text:
Hetta er eitt avrit frį archive.org tikiš nišur 8. februar 2019.
Onkrar myndir ķ vegleišingunum mangla.
- KT Hol@n
Stava.fo © Fróšskaparsetur Fųroya · Teldupostur: postur [kurla] stavarin.fo
Viš at hųgraklikkja į ein teig og velja Check Spelling, ber til at ręttlesa ein teig ķ Firefox.
Tį hetta er gjųrt, veršur teksturin ręttlisin so hvųrt nakaš veršur skrivaš og ein reyš strika veršur sett undir orš, sum ikki eru viš ķ oršabókini.
Velja mįl
Tį iš tś hevur valt Check Spelling, kann vera neyšugt at hųgraklikkja į teigin einaferš afturat og velja mįliš, sum ręttstavarin skal brśka.
Taš ber einans til at velja mįl, tį iš Check Spelling er valt.
Altķš kanna stavseting
Taš ber eisini til at seta Firefox upp, so at teksturin altķš veršur kannašur uttan at taš er neyšugt at velja Check Spelling hvųrja ferš.
Far inn undir Tools, Options ķ Firefox-valmyndini.
Far undir spjaldriš Advanced ķ Options-vindeyganum.
Vel Check my spelling as I type. Hetta ger at taš ikki er neyšugt at velja Check spelling ķ teigum viš meira enn einari reglu. Ķ teigum viš bert einari reglu er framvegis neyšugt at velja Check spelling.
Altķš ręttlesa tekst ķ teigum viš bara einari reglu.
Um tś eisini altķš vil ręttlesa tekstin ķ teigum viš bara einari reglu, kann taš gerast soleišis:
Skriva about:config ķ adressuteigin ķ Firefox.
Vel at halda fram um įvaringin nišanfyri veršur vķst.
Skriva spellcheckdefault ķ Filter-teigin.
Dupultklikk į regluna viš layout.spellcheckDefault-viršinum. Hetta opnar eitt vindeyga har viršiš kann broytast. Set taš til 2 og vel OK.


c: text/html

text:
Undirstøðukervið skal altíð vera tøkt hjá brúkaranum, og sum ein fortreyt
fyri samfelagsligari menning, mugu neyðugar ábøtur gerast, tá tørvur er á tí. Ein avleiðing av vantandi viðlíkahaldi av vegakervinum og tilhoyrandi eindum kann vera, at farleiðirnar gerast ótryggar at ferðast eftir.
Regluligt eftirlit og viðlíkahald kann fyribyrgja hesum.
Bæði tunlar og brúgvar eru sjálvsagt eindir, ið hoyra til landsvegakervið. Tó vera tær lýstar fyri seg, bæði tí talan er um nógvar kilometrar av bæði tunlum og brúgvum, samstundis sum at báðar eindir í ávísum førum eru falnar í órøkt og krevja neyðuga játtan, soleiðis at í hvussu er bráðfeingisábøtur kunnu gerast. Hesin parturin av Samferðsluætlanini tekur saman um nakrar av smærru vegalutunum, ið, tó at teir eru smáir, eisini eru umráðandi eindir av vegakervinum, sum heldur ikki fáa nóg
nógv uppmerksemi. Avleiðingar av órøkt av hesum vegalutum kunnu vera sera stórar og vanlukkuligar.
Landsverk er farið undir at gera støðumetingar av øllum landsvegum eftir líknandi leisti sum fyri brúgvar. Ætlanin er, at úrslitið verður ein talgild skráseting av, hvørjum støði einstøku eindirnar eru á, hvør tørvurin er á at umvæla og kostnaðarmetingar av hesum tiltøkum. Hetta arbeiðið er komið væl áleiðis. Við slíkum tilfari fæst eitt skipað yvirlit, ið týðiliga lýsir støðuna á landsvegunum kring landið. Út frá hesum ber til at raðfesta
tiltøk, ið kunnu bøta um hesi viðurskifti, og tað ber til at meta um, hvat hetta kostar.
Støðumetingin frá kanningum av brúgvunum verður eisini nýtt til støðumeting av eitt nú landsvegunum.
STØÐUMETING:
0 Eingir ella lítilsmettir skaðar
1 Lítil tekin um niðurbróting. Støðan næstan sum nýggj
2 Skaðar á lágum menningarstøði. Dagføringar bert neyðugar av og á
3 Skaðar á høgum menningarstøði. Dagføringar innan fá ár er neyðug
4 Ógvuslig niðurbróting. Verður skjótt óvirkin. Dagføringar neyðugar innan stutta tíð
5 Fullkomiliga niðurbrotin. Ikki virkin longur. Dagføringar neyðugar alt fyri eitt
Niðan fyri verða fysisku partarnir ella vegalutirnir viðgjørdir, ið landsvegirnir kunnu sundurlutast í. Vegirnir eru ymiskir, og tískil eru samansetingarnar av fysisku pørtunum ikki eins allastaðni. Tær fíggjarligu tungu eindirnar eru tiknar við og eru ítøkiliga hesar:
Umframt fysisku partarnar av vegunum, eru eisini onnur viðurskifti umráðandi fyri trygdina á landsvegunum. Er vegurin ein- ella tvíbreytaður, er talan um lág- ella háferðsluvegir, eru dvalarvikar, víkipláss og parkeringspláss, ið vanliga lætta um hjá teimum koyrandi. Hetta hevur týdning í mun til, um vegurin ikki nøktar verandi ferðslutørv. Eitt, sum vanliga stendur fólki nær er, um landsvegirnir verða ruddaðir fyri kava og saltaðir um veturin.
Vetrarhaldið eigur altíð at vera á einum nøktandi støði, soleiðis at samfelagsvirksemið ótarnað kann halda fram, hóast veðrið viðhvørt gevur avbjóðingar.
Myndaliga talað, er asfaltið takið á vegabygnaðinum. Asfaltið skal verða tætt og leiða vatn burtur frá koyribreytini. Harumframt skal tað vera javnt og slætt at koyra á og hava góða friksjón bæði í turrum og vátum veðri. Er vegabygnaðurin, frá hellu til tak, sterkur og viðlíkahaldið gott, er vanliga livitíðin á asfaltinum 20-30 ár, har tað ikki er nógv ferðsla, og 15-20 ár, har tað er meiri ferðsla. Fyri vegirnar við størstu ferðsluni er livitíðin 10-15 ár.
Mátingar vísa, at ársmiðalferðslan á landsvegunum liggur frá fáum bilum til yvir 10.000 bilar um samdøgrið. Krøv til styrki á asfaltinum verða í høvuðsheitum grundað á ársmiðalferðslu, og tí vera ymisk krøv sett til asfaltløgini og viðlíkahald av vegi. Slitið er lágt, har ársmiðalferðslan er lág. Hetta merkir, at ein vegur, ið er 15 -20 ár, har ferðslan er lág, er lutfalsliga lítið slitin, men steinar í asfaltinum byrja at loysna, tí bindievnið harðnar og byrjar at sprekka. Verða slíkir vegateinar viðgjørdir omaná, ber til at leingja livitíðina eini 5 ár, og Landsverk hevur góðar royndir við hesum.
Ein fimtapartur av landsvegunum – uml. 100 km – hevur bráðfeingis tørv á nýggjum slitlagi.
Fleiri teinar á landsvegnum mugu asfalterast av nýggjum orsakað av sporsliti. Sporslit eru vandamikil fyri ferðsluna, tá tað regnar, og tað kann vera truplari at halda vegirnar í sambandi við gler- og kavarudding. Orsøkirnar til, at spor koma í asfaltið, eru sum oftast samansettar av sliti frá píkadekkum, forskjótingum í løgunum undir asfaltinum av tungari ferðslu og vátum veðri.
Mynd 1: Á myndini sæst, hvussu sporslit hevur gjørt um seg.
Mynd 2: Aldur á asfaltinum
Um gróður er í skiftinum frá asfalti til vegjaðara, verður vatn ikki leitt nóg skjótt burtur frá koyribreytini, tá avfall er. Vatnið ger, at asfaltið syndrast og tað gongur út yvir ferðslutrygdina á vegunum.
Árligt viðlíkahald at beina burtur gróður fram við vegjaðaranum, reinsa veitir og tvørrennur, so vatnið verður leitt burtur, er ein fyritreyt fyri, at vegurin varðveitir berievnið. Eitt vátt vegalikam er veikt og tolir ikki tunga ferðslu av eitt nú bussum og lastbilum.
Mynd 3: Ringasta økið á einum teini á 250 m í Kollafirði. Seinastu 7-10 árini hevur einki skipað viðlíkahald verið av vegjaðaranum.
At reinsa gróður o.l. frá asfalti/vegøksl, halda veitir og tvørrennur opnar, so vatn setur frá og verður leitt burtur, eigur at verða gjørt á hvørjum ári sum ein føst mannagongd í sambandi við rakstur av vegakervinum. Hetta er ein bíligur háttur at leingja um livitíðina á asfaltinum.
Mynd 4: Dømi í Saltnesi, har vatnið samlast í vegjaðaranum.
Mynd 5: Dømi um avleiðingar, tá viðlíkahaldið fram við vegnum ikki er á einum nøktandi støði. Ein vátur vegabygnaður tolir ikki tunga ferðslu.
Tey mest vanligu brekini, sum eru við bilverjum, eru rotnir ella kloyvdir pelar. Í nógvum førum stendur bilverjan eisini ov lágt orsakað av, at vegirnir eru hækkaðir hvørja ferð, vegurin er endurasfalteraður. Hesin trupulleiki minkar, um vegurin verður fresaður áðrenn asfaltering.
Hetta var ikki vanlig mannagongd fyri 20 árum síðani. Livitíðin fyri træbilverju er 15-30 ár, og fyri stálbilverju er hon 50+ ár. Øll bilverja við støðulýsing 4 og 5, sum sæst á mynd 7, er farin um livitíðina. Bilverjan í støðulýsing 3 nærkast at vera ov gomul.
Ein trupulleiki er eisini, at tilfarið kann ryða undan bilverjuni, sum serliga er ein trupulleiki á teimum gomlu og einbreytaðu vegunum. Tí minkar haldførið á bilverjuni. Mannagongdin at seta bilverju upp er broytt nógv tey seinnu árini, og arbeitt verður við at tryggja bilverjuendarnar, sum í nógvum førum ikki lúka dagsins krøv. Landsverk hevur í sambandi
við støðumetingina av bilverjum ikki tikið bilverjuendarnar við, men mett um haldføri á bilverjum sum heild.
Miðað eigur at vera ímóti, at stálpelar verða settir upp allastaðni, tí gjøgnumgangandi er støðan góð, har hesir hava verið brúktir. Stálpelar eru dýrari at keypa inn, men bíligari í viðlíkahaldi og hava longri livitíð. Tí er hetta ein góð framtíðar íløga.
192 km av 213 km av bilverjum eru skrásettar í 2018. Støðumetingarnar verða gjørdar fyri samanhangandi teinar, so ein eind kann vera úr nøkrum fáum metrum til fleiri kilometrar.
Støðumetingin er gjørd á líknandi hátt sum við brúgvunum. Besta metingin er 0, har eindin er sum nýggj, og ringasta metingin er 5, har eindin ikki fær tænt sínum endamáli longur. Støðumeting 4 skal skiljast sum ein sera hættislig støða. Ætlanin er at støðumeta allar bilverjur fram við landsvegunum sum skjótast.
Sum sæst á mynd 7, hevur Landsverk gjørt kanningar av bilverjum kring alt landið. Enn mangla ávís øki, sum myrkagráu linjurnar vísa. Av skrásettu bilverjunum er mongdin av støðumeting 5 umleið 3 km (3%) og støðumeting 4 umleið 17 km (19%). Í avísum økjum er bilverjan í lutfalsliga góðum standi sum sæst í Suðuroynni, men tey 19%, sum er støðumeting 4, eru meira sjónlig í restini av landinum, hóast bilverjueindir í Suðuroynni eisini eru í hesum bólkinum. Miðað verður ímóti, at eingin bilverja endar í støðumeting 4, ella í minsta lagi verður bøtt beinanvegin. Yvirhøvur eigur eingin bilverja at hava støðumeting 5.
Mynd 6: Dømir um illa farna bilverju
Mynd 7: Kortið vísir skráseting av bilverju
Av teimum umleið 180 vegristunum, sum eru á landsvegunum, eru 10 í sera vánaligum standi, har fleiri als ikki tæna endamálinum at halda seyði inni á sínum øki. Fleiri av vegristunum eru fyltar upp við sandi, soleiðis at tær ikki gera skaða á bilar.
Tá verður tráður við streymi lagdur um ristina, so hon framvegis heldur seyðinum burtur. Støðan er serliga ring í Norðureysturoy, sum sæst á mynd 9, men tær ringu vegristirnar finnast eisini aðrastaðni í landinum.
Mynd 8: Vegristir, ið eru undir skráseting
Tær vánaligastu vegristirnar eru tiknar við og skrásettar í hesari Samferðsluætlanini, meðan ein stórur partur enn ikki er skrásettur. Í skrivandi løtu verða allar vegaeindirnar skrásettar og støðulýsingar gjørdar.
Mynd 9: Dømi um illa farna vegrist
Skeltini kunnu bólkast í tveir høvuðsbólkar:
Vegamerking hevur stóran týdning serliga í sambandi við ferðslutrygd. Fleiri sløg av skeltum eru, eitt nú ávaringarskelti, forboðsskelti, boðsskelti, vegvísarar og kunningarskelti.
Endurskinið á skeltum heldur í 10-15 ár, og hetta er avmarkandi fyri livitíðina á skeltunum. Við serligari útgerð ber til at máta, um skeltini hava nøktandi afturskin av ljósi. Støðulýsing av skeltunum eigur at gerast, tí fleiri skelti standa uppi, ið fyri langari tíð síðani eru farin um ásettu livitíðina. Tí eru fleiri skelti, ið hava heldur veikt afturskin.
Fleiri slitin ferðsluskelti í tíðarskeiðinum 2009-2011 vóru skift út, og vit nærkast aftur tíðini, har tey skulu skiftast út av nýggjum. Arbeitt hevur verið við at skifta gulu vegvísingarskeltini seinastu árini. Verandi skeltir kunnu vera upp til 40 ára gomul, og trongja til at verða skift út. Skeltini í Sandoynni eru liðugt dagførd umframt í Suðurstreymoy sunnan fyri Tórshavn. Umleið helvtin av dagførdu skeltunum í Suðuroy og Vágoy eru komin upp, og arbeiðið at dagføra skeltini í Norðuroyggjum er nærum liðugt, tó undantikið í Kallsoy.
Mælt verður til, at nýttar verða 20 mió. kr. til at halda verandi støði á asfaltinum og fyri at fáa eftirsleipið aftur, eiga aðrar 10 mió. kr. at verða nýttar. Samanlagt er talan um 30 mió. kr., sum er 71 % av samlaðu núverandi játtanini til landsvegahaldið. Harafturat verður mælt til, at 10 mió. kr. verða nýttar til at fáa eftirsleipið á síðuøkjunum aftur. Nevnast kann, at hetta tilsamans er áleið sama upphædd, sum øll játtanin til landsvegahaldið er í dag.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orð: Johan Halmrast
Lag: Kristian Wendelborg
Týtt úr norskum: Victor Danielsen
Upprunaheiti: Å salige stund uten like
1. Áh, signaði, lívsæli dagur,
hann livir, hann livir enn nú!
Hann livir, og deyðin ei ræður,
áh, sál mín, hví syrgdi tá tú!
Ei longur nú grøvin hann goymir,
har bleikur og kaldur hann lá;
:,: hann livir, og sál mín ei gloymir,
tá upp risnan Harran hon sá. :,:
2. Hann livir, og eg, eg skal bera
hans vinum hitt lívsæla boð;
um minstur av hans eg má vera,
so ærdi tó Harrin meg so,
at eg skal tey tíðindi siga –
áh, kundi eg talað tey væl!
:,: Ein eingil um loyvi vil biðja
at bera tey boðini sæl. :,:
3. Áh, signaði, lívsæli dagur,
hann livir, hann livir enn nú!
Hann livir, og deyðin ei ræður,
áh, sál mín, hví syrgdi tá tú!
Hin deyða tú harmaðist yvir,
tú grætst á tí einsliga stað;
:,: tá fekst tú at síggja, hann livir,
og signaður dagur var tað. :,:


