text:
Sørvágur og sørvingar II
Útgávudagur: 21/12-1996
ISBN nr: 99918-934-2-3
Stødd: 558 bl.s.
Skreyt innbundin.
Brot úr bókini:
YMISKT
DVØRGHOLAN
Ein hola er í Sørvági, sum tey róptu Dvørgholan, har skuldu dvørgar búgva. Smábørnini tordu illa nær hesi holuni, men tó, tá ið áarpisurnar vóru, tá fóru teir djarvastu smádreingirnir inn har eftir áarpisum. Dvørgholan er ein klovningur, tætt uppi við Baggatoft úti við Stórá. 1
HULDUMANNAKLETTUR
Tað er gomul søgn, at ein steinur úti á Ørg, oman fyri Gøtumanna-sand, ið var sandurin, har sum Niðarivegur er nú, skuldi vera íbygdur, har búðu huldumenn. Tey fortaldu fyrr, at útróðrarmenninir ofta sóu legstaðin eftir kjølinum, tá ið huldumenninir høvdu drigið bátin á sjógv. Sagt var, at huldumenninir vóru altíð fyrr til útróðrar, enn tað vanliga fólkið. Hesin steinur var niðan fyri, har Dal-Andrias búði. Steinurin varð burturskotin, tá Niðarivegur varð gjørdur.
Ein frásøgn er um eina tænastugentu Úti í Stovu, Elsubu Malenu Jacobsdatter, hon varð vanliga rópt Ebba. Jákup í Stórustovu fortaldi frá ommu síni, at tey Úti í Stovu høvdu ein kjøthjall úti á Lið. Ebba var so einaferð send út har eitt kvøldið eftir kjøti, og tá ið hon kemur út um Huldumannaklett, nú hoyrir hon tað tosa inni í klettinum: "Har fer handan Ebban titandi", sigur eitt. "Tak hana, tak hana!" sigur eitt annað. "Tak tú hana, stóri kjaftur, hon hevur bæði lisið og signað seg!" sigur eitt triðja. Tá høvdu huldufólkini einki vald yvir henni. 1
FRANSAHOLAN
Navnið Fransaholan er frá síðst í 1700-talinum. Har, sigur søgnin, plagdu sørvingar at heingja kjøt niðurí undan fransmonnunum, sum rændu her undir Napoleonskrígnum, tá stórur partur av Europa lá í kríggi við Frakland, so fransmenninir ikki skuldu finna kjøtið og fara við tí. Hetta er eitt hol tætt uppi við Eggina, og gongur tað líka niður í sjógv. Fyrr, tá ið steinar vórðu kastaðir niður í tað, hoyrdi tú teir ringla niður eftir, og brustu teir so í sjógv. Men nú er Fransaholan tipt, helst er ein stórur steinur loysnaður úr vegginum og hevur tipt holið; tá ið tú nú tveitir stein niður í tað, steðgar hann, tá ið hann er komin nakað niður. Tað gevur ikki meir enn eini trý klikk, so liggur hann, somikið ovarlagað er holan tipt.
Søgn er, at har skuldu teir einaferð hava kastað ein hund oman. Hetta var vanligt fyrr, at tá ið ein hundur varð gamal og einki nyttaði longur, so kastaðu teir hann oman. Sagt varð, at tá ið teir hesa einu ferðina komu oman í Grønhólma, tá hoyrdu teir hundin goyggja undir vøllinum. Men hetta halda menn er neyvan rætt. 1
FRANSAGRØVIN
Yviri í Buginum liggur ein fransmaður grivin. Summir siga, hetta er ein russari, men ikki er gott at siga. Jákup í Stórustovu fortaldi frá Mýru-Jákupi (1860-1928), at Mýru-Jákup segði seg hava hoyrt frá gomlum manni, tá ið hann var ungur, at hetta var ein fransmaður, og at hesin fransmaðurin er rikin upp úr sjógv. Hann var í posa, og eitt tungt var í posanum.
Hesin maðurin hevur soleiðis verið grivin av skipsmonnum á ein kristiligan hátt, tí aftast í tí gomlu sjómanslestrabókini stóð, hvussu mann skuldi bera seg at at grava lík á sjónum, og har varð álagt at seyma líkið inn í lørift og koyra okkurt tungt í, so tað sakk, og so leggja líkið á eina fjøl og soleiðis lata tað glíða til sjós, og so lesa ein stuttan lestur yvir líkinum og biðja Faðirvár. 1
KÁLVABÁSURIN VESTARI OG SUNNARI
Hetta er staðarnavn úr bjørgunum. Har er søgnin tann, at har skuldu teir undir Napoleonskrígnum fyrst í 1800-talinum hava tjóðrað kálvar og goymt teir undan fronskum herskipum, tá ið fransmenninir rændu øll neytini og kríatúrini, teir fingu fatur á. Johan Michael Lund, løgmaður (løgmaður 1786 - 1805), hevði givið boð um at goyma allar kálvarnar í landinum, tí teir vóru lættari at goyma enn neytini, so at fólk, um ringast vildi til, hevði kálvarnar at seta við aftur. Í Vestmanna skuldi tað vera so ringt, at har var bara ein kúgv eftir. Hetta hevur so verið um ár 1800. 1
SÝNSTOFTIR (SVÍNSTOFTIR)
Um hetta stað eru tvey staðarnøvn og tvær sagnir, tó eingin nú á døgum veit nakað við vissu um navnið ella uppruna tess. Eg skal her bert nevna báðar sagnirnar.
Um navnið Svínstoftir, verður sagt, at fyrr í sjórænaratíðini høvdu teir svín og goymdu og passaðu tey uppi á Egg oman fyri dalin niðan av Mýrunum.
Um navnið Sýnstoftir er sagt, at har var eftirhyggingarstað í sjórænaratíðini. Tá hetta staðið, sum nevnt, er uppi á Egg, er gott útsýni yvir havið, so teir harfrá hava sæð øll skip, ið komu inn á Sørvág, bæði sunnanífrá og vestanífrá. Møguliga er tað tann rætta frágreiðingin, men hin, at tey hava goymt svínini har uppi, kann sjálvandi eisini vera røtt, men tó minni sannlík.
Annars er gomul søgn, at stutt uttan fyri Lynghamar skuldi eisini eitt eftirhyggingarstað vera, og var eitt hús har. Toftin eftir tað sæst enn. Her sóu teir, um skip komu norðanífrá. So tað kann týða á, at teir hava havt tvey eftirhyggingarstøð fyri at síggja út á hav, bæði suðureftir og norðureftir. 4 / 5
MAÐUR GEKK UPP ÚR KVÍVÍKSSKOR
Í Sørvágsbjørgunum er ein skor, teir rópa Kvívíksskor, har sigst at tað er ómøguligt at ganga upp, har kemst bert upp við langari og góðari línu. Tað eru 60 favnar niður og 5 bond. Tó sigur søgnin, at maður skal hava gingið upp úr Kvívíksskorð. Fyrr plagdu teir at rógva út móti Lambardali og draga bátin upp í Lambánna, so gingu teir niðan móti Skorini. Ein húskallur í Sørvági, onkur sigur, hann var húskallur Yviri í Húsi, men hvør hann var, og hvussu gamalt hetta er, veit eingin nú á døgum. Helst er hetta hending frá 16/1700-talinum. Húskallurin var góður við bóndakonuna. So ein dagin, teir høvdu verið í Kvívíksskor, fara allir upp, og húskallurin skal so vera síðstur upp, men áðrenn hann fær frænir av nøkrum, gevur bóndin boð um at draga línuna upp, og bóndin og hinir húskallarnir fóru so til hús og lótu hendan húskallin vera eftir niðri í Kvívíksskor. Teir ætlaðu so bara at siga, at hann var omandottin, tí hildið varð, at tað var ómøguligt at koma upp haðani uttan línu, tí har er steyrrætt uppfyri. Teir gingu so oman í bátin og róðu til hús, men tá ið teir komu heim í bygdina, tá sat hann har fyri teimum. Teir rokna so við, at hann hevur gingið heim í erva, heim í Rossaskarð. Harífrá er skjótari at ganga til hús. Men ófatiligt var tað fyri øllum. Húskallurin varð so, eftir hetta, boðin at verða hjá teimum í Gomlustovu. 1
GRÁISTEINUR ÚTI Í LAMBARDALI
Tað var vanligt, at menn plagdu at klúgva upp á Gráastein og skera navnið niðurí, tá ið teir komu fram við Kvívíksskor. Steinurin er høgur og brattur á tí einu síðuni, so hann er ringur at sleppa uppá, og um nakar maður datt, sum royndi at koma upp á hann, so datt hann lúkst í ein hyl niðriundir, so hann varð ígjøgnum, men hin síðan á Gráasteini er sløtt og góð at koma uppá. Sjálvsagt varð flent eftir teimum, ið fullu í hylin, og teir vórðu hálvgum hildnir fyri gjøldur. Hetta kundu teir finna uppá, tá ið teir høvdu verið í Kvívíksskor og gingu oman í Lambánna til bátin. Bát høvdu teir har, bæði tá ið teir vóru við seyði og eftir fugli. 1
KONUGJÓGV
Konugjógv er heiman fyri Grótholið, niðan fyri vegin, beint har sum bøgarðarnir eru. Síðan Bíggjarvegurin varð breiðkaður, er bert tað ovasta eftir av henni. Søgnin sigur, at sjey neytakonur duttu oman har, tann áttanda slapp við lívinum, hetta var í einum ódnarveðri. Tær høvdu verið hjá neytunum. Hvussu gamalt hetta er, er óvist, tí hetta er bara gomul søgn í Sørvági. Fleiri halda eisini, hetta ljóðar heldur ótrúligt, tí hendan gjógvin var so niðarlaga, og so var hon heldur ikki djúp, men soleiðis sigur søgnin. Møguliga hevur gjógvin verið djúpari longur aftur í tíðini. 1
BISKUPSHEYGGURIN
Biskupsheyggurin skuldi vera "íbygdur". Rasmus Ganting prestur (prestur í Vágum 1602 - 1627) hevði lisið uppi yvir honum og "latið heyggin aftur", tá ið nakrar huldukonur vildu lokka hann við inn í heyggin. (Sí annars um tað í Miðvinga Søgu. Bl.s.121-122). Leggjast kann afturat um Birkupsheyggin hendan frásøgn:
Tá ið Fríðrikur prinsur var her í 1844, ið seinni varð Fríðrikur 7. kongur av Danmark, fór hann einaferð yvir um Vatn, og steðgaðu teir tá niðri við Biskupsheyggin. Gamli-Engelsted, presturin, sum var tá (prestur í Vágum 1839 - 1850), segði so prinsinum um Biskups-heyggin, og prinsurin spyr so prestin, um hann ikki kann lata heyggin uppaftur, jú, tað kundi hann gott, segði prestur, men prinsurin mátti sjálvur lata hann aftur, tá varð einki av tí.
Engelsted skuldi vera tann síðsti presturin í Vágum, sum hevði gingið á "Niðurgangsskúla", sum tey gomlu róptu tað. Tá ið hann tók prógv, vóru tað 15 prestar, sum tóku prógv, og hin versti skuldi eiga tann fimtanda, og tað varð Engelsted. Hendan dagin var so nógv sólskin, og tá ið hin versti tók eftir Engelsted, tá tók hann eftir skugganum av honum, og seinni hevði Engelsted tí ongan skugga á sær, varð sagt. Teir seinnu prestarnir gingu ikki á Niðurgangsskúla, og gamalt var, at Niðurgansgsskúlin var í Finnmørkini, soleiðis fortaldu tey gomlu altíð. 1
GAMLA GØTAN TIL MIÐVÁGS
Gøtan oman gjøgnum Brennuna varð rópt Fólkagøtan; gøtan víðari til Miðvágs varð rópt Varðagøtan ella Rossagøtan. Hon gekk fram við Biskupsheygnum, tað var tann gamla gøtan millum Miðvág og Sørvág. Áðrenn brúgvin kom, vóðu teir altíð um Rivið, tí har var grynst, har niðri, eitt sindur suður og so innaftur, tað róptu teir um Rivið, har var nokk so djúpt, um óveður var, ein fór næstan undir miðju, tá ið áin var stór, so gekk ein um Vatnsoyrarnar niðri við Vatn og so helt ein upp í Vatnsbrekku, upp um fjallið, og soleiðis beina leið til Miðvágs eftir gøtuni, ið har gongur. 1
DÁVARHEYGGURIN
Dávarheyggurin er úti í Selvíkum, har liggur ein maður grivin, hann skuldi vera av "Víkarskipinum" og eita Dávur. Tað vóru fleiri menn, sum komu av tí skipinum, har kom Týkar, sum liggur í Týkarheyggi, og Torkil, sum liggur í Torkilsheyggi, og Fisher skuldi hann eita, sum liggur í Fiskaheyggi. Ívar liggur í Ívarsheyggi, og Kollur ella Kálvur liggur í Kolsheyggi. (Sí annars tað, Mikkjal á Ryggi skrivar í Miðvinga Søgu um "Víkarskipið", bl.s. 110-111). 1
SUMMALDUR
Gomul søgn er um ein mykinesmann, sum varð róptur Summaldur. Nær í tíðini hetta hevur verið, er óvist, men helst er hetta heilt gamalt. Nøkur staðarnøvn eru í Sørvági, ið bera vitnisburð um hesa hending og hendan mann. Søgnin sigur, at stutt eftir at Summaldur var giftur, fór hann burtur í lond at sigla við fremmandum skipum. Mong ár gingu, og eingin hoyrdi nakað frá honum aftur. Summaldur var komin so langt út í heimin, at striltið hevði gingist at sleppa aftur til Danmarkar. Seint eitt heystið eydnaðist tað honum at koma til Danmarkar, og stutt eftir slapp hann til Føroya aftur við tí síðsta handilsskipinum tað árið. Hann kom so vestur í Vágar og til Sørvágs, men, so illa vildi til, at alt heystið og allan hendan veturin var veðrið so ringt, at ikki var lendandi í Mykinesi, so hann kom at liggja ein heilan vetur veðurfastur í Sørvági. Tað var annars ikki óvanligt, at mykinesmenn kundu liggja leingi veðurfastir í Sørvági, serliga um vetrarnar. Sum oftast búðu teir tá hjá skyldfólki ella kenningum.
Sagt er, at Summaldur búði í eini smáttu beint niðan fyri teir gomlu bøgarðarnar á Vørufelli. Onkur heldur, at tað hevur verið eitt torvhús. Hetta húsið varð seinni rópt Summaldahús; einki sæst til tað longur, men bøurin har varð róptur Trøðin uppi á Summaldahúsið. Ein kelda var tætt har við, sum hann fekk vatn úr, hon varð rópt Summaldakelda.
Ikki at sleppa til hús aftur, tá ið hann var komin so nær og eftir at hava verið fleiri ár burtur, var sjálvandi sera harmiligt. Hvønn dag gekk Summaldur út til heimara enda á Múlanum, til ein stein, ið stendur niðri við sjógv, at hyggja út til Mykines, at vita um lendandi var. Hesin steinur ber enn í dag navnið Summaldasteinur. So eitt kvøldi, tað nærkaðist tá móti vári, sær Summaldur, at nú er kyrt norðanfyri á oynni, og hann fær so sørvingar at rógva seg út. Hann fór so á land og gekk tvørtur um oynna. Tá ið hann kemur til hús, er nátt komin á, og øll eru løgst. Hann fer so inn og gongur yvir móti seingini hjá konuni, men tá sær hann, at ein maður liggur í seingini hjá henni. Ikki visti hann, at hetta var sonur hansara, sum tá var stórur smádrongur, men var ikki føddur, tá ið Summaldur fór út at sigla, so leingi hevði hann verið burtur. Summaldur heldur, at konan hevur tikið sær ein annan mann, meðan hann hevur verið burtur, og øði spinnur í hann, og hann út og tekur eina øks, ið liggur í einum úthúsi, og ætlar at beina fyri bæði konuni og hesum manninum, ið hann heldur liggja hjá henni. Summaldur kemur so inn og stillar seg við seingina aftur, men tá vaknar konan og vakir sonin og sigur: "O Jesus náði mær, hvør er hetta fyri ein maður, ið stendur við seingina hjá mær? Tað hevur eingin maður verið so nær song míni, síðan pápi tín Summaldur fór burtur í onnur lond at sigla!" Tá sá Summaldur, at tað var ein stórur smádrongur, ið lá í seingini hjá konu sínari og skilti síðani, at hetta var sonur sín. Hann kundi sostatt, í dárskapi, beint fyri bæði konuni og egna soni sínum. 4
HOYBERADAGUR
