text:
Tíðindaskriv
21.03.2018 - 09:46
Tíðindi > Vinna & Tøkni > Byggivinna
Tríggir undangongumenn innan føroyska verkfrøði, Heini Olsen, Páll Mikkelsen og Hans Biskopstø vóru um vikuskiftið valdir til heiðurslimir í Føroya Verkfrøðingafelag. Hesir tríggir stovnanu, saman við øðrum, felagið fyri 50 árum síðani.
Teir eiga mangar varðar eftir seg kring landið, og hava teir verið við til at byggja landið upp til tað samfelag, vit kenna í dag. Felagið heiðraði teir við gávu, ið er gjørd á Grótvirkinum í Skopun.
Verkfrøðingafelag Føroya helt aðalfund leygardagin har upp móti 30 limir vóru møttir.
Á aðalfundinum ynsktu Michael Thomsen og Kári Lamhauge ikki at verđa afturvaldir í nevndina, og í teirra stað vóru valdar Maria Chun Nielsdóttir og Súsanna Berg.
Leon Smith, ið hevur verið formaður seinastu árini, ynskti ikki at halda fram sum formaður.
Eftir aðalfundin skipaði nevndin seg. Arni Petersen er formaður, Maria Chun Nielsdóttir næstforkkvinna, Fríðrik Heinesen skrivari, Jákup Mørkøre kassameistari og Leon Smith nevndarlimur. Bjarni Petersen og Súsanna Berg eru tiltakslimir.
Nevndin í Føroya Verkfrøðingafelag. Frá vinstru Jákup Mørkøre, Súsanna Berg (tiltakslimur), Fríðrik Heinesen, Arni Petersen, Leon Smith og Maria Chun Nielsdóttir.


c: text/html

text:
Týsdagin kl. 18 verður bjóðað til jólahugna í "Mullers-húsi", sum er eitt gróthús á keiøkinum á Skála. Barnakórið í Meinigheitshúsinum á Skála fer at syngja jólasangir. Barnakórið hevur júst tikið upp eina fløgu við 12 sangum, sum verður seld í sambandi við tiltakið. Sangir av fløguni verða eisini at hoyra.
Ein áhugabólkur hevur tikið stig til hetta hugnaliga jólatiltak, sum eisini var í fjør og eydnaðist sera væl. Hugnaligu gomlu húsini eru pyntað við ljósperum uttan og jólapynti innan. Høvi verður at keypa ein drekkamunn við vaflum afturvið.
Ágóðin av tiltakinum fer til barnakórið. Í barnakórinum eru 25 børn. Tey venja hvørja viku og fara m.a. at syngja í kirkjuni á jólum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Ferðastuðul til lesandi lækkar
Ferðastuðulin til lesandi lækkar úr 2.400 krónum niður í 1500 krónur á nýggjárinum, men samstundis fáa tey ið lesa hægri lestur lestrarstuðul í allar 12 mánaðir í árinum, Tað er ein mánaði meira enn nú.
Ein meiriluti í Trivnaðarnevndini mælir løgtinginum til at samtykkja uppskotið um broyting í stuðulsupphæddunum, sum Rigmor Dam, landsstýriskvinna, legði fyri løgtingið.
Meirilutin í Trivnaðarnevndini, umboðini hjá samgonguni, vísa á, at í 2016 fingu stakir uppihaldarar 12. stuðulsmánaðin, og lesandi á hægri lestri fingu 500 krónur meira um mánaðin í studningi.
Studning alt árið
Við hesum uppskotinum fáa øll lesandi á hægri útbúgvingum og á styttri vinnuførleikagevandi útbúgvingum studningin til livikostnað útgoldnan í juli, sum áður hevur verið undantikin.
Tað vil siga, at tey lesandi fáa eftir uppskotinum eisini lestrarstuðul í 12 mánaðir, so leingi útbúgvingin varir - t.v.s. ikki juli mánað, tá ein útbúgving endar í juni. 12. mánaðin fevnir eisini um lestrarlán.
Mánaðarligi stuðulin verður við broytingini 4.315,00 kr. og lestrarlánsupphæddin í mesta lagi 2.419,00 kr. um mánaðin.
Bjørn Kalsø vísir í sínum minnilutaáliti á, at hann tekur undir við at hækka stuðulin, men tekur ikki undir við at lækka ferðastuðulin.
Jógvan á Lakjuni tekur støðu til uppskotið í tingsalinum.
Samsvarar við galdandi ferðaseðlaprísir
Tá uppskotið varð lagt fram, varð upplýst, at landið sparir 1,7 milliónir krónur um árið, tá ferðastuðulin lækkar. Men tað kostar umleið 5 milliónir krónur at rinda stuðul í 12 mánaðir.
Upplýst varð eisini, at ein ferðaseðil aftur og fram til Danmarkar nú kann keypast fyri góðar 1200 krónur.
Broytingin í ferðastudninginum uttanlands hevur við sær, at upphæddirnar til lesandi og børn teirra lækka, men kortini samsvara við galdandi ferðaseðlaprísir til lesandi.
Uppskotið fær aðru viðgerð á seinni fundi, upplýsti løgtingsformaðurin.
Sí eisini


text:
Orð: Lina Sandell
Lag 1: Ralph E. Hudson
Lag 2: Andrew Thomsen
Týtt: Victor Danielsen
Upprunaheiti: Det blir något i himlen för barnen att få
1. Tað er nakað í Himli hjá børnum at fá,
tey, sum elska sín frelsara her;
bæði krúnur og gullhærpur fáa tey tá,
og ein klædning, sum snjóhvítur er.
Niðurlag: Har er nakað at fá, har er nakað at fá,
har er nakað hjá børnum at fá;
í tí himmalska stað eru øll altíð glað,
har er nakað hjá børnum at fáa.
2. Tey á gullgøtum ganga og syngja so glað,
millum einglar í ljósinum har;
Jesus sjálvur er hjá teimum, minnist til tað,
hann, sum syndir og straff teirra bar.
3. Har við borðið hjá Gudi, har sita tey øll,
fáa nýtt vín og livandi breyð;
Harrin Jesus er ljós í tí himmalsku høll,
eingin pína er har, eingin neyð.
4. Ja, tey fáa sær vatn av tí livandi flóð,
eta fruktir av lívstrænum við,
og um Jesus tey syngja eitt gleðiligt ljóð,
og hann gevur teim ævigan frið.


text:
Jan Müller
25.10.2017 - 11:38
Við 62 ára aldur kann samtaksstjórin í Statoil, Eldar Sætre fara frá við fullari pension. Men so verður ikki. Stjórin í Statoil hesi seinastu árini ætlar sær at halda fram í hesum eina tí týdningarmiklasta stjórasessinum í Norðurlondum skriva norski miðlar. Tað er eftir áheitan frá stýrinum í Statoil, at Eldar Sætre hevur gjørt av at halda fram. Tað hevur eydnast honum at fremja fleiri týðandi broytingar í hesum risastóra felagnum, sum í dag telist millum tey størstu í Europa. Hann hevur staðið á odda fyri felagið í eini sera torførari broytingartíð. Hann verður eisini mettur at vera tann rætti til at leiða fyritøkuna, nú arbeitt verður fram ímóti at gera felagið til eitt meira fjøltáttað orkufelag, har varandi orka gerast ein støðugt meira týðandi partur. Hetta heldur Jon Erik Reinhardsen, formaður í stýrinum hjá Statoil.
Sætre sigur seg vera sera væl nøgdan við gongdina hesi árini hann hevur staðið á odda fyri felagið. Nú Eldar Sætre heldur fram veksur grundlønin til 8,8 mill. kr. um árið.
Statoil, sum Sætre nú fer at stjórna víðari, var eitt tað mest virkna oljufelagið í leitingini í Føroyum. Felagið var við til at bora fýra av teimum níggju brunnunum, sum vórðu boraðir í tíðarskeiðnum frá 2001 til 2014. Og var tað undir leiðslu av Helge Lund. Sætre tók við í 2015, tá Statoil hevði latið seinasta leitiloyvi á føroyska landgrunninum innaftur. Eisini segði felagið øllum starvsfólkunum upp og lat skrivstovuna í Havn aftur. Fyri felagið var tað eitt vónbrot ikki at finna olju og gass í rakstrarverdum nøgdum í føroysku undirgrundini, eftir at hava brúkt fleiri mia. kr. til leitingina.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Avgusturin kennir seg innistongdan
Tak niður
Alt bendir á, at stóri avgusturin, sum seinastu dagarnar hevur svomið runt norðalaga í Sundalagnum kennir seg innistongdan og tí ikki rýmir út úr økinum og út í opið hav.
Tað heldur froskmaðurin Jens Mortan Rasmussen, sum sunnudagin - saman við Bergi Mikladal - gjørdi eina roynd at fáa undirvatnsmyndir av stóra avgustinum, sum er eftir í Sundalagnum.
Hvalurin, sum lá strandaður við Nesvík, liggur nú deyður við Norðskála. Náttúrugripasavnið ætlar at bjarga rovunum av stórhvalunum upp á land við Áir, sigur Bjarni Mikkelsen, lívfrøðingur
Sí eisini


text:
Torført er at meta um nágreiniliga tørvin á arbeiðsmegi í Føroyum. Umframt sjónliga tørvin er lítið at ivast í, at tað eisini er ein fjaldur tørvur. Helst halda fyritøkur seg aftur við t.d. at bjóða uppá arbeiði, tá tær ikki vita, um tær kunnu fáa neyðuga arbeiðsmegina til uppgávuna.
Tað ger tó støðuna munandi betri, at tað við eini undangóðkenning nú ber til at fáa útlendingar úr ES-londunum lættari inn til Føroya.
Hetta er tó ikki nokk. Kapping um arbeiðsmegi er ikki bert í Føroum, men eisini í øllum okkara grannalondum. Hava vit strangara treytir enn grannalondini, so eru vit aftast í røðini um kapping um arbeiðsmegina, og hetta kann kosta okkum dýrt. Vit eiga framhaldandi at vera var við, at neyðugt er at seta við, eisini í Føroyum. Sum vit væl vita, so er føroyski arbeiðsmarknaður opin, og føroyingar yvirhøvur flyta seg lættliga eftur nýggjum størvum – eisini um líknandi størv eru at fáa í Føroyum.
Tað er altíð trupult at meta um tørvin á arbeiðsmegi, men tað hevur týdning, at føroyskir arbeiðsgevarar ikki bara skulu dúva uppá útlendska arbeiðsmegi. Hóast útlendsk arbeiðsmegi er vælkomin og tiltrongd, so hevur hetta málsligar, mentanarligar, útbúgvingarligar og aðrar avbjóðingar við sær.
Harafturat verða reglurnar fyri útlendska arbeiðsmegi herdar, um arbeiðsloysið fer upp um 3,5 %. Í løtuni eru reglurnar nøktandi, men arbeitt eigur at verða fram móti, at skipanin, sum er galdandi í løtuni, verður galdandi uttan mun til arbeiðsloysi.
Vit eiga eisini framhaldandi at leggja okkum eftir at skipa okkum soleiðis, at tað er áhugavert og spennandi at starvast á føroyska arbeiðsmarknaðinum. Tí tørvurin minkar og vaksur sum tíðir fara, so er næstan altíð onkur vinnugrein, sum hevur tørv á serligum førleikum – frá føroyingum ella útlendingum.
Ein týdningarmikil partur av hesum er, at føroyski arbeiðsmarknaðurin verður javnsettur við arbeiðsmarknaðirnar kring okkum. Vit eiga at hava ein opnan arbeiðsmarknað úteftir og inneftir – altíð. Tí hóast tørvurin ikki altíð er sjónligur, er lítið at ivast í, at hann er har – fyritøkur læra seg bara at handla soleiðis, at tær ikki koma í trupulleikar.


text:
Fyrsta oktober fara katalanar á fólkaatkvøðu um loysing frá Spania. Harðenda mótstríðið hjá sponsku myndugleikunum móti loysingarfólkinum í Katalonia, er sum afturljóð úr gamla fasistaveldinum, ið gjørdi, at Katalonia taldist millum mest kúgaðu tjóðirnar í heiminum.
Brandar Heðinsson hevur skrivað,
Níggjutúsund spanskir politistar ganga á hesum døgum í gøtunum í Katalonia – sekstúsund aðrir eru klárir at hjálpa, um fólkaatkvøðan verður hildin. Mesta av valdinum, sum heimastýrið í Katalonia hevur havt, hava sponsku myndugleikarnir avtikið, samstundis sum fleiri loysingarpolitikarar eru settir í varðhald av sponsku løgregluni.
Spanska hernaðarvaldið hevur boðað frá, at fleiri vatnkanónir og onnur hernaðarútgerð eru ávegis úr Spania og verða klár at nýta ímóti einum og hvørjum, sum hóast alt ætlar sær á val. Fólkaatkvøðan hin 1. oktober er hin fjórða royndin at halda eina demokratiska fólkaatkvøðu síðan 2014.
Fjórða royndin at atkvøða síðani 2014
Í novembur 2015 varð ein óbindandi fólkaatkvøða hildin, hóast mótstøðu frá sponksu myndugleikunum, har luttøkan á atkvøðuni var umleið 2 milliónir. Atkvøðan vísti ein greiðan meiriluta á umleið 80% fyri at stovnanseta tað katalanska tjóðveldið
Spaniólar hava annars erpað sær av teirri óvanliga góðu demokratisku gongdini í landinum, síðan fasistavaldið fall í 1975. Hóast frælsisbólkar sum ETA hava ført eitt vápnað fullveldisstríð móti Spania, hava myndugleikarnir í Madrid kýtt seg fyri at fáa ymisku tjóðirnar, sum liggja undir Spania, at trívast. Millum annað við at viðurkenna ymisku málini, gevast við statsskipaðu hópdrápinum av tjóðskaparfólki og við at lata ymisku londunum eitt ávíst heimastýri.
Men nógv óttast núverandi gongdina, sum minnir fólk á ræðuleikarnar, tá ið fasistaveldið við Fransisco Franco á odda bannaði katalanska málinum, avtók lokalu myndugleikarnar og forfylgdi og týndi túsuntals av øðrvísi hugsandi fólki.
Hóast ákærur um brot á katalanska fólkarættin, roynir høgra-stjórnin í Madrid at rættvísgera framferðarhátt sín við at vísa á, at fólkaatkvøðan er ímóti sponsku grundlógini, og at spanski hægstirætturin hevur fordømt hesi fullveldisroynd. Handtøkan og forfylgingin av loysingarfólki í Katalonia er tískil ikki ódemokratisk, siga myndugleikarnir, men ein roynd at verja fólkaræðið í Spania við at nokta katalonum møguleikan at velja loysing. Hetta er helst uttanumtos, og veruleikin er helst heldur tann, at Spania ikki vil lata økið og valdið frá sær. Katalonia er hin ríkasti parturin av spanska Iberia, og katalanska fullveldið fer harvið at fáa stórar avleiðingar við sær fyri spanska búskapin. Í landspartinum búgva 16 prosent av sponsku tjóðini, og tey standa fyri 19 prosentum av sponsku bruttotjóðarúrtøkuni (BTÚ).
Fólkaatkvøða við ella uttan spanskt samtykki
Vandi er fyri, at um katalonar loysa, so vantar lítið í, at aðrir iberiskir landslutir fara sama veg, eitt nú Baskaralandið, og tað ræðir óivað eisini spanskar myndugleikar. Imperialistaveldið sum fyrr ráddi yvir heimspartum, stríðist nú fyri at varðveita valdið á evropeiisku hálvoynni, sum Spania seinastu mongu árini hevur býtt við Portugal. Men óansæð hvat spaniólar eru klárir til ella ikki, eru loysingarfólkini í Katalonia klár til at taka við valdinum í egnum landi. Fólkaatkvøðan, leggur katalonska sjálvstýrisstjórnin áherðslu á, verður hildin: við ella uttan spanskt samtykki!
Veljarakanningar hava víst meiriluta fyri at varðveita sambandið við Spania, men nú byrja vend at koma í, so meiriluti er fyri loysing, ímeðan 1. oktober nærkast í hvørjum. Brennandi spurningurin er, hvussu vallutøkan fer at verða á fólkaatkvøðuni. Hevur spanska hjáveran stygt veljarar burtur, ella fer øll spanska mótstøðan at eggja fleiri loysingarfólkum á val?
Fullveldisflokkarnir eggja fólki at fara á val, og fótbóltsliðini F.C Barcelona, Espanyol og Girona mæla somuleiðis øllum til at fara á fólkaatkvøðu og velja loysing. Spanski atburðurin í Katalonia hevur elvt til altjóða rumbul, og spanska miðstaðarstjórnin fær nógvar atfinningar frá fólkaræðisligum felagsskapum, loysingarflokkum og ikki minst frá Føroya Skipara- og Navigatørfelag. Ótti er fyri at stríð veruliga kann taka seg upp og í ringasta føri føra til, at spanska uppíblandingin kann kosta mannalív.


