text:
Leygarkvøldið 22. mars var bygdarveitsla í Bygdarhúsinum. Veitslan plagar at vera annaðhvørt ár og basarur annaðhvørt ár. Eini 130 fólk vóru á veitslu, og stemningurin var góður. Øll munnu vera samd um, at veitslan var góð. Borðreitt var bæði í neðra og á loftinum. Ervafólkini kundu fylgja gongdini á stórskíggja, men teknikkurin var so mikið svikaligur, at tað var ikki heilt nøktandi. Til matna var steikt lambskjøt við øllum hartil hoyrandi. Tað smakkaði væl. Vín, sodavatn og vatn stóð á borðunum. Tann matligi parturin endaði við dessert og kaffi. Dúgliga varð sungið. Borgarstjórin á Strondum, Arthur Johansen, og Dan Pedersen, Skála, ordnaðu ljóðførini. Tey kønu hildu teir koma væl frá uppgávuni. Eisini var Døgg Nónsgjógv á pallinum og sang saman við Hans Jákupi Kollslíð, Skála. Døgg er landskend á økinum, og hon var í essinum hetta kvøldið. Einki hald uttan Jónsvein í Lon. Hann sat við harmonikuni á sín sermerkta hátt. Djúpur og sigandi.
Bárður Jákupsson
Bárður Jákupsson var gestarøðari. Hann trein á pall uttan handrit og kláraði uppgávuna framúr væl. Hann hugleiddi um Gjáar bygd, soleiðis sum hann hevur upplivað hana. Í 1961 lá hann skóti Heimi undir Sondum, og veðrið gjørdist so keðiligt, at ikki var lúsin turr. Avrátt var tí at fara oman til Gjáar at verma seg og fáa turkað klæðini. Hettan hugaði Bárði sera væl, tí suðuri í Havn hevði hann fyri kortum fingið eygað á eina so fitta gjáargentu, og nú hopaði hann at síggja hana aftur við Gjógv. So varð, og higartil hava tey hildið saman í 53 ár, so hetta hevur verið honum ein serliga væleydnað skótalega. Síðani reikaði hugur hansara til Stóra-Petur (Petur Pauli Joensen, f. 1907). Her nam Bárður við ta kendu teknirøðina um Asterix og Obilix. Obilix er tann stóri, prúði og sterki, ið klárar alt. Soleiðis myndaði Bárður sær Stóra-Petur. Onkur dømir tók hann fram: "Vit báðir Stóri-Petur vóru farnir at sláa, men eg formáddi mær lítið afturímóti hesum kvika slóttumanni. Grasið feyk í líggjaskógv, og tá ið stykkið var sligið, fór eg at rista. Tá rópti Stóri-Petur á meg: "Hvat gert tú?" "Eg risti," svaraði eg honum aftur. "TÚ skalt ikki rista! Hatta er konufólkaarbeiði!" rópti hann eina ferð afturat." -- Og Bárður helt fram á sín prikandi hátt: "Jú, tá í tíðini vistu konufólkini, hvør teirra lutur var. Og gekst tú ein túr í gjøgnum Gjáar bygd, so sást tú eina rúgvu av monnum standa og práta, men konufólk sást tú einki. Konufólkini hildu seg á sínum plássi - inni."
-- Ein annar vinkul av hugleiðingunum hjá Bárði var nøkulunda soljóðandi: "Ein dagin í 1972 kom eg við rutubátinum úr Havn og norð til Oyrar, og ávegis til Gjáar við rutubilinum keypti eg mær einar gummiskógvar hjá Jóhan Petur Petersen við Norðskála. Tá ið eg kom úr rutubilinum niðri í Túni við Gjógv, stóð ein eldri maður har, og hann spurdi meg, hvar eg hevði keypt hasar gummiskógvarnar, ið vóru av tí góða slagnum við hvítum botni - kekkiskir. Eg segði, sum var - frá Jóhan Peturi við Norðskála. Maðurin fór so út til Stóra-Petur og keypti sær trý pør av hesum sama slagnum, og aftan á døgurða kom hann aftur og keypti eitt par aftrat. Maðurin grundaði keypið á tað, at nú Danmark hevði atkvøtt seg inn í Felagsmarknaðin, var hann bangin fyri, at Føroyar eisini endaðu í Felagsmarknaðinum. Hendi tað, so komu eingir kekkiskir gummiskógvar at fáast í Føroyum. Tá ið Sandra (Alexandra Joensen, f. 1920) seinni gekk við posti, stóðu fýra fitt pør av kekkiskum gummiskóm í Jákupsstovu."
Dan Klein
Dan Klein var eisini á pallinum. Hann hevði funnið omkur áhugaverd gomul skjøl úti undir væðingini á Heygnum, og hann gjørdi tað, ið rættast er at gera í slíkum føri - hann handaði bygdini skjølini til varðveitslu. Tað eina skjalið er eitt svar frá Løgtingsskrivstovuni dgf. 28.07.1941. Í svarinum framgongur, at søkt hevur verið um studning til at spreingja Myrkhelli burtur. Eisini sæst, at umsóknin er gingin á møti, og at 2700, - kr er játtaðar til arbeiðið. Eitt annað áhugavert "fortroligt" bræv frá C.B. KONTORET (civilbeskyttelseskontoret) til Daniel Klein, dgf. 29.04.1942 - altso undir Krígnum - varð eisini latið bygdini. Í brævinum verður heitt á Daniel Klein (f. 01.01.1883) um at boða Sofus Debesi (f.06.01.1895) frá, hvussu hann (Sofus) dagliga skal ringja til C.B. KONTORET og boða frá um flogfør, skip o.a. heldur enn at ringja til sýslumannin í Klaksvík. Ringjast skal til C.B.K hvønn dag, sjálvt um einki er at fráboða - fyri soleiðis at tryggja, at telefonsambandið er í lagi. Nágreiniliga er eisini uppsett, hvussu fráboðanin skal ljóða - sera áhugavert. - Tað triðja skjalið er ikki minst áhugavert. Hetta er eitt skriv, sum er sent úr Vestmanna 08.09.1944, og sendarin er Poul E. Petersen,ítróttaráðgevari. Brævið er stílað til GJÁAR ÍTTRÓTTARFELAG. Sostatt er hetta eitt prógv um, at bygdin undir Krígnum hevur havt eitt skrásett ítróttarfelag. Í brævinum verður heitt á Gjáar Ítróttarfelag um at tekna haldarar og senda lýsing til "Ítróttartíðindi".
Brøðurnir Kristian Jákup og Símun
Av og á trinu teir skemtingarsomu brøðurnir á pallin við prikandi vendingum úr heimligum gerandisdegi. Teir vóru stuttligir, og onkur av gestunum tók soleiðis til: "Tú! Kristian Jákup hevur skjúldar gávur!" Ikki haldi eg, at prikini gingu nøkrum so mikið nær, at tað gjørdi mun. Undir borðhaldinum varð onkur sangur sungin, og ein spurnakapping var eisini á skránni.Borðhaldið endaði um ta tíðina, tá ið klokkan flutti seg á tey smærru tølini. Tá tóku fólk upp annan tátt og fóru at dansa. Eg setti meg til róðurs og koyrdi út aftur í Lundina, sum Dia í Jákupsstovu plagdi at kalla Runavíkina, og tískil fái eg einki sagt um annan tátt. -
Fyriskipararnir eiga tøkk uppiborna, tí mikið stríð man standast av slíkum tiltøkum.
Myndir frá veitsluni? bygdin.fo (Bygdarveitslan 22.03.14) (Myndatakari: Símun Niclasen)


c: text/html

text:
Gøtan hjá Gudmundi er onnur bókin um Gudmund. Fyri fyrru bókina Summarið hjá Gudmundi fekk Stian Holte nógvar virðislønir, m.a. Brageprisen og Bologne Ragazzi Award.
Summarið hjá Gudmundi er farið, men enn er hann stúrin. Ikki fyri skúlanum, men fyri Róa í fjórða. Rói lokkar Gudmund at seta eld á turra grasið í urtagarðinum hjá Frímerkjamanninum – gamla manninum í grannalagnum. Tá ið eldur festir, rýmir Rói, meðan Gudmund hjálpir at sløkkja eldin.
So við og við verða Gudmund og gamli (og kanska eitt sindur løgni) maðurin vinir, og hetta tykist at gagna teimum báðum.
Aftur

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Leirvíkar skúli
Undirvísing hevur verið í Leirvík frá gamlari tíð. Vanligt var fyrr, at børn blivu undirvíst heima av foreldrum sínum, ella at tey fóru í annað hús at fáa undirvísing. Í fólkateljingini frá 1801 verður sagt at Elsebeth Thormansdatter heldur skúla í Leirvík.
Í kommunulógini frá 1872 verður álagt kommununum at syrgja fyri, at øll børn fáa 7 ára undirvísing. Í 1883 verður fyrsti skúlin bygdur í Leirvík. Hesin skúlin hevði eina skúlastovu.
Í 1929 verður nýggjur skúli bygdur við Ranggil longri niðri í bygdini. Hesin skúlin hevur tvær skúlastovu og gong í niðaru hæddini. Ovara hæddin er læraraíbúð.
Í 1962 verður skúlin útbygdur við tveimum skúlastovum, fimleikarhøll og lærarastovu, so nú hevur skúlin 4 skúlastovur.
Í 1982 verður skúlin aftur útbygdur við tveimum lonum. Nú fær skúlin 4 skúlastovur aftrat, hesar eru kombineraðar, so tær bæði kunnu brúkast sum vanligar skúlastovur, men eisini verða tær brúktar sum fakhøli. Ein stova verður gjørd soleiðis, at hon eisini kann brúkast til smíð og evning. Ein stova verður gjørd soleiðis, at hon eisini kann brúkast til alis/evnafrøði, køk og lívfrøði. Ein stova verður gjørd soleiðis, at hon eisini kann brúkast til handarbeiði. Í útbyggingini er eisini góð svimjihøll og bókasavn.
Frá tí at skúlin byrjaði í 1870-unum og fram til 2010 er skúlaskipanin í bygdini tann sama. Børn í 1. til 7. flokki ganga í skúla her. Í 1965 verður skúlaskipanin víðkað við framhaldsdeild, sum er í Fuglafjarðar skúla.
Í 2009 verður skúlin víðkaður við eini deild fyri næmingar við autismu. Næmingarnir vóru fyrsta árið í bygninginum á Gásamýru, síðani fluttu teir út í skúlan. Deildin er í stovuni, sum fyrr var bókasavn.
Kommunurnar leggja saman
Í 2010 varð skúlaskipanin broytt. Samanlagda kommuna, Eysturkommuna, ger av, at skúlin í Leirvík skal vera til børnini í forskúlanum og til og við triðja flokki. Næmingarnir í 4. til 7. flokki skulu ganga í Gøtu skúla. Børnini í framhaldsdeildini ganga framvegis í Fuglafjarðar skúla.
Í sambandi við hesa umlegging av skúlabygnaðinum verður skúlin útbygdur við tveimum skúlastovum og einari miðhøll við bókasavni. Skúlastovurnar í 1929 skúlanum skulu umbyggjast til skrivstovu til fyrstalærara og arbeiðshøli til lærarar. Íbúðin uppi á loftinum verður brúkt til goymslu. Henda útbyggingin verður liðug í 2012. mynd av útbyggingini.
Tekniskt er skúlin væl útgjørdur, allar skúlastovur hava samvirkna talvu. Skúlin hevur 25 farteldur í tveimum vognum. Øll flokshølini hava kombineraðan prentara, skannara og kopi maskinu. Eisini hevur hvør flokkur talgilt myndatól.
Tey, sum vilja vita meira um skúlasøguna hjá Leirvíkar skúla, kunnu hyggja í Leirvíkar søgu bind 3.


text:
Sólvit Nolsø 20.03.2017 (15:33)
Filmsbrot: Her spælir U17 landsliðið seg víðari
U17 landsliðið hjá monnum framdi tað bragd í dag at spæla seg víðari til EM endaspælið í fótbólti, sum verður í Kroatia í mei.
Les eisini: U17 sensatión: Føroyar til EM endaspælið!
Luttøkan var tryggjað tá Føroyar vunni 2-1 á Slovakia.
Tað stóð nógv á til endans, men Føroyar kláraðu at standa í móti og harvið skrivaðu ungu mennirnar søgu, við tað, at teir eru fyrsta føroyska landsliði í fótbólti, ið spælir seg víðari til eitt endaspæl.
Les eisini: Tí eru Føroyar víðari
Sum verða man, so var frøðin stór í føroysku leguni tá floyta var av, sum filmsbrotið eisini vísir.
FSF eigur upptøkuna.


