text:
At arbeiða við burðardyggari menning snýr seg ikki bert um at skilja nøkur viðurskifti, men eisini um at duga at ítøkiligera avbjóðingar og finna loysnir. Sostatt kann arbeiðið við burðardyggari menning vera ein háttur at arbeiða nýmennandi (innovativt) við tilfari, heldur enn bert at loysa givnar uppgávur. Ein slík nýmennandi tilgongd vil somuleiðis geva næmingunum eina fatan av at hava framt eitt samfelagsgagnligt arbeiði. Tað snýr seg ikki bert um at skilja heimin, men eisini um at broyta heimin.
Flokkurin verður býttur upp í 6 bólkar bólkar (3-4 í hvørjum). Hvør bólkur velur sær eitt evni at arbeiða við. Allir bólkar hava somu arbeiðsspurningar, tó við ymiskum evni:
1) Hvørjar avbjóðingar hava Føroyar fyri at røkka heimsmálunum fyri burðardyggari menning?
2) Hvørjar loysnir kunnu setast í verk fyri at loysa hesar avbjóðingar?
Valdu evnini eru:
Í hesi talvu eru skrivað dømi um hvussu ávís undirmál kunnu raðfestast. Tað ber ikki til at arbeiða við øllum undirmálum, men við at raðfesta málini fáa næmingarnir eina vitan um hvørji evni eru frávald. Hetta kann kveikja áhuga til onkra framtíðar verkætlan í aðrari lærugrein ella á hægri lestrarstigi.
*Hóskandi er at arbeiða í felagsskjali t.d. á Office 365 ella á Google Drive.
Arbeiðið byrjar við at farið verður inn á snar.fo/heimsmál
Her ber til at lesa nærri um hvat ymisku málini snúgva seg um. Bólkarnir velja síðani út nøkur undirmál, ið verða mett at hava týdning fyri Føroyar og/ella hava áhugan hjá bólkalimunum. Hóskandi er, at hvør bólkur velur í mesta lagi trý undirmál at arbeiða víðari við. Kjakast verður síðani um hvar til ber at finna meiri vitan um hesi evnini. Bólkalimirnir arbeiða við at uppbyggja ein vitanargrunn um evnið.
Annar blokkur:
Bólkurin velur út endaligu undirmálini. Næmingarnir byrja at svara yvirskipaðu verkætlanarspurningarnar. Finnast skulu skjøl og tøl, ið lýsa avbjóðingarnar Føroyar hava. Hetta skal setast upp í eitt felags arbeiðsskjal.
Bólkurin skrivar nakrar niðurstøður til fyrsta spurningin. Tað kunnu væl vera fleiri avbjóðingar til hvørt undirmál. Síðani byrjar bólkurin at kjakast um hvørjir møguleikar eru at loysa hesar avbjóðingar. Her er týðandi, at bólkurin hevur ein skrivara, ið skrivar niður góðu hugskotini, ið bólkalimirnir koma við. Til ber at leita sær íblástur á Netinum.
Bólkurin arbeiðir víðari við at orða loysnirnar. Tað kunnu væl vera fleiri loysnir til hvørja avbjóðing. Nú byrjar bólkurin at gera eitt Power Point-framløgu (ella líknandi), har ymisku úrslitini verða presenterað. Verður bólkurin ikki liðugur við framløguna, má hon gerast liðug heima. Um fakið hevur næmingatíð, er hóskandi at seta nakrar tímar av til hesa verkætlan.
Bólkarnir leggja fram fyri hvørjum øðrum.
(Møguliga er neyðugt við tveimum blokkum til framløgurnar)
* Um tíð er til tess, ber til at víðka verkætlanina við tveimum blokkum, har farið verður út á relevantan stovn ella fyritøku at gera samrøður um evnið. Hetta kann gerast onkran fyrra- ella seinnapart. Hesir blokkar kunnu hóskandi skjótast inn millum annan og triða blokk.
Ætlanin er, at næmingarnir í mest møguligan mun megna at finna tilfar sjálvir. Research og keldukritikk eru týðandi førleikar á miðnámi, ið eiga at venjast við jøvnum millumbilum.
Um næmingarnir ikki megna at finna tilfar sjálvir, kann lærarin tó beina næmingarnar á nøkur hent mið. Her eru nøkur dømi (ikki bindandi). Nám ynskir at samskipa vitanarbýti kring heimsmálini. Send endiliga hugskot inn um mið, ið eru vælegnað til undirvísing.
*Sig endiliga frá um okkurt leinki ikki riggar.
5) Javnstøða millum kynini:
Demokratia. Felagsskapur fyri javnstøðu
7) Burðardygg orka:
Umhvørvisstovan um burðardygga menning
Orkuskiftið. Kunningarsíða um skiftið frá fossilari til grøna orku
8) Sømilig arbeiði og búskaparligur vøkstur:
Samtak. Felagsskapur á arbeiðsmarknaðinum
10) Minka um ójavna:
Lærubókin javnstøða um inntøkubýti
> 8. Inntøkubýti
Almannastovan um lógarbundnar útreiðslur
12) Ábyrgdarfull nýtsla og framleiðsla:
Tórshavnar kommuna um umhvørvi
14) Lívið í havinum:


c: text/html

text:
Árið er 1997, dagurin er 20. februar – hetta seina vetrarkvøldið koyrir leiðarin fyri Det Konservative Folkeparti fullur á eina beton-vegforðing. Ein lovandi politisk lívsleið endar við hesum stoyti. Væl vitandi at spælið er spilt, ringir Hans Engell sjálvur til løgregluna. Hann sigur sum er, og skrivar beinanvegin tíðindaskriv til fjølmiðlarnar um vanlukkuna og støðuna, sum hann var í, tá hon hendi. Sum drivin politikari veit hann, at fjølmiðlarnir fara at válka sær í søguni, og tí er best at vera erligur.
Á fundi í det Konservative Folkeparti dagin eftir, 21. februar, verður skriv sent til fjølmiðlarnar: Flokkurin stuðlar sínum leiðara. Á tíðindafundi stutt eftir fundin, leggur Hans Engell frá sær.
Áðrenn hetta vetrarkvøld var Hans Engell spáddur at gerast næsti statsministarin. Hesin dámligi, dugnaligi og samstundis fólkaligi politikarin, hevði breiðan stuðul í nógvum flokkum, og hann hevði spakuliga bygt flokkin uppaftur eftir Tamil gøluna sum noyddi Schlüter at leggja frá sær. Men nú var ein lovandi politisk lívsleið kvett.
Hans Engell gavst tó ikki í politikki, árini eftir hetta, vóru fleiri kvettroyndir gjørdar fyri at fáa Engell aftur í leiðarasessin í Det Konservative Folkeparti. Tað gjørdist skjótt greitt, at uppsøgnin neyvan mundi vera so sjálvboðin, sum fyrst var hildið. Nógv klandur var í flokkinum, heilt til Hans Engell í 2000 fór burturúr politikki og gjørdist blaðstjóri á Ekstra Bladet.
Eitt sindur av lagnunnar speisemi; Ekstra Bladet stendur fyri júst tí slagi av fjølmiðlasiði sum gjørdi, at Hans Engell mátti frá sum leiðari fyri Det Konservative Folkeparti, og soleiðis endaði við at gerast blaðstjóri á blaðnum. Undir Hans Engell hevur blaðið profilerað seg við slagorðinum “Find dig i Ekstra Bladet, eller find dig i hvad som helst”.
Mær dámdi væl Hans Engell, men eg haldi ikki, at ein flokkur skal finna seg í, at leiðarin ella annað umboð ikki megnar at halda skil á sínari alkoholnýtslu. Hevði Hans Engell sloppið at sitið, hevði hetta sent tann boðskapin út, at flokkurin fann seg í slíkum atburði.
Nú høvdu vit eina líknandi støðu í javnaðarflokkinum nýliga.
Flestu fjølmiðlarnir funnu seg ikki í hesum, og tordu at siga frá um hendingina. Eisini sóu vit Jóannes Eidesgaard á sjónvarpskíggjanum, tó ikki fyrr enn hann varð noyddur til hetta, tí tvey bløð longu høvdu prentað søguna. Eg má viðganga, at eg gjørdist heilt rørdur av Jóannesi, hann kláraði seg væl í samrøðuni við Dag og Viku, og tað var frískt, at ein politikari ikki royndi at snúgva sær undan. Mín virðing fyri manninum vaks.
Spurningar sum, um Jóannes veruliga angraði, at hann hevði gjørt Føroyar fyri skommum, ella um hann bara angraði tí fjølmiðlarnir skrivaðu um hendingina, melda seg sjálvandi.
Men tann mest áhugaverdi spurningurin kom, tá javnaðarflokkurin gav formaninum álitisváttan á fundi fáar dagar eftir. Hvønn boðskap sendir javnaðarflokkurin út við at finna seg í hesum? Hvussu skal flokkurin nakrantíð kunna seta mørk fyri atburðin hjá umboðum sínum, tá hann finnur seg í hesum frá formanninum?
Aðrir flokkar hava havt líknandi gølur. Tjóðveldisflokkurin hevur taklað sínar drukk gølur líka illa, ella verri enn javnaðarflokkurin, meðan sjálvstýrisflokkurin hevur sligið hart niður á slíkt.
Persónliga haldi at eg, at tað er ein stór eyðmýking av javnaðarflokkinum, ja av sjálvari javnaðarhugsjónini, at tað ikki longur eitur timburmenn, men nú eitur javnaðarmenn.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ongar finalur í badminton á Gotlandi
ítróttur29-06-2017 - 19:33 - Jóanis Nielsen
Badmintonhøllin í Visby er við at tømast - og vit standa eftir við, at vit skulu spæla um bronsu í einmansleiki hjá kvinnum og monnum og í blandaðum tvímansleiki.
Allir sjey leikarir, sum vóru í dysti í dag, stríddust fyri einum sigri og gjørdu sítt allarbesta á degnum, men mótstøðan var ov sterk.
Tað positiva, sum vit kunnu taka við okkum frá hesum degnum er, at Bartal Poulsen í fjórðingsfinaluni vann á Paul Le Touq frá Guernsey, og at Rannvá Djurhuus Carlsson ikki var langt frá at vinna á Sara Lindskov Jacobsen frá Grønlandi, og at dysturin í blandaðum tvímansleiki var sera tættur.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Kaldbaksfólk: leggið ikki náttúruna undir betong
Tak niður
Annika Olsen, borgarstjóri í Havn, fekk góðar 100 undirskriftir frá Kaldbaksfólki fyrrapartin.
Næstan allir vaksnir íbúgvar í bygdini høvdu skrivað undir.
Annika Olsen harmast um, at Kaldbaksnevndin ikki varð hoyrd fyrr, men hóast hon skilir Kaldbaksfólk, vil hon ikki siga, hvat hon sjálv heldur um ætlanina. Hon lovar tó Kaldbaksfólki eina sakliga viðgerð, og eitt skjótt svar.
Kaldbaksnevndin handaði eisini mótmælið til yvirfriðingarnevndina, og heittu á hana um at taka góðkenningina av útbyggingini aftur og viðgerðina upp av nýggjum. Í skrivinum til kommununa, leggja Kaldbaksfólk eisini upp til, at grótið úr Eysturoyartunlinum í staðin kann brúkast at breiðka vegin úr Kaldbaksbotni til Kaldbaks ella til at økja um brimgarðin í bátahylinum í Kaldbaksbotni.
Mynd: Karstin Vang úr Kaldbaksnevndini handar Anniku Olsen mótmælisskriv.
Sí eisini


