text:
Danskt persónstal eftir tørvi er ein sjálvfylgja
12. august 2019
Ung, sum ætla sær til Danmarkar í lestrarørindum, og øll, ið hava tørv á effektivum samskifti við danskar myndugleikar, eiga skjótast gjørligt at fáa danskt persónstal og NemID, um tey ynskja tað. Landsstýrið hevur forðað hesum seinastu fýra árini
Tey, sum á ólavsøku fingu játtað útbúgvingarpláss á donskum lærustovnum, fegnaðust helst stórliga um játtandi svarið úr Danmark. Men so komu praktisku spurningarnar, hvat við t.d. SU ella barnaansingarplássi í Danmark, sum fleiri eisini hava tørv á?
Alt samskifti við danskar myndugleikar fer fram við NemID, sum bara fæst við donskum persónstali, sonevndum CPR-nummari. Øll tey, ið einki CPR-nummar hava, noyðast tí at bíða við at loysa hesar praktisku spurningar, til tey hava flutt bústaðin til Danmarkar. Eg havi seinastu dagarnar hoyrt nógvar søgur um fólk, sum stríðast hetta óneyðuga stríðið. Hetta er ein alt ov tung mannagongd, tá hugsað verður um, at vit eru danskir ríkisborgarar í ríkisfelagsskapi við Danmark. Tí eigur hetta málið at loysast skjótast gjørligt eftir løgtingsvalið.
Tey, sum eru fødd í Føroyum og ongantíð hava búð í Danmark, hava sambært galdandi reglum ikki atgongd til danskt persónstal. Føroyingar í hesari støðuni, sum fara á donsk sjúkrahús, fáa eitt sonevnt umsitingarligt persónstal í Danmark. Men hesar reglur kunnu uttan nakað hóvasták ígjøgnum ríkisborgararættin víðkast til at fevna um allar føroyingar, sum hava tørv á effektivum samskifti við danskar myndugleikar. Undanfarna danska stjórnin var sinnað at broyta hesar reglur, men sitandi landsstýri vísti ongan áhuga fyri hesum.
Sambandsflokkurin á Fólkatingi tók fyri nøkrum árum síðani m.a. henda spurningin upp í einum uppskoti til samtyktar um at beina av vegnum allar slíkar markaforðingar millum tey trý londini í ríkisfelagsskapinum. Men so tók sitandi samgonga við í Tinganesi, og hóast danskir myndugleikar hava sagt seg sinnaðar at geva øllum føroyingum, sum ynskja tað, danskt persónstal, so hevur landsstýrið tvíhildið um hesa markaforðingina í staðin fyri at lætta um hjá øllum teimum føroyingum, ið hava ørindi hjá donskum myndugleikum. Sjálvandi skal hetta málið loysast, eins og vit ígjøgnum ríkisborgararættin góvu øllum føroyingum, sum ynskja tað, atgongd til reyða ES-passið.
Bárður á Steig Nielsen
formaður í Sambandsflokkinum
RN
Back


c: text/html

text:
Vit koma ongantíð av sonnum at kenna slagkraftina av tí mesta, sum verður sagt í Nýggja Testamenti uttan at vit hava eitt grundleggjandi innlit í Gamla Testamenti. Hvítisunnan hevur uppruna sín í Gamla Testamenti og hevur stóran týdning fyri jødarnar. SHAVOUT endar páskahøgtíðina og endar soleiðis eina viku av vikum (7 X 7 vikur = 49 dagar) – og á 50tjúgunda degi verður hetta hátíðarhildið (5 Mós. 16:9-11).
Hetta er ein dagur har tjóðin kemur saman at takka Gudi fyri allar tær signingar – andaligar og tímiligar – sum Gud, ættarlið eftir ættarlið, hevur signað tey við. Tey minnast í takksemi, at Gud gav teimum lógina (Tora), og grundaði tjóðina. SHAVOUT er ein høgtíð, har ØLL eru boðin við og ØLL kunnu njóta ávøkstin og signingarnar hjá hvørjum øðrum – ØLL hava sítt við til máltíðina fyri onnur at njóta av.
“ØLL eru boðin við og ØLL luttaka"
Á páskum doyði Jesus á krossinum sum fullkomna "páskalamb” Guds, og páskamorgum reis hann upp aftur frá hinum deyðu. 50 dagar seinni, valdi Gud at taka bústað sín í menniskjum, við tað at Heilagi Andin kom yvir tey fyrstu kristnu (Áp. 2).
Hvítisunnan er tí ein høgtíð, har samkoma/kirkja Jesusar, kemur saman at takka Gudi fyri allar tær signingar – andaligar og tímiligar – sum Gud, ættarlið eftir ættarlið, hevur signað okkum við. Vit minnast við takksemi, at Gud gav okkum Heilaga Andan, og grundaði samkomu/kirkju sína – eitt fólk frá øllum tjóðum og tungumálum. Hvítisunnan er ein høgtíð, har ØLL eru boðin við og ØLL kundu njóta ávøkstin og signingarnar, sum Gud gevur einum og hvørjum, fyri onnur at njóta av.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Leygardagin 6. september skipar Hvirlan fyri firmakappingini Virkisleikir. Hetta er eitt gylt høvi hjá einumhvørjum virkið at seta saman eitt ella fleiri lið og so annars fara fjølment á Tórsbreyt at royna seg ella stuðla sínum arbeiðsfeløgum í teirra royndum at vinna virkinum heiðurin sum ársins frælsa-virkið.
Virkisleikir verða skipaðir sum fjølkampur við 4 luttakarum á hvørjum liðið. Teir fýra luttakarnir skulu royna seg í ávikavist 100 m renning, renna mílina (1609 m), longdarlop og spjótkast. Stig verða givin eftir stigatalvu hjá altjóða sersambandinum fyri frælsar ítróttir uppdatera í 2011, og eru hesir justeraðir soleiðis at menn og kvinnur eiga at kunna kappast á jøvnum føti. Tí eru ongi krøv til hvussu nógv av hvørjum kynið skulu verða á hvørjum liði.
Kappingarnar um 100 m, longdarlop og spjotkast fara fram samtundis, og verður miða eftir at hava hesar lidnar og stigini tald saman áðrenn farið verður undir seinastu grein sum verður mílin. í hesi kapping verða so tey sum liggja best fyri koyrd í sama riðil.
Um greinarnar kann í stuttum sigast:
- 100 m: Teinurin er ein langsíða á Tórsbreyt. Byrja verður í startblokki. Seks renna á gangin.
- Mílin (1609 m): byrja verður 9 m frá start-strikuni, og síðan verða 4 heilir umgangir runnir. Talið av fólkið sum rennur samstundis verður avgjørt uppá basis av hvussu nógv lið eru við.
- Longdarlop: Hvør luttakari fær 3 lop, har longsta lop telur. Mált verður frá hvítum planka og til aftasta merkið í sandinum sum luttakarin hevur gjørt í lendingini.
- Spjótkast: hvør luttakari fær 3 kast, har longsta kast telur. Menn kasta 800 g spjót. Kvinnur kasta 600 g spjót. Mált verður har fremti endi á spjótinum nertir jørðina.
Nøkur dømi um hvussu nógv stig eru at heinta síggjast í talvunum niðanfyri.
Nummar 1, 2 og 3 fáa heiðursmerkið. Vinnandi liðið fær flotta ferðasteypi í varveitslu komandi árið.
Fyrispurningar um Virkisleikir kunna sendast til hvirlan(at)hvirlan.fo


text:
Henry Ford
Henry Ford (føddur 30. juli 1863, deyður 7. apríl 1947) var stovnarin av Ford Motor Company og ein av teimum fyrstu, ið brúktu samlibandsframleiðslu sum framleiðsluhátt fyri at fáa bíligari bilar. Hesin framleiðsluháttur kollvelti ikki bara ídnaðarframleiðsluna, men hevði eisini sera stóra ávirkan á nýmótans mentan í hesum tíðarskeiðnum, ið mong nevna «fordisman».
Uppvøkstur og menning[rætta | rætta wikitekst]
Ford varð føddur á garðinum hjá foreldrum sínum, sum var vestan fyri Detroit í einum býi sum nú eitur Dearborn. Foreldur hansara vóru William og Mary Ford, sum vóru vælhavandi tilflytarar úr býnum Cork í Írlandi. Hann var tann elsti av seks systkjum. Sum barn hevði Henry sera góðan hug til mekanikk. Tá hann var 12 brúkti hann megingpartin av tíðini í einari maskinhøll, sum hann sjálvur hevði innrættað. Sum 15-ára gamal gjørdi hann sín fyrsta brennimotor.
Í 1879 flutti hann heimanífrá til grannabýin Detroit fyri at arbeiða sum maskinistlærlingur, fyrst fyri James F. Flower & Bros., og seinni fyri Detroit Dry Dock Co. Eftir at hava fullført lærlingatíðina, fekk Ford arbeiði í fyritøkuni Westinghouse, har hann arbeiddi við bensinmotorum. Tá hann gifti seg við Clara Bryant í 1888 rak hann eisini eitt sagverk
Í 1891 bleiv Ford verkfrøðingur í fyritøkuni hjá Thomas Edison, og eftir at hann fekk hægri starv sum leiðandi verkfrøðingur í 1893 hevði hann nokk av tíð og pengum til at gera sínar egnu royndir við lukkaðum brensilsmotorum. Í 1896 fullførdi hann sítt egna sjálvdrivna akfarið sum nevndist Quadricycle, sum hann royndarkoyrdi hin 4. juni sama árið (hetta var tann fyrsti automobilurin, ið hann hevði koyrt yvirhøvur).
Eftir hesa væleydnaðu royndina fóru Ford og Edison frá Illuminating og stovnaðu Detroit Automobile Company samam við øðrum íleggjarum. Stutta tíð seinni fór Detroit Automobile Company á húsagang tí at Ford heldur brúkti tíð uppá at betra um sniðið heldur enn at selja bilar. Ford koyrdi eisini um kapp móti øðrum framleiðarum fyri at vísa, at hansara bilar vóru teir bestu. Við áhuganum fyri bilítrótti stovnaði hann stutta tíð seinni Henry Ford Company, og í hesum tíðarskeiðnum koyrdi hann sjálvur sín Quadricycle til siður í einari kappkoyring hin 10. oktober 1901 móti Alexander Winton, sum var ein vælkendur bilførari og favorittur til at vinna. Ford bleiv tvungin út úr fyritøkuni í 1902 av íleggjarunum, harímillum var Henry M. Leland, og fyritøkan broytti navn til Cadillac.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Wikipedia:Hendingar/29. juli
Hin 29. juli:
- 1995 - Stýrisskipanarlógin kemur í gildi og Løgmaður og landsstýrisfólkini fáa harvið ráðharraábyrgd.
- 2007 - Fólkakirkjan verður yvirtikin sum føroyskt sermál.
Leiðbeining[rætta wikitekst]
Á hesi síðu skulu helst bert vera tríggjar hendingar, ið verða skrivaðar stutt og í punktformi, danska Wikipedia hevur bert 3 hendingar fyri hvønn dagin, ið sæst á forsíðuni, tann enska hevur fimm hendingar og tann norska hevur uppaftur fleiri hendingar. Tað má bara vera upp til tann ið skrivar her at meta um, hvat ið passar best, men ikki ov nógvar hendingar. Hendingarnar skulu eisini kunna finnast aftur í greinini fyri dagin, og tað eigur at vera talan um týðandi hendingar fyri dagin.
Harumframt kunnu merkisdagar skrivast ovast (t.d. ólavsøka fyri 29. juli). Ein viðkomandi mynd skal eisini vera við her fyri at ímynda eina av hendingunum, hon skal bert vera 80 pixel (px) til støddar.


text:
Trælahald
Ein ákæra man ofta møtir, er atfinningin um, at Guð loyvir trælahaldi.
Á føroyskum eru tað fleiri orð sum hava broytt meining upp ígjøgnum tíðina, og tí kunnu vit ikki altíð umseta gomul orð beinleiðis til nútíðar brúk.
Hetta er t.d. eisini ein trupulleiki um vit skulu umseta japanskt til føroyskt. Tað er onki orð sum beinleiðis kann umsetast til okkara at vera “býttur”. Man kundi sagt “baka”, men tað merkir ikki heilt tað sama – japanskst er eitt sera dámligt mál. “Stefan No Kuni” merkir “World of Stefan”. No merkir eigindómur, og Kuni merkir land, men tað kann eisini merkja heimur.
Tað sama er við orðinum sum bíbliutýðararnir hava umsett til træl ella tænara – Tað hebraiska orðið er ebed.
Okkara ímynd av hvat ein trælur er, kemur í stóran mun av amerikanskum filmum, og tær ræðuligu umstøðurnar teir trælirnir livdu undir. Tað er ikki rættvíst at umseta hetta beinleiðis til ta tíðina Bíblian um handlar.
Í tí gamla “fjern østen” vóru tað 4 sløg av trælum:
- Ognartrælir (enska orðið chattel, og tað vit sum ofta samanbinda við trælahaldi í USA)
- Sáttmálatrælir
- Brúðrarsølur
- Heilar tjóðir sum trælir (enska orðið vassalage)
Tað skuldi longu nú veri greitt, at orðið “trælir” er eitt víttfevnandi hugtak. Sjálvt kongur kundi vera trælur hjá einum keisara. – Eg og tú eru ofta skuldarbundin hjá bankanum, og tískil trælir uppá ein máta.
“Skyldið ongum nakað – uttan tað at elska hvør annan! Tí tann, ið elskar næsta sín, hevur uppfylt lógina.” – Róm 13:8
Ein ognar trælur var næstan ikki eitt menniskja, hann hevði ongi rættindi og onga verju. Hann var sum eitt djór, misti familjurættindi, og hevði heldur ikki loyvi at stovna eina nýggja familju. Hetta slagið av trælahaldi var tað minst kenda tá á døgum. (1)
Sáttmálatrælir vóru tveir partar, sum gjørdu eina avtalu um at arbeiða. Tað kundi t.d. vera skuld, sum skuldi gjaldast aftur, ella bert fyri at fáa til lívsins uppihald. Tí er tænari nokk eitt betur orð her, sjálvt um persónurin var bundin til sáttmálan, so hevði hann ognarrættindi uppá lutir, og hevði eisini møguleika at gjalda skuldina um hetta var orsøkin til hendan sáttmálan, og soleiðis blíva leysur aftur.
Børn vóru eisini seld uppá henda hátt, og var tað ofta av einkjum. Hetta vegna fátækradømi, so at børnini kundu fáa betri livi umstøður, og eisini kanska senda pengar heim. (2)
Men lati okkum halda okkum til Bíbliuna. Tað sum vit lesa um í Gamla Testamenti var mest eitt slag av armóðsfyribyrging, tí samfelagið var ikki skipað sum okkara við fátækrahjálp.
Skriftstøð sum umtala lógir viðvíkjandi trælum:
- 2 Mós 20:10
- 2 Mós 21:2-11, 20-21, 26-27, 32
- 2 Mós 22:1-3
- 2 Mós 23:12
- 3 Mós 19:20-22
- 3 Mós 25:39-55
- 5 Mós 5:14
- 5 Mós 15:12-18
- 5 Mós 21:10-14
- 5 Mós 23:15-16
- 5 Mós 24:7
Út frá hesum kunnu vit í stuttum siga, at tað er sera greitt, at lógin fyri Ísraelsfólk verjir trælin.
Ísraelsfólk hevði bert loyvi til at hava ein Ísraelitta sum træl, um viðkomandi hevði gjørt eina brotsgerð, ella var komin í ovurhonds stóra skuld, sum hann ikki kundi gjalda aftur. Og hesir skuldu tó altíð viðfarast, sum arbeiðsfólk við virðing. Allir trælir skuldu verða leyslatnir aftaná 6 ár, og fagnaðarárið, sum var hvørt 50 ár, skuldu allir trælir vera leyslatnir, líka mikið hvussu stutt teir høvdu verið trælir. Teir høvdu tó møguleika at forseta við at træla undir harra teirra um teir høvdu hug. Hetta tí at trælalógin sum Bíblian umtalar mest, var meint sum eitt trygdarnet hjá teimum fátøku.
Útlendskir trælir kundu vera trælir alt lívi, tó máttu teir ikki vanvirðast, og vóru ikki eitt undirluta fólk. Teir skuldu verða elskaðir akkurát sum Ísraelsfólk vóru yvir fyri sínum egnu landsmonnum. Tú kanst lesa meira um heidningar og Ísraelsfólk her: http://www.rationalchristianity.net/gentiles.html
Til seinast so var tað als ikki loyvt at útnytta trælir sexuelt, og øll pínsla av trælum bleiv hart straffa.
Viðvíkjandi trælahaldi í nýggjari tíð, so vóru tað kristin (serliga kendur er William Wilberforce), við støði í Bíbliskum morali sum arbeiddu fyri at fáa trælahaldi burtur beint í USA, hetta hendi 25 marts 1807 við An Act for the Abolition of the Slave Trade, og endaliga við Slavery Abolition Act í 1833. (3)(4)
Eg haldi eg havi skrivað nokk um hetta evnið nú, men kanska henda greinin verður útbygt um tað er neyðugt. Tí Guðloysingurin hevur jú onki at hava sín egna moral í, tí fyri honum eru vit bert djór. (Eg fari at skriva meira um moral seinni í einum øðrum innleggi).
Guðs meginregla er greið:
Skyldið ongum nakað, og hetta er okkara trupulleiki, vit øll mannaættin vóru skuldarbundin, við tað at vit heldur vildu undirgeva okkum Lucifer. Men Jesus var føddur í heimin , og leyskeypti okkum við sínum egna blóði á Golgata, so vit aftur vóru frí at undirgeva okkum skapara okkara, sum einans vil hava samfelag við okkum.
- Peter Garnsey ‘Ideas of Slavery from Aristotle to Augustine’ (1996) síða 1. Henry Holt ‘Encyclopedia of Cultural Anthropology’ síða 1190
- Glenn Miller, ‘Does God condone slavery in the Bible?’, 2005.
- An Act for the Abolition of the Slave Trade.
- Filmurin Amazing Grace