Tað var tann dagurin, hoyggið varð borið inn, tað var ein dagur við nógvum mati og einum snapsi eisini, men ikki so nógv drekkarí. Og helt tann maðurin hoyberagildi fyri teimum fólkunum, ið høvu hjálpt til við at hoyggja og fáa hoyggið inn. Tá varð etið kjøt og sopin sagosuppa ella saguvellingur við sukuri omaná, tað var so ógvuliga væl dámt tá á døgum, tann sum fekk sagosuppu var væl fyri, helt hann sjálvur. Vanligt var, at ein át morgunmat og døgurða inni hjá bóndanum ella tí, ið átti hoyggið, og nátturðin varð borin út í húsini hjá hoyberamonnunum. Nátturðin var vanliga sagosuppa, og tað varð vanliga kókað so nógv, at øll í húsinum fingu nátturða burtur av tí. Hetta fortaldi Jákup í Stórustovu, men omma hansara hevði sagt, at tá ið hon var ung, bóru tey vanliga døgurða út í húsini eisini, og var tað vanliga blóðmørskeppur. Tí hoyggið var vanliga ikki borið fyrr enn fjallið var gingið, tí oftast gjørdu teir stórar desir fyrst hjá teimum, ið høvdu nógv hoyggj. Hoyberalønin hjá bønarmonnunum, sum teir vórðu róptir, segði omma Jákup, var vanliga eitt hálvt krov. Men seinni, segði Jákup, visti hann einki um, at nakar tók løn fyri at bera hoyggj, tá bóru teir meira upp á gerðabýti. 1
BÁTSGILDIR
Bátsgildi varð hildið av teimum, sum hildu bát fyrr í tíðini, tað varð vanliga hildið um heystið, helst um tað tíðina, tá ið kjøtið var ræstnað og upp á tað besta, tí tað varð etið ræst kjøt, og tá varð altíð brennivín skonkt eisini. Jóhannus hjá Lona-Jógvani segði, at hann mintist serliga, at gróthúsmenninir høvdu bátsgildir á hvørjum ári, og helst vóru tað teir, ið hildu hendan siðin longst í bygdini. 1
ERVI OG BARSIL AVLAGT
Fyrr høvdu teir altíð ervi, tá ið onkur var deyður, og barsil eftir barnadóp, men hesir siðir vórðu avlagir, tá ið "breyðkortið" kom undir fyrra heimsbardaga (1914-18), og varð hetta ongantíð tikið upp aftur í Sørvági. Nú hava tey bara eitt lítið gildi, tá ið eitt barn er doypt, og faddrarnir og tey nærmastu verða boðin. Fyrr gekk tað ofta eitt hálvt ár, áðrenn barsil varð hildið, men tað var vanliga ikki brennivín í barsli. Tað varð oftast kókað kjøt og sagosuppa.
Til ervi kundi ofta nógv brennivín vera, og ikki mundi skilið altíð vera av tí besta, og man hetta vera ein av høvuðsorsøkunum til, at hetta varð avlagt. Seinni í tíðini hevur tað meira verið siður, at uttanbíggjarfólk og tey nærmastu verða boðin til ein drekkamunn og smyrjibreyð, ella líknandi, eftir jarðarferð. 1
BRÚDLEYP
Brúdleyp varð hildið, sum ráðini vóru. Var tað bóndahús, har nógv jørð var, so varð hildið stórt brúdleyp, har var vanligt, at øll bygdin varð boðin í brúdleyp, men tað størsta brúdleypið, sum menn í Vágum vita frá at siga, var, tá ið Jógvan Elias Thomsen í Sandavági giftist, tá varð øll oyggjin boðin, og tað mesta av Vestmanna við. Hetta brúdleypið stóð í átta dagar.
Menninir gingu vanliga hús úr húsi at bjóða í brúdleyp, tað var ein maður, ið var biðin av brúðarparinum til hetta, summir høvdu tað upp á rím, tá ið teir bjóðaðu í brúdleyp. Seinni varð hetta avlagt, og varð tað tá bara sligið upp onkustaðni, har tað sást væl, at øll eru vælkomin.
Brúdleypsmaturin var kjøt. Vanligt var í Sørvági, at latin varð "brúdleypsseyður". Tað varð latin ein geldseyður av hvørjum hagapartinum, hetta var áðrenn 1900. Teir fingu seyðin á rættini, til brúdleypið, teir, sum giftust. Tað sigur okkum eisini, hví vit síggja í kirkjubókunum, at nærum øll brúdleyp vórðu hildin um heystið.
Tað var stórt arbeiði at fyrireika eitt brúdleyp tá í tíðini. Seyðurin skuldi flettast og tilgerast, og nógvir kokkar vóru. Brennivín mátti altíð vera. Við hvørt høvdu tey eisini oksakjøt til brúdleypini, tá ið tað vóru stór brúdleyp. Tað var rættiliga vanligt hjá jarðareigarum. Tá borðhaldið var liðugt, varð brúðardansurin dansaður. Tað vóru fastar vísur, ið kvøddar vórðu, teir kvóðu altíð "Brúðarvísuna" fyrst; í brúðardansi dansaðu øll hattleys, tá dansaði eingin maður við húgvu. Aftan á brúðarvísuna varð vanligt í Sørvági at kvøða "Kong Hans", seinni hava tey annars nýtt "Harra Pætur og Elinborg", eftir tað varð vanliga kvøðin "Fisken tager sin føde i vand". 1
FØROYSKI DANSURIN OG DANSISTOVUR Í SØRVÁGI
Umframt tað, ið er nevnt undir "Brúdleyp" viðvíkjandi kvøðing, kann nevnast um dans og kvøðing í Sørvági, at tað varð altíð dansað hattleyst í Sørvági til "Norsku løvu" og "Vesterbæk", tí tær vóru hildnar at vera so syrgiligar vísur. Í Sørvági var væl statt við kvøðarum. Í gomlum døgum høvdu menninir hvør sítt kvæði og hvør sína vísu at kvøða, tá ið dansur var. Løðu-Jógvan var ein sera góður kvøðari, hann kvað altíð "Fuglakvæðið", hvørji jól kvað hann alt Fuglakvæðið á tamb, sjálvt um hann var lágmæltur maður, so gekk dansurin so væl, at tú kundi væl hoyra hann kvøða. Frá tíðliga í 1900-talinum kunnu nevnast kvøðarar í Sørvági, so sum: Pól Niklái hjá Hans Paula. Hann varð sagdur at vera sera góður og harðmæltur kvøðari, hann plagdi altíð at kvøða "Brúðarvísuna", og hann kvæð fast "Kong Hans" aftaná. Jóhannus hjá Lona-Jógvani hevði eisini so sera gott mál at kvøða, og Dia í Gróthúsinum var eisini góður kvøðari. Hann plagdi at kvøða "Gøtuskeggjar" og var tann einasti í bygdini í síni tíð, sum kvað hetta kvæði og dugdi tað alt. Mýru-Jákup kvað altíð "Runsuvalsstríðið". Harald hjá Mariu var ein sera góður kvøðari, og hann kvað, so leingi sum hann livdi, og dugdi nógvar vísur og nógv kvæði, sum hann kundi kvøða úr enda í annan, hann plagdi ofta at kvøða "Harra Pætur og Elinborg". Annars kvøddu teir m.a. "Stærke Tidrik" o.a. vanlig kvøld og tættir, men til gildir vóru tað altíð kvæðini, ikki fyrr enn seint út á náttina, tá ið tað mesta av fólkinum var farið, tá kundu teir kvøða tættir og enntá sovorðið sum "Hjalmar og Hulda", tá ið tað leið móti morgni, og tá kundi eisini okkurt av konufólkunum taka til at kvøða. Annars var okkurt konufólk, ið var sera raskt at kvøða, m.a. Skælings-Sunnuva var líka røsk sum nakar maður at kvøða, og hon kundi kvøða kempuvísu aftan á kempuvísu sum ongan ting, hon var eisini ein áhugaður dansari til føroyskan dans. Men eftir at hesi og onnur við teimum eru deyð, trokaði enski dansurin tann føroyska dansin burtur, og hann var satt at siga burtur í nógv ár, til Vága Dansifelag kom, har nakað av hesum varð tikið upp aftur, tó í heilt øðrum líki enn fyrr, sjálvsagt. Við tað at áðrenn var tann føroyski dansurin tann almenni, vanligi dansurin, ið dansaður varð í dansistovunum.
Tann føroyski dansurin var av tí allar besta í Sørvági, verður sagt. Tað kundi koma fyri, at teir kvóðu tættir, m.a. "Jákup-Sibbi" ella "Brókatátt" o.l. Tað plagdu teir at kvøða nokk so ofta, men tað var vanlig sunnukvøld, ikki høgtíðskvøld. Um vit skulu nevna onkran tátt, so kann nevnast, at einaferð var ein táttur yrktur um mykinesmenn, og ein mykinesmaður, onkur úr Stallhúsinum, yrkti so aftur ein tátt um sørvingar, men mykinesmenn tordu ongantíð at kvøða hann, meðan sørvingar hoyrdu, tí teir óttaðust fyri, at um sørvingar hoyrdu hann, so sluppu teir ikki aftur á Vágoynna, so vildu sørvingar ikki føra teir. Sagt varð, at tann, sum yrkti táttin um mykinesmenn, var Antinis á Liða Úti í Húsinum í Sørvági (Hús 14). Hetta má so hava verið í seinnu helvt av 1700-talinum, hesin tátturin varð yrktur, tí Antinis doyði í 1801 sum gamal maður. Hesir tættirnir eru ikki til longur, bert frásagnir um teir. Óivað vóru teir ongantíð niðurskrivaðir, bara goymdir í minninum. M.a. var í táttinum, at mykinesmenn brúktu súlumaga til kálk, og tað toldu teir ikki at hoyra, so sørvingar fingu "móttátt", har sørvingar vórðu róptir "Geldiskorardýsarnir". "Dýsar" eru eitt slag av trøllum. Men hesir tættir fullu so burtur og vórðu gloymdir seinni.
Smábørn sluppu ikki í dansin, so tey plagdu at dansa niðri á Breiðagrasinum, niðan fyri Oyruna. Tey sungu sovorðnar smáar vísur sum t.d. "Munken går i enge så lange som en dag", sum børnini kundu duga at kvøða. Soleiðis lærdu tey at dansa og kvøða, tá ið tað skýmdi, fóru tey til hús, var tað mánalýsi kundu tey dansa eitt sindur longur, hetta var rættiliga vanligt fyrr. Eisini er sagt frá, at undir fyrra heimsbardaga (1914-18), var petroleumsneyð, tá dansaðu tey vaksnu niðri á Breiðagrasinum, tí einki ljós fekst til dansistovuna. Ta tíðina vórðu nógvir tættir yrktir runt um í Føroyum, eisini politiskir tættir. Summir av teim táttunum eru kendir enn, t.d. "Í Gøtu ein dag" o.s.fr.
Tey gomlu húsini, ið dansað varð í, vóru hjá Eppi Lenu, har dansaðu tey í roykstovuni hjá henni, tey rindaðu 10 oyru fyri veturin, har dansaðu tey frá um 1860 til u.l. 1875. Annars dansaðu tey í ymiskum húsum, ikki nøkrum føstum, til rættilig dansistova varð bygd, ið var brúkt til dans burturav. Tann fyrsta rættiliga dansistovan, ið varð bygd til at dansa í, stóð uppi við Pæturslið, tann dansistovan hevði slætt tak; hon varð bygd um 1875 og varð brúkt til ár 1900. Millum 1900 og 1903 var eingin dansistova, tá dansaðu tey í handilskjallaranum hjá Mattiasi á Kelduni, verður sagt. Tá varð trægólv lagt á í kjallaranum har til hetta endamálið, og er tað á enn. Tann næsta dansistovan varð gjørd í hinum endanum av bygdini, uttan fyri kirkjugarðin, í 1903, árstalið stóð uppi yvir hurðini á henni. 1
FØSTULÁVINTSHALD FRÁ MITT Í 1800-TALINUM
UPP TIL FYRST Í 1900-TALIÐ
Sagt er frá Paulinu í Búðini (1853-1947) um føstulávintshald miðskeiðis í 1800-talinum í Sørvági, tá ið Paulina var ung. Tey fingu ein mann úr Miðvági, sum tey róptu Deyði-Jógvan, at koma til Sørvágs at ganga grýla, tað var ein av fyrstu døgunum í føstuni. Tey gjørdu andlitið á honum svart við ími, og so skóru tey nógvan blaðtara og ballaðu hann inn í hendan taran og í svørt seyðaskinn og svarta ull, so tað sá út sum stórt hár, so hann sá út sum "hin grái" sjálvur, og hann sá heilt tjúkkur út eisini, so gingu tey við honum og ringdu við tveimum kongum fyri honum, tá ið hann kom til hvørt húsið. Hann fór inn í hvørt hús, og har fekk hann eitt stykki av kjøti í hvørjum húsi, har sum tey áttu nakað. Børnini vóru øll líka bangin, tá ið Deyði-Jógvan gekk, og vóru øll inni. Teir trýstu hann inn gjøgnum dyrnar á húsunum við øllum skinnunum, ullini og taranum.
Hesin Deyði-Jógvan hevði tvey børn, annað nevndist Rakul og hitt Óli. Hvussu hann fekk navnið Deyði-Jógvan, segði hon, at tað var einki ringt navn. Tað kom seg soleiðis, at Jógvan hevði tænt hjá einum bónda í aðrari oyggj sum húskallur, og hann var altíð álítandi og raskur og gekk eisini burtur í haga fyri bóndan. Einaferð eitt summarið, nú finnur hann eina kvígu hjá bóndanum, sum er deyð, hon er dottin um rygg, og hann tók kvíguna upp á ryggin og bar hana heim til hús. Tá segði bóndin við hann: "Tú ert sterkari enn deyðin". Men hann var fátækur maður, tí gekk hann runt og bað mat og annað, og hetta, at ganga grýla, gav honum nógv kjøt, tí sum sagt, allastaðni har tey áttu ein bita, lótu tey.
Annars minntist Marianna í Stórustovu (1891-1976), tá ið tey gingu grýla um 1900, at tá gingu børnini vanliga sjálvi grýla, tey gingu týskvøld í føstu, mikudag gingu tey ikki, tí mikumorgun fóru tey altíð tíðliga í kirkju; tey fóru í kirkju í Sørvági, áðrenn teir fóru til útróðrar (seinni fóru tey so at hava kirkjugongdina um kvøldið). Tá tey fóru í kirkju um morgunin, máttu børnini hava skúlatingini við sær í kirkju, tí í kirkju skuldu tey, og fóru so beina leið í skúla eftir kirkjugongd, niðan við læraranum, sum í hennara tíð var Lias í Bø og seinni Hans Marius. Teir vóru altíð í kirkjuni við sjálvir, og menninir fóru so til útróðrar. 3
FEIGDARDJÓR Á SJÓNUM
Ikki mátti heitið ravnur nevnast á útróðri, men hann skuldi nevnast gorpur. Ravnur var illa umtøktur bæði á landi og sjógvi, tann, sum kallaði hann ravn undir veiðu, varð átalaður. Ikki mátti heldur heitið kráka nevnast á útróðri, men fjatla kundi nevnast ístaðin. Ikki mátti roykur nevnast á útróðri, men at tað "vesar illa har", ein fekk átalu um ein nevndi orðið roykur. Ikki varð dámt heldur at síggja kóp framman fyri bát, tað varð ikki tikið sum gott tekin, men var hann aftan fyri tvørs, so bilti ikki, hilduteir gomlu. Annars varð æða eisini roknað sum eitt feigdardjór, fór æða at flúgva tíðliga á morgni, so boðaði tað frá, at tað fór ikki at verða ein góður dagur til veður. Sagt verður annars, at æða fer vanliga at flúgva upp undir vind. 2
VAÐANSGILDIR
Tað var vanligt fyrr, at ungur maður, sum var á útróðri og fekk kalva fyrstu ferð, skuldi bjóða í gildi, serliga var tað tann nærmasta ættin og kenningar, ið vórðu boðin, og bátsfelagarnir sjálvandi. Og har varð bæði matur og brennivín boðið. Tað var næstan sum eitt lítið brúdleyp í valahúsum, men hjá øðrum var tað meira við "máta", men tað var tó ein góð veitsla. Og hetta varð roknað sum plikt og skylda, og um tað var onkur, sum ikki gjørdi hetta, varð hann útspottaður og forfylgdur, og tað kundi ganga eitt heilt ár, at tey søgdu við hann, at hann hevði fingið kalva og hevði ikki hildið gildi. Annars var onkur, sum ikki helt gildi, men gav hinum bátsmonnunum einar tríggjar fløskur av brennivíni, so var alt í lagi. Í tílíkum gildi var vanligt, at ein át, drakk, og viðhvørt varð farið upp á gólv eisini.
Vit kunnu nevna tvey dømir. Fyrra dømi er, tá ið Keldu-Jákup fekk kalva fyrstu ferð. Mattias hevði tveir deksbátar, "Rap" og "Shønning", báðar bátsmanningarnar vórðu bodnar við, umframt fólk í grannalagnum og vinir og kenningar, so tað varð ein stór veitsla. Annað dømi er, tá ið Tummas Jákup í Búðini, sum hevur sagt frá hesum, fekk kalva fyrstu ferð. Tá lat hann bátsmonnunum tríggjar fløskur av brennivíni, tí mamman dámdi ikki at fáast við at halda vaðansgildi. Hetta var góðtikið av bátsmonnunum.
At hava vaðansgildir var ikki bara siður í Sørvági, men um allar Føroyar vórðu tílíkar veitslur hildnar. Kalvi var sjálvdráttarfiskur, men varð vanliga býttur sundur, um tað var stórur kalvi. 2
