text:
DÝRGRIPIR ÚR GUDS ORÐI | SÁLMARNIR 11-18
Hvør kann vera gestur í tjaldi Jehova?
Skulu vit vera gestir í tjaldi Jehova, mugu vit vera vinir Guds, hava álit á honum og akta hann. Sálmur 15 lýsir, hvørjum Jehova hyggur at, tá ið hann velur vinir.
EIN GESTUR HJÁ JEHOVA EIGUR ...
at vera ólastandi
at tala satt, enntá í hjartanum
at vísa øðrum tænarum hjá Jehova virðing
at halda orð, eisini tá ið tað er torført
at hjálpa teimum, sum tørvar tað, uttan at vænta nakað afturfyri
EIN GESTUR HJÁ JEHOVA EIGUR IKKI ...
at slatra og spilla onnur út
at gera næsta sínum ilt
at gera sær dælt av brøðrum og systrum sínum
at koma saman við teimum, sum ikki tæna ella akta Jehova
at taka ímóti mutri


c: text/html

text:
Vencil hin 10. er komin út. Hetta er fimta árið hjá skaldskaparritinum Vencli.
Vencil hevur hesi seinastu fimm árini borið fram fyri føroyska lesaran manga góða yrkingina, manga góða stuttsøguna og manga góða ritroyndina. Vencil 10. stendur ikki aftan fyri hinar undanfarnu.
Í hesum Venclinum eru aftur nógvir góðir útlendskir rithøvundar, klæddir í føroyska málið. Millum annað eru ikki færri enn 13 yrkingar eftir ógvuliga eksklusiva danska yrkjaran Willum Peder Trellund, sum Ragnar M. Egholm hevur týtt. Ragnar, sum sjálvur kendi Trellund, hevur eisini skrivað eina ritroynd um kennskapin teirra millum. Fyrimyndin til evropiska stuttsøgu, “Novelle”, eftir týska stórskaldið Johann Wolfgang von Goethe, hevur Símun av Skarði týtt til føroyskt. Ein stuttsøga, sum er kravdur lesnaður í enskum í miðnámi, er stuttsøgan “Eini heimsøkt hús” eftir Virginia Woolf, ið Oddfríður Marni Rasmussen hevur týtt. Alexandur Kristiansen hevur týtt mætu yrkingina “Teir innanholaðu menninir” eftir T.S. Eliot. Gurðið Helmsdal Nielsen hevur týtt nógv umrøddu yrkingina “Á eini tokstøð í undirgrundini” eftir Ezra Pound. Tina K. Jakobsen hevur týtt yrkingina “Brúksseðilin” eftir Bertolt Brecht. Seinasta týðingin í 10. Vencli er ein ógvuliga forkunnug søgu, ið gongur fyri seg í Fuglafirði seinast í 80 árunum. Tað er norski rithøvundurin Finn Iunker, ið sjálvur arbeiddi í Fuglafirði um hetta mundið, ið hevur skrivað hesa sjálvsæviskendu søguna. Jákup í Skemmuni hevur týtt hana til føroyskt.
Vencil er aftur hesa ferð stoltur av at kunna bjóða føroysku lesarunum nógvar góðar føroyskar høvundar. Ein debutantur er við. Tað er Tina K. Jakobsen, ið hevur eina yrking við. Gurðið Helmsdal Nielsen hevur fýra nýggjar yrkingar við. Heðin M. Klein hevur eina yrking. Katrin Ottarsdóttir er aftur við hesa ferð, og hevur hon fýra yrkingar við. Gunnar Hoydal hevur skrivað eina framúr góða ritroynd um býir og bøkur. Katrin Reinert, sum fyri fáum vikum síðani gav út sítt fyrsta yrkingasavn, hevur tvær yrkingar við. Annika Skaalum hevur eina av sínum stuttligu og skeivu søgum við. Oddfríður Marni Rasmussen hevur eisini tvær nýggjar yrkingar við.
Permuna til Vencil 10. hevur Arnbjørn Ólavsson Dalsgarð gjørt.
Um ikki alt ov langa tíð kemur ein enskur Vencil. Hetta er eitt úrval úr níggju teimum fyrstu Venclunum, ið Marita Thomsen hevur týtt til enskt.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vit mæla til, frá og um
Mentanarnáttina var forvitnisligt tiltak á Landsbókasavninum, har Kinna Poulsen, Erhard Jacobsen og Oddfríður Marni Rasmussen hugleiddu um at ummæla. Eisini var kjak, ið Gunnar Nólsøe úr Útvarpinum stýrdi. Her er hugleiðingin hjá Oddfríði Marna Rasmussen.
Hvat eru vit? Hvat kallað vit okkum sjálv? Eg eri lærari, tí at eg allar arbeiðsdagar í vikuni, alt árið undirvísi í fólkaskúlanum. Eg eri rithøvundur, tí at eg næstan allar dagar í vikuni, alt árið fáist við at skrivað bókmentir. Í fjør setti eg mær fyri, at eg skuldi ummæla øll yrkignasøvnini, sum komu út, og leggja tey á heimasíðuna hjá Vencli.
Og eg so gjørdi.
Kanska eri eg ummælari eisini?
Líka veit eg!
Eg meti meg tó ikki sum ein ummælara, og tað haldi eg ikki, at nakar føroyingur við fullum rætti kann kalla seg. Til at vinna sær heitið sum ummælari, so skal onkur gjalda hesum fólki fyri eitt starv, sum eitur ummælari. Tey, ið fáa løn fyri at ummæla í Føroyum er sjáldsamari enn lundi á jólanátt, og tí hava vit ikki ummælarastarvið í Føroyum.
Vit hava fólk, sum viðhvørt skriva okkurt um list, men vit hava ikki ummælarar.
Vit hava fólk, sum viðmæla bøkur. Fólk, sum hava hugna sær við at lesa eina bók, sum hava eina trongd at siga øðrum, hvussu sterkt hon kann viðmælast.
Vit hava fólk, sum frámæla bøkur. Fólk, sum hava lisið eina bók, sum skuffar lesaran so mergdjúpt, at hann má frámæla øllum at lesa bókina.
Vit hava bara ikki nakran, sum javnt og samt alt árið ummælir bøkur. Sum fær løn fyri at viðgera eina bók eftir øllum skaldsligum reglum.
Hetta er eitt heldur avgjørt páhald frá mær.
Tað veit eg.
Sjálvandi finnast fólk, sum granska í bókmentum, og hesi skriva eisini akademisk ummæli, men lítið er gjørt við at viðgera bókmentaligu samtíðina. Tey, ið gera tað, eru tengd at bloggum og heimasíðum, og hetta arbeiðið er ólønt, og tí ofta bara hjáputur hjá einum, sum vil viðmæla ella frámæla.
Tó skal sigast, at ein skái er at hóma, nú Dimmalætting er farið at gera eitt mentanarískoytisblað, har pláss er fyri ummælum, men enn er langt á mál, til vit kunnu siga: ummælarin hjá Dimmu og ummælarin hjá Sosialinum ella ummælarin í Kringvarpinum, eins og Bukdahl er ummælari í Weekendaavísini og Skyum í Informatión o.s.fr..
Skulu vit hava ummælarar og ummæli, og tað haldi eg, at vit skulu, so mugu hesi fólkini fáa samsýningar fyri sítt arbeiði. Tað er tað fyrsta, sum skal til, fyri at vit fáa ein samanhangandi ummælisstreym. Í fjør vórðu givnar út 145 bøkur á føroyskum máli. Tá er talan um allar bøkur, sum komu út á føroyskum. Hetta átti at verið grundarlag fyri, at miðlarnir knýttu ummælarar at sínum miðli, og fingu bøkurnar ummæltar. Tað krevur bara, at miðlarnir taka seg saman og seta ummælarar at ummæla: ein til barnabøkur, ein til skaldsøgur (bæði týddar og upprunabøkur), ein ummælara til yrkingasøvn og so framvegis. Hetta skal byggjast upp, og verður tað gjørt, so hava vit ikki bara hava ein ummælara og eitt ummæli, men vit hava fleiri og fáa ein samanhangandi streym av ummælum alt árið.
Eitt er, at privatu miðlarnir ikki raðfesta ummæli, eitt annað er, at tann almenni miðilin, Kringvarp Føroya, ikki virðir bøkur so frægt, at ummælarar eru tengdir at stovninum, tað er óhoyrt. Tað átti at verið ein sjálvfylgja, og vit vita, at tað er teirra skylda, at ummælarar eru knýttir at Kringvarpinum, sum ummæla allar listagreinar, og at hetta eigur at vera ein fastur táttur, latum okkum siga: eina ferð um vikuna.
Nú er so mentanarnátt. Øll eru so mentanarliga innsitllað, og tí hevði tað eisini verið rætt, at tosað eitt sindur um, hvat ið eitt ummæli eigur at innibera.
Eg fari her at taka fram eitt ummæli og ein ummælara.
Í 1826 kom út skaldsøgan eftir amerikanska rithøvundin James Fennimore Cooper, sum á føroyskum kallast fyri Tann síðsti Mohikanurin (1967). Um somu tíð hevur ein annar amerikanskur rithøvundur, Mark Twain, eitt ummæli ella rættari ein fyrilestur um skaldsøguna eftir Cooper. Serliga tekur Twain fram stílin, sum Cooper brúkar. Twain stríkur ikki Cooperi við hárinum. Hann fer øgiliga illa við honum. Twain setir upp einar 18 reglur, sum hann brúkar til at pilka við stílin hjá Cooper.
Hann viðger eitt lítið brot á 320 orð, og tá ið hann er liðugur við at ummæla stílin í hesum 320 orðunum hjá Cooperi, eru ikki meir enn 200 orð eftir, tí at Twain metir, at Cooper hevur brotið fleiri reglur viðvíkjandi stíli. Ein er, at hann roynir at burturforklára við nógvum orðum, heldur enn at forklára við fáum. Ein onnur atfinning er, at Cooper ikki rættiliga dugir mállæruna, og tí ikki málið. Ein onnur atfinnign er, at Cooper ger stílin so innviklaðan, at hann ikki heilt skilir hann sjálvur.
Hetta ljóðar næstan sum ritstjórnararbeiði, sum Twain tekst við. Tað er tað helst eisini, men tað er eisini eitt slag av ummæli. Í Føroyum hava forløgini ikki neyðugu orkuna, sum skal til fyri at ritstjórna eini bók, og ofta verður ummælarin tí eisini ritstjóri, tá ið hann ummælir, men tá er ov seint at ritstjórna.
Twain hevur rætt í sínum atfinningum. Hann grundgevur við ítøkiligum dømum fyri tí, sum hann finst at. Hann gevur sær stundir at lesa og pilka við tað, sum eigur at fáa okkum at skilja tað, sum verður sagt, nemliga – málið.
Ein danskur ummælari, sum eg haldi er gloymdur ella er dottin niður í millum aðrar ummælarar, er Poul Borum. Hann er ein veruligur ummælari, tí at hann hevur ummælt akademsikt, fólksligt, og so hevði hann ein persónleika, sum ikki var at taka feil av.
Borum hevði tvey sløg av ummælum. Tey akademisku ummælini og tey fólksligu ummælini, ella ein freistast at siga: ófólkaligu ummælini. Borum var sjálvur yrkjari, týðari, lærari og ummælari. Hann kendi bókmentir og dugdi óluksáliga væl at lesa og hugleiða um sín lesnað.
Síni akademisku og væl úr hondum greiddu ummæli skrivaði hann í tíðarritum, so sum Kritisk Alfabet, Tusind øjne og Øjeblikket, fyri at nevna nøkur fá. Har viðgjørdi hann og granskaði í bókmentum. Skrivaði djúpar og inniligar greiningar av yrkjarum og rithøvundum, so sum Olaf Bull, Sophus Claussen, Wirginia Woolf, Ole Sarvig, Lars Norén, samstundis sum hann skrivaði ritroyndir um bókmentir og íblástur og poetikk. Í nógvum ummælum, setti hann norðurlendskan skaldskap upp ímóti evropiskum og norður- og suðuramerikanskum, og niðurstøðan var, at norðurlendskur skaldskapur livdi sítt egna lív her í norðurlondum, men var minst líka modernistiskur og framligur sum skaldskapurin aðra staðir, og í summmum førum hevði ávirkað skaldskapin í Avropa, Norður- og Suðuramerika. Hetta var tann akademiska síðan av Borum.
Hin síðan, tann ófólkaliga ella fólksliga, henni slepti hann leysari, tá ið hann ummælti á Ekstra Blaðnum frá 1968 til 1996. Á Kongaliga bókasavninum á Keypmannahavn eru skrásett 5239 ummæli av 6832 verkum í navni Poul Borums.
Tað er ikki onki.
Tó skal sigast, at hesi ummæli ikki altíð vóru so long. Eitt ummæli var bara eitt orð. Tað var, tá ið hann ummælti bókina eftir Claus Rifbjerg: Hvad sker der i kvarteret? (1983). Stutti dómurin hjá Borum var: Intet. Teir báðir sótu nú heldur ikki væl um sátt. So tá ið Borum ummælti Rifbjerg, legði hann meir eftir Rifbjerg, enn eftir bókini Rifbjerg hevði skrivað. Og tá ið Borum hevði skrivað eina bók, so fekk hann eisini av at vita frá Rifbjerg.
Hesi bæði sløgini av ummælum hevði Borum í sær, men hann hevði ikki bara tað. Hann hevði ein stóran persónleika, sum fólk antin fingu andstygd fyri ella dámdu væl. Skrivaði hann liberettur til operur, møtti hann upp í punkaraklæðum, við hanakambi, har onnur síðan var grøn og hin reyð. Hevði hann skrivað tekstir til okkurt punkorkestur, møtti hann upp við ljósum hárið og í klædningi. Hann var øvugtur allastaðni, har hann var. Samanlagt var Borum tað, sum nógvir ummælarar í útlondum royna í dag: at brúka ummæli til at seta seg sjálvan sum miðpunkt. Og hetta er tað, sum ein dugnaligur ummælari skal duga í dagsins meldri.
Tey, sum skriva ummæli her á landi duga ikki so væl at gera seg sjálvan sjónligan. Og tey hava ongan pall til hetta.
Eitt er tó vist, og tað er tað, at vit mugu hava ummælarar, annars gongur tað út yvir bøkurnar, sum jú er tað, alt hóvastákið er um. Rithøvundar eru eisini menniskju við eini ávísari mongd av fáfongd. Menniskju sum vilja hava, at ljós verður varpað á tey og tað verkið, sum tey hava skrivað.
Skal eg tosa út frá egnum upplivingum sum rithøvundur, so hevur tað ómetaliga stóran týdning at fáa eitt ummæli. Eg eri kanska í tí lukkuliga endanum av rithøvundastættini, at eg ikki enn havi fingið eitt ummælið, har bókin verður sáplað niður. Okkurt lunkað hevur verið, men fyri tað mesta hava ummælini verið góð. Hetta hevur stóran týdning, tí at við ummælum, so verða bøkurnar sjónligar, og fólk fara at tosa saman um bókina, tey hava lisið og samanbera sína lesiuppliving við hana, sum ummælarin hevur havt. Soleiðis kemur tú sum høvundur í samband við ein lesara. Og vit vilja hava so nógvar lesarar sum gjørligt.
Tað er einsligt at skriva bøkur, og tað er einsligt at lesa bøkur, tí hevur tað alstóran týdning, at vit hava ummæli, at vit hava eitt skipa ummælaraumhvørvi, sum dyrkar listaverkið og hevur samrøður um bøkur og bókmentir.
Eg hevði viljað fingið eina lortaspann av einum ummæli, tí at tað vísir seg, at tað er tað, sum skal til fyri at bókin verður lisin. Nógv dømi eru um bøkur, sum hava fingið ómetaliga vánalig og á markinum til ófólkalig ummæli, og tær verða skræddar av hillunum, meðan aðrar bøkur, sum verða róstar upp til skýggja, tær leggja fólk onki í. Tað skaðafróa í menniskjum kemur fyri ein dag, tá ið tað ræður um vánalig ummæli. Ummæli hava ikki bara henda týdningin fyri lesaran. Tey hava eisini ein annan týdning. Lesarin ella móttakarin er hann, sum ger bókina virkna, sum setur hana í gongd í høvdinum, sum ótilvitða og tilvitað, skipað ella óskipað greinar og tulkar hana. At bókin verður sett í gongd í høvindum á einum lesara, tað hevur alt at siga. Tað er har, hon hoyrir heima.
Eg byrjaði við at siga, hvat eg eri. Eg eri eisini lærari, og í mínum starvi sum lærari, leggi eg stóran dent á, at næmingarnir fáa eina góða lesiuppliving, soleiðis at bókin verður gjørd virkin í høvindum á teimum, og hon av sær sjálvari verður greinað og tulkað í sinninum á næminginum, á lesaranum. Vit hava eina uppgávu sum lærarar at gera bókmentirnar áhugaverdar. Vit eru uppi ímóti Youtube og máttmikla Hollywood, so í so máta tykist uppgávan óvanliga vónleys, men vit eru enn kjøt og blóð, ikki ónertiligt eygnagæti hjá einum næmingi. Vit kunnu meir enn Youtube og Hollywood.
Vit hava eisini eina uppgávu sum ummælarar, at vit eru ærligir og tora við grundgevingum at siga okkara meining, so almenningurin verður skakaður til at keypa bøkur. Vit mugu tora at biða høvundar gevast viða at skriva. Vit mugu eisini tora at rósa teimum, sum rós hava uppiborið.
Fyri eftirtíðina hava ummælini stórt virði. Eg havi klipt út øll ummæli, sum bøkur mínar hava fingið. Lesi eg tey aftur nú, hava tey ein heilt annan týdning, enn tá ið tey vórðu skrivað. Hyggja vit eftir áðurnevnda ummæli hjá Mark Twain, so sær eftirtíðin ein ógvuliga avgjørdan og beinharðan lesara og ummælara í Twain. Vit kunnu læra av hesum, taka tað til okkum.
Vit hava eisini eina uppgávu sum rithøvundar, og tað er, at vit mugu tora at gerast meir sjónligir, eisini tá ið vit sita og skriva bøkur. Vit mugu út at tosa um bókmentir, út at lesa tær upp, so at lesarin ella áskoðarin og áhoyrarin fær eina aðra dimensjón við av einum bókaverki og einum rithøvundi og rødd hansara á einum palli.
Tey tvey árini eg gekk á Rithøvundaskúlanum, lærdu vit at taka ímóti ummælum. Ofta var orðalagið so hart, at næmingarnir vóru bidnir at fara at læra okkurt annað. Tað er ikki lætt, tá ið tín bók, sum tú hevur brúkt eitt ella tvey ella fleiri ár at skriva, verður petta sundur í smáar óbrúkiligar smálutir. Ikki er tað lætt.
Men neyðugt er tað.
Ein ummælari er bara ein annar lesari, sum dugir eitt vet betur at seta seg inn í bókmentir enn tann vanligi lesarin, men tað er ikki vist, at ummælarin altíð hevur rætt.
Verri enn so.
Høvundar eru ikki feilfríir.
Lesarin er heldur ikki feilfríur.
Ummælarin er als ikki feilfríur.
At ummæla er ikki ein avgjørd vísund.
Eitt ummæli kann vera avgjørt.
Eitt annað kann vera vísund.
Og tað er so tað.
OMR


