text:
Adu spælir við TB í 2015
TB | 26/07/14
Tórskvøldið gjørdist greitt at TB hevur gjørt sáttmála við 25-ára gamla Albert Adu úr Hollandi(vanliga nevndur Adu). Adu hevur røtur í Ghana, men er í dag hollendskur ríkisborgari og býr í Amsterdam. Á myndini í greinini, síggja við nýggja leikaran og formann felagsins, Niela Paula Eysturberg(Palli).
Undirritaði var ein túr inni við Stórá í gjár, har besta liðið vandi. Eg hugdi eina løtu eftir venjingini og royndi at gera mær eina ábending av, hvussu hesin ungi fýrurin var á vøllinum. Sjálvandi ber illa til at koma við nakrari neyvari meting eftir eina lítla løtu, men tað var eyðsýnt, at her hava vit við ein sera skjótan spælara at gera! Hann hevur ein framúr góðan teknik og so er hann ikki bangin fyri at taka av møguleikanum og skjóta uppá mál.
Høvuðsvenjarin gav mær so loyvi at taka hann til viks og gera eina samrøðu við hendan sera fryntliga spælaran.
Adu hevur ferðast víða sum fótbóltsspælari. Hann hevur spælt í Camarca í Spania, Young Boys í Hollandi, Enfield Town í Onglandi og Roslaire í Belgia. Albert var eisini úttikin til Ghanesiska landsliðið, ið skuldi spæla við OL, men hann var so óheppin at verða skaddur og mátti tí geva avboð. Hesi eru øll lond(burtursæð frá Ghana, ið vit áður hava havt spælarar frá), ið vit vanliga ikki heinta spælarar frá og tí var tað forvitnisligt at vita, hvussu TB var komið í samband við hann:
“Agenturin hjá mær kendi væl venjararn hjá TB, Páll Guðlaugsson. Á tann hátt komu vit í samband við hvønn annan. Eg kendi sera lítið til Føroyar áðrenn, einans visti eg , at Føroyar høvdu tilknýti til Danmark. Í telefonini greiddi Páll mær frá hvussu góðar umstøðurnar vóru við Stórá og hvussu siðbundið felagið er. Ja hann greiddi mær frá, at TB er eitt av heimsins elstu fótbóltsfeløgum og at søgan fyllir ótrúliga nógv hjá spælarum og viðhaldsfólki. Hann fortaldi mær eisini, at TB spælir góðan álopsfótbólt og tað er naka, ið tiltalar mær sum fótbóltsspælari. Eg vil gjarna nakað fram eftir vøllinum” – sigur Adu.
Nú spælir TB sum kunnugt í fyrstu deild, men nakað heilt ótrúligt skal henda, um TB ikki er umboðað í bestu deildini aftur í 2015. Eg spurdi Adu, um hetta hevði nakað at siga, tá hann tók støðu til sáttmálatilboðið: “Ja, tað hevði heilt avgjørt nakað at siga fyri meg. Eg vil fegin spæla í bestu deildini, har støðið er høgt og ferðin stór – eg gleði meg at sleppa at royna meg í Effo-Deildini.
Adu hevur skrivað undir ein 1-ára sáttmála við TB og eg spurdi hann, um tað var nakað serstakt hann hevði lagt merki til við liðnum, ið hann næsta ár skal umboða: “Eg havi lagt merki til at her eru nógvir ungir spælarar og næstan allir sum ein geva seg 100% undir venjing, tað dámar mær sera væl.”
Hvar spælir tú helst á vøllinum? “Mær dámar best at vera í álopinum, men eg kann brúkast á fleiri plássum og haldi eg eisini, at tað hevur havt nakað at siga fyri venjaran.”
Eru tað nakrir spælarir, ið tú serliga hevur lagt merki til, nú tú hevur vant nakrar ferðir við TB? “Eg eri sera imponeraður av unga Stefan Radosavljevic. Hann hevur ein ótrúliga góðan teknikk og er tað stuttligt at síggja. Eisini havi eg lagt merki til Patrik Johannesen, ið er ein sera góður spælari.”
Hvat heldur tú um umstøðurnar her við Stórá og hvussu hevur tú verið móttikin? “Eg eri sera væl nøgdur við umstøðurnar. Eg eri ikki so vanur við graslíki, havi verið á nøkrum vøllum, ið ikki imponeraðu, men tá eg royndi hendan vøllin, so var tað ein fantastisk kensla – næstan sum veruligt gras. Fólk her eru sera vinarlig og hava tikið væl ímóti mær og ikki minst venjarin og formaðurin hava verið mær sera góðir, síðan eg kom her.”
Hvat er tín málsetningur fyri árið, ið tú skal leika við TB? “Eg vil verða við til at betra liðið, so at vit fáa eina góða og spennandi landskapping í 2015.”
Eg fekk so orð á høvuðsvenjara okkara, Páll Guðlaugsson.
Hvussu fanst tú fram til hendan spælaran? “Eg havi góðar vinir uttanlands og gjøgnum ein av hesum, varð eg gjørdur varðugur við Adu. Eg sá nøkur sjónbandabrot av honum og hetta, saman við góða viðmælinum frá vinmanninum, gjørdi at vit bjóðaðu honum heim at royndarvenja við okkum”.
Hvat hevur Adu gjørt fyri at sannføra tykkum um, at tit eiga at skriva undir ein sáttmála við hann? “Adu kemur við skjótleika, hann hevur sera góðan teknikk, er kreativur og er annars ein sera góður spælari sum heild. Vit hava í TB eina roterandi spælaraskipan og har hóskar hann sera væl inn. Hann hevur fingið góðan fótbóltslærdóm í Spania og Hollandi.”
Sum skilst á venjaranum, so er TB so smátt farið undir at fyrireika seg til eitt ár, har liðið skal leika í bestu deildini. Hópurin í ár hevur verið sera lítil, hóast so einastandandi nógv er fingið burturúr. Effo-deildin er tó nakað heilt annað enn 1. deild. Støðið og ferðin er ein heilt onnur – tað setur sjálvandi krøv til spælarar og venjarar, men tað setur eisini krøv til støddina á hópinum, tí skaðar og annað tílíkt, spæla ein nógv størri leiklut. Vit kunnu tí nokk vænta, at meira verður at frætta úr TB-leguni í næstum.
Inntil tá, so gleða vit okkum bara til at síggja Adu við Stórá – evnini hjá unga leikaranum bila so einki!
Vit takka Adu og venjaranum fyri prátið og ynskja teimum alt tað besta.


c: text/html

text:
Vel røttu síðuna
19-05-2013
Vel røttu síðuna’ er átak um ferð, sum Ráðið fyri Ferðslutrygd og Trygd skipa fyri í tíðarskeiðnum 20. mai – 2. juni 2013. Orsøkin til átakið er, at ov nógv ferð er tann orsøkin, sum oftast gongur aftur í ferðsluvanlukkum, har onkur doyr. Endamál við átaki Yvirskipaða málið við átakinum er at minka talið av deyðum og álvarsliga skaddum í ferðsluni. Málið er samstundis at vaksandi partur av føroyingum halda hámarksferðina og gerast tilvitaðir um vandan í at koyra ov skjótt. Harumframt at tað ikki verður góðtikið millum manna at koyra ov skjótt.
Vel røttu síðuna’ er átak um ferð, sum Ráðið fyri Ferðslutrygd og Trygd skipa fyri í tíðarskeiðnum 20. mai – 2. juni 2013.
Orsøkin til átakið er, at ov nógv ferð er tann orsøkin, sum oftast gongur aftur í ferðsluvanlukkum, har onkur doyr.
Endamál við átaki
Yvirskipaða málið við átakinum er at minka talið av deyðum og álvarsliga skaddum í ferðsluni. Málið er samstundis at vaksandi partur av føroyingum halda hámarksferðina og gerast tilvitaðir um vandan í at koyra ov skjótt. Harumframt at tað ikki verður góðtikið millum manna at koyra ov skjótt.
Innihald í átaki
Í átakinum verðir greitt frá, at ferðin bert skal eitt vet upp um hámarkið, til at vandin fyri at doyggja økist munandi: Koyrir tú 80 km/t og rennir frontalt á, er vandin fyri at doygga 30%. Koyrir tú harafturímóti 90 km/t og rennir frontalt á, er vandin fyri at doyggja heili 70%. Les meiri um samanhangin millum ferð og deyðsvanlukkur her.
Átakið er sjónligt í miðlunum, og føroyingar kenna átakið aftur frá í fjør. Í tveimum sjónvarpslýsingum greiða kvinna og maður frá vandanum í at koyra eitt sindur skjótari enn hámarksferðina. Lýsingar verða eisini í útvarpinum, tá mong eru ávegis til og frá arbeiði. Harumframt verða lýsingar í bløðunum, á portalum og á facebook-síðunum hjá RFF og Trygd.
Boðskapurin er at fáa bilførarar at velja røttu síðuna av hámarksferðini. Hetta er ein greiður boðskapur, sum tey flestu skilja. Í átakinum liggur høvuðsdentur á 80 km/t-vegi, tí flest vanlukkur við álvarsliga skaddum og deyðum eru á hesum vegum.
Málbólkur
Málbólkur eru tey mongu vanligu fólkini, sum vilja koyra ábyrgdarfult og halda seg gera tað. Hugburðurin í málbólkinum er ofta, at einir 10 km/t yvir hámarksferðina er ikki ov skjótt, og tað kennist als ikki vandamikið.
Hví koyra vit eitt sindur ov skjótt?
Eisini fólk, sum meta seg sum ábyrgdarfullar bilførarar koyra viðhvørt ov skjótt. Teirra royndir vísa, at tað gongur fínt. Ofta meta vit tað vandaleyst, tí :
• Vit hava avmarkaða vitan um avleiðingarnar
• ’Øll’ koyra ov skjótt
• Bilarnir og vegirnir gerast betri og betri
• Fjølmiðlar og fólk flest hava størri fokus á tey, sum koyra alt ov skjótt
Eftir øllum at døma er tað góðtikið í millum manna at koyra eitt sindur ov skjótt.
Hugburður í framtíðini
Við hesum og framtíðar átøkum um ferð, arbeiðir Ráðið fyri Ferðslutrygd fram ímóti, at hugburður føroyinga til ferð verður hesin:
• Við at koyra eitt sindur yvir hámarksferðina seti eg bæði meg sjálva/n og onnur í munandi størri vanda, enn um eg haldi hámarksferðina.
• Mín ferð er í allar mátar mín ábyrgd.
« Aftur

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tað skapti rumbul og øði kring heimin, tá amerikanski forsetin, Donald Trump, herfyri lýsti Jerusalem sum høvuðsstaðin í Ísrael. Býurin hevur stórt virði fyri bæði muslimsku, jødisku og kristnu trúarlæruna, og er býurin eisini, sambært altjóða avtalu, sagdur at vera høvuðsstaður fyri bæði Ísarel og Palestina.
Tað vakti tískil nógvar kenslur, tá Donald Trump viðurkendi Jerusalem sum ísraelskan høvuðsstað, burturav. Í Libanon fóru ógvuslig mótmæli fram í høvuðsstaðnum, Beirut, frammanfyri amerikansku sendistovuni. Somuleiðis mótmæltu fólk í túsundatali frammanfyri amerikansku sendistovuni í Jakarta, í Indonesia.
Í gjárkvøldið bleiv eisini sagt frá, at tann jødiska synagogan í Gøteborg í Svøríki, bleiv álopin við bensinbumbum. Tó eydnaðist tað ikki, hjá álopsfólkunum, at seta eld á synagoguna.
Mett verður, at hetta álopið eisini er tengt at øðini um at gera Jerusalem til Ísraelskan høvuðsstað.
Ísraelski forsætisráðharrin, Benjamin Netanyahu, er í Evropa-tinginum í morgun, og talar fyri, at evropeisku londini eisini viðurkenna Jerusalem sum høvuðsstaðin í Ísrael. Hann sigur, at ein slík viðurkenning er ein treyt fyri at uppnáa frið í Miðeystri. "Friður er bygdur uppá veruleikan, og friður er treytaður av, at viðurkenna veruleikan", sigur hann. Hann heldur, at tíðin er búgvin til, at viðurkenna tann jødiska statin, og at hann hevur ein høvuðsstað, ið eitur Jerusalem.
Uttanríkisráðharrin í ES sigur tó áður sagt, at ES fer at halda seg til ta atljóða avtaluna, ið fyrr er gjørd, ið viðurkennir at Jerusalem er høvuðsstaður fyri bæði Palestina og Ísrael.
Lítillátni heimstónleikarin
Ungi gøtumaðurin Ólavur Jákupsson hevur seinastu árini ferðast kring allan heim og spælt konsertir


text:
Listaskúli Føroya byrjaði sum eitt initiativ hjá føroyskum yrkislistafólkum, sum ynsktu at kunna geva frálæri í øllum listagreinum á einum høgum støði. Arbeiði hevur tikið fleiri ár, og skúlin var alment settu á stovn 31. mars 2014. Ætlandi skuldi fyrsta heystskráin verið farin av bakkastokki í fjør heyst, men vegna hølistrupulleikar er heilt ár gingið, áðrenn vit kundu gera álvara av.
Nú hevur skúlin fingið avtalu um hølið kring alt landi. Allar tær stóru kommunurnar í landinum hava tikið móti okkum við opnum ørmum og hava lovað okkum pláss í øllum møguligum hølum.
Skúlin er nú síðani juni 2015 ein arbeiðsbólkur undir LISA, Listasambandi Føroya. Í arbeiðsbólkinum sita 4 umboð fyri LISA og eitt umboð valt av hinum fýra, sum kann vera ein uttanfyri LISA:
Nú sita hesi í bólkinum:
- Katrina í Geil, sniðgevi
- Rakel Helmsdal, rithøvundur
- Meduna Dalsgaard, arkitektur
- Marita Dalsgaard, sjónleikari
- Gunnar Nolsøe, sum umboðar fólk uttanfyri LISA