text:
Eftirlit
Tjóðskjalasavnið hevur eftirlit við skjalagoymslum hjá øllum almennum myndugleikum í Føroyum og ásetur reglur um skipan teirra.
Myndugleikarnir hava tó sjálvir ábyrgdina av, at skjalagoymslur teirra verða uppbygdar og varðveittar í tryggum umstøðum, og tað áliggur øllum almennum stovnum at hava neyðturviligt fyrilit fyri skjølum sínum.
Í hesum sambandi, hevur Tjóðskjalasavnið, sum fastan tátt í arbeiði sínum at vitja stovnar og aðrar myndugleikar við jøvnum millumbilum.
Áðrenn vitjanina, verða spurnabløð send myndugleikunum at fylla út, soleiðis at púra greitt er, hvat Tjóðskjalasavnið leggur dent á at umrøða. Sí høgra bredda.
Spurnabløðini snúgva seg um ymisk viðurskifti, ið hava samband við journal, skjøl og goymslur, umframt stutta frágreiðing viðvíkjandi lógargrundarlagi og søguni hjá myndugleikanum.
Les meira um "Skjalasøvn, høli- og goymsluviðurskifti" her.
Í sambandi við eftirlit verða journalir, journalskipanir og onnur stýrings- og skrásetingaramboð umrødd. Mál verða kannað, bæði fyri innihaldsligum ella fysiskum brekum, og goymsluumstøðurnar og –skipanirnar verða eftirhugdar. Samstundis verða møguligar avhendingarmannagongdir avtalaðar og vrakingarskipanir umrøddar.


text:
Nær: Ikki ásett
Hvar: Tórshavn
Skeiðið er ætlað
Stjórum, leiðarum og øllum, ið hava ábyrgd av einum matvøruvirki ella vatnveiting – ella sum á ein ella annan hátt arbeiða við innaneftirliti ella vilja vita meira um innaneftirlit á matvøruvirkjum, á vatnverkum og/ella umborð á skipum.
Endamálið við skeiðnum er at geva luttakarunum eina holla fatan av, hvussu innaneftirlit kann byggjast upp og skal handfarast á matvøruvirkjum, vatnverkum ella umborð á skipum.
Eftir lokið skeið vilt tú hava kunnleika til:
Undirvísarar: Janet Fríða Johannesen, Atlanticon og Drós í Ólavstovu, Quality Consulting. Undirvísararnir hava yvir 20 ára royndir innan góðskustýring.
Prísur: Luttøkugjald er kr. 4.700,- uttan mvg fyri hvønn luttakara. Luttakaratalið er avmarkað.
Tilmeldingarfreist: Ikki ásett.
Tilmelda teg her: atlanticon@atlanticon.fo
Ynskir tú at fáa meiri vitan um skeiðið, ert tú vælkomin at seta teg í samband við Atlanticon á tlf.: 212211 ella 319685.


text:
Skúladagurin
Mánadag – fríggjadag
1. tími 0800 - 0845
2. tími 0845 - 0930
3. tími 0950 - 1035
4. tími 1035 - 1120
Matarsteðgur 1120 - 1150
5. tími 1150 - 1235
6. tími 1245 - 1330
7. tími 1340 - 1425
8. tími 1430 - 1515
Morgunsangur
Í Miðvágs skúla er morgunsangur kl. 0800
Á Giljanesi er morgunsangur kl. 920
Skúlaamboð
Næmingarnir keypa sjálvir hefti at skriva, rokna o.a. í, og foreldrini hava ábyrgd av, at børnini hava neyðug skúlaamboð við sær í skúla.
Skúlin væntar, at næmingurin kemur fyrireikaður í skúla.
Heimaarbeiði verður í ein ávísan mun givið næmingunum. Skúlin nýtir heimasíðuna sum miðil millum skúla og heim.
Skúlabøkur
Allar skúlabøkur, sum næmingar læna frá skúlanum, verða bundnar inn heima.
Um bøkur av eini hvørji orsøk ikki verða latnar skúlanum aftur ella eru illa misrøktar, fær heimið rokning fyri burturmista / oyðilagda tilfarið.
Uppmøting, heimaarbeiði o. a
Tað er ábyrgd foreldranna, at børnini møta í skúlanum rættstundis, fyrireikað, fullsvøvnt og við góðum matpakka hvønn skúladag.
Fráverður
Skúlin væntar, at foreldur halda seg til nevndu frídagar og skipa frítíð næminganna sambært hesum. Tað er sera óheppið fyri næmingar, lærarar og flokkar, at næmingar eru burturstaddir í skúlatíðini.
Heimið skal skrivliga boða skúlanum frá, tá barnið hevur verið frá vegna sjúku ella annað.
Um neyðugt verður at biðja frí til barnið, kann flokslærarin geva frí í mesta lagi tveir dagar. Verður neyðugt við fleiri døgum, má leiðslan kunnast um tað.
Ummælisbløð
verða givin 6. – 10. flokki í desembur og juni.
Skúlamyndir
Skúlamyndir verða tiknar í 1., 4., 7. og 9. flokki.
Fartelefonir
Næmingar í 1. fl. - 6. fl. skulu ikki nýta telefonir í skúlatíðini.
Tað er loyvt at hava fartelefon við í skúla.
Næmingar í 7. fl - 10. fl. kunnu nýta telefonina í fríkorterinum og í matarsteðginum. Í tímunum skal hon ikki verða brúkt uttan loyvi frá læraranum. Verða hesar reglur brotnar, verður telefonin tikin, og foreldrini kunnu heinta hana á skrivstovuni.
Skúlin veitir ikki netsamband til telefonir hjá næmingum.
Í sambandi við skrivligu royndirnar skulu fartelefonirnar sløkkjast og latast vaktarfólkunum í varðveitslu.
Fáa vit varhuga av, at fartelefonin verður misbrúkt til at taka myndir og ljóð í skúlanum, verður hon beinanvegin tikin frá næminginum. Ringt verður heim, og foreldrini kunnu heinta telefonina á skrivstovuni. Næmingurin sleppur tá ikki at hava telefon við sær aftur í skúla. Í serliga grovum førum kann málið verða tikið upp av happingarnevndini ella boðað løgregluni.
Brot á hesar reglur í royndarstøðu føra til burturvísing úr royndini.
Skúlin endurrindar ikki og hevur ikki ábyrgdina av útgerð, ið verður skadd ella hvørvur.
Gloymd klæði/gloymdir lutir
Í skúlanum er hópur av gloymdum klæðum og lutum.
Klæðini hanga frammi og lutirnir verða lagdir á skrivstovuna.
Í desembur og juli verða gloymd klæði og lutir, ið ikki hava funnið eigaran aftur, latin endurnýtsluhandli.


text:
Fyrilestur í kvøld í Smæruni
mentan18-09-2019 - 15:33 - Jóanis Nielsen
"Barndómurin varðar alt lívið" - Ókeypis fyrilestur við Frid Hansen
Fyrilesturin, "Barndómurin varðar alt lívið", verður í Smæruni, J.H. Schrøters gøta 7, Tórshavn í kvøld, mikudagin 18. Septembur, kl. 17:00. Fyrilesturin er ókeypis. Hann kann eisini stroymast á Facebooksíðuni hjá Øll hava rætt til góð barnaár:https://www.facebook.com/%C3%98ll-hava-r%C3%A6tt-til-g%C3%B3%C3%B0-barna%C3%A1r-957420434319813/
Øll vaksin hava ábyrgd fyri øllum børnum. Tað menniskju upplivað sum børn er við teimum alt lívið. Tí er tað týdningarmikið, at lurtað verður eftir teimum børnum, sum vaksa upp í familjum, raktum av rústrupulleikum, og at tey sjálv sleppa til orðanna. Somuleiðis er tað týdningarmikið, at skommin, sum fylgir við rústrupulleikanum, verður tikin upp og við dirvi viðgjørd. Familjur, sum eru raktar av rústrupulleikum, hava tørv á dygdargóðari viðgerð og hjálp, og tey hava tørv á henni tíðliga. Barndómurin varðar alt lívið og tí kann umsorgan og nærvera broyta heil lív.
Viðurkendi og virðislønti norski sálarfrøðingurin, Frid Hansen, vitjar nú fyri triðju ferð Føroyar. Í nógv ár arbeiddi hon hjá Bláa krossi í Noregi og har sá hon hvussu álvarsliga rústrupulleikar hjá vaksnum raka børn. Í lívligum fyrilestrum hevur hon við síni sereyðkendu blanding av professionalismu og passión bertikið føroyingar, bæði leik og lærd. Grundað í gransking og royndum, deilir hon rámandi søgur um lagnur, hon hevur nomið við sum sálarfrøðingur. Tað er torført, um ikki ómøguligt, at fara órørdur heim eftir fyrilestur við Frid Hansen.
Tað er Øll hava rætt til góð barnaár, sum skipar fyri tiltakinum. Øll hava rætt til góð barnaár er verkætlanin hjá Bláa krossi Føroya, sum hjálpir børnum, ungum og familjum, har rúsur er ein trupulleiki í heiminum.
Lív Justinussen
Sálarfrøðingur á Fyribyrgingardeildini
Blái Krossur Føroya


text:
Føroyingar í suður-Jútlandi
Komandi vikuskifti verða føroysk møti í Suður-Jyllandi. Elsa og Poul Jóhan eru komin aftur, og eru við til møtini. Bjóðað verður til hugnaliga samveru eftir hvørt møti, har ein góður føroyskur biti verður at fáa.
Møtini eru hesi:
Í Esbjerg - Spangsbjerg Møllevej 16c Mølleparken, dk-6715 Esbjerg N
fríggjakvøldið 10. desember kl.19.30
Í Sønderborg – Skolehjemmet, Sdr. Landevej 28. dk-6400
leygarkvøldið 11.desember kl.19.00
Í Vejle - Staldgaardsgade 4. dk-7100 (í hølunum hjá Frelsunarherinum)
sunnudagin 12. desember kl.17.00 (breyðbróting kl.16.00 í somu hølum)
Øll eru hjartaliga vælkomin!!
Um onkur ynskir at vita meiri um møtini er ein vælkomin at ringja til +298 228314 ella 98944370 ella This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Brúkarin í Føroyum ikki nóg væl vardur
Langt er eftir á mál til vit hava eina nóg góða brúkaravernd í Føroyum. Tað sigur Brúkaraumboðið.
Og tá eingi ítøkilig stig eru tikin til at styrkja brúkaraverndina á teimum økjum, sum Brúkaraumboðið mælti til bæði í 2015 og 2016, verða tilmælini endurtikin í ársfrágreiðingini fyri 2017-2018, sigur Brúkaraumboðið.
Brúkaraumboðið mælir framvegis til at seta eina brúkarakærunevnd, sum skal viðgera kærur frá brúkarum, sum hava keypt eina vøru ella tænastu.
Reglur um nethandil
Brúkaraumboðið mælir eisini til, at reglur um nethandil verða settar í verk í Føroyum. Í hinum Norðurlondum kann brúkarin iðra sítt netkeyp. Brúkaraumboðið mælir tí til, at reglur um iðranarrætt verða settar í gildi í Føroyum.
Brúkaraumboðið vil eisini, at krøv eiga at verða sett seljarum á netinum um at upplýsa fullfíggjaðan prís umframt keypstreytir og garantitreytir.
Brúkaraumboðið hevur sum fremstu uppgávu at hava eftirlit við, at lóg um marknaðarføring verður hildin. Brúkaraumboðið skal hava trý fólk til tess, men hevur bara fígging til eitt. Málini, sum Brúkaraumboðið skrásetir, eru nógv færri nú enn tey vóru.
Færri mál
Sambært ársfrágreiðingini fyri 2017-2018 vórðu 61 mál skrásett í fjør. Tey vóru 78 í 2017 og 95 í 2016. Men kærurnar vóru á leið tær somu, ávikavist 22, 21 og 29.
Í 2017 vóru fleiri vinnurekandi, sum brúktu Brúkaraumboðið, men annars eru brúkararnir, tað eru tey, sum keypa, fleiri enn tey vinnurekandi, tey, sum selja.
Leigunevndin, sum er hjá Brúkaraumboðnum, fekk 39 mál í 2017 og 50 í 2018.
Sí eisini


text:
Ársroknskapurin fyri 2018 hjá Runavíkar kommunu sæst nú á heimasíðu okkara á hesi slóð: (Kommunan/Kommunan í tølum/Ársroknskapir)
15.05.2019
Ársroknskapurin 2018 er nú tøkur á heimasíðuni
- Grótbrotið á Hústoft
- Býarverkfrøðingur / Teknisk chef
- Hálvgum úrskeklað
- Tit ungu, blandi tykkum upp í kjakið !
- Skálafjørður
- Ítøkilig amboð til arbeiðið við fleirmæltum børnum á veg
- Mentanarstuðul várið 2019
- Vegleiðandi fólkaatkvøða í Skálabotni á Grækarismessu um
- Grækarismessuhald 2019
- Vegarbeiði á Skálavegi 8/3-19
- Fótbóltur
- Vatnleiðingsarbeiði 27. feb á Heiðavegi
- IRF ber nýggjar posar út í viku 12 og 13
- Borgarafundur um Gulu smiðju
- Skrúvað verður fyri vatninum í Søldarfirði
- Fróði og aðrir kúllar í Løkshøll
- Søguløtan á Skála
- Niðri við Støð
- Ferðslan við Glyvra skúla
- Gerð hosubond og lær at skriva