text:
Áki Bertholdsen 16.04.2018 (08:09)
Brek forðaði ferðsluni við Leynatunnilin
Síðstu nátt varð ferðslan, sum skuldi ígjøgnum Leynatunnilin, tarnað eina góða løtu, tí at sjálvvirkandi bummurin fekk eitt brek. Brekið elvdi til, at hann fór fyri í heilum, so at bilarnir fingu ikki koyrt, men Løgreglan sigur, at fólk frá Landsverkið komu á staðið og fingu rættað brekið.
Annars sigur Løgreglan, at tað hevur verið nógv fólk í býnum um vikuskiftið, men at tað, sum heild, hevur verið friðarligt
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
So var fyrsti partur av lyst sendur í sjónvarpinum. Ein mentanarsending hvørt fríggjakvøld eftir Dag og Viku, har Finnur Koba er vertur og klippari, Hallur Thomsen filmar og Petra E. Mikkelsen ger grafikkin.
Trý fólk, sum lystiliga dekka listina í eitt korter ella so, í kvøld sekstan minuttir. Fantastiskt.
Men fyrsta, ið slær meg, er hvussu nógvir blankir deyðir flatar eru í øllum skrivstovum í allari verðini. Tað er mín ræðsla, tá eg skal taka eina mynd á eini skrivstovu, skúlastovu ella bókasavni. Øll rúm eru frá skaparans, tað er arkitektsins, hond so kalliga fløt, at eg sjálvur fari beinanvegin at leita eftir urtapottum og øðrum kitsj at fjala stranga arkitekturin, ið eisini gongur undir navnini Scandinavian design.
Men tá Hallur zoomar inn á Koba, og vit bara síggja vinnulívið í Norðragøtu aftanfyri, tá síggi eg tað, sum er uppaftur ljótari. Tað er sum at sigla inn á Klaksvík og Tvøroyri. Tað ber ikki til at siga, at bygningarnir venda reyv, tí tað er ein organiskur likamspartur, nei hetta er ein hvítur flati, ið er sum at ganga á inlandsísinum, bara uppeftir, púra eindimensiónalur. Her er eingin vælkomin.
Tí er tað ein hugvekjandi avbjóðing, at kjakevnið, sum Koba kastar út í fyrstu sending er Nykurin á Vatninum har vesturi, har tey ikki kunnu semjast um tvey nøvn, og tí brúka eitt triðja. Eg haldi borðflatarnar og húsaveggirnar vera munandi størri kitsj. Soleiðis kann eitt kjakevni festa í eitt annað. Frálíkt.
Og so var tað hugvekjandi at hoyra ein útlending, sum hevði lært seg føroyskt. Tað er altíð hugtakandi, tá fólk læra seg nakað, sum gevur lítla globala nýttu og enn minni meining eftir vanligum handilsligum máti og máli. Tá er tað, allar helst, av hjarta og ongum øðrum. Nemandi.
Og so er tað hatta við nýggjárskonsert. Í mínum hugaheimi er ein og hvør nýggjárskonsert, hvar hon so er í øllum heiminum, tað bera kitsj. Men eitt fornøjiligt kitsj. Gamaní við onkrum nýggjum, men í høvuðsheitum forútsigiligt hvørja tí einastu ferð. Tað er væl saktans grunddefinitiónin av kitsj.
Men Jens L. Thomsen dró saman um og klæddi nýbygdu kommunuhúsini í ljós og ljóð meðan myrkrið lá. Fantastiskt.
Besta við eini mentanarsending er at hon, umframt at hava eina greiða grafiska innanrútmu, er afturvendandi. Tað gleði eg meg til. At hon bara er eitt korter og telur so fá framleiðslufólk, er ein public service avbjóðing av teim allar sjáldsamastu. Men í kvøld lukkaðist teim trimum undir ábyrgd Barbaru at fáa avmálda fongin í land og væl hagreiddan. Einfalt, greitt og staðbundið, men tó við greiðum listaligum boðum um gott og minni gott.
Frálíkt fyrsta lystakast.


text:
Arbeiðarafeløgini og Føroya Arbeiðsgevarafelag hava í kvøld gjørt semju um nýggjan sáttmála, sum m.a. merkir, at arbeiðsfólk fáa meiri løn, hægri viðbót fyri starvsaldur, ásetingar um órímiliga uppsøgn og sættu frívikuna. Vit fegnast um eina veruliga lønarhækking, og at feløgini hava betra sáttmálan á fleiri økjum, siga forfólkini í arbeiðarafeløgunum.
Í kvøld gjørdu arbeiðarafeløgini og arbeiðsgevarafelagið tvey ára semju um nýggjan sáttmála, sum fær gildi frá 1. mai. Grundlønin hækkar 6,55 kr. samanlangt fyri 2 ár. Í miðal hava arbeiðsfólk fingið eina lønarhækkan á 8,25 kr. Grundlønin verður frá 1. mei 128,94 kr og 132,24 kr frá 1. mei 2019.
Viðbøturnar fyri starvsaldur hækka eisini. Fyri 3 ára starvsaldur er hækkingin 1,25% upp í 2,5%, 5 ára starvsaldur hækkar til 3,5% , 7 ára starvaldur hækkar til 4%, 9 ára starvsaldurin hækkar til 5% og 11 ára starvsaldurin hækkar til 6,25%.
Vit eru ógvuliga fegin um at viðbøturnar fyri starvsaldurin hækka. Á henda hátt fáa vit styrkt tey, sum hava arbeitt leingi innan sítt øki. Hetta er ein lønarhækking, sum viðurkennir royndirnar og førleikarnar hjá fólki, og tað meta vit vera rætt. Eisini er týdningarmikið fyri okkum, at vit fáa eina skipan við starvsaldri, sum minnir um aðrar sáttmálar á arbeiðsmarknaðinum, vísa Arbeiðarafeløgini á.
Fyri eitt arbeiðsfólk, sum hevur hægsta starvsaldur, merkir semjan eina lønarhækkan á 18.400 kr um árið í 2019 í mun til verandi sáttmála, og tað er ikki heilt galið, siga forfólkini í arbeiðarafeløgunu.
Órímilig uppsøgn
Vit eru ótrúliga fegin um, at tað hevur eydnast okkum at fáa ásetingar um órímiliga uppsøgn við í sáttmálan. Eisini hevði tað týdning fyri okkum at hækka viðbótina fyri skiftivaktina, sigur Georg F. Hansen, sum er formaður í Føroya Arbeiðarafelag.
Feløgini hava í semjuni fingið ymsar ábøtur í sáttmálan. Eitt nú hava feløgini fingið rætt til sættu frívikuna, greiðari ásetingar um matarsteðgir, ásetingar um týdningin av upplæring, eftirútbúgving og skeið – og hvussu hetta verður samsýnt. Umframt hetta inniheldur semjan ymiskar aðrar ásetingar um eldrapolitikk.
Bussførarar og hotellsáttmálin
Umframt vanliga sáttmálan er eisini gjørd semja um bussførarasáttmálan og hotellsáttmálan. Í nýggja hotellsáttmálanum er tað serliga eftirlønin sum hækkar samsvarandi nýggju pensjónsskipanini, áseting er um tilkallivakt og um matarsteðg.
Arbeiðarafeløgini umboða uml. 6.500 løntakarar um alt landið.
Kelda: www.haf.fo


text:
Viðtøkur fyri Føroyingafelagið í Mið– og Vesturjyllandi
§
1. Navn felagsins er ”Føroyingafelagið í Mið-og Vesturjyllandi".
§ 2. Felagið varð stovnað 27. oktober 1993.
§ 3. Endamál felagsins er at savna føroyingar til gaman og álvara. Høvuðstátturin skal vera, at øll kunnu møtast, óheft av
politikki ella átrúnaði.
§ 4. Rætt at gerast limur í felagnum hava fólk, ið eru fylt 18 ár og kunna lúka tær
treytir, at:
- tey eru fødd ella uppvaksin í Føroyum
- tey
eru í ætt við ella í hjúnarlagi við føroyingar
- tey á annan hátt hava tilknýti til ella hava serligan áhuga
fyri Føroyum
- aðalfundurin ger av, um onnur kunna gerast limir.
§
5. Felagið verður stýrt av eini seksmannanevnd. Felagið verður myndað av formanninum og kassameistaranum, sum hava undirskrivingarrætt í dagliga virki felagsins. Tó verður felagið stýrt
av allari nevndini í málum av størri týdningi, sum t.d. keyp, sølu,og upptøku av láni. Um ikki 6 nevndarlimir kunnu veljast, kann felagið verða stýrt av eini 3, 4 ella 5 mannanevnd.
À hvørjum árið verður roynt at fáa tali á nevndarlimun upp aftur á 6. Nevndin skipar seg við formanni, næstformanni, skrivara og kassameistara. 3 nevndarlimir eru á vali óstøk
ár og 3 støk ár. Tveir tiltakslimir verða eisini valdir á aðalfundinum. Minst fýra føroyingar skulu sita í nevndini og formaðurin skal vera føroyingur.
§ 6. Roknskaparárið er frá 1. januar til 31. desember. Til at grannskoða roknskapin verða tveir grannskoðarar valdir í tvey ár, soleiðis at ein er á
vali annaðhvørt ár. Grannskoðarin kann ikki vera nevndarlimur.
§ 7. Uppskot kunnu verða løgd fram á aðalfundinum, men
uppskot til lógarbroytingar skulu vera nevndini í hendi í seinasta lagið 2 vikur áðrenn aðalfundin. Uppskot til lógarbroyting kunnu bert samtykkjast, um ¾ av teimum frammøttu limunum atkvøða
fyri. Boða verður til aðalfundar við lýsing á/í teimum sosialu miðlunum/email limir 3 vikur áðrenn.
§ 8. Aðalfundurin, íð er hægsti mynduleiki felagsins, verður hildin einaferð um árið í fyrsta ársfjóringi við hesari dagsskrá:
1. Val av fundarstjóra (orðstýrara)
2. Formaðurin greiður frá
farna ári
3. Kassameistarin leggur fram grannskoðaðan roknskap
4.
Viðger av innkomnum uppskotum
5. Ásetan av limagjaldi
6. Val av nevnd
og tiltakslimum
7. Val av grannskoðara
8. Ymiskt
§ 9. Eykaaðlfundur kann verða hildin um formaðurin ella 3 nevndarlimir halda hetta vera neyðugt. Somuleiðis kann eykaaðalfundur verða hildin, um ein fimtingur av limunum skrivliga
boða nevndini frá, 14 dagar áðrenn.
§ 10. Limagjaldið skal gjaldast í seinasta lagi 31. januar. Limir, ið ikki hava goldið
til tíðina, verða strikaðir fyri restina av roknskaparárinum. Um limir hava børn undir 18 ár, skulu børnini ikki gjalda limagjald, men eru limir við ongum atkvøðurætti.
§ 11. Felagið kann verða niðurlagt, um ¾ av limunum eru til staðar á aðalfundinum og tveir triðingar av teimum frammøttu atkvøða
fyri.
§ 12. Um treytirnar í § 11 ikki kunnu lúkast, kann eykaaðalfundur setast ein tíma seinni. Her tekur vanligur meiriluti endaliga
avgerð.
§ 13. Um felagið verður niðurlagt, skal allur reiður peningur verða standandi í tvey ár -og tann seinast sitandi nevndin
tekur støðu til, hvat síðani skal henda við ognunum.
§ 14. Hesar viðtøkur eru galdandi frá 10.03.2018.


