text:
Føroyskur matur
Føroyskur matur er fyri tað mesta matur av djórum. Fiskurin hevði nógv at týða og ikki minst seiðurin. Veðurlagið í Føroyum hevur gjørt, at grønmeti, korn, v.m. ikki hevur vaksið so væl, og tí hevur hetta havt minni týdning. Eplini gjørdust ikki fastur táttur í dagliga kostinum fyrr enn í 19. øld, og røtur vóru tí leingi einasta grønmeti, sum tey kókaðu aftur við døgurða. Árstíðirnar settu eisini dám á matsiðirnar. Fiskur fekst meira ella minni alt árið, men mest um várið, tá fiskurin umframt livur eisini hevði rogn. Við várróðrinum kom tíðin, tá tey fingu fekst. Kýrnar kálvaðu vanliga um várið, og um summarið var mjólkin mest. Fuglaveiða og ræning hoyrdu eisini summarin til, og eftir ólavsøku kundi farast í veltuna eftir nýggjum eplum. Til hoyberagildið kundu bøndurnir taka okkurt lamb, men ikki fyrr enn eftir mikkjalsmessu kom tann rættiligi skurðurin fyri. Um veturin var mest sum bert hin saltaði og turri maturin at taka til. Legði ein grind beinini um veturin, kom tað ógvuliga væl við, og jólagrind var tiltikin.
Tá tann tíðin var, ótu tey feskt, og annars turkaðu og saltaðu tey væl niðurfyri til teir svangligu mánaðirnar av árinum. Frá gamlari tíð hava einastu mátarnir at goyma mat verið at salta ella turka. At roykja hevur ongantíð verið vanligt í Føroyum. Salt var leingi trotvøra, og tí var turkingin tann vanligasti mátin at goyma mat uppá. Bæði grind, fiskur, kjøt og fuglur vórðu turkað. Turkað varð úti og í hjalli. Tvøst, fiskur og fuglur vórðu vanliga hongd á seiðatrø, sum hingu undir sethúsum og hjøllum, men seyðakjøt varð turkað inn í hjallinum. Tá maturin var vorðin turrur, varð hann goymdur inn í hjallinum. Serliga væl varð farið um, tá ið kjøt varð hongt upp til at turka, og ikki minst, tá ið talan var um feitiseyð. Kjøtið fekk vanliga nakrar dagar inni í roykstovuni, áðrenn tað varð hongt út í hjallin. Tað skal sigast, at kjøt tá eins og í dag var eitt tað besta, sum sett varð á borðið. Tað hevði nógv at siga fyri smakkin á tí turkaða, hvussu veðrið lagaði seg um heystið. Turkingin kann býtast í trý stig - 1) visnað, 2) ræst og 3) turt. Her er talan um royk, útsjónd og smakk. Tað, sum rópt verður visnað, kemur eftir fáum døgum, væl skjótari fyri fisk enn fyri grind, vanliga verður orðið visnað ikki nýtt um kjøt. Visnað verður mest sagt um fisk, men tó eisini um tvøst, gás og havhest. Skiftið til ræst hendur spakuliga, men kemur kuldi knappiliga í luftina, kann tað hava við sær, at tað upphongda loypur mest sum tað ræsta stigið um og fær tí ikki tann rætta smakkin. Verður hin vegin ov heitt í veðrinum, tá hongt er upp, verður tað upphongda ov mikið ræst og gerst herskið. Kjøt er vanliga turt til jóla, men her veldst sjálvandi um, hvussu tjúkk stykkini eru, og tjógvini verða seinast turr. Skjótast tornar fiskur, fuglur og tvøst torna vanliga skjótari enn kjøt.
Seyðurin í Føroyum hevur verið flettur soleiðis, at sum mest fekst burtur úr bæði kjøti og avroðum. Krovini vórðu skivað og hongd upp at turka og ræsa. Ikki varð etið nógv av feskum kjøti, tí nóg mikið var til av avroðum, sum eisini skuldu etast. Teimum gomlu dámdi best at hava eitt ársspring niðurfyri av kjøti. Skerpikjøt var fyrr eins og nú nógv umhildið. Sagt verður, at tann, sum hevur kjøtvit, kann næstan av smakkinum gera av, hvaðani seyðurin er, og hvussu krovið hevur hingið, so nógv hevur hagin og kjøtterrin ella viðringin at siga. Ræst kjøt var besta bót til súpan, og vanliga kókaðu tey súpan av ryggjarstykkjunum, tjógv og bøgir vórðu turkað. Summir bøndur ræstu sær eitt heilt krov av eini avdeyðaær til at hava til bót. Blóðið varð fyri ein part doytt og turkað, men meginparturin varð gjørdur til blóðpylsu ella blóðmør. Tálg, mjøl og krydd varð latið í blóðið, og tað varð elt til deiggj og koyrt í indrini. At koyra rosinur og sukur í blóðpylsu er nýggjari fyribrigdi. Nógv varð etið av blóðpylsu, og ikki var óvanligt at eta blóðpylsu og tálgarlivur saman. Blóðpylsan varð hongd upp í hjallinum. Indrini kundu við hvørt vera loðin, men tey vóru kortini etandi. Nakað av blóðinum varð gjørt til blóðpannukøkur, deiggið var nakað sum til blóðpylsu, kanska eitt sindur tynri.


c: text/html

text:
Virðini lýsa, hvørji vit eru, og hvussu vit fara við hvørjum øðrum. Virðini hava týdning bæði í mun til okkara starvsfólk, men eisini í mun til okkara kundar og samstarvsfelagar.
Tann mentan, sum vit stremba eftir í Arctic Import samtakinum kemur ikki av sær sjálvari. Hon mennir seg alla tíðina, og tað er tað samlaða úrslitið av okkara gerðum og okkara atburði, sum lýsir okkara mentan.
ÁBYRGDARKENSLA
Vit stremba øll eftir at skapa eitt dámligt arbeiðspláss, har vit líta á hvørt annað og deila uppgávur og ábyrgd. Virkisfús taka vit ábyrgd og ognarskap av uppgávum okkara.
VIRÐING
Vit hugsa um, vísa áhuga fyri og virða hvønn annan sum starvsfelagar, og vit eru saman í einum óformellum umhvørvi. Vit hava og vísa virðing fyri tí mentanarmynstri og teimum sermerkjum, sum eru á teimum marknaðum, har vit virka.
TRÚVERDUGUR SAMSTARVSFELAGI
Vit eru mótvegis hvørjum øðrum, eins væl og kundum og veitarum, ein trúverdugur samstarvsfelagi, sum veitir dygd og meirvirði til tíðina. Vit vilja vera eitt trygt og álítandi val.
MENNINGARSINNI
Vit hava visiónir fyri framtíðina og hava støðugt eyguni vend móti menning av dygdargóðum kundaloysnum og innanhýsis-ábótum. Vit møta nýggjum hugskotum við opinleika og hava altíð tørvin hjá kundunum fyri eyga.
ELDHUGI
Vit arbeiða eldhugað fyri at skapa úrslit og arbeiða áhaldandi fyri at geva okkara kundum virðir. Vit vita, at hetta krevur samstarv og dygd í øllum liðum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Javnaðarflokkurin roynir seg aftur við skeivum tølum
2019-02-14 04:32
Í einum lesarabrævi í farnu viku gjørdi eg vart við, at ein lýsing, sum Javnaðarflokkurin hevði í miðlunum undan jólum, bygdi á skeiv tøl. Lýsingin snúði seg um vøksturin í fólkatalinum, sum hevur verið tey seinastu árini, og flokkurin gav sitandi samgongu æruna fyri, at gongdin er vend frá fólkaminking til fólkavøkstur. Men tøl frá Hagstovuni vísa greitt, at gongdin í fólkatalinum er ikki vendi í hesum valskeiðinum, men hon vendi longu í undanfarna valskeiði.
Nú skuldi ein trúð, at Javnaðarflokkurin viðgekk, at tey høvdu tikið feil, men so var ikki. Í einum lesarabrævi fríggjadagin roynir Helena Dam á Neystabø, forkvinna í tingbólki Javnaðarfloksins, at halda fast við, at flokkurin hevur ikki brúkt skeiv tøl. Hon megnar tó ikki á nakran hátt at mótprógva tølini hjá Hagstovuni. Hon velur tí ístaðin at vísa á, at ”tilflytingin er methøg.” - Tað er heldur ikki heilt rætt, tí tað er nettotilflytingin, sum er methøg. Men tað mótprógvar tó framvegis ikki, at skiftið frá netto fráflyting til netto tilflyting hendi áðrenn valið.
Og tí er tað løgið, at Helena skrivar: ”Fyri Javnaðarflokkin hevði tað undan seinasta vali stóran týdning av venda fráflyting til tilfyting.” Her vóru tey altso ov sein á sjóvarfallinum. Skiftið var longu hent áðrenn valið varð útskrivað.
Føroyar høvdu eina netto fráflyting til og við 2013, og síðani 2014 hava vit havt netto tilflyting. Árini við minkandi fólkatali endaðu meðan undanfarna samgonga sat við valdið.
Mótsiga sær sjálvum
Tá eg sá greinina hjá Helenu Dam á Neystabø, gjørdi eg vart við feilin í eini viðmerking á facebook. Tað gekk ein lítil løta so svaraði Javnaðarflokkurin aftur. Flokkurin skrivaði millum annað:
”Hasi tølini gera ikki annað enn at staðfesta tað Javnaðarflokkurin sigur – nevniliga at vit hava vent nettofráflyting til nettotilflyting. Gamaní var tilflytingin størri enn fráflytingin seinasta árið av tykkara samgonguskeiði...”
Hvussu kann ein politiskur flokkur fáa seg til at siga slíkt? Um tilflytingin var størri enn fráflytingin, so kann tað ikki merkja annað enn, at gongdin longu tá var vend.
So eg má endurtaka tað, sum eg segði í fyrru greinini: Tað ger einki um politiskir flokkar eru skemtiligir – men brúkið bara røtt tøl.
Helgi Abrahamsen
.


text:
Gorillur
Gorillur (frøðiheiti - Gorilla gorilla) verður um 2 m høgar og eru tær størstu mannapurnar. Tær eru seinførar og - fáa tær frið - vinaligir skapningar, og tær gera lítið annað enn hvíla seg og eta bløð, leggir og sprotar. Gorillur liva í smáum flokkum, ið fara spakuliga gjøgnum skógin, meðan tær eta ein part, men ikki alla føðina, ið er har um leiðir, og so leita tær eftir nýggjum matkova. Gorillur liva í ættbólkum og eru saman um at verja lendi sítt og ungar sínar. Apur og gorillur eru tey djór, ið líkjast okkum mest.
Láglendis gorillan er eitt friðarligt súgdjór, og tað, sum ljóðar sum eitt ræðandi ýl, er í veruleikanum bara eitt fjáltrandi geisp. Verður ein gorilluflokkur hóttur, royna gorillurnar at sleppa undan vandanum, tær flýggja inn í tjúkka skógin. Hetta verður nevnt "tigandi afturtøka". Kalldýrið verjir bólkin. Verjutekini eru til dømis ýl og at sláa seg fyri bringuna.
Gorillur eru plantuátarar og blíva normalt uml. 30 ára gamla. Gorillur liva í skógunum í Afrika: Londinum Gabon, Kongo, Ekvatorguinea, Kamerun, Nigeria, Miðafrikalýðveldið, Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo, Ruanda og Uganda.
Vert at vita[rætta | rætta wikitekst]
- Gorillur fara spakuliga um. Tær sova 13 tímar hvørja nátt, og tær sita og hvíla seg stóran part av degnum.
- Gorillur eru intelligentar dýr. Men ikki nakað nar so intelligentar sum menniskja. Sjalvt eitt 3 ára gamalt barn er meira intelligent.
- Gorillur eta frukt, plantuspírar og bløð og viðhvørt termittar og meyrur.
- Gorillur halda til í frumskóginum í Afrika.
- Gorillur eru súgdýr og hoyra til mannapurnar.
- Kalldjórið kann verða 1,6 metrar til hæddar og viga upp í 180 kilo.
- Gorillur liva í flokki. Hvør flokkur verður stýrdur av einum stórum kalldjóri, sum nevnist silvurbak vegna silvurlitta hárið, sum veksur á bakinum, frá tí at hann er 12 ára gamal.
- Flokkurin brúkar dagin til at hvíla, eta og flyta til nýggj øki, har matur er.


text:
Miðflokkurin á tingi
Kanningar hjá SEV eru gjørdar av serfrøðingum við integriteti
Tað er ikki sørt hástórt av stjóranum í Magn at kalla kanningar á elorkuøkinum fyri "bílagdar kanningar av SEV". Talan er um kanningar, har fakligur i…
Rættvísari vegskattur
Vegskattur - ein eykaskattur, ið ger ov lítlan mun á vegakervinum
Tunlar norð um fjall: Einki hent í 35 ár
At sleppa út í Gerðabø er, eftir mínari meting absolut besta loysnin.
Tað ber væææl til!
Tað er gleðiligt, at fleiri nú siga seg taka undir við almenna bústaðabankanum.


text:
Á aðalfundinum hjá MáF tann 16. mars stóðu nevndarlimirnir Ebba Sofía Kruse og Hilmar Joensen fyri vali. Bæði stillaðu uppaftur og vórðu vald inn aftur í nevndina. Sostatt heldur nevndin fram við somu nevndarlimum sum frammanundan umframt tveimum nýggjum varalimum, ið eru Rakul í Gerðinum og Lena Danielsen.
Nevndin hevur skipað seg og sær soleiðis út:
Noomi Reinert, forkvinna
Ebba Sofía Kruse, næstforkvinna
Hilmar Joensen, kassameistari
Jákup Dahl Wardum, nevndarlimur
Ann Mari J. Midjord, nevndarlimur
Rakul í Gerðinum, varalimur
Lena Danielsen, varalimur


text:
Dagurin saman við 4. flokkum eydnaðist framúr gott og eftir fótbólt í Marghøllini fóru øll at svimja í Páls Høll, áðrenn leiðin gekk heim aftur. Niðanfyri eru úrslitini av kappingini hjá 4. flokki.
Hjá blandaðum liðum vunnu Stóratá! frá Trongisvágs Skúla og Lopra frá Sumbiar Skúla seg víðari í finaluna, sum verður í mai 2019.
Hjá gentunum eru finalistarnir: Fransagellurnar, Sankta Frans Skúli og SvL-Gellurnar, Skúlin við Løgmannabreyt
Hjá dreingunum eru finalistarnir: SvL-Kúllarnir, Skúlin við Løgmannabreyt og Nonnufrensarnir, Sankta Frans Skúli
Fleiri enn 125 børn kappaðust í 17 liðum hendan framúr góða oktober dagin í Marghøllini í Vági. Næstu ferð eru tað 5. flokkarnir, sum skulu kappast í Skúlafótbólti, tað verður ónsdagin 14. nov. 2018.
Niðanfyri eru fleiri myndir.


text:
Málið í yrkisútbúgvingarnýskipanini í Danmark er, at fjórði hvør næmingur skal velja at fara í læru eftir 9. og 10. flokk. Men hóast meira ljós verður varpað á tørvin á útlærdum handverkarum, eru framvegis ov fá ung, sum kenna yrkisútbúgvingarnar.
Tí hevur danska Ministeriet for Børn, Undervisning og Ligestilling gjørt eina avtalu við næmingafelagið Erhvervsskolernes ElevOrganisation (EEO) um til heystar at fara undir eitt átak við fyrimyndum. Tá fer EEO at senda nakrar fyrimyndir út til fólkaskúlarnar fyri at greiða frá nógvu møguleikunum við yrkisútbúgvingunum.
Í dag velja nógv automatiskt miðnámsútbúgvingarnar. Næmingunum í fólkaskúlanum tørvar ein betri kunnleika til yrkisútbúgvingarnar, áðrenn tey kunnu velja tær. Hvussu skal man droyma um at gerast ídnaðartøkningur ella føðsluatstøðingur, um man ongantíð hevur hoyrt um, at hesar útbúgvingar eru til, sigur danski ráðharrin fyri børn, undirvísing og javnstøðu, Ellen Trane Nørby.
Átakið “Vejen til en erhvervsuddannelse” skal brúka 60 lærlingar, sum eru í gongd við eina yrkisútbúgving, sum fyrimyndir. Tey fara á heysti 2016 at vitja 300 danskar fólkaskúlar við 7. og 8. flokkum og at halda kunningartiltøk á teknisku skúlunum.
EEO hevur tørv á, at danskar fyritøkur hjálpa til at velja teir góðu lærlingarnar, sum eru stoltir av teirra faki, og sum eru sinnaðir at taka nakrar dagar úr kalendarinum at vitja fólkaskúlar. Sambært Mie Hovmark, sum er næstformaður í EEO, eru tað ikki bara lærlingarnir, sum fáa nakað burturúr.
Fyritøkurnar verða sjónligar, og tað gevur eitt betri grundarlag fyri at fáa nýggjar góðar umsóknir, tá fyritøkan skal hava lærlingar. Tey eru eisini við til at styrkja áhugan hjá teimum ungu at fara undir tær yrkisútbúgvingar, sum allar kanningar siga fara at verða ein mangulvøra í árunum, sum koma, tá tað eldra ættarliðið fer á pensión, sigur hon.
Átøk í Føroyum
Í Føroyum eru handverksmeistarafeløgini og handverkarafeløgini saman um líknandi átøk. Sum ein royndarverkætlan hevur verið vitjað á fólkaskúlum í høvuðsstaðnum, har útbúnir handverkarar innan ymisk fak hava greitt frá lívi sínum sum yrkislærd. Eisini eru tilfar og tilboð til fólkaskúlan í umbúnaði. Her er talan um skipaðar skúlavitjanir á byggiplássum umframt ítøkiligt tilfar til undirvísingina í støddfrøði, sum er eitt týdningarmikið amboð hjá nógvum handverkarum.
Eins og í Danmark er tørvurin á handverkarum ein stór avbjóðing, og tí er eitt av málunum hjá føroysku handverksmeistarafeløgunum at gerast meira sjónlig fyri teimum ungu, teirra foreldrum, lærarum og lestrarvegleiðarum. Týdningarmikið er at síggja møguleikarnar í yrkisútbúgvingunum sum starvsmøguleiki í sjálvum sær og sum lopfjøl til hægri lestur.
Kelda: DI Business


text:
Dátueftirlitið hevur savnað ymiskar upplýsingar úr hinum norðanlondunum, har víst verður á trupulleikar viðvíkjandi dátutrygd, tá talan er um heimaarbeiðspláss. Niðanfyri verður víst á krøv í lógini og fleiri viðurskifti, sum dátuábyrgdaramyndugleiki ella virki eiga at taka støðu til, tá farið verður undir heimaarbeiðspláss.
§ 31, stk. 3 í persónsupplýsingarlógini ásetur, at dátuábyrgdarin og dátuviðgerin skulu tryggja, at viðgerðin av upplýsingum nøktar tær treytir lógin ásetur um trúnað, sjálvræðisrætt og innlit. Harafturat skal tryggjast, at persónsupplýsingar ikki av tilvild ella ólógliga verða burturbeindar, burturmistar ella minka í virði, og at ikki óviðkomandi fáa kunnleika til persónsupplýsingarnar, misbrúka tær ella annars ólógliga viðgera tær. Nevndu trygdarkrøv eiga at verða fylgd, bæði tá dátuábyrgdarin er almennur myndugleiki og tá talan er um privat virki o.t.
Á einum vanligum arbeiðsplássi hava starvsfólkini ofta ígjøgnum langa tíð arbeitt upp siðvenjur og mannagongdir, sum tryggja álítandi viðgerð av dáta. Tá arbeitt verður frá einum heimaarbeiðsplássi, eru siðbundnar mannagongdir ofta ikki til staðar.
Dátueftirlitið metir tað tí hava stóran týdning, at arbeiðgevarar gera leiðbeinandi reglur fyri nýtsluni av heimaarbeiðsplássum. Dátueftirlitið metir at niðanfyri nevndu trygdarspurningar eiga at havast í huga, tá arbeitt verður umvegis heimaarbeiðspláss.
At goyma upplýsingar lokalt: Um alneyðugt er, at heimateldan eisini skal nýtast til at goyma upplýsingar frá sentrala kervinum, er neyðugt at upplýsingarnar verða bronglaðar.
At skriva út upplýsingar lokalt: Um alneyðugt er at skriva út upplýsingar á heimatelduni, skulu leiðbeinandi reglur og vegleiðingar gerast viðvíkjandi at goyma og burturbeina útskriftir, soleiðis at óviðkomandi ikki koma at upplýsingunum. Dátueftirlitið mælir frá at skriva út lokalt, um tað ikki er alneyðugt.
Onnur nýtsla av heimateldu: Um dátuábyrgdari loyvir aðra nýtslu, t.d. privata nýtslu, skulu vegleiðingar gerast fyri hesum og neyðug trygdartiltøk setast í verk.
Fysisk trygd: Roknast kann ikki við, at fysiska trygdin móti stuldri, herverki og at óviðkomandi fáa atgongd til upplýsingar yvirhøvur eru líka so góð í heimaumhvørvinum sum á vanliga arbeiðsplássinum. Serliga tá hugsað verður um at goyma upplýsingar lokalt og skriva út lokalt mugu hesi viðurskifti vera í lagi. Harumframt kann tað vera lættari at avlurta dáta gjøgnum telefonlinjur í heimaumhvørvinum.
Elektronisk trygd: Um sambandið millum heimaarbeiðsplássið og sentrala kervið gongur gjøgnum analogt telefonsamband, ISDN, fartelefon o.t. skal í hesum sambandi verða skipað soleiðis fyri, at óviðkomandi ikki kunnu seta seg í samband við sentrala kervið og yvirhøvur ikki koma inn í samskiftið. Dømi um tílíkar skipanir eru, at ringt verður upp aftur, vernd av loyniorði og afturlatnir brúkarabólkar. Møguligt er eisini at áseta fastar tíðir fyri, nær heimaarbeiðsplássið kann brúkast og møguliga gera eitt serligt slag av logging.
Í sambandi við fareindir - til dømis fartelefonir og teldlar - eigur arbeiðsgevari at hava ítøkiligar mannagongdir í sambandi við nýtslu av hesum til viðgerð av persónsupplýsingum. Ein váðameting eigur at vera grundarlag undir metingini av, hvørt persónsupplýsingar eiga at vera viðgjørdar á fareindum, hvørjar persónsupplýsingar eiga at vera viðgjørdar, og hvørjir váðar kunnu góðtakast. Atgongd til arbeiðsteldupost umvegis fareindir eigur eisini at byggja á eina ítøkiliga váðameting.
Leypandi dagføring eigur at verða gjørd av serligu vegleiðingunum fyri heimaarbeiðsplássið fyri at tryggja, at reglurnar um trygdartiltøk verða hildnar, somuleiðis sum váðametingar eiga at vera endurskoðaðar javnan.
Dátueftirlitið, 24. oktober 2016.


text:
Síðan mars 2014 hava tvær mátistøðir máta luftgóðskuna í høvuðsstaðarøkinum. Ein er í miðbýnum í Havn og hin er í Havnardali, og eru tær ávikavist ein býarmátistøð og ein bakgrundsmátistøð. Á myndini niðanfyri sæst hvar tær báðar standa.
Á báðum støðum verður innihaldið av bitlum (partiklum) og NO2, umframt veðurlíkindi, máta. Í februar 2015 kom eitt SO2 mátitól upp at standa í Havnardali. Nú ber til hjá øllum at kunna seg um luftgóðskuna beint nú á hesum báðum støðum.
Tú kanst síggja hvussu luftgóðskan er við at trýsta á leinkjurnar niðanfyri:
NO2 kann vera eitrandi í alt ov høgum nøgdum. Tó er enn onki tekin um, at henda gass kemur fyri í høgum nøgdum í Føroyum. NO2 og NO eru gass sum verða gjørd undir brenning við høgum hita, so sum í bil- og skipsmotorum og í ídnaðarvirkjum. NO verður oksidera til NO2 rímiliga skjótt í luftini, og verður tí eisini máta.
Í Føroyum hava vit fá stór ídnaðarvirkir sum kunnu dálka við NO2, so tað er helst mest frá bila- og skipaferðslu at NO2 stavar. Og av tí at tað ikki er eins tættbygt her á landi sum nógva aðra staðni, er innihaldið av NO2 ikki ørkymlandi høgt her á landi. Tó so, so vísa mátingarnar at væl meira av NO2 er mitt í býnum samanborið við í Havnardali.
SO2 kann vera eitrandi í alt ov høgum nøgdum. Henda gass er tó minka niður í nærum onki seinastu árini. Mannaskapt SO2 kemur frá brenning av lívrunnum brennievni sum inniheldur svávul, serliga koli og olju. Men skerjingin av svávulinnihaldinum í brennievni og ein betri reinsan av roykgassi frá akførum og ídnaði tey seinastu 30 árini, hevur minkað munandi um nøgdina av SO2 í luftini í Evropa.
SO2 er saman við vatndampi og CO2 mest vanligu gassini frá eldgosum. Eisini eitt annað og sera eitrandi svávul-gass, H2S, kemur frá eldgosum.
Tað eru nógvar keldur til bitlar, bæði natúrligar og mannaskaptar. Eisini er stórur munur á hvat fyri bitlar eru í luftini; summir kunnu vera heilsuskaðiligir í høgum nøgdum, meðan aðrir ikki eru so skaðiligir. Støddin á bitlunum er eisini ymisk, og eru tað serliga teir heilt smáu bitlarnir ið kunnu gera skaða á heilsuna.
Tey tólini sum eru sett upp í Bøkjarabrekku og í Havnardali máta bæði konsentratiónina (vekt per rúmd) og tal (antal) av bitlum í luftini. Tólini eru sett til at máta konsentratión av PM10, PM4, PM2,5 og PM1, har PM10 merkir allir bitlar við tvørmáti upp til 10 mikrometrar, PM4 eru bitlar við tvørmáti á upp til 4 mikrometrar o.s.fr.
Afturat teimum dálkandi evnunum NO2 og bitlar, so verða veðurlíkini eisini máta á báðum støðunum. Tað er týdningarmikið at vita hvaðani dálkingin stavar, og tí verða vindferð og vindrætningur mátað.
Vilt tú vita meira um luftkanningarnar, so ring til Rakul Mortensen, tlf 234374, ella send ein teldupost til rakulm@us.fo


text:
Almenn tænasta - Grundleggjandi tænastuskeið
- Intensivt 2-daga skeið
Á skeiðnum vera spurningar viðgjørdir so sum: Hví veita eina góða tænastu, tá talan ikki er um vøru ella tænastu, men ein almenn tænastuveiting? Hvat liggur í Fyrisitingarlógini um tænastu?
Hvat er góð almenn tænasta?
Innan tað almenna hava lógir og reglar stóran týdning og eru í nógvum førum lættari at handfara enn væntanirnar hjá brúkaranum til tað almenna. Á skeiðnum verður arbeitt við, hvussu tú tekur støði í tí einstaka brúkaranum, teirra áhugamálum og motivatión. Øll skulu viðfarast eins – tí skulu tey viðfarast ymiskt, og samskiftið tillagast í mun til støðuna - tað er góð tænasta.
Tað, sum ger allan munin - tú
Sum brúkari hjá tí almenna fær ein oftani eina viðferð, ið sum so einki er galið við, men sum er eyðkend við frástøðu. Góð almenn tænasta er eisini at tora at vera seg sjálv/ur og at geva eitt sindur í samskiftinum við brúkaran. Tað er tá, tað er stuttligt og skapar arbeiðsgleði at geva eina tænastu.
Evni á skeiðnum
- At seta seg í brúkarans støðu
- Brúkaratypur
- Fyrisitingarlóg og tænasta
- Spyrjihættir og at skapa álit
- Samskifti & Kropsmál
- At vera tilstaðar
- Truplar avgreiðslur
Hvat fært tú burtur úr skeiðnum
Á skeiðnum fært tú vitan og tilvitan um góða og ringa tænastu í mun til Fyrisitingarlógina. Arbeitt verður við ymsum brúkaratypum og at tillaga tænastuna í mun til einstaka brúkaran.
Á skeiðnum verður eisini arbeitt við at skapa eitt uppbyggjandi samskifti og innlit í, hvat er avgerandi fyri, at brúkarin kennir seg hoyrdan og sæddan. Kanningar vísa, at vit eru ikki før fyri at taka ímóti upplýsingum, um vit ikki eru trygg og hava álit á tann, vit tosa við.
Tú fært mannagongdir um, hvussu tú handfer truplar støður, og at venda støðunum til eitt uppbyggjandi samskifti og góð áhaldandi viðurskifti millum teg og brúkaran.
Undirvísingarháttur
Skift verður millum ymsar arbeiðshættir á skeiðnum. Undirvísingarhátturin er ástøðiligur og praktiskur. Støði verður tikið í føroyskari mentan og í egnum royndum hjá luttakarunum.
Hetta skeiðið er ikki á skránni. Her kanst tú boða frá, um skeiðið
hevur tín áhuga. Skeiðið verður fyriskipað, treyta av nøktandi
luttøku. Fráboðanin er óbindandi.
Almenn fyrisiting
Komandi skeið
-
Grundleggjandi leiðaraskeið18.09.2019 - 05.12.2019
-
Lær teg føroyskt til lítar26.09.2019 - 15.11.2019
-
Alment innlit23.10.2019
Fá tíðindabrøv
Ynskir tú at fáa kunning tá nýggj skeið eru á skránni og annað líknandi, so kanst tú skriva teg upp til at móttaka tíðindabrøv frá okkum niðanfyri
Tíðindi
Grundleggjandi leiðsluskeið í Suðuroy 16-Dec-2016
Frá vinstru: Daimi Kjærbo, Fróði Mortensen, Jón Guttesen, Eyðbritt Krosslá, Beinta Virgarsd&oacu...
INNANHÝSIS LEIÐSLUMENNINGARTILGONGD 11-Apr-2014
Innanhýsis Leiðslumenningartilgongd Okkara kundar leggja alsamt meira dent á at fáa eina tænastu, ið er sett s...
ENDURNÝGGJAN AV SVEISISERTIFIKAT 30-Aug-2013
Endurnýggjan av sveisisertifikat verður gjørd eftir avtalu og í samstarvi við Norsk Veritas. Luttakaragjaldið er ...
Luttakandi siga
Um Prosjektleiðaraskeiðið
Skeiðið í projektleiðslu er heilt vist besta skeiðið eg havi verið á í mínum virkna abeiðslívi, ikki minst at takka frálíku skeiðshaldarunum fyri.
Skeiðið gevur innlit í týdningarmiklar mannagongdir, metodir og vegleiðingar fyri at fáa projektið at eydnast, og ikki minst fellur, ið kunnu forkoma projektinum.
Um Skeiðsdepilin
Skeiðsdepilin arbeiðir við eftir- og víðariútbúgving á Glasi í Tórshavn. Vit vilja geva tær neyðuga førleikan at fremja tey verk, sum tú hevur sett tær fyri.Les meira


text:
Roxette á Summar Festivalin
Svenska heimsnavnið við stóru hittunum spælir á Vágsbøi næsta summar
It Must Have Been Love. The Look. Listen To Your Heart. Sleeping In My Car.Dangerous. Spending My Time. Joyride.
Listin við kendum sangum hjá svenska bólkinum Roxette er langur. 31 hitsinglur um allan heim, fleiri nummar 1 hitt í USA, og umleið 75 milliónir seld eintøk steðfesta bólkin sum eitt av størstu nøvnunum í altjóða popptónleiki í nýggjari tíð.
Næsta ár fer Roxette á heimsturné, og tá leggja tey eisini leiðina til Føroya, her tey spæla á Summar Festivalinum í Klaksvík.
– Vit hava havt samband við Roxette í nøkur ár, og vit eru ómetaliga glað og eyðmjúk um at kunna avdúka eitt so stórt navn til festivalin næsta summar, sigur Erik Biskopstø, sum er ein av fyrireikarunum av Summar Festivalinum.
– Roxette er ein bólkur, sum riggar ómetaliga væl til Summar Festivalin. Tey hava fleiri heimshitt og eina langa røð av kendum sangum. Hetta er melodiøsur popptónleikur á høgum altjóða stigi, sum fólk í øllum aldri kunnu njóta, sigur hann.
Roxette spælir fríggjakvøldið á Summar Festivalinum 2015.
Í dagbyrjar forsølan til Summar Festivalin. Atgongumerki kunnu keypast áheimasíðuni sf.fo og í Telebúðum.


text:
Skjøl
Produktbløð
NordikPensjónsRøkt
Bólkalívstrygging
Bráðsjúkutrygging
Óarbeiðsføristrygging
Restskuldartrygging
Tryggingartreytir
Tryggingartreytir fyri Bólkalívstrygging
Galdandi fyri Bólkalívstrygging, Óarbeiðsføristrygging og Restskuldartrygging
Tryggingartreytir fyri Bráðsjúkutrygging (vaksin)
Tryggingartreytir fyri Bráðsjúkutrygging (børn)
Oyðubløð
Tekningarblað til Bólkalívstrygging
Við møguleika fyri ískoyti fyri bráðsjúku og óarbeiðsføri
Tekningarblað til Restskuldartrygging
Við møguleika fyri ískoyti fyri bráðsjúku og óarbeiðsføri
Heilsuváttan
At fylla út, um tryggingin bert fevnir um Bólkalívstrygging ella Restskuldartrygging
Heilsuváttan
At fylla út, um tryggingin fevnir um Bráðsjúkutrygging og Óarbeiðsføristrygging
Broyting av tilskilan á bólkalívstrygging
At fylla út, um tú ynskir, at upphædd við deyða skal ognast øðrum enn næsta avvarðandi
Broyting av tilskilan á pensjónskontu
At fylla út, um tú ynskir, at upphædd við deyða skal ognast øðrum enn næsta avvarðandi
Umsókn um útgjald í sambandi við bráðsjúku (vaksin)
At fylla út um søkt verður um útgjald av tryggingarupphædd fyri ávísar bráðsjúkur
Umsókn um útgjald í sambandi við bráðsjúku (børn)
At fylla út um søkt verður um útgjald av tryggingarupphædd fyri ávísar bráðsjúkur hjá børnum
Umsókn um útgjald í sambandi við óarbeiðsføri
At fylla út um søkt verður um útgjald av tryggingarupphædd fyri óarbeiðsføri


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Lars Olsen ger broytingar
Hóskvøldið taptu Føroyar 0-3 fyri Aserbadjan, og nógv bendir á, at landsliðsvenjarin, Lars Olsen, tekur avleiðingarnar av tí.
Føroyska liðið vandi á Tórsvølli seinnapartin í dag, og har fekst ábending um, hvussu spælskipanin fer at síggja út ímóti Kosovo.
Hesaferð fara Føroyar spæla við trimum miðverjum. Teir eru Atli Gregersen, Odmar Færø og Sonni Ragnar Nattestad.
Høgri vongverji verður Gilli Sørensen, og í vinstru síðu spælir Viljormur Davidsen.
Tveir spælarar vera á sentrala miðvøllinum. Teir eru Rógvi Baldvinsson og Hallur Hansson.
Rógvi Baldvinsson verður helst í meira verjukendari útgávu.
Nakað frammanfyri teir spæla René Shaki Joensen og Brandur H. Olsen.
Jóan Símun Edmundsson, sum byrjaði á høgra vongi ímóti Aserbadjan, verður fluttur fram aftur í álopið.
Lars Olsen, landsliðsvenjari, sigur við Kringvarpið, at tankin handan uppstillingina er, at Kosovo skal ikki skora á Tórsvølli í annaðkvøld.
Eydnast tað, skulu Føroyar bara skora eitt mál fyri at vinna dystin.
Føroyar-Kosovo beinleiðis í sjónvarpi og útvarpi
Dysturin millum Føroyar og Kosovo byrjar sunnudagin klokkan 17.00.
Útvarpið sendir frá klokkan 16.00, og sjónvarpið sendir frá klokkan 16.40


text:
Frítøka fyri starvsvenjing í heilsuhjálparaútbúgvingini
Tað eru tveir møguleikar at fáa frítøku fyri starvsvenjing. Hetta er um tú hevur arbeiðsroyndir við røkt, í minsta lagi eitt ár, fulla tíð. Ella t.d 2 ár hálva tíð.
- Vanlig longd, við steðgi í starvsvenjing 1. Tú kanst arbeiða og forvinna tær pening, meðan tú hevur frítøku og hinir næmingarnir eru í 3 mánaðar starvsvenjing.
- Stytt útbúgving. Tú tekur alla teori í einum, 6 mánaðir íalt. Tú skalt síðani í eina starvsvenjing, 3 mánaðir. Tú skal tá bert flyta bústað einaferð til Suðuroyar. Starvsvenjing kann takast kring landið


text:
Fólkaflokkurin hevur verið ímóti tí fiskivinnunýskipan, sum sitandi samgonga hevur sett í verk.
Skipanin hevur eisini í verki víst, at hon hevur sera neiliga ávirkan á fiskivinnuna og á tað samfelagsliga avkastið, sum fiskivinnan kann geva samfelagnum.
Eftir míni metan eiga vit at fara frá verandi skipan við uppboðssølu til eina loyvisskipan har tey, sum hava rætt at fiska, rinda eitt nýtslugjald til landskassan.
Ein uppboðssøluskipan skapar ein alt ov stóran ótryggleika í vinnuni, og harvið munandi minni samfelagsligt avkast enn ein loyvisskipan.
Hesin ótryggleiki hevur við sær, at nýíløgur í skip til fiskivinnuna í stóran mun eru steðgaðar, bæði tí tey sum fiska ikki við vissu vita, hvussu leingi tey hava rættin at fiska, umframt at fíggingarmøguleikarnir vera munandi verri.
Allir privatir peningastovnar, sum vanliga fíggja fiskivinnu hava víst á henda ótryggleika, og at teir fara at veita minni fígging og at rentan verður hægri.
Tann skipan, sum verandi samgonga upprunaliga ætlaði, har størri parturin av øllum rættindum vórðu seld á uppboðssølu, hevði eisini havt við sær eina miðsavnan av rættindunum á alt færri hondum.
Ein uppboðssøluskipan er jú ein skipan, har tann sterkasti altíð vinnur.
Fiskivinnan er tann vinnan í føroyska samfelagnum, sum hevur flest ótryggleikar við sær.
Fiskivinnan hevur tí brúk fyri støðugum loyvisviðurskiftum, soleiðis at tey, sum fiska fáa lagt langtíðarætlanir.
Fiski - og alivinnan, sum báðar eru tilfeingisvinnir, eiga at hava eins møguleikar, t.v.s. fleiri ára loyvi, umframt eitt rímiligt nýtslugjald.
Í fiskivinnunýskipanini er somuleiðis staðfest, at allir útlendingar skulu úr fiskivinnuni innan fá ár.
Hetta fer at hava við sær, at rættiliga stórar peningaupphæddir skulu nýtast til at keypa út hesi minnilutapartabrøv frá útlendingum, og hetta fer at gera fiskivinnnuna veikari.
Tann skipan, sum var galdandi, og sum loyvdi útlendingum at eiga 1/3 av feløgum, sum høvdu fiskiloyvi, var skilagóð.
Tað varð greitt staðfest í lógini, at avgerðarrættur skuldi vera á føroyskum hondum.
Henda skipan eigur tí aftur at verða sett í verk, men møguliga eiga eftirlitsreglurnar at verða herdar.
Fiskivinnan hevur tørv á stórum íløgum, og tað er ein stórur fyrimunur fyri føroyska samfelagið, at útlendingar eisini kunnu eiga minnilutapartar í fiskivinnuni.
Møguleikin við útlendskum kapitali hevur í stóran mun havt við sær, at føroyingar hava fingið atgongd til vitan, og samstarv við útlendingar á fiskivinnuøkinum hevur í fleiri førum havt við sær, at samstarvið er víðkað til aðrar íløgur í føroyska samfelagnum, sum hava verið føroyska samfelagnum at stórum gagni.
Christian Andreasen,
valevni hjá Fólkaflokkinum til løgtingsvalið


text:
Nýggja nevndin í Kórsambandi Føroya. Frá høgru Kári Bæk, formaður, Arina Bischoff, Leif Hansen og Kári Mikkelsen
Eftir at áhugin fyri kórstevnuni hjá Kórsambandi Føroya dalaði nakað fyri nøkrum árum síðani, er nú av álvara vend komin í. Fyri skjótt tveimum árum síðani gjørdi nevndin av at broyta kórstevnuna til at fevna um ein dag, ístaðin fyri tveir-tríggjar dagar, sum tað hevði verið í nógv ár frammanundan. Broytingin varð sera væl móttikin, og luttakandi talið av kórum og kórsangarum nærum tvífaldaðist beinanvegin, og vøksturin helt fram í ár.
Nevndin í Kórsambandi Føroya tók somuleiðis avgerð um at broyta navnið á afturvendandi tiltakinum frá “Kórstevnan” til tað fyri tíðina meira nýmótans hugtakið “Kórfestivalur”.
Høvuðsendamálið hjá Kórsambandi Føroya er at fremja føroyskan kórsang, og høvuðstiltøkini á hvørjum ári eru at samskipa stóra Kórfestivalin um várið og stóra Ólavsøkukórið, ið framførir á Tinghúsvøllinum Ólavsøkumorgun. Kórfestivalurin komandi ár verður í Norðurlandahúsinum leygardagin 29. apríl. Eisini sær Kórsamband Føroya tað sum eina uppgávu at stuðla útgávum av nótum, ið eru væl egnaðir til kórsang.
Kórsamband Føroya hevur júst havt umboðsmannating, har umboð fyri flestu av limakórunum møttu. Hetta sær nevndin somuleiðis sum eitt týðiligt tekin um vaksandi áhugan fyri arbeiðinum at stuðla undir føroyskan kórsang, tí tað eru mong ár síðani, at undirtøkan fyri umboðsmannatinginum hevur verið so góð sum hesaferð. Nøkur nýggj kór hava somuleiðis teknað seg sum lim í Kòrsambandi Føroya, so tað nú telir 17 kór um alt landið.
Eftir nógv ára trúgva tænastu í nevndini í Kórsambandi Føroya valdi Astrid Debes Jacobsen at taka seg aftur, og í hennara stað varð vald Arina Bischoff. Hini í nevndini eru Kári Bæk, formaður, Leif Hansen, skrivari, og Kári Mikkelsen, nevndarlimur. Diana Gilstón og Maria Gregersen halda fram sum eykalimir.


text:
Vilji, verk og vón
2019-08-06 06:39
Hendan dagin, fyri júst 8 árum síðan, í tí Harrans ári 2011 royndi eg meg enn einaferð sum sjómann. Makrel-gleðisgenturnar Gloria, Victoria og Lafayette lógu norðanfyri so vónríkar og væntaðu sær tann veruliga dýra fongin. Hendan tíðin er farin, og sokkin djúpt í gloymskunar hav. Tíbetur. Nú 8 ár seinni kunnu vit øll fegnast um, at vinnan hevur tillagað seg og ment seg munandi innan uppisjóvarfisk í heila tikið og eisini á øðrum økjum sosum frystilínuskipum og øðrum fiskivinnufyritøkum á landi.
Men menning og framburður er ikki nøkur sjálvfylgja. Tað eru bert 10 ár síðan at alheims búskaparkreppan eisini rakti føroyska fiskivinnu, og prísurin á toski og hýsu fór niður í helvt. Føroyar komu tá sum eitt av fáum londum gjøgnum hetta tíðarskeið heilskapað, við vilja, vitan og dirvi.
Okkum í Føroyum tørva fleiri bein at standa á. Fiskivinnan einsamøll kann ikki tryggja neyðuga inntøkuvøksturin, og tíbetur hava vit í dag fingið eitt annað trivaligt bein at standa á: nevniliga alivinnuna. Hesar vinnur hava seinastu árini skaffa yvir 5 milliardir krónur heim úr útlandinum árliga. Og skal vøksturin halda fram, er neyðugt við stórum kapitali, áræði og framskygni og ikki minst hegni til hesa uppgávu at menna nýggjar leiðir. Nýggjar vinnur og inntøkur koma ikki av sær sjálvum.
Fyrsta fyritreytin er at karmarnir eru tryggir og støðufastir, tí óvissan við náttúrugivna tilfeinginum er nóg stór í sjálvum sær. Og lat tað verða sligið fast við 7 tumma seymi, at vinnan skal gjalda eitt gjald fyri ein framíhjárætt at fiska og ala. Men hon skal als ikki gjalda alt eftir hvussu nógv væntar í landskassanum og verða eitt slag at kittið at tetta hol. Hendan samgongan hevur innkravt yvir 1,2 milliard meir frá vinnuni enn undanfarna samgonga. Og hetta er als ikki haldbart.
Hesum kørmum til vinnuna vil eg stríðast fyri, væl vitandi um hvørjar avbjóðingar liggja fyri framman bæði fyri alivinnuna og fiskivinnuna. Hava hesar vinnur tað sunt og gott, vil hetta stimbra annað vinnulív og alt tað føroyska samfelagið. Ein fyritreyt fyri sjálvbjargni.
Latum okkum skapa eina vón aftur. Eina veruliga vón í fiskivinnuna. Tí tað er í vónini at vit megna gjøgnumføra tær størstu broytingarnar. Hetta til gagns fyri land og fólk.
Pól Huus Sólstein
Valevni Fólkafloksins


text:
Teitur vann Paradise Hotel 2019
18-07-2019 - 22:10 - Jóanis Albert Nielsen
Í kvøld var finalan í Paradise Hotel 2019 víst á TV3. Seinastu nógvu vikurnar hava nógvir føroyingar fylgt við í sendingini Paradise Hotel, sum føroyingurin Teitur Skoubo hevur verið við í.
Í kvøld gjørdist greitt, at Teitur vann Paradise Hotel, og snýtti partnarin hjá sær tá ið hann valdi at sleppa kúluni á kr. 300.000. Tað var soleiðis at tey kundu deila kr. 500.000, men Teitur slepti á kr. 300.000, og tí fekk partnarin hjá honum, Anne ikki eina krónu við sær.


text:
Føroya Arbeiðsgevarafelag bjóðar nú út sniðgeving og bygging av føroyska landabásinum á størstu fiskavørumessuni í heiminum, Seafood Expo Global. Seafood Expo Global veður hildin í 3 fylgjandi dagar í apríl-mai á hvørjum ári, og føroyskur landabásur hevur verið við á messuni frá byrjan
Føroya Arbeiðsgevarafelag hevur nú í nøkur ár samskipað føroyska landabásin. Á landabásinum luttaka føroyskir fiskavøruútflytarar, og er messan eitt høvi hjá teimum at hitta verandi og nýggjar kundar, skrivar heimasíðan hjá Vinnuhúsinum.
Útboðstilfarið til føroyska landabásin kann síggjast her.
Kunningarfundur verður fyri teimum fyritøkum, sum eru áhugaðar í útboðnum, nú fríggjadagin í Vinnuhúsinum, Óðinshædd 7.


text:
Runavíkar kommuna: Áhugin fyri at seta seg niður í Æðuvík er vaksandi, og fyri kortum seldi Runavíkar kommuna tað seinasta tøka grundøki til sethús, sum var á hennara hondum.
Samsvarandi vaksandi áhuganum, fyri at seta seg niður í bygdini, hevur verið virkað við málinum í eina tíð, og í fyrstu atløgu er ein skipanarætlan um víðkan av Lítlatúni tikin framaftur - við 7 grundstykkjum eyturyvir úr verandi býlingi.
Málið er viðgjørt í Byggi- & býarskipanarnevndini, og hóskvøldið hin 31. januar 2019 samtykti Runavíkar býráð at farast skal undir at neyvælta, soleiðis, at arbeiðið kann bjóðast út.
Kommunan eigur høgliga lendið, har ið ætlanin er at stykkja hesi 7 grundøkini út í Æðuvík.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
TÍÐINDI
Lovið úr røttum kassa
Áheitan frá Kommunufelagnum á politisku flokkarnar: Politisku flokkarnir hava lagt sínar valskráir fram. Valevni og áhugabólkar hvør í sínum lag boða eisini frá, hvørji hjartamál…
Hugsið um umhvørvið, tá tit taka nátar
Nú nátatíðin er fyri framman, minnir IRF á serstøku leiðbeiningarnar viðv. burturbeiningini av leivdunum. Hugsið um umhvørvið og havið hesar leiðbeiningar í huga: Burturkastið skal…
Kunngerð um brævatkvøður og valkort
til løgtingsveljarar í Runavíkar kommunu til løgtingsvalið 31. august 2019 BRÆVATKVØÐUR Veljarar í Runavíkar kommunu, ið sambært vallógina lúka treytirnar fyri at greiða brævatkvøðu, kunnu…
Verkfrøðingur/tøkningur til Runavíkar kommunu
Runavíkar kommuna søkir eftir tekniskum starvsfólki. Talan er um eitt 2 ára farloyvisstarv, har innihaldið er ein fjøltáttaður dagligdagur saman við fittum og dugnaligum starvsfeløgum.…


text:
Mentan
Valynski frá Ráðgevarafelagnum
09. Aug 2019
Føroyar sjálvbjargnar við ráðgevaratænastum.
les meir
Kjarnumál 6: Lívikorskanningar um løntakaran
08. Aug 2019
VIDEO: Starvsmannafelagið hevur kosið sær 6 kjarnumál í valárinum 2019. Síggj og hoyr stjórnmálafrøðingin, Regin Berg, sum hevur samskipað verkætlanina, greiða nærri frá kjarnumáli 6: Lívikorskanningar um løntakaran.
les meir
Snorri Patursson á matarlepan hjá Tjóðveldi
08. Aug 2019
- Fólkaheilsa í eygnahædd og føroyskar loysnir. Tað haldi eg skal setast ovarlaga á politisku dagsskránna, sigur Snorri Patursson, sum stillar upp fyri Tjóðveldi til løgtingsvalið komandi.
les meir
Framløgur og pallborðsfundur í Dansifrøi tann 20 August
08. Aug 2019
Óljóð og gangur er ein alsamt vaksandi trupulleiki. Í Føroyum hava vit serliga stórar avbjóðingar við óljóði og ristingum frá skipum við kei.
les meir
Dávur Syderbø stillar upp fyri Tjóðveldi
08. Aug 2019
- Eg vil seta útjaðaran í fokus aftur, sigur 21 ára gamli Dávur av Húsum, sum heldur tørvur er á nýggjum hugsanum í almenna rúminum.
les meir
Fram í kór heldur enn í flór
07. Aug 2019
Stressandi spurningar um endurnýgging av fiskiflotanum, um fiskirættindi í mun til íløgur og fígging, um manningarfeløg sum óttast brot móti vunnum rættindum, um útróðrar kaos mitt í rokfiskiskapi — har er ov mikið at tríva í.
les meir
Fyrsti kúlulaksurin fiskaður
07. Aug 2019
GRANSKING: Mánakvøldið 22. juli fiskaði Árni á Dul fyrsta kúlulaksin, sum hann lat Fiskaaling til nærri kanningar í sambandi við granskingarverkætlanina um kúlulaks. Laksurin varð fingin á Kaldbaksfirði.
les meir
Dánial Jákup Jakobsen stillar upp fyri Tjóðveldi
07. Aug 2019
- Eg vil vera ein rødd, sum tosar fyri miðal- og arbeiðaraklassanum. Eg vil tosa við tykkum í eygnahædd og á einum máli, sum er til at skilja, sigur Dánial Jákup Jakobsen av Argjum.
les meir


text:
Tjóðskjalasavnið Faroese National Archives
V.U. Hammershaimbs gøta 18
FO-100 Tórshavn
T-postur: skjalasavn@skjalasavn.fo
Tlf: +298 340 540
Seinast dagført: 08-03-2017
Talgilding av mentanararvinum
Hugtakið talgilding verður ofta nýtt í týdninginum “talgilt samskifti millum borgara og tað almenna”. Men hugtakið talgilding umfatar eisini tað at gera um tekst, ljóð ella myndir frá einum analogum sniði til eitt talgilt snið.
Tað vit á Tjóðskjalasavninum hugsa um í hesum sambandi er at vit í dag kunnu gera um pappír savnindi til talgildt savnindi soleiðis at hesi savnindi kunnu almannakunngerðast á alnótini. Í dag hava vit talgilt ein part av hesum mentanararvi, ið sæst á okkara heimasíðu history.fo. Vit kunnu fara víðari við hesum arbeiði við til dømis at skanna, talgilda og leggja á alnótina allar tær kommunalu gerðabøkurnar osv. Her eru óavmarkaðir møguleikar at troyta hvat talgilding av mentanararvinum viðvíkur.


text:
Signhild Joensen, Óli Mortensen og Alvi Hjelm hava øll verið í hylinum til HM-kappingina í Gwangju í Suðurkorea. Tað er eitt sindur misjavnt hvussu nøgdir føroysku svimjararnir eru.
- Okkara trý Signhild, Óli og Alvi hava nú roynt seg í sínum fyrstu kappingum her á HM 2019 í Gwangju, og vóru avrikini har OK. Svimjararnir eru kanska ikki beinleiðis ovurfegnir um síni úrslit, men heldur ikki púra ónøgd, skrivar svimjing.com.
Í dag er eingin føroysk luttøka á HM í Gwangju. Svimjararnir fara tíðliga á degnum at venja í hylinum, fyri síðani seinnapartin at taka sær av løttum.
Úrslitini higartil:
Signhild Joensen: 1:04.04 í 100 rygg, føroyska metið hjá henni er 1:03.01
Óli Mortensen: 8:24.02 í 800 frí, besta tíð hjá honum er 8:10.94
Alvi Hjelm: 2:07.91 í 200 blandað, besta tíð hjá honum er 2:07.46
Eftir at svimja:
Signhild Joensen: 200 rygg
Óli Mortensen: 1500 frí
Alvi Hjelm: 400 blandað


text:
Vágs Býráð samtykti á býráðsfundinum mánakvøldið 27. nov. 2017 fíggjarætlanina fyri 2018.
Tíðindaskriv frá Vágs kommunu,
Vágs kommuna hevur seinastu árini lækkað skattaprosentið við 1,30 prosentstigi, úr 23,25% niður í 21,95%, sum eisini verður kommunuskattaprosentið komandi ár. Barnafrádrátturin hækkaði 1. januar 2017 til 4.500 kr. og verður barnafrádrátturin eisini 4.500 kr. í 2018.
Høvuðstøl í fíggjarætlanini fyri 2018
Mett verður, at samlaðu inntøkurnar hjá Vágs kommunu komandi fíggjarár verða 60,3 mió. kr. Høvsuðinntøkurnar fevna um persónsskatt, partafelagsskatt og flyting frá Landinum í samband við eldraøkið, sum varð flutt til kommunurnar at umsita í 2015.
Inntøkurnar frá persónsskatti eru í 2018 mettar at verða 41,2 mió. kr., sum er ein lítil vøkstur í mun til fíggjarætlanina fyri 2017. Partafelagsskatturin er mettur til 1 mió. kr. og inntøkurnar frá eldraøkinum 15,6 mió. kr.
Raksturin av tænastum, sum Vágs kommuna skipar sjálv og í samstarvi við hinar kommunurnar í Suðuroynni er í 2018 mettur at kosta 53,2 mió. kr.
Vágs kommuna fer í 2018 at gera íløgur fyri 3,2 mió. kr. Í 2018 fara 2,5 mió. kr. til at rinda skuld, meðan renturnar eru mettar av verða 0,5 mió. kr. Tann 30. sept. 2017 var bókaða nettoskuldin hjá Vágs kommunu 34,2 mió. kr.
Raðfestingar í 2018
Størsti parturin av íløgunum í 2018 fara til tekniska økið, har framhaldandi dagføringar av drekkivatnsskipanini og spillvatnsskipanini verða raðfestar. Harumframt verður í 2018 eisini farið undir langtíðarætlan at betra um atkomumøguleikarnir til bústaðarøkir í kommununi.
Á tekniska økinum eru eisini settir pengar av til framhald av ferðslutrygdarætlanini, sum Vágs kommuna er farin undir í samstarvi við Landsverk og løgregluna. Játtan er eisini sett av til íløgur á havnaøkinum í 2018.
Vágs kommuna hevur seinastu árini uppraðfest økið børn og ung, og 2018 verður onki undantak. Játtan er sett av til 1. stig í útbyggingini av dagstovninum Eikilund og til betran av spæliplássinum við Eikilund. Peningur er eisini settur av til dagføringar av Dagrøktarhúsinum. Eisini eru pengar settir av til ungdómsøkið, sum Ungdómsnevndin varir av, millum annað til dagføring av spæliplássinum í miðbýnum.
Umframt íløgurnar á dagstovnaøkinum, verður í 2018 eisini gjørd ein uppraðfesting av tilboðnum á dagstovnaøkinum við tað at eitt stuðulstoymið við m.a. ergoterapeauti og fysioterapeauti verður knýtt at dagstovnaøkinum.
Í 2018 verður hildið áfram við dagføringunum og nýgerðini av Heilsumiðstøðini í Vági, sum Vágs, Sumbiar, Porkeris og Hovs kommuna eiga í felag. Seinastu 5 árini eru víttfevnandi dagføringar gjørdar í Heilsumiðstøðini. Stórur partar av Heilsumiðstøðini eru nýgjørdir innan, umframt at tak og partar klædninginum eru skiftir. Í 2018 verður hildið áfram við hesum arbeiðinum, og verður væntandi í 2019 komið á mál, soleiðis at Heilsumiðstøðin tá er at kalla nýgjørd.
Ítróttarøkið á Eiðinum verður eisini raðfest í 2018, og verður arbeiði við at skifta graslíkisvøllin á Eiðinum gjørt liðugt tíðliga í vár. Í Vágs skúla er m.a. settir pengar av til nýggja luftskiftisskipan í smíðhølunum.
Eins og undanfarin ár verður býarfríðkan eisini raðfest í 2018. Vágs kommuna hevur eitt sera dugnaligt toymið á tekniska økinum, sum seinastu árini hevur gjørt eitt megnararbeiði í at fríðka um í býnum – og í 2018 verður hildið áfram við hesum arbeiðinum.


text:
Eitt tað størsta trygdarholið í nýggjari tíð
29-11-2017 - 09:57 - Jóanis Albert Nielsen
Eitt tað størsta trygdarholið í nýggjari tíð, er at finna í seinastu útgávuni til MacOS High Sierra.
Gjørligt er at koma inn sum root, uttan loyniorð. Vit hava roynt tað og eftir at vit hava tryst "log-in" tvær ferðir, vóru vit inni sum root, sigur Torben Nielsen frá Combine-it.
Hetta merkir at ein og hvør, ið hevur fysisk atgongd til eina Mac teldu, við seinastu stýriskipanini, sleppur inn.
Víðari sigur Torben, vit síggja hesa hending sum álvarsliga og tað fara at koma "zero days exploits" til Windows. Um tað var "administrator" kotan til Windows ið var sletta so hevði hetta veri ein morgun har vit vaknaðu uttan internet. Hvussu hevði dagurin hjá okkum so sæð út?
Apple arbeiðir av øllum alvi við at tippa holið og tá tann dagføringin er komin er at leggja hana inn sum skjótast. Um ein ikki dagførir telduna, so kann roknast við, at nýggj teldu álop fara at gera sær av hesum og so er ruðuleikin fullkomin.


text:
P/f H-Dygd nýggjar eigarar