text:
GULKORT NSÍ leikari Sølvi Sigvardsen.
ROYND Á MÁL. B36 leikari Niels Johnsson roynd á mál.
MÁL til B36. Málskjútti Sveinur Olsen.
STÓRUR MØGULEIKI. B36 leikari Andreas Thomsen stórur mál møguleiki.
ÚTSKIFTING B36. Leikari Sandri Færø út. Leikari Rani Berg Í Soylu inn.
GULKORT B36 leikari Niklas Joensen.
STÓRUR MØGULEIKI. B36 leikari Niels Johnsson stórur mál møguleiki.
ÚTSKIFTING NSÍ. Leikari Mórits Heini Mortensen út. Leikari Meinhard Janusarson inn.
ROYND FRANMVIÐ MÁL. B36 leikari Gilli Samuelsen roynd framvið mál.
MÁL til NSÍ. Málskjútti Andri Benjaminsen.
ÚTSKIFTING NSÍ. Leikari Betuel Hansen út. Leikari Jógvan Højgaard inn.
ÚTSKIFTING B36. Leikari Andrass Johansen út. Leikari Niels Johnsson inn.
STÓRUR MØGULEIKI. B36 leikari Gilli Samuelsen stórur mál møguleiki.
GULKORT B36 leikari Ragnar Samuelsen.
STÓRUR MØGULEIKI. B36 leikari Sandri Færø stórur mál møguleiki.
STÓRUR MØGULEIKI. B36 leikari Andrass Johansen stórur mál møguleiki.
MÁL til B36. Málskjútti Andrass Johansen.
STÓRUR MØGULEIKI. B36 leikari Andrass Johansen stórur mál møguleiki.
ROYND FRANMVIÐ MÁL. B36 leikari Niklas Joensen roynd framvið mál.
ÚTSKIFTING NSÍ. Leikari Óli H Olsen út. Leikari Martin K Joensen inn.
ROYND FRANMVIÐ MÁL. B36 leikari Ragnar Samuelsen roynd framvið mál.
ROYND FRANMVIÐ MÁL. NSÍ leikari Jannik Olsen roynd framvið mál.
STÓRUR MØGULEIKI. B36 leikari Gilli Samuelsen stórur mál møguleiki.
ROYND FRANMVIÐ MÁL. B36 leikari Ragnar Samuelsen roynd framvið mál.
ROYND Á MÁL. B36 leikari Ásbjørn Heðinsson roynd á mál.
MÁL til NSÍ. Málskjútti Óli H Olsen.
ROYND FRANMVIÐ MÁL. B36 leikari Sandri Færø roynd framvið mál.
ROYND FRANMVIÐ MÁL. NSÍ leikari Andri Benjaminsen roynd framvið mál.
MÁL til NSÍ. Málskjútti Sølvi Sigvardsen.


text:
Orð: Petur Oluf Skorá
Lag: Hvør er tað gott at kenna Gud
1. Takk Jesus, at tú elskar meg,
tú doyði í mítt stað.
Tú gekst tann pínufulla veg
til Golgata hin dag.
2. Mín synd og skuld øll lá á tær –
tú dómin tók á teg,
ja, vreiði Guds teg rámti har,
tí rakar hon ei meg.
3. Áh, Jesus, sál mín prísar tær,
tú stríddi har og vann.
Har ævigt lív tú veitti mær,
í tær eg frelsu fann.
4. Takk, kæri Faðir, at tú gav
tín Son sum loysigjald.
Við krossin fall mín byrði av,
tú oyddi Satans vald.
5. Takk fyri himmalljósið bjart,
takk fyri sálarfrið,
takk, at eg eri barn títt kært.
Tú leiðir meg hvørt stig.
6. Takk fyri hvønn ein syndara,
av náði siga kann:
„Við søta staðið Golgata
eg sálarhvílu fann!“
7. Takk, Jesus, at tú frelsti meg,
tá eg enn ungur var.
Eg ferðist nú á lívsins veg
og gleðist bert í tær.
8. Takk, Jesus, nú eg elski teg,
eg ynski tæna tær.
Tá heim í dýrd tú tekur meg,
tær prísa ævigt har.


text:
- Tá Aslaug Gisladóttir var í uppskoti til at gerast nevndarlimur í P/F Betri, varð nevndin hjá IRF kunnað um tað av stjóranum í IRF, sigur nevndarforkvinnan í IRF, Kristina Roest, í svari til fyrispurning frá VP.
- Nevndin hjá IRF hevði ongar viðmerkingar um hetta, uttan tað, at tað ikki mátti ganga út yvir arbeiðsuppgávur hennara í IRF.
- Síðan tað hevur nevndin hjä IRF ikki umrøtt hennara viðurskifti, sigur nevndarforkvinnan.
- Vísandi til starvsfólkabygnaðin hjá IRF er Aslaug Gisladóttir undir leiðslu av stjóranum hjá IRF, tí vil eg heita á teg um at venda tær til stjóran hjá IRF, um tú hevur fleiri spurningar í hesum sambandi, sigur nevndarforkvinnan tá ið spurt verður um starvsfólkaviðurskiftini.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Nýggj frímerki frá Posta
Mentan30-04-2019 - 08:11 - Jóanis Albert Nielsen
Tær fýra útgávurnar fevna víða – alt frá V. U. Hammershaimb til mánalending og vatnmyllur í gomlum døgum. Eisini teistin sleppur uppí part á frímerkjum við einum heilt serligum eginleika. Á heimasíðu okkarawww.stamps.fostanda áhugaverdar greinir um øll frímerkini.
V. U. Hammershaimb 200 ár
Eisini Posta fagnar V.U.Hammershaimb, nú tveyhundrað ár eru liðin síðani hann varð borin í heim.
Í hvørji tjóð eru menniskju, ið fáa so stóran týdning, at trupult er at taka samanum teirra langa lív og ómetaliga stóra virksemi og enn minni ta broyting, ið tey skaptu fyri fólkið, mentanina og landið.
Ein tílíkur maður var Venceslaus Ulricus Hammershaimb (1819-1909). Sum mentamaður, málgranskari, embætismaður og sum próstur, var hann við til at gera føroyska skriftmálið. Eisini savnaði hann saman og gav hann út fólkaminni føroysku tjóðarinnar, føroyskar vísur, orðatøk og annan mentanararv. Kim Simonsen hevur lagt til rættis og Ole Wich stóð fyri sniðgeving.
50 ár síðan mánalendingina í 1969
Fjart frá Houston og langt undir mánanum, var við at vera songartíð hjá fýra ára gamla klaksvíksdronginum Edward Fuglø. Hann hevði varnast spenningin millum tey vaksnu og hoyrt frásagnirnar í útvarpinum dagin á tamb og út á kvøldið. Hóast hann ikki heilt skilti týdningin av hóvastákinum, kendi hann á sær, at onkur stórhending stóð fyri framman.
Brádliga var tað sum um spenningurin loystist – pápi hansara, Jens, lyfti smádrongin upp av gólvinum, fór til eitt vindeyga við honum og peikaði upp móti hválvinum, meðan hann segði frá um menninar, sum júst høvdu lent á mánanum.
Og her, 50 ár eftir at hendingin fór fram, hevur hann avmyndað gandakendu løtuna á minningarmerkinum fyri søguligu ferðina hjá Apollo 11, tá Armstrong og Aldrin vitjaðu gamla fylgissveinin hjá jørðini.
Europa 2019: teisti
Evnið á ársins Europa-merkjum er fuglar og Posta hevur valt at geva út tvey frímerki við teista, sum Astrid Andreasen hevur teknað. Teisti er ein vakur og eyðkendur fuglur, sum sæst nær landi á øllum oyggjunum. Teistin er álitisfullur og sæst ofta sera tætt við land – ja, ofta inni í havnum og ofta nakrir fáir saman. Teistin er friðaður alt árið og telur stovnurin uml. 3000 - 4000 pør.
Frímerkini við teista hava ein heilt serligan eginleika:um tú skannar eitt av frímerkjunum við snildfonini, ber til at hoyra teistan láta. Til hetta krevst ókeypis appin CEE App, sum kann takast niður av App Store og Google Play. Hetta er partur samstarvi millum fleiri lond og geva tey somuleiðis út fuglafrímerki við hesum eginleika.
Vatnmyllur í Føroyum
Í 19. øld gjørdist lítla vatnrætta vatnmyllan ein týdningarmikil partur av føroyska mentanarlandslagnum, og sást allastaðni í føroysku bygdunum. Seinast í 19. øld var tíðin hjá hesi mylluni tó farin og hon varð gloymd – líka so brádliga, sum hon kom. Ikki setti hon stór spor eftir seg hvørki í yrkingum, føgrum bókmentum ella í málningalist.
Daniel Bruun (1856-1931) hevur teknað tær báðar vatnmylllurnar, í ávíkavist Sandágerði og Froðba, sum eru myndevni á frímerkjunum. Viðurkendi listamaðurin og gravørurin Martin Mörck hevur graverað.


text:
Námsfrøðingar fingu prógv á Fjarlestrardeplinum
Í dag fingu 17 námsfrøðingar prógv á Fjarlestrardeplinum. Prógvini vórðu handaði í skúlahøllini í Vágs Skúla, har Dennis Holm, borgarstjóri, og Barbara Joensen, námsfrøðingur, flutt fram røður. Les meira »
17 námsfrøðingar fáa prógv á Fjarlestrardeplinum
Fríggjadagin 28. juni verður hátíðardámur á Fjarlestrardeplinum í Vági, tá 17 námsfrøðingar fáa prógv. Les meira »
Hægri fjarlestur á Glasi
Um nóg nógv tekna seg, fara Glasir og Fjarlestrardepilin í Vági at kunna um møguleikar fyri hægri lestri í vetur. Tiltakið verður á Fjarlestrardepilinum tórskvøldið 23.august kl. 19,30 Tiltakið er sjálvandi ókeypis. Les meira »
Vil tú lesa sosial-ráðgeva sum fjarlesandi?
Stórur áhugi er í at lesa sosial-ráðgeva sum fjarlesandi. Av somu orsøk verður nú arbeitt við møguleikanum at hava ein heilan flokk av sosial-ráðgeva lesandi sum fjarlesandi á Fjarlestardeplinum.
Íverksetan á ferð – í Vági 5. des.
NB! Tiltakið er flutt í Miðlatún, mánadagin 5. des. frá kl. 15.00 til kl. 17.00
Í sambandi við íverksetaravikuna fara Íverksetarahúsið og Vinnuframi á ferð runt landið við pop-up ráðgeving og kunning um stuðulsmøguleikar.
Próvtøka á Fjarlestrardeplinum
Tað gerst alsamt vanligari, at próvtøkur eru á Fjarlestrardeplinum í Vági. Hesar dagarnar er aftur próvtøka, hesaferð er tað løgfrøði-lesandi, sum er til próvtøku.
Lesandi atgongd til hølir um jólini
Eins og undanfarin ár, kunnu lesandi um jólini ókeypis brúka hølini á Fjarlestrardeplinum í samband við lesnaðin.
Próvtøka á Fjarlestrardeplinum
Í hesum døgum eru fyrstu próvtøkurnar hjá námsfrøðingunum, sum eru fjarlesandi umvegis Fjarlestrardepilin.


text:
Rokning 1c er partur av bókaheild til undirvísingina í støddfrøði í innskúlingini. Undirvísingarheildin førir næmingin líðandi og trygt inn í arbeiðið við tølum og rokning.
Høvuðspartarnir í ROKNING 1 eru:
Evnini ið verða viðgjørd í Rokning 2a eru:
Bókarøðin ROKNING leggur dent á trý høvuðsøki:
• At arbeiða praktiskt, granskandi og skapandi í fjølbroyttum virksemi
• At laga læringina til hvønn einstakan næming
• Fakligt innihald og stigvísa framtøku
Tillagað læring
Kapitlarnir í grundbókini eru skipaðir soleiðis, at miðað verður eftir at laga læringina til næmingar á ólíkum fakligum stigum. Týdningarmesta keldan til tillaging er Lærarabókin.
Til hvørja síðu í grundbókunum eru uppskot um, hvussu undirvísingin kann verða gjørd einfaldari, og hvussu hon kann verða gjørd meiri avbjóðandi hjá teimum næmingum, sum hava tørv á tí. Hetta ger tað lættari hjá læraranum at fremja næmingalagaða undirvísing við dygd og hugdýping í huga.
Fakligur greidleiki og umhugsni
ROKNING veitir eina neyva lýsing av málunum í námsætlanini á hvørjum stigi. Tey eru at finna í innganginum til Lærarabókina. Í Lærarabókini stendur somuleiðis, hvørji faklig mál eru tey mest viðkomandi í hvørjum kapitli. Harumframt eru málini neyvari lýst fyri hvørja síðu í grundbókunum.
Tí er lættari at draga fram júst hesi málini, tá ið arbeiðið verður fyrireikað, útint og/ella eftirmett, og tá ið tað verður viðgjørt saman við næmingunum:
• Hvat er tað, vit nú fara at læra? Hvat vita vit um hetta evnið frammanundan?
• Hvørji týðandi faklig evni hava vit lært av hesum virkseminum og hesum uppgávunum?
Rokning 1d er partur av bókaheild til undirvísingina í støddfrøði í innskúlingini. Undirvísingarheildin førir ...
Lærarabók til Rokning 1c, sum er partur av bókaheild til undirvísingina í støddfrøði í innskúlingini. Undirvís...