text:
Brooke Foss Westcott (1825-1901) og Fenton John Anthony Hort (1825-1892) vóru teir báðir Ensku “lærdu”, sum framleiddu tann korrupta Grikska tekstin undirliggjandi allar nútíðarligar bíbliu-perVersjónir. Yvirráðandi ávirkanin hjá hesum báðum monnunum á endurskoðanarnevndina av 1871-1881 er grundin til ta korruptión, sum vit hava í dag í nútíðarligum umsetingum øllum.
(Um tú heldur, at “New King James” bíblian (NKJV) er ein røtt King James Bíblia (KJV), so hygg at NKJV traktatini undir “pdf slóðir”, og tú vilt heilt víst síggja øðrvísi uppá tað aftaná).
Bíbliutrúgvandi eiga at hava nøkur ting í huga, tá ið tosað verður um hesar báðar menninar.
Eftirfylgjandi upplýsingar eru væl prógvaðir í bókini “Final Authority” eftir William Grady, og í “New Age Bible Versions” eftir Riplinger.
- Tilsamans útgera “The Life and Letters of Brooke Foss Westcott” og ” The Life and Letters of Fenton John Anthony Hort” yvir 1800 síður. Ein persónligur frelsuvitnisburður verður ongantíð givin av hvørgum teirra, og Jesu navnið er at finna einans níggju ferðir!
- Westcott var garvaður Mariu tilbiðari, og Hort helt fast við, at Mariu tilbiðjan hevði nógv til felags við Jesus tilbiðjan.
- Hort trúði á at halda fast við católsk sakramentir.
- Hort trúði á endurføðing við nýføðingaásletting, eins og lært verður í católsku kirkjuni. (og í Føroysku Fólkakirkjuni.) Hetta er fullkomiliga óbíbilskt!
- Hort noktaði fyri ófeilbærleika skriftarinnar.
- Hort hevði stóran áhuga fyri verkum Charles Darwins, meðan bæði hann og Westcott noktaðu bókstavligu frásøgn skapanarsøgu Bíbliunnar.
- Westcott trúði ikki á aðru komu Christs, túsundáraríkið, ella ein veruligan himmal.
- Báðir noktaðu fyri læruni um eitt veruligt helviti, og teir stuðlaðu undir bønir fyri teimum deyðu í skerseldinum. (sum er Apocryphisk og católsk falslæra av allar dimmastu sort).
- Hort noktaði at trúgva á tríeindina.
- Hort noktaði at trúgva á einglar.
- Westcott váttaði, at hann var ein kommunistur av náttúru.
- Hort váttaði, at hann hataði demokrati í øllum sínum formum.
- Westcott læt ikki ølið liggja. Bert tólv ár eftir at teirra sokallaða “Endurskoðaða Versjón” varð útgivin, var Westcott talsmaður fyri brygging.
- Meðan teir arbeiddu uppá sín grikska tekst (1851-1871), og meðan teir arbeiddu saman við endurskoðanarnevndini uppá “Endurskoðaðu Versjónina” (1871-1881), hildu Westcott og Hort samfelag við “tølandi andar og lærdómar av djevlum” (I. Tim. 4:1). Báðir høvdu teir stóran áhuga fyri okkultismu og okkultum klubbum. Teir stovnaðu “The Hermes Club” í 1845, “The Ghostly Guild” í 1851, og Hort gjørdist limur í loyniligum klubba, sum kallaði seg “Apostlarnir” sama árið. Teir stovnaðu eisini “The Eranus Club” í 1872. Hetta vóru spiritistiskir bólkar, har íðkaðar vórðu slíkar óbíbilskar andstygdir sum at samskifta við hini deyðu.
- Grikski teksturin hjá Westcott og Hort varð LOYNILIGA avhandaður endurskoðanarnevndini.
- Limirnir í endurskoðanarnevndini av 1881 vórðu svornir til eitt loynidómslyfti í sambandi við tann nýggja grikska tekstin, sum varð brúktur, og teir møttust loyniliga í tíggju ár.
- Korrupti grikski teksturin hjá Westcott og Hort varð ikki latin almenninginum fyrr enn einans fimm dagar undan frumroyndini av Endurskoðaðu Versjónini. Hetta skuldi forða fyri, at Bíbliutrúgvandi lærdir, eins og Dean Burgon, skuldu kunnað sæð tað og avdúkað tað fyri tað stykkið humbukk, sum tað var (og framvegis ER).
SPURNINGUR: Ljóðar hetta sum eitt ERLIGT arbeiði hjá Guði, ella sum eitt ÓERLIGT arbeiði hjá Djevlinum?
Týtt úr bókini “Fighting Back”,
“A handy Reference Guide for King James Bible Believers.”
Eftir James L. Melton.
Útfrá omanfyristandandi, er hetta okkara niðurstøða:
Westcott & Hort, tit kunnu hava ein lort. Vit kenna tykkara sort, og tað er so moyrt, — ikki haldgott grundarlag at standa á — bert Egyptiskur sandur. Tað grundarlag, tit løgdu, avskriva vit sum eitt verk av satan, tilsaman við øllum tí sum er ein sjonglering og víðari bronglan av tí tit byrjaðu uppá, so sum Nestle, Dynamic Equivilancy týðingarháttarlag Eugene Nida, UBS sum føroyska bíbliufelagið er okað saman við, og alt hitt nútíðar Egypt-Alexandriska svassið. Vit tveita tað alt í skrell, og standa líka fast plantaðir á Guðs klett — Textus Receptus og King James Bíbliuna, óvikaðir av tykkum; sum um tit aldri høvdu verið til.


text:
5. august verður konsert við Bethel Music í Kelduni í Skálafirði.
Bethel Music, úr Redding California, er kent navn innan kristna tónleikapallin. Bólkurin hevur síðan 2001 givið út fleiri enn 31 fløgur og fleiri stakløg. Millum sangarar teirra eru Brian & Jenn Johnson, Jeremy Riddle, Steffany Gretzinger, Hunter Thompson, Leeland, Bethany Wohrle og Jonathan Helser. Høvuðssangarnir í føroyum verða Hunter Thompson og Bethany Wohrle, ið hava bólk við sær. Konsertin verður sunnukvøldið 5. august kl.20 í Kelduni og vænta fyrireikarnir ein fullan sal. Toymið frá Bethel Music luttekur eisini á morgunmøtinum í Kelduni sunnudagin 5. august.


text:
Kreppan í oljuvinnuni setur síni djúpu spor í bókunum hjá føroyska veitaranum av arbeiðsmegi til frálandsvinnuna, PAM Offshore Service Pf, sum er partur av Mest samtakinum. Nettosølan hjá PAM er minkað 100 mió kr í trý ár.
Og hann hevur svarað mær: "Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi." Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær.
2. Kor 12,9
Tað er tápulig gudsdýrkan at gera gudstænasturnar meiri umráðandi enn Guð.
William Shakespear


text:
Árni Gregersen, ting.fo 21.10.2017 (10:19)
Sjálvstýri landsfund
Sjálvstýri byrjaði landsfundin klokkan 9 í morgun.
Fyrri parturin er tann formligi parturin við formansfrágreiðing og valum til nevndir og annað, meðan politiskt kjak verður klokkan 13 og tá er fundurin opin fyri miðlunum.
Flokkurin hevur verið partur av andstøðuni higartil, men boðaði herfyri frá - tá í uppskot um fíggjarlóg fyri 2018 var lagt fram - at flokkurin hevur gjørt avtalu við samgonguna um at flokkurin er partur av einari semju um hvussu fíggjarlógin skal síggja út komandi ár.
Tað verður sjálvandi partur av kjakinum eins og fráboðanin frá formanninum um, at hann fer at leggja eitt uppskot fram, sum skal bannað burka og niqab í føroyska samfelagnum.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
NEATA Short Play Festival 2016
NEATA Short Play Festival 2016 er ein leikstevna fyri áhugaleikfeløg, ið eru limir í NEATA (North European Amateur Theatre Alliance). Í 2016 er MáF vertur fyri stevnuna, ið verður í Føroyum í døgunum 7. - 8. oktober. Umframt Føroyar luttaka íalt 7 norðurlendsk og evropeisk lond: Ísland, Danmark, Svøríki, Finland, Letland, Estland og Litauen.
Umleið 70 leikarar fara at framføra stuttar nýskrivaðar/nýtolkaðar leikir á uml. 5 - 15 min. Sostatt verður møguleiki fyri bæði luttakarar og almenningin at síggja út við 20 leikir úr 8 londum við ymiskari mentan og máli. Tí er eisini eitt av krøvunum til leikirnar, at teir eru so mikið visuellir, at allir áskoðarnir skilja leikirnar.
Sjónleikarhúsið í Havn verður karmur um tiltakið. Leiksýningar verða bæði fríggjakvøld og leygardag seinnapart og verða almennar.
Leiksýningar:
Fríggjadag 7. oktober kl. 18:30 (Setan og leiksýningar)
Leygardag 8. oktober kl. 14:00
Atgongumerkir kunnu keypast á Kunningarstovuni í Havn frá fríggjadegnum 23. september og í Sjónleikarahúsinum í Havn ein tíma undan sýning. Kostnaðurin av atgongumerkinum er kr. 160,-. Avmarkað nøgd.
Faldari við skrá o.ø sæst við at trýsta á leinkið niðanfyri.


text:
Fyrispurningur um sosiala ójavnan millum gift og samlivandi pør
Politikkur23-05-2018 - 08:00 - Jóanis Albert Nielsen
Eyðgunn Samuelsen, landsstýrismaður í almannamálum, svarar Kára P. Højgaard, løgtingsmanni uppá fyrispurningur um sosiala ójavnan millum gift og samlivandi pør.
M.a. svarar hon soleiðis:
Munurin í rættindunum hjá giftum og ikki-giftum í føroyskari almannalóggávu kann býtast í tveir høvuðstættir:
o Veitingin er vanliga hægri hjá tí, sum ikki er giftur.
o Eini hjún hava uppihaldsskyldu mótvegis hvørjum øðrum.
“Landsstýriskvinnan er sinnað at viðgera spurningin um at javnseta gift og samlivandi pør í sambandi við uppfylgingina av pensjónsnýskipanini”.
“Kostnaðurin av broytingini hevði við støði í tali av fólka- og fyritíðarpensjónistum í mars 2018 verið í minsta lagi 80 mió. kr. árliga”.
“Landsstýriskvinnan hevur tað sjónarmið, at gift og samlivandi í størri mun eiga at vera javnsett, og at tað ikki skal vera ein vansi at vera giftur».
“Almannaverkið kannar parlags- og bústøðu í Landsfólkayvirlitinum men hevur annars ikki teir stóru møguleikarnar at eftirkanna rættleikan av upplýsingunum. Um Almannaverkið fær fráboðan um óreglusemi, verður hetta kannað, og borgarin verður biðin um frágreiðing”.
“Við verandi lógum og skipanum á almannaøkinum metir landsstýriskvinnan ikki, at ein raðfesting av eftirliti av bústøðu og parlagsstøðu stendur mát við tað, sum møguliga kemur burturúr”.


text:
Svartaskøta (skøtuættin)
Dipturus nidarosiensis Storm, 1881
Stødd: Kvennfiskar verða upp í 200 cm langir, kallfiskar upp í 175 cm.
Dýpi: Svartaskøta er úr 200 m niður á 1000 m dýpi.
Litur: Hon er brún ella grábrún á bakinum. Undir búkinum er hon myrkabrún til blágrásvørt, skitin kokslitt við nógvum smáum svørtum blettum. Fiskurin er sliputur við svartari slipu, sum lutvíst fjalir rætta litin.
Lýsing: Gronin á henni er long, umleið 4,5 ferðir ennibreiddina. Aftan fyri ravaendarnar er kroppurin mest sum í einum hálvboga útúr. Ravakantarnir framman eru innbendir. Halin er um 40-44% av heildarlongdini. Svartaskøtur upp í umleið 160 cm hava eitt rað av píkum mitt eftir halanum. Størri skøtur hava eisini eitt rað av píkum hvørjumegin miðjuna á halanum, annars slættar omaná. 1-3 smáir píkar eru millum ryggfjaðrarnar. Píkar eru við eyguni. Undir halanum er hon sløtt. Undir búkinum er hon annars hvøss.
Eyðkenni: Myrk undir búkinum við smáum blettum. Bert skøta (D. batis) hevur eisini slíkar svartar blettir. Granarlongdin er umleið 33% av skivubreiddini.
Týdningur: Svartaskøta hevur lítlan ella ongan vinnuligan týdning.
da: Sortbuget rokke, en: Norwegian skate, fr: Pocheteau de Norvège, ís: Þrændaskata, no: Svartskate, tý: Schwartzbauchrochen
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Skøtur Rajiformes
4 ættir eru í hópinum, 32 slektir og 285 sløg.
Við Føroyar er bert tann eina ættin, og hon hevur 8 slektir og 14 sløg:
Skøturnar eru eyðkendar við sínum flata kropsskapi, spísku gron og langa hala,
oftast við nógvum píkum eftir baki og hala.
Kjafturin og táknaopini eru á blindusíðu, meðan eyguni og andaholini eru á eygnasíðuni.
Undir Føroyum eru skøturnar bert í sjónum, men aðrastaðir eru nøkur sløg bæði í feskum vatni og í blandingsvatni.
***
Í stuttum um skøtur:
Halin á skøtu er í veruleikanum aftari partur av rygginum. Hann verður tó nevndur hali millum manna, og eisini her.
Ryggfjaðrarnar eru aftarlaga á halanum, og sterturin bara hómast aftast.
Ravarnir eru í veruleikanum uggafjaðrarnar, sum við tíðini hava fingið tað skapið,
teir hava nú.
Eins og aðrir bróskfiskar, hava kallfiskarnir tvey útvortis makingargøgn hangandi
aftur úr sær, eitt hvørjumegin halarótina.
Undir Føroyum eru skrásett 14 skøtusløg.


text:
Tíðindaskriv
22.12.2017 - 10:35
Mentan > Mentan > Konsertir
Enn eitt útlendskt navn er komið á plakatini hjá Okkara Voxbotn 2018. Tí í dag boða fyriskipararnir frá, at kvinnuligi DJ’arin B Jones eisini verður við á ársins konsertdegi 30. juni.
B Jones telist millum best umtóktu kvinnuligu dj’arar í Evropa í løtuni. Hon er búsitandi á Ibiza, men ferðast nógv runt í Evropa, har hon er dj á stórum spælistøðum og festivalum. Alt summar hevur hon verið á plakatini saman við millum øðrum Kygo, Martin Garrix, Tiesto, David Guetta og fleiri øðrum kendum DJ’s.
Nú kemur hon so beinleiðis av Ibiza, har hon fer at seta lív í niðri í Vágsbotni í Havn.
Frammanundan er longu greitt, at Nephew, Mike Perry, Gilli, Byrta, Hardinger Band, Swangah, Janus og Jens Marni, Hamradun og Danny & The Veetos eisini verða millum nøvnini, sum fara á pall í Vágsbotni í summar.
Forsølan til Okkara Voxbotn 2018 hevur gingið sera væl, tú nú er bara nøkur heilt fá atgongumerki eftir og fyriskipararnir vænta, at tað verður útselt áðrenn jól.


text:
Tíðindasendingin “20/20” hjá ABC News fer í kvøld at viðgera pædofili-gøluna í amerikanskari svimjing, undir heitinum “Inside USA Swimming – Secrets and Betrayal”, har tilvísingin vælsagtans er til amerikanska svimjisambandið USA Swimming. Í tíðindum um gøluna søkir rásin aktivt eftir fleiri upplýsingum, við tilvísing til oyðublað “if you have more to add to this investigation”. Á heimasíðuni hjá USA Swimming verjir forsetin seg við at tey gera alt tað sum tey kunnu, og at har eru ósannindi í søguni. Men spurningurin er um tey fáa ein fót til jørðina, nú gølan í Vatikaninum koyrir við fullum blussi, samstundis sum til dømis SwimNews.com kann diska upp við líknandi søgum úr Bretlandi og Írlandi, har olymiskir venjarar fyrr eru dømdir fyri kynslig misbrot ímóti sínum svimjarum.
Í kvøld fær USA Swimming høggið
Tíðindasendingin “20/20” hjá ABC News fer í kvøld at viðgera pædofili-gøluna í amerikanskari svimjing, undir heitinum “Inside USA Swimming – Secrets and Betrayal”, har tilvísingin vælsagtans er til amerikanska svimjisambandið USA Swimming. Í tíðindum um gøluna søkir rásin aktivt eftir fleiri upplýsingum, við tilvísing til oyðublað “if you have more to add to this investigation”. Á heimasíðuni hjá USA Swimming verjir forsetin seg við at tey gera alt tað sum tey kunnu, og at har eru ósannindi í søguni. Men spurningurin er um tey fáa ein fót til jørðina, nú gølan í Vatikaninum koyrir við fullum blussi, samstundis sum til dømis SwimNews.com kann diska upp við líknandi søgum úr Bretlandi og Írlandi, har olymiskir venjarar fyrr eru dømdir fyri kynslig misbrot ímóti sínum svimjarum.