LØGASTEINARNIR OG GOMLU BRÚGVARNAR Í SØRVÁGI
Í gamlari tíð vóru bara løgasteinar at ganga eftir, tað vóru hampuliga stórir steinar, flatir omaná, tað varð borað hol rundan um teir í helluna, so vórðu jarnkílar settir rundan um steinarnar, so teir ongan veg fóru. Hesum steinunum gekk ein so eftir, somuleiðis var um Kirkjuánna, at ganga í kirkju, líka upp til um hálvt 1800-talið.
Tá varð ein plankabrúgv gjørd bæði um Stórá og Kirkjuánna, men hvat ár hetta hevur verið, veit eingin nú. Tá vóru heldur eingir vegir nakrastaðni, bert traðkaðar gøtur, m.a. var traðkað gøta út á Bakka. Um Skipáirnar vóru somuleiðis eisini bara løgasteinar, og kundi tað tí mangan vera ringt at ganga um, tá menn fóru tíðliga til útróðrar, áðrenn ljóst varð.
Einaferð tíðliga í hesi øldini varð ein grótbrúgv gjørd um Stórá. Hetta var helst í 1912, tá ið tann seinni rópti Ovarivegur varð gjørdur, ið var vegurin út á Bakka. Tað var Haraldur á Sjómansheiminum í Miðvági, ið stóð fyri arbeiðinum at laða hesa brúnna. Tað var ein smøl brúgv, sum gekk upp í spíss í miðjuni, soleiðis gjørdu teir brýr tá.
Í 1942 tóku bretar hesa brúgv burtur og gjørdu nýggja tvísporaða brúgv, og er tað brúgvin, ið verður brúkt í dag. Løgasteinarnir um Stórá vóru nakað ovarlagari enn brúgvin varð gjørd. Løgasteinarnir vóru um ánnað yvir av Hálvdanshúsi.
Vegur varð gjørdur út á Stengur um hetta mundið, og gekk hann út til bøgarðarnar, uttan fyri har Grótholið seinni kom at vera. Um somu tíð, í 1912 ella stutt eftir tað, vórðu eisini tvær líknandi smalar brýr gjørdar tvørtur um Skipáirnar. Tær vórðu so eisini gjørdar av nýggjum av bretum í 1942. 6
MJØLTUNNAN
Søgn er um ein sørving, ið nevndist Ólavur, hann hevði keypt eina mjøltunnu í býti fyri hosur og onnur ullint ting frá einum hollendskum loynikeypskipi. Hann setti tunnuna á land á helluni uttan fyri Urina, uttan fyri Klyvar. Hendan hellan fekk eftir hetta navnið Mjøltunnan. Hetta var í tí tíðini, tá ið stórur hungur var í Føroyum, og tørvur var á mjøli og korni. Ólavur varð uppdagaður og varð klagaður til sýslumannin fyri loynihandil. Hetta var álvarslig ákæra tá í tíðini, ið kundi hava harða revsing við sær. Ólavur hevði einaferð áður fingið dóm fyri okkurt minni brot, og tá ið hann hoyrdi, at hann var klagaður, væntaði hann sær harða revsing, tá ið hetta var annað brotið, kanska fongsul á Bremerhólmi ella deyðadóm, og bæði høvdu givið sama úrslit. Hann gjørdi tí av at fara umborð á hollendska skipið og slapp sær avstað við tí. Eingin hoyrdi nakrantíð frá honum aftur, og hann kom sum vera man ongantíð aftur. 5
RUSSARASKIPIÐ
Eitt heystið millum 1800-1805 kom eitt russiskt herskip frá Arkangelsk ella har um leiðir inn á Sørvág. Bíggjarmenn høvdu verið á fjalli Uttangarðar og vóru júst komnir í rætt. Meðan teir eru í rættini loysir skipið eitt skot av, og samstundis rør ein bátur frá skipinum inn at landi. Tá ið báturin kemur inn at støðni í Bø, siga skipsmenninir, at teir vilja hava los. Elsti maðurin á rættini, Gamli-Gutti róptur, varð av fjallmonnunum valdur at losa skipið inn á tryggan akkersbotn. Skipið hevði fingið róðurskaða, sum teir máttu fáa umvældan, áðrenn skipið kundi halda leiðina fram, søgdu teir fremmandu.
Gamli-Gutti var av fjallgonguni og arbeiðinum á rættini blivin bæði vátur og skitin, men hann mátti umborð, so sum hann stóð og gekk. Tá hann var komin umborð, lótu teir hann úr frá topp til tá, vaskaðu honum og lótu hann í sjómansklæðir. Ikki kendi hann seg væl, tá ið hann hugdi niður at sær at hesum undarligu klæðunum, teir høvdu klætt hann í, hann var heilt umbroyttur. Men hann losaði so skipið inn, og varð tað lagt fyri akker úti á Nakki. Akkerið varð slept og ein endi varð settur inn á land og festur í ein stóran stein til støddar sum ein hjallur, og har lá so skipið eina tíð.
Men Gamli-Gutti kom ikki í land aftur av skipinum. Bíggjarmenn byrjaðu at óttast, at russararnir høvdu beint fyri honum. Átta mans róðu so annan dagin út til skipið og spurdu eftir honum. Ein yvirmaður svaraði, at Gutti lá og svav. Við hesum boðum róðu teir so at landi aftur. Tá skuldi ein av monnunum taka til orða: "Langur man svøvnurin fara at vera hjá gamla", og turkaði samstundis eyguni við troyggjuermuni. Men stutt eftir kom Gamli-Gutti tó í land aftur.
Nakað eftir hetta kom stormur av landsynningi, og skipið dróg hendan stóra steinin, tað var fest í, u.l. 10 favnar út frá landi. Skipið varð síðan lagt inni undir Skipáunum, tað verður sagt, at har var nógv djúpari fyrr enn nú. Akkerini vórðu slept, og ein sverur endi varð rógvin út eftir inn á land og settur fastur í Ringin. Hetta fyri at skipið, um illa vildi til, ikki skuldi reka so langt heim, at teir ikki sluppu leysir aftur.
Ringurin stóð millum Mikkjalsaneyst og Hálvdanshúsneyst, heldur nærri Hálvdanshúsneystinum (á leið stutt uttanfyri har Ísvirkið er í dag). Tað var ein fortoyningsringur. Hann varð eisini róptur Kongurin ella Russararingurin/kongurin, verður sagt. Onkur sigur, at russararnir skuldu gera hann, men mest hugsandi er tó, at myndugleikarnir hava latið hann gera, og at hann er væl eldri enn hetta. Vit lesa í bókini "Indberteninger fra en reise i Færøe 1781 og 1782", um ein fortoyningsring, ið Kongligi handilin einaferð hevði latið gera á Sørvágsfirði, og er hetta helst tann sami. Tá ið bryggjan varð útbygd, fór hesin ringur undir heilt og sæst tískil ikki longur.
Tummas í Eyðansstovu í Sandavági, ið var góður smiður, varð boðsendur at koma út til Sørvágs at gera róðrið aftur. Skipið varð lagt við afturendanum inn móti sandinum. Hetta gekk væl, men skipið hevði so mikið av øðrum skaða, at tað varð liggjandi her fyri veturin.
Tað vóru heilt nógvir mans við hesum skipinum, og tað hevði fangar umborð eisini, segðist, so har vóru møguliga einir 200-300 mans. Tað man hava tykst øgiligt fyri fólk tá, tí við fólkateljingina1801 vóru ikki meir enn 86 fólk í Sørvági. Nakrir búðu í landi beint oman fyri, har skipið lá, við Skipáirnar, teir høvdu laðað sær smáar smáttur at búgva og arbeiða í; einki sæst til hesar longur. Farmurin hjá teimum var rugur og lýsi. Teir gjørdu sær eina myllu við húsið at mala korn í, hon var drivin við vatni. Teir løgdu sliskur niðan gjøgnum ánna. Hendan myllan stóð uttan fyri heimaru Skipánna, beint oman fyri har húsini hjá Jesari í Búðini seinni komu at standa. Hendan myllan stóð líka til fyrst í tríatiárunum og virkaði enn tá, sjálvt um eingin nýtti hana. Smádreingirnir plagdu at spæla har og fáa mylluna at mala. Inni í mylluhúsinum var eisini ein hondkvørn. Hendan myllan er ikki til longur, men stóru myllusteinarnir eru til enn. Sagt verður, at seinni komu tey Úti í Stovu at eiga stórsta partin av stóru myllusteinunum og tey Úti í Stórustovu áttu 1/8 part, og onkur annar átti nakað. Jørgin Úti í Stovu mól korn við hesi mylluni undir fyrra heimsbardaga, tá ið lítið korn var at fáa. Seinni hava myllusteinarnir í nógv ár ligið í einum hjalli hjá teimum Úti í Stovu. Onkrir bókstavir, helst russiskir, eru á steinunum, verður sagt.
Til allar hesar menn kravdist nógvur matur, og áðrenn hendan myllan var klár, vildu teir hava sørvingar at mala korn fyri seg. Allar hondkvørnir og myllur máttu ganga, og tær raskastu kvinnurnar skiftust um at mala á hondkvørn. Tá var siður, at konufólk mólu við hondkvørnunum. Sum løn fyri hetta arbeiðið fingu sørvingar 1/3 av mjølinum, teir mólu, og hetta vóru teir væl nøgdir við. Hetta mjølið róptu tey russararug.
Ein bíleggaraovnur á jarnfótum frá hesum skipinum, sum teir høvdu brúkt í landi, var til enn í tríatiárunum. Hann er tó helst ikki til longur. Anna, kona Hoyvíks-Hannus var ein av teimum, ið mól russararugi á hondkvørn fyri teir, sigst.
Sagt er, at russararnir gingu altíð í gásagongd, tá ið teir fóru onkustaðni. Tað einu ferðina, teir fóru til Miðvágs, var gongan 1/4 míl long; tann fremsti var uppi á Varða, og tann síðsti var enn úti við skipið. At teir hava gingið í gásagongd er tó skilligt, tí tá vóru bara smalar gøtur at ganga eftir.
Einaferð gingu teir til Sandavágs at keypa mat, tí teimum tørvaði mat, og sørvingar høvdu ikki nokk at selja teimum. Sandavágsmenn søgdu, at halin av monnum var so langur, at hann strekti seg frá Tváttá og niðan á Leitið, ið er góðar 200 metrar. Teir keyptu kjøt, høsn, viðskera og annan mat. Hetta var, tá ið Johan Michael Lund var løgmaður (løgmaður 1786-1805). Alt, sum teir keyptu, varð uppskrivað, seinni fekk løgmaður allan peningin sendandi fyri keypið at býta út millum sandavágsmenn, ikki eitt oyra restaði í.
Eftir hvat søgnin sigur, so er ein av hesum russarunum deyður her og grivin í kirkjugarðinum í Sørvági, og varð hann grivin beint uttan fyri kirkjuna. Har var ein lítil lægd fyrr, og varð hon nevnd Russaraholan. Hesin russarin stendur ikki førdur upp í kirkjubókina fyri Vágar, so helst hava teir grivið hann sjálvir. Annars søgdu tey gomlu fólkini, at hesir menninir vóru sera hampiligir menn, teir fóru avstað aftur um várið, eftir at hava umvælt skipið um veturin.
4 / 5 / 6 / 12 / 13
SJÓGANGIR
Hansina í Stórustovu (1834-1926) segði frá, at hon hevði hoyrt sum ung, at einaferð, helst í 1700-talinum, var so stórur sjógangur í Sørvági, at sjógvurin kom líka niðan á Líttluegg, tað er oman fyri Gamlaskúla.
Tann 5.3.1913 var ein veldigur sjógangur í Sørvági. Sjógvurin kom líka niðan á Konshylstúgvuna og niðan um húsini hjá Jákup Paula í Gomlustovu. Hetta var áðrenn Niðarivegur var gjørdur og nýggja brúgvin um Stórá. Annars var tað eitt sindur lægri niðast í Stórá fyrr, enn tað er nú, við tað at bretar fyltu nakað upp har. Gamla brúgvin, ið var um Stórá tá, var øll undir. Tað verður sagt, at tað fløddi so nógv í Sørvági, sum menn ikki vita um, hvørki áðrenn ella aftaná, og mugu vit siga: Guð forbjóði at tað verður aftur. Flóðin var so høg, at sjógvurin stóð upp á meir enn hálva grundina á húsunum hjá Klæminti. Allur Dunga Sandur, Oyran og nógv av kirkjugarðinum -alt var undur í sjógvi. (Var tað í dag, stóð fótbóltsvøllurin og hálv dansistovan, niðari vegur úti á Lið og kanska ovari við, har hann er lægstur, fyri ikki at tala um bryggjuna og allar bygningarnar har og bátahylin, alt vildi verið undir í sjógvi). Tey hjá Klæminti høvdu kúgv, sum fólk flest tá í tíðini; tiltikið er, at tey máttu taka høvdið á kúnni upp gjøgnum lemmin, so at kúgvin ikki skuldi drukna í kjallaranum, so høgt stóð sjógvurin. Sagt verður eisini, at húsini hjá Mikkjal Paula, úti á Bakka, vórðu tikin út á sjógv av rennisjónum og húsini hjá Suðuroyar-Dánjali úti á Lið, fuku niðan av grundini um morgunin í lýsingini av stormi hendan dagin. Sagt verður, at menn funnu kongafisk skolaðan upp á land, heilt uppi á Konshylstúgvuni. So hetta sigur okkum, at tað hevur verið ein heilt óvanliga høg flóð. 4 / 6
ALDAN
Tann 14.8.1916, hetta var um kl.14, tað var av besta veðri og slætt var í sjónum, nógv børn høvdu stutt áðrenn spælt á sandinum og vóru akkurát farin inn at fáa sær døgurða, ið plagdi at vera um hesa tíðina tá í tíðini. Tá reistist knappliga ein stór alda, og hon kom inneftir, hon legði allan sandin undir og skolaði líka niðan í kirkjugarðin. Tað sá út, sum at aldan kom upp úti við Marrubakkan. Gomlustovu-Jákup, ið var á útróðri tann dagin, segði, at teir merktu einki til nakað úti á havinum, sama søgdu hinir útróðrarmenninir, so hetta var bara inni á vágni. Høvdu børnini ikki verið farin av sandinum júst tá, høvdu ivaleyst fleiri av teimum skolað út, og tað hevði verið ein stór vanluka. 4
HVALASTØÐIN Í SELVÍK
Mánaðarskiftið mars-apríl 1902 kom norska farmaskipið "Viking" og norski hvalabáturin "Norddeble" á Sørvág við manning, útgerð og byggitilfari til eina hvalastøð. Lendi at byggja á høvdu norðmenn leigað frá Úttriðingseigarum. Teir bygdu fyrst eina smiðju, har arbeiðsfólkið búði tað fyrstu tíðina. Sørvingar fegnaðust um, at hvalastøðin varð bygd, tí teir væntaðu sær arbeiði har og eisini fekst nú feskt tvøst, men summir stúrdu fyri tí nógva deyminum, ið fór at standast frá hvalastøðini inn yvir bygdina, tá ið ættin lá inn eftir fjørðinum, og at lýsi fór at reka inn á sandin og dálka hann. Hvalastøðin var longu klár og tikin í brúk í juni 1902. Norðmenn høvdu bygt nýggjan hvalabát til støðina, og fekk hann, sum vera man, navnið "Selvík". Norðmaðurin Mikkelsen átti hendan bátin. Føroyingar førdu eisini hendan bátin, í 1904 førdi Christian Petersen í Gásadali "Selvík", og seinni hetta árið førdi skopuningurin Niels í Búri "Selvík" og helst í fleiri ár frameftir. Annars vóru tað helst eisini aðrir hvalabátar, ið lótu hvalir til hvalastøðina í Selvík, av tí at tað vóru fleiri norskir hvalabátar í Føroyum um hetta mundið, men tað vóru eisini aðrar hvalastøðir, m.a. tann við Streymin. Hvalastøðin í Selvík varð smb. frásøgn niðurløgd í 1920-árunum. Annars stendur eitt sindur afturat um hvalastøðina í Selvík, og hvat ið varð av henni, á bl.s. 176-177 í bind I.
17 / 18
Keldur til "Ymiskt":
1. Jákup Johansen. 2. Tummas Jákup Thomasen. 3. Marianna Haraldsen. 4. Jóhan á Ørg. 5. Herluf Jacobsen.
6. Óla Hans Hansen. 7. Lena á Ørg. 8. Malmberg Simonsen. 9. Heini Zachariasen. 10. "Sær er siður á landi" R.Rasmussen. 11. "Miðvinga Søga" M. á Ryggi. 12. "Sandavágs Søga" L. Petersen. 13. "Søga og søgn" A. Weihe. 14. "Føringatíðindi. 15. "Men Gud gav vøkst" S. Berghamar. 16. Ymisk skjøl. 17. "Tingakrossur". 18. "Føroya siglingarsøga" Páll J. Nolsøe. 19. Elly Olsen. 20. Pauli Jacobsen. 21. Gunnar á Toft. 22. Palli Haraldsen.
..........


