text:
Her er ein rúgva av greinum, ið eg havi skrivað seinasta áratíggið. Flestu greinarnar eru longri kronikkir ella viðmerkingar, men eisini eru nøkur ummæli og røður at finna. Greinarnar eru ikki altíð orðarætt sum prentaðu útgávurnar. Ynskir tú at citera, verður um gjørligt víst til prentaðu útgávuna fyri at finna røttu kelduávísingina. Longri brot mugu ikki endurgevast ella útgevast uttan loyvi. Tó kunnu greinarnar verða kopieraðar til egna nýtslu ella til undirvísing.
Saturday, July 28, 2007
Gerið Sandoyartunnilin áðrenn Skálafjarðartunnilin
Stríðið stendur í løtuni millum tey, ið vilja hita búskapin enn meiri og tey, ið vilja køla búskapin av. Men stríðið stendur eisini ímillum tvær risaverkætlanir, Skálafjarðartunnilin og Sandoyartunnilin, ið heldur skulu gerast í dag enn í morgin. Tað er eingin ivi um, at talan í báðum førum er um tvær stak visjónerar og samfelagsgagnligar verkætlanir, ið koma at knýta samfelagið enn meiri saman og harvið at økja bæði arbeiðs- og bústaðarmarknaðin.
Við hesum báðum verkætlanum verða Føroyar uppaftur meiri knýttar saman. Við hesum báðum tunlum búgva 90 % av øllum føroyingum minni enn ein tíma frá hvørjum øðrum, og 85 % av øllum føroyingum búgva minni enn ½ tíma frá Tórshavn. Tá eru Føroyar (minus Suðuroy) ein stórur býur. Bygdirnar og býirnir eru tá býlingar í stóra og dynamiska føroyska “netverksbýnum”.
Bæði Skálafjarðartunnilin og Sandoyartunnilin eiga at verða gjørdir. Spurningurin er bara nær.
Sandoyartunnlin meiri átroðkandi
Tað er ein avgerandi munur á Sandoyartunlinum og Skálafjarðartunlinum. Skálafjarðartunnilin er í stóran mun ein luksusverkætlan, ið ikki er átroðkandi, men sum er “nice to have”. Sandoyartunnilin er hinvegin ein “need to have” verkætlan, ið við 100 % vissu* kann bjarga einum avbyrgdum lokalsamfelagi, ið í dag liggur í andaleypi.
Út frá einum rættvísissjónarmiði er eingin ivi um, at Sandoyartunnilin – sjálvandi – skal koma áðrenn Skálafjarðartunnilin, um ábyrgdarfullir politikara koma til ta niðurstøðu, at samfelagsbúskapurin ikki tolir báðar verkætlanir í senn. Harumframt er tvingandi neyðugt, at Sandoyartunnilin verður gjørdur, áðrenn Føroyar møguliga verða lagdar saman í eitt valdømi. Verða Føroyar eitt valdømi, verður væntandi munandi truplari at fremja risaverkætlanir til gagns fyri útjaðaraøki, snøgt sagt tí tað væntandi verða færri útjaðarapolitikarar.
Sandoy kann økjast í virði
Men tað eru eisini aðrar orsøkir, ið tala fyri, at Sandoyartunnilin eigur at gerast skjótast gjørligt. Tað eina er, at ein flogvøllur í Søltuvík harvið kemur at liggja sera nær við høvuðsstaðin, soleiðis at Tórshavnar kommuna sleppur undan øllum tonkum um at lata dýrabara lendið í Kirkjubøhaga til ein larmandi og plásskrevjandi flogvøll. Kirkjubøhagi verður nógv betri nýttur sum framtíðar bústaðarøki og frítíðarøki.
Eitt annað er, at Sandoyggin – serliga Skopun – í sær sjálvum verður eitt frálíkt uppland til Tórshavnar kommunu. Tað er eitt faktum, at tað er sera stórur bústaðartørvur í Tórshavn, og at hetta skapar eina príslegu, ið trýstir fólk út úr Havnini – tann sokallaða “push-effektin”.
Skopun kemur at vera nærri við Tórshavn enn Kollafjørður, og av tí at Tórshavnar kommuna eftir øllum at døma ikki hevur áhuga í at menna Kollafjørð á bústaðarøkinum, vil menningin náttúrliga fara suður um Skopunarfjørð**. Sum nú er gera kommunur sum Sandavágs, Kvívíkar og Sunda kommunur sær dælt av push-effektini frá Tórshavnar kommunu, men við einum Sandoyartunli verður Sandoy – serliga Skopun – knappliga tann mest upplagda “forstaðskommunan”. Umframt hetta verður gjørligt at menna vinnulívið í Sandoynni munandi, hóast ein stórur partur av sandoyingum væntandi koma at arbeiða í Tórshavn.
Hetta kemur í sær sjálvum at merkja, at húsa- og lendisprísir fara at økjast munandi, og at grundstykki fara at ganga sum heitt breyð, um kommunurnar væl at merkja megna at útstykkja nóg skjótt. Tað er neyvan av leið at meta, at fastognarvirðið á Sandoynni kann meiri enn tvífaldast – helst bæði trý- ella ferfaldast – um Sandoyartunnilin verður veruleiki, serliga tí at fleiri øki verða bygd, men eisini tí at prísurin økist. Væntandi fara bæði úrtøkan og fólkatalið í oynni samsvarandi at eksplodera, serliga í Skopun, ið sjálvandi kemur at verða høvuðsstaður í Sandoynni. Verður Sandoyartunnilin gjørdur, er tað einans ein spurningur um fá áratíggju, áðrenn Skopun er vorðin býur***.
Íløgan í Sandoyartunnilin kemur at vinna seg innaftur gjøgnum eina markanta virðisøking av Sandoynni. Sandoyartunnilin er ein vinningur fyri Føroyar sum heild.
Skálafjarðartunnilin eisini góð íløga
Sandoyartunnilin eigur at gerast áðrenn Skálafjarðartunnilin. Men hetta merkir ikki, at Skálafjarðartunnilin ikki eisini er ein frálík íløga. Um búskapurin toldi tað, høvdu Føroyar havt stóran vinning av hesi verkætlan, hóast vinningurin als ikki er so markantur sum vinningurin við Sandoyartunlinum.
Tey økini, ið koma at vinna mest við Skálafjarðartunlinum, eru økini sunnast á Skálafirði, men eisini eystari partur av Eysturoy og Norðoyggjar vinna nógv við hesum tunlinum. Men partvíst hava hesi økini longu nú fast samband við Havnina, og partvíst klára hesi økini seg væl uttan Havnina. Eysturoy og Norðoyggjar eru búskaparligu lokomotivini í føroyskum búskapi, og samlað sæð er alt hetta økið ein býur í sær sjálvum, ið nærum er sum Tórshavn til støddar. Tað er eingin vanlukka fyri Landnyrðingsføroyar, um Skálafjarðartunnilin bíðar eini 10 ár. Men tað er ein vanlukka fyri Sandoynna, um Sandoyartunnilin ikki kemur skjótast gjørligt.
Sandoyartunnilin er “need to have”. Skálafjarðartunnilin er “nice to have”. Hetta eiga politikararnir at ásanna, og raðfestingin av verkætlanunum eigur at fremjast sambært hesum rationali.
* 100 % vissu, um so er, at Føroyar sum heild ikki fáa ein búskaparligan niðurtúr.
** Alt eftir hvussu høgt nýtslugjaldið fyri tunnilin verður.
*** Ein váði er, at sandoyingar byrja at stríðast innanhýsis um hvørt Skopun ella Sandur skal vera høvuðsstaður í Sandoynni – á sama tápuliga hátt sum tvørámenn og vágbingar stríðast innanhýsis. Hetta stríðið kann forða fyri framburðinum í oynni. Hóast Sandur søguliga er høvuðsstaður í Sandoy, er eingin ivi um, at sandoyingar framyvir eiga at satsa upp á Skopun.
Sámal Matras Kristiansen, samfelagsfrøðingur
Wednesday, July 25, 2007
Útbúgvingarskipan samfelagsins – Ummæli
Sámal Matras Kristiansen, samfelagsfrøðingur
Hevur tú sagt “Luhmann”, so noyðist tú eisini at siga “systemteori”. Er tað nakað, ið Luhmann er kendur fyri, so er tað klassisku bókina um “sosial systemir” frá 1984. Og síðsta bókin hjá Luhmann um samfelagsligu útbúgvingarskipanina byggir á somu grundhgtøk, sum í 80’unum vóru so slóðbrótandi innanfyri samfelagsfrøði.
Hetta merkir, at Útbúgvingarskipan samfelagsins (á donskum: “Samfundets uddannelsesstem”; á týskum: “Das Erziehungssystem der Gesellschaft”) ikki er nøkur slóðbrótandi bók sum so, men heldur kann síggjast sum eitt eykabind til høvuðsverk Luhmanns um sosial systemir (á donskum: “Sociale systemer”). Í hesi bókini skrivar hann m.a., at samfelagið ikki skal síggjast sum ein stór skipan, men heldur er ein samanrenning av nógvum ymiskum funktiónsskipanum, ið taka sær av ymiskum pørtum av samfelagnum. Vit hava m.a. eina búskaparskipan, eina rættarskipan, eina politiska skipan, eina trúarskipan o.s.fr., ið allar eru partvíst í stríði við hvørja aðrar.
Útbúgvingarskipanin er ein av hesum funktiónsskipanum. Útbúgving er meiri enn einans “at ganga í skúla”. Útbúgving snýr seg sambært Luhmann um alt, ið hevur við lærdóm at gera, og tískil eisini um tað, vit vanliga rópa uppaling. Útbúgving snýr seg eisini um at læra at vera borgari í samfelagnum.
- Tá tosað verður um útbúgving, verður fyrst hugsað um ein viljaðan aktivitet, ið leggur seg eftir at menna førleikan hjá menniskjum og at økja teirra sosialu tillagingarevni. (síða 43)
Fyri Luhmann er samfelagið ein samanrenning av samskifti (kommunikation). Og tá útbúgving snýr seg um at læra at virka í samfelagnum, snýr tað seg harvið eisini um at duga at samskifta.
Frá uppaling til útbúgving
Og júst hetta er ein av týðandi boðskapunum í bókini. Meðan menniskjan í eldri samfeløgum tók sær av sínum egnu børnum, t.v.s. uppaldi tey og útbúgvaði tey í eini og somu skipan, tóku modernaðu samfeløgini ábyrgdina fyri útbúgving frá foreldrunum og settu skúlar á stovn, har børnini kundu læra tað, ið samfelagið kravdi av teimum, t.d. hondverk, roknskap o.s.fr. Sambært Luhmann hendi avgerandi systembroytingin, tá samfelagið var vorðið so komplekst, at børnini skuldu læra nakað, ið foreldrini ikki dugdu.
Síðani eru samfeløgini enntá farin at taka ábyrgdina – fyri ikki einans útbúgving, men eisini fyri uppaling – frá foreldrunum. T.d. verða børnini nú í alsamt størri mun send í barnagarð, meðan foreldrini eru í arbeiði.
Alt hetta snýr seg um, at samfelagið verður “funktiónsuppbýtt”. Hetta merkir, at samfelagið verður meiri fjøltáttað og komplekst. Sostatt verður útbúgvingin eisini meiri umfatandi. Meðan fólk í gomlum døgum lærdu í “lívsins skúla”, so er tørvurin á útbúgving vorðin alsamt meiri átroðkandi í modernaðu samfeløgunum, og í mest framkomnu londunum er vanligt við 15-20 ára útbúgving. Hetta merkir, at útbúgving er eitt hugtak, ið ikki einans umfatar barnaárini, men eisini ungdómsárini og partar av vaksnraárunum.
Við hugtakinum um “lívslanga læring”, ið Luhmann eisini viðger, kemur útbúgvingarskipanin enntá at strekkja seg yvir alt lívið og verður harvið ein partur av arbeiðslívinum.
Frá menniskju til persón
Men sambært Luhmann er høvuðsendamálið við modernaðu útbúgvingarskipanum ikki at læra børnum og vaksnum teir neyðugu førleikarnar, ið skulu til fyri at arbeiða innan eina ávísa samfelagsgrein. Hetta kemur einans í aðru røð. Meiri týðandi er tað at “skapa persónar”, soleiðis at skilja, at tær sokallaðu “empirisku menniskjurnar” (man kundi kanska eisini kallað tað fyri “náttúrligu menniskjurnar”, smk) skulu skipast soleiðis at tey verða móttakilig fyri samskifti.
- Menniskjur føðast. Persónar verða til gjøgnum sosialisering og útbúgving, skrivar Luhmann m.a. (síða 65).
Og tað, ið útbúgvingin veruliga ger, er at skapa “persónligar handlingsfyritreytir”. Samfelagið skapar ymisk sløg av persónum, ið man síðani væntar uppføra seg á ein ávísan hátt. Hetta ger, at tað verður lættari fyri samfelagið at útynna neyðuga samskiftið, ið skal fáa persónarnar at arbeiða og at læra seg nýggjar førleikar, ið kunnu nýtast í arbeiðshøpi.
Vitan um vitan – frá vissu til óvissu
Ein avgerandi spurningur í einihvørjari útbúgvingarskipan er: “hvat er vitan”. Tá hesin spurningur er nøktandi svaraður, ber síðani til at kjakast um hvør vitan er hóskandi at læra, ella orðað á ein annan hátt: “hvat er góð og neyðug vitan”. Hetta er ikki so lætt at koma fram til, sum tað kann tykjast.
Hóast ávís serstøk vitan møguliga er relevant í dag, verður mett neyðugt eisini at undirvísa í breiðari, almennari vitan, ið ikki fyrireikar til nágreiniligar uppgávur, men sum heldur fyrireikar til “eitt hav av møguligum uppgávum” (kontingens). Trupulleikin er, at jú meiri man veit, tess meiri er eftir, sum man ikki veit. Hetta hevur gjørt, at tað ikki er nóg mikið at læra nøkur konkret ting, men at tað eisini er neyðugt “at læra at læra”.
Av tí at útbúgvingarskipanin ikki longur megnar at siga hvat menniskjan skal vera, kemur hugtakið “búning” (á donskum: dannelse) upp í leikin sum eitt nýtt pedagogiskt hugtak. Ikki einans skal man læra at megna at samskifta. Man skal eisini megna broyting og megna at velja í broytingartíðum.
Ein óliðug bók
“Samfundets uddannelsessystem” er ein leskibiti fyri øll, ið hava áhuga í at lesa um sosialar skipanir, um Niklas Luhmann ella neyvari: um útbúgvingarskipan samfelagsins. Men hon er í støðum torskild, hóast dugnaligi danski sosiologurin Nils Mortensen – sær líkt – hevur latið torskildu sosiologiina í ein lættflótandi og vælupplagdan danskan búna.
Orsøkin til at bókin hóast hepnu hond Nils Mortensens framvegis er torskild, er at hon ongantíð er skrivað heilt liðug. Luhmann doyðu tíverri – alt ov ungur: 70 ára gamal – áðrenn bókin varð liðug. Hetta merkist serliga væl í síðsta kapitlinum “Selvbeskrivelser”, har ovurlangar fótnotur eru í heilum. Talan er uttan iva um tilfar, ið Luhmann hevur viljað innarbeitt í analysuna, men sum ongantíð er komið longur enn til fótnotustøði.
Men samanlagt er “Samfundets uddannelsessystem” ikki nøkur fótnota innan sosiologiskar bókmentir. Hóast bókin ikki er slóðbrótandi í mun til tað, ið Luhmann annars hevur skrivað, so er hon júst ein liður í samlaðu verkum Luhmanns, og bara tað ger bókina til eitt “must” fyri allar útbúgvingarsosiologar og onnur við áhuga fyri útbúgving.
Samfundets Uddannelsessystem
Hans Reitzels Forlag 2006
Pedagogikkur, løn og status
Prentað sum kronikk í Sosialinum 29. dec. 2017 ”Somu løn fyri somu útbúgving” er eitt slagorð, ið javnan hoyrist í hesum tíðum, tá fakb...
-
Prentað sum kronikk í Dimmalætting 4. august 2017 Í løtuni hava nógvir føroyingar summarfrí. Dagligu pliktirnar eru lagdar til síðis na...
-
Føroyar hava hesi seinastu árini upplivað ein stóran vøkstur innan ferðavinnu, og líkt er til, at hesin vøkstur fer at halda fram. Politika...
-
Í 2008 snúði løgtingsvalstríðið seg m.a. um betri umstøður til miðnámsskúlar. Hóast summi vóru ónøgd, vóru tey flestu tó fegin, tá hetta kj...