text:
Annað drúu- og fruktbrennivín
Italienskt brennivín framleitt av restum av víndrúvum. Hóskar best til at drekka omaná.
Angar av karamelli og vanilju. Smakkar og angar av súreplum. Smakkurin er rundur, bleytur og drúgvur við kryddi og kaneli.
Á goymslu
Saltangará, Klaksvík
Italienskt brennivín framleitt av restum av víndrúvum. Hóskar best til at drekka omaná.
Á goymslu
Saltangará, Klaksvík, Miðlon
Italienskt brennivín framleitt av restum av víndrúvum.
Á goymslu
Klaksvík, Miðlon
Calvados við einum gyltum brúnum liti. Angi og smakkur er frískur, við tónum av hasselnøtum, bananum og eitt sindur av krydd. Hóskar væl at drekka afturvið ymiskum dessertum, so sum ísi.
Á goymslu
Hjalla, Klaksvík, Drelnes, Miðlon
Brandy frá kenda vínhúsinum Torres. Anga av turkaðum fruktum og nakað av kanel. Bleytan smakk.
Á goymslu
Saltangará, Hjalla, Klaksvík, Drelnes, Miðlon, Miðvágur, Norðskáli


text:
SSP er ein tvørfaklig samstarvsskipan millum fakbólkar, ið fáast við børn og ung. Endamálið er at savna, samskipa og fremja felags fyriskipanir, sum skulu fyribyrgja kriminaliteti og skaðandi atburði millum børn og ung.
Heitið, SSP, er ein stytting fyri høvuðspartarnar í SSP-samstarvinum, skúla, sosialar myndugleikar og løgreglu (politi).
SSP-arbeiðið kann býtast í trý stig, alt eftir hvørjum málbólki arbeitt verður við. Eitt alment stig, eitt serstakt stig og eitt einstaklingavent stig.
Alment
Arbeitt verður fyribyrgjandi fyri at menna hugburðin hjá øllum børnum og ungum, og fyri at menna førleikar teirra at taka rættar avgerðir.
Serstakt
Arbeitt verður málrættað við bólkum av børnum og ungum, sum sýna skaðandi ella kriminellan atburð.
Einstaklingar
Arbeitt verður við einstaklingum, sum hava framt lógarbrot og/ella hava álvarsligar trupulleikar at dragast við.
Skúlin er helst týdningarmesti pallurin í SSP-samstarvinum, og allir skúlar hava tilknýti til einSSP-lærara. Uppgávan hjá SSP-læraranum er yvirskipað at arbeiða við trivnaði og fyribyrging áøllum floksstigum í einstaka skúlanum.
SSP-lærarin hevur ávíst tímatal hvørja viku, sum verður nýtt til SSP-arbeiði. Tímatalið verður ásett út frá støddini á skúlanum.
Uppgávurnar hjá SSP-læraranum eru at:
- Taka lut á fundum í SSP-økisbólkinum og vera sambindingarlið millum skúlan og SSP-økisbólkin
- Miðla vitan um SSP-samstarvið í økinum og um tiltøk/átøk til hinar lærararnar, næmingarnar og foreldrini
- Vegleiða á skúlanum um tilfar og undirvísing í SSP-høpi
- Fylgja væl við tí, sum fer fram millum næmingarnar á skúlanum
- Ráðgeva starvsfelagum á skúlanum í einstaklingamálum
- Samskipa SSP-átøk á skúlanum
- Vera skrivari á fundum í økisbólkinum
Setningar, ið foreldur festu seg við eftir framløguna "Tryggari á netinum":
- Vit eiga at vera til staðar
- Vit eiga ikki at deila myndir uttan samtykki – ikki deila meg
- Vaksin eiga at vera góðar fyrimyndir
- Vit eiga at halda eitt skermfrítt nátturaborð
- Vit stýra foreldrakontrol gjøgnum persónligar innstillingar
- Vit eiga at siga frá
- Vit eiga at gera foreldrareglur


text:
Vípa (lat. Vanellus vanellus L; da. Vibe) er til støddar nakað sum bládúgva. Hon hevur mangar litir, omaná mest morgrøn, framman dimmblá, í neðra hvít; vongurin er korkalittur oman fyri knúgvan og svartur ytst; undir velinum er hon vakurt brondut. Best kennist hon av tí langa toppinum á nakkanum. Tó at veingirnir eru kubbutir, er hon bæði lættfloygd og skjótfloygd; ofta ger hon knøpp køst og vendingar í flognum. Hon eigur víða um Europa og Asia. Eggini eru 4, grønlig ella brúnlig við svørtum blettum. Kemur fólk fram at reiðrinum, leikar hon í sum eitt ørt uttanum; hundar og krákur rýkur hon á uttan fyrilit.
Í Føroyum síggjast tær stundum vár og heyst, borandi í bønum eftir sniglum og reyðmøðkum. Áður vistu menn so at siga einki um, at vípa hevði átt í Føroyum, nú í hesum seinnu árunum hevur tað ikki verið so sjaldsamt. Dámligt hevði tað verið, um hesin hugnaligi fuglur kom fyri álvara at byggja hjá okkum.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Vaðfuglarnir hava langar og klænar føtur og eru berir langt niðan um fótliðin. Baktáin er lítil, á summum eingin. Flestallir duga at svimja, tó at teir gera næstan einki av tí. Summir hava eisini eitt eiti av fitjum. Allir eru teir flytifuglar.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
EB/Streymur-Skála kvinnur í Champions League
Tak niður
Kvinnuliðið hjá EB/Streymi-Skála spælir í hesum døgum fyri fyrstu ferð í evropeisku meistarakappingini Champions League.
Tær eru í bólki við Gintra úr Litava, NSA úr Bulgaria og FC Honka úr Finlandi.
Allir dystirnir verða spældir í Litava. Føroysku kvinnurnar hava spælt tveir dystir higartil. Týsdagin taptu tær 3-0 móti NSA og fríggjadagin taptu tær 7-0 móti Gintra.
Mathias Davidsen, venjari hjá EB/Streymi-Skála, sigur, at av tí at hetta er fyrstu ferð, at liðið er í Evropa og spælir, vórðu tey ikki greið yvir hvussu sterkari mótstøðu tey fóru at møta.
Hann sigur, at hóast úrslitini ikki hava verið eftir vild, so hevur tað verið ein góð uppliving fyri liðið at verða við í eini sterkari kapping sum hesari.
Seinasti dystur á hesum sinnið verður spældur í morgin tá EB/Streymur-Skála hittir FC Honka úr Finlandi.
EB/Streymur-Skála er niðast í sínum bólki og hevur mist møguleikan at spæla seg víðari.
Sí eisini


text:
Fřroyingar í Grřnlandi
Forlagiđ Tjarnardeild 2003
Hendan áttanda og seinasta bókin í rřđini viđger tann bráđa endan, sum tađ stóra fřroyska virksemiđ í Grřnlandi fekk.
Síđst í sekstiárunum var so kalt og so nógvur ísur í Grřnlandi, at lítiđ var at fáa av fiski. Skipaflotin fann sćr ađrar leiđir, og útróđrarmenninir góvust at fara til Grřnlands.
Á Kappanum og í Tovkussak góvust teir í 1966, í Grátufjřrđinum og Borgshavn í 1968, í báđum havnunum í Ravnsoynni í 1969, í Kangarssuk í 1970 og í Fřroyingahavnini í 1975.
Viđ hesum fór ein vinna, sum hevđi havt stóran týdning fyri fřroyingar, í sřguna.
Men fřroyingar fóru samstundis undir nýggjar vinnur í Grřnlandi. Fyrst varđ fariđ at fiska laks viđ gřrnum úti á bankunum og síđani at trola eftir rćkjum.
Hesar vinnur tóku seg vćl upp og góvu góđar pengar, so leingi vit hřvdu rćttindi undir Grřnlandi.
Tá Grřnland fór upp í Felagsmarknađin, broyttust okkara mřguleikar, og nú vóru rćttindini ikki longur ein spurningur, sum kundi avgerast millum ríkisptarnar.
Longu í 1970 vóru útlitini hjá Nordafar í Fřroyingahavnini so ring, at umhugsađ var at stongja střđina. Men hon varđ hildin opin og andi heilt til 1989, tá landskassin ikki vildi gjalda meir.
Tađ var tann formligi endin á einum sera áhugaverdum og týđandi skeiđi í fřroyskari vinnulívs- og samfelagssřgu.
Til bílegging


text:
- 2Shares
Tað verður hervið gjørt kunnugt, at almennur býráðsfundur verður hildin hósdagin tann 21. juni 2018 kl. 19.00 í Mentanarhúsinum ovaru hædd móti bátahavnini við niðanfyri standandi dagskrá:
- Umsókn frá Ósbjørn Jacobsen, arkitektar fyri SP/F Framherja um byggiloyvi til umbygging av fyrrverandi trolvirkinum hjá P/F Vónini á havnarlagnum matr. nr. 239c á Bakkavegi 22 í Fuglafirði og tilmæli frá teknisku nevndini í málinum.
- 2. viðgerð av eykajáttan til íløgu og rakstur av Vesturstovu. 1. viðgerð hevur verið á býráðsfundi 31. mai 2018.
- Skriv frá Sýslumanninum fyri Eysturoyar sýslu um tilmæli um 2 grindaformenn og 2 tiltaksfólk, hetta sambært § 15, stk. 2a í kunngerð nr. 9 frá 26. januar 2017, har Fuglafjørður er góðkend sum hvalvág. Eysturkommuna skal uppnevna teirra formann fyri Leirvík og Runavíkar kommuna teirra fyri Oyndarfjørð. Tað er Sýslumaðurin, sum sambært § 2 í kunngerðini uppnevnir 4 grindaformenn og 2 tiltaksfólk.
Fuglafjørður 14. juni 2018
Fuglafjarðar býráð
Sonni á Horni
borgarstjóri


text:
Tjóðveldi merkir fólkaræði: At tjóðin – fólkið í landinum – hevur valdið.
Tjóðveldi er ein hugsjón, ein rørsla og ein politiskur flokkur, sum stríðist fyri at skipa Føroyar sum eitt sjálvstøðugt og frælst land í heiminum við fólkaræði og javnrættindum fyri alt fólkið í Føroyum.
Millum tey politisku hjartamálini hjá Tjóðveldi eru: Altjóða samstarv, sjálvberandi búskapur, frælst vinnulív, eitt samhaldsfast og sosialt rættvíst samfelag, sterk mentan og samleiki, útbúgving fyri øll, burðardygg umsiting av tilfeinginum, økismenning fyri alt landið – og rættartrygd hjá hvørjum einstøkum menniskja.
Søgan
Tjóðveldisflokkurin varð stovnaður 22. og 23. mai 1948, beint eftir at heimastýrislógin varð sett í gildi fyri Føroyar, hóast føroyska fólkið á fólkaatkvøðu 14. September 1946 hevði sagt nei til heimastýri og ja til loysing. Føroyska fólkið hevur sostatt ongantíð samtykt ta skipan, ið vit liva undir í dag, og hevur ongantíð givið sín sjálvsavgerðarætt frá sær.
Flokkurin hevur síðani verið millum størstu flokkarnar á løgtingi og hevur sitið i skiftandi landsstýrum. Tjóðveldi hevur støðugt gingið undan við sínum hjartamálum, sum hava fingið stóra mótstøðu í byrjanini. Men tá ið úrslitini eru rokkin, taka øll undir við teimum sum sjálvsøgd og sum tað, ið er okkum dýrmætast.
Millum málini, ið Tjóðveldi hevur staðið á odda fyri at fremja, eru hesi:
At føroysk tjóðin umboðar seg sjálva í altjóða samstarvi – í samráðingum við onnur lond, í ítrótti og mentan og altjóða felagsskapum á ymsum økjum.
At føroyska fiskimarkið varð flutt út – fyrst út á 12 fjórðingar og síðan á 200 fjórðingar.
At tryggja minstuløn og sosialar trygdarskipanir hjá fiskimonnum og verkafólki.
At tryggja ognarrættin hjá føroyingum til undirgrundina.
At skapa nýggjar vinnulívsmøguleikar kring alt landið.
At taka ábyrgdina av nýggjum økjum og minka blokkstuðulin úr Danmark burtur.
At byggja upp føroyskt skúlaverk, heilsuverk og almannaverk.
At allir borgarar hava javnrætt í Føroyum og at vit ikki senda okkara fólk av landinum.
At stovna Húsalánsgrunnin, so tað gjørdist gjørligt hjá vanligum fólki at seta búgv.
At menna hægri útbúgving og gransking í Føroyum.
At byggja upp føroyskar mentanarstovnar, søvn og stuðla listafólki.
At fáa føroyskt Útvarp og Sjónvarp.
At binda landið saman við vegum, brúm, tunlum og byrgingum.
At fáa føroyskt flogfelag.
At byggja út orkuframleiðsluna í Føroyum.
At fáa burðardygga stovnsrøkt.
At skipa náttúruvernd og lóggávu fyri umhvørvisvernd á sjógvi og landi.
At mótmæla hernaðarútbyggingini í Føroyum undir kalda krígnum, har avgerðir vórðu tiknar, uttan at Føroya fólk varð kunnað ella eftirspurt.
At betra um handilssambond Føroya um allan heim.
At fáa Føroyum sjálvstøðuga umboðan í Norðurlandaráðnum.
At Føroyar eru uttan fyri ES…. og mangt, mangt annað.


text:
Orð: Katharine E. Purvis
Lag: Charles F. Green
Týtt: Victor Danielsen
1. Jesus tær býður, hann rópar til tín:
Skuldtyngdi syndari, kom nú til mín!
Náði hann gevur tær, hjálpa hann kann;
gev honum hjarta títt, trúgv nú á hann!
Niðurlag:
Kom nú, tí hann hevur neyð tína sæð,
vraka tí ikki hans náði í dag!
Jesus teg biður koma til sín,
eymliga kallar hann: Kom nú til mín!
2. Á vegnum breiða – ei hvíld fært tú har,
vegurin smali er leiðin hjá tær –
smalur, Guds signing tó ljósan hann ger,
heim til gullstaðin hin vegurin ber.
3. Kom nú til Jesus og trúgv nú á hann!
Frelsa teg vil hann, og frelsa hann kann;
hurðin er opin, og náði enn fæst,
skunda tær, kom, áðrenn hurðin er læst!


