text:
Í morgun frættust so tey feigdarboð, at Jan Sonnergaard var deyður av hjartaslagi, bara 53 ára gamal. Forleggjari hansara, Johannes Riis, skrivaði í morgun, at Jan hevði verið á bókaturne í Beograd, og tá ið bókin skuldi leggjast fram, kom ongin Sonnergaard. Seinni varð hann funnin lívleysur á gólvinum í íbúðini.
Jan Sonnergaard var føddur í Virum í 1963. Hann búði meginpartin av sínum vaksna lívi í útnyrðingpartinum av Keypmannahavn. Nógvar av søgum hansara eru úr hesum sama býarparti. Hann lýsir persónar, sum eru har. Fyrsta bóka hansara, stuttsøgusavnið, Radiator (1997) fekk heitið, tí at táverandi stjórin á Rithøvundaskúlanum, Niels Frank, varð spurdur í viðtali, um eitt orð fanst, sum hann aldri hevði brúkt í eini yrking. Frank svarar: Radiator. Tí eitur eftir Sonnergaard soleiðis. Har er ongin søga, sum eitur Radiator í savninum.
Sonnergaard skrivaði sjónleikir og eina skaldsøgu, men mest er hann kendur fyri sínar beinraknu stuttsøgur. Sonnergaard var samfelagsviðmerkjari og eisini stuttsøgurnar, um tær so eru um fátæk ella rík, so eru hesi fólkini ólukkulig og illa fyri.
Nógvir danskir høvundar hava víst Jan Sonnergaard virðing í dag. Hann hevði stóra virðing millum rithøvundar í Danmark og í øðrum londum við. Sonnergaard var ein høvdundur, sum altíð royndi at skriva um tað øvugta av tí, sum rørdi seg millum menniskju. Hann lýsti tað slagið av menniskjum, sum ikki eru tey, sum vit hava sumhug við. Sonnergaard var nærlagdur og arbeiðssamur høvundur. Tað er forbannað tíðliga at seta pennin í blekkhúsan, men gott er tað, sum liggur eftir hann.
Ein søga eftir Jan Sonnergaard hevur staðið í Vencli, tað er søgan “Frels tey frísku – skjót tey sjúku”, sum er úr savninum Sidste søndag i oktober frá 2000.
Frels tey frísku – skjót ein sjúkan
Jan Sonnergaard
Tá ið eg fyrst rendi meg í Svenn á Vesterbrogade, var tað sum um ein náttúrulóg var sett í gildi, og óumberiliga í stundini fór ein kenningur at koma aftrat. Tí at alt kemur í bylgjum. Man kann ganga og ganga og ganga og …
Umaftur: Tú kanst vera so grúiliga einsamallur í mánaðir, fleiri mánaðir á rað, brúka alla tína megi at koma í samband við onkran. Og onki nyttar. Onki hendir. Men hinvegin, so eru tíðir, har tú veitst, at óansæð hvagar tú so verður førdur, kemst ikki undan, at tú møtir onkrum, tú kennir.
Soleiðis var fyrr. Og soleiðis er nú. Fimm minuttir eftir, at Svenn hevði otað seg fram á meg, so at hann kundi reypa um pengar sínar, og tá ið eg í tíggju minuttir hevði hoyrt hann skotið mær í skógvarnar um øll konufólkini, hann plagdi at fáa upp á pinnin, og øll, hann nú fekk upp á pinnin. So merkti eg tað. Onkur klípti meg í armin, og tá ið eg vendi mær, sá eg beint upp í andlitið á Lovisu. Og sjálvt um hon royndi alt, hon var før fyri at geva mær fatanina av, at hon var glað fyri at síggja meg. Og sjálvt um síða hárið klæddi henni betur enn nakrantíð, og hon var klænkað og sá rætt og slætt yndislig út. So lýsti andlit hennara týðiliga, at nú hevði hon aftur gjørt tað liðugt við onkran drong, og uttan so, at tú ikki hevur eygu í heysinum, var tað eyðsæð, at nú skuldu vit hoyra hvørt orð um flepri, og at undirteksturin frá byrjan til enda fór at ljóða: Tað var hansara skuld. Menn eru svín. Hetjan er altíð tann sterka kvinnan. Hon stýrir øllum og er altíð ósigrandi. Tí at Lovisa er jú sjálv ein kvinna.
Eg smíltist aftur, tí at so løgið tað ljóðar, so varð eg óvanliga glaður at síggja hana aftur. Tað var jú so langt síðani seinast. So eg segði:
– Sum tað var stuttligt … sært tú, segði eg og peikaði eftir Svenn. – Eg havi júst møtt Svenn … í áðni, fyri tíggju minuttum síðani …
Men hon svaraði heldur svinn, sum um hon kortini ikki vildi halda á fram at snakka við meg og her var onki at gera. Tað slapst ikki undan, at plátan spældi í somu rillu dagin á tamb, og onki kundi gerast fyri at sleppa undan at hoyra alt um tað seinasta frá Lovisu, og hesaferð var hon listamálari, og tað var næstan ikki til at halda út. Eg visiti onki um orsøkina til, at tað neyðturviliga mátti vera soleiðis. Men tað mátti tað. Kanska var tað tí, at veturin av álvara hevði bitið seg fastan, og at alt í óyvirlítandi tíðir hevði verið grátt, dapurt og keðsamt, soleiðis sum tað bara ber til at vera í hesum lorta býnum. Ella var tað tí, at vit ikki høvdu orku at gloyma, at vit í roynd og veru og í botn og grund vóru troytt hvør av øðrum, øll trý. Hóast tað er sjáldan, vit síggjast. Ella var orsøkin sera einføld; at vit øll trý innast inni vóru nøkur einastandandi reyvarhol. Og mótsetningar stoyta sum kunnugt hvønn annan frá sær.
Ið hvussu so er og ikki, so bleiv tónin harður, og mín samtala við Lovisu og Svenn hevði ikki vart meira enn nakrar minuttir, fyrr enn eg visti, at hetta var ein av hesum døgum, har ein vissuliga skal vera ansin og ikki siga ov nógv. Eittans mistak, og tú veitst, at tú blívur endurgivin komandi trý árini.
– Vit noyðast helst at fáa okkum eitt seinnapartsglas, noyddi eg meg tó at siga í teirri vón, at ið hvussu so er henda viðmerking ikki rakti meg í nakkan sum ein boomerangur. Og hóast Svenn var mitt í eini frágreiðing um, akkurát hvussu nógv hann hevði vunnið burtur úr seinastu søluni, og hvagar hann ætlaði sær at ferðast fyri ágóðan, og hvørja gentu hann ikki fór at taka við, og hvussu hon hevði grátið, tá ið hann segði henni, at hann annars eisini gjørdi tað liðugt, so breyt hann einarøðu sína av, tá ið hann hoyrdi uppskotið frá mær. Hann nikkaði, fyrikomandi og professionelt sum ein vertur, og hann smíltist um alt høvdið og segði:
– Sjálvsagt. Tað er sjálvsagt. Hvar?
Men sjálvandi bleiv Lovisa uppaftur tvørari og súrari av hesum, og hon segði bara:
– Aftur nú? Álvaratos, er tað ikki heldur fantasileyst?
Undirtónin var sjálvandi hann, at eg var ein býttlingur og eitt neyt, og at heimurin hevði verið henni órættur, at lata hana møta júst mær í dag. Men samstundis smíltist hon – eitt andarhald – so hon ongantíð hevur sæð vakrari út, og ein og hvør annar hevði straks forelskað seg í henni. Men hetta vardi bara eina lítla løtu – so kom aftur tann súri skorturin til sjóndar, sum altíð hevði rætt meg, eisini sjálvt um vit onki høvdu gjørt, ið líktist tí fúla. Orsakirnar vóru nógvar. Og hon segði:
– So lat fara, meðni. Men eg komi mótmælandi við!
Og vit funnu eina barr við Ráðhúsplássið og skundaðu okkum innum. Barrin var virðilig, men eisini heldur myrk, full innan við bleyt- um leðurmøblum og spakmæltum tosi, og ongin okkara hevði verið her áður. Tí samdust vit skjótt um, at staðið var lítið vert, og nógv verri enn tað, sum Svenn í gomlum døgum plagdi at kalla „okkara støði“.
Men viðurskifitini vóru í lagi, og teir báðir tænararnir vóru í vøkrum búnum og søgdu „Tygum“ og „Harri“ við meg, og vit fingu tað, vit bóðu um. Og eftir fleiri av hasum har fatølunum, og eftir at hava hund- dálkað gamlar vinir og teirra tápuligu unnustur í ein hálvan tíma. Og fólk sum heild. So fór Lovisa at ressast, og tað súra og tvøra og tvitna bráið hvarv á andliti hennara. Hóast hálvmyrkrið og allar fatølirnar broyttu umhvørvið nógv, varnaðist eg sum onki, at hennara sjónop víð- kaðust, og at hon smíltist, samstundis sum fingrar hennara uttan steðg fóru at trumma niður á borðið.
Tað var sólarklárt, at nú hevði hon sett sær fyri, at tíðin var komin til, at hon fór at gerast veruliga, veruliga andstyggilig. Ikki tí, at nøkur eyðsæð orsøk var til tess. Men kanska tí at Svenn hevði tendrað eina óhepna kontakt, ella tí at eg av óvart hevði sagt okkurt, ið setti nøkur hugmyndasambond í gongd í tilviti hennara. Og eitt av hesum sam- bondum fekk hana til at sannføra seg sjálva um, at nú var stundin komin til at vera perfid.