c: text/html

text:
Kristindómur
Kristindómurin varð til fyri 2.000 árum síðan. Stovnari var Jesus Kristus, ið varð føddur í Betlehem í Ísrael. Jesus var føddur jødi, men fór at leggja út jødisku skriftirnar øðrvísi enn teir skriftlærdu. Eftir at hann var deyður, varð læra hansara skrivað niður, og er tann parturin av Bíbliuni, sum verður róptur Nýggja Testamentið. Tey kristnu trúgva á ein Gud, og at Jesus er sonur Guds. At hann reis upp frá deyðum, og at tey, sum trúgva á hann, skulu eiga ævigt lív. Tekn kristindómins er krossurin, sum Jesus doyði á.
Innihaldsyvirlit
Bakgrund[rætta | rætta wikitekst]
Í fyrstu øld e.Kr. stóð Ísrael undir rómverskum valdi, hóast tað var ímóti jødafólksins vilja. Um ár 30 fór smiðurin, nevndur Jesus, at prædika. Læra hansara varð væl umtókt og mong fylgdu honum. Men høvuðsprestarnir og hinir elstu í jødiska samfelagnum løgdu Jesus undir at spotta Gud og villeiða fólkið. Teir fingu rómverska landshøvdingan Pontius Pilatus at fáa hann fyri rættin. Hann var funnin sekur í gudspottan og krossfestur um ár 33. Viðhaldsfólk hansara hildu hann vera Messias, "hin útvalda" - á grikskum Khristos, haðan navnið á trúarlæru hansara - kristindómur - er komið.
Ein maður, sum í fyrstuni eldhugaður stríddist ímóti læru Jesusar, men brádliga varð umvendur, var ein lærdur jødiskur tjaldmakari úr Tarsos í Lítlaásia. Hann æt Saul - betri kendur undir navninum Paulus. Lív sítt vígdi hann til at boða nýggju trúnna og gjørdist ein av oddamonnum hennara. Í fyrstuni vóru tað næstan bara tey, sum kendu Jesus og høvdu fylgt honum, ið hugsaðu um krossfestingina og trúðu, at hann var risin upp frá deyðum. Men eftir rættiliga stuttari tíð var læra hansara borin um rómverska heimin, og í 313 var kristindómurin alment góðkendur í Rómaríkinum.
Bíblian[rætta | rætta wikitekst]
Kristin fólk trúgva, at Bíblian er innblást (inspirerað) av Gudi. Bíblian er býtt í tveir høvuðspartar: Gamla Testamenti (heilaga skrift jødanna) og Nýggja Testamenti, skrivað í 1. øld við ápostlunum sum heimildarmonnum.
Heilaga kvøldmáltíðin[rætta | rætta wikitekst]
Kvødið fyri, at hann doyði, át Jesus sína seinastu máltíð saman við lærusveinunum, og hann breyt breyð og gav teimum at eta og vín at drekka. Allir drukku úr sama kaliki, og hann bað teir gera tað so ofta, teir kundu, til sínar áminningar. Alt frá tí degi hava kristin fólk býtt breyð og vín í einum rituali, sum verður kallað evkaristi, ella altargangur. "Evkaristi" er grikskt og merkir at veita tøkk [1]. Vanliga er tað prestur, sum gevur fólkið breyð og vín, tá ið altargangur er í kirkjuni.
Pávi[rætta | rætta wikitekst]
Pávin í Vatikan í Róm er hægsti myndugleiki fyri Rómakirkjuni. 900 milliónir eru rómversk-katólskar.
Halgidagar[rætta | rætta wikitekst]
- Jólaføsta (advent): Fyrireiking til jóla.
- Jóladagur: 25. desember, Jesus varð føddur.
- Pálmasunnudagur: Jesus reið inn í Jerúsalem í Ísrael sunnudagin fyri páskir.
- Skírhósdagur: Jesus át kvøldmáltíðina og varð handtikin.
- Langi fríggjadagur: Jesus doyði á krossinum.
- Páskadagur: Jesus reis upp frá deyðum.
- Dýri biðidagur: Serstakur halgidagur 4. fríggjadag eftir páskir.
- Krists himmalsferðardagur: Til minnis um at Jesus fór til himmals, 40. dagin eftir páskadag.
- Hvítusunna: Halgi andin kom yvir lærusveinarnar, 50. dagin eftir páskir.
Kristindómurin fer í tvíningar[rætta | rætta wikitekst]
Søga kristindómsins er merkt av aldagomlum stríði og sundurlyndi, og tey kristnu hava mangan gjørt seg sek í mannjagstran, píning og blóðúthelling framt í Guds navni. Longu áðrenn Konstantin keisari í 313 viðurkendi tey kristnu í Rómaríkinum, høvdu nakrar kristnar samkomur tikið seg burtur úr almennu kirkjuni, og sum tíðin leið, gjørdust tær alt fleiri í tali.
Í mong hundrað ár var kristindómurin í tveimum høvuðsbólkum: Katólska rómakirkjan í Vesturevropa, har pávin í Róm var hægstur, og ortodoksa kirkjan, sum eysturrómverski keisarin í Konstantinopel stóð á odda fyri til í 1453, tá ið turkar tóku býin, og patriarkurin í Moskva gjørdist hægsti kirkjuligi myndugleiki fyri ortodoksu kirkjuni. Í Vesturevropa slitu trúbótarmenn sum Luther og Calvin seg leysar frá yvirræði pávans í Róm. Teir og viðhaldsfólk teirra vórðu nevndir protestantar. Teir ruddu slóð fyri protestantisku kirkjunum, sum er nú á døgum. Henda gongdin heldur enn fram, og tí eru mangar ymiskar kirkjur.
Hóast sundurlyndi er kristindómurin komin til næstan øll lond. Nú á døgum er slakur triðingur av øllum heimsins fólki kristin. Nú á døgum gongur kristindómurin skjótast fram sunnan fyri Sahel og Sahara í Afrika og í ásiatiskum londum, til dømis Kina og Suðurkorea.
Kristin mest forfylgd[rætta | rætta wikitekst]
Korini hjá kristnum fólkið eru versnað nógv seinastu árini vísir ein nýggj kanning. Tað er frágreiðingin "Persecuted and Forgotten 2007/2008" frá felagsskapinum Aid to the Church in Need (ACN), sum slær fast, at tey kristnu eru tey mest forfylgdu í heiminum. Umleið 550 milliónir kristin verða forfylgd ella gjørd mismun á á ymsan hátt í dag. Tó er støðan batnað ymsastaðni í heiminum, serliga á Kuba og í Kina, meðan støðan í Irak og Iran er vorðin verri seinastu tíðina.
Felagsskapurin Evangelisk Alliance metir, at fleiri enn 200 milliónir kristin í 60 ymiskum londum verða atsøkt vegna teirra trúgv. Tey ringastu londini eru Norðurkorea, Saudi-Arabia og Iran. Eisini muslimar, buddistar og onnur trúgvandi uppliva átrúnaðarligar atsóknir, tí trúarfrælsið er tann mannarætturin, ið oftast verður skúgvaður til síðis, men kristin eru tó tann størsti bólkurin, sum upplivir hetta. Heilt einfalt tí kirkjan veksur mest í londum, har mannarættindi ikki verða vird.
Nógv menniskju uppliva atsóknir vegna etniskar, sosialar og politiskar ósemjur. Til ber hinvegin at tala um atsóknir vegna trúgv eina, tá ið menniskju kunnu fáa betri viðurskifti í landinum við at skifta átrúnað til høvuðsátrúnaðin í landinum. Vit kunnu tala um atsóknir, tá ið menniskjunnar mest grundleggjandi rættindi ikki verða vird, og tað hevur líðing við sær. Fleiri hundraðtúsund menniskju verða dripin, uppliva sera ógvusligan harðskap, verða seld sum trælir, verða sett í fongsul, verða pínd, hótt, diskriminerað ella handtikin, bara tí at tey eru kristin.
Listin við teimum 10 londunum, har atsóknir móti teimum kristnu eru ringast í 2010, er hesin: [2]
1. Norðurkorea
2. Saudi-Arabia
3. Iran
4. Afghanistan
5. Somalia
6. Maldivoyggjar
7. Jemen
8. Laos
9. Eritrea
10. Usbekistan
Ovast á listanum er Norðurkorea, og hetta er sjeynda árið á rað, at Norðurkorea verður mett sum tað mest fíggindaliga landið mótvegis kristindóminum. Har verður sagt, at kristindómurin er skaðiligur fyri landið, vil Open Doores verða við. Felagsskapurin sigur, at umstøðurnar eru vanlukkuligar í Norðurkorea. 50.000 kristin eru í arbeiðslegum, og dagliga verða kristin fólk bukað, pínd ella dripin orsaka av teirra trúgv.
Av teimum 10 londunum ovast á listanum hjá Open Doors eru sjey muslimsk lond [3]. Í Somalia vóru tað fyri fáum árum síðani bara nøkur fá hundrað kristin. Í dag er talið minst 5.000. Men tá tey kristnu gerast fleiri, metir muslimski meirilutin tey sum eina størri hóttan, og tí verða tey forfylgd, sigur Stig Magne Heitmann, leiðari fyri norsku deildina hjá Open Doors, við Vårt Land. Hann sigur, at ein týskur stovnur hevur staðfest, at 75 prosent av teimum, sum verða forfylgd fyri sína trúgv, eru kristin.
Ímyndir[rætta | rætta wikitekst]
Í kirkjunum eru ofta ímyndir, sum hava ávísan týðing í kristnum høpi. Tey eru vorðin til í fyrstu kristnu kirkjuliðunum, tá ið tey flestu fólkini ikki dugdu at lesa, og upp gjøgnum tíðirnar eru aðrar kristnar ímyndir og myndir komnar afturat. Nógvastaðni í útlondum prýddu tey kirkjurnar við málningum, sum málaðir vóru á veggirnar innan í kirkjunum. Ringastu brotsmenninir í Rómverjaríkinum vórðu krossfestir, og rómverjar lótu teir hanga á krossinum, til teir doyðu. Tí var ein krossur vanæruligt merki, til Jesus varð krossfestur. Eftir tað gjørdist m.a. krossurin eyðkenni hjá teimum kristnu.
Skipið í kirkjuni er ein ímynd av, at eins og skipið verjir okkum móti vandum á sjónum, soleiðis verjir kirkjuskipið ella kirkjan við boðskapi sínum okkum móti vandum á okkara ferð gjøgnum lívið. Vit heingja eisini skip upp í kirkjuni at minnast, at Jesu læruveinar vóru fiskimenn. Hesi skipini kunnu somuleiðis minna okkum á, at Gud bjargaði Nóa undan flóðini miklu, tá ið hann bað Nóa byggja sær skip.
-
Makedónskur krossur.
-
-
-
Grikskur krossur.
-
Armenskur krossur.
-
-
Serbiskur krossur.
-
Jerúsalem-krossur.
-
-
Fiskurin, Iktus.
-
-
-
-
-
-
Tríhyrningurin er ímynd av tríeindini. Eygað í miðjuni skal vísa, at Gud er alvitandi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dvølja Heimagjørdur rabarbuísur
Nr. 2 - september 2010
Heitt turriklæði til kalda heystið Urtapottafjalarar
8
Dvølja Innihald Frukt í laka Rabarbuísur Mynstrut turriklæði Urtapo�a�alarar Oyralokkar Barnasúkkla
ja l ø v D
4 5 6 8 10 12
Dvølja merkir at steðga á. Og við hesum netblaðið hevur tú nøkur hugskot til, hvat tú kanst takast við, tá tú ynskir at steðga á í gerandisdegnu. Dvølja er eisini ein stytting av orðinum dagdvølja. Ein dagdvølja er eitthvørt at stytta sær stundir við, eitt ítriv.
4 6
Frukt í laka Frukt
1 bakki jarðber 2 stórar bananir 1 bakki við grønum og bláum víndrúvum ½ kantaloupe melón ½ hunangmelón
Sker alla fruktina í smærri bitar og blanda hana í eina skál
Rákrem
2 dl vatn 2 dl sukur
2 past. eggjablommur 2 spsk florsukur 2 dl róma Korn úr hálvari vaniljustong
Tað sunnara
Kóka vatn og sukur við nógvum hita í ein minutt. Set lakan í kuldaskápið í minst ein tíma, áðrenn hann verður stoyttur omaná fruktina.
Píska egg, florsukur og vanilju til ein luftigan massa. Píska róman til skúm og vend eggjamassanum í róman beint áðrenn borðreitt verður.
Rør alt tilfarið saman og borðreið.
Sukurlaki
4
Eitt lekkurt krem hoyrir eisini til eina góða fruktskál. Her eru tvey ymisk krem, ið bæði hóska sera væl til hesa skálina.
2 dl grikst jogurt 2 spsk florsukur Korn úr einari vaniljustong
Rabarbuísur
v/ heit ari jarðberjasós og marengs Ísur
350 gr rabarbur 125 gr sukur 4 past. eggjablommur 100 gr florsukur 1 vaniljustong 1 tsk vaniljusukur 5 dl róma Sker rabarburnar í smáar bitar og kóka rabarbur og sukur í 8 minuttir. Set greytin at kólna. Píska blommur, florsukkur, korn úr vaniljustongini væl saman. Vend rabarbugreytin í. Píska róman, koyr eina spsk florsukur og eina tsk vaniljusukur og píska aftur. Vend róman í rabarbugreytin. Koyr ísin í ein bakka við loki og set hann í frystiboksina í eini 6 tímar.
Jarðberjasós
300 gr fryst jarðber 1 spsk sirop
2 spsk florsukur 1 tsk vaniljusukur Koyr alt tilfarið í eina grýtu. Lat tað kóka í 5 min. Blenda síðani berini. Lat sósina koma uppá kók aftur.
Marengs
2 eggjahvítar 100 gr sukur 1 tsk eddik Fruktfarvu Sjokuláta Set ovnin á 135 stig. Píska hvítarnar stívar. Koyr hevltina av sukrinum í og píska væl. Koyr fruktfarvuna í og píska. Ger smáar marengstoppar á eina bakiplátu. Baka í 40 min. sløkk ovnin og lat marengsini standa í ovninum, til hann er kaldur. Smelta sjokulátu og koyr omaná marengsini. 5
Heitt og rokaligt
� �
�
� � � �
� � � �
�
�
� � �
� � �
� �
� � � � �
� � � � �
�
� � �
�
�
� � � � �
� � � �
�
�
� � �
�
� �
� �
� � � �
� �
� �
�
� � �
�
�
�
�
� � � �
�
�
� �
� �
� �
� � � �
� �
� �
� �
�
�
� � � �
�
� � �
�
�
�
�
�
� �
�
� �
� �
� �
� �
� �
�
�
� �
� � �
�
� �
�
�
�
�
�
� �
�
� � � � �
�
� �
� � � �
�
�
� �
�
�
�
�
�
� �
�
�
�
� �
� �
� �
�
� � � �
�
�
�
� �
� �
�
�
� �
�
�
� � �
�
�
�
�
� � � �
�
�
�
�
�
�
� � � �
�
� � �
�
�
�
�
�
� � � �
�
� � �
�
�
3 hvít, 2 grøn, 2 lilla, 2 ljósa blá, 2 myrka blá.
� �
� � � � �
� � � � �
�
� �
� �
�
�
� �
�
� � � � �
� �
�
�
� �
�
�
�
�
� � � �
�
�
�
� � � �
� � � �
�
�
�
� � �
� �
�
� �
Tógv - Easy, stokkar nr. 9
� � �
�
� �
� �
�
�
�
� � � �
�
�
�
� �
�
�
�
Kasta 40 eygu upp á fýra stokkar nr. 9. Bint ymisk mynstur í ymiskum litum, til turriklæðið er umleið 2 metrar langt. Fest endarnar so hvørt. Seyma endarnar á turriklæðnum saman. Her á síðuni eru tey mynstrini, sum eru brúkt í hesum turriklæðnum. Í bókini “Føroysk bindingarmynstur” eru eisini hópin av mynstrum til íblástur.
� � � � �
�
�
� �
� �
�
�
Eitt heitt turriklæði kemur væl við, nú vit nærkast teimum køldu heystarkvøldunum. Hetta turriklæði er bundið runt, so tað er ongin ranga. Endarnir eru seymaðir saman, so turriklæði er ein stórur rundingur.
� � � �
� �
Mynstrut turriklæði
� �
� � �
�
� � � �
� �
� �
� � � �
�
� � �
�
�
7
Urtapottafjalarar 8
Ein kaffikanna og koppur frá sekstiárunum rigga sera væl sum urtapottafjalarar. Eigur tú onga tílíka kannu, so eru tær ofta at finna á loppumarknaðum, í endur nýtsluhandlum og í skápinum hjá mammu, vermammu ella ommu.
Urtapottarnir kunnu eisini hanga uppi. Her í einari fittari kurv. Minst til at koyra ein plastposa um urtapottin, so tað ikki lekur í gjøgnum, tá tú vatnar urtapottin.
Urtapottafjalarar
Gamlar køkudósir rigga væl sum urtapottafjalarar. Eigur tú ongar gamlar dósir, eru nógvar spennandi dósir at fáa í búnýtishandlunum fyri tíðina.
Ger eina lítla samanplanting. Set fleiri ymsikar urtapottar í eina lága, fýrakantaða dós.
Far uppá loft, leita innast í skápinum, hygg inn í endurnýtsluhandlarnar. Tú finnur heilt sikkurt okkurt stuttligt, tú kanst brúka sum urtapotta�alarar. Her eru nøkur dømir til íblástur. Brúka eisini smáar firvaldar og fuglar til at pifta urtapottarnar upp við.
9
Oyralokkamótin er sera fjølbroyttur fyri tíðina. Alt er loyvt. Lítlir, stórir, rundir, avlangir, silvur, gull, littar perlur - tú avgert sjálv.
Oyralokkar Tað er lætt og stuttligt at gera sínar egnu oyralokkar, og tú kanst seta tín persónliga dám á og velja litir, sum hóska til eitt ávíst plagg hjá tær. Tað krevur ikki so nógv, at gera smúkkur. Hevur tú smúkkutengur, ger tað arbeiðið lættari, men tú klárar teg eisini uttan. Perlur, tengur og annað tilfar fæst í ítrivshandlum kring landið, men til ber eisini at bíleggja 10
tað frá útlendskum nethandlum. Ikki allir senda til Føroya, men her eru tveir, sum senda og taka momsin av prísinum, tá teir senda til Føroya: www.1001perle.dk www.smyks.dk Á næstu síðu eru trý dømir uppá oyralokkar og hvat tilfar verður brúkt til oyralokkarnar.
Smúkkutengur.
Langir oyralokkar við marguerit
Tilfar
(ein oyralokkur) 1 oyrakrók 2 millumringar 1 marguerit við tveimum eygum 1 dropaforma viðhang
oyralokkar við perlu og blaðið
Tilfar
(ein oyralokkur) 1 oyrakrók 2 millumlið 1 perla 1 blað 1 perlustav
Rundir oyralokkar við glasperlum
Tilfar
(ein oyralokkur) 1 oyrakrók 1 runding við lási 1 millumring 6 smáar glasperlur 1 stór glasperla 8 milumlið 1 perlustav
11
Frá dreingjatil gentusúkklu Ein súkkla er góð, sjálvt um hon er vorðin ov lítil hjá stórebeiggja. Men tað er ikki altíð so stuttligt hjá gentuni at súkkla við einari dreingjasúkklu.
Tríggir dunkar av spray- Fylg altíð vegleiðingini á máling og eitt sindur spraymálingadunkinum. Klipp blómur ella av hugflog, so hevur tú eina gentusúkklu, eitthvørt mynstur í eitt karton og brúka sum er sum nýggj. til skabilón. Sproyta Hendan fitta súkklan er sproyta við ein- mynstrið ymsa staðni á um ljósareyðum og súkkluna. tveimum lilla litum. 12