text:
Nú vit eru samlaði á legu
Smæru/Gilwell skeið byrja er
búðreising, matgerð og nógv annað
gerðast skal, her á hesum stað
Til Smæru/Gilwell skeið
samla eru vit
vinarlagði gott
hýrður góður er
Dagbókin hon skrivast skal hvønn dagin
eisini tá møðin stór hon er
gubbin hann jú hann kontrulerar
vitar um nú naka skil er í
Tá nú búðreisingin upp var komin
Geyka bein í grávu sonu stóð
borðið tað var í tveimum hæddum
ovast uppi har stóð ein og gól
Ravnarnir teir eru sera snildir
sirkus teltið teirra køkur bleiv
runan hon lá fyri teirra føtrum.
Inngangsportrið forða renning er.
Uttan veltaður er Reyður bandi
legði seg langt burt frá okkar lið
hildu seg so fínan verða blivinan
trappur upp á teirra øki er.
Tá nú nakrir dagar vóru farnir
runa runt um leguøke fleyt
Innrás gjørd vær, yvir gráðu sonu
køks og matar borðið tikið vær
Tá nú legan komin er at enda
vit í kirkju samlast øll í dag
Turriklæði fáa vit um hálsin
prógv um Smæru/Gilwell skeið tað er.
Lag: Sektus og sekterius…
(Gilwell 1. Pat.)


text:
Vesturætt
Av Rasmus Christoffer Effersøe. Yrkt millum 1879–1884.
Úr øllum ættum koma vindar,
tó ættin ein mær dámar best,
hon fór ímillum fjallatindar,
har sum eg havi vinfólk flest.
Kom, sveima, mjúki vestanvindur
út yvir akrar, gjøgnum skógv!
Tú svalir hjarta mítt eitt sindur,
tú minnir meg á bláan sjógv.
Tú bert mær heilsu yvir bylgju
úr Føroyum og frá fólki har;
góð ynski hevur tú í fylgi
frá teimum, sum væl unna mær.
Lat vesturætt ta skjútsond vera,
sum altíð meg kann minna á,
at Føroyum eg ei skomm skal gera,
men tær í æru halda má.
Keldur[rætta]
- Faroeartstamps. Vitjað tann 8. mars 2011.


text:
Í sambandi við, at IRF víðkar móttøkuhøllina á brennistøðini, hevur Umhvørvisstovan dagført umhvørvisgóðkenningina hjá brennistøðini og endurnýtsluni hjá IRF í Leirvík.
Endamálið við víðkanini er at fáa betur skipað viðurskiftir, tá vinnan kemur á brennistøðina við burturkasti, og fyri at tryggja, at burturkast, ið ikki skal brennast, men t.d. skal endurnýtast ella er mett sum vandmikið, verður skilt frá.
Í umhvørvisgóðkenningini er m.a. treyt um, at IRF skal arbeiða ímóti, at mest møguligt at burturkastinum verður endurnýtt. Treyt er eisini sett um, at økið skal verða mannað tá opið er, fyri at tryggja rættari skiljing av burturkastinum.
Brenning av burturkasti gevur dálkandi og heilsuskaðiligan royk. Talan er t.d. um ymisk sløg av gassi og tungmetalum, so sum NOx, SO2, CO, dioxin, blýggj, kadmimum, krom, kopar og kyksilvur, ið m.a. stava frá brenning av battaríum og elektronikki, ið ikki er skilt frá.
Til tess at minka mest møguligt um hesa dálking í roykinum er krav sett um roykreinsing, og eru markvirðir sett fyri innihaldið av dálkandi evnum í roykinum. Eisini verða krøv sett til sjálva brenningina, so sum at hitin altíð skal vera oman fyri 850oC, og at brennast skal uttan íhald í so long tíðarskeið, sum rusknøgdin loyvir. Hetta, tí at brenningin ikki er fullfíggjað, tá hitin er ov lágur, og dálkingin harvið størri.
Umhvørvisgóðkenningin sæst her
Avgerðin kann kærast til innlendismálaráðið.
Kærurætt hava tey, sum avgerðin hevur ein týðandi persónligan týdning fyri.
Møgulig kæra skal sendast Umhvørvisstovuni, Traðagøta 38, FO-165 Argir, ella til us@us.fo, og skal vera Umhvørvisstovuni í hendi í seinasta lagi 4 vikur frá dags dato, t.e. mikudagin 2. august 2017.
Um tú vil hava meira at vita, ert tú vælkomin at seta teg í samband við Heidi Mortensen, telefon 342400 ella us@us.fo
« Aftur
Tvær vikur til filmskappingin endar…
17-09-2018
Saman rudda vit Føroyar – leygardag…
07-09-2018
Orkugoymsla frágreiðingar
28-08-2018
Føroyar vertur fyri fyri norðurlend…
27-08-2018
Nýggj orkukanning mælir til sól og …
23-08-2018
Filmskapping um endurnýtslu...nú næ…
23-08-2018
Pussa silvur
27-07-2018
Loyvi til elframleiðslu úr vindorku…
18-07-2018
Reinsiverkið hjá LSH nýggja umhvørv…
11-07-2018
Nýtt samvirkið kommunukort
06-07-2018


text:
Føðingardagsheilsan: Í dag fylla tvíburðarnir Leivur og Brynjálvur 90 ár
mentan04-10-2018 - 09:00 - Jóanis Nielsen
Føðingardagsheilsan
Í dag 4. okt. 2018 fylla tvíburðarnir Leivur og Brynjálvur Nattestad í Miðvági 90 ár.
Teir hava nátt høgan aldur og hava uppliva nógv gjøgnum lívið
Báðir hava verið sjálvstøðugir vinnurekandi. Leivur innan HVS og Brynjálvur innan timburfakið. Eisini hava teir verið við til nógv ymisk arbeiði sum er gjørd í Vágum gjøgnum fleiri ára tíggju. . Eitt nú vatnbrunnarnir í Vága Kommunu. Og kunna vit nevna teirra áhuga, at verja nátturuna, m. a. hava báðir verið við til at varveita økið við Fjallavatn óspilt.Báðir hava teir eisini roynt sjólívið , í longri og styttri tíðarskeið.
Teir eru synir hjá Niels Jacob, vanliga nevndur Tóra Niels Nattestad.
(hann gekk burtur við Nýggjaberg 6/3-1942), og Birgithe Katrine Malene, vanliga nevnd Birgithe, f. Joensen av Eiði. Umframt teir báar, fingu tey 6 børn, 3 døtrar og 3 synir, 2 av teimum doyðu sum lítil. Leivur og Brynjálvur eru nr 6 og 7, av 8 børnum. Birgithe varð sostatt einkja við 6 hálvvaksnum børnum.
Til stuttleikar kunna vit nevna, at teir eru elstu, eineggjaðu núlivandi tvíburðar, og munna tey verða mong sum gjøgnum árini hava tikið teir feil, tí teir hava likst sera nógv. Tó sjálvir hava teir ikki gjørt so nógv burturúr tí.
Vit eru eisini nógvir eftirkomarar eftir teir, og vit vilja ynskja teimum hjartaliga tillukku við hesum stóra degi, og ynskja teimum Guds signing í komandi døgum.
Børnini


text:
Orð: Sálmur 23
Lagað til: Kajfinn Hammer
Lag: Margrét Scheving
Harrin er mín Hirði, ongan sakn eg kenni,
á grønum fløtum letur Hann meg liggja,
leiðir meg at vøtnum, har ið eg kann hvílu njóta.
Hann lívgar sál mína, beinir meg á rætta leið
fyri sakir Navns Síns.
Skuldi eg enn farið um dimman dal, óttist eg einki ilt,
tí Tú ert við mær,
sproti Tín og stavur ugga meg;
mær reiðir borð fyri eygum fígginda mína,
salvar høvur mítt við olju,
bikar mítt tað flýtur yvir.
Bert góðska og náði fylgja mær allar ævidagar mínar,
og í Húsi Harrans eg dvølji allar ævir;
Harrin er mín Hirði, ongan sakn eg kenni.


text:
Orð og lag: Simme
Eg gangi og mali, dreivi bert runt,
havi einki at eta, og kaffi er tunt,
rúmið er kvalið, songin er køld,
eg føli meg eina, sjálvt í eini fjøld.
Hví og hví … Hví Hví
Hví Hví og Hví og hví
Í gjár fór eg út at vitja ein vin,
hann kendi meg neyvan og beyð mær ei inn,
so yvir til Strond ein túr gekk eg mær,
sjálvt kettur og høsn runnu undan mær har.
Hví og hví …
Eg rýmdi til hús, men rúmið var kalt,
og hvat var har inni, – eitt bræv – tað var alt.
Tú skrivar: Eg fann mær ein annan vin.
Eg tími einki longur, so nú tørni eg inn.
Hví og hví …


text:
Tíðindi/Greinar
8. august 2018
Føroya Læraraskúli var í langa tíð grundin undir fólkaskúlanum. Á kostdeildini húsaðust læraralesandi, meðan tey vóru rist saman og mentust í felag til undirvísarar í fólkaskúlanum. Tað hevur havt stóran týdning fyri føroyska samfelagið, at vit í so langa tíð hava havt okkara egnu læraraútbúgving. Tíðin fer við so nógvum, so var eisini við Føroya Læraraskúla.
Í 2008 var Føroya Læraraskúli til Námsvísindadeildina á Fróðskaparsetri Føroya, og nýggja læraraútbúgvingin var skipað eftir akademiskum leisti sum B.Ed í undirvísing. Fyrstu lærarar komu undan eftir hesi nýggju skipan í 2012. Hví hendan umskipan var alneyðug, tað fekk eg ongantíð greitt frá, so at eg var heilt sannførdur. Men líkamikið hvør skipanin er, so er avgerandi at undirvísingarstovnurin umboðar neyðugu vitanina í starvsfólkahópinum, fyri dygdina í útbúgvingini.
Fróðskaparsetur Føroya hevur tænt Føroyum væl í nógv ár. Seinnu árini hevur Setrið verið undir trýsti frá politisku skipanini at skipa nýggjar útbúgvingar, so at nógv fleiri ungdómar kunnu lesa hægri lestur í Føroyum. Hetta hevur viðført, at fleiri ung verða verandi í Føroyum. Tað er ein vinningur fyri Føroyar. Men meðan eg frøist um, at fleiri ung kunnu lesa og verða verandi her heima, so má eg viðurkenna, at eg sum lærari og nevndarlimur í Føroya Lærarafelag fyrst og fremst ynski læraraútbúgvingini bestu umstøður. Og eg haldi, at Námsvísindadeildin hevur lága raðfesting í telvingini hjá Setursráðnum. Eg undrist eisini á, at yrkisútbúgvingarnar á Setrinum ikki eiga ein lim í ráðnum, tað kundi styrkt støðuna hjá teimum deildunum.
Tá ið læraraútbúgvingin var flutt á Fróðskaparsetrið, so skuldu undirvísararnir, afturat síni undirvísing, granska ein stóran part av síni arbeiðstíð. Tað helt eg vera eina góð broyting, men eisini ein skipan, ið vildi krevja størri játtan, tí nú hava undirvísararnir fleiri uppgávur. Men so er ikki. Í 2011 hevði Føroya Læraraskúli eina árliga játtan á fíggjarlógini á umleið 23 milliónir. Nú fær Námsvísindadeildin væl minni enn 20 milliónir í sín part av samlaðu játtanini til Fróðskaparsetrið.
Lága játtanin til Námsvísindadeildina sæst aftur í starvsfólkahópinum á deildini. Fleiri eru farin úr starvi á Námsvísindadeildini, uttan at nakar er settur í staðin. Hetta sæst aftur í fleiri fakøkjum, har Námsvísindadeildin ikki hevur starvsfólk. Eitt dømi um sparingarnar var, tá ið nýggjur dekanur var settur á Námsvísindadeildini. Tá segði rektarin í miðlunum, at neyðugt var at seta eitt starvsfólk á Námsvísindadeildini sum dekan, tí at tað var ikki peningur at seta eitt fólk uttanífrá afturat í starv á deildini. Úrslitið var, at nú er einki starvsfólk í lívfrøði og náttúru og tøkni á deildini. Sama skilið er í t.d. alisfrøði, evnafrøði og fleiri av handaligu lærugreinunum, har er eingin í starvi á Námsvísindadeildini at varða av hesum lærugreinunum.
Nú eru 10 ár síðan, at læraraútbúgvingin varð skipað á Námsvísindadeildini. Tað er ein rundur dagur og eitt gott høvi at eftirmeta deildina og útbúgvingina. Nýggju lærararnir, ið koma av Námsvísindadeildini, eru dugnaligir. Tað boðar frá, at útbúgvingin og starvsfólkini á deildini eru í lagi. Men eg fýlist á lágu raðfestingina sum Námsvísindadeildin fær frá Setursráðnum. Lága játtanin og manglandi starvsfólk á Námsvísindadeildina gera tað sera trupult at skipa ta góðu læraraútbúgvingina, sum fólkaskúlin og vit øll hava tørv á.