text:
í 2013 vóru sjúklingarnir ónøgdir við matin á B6, so í 2014 var spennandi at vita, um hetta var broytt. Hetta kannaðu vit við tveimum nøgdsemiskanningum.
í 2013 blivu sjúklingarnir á B6 spurdir, hvat teir hildu um matin á deildini. Sum heild vóru sjúklingarnir ikki serliga nøgdir við matin, serliga var tað millummálarnar, sum tey vóru ónøgd við. Vanligt var, at millummáli seinnapart var ein flís av franskbreyði við súltutoy afturvið einum kaffi- ella temunni. Heili 50% søgdu drekkamunnin vera vánaligan ella sera vánaligan í 2013.
Úrslitið frá fyrru nøgdsemiskanningini vísti okkum á, at okkurt mátti broytast. Sum liður í Kostverkætlanini bleiv maturin broyttur, áðrenn fasa 2 av Kostverkætlanini bleiv sett í gongd. Nógvar ymiskar broytingar vórðu gjørdar, m.a. var altíð ein flógvur rættur at fáa afturvið nátturðanum og ymiskar proteinríkar dessertir vórðu gjørdar. Egin uppskrift við róma, kvark og frukt (sera proteinrík).
Men serliga var tað seinnapartsdrekka, ið vit settu okkum fyri at broyta, nú helmingurin av sjúklingunum søgdu seg vera ónøgdar í 2013. Hetta broyttu vit:
Tá vit aftur spurdu sjúklingarnar um seinnapartsdrekka í 2014, vóru bert 8% ið søgdu seg vera ónøgd! Eisini starvsfólkini, bæði gongsgentur og sjúkrarøktarfrøðingar, søgdu matin vera nógv meira innbjóðandi at bjóða sjúklingum :-)
Stutt lýsing av nøgdsemi kann síggjast á postaranum, ið bleiv vístur fram í Lissabon í september 2015 (er á enskum) og sí annars spurnarblað og úrslit í vinstra bredda undir Nøgdsemiskanning.


text:
Konfekt við appilsintrøffil (úr bókini "Leskilig jól")
Arbeiðsháttur
Arbeiðsháttur:
- Smelta 2/3 av myrku sjokulátuni í vatnbaði
- Tak av hitanum. Sker restina av sjokulátuni smátt og rør í
- Pensla smáar formar við sjokulátuni og lat harðna
- Stoyt róman í grýtu og lat koma upp á kók. Tak av hitanum
- Sker sjokulátuna smátt, smørið í smáar bitar og koyr í heita róman
- Rør í, til sjokulátan og smørið eru smeltað
- Rív skalið á appilsinini fínt og koyr í. Lat kólna eitt sindur
- Fyll trøffilkremið í ein plastikposa. Klipp eitt lítið hol í hornið og sproyta í sjokulátaformarnar
- Set kalt, til konfektin verður sett á borðið
Úr bókini Leskilig jól
TilfarTilfar:
100 g av myrkari sjokulátu
Trøffelkrem:
1 dl av róma
100 g av myrkari sjokulátu
25 g av smøri
Rivið skal av ½-1 appilsin


text:
Lestrarvegleiðing
Ávegis undir útbúgvingini er møguleiki fyri at fá vegleiðing fyri at stuðla fakligu, persónligu og sosialu menningini, umframt læruførleikum næmingsins.
Lestrarvegleiðingin viðvíkur útbúgvingarligum og persónligum viðurskiftum fyri einstaka næmingin áðrenn, ímeðan og eftir lokna útbúgving. Lestraravegleiðingin viðvíkur eisini viðurskiftum, sum ávirka læringina hjá einstaka næminginum og trivnaðinum í flokshøpi.
Lestrarvegleiðarin á Heilsuskúla Føroya kann hittast á:
Tlf. 61 42 10,
9.30-12.00 og 13.- 15.00.
Mánadag undantikið.
Ella á telduposti skúlans - heilsuskulin@skulin.fo


text:
Røða til Rudda Føroyar endabrestin | Sigrun Mohr – forkvinna í Rudda Føroyar
Hesa røðuna helt Sigrun Mohr, forkvinna í Rudda Føroyar, í Norðurlandahúsinum í sambandi við endabrestin aftaná altjóða ruddingardagin 15. septembur:
Gott kvøld øll somul.
Vegna felagsskapin Rudda Føroyar skal eg bjóða tykkum øllum hjartaliga vælkomin í Norðurlandahúsið í kvøld til endabrestin av hesum ruddingardegi.
Tann 16. novembur í fjør fekk eg henda fyrispurningin frá Elini Lindenskov: “Skulu vit taka stig til alheimsruddingardagin tann 15. septembur 2018?” Eg var kvik at svara: “Ja, tað gera vit!”, og tað var byrjanin til henda serstaka dagin og hetta serstaka tiltakið, sum nú er um at fara aftur um bak – hesa ferð!
Sum við so mongum øðrum var hetta ein uppgáva, sum vit ikki vóru greiðar um fór at krevja so nógv, sum tað hevur gjørt. Men soleiðis er tað so ofta, og um vit altíð vistu, hvat stríð tílíkt ber í sær, og hvussu nógv orka krevst, tá ið vit kasta okkum út í nakað, munnu tað vera mangar uppgávur, ið aldri høvdu verið fullførdar, og mangar verkætlanir, ið aldri høvdu sæð dagsins ljós.
Tá ið tað er sagt, vil eg kortini leggja dent á, at hetta hevur verið ein spennandi uppgáva og ein mennandi tilgongd á so mangan hátt. Einsamallar høvdu vit megnað lítið og einki, men tað, sum hevur bjargað verkætlanini og borið hana á mál, eru tey fólk, feløg, fyritøkur og stovnar, sum vit hava fingið samband við, og sum so dyggiliga hava tikið undir við hesum tiltaki.
Her kundi verið trivið í so nógv, men skal eg her bara taka tað fram, sum vit halda hevur týðning nú og frameftir.
Í 2008 varð felagsskapurin “Let’s do it World!” stovnaður í Estlandi, og í dag, 10 ár seinri, taka 20 milliónir fólk í 150 londum lógvatak saman og rudda, hvør í sínum landi. Og í ár eru vit í Føroyum komin upp í part.
Eitt ítøkiligt og týðningarmikið úrslit er, at í mars í ár varð felagsskapurin “Rudda Føroyar” stovnaður. Hetta hendi í samstarvi við FNU, Ringrás og onnur umhvørvisáhugað við samskifti og stuðli frá “Let’s Do It World”. Í nevndini sita umframt meg sjálva: Elin Lindenskov, Theresa Jákupsdóttir, Elsa Berg og Heiðrikkur Hanussarsonur Hejnesen.
Mál, uppgáva og virkisætlan eru:
Ein reinur og sunnur ruskleysur heimur!
At sambinda og stimbra fólk kring allan heimin at fáa okkara gongustjørnu ruskleysa.
At fáa hundratals milliónir av menniskjum kring heimin allan at binda seg til eitt einstakt endamál, ið er at rudda heimin og halda hann reinan.
Ikki skuldi verið neyðugt at sent fólk út at rudda í bygdum og óbygdum, tí har til ber at órudda, skuldi eisini borið til at ruddað, at tikið upp eftir sær! Her er helst neyðugt við hugburðarbroyting soleiðis, at alt tað, ið vit dragsa við okkum út í náttúruna, taka vit við okkum heimaftur. Um eingin óruddar, slepst undan at rudda. Hetta eigur at verða partur av uppaling, bæði heima og í skúla. Henda heim, sum vit hava til láns og ráða yvir eina løtu, eiga vit við stoltleika at kunna lata okkara eftirkomarum minst líka góðan, sum vit fingu hann at umsita.
Broyting er gjørlig. Serliga um vit standa saman.
Hetta tiltakið ella kanska átakið, at rudda Føroyar í ein dag, er vónandi bara byrjanin. Líta vit aftur um bak, má sigast, at tann áhugi og undirtøka, sum einstaklingar, feløg, stovnar og fyritøkur hava sýnt og veitt tiltakinum, eru ómetaliga stór og prógva, at viljin at taka ábyrgd fyri at verja náttúruna er stórur, og mong eru til reiðar at hjálpa, tá ið heitt verður á tey, um onkur er, sum skipar fyri.
Og mong eru tey, ið eiga tøkk uppiborna. Á heimasíðu okkara: www.ruddaforoyar.fo eru ella verða allir stuðlarnir at finna, men eru tað kanska serliga nøkur, sum við sínum íkasti hava gjørt átakið møguligt, m.a. við peningi, tí peningur skal til. Her slepst illa uttan um Betri, sum hevur latið fíggjarligan stuðul, 134.000,00 krónur, og Luna, sum hevur stuðlað við 50.000,00 krónum – sera kærkomið.
Onnur hava stuðlað á annan hátt, eitt nú Bakkafrost, sum hevur bjóðað okkum bátar og kranar til at taka rusk upp, har ikki ella illa slepst til á landi, og at flyta tað til savningarstøðini. Flestu kommunur í landinum hava verið sera beinasamar og hava tikið sær av at beina alt burtur, og ein serlig tøkk til Tórshavnar kommunu og Vestpack fyri ókeypis ruskposar.
Øll byrjan er torfør, verður sagt, og einki er at ivast í, at fleiri barnasjúkur hava verið í dag, treyðugt so, tí soleiðis er ofta, tá ið farið verður undir nakað nýtt. Hesir byrjanartrupulleikar verða viðgjørdir, tá ið hetta átakið um stutta tíð verður eftirmett, og rættaðir, tá ið vit aftur fara at rudda tann í septembur 2019. Uppskot, viðmerkingar og hjartasuff viðvíkjandi tiltakinum eru tit vælkomin at senda okkum til heimasíðuna, sum um stutta tíð fær ein serligan postkassa til eftirmetingar og annað.
Hetta hevur verið ein fantastiskur dagur, hjartaliga tøkk øll, tit ið sjálvboðin hava givið tykkara íkast, so ella so, og ynski eg okkum øllum eitt hugnaligt kvøld. Tøkk Norðurlandahúsið fyri innivist hesa løtuna. Tøkk, Gist og Vist og Okkara, fyri fasta og flótandi stimbran eftir ein strævnan, men ríkan og minniligan dag. Eisini ein tøkk til tykkum trý, Theresa, Ingmar og Sissal, fyri at hava samskipað tiltakið so væl. Ein serlig tøkk til tykkum, sum hava staðið fyri at samskipa tiltakið kring landið – uttan tykkum hevði hetta ikki borið til.
At enda havi eg hug at venda mær til tykkara, sum hava sett tíð av til at rudda í dag kring alt landið, men ikki eru ella fáa verið her í kvøld. Vónandi kunnu vit eisini skipa fyri einumhvørjum fyri tykkum næstu ferð.
Ymiskt av tí, ið er sent okkum ymsastaðni frá, fer at verða sýnt her í kvøld, og er tað sera áhugavert, bæði frá sjógvi og av landi. Tað fer at verða tøkt á heimasíðu okkara seinri.
Stóra tøkk, øll somul.


text:
26 nov 2018 | Hoyringarsvar
Hoyring um uppskot til løgtingslóg um tvingsil og onnur inntriv í sjálvsavgerðarrættin (tvingsilslógin)
Etiska ráðið hevur havt tvingsilslógina til hoyringar og ásannar, at tað kann verða tvørligt og ofta ómøguligt at lýsa við dømum, nær smærri og størri inntriv eru til gagns fyri persónin, sum talan er um.
1 nov 2018 | Hoyringarsvar
Hoyring um uppskot um løgtingslóg um almannatrygd og vælferð (Vælferðarlógin)
Sambært almennu viðmerkingunum skal Vælferðarlógin loysa av verandi forsorgarlóg. Etiska ráðið tekur undir við, at neyðugt ervið lóg, ið virkar sum trygdarnet, og at slík lóg eigur at taka støði í og leggja dent á “sjálvsavgerðarrætt borgarans, soleiðis, at tænastur og veitingar verða veittar við støði og ynski borgarans í mun til egna lívsstøðu, og soleiðis, at borgarin hóast tarn ella sjúku fær eitt fyri hann nøktandi og innihaldsríkt lív.”
1 nov 2018 | Hoyringarsvar
Etiska ráðið hevur fingið uppskotið til løgtingslóg um varskógvaraskipan til kunnleika og møguligar viðmerkingar.
Við hesari lóg fáa alment sett starvsfólk, navngivið ella ónavngivið, møguleika at boða frá óreglusemi í fyrisitingini uttan ótta fyri, at tað fær starvsrættarligar avleiðingar.