text:
Námsætlan
Dagstovnurin í Løkjatúni er ein kommunalur ansingarstovnur undir
Tórshavnar kommunu. Stovnurin varð tikin í nýtslu í august
2004. Stovnurin er normeraður til 64 børn: 24 vøggustovubørn og
40 barnagarðsbørn. Í løtuni eru 9 námsfrøðingar og 4 hjálparfólk í
føstum starvi á stovninum.
Á sumri 2012 valdu vit at broyta stovnin til at vera aldursuppbýtan, soleiðis, at børnini eru
knýtt at einari stovu eitt ella tvey ár.
Løkjastova er stovan fyri tey sum eru ½ ár til 2 ára gomul
Høvuðsuppgávan er at geva børnunum eina góða, róliga og vælskipaða byrjan upp á
dagstovnalívið. Vit hava fastar gerandisvanar, og hava virksemi, sum er mennandi fyri teir
persónligu og sosialu førleikarnar hjá teimum minstu. Umsorgan, tryggleiki og nærleiki er
tað yvirskipaða, sum vit leggja dent á í Løkjastovu.
Sandástova er stovan fyri tey 2 - 3 ára gomlu
Uppgávan er at seta saman ein avbjóðandi, gevandi og hendingaríkan gerandisdag.
Fastir vanar hava týdning, umframt kunnleikin til tað einstaka barnið, tá vit fyrireika tað
námsfrøðiliga virksemið. Umsorgan og vegleiðing í einum tíðarskeiði, sum er merkt av
sjálvstøðugerð og tilvitan um seg sjálvan.
Reynstova er stovan fyri tey frá 3 - 4 ára gomlu
Høvuðsuppgávan er at byggja víðari á ta menning og teir vanar, sum eru mentir í vøggustovunum,
samstundis sum at børnini fáa størri frælsi og ábyrgd. Tey sleppa at møta
nýggjum avbjóðingum. Umsorgan og vegleiðing í eini tíð, har “eg í felagsskapinum” byrjar
at fylla.
Rossastova er stovan fyri tey frá 5 - 6 ára gomlu
Høvuðsuppgávan er at skapa eitt umhvørvi, har barnið fær mennandi avbjóðingar innan
tað sosiala, málsliga og kropsliga økið í mun til sítt egna støði. Tað, at barnið mennir síni
bindindi og sína ábyrgdarkenslu. Fyrireikandi arbeiðið í mun til at barnið er við at fara inn
í skúlaskipanina.
Endamál
Endamálið við tí námsfrøðiliga arbeiðinum á dagstovninum, er, sambært dagstovnalógini § 2:
§ 2. Endamálið við námsfrøðiliga arbeiðinum á dagstovninum og dagrøktini er:
- við umsorgan, í tryggum og barnavinarligum umhvørvi, at menna og menta børnini á
fullgóðan hátt og í samvinnu við foreldrini at geva børnunum eina kristna og siðalagsliga
uppaling
- at menna barnanna andsfrælsi, tollyndi, javnvirði og fólkaræði,
at búgva børninitil innlivan, samavgerð, samábyrgd, rættindi og skyldu í einum fólkaræðisligum
samfelag
- at menna tey skapandi evnini hjá børnunum við atlititil at styrkja teirra samleika, sjálvsvirði,
sjálvskenslu og evni til at taka sær av egnum viðurskiftum á ein friðarligan og samstarvandi
hátt
- at tryggja børnunum eitt heilsugott og rørsluliga stimbrandi umhvørvi innandura og við
uttanumøki, sum hóskar til barnsins aldur og førleika
- í samstarvi við heimini at styrkja um barnsins fjølbroyttu menning ítøttum samspæli við
náttúruna.
Virðisgrundarlagið
Okkara virðisgrundarlag byggir á virðing, viðurkenning og javnvirði.
- Aldursuppbýtar stovur, har umsorgan, tryggleiki og álit er grundarlag undir
øllum virksemi
- Eitt námsfrøðiligt virksemi, sum broytist og mennist í tráð við aldur og menning
hjá barninum
- Ein felagsskap, har rúmd er fyri fjølbroytni og ymisleika
- Ein gerandisdag, har barnið er við til at mynda og hava ávirkan á innihald. Vit
brúka náttúruna sum rørslurúm og granskingarrúm
- Opið og álitismerkt samskifti millum stovn og foreldur
- Ein starvsfólkabólk, sum er í støðugari menning, sum sær reflektión og
eftirmeting yvir egna praksis sum ein týðandi part av arbeiði sínum
Námsfrøðiligt ástøði
Vit hava valt at grunda okkara námsfrøðiliga arbeiði á Reggio Emilia–hugsunarháttin og
á viðurkennandi námsfrøði. Ein námsfrøðiligan hugsunarhátt, sum snýr seg um at taka
barnið í álvara. At hava tíð og umsorgan fyri barninum. At lurta eftir, hvat barnið sigur og
eygleiða, hvat barnið ger. At undrast, granska og mennast saman við barninum. Tað er út
frá hesum hugsunarhátti at vit skapa karmar fyri luttøku í spæli, læring og menning.
Reggio Emilia-hugsunarháttur
Í Miðdeplinum fyri Reggio Emilia-hugsunarháttinum stendur hugsanin um teir tríggjar
pedagogarnar: Pedagogurin, pedagogikkurin og rúmið. Hesi trý lið ávirka hvørt annað og
skapa karmar fyri læring, luttøku og menning.
Hugsunarhátturin tekur støði í einum menniskjasýni, har barnið verður sætt sum
ressursusterkt, týdningarmikið og kompetent - longu frá tí at tað er føtt. Børn hugkveikja
børn, áhugin smittar og tey læra nógv av hvørjum øðrum. Børnini hava ávirkan á sín egna
dag, við at tey vaksnu geva sær far um tað sum børnini eru upptikin av, tá karmar fyri
lærutilgongdum verða fyrireikaðir. Starvsfólkini á dagstovninum skulu vera vegvísarar og
viðgranskarar við at lurta eftir børnunum, seta seg inn í teirra verð og vera til staðar - bæði
fysiskt og mentalt.
Vit vaksnu skulu fyrireika góðar lærutilgongdir til børnini, vera spyrjandi og undra okkum.
Tað er uppgávan hjá okkum at stuðla granskanini hjá barninum. Rúmini á dagstovninum
skulu endurspegla tað, sum børnini eru upptikin av. Tað fysiska umhvørvið skal stimbra
til forvitni, spæl og læring. Vit halda tað tískil hava týdning, at rúmini eru innrættað og
skipað eftir aldri og menningarstøði hjá barninum.
Tað fría spælið skal hava tíð og rúm, tí spælið er ein náttúruligur máti hjá børnum at vera
saman uppá. Spælið er samleikamennandi og styrkir sjálvskensluna hjá barninum.
Viðurkennandi námsfrøði
Stovnurin arbeiðir eftir teim virðum, sum liggja í viðurkennandi námsfrøði. Hetta, at børn
skulu uppliva seg sædd, hoyrd og viðurkend. Vit hava fokus á relatiónirnar, sum er millum
menniskju og á tann hátt royna vit at fáa tað besta fram í øllum. Viðurkennandi námsfrøði
snýr seg um at taka støði í útspælinum frá barninum, og byggja víðari uppá tað jaliga.
Viðurkennandi námsfrøði er ikki ein arbeiðsháttur, men eitt menniskjasýni.
Starvsfólk
Vit vilja vera ein starvsfólkabólkur í støðugari menning, sum sær reflektion og eftirmeting
yvir egna praksis sum ein týdningarmiklan part av námsfrøðiliga arbeiðinum.
Vit vilja vera vaksin sum eru lurtandi, hjálpandi, jalig, opin og undrandi. Vit vilja møta barninum
á ein hátt, sum fremur sjálvsvirði. Børnini skulu merkja, at vit síggja tey, sum tey eru,
og at tey merkja, at tey eru okey, akkurát sum tey eru.
Vit vilja fegin vera týðilig vaksin, sum vísa umsorgan og sum vegleiða.
Vit taka javnan upp til eftirmeting okkara hugburðir og virði, soleiðis, at vit kunnu gerast
meira tiltivað um okkum sjálvi, og harvið mennast persónliga og fakliga.
Námsfrøðilig stevnumið
Stovurnar hava gjørt námsfrøðilig stevnumið fyri hvønn aldursbólkin sær.
Stevnumiðini eru býtt sundur í hesar menningarbólkar: “Persónlig menning”, “Sosial
menning”, “Rørslulig menning”, “Mentunarlig menning”, “Málslig menning”, “Skapandi
evnir” og “Náttúran”.
Hvussu arbeiða vit á stovninum
Stovurnar skipa hvør sær gerandisdagin við støði í teim námsfrøðiligu virðum og stevnumiðum,
sum eru orðað fyri stovnin, og við støði í, hvat rørir seg í barnabólkinum.
Stovurnar kunna um virksemi sítt gjøgnum fokustalvur, heimasíðu, skriv, myndir og aðra
dokumentatión.
Av og á skipa vitfyrifelags tema, evnisviku, og arbeiða tvørtur um aldursbólkarnar, soleiðis,
at børnini læra av hvørjum øðrum.
Faldarin kann takast niður her


text:
Tilhoyrandi limur í Frelsunarherinum
Hvat er ein tilhoyrandi limur í Frelsunarherinum?
Ein "tilhoyrandi" er ein limur í Frelsunarherinum, sum ikki ber búna. Tey, sum av einhvørjari orsøk ikki kunnu ella vilja geva seg undir tær treytir, sum verða settar soldátum, men sum tó hevur Frelsunarherin, sum sína "kirkju", kunnu verða tilhoyrandi limir. Hetta slag av limaskapi er sostatt minni forpligtandi enn tað at vera soldátur.
Hvat krevst av einum tilhoyrandi?
Tann tilhoyrandi "skal kenna herreglur Frelsunarhersins", men tað krevst ikki nøkur trúarjáttan ella persónligan vitnisburð. Ein tilhoyrandi skal heldur ikki skriva undir fráhaldslyfti ella onnur punkt um lívsstíl, sum soldátar gera.
Tilhoyrandi limaskapur er sostatt eitt tilboð til øll tey, sum hava Frelsunarherin sum sín samkomu, sum kenna seg heima og trívast har, og sum ynskja at markera hetta fyri sær sjálvum og øðrum við at skrásetast sum limir.
Tilhoyrandi limir luttaka í møtum, við peningagávum og í tiltøkum, og annars í arbeiði Frelsunarhersins eftir áhuga, tíð og evnum.
Tú mást vera 15 ár fyri at blíva tilhoyrandi limur í Frelsunarherinum.
"Tilhoyrandi limaskapur" verður kunngjørdur við einum einklum hátíðarhaldi í einum almennun møti. Tann tilhoyrandi er sjálvur við til at avgerða hvussu hetta skal fara fram. Tann tilhoyrandi fær henda dagin eitt prógv um limaskap.
Er tilhoyrandi-limaskapur fyrsta stigið til at blíva soldátur?
Nei, tilhoyrandi limaskapur er í sjálvum sær fullgildugur limaskapur. Men mong tilhoyrandi taka tó avgerð um at blíva soldátar eftir at ein tíð er fráliðin.
Nøkur, tí tey eru vorðin tættari knýtt at Frelsunarherinum, gjøgnum tilhoyrandi limaskap.
Nøkur, tí tey arbeiða lið um lið við soldátum, og finna út av, at kanska er munurin ikki so stórur tá saman um kemur. Eg standi jú fyri somu virðum sum ein soldátur.
Einhvør finnur soleiðis sín limaskap, við at fylgja síni egnu sannføring.
Eru serlig rættindi við tilhoyrandi limaskapi?
Tilhoyrandi limir hava rættindi í felagsskapinum Frelsunarherinum, eisini uttan um tey almennu møtini og tiltøkini, t.v.s. at møguleiki er fyri at luttaka í innanhýsis tiltøkum, eitt nú skeiðvirksemi.
Tilhoyrandi kunnu eisini gera brúk av seremonium Frelsunarhersins, so sum vígslu og jarðarferð.
Tilhoyrandi kunnu ikki taka á seg uppgávur, sum Frelsunarherurin kallar "undirbefalsstillinger" – t.v.s. tær hægstu leiðara uppgávurnar í einum korpsi (samkomu).
Hví blíva tilhoyrandi limur?
Tað eru sjálvsagt mong, sum eru við til tiltøk og møti í Frelsunarherinum, og kenna seg væl í samkomuni, uttan tó at vera limir, soldátar ella tilhoyrandi. Frelsunarherurin er ikki ein stongdur /lukkaður felagsskapur. Vit ynskja at øll skulu trívast hjá okkum.
Men vit eru sera fegin, tá onkur tekur støðu um limaskap, antin tey gera av at blíva soldátar ella tilhoyrandi limir. Eingir limir, eingin Frelsunarherur...
Tað eru mong menniskju, sum ikki eru aktiv í samkomum, ella kenna serligt tilknýti til ávísa kirkju. "Men Frelsunarherin dámar okkum" siga tey. Hvat við at gerast limur?
Møguliga høvdu fleiri tikið avgerð um limaskap í Frelsunarherinum, um tey kendu til møguleikan fyri hesum minni forpliktandi limaskapi, sum tilhoyrandi limur.
Nú veist tú tað!


text:
Umsókn
VEKS er kommunalt samstarv millum Vestmanna, Eiðis, Kvívíkar og Sunda kommunur, sum m.a. umsitur tey trý
heimini í økinum. Tey eru Grønanes í Vestmanna, Mørkin í Streymnesi og Korndalsbýlið á Eiði.
Niðanfyri er leinkja til umsóknarblað í sambandi við tær tænastur, sum Heimatænastan í VEKS veitir.
Neyvari kunning um, hvørjar tænastur Heimatænastan í VEKS veitir, fæst við at trýsta á leinkjuna
Tænastur trýst síðani á leinkjuna til ta tænastu, tú ynskir at kunna teg nærri um.
Metir tú teg hava tørv á tænastu, skal niðan fyri nevnda umsóknarblað útfyllast. Legg til merkis, at krossur skal
setast út fyri tí tænastu, søkt verður um.
Umsóknarblaðið skal sendast til:
Heimatænastan í VEKS
Bakkavegur 59
FO-350 Vestmanna
Eisini er møguligt at senda umvegis teldupost á veks@veks.fo.


text:
Vit leita eftir tær!
Synack er í vøkstri og leitar aftur nú eftir einum nýggjum starvsfelagað.
Sí starvslýsing á linkedin her, ella trýst á link niðanfyri.
2017.1.pdf
RSS
06.04.2017
Tá vitan gevur úrslit, Hafnia 27. mars 2017
Væleydnað tiltakTiltakið "Tá vitan gevur úrslit" við undirheitinum "Brót mynstrið" var hildið á Panorama, Hafnia. Dagurin var ætlaður sum ein íblástrar dagur fyri leiðslur, har sjóneykan var sett á hvussu virkir og stovnar kunnu
07.03.2017
Vit leita eftir tær!
Synack er í vøkstri og leitar aftur nú eftir einum nýggjum starvsfelagað.Sí starvslýsing á linkedin her, ella trýst á link niðanfyri.
29.08.2016
Brennur tú fyri KT?
Vit í Synack brenna fyri yrkinum og dáma væl avbjóðingar. Vit leita nú eftir tí rætta starvsfelagnum, ið brennur fyri KT og sum megnar, at veita eina góða tænastu har kundin er í miðdepilinum.Synack er


text:
Í § 10 í yrkisútbúgvingarlógini eru trinnanda ásetanir viðvíkjandi útreiðslum í sambandi við skúlagongdina hjá lærlingum.
Í stk. 1 er ásett, at landskassin veitir stuðul til tær beinleiðis undirvísingarútreiðslurnar. Høvuðsreglan her er, at talan er um útreiðslur, sum einki beinleiðis hava við tað einstaka læruplássið ella tann einstaka lærlingin at gera. Sum dømi kann nevnast løn til lærarar, hølisútreiðslur og útreiðslur til útbúnað.
Í stk. 2 er ásett, at læruplássini rinda útreiðslurnar til undirvísingartilfar undir skúlagongd. Her er talan um tilfar, sum lærlingarnir skulu brúka undir skúlagongdini. Í høvuðsheitum er talan um bókatilfar o.l., sum lærlingarnir sambært lesiætlanini skulu hava.
Stk. 2 ásetir eisini, at læruplássini rinda tilfarsnýtsluna í sambandi við yrkis- og sveinaroyndir. Tað er ikki í øllum útbúgvingum, at serligt tilfar verður nýtt til royndirnar. Í t.d. træyrkjunum verður ein lutur tilevnaður, so sum partur av einari trappu, modell av einum húsið o.l. Undir viðgerðini av lógarbroytingini av hesi lógargrein varð umrøtt, at tann sum rindar eisini hevur ræðisrættin. Við øðrum orðum eiga læruplássini tað undirvísingartilfarið og tilfarið, sum verður nýtt til royndirnar og sum tey hava rindað fyri.
Í stk. 4 er ein sera eintýðug áseting, nevnliga, at skúlagongdin er ókeypis fyri lærlingarnar. Hetta vil siga, at lærlingar als ikki rinda fyri sjálva skúlagongdina. Leggur lærlingurin pening út fyri neyðugt keyp av bók/bókum e.l., eigur hann at fáa útreiðslurnar endurgoldnar av læruplássinum.