Hon hugdi meg beint inn í eyguni, og so vendi hon sær og fór at stara eftir Svenn. Og tað fyrsta, hon segði, var:
– Hevur tú, tá ið samanum kemur, verið við nøkrum, sum ikki var ein idiotur?
Svenn hveptist við, men í roynd og veru hveptist eg ikki við. Eg kenni hana helst ov væl. Eg dugi at lesa hana av, sjálvt tá ið hon er gátuførast. Men tað gippaði í Svenn, og hann spurdi fjálturstungin:
– Hví sigur tú nú soleiðis?
– Tí, – svaraði Louisa – Tí, tí, tí … Tí at tú aldrin sjálv hevur roynt tað? royndi eg, í eini jánkasligari roynd at varðveita ágangandi tónan, ið tey hildu, at vit skuldu hava, tá ið vit nú endiliga sóu hvønn annan. Eisini sjálvt um, at tað hendi so sjáldan.
– Nettupp, svaraði hon, og vísti ikki minsta tekin um, at hon hevði fatað, at tað, sum eg segði, var meint sum ein háðan,
– Nettupp. Tað er devilin gali júst tí. Eg dragi altíð idiotar til mín, altíð idiotar, og um eg fyri hesa einastu ferð sjálv bleiv hugtikin í einum øðrum menniskja … so vísir tað seg beinanvegin, at hann eisini er ein idiotur.
– Soleiðis hevur tað altíð verið. Altíð! Tað hevur ongantíð verið øðrvísi!
So fekk hon sær ein smakk av ølini, og í eitt sekund førkaði hon seg sum eitt tólmenni, sum um hon ongantíð hevði verið annað. Ómenniskjaligt. Men samstundis sýntist tað, sum um hon bleiv ávirkað av tí, hon sjálv segði, tí at hon sakk saman og broytti stíl og segði kelin:
– Men sjálvt um eg ikki kann tola tað … so vil eg faktiskt helst hava tað á henda hátt …
Tað eydnaðist henni samstundis at vera barnslig og sera, sera jarð- bundin, tá ið hon teskaði:
– Eg taki mær ein mann, ið hevur eitt ella annað, sum eg kann brúka … Og síðani taki eg tað frá honum. Og stingi av, tá ið eg havi fingið tað!
– Hví tað! spurdi Svenn, alt ov naivur, og harafturat so góðtrúgvin, at hann enn eina ferð fekk Lovisu at broyta stíl og skríggja:
– Tí at hann er eitt dylhøvd … tí at hann er sjúkur í høvdinum … Tí at hann er ein kraftidiotur!
Harðskapurin skein tvørtur ígjøgnum hana, tá ið hon slepti hesum frumskríggi, sum eg og onnur so við og við hava hoyrt nógvar ferðir. Men so broyttist hon aftur, og løtu seinni bleiv harðskapurin skiftur út við okkurt vakurt og næstan perverst – serliga tí at hon nústani sá veru- liga glað út. Sum um tað einasta, ið kundi fingið hana at livnað eitt sindur upp, var tankin um allar hasar menninar, hon hevði lumpað. Svenn flenti sjálvandi bara býtt og bílegði meira øl. Og meðan hann so gjørdi, sat hon har og smíltist óloysandi, sum um tað veruliga var sera gott at hugsa um, at hon altíð fekk sær sjeikar, ið vóru minni enn hon sjálv. Eg lyfti glasið, tí at eg eri altíð í teirri trúgv, at hon ein dag fer at broyta seg, um hon møtir veruligum kærleika, men tá ið gløs okkara geltu, segði hon:
– Teir eru idiotar, og so hart eisini, at øll í barrini hoyrdu.
I-d-i-o-t-a-r, rópti hon, – Fullir idiotar. Ríkir idiotar. Vitbornir idiotar. Miðlaidiotar.
Teir eru allir samlir idiotar. Uttan undantak! Teir koma har við sín- um stóra smíli og sínum murti … og hann er altíð so stórur. Altíð. Um teir sjálvir skulu siga tað …
– Hví roynir tú ikki at skáka tær undan teimum? spurdi Svenn, aftur var hann alt ov naivur, so Lovisa reistist í fulla longd úr leðursofuni og físti:
– Tað kann eg fanin gali eisini lova fyri, at eg royni …
– Men hví endar alt so kortini við, at tú fert við teimum? – Tí at teir hava uppiborið at verða sviknir … – Ber ikki til at siga, at tað synd í teimum … ella summum teirra … onkuntíð? – Nei. Tað er akkurát hasum, teir hava gott av … uppblástu, sjálvhátíðarligu i-d-i-o-t-a-r.
– Ber ikki til at siga, at teir vísa tær eitt sindur av áliti … royndi eg at siga, men við tað sama breyt Lovisa meg av:
– Jú, tað kann man so avgjørt væl siga. Bæði tá ið teir koma og geva mær gávur og siga, at Ááá-sum-eg-altso-eri-deilig, og nú skulu vit bæði leggja ætlanir um bæði hetta og hatta, og Guuud, sum alt er undurfult …
Og eisini aftaná, tá ið teir koma grátandi inn gjøgnum brævsprekk- una og bøna og biðja á telefonsvararanum og senda mær blomstur og túta „hvussu kanst tú gera soleiðis“ … Idiotar!
– Hví heldur tú ikki, at tað er synd í teimum? Tú fært teir til at pilka seg niður …
– Teir hava ikki annað uppiborið! – Hví ikki tað? – Tí, teir eru for brekaðir …
Sum sagt, so kenni eg hana rættiliga væl, so eg dugdi væl at síggja, at um eg helt fram á sama hátt eftir sama spori, fór hon at bíta so fast saman, at hon kloyvdi tríggjar jakslar. Muður hennara var ein bein strika, vøddarnir í kjálkunum bólgnaðu og eyguni vóru krympað saman til eina ógvuliga lítla rivu, so at tað var verri enn so heilt óveruligt, at hon kundi hugsað sær at sligið. Um onkur segði eitt orð skeivt. Hóast tað, helt eg fram:
– Tú kundi jú eisini bara valt at elska teir … akkurát sum teir altíð hava elskað teg … ella hvat?
Eg lenaði meg afturá í stólin og eygleiddi hana, og nú var nær við, at hon brast. Stuttligt. Eg smurdi eitt sindur meir á og legði afturat:
– Kundi tú ikki bara givið teimum eitt … sindur av kærleika?
Løgið. Hon fór at smílast – helst sum eitt aftursvar til ta høvisku heilsan- ina, ið lá fjald í viðmerkingini um, at teir allir samlir høvdu elskað hana. Tað høvdu teir eisini, og tað var júst tað, sum í eitt sekund skein í eygum hennara. Tí at sjálvandi høvdu teir einaferð „verið okkurt“. Sjálvandi høvdu teir jú tað.
Men so sá eg, at hon fór at hugsa um hatta har við at geva tað sama aftur, sum man fær. Og hon gjørdist ógvuliga ódámlig á at síggja, sum um hon bleiv sjúk, og eg bleiv bangin um hana, tí at tað ljóðaði sum vildi hon spýggja, tá ið hon svaraði:
– Hatta har var fanin gali tað mest sjúkuvamlisliga hugskotið, tú nakrantíð hevur fortalt mær.
Ert tú býttur?
– Íðan … íðan, hví ikki? spurdi eg, – hví brúkar tú ikki maktina, teir geva tær til … at … gera okkurt gott?
– Um man gevur fólki so nógva makt, so skal man fanin gali eisini sleppa at føla, hvussu tað er, tá ið hon verður framd í verki, rópti hon, Tú hevur ikki betri uppiborið um tú ert ein sovorðin naivur býttlingur … Hvør í allari víðu verð hevur sagt, at eg vil hava slíka makt? Hví pilla teir ikki bara av?
Tá ið teir koma og geva mær møguleikan … so skal eg eisini brúka hann, so langt sum hann røkkur …
Tað er ein rættvís viðferð!
Hon var við at hita upp, og eg sá á Svenn, at hann sá á mær, at eg væl visti, hvat Lovisa var við at hita upp til. Og eg sá á Svenn, at hann heldur ikki vildi hoyra um tað. Ikki aftur um hetta neyðardýrið, ið tók tað markleyst tungt, tá ið Lovisa ikki bara hevði givið honum eitt skilnaðarbræv, men eitt standardprent úr telduni, har hon harafturat ikki hevði tímað at rætta navnið. Í innganginum á hesum standardbrævi stóð rætt og slætt eitt annað navn, og í mánaðir eftir var hendingin hennara yndissøga, og besta dømi um tann toskin, hasin listamálarin var: At hann slett ikki skilti, at hon knappliga kallaði hann fyri Kasper, tá ið hann í veruleikanum æt okkurt heilt annað. Tað mesta av 1999 helt hon hov við hesi søguni, og hon fortaldi øllum, sum tímdu at lurta, at hetta var hin sanna lýsingin av, hvussu fáfongdur og býttisligur ein maður kundi vera.
Men vit vildu ikki hoyra um tað. Ikki aftur nú. So at Svenn royndi eina seinastu ferð at broyta gongdina:
– Hví roynir tú ikki ein við veruligum breki? smikraði hann, meðan hann varisliga skumpaði ein pakka við Sweet Afton yvir borðið,