text:
Maslows tilkravspýramida
Amerikanski sálarfrøðingurin Abraham Maslow helt, at okkara tilkrøv ikki altíð eru eins sterk. Tilkrav er at hava hug til ella at tørva. Nøkur tilkrøv eru meira umráðandi enn onnur. Hann er kendur m.a. fyri sína stabbamynd við tilkrøvum. Skulu vit takast við ovastu tilkrøvini, mugu vit fyrst hava nøgdað tey, sum niðri eru. Fólk, sum svølta, orka verri at finna uppá ella at skapa. Sama er skilið, eru trygdarkrøvini í vanda.
- Likamlig tilkrøv: býli, klæði, svøvnur, matur.
- Trygdartilkrøv: verja, trygd.
- Sosial tilkrøv: inniligt tilknýti, kærleiki, felagsskapur.
- Tilkrav at strevast, virka og til sjálvshevjan: standa seg væl, sjálvsánt.
- Tilkrav at fáa roynt seg: søkja sær spenning, útinna.


text:
Fólkatalið øktist við 540 fólkum
16-03-2015 - 22:14 - Jóanis Nielsen
31. desember 2014 var fólkatalið 48.724, og eru tað 540 fleiri enn við ársbyrjan 1. jan. 2014. Tað kemur av, at í árinum 2014 var eitt burðaravlop á 246 og ein nettoflyting til Føroya á 294 fólk.
Stór broyting er í flytingini millum Føroyar og útlond. I 2014 var ein tilflyting á 1.509 fólk, meðan 1215 fólk fluttu av landinum. Hetta kann samanberast við 2013, har tilflytingin var 1.433 fólk og fráflytingin 1.576.
Í 2014 er tilflytingin er sostatt økt við 76 fólkum og fráflytingin minkað við 361 fólkum.
Burðaravlopið - tað er munurin millum fødd og deyð - var 246 í 2014, ið er er eitt sindur minni enn í 2013, tá tað var 262. So tað er broytingin í flytingini, frá eini nettofrályting á 143 fólk í 2013 til eina nettotilflyting á 294 í 2014, sum er atvoldin til tann stóra fólkavøksturin í 2014.
Nettoflytingin er úrslitið av flyting til landið og flyting av landinum. Her er tað serliga minkingin í fráflytingini, sum ger stóru nettotilflytingina.
Størsti fólkavøksturin var í Tórshavnarøkinum við 280 fólkum, meðan vøksturin í Eysturoyar sýslu var 214 fólk. Lutfalsliga var størsti vøksturin í Eysturoyar sýslu við 2,0%, samanborið við 1,5% í Tórshavnarøkinum
Í Streymoyar sýslu annars vaks fólkatalið við 28 og í Vága sýslu við 26. Í Norðoya sýslu vaks fólkatalið við 9, meðan tað minkaði við 2 í Sandoyar sýslu og við 15 í Suðuroyar sýslu.
Í kommununum var størsti vøkstur í Tórshavnar kommunu við 310 fólkum. Eisini í øðrum kommunum var stórur vøkstur í fólkatalinum: Runavíkar kommunu við 70, Eystur kommunu við 67, Vága kommunu við 30, Nes kommunu við 26, Vágs kommunu við 19, Sjóvar kommunu við 16, Vestmanna kommunu við 14, Klaksvíkar kommunu við 14 og Sands kommunu við 11.
Fólkatalið minkaði í nøkrum kommunum, mest í Tvøroyrar kommunu við 21 fólkum.
Um oyggjarnar vaks fólkatalið í Streymoy við 271, Eysturoy við 212, Borðoy við 40, Vágoy við 17, Sandoy við 5 og Kunoy við 5. Fólkatalið vaks við einum í Kalsoy og Nólsoy og eisini í Stóra Dímun, har nú búgva 10 fólk. Í Fugloy, Svínoy og Hestoy minkaði fólkatalið við einum og tveimum, í Viðoy við 8 og í Suðuroy við 10 fólkum.
Íbúgvatølini eru dagførd og útgreinað í hagtalsgrunninum.


text:
Lestrartíð: 4 ár
Skúlabyrjan: August
Umsóknarfreist:
Kvota 2 - 15. apríl
Kvota 1 - 1. juli
Tal av upptiknum næmingum: Umleið 35
Útbúgvingarstovnur
Fróðskaparsetur Føroya
Útbúgvingarstaður
Tórshavn
Lestrarstuðul:
Lestrarlán:
Lestrarkostnaður: Ókeypis fyri borgarar í danska ríkinum og norðurlondum. Staklærugreinir kosta 200 DKK/ECTS. Ískoytisútbúgving kostar 200 DKK/ECTS
Endamálið við útbúgvingini er at útbúgva fólkaskúlalærarar, sum eru førir fyri at fyrireika, fremja, eftirmeta, menna og skjalprógva undirvísingargongdir á øllum floksstigum.
Útbúgvingin byrjar við grundfakum innan námsfrøðiliga sálarfrøði og didaktikk, føroyskum og støddfrøði. Næsta, triðja og fjórða lestrarár eru bygd upp við linjulestri umframt framhaldandi skeiðum innan námsfrøði og didaktikk, har tað ber til at taka eitt semestur uttanlands. Í endanum av fjórða lestrarári verður arbeitt við eini bachelorverkætlan.
Partur av útbúgvingartíðini er skipað sum praktik í fólkaskúlum.
• Fyrsta lestrarár er skipað við grundskeiðum í námsfrøðiligari sálarfrøði, didaktikki, føroyskum og støddfrøði
• Næsta, triðja og fjórða lestrarár er linjulestur, har tey lesandi nema sær fakliga, námsfrøðiliga og didaktiska servitan innan ávís fakøki umframt framhaldsskeið í námsfrøði, sálarfrøði og didaktikki
• Fjóðra lestrarár er linjulestur. Bachelor verkætlanin verður skrivað í endanum á 4. lestrarári.
Grundskeiðini fevna um fakøkini námsfrøðilig sálarfrøði, námsfrøði og almenn didaktikk, føroyskt og støddfrøði
Linjulesturin fevnir um lærugreinirnar, sum eru í føroyska fólkaskúlanum, t.d. føroyskt, danskt, enskt, týskt, kristni, søgu, samfelagsfrøði, lívfrøði, landalæru, alis- og evnafrøði, støddfrøði, myndlist, handarbeiði, smíð, heimkunnleika, ítrótt, tónleik, náttúru og tøkni og kunningartøkni.
Eisini eru felags linjur ímillum námsfrøðinga- og læraralesandi: innskúling og at vera skúlabúgvin, sernámsfrøði og námsfrøðilig leiðsla og fyrisiting.
Vallærugreinir eru allar lærugreinir fólkaskúlans.
Partur av útbúgvingartíðini er skipað sum praktikk í fólkaskúlum.
Til ber at lesa partar av lestrinum uttanlands. Hetta kann gerast í triðja ella fjórða lestrarári, tá ið linjulesturin er á skránni.
Yvirlit - lestrarhálvur, lærugreinar og ECT
Øll skeið enda við eftirmeting ella próvtøku. Í skeiðslýsingunum verður nærri ásett, um eftirmetingar og próvtøkur eru við innanhýsis ella við uttanhýsis próvdómara. Skilt verður millum, um avrikið verður mett sum staðið/ikki staðið, ella við próvtali eftir galdandi próvtalastiga.
Eftirmetingar og próvtøkur kunnu verða skipaðar sum einstaklingsavrik ella í bólki.
Treytin fyri upptøku er gymnasialt miðnámsprógv.
Verður søkt eftir kvotu 2, kunnu aðrar fortreytir við javnsettum kunnleikastøði góðtakast eftir nærri meting.
Starvsmøguleikar eru innan menning og læring. Í lærarayrkinum arbeiðir tú við børnum og ungum í ymiskum aldri og innan ymisk fakøki.
B.Ed.-prógvið gevur atgongd til master- og kandidatútbúgvingar innan námsfrøðiliga og didaktiska økið. Tað er lærustovnurin, sum søkt verður inn á, sum avger upptøkutreytirnar.
Nærri kunning fæst við at venda tær til lestrarvegleiðaran Paulinu Poulsen, paulinap@setur.fo ella til Poul F. Guttesen, útbúgvingarleiðara, poulfg@setur.fo.
Les meiri her
Fróðskaparsetur Føroya - www.setur.fo.
Lestrartíð: 4 ár
Skúlabyrjan: August
Umsóknarfreist:
Kvota 2 - 15. apríl
Kvota 1 - 1. juli
Útbúgvingarstovnur Fróðskaparsetur Føroya
Útbúgvingarstaður
Tórshavn
Lestrarstuðul:


text:
Stórt, breitt og sterkt
Starvsmannafelagið er fakfelag hjá starvsfólkum, sum starvast hjá tí almenna í Føroyum.
Felagið hevur umleið 2.000 limir, og er eitt tað størsta fakfelagið á almenna arbeiðsmarknaðinum.
Felagið hevur umleið 2.000 limir, og er eitt tað størsta fakfelagið á almenna arbeiðsmarknaðinum.
Felagið hevur sáttmála fyri starvsfólk, sum arbeiða hjá landi, kommunum og interkommunalum felagsskapum. Haraftruat hevur felagið sáttmála fyri starvsfólk í almennu partafeløgunum Posta og Føroya Tele. Sáttmálapartarnir á arbeiðsgevarasíðuni eru ávíkavist Fíggjarmálaráðið (MMR), Kommunala Arbeiðsgevarafelagið (KAF) og Føroya Arbeiðsgevarafelag (FAG).
Endamál felagsins er á demokratiskum og javnstøðiligum grundarlagi støðugt at virka fyri betri arbeiðskorum.
Millum limirnar finna vit omanfyri 300 ymisk starvsheiti. Tí minnir Starvsmannafelagið á ein hátt um tað, sum grannalondini rópa eitt meginfakfelag (fakforbund). Tí siga vit ofta, at Starvsmannafelagið er eyðkent av at vera stórt, breitt og sterkt.
Millum limirnar finna vit omanfyri 300 ymisk starvsheiti. Tí minnir Starvsmannafelagið á ein hátt um tað, sum grannalondini rópa eitt meginfakfelag (fakforbund). Tí siga vit ofta, at Starvsmannafelagið er eyðkent av at vera stórt, breitt og sterkt.


text:
Jesaja, kapittul 6
Jesaja kallaður til profet
v1
Tað árið, tá ið Uzzia kongur doyði, sá eg Harran sitandi á høgum hásæti, hátt hevjaðan, og sleipið av skikkju hansara fylti halgidómin;
v2
kring hann stóðu seráfar, hvør teirra hevði seks veingir; við tveimum huldu teir andlitið, við tveimum huldu teir føturnar, og við tveimum hildu teir sær á flogi.
v3
Og teir kallaðu hvør til annan og søgdu: «Heilagur, heilagur, heilagur er Guð herliðanna, jørðin øll er full av dýrd hans!»
v4
Fyri rødd teirra skulvu durastavirnir, og húsið fyltist av royki.
v5
Tá segði eg: «Vei mær! Eg beri ikki boð í bý! Tí at eg eri maður við óreinum vørrum og búgvi mitt í fólki við óreinum vørrum; og nú havi eg við egnum eygum sæð kongin, Harra herliðanna.»
v6
Ein av seráfunum kom tá fljúgvandi til mín; í hondini hevði hann glóð, sum hann við klova hevði tikið av altarinum.
v7
Hana læt hann nerta við munn mín og mælti: «Sí, hon hevur nortið við varrar tínar; nú er misgerð tín burtur og synd tín fyrigivin.»
v8
Síðan hoyrdi eg rødd Harrans, ið segði: «Hvønn skal eg senda? Hvør vil vera ørindreki okkara?» Og eg svaraði: «Her eri eg – send meg!»
v9
Tá mælti hann: «Far og sig við hetta fólkið: Lurtið væl eftir, tit skulu tó einki fata, hyggið gjølla, tit skulu tó einki skilja.
v10
Ger hjartað hart í hesum fólki, ger oyru teirra deyv og eygu teirra blind, so at tey síggja ikki við eygunum og hoyra ikki við oyrunum og fata ikki við hjartanum so mikið, at tey kundu vent við og verið grødd.»
v11
Tá mælti eg: «Hvussu leingi, Harri?» Hann svaraði: «Hagar til borgirnar liggja oyddar og óbygdar, og húsini eru mannoydd og landið alt ein oyðimørk,
v12
og Harrin hevur rikið fólkið langt burtur, og oyðurnar eru vorðnar mangar í landinum,
v13
og er enn ein tíggjundi partur eftir, skal eisini verða beint fyri honum. Men eins og rótarstubbi verður eftir, tá ið eik og terebint verða feld, svá skal rótarstubbi teirra verða eftir, sum heilagt sáð.»