seg_langs: fao_Latn swe_Latn fao_Latn unk fao_Latn est_Latn unk fao_Latn unk fao_Latn fao_Latn fao_Latn slk_Latn sun_Latn fao_Latn fao_Latn fao_Latn isl_Latn fao_Latn lit_Latn unk fao_Latn fao_Latn hau_Latn isl_Latn fao_Latn isl_Latn plt_Latn fao_Latn kac_Latn fao_Latn fao_Latn unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk isl_Latn unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk fao_Latn unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk fao_Latn unk unk unk unk unk unk unk fao_Latn unk unk kea_Latn unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk nno_Latn fao_Latn fao_Latn nno_Latn fao_Latn fao_Latn fao_Latn unk fao_Latn fao_Latn fao_Latn isl_Latn isl_Latn fao_Latn fao_Latn fao_Latn fao_Latn fao_Latn fao_Latn fao_Latn fao_Latn unk fao_Latn fao_Latn


text:
Tannlæknar
Tannlæknin hevur lært at kanna og viðgera tannhald og tenn. Kanning og viðgerð fer fram á tannlæknastovum. Góð tannlæknaútbúgving og tøknifrøðilig menning hava gjort viðgerðina trygga og næstan pínuleysa í Vesturevropa og USA. Heldur tannlæknin, at sjúklingurin fer at fáa ilt, verður hann doyvdur.
Brennir ein tonn, borar hann tað brenda burtur. So verður plast ella amalgam, sum harðnar skjótt, fylt í aftur. Tannlæknin kann eisini seta krúnu á brotna tonn. Nú taka tannlæknar ikki tenn og geva fólki handilstenn uttan so, at eingin annar møguleiki er. Okkum nýtist ikki at fara so mong ár aftur í tíðina, at støðan var heilt øðrvísi. Nógv høvdu ringar tenn og máttu taka tær blaðung. Tannlæknar beina eisini tenn. Tá ganga fólk við skinnara, sum trýstir tær skeivu tenninar á beint.


text:
Aleutoyggjar
Aleutoyggjarnar (enskt: Aleutian Islands) eru ein oyggjabólkur í Vesturalaska. Aleutoyggjarnar er oyggjabólkur sum telur 14 størri oyggjar og umleið 300 smærri oyggjar og hólmar. Attu Island og Unalaska Island eru størstu oyggjarnar í hesum oyggjabólki. Nógv tað størsta plássið er býurin Unalaska, sum við sínum 4,376 fólkum hevur uml. 50 % av fólkatalinum í Aleutoyggjum. Á Aleutoyggjum tosa tey flestu enskt, men har eru eini 500 fólk, sum tosa aleutiskt. Oyggjarnar vóru einaferð undir russiskum valdi, og enn finnast spor frá teirri tíðini.


text:
NATA er samstarvsavtala millum ferðavinnuráðharrarnar í Grønlandi, for sale
Íslandi og Føroyum. Endamálið er at menna samstarv um felags áhugamál í ferðavinnu og at styrkja ferðamøguleikarnar og mentanarliga samskiftið millum hesi trý londini.
NATA letur tvey sløg av stuðli:
1. Ferðavinnumenning og marknaðarføring
2. Ferðastuðul
NATA er serliga áhugað í verkætlanum, cure
ið leggja áherðslu á burðadygga ferðavinnu.
Nærri upplýsingar um stuðulsmøguleikarnar fáast við at lesa vegleiðingina, medicine
sum liggur á heimasíðuni nata.fo
ella við at venda sær til NATA á nata@industry.fo
. Søkt verður umvegis heimasíðuna.
Umsóknarfreistin er mikudagin 17. februar 2016. Umsøkjarar fáa svar 8. apríl 2016.


text:
Eddie Cochran
Raymond Edward "Eddie" Cochran (2. oktober 1938 - 17. apríl 1960) var ein amerikanskur rock and roll tónleikari, ið hevði stórt árin á gongdina hjá populertónleiki síðst í 50'unum og frameftir. Cochran doyði í einari ferðsluvanlukku, tá ið hann var á konsertferð í Stóra Bretlandi saman við Gene Vincent.
Størstu hittini hjá Eddie Cochran vóru: Summertime Blues; Twenty Flight Rock; C'Mon Everybody og Three Steps To Heaven, sum var innspældur nakrar fáar dagar, áðrenn bráða deyða hansara.


text:
Orð: Ókendur
Lag: Hans Jacob Højgaard
Týtt úr donskum: Jákup Dahl
1. Tey, ið fylgjast frá vársins tíð
og inntil grasið følnar,
kenna skulu á hvørji stund,
at kærleiki aldri kólnar,
men líðirnar grønkast hvørt einasta ár.
2. Tey, ið trúliga heyst og vár
fast líta hvørt á annað,
síggja skulu, at vermandi sól
skal fannarkava burt bræða,
og líðirnar grønkast hvørt einasta ár.
3. Tey, ið halda, at sælari hjún
á foldum livdu ei saman,
kenna skulu hvønn dag, ið fer,
at eftir er besta gmaan,
tí líðirnar grønkast hvørt einasta ár.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur í august 2009.
Av tíni stóru miskunn, Harri kæri,
í eyðmýgd eg í halgidómin fari.
Eg nígi niður her á fótskør tína
at iðra meg um miklu misgerð mína.
Eg boðorð tíni megni ei at halda,
og mína syndaskuld eg ei kann gjalda.
Tí biði eg teg, Faðir, at eg fái
alt fyrigivið her av tíni náði.
Eg líti á títt lyftisorð, ið sigur,
at fyrigeving fær hvør tann, ið biður.
Hoyr mína bøn og ber tú mína byrði
mín kæri frelsari og sálarhirði!
Tøkk, kæri Gud, at tú mær frelsu gevur,
og at mítt skuldabræv tú strikað hevur,
tá sonur tín, vár sálarhirði góði
tað huldi væl við sínum offurblóði.
Hálovaður tú himnafaðir veri,
at barn títt eg av góðsku tíni eri.
Styrk mína trúgv og halga sál og sinni,
so at eg betur góða verk títt inni.


text:
Somalia
Somalia (Somaliskt: Soomaaliya) er eitt land í Eysturafrika. Høvuðsstaður er Mogadishu, londinum hevur umleið 9 mió. íbúgvar og høvuðsmálið er somaliskt. Sjórænarar herja á havinum uttanfyri Somalia, og teir vinna milliónir av krónum uppá hetta brotsmannavirksemið.
Oyðimarkarlendið í Somalia er nógv vaksið seinastu árini. Fátækir bøndur brendu skógin at fáa dyrkilendi ella beitilendi. Teir gróðursettu ikki trø aftur, og tí gjørdu teir landið til oyðimørk og beindu fyri lívsgrundarlagið sínum.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Somalia vann sær sjálvræði frá Italia í 1960, men illa gekst at fáa frið í lag í hesum margbroytta landi, sum hevur so ríka søgu at líta aftur á.
Í 1969 tók Siad Barre forseti valdið og setti hernaðarstýri á stovn í Somalia. Í 1988 gjørdi somalska frælsisrørslan (SNM) uppreistur ímóti einræðisstýrinum. Herdeildir hjá Siad Barre bardu uppreisturin niður, men aðrir uppreistrarbólkar komu uppí, og í 1991 tóku uppreistrarlið seg inn í høvuðsstaðin, Mogadishu, og Barre flýddi til Kenja.
Í 1991 brast á herviligt borgarakríggj, ið elvdi til ræðuliga hungursneyð, og at Somalia varð syndrað stjórnarliga. Síðan borgarakríggið brast á , hava túsundtals somaliar búð í flóttafólkalegum, har tryggari er at vera, og teir fáa mat og tak yvir høvdið. ST skipaði fyri stórtøknari matvøruhjálp, men hon kom ikki fram til tey neyðstøddu, tí at ættirnar, ið kríggjaðust, rændu matvøruna. Um ein mió flóttafólk eru í grannalondunum, og tey fara valla heim aftur, fyrr enn friður er fingin í lag.
Eitt fleirtjóðaherlið við Sambansríki Amerika á odda gjørdi innrás í 1993, og vápnahvíld varð fingin í lag.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Somalia hevur í mong ár ligið at kalla í stjórnarloysi, men víðgongdir islamskir bólkar hava vunnið sær stórt vald í landinum. Kendastur av hesum bólkum er Hizbul al-Islam, ið verður hildin at hava tætt tilknýti til Al-Qaeda.
Sambært eini kanning gjørd av Transparency International í 2013 eru Somalia, Norðurkorea og Afganistan tey mest korruptu londini í heiminum. Kanningin hevur ein skala 0 til 100, har 0 sigur at almenni geirin í landinum er sera korruptur, meðan 100 sigur at hann er reinur. Av teimum 177 londunum sum eru við í kanningini eru meira enn tveir triðingar undir 50-talið. Somalia og Norðurkorea hava t.d. eitt úrslit á 8. "Øll hesi londini standa yvir fyri hóttanini vi korrupsjón allastaðni í stjórnini. Tað kann vera alt frá at deila út lokal loyvir til tað at halda lógir", sigur Huguette Labelle, stýrisleiðari í Transparency International í einum tíðindaskrivi [1].