text:
Fólkaskúlin - nakrar avbjóðingar
11. august 2019
Fólkaskúlin er ein av grundsúlunum undir samfelagnum.
Vit hava ein góðan fólkaskúla. Hóast so er, so mugu vit ásanna, at fólkaskúlin hevur nakrar avbjóðingar, men tær eru til at loysa.
Í hesi grein komi eg inn á trý øki í fólkaskúlanum, sum treingja til endurskoðan og broytingar.
Skúlaflokkurin
Í flestu skúlaflokkum í dag er næmingatalið rættiliga høgt eftir mínum tykki. Hetta er ikki eitt serføroyskt fyribrigdi og semja er ikki um, hvat tað mest hóskandi næmingatalið er fyri ein skúlaflokk. Nógvir flokkar í føroyska fólkaskúlanum hava uml. 25 næmingar, og tá er tað sera krevjandi hjá einum lærara at røkka hvørjum einstøkum næmingi, hvønn tíma. Hetta ger eisini, at lærarar stundum sita við tí kenslu og tí veruleika, at næmingar líkasum detta niðurímillum í undirvísingini.
Tað eru nokk fleiri máta at loysa hesa avbjóðing, men tað sum hevur allarstørsta týdning er, at næmingarnir fáa sum mest burturúr undirvísingin, og at trivnaðurin í flokkinum er góður. Eg síggi fyri mær, at eitt sum hevði hjálpt væl til í sambandi við hesa avbjóðing er, at skúlaleiðslurnar fáa størri frælsi enn tær hava í dag til at skipa flokkarnar, samstundis sum tvílæraraskipanin kundi verið útbygd. Uttan iva stendst meirkostnaður av hesum, men til ber at verkseta slíka skipan stigvíst yvir nøkur ár.
Serøkið
Øll hava rætt til fólkaskúlan, og tað merkir, at øll skulu fáa hóskandi avbjóðingar hvønn skúladag, og tað er gott. Samanlíkna vit okkum við grannalond okkara, so eru vit væl við, tá um inklusión ræður. Hyggja vit so eftir serøkinum, so verður umleið 25% av játtanini til fólkaskúlan brúkt á serøkinum í dag. Á hesum økinum verður nógv gott gjørt, men mín spurningur er, hvørt hendan játtan verður gagnnýtt best møguligt, og um hendan játtan er tann rætta. Sjálvur havi eg ein sterkan varhuga av, at serøkinum tørvar játtan. Er tað so, so má størri játtan til, og síðani vil eg mæla til at lýsa og kanna alt serøkið út í æsir. Úrslitið av hesum arbeiðið eigur so at verða grundarlagið undir eini viðgerð, sum hevur til endamáls at fáa økið skipað á allarbesta hátt – næmingum, foreldrum og skúla at frama.
Starvsfólkið
Læraraførleikin er grundarsteinurin og hevur avgerandi týdning fyri at skapa ein góðan skúla. Læraraútbúgvingin má altíð hava ta dygd, sum krevst til at útbúgva góðar framtíðar lærarar. Ansast má altíð væl eftir starvsfólkum – bæði meiniga læraranum og leiðslu skúlans. Førleikamenning og eftirútbúgving eigur at verða sjálvsagdur partur av menning fólkaskúlans.
Seinnu árini er tann umsitingarligi parturin hjá lærarunum nógv øktur. Skrivi- og skrásetingararbeiðið tekur meiri og meiri tíð, og tað ber við sær, at minni tíð og orka verður til undirvísing. Hetta er við til at troytta lærarar og við til, at lærarar missa arbeiðsgleðina, og tað er álvarsamt, tí tá gongur tað út yvir innlæringina hjá næmingunum.
Minkað eigur at verða um tann umsitingarliga partin hjá lærarunum. Minni byrokrati, og tað vil geva meiri tíð og orku til undirvísing.
Magnus Rasmussen
løgtingsmaður og valevni til Løgtingið fyri Sambandsflokkin
RN
Aftur


text:
Hálvfinalur vóru á skránni mánamorgunin, og hendan morgunin var Alda einasti føroyingur í eldin. Hon skuldi royna seg á geil seks í seinnu hálvfinaluni á 100 m.
Alda var styrkismett til at enda sum nummar fimm í hesi hálvfinaluni. Alda kom sera væl úr blokkinum var væl við fyrstu metrarnar. So dragnaði eitt vet í mun til hana sum rann á geil fimm. Alda vildi tó ikki sleppa heilt, og tá hon kom á mál vísti tað seg at hon var enda sum nummar fýra í sterku hálvfinaluni.
Tíðin hjá Aldu gjørdist 13,63 sek, hóast vindmátarin segði 4,85 m/s ímóti. Standard korrektión fyri vindin sigur at ein mótvindur uppá 4,85 m/s kostar 0,7 sek á 100 m, so ongin ivi um at Alda rann upp til sítt allar besta og eitt sindur afturat í síni fyrstu kapping á oyggjaleikum. Í morgin er hon partur av 4×100 m boðrenningini, har hon skal renna fyrsta teinin.


text:
Skriva út
Emma Petersen
Emma Petersen
klokkariHov
Emma Petersen er systir Delman Tausen og hann gjørdist klokkari sum blaðungur og tað starvið hevur ført við sær, at næstan øll í hansara familju hava roynt seg sum klokkarar.
-Eg byrjaði sum klokkari við at avloysa beigga mín Delmar, tá íð hann var burtur. Eg var altíð heima og kundi avloysa. Eg ringdi fyrstu ferð tá íð kongur doyði í januar 1972 og síðan havi eg ringt av og á øll árini. Eg eri uppvaksin í Hovi og havi altíð búð her og onkuntíð hava allir beiggjarnir verið burtur og tá havi eg ringt. Maður mín, Jósvein, er eisini úr Hovi og hann hevur eisini verið klokkari, sigur Emma Petersen, sum er fødd 9 juni 1958.
-Eg havi ringt í sorg og í gleði, og tað er ein góð kensla at gera tænastu í kirkjuni.
-Eg og Jósvein fingu tvey børn. Tey eru bæði flutt aftur til heimbygdina og vit eiga trú barnabørn, eg eigi tríggjar ommudøtur.
-Eg havi arbeitt í “forretning” í Vági í mong ár og nú geri eg reint á miðnámskúlanum í Hovi, tað er beint í túninum. Eg havi ongantíð havt planir um at flyta úr Hovi.
-Her eru nógv tóm hús og tað er ógvuliga keðiligt, at skúlin er niðurlagdur. Og eg haldi, at tað er serliga ringt, at børnini eru spjadd í tríggjar ymiskar skúlar kring okkum. Foreldrini taka børnini við har tey arbeiða. At børnini ikki ganga í sama skúla gongur út yvir samanhaldið í bygdini. Skúlin samansjóðar í eini bygd.
-Kvinnurnar hava sín leiklut í kirkjuni. Eg minnist til eina hjúnarvígslu, tá vóru allir kirkjutænararnir kvinnur og prestur eisini.


text:
Jarðberjadesert (úr bókini Lætt & Leskiligt)
Arbeiðsháttur
Brót makrónurnar og koyr tær í eina glasskál. Koyr greytin oman yvir makrónurnar
Legg husblassini í kalt vatn í 5 min.
Píska jogurtið og súrgaðu mjólkina saman vi vaniljusukrinum.
Tak husblassini úr vatninum og smelta yvir vatnbað.
Rør 2 ssk av jogurtinum í smeltaða husblassið og píska tað í restina av jogurtblandingina.
Sker bananirnar í tunnar flísar og koyr tær oman yvir greytin.
Koyr at enda jogurtblandingina oman yvir bananirnar.
Set skálina kalt, til hon skal borðreiðast.
Tilfar15 makrónur
½ ltr. av jarðberja- ella rabarbugreyti
4 bløð av husblassi
3 dl av Jarðberjajogurt
2 dl av súrgaðari mjólk
2 tsk av vaniljusukri
3 bananir


text:
Lambskjøt í gularótum
Arbeiðsháttur
Flys gularøturnar og sker leykirnar í smá pettir og legg alt í eitt fat, sum er so mikið stórt, at eitt tjógv fær ligið í. Lat umleið 3 dl av vatni í fatið og krydda kjøtið við salti og pipari og koyr so tveir heilar hvítleykir í. Ikki pilka skalið av hvítleykinum.
Set alt inn í ovnin á 180 hitastigum í tríggjar tímar.
Sker eplini í skivur og legg tey í eitt fat. krydda við salt pipar og sker 4 puntar av hvítleyki í smá petti og lat út yvir eplini. Stoyt so mikið av róma omaná at eplini eru hálv undir í rómanum. Set í ovnin í 30 minuttir til 40 minuttir. Ið hvussu er, til rómin er næstan burtur úr fatinum, tað vil siga, at eplini hava upptikið næstan alla vætuna úr rómanum.
Sós
Brúka vatnið frá fatinum við kjøti, gularótum, leyki og hvítleyki og blanda tað við mjøl/róma. Krydda eftir smakki. Koyr liting í.
Servera við heitum reyðkáli.
TilfarEitt tjógv
Salt
Pipar
Hvítleyk
2 kilo av gularótum
1 kilo av leyki
2 kilo av eplum
Róma
Reyðkál


text:
Barnafrádráttur
Eigur tú børn, fært tú barnafrádrátt í lands- og kommunuskattinum fyri hvørt barnið undir 18 ár. Eru tit gift, kunnu tit velja, hvør av tykkum skal hava frádráttin. Tað sama er galdandi, um tit ikki eru gift, men hava felags foreldramyndugleika. Eru tit ikki gift fær tann tykkara, ið hevur foreldramyndugleikan, barnafrádráttin.
Frádrátturin í landsskattinum er tengdur at aldrinum hjá barninum, t.e. um barnið er eldri ella yngri enn 7 ár. Frádrátturin í kommunuskattinum er ymiskur alt eftir, hvørjari kommunu tú býrt í. Tú kanst tó vænta áleið 4.000 - 10.000 krónur árliga fyri hvørt barnið.