text:
Løgtingsins Umboðsmaður
08-01-2020 | Álit viðvíkjandi klagu um at Tórshavnar kommuna fremur mismun í sambandi við útlutan av grundstykkjum
Umboðsmaðurin hevur viðgjørt eina klagu um, at Tórshavnar kommuna ger mismun í sambandi við útlutan av grundstykkjum. Reglugerðin hjá Tórshavnar kommu ...
26-11-2019 | Álit viðvíkjandi klagu um vantandi innlit í skjal hjá Løgmansskrivstovuni
Umboðsmaðurin hevur viðgjørt eina klagu um, at Løgmansskrivstovan ikki vildi lata Kringvarpi Føroya innlit í eitt skjal, sum Løgmansskrivstovan metti ...
19-11-2019 | Álit viðvíkjandi klagu um málsviðgerðina hjá Tórshavnar kommunu í sambandi við útbjóðing av tøkniútgerð til nýggja musikkskúlan
Umboðsmaðurin hevur viðgjørt eina klagu um innlit og útbjóðing av tøkniútgerð til nýggja musikkskúlan í Tórshavn. Umboðsmaðurin helt ikki, at kommunan ...
14-11-2019 | Álit viðvíkjandi klagu um, hvørt byggiloyvi skal viðgerast eftir gomlu ella nýggju byggimálsreglunum
Umboðsmaðurin hevur viðgjørt eina klagu um, at Kærunevndin í lendismálum hevði avgjørt, at umsókn um byggiloyvi, ið varð send Tórshavnar kommunu í des ...
29-10-2019 | Skriv til Almannaverkið viðv. klagu um vánaliga vegleiðing frá Almannaverkinum
Umboðsmaðurin hevur viðgjørt eina klagu um vánaliga vegleiðing frá Almannaverkinum. Umboðsmaðurin metti ikki, at klagarin hevði fingið nøktandi veglei ...
24-10-2019 | Álit viðvíkjandi klagu um burturvísing
Umboðsmaðurin hevur viðgjørt eina klagu um, at Tórshavnar kommunu burturvísti einum heilsurøktara, tí hon hevði verið á skeið og í dansi, meðan hon va ...
25-09-2019 | Ráðstevna fyri børn og ung í Keypmannahavn um barnarættindi
Ert tú millum 12 og 16 ár, og hevur tú hug at hava ávirkan á tíni rættindi, so er hetta nakað fyri teg.
Tann 16. januar 2020 skipar UNICEF fyri ráð ...
03-09-2019 | Álit viðv. klagu um drúgva málsviðgerðartíð hjá Klaksvíkar kommunu av innlitsáheitan frá Kringvarpi Føroya
Umboðsmaðurin hevur viðgjørt eina klagu um innlit í skjøl hjá Sjálvsognarstovninum undir Kráarbrekku í Klaksvík og um handfaringina hjá Klaksvíkar kom ...
28-08-2019 | Skriv til Landssjúkrahúsið um drúgva viðgerðartíð í sambandi við útvegan av serlæknaváttanum
Umboðsmaðurin hevur viðgjørt eina klagu um drúgva viðgerðartíð í sambandi við útvegan av serlæknaváttan. Málsupplýsingarnar vístu, at tað tók 7 mánaða ...
13-08-2019 | Álit viðv. klagu um langa viðgerðartíð og vantandi avgerð frá Heilsutrygd
Umboðsmaðurin hevur viðgjørt eina klagu um, at Heilsutrygd ikki avgreiddi eitt krav um afturrindan av heilsutrygdargjaldi fyri eitt tíðarskeið, har kl ...


text:
20-03-2019 | Umboðsmaðurin verið á eftirlitsvitjanum í Trivnaðareind 10 hjá Almannaverkinum
Umboðsmaðurin hevur verið á eftirlitsvitjanum á deildum hjá Almannaverkinum, sum tekur ímóti børnum og ungum, sum eru umsorganaryvirtikin.
Eftirl ...
06-03-2019 | Kanning av mannagongdunum hjá Tórshavnar kommunu í sambandi við grannahoyringar
Umboðsmaðurin hevur sum framhald av einum ítøkiligum klagumáli kannað við hvørji heimild, nær og hvussu Tórshavnar kommuna fremur grannahoyringar í by ...
25-06-2018 | Frágreiðing viðvíkjandi umstøðum hjá børnum, sum verða innløgd á Psykiatriska depilin
Umboðsmaðurin hevur gjørt eina kanning av umstøðunum hjá børnum, sum verða innløgd á Psykiatriska depilin. Kanningin er gjørd i framhaldi av eftirlits ...
16-05-2018 | Kanning av endurskoðanarfreistum í barnaverndarmálum
Umboðsmaðurin hevur kannað, um barnaverndartænasturnar hildu freistirnar í barnaverndarmálum, sum skuldu endurskoðast av Høvuðsbarnaverndarnevndini í ...
23-08-2017 | Kanning av umsiting av veiðiloyvum í Fiskimálaráðnum
Umboðsmaðurin heitti í skrivi tann 28. oktober 2014 á Fiskimálaráðið um at geva sær eina frágreiðing um umsitingina av veiðiloyvum.
Umboðsmaðurin v ...
12-07-2017 | Umboðsmaðurin verið á eftirlitsvitjan á Psykiatriska deplinum
Umboðsmaðurin hevur verið á eftirlitsvitjan á Psykiatriska deplinum á Landssjúkrahúsinum.
Eftirlitsvitjanin fevndi fyrst og fremst um stongda parti ...
28-04-2016 | Umboðsmaðurin hevur verið á eftirlitsvitjanum á fimm stovnum fyri børn og ung við menningartarni ella fjølbreki
Umboðsmaðurin hevur verið á eftirlitsvitjanum á Frítíðartilboðnum við Landavegin í Tórshavn, fjølbrekatoyminum Smæruni í Tórshavn, Skúlanum á Trøðni, ...
28-05-2015 | Umboðsmaðurin hevur gingið ígjøgnum 87 innlitsmál hjá aðalráðunum
Umboðsmaðurin hevur kannað, hvussu aðalráðini viðgera umbønir um alment innlit. Endamálið var at kanna møguligar skipanarligar feilir ella óhepnar man ...


text:
Leiden
Leiden er ein býur og kommuna í landslutinum Suður Hollandi í Niðurlondum. Fólkatalið í kommununi er umleið 121.200. Saman við forstøðunum Oegstgeest, Leiderdorp, Voorschoten, Valkenburg, Rijnsburg og Katwijk er býurin Leiden eitt tætt fólkað býarøki við umleið 254.000 íbúgvum. Leiden er bygdur á Oude Rijn umleið 20 km frá Haag og 40 km frá Amsterdam.
Leidens Universitet varð stovnað í 1575 og er harvið tað elsta í Niðurlondum.
Hollendski listamálarin Rembrandt varð føddur í býnum í 1606 og búði har til 1624.


text:
Sjálvandi áseta tíma lágmark
Sum einasta kvinnuliga valevni fyri Tjóðveldi, búsitandi í Eysturoy, vil eg siga mína áskoðan um tað at áseta tíma lágmark fyri eitt nú dagstovnaøkið og eldraøkið.
Tað eigur at vera ein rættur, hjá eitt nú børnunum og teimum eldru, at hava ein góðan og lívgevandi gerandisdag. Fyri at tryggja hetta er neyðugt, at stovnarnir hava nóg mikið av starvsfólkum.
Nevndu økir liggja hjá kommununum at umsita, og fleiri kommunur tryggja longu góða starvsfólka orku, men hesi viðurskiftini eru ikki eins væl tryggjaði í øllum landinum. Tí er mín áskoðan hon, at Løgtingið við lóg eigur at áseta eitt lágmark fyri hesi økir. Endamálið við at áseta eitt lágmark, er fyrst og fremst fyri at trygga børnum og eldri góðar umstøður. Tað snýr seg eisini um at geva starvsfólkum á nevndu økinum góð arbeiðskor. Eitt lágmark er tó ikki nóg mikið, tí tað er eisini neyðugt, at viðgera møguleika fyri at seta fleiri tímar inn á økini. Eitt nú tá stuðuls- og røktartyngdin fer upp um ásett lágmark.
Eg havi áhuga fyri, at tryggja støðugar karmar hjá teimum starvsfólkabólkum, ið dagliga eru um tey, sum hava tørv á menning, hjálp og stuðli í gerandisdegnum. Eitt lágmark er eitt stig á vegnum, at tryggja góðan gerandisdag. Gott val.
Kristina Toftegaard Larsen, valevni á lista E


text:
Kórini framføra advents- og jólaløg og onnur løg hvør sær. Tey framføra eisini nøkur løg saman.
Hjúnini Ólavur F. Johannessen og Jóhanna Johannessen eru kórleiđarar hjá kórinum í Christianskirkjuni.
Símun Hammer er kórleiðari hjá Gøtu kirkju Ungdómskóri. Kórið hevur klárað seg sera væl og hevur fingið fleiri heiðrar bæði í Føroyum eins og uttanlands í kappingum.
Nevnast kann eisini, at Jóhanna Johannesen og Símun Hammer eru systkin og bæði er tey eisini organistar. Hon í Christianskirkjuni og hann í Gøtu kirkju.
##med2##
Litturgur á advents- og jólakonsertini í kvøld verđur Marjun Lómaklett.


text:
##med2##
Tvær spennandi firmakappingar vóru á FM1 seinnapartin.
Í tí fyrru spurnarkappingini kappaðust Runavíkar kommuna og HEY. Og í tí seinnu kappingini kappaðust P/F Kaj Andreasen og Auto Service.
Í tí eina førinum var neyðugt við einum eykaspurningi.
Á ljóðfíluni omanfyri ber til at hoyra Firmakappingarnar, ið vóru á FM1 seinnapartin.
Høvuðsvinningurin er ein ferð fyri 12 fólk við Skúvadal ferðum undir Vestmannabjørgini við Suppu og døgurða frá Fjørukrónni í Vestmanna. Tveyarin fær "Búff og Bowl" fyri 12 fólk frá Bowlinghøllini á Hálsi í Havn.


text:
Kann eg ringja til 116 111?
Um tú ert úti fyri harðskapi, ert bangin ella upplivir hóttanir um harðskap.
Upplivir tú kynsligan harðskap?
Ávirkar rúsevnismisnýtsla tína støðu tá tú ert heima?
Eitthvørt sum tú hevur tørv á at tosa við ein vaksnan um, so ring til okkum.
Vit síggja ikki hvør tú er.
Hvat hendir tá ið eg ringi?
Tú sleppur at tosa við ein vaksnan sum ynskir at hjálpa tær. Ert tú mitt í eini trongstøðu, so kunnu vit seta okkum í samband við ein myndugleika har tú býrt.
Vit kunnu seta okkum í samband við barnaverndina, løgregluna ella læknavaktina, um at koma at hjálpa tær.
Ring eisini um tú heldur at eitt annað barn ella ungdómur er í einari trongari støðu.
Hvørt ár eru tað nógv børn og ung sum hava tørv á hjálp. Ungdómsárini er tann tíðin har vit sum menniskju mennast mest báði kropsliga og mentalt. Tá nøkrum ungdómum kann henda tíðin hava nógvar avbjóðingar við sær, og vit eru til fyri at hjálpa við hesum.
Tað er ikki loyvið hjá vaksnum at sláa, hótta, ella fremja aðrar niðrandi gerðir mótvegis børnum. Foreldur hava ikki loyvið at sláa, hóast barni ella ungdómurin hevur gjørt nakað skeivt. Tað eru tey vaksnu, ið skulu passa gott uppá ungdómin.
Ung eins og vaksin kunnu vera ósikkur í egnari rúsdrekkanýtslu, og nøkur eru ósikkur í um foreldrini drekka ov nógv ella brúka onnur rúsandi evni.
Rúsevnisnýtsla hjá ungum ella foreldrum kann verða við til at skaða støðuna heima. Rúsevni kunnu føra við sær, at óynskt ting henda. Ring til okkara, so kunnu vit saman finna fram til hvørja hjálp tykkum tørvar.
Ágangur er tá ið ein persónur særir rættindini hjá einum øðrum persóni. Ágangur kann koma fyri uttan mun til aldur og kyn.
Kynsligur ágangur er: Óynskt nerting, tvungin seksuellur aktivitetur, pínufullur seksuellur aktivitetur, neyðtøka, tvungin sexuellur aktivitetur við øðrum, tvungin seksuellur aktivitetur meðan onnur hyggja.
Allir ungdómar bestemma yvir sínum egna kroppi.


text:
Ein stór bingja var á veg á sjógv í bátahylinum í Leirvík, men har eydnaðist at fáa sett fast á hana, áðrenn hon fór nakran veg og møguliga gjørdi skaða á bátar sum lógu í hylinum.
Í fleiri førum hoknaðu ljóssteyrar undir nógva vindinum og endaðu á vegnum. Annars var mest talan um húsaskaðar, klædning, takplátur, rútar og bretti sum fóru í vindinum, sigur vakthavandi á politistøðini í Havn við VP.
Talan var um einar hálvthundrað skaðar í alt og teir vóru um alt landið.
Onki er frætt frá nøkrum mannskaða.
Vidobrotið, sum Ólavur Frederiksen hevur tikið upp, vísir nýggja Hilton Hotellið í Havn í nógva vindinum í gjár.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Orð og lag: Blátt Gras
Eg vakni upp við kaldan dreym – ein floyta vakir meg.
Eg hyggi gjøgnum vindeygað, men einki síggi eg,
tí har er tómt nú, og eg veit væl hví.
Ja, har er tómt nú, og eg veit væl hví.
Tokið tað er farið – tað koyrir bert ein veg.
Tokið koyrir undan, og her standi eg.
Uppaftur eg hoyri floyt, langt burtur frá tað er,
ljóðið er frá tokinum, sum hevur staðið her,
men tað er vekk nú, og tað koyrir við ferð.
Tokið er vekk nú, tokið koyrir við ferð.
Tokið hevur staðið her í yvir 100 ár.
Eg minnist, at á skeltinum har stóð: „verið klár”.
Og eg var klárur, men bara ikki í dag.
Ja, eg var klárur, men nú fór tokið avstað.
Eg leypi upp á føtur og renni út í tún,
Enn stendur tokið og enn er tað rúm.
Og nú eg varnist, at alt ein dreymur bert var.
Ja, eg varnist, at tokið bíðar eftir mær.
Tokið stendur enn – eg fái djúpan frið.
Tokið startar nú og eg farið við.