text:
Í dag leiktu B 36 og ÍF í Fløtugerði.
Byrjað var við at leikarar og áskoðarar mintust Gunnar Zachariassen í tøgn. Vakurt og hugtakandi.…
Tá ið skrivað varð um seinasta dyst, varð sagt, at næsti dystur varð ímóri B 36 og at oddaliðið í bestu deildini, fekk ikki nakran lættan dyst móti fuglfirðingum, tí teir hava so mangan givið B 36 – liðnum skarpan gang. Og so varð.
Fyrra hálvleik hevði B 36 meira bóltin, men nakrar veruligar málkjansir fekk liðið ongantíð.
ÍF byrjaði meira trilvandi, tað var eins og óttin fyri B 36 – liðnum var ov stórur.
ÍF liðið royndi seg við langum bóltum úr verjuni og fram til álopið, men tað riggaði ikki, m.a. tí nógvur vindur var.
Verjuspælið hjá ÍF varð væl skipað og riggaði sera væl, tí vit skulu hava í huga, at B – 36 liðið eigur so nógv tað besta álopið í bestu deildini í ár.
Veðrið versnaði sum tíðin leið, og einaferð var bæðu tora og heglingur, ja so nógv leikaði á, at dómararin steðgaði dystinum eina góða løtu.
Seinni hálvleikur gjørdist nógv meira spennandi.
Hann var ikki meira enn byrjaður, so eydnaðist tað ÍF álopinum at koma inn um B – 36 verjuna einar tríggjar ferðir, tó uttan at fáa mál. Fjórðu ferð eydnaðist tað ÍF – liðnum at fáa mál. Ari skeyt bóltin væl inn fyri, har Clayton stóð, ið smekkaði hann í netið til støðuna 1 – 0. Eitt sera vakurt mál.
ÍF – álopið helt fram við atsóknunum, og eftir røttum átti okkara lið at hava fingið fleiri mál, men leikararnir tóku ikki av møguleikunum, tí spurdist einki burturúr.Heldur enn at skjóta beinleiðis í málið, varð bólturin latin øðrum leikara, ið ikki hevði sama møguleika.
Tá ið umleið 20 minuttir vóru eftir av dystinum eydnaðist tað B – 36 at koma inn um okkara verju í høgru síðu og smekka bóltin í netið til støðuna 1 – 1.
Nú vóru tað mong, ið væntaðu, at B – 36 liðið hevði fingið blóð á tonna, og fór at fáa fleiri mál, men tað bleiv ikki. Tvørturímóti var tað ÍF – liðið, ið skapti fleiri málmøguleikar, ið tíverri ikki góvu úrslit.
Tá ið bert stutt tíð var eftir av dystinum, eydnaðist tað B – 36 at fáa sítt næsta mál.
Frøin var sjálvandi stór á B – 36 – liðnum og mongu viðhaldsfólkum teirra.
Hóast ÍF – liðið ikki hevði so nógv at spæla fyri í dag, so vísti liðið so týðuliga, at tað kann spæla góðan fótbólt, og var liðið eitt sindur hepnari, so kundi tað eins væl havt vunnið dystin í dag.
Næsti dysturin verður í Sarpugerði móti Víkingi , ið er á triðja plássi í Effodeildini. Víkingur hevur leikt sera væl teir seinastu dystirnar, men tað sum okkara menn vístu í dag, boðar frá at liðið er komið upp á alduryggin aftur og kann geva hvørjum liði stóra mótstøðu.
ÍF- liðið eigur gott viðhaldsfólk, ið hoyrist har tey eru. So verður eisini, tá ið vit møta upp í Sarpugerði um eina viku.
Signar


text:
UMBORÐ
Trygdarvegleiðing og støða á hondviðførinum
Tað er eitt myndugleikakrav, at flogmanningin umborð í flogfarinum gevur ferðafólkunum eina trygdarfrágreiðing áðrenn fráferð. Gev trygdarfrágreiðingini gætur. Hóast ein ferð eftir ferð hevur hoyrt hesa trygdarfrágreiðing, kann t.d. næsta neyðútgongd verða ymisk í teimum ymisku flogførunum. Gev gætur, at næsta neyðútgongd kann verða beint aftan fyri teg.
Hondviðføri
Legg hondviðføri í viðførisrúmið uppi yvir tær. Hevur tú fingið loyvi at taka við tær sera tungt ella stórt hondviðføri (t.d. ljóðfør), eigur tú at spyrja flogmanningina, hvar hetta kann leggjast. Ein beriposi ella ein minni taska til nýtslu á túrinum skal leggjast undir stólin frammanfyri teg.
Trygdarbeltið
Hav altíð trygdarbeltið spent. Tað kann geva tær ta eyka trygd, ið brúk er fyri í samband við turbolens. Gev tí gætur, ið flogmanningin sigur. Teirra uppgáva er fyrst og fremst av trygdarorsøkum. Um flogmanningin tí heitur á teg um at fyritaka tær eitt ella annað, t.d. at spenna trygdarbeltið, so ger hetta fyrst, áðrenn tú setur spurningar við hetta.
Rúsdrekka
Ansa eftir ikki at drekka ov nógv rúsdrekka - bæði áðreen tú skalt á flog og meðan tú ert á flogi. Rúsdrekka virkar sterkari í hæddini enn á jørðini.
Av trygdaráðum kann flogmanningin nokta fólki, ið eru sjónliga ávirkaði av rúsdrekka , at koma umborð á flogfarið. Persónurin ber sjálvur allan kostnaðin í stendst av hesum.


text:
Hvar eru klokkukláru mannagongdirnar og gjøgnumskygni
Skrivað hevur Marjus Dam, fyrrverandi løgtingsmaður 18.03.2017 - 01:37
Í løgtingslóg nr 14/2002 stendur klokkuklárt: citat:“Tá ein undirsjóvartunnil so verður tikin í nýtslu, stendur viðkomandi partafelag fyri rakstrinum, líka til lánið í tunlinum er aftrugoldið. Tá lánið er afturgoldið, verur partafelagið upployst, og undirsjóvartunnilin fellur til landið sum ein vanligur partur av landsvegakervinum.”
Fyri okkum vanligu deyðiligu, er onki at ivast í hvat stendur.
Men hjá landstýrismanninum í samferðslumálum stendur nakað annað enn øll onnur síggja so sera greitt.
Er Hendrik Old settur at útinna tað í Løgtingið hevur samtykt. Ella er Hendrik Old omanfyri lógina ?


text:
Á heimasíðuni hjá Ekstrabladet eru tey so mikið væl informeraði, at tey hava fingið fatur á, at Paul Watson er komin til Føroya. Á listablogginum eru vit ikki enn heilt komnar yvir, at tað bara er skipið hjá Paul Watson, sum eitur Brigitte Bardot. Vit vóru so spentar og hildu fyri vist, at tað var hon sjálv, hin fyrr so undurvakra og nú so djórakæra frú Bardot, ið komin var at vitja okkum. Sambært Ekstrablaðnum er grindadráp ein skrekkilig hending, sum tó ikki kemur fyri meira enn júst eina ferð um árið : "Havet bliver farvet rødt af blod under det årlige drab på grinde-hvalerne på Færøerne…". Á listablogginum eru vit ikki so frægar, at vit hava hóming av nær árliga drápið byrjar, men tá nú høvið er til staðar, hava vit hug at sýna fram nøkur dømi uppá list, ið á ein ella annan hátt viðger grind og grindadráp. Eg havi ikki funnið heitini á øllum verkunum og tað er kanska spell, tí tey kunnu vera rættiliga sigandi. T.d. eitur fíni linoleumsskurðurin hjá Janusi Kamban, sum er nr 10 í røðini her "Hvalurin tann ediligi skapningur" (1986), meðan tann deiliga, appilsingula daman hjá Tóroddi Poulsen eitur "Birgitta 32 ár og grindamaðurin 53 og hini" (2005). Standmyndin hjá Janusi Kamban, har menn nokkso mansliga hvíla beinini oman á fonginum meðan teir práta og sum eg havi fotograferað úr bókini um Janus eitur "Prát eftir drápið" (1969). Úrvalið er yvirhøvur ikki fullfíggjað á nakran hátt, tað eru sera nógv verk, sum eg ikki finni, t.d. Uppskorin hvalur (1985) hjá Hans Paula Olsen osfr. Men er nakar av okkara lesarum, ið veit um og hevur myndir av grindalist, eru tit hjartans vælkomin at senda okkum tær til listinblog@gmail.com
Thursday, July 21, 2011
Grindalistin
Á heimasíðuni hjá Ekstrabladet eru tey so mikið væl informeraði, at tey hava fingið fatur á, at Paul Watson er komin til Føroya. Á listablogginum eru vit ikki enn heilt komnar yvir, at tað bara er skipið hjá Paul Watson, sum eitur Brigitte Bardot. Vit vóru so spentar og hildu fyri vist, at tað var hon sjálv, hin fyrr so undurvakra og nú so djórakæra frú Bardot, ið komin var at vitja okkum. Sambært Ekstrablaðnum er grindadráp ein skrekkilig hending, sum tó ikki kemur fyri meira enn júst eina ferð um árið : "Havet bliver farvet rødt af blod under det årlige drab på grinde-hvalerne på Færøerne…". Á listablogginum eru vit ikki so frægar, at vit hava hóming av nær árliga drápið byrjar, men tá nú høvið er til staðar, hava vit hug at sýna fram nøkur dømi uppá list, ið á ein ella annan hátt viðger grind og grindadráp. Eg havi ikki funnið heitini á øllum verkunum og tað er kanska spell, tí tey kunnu vera rættiliga sigandi. T.d. eitur fíni linoleumsskurðurin hjá Janusi Kamban, sum er nr 10 í røðini her "Hvalurin tann ediligi skapningur" (1986), meðan tann deiliga, appilsingula daman hjá Tóroddi Poulsen eitur "Birgitta 32 ár og grindamaðurin 53 og hini" (2005). Standmyndin hjá Janusi Kamban, har menn nokkso mansliga hvíla beinini oman á fonginum meðan teir práta og sum eg havi fotograferað úr bókini um Janus eitur "Prát eftir drápið" (1969). Úrvalið er yvirhøvur ikki fullfíggjað á nakran hátt, tað eru sera nógv verk, sum eg ikki finni, t.d. Uppskorin hvalur (1985) hjá Hans Paula Olsen osfr. Men er nakar av okkara lesarum, ið veit um og hevur myndir av grindalist, eru tit hjartans vælkomin at senda okkum tær til listinblog@gmail.com
Tóroddur Poulsen
Janus Kamban
Arnold Vegghamar
Frimod Joensen
Tróndur Patursson
Hans Pauli Olsen
Sámal Joensen Mikines
Mynd úr Vestmanna 1854
Tóroddur Poulsen
Mikines
Tann ediligi Janus Kamban
Mikines
Tóroddur
Mikines
Tróndur Patursson
Pernille Kløvedal Helweg
Tóroddur Poulsen gevur okkum her myndina av einum røttum nútíðarføroyingi, ið als ikki ætlar sær í grind
(KP)
Posted by Listin at 9:56 AM


text:
Shepherds pie
Arbeiðsháttur
Fyrst flysir tú eplini og sker tey í eins smáar bitar og kókar tey umleið 15 minuttir. Koyr eitt sindur av salti í vatni, sum tú skalt kóka eplini í.
Meðan eplini kóka, gert tú fylluna, sum er skjót at gera. Koyr kjøtið á pannuna og steik tað eina løtu til feittið er um at loysa seg frá. Stoyt feittið frá.
Síðan koyrir tú gularøturnar og leykin á pannuna og blandar tað við kjøtinum og einum sindri av bót og vatni og tomat sós ella tomat pasta.
Umframt tað koyrir tú timian og rosemary á pannuna og letur tað síðani kóka spakuliga.
Meðan tað kókar, ætlar tú um, hvussu nógv av Worchester sós tú koyrir í. Smakkað soðið, so tú veitst, hvussu tað smakkar. Heldur tú, at tað smakkar væl, so ert tú á rættari leið.
Tá eplini eru liðug at kóka, koyrir tú eplini í ein bolla ella eitt fat, sum tú skalt brúka til at mosa tey í. Tú blandar lættimjólk, smør og egg saman og mosar tað so til eplamorl.
Tá fyllan er niðurkókað, tvs. vætan í fylluni er minkað nakað, stoytir tú fylluna í eitt fat og dekkar hana so við eplamorlinum.
Set fatið inn í ovnin í umleið 25 minuttir við 250 hitastigum.
TilfarFyllan:
Smør umleið 25 gr
Lambskjøt malið 2 kg
Tvær stórar gularøtur skornar í smáar bitar.
Ein stóran leyk ella tveir smáir leykir skornir í smáar bitar.
Rosemary og timian - eftir smakki
Hvíttleykur 4 petti
Salt og pipar eftir smakki
Worchester sós eftir smakki
Tomatpure ella tomatpasta
Høsnabót - ein terning
Eplamorl:
Tvey kilo av eplum (skotsk eplir)
mjólk
Smør
Salt og pipar


text:
Skons við sjokulátu, tranaberjum (úr bókini "Leskilig jól")
Arbeiðsháttur
Arbeiðsháttur:
- Sker smørið í smáar bitar
- Blanda hveitimjølið saman við sukrinum, saltinum og bakipulvurinum og morla smørið í blandingina
- Sker sjokulátuna grovt og koyr í blandingina saman við tranaberjunum
- Koyr blakið og eggini í. Samla deiggið og elt, til tað er javnt. Koyr møguliga meira mjøl í, um deiggið kennist kleprut
- Ger fýra bollar og rulla út til rundingar uml. 15 cm í tvørmáti
- Sker hvønn rundingin í fýra, so tað vera 16 skons, og set á bakipappír á bakarovnsplátu
- Hita ovnin til 200° og baka skonsini mitt í ovninum 15-20 min.
Úr bókini Leskilig jól
TilfarTilfar:
150 g av køldum smøri
550 g av hveitimjøli
120 g av sukri
1 tesk. av salti
6 tesk. av bakipulvuri
100 g av myrkari sjokulátu
50 g av turkaðum tranaberjum
2½ dl av blaki
2 egg


text:
Sjúrður spyr um Ríkisfelagsskapin og grundlógina
politikkur20-03-2017 - 11:02 - Jóanis Nielsen
Føroyska umsóknin farna vetur um fullan limaskap í Norðurlandaráðnum varð ikki gingin á møti. Ein orsøk var, at grundlógarstøða Føroya innanfyri Ríkisfelagsskapin mátti avklárast. Sjúrður Skaale, fólkatingslimur fyri Javnaðarflokkin, hevur nú biðið stjórnina leggja hesa avkláring fram.
Tá formansskapurin í Norðurlandaráðnum 28. november viðgjørdi spurningin um fullan føroyskan limaskap førdu umboð fyri nøkur lond fram, at sjálvur Norðurlandaráðsins stovingarsáttmáli – Helsingfors-sáttmálin – má broytast, um Føroyar skulu hava fullan limaskap. Tí bar ikki til at svara játtandi uppá umsóknina.
Onnur førdu fram, at viðurskiftini millum Danmark og Føroyar innanfyri ríkisfelagsskapin og grundlógina máttu greiðast, áðrenn støða kundi takast til spurningin.
- Spurningurin um fulla føroyska limaskapin kemur aftur upp, tá Norðurlandaráðið hevur fund í Stockholm 3. og 4. apríl. Tí hevur tað týdning at fáa greiðu á seinna spurninginum, sigur Sjúrður Skaale.
Frá føroyskari síðu verður ikki hildið, at ríkisfelagsskapurin er ein forðing fyri fullum føroyskum limaskapi.
Men hvat sigur danska stjórnin? Tað hevur Sjúrður Skaale biðið um svar uppá við einum spurningi á Fólkatingi.
Spurningurin til stjórnina er soljóðandi:
”Kan ministeren oplyse, om og i givet fald hvorledes ”forholdet mellem Danmark og Færøerne inden for Rigsfælleskabet, dvs. Grundloven” er afklaret i forhold til spørgsmålet om fuldgyldigt færøsk medlemskab af Nordisk Råd, jf. referat af Nordisk Råds Præsidies møde af 28. november 2016, pkt. 141/16 og 142/16, hvor bl.a. Færøernes ønske om fuldgyldigt medlemskab af Nordisk Råd blev behandlet?”