text:
Hvussu livikorini hava verið, er eins og heilsuviðurskiftini ein týðandi táttur at hava í huga, tá ið roynt verður at hyggja afturum demografisku transitiónina ella umbroytingina, sum er farin fram síðstu 200 árini og enn heldur á.
Tí er endamálið við hesi grein ikki nøkur roynd at gera eina søgulig lýsing av livikorunum, men í einum stuttum yvirliti at vísa á nakrar høvuðstættir, sum kunnu hugsast at hava týdning fyri ta serligu gongdina í demografisku umbroytingini í Føroyum.
Neytahaldið týdningarmest fyri lívsuppihaldinum
Tá vit hugsa um, hvat fólk livdu av, og hvussu lívsgrundarlagið var fyri føroyska samfelagið aftureftir í miðøldina, skilst av Føroyingasøgu og nágreiniligari lýst í Seyðabrævinum frá 1298, at tað er jarðarbrúkið, og av hesum serliga djórahaldið, seyður og neyt, sum var umráðandi.
Nógv bendir á, at føroyska samfelagið hevur bygt á hetta sama grundarlagið við neyta- og seyðahaldi heilt fram til 19. øld, tá velting og fiskivinna fáa størri týdning (Debes 1995, Guttesen 2010, Young 1982 og Rasmussen 1968). Um veltingina verður tó sagt, at hon “hevði mest tann týdning, at hon beinleiðis økti um møguleikan fyri djórahaldi” við at útvega vetrarfóður (Rasmussen 1968, 29)
Av hesum hevur serliga neytahaldið verið týdningarmesta føðikeldan fyri lívsuppihaldinum í tí lítla, karga og avbyrgda landinum: “Allar hinar kaloriukeldurnar spældu eina minni rollu, og serliga tann manglandi stabiliteturin gjørdi at tað ikki var møguligt at byggja eitt samfelag á hesar keldur.” (Guttesen 2010, 60).
Samfelagsliga berievnið avmarkað
Fyri eitt samfelag, sum í so stóran mun varð grundað á djórahald, vóru veður og gróðrarlíkindi av avgerandi týdningi. Einstøk ár vóru ójøvn til skurð og grøði – men eisini millum long tíðarskeið kundi vera sera ójavnt. Hoyggið kundi vera svikaligt vetrarfóður, veltingin av kornið rakk ikki langt, tað var ikki haldgott og dygdin ikki góð. Tí var regluligur innflutningur av ávísum neyðsynjarvørum, serliga av korni, ein av fyritreytunum fyri lívsgrundarlagnum.
Hvussu grundarlagið undir framleiðslu og tilveru varð avmarkað av veðri og gróðarlíkindum, eru nógvar fráboðanir um í tingbókum o.ø. søguligum skjølum heilt frá 16. øld og langt inn í 19. øld. Sum tá skrivað verður um ár við misvøkstri og fellisár: “Veturin 1629-1630 var neyð. Tá vóru vørurnar í handlinum uppi longu á jólum, og fyrsta skipið kom ikki fyrr enn um hvítusunnuleitið... Veturin 1632-1633 var óvanliga harður, helst eins ringur og í 1602. Í 1632 var misvøkstur, men tá bjargaði fiskiskapurin. Veturin eftir var kuldavetur og fellisár... Meginparturin av seyðinum er deyður og nakrar hundrað kýr, “så her haver været så ynkelig en tilstand udi landet, som nogen menneske nu kan mindes, så Gud hjælpe os fattige folk”. Líka ringt var 1638-1639. Í 1644 var vørutrot og í 1648 aftur fellisár. Tað tykist altíð at hava verið so, at tey árini, tá ið serliga fiskiskapurin sveik, og ikki minni tá ið misvøkstur og kuldavetrar komu afturat, vóru vørurnar í handlinum uppi longu um jóltíðir.” (Debes 1995, 211ff)
Svikaligt tilverugrundarlag
Mitt í 17. øld var støðan so álvarslig, at vandi var fyri tilverugrundarlagnum fyri føroyska samfelagnum: “Tvey citat úr Tingbókini lýsa av desperatión. Í 1667 skriva teir, at tað “er at befrygte, Landet der over kommen udi Ruin og bliver øde.” Skilið tykist ikki at vera frægari næsta árið. Teir tosa um: “at dette fattige land ikke ganske skal fordærves.” Og aftur nøkur ár seinni ljóðar sum teir eru um at missa mótið: “...saa at nøden bliver større og større, saa at paa det sidste at den ene ikke kunde hielpe den anden, hvor over dette fattige Lands Elendighed forgangen Vinter ikki noksom kan beskrives”.” (Guttesen 2010, 61).
Sum seyðahaldið kundi eisini fiskiskapurin vera svikaligur: “Fiskur hevur verið ein óstabil kaloriukelda. Serliga tað, at long tíðarskeið hava verið, har næstan einki hevur verið fiskað” (Guttesen 2010, 53). Árini 1613-24 hevur eftir eldri keldum verið óvanligt fiskaríkidøm, meðan øvugt var alt tað langa tíðarskeiðið 1625-73: “...mens eftersom for et halvt hundrede Aar Fiskeriet continuerlig er slagen fejl” (Lucas Debes cit. í Guttesen 2010, 53). Viðvíkjandi hesi skiftandi úrtøkuni av fiskiskapinum var “skilið ikki frægari í 1700-talinum” (Guttesen 2010, 53).
Fastlæst samfelag men eisini trygd fyri lívsuppihaldi
Samfelagsliga grundeindin í tí gamla bóndasamfelagnum heilt frá fyrstu tíð og fram móti 19. øld, var húsarhaldið á bóndagørðunum. Hesir vóru upprunaliga fáir og stórir, men vóru við tíðini býttir sundur í fleiri minni garðar, men búsetingarliga og sosiala skipanin var tann sama. Fólkið starvaðist, búði og livdi á gørðunum, bóndafólkini og teirra skyldfólk, húskallar, arbeiðsgentur og onnur tænastufólk. Lønin var býlið, matur, klæði og tað sum tørvaði til lívsins uppihald. Soleiðis livdi tað mesta av fólkinum.
Lívsgrundarlagið hjá tí vanliga fólkinum úti um landið var sostatt bindingin til bóndan og tað, sum varð framleitt og virkað á bóndagørðunum. Ongin slapp leysur av hesum og at seta búgv, uttan at ogna sær nóg mikið av jørð ella onkursvegna prógva annað grundarlag fyri at kunna lívbjarga húskinum. Á sama hátt sum henda sosiala skipanin tí forðaði ognarleysum at seta búgv og skapa sær eitt lív, var hon tó eisini ein trygd fyri teirra lívsuppihaldið á gørðunum. Bøndurnir høvdu brúk fyri teirra bíligu arbeiðsmegi, men eisini fyri, at teirra arbeiðsevnið vórðu hildin viðlíka við góðum kosti og øðrum sum kravdist.
“Undantøkini vóru í Havn. Tað vóru embætismenninir, krambakallarnir og teir fáu handverkarar, sum her høvdu nóg nógv fólk at arbeiða hjá, so teir kundu fáa breyð sítt av tí”. (Rasmussen, 1968, 10). Men onnur undantøk vóru tó eisini, “fátækralimir og armingar”, serliga í Havn, men eisini aðrastaðni um landið (Nolsøe og Jespersen 2004, 175).
Ymiskar sosialar lívstreytir
Eisini tey, sum ikki megnaðu at lívbjarga sær sjálvum, vóru ymiskt fyri. Frægast var hjá teimum, ið vórðu knýtt at gørðunum: “Meginreglan var tann sama, sum hon hevði verið í øldir, at skyldfólk hjálpti teimum, ið ikki megnaðu at klára seg sjálvi” (Hansen 1996, 25). Víst verður til skipanina í gamla bóndasamfelagnum, har “var hvør garður sjálvhjálpin á nærum øllum økjum. Hvør garður tók sær av sínum gomlu, sjúku og brekaðu. Hesi høvdu øll sínar skyldur, t.d. at sita hjá neytum, ansa smábørnum, skera torv og annars taka lut í øllum tí arbeiði, ið var á garðinum, eftir førimuni” (Hansen 1996, 25).
Verst vóru tey fyri, ið av ymsum orsøkum komu at standa ella vórðu sett uttan fyri hesa skipan, og onki annað høvdu til lívsins uppihald enn at ganga biddaragongd. Fátækrahjálp kom ongin fyrr enn við reglugerð frá 1767, ið m.a. segði: “Allir bøndur, sum festa garðar, sum eru 2 merkur ella meir, lata, tá ið teir festa, eftir egnum tykki” (Hansen 1996, 22). Slík skipan munaði sjálvsagt lítið og onki og steðgaði ikki biddingini. Nøkur av hesum “armingum” fingu hjálp frá ella vistarhald á Argja hospitali, sum serliga aftaná spitalskusjúkuna í 1770-unum virkaði sum fátækrastovnur fyri óhjálpin og avlamin.
Hóast nýggj fátækralóg kom fyrst í 19. øld, og síðani grundlógin í 1849 við áseting um, at ein og hvør, ið ikki var førur fyri at skaffa tað neyðturviliga til uppihald fyri seg og síni, hevði rætt til hjálp frá tí almenna, broytti hetta lítið og onki: “Eingin bað um fátækrahjálp, uttan so at støðan var púra vónleys. Tey royndu av øllum alvi at halda seg frí av fátækraverkinum...Vanliga mannahugsanin var júst, at tey, ið máttu søkja fátækrahjálp, vóru staklar. Hjálpin var nevniliga skipað soleiðis, at hon samstundis skuldi vera ræðandi, so at fólk ikki uttan víðari søktu um hana. Hetta varð gjørt við at seta tey neyðstøddu uttan fyri samfelagið. Tey, ið fingu fátækrahjálp, mistu síni borgarligu rættindi, t.d. valrættin, og forboð var fyri at giftast” (Hansen 1996, 23).
Munur á livikorum á bygd og í bý
Nógv bendir á, at stórur munur hevur verið á livikorunum á bygd og í Havn. Fyri ognarleys og onnur smáfólk í Havn vóru føðslu-, býlis- og heilsuumstøður verri og fátækradømið størri, samanborið við lívið á bóndagørðunum úti um landið: “Í Føroyum og serliga í Havnini var fátæksligt hjá teimum flestu. Nógv fólk búðu í smáum húsum, og fleiri svóvu í somu song. Í slíkum umstøðum vóru fólk skjótari sjúk, serliga av smittusjúkum; men tey hava fingið hita hvørt frá øðrum.” (Nolsøe og Jespersen 2004, 162).
Fyri vanliga fólkið vóru livikor í Havn meira viðbrekin m.a. av veikari føðslugrundarlagi og tískil meira bundin at korninnflutninginum. Tá hesin var óregluligur ella als ikki kom fram (sum t.d. ofta hendi, tá Føroyar vóru avbyrgdar undir Napoleonskríggjunum 2007-14), rakti hetta Havnina sera meint og kundi elva til trot. Haraftrat var mestsum alt sambandið við útheimin við Havnina. Fremmandu skipsmanningarnar bóru umfarssjúkur við sær, og hesar raktu tí serliga fólkið í Havn. Mest ógviliga hendingin man vera hendan: “Í 1709 gingu kanska ræðuligastu pokurnar nakrantíð í Havnini. Sjúkan...kom til Havnar í september mánaði við seinasta handilsskipinum hetta árið. Av teimum 333 havnarfólkunum doyðu 250, t.e. 75%” (Nolsøe og Jespersen 2004, 162).
Lægri deyðatíttleiki á bygd
Bygdirnar hava verið vardar í ávísan mun, við betri føðslugrundarlagi og av teirra avbyrgdu og spjaddu støðu. Og uttan iva hevur samskiftið við Havnina verið so lítið sum gjørligt, tá umfarssjúkurnar hava gingið: “Heystið 1720 og 1721 herjaði landfarsóttin, tyfus, við nógvum fepuri, serliga í Havn. Av hesum skýggjaðu avbygdafólk Havnina.” (Nolsøe og Jespersen 2004, 160).
Hesi viðurskifti benda á, at tað hevur verið størri trygd fyri lívsuppihaldinum úti á bygd enn í Havn, og spurningurin er hvussu tað sæst aftur í deyðatíttleikanum.
Myndin vísir deyðatíttleikan í Suðurstreym, samanborið við Føroyar uttan Suðurstreym. Her sæst greitt, at deyðatíttleikin er munandi hægri í Suðurstreymi. Haraftrat eru lopini í deyðatíttleikanum einstøk ár nógv ógvisligari enn í restini av landinum. T.d. sæst, at undir meslingafarsóttini í 1781 er deyðatíttleikin í Havn tætt við 100‰, samanborið við minni enn 30‰ á bygd. Og tá ið neyðin undir Napoleonskríggjunum var uppá tað størsta, rakti hetta serliga fólkið í Havn, við einum deyðatíttleika oman fyri 40‰, samanborið við uml. 20‰ á bygd.
Rembingar í stirnaða bóndasamfelagnum
Síðst í 1700-talinum og inn í 1800-talið komu spakuliga rembingar í samfelagsviðurskiftini, og tað gamla statiska ella stirnaða bóndasamfelagið kemur undir vaksandi trýst eftir broytingum. Fiskiskapurin ella rættari útróðurin fær størri og støðugt veksandi týdning, og saman við tí nýggja traðarbrúkinum skapast nú grundarlag fyri framleiðslu av avlopi til vøkstur í fólkatalinum og samfelagsliga menning.
Ein nýggj og týðandi føðikelda, eplaveltingin, tekur seg eisini upp hesa tíðina og stuðlar uppundir møguleikarnar hjá ognarleysum familjum at lívbjarga sær við útróðri og traðarbrúki. (Guttesen 2005, 153 ff). Frá fyrstu royndunum í 1770- og 80-unum, vindur eplaveltingin spakuliga uppá seg. Frá 1820-unum gerast eplini vanlig, og í 1839 skrivar Pløyen, at neyvan var nakað hús í Føroyum, har eplir ikki vóru á borðinum minst eina ferð um dagin (Jacobsen 2004, 237).
Í 1766 fekk danski stórkeypmaðurin Niels Ryberg loyvi at hava umskipingargoymslu,
og loyvi at reka handil, handverks- og annað virksemi í Havn, m.a. at salta sild og tilvirka klippfisk til útflutnings. Handilshús og bryggja vórðu bygd í Vágsbotni. Hóast Rybergs handil gavst longu í 1788, var hetta í einum tíðarskeiðið, har tørvurin á broytingum trokaði á og hevur ivaleyst skumpað undir gongdina. (Nolsøe og Jespersen 2004, 9ff).