text:
Um FaroeSoccer
Hjartaliga vælkomin
Vit fegnast um, at tú ert komin á gátt hjá okkum: heimasíðan við størsta dátugrunninum um føroyskan fótbólt.
Sum navnið ber boð um, so er hetta ein heimasíða um føroyskan fótbólt burturav við serligum denti løgdum á hagtalsskráseting, og soleiðis ætla vit eisini, at tað skal vera framyvir – men vit hava eyðvita nógvar spennandi ætlanir við FaroeSoccer.
Vit vóna og vænta, at FaroeSoccer fer at vera ein hjálp og ein miðstøð fyri álítandi hagtøl hjá øllum við áhuga fyri føroyskum fótbólti – ikki minst feløgunum, Fótbóltssambandinum, fjølmiðlunum og okkum fjepparum! Tað er eitt av høvuðsendamálunum við FaroeSoccer.
Enska heitið FaroeSoccer er valt, tí tað sigur frá virksemi okkara, og tí vit vilja fevna breitt. Útlandið hevur størri áhuga fyri føroyskum fótbólti, enn vit kanska ganga og halda, og tískil er ein ensk útgáva í umbúna. FaroeSoccer vil fegið kunna breitt um føroyskan fótbólt og kennir hetta eisini sum eina hálvgum skyldu.
Grundarlagið undir dátugrunninum hjá FaroeSoccer er í mestan mun dómaraseðlarnir, sum eru til skjals hjá Fótbóltssambandinum, men nógvar aðrar keldur eru eisini troyttar.
FaroeSoccer hevur alla tíðina havt gott samstarv við feløgini, Fótbóltssambandið, fjølmiðlarnar og einstaklingar, og hetta takka vit fyri og vóna, at soleiðis fer eisini at verða framyvir - okkara partur skal so ikki liggja eftir.
Vit vóna, at tú fert at fáa nakað burturúr hesi vitjan tínari – og øllum teimum komandi – takk fyri hesa ferð og kom skjótt aftur!
Við bestu fótbóltskvøðum
FaroeSoccer
Vit spæla saman


text:
Jól í Piddasahandli fyrr í tíðini
Jól_í_Piddasa fyrr í tíðini. (trýst) Jólini vóru í nánd, og øll vistu, at okkurt forkunnigt mundi koma upp á hillarnar í Piddasa handli, nú høgtíðin nærkaðist, bæði til matna og ikki minst uppi á toystovuni…
Jólahúsið í Fuglafirði – “eitt must”
Í dag kl. 11 til 19 og sunnudag kl.15 til 19 er Jólamarknaður i Ribarhúsi, har ymisk fólk selja nógv lekkurt heimagjørt- Á Ribarslofti hugnalig jólalig kafé – heimagjørdar kondittarakøkur frá HannaMariu og gott kaffi. Piddasahandil á tremur við góðum fjálgum jólagávuhugskotum. Í dag kl. 16 – Hekklaða jólatræið verður tendrað – børn syngja. Gamaldags […]
Gamlar myndir/nýggjar myndir -“før og efter”
Stuttligt at samanbera hesar myndirnar…Piddasahandil í 1997 og so…í 2018/19 –
Opið er
mán–frí:kl.15 til kl. 17.30
ley:kl.11 til kl.14
Les onnur tíðindi


text:
Eftirbátar við talgildað fólkaskúlanum
23. august 2019
Børn og ung mugu læra talgildar førleikar, og hvussu tey á bestan hátt umsita hesar møguleikar, soleiðis at tey gerast búgvin at ferðast í talgilda heiminum. Tað merkir, at tey skulu fáa førleikar at klára seg sum talgildir borgarar.
Tað krevst eisini, at vit mugu duga okkum hógv frá ungum aldri, so vit eisini læra tey yngstu at verja seg frá tí, tey kunnu renna seg á talgildu skíggjunum. Tí er teirra atburður á alnótini eisini týdningarmikil, soleiðis at tey trygt duga at brúka tann talgildað heimin, við teimum møguleikum hetta gevur teimum.
Tað, at næmingar skilja talgilda heimin, ger at teir betur kunnu kanna og skilja tey menniskju, sum hava tikið teir møguleikar til sín, sum hesin heimurin gevur.
Talgilda menningin í fólkaskúlanum skal vera við til, at næmingarnir sjálvstøðugt byrja at sniðgeva og skapa nýggjar tænastur og at næmingar eru betur førir fyri at síggja møguleikar og vansar. Ja, teir talgildu førleikarnir eru avgerandi í framtíðini.
Mítt uppskot er, at vit gera nakrar verkætlanir, t.d. kundi tað verið í 1. flokki, 4 flokki og 7 flokki úti í nøkrum skúlum yvir eitt 3 ára skeið. Á henda hátt gera vit okkum nakrar royndir, hvussu vit best menna talgildu førleikarnar hjá næmingunum, og hvussu vit á bestan hátt taka tað KT - didaktiskt inn í skúlan.
Hetta krevur eina endurútbúgving av teimum lærarum, sum skulu verða partar av eini slíkari verkætlan. Sum lærari veit eg, at fleiri skúlar høvdu verið við, og nakrir skúlar eru longu byrjaðir í tí stilla.
Hetta krevur nakað av pengum, men íløgan er neyðug. Vit mugu geva næmingum hesar førleikar, tí talgildi heimurin er og verður ein alt størri partur av dagligum og vinnuligum viðurskiftum í framtíðini.
Tá eitt so stórt rák við tøkni og skíggjum kemur inn í okkara skúlar, er tað sera umráðandi, at lærarar eru førir fyri at kunnu ganga undan í KT-menningini, soleiðis at næmingarnir verða kunnugir at gagnnýta teir møguleikar, sum tey hava fingið seinnu árini.
Tí haldi eg, sum lærari, at ein verkætlan við menning av okkara talgildu førleikum eigur at verða sett í verk innan 1-2 ár, tí tað er ein sannroynd, at vit í føroyska fólkaskúlanum eru eftirbátar á økinum, samanborið við okkara grannalond.
Jaspur Langgaard
valevni til Løgtingið fyri Sambandsflokkin
RN
Aftur


text:
Leikarafelag Føroya
Leikarafelag Føroya er fakfelagið hjá yrkissjónleikarum og yrkislærdum leikhúsfólki í Føroyum. Høvðusendamál felagsins er, at menna føroyska yrkisleiklist og styrkja um støðuna hjá leiklistini í samfelagnum. Eitt av málunum við fakfelagnum er at savna tey í eitt felag, sum hava fingið sær útbúgving innan sjónleikarayrki. Tað vil siga ljóð- og ljósteknikarar, leiklistafrøðingar, pallsniðgevar, leikstjórar og sjónleikarar. Uppgáva felagsins er, at umboða limir sínar í sáttmálasamráðingum, veita teimum hjálp og ráðgeving, og stuðla teimum í teirra rættindum, umframt at samskifta við útlendsk feløg og altjóða felagskapir á leiklistarliga økinum. Arbeiðsøkið hjá felagnum er allur yrkissjónleikur, leikstjórn, útvarpsleikir og upplestur, sjónvarpsleikir og upplestur, filmar, leiklistafrøði, undirvísing og skeiðvirksemi, lýsingar, undirhald og annað leikhúsyrki.
Innihaldsyvirlit
SøganRætta
Tá ið Leikpallur Føroya var settur á stovn tann 12. mars 1989, fór broyting fram viðvíkjandi hvussu peningurin, ið varð játtaður til sjónleik, skuldi útgjaldast.
Tað var rættuliga skjótt, at Meginfelag Áhugaleikara Føroya (MÁF) fekk eina pulju av játtanini til sjálvt at býta út, men Gríma, einasti yrkisleikbólkurin tá, møtti søkja til Leikpall Føroya til hvørt einstakt leikverk. Hetta kundi tykjast órættvíst og tí var Leikarafelag Føroya stovnað. Leikarafelagið skuldi verða eitt slag av meginfelag fyri yrkisleiklistina, eins og MÁF var meginfelag fyri áhugaleikin. Tá Leikarafelagið formelt var stovnað, var farið yvir til eitt helvtarbýti av játtanini, burtursæð frá einari lítlari pulju, ið Leikpallurin ráddi yvir til ávís onnur endamál sjónleikinum at frama.
Búmerkið - Sólin hjá William HeinesenRætta
Í 1990 var eitt tiltak í Sjónleikarhúsinum, ið æt "WH 90" Williami Heinesen til heiðurs. Har hevði Ingi Joensen gjørt eina ljósbakgrund til pallin við ymiskum vignettum, ið William hevði teknað. Laura Joensen, ein av fyrstu limunum, fall fyri sólini, ið jú bæði er glað og sorgarbundin og soleiðis hevur elementini í teaturmaskunum í sær. Um Leikarafelagið skuldi hava eitt búmerki, so átti tað at verða sólin hjá Williami.
Tíðin gekk so. Leikarafelagið hevði nógvar fundir um, hvat fyri eitt felag tey skuldu verða. Greitt var, at tað kundi ikki gerast eitt fakfelag við almennum stuðli, men mátti verða eitt áhugafelag fyri yrkisleiklist. Innkallað varð síðan til ein breiðari fund saman við áhugaleikarum har felagið varð víðkað til at eisini kunna upptaka áhugaleikarar. Tá gjørdist m.o. Sverri Egholm limur.
Á einum fundi varð tosað um sjónligheit, sum vit felagið ofta framvegis ger, og tá kom sólin hjá Williami upp á tal, tá fingu Sverri og Laura til uppgávu at fáa loyvi frá Williami. Tey fóru niðan til hansara at spyrja, og tað var leyst og liðugt beinanvegin. Hetta var ikki so langt áðrenn William doyði, men hann var púra klárur og vælhýrdur hetta kvøldið, og var fegin um at kunna geva enn eitt íkast til leiklistina. Einki bleiv skrivað niður, men felagið hevur seinni tryggjað sær, í samráð við eftirkomarar Williams, at felagið enn tann dag í dag kann nýta sólina sum búmerki hjá Leikarafelag Føroya.[1]
NevndinRætta
- Súsanna Tórgarð, forkvinna
- Laura Joensen, kassameistari
- Gunnvá Zachariasen, nevndarlimur
- Kristina S. Ougaard, tiltakslimur (virkandi nevndarlimur)[2]


text:
Túsund takk fyri tykkara stuðul í 2019!💛
Tit hava saman við 3 milliónum menniskjum kring heimin verið við til at savnað 4,5 milliónir undirskriftir ímóti órættvísi.
Úr Føroyum hava vit í 2019 sent áleið 4000 undirskriftir til 19 mál, harav 2 mál higartil hava ført til leyslating. Í samband við ársins skrivitátak hava føroyingar íalt skrivað 300 hondskrivað brøv og 1900 undirskriftir eru savnaðar saman til tey fýra málini, sum vit hava skrivað fyri.
Hjartans tøkk fyri tykkara ítøkiliga íkast.
Tykkara stuðul hevur eisini tryggjað, at Amnesty hevur skjalprógvað ágang og dráp á fólkabólkar.
Tit hava givið fólkum eina rødd og atgongd til rættvísi í fleiri enn 50 londum, har tey annars ikki høvdu havt atgongd til tryggjleika, eitt heim og eina familju.
Og so hava tit eisini verið við til at geva frælsi og lív aftur til fleiri hundrað kvinnur og menn.


text:
Søkt verður eftir einum dugnaligum avloysara til Kommunalu dagrøktina í Sumbiar kommunu.
Vit hava tørv á avloysarum sum kunnu traðka til, tá dagrøktarir hava frí ella feriu, og tá sjúka er. Tað er í hesum ógvuliga umráðandi, at avloysarin er tøkur tá tørvur er á tí, og at viðkomandi hevur góðar umstøður at taka ímóti børnum í egnum heimi.
Býráðsfundurin fluttur til sunnukvøldið kl. 19:00.
Skráin til bygdarráðsfundin 3. mai 2019.
Hesi mál verða viðgjørd á bygdarráðsfundi, fríggjadagin tann, 3. mai 2019. kl. 19.00.
Sumbiar Kommuna
Hvar eru tankarnir, tá tú koyrir bil?
Komandi tríggjar vikurnar heitir Sumbiar kommuna á bilførarar um at hugsavna seg um at koyra bil, tá teir koyra bil. Hetta gera vit í samstarvi við Ráðið fyri Ferðslutrygd, politiið og aðrar kommunur.
Ung í arbeiði 2019
Aftur í ár kunnu ungfólk melda seg til verkætlanina »Ung í arbeiði«, sum verður í viku 29 til og við viku 30. Umsøkjarin skal vera fyltur 13 ár 1. juni og ikki 17 ár 01. juni 2019.
Skráin til bygdarráðsfundin 26. mars 2019.
Hesi mál verða viðgjørd á bygdarráðsfundi, fríggjadagin tann, 26. mars 2019. kl. 20.00.
Sumbiar Kommuna


text:
27. august 2019
Hey øll foreldur at børnum í 0. fl:)
Hósdagin 29/8 og fríggjadagin 30/8 verður svimjing á skránni. Vit svimja í Gundadali eftir døgurða og verða aftur umleið kl 16.00.
Tóki og Eva koma at svimja við børnunum hósdagin, og Tóki og Viviana svimja við børnunum fríggjadag:) Av tí, at hetta er fyrstu ferð vit svimja við børnunum, hava vit sett eitt eyka fólk inn, og tí kemur Ann við okkum báðar dagar. Fyrsti svimji túrurin eygleiða og kanna vit børnini, hvussu tey eru í hylinum.
Hetta eru svimjibólkarnar:
Hósdagin svimja:
Artur, Baldur, Axel, Jóhann, Sámuel, Axel
Natasja, Marin Kristina, Emma, Mira
Fríggjadagin svmija:
Jónatan , Arian, Mattias, Rasmus, Scott
Bára, Elisa, Lusia og Elisabeth
Á heimasíðuni www.argjahamri.fo frætta tit nærri um teir føstu svimji dagarnar hjá bólkunum.


text:
Á aðalfundinum hjá Kongshavnar Fríðtíðarsiglarum 19. apríl, var nýggj nevnd vald. Hilmar Hansen og Oluffa Joensen fóru frá og í teirra stað komu Kári Jacobsen og Doris Djurhuus.
Tann nýggja nevndin hevur skipað seg soleiðis:
Jonhard Danielsen, formaður.
Kári Jacobsen, næstformaður og
Doris Djurhuus kassameistari/skrivari.
Eyka limir eru:
Andrea Isaksen og
Símin Pauli Johannesen.
Hilmar Hansen, Oluffa Joensen og Jonhard Danielsen stovnaðu felagið í 2013. Og síðan tá, hevur felagið skipa fyri einum bátatreffi í Søldarfirði. Vit fingu eitt samstarv við bátafestivalin á Toftum. Vit møtast her inni fríggjakvøld til eitt komsammen. Aftaná morgunmatin leygarmorgun, verður lagt frá landi og silgt inn á Skálafjørðin, og síðan fylgjast vit út á Toftir til bátafestival.
Felagið hevur eisini onnur smávegis tiltøk, so sum, rudding, siglitúrar og annað kring Kongshavn, sum spennir seg frá Garðsenda í Nes kommunu til Raktanga í Sjóðar kommunu.
Eg vil, vegna limir felagsins, takka Hilmar Hansen og Oluffu Joensen fyri gott samstarv hesi árini.
Í eini kapping er bert ein vinnari, men í samstarvi eru vit fleiri!
Samstundis verður ynskt Kára Jacobsen og Doris Djurhuus hjartaliga vælkomnan uppí nevndina.
Tað eru vit, sum skapa karmarnar. Trivnaður er okkara hjartamál.
Jonhard Danielsen
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
- 14 mai 2006
Nýtt er tað, ið sjáldan sker!
Debesarhandil uppafturlatin - hvør hevði væntað tað?.
Í 1883 byrjaði Óli Debes at handla her, og uttan slit var Debusarhandil - og seinni Sofusahandil - opin til nýggjársaftan 1992. Tá vóru tíðirnar mestsum farnar frá slíkum bygdahandlum, so eisini hann legði kongin.
Óli og Oda
Men - stik den - seinasta leygardag (13.mai 2006) læt Debesarhandil uppaftur. Hamurin er tann sami, men útboðið er sera nógv broytt. Nú er handilin á tremur av klæðum, gávulutum og prýðislutum - tað mesta virkað av føroyskari hond. Áhugavert - ikki minst fyri tann ferðandi.
Tað stuttligasta av øllum er kanska tað, at nú kunnu gjáarfólk - eins og aðrir heimsbúgvar - bókstaviliga fara út at eta - tí í krókinum uttan fyri handilin er ein spildurnýggj cafe, so tað fæst altíð eitthvørt á tunguna.
Fleiri myndir: myndasavn - 2006 - Debesarhandil