c: text/html

text:
Tungoljuroykur í
Fuglafirði og Runavík. Skipasmiðuhøll á Skála. Bingjuhavn í
Tórshavn. Stóreldur á Tvøroyri. Dømini um óhepnar avleiðingar
av ídnaðarstaðseting eru nógvar í hesum tíðum.
Fyri nøkrum árum
síðani var mikið kjak um staðsetingina av Varðanum Pelagic mitt
á Tvøroyri. Hetta er ein óheppin staðseting – av fleiri ymiskum
orsøkum – og fingu vit eina av meiri ekstremu orsøkunum at sanna
við eldsbrunanum í farnu viku. Tað eru øgiliga nógv viðurskifti,
ið gera, at tað standast trupulleikar av at staðseta tungan ídnað
somu støð sum búseting, summi ógvusligari enn onnur.
Mest upplagdi
trupulleikin er luftdálking, men eisini onnur umhvørvisdálking fer
fram, m.a. av sjógvi, áum og lendi. Bæði frá virkjum, skipum og
akførum standast nógvir trupulleikar, ið í ringasta føri kunnu
føra við sær umhvørvis- og heilsutrupulleikar. Umframt hetta fer
fram ein ógvuslig ljóðdálking, eins og tað kann henda ein
”estetisk dálking” við at áður vøkur støð missa ein stóran
part av sínum vakurleika. Yvirskipa missa støðini part av sínum
”ameniteti”, ið tað kallast á búskaparmáli.
Yvirskipað má tó
sigast, at talan ikki bert er um ”objektivar” trupulleikar, men
eisini um upplivaðar trupulleikar. ”Amenitets-preferansurnar”
eru jú ymiskar” Tolsemið hjá ymiskum borgarum í mun til ídnað
er sostatt sera ymiskt, og uttan iva er mentanin eisini ymisk
ymsastaðni í landinum. Tó er tað ikki rætt framhaldandi at lata
hetta evnið vera tabuiserað, soleiðis at fólk noyðast at kenna
seg sum ”framburðssvíkjarar” við at hava eina kritiska støðu
mótvegis ídnaðinum.
Eg havi sjálvur
havt samband við fleiri fólk, ið als ikki tora at siga sína
meining um hetta, tí tey óttast avleiðingarnar, t.d. hevnd frá
vinnulívsfólki ella kommunalpolitikarum.
Frá
ídnaðarsamfelag til tænastusamfelag
Tað er rætt, sum
fleiri føra fram, at nógvar av føroysku bygdunum og býunum
upprunaliga eru bygdar kring ídnaðarkent vinnulív. Vinnulívið
hevur skapað arbeiði, ið hevur fingið bygdirnar at vaksa frá
lítlari landbúnaðarbygd til størri ídnaðarbygd.
Nú á døgum
miðsavnast fólk heldur kring tænastuvinnur, bæði tí flestu
størvini eru innan hesar vinnur (sí talvu), men eisini tí eitt
gott lív nú á døgum ikki bert snýr seg um arbeiði og inntøkur,
men eisini um gagnnýtslu av almennum og privatum tænastuveitingum.
Eisini er lutfallið millum materiella og immateriella vælferð í
broyting sum avleiðing av hesum samfelagsbroytingum.
Umframt hetta er tað
vorðið lættari at flyta seg runt í býum og kring landið við
bilum, bussum og øðrum akførum, soleiðis at ein lættliga kann
búgva fleiri kilometrar frá arbeiðsplássinum.
Tað er snøgt sagt
hend ein avgerandi broyting í búsetingartankagongdini. Tað eru ei
longur líka eyðsýndir fyrimunir við at búgva so nær við
ídnaðarvirkið sum gjørligt. Heldur eru tað onnur viðurskifti,
ið draga.
Positivir
og negativir eksternalitetir
Somuleiðis kann
nevnast, at ein bústaður eisini er ein strategisk fíggjarlig
íløga, og ikki bert einhvør nýtsluíløga. Bústaðurin er
lívsíløgan hjá flestum húsarhaldum og stóri dreymurin hjá
nógvum húsarhaldum. Bústaðurin er bæði fíggjarliga og
kensluliga nakað av tí týdningarmesta, ið landið hevur at bjóða
sínum borgarum. Hetta er ikki bert okkurt tilvildarligt stað, men
tað týdningarmesta staðið í lívinum hjá flestu føroyingum.
Eitt bústaðarøki
er ikki bert eins egna hús, men alt grannalagið, øll bygdin, ja
alt umhvørvið, ið umfevnir bústaðin. Góðskan av bústaðinum
er sostatt eisini ein spurningur um t.d. umhvørvisligan vakurleika,
mentanararv, socialt umhvørvi, atkomuleika, ítróttar- og fríøki,
privatar tænastur, almennar tænastur o.s.fr. Øll hesi viðurskifti
eru við til at gera bústaðið til eitt gott stað at búgva. Hetta
eru alt sokallaðir ”positivir eksternalitetir”, ið geva tínum
egna bústaði eitt hægri virði – fyrst og fremst fyri tey, ið
har búgva, men sanniliga eisini fyri onnur. Ikki minst vilja
framtíðar bústaðarkeyparar hyggja væl eftir hvørjir
eksternalitetir eru kring bústaðin, ið stendur til sølu.
Í hesum viðfangi
eru eisini viðurskifti, ið kunnu bólkast sum ”negativir
eksternalitetir”. Eitt larmandi ella dálkandi virki, ein vegur við
nógvari, tungari ferðslu, larmandi og dálkandi skip. Dømini eru
nógv, og sjálvandi kann t.d. landbúnaður eisini upplivast sum
negativur eksternalitetur fyri nógv. Tó kann landbúnaður illa
miðsavnast, av tí at lendið er avgerandi framleiðslufaktorur fyri
hesa vinnugrein.
Miðsavnið
ídnað og annað dálkandi virksemi!
Hinvegin kann
ídnaður og ídnaðarkent virksemi í nógv størri mun miðsavnast
heldur enn at spjaðast tilvildarliga kring um í kommununum. At
miðsavna ídnað er í stóran mun tað sama sum at miðsavna
dálkingina. Tú fært kanska ikki minni samlaða dálking, men tú
savnar dálkingina, soleiðis at hon rakar færri. Eisini er tá
lættari og bíligari at gera skipanir, ið kunnu savna inn dálkandi
avleiðingar av virkseminum.
Føroyskar kommunur
áttu at verið betri til at miðsavna dálkingina á so fá øki sum
gjørligt. Tað ræður um at taka avgerð um hvørji øki man vil
”ofra” á vinnulívsaltarinum, meðan man hinvegin eisini skal
taka avgerðir um hvørji øki hava slíkan natúrligan vakurleika
ella slík søgulig virði, at tey ikki mugu ávirkast ov nógv av
ídnaðinum. Tað sigur seg sjálvt, at tað vil ongantíð vera full
semja um júst hvørji øki eru ”minst verd” og tí kunnu
ídnaðargerast, men tað ber til at debattera seg fram til hetta.
Eisini er tað ein sannroynd, at summi øki longu eru sera
ídnaðargjørd og at tað tískil kann vera skilagott at halda fram
í sama spori.
Undir øllum
umstøðum eigur man at skilja, at tað ikki er rætt at menna
ídnaðarøki og bústaðaøki upp at hvørjum øðrum. Hesi eiga at
skiljast sundur í tann mun tað er gjørligt. Spjadda búsetingin í
Føroyum ger sjálvandi, at hetta ikki altíð ber til, men til ber
at finna tær ”minst ringu” staðsetingarnar. Sum dømi kann
nevnast, at Klaksvíkar kommuna hevur flutt nógv av tyngsta
vinnulívinum norður í Ánirnar, har fá fólk búgva. Tórshavnar
kommuna hevur flutt nógv av tyngsta vinnulívinum norður í
Kollafjørð, ið hóast alt er minni tætt bygdur enn Tórshavn
sjálv. Tað er sjálvandi eisini syrgiligt, at økini sunnanvert á
Kaldbaksfirði í so stóran mun verða nýtt til dálkandi virksemi,
men umvent: nú hevur Tórshavnar kommuna valt tað økið til
endamálið, og tá er frægari at halda fram á sama øki heldur enn
eisini at dálka onnur øki.
Hugsið
um bústaðaøkini og børnini
Flestu teirra, ið
sita og taka avgerðir í Føroyum í dag, eru uppvaksin í
ídnaðarsamfelagnum og hava sostatt nøkur ídnaðarsamfelagslig
virði, ið stýra teirra avgerðartøku. Hetta er væl skiljandi, og
harumframt er lættari at byggja víðari á tey
planleggingarmynstur, ið fyri eru slóðað.
Hesi eldru
ættarliðini tykjast tó ikki skilja, at samfelagið er í miklari
broyting og í grundini longu hevur ment seg frá einum
ídnaðarsamfelagi til eitt tænastuvinnusamfelag. Alsamt færri
arbeiða innan ídnað, meðan alsamt fleiri arbeiða innan
tænastuvinnur. Við tíðini hevur hetta ið sær, at
íðnaðarsamfelagsligu virðini fána og nýggj virði taka yvir.
Hetta fær eisini avleiðingar fyri okkara virðisgrundarlag,
soleiðis skilt, at vit fara at seta prís á onnur viðurskifti enn
okkara forfedrar gjørdu. Lívið snúði seg í landbúnaðar-,
fiskivinnu- og ídnaðarsamfelagnum um at lívbjarga sær og skapa
sær og sínum eina trygga tilveru. Í dag liva vit hinvegin í einum
samfelagi við yvirflóð av vørum, og tó kenna vit stundum á
okkum, at okkum vantar okkurt í tilveruni.
Vit kunnu vænta, at
framtíðar ættarlið – tey, ið eru børn í dag og teirra børn
– fara at hava nøkur heilt onnur virði enn tey, ið sita við
valdið í dag. Framtíðar ættarlið skulu eisini hava góð støð
at búgva, ið hóska til teirra tørvir, væntanir og dreymar. Vit
eiga tí ikki bert at hugsa um nútíðar bráðfeingisinntøkur, men
eisini um framtíðina, tá vit planleggja bústaðar- og ídnaðarøki.
Vert er eisini at
hava í huga, at bústaðaøki kunnu menna seg áratíggju ella øldir
fram í tíðina. Ídnaðarøki eru hinvegin íløgur, ið tæna ár
ella áratíggju fram. Við tíðini vil búskapurin broytast og
gomlu vinnuøkini verða ónýtilig. Tey vilja síðani kanska
forfella og standa eftir sum rustaðar toftir, ið ikki kunnu nýtast
til stórvegis. Umvent gomlu bygningarnar frá einahandilstíðini og
slupptíðini, ið framhaldandi kunnu nýtast til onnur – til dømis
mentanarlig – endamál, ber illa til at nýta nútíðar ídnaðarøki
til nógv onnur endamál uttan so at stórar ábøtur verða gjørdar.
Fyri at seta tað
eitt sindur skarpt upp, so eiga vit ikki at ofra langtíðarvælferðina
hjá borgarunum fyri stutttíðar inntøkumøguleikarnar hjá
fyritøkunum. Tað er ikki altíð, at treytaleysur her-og-nú
vøkstur er tað besta. Øgiliga nógv øki í landinum hava gjøgnum
árini fingið ólekjandi sár av at gravkýr og dymamittstengur
sluppu at liva sítt egna lív. Vøkur øki eru løtt at oyðileggja,
men sera trupul – ja ofta ógjørlig – at fáa aftur til høldar.
Sámal Matras
Kristiansen,
samfelagsfrøðingur
(Prentað sum tíðargrein í Sosialinum 15. juni 2017)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Mistak í faldara um kynsligan ágang
Fyrr í vikuni kunngjørdi ÍSF nýggjan faldara, ið kallast Tann óhoyrdi ágangurin.
Endamálið er, at hjálpa ítróttarfeløgum at fyribyrgja kynsligum ágangi móti børnum.
Danska ítróttarsambandið útgav fyri nøkrum árum síðan ein líknandi faldara, sum eitur "Det uhørte overgreb".
Skeivt umsett
Føroyski faldarin er stórt sæð ein týðing av tí danska faldaranum, men í umsetingini er gjørt eitt mistak, sum hevur týdning.
Brotið snýr seg um, hvat skal gerast, tá illgruni er um kynsligan ágang móti barni í ítróttarfelagi.
Í danska stendur:
og í føroyska stendur soleiðis:
Í tí danska faldaranum verður viðmælt, at nevndin umrøður seg við tí, sum hevur illgrunan.
Í tí føroyska verður viðmælt, at nevndin umrøður seg við tí, sum er undir illgruna. Ein týdningarmikil munur.
ÍSF fer at rætta
Jarvin Feilberg Hansen, ítróttarráðgevi í ÍSF, sigur, at eitt mistak er komið fyri í umsetingini.
- Vit harmast um mistakið, og vit fara at rætta faldaran, sigur Jarvin Feilberg Hansen við Kringvarpið.