Flyting av bygd í bý tekur seg upp. Ognarleys fóru at leita sær til Havnar at átaka sær lønandi arbeiði og seta seg niður sum bønarmenn, tænastufólk, útróðrarmenn og hosubindarar, umframt høvi at læra handverk, sum ikki høvdu verið vanlig í oyggjunum fyrr. Í hesum sambandið er eisini vert at nevna, at í 1788 varð Nótafelag sett á stovn, og fólkið í Havn fekk einarætt at kasta nót eftir seiði á báðum vágunum. (Tórshavnar býaratlas 2007, Handverkarin 2004).
Veksandi sosialir mótsetningar
Tær samfelagsligu og vinnuligu broytingarnar, sum taka seg upp síðstu helvt í 1700-talinum, síggjast aftur í veksandi sosialum mótsetningum. At ognarleys fara at rógva út, velta og tilvirka ullarvørur til egið húsarhald, ger at bøndurnir hava ikki somu fastatøkur á teim ognarleysu at arbeiða á gørðunum. Tí kemur sonevnda trælalógin, “Forordningen af 21. maj 1777, hvis sigte var at sikre de større gårde tilstrækkelig billig arbejdskraft samtidig med at betingelserne for at stifte familie præciseres” (í Garði 1984, 8). Hetta er ein herðing av gomlu ásetingini frá Seyðabrævinum um at forða ognarleysum at seta búgv. Tað varð bannað at flyta til Havnar uttan serligt loyvi. Ognarleys fingu ikki loyvi at giftast, uttan at tey kundu vátta, “...hvorledes de formeene at kunne ernære sig, såsom enten af egen Ejendom eller Fæstejord besidde ½ á 1 Mark, eller at de have nogen anden og Næringsvej, eller at de på begge sider have i fire Aar tjent på landet, og i samme deres Tjeneste efter medbragt Skudsmaal viist Fliid, Troeskab og Duelighed, da de formodes at være i Stand til skikkelig at ernære sig”. Hendan fyriskipan varð galdandi heilt fram til 1846.
Somuleiðis vórðu eisini stig tikin til at byrgja upp fyri avleiðingunum av at ognarleys í veksandi tali fóru at rógva út við egnum bátum. Í nógvum bygdum gjørdist trupult hjá bøndrunum at manna teirra bátar. Í 1813 kom so tað sonevnda bátsbandið, har siðvenjan hjá bóndum at halda bát og hjá teim ognarleysu at manna teir, varð ásett við lóg. Hon varð ikki tikin av fyrr enn í 1865.
Mjólkin var álitið fyri føðsluna
Heilt inn í 19. øld kundu trupulleikar vera við tí lívsneyðuga vøruinnflutninginum. Undir Napoleonskríggjunum 1807-14 var óregluligt samband, tí nógv donsk handilsskip vórðu tikin, so at árligi vøruflutningurin m.a. við korni oftani sveik. “Tá mest stóð á í februar 1814, fór Løbner um alt landið at fáa yvirlit yvir tørvin, so tað, ið var á goymslu, kundi býtast rættvíst” (Guttesen 2010, 45).
Út frá hesum sonevndu Løbners tabellum frá 1814 og Kongstíggjundalistum hevur Guttesen gjørt eitt yvirlit yvir, hvat føroyingar livdu av, ella rættari: hvørjar kaloriukeldurnar vóru, og hvussu býtið var teirra millum:
Hóast grindin til tíðir hevur havt stóran týdning, er hon ikki roknað við, “tí variatiónin er so stór, at einki samfelag kann byggja sína tilveru á eina so óvissa keldu” (Guttesen 2010, 46). Tað kundi vera ójøvn grindaár, og eisini long tíðarskeið, har lítið og onki var av grind, og onnur, har sera nógvar grindir vóru.
Eplaveltingin telur heldur ikki við í uppgerðini, tí hon fekk ikki nakran serligan týdning fyrr enn í tíðini aftaná, at Løbner innsavnaði hesar upplýsingar.
Yvirlitið vísir greitt tann altavgerandi týdningin, sum neytamjólkin hevði fyri føðsluna hjá føroyingum (smb. Guttesen hava tað í miðal verið 2 fólk uppá kúnna). Somuleiðis vísir yvirlitið, hvussu bundin man hevur verið av innfluttum korni.
Størsta broytingin í føðslu- og lívsgrundarlagnum upp gjøgnum 19. øld, er óivað tann stóri vøksturin í traðarbrúki, útróðrinum og seinni skipsfiskiskapinum. Í 1820-unum verður sagt frá landskirurginum: “Gjøgnumgangandi legði Manicus dent á, at maturin var góður og eingin leið neyð av svongd. Sama segði eftirmaður hansara: “Fødemidlerne ere sunde, simple, naturlige og i tilstrækkelig mængde.”” (Jacobsen 2004, 237).
Men fólkavøksturin er nú stórur, húsarhaldini gjørdust fleiri, barnaríkari og harvið størri. Tað hevur sett økt krøv til evnini at útvega nóg mikið av góðum mati til øll, so sum mjólk, fisk og grind. “Um aldarskiftið vóru nógv, ið livdu sum sjómenn ella høvdu lønarbeiði á landi, t.e. nógv sum ikki rúmtust í tí gomlu patriarkalsku samfelagskipanini, har húsbóndi ella familja kundu taka um endan í neyðstøðu.” (Jacobsen 2004, 256).
Útróður og traðarbrúk gevur rúm fyri fólkavøkstri
Gamla samfelagsskipanin kemur undir trýst longu síðst í 18. øld: “Tað samfelag, sum vit við meira ella minni haldgóðum heimildum uppfata sum tað klassiska og støðuga bóndasamfelagið, við øllum tí, sum hoyrir tí til alla tí verður kannað, fer at ridla í tíðarskeiðinum 1770-1810. Hetta kann hava staðist av trýstinum frá eini vaksandi ognarleysari fjøld og av, at jarðyrkið, sum støðan var, ikki var ment at uppihalda tilvøkstrinum.” (Dalsgaard 1997, 39).
Bátsbandið frá 1813 kann illa skiljast øðrvísi, enn at bóndastættin roynir at tátta í, tí at útróðurin hevur vundið so nógv upp á seg millum tey ognarleysu, at truplari gjørdist at manna áttamannaførini á gørðunum. “Nógv bendir á, at ognarleysir hava verið førir fyri at útvega sær smærri bátar, eitt nú fýra- og seksmannafør longu í seinnu helvt av 18. øld.” (Dalsgaard 1997, 43). Útróðurin mennist uppaftur meir upp gjøgnum 19. øld til at verða meir enn bara beinleiðis føðslu¬grundarlag fyri húsarhaldinum hjá teim ognarleysu. Avgerandi frambrotið er, tá kongligi einahandilin við sínum úthandlum fer at taka ímóti útróðrarfiski frá uml. 1840, og síðani tá einahandilin verður tikin av í 1856 og fríur handil verður skipaður víða um alt landið.
Hetta vóru kollveltandi ár: “Bara frá 1845 til 1864 fimmfaldaðist útróðurin í Vestmanna. Frá at hava hildið í árina á bóndabátinum, fóru menn sjálvir at rógva út og avreiða. Við einum traðarstubba aftrat fingu hesir menn nú starvsheiti sum útróðrarmenn og jarðarbrúkarar. Allir høvdu A-fiskiloyvi... Í 1864 vóru yvir 200 avreiðingar í Vestmanna. Summar dagar vóru 150 mans á útróðrum... og avreiddu hesir menn í 1864 122 tons til handilin á Fitjunum. Miðalprísurin var seks oyri fyri kilo og samlaða avreiðingarvirðið 8.000 kr.” (Jacobsen 2011).
Um somu tíð mennist traðarbrúkið: “Frá 1780 og serstakliga frá 1810 fer veltingin at gerast eitt alt meira týðandi íkast hjá tí vaksandi ognarleysu fjøldini, eina helst tí partinum, sum hevði sínar røtur í bóndastættini.” (Dalsgaard 1997, 45). Hetta kemur av eini andsøgn í fyrrnevndu trælalógini, tí samstundis sum hon hevði til endamáls at binda tey ognarleysu at gørðunum, lat hon upp fyri, at ungir menn kundu fáa atgeingi til jørð, at velta og leggja inn traðir. Tað sum gloppaði hesar dyrnar var tó ein møguliga óætlað avleiðing av umhugsni fyri teim bóndasynum, ið ikki stóðu til garðin, at hesir ikki skuldu líða somu lagnu sum hini ognarleysu, uttan møguleika at fáa egið húsarhald.
Við nýggjari traðarlóggávu í 1845 og 1857 verða betri møguleikar fyri at leggja jørð inn og veltað upp út nýggjum. Talandi dømi um broytingartíðina er, at í hesum tíðarskeiðinum fram til 1880’ini “verða traðarbrúk í hópatali stovnsett eins og 30 niðursetubygdir verða grundaðar” (Dalsgaard 1997, 46). Frá 1880’unum kemur aftur onnur tíð við skipsfiskiveiði og fiskatilvirking sum nýggja høvuðsvinnan í Føroyum.
Tað sum útróður og traðarbrúk ikki kundu hvørt sær, tað kundu tey saman: vera vinnu- og lívsgrundarlag fyri teim nógvu nýggju húsarhaldunum, sum seta ferð á fólkavøksturin og leggja lunnar undir nýggja samfelagsskipan, sum skjótt veksur fram.
Fleiri munnar at metta
Samstundis sum nýggjar búsetingar og húsarhald í veksandi talið verða skipað óheft av bóndagørðunum, verða fólk eisini leys av tí føðslugrundarlagi, sum bónda¬garðarnir tryggjaðu, m.a. mjólka- og kjøtframleiðsluni. Hóast øktu atgongdina til fisk og eplir, hevur traðarbrúkið ikki kunnað ment seg líka skjótt, sum talið øktist av munnum at metta við føðslugóðum mati. Stutt eftir at fríhandilin var komin, gjørdi landslæknin vart við í heilsulagslýsingini, at hóast møguleikarnir vóru batnaðir munandi, og útróðurin hevði verið góður, so “om en stor del kan man desværre sige, at netop dette rige fiskeri er kilden til fattigdom.” (Jacobsen 2004, 239)
Fiskur er nú blivin týdningarmesta føðikeldan hjá teim ognarleysu, men fyri at fáa pening til at aðrar neyðsynjarvørur og húsarhaldið annars verður fiskurin avreiddur feskur beinanvegin, so lítið er eftir til matna. Tá “ser man ofte det særsyn, at når blot et par dages uvejr hindrer dem i at komme på søen, har de ingen fisk at spise og må formentlig sulte.” (Jacobsen 2004, 239).
Vinnuliga og samfelagsliga framgongdin var tí ikki einvíst bara til frama fyri heilsugott matarhald og livikor. Heilsulagslýsingar hjá landslæknum seinni í øldini siga frá vaksandi tali av sjúkum og veikleikum, sum komu av ringari føðslu, t.d. brendar tenn, skrofulosu ella lymfykertlatuberklar og rakitis, enska sjúka, av d-vitamintroti, so beinagrindin verður kálkfátæk og avskeplast: “Skrofulose kom mest fyri í bygdum, har nógv ognarleys vóru, sum livdu mest av útróðri. Kjøt var dýrt og ikki keypandi, og var ongin grind, høvdu fólk bert fisk, mjøl og grýn til matna. Hann [Effersøe landslækni 1883-90] nevndi mjólkarneyðina, sum serliga rakti tey fátækastu, ikki minst børnini kendu sviðan av hesum.” (Jacobsen 2004, 240).
Um orsøkir til hesu viðurskifti “vístu læknar á ringar avleiðingar av tátíðar samfelags¬broytingum... Teir høvdu lyndi at leggja skylduna á tað, sum fylgdi í kjalarvørrinum av fríhandlinum, eitt nú at tey fátækaru seldu fisk í býti við føðslufátækar handilsvørur, ull í býti við bummullsvørur.” (Jacobsen 2004, 255).
Nýtt grundarlag undir lívsins uppihaldi
Úr 19. og inn í 20- øld tykist støðan tó at batna munandi. M.a. koma hvalastøðir á Gjánoyri (1894), í Norðdepli (1898), í Lopra (1901) umframt í Selvík og á Signabø. “Tað nógva tvøst og spik, sum haðani kom, sást aftur á fólksins “huld og kræfter”” (Jacobsen 2004, 240).
Nýggjar sosialar lógir komu í 1890-unum, ið staðfestu samfelags- og uppihaldsrættindi hjá samfelagsins veikastu, gomlum, sjúkum og brekaðum: um aldurdómsstuðul frá 1891, um sjúkratrygging frá 1893 og um hjálp til fátæk og brekað í 1895 (Hansen 1996, 31). Sosialpolitikkurin ber tó framvegis brá av olmussuhugsan heilt fram til endan av 1920-unum, tá sosial rættindi ájavnt við onnur borgarlig rættindi verða sett ovast á flokspolitisku dagsskránna í Føroyum (Hansen 1996, 25).
Tann avgerandi høvuðsbroytingin er tó, at á toftunum á gamla bóndasamfelagnum hevur eitt nýtt vinnu-, framleiðslu- og samfelagsmynstur vunnið fram, har skipsfiskiveiða og lønararbeiði á landi í fiski-, handverks- og handilsvinnu útvegar størri og veksandi grundarlag fyri betri inntøku, matarhaldi og klæði, bústaðar- og heilsuviðurskiftum og sosialum livikorum annars.
Keldur:
Jóannes Dalsgaard: Fylking, Forlagið Framhald 1997
Hans Jacob Debes: Føroya søga 2, Skattland og len, Fø. Skúlabókagrunnur 1995.
Bergur í Garði: En historisk demografisk undersøgelse af udviklingen på Færøerne 1720-1831,
Københavns Universitet 1984.
Rolf Guttesen: Historisk Befolkningsgeografi, Topografisk Atlas Færøerne, 1996.
Rolf Guttesen: Veðurlag, framleiðsla og fólkatal í 1800-talinum og fyrr,
í Brot úr Føroya Søgu, Fróðskapur 2010.
Rolf Guttesen: Týskar klumpar og franska sós, om kartoffelens udbredelse på Færøerne,
í “Eyðvinur”, Føroya Fróðskaparfelag 2005.
Handverkarin, nr. 10, Havnar Handverkarafelag 2004.
Doris Hansen: Søgan um hini, Føroya Skúlabókagrunnur 1996.
Elin Súsanna Jacobsen: Slóðir úr heilsuverksøguni, Føroya Fróðskaparfelag 2004.
Helgi Jacobsen: úr røðu 2011, við tilfari til bók um Vestmanna søgu.
Jens Pauli A. Nolsøe og Kári Jespersen: Havnar søga, bind II og III,
Tórshavnar Kommuna 2004 og 2009.
Holger Rasmussen: Føroysk fólkamenning, Studentafelagið í Keypmannahavn, 1968.
Tórshavnar býaratlas, Tórshavnar Býráð 2007.
G.V.C. Young: Færøerne. Fra vikingetiden til reformationen, Rosenkilde og Bagger, 1982.