text:
Orð: Hjans Hjalti Skaale
Lag: Jacob Haugaard
Náttúran kallar, komi nú øll somul
við ein túr, gloym títt ur.
Vit stremba framm ímóti høgum málum
Hvørja ferð, tilreiðar verð.
Vibidi, Ibiidi, Nibidi, Ubidi, Ribidi vinurin
At flenna og syngja er gott fyri sinn
Vibidi, Ibiidi, Nibidi, Ubidi, Ribidi. Gerð eitt sprell
Selatrað rular og er super well.
Tað er gott at finna nýggjar vinir
Eygna kast, halda fast
Saman standa, draga somu línu
Yvir lond, tak í hond.
Ung og gomul her vit virka saman
Ganga langt, læra mangt
Og um kvøldi savnast vit um bálið
Stuttligt spæl, sovna væl.


text:
Michael Strunge (1958 – 1986). Hann læt úr hondum 11 yrkingasøvn í átta ár. Viðhvørt skrivaði hann undir dulnevninum Marcus Hitengel ella Simon Lack. Hann gjørdi sjálvmorð í 1986, og tað seinasta, sum hann segði við unnustu sína, var: “Jeg kan flyve.” Deyði hansara verður roknaður sum endin á punkmentanini í Danmørk. Yrkingarnar eru úr fyrsta savni hansara Livets Hastighed frá 1978.
- Forsíða
- Tíðarritið
- Savn
- Blaðsavn
- Greinasavn
- Upplestur úr Vencili
- Rithøvundar
- Hyggjuráð
- Leiðbeining
- Tekna hald
- Vencil á Facebook


text:
Mark Oliver Everett
Mark Oliver Everett betri kendur sum Mr. E (føddur 10. apríl 1963 í Virginia, USA) er ein amerikanskur tónleikari, sangari og sangskrivari. Hann stovnaði rocktónleikabólkin Eel í 1995 og er frontmaður har. Hann er sonur kenda amerikanska fysikaran Hugh Everett. Hann byrjaði at spæla trummur sum seks ára gamal og hevur skrivað sangir síðan hann var 10 ára gamal. Í 1987 flutti hann úr Virginia til California. Har gav hann sítt fyrsta tónleikaalbum út í 1992 hjá Polydor. í 2007 gav hann út sjálvævisøgubókina Things the grandchildren should know.


text:
Lort í býin
Lort í býin er vorðið eitt væl kent fyribrigdi. Tey bæði Meyla og Knøttur eru frontfigurar, og tiltøk og framførslur byggja á hugsjónina um ikki at dálka. Heitið er sprottið úr umhvørvisvikuni hjá Tórshavnar kommunu.
Fyrsta framførsla hjá Meylu og Knøtti var í SMS í Havn í samband við 50 ára føðingardagin hjá barnablaðnum Strok. Síðan hevur hetta breitt seg sum ringar í vatni. Børn í øllum Føroyum hava tikið hesi bæði til sín, og fleiri stórar framførslur hava verið í Norðurlandahúsinum fyri fullsettum húsum, umframt at tey ferðast ymsa staðni runt í Føroyum at hava framførslur.
Nú er fløga við ellivu bæði gomlum, væl kendum og spildurnýggjum sangum komin út.