text:
Kappingarárið 2012-13 ATLANTIC AIRWAYS KAPPINGIN
H71 - VÍF Leygardagin 22. desember kl. 18.00
faldari 5
Hoyvíkshøllin
4
ODDAGREIN
Onki eitur „forsvarligur jólafrokostur“ Til hasi, ið halda lívið vera ræðuliga meinings leyst, yvirfladiskt, tilfeldugt og ónt, sigi eg bara „jólafrokostar“. So er tað sagt, og tað hóast staturin roynir at spolera eisini hesa festligheitina... nú við Ferðslutrygd sum skutil sveini. Jólafrokostar eru feitir, tí her sleppur tú undan at vera politiskt korrektur, tú sleppur frá at hugsa um sálarveik, kreativar bíðilistar og registrerað olmussudýr, pin-kotur og puls, um búskaparkreppu, arbeiðsloysi, hungur, peda gogiskar bíbliutýðingar so ongin kennir seg sum syndara, orkufátækar og óbíligar vind myllur, kaka-arbeiðandi børn í Burkina Faso, akkurát hvar hasar báðar økologisku melónir nar, hvør lekrari enn onnur, var á tilboð, er Fair Trade-merkið nú veruliga ‘fair’, at hugsa um tíðarspillandi hóp-foreldrafundir við onkrum láturligum serfrøðingi á gosi um hvussu bú skaparvøkstur og fráveran av mammu og babba leverar vánalig børn (sum um hann og hansara ættarlið vóru so forbiið fábulagtig!), at hugsa um allar hasar avtalurnar við, ja, psykolog, psykoterapeut, psykopat ella psykiatara, ella hvussu nógv fólk doyggja, beint nú!, í Pale stina (bu-hu!). Og, tú sleppur undan at hugsa um KRIS og onnur, ið siga seg verja børn, um teirra upp funna amatør-statistikk – ósmæðin skandala, onki minni – um misbrúkt børn og hvussu pedofilar eru á hvørjum føroyskum horni og bara bíða eftir okkara gullmolum; og tú sleppur frá at hugsa um, hvat má sigast er ein lætti, at heimurin gongur undan í hita og flóðaldum um nú minni enn 100 ár orsaka av okkum og
okkara „ovurnýtslu“, skulu vit trúgva hasi trendy og flogfars-elskandi ráðstevnu-elituni, ið ger beint øvut av tí, hon sjálv prædikar, ella bara træklemmandi javnaðaristunum, ein menniskjahatandi, miserablistiskur riðil av vanlukkuprofetum mest at meta við eina vatn melón – grøn uttaná, reyð innaní (sjálvt um NULL upphiting hevur verið seinastu 16 árini samtíðis sum tað aldri hevur verið meiri CO2 enn nú, men lat fara!). Nei, jólafrokostar eru feitir, tí her sleppa vit undan at hugsa um slíkt elendigt og saman pentað fják og vrøvl, statssponsoreraða data neyðtøka og at yvirskeggið, Movember at takka, hevur mist alla sína mansligheit fyri good. Jólafrokostar eru feitir, tí vit sleppa at vera inni, drekka inni, roykja inni og tosa fúlt. Alt inni. Tað eru ikki øll, ella allir, serliga ikki tuflaðu Movember-mennirnir, ið gera sær dælt av tí, men vitaðrir nýta høvið at tosa heilt ófiltrerað um hví tað er, at hoyvíksdamur ikki altíð bera av við tær á bygd, heilt óforskammað um onnur fólkasløg og CO2, Føroya Bjór og Kjølbro, alt meðan onnur gera sítt til at finna útav, um annað enn pappír kann leggjast á kopimaskinuna. Og tí, til hasi, ið enn hava tann stóra jólafro kostin til góðar: hvat betri enn at hita upp við einum hondbóltsbraki av aðrari verð: H71 vs VÍF í Hoyvíkshøllini 6pm sharp! Eg veit, eg veit, „ikki kanna tær skrivimask inuna, áðrenn journalisturin er skotin“, men
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
3
– heilt seriøst – eg gangi nú bara útfrá, at vit vinna á Team Klaksvík á tí staði, har frisyrurnar fingu sína provinsiellu renassansu (sjá kant og lit við meira!). Um so er, og blágulu leigusoldatarnir gera bart ímóti Kyndli eftir at hava kiksað ímóti einum skilagóðum og óvurstríðshugaðum Neistaliði, tá verður finalustemningur í Hoyvíkshøllini, og tað tveir dagar fyri jóla, og fólk hava enntá frí. Eisini feilfríir lærarir. Og tað er eisini tá, H71 er best. So nógv best. Altso, ikki neyðturviliga á jólum, men tá ið um ræður. Tá ið tað kemur til skarpskeringar. Mano i mano! Ikki tí, FM-kappingin er ikki ein spurtur, men maraton. Og H71 líkt, um vit taka svarta tíðaraldurin, er tað fyrst eftir jól og nýár, at lokomotivið trúliga kemur í gongd. Tí er einki avgjørt kortini, tí H71 hevur tað við at liggja beint skeivumegin finaluplássið inntil tveir-triðingar av kappingarárinum er liðið... áðrenn liðið í álvara ressist. Hvat eisini er ein góður eginleiki. Tað er um at toppa í røttu løtu. Vit rokna við eini øgiligari mannamúgvu. Vissuliga, hetta snýr seg um at sleppa í enn eina FM-finalu, men júst hetta, at møta VÍF, eitt sigursvant og erpið felag, ein hond bóltsbygd burturav, er vorðið til nakað nokkso serligt. Eitt veruligt hondbóltsupplivilsi við
Ítróttarfelagið Hoyvík H71 Hoyvíkshøllin, Postsmoga 1067 188 Hoyvík · www.h71.fo NEVND Sunneva Jakobsen, formaður sunneva@liv.fo, 23 11 15
Men og men. Sum tit svørtu traðka á vøllin, allir sum ein klárir at stríðast og spæla fyri hvørj um øðrum, klárir at spæla hoyvíkshondbólt og vinna dystin, mugu tit gera tykkum greitt, at meiri litinskapur og strísðvilji má til enn tað, vit vitnaðu ímóti, fyrst Neistanum, lutvíst KÍF og seinast StÍF. Væl meiri. Tak StÍF-dystin, fyri ikki at siga Neista-dystin: eg havi sæð meiri passjón í eini skilsmissu-semju enn í øllum H71-liðnum tann dagin! Spælið tí meiri sum tá ið tit spældu ímóti Kyndli ella seinast ímóti VÍF, sum á pappírinum eru betri, vælsignaðir. Vit hava jú alt, tað er bara dekan ov óneyðuga svikaligt... enn. Vit vita, at til tess at vera kappingarførur við seinnameiri FM-sigri, hevur tú tørv á góðum venjingum, snildum taktikki, nørandi og ambitiøsum ungdómsarbeiði, góð um leikarum, einari ætlan, einum konsepti, einari meining, hepni og, ikki minst, leiðarum á og uttanfyri vøllin. (Og góðar áskoðarar.) H71 hevur alt hetta. Og tí koma vit á mál – tað er bara at hava eitt sindur tol og koyra lutfalsliga forsvarliga. Koyr á Hoyvík, koyr á!!!
Hallur Danielsen, kassameistari hdanielsen@sbwcargo.com, 23 96 15 René Dahl Olesen, skrivari renedo@faroeship.fo, 54 90 10 SAMSKIPARI Hallur Danielsen hdanielsen@sbwcargo.com
Gunn Ellefsen, næstformaður ge@lawfirm.fo, 59 30 40
4
latentum smásøgum. Tað tykist, at fyri at geva konsentrasjónini fullan útblástur, skal ein ávís ur broddur ella orrusta merkja dystin.
Agga Niclasen, nevndarlimur h71faldarin@gmail.com, 50 86 89
Heimasíðuumsitari Carl Herup Høgnesen carlherup@gmail.com
Anna Dam, nevndarlimur ad@lawfirm.fo, 51 90 82
Agga Niclasen H71faldarin@gmail.com
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
FALDARAUMSITARI Agga Niclasen h71faldarin@gmail.com, 50 86 89 SNIÐ, UMBRÓTING, PRENT OG LIÐUGTGERÐ Pf. Føroyaprent, www.foroyaprent.fo – svanamerktur prentlutur 541 705 MYNDIR Jan Egil Kristiansen 26 22 40 ÚTGEVARI H71
Trygg fíggjarstýring
6
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
7
LM Electric bjóðar heildarveiting innan el-innlegging, ráðgeving og projektering · · · · · ·
Jónas Broncksgøta 25 Tel 35 09 00 Fax 35 09 01 frodi@hjafroda.fo
8
El-innleggingar Ljós og talvur EDV-& telefonnet Hvítvørutænastu Døgntænastu Neyðstreymsskipanir Trygdarskipanir (ABA, ITV,AIA og ADK)
LM ELECTRIC - 100 Tórshavn - Hoyvíksvegur 53 tel 35 12 20 - www.lm.fo - lm@lm.fo
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
9
10
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
VIÐ OKKUM RØKKUR TÚ LONGRI…
FØROYAPRENT
STILASS OG LYFTUR TIL SØLU OG LEIGU
HANDILIN VIÐ TÍ FJØLBROYTTA ÚRVALINUM … www.andreasen.fo Brekkutún 7 – 188 Hoyvík
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
11
12
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
80-ini umaftur! H71 er ikki bara hondbóltur, men í tað mát ein samangroyp andi kroppur fyri Hoyvíkina. Hoyvíkin hevur, sum er, snotuliga og væl vitjaða kirkju (og gjørdi tí bróðurpartin av havnarfólki til skamma í teirra spádómi um enn eina illa vitjaða kirkju í høvuðsstaðnum), og nakað av vinnuligum fyritakssemi. Ja, og so eitt væl rikið, inkluderandi og framafýsið hondbóltsfelag. Politologar siga annars, at tvey fyribrigdi skulu til fyri at gera samfelag: fólk og kapitalur. Har má eg erklera meg rími liga samdan. Hoyvíkin hevur fólk, og fleiri eru lukkuliga í væntu (hóast ný-Malthusianarir ynskja øðrvísi), men har eru ongir handlar, eingir matvøruhandlar. Um ikki annað, tá ein handil ella tveir, ein í hvør sínum herðastahorni, ið selur mjólk, avísir og aðrar, demokratiskar neyðsynjarvørur sosum portvín. Pengar eru í forstaðnum, lots of it, men kapitalparturin er at fáa henda at virka á staðnum. Ein hornahandil, eitt posthús, vertshús ella ein klubb – ein staður, har fólk hava høvi at hittast í hurðini ella við barrina at útveksla kipsposar, sveisaraknívar ella bara telefonnummør. Sum er, er spontan samkoma smátrupul, tí væl búleikast fólk í sínum nydeligu sethúsum við sínum nydeligu damum og nydeliga innbúgvi, helst kremhvítt, men um morgunin gongur leiðin til Havnar, og eitt fjórðingssamdøgur koyra tey í hvør sínum akfari lúkst í sína privatu garasju og inn í hitan... og har verður tú verandi inntil morgunin eftir, um tú líka droppar H71 og innlitsríkar bindiklubbar og kristnimøti. Í Hoyvíkshøllini hava fólk so sanniliga høvi til at hittast og laða samfelag, men tað skal altso meiri til. Tað skulu handlar til.
14
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
Men skít! Inntil tá hevur H71 gjørt av at gera hvaðna meiri við júst henda part, har fólk sleppa at dansa, brúka pengar og hava tað stuttligt. Vit tosa 80-ini umaftur! „80-ini umaftur!“ er ikki bara fyri hoyvíkingar, yvirhøvur og aldeilis ikki. Kvøldið er minst líka væl ætlað havnafólki, vit liva hóast alt í somu kommunu, og øðrum føroyingum afturat. Vit eru, hóast alt, øll føroyingar. Tað verður lív, believe you me... Hvør minnist ikki Paulu Abdul og Straight Up, Addicted to Love hjá Robert Palmer, Rick Ashley og Never Gonna Give You Up, Bananarama við Cruel Summer... og so u-la-la, Touch Me við bringuføgru Sam Fox... YUMMI (!!!)? Vit kallar kunnu gleða okkum til lærstuttar kjólar og niður ringað prát, meðan gellurnar skulu rokna við einum minn ingarríkum túri, ið so avgjørt verður verdur at endurtaka. Vit rokna vit kjaftafult av fólki í sera-sera góðum lag. Umhvørvið verður deiliga 80arasligt, har alt er loyvt, serliga at lata seg litríkt og kiksut í og gera seg inn á oson-lagið við at brúka helvtardunk av hárspreyi. So, set KROSS við 23. februar næsta ár. Vit tosa leygarkvøld, vit tosa ársins dansiball. Vit tosa 80-ini umaftur!
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
15
Myndir: Jan Egil Kristiansen
Nú er at leggja alt fyri: vit spæla fyri svarta búnanum!
16
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
17
»Framtíðin er tryggjað«
Ein trygg framtíð við Lív Hjá Lív gert tú eitt trygt innskot í tína framtíð. Hetta er tí, at hjá okkum er tað styrkin í felagsskapinum, ið gevur tær møguleikar og fitt av peningi um hendi, tá ið tú røkkur eftirlønaraldri. Sum kundi hjá Lív ert tú í tryggum hondum. Vit geva tær eina dygdargóða og skilagóða ráðgeving, sum tekur støði í júst tínum tørvi.
www.liv.fo
18
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
Mynd: Jens Kr. Vang · Prent: FØROYAPRENT føroyaprent 314555
Hava tygum tørv á ráðgeving og hjálp til løgfrøðiligar avbjóðingar?
Bringsnagøta 21 100 Tórshavn Tlf. 311744 klett@klett.fo www.klett.fo
Bringsnagøta 21 · Postboks 62 · FO-110 Tórshavn Telefon + 298 31 17 44 · Faks FAL + 298 DAR I31 2 088 1 2 -44 2 0 1·3 www.klett.fo
19
20
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
21
Nú er einki mark
Stórformat á Føroyaprent Vilt tú prýða ella lýsa við onkrum á húsasíðu, bygningi, sølustaði, festivaløki, tónleikapalli, byggi plássi , miðbýi, messu ella aðra staðni, fært tú alt, sum tú hevur brúk fyri frá Føroyaprent. Vit hava framkomna útgerð at prenta bannarar, skelti og plakatir í øllum støddum og á ymiskt tilfar, bæði til innandura og uttandura brúk. Um tú vilt vita meira um møguleik arnar við stórformati ella bilprýði, send okkum ein teldupost á info@foroyaprent.fo ella ring 314 555.
Vit haVa bilin
22
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
www.torshavn.fo
Skapandi, mennandi, kveikjandi t 贸rsha v n a r komm un a
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
23
Leikum fagurt Til leiðarar, venjarar, dómarar, foreldur, leikarar og áskoðarar Leikum fagurt ··Hav jaligan atburð ··Royn altíð títt besta ··Vís virðing fyri øðrum ··Umboða felagið sømuliga ··Far við øðrum, sum tú ynskir, at onnur fara við tær Leikum fagurt
Ein heilsan og áheitan frá
til allar H71’arar og onnur, ið koma í Hoyvíkshøllina
D16 hava 3 lið, og øll klára seg væl
Myndir: Jan Egil Kristiansen
Psychedeliahøgur av hondbólti
26
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
Myndir: Jan Egil Kristiansen
Produkti贸nslinjan er v忙lsmurd sum aldri fyrr
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
27
HOYVÍKSHØLLIN Kl. Mánadag
06.30 07.00 15.00 15.30 16.00 16.30 17.00 17.30 18.00 18.30 19.00 19.30 20.00 20.30 21.00 21.30 22.00 22.30
Týsdag
G14/G17 G14/G17 D12 D12 D10 D10 D10 G10 G10 AA AA AA D14 D14 G17/Kvinnur G17/Kvinnur G17/Kvinnur
D12 D12 D10 D10 G12 G12 G14 G14 AA AA D14 D14 D16/D18 D16/D18 D16/D18
Deildir
Viðmerkingar
AA
Mánadag: møta kl. 18 (renniskógvar og uttan duraklæðir), týsdag: crossfit kl. 17.30, hósdag: crossfit kl. 18.30, fríggjadag: møta kl. 18.00 (renniskógvar og uttanduraklæðir)
D16/D18 D16/D18 G14 G14
G10
D12
Fyribils eru venjingarnar mánadag og týsdag. SvL hósdag kl. 19.30-20.30 og fríggjadag kl. 20.00-21.00
D10
Mánadag byrjar venjingin í Hoyvíkshøllini kl. 15.30.
KV G17
Venjarayvirlit H71 kappingarárið 2012/2013 Deild Heiti Navn AA/1.deild AA/1.deild AA/1.deild AA/1.deild AA AA D16 D16 D16 D14 D14 D14 D12 D12 D12 D10 D10 D10 D10 G17 G17 G14 G14 G14 G12 G12 G10 G10 G10 D8 D8 G8 G8 U6 Ungdóms
Høvuðsvenjari Hjálparvenjari Málmansvenjari Kroppsligur venjari Liðleiðari Hjálpari Høvuðsvenjari Hjálparvenjari Hjálpari Høvuðsvenjari Hjálparvenjari Hjálparvenjari Høvuðsvenjari Hjálpari Hjálparvenjari Høvuðsvenjari Hjálparvenjari Hjálparvenjari Hjálparvenjari Høvuðsvenjari Hjálparvenjari Høvuðsvenjari Hjálparvenjari Hjálpari Høvuðsvenjari Hjálparvenjari Høvuðsvenjari Hjálparvenjari Hjálparvenjari Høvuðsvenjari Hjálparvenjari Høvuðsvenjari Hjálparvenjari Høvuðsvenjari Málmansvenjari
G12 G12 D10 D10 D10 AA AA AA D16/D18 D16/D18 D16/D18
D14 D14 G14 G14 AA AA G17/Kvinnur G17/Kvinnur
G12/G10 G12/G10 Kyndil
Mánadag og hósdag byrjar venjingin í Hoyvíks høllini kl. 16.30. Morgunvenjingin fríggjadag er saman við G10 Hoyvíkshøllin fríggjadag kl. 14.00-15.00
U8
Umframt venjingina í Hoyvíkshøllini venja U8, bæði gentur og dreingir, í Skúlanum við Løg mannabreyt hvønn týsdag kl. 16.30-17.30
U6
Venjing hvønn týsdag kl. 17.30-18.30 í fimleikahallunum í Skúlanum við Løgmanna breyt. Byrjað verður týsdagin tann 2. oktober.
Petur Mittún Halgir Dahl Olesen Jens á Skipagøtu Snorri Patursson Lars Tornefeldt Rene Dahl Olesen Gunnar Djurhuus Bogi Davidsen Anna Dam Rógvi Sørensen Halgir Dahl Olesen Sigmundur Dahl Bogdan Florea Janet Johannesen Hallur Biskopstø Petur Mittún Jens Skipagøta Rúni Poulsen Karl Oddmar Rasmusen Fríðrikur Jakobsen Kristian Dan Sørensen Petur Martin Johansen Andor Sivertsen Rene Dahl Olesen Hallur Danielsen Tróndur Arge Tróndur Joensen Hendrik Egholm Ann Ellefsen Rúni Højgaard Høgni Olafsson Eindri Frýdal Páll Mortensen Beinta Ejdesgaard Ári Egason Dam
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
Fríggjadag
Viðmerkingar
G14 G12
Hósdag
D14/D16 D14/D16 Neistin
Deildir
D16 D14
28
Mikudag
D10/D12 D10/D12 G12 G12 U8 U8 G10 G10 ÍA
Tlf
21 82 84 54 90 10 28 03 25 22 28 14 26 62 87 54 90 10 21 90 82 27 67 04 51 90 82 25 21 19 54 90 10 27 61 31 58 15 69 21 22 11 51 76 06 21 82 84 28 03 25 21 11 11 50 83 38 27 50 74 25 02 15 29 62 60 50 71 29 54 90 10 23 96 15 31 55 57 27 26 28 23 74 10 51 56 85 26 14 15 58 56 31 27 48 04 59 72 01 72 35 52 51 20 90
Teldupost
peturmittun@gmail.com halgir@faroeship.fo jens.a.skipagoetu@skulin.fo snorripatursson@hotmail.com lars_tornefeldt.hotmail.com renedo@faroeship.fo gunnardjurhuus@gmail.com bd0206u7@skulin.fo ad@lawfirm.fo rs0504e7@skulin.fo halgir@faroeship.fo sigmundur_14@hotmail.com simoni_k_06@yahoo.com jj@atlanticon.fo hillar_1993@hotmail.com peturmittun@gmail.com jens.a.skipagoetu@skulin.fo runi@smyril-line.fo karlor@live.dk fridrikur@email.com kridazo93@gmail.com koffiann@olivant.fo andor95@gmail.com renedo@faroeship.fo had@sbw trondurarge@hotmail.com tjoensen@hotmail.com hendrik@magn.fo annellefsen@gmail.com runi_hoyvík@hotmail.com hognio@yahoo.com eindri94@hotmail.com pm3012f3@skulin.fo beintaej@hotmail.com aed@eik.fo
tÁ r Æt t sk a l v er a r Æt t
a Dvok at sk r I v stova n h a l g i r wi n t h e r Pou l s e n , a d v. Fr í ð a Pa t u rs s on , a d v. ó l a já k u p k ri s t of f e rs e n , a d v. C h ri s t i a n a n d r e a s e n , a d v. n i e l s wi n t h e r Pou l s e n , a d v. j óg v a n e . wi n t h e r Pou l s e n , a d v. e yð b j ør n l a rs e n , a d v. b i r i t a s . s a m u e l s e n , a d v.
Frúutrøð 4 · Postboks 6 · Fo-110 tórshavn teleFon: (298) 33 35 FAL35DAR I 2· 0teleFax: 1 2 - 2 0 1 3(298) 35 33 36 · www.jura.Fo 29
Mazda6
Mazda6 Premium Hatchback 2,0 Besin 155HK 17” Alu-felgur - 2-deilt klimaanlegg - Fartpilot - Armlen framman - CD-vekslari (6 stk.) Regnsensor - Tokulyktir - Koyritelda - Rustviðgerð - Metallakk
Prísur við levering kr. 298.850,-
www.mazda.fo
30
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
Føroyaprent 314555
Matstovur keypa gass og køksútbúnað
Vælkomin inn á gólvið hjá okkum … her finnur tú altíð okkurt!
frá
32
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
33
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
35
Nær kom súreplið til Føroya? Seinasta sunnudag við Faroe Ship, sjálvandi!
Góð sambond síðan 1919
36
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
Hin e l e k t r i s k i stólurin Navn Aldur
Erlendur Magnusson 14 ár
1) Hví heldur tú, at allar superhetjur eru í undirbuksum? Tí tað er bara ljótt at ikki vera í undirbuksum 2) Heldur tú, tað ber til at gráta undir vatni? Ja, tað ber altíð til at gráta, men man sær tað bara ikki undir vatni 3) Hvør AA-leikari er kulast; og hvør er løgnast? Kulast ( Sigmund, D), Løgnast ( Rúni) 4) Hvønn persón samaber tú teg onkuntíð við – í allari hemmiligheit? Ivano Balic 5) Hvat ert tú mest bangin fyri: at gera tingini rætt, ella gera tey røttu tingini? At gera tey røttu tingini 6) Nevn okkurt, bara okkurt!, sum kundi gjørt H71 og Hoyvíkina betri? Fingið eina høll afturat, so at man kundi vant oftari 7) Nevn 71 grundir til, hví tað er so stuttligt at spæla hondbólt í HoyvíkJ? Havi ikki øll svarini beint her
„Eg spæli við d14 A, mitt fyri og á bakkinum“
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
37
TEY SVØRTU TØLINI Dystaryvirlit hjá H71 í Atlantic Airways deildini
Støðan Atlantic Airways deildin
Dato
Heimalið Útilið
Úrslit Nr. Lið
Dystir V.m T.m. Munur Stig
25-27
1 KÍF
10 290 224 66 17
30.09.2012 H71 Neistin
24-23
2 VÍF
10 277 231 46 15
07.10.2012 H71 KÍF
27-31
3 H71
10 269 253 16 12 10 259 253
10 257 235 22 9
23.09.2012 Kyndil
H71
13.10.2012 StÍF
H71
31-26
4 Kyndil
04.11.2012 VÍF
H71
26-30
5 StÍF
6 10
06.11.2012 H71 T. Klaksvík 34-15
6 Neistin 10 238 252 -14 7
11.11.2012 H71 Kyndil
31-25
7 T. Klaksvík 10
18.11.2012 Neistin
H71
28-27
25.11.2012 KÍF
H71
29-21
01.12.2012 H71 StÍF
22-20
14.12.2012 T. Klaksvík H71 22.12.2012 H71 VÍF 06.01.2013 Kyndil
H71
12.01.2013 H71 Neistin
20.01.2013 H71 KÍF 03.02.2013 StÍF
H71
23.02.2013 H71 T. Klaksvík 03.03.2013 VÍF
H71
10.03.2013 H71 Kyndil 13.03.2013 Neistin
H71
23.03.2013 KÍF
H71
27.03.2013 T. Klaksvík H71 14.04.2013 H71 StÍF 20.04.2013 H71 VÍF
38
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
192 334 -142
0
LIÐINI HESUFERÐ H71
VÍF
Málmenn:
Málmenn:
1 Ári Egason Dam
Eli Muller
12 Tóraldur Kollsker
Tummas í Niðristovu Durhuus
Útileikarar:
Útileikarar:
4 Rúni Vest Højgaard
Regin Joensen
14 Sigmundur Dahl
Magnus á Rógvi
2 Rógvi Sørensen
Høgni Høgnesen
15 Sigmundur Nolsø
Joen P. Høgnesen
17 Hallur Biskupstø
Agnar Joensen
13 Bogdan Florea
Jákup A. Joensen
9 Ári Jógvansson Olsen
Andrias Eriksen
7 Bogi Gaard Davidsen
Gabriel Adetrei
5 Høgni Djurhuus
Báðrur Bimvík
6 Tróndur Arge
Martin Ritto
10 Poul Kjartan Dam
Rasmus Junker
3 Niels Viggo Niclasen
Filip Jojic
Høvuðsvenjari:
Petur Mittún
Venjari:
Jan Ottosen
Venjari:
Halgir Dahl Olesen
Hjálparvenjari:
Henrik Gerster
Málmansvenjari: Jens á Skipagøtu Liðleiðarar: Andrass Marr Poulsen, Lars Tornefelt og René Dahl Olesen
FAL DAR I 2 0 1 2 - 2 0 1 3
39
»GOTT ER AT HAVA GÓÐAN Í RÁÐUM«
YVIRI VIÐ STROND 4 · TEL 203040 · FAX 203041 · P.O. BOX 359 FO-110 TÓRSHAVN · FAROE ISLANDS LAWFIRM@LAWFIRM.FO WWW.LAWFIRM.FO JÓGVAN PÁLL LASSEN · PETUR EVEN DJURHUUS JÓGVAN E. ELLEFSEN · ANNA DAM · INGI HØJGAARD GUNN ELLEFSEN · MIMI STEINTÓRSDÓTTIR