text:
Tá nevndarsessirnir í tingbólki Javnaðarfloksins vórðu býttir, eftir at samgongan varð skipað 14. september 2015, varð avtalað í tingbólkinum at býta sessin sum tingbólkaformaður ímillum Jónleif Johannesen og Helenu Dam á Neystabø.
Komandi 14. september hevur Jónleif Johannesen verið tingbólkaformaður helvtina av valskeiðinum, og tá tekur Helena Dam á Neystabø við sum tingbólkaforkvinna.
Sambært lógini hjá flokkinum, so er formaður tingbólksins eisini 1. næstformaður í flokkinum. Hetta inniber so, at Helena nú eisini verður 1. næstforkvinna í Javnaðarflokkinum,
Helena Dam á Neystabø hevur sera drúgvar royndir í politikki bæði sum løgtingskvinna, sum landsstýriskvinna og sum býráðslimur.
Javnaðarflokkurin
Karl Birgir: Konan hevði nokk ynskt at eg lá eitt sindur meira í sofuni
Tó, at Karl Birgir Isaksen úr Klaksvík hevur eitt sera lætt sinni og eisini kann finna upp á at arga eitt sindur, so hava...


text:
Her sæst eitt fullfíggja yvirlit av øllum tænastum í Lívdini. Broytingar ella spurningar skula sendast til Absalon Áargarð This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
SUNNUDAGSSKÚLIN
Sunnudagsskúlin hevur skipaða undirvísing fyri børnini. Allir flokkarnir fylgjast við somu evnum, men á
ymiskum stigum, alt eftir aldrinum á børnunum. Sunnudagsskúlalærarnir arbeiða í bólkum, sum skiftast um
at hava sunnudagsskúlan. Tørvur er eisini á avloysarum, sum kunnu taka um endan, tá onkrum berst frá, og
hjálparfólki at taka sær av børnunum inni í skúlastovunum.
UNGLÍV
Ein tænasta fyri ung í 10-12 ára aldrinum, sum koma saman til undirvísing og samfelag á seinna møtinum
sunnumorgun. Tørvur er á samskiparum, undirvísarum og hjálparfólki, sum eru góð við ung fólk.
ALIVE
Endamálið við Alive er at røkka út til trúgvandi og vantrúgvandi ung við evangeliinum. Hetta tiltak er hvørt
leygarkvøld og er eyðkent av góðum tónleiki, viðkomandi talu og góðum samfelagi.
GLÓÐIN
Endamálið við hesi tænastu er at hava eitt stað, har øll tey, sum eru sorgarbundin, niðurboygd, vónleys og
friðleys, kunnu finna kærleika, gleði, vón og frið í Kristusi. Henda hirðatænasta er serliga fyri tey, sum hava
stórar trupulleikar at stríðast við, fyri at veita teimum serkøna hjálp.
HJÁLPARHONDIN
Vit vísa umsorgan á tann hátt, at vit fara inn á gólvið við bakstri, tá onkur hevur átt, er álvarsliga sjúkur ella
sjúkur í longri tíð, tá fólk verða rakt av sorg ella koma í aðrar umstøður, sum gera, at tey hava brúk fyri
serligari umsorgan.
AVVARÐANDI HJÁ MISNÝTARUM
Bólkar, har samlivarar, børn, foreldur og systkin hjá misnýtarum kunnu koma saman at uppbyggja, stuðla og
hjálpa hvør øðrum.
VÆLKOMUBÓLKURIN
Ein tænasta, sum hjálpir vitjandi og nýggjum samkomulimum at “koma inn í” samkomuna. Tænastan fevnir
um at standa við dyrnar sunnumorgun og bjóða fólki vælkomnum, standa við lýsingarborðið og vera tøkur
til samtalur í steðginum og aftan á møtini og at eggja fólki til at koma við til skeiðið “Hvat er og hvat ger
Lívdin.”
FORBØNARTÆNASTAN
Endamálið er at vera tøkur at biðja fyri fólki leygarkvøld á Alive og sunnumorgun.
BØNARBÓLKUR FYRI KVINNUR
Andaligt samfelag fyri kvinnur, sum koma saman hvønn fyrsta leygarmorgun í hvørjum mánaði.
KYKNUBÓLKAR
Tað er umráðandi, at einstaklingar og familjur koma fast til regluligu tiltøkini, ið Lívdin skipar fyri, men vit
meta eisini, at tað er neyðugt, at øll tey, sum hava gjørt Lívdina til sítt andaliga heim, læra hvørt annað betur
at kenna í smáum kjarnum við í mesta lagi 12 fólkum.
SKEIÐVIRKSEMI
Høvuðsendamálið við skeiðvirkseminum í Lívdini er at føra fólk upp „trappustigan“ við at eggja teimum til
at halga seg sjálv meir og meir andaliga.
MØTILEIÐSLA
Ein bólkur, sum samskipar og leiðir møtini sunnumorgun. Bólkurin velur eisini evni og finnur talarar til
møtini.
SANGARAR / TÓNLEIKARAR
Endamálið við tónleikinum og sanginum í samkomuni er at hjálpa fólki at koma nærri Gudi gjøgnum tónleik
og sang.
TEKNIKKUR OG LJÓÐ
Henda tænastan tekur sær av øllum tí tøkniliga tónleikinum og sanginum. Tænastan umfatar at seta anlegg
og hátalarar upp og seta tey til hvønn sunnudag, bæði á møtinum og í sunnudagsskúlanum, og at rudda av
aftur, tá møtið er liðugt. Eisini umfatar henda tænasta at sita við miksipultin sunnudag.
BREYÐ OG VÍN
Skipa fyri, at breyð og vín er klárt til tilbiðjanarløtuna sunnumorgun, og at posin til peningainnsavning fer
runt.
BØNARBÓLKAR
Skipa fyri bønarløtuni týskvøld í Lonini og fyri øðrum serligum bønartiltøkum gjøgnum samkomuárið.
ELDRASAMBÝLIÐ Í HOYVÍK
Endamálið við hesi tænastu er at røkka út til tey gomlu, sum búgva í eldrabýlinum Oman Hoydalar í
Hoyvík. Hetta tiltak er eina ferð um mánaðin, har vit koma saman at syngja, biðja, hava eitt orð og hava
samfelag við tey gomlu har. Tørvur er á fólki at stuðla sangin og á spælarum og fólki at hava eitt orð ella ein
vitnisburð.
TRÚBOÐARABÓLKUR
Ein bólkur, sum hevur regluligt samband við trúboðarar okkara og skipar fyri øllum samskifti millum
trúboðarar og samkomu. Tá tørvur er á praktiskari ella andaligari hjálp, hevur hesin bólkur ábyrgdina av, at
neyðug hjálp verður útvegað.
Kontaktfólk: Rúna Berghamar (516033)
Kontaktfólk í leiðsluni: Absalon Áargarð (594020)
KVINNUTILTØK
Skipað verður regluliga fyri ymiskum tiltøkum soleiðis at andaligi og sosiali trivnaðurin millum kvinnur
gerst alt betri. Tá tiltøk eru er altíð brúk fyri alskyns fólki at skipa fyri andaliga og tímiliga.
HEIMASÍÐAN
Endamálið við heimasíðuni hjá Lívdini er at geva Lívdini eitt ”andlit” úteftir – at kunna, samskifta og bjóða
fólki at koma á møtini.
KUNNINGARRITIÐ OG FACEBOOK
Regluligt kunning til allar samkomulimirnar.
LÝSINGARBORÐIÐ OG EINFALDARIN
Henda tænastan fevnir um at hava allar praktiskar upplýsingar, sum viðkoma Lívdini, frammi á borðinum,
sum stendur í gongini hvønn sunnumorgun, so sum bønarbrøv, bløð, tekningarlistar og annað. Tænastan
umfatar at leggja alt á borðið, áðrenn møtini byrja, og at rudda av aftur, tá møtini eru liðug. Tænastan
umfatar harumframt at savna, uppseta og prenta mánaðarliga tíðindablaðið ”Einfaldarin”.
LÝSINGAR TIL FJØLMIÐLAR
Endamálið við hesi tænastu er at fáa øll tiltøkini í Lívdini lýst í fjølmiðlunum. Hevur tú hug at hjálpa við
hesi tænastu, kanst tú seta teg í samband við ábyrgdarfólkið.
RÆTTLESTUR
Endamálið við hesi tænastu er at rættlesa alt tað skrivliga tilfarið, sum verður brúkt í Lívdini ella sent út frá
Lívdini. Tað umfatar rættlestur av sangum, lýsingum, greinum, power point og øðrum.
SJÓNVØRPA
Henda tænastan fevnir um at taka sær av sjónvørpuni sunnudag og at gera skjalið klárt til sunnudag (at seta
sangir og annað inn) og at sita við uppvørpuna á báðum møtunum sunnudag.
STREAMING
Henda tænasta ger tað møguligt hjá fólki um allan heimin at hoyra møtini sunnumorgun beinleiðis á alnótini.
Hetta umfatar at sita við telduna sunnumorgun og síggja til, at sambandið við alnótina er gott.
TULKANARTÆNASTA
Vit hava fleiri útlendingar, sum búgva í Føroyum, og nakrir teirra ganga í Lívdini. Tørvur er á at tulka taluna
beinleiðis á seinna møtinum til enskt, soleiðis at útlendingar kunnu hoyra boðskapin. Tørvur er á fólki, sum
duga enskt og føroyskt.
UPPSETING OG AVRUDDING
Henda tænasta fevnir um at taka sær av øllum tí praktiska viðvíkjandi uppseting og avrudding í sambandi
við møtini sunnudag. Tað eru 7 lið, sum taka sær av hesi tænastu, og hevur ein tí bert ábyrgd áttandu hvørja
viku.
BAKING OG VASKING
Henda tænasta fevnir um er at taka sær av samfelagsløtuni sunnudag, at baka, gera te og kaffi og borðreiða
fyri samkomuni. Køksliðið tekur sær eisini av vaskingini eftir møtini sunnudag. Tað eru 7 køkslið, og tú
hevur tí bert ábyrgd áttandu hvørja viku.
BYGGIBÓLKURIN
Ein bólkur, sum arbeiðir við nýggja samkomubygninginum hjá Lívdini.
FÍGGJARBÓLKURIN
Fíggjarbólkurin skal síggja til, at allur peningur, sum kemur inn til Lívdina, verður rætt og sámiliga
avgreiddur. Uppgávan hjá fíggjarbólkinum er at býta peningin út eftir tí skipan, sum fíggjarbólkurin hevur
sett upp.
NAVNALISTIN
Endamálið við hesi tænastu er at fáa tey, sum hava gjørt Lívdina til sítt andaliga heim, á ein lista við
nøvnum, bústøðum, telefonnumrum og teldupostadressum. Hesin listi lættir um samskiftið í Lívdini, men
verður eisini brúktur sum ein bønarlisti, tá ið vit biðja hvør fyri øðrum.
LONIN
Ein bólkur, sum hevur praktisku ábyrgdirnar av Lonini.


text:
29. mai 2017Nr. 81
Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Húsalánsgrunn
(Heimild til fígging av bústaðarbygging)
Samsvarandi samtykt Løgtingsins staðfestir og kunnger løgmaður hesa løgtingslóg:
§ 1
Í løgtingslóg nr. 62 frá 31. mai 2010 um Húsalánsgrunn, sum broytt við løgtingslóg nr. 140 frá 6. oktober 2011 og løgtingslóg nr. 125 frá 7. desember 2012, verða gjørdar hesar broytingar:
1. Aftan á § 8 a. verður sum kapitul 4 b sett:
“Kapittul 4 b
Fígging av bústaðarbygging hjá Húsalánsgrunninum
§ 8 b. Húsalánsgrunnurin kann fíggja bygging av bústøðum upp til 250 mió. kr. við at skriva út lánsbrøv til íleggjarar í Føroyum, við at taka lán frá stovnsligum íleggjarum í Føroyum ella við bankaláni úr føroyskum banka.
Stk. 2. Húsalánsgrunnurin veitir trygd í fastari ogn hjá Húsalánsgrunninum fyri allari fígging sbrt. stk. 1.
Stk. 3. Landsbanki Føroya umsitur alla fígging sbrt. stk. 1.
Stk. 4. Landsstýrismaðurin í fíggjarmálum skal í hvørjum einstøkum føri góðkenna fíggingina sbrt. stk. 1.
Stk. 5. Landsstýrismaðurin kann í serligum førum í samráð við Landsbanka Føroya loyva, at tann í stk. 1 nevnda upphædd heilt ella lutvíst verður fíggjað á annan hátt, enn ásett í stk. 1, men við somu trygd, sum ásett í stk. 2.”
§ 2
Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Í Tinganesi, 29. mai 2017
Aksel V. Johannesen (sign.)
løgmaður
Lm. nr. 80/2016


text:
Framtíðin hjá ES er fyribils tryggjað
- 26 Apr 2017
- - LÍV
Marknaðarinnlit - Apríl 2017
ES-vinarliga forsetavalevnið, Emmauel Macron, vann fyrsta forsetavalumfar í Fraklandi. Macron og Marine Le Pen, sum er meira ES-fíggindasinnað, skulu dystast um endaliga forsetasessin 7. mai. At Macron vann fyrsta umfar gjørdist ein lætti fyri fíggjarmarknaðirnar og partabrøvini í Evropa hækkaðu sum heild av hesum. Búskapar- og roknskaparliga gongur eisini sum heild væl í USA og líkt er til, at inntøkuvøksturin hjá virkjunum í USA gerst tann besti síðani 2011. Hetta stuðlar partabrøvunum til at standa seg væl nakað enn.
Partabrøvini stóðu seg væl í mars
Sum heild hækkaðu lánsbrævarenturnar í mars við tí úrsliti, at lánsbrøvini høvdi ein avbjóðandi mánaða við kurstapi. Donsku lánsbrøvini høvdu tí eitt samlað hall á 0,22% og ”onnur lánsbrøv”, ið serliga eru útlendsk lánsbrøv og virkislánsbrøv, høvdu í miðal eitt hall á 0,31%. Síðani ársbyrjan hava donsku lánsbrøvini tó givið vinning á 0,46% og ”onnur lánsbrøv” hava givið vinning á 1,45%. Partabrøvini góvu, mótvegis lánsbrøvunum, vinning í mars. Vinningurin gjørdist 2,28% soleiðis at partabrøvini, sum LÍV ger íløgur í, við endan av mars høvdu givið vinning á 4,46% síðani ársbyrjan 2017. Gongdin í mars viðførir, at íløgan við hægra váðanum gav vinning á 0,54% í mars og síðani ársbyrjan hevur vinningurin verið 1,71%. Av tí at váðakendu íløgurnar hava staðið seg best higartil í ár, eru tey samsvarandi tølini fyri íløguna við lægra váðanum -0,07% í mars og 0,53% fyri árið higartil.
Fyri ES, vann tann rætti fyrsta valumfar í Fraklandi
Sunnudagin 23. apríl var fyrsta valumfar í Fraklandi í sambandi við, at landið skal hava nýggjan forseta. Politiska stjørnuskotið, Emmanuel Macron, hevur staðið seg sera væl í forsøgnunum seinastu vikurnar, men nú valið nærkaðist, hevði Marine Le Pen tikið seg væl inn á Marcron. Í stuttum kann sigast, at munurin millum Macron og Le Pen er, at meðan Macron er fyri ES og at Frakland framhaldandi skal vera partur av ES, vil Le Pen, at Frakland í minni mun skal vera partur av ES og eitt sokallað Frexit, t.v.s. at Frakland, eins og Bretland, tekur seg úr ES, kann gerast veruleiki, um endin gerst, at Le Pen vinnur. Úrslitið av fyrsta valumfari gjørdist, at Macron fekk 24% av atkvøðunum og Le Pen fekk 21,3%. Hesi bæði skulu nú kappast um forsetasessin um 14 dagar. At Macron vann fyrsta valumfar var ein lætti fyri fíggjarmarknaðirnar. Úrslitið var, at fronsk partabrøv hækkaðu 4,6% mánadagin eftir valið og evran styrknaði umleið 2% fyrstu løtuna hendan dagin. Partabrøvini í restini av ES og t.d. 10 ára danska lánsbrævarentan hækkaðu eisini. Framtíðin hjá ES er í fyrstu atløgu tryggjað. Mett verður, at Macron eisini fer at vinna um 14 dagar, tí fleiri av taparunum 23. apríl nú stuðla honum. Royndir vísa tó, at valforsøgnir skulu takast við stórum fyrivarni, so vit mugu bíða í 14 dagar, áðrenn skinnið verður selt.
Góður inntøkuvøkstur
Í seinasta Marknaðarinnliti bíðaðu vit í spenningi eftir rentuavgerðini í USA. Júst sum væntað, hækkaði USA rentuna og greiðar ábendingar komu um, at tvær rentuhækkingar skulu væntast aftrat í ár. Partabrævamarknaðirnir tóku væl ímóti avgerðini, tí hetta var ein staðfesting av, at tað gongur so mikið væl búskaparliga í USA, at Fed metir tað verða skilagott at hækka rentuna. Í USA er Trump komin í nakað av mótvindi og politiskt er líkt til, at hann fer at fáa tað trupult at seta fleiri av vallyftunum í verk. Optimisman varð soleiðis til realismu og darvaði partabrævagongdini nakað. Seinastu dagarnar er góða búskapargongdin tó komin aftur, tí roknskapirnir í USA fyri 1. ársfjórðing hava sum heild verið góðir og hava víst á hækkandi inntøkur. Samstundis vísa tøl, at inntøkuvøksturin í USA í 2017 allarhelst verður á hægsta stigi síðani 2011. Fleiri viðurskifti benda sosatt á, at partabrøv framhaldandi kunnu standa seg hampuligt. Góða búskapargongdin og væntaða partabrævagongdin benda eisini á hægri lánsbrævarentur. Verður hugt eftir virðisásetingini á partabrøvunum í USA og Evropa eru ábendingar um, at tey evropisku eru áhugaverdari næstu tíðina.
Mett verður, at Macron eisini fer at vinna um 14 dagar, tí fleiri av taparunum 23. apríl nú stuðla honum.