– Hvat meinar tú við? spurdi hon og læt hann tendra sær sigarettina við sínum Dupond tendrara.
– Eg meini við … ein sovorðnan, sum tú hevur fult tamarhald á?
– Eg haldi ikki, at eg hevði kunnað gjørt tað við einum, ið burturav manglaði okkurt, segði hon, eitt sindur fjøtrað.
– Heldur ikki um tú hevði tamarhaldið … fult tamarhald? helt hann fram. – Hinir kunnu bara pilla av …
Lovisa skríggjaði: – Tað er ongantíð nakar, sum er rýmdur frá mær. Ongantíð! Tað er altíð eg, ið rými fyrst! Men so bleiv ein lítil steðgur, har hon sá út til at hugsa um okkurt.
Og Svenn fiskaði: – Er tað ikki bara eitt sindur freistandi … blívur tú ikki bara eitt sindur grað? – Líkist hatta ikki eitt sindur mínari søgu um hina, tú veitst, hina nítjan ára gomlu … sum eg pulaði dagin eftir, at eg hevði pulað lítlu- systur hennara?
Spakuliga legði seg sveitti og okkurt løgið gratt á hansara munnklova, í tí hann helt fram:
– Ella handa málarafyritøkan … hasir, sum eg fortaldi um, seinast vit hittust … greytheilarnir, eg turkaði so vakurt hina ferð, eg enn var hjá Klaus Riskær … Líkist tað ikki eitt sindur? Bara eitt sindur?
Sjálvandi risti Lovisa høvdinum, og Svenn flenti, og tað var eyðsæð, at vit høvdu flutt hana burtur frá evninum, sum hon annars hevði ætlað at undirhildið okkum við alt kvøldið. Tey, sum duga at lesa andlit hennara, vita, at tað ikki er ringt at varnast, at framsøgnin hjá Svenn, hevði sett okkurt í verk. Hon grundaði.
Og fyri at forða henni í at fortelja meiri um henda unga listamálaran, ið satt at siga hevði verið naivur, alt ov naivur. Men, sum vit eisini kendu, og í roynd og veru høvdu vit altíð verið samd um, at hann var í ordan. Hann var okey. Hann var ikki serliga sjálvglaður, og hann málaði í roynd og veru líkinda myndir, og harafturat segðist, at hann var blóðfátækur, og tað var so avgjørt ikki ein sovorðnan sum hann, man skuldi hata.
Fyri at forða henni í at tosa meir um hatta ólukkudýrið. Og um allar hinar, hon hevði pulað. Og kanska serliga fyri at forða henni í at fortelja meiri um hin, sum doyði av tí. So helt Svenn fram:
– Tú hevur ongantíð havt fult tamarhald … alt hevur jú bara verið sovorðið hálvhjartað …
– Eg dugi væl at síggja, hvat tú meinar við, segði Lovisa, og andlit hennara broyttist aftur. Sum um hon hevði fingið okkurt at gleða seg til. Hon var slett ikki so knýtt nú:
– Ein slíkan persón, sum er fullkomiliga bundin … at mær! – Ja. Sum tú hevði fult tamarhald á … – Har eg avgjørdi, um hann átti at livað ella doyð, – Ella um hann átti at grátið ella flent,
– Í høvuðsheitum ein, sum ikki yvirlivdi, um eg setti mær fyri at nokta,
– Netupp!
Svenn skálaði, og Lovisa smáflenti, áðrenn hon skálaði við honum, fullkomiliga nøgd. Og væl hýrd róptu tey aftur eftir tænaranum.
Men tá ið tey vendu sínum smílandi, glitrandi andlitum móti mær, sum um tey vildu mussa meg. So mátti eg taka tørn. Tí at eg var ikki samdur. Hvussu kundi eg tað? Á hvønn hátt kundi eg vera við í teirra felags sjálvsrósi?
– Tit fara skeiv, segði eg, hatta har endar ikki væl! – Nú er hann vorðin svakur, gnisaði Svenn, – Eisini hóast tað er so týðiliga rætt, skundaði Louisa sær at viðmerkja, og í kór sungu tey: – Sum hann er tápuligur …
Hin smikursøti tænarin gav okkum tríggjar fatøl og eitt lítið krúss við ølnøtum, og hann smíltist javnt og beinasamt aftur, tá ið Lovisa blunkaði til hansara. Men eg læt ikki við meg koma. Tí at tey áttu at vitað betur.
Tí at tað var við vissu fínt og gott og vakurt, at Svenn hevði fingið Lovisu at broyta evni. Men tað var harafturímóti slett ikki væl gjørt, at hann vendi henni inn hesa villinigøtu, sum hon nú var komin á. Slett ikki gott. So eg var noyddur at bróta av.
– Tit gloyma eitt, manaði eg. – Ein og hvør brekaður er meistari í manipulasjón!
– Ein spassari, rópti Lovisa, – Hvussu kann ein spassari duga til nakað sum helst? – Tí at tað eru treytirnar, um so er, at hann vil yvirliva, hvesti eg aftur. – Roynið at ímynda tykkum, hvussu tit sjálv vildu hugsað, um tit vóru
fullkomiliga bundin at øðrum menniskjum? Halda tit ikki, at tit høvdu lært tykkym eina snildu ella báðar tvær?
– Tað er akkurát tað, sum er tað feita við tí, floytaði Lovisa hugtikin, – … Hava fult tamarhald … fult álit … Og so bara knúsa og knúsa og knúsa! – Har skal tú síggja, breyt eg av,
Hatta er júst maktin hjá tí sjúka: At man ikki ger tað. Tú hevur gjørt alt hugsandi, men júst tað gert tú ikki. Tú gert tað jú ikki. Tú hevur virðing fyri tí makt, sum sjúkan hevur …
– Eg havi ikki virðing fyri nøkrum helvitis lorti! segði hon, sinniliga og kensluleyst. Og samstundis legði hon høvdið á skák og smíltist. Júst, sum hon ger, tá ið hon dálkar sær súnna. Eitt breitt og týdligt smíl. Slett ikki ósjarmerandi. Men hóast alt ikki nóg sjarmerandi til, at eg bara soleiðis læt hana oysa ein slíkan pástand út.
– Hatta er for smakkleyst, segði eg,
– Og for lætt. Tað er lætt at skumpa ein krypling út gjøgnum vind- eygað … Og helst eisini stuttligt … Men hvar er avbjóðingin við tí?
– Tað áhugaverda við makt er jú at vinna á eini mótstøðu. Finna eitt ella annað ríkt reyvarhol, sum er væl fyri, og finna hansara bleytu síðu og síðani trumla hann niður.
– Eins og tú gjørdi við handa filmsframleiðaran, ið altíð tosaði so nógv um dóttur sína … ella hasin lýsingamaðurin við síni teilendsku elskarinnu … ella teir við reinum mjøli í posanum …
– Tað eru jú teir, ið skulu fáa tað.
– Og annars, so kanst tú ikki brúka hasar barnagarðssnildurnar til ein, sum veruliga skilir, hvat manipulasjón er, legði eg afturat, tí at nú var eg longu blivin troyttur av evninum,
– Tú kanst aldrin manipulera ein, ið sjálvur er bundin at og hevur sum livibreyð at manipulera onnur!
Men Lovisa og Svenn høvdu longu undirskrivað samgonguskjalið, og hugdu uppgevandi eftir mær og sættaðust við at siga:
– Hitt er nógv lættari, – Maktin er nógvar ferðir størri, um eg geri, sum Svenn sigur, – Tú skalt altíð gera alt so innviklað … sjálvandi skal eg gera tað við einum brekaðum! – Tit vinna ongantíð tann dystin, svaraði eg fjøtraður, – Hugsið tykkum um: Fyri at yvirliva við einum breki, má man læra at manipulera umhvørvið. Tit fáa ikki tamarhaldið. Hin brekaði fær tað. Teir duga meir enn at mata seg. Teir læra slík spøl …
Tað er sum við teimum monnum, ið blivu bukaðir av pápanum allan uppvøksturin. Tit kunnu ikki hótta teir við, at tit skulu buka teir av. Ella lumpa teir við lyftum um álit. Teir hava rætt og slætt roynt tað alt ov ofta … Teir kenna spælið!
– Hasum trúgvi eg ikki, segði Svenn, – tú hevur eisini handa dreymin, ikki sannheit? Fullkomið tamarhald á einum øðrum menniskja?
– Tað er júst tað, sum eg sigi, rópti eg maktarleysur, – tak eitt annað dømi, ein sum ikki hevur venjing at klára seg í vónleysum støðum, ein frískur og hástórur, ein vinnari!
– Tú møsnar, hitt er nógv lættari, flenti Svenn og: – Tú hevur ikki rætt! segði Lovisa, næstan forsyndað, meðan hon læt seg úr jakkanum, nektaði ein hyldligan yvirkropp undir einari sera strammari t-skjúrtu. Og smílandi legði armin um Svenn.
Ongantíð fór tað at blíva øðrvísi. Onki fór at sannføra tey. Tey vóru ikki skikkað at taka støðu til sín egna leiklut í hesi verð, tey vóru glatað í utopium og fantasmum, og tey høvdu fullkomiliga mist allan sans fyri veruleikanum.
Tí havi eg allan moralskan rætt í hesi verð at bakka koyristólin beint inn í kolostomiina hjá Svenn, so hann fýkur við fullari ferð til síðuna og rullar beint inn í tumorin í høgra bróstinum á Lovisu.
Oddfríður Marni Rasmussen týddi