text:
Ólavur Larsen um KÍ-HB: Kanska umdystur og brotsspørk
Í Norðlýsinum hesa vikuna er samrøða við Ólav Larsen, fótbóltsviðmerkjara og fyrrverandi hjálparvenjara hjá ÍF. Hann metir um seinni hálvfinaluna millum KÍ og HB. Fyrra hálvfinalan endaði 1-1 og aftur hesaferð er lagt upp til ein javnan og spennandi dyst sambært Ólavi. Niðanfyri er brot úr greinini.
Kanska umdystur og brotsspørk
Ólavur Larsen heldur, at tað kann vera ein vansi fyri KÍ, um teir fara at spæla uppá úrslitið frá fyrra dystinum.
- Tað er ikki ein vansi at hava betri útgangsstøðið áðrenn seinna dystin, sum KÍ hevur her. Tað vil tað ongantíð vera. Men vit síggja tað aftur og aftur í altjóða fótbólti, at liðini við verra útgangsstøðinum koma víðari. Kanska man fer inn til dystin við einum hugburði um at halda eitt úrslit. Tað kann vera, at Mikkjal hugsar, at um hann klárar at halda málið reint, so er hann víðari. Men tað kann man ikki gera móti HB uttan, at 70 minuttir eru farnir, og tað er 0-0. Tá kann ein siga, at nú má ein royna at halda støðuna. Fær man boð um sum leikari áðrenn dystin, at einki mál má ígjøgnum, tí man sær tað vera trupult at skora móti einum sterkum liði, so kann tað blíva eitt verjukent útgangsstøðið, og tað kann seta seg inní høvdið hjá leikarunum. Men tað trúgvi eg ikki uppá, at tað verður í hesum føri.
- Eg vænti ein góðan dyst. KÍ-arnir hava kanska síðstu árini verið kendir fyri at hava hondbremsuna eitt sindur uppi, men tað hava teir ikki havt í ár. HB-arnir hava ikki hondbremsuna uppi, so eg eri nokkso vísur í, at tað verður ein spennandi dystur. Fyri KÍ er eg bangin fyri, at tað verður eitt øgiliga svangt HB-lið, sum kemur til Klaksvíkar. KÍ á heimavølli er onkursvegna ein favorittur. Eg veit ikki um eg tori at siga, hvør fer at vinna dystin, men eg vænti hann verður javnur, og eg eri fyri KÍ bangin fyri, at tað koma fleiri mál, so kanska ein 2-2 javnleikur er eitt gott boð sum so ger, at HB fer víðari. Men tað kann eisini vera 1-1 og longd leiktíð. HB vann báðar dystirnar í Klaksvík í fjør, og tað kann spæla inn. Men hetta er eitt nýtt KÍ-lið, sum eisini spælir við nógv størri sjálvsáliti enn tá, sigur Ólavur Larsen at enda.
Dysturin millum KÍ-HB byrjar mikukvøldið kl. 18.00, og dómari verður Petur Reinert.


text:
Premier League
Premier League er tann hægsta deildin, Meistaradeildin, í enskum fótbólti. Av sponsor-ávum er almenna heitið á ensku meistaradeildini "Barclays Premiership" ella "Barclays Premier League". Tjúgu lið spæla í Premier League, hvørt lið møtir hinum liðunum tvær ferðir í einum fótbóltsári: einaferð á heimavølli og einaferð á útivølli, tvs. at liðini spæla 38 dystir hvør. Tá allir dystirnir eru leiktir og fótbóltsárið er komið at enda, er tað liðið sum hevur fingið flest stig vunnið kappingina, og samstundis flyta trý tey niðastu liðini niður í næstbestu deildina, sum nevnist Football League Championship ella bara The Championship.
Deildin varð stovnað 20. februar 1992. Áðrenn tað nevndist besta fótbóltsdeildin hjá monnum í Onglandi Football League First Division, henda varð stovnað í 1888.
Premier League er vælumtókt ikki bara í Onglandi og Stóra Bretlandi sum heild, men kring allan heimin. Premier League er tann fótbóltsdeildin í heiminum, ið hevur flestar sjónvarpshyggjarar. Dystirnir verða vístir í 212 londum til 643 milliónir heim, har umleið 4,7 milliardir hyggjarar hava møguleika at síggja dystirnir í sjónvarpi.
Síðan 1888 hava 23 feløg vunnið enska meistaraheitið. Av teimum 45 feløgunum, ið hava spælt við í Premier League, síðan henda deildin byrjaði í 1992, hava fimm feløg vunnið meistaraheitið: Manchester United (13), Arsenal (3), Chelsea (3), Blackburn Rovers (1) og Manchester City (1). Verandi meistarar eru Manchester United, sum hava vunnið heitið í 2012–13 sesongini.
Innihaldsyvirlit
Vinnarar[rætta | rætta wikitekst]
Toppskorarar[rætta | rætta wikitekst]
Fyri hvørja sesong[rætta | rætta wikitekst]
Í alt[rætta | rætta wikitekst]
Dagført 13. januar 2013:
Kursiv skrift merkir leikarar, sum enn spæla profesjonellan fótbólt.
Feit skrift merkir leikarar, sum enn spæla í Premier League.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]


text:
Mált eftir íðkarum telist borðtennis ímillum tríggjar teir størstu ítróttirnar í heiminum, og hóast ítróttin er greitt størst í Asia, so er borðtennis eisini væl umtókt her um leiðir, og tað er ikki ov nógv sagt, at borðtennis røkkur út í nærum hvønn krók í heiminum.
Tað var tað eitt gott dømi um herfyri, tá ið japanska tíðarritið við einfalda altjóða heitinum World Table Tennis var komið allan vegin til Føroya at gera eina grein um føroyskt borðtennis.
Tað var blaðmaðurin Kosuke Inagaki, sum var her, og hann vendi sær sjálvandi til the grand old mann innan føroyskt borðtennis, Peter Hentze Niclasen, fyri at fáa greitt frá um føroyskt borðtennis.
Borðtennissamband Føroya umrøður greinina á heimasíðu síni, og borðtennissambandið hevur verið í sambandi við fyrrverandi borðtennisleikaran Vagn Thomsen, sum býr í Japan.
Sambært Vagni er talan um eina væl skrivaða grein, sum undir yvirskiftini "Vitjið Føroyar!" snýr seg um borðtennisleiðina hjá Peteri, støðuna hjá føroyskum borðtennis og um Føroyar sum heild.
Á Føroyaferðini skrivaði Kosuke Inagaki eisini eina aðra grein um Føroyar fyri stóra tíðarritið Asahi Shinbun.


text:
HM í Suðurkorea fer í gongd sunnudagin, og í løtuni er føroyska toymi í Gwangju og fyrireikar seg til stóru og spennandi uppgávuna.
Teir tríggir úttiknu svimjararnir vóru allir við á Oyggjaleikunum í seinastu viku.
Svimjararnir eru:
- Signhild Joensen (2000), Ægir
- Óli Mortensen (1996), Havnar Svimjifelag
- Alvi Hjelm (1996), Havnar Svimjifelag
Svimjing.com skrivar, at Signhild og Óli hava klárað ásettu kravtíðir til heimsmeistarastevnuna, meðan Alvi er úttikin afturat vegna góð úrslit í hesi svimjihálvu.
Ferðaleiðari er Lis Gøthe í Jákupsstovu, og Juan Jaime Arroyo Toledo er venjari hjá føroysku svimjarunum.
Formaðurin í svimjisambandinum, Rókur í Jákupsstovu, er eisini við á ferðini. Í samband við HM er aðalfundur hjá FINA í Gwangju í morgin, 19. juli.
Mánadagin skal Signhild Joensen royna seg sum tann fyrsti føroyski svimjarin.


text:
Tað er ein øgilig trongd, ið Sjúrður Skaale hevur, at hanga Búa Tyril út, tí hann hevur avgreitt ein prentlut.
Alt gott um tað, men hetta fer ov langt og tykist nú eitt sindur sjúkligt og minnir um krossfararar og martyrar.
Gjøgnum tíðirnar eru tað fleiri politikarar, ið hava ført seg fram sum martyrar fyri eina trúgv ella eitt ávíst slag av rættvísi. Tað hevur eydnast væl hjá summum, eru teir nevndir, eru teir kendir.
Viðvíkjandi Sjúrði sær tað í dag út, sum um hann hevur valt henda sama leiklutin sum martyrur á krossferð fyri Javnaðarflokkin.
Men eftir KVF at meta í morgun, kann ógvusliga útspælið frá honum eisini vera reklama fyri einum kursusi í Havn, sum hann og systurin skulu hava um retorikk.
Eftir bestseljaranum "2000" at døma, kunnu vit heldur ikki avvísa, at ætlanin hjá Sjúrði er at geva alt út í bók, tá jólasølan aftur ger seg galdandi.
Møguligur tittul: Frá heimastýri til fullveldi - og aftur til heimastýri.
Ad-hoc toymið
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Tryggingarnæmingar til LÍV
- 25 May 2019
- - LÍV
Ynskir tú eina útbúgving innan trygging- og pensjón, so er tað kanska hjá LÍV, tú skalt gerast tryggingarnæmingur komandi tvey árini. Lærutíðin byrjar 1. september 2019.
Sum næmingur verður tú partur av kundadeild okkara. Útbúgvingin tekur tvey ár og gevur tær breiðan førleika innan tryggingar- og pensjónsøkið. Eftir lokna útbúgving sum tryggingarnæmingur eru góðir møguleikar fyri framhaldandi starvi og víðari útbúgving.
Vit leita eftir næmingum sum brenna fyri at veita eina góða kundatænastu, eru nærlagdir og sum arbeiða sjálvstøðugt. Tað er ein fortreyt at hava miðnámsprógv. Er tað kanska tú? So send okkum eina umsókn, avrit av prógvum, CV og onnur skjøl til: liv@liv.fo.
Umsóknir skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi 16. juni 2019. Allar umsóknir verða viðgjørdar í trúnaði.
Hevur tú okkurt at spyrja um ert tú vælkomin at seta teg í samband við Brynhild Absalonsen, kundaleiðara, brynhild@liv.foella 231122.
Umsóknir skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi 16. juni 2019.


text:
Tak yvir høvdið til øll!
2019-07-30 16:52
Tað er ein rættur hjá øllum menniskjum at hava tak yvir høvdið og at liva eitt virðiligt og trygt lív. Somuleiðis skal hetta vera møguligt, óansæð hvørjum stætti ein kemur frá, at kunna leiga ella keypa bústað, og tað einamest hjá familjum, at kunna liva trygt og gott.
Føroyingar flyta heim aftur, men íbúðartrotið sum var, er blivið nógvar ferðir verri, og tað, saman við tí tíð tað tekur at byggja íbúðir, ger trupulleikan størri. Fólkið ótolnast. Men hetta má ikki geva nøkrum orsøk til at loypa framav, og tí mugu okur til at gera eina skynsama og varandi loysn.
Tað eru góðar tíðir, og jeg vil arbeiða fyri, at bústaðarpolitikkur verður settur á breddan, men samstundis, at dentur verður lagdur á, at tað eisini verður staðsett uttan fyri miðstaðarøkið. Ein bústaðarpolitikk, sum veruliga munar.
Ein bústaðarbanki
Landið eigur í BankNordik, men bankin verður rikin sum ein og hvør privatur banki. Bankarnir veita ikki fígging uttanum vinningin, sum fæst í miðstaðarøkinum, og fyri at byggja ella keypa, má ein skuldarbindast fyri lívið. Jeg haldi, at okur eiga at selja landsins lut í BankNordik og stovnseta ein bústaðarbanka. Ein banki, sum veitir fígging til lág- og miðallønt. Einamest úti á bygd, har fíggingarstovnar eru so mikið trekir, at eitt milliónalán á bygd kemur ikki uppá tal, meðan tvífalt so nógv í miðstaðarøkinum eru piparnøtir. Hetta loysir tó ikki íbúðartrotið einsamalt.
Kommunurnar mugu eisini byggja
Kommunurnar mugu heimilast at byggja íbúðir. Íbúðir til ungdómin og familjurnar, saman við eldraíbúðum, ikki bara avmarkast til eitt! Her mugu lógarbroytingar til, men hetta fer at lætta um trýstið á bústaðartrotinum, tá fleiri átøk eru í verk samstundis. Tað gevur eisini kommunum møguleika til at vaksa, tá tøkar íbúðir á støðum, har áður einki var, gerst veruleiki.
Almannagagnligt bústaðarfelag og Bústaðir?
Sum ein liður í hesum má eitt almannagagnligt bústaðarfelag stovnsetast. Hetta skal samskipa, viðlíkahalda og stýra almennum bústøðum, har íroknað kommunalt og landið, men eisini deilt í sýslur og í tríggjar deildir: ungdóms-, familju- og eldraíbúðir. Danski bústaðarpolitikkurin er eitt fyridømi, sum okur í Føroyum kunnu eftirlíka og tilpassa til føroysk viðurskifti!
Somuleiðis skal bústaðartrygd setast í verk, men hetta má tó koma loypandi við nýggjum bústøðum. Tí havast má í huga, at hetta verður gjørt yvir eitt samgonguskeið og tískil ikki verður loyst dagin eftir valið, men hetta má í gongd!
Spurningurin er so, hvørt okur umskipa Bústaðir til eitt tílíkt felag og stovna undirfeløg kring landið. Eisini heimila Bústaðir lagaligari fíggjarkarmar. Hesi trý punkt mugu metast eftir, hvat er skilabest at seta í verk.
Men eyðsýnt er, at okur mugu onkursvegna gera sum grannar okara og læra frá teirra fyridømi, men eisini, at veruliga vilja munin! Jeg vil arbeiða fyri, at bústaðartrupulleikin verður loystur, og eftir míni meting mugu tílík tiltøk í verk, sum skapa eitt grundarlag fyri ein samhaldsfastan bústaðarpolitikk.
Jens Arni Leo Hammerfoss, valevni Javnaðarfloksins