text:
Áheitan
Dan Klein --- 26.09.2011 - 16:41
Framløga av áheitanini frá festarum og traðarmonnum um at fáa somu rættarstøðu sum óðalsmenn.
Sum sendiboð fyri festarar og traðarmenn skal eg loyva mær at geva tinginum soljóðandi áheitan:
Vit undirritaðu festarar og traðarleigarar, eins og eigarar av traðum við servituttum, skulu hervið loyva okkum at heita á løgtingið um at skipa so fyri, at vit koma undir somu rættarreglur sum óðalsmenn.
Greinagerð:
Málið er sera einfalt. Yvir helvtin av føroysku jørðini er óðalsjørð. Hetta er privat ogn, har eigarin sjálvur ræður yvir, hvat ið skal gerast. Løgtingið hevur einki stríð av hesi jørð, uttan mun til um hon er hagi, bøur ella grundstykki.
Øðrvísi er við tí jørð, løgtingið eigur. Har noyðist tingið at nýta munandi upphæddir til fyrisiting, og henda jørð kann ikki verða nýtt at seta í veð fyri at geva nýggjum fyritøkum fígging. Hetta er tí ein avoldað skipan, og bæði fyri festarar, traðarmenn og tingið sjálvt er best at sleppa burtur úr henni.
Tað kann gerast við at løgtingið tekur undir við hesi áheitan og samtykkir:
at festararnir fáa festini til óðalsjørð
at traðarleigararnir fáa traðirnar til óðalsjørð at teir, sum hava fingið traðir til keyps við servituttum, sleppa undan hesum bindingum.
Tá hetta er fingið upp á pláss hava vit bert eina skipan fyri alla jørð í Føroyum, og eigararnir kunnu í frælsi virka fyri at fáa sum mest gagn burtur úr henni, eins væl fyri seg sjávan sum fyri alt samfelagið.
Zakarias Wang
Mánadagin tann 26. september 2011 varð henda áheitan handað Løgtinginum


text:
Cap Negret 28 frá 12 til 15 juni 12
Týsdagin eftir campingvogninum
Útluftast skal í hesum varmanum, hettar er uml kl 21:30
Bilurin er til vask innan og uttan og polering, teir brúktu 3 tímar vóru
einar 3-5 mans og kostaði 80 € :o)
Mikudagur og Gudmundur til fótbólt, men har var eingin venjing í kvøld, men
teir spældu og hyggaðu sær óført :o)
Aftaná fótbóltin fóru vit út at fáa okkum at eta, vit ruddað íbúðina so har
er ikki inniverðandi
Bobby slapp við og hevur fingið vatn frá tænaranum, men yvast í hasum ísinum
í vatninum
tað er hann ikki vanur við, ongantíð fingið ís í vatnskálina frá mammu :o) Eitt sera hugnaligt mikukvøld, nú eru bara 2 kvøld eftir í Spania
Hósdagin var uppgangur, eingin vindur men aldurnar vóru hampulig stórar
Hóskvøldi fóru vit út at eta. Skilti við ymiskum bíligum td ein fatøl við
Tapas 1,5€
Altea
Pizza4you er ikki so gali :o)
Beint aftanfyri 2 tær ovastu hæddirnar búgva Per og Helle :o)
Mega góða íbúðin hjá okkum
Fríggjamorgun og síðsti skúladagur hjá Gudmundur, hann er ordiliga keddur :o)
Inni í skúlastovuni, tað er einki um Gudmundur í dag :o(
Gudmundur var sera sera sera keddur, tá øll søgdu farvæl við hann, ikki ein
góður dagur helt hann. Spurdur um vit skuldu verða eitt ár meira í Spania, segði
hann ja !
Hann fekk brøv frá øllum í flokkinum, tey høvdu sjálvi gjørt og pyntað brøvini. Eisini fekk hann gávu frá Pablo og beiggjanum og eina frá húsavørðinum :o)


text:
AB hevur gjørt avtalu við Allan Mørkøre um at vera venjari dreingjum U21 og gjørt avtalu við Nicolaj Eriksen um at vera venjari hjá 2. deild komandi kappingarár.
Allan hevur áður verið venjari hjá AB og var eisini í fjør venjari hjá 2. deildarliðnum seinasta part av kappingini. Nikolaj var í fjør partur av venjaratoyminum hjá dreingjum U18 saman við Morten Overgaard.
Á myndunum ynskir forkvinnan hjá AB, Doris V. Rasmussen, teimum báðum Allan Mørkøre (ovast) og Nicolaj Eriksen (niðast) góðan byr í kappingini.
Á jólatombolanum hjá AB 2. desember 2017 vóru lutaseðlar drignir, og vóru vinnaranumrini hesi:
1. Grønur nr. 981
2. Grønur nr. 903
3. Ljósareyður nr. 398
4. Gulur nr. 653
5. Grønur nr. 925
6. Grønur nr. 503
7. Gulur nr. 648
8. Gulur nr. 641
9. Bláur nr. 491
10. Gulur nr. 965
11. Hvítur nr. 131
12. Hvítur nr. 623
13. Grønur nr. 970
14. Gulur nr. 958
Vinnarar kunnu ringja tlf. 211350.
AB takkar øllum fyri stuðulin.
ÍSF hevur gjørt ein faldara um kynsligan ágang í ítróttarfeløgum
Kynsligur ágangur í føroysku ítróttafeløgunum er kanska ikki hugaliga evni at viðgera.
Leygarkvøldið 21. oktober, kl. 19:00 verður Gullkvøld í AB-húsinum.
Smyrjibreyð, suppa, kaffi og kakur verður at fáa.
Okkurt drekkandi kann keypast.
Gott undirhald verður eisini.
Tiltakið er ókeypis og fyri øll.
Nevndin
Leygardagin 14.10.2017:
Heimadystir
1. deild menn AB - B68 kl. 16:00 (inni í Vika)
Mánadagin 16.10.2017:
Útidystir
U18 dreingir EB/Streymur - AB kl. 20:00 (í Hólmanum)
Leygardagin 21.10.2017:
Útidystir
1. deild menn KÍ - AB kl. 12:30 (við Djúpumýru)


text:
Jón Simonsen venjari hjá U16 dreingjum
U16 Dreingir30-04-2017 - Jónfinn Petursson
HB hevur í kvøld sett Jón Simonsen sum venjara hjá U16 dreingjum. Ætlanin hevur allatíðina verið at U16 skuldi hava tveir góðar kvalitetsvenjarar.
Talan er um tveir sera góðir árgangir av leikarum, sum bara hava uppiborið góðar venjarar, soleiðis at menningin framhaldandi verður góð.
Venjaratoymið verður nú Jón Simonson og Bjarni Mohr Arnason, og Milan Cimburovic verður eisini partur av venjaratoyminum í leiklutinum sum høvuðsungdómsvenjari.
Jón Simonsen er ikki hvør sum helst, og hevur drúgvar royndir sum venjari. Hann hevur millum annað verið hjálparvenjari í Effodeildini í 2013 og 2014. Hann hevur eisini áður vant U16 dreingirnar hjá HB. Tað var í 2013, tá teir vórðu bæði føroyameistarar og steypavinnarar.
Higartil í ár hevur eisini gingið væl hjá bæði A og B liðunum, sum bæði eru í meistarabólkinum. A-liðið hevur higartil vunnið allar sínar dystir og liggur á deildum 1. plássið saman við B36 og NSÍ. B-liðið hevur eisini klárað seg væl og vann 7-0 á 07 Vestur í vikuskiftinum.
Í HB fegnast vit um at hava fingið Jón Simonsen aftur í venjaraleiklutin.
Høvuðsstuðul hjá U16 er PM,


text:
Barbara Holm 11.10.2017 (15:59)
Video: Vakurt og ógvusligt illveður í dag
Í dag hevur verið sera illfýsið kring landið við upp ímóti 50 m/s í hvirlunum, tá ið ringasta hevur staðið til. Nú er batnað nakað, men seinni í vikuni verður aftur stormur.
DMI sigur, at í morgin, hósdagin, verður upp í 15 m/s av útsynningi, sum um kvøldið minkar niður í 7-12 m/s. Um náttina veksur hann tó vindin aftur til 10-15 m/s av suðri og útsynningi. Tá verður skíggjað og fer at regna, og hitin alt samdøgrið millum 7 og 10 stig.
Fríggjadagin veksur hann vindin aftur til strúk í vindi upp í skrið av útsynningi, 13-18 m/s við hvirlum upp í 25 m/s. Leygardagin minkar hann vindin aftur niður í 10-15 m/s av útsynningi, sum seinni minkar niður í 2-7 m/s. Sunnudagin er sama skil, tí tá veksur vindurin aftur út á seinnapartin til 15-23 m/s av norðri. Her er talan um miðalvindstyrki, og mangan merkir tað, at tað er munandi ógvusligari í hvirlunum.
Soleiðis var eisini í gjárkvøldið og í morgun, tí meðan forsøgnirnar søgdu 28 m/s, so hava mátararnir hjá Landsverki sagt frá einum munandi ógvusligari veruleika. Sí her upptøkurnar, sum kameramaðurin hjá Miðlahúsinum, Rani Petersen, gjørdi í morgun, tá ið harðast leikaði á.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Eg dittaði mær herfyri at skriva hesi orðini alment: “So verður hon tikin í nýtslu, okkara prýðiliga brúgv um Sandá. Eitt arbeiði, ið eg sum forkvinna í teknisku nevnd var við at seta í gongd fyri fýra árum síðani, er nú komið á mál. Argjafólk og onnur, sum hava ørindi á Argjum ella á Glyvursnesi, kunnu gleða seg til leygardagin 28. mai klokkan 16, tí tá verður prýðiliga brúgvin tikin alment í nýtslu. Og tað verður hvørki meira ella minni enn við hornblástri, røðum, kaffi og køkum. So møtið fjølment til stóru løtuna”
Tað er við bæði lygnum og tramansskapi, at Heðin Mortensen, borgarstjóri, síðani leggur eftir mær í lesarabrævi fyri einari viku síðan, undir yvirskriftini: “Flogið hægri enn veingirnir bera”. Hetta er jú stílur hansara. Ein sera ódámligur stílur, ið vit øll, sum virka á Vaglinum kenna alt ov væl.
Milliónirnar rulla uttan heimild
Borgarstjórin kastar mær fyri at hava høvuðsábyrgdina av, at Glyvursvegurin gjørdist nógv dýrari, enn upprunaliga ætlað. Hví hesin vegurin gjørdist dýrari enn ætlað, er væl og virðiliga útgreinað í drúgvari frágreiðing frá óheftum løgfrøðingum, har tað verður víst á, at orsøkirnar vóru fleiri; millum annað undirlendið, sprunga í berginum v.m.
Borgarstjórin, við evstu leiðsluábyrgd á Vaglinum, og við hægstu fyrisitingarligu ábyrgdini, læt nevniliga bara standa til, meðan milliónaupphæddir streymaðu úr kommunukassanum uttan játtan og uttan heimild. Ístaðin fyri at vísa seg sum ein rættan borgarstjóra við evstu ábyrgd, og at megna at taka málið á sín egna kappa, fór hann hinvegin við báli og brandi eftir einum nærlagdum og álítandi málsviðgera til tess at “avreiða Svartaper” har, og ein ávaringar- og uppsagnartilgongd varð sett í verk mótvegis viðkomandi. Tíbetur kom fakfelagið hjá viðkomandi upp í leikin og gjørdi allar skuldsetingar hjá borgarstjóranum til skammar. Men enn tann dag í dag er eingin formlig umbering givin viðkomandi; tí at biðja um umbering ella taka í egnan barm, er ein býur í Kina hjá Heðini Mortensen.
Markleysa sjálvsøkni borgarstjórans
Ósmæðin hevur borgarstjórin hongt sítt egna navn runt í allar bygningar, sum gjørdir eru síðstu árini. Hesin glantrileikur er óhoyrdur í søgu kommunurnar.
Men søgu leggur borgarstjórin í aðrar mátar minni í, tí hann forkom t.d. skjalagoymsluni hjá gomlu Argja kommunu, sum varð koyrd í ruskposar og beind á Brennistøðina, har hon fór upp í royk. Hetta varð gjørt, hóast fleiri starvsfólk talaðu at, men har var einki at gera. Tað skuldi ganga skjótt fyri seg, tí borgarstjórin hevði tørv á nøkrum fermetrum í kjallaranum á Vaglinum, har skjalagoymslan annars var. Og so kann hann annars syngja sangin “Latið ei søguna doyggja”, sum hann sjálvur hevur forkomið fyri Argir.
Misnýtir kommunala heimasíðu til egnan fyrimun
Og so aftur til lortabyttuna oman yvir undirritaðu frá tí forsmádda og markleyst sjálvselskandi borgarstjóranum í høvuðsstaðnum; og tey fáu óseku orðini, eg skrivaði, og um, hvar hundurin hjá Heðini Mortensen veruliga liggur grivin.
Hann veit væl og virðiliga, at brúgvin um Sandá var eitt av mínum hjartamálum. Sum forkvinna í teknisku nevnd og bygginevndarlimur í nógv ár arbeiddi eg av eldhuga við hesi stóru og spennandi verkætlan. Eg havi fleiri ferðir skrivað alment um arbeiðsgongdina og lýst út í æsir, hvat vit royndu at raðfesta við brúnni um Sandá. At leiðin har rúmar náttúruvøkur øki, og at hetta skuldi virðast. At brúgvin skuldi hava minst møguligt árin á nærumhvørvið, og at hon somuleiðis skuldi vera eitt byggilistarligt valaverk og ein prýðiligur varði til okkara eftirkomarar.
Tann 31. august 2012 vórðu tilboðsgevarar og ráðgevarar teirra bodnir til ein felags fund við umboð fyri bygginevnd og umsiting til at gjøgnumganga útboðstilfarið og at seta umsitingini spurningar um komandi brúnna um Sandá. Henda dag var borgarstjórin við fylgi tó staddur uttanlands. Eg helt, at nú hendi nakað ítøkilig við brúnni, sum annars hevði verið ávegis í nógv, nógv ár, so at hetta vóru góð tíðindi at fáa á heimasíðuna hjá kommununi. Men hetta var váði gjørt móti sjálvsøkna borgarstjóranum, tí hann lovar sjáldan nøkrum øðrum framat, enn sær sjálvum.
Hesi heimasíðutíðindini í 2012 um brúnna um Sandá høvdu mynd av mær við borðendan saman við umboðum fyri tær stóru byggifyritøkurnar, sum fóru at bjóða upp á arbeiðið, og røða mín varð endurgivin. Hesin tíðindastubbin skapti mikla øsing hjá borgarstjóranum, sum var staddur uttanlands. Ja, hann fór fullkomiliga í svart, hann lá og ýldi í telefonini og hartaði nøkur dugnalig embætisfólk, sum ikki vistu betur enn, at tey høvdu gjørt nakað gott og borið borgarunum eina góða søgu
Men tað, at eg var ein partur av tíðindunum og við á myndini, nívdi eftir øllum at døma øgiliga hart hjá borgarstjóranum. Og nú fýra ár eftir tilburðin í 2012, nívir hetta hann framvegis so hart, at hann á sjálvum 150 ára føðingardegnum hjá kommununi ger eitt so ódámligt og persónligt álop á meg, at tað talar fyri seg, hvør persónur hann í veruleikanum er. So mikið fyri hansara demokratiska sinnalag. Heðin Mortensen líkist meira og meira einum einaræðisharra, ið tíverri er sloppin at sita alt ov leingi og enntá ætlar sær fýra ár afturat, so hann tá hevur sitið í 16 ár.
Tað er runnið upp fyri alt fleiri, hvør persónur veruliga goymir seg handan dámliga snýðið og hvítu flippurnar og gull mansjettknapparnar hjá borgarstjóranum. Putinslótirnar gerast alt grefligari og grefligari. Borgarstjórin hevur enntá brúkt heimasíðuna hjá kommununi politiskt og hevur skrivað niðrandi um aðrar býráðslimir á eini heimasíða, sum er fíggjað og goldin við skattakrónum.
Tveitt úr bygginevndini í hevnisøku
Tað var í 2014, nakað eftir at býráðið einmælt hevði samtykt at gera ein arbeiðstøkusáttmála við lægsta tilboðsgevaran um brúnna um Sandá, at borgarstjórin revsaði undirritaðu við at tveita meg úr bygginevndini fyri brúnna. Hann fabrikeraði sjálvandi onkra forkláring til høvið, men veruliga orsøkin var hon, at eg hevði funnist at ymiskum fíggjarviðurskiftum hjá borgarstjóranum. Millum annað vísti eg á, at hann hevði dult fyri býráðnum um ein meirkostnað á 7 milliónir krónur til Tórsvøll.
Lokorð
Tað man undra nógv, at borgarstjórin gongur í so smáum skóm. Og satt at siga er tað lítið hugaligt hjá mær at skriva hesar reglur, tí eg hevði ætlað bara at vent tað dula oyra til enn eitt óreint álop á mín persón frá Heðin Mortensen, borgarstjóra. Men eftir nógvar áheitanir um framferðarháttin hjá borgarstjóranum ímóti mær, og tann høga prísin, eg havi goldið fyri at tala at, tá tørvur er á at gera tað, noyðir hetta meg til at vísa hansara lygnum aftur.
Um borgarstjórin hevur skotið valstríðið í gongd við at oysa hesa lortabyttuna omanyvir meg, er ikki nógv gott í væntu. Men ómegdin í hansara hatska álopi man ivaleyst botna í vantandi politiskum vilja og klárskygni. Eg ætli mær ikki at luttaka í einum innantómum eljustríði við Heðin Mortensen, borgarstjóra. Heldur fari eg at brúka mína orku til at gera tað enn betur at búgva í Tórshavnar kommunu.
Eg fari til seinast at nýta høvið at ynskja øllum borgarum í Tórshavnar kommunu tillukku við 150 ára føðingardegnum, tillukku við trappuni í Vágsbotni og tillukku við prýðiligu brúnni um Sandá, sum eg eri bæði glað og errin av at hava verið við til at gjørt til veruleika.