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
Arbeiðsfólk at sláa
freist at søkja: 23.05.2018
Námsfrøðingur til dagstovnaøkið
freist at søkja: 30.05.2018
Reingerðarfólk til Látipípuna
freist at søkja: 30.05.2018
KORT
VEÐRIÐ
Spyr bara
Spyr bara verður strikað
Teigurin Spyr bara her á heimasíðuni er farin í søguna.
Avgerðin er tikin av bygdarráði og umsiting í felag.
Orsøkirnar eru fleiri. Ein er, at mett verður, at tað er sera óheppið, at fólk sleppa at seta spurningar ónavngivin, og at hetta er við til at lækka støðið á kjakinum. Fleiri áheitanir eru komnar um hetta frá borgarum í kommununi.
Ein onnur orsøk er, at Vestmanna Kommuna heldur vil koma beinleiðis á tal við borgararnar. Hetta kann gerast, við at borgarar koma á Kommunuskrivstovuna til eitt prát, ella við at senda okkum fyrispurningar við telduposti ella vanligum posti. Harumframt er ein góður møguleiki á Facebook-síðuni hjá Vestmanna Kommunu; har ber eisini til at seta spurningar og gera viðmerkingar.
Vestmanna Kommuna vónar, at borgararnir skilja avgerðina, og at teir ikki halda seg aftur at seta spurningar, gera viðmerkingar og koma við atfinningum, hóast Spyr bara verður strikað.
Møguligt verður í eina tíð at fáa atgongd til Spyr bara í teiginum til vinstru á heimasíðuni, men bert fyri at kunna lesa gamlar spurningar og svar. Seinni verður leinkjan strikað og nýggj leinkja løgd undir Kommunan → kommunalar tænastur.
Vinarliga
Vestmanna Kommuna
Vestmanna, 10. juli 2015
2015: Jul Jun Apr Mar Feb Jan
2014: Des Nov Okt Sep Jun Apr Mar Feb Jan
2013: Des Okt Sep Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2012: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Feb Jan
2011: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2010: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2009: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2008: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2007: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2006: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2005: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar
Fleiri sólstrálur
September 29 , 2009Hattar er eitt væl frágingið arbeiði, sum gjørt er inni við Fossá - bæði tað sum Landsverk hevur staðið fyri og tað sum kommunan hevur staðið fyri. Deiligt at síggja, at kommunalið nú aftur sýnist at hava eyga fyri vakurleika og trivnaði. Eisini gott at síggja, at garðurin niðan fyri húsini hjá Kjartan Jacobsen nú er við at taka tað skap, hann skal hava. Útmerkað arbeiði, sæð út frá umstøðunum, sum tær nú gjørdust har á staðnum.
Vinarliga haldið áfram við tí fríðkanararbeiði, ið nú tykist vera farið í gongd. "Fram kemur hann ið hóliga fer"
N.B. Minnist nú til viðarlundina, áðrenn seyðurin kemur aftur á bøin, Please ! ! !
Bungur á Fjalsvegi.
September 29 , 2009Haldi at vit skuldu sett "bungur" á allar vegir í Vestmanna, so høvdu eingir bilar koyrt nakrastadni í bygdini, so høvdu vit eisini verid grønasta bygd í heiminum, einki CO2 útlát.
Marsmadurin
fólkatalið
September 28 , 2009Hvussu nógv fólk búgva í Vestmanna?
Fólkatalið pr. 31. august 2009 er 1213.
Sí annars svarið til spurningin "Manntal", ið var lagt út 7. september 2009.
Eldraøkið
September 28 , 2009Hetta er eitt hugskot heldur enn ein spurningur:
Eg sakni ein teig á heimasíðuni við upplýsingum um ymiskt á eldraøkinum.
Onkur sigur kanska, at tey eldru lesa ikki heimasíður o.t., jú fleiri gera tað, men vit eru nógv avvarðandi, sum eru teimum gomlu til hjálpar, og sum mangan ivast, hvønn vit skulu spyrja.
Upplýsingar kundu t.d. verið um tilhaldið hjá teimum eldru (ella hvat tað eitur), nær tað er opið og hvar.
Eisini kundu upplýsingar verið um, hvørjar tænastur verða veittar eldri fólki, so sum koyring, døgurði, og hvar ein vendir sær til at fáa hetta í lag.
Og eisini leinki til t.d. heimatænastu og annað viðkomandi
Arbeitt verður við at dagføra heimasíðuna. Nevnast kann, at á nýggju heimasíðuni verður kalendari, har øll tiltøk í bygdini kunnu setast á. Harumframt verða fleiri nýggjar undirsíður við kunningartilfari um ymisk lokal viðurskifti. Ein av undirsíðunum verður um eldraøkið, har greitt verður frá um tænastur og tilboðum til eldri, harumframt verða leinki til hentar síður, teldutøk umsóknarbløð o.a.
Grótrúgva á Fjalsvegi
September 28 , 2009Tað er ein grótrúgva komin at liggja uttalaga á fjalsvegi, hon liggur oman á hálvan koyribanan, og sæst illa í myrkri. Hon má beinast burtur áðrenn nakar rennur á hana.
Hjartasuff
September 28 , 2009Nú fjalsvegur er liðugur, eru bilarnir farnir at koyra
alt ov skjótt.
Har skuldu verið onkrar "bungur" so bilarnir ikki fingu koyrt
so skjótt eftir fjalsvegi.
Heilsan ein ìbùgvi à fjalsvegi.
Valaverk????
September 21 , 2009Hvør asfalteraði Toftaveg um aftur? Og hvussu nógv kostaði tað kommununi?
Valaverk ?
September 21 , 2009Hatta hevði onki við undirlendi at gera, arbeiði bleiv skunda ígjøgnum á náttartíð, upp undir jól, og úrslitið var hareftir. Tað er fakta, tí eg sá alt sum gekk fyri seg, og haldi meg hava eitt sindur av skilið fyri tílíkum, eftir at hava arbeitt í hesi vinnu í nógv ár !
Trupuleikin var nokk, at hesir menn góvu seg út at verða asfaltmenn, sum teir í veruleikanum ikki vóru/eru !
Sjálvandi skal ein ikki verða blindur fyri valaverki, men at tað er so nógv betur enn aðrastaðni, tað loyvið eg mær at yvast í. Tá ið tílík arbeiði eru liðug, skal man helst ikki síggja at spaki hevur verði á, eftir stuttari tíð.
Toftabúgvi
Valaverk?
September 18 , 2009Ja sjálvandi skal rós skjótast í senk her á Spyr bara; tað er jú vanliga mannagongdin. Hvat við at seta spurnartekin við undirlendi á vegnum har ið bleiv asfaltera? So at siga allir teir gomlu vegirnir í Vestmanna hava ov bleytt undirlendi til nútíðar ferðslu, ta sæðst á teimum vegum ið eru blivnin asfalteraðir seinastu árini. Asfalti skræðnar eftir fáum árum. Asfaltmennirnir duga síni ting, tað er einki at yvast í.
Vestmannabúgvi
Pedellur
September 17 , 2009Havi frætt at pedellurin í barnagørðunum er farin úr starvi! Ferð kommunan at søkja eftir nýggjum pedelli?
Valaverk ?
September 17 , 2009Arbeistakarin er júst tann sami sum asfalteraði Toftaveg aftur 1. ferð, eftir at kaðalar o.a. var lagt í jørð, tá líktist tað hvørki einum ella øðrum, 0 stjørnur av 5, og rokni eg við kostaði kommununi nógv, tí vegurin bleiv allur asfalteraður av nýggjum stutt eftir.
Toftabúgvi
Bygdarráðsfundir
September 16 , 2009Er tykkara skrá ikki dekan ov tunnlig, tá tit fara á vanligan bygdarráðsfund.
Um so fá mál eru, er tað tá ikki áhugavert, at borgarstjórin leggur mál fyri til umrøðu, so vit borgarar kunnu fáa innlit í ymiskt, sum er í umbúnað.
Tað kann ikki vera so tunt so í grytuni, at tit eru arbeiðsleys?
Lat okkum nú vita hvat tit fáast við og skriva frágreiðing frá fundunum her.
Tað er rætt, at fá mál hava verið á skránni higartil í ár. Hetta er tó ikki so óvanligt fyrsta árið, eitt nýtt bygdarráð situr. Undanfarna bygdarráð hevur gjørt fíggjarætlanina og gjørt av, hvørjar íløgur skulu gerast í ár. Harumframt eru fíggjarvánirnar ivasamar, og tí hava vit gjørt av, ikki at samtykkja nýggjar íløgur enn. Arbeitt verður tó við at fara undir røktarheimsbyggingina.
Fáu málini eru helst eisini tekin um góða semju í bygdarráðnum, tí nógv mál kunnu vera tekin um ósemju millum bygdarráðslimir. Bygdarráðið hevur eisini broytt mannagongd viðvíkjandi ymsum málum, soleiðis at umsitingin og nevndirnar í størri mun avgreiða mál, uttan at tey verða løgd fyri bygdarráðið; henda mannagongd verður m.a. nýtt í sambandi við byggiloyvi, har onki ivamál er.
Tú mást eisini hava í huga, at fundarskráin sjáldan kunnar um øll málini, sum verða viðgjørd á fundinum. Ofta eru mál fyri afturlatnari hurð, hetta er m.a. starvsfólkamál og mál viðv. sølu og keypi av fastogn. Sambært fundarskipanini skulu hesi mál viðgerðast fyri afturlatnum hurðum:
“§ 2. Uttan so at Bygdarráðið í tí einstaka førinum tekur aðra avgerð, skulu niðanfyri nevndu mál verða viðgjørd fyri afturlatnum hurðum:
a) Mál har mett verður um persónlig viðurskifti
b) Mál um keyp og sølu av føstum ognum,
c) Mál um leigu og útleigan av føstum ognum
d) Kostnaðarætlanir og tilboð viðvíkjandi byggiarbeiðum og tilfarsveitingum”
Bygdarráðið umrøður eisini politisk mál og framtíðarætlanir, hesar umrøður eru fyri afturlatnari hurð, tí ofta verða kostnaðarmetingar nevndar, og tað vildi verið sera óheppið, um t.d. ein arbeiðstakari kennir metingina, áðrenn tilboð verður latið inn.
Vit eru als ikki arbeiðsleys, nevndirnar fyrireika fleiri mál til komandi árini – góð og neyv fyrireiking ger bygdarráðsarbeiðið nógv lættari.
Gott Vagnur Streymoy
September 16 , 2009Eg haldi, at Vagnur skal fara uppí viðarlundanevndina, tað sær út sum hann hevur áhuga fyri viðarlundini, so kundi hann gjørt okkurt fyri hana. Tað einasta, ið er gjørt har tey seinastu 3 árini er, at ein stór moldrúgva er vippa oman í hana. Meðan hegni er dotti niður av órøkiskapi.
Viðarlundin eigir ongan góðan.
Ætlanin er, at kommunan yvirtekur viðarlundina, men enn eru ikki øll formlig viðurskifti komin í rættlag. Farið verður undir at betra um hegnið í næstum, so seyðurin ikki sleppur inn í viðarlundina.
Bygdaleiðir
September 16 , 2009Nær fer bussurin at koyra til Skálatungu?
Nú kunnu vit heilt skjótt vænta hálku og illveður annars, og skulu vit so gera okkum út til aftur í vetur at ganga langar leiðir til bussin?
Ikki bara skriva, at tit arbeiða við málinum, eg spyrji, tí eg vil hava eitt ítøkiligt svar.
Strandfaraskip Landsins/Bygdaleiðir hava fingið boð um hetta, eins og heitt er á stovnin um at taka koyringina út í Flatabø uppaftur.
Sólstrálan hesaferð
September 16 , 2009Brúkið landsvegin inni á Fjørð hvønn morgun og hvørt kvøld. Hevði eg ikki við eygunum kunnað staðfest, at vegurin hevur verið grivin av, so visti eg ikki av tí.
Tað er ein fragd at síggja bøin og vegin hvussu væl er frágingið - valaverk.
Uttan at vita hvør arbeiðstakarin er, so fær hann 5 stjørnur av 5 møguligum!
Myndir
September 15 , 2009Eg fara at heita á tykkum, sum lesa herinni, um at siga mær tá tit koma framá onkra mynd,
sum er av línubátinum Gullfinni VN 147 - hann líkist PRIDE, um tit ivast.
Vinarliga
Birgir Waag Høgnesen
birgir@sosialurin.fo
Rættleiðing um vetrarfriðing
September 14 , 2009Tað eru ikki seyðahobbyistar, ið eru orsøkin til at Vestmanna ikki er vetrarfriða, teir hava fyri langari tíð síðani sagt seg jaliga sinnaðar viðvíkjandi vetrarfriðing.
Tað er Kommunan ið ikki hevur raðfest hetta og framvegis ikki ger tað. Mær vitandi hava ongantíð veri nakrar ítøkiligar samráðingar millum Kommunu og hagapartarnar, ið eiga rættin til vetrarbitið. Og so leingi kommunan ikki raðfestir vetrarfriðing og arbeiðir við at vetrarfriða bygdina, verður hon ikki vetrarfriða. So einfalt er tað!
Vónandi kann hetta vera við til at geva borgarunum rætta fatan av støðuni viðvíkjandi vetrarfriðing av okkara bygd. Kommunan kann ikki sigast at hava veri serliga dugnalig at kunna borgaran rætt hesum viðvíkjandi.
Ein vælvitandi seyðahobbyistur
Kommunan hevur havt fundir við allar hagarnar, sum eiga vetrarbit. Vit eru í høvuðsheitum samd um, hvørji lendi, sum eru umfatað av vetrarfriðingini. Vit hava ikki havt ítøkiligar samráðingar um t.d., hvussu endurgjaldið skal gjaldast. Ein orsøk er, at kommunan ikki enn hevur sett játtan av til hesa íløguna. Talan er um eina íløgu upp á um 5.000.000 kr, fíggjarstøðan er óviss, harumframt tykjast bygdarráðslimirnir í løtuni at raðfesta aðrar íløgur fremri – m.a. røktarheim. Onnur orsøk er, at fleiri ivamál eru um, hvussu vit skulu hegna móti grannunum sunnanfyri. Arbeiðsbólkur ger í løtuni álit um kommunala bygnaðin, um politiskur vilji er at leggja Vestmanna og Kvívíkar kommunur saman, so er skilagott at bíða, tí annars er vandi fyri at nýta fleiri hundraðtúsund krónur til fánýtis.
Hvat er galið við vatninum?
September 14 , 2009Sunnudagin var vatnið í kranum sum mjólkarvatn, og mánamorgunin var tað tann beri rustur. Vit búgva niðri í bygdini. Hetta er alt ov galið!!!
Hvat er í vegin við vatninum, og skulu vit tora at drekka tað?
Ónøgdur borgari
Vit hava tíverri havt trupulleikar við einum kompressara á vatnreinsiverkinum. Tá kompressarin missur luftina, fer ventilur fyri. Hetta ger, at einki vatn kemur inn á reinsiverkið, og tá alarmskipanin á brunnunum heldur ikki virkar, sum hon skal, tømast brunnarnir og luft kemur í vatnið, tá startað verður upp aftur.
Arbeitt verður við at umvæla skipanina.
Nakað av partiklum eru altíð í vatninum, og hesir leggjast í rørunum. Tá vatnleiðingin hevur verið tømd, tekur vatnið ofta hesar partiklar við sær, tá vatn kemur aftur í leiðiningina. Tað er helst hetta, sum tygum hava fingið í krananum. Eisini kann tað vera, at onkur stumpur av jarnrøri enn er eftir á leiðingini, og tá hendir nakað tað sama. Bestu ráðini eru at lata vatnið renna, til óreinskan er burtur.
Kanningarúrslit frá Heilsufrøðiligu Starvsstovuni í síðstu viku vístu, at ongar bakteriur eru í vatninum, men um tygum føla tygum ótrygga/ótryggan, er tað altíð ráðiligt at kóka vatnið.
Fíggjarætlan
September 11 , 2009Eg ætlaði at hyggja í fíggjarætlanina hjá Vestmanna Kommunu fyri 2009 undir teiginum "kommunan í tølum". Men eg sleppi bert inn á ætlanina fyri 2008, leinkjan til 2009 riggar ikki!
Men hvat sigur fíggjarætlanin, gevur hon hall ella avlop?
Hvussu væntar kommunan at 2009 verður í mun til ætlanina?
Vit hoyra jú dagliga at landstýrið arbeiðir við einari stórari eykafíggjarætlan, tí ov lítið er avsett og inntøkurnar ikki halda. Hvussu sær út hjá okkum Vestminningum hesum viðvíkjandi?
Vestminningur við stóra V
Brekið á heimasíðuni er rættað.
Fíggjarætlanin fyri 2009 hevði eitt lítið yvirskot – um 100.000 kr. Vit vænta enn eitt lítið yvirskot, hóast inntøkurnar eru væl minni enn mett , og rakstrarútreiðslurnar neyvan verða minni enn mett. Orsøkin til okkara bjartskygni er, at onkrar íløgur gjørdust bíligari enn væntað, og at onkur íløga kanska ikki gerst veruleiki í ár – ella verður fíggjað eftir øðrum leisti.
Ein eykafíggjarætlan er í sjálvum sær ongin trygd fyri sparing. Vit hava heitt á nevndir og starvsfólk um at tálma nýtsluna, men hetta ber bert til í ávísan mun. Fleiri útreiðslur kunnu ikki tálmast – m.a. sáttmálaásettar lønarhækkingar, og útreiðslur, sum eru álagdar okkum av øðrum myndugleikum, m.a. eru tílíkar útreiðslur á barnaverndarøkinum. Vit fara tó at gera eina eykafíggjarætlan í heyst, sum er lagað til nýggju fíggjarstøðuna.
Um skattainntøkurnar restina av árinum verða eins lágar og í august, so er vandi fyri halli. Vit vænta tó ikki, at tað fer at ganga so illa. Í fyrsta lagi vóru skattainntøkurnar síðsta ársfjórðing í fjør serstakliga vánaligar, og í øðrum lagi eru onkrar lønarhækkingar í oktobur, sum fara at betra skattainntøkuna.
Drekkivatnið
September 11 , 2009Kunnu smábørn drekka krana vatnið ókóka nú?
Vh Jona
Seyð
September 11 , 2009Eg vil bara skoyta uppí kjaki um seyðin....at um tað ikki er nokk at hann klatrar inn í havarnir....sum takk fyri, so skítur hann allar gøtur so til at tað er ikki gangandi fyri seyðalorti
Lobbybøndi
Svimjing
September 10 , 2009Hey tit
Nú tá so nógv eru farin at svimja á sjónum her í Vestmanna, hevði tað so borið til hjá Vestmanna kommunu, at lagt eitt link á heimasíðuna, so man nemt kann fara inn og hyggja, nær vestfallskyrrindi eru? Eg googlaði meg fram til at á heimasíðuni hjá Vinnuháskúlanum kann man síggja, nær kyrrindi eru, men haldi bara, at tað er so viðkomandi fyri Vestmenningar, at tað burdi kanska ligið á heimasíðuni hjá Vestmanna kommunu.
Við svimjikvøðu.
Vestmenningur
Vit hava fingið loyvi frá Vinnuháskúlanum at leggja eina leinkju til teirra heimasíðu á okkara.
Tú finnur vestfallskyrrindi til høgru á framsíðuni undir yvirskriftini "Veðrið".
Meir um gøtuljós
September 10 , 2009Gott at hoyra at gøtuljósini á Bakkavegi loksins vera gjørd. Men nær vera gøtuljósin fram við brekkuni, frá Giggu niðan til Odu, sett til aftur. Hesi gøtuljós fóru í illveðri fyri meir enn hálvum øðrum árið síðani!!
Ein ið vónar at kunna síggja ljós fyri framman!!
Starv
September 09 , 2009Hvussu eru møguleikarnir fyri at finna arbeiði í Vestmanna, um ein kundi hugsað sær at flutt higar?
Tað veldst helst um, hvørja útbúgving, tú hevur, og hvat arbeiði tú vilt hava.
Vit meta, at hampiliga góðir møguleikar eru at fáa tímalønt arbeiði – t.d. á fiskavirki. Kanska eru eisini møguleikar at sleppa til skips. Javnan verður søkt eftir starvsfólkum til dagstovnarnar. Vit vænta ikki, at góðir møguleikar eru fyri skrivstovuarbeiði. Tá røktarheimið verður bygt, tá verða fleiri størv har.
Gott Vagnur Streymoy
September 09 , 2009Ja Vagnur, eg taki fult undir við tær, hetta er sera sera langt úti nú vit skriva 2009. Tað vísur bert enn eitt dømi her á Føroya landi hvussu langt aftan fyri vit altið eru. Hugsað tykkum, øll hendan jørð er kongs, eingin av hesum pengagrísku, konservativu bøndum eiga nækað sum helst av hesi jørð. Sjálvsagt skuldi Vestmanna komuna kunna yvurtykið hesa jørð púra gratis, men tað vil so altið vera ein politiskur spurningur, og tað vil siga, aldrin...... Annars so livur eingin bøndi í Føroyum av seyði aleina meir, antin hava fólk seyð tí tað fellur í arv, ella tí tað er hobby. Um tað var upp til mín skuldi onnurhvør seyðakleiv verið tykin av, og onnur djór verið sett í staðin ið man kundi veitt, nei tað er ikki bara seyður í kann liva á hesum klettum. So Vestmanna kommuna, vónandi einaferð kunnu tit vetrafriða so langt niðan tit hava hug, og bøndin fær ikki eitt oyra, so fáa allir 1227 borgarnir gleði av pengunum og ikki bara uml. 50 hobby bøndir.
Vh
Ein hobbybøndi.
Skattur August
September 08 , 2009Hvussu stór var skattainntøkan hjá Vestmanna kommunu í august? Hvussu nógvur skattur er innkomin higartil í ár í mun til seinasta ár og í mun til ætlanina fyri 2009?
Íslandsvitjanin
September 08 , 2009Flottar myndir úr Íslandi, og líkt er til, at tit hava havt ein góðan túr. Men hvar í Íslandi eru hasar myndirnar tiknar. Hvussu stór er handa kommunan, sum er vinarkommuna við Vestmanna? Er hon bara ein pinkalítil fiskivinnubygd ella ...? Hevði annars vænta eina eitt sindur gjølligari ferðafrágreiðing.
Flestu myndirnar eru tiknar ymsastaðni í Snæfellsbæjar Kommunu, onkrar eru tó tiknar í Reykjavík. Í Snæfellsbæjar Kommunu búgva 1.717 fólk, størstu bygdirnar eru Ólavsvík, Hellisandur og Rif. Kommunan er úti á Snæfellsnesi, sum er millum Faxaflói og Breiðafjørð (sí kort).
Vanliga verða ferðafrágreiðingar ikki gjørdar í sambandi við vinarbýarvitjanir. Vertirnir gera skrá, sum í stóran mun er merkt av kunning um kommununa, práti um felags áhugamál og samstarvsmøguleikar. Vit tosaðu m.a. um vegforðingar, ung í arbeiði, ruddingartiltøk, ruskburturbeining, røktarheim og eldrapolitikk; vit halda ikki, at almenningurin er áhugaður í drúgvum frágreiðingum um hesi mál.
Dagtilhald fyri eldri
September 08 , 2009Støðan er trupul hjá fleiri fólkum í bygdini, sum eru avvarðandi at gomlum, ið eru dement ella á annan hátt eru óhjálpin. Hesi fólk búgva enn heima og hóast teirra maki, ella onnur avvarðandi, ansa eftir teimum døgnið runt, so hevði tað verðið ein stór hjálp, um eitt dagtilhald kundi verið eini 4-8 tímar gerðandisdagar. Hetta vildi avlastað, soleiðis at tey avvarðandi hava betri orku til at taka sær av teimum restina av døgninum. Vóni, at tit kunnu arbeiða fram ímóti eini slíkari skipan skjótast gjørligt,
Við heilsan,
Avvarðandi
Málið verður beint í Trivnaðarnevndina til umhugsan.
seyðahobby
September 08 , 2009Nú er tað so greitt, at árliga seyðainnrásin aftur verður í ár í Vestmanna. Ótrúligt, at einki hendir í hesum málið. Enn havi eg ikki tosað við nakran, ið heldur, at tað er so deiligt við seyði niðri í urtagørðunum ella viðarlundini. Málið um vetrarfriðing er ikki nakað nýtt. Eg tosaði við ein, ið flutti til Vestmanna fyri 40 árum síðani, og tá varð mín sann eisini tosað um vetrarfriðing. Um vit skera inn á bein og hyggja at málinum, so er støðan tann sama tá, sum hon er nú nevniliga tann, at bøndur og størri jarðareigarar, ið eiga nógvan seyð gera av, hvat ið hendir ella ikki. Nú er so eisini tann góða umberingin, at fíggjarliga støðan er ikki so góð. Hatta er bara eitt í mentu til ta láturligu støðu, vit eru í viðvíkjandi hasum seyðinum. Eftir stutta tíð megna havnarmenn at byggja ein heilan bý uppi í Hoyvíkshaganum og sum virkandi borgarstjóri segði, verður ymiskt eisini plantað beinanvegin fyri at fríðka um staðið.
vit hava havt góðar fíggjarligar tíðir, og nú minni góðar, men einki hendir álíkavæl.
Alt vald til seyðahobbyistar.
Vagnur Streymoy
Verður lagt út uttan stórvegis viðmerkingar. Vit vilja tó nevna, at vetrarfriðingin ikki er slept, hon er enn ein av raðfestu íløgunum. Rætt er, at lógávan á landbúnaðarøkinum ofta er trupul – onkur heldur eisini ótíðarhóskandi - hetta kunnu landsmyndugleikar gera nakað við; bygdarráðið má lýða galdandi lóggávu.
Húsarúmdina
September 08 , 2009Spurningur til "Ein ið gleiðst um framburðin í okkara kommunu" Hvat meinar tú við tað??
Heilsan Forvitni :)
Hávatenn
September 08 , 2009Síggi, at hávatennirnar inni á Heygum eru fluttar úteftir, alt gott um tað - tó er nógv meir átroðkandi at flyta hávatennirnar, sum eru úti í Skálum, longur inneftir Bilførarar, sum koma uttaní frá hava ongan livandi møguleika at síggja, um nakar bilur er á veg niðan Bøgøtu. Vælsignaði fái hetta gjørt sum skjótast, har er als onki sýni!!!'
Vinarliga,
Íbúgvi á Gerðisvegi
Manntal
September 07 , 2009Hvussu nógn fólk eru skrásett í Vestmanna? Er fólkatalið vaksið nakað seinastu árini?
Ein ið gleiðst um framburðin í okkara kommunu
1. august 2009 var íbúgvaratalið í Vestmanna Kommunu 1230.
Til samanberingar hevur íbúgvaratalið seinastu árini verið hetta:
Sum tað framgongur av talvuni omanfyri, hevur íbúgvaratalið verið støðugt seinastu árini. Til samanberingar lá íbúgvaratalið í kreppuárunum í 90'unum um 1100-1200.
Gøtuljós
September 04 , 2009Nær kann væntast at gøtuljós aftur vera uppsett fram við gøtuni við hórðará, frá Gerðisvegi og niðan? Tað er nú hálvt annað ár síðan hesar linjurnar duttu niður í illveðri og enn liggja linjurnar bara og sløðast!!!!
Drekkivatnið
September 01 , 2009Fyri stuttari tíð síðan varð vatnið aftur klorað, tí bakteriur vóru funnar í vatninum.
Sjálvandi skal vatnið vera bakteriufrítt, men eg undrist á hví bakteriur verða staðfestar so ofta, og hví tekur tað so langa tíð at fáa klorið at renna ígjørnum skipanina - í hesum føri fyribils 6 dagar eftir at tit eru givnir???
Veit man hvaðani bakteriurnar stava ella eru filtrini ikki nóg góð? Mær vitandi er tað bert í KvívÍk og Vestmanna, at vatnið verður klorað, samb. lýsingum í útvarpinum.
Kloringin er neyðug, men hon er avgjørt ikki góð fyri hvørki fólk ella fæ, so longi hon stendur uppá. Hava tit gjørt nakrar kanningar av, um vatnkvaliteturin kann bøtast á annan hátt - eg hugsi um at reinsa filtrini oftari, skifta tey út til betri slag osfr.?
heilsan
Klorina
Vit kunnu bert ásanna, at tað tíverri kemur fyri, at bakteriur eru í vatninum, og tá so er verður klorað. Hetta verður gjørt á tann hátt, at klor verður latið í goymslubrunnarnar. Afturat hesum verður klorpumpa sett til. Klorpumpan stendur vanliga til í nakrar dagar.
At tað tekur so langa tíð at fáa klorið at renna ígjøgnum skipanina kemur helst av, at nýtslan á onkrum leiðingum er lítil og at tað tí tekur longur tíð, til klorið er runnið ígjøgnum.
Bakteriurnar, sum stava frá fenaði, verða sum oftast staðfestar í drekkivatninum um summarið, tá gróðurin er størstur. Vatnið í Føroyum er omanávatn, so tá gróður er, kemur nógv humus í vatnið. Humuspartiklarnir eru so mikið smáir, at sandfiltrini ikki klára at fanga allar. Tá so vatnið kemur til UV-strálingina, kann tað koma fyri, at partar av bakteriunum liggja í skugga og tí ikki verða raktar av strálunum.
At tað bert eru Vestmanna og Kvívík sum gera sær tann ómak at boða borgarunum frá, tá vatnið verður klorað, merkir ikki tað sama sum, at aðrar kommunur ikki hava trupulleikar av bakterium í nýtsluvatninum.
Sum viðurskiftini eru, er einasti mátin at fáa bilbugt við bakteriunum, at reinsa við klori, Tær klornøgdir, vit koyra í vatnið, eru ásettar í samráð við Heilsufrøðiligu Starvsstovuna, og skuldu ikki verið skaðiligar hvørki fyri fólk ella fæ.
Vit skifta javnan sandin í filtrunum, og vit skifta ljósrørini í UV-strálingini eina ferð um árið - tá gróðurin byrjar tíðliga um summarið.
Vit hava gott samskifti við aðrar kommunur um trupulleikan og fylgja við, hvussu teirra skipanir roynast.
Tosað hevur verið um at seta eitt ella tvey sandfiltur og eina UV-stráluskipan afturat. Hetta hevði hjálpt, men óvist er, um hetta loysir allan trupulleikan.
2015: Jul Jun Apr Mar Feb Jan
2014: Des Nov Okt Sep Jun Apr Mar Feb Jan
2013: Des Okt Sep Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2012: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Feb Jan
2011: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2010: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2009: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2008: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2007: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2006: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2005: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Nú vit hava hildið hvítusunnu í Philadelphia í USA, har Sameindu Bíbliufeløgini hava halda Heimsfund - World Assembly, fekk eg prógvað aftur og aftur, at hvítusunna ikki bara var, men er ein veruleiki!
Á fyrstu hvítusunnu kundu so nógv ymisk fólkasløg fevna hvørt annað, og tað kunnu tey eisini á okkara døgum - eisini um spenningar eru teirra millum.
Á myndini stendur aðalskrivarin í jødiska bíbliufelagnum við mína lið, so aðalskrivarin í jødisk-palestinska bíbliufelagnum og uttast aðalskrivarin í palestinska bíbliufelagnum.
Tað er eitt, sum sameinir fólk meira enn nakað, eg kenni, - Bíblian og tann kærleika, sum hon gevur okkum í Manninum frá Nazaret. Jesus fyrigevur alla synd og gevur menniskjum lív í einum doyggjandi heimi.
Sum ein heimskendur biskupur og leiðari fyri tey egyptisku kristnu í Onglandi segði í morgun, tá ið hann tosaði um at fyrigeva teimum, sum søkja at kristnum í Miðeystri: Í Jesu grøv kundi tú kanska hugsað at funnið beinini av einum deyðum manni, men grøvin er tóm. Har rennur nú ein kelda av kraft til nýggja byrjan fyri øll menniskju, hvør støða teirra enn er. Jesus kann broyta hjarta á øllum menniskjum. Tað er hetta eg fekk prógv fyri í dag!
Hetta er tað Bíblian er um: At boða og at bera Guds kærleika til øll menniskju!
Bergur D. Joensen