c: text/html

text:
Í oktober vóru 24.363 løntakarar og er hetta 1.278 færri enn í oktober 2008. Afturgongdin er 5%.
Talið av løntakarum hevur verið støðugt í 2009. Frá februar til august vóru umleið 3,5% færri løntakarar í mun til sama mánaða árið fyri, men í september og oktober tók minkingin dik á seg og nú eru 5% færri løntakarar.
Tað er serliga í privatu tænastuvinnunum at løntakarnir gerast færri í talið. Seinasta árið hevur tað verið ein jøvn minking í løntakaratalinum og í oktober vóru 7% færri í privatu tænastuvinnunum.
Fleiri og nágreiniligari tøl eru at síggja í hagtalsgrunninum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tvær sterkar - og eitt lítið sindur keðiligar/
Hetta til 11.november ber til at síggja framsýningina Tvær sterkar í Listasavninum. Sum verkætlan er Tvær sterkar eins sympatisk og hon er skilagóð. Tankin at fagna tveimum sterkum, kvinnuligum listavegarum sum Ruth Smith og Júliánu Sveinsdóttir við eini felags framsýning er góður, nú vit nærkast hundrað ára degnum síðan kvinnur fingu valrætt.
Tá framsýningin hevur eitt so gott og upplagt útgangsstøði sum hendan, er mann ivaleyst eitt skarnsvætti, um mann kemur til at geispa, tá mann er komin hálva leið gjøgnum framsýningarhølið. Men ein høvuðsorsøk til svøvnliga huglagið, sum rakti yvirritaðu, man vera ein illa nøktaður tørvur á spektakulerari, spildurnýggjari samtíðarlist, og hetta hevur sum so einki við hesa framsýningina at gera. Framsýningin Tvær sterkar er ein norðurlendsk verkætlan og eina ferðaframsýning, ið verður sýnd í Listasavninum í Reykjavík og á Norðurbryggjuni í Keypmannahavn umframt í Listasavni Føroya.
Klassisk modernisma
Samanumtikið kann ikki sigast annað enn, at føroyski áskoðarin følir seg heima á hesari framsýningini, tí hetta minnir akkurát um ta gomlu føroysku listina, sum vit kenna frá fýratiárunum, fimti- og sekstiárunum. Føroysk og íslendsk list líkjast heilt nógv í útgangsstøði, tí at listin byrjaði seint í báðum londum og listafólkini tóku útbúgving á kunstakademinum í Keypmannahavn, hagar listaidealini komu úr Paris. Sostatt hava vit heilt nógv klassisk modernistisk listaverk í Føroyum við greiðum íblástri frá myndamálinum hjá m.a. Paul Cézanne, og tað sama er galdandi fyri við myndirnar á framsýningini Tvær sterkar, sum fyri tað mesta avmynda landsløg og fólk.
Ein íslendsk undangongukona
Júliána Sveinsdóttir er fødd og uppvaksin á Heimaey í Vestmannaoyggjum. Hon var væl eldri enn Ruth Smith, tí hon varð fødd í 1889, 24 ár áðrenn Ruth Smith kom til verðina í Vági í Suðuroy í 1913. Júliána Sveinsdóttir kom frá sera fátæksligum korum, men avgjørdi allíkavæl at fara til Keypmannahavn at gerast listamálari longu í 1909. Í 1912 byrjaði hon á Kunstakademinum hjá P.Rostrup-Bøyesen professara, sum legði stóran dent á litviðurskifti júst sum lærarin hjá Ruth Smith, Axel Jørgensen gjørdi seinni, tá Ruth Smith byrjaði á sama akademi í 1936. Umleið 1920 byrjaði Júliána Sveinsdóttir at veva fyri at forsyrgja sær sjálvari, men vevingin ávirkaði hennara myndamál, sum gjørdist einfaldari og meira tilfarsligt. Í 1947 fekk hon Eckersbergmedaljuna fyri eitt av verkunum, sum hon framsýndi á Heystframsýningini á Charlottenborg. Júliána Sveinsdóttir var sera upptikin av kvinnurættindum serliga rættindum og møguleikum hjá listakvinnum og hon var limur í KKS, eitt samtak, sum stríddist fyri at betra møguleikarnar hjá listakvinnum fyri at fáa stuðul, skipa framsýningar og luttaka í kappingum um listprýðing. Í katalogtekstinum hjá Hrafnhildur Schram, stendur, at Júliána Sveinsdóttir var ein av týdningarmestu myndavevarunum í norðurlondum.
Kensluborna litavalið hjá Ruth
Eg veit tað ikki, men kanska hevði presentatiónin av íslendsku listakvinnuni verið meira fullkomin sannførandi um tekstilverkini hjá henni vóru við. Sum framsýningin hongur nú í Listasavni Føroya, eru tað heilt vist myndirnar hjá Ruth Smith, sum áskoðarin leggur til merkis, og sum av álvara hugtaka, sjálvt um tað heldur ikki er so øgiliga langt síðani vit sóu fleiri av myndunum á teirri stóru Ruth Smith serframsýningina í Listasavninum í 2007 – men her eru eisini nakrar myndir hjá Ruth Smith, sum ikki áður hava verið at síggja í framsýningarhøpi og tað er í grundini góð grund til at vitja framsýningina. Myndirnar hjá íslendsku listakvinnuni, Júliánu Sveinsdóttir eru málandi og fjálgar, hon er eins og Ruth Smith kolorist, og men tað eru verkini hjá føroysku listakvinnuni, sum fáa undirritaða áskoðara at vakna við sínum óendaliga kensluborna litavali og sínum um somu tíð neyvu og ekspressivu lýsingum. Á framsýningini eru tað sum sagt serliga hennara myndir, sum bróta seg tvørtur um tíð og stíl, við sermerktum, ljóssprongdum litsamansetingum. Hetta er eitt nú galdandi fyri ta genialu skitsuna av Nesi, sum Listasavnið hevur keypt við stuðul frá Ny Carlsberg Fondet, og sum er merkt av so stórum litríkidømi, at sjálvt ikki andstyggiliga gullramman megnar at oyðileggja tað. Heitu okkurgulu strokini tendra í teir djúpbláu farrarnar í teirri nokk so opnu kompositiónini á ein hátt, so tað gerst ein sonn fragd at líta á.
Myndaskrá
Katalogið hevur sama snið sum øll katalogini hjá Listasavni Føroya hava havt seinastu árini, tó at tað telur fleiri síðir og hetta kemst av, at tekstirnir báðir, tann hjá íslendska kuratorinum um Júliánu Sveinsdóttir og tann hjá Nils Ohrt listasavnsstjóra um Ruth Smith, eru týddir til øll tey trý málini, sum verkætlanin fevnir um. Tekstirnir eru upplýsandi og áhugaverdir, men litirnir í kataloginum eru heilt við síðuna av og tað er spell, tá talan er um myndirnar hjá tveimum gávuríkum koloristum.