text:
Kremut hokkaidosuppa
Nú byrjar man at merkja kuldan, og hvat er tá betur enn ein góð suppa! Hendan hóskar seg bæði sum ein lættur rættur á middegi og sum forrætt ella høvuðsrætt. Tað kann tykjast møtumikið at fara í gongd, men av tí at skalið eisini kann etast, er hetta ein skjótur rættur at gera.
Tilfar
1 hokkaido graskar
1 leyk
2 hvítleykspungar
1 litur vatni
1 grønmetisbótarmola
200 g rómaost
Krydda við salti, pipari og chili
Súrróma og breyð afturvið
Arbeiðsháttur
- Reinsa graskarið og tak steinarnar burtur. Lat skalið verða á og sker graskarið í miðalstór stykkir
- Brúnka leykin og hvítleykin í einari grýtu og koyr síðani graskarstykkini í
- Koyr vatnið og bótarmolan í grýtuna, og lat kóka í áleið 20 minuttir
- Blenda nú suppuna, so hon fær ein bleytan konsistens
- At enda koyrir tú rómaostin í, letur hann smelta og smakkar til við kryddaríum
Nú er klárt at borðreiða við hesum vælsmakkandi heystrættinum.


text:
Orð: Th. W. Oldenburg
Týtt: Jákup Dahl
1. Tín, o, Jesus, tín at vera
er mín lyst og øll mín æra,
tín í lívi, tín í deyð’!
Tí vil eg alt gjøgnum stríða,
í títt fótspor vil eg stíga,
fylgja tær, sum tú mær beyð.
2. Ja, eg veit, bert tann kann finna
ærukrans, sum teg vil ynna,
heiðurskrúnu, lívsins frið,
sum í øllum lívsins vandum,
fjandans sviki, myrkurs grandum
trúgvur gongur tær við lið.
3. Undir krossi vil eg ganga,
tolin bera vegin langa
krossin, Jesus, sum er tín;
gangi eg í dimmum dølum,
tó eg veit, í himnasølum
væl skal enda leiðin mín.
4. Før meg millum deyðans boðar,
før meg gjøgnum trongdar logar,
gjøgnum storm og ódnarhav!
Einki ger, bert tú meg leiðir,
hjarta mítt teg sjálvan eigur
sum sín góða trygdarstav.
5. Náðiljós títt á meg stráli,
lýsi mær mín veg á málið
alla mína ferð á fold!
Og lat inn hjá tær meg stíga,
tá ið taldir dagar líða,
og eg leggjast skal í mold!


text:
17. Mar 2016
Mentan úti og heima.....!Í viku 15, tvs frá mánadegnum 11. apríl til fríggjadagin 15. apríl fara vit til ymisk tiltøk, bæði úti og heima.Mánadagin 11.apríl: Nulti saman við Hvalvíkar skúla til konsert í Norðurlandahúsinum. Bussur fer úr Hvalvík kl. 9.00.Mikudagin 13. apríl: Smæruperlur, Liljuperlur...
17. Mar 2016
Í gjár fekk Krás fína vitjan frá Margáum.Í allar fagrasta veðri vitjaðu vit Hósvík og Krás.Í samband við Familjucafé við Margáir, keypa vit kjøt frá Krás. Í hesum sambandi fingu vit innbjóðing frá Krás um, at koma at síggja hvussu og hvar hetta kjøti...
10. Mar 2016
Vælkomin til Kráir!Í ár verður summarferiuansingin hjá Sunda kommunu, við Kráir í Hvalvík.Summarferiuansingin verður í tíðarskeiðinum 11. juli til og við 5. august 2016. Hetta merkir, at í hesum tíðarskeiðinum verða tað børn frá dagst. á Flatinum og frá Stórheygg saman við okkum við...
29. Feb 2016
Fríggjadagin 1. apríl er stongt við Kráir og við Margáir vegna ráðleggingardag.Vit fara saman við hinum stovnunum í Sunda kommunu á skeið, í málmenning hjá børnum.Heiti á degnum verður, Hvussu máli mennir okkum.Skeiði verður í Bygdarhúsinum í Hósvík og skeiðshaldari verður Karolina Matras. ...
25. Feb 2016
Vegna serligar umstøður, er Ráðleggingardaguri sum skuldi verða fríggjadagin 4. mars, útsettur.Ráðleggingardagurin verður ístaðin fríggjadagin 1. apríl. ...
22. Feb 2016
Tað grør um gangandi fót við Kráir.Vit verða fleiri og fleiri..... og skjótt seta vit met.Vit gloymdu at feira tað tá vit vóru 100 fólk, so tað fara vit at gera í vár...tá vit verða 110 fólk, sum tað sær út til, at vit verða...
08. Feb 2016
Frá mánadegnum 8. februar og tvær vikur framm, verða Annetta og Sigrun í starvslæru við Kráir.Annetta og Sigrun hava valt leiðslu á linju, á Pedagogskúlanum og skula í starvslæru í tvær vikur.Tær koma at fylgja leiðsluni við Kráir í gerandisdegnum.Verið vælkomnar til Kráir!v. KráirHanna...
18. Jan 2016
Innbjóðingarnar eru farnar út og......Tann reyði leyparin er púrasta klárur, til at gestirnir traðka í fínasta skrúð, á hann.Myndafólk takað ímóti gestunum.Tiltakið verður frá kl. 18.00 til 20.00.Borðreitt verður við Lasagnu og øðrum góðum veistludámi fyri børn.Síðani verður bjóða til sang og dans.Eisini fáa vit...


text:
Sjúkrarøktarfrøðingur til VEKS
Søkt verður eftir sjúkrarøktarfrøðingi í starvsbrøki 0,8 at seta 1. juli 2018.
Starvsbrøkur kann broytast eftir avtalu við leiðaran. Starvið er í blandaðum vaktum og í miðal 2. hvørt vikuskifti. Góðir møguleikar eru fyri fakligari menning, bæði sum einstaklingur og saman við dugnaligum starvsfelagum. Starvsstaðið er út frá Heiminum á Grønanesi í Vestmanna.
Heimatænastan í VEKS er eitt kommunalt samstarv ímillum Vestmanna- Eiðis-, Kvívíkar- og Sunda Kommunu. Nærri lýsing av virkseminum sæst á heimasíðu okkara www.veks.fo.
Førleikar
• Útbúgving og góðkenning sum sjúkrarøktarfrøðingur
• Jaligan og innovativan hugburð til virksemið og sosiala umhvørvið í síni heild, í tøttum og konstruktivum samstarvi við leiðarar, aðrar fakbólkar og einstaka borgaran.
• Lætt við at samskifta, bæði í bólki og við hvønn einstakan.
• Hug til at halda teg dagførdan viðvíkjandi øllum innan- og uttanhýsis viðurskiftum, sum hava ávirkan á dagliga starvið.
• Telduførleika á brúkarastøði.
• Koyrikort til persónbil.
Vit kunnu bjóða
• Dynamiskt og fjølbroytt starv
• Dugnaligar starvsfelagar
• Jaligt og vinarligt arbeiðsumhvørvi
• Skipaða innleiðslu
Setanar- og lønarviðurskifti
Setanarstaðið er Heimatænastan í VEKS. Tann, ið settur verður, má tola broytingar í starvinum, og at hetta kann verða umskipað til eisini at fevna um aðrar uppgávur. Starvið verður sett sambært sáttmála millum Fíggjarmálaráðið/KAF og Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar.
Umsókn
Skrivlig umsókn við avritum av prógvum, cv, viðmælum v.m. skal sendast til veks@veks.fo ella til
Heimatænastan í VEKS
Bakkavegur 59
FO-350 Vestmanna
Freist
Umsóknir skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi mikudagin 20.06.2018. Nærri upplýsingar um starvið fáast við at venda sær til Miu Pedersen, leiðara, á tlf. 793231.