text:
Venjing hjá Dreingir U7
Dr. U7 venja saman við U6 í morgin kl 16.30 (vegna internt venjaraskeið)
Venjingartíðir
Tíðirnar síggjast her
Tilmeldingardagurin 2017 hjá KÍ
Fríggjadagin 10. mars verður árligi tilmeldingardagurin hjá KÍ. Tilmeldingin kemur at verða í KÍ loftinum, har børn og ung gjalda lima- og leikaragjald.
Eitt gott venjaraumhvørvið
Síðsta vikuskiftið var ráðstevna um barna- og ungdómsfótbólt.
Gentir U14, iđ ætla at spæla fótbólt viđ KÍ í 2017
Allar gentir, iđ eru føddar í 2003/2004, byrja at venja fótbólt í morgin, týsdagin 7. mars samstundis/saman við G17. Venjingin byrjar kl 16.00
Gentir føddar 2005/2006 iđ ætla at spæla fótbólt viđ KÍ í 2017
Gentir iđ eru føddar í 2005/2006 byrja at venja fótbólt í morgin, týsdagin 7. mars.
Venjingin byrjar kl 13. 15.
Keyp Árskortið 2017
Við árskortinum í lummanum so sparur tú bæði tíð og pengar
Keyp Árskortið 2017
Við árskortinum í lummanum so sparur tú bæði tíð og pengar
Venjing G17, D14, D12 og D8.
Tey byrja:
Hevur tú hug at hjálpa til
Um tað eru foreldur ella onnur, ið hava ynskið at hjálpa til á ymsan hátt, so sum venjarar, hjálparvenjarar, dómarar, linjuverjar ella okkurt slag av hjálparfólk, so hava tit møguleikan her! Viðmerkið navn og hvat tit høvdu ynskt at hjálpt til við. Hetta verður gjørt við at senda eini boð til felagið á This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.


text:
SMS er Føroya størsta og besta handilsstað, og í SMS kanst tú fáa nærum alt tær tørvar – bæði av vørum og upplivingum. Við landsins størsta og breiðasta vøruúrvali, og í tryggum og hugnaligum umhvørvi kanst tú spáka tær ein túr eftir eini handilsgøtu – undir taki. Í SMS leggja vit dent á kundan og vørutørvin. Breiddin av handlum og vørum og góða umbýtingartænasta okkara avspeglar hetta, tí fyri okkum er umráðandi, at tú trygt kanst handla hjá okkum og, at tú kanst fáa alt á einum stað. Vit leggja okkum eisini eftir at hava opið, tá tað passar tær og at skipa fyri, at tú kanst parkera trygt og gott.
Umframt stóra og breiða vøruútboðið í teimum ymisku handlunum er SMS staðið, har fólk hittast. Tey ymisku matarstøðini hava okkurt til einhvønn tørv og mangir eru gestirnir. Viðskiftafólk okkara nýta ofta høvi at seta seg eina løtu og fáa sær ein góðan bita ella ein kaffimunn. Eisini hittast mangir arbeiðsfelagir her til ein góðan døgverðabita og um kvøldarnar og í vikuskiftunum koma foreldur við børnum, ommur og abbar og ungfólk at hugna sær. Her er snøgt sagt altíð lív í.
Torgið er eisini ein sera týdningamikil partur av SMS. Her fer mangt eitt tiltakið av bakkastokki og fyriskiparir lata altíð sera væl at, tí Torgið er sanniliga ein miðdepil í bæði SMS og í Havnini sum heild.
SMS – ein sølumiðstøð í menning
Síðani SMS læt upp á heysti 1977, hevur húsið verið undir støðugari menning, og fleiri byggistig eru tikin síðani SMS kom upp at standa. Tann 26. oktober 2006 lat SMS upp aftur eftir umbygging við fleiri handlum og tilboðum. Endaliga umbyggingin við nýggjum millumbygnini millum Apotekið og Sølumiðstøðina var liðug á sumri í 2007.
Hevur tú spurningar ella viðmerkingar til eitthvørt um SMS, ert tú vælkomin at skriva til okkara á sms@sms.fo
Vælkomin í SMS!


text:
Munnligur fyrispurningur um føroyska laksin - lívfiskin
21. februar 2017
Magnus Rasmussen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, fer mikudagin 22. februar 2017 at seta ein munnligan fyrispurning (§ 52) til Poul Michelsen, landsstýrismann í Uttanríkis- og vinnumálum, um føroyska laksin - lívfiskin
Fyrispurningar til landsstýrismannin:
1. Hvussu gongur við ætlanini at fáa sett gongd á aftur kynbótaarbeiði og rognaframleiðslu, grundað á føroysku laksastammuna?
2. Nær kann væntast, at kynbótaarbeiðið og rognaframleiðslan verður sett í verk?
3. Hvussu er við játtan til endamálið?
Magnus Rasmussen vísir í sínum viðmerkingum til fyrispurningin á, at seinasta heyst setti hann landsstýrismanninum ein § 52 a fyrispurning viðvíkjandi tí føroyska laksinum – lívfiskinum.
Í svarinum til fyrispurningin segði landsstýrismaðurin, Poul Michelsen, at Bakkafrost, Fiskaaling og væntandi eisini Heilsufrøðisliga starvsstovan skuldu gera metingar av um til ber at taka upp aftur kynbótaarbeiði og rognaframleiðslu, grundað á føroysku laksastammuna.
Av svarinum kundi skiljast, at landsstýrismaðurin var jaliga sinnaður at fáa hetta sett í verk.
Magnus Rasmussen sigur víðari, at nú nakrir mánaðir eru frálidnir, so kundi hann hugsað sær at vita, hvussu gongur við hesum máli, sum hann metir hevur alstóran týdning fyri føroysku alivinnuna framyvir. Eisini gongur tíðin undan, tí seinastu laksarnir av føroysku stammuni svimja á Skálafjørðinum og verða - sum skilst - slaktaðir seinni á ár.
Magnus Rasmussen vónar, at landsstýrismaðurin ger skjótt av og fær sett hetta í verk, tí rognaframleiðsla og kynbótaarbeiði, sum er grundað á føroysku laksastammuna fer m.a. at viðføra:
- Lægri váða fyri at innflyta sjúku
- Betri leveringstrygd
- Førleikamenning
Sambandsflokkurin
RN
Aftur


text:
Simon Stranger til Føroya
Bókadeild Føroya Lærarafelags skipar saman við Norrøna Felagnum fyri rithøvundavitjan í døgunum 13. – 16. mars. Tað er rithøvundurin Simon Stranger úr Noregi, sum kemur á vitjan.
Endamálið við slíkum vitjanum er at lata børn og ung fáa kunnleika til skaldskap í Norðurlondum og kunna seg um tey ymsu norðurlendsku málini.
Fyrsta bókin, sum Simon Stranger gav út, var Den veven av hendelser vi kaller livet. Hon kom út í 2003. Í 2006 fekk hann Riksmålsforbundets barne- og ungdomsbokpris. Higartil hevur hann givið átta bøkur út og tvær teirra eru á føroyskum: Barsakh, sum kom út í 2014, og Tey, sum ikki eru til, sum kom út í 2016. Juli Fagerland týddi báðar bøkurnar. Seinna bókin var í uppskoti til Norðurlendska barna- og ungdómsbókmentaprísin í 2015.
Bøkurnar eru um gentuna Emiliu úr Noregi og dreingin Samuel úr Gana. Báðar bøkurnar eru um flóttafólk. Í bókini Barsakh er Emilia og ferðast við familjuni á Kanariuoyggjunum. Ein dagin sær hon ein bólk av flóttafólkum umborð á einum báti. Hetta eru menniskju, sum ætla at byrja eitt nýtt og betri lív í Evropa. Eitt av hesum fólkunum er Samuel, og tey bæði fáa tætt samband. Emilia lovar at hjálpa Samuel, sum leitar eftir betri lívskorum.
Í bókini Tey, sum ikki eru til er Samuel komin til Oslo, og hann er fullkomiliga broyttur av ferðini gjøgnum Evropa, av vánaligum arbeiðsviðurskiftum, heimloysi, hungri, misbrúki, neyðtøku, harðskapi og ótryggleika. Nú noyðist Emilia at standa sína roynd. Fær hon hildið lyfti sítt, megnar hon at hjálpa Samuel?
Simon Stranger brúkar nógva tíð at ferðast út til skúlar í Noregi at tosa um sínar bøkur. Nú kemur hann so til Føroyar at greiða frá bókum sínum og teimum spurningum, tær taka fram.
Simon Stranger skal vitja í Sørvágs skúla, Hoyvíkar skúla, Skúlanum við Løkin og á studentaskúlanum Glasir í Hoydølum.
Aftur


text:
Sigið nei til uppboðssølu
Mortan Berjastein mælir teimum løgtingslimum, sum ikki eru fyri uppboðssølu av fiski, áðrenn hann er veiddur, til at atkvøða eftir egnari sannføring.
-Vit eru sannførdir um, at ein uppboðssøla av óveiddum fiski fer at gerast mønustingurin fyri føroyska fiskimannin, sigur Mortan Berjastein, nevndarlimur í Føroya Fiskimannafelag, sum heitir á løgtingslimir um at atkvøða nei til uppboðssølu-uppskotið. Uppskotið kemur til aðru viðgerð í tinginum í morgin 31. mars.
Í morgin, 31. mars, verður 2. viðgerð av løgtingsmálið nr. 51/2015: Uppskot til løgtingslóg um serstakar treytir fyri fiskiskapi eftir makreli, norðhavssild og svartkjafti og botnfiski í Barentshavninum í 2016.
Nógv hevur verið tosað um at atkvøða eftir egnari sannføring og ikki, sjálvur meini eg, at man altíð eigur at gera tað. Í hvussu so er eigur man altíð at sleppa at gera tað. Tá nú eitt uppskot um at selja 10 prosent av ymiskum fiskastovnum á uppboði er til viðgerðar, hevur Føroya Fiskimannafelag roynt at ávirka ímóti eini uppboðssølu, tí vit eru sannførdir um, at tað fer at gerast mønustingurin fyri føroyska fiskimannin.
Vit hava eisini víst á aðra loysn, bæði yvirfyri reiðarunum og vinnunevndini, sum reiðarnir halda, er ein nógv betri loysn enn ein uppboðssøla, meðan politiska skipanin eftir øllum at døma ikki somikið sum tímur at gáa eftir. Ein loysn sum gevur landinum tryggar inntøkur fyri fiskirættindi framyvir, eins og tað gevur vinnuni tryggar karmar ar virka undir.
Tað skal tí vera mín vón, at tey, sum ikki eru fyri nøkrum so ræðandi, sum einari uppboðssølu av fiski, áðrenn hann er veiddur, hava somikið av stirili í sær, og atkvøða eftir egnari sannføring, soleiðis at ein uppboðssøla ikki gerst veruleiki.
Mortan G Berjastein
nevndarlimur í Føroya Fiskimannafelag
Føroya Fiskimannafelag
Endamál felagsins er at fáa fiskimenn og sjófólk at standa saman í felagsskapi til at bøta um kor síni og at starvast fyri øllum, ið kann vera fiskivinnu og sjófólki til frama.
Upplatingartíðir: Mánadag til fríggjadag 8 - 15.
Bryggjubakki 14-17. Telefon 356 000.
E-postur: info@fiskimannafelag.fo
Títt virkna fakfelag