text:
Talufrælsi
Talufrælsi er frælsi at siga áskoðan sína alment. Hetta merkir, at øll hava rætt at siga ella skriva tað, teimum lystir – eisini at almennakunngera atfinningar um átrúnað ella lívsáskoðanir hjá øðrum. Hetta elvir av og á til tvídrátt millum fólk, tí tað er hóast alt ikki loyvt at spotta ella niðra onnur menniskju fyri teirra trúgv ella lívsáskoðan. Ásetingin um talufrælsi og forboðið móti at brúka sensur byggir á tankar frá fronsku kollveltingini í 1789. Síðani hava mong lond ment eina drúgva siðvenju, knýtt at hugsanini um fólkaræði.
Innihaldsyvirlit
Lond[rætta | rætta wikitekst]
Sambandsríki Amerika[rætta | rætta wikitekst]
Í USA er pressufrælsi síðani 1791 tryggjað í Fyrsta grundlógarískoyti, har m.a. sagt verður: "Congress shall make no law abridging the freedom of speech, or of the press".
Kongsríki Danmarkar[rætta | rætta wikitekst]
Í 1848 varð pressufrælsi staðfest í Kongsríkinum Danmark. §77 í donsku grundlóginini sigur:
- "Enhver er berettiget til på tryk, i skrift og tale at offentliggøre sine tanker, dog under ansvar for domstolene. Censur og andre forebyggende forholdsregler kan ingensinde på ny indføres."
Russland[rætta | rætta wikitekst]
Í 1991 vóru somu viðurskifti staðfest í Russlandi. Í russisku grundlógini §29.5 verður sagt, at "Frælsið hjá fjølmiðlum er tryggjað og at sensurur er bannaður". Russiska fjølmiðlalógin loyvir journalistum at "leita eftir, finna og spjaða" upplýsingar, bara talan ikki er um ríkisloyndarmál. Russland hevur sostatt eina fyrimyndarliga lóggávu um fjølmiðlar. Men í dagliga arbeiðnum kann veruleikin vera ein heilt annar, bæði í Russlandi og aðrastaðni.
Í Russlandi verða atfinningarsamir journalistar myrdir. Anna Politkovskaya (1958-2006) var journalistur á blaðnum Novaya Gazeta, ið fanst at krígnum í Kekenia. Í 2004 skrivaði hon eina kenda bók, sum á donskum fekk heitið "Putins Rusland". Anna varð myrd á føðingardegi Putins.


text:
Hýsa
Hýsa (frøðiheiti - Melanogrammus aeglefinus) fæst rættiliga víða á leiðunum við Føroyar. Bæði á landgrunninum, Føroyabanka, Ytrabanka og Ytstabanka. Hon fæst bæði á grunnum vatni og niður ímóti 5-600 metra dýpi. Hýsa gýtir frá mars til mai. Gýtingin er tó í hæddini í sinnu helvt av apríl. Hon gýtir rættiliga víða. Men trý høvuðsgýtingarøki eru: eystan-, vestan- og norðanfyri. Hon gýtir eisini á Føroyabanka. Yngulin er uppi í sjónum teir fyrstu mánaðirnar. Men í august-september leitar hann niður at botni á umleið 100-500 metra dýpi. Hýsan veksur upp á vanligu fiskileiðunum, og smáhýsan er tí ikki so væl vard ímóti fiskiskapi sum t.d. toskurin. Í uppvøkstrinum er hon heldur ikki so væl vard ímóti fíggindum. Føðin hjá hýsuni eru ymisk slangukrossfiskur, krabbadýr, maðkasløg, og smáfiskur.


text:
Oyðubløð
Tak niður ymisk oyðubløð:
Tekningarblað til Lívs- og Bráðsjúkutrygging (Pakkar)
Til tey, sum bert ynskja at tekna eina lívstrygging og eina bráðsjúkutrygging.
Tekningarblað til viðgerðartrygging
Til tey, sum vilja tekna viðgerðartrygging.
Tekningarblað tryggingar og pensjón
Ynskir tú at tekna meira/annað enn bert lívs- og bráðsjúkutrygging, skal hetta oyðublað nýtast.
Íløguavtala
Tá ið tú skalt velja, hvat váðastøði tú ynskir í samband við renting av tínari pensjón.
Áheitan um flyting
Tá ið tú vilt savna tína pensjón hjá Betri pensjón.
Tilskilanarblað
Tilskila, hvør skal hava tínar lívstryggingar og pensjón í samband við tín deyða.
Váttan um samtykki
Váttan um samtykki viðvíkjandi persónsupplýsingum. Verður nýtt í samband við rættin til Ú-kekk.
GjaldSkipanin
Melda til GjaldSkipanina við hesum oyðublaði.
Framhaldsváttan
Tak niður oyðublaðið til framhaldsváttan.
Heilsuváttan
Tak niður oyðublaðið til heilsuváttan.
Víðkað heilsuváttan
Tak niður oyðublaðið til víðkaðu heilsuváttanina.
Læknaváttan
Tak niður oyðublað til læknaváttan.
Áheitan um útgjald vegna bráðsjúku
Hevur tú fingið eina bráðsjúku, skalt tú fylla út og senda okkum hetta skjal.
Broyting av tryggingum
Um tú vilt broyta tínar tryggingarveitingar, skalt tú fylla hetta oyðublaðið út.
Útgjald av pensjón
Ert tú blivin 67 ár og skalt hava tína pensjón útgoldna, so tak hetta oyðublaðið niður.
Útgjald av pensjón í úrtíð
Tak hetta oyðublað niður, um tú ynskir at fáa útgoldið tína pensjón í úrtíð.
Tryggingartreytir
Almennu tryggingartreytirnar hjá Betri pensjón kanst tú lesa ella heinta her.
Tryggingartreytir fyri Bráðsjúkutrygging
Les sertreytirnar fyri Bráðsjúku her ella tak tær niður sum PDF
Íløgutreytir
Les íløgutreytirnar her ella tak tær niður sum PDF


text:
Altjóða barnarættindadagur
Altjóða barnarættindadagur er 20. november. Í 1989 samtykti aðalfundurin hjá ST altjóða sáttmálan um barnarættindi. Barnarættindasáttmálin kom í gildi á heysti í 1990, tá fleiri enn 20 lond høvdu staðfest hann. Tann 9. apríl í 1992 staðfestu Føroyar altjóða barnarættindasáttmálan. Sáttmálin skal verja øll børn fyri órættvísi, fátækradømi og neyð og geva øllum børnum møguleikar at taka lut í avgerðum, ið ávirka lív teirra. Eisini skal hann gera sítt til at skipa eitt rættvíst altjóða samfelag, sum ikki bara børn, men øll mannaættin eigur rættin til. Hóast Føroyar fyri 19 árum síðani bundu seg til at virða 41 rættindi hjá børnum, halda Føroyar ikki barnarættindasáttmálan - tað segði ST í 2011. Í niðurstøðunum og átalunum, sum ST-nevndin gjørdi í 2011 um støðuna hjá børnum í Føroyum, dumpaðu Føroyar á 8 økjum.


text:
Samandráttir úr Hvat kann Bíblian læra okkum?
Eitt yvirlit yvir bíbliuørindi, sum svara týðandi spurningum.
1. Hvør er sannleikin um Gud?
Bíblian fortelur okkum, hvør Gud er, og hvørjar kenslur hann hevur fyri okkum.
2. Bíblian – ein bók frá Gudi
Hvat er heilt serligt við hesi gomlu bókini?
3. Hvørja ætlan hevur Gud við jørðini?
Bíblian greiðir frá, hví lívið er so torført, og hvussu Gud fer at loysa trupulleikan.
4. Hvør er Jesus Kristus?
Jesus er meira enn ein merkisverdur søguligur persónur.
5. Endurloysingin – størsta gáva Guds
Størsta kærleiksgerð Guds gevur ævigar signingar.
6. Hvar eru tey deyðu?
Tað, sum Bíblian lærir okkum um deyðan, fríar okkum undan følskum lærum, ið geva eina skeiva mynd av Gudi.
7. Verulig vón fyri tey, sum eru deyð
Er deyðin endin á øllum?
8. Hvat er Guds ríki?
Milliónir biðja um, at Guds ríki skal koma. Men hvat er Guds ríki?
9. Vit liva á „síðstu døgum“
Tað, sum Bíblian boðar frá um endans tíð, hendir nú!
10. Hvussu kunnu andaskapningar ávirka okkum?
Nakrir einglar vilja hjálpa okkum, aðrir vilja skaða okkum.
11. Hví loyvir Gud líðingar?
Hví loyvir hin alvaldi Gud, at líðingar halda fram?
12. Ein liviháttur, sum dámar Gudi
Gud bjóðar okkum nakað einastandandi.
13. Lívið – sum Gud metir tað
Tað hevur týdning fyri Gud, hvussu vit meta lívið og blóðið.
14. Hvussu fáa vit eitt eydnuríkt familjulív?
Øll í familjuni hava ein týðandi leiklut.
15. Tilbiðingin, sum Gud góðkennir
Er allur átrúnaður sannur?
16. Tak støðu fyri sannari tilbiðing
Tær avgerðirnar, vit taka í lívinum, ávirka okkara vinalag við Gud.
17. Halt teg nær til Gud í bøn
Bíblian lærir okkum, hvussu umráðandi tað er at biðja til Gud, og hvussu vit skulu biðja.
18. Dópurin og títt samband við Gud
Hvat skalt tú gera, áðrenn tú verður doyptur?
19. Halt teg í kærleika Guds
Gud hjálpir okkum at vera trúføst.