text:
Leygardagin 3. mars kl. 11.00 skipar Hvistan fyri 7. umfari í Betri Vetrarkappingini, sum í ár verður fyriskipað í Vági.
Kappast verður í ymiskum bólkum og byrja allir bólkar samstundis kl. 11.00.
– Kvinnur / Menn Veteranar (f. 1963-1972) – umleið 8,7 km
– Kvinnur / Menn Superveteranar (f. 1953-1962 ella fyrr) – umleið 8,7 km
- Kvinnur / Menn Ultraveteranar (f. 1952 ella fyrr) – umleið 8,7 km
– Kvinnuunglingar / Mansunglingar (f. 1998-2001) – umleið 8,7 km
– Gentur / Dreingir (f. 2002-2006) – umleið 3,2 km
Í sambandi við renningina verða heiðursmerki latin til nummar eitt, tvey og trý í øllum bólkunum. Sum vanligt er, so fer tilmelding fram á heimasíðuni hjá FÍF (www.fif.fo).Leinkjan til tilmelding er her: Tilmelding BETRI VK-7 Vágur
Freistin er fríggjakvøldið 2. mars kl. 22.00. Luttøkugjaldið er sum tað plagar, tvs. kr. 50 fyri vaksin og kr. 30 fyri børn. Eisini kann meldast til á staðnum hálvan tíma áðrenn start.
Rutan
Vaksin: Runnið verður frá Vágshøll út gjøgnum bygdina, út á Nes, niðan gjøgnum Nes og vestur eftir ovaravegi (asfalt/grús) til bóndagarðin oman aftur í bygdina, vestur eftir vegnum omanfyri skúla og til Bethel, á høvðusvegin beint vestur til Vágshøll. Teinurin er 8,7 km
Størsti skari nakrantíð til Vetrarkapping í Suðuroy, var í Vági 2016
Luttakararnir verða bidnir um at møta við í Vágshøll frá kl. 10.00. Startnummarið skal vera avheintað í seinasta lagi kl. 10.45. Í høllini er møguleiki fyri skifting og brúsubað. Eftir renningina verður ábit og heiðursmerkjahandan.
Aftur í ár, bjóðar Hvistan til Grannakaffi, ið hesaferð verður í Meinigheitshúsinum í Vági. Her ber til at fáa sær at eta og møguleiki er at leggja eitt oyra eftir seg til Krabbameinsfelagið.
Hvistan vónar at nógvir luttakarar verða við, tí renningin er samstundis motiónsrenning har øll kunnu luttaka.