text:
Leys størv
1. og 2. ár (støðisárini)
Her lærir tú grundleggjandi vitanina og hondverkið innan søgu- og samfelagsvísindaligu fakøkini, tó eitt sindur ymiskt, alt eftir um tú ert innskrivað(ur) á søgu- ella samfelagsvísindum.
- Tú fært grundskeiðini í vísindateori, og í søgu- og samfelagsligum metodum.
- Tú lærir grundhugtøkini og prinsippini í politiskari vísind, í sosiologi og innan økonomi.
- Tú lærir føroyska søgu og heimssøgu.
- Eisini sleppur tú at gera fyrstu royndinar í, hvussu eitt vísindaligt projekt verður framt.
Bachelorárið (3. árið) – har tú kanst velja millum 3 linjur:
Sosialvísindi og samfelagsplanlegging:
er útbúgvingin fyri tey, sum hava áhuga í samfelagskipanum og hvussu hesar skipanir regulerast og mennast. Her lærir tú m.a:
- Um vælferð, vælferðarsamfelag og vælferðarskipanir.
- Um samanspælið millum almennan politikk, marknað og sivilsamfelag.
- Um hvussu institusjónir og organisasjónir virka, stýrast og mennast.
Hetta er lesnaðurin fyri tey sum hava áhuga at starvast innan almennar, alment gagnligar og privatar organisasjónir men gevur eisini nógvar aðrar kvalifikasjónir, herundir til víðari lesnað.
Politikkur og umsiting (stjórnmálafrøði):
er útbúgvingin fyri tey, sum hava áhuga í, hvussu politikkur og politisk umsiting skapast, regulerast og broytist. Her lærir tú m.a:
- Um altjóða og komparativan politikk.
- Um parlamentariska stýring, demokrati og makt.
- Um hvussu almennur politikkur verður umsitin og reguleraður.
Hetta er lesnaðurin fyri tey, sum hava áhuga at starvast í sentralu umsitingini og innan politiskt stýrdar ella privatar organisasjónir, men gevur eisini nógvar aðrar kvalifikasjónir, herundir til víðari lesnað.
Søga (smátjóðir og altjóðagerð):
er fyri tey, sum hava áhuga fyri nýggjari søgu við serligum atliti at smátjóðum og teirra avbjóðingum. Her lærir tú m.a.:
- Um altjóða politikk og modernitet.
- Um nationalismu og etnicitet
- Um smátjóðir í danska ríkinum
Hetta er lesturin fyri tey, sum innan ymisk øki ynskja at arbeiða við avbjóðingum hjá smátjóðum, men gevur eisini nógvar aðrar kvalifikatiónir, herundir víðari lesnað, sum m.a. gevur førleikar til hægri undirvísingar- ella granskingarstørv.


text:
Greinasavn um jarð- og jarðalisfrøðilig evni útkomið
Bókin er eitt savn av javnlíkamettum vísindaligum greinum, ið allar byggja á nýggja jarð- og jarðalisfrøðiliga vitan frá tí føroyska økinum og vórðu framlagdar á seinastu FIEC ráðstevnuni í 2012.
Í bókini eru fimm greinar. Av teimum eru tríggjar skrivaðar av føroyskum høvundum, meðan tvær eru skrivaðar av øðrum norðurlendskum høvundum. Ritstjórar eru jarðfrøðingarnir á Jarðfeingi Óluva R. Eidesgaard og Heri Ziska.
Tað er Fróðskapur, sum gevur bókina út. Tey, sum luttóku á rástevnuni fáa eitt eintak av bókini. Hon fæst eisini til keyps fyri kr. 150.
Greinasavnið kemur út sum e-bók í næstum.


text:
Skrivað hevur: Katrin Joensen-Næs
Tað verður verri og verri at finna landjørð til at framleiða mat. Meðan vit leita, so veksur fólkatalið við rúkandi ferð.
Ein loysn er at framleiða mat á økjum, sum vanliga eru sæð sum óbrúkilig – stórbýartekjur.
Hvør bygningur, sum stendur á jørðini, hevur eitt tómt tak. Allar tekjur tilsamans eru eitt nærum endaleyst øki til at velta mat á.
Annað enn at framleiða mat, so hava grønar tekjur nógvar aðrar fyrimunir. Tildømis senda naknar tekjur út meira hita enn grønar tekjur. Hetta ger, at luftin í stórbýum ofta er ræðulig.
Vit hava tann trupulleikan í Føroyum, at her eru nógv fjøll og nógvir steinar. Tí er tað partvís ringt at dyrka grønmeti í Føroyum. Bara 7% av jørðini hjá okkum er í brúk – millum tey sjey prosentini telja grundstykki til hús við.
Hóast vit ikki hava nógva jørð, so hava vit ovmikið av grastekjum. Tekjurnar eru bara mold og gras - perfekt gróðraviðurskifti.
Røddin hevur tosað við kokkin Leif Sørensen, og hann sigur:
- Tekjurnar í Føroyum eru góðar at velta á. Tey hava røttu tjúkt, moldin er rein, og har eru ikki nógv kríatúr.
Eg kann fortelja eina søgu um eini hjún í Norra. Tey áttu ongan hava, so tey dyrkaðu bara á takinum – tey vóru sjálvforsýnaði alt árið runt.
Nógv havnarfólk hava ongan garð. Hví ikki bara taka havamøblarnar upp á takið næsta summar? Tak gestirnar við og bjóða teimum nýveltað grønmeti úr egnum hava.


text:
Orð: Trygve Bjerkrheim
Lag: Svenskt fólkalag
Týtt: Edmund í Garði
1. Hann tekur ei gleðina frá tær,
tann Jesus, ið kallar á teg.
Bert tá kanst av sonnum tú liva,
um hann kann tær fylgja á veg.
2. Tú hoyrir tær dárandi røddir,
ið lova tær glitur og gleim,
men eingin ber ljós yvir vegin
sum hann, ið bar kærleik í heim.
3. Hann hjálpir í brattastu líðum
og styðjar, um gøtan er hál,
hann signar tær sólfyltu fløtur
og leiðir teg sjálvur á mál.
4. Hann førir teg frelstan um fjørðin,
heilt inn á ta himmalsku strond,
og fjalist tín bátur í brotum,
hann rættir tær bjargandi hond.
5. Hann tekur ei gleðina frá tær,
hann gyllir tær gleði og sorg
og letur upp ljósastu salir
til høgtíð í himmalsins borg.


text:
Klædnainnsavningin og flutningstænastan hava níggju bingjur standandi kring landið. Fýra eru uttanfyri hjá Reyða Krossi í Stiðjagøtu 6 í Havn. Hinar eru við FK handlar kring landið - í Klaksvík, Fuglafirði, Saltangará, Miðvági og Skopun. Bingjurnar verða tømdar hvønn mikudag.
Innsavnaðu klæðini verða avskipað til skiljingar í Stiðjagøtu.
Onnur ábyrgdarøki í Klædnainnsavningini og flutningstænastuni eru millum annað flutningur millum hølini í Stiðjagøtu og Bryggjubakka, ruskkoyring, viðlíkahald av bilinum, viðlíkahald av bingjunum kring landið og ymiskar aðrar uppgávur. Tað verða savnaðir næstan 200 sekkir av klæðum um vikuna.
11 sjálvboðin eru virkin í Klædnainnsavningini og flutningstænastuni, ið er skipað við einum leiðara.
Klædnaskiljingin er ein stórur partur av endurnýtsluvirkseminum hjá Reyða Krossi. Eini 30 sjálvboðin eru knýtt at hesum virkseminum.
Innkomin klæðir verða skild í Stiðjagøtu. Klæðini verða skild soleiðis, at nakað fer í endurnýtsluhandilin á Bryggjubakka, í Stiðjagøtu, til Vágs og til Klædnahjálpina, meðan ein partur verður seldur til Týsklands.
Virksemisleiðarir
Innsavning:
Knút P. Jacobsen, 228486
Skiljing:
Inga Joensen, tlf. 274842
Bústaður
Stiðjagøta 6
100 Tórshavn


text:
SOV er sveisaraknívurin hjá havmyllunum
Einastandandi Service Operation Vessel (SOV)
hjá ES-vagt miðsavnar uppgávur, møguleikar og funksjónir á einum stað.
SOV-konseptið við tænastuskipum, sum burturav liggja í havmyllulundum, ger
driftina av lundunum virknari í einum og sama konsepti.
- SOV-konseptið eru
fyri frálands vind-ídnaðin, tað sum sveisaraknívurin er fyri felliknívin. SOV
er eitt amboð, sum ger tað møguligt at fremja eina røð av uppgávum virkið,
trygt og fíggjarliga forsvarligt, sigur Rune Østergaard, Head of Commercial
Wind, í Esvagt.
Umframt at vera
bíligt og effektivt í rakstri er SOV-konseptið eisini ógvuliga smidligt.
SOV-ararnir verða
gjørdir í øllum støddum og kunnu gerast út til allar tørvir. Ein SOV-ari riggar
bæði sum støð og skrivstova hjá tøkningum, sum eisini kunnu fegnast um væl
útgjødan verkstað og goymslu.
Velur eitt reiðarí
at gera ein SOV út við einum “Safe Transfer Boat” (STB12 ella STB15), hevur
manningin haraftrat ein Daughter Craft við plássi til í minsta lagi 8 fólk, og
sum er góðkendur at sigla í havnir til manningarskifti ella eftir góðsi og
eykalutum.
- Ein SOV við Safe
Transfer Boats ger eksternar CTV-loysnir óneyðugar, og tey, sum eiga vindmyllulundirnar
kunnu samstundis minka útreiðslurnar til goymslur og arbeiðsuppgávur, sigur
Rune Østergaard.
Kelda: Esvagt og
Maritimedanmark


text:
Eg havi altíð arbeitt, hóast eg havi gingið í skúla. Men tá eg byrjaði at lesa á universitetinum, helt eg at tað var umráðandi at hava hundrað prosent fokus á skúlanum. Men nú er tíðin komin til at finna mær eitt arbeið.
Mín yndis handil PLINT, sum selur lutir til heimið, søkti eftir starvsfólki. Hetta var sum eitt kall frá himli, tí eftir at hava lisið í eitt ár, føli eg meg klára til, at eisini hava eitt studiejob við síðunar av. Starvið umfatar ein fullan arbeiðsdag mitt í viku og kanska onkran einkultan dag í vikuskiftinum. Perfekt! Eg sendi eina umsókn beinan veg, og tað gingu einar tvær vikur áðrenn eg fekk boð um at koma til samrøðu.
Eg valdi at skriva dagbók um hvørt stig í hesi longu gongdini, so nú kunnu tit fáa eitt innlit í, hvussu hetta gekk fyri seg og hvat endaliga úrslitið bleiv.
17. sept. Tríggjar tímar áðrenn starvsamrøðuna.
Omg eg eri sooo nervøs. Eg føli hvussu hjartað bankar og hvussu ræstleys eg eri. Eg klári ikki at halda fokus. Eg burdi lisið, men tað er ongin møguleiki fyri tí, tá mínir tankar eru alla aðra staðni. So nógvir spurningar. Hvørjum leita tey eftir? Hvussu skal eg vera? Hvat vilja tey hoyra? Fái eg tað ella fái eg tað ikki?? Eg vil so gjarna!! Tað hevði passað perfekt!! Eg burdi fingið tað! Eg skal fáa tað!!
Um tríggjar tímar eri eg til samrøðuna..
17. sept. Samrøðan
Samrøðan gekk ordiliga væl. Eg kom inn í handilin og stjórin vildi gjarna at vit høvdu samrøðuna inni í handlinum, við kassan. Hetta var eitt sindur sjálvsamt, men eg segði sjálvandi at tað var super. So kemur man til “Kanst tú greiða frá hvør tú ert og hvat tú ert góð til?” Áhh.. tað er ikki altíð so lætt! Men eg koyrdi á. Ístaðin fyri at siga “Eg eri ordiliga góð til blablabla og eg dugi væl blabla” so valdi eg heldur at venda tí og siga hvat mær dámar væl og hvørjum eg brenni fyri osf. So ljóðar tað ikki so yvirlegið. Men trúgv mær, eg fekk smurt tjúkt uppá.
Hon var ordiliga fitt og segði enntá at hon dugdi at síggja meg sum eina “Plint pige”. Iiiiihh! Men eg skilti á lagnum, at har vóru nógvar sum skuldu til samrøðu. Waaa… Og ein heil vika áðrenn eg fái svar!! Ihh altsoo..
24. sept. Uppringingin
Nú havi eg bíðað í eina viku og enn onki hoyrt. Eg sendi tí ein mail til hana og fekk svar beinan veg. Hon hevði roynt at ringt, tí hon skuldi spyrja um eg var áhugað í at koma til ein “prøvidag” på onsdag. JAAA! Tað vildi eg fegin! So tað eri eg spent til. Men eg eri vís í at eg ikki eri tann einasta sum skal til prøvidag, so eg má ordiliga vísa mína allarbestu síður, so eg kann fáa hetta starvið.
28. sept. Prøvidagurin
Um hálvan tíma skal eg verða har. Tað tekur einans tíggju minuttir at ganga yvir í Plint, so tað er perfekt! Eg eri eitt sindur nervøs! Havi latið meg í svørt klæðir (sum var ein útfordring at finna). Hugsi at tað er gott at verða í onkrum neutralum. Eg havi ilt í búkinum, so spent eg eri. Men vóni at tað fer at ganga væl! krosse fingrar!
Núúú havi eg verið og tað gekk … væl! Deiligur handil og fittur stjóri. Har skuldu fleiri inn til prøvidag, so tað er ringt at vita um eg havi nakran kjans. Nú fáa vit at síggja. Eg gleði meg bara at fáa svar! Eg merki at hetta stressar meg eitt sindur, so vónandi fái eg svar skjótt, so eg antin kann verða glað ella leggja Plint á hyllina. Hon segði at eg nokk ikki fekk boð fyrr enn í komandi viku.
So komu boðini (áðrenn tíð)
“Arbejdet er dit, hvis du vil ha’ det!!” JAAAAAAA!!! Eg eri so glað at eg kundi hoppa og dansa! (haha… tað gjørdi eg faktiskt tá eg hevði lagt hornið á)! Yayy! Áhh sum eg gleði meg at arbeiða í mínum yndis handli! Tað kundi ikki verði betur! So kann eg byrja vikuskiftið við at kalla meg eina “PLINT PIGE”. Yayy 😀
Her er ein leinkja til fitta, hugnaliga handilin, sum eg nú kann kallað meg ein part av 😀 http://www.plint.dk
M&K