text:
Fríða Matras Brekku - fernisering/
Foto: Steinprent og Óluva Zachariasen
Leygardagin 19.november læt framsýning upp í Steinprenti við myndum hjá Fríðu Matras Brekku. Ikki kann sigast um Fríðu, at hon hevur tránýtt Steinprent sum framsýningarhøli. Henda framsýningin er hennara fyrsta í gallarínum, sum nú hevur hýst yvir 60 framsýningum. Myndirnar hjá Fríðu líkjast frá aðrari føroyskari samtíðarlist og bera myndevnisliga frá teirri ekspressivu og abstraktu hevdini her heima. Í mun til ógvusligar myndatulkingar av brimi og ódn, hava myndirnar hjá Fríðu Matras Brekku eitt heldur stillisligt brá. Summar eru merktar av tómleika, aðrar eru fevndar av fjálgum skemti. Tær nettu laseringarnar og neyvleikin í strikuni siga okkum hvussu stóran týdning handverkið hevur fyri listakvinnuna. Her eru nakrar myndir frá ferniseringini.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Fólkaskúlalógin ger religiøsan mismun
Tak niður
Seinasti partur av Gud signi Føroyar verður í kvøld, og hesa ferð varpar sendingin ljós á gudloysi og gudstrúgv eitt nú í mun til føroysku fólkaskúlalógina.
Bæði Humanistafelag Føroya og felagið Gudloysi halda, at føroyska fólkaskúlalógin eigur at broytast, tí hon ger mismun á fólki í mun til átrúnað og lívsáskoðan.
Í endamálsorðingini í fólkaskúlalógini stendur soleiðis:
”Fólkaskúlin skal í sátt og samvinnu við foreldrini geva næminginum eina kristna og siðalagsliga uppaling”.
Men Heini Reinert í felagnum Gudloysi og Heri Joensen í Humanistafelagi Føroya halda, at orðingin ger mismun.
Hetta kemur til sjóndar í sætta og seinasta partinum í sjónvarpsrøðini Gud signi Føroyar, sum kemur á skíggjan í kvøld klokkan 19.20. Sí brot úr sendingini omanfyri.
Tú kanst eisini síggja sendingina her á heimasíðuni, tú finnur hana her.
Sí eisini


text:
Ortodoksa kirkjan
Ortodoksa kirkjan er næststørsta kristna kirkjan. Gudstænasturnar hjá teimum eru ikki eins, men hóast tær eru ymiskar, trúgva allar tí, sum Jesus lærdi. Nógv kristin í Eysturevropa, Eysturafrika og Ásia eru ortodoks. Í ortudoksu kirkjunum eru nógvar halgimyndir, sum nevndar verða íkonar.
Í fyrstuni var kristindómurin katólskur, t.e. hann var um allan heim, men í 1054 klovnaði kirkjan. Pávin í Róm og erkibispurin (patriarkurin) í Konstantinopel gjørdust ósamdir um leiðsluna. Úrslitið varð, at kirkjan í Róm og kirkjan eystanfyri fóru sundur. Rómversku katolikkarnir og ortodoksa kirkjan í bæði Grikkalandi og Russlandi hava tó nógv átrúnaðarligt í felag. Tey ortodoksu góðtaka ikki myndugleika pávans.
Orientalska ortodoksa kirkjan er ein grein, ið loysti frá høvuðskirkjuni vegna ósemju á kirkjufundinum í Khalkedonum í árinum 451, hon gjørdist høvuðskirkjan í Egyptalandi, Sýria, Armenia, Eritrea og Etiopia.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Eftir Kristi deyða og uppreisn ferðaðust apostlarnir víða og boðaðu kristnu læruna og grundløgdu kirkjur í mongum londum. Tey fyrstu fimm patriarkatini vórðu stovnað í Alexandria, Antiokia, Jerusalem, Rom og Konstantinopel. Seinni blivu kirkjurnar í Sinai, Russlandi, Grikkalandi, Serbia, Bulgaria, Rumenia og nógva aðrastaðni grundlagdar.
Í ár 320 flutti keisarin Konstantin I rómverska høvuðstaðin frá Rom til Konstantinopelar. Sum fylgja av hesum komu týdningarmestu hendingarnar í kirkjuni at ganga fyri seg í hesum øki. Allir kirkjufundir vórðu hildnir í ella nærhendis hesum býi. Trúboðarar frá Konstantinopel umvendu slavisku fólkasløgini og onnur í Eystureuropa og umsettu bíbliuna og liturgisku tekstirnar til lokalu tungumálini.
Orientalska ortodoksa kirkjan kvetti sambandið við høvuðskirkjuna á kirkjufundinum í Khalkedonum í árinum 451 vegna ósemju um Kristi náttúru. Rómversk-katólska kirkjan í Róm kvetti við hini patriarkatini eftir stóra klovningin í 1054.
Í rómverska patriarkatinum varð biskupurin av Rom pávin, sum eftirfylgjari Pætur apostuls, uppfataður sum høvur alheimskirkjunnar við guddómligum vilja, men eystanfyri sá man einans pávan sum fyrsta millum javnlíkar (patriarkarnar). Hesin munur vaks seg til avgerandi ósemju, sum fyrst og fremst kom til sjóndar í trúarjáttanini. Vestanfyri bleiv tað vanligt at leggja eitt element (kallað Filioque) aftrat, nakað sum bleiv avvíst eystanfyri. Hetta endaði við, at báðir partar fordømdu hvønannan í 1054. Oyðileggingin av Konstantinopel vegna 4 krossferðina í 1204 økti um fíggindakensluna, og royndir um semju í fylgjandi øldunum miseydnaðust. Ikki fyrr enn aftaná annan vatikanfundin í 1962-65 er orðaskiftið tikið uppaftur.


text:
STARVSFÓLK TIL ULLARMÓTTØKU Á BÚNAÐRASTOVUNI Í SUMMAR
Í sambandi við, at Búnaðarstovan skipar fyri móttøku av ull í summar, tørvar okkum fólk til arbeiðis at taka sær av dagligu uppgávunum í hesum sambandi.
Talan verður um eitt fólk at hava ta dagligu ábyrgdina og at leggja verkliga arbeiðið til rættis og harumframt um hjálparfólk aftrat eftir tørvi.
Tann, ið stendur fyri ullarmóttøkuni, má hava gott skil fyri ull og dygdini av henni, hava hegni at avgreiða viðskiftafólkini á góðan hátt og somuleiðis duga væl at skipa arbeiðsgongdina á munadyggan hátt.
Talan er um tímalønt og tíðaravmarkað størv frá fyrst í juli og til umleið endan av august mánað 2018. Løn sambært sáttmála við avvarðandi yrkisfelag.
Áhugað kunnu senda Búnaðarstovuni eina umsókn innan 29. juni 2018.
Tey, ið hava áhuga fyri arbeiðsuppgávunum og ynskja at frætta nærri, eru vælkomin at venda sær til Dortheu Joensen á dj@bst.fo ella tlf. 299019.
Frammi í Dal 166
FO-410 Kollafjørður
Tlf. 47 90 00 – Faks 47 90 20« Aftur


text:
Hungursleikirnir fara fram einaferð í framtíðini í landinum Panem, har Norðuramerika einaferð var. Í Panem er glæsuligi býurin Capitol umgyrdur av tólv fátækum sýslum. Stýrið í Capitol er harðrent og miskunnarleyst og heldur sýslunum niðri við at noyða tær allar at senda ein drong og eina gentu ímillum tólv og átjan ár til Hungursleikirnar, sum eru á hvørjum ári. Her skulu tey stríðast, til øll uttan ein liggja eftirá, og alt verður sent beinleiðis í sjónvarpi.
Sekstan ára gamla Katniss Everdeen sær tað sum ein deyðadóm, tá ið hon tekur plássið hjá yngru systrini í leikunum. Men Katniss hevur verið nær deyðanum fyrr – og at stríðast fyri at yvirliva er henni ikki fremmant. Hon mennist í stríðnum, men skal hon vinna, noyðist hon at taka avgerðir, sum viga viljan at liva upp ímóti miskunnsemi og lív upp ímóti kærleika.
Aftur


text:
Bæði skip og manning hava tað gott eftir eitt miseydnað sjórænaraálop leygarnáttina í einum sokallaðum "tryggum akkersplássi" út fyri Lagos í Nigeria. Hetta var annað álopið út fyri Nigeria í fáar dagar.
Manningin á skipinum bað um hjálp sambært Maritime Domain Awareness fyri Trade-Gulf of Guinea. Manningin á navnleysa skipinum setti seg eisini í samband við eitt herflotaskip, sum helst fekk sjórænararnar at flýggja.
Sambært frágreiðingum er onki stolið úr skipinum, eins og heldur ongin av manningini fekk skaða.
Hendingin hendi bert tríggjar dagar eftir, at skotið varð eftir einum turrfarmaskipi á eini leið út fyri Norðurnigeria. Tá eydnaðist skipinum at sleppa undan tveimum skjóttgangandi bátum við sjórænarum við at seta fulla ferð á.
Kelda: TradeWinds


text:
Miðskeiðis í miðalhavinum, liggur oyggin Malta - ein perla við vakrari náttúru og ríkari søgu. Malta er á stødd við Eysturoynna, men hevur eitt høgt íbúgvaratal á uml. 450.000 íbúgvum.
Tað sum eyðkennir Malta eru sjarmerandi tættbygdu havnabýirnar, hvítu stórbæru klettarnir og smølu strendirnar. Hóast oyggin er lítil, so er hópin severdigheitum at síggja. Tú kanst spáka tær eitúr ígjøgnum gamla býin, fara ein gongutúr upp eitt ella njóta eitt glas av maltiskum víni. Um tú leitar eftir einum hugnaligum og sjarmerandi umhvørvi við vakrari náttúru, so er Malta perfekt til tín.
Nú hevur tú møguleika at koma beinleiðis til Malta. Fráferðirnar vera annan hvønn týsdag, og flogtíðirnar eru:
Flogtíðirnar vera hesar:
Vágar - Malta 07:10 - 12:30
Malta - Vágar 13:30 - 17:10
Týsdagin 19. juni
Týsdagin 03. juli
Týsdagin 17. juli
Týsdagin 31. juli
Týsdagin 14. august
Túrurin tekur umleið 4 tímar og 20 minuttir, og allar tíðir eru lokaltíðir.
Vit hava í hesum sambandi gjørt nakrar pakkaferðir.
Íroknað pakkaferðirnar er flogferð, gisting, og bussflutningur til og frá hotellinum.
Tað ber sjálvandi til at fáa pakkar við øðrum hotellum eisini. Her á síðuni hava vit bert tikið nøkur dømi.
Valletta
St. Julian’s
St. Paul’s bay
Gozo
Comino


text:
Mentanargrunnurin hevur býtt út tær árligu starvslønirnar. Carl Jóhan Jensen fingið eitt ára starvsløn. Síðsta ár fekk Tróndur Bogason 3 ár, men eingin hevur fingið 3 ár. Elsa Maria Bærentsen, dansilærari fær eisini stuðul í eitt ár, meðan Ole Wich, listamaður og Sámal Soll, rithøvundur og Bárður Oskarsson fáa eitt hálvt ár í part. Komandi dagarnir fara vit at viðgera føroyskan listastuðul á blogginum. Starvslønir eru latnar til 31 umsøkjarar í alt. Tilsaman 110 mánaðarlønir fyri góðar 2,7 milliónir krónur eru latnar til listaligt og mentanarligt arbeiði. Tilsamans vóru 98 umsøkjarar, sum søktu um starvsløn fyri góðar 38 milliónir krónur.
Hesi fingu starvsløn í 2011:
Aggi Á. Ásgeirsdóttir 3 mánaðir
Anker Mortensen 3 mánaðir
Bárður Jákupsson 2 mánaðir
Búi Egason Dam 3 mánaðir
Dánial Hoydal 2 mánaðir
Daniella Andreasen 3 mánaðir
Edvard Nyholm Debess 2 mánaðir
Eyðun Nolsøe 2 mánaðir
Gunnar G. Guttesen 2 mánaðir
Hanni Bjartalíð 3 mánaðir
Hans Tórgarð 2 mánaðir
Hanus G. Johansen 3 mánaðir
Jóhanna av Steinum 2 mánaðir
Katrin Ottarsdóttir 2 mánaðir
Katrina í Geil 3 mánaðir
Kristina Sundar Hansen 3 mánaðir
Ludvík Breckmann 3 mánaðir
Marianne Clausen 4 mánaðir
Martin Joensen 2 mánaðir
Niclas Heri Jákupsson 4 mánaðir
Páll Nolsøe 3 mánaðir
Sakaris Fríði Stórá 3 mánaðir
Sigri M. Gaïni 2 mánaðir
Sissal Kampmann 2 mánaðir
Stanley Samuelsen 2 mánaðir
Vígdis Hentze Olsen 3 mánaðir
Meira stuðulstíðindi frá heimasíðuni hjá mmr: Mentamálaráðið hevur gjørt av at lata trimum umsøkjarum stuðul av játtanini til yrkisleiklist til uppseting av leikverkum í 2011. Landsstýriskvinnan í mentamálum, Helena Dam á Neystabø, er fegin um, at vit við hesi játtan á fíggjarlógini kunnu stuðla upp undir og breiðka útboðið innan yrkisleiklistina, sum er ein sera týðandi táttur í okkara mentanarlívi. Tað er Leiklistaráðið, ið sambært lógini um Tjóðpall Føroya og stuðul til yrkisleiklist v.m. hevur gjørt tilmæli til Mentamálaráðið um stuðul. Játtanin til yrkisleiklist er 450.000 kr. í 2011. Umsøkjararnir, sum hava fingið játtað stuðul, eru:
Leikbólkurin Tvazz v/ Gunnvá Zachariasen til leikverkið “De onda” eftir Niklas Rådström. Stuðlað við 325.000 kr.
Leikbólkurin Grugg v/ Riu Tórgarð til leikverkið “Grumpy Old Women” eftir Alison Steadman, Judith Holder o.ø. Stuðlað við 75.000 kr.
Eyð Matras til leikverkið “Í tínum hondum” eftir Eyð Matras. Stuðlað við 50.000 kr.
Seks umsóknir vóru um stuðul
Tillukku øll somul og góðan arbeiðshug!
(KP)