text:
Yrkingasavnið Útsýni er miðdepil í samstarvi millum listamenninar Tórodd Poulsen og Kim Kristensen, sum saman við royndum tónleikarum høvdu eina áhugaverda jazz ´n´poetry framførslu í Klingruni í Norðurlandahúsinum 30.januar í ár. Finnur Hansen stóð fyri upptøkuni vegna Kringvarpið í sambandi við tiltakið Vetrarjazz og Tutl hevur nú givið hesa tónleika- og yrkingahappeningina út á fløgu. Kim Kristensen er ein veruligur kapasitetur innan modernaðan jazz og Tórodd Poulsen kenna vit sum royndan yrkjara og myndlistamann, eins og hann einsamallur og saman við øðrum hevur givið fimm fløgur út.
Wednesday, August 4, 2010
Frálíkt útsýni til oyruni
Útsýni
Yrkingasavnið Útsýni er miðdepil í samstarvi millum listamenninar Tórodd Poulsen og Kim Kristensen, sum saman við royndum tónleikarum høvdu eina áhugaverda jazz ´n´poetry framførslu í Klingruni í Norðurlandahúsinum 30.januar í ár. Finnur Hansen stóð fyri upptøkuni vegna Kringvarpið í sambandi við tiltakið Vetrarjazz og Tutl hevur nú givið hesa tónleika- og yrkingahappeningina út á fløgu. Kim Kristensen er ein veruligur kapasitetur innan modernaðan jazz og Tórodd Poulsen kenna vit sum royndan yrkjara og myndlistamann, eins og hann einsamallur og saman við øðrum hevur givið fimm fløgur út.
Nú er sostatt eingin umbering meir hjá teimum, ið ikki tíma at lesa yrkingar, tí nú er høvið komið at lurta eftir yrkingum, meðan tú vaskar upp ella gert eitthvørt annað skilagott. Úrslitið fær illa blivið annað enn gott við so mikið royndum tónleikarum sum Kim Kristensen, ið spælir klaver og syntheziser, Herluf Lützen, ið spælir guitar, Rógva á Rógvu, sum spælir trummur og Mikael Blak, sum umframt at spæla bass eisini roynir seg sum thereminleikara. Tóroddur Poulsen er royndur upplesari og hansara leikandi musikalitetur kemur til sín rætt í intuitiva samstarvinum við teir frítt improviserandi tónleikararnar. Úrslitið er spennandi, ófyrisíggjandi og umboðar nakað nýtt í føroyskari tónleikaútgávu. Dynamiski og vakri fløguhúsin leggur eina myndlistarliga dimensión aftrat eini frammanundan stórari ljóðligari uppliving av fløguni Útsýni, sum m.a. er at fáa í handlinum hjá Tutl á Glade Hjørn har skaldið fer at signera fløgur leygardagin 7.august.
Posted by Listin at 8:46 PM


text:
Árni Gregersen, ting.fo 10.01.2018 (19:12)
Full aula til stjórnarskipanarfund
Nógv fólk var í auluni í Kommunuskúlanum í Havn, nú Finsen, tá ið funduri , sum Føroya Vøl skipaði fyri, um stjórnarskipanina.
Skarin av fólki umboðaði fólk, sum vanliga hoyra til í ølum politiska spektrinum,
Hendan samgongan hevur sett sær fyri at fáa uppskotið um stjórnarskipan samtykt í vár og lagt út til fólkaatkvøðu í hesum árinum.
Aksel V. Johannesen, løgmaður hevur lagt uppskotið fyri tingið, men tað sær út til at tað er torført at fáa eina fulla semju um uppskotið. Uppskotið er sent í eina grein 25-nevnd, sum Heðin Mortensen, Javnaðarflokkurin, er formaður fyri.
Nevndin hevur havt einar tríggjar fundir, men mett verður at nógvir fundir skulu til afturat, áðrenn uppskotið verður latið tinginum aftur til 2.viðgerð. Ein flokkur - Sambandsflokkurin - hevur gjørt rættuliga greitt, at hann ikki fer at taka undir við uppskotinum, uttan so at flokkurin fær síni fingramerki sett á lógaruppskotið.
Ætlanin var, at løgmaður skuldi sita við pallborðið saman við Høgna Hoydal, Tjóðveldi, og Bárði Nielsen, Sambandsflokkurin, men løgmaður var ikki komin úr aftur Danmark, tá ið fundurin var settur, so í hansara stað situr Sjúður Skaale við pallborðið
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
(KP)
Monday, June 3, 2013
MonkeyRat - føroyskur stórbýarhugni
Havnarmannin Arnold Ludvig kenna vit kanska fyrst og fremst sum ein dugnaligan basspælara, men hann tekur eisini kjansin sum sangari og brikslari saman við MonkeyRat í stuttligum og funky løgum, sum vit halda rigga rættiliga væl í einum summarligum listabloggi. Tey bæði, Anna Iachino og Arnold Ludvig MonkeyRat hava latið tvær fløgur út á Tutl Records og vóru við á G!Festivalinum í fjør, stílurin liggur onkra staðni millum James Brown og Rage against the Machince, eitt sindur aggressivari í eldri løgum sum t.d. "Fuck the jantelaw", sum varð nógv spældur herfyri. Anna Iachino og Arnold Ludvig eru bæði búsett í Keypmannahavn, men koma í summar til Føroya saman við tónleikarunum Jens Stoklund, Alain Dodji Apaloo + special guest singers Jasmin Ma Laika & Jasmin Natasha Labrosse. Og vit gleða okkum til MonkeyRat fara at framføra á Hvonn í august á Summartónum.
(KP)
Posted by Listin at 11:45 AM


text:
Myndina omanfyri tók eg í dag. Onkuntíð er gott at flyta eitt sindur um í plátusavninum, og viðhvørt skulu pláturnar av hyllini og út á gólvið at liggja eina løtu. Á henda hátt kanst tú síggja og fata vavið í savninum. Totalitetin í tí. Hetta riggar serliga væl leygardagar, og ongantíð betur enn tá tín yndistónleikari vísir seg eisini at vera tín yndisrithøvundur.
Myndin er av Bob Dylan plátunum í savninum. 30 í tali, og tað gongur sum kunnugt upp í 6, so tað var akkurát fyri at leggja tær í ein fýrkant. Í roynd og veru eru tær 33 í tali, tí nakrar av teimum elstu eigi eg tvinni eintøk av, eitt í mono og eitt í stereo (The Freewheelin' Bob Dylan, Highway 61 Revisited og Blonde on Blonde). Tað vil so vera.
Hetta er ikki eitt fullkomið Bob Dylan savn, tí maðurin hevur sum kunnugt útgivið 37 studioplátur, umframt alt hitt. 27 studioplátur eru á myndini, so har resta 10 í enn, og eisini er onkur savnspláta og livepláta komin uppí hópin millum ár og dag. Tað er gott at vita, at har restar nakað í enn. Onki er so keðiligt sum at koma á mál. Sum savnari snýr tað seg líka nógv um prosessina sum úrslitið (tak meg ikki í tí, men rokni við at hetta eisini ger seg galdandi hjá Bob sum listafólki).
Eg havi t.d. ongantíð keypt nakra Dylan plátu á netinum og havi sjáldan gjørt mær dælt av bokssettum. Við The Original Mono Recordings sum greiðum undantaki, men hana fekk eg í gávu. Tað var dagur í viku! Tað besta er at fara í handlar at leita og finna. Húsarnir á myndini omanfyri innihalda eina stóra og kompleksa mongd av minnum, og tað er at fegnast um.
Nú tá tað frættist, at Bob hevur fingið Nobelprísin fyri bókmentir, fór eg í holt við at lurta. Onkur raðfylgja skuldi finnast, og tað bleiv til kronologiskt aftureftir. Tvs. byrjað var við plátuni ovast til høgru og endað verður við plátuni niðast til vinstru. Eri í løtuni staddur miðskeiðis í gospel tíðarskeiðnum, tvs. Saved frá 1980. Tað var árið, tá eg var føddur og tað finnast tvær ekstremt góðar bootlegs frá Massey Hall í Toronto í 1980.
Gospel trilogiin telur Slow Train Coming (1979), Saved (1980) og Shot of Love (1981). Um onkur hevði kravt meg eftir einum yndis Bob tíðarskeiði, so hevði eg kanska valt gospel tíðarskeiðið. Tað er lovsangstónleikur, ið eg ikki fái vaml av, líkamikið hvussu nógv eg lurti.
Tillukku Bob.


text:
Fyrstu úrslitini frá ph.d. verkætlanini hjá Mariju T. Markovic, sum er stuðlað úr Granskingargrunninum, verða løgd fram á ECCMID 2015. Hetta er heimsins størsta ígerðasjúkuráðstevna og hon verður í København 25.-28. apríl 2015.
Á ráðstevnuni verður framløga av postara, við kunning um, hvørji virus og bakteriur geva føroyskum børnum bronkitis og lungnabruna. Framløgan verður seinnapartin 25. apríl.
Hetta eru fyrstu vísindaligu úrslitini burturúr FAPI verkætlanini hjá Mariju T. Markovic, sum arbeiðir á Landssjúkrahúsinum og er innskrivað til ph.d.lestur á Syddansk Universitet.