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Løkke fer nú undir stjórnarsamráðingar
Lars Løkke Ramussen, formaður í Vinstra, fer at boðsenda øllum flokkum í fólkatinginum til fundar í morgin, í eini roynd at kanna møguleikarnar fyri at skipa nýggja stjórn.
Allir teir borgarligu flokkarnir hava víst á Lars Løkke Rasmussen sum forsætisráðharra, og drotningin hevur litið honum upp í hendur at kanna møguleikarnar at skipa stjórn.
Lars Løkke Rasmussen sigur, at hann fer at kanna møguleikarnar at skipa eina borgarliga stjórn við Vinstra, Danska fólkaflokkinum, Liberal Alliance og Konservativa fólkaflokkinum.
Hann leggur dent á, at fyrstu syftu verða borgarligu flokkarnir bodnar til samráðingar, men allir flokkar í fólkatinginum eru bodnir á fund.
Ógreitt
Enn er ógreitt, hvussu ein borgarlig stjórn fer at síggja út.
Danski fólkaflokkurin er nú størsti flokkur á borgarliga veinginum í fólkatinginum, men flokkurin hevur ikki boðað frá, um hann er sinnaður at fara upp í eina stjórn.
Liberal Alliance er sinnað at fara upp í stjórn, men formaðurin í Konservativa flokkinum, Søren Pape Poulsen, hevur sagt, at hansara flokkur fór ikki upp í nakra stjórn uttan so, at flokkurin fekk framgongd á valinum.
Tað gjørdi Konservativi flokkurin ikki. Tvørturímóti hevði hann afturgongd á fólkatingsvalinum í gjár.


text:
Summari er árstíðin tá ið stevnurnar vera hildnar, hetta vikuskifti er Vestanstevna, og í ár verður hon hildin í Miðvági. Longu í gjárkvøldi var stevnurenningin fyri børn og vaksin hildin. Hjá teimum vaksnu er eisini talan um Grand Prix og var hetta 5. umfar.
Eg var eisini partur av startfeltinum, sum var sent avstað kl. nakrar minuttir yvir 6 í gjárkvøldi. Gutti og Marnar eru í Svøríki so teir vóru ikki við og Henry Olsen var ikki tilmeldaður áðrenn, so eg var spentur at síggja um hann møtti upp, men so var ikki. Men har var annars maður, Pauli Johannesen, eg fyrr havi kappast við komin til kappingina. Sam Vang var eisini við.
Rutan var nokkso strævin, vit skuldu fyrst renna út í bátahylin fyri síðani at renna inn til høvuðsvegin og niðan til Leitisvatn og so sama túr heimaftur. Túrurin niðan til vatni var nokkso harður, eg, Sam og Pauli løgdu út saman og skiftust eg og Sam at føra. Tá ið vit høvdu vent við vatni setti Sam ferðina upp, vekk var hann. Pauli hekk í til góðir 2 km vóru eftir. Eg kom í mál 18 sek. eftir Sam, og Pauli var 21 sek aftaná meg. Fyri Sam var kapping tað reina hygg, men eg fekk væl burturúr, eg eri sera væl nøgdur við mítt avrik. Ein miðalferð uppá 3:40 pr. km er ok.
Ein bílig medalja, men uppá skammilin kom eg so.
Næsta avbjóðing verður á Fjarðastevnu, sum hesaferð verður hildin á Strondum. Eftir hvat eg havi skilt so verður talan um ein eitt sindur longri tein, kanska 10 km.


text:
Tað eru bara fá ár síðan, at vit umhugsaðu at steingja eina stovu á Lítlafløtti,
men sum gongdin er nú, noyðast vit at útbyggja ansingarstovnin, sigur Artur
Johansen, borgarstjóri í Sjóvar kommunu.
Tað var tann tíð, tá bara seks børn vórðu fødd eitt ár í Sjóvar kommunu, men í dag er øðrvísi.
Artur Johansen, borgarstjóri, fegnast um, at barnatalið er í stórum vøkstri.
-Heilsusysturin hjá okkum fylgir heilsustøðuni hjá pinkubørnum – heilt úr móðurlívi, og til hesi fara úr fólkaskúlanum.
Borgarstjórin vísir á, at higartil í 2017 eru 21 børn fødd av mammum, sum búgva í Sjóvar kommunu.
-Hetta er ein trífalding, um vit fara nøkur ár aftur í tíðina, tá talið av føddum børnum var heilt niðri á seks í eitt ár.
Sjóvar kommuna eigur dagstovnin Lítlafløtt, sum rúmar 110-120 børnum við frítíðarstovu.
-Nøkur ár herfyri umhugsaðu vit at steingja eina stovu á Lítlafløtti, tí barnatalið var so lítið. Nú vend av álvara er komin í, og barnatalið er økt, og væntandi fer at økjast enn meira, noyðast vit skjótt at byggja stovnin út. Hetta er tískil ein deilig avbjóðing, sum okkara kommuna stendur yvirfyri.
Les meira í vikublaðnum 13. november...


text:
Kinesiskt mál
Kinesiskt mál ella kinverskt (kinesiskt; 汉语/漢語, Hànyǔ, 中文 ella Zhōngwén) er í grundini fleiri skyld mál, har mandarinskt, sum er móðurmál hjá um 875.000.000 fólkum, er tað størsta, og tað er eisini standardmál í Kina. Kinesisk mál eru móðurmál hjá meira enn 1.200.000.000 fólkum, harav meginparturin býr í Kina og um 22.000.000 í Teivan. Í kinverska teknmálinum eru mong túsund tekn. Hvørt tekn er orð ella hugtak og ikki ljóð sum í okkara skriftmáli.
Kinesiskt er størsta málið í Fólkalýðveldi Kina. Harumframt er kinesiskt høvuðsmálið í Lýðveldið Kina, Hongkong, Makao og Singapor.


text:
Nú “marknaðurin” í innanhýsis merking er við at gerast eitt stórt buzzorð í Føroyum, kann hóskandi spyrjast um ikki meira fokus í orðaskiftinum um fiskivinnu nýskipanir átti at verðið sett á tann veruliga marknaðin úti í heimi.
Orðaskiftið um nýskipanir í fiskivinnuni hevur í seinastuni alsamt meira hongt seg í tað sum verður nevnt “marknaðurin” — fleiri og fleiri tykjast vera komin til sannføring um, ella trúgv á, at ein sokallað marknaðargrundað skipan fyri útlutan av veiðiloyvum fer sjálvandi at borga fyri búskaparliga og samfelagsliga bestu loysn ið finnast kann. Spurningurin er mestsum vorðin eitt høvuðstema, uttan mun til at royndirnar frá slíkum skipanum kring heimin eru sera fáar og alt annað enn sannførandi.
Hetta er eitt retoriskt rák sum tykist íkomið ikki minst orsakað av drúgvum átaki hjá nøkrum búskaparfrøðingum, sum í fleiri ár hava fingið rættiliga kritikkleysan stuðul fyri sínum sjónarmiðum frá t.d. tíðindaredaktiónunum á KvF og Miðlahúsinum. Um hetta átti at fingið avleiðingar á røttum stað, serliga tá talan er um public service tíðindatænastu fyri tvungið avgjald, er ein spurningur sum kundi verðið tikin upp fyri seg við høvi.
Men lat okkum á hesum sinni heldur hyggja eitt sindur at tí ørkymlan í hugtøkum sum tykist valda fyri tíðina tá tað kemur til kunning, tíðindi og orðaskifti um fiskivinnuna. Her er greitt at fólk frá ymiskum síðum tosa ymiskt mál hóast tað skal eitast at fyriganga á føroyskum. Marknaður, kappingarføri, samfelagsbúskapur, tilfeingi — hugtøk sum hesi verða brúkt í heilum, men ofta verður gingið lætt um júst hvat fyri merking ið skal liggja í orðunum. Fólk renna á leistum við sterkum vendingum og beinhørðum argumentum sum taka støði í slíkum orðabrúki uttan heilt at geva sær far um at ‘mótparturin’ ið skal hoyra boðskapin kanska als ikki fær somu meining burturúr.
Eitt er meining og merking, eitt annað sómi og virðing. Tað sigst at bert 10 prosent av øllum ósemjum millum fólk hava beinleiðis samband við innihaldið í tí sum partarnir siga hvør við annan, meðan heili 90 prosent eru tengd at mátanum ið tingini verða søgd uppá. Um tað passar akkurát ella ikki, well — tað skaðar neyvan at hugsa tankan at okkurt kann vera um tað.


text:
20. aug 2007, 23:26
Egil Simonsen vann kappsiglingina á Skálafjørðinum sunnudagin við bátinum "Hoyvíkingur". 23 bátar tóku lut í kappsiglingini, sum nú hevur meira enn ein mansaldur á baki
Við einum fittum útsyningsloti løgdu 23 seglbátar til brots frá Flesjunum í kapping um at koma fyrstur á mál inni á Høgabóli.
Hetta er tann árliga kappsiglingin sum Lions Club Eysturoy hevur skipað fyri nú í meiri enn ein mannsaldur.
Bátarnir komu á mál í hesi raðfylgju:
Nr. Bátanavn Eigari/siglari
1 Hoyvíkingur Egil Simonsen, Hoyvík
2 Niels í Nesinum Alfred Gullbein, Tórshavn
3 Jomfrúgvin Símun Olsen, Vestmanna
4 Gjáarbáturin Dánjal J. Andreasen, Vestmanna
5 Thyra Svend Berg, Strendur
6 Svanur John Mikkelsen, Skála
7 Vinur Óli Mikkelsem, Tórshavn
8 Oddvør Dagfinn Jensen, Kollafjørð
9 Eyð Atli Leitisstein, Runavík
10 Kollsteinur Mikkjal Hansen, Hósvík
11 Malli Oddmar Joensen, Kollafjørð
12 Leivur Jón Nolsøe, Fuglafjørð
13 Drøvn Knud Bjørk, Argir
14 Luddi Karl Thomsen, Kollafjørð
15 Guðrið Atli Poulsen, Saltangará
16 Dúgvan Rodmund Nielsen, Glyvrar
17 Byrgishamar Joan Karl Joensen, Kollafjørð
18 Sildin Jónsvein Mikkelsen, Toftir
19 Jona Per Mikkelsen, Strendur
20 Falkurin Kári í Garði, Strendur
21 Miðgerð Arngrím Petersen, Kollafjørð
22 Ternan Kári Borgarklett, Hósvík
23 Jóan Pauli Johan Joensen, Kollafjørð
Tríggir teir fyrstu bátarnir fingu steyp til ognar, meðan vinnarin nr. 1 Hoyvíkingur harumframt fekk ferðasteypið.
© Eirikur Lindenskov - Sosialurin