text:
SOLEIÐIS GERA VIT
Við undirtrýsti fáa vit køldu luftina inn og avmynda feilirnir.
Myrki liturin er køld luft.
Roykpistol brúki eg; tá eg vil finna gjóstur í kuldabrúgv og gjóstur í millum íbúðir í rekkjuhúsi har hitastigið er sama báðum megin veggin.
Gjóstur málari er notaður til að máta hvar mesti gjósturin er, hetta vindeyga hevur defektan pakning og lekur 3,3 m/s
Teleskopisk hurð er sett í eitt av hurðaopningum í húsinum, húsið verður mált upp og skrásett í einari teldu, og síðani er gjóstursmáling gjørd við 50 pa undir og yvirtrýsti. Alt er nógv nemmari um kanningin er gjørd í bygnings prosessinum.
Við yvirtrýsti stroymir heita luftin út, sum gevur okkum møguleika at síggja og avmynda feilin.
Ljósi liturin er heit luft
Hitamyndir
Her finnur tú okkum
Hitamyndir
v/ Baldvin Hardarson
Í Geilini 19
380 Sørvágur
baldvin@hitamyndir.fo
520700


text:
19. oktober 2017Nr. 140
Kunngerð um hýruvognsreglugerð í Klaksvíkar kommunu
Við heimild í § 1 í løgtingslóg nr. 104 frá 19. oktober 1982 um hýruvognskoyring verður ásett:
Hýruvognsloyvir
§ 1. Til at reka vinnuligan fólkaflutning við motorakfari, góðkent og innrættað til flutning av í mesta lagi 9 persónum, førarin íroknaður, krevst loyvi. Hetta er tó ikki galdandi, um akfarið einans verður nýtt til sjúkraflutning ella rutukoyring sambært løgtingslóg um fólka- og farmaflutning.
§ 2. Loyvir eftir § 1 verða givin av býráðnum aftaná, at loyvi hevur verið lýst leyst, og umsóknirnar hava verið til ummælis hjá vinnufelag ella vinnurekandi. Hýruvognsloyvi skal gevast honum, sum býráðið metir er best skikkaður, og sum hevur førarabræv til fólkaflutning móti gjaldi. Loyvið er galdandi fyri koyring í og út úr kommununi.
Stk. 2. Har tað letur seg gera, skal loyvi verða treytað av, at tað verður nýtt til fulltíðarvinnu.
Stk. 3. Býráðið ásetir talið av loyvum í kommununi eftir:
1) Talinum av longu fyriliggjandi vinnuloyvum og nýtsluni av hesum.
2) Tørvinum á eini rímiligari tænastu hjá íbúgvarum í kommununi.
3) Møguleikanum fyri rímiligari inntøku hjá teimum vinnurekandi.
Stk. 4. Loyvini verða givin fyri 5 ár í senn og kunnu endurnýggjast, um loyvishavarin ikki grovt ella oftani hevur brotið sínar skyldur eftir reglugerðini ella treytunum í loyvinum.
§ 3. Loyvi kann bara verða givið einstaklingum. Ein persónur kann bara fáa eitt loyvi umfatandi ein hýruvogn. Einstaklingur kann tó fáa fleiri loyvir, um so er, at tørvur er á fleiri hýruvognum, uttan at aðrir umsøkjarar eru.
Stk. 2. Loyvið er persónligt og kann hvørki heilt ella lutvíst verða handað øðrum við sølu, láni, leigu, pantseting, fíggjartøku, arvi ella á annan hátt. Við deyða loyvishavarans kann tó verða loyvt, at hjúnafelagi hansara brúkar loyvið í eina nærri ásetta tíð. Loyvt er at hava avloysara at koyra vognin.
§ 4. Eitt hýruvognsloyvi kann takast aftur, um tað í meira enn 3 mánaðir ikki hevur verið í nýtslu.
Stk. 2. Eftir umsókn kann loyvishavarin sleppa undan at nýta eitt loyvi í nærri ásetta tíð. Loyvið skal tá latast inn til býráðið.
Innrætting o.tíl.
§ 5. Einki motorakfar má nýtast til hýruvognskoyring, fyrr enn tað er góðkent av Akstovuni til tílíka nýtslu.
§ 6. Loyvi til hýruvognskoyring kann bara verða givið til koyring við akfari, sum er innrættað til í minsta lagi 4 persónar, førarin íroknaður, og hevur minst 4 hurðar. Eingin hýruvognur má nýtast til fleiri persónar, enn hann er góðkendur til.
§ 7. Hýruvognurin skal á fremru helvt á tekjuni hava lykt, sum skal lýsa, tá ið vognurin er leysur at leiga. Taklyktin má ikki lýsa aftureftir. Lyktin skal vísa grønt ljós uttan at blinda og skal hava áskriftina hýruvognur, taxi, ella støðarnavn, og ljósflatan skal vera millum 75 og 260 cm2.
Stk. 2. Innan fyri forrútin skal vera eitt týðiligt frámerki, tá ið vognurin er leysur at hýra. Skeltið skal kunna vísa grønt ljós frameftir í lyktatendringartíðini.
§ 8. Í hýruvogninum skal eisini á sjónligum staði vera skelti, sum sigur frá navni og bústaði loyvishavarans, skrásetingarnummari akfarsins, at akfarið er góðkent til vinnuligan fólkaflutning, tal á ferðandi og møguligt navn á hýruvognsstøð. Kortið fæst frá býráðnum.
§ 9. Á sjónligum staði uttan á hýruvogninum skal standa navn á loyvishavara ella bilstøð og telefonnummar við bókstavum ella tølum, ið eru millum 35 og 60 mm høg, og sum skilliga víkja frá í liti frá litinum á akfarinum.
§ 10. Annars galda fyri hýruvognar eftir hesi reglugerð vanligu reglurnar um tilgerð og útgerð av akførum.
Gjald fyri koyring
§ 11. Eintak av galdandi hýruvognstakstum skal vera í hýruvogninum og eftir áheitan verða víst teimum ferðandi. Boð um hetta skal vera sligið upp í vogninum soleiðis, at tann ferðandi lættliga sær hetta.
Nýtsla av loyvinum
§ 12. Førarin á einum hýruvogni, sum er leysur, skal beinanvegin koma áheitan um hýrukoyring á møti frá einum og hvørjum plássi í kommununi, um so er, at vegviðurskiftini og veðurviðurskiftini loyva hesum. Er persónur ikki skikkaður at taka við, hevur førarin onga skyldu at koma áheitan um koyring á møti.
Stk. 2. Koyringin skal fara fram uttan steðg og eftir tí skjótasta vegi til tað plássið, tann ferðandi ynskir at koma. Um tann ferðandi ynskir at koyra annan veg, skal hesin vegurin undir vanligum umstøðum fylgjast. So leingi túrurin varar, skal bilførarin taka onnur ferðandi ella viðføri uppí og seta onnur av, um tey ferðandi biðja um tað.
§ 13. Býráðið kann áseta nærri treytir í loyvinum um nýtslu av hýruvogninum, limaskap í hýruvognsstøð, eins og tað kann áseta reglur fyri tílíkar støðir.
Revsing, kæra o.a.
§ 14. Loyvið kann takast aftur, um loyvishavarin grovt ella oftani hevur brotið sínar skyldur eftir reglugerðini ella treytunum í loyvinum.
Stk. 2. Avgerðir hjá býráðnum eftir hesi reglugerð kunnu kærast til Føroya Landsstýri innan 14 dagar aftaná, at ein hevur fingið boð um avgerðina.
Stk. 3. Brot á reglurnar í góðkendari hýruvognsreglugerð ella treytirnar í loyvi til hýruvognskoyring koma undir bót.
§ 15. Henda kunngerð kemur í gildi 1. november 2017. Samstundis fer kunngerð nr. 129 frá 28. desember 2010 um hýruvognsreglugerð í Klaksvíkar kommunu úr gildi.
Samferðslumálaráðið, 19. oktober 2017
Henrik Old (sign.)
landsstýrismaður
/ Rúni Joensen (sign.)


text:
14.05.2018 (10:27)
Farloyvisstarv hjá Sandoyar Barnaverndartænastu
Samstarvsnevndin fyri Sandoyar Barnaverndartænastu søkir eftir leiðara. Starvið er eitt farloyvisstarv at seta frá 1. juni 2018 til 1. december 2018. Setanarbrøkurin er 0,62
Arbeiðsuppgávurnar hjá Barnaverndartænastuni eru ásettar í barnaverndarlógini.
Arbeiðið fevnir um at hava ábyrgd av barnaverndarumsitingini, og at samstarva við og gera tilmæli til barnaverndarnevndina. Harumframt fevnir arbeiðið um málsviðgerð og vanligt skrivstovuarbeiði, ráðgeving og vegleiðing til børn og ung og familjur teirra. Arbeiðið inniber eisini samskifti og samstarv við skúlar, dagstovnar, heilsustarvsfólk, løgreglu, almennar stovnar o.t.
Av tí at tú ert einasta starvsfólk í Barnaverndarumsitingini, verður væntað:
- at tú ert fleksibul og hevur góð evnir at samstarva
- at tú ert ábyrgdarfull/fullur og arbeiðir sjálvstøðugt
- at tú ert nærverandi og hevur fokus á tørvin hjá barninum
- at tú hevur góðan kunnleika í føroyskum máli
- at tú hevur telduførleika
Dentur verður lagdur á áskoðan og hugburð til sosialt arbeiði eins og persónligu førleikarnar hjá umsøkjaranum.
Umsøkjari skal í minsta lagi hava eina miðallanga viðkomandi útbúgving innan heilsu, almanna- ella skúlaverk.
Løn og setanartreytir sambært sáttmála millum Kommunala Arbeiðsgevarafelagið og Starvsmannafelagið
Nærri fæst at vita um starvið við at venda sær til forkvinnuna í samstarvsnevndini Brynhild Sørensen tlf. 263679
Freistin at søkja er 25. mai 2018 - kl. 12.00
Skrivlig umsókn við avriti av CV, prógvi, viðmælum o.ø. skal sendast til:
Samstarvsnevndin fyri Sandoyar Barnaverndartænastu
v/ Brynhild Sørensen, forkv.
Skúlavegur 3
230 Húsavík
___________________________________________________________________
Sandoyar Barnaverndartænasta er eitt samstarv um umsiting av barnaverndarøkinum millum Skopunar- Sands- Skálavíkar- Húsavíkar- og Skúvoyar- kommunur.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her
hava deilt hesa grein.