text:
12. november 2019 - kl. 17:00
VIÐMERKING: Í tíðindasendingini í útvarpinum á middegi 6. november sáar Kristina Samuelsen, advokatur, mistrúgv um leiklutin hjá barnaverndartænastuni, tá ræður um viðgerð av barnverndarmálum. Hon sigur, at ov fáar leiðreglur gera barnaverndina ótryggja og ógjøgnumskygda, og at “politimyndugleikin”, sum hon málber seg, eigur at verða tikin úr barnaverndini.
Sum áhugafelag hjá sosialráðgevum, ið taka sær av og viðgera barnaverdarmál, mugu vit upp á tað harðasta afturvísa, at málsviðgerðin av slíkum málum er bæði ótrygg og ógjøgnumskygd.
Sosialráðgevarar hava eina sosialfakliga útbúgving og vitan, sum verður nýtt í øllum málsviðgerðararbeiði innan barnaverndarøkið. Vit hava bæði viðkomandi eftirútbúgvingar, vitan og royndir, og hava lært at gera nýtslu av viðkomandi kanningarhættum, sum eru grundarlagið í okkara arbeiði við útsettum familjum og ungum.
Fyri at tryggja tað fakliga støðið undir okkara arbeiði luttaka vit regluliga í bólkaumsjónarfundum bæði innhýsis og uttanhýsis. Á umsjónarfundum innanhýsis luttaka bæði sosialráðgevar og familjuviðgerðar, so vit á tann hátt menna og styrkja tað sosialfakliga støðið í einum fleirfakligum samanhangi.
Ógvuliga tilvitaði um tvístøðu
At vit sum sosialráðgevar hava myndugleikaábyrgd, samstundis sum vit skulu hava ein stuðlandi og ráðgevandi leiklut, er ein grundleggjandi treyt í okkara útbúgving og fakliga samleika sum heild. Hetta er ein tvístøða, ið vit eru ógvuliga tilvitaði um, og sum vit hava sera stórt fokus á hvønn einasta dag.
Sum sosialráðgevarar á barnaverndartænastuni liggja okkara lógarheimildir í barnaverndarlógini, og við hesum atlitið til tørvin hjá tí einstaka barninum. Nevniliga at fáa eitt samstarv í lag við foreldrini og aðrar viðkomandi samstarvsfelagar.
Barnaverndartænastan ger eina individuella meting í hvørjum einstakum máli, eftir at hava fingið lýst heildarstøðuna. Hendan heildarmetingin gevur eina betri skikkaða mynd av avbjóðingunum hjá borgaranum. Eingi mál eru heilt líka og skulu tí ikki viðgerast eins.
Allar fyriskipanir verða góðkendar
Tá talan er um at seta fyriskipanir í verk, verður alt góðkent av nevnd. Serliga av høvuðsbarnaverndanevndini, tá tað snýr seg um umsorganaryvirtøkur og samveruásetingar, tá børn eru umsorganaryvirtikin.
Sum sosialráðgevar eru okkara fremstu førleikar, tá ræður um bæði tvørfakligt og fleirfakligt samstarv, fokus okkara á heildarmyndina í hvørjum einstøkum máli. Heildarsýnið er eitt yvirskipað amboð, sum sosialráðgevar dagliga gera brúk av í sínum arbeiði, so fyrilit verða tikin fyri bæði viðurskiftunum hjá einstaklingingum, menniskjansligum sambondum og samfelagsviðurskiftum sum heild.
Í sosiala arbeiði okkara stremba vit sostatt eftir at síggja borgaran í eini størri heild sum part av umhvørvinum, eins og teimum kringumstøðum, sum viðkomandi livir í og er partur av.
Vegna Sosialráðgevarafelag Føroya
- áhugafelag undir Starvsmannafelagnum
Jacoba Jacobsen, forkvinna
Ruth Apol Mortensen, skrivari
Kristin Nolsøe Bech, kassameistari
Beinta Bergsdóttir, nevndarlimur
Daisy Iversen, nevndarlimur
« Aftur


text:
Kaj Leo spyr Sirið um umstøður og viðgerð til børn og ung við sálarsjúku
15. desember 2017
Kaj Leo Holm Johannesen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, hevur í dag sett Sirið Stenberg, landsstýriskvinnu í heilsumálum, ein skrivligan fyrispurning um umstøður og viðgerð til børn og ung við sálarsjúku. Svarast skal í seinasta lagi 10 yrkadagar eftir, at spurningurin er latin inn
Løgtingsmaðurin spyr fylgjandi:
1. Hví er ongin serlig deild innrættað fyri seg í nýbygninginum á Landssjúkrahúsinum til børn og ung við sálarsjúku, hóast tørvurin á innleggingum er í vøkstri og nýggi bygningurin ikki rúmar dygdargóðar viðgerðarmøguleikar, soleiðis sum onnur framkomin lond veita?
2. Er ein deild til børn og ung við sálarsjúku nakrantíð tikin við í byggiskránna og prosjekteringa av nýggja bygninginum ella er hetta spart burtur?
3. Er ætlanin at seta fleiri sálarfrøðingar í starv við servitan innan viðgerð av børnum og ungum við sálarsjúku?
Í viðmerkingunum til skrivliga fyrispurningin sigur Kaj Leo Holm Johannesen, løgtingsmaður, at tað er sera álvarsligt, at tann nýggi psykiatriski depilin, sum skal byggjast á Landssjúkrahúsinum, ikki hevur eina barna- og ungdómsdeild burturav. Tað, sum verður nevnt 'avskerming' og foreldrainnlegging, er ikki nøktandi og eigur ikki at verða góðtikið í einum framkomnum, demokratiskum samfelag, sum gevur seg undir Altjóða Mannarættindasáttmálan.
Í nøkrum av okkara grannalondum er bygd og skipað barna- og ungdómsdeildir burturav. Tað kemur als ikki fyri, at børn og ung liggja innløgd saman við vaksnum psykiatriskum sjúklingum. Og av góðum grundum - tey, sum eru innløgd á eina vaksinpsykiatriska deild eru sera sjúk; tí eru tey innløgd.
Samanbera vit okkum við Danmark, so eru bæði matarsalur, uppihaldsrúm, spælipláss, undirhald við tónleikarum og annað gott, sum tryggjar barninum eitt gott og nøktandi uppihald á sjúkrahúsinum.
Hví skulu sálarsjúk børn ikki hava somu góðu umstøður sum sjúk børn annars hava í føroyska samfelagnum? Sum kunnugt, er ein barnadeild burturav á Landssjúkrahúsinum til likamliga viðgerð. Har 'avskermar' man ikki sjúk børn og foreldur frá øðrum sjúklingum.
Sálarliga sjúk børn hava krav uppá, og eiga at verða viðfarin eins virðiliga og onnur sjúk børn.
Tørvurin á innleggingum er nógv størri, enn hesin sigst vera. Og við vaksandi sálarligum trupulleikum hjá børnum og ungum, ár eftir ár, so kann roknast við fleiri og fleiri innleggingum og harvið stórur tørvur á dygdargóðum og hóskandi hølum og umstøðum.
Børn og ung kunnu hava nógvar ymiskar sálarligar trupulleikar og tí krevst servitan til ymsu trupulleikarnar, og viðvíkjandi t.d. etingarólagi, er viðgerðin ikki nøktandi og ongin sálarfrøðingur við serkunnleika í anoreksi er á deildini.
At enda sigur Kaj Leo Holm Johannesen, løgtingsmaður, í sínum viðmerkingum, at tíðin er komin at líkastilla patientar, sum stríðast við likamligar og sálarligar trupulleikar, og tá um ræður viðgerðartrygd og umstøður annars.
RN
Aftur


text:
Dúkurin lagdur á
Í farnu viku varð marghøllin reist og í vikuni varð dúkurin lagdur á. Og í góðveðrinum í dag er takið og síðurnar á marghøllini lagdar, soleiðis at tær nú liggja sum tær skulu.
Farið er eisini ígongd við at festa dúkin við jarn-montering, sum er gjørd til endamálið.
Sjálvboðin vóru eisini á Oyrunum í dag og ruddaðu. Alt leyst á økinum varð ruddað í lastir og verður hetta burturbeint í komandi viku.
Í komandi viku verða galvarnir eisini festir á marghøllina.
Fylgjast kann við byggingini av Marghøllini í Vági á Facebook vanganum “Marghøllin í Vági”.


text:
Brúkarakjak:Whatamidoing (WMF)
Vælkomin á føroysku Wikipediu!
Hey Whatamidoing (WMF), og vælkomin til føroysku Wikipediu! Takk fyri tíni ískoyti. Eg vóni, at tær dámar Wikipediu og ger av at verða verandi. Her eru nakrar góðar slóðir til nýggjar brúkarar:
- Kunning fyri nýbyrjarar
- Hvussu ritstjórni eg eina síðu (Rætta wikitekst við wiki-kotum)
- VisualEditor Brúkaravegleiðing (Rætta við nýggja Visual-editorinum frá 2013)
- Ofta settir spurningar ella Set ein spurning í Undirhúsinum
iceley 13. sep 2014 kl. 04:26 (UTC)
{{Brúkari fo-0}} on your user page or put it into your babel box.


text:
Neyðsendarakfar og líkvognur eru undantikin virðisavgjaldi.
Neyðsendarakfar og líkvognur undir 3.500 kg, eru undantikin CO2-avgjaldi.
Neyðsendarakfar og líkvognur rindað burturbeiningargjald á kr. 5.000.
Neyðsendarakfar kann bert verða skrásett við heimild í §§ 2 og 3, í kunngerð nr. 60 frá 2. august 1979 um neyðsendarkoyring.
Verður neyðsendarakfar ella líkvognur skrásettur til privata nýtslu, áðrenn 36 mánaðir eru gingnir frá skrásetingini sum neyðsendarakfar ella líkvognur, verður virðisavgjaldið og CO2-avgjaldið goldið, sbrt. §§ 3 ella 4 og § 9, stk. 1, nr. 2), lutfalsliga samsvarandi tíðini, sum restar í teimum 36 mánaðunum.
CO2 avgjaldið verður goldið sbrt. § 8, stk. 3.


text:
Hvat er flipped Classroom?
Í stuttum kann sigast, at við flipped classroom býtir ein um uppá heimaarbeiðið og skúlaarbeiðið. Næmingarnir fáa vegleiðing og vitan um eitt evni heima. Her er mest vanligt at nýta videobrot. Síðani arbeiða tey við "heimaarbeiðinum" í skúlanum. Tvs. at tey loysa uppgávur. Sostatt verður tann gamli hátturin at undirvísa "vendur á høvdið".
Í skúlanum á Giljanesi er tað serliga í støddfrøði, at fleiri lærarar nýta henda undirvísingarhátt.
Niðanfyri er leinkja til savnið av videobrotum til Flipped Classroom í støddfrøði:


text:
Munandi færri nýstovnaði partafeløg eru skrásett seinastu árini, samstundis sum fleiri feløg snara lykilin um. Tað vísa tøl hjá Skráseting Føroya.
Tølini vísa eina greiða afturgongd í talinum av nýskrásettum parta- og smápartafeløgum. Færri feløg eru sett á stovn seinnu tvey árini, og fleiri feløg hava snarað lykilin um.
Vinnuspírar eru grundarlagið fyri framtíðar vinnulívi, og fyri at tryggja búskaparvøkstur er tað sera týdningarmikið, at tað alla tíðina koma nýggjar fyritøkur til, sum seta gongd á nýggjar framleiðslur av vørum og tænastum. Somuleiðis sum at hesar eru førar fyri at skapa nýggjan vøkstur og framhaldandi menning.
Tølini frá Skráseting Føroya geva ábendingar um, at vinnuspírar í Føroyum halda seg aftur, nú búskaparstøðan ikki er tann besta. Tøl fyri stovnan av feløgum vísa eina greiða niðurgongd seinastu árini. Meðan tað í 2007 vóru stovnað 478 nýggj feløg, so er hetta talið lækkað støðugt síðani. Í 2008 vóru 254 nýggj feløg sett á stovn, meðan talið í 2009 og 2010 lækkaði til ávikavist 152 og 111.
Eisini vísa tøl frá Skráseting Føroya, at tað seinnu árini hava verið støðugt fleiri fyritøkur, ið hava snarað lykilin um. Í 2008 vóru 25 feløg skrásett sum verandi farin á húsagang, meðan tað í 2009 og 2010 vóru ávikavist 102 og 98.
“Tað er neyðugt, at tilgongdin av nýggjum fyritøkum er støðug fyri framhaldandi at hava búskaparvøkstur. Tað er orsøk til ørkymlan, at tað ikki eru fleiri nýggjar fyritøkur, sum verða stovnaðar”, sigur Marita Rasmussen, stjóri í Vinnuhúsinum við heimasíðuna hjá Vinnuhúsinum.
At so fáar nýggjar fyritøkur síggja dagsins ljós, og at tað alsamt eru fleiri, sum mugu snara lykilin um er helst eitt úttrykk fyri, at feløgini ikki hava megnað at innrættað seg í mun til umstøðurnar og tíðirnar vit eru í nú.
Nýggjar fyritøkur eru ofta meiri útsettar í ringum tíðum, orsaka av, at hesar helst ikki hava fingið eitt nóg stórt kundagrundarlag, umframt møguleikan fyri at “polstrað” seg soleiðis, at tær hava nakað at standa ímóti við í krepputíðum. Størri fyritøkur hava alt annað líka lættari at fáa góðar avtalar við bæði kundar og veitarar. Tað er tí sannlíkt, at tað eru vinnuspírarnir, sum svíða, nú fíggjarvánirnar eru í verra lagi.
Kelda: Dansk Industri, Skráseting Føroya .