text:
Røða, sum Torbjørn Jacobsen helt, tá Mentanarvikan 2019 varð sett í Skótahúsinum við Løkin:
Politiskar skipanir fremja onga mentan, tað gera politikarar heldur ikki, men hesi bæði høpini eiga møguleikan at skipa umstøðurnar soleiðis, at gróðrarlíkindini í samlaða høpinum eru so fræg sum til ber. Eisini á mentanarmótinum. Mentan, ella kulturur, man vera millum mest brúktu orð í málinum, men tað finst ongin neyv eyðmerking, og hvør okkara man í sínum lagi hava eina hugsan um hetta, so ymisk sum vit eru. Latínska orðið cultura, sum aftur er avleiðing av sagnorðinum colera, merkir at dyrka. Orðini natura og cultura standa soleiðis upp í ímóti hvørøðrum, á tann hátt, at natúran er upprunin og óvíkiliga grundin, meðan mentanin er flytbar og broytilig frá ættarliði til ættarlið. Harvið eru vit sjálvi bara ein løtumynd frá degi til dags, frá tíðarmáli til annað - ein evarska lítil glóð í stóra ljóshavinum, ein spunnin tráður úr trúgv, morali, virðum og vanum, sum síggjast aftur í hugburði, atferð, lógum og siðum.
Stórmenni Mahatma Gandhi segði einaferð: „Eg havi onki ynski um at búgva í einum húsum, vard av pansaramúrum og afturlatnum gluggum. Vindblak úr øllum heimsins heraðshornum skulu hava frítt at fara í heimi mínum, men onki teirra sleppur kortini at taka meg av fótum. Eg verði standandi í egnum jørðildi – á egnari grund.“
Vit eru ein tvinning av ílegu og umstøðum. Íleguna vikar ongin, men umstøðurnar broyta okkum stútt og støðugt, alt eftir sum ættirnar og tíðarandin skifta. Tí ber ikki til at svara spurninginum: Hvør eri eg? Mangur hevur roynt tað, eisini stóru heimspekingarnir, men alt tað sama, bara um tú tekur búgv í einum rimaleysum hjalli ella krýpur inn í ein tættan kík, ert tú hin sami eina løtu, men tá er vandin fyri roti so stórur, at tað býðst ikki í bøtur. Sagt verður tíðum, at fólk bara halda til í sínari egnu bløðru, sínum egna kíki. Hava nógmikið við og í sær sjálvum. Gáa ikki um ymsu vindarnar, sum strúka framvið. Har er nóg mikið av innsýni, - tørvur er á útsýni. Brúk er fyri báðum, skulu vit onkursvegna halda stand.
Í sær sjálvum er tað ikki unikt at vera føroyingur, vit eru onki øðrvísi enn onnur fólk í heimi, men tað er unikt, at vit eiga okkara egna mál og okkara egnu felags mentan. 25. mars í ár vóru 200 ár farin afturvið síðani prósturin, málmaðurin og mentamaðurin V. U. Hammershaimb var borin í heim, og tað kemur ikki úr ongum, at hesin dagurin varð hátíðarhildin, m.a. í gomlu kirkjuni á Nesi. Hann stendur sum eksponenturin fyri beinagrindini, sum heldur føroyska málinum á beinari kós, okkara er uppgávan at røkja, dyrka og velta upp úr nýggjum. Til tað hava vit sum ein mentað tjóð sett skúlar, miðnám, fróðskaparsetur, útvarp, sjónvarp, miðlar, samkomur og kirkjur á stovn. Mentanararbeiðarar okkara liggja støðugt á takinum, og fólk fáast við at flýggja okkum hetta í bókum, ritum og talgildum vørpum. Hetta er grundin. Fundamentið. Ábyrgdin, av at varðveita alt hetta, og av at flyta tað í minst líka góðum standi til næstu ættarliðini, hvílir øll á okkara herðum, hon er tung, men hokna vit undir henni, so foykist tjóðin, og alt tað serstaka við at vera føroyingur er burtur, og drátturin, sum togar í hvørja sál, viknar.
Í yrkingarsavninum „17 yrkingar“, sum Magnus Dam Jacobsen gav út í 1975, skrivar hann soleiðis í yrkingini Afturundirgerð:
Í øldir hava vit grópað, vallað og granskað jørðina,
havið og himmalrúmið.
Nú verða vit noydd inn í okkum sjálvi.
Tá eg ein góðveðursdag fari út í Sandagerðsvík,
taki kavarabrillurnar uppá,
stoyti meg útav klettinum, síggi eg taran lýsa
í brúnum, reyðum og grønum –
tá eg vendi eyguni úteftir ein heim so ófatiliga stóran
av vakurleika og øði.
At skoða inn í okkum sjálvi og at venda eyguni úteftir, áleið soleiðis skal tað vera, áleið soleiðis skal ein mentanarvika í eini føroyskari kommunu snikkast til og saman. At halda til í kíkinum og so hóskandi stinga høvdið út úr kíkinum, soleiðis at tær sensitivu antennurnar fáa heimsrákini undir húðina, sum íblástur um ikki annað. Tað hava tær á Kunningarstovuni megnað við góðari hjálp.
Samstundis sum grundin skal røkjast og haldast í góðum standi skulu mál setast. Ongi mál, - ongin upp- og framdrift. Hin 25. mai 1961 segði táverandi amerikanski forsetin John F. Kennedy í einari røðu: „Tað er mín fatan, at tjóð okkara eigur at heitstreingja seg til, áðrenn hetta tíggjuáraskeiðið er av, at seta eitt menniskja á Mánan og at føra tað trygt heimaftur á Jørðina.“ Eitt mál sum tey fæstu væntaðu fór at eydnast. Eitt er at tað kortini eydnaðist, men høvdu amerikumenn ikki sett sær málið, ið tá lá uttanvert vanliga mannafatan, vóru teir ongantíð farnir undir royndina. Hin 21. juli 1969 – fyri hálvthundrað árum síðani – kl. fýra minuttir í trý á morgni, føroyska tíð, steig Neil Armstrong fótin á land á Mánanum, og tók til tey legendarisku orðini: „One small step for man, one giant leap for mankind.”
Soleiðis eiga øll menniskju, felagsskapir, kommunur og tjóðir at seta sær mál, stútt og støðugt, og hóast alt ikki vignast, tað ger tað valla, annars vóru málini sett ov lágt, so heldur hetta kós og ferð felagsskapsins upp á eitt hægri menningarstig.
Fyri framman liggur ein vika við mentanartiltøkum av alskyns slagi kring um í kommununi. Við inn- og útsýni. Kommunan fyriskipar, men tærið má koma úr og frá fólkinum. Hesa løtuna hava vit hoyrt Jassarnar, óvitar táið teir byrjaðu, spæla fyri okkum, og vónandi og væntandi fáa teir og onnur frægari karmar at aktivera seg í enn higartil, táið hin Gula Smiðjan er komin undir land sum virkishús hjá eldri og yngri. Um eina løtu fara Edith og Allan at spæla fyri okkum, sterkar røtur í økinum, og síðani fer hjólhestafólki á veg til franska høvuðsstaðin at vitja okkum. Hetta er bert setanin – ein dropi av øllum.
Skráin ber boð um fólk, ið hava gjørt mun, og sum hava havt dirvið at traðka út úr sínum egna kíki, styttri og longri tíðarskeið. Harvið spaðaðu tey til mentanararvin. Í kvøld fara væl kend fólk at umrøða rithøvundin Magnus Dam Jacobsen, sum skrivaði bók úr dagbókanotum frá einum drúgvum túri við Kongshavn undir Grønlandi í 1965. Teir róðu út við bátum. Bókin var eitt lop í føroyskum bókmentum, svølgdi hana í einum, á somu leiðum sum dagbókin varð skrivað, og ongin hevði skrivað á henda hátt áður á føroyskum máli, tí gjørdist Magnus ein slóðari í føroyskum bókmentum. Og tí hevur hann uppiborið, at tikið verður aftur í aftur verk hansara. Í kvøld, eftir hetta, fara tríggir av býarmonnum okkara at siga frá sínari serligu yrkisleið á tónleikamótinum. Oddvitar sum tónleikarar og prodjúsarar. Hví valdu tveir runavíkingar og ein glyvramaður, Óli, Hans og Niclas, at elta huginum heldur enn tí trygga – at fara til skips, oman á flakavirkið ella inn í grótbrotið at arbeiða? Woodstock tónleikastevnan er javngomul við mánalendingina – tað fara at vera 50 ár síðani, at fremstu tónleikarar um ta tíðina savnaðu 450 túsund fólk til ein festival á einari trøð í statinum New York. Jimi Hendrix, Creedence Clearwater Revival, Arlo Guthrie, Crosby, Stills, Nash & Young, Blood, Sweat & Tears, Janis Joplin, Joan Baez, Joe Cocker, Santana, Ten Years After, The Band, The Grateful Dead, The Who og onnur vóru har, kremið í tíðini, blómubørnini, sum fluttu nógvar markapelar, eisini handan okkara skallabein. Hetta var tvey ár eftir at Jimi Hendrix við serliga guitarspælinum hevði kollvelt tónleikaheimin á palli í London og Clapton, Wood og Townsend sótu sum lundar slignir á nevið. Framvegis íblásari hjá ungum tónleikarum.
Lærari var í Oyndarfirði, sum í flestu bygdum, men Hans Marius Eidesgaard setti sær fyri, umframt kennarayrkið, at skriva litteratur. M.a. kendu bókina “Hitt ævinliga gonguverkið“. Professarin Turið Sigurðardóttir fer at viðgera skaldskap hansara í Oyndarfirði undir heitinum: Millum magi og modernitet. William Heinesen, sum sat uppi undir Varða í Havn og skrivaði heimsbókmentir, fekst eisini við annað, m.a. klipti hann myndir, og ein tann kendasta er av marmenlinum í Elduvík. Í samband við at bygdin er klár at taka ímóti standmyndini hjá Hans Paula, verður tikið aftur í hendan heimsgitna listarmannin í kirkjuni í Elduvík. Á Skála fara vit at elta slóðina hjá Ormi bónda og í Funningi verður Grímur Kamban settur undir luppin. Vónleyst er at fáa alt við í hesi syftini, men mentanarvikan er eitt frálíkt høvi hjá fólki at vitja mentanarliga sýnisgluggan í flestu bygdum í Runavíkar kommunu hesar dagarnar. Úr Æðuvík til Funnings.
Sum sagt, tað hevur týdning, at vit sita støðuføst í kíkinum, men líka týdningarmikið er tað, at vit stinga høvdið útum tíðum, har sum vindarnir úr verøld blása. Týdningarmikið er eisini, at ein kommuna ella annar myndugleiki ikki draga nakað sum helst niður um akslarnar á fólki, mentanin skal koma úr fólkinum, kommunan skal bert hava ein fingur við í spælinum, táið tað snýr seg um karmarnar, og at lynna har tað er neyðugt. Til tað verða verkligir fasilitetir bygdir og onkrar stuðulsskipanir settar í verk. At Støkk kemur heimaftur til býin um eina løtu við framúr úrslitum uttan úr heimi, er ávarping um, at karmarnir eru í lagi, men tað er felagið, tey sum skipa fyri og fimleikararnir sum eiga allan heiðurin uppibornan. Vit hava ikki gjørt annað enn tað, ið vit sum politiskir fyriskiparar fyri eina tíð áttu at gera. Vónandi standa vit her um 5-10 ár og taka ímóti lokalum svimjarum, afturkomnir sum sigursharrar í kappingum, heima og úti, eftir at tann kálvføðingin er fingin í einari nýggjari svimjingarhøll.
Politikarar skulu hava sær fyri eyga, at javnvágirnar eru týðandi, táið tað ræður um mentan. Kreddan um armslongdar-prinsippið er avgerandi. Í USA er onki mentamálaráð, teir halda seg ikki hava tørv á tí. Í kommunistiska eysturblokkinum var mentanin stjórnað úr erva, úr politbureaunum í Kreml, og endaði sum reindyrkað flokspolitisk propaganda, hetta gekk m.a. útyvir Boris Pasternak, Alexander Solsjenitsyn og Josif Brodskij og í Hitler Týsklandi bar av, har sósaðu teir alt upp í ein peruvelling, og skilið var hareftir - alt fór at ganga í takt við suspenderaðum viti, og henda gamla hámentaða tjóðin gekk seg útav - eltandi ørvitismenn.
Í 1958 setti Charles de Gaulle, á fyrsta sinni í Fraklandi, eitt mentamála- og samskiftisráð á stovn, hann hevði sæð áneyðirnar. Fyrstur í sessinum var rithøvundurin André Malraux. Hann sat í 10 ár. Jack Mathieu Émile Lang man vera eins kendur, hann sat minst líka leingi og var eisini útbúgvingarmála-ráðharri part av tíðini. Kendast er kortini søgan um hin mentaða Nobelvinnaran, statsmannin og stríðshetjuna Winston Churchill. Bretar vóru illa stjølaðir fíggjarliga undir seinra krígnum, stríðið við Hitler, Göring og aðrar búrkroppar hinumegin Ermasund hevði slúkt reservarnar úr bretska ríkiskassanum. Brádliga kom ein tingmaður við tí ljósa hugskotinum, at Undirhúsið skuldi taka av allar játtanir til mentanina, og keypa kanónir fyri fæið ístaðin. Replikkin hjá hinum mentanarkveikta Winston Churchill var knøpp og skilagóð, hann segði: “Karva vit burtur mentanina, hvørjum berjast vit tá fyri?” Hvat er at verja, táið mentanin er farin. Hon er brennievnið sum ger, at vit tíma at stinga leggirnar undan rekkjuváðini hvønn morgun, og hon er atvoldin til, at vit kenna okkum sum eitt fólk, spjatt í bygdum og býum í sama mentanarliga undirstøðukervi og einum felags tjóðskapi.
Hetta er essensurin.
Um eina lítla viku fara Kári Sverrisson og Hans Jacob Kollslíð at sýna okkum, í Løkshøll, hvussu gamalt og nýtt kann tvinnast saman við góðum úrsliti. Aldargamlar kinverskar yrkingar í føroyskum hami, í góðum samljóði. Teir colera, dyrka. Leygarkvøldið fara Steffen Brandt og hansara menn at syngja um desorienteraða og beiska mannin á einum bonki á torginum í Viby, sum er sannførdur um, at samfelagið er orsøkin til hansara miseydnaðu lagnu. Øll onnur hava skylduna. Samfelagið hevur skylduna.
Tað mundu teir eisini halda, sum søktu at kirkjunum á Sri Lanka, meðan vit í kristna heiminum sungu um uppreisnina og páskablómuna. Ultimativur fjandansskapur. Tað hevði tað eisini verið, um kristin søktu at moskunum á sama hátt. Har er sanniliga tørvur á morali og mentan.
Hetta fær meg at venda aftur til orðini hjá generalinum og verjumálaráðharranum Moshé Dayan, sum helt fyri: “Vit eru eitt ættarlið av búreisingum, og uttan stálhjálmar og byrsupípur eru vit ikki førir fyri at planta eitt træ - tíansheldur at smíða okkum eini hús í hesum økinum.”
Soleiðis byggja vit ikki framtíðina, onnur og hægri virðir enn tey, sum vaksa úr byrsumúlum, riflukúlum og goturstykkjum, eiga at vera ýtini, - tí er ein vika sum hendan neyðug.
Hervið er mentanarvikan 2019 - í Runavíkar kommunu - sett.