text:
Undirvísingarfilmur við føroyskari talu. Longd uml. 185 min.
Hesin undirvísingarfilmur er serliga gjørdur fyri, at tú skal skilja teoriina og á tann hátt klára teoriroyndina fyrstu ferð.
Filmurin gjøgnumgongur stutt øll viðkomandi evni og allar reglur við vido, 3D animatiónum og myndum. Eisini eru royndir við gjøllari gjøgnumgongd av og frágreiðingum um tær vanligastu teoriroyndum á Akstovuni.
Filmurin ger tað lætt at læra teoriina, tí tær viðgera bara tey evni, ið hava týdning fyir tína teoriroynd.
Um tú ætlar tær at klára teoriroyndina fyrstu ferð, er "TEORI VIÐ GARANTI" rætta loysnin, antin tú fert til roynd á fyrsta sinni, skalt fáa koyrirættin aftur (eftiransandi/endrtøku/koyriforboð) ella fáa tær vinnuligt koyrikort.


text:
Jólatræssølan 2017- til frama fyri hjálpararbeiði hjá Kiwanis
Sølan av jólatrøum hjá Kiwanis Tórshavn er byrjað og fer sum vant fram aftan fyri Sjónleikarhúsið í Havn.
Upplatingartíðirnar eru hesar:
Mánadag-Fríggjadag frá kl. 15.00 – 20.00
Leygardag frá kl. 14.00 – 20.00
Jólatrøini verða útpakkaði, so til ber síggja tey, áðrenn ein ger av, hvat jólatræ ein ynskir sær. Trøini verða síðani pakkaði aftur og klár at leggja í bilin ella bera heim við sær.
Tey minstu jólatrøini kosta 300 krónur, meðan tey størru kosta 400 krónur.
Vit taka ímóti reiðum peningi, og nú ber eisini til at rinda við GJALDSKORTI.
Stóra tøkk øll somul, sum keypa jólatrø frá Kiwanis og harvið hjálpararbeiðinum hjá felagsskapinum til fram fyri útsettum børnum og barnafamiljum, eins og vit stuðla øðrum góðgerandi endamálum, ið serliga eru børnum og ungum at frama.
Kiwanis ynskir øllum eini Gleðilig Jól og eitt gott nýggjár :)


text:
Danjal av Rana 10.01.2017 (14:02)
Ferðsluóhapp í Hoyvík
Tíðliga seinnapartin rendu tveir bilar saman í rundkoyringini har Hvitanesvegur og Vegurin Langa møtast upp í Hoyvík. Løgreglan kom á staðið um hálvgum tvey tíðina við tveimum bilum.
Eingin persónsskaði hendi í samanbrestinum, men annar bilurin var sp illa farin, at hann mátti sleipast á verkstað.
Av løgreglustøðini í Havn siga tey, at enn var ikki greitt, hví ella hvussu bilarnir høvdu rent á hvønn annan.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Camping á Selatrað 3 - 5 juni 2011
Við vóru - Eydna, Bartal - Arnbjørn, Laila og Gudmundur - Petur, Olea, Ása, Jason og Sára - Maibritt, Andrass, Rannvá og Ásbjørn
Júst komin til Selatrað fríggjakvøld uml kl 20
Tingast við Jákup Weihe um hvar best man verða at standa
So er endaliga støða tikin hvar vit skulu standa, vit standa ikki beint við
síðuna av, men tað er fínasta slag at standa her
Petur og Olea seta teirra telt upp
Hettar er so Bartal og Eydnu´sa villatelt ( kroysa ) :o)
Andrass og Maibritt´sa
Jákup var so blíður at vit sloppu at lána fjósi hjá honum at verða inni í, tá
tað regnaði og tað regnaði faktist rættiliga nógv inn í millum so tað kom
ordiliga væl við
So var fari í holt við at gera klárt at eta
Petur og Andrass skera turra grind niður ( tummilin var heilur hesa
ferð ) :o)
Børnini spældi næstan alla tíðina við hesar flótibrúgvarnar
Her hava teir funni stórar krabbar
Petur hevur lánt húgvuna hjá Oleu :o)
fríggjakvøldi hyggaðu vit okkum í fjósinum, men fóru tíðliga í song. Laila og
Andrass skuldu til Havnar at fylgja
Leygarmorgunin fingu vit rundstykkir leveraði frá Jákup Weihe, sum vit høvdu
bílagt kvøldi fyri. Andrass steikir egg og flesk :o)
Lekkur rundstykkir :o)
Bartal kokkast eisini :o)
Ups eg kom til at taka hesa myndina beint meðan Andrass etur, sorry
Bartal og Eydna vaska upp, ófør
Laila bakar vaflur :o)
Aftaná vaflur fóru vit ein lítlan rógvi-túr við einum báti, sum skótafelagið
eigur haldi eg, tað dámdi børnunum
Aftaná nátturan var fari ein túr niðan til Viðarlundina
Aftaná túrin í Viðarlundini vóru summi svong aftur :o)
Petur sær so biðandi og svangur út
Tá so oksin var etin var fari niðan í telti hjá Petur og Oleu til Irish kaffi
So er hesin túrur komin at enda og tey taka teltini niður
So er alt klárt
Andrass kókaði kaffi so vit fingu kaffi áðrenn vit fóru heim
Fitt :o)
Ein fínur og hyggiligur familjutúrur á Selatrað :o)