text:
Eirikur Lindenskov 16.05.2018 (07:38)
Løgreglan ávarar um skulkidag í Hoydølum
– Árligi skulkidagurin, sum miðnámsnæmingar plaga at hava, er í dag. Siðvenja er at tarna morgunferðsluni í Hoydølum í krossinum við Eystara Ringveg
– Teir bilførarar sum ikki hava hug at verða partur av hesum, kunnu leggja leiðina eftir Oyggjarvegurin.
Soleiðis skrivar løgreglan á Facebook í morgun.
Tað er eftir øllum at í dag, at studentskúlanæmingar í Hoydølum »eiga« at órógva ferðsluna – og tað verður helst fyri seinastu ferð, tí næsta ár verður skúlin ikki í Hoydølum, tí tað er hann fluttur í nýggja bygningin í Marknagili.
Men hetta er fyrstu ferð, at løgreglan hevur fyrireikað seg so væl, at fleiri løgreglufólk vóru á Hvítanesvegnum við løgreglubilum og motorsúkklu, tá næmingar komu við bussum stutt fyri klokkan hálvgum átta.
Um løgreglan klárar at halda skil á, ella ikki. fáa vit at síggja. Men í løtuni tykist røiðin av bilum at leingjast alsamt.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
- Denne begivenhed er allerede afholdt.
Jól við Løkin
9. december 2017 @ 20:00 - 22:00| kr 285
Leygardagin 9. desember kl. 20.00
Fjórða árið á rað verður stórfingna jólakonsertin, Jól við Løkin, hildin í Løkshøll í Runavík. Konsertin verður skipað við einum fantastiskum húsorkestri, ið spælir undir hjá ymiskum solistum og bólkum, ið framføra ymisk jólaløg. Løkshøll verður sum altíð pyntað sera vakurt til høvið, og sera nógv orka verður løgd í at gera kvøldið so hugnaligt sum yvirhøvur til ber fyri áhoyrarnar.


text:
Kurvabóltur er rættiliga nýtt í Føroyum, men síðstu árini hevur verið vaksandi undirtøka fyri ítróttinum. Ein av leikarunum, sum spælir við kvinnuliðnum „Hamar,“ er Maria Reinert Simonsen. Maria er 17 ára gomul, og gongur í 2.g í Hoydølum.
- Tað besta er fólkini, samanhaldið, og so sjálvandi at renna. Og at skjóta mál.
Maria byrjaði at spæla kurvabólt fyri hálvum øðrum ári síðani, tá hon fekk ein lyskuskaða og gavst at spæla fótbólt. Venjingarnar eru tvær ferðir um vikuna, men tað er í so lítið, heldur Maria.
- Viðhvørt fari eg niðan á Frælsið, so venji eg meg at skjóta mál har. Onkuntíð so spyrji eg onkran av mínum vinfólkum, um tey koma við.
Tað er heldur ikki altíð, at tær eru so væl mannaðar til venjing
- Tað er stuttligast, tá vit eru tíggju til eina venjing, so kunnu vit spæla dyst lættliga, men viðhvørt eru vit bara fýra. Tað hevði verið eitt sindur stuttligari, um vit vóru fleiri, so hevði tað borið til at havt fleiri aldursbólkar, men alíkavæl er tað nokkso deiligt, at vit eru nokkso fáar. Tað ger tað lætt at byrja, tí allar eru á sama støði.
Um tær síggja at tær eru framman fyri hitt liðið til venjing, so royna tær at býta málini millum seg so at allar fáa eitt mál í part í hvussuer.
- Fyrst so koyra vit bara á, og so hyggja vit - náh hvør manglar at fáa mál nú? So avlevera vit til tær, líkamikið hvussu ofta tær skulu prøva so bliva vit bara við.
Maria greiðir frá, at tær ikki tímdu at hava eitt A og eitt B lið, so tær deildu tað upp eftir aldri. Yngra liðið er millum 13 og upp til 20. Á hinum liðinum er aldurin upp til 50. Mamma Mariu spælir eisini við, hon er akkurát blivin 53.
- Vit hava spælt tvær ferðir móti teimum eldru, tær hava vunnið báðar ferðir. Tað var mega stuttligt til finaluna í síðsta ár. Har var musikkur aftaná hvørja ferð mann fekk mál.
Kurvabóltur er ein góð ítróttargrein, um mann ikki hevur vant í longri tíð, ella skal venja seg upp. Tað ber væl til at koma uttan at hava prøvað nakað sovorit fyrr, tað eru tað fleiri, sum hava gjørt, sigur Maria.
Í kurvabólti hevur tú somu placering sum í fótbólti, men lítið av kontakt í mun til hondbólt, so tað er minni ógvusligt.
- Mær dámar nógv betur tempoið her enn í fótbólti. Mín kroppur er ikki ordiliga bygdur til at spæla fótbólt. Tað er deiliga stutt tempo, tað vil siga, at mann kann gott renna nokkso skjótt. Mann má allatíð flya seg, annars fær hitt liðið bóltin.
Har eru nokkso nógvar talreglur, og tað er ikki altíð lætt at minnast alt.
- Har eru stadigvekk onkrar, sum ikki duga reglarnar ordiliga, so til dystirnar døma dómararnir ikki so strangt enn. Eg haldi øll liðini hava spælt sjey dystir í ár og í fjør, so tað er alt nokkso nýtt
Onkuntíð hevur Maria eisini spælt við dreingjaliðinum.
- Tað er nógv hægri tempo hjá dreinginum, teir hoppa meir, teir hava eisini spælt eitt sindur longur. Hjá okkum hugsa vit kanska meira um hvat vit skulu gera, meira taktiskt.
Maria er sikkur uppá at hon fer at blíva við at spæla kurvabólt, so leingi hon býr í Føroyum.
- Eg hevði væl tímað at roynt at spælt uttanlanda. Men eg vænti ikki at eg hevdi klárað meg líka væl, mann skal eisini vera nokkso høgur uttanlands. Her bilar tað faktiskt onki um mann er lítil.


text:
Kunngerð um framleiðslu og sølu av matvørum, sum ikki eru virkaðar á løggildum matvøruvirki (Heimaframleiðslukunngerðin)
Svar frá Handilsvinnufelagnum
Hoyringssvar til uppskot til kunngerð um heimaframleiðslu
Handilsvinnufelagið hevur fingið uppskot til kunngerð um framleiðslu og sølu av matvørum, sum ikki eru virkaðar á løggildum matvøruvirki til hoyringar.
Talan er um broytingar, sum vóru væntandi, nú matvørulógin var broytt í vár. Í allýsingunum í grein 2, nummar 3, verða tvey sløg framleiðarum í øðrum liði allýstir:
1. Heilsøla, smásøla, torg o.tíl.
2. Matstovur
Munur er tó á í hvønn mun, hesir báðir bólkar kunnu fáast við matin. Heilsølur, smásølur, torg o.tíl. kunnu sambært ásetingini marknaðarføra og selja heimaframleiðsluvørur, meðan matstovur kunnu viðgera, tilvirka, marknaðarføra og selja heimaframleiðsluvørurnar.
Í grein 6, sum snýr seg um víðarivirking o.a. stendur í stk. 4, at framleiðarar í øðrum liði, ið eru løggild matvøruvirki, kunnu handfara, skera sundur og pakka heimaframleiðsluvørur treytað av, at løggilda vøran ikki kemur í samband við ta óløggildu vøruna. Hetta gevur teimum tó ikki heimild til at tilvirka og viðgera heimaframleiðsluvøru. Handilsvinnufelagið vil vísa á, at slaktarar og krásadeildir eiga at kunna tilvirka og viðgera heimaframleiðsluvørurna til nýggja vøru at selja brúkaranum og vil heita á Uttanríkis- og vinnumálaráðið at laga grein 2 og grein 6 soleiðis til, at uppskotið eisini tænir hesum endamáli.


text:
Fípan Fagra
Maður eigur væna dóttur, sum hann setur at ansa akri sínum. Tá kemur ein fríggjari, Eirikur, sum hittir gentuna og lovar at føra hana burtur á skipi sínum.
Nú brestur óndnarveður á. Gentan ætlar sær heim, men kennir tá, at hon er føst við jørðina, sleppur ikki av fetanum. Skip dagar nú í havsbrúnni, og við tí er ein risi, sum gongur niðan frá strondum, hittir Fípuna Føgru og sigur henni, hvussu hon skal sleppa leys.
Tá ið Fípan nú er sloppin leys, tekur risin hana við sær á ski sítt og førir hana heim í helli sítt, har móður hansara verður sett at ansa gentuni.
So fer risin á skógin at veiða djór. Ímeðan loysir móðir hansara Fípuna úr bondum og lærir hana at ganda fram bæði bjørg og vatn og høgan eld, sum skulu verða verja hennara, og so leggur hon henni lag á, hvussu hon skal klæða seg til ikki at verða kend. Og nú flýggjar Fípan úr hellinum.
Tá ið risin nú kemur heim aftur og sær, at Fípan er flýdd, verður hann so óður, at hann beinir fyri móður síni. Hann tekur jarnstongina og heldur aftan á Fípuni, sum nú tekur til gandakynstur, sum risamíðirin hevði lært hana. Hon ynskir sær vatn, tað drekkur risin, hon ynskir sær eld, hann sløkkir risin, men tá ið hon ynskir sær bjørg, megnar risin ikki at røkka henni, men doyr av stremban síni.
Fípan fer nú í kongsins garð, har gjørt er til brúðleyps, nú Eirikur hevur fest sær vív. Tilstundandi brúðurin spyr, hvussu vitjandi moyggin eitur, men Fípan svarar, at hon eitur Nævurbussa. Eirikur kemur tá heim og spyr, hvør tað er, ið er komin til hallar, men móðir hansara svarar, at tað bara er ein fátæk kvinna.
Men Eirikur kennir Fípuna aftur, hann ger tá av at halda fyrsta lyfti sítt, sendir brúður sína burtur og giftist við Fípuni.


text:
Pætur Albinus 07.02.2018 (21:24)
VÍF á veg í finaluna
Fyrra hálvfinalana í steypakappingini hjá kvinnum ímillum VB og VÍF varð spæld suðuri í Vági í kvøld, har tær skuldu dystast um at óivað møta Kyndli í steypafinaluni, sum í sínari fyrru hálvfinalu í kvøld vann greitt 31-19 ímóti H71.
Tað vóru favorittarnir úr VÍF, ið løgdu til brots alt fyri eitt, og eftir lítlari løtu var VÍF á odda 4-0. VB svaraði aftur og minkaði til 4-2, men tað gekst sum heild heldur striltið hjá VB at fáa mál í fyrra hálvleiki.
Hóast tann einans 15 ára gamla Thordis Nilssen stóð væl í málinum hjá VB og tók fleiri skot, so rann VÍF heimaliðið umkoll og kom til eina rúgvu av løttum málum. Hálvleiksstøðan var 15-7 til vestmannagentur.
Fleiri ferðir var tað stong út hjá VB, men tær stríddust væl, og hóast munurin var níggju mál tíðliga í seinna hálvleiki, so fingu tær miðskeiðis í seinna hálvleiki minkað niður í sjey mál, og VÍF-venjarin tók timeout.
VÍF fekk seinasta korterið økt um leiðsluna aftur, soleiðis at tær fyri tað mesta vóru á odda við níggju og tíggju málum. Tað endaði eisini við, at tær vunnu 28-18 og hava nú frálíka gott útgangsstøði áðrenn seinnu hálvfinaluna í Vestmanna sunnudagin.
VB – VÍF 18-28 (7-15)
VB: Agnes K. Fallesen 7, Caroline Ladefoged 4, Bára K. Mortensen 2, Gurið K. Augustinussen 2, Rannvá Johannessen 1, Rúna Jacobsen 1, Barbara K. Hjelm 1
VÍF: Agnas Olsen 10, Marianna Holm Jacobsen 5, Liljan Djurhuus 5, Durita C. Jojic 3, Heidi Maria Akselsen 2, Ingibjørg Olsen 1, Jacklin Durhuus 1, Sarah Bank Bjerg 1
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Hiplingur
Hiplingur (frøðiheiti - Phalacrocorax carbo) er stórur, myrkleittur sjófuglur við longum hálsi. Flýgur rættiliga skjótt og hægri enn skarvurin. Burturfrá er torført at síggja mun á skarvi og hiplingi. Hiplingurin toyggir hálsin frameftir og hevjar høvdið eitt vet, tá ið hann flýgur. Tá ið hann svimur ella situr, vendir nevið upp í loft. Situr mangan og lavar við veingjunum, tá ið hann hevur verið eftir føði, og veiftrar í heilum við teimum at fáa teir turrar. Seinast hiplingur hevur átt í Føroyum, var fyri 60 árum síðan, tá teir seinastu vórðu skotnir. Nú sæst hiplingur sera sjáldan. Hiplingur er partur av danska fuglalívinum.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Hummarafelagið í øðini
Tak niður
At Hummarafelagið kennir seg trongt til síðis av alivinnuni, og hóttir við at fara í rættin við einum endurgjaldskravi uppá slakar 50 milliónir kr, fyri mist rættindi, kann Vinnunevndin einki gera við, tí tað er landsstýrismaðurin í fiskivinnumálum, sum letur hummaraloyvini og landsstýrismaðurin í vinnumálum, sum umsitur alivinnuna.
Tað sigur Bjørt Samuelsen, forkvinna í Vinnunevndini, sum hevur fingið eitt hvassorðað hoyringarskriv frá Hummarafelagnum, nú nevndin umrøður nýggju alilógina.
Hvassorðað skriv
Hummarafelagið vísir í skrivinum á, at hummari er fiskaður síðani í 1947, og síðani í 1982 er fiskiskapurin ásettur í kunngerð, tann seinasta er frá 2014, tá loyvini fóru úr 50, niður í 40 loyvir. Samstundis er ásett, hvussu nógv kann fiskast í ymsu økjunum.
Felagið vísir eisini á, at hummarafiskiskapurin er minkaður við næstan einari helvt síðani í 2001, og at vaksandi alivinnan er orsøkin til tað.
Víst verður eisini á, at nógvur hummari doyr av vandamiklu evnunum, sum verða nýtt ímóti laksalúsini.
Hummarafelagið hevur verið í Vinnunevndini og greitt frá sínum sjónarmiðum. Nú fer Vinnunevndin at umrøða hoyringarsvarið, men forkvinnan í nevndini, Bjørt Samuelsen, vil ikki svara beinleiðis, um hon heldur tað vera rímiligt, at hummaraveiðan má minka so nógv í mun til alivinnuna.
Hummarafelagið vil hava endurgjald
Sambært Hummarafelagnum er royndin eftir hummara minkað við næstan eini helvt frá 2001 til 2016. Tað svarar til næstan 47 milliónir krónur, vísir ein uppgerð hjá felagnum, sum hevur fingið tøl til vega frá bæði Havstovuni og frá Hagstovuni.
Tí heldur felagið, at landsstýrismaðurin/menninir áttu at komið til sættis við Hummarafelagið um endurgjald. Endurgjaldið kundi verið munurin ímillum tað, sum nú verður fiskað og tað, sum kvoturnar av hummara hava verið seinastu nógvu árini.
Hummarfelagið sigur seg hava verið við til at fáa eina semju í lag fyri Sunduni Norður ímillum loyvishavarar á staðnum og Marine Harvest, sum báðir partar eru væl nøgdir við.
Og landstýrismaðurin skal í minsta lagi bera so í bandi, at um økir verða tikin burtur av hummaraleiðum til alivirksemi, skal fult endurgjald verða latið til teir, sum fáa tap av avgerðini, sigur Hummarafelagið m.a. í hoyringsskrivinum.
Fleiri viðmerkingar
Vit hava roynt at fáa orðið á formannin í Hummarafelagnum, men tað eydnaðist ikki.
Hummarafelagið hevur eisini fleiri aðrar viðmerkingar, m.a. um at alifeløgini fara langt útum tey økir, sum tey hava fingið loyvi til at ala á, at alifeløgini ikki eiga at hava loyvi til at kanna sítt egna virksemi, og so sigur felagið eisini, at umhvørvisverndarlógin er alt lítið ítøkilig
Hoyr innslagið omanfyri.
Sí eisini