text:
Føroyar eru eitt gott land at búgva í, m.a. tí vit gjøgnum tíðirnar hava strembað eftir at betra og menna um møguleikarnar at búgva í hesum landinum, og hava dugað væl at brúka náttúrugivnað tilfeingið til at uppbyggja okkara vælferðarsamfelag.
Vit hava eitt sterkt fólkaræði, við ymiskum politiskum flokkum, við ymiskum stevnuskráum, har flokkarnir hvør sær boðað frá, hvat teir standa fyri.
Allir flokkar vilja Føroyar framá, allir vilja tað besta fyri land og fólk, men ymiskt er, hvussu vit røkka politisku málsetningunum.
Tað er ymiskt, hvussu okkara politisku meiningar sampakka við flokkarnar og teirra stevnuskráir. Eg havi valt sambandsflokkin, sum tann flokk har, míni sjónarmið sampakka best við stevnuskrá Sambandsfloksins.
Um vit koma í landsins leiðslu eftir komandi løgtingsval, fara vit ikki at kasta torvmold í eyguni á fólki og rulla alt aftur, sum sitandi samgonga lovaði at gera, um tey komi til valdið.
Vit fara at seta okkara fingramerki á og gera tillagingar á tær skipanir vit ikki eru nøgd við, og sum vit meta eiga og skulu betrast, til frama fyri land og fólk.
Vit hyggja frameftir í føroyskum politikki og ikki aftureftir, vit taka við har hendan samgongan slepti og føra okkara land fram á leið, men út frá einum øðrum politiskum grundarlagi.
Tað verða altíð nøkur politisk stórmál, sum skulu loysast, tá er neyðugt við breiðum politiskum semjum tvørtur um samgongu og andstøðu, fyri at finna tær bestu og haldgóðu loysnirnar.
Við Sambandsflokkinum inn í framtíðina - tann trygga leiðin fyri land og fólk!
Annfinn Brekkstein
valevni til Løgtingið fyri Sambandsflokkin
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Myndasavn
Myndir av heilsuhjálparum og heilsurøktarum, ið hava lokið prógv á Heilsuskúlanum
24.06.2019 hevur Marian Christiansen, Klaksvík, lokið prógv sum heilsuhjálpari á Heilsuskúla Føroya. Vit ynskja Marian hjartaliga til lukku við útbúgvingini.
13 heilsuhjálparar hava 20.03.19 tikið prógv á Heilsuskúla Føroya. Hjartaliga tillukku ynskja vit tykkum.
HHJ jan18
Fremst frá Vinstru: Harriet Absalonsen Jacobsen Klaksvík, Laila Reginsdóttir Djurhuus Leynar, Katla Henriksen Sørvágur, Birita Ellingsgaard Sørvágur, Heidi Ellevang Tórshavn og Liss Falkvard Miðvágur. Aftast frá vinstru: Marin Olsson Djurhuus Tvøroyri, Anja Eysteinsdóttir Lyngvej Froðba, Marita Magnadóttir Fuglafjørður, Anita Jarlesdóttir Midjord Tvøroyri, Katrina á Løðhamri Vágur, Miriam Borg Vágur og Johnhild á Løgmansbø Midjord Miðvágur.
Heilsurøktaraflokkur MARS17
24.01.19 tóku 15 heilsurøktarar prógv á Heilsuskúla Føroya.
Hesaferð vóru 7 úr Tórshavnar kommunu/Suðuroystreymoy, 4 úr Suðuroy, 2 úr Eysturoy, 1 úr Vágoy og 1 úr Norðoyggjum
Aftast frá vinstru : Turid Bærentsen Argir, Súnbjørt Christiansen Hoyvík, Kirstin S. Hjalt Vágur, Marta Johannesen Signabø, Sigrid D. Kærbech Vágur, Sigrid Frisdahl Tórshavn, Aimi M. Joensen Miðvágur og Kristina Hansen Haraldsund.
Fremst frá vinstru: Randi L. Hansen Glyvrar, Anita E. Olsen Tórshavn, Erna Katrin Olsen Porkeri, Mariane Haraldsen Argir, Anna-Nadija Berg Hvalba, Tóra Maria Jacobsen Toftir og Hervør Hermansen Signabøur.
6. desembur 2018 tóku 15 heilsuhjálparar prógv á Heilsuskúla Føroya.
14 kvinnur og 1 maður. 6 úr Eysturoy, 3 úr Vágum, 3 úr Suðuroy, 1 úr Klaksvík, 1 úr Tórshavn og 1 úr Sandoy.
Aftast frá vinstru: Judith Lisberg Leirvík, Beinta Mohr Fuglafjørður, Beinta Simonsen Vatnsoyrar, Turid Andreasen Miðvágur, Eimee Mohr Toftir, Martha Petersen Froðba, Maria Kristina Johansen Sandavágur og Sólvá Syderbø Anthoniusen Klaksvík.
Fremst frá vinstru: May-britt Hansen Leirvík, Asta Jenni Bára Sørensen Vágur, Annika Siri Nicolajsen Skopun, Jógvan Sakaris Midjord Glyvrar, Beinta Thorleifsson Fuglafjørður, Dania Elin Noomi Eyðunsson Vágur og Elisa Kvilt Lindberg Tórshavn.
Tórsdagin 22. mars 2018 fingu 7 nýggir heilsuhjálparar, prógv á Heilsuskúla Føroya.
Á myndini eru:
Aftast frá vinstru: Helen Dam Vágur, Amanda Askham Norðoyri, Óluva Samuelsen Kollafjørður, Erla Vestergaard Tvøroyri.
Fremst frá vinstru: Maibritt Wenningstedsdóttir Miðvágur, Christel Christophersen Tórshavn og Silva Nygaard Argir.
8 næmingar sum byrjaðu í flokkinum, tóku stytta útbúgving, og vóru liðug í desembur 2017. Onnur í flokkinum hava farloyvi, og vera liðug seinni.
Flokkur HRØ MARS16
Í januar 2018 fingu 20 heilsurøktarar prógv á Heilsuskúla Føroya.
7 úr Tórshavn, 7 úr Eysturoy, 2 Norðstreymoy, 2 úr Norðoyggjum, 1 úr Vágunum og 1 úr Suðuroy.
Ovast frá vinstru: Mirjam H. Johansen, Strendur, Rósa Maria Hammer, Tórshavn, Sólvá í Válgaravík, Vestmanna, Helga Guttesen, Bøur, Marianne Berg Hammer, Tórshavn, Malfrid M. Lamhauge, Porkeri, Una S. Willumsen, Tórshavn, Irena D. Holm, Vágur, Hanna Mørkøre, Leirvík, Herfríð Niclasen, Norðoyri og Guðrið Hentze, Tórshavn.
Niðast frá vinstru: Noomi Thomsen, Strendur, Jóna Lyngvej, Tórshavn, Dinna T. Jacobsen, Fuglafjørður, Annika E. Breiðaskarð, Fuglafjørður, Katja G. Vilhelmsen, Hoyvík, Erna T. Sigurðsson, Klaksvík, Halla Kartinsdóttir, Kvívík og Helena Hammer, Tórshavn
Einsamøll mynd: Rut S. Kjærbo Strendur.
HHJ flokkur sep16.
20 heilsuhjálparar, 19 kvinnur og ein maður tóku prógv í desembur 2017. Herímillum 8 næmingar sum tóku stytta útbúgving, vegna nógvar arbeiðsroyndir innanfyri heilsurøkt, og fluttu yvir í ein eldri flokk á hálvari leið: Hesi vóru 5 úr Tórshavn, 1 úr Sørvági, 1 úr Klaksvík og 1 av Morskranesi.
Í flokkinum vóru hesi økir umboðaði: 8 úr Tórshavn, 5 úr Suðuroy, 2 úr Vágum, 2 úr Eysturoy,1 úr Sandoy, 1 úr Norðoyggjum.
Hesi eru:
Aftara rað frá vinstru: Ann Mari Wesenberg Sivertsen Hoyvík, Kristina Hovgaard Bergsdóttir Hoyvík, Silja Sivertsen Norðdepil, Guðrun Heðinsdóttir Mortensen Tórshavn, Annika Rasmussen Sørvágur, Hedvig Dalsá Saltangará, Barbara Ákadóttir Lava Tórshavn, Daniella Hovsgarð Tvøroyri, Daysy Hammerfoss Froðba, Marta Summers Tausen Tórshavn og Lissy Zachariasen Morkranes.
Fremra rað frá vinstru: Birgith Hovgaard Oskarsdóttir Hoyvík, Olga Jensen Klaksvík, Elly Samuelsen Miðvágur, Rebekka Heradóttir Silvurdal Vágur, Ragnar Petersen Tórshavn, Barbara Jacobsen Sumba, Teresa Heradóttir Silvurdal Vágur, Marianna Eið Jensen Skopun og Sunnuva Olsen Tórshavn.
23.03.17 tóku 13 heilsuhjálparar prógv á Heilsuskúla Føroya.
Úr Eysturoy 4, Vágoy 2, Suðuroy 2, Norðsstreymoy 2, Norðoyggjar 1, Suðurstreymoy 1, Sandoy 1.
Aftast frá vinstru :
Hervør Hermansen Signabøur, Alis Jacobsen Vígdá Toftir, Jastrud Hanusardóttir Mohr Klaksvík, Súna Bárðardóttir Nielsen Vestmanna, Anita Dam Leirvík, Ragna á Plógv Thomassen Sandavágur og Birna Tórhalsdóttir Vestmanna.
Fremst frá vinstru:
Silja Davidsen Sørvágur, Tóra Maria Jacobsen Toftir, Randi Lamhauge Hansen Glyvrar, Bergtóra Bergsdóttir Mittelstein Skopun, Erna Katrin Olsen Porkeri og Kirstin Sundberg Hjalt Vágur.
26.01.17 tóku 18 heilsurøktarar prógv á Heilsuskúla Føroya.
7 úr Eysturoy, 6 úr Suðuroy, 2 norðoyggjar, 2 Suðurstreymoy, 1 Sandoy.
Jónfríð Ovadóttir Borgardal Tvøroyri, Durita Vest Klaksvík, Sólgerð á Reynatrøð Leirvík, Vivian Kjærbo Vágur, Anna Petra Aagaard Winther Tórshavn, Siri Sigurdsdóttir Vágur, Lovisa við Kykslið Klaksvík og Evi Virgarsdóttir Eiði. Anna Ørvarodd Hentze Sandoy, Helga S. Mikkelsen Norðragøta, Sára Joensen Tvøroyri, Ann Sofía Gullstein Syðrugøta, Allan B. Finnsson Porkeri, Axelina Jacobsen Norðskála, Sarina Thomsen Vágur, Meriam Yacob Norðagøta, Dina Yacob Norðragøta og Fríðgerð W. Finnsdóttir Tórshavn.
Heilsuhjálparar septembur 2015
Heilsuhjálparar januar 2015
Heilsuhjálparar septembur 2014
3. desembur 2015 tóku 22 heilsuhjálparar prógv á Heilsuskúla Føroya.
9 úr Suðurstreymoy, 6 Eysturoy, 2 Norðoyggjar, 2 Norðstreymoy, 1 Sandoy, 2 Vágoy.
Aftast frá vinstru:
Noomi Thomsen Strendur, Astrid Midjord Sandur, Petra Michala Olsen Kaldbak, Halla Jónsdóttir Klein Argir, Rakul Dahl Hoyvík, Marita R. Olsen Haldórsvík, Eva Nattestad Miðvágur, Margit Knudsen Leirvík, Etly Berthelsen Strendur, Annika Mortensen Tórshavn, Betina Haraldsen Sørvágur, Selma Mikkjalsdóttir Klaksvík, Lydia Juul Tórshavn, og Guðrið Hentze á Hvítanesi.
Fremst frá vinstru:
Mathea Laksafoss Tórshavn, Annika Eliasen Breiðaskarð Fuglafjørður, Anna Kjærbæk Rasmussen Skála, Katja Gilsstein Vilhelmsen Hoyvík, Jóna Djurhuus Hoyvík, Sólvá Højgaard Vestmanna og Drós Reinert Joensen Innan Glyvur.
Sonja Glerfoss Klaksvík er ikki við á myndini.
Heilsurøktarar mars 2014
Heilsuhjálparar januar 2014
Fríggjadagin fingu 16 heilsuhjálparar prógv á Heilsuskúla Føroya.
6 úr Eysturoy, 5 úr Suðuroy, 3 Norðoyggjar, 2 Suðurstreymoy.
Aftara rað frá vinstru eru tær Kirstin Ellingsgaard Eiði, Ann S. Gullstein Syðrugøta, Daisy Jakobsen Klaksvík, Sólgerð á Reynatrøð Leirvík, Majbrit Gade Nólsoy, Nikolina S. Nielsen Skála, Katrin Joensen Hvalba og Vivian Kjærbo Vágur.
Fremra rað frá vinstru sita Sólrun Poulsen Hoyvík, Anna S. Absalonsen Klaksvík, Hanna Justinussen Tvøroyri, Hallgerð G. Olsen Saltangará, Anja K. Nielsen Froðba, Gunnvør Isaksen Klaksvík og Irena D. Holm Vágur.
Harriet Højgaard Søldarfjørður manglar á myndini.
Heilsuhjálparar septembur 2013
Desembur 2014 tóku 17 heilsuhjálparar prógv á Heilsuskúla Føroya í Suðuroy.
6 úr Suðurstreymoy, 7 Eysturoy, 2 Norðoyggjar, 1 Suðuroy, 1 Sandoy.
Aftara rað frá vinstru, eru tey Katrin Joensen Norðragøta, Ingunn Sivertsen Argir, Marta Johannesen Signabø, Joan Hansen Glyvrar, Molly Jacobsen Skopun, Høgnina Bech Vágur, Elin Maria Højgaard Rituvík, Thorleina Hansen Norðoyri, Malfrid Lamhauge Leirvík og Liss Rasmussen Hoyvík.
Fremra frað frá vinstru eru tað Anna Kristina Høgnesen Norðoyri, Rut Olsen Strendur, Anita Ellingsgaard Eiði, Ester Mohr Hoyvík, Nelsi Nilssen Strendur, Eva á Bøgarði Kalbak og Anna Petra Winther Tórshavn.
Heilsurøktarar mars 2013
Heilsuhjálparar januar 2013
Í mars 2014 tóku 14 heilsuhjálparar prógv.
4 úr Streymoy, 4 úr Klaksvík, 3 Suðuroy, 2 Eysturoy, 1 Sandoy.
Teir eru Jenny Hansen Skálafjørður, Irdi E. Andreasen Hósvík, Linda Kay Hansen Klaksvík, Jenny M. Lundsbjerg Leirvík, Astrid Lützen Klaksvík, Anna-Nadija Midjord Hvalba, Anna Djurhuus Vágur, Eyðna Hammer Hósvík, Allan B. Finnsson Porkeri, Anna Ørvarodd Hentze, Sandoy, Linda Helen Olsen Argir, Heidi Kjelnes Klaksvík og Joan F. Isaksen Klaksvík. Elkin Hammer Tórshavn er ikki við á myndini.
Heilsuhjálparar septembur 2012
Fríggjadagin tóku 18 heilsuhjálparar prógv á Heilsuskúla Føroya.
6 úr Tórshavn, 5 Eysturoy, 5 Suðuroy, 2 Norðstreymoy.
Teir eru, aftast frá vinstru: Judit S. Nolsøe Hoyvík, Sigrid Nolsøe Hoyvík, Eydna R. Kjeld Saltnes, Maibritt Ingebrigtsen Válur, Margaret Sevdal Leirvík, Sólbjørt Olsen Skála, Katrin J. K. Gregersen Syðrugøta, Jóna Maria Vestergaard Tórshavn, Karolina Danielsen Tórshavn og Mildrid Jespersen Tvøroyri.
Fremst frá vinstru: Ann Erla Pauladóttir Tórshavn, Mona M. Lisberg Akrar, Rósa Maria Johannesen Tórshavn, Barbara Hovgaard Tvøroyri, Nicolina M. Lamhauge Toftir, Lóa Mikkelsen Vágur, Eva N. Hammer Hvalba og Vónbjørt B. Jacobsen Hósvík
Heilsurøktarar mars 2012
Heilsuhjálparar januar 2012
Heilsuhjálparar septembur 2011
Í desembur 2012 tóku 23 heilsuhjálparar prógv á Heilsuskúla Føroya.
8 Streymoy, 7 úr Eysturoy, 5 Suðuroy, 2 Klaksvík, 1 Vágoy.
Aftara rað frá vinstru eru tey Helga Guttesen, Fuglafjørður, Brynhild Nielsen, Saltangará, Ása Jacobsen, Syðrugøta, Margit Mortensen, Streymnes, Maiken Michaelsen, Tórshavn, Irena Jacobsen, Hvalvík, Joan Jensen, Tórshavn, Diana Nygaard, Tvøroyri, Elsa Egilsnes, Vestmanna, Rakul Hauritz, Vágur, Heri Beck, Lopra, Dagmar Jacobsen, Norðragøta, Eline Hammer, Tórshavn og Lea Johannesen, Miðvágur.
Fremra rað frá vinstru eru tey Kathe Klakstein, Klaksvík, Sigrun Leo, Vágur, Meigin Bertholdsen, Hvalba, Elin Eginsdóttir, Klaksvík, Miriam Dam, Kollafjørður, Monika Kristiansen, Hoyvík, Axelina Jacobsen, Norðskála, Oda Samuelsen, Klaksvík og Jonna Jacobsen, Skálafjørður.
Heilsurøktarar mars 2011
Heilsuhjálparar januar 2011
Heilsurøktarar mars 2010
Heilsuhjálparar septembur 2010
Heilsuhjálparar januar 2010
Heilsuhjálparar august 2009
Heilsurøktarar mars 2009
Heilsuhjálparar januar 2009
Í mars 2010 vóru 18 heilsuhjálparar liðug.
7 úr Suðuroy, 4 Suðurstreymoy, 4 Sandoy, 3 Eysutroy.
Aftast frá vinstru: Margretha Petursdóttir, Argir, Harriet Anthoniussen, Húsavík, Hansina Eliasen, Kollafjørður, Dairis Jakobsen, Skálavík, Maiken í Lágabø, Vágur, Eyðdis Vestergaard, Sumba, Sunneva Larsen, Dalur, Malan Christiansen, Tvøroyri og Johan á Kák, Tórshavn.
Fremst frá vinstru: Malbjørg Thomsen, Skopun, Bjarta Hansen, Norðagøta, Sólfríð Christiansen, Skáli, Jórun Poulsen, Vágur, Marjun Djurhuus, Selatrað, Anna Maria Thorsen, Vágur, Poula Mortensen, Hovi, og Karin Súsanna Tausen, Tvøroyri. Turid Bærentsen, Argir, vantar á myndini.
Heilsuhjálparar august 2008
Heilsurøktarar mars 2008
Heilsuhjálparar januar 2008
Heilsuhjálparar august 2007
Heilsurøktarar mars 2007
Heilsuhjálparar februar 2007
Heilsuhjálparar septembur 2006
Her mangla nakrar myndir
HHJ Nov 2004
19. mai 2005 tóku 21 heilsuhjálparar prógv á Heilsuskúla Føroya á Tvøroyri.
Aftara rað f.v.: Petrea Poulsen, Porkeri, Ingrid Nielsen, Sandvík, Tóra Christiansen, Fuglafjørður, Mary Nielsen Argir, Herluffa Traber, Vestmanna, Marjun Tjørnudal, Tjørnuvík, Jonna Nielsen, Kvívík, Bergtóra Christiansen, Strendur, Beinta Bárðalíð Vágur, Fríðhild Winther, Skopun, Sigrid Mørkøre, Eiði, og Hanna Berg Hvalba
Fremrað f.v.: Andrea Mourtitsen, Tórshavn, Jórun Eyðunsson, Porkeri,
Ruth Løvhoyten, Toftir, Iris Haldansen, Vestmanna, Jórun í Løðu, Miðvágur, Hjørdis á Lakjuni, Fuglafjørður, Anna Elisabeth Krog, Sandur, Agnas Højgaard, Glyvrar, og Anna Maria Gudmundarson, Tórshavn
Heilsuhjálparar uppskúling apríl 2004
Heilsuhjálparar uppskúling novembur 2003
Heilsuhjálparar uppskúling apríl 2003
Heilsuhjálparar septembur 2003
Heilsuhjálparar uppskúling novembur 2002
Heilsuhjálparar septembur 2002
Heilsuhjálparar uppskúling apríl 2002
Heilsuhjálparar septembur 2001
Heilsuhjálparar uppskúling mai 2001


text:
Hósdagin fekk týska Arsenal-stjørnan Mesut Özil óynsktar gestir uttanfyri heim sítt í London.
Lokala løgreglan upplýsir, sambært BBC, at tveir menn vórðu handtiknir í málinum. Báðir eru 27 ára gamlir.
Illstøða var komin millum teir og starvsfólk hjá Mesut Özil, og eru menninir skuldsettir fyri at hava sjikanerað og/ella hava víst hóttandi atburð móti teimum, skrivar DR.
Menninir skulu fyri rættin 6. september.
Fríggjadagin boðaði Arsenal frá, at Mesut Özil og Sead Kolasinac, sum er úr Bosnia, ikki vórðu úttiknir til dagsins Premier League-dyst móti Newcastle.
Avgerðin varð tikin orsakað av "nýggjum hendingum viðvíkjandi trygdini hjá leikarunum", og í hesum sambandi upplýsti Arsenal, at løgreglan er í ferð við at kanna málið.
Í juli royndu tveir vápnaðir tjóðar í maskum eisini at stjala bilin hjá Mesut Özil, men tað eydnaðist hjá Kolasinac at reka teir burtur frá bilinum hjá Özil.
Løgreglan sigur, sambært BBC, at hendingin hósdagin og miseydnaði bilastuldurin verður kannað hvør sær.