text:
Amerikanska Kollveltingin
Hin Amerikanska Kollveltingin (1776–1783) byrjaði í 1776, tá amerikumenn tóku sær rætt til at siga upp trúskap sín til bretska kongahúsið. Í seinnu helvt av 1700-talinum tók ein tjóskaparrørsla seg upp í øllum Vesturheiminum.
Innihaldsyvirlit
Ónøgd niðursetufólk[rætta | rætta wikitekst]
Byrjanin til ta amerikonsku sjálvstýristilgongdina skal síggjast í ljósinum av, at bretar mettu, at tað var neyðugt at skatta koloniirnar fyri at kunna fíggja umsitingina av teimum. Bretska krúnan legði eina røð av skattum á koloniirnar, men mótstøðan var hørð og umfatandi. "The East India Company" fekk einarætt frá bretsku stjórnini at flyta te úr Kina beinleiðis til síni umboð í USA, og hetta førdi við sær, at niðursetuhandilsmenninir ikki fingu lut í hesum lønandi handli. Tann 16. desember í 1773 skipaðu nøkur niðursetufólk fyri sokallaðu Boston Tea Party sum eitt mótmæli ímóti bretsku atferðini. Hetta gjørdist byrjanin til harða stríðið millum niðursetufólkið og bretsku ta stjórnina. Bretar kravdu frið og landaskil, men amerikumenn kravdu frælsi.
Frælsisyvirlýsingin[rætta | rætta wikitekst]
Í september í 1774 varð stevna hildin í Philadelphia í Pennsylvania, sum nevndist "First Continental Congress". Allar koloniirnar uttan Georgia sendu umboð til stevnuna. Endamálið við stevnuni var at bøta um sambandið við ta ensku stjórnina, men hetta eydnaðist ikki, og í apríl mánaði í 1775 vóru niðursetufólk í Massachusetts í bardaga við bretar við Concord og Lexington. Kollveltingin var byrjað. Stríðið spjaddist og uppreistur var veruleiki, og krav um fullveldi varð endaliga orðað 4. juli í 1776 í tiltiknu Frælsisyvirlýsingini, ið staðfesti natúrrættindi hjá mannaættini og fullveldið hjá teimum amerikonsku statunum. Thomas Jefferson orðaði yvirlýsingina, sum í stóran mun er grundað á tey politisku ástøðini hjá enska heimspekinginum John Locke [1].
Frælsiskríggið vardi longri enn væntað. Tað byrjaði 19. apríl í 1775 og endaði 19. oktober 1781, tá ið Chares Cornwallis við heri sínum gav seg yvir í Yorktown, Virginia. Bretar, sum eisini vóru í kríggi við fleiri evropisk lond, máttu lúta fyri frælsishugaðu niðursetufólkunum. Í 1783 viðurkendi Stóra Bretland fullveldið hjá teimum 13 koloniunum.
Samgongusáttmálin[rætta | rætta wikitekst]
Meginlandsstevnan (enskt: Continental Congress), sum var sett saman av umboðum frá øllum statum, viðurkendi í november í 1777 "Articles of Confederation", ið komu í gildi í mars 1781 eftir at statirnir høvdu góðtikið skjalið. Samgongusáttmálin ásetti sambandið millum einstøku statirnar og nýggju meginstjórnina. Sáttmálin staðfesti, at statirnir vóru sjálvstøðugir og at meginstjórnin einans var ein miðil hjá statunum at ráða og stýra í samstarvi (sokallað konfederatión). Óttin fyri eini sterkari meginstjórn, eins og tann bretska, er endurspeglaður í samgongusáttmálanum. Alt valdið var hjá kongressini, sum var sett saman av umboðum frá statunum. Tann nýggi sáttmálin og tann nýggja stjórnin hóvdu sínar veikleikar. Eingin forseti var, einki tjóðardómsvald var, og kongressin hevði ikki rætt at áleggja skatt, men noyddist at biðja um pening frá statunum. Tingið hevði heldur ikki rætt at stýra handli. Tað var næstan ómøguligt at bøta um veikleikarnar, tí broytingar kundu einans fremjast, um allir trettan statirnir atkvøddu fyri broytingunum.
Tørvur á eini nýggjari skipan[rætta | rætta wikitekst]
Krøv um broytingar var úrslit av eini maktarleysari meginstjórn og búskaparkreppu í 1780-árunum. Fleiri politiskir leiðarar mettu, at trupulleikarnir í 1780-árunum vóru úrslit av veikleikunum í samgongusáttmálanum, serliga vantandi evnini hjá meginstjórnini av fáa skil í lag í fleiri statum. Sambært James Madison (16. mars 1751 – 28. juni 1836) , sum av fleiri verður mettur at vera faðir at teirri amerikonsku stjórnarskipanini, og øðrum var loysnin at seta eina nýggja meginstjórn á stovn og at smíða eina nýggja stjórnarskipan. Hann metti, at neyðugt var at seta á stovn eina sterka samveldisstjórn, men hann bar ótta fyri, at ein sterk samveldisstjórn kundi misnýta valdið og fremja ágang ímóti borgarunum. Tí var neyðugt, í teirri nýggju skipanini, at tryggja, at valdið ikki varð miðsavnað. Fyri at forða fyri valdsmiðsavnan og valdsmisnýtslu, skuldi tann politiska skipanin býtast í tríggjar partar - tað lóggevandi, útinnandi og dømandi valdið. Eitt slíkt valdsbýti var alneyðugt sambært James Madison.
Stjórnarskipanarstevnan[rætta | rætta wikitekst]
Í 1786 bjóðaði Virginia statunum til stevnu í Annapolis, Maryland fyri at endurskoða og betra um handilsviðtøkur. Umboð frá einans fimm statum møttu upp. James Madison og Alexander Hamilton vóru millum umboðini. Seinni høvdu hesir avgerandi ávirkan á stjórnarskipanarsmíðið. Stevnan samtykti at kalla saman til stevnu árið eftir í Philadelphia, Pennsylvania. Tólv av trettan statum møttu upp í mai mánaði í 1787. Nógv vitborið fólk var savnað. Nógvir høvdu høga útbúgving og fleiri dugdu væl latín og grikskt. Stevnan varð hildin, fyri afturlatnum hurðum, frá mai til september. Høgt virdu leiðararnir Benjamin Franklin og George Washington tóku lut í stevnuni, og var George Washington einmælt valdur til stevnuforseta, men veruliga leiðslan kom frá einum lítlum bólki av ídnum tjóðskaparmonnum - Alexander Hamilton frá New York, James Madison frá Virginia og James Wilson frá Pennsylvania.
The Great Compromise[rætta | rætta wikitekst]
Ta fyrstu vikuna legði Edmund Randolph frá Virginia uppskot fram, sum James Madison hevði tilevnað, við broytingum, sum kundu koma ístaðin fyri ta veiku samgonguna av statum og seta á stovn eina dygdargóða meginstjórn heldur enn at endurskoða samgongusáttmálan (enskt upprunaheiti: Articles of Confederation). Umboðini vóru samd um at skifta orð um uppskotið, ið nevnist Virginia-ætlanin. Endamálið við ætlanini var at skapa eina sterka meginstjórn. Lóggávutingið skuldi hava vald at kolldøma statslógir. Nýggja stjórnarskipanin skuldi geva stjórnini størri myndugleika yvir statunum og fólkinum. Stjórnarvaldið skuldi býtast í tríggjar sjálvstøðugar deildir - lóggávudeild, útinnandi deild og dómsdeild.
Teir smáu statirnir góðtóku ikki Virginia-ætlanina, tí teir bóru ótta fyri, at áhugamál teirra fóru ikki at verða røkt. Sambært Virginia-ætlanini átti umboðanin í lóggávutinginum at verða avgjørd av skattaupphæddini, sum bleiv rindað til meginstjórnina. William Paterson úr New Jersey legði fram, umboðandi smáu statirnar, eitt alternativt uppskot til tess at varðveita sterka leiklutin hjá statunum. Alternativið verður kallað New Jersey-ætlanin. Allir statir skuldu, sambært uppskotinum, hava somu umboðan í einum eittkamar tingi. Hetta uppskot fekk ikki undirtøku, men smáu statirnir høvdu tó nóg nógvan stuðul til tess at fáa í lag eina neyðloysn viðvíkjandi spurninginum um umboðan í lóggávutinginum. Ein nevnd varð vald til at loysa ósemjuna, og úrslitið gjørdist "The Great Compromise". Sambært hesum uppskoti skuldi umboðanin í umboðsmannatinginum verða grundað á fólkatalið í statunum, meðan umboðanin í senatinum var líka hjá øllum statunum, nevniliga tveir senatorar hvør. Nógvar aðrar ósemjur vóru, og fleiri aðrar neyðsemjur vóru gjørdar áðrenn stjórnarskipanaruppskotið varð latið úr hondum í september í 1787. Eftir at New Hampshire sum nýggjundi staturin góðkendi stjórnarskipanina, kom hon í gildi 4. mars í 1789.
Orðaskiftið[rætta | rætta wikitekst]
Tá ið stjórnarskipanin varð latin statunum til góðkenningar, byrjaði eitt stórt alment orðaskifti. Tey, sum vóru ímóti stjórnarskipanini, nevndir antifederalistar, mettu, at nýggja stjórnarskipanin tók ov nógv vald frá einstøku statunum og gjørdi samveldisstjórnina alt ov sterka, so at persónliga frælsið, ið tey høvdu stríðst fyri, fór at koma í vanda. Til tess at koma hesum ákærunum til lívs, lovaðu federalistarnir, teir, sum stuðlaðu stjórnarskipanini, at staðfesta hesi frælsisrættindi eftir at nýggja stjórnarskipanin var staðfest.
Úrslitið gjørdist tey fyrstu tíggju ískoytini til stjórnarskipanina, nevnd "Bill of Rights", og komu hesi í gildi 15. desember í 1791. Besta próvførslan fyri teirri amerikonsku stjórnarskipanini er savnað í "The Federalist Papers", ið var ein røð av greinum, sum vóru prentaðar í bløðum í New York frá oktober 1787. Greinarnar vórðu skrivaðar undir dulnevninum Publius. Høvundarnir vóru Alexander Hamilton, James Madison og John Jay, sum høvdu havt stóra ávirkan í stjórnarskipanarsmíðinum og vóru ídnir talsmenn fyri teirri nýggju stjórnarskipanini. "The Federalist Papers" vísir ikki bara, hvussu stjórnarskipanarsmiðirnir fataðu skipanina, tá ið teir skrivaðu hana, men eisini hvussu fólkið í USA fataði nýggju grundleggjandi lógina, tá ið tey góðkendu hana.
Ávirkan av teirri amerikonsku stjórnarskipanini[rætta | rætta wikitekst]
Teir amerikonsku stjórnarskipanarsmiðirnir evnaðu til eina skipan, sum var eitt gjøgnumbrot í áhaldandi stríðnum fyri frælsi. Tann amerikanska stjórnarskipanin hevur havt stóra ávirkan á sera nógvar stjórnarskipanir kring heimin. Eyðsæð er, at einki land merkti avleiðingarnar av kollveltingini so beinleiðis sum Frakland gjørdi. Nógvir heryvirmenn tæntu í USA um tað mundið og fingu íblástur frá hertænastuni. Nevnast kann tann ungi Marquis de Lafayette, vinur Washingtons, sum, eftir at hava stríðst í USA, kom heim til Fraklands við einum ynski um frælsi og eini republikanskari sannføring. Hann var ein av teimum, ið stríddist fyri frælsi og javnrættindum í Fraklandi. Í 1789 varð Mannarættindayvirlýsingin samtykt í Fraklandi, og staðfesti hon politisk og borgarlig rættindi. Í september í 1791 fekk Frakland, eftir eina ógvusliga kollvelting, sína egnu stjórnarskipan, sum m.a. avmarkaði valdið hjá kongi. Thomas Jefferson rættaði eina kladdu av fronsku Mannarættindayvirlýsingini frá 1789, sum verður mett at vera eitt av teimum týdningamiklastu mannarættindaskjølum, sum eru skrivað. Hetta er bert eitt av fleiri dømum um ta amerikonsku ávirkanina á franska stjórnarskipanarsmíðið.
Tann amerikanska stjórnarskipanin gav ikki bara íblástur til onnur lond um tað mundið, tá ið skipanin varð sett á stovn. Í meira enn tvær øldir hevur tann amerikanksa stjórnarskipanin ávirkað og givið íblástur til stjórnarskipanir í óteljandi londum [2].
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
- USA.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Becker, Carl Lotus. The Declaration of Independence: A Study in the History of Political Ideas Harcourt, Brace, 1922.
- ↑ http://books.google.com/books?ie=UTF-8&hl=en&id=0QghsDsSCB4C&pg=PA45&lpg=PA45&dq=jefferson&prev=http://books.google.com/books%3Fq%3Djefferson%2Bindependence%2Blatin%2Bamerica&sig=v0afdyhrNgB42XLqhBEB9IQhCDU#v=onepage&q=jefferson&f=false


text:
1. februar var 5. umfar í sjavs og 8. februar var 6. umfar í sjavs. Vinnandi parið í 5. umfari var Henning Djurhuus og Elnar Holm. 6. umfar vunnu Guðrið Larsen og Magni Augustinussen.
Tað vóru 22 pør til 5. umfari og úrslitið var hetta:
Nr. 1. Henning Djurhuus og Elnar Holm, 4 stig hvør
Nr. 2. Birgit Poulsen og Sverri Jacobsen, 3 stig hvør
Nr. 3. Elna Poulsen og Jákup Lisberg, 2 stig hvør
Nr. 2. Jens Pauli Thomsen og Helgi Bech, 1 stig hvør.
Til 6. umfar í sjavs vóru tað 16 pør og úrslitið av umfarinum var hetta:
Nr. 1. Guðrið Larsen og Magni Augustinussen, 4 stig hvør
Nr. 2. Egill Steintórsson og Hans Jacob Bech, 3 stig hvør
Nr. 3. Birgir Skorastein og Sverri Magnussen, 2 stig hvør
Nr. 4. Annie-Marie Rubecksdóttir og Suni Vest, 1 stig hvør.
Støðan í sjavskappingini er framvegis tann, at Birgir Jørgensen er á odda. Støðuna finnur tú her.
Næsta umfar í sjavskappingini verður tórskvøldið 15. februar kl. 18.30, og spælt verður sum vant í VB-húsinum.