text:
Heri Simonsen 18.06.2017 (20:30)
Mikkjal: B36 vísti kontraspæl á høgum støði
TRÝST á PÍLIN undir MYNDINI, og hoyr samrøðuna Tróndur Arge gjørdi á Rás2 við høvuðsvenjaran hjá KÍ, Mikkjal Thomassen aftaná 1-5 ósigurin hjá KÍ ímóti B36 á heimavølli í dag. Talan er um fyrsta ósigurin hjá KÍ í effodeildini í ár.
Mikkjal Thomassen staðfestir, at dysturin í dag er ein av teimum ringu løtunum, sum ein ikki ynskir at uppliva, men sum hendi í fótbólti av og til. Hann slær fast, at nú ræður tað um hjá øllum at taka saman lógvatak, og lyfta seg til komandi uppgávurnar.
Í morgin er Europa League lutakast, har KÍ eisini er í pottinum. Mikkjal Thomassen vónar, at KÍ fær eitt mótstøðulið, sum tað er, ið hvussu er 30-40 prosents møguleiki at vinna á.
Um mótstøðuliðið B36 staðfestir Mikkjal Thomassen, at hann hevur frá kappingarbyrjan verið greiður yvir, at B36 fór at verða eitt sterkt lið offensivt, og hann sigur seg lyfta hattin av fyri B36, sum vísti kontraspæl á sera høgum støði.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Helena Hergeirsdóttir vann Gekkin seinast, og hjartagóð sum hon er, var eitt tað fyrsta hon gjørdi, at ringja til Sørin S. Djurhuus í Svimjisambandi Føroya, eftir einum hjartastartara til tað eina arbeiðsplássið hjá sær. Hon arbeiðir eisini í Barnagarðinum í Vági.
Category: venjing
Um eg skuldi bygt svimjihyl …
So hevði eg umhugsað hesa lidnu loysn, at seta á bryggju ella líknandi slætt øki.
Skeið í Merkjaskipanini 12. november 2016
Svimjiskúlin bjóðar nú leygardagin hin 12. november 2016 fyri grundskeiði í Merkjaskipanini, í Tofta skúla. Sí ssf.fo
Yvirdómaraskeið í Tórshavn
Hetta vikuskiftið er yvirdómaraskeið í Havn, har onkur snøkil fæst uppá pláss hjá teimum sum tóku yvirdómaraútbúgving í apríl 2015, umframt at tey saman leggja til rættis okkara egnu dómaraútbúgving. Á skeiði eru Annika Næs Johannesen, Thurid Kjærbo, Katja Keles og Rúni Gaardbo, umframt Elin Matras og Dann Hjelm sum tóku yvirdómaraútbúgving í 2006. Skeiðsleiðari er Svend Sander úr DGI, og fyriskipari Dann Hjelm vegna SSF.
Dagførdir lívbjargarar á Toftum
Hóskvøldið 13. oktober skipaðu Rúni Gaardbo og Pálin Olsen fyri lívbjargingarroynd á Toftum, sum venjarar hjá svimjifelagnum FLOT og lívbjargingardómarar hjá Svimjisambandi Føroya. 8 fólk fingu nýggj ella dagførd lívbjargingarprógv, umframt at Rúni lat fyrstaliðið royna seg í lívbjarging eisini, sum liður í teirra venjing.
Mads Glæsner og Lotte Friis nú aftur í Danmark
Hvidovre Svømmeklub skrivaði fyri einum mánaða síðani á sínari Facebook síðu, at tey høvdu skrivað sáttmála við Mads Glæsner, sum nú gavst við svimjingini fyri heldur at gerast hjálparvenjari hjá teimum afturat lesnað á Copenhagen Business School.
Og nú kann Gentofte Svømmeklub kunngera, at Lotte Friis er komin heim til barndómsfelagið, at eisini verða hjálparvenjari.
Svimjing hjálpir væl ímóti fibromyalgi
Nýggj gransking í Brasil bendir á, at svimjing hjálpir væl uppá fibromyalgi. Hetta er sjúka ið rakar serliga kvinnur, har kroppurin er í kroniskari pínustøðu. Tey bóðu 75 kvinnur um at meta um hvussu nógva pínu tær høvdu, og góvu teimum síðani boð um at annaðhvørt ganga ella svimja tríggjar ferðir 50 minuttir um vikuna í 12 vikur. Pínan fall frá 6.2 til 3.6 hjá teimum sum gingu, og frá 6.4 til 3.1 hjá teimum sum svumu, har 10 er ringasta hugsandi pína. Lesið her á Aquatics International.
Svimjiundirvísingin í norskum skúlum verður nú betrað
Norska skúlaskipanin sjósetur nú eina røð av átøkum, til at betra um svimjiundirvísingina í yngstu skúlaflokkum. Millum annað verður ein roynd innførd sum við deilmálum skal kanna svimjiførleikan hjá næmingum frá fyrsta til fjórða skúlaflokk, umframt at lærararnir fáa bjóðað skeið í svimjing og lívbjarging.
Continue reading Svimjiundirvísingin í norskum skúlum verður nú betrað
Venjing 4 tímar aftaná læring styrkir langtíðarminnið
Nýggi gransking bendir á, at tað hjálpir uppá langtíðarminnið at venja aftaná skúla, men tó ikki um venjingin er beint aftaná undirvísingina.
Tey býttu 72 luttakarar upp í 3 bólkar, har ein bólkur ikki vandi, meðan hinir báðir bólkarnir vandu annaðhvørt beint aftaná undirvísing, ella 4 tímar aftaná.
Og her vísti tað seg so, at tey mintust best 2 dagar seinni sum høvdu vant 4 tímar aftaná undirvísing, meðan hinir báðir bólkarnir eftir øllum at døma kláraðu seg líka illa í mun til hesi.
Lesið her á sci-news.com
LEN og ES vísa á nyttuna av lívslangari svimjing
Lifelong Swimming er ein Erasmus Plus ítróttarverkætlan hjá ES til at vísa á virðið av svimja ella á annan hátt at røra seg í vatni, eisini á ellisárum. Verkætlanin er samskipað av italska svimjisambandinum FIN, í samstarvi við evropeiska svimjisambandinum LEN, háskúlanum í Coimbra og øðrum, at koyra í tvey ár, millum annað við fyriskipan av sonevndum H2OpenDays, har svimjisambondini skipa fyri ókeypis svimjitiltøkum fyri fólk yvir 60 ár.


text:
Barbara Holm 02.01.2018 (15:18)
Nú verður stuðulsgonga til frama fyri pedagogunum
Nú verður stuðulsgonga til frama fyri pedagogunum. Tað sæst á Facebook tiltakið, sum gjørdist alment áleið klokkan 14.00 í dag.
Fyrireikararnir skriva, at stuðulsgongan einans verður á tinghúsvøllinum og byrjar klokkan 15.00 í morgin. Somuleiðis verður sagt, at hóast tað eru privat fólk, sum skipa fyri, so eru pedagogar vælkomnir, tí Pedagogfelagið hevur sagt gott fyri hesum.
Tað er somuleiðis í morgin, at pedagogarnir herða verkfallið til tað maksimala. So frá í morgin av eru bert nakrir einstakir pedagogar eftir til arbeiðis kring landið. Teir pedagogar, sum í morgin leggja arbeiði niður, eru teir, sum eru settir hjá Sernámi og arbeiða sum stuðlar á fólkaskúlum kring landið og somuleiðis á til dømis Skúlanum á Trøðni. Talan er um eini 100 pedagogar alt í alt, sum leggja arbeiði niður í morgin.
Enn er ógreitt, júst hvat verður á skránni til stuðulstiltakið í morgin, men greitt er, at onkrar røður vera á tinghúsvøllinum
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Hvør skuldi trúð tí. At tari, igulker, øður og enntá rivin ráur saltfiskur fóru at verða etin á føroyskum matstovum við stórari frægd.
Seinnu árini hava vit upplivað so stórar broytingar innan tað matlistarliga, at tað onkuntíð kann vera torført at fylgja við. Og einki bendir á, at hendan menning fer at slakka av - heldur verður tað øvugt. Heldur verður tað, at serstøku føroysku rávørurnar fara at verða enn meiri útbreiddar á matstovum, í handlum og heima í køkinum hjá tí einstaka.
Nú um dagarnar frættist, at fólk frá heimskendu matstovuni NOMA, sum hevur ligið still eina tíð og er í ferð við at byrja aftur, enn einaferð vóru í Føroyum og leitaðu sær íblástur til nýggju matskrá sína.
Her er kanska neyðugt at steðga á eina løtu. Vit hava altso umboð fyri eina matstovu, sum áðrenn hon tók ein steðg fyri smáum tveimum árum síðani, fleiri ferðir varð kosin til heimsins bestu matstovu, og hon hevði eisini tríggjar Michelin-stjørnur, tá hon læt aftur. Tað eru hesi fólk, sum nú aftur koma hendanveg fyri at leita eftir føroyskur rávørum. Tað svarar til, at bestu filmsleikstjórar í heiminum koma hendanveg fyri at leita eftir "locations", altso støðum, har filmurin skal takast upp. Tað svarar til, at heimsins størsti framleiðari av vindmyllum velur Føroyar til at vera royndarland í sambandi við onkra serliga góða - ja, kanska heimsins bestu - vindmyllu og so framvegis.
Tað hevur tikið sína tíð at koma her til, og nógvar eldsálir kring landið hava drivið verkið. Politiski myndugleikin hevur ikki altíð klárað at fylgt so væl við, men á tí økinum er ein ávísur bati at hóma. Tí hví skal tað ikki bera til á matstovu at borðreiða við øllum tí, sum verður turkað ella ræsað í einum vanligum góðum føroyskum hjalli ella selja tað undir vanligum umstøðum í handli. Viðhvørt verður skyldað upp á ES-reglur, men hesar reglur eru sum oftast bara handilsforðingar, har ES vil verja sín egna heimamarknað. Ein lítil bóndi í Norðuritalia hevur ongar trupulleikar við at selja allar sínar vørur, sum kanska enntá eru gjørdar í lítla fjósi hansara, til bæði matstovur og handlar.
Við vaksandi áhuganum hjá føroyingum fyri tí matlistarliga og vaksandi tali av ferðafólki verður spennandi at fylgja gongdini næstu árini.