text:
Námsætlan fyri innovatión á B stigi
1. Samleiki
Innovatión er ein samfelagsfrøðilig lærugrein, ið fevnir um vitan um uppfinning (inventión), nýskapan (innovatión) og útbreiðslu (diffusión). Lærugreinin gevur vitan um hugskotsmenning og nýskapan, og hvussu nýskapanir kunnu brúkast til vinnuligt endamál. Í lærugreinini innovatión verður arbeitt við nýskapandi mannagongdum, verkætlanarleiðslu og verkætlanargongd ella virkisætlanum.
2. Endamál
Endamálið við undirvísingini er, at næmingurin lærir at arbeiða miðvíst við hugskotsmenning. Harafturat er endamálið, at næmingarnir menna handilsliga virkisfýsni, evni til at meta um váða, og evni til at brúka skipaðan arbeiðshátt til at fremja nýhugsandi verkætlanir og stovna nýggj virkir í einum altjóða búskapi. Næmingurin skal læra, at seta á stovn nýggja fyritøku, at menna nýggj virkisøkir og at læra sosiala íverksetan (socialt entreprenørskab) í almennum og privatum fyritøkum. Harumframt er endamálið, at næmingarnir menna síni evni til at arbeiða við vitan og nýggjum arbeiðshættum í veruleikakendum verkætlanum.
3. Stig og tímatal
Innovatión B-stig fevnir um 125 klokkutímar.
4. Øki
Fakliga innihaldið í lærugreinini er lutað sundur í kjarnaøki og ískoytisøki. Kjarnaøki eru kravd øki, ið fevna um umleið 80% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum velja í felag. Ískoytisøki fevna um umleið 20% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi.
Kjarnaøki
Kjarnaøkini í innovatión á B-stigi eru at skilja sum tað mest neyðuga fyri, at stigið í lærugreinuni skal verða rokkið. Námsætlanin lýsir gongdina frá C til B.
Somu kjarnaøki eru á C- og B-stigi, men tó er munur á teirri fakligu dýpd, sum væntað verður á B-stigi.
Innovatión og samfelagsmenning
Næmingurin skal fáa innlit í viðkomandi heitir og allýsingar, ið hava týdning fyri fakið. Tað skal greinast greitt, hvør munurin er millum heitir so sum inventión, innovatión, íverksetan, entrepreneurrship og intrapreneurship.
Næmingurin skal hava eina grundleggjandi fatan av heitinum kappingarføri og týdninginum av hesum í sambandi við samfelagsmenningina. Innovatión er ein týðandi partur av kappingarførinum, og tí skal næmingurin hava eina greiða fatan av samanhanginum millum innovatión, kappingarføri og samfelagsmenning.
Næmingurin skal hava eina fatan av, hvat samfelagið og virkini gera við innovatión, og hvørja framtíðar ætlanir fyriliggja á økinum. Eisini skal næmingurin fáa innlit í, hvussu Føroyar eru fyri í mun til onnur lond. tá talan er um innovatión.
Fyri at finna útav hvønn týdning innovatión hevur fyri kappingarevnini hjá einum landi er neyðugt at kanna ymisk viðurskifti. Næmingurin skal fáa innlit í, hvørjar vinnugreinar eru frammalaga (sucessfulde) í ymiskum londum, hvussu nógvan pening ymisk lond brúka til gransking og menning, og hvussu nógva orku ymiskar vinnugreinar (brancher) brúka uppá innovatión og íverksetan.
Innovatión og tann almenni geirin (sektor) skal viðgerast og fyribrigdið social innovatión skal viðgerast.
Næmingurin skal arbeiða við, hvørji positiv ella negativ árin standast av innovatión. Her kann næmingurin meta um, hvørjir búskaparligir fyrimunir kunnu standast av innovatión, og seta hetta upp ímóti møguligum arbeiðsloysi, ið hetta kann viðføra. Eisini kann næmingurin meta um fyrimunir og vansar við innovatión í mun til etiskar spurningar, umhvørvisspurningar og sosialar spurningar.
Innovatión og kappingarførleiki hjá fyritøkum
Næmingurin skal læra at kjakast og meta um, hvønn týdning innovatiónsstrategi hevur í mun til menning av kappingarførleikum og fyrisitingarførleikum.
Fyri at fáa greiðu á kappingarførleikum hjá virkjum kann virðisketanin hjá virkinum brúkast sum útgangsstøði. Næmingurin skal við støði í virkinum og virðisketuni fáa eina fatan av muninum millum vøruinnovatión, processinnovatión og tænastuinnovatión og týdningin av hesum í samband við kappingarførið hjá virkinum. Við støði í virðisketuni kann næmingurin fáa eina fatan av, hvussu stóran týdning innovatión hevur fyri, at virki áhaldandi kann skapa virði fyri kundan.
Næmingurin skal hava greiðu á heitum so sum inkrementell innovatión og radikal innnoavatión. Somuleiðis skal næmingurin hava fatan av, hvat marknaðardrivin innovatión er í mun til innovatión, ið er drivin fram av tøkni.
Næmingurin skal hava eina fatan av samanhanginum millum kappingarføri og innovatiónsstrategi, har heitini tøkniligur leiðari og tøkniligur fylgjari skulu viðgerast.
Næmingurin skal hava eitt gott innlit í ymiskar viðkomandi handilsmodellir og ætlanir. Í hesum sambandi skal næmingurin fáa innlit í tænastubúskap og upplivingarbúskap. Somuleiðis skal innovatión og íverksetan innan sosiala økið viðgerast.
Innovatión og hugskotsmenning
Næmingurin skal læra at kjakast, meta um og brúka ymiskar mannagongdir í sambandi við leitan eftir nýggjum hugdkotum og menning av/meting av nýggjum hugskotum.
Næmingurin skal fáa fatan av, hvar innovatiónin kann koma frá, og hvussu innovatión kann fremjast.Her skal næmingurin fáa greiða fatan av heitunum inventión og innovatión og muninum og samanhanginum millum hesi heiti.
Næmingurin skal fáa innlit í ástøði um, hvussu hugskotsmenning kann fremjast og royna hetta í verki. Myndlar og teknikkir skulu lærast og næmingurin skal royna í verki at fremja hugskotsmenning við tí í huga, at hann skal koma við áhugaverdum hugskotum. Næmingurin skal harafturat vera førur fyri at meta um, hvørt hugskotini eru handilsliga, framleiðsluliga og umhvørvisliga burðardygg.
Næmingurin kann í hesum sambandi fáa innlit í og sleppa at arbeiða við "Blue-Ocean-háttinum", har hesin verður brúktur til at finna nýggj hugskot og nýggjar marknaðir ella tørvir.
Næmingurin skal kunna eyðmerkja og meta um ymiskar keldur til innovatión, so sum prísstýrda, tøknuliga stýrda og brúkarastýrda innovatión. Við støði í innovatión, ið er brúkarastýrd, skal næmingurin læra at nýta ymiskar arbeiðshættir í sambandi við nýskapan. Hesir kunnu vera mannafrøðiligir (antropologiskir) arbeiðshættir, "lead user"-greiningar o.s.fr.. Í sambandi við hugskotsmenning, skal næmingurin megna, at taka støðu til spurningin um patent og upphavsrættindi, sum eru knýtt at ómateriellum framleiðslum ella tilevningum. Eisini skal næmingurin megna, at greiða frá hugtakinum "opin innovatión".
Virkisætlan og innovatiónstilgongdin
Næmingurin skal læra at greina, kjakast og meta um stigini í innovatiónstilgongdini, tá ið egin fyritøka skal setast á stovn ella í sambandi við ein virkandi fyritøka ella samskipan verður ment. Næmingurin skal læra at meta um, hvussu virki kunnu leggja ætlanir í mun til intraprenørvirki og vørumenning.
Innovatión skal lýsast við støði í PLC-farstrikuni, so at næmingurin fær eina greiða fatan av, hvør samanhangurin kann vera millum innovatión og lívsleiðina hjá ymiskum vørum og tænastum.
Gongdin frá hugskoti til marknað skal viðgerast við støði í viðkomandi myndlum. Viðkomandi myndlar og arbeiðshættir skulu nýtast, og næmingurin skal royna í verki at arbeiða skipað ígjøgnum ymisk stig, frá hugskoti til marknað. Viðurskifti so sum málbólkur, tørvur, marknaður, samfelagskrøv o.s.fr. skulu takast við í tilgongdina.
Næmingurin skal hava gott innlit í, hvat ein virkisætlan er, og hvat hon kann brúkast til. Eisini skal næmingurin megna at gera ein fullfíggjaða virkisætlan, ið kann vera grundarlag undir eini nýggjari fyritøku. Alt innihaldið í eini virkisætlan skal gjøgnumgangast og viðgerast. Virkisætlanin skal fevna um viðurskifti so sum samandrátt, hugskotsgrundarlag, marknaðarlýsing, kundalýsing, mál, marknaðarføring, rakstrarætlan, fíggjarætlan, fyriskipan, tíðarætlan o.s.fr.
Útbreiðsla
Næmingurin skal læra at greiða frá, kjakast og meta um viðurskifti, ið hava týdning fyri útbreiðsluna av nýggjum hugskotum.
Útbreiðslan av einari vøru ella tænastu skal viðgerast og setast í samband við PLC-farstrikuna. Ymiskar PLC-farstrikur kunnu brúkast, alt eftir teirri vinnugrein arbeitt verður við og heiti "ráðandi snið" skal viðgerast sum ein týðandi partur av útbreiðslutilgongdini.
Ástøði, ið viðger substitutión av tøkni í samband við S-farstrikuna, skal umrøðast og ymisk tíðarskeið í tøkniligu ringrásini skulu umrøðast. Næmingarnir skulu hava innlit í ymisk viðurskifti í innovatiónsgongdini, so sum innovatión, samskiftismiðlar, tíð og sosial sambond. Í sambandi við diffusiónsmyndlar skulu ymiskir viðkomandi móttakarabólkar umrøðast, sum hava týdning fyri útbreiðsluna.
Eisini verður arbeitt við hugtakið "Crossing the Chasm". Hetta skal gerast í sambandi við avbjóðingar, sum ofta standast av, at lítlar og miðal stórar fyritøkur menna seg til stórar og kanska altjóða fyritøkur. Hesar koma ofta at uppliva tað sum ástøði lýsir "Gap". Næmingurin skal hava innlit í, hvat patent er, hvønn týdning patent hevur, og hvussu fram verður farið, tá ið søkt verður um patent.
Starvsfólk og fyriskipan
Næmingurin skal læra at brúka vitan um fyriskipan (organisatión) og virkismentan til at greiða frá, hvussu starvsfólk og fyriskipanir kunnu stimbra ella forða innovatión.
Tá ið nýskapan og tiltøk annars skulu gjøgnumførast eru tað sjálvsagt starvsfólk og tann fyriskipan, ið er galdandi, ið fremja arbeiði.
Talan kann vera um sjálvstøðugar persónar, toymi ella øll starvsfólkini í eini fyriskipan sum skulu luttaka í arbeiðinum. Fyri at skilja hetta kann tað vera skilagott, at býta fyriskipanina upp i fleiri stig. Eitt stig har tann einkulti persónurin er partur av arbeiðinum og hesin hevur ymiskar menniskjaligar og fakligar eginleikar. Eitt annað stig er, har toymi er í fokus. Her er týdningarmikið, at skilja hvussu toymi virka, og hvørjir eginleikar skulu vera tilstaðar í toyminum, fyri at tað skal virka væl.
Ofta uppliva toymi tvídrátt tá ið uppgávur skulu verða loystar. Heldur enn at royna at sleppa undan tvídrátti er umráðandi, at toymið er ført fyri at skilja, hví tvídráttur tekur seg upp, og hvussu hesin kann verða loystur. Tí er týdningarmikið, at næmingurin lærir viðkomandi ástøði og praksis á økinum.
Eitt triðja stig er, har øll fyriskipanin er í fokus. Her verður skilt ímillum privatar fyritøkur, almennar stovnar og ikki-vinnuligar (non-profit) fyritøkur og stovnar.
Næmingurin skal skilja mun á almennum og privatum fyritøkum. Her er tað týdningarmikið at vita, hvussu fyriskipanin virkar við atliti til, um hon stimbrar ella forðar nýskapan. Øll hesi stigini eru týdningarmikil í fakinum.
Yvirlit yvir kjarnaøki og evni
Ískoytisøki
Fyri at næmingurin skal røkka teimum fakligu málunum er neyðugt, at hann lesur annað enn tað, ið stendur undir kjarnuøkinum. Næmingurin skal lesa tilfar ella arbeiða við tilfari úr ískoytisøkinum, so hetta saman við kjarnuøkinum fremur menningina hjá næminginum.
Tílfar til ískoytisøki kann vera greinar, sjónvarpssendingar, heimasíður ella annað tilfar, ið er við til at perspektivera viðkomandi evnir, ið hava týdning fyri innovatión, virkir og samfelag.
5. Førleikamál
Førleikamálini eru býtt sundur í støðisførleikar og fakligar førleikar.
Støðisførleikar
Støðisførleikar eru grundleggjandi førleikar, sum menniskju ogna sær tíðliga í lívinum, men sum mugu stimbrast og mennast alt lívið. Støðisførleikar hava avgerandi týdning fyri, at kunnleiki, vitan og førleikar verða ment í øllum lærugreinunum. Støðisførleikar eru við til at menna sannkenning, virðing, hugflog og evni til støðutakan og sjálvvirkni. Undirvísingin skal virka fyri, at næmingurin fær hug og sinni at læra og geva sítt íkast til kjak og loysnir.
Í hesum sambandi eru fýra støðisførleikar lýstir við atliti at teimum fortreytum, sum eru galdandi fyri lærugreinina. Næmingurin skal læra
- at virða
- at samskifta
- at kanna
- at skapa
At virða
At virða er at virka fyri góðari samveru millum menniskju og fyri góðum samanspæli millum menniskju, náttúru og umhvørvi. Virðing fremur tryggleika og trivnað, ið eru fortreytir fyri gagnligari menning. Undirvísingin skal virka fyri, at hvør einstakur næmingur verður sæddur og hoyrdur, og at hann kennir seg at hava virði og týdning, har hann er.
Førleikin at virða snýr seg í innovatión harumframt um at virða og menna støðið innan viðurskifti í lærugreinini, sum undirvíst verður í. Undirvísingin leggur dent á, at næmingurin skilir tær ymisku fortreytirnar, ið øll menniskju hava í lívinum, og lærir at virða tørv og sjónarmið hjá øðrum, uttan mun til aldur, kyn, húðarlit og lívsáskoðan. Næmingurin skal eisini virða sín egna tørv og tað náttúrutilfeingið, vit øll eru bundin at. Hann skal læra at virða tær skyldur og tey rættindi, sum fólkaræði byggir á. Eisini skal næmingurin hava virðing fyri, at ymiskar mentanir og samfeløg kunnu byggja á onnur virði enn hansara egnu. Í lærugreinini innovatión snýr tað seg eisini um at arbeiða kreativt saman við øðrum og at virða styrkir hjá sær sjálvum og samstarvsfeløgum. Tað hevur eisini týdning, at næmingurin hevur virðing fyri náttúruni og øllum áhugabólkum í samfelagnum, tá ið arbeitt verður við at skapa og menna innovativar loysnir.
At samskifta
At samskifta snýr seg í innovatión um førleikan at bera fram hugsanir sínar munnliga og at lesa og skriva. At samskifta snýr seg eisini um at rokna og at nýta tøknilig amboð, ið tæna samskiftinum millum manna
Førleikin at bera fram hugsanir sínar munnliga verður mentur við miðvíst at arbeiða við munnligum venjingum í ymiskum samskiftisstøðum. Næmingurin skal frá fyrsta degi verða vandur við at tala, skifta orð, lýða á, próvføra og bera fram egnar metingar. Í lærugreinini innovatión snýr tað seg m.a. eisini um at orða tørv og trupulleikar, so at loysnir kunnu finnast á hesum, og at orða loysnir á skilagóðan hátt, so at viðkomandi áhugabólkar í samfelagnum verða hugaðir í at samstarva.
Førleikin at skriva er avgerandi fortreyt fyri øllum samskifti og lærdómi í lívinum. At skriva er at skipa hugsan og menna hugskot, at lýsa, greina, viðgera, próvføra og meta um evni innan innovatión í skrivligum uppgávum, frágreiðingum og ritgerðum. Í lærugreinini innovatión snýr tað seg eisini um at skriva skilagóðar virkisætlanir, ið eru grundarlagi undir einum virki.
Førleikin at lesa er at skyna á, greina, tulka og gagnnýta keldur, ið eru viðkomandi fyri at lýsa og viðgera evnini í lærugreinini. Keldurnar kunnu t.d. fevna um yrkisbókmentir, greinar, tíðarrit, hagtøl, internet og annað skrivligt tilfar.
Førleikin at rokna snýr seg um evnini at lesa og gera hagtøl og ritmyndir, at samanlíkna hagtøl, og at gera útrokningar í sambandi við prísásetingar og kostnaðarmetingar. At rokna er eisini at hugsa skilvíst og loysa vandamál. Hesir førleikar eru fortreyt fyri at skilja og taka støðu til mangar gerandisspurningar, umframt spurningar, ið eru tengdir at innovatión. Undirvísingin í innovatión hevur ein týðandi lut í hesi menning. At rokna snýr seg í innovatión eisini um at gera/rokna og seta upp greiðar fíggjar- og rakstrarætlanir.
Førleikin at nýta tøknilig amboð er í lærugreinini Innovatión at duga at nýta kunningartøkni, ið er ein fortreyt fyri øllum samskifti, harundir skrivligum tilfari og munnligum framløgum. At nýta talgild amboð fevnir eisini um at leita eftir upplýsingum á alnótini, at vera keldukritiskur, at flokka og at greina upplýsingartilfar. At megna at nýta tøknilig amboð fevnir eisini um at gera tilfar til marknaðarføring og at kenna og virða etisku reglurnar, tá ið samskift verður við kunningartøkni.
At kanna
At kanna er ein íborin førleiki. Vit kanna umhvørvið fyri betur at finna okkum til sættis í lívinum. At kanna er at eygleiða, undrast, finna svar og gera royndir. Lærarar skulu geva gætur, at hesir førleikar verða mentir frá lægsta til hægsta stig.
Førleikin at kanna snýr seg um at eggja forvitni hjá næminginum og stimbra hug og dirvi hansara at seta spurningar og at leita sær ráð og vitan um viðurskifti av týdningi fyri næmingin og hansara umhvørvi. Frá 1. floksstigi skal næmingurin læra at leita upp og ogna sær viðkomandi vitan á bókasøvnum, í bókmentum, handbókum, á internetinum o.s.fr. Næmingurin skal eggjast til at síggja gagn og gleði í yrkis- og fagurbókmentum og til at fregnast um mentanarligar og samfelagsligar spurningar, sum bjóða forvitninum av. Við dømum og venjingum skal næmingurin læra at nýta vísindaliga framferðarháttin og at handfara keldutilfar á ein sakligan og siðiligan hátt. Í lærugreinini innovatión snýr tað seg m.a. um at fremja marknaðarkanningar og at finna nýggj hugskot og loysnir, ið kunnu nøkta staðfestar tørvir ella trupulleikar, ið eru í samfelagnum.
At skapa
Forvitni, spæl og hugflog eru serligir eginleikar, sum lærarin skal varða um og gera gagn av í undirvísingini. At skapa er eisini ein førleiki, ið kann vinnast við lærdómi. Næmingurin skal læra at hugsa, tala og skriva sjálvstøðugt og at menna hugskot síni, og hann skal kenna seg at hava ein virknan lut í egnari menning og læringartilgongd.
Førleikin at skapa snýr seg um at gera næmingin tilvitaðan um og líta á egin evni, so hann gerst førur fyri sjálvur at byggja víðari á tað, sum lært er. Næmingurin skal læra, hvussu innovatión og menningarvirksemi hevur verið við til at skapað samfelagið. Næmingurin skal læra, at tekstframleiðsla er ein skapandi tilgongd, sum byggir á hugflog, íblástur og treystleika. Við atliti at búningarstigi og serligu gávum næmingsins verður arbeitt miðvíst við skapandi tilgongdum, sum fremja íblástur og stimbra hugflogið. Í innovatión snýr tað seg m.a. um at arbeiða kreativt og at skapa og menna hugskot til nýggjar vørur, tænastur, arbeiðshættir, mannagongdir, framleiðsluhættir, marknaðir, tøkni, o.s.fr., ella at orða hugskot um, hvussu hesi kunnu gerast betur.
Fakligir førleikar
Innovatión og samfelagsmenning
Næmingurin dugir
- at greiða frá grundleggjandi heitum, ið eru tengd at innovatión, herundir m.a. inventión, innovatión, íverksetan, entrepreneurrship og intrapreneurship
- at greiða frá, hvussu innovatión kann ávirka menningina í einum landi og einari vinnugrein
- at greina og meta um hvønn leiklut tað almenna hevur í sambandi við innovatión, og hvussu ymisku aktørarnir í landinum ávirka hvønn annan (Porters diamant).
Innovatión og hugskotsmenning
Næmingurin dugir
- at brúka og meta um ymiskar myndlar og arbeiðshættir, ið kunnu brúkast til at skipa arbeiðið við at skapa, menna og meta um virkishugskot
- at greina og meta um tey ymisku stigini í innovatións-tilgongdini. Hann skal m.a. skilja stigini í mun til tað at byrja nýggja fyritøku (virkisætlan) og í mun til arbeiðið í virkandi fyritøkum og organisatiónum. Eisini skal næmingurin kunna meta um, hvussu virki kunnu leggja ætlanir fyri vørumenning og intraprenørvirki (intraprenørskab)
- at gera eina nøktandi virkisætlan, og meta um týdningin av eini tílíkari.
Innovatión og kappingarførleiki hjá fyritøkum
Næmingurin dugir
- at meta um, hvønn týdning tað hevur fyri kappingarførið, at virkir arbeiða skipað eftir ávísum handilsmodellum og hava skilagóðar innovatiónsstrategiir
- at brúka og meta um viðkomandi modellir og ástøði til støðulýsingar av virkjum,
- at brúka og meta um viðkomandi ástøði til tørvsgreining, kundagreining/ marknaðargreining, segmentering, kappingargreining, o.tíl.
Útbreiðsla / spjæðing
Næmingurin dugir
- at greiða frá og meta um viðurskifti, ið hava týdning í mun til útbreiðslu av nýggjum hugskotum
- at brúka og meta um viðkomandi ástøði og myndlar til at fremja innovatiónstilgongdina frá hugskoti til marknað
- at brúka og meta um viðkomandi ástøði til greining av útbreiðslu (diffusión), marknaðarføring (tey 7 p´ini) og kappingarætlanirnar.
Starvsfólk og fyriskipan
Næmingurin dugir
- at nýta og sameina vitan um fyriskipanir, mentan og mannagongdir, tá ið lýst verður, hvussu starvsfólk og samskipanir kunnu fremja ella darva innovativum tiltøkum
- at nýta og meta um viðkomandi fyriskipanir, ið kunnu verða brúktar í sambandi við at virki verður sett á stovn
- at nýta og meta um viðkomandi fyriskipanir, ið kunnu verða brúktar í sambandi við íverksetan og leiðslu av nýskapandi verkætlanum
- at nýta og meta um ymiskar støðisførleikar og fakligar førleikar, sum skulu samansjóðast í sambandi við nýskapandi arbeiði.
6. Eftirmeting og próvtøka
Eftirmetingar
Einstaki næmingurin skal eftirmetast ávegis í undirvísingargongdini við støði í antin skrivligum ella munnligum framløgum. Næmingurin eigur at hava eina greiða fatan av støðu síni í mun til fakligu málini í lærugreinini, og hann eigur at fáa vegleiðing um, hvussu og hvørjum arbeiðast skal við fyri at røkka málunum.
Eftirmetingin verður skjalfest.
Próvtøkuhættir
Hildin verður ein munnlig próvtøka. Grundarlagið undir munnligu próvtøkuni er ein virkisætlan, ið er ein bólkauppgáva. Skúlin skal góðkenna virkisætlanina, sum verður send próvdómaranum í seinasta lagi 5 dagar áðrenn munnligu próvtøkuna.
Tveir próvtakarar verða hoyrdir um tíman, íroknað próvdøming. Próvtakarin hevur onga fyrireikingartíð.
Próvtøkan tekur støði í framløgu próvtakarans av síni virkisætlan. Lærarin setir viðkomandi spurningar. Bert tann munnliga próvtøkan skal vera grundarlag fyri metingini.
Dømingargrundarlag
Próvtakarin skal við støði í fakligari tilgongd og støðisførleikunum sýna evni sjálvstøðugt at leggja fram og viðgera tilfar við støði í próvtøkutilfari og próvtøkuspurningum.
Í dømingini verður dentur lagdur á, at próvtakarin megnar at lúka málini í námsætlanini. Dentur verður lagdur á, at próvtakarin
- sýnir fakligt yvirlit
- dugir at nýta fakligt ástøði og fakligt háttalag
- dugir at velja út, skipa og bera fram fakligt tilfar frá verkætlanini
- evnar at orða seg neyvt fakliga og at brúka arbeiðshættir og myndlar í einum veruleikakendum samanhangi
- evnar at grundgeva fyri sínum sjónarmiðum og vali av arbeiðshátti
- dugir at skipa tað fakliga tilfarið
- dugir at meta um og seta í frásjón viðkomandi avbjóðingar í sambandi við innovatión, har næmingurin brúkar viðkomandi orðaval (terminologi), ástøði og framferðarhátt.
Próvtal verður givið við støði í einari heildarmeting av avriki næmingsins í munnligu próvtøkuni.
Próvtalslýsingar
Munnligt B-stig
7. At skipa undirvísing
Í hesum parti av námsætlanini verður í stuttum greitt frá teimum didaktisku meginreglum, ið eru støði undir skipan av undirvísing. Hvør einstøk námsætlan myndar didaktiska sjónarmiðið, og saman mynda allar námsætlanirnar tann felags didaktiska pallin, har undirvísing verður útint.
Undirvísingin tekur altíð støði í teimum førleikum, ið næmingurin hevur við sær av tí stigi, hann kemur. Námsætlan og útbúgvingarbygnaður skulu tryggja, at fortreytir fyri fjøltáttaðari undirvísing eru til staðar.
Didaktiskar meginreglur
Undirvísingin tekur støði í aktuellum og veruleikakendum trupulleikaorðingum ella tørvsorðingum. Undirvísingin verður løgd til rættis, soleiðis at hon er trupuleikakend og verkætlanarkend. Fyri at lýsa og gjøgnumganga viðkomandi ástøði kann undirvísingin taka støði í case-uppgávum. Í sambandi við case-undirvísingina kann samstarvast við samstarvsfelagar frá virkjum ella við íverksetarar.
Undirvísingin skal taka støði í einstaka næminginum og skipa læruumhvørvið soleiðis, at hædd verður tikið fyri tørvinum hjá tí einstaka næminginum og hvussu hesin arbeiðir og lærir best.
Undirvísingin skal leggja dent á hugskotsmenning og meting av hugskotum, so at hesi kunnu verða grundarlag fyri einum nýggjum virki ella menning av verandi virki. Undirvísingin skal taka atlit til at menna handilsførleikarnar hjá næmingunum.
Undirvísingin skal skipast soleiðis, at skift verður ímillum deduktiva frálæru, har lærarin skipar og greiðir frá innihaldinum í lærugreinini og induktiva frálæru, har næmingurin fær møguleika, at seta seg inn í og loysa verðuleikakendar uppgávur.
Stigvøkstur
Stigvøkstur merkir støðuga framtøku av einum lægri stigi á eitt hægri. Í læringartilgongdini verður farið frá tí lætta til tað torføra, frá tí einfalda til tað tor-greidda og frá tí ítøkiliga til tað úrtøkiliga. Stigvøksturin er oftast tíðartreytaður.
Undir stigvøkstrinum liggur eisini kravið um vaksandi ábyrgd og virknari luttøku.
Umráðandi er í hesum sambandi, at ljós verður varpað á teir leiklutir, sum næmingur og lærari kunnu hava hvør sær. Samrátt verður um, hvat ið er best at gera, og hvussu hetta verður gjørt, so næmingurin fær ávirkan á undirvísingina og á egnu læring.
Stigvøksturin kemur serstakliga til sjóndar í teimum førleikamálum, sum lýst eru í námsætlanini. Málini lýsa framúravrikið (hægsta próvtal) og eru bindandi, soleiðis at skilja, at lærari og næmingur altíð arbeiða fram ímóti at náa teimum ásettu málunum so væl sum gjørligt. Fyri at tryggja stigvøkstur er neyðugt, at sett verða ávegismál, sum hjálpa næminginum fram móti endaligu málunum. Umráðandi er eisini, at lærarin er tilvitaður um fortreytirnar hjá einstaka næminginum og tillagar undirvísingina eftir einstaka næminginum. Lærarin skal leggja undirvísingina til rættis, so næmingurin veit frammanundan, hvørji ávegismálini eru. Næmingurin skal gerast tilvitaður um tey krøv, ið sett verða, so hann kann seta upp mál, umhugsa og leggja til rættis sína egnu menning. Næmingurin skal greitt fáa at vita, hvussu hann verður eftirmettur, og hvat metingarstøðið er.
At læra at læra
Næmingurin skal gerast tilvitaður um, hvat tað í grundini er at læra. Eisini skal næmingurin gerast tilvitaður um ymiskar læringarhættir, og hvat endamálið við læringini er.
Undirvísingin skal sostatt ikki bert savna seg um tað, sum lært verður, men eisini um, hvussu lært verður. Umráðandi er, at hugtakið læring verður lýst og viðgjørt í flokkinum, so næmingurin gerst tilvitaður um, hvat hugtakið ber í sær. Næmingurin skal regluliga gerast varugur við, hvussu læringartilgondin er ætlað, og hann skal verða eggjaður til at umhugsa sína egnu støðu í henni. Dentur skal eisini leggjast á heimaarbeiði, og tann týðandi leiklut hetta hevur í fakligu menningini.
Næmingurin skal frá fyrsta degi skilja týdningin av lærugreinini innovatión. Tá ið arbeitt verður við ymiskum evnum og táttum, verða ymiskir førleikar mentir. Næmingurin skal fáa fatan av, hvat hesir førleikar kunnu verða brúktir til, eisini uttan fyri skúlans gátt. Undirvísingin í innovatión skal gera næmingin tilvitaðan um, at hann í lærugreinini mennist og gerst førur fyri at arbeiða greinandi og kritiskt við teimum ymisku evnunum og táttunum, sum arbeitt verður við. Eisini skal næmingurin verða tilvitaður um, at hann í lærugreinini mennir sær førleikarnar at koma til orðanna í nógvum ymiskum viðurskiftum, ið so ella so eru knýtt at evnafrøðiligum spurningum.
Arbeiðshættir
Undirvísingin er løgd til rættis við skiftandi arbeiðshættum, so at næmingarnir bæði arbeiða sjálvstøðugt og í bólkum. Tað er týdningarmikið, at næmingarnir fáa møguleika at arbeiða við kreativum tilgongdum, so at teir gerast førir fyri at loysa trupulleikar og kunnu nøkta tørvir í samfelagnum.
Undirvísingin skal innihalda eina arbeiðsgongd, ið varar eitt longri tíðarskeið, har næmingarnir í bólkum arbeiða við hugskotsmenning, stovnsetan av egnum vinnuligum virki ella ikki vinnuligum virki. Arbeiðið skal enda við eini virkisætlan, ið er grundarlag undir endaligu royndini. Undirvísingin kann skipast tvørfakligt, soleiðis at viðkomandi fak í skúlanum á ein skilagóðan hátt verða partar av arbeiðinum.
Undirvísingin skal skipast við atliti til kunningar- og samskiftis tøkni. Næmingarnir skulu hava atgongd til viðkomandi tøkni, soleiðis at hon kann verða eina natúrligur partur av arbeiðinum.
Umráðandi er, at undirvísingin verður skipað við atliti at viðkomandi kappingum.
Avrik
Skrivligi og skapandi parturin av lærugreinini letur upp fyri tvørfakligum samstarvi, og við tí øðrvísi skrivligum avrikum. Heldur enn at lata eitt avrik inn bara í innovatión, kann talan vera um tvørfakligt samstarv, t.d. eina afturlýtandi framsýning, eina røð av fyrilestrum, eina heimasíðu ella eina ritgerð. Ein grundgeving fyri, at skrivligt og skapandi arbeiði kann vera partur av tvørfakligum samstarvi, er, at næmingurin lærir, at tað at skriva væl (t.e. greitt og uttan stórvegis villur) ikki bara er eitt krav í lærugreinini føroyskum, men eitt alment krav, ið er knýtt at øllum skrivligum samskifti í øllum lærugreinum.
Næmingurin skal hava venjing í at skriva, so at hann eisini skrivliga kann vera partur av toymisarbeiði og verkætlanum. Á tann hátt kann næmingurin mennast til at geva og taka ímóti viðmerkingum til skrivlig upprit, sum verða løgd fram, á mennandi hátt. Kunningartøknin letur harumframt upp fyri munagóðum og ítøkiligum møguleikum í sambandi við vegleiðing og umrøðu í sjálvari skrivitilgongdini.
Samrøða
Munnliga miðlanin verður best styrkt, um einstaki næmingurin so nógv sum gjørligt sleppur til orðanna. Hetta kann fáast í lag við, at lærari og næmingur samrøða sínámillum, og at næmingar samrøða, tveir og tveir og í bólki. Eisini kann hetta verða gjørt við, at einstaki næmingurin av og á sleppur at leggja fram tilfar úr tíðarritum o.tíl., ella at halda stuttar fyrilestrar. Eisini framløgur í smærri bólkum kunnu stimbra munnliga táttin hjá næminginum, sum á henda hátt fær venjing í at brúka móðurmálið í lærugreinini.
Lesing
Næmingurin skal haldast til at lesa ymisk sløg av teksti, so sum greinar í dagbløðum og tíðarritum, úrdráttir úr fakbókum og faktíðarritum, tilfar av internetinum o.tíl. Hetta fyri at kjarnaøki og ískoytisøki skulu verða betur lýst.
Eitt gott lesiumhvørvi á skúlanum er ein treyt fyri at menna góðar og fjølbroyttar lesiførleikar. Hetta verður skapt í flokkinum við nógvum ymiskum lesitilfari og góðum lesivanum. Skúlabókasavnið er ein sjálvsagdur partur av hesum góðu vanum. Fyri at røkka góðum lesiumhvørvi er av stórum týdningi, at skúlabókasavnið er ein natúrligur partur av skúlagongdini.
Lívlong læring
Umráðandi er, at næmingurin gerst tilvitaður um samfelagsliga og persónliga týdningin av tí menniskjaliga og samfelagsliga tilfeingi, útbúgving er. Tí skulu næmingar eggjast til at umhugsa sína egnu framtíð og seta sær persónlig mál, har lærarin leggur lag á og skapar umstøður, sum stimbra hugin til at læra nýtt alt lívið.