text:
9.5.09
Gevur tað meining at har er ein skapari?
Har eru nógv, kanska serliga trúgvandi, men ikki bara, sum halda at heimurin er so "perfektur" og elegant samansettur, at tað virkar sum har er eitt skapandi sinni aftanfyri. Sum um at onkur ella okkurt hevur avgjørt nakrar grundreglur, sum heimurin skal fylgja.
Eg skilji væl hesa tankagongd, men eg eri ikki samd. Eg veit ikki hvussu heimurin bleiv til, og eg skilji ikki kvantemekanikk, men tey klóku fortelja mær at har eru nakrar grundreglur sum avgera til dømis hvussu sterk atdráttarmegin er, hvussu skjótt ljós kann ferðast osfr. Hetta er tann mátin okkara heimur er samansettur uppá og hvussu hetta hendi veit eg ikki. Kanska astrofysikarar vita tað...
Av tí at hesar grundreglur gera tað møguligt fyri stjørnur og planetir at blíva til, virkar tað sum at onkur avgjørdi at hetta vóru tær røttu grundreglurnar fyri at lív kundi blíva til her. Eg haldi tað er eitt lítið sindur fantasileyst at hugsa so. Eg haldi, at um grundreglurnar vóru annarleiðis, so vóru menniskju ivaleyst ikki her, men tað kann saktans vera at okkurt annað lív var. Okkurt annað intelligent lív, sum eisini sat og undraðist á hvussu tað bar til at grundreglurnar vóru so elegant lagdar til at heimurin kundi innihalda lív. Skilir tú hvat eg meini?
Eg haldi tað er mikið møguligt at hesar grundreglur eru komnar í av óvart, og at vit eru eitt úrslit av hesum reglum, og tað er tí tær passa so væl til okkum. Eitt sindur sum at ein kulla í jørðini kann koma til av óvart, men at vatnið sum dettur í hana til at gera ein hyl passar perfekt til hana. Um vatnið dugdi at hugsa, so kanska tað hevði hugsað at onkur mátti hava skapað hasa kulluna so at vatnið passaði so væl í hana. Vatnið mintist ikki at hava nakað annað skap, og kundi tí ikki fyristilla sær at tað bara var soleiðis skapað tí tað lá í akkurát tí kulluni.
Tað er faktiskt líkamikið um grundreglurnar eru sum tær eru av óvart. Tað sum vit ikki kunnu siga, er at "av tí at vit passa so væl til tær, so mugu tær hava verið skaptar til okkum". Nei vit eru sum vit eru orsaka av reglunum. Ikki umvent.
Hetta er eitt svar til eitt tílíkt argument á hægsta støði eg havi hoyrt um. Onnur hava hug at tosa um jørðina, og hvussu perfekt hon er til okkum, men hetta er júst tað sama argumentið sum við grundreglunum, bara minni áhugavert, tí vit vita hvussu tað ber til at jørðin er sum hon er og hví vit passa so væl til hana. Eg veit ikki enn hvussu grundreglurnar blivu sum tær blivu, men tað fari eg kanska at finna útav einaferð.
Eg skilji væl hesa tankagongd, men eg eri ikki samd. Eg veit ikki hvussu heimurin bleiv til, og eg skilji ikki kvantemekanikk, men tey klóku fortelja mær at har eru nakrar grundreglur sum avgera til dømis hvussu sterk atdráttarmegin er, hvussu skjótt ljós kann ferðast osfr. Hetta er tann mátin okkara heimur er samansettur uppá og hvussu hetta hendi veit eg ikki. Kanska astrofysikarar vita tað...
Av tí at hesar grundreglur gera tað møguligt fyri stjørnur og planetir at blíva til, virkar tað sum at onkur avgjørdi at hetta vóru tær røttu grundreglurnar fyri at lív kundi blíva til her. Eg haldi tað er eitt lítið sindur fantasileyst at hugsa so. Eg haldi, at um grundreglurnar vóru annarleiðis, so vóru menniskju ivaleyst ikki her, men tað kann saktans vera at okkurt annað lív var. Okkurt annað intelligent lív, sum eisini sat og undraðist á hvussu tað bar til at grundreglurnar vóru so elegant lagdar til at heimurin kundi innihalda lív. Skilir tú hvat eg meini?
Eg haldi tað er mikið møguligt at hesar grundreglur eru komnar í av óvart, og at vit eru eitt úrslit av hesum reglum, og tað er tí tær passa so væl til okkum. Eitt sindur sum at ein kulla í jørðini kann koma til av óvart, men at vatnið sum dettur í hana til at gera ein hyl passar perfekt til hana. Um vatnið dugdi at hugsa, so kanska tað hevði hugsað at onkur mátti hava skapað hasa kulluna so at vatnið passaði so væl í hana. Vatnið mintist ikki at hava nakað annað skap, og kundi tí ikki fyristilla sær at tað bara var soleiðis skapað tí tað lá í akkurát tí kulluni.
Tað er faktiskt líkamikið um grundreglurnar eru sum tær eru av óvart. Tað sum vit ikki kunnu siga, er at "av tí at vit passa so væl til tær, so mugu tær hava verið skaptar til okkum". Nei vit eru sum vit eru orsaka av reglunum. Ikki umvent.
Hetta er eitt svar til eitt tílíkt argument á hægsta støði eg havi hoyrt um. Onnur hava hug at tosa um jørðina, og hvussu perfekt hon er til okkum, men hetta er júst tað sama argumentið sum við grundreglunum, bara minni áhugavert, tí vit vita hvussu tað ber til at jørðin er sum hon er og hví vit passa so væl til hana. Eg veit ikki enn hvussu grundreglurnar blivu sum tær blivu, men tað fari eg kanska at finna útav einaferð.
Skriva hevur: Ása Johannesen kl. 14:33 4 Viðmerkingar
Merki: Gudloysi, Kreationisma, Vísindi
6.5.09
Vár í Usbekistan og rúmd á eggum.
Soooo var eg endilga aftur. Hevur tú saknað meg?
Har eru tvær høvuðsorsøkir til at eg ikki havi skrivað nakað í 2 mánaðar: Eg arbeiði alt samdøgrið um várið, og eg eri ófantaliga dovin. Ikki ein góð kombinatión, tí tað endar altíð við at eg brúki mínar fáu fríløtur til at gera onki. Og eg meini bókstaviliga onki.
Anywho, nú er við at ganga eitt sindur róligari fyri seg. Ikki heilt so nógv egg í klekimaskinumnum, nógvir ungar eru blivnir stórir og alt hurlivasið er blivið rutina.
Men hvat er tað so eg havi gjørt hesar tveir mánaðarnar? Jú, eg havi verið úti í oyðimørkini og leita eftir houbarum í mars, og apríl er farin við at passa egg í klekirúminum, síðani passa ungar og eitt sindur av ungavenjing við klikkara.
Houbaraleiting:
Ein partur av mínun arbeiði, er at hjálpa við at kanna houbara stovnin her í okkara parti av Usbekistan. Vit royndu eina nýggja mannagongd í ár, og vónandi fara vit at fáa okkurt munagott burturúr. Fyrstu úrslitini síggja í hvussu so er lovandi út.
Kleking:
Tað er ein kunstur at klekja egg. Fyrst má mann hava eina góða klekimaskinu, síðani er neyðugt at duga at brúka og umvæla maskinuna og harafturat er neyðugt at maskinan er í nøkurlunda stabilum umhvørvi tá tað kemur til hita.
Hetta er tó bara maskinan. So kemur alt hitt. Hvat fyri temperaturur er tann rætti til júst míni egg? Hvussu nógv fuktigheit skal til fyri at eggið lætnar passaliga nógv hvønn dag? Hvussu nógv eigur mítt egg at lætna hvønn dag? Hvussu leingi eigur tað at vera í klekimaskinuni? Hvussu langt var tað komið í klekingini, tá vit tóku tað? Nógvir spurningar, og vit hava ikki svarið til allar enn. Eg rokni við at høsnaalarar vita akkurát, men houbara eru ikki heilt so líkatil.
Higartil hava vit ábendingar um hvussu nógv houbara egg lætna tá tey ver klekt úti undir einari bøgu. Harafturat vita vit hvussu heit eggini skulu vera og hvussu leingi tað eigur at taka áðrenn eggið klekist. Mín stóri trupulleiki í vár og í fjørð er at finna eina góða meting av hvussu langt eitt egg er komið í klekingini.
Hetta átti at latið seg gjørt við at finna rúmdina av egginum og vektina. Út frá hesum og eini vitan um hvussu nógv eggið átti at vigað tá tað var nývorpið, ber til at siga hvussu langt síðani tað byrjaði klekingina. Har er ein óvissa uppá 1-3 dagar, alt eftir um hetta var fyrsta egg ella síðsta sum bøgan varp. Bøgan byrjar at klekja tá hon hevur vorpið 3 egg, og verpur møguliga eitt afturat eftir hetta. Tað vil siga at hóast eggini ikki eru líka gomul, so eru tey byrjað at klekjast samstundis, við tí møguliga 4. egginum sum undantak.
Eg havi tó funnið eina aðra óvissu, sum veruliga ger mær fortreð tá eg skal finna útav hvussu gomul eggini eru. Henda óvissa, eri eg nokkso vís í, stavar frá okkara mannagongd. Fyri at finna rúmdina á okkara eggum, brúka vit longd og diametur har eggið er breiðast pluss ein konstant, sum tekur hædd fyri skapinum av houbara eggum. Trupulleikin er bara tann, at hesin konstantur ikki riggar serliga væl, tí skapið á okkara eggum er næstan ongantíð tað sama. Hetta ger at rúmdin vit finna hevur sera stóra óvissu og so hevur metti aldurin eisini sera stóra óvissu. Verri skil, tí so vita vit ikki nær vit kunnu vænta at eggini hjá okkum klekjast.
Har finnast aðrir mátar at rokna rúmdina á eggum út og hesir eru teir vanligastu, sum eg dugi at síggja:
Leinki til eina síðu, sum viðger rúmdarmáting av eggum við brúk av digitalum myndum.
Nokk um tað.
Ungapassing:
Tá eg ikki havi passað egg, havi eg passað houbaraungar. Teir eru øgiliga fittir og øgiliga býttir. Sera hugnaligt, men eisini strævið. Tað sum var stuttligari, men sum tíðverri hevur verið ógvuliga óstrukturerað og avbrotið, var at venja teir.
Venjing:
Tá okkara houbara eru vaksnir, viga vit teir einaferð um mánaðin, fyri at tryggja at teimum ikki feilar nakað og tílíkt. Vit noyðast at fanga teir fyri at gera hetta, og har er altíð ein vandi fyri at fuglurin kemur til skaða. Tí helt eg tað møguliga var eitt gott hugskot at læra fuglarnar at fara upp á vektina sjálvir. Hetta er tað venjingin hevur verið til. Eg avgjørdi at brúka klikkaravenjing, av tí at hetta hevur víst seg at vera ein góð mannagongd til onnur vill djór á til dømis djóragørðum, og eg veit av erfaring at tað riggar við bæði hundum og gullfiskum. Tann stóri trupulleikin er, at eg eri ongan veg komin við venjingini, tí fyrst og fremst er tað ógvuliga avmarkað hvussu nógvan mat eg kann pota í ungarnar, so hvør tími verður ógvuliga stuttur, og harafturat hevur tað verið brúk fyri mær aðrastaðni, so eg havi ikki havt møguleikan til at venja ungarnar í fleiri dagar í senn. Í morgin fari eg at byrja aftur, og vónandi verður bara neyðugt við einari lítlari løtu við endurtøku av teimum fyrstu 2 stigunum í venjingarætlanini. Tá eg eri liðug við at venja ungarnar, fari eg at skriva ein post um úrslitini og greiða frá venjingarætlanini. Vónandi fer tað at rigga hjá mær, men tað er ilt at siga enn.
Har eru tvær høvuðsorsøkir til at eg ikki havi skrivað nakað í 2 mánaðar: Eg arbeiði alt samdøgrið um várið, og eg eri ófantaliga dovin. Ikki ein góð kombinatión, tí tað endar altíð við at eg brúki mínar fáu fríløtur til at gera onki. Og eg meini bókstaviliga onki.
Anywho, nú er við at ganga eitt sindur róligari fyri seg. Ikki heilt so nógv egg í klekimaskinumnum, nógvir ungar eru blivnir stórir og alt hurlivasið er blivið rutina.
Men hvat er tað so eg havi gjørt hesar tveir mánaðarnar? Jú, eg havi verið úti í oyðimørkini og leita eftir houbarum í mars, og apríl er farin við at passa egg í klekirúminum, síðani passa ungar og eitt sindur av ungavenjing við klikkara.
Houbaraleiting:
Ein partur av mínun arbeiði, er at hjálpa við at kanna houbara stovnin her í okkara parti av Usbekistan. Vit royndu eina nýggja mannagongd í ár, og vónandi fara vit at fáa okkurt munagott burturúr. Fyrstu úrslitini síggja í hvussu so er lovandi út.
Kleking:
Tað er ein kunstur at klekja egg. Fyrst má mann hava eina góða klekimaskinu, síðani er neyðugt at duga at brúka og umvæla maskinuna og harafturat er neyðugt at maskinan er í nøkurlunda stabilum umhvørvi tá tað kemur til hita.
Hetta er tó bara maskinan. So kemur alt hitt. Hvat fyri temperaturur er tann rætti til júst míni egg? Hvussu nógv fuktigheit skal til fyri at eggið lætnar passaliga nógv hvønn dag? Hvussu nógv eigur mítt egg at lætna hvønn dag? Hvussu leingi eigur tað at vera í klekimaskinuni? Hvussu langt var tað komið í klekingini, tá vit tóku tað? Nógvir spurningar, og vit hava ikki svarið til allar enn. Eg rokni við at høsnaalarar vita akkurát, men houbara eru ikki heilt so líkatil.
Higartil hava vit ábendingar um hvussu nógv houbara egg lætna tá tey ver klekt úti undir einari bøgu. Harafturat vita vit hvussu heit eggini skulu vera og hvussu leingi tað eigur at taka áðrenn eggið klekist. Mín stóri trupulleiki í vár og í fjørð er at finna eina góða meting av hvussu langt eitt egg er komið í klekingini.
Hetta átti at latið seg gjørt við at finna rúmdina av egginum og vektina. Út frá hesum og eini vitan um hvussu nógv eggið átti at vigað tá tað var nývorpið, ber til at siga hvussu langt síðani tað byrjaði klekingina. Har er ein óvissa uppá 1-3 dagar, alt eftir um hetta var fyrsta egg ella síðsta sum bøgan varp. Bøgan byrjar at klekja tá hon hevur vorpið 3 egg, og verpur møguliga eitt afturat eftir hetta. Tað vil siga at hóast eggini ikki eru líka gomul, so eru tey byrjað at klekjast samstundis, við tí møguliga 4. egginum sum undantak.
Eg havi tó funnið eina aðra óvissu, sum veruliga ger mær fortreð tá eg skal finna útav hvussu gomul eggini eru. Henda óvissa, eri eg nokkso vís í, stavar frá okkara mannagongd. Fyri at finna rúmdina á okkara eggum, brúka vit longd og diametur har eggið er breiðast pluss ein konstant, sum tekur hædd fyri skapinum av houbara eggum. Trupulleikin er bara tann, at hesin konstantur ikki riggar serliga væl, tí skapið á okkara eggum er næstan ongantíð tað sama. Hetta ger at rúmdin vit finna hevur sera stóra óvissu og so hevur metti aldurin eisini sera stóra óvissu. Verri skil, tí so vita vit ikki nær vit kunnu vænta at eggini hjá okkum klekjast.
Har finnast aðrir mátar at rokna rúmdina á eggum út og hesir eru teir vanligastu, sum eg dugi at síggja:
- Koyr eggið í eitt mátiglas við vatni í, og les av hvussu nógv meira er í. Hetta er í so simplistiskt, men prinsippið er tað sama, altso: hvussu nógv vatn flytir eggið. Ikki so smart fyri egg vit vilja klekja, tí har vísir seg at vera ein tendensur har egg sum hava verið vát ikki klekjast líka ofta sum egg, sum ongatíð hava verið vát (tað siga houbara alarar við drúgvum royndum, men eg veit ikki um nakra vísindaliga kanning).
- Máta tveir diametrar á egginum afturat longdini. Har eggið er breiðast og mitt ímillum endarnar á egginum. Hetta gevur eitt neyvari úrslit, tí tað tekur hædd fyri kurvuni, sum yvirflatan á egginum hevur. Hinvegin er tað ikki heilt líkatil at finna miðjuna á einum eggi heilt neyvt.
- Máta munin á densitetinum á egginum í vatni og á turrum. Enn sami trupulleiki við at koyra eggið í vatn, men eg eri heldur ikki heilt vís í hvussu hetta fungerar. Má fara at kanna tað nærri.
- Tak eina digitalmynd av egginum og lat eina teldu rokna rúmdina út grundað á siluettina. Hetta er ein neyvur máti, men eitt tílíkt telduprogramm er ikki lætt at fáa fatur á, og myndin skal vera ógvuliga góð fyri at minka um feilkeldurnar, sum koma av skuggum á myndini, skeivt littari bakgrund, skeivur vinkul inn á eggið osfr. Hinvegin kann hetta vera ein sera góður, neyvur og lættur máti at finna rúmdina á einum eggi, um ein hóskandi mannagongd verður fylgd.
Leinki til eina síðu, sum viðger rúmdarmáting av eggum við brúk av digitalum myndum.
Nokk um tað.
Ungapassing:
Tá eg ikki havi passað egg, havi eg passað houbaraungar. Teir eru øgiliga fittir og øgiliga býttir. Sera hugnaligt, men eisini strævið. Tað sum var stuttligari, men sum tíðverri hevur verið ógvuliga óstrukturerað og avbrotið, var at venja teir.
Venjing:
Tá okkara houbara eru vaksnir, viga vit teir einaferð um mánaðin, fyri at tryggja at teimum ikki feilar nakað og tílíkt. Vit noyðast at fanga teir fyri at gera hetta, og har er altíð ein vandi fyri at fuglurin kemur til skaða. Tí helt eg tað møguliga var eitt gott hugskot at læra fuglarnar at fara upp á vektina sjálvir. Hetta er tað venjingin hevur verið til. Eg avgjørdi at brúka klikkaravenjing, av tí at hetta hevur víst seg at vera ein góð mannagongd til onnur vill djór á til dømis djóragørðum, og eg veit av erfaring at tað riggar við bæði hundum og gullfiskum. Tann stóri trupulleikin er, at eg eri ongan veg komin við venjingini, tí fyrst og fremst er tað ógvuliga avmarkað hvussu nógvan mat eg kann pota í ungarnar, so hvør tími verður ógvuliga stuttur, og harafturat hevur tað verið brúk fyri mær aðrastaðni, so eg havi ikki havt møguleikan til at venja ungarnar í fleiri dagar í senn. Í morgin fari eg at byrja aftur, og vónandi verður bara neyðugt við einari lítlari løtu við endurtøku av teimum fyrstu 2 stigunum í venjingarætlanini. Tá eg eri liðug við at venja ungarnar, fari eg at skriva ein post um úrslitini og greiða frá venjingarætlanini. Vónandi fer tað at rigga hjá mær, men tað er ilt at siga enn.
Skriva hevur: Ása Johannesen kl. 13:05 0 Viðmerkingar
Merki: Houbara, Kleking, Usbekistan, Venjing
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Danjal av Rana 24.08.2016 (22:12)
Brint-bilar eru væl egnaðir til Føroyar
- Tað koyra nakrir bilar niðri, og mær vitandi eru royndirnar hjá teimum ógvuliga góðar, sigur Sámal av Reyni, stjóri á Reyni Service, sum sjálvur hevur royndarkoyrt brint-bilar hjá Toyota í Danmark.
Brint-bilar koyra eins og ein el-bilur, men orkuframleiðslan í bilinum loyvir honum at koyra longri strekki fyri hvørja brintáfylling.
- Bilarnir høvdu helst verið væl egnaðir til Føroyar av tí sama, tí frástøðurnar eru ikki serliga stórar, og tí hevði ikki verið neyðugt at seta eina rúgvu av áfyllingarstøðum upp beinanvegin, men man kundi tikið til takkar við nøkrum fáum at byrja við, sigur Sámal av Reyni.
- Um so var, at ein brintstøð kom til Føroyar, høvdu vit beinanvegin bílagt bilar heim, sigur hann. Hann heldur tó ikki, at brint-bilar eru nøkur loysn, um ætlanin er at minka um samlaða CO2 -útlátið í Føroyum.
- Teir eru altso ikki heilt ódýrir, og óansæð hvussu umhvørvisvinarligir teir eru, høvdu tað neyvan verið nóg mikið av fólki, sum høvdu ráð til ein slíkan bil, sigur Sámal av Reyni.
Les meiri um ætlanirnar hjá Magn at byrja við brint-orku í Føroyum í Sosialinum, sum kom í postkassan í morgun.