text:
Tíðindi
18. mai 2017
Námsvísindadeildin á Fróðskaparsetri Føroya hevur møguleika at bjóða lærarum, sum undirvísa í náttúruvísindaligu lærugreinunum í fólkaskúlanum men ikki hava náttúruvísindi á linju, styttri og longri skeið; til dømis skeið svarandi til fjórðings ársverk. Ofta er pláss á teimum ymisku linjugreinaholdunum fyri fleiri lesandi. Hóast hetta tilboð hevur staðið lærarum í fólkaskúlanum í boði í fleiri ár, so eru tó ikki nógvir, sum brúka hendan møguleikan at uppstiga seg, bara 1-2 um árið. Orsøkin er ivaleyst, at teir so verða bundnir á Námsvísindadeildini tveir dagar um vikuna.
- Tað er orku- og tíðarkrevjandi at førleikamenna teg, samstundis sum tú røkir eitt starv; tað er kanska ikki lætt at fáa niðurskurð og annan lærara settan til teir tímarnar, sum tú ikki kanst undirvísa. Vóru umstøðurnar at fáa frí ella niðurskurð betri, so ivist eg ikki í, at fleiri tóku av møguleikanum, og eftir stuttari tíð høvdu vit kunnað útbúgvið nógvar lærarar í náttúruvísindum. Tað krevur tó, at myndugleikar og avvarðandi skúli, har lærarin arbeiðir, raðfesta hetta. Vit kunnu eisini skipa styttri eftirútbúgvingarskeið í til dømis alis- og evnafrøði; var játtan til hetta, høvdu hesi skeiðini kunnað verið til dømis ein mánað. Eisini hetta hevði gjørt stóran mun hjá teimum lærarum, sum undirvísa í náttúruvísindum, men ikki hava linjulestur í lærugreinunum.
Lesið samrøðu við Janus Jensen í síðsta Skúlablað, sum kom úr 28. apríl.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshvn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Poul Michelsen, landsstýrismaður, trívist illa í norðurlendskum samanhangi, har hann følir, at føroyingar bara verða tiknir við upp á kvamsvísSavnsmynd
Poul Michelsen helt seg burtur frá Norðurlandaráðsfundi
2017-11-03 10:48
Georg L. Petersen
Í hesi vikuni hevur fundur verið í Norðurlandaráðnum í Helsinki, men landsstýrismaðurin við størstu ábyrgdini á økinum, Poul Michelsen, helt seg burtur. Hann helt lítið viðkomandi vera á skránni, og so kennir hann seg illa í norðurlendskum samanhangi, tí føroysku umboðini verða so lítið vird
– Eg føli meg snøgt sagt illa í Norðurlandaráðnum, har vit ikki eru viðurkend á sama støði sum hini londini, sigur Poul Michelsen,
Greinin er bert fyri haldarar
Fá skjóta atgongd til greinina Prísir úr 99 krónum um mánaðin
Sum haldari fart tú atgongd til alt tilfar í blaðinum á netinum, umframt tíðindi. Trýst á "Tekna hald" og skráset teg
Dimma Pluss og prent
kr. 129 / mðr
Dimma Pluss
kr. 99 / mðr
Dimma Pluss og Prent 365 dagar
kr. 1548 / 365 dagar
Dimma Pluss 365 dagar
kr. 1188 / 365 dagar


text:
17. Jan 2018
Um nóg stór undirtøka verður, skipar FSF fyri tveimum B2-venjaraskeiðum í februar mánað. Skeiðini verða í Havn og í Vági.
16. Jan 2018
Í fyrsta venjingardysti okkara vunnu vit heili 4-1 á EB/Streymi á Eiði. Hálvleikstøðan varð 1-0 til okkum, men kanska ikki heilt uppiborið. Tó kann eingin mótmæla endaliga úrslitinum. Málskjúttar okkara vórðu Sølvi, Gilli, Jón og Janus.
10. Jan 2018
Fyrireikingarnar til kappingarárið eru nú ordiliga skotnar í gongd hjá gentum U18 og Kvinnum. Fyrsta venjingin varð í kvøld í Sørvági. Veðrið var gott og lagið eisini. Koyrið á!
09. Jan 2018
Nú verulig gongd er komin á fyrireikingarnar til komandi kappingarár í Betri-deildini, eru fleiri venjingardystir eisini fingnir í lag. Tann fyrsti verður longu um eina viku, týsdagin 16. januar, á Eiði móti EB/Streymi.
08. Jan 2018
Mest leikandi, toppskjútti og liðskipari okkara, Holgar Durhuus, hevur fingið sáttmála í Noregi, har hann skal spæla við Kvik Halden. Vit takka Holgari fyri tíðina og tað, hann hevur lagt eftir seg í 07 Vestur. Kanska vit fáa hann aftur einaferð.
08. Jan 2018
Um vikuskifti hevur fullt umfar verið í Futsal fyri dreingur U16 og U14 á Giljanesi. 114 dystir blivu spældir teir 15 tímarnar. Stóra takk til Vága Kommunu fyri sera góðu umstøðurnar og til dómarar og hjálparfólk.
01. Jan 2018
Hóskvøldið kl. 20 verður leikarafundur í 07 Vestur-húsinum fyri allar Gentur U18 og Kvinnur. Á skránni eru nøkur orð frá venjaranum, Silva, og gjøgnumgongd av venjingarætlan. Allar eiga at møta.
31. Des 2017
Martin Hjaltalin Dam og 07 Vestur hava júst undirskrivað sáttmála, sum inniber at 18-ára gamli leynadrongurin vendir aftur til 07 Vestur eftir tvey ár í Havn.


text:
Skeiš ķ seyšahald ķ Sušuroy
Skeišiš er lišur ķ eini eftirśtbśgving fyri tey, sum eru von viš at fįast viš seyš. Evnini į skeišnum vera: sjśkur og snķkar hjį seyši v/Lars Mohr Nielsen, djóralękna og fóšring av seyši v/Hjųrdis H. Jensen, bśfrųšikandidati.
Kostnašur fyri skeišiš er 200,- kr., tį er skeišstilfar og matur ķroknaš. Tilmelding viš at gjalda skeišskostnašin į kr. 200,- į konto 9870-405.928.0 ķ Sušuroyar Sparikassa ķ seinasta lagi tżsdagin 28. februar 2012.
Eru spurningar ella ivamįl, kann ringjast til Rólv Djurhuus į tlf. 28 90 12 ella viš at senda teldupost til rd@bst.fo.