text:
Miðlar
Samtakið ynskir at staðfesta seg sum eina opna fyritøku við mest møguligum gjøgnumskygni, og fyrispurningar frá fjølmiðlunum verða tí viðgjørdir og svaraðir skjótt og neyvt.
Tryggingarfelagið Føroyar vil fegin geva eina rættvísa og neyva mynd av virkseminum hjá felagnum og hugsanum tess. Tí leggja vit dent á atkomiligheit, neyvt og miðvíst samskifti við allar miðlar.
Umframt stjórn, hava vit fleiri lyklapersónar við serkønari vitan, ið eru klárir at úttala seg vegna felagið, tá ið tryggingarviðurskifti ella onnur økir, ið vit virka á verða umrødd alment.
Fá samband
Fjølmiðlar kunnu seta seg í samband við Eiler Fagraklett, samskiftisfólk, á efa@trygging.fo og tel 345 591, um øll miðlaviðurskifti.


text:
Antiokia
Antiokia ella í dag Antakya (grikskt Ἀvtιόxeιa, arabiskt انطاكية, Anṭākyä frá sýriskum máli: ܐܢܛܝܘܟܝܐ,) er ein býur í Turkalandi og er høvuðssæti í Hatay landslutinum í suður-Turkalandi, nærindis markið til Sýria. Borgarstjóri er Lütfü Savaş.
Antiokia var eisini ein fornur býur sum lá norðaliga í Sýria við ánna Orontes uml. 30 km frá Miðjarðarhavinum. Býurin varð grunnlagdur ár 301 f.Kr. av Selevkos I Nikator, ein av heryvirmonnunum hjá Aleksandur Mikla, í einum vøkrum og fruktargóðum øki, umgyrt norðanvert av høgum fjøllum og sunnanvert av einum slætta. Býurin var høvuðstaður í Selevkidríkinum, og fyri ikki at skilja hann frá øðrum býum av sama navni, varð hann róptur Antiokia Epidaphnes ella Antiokia við Orontes. Nú hevur býðurin mist sín fyrrverandi týdning og eitur Antakya, og liggur í turkiska landslutinum Hatay.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Antiokia var tann vakrasti asiatiski handilsbýðurin við Miðjararhavið og varð prýddur av keisarunum við marglætis bygningsverkum. Men áhaldandi jarðskjálvtar og kríggj førdu við sær, at býurin fell í órøkt. persiski kongurin Khosrau I tók býin og legði hann í oyði í 538. Býurin varð tikin av kaliffi Umar ibn al-Khattab í 637, fríðaður av bysantinarunum í 969 og kom seinni undir seljukkarnar í 1084 og undir krossfararnar í 1098. Býurin gjørdist høvuðstaður hjá normanniska fúrstanum Bohemond I sum grunnlegði fúrstadømið Antiokia, men býurin varð hertikin og lagdur í oyði av muslimunum í 1268. Til endans kom Antiokia undir turkiskt vald í 1516 og hoyrdi í osmanska tíðarskeiðnum til turkiska vilajettið (umsitingarøkið) Aleppo.
Tá Osmanska ríkið fall eftir fyrra veraldarbardaga kom býurin, saman við Sýria, undir franskt løgdømi (jurisdiksjón) frá 1919 og fram til 1938, tá Státurin Hatay varð stovnaður. Men hesin státur vardi bert frá 7. september 1938 til 29. juni 1939, tá ein umstrídd fólkaatkvøða varð hildin um samanlegging við Turkalandi, og síðan varð økið innlimað í Turkaland. Sýria metir tó Hatay at vera sýriskan landslut, og hevur ongantíð góðtikið turkisku yvirtøkuna.
Fyrsti Kristindómurin[rætta | rætta wikitekst]
Antiokia var ein høvuðsdepil hjá teim fyrstu kristnu, og býurin er nevndur í fleiri versum í Ápostlasøguni, Galatabrævinum 2,11 og 2 Timoteusbrævi 3,11. Í býnum búðu nógvir jødar og hagar fór Pætur apostul at boða jødunum evangeliið, og hann er eisini sagdur at hava sett á stovn Patriarkatið í Antiokia. Seinni komu eisini Barnabas og Paulus hagar at prædika. Tey umvendu í Antiokia vórðu tey fyrstu í heiminum ið fingu heiti 'kristin', Áps. 11,26: "Tað var í Antiokia, lærisveinarnir fyrst vórðu kallaðir kristnir".
Nógvar kristnar kirkjur og kleystur vórðu gjøgnum tíðirnar bygd í og kring Antiokia, men tá turkiski herurin tók yvir í 1939 flýddu nærum øll tey kristnu úr býnum, flestu teirra fóru til Sýria. Ortodoksa Patriarkatið í Antiokia hevur nú sæti í Damaskus í Sýria.