text:
Heilsuskúli Føroya 18.06.2017 (16:29)
Tað var simpulten so “doyligt”, at skúlin var í Suðuroy
“Tað sum fleiri, næstan allar, av okkum hildu, var at tað var simpulten so doyligt at skúlin var í Suðuroy, tí at so var man har bara til at ganga í skúla - altso man kundi gera so nógv sum man legði í, av skúlatingum.”
Yvirskriftir sum "Tey fáa ikki fólk til Suðuroyar at taka útbúgving" og "Tað er ov strævið at fara til Suðuroyar," hava fylt nakað í fjølmiðlunum seinastu tíðina. Tað undrar ikki sørt starvsfólk á Heilsuskúla Føroya, tí tað er ikki í samsvar við útsagnir frá næmingunum.
Næmingarnir eru bert í skúla í Suðuroynni 2 - 3 ferðir, millum 10 - 14 vikur hvørja ferð. Umframt sleppa tey til hús hvørt vikuskiftið. Restina av útbúgvingartíðini, 15 ella 22 mánaðir, eru tey kring alt landið í starvsvenjing. Tí er tað ivaleyst ikki so møtimikið, sum onkur vil halda.
Uttan ivað eru tað eisini fleiri norðoyingar og suðuroyingar, sum halda, at: TAÐ ER OV STRÆVIÐ AT FARA TIL HAVNAR AT TAKA ÚTBÚGVING. Og soleiðis er lívið; øll kunnu ikki fáa sín útbúgvingarstovn uttan fyri úthurðina.
Malfrid heldur áfram: “Sjálvandi var tað óintresant inn í millum, ikki at sleppa til okkurt, tí mann var so langt burtur frá, men, tað er 1-2 ár tað dreyðar seg um - við fult av ferium og starvsvenjingum.”
Á Heilsuskúlanum er tey ikki í iva. Tey hava nógvar næmingar, ið siga tað er ein fyrimunur, at Heilsuskúlin liggur í útjaðarinum. Heimligu skyldirnar taka ikki yvirhond og teir kunnu velja at taka sær tíð til útbúgving. Útsagnir sum hesar eru næstan hvønndagskostur:
”Heilsuskúlin liggur væl í Suðuroynni. Suðuroyggin hevur nógvar góðar bústaðarmøguleikar og prísurin er sámuligur hjá einum lesandi. Tú ert í oynni, saman við floksfelagunum og øllum teimum, sum ganga á Heilsuskúlanum. Tí síggi eg als onga forðing í, at skúlin liggur í Suðuroynni, um tú býrt norðanfjørðs og vilt hetta hetta starvið; eg síggi heldur møguleikar fram um forðingar”.
Vit eru øll í oynni og kunnu skjótt finna saman eftir skúlatíð; bæði til tað fakliga og tað sosiala. Fyri mítt viðkomandi, hevði eg fyri vist ikki gjørt so nógv burturúr ella sparrað so nógv við mínar floks- og skúlafelagar, sum eg gjørdi í suðri.
Vit hava verið nógv saman og tað hevði eg ikki vilja verið fyriuttan. Nógv góð vinarbond eru knýtt. Skúlin er góður og lærararnir við; og ikki minst Suðuroyggin og fólki, ið har býr”. Citat ein næmingur.
Ann Gullstein, var ófaklærd, og hevði eitt stórt ynski um at fáa eina útbúgving innan heilsu- og umsorgarnarøkið:
”At ganga á Heilsuskúla Føroya er spennandi, mennandi, gevandi og ikki minst læruríkt. Havi sjálv gingið har í meiri enn trý ár. Fyrst læs eg til heilsuhjálpara, sum tekur 15 mánaðir, síðan las eg til heilsurøktara, sum tekur 22 mánaðir. Haldi ikki tað eigur at verða ein forðing at fara til Suðuroy at lesa, tí tað er so langt. Vit fara jú í onnur lond at lesa uttan, at tað er ein forðing. Fyri meg var tað ein fantastisk tíð á Heilsuskúla Føroya. Skúlin er góður og tað eru lærarnir eisini. Latið nú skúlan fáa frið at virka í Suðuroynni; tað er ikki grundarlag fyri fleiri heilsuskúlum. Onki er ein forðing, um viljin er til staðar. Forðingin er bara ein sjálvur. Ein megnar tað, ið ein vil. ”
Í øðrum londum hava tey serligar skipanir fyri vaksin við børnum og húsi, sum ynskja at taka sær eina útbúgving. Tey fáa meira stuðul ella løn enn yngri parturin av næmingunum. Tað hevði avgjørt verið ein loysn fyri teir menn og tær kvinnur, sum fara í holt við at nema sær útbúgving, eftir tey hava fingið børn.
Heilsuskúli Føroya.
Jórun Petersen,
leiðari
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
CCF 223 A
Einki TSB-nr.
1 Eina veit eg rímuna,
sum inni hevur ligið leingi,
gjørd um bóndan av Upplondum
og aðrar reystar dreingir.
2 Gjørd um bóndan av Upplondum,
hans líka eg ikki finni,
so lystir honum at kapprógva,
sum leikar í streymi stinna.
3 Gjørd um bóndan á Upplondum,
hann vilja vit ikki happa,
Sperðilin hann á sundinum sprongdi,
við sínar forgyltu knappar.
4 Tað var um ein árla morgun,
sólin roðar í hav,
bóndin vekir upp kempur sínar,
hann ætlar sær út í hav.
5 Tað var um ein árla morgun,
sólin roðar í fjall,
bóndin vaknar av blundi upp,
hann fór í stóra hjall.
6 Bóndin vaknar av blundi upp,
og mestur fellur í fátt:
“Undarligt hevur fyri mær borið
í alla hesa nátt.
7 Eg droymdi, at mín stóri Skrokkur
mól fyri mínum hondum,
so droymdi eg, at Silvurnálin
sigldi við silkibondum.
8 Eg droymdi, at mín góða skúta
var av kempum full,
so droymdi eg, at Silvurnálin
skein sum reyðargull.
9 Eg droymdi, at mín góða skúta
mundi eftir havinum dreya,
so droymdi eg, at Silvurnálin
skein sum gullið reyða.”
10 Bóndin biður sínar menn
ikki so leingi bíða:
“Eg havi droymt ein dreym í nátt,
eg hugsi, vit koma at stríða.
11 Klæðið tykkum so snarliga
fyri uttan pjak,
eg havi droymt ein dreym í nátt,
betýðir eitt ódnartak.”
12 Seinast vakti hann ta sterku kempu,
hann bar gull til merki,
Haraldsskjold av Miklagarði,
Sjúrður og Virgar sterki.
13 Kempurnar vóru til ferðar búnar,
av so góðum treysti,
so tóku teir tann stóra Skrokk
og ryktu hann út úr neysti.
14 Tóku teir tann stóra Skrokk
líka fyri bakkan niður,
bóndin rópar á sínar menn:
“Slíkt era kempusiðir.”
15 So løgdu teir frá landi út,
væl má mær ríman falla,
út undir tann stríða streym
og dikst undir Stóraskalla.
16 Svaraði kempan á stýriborðsbøgi,
glaður foruttan ekka:
“Vit skulu gera eitt ódnartak,
fyrr enn vit av skálum drekka.”
17 Svaraði bóndin av Upplondum,
hann uttan um seg lítur:
“Takið mær hesa Silvurnál,
frammi fyri bátinum flýtur!”
18 Allir løgdu árar í kav,
vørrir frá granni bullu,
Skrokkur rendi eina langa leið,
teir kallaðu hann Kempurullu.
19 Bóndin biður sínar menn
leggja árar í kav:
“Takið mær Sperðilin nýgjørdan
og støkkið hann tvørtur av!”
20 Tað er henda Silvurnál,
heim ígjøgnum íðuna kemur,
hin veiki svør við sína trú,
hann ikki árina nemur.
21 Tað sótu *tvær kempur á toftubekki,
tær mældu fyri sínum munni,
dumstrið hoyrdist í homrum upp,
tá vørrin veltist frá grunni.
22 Dumstrið hoyrdist í homrum upp,
tá ið vørrir veltust frá grunni,
bóndin rópar á sínar kempur:
“Nú hava vit leikin vunnið.”
23 Allir løgdu árar í kav,
tá mundi Skrokkur ganga,
heim ígjøgnum tann breiða barm
og dikst undir Boðatanga.
24 Tann rætta kempa sat aftur á læri,
hann hevði stýrið á Steppa,
bóndin tapti á Kunoyargalvi,
nevið sum framman á Freppa.
25 Seglini vóra av silkibondum,
togini av akurull,
kempan aftur á bakborðslæri,
eyguni glógva sum gull.
26 Tann fyrsti bátur, at landi legði,
tað var ein rættilig skúta,
eg gav honum eitt vakurt navn,
eg kalli hann Mariusúta.
27 Tann onnur skúta, at landi legði,
í Seyrvágum er hon smíðað,
eg gav henni eitt vakurt navn,
eg kalli hana Royndin fríða.
28 Tann triði bátur, at landi legði,
hann hevði so mikið mál,
eg gav honum eitt annað navn,
eg kallaði hann Silvurnál.
29 Tann fjórði bátur, at landi legði,
eg kallaði hann *Askarremmu,
eingin leggur mið av honum,
ei heldur so fagra stemma.
30 Tann fimti bátur, at landi legði,
hann var undan Skarði,
høvdu tit hann á flógva møtt,
so høvdu tit verri farið.
31 Drógu teir bátin í neystið niðan
alt fyri uttan vanda,
hvar skulu slíkir pumpuringar
í roysnisverkum standa.
32 Drógu teir bát í neystið niðan
alt fyri uttan sorg,
glaður snúðist Ólavur bóndi
aftur í sína borg.
CCF 223 A
Einki TSB-nr.
Handrit: a: Koltursbók (Fróðskaparsetur Føroya) I, s. 108, nr. 17. b: Úr søvnum Jakob Jakobsens (Føroya landsbókasavn, Tórshavn): Kvæðabók hjá Rasmusi Petersen av Sandi).
Útgávur:
1. Føroya kvæði (N. Djurhuus greiddi til útgávu 1972), Band VI, s. 455.
2. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2005) 36. bind, s. 162.
Heimild: Úr Koltri. Thomas Samuel Peter Rasmussen (1822-1908) Koltri, 1848.


text:
Mest av øllum ræðist eg at doyggja mitt í einum setningi
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg,
at setningurin doyr,
og at eg tí doyggi
mitt í einum
setningi. At orðini og gerðirnar eru
uppi. At alt endar,
tá ið eg doyggi mitt í einum setningi,
og ongin fær at vita,
hvat eg ætlaði at siga. At nervarnar
í útsøgnini verða kvettar av,
og at tey bara fáa hálvtalað orð,
at eg noyðist at síggja avleiðingarnar av mínum lívssetningi,
meðan eg liggi á rygginum upp móti himni
og eygleiði jørðina.
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg tað.
Og tó!
Doyggja ikki øll menniskju mitt í einum setningi?
Eru vit ikki ein áhaldandi streymar av setningum,
har orð verða skift út,
og onnur sett ístaðin?
Er tað ikki soleiðis, vit skilja onnur orð?
orð úr vøtnum,
orð úr smílum,
orð úr speglum,
orð úr ravnum,
orð úr myrju,
orð úr grasið,
orð úr loti,
orð úr túsund flúgvandi andlitum,
og orð úr ivasomum setningum.
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg,
at deyðin við sínum gandi
skræðir sálina úr teimum,
sum eg eri góður við,
og at hylkini liggja eftir,
sum orð við ongum hjátýdningum.
Fyrri liðurin í setninginum hevur lisið
seg gjøgnum heilakyknurnar,
meðan seinnu liðirnir hanga
út av sjónarringinum,
eru á veg út í rúmdina at sita á kjørbreyt.
Eg ræðist,
at fyrri liðurin onki sigur,
um ósagda seinna liðin,
og at tey, sum leita eftir
tí ósagda setninginum,
reika í óorðaðari óvissu.
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg tað.
Yrkjarin, Jim Caroll sat ein miðal kaldan morgun
tann 11. september í 2009 og skrivaði eina yrking,
tá ið knappliga pannan dulisliga datt niður á pappírið.
Ljóðið av einum punktum
spjaddi seg um rúmið og síðani
kom ein tøtt, avbrotin tøgn.
Á pappírinum var skrivaður ein hálvur setningur,
og hin helvtin sat millum nikotingulu fingrarnar.
Morgunin gekk, og seinnapartin,
tá ið brandmenninir høvdu borið líkið út
og hurðin varð latin aftur,
fleyg pappírið við hálva setninginum á gólvið,
har hann lá og murraði og vendi sær,
sum ein ketta, sum spælir við eitt fúkandi pu
í ivasama ljósgeislanum.
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg tað.
Øll tey menniskju,
sum onkursvegna ikki sjálv kunnu gera við, at tey doyggja.
Øll tey menniskju,
sum onkur annar drepur,
tey doyggja eisini mitt í einum setningi.
Drongurin, sum liggur sum lívleyst ræ í skóginum,
doyði eisini mitt í einum setningi.
Pápin, sum liggur undir liðini og tvíheldur um kalda kropp hansara,
doyði eisini mitt í einum setningi.
Horvna mamman doyði eisini mitt í einum setningi.
Maðurin í appilsingulu draktini,
sum varð hálshøgdur í oyðumørkini av einum svartklæddum bøðli,
doyði eisini mitt í einum setningi.
Gamla konan,
sum doyði av hjartaslag,
tá ið hon hoyrdi bumburnar í nánd vakja morgunin,
eisini hon doyði mitt í einum setningi.
Øll tey, sum lótu lív á havinum,
í luftini, á vegunum, í fjøllunum,
í heiminum.
Øll fólkamorðini,
tey mongu, sum vórðu avrættað
í My Lai,
Holocaust,
í Rwanda,
í Gulag-legunum,
og sum liggja í ókendum hópgravum,
tey doyðu eisini mitt í einum ókendum setningi.
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg,
at lívið alt sum tað er
er ein setningur,
og summi doyggja mitt í lívssetninginum,
mitt meðan tey liva,
verður tann setningurin,
tey settu sær fyri at gera lidnan,
kvettur av.
Eg ræðist,
at óttin fyri at gerandisdagurin brotnar
sum ein setningur, og verður til okkurt
har lív ikki rættiliga er,
men bara kan ímyndast.
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg tað.
Kvøldarsetningurin er hálvur,
og nógv er eftir at gera. Og tá
verður setningurin avbrotin.
Grundsetningarnir eru altíð har,
eru ikki til at bróta
eru ikki til at fylgja,
eru ikki til at prógva,
eru ikki sandur undir iljunum,
eru ikki iljar, ið riða kroppin,
eru ikki skelvandi knø,
eru ikki vamlið, sum slær í bringuni,
eru ikki munnurin, sum mælir fyri tíðini
eru ikki tankar,
men eru samfeldið av øllum, eg sigi og geri.
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg,
at eg ikki fari at uppliva menniskju eldast,
gøtur broytast,
býir mennast,
hugburðir syndrast,
handtøk knirka,
at eg ikki fari at taka skeivar avgerðir,
at minnini um skeivu avgerðirnar fara at hvørva.
Mest av øllum ræðist eg
ikki at vera til,
at eg bara eri ein óskipaður hjartasláttur
í livandi lívi,
har lívsræðslan er tann,
sum heldur penninum
til blekkið er stadnað.
At eg fari at standa og hyggja
konu mína djúpt inn í eyguni,
men hon fer ikki at síggja meg,
at eg fari at hoyra synir mínar tosa,
og tá ið eg svari aftur,
hoyra teir ikki meg.
Alt hetta ræðist eg.
Alt hetta og nógv meir,
men
mesta av øllum ræðist eg
at doyggja
mitt
í
einum
setningi.
Mesta av øllum
ræðist eg
tað.
Oddfríður Marni Rasmussen


text:
Leinkjan.fo skapar sambond millum føroyskar fyritøkur og føroyingar undir útbúgving. Leinkjan.fo gevur fólki undir útbúgving møguleika at skriva smærri ella størri uppgávur um viðurskifti, sum eru viðkomandi fyri føroyskar fyritøkur. Og við at bjóða fram mentorskipan, har lesandi kunnu søkja um vegleiðara í mun til útbúgving og yrkisleið innan privata vinnulívið.
Føroya Tele er Føroya størsta samskiftssamtak, og telur m.a. FT Samskifti, Televarpið og FT Net. Okkara fyritøka hevur altíð áhuga at samstarva við lesandi, ið skriva viðkomandi uppgávur, t.d. á bachelor ella master stigi.
Hevur hetta tín áhuga, so ert tú vælkomin at seta teg í samband við Føroya Tele.
Kontakt persónur: John Syderbø
Telefon: 243302
Teldupostur: jfs@ft.fo
Lagt út: 22. desember 2016
Evni:
Kunningartøkni
Samskifti
Annað


text:
Karstin Hansen hevur longt sáttmálan við NSÍ, tvs at sáttmálin er galdandi til 2020.
Karstin hevur í ár alvorliga havt sítt gjógnumbrot í føroyskum fótbólti, har hann avloysti Símin Rógva av á Effo liðnum hjá NSÍ, og samstundis vann sær fast pláss á U21 landsliðnum hjá Føroyum. Karstin kláraði seg væl fyri NSÍ, og var eisini ein tryggur aftasti skansi á føroyska U21 landsliðnum.
Karstin er avgjørt ein framtíðar málmaður í føroyskum fótbólti, og eru vit øll fegin um at hann nú hevur longt sáttmálan við NSÍ.
Vit ynskja Karstin tillukku við sáttmálanum, og alla bestu eydnu fyri NSÍ 🙂


text:
Eitt er politiskt at skrúva upp fyri føgrum orðingum um “javnbjóðis” atgongd fyri øll og “marknaðargrundaða” skipan fyri fiskirættindi og ta veiði sum kemur upp á land — annað er at greiða frá hvat hetta skal innibera í praksis.
Í øllum sprellinum um nýskipan av fiskivinnuni eru nakrir stórir tankatoskar slopnir at vinna flótandi fótafesti millum politikarar, viðmerkjarar og tíðindafólk. Talan er næstan um orwellisk orð sum hava rullað íðuliga á landjørðini við umboðum úr serliga embætisstættini vaggandi sum undir ávirkan av rúsi frá útlitum fyri størri innslúsing av ymiskum fæ, og makt og prestigu afturvið, til umsiting og alt tað ið har til hoyrir. Lítið at siga til at ivrin eftir at raka rættar tónar og endurtaka gandaramsur ið kunnu fáa okkurt fram ið slær politiskt bingo er stór — og kanska torfør at temja.
Men nú ið teir retorisku glúparnir skulu møta tí lógarligu vatnskorpuni, spruttar illa.
“Nýggir aktørar” skulu sleppa framat, ljóðar tað, eisini í upplegginum frá Nýskipanarnevndini herfyri — tað var jú partur av teirra arbeiðssetningi. Hinvegin, um nú manglandi møguleikar fyri nýggjar aktørar er ein so álvarsligur trupulleiki at øll verandi vinna mestsum má tveitast út í andaleyp fyri at gera nakað við hann, so kennist tað rættiliga løgið at vit ikki síggja meira detaljur í tí almenna rúminum um spurningin.
So júst hvar er tað ið skógvurin klemmar mest? Er tað einstakir partar í vinnuni sum eru misnøgdir um at ikki kunna fáa fatur á ynskiligum rættindum við at uppfylla nakrar hissini treytir og kontakta vinir og kenningar í tí politisku skipanini? Er tað onkur sum harmast um at hava selt sítt í skeivari løtu og nú angrar og vil hava tað aftur, og sær ein møguleika í at fáa politikarar til at broyta spælireglurnar uttan atlit til verandi aktørar, sum hava goldið dýrt og brúkt langa tíð um at byggja sítt upp? Ella er tað okkurt heilt annað sum ger seg galdandi — tað er jú ómøguligt at vita so leingi einki undirlag fyriliggur alment sum vísir greitt hví og hvussu vit hava ein trupulleika her.