text:
Svartir spógvar
Svartir spógvar
Í gjár sóu fólk svartar spógvar í bønum her í Trongisvági. Í dag havi eg verið runt og leitað, og tað eydnaðist mær at finna 3. Ein kona taldi 5 fuglar í morgun. Tá eg nú havi spurt eftir hesum fuglum, vísir tað seg, at teir hava verið her í fleiri dagar, onkur sigur seg hava sæð teir jóladag. Sostatt eru teir óivað komnir higar við illveðrinum, sum var fyri jól. Man hetta vera Bógnev?
Heilsan Turið
- Attachments
-
- 6. jan. 2014 í Trongisvági
- Kopi af birita dec 2013 267.jpg (483.16 KiB) Viewed 5275 times
Re: Svartir spógvar
Hatta eru bognev (dansk: Sort Ibis). Hetta er triðja skráseting í Føroyum. At 5 fuglar eru at síggja a vetri er onki minni enn ótrúliga løgið...
Tær fyrru skrásetingarnar eru hesar:
1926: 24.8, Tórshavn, Streymoy (Salomonsen 1935).
1942: 28.9, Gásadalur, Vágar, (Salomonsen 1963).
Silas
Re: Svartir spógvar
Re: Svartir spógvar
Her í Turkalandi er tað ein nokk so vanligur fuglur, men ongin er at síggja um veturin. Tað er eisini ein styggur fuglur, og tí er tað løgið, at teir ganga millum húsini. Kann talan vera um fuglur, sum onkur hevur slept?
VH Silas
Re: Svartir spógvar
Re: Svartir spógvar
- Attachments
-
- 6. jan.2014. Bognev, Trongisvágur.
- birita dec 2013 262_opt.jpg (48.98 KiB) Viewed 5253 times
-
- 6.jan.2014. Bognev, Trongisvágur.
- birita dec 2013 265_opt.jpg (53.66 KiB) Viewed 5253 times
-
- 6.jan.2014. Bognev, Trongisvágur.
- birita dec 2013 266_opt.jpg (51.97 KiB) Viewed 5253 times
Re: Svartir spógvar
Re: Svartir spógvar
Eisini sá eg ein Rók, hesin vísur seg at verða ein Eystan Rókur (ssp. sommerringii) og er ongantíð skrásettur í Føroyum áður
Re: Svartir spógvar
Bognevini eru her í Trongisvági enn. Tey síggjast 2 ella 3 saman ella einsamøll, allatíðina við nevinum leitandi niðri í vátu jørðini. Umframt í Trongisvági eru tey eisini at síggja úti á Tvøroyri. Ofta millum hús. Tey eru óvanliga spøk ella fara ikki á flog, fyrr enn tú ert heilt tætt.
13 vóru avmyndað í Hvalba á jólum. Eg ivist onga løtu í, at fleiri enn 13 eru komin í Suðuroynna! Mær er fortalt, at tey sóust hvørtfall 1 viku undan jólum í Trongisvági, og eitt er sætt eitt í Porkeri.
Lukkutíð fyri bognevini hava okur ongan kava havt í ár, burtursæð frá 2 døgum fyrst í desembur. Men neyvan man hetta vera serligar góðar umstøður hjá bognevunum, myrkt, vátt og kaldur vindur.
Heilsan Turið
- Attachments
-
- Bognev í Trongisvági
- birita dec 2013 304.jpg (207.6 KiB) Viewed 5046 times
Re: Svartir spógvar
Bognev síggjast enn. Her eru 2 í bønum beint oman fyri sandin í Trongisvági. Tey hava sostatt klárað illveðrið, ið hevur herjað í seinastuni. Bognevni, sum elska sól og hita, hava ikki sæð sólina, síðan tey komu higar. Eg haldi, at 4-5 eru her enn. Hvat er aðra staðni í oynni, havi eg einki frætt um.
Heilsan Turið
- Attachments
-
- Bognev 2. febr. 2014 í Trongisvági.jpg (38.38 KiB) Viewed 5003 times
-
- Bognev 2. febr. 2014 í Trongisvági (1).jpg (30 KiB) Viewed 5003 times
Re: Svartir spógvar
Einstøk bognev síggjast enn í Trongisvági.
vh. Turið
- Attachments
-
- Bognev í Trongivági 13.febr.2014.jpg (29.33 KiB) Viewed 4980 times
Re: Svartir spógvar - Bognev
Tvey bognev eru framvegis í Trongisvági. Eg havi frætt, at tvey eisini vóru sædd í Vági í farnu viku. Sostatt hava tey verið her í 4 mánaðir og yvirlivað veturin.
Heilsan Turið
- Attachments
-
- Bognev í Trongisvági 26. apr. 2014
- apr14 678.jpg (715.57 KiB) Viewed 4886 times


c: text/html

text:
12. Des 2007
Fólkaheilsuráðið er en rådgivende kommité, der har til formål at fremme og udvikle de sundhedsfremmende, sygdomsforebyggende aktiviteteter, herunder også forebyggelse af ulykker. Herunder påhviler det rådet: 1. at rådgive lands- og kommunale myndigheder i forbindelse med aktiviteter af sundhedsfremmende,...
12. Des 2007
Fólkaheilsuráðið er en rådgivende kommité, der har til formål at fremme og udvikle de sundhedsfremmende, sygdomsforebyggende aktiviteteter, herunder også forebyggelse af ulykker.Herunder påhviler det rådet:1. at rådgive lands- og kommunale myndigheder i forbindelse med aktiviteter af sundhedsfremmende, sygdomsforebyggende karakter, samt...
10. Des 2007
Adressa: FólkaheilsuráðiðEirargarður 2FO 100 TórshavnPostsmoga 135110 Tórshavn.Telefon: 31 51 55Teldupostur: fhr@folkaheilsa.foSkrivstovutíðir:Mánadag, týsdag, hósdag og fríggjadag: kl. 10 til 14.Skrivstovan virkar sambært endamáli Fólkaheilsuráðsins og í samráð við limirnar í Fólkaheilsuráðnum, sum ein stovnur, ið er við til at styrkja tiltøk fyri ...
10. Des 2007
Fólkaheilsuráðið hevur sum uppgávu at styrkja tiltøk fyri heilsufremjing, sjúku- og vanlukkufyribyrging, bæði í almanna- og heilsuverkinum. At ráðgeva lands- og kommunalum myndugleikum í sambandi við heilsufremjandi og sjúku- og vanlukku fyribyrgjandi tiltøk, At styrkja heilsufremjandi, sjúku- og vanlukkufyribyrgjandi tiltøk við...
10. Des 2007
Limirnir eru valdir sambært §2 í lóg um Fólkaheilsuráð:Í Fólkaheilsuráð sita 7 limir, tilnevndir av landsstýrismanninum fyri 4 ár í senn. Ein limur umboðar undirvísingarverkið, ein limur umboðar almannaverkið og fýra limir eru heilsustarvsfólk.Landsstýrismaðurin velur sjeynda limin, sum eisini skal hava serligt innlit í...
01. Des 2007
§ 1. Fólkaheilsuráðið er ráð undir landsstýrismanninum og hevur sum uppgávu at styrkja tiltøk fyri heilsufremjing, sjúku- og vanlukkufyribyrging, bæði í almanna- og heilsuverkinum. Heruppií liggur á ráðnum: 1) at ráðgeva lands- og kommunalum myndugleikum í sambandi við heilsufremjandi og...
01. Des 2007
§ 1. Fólkaheilsuráðið er ráð undir landsstýrismanninum og hevur sum uppgávu at styrkja tiltøk fyri heilsufremjing, sjúku- og vanlukkufyribyrging, bæði í almanna- og heilsuverkinum. Heruppií liggur á ráðnum: 1) at ráðgeva lands- og kommunalum myndugleikum í sambandi við heilsufremjandi og sjúku-...
20. Okt 2007
Felags Norðurlendsku føðslutilmælini (nevnd NNA) eru endurskoðað, og fyri fyrstu ferð er tað at vera kropsliga virkin tikið við sum sjúkufyribyrging, á hædd við kostviðurskifti annars.Hjá vaksnum verður, umframt vanliga virksemið, mælt til at verða kropsliga virkin á miðal ella...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
§ 52a fyrispurningur til Jørgen Niclasen, landsstýrismann í fíggjarmálum, um avleiðingarnar fyri Føroyar, tá Danmark flytir banka-lóggávu og fíggjareftirlit til ES
1. Hvørjar eru niðurstøðurnar hjá arbeiðsbólkinum, ið varð settur at greina avleiðingarnar fyri Føroyar og Grønland av, at Danmark flytir banka-lóggávu og fíggjareftirlitið – heilt ella partvíst – til ES?
2. Um endaligar niðurstøður framvegis ikki eru gjørdar, hví dregur arbeiðið út?
3. Um endaligar niðurstøður framvegis ikki er gjørdar, eru nakrar ávegis niðurstøður gjørdar? Um so er, hvørjar eru hesar?
4. Ætlar landsstýrismaðurin at føroyskir bankar eisini – um møguligt – skulu undir eitt ES-fíggjareftirlit?
5. Ætlar landsstýrismaðurin at flyta enn meira lóggávuvald úr Løgtinginum, niður til danskan ráðharra og/ella til ES innan fíggjarliga økið framyvir?
6. Hvussu nógvir løgfrøðingar starvast í Fíggjarmálaráðnum?
7. Hvat ger landsstýrismaðurin fyri at styrkja fyrisitingina við fólki við løgfrøðiligari servitan innan ES-rætt og fíggjarliga lóggávu?
Viðmerkingar
Danmark flytir nú og komandi tíðina lóggávu fyri bankarnar og fíggjareftirlitið – heillt ella partvíst – til ES. Samstundis eru bankar í Føroyum undir danskari fíggjarligari lóggávu og undir danska fíggjareftirlitinum. Hartil eru Føroyar uttanfyri ES, og fara tí neyvan at gerast partur av ES fíggjareftirliti.
Hetta er eitt av fleiri økjum, har Danmark flytir vald og avgerðar rætt til ES, meðan Føroyar framhaldandi eru hangandi í danskari lóggávu.
Hetta ger støðuna sera fløkta, og enn er ógreitt hvørjar avleiðingarnar verða.
Arbeiðsbólkur varð tí, fyri langari tíð síðan, settur at greina avleiðingarnar fyri Føroyar og Grønland av, at Danmark væntandi fer at flyta fíggjareftirlit og fíggjarlóggávu til ES í næstum. Enn hevur tó ikki verið nakað at frætta um úrslitið av hesum arbeiði, og ógreitt er, hví so er.
Í verandi støðu sær tað út til, at vit verða slúsað inn í ES umvegis danska bakdyr. Hetta sóðu vit m.a. seinast banka-lóggávan varð broytt í Føroyum. Tí samgongan samtykið at seta í verk umfatandi ES-lóggávu í Føroyum á fíggjarliga økinum í vár. Ein partur av hesum var at geva donskum ráðharra heimild til, við kunngerð at seta ES-reglur í verk í Føroyum. Hetta varð gjørt hóast ovasta løgfrøðiliga ráðgevingin hjá landsstýrinum ávaraði staðiliga ímóti hesum – og hóast víst varð til, at í verandi løtu hevði fyrisitingin ikki neyðugu førleikarnar og ikki fingið neyðugu tíðina til, at meta um avleiðingarnar av umfatandi lóggávuni. Síðan lógarpakkin varð samtyktur, hevur onki verið at frætt frá landsstýrinum.
Fyri at fáa lýst hetta mál, verða hesir spurningar settir landsstýrismanninum í fíggjarmálum.
Á Løgtingi, 8. juni 2015
Kristina Háfoss
Løgtingskvinna fyri Tjóðveldi


text:
24. Aug 2018
Tað var ælaveður í Klaksvík í dag, tá Fríðrikur, krúnprinsur, og Mary, krúnprinsessa, klokkan 10.30 fyrrapartin løgdu leiðina inn í Norðoya Sparikassa. Tá Mary var komin inn um høvuðsdyrnar, helt hon fyri, hvussu gott tað var at koma inn í hitan í hesum fjálga...
17. Aug 2018
Lægsta sethúsarentan lækkar við 0,15 %-stigum niður í 2,95 %. Lægsta rentan á billánum lækkar eisini og verður frá 3,25 %. Lækkingin stendst av broytingum á fíggjarmarknaðinum og fær gildi frá 1. september 2018. NORÐOYA SPARIKASSI ...
16. Aug 2018
Hin 7. august 2018 kom nýggj app til Android telefonir. Nú verður tilsvarandi app tøk til iPhone mánadagin 20. august 2018 Hevur tú Netbankan sum app á iPhone, mást tú taka nýggju og dagførdu útgávuna av Netbankanum sum app niður frá...
27. Jul 2018
Úrslitið eftir skatt fyrra hálvár 2018 var eitt avlop á 5 mió. kr. í mun til 8,1 mió. kr. samatíðarskeið í 2017. Orsøkin til afturgongdina er niðurskriving av fastognum, sum eftir vitjan varð áløgd av Fíggjareftirlitinum.Virksemið økist støðugtVøksturin í útlánum var 3,9 % ella 66...
10. Jul 2018
Norðoya Sparikassi hevur sett tveir nýggjar deildarleiðarar, har annar er settur sum leiðari á kredittdeildini og hin sum leiðari á vinnukundadeildini. Nýggi leiðarin á kredittdeildini er Elsuba Poulsen, sum seinastu tíggju árini hevur starvast sum vinnukundaráðgevi í Jyske Bank, í Keypmannarhavnar økinum. ...
22. Jun 2018
Fíggjareftirlitið hevur í dag endurútnevnt sparikassan til framvegis at vera SIFI-peningastovnur í Føroyum. NORÐOYA SPARIKASSI ...
01. Jun 2018
Á eftirlitsvitjan í februar staðfesti Fíggjareftirlitið, at sparikassin skal niðurskriva høvuðssætið við 2,7 mió. kr. umframt betra um mannagongdir og stýring á kredittøkinum. Fíggjareftirlitið var í februar í ár á regluligari eftirlitsvitjan í Norðoya Sparikassa. Nú er frágreiðingin frá vitjanini kunngjørd,...
29. Mai 2018
Nú fæst ein nýggj app, sum er eitt ískoyti til verandi NemID lyklakort. Appin verður brúkt til at góðkenna flytingar og aðrar avgreiðslur í sambandi við netbankan. Trygdin á appini er á sama stigi sum lyklakortið. Heinta appina (leita eftir NemID...