text:
Fiskivinnunýskipan er niðurlaðin og avhøvding
politikkur04-05-2017 - 16:44 - Jóanis Nielsen
Allur flotin verður hart raktur, har heimaflotin og Klaksvíkin verða serliga forfylgd.
Fiskivinnunýskipanin er vorðin sum eitt revsimál, har Hoydal hevur sett allar fiskimenn á ákærubonkin.
Allir skulu revsast við at missa inntøkur, men spurningurin er bara, hvussu harða revsing hvør partur av flotanum fær.
Sambært nýggja uppskotinum, verður ríkasti parturin, nótaflotin, minst revsaður og fiskimenn í heimaflotanum og í Barentshavinum fáa harðastu revsing.
At HAP-menninir (Høgni, Akel og Poul) nú hava broytt uppskotið, sleppur nótaflotin við at missa minni enn upprunaliga ætlað, meðan allir hinir missa munandi meira.
Barentshavið skal nú missa meira av síni kvotu og teir fiskimenn, sum har lívbjarga sær, kunnu ikki fáa missin aftur, tí sokallað antitrust skal niðurlaða teir.
Fýra skip eru í Barentshavinum, og har er ikki nóg mikið av inntøku til at keypa nýggj skip, men landsstýrið sigur, at har skal verða minni enn tað.
Heimaflotin verður niðurlaðaður og stórur partur verður avhøvdaður. At fara frá fiskidagaskipan til kvotuskipan er í sjálvum sær ein vanlukka. Tað prógvaði tíðin frá 1994-96, tá vit høvdu slíka. Men kvoturnar verða settar á armóðsstødd og alt sum fer upp um armóð, skal á uppboðssølu, har nógvir vegnað antitrust verða noktaðir at bjóða.
Á Flemish Cap hava nøkur línuskip havt góða hjáinntøku í ár, men har er ov lítið í part. Revsingin har er, at kvotan verður lækkað við 25% og seld á uppboðssølu, har flestu teirra ikki sleppa at bjóða.
Sama skil er nú í grønlendskum sjógvi, har línuskip og trolarar hava havt eina hjáinntøku. Nù 25% minni til hesar fiskimenn.
Fyri at finna okkurt gott við uppskotinum, mugu nevnast tey 75%, sum landsstýrið ynskir at luta út sum 8 ára loyvi eftir søguligum rættindum. Tað vil siga, at 75% av tilfeinginum skal útlutast sum hagartil.
Men við at lesa uppskotið sær út, sum her er Javnaðarflokkurin lumpaður. Semjan er bert nakrar fáar prosareglur. Við at nærlesa, er lítil ivi um, at tá Hoydal hevur lagt semjuna í eitt lógaruppskot, so er tað bara fyrsta árið, at “bert” 25% skal á uppboðssølu. Næstu árini verður eti meir og meir av inntøkumøguleikunum hjá fiskimonnunum. Yvir tíð verða øll arbeiðsplássini á uppboðssølu.
Vóni eg havi skeivt í hesum, men misstankin vaks, tá eg hoyrdi Høgna Hoydal í KVF í gjár. Hann segði at uppskotið nú fer í Løgtingið.
Løgtingið skal tó ikki viðgera uppskotið, tí “einki má broytast uttan við mær”, segði fiskimálaráðharrin.
Hesin, sum tjóðveldismaðurin á sinni kallaði lítli Messias.
Hvat er endamálið við fiskivinnunýskipanini, sum nú er vorðið til ein spurning um, hvussu stóra revsing hvør fiskimaður skal fáa.
Jørgen Niclasen, form. Fólkafloksins