text:
Heasar fulltíðarútbúgvingar í Føroyum eru góðkendar til at lesandi fáa stuðul frá Studna:
Lesandi er lestrarvirkin, um tann lesandi ikki er meira enn eitt ár afturúr í lesnaðinum eftir ásettu lestrartíðini. Harafturat skal tann lesandi møta til frálæruna, lata inn kravdar uppgávur og fara til próvtøkurnar eftir teimum reglum, ið eru galdandi á útbúgvingarstovninum.
Til tess at verða roknaður sum fulltíðarlesandi krevst, tá ið talan er um miðnámsútbúgvingar, stuttar vinnuførleikagevandi útbúgvingar og útbúgvingar á framhaldsdeildarstigi fyri fólk eldri enn 18 ár, at tann lesandi hevur minst 20 lestrartímar um vikuna. Tó kunnu lesandi við heima-
búgvandi børnum undir 10 ár og lesandi við serligum tørvi koma undir reglurnar um heiltíðarlestur, um tey lesa í minsta lagi 16 tímar um vikuna. Fyri hægri útbúgvingar galda reglurnar um lestrarvirkni, tá ið metast skal um fulltíðarlestur. Í ivamálum tekur Studni avgerð.
Prístalsjavning er 1. august hvørt ár. Sí møguligar broytingar á www.studni.fo. Tey, ið eru 18 ár ella eldri, fáa lestrarstuðul, um tey lúka stuðulstreytirnar.
Tey, ið verða 18 ár í stuðulsárinum, fáa stuðulin mánaðin eftir, at tey eru fylt 18 ár. Tá hava hesi eisini møguleika at søkja um lán.
Øll lesandi á hægri útbúgvingum og á styttri vinnuførleikagevandi útbúgvingum fáa kr. 4.414 um mánaðin.
Lesandi á miðnámi, ið eru uppihaldarar (t.e. gift ella foreldur) ella kunnu skjalprógva útreiðslur av egnum húsum ella kunnu skjalprógva bústaðarleigu, fáa kr. 3.903 um mánaðin.
Øll onnur á miðnámi fáa kr. 1.880 um mánaðin.
Tey, ið verða 18 ár í stuðulsárinum, fáa stuðulin mánaðin eftir, at tey eru fylt 18 ár. Tá hava hesi eisini møguleika at søkja um lán.
Tey, ið eru undir 18 ár
Tey, ið eru undir 18 ár, fáa bókastudning. Harafturat ber til hjá nøkrum av teimum lesandi undir 18 ár at fáa vistarhaldsstudning.
Bókastudningur verður latin lesandi, ið eru undir 18 ár fyrst í stuðulsárinum. Bókastudningurin er kr. 3.726 og verður útgoldin fyrst í stuðulsárinum.
Vistarhaldsstudningurin verður latin lesandi undir 18 ár, ið eru noydd at flyta til útbúgvingarstaðið. Treytin fyri at fáa henda studning er, at sjóvegis farleið er millum heimabústað og skúlan, ella at vegalongdin millum heimstaðarbýin/bygdina og skúlabýin/ bygdina er longri enn 50 km sambært almennu ásetingunum hjá Landsverki. Mánaðarligi vistarhaldsstudningurin er kr. 2.603. Til tess at fáa vistarhaldsstudningin skal Studna-leiguváttanin útfyllast á sama hátt sum hjá teimum, ið búgva til leigu. Harafturat skal tann lesandi prógva, at húsaleigan verður goldin hvønn mánað.
Meginreglan í skipanini er, at øll lesandi, ið hava fyri neyðini at nýta Strandfaraskip Landsins, ferðast ókeypis aftur og fram í skúla í mesta lagi einaferð um dagin, uttan mun til fjarstøðu frá skúlanum. Víst verður til heimasíðuna www.ssl.fo hjá Strandfarskipum landsins, tá ið søkjast skal um ferðastuðulin innanoyggja.
Barnsburðarfarloyvisstudningur verður veittur í sambandi við barnsburð og ættleiðing. Studningurin verður í mesta lagi veittur í 11 mánaðir (eitt stuðulsár) fyri hvønn barnsburð.
Tann lesandi skal búgva saman við barninum, um tann lesandi skal fáa farloyvisstudningin, og bæði foreldrini kunnu ikki samstundis fáa farloyvisstudningin úr skipanini.
Barnsburðarfarloyvisskipanin gevur foreldrunum somu rættindi. Bæði tann lesandi móðirin og lesandi faðirin kunnu fara í farloyvi treytað av, at tey ikki eru í farloyvisskipanini samstundis. Við øðrum orðum fylgir farloyvisstudningurin barninum, sama um tað er móðirin ella faðirin, ið velur at fara í farloyvi. Foreldrini avgera sjálv, hvussu tey býta farloyvið millum sín.
Barnastudningurin verður veittur lesandi, ið hava uppihaldsskyldur av børnum, ið eru undir 18 ár. Bara tey, ið eiga ella hava ættleitt børnini, hava uppihaldsskyldur. Barnastudningurin er kr. 1.023 um mánaðin fyri hvørt barnið. Lesa báðir uppihaldararnir, kann bara annar søkja um barnastudningin. Barnastudningurin verður bara latin tí, ið býr saman við barninum. Dóps- ella navnabræv hjá barni/børnum skal fylgja við saman við p-talinum. Skjalprógv frá kommunu ella Landsfólkayvirlitinum um, at barn/børn búgva hjá stuðulsmóttakara, skal eisini fylgja við. Við barnsburð verður barnastudningurin fyrstu ferð veittur sama mánað, sum barnið er føtt.
Studningur til einsamallar uppihaldarar verður veittur umsøkjara, ið er lestrarvirkin og fær serliga barnaískoytið til einsamallar uppihaldarar frá almannaverkinum. Studningurin til einsamallar uppihaldarar er kr. 1.568 um mánaðin. Frá juli 2016 verður stuðul fyri fyrstu ferð veittur í juli-mánað, men bert til einsamallar uppihaldarar.
Vanligi mánaðarligi studningurin verður inntøkujavnaður, um mánaðarliga miðal útgoldna A-inntøkan fer upp um kr. 20.000. Fyri hvørjar kr. 1.000, mánaðarliga miðal útgoldna A-inntøkan er hægri enn kr. 20.000, lækkar studningurin 10%. Vilt tú hava fleiri upplýsingar um inntøkujavningina, les so meira um hetta á heimasíðuni www.studni.fo.
Stuðulsárið er frá 1. august til 30. juni árið eftir. Tó verður stuðul veittur einsamallum uppihaldarum í 12 mánaðir í útbúgvingartíðini, t.e. eisini í juli mánaði. Lestrarhálvurnar eru frá 1. august til 31. desember og frá 1. januar til 30. juni. Stuðul fæst frá teirri lestrarhálvuni, tá ið søkt verður, t.e., at umsóknarfreistin fyri eina útbúgving, ið byrjar í august mánaði er 31. desember sama ár. Verður søkt t.d. í mars mánaði árið eftir, fæst bara stuðul frá januar mánaði.
Møguligar broytingar í stuðulsviðurskiftum skulu vera Studna í hendi innan 20. í hvørjum mánaði. Tó skulu broytingar í desember mánaði latast Studna innan 14. desember.
Studni flytur studning og lestrarlán á kontu í føroyskum peningastovni seinast í hvørjum mánaði.
Lesandi á miðnámsútbúgvingum, vinnuførleikagevandi útbúgvingum ella á útbúgvingum á framhaldsdeildarstigi fáa í mesta lagi lestrarstuðul upp til eitt ár eftir, at ásetta lestrartíðin er lokin.
Lesandi á hægri útbúgvingum fáa í mesta lagi lestrarstuðul upp til eitt ár eftir, at ásetta lestrartíðin er lokin. Upp í lestrartíðina verða roknaðar áður loknar ella steðgaðar hægri útbúgvingar, har lesandi hevur fingið vanligan mánaðarligan lestrarstuðul frá Studna ella frá Statens Uddannelsesstøtte. Stuðul verður í mesta lagi latin í 6 ár til hægri útbúgvingar. Studni kann leingja stuðulstíðina 2 ár, um tann lesandi ikki hevur miðnámsútbúgving.
Studni kann gera undantak frá regluni um áramál, um lestrartíðin er longri enn 5 ár fyri eina útbúgving, ella um lestrartíðin er vorðin longd vegna ráðsarbeiði, sjúku, barnsburð, ættleiðing, vísindaligt arbeiði o.a.
Lestrarlán verður rentað 2% p.a. í útbúgvingartíðini. Eftir lokna útbúgving verða lestrarlán rentað 3% yvir diskontuni. Diskontan var 0,00 % p.a. tann 1. november 2016. Lestrarlán kann í mesta lagi vera kr. 2.475 um mánaðin.
Tann lesandi fer vanliga undir at gjalda aftur lestrarlán og rentur eitt ár eftir, at tað stuðulsárið er endað, har ið útbúgvingin er lokin ella steðgað. Útbúgvingin verður ikki søgd at vera lokin, um tann lesandi innan 15 mánaðir eftir hesa útbúgving fer undir eina aðra útbúgving. Tað sama er galdandi, um ein fyribils steðgað útbúgving verður tikin upp aftur innan fyri somu tíðarfreist.
Studni ásetur afturgjaldsupphæddina eftir samlaðu skuldini. Afturgjaldstíðin er í mesta lagi 15 ár. Hvørt gjaldið skal í minsta lagi vera kr. 300 um mánaðin.
Lesandi, ið eftir vanligu reglunum hevur fingið tann stuðul, ið kann fáast frá Studna, kann søkja um at fáa endalán, í mesta lagi kr. 6.808 um mánaðin í 11 mánaðir. Treytin fyri at fáa endalán er, at tann lesandi tekur eina hægri útbúgving, er lestrarvirkin, og at avvarðandi lærustovnur kann vátta, at tann lesandi er førur fyri at gera útbúgvingina lidna innan 1 ár. Afturgjaldstreytirnar fyri hetta lán eru tær somu sum fyri vanliga lestrarlánið.
Studni – www.studni.fo


text:
Facebook verður kollvelt
“Content is king”, henda mantrain er messað út á nærum hvørjum skeiði, fyrilestri, bloggi og sølufundi, ið snýr seg um sosialu miðlarnar, síðan hesir sóu dagsins ljós.
Well, okkurt bendir á, at nú verður tilfarið aftur kongur. Kongurin av Facebook, Mark Zuckerberg, fangaði uppmerksemið hjá heiminum, tá hann fríggjadagin boðaði frá, at Facebook komandi tíðina fór at broyta seg. At skipanin, ið 36.000 føroyingar brúka, fer at leita aftur til upprunan. Tí, sum Zuckerberg segði:
“At its best, Facebook has always been about personal connections. By focusing on bringing people closer together – whether it’s with family and friends, or around important moments in the world – we can help make sure that Facebook is time well spent.”
Les innleggið hjá Zuckerberg her
Lýsarar farnir at sveitta
Hann vísir á, at Facebook í alsamt størri mun er vorðið fult av tilfari frá virkjum, fyritøkum og miðlum, meðan áhugaverdu løturnar, ið vinir og familja deila, gerast alsamt torførari at finna. Tí verður skipanin nú broytt, soleiðis at tilfarið gerst meira viðkomandi fyri teg, brúkaran. Hetta skuldi verið nóg mikið til at fáa Facebook lýsarar at sveitta, tí tað man áður kundi keypa fyri pening, skal nú keypast í kreativari orku.
Les um leiklutin hjá miðlunum í nýggja Facebook
Men hvat merkir tað fyri lýsaran á Facebook?
Seinastu árini er talið av føroyskum lýsingum á Facebook vaksið, sonevnt sponsorerað tilfar frá miðlum, fyritøkum og bólkum rúgvar alsamt meira upp. Fyri okkum, ið umsita tílíkt tilfar, hevur prísvøksturin verið ógvusligur. Nú upp undir jól bar av. Hesin áður heldur bíligi háttur at lýsa, kravdi rættiliga stórar upphæddir fyri at vit skuldu náa nøktandi vísingar og klikk. Facebooklýsingar og sponsorerað tilfar er ein uppboðssøla: Um nógv lýsa, fært tú færri vísingar fyri hvørja krónu. Um fá lýsa, fært tú fleiri vísingar fyri hvørja krónu.
Við komandi broytingunum eru hækkaðu prísirnir nakað, ið vit skulu venja okkum við. Nú verða stutt sagt munandi færri vísingar til sølu. Men tað tykist ikki, sum um tað steðgar har.
Zuckerberg sigur:
“I’m changing the goal I give our product teams from focusing on helping you find relevant content to helping you have more meaningful social interactions.”
Hann vísir á, at kanningar, ið tey hava gjørt, vísa, at interaktiónir á sosialum miðlum eru góðar fyri fólk, meðan passiv hyggjan at videoum ella lestur av greinum, ikki hava somu jaligu ávirkan. Tí verður tilfarið, ið vit síggja í okkara floymi á vegginum í framtíðini vigað, soleiðis at tilfar, ið skapar sambond, kjak, gleði og annað verður tikið framum.
Tað er tó neyvan talan um, at sonevnt click bait, og dáma og deil tilfar verður tikið framum. Algorútman hjá Facebook verður væntandi dugnaligari at skyna á tilfarinum enn so.
Tað verður tí munandi truplari at umsita sína Facebook síðu í framtíðini, og enn týdningarmiklari, at arbeiðið verður gjørt við nærlagni og dugnasemi. Tær síðir, ið megna at skapa viðkomandi engagerandi tilfar, koma í framtíðini at standa sterkastar. Stríðið um Facebook verður ikki longur stýrt av, hvør hevur størsta pengapungin, men av hvør hevur besta og mest viðkomandi tilfarið.


text:
Fótbóltsvenjing yngir beinagrindina
Fótbóltsvenjing yngir beinagrindina hjá miðaldrandi kvinnum við 2-4 árum eftir bert 15 vikum av venjing.
Tá vit eldast henda líðandi kropsligar broytingar, og hjá kvinnum viðføra skiftisárini sera stórar broytingar, sum kunnu minka um almennu heilsustøðuna, har m.a. kvinnuliga kynshormonið østrogen spælir týðandi leiklut. T.d. missa kvinnur 0,5-1% av beinvevnaði um árið, tá tær nærkast skiftisárunum, og hetta viðførir eitt munandi fall í beinheilsustøðuni.
Magni Mohr hevur í vikuni útgivið nýggja vísindaliga grein. Greinin er útgivin í vísindaliga tíðarritinum European Journal of Applied Physiology og kann lesast her.
Greinin byggir á kanning framda í Føroyum sum samstarvsverkætlan ímillum Fróðskaparsetur Føroya, Deildina fyri Arbeiðs- og Almennaheilsu, Landssjúkrahúsið og Ítróttarsamband Føroya, umframt útlendsk universitet. Verkætlanin er stuðlað av Granskingargrunninum, ÍSF og Eik Banka.
Kanningin viðger broytingar í beinagrindini aftaná 15 vikur av antin intensari intervalsvimjing ella langteinasvimjing við lágum intensiteti, og so fótbóltsvenjing. Allir bólkar vandu tríggjar ferðir um vikuna. Beinagrindin var skannað við DXA-skanning, sum m.a. staðfestir beinmassa (bone mineral content) og beintættleika (bone mineral density), og blóðroyndir vóru tiknar, har markørar fyri beinuppbygnað (bone formation) vóru analyseraðir.
Úrslitini vísa, at meðan svimjing ikki ávirkaði beinheilsuna, so økti fótbóltsvenjing bæði beinmassan og –tættleikan í beinunum (lærbeininum) við 2-3%. Taka vit hædd fyri aldurstongda beintapinum fyri kropsliga óvirknar miðaldrandi kvinnur, so svarar hetta til, at beinagrindin verður 2-4 ár yngri av 15 vikum av fótbóltsvenjing. Í blóðroyndunum øktist “bone formation” markørarnir osteocalcin, procollagen type I N propeptide og C-terminal telopeptide við 37-52%. Hesir stuðla úrslitunum av DXA-skanningini og vísa týðiliga, at beinuppbyggingin var sera nógv stimbrað av fótbóltsvenjingunum.
Kanningin stuðlar øðrum kanningum frá granskingarbólkinum, sum vísa, at fótbóltsvenjing er sera munadygg, tá talan er um at betra beinheilsuna, og ger at vit betur skilja tey signal, sum stimbra uppbyggingina av beinvevnaðinum.
Tískil eru eftirhondini so sterk vísindaliga prógv komin í ljósmála at mælt verður til, at bóltspøl ella kropslig venjing við líknandi rørslumynstri verður nýtt sum fyribyrging av beintapinum hjá útsettum bólkum, og verður partur av viðgerðini av sjúklingum við byrjandi beinheilsutrupulleikum.
-
15.01.2020Verkstova fyri ung um lívmargfeldiUmhvørvisstovan skipar fyri verkstovu fyri ung fríggjadagin ...
-
15.01.2020 Setrið NáttúruvísindadeildinSpennandi grein hjá Anni í NatureÍ gjár varð vísindalig grein hjá m.a. Anni Djurhuus, adjunkt...
-
14.01.2020 Setrið Deildin fyri Heilsu- og Sjúkrarøktarvísindi Depilin fyri heilsugranskingHeilsuframi á vísindaligum vølli- Granskingarúrslitini eru greið, og stundin er komin til, a...