text:
Apríl 2014
Tema
MB-Tours
Hennara nýggjur handil í miðbýnum
Vármótin
í miðbýnum
Føroya størsta úrval av brillum í miðbýnum
Gleðiligar
páskir
trygging.fo
FERÐAtRygging
Far bara - vit fylgja tær
Minst til at fáa alt við: Ferðatrygging - galdandi í londunum, har tú ferðast
Pass - kanna væl eftir og í góðari tíð áðrenn fráferð, um passið er galdandi
Reyða ella grøna kortið* - eru kravd í ymsum londum, tá ið tú ferðast uttanlands í bili
Visum - ávís lond krevja visum fyri at sleppa inn í landið
Bláa kortið* - vísir tær, hvar tú skalt ringja, um tú ert fyri óhappi uttanlands *Fæst á okkara deildum
Byrja ferðina hjá okkum, soleiðis at tú trygt kanst njóta hana!
Ferðast trygt – uttan mun til, hvagar leiðin gongur, ella hvørjum tú møtir.
3
6
4
16
8
13
Tema: MB-Tours 6 “Hennara” nýggjur handil í miðbýnum
25
Sølutorgið í Vágsbotni
17
Nýtt og føroyskt
15
15
Sniðgeving og uppseting: Loysnir við Ann-Mari B. Mouritsen Kreativ Samskipan: Ingibjørg Jacobsen Prent: Føroya Prent Tekstur: Grækaris D. Magnussen Myndatøkur: Miriam & Janus Forsíðumodell: Katrina Egholm Blómur: Akkuleya Hár/smyrsl: Laila Carlsen Fyrivarni verður tikið fyri villum og útseldum vørum. Svanamerktur prentlutur 541 705
24
MINST TIL KUFFERTIÐ!
Maria Poulsen Búnýti Tel 312 001
4
BýurinApríl 2014
|
Fax 314 657
|
bunyti@mp.fo
Føroya
størsta úrval av brillum
Frá okkum fært tú altíð eitt gott tilboð. Kom inn og fá professjónella vegleiðing.
Bøgøta 5 · Tel 310088 · optik@optik.fo
BýurinApríl 2014
5
Skjúrta frá Bosweel 698 kr. Slips 199 kr.
Skjúrta frá Bosweel 570 kr. Slips 399 kr.
Canson jakki 1.498 kr.
Kom inn Hjá Kissa og síggj okkara stóra úrval av skjúrtum, slipsum og klædningum
hjá 6
BýurinApríl 2014
Leðurjakki 3.598 kr.
K allkyn
Blusa frá Solid 349 kr.
Modell: Petur Allan Klementsen / Mynd: Miriam & Janus
K issa
BýurinApríl 2014
7
MOURITSEN´S BUSSA
Bryggjubakki 16 Tel 32 21 21 mb@mb.fo
MOURITSEN´S BUSSA
Navn: Magni V. Mouritsen Starv: Stjóri í MB-Tours Aldur: 38 ár Útbúgving: Akademiøkonomur í ferðavinnu Giftur við: Ann-Mari B. Mouritsen Børn: Teitur 11 ár, Búi 8 ár, Anna 5 ár
MB-Tours: Størsta cruise-ferðaskrivstova í Føroyum The grand old man í føroysku cruise-ferðavinnuni var í mong ár Sigurd Simonsen (sáli). Men í 2000 lótu Mouritsen´s Bussar upp ferðaskrivstovu, og í dag hava tey nógv flestu cruise-ferðaskipini, sum koma til Føroya. Seinastu árini hevur cruise-ferðavinnan veruliga tikið dik á seg í Evropa. Hendan vinnan hevur í mong ár verið stór í USA, í Miðalhavinum, og í oyggjunum í Karibiska havinum. Men seinnu árini hava stóru og stásiligu ferðafólkaskipini partvís broytt kós, og kósin er sett móti Evropa. Og tað sæst eisini aftur í Føroyum. “Fyri umleið 15 árum síðan komu 15 til 20 cruise-skip til Føroya. Í 2013 vóru tey komin upp í umleið 60,” sigur stjórin í MB-Tours, Magni V. Mouritsen. MB-Tours avgreiddi 50 av teimum umleið 60 cruise-skipunum, sum vitjaðu Føroyar í fjør. Men MB-Tours er so nógv annað og meira enn cruise-ferðavinna. 8
BýurinApríl 2014
Mouritsen´s Bussar
Tað byrjaði alt í 1983, tá pápi Magna V. Mouritsen, Mourits Mouritsen, keypti fyrsta bussin. Hetta var ein býbussur. Seinni útvegaðu teir sær fleiri bussar, og heilt til fyri nøkrum fáum árum síðan hevur felagið havt býbussar koyrandi í Tórshavnar kommunu. Sum fráleið fóru Mouritsen´s Bussar eisini yvir í ferðavinnuna. Teir útvegaðu sær bussar, sum burturav vórðu nýttir til koyring við ferðafólki. Í 2000 kom Magni V. Mouritsen heim aftur til Føroya eftir at hava tikið útbúgving sum akademiøkonomur í ferðavinnu. Tá stovnaðu tey ferðaskrivstovuna, MB-Tours, sum í veruleikanum er eitt hjáheiti til upprunaliga navnið, Mouritsen´s Bussar. Tá ið ferðaskrivstovan varð stovnað, átti felagið bæði býbussar og ferðavinnubussar. “Vit brúka bæði nøvnini, men tá tú samstarvar við útlendingar nyttar onki at brúka føroyska navnið, Mouritsen´s Bussar. Tí tóku vit MBTours aftrat,” sigur Magni V. Mouritsen.
Incoming ferðavinna
Fyrstu tíðina arbeiddi MB-Tours bæði við at skipa fyri ferðum úr Føroyum í útheimin, og úr útheiminum til Føroya, tað, vit nevna “incoming-ferðavinna.” Men fyri tað fyrsta vóru longu fleiri ferðaskrivstovur, sum seldu ferðaseðlar til føroyingar, sum ynsktu at ferðast uttanlands. Og so var tað eisini ein onnur avbjóðing: “Fólk fóru at nýta alnetið meira og meira. Tað er jú rættiliga einfælt at útvega tær ferðaseðlar á netinum. Fólk nýtast ikki at fara inn á eina ferðaskrivstovu at avgreiða tað. Tað er í hvussu er soleiðis, nógv hava tað. Og tí valdu vit í staðin at taka okkum av incoming-ferðavinnu. Men fyrst og fremst løgdu vit okkum eftir cruise-ferðavinnuni,” sigur Magni V. Mouritsen. Stjórin í MB-Tours helt seg síggja longu í 2000 og 2001, at cruiseferðavinnan fór at vinda uppá seg um okkara leiðir. Og í Føroyum var tað í stórum bara Sigurd Simonsen, sum fekst við hesa vinnuna. “Eg sá, at stóru reiðaravirkini, sum sigldu við cuise-skipum í Karibiska havinum, byrjaðu at kaga meira eftir Evropa. Tí valdi eg at satsa upp á júst hesa vinnuna. Og tað var rætt satsa, tí tað var júst hetta, ið hendi. Í dag er cruise-ferðavinnan í rúkandi framgongd í Evropa – og partvís í Asia eisini,” sigur Magni V. Mouritsen. Heilt síðan ferðaskrivstovan varð stovnað, hava tey verið á cruiseferðavinnustevnum einar tvær ferðir um árið, serliga í USA. “Tað er á slíkum stevnum, tú knýtir sambond, og soleiðis fært tú uppgávur,” sigur Magni V. Mourtisen.
Gekk skjótt rætta vegin
Fyrsta ferðafólkaskipið avgreiddi MB-Tours longu í 2001. Tað var fyri reiðaravirkið “Holland-America-line”. Síðan er tað bara gingið stútt framá. Í 2007 høvdu tey 14 skip, og í fjør var talið komið heilt upp í 50 skip 60 cruise-skipum íalt. Arbeiðið hjá MB-Tours liggur í at fyrireika allar útferðir og tiltøk, sum ferðafólkini ynskja. Tað er fyrireiking av bussum, ferðaleiðarum, útferðum og annað. Flestu ferðafólkini vilja uppliva mest møguligt teir umleið 8 tímarnar, tey eru í landi. “Tú kanst spyrja teg sjálvan, hvat tú hevði valt, um tú vart á einari cruise-ferð í Karibiska havinum, og tit komu til eina spennandi oyggj. Hevði tú valt bara at sæð eitt ávíst stað, ella hevði valt ein túr, har tú sást megin partin av oynni,” spyr Magni V. Mourtisen. “Vit royna tí at leggja soleiðis til rættis, at bussferðirnar eru so fjølbroyttar sum tilber, altso, at ferðafólkini síggja og uppliva mest møguligt av Føroyum hesa stuttu tíðina. Hini, sum ikki fara útferð meðan tey eru her, velja ofta at spáka aftur og fram í havnargøtum, til tey skulu umborð aftur,” sigur hann. Magni V. Mouritsen metir, at umleið 50.000 ferðafólk komu til Føroya við cruise-ferðaskipum í 2013. Og útlit er til, at hetta talið fer at vaksa upp aftur meira komandi árini.
“Fyri nøkrum árum síðan varð sagt, at tað vóru amerikanarar við miðalinntøku – ella miðalríkir amerikanarar, sum gjørdu cruise-ferðir. Soleiðis er tað ikki longur. Í dag eru tað so nógv onnur, sum eisini velja eina cruise-ferð,” sigur Magni V. Mouritsen.
Tríggjar ferðavinnubussar
Mouritsens Bussar/MB-Tours eigur í dag tríggjar væl útgjørdar ferðavinnubussar. Og ætlanin er fara undir aftur at gera meira við innlendis ferðavinnu. Hóast felagið hevur gjørt minni við incomingferðavinnu seinnu árini, so hava tey ongantíð slept tí heilt. “Vit hava alla tíðina havt nakrar størri bólkar og hava skipað fyri rættiliga stórum tiltøkum, m.a. ráðstevnum. Í størsta bólkinum vóru eini 500 fólk. Og við frálíku bussunum hava vit góðar møguleikar at skipa fyri tiltøkum fyri bæði føroysk og útlendsk ferðafólk. Men tað verða serliga bólkar, vit fara at taka okkum av. Sum sagt, tað hava vit jú ongantíð slept heilt, og tí liggur væl fyri at gera meira burturúr aftur nú,” heldur hann. Hendan dagin, eg vitji inni á skrivstovuni hjá MB-Tours á Bryggjubakka, er frálíkt veður. Úr skrivstovuvindeyganum síggja vit út yvir hundraðtals bátar í Vágsbotni og framman fyri Skálatrøð. Har liggur skipasmiðjan MEST. Sólin skínur, og hóast summarið framvegis er nakað fjart, kemur tú í ein summarsligan góðhýr. Og har fer eitt 8-mannafar tuffandi út millum bátabrýrnar og stevnir út av Havnarvág. Harút, sum stóru ferðafólkaskipini fara at liggja um einar tveir mánaðir. Tey, sum ikki fara at liggja við Molan. Tað er ljóst inni á ferðaskrivstovuni hjá MB-Tours. Á einum veggi hongur eitt stórt heimskort. Í dag er Magni V. Mouritsen einsamallur á skrivstovuni, men konan, Ann-Mari, arbeiðir eisini á skrivstovuni hjá MB-Tours. Her er talan um eina familjufyritøku, sum vil taka av teimum avbjóðingum, sum koma. Ein fyritøka, sum um fá ár kann fara at avgreiða upp aftur fleiri cruise-skip enn tey 50, sum tey avgreiddu í fjør. BýurinApríl 2014
9
skógvar
til ein og hvønn tørv
Clarks favor speed
kr. 950,-
Clarks slipon
kr. 650,Billi Bi
kr. 1.450,-
Green Comfort
kr. 1.175,-
Billi Bi camel
kr. 1.575,-
Green Comfort
kr. 1.175,-
www.fotbuni.fo 10
BýurinApríl 2014
Modell: Tóra Winther Reinert / Mynd: Miriam & Janus
Hennara Jumpsuit frá Fransa 499 kr.
BýurinApríl 2014
11
Linsan Optik
Í hugnaligu hølunum í veghæddini heldur Linsan Optik til. Tað er optikarin, Eydna Vágsheyg, sum eigur og rekur handilin. Her kemur kundin í fyrstu røð og við merkjum sum Lindberg og Ray Ban sæst, at dentur verður lagdur á góðsku.
Linsan Optik tel 213036 linsan@mail.fo
Tilboð
Útvald brillustell: bert
1 kr.
við keypi av nýggjum brillugløsum. Tilboðið er galdandi 10.-30. apríl 12
BýurinApríl 2014
Maria Poulsen Búnýti Tel 312 001
|
Fax 314 657
|
bunyti@mp.fo
BýurinApríl 2014
13
4
3 2
1
Stórt úrval av klæðum
til hansara
5
7
6
8
1. 2. 3. 4. 14
Army skjúrta T-shirt Buksur Denim skjúrta
BýurinApríl 2014
kr. 499,kr. 249,95 kr. 599,kr. 359,-
5. 6. 7. 8.
T-shirt Shorts Bertoni skógvar T-shirt
kr. 169,kr. 399,kr. 999,úr kr. 100,-
Kallkyn Vágsbotnur / tel 316206 / kallkyn@olivant.fo
Christiano Ronaldo & JBS / CR7 trunks 169 kr. / CR7 boxer 199 kr.
Solid Leðurjakki kr. 1.899,-
Blend Skjúrta kr. 359,Jeans kr. 599,-
Bertoni Leðurjakki kr. 2.600,-
Steinvaskað jeans skjúrta kr. 499,BýurinApríl 2014
15
Jeans Prísur úr 499,til 699,-
16
BýurinApríl 2014
Kallkyn
Lekrar føroyskar pútur frá Vimu 320 kr.
Stórt úrval av føroyskum troyggjum frá Vimu
Føroyskar húgvur frá Rannvu 295 kr.
Føroyskar troyggjur við nýggjum sniði frá Vimu Til kvinnur 890 kr. Til menn 990 kr.
Lekkur hondbundin taska. Frá Vimu. Uttan snarlás 350 kr. Við snarlási 400 kr.
&føroyskt
t t ý n
Skinn handskar frá Rannvu 395 kr.
Húgva frá Vimu 220 kr.
Turriklæði frá Vimu 350 kr. Vøttir frá Vimu 270 kr.
Lekrir hálvgummistivlar frá Alaska 375 kr.
Vøttir frá Vimu 200 kr.
Barnasokkar, 7 pør í pakkanum 70 kr.
Vit hava stórt úrval av føroyskum vørum frá Vimu í Klaksvík BýurinApríl 2014
17
Áarvegur 5 · Tel 27 40 75
nýggjur handil í miðbýnum í Havn
Jakki 599 kr. T-shirt 199 kr. Buksur 399 kr.
Cardigan 399 kr. Buksur 399 kr. Toppur 130 kr. Skjúrta 399 kr. Niðurdeilur 300 kr. Nylonsokkar 84 kr.
18
BýurinApríl 2014
hennara
15. mars í ár lat nýggjur handil upp á Áarvegi 5. Tað er Anna Petersen, sum eigur og rekur handilin “Hennara.” Anna er útbúgvin stílcouch/ stílistur á Stylewise Academy við Tini Owild í Keypmannahavn, so tað var nærliggjandi hjá henni at lata ein klædnahandil upp. Anna Petersen hevur lagt seg eftir at selja klædnamerkir, sum ikki eru at fáa til keyps í Havn frammanundan. Í “hennara” fært tú merkjavørur sum m.a. Fransa, hollendska merkið BLACK, danska Henriette Steffensen, italska merkið Good Morning Universe og portogisiska merkið Salsa. Kom inn í Hennara og síggj øll tey flottu klæðini. Og hevur tú tørv á vegleiðing, hjálpir Anna tær at finna røttu klæðini, klæðir sum tú veruliga kemur at kenna teg væl í.
Upplatingartíðir:
Mánadag - hósdag: 12.00-17.30 Fríggjadag: 12.00-18.00 Leygardag: 10.00-14.00 BýurinApríl 2014
19
Gunnva Biker jakki frá Studio Std. 38 - 56 899 kr.
Djóraprent
Hennara Armband frá Henriette Steffensen 359 kr.
Hennara Kjóli frá Henriette Steffensen 799 kr.
Hennara Blusa frá Fransa 399 kr.
Hennara Blusa frá Henriette Steffensen 499 kr.
Gunnva Turriklæði 249 kr. Hennara Skjúrtublusa frá Henriette Steffensen 599 kr. 20
BýurinApríl 2014
Gunnva Taska frá Orella Paris 649 kr.
Skjúrta frá Bertoni 599 kr. Jakki frá Bertoni 1.899 kr. Butterfly frá Lindbergh 200 kr.
Modell: Petur Allan Klementsen / Mynd: Miriam & Janus
K allkyn
BýurinApríl 2014
21
Toppur frá Mat Std. 36-56. Fleiri litir.
549 kr.
22
BýurinApríl 2014
Vit hava stórt úrval av merkinum Mat
Stødd 36-56 Kom inn í handilin og finn røttu støddina til tín
Jeans frá Veto 749 kr. Std. 38-54 / Longd 32 og 34
Jeans frá Veto 749 kr. Std. 38-54 / Longd 32 og 34
Jeans frá Veto 749 kr. Std. 38-54 / Longd 32 og 34
Jeans Studio-Army 849 kr. Std. 38-56
GUNNVA All size 36-56
BýurinApríl 2014
23
Bussar til øll endamál 24
BýurinApríl 2014
MOURITSEN´S BUSSAR Tel 32 21 21 · 21 44 53 · mb@mb.fo
Skjúrta 799 kr. Buksur 379 kr.
Modell: Tóra Winther Reinert / Mynd: Miriam & Janus
G unnva
BýurinApríl 2014
25
Sølutorgið í Vágsbotni Vøran skal vera betri enn í handlunum
Tað er bara ein treyt fyri at selja á sølutorginum í Vágsbotni: Tað, sum selt verður, skal vera nógv betri enn tað, sum fæst í handlunum. Teir báðir útróðrarmenninir, Mortan Johannesen og Carl August Arge eru ímyndin av Sølutorginum í Vágsbotni. Teirra frálíku fiskavørur gleða ikki bara havnarfólk, men eisini onnur, sum koma langvegis bert fyri at fáa feskt. Fyrr vóru tað Seiðagimmi og aðrir, kanska serliga nólsoyingar. Hendan leygardagin verður bara selt á básinum hjá Mortani Johannesen. Abbasonurin, 22 ára gamli Hanus á Bøgarði, selur. Hann er hugagóður. Tekur væl ímóti viðskiftafólkunum. Abbin hevur bjóðað abbasoninum part av tí, sum kemur inn av søluni. So nú ræður um at selja mest møguligt.
Alt gott úr sjónum
Á Básinum ella plintinum hjá Mortani Johannesen og Hanusi á Bøgarði er alt gott úr sjónum: Toskaflak, rogn, ræstur fiskur, turt tvøst og turt spik, kjálkar, lippur og heimagjørdar frikadellur og heimagjørd knetti. 26
BýurinApríl 2014
“Eg plagi at siga, at hetta eru vistfrøðiligar frikadellur og vistfrøðilig knetti. Tí her er alt natúrligt, heldur ikki mjøl havi eg koyrt í,” sigur Mortan Johannesen. Og væl eru frikadellurnar og knettini hjá Mortani Johannesen dámd, tí tað stendur á gera nóg mikið. “Vit megna ikki at standa søluni kurl,” sigur hann
Tikið í nýtslu í 2008
Mortan Johannesen hevur verið sjómaður stóran part av sínum vaksnamannalívi. Hann hevur eisisini fingist við aling. Í 2000 lánti hann ein útróðrarbát frá beiggja sínum, Sonna Johannesen, og tá byrjaði hann at selja í Vágsbotni. “Eg byrjaði at selja feskan fisk. Síðan fór eg undir at ræsa fisk umborð á útróðrarbátinum, tað var tað nærmasta, eg kundi koma røstum trolarafiski. Síðan fór eg at skera flak,” greiður Mortan Johannesen frá. Spakuliga víðkaði hann virksemið. Tá tað ikki var útróðrarveður, byrjaði hann at gera frikadellur og knetti. Men so kom Heilsufrøðiliga Starvsstovan inn í myndina. Starvsstovan setti ymisk krøv til reinføri og líknandi. Tórshavnar kommuna fór tá undir at umbyggja økið. Og í juni mánað í 2008 varð nýggja sølutorgið tikið í nýtslu.
Oddvørsa
FISKA UPPSKRIFT
Frá sjógæti til grønmeti
Undirtøkan hevur verið góð, síðan nýggja sølutorgið var�� tikið í nýtslu. Hugurin at selja hevur verið góður, og keypshugurin hevur eisini verið góður. Í dag er sølutorgið í Vágsbotni ein inngrógvin partur av býarmyndini. Og her er lív í alt árið. Fiskur og fiskavørur verða seldar alt árið. Aftrat fiskavørunum verður grind seld, tá grind hevur lagt beinini ymsastaðni í Føroyum, í havhestatíðini, t.e. frá umleið 25. august til 10. september, vera havhestaungar seldir - bæði svidnir og skrædlaðir, nýggj føroyskur epli, røtur, jarðber og annað grønmeti, sum er vaksið í Føroyum, verður eisini selt. Hevur tú hug at selja eitthvørt á Sølutorginum í Vágsbortni, kanst tú seta teg í samband við Skivuna ella við Mortan Johannesen. Sum hesin 71 ára gamli útróðrarmaður leggur dent á: “Einasta treytin er, at vøran er betri - helst nógv betri, enn tað, tú fært í handlunum.”
Toskur við tomat og persillu (4 fólk)
500 gr. av toskaflaki Grovt salt Saft og skal av einari sitrón 1 dl av góðari olivinolju 12 smáar cherrytomatir 1 reyðleyk 1 tyssi av persillu Sker toskaflakið í hóskandi stykkir, legg stykkini í eitt eldfast fat við bakipapíri. Legg lok á og baka í uml. 15 minuttir í 175 hitastigum. Fiskurin skal verða hvítur og fastur. Legg fiskin á eitt fat, rív skalið av sitrónini og trýst saftina úr. Blanda rivið sitrónskal og saft saman við olivenolju. Sker tomatirnar í stykkir, og leykin í terningar. Koyr alt oman yvir fiskin og klipp persillu omanyvur.
BýurinApríl 2014
27
- tí tú ert nakað serligt...1