text:
J.C. Svabosgøta 31
Postboks 65
FO-110 Tórshavn
Telefon: +298 301100
FAX: +298 301101
T-post: info@mest.fo
Stjóri: Mouritz Mohr
Stutt um virkið:
Skipasmiðja: El-deild, stáldeild, maskinverkstaður og beding.
Rustfríður verkstaður: framleiðsla úr rustfríum stáli.
Felagið eigur tríggjar skipasmiðjur: í Tórshavn, á Skála og í Vestmanna.
Her verða allar umbyggingar og umvælingar á skip gjørdar, umframt ymiskt annað maskin-, málinga-, el og stálarbeiði.Virksemið hjá skipasmiðjunum umfatar eisini at byggja nýggj skip. Eisini hevur felagið eina deild í Runavík, sum í høvuðsheitum framleiður útgerð úr rustfríðum stáli, umframt at hava ein maskinverkstað. Á øllum deildunum eru goymslur við stórum úrvali av lutum til skip og virkir.


text:
Heiti sum “neger” og “hottentot” skulu skiftast út við uttanveltað orð sum afrikanari. Hetta hevur Statens Museum for Kunst gjørt av, og tí eru heiti og lýsingar á 14 listaverkum í listasavninum broytt. Tað skrivar Politiken.
- Vit hava kannað okkara datagrunn fyri at síggja, um vit funnu orð, sum í dag kunnu stoyta fólk og eru ótíðarhóskandi, sigur Peter Nørgaard Larsen, sum er savns- og granskingarstjóri á Statens Museum for Kunst.
Tað snýr seg eitt nú um verk eftir ein av fremstu myndlistafólkunum í Danmark, Nicolai Abildgaard.
- Vit funnu orðið nekari 13 ferðir, og vit funnu eisini orðið “hottentot” eina ferð. Tey eru øll broytt til afrikanari, sigur hann.
Endamálið er at sleppa undan at nýta orð, sum eru ein leivd frá kolonitíðini, og sum evropearar hava brúkt til at lýsa onnur fólkasløg. Samstundis leggur Peter Nørgaard Larsen tó dent á, at savnið goymir gomlu nøvnini, og onkrir upprunatitlar verða varðveittir.
Statens Museum for Kunst hevur fingið íblástur úr Niðurlondum, har teirra ríkismuseum hevur broytt 233 heiti á listaverkum, tí nekari ella muhamedanari vóru uppií.
Avgerðin hjá danska listatjóðsavninum hevur fingið kjakið at kóka, og Dansk Folkeparti hevur funnist harðliga at, meðan Sosialdemokratarnir hinvegin stuðla avgerðini.


text:
Tari
Tari er planta sum veksur í vøtnum og í sjónum. Tey vanligu tarasløgini verða býtt upp í tríggjar bólkar:
- Grøntari, veksur bæði á turrum, í áum, vøtnum og sjónum. Tari, sum veksur í vøtnum, er oftast lítil og einkynjaður, tarin í fjøruni og sjónum er aloftast størri. Grøntari veksur ovast í sjónum. Har sjógvurin er lítið saltur, finna vit so at siga bara grøntara.
- Brúntari. Allur brúntari er fleirkynjaður. Í hesum bólki finna vit okkara størsta taraslag, tonglatara. Heimsins størsti tari - Macrocystis - er eisini brúntari. Hann verður umleið 60 m langur og veksur við eysturstrond Norðuramerika. At kalla allur brúntari veksur í sjónum, og flestu sløgini krevja saltan sjógv.
- Reyðtari. Flestu reyðtarasløg vaksa djúpt í sjónum, so langt ljósið røkkur niður (í Føroyum einar 40 m), og kunnu bert vaksa í sjógvi.


text:
Prísirnir eru vegleiðandi
* Avgjald uppá veitingar minni enn 600 litrar Frá 1. jan. 2009 kom eitt avgreiðslugjald á allar oljuveitingar, ið eru minni enn 600 litrar. Avgjaldið er á 250,00 kr.
Hetta gjaldið er tó ikki galdandi fyri okkara viðskiftafólk, ið hava sjálvvirkandi áfylling
Tí vilja vit heita á øll okkara viðskiftafólk um at fáa sær sjálvvirkandi áfylling.
Við sjálvvirkandi áfylling fært tú umframt, at vit passa tangan hjá tær, fastan avsláttur fyri liturin, tú fært eisini prístrygging – tvs. lægsta prís í tíðarskeiðnum frá 12 dagar áðrenn til 12 dagar eftir áfylling.
Minst til Prístrygging
Við prístrygging tryggjar tú tær altíð bíligastu orku. Prístrygging tryggjar, at tann prísurin tú rindar fyri oljuveitingina, er tann lægsti innanfyri eitt 25 daga tíðarskeið. Tú fært faktura við dagsprísi, men skipanin kannar síðani prísin 12 dagar fyri og 12 dagar eftir oljuveitingina. Er prísuirin lægri í hesum tíðarskeiði, enn tá tú fekk oljuna, verður munurin góðskrivaður á konto tygara.
Tað kostar einki at verða við í skipanini, men harafturímóti er nógv at spara.
Einasta treyt er:
- At tú hevur fasta áfylling
- At tú ert tilmeldaður gjaldsskipanina
Ert tú við í hesum skipanum, ert tú eisini við í prístrygdini hjá Magn.
Príssamanseting
Prísirnir á gassolju, bensin og diesel eru tengdir at 4 faktorum, vøruprísi, dollarakursi, bruttovinningi og MVG og avgjøldum.
Vøruprísur og dollarakursur
Vøruprísurin broytist alt eftir útboði og eftirspurningi á altjóða marknaðinum. Á altjóða maknaðinum verður oljan handlað í dollarum, og kursstøðið og -broytingar ávirka tí prísin.
Hækkar dollarin, hækkar prísurin á oljuni, og lækkar dollarin, lækkar prísurin á oljuni somuleiðis, alt annað líka.
Bruttovinningur
Bruttovinninurin er inntøkan hjá Magn. Bruttovinningurin skal millum annað rinda fyri flutning, marknaðarføring og útreiðslur til forhandlarar og fyritøku annars.
MVG og avgjøld
Í Føroyum er álagt eitt punktgjald á 2,40 kr. fyri hvønn seldan litur av bensini og eitt avgjald á 1,30 kr. fyri hvønn seldan litur av diesel. Eisini er eitt avgjald á 0,80 kr. pr. l. á gassolju.


text:
sunnudagur, 29. mai 2016
“Jørgen og Jákup” lova eitt brak á Country -& Bluesfestivalinum
Teir báðir byrjaðu at spæla saman fyri skjótt 30 árum síðan og á festivalinum 10 juni koma teir við nýggjum spennandi orkestri. Teir eru kendir fyri at fáa áhoyrarnar við, tá teir spæla sínar mongu slagarar, so sum ‘Eg vil út’, ‘Besti vinur mín’, ‘Ung og føgur’ og ‘Ytsti Arni’. Eisini fara teir at spæla onkur løg frá Sørvings og nakað av nýggjum verður eisini hesaferð.
Fyri 3 árum síðan vóru teir seinast á palli á Country- og Bluesfestivalinum. Dungasandur dandaði, har áhoyrarnir sungu, klappaðu og dansaðu við til teirra tónleik.
Umframt teir báðar, Jørgen Niclasen og Jákup á Stongum, telur orkestri Holgar Jacobsen, guitar, John Edvin Joensen, bass, Severin Niclasen, klaver, Finnur Joen-Jacobsen, trummur og Ásvør Vest Niclasen, saxofon.


text:
Tá mæti vokalbólkurin fer á pallin í Norðurlandahúsinum sunnudagin, verður m.a. eitt føroyskt kvæði á skránni.
”The Ballad of Nornagest” er heiti á nýggjum verki, sum the King’s Singers hava bílagt og góvu út í síðstu viku. Verkið er skrivað yvir føroyska kvæðið Nornagests Rímu.
”The Ballad of Nornagest” kann hoyrast á nýggjastu útgávuni hjá The King’s Singers á Spotify. Keiran Brunt hevur lagt til rættis:
Tá bretsku sangararnir vóru í Føroyum í 2017 hugtóku teir øll við at syngja føroyska sangin ”Summarkvøld” sum eykalag, og tá vístu teir, at teir væl duga at syngja á føroyskum. Nýggja verkið verður eisini sungið á føroyskum.
Á skránni til komandi konsertina annars verður ein góð blanding av tónleikinum, sum The King’s Singers eru kendir fyri. Alt frá Gesualdo, Poulenc og Macmillan til the Beatles og heilt nýggjan popp tónleik.
The King’s Singers fáast nógv við at undirvísa og hava workshops, og áðrenn konsertina fara tvey føroysk kór til masterclass við dugnaligu sangarunum.
Heilt fá atgongumerki eru eftir til konsertina, sum uttan iva aftur verður ein uppliving av teimum heilt stóru.