text:
U17: Sluppu ikki til Kýpros
ítróttur13-03-2017 - 08:58 - Jóanis Nielsen
Føroyska ferðalagið skuldi eftir ætlan koma til Kýpros sunnudagin. Men nú er greitt, at ikki fyrr enn týsdagin koma dreingirnir upp á pláss, og longu mikudagin er fyrsti dysturin á skránni.
- Hetta kemur sjálvandi ikki væl við, men vit fáa ikki gjørt so nógv við støðuna. Alt, sum kundi ganga galið, er gingið galið, sigur Áki Johansen, ið saman við Pól F. Joensen stendur á odda fyri U17-landsliðnum við dreingjum.
Fyrireikingarnar hjá U17-dreingjunum, sum mikudagin skulu spæla fyrsta dystin í næsta innleiðandi umfarinum í EM-undankappingini (Úrvalskapping/Elite Round), hava fingið eitt álvarsligt skot fyri bógvin.
Eftir ætlan skuldi føroyska ferðalagið koma til Kýpros seinnapartin sunnudagin. Men vindur og ”sandstormur” í Larnaca á Kýpros hevði við sær, at flogfarið hjá Austrian Airlines ikki fekk loyvi at seta seg, og tískil mátti venda aftur til Wien í Eysturríki. Og nú er greitt, at ikki fyrr enn týsdagin sleppur føroyska ferðalagið aftur á flog, við kós ímóti Kýpros.
- Vit valdu at fara avstað í góðari tíð, so vit kundu fyrireika okkum so væl sum tilber, men nú mugu vit leggja aðrar ætlanir. Nú ræður eisini um, at vit ikki brúka ov nógva negativa orku upp á hetta, men heldur taka tað sum eina avbjóðing, og skulu royna at fáa okkurt positivt burtur úr hesum, sigur Áki Johansen við heimasíðuna hjá FSF.
Fyrsti dystur í kappingini skal spælast mikudagin. Umframt Føroyar og Kýpros, eru Írland og Slovakia eisini við í kappingini. Vinnarin í bólkinum fer beinleiðis víðari til EM-endaspælið sum verður í Kroatia í summar. Harafturat sleppa sjey teir bestu 2’ararnir í teimum átta bólkunum eisini við til endaspælið.
U17-dreingirnir á hotellinum, ið liggur tætt upp at flogvøllinum í Wien í Eysturríki - Mynd: Hans Erik Danielsen


text:
Helt hetta sitatið hjá Henny Youngman, verða rættuliga áhugavert:
"I once wanted to become an atheist, but I gave up - they have no holidays." - Henny Youngman
Eg hugsi serstakliga um vikuligar frídagar, leygardagar ella sunnudagar. Eg kann sjálvandi fara skeivur her, men mær vitandi, er tað bara Jødadómurin og Kristindómurin og Bíblian sum fastsetur ein vikuligan frídag, har endamálið eisini er at hvíla.
Í Bíbliuni var frídagurin partur av Mosaisku lógini og dagurin var sum vit síggja, tildømis, í skrivingini hjá Ignatius, Justin Martyr og Irenaeus, yvirførdur frá leygardegi til sunnudag í kristnum kredsum.
Í Mósilógini var kravt at einki arbeiði mátti gerast hendan dagin. Heldur ikki var loyvt at bera byrðar ella ganga langar teinar. Tað var í Mósilógini enntá deyðarevsing fyri at bróta hetta boði, men ein kann bara ímynda sær hvussu gevandi henda lógin var fyri vanliga persónin, inkludera arbeiðsfólk, tænarir og eisini trælir, sum annars undan hesum høvdu trælkast og strevast frá mornið til myrkar uttan vikuliga hvíld og stegð.
Tey fyrstu kristnu vóru jødar og kristindómurin var so at siga at ein jødisk religón nærum heila fyrsta árhundra. Tá hesar alment vóru roknaðar sum tvær ymiskar religiónir, mistu tey kristnu rættin til frídagin, heldur ikki var sunnudagur í rómverskum høpi, roknaður sum ein kristin halgidagur ella hvíldardagur.
Tey kristnu út frá teirra upprunalig religión, megnaðu tó seinni, undir tíð Konstantins, at kombinera endamálið við sabbatinum við sunnudags halgidagin og dagurin gjørdist ein almennur hvíludagur.
Mær er fortalt at kommunistarnir í Sovjet og ateistiska leiðslan undir fronsku kolveltingini, royndu at beina fyri bíbilsku ávirkanini og tíðskil avtóku hendan frídagin í eitt skifti. Hetta førdi við sær at borgarin nærum knekkaði av arbeiðsbyrðuni og tørvinum á hvíld og at samfelagið nærum uppsteðgaði.
Tá gudloysingar óvitandi skjóta upp, at Kristindómur og Bíblian ikki hava gjørt annað enn at volt menniskja og samfelagið ilt, so eri sannførdur um, at hesir ikki hava hugsa hetta nóg væl ígjøgnum, og ivaleyst fegnast um hendan vikuliga hvíldardagin sum við lóg Mósesar og seinnið av kristna samfelagnum var innsettur, so at enntá gudloysingarnir nú á døgum, eftir vikuliga stríð og strev, hava rætt til og møguleikan at steðga á, anda eitt sindur, fyri síðani at taka arbeiði uppaftur, tá kroppurin einaferð er úthvíldur.
Gott vikuskifti


text:
Orð: Hans Andrias Djurhuus
Lag: Peter Alberg
1. Eg elski teg, land, eg elski teg, land!
tá ið grønur er dalur og ong,
og bylgjurnar kyssa og fevna tín sand.
Eg elski teg, land, eg elski teg, land!
tá ið fuglurin byrjar sín song.
2. Eg elski teg, land, tá ið dunandi hart
gjøgnum skørðini stormurin fer,
og loftið er vorðið so bikandi svart.
Tá kenni eg teg, sum ein vølva tú vart,
ið framskygda sálina ger.
3. Eg elski teg, land, eg elski teg, land!
tá ið illlýsi spælir um tind,
og sól litar skýggj eins og logandi brand,
tá kenst tað, sum stevndi ein sigrandi and’
so treyst mót himmalsins grind.
4. Tú dregur meg at tær, tín megi er stór,
og minnið um teg er mær kært.
Eg veit eina stund, eg tær trygdareið svór,
og um eg enn víða um verðina fór,
tú støðugt í huga mær vart.
5. So mikið er prentað og mikið er sagt
um teg og um vesaldóm tín,
so sárt hava mangan teg synirnir rakt, –
tó enn hevur ikki títt merki tú lagt,
títt snjóskæra drotningarlín.
6. Er sonur tín ikki, sum vónandi var,
er ættin øll ráðleys og veik,
kann vera, hin stundin tó ikki er fjar,
tá tú kanst tær byggja av nýggjum ein garð
og byrja av nýggjum ein leik.
7. Og byrjar tú leikin, so fylkir tú lið
av monnum, ið virða teg hátt,
sum ei vilja geva teim dvørgunum grið,
ið bergtaka fólkið og ynda tann sið,
at lúra og lirka so smátt.
8. Sum kongsmóðir ert tú, ið rikin úr høll
til fjarløgdu oyggjarnar fór.
Hon átti sær son, hann fór fram yvir fjøll,
hann valdi sær garpar; tá stúrsaðu øll,
tí hansara megi var stór.


text:
Orð: Ókendur
Lag: O, du som uden Jesus gik
Týtt: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Leysliga týddur úr norskum. Helst týddur í 1970-árunum.
1. O, tú, sum uttan Jesus gekk
á heimsins villa veg,
o, kom, úr náðar keldu drekk,
tí Jesus elskar teg.
Niðurlag: Ei seymir, negldir í ein kross,
teir binda kundu Krist;
– av góðsku síni móti oss
brast hjarta hans so vist.
2. O, Kristus, eg tær beri boð
og biði í hans stað:
Kom, gerið okkum sátt við Gud
nú henda frelsudag!
3. Og hann, ið visti ei um synd,
sum tín synd deyðan leið,
teg tváa kann í lívsins lind.
Kanst tú tá siga nei!


text:
Jørðin
Jørðin, bústaður okkara í alheiminum, er ein av teimum átta gongustjørnunum, sum eru í ringrás um sólina (áður varð hildið, at Pluto var gongustjørna, men tað varð seinni prógvað, at hon ikki var). Jørðin er einasti himinknøttur, sum vísindamenn vita, at lív er á, tí at í lofthavinum um jørðina er súrevni og í høvunum vatn - bæði treyt fyri alt lív. Drúgvir tveir triðingar av jørðini eru vatn, í høvum, ísi, vøtnum og áum. Tað, ið eftir er, eru sjey ovurstór meginlond, kallað heimspartar, við skiftandi landslagi og fjølbroyttari náttúru. Har eru høgir og óførir fjallaryggir, langar áir og víðar oyðimerkur. Teir sjey heimspartarnir, sum eru turra lendið oman fyri sjógvin á jørðini, eru Ásia, Afrika, Norðuramerika, Suðuramerika, Antarktis, Evropa og Kyrrahavsoyggjarnar við Avstralia (eftir stødd). Kring Norðurpólin og Suðurpólin eru póløki, sum ikki síggjast á einum fløtum korti, men síggjast á globusunum.
Lív[rætta | rætta wikitekst]
Higartil er einki lív funnið á aðrari gongustjørnu enn jørðini. Rundan um alla jørðina er eitt jaður, nevnt lofthav, sum er tann luftin, vit anda. Okkara sólarskipan og jørðin vórðu skapað fyri um 4,6 milliardum árum síðan. Einar 3,5 milliardir ár eru liðin, síðan fyrsta, einfalda lív kyknaði á jørðini. Og tá ið enn eitt ófatiliga langt tíðarskeið var runnið, høvdu fyrstu, einfaldu verurnar ment seg til fullskapaðu menniskjuna, homo sapiens sapiens, fyri einum 40.000 árum síðan.
Fólkatalið er vaksið við einari milliard síðan 1999, og stovnurin Census Bureau hevur roknað seg fram til, at í ár 2012 verða ikki færri enn sjey milliardir fólk á jørðini. Tískil hevur tað bert tikið 13 ár fyri menniskjuni at økjast við einari milliard. Serliga er tað í M-londum har vøksturin fer fram. Í Niger og í Mali fær hvør kvinna í miðal sjey børn.
Høvuðsbygnaðurin á jørðini[rætta | rætta wikitekst]
Jørðin er samansett av trimum høvuðspørtum. Skorpan, kápan og kjarnin. Uttast er skorpan, tað er her vit liva og útvinnað ráðevnir, sum olju, málmsteinsløg og ymisk grótsløg. Skorpan er okkurt um 10 til 60 kilometrar tjúkk, og er tískil bert ein lítil brøkpartur av allari jørðini. Tey mest vanligu grótsløgini í skorpuni hava eitt høgt innihald av kisil, sum ger hana relativt lætta. Undir skorpuni er kápan. Hon fevnir um 75-80 % av rúmdini og massanum av jørðini. Samansetningin er ikki so kisilrík, og massafyllan er nakað væl størri enn í skorpuni. Kjarnin er í høvuðsheitum gjørdur úr jarni (Fe) og nikkul (Ni). Uttari parturin er flótandi, ímeðan innari parturin er fastur.
Jarðarýtan[rætta | rætta wikitekst]
Fólk liva bara á 12 % av jarðarflatanum. Umleið 29 % av jarðarflatanum eru land.
- Hav - 71 %
- Ásia - 30 %
- Afrika - 20 %
- Norðuramerika - 16 %
- Suðuramerika - 12 %
- Antarktis - 9,5 %
- Evropa - 7 %
- Kyrrahavsoyggjarnar - 5 %