text:
Forboðið at snara til høgru.
Forboðsskeltið verða sett beint við tað staðið, har ella haðan forboðið hevur gildi. Skelti, sum verða sett nakað frá staðnum, hava undirskelti, sum skila til fráleikan.
Forboðið at snara til vinstru.
Forboðsskeltið verða sett beint við tað staðið, har ella haðan forboðið hevur gildi. Skelti, sum verða sett nakað frá staðnum, hava undirskelti, sum skila til fráleikan.
Forboðið at venda.
Forboðið hevur bert gildi á tí vegamótinum ella í teirri innkoyringini, sum skeltið stendur við, uttan so at annað er ásett á undirskelti.
Eingin innkoyring.
Skeltið setir eisini forboð fyri at leiða súklu og prutl á akbreytini, uttan so at annað er fyrisett á undirskelti.
Forboðið motorakfari, traktori og motoramboði.
Við undirskelti kann eisini verða sett forboð fyri koyring á prutli.
Forboðið motorsúklu.
Við undirskelti kann eisini verða sett forboð fyri koyring á prutli.
Forboðið last- og vørumotorakfari.
Við undirskelti kann forboðið verða avmarkað til bert at hava gildi fyri akfør og akfararøð, sum tilsamans hava totalvekt meiri enn víst á undirskeltinum. Við teksti á undirskeltinum kann forboðið verða víðka til at hava gildi fyri alla arbeiðiskoyring.
Forboðið bussi.
Við undirskelti kann forboðið verða avmarkað til bert at hava gildi fyri akfør og akfararøð, sum tilsamans hava totalvekt meiri enn víst á undirskeltinum. Við teksti á undirskeltinum kann forboðið verða víðka til at hava gildi fyri alla arbeiðiskoyring.
Forboðið koyring við vandamiklum farmi.
Forboðið traktori og motoramboði.
Forboðið hestavogni og tílíkum.
Forboðið súklu og prutli.
Við undirskelti kann eisini verða sett forboð fyri at leiða súklu og prutl.
Forboðið prutli.
Við undirskelti kann eisini verða sett forboð fyri at leiða prutl.
Forboðið reiðfólki.
Forboðið at ríða og at leiða hest.
Forboðið gongufólki.
Forboðið akfari við veruligari totalvekt meiri enn víst.
Í vognraði hevur avmarkingin gildi fyri hvønn vognin sær.
Forboðið vognaraði við tilsamans veruligari totalvekt meiri enn víst.
Forboðið akfari við veruligum átrýsti meiri enn víst.
Forboðið akfari við veruligum bogietrýsti meiri enn víst.
Forboðið akfari breiðari enn víst.
Skeltið setir forboð fyri koyring við akfari, sum við lassi er breiðari enn víst..
Forboðið akfari hægri enn víst.
Skeltið setir forboð fyri koyring við akfari, sum við lassi er hægri enn víst.
Forboðið akfari ella vognaraði longri enn víst.
Skeltið setir forboð fyri koyring við akfari og vognaraði, sum við lassi er longri enn víst.
Forboðið at fara framum annað akfar.
Tað er tó loyvt at fara framum súklu ella prutli við tveimum hjólum.
Forboðið lastvogni at fara framum annað akfar.
Skeltið setir forboð fyri, at lastvognur ella vognarað við total vekt tilsamans meiri enn 3,5 t. fer framum annað akfar, tó ikki súklu ella prutl við tveimum hjólum.
Forboðið fyri at fara framum heldur uppat.
Forboðið fyri at fara framum við lastvogni helldur uppat.
Staðbundið ferðarmark.
Skeltið setir forboð fyri at koyra við meiri ferð enn tilskilað tal av km um tíman.
Ferðarmark heldur uppat.
Skeltið kann hava undirskelti við sama tekni sum E 55 til tess at gera vart við, at tað stendur á fjøbygdum øki.
Forboð halda uppat.
Skeltið tekur av øll forboðsskelti á vegnum frammanundan, tó ikki steðg- og parkeringarforboð.
Forboðið at steðga.
Skeltið setir forboð fyri steðgi á akbreytini, uttan so at ferðslan ger tað neyðugt. Við undirskelti kann verða nærri greitt frá forboðum. T.d. kann verða tilskila, at forboðið bert hevur gildi ávísar dagar í vikuni ella ávísar klokkutíðir, og at tað aðrar tíðir kann vera forboð fyri parkering ella ásett tíðaravmakað parkering.
Forboðið at parkera.
Skeltið setir forboð fyri parkera á akbreytini.
Steðgið.
Orsøkin til steðgin er tilskilað við teksti ella tekni undir tvørstrikuni.
Forboðið øllum akfrøum.
Skeltið setir forboð fyri allari koyring báðar vegir millum skeltið og næsta vegamót. Við undirskelti, kann forboðið verða avmarkað til bert at hava gildi fyri gjøgnumkoyring ella í ávísum tíðarbilum.