text:
Steinbjørn B. Jacobsen var føddur í Sandvík í 1937. Hann er læraralærdur og hevur starvast sum lærari í mong ár. Hann var stjóri á Føroya Fólkaháskúla í eitt tíggju ára skeið.
Steinbjørn er sum høvundur sera virkin og hevur roynt seg á flestøllum økjum. Hann hevur skrivað yrkingar, stuttsøgur, skaldsøgur, ferðafrásagnir, barnabøkur, sjónleikir og so framvegis. Hann hevur verið nýskapandi, eina helst sum yrkjari og leikritahøvundur. Hansara evnisval fevnir víða, frá náttúru til menniskja, frá tí viðkvæma og kensluliga til tað politiska og samfelagsliga.
Steinbjørn fekk Barnabókaheiðursløn Tórshavnar býráðs í 1976 og 1985, og í 1981 fekk hann Bókmentavirðisløn M. A. Jacobsens fyri fagurbókmentir.
Steinbjørn B. Jacombsen andaðist 12. apríl 2012.
Hann er føddur í Sandvík í 1937. Aftan á barnaskúlaárini í heimsbygdini fór hann í realskúla suðuri á Tvøroyri og tók prógv í 1956. Beint aftan á lokið prógv fór hann til skips og var sjómaður í tvey ár, til hann í 1958 fór til Danmarkar at ganga í skúla; læraraprógv tók hann í 1963 á »Den frie lærerskole« í Ollerup.
Eitt skifti starvaðist hann á ymsum frískúlum í Danmark, var eitt skeið á há-skúla, flutti so heim til Føroya, var fyrst eitt ár lærari á Santa Frants skúla, frá 1966 til 1970 lærari í Húsavík. Hann varð settur í stjórastarv á Føroya Fólkaháskúla 1/4-1970 og røkti hetta starv í 10 ár til 1980, tá ið hann legði frá sær. Eitt skifti var hann aftur til skips, men frá 1981 settur í starv sum lærari við Tórshavnar Kommunuskúla.
Steinbjørn er stórvirkin høvundur, ið hevur roynt seg á øllum skaldskaparøkjum.
»Tá ið eg fór at yrkja, kendi eg, sum tað var neyðugt, at okkurt nýtt kom. Broytingarnar, ið farnar vóru fram í samfelagnum síðan seinna heimsbardaga, vóru so øgiliga stórar; øll mannavirði vóru endavend, heimurin býttur í tvíningar, nógv orð høvdu mist virði, so tú skammaði teg at brúka tey, tí tey vóru so oyðiløgd, so ofta svikin. Eg vildi byrja av nýggjum, siga nøkur ting, eg kundi standa við«.
Soleiðis tekur Steinbjørn til, tá ið hann greiðir frá fyrstu yrkingum sínum, ið komu á prent í savninum »Heimkoma« 1966.
Og hetta var nýskapan. Ikki bara hetta, at hann yrkir rímleyst og frítt, men heldur hetta, at honum eydnast at telgja alla óviðkomandi orðanøgd av yrkingunum, so lesarin greidliga sær sjálva beinagrindina í yrkingini.
Grundin undir yrkingunum er føroyska náttúran í skiftandi væri, heimbygdin, bøur og hagi, fjøra og berg, fuglur og fæ, og aðaltráðurin er, sum ein ummælari tók til, hesin:
»Myrkrið og mjørkin kunnu vera nívandi, men sólin er eisini við í ferðini, og hon er ikki bara ein aningur handan mjørka og myrkur, hon er ein eldur, sum hevur størri vald enn tær myrku maktirnar. Ljósfyribrigdini í yrkingunum eru sterkari enn døkkarnir«.
Hetta er uttan iva eitt hitt mest heilskapaða fyrsta savn, føroyskur yrkjari hevur lagt úr hondum.
»Á meitilbergs rók
í høgum pollamjørka
gangandi seyður
gjógvin er rókarendi.
Mutlan í tara
eitt hangandi jarm
havið fløðir og fjarar
og sólin er ævigur eldur«.
Tvey ár seinni, í 1968, kemur savnið »Fræ«, har yrkjarin gongur somu gøtur sum í fyrra savninum. Nýskapan er tó, at hann sum fyrsti føroyingur roynir seg við knøppum yrkingum eftir *Haiku fyrimynd.
»Lotið
tolið
síl
smíl
á
á«.
Fyrst í sjeytiárunum stóð Steinbjørn sum ein av oddamonnunum í andstøðuni móti føroyskum EEC-limaskapi. Hetta merkir triðja savn hansara »Kjøkr«, ið kom út í 1974, við tað at fleiri av yrkingunum eru mótmælisljóð og merktar av samfelagspolitisku støðutakan høvundans. Í fjórða savninum »Tægr«, 1980, eru eisini nakrar yrkingar, ið viðgera samfelagsmál, ið uppi eru í tíðini, t.d. dálkingina, men samanumtikið ferðast hann í hesum savni meira á tráddum gøtum.
»Fuglaflokkur undir høgum lofti
livandi bókstavir á bláari síðu
látandi og flúgvandi orð.
Og onkuntíð, meir enn so, viðhvørt
var sinnið hamskift
ein floygdur fuglur í fleyg«.
(»Floygd orð«) brot.
Ein avleiðing av tí veruleika, at Eyðun Johannesen miðskeiðis í 60-árunum kom heim til Føroya at arbeiða við *sjónleikarlist, er, at ungir skrivandi føroyingar góvu seg at hesi skaldskapargrein.
Ein hin ídnasti og gávuríkasti á hesum øki er Steinbjørn. Í 1969 verða fyrstu leikir hansara »Ivaliva« og »Fløskurnar« fluttir á pall; seinni, í 1975, komu teir á prenti saman við trimum øðrum leikum undir heitinum »Ivaliva og aðrir leikir«.
Miðskeiðis í sjeytiárunum skipaði bókmentafelagið »Varðin« fyri sjónleikahandritakapping, og við leikinum »Skipið« vann Steinbjørn fyrstu virðisløn. Rættiliga fitt hevur verið skrivað um føroyska fiskimannin í slupptíðini, men lítið um trolaramannin - her verður bøtt um hetta brek.
Í »Skipinum« hitta vit manningina - ungar og eldri, skipara og messudrong - á bryggjuni fráfaringardagin, og vit fylgja teimum í dagliga lívinum umborð, í messuni, á dekkinum, á brúnni og í koyggjuni, har hugurin hevur leysar ræsur. Í seinasta broti stígur Sámal fram, og í einrøðu ber hann fram tað, ið er uppistøðan og niðurløgan í hesum leiki:
»Viðhvørt siga vit, at tað eru vit, sum halda samfelagnum uppi, men henda vitan er ikki so sterk, at tað ger okkum sterkar og gevur okkum eina mennandi sjálvsvirðing. Vit kenna tað soleiðis, sum at hetta samfelag gloymir okkum og ger alt, alt ov lítið fyri okkum«.
»Skipið« kom á prenti í 1982.
Seinni hevur Steinbjørn skrivað útvarpsleikir, sjónvarpsleikin »Den gode vilje« saman við Gunnari Hoydal, sjónleikin »Ein byrjan«, ið enn ikki er framførdur, og »Tey bæði í húsinum«, sum m.a. viðger hjúnalagið í nútíðarsamfelagnum, har bæði arbeiða úti og ovmøða seg í jagstranini eftir statussymbolum. Leikurn varð frumsýndur í Havn í 1982, og hann kom á prenti sama árið.
Sum bygdarskúlalærari mundi Steinbjørn tíðliga síggja, hvussu stórur tørvur var á barnalesnaði, ikki bara týddum tilfari, men tilfari, ið føroysk nútíðarbørn kundu komast við, tá ið tey bóru saman við sín egna gerandisdag.
Hann fór so undir at skriva barnabøkur. Fyrstu royndirnar vóru fýra smá hefti, ið Bárður Jákupsson frálíka hegnisliga myndaskrýddi við litmyndum, »Hønan og hanin«, »Hin snjóhvíti kettlingurin«, »Mæið« og »Lív og hundurin«, 1970-74, seinni komu fleiri bøkur, til tey smáu, til børn á miðlingaaldri, og til eldru børnini skrivaði hann røðina »Hin reyða ryssan«, 1979, »Maria og rossið«, 1980, og »Reyða«, 1983, sum Zacharias Heinesen hevur gjørt frálíkar tekningar til.
Saman við Bárði Jákupssyni fekk Steinbjørn í 1976 barnabókaheiðursløn Tórshavnar Býráðs, sum hetta árið varð latin á fyrsta sinni. Grundgevingin var henda:
»Nevndin metir, at teir við hesum bókum í orðum og myndum hava givið okkum nýskapandi og virðismiklar barnabókmentir, har hitt føroyska jørðildið og heimligar hugmyndir á einfaldan hátt birta í barninum tokka til føroyska náttúru og føroyskan lívshátt«.
Og enn er nógv eftir at nevna: Í 1975 læt hann úr hondum stuttsøgusavnið »Á veg millum bygda« við níggju søgum, sum partvíst taka evni úr gamla samfelagnum, partvíst úr nútíðini; hann hevur skrivað ferðafrásøgn frá eini kanningarferð í Sambandsstatunum, »Brá úr USA«, 1982, og hann hevur saman við Heðini Klein skipað fyri útgávu av fremmandum skaldskapi, týddum til føroyskt mál, »Flytifuglar«, 1972. Umframt hevur hann saman við Gunnari Hoydal stjórnað Varðanum í tíðarskeiðinum 1977-81.
»Einfeldin í orðum
bíðar eftir okkum
ið yrkja.
Finna vit hana?«
Soleiðis spyr Chr. Matras í eini av snøggu stuttyrkingum sínum.
Er tað nakar av yrkjarunum úr yngra ættarliðinum, ið hevur funnið hana, so er tað Steinbjørn B. Jacobsen
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83. (GG. Seinast dagført í 1983).
Eins og fimtiárini vóru tað, eru sekstiárini eisini merkt av hugsjónarliga tvídráttinum millum stórveldini.
Berlinmúrurin setir mark millum bæði Týsklondini, og Kubakreppan hóttir heimsfriðin. Niðurbundin lond í Afriku rembast við og tveita av sær hjálandaokið, blámenn í Suðurafrika og USA krevja síni sjálvsøgdu rættindi og mannsømandi kor, men verða nívdir undir byrsumúla. Seinni setir USA sær fyri at bumba sosialistiska Norður-Vjetnam aftur í steinøldina, men verður fyri svíðandi ósigri, og Sovjet ger innrás í Kekkoslovakíið, at bjarga sosialismuni í landinum, meta teir sjálvir, at kúga fólkaræðið, meta vestanlond.
Ungfólk taka tíðina so ymisliga, summi eru medvitin og gera uppreistur, onnur dyrka vakurleikan sum blómubørn, og uppaftur onnur flýggja undan veruleikanum inn í rúsnýtslu og mistreysti.
Heima hjá okkum verður hetta tíggju ára skeiðið í stóran mun merkt av, at NATO-herstøð seinast í fimtiárunum ímóti fólksins vitan og vilja verður lumpað inn á okkum. Teir fýra sjálvstýrisflokkarnir, so ymiskir hugsjónarliga, finna saman í landsstýrissamgongu 1963-66, og fiskimarkið verður flutt út á tólv fjórðingar, heimaútróðrinum til miklan frama. Síggja vit burtur frá drúgvu skaldsøgu Jens Paula Heinesens »Tú upphavsins heimur« 1962-66, mugu vit siga, at sekstiárini, hvat ið skaldskapi í óbundnum máli viðvíkur, eru sera fátækslig; skaldsøgur koma fáar, og stuttsøgurnar eru ótættar. Á sjónleikaøkinum hendir tað gleðiliga, at útbúgvin føroyskur sjónleikari kemur heim at virka og kunnar føroyska áskoðaran við framtakshugaðar sjónleikahøvundar sum Brecht og Ionesco - men enn sum áður er langt millum føroysku upprunaleikirnar.
Hugsa vit um nýskapan í hesum tíðarskeiði, verða vit at snúgva okkum at bundna skaldskapinum. Rætt er tað, at nógv verður yrkt, ið er meinlíkt gomlum yrkingasniði, men tvær nýskapanarleiðir verða gingnar.
Brot úr leikinum Skipið, Les 2 s. 284
Mín sól og mín máni, Les 2 s. 230
Aldan og landið alda, Les 3 s. 12


text:
Tvær umsóknir til Eiðis prestagjald
Tvær umsóknir til Eiðis prestagjald
Nú umsóknarfreistin var úti í dag, vóru tvær umsóknir til embætið sum sóknarprestur í Eiðis prestagjaldi, skrivar Fólkakirkjan á heimasíðu síni. Kirkjuráðini í prestagjaldinum, tað eru á Eiði, við Norðskála, við Gjógv og í Funningi, taka støðu til umsóknirnar í næstum. Ætlandi tekur nýggi sóknarpresturin við kallinum 1. juli. Tað er landsstýriskvinnan í kirkjumálum, ið útnevnir sóknarprestin.
Nýggi sóknarpresturin kemur í staðin fyri Emil Olsen, sum hevur røkt kallið við ídni, nærlagni og trúfesti í meira enn 35 ár, men fer frá, tá juni mánaður er liðin. Tá fer Emil at virka sum stiftsprestur, knýttur at biskupinum og honum til tænastu, skrivar fólkakirkjan á kirkjan.fo.


text:
Alheimsgerðin hevur av álvara sett Føroyar á heimskortið sum ferðamál, og nú hevur føroysk list eisini vakt ans uttanlands. Ein skotskur listaummælari, Ian McKay, hevur nevniliga fingið áhuga fyri norðurlendskari list. Serliga er hann hugtikin av listini úr norðasta partinum av Norðurlondunum, og hevur tí Føroyar í kikaranum
Ætlanin hjá Ian McKay er at geva út eina røð av listaligum tíðarritum undir heitinum Art North. Hetta er fyrstu ferð Føroyar eru partur av einum aljóða listaligum tíðarriti, men samstundis er hetta eisini fyrstu ferð, at eitt listaligt tíðarrit verður givið út um norðurlendska list, har Skotland, Ísland, Norra, Svøríki og Finland eisini verða umboðaði.
Kinna Poulsen eftirspurdur listaummælari
Fyrsta tíðarritið verður eftir ætlan givið út fyrst í nýggja árinum. Í tíðarritinum fara norðurlendskir listaummælarir og -høvundar at ummæla noðurlendska list. Ein teirra er Kinna Poulsen, ið dagliga starvast sum listaummælari, rithøvundur og lektari á Glasi í donskum og myndlist.
Kinna hevur ongantíð hitt Ian McKay, sum eftir at hava tosað við eitt listafólk, fekk hana viðmælda sum listaummælara og -høvund til tíðarritið hjá sær. Hesa uppgávu hevur Kinna átikið sær undir heitinum contributing editor. Tann fyrsta greinin, Kinna fer undir at skriva, verður ein innleiðing til føroyska listasøgu og ein frágreiðing um hvat føroysk list er.
- Tað er stuttligt, tí Føroyar hava ongantíð verið partur av slíkum fyrr, og hetta er ein máti at fáa føroyska list út í verðina.
Sum forsprákari fyri føroyska list, verður uppgávan hjá Kinnu at ummæla hana. Eitt nú heldur hon tað vera viðkomandi at varpa ljós á altjóða føroyska list, og hevur millum annað í hyggju at ummæla framsýningina hjá Silju Strøm, sum verður á Listasavni Føroya í næsta ár. Silja er búsitandi í London.
Umframt nýggja leiklutin sum listaummælari og -høvundur í tíðarritinum Art North, er Kinna Poulsen eisini júst vorðin fyrsti føroyski limur í AICA – International Association of Art Critics, ið er ein altjóða felagsskapur fyri listaummælarar. Felagsskapurin varð stovnaður í 1950 millum annað við tí fyri eyga at kveikja lív í altjóða orðaskifti um list.
- Fyri meg inniber hetta, at eg sleppi inn til allar framsýningar, verið kallað inn til altjóða ráðstevnur o.s.fr.
Fyri Kinnu, er hetta ein viðurkenning fyri hennara arbeiði sum listaummælari. Eisini er tað ein stórur heiður fyri føroyingar, at hava fingið eina føroyska umboðan uppí henda virda felagsskap.


text:
Í málrøkt leggja vit m.a. dent á at varðveita málsliga bygnaðin, so at smámunir í meiningini verða varðveittir eitt nú í bending.
Til dømis eigur vanliga at vera samsvar millum setningsliðir, sum onkursvegna hoyra saman. Heldur enn at tveita endingar burtur og siga t.d.: "Hann er størst, teir eru størst," ella "Tær eru best, eg helt hana vera best," siga vit, at "hann er størstur", "teir eru størstir", "tær eru bestar", "eg helt hana vera besta".
Vit siga: Hann tosaði fyri seg sjálvan, hon fyri seg sjálva, tær fyri seg sjálvar - heldur enn alt fyri seg sjálvan (sum er kallkyn í eintali).


text:
Søgan
Søgan
Victor á Lakjuni byrjaði tíðliga í 70'unum at arbeiða, sum rørsmiður. Men so í 1982 setti hann spf. Victor á Lakjuni á stovn, har hann opnaði nýggjan handil og verkstað. Fyritøkan er á sama staði, tó at bæði handil og verkstaðurin er víðka.
Í 2012 keyptu Heðin á Lakjuni, Jákup Oluf á Lakjuni og Anfinn Isaksen fyritøkuna.
Endamálið hjá virkinum er m.a. at veita eina góða HVS-tænastu sum gjørligt, har kundin er settur í hásæti.
Vit selja alt innan fyri HVS ( Hita Vatn Sanitet), ventilatión og baðirúmsmøblar. Í handilinum hava vit sera nógvar og umfatandi útstillningar av baðirúmsmøblum.
Vit hava eitt væl útgjørt verkstað við øllum neyðugum amboðum til at gera øll vanlig smiðjuarbeiði. Nevnast kann eisini at vit hava amboð til plátuarbeiði.
Síðan virkið var sett á stovn er nógv arbeiði komin frá hondini.


text:
1856-1925
Henry Rider Haggard er enskur rithøvundur, føddur í Norfolk í Onglandi.
19 ára gamal sendi pápi hansara hann til tað, sum í dag er Suðurafrika, at arbeiða fyri bretska vararíkisstjóran.
Tá ið Henry kom aftur til Onglands í 1882, hevði hann lært til sakførara, men hann skrivaði fyri tað mesta skaldsøgur. Søgurnar eru um upplivingar hansara í Afrika, og tær eru ofta um djarvar ævintýrarar og horvnar mentanir.
Hann skrivaði Nám Sálamon kongs, sum kom út í 1885. Bókin gjørdist kend og sera væl umtókt.
Hann ferðist um heimin sum landbúnaðarráðgevi og var í 1919 tilnevndur Knight Commander of the British Empire.
Útgáva:
2016 Nám Sálamon kongs


text:
Tað er eitt úrslit, sum leiðslan í felagnum er nøgd við, og sum er á leið tað, sum leiðslan hevði væntað. Tað sæst at lesa í ársroknskapinum sum er kunngjørdur á www.vinnuvitan.biz
Leiðslan í felagnum væntar, at úrslit felgastins fyri í ár verður á sama støði, sum í fjør.
– Starvsfólk felagsins við teirrra vitan innan flutningsvinnu eru av stórum týdningi fyri raksturin og menningina av felagnum. Leiðslan roynir støðugt at ansa eftir at hava starvsfólk við teimum røttu førleikunum til tær ymsu uppgávurnar, skrivar felagið.
Felagið skrivar eisini, at felagið og flutningsvinnan javnan verða merkt av fíggjarligu gongdini í heiminum.
– Útsving í oljuprísinum er ein váði, samstundis sum onnur viðurskifti, so sum havarí. Felagið metir ikki, at váðin er so stórur viðvíkjandi fraktratum, tí felagið hevur partvíst fastar kontraktir at sigla eftir. Hesar kontraktir eru longur enn trý ár fram. Longu kontraktirnar gera, at felagið betri er ført fyri at leggja til rættis arbeðið eftir fortreytunum, sum eru, skrivar felagið í ársfrásøgnini.
Bruttovinningurin hjá Sp/F Frakt og Sandsøluni í fjør var 47,6 milliónir. Felagið hevur 98 fólk í starvi og rindaði 3,05 milliónir í vinningsbýti.