text:
Kanningin av føroyskum rottum
Føroyskar rottur eru ikki fongdar við bakteriuni Leptospira interrogans, og so at siga bara loppur og lýs liva sum parasittar í skinninum á rottunum. Hetta vísa fyribils úrslit av kanningini av føroyskum rottum, sum Fróðskaparsetrið hevur gjørt.
Í 2012 fór Fróðskaparsetrið, saman við øðrum, undir eina kanning av føroyskum rottum. Fyrsta stigið var at savna rottur kring landið. Heitt varð á fólk, sum høvdu fingið fatur á rottum, deyðum sum livandi, um at seta seg í samband við Náttúruvísindadeildina á Fróðskaparsetrinum, sum so kundi fáa rotturnar til kanningina.
Rotturnar skuldu nýtast til kanningar, sum skuldu staðfesta, um ein ávís bakteria er at finna í føroyskum rottunum. Eisini skuldi kannast, hvørjir parasittar liva á rottunum, eins og DNA-kanningar skuldu gerast, fyri at vita, hvaðani føroyska rottan hevur sín uppruna, og um tað er genetiskur munur millum rotturnar ymsastaðni í Føroyum.
INNSAVNINGIN
Rottur hava nú verið savnaðar í skjótt trý ár, og tað er eydnast mær at fáa fatur á tilsamans 92 rottum, sum eru fingnar frá fólki í 13 bygdum og býum kring landið.
BAKTERIUKANNINGIN
Tey fyrsti úrslitini eru nú við at vera klár. Í november mánað í 2013 vórðu prøvar frá teimum fyrstu 61 rottunum sendar til Danmarkar, har kannast skuldi, í hvønn mun føroyskar rottur eru fongdar við bakteriuni Leptospira interrogans. Hetta er ein bakteria, sum kann elva til sjúkuna leptospirosa, sum bæði fólk og dýr kunnu fáa.
Kanningarnar vístu, at ongar av teimum 61 rottunum høvdu bakteriuna í sær. Hildið var tó, at talið av kannaðum rottum var heldur lítið, og 4. november í ár vóru tí prøvar frá 34 rottum afturat sendir til Danmarkar til kanningar. Úrslitið av hesum kanningunum verður væntandi tøkt í endanum av hesum árinum.
Tá endaliga úrslitið fyriliggur, verður farið undir at skriva eina vísindaliga grein um kanningina. Eitt fyribils heitið á greinini er:
“Apparent absence of Leptospira interrrogans infection in Rattus norvegicus in the cool Atlantic climate of the Faroese Islands.”
PARASITTKANNINGIN
Kanningar eru eisini gjørdar av parasittum, sum liva uttan á rottunum. Vit funnu tilsamans 71 loppur og 2 lýs, sum síðani eru greinaðar sundur í ymisk sløg. Vit, Jens-Kjeld Jensen og Eyðfinn Magnussen, eru nú í holt við at skriva eina vísindaliga grein um hesi úrslitini. Greinin hevur fyribils fingið heitið:
“Fleas (Siphonaptera) and lice (Phthiraptera) on Faroese rats (Rattus norvegicus)”
DNA-KANNINGARNAR
Ætlanin er eisini at gera DNA-kanningar av rottunum, fyri at vita hvaðani føroyska rottan hevur sín uppruna, og um tað er genetiskur munur millum rotturnar í teimum ymisku føroysku bygdunum. Hesar kanningarnar eru tó ikki byrjaðar enn, men vit hava nú 92 DNA-prøvar, ið bíða í frystiboksuni, og sum vónandi fara at avdúka upprunan hjá føroysku rottuni. Vónandi gongur tað ikki alt ov long tíð, til hesar kanningarnar verða gjørdar.
ÁHUGAÐI Í FLEIRI ROTTUM
Vit eru framvegis áhugaðir í at fáa fatur á fleiri rottum, til kanningarnar.
So hevur tú fingið eina rottu:
- Koyra rottuna í ein plastikkposa.
- Skriva á ein seðil nær og í hvørjari bygd rottan er fingin. Um talan er um bygt øki, skriva so eisini gøtunavn og nummar á seðilin.
- Legg seðilin í plastikkposan. Bind væl fyri, og legg posan í frystaran.
So kann eg fáa rotturnar, tá høvið býðst.
Ert tú við uppá hetta, ella er tað okkurt, sum tú er í iva um, so skrivað ella ring til:
Eyðfinn Magnussen
Teldupost: eydfinnm@setur.fo
Fartelefon: 265 831
Náttúruvísindadeildin
Náatún 3 FO-100
Tórshavn
GREIN UM VERKÆTLANINA
Tey, sum vilja vita meira um rottu-verkætlanina, ið Fróðskaparsetrið er í holt við, kunna lesa greinina:
'Kanna føroyskar rottur', sum stóð á heimasíðuni hjá Setrinum 15. desember 2011.
Annað tilfar um verkætlanina er:
- Lurta eftir innslagnum í ‘Góaðan morgun Føroyar’ 19. desember 2011 (15 minuttir).
- Hygg at innslagi í 'Degi og Viku' 3. februar 2012 (2:48 minutes 5.1 Mb, wlmp format).
- Pecha kucha framløga á Hotel Føroyum 11. oktober 2012 (pdf-format, 40 kb)
- Les grein í Dimmalætting 7. november 2012.
Les eisini:
- Rottebekæmpelse, heimasíðan hjá Naturstyrelsen
- Rotters smitterisiko, Faldarin frá Miljøministeriet
- Leptospira, Weils sygdom, heimasíðan hjá Statens Serum Institut
- To tilfælde af leptospirose i forbindelse med skybruddet den 2. juli 2011, heimasíðan hjá Statens Serum Institut
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Ingi Samuelsen
15.09.2017 - 21:44
Ítróttur > Ítróttur > Súkkling
Torkil megnaði tað hann setti sær fyri í Postnord Danmark Runt í dag, nevniliga at súkkla seg millum 10 teir bestu í kappingini.
Í dag var tíðarkoyring í Randers. Enn einaferð varð kappingin ávirkað av veðrinum, tí grimdarregn var ein part av kappingini. Regnið órógvaði ikki so nógv teir bestu súkklararnar, hóast váta vegbreytin skapti nakað av ótta fyri at falla, og tí helst eisini hevur sett ferðina nakað niður.
Torkil kom væl frá kappingini í dag og endaði í 9. bestu tíð, 1 minutt og 2 sekund eftir vinnaran, Matthias Brändle úr Eysturríki. Og hóast Torkil eisini tapti tíð til teir førandi í kappingini, Mads Pedersen og Michael Valgren, vann hann á so mikið nógvum øðrum, at hann nú í samlaðu kappingini liggur nummar seks, 1 minutt og 16 sekund eftir Mads Pedersen.
Postnord Danmark Rundt endar við einum 198 kilometra longum teini í Eysturjútlandi, sum byrjar í Ebeltoft og endar í Aarhus. Fleiri brekkur eru lagdar inn í rutuna, so roknað verður við, at broytingar fara at koma í samlaðu støðuna í morgin eisini áðrenn allir súkklararnir eru komnir á mál við Tangkrogen, beint sunnan fyri miðbýin í Aarhus.
(Mynd: DR)


text:
Á fyrsta bindi av Føroya søgu, ið ber undirheitið Norðurlond og Føroyar, verður roynt at koma inn í søgu okkara, og spurningarnir, sum viðgjørdir verða, eru t.d.: Hvussu varð Føroya land til? Hvussu komu norðbúgvar inn í almenna evropeiska søgu? Hvussu ávirkaði náttúran umstøður teirra, hvussu og hvar settu teir búgv, og hvør var hugaheimur teirra? Roynt verður at viðgera spurningin um, hví og hvussu hesir norðbúgvar brádliga fóru at breiða seg út um lond, bæði kend og nýfunnin. Einar 250 myndir eru í bókini, og nærum 100 av teimum í litum. Eisini eru kort, tekningar og ættartøl.
Tað, sum verður viðgjørt, er serliga tíðarskeiðið frá tí, at tjóðskaparkenslan vaknar, til úr henni spretta tv...
Á hesum savni av keldum til Føroya søgu er høvuðsdenturin lagdur á at lýsa framvøksturin av tjóðskaparkensluni...
Á øðrum bindi av Føroya søgu, sum ber undirheitið Skattland og len, er høvuðsdenturin lagdur á miðaldarsøguna;...
Á hesum bindi verður roynt at binda træðrirnar aftur til fyrsta og annað bind. Byrjað verður við einum broyttu...
Føroyingasøga er skrivað í Íslandi, ið hvussu er ikki seinni enn um ár 1200. Søgan er ikki varðveitt í heilum ...


text:
Bókin er býtt upp í fýra høvuðspartar.
Fyrsti partur er um grundleggjandi anatomi, har rørslukervið verður gjøgnumgingið í høvuðsheitum.
Annar partur er ein gjøgnumgongd av grundleggjandi fysiologi og arbeiðsfysiologi. Hesir báðir partarnir eru ástøðiliga grundarlagið undir triðja parti, sum nágreiniliga viðger venjingarfysiologi, har dentur verður lagdur á ymisk venjingarøki. Her verða evni sum kropslig fyrireiking til kappingar, tilrættalegging og raðfesting av kropsligari venjing viðgjørd.
Fjórði og seinasti partur umfatar evnini kropsliga venjing og heilsu umframt arvalæru. Serstakliga triði og fjórði partur hóska væl sum evni í verkætlanararbeiði. Tveir teir fyrstu partarnir snúgva seg mest um klassiska fysiologi, og tveir teir seinastu partarnir byggja á nýggjari vitan. Torleikastigið er ymiskt í teimum ymsu pørtunum, og tí er avgerandi at velja partar burturúr alt eftir fakligu áhugamálunum og hvørjum fakligum stigi, undirvíst verður á.
Í fororðunum siga rithøvundarnir: “Bókin er fyrst og fremst ætlað sum náttúruvísindaligi parturin av undirvísingini í ítrótti sum valgrein í miðnámsútbúgvingunum. Bókin fer út um tað pensum, sum kunngerðin fyri lærugreinina leggur upp til.
Tilfarið er lagt soleiðis til rættis, at tað bæði kann verða brúkt til undirvísing í ítrótti á Fróðskaparsetrinum fyri læraralesandi, og partar kunnu verða brúktir til teirra, sum lesa námsfrøði og sjúkrarøktarfrøði. Eisini eru partar av bókini væl egnaðir sum undirvísingartilfar í lívfrøði í miðnámsútbúgvingunum bæði á miðstigi og á hástigi. Humanistiski parturin og samfelagsligi parturin eru tó ikki við.
Hjá venjarum, sum virka í frítíðarítróttinum, kann bókin vera hent grundbók.


text:
Suveren konsert við Riel/Pasborg/Mikkelborg/Knudsen/Tuxen og Anisette/
Eftir eina fantastiska intro hjá framúrskarandi Palle Mikkelborg byrjaði konsertin við einari trummuduett ella eini trummusamrøðu, sum ongan enda vildi taka. Eg havi áður upplivað Alex Riel og hansara ekspansiva, frásagnarliga trummuunivers og hesa ferð hevði hann guðssonin, Stefan Pasborg við, sum av sonnum spældi okkum sundur og saman. – Uha, hugsaði eg, hetta er ein ordilig musikarakonsert, eg eri komin til. Tað er ein konsert, sum onkursvegna er á so mikið hægri støði enn mín egni móttakari, at eg fái hug at ótolnast, men eg nýttist ikki stúra, tí tónleikurin í gjár var allan vegin so mikið væl spældur og formidlaður, at hann fekk allar áhoyrarar við.
Har vóru óvanliga nógvir tónleikarar millum áhoyrararnar í Norðurlandahúsinum í gjárkvøldið - ei undur í tí, tá fleiri tónleikaligar legendur eru millum tey framførandi: Alex Riel/Stefan Pasborg 'Universe' feat. Annisette og Palle Mikkelborg. Aftrat sær høvdu tey nakrar framúrskarandi tónleikarar, umframt Stefan Pasborg, spældi Niclas Knudsen gittar, meðan Jeppe Tuxen spældi tangentar (Hammond B-3). Øll eru kendir tónleikarar, sum skara framúr á hvør sínum øki, Niclas Knudsen hevði eina fantastiska gittarsolo í byrjanini, men sum áhoyrari legði eg kanska serliga merki til suverena spælið hjá Jeppe Tuxen, sum allan vegin í gjøgnum var merkt av tónleikagleði og risastórum tónleikaligum yvirskoti.
Við tónleikarunum øllum fóru vit eina tónleikaferð gjøgnum teirra felags univers av rútmum og samljóði, fortíð og nútíð, rokki og jazzi, nærveru, improvisatión, orku og pulsi - innrammað við ljóðmyndum frá Savage Rose, New Orleans street parades og Igor Stravinsky – hetta seinasta legði eg ikki ordiliga til merkis, men tað stóð í tíðindaskrivinum.
Eg visti væl, at talan var um dugnaligar tónleikarar, men eg varð bilsin av støðinum. Dygdin hoyrdist alt fyri eitt, sveimandi, originala trompetljóðið hjá Palle Mikkelborg, ið gevur okkum eina kenslu av vektloysi og av at hanga í leysum lofti í alheiminum í vøkrum samspæli við hini ljóðførini. Tá Jeppe Tuxen spældu eyðkendu tónarnar frá byrjanini av Byen vågner frá Dødens Triumf var tað sum ressaðust áhoyrararnir av at hoyra tað praktfulla lagið framført á so gjøgnummusikalskan hátt. Hervið varð lagt upp til eitt sindur av nostalgi, sum vit fingu uppfylt í ríkiligt mát, tá Anisette trein inn á pallin. Hon sang onkran Savage Rose sang, m.a. Dear little mother og eina garvilla versión av Long before I was born áðrenn hon endaði meira stillisliga við Smile hjá Charlie Chaplin. Anisette sýnist hugsjónarliga trúgv móti sínum útgangsstøði, hon tosar enn um fólk, sum eru noydd til at liva í pappkassum uttan fyri teir ríku bankarnar og um flóttafólk, sum koma til okkara fyri at fáa hjálp, men verða møtt við píkatráði og afturlætnum landamørkum. Tíverri eru hesir trupulleikar meira áleikandi enn nakrantíð. Allíkavæl tóktist prátið hjá Anisette í støðum eitt sindur frelst ella hippiepatinerað. Kanska er tað bara eg; tá tosað verður patetiskt og sentimentalt við musikalskum undirspæli komi eg altíð í tankar um Peter Belli og hansara yvirsentimentala Ingen regning. - Men fyri at koma til høvuðssakina, so var sangurin hjá Anisette rørandi og skelkandi nærverandi. Anisette hevur eina rødd og ein framførsluhátt sum eingin annar og har hvørki hoyrdist ella sást nakað til eventuellar aldurstreytaðir veikleikar meðan hon dansaði og sang á pallinum, myrk og vøkur, lítil, nett og klæntraslig og við hesari óskiljandi stóru røddini, sum tekur áhoyraran á bóli við sínum ótamda kenslusemi. At hoyra hana og tónleikararnar í Norðurlandahúsinum var ein ómetaliga stór og ríkandi uppliving, sum ikki verður gloymd.


text:
Orð: C.J. Boye
Týtt: Mikkjal á Ryggi
1. Slættasti sjógvur og brattastu bylgjur,
byrur og andróður skifta um høv,
silvitnislogn eftir ódnarstorm fylgir;
so er og ferð vár úr vøggu í grøv.
Friður ei er
í hesi verð;
vónbrot og stríð okkum lívið títt ber.
2. Hugur vár skiftir sum veður og vindur,
væl dúkar seglið, tá eydnan er blíð,
stýrið og mastur brátt smildrast í sindur,
tá bilar dirvi í trongari tíð;
følin og veik,
fjáltrandi, bleik,
hjartkipt vit stara á stormanna leik.
3. Um so enn aldur í blikalogn branda,
tutla sítt kvæði frá fjøruni út,
óttast kann hjarta várt komandi vanda,
gleðin kann skifta til svíðandi sút.
Hvar kann eg dygt
hvíla meg trygt?
Havdýpið ikki á bjálkum er bygt!
4. Hav tó ei ótta, tú piprandi hjarta!
Hví manst tú stúra og falla í fátt?
Enn er tó ein, sum kann óveðrið harta,
stormur og havódn má lýða hans mátt.
Hvar tú enn fer,
hjá tær hann er,
trygdgóði Jesus, sum bjarging tær ber.
5. Søk hann tí, sál, meðan gleðin man valda!
Eydnan kann skifta; tó trygg er tín leið;
árar og akker í ódnum ei halda,
søk tí til Jesus, hann svíkur teg ei!
Stjørna hans hátt
lýsir á nátt,
trúmikla vón gevur megi og mátt.
6. Frelsari kæri, tá tú við mær fylgir,
frøist eg tvífalt um blikastill høv,
ræðist eg aldri tær brótandi bylgjur,
óttist enn ei fyri kaldari grøv.
Haldi eg stavn
fram í títt navn,
væl tú meg førir í himmalsins havn.