text:
Hertugadømið Finnland
Finnland var partur av Svenska Kongaríkinum, men hóast hetta hevur landið altíð havt serliga støðu t.d. við serstøkum dømandi og fyrisitandi løgdømi. Í 1581 fekk landið heiti sum svenskt stórhertugadømi.
Í finska krígnum, kríggj millum Svøríki og Russland frá februar 1808 til september 1809, varð Finnland hertikið av russum.
Serliga løgfrøðiliga støðan hjá Finnlandi hevði við sær, at tað ikki varð limað inn í Russiska Tsarveldið. Tsarurin, Aleksandur I, helt tað vera skilabetri at varðveita somu støðu, sum Finnland hevði havt í øldir undir svenskum yvirræði.
Finskur ríkisdagur varð fyri fyrstu ferð hildin í 1809. Úrslitið var ein sáttmáli millum tsarin og ríkisdagin um eitt samveldi. Finnland fekk egna stjórnarskipan og tsarurin gjørdist finskur konstitutionellur monarkur við heitinum stórhertugi.
Við skipanini boðaði tsarurin frá, at Finnland nú var tjóð millum tjóðir. Markið millum Finnland og Russland var eisini varðveitt.
Í 1917 fór ein kollvelting fram í Russlandi. Tsarsins vald varð latið einari serligari russiskari bráfeingisstjórn. Við hesum stóð Finnland eftir uttan nakran stórhertuga. Bráfeingisstjórnin metti seg hava tsarsins heimildir í Finnlandi. Finnar, sum óttaðust ruðuleikarnar í Russlandi, vildu heldur hava valdið flutt til ein heimligan stovn, helst ríkisdagin.
Fyrsta royndin miseydnaðist, tá bráfeingisstjórnin ikki vildi staðfesta sonevndu heimildarlógina frá 1917. Í staðin varð ríkisdagurin sendur til hús og nýtt val útskrivað.
Seinna royndin at slíta frá russum eydnaðist í mánaðunum november-desember 1917. Greiður meiriluti av ríkisdegnum gjørdi av, at ríkisdagurin fyribils skuldi hava tær heimildir, sum fyrr lógi hjá tsari og stórhertuga. Hetta var mett sum de facto loysing frá Russlandi og formlig frælsisyvirlýsing varð samtykt nakrar dagar seinni.
Nýggja russiska stjórnin, sosialistiska sovjet-stjórnin, valdi at viðurkenna finska fullveldið.
Í 1918 var borgarakríggj í Finnlandi. Og í 1919 bar til at fáa semju um eina lýðveldisskipan við forseta. Hertugadømið Finnland var nú søga.
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- Føroyskt Lógar Rit - Vol.4, No. 1 august 2004. S. 33