text:
Hevur tú eitt hugskot, eina verkætlan ella eina fyritøku?
Týsdagin 7. mars kl 19:00 verða Íverksetarahúsið og Vinnuframi í Vestmanna við ráðgeving og kunning um stuðulsmøguleikar.
Tiltakið byrjar við at Íverksetarahúsið stutt greiðir frá hvørja ráðgeving Íverksetarahúsið kann geva, og Vinnuframi kunnar um møguleikar fyri stuðli. Eftir framløgurnar er lagt upp til ein-til-ein prát har møguleiki er at seta spurningar og at fáa prát við Íverksetarahúsið og Vinnuframa.
Hugsar tú um at gerast sjálvstøðugur, ella hevur tú egna fyritøku, og hevur brúk fyri at fáa greiðu á ymiskum viðurskiftum, hevur tú møguleika at koma á staðið og fáa svar uppá flestu spurningar í hesum sambandi.
Tað var í fjør at tiltakið “Íverksetan á ferð” fór av bakkastokki, og var undirtøkan somikið stór at ætlanin er at halda fram at bjóða hesa kunning og ráðgeving runt landið. Við tiltakinum vilja Íverksetarahúsið og Vinnuframi nevniliga geva íverksetarum og vinnurekandi, sum sita runt umkring í landinum, møguleika til andlit-til-andlit ráðgeving á staðum. Eisini er tiltakið eitt gott høvi at fáa fatur á møguligum íverksetarum, sum í gerandisdegnum ikki hava lætta atgongd til ókeypis ráðgeving og sparring.
Tiltakið, sum er ætlað øllum við áhuga fyri íverksetan verður týsdagin 7. mars frá kl. 19:00 til 20:30 í Miðhøllini skúlanum í Vestmanna.
Kaffi og annað gott verður at fáa og tiltakið er ókeypis.
Øll eru hjartaliga vælkomin.


text:
Orð og lag: Martin Joensen
várið vekir veikar vøddar eftir vetrarblund
veittrar bleikar skonir út í dagin
gummiskógvar lakka paradís í túninum
sólin speglar sær í blonkum rútum
mammur vaska klæði, pápar hyggja út á hav
kettlingurin smoykir sær um hornið
Beatles syngja “Love me do” og Gullberg fer av stað
Captain Micky og Davy Crockett skulu heim í bað
trøini hjá Eyolvi so grøn og eygagóð
krúpa upp í bláa himnahavi
gamla Nikolina situr á síni altan
blundar, smílist, drekkur dagin í seg
mammur gera nátturða, svangir pápar koma heim
kettlingurin tevjar eina rottu
sligin bøur, sligin knø, og kvøldarsólin lær
náttin bjóðar summartroyttum sálum hvíld hjá sær
heystið kom og rak mítt summar burt úr túninum
kaldir vindar kvóðu gravarvísu
døkkir dagar, nakna túnið saknar síni børn
trøðini nú rista sína greinar
Mammur kóka knetti, pápar tetta vindeygu
kettlingurin leppir mjólk og geispar
hurðin brestur upp, Anna Sofía rópar inn:
Niels Juel sigur at teir hava skotið Kennedy!


text:
Navn: Jonna Sjúrðaberg
Aldur: 44 ár
Heimstaður: Leirvík
Familja: gift, eigi tríggjar synir
Útbúgving: Tannlækni
Áhugamál: Familja, tónleikur og ítróttur
Hvat ger fyritøkan har tú ert stjóri/eigari?
Eg eri ein av tveimum stjórum á Tannspenn. Fyritøkuna reki eg saman við Halldis á Grønastøð. Eg eri tannlækni, og Halldis er sertannlækni innan tannrætting. Tannspenn veitir sostatt vanliga tannlæknaviðgerð og tannrætting.
Hvar heldur fyritøkan til?
Vit húsast oman Eið 8 Klaksvík.
Nær varð hon stovnað?
Vit hava yvirtikið Tannlæknastovuna frá Hans Olav Hansen, sum hevur verið á staðnum leingi. Vit yvirtóku 1. jan 2015. So hóast eg eri nýggjur eigari, so eri eg ikki nýggj á staðnum. Eg havi arbeitt her í 20 ár.
Hvussu nógv fólk arbeiða í fyritøkuni?
Vit hava 13 fólk á lønarlistanum. Talan er tó um parttíðarsetanir, so hetta svarar til uml. 10 ársverk, leysliga mett.
Vinnuligir karmar í Føroyum:
Hvat er tað besta, tað almenna hevur gjørt fyri tína fyritøku/vinnugrein seinastu 5 árini?
5 árini? Eg loyvi mær at fara eitt sindur longur aftur í tíð. Eingin ivi er um, at barsilsgrunnurin er tað besta, sum hent er fyri eitt kvinnuarbeiðspláss sum hetta.
Hvat er tað besta, tað almenna kundi gjørt fyri tína fyritøku/vinnugrein?
Tað veit eg snøgt sagt ikki.
Hvussu eru almennu vinnukarmarnir sum heild í Føroyum mun til hjá líknandi fyritøkum í grannalondunum?
Mítt fatan er, at okkara almennu vinnukarmar eru absolutt ok samanborið við vinnukarmarnar hjá kollegum í Danmark. Eg kenni ikki so nógv til karmarnar í hinum grannalondunum.
Hvussu eru umstøðurnar at reka vinnu í kommununi, har fyritøkan er?
Tað man vera sum í kommunum flest. Vit hava ikki trupulleikar við umstøðunum í kommununi. Tað skuldi so líka verið møguleikin at fáa hendur á genialum grundstykki. Eg havi følt meg vælkomnan í Klaksvík frá fyrsta degi.
Hvat kundi verið betri?
Lat meg bara nevna grundstykki eina ferð aftrat.
Hvussu er atgongdin til fígging av virkseminum hjá fyritøkuni?
Fíggingarmøguleikarnir hjá okkum tykjast at vera nøktandi. Vit hava gott samstarv og gott samskifti við fíggingarveitara okkara.
Eru nakrar serligar forðingar fyri at fyritøkan kann vaksa?
Okkum manglar pláss, altso fermetrar. Hetta er ein avbjóðing, sum vit sjálvandi sjálvar baksast við.
Um tú skalt royna at spáa um framtíðina, hvar sært tú fyritøkuna um 5-10 ár?
Vónandi hava vit tá fleiri fermetrar, og hevur fyritøkan ment seg tilsvarandi. Vónandi hava vit maktað at fylgt við tíðini eisini.
Persónligt:
Hvat er tað besta við at vera stjóri/eigari í tínari fyritøku?
Uha, eg havi muga arbeitt nógv við mær sjálvari fyri at fella til í rolluni. Eg eri ikki náttúrtalent á hesum økinum. Tó kann eg nú við sinnisró siga, at vit hava so dugnalig og erfarin starvsfólk, at mín leiklutur gevur mær frælsi, sum eg annars ikki hevði havt. Gleðist um, at vit eru tvær um Tannspenn. Eg helli meg nógv inn at Halldis.
Hvat er tað mest avbjóðandi?
Fyri meg er hetta ein stór avbjóðing, alt sum tað er. Eg havi brúkt nakað av tíð at seta meg inn í starvsetanir, rættindir og skyldur hesum viðvíkjandi. Eg havi lært nógv.
Hvussu nógvar tímar arbeiðir tú um vikuna?
Eg arbeiði nógvar tímar, so nógvar, at eg ikki vil vita tað sjálv. Sum tannlækni arbeiði eg nokk 35-40 tímar um vikuna.
Hvør ert tú?
Eg eri tolin og tvør, orðini eru tvey stykkir av somu alin, haldi eg.
Eg eri rólig, hongur kanska eisini saman við at vera tolin. Eg blívi ikki lætt skelkað ella ørg.
Eg eri rúmlig (meini ikki volumen), men rúmi væl fólkum, sum eru øðrvísi og hugsa øðrvísi.
Spurningar um aktuell mál:
Hvat heldur tú kann verða gjørt fyri at vaksa um fólkatalið í Føroyum?
Tað veit eg ikki. Velur man Føroyar, so má man vilja Føroyar. Onkuntíð haldi eg, at vit sjálv duga ov illa at síggja, hvat er gott við at vera her.
Skulu vit hava fleiri kvinnur í partafelagsnevndir? Um ja hvussu fáa vit tað?
Ja. Tað haldi eg avgjørt. Áni ikki hvussu vit fáa tað. Haldi eg velji at sitera, ikki mín gamla, men mín fyrrverandi stjóra: Hans Olav Hansen: við at útihýsa helvtina av fólkunum úr nevndum útihýsa vit nógv meir enn helvtina av heilakapacitetinum, og tað er býtt. Kanska ikki bara tí, at vit eru klókari, men eisini tí man missir eina synergieffekt. Vit eru ikki útihýstar, men duga stak illa at halda okkum framat.
Er atgongd til arbeiðsmegi nøktandi?
Ja, tað haldi eg.
Merkir tú nakað til, at arbeiðsloysið er lágt?
Nei, havi ikki føling við hesum yvirhøvur.
Hvat merkja eitt nú broytingar í hækkaðum avgjøldum fyri tína fyritøku?
Tað sama, sum tað merkir fyri allar aðrar fyritøkur, at vit mugu tillaga okkum. Eg hevði ynskt eina einfaldari skipan við færri avgjøldum. Ólogisk gjøld/avgjøld undra meg javnan, nevni lønhæddaravgjaldið og nú kringvarpsgjaldið.
Vinnuhúsið varpar ljós á smáar og miðalstórar fyritøkur við at spyrja stjórar innan ymsar vinnugreinar, hvussu tað er at reka fyritøku í Føroyum og teirra gerandisdag.