text:
Undirvísingarfilmur við føroyskari talu. Longd uml. 185 min.
Hesin undirvísingarfilmur er serliga gjørdur fyri, at tú skal skilja teoriina og á tann hátt klára teoriroyndina fyrstu ferð.
Filmurin gjøgnumgongur stutt øll viðkomandi evni og allar reglur við vido, 3D animatiónum og myndum. Eisini eru royndir við gjøllari gjøgnumgongd av og frágreiðingum um tær vanligastu teoriroyndum á Akstovuni.
Filmurin ger tað lætt at læra teoriina, tí tær viðgera bara tey evni, ið hava týdning fyir tína teoriroynd.
Um tú ætlar tær at klára teoriroyndina fyrstu ferð, er "TEORI VIÐ GARANTI" rætta loysnin, antin tú fert til roynd á fyrsta sinni, skalt fáa koyrirættin aftur (eftiransandi/endrtøku/koyriforboð) ella fáa tær vinnuligt koyrikort.


text:
Esperanto
Esperanto er eitt manngjørt mál, sum L. L. Zamenhof, eygnalækni í Warszawa, í 1887 gav út í bók undir dulnevninum "d-ro Esperanto". Í bókini eru mállæra, orðalistar og tekstadømi. Zamenhof legði stóran dent á bókmentaliga týdningin, og hann týddi fleiri kend verk til esperanto, m.a. eftir H. C. Andersen og Shakespeare.
Upprunaliga innihelt esperanto 900 orðarøtur, og við undanskoytum og eftirskoytum kundu fleiri enn 10.000 orð gerast burturúr hesum. Harafturat koma samansetingar. Síðani eru orðarøturnar øktar, og í dag er ikki óvanligt at gera nýggjar orðarøtur burtur úr orðum, sum eru felags kjarni í fleiri málum. Esperanto er eyðkent á tann hátt, at tað er sera reglufast, og hvør orðaflokkur hevur sína ending. Allar bendingar eru púra reglufastar og uttan undantøk. Td. ger -j fleirtal og -n hvønnfall. Herðingin er altíð á næstaftasta stavilsi. Eitt dømi:
-
-
- vidi "at síggja" (sagnorð)
- vido "sjón" (navnorð); vidoj (sjónir); la vido (sjónin); la vidon (sjónina)
- vida "sjónligt, sum hevur við sjón at gera" (lýsingarorð)
- vide "sjónliga, við sjónini" (hjáorð)
-
Føroysk lærubók í esperanto finst eftir Jeffrei Henriksen, lærara. Esperanto hevur framvegis undirtøku, t.d. hevur esperanto-útgávan av Wikipediu meiri enn 100.000 greinir (juni 2008).
Innihaldsyvirlit
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
Internetið[rætta | rætta wikitekst]
- Føroyska málnevndin hevur drúgva grein um Esperanto
- Síða við undirvísingartilfari í Esperanto
- Esperanto - Kynning á tungumáli
- Esperanto - Nákvæm málfræði
- Esperanto - Frítt námskeið
Bøkur[rætta | rætta wikitekst]
- Henriksen, Jeffrei: Esperantobókin. Læribók. Føroya Skúlabókagrunnur 1987
- Henriksen, Jeffrei: Esperantobókin II. Orðalisti / Vortaro. Egið forlag 2000


text:
Jógvan Hugo Gardar
11.12.2016 - 14:07
Tað røkist fyri at Donald Trump og hansara ráðgevarar leita eftir einum uttanríkisráðharra millum kendar vinnulívsmenn. Fyrrverandi borgarstjórin í New York, Rudy Giuliani, var ein tann fyrsti sum bleiv nevndur, og hann segði seg hava hug á sessinum. Men so hava kanningar av hansara vinnulivsvirksemi uttanfyri USA gjørt at hann neyvan er eitt gott val.
Nýliga bleiv fyrreverandi Ford-stjórin Alan Mulally nevndur sum møguligur uttanríkisráðharri. Hann var ein av toppunum í Boeing áðrenn hann gjørdist stjóri í Ford.
Nú er so enn ein toppstjóri nevndur, veit Aftenposten at siga, og hesin er ikki hvør sum helst. Rex Tillerson er stjóri í ExxonMobil, og hevur tænt hesi fyritøkuni eitt heilt arbeiðsliv. Hann er í dag 64 ára gamal.
Rex Tillerson gjørdist forstjóri í ExxonMobil í 2006, og hann hevur verið við til at gera fyritøkuna til tað børsskraettu fyritøkuna í heiminum við hægsta virði.
Hann kom inn sum forstjóri aftaná at hava arbeitt fyri ExxonMobil í Russlandi. Hetta fekk russar at geva honum heiðursmerkið Vinartign. Og júst hansara góða samband við russar kann vera tað sum fær Donald Trump at velja hann, tí mett verður at Trump kemur at leggja seg eftir at fáa betri samskifti við Vladimir Putin forseta og leiðsluna í Moskva.
Onnur nøvn sum eru nevnd til uttanríkisráðharrasessin eru millum annað Mitt Romney. Hann royndi at gerast forseti í 2012. Men hann er ikki millum teir sum ráðgevararnir og stuðlarnir hjá Trump halda er eitt gott val, skrivar E24.


text:
Tibet
Tibet (tibetanskt: བོད, kinverskt: 西藏) er ein landslutur í Fólkalýðveldið Kina. Allastaðni í landslutinum standa kloystur, og ein fjøld av fólkinum eru munkar. Landslagið í Tibet er í støðum ógvuliga vakurt, og her ganga rættiliga nógvir seyðir, jakkoksar og neyt. Hetta sæst eisini aftur í tibetanska matinum, har jakkoksakjøt, -mjólk, -ostur og -smør eru rættiliga vanlig. Tibetanski háslættin, ið fevnir um bæði Tibet, kinesiska landspartin Qinghai og partar av India, hevur nógv fjøll, men eisini stórar, slættar víddir. Miðalhæddin á háslættanum, sum viðhvørt verður nevndur ‘heimsins tak’, er hægri enn 4.500 metrar. Fleiri tibetansk tempul eru bygd inn í holur í fjøllunum. Í Tibet gerst myrkt rættiliga seint, tí Kina hevur bert eina tíðarsonu, hóast landið er so ógvuliga stórt, og tíðarmunurin millum Tibet og grannalondini beint vestan fyri markið er 2-3 tímar. Á sama longdarstigi sum Kina hevur Russland fimm ymiskar tíðarsonur.
Seinastu árini er tað blivið lættari og lættari hjá útlendingum at sleppa inn í Tibet, men kinesiska stjórnin broytir treytirnar hvørt ár. Fyri fáum árum síðani skuldu minst fýra við sama tjóðskapi fylgjast fyri at sleppa inn í Tibet. Í 2016 eru tó einastu treytirnar, at tú hevur galdandi visum til Kina, og at tú hevur eitt serloyvi at sleppa inn í Tibet. Kinesiskir statsborgarar kunnu ferðast frítt í Tibet, men tibetanarar úr Lhasa kunnu ikki fáa pass, tí Lhasa vanliga er høvuðssætið hjá Dalai Lama, tá hann ikki er í útlegd. Kinesiska stjórnin tykist halda, at um fólk úr Lhasa fara at ferðast um allan heim, kann tað gerast ein trupulleiki. Tó tykjast aðrir tibetanarar kunna fáa pass, men passið kann vera tikið frá teimum nær sum helst.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Tibet verður ofta kallað heimstekjan, tí tað er hægsta land í heiminum. Tibet er so stórt sum Grønland. Meginparturin av tí er hægri enn 2.000 metrar. Høvuðsstaðurin eitur Lhasa. Hann stendur í tí fruktabesta partinum av landslutinum, har sum teir stóru garðarnir við abrikosutrøum, fersknutrøum og súreplatrøum eru. Og ímillum garðarnar er grasgóður bøur og grønur hagi, har seyður og jakkoksar ganga á biti. Á teimum turru heiðunum býr flytifólkið. Tey hava jakkoksar og onnur dýr, sum tola væl kulda. Jakkoksin mjólkar nógva og tjúkka mjólk, og mjólkin er høvuðsføðslan hjá flytifólkinum.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Fólkið í Tibet fekk leingi frið fyri øðrum, tey høvdu sítt land, sína mentan og sína trúgv fyri seg sjálvan.
Í Tibet vaks upp ein serlig grein av buddusmuni, sum tey kalla mahayanalæran. Høvuðsmaðurin fyri mahayanalæruna eitur Dalai Lama. Dalai Lama búði í Lasha saman við einum tali av munkum.
Í 1959 tók Fólkalýðveldið Kina ræðið í Tibet og gjørdi tað til ein kinverskan landslut. Dalai Lama, sum áður hevði stýrt landinum, mátti rýma til India og býr nú har í útlegd.


text:
Louis Armstrong
Louis Armstrong (4. august 1901 – 6. juli 1971) var ein amerikanskur jazztónleikari, trompetistur og sangari.
Armstrong – ella Satchmo, sum hann eisini er kendur sum - ein møguliga tann kendasti av øllum jazztónleikarum, og sjálvt um djassur longu í 1940'num tók ein vend burtur frá stílinum hjá Armstrong, so hevur hann til allar tíðir verið høgt í metum millum tónleikarar.
Upptøkur hansara frá 1920'erne høvdu stóra ávirkan á menningina av djassinum og verður enn í dag sæddar sum nakað av tí besta djassinum, ið nakrantíð er innspælt. Hansara duettir við Ellu Fitzgerald eru klassikarar, og í 1968, tá trupulleikar við heilsuni nærum hevði støðga hansara lívsleið sum djasstónleikari, fekk hann stóra sukse við sanginum "What a Wonderful World". Hesin sangurin kann neyvan kallast jazzur, men er sera eyðkendur Armstrong-sangur við hansara positiva og optimistiska lyndi.
Lívssøga[rætta | rætta wikitekst]
Louis meinti sjálvur, at føðingardagur hansara var 4. juli 1900. Ikki fyrr enn 12 ár eftir deyða hansara, møtti rithøvundurin Gary Giddins (sum eitt nú hevur skrivað bøkur um Bing Crosby og Charlie Parker) í síni leitan eftir rótum Armstrongs, ein prest í einari grannasókn, sum vísti honum, at tað í tí lokalu kirkjubókini var nevndur ein Louis Armstrong, sum var føddur 4. august 1901. Tað vísti seg, at lítli Louis var skrásettur í sóknarkirkjuni hjá arbeiðsgevaranum hjá mammu hansara. Hesin upplýsingur kom við í bók Giddins, sum hevur heitið "Satchmo – the Genius of Louis Armstrong" og kom út í 1988. Dagurin 4. august 1901 hevur líka síðan verið góðtikin av Armstrong-granskarum, sum føðingardagurin hjá Louis Armstrong.
Sangir[rætta | rætta wikitekst]
Niðanfyri síggjast nakrir av kendastu sangunum, ið Armstrong framførdi:


text:
Eingin lóggáva fer at verja oyruni
politikkur22-12-2016 - 16:40 - Jóanis Nielsen
"Eingin lóggáva er á økinum og ætlanin er heldur ikki at gera nakra lóg.” Tað sigur Sirið Stenberg, landsstýriskvinna í svari til fyrispurning frá Helga Abrahamsen úr Sambandsflokkinum, sum spurdi um reglur fyri ljóðstyrki á almennum støðum.
Helgi Abrahamsen vildi hava at vita, um nøkur lóg er fyri, hvussu harður tónleikur kann verða spældur á almennum støðum, bæði innandura og uttandura, men sambært svarinum frá landsstýriskvinnuni er eingin lóggáva á økinum. Tó er ein kunngerð lýst, sum í serligum førum kann gevur bý- og bygdarráðum ávísa heimild, um so er at óljóð er til álvarsligan ampa fyri fólk í búgva nærhendis. Tað vil við øðrum orðum siga, at eingin avmarking er fyri ljóstyrkini á sjálvum staðnum, so leingi sum tað ikki órógvar grannalagið.
Sirið Stenberg vísir á, at tað er kommunustýrið, sum er myndugleiki á økinum, og kann geva boð um ábøtur, ella, um so skal vera, banna virkseminum, um tað verður mett at vera til álvarsligar ampar fyri grannar. Hon upplýsir eisini, at í løtuni verður ikki arbeitt við at áseta nærri reglur fyri hetta økið.


text:
Jóhanna Sigurðardóttir
Jóhanna Sigurðardóttir (f. 4. oktober 1942 í Reykjavík) er forsætisráðharri í Íslandi. Jóhanna Sigurðardóttur úr íslendska Javnaðarflokkinum, Samfylkingini, var forsætisráðharri í Íslandi og leiðari av samgonguni, sum hevur fingið heitið "bjarginarstjórnin" frá árinum 2009 til 2013. Jóhanna hevur áður verið almannaráðharri. Hon er fyrsta kvinna, sum er stjórnarleiðari í Íslandi. Ísland hevur tó, áður havt kvinnu sum forseta, Vigdís Finnbogadóttir.
Jóhanna Sigurðardóttir starvaði áður sum flogterna og er gift íslendska rithøvundinum Jóninu Leósdóttur. Hon er samkynd, og sum slík eisini heimsins fyrsti samkyndi stjórnarleiðari, ið livir opið sum samkynd. Jóhanna hevur verið almannaráðharri í tveimum umførum, og hon er kend fyri arbeiði sítt, fyri at bøta um korini hjá rørslutarnaðum, eldri og kvinnum, sum hava verið fyri yvirgangi.


text:
Tórshavnar kommuna hevur tveir norðurlendskar vinabýir, og ein norðurlendskan og ein skotskan samstarvsbý. Umframt er Tórshavnar kommuna við í norðurlendska høvuðsstaðarsamstarvinum.
Vinabýir kommununnar eru Nuuk í Grønlandi og Reykjavík í Íslandi. Hetta vinabýarsamstarv fatar serliga um vinnulív og mentan. At menna hetta samstarv er settur á stovn Grunnurin Nuuk-Reykjavík-Tórshavn.
Tórshavn hevur tveir samstarvsbýir, sum eru Stavanger í Noreg og Aberdeen í Skotlandi. Hetta samstarvið fatar somuleiðis serliga um vinnulív og mentan. Stovnaður er Grunnurin Aberdeen-Tórshavn, hvørs endamál er at fremja samstarv og fatan býanna millum.
Tórshavnar kommuna er eisini við í norðurlendska høvuðsstaðarsamstarvinum, sum umfatar høvuðsstaðirnar Nuuk, Reykjavík, København, Oslo, Stockholm, Mariehamn og Helsinki. Regluliga verða ráðstevnur hildnar, har viðurskifti, sum býirnir hava til felags og samstarva um, verða viðgjørd.