text:
May 14, 2017
Sunnudagstúrur
Vit fóru úr Havn um eitttíðina. Sólveig, Laura og eg. Vit fóru norður til Klaksvíkar. Fyrsta stoppið var hjá Fríðu, sum vit hava hoyrt so nógv gott um. Har er stak hugnaligt, og kaffið smakkar væl. Vit sótu og bíðaðu eina rúma tíð, eg haldi tað tók eini trý korter at fáa matin. Men tapas borðiskurin smakkaði stak væl skal sigast!
Flott hús og væl restaurerað. Vit síggja Lauru og Sólveig í ultramarinum ljósi, og Símun í Uppistovu var blíður og týður. Á suðurleiðini stukku vit inn á gólvið hjá Súsannu og Salamon í Gøtu. Deiligur túrur.
Skrivað hevur Bergljót klokkan 21:42
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Santa Nikolaus frá Myra
Santa Nikolaus frá Myra var biskupur í Myra (nú Antalya í Turkalandi) í Lítlaásia í fyrru helvt av 4. øld. Deyðadagur hansara, 6. desember, kallast Niklasarmessa.
Hann doyði 6. desember millum ár 345 og 351. Hann var av ríkari ætt og var tiltikin at vera hjálpsamur og gávumildur, men varð fongslaður vegna trúgv sína undir Maximinius keisara. Hann sigst hava verið millum teirra, ið tóku lut á kirkjufundinum í Nikea ár 325. Santa Niklas var best umtókta halgimennið í miðøld, næst eftir Mariu moy, og hann var verndari hjá sjómonnum, børnum, ógiftum gentum, keypmonnum, advokatum, fiskimonnum, apotekarum, sløkkiliðsmonnum og fangum.
Tað er tó gávumildni hjá Niklasi, sum hevur gjørt hann mest kendan og hevur givið íblástur til siðin at geva gávur henda dag. Martin Luther helt, at betri var at minnast Jesus við gávum enn halgimennið Niklas, og tí varð gávusiðurin fluttur til jólaaftan. Siðurin at geva gávur á Niklasarmessu livdi tó víðari, serliga í Hollandi, og við hollendingum, ið búsettust í USA, flutti hann vestur um hav, har siðvenjan kom í bland við enska Father Christmas. Navnið, Santa Nikolaus, styttist til Claus, og soleiðis verður Santa Claus til, sum jólamaðurin eitur á enskum.
Hugmyndin at lata jólamannin koma ríðandi á sletu við reinsdjórum fyri er helst íblástur frá Tóri í norrønu gudalæruni, sum norðmenn, ið hava búsett seg í USA, hava havt við sær.
Í 1087 stjólu italienskir sjómenn halgileivdirnar av Santa Niklasi úr Myra í Lítlaásia og tóku tær við sær til Bari í landsynnings Italia; tí verður hann eisini kallaður Santa Nikolaus frá Bari.
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- Heimasíðan hjá Universitetsbiblioteket i Trondheim > alfabetisk index > Utstillinger.


text:
Tað sum vitast kann um Gud liggur teimum jú opið; Gud hevur gjørt teimum tað opinbert. Ósjónliga vera Hansara, bæði æviga kraft og guddómleiki Hansara, sæst frá skapan heimsins; tað skilst av verkum Hansara; tey hava tí onga avsakan (Rómbrævið 1: 19-20)
Youtube: Faroe Apologetik
Thursday, June 2, 2011
Trúarverja: eitt vendipunkt í føroyskum Kristindómi
Haldi at tíðin, har kristin ikki leggja í at kjakast, ella svara spurningum ella at seta spurningar, møguliga skjótt fer at verða løgdu aftur um bak. Hesin tigandi holdningur skyldast ivaleyst fleiri galdandi faktorum.
Tann fyrsti, at kristindóms útboðanin og kunningin hevur útilukkandi verið tengt at møtum og talarastólum, heldur enn til tann einstaka.
Tann næsta: Kristindómur hevur verið tengdur, útilukkandi til kenslur og uppliving. Hetta seinni haldi eg tó ikki verða negativt, eftirsum Kristindómur hóast alt er ein ónátturlig religión tengt at andaligari uppliving og kenslum. Men Kristin í Føroyum, eins og nógva aðrastaðni, hava tíðanverri ikki duga so væl at funni rætta og sunna balansan millum uppliving, kenslur og hina síðuna sum er vitan og kjak. Uppruna Kristindómurin í fyrstu og aðru øld var bæði ein yvirnátturlig religión, men samstundis ein kjakmentan og eitt samfelag bygt uppá vitan.
Tann triðja grundin, snýr seg ivaleyst um tað sekulera rákið, hvørs endamál hevur verið at lagt eina vissa munnkurv á trúgvandi vongin í samfelagnum. Her er tó ikki talan um møtir og prædiku, men um tað akademisku síðuna. Kristin eru vorðin fleskaði upp við rætta og etiska holdninginum um at vit eiga og skulu verða opin, tolerant og objektiv. Slíkt ljóðar jú ómetaliga positivt, líka inntil ein gerst varðin við, at opinleiki, toleransi og objektivur holdningur bara telur fyri tann kristna.
Eg vóni at vit her kunnu koma til eitt vendipunkt her á Føroya landið. At kristin fara at hugsa kritiskt, at tora at standa upp fyri teirra sjónarmiðum, at seta spurningar.
Eitt havi eg so lært seinastu fáu mánaðarnar, at tað kemur hesum kritikkarum og gudloysingum illa við, tá man setir hart ímóti hørðum; hesir eru ikki vanir við at verða setir uppá pláss og ikki at hava aftursvar.
Vænti tí, at sum trúarverju rákið og rørðslan í Føroyum áhaldandi fer at vaksa og trúarverjar fara at reisa seg, fer mótstøða Kristindómsins her á landið, at fáa eitt mótspæl sum higartil ikki hevur vitast um.
Hvussu er tað nú vit siga: 'vak ikki ein sovandi risa'.


text:
Landsstýrismaðurin í uttanríkis- og vinnumálum, Poul Michelsen er saman við serstøkumfylgiá arbeiðsferð til Kina í hesum døgum.
Í Beijing er fundur í kinverska handilsmálaráðnum, har fríhandil er á skránni.
Mánakvøldið verður eitt tiltak fyri innbodnum, har ið kokkurin Leif Sørensen matger burturúr føroyskum fiskavørum, og songkvinnan Tóra Vestergaard framførir føroyskar sangir við klaverundirspæli av Cæcilie Grønkjær Tagmose.
Ferðin er framhald av tilgongdini at virka fyri fríhandli millum Føroyar og Kina.
Føroyska ferðaliðið kemur aftur 28. juni.
Kelda: uvmr.fo


text:
Í samstarvi við B68, fer Fótbóltssamband Føroya aftur í ár at skipa fyri Fótbóltsskúla á Toftum. Fótbóltsskúlin verður fríggjadagin og leygardagin, 30. juni og 1. juli.
Fótbóltsskúlin hesaferð er fyri børn og ung, gentur og dreingir, í aldurinum 6 til 14 ár (fødd í 2003 til 2011).
Fríggjadagin 30. juni verður vant frá klokkan 13 til 17, og leygardagin 1. juli verður vant frá klokkan 10 til 15. Luttakararnir møta hálvan tíma frammanundan.
Til Fótbóltsskúlan á Toftum er pláss fyri umleið 200 luttakarum.


text:
Í ár fekk eg allar genturnar heim, tær komu eina viku og tvær vikur í part, so at tær sóust tvær og tvær, og eg fekk allar fyri meg sjálva nakrar dagar.
Vit hildu bindiklubb á Suðuroyavegnum, tað hendir altíð nógv , tá ið FS er heima
Frida Sofía var við til sjónleikin “Havfrúgvin”, vit vóru ein túr í Dali og hon var í konfirmatión hjá guðsoninum og vóru til eplafestival í Trøðum á Sandi.
Sólrun drønaði norð til Gjáar, tíverri var hon ov sein til sjálvan raksturin, men hon var hjálparfólk í flettingini. Hon tók eina ær við til Havcnar og mól til fars, og hon betrekti stólarnar hjá mær. Tað hendir altíð nógv, tá ið Sólrun er heima.
Hon var við í føðingardag hjá Tyrna, og hon kom til Dals at hjálpa Turið og Halli við at fletta.
So kom dagurin tá ið tey smáu komu heim at vitja, tey steðga í 14 dagar, og omman er glað!
Tey komu til Føroya fríggjakvøld og brendu suður til Dals leygarmorgun. Eitt er at gera, og annað ikki at forsøma!