text:
Í sambandi við, at vit her á blogginum fara at viðgera ummæli, hava vit spurt okkum fyri hjá fólkum í føroyska listaumhvørvinum hvat tey halda um ummæli í Føroyum. Tey flestu, sum Listin hevur hoyrt frá, tykjast í grundini fegin um ummæli og at fólk tora at ummæla, tí tað treingja vit til. Ein av teimum svarandi leggur tó aftrat: "..tá ið ov nógv agg, rættað ímóti ávísum stovni í tíð og ótíð verður blandað uppí, kann tað virka øvugt. Eg gleðist um listabloggin og tykkara ummæli, so haldi endiliga á. Sakligari tit eru, betur riggar. Óført! Og takk fyri tað, sum tit gera...".
-Jú og sjálv túsund takk, kundu vit svarað uttan himpr, tí uttan móttakaran gav tað so púrt onga meining at ummæla. Og tó, at eg væl skilji hvat atfinningin um vantandi sakligheit snýr seg um, so er eingin broyting væntandi, hvat viðvíkur mínum egna framferðarhátti. Mær dámar sjálv so sera væl ummæli og eg lesi nógv ummæli hvønn dag, eins og eg á universitetinum á sinni skrivaði ritgerð um ummæli (eg greinaði ummælini, sum danski ummælarin, Tom Kristensen, skrivaði um bøkur hjá Karen Blixen). Ein orsøk til, at mær dámar so væl ummæli er, at sjangran í praksis er so ómetaliga rúmlig og at ummæli umframt at innihalda lýsing, meting og vanliga forbrúkaravegleiðing eisini eru tíðargreinar, ið kunnu rúma mentanarpolitiskum og mentanarstovnsligum eygleiðingum, ja í grundini eru ummæli rættiliga víttfevnandi og tað er ikki løgið, tí tey skulu helst avspegla listina og listin fevnir víða.
Brúkarin ynskir kanska undirhaldandi ummæli, ella ummæli, sum eru væl orðað, meðan listafólkini aftur og aftur tosa um saklig ummæli og kompetentar ella ókompetentar ummælarar. Samtíðarlistin er kontekstuel og tí kann tað eisini vera rættiliga víttfevnandi at fyrihalda seg sakligt til listina ella avvarðandi listaverk; tú kanst meta um mátan eitt listaverk er plaserað á eini framsýning ella um hini verkini á framsýningini ella onnur verk, sum avvarðandi listafólk hevur skapað, tú kanst meta um hini listafólkini, listabólkin og hinir listabólkarnar, listastovnin ella aðrar listastovnar, stovnsleiðslur, stovnsskrá, framsýningarætlan og -visión, mentanarpolitikk ella mentanarpolitikkloysi og so framvegis.
Tó at tað onkuntíð er óstuttligt, tá fólk halda uppat at heilsa og serliga, tá tey ringja og hótta, so ætli eg mær at halda fram í sama lag við at ummæla, tá eg havi tíð, bæði bókmentir og myndlist við vón um, at fólk í staðin fyri at gerast fornermað og taka ummæli sum tann endaliga og forkromaða dómin, heldur fata ummæli sum eitt upplegg til kjak, tí eitt ummæli kann ongantíð vera meir enn tað. Áhugin fyri mentan og list er vaksandi, ikki minst millum tey ungu. Tagnarmentanin er farin tíð og eg rokni við og síggi fram til, at fleiri ummælarar, eisini myndlistaummælarar so líðandi fara at gerast partur av føroysku miðlamyndini, kanska serliga í teimum miðlunum, sum eru á internetinum og sum tykjast gera meira burtur úr list og mentan enn hinir fjølmiðlarnir. Mess gjørdi t.d. nógv burtur úr ummælum og tað sær út sum um, at http://www.roddin.fo/ somuleiðis ger nógv burtur úr list.
Her á blogginum er listin eyðvitað okkara fremsti áhugi og undir hesum tema um listaummæli hava vit eina hugleiðing, sum ummælari á Weekendavísini, Lisbeth Bonde hevur skrivað um hví vit skriva um list og so hevur Inger Smærup Sørensen skrivað eina áhugaverda grein um ymisk sløg av mentanarumrøðu og ummælum, har hon m.a. førir fram, at støðan her heima kanska ikki er so galin innan ummælarí.
(KP)


text:
Reglur um skúlastýri eru ásettar í § 50-53 í Fólkaskúlalógini, har uppgávurnar hjá skúlastýrunum eru formliga lýstar.
Mentamálaráðið hevur eina lýsing av heimildum hjá skúlastýrunum og eitt rundskriv um skúlastýri her.
Í stuttum lýsir Mentamálaráðið uppgávurnar hjá skúlastýrunum soleiðis í skrivi í sambandi við skúlastýrisvalið 2016:
Skúlastýrið sum bindilið millum skúla og heim
Virksemið í fólkaskúlanum er grundað á samstarv millum skúla og heim, og er hetta ásett í endamálsgrein fólkskúlans, at arbeiði skúlans verður grundað á samstarv við foreldrini, ”uppgáva fólkaskúlans er við atliti at tí einstaka næminginum og í samstarvi við foreldrini at fremja…,” og er hetta samstarv galdandi fyri alt virksemi skúlans bæði við atliti at fakligari og sosialari menning og trivnaði barnsins.
Skúlastýrið hevur tí ein stóran leiklut í hesum arbeiði, at áseta meginreglur, at vera bindilið millum foreldur og skúla og samstarvsfelagi hjá leiðslu skúlans at gera fyriskipanir at menna undirvísingarliga og sosiala umhvørvi skúlans. Harumframt at samstarva við kommunustýrið um skúlabygnað og fíggjarligu- og hølisligu umstøðurnar í skúlanum.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Savnsgull: Frá deknalestri til tungutalu 5:5
Tak niður
- Kjak. Við støði í teimum sendingunum, sum verið hava um tær kristnu samkomurnar í Føroyum tær farnu vikurnar, var ein kjaksending um evnið í sjónvarpinum. Við í kjakinum vóru: Bergur D. Joensen, Fólkakirkjan, Tom Skaale fyri Heimamissiónina, Justinus Eliassen, Brøðrasamkoman og Tummas Jacobsen Hvítusunnurørslan. Teir tosaðu um hvønn týdning munirnir millum samkomurnar hava, og um orsøkin til munirnar rætt og slætt er, at Bíblian er ógreið. Eisini varð tosað um hvønn týdning kristindómurin hevur fyri tað føroyska samfelagið. Er tað t.d. kristindómurin sum ger, at so fáar kvinnur eru í føroyskum politikki. Og er tað fordømingin hjá teimum kristnu samkomunum sum ger, at næstan øll tey samkyndu rýma av landinum? Lagt til rættis: Sjúrður Skaale.


text:
Lærarabók til Rokning 2a er partur av bókaheild til undirvísingina í støddfrøði í 2. flokki. Undirvísingarheildin førir næmingin lýðandi og trygt inn í arbeiðið við tølum og rokning.
Høvuðspartarnir í ROKNING 2 eru:
Bókarøðin ROKNING leggur dent á trý høvuðsøki:
• At arbeiða praktiskt, granskandi og skapandi í fjølbroyttum virksemi
• At laga læringina til hvønn einstakan næming
• Fakligt innihald og stigvísa framtøku
Tillagað læring
Kapitlarnir í grundbókini eru skipaðir soleiðis, at miðað verður eftir at laga læringina til næmingar á ólíkum fakligum stigum. Týdningarmesta keldan til tillaging er Lærarabókin.
Til hvørja síðu í grundbókunum eru uppskot um, hvussu undirvísingin kann verða gjørd einfaldari, og hvussu hon kann verða gjørd meiri avbjóðandi hjá teimum næmingum, sum hava tørv á tí. Hetta ger tað lættari hjá læraranum at fremja næmingalagaða undirvísing
við dygd og hugdýping í huga.
Fakligur greidleiki og umhugsni
ROKNING veitir eina neyva lýsing av málunum í námsætlanini á hvørjum stigi. Tey eru at finna í innganginum til Lærarabókina. Í Lærarabókini stendur somuleiðis, hvørji faklig mál eru tey mest viðkomandi í hvørjum kapitli. Harumframt eru málini neyvari lýst fyri hvørja síðu í grundbókunum.
Tí er lættari at draga fram júst hesi málini, tá ið arbeiðið verður fyrireikað, útint og/ella eftirmett, og tá ið tað verður viðgjørt saman við næmingunum:
• Hvat er tað, vit nú fara at læra? Hvat vita vit um hetta evnið frammanundan?
• Hvørji týðandi faklig evni hava vit lært av hesum virkseminum og hesum uppgávunum?


text:
Nýtslan av støðugt størri havgangandi bingjuskipum ger bingjureiðaríini minni fleksibul við atliti at broyting av kapasitetinum, vísir ein nýggja greining, sum SeaIntel hevur gjørt. Greininingin, ið fevnir um tíðarskeiðið januar 2013 til april 2015, umfatar 108 vikur á rutunum millum Asia og Norðurevropa. Her hava verið 95 avlýstar fráferðir, svarandi til nærum eina um vikuna.
Av teimum 95 avlýsingunum snúðu bert 16 prosent seg um stór skip, meðan tey 84 prosentini vóru smærri skip. Vanliga velja reiðaríini at avlýsa eina fráferð, sum í stødd svarar til talið á bingjum, ið mangla í viðkomandi viku.
Í løtuni er líkt til, at fleiri stór skip verða bíløgd. Seinast er komið fram, at kinesiska Cosco ætlar at bíleggja 10 skip í Triple E-støddini. Samstundis verður mett, at hesi stóru bingjuskipini verða sett í sigling millum Asia og Norðurevropa. Harvið verður talið á tænastuveitingum millum Asia og Norðurevropa minni komandi árini, so hvørt sum hesi nýggju og stóru bingjuskipini verða liðug.
Hetta merkir, at reiðaríini verða minni fleksibul í sambandi við avlýsingar, tí ein avlýsing fer at bera í sær, at ein størri prosentpartur av vikuliga kapasitetinum hjá reiðaríunum fellur burtur, og sostatt verða fleiri av kundunum hjá reiðarínum ávirkaðir.
Kelda: Lloyd’s Loading List


text:
Edward Fuglø er listamaður, føddur í 1965 í Klaksvík og býr har. Hann er útbúgvin á Skolen for brugskunst í Keypmannahavn 1987-91.
Hann hevur sniðgivið fleiri pallar og búnar til sjónleik og film. Hann er væl kendur sum myndprýðari av frímerkjum og bókum og hevur eisini prýtt bygningar við listaverkum sínum m.a. komuhøllina á Landssjúkarahúsinum.
Hann hevur havt listaframsýningar í Føroyum, Danmark, Íslandi, Svøríki, Hetlandi, Noregi og Grønlandi.
Útgávur:
2002 Føroyar - Putlispælið
2007 Apollonia
2009 Janus er ein stjørna
2011 Vampýrella
2012 Kongur
Poetikus
2014 SimmSalaBimm
2015 Abbasa staratræ í míni jólabók
Ummæli/umrøða:
Helena Dam á Neystabø: Lat hugflogið reika. Sosialurin 14. desember 2007.
Samrøða í Kringvarpi Føroya um Simmsalabimm, 13. 10. 2014
Heiður:
1995 Barnabókavirðisløn Tórshavnar býráðs
2001 Norðurlendsku barnabókavirðislønina fyri myndprýðingar.
2001 Í uppskoti til Robert-Prisen fyri bestu leikbúnasnið í Bye Bye Bluebird
2002 Annað pláss í Schönste Briefmarke Europas
2007 Apollonia tilnevnd Barna- og Ungdómsvirðisløn Útnorðurráðsins
Heimasíða:


text:
CCF 130 A
TSB E 12
1 Tað var greivin av Jansalín,
hann talar til faðir sín:
“Eg vil ríða mær upp á land,
at royna roysni mín.”
2 “Ríður tú tær upp á land,
sæli sonur mín,
har mant tú finna harran tann,
‘aidir uj bleadi’ skín.
3 Ríður tú tær upp á land,
eg sigi tær satt ífrá,
har mant tú finna harran tann,
eitur harra Ívar blá.
4 Eg skal finna tær hestin tann,
dugir tú hann at eiga,
so rennur hann tann tjúkka skara
sum eftir ta grønu heiði.
5 Eg skal geva tær hestin tann,
dugir tú hann at stýra,
so rennur hann eftir tann tjúkka skara,
sum eftir tann grøna líð.
6 Eg skal geva tær hjálmin tann,
tú tarvt ei binda í band,
fyrr enn tú finnur harran tann,
ið eitur harra Valuvant.”
7 Tað var greivin av Jansalín,
beyð sær út at ríða,
møtir honum harra Ívar blá
undir so grønar líðir.
8 Tað var greivin av Jansalín,
talar eitt orð so brátt:
“Hoyr tú, harra Ívar blá,
hvar svavst tú í nátt?”
9 “Í Lundini borg svav eg í nátt,
hví spyrt tú til mín?”
“Vilt tú, harra Ívar blá,
síggja seinasta dagin tín?”
10 Tað var harra Ívar blá,
hann vildi ikki undan flýggja,
setir hann oman á høvur sítt
trinnar hjálmar nýggjar.
11 Tað var greivin av Jansalín,
bant sítt høvuðband,
hjálmurin skar so sára við,
tað hoyrdi hans faðir í land.
12 Svaraði hertugin grammleiti:
“Dreingir leggið í minni!
Nú bant mín hin sæli sonur
sín hjálm í fyrsta sinni.”
13 Tað var greivin av Jansalín,
sínum svørði brá,
hann kleyv harra Ívar blá
sundur í lutir tvá.
14 Hann vá harra Ívar blá,
illa mundi honum tað líka,
hann vá niður í einum víggi
trinni kongaríki.
15 Hann vá harra Ívar blá,
illa mundi honum tað haga,
hann hevur borið skjold og svørð
allar sínar dagar.
16 So reið greivin av Jansalín
innan grøna líð,
hvørki gól tá eftir honum
heykur ella hýð.
17 So reið greivin av Jansalín
innan grøna lund,
hvørki gól tá eftir honum
heykur ella hund.
18 Hann fann eina moy í grønari lund,
vann henni einki mein,
býtti henni bæði gull og fæ,
bað hana ríða heim.
19 Frúgvin stendur í glasvindeyga,
sær hon út so víða,
hon sær sær ein frægan kappa
leikvøllinum ríða.
20 Hon sær sær ein frægan kappa
á leikvøllinum ríða:
“Tílíkan vildi eg kosið mær,
hevði tað staðið til mín.”
21 Hann hevði upp sína høgru hond,
gav henni høgg á tenn,
blóðið dreiv í barmin niður,
sóu tað mangir menn.
22 Svaraði greivin av Jansalín,
ríður eftir borgini fram:
“Er her nakar innanhallar,
Ívar hevna kann?
23 Eg vá harra Ívar blá,
illa mundi honum tað líka,
hann vá niður í einum víggi
trinni kongaríki.
24 Eg vá harra Ívar blá,
illa mundi honum tað haga,
hann hevur borið skjold og svørð
allar sínar dagar.”
25 Svaraði greivin av Jansalín,
ríður eftir borgini fram:
“Er her nakar innanhallar,
dystin ríða kann?”
26 Svaraði kongurin Valuvant,
stóð í einum kyrtli reyðum:
“Hví man greivin av Jansalín
so spyrjast um sín deyða?”
27 Tað var kongurin Valuvant,
hann vildi ikki undan flýggja,
setir hann oman á høvur sítt
trinnar hjálmar nýggjar.
28 Tað var greivin av Jansalín,
bindur sítt høvurband,
hjálmurin skar so sára við,
tað hoyrdi hans faðir í land.
29 Svaraði hertugin grammleiti:
“Dreingir, leggið í minni!
Nú bant mín hin sæli sonur
sín hjálm í annað sinni.”
30 Tað var greivin av Jansalín,
upp sínum svørði brá,
hitt var kongurin Valuvant,
fyri hans fótum lá.
31 Tað var kongurin Valuvant,
hann bað hann ikki lata seg doya:
“Eg gevi tær jomfrú Sólitu,
sjálvs mína festarmoy.”
32 “Gevur tú mær jomfrú Sólitu,
festarmoynna tína,
eg gevi tær jomfrú Dalitu moy,
so væna systur mína.”
33 Tað var greivin av Jansalín,
beyð sær út at ríða,
møtir hann sínum sæla faðir
við átjan hundrað at stríða.
34 Møtir hann sínum sæla faðir
við átjan hundrað at stríða:
“Hoyr tað, tú mín sæli sonur,
hevur tú roysni flýggjað?”
35 “Eg vá harra Ívar blá,
illa mundi honum tað haga,
hann hevur borið skjold og svørð
allar sínar dagar.
36 Eg vá harra Ívar blá,
illa mundi honum tað líka,
hann vá niður í einum víggi
trinni kongaríki.
37 Tað var kongurin Valuvant,
hann bað meg ikki lata seg doya,
hann gav mær jomfrú Sólitu,
sjálvs hans festarmoy.
38 Hann gav mær jomfrú Sólitu,
festarmoynna sína,
eg gav honum jomfrú Dalitu moy,
so væna systur mína.”
39 Tað var greivin av Jansalín,
hann var av kongakyni,
møtir honum Ísin konungur
við ellivu sínum synum.
40 Vænir eru Ísins synir,
hvar ið teir beita brandi,
av ber greivin av Jansalín,
kappin av tí landi.
41 Vænir eru Ísins synir,
hvar ið teir sita á hesti,
av ber greivin av Jansalín,
tann avrekskappi reysti.
CCF 130 A
TSB E 12
Handrit: Savn Hammershaimbs (AM. Access. 4).
Útgávur:
1. Danmarks gamle Folkeviser IV. Udgivet 1869-83 af Svend Grundtvig , s. 737.
2. Dimmalætting nr. 7 ff. 1885.
3. Føroya kvæði, (N. Djurhuus greiddi til útgávu 1972), Band VI, s. 80.
4. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2003) 28. bind, s. 8.
Heimild: Úr Suðuroy: Johan Hendrik Schrøter (1771-1851), Vági.
Gansalín greivi sigur mammu síni (cF: pápa sínum), at hann vil sleppa at royna styrki sína í bardaga. Hon gevur honum ross, og hann fer av stað. Hann møtir manni og drepur hann, og stutt aftaná er hann í hornatøkum við ein annan mann. (D, F: Bardagin hoyrist so langt sum heim til Gansalín og teirra). Hann sigrar á mótstøðumanninum (cF: drepur hann, N: teir eru javnir), og hin bjóðar honum unnustu sína (N: systur sína; D: Gansalín tekur ikki av og kjósar sær systrina í staðin. N, F: Hin maðurin fær systur Gansalín afturfyri) - D, N: Brúdleyp verður hildið, og brúðurin (N: brúðargentan) dugir sær ikki magamát. cD, N: Hon drepur fleiri av monnunum, ið eru gestir har, cN: og hetta fær øði í Virgar Valintsson, sum drepur hana. - F: Gansalín giftist. Á heimleið við brúður síni møtir hann pápa sínum, sum er farin av stað við einum heri at hevna Gansalín, sum teir halda er dripin.
á føroyskum: CCF 130 Greivin av Jansalín (eisini á donskum og norskum)


text:
Orð: Levi Niclasen
Lag: Øyvind Staveland
Hamarsá! Tú føgur ert og rein
minnist eg hvønn bøkk í tær – hvønn stein.
Har sum piltur mangan dvaldist eg,
Hamarsá! Eg aldri gloymi teg.
Hamarsá! Tú barnaá mín er,
aldri tú úr huga mínum fer,
ungar mínar føddi tú so væl
Hamarsá eg aldri gloyma skal.
Hamarsá! Nei eingin á sum tú,
hevur givið mær so nógv og nú
ið eg eldist minni troka á
bjartast glógvar tú o, Hamarsá.
Myllufossurin í Hamarsá,
ikki stórur men vit vistu tá
ið vit altíð máttu fáa fong,
Gleddu gentu tú og gleddi drong.
Hamarsá! Nú eldur eri eg,
minnist enn tað tíð, tú gleddi meg,
mínar pisur altíð føddi tú,
Hamarsá! Tí takki eg tær nú.
Hamarsá, eg kvøðu beri tær,
tú var áin ið øðrum bar.
Nú eg standi áarbakka á
minnist eg teg, kæra Hamarsá.


text:
Mannarættindi
Mannarættindi eiga øll fólk, sama hvørja kyn, átrúnað, seksualitet, tjóðskap, húðarlit, rasu ella politiska áskoðan [1][2]. Grundleggjandi mannarættindi eru rætturin til frælsi, lív og javnlíkindi. At sleppa at liva er týdningarmesti mannarættur.
Frælsi at skriva og tala eru týðandi politisk- og borgarlig rættindi [3]. Tað er sensurur ella ritskoðan, tá ið rithøvundar og blaðfólk ikki sleppa at skriva tað, sum tey vilja. Og tað eitur propaganda, tá ið myndugleikar í sjónvarpi, bløðum, útvarpi og bókum bara greiða frá tí, sum teir sjálvir siga er rætt. Skrivi- og talufrælsið trívst best, har ið fólkaræði er. Propaganda og sensurur eru mest, har ið einaræði er.
Vit hava vant okkum við, at samfelagið verður stýrt eftir lógum og reglum, sum landsins kosnu menn seta í gildi, og at hesar fyriskipanir eru stuðulin undir flestu rættindum okkara. Mannarættindini harafturímóti eru truplari at seta í verk og halda. Tey eru viðtikin í altjóða sáttmálum.
Mong lond og ríkissamgongur hava stovnað egið mannarættindaráð, sum skal síggja til, at myndugleikarnir virða mannarættindini. Og tí kunnu bæði sjálvstøðug lond, tjóðir og einstaklingar klaga um brotin mannarættindi. Mangir felagsskapir, sum eru knýttir at ST, umframt Reyðikrossur, Bjargið Barninum, Heimsráð Kirkjunnar, Amnesty International o.m.a gera eisini sítt at verja mannarættindini. Evroparáðið hevur eisini gjørt sítt á hesum øki. "Evropeiska mannarættindaráðið", ið er stovnað og "Evropeiski mannarættindadómstólurin" er grundfestur á "Evropeisku mannarættindayvirlýsingina", sum varð sett í gildið í 1953.
Sundurbýti[rætta | rætta wikitekst]
Mannarættindi verða býtt sundur í trý:
- Grundleggjandi frælsisrættindi: Siga, at øll eru fødd fræls og eiga at vera viðfarin eins. Øll hava rætt at liva trygg og fræls. Rættur til lívið er týdningarmesti mannarættur.
- Politisku- og borgarligu rættindi: Siga, at øll myndug fólk hava rætt at vera við í samfelagslívinum og at velja á fríum vali. Øll hava rætt at hugsa og siga tað, sum tey vilja, og at vera við í fakfeløgum og í politiskum feløgum.
- Mentanarligu-, búskaparligu- og almennu rættindi: Siga frá teimum skyldum, sum yvirvaldið hevur fyri borgarunum. Øll hava rætt at fáa klæði, heilsurøkt, arbeiði, frítíð, mat, íbúð og undirvísing. Og tey hava rætt at vera við í mentanarlívi samfelagsins og at fáa part í vísindaligum framburði.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Hugtakið mannarættindi sæst langt aftur í søguna. Longu fyri meira enn 2500 árum síðan spratt so líðandi í griksku býarsamfeløgunum krav um, at allir frælsir menn (útlendingar, konufólk og trælir sluppu ikki upp í part at taka avgerðir í samfelagnum) skuldu ráða yvir ella hava ávirkan á og medavgerðarrætt í sínum samfelag. Tað er úr hesum býarsamfelagnum, at fólkaræðiliga siðvenjan í Vesturheiminum er runnin.
Í miðøld hevði kirkjan mikið vald í samfelagnum. Kongur hevði fingið sítt veldi frá Gudi, og tey rættindi, fólkið hevði, hevði Gud eisini givið. Og tað var eftir kirkjunnar læru, at skilt var ímillum rangt og rætt. Í 1215 var í Bretlandi undirritað eitt frælsisbræv kallað Magna Carta [4], sum hevur verið grundarlagið undir mongum lógum, sum eru galdandi í Bretlandi. Í hesum skjali stendur, at rættindi, sum bara hava verið galdandi fyri kong, nú eisini skuldu vera galdandi fyri aðalin. Lítillátað framgongd eftir teimum viðurskiftum, sum nú galda á okkara leiðum, men skjalið eyðkennir stríðið ímóti kúgan og sjálvum støðinum undir mannarættindinum.
Í 16. og 17. øld viknaði kirkjunnar vald og ávirkan hennara á mannahugsanina. Heimspekingar hildu, at markið ímillum rætt og rangt var ein náttúrulóg, sum var alheimslig og galt øll. Í Amerikanska Frælsisbrævinum frá 1776 verður m.a. sagt, at "øll fólk eru skapað líka". Í fronsku kollveltingini í 1789 vóru herrópini "Javnaður, frælsi og brøðralag". Javnrættindi fingu tó ikki øll. Fólk vórðu deyðadømd og avrættað. Enn var eisini trælahald. Fátækrafólk og kvinnur høvdu ikki valrætt.
Danska grundlógin, sum eisini er galdandi í Føroyum, hevur síðan 1849 havt viðtøkur, sum verja borgaranna rættindi. Eftir 2. heimsbardaga samtykti Sameindu Tjóðir heimsyvirlýsing um mannarættindi. Hetta var 10. desember í 1948 [5]. Í yvirlýsingini eru 30 greinir um grundleggjandi rættindi og frælsi manna. Seinni hevur ST eisini samtykt sáttmálar um fíggjarlig, mentanarlig, politisk og almenn rættindi og ein sáttmála móti rasukúgan [6]. Sáttmálarnir binda tey lond, sum skriva undir.
Hesi bæði grundsjónarmiðini (gudagivin- ella náttúrugivin rættindi) høvdu ikki við sær rættvísi, hvørki í ríkjum og ávísum samfelagsbólkum ella fyri einstaklingin. Tað, vit rópa miðalstættina í Vesturheiminum, hevði um hetta mundið fingið so týðandi støðu í samfelagnum, at tíðin var komin til ógvisligar samfelagsbyltingar. Kortini var enn talan um rættindi, sum bara viku at heilt avmarkaðum samfelagsbólkum. Sama endurtók seg eisini í Amerikonsku Frælsisyvirlýsingini í 1776, sum bygdi á somu hugsjónir [7]. Danska grundlógin frá 1849, sum eisini er galdandi í Føroyum, varð eisini ávirkað av hesum báðum skjølum og teirri menning, sum hevði verið í hesum londum.
Um somu tíð mennist ídnaðurin, og tað, sum vanliga verður kallað ídnaðarkollveltingin, gerst veruleiki. Higartil hevði kjakast verið um politisku rættindi einstaklingsins. Men ídnaðarkollveltingin hevði við sær almenna neyð og fíggjarligt órættvísi, sum ikki hevði havt sín líka í heimssøguni. Bardagin at bøta um fólksins almennu og fíggjarligu kor setti dám á menningina frá fyrst í undanfarnu øld og heilt at miðjuni í okkara øld. Nýggj kollvelting, tann russiska í 1917, boðaði frá bylting, har fjøldin í samfelagnum kravdi at vera við til at mynda tað samfelag, tey skuldu liva í. Alla hesa øldina hevur tað sett sín dám á samfelagsmenningina - Stríðið fyri vælferðarsamfelagnum, og fíggjarliga, politiska og almenna tryggleikanum hjá øllum borgarum í samfelagnum.
Hugsa vit um okkara egnu øld, er hon merkt av tveimum heimskríggjum. Í hesum báðum orrustum var mannfallið so stórt sum aldri áður. Ímillum kríggini bæði var álvarslig fíggjarkreppa, hart stríð fyri almennum rættindum og týska jødajagstranin, tá var, bar boð um, at tryggleiki og grundleggjandi rættindi vóru ikki sjálvsøgd. Seinni heimsbardagi endaði við, at kjarnorkubumban var nýtt. Hesi kríggini vóru tey fyrstu, har ið fólkið var nógv meinari rámt enn fyrr og gjørdist tann stóri taparin. Kríggj og vápnað ósemja høvdu nú fingið heimsumfatnadi avleiðingar, og heimssamfelagið viðurkendi, at okkurt mátti gerast.
Í teirri vón at forða fyri, at ósemjur aftur skuldu fáa so ógvisligar avleiðingar sum Annar heimsbardagi, var felagsskapurin Sameindu Tjóðir stovnaður 24. oktober í 1945. Endamálið var friður. Ein treyt fyri hesum máli er, at grundleggjandi mannarættindini verða vird. Hesi rættindi vóru staðfest í Heimsyvirlýsingini um mannarættindi frá 1948. Yvirlýsingin er ikki bindandi løgfrøðiliga, enntá ikki í teimum londum, sum hava undirskrivað hana. Eftir tað er skoytt upp í hana, og tær viðtøkurnar eru nú bindandi fyri tey lond, sum hava skrivað undir. Í 1966 komu tvær av hesum viðtøkum í gildi.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.amnestyusa.org/research/human-rights-basics
- ↑ http://www.regjeringen.no/nb/dep/ud/tema/menneskerettigheter.html?id=1160
- ↑ http://www.un.org/en/documents/udhr/
- ↑ http://www.fn.no/Temaer/Menneskerettigheter/Ideen-om-rettighetene
- ↑ http://www.aktivioslo.no/menneskerettighetene.php
- ↑ http://snl.no/menneskerettigheter
- ↑ http://www.iep.utm.edu/hum-rts/#SH4b