text:
Opinbering Jóhannesar
Opinbering Jóhannesar (á grikskum apokalypsis) er aftast í Bíbliuni. Í Opinberingini lesa vit um ein nýggjan himmal og eina nýggja jørð, tí hin fyrri himmalin og hin fyrra jørðin eru farin til grundar. Tá fer alt at verða, sum Gud av fyrstan tíð ætlaði, fullfíggjað og sera gott [1].
Innihaldsyvirlit
Rithøvundurin[rætta | rætta wikitekst]
"Kristus gav tað til kennar í myndum fyri tænara sínum, Jóhannesi (tað, ið brátt skal henda)". Soleiðis stendur í fyrsta versi í seinastu bók í Bíbliuni. Hesin Jóhannes verður seinni nevndur í 1,4-9, og 22,8. Eftir so at siga einmæltum fornkirkjuligum siðaarvi er tað Jóhannes ápostul, ið jú eisini skrivaði evangeliið og brøvini. Gaman í hava menn víst á, at bæði málsliga og innihaldisliga er stórur munur á evangeliinum og brøvunum, verða tey samanborin við Jóhannesar opinbering. Men samstundis kann verða víst á nógvar orðingar og málberingar, ið binda Jóhannesar opinbering saman við hini skrift hansara. "Tann líkskapur, ið veruliga er ímillum Jóhannesar opinbering, Jóhannesar evangelium og brøvini eftir Jóhannes, er so stórur, at hann so ríkiliga vigar upp ímóti tí muni, sum víst hevur verið á. Hvørki í evangeliinum, brøvunum ella í Jóhannesar opinbering er tað ein næmingur hjá Jóhannesi, ið talar, men eitt sjálvstøðugt valafólk við myndugleika. Einasta natúrliga frágreiðingin, sum eisini tann kirkjuligi siðaarvurin hevur borið út, er at vísa til ein høvund: Jóhannes ápostul" (Olaf Moe).
Skriftið[rætta | rætta wikitekst]
Skriftið er sent við heilsan. Tað hevur inngang, hvør ið hevur skrivað tað, hvønn ið tað er til, og tað hevur enda. Tí er skriftið, hvat ið formi viðvíkur, eitt bræv; men viðvíkjandi innihaldi ein bók. Skriftið er fyrst og fremst ætlað teimum sjey kirkjuliðunum í Lítla Ásia [2]. Hesi kirkjuliðini tykjast meginpartin at bera ávøkstur av virki Paulusar og hjálparmonnum hansara [3], og tey vóru øll í 50-árunum. Tað er økið, Jóhannes á serstakan hátt hevði umsjón við, tá ið hann búsettist í Efesus.
Tíðarfesting[rætta | rætta wikitekst]
Bókin má vera skrivað í eini tíð, ið var merkt av forfylging. Jóhannes vitnar sjálvur um tað [4], og í sendibrøvunum eru eisini ábendingar um hetta (2,9.13), og nógv verður sagt frá, hvussu stóran týdníng, tolmóðin hevur [5]. Men hvør er henda forfylgingin, talan er um?
1. Forfylgingin, tá ið Nero var keisari (54 e.Kr.-68 e.Kr.). ¨
Neyvan sannlikt. Henda forfylging var í Róm og hevði einki samband við keisaradýrkanina.
2. Forfylgingin, tá ið Domitian var keisari (81 e.Kr.-96 e.Kr.).
Tað er sannlíkari. Tá kom stór forfylging, sum serliga a) var í Lítla Ásia, og b) var knýtt at keisardýrkanini. Tey fólk, ið vildu ikki tilbiðja mynd keisarans, mistu ognir sínar og frælsi, ja, enntá lívið. Tað var óivað í hesi trongd og atsókn, at Jóhannes varð gjørdur útlagin og kom til Patmos. Ireneus skrivar umleið ár 185 e.Kr. (hann var lærusveinur Polykarps, ið var lærusveinur Jóhannesar): "Ikki er so langt síðan, at Jóhannesar opinbering varð skrivað, næstan í okkara egna ættarliði, seinast í stjórnartíð Domitians". Jóhannesar opinbering kann við stórari vissu verða tíðarfest til umleið ár 95 e.Kr.
Atvoldin[rætta | rætta wikitekst]
Enntá ógævuni noyðir hann at tæna tær at gagni. Hesi orð kanst tú taka fram, tá ið tú ætlar at siga frá, hvussu Jóhannesar opinbering varð til. Tað var, tá ið Jóhannes varð ýørdur útlagin og kom til oynna Patmos í Grikkalandi fyri Guds orðs og vitnisburðar sakir. Har slapp hann at taka ímóti opinbering Jesu Krists, sum hann seinni skuldi skriva niður í bók og senda teimum sjey kirkjuliðunum.
Ætlanin[rætta | rætta wikitekst]
Og serliga, nú ið tað er Jóhannesar opinbering, vit umrøða, kunnu vera grundir at gera av, hvør ætlanin er. Tað kann vera ein vernd ímóti tí misbrúki, ið júst hesi bók hevur verið fyri. Onkur, ið nevna skuldi bøkumar í Bíbliuni, nevndi so hissini ta seinastu leitbókina, og soleiðis er hon mangan vorðin nýtt. Men hon er ikki vorðin til at nøkta menniskjunnar forvitni til tess at veita fólki tilfar til alskyns høvuðbrýg. Hvør er tá ætlanin við hesi bók? At hjálpa, búgva út og ugga kirkjuliðið.
1. Hjálpa kirkjuliðinum at skilja støðuna á rættan hátt.
Tí viðvíkjandi líkist Jóhannesar opinbering mongum øðrum bókum Bíbliurmar, til dømis profetunum í GT og brøvunum í NT. Serstakliga í inngangsorðunum í sendibrøvunum verður andliga støðan í kirkjuliðunum lýst: Eg kenni... Eg veit... o.s.fr. Bara at liva eitt heilnæmt kristnilív, ger kirkjuliðið ført fyri at lúka tey krøv, sum bíða tí, og fullgera starv sítt.
2. Búgva út kirkjuliðið at liva fyri Harranum.
Í innganginum verður sagt, at bókin vendir sær til tænarar Jesu Krists [6], t.e. til teirra, ið hoyra honum til og vilja liva fyri honum. Hon skal búgva teir út ikki bara at standa stinnar og halda út, men eisini at verða til signingar, tá ið ódnin kemur í teimum seinastu døgum.
3. Ugga kirkjuliðið og vísa, at Guds ríki sigrar.
Tað er sagt, at Jóhannesar opinbering hevur ein boðskap at bera í krepputíðum. Í tíðum, tá ið friður og vælferð valda, eru tey ikki mong, ið lesa hana - ið hvussu er ikki mong, sum lesa hana á rættan hátt. Tá ið kreppur við stórum kollveltingum eru, kemur Jóhannesar opinbering óvarandi fólki við. Hon boðar, a) at Gud er í hásætinum enn - eisini tá ið tað ikki tykist so, og b) at ríki hansara at enda fer at sigra. Tí er Jóhannesar opinbering fram um alt ugganarbók Guds fólks.
Sundurbýti[rætta | rætta wikitekst]
Sjónir[rætta | rætta wikitekst]
Jóhannesar opinbering hevur eina framúr væl gjøgnumhugsaða skipan, 7-talið hevur nógv at týða í henni. Bókin er í høvuðsheitum um 7 sjónír:
- Fyrsta sjónín: Kallanin, sendibrøvini 1,9-3,22.
- Onnur sjónín: Innsiglini 4,1-8,1.
- Triðja sjónín: Lúðrarnir 8,2-11,18.
- Fjórða sjónín: Antikrist 11,19-14,20.
- Fimta sjónín: Vreiðiskálirnar 15,1-16,21.
- Sætta sjónín: Fall Bábylons 17,1-19,10.
- Sjeynda sjónín: Fullgeringin 19,11-22,21.
Innihald[rætta | rætta wikitekst]
Hvør sjónín er aftur skift sundur í sjey minni. Hetta síggja vit greiðast í sendibrøvunum, innsiglunum, lúðrunum og vreiðiskálunum. Hesar sjónir lýsa "tað, sum er", og "tað, sum henda skal eftir hetta" [7]. Tí hetta innihaldsyvírlitið:
1. Inngangur: 1. kap.
a) Yvirskift og heilsan (1-8) og b) kallanarsjónin (9-20).
2. "Tað, sum er": 2.-3. kap.
Hini sjey sendibrøvini, har hvørt kirkjulið sær annaðhvørt verður uggað ella revsað. Endamálið er: at búgva tey út til afturkomu Harrans.
3. "Tað, sum henda skal eftir hetta": 4.-22. kap.
Bókina við teimum sjey innsiglunum kann bara lambið, ið dripíð varð, lata upp.
a. Tey sjey innsiglini (6,1-8,1).
b. Teir sjey lúðrarnir (8,2-14,20).
c. Tær sjey vreiðiskálirnar (15,1-19,10).
d. Hin endaligi sigurin (19,11-22,17).
4. Endi: 22,18-21
Í hesi bókini er ikki gjørligt at viðgera gjøllari innihaldið í Jóhannesar opinbering. Vit mugu tí bara vera nøgd við at geva gætur eftir: a) nøkrum eyðkennum, og b) nøkrum ymiskum tulkingarroyndum - ið snúgva seg í stórum um, hvørjar áskoðanir eru á lýsingarnar í Jóhannesar opinbering.
Sereyðkenni[rætta | rætta wikitekst]
Jóhannesar opinbering hevur henda inngangin: "Opinbering Jesu Krists". Ápokalýptiskar bókmentir hava serlig eyðkenni. Dømi um ápokalýptiskar bókmentir eru Dánjalsbók og eisini lutvíst Ezekielsbók. Annars eru fleiri seinni jødisk rit dømi um hetta, sum til dømis tey bæði, ið tikið verður upp eftir í Judasarbrævinum, tey eru Enoksbókin og Himnaferð Mósesar. Hesar ápokalýptisku bøkurnar skilja seg í ávísum førum frá øðrum profetiskum bókmentum. Ein partur av tí, ið eyðkennir tær, er eisini í Jóhannesar opinbering.
Ápokalýpsan[rætta | rætta wikitekst]
1. Ber dám av hinum sjey miklu sjónunum.
2. Tekst nógv við framtíðina - men tveir kapitlar í Jóhannesar opinbering eru um tað, sum er, hinir kapitlarnír lýsa tað, sum brátt skal henda.
3. Nýtir mong ímyndarlig tøl, 3-talið er tal Guds [8],4-talið er skapanar talið, sbrt. teimum fýra livandi verunum framman fyri hásætinum [9], mannaættín í fýra: tjóðirnar, ættargreinirnar, tungumálini, fólkasløgíni [10], náttúran í fýra: himmal, jørð, hav og áir [11]; 6-talið serstakan týdning, tá ið talan er um mótstøðuna móti Gudi. Bábylon verður nevndur 6 ferðir, drekin 12 ferðir (2 ferðir 6), og djórið 36 ferðir (6 ferðir 6), og tal djórsins er 666. 7-talið er á serstakan hátt heilagt tal. Tað sigur frá viðurskiftunum ímillum Gud og skapning hansara (3 ferðir 4), sbrt. samansetingini. 10-talið er tal fullkomuleikans og fyllunar [12], og at enda 12-talið, ið er tal Ísraels og kirkjuliðsins (sbrt. teimum 12 ættunum og teimum 12 ápostlunum) og her í Jóhannesar opinbering 12 grundarsteinar í tí nýggja Jerúsalem [13], teir 24 elstu frammi fyri hásætinum (2 ferðir 12) [14] og teir 144.000 innsiglaðu (12 ferðir 12 000).
4. Nýtir fjølbroyttar ímyndir og myndir. Í Jóhannesar opinbering verður talað um: stjørnur, ljósastakar, eld, horn, eygu, roykilsi, lambið, leyvuna o.s.fr. Naktar av hesum myndum skilja vit best eftir GT, sum er ógvuliga týdníngarmikið sum grundarlag undir Jóhannesar opinbering.
5. Einglar millumgongumenn. Teir hava nógv at týða í teimum tilburðum, lýstir verða. Tað er tí ein ómetaliga ríkur og mangan fremmandur heimur, ið liggur fyri okkum í hesi bók. Ofta verður dentur lagdur á, at okkurt "var líkt" og "var sum", ið gevur ábending um, at hetta skal verða sum ímyndir, og ein veruleiki býr undir. Men hvussu skal so hetta verða tulkað? Ja, hetta hava verið nógvar áskoðanír á. Tað viðvíkur ikki bara einstøkum stakleiðum, men eisini - og fram um alt - hvørja áskoðan vit sum heild skulu hava á Jóhannesar opinbering.
Tulkan[rætta | rætta wikitekst]
Tá ið tað er at tulka Jóhannesar opinbering sum heild, eru trý aðalevni [15].
1. Tann tíðarsøguliga tulkanin.
Sambært hesi tulkan vísir bókin als ikki til eina fjara framtíð, men lýsir støðuna, tá ið bókin varð skrivað. Verður samtíð Jóhannesar ølla kannað, kanngreiði verða fingin á, hvat Jóhannesar opinbering vísir til.
2. Tann kirkjusøguliga tulkanin.
Hon hevur við sær, at vit hava fyri okkum spádómar um tær týdningarmestu hendingarnar í kirkjusøguni frá døgum Jóhannesar og alt at endatíðunum. Talan er tí um eitt spádómsyvirlit yvir innara og ytra skap kirkjunnar. Menn halda seg til dømis kenna aftur ymsar partar í kirkjusøguni, tá ið lisið verður um hini sjey kirkjuliðini o.s.fr.
3. Tann eskatológiska tulkanin.
Sambært hesi tulkan er Jóhannesar opinbering ein spádómur um kirkjuliðsins seinastu dagar og Guds ríkis fullgering. Henda áskoðanin var vanlig í fyrstu døgum kristindómsins. Hon er eisini hin best grundgivna. Hon talar eisini til okkara um, hvat síðan skal henda.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://snl.no/Johannes%26apos%3B_%C3%A5penbaring
- ↑ Opinbering Jóhannesar 1,11
- ↑ Ápostlasøgan 19,1
- ↑ Opinbering Jóhannesar 1,9
- ↑ Opinbering Jóhannesar 2,2-19 og 3,10
- ↑ Opinbering Jóhannesar 1,1
- ↑ Opinbering Jóhannesar 1,19
- ↑ Opinbering Jóhannesar 1,4-8
- ↑ Opinbering Jóhannesar 4,6
- ↑ Opinbering Jóhannesar 5,9; 7,9; 11,9
- ↑ Opinbering Jóhannesar 8,7-12
- ↑ Opinbering Jóhannesar 2,10; 12,3; 13,1; 17,12
- ↑ Opinbering Jóhannesar 21,12
- ↑ Opinbering Jóhannesar 4,4
- ↑ http://www3.telus.net/thegoodnews/revstudy1.htm


text:
HVØRJI GERA JEHOVA VILJA Í DAG?
Hvat verður gjørt á eini deildarskrivstovu hjá Jehova vitnum?
Fólk kunnu vitja okkara deildarskrivstovur og fáa ein framvísingartúr. Tú ert vælkomin!
MANGAN SPURT
Veita Jehova vitni neyðhjálp?
Fá at vita, hvussu vit veita trúarfelagum og øðrum neyðhjálp.
MANGAN SPURT
Hví vitja Jehova vitni fólk, sum fyrr hava sagt, at tey ikki eru áhugað?
Les svarið her.
MØTI
Møti hjá Jehova vitnum
Finn út av, hvar vit hava møti, og hvussu tey ganga fyri seg.
MANGAN SPURT
Hvussu verður arbeiðið hjá Jehova vitnum fíggjað?
Hvussu ber tað til, at okkara heimsumfatandi boðanararbeiði veksur, hóast eingin peningainnsavning fer fram, og eingin tíggjund verður kravd?
Heimurin í tølum
-
240 – Lond, har Jehova vitni eru
-
8.340.982 – Jehova vitni
-
10.115.264 – Ókeypis bíbliuskeið
-
20.085.142 – Hjástødd á árligu høgtíðini til minnis um Jesu deyða
-
119.485 – Samkomur


text:
1889
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 27. januar - Føringafelag verður stovnað í Havn at virka føroyskum máli og mentan at frama.
- Mortensens handil keypir fyrsta føroyska dampskipið “Føring”. Hann sigldi við fiski til Suðurevropa, og heim við aftur høvdu teir salt og aðrar vørur.
- Jákup Jakobsen doktari leggur fram sítt nýggja føroyska stavingarlag. Hetta byggir á framburðin (ljóðfrøðina) og ikki á upprunan (upprunafrøðina) sum stavingarlagið hjá Hammershaimb.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 20. apríl - Adolf Hitler
- 30. november - Edward Mitens (fyrr Mortensen), føroyskur politikari, løgtingslimur og løgtingsformaður.


text:
BankNordik bjóðar fyritøkum fígging, tá ið íløgur skulu gerast í eitt nú framleiðslutól, bilar, maskinur ella bygningar. Ein tílík íløga er ofta ein stór avgerð hjá eini fyritøku, og tí eru okkara vinnuráðgevar altíð til reiðar at vegleiða og ráðgeva í sambandi við møguligar nýggjar íløgur.
Føst ella skiftandi renta
BankNordik bjóðar íløgufígging við antin fastari ella skiftandi rentu. Afturgjaldstíð og mánaðargjald verða ásett, soleiðis at tað hóskar til júst tína fyritøku. Rentan verður ásett út frá rakstrar- og fíggjarstøðuni hjá fyritøkuni, og støði verður tikið í slagi og virði á trygdum, ið verða veðsettar.