text:
Opið er
Mánadag-hósdag kl. 9-20
Fríggjadag kl. 9-18
Leygardag kl. 10-17
Sunnudag kl. 14-17
Persónlig leiðbeining
gerandisdagar frá kl. 10
Leikasavnið letur upp fríggjadagin 15. juni
Fríggjadagin 15. juni kl. 15 letur Føroya fyrsta leikasavn upp á Býarbókasavninum. Á Leikasavninum ber til at læna dygdargóðar leikur við líknandi treytum, sum tá tú lænir eina bók.
Skrá fyri upplatingina:
1500 Turið Horn, forkvinna í Náttúru-og umhvørvisnevndini, bjóðar vælkomin
1500 Leikasavnið er opið fyri almenninginum
1530 Dánjal á Neystabø undirheldur børnunum
Øll eru vælkomin!
Les meira um Leikasavnið, sum er ein verkætlan hjá Tórshavnar kommunu
Sambinding týskvøldið 12. juni
Týskvøldið 12. juni hittast vit á Býarbókasavninum at hugna okkum saman við útlendingunum úr øllum heiminum. Hetta er tað seinasta ferðin áðrenn summarferiuna.
Kvøldið byrjar klokkan 1900 við málskeiði í føroyskum fyri tilflytarar, sum ikki duga stórvegis føroyskt.
Drekkamuður og prát frá 1930.
Endamálið við Sambinding er at fremja integratión og sambandið millum nýggjar og innføddar føroyingar.
Verið vælkomin.
Press the British flag in top right corner for English version
Broytingar í leiðsluni
Í sambandi við, at býarbókavørðurin Arnbjørn Ó. Dalsgarð hevur sagt seg úr starvi, tekur Vónbjørt Vang 6. juni 2018 við sum virkandi býarbókavørður á Býarbókasavninum.
Vónbjørt er útbúgvin bókavørður frá Danmarks Biblioteksskole og cand.mag. í bókmentafrøði og samtíðarmentan frá Lærda Háskúlanum í Keypmannahavn. Hon hevur starvast á Býarbókasavninum síðan á sumri 2013, fyrst í farloyvisstarvi sum bókavørður og síðan á sumri 2014 sum fyrstibókavørður og varaleiðari og eitt tíðarskeið í 2016 eisini sum virkandi býarbókavørður.
Starvið sum býarbókavørður verður lýst leyst í næstum.
Mentanarnátt 2018
Fríggjakvøldið 1. juni er Mentanarnátt í Havn – sum vant við nógvum forvitnisligum tiltøkum. Stovnar og virki lata dyrnar upp fyri almenninginum, søvnini eru opin, matstovur og gistingarhús spenna seg út, og handlarnir hava leingi opið.
Skráin kann takast niður her
GG: Tiltakið, sum skuldi vera á Býarbókasavninum, er útsett til 15. juni kl. 14!
Bókakafé hósdagin 17. mai
Manglar tær íblástur til summarlesnað?
Kom á summarbókakafé á Býarbókasavninum
hósdagin 17. mai kl. 17.
Summartíð er lesitíð, men kanska manglar tær íblástur til hvørja bók, tú skalt pakka niður í kuffertið?
Á summarbókakafé geva bókavørðir lesiprei til heilt røttu bøkurnar til summarferiuna.
Bókasavnið bjóðar okkurt at leska sær við, og við tær heim fært tú eisini ein bókalista til íblástur.
Rokalig vika á bókasavninum
Mánadagin 7. mai til mikudagin 9. mai er plantukafé á bókasavninum, har møguleiki er at knýta amplar, sáa kryddurtir og býta um avleggarar.
Kristi himmalsferðardag 10. mai er bókasavnið stongt, og
fríggjadagin 11. mai til sunnudagin 13. mai
er bókasavnið eisini stongt vegna umvæling av gólvinum.
Opið verður aftur sum vant frá mánadegnum 14. mai.
Umhvørvisvikan 2018
Skapandi plantukafé verður á Býarbókasavninum sunnudagin 6. mai frá kl. 14 til 17, og mánadag til mikudag í Umhvørvisvikuni frá kl. 10 til 18.
Knýt tín egna ampil.
Set fræ niður til kryddurtir.
Kom við einum avleggara og tak ein avleggara!
Framsýning við bókum um urtagarðar og dyrkan.
Sunnudagin 6. mai kl. 1500 og týsdagin 8. mai kl. 1630 er fyrilestur um spíriteknikk við Christian V. Dalsgaard.
Broyttar upplatingartíðir frá 1. mai
Frá týsdegnum 1. mai er Býarbókasavnið opið soleiðis:
Kanning av lesivanum 2017/18
Hvussu nógv lesa børn í 4., 6. og 9. flokki?
Kanningin av lesivanunum er gjørd í tíðarskeiðinum november 2017 - januar 2018; umleið 1300 næmingar svarandi hava svarað 26 spurningum; kanningin er dulnevnd. Umboð fyri Námsvísindadeildina á Fróðskaparsetri Føroya, Nám og Bókadeild Føroya Lærarafelags hava tikið stig til kanningina. Greiningarfyritøkan Lóður hevur savnað dátuna inn og greinað úrslitini.
Býarbókasavnið og aðrir stovnar hava fíggjað høvuðspartin av kanningini.
Bókasavnið er stongt flaggdagin og dýra biðidag
Reyði krossur hevur
Sambinding á bókasavninum
týskvøld kl. 1930–2130
6. februar
6. mars
10. apríl
8. mai
12. juni
Kom kl. 19 og
lær okkurt føroyskt
á byrjanarstøði
Øll eru vælkomin!
Niels Finsens gøtu 7 - 100 Tórshavn - Tel 302030 - bbs@bbs.fo


text:
Silvurdrongurin, 27 ára gamli Trygvi Danielsen, er nú Gulldrongurin. Leygarkvøldið vann hann Geytan við filminum 111 góðir dagar. Trygvi er virkin á mongum pallum, hevur givið út tónleik í LP formati á vinyl við The Absent Silver King, sum vann Sement kappingina í 2013, og hevur havt yrkingar og stuttsøgur í bæði Vencili og Varðanum. Í januar í 2014 fekk hann almennu virðislønina, sum mentamálaráðið letur ungum listafólki.
Eftir at allir níggju filmarnir vórðu sýndir, valdu áskoðarnir í Norðurlandahúsinum tann filmin, ið teimum dámdi best. Tað gjørdist 20 ára gamla Maria Guldbrandsø Tórgarð, sum fekk hendan heiðurin fyri filmin Maðurin við blæuni.
Fyrsti Geyti og Áskoðaravirðisløn vóru latnar í 2012. Hetta er sætta ferðin, at hin karismatiski og vælupplagdi Finnur Koba var vertur. Vit kenna hann úr Páll Finnur Páll og úr Kringvarpinum, síðst sum vertur í stuttu og greiðu mentanarsendingini lyst hvørt fríggjakvøld.
Í grundgevingini, at geva Trygva Danielsen Geytavirðislønina 2018 fyri filmin 111 góðir dagar, segði dómsnevndin m.a. soleiðis:
Vinnarafilmurin peikar í ymsa ættir. Hann fylgir ikki klassiskari frásøguhevd, men eksperimenterar og gongur nýggjar leiðir við drúgvum tankum, sum eru ikki sørt revsandi mótvegis samfelagnum og tí kjaki, sum er í almenna rúminum beint nú. At síggja til undarliga og villingarsama filmsroyndin, loysir upp fyri eini orku, sum sprettir úr filminum, ið heldur enn langur, tykist merktur av frásøgugleði. Filmurin er erligur mótvegis sær sjálvum. Leikmyndir eru, ið standa reinar, skarar og sterkar. Geytavinnarin í ár er 111 góðir dagar hjá Trygva Danielsen.
Innbodni dómsnevndarlimurin í ár var 33 ára gamli Hlynur Pálmason, ið er aktuellur við filminum Vinter Brødre, sum verður vístur í Norðurlandahúsinum í dag. Hinir limirnir í Geytadómsnevndini eru Birgir Kruse, Sif Gunnarsdóttir, Jan Berg Jørgensen, Marjun Niclasen, Eilen Anthoniussen og Johnny í Grótinum. Felagið Føroysk Filmsfólk takkaði fráfarandi stjóranum í Norðurlandahúsinum við blómum og einum heilt serligum Geyta.
So varð farið við bussi oman í Perluna, har Felagið Føroysk Filmsfólk tók ímóti. Fólk skemtaði sær, og her eru tað Finnur Koba og Ole Wich, ið posera við hári, skeggi og einum Pappírsgeyta í náttklubbaljósinum í Perluni, innan hildið varð fram í Sirkus.
Í 2012 vórðu filmsvirðislønirnar, Geytin, sum tá var 25.000, og Áskoðaravirðisløn Tórshavnar kommunu, ið var 15.000 kr, fyrstu ferð latnar á almennum filmskvøldi, sum var í Norðurlandahúsinum 11. desember. Síðani í 2015 hevur Tryggingarfelagið Føroyar latið vinningin. Nú er avtalað við BankNordik at lata Geytavinningin, sum er 30.000 krónur. Áskoðaravirðislønin hjá Tórshavnar kommunu er nú 25.000 krónur.
Gunvør Balle, forkvinna í Mentanarnevndini í Tórshavnar kommu, handaði Áskoðaravirðislønina, og greiddi frá um eina nýggja ætlan, har kommunan hevur sett 100.000 krónur av til filmsgerð.
Geytavinnarar eru higartil Sakaris Stórá fyri Summarnátt í 2012, Dávur Djurhuus fyri Terminal í 2013, Heiðrikur á Heygum fyri Skuld í 2014, Andrias Høgenni fyri Stina Karina í 2015 og Andrias Høgenni aftur í 2016 fyri Et knæk. Tey, ið hava vunnið Áskoðaravirðisløn Tórshavnar kommunu eru higartil Annika á Lofti fyri Mist í 2012, Jónfinn Stenberg fyri Munch í 2013, Heiðrikur á Heygum fyri Skuld í 2014, Jónfinn Stenberg og Jóannes Lamhauge fyri Tunnan í 2015 og Andrias Høgenni fyri Et knæk í 2016.
Geytavirðislønin er nevnd eftir kollfirðinginum og agronominum, Herálvur Geyti, føddur í 1914 og deyður í 1985, sum feraðist bygd úr bygd at vísa film, har eingin biografur var. Dómsnevndin hevur fingið loyvi frá familjuni at brúka navnið til kappingina, sum seinastu sjey árini hevur verið fremsta átak at varpa ljós á føroyska filmsgerð.


text:
Flogbóltur, steypafinalurnar: Soleiðis verður spælt um vikuskiftið
ítróttur20-02-2018 - 09:07 - Jóanis Nielsen
Íalt 12 steypafinalur skulu avgreiðast um vikuskiftið í Stórhøllini á Hálsi í Havn. Spælt verður í nýggju karmunum, sum høllin nú hevur at bjóða.
Meistaradeildarliðini spæla leygardagin 24. februar soleiðis:
Báðar finalurnar verða vístar í KVF-sjónvarpinum umframt at Rás 2 hevur beinleiðis frásøgn frá dystunum.
10 ungdóms- og barnasteypafinalur
Men tað er ikki bara tey vaksnu sum skulu royna seg.
10 aðrar finalur skulu avgreiðast, so hetta setur høllina undir trýst, og tí er neyðugt at byrja fyrstu finaluna longu leygarmorgunin klokkan 09,00. Hildið verður áfram líka til klokkan umleið 21,30 sunnukvøldið, tá seinasta steypafinalan endar.
Dystarskráin fyri tey ungu er henda:
Flogbóltssamband Føroya skipar fyri beinleiðis stroyming frá øllum ungdóms-og barnafinalunum. Hvar hetta verður at síggja verður kunngjørt á heimasíðuni hjá flogbóltssambandinum, www.fbf.fo


text:
Síðsta fríggjadag átti eg sjálvandi at hava lagt út eina laaaaangafríggjadagsmynd, men tað var av ongum. Vit høvdu øll frí, sjálvt eg 🙂 Sum sjálvstøðugt listafólk hevur tú satt at siga ongantíð frí. Um har er ein løta, har onki hendir, tú kennir á tær, at tú eigur at fara undir eina av teimum mongu verkætlanunum, sum liggja á láni: gera rekvistittir til leikhúsið, venja við dukkunum, skriva hetta ella rætta hatta, senda nakrar teldupostar til ta ella ta verkætlanina – skriva eina bók… o.s.fr. Men onkuntíð mást tú so bara toga stikkaran út, – bókstaviliga 🙂 so ongin langafríggjadagsmynd hesaferð.
Men í dag er púra vanligur fríggjadagur har eg skal fundast, fyrireika skeið, fyrireika upptraðkan, koyra børn aftur og fram til ymiskt + alt hitt, so nú havi eg saktans tíð til eina mynd 😉
Skuggamarionettir er ein øgiliga gomul listagrein, helst ein tann elsta. Í Kina eru prógv um, at skuggamarionettir vórðu nýttar fyri heili 2000 árum síðani.
Tað er ótrúligt, hvat ber til at gera við ljósið og skuggum og eg eri bara júst byrja at spæla mær við møguleikarnar. Hetta er ein heil verð av møguleikum! Karavella Marionett-Teatur nýtti eitt sindur av skuggamarionettum í leikinum Skrímslini, og í komandi leiki Dansa so væl og leingi verður eisini onkur farvegur av skuggum.
Her er ein lítil grein um skuggar. Tað er hagani at hendan spennandi myndin er tikin. Onki stendur har um, hvørjum leiki hon er úr, tíverri. Í hvussu so er er hetta ein spennandi dømi um hvussu tað ber til at nýta ymisk tøkni at gera ein myrkan gandakendan skapning.