text:
Orð: Kajfinn Hammer
Lag: Come home, come home it’s suppertime
1. Í kærleika nú Harrin Jesus leitar
og kallar á teg, burturvilsta sál;
Hann bankar á títt stongda, kalda hjarta,
at frelsa teg tað er Hans stóra mál.
Niðurlag: Kom heim, kom heim, Mítt kæra barn,
hygg, alt tilbúgvið er!
Kom heim, kom heim, Mítt kæra barn,
Mín favnur opin er!
2. Á Golgata Hann fyri teg gav lívið,
tær lut í Lívsins Træi aftur vann.
Við opnum ørmum rættir Hann Seg mót tær
og eymt og álvarsligt nú kallar Hann:
3. So mangan hoyrdi tú Hann á teg kalla
og nevna teg við navni: Tú ert Mín!
Nú stendur Hann við hjarta títt og bankar,
í hesi løtu dregur teg til Sín!
4. Tá tú ein dag skalt ferðarstavin leggja
og síðsta andadrátt her draga skal,
skalt tú tá hoyra eymu rødd Hans kalla
og djúpt í sál tær ljóða søt og sæl:


text:
Tíðindaskriv um kvinnukvøldið 12. mars
mentan11-03-2017 - 17:18 - Jóanis Nielsen
Tíðindaskriv - Kvinnukvøldið í Eydnuni á Oyrarbakka sunnudagin 12. mars
Aldur er bert eitt tal, men hvussu skapa kvinnur meining við tað at gerast eldri í dag. Og hvussu er tað at vaksa upp í Senegal, flyta til Føroyar og gerast ein partur av tí føroyska samfelagnum. M.a. hesi evnir eru á skránni á Kvinnukvøldinum í Eydnuni á Oyrabakka sunnudagin 12 mars.
Eins og undanfarin ár skipar Sunda Róðrarfelag fyri vælumtókta kvinnukvøldinum í Eydnuni á Oyrarbakka. Fyrilestrar, mótasýning, tónleika og sjónleikaframførslur, umframt okkurt gott til góman verður á skránni.
“Vit hava lagt okkum eftir at gera eina fjølbroytta skrá, sum er viðkomandi fyri ein breiðan málbólk av kvinnum í Føroyum, sigur Randi Larsen, sum er ein av fyriskiparunum. “Vit hava valt at hava tiltakið sunnudagin 12. mars, heldur enn 8. mars, fyri at gera tað lættari hjá kvinnum runt um í Føroyum at luttaka.”
Tveir fyrilestrar verða á skránni. Ása Róin adjunktur í sjúkrarøktafrøði, Ph.d. kemur at greiða frá hvussu kvinnur skapa meining við at gerast eldri í dag og hvussu hetta er tengt at sosialum, mentunarligum og søguligum viðurskiftum. - Seinni fyrilesturin nemur m.a. við integratión. – Rose Sarr Haltalin, kemur at greiða frá hvussu tað er at vaksa upp í Senegal, hvussu tað var at flyta til Føroyar og hvørjar avbjóðingar hon hevur møtt í tilgongdini at gerast partur av tí føroyska samfelagnum.
“Vit ynskja at skapa eitt gevandi og hugnaligt kvøld har tað er eitt sindur til allar sansir, sigur Randi Larsen.”
-Blómuhandilin Orkis kemur at sýna fram og umframt evnini, sum verða umrødd í fyrilestrunum, so verður mótaframsýning, har klæðir frá klædnasniðgevaranum elsabech og klædnahandlinum Brá verða sýnd fram. - elsabech fer at hava sølubás har høvi verður at síggja hennara nýggju kollektión.
Sjónleikarnir Gunnvá Zachariasen og Mariann Hansen koma at framføra og unga songkvinnan Silja Johannesen fer at syngja.
Okkurt gott verður til góman og møguleiki verður at smakka forkunnugu Múla Skinkuna.


text:
Sámal Ravnsfjall spælir
Sámal Ravnsfjall fer at spæla nøkur løg, tá Fiskimannafelagið hevur opið hús á Bryggjubakka í kvøld. Tað verður aftaná filmssýningina í Havnar Bio.
Góður tónleikur verður eisini á skránni á hugnakvøldinum hjá Fiskimannafelagnum í kvøld. Felagið hevur opið hús í fundarhølinum uppiá í Kaffihúsinum á Bryggjubakka klokkan 19 til midnátt, og aftaná trolarafilmin Livjatan, sum verður sýndur klokkan 20, fer Sámal Ravnsfjall at spæla nøkur løg, og Birgir Enni borðreiðir við fiskasuppu.
Filmurin verður sýndur í Havnar Bio, meðan restin gongur fyri seg uppiá í Kaffihúsinum.
Føroya Fiskimannafelag
Endamál felagsins er at fáa fiskimenn og sjófólk at standa saman í felagsskapi til at bøta um kor síni og at starvast fyri øllum, ið kann vera fiskivinnu og sjófólki til frama.
Upplatingartíðir: Mánadag til fríggjadag 8 - 15.
Bryggjubakki 14-17. Telefon 356 000.
E-postur: info@fiskimannafelag.fo
Títt virkna fakfelag


text:
Jens Hákun Leo
20.03.2017 - 16:40
Tíðindi > Vinna & Tøkni > Gransking
Mikudagin 22. mars fer Hans-Georg Beyer, professari, at halda fyrilestur um gransking í vindorku.
Hetta boðar Fróðskaparsetur Føroya frá í dag.
Fróðskaparsetrið greiðir frá, at Hans-Georg Beyer er týskur alisfrøðingur við serkunnleika innan gransking í varandi orku, og at hann tann 16. desember í fjør varð settur í starv á Fróðskaparsetri Føroya fyri at menna gransking og útbúgving innan varandi orku.
Nýsetti professarin hevur starvsroyndir úr Týsklandi, Brasilia og Noregi.
Sum siður er, tá ið professari verður settur, verður í hesum sambandi skipað fyri professarafyrilestri. Fyrilesturin verður mikudagin 22. mars kl.15 í Ovastovu, og verður evnið gagnnýtsla av vindorku – um søguna, um aktuellu støðuna og um framtíðina.
Hans-Georg sigur á soljóðandi hátt um fyrilesturin á heimasíðuni hjá Fróðskaparsetrinum:
- Í dag er vindorka ein týðandi partur av orkuveitingini í mongum londum, teirra millum Føroyum. Hesin fyrilesturin miðar eftir at lýsa søguna hjá hesari tøknifrøðini, hvussu tað hevur gingið upp og niður við henni í ljósinum av samfelagsmenningini, og hvør støðan er í dag, tá ið tað kemur til nýtslu av vindorku. Við hesum útgangsstøði verður lýst tað, sum liggur aftanfyri spurningarnar, sum dríva aktuellu granskingina á økinum”.
Hans-Georg Beyer kom í starvið á Fróðskaparsetrinum frá Universitetinum í Agder í Noregi, har hann hevði starvast sum professari í varandi orku síðan 2010. Frammanundan hevur hann arbeitt á University of Applied Sciences in Magdeburg í Týsklandi og verið gestagranskari á Mines Paritech, Fraklandi, og verið gestaprofessari á Universidade Federal de Santa Catarina, Brasil.


text:
Heri Simonsen 19.03.2017 (21:55)
Hava lítlar vónir um eina FM-finalu nú
TRÝST á PÍLIN undir MYNDINI, og hoyr samrøðuna Hilmar Jan Hansen gjørdi beinleiðis á Rás2 við áttamálsskjúttan hjá KÍF, Andrias Nielsen aftaná Andrias og liðfelagarnir høvdu tapt 24-27 (8-10) ímóti VÍF í oddadystinum í FTZ deildini, sum var spældur í Vestmanna.
Andrias Nielsen hevur nú lítlar vónir um, at teir í KÍF kunnu vinna seg í FM-finaluna. Hann heldur, at KÍF má vinna allar sínar dystir, sum eru eftir, og so mugu teir hava hjálp frá øðrum liðum, sum mugu koppa VÍF.
Í góðum sjálvkritiskum anda heldur Andrias Nielsen, at tað hjálpti ikki uppá tað, at liðfelagar hjá honum fingu útvísingar fyri kjaftaslit í dag.
- Hetta er ikki á egnum hondum meir, ásannar Andrias Nielsen.


text:
Patrick Dempsey
Patrick Galen Dempsey (føddur 13. januar 1966) er amerikanskur sjónleikari, sum er kendur fyri sín leiklut sum nervaskurðlæknin Dr. Derek Shepherd ("McDreamy") í sjúkrahús dramarøðini Grey's Anatomy. Áðrenn hann fór at spæla tann leiklutin, so hevði hann spælt við í fleiri sjónvarpsfilmum, og hann varð eisini tilnevndur eina Emmy Award (heiðursløn). Hann hevur eisini spælt í fleiri filmum, m.a. Sweet Home Alabama, Made of Honor, Valentine's Day, Flypaper, Freedom Writers, og Transformers: Dark of the Moon.


text:
Nýggjársrakettirnar eru skotnar, men tað merkir ikki, at vit ikki hava krút at skjóta í Fuglafirði.
At menn velja felagið er altíð nakað, sum vit eru takksom fyri. Tað hevur eyðkent okkum sum felag, at flest av okkara egnu velja at umboða barndómsfelagið. Í dag kemur ein av hesum so heim aftur.
Talan er um ongan minni enn Boga Reinert Petersen, sum veruliga hevur ment seg til at vera ein profilur á liðnum, hevur skrivað undir ein eitt-ára sáttmála við okkum. Sterki stríðsmaðurin á miðvøllinum hevur spælt við okkum 4 tey undanfarnu árini, hóast at okkurt kappingarár hevur verið hálvt. Hesi 4 árini hava kastað 80 dystir og 14 mál av sær, umframt at hann fekk sínar fyrstu minuttir fyri A-landsliðið í fjør.
Vit eru takksom fyri, at Bogi velur at koma heim aftur, og gleða okkum til komandi kappingarár.
Koyr á, ÍF!