text:
Lestrarmøguleikar á Søgu- og samfelagsdeildini
Í heyst verða útbodnar bachelor-útbúgvingar á Søgu- og samfelagsdeildini. Høvi verður at leggja dent á fak sum søgu og stjórnmálafrøði – ella taka almenna samfelagsvísindaliga útbúgving.
Bachelor-útbúgvingar og stakskeið á bachelorstigi
:: Bachelor í Søgu – B.A.
:: Bachelor í Stjórnmálafrøði – B.S.Sc.
:: Bachelor í Samfelagsvísindum – B.A./B.S.Sc.
Innan høvuðsbreytirnar – søgu og stjórnmálafrøði – verður gjørligt at velja røð av skeiðum, sum tilsamans geva høvi at fáa djúpan og hollan kunnleika til háttaløgini og týðandi tættir í teimum fakunum.
Onnur útboðin skeið verða búskaparfrøði, hagfrøði, søgulig landafrøði og altjóða politikkur.
Hvørja lestrarhálvu skulu tey lesandi velja skeið svarandi til 30 ECTS.
Skeiðini í heyst verða hesi:
:: Grundskeið í lóg (10 ECTS)
:: Grundskeið í lóg (15 ECTS)
:: Mentanarfrøði (10 ECTS)
:: Føroysk nýtíðarsøga (10 ECTS)
:: Samfelagsvísindalig háttaløg (10 ECTS)
:: Búskapur og samfelag (10 ECTS)
Skeiðini verða eisini lýst sum stakskeið.
Til ber at útbúgva seg alment og velja ymisk samfelagsvísindi – og til dømis søkja sær arbeiði innan almenna ella privata fyrisiting. Til ber eisini at nýta bachelorútbúgvingar okkara sum støði undir serstakari masterútbúgving aðrastaðni og miða ímóti gransk-ingarstørvum, meiri spesialiseraðari fyrisiting ella søkja størv, sum krevja serstakan førleika – t.d. undirvísing í miðnámsskúlum.
Nógv av hesum skeiðum verða eisini tikin sum eftirútbúgving ella verða góðskrivað sum partur av útbúgvingum aðrastaðni.
Fólk við samfelagsvísindaligari útbúgving eru sera nógv eftirspurd í almennari sum privatari fyrisiting. Mong søkja inn á hesar útbúgvingar at menna og útbúgva seg (eisini eftirútbúgva seg) við neyðugum umsitingarligum førleikum.
- Umsóknarfreist
:: 14. juni 2010 (ella seinni um pláss eru eftir), sí umsóknarblað
- Bygnaður
:: Skeið og bachelorritgerð. Flestu skeið telja 10 ECTS hvørt og ritgerðin 15 ECTS.
:: 2 ár við grundfakum – summi kravd, onnur valfrí; tey lesandi velja raðfylgjuna sjálvi.
:: 1 ár við høvi at leggja dent á ávís fak og evni.
- Krøv at koma inn á útbúgvingar
:: Miðnámsútbúgving ella samsvarandi fortreytir.
- Master
:: Ætlandi fáa tey, ið nú verða tikin upp, høvi at lesa Master í
:: Samfelagsvísindum (alment masterprógv)
:: Søgu
:: Stjórnmálafrøði
:: Løgfrøði
- Stakskeið
:: Eisini ber til at taka skeiðini sum stakskeið (gjaldsskeið)
:: Stakskeið verða lýst so hvørt við ávísari freist.
:: Eru pláss eftir ber til at søkja upptøku líka til skeiðsbyrjan.
:: Stakskeið eru vanliga gjaldsskeið, men lesandi á Fróðskaparsetrinum og við samstarvsskúlar
okkara aðrastaðni verða tikin inn ókeypis.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Edvard Heen hóttir starvsfólk, ið eru í lógligum verkfalli
Tað er ein ógvuliga óheppin
útsøgn, stjórin í Almannaverkinum, Edvard Heen, kemur við ímóti starvsfólkum
sínum, ið eru í verkfalli, eftir at Fasti Gerðarættur hevur staðfest, at
verkfallið hjá Føroya Pedagogfelag er púrasta lógligt og fullkomuliga eftir
bókini.
Edvard Heen, stjóri, má og
eigur at vita, at óansæð umstøðurnar, so er tað leiðslan og at enda politiski
mynduleikin, ið hava evstu ábyrgd av øllum viðurskiftum, sum eru á stovninum.
At leggja eftir starvsfólkum,
sum eru í fullkomuliga lógligum verkfalli, tí partarnir á sáttmálaøkinum ikki
kunnu koma til sættis um lønarviðurskiftini á økinum, er púrasta burtur úr vón
og viti. Hetta hoyrir ongastaðni heima og skal harðliga átalast.
Eg fari við hesum at lýsa okkara
fulla stuðul til Føroya Pedagogfelag og tess limir og samstundis minna limirnar
í Starvsmannafalgnum á, at tað verður noktað limum felagsins at taka arbeiðið
upp, sum er rakt av arbeiðssteðginum
hjá Føroya Pedagogfelag.
Fari at enda at heita á
Edvard Heen, stjóra á Almannaverkinum, um at taka hóttanina ímóti limunum í
Føroya Pedagogfelag aftur, alt fyri eitt og viðurkenna, at verkfalli er 100%
lógligt og at hann í staðin heitir á arbeiðsgevara sín um at fara aftur til samráðingarborðið
fyri at finna eina loysn á trætuni. Tað er við samráðingarborðið at loysnin
skal finnast og ikki við hóttanum ella í Fasta Gerðarrætti.
Við fakfelagskvøðu
Súni Selfoss, formaður
Starvsmannafelagið


text:
Bræv Paulusar ápostuls til Rómverja, kapittul 16
Paulus leggur gott orð inn fyri Føbe og sendir heilsan til mong
v1
Eg leggi eitt gott orð inn fyri Føbe, systur okkara, sum er tænari hjá kirkjuliðinum í Kenkreu,
v2
at tit taka ímót henni í Harranum, sum tað sømir heilagum, og dugna henni í hvørjum føri, sum hon kann treingja til tykkara; tí at hon hevur verið ein stuðul hjá mongum og hjá mær sjálvum við.
v3
Heilsið Prisku og Akvilasi, starvsfeløgum mínum í Kristi Jesusi,
v4
sum hava sett sítt egna lív í váða fyri lív mítt, og ikki eg einsamallur takki teimum, men eisini øll kirkjulið heidninganna,
v5
og heilsið kirkjuliðinum í húsi teirra. Heilsið Epænetusi, mínum elskaða, sum er frumgróðurin úr Ásiu fyri Krist.
v6
Heilsið Mariu, sum hevur arbeitt nógv fyri tykkum.
v7
Heilsið Andronikusi og Juniasi, skyldmonnum mínum og samfangum, sum eru navngitnir ápostlanna millum, og sum har aftrat hava verið í Kristi undan mær.
v8
Heilsið Ampliatusi, mínum elskaða í Harranum.
v9
Heilsið Urbanusi, starvsfelaga okkara í Kristi, og Stakkysi, mínum elskaða.
v10
Heilsið Appelesi, sum er fullroyndur í Kristi. Heilsið húsfólkunum hjá Aristobuli.
v11
Heilsið Herodioni, skyldmanni mínum. Heilsið teimum húsfólkunum hjá Narkissusi, sum eru í Harranum.
v12
Heilsið Trýfænu og Trýfosu, sum hava arbeitt í Harranum. Heilsið Persis, hini elskaðu, sum hevur lagt nógv fyri seg í Harranum.
v13
Heilsið Rufusi, hinum útvalda í Harranum, og móður hansara og míni.
v14
Heilsið Asynkritusi, Flegoni, Hermesi, Patrobasi, Hermasi og brøðrunum, sum hjá teimum eru.
v15
Heilsið Filologusi og Juliasi, Nerevsi og systur hansara, og Olympasi og øllum heilagum, sum hjá teimum eru.
v16
Heilsið hvør øðrum við heilagum kossi! Øll kirkjulið Krists senda tykkum heilsan.
Paulus varar lesararnar við falslærarar
v17
Men eg áminni tykkum, brøður, at geva gætur eftir teimum, sum valda ósemjurnar og meinbogarnar beint ímót teirri læru, sum tit hava lært, og haldið tykkum burtur frá teimum.
v18
Tí at slíkir tæna ikki harra okkara, Kristi, men heldur sínum egna búki, og við fagurlátum og blíðmæltum orðum dára teir hjørtuni í góðvarnum.
v19
Tí at lýdni tykkara er vorðið almanna kunnugt; tí gleðist eg um tykkum; men eg vil, at tit skulu vera vísir viðvíkjandi hinum góða, men fákunnir viðvíkjandi hinum illa.
v20
Men Guð friðarins skal brádliga sundursora Sátan undir fótum tykkara. Náði várs harra Jesu Krists veri við tykkum!
Paulus ber heilsan frá ymsum
v21
Timoteus, starvsfelagi mín, og Lukius og Jason og Sosipater, frændur mínir, lata heilsa tykkum.
v22
Eg, Tertius, sum havi skrivað brævið, sendi tykkum heilsan í Harranum.
v23
Gajus, sum lænir mær og øllum kirkjuliðinum hús, letur heilsa tykkum. Erastus, roknskaparstjórin í staðinum, letur heilsa tykkum, og bróðirin Kvartus.
v24
Náði várs harra Jesu Krists veri við tykkum øllum! Amen.
Paulus endar brævið við lovi til Guðs
v25
Men honum, sum er mentur at styrkja tykkum samsvarandi gleðiboðskapi mínum og boðanini um Jesus Krist eftir opinberingini av tí loyndardómi, sum frá ævigum tíðum hevur verið tagdur um,
v26
men nú er opinberaður og við profetiskum skriftum, eftir fyriskipan hins æviga Guðs, kunngjørdur fyri øllum heidnum fólkum til at vekja trúarlýdni,
v27
hinum eina, alvísa Guði veri fyri Jesu Krists skuld dýrd um aldur og ævir allar! Amen.


text:
Bræv Paulusar ápostuls til Rómverja, kapittul 7
Hin trúgvandi, ið eigur lut í deyða Krists, er deyður frá lógini
v1
Ella vita tit ikki, brøður, – tí at eg tali her til teirra, sum kenna lóg – at lógin ræður yvir manninum, so leingi sum hann livir?
v2
Tí at hin gifta konan er við lógini bundin til mann sín, meðan hann livir; men doyr maðurin, er hon loyst frá lógini, sum bindur hana til mannin.
v3
Tí skal hon verða kallað horkona, um hon, meðan maðurin livir, verður annars mans kona; men doyr maðurin, er hon leys frá lógini, so at hon ikki er horkona, um hon verður annars mans kona.
v4
Soleiðis, brøður mínir, doyðu eisini tit frá lógini við likami Krists, fyri at tit skuldu tilhoyra einum øðrum, honum, sum varð reistur upp frá deyðum, til tess at vit mega bera Guði ávøkst.
v5
Tí at tá ið vit vóru í holdinum, virkaðu syndagirndirnar, sum vórðu vaktar við lógini, soleiðis í limum okkara, at vit bóru deyðanum ávøkst;
v6
men nú eru vit leys frá lógini, við tað at vit eru deyð frá tí, sum vit áður vóru bundin í, so at vit tæna í nýggja lagi andans og ikki í forna lagi bókstavsins.
Lógin, sum er heilag í sjálvari sær, nørir um syndina, sum fær teg til at gera tað, sum tú ikki vilt
v7
Hvat eiga vit tá at siga? Er lógin synd? Á ongum sinni. Men eg kendi ikki syndina uttan av lógini; tí at eg hevði ikki vitað um girndina, hevði ikki lógin sagt: «Tú skalt ikki girnast.»
v8
Men tá ið syndin tók tilevni av boðorðinum, elvdi hon alskyns girnd fram í mær; tí at uttan lóg er syndin deyð.
v9
Eg livdi einaferð uttan lóg; men tá ið boðorðið kom, livnaði syndin við,
v10
men eg doyði; og boðorðið, sum var til lívs, tað royndist mær at vera til deyða.
v11
Tí at syndin tók sær tilevni av boðorðinum og tøldi meg og drap meg við tí.
v12
Soleiðis er tá lógin heilag, og boðorðið heilagt og rættvíst og gott.
v13
Er tá hitt góða vorðið mær til deyða? Á ongum sinni! Men tað var syndin, til tess at hon skuldi vísa seg at vera synd, við tað at hon við tí, sum gott er, voldi mær deyða, – fyri at syndin við boðorðinum skuldi verða reiðuliga syndig.
v14
Tí at vit vita, at lógin er andlig; men eg eri holdligur, seldur undir syndina.
v15
Tí at eg skilji ikki, hvørjum eg havist at; tí at tað, sum eg vil, tað geri eg ikki, men tað, sum eg hati, tað geri eg.
v16
Men geri eg tað, sum eg ikki vil, tá gevi eg lógini viðhald í tí, at hon er góð.
v17
Men nú eri tað ikki longur eg, sum geri hetta, men syndin, sum í mær býr.
v18
Tí at eg veit, at ikki býr nakað gott í mær, tað er í holdi mínum; tí at vilja er mær einki fyri, men at útinna hitt góða eri eg ikki mentur.
v19
Tí at hitt góða, sum eg vil, geri eg ikki; men hitt illa, sum eg ikki vil, tað geri eg.
v20
Men geri eg tað, sum eg ikki vil, tá eri tað ikki longur eg, sum útinni tað, men syndin, sum í mær býr.
v21
Soleiðis finni eg tá ta lóg fyri meg, sum vil gera hitt góða, at hitt illa fellur mær lætt.
v22
Tí at eg havi hug í Guðs lóg samsvarandi míni innari menniskju;
v23
men eg síggi aðra lóg í limum mínum, sum stríðist móti lóg huga míns og hertekur meg undir lóg syndarinnar, sum er í limum mínum.
v24
Eg neyðar menniskja! Hvør skal bjarga mær frá hesum deyðans likami?
v25
Tøkk fái Guð við Jesusi Kristi, harra okkara! – So tæni eg tá sjálvur lóg Guðs við huganum, men lóg syndarinnar við holdinum.


text:
Í bókini eru einar 80 littekningar umframt nakrar svart/hvítar strikutekningar. Tær fevna um tíðarskeiðið 1994-2000. Hugsanin var upprunaliga at lýsa hvussu statt var í Havnini tá farið varð inn í 21. øld.
Umframt tekningar er tekstur eftir J.P. Gregoriussen, ið greiðir nærri frá teimum ymsu økjunum í Havn og har um leiðir. Undir myndunum eru staðarnøvn og nøvn á húsum o.ø.
Tekningar og tekstur: J.P. Gregoriussen Upprunamál: Føroyskt Samandráttur av tekstinum er á enskum og donskum máli. Greitt til prentingar: John Dalsgarð Skanningar: Jeling Bogtrykkeri, Gramar og Dimmalætting Prentað hjá Jelling Bogtrykkeri Satsur og prentgerð: Gramar ISBN: 99918-914-4-7 Forlagið í Støplum 2000