text:
Jarðarkona
Jarðarkona (frøðiheiti - Rallus aquaticus) er heldur minni en akurskritt. Omaná er hon morflekkut; í neðra blágrá frá nevinum aftur undir hálva vongbrigðuna. Aftanfyri har er hon rondut svørt og hvít, ella svørt og bleikreyð, og undir velinum bara bleikreyð. Nevið heldur langt og nakað bogið, yvirnevið dimt, undirnevið reydligt. Hon eigur víða hvar í Norðurevropa; um heystið fer hon suður til heitari lond. Í Íslandi verður hon tó allan veturin og leitar sær til tær heitu keldurnar. Hon dugir bæði at svimja og kava.
Eisini í Føroyum er hon alt árið. Men lítið sæst til hennara; náttarfuglur er hon, og tá ið hon onkuntíð kemur út um dagin, dugir hon væl at fara hulisliga at. Lítið ella einki sæst hon flúgva; men óføra kvik er hon til fóts; kemur fólk dáttliga fram á hana, rennur hon burtur, so lágt eftir jørðini, at hon tykist lík rottu. Bilsin var eg tí, tá ið eg eina ferð um summarið sá eina í síðum bø standa uppreista sum lundi, og við upptoygdum hálsi til at skimast út yvir grasinum. Mest tær eru sæddar man vera í fjósum og kjallarum, har tær smúgva sær inn tær køldu næturnar og so verða fangaðar av fólki um morgunin — eitt prógv fyri, at tær halda seg nær húsum, tó at tær ikki síggjast. Flestar eru tær um heystið og veturin; kann vera at meginparturin kemur úr Íslandi, men ivaleyst eiga tær eisini í Føroyum, tó at einki hoyrist um, at reiður er funnið.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Now Playing:
Also: Stjórin er ein klovn!
Listen to Also on your phone!
More information
Also er ein kjaksending, har tríggir luttakarar kjakast um støður, sum vit øll annaðhvørt eru, hava verið ella onkuntíð kunnu koma í. Talan er um engageraðar kjakarar, sum hava eina áskoðan, tora at siga sína hugsan, um enn hon er “skeiv” og kunnu vera hittinorðað. Hetta er ein sending, har lurtarar kunnu senda spurningar til sendingina. Ongin trupulleiki er ov lítil ella ov stórur. Tey hava eina meining um alt! Also á Facebook (letur upp í nýggjum kaga)


text:
Jens Christian Djurhuus
Jens Christian Djurhuus (21. august 1773 Nes, Eysturoy - 29. november 1853 í Kollafirði), eisini nevndur Sjóvarbóndin, tí hann var bóndi við Sjógv í Kollafirði, var kvæða- og táttayrkjari. Hann yrkti fleiri føroysk kvæði og var ein av teimum fyrstu, sum yrktu á føroyskum máli. Hann var fjórði sonur Johan Christian Djurhuus (1741–1815) og Mariu Rønning (1741–1807), tey búðu á Nesi í Eysturoynni. Abbi hansara var danski presturin, Christen Djurhuus (1708–1775), sum var fluttur til Føroya at starvast sum prestur. Í 1797 giftist hann Jóhannu Mariu Jensdóttir úr Kollafirði, hon var dottir Jens Didriksen, Við Sjógv, sum var bóndi. Eftirsum hon var einabarn, so arvaði hon festi. Tey bæði fluttu inn í bóndagarðin sama árið sum tey giftist. Bóndagarðurin gjørdist ein mentanarligur miðdepil í bygdini. Jens Christian Djurhuus og Nólsoyar Páll yrktu báðir kvæði á føroyskum og mugu sigast at vera teir týdningarmestu persónarnir í føroyskum bókmentum í fyrra helmingi av 19. øld.
Sagt verður frá - prógv er tó einki - at hann gekk í latínskúla í Havn. Hann hevur havt stóran áhuga fyri gomlum nørrønum søgum, tí úr hesum hevur hann yrkt flestu av kvæðum sínum. Sjóvarbóndin er kendasti kvæðayrkjari okkara, men hann hevur eisini yrkt tættir.
Útgivið[rætta | rætta wikitekst]
- Sigmunds kvæði yngra
- Leivs kvæði
- Ormurin Langi


text:
Christian í Grótinum farin fyrsta túr í ár
Skrivað hevur Tekst og Myndir: Dávur Winther 02.01.2017 - 20:59
Seint seinnapartin í dag fór Christian í Grótinum fyrsta túrin í ár. Annars var rokan í Norðhavnini, har Norðingur legði at av sínum fyrsta túri í ár og Norðborg riggaði til.
Norðingur var ein túr millum jól og nýggjár og fekk 500 tons av Svartkjafti og var nú inni aftur við 600 tonsum, sum eru løgd upp í Fuglafirði.
Norðborg, sum hevur havt motorar sundur, riggar nú til, og vænta teir at verða klárir at fara mikudagin ella hósdagin í hesu vikuni.


text:
Orð og lag: Scott Lawrence
Týtt: Meta av Fløtum
Upprunaheiti: Somebody whispered that Jesus loves me
1. Syndin meg bant, tá eg gleðiboð fekk,
hoyrdi um hann, sum á Golgata hekk.
Søt hesi tíðindi ljóðaðu mær,
at syndaskuld mína hann fyri meg bar.
Niðurlag: Onkur mær teskaði: „Gud elskar teg!“
Son sín hann gav, frítt hann ofraði seg,
vildi meg frelsa, frá synd reinsa meg.
Onkur mær teskaði: „Gud elskar teg!“
2. Nú kenni eg henda kærleika við,
Jesus er trúfastur við mína lið.
Sál mín seg gleðir, tað himmal er her,
ja, honum eg fylgi, hvar leiðin enn ber.
3. Nú hesi søgu eg siga vil frá,
Jesusi tæna her foldini á.
Hjástaddur er hann mær á hvørjum stað,
og Jesus mær kærari gerst hvønn ein dag.


text:
DÝRGRIPIR ÚR GUDS ORÐI | SÁLMARNIR 102-105
Jehova minnist, at vit eru dust
Dávid brúkti myndir til at lýsa miskunn Jehova.
103:11
Líka lítið sum vit skilja frástøðuna millum stjørnuhimmalin og jørðina, líka lítið fata vit stórleikan í trúfasta kærleika Jehova
103:12
Jehova beinir okkara syndir so langt burtur, sum vit yvirhøvur kunnu ímynda okkum, ja, so langt sum eystrið er frá vestri
103:13
Eins og ein pápi uggar sonin hjá sær, tá ið hann er keddur, vísir Jehova sínum tænarum miskunn og samkenslu, tá ið teir kenna seg tyngdar av syndum


text:
1957
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 6. februar - Útvarp Føroya verður alment tikið í brúk.
- 4. oktober - Sovjetsamveldið skjýtur fyrsta fylgisveinin Sputnik 1 út í rúmdina.
- 20. oktober - Dals kirkja verður vígd.
List[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
Endgame hjá Samuel Beckett. L'exil et le royaume hjá Albert Camus.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 10. mars - Osama bin Laden, saudi-arabiskur yvirgangsmaður (d. 2011)
- 4. apríl - Aki Kaurismäki, finskur filmsleikstjóri
- 15. oktober - Tóroddur Poulsen, føroyskur yrkjari


text:
SIC
SIC er eitt føroyskt heavy metal-orkestur úr Havn, sum varð stovnað í 2002.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Sic varð stgovnað í 2002 av guitarleikaranum Eddie Jacobsen og trummuspælaranum Kára Skibenæs. Í 2003 gjørdist Mikkjal G. Hansen partur av Sic, og í februar 2005 komu Magnus Hansen, trummusláari, Frans Arge Galán, guitaristur og Gudmar Hansen, bassistur afturat. Kári fór úr bólkinum í 2005, Meinhard Joensen spældi bass frá 2003 til 2005. Magnus Hansen gavst í 2009, í staðin kom Dennis Buhl við sum trummusláari í 2010, Dennis er fyrrverandi limur í danska death og trash metal bólkinum Hatesphere.
Í 2007 útkom fyrsta fløgan hjá SIC, "Pandemonium", eftir at teir høvdu samstarva við tónleikaframleigaran Tommy Hansen í Jailhouse Studios, í Danmark. Fløgan fekk positiv ummæli úr londum sum Peru, Týsklandi, Noregi, Danmark, Grikkalandi, Stóra Bretlandi og USA.
Í november 2007 settu teir í SIC Orpheus Spiliotopoulos í starv sum teirra umboðsmann[1] (Scar of The Sun, Kinetic, ex-Dreamtone & Iris Mavraki's Neverland). Sama mánaðin vóru upptøkur gjørdar í Grikkalandi av SIC til teirra annað tónleikfilmslag, "Rosegarden In Hell" [2] við grikska filmsframleiðaranum Achilleas Gatsopoulos sum fyrr hevði leikstjórnað film til sangin "Monochromatic Stains" hjá Dark Tranquillity. Hann hevði eisini arbeitt innan tað listarliga økið við filmum sum Charlie and the Chocolate Factory og Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (Harry Potter og fangin úr Azkaban). Videolagið varð frumsýnt á MTV Denmark'sa "Headbanger's Ball" hin 13. apríl 2008.
Í 2009 og 2010 var SIC tilnevnt føroyskar Planet Awards, men vunnu tó ikki.
Í mars 2013 spældu teir í Sjónleikahúsinum í Havn til Wacken Metal Battle Føroyar 2013, sum var ein kapping um at sleppa at spæla í Týsklandi á tí stóra Wacken Metal Battle Festivalinum. Tað endaði við at SIC vann kappingina í Føroyum, og sleppa teir sostatt við til kappingina í Týsklandi.[3]
Limir[rætta | rætta wikitekst]
Verandi limir[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal Hansen - sang (2003–nú)
- Eddie Jacobsen - guitar (2002–nú)
- Gudmar Hansen - Bass (2005–nú)
- Frans Arge Galán - guitar (2005–nú)
- Dennis Buhl - Trummur (2010–nú)
Fyrrverandi limir[rætta | rætta wikitekst]
- Magnus Hansen - Trummur (2005–2009)
- Kári Skibenæs - Trummur (2002–2005)
- Meinhard Joensen - Bass (2003–2005)
Tónleikaútgávur[rætta | rætta wikitekst]
Demo[rætta | rætta wikitekst]
- Reasons
Fløgur í fullari longd[rætta | rætta wikitekst]
- Pandemonium (2007, Tutl)
- Si Vis Pacem, Para Bellum - LIVE (2010, Tutl)
- Fighters They Bleed (2011, Mighty Music - 2010, Tutl)
Video stakløg[rætta | rætta wikitekst]
- To Dare To Risk To Regret
- Rosegarden In Hell
Heiður[rætta | rætta wikitekst]
- Vunnu Wacken Metal Battle Føroyar 2012
- Tilnevning Planet Awards 2010 í bólkinum Besta útgáva fyri Fighters They Bleed (vann ikki)
- Tilnevning Planet Awards 2009 í bólkinum Besti føroyski bólkur ella einstaklingur (vann ikki)
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ BraveWords.com - "SIC Sign With Independent Band Manager Orpheus Spiliotopoulos "
- ↑ Blabbermouth.net - "SIC: 'Rosegarden In Hell' Video Posted Online"
- ↑ Planet.fo Sic skal umboða Føroyar


text:
Útnorðurráðið
Útnorðurráðið helt temaráðstevnu um mat, sum varð hildin í Skálavík á Sandoy, dagarnar 20.-24. januar. Har snúði umrøðan seg m.a. um forðingar í sambandi við innflutning av matvøru millum londini, t.e. Føroyja, Grønlands og Íslands. Eisini var fundast um Hoyvíkssáttmálan, sum er fríhandilssáttmáli millum Føroya og Íslands. Úr Íslandi komu tingmenn Íslandsdeildar hjá Útnorðurráðnum, Unnur Brá Konráðsdóttir, formaður Íslandsdeildar og formaður í Útnorðurráðnum, Katrín Jakobsdóttir, Oddný G. Hauksdóttir, tingmenn úr Føroyum og Grønlandi, og harumframt embætismenn og gestir. Í Útnorðurráðnum sita 18 tingfólk, seks frá hvørjum landi.