text:
mars
Næmingarnir hava fingið bræv heim við í dag ( postmappan )
. Verið væl ílatin, og havi ljós og krukkur við. Lummalykt er eisini góð at hava. Best er, um øll hava onkran vaksnan við sær, og sjálvandi eru systkin vælkomin við eisini. Vit fara ein túr niðan í dalin, og vónandi hitta vit jólamannin har. Kl 17 fara vit øll til hús. Vælkomin.
Jórun, Hanna og Jákup
Næmingarnir hava fingið eina bók heim við at lesa "Ása", sum er ætlað til frílesing. Bókin skal verða aftur í skúlanum mikudagin 25.10.17, tá fáa tey eina nýggja bók heim við.
9. november kl. 19 skipar skúlastýrið fyri felags foreldrafundi í miðhøll skúlans. Á skránni verður ársfrágreiðing frá forkvinnuni í skúlastýrinum umframt ein fyrilestur við evninum: Tøkni – ein góður tænari, men ringur harri. Teldlar og tøkni er ein alsamt størri partur av okkara gerandisdegi. Bæði við góðum og minni góðum avleiðingum. Foreldur og skúli hava eina avbjóðing í at fyrireika børnini til tað talgilda samfelag, sum tey eru og verða ein partur av. Tað verður Jan Ziskasen, stjóri í Føroya Tele, sum fer at halda fyrilesturin. Eisini verður orðaskifti og kaffi.
Møtið fjølment!
Skúlastýrið
Foreldraviðtalur 30 okt. og 01 nov. klokkan 15.00
Birgir kl. 15.00 - Jónas kl. 15.15 - Julian kl. 15.30 - Samuel kl. 15.45 - Ari kl. 16.00 - Patrick kl. 16.15 -
Aleksandur kl. 16.45 - Danjal kl. 17.00 - Silas kl. 17.15 - Jóan Petur kl. 17.30 - Filip kl. 17.45 -
Dávid kl. 18.00
Talita kl. 15.00 - Lea kl. 15.15 - Sórunn kl. 15.30 - Rósa kl. 16.00 - Jennhild kl. 16.30 - Ester kl. 16.45
Rannvá kl. 17.00 - Ingunn kl.17.15
ALLARFYRSTA PÍKASJEY-BLAÐIÐ NAKRANTÍÐ
Fyrst var Píkasjey ein heimasíða við flottum myndum, videobrotum og spennandi søgum um føroysk dýr. Og nú er Píkasjey eisini eitt blað.
Í blaðnum kanst tú lesa um ymisk dýr og nógv annað spennandi og stuttligt. Vit hava eisini prátað við børn um ymiskt, sum tey gera. Og so hava vit gjørt ítriv og nógvar uppgávur bara til tín at hugna tær við.
Men tað er ikki bara Píkasjey, sum roynir okkurt nýtt. Fyri kortum fóru 716 børn í skúla fyrstu ferð.
Tað er spennandi at royna okkurt nýtt og við hvørt eisini eitt sindur ræðandi, tí tú veitst ikki rættiliga, hvat tú kanst vænta tær.
Sum fyrstu ferð tú skalt til tannlækna. Fyrstu ferð tú fert at venja fótbólt. Ella fyrstu ferð, tú fert at sova hjá onkrum. Tá kitlar eitt sindur í búkinum.
Og beint nú eru firvaldar ikki bara á pikasjey.fo, men eisini í búkinum hjá okkum, nú fyrsta Píkasjey-blaðið kemur út. Vit eru so spent at vita, um tær dámar blaðið og um tú fert at gerast haldari.
Súlubøkurnar eru smáar lesibøkur, ætlaðar til ta fyrstu lesingina. Bókarøðin fylgir bókstavaraðfylgjuni í Súluni
Myndirnar í bókini siga eina søgu, sum prátast kann um.
Teksturin er tilætlað skrivaður við einans teimum fyrstu bókstavunum og kann tí ikki í sær sjálvum siga søguna.
Hann er ætlaður at læra næmingarnar at lesa við at avkoda.
Í tekstinum eru nógvar endurtøkur. Samanlagt kann bókin við orðum og myndum geva næminginum eina góða uppliving av at hava lisið eina bók.
At lesa uppá
Tá ið tit lesa uppá í føroyskum, er best at barnið lesur fyri onkrum vaksnum 3 - 4 ferð. Um tað gongur striltið, kunnu tit skiftast um, t.d. at tann vaksni lesur tvær reglur, so barnið tvær o.s.fr. Næstu ferð kunnu tit gera tað umvent.
Góðu næmingar og foreldur
Hjartaliga vælkomin í skúla.
Tykkara flokkur eitur 1.a og tykkara floksstova er 104.
Tit fara nú at læra tykkum at lesa og rokna, men tit skulu eisini hava heimstaðarlæru, kristni, tónleik, evning og ítrótt. Vit fara eisini at læra at ganga í skúla og spæla saman í fríkorterunum. Tit fara at læra nógv børn at kenna og fáa nýggjar vinir. Minnist til, at vit øll skulu vera góð við hvønnannan, og tá tit hava brúk fyri hjálp til eitthvørt, so eru lærarnir klárir at hjálpa tykkum.
Vit gleða okkum at læra tykkum at kenna, og vóna at tit verða glað fyri at ganga í skúla.
Vit ynskja eisini at hava gott samstarv við foreldrini, so vit saman kunnu stuðla barninum so væl sum gjørligt.
Vinarlig heilsan
Hanna
Lærarar í 1.a
Føroyskt: Hanna Ovadóttir,flokslærari
Støddfrøði: Carsten Andersen
Heimstaðarlæra: Hanna Ovadóttir
Evning: Hjørdis Hávarsá
Tónleik: Beinta Persdóttir Jacobsen
Ítrótt: Unnur Fonn
Kristni: Elisabeth Joensen
Tvílærari: Gunnvá Dragaberg, Anna Elisabeth Gøthe,Charlotta Thorsteinsson


text:
Jóannes Hansen 15.04.2018 (09:25)
Útpurringin var ógvuslig
Skála og Eyðun Klakstein eiga seinnapartin heimavøll ímóti KÍ. Fleiri av spælarunum hava inntil fyri stuttum umboðað mótstøðuliðið seinnapartin.
Ahmed Mujdragic, sum er tøkur eftir skaðasteðg, Niels Pauli Danielsen og Heðin Klakstein spæla nú á Skála. Í fjør umboðaðu teir allir KÍ, har Ahmed Mujdragic var fastur maður í miðverjuni, tá ið hann ikki var skaddur. Niels Pauli Danielsen var við í nógvum dystum – ofta sum innskiftari – meðan Heðin Klakstein ikki fekk so nógvar møguleikar.
Hákun Edmundsson umboðaði í fjør Skála. Nú er hann í KÍ, men higartil hevur hann ikki átt nakran leiklut, tí hann er skaddur. Hákun verður ikki á KÍ listanum ídag.
Hóskvøldið tapti Skála 3-0 á heimavølli ímóti HB:
-Um vit skulu hava nakran møguleika ímóti higartil sannførandi KÍ liði, so er fyrsta treytin, at vit eru nógv meiri fokuseraðir í verjuspælinum og neyvari, enn vit vóru ímóti HB, sum vann tvey mál úr støðum, har vit als ikki vóru har, sum vit áttu at verið, sigur Skála venjarin, sum alla sína tíð spældi við barndómsfelagnum KÍ, har hann eisini hevur verið venjari.
Tað er væl hugsandi, at Ólavur Mikkelsen, sum eftir leikbann ikki var millum teir fyrstu ellivu hóskvøldið, og Ahmed Mujdragic í dag fara at vera millum teir fyrstu ellivu.
Klaksvíkingar vóru harðliga útpurraðir í Sørvági hóskvøldið. Tá ið teir vaknaðu og fótaðu sær, var heimaliðið frammanfyri 2-0. Kortini eydnaðist tað KÍ at vinna 3-2:
-Tað var stór avbjóðing at fáa tvey mál ímóti sær og kortini at reisa seg og svara aftur við at skora tríggjar ferðir og vinna. Eg var errin av mínum monnum, sum megnaðu at spæla og leggja trýstið, sum var neyðugt fyri at vinna, sigur KÍ venjarin Mikkjal Thomassen.
Jákup B. Andreasen varð skiftur inn longu í fyrra hálvleiki í Sørvági. Hann verður heilt vísti millum teir fyrstu ellivu ídag.
Ólavur Niclasen, sum leingi hevur verið skaddur, spældi við øðrum liði í Hoyvík í gjár. Hjalgrím Elttør, sum higartil í ár ofta hevur verið á næstbesta liðnum, spældi ikki ígjár. Tað man vera tí, at hann er ætlaður størri leiklut seinnapartin, enn hann higartil hevur havt á besta liðnum.
Í fjør endaði tað við málleysum javnleiki, tá ið Skála í fyrsta umfari vitjaði í Klaksvík. Báðu ferðirnar, tá ið Skála átti heimavøll, endaði tað við 2-1 sigri til KÍ. Annar dysturin var á Skála, og hin var á Tórsvølli.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
KT-verkfrøði størsta hold á Fróðskaparsetri Føroya í 2018
Stórur áhugi er fyri KT-verkfrøði, og í ár vóru 51 umsóknir til útbúgvingina. Tá avtornaði fingu 45 bjóðað lestrarpláss á 3-ára longu BSc.-útbúgvingini KT-verkfrøði, harav 38 tóku av tilboðnum.
Soleiðis gjørdist KT-verkfrøði tað størsta holdið á Fróðskaparsetri Føroya, sum byrjaði í 2018. Síðani komu tvey avboð, soleiðis, at tey nú eru 36 skrásett lesandi.
KT-verkfrøði útbúgvingin verður einamest rikin av trimum starvsfólkum á Náttúruvísindadeildini í samstarvi við leysalærarar úr KT-vinnuni og við fjarlestri (25%) frá Mittuniversitetinum í Svøríki, smb. samstarvsavtalu frá 2010.
Tvey KT-verkfrøði hold í gongd samstundis, umframt lesandi frá eldri holdum
Í KT-verkfrøði er upptøka annaðhvørt ár. Á holdinum, sum byrjaði í 2016, eru 22 skrásett lesandi í KT-verkfrøði. Á verandi holdum (2018-2021 og 2016-2019) eru soleiðis 58 skrásett lesandi í KT-verkfrøði á Fróðskaparsetur Føroya, harav 53 p.t. eru aktiv lesandi (fylgja skeiðum). Harafturat eru 18 lesandi seinkaði (ikki givin) frá trimum eldri holdum, tí tað er ikki óvanligt at brúka meira enn 3 ár uppá lesturin í KT-verkfrøði. Tískil eru nú 76 skrásett lesandi í KT-verkfrøði, við lestrarbyrjan 2018.
KT-verkfrøði er ein krevjandi útbúgving, sum fá gera lidna uppá normeraða tíð, eisini vegna tess at nógv av teimum arbeiða við síðuna av lesnaðinum. Hetta kemst av, at stórur tørvur er á KT-verkfrøðingum, soleiðis, at tey KT-lesandi lætt finna arbeiði í lestrartíðini. Talið av lidnum lesandi veksur tó við tíðini, tí hesi gera seg lidnan so við og við.
Áleið 30-35% gjøgnumføra útbúgvingina
Tað eru 12 liðug frá holdinum 2010-2013, harav tann higartil seinasti gjørdi seg lidnan í summar, 2018. Tað eru 10 liðug frá holdinum 2012-2015, har tveir helst vera lidnir afturat í ár. At enda eru higartil 4 liðug frá 2014-2017 hodinum, og tveir afturat gera seg lidnan í ár.
Tilsamans eru 26 liðug og 4 skjótt liðug frá hesum trimum holdum ella í miðal uml. 10 lesandi pr. hold, sum blíva liðug (uppgjørt, 31.08.2018). Tey skrásettu á hesum trimum holdum vóru ávikavist 42, 39 og 27 ella tilsamans 108, so í miðal ca. 30% gjøgnumføra lesnaðin av teimum, sum vóru skrásett at hava tikið av lestrartilboði.
Hagtølini skeiklast nakað av, at tað altíð eru nøkur av teimum sum taka av lestrartilboði, sum ongantíð byrja lesturin ella gevast heilt skjótt, men telja sum fráfall í próvbókini. So, helst eru tað nakað fleiri enn 30%, sum gjøgnumføra lesnaðin (leysliga mett 35%), av teimum sum veruliga byrja lesnaðin og fara til próvtøkur.
Menning av KT-vinnu og -útbúgving í Føroyum
Stóri áhugin fyri KT-verkfrøði útbúgvingini teknar gott fyri menningina av KT-vinnuni í Føroyum, sum tørvar fleiri KT-verkfrøðingar. Ætlanir eru eisini um at menna BSc-útbúgvingina enn meira, og byrja menning av MSc-útbúgving innan KT, um neyðug fígging og fleiri starvsfólk kunna setast.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Bárður S. Nielsen á fundi við forsætisráðharranum
2. juni 2018
Formaður Sambandsfloksins, Bárður S. Nielsen, og forsætisráðharrin, Lars Løkke Rasmussen, høvdu ein góðan fund í gjár
Formaður Sambandsfloksins, Bárður S. Nielsen, hitti í gjár forsætisráðharran, Lars Løkke Rasmussen. Teir høvdu fund í Forsætismálaráðnum.
Floksformenninir skiftu orð um fleiri evni, ið hava stóran týdning og felags áhuga millum Sambandsflokkin og Vinstra, og sum eisini kann styrkja samstarvið millum Føroyar og Danmark.
Bárður S. Nielsen er væl nøgdur við fundin fundin.
- Eitt av ynskjunum hjá sambandsfólki og flokki okkara, er at vinna eitt sambandsumboð á Fólkating, tá ið fólkatingsval verður aftur. Hetta er eisini eitt av ynskjunum hjá Vinstra, tí samstarvið okkara millum er sera gott.
- Tað avgerandi, tá ið eitt sambandsumboð kemur á Fólkating, er, at vit arbeiða fyri nýggjum innihaldi í Ríkisfelagsskapinum. Ríkisfelagsskapurin skal altíð flyta seg við tíðini, og um avbjóðingar eru landanna millum verða tær avgreiddar væl og pragmatiskt.
- Heldur enn at skapa konfrontatiónir á Fólkatingi, onki fáa burturúr, umframt onga ávirkan at hava á politikkin, hevði verið gott at fingið eitt sambandsumboð á Fólkating. Flokkurin hevur prógvað, at nógv ítøkilig úrslit spyrjast burturúr, tá Sambandsflokkurin er á Christiansborg.
RN
Aftur


text:
Eini 1000 fólk vóru komin saman á Vaglinum í Havn, tá Pedagogfelag Føroya skipaði fyri einum mótmælistiltaki seinnapartin í dag.
Tiltakið vardi í góðar 75 minuttir, og á skránni vóru fleiri røður.
Harímillum helt Marna K. Jacobsen, forkvinna í Demokratia, røðu. Í røðuni vísti hon á, at síðan sjeyti- og áttatiárini er professionaliseringin av pedagogfakinum økt, meðan virðingin fyri fakinum harafturímóti ikki er økt.
Meira áhugavert heitti hon á ommur og abbar um at gevast við at vera so fitt og átaka sær verkfalsrakt arbeiði - allarhelst millum annað sipandi til, at ommur og abbar kring landið átaka sær at ansa eftir børnunum, so at foreldur sleppa út at arbeiða onnur arbeiði, meðan verkfallið er.
Marna K. Jacobsen metti herundir, at fyri at verkfallið skal hava slagkraft, er neyðugt, at ommur og abbar halda seg aftur við at rætta eina hjálpandi hond.
Verkfallið hjá pedagogunum hevur nú vart í nærum ein mánað.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Føroyar hava nú lagt seg á odda í talvkappingini fyri smátjóðir í Evropa suðuri í Andorra.
Føroyar vunnu í dag stórsigur 3½-½ á Kýpros. Helgi Dam Ziska, Høgni Egilstoft Nielsen og John Rødgård vunnu, og Rógvi Egilstoft Nielsen telvaði remis. Helgi vann í einum knúsandi kongálopi, John var tryggur við svarta fólkinum í fronsku yndisbyrjanini, og Høgni fekk væl burturúr einari støðu, ið annars tóktist ógvuliga jøvn. Hjá Rógva stóð fast allan vegin. Flott úrslit hjá føroyska liðnum.
Finala í morgin
Andorra, sum hevði vunnið allar dystir, var í dag fyri sínum fyrsta tapi í kappingini. Monaco – sum Føroyar vunnu týðandi dyst ímóti fyrradagin – vann 2½-1½ á Andorra. Tað ber í sær, at Føroyar hava lagt seg á odda í kappingini fyri seinasta umfar í morgin, sum verður móti nettupp Andorra. Kappingin verður tí avgjørd í røttum finaludysti. Føroyar standa seg við javnleiki.
Støðan í kappingini fyri seinasta umfar í morgin er nú henda:
1. Føroyar 15 stig
2. Andorra 14
3. Monaco 13
4. Luksemburg 11
5. Kýpros 10
6. Malta 6
7. Liktinstein 5
8. Guernsey 3
9. Jersey 2
10. San Marino 1.
Úrtøkan hjá føroysku telvarunum er henda:
1. Helgi Dam Ziska 6/7
2. Høgni Egilstoft Nielsen 6/7
3. Rógvi Egilstoft Nielsen 3½/6
4. John Rødgård 6/7
5. Silas Eyðsteinsson 3/5
Føroyska liðið verður væntandi óbroytt í morgin. Dystirnir í seinasta umfari byrja klokkan 14.00. Fylgjast kann við beinleiðis leik fyri leik á øllum borðum í senn. Sí leinki.
Føroyska liðið móti Kýpros í dag. F.v. Helgi Dam Ziska, Høgni Egilstoft Nielsen, Rógvi Egilstoft Nielsen og John Rødgård.
https://chess24.com/en/watch/live-tournaments/european-small-nations-team-championship


text:
Vit liva í einari talgildari verð, og hetta broytist helst ikki fyribils. Talgildir miðlar gerast ein alsamt størri partur av gerðandisdegnum hjá okkum og børnum okkara. Tí er nýggji faldarin hjá SSP nú úti við góðum ráðum til foreldur, at børnum í aldrunum 0-18 ár.
Faldarin tekur støði í donskum faldara um sama evni. Vit á Nudlavirkinum hava, umframt at seta upp nýggja faldaran og fyriskipan av prenti, eisini teknað myndirnar av nýggjum við føroyskum sjónarhorni, so tær hóska betur til føroysk viðurskifti.
Við vón um sunnari miðlavanar.


text:
Um Lítlu Dímun
Vit hava roynt at savna saman nøkur hagtøl úr Lítlu Dímun, sum vit leggja inn her.
Um so er at vit koma á fleiri spennandi søgur og tøl, so vera tey løgd inn her eisini.
Vit hava eisini valgt at leggja gerabókina inn alla sum hon er, tað kann vera áhugavert at leita í gomlu bókunum.read more
Tíðindi
Poul Poulsen greiðir frá hellinum
Í samband við at Lítla Dímun var á Torginum í SMS, so greiðir Poul her frá um Hellið
Dímunardagar á Torginum.
Í samband við tiltakið ið var á Torginum í SMS farna vikuskiftið, so vilja vit vegna Lítla Dímun takka øllum, ið gjørdu hettar møguligt.
Heiðursgáva
Í samband við at tað í ár eru liðin 50 ár síðani 37 mans lógu veðurfasir í Lítlu Dìmun, vóru teir á hugnakvøldinum í Roynhøllini heiðraðir við gávu.
Lít tær út at Lítlu Dímun
Røðan, Bjørn Kalsø, landsstýrismaður, helt í Roynhøllini í Hvalba til serligt tiltak um Lítlu Dímun 22. november 2014.
Hugnakvøld hjá Lítlu Dímun
Fyrireikingarnar til hugnakvøldið hjá Lítlu Dímun eru við at vera komnar undir land
Reka í Lítlu Dímun í dag
Í dag eru fólk í Lítlu Dímun og reka. Sum skilst á lagnum hevur gingist nøkunlunda og verða tað 5 seyðir á gillin
Uppboðsølan 2013
So er aftur møguleikin at ogna sær ein seyð úr Lítlu Dímun. Far inn her og gev eitt boð
DAGFØRT: Fólkafundur á Lítla Dímun 2013
Vilt tú hava tína lívs uppliving, so er møguleikin her! 15. juni verður forkunnigur fólkfundur á Lítla Dímun. Hetta gevur tær møguleika at vitja minstu oyggj okkara og samstundis verða við til eitt ógloymandi og sermerkt tiltak.
FÓLKAFUNDUR 15. juni 2013
Um veðurgudarnir eru við okkum, so verður fólkafundur úti á Lítla Dímun leygardagin 15 juni 2013. Fari verður við tyrlu kl. 09,30 úr Hvalba, til og frá Lítla Dímun. Tað verður flogið við tyrluni hjá Atlantic Airways. Skráin fyri fundin verður lýst seinni. Tilmelding er við at senda teldupost til: ldimun@ldimun.com Kostnaður er kr. 1.500,00 […]
Heystrakstur 2011
10 seyðir fóru í býti uppá gillin og er hetta met fyri oynna yvirhøvur. Lombini eru sera góð, betur enn tey hava veri í nógv ár. Raksturin gekk so sum so, av tí at vit vóru noydd at fara upp veturin í oyggj, so verður tað oftast ikki so lætt at reka. Dagurin var langur, […]
Ferðafrásagnir o.a.
Síðani í 2006 er tað roynt at gera túrar við ferðafólkum út í Lítlu Dímun.
Hetta hevur til tíðir veri eitt sindur svikaligt, men tó so hava tað veri nakrir túrar.
Her eru nakrar ferðafrásagnir frá hesum túrum, vit taka fegin ímóti fleiri frásagnum.read more


text:
Victoria drotning
Victoria (Alexandrina Victoria; 24. mai 1819 – 22. januar 1901) var drotning av tí Sameinda Kongaríki Stórabretland og Írland frá 20. juni 1837 og tann fyrsta keisarinnan av India frá 1. mai 1876 til sín deyðadag. Regeringstíð hennara sum drotning vardi í 63 ár og 7 mánaðir, og er longri enn hjá nøkrum øðrum bretskum monarki. Hon er tann higartil longststrýrandi kvinnuligi monarkurin í søguni. Alt tíðarskeiðið meðan hon stýrdi verður nevnt Victorianska tíðin. Hetta tíðarskeiðið var eyðkent av ídnaðarligum, politiskum, vísundaligum og hernaðarligum framburði í tí Sameinda Kongaríki Stórabretland og Írland.
Tá Victoria tók við trúnuni, var tað Sameinda Kongaríki longu sett á stovn sum eitt konstitutionelt monarki: regenturin hevði avmarkaða poliska ávirkan og framdi hana eftir ráðum frá forsætisráðharranum. Men hon var eitt týdningarmikið súmbol fyri sína tíð. Victoriutíðin er sermerkt við einari stórari øking av tí bretska imperinum; í tíðarskeiðnum náddi tað sítt hæddarpunkt, og gjørdist tann størsta globala stórmaktin yvirhøvur.
Victoria, sum stórt sæð var av týskari ætt, var dóttir Prins Edward Augustus, hertogi av Kent og prinsessu Victoriu av Sachsen-Coburg-Saalfeld, abbadóttir George 3. og bróðirdóttir Vilhelm 4., sum stýrdi áðrenn hana Hon fyriskipaði hjúnalag fyri tey nýggju børn hennara og 42 ommubørn yvir alt kontinentið. Tað bant Evropa saman og gav henni eykanavnið "Omma Evropu".[1] Hon var tann seinasti bretski monarkurin frá Hannover Húsinum; sonur hennara Kong Edvard 7. hoyrdi til Sachsen-Coburg-Gotha Húsið.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Bók: Her Little Majesty: The Life of Queen Victoria, eftir Carolly Erickson, útgevari: Simon & Schuster, isbn=0-7432-3657-2, útgávurár: 1997


text:
Sverri Egholm
13.03.2018 - 18:32
Tíðindi > Vinna & Tøkni > Orka
Orkufelagið Effo søkir eftir stjóra við drúgvum vinnu- og leiðsluroyndum og evnum at ganga á odda.
Stjórin seinastu 22 árini, Niels Juel Nattestad, takkar fyri seg, og tí verður søkt eftir nýggjum stjóra. Niels Juel Nattestad verður knýttur at felagum sum ráðgevi eina tíð frameftir.
Í starvslýsingini stendur at “nýggi stjórin skal útinna løgdu kósina og vera við til at seta framtíðarkós felagsins”.
- Við tilvísing til nevndina fær stjórin ábyrgdina av dagligu leiðsluni í felagnum og teimum umleið 200 dugnaligu starvsfólkunum, sum starvast undir Effo-merkinum. Somuleiðis fær stjórin ábyrgdina av einum felag, sum umsetur fyri umleið 800 mió. krónur um árið, stendur í starvslýsingini.
Umsóknarfreistin til starvið er 6. apríl.


text:
Lívrunnin evnafrøði
Lívrunnin evnafrøði er tað økið innan evnafrøði sum snýr seg um tær sambindingarnar sum innihalda karbon (kolevni) og hydrogen (vatnevni). Hetta økið verður kalla lívrunnið av tí, at man fyrr helt at tær lívrunnu sambindingarnar bert kundu fáast úr livandi organismum, og ikki skapast kunstiga á eini starvsstovu.
Lívrunnar sambindingar eru sostatt mýl, ið innihalda karbon og hydrogen, men kunnu eisini innihalda onnur frumevni. Nógvar lívrunnar sambindingar innihalda nitrogen, oxygen, halogenir og, meir sjáldsamt, fosfor og svávul.
Dømi um nøkur einfald lívrunnin mýl:
Bólkar av lívrunnum sambindingum[rætta | rætta wikitekst]
Tað finnast sera nógv sløg av lívrunnum sambindingum og tí er neyðugt at greina tær í ymiskar bólkar. Bólkað verður eftir hvussu mýlið er samansett og hvørji frumevni finnast í mýlinum. Frumevni festa seg ofta á ávísan hátt og hetta ger at vit fáa sokallaðir funktionellir bólkar. Tey mýlini, ið bert innihalda karbon- og hydrogenatomir, verða nevnd antin alkan, alken ella alkyn. Ein alkan hevur bert einkultbindingar, ein alken hevur eina ella fleiri dupultbindingar og ein alkyn hevur eina ella fleiri trýdupultbindingar.
Dømi um funktionellar bólkar:
[rætta | rætta wikitekst]
Fyri at halda skil á øllum hesum ymisku sambindingum verður IUPAC-skipanin nýtt. Hetta er ein skipan sum ásetir júst hvussu lívrunnin mýl skulu nevnast. Sambindingar sum hava verið kendar leingi og nógv nýttar hava ofta fingið eitt sokallað trivialnavn. T.d. er edikssýra eitt trivialnavn fyri ethansýru og formaldehyd er eitt trivialnavn fyri methanal.


text:
Nú er tað ikki so langt síðan, at vit fingu ein ordans umgang av Marvel, tá The Avengers filmurin kom út í biografarnar. Tá sóu vit allar tær stóru hetjurnar í einum filmi, men nú er aftur ein hetja á veg í biografin, nemliga Iron Man, við sínum triðja filmi.
Sjálvt um Jon Favreau er farin frá sum leikstjóri, so hevur hann enn annað beinið inni enn, tí hann verður aftur at síggja sum Happy Hogan. Nýggi maðurin, ið skal syrgja fyri at hesin filmurin fær sína rættu viðferð, er Shane Black. Hesin er hansara næsti filmur. Tann fyrri var Kiss Kiss Bang Bang, sum eisini hevur Robert Downey Jr. í høvuðsleiklutinum.
Her er so forfilmurin:


text:
Søga floksins í stuttum
Í hesum breddanum ber til at lesa sær til søguna hjá Tjóðveldinum – í stuttum. Hetta er ein løtt gjøgnumgongd, men kortini veðrur komi inn á ymisk tíðarskeið, sum hava merkt søguna hjá flokkinum.
Fólkaatkvøðan í 1946
Tá ið fólkaatkvøða varð útskrivað í 1946, var eingin politiskur flokkur serliga fegin um hetta. Fólkaflokkurin, sum tá vildi hava føroyskt fullveldi, vildi ikki hava ein fólkaatkvøðu um antin loysing ella heimastýrisskipan. Hann vildi hava fleiri valmøguleikar – har ein møguleiki var ein skipan, har Føroyar høvdu fullveldi, men vóru í kongsfelagsskapi við Danmark.
Javnaðarflokkurin og Sambandsflokkurin vildu tó saman við donsku stjórnini hava fólkaatkvøðuna at snúgva seg um eitt danskt stjórnaruppskot (sum líktist heimastýrisskipanini) ella loysing. Teir roknaðu við, at hetta fór at ræða føroyingar til at velja tað danska stjórnaruppskotið.
Sostatt var eingin politiskur flokkur, sum beinleiðis arbeiddi fyri, at føroyingar skuldu velja loysing á fólkaatkvøðuni 14. september 1946. Javnaðartingmaðurin Jákup í Jákupsstovu var tó fyri loysing. Tí atkvøddi hann fyri øllum uppskotum í tinginum, sum miðaðu eftir at skipa Føroyar sum sjálvstøðugt land.
Føroyingafelag
Upp undir fólkaatkvøðuna varð eitt felag skipað – Føroyingafelag – sum arbeiddi fyri at fáa fólk at velja loysing á fólkaatkvøðuni. Fleiri av oddafólkunum her vóru ungir føroyingar, ið høvdu lisið í Danmark, tá ið 2. heimsbardagi brast á, umframt onnur oddafólk, ið stríddust fyri betri korum til verkafólkið í Føroyum – teirra millum var eisini javnaðartingmaðurin Jákup í Jákupsstovu.
Hesi ferðaðust kring landið og agiteraðu fyri loysing. Tey løgdu fram tilfar, sum vísti, hvussu Føroyar kundu klára seg fíggjarliga, og tey høvdu eisini eitt fullfíggjað uppskot til eina føroyska stjórnarskrá (grundlóg). Eingin ivi er um, at arbeiðið hjá hesum fólkum var ein høvuðsorsøk til, at ein meiriluti valdi loysing í 1946 – hóast eingin hevði roknað við tí, og hóast eingin politiskur flokkur stuðlaði tí fult og heilt.
Og hevði ikki ein meiriluti atkvøtt fyri loysing í staðin fyri tí danska stjórnaruppskotinum, høvdu Føroyar einaferð med alla limað seg inn í Danmark. So høvdu føroyingar einki krav havt í dag um at skipa seg sum sjálvstøðuga tjóð.
Tá kongur sendi Løgtingið til hús, áðrenn samtyktin frá fólkaatkvøðuni varð sett í verk, møtti bert ein tingmaður á tingfundi. Tað var Jákup í Jákupsstovu, sum seinni varð koyrdur úr Javnaðarflokkinum.
Aftan á gleðina um sigurin á fólkaatkvøðuni vóru sjálvsagt nógv fólk vónbrotin av, at samtyktin ikki varð sett í verk. Ikki minst tey, sum høvdu arbeitt fyri at fáa meiriluta fyri loysing.
Flokkurin stovnaður
Tá ið heimastýrislógin varð trýst ígjøgnum í 1948, uttan at fólkið varð spurt, høvdu loysingarsinnað tikið seg saman at stovna ein nýggjan flokk.
Flokkurin skuldi hava sum endamál at fremja úrslitið av fólkaatkvøðuni í 1946 og virka fyri, at veruligt fólkaræði kom at galda í Føroyum í einum sosialt rættvísum samfelag. Teirra hugsjón var, at eingin stætt skuldi hava nakran framíhjárætt. Tey vildu stovnseta føroyska tjóðveldið, so at farast kundi undir at endurreisa og menna samfelagið á egnum grundarlagi, við javnbjóðis samstarvi við aðrar tjóðir.
Tey kallaðu til fundar og stovnaðu Tjóðveldisflokkin á fundi tann 22. og 23. mai 1948. Navnið Tjóðveldisflokkurin merkir í orðsins týdningi, at fólkið – tjóðin – skal hava valdið í egnum landi. Ì floksins stevnu varð gjørt greitt, at tjóðarfrælsið er amboðið til at skipa eitt samhaldsfast samfelag, har korini hjá verkafólki og fiskimonnum skuldu betrast.
Á ting í 1950
Við hesi stevnu varð farið til verka. Tjóðveldisflokkurin bjóðaði seg fram á løgtingsvali fyrstu ferð í 1950 og fekk tvey umboð vald í Løgtingið. Flokkurin vaks á valinum í 1954 og fekk seks umboð á ting. Í 1958 vann Tjóðveldisflokkurin sjey umboð.
Fyrstu umboð floksins á tingi vóru Hanus við Høgadalsá og D.P. Danielsen
Samstundis vóru oddafólk í flokkinum sera virkin í fakfelagsarbeiði, mentanararbeiði og vinnulívsmenning. Nevnast kunnu fólk sum D.P. Danielsen, Frederik Hansen, Erlendur Patursson, Jákup í Jákupsstovu, Andrea Árting, Andreas Ziska, Hanus við Høgadalsá, Hans Debes Joensen, Jóhan Simonsen, Karsten Hoydal, Sigurð Joensen og mong, mong onnur.
Síðan fimmtiárini hevur flokkurin støðugt verið millum teir fýra teir stóru flokkarnar í Føroyum og hevur oftast fingið millum 20 og 24% av atkvøðunum til løgtingsval.
Høvuðsmál floksins
Høvuðsmál í politikki floksins á tingi hava millum mong onnur verið:
- At skipa Føroyar sum sjálvstøðuga tjóð og at tryggja øll rættindi hjá føroysku tjóðini.
- At arbeiða fyri minstuløn og sosialum trygdarskipanum hjá fiskimonnum og verkafólki.
- At byggja upp føroyskt skúlaverk, heilsuverk og almannaverk.
- At føroyska fiskimarkið varð flutt út – fyrst út á 12 fjórðingar og síðan 200 fjórðingar.
- At tryggja ognarrættin hjá føroyingum til undirgrundina.
- At menna hægri útbúgving og gransking í Føroyum.
- At byggja upp føroyskar mentanarstovnar og stuðla listafólki.
- At mótmæla hernaðarútbyggingini í Føroyum undir kalda krígnum, har avgerðir vórðu tiknar, uttan at Føroya fólk varð kunnað ella eftirspurt.
- At betra um handilssambond Føroya um allan heim.
- At fáa Føroyum sjálvstøðuga umboðan í Norðurlandaráðnum.
- At Føroyar eru uttan fyri ES.
Mong av hesum málum eru rokkin í dag, hóast stór politisk mótstøða var í Føroyum og uttanífrá – eitt nú um fiskimark, undirgrund, ES-politikkin o.s.fr.
Í dag taka flestu føroyingar og flestu politisku flokkar í Føroyum undir við teimum málum, sum Tjóðveldi hevur stríðst fyri – og sum fyrr vórðu skírd “óðamannaverk og órealistisk.”
Flokkurin í samgongu
Fyrstu 12 árini var Tjóðveldisflokkurin ikki í samgongu um at skipa landsstýri, men eftir valið í 1962 skipaði flokkurin samgongu saman við Fólkaflokkinum og Sjálvstýrisflokkinum.
Hetta landsstýrið varð nevnt “sjálvstýrislandsstýrið” og setti sær fyri at taka yvir fleiri mál frá Danmark. Kortini var, tá samanum kom, ikki semja í samgonguni til at fremja ætlaðu yvirtøkurnar.
Síðan hevur flokkurin verið í samgongu fleiri ferðir saman við skiftandi flokkum.
Samgongur, sum Tjóðveldisflokkurin hevur verið við í:
- 1963: Fólkaflokkurin, Tjóðveldisflokkurin, Sjálvstýrisflokkurin og Framburðsflokkurin.
Umboðini hjá Tjóðveldinum: Erlendur Patursson og Karsten Hoydal
- 1975: Javnaðarflokkurin, Tjóðveldisflokkurin og Fólkaflokkurin.
Umboðini hjá Tjóðvledinum: Finnbogi Isaksen og Petur Reinert
- 1979: Javnaðarflokkurin, Tjóðveldisflokkurin og Fólkaflokkurin.
Umboðini hjá Tjóðveldinum: Heðin M. Klein og Hergeir Nielsen
- 1985: Javnaðarflokkurin, Tjóðveldisflokkurin, Sjálvstýrisflokkurin og Kristiligi fólkaflokkurin, Føroya framburðs- og fiskivinnuflokkur (KrFFF).
Umboðini hjá Tjóðveldinum: Jógvan Durhuus og Jóngerð Purkhús
- 1988: Fólkaflokkurin, Tjóðveldisflokkurin, Sjálvstýrisflokkurin og Kristiligi fólkaflokkurin, Framsóknarflokkurin.
Umboðini hjá Tjóðveldinum: Jógvan Durhuus og Jóngerð Purkhús
- 1989: Fólkaflokkurin, Tjóðveldisflokkurin. Sjálvsýrisflokkurin og KrFFF
Umboðini hjá Tjóðveldinum: Signar á Brúnni og Finnbogi Ísakson
- 1989: Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin og Tjóðveldisflokkurin
Umboðini hjá Tjóðveldinum: Signar á Brúnni ogJóngerð Purkhús
- 1993: Javnaðarflokkurin, Tjóðveldisflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin.
Umboðini hjá Tjóðveldinum: Finnbogi Ísakson og Signar á Brúnni
- 1998: Fólkaflokkurin, Tjóðveldisflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin.
Umboðini já Tjóðveldinum: Høgni Hoydal, Karsten Hansen, Signar á Brúnni, Tórbjørn Jacobsen (frá 21. juli 2000), Óli Holm (frá 14. juni 2001) Karsten Hansen
- 2002: Fólkaflokkurin, Tjóðveldisflokkurin, Sjálvstýrisflokkurin og Miðflokkurin.
Umboðini hjá Tjóðveldinum: Høgni Hoydal, Páll á Reynatúgvu, Karsten Hansen, Annlis Bjarkhamar, Annita á Fríðriksmørk (frá 17. september 2003)
- 2008: Javnaðarflokkurin, Tjoðveldi og Miðflokkurin
Umboðini hjá Tjoðveldinum: Høgni Hoydal, Tórbjørn Jacobsen, Bjørt Samuelsen, Kristina Háfoss, Óluvá Klettsgarð (frá 30. august 2008)
Altjóða samstarv
Tjóðveldisflokkurin hevur leingi verið sera virkin í norðurlendskum politiskum samstarvi og arbeiðir saman við brøðraflokkum í Íslandi, Grønlandi, Finnlandi, Danmark, Svøríki og Noregi.
Tað var eisini eftir uppskoti frá Tjóðveldisflokkinum (Erlendi Paturssyni), at Føroyar fingu umboðan í Norðurlandaráðnum, og at Norðurlandahúsið varð bygt í Føroyum. Harafturat tók hann stig til, at Tingmannaráð Útnorðurs varð stovnað, har tingfólk í Grønlandi, Íslandi og Føroyum samstarva.


text:
Helgi Dam Ziska vann í dag á moldovska meistaranum Vladimir Hamitevici í sjeynda umfari í altjóða talvkappingini Runavík Open í Løkshøll. Helgi vann við svarta fólkinum í einum skørpum kongaindara. Sigurin tóktist at vera rættiliga sannførandi.
Íslendingurin Guðmundur Kjartansson, sum er á odda, mátti sættast við javnt móti Simon Bekker-Jensen úr Danmark. Leiðslan hjá íslendinginum er tí svunnin niður í eitt hálvt stig.
Hinir føroyingarnir eru nú eisini farnir at kvaklast við. Hans Kristian Simonsen vann flott á sterka danska telvaranum Jesper Søndergaard, sum hevur 200 ratingstig meira enn kollfirðingurin. Olaf Berg, Rógvi Egilstoft Nielsen og John Rødgård vunnu eisini, men Høgni Egilstoft Nielsen tapti fyri Ólavi Simonsen í spennandi talvi.
Oddastøðan eftir fyrra av tveimum umførum í dag:
1. Guðmundur Kjartansson, Ísland 6 stig
2. Helgi Dam Ziska, Føroyar 5½
3-6. Miguel Munoz, Spania, Vladimir Hamitevici, Moldova, Jóhann Hjartarson, Ísland, Nikolaj Mikkelsen, Danmark 5 stig.
7-12. Jakob Vang Glud, Danmark, Simon Bekker-Jensen, Danmark, Rógvi Egilstoft Nielsen, Ólavur Simonsen, Olaf Berg, Hans Kristian Simonsen, Før, 4½ stig.
40 luttakarar í alr.
Helgi móti legenduni
Klokkan 15.00 í dag verður farið undir áttanda og næstsíðsta umfar. Helgi skal tá – aftur við svarta fólkinum – møta telvaranum í kappingini við stórfingnasta CV-inum, Jóhann Hjartarson úr Íslandi.
Jóhann, sum nú er 53 ára gamal, gjørdi hol í sjógvin í HM-kappingini seint í 80-unum. Í 1988 spældi hann seg heilt fram í kandidatkappingina. Í dystinum í áttandapartsfinalumfarinum koppaði hann hinum mæta Victor Korchnoi, og spældi seg víðari í fjórðingsfinaluna. Tá møtti hann fyrrverandi heimsmeistaranum Anatolij Karpov, og tapti.
Í 2003 var styrkital hansara komið upp á 2640. Seinnu árini hevur hann telvað minni, og í staðin lagt størri orku í sivila yrkið sum sakførari, men í seinastuni er hann farin at telva aftur. Og nú móti Helga Dam Ziska.
Aðrir dystir í 8. umfari:
Nikolaj Mikkelsen – Guðmundur Kjartansson
Jóhann Hjartarson – Helgi Dam Ziska
Hans Kristian Simonsen – Jakob Vang Glud
Simon Bekker-Jensen – Ólavur Simonsen
Rógvi Egilstoft Nielsen – Olaf Berg
Kappingin endar í morgin. Seinasta umfarið byrjar kl. 14.00.


text:
20. februar 2017
Nú koma vetnisbilarnir til Íslands
Skeljungur, ið m.a. eigur Magn í Føroyum, er partur av samstarvi um veiting av trimum vetnisstøðum og einari elektrolysu framleiðslueind til íslands. Málið er at gera eitt landsumfatandi vetingarnet av vetnisstøðum
Kelda: biopress.dk
Avtalan fevnir m.a. um at Nel ASA skal eiga 10 prosent og Skeljungur 90 prosent av nýstovnaða felagnum Icelandic Hydrogen, ið skal menna eitt net av vetnisstøðum og harvið fáa fleiri vetnisbilar út á íslendsku vegirnar.
Les alla greina


text:
Hesir upplýsingar eru skrásettir í landsfólkayvirlitinum:
1. Persónstal, sum er føðingardagur, -mánaður og –ár, umframt eitt raðtal og eitt eftirlitstal – raðtalið vísir í hvørjari øld ein persónur er føddur.
2. Navn:
Eftirnavn
Fornavn
Kallinavn
Gentunavn
3. Bústaður:
Gøta
Hjá-bústaður
Postsmoga
Húsanummar
Bygd/býur
Postnummar
Land
Bústaðarvernd
Fyrrverandi bústaðir
4. Føðiskráseting:
Føðingarstaður
Føðingardagur
Kyn
5. Dópsdagur, -staður og –myndugleiki
6. Ríkisborgararættur
7. Kirkjustøða (upplýsing um persónur er limur í fólkakirkjuni)
8. Ættarsamband (hjá foreldrum: p-tal hjá børnum – hjá børnum: p-tal faðirs og móðurs)
9. Hjúnastøða og –dagfesting:
Upplýsing um persónurin er: ógiftur, giftur, fráskildur, einkja/einkjumaður ella sundurlisin
Upplýsing um, hvørt persónurin er deyður
Upplýsing um maka, undir hesum p-tal makans
10.Starv (møgulig upplýsing um starv, sum persónurin sjálvur hevur upplýst)
11.Sjálvræði (møgulig upplýsing um, at persónurin hevur mist sjálvræði)
12.Yvirlit yvir allar stovningar og broytingar í upplýsingunum, sum nevndar eru í nr. 1-11 (eisini søguligar upplýsingar).
Vilt tú vita meira um fólkayvirlitið, so ring tlf 358050 millum kl. 10 og 12, ella send okkum ein teldupost lfy@us.fo.


text:
Siti í løtuni og fyrireikið fyrilestrar í samband við atsøkn av kristnum, tá eg rendi meg inn í hetta sjónbandið av Paul Washer, nakað sum eg persónliga haldi verða ein profetisk talað til okkara kristna ættarlið í vesturheiminum:
Tað sum vitast kann um Gud liggur teimum jú opið; Gud hevur gjørt teimum tað opinbert. Ósjónliga vera Hansara, bæði æviga kraft og guddómleiki Hansara, sæst frá skapan heimsins; tað skilst av verkum Hansara; tey hava tí onga avsakan (Rómbrævið 1: 19-20)
Youtube: Faroe Apologetik
Friday, March 15, 2013
Ein profetisk ávarðing til tey kristnu í Vesturheiminum
Siti í løtuni og fyrireikið fyrilestrar í samband við atsøkn av kristnum, tá eg rendi meg inn í hetta sjónbandið av Paul Washer, nakað sum eg persónliga haldi verða ein profetisk talað til okkara kristna ættarlið í vesturheiminum:


text:
Edmund spyr um avtalu í NASCO um laksafiskiskap í føroyskum sjóøki
Edmund Joensen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, hevur 6. august 2018 sett Høgna Hoydal, landsstýrismanni í fiskivinnumálum, ein skrivligan fyrispurning (§ 52a) um avtalu í NASCO um laksafiskiskap í føroyskum sjóøki. Svarast skal í seinasta lagi 10 yrkadagar eftir, at spurningurin er latin inn
Løgtingsmaðurin spyr fylgjandi:
1. Hvat samskifti og samstarv hevur verið millum Føroyar og Danmark í nýliga gjørdu altjóða samtyktini í NASCO um avtalu at fremja reguleringsátøk av laksafiskiskapi í føroyskum sjóøki o.a.?
2. Hvørjar formligar bindingar snýr avtalan í NASCO seg ítøkiliga um fyri Føroyar, t.d. avtalutíðarskeið, veiðunøgdir, serligar ásetingar?
3. Hvat verður støðan við atliti til laksafiskiskap í føroyskum sjóøki eftir hesa avtalu í NASCO?
4. Hvørja støðu og ætlanir hevur landsstýrismaðurin við atliti til laksafiskiskap í føroyskum sjóøki og altjóða, sum part av fiskivinnupolitikkinum?
Í viðmerkingunum til skrivliga fyrispurningin sigur Edmund Joensen, løgtingsmaður, at tann 19. juni 2018 stendur at lesa sum tíðindi frá Evropakommissiónini, at altjóða felagsskapurin NASCO styrkir samstarvið fyri at verja hóttar laksastovnar.
NASCO stendur fyri North Atlantic Salmon Conservation Organization og hesi lond eru limir: Kanada, Danmark (vegna Grønland og Føroyar), ES, Noreg, Russland og USA. NASCO er ein altjóða felagsskapur, sum er settur á stovn í sambandi við eina altjóða avtalu um varðveitslu av laksi í Norðuratlantshavinum - ein avtala, sum kom í gildi 1. oktober 1983.
Á 35. ársfundinum í Portland, Maine (USA), tann 12. og 15. juni 2018 samtykti NASCO nýggja avtalu um reguleringsfyriskipanir fyri laksafiskiskap, eisini kring Føroyar og Vesturgrønland.
Tað verður sagt, at nýggja avtalan skal vísa nýggja viljan frá øllum pørtum at betra samstarvið um varðveitslu av laksastovnunum, serliga stovnarnar sunnan til.
Harafturat verður nevnt í avtaluni um nógvar manglar, sum eru við atliti til eftirlit og yvirvaking av veiðuni, lagt verður upp til ásetan av mest loyvdari veiðu (MLV) o.a.
Eisini verður nevnt, at við endan av oktober 2018 fara teir norðuratlantisku og norðurstillahavsráðharrarnir at taka lut í tí almennu framløguni av átakinum.
At enda sigur Edmund Joensen, løgtingsmaður, í sínum viðmerkingum, at tað vísir seg framvegis at vera ivamál um laksafiskiskap í føroyskum sjóøki og altjóða avtalur í hesum sambandi, og tí verður hesin skrivligi fyrispurningur settur.
Sambandsflokkurin


text:
Skip sigldi á brúgvarstólpa: 25 løstað
25 fólk fingu skaða, tá eitt sveisiskt ferðamannaskip týskvøldið sigldi á ein brúgvarstólpa á Rínánni undir eini motorvegabrúgv. Tað skrivar DPA.
Av teimum 25 løstaðu hava fimm fingið álvarsligan skaða, upplýsir løgreglan sambært DPA-tíðindastovuni.
Skipið "Swiss Crystal" sigldi umleið klokkan 20.45 á ein av stólpunum undir motorvegnum A42 og oyðilegði ein part av brúnni.
129 fólk vóru umborð á ferðamannaskipinum, íroknað manningina upp á 26.
Eitt annað ferðamannaskip flutti undir bjargingarátakinum tey løstaðu í land.
Eisini fleiri aðrir bátar og 80 sløkkiliðsfólk luttóku í átakinum.
Ein talsmaður fyri løgregluna upplýsir, at koyrandi var aftur eftir motorvegabrúnni í gjár.
Hinvegin er ikki greitt, nær "Swiss Crystal" fer í sigling aftur.
Blaðið Bild skrivar á heimasíðu síni, at stevnið á skipinum er fullkomiliga oyðilagt eftir samanstoytin við brúgvarstólpan, og sleipibátar hava togað skipið burtur haðani. Ikki er greitt, hví skipið fór av kós.
Óhappið hendi nærindis Duisburg í landspartinum Nordrhein-Westfalen har vesturi í Týsklandi.
Kelda: dpa/ritzau


text:
Ålek 2019Kunning er send feløgunum um stevnuna Ålek 2019, sum verður í Álandi 14. – 21. juli
Stevnan er skipað í tveimum pørtum:
Ungdomsläger 14. – 16. juli.
ÅLEK 16. – 21. juli.
Um nóg stórur áhugi er, verður skipað fyri felags túri til stevnuna.
Á stevnuni framføra vit dansispøl, sum vit venja frammanundan. Harumframt verður farið uppá gólv, og tá verður eisini dansað saman við luttakarum úr hinum londunum.
Tað verður avmarkað tal av luttakarum á stevnuni og hava vit fingið 25 pláss til ÅLEK. Nevndin í Sláið Ring og Nordlekumboðini koma at brúka 6 pláss, tá eru 19 pláss eftir til feløgini.
Um luttakaratalið fer upp um 25, so tilskilar leiðslan sær rætt til at býta plássini soleiðis, at so nógv feløg sum møguligt verða umboðað.
Vit vilja fegin hava so breiða umboðan frá øllum feløgunum, sum til ber og heita vit tí á áhugað at melda til. Tilmeldingarfreistin er sett til mánadagin 19. november 2018. Tilmeldingin er á telduposti: olavur@elektron.fo
Kostnaðurin fyri ferðina fer væntandi at liggja uml. 8.000 – 10.000 kr. fyri hvønn.
Vit fara við flogfari 12. juli og koma aftur 22. juli. Ferðin er skipað soleiðis, at vit flúgva úr Føroyum til Kastrup og víðari til Arlanda í Stockholm. Haðani verður siglt til Álands, siglitúrurin tekur uml. 6 tímar.


text:
Hjúnaband
Hjúnaband ella hjúnalag er ein samfelagslig sambinding ella løgfrøðilig avtala millum tveir persónar, í summum samfeløgum er tó loyvt einum manni at hava fleiri konur, men í vesturheiminum er hetta ikki loyvt. Fyrr í tíðini var hjúnabandið bert loyvt millum tvey av ymiskum kyni, í Føroyum er tað enn soleiðis, men í nógvum øðrum londum, er tað nú loyvt tveimum av sama kyni antin at giftast ella at ganga saman í skrásett parlag. Í Føroyum er hvørki loyvt. Tvey sum giftast fáa nøkur rættindi og nakrar skyldur mótvegis hjúnafelagnum. Rættindini kunnu t.d. vera at arva hjúnafelagan, tá hesin doyr, hetta er eisini galdandi fyri ávísar pensjónir vm. Skyldur yvirfyri hjúnafelagnum kunnu t.d. vera at uppihalda hjúnafelagnum, um annar vinnur meira pening enn hin. Lógir eru ofta orðaðar alt eftir, um fólk er gift ella ikki. Í summum londum eru lógir nú broyttar, soleiðis at sambúgvandi pør eisini fáa ávisar skyldur og rættindi, sum gift hjún hava. Hetta kann t.d. vera galdandi við peningaligum veitingum frá tí almenna.
Í nógvum mentanum kring heimin er eitt hjúnaband ofta knýtt saman við ymiskum ritualum og hátíðarhaldi.
Í Føroyum kunnu fólk velja at vígast í kirkju ella í øðrum kristiligum ella øðrum átrúnaðarligum samkomum, ella borgarligt. Ein borgarlig vígsla kann t.d. fara fram á einari politistøð ella hjá borgarstjóranum. Størstiparturin av føroyingum giftast í kirkju.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
2003
Jump to navigation Jump to search
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1. januar - Luiz Inácio Lula da Silva verður valdur forseti í Brasil.
- 30. januar - Belgia viðurkennir hjúnaband ímillum samkynd.
- 1. februar - Rúmdarskipið Columbia spreingist tá hon kemur aftur til jørðina eftir rúmarferð. 7 astronautar lata lív.
- 9. februar - Darfur kríggið byrjar.
- 15. februar - Mótmælis tiltøk kring heimin í móti krígnum í Irak. Meir enn 10 milliónir mans í 600 býum kring heimin mótmæla. Hetta er størsta krígsmótmæli í heiminum nakrantíð.
- 26. februar - Ein amerikanskur vinnulívsmaður verður innlagdur á sjúkrahús í Vjetnam. Læknin í tekur ímótir honum staðfestir at SARS virus er atvold til sjúkuna, og setur seg í samband við WHO. Bæði læknin og vinnulívsmaðurin doyðu seinni av hættisligu sjúkuni.
- 1. mars - Khalid Sheikh Mohammed, ein av fyrireikaranum av yvirgangsálopinum 11. september 2001, verður handtikin í Pakistan.
- 8. mars - Malta fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 12. mars - WHO ávarar at SARS er vorðið til eina altjóða hættustøðu. (Global Alert)
- 19. mars - Kríggið í Irak byrjar.
- 23. mars - Slovenia fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 10. apríl - nýggja Norröna fer fyri fyrstu ferð í rutusiglng.
- 12. apríl - Ungarn fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 11. mai - Málverkið Saliera hjá listmálaranum Benvenuto Cellini verður stjolið frá Kunsthistorisches Museum í Venedig.
- Litava fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 17. mai - Slovakia fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 21. mai - Ein jarðskjálvti í Algeria hevur við sær at 2.200 lata lív.
- 23. mai - Dewey, verður navnið, givið tí fyrsta klonaða dádýrinum. Hann verður klonaður í Texas, USA
- 28. mai - Prometea, verður navnið, givið tí fyrsta klonaða hestinum. Hann verður klonaður av italienskum rannsóknarfólkum.
- 8. juni - Pólland fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 14. juni - Kekkia fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 1. juli - 500.000 mans ganga mótmælisgongu í Hong Kong, til at mótmæla nýggjari lóg sum endurhugsar hvat telst sum svik.
- 5. juli - SARS verður mett at verða yvirvunnið av WHO.
- 14. september - Estland fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 20. september - Lettland fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 15. oktober - Kina sendir, fyri fyrstu ferð, ein mann út í rúmdina.
- 9. november - Mánamyrking sæst í stórum parti av heiminum,
- 18. november - Massachusetts verður fyrsti statur í USA at viðurkenna hjúnarband ímillum samkynd.
- 23. november - Sólarmyrking sæst á Antarktika.
- 1. desember - Tað verður ólógligt at tosa í fartelefon og koyra bil í Englandi.
- 13. desember - Saddam Hussein, fyrrverandi forseti Irak, verður tikin til fanga av amerikonskum hermonnum.
- 20. desember - Libya viðgongur at landið er í ferð við at byggja kjarnorkuvápn.
- 26. desember - Ein jarðskjálvti rakar Iran. 40.000 man lata lív í býnum Bam.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
- 7. juni - Ísland-Føroyar 2-1 (1-0) í Reykjavík - EM-undandystur (Rógvi Jacobsen, 63.) Myndir hjá 12. manni
- 11. juni - Føroyar-Týskland 0-2 (0-0) í Tórshavn (Tórsvøllur) – EM-undandystur. (Myndir hjá 12. manni)
- 20. august - Føroyar-Ísland 1-2 (0-1) í Havn - EM-undandystur (Rógvi Jacobsen, 63.)
- 6. september - Skotland-Føroyar 3-1 (2-1) Hampden Park, Glasgow - EM-undandystur (Julian Johnson, 35.)
- 10. september - Føroyar-Litava 1-3 (1-1) Svangaskarð á Toftum - EM-undandystur (Súni Olsen 43.)
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 26. januar - Hans Jacob Debes, føroyskur rithøvundur (f. 1940)
- 15. mai - June Carter Cash, amerikonsk songkvinna. (f. 1929)
- 12. juni - Gregory Peck, amerikanskur sjónleikari (To Kill a Mockingbird) (f. 1916)
- 29. juni - Katharine Hepburn, amerikanskur sjónleikari (Little Women) (f. 1906)
- 4. juli - Barry White, amerikanskur sangari (f. 1944)
- 27. juli - Bob Hope, amerikanskur skemtari og sjónleikari (f. 1903)
- 11. september - Anna Lindh, svenskur uttanríkisráðharri (f. 1957)
- John Ritter, amerikanskur sjónleikari (Problem Child) (f. 1948)
- 12. september - Johnny Cash, amerikanskur sangari (f. 1932)
Árið í fiktión[rætta | rætta wikitekst]
- Hendingarnar í filmunum 28 Days Later og 28 Weeks Later ganga fyri seg í 2003.
- Arkadu spælið Omega Race, frá 1981, gongur fyri seg í 2003.


text:
Henrietta millum átta tær bestu í single
Henrietta hevur akkurát nú vunnið ein gýsara á Linu Olofsson av Gotlandi. Henrietta tapti fyrstu settini, men vendi 0-2 til ein 3-2 sigur. Ikki gott fyri blóðtrýstið hjá teimum føroysku áskoðarunum, men gott undirhald og øgiligur spenningur.
Vinnur Henrietta ein dyst aftrat skrivar Henrietta søgu, tí higartil hevur føroyskt borðtennis ikki vunnið eitt tað einasta heiðursmerki í single-kappingini hjá kvinnum.
So her er spenningur í luftini.
Eyðun er liðugur í single hjá monnum. Hann tapti (flott) fyri tvífaldað gullvinnaranum í single, Nisse Lundberg av Gotlandi. 14-12 í triðja og seinasta setti - dysturin endaði 0-3.


text:
ella:
Hvør er orsøkin
til at politikarar og reiðarar eru samsintir um at fyri alt í
verðini at sleppa undan uppboðssølu av fiskirættindum
Politikararnir, sum nú seta føtur í spenni, billa sínum veljarum inn, at teir ”skapa arbeiðspláss” og ”bjarga lívinum í bygdini”, tá tað teir veruliga gera er at køva lívið í landinum. Akkurát sum politikararnir í 80'unum billaðu fólki inn at almennur studningur til fiskiskap, var at bjarga arbeiðsplássum og bygdunum, tá tað teir gjørdu var at forkoma øllum landinum.
Fyri alt í verðini ikki marknaðarliga kapping – heldur politiskt myrkaspæl.
Í 2000 var tankin
um almenna sølu av fiskirættindum púra nýggjur. Tað er tí heilt
logiskt at halda undirtøkuna hava verið tætt við null tá
uppskotið av fyrstan tíð var borið fram av Búskaparráðnum á
vári 2000.
Fólk flest
tykjast nú hava skilt at fiskur – eins og alt annað tilfeingi
tjóðarinnar – hevur stórt marknaðarvirði, og at tjóðin má í
felagsskapi taka avgerð um hvussu hetta ríkidømi skal skiftast
millum borgararnar.
Halda vit fram at
lata teimum fáu úrvaldu ókeypis fiskirættindi (og alirættindi),
verður tilfeingisognin tí eisini er grundarlag undir privatum
ríkidømi, sum longu nú er vorðið so stórt at talan er um
privata politiska makt hjá úrvalsliðinum.
Gera vit enda á
hesum órættvísi, ber til at lata søluna av tilfeingisrættindum
gerast grundarlag undir vælferð og vælstandi hjá tjóðini sum
heild.
Nú er staðfest,
at stórur meiriluti av fólkinum heldur at reiðarar eiga ikki at
fáa fiskirættindini ókeypis og at Løgtingið skal lurta eftir
Búskaparráðnum og lata reiðararnar gjalda fullgyldugt virði fyri
fiskirættindini. (Sí grein á hesum bloggi
”Hetta
halda veljararnir um umsitingina av fiskatilfeinginum”)
Samgongan,
sum nú ræður í Tinganesi, eru nettupp teir tríggir flokkarnir,
sum eru fortalarar fyri hesi hugsjón, sum meirilutin av Føroya
fólki hevur tikið til sín. Og samgongan ætlar tí sjálvandi at
seta skjøtil á fría almenna sølu av fiskirættindum longu
tilstundandi ár.
Við
maktini hjá nøkrum heilt fáum ríkiskroppum hepnaðist andstøðan
kortini at sabotera júst hetta átak, sum samgongan sjálv og
meirilutin av Føroya fólki tykjast samsint um: at selja
fiskirættindi á fríum uppboð, har flest møgulig sleppa framat.
Fyri
at náa hesum máli hava nakrir politikarar og reiðararnir sjálvir,
játtað at gjalda nøkur oyru í avgjaldi upp á hvørt kilo av
avreiddum fiski uppsjóvarfiski. Í onkrum førum oman fyri krónuna!
Saman
um tikið: reiðarar (og teirra politisku handgingnu) játta at
gjalda politiskt og bureaukratiskt ásett veiðigjøld ella
avreiðingargjøld, bara fyri at sleppa undan at fiskirættindi verða
seld á fríum uppboð.
Ja,
so umráðandi er tað at sleppa undan fríu atgongdini á almennari
uppboðssølu, at reiðararnir vilja lata veiðigjald, sum saktans
kunnu vera hægri enn tann prísur, teir høvdu skula goldið á eini
fríari uppboðssølu!
Men
hví er tað so alt avgerandi at sleppa undan almennari fríari
uppboðssølu?
Hetta
er ein sonn gáta og eg spyrji: hvar liggur frensurin grivin?
Funnið
hava aftur saman tveir partar, hvør við sínum áhugamáli:
-
reiðararnir
– sum fyri alt í verðini ikki vilja missa einkarrættin teir
hava fingið í gyltu veiðiloyvunum
-
politikarar
og politiskir flokkar – sum sita á Tingi mest við tí eina
illusoriska endamálinum: at síggja út sum at teir stýra
fiskivinnuni og øllum búskapinum við síni magisku útluting av
fiskirættindum til ”teir røttu” í røttum tíma”.
Gomlu
reiðararnir vilja heldur dúva upp á tann framíhjárætt, teir
halda seg fáa frá sínum politisku vinum, enn at fara í hóslag
við vinnuliga kapping við nýggjar framfúsar kappbjóðarar. So
heldur gjalda onkra politiskt ásetta upphædd, sum politikararnir
áseta. Gomlu reiðararnir líta meira á síni evni í politiskum farvatni enn í fríari vinnu.
Politikararnir,
sum nú seta føtur í spenni, billa sínum veljarum inn, at teir
”skapa arbeiðspláss” og ”bjarga lívinum í bygdini”, tá
tað teir veruliga gera er at køva lívið í landinum. Akkurát sum
politikararnir í 80'unum billaðu fólki inn at almennur studningur
til fiskiskap, var at bjarga arbeiðsplássum og bygdunum, tá tað
teir gjørdu var at forkoma øllum landinum.
Hetta
er orsøkin til at gávugyltir reiðarar og visjónsleysir
politikarar finna saman til at áleggja reiðaríunum avgjøld –
alt fyri at varðveita hesa síðstu slintur av framíhjárætti:
politiska útluting av fiskirættindum. Tá kenna allir hesir gomlu
partar seg aftur í sínum vanligu leiklutum í politiska spælinum
um vinnurættindi.
Fyri
alt í verðini ikki marknaðarliga kapping – heldur politiskt
myrkaspæl.


text:
Salla Simukka er finskur rithøvundur, fødd í Tampere 16. juni í 1981.
Hon hevur skrivað fleiri stuttsøgur fyri ung, hevur týtt ein hóp av bókum bæði til børn, ung og vaksin, men tað var við tríverkinum um Snjóhvítu, at hon fekk gjøgnumbrotið sum rithøvundur. Bøkurnar eru higartil seldar í 48 londum.
Salla Simukka fæst eisini nógv við at ummæla í finskum bløðum og hevur verið ritstjóri á bókmentatíðarritinum LUKfiilis, sum er fyri ung, frá 2009 til 2013.
Útgávur:
2015 So reyð sum blóð
2016 So hvít sum snjó
So svørt sum íbinviður
Ummæli:
Guri Fjeldberg: Som skapt for flyt. barnebokkritikk.no
Heiður:
2013 Topelius Prize fyri bestu ungdómsbók
Finland Prize
Bloggur:
snowwhitetrilogy.wordpress.com


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Viðgera uppskot um fakfelagsgjald og frádrátt
Sonja Jógvansdóttir, uttanflokkakvinna, vísir á, at arbeiðsgevarar kunnu sambært skattalógini draga gjald til yrkisfelag frá í skatti, men arbeiðstakarar hava ikki sama rætt.
Og uppskotið hevur til endamáls at javnseta partarnar á arbeiðsmarknaðinum á hesum øki.
Sonja Jógvansdóttir sigur, at føroyski arbeiðsmarknaðurin er ein tann best skipaði í øllum í heiminum, tí meira enn 80 prosent av øllum løntakarum eru limir í fakfelagi, og arbeiðsgevararnir eru skipaðir í Vinnuhúsinum og reiðarafelagnum.
Í hinum norðurlondunum ber til hjá fakfelagslimum at draga limagjaldið frá í skatti.
Í Danmark er frádrátturin 6.000 krónur um árið, í Noregi 3.850 norskar krónur, og í Svøríki verður skipanin við frádrátti sett í gildi aftur næsta ár. Hon varð tikin av í 2007, verður upplýst í viðmerkingunum til uppskotið.
Sí eisini


text:
Orð: John Newton
Lag 1: Ókendur (enskur)
Lag 2: Ókendur
Týtt: Victor Danielsen
1. Í syndini eg gleddi meg,
frykt, skomm meg rørdu ei,
til ein nýggj sjón mær steðgaði
á míni villu leið.
Niðurlag: Áh, Guds Lamb, Guds dýra Lamb,
Guds Lamb á krossinum!
Har sligin tú varð
at vinna mær
eitt stað í Himlinum.
2. Eg sá ein hongdan á eitt træ
í angist, sorg og neyð,
Guds Andi greitt mær vísti tað,
eg skuldi tolt tann deyð.
3. Og aldri, aldri gloymi eg,
hvat sýnt mær hin dag varð;
eg sá mín ónda syndaveg,
stóð sekur, dømdur har.
4. Mín vakta samvitska meg tá
við ræðslu niður sló,
at eg var við Guds Son at slá
og hella út hans blóð.
5. Men so Guds Andi vísti mær
hin nýggja lívsins veg:
Hitt blóð, har sakleyst úthelt varð,
var frelsa fyri meg.
6. So tó eg sá við Kristi kross,
hvør stór ið synd mín var,
so er har tó eitt signað pláss,
har lív er vunnið mær.


text:
Viðmerkingar til málið um KT-skipanirnar
Felagið Peningastovnar: Viðmerkingar til málið um KT-skipanirnar hjá føroysku peningastovnunum
Felagið Peningastovnar hevur í dag sent øllum løgtingslimum eitt skriv við viðmerkingum til málið um KT-skipanirnar hjá føroysku peningastovnunum. Niðanfyri ber til at lesa skrivið til løgtingslimirnar saman við viðkomandi fylgiskjølum, ið eisini eru send løgtingslimunum.
"Góði løgtingslimur
Felagið Peningastovnar loyvir sær við hesum at gera nakrar viðmerkingar til tann partin av uppskotinum um eykajáttanarløgtingslóg fyri mai 2017, ið snýr seg um at fíggja verkætlanarbólkin, sum skal fyrireika heimtøkuna av peningastovnsskipanunum.
Í uppskotinum sæst, at uppgávan hjá verkætlanarbólkinum er at finna útav, hvussu peningastovnsskipanirnar kunnu takast heim, og ikki um skipanirnar kunnu takast heim við fyrimuni, soleiðis sum samgonguskjalið annars ásetur. Hetta verður gjørt við støði í forkanningini av peningastovnsskipanunum, sum varð gjørd í 2016, og hvørs niðurstøða var, at tað ber til at flyta skipanirnar aftur til Føroya við fyrimuni. Felagið Peningastovnar hevur tó í fleiri førum víst landsstýrinum á, at arbeiðsbólkurin, sum varð settur at gera kanningina, á ongan hátt kann metast at vera óheftur, og at niðurstøðurnar í frágreiðingini bæði eru villleiðandi og veruleikafjarar. Hesum greiða peningastovnarnir frá í hoyringssvarinum til forkanningina, sum eisini er viðfest hesum skrivi.
Gongdin í málinum
Ætlanirnar um at kanna KT-kervið hjá peningastovnunum byrjaðu upprunaliga í 2015, tá ið Felagið Peningastovnar, Fíggjarmálaráðið og Vinnumálaráðið í felag boðaðu frá, at ein óheft kanning skuldi setast í verk til tess at lýsa kostnað, fyrimunir og vansar við eini møguligari heimtøku av KT-skipanunum hjá føroysku peningastovnunum. Landsstýrið og peningastovnarnir komu ásamt um ein arbeiðssetning, sum staðfesti, at ein ráðgevingarfyritøka skuldi gera kanningina undir skipan av einum føroyskum stýrisbólki. Fyri at tryggja ta neyðugu servitanina og óheftnið samdust partarnir um, at tað var neyðugt at leita sær útlendska ráðgeving at gera kanningina.
Áðrenn kanningin varð sett í verk, varð nýggj samgonga skipað, og stutt eftir varð Felagið Peningastovnar boðið á fund við landsstýrið. Á fundinum gjørdi landsstýrið greitt, at avtalan við peningastovnarnar um at seta eina kanning í verk sambært tí arbeiðssetningi, sum partarnir áður vóru komnir ásamt um, ikki var galdandi longur. Í staðin fór nýggja landsstýrið at seta sína egnu kanning í verk samsvarandi tí, sum er fest á blað í fylgiskjalinum til samgonguskjalið, har tað stendur skrivað, at: “saman við fakfólki skal gerast ein greið ætlan fyri, hvussu KT-tænasturnar og persónsupplýsingarnar, sum farnar eru av landinum, kunnu flytast heimaftur við fyrimuni.”
Seinni vórðu peningastovnarnir á tveimum fundum við landsstýrismannin í uttanríkis- og vinnumálum, har kunnað varð um arbeiðsbólkin, sum settur var at gera kanningararbeiðið. Peningastovnarnir gjørdu beinanvegin landsstýrismannin varugan við, at óheftnið hjá tveimum av teimum fýra limunum í arbeiðsbólkinum ikki var í lagi, m.a. óheftnið hjá formanninum. Hesa viðmerking vildi landsstýrismaðurin tó ikki taka til eftirtektar. Tí kom tað ikki óvart á peningastovnarnar, at arbeiðsbólkurin í síni frágreiðing mælti til víðgongd átøk, m.a. at ”politiska skipanin tekur avgerð í málinum, og broytir lóggávuna soleiðis, at peningastovnarnir ikki nýtast at taka støðu í málinum, men ikki fáa annað í at velja, enn at flyta skipanirnar heimaftur”. Frágreiðingin hjá arbeiðsbólkinum er viðfest hesum skrivi saman við atfinningarsomu viðmerkingunum hjá peningastovnunum.
Í apríl 2017 sendi Uttanríkis- og vinnumálaráðið eina kunning til Felagið Peningastovnar, ið gjørdi greitt, at málið um KT-skipanirnar hevði verið fyri á landsstýrisfundi, og at undirtøka var fyri at fara víðari við málinum við støði í teimum niðurstøðum, sum kanningarbólkurin var komin fram til. Kunnað varð samstundis um, at ætlanin var at seta ein verkætlanarbólk, sum hevði til endamáls at gera eina nágreiniliga ætlan fyri heimtøkuna av peningastovnsskipanunum. Landsstýrismaðurin skuldi velja formannin, meðan Felagið Peningastovnar og KT-felagið vórðu biðin um at skjóta eitt umboð upp í part. Nakrar dagar seinni fóru peningastovnarnir á fund við løgmann og landsstýrismannin í uttanríkis- og vinnumálum. Við á fundin høvdu peningastovnarnir eina framløgu, sum eisini er viðfest hesum skrivi, har grundgivið varð fyri, hví peningastovnarnir ikki ynsktu at skjóta ein lim upp til ætlaða verkætlanarbólkin. Í staðin skutu peningastovnarnir upp, at farið var aftur til upprunaligu avtaluna, sum peningastovnarnir gjørdu við fyrrverandi landsstýrið, fyri at tryggja eina óhefta og skikkaða meting av kostnaði, fyrimunum og vansum við at flyta peningastovnsskipanirnar aftur til Føroya. Um myndugleikarnir ikki kundu taka undir við hesum, vórðu peningastovnarnir sinnaðir - sum eina alternativa roynd at skapa fleiri KT-arbeiðspláss í Føroyum - at fremja eitt felags átak saman við landsstýrinum og KT-vinnuni, sum á annan hátt kundi verið við til at ment føroysku KT-vinnuna, og sum peningastovnarnir fíggjaðu ein part av.
Á hesum sama fundi helt løgmaður fyri, at talan mátti vera um eina misskiljing, um peningastovnarnir høvdu fingið ta fatan, at landsstýrið longu hevði tikið avgerð um at tvinga KT-kervið hjá peningastovnunum heim aftur til Føroya, og at fyrireikingararbeiðið nú fór í gongd. Løgmaður vísti m.a. á samgonguskjalið, ið sigur, at hetta skal gerast við fyrimuni. Men illgrunin hjá peningastovnunum tykist ikki vera heilt ógrundaður, tí í uppskotinum um eykajáttan, sum nú er lagt fyri løgtingið, fær ein framhaldandi ta fatan, at avgerðin um at tvinga peningastovnsskipanirnar aftur til Føroya er tikin, og at biðið verður um 1,2 mió. kr. til at fyrireika arbeiðið.
Fær álvarsligar fylgjur fyri peningastovnarnar og kundarnar
Hetta mál hevur stóran týdning, tí ætlanirnar hjá landsstýrinum um at tvinga KT-kervið heim aftur til Føroya setur sjálvt virkisgrundarlagið hjá føroysku peningastovnunum í váða. Hesum greiða peningastovnarnir gjølla frá í hoyringssvarinum til forkanningina. Harumframt hava peningastovnarnir fleiri ferðir víst á, at ein avgerð um at flyta peningastovnsskipanirnar heim til Føroya við valdi ger seg inn á tað vinnuliga frælsið hjá peningastovnunum til at velja, hvaðani teir ynskja at keypa sínar tænastur. Peningastovnarnir meta ikki, at hetta er ein avgerð, sum politiska skipanin eigur at taka.
Líknandi krøv verða heldur ikki sett øðrum vinnufyritøkum ella almennum stovnum. Tað verður ikki kravt av tryggingarfeløgum, at tey brúka føroyskar tryggingarskipanir, og einki krav er um, at telefyritøkur skulu brúka føroyskar teleskipanir. Heldur einki krav er um, at tað almenna og tað privata skulu brúka føroyskar fíggjarstovnar, ella at útlendskir fíggjarstovnar, sum virka í fríari kapping í Føroyum, einans kunnu brúka føroyskar peningastovnsskipanir. Tí eigur politiska skipanin at virða tað vinnuliga frælsið hjá peningastovnunum til at avgera, hvørjum teir keypa sínar KT-tænastur frá, eins og tað verður virt hjá øðrum vinnugreinum.
Føroysku peningastovnarnir hava ikki nakað serstakt ynski um at brúka útlendskar tænastuveitarar, hvørki tá ið tað ræður um KT-tænastur ella aðrar tænastur, sum eru tengdar at peningastovnsvirkseminum. Eins og aðrar vinnufyritøkur keypa peningastovnarnir tænastur við støði í einum vinnuligum grundarlagi, og í flestu førum kunnu føroyskir veitarar nøkta tørvin. Hvat peningastovnsskipanum viðvíkur verða peningastovnarnir tó noyddir at taka støði í tí veruleika, at sjálvt í Danmark eru veitararnir av peningastovnsskipanum undir sera stórum trýsti, av tí at tað er sera krevjandi og trupult at lúka lógarkrøvini, sum alsamt verða herd, samstundis sum teir skulu menna nýggjar skipanir og røkja eldri skipanir. Menningarútreiðslurnar til at fylgja lógar- og sektorkrøvum eru sera nógv øktar tey seinnu árini í sambandi við, at nýggir lóggávupakkar við túsundatals síðum eru settir í verk í kjalarvørrinum á fíggjarkreppuni.
Fyri SDC, hvørs peningastovnsskipanir føroysku peningastovnarnir brúka í dag, hava herdu krøvini við sær, at roknað verður við, at tær árligu útreiðslurnar til at eftirlíka lógar- og sektorkrøvum verða einar 120 mió. kr. hægri í 2017, enn tær vóru í 2008. Ein stórur partur av hesum kostnaðinum er ikki lutfalsjavnur við stødd ella tal á peningastovnum, og tí er tað ein stórur fyrimunur at kunna býta kostnaðin millum 120 danskar, norskar og svenskar peningastovnar, heldur enn at býta hann millum fýra peningastovnar í Føroyum. Í dag rinda føroysku peningastovnarnir fyri uml. 4-5 % av hesum menningarkostnaðinum hjá SDC. Við eini føroyskari loysn skal rindast 100%. Hesin menningarkostnaður er vaksandi, tí fleiri stór fíggjarlógarverk eru ávegis, og kappingin frá útlendskum gjalds-, fíggjar- og ráðgevingartænastum herðist alsamt. Tí fer tað at fáa sera álvarsligar fylgjur fyri føroysku peningastovnarnar og føroysku peningastovnskundarnar, um ein roynd skal gerast at flyta skipanirnar aftur til Føroya. Fleiri enn 400 ársverk í føroysku peningastovnunum verða sett í váða í eini roynd at skapa fleiri KT-arbeiðspláss í Føroyum.
Hetta teldubræv við viðfestum skjølum er sent øllum løgtingslimum, og føroysku peningastovnarnir vóna, at grundgevingarnar verða tiknar til eftirtektar í viðgerðini av málinum um peningastovnsskipanirnar, soleiðis at týdningarmiklar avgerðir ikki verða tiknar á einum skeivum grundarlagi.
Vegna Felagið Peningastovnar,
Árni Ellefsen, formaður"
Forkanning - heimtøka av peningastovnsskipanunum
Hoyringssvar til forkanningina
Upprit til landsstýrisfund 27032017
Framløga hjá Felagnum Peningastovnar 07042017
Skriv til løgtingslimir 19052017


text:
Býráðsfundur 30. sept. 2013 kl. 17:00
Býráðslimir:
Magnus Rasmussen, Tórbjørn Jacobsen, Helgi L. Petersen, Bárður K. Nielsen, Kári E. Jacobsen, Jónleyg Hammer, Terje B. Vestergaard, Jonhard Danielsen, Hallur Ellingsgaard, Karl Rasmussen og Arnfinn Langgaard.
1.
13/00549: Umbøn um eykajáttan til rakstur av Eysturoyar barnaverndartænastu.
-Fíggjarnevndin mælir til at veita Barnaverndartænastuni eina eykajáttan áljóðandi
kr. 863.000 treytað av, at samstarvskommunurnar eisini játta sín lutfalsliga part av hækkingini.
-Býráðið hevur á fundi 5/9-2013 samtykt við 1. viðgerð samtykt at taka undir við fíggjarnevndini um eykajáttan kr. 863.000 til Eysturoyar barnaverndartænastu.
-Býráðið hevur á fundi 30/09-2013 samtykt, við 2. viðgerð, at eina eykajáttan til Barnaverndartænastuna áljóðandi 863.000 kr, treytað av, at hinar kommunurnar í barnaverndarsamstarvinum játta sín lutfalsliga part av hækkingini.
2.
13/00576: M. Joensen søkir um loyvi at leiga øki vestan fyri «kajhúsið» á Skála til at seta lastbil og maskinur á.
-Vinnu- og havnarnevndin mælir til at játta umsóknini við ymiskum treytum, sum Tekniska deild ásetir.
-Býráðið hevur á fundi 30/09-2013 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Vinnu- og havnarnevndini.
3.
13/00610: Ásetan av fíggjarkarmi fyri 2014 fyri Runavíkar kommunu.
Fíggjarnevndin mælir til at áseta fíggjarkarmin fyri 2014 soleiðis:
Skattaintøkur 124,0 mió.
Fíggjarkostn. 15,5 mió.
Rakstur 88,0 mió.
Íløgur 20,5 mió.
-Býráðið hevur á fundi 30/09-2013 samtykt at taka undir við tilmælinum frá fíggjarnevndini.


text:
Teit: Eg gjørdi støðuna nógv verri
ítróttur06-11-2017 - 20:41 - Jóanis Albert Nielsen
FSF: Fyrst gjørdi hann sjálvmál, men so skoraði hann í rætta endanum, og gjørdi skaðan góðan aftur. Komandi fríggjadag fer Teit Jacobsen aftur á vøllin at umboða føroyska U21-landsliðið.
- Tá eg gjørdi sjálvmál, føldi eg meg nokk so býttan. Bartal (Wardum, red.) stóð aftanfyri og rópti: ”lat hann fara”, tí bólturin hevði ikki fari í málið alíkavæl. Men tá var eg longu farin niður í taklingina, í eini roynd at bjarga støðuni. Ístaðin gjørdi eg bara støðuna nógv verri.
Soleiðis upplivdi Teit Jacobsen løtuna, tá hann eftir hálvan tíma í dystinum móti Georgia var óheppin og gjørdi sjálvmál. Tað gingu tó bara nakrir fáir minuttir, so hevði Teit gjørt skaðan góðan aftur, tá hann skoraði í rætta endanum, og økti um føroysku leiðsluna.
- Málið til 3-1 var ein deilig kensla og ein lætti. At skora fyri Føroyar er fantastiskt, og tað ætli eg mær so heilt sikkurt at royna aftur, sigur Teit Jacobsen við heimasíðuna hjá FSF.
Fríggjadagin 10. november spælir føroyska U21-landsliðið EM-undankappingardyst móti Póllandi. Dysturin verður á Tórsvølli, og bríkslaður í gongd klokkan 16:45. Undan dystinum eru pólendingar nummar 2 í bólkinum við 7 stigum, 3 stig fleiri enn Føroyar.
Teit Jacobsen, ið til dagligt spælir við danska Superligaliðnum Sønderjyske, væntar ein strævnan dyst, men trýr kortini uppá, at føroyska liðið kann gera okkurt við tað pólska.
- Eg veit at vit kunnu fáa eitt gott úrslit móti Póllandi, men tað verður torført. Um innsatsurin er 100 prosent og eitt sindur afturat, og vit tora at spæla bólt, so skulu vit nokk fáa eitt gott úrslit – heilt sikkurt, sigur Teit Jacobsen.


text:
Danjal av Rana 13.02.2018 (15:11)
30 ár í tænastu fyri tey gomlu
Fríggjadagin 9. februar var hátíðarhald í hølunum hjá heimatænastuni á Tvøroyri fyri Annu Mariu Jespersen, ið hevur starvast í eldratænastuni í Suðuroy í 30 ár, skrivar Suðurrás.
Anna Maria Jespersen byrjaði sum heimahjálp á Tvøroyri í 1988 og tók prógv sum heilsuhjálpari í 2003.
Ì sambandi við 30 ára starvsdagin fekk Anna Maria blómur og gávur handaðar. Anna Djurhuus, leiðari hjá Bú- og Heimatænastuni, segði nøkur orð, har hon takkaði Annu Mariu fyri góða og trúgva tænastu.
Hon fekk eisini eina heilsu frá heilsuhjálparafelagnum og sínum starvsfeløgum.
Á myndini eru (frá vinstru) Anna Maria Jespersen heilsuhjálpari Tvøroyri, Barbara Julsgart, deildarleiðari, Daimi Kjærbo eindarleiðar og Anna Djurhuus, leiðari hjá Bú- og Heimatænastuni í Suðuroy.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Tínar skyldur
Tú hevur skyldu til at lata Almannaverkinum rættar upplýsingar og at boða frá broytingum, ið kunnu ávirka veitingina, støddina av henni og tín rætt til hana.
Um tú ikki heldur hesar skyldur, verður tann veiting, sum tú hevur fingið, kravd afturgoldin. Í ringasta føri kanst tú verða ákærd/-ur fyri sosialt svik, um tú gevur skeivar ella villandi upplýsingar ella tigur um viðurskifti av týdningi fyri avgerðina í málinum. Tú kanst tá verða revsað/-ur eftir revsilógini við bót ella varðhaldi.
Dagført tann 19-07-2013


text:
Mikukvøldið 2. feb. gjørdist greitt, at Tjaldur hevði vunnið seg í steypafinaluna. Tjaldurskvinnurnar vunnu 31-29 á Neistanum og vunnu tær sostatt samanlagt 62-53.
Steypafinalan verður leikt í høllini á Hálsi 12. februar klokkan 13:30.
Leygardagin gjørdis eisini greitt, at Tjaldur fekk enn eitt lið í steypafinaluna, tá dreingir 10 ár spældu í Runavík. Eftir ein sera tættan dyst móti StÍF, eydnaðist tað dreingjum at fáa sigurin í hús og harvið sleppa í finaluna.
Eisini leiktu dreingir 12 og dreingir 14 semifinalu dystir, men hjá teimum eydnaðist tað ikki at koma í finaluna. Bæði liðini gjørdust nummar trý.
Finalan hjá dreingjum 10 ár verður leikt sunnudagin 13. februar í høllini á Hálsi.


text:
Sjóvinnustýrið umsitur og hevur ábyrgd av føroyska regluverkinum, sum ásetur krøv til skip og bátar, skrásettir í føroysku báta- og skipaskrásetingunum. Føroyska regluverkið fevnir um altjóða krøv til skip og bátar, umframt serlig føroysk krøv. Stovnurin leggur áherðslu á at fylgja við í broytingunum í altjóða krøvum og at innføra hesi og serlig føroysk krøv í føroyska regluverkið. Regluverkið verður kunngjørt á regluportalinum
Sjóvinnustýrið hevur eisini ein samskipandi leiklut mótvegis øðrum almennum stovnum og áhugabólkum soleiðis, at hesi verða kunnaði um virksemið, sum fer fram í altjóða felagsskapinum IMO.


text:
Grein 1
Navn felagsins er Magistarafelag Føroya. Heimstaður felagsins er Føroyar.
Endamál Magistarafelags Føroya er at virka fyri góðum, tryggum og mennandi arbeiðs- og lívskorum hjá limum felagsins við:
1. at umboða og verja áhugamál limanna í øllum viðkomandi arbeiðsmarknaðar- og sáttmála viðurskiftum
2. at umboða og verja áhugamál limanna í øllum viðkomandi yrkisligum, fíggjarligum og sosialum viðurskiftum
3. at arbeiða fyri, at limirnir fáa høvi at varðveita og menna sín yrkisførleika
4. at vinna vísindum og akademiskum førleika best møguligan frama og sóma í samfelagnum
5. at styrkja samanhaldið í limaskaranum og stimbra til førleikameðvit á høgum støði bæði yrkisliga og siðsemiliga
2. stk. Felagið røkkur endamálinum gjøgnum egið virksemi, samstarv við onnur feløg og við møguligum limaskapi í yvirskipaðum yrkisfelagsskapi. Tað kann verða latið upp í hendurnar á serskildum yvirskipaðum yrkisfelagsskapi at røkja áhugamál felagsins.
Grein 2
Kandidatlimur (vanligur limur) er:
1. Kandidatur við akademiskum prógvi frá viðurkendum hægri lærustovni.
2. Eftir samtykki nevndarinnar kann persónur, ið ikki lýkur treytirnar í stk. 1, í undantaksføri, gerast limur, um hann røkir fast starv, sum í vanligari fatan hoyrir til tann arbeiðsmarknað ella tað sáttmálaøki, ið Magistarafelag Føroya virkar á. Umsøkjari hevur rætt til at fáa umsóknina lagda fyri aðalfund felagsins til endaliga støðutakan
Heiðurslimur:
fólk, ið hevur gjørt serskilt avrik í strevan fyri áhugamálum felagsins, kann verða tilnevnt heiðurslimaskap í Magistarafelag Føroya. Fyri at tilnevna heiðurslim krevst samd nevndarviðtøka. Heiðurslimur hevur vanligan atkvøðurætt og valbæri í felagnum.
Grein 3
Felagið verður stýrt av nevnd við fimm limum. Nevndin er viðtøkufør, tá ið tríggir nevndarlimir eru møttir á nevndarfundi. Nevndin kann felagsins vegna siga upp sáttmálan við avtalupartarnar á arbeiðsmarknaðinum.
Grein 4
Aðalfundurin er hægsti myndugleikin felagsins og verður hildin í seinasta lagi 1. mai. Aðalfundurin skal fráboðast limunum skrivliga fjúrtan dagar fyri fundin, og verður hann hildin við hesi skrá:
1. Val av fundarstjóra og skrivara
2. Frágreiðing frá nevndini
3. Framløga av grannskoðaðnum rokn-skapi
4. Áseting av limagjaldi
5. Val av nevndarlimum og tiltakslimum
6. Innkomin mál
7. Ymiskt
Annaðhvørt ár standa tveir nevndarlimir og ein tiltakslimur fyri vali og annaðhvørt ár tríggir nevndarlimir og ein tiltakslimur. Innkomin mál skulu verða nevndini í hendi eina viku áðrenn aðalfundin.
Nevndarlimir og tiltakslimir skulu umboða í minsta lagi trý arbeiðspláss. Nevndin skipar seg sjálv við formanni, skrivara og kassameistara. Felagið verður bundið við undirskrift formansins og kassameistarans.
Aðalfundurin er altíð viðtøkuførur, og avgerðir verða tiknar við vanligum meiriluta.
Eykaaðalfundur verður hildin, tá ið nevndin heldur tað verða neyðugt ella í seinasta lagi 3 vikur eftir, at í minsta lagi 10 limir skrivliga hava kravt tað, ella meirilutin av limunum á einum arbeiðsplássi krevja tað.
Grein 5
Um nevndin metir, at limur ikki heldur lógina ella tær starvsligu samtyktirnar, kann nevndin koyra limin úr felagnum, um øll nevndin er samd.
Stk 2. Um limur ikki hevur goldið limagjald, og eftirstøðan verður fyri meira enn 3 mánaðir:
a. hevur felagið ongar skyldir til at viðgera mál hjá viðkomandi limi, fyrr enn eftirstøðan er goldin og limagjaldið er goldið regluliga í tríggjar mánaðir.
b. hevur viðkomandi limur ikki atkvøðurætt á aðalfundi.
Stk. 3. Um limur ikki hevur goldið limagjald, og eftirstøðan verður fyri meira enn 6 mánaðir, skal nevndin taka stig til at koyra limin úr felagnum sbrt. stk 1. Um eftirstøða er av einumhvørjum slagi, so skal hon krevjast inn.
Stk 4. Útkoyrdir limir kunnu eftir umsókn gerast limir aftur, tá ið tvey ár eru liðin, um nevndin játtar. Felagið kann tó ikki átaka sær at viðgera mál hjá viðkomandi limi fyrr enn limagjaldið er goldið regluliga í tríggjar mánaðir.
Stk 5. Limur, ið er útkoyrdur eftir stk. 1, kann í seinasta lagi 2 mánaðir eftir, at hann hevur fingið skrivlig boð um, at hann er koyrdur út, krevja, at málið verður avgjørt á aðalfundi.
Stk. 6. Um serligar umstøður gera seg galdandi hjá liminum ella næstu avvarðandi hansara, og eru orsøkir til umstøðurnar nevndar í stk. 2 og stk 3., kann nevndin tó gera undantøk.
Grein 6
Lógarbroytingar kunnu bert gerast á aðalfundi. Uppskot til lógarbroytingar skulu vera nevndina í hendi eina viku fyri aðalfundin.
Til at fremja lógarbroyting krevst at í minsta lagi 2/3 av møttu limunum atkvøða fyri broytingunum.
Grein 7
Felagið kann samstarva við onnur yrkis-feløg um fakligar og búskaparligar spurn-ingar.
Grein 8
Felagið kann bert verða avtikið, um 2/3 av møttu limunum greiða atkvøðu fyri tí.
Grein 9
Roknskaparárið er ámanakkaárið. Nevndin fær heimild til at gjalda fyri sakkønari grannskoðarahjálp.
Grein 10
Samtykt á aðalfundi tann 24.04. 2002 og kemur í gildi beinanvegin


text:
- Publiceret den 16 august 2015
- Víst: 3333
Hesaferð byrja vit við endanum. Tað er leygarkvøld - 15.08.15 - klokkan er 23.00 - og nógv fólk er á Gjónni. Í hesari løtu vórðu tey nýggju ljósini í Gjónni roynd. Tað var ein ávísur spenningur í luftini, tí hesi ljósini kunnu meira enn tey, ið hanga á teim ymisku steyrunum í bygdini. Umframt at veita "vanligt" ljós kunnu hesi eisini skifta yvir í eitt ljósspæl við øllum ælabogalitum. Tað var nevnliga ljósspælið, ið fjøldin á Gjónni vildi síggja, og ikki blivu tey svikin. Ljósspælið var sera vakurt, men tøkniligir smátrupulleikar - smærri stillingar og annað putl - tóku eitt sindur av broddinum. Tó vísti tann fyrsta royndin, at hetta fer at verða eitt spennandi ljósspæl. Fólk vóru væl nøgd, og onkur hevði á orði, at nakað vakurt verður hetta, tá ið landnyrðingur vísir seg frá síni ringastu síðu. Ljósspælið manaði onkra spennandi mynd fram úr sortanum. Jona á Klá peikaði mær á ein sjáldsaman - trølsligan - skort, ið hon sá í berginum undir Lítlutorvu. Ikki sá eg nakran skort, men tá ið ein løta var farin, so stóð hann har - púra klárur - á nethinnuni. Ófatiliga góð mynd. Onkur sá eina umleið 30 metra høga kvinnumynd í berginum Har Úti á Helluni - við tað Ovara Landið - yvir Blámunum. Og fórt tú so oman í Gjónna, so sóu summi bæði børn og trøll.
Erling í Nýggjustovu, Hilmar á Teigunum, Neli í Gortru, Símun hjá Sigurdi, Jóhan Hendrik á Skipinum og Sofus Nielsen.
Nú fara vit aftur til byrjanina: Gjómaður hevði stevnt limum og alskyns áhugaðum til arbeiðis henda sjáldsama vakra leygarmorgunin. Uppgávurnar vóru tvær: at fáa ljósini at lýsa í Gjónni og at fáa laðað opnahjallarnar Niðri í Geil uppaftur. Manningin var góð og stór - eini 30/40 fólk, tá avtornaði - frá unglingaárum til ellisár. Jú, 80 ára gamli Erling í Nýggjustovu var nokk "ellisforseti", men tað sást ikki á honum. Sjálvur hoyrdi eg til ljósbólkin, men satt at siga var eg mest eymur í fremstafingri eftir lokið verk, tí hann (fremstifingur) er virknasti likamslutur, tá um myndatøku ræður. Hjá "ljósbólkinum" ráddi um at fáa teir seinastu kaðlarnar drignar í gjøgnum rørini og fáa tyrvt alt væl og virðiliga. Dentur varð lagdur á at ganga væl frá tí heila, og í tí sambandi kann nevnast, at stórur ómakur er gjørdur við at seta sjálv ljósini so óásýnlig pláss sum møguligt. Teir kønu - elmenn og teldumenn - bundu træðrirnar saman. Har vóru eisini umboð fyri Toymismenning, og ein klintrari frá Nax (Hans Mikkelsen eitur hann) hekk í berginum, har ringast var at koma framat, so tað heila var í góðum hondum. Kaffi og kakur stóðu á Jolluni og Niðri í Geil, so har var felags drekkamuður, og fleiri gjørdu sær eisini avstingara til kaffikannurnar, sum tað leið út á dagin. Um trý/fýra tíðina var alt tað "grova" arbeiðið á Gjónni liðugt, men teir kønu blivu sitandi við høvdinum inni í tí gráa kassanum - tí tøkniliga heilanum - úti á Úttru. Putlið - tað at fáa alt at rigga - hevur samanlagt tikið sera nógva tíð. Hans á Skipinum, formaður í Gjómanni, hevur - saman við hjálparfólki - hesar seinastu vikurnar miðvíst arbeitt fram ímóti, at alt kundi gerast liðugt nú leygardagin, og tað eydnaðist so sera væl. Tað eru næmingar og lærarar á Tórshavnar Tekniska Skúla, ið hava gjørt tað tøkniliga arbeiðið, og í tí sambandi hava teir havt sínar ráðgevarar, m.a. okkara kenda listarmann Trónd Patursson, úr Kirkjubø.
Óli Andrias á Rætt, Sofus hjá Oddvør, Símun hjá Sigurdi, Pætur í Ólastovu, Erling í Nýggjustovu og Heri Niðri í Geil.
So var tað opnahjallarnir. Her var ein rúgva av fólki - blandað saman við góðum laðarum. Tey, ið ikki laðaðu hjallar, samlaðu grót, ruddaðu og laðaðu ein fittan vegg út ímóti Ánni. Dagsins setningur var at fáa grótarbeiðið liðugt, og tað eydnaðist til fulnar, so nú standa teir tríggir opnahjallarnir so fittir og bíða eftir yvirtromum. Tilfarið er tókt, men hetta krevur handverkarar og nakrar hondlangarar at halda í. Kaffi og køkur stóðu allan dagin undir Geilarskjøldrinum, so har var lag á manni at hoykja seg niðurat við einum uggara. Tann niðasta hjallin átti Hoygarðurin - tann mittasta Jógvansstova - og tann heimasta átti Nýggjustova. Slíkir dagar plaga at enda við grilling, og soleiðis var eisini hesaferð. Um sekstíðina var klárt at borda Niðri í Geil, og var hetta ein hugnalig løta, tí tað var so gott veður - nógv fólk - eisini fremmand - so fleiri sótu bara har fyri kvøldið í góðveðrinum og nutu fjallaroðan á Tyrli.
Eftir hesar fáu reglur eru vit so aftur við byrjanina: leygarkvøldið 15.08.15. Ljósspælið í Gjónni er roynt og fekk gott ummæli frá fólki, hóast byrjanartrupulleikar argaðu eitt sindur. Gjómaður segði frá, at 18.09.15 - í sambandi við ta árligu mentanarvikuna - verða ljósini alment tikin í nýtslu, og til ta tíð verða tey tøkniligu brekini rættað. Gjómaður bað meg takka fyri dyggan stuðul, og tann tøkkin sæst her.


text:
Fyri at gera ferðsluna tryggari á landsvegunum er ein játtan á umleið 5-6 mió. krónur árliga. Játtanin verður nýtt til ymsar smærri og størri ferðslutrygdarverkætlanir. Sum dømi kann nevnast:
Uppskot til trydgartiltøk í 2017 varð gjørt fyrst í árinum og góðkent í Samferðslumálaráðnum. Flestu verkætlanirnar eru liðugt planlagdar. Onkrar eru eisini farnar í gongd.
Ánari: Samferðslumálaráðið
Byggiharri: Landsverk
Høvuðsráðgevi: Ymisk
Arbeiðstakari: Ymisk
Tíðarætlan: 2017
Kostnaðarætlan: Játtanin til ferðslutrygdartiltøk í 2017 er 5,1 mió. krónur


text:
Vit vunnu og hinir taptu
B71 vann í Suðuroy og kappingarneytar okkara taptu báðir aðrastaðni og lovaðu okkum aftur inn í uppflytingarstríðið eina løtu.
Danskarar kalla kensluna "fesent" tá man ikki hevur so stórar vónir um eitthvørt sum man fer í holt við. Møguliga eitt sindur av hesari kenslu hekk yvir dystarumfarinum í gjár, aftaná at vit enn einaferð taptu tepurt ímóti einum oddaliðið og mistu sambandi við oddin, ið okkara menn síðstu tíðina annars høvdu stríðst og strevast fyri. Tá avtornaði, so høvdu vit greitt okkara skyldu í Suðuroy og vunni dystin, meðan bæði toftamenn og runavíkingar høvdu tapt teirra dystir. Sostatt nærkaðust vit aftur oddinum og møguleikin at verða við í oddinum er enn til staðar.
Men aftur til dystin í Suðuroy í gjár. Eftir hálvrunnan hálvleik, so er tað B71, ið leggur seg á odda og sum ikki einaferð, so er tað Tijani Mohammed, ið tekur sær av at seta ballið í gongd! Tijani setur ein mótstøðuleikara av í vinstru síðu og skýtir. Skotið verður blokerað, men dómarin metir at tað var við hondini og dømir straffi. Tijani skýtir sjálvur og skorar trygt.
Poul Ingason javnar 10 minuttir seinni eftir horna og eitt sindur tilvildarligt spæl. Somuleiðis er leiðslumálið hjá okkum í øðrum hálvleiki eitt sindur tilvildarligt. Suðuroyingar skulu beina bóltin burtur, men hann fellir til Bjørgfinn Winther, ið setur innarasíðuna á og so er 1-2.
Løtu seinni so er bólturin aftur í netmeskunum hjá suðuroyingum. Sverri Dalsgaard móttekur bóltin í vinstru síðu, rekur eitt sindur inn móti miðjuni, smekkar til úr 30 metrum, uppum málmannin og so er 1-3 til B71! Eitt sera flott mál.
Torfør uppgáva fyri framman
Næsti dystur er á heimavølli leygardagin 26.05 ímóti oddaliðnum KÍ. Klaksvíkingar eru ósigraðir í kappingini higartil og síðst vit hittu teimum á útivølli, so taptu vit ikki minni enn 4-1. Hettar skal helst ikki henda aftur og vit hava eisini tørv á øllum góðum stuðlum at møta upp inni í Dal at stuðla. Dystirnir komandi mánaðin eru sera torførir allir samlir, so tað er at taka stigini har vit fáa tey og tá vit spæla heima, so mugu vit hava áskoðararnar við okkum.
Latum okkum standa saman og dríva á hettar lítla pettið til hálvuna. So binda vit frið eina løtu, áðrenn vit herja á aftur við nýggjari orku.
Drívið á B71!


text:
Um at vera ungur og grønur
Umhvørvispolitikkur verður alt ov ofta gloymdur í Føroyum, bæði frá kommunalari og landspolitiskari síðu. Tað er vón fyri framman, nú SEV hevur samtykt, at øll elframleiðslan skal vera grøn í 2030, og tað er gleðiligt. Men Tórshavnar kommuna eigur at seta sær sum eitt aðalmál, at gerast ein veruligur grønur miðdepil.
Grøn orka og orkupolitikkur sum heild, verður ofta settur upp sum nakað, ið kostar nógv, og sagt verður, at “Føroyar er so lítlar, at hvønn mun gera vit í stóra heiminum?” Føroyar loysa sjálvandi ikki veðurlagsbroytingarnar sjálvar, men vit eru partur av restini av heiminum, og hava eisini ábyrgd.Veðurlagsbroytingar, oljukreppa og sannroyndin, at tað ikki eru óendaligar náttúrukeldur at troyta, eigur at fáa okkum at skifta til varandi orkukeldur. Hetta ger okkum meira sjálvbjargin, samstundis sum vit seta umhvørvið í hásæti.
Kommunan eigur at seta sær fyri at hita allar nýggjar bygningar við varandi orku og at umleggja verandi bygningar, soleiðis at eisini teir verða hitaðir við grønari orku. Hetta kostar, men er ein neyðug íløga fyri umhvørvið og ein varandi loysn, sum kemur framtíðar ættarliðum til góðar.
Eg eri eitt av teimum ungu valevnunum til komandi kommunuval, og eg smæðist ikki í at kalla meg bæði ungan og grønan. Tað eru ov fáir politikarar í Føroyum, sum hugsa grønt, men tað geri eg. Tað er umhvørvinum og borgaranum at frama og góður vælferðarpolitikkur at umleggja orkupolitikkin, soleiðis at hann er framtíðar ættarliðum at frama!
Tráin Petursson Nónklett,
Býráðsvalevni fyri Tjóðveldi til Tórshavnar kommunu


text:
Tjóðskjalasavnið Faroese National Archives
V.U. Hammershaimbs gøta 18
FO-100 Tórshavn
T-postur: skjalasavn@skjalasavn.fo
Tlf: +298 340 540
Seinast dagført: 19-09-2018
Størsti parturin av almennum myndugleikum brúka í dag fulla talgilda málsviðgerð. Tjóðskjalasavnið virkar fyri at tryggja varðveiting av talgildum savnindum hjá myndugleikum, soleiðis at hesi savnindi kunnu verða tøk hjá almenninginum seinni.
Savnindi, ið eru talgild av uppruna, eru øðrvísi enn pappírssavnindi við tað, at tey ikki beinleiðis kunnu nýtast aftur uttan ein brúkar eitt serligt kt-forrit. Telduforrit eru undirløgd tí tøkniligu menningini, og dátur, ið verða gjørdar við hjálp av einum telduforriti til at kunna lesast aftur, kunnu ikki altíð lesast og brúkast aftur við nýtslu av einum øðrum forriti ella bara eini nýggjari útgávu av sama forriti.
Savnindi, ið eru talgild av uppruna eru øðrvísi enn pappírssavnindi við tað, at tey eru goymd á miðlum, sum hava avmarkaða livitíð. Talgild savnindi eru treytað av einum virknari varðveitingarátaki enn neyðugt er við pappírssavnindum, um so er, at tey skulu kunna lesast og brúkast í framtíðini.
Tjóðskjalasavnið hevur sum varðveitingarstrategi valt eina sokallaða migreringsstrategi, sum framyvir tryggjar varðveiting av tí talgilda mentanararvinum. Migreringsstrategiin stillar serlig krøv til skjalafesting av savnindunum. Les eisini strategiina um talgild savnindi hjá Tjóðskjalasavninum. Trýst her (slóð)
Ein kunnandi faldari kann takast niður her.
Avhendingarætlanin fram til 2021 kann takast niður her.
Tú kanst venda tær til Róa Eliasen, kt-skjalavørð, um so er, at tú vil hava fleiri upplýsingar víðvíkjandi avhendan av kt-skipanum og øðrum.
Samband:
Tlf: 340542
E-postur: RoiE@skjalasavn.fo
Landsstýriskvinnan í mentamálum, Rigmor Dam, hugleiðir um talgild- og onnur savnindi tann 8. mars 2018 á Hotel Føroyum: sí her.


text:
New Mexico
New Mexico (spanskt: Estado de Nuevo México, enskt: State of New Mexico), á føroyskum stundum nevndur Nýmeksiko, er ein lutstatur í Sambandsríkinum Amerika við umleið 2 mió. íbúgvum. Santa Fe er høvuðsstaðurin, og Albuquerque er størsti býurin. Í norðri hevur Nýmeksiko mark við Colorado, í eystri við Oklahoma og Texas, í suðri við Meksiko (landslutir Sonora og Chihuahua), og í vestri við Arizona. Í 1912 bleiv Nýmeksiko stakríki í USA.
Eyknevni er Ævintýralandið (spanskt: La Tierra del Encanto, enskt: The Land of Enchantment).
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Hendingarøð[rætta | rætta wikitekst]
- Um 9.000 f.Kr. - Fornleivdir í Clovis í Eystur-New Mexico vísa, at veiðifólk/savnarar á teimum víðu grasfløtunum eru farnir at veiða visundar.
Indiánarnir[rætta | rætta wikitekst]
Farvegur er funnin eftir menniskjum, sum hava búsett seg so langt suðuri sum í New Mexico fyri meira enn 20.000 árum síðan. Millum annað í New Mexico, Colorado og Arizona hava tey ymsastaðni funnið spjótsoddar, sum eru umleið 10.000 ára gamlir. Tey hava eisini funnið ymiskt, sum bendir á, at fólk fyri umleið 8.000 árum síðan fóru undir at dyrka mais, bønir og grasker. Longu fyri 2.000 árum síðan høvdu ymisk fólkasløg í New Mexico væl skipaðan landbúnað og stórar býir. Fyri 1.000 árum síðan, sum er langt fyri ta tíð, tá ið europearar komu til Amerika, livdu fólk í New Mexico, sum bygdu framúr góð hús og høvdu framkomnar vatningarskipanir. Eitt dømi er mentanin hjá anasazi-fólkinum, har húsatoftir framvegis eru at síggja í statunum New Mexico, Arizona og Colorado. Nógvir bygningar standa framvegis, og teir verða nógv vitjaðir av ferðafólki.
Mogollonfólkið vóru bøndur, sum mest búðu á hálendinum í New Mexico. Teir vóru grannar hjá anasasifólkinum og búðu í bygdum. Hús teirra stóðu hálv niðri í jørðini og vóru takt við fløtum hellum og leiri. Mogollonfólkið var gitið fyri sínar snøggu, málaðu lutir av leiri. Flestu leirkerasmiðirnir vórðu konufólk, og teir bestu vóru Mimbressmiðirnir, sum búðu fram við ánni Mimbres [1]. Bollarnir vórðu høgt í metum og fólk fingu teir við í grøvina. Tá ið jarðarferð var, var hol sligið í botnin á bollanum, kanska so andarnir í málaðu fólkunum skuldu sleppa burtur. Leirkerasmiðirnir av mogollonfólkinum verða taldir ímillum heimsins bestu.
Fyri góðum 300 árum síðan fóru europearar at leggja New Mexico undir seg. Fólkið, sum búði har frammanundan, mátti dvína. Tey mistu næstan alla jørð sína og vórðu sera illa viðfarin. Fólk í hópatali doyðu, annaðhvørt av harðskapinum hjá europearunum, í kríggi ella av sjúkum, sum komu við tilflytarunum úr Europa. Í tí økinum, sum nú er New Mexico, noyddust so at siga øll upprunafólkini at flyta frá húsi og heimi til serlig øki, sum verða nevnd reservat. Tað bar í sær, at tey máttu venja seg við at liva í heilt øðrum umhvørvi, ofta langt heimanífrá.
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]


text:
Fólkayvirlit
Fólkayvirlit er hjá kommununi. Tá flutt verður innanlands til kommununa, verður antin boðað frá hjá kommununi, sum flutt verður úr, ella hjá okkum.
Tá tú flytir úr einum norðurlandi til Føroya, skal tú koma á kommunuskrivstovuna at boða frá flyting, og hava við tær samleikaprógv og útlendskt p-tal. Tey, sum flyta úr øðrum londum, skulu eisini hava pass og uppihaldsloyvi við sær. Um tú ert giftur, skal hjúnarbandsváttan vísast.
Kommunan avgreiðir síðan flytingina víðari saman við Landsfólkayvirlitinum.
Oyðubløð finnast her.