text:
Takk fyri, takk fyri øll somul. Leygardagurin 15 mars kemur at standa sum dagurin. Dagurin????? Jú, svimjikapping í Klaksvík, við internationalum formati. Haldi at øll sum vóru í Klaksvík fóru til hús við tí í huganum, næsta ár, so skal eg verða við aftur.
At fyrireika eina slíka kapping, krevur ótrúliga nógv arbeiði, og hevur kanska til tíðir verði møtumikið. Men í dag, dagen derpå, kann ein ikki annað enn verða glaður, og frøðast um at tað gekk so gott sum tað gjørdi.
Eg vil gjarna takka Kl. Býðrað fyri alla tað værvild í samband við kappinging, tað varð stórt, at tit bjóðaðu øllum døgverða, vit vóru um 140 fólk.
Øllum sponsorunum, bæði teimum føstu sponsorunum hjá Ægir, og teimum sum játtaðu at stuðla hesari kapping, uttan tykkum so varð eingin kapping.
Haldi at Jóan Martin hevur uppiborði eina serliga tøkk, fyri tað arbeiði hann hevur lagt í serliga hesa kapping.
Luttakarar, leiðarar, foreldur og hjálparfólk. Takk fyri at tit møttu upp í Klaksvík, og gjørdu dagin til tað stóru svimji uppliving, sum seint verður gloymd.
Enn einaferð. Takk øll somul, tit eru vælkomin til Klaksvík National 2009, sum verður um 1 ár
Vegna Ægir
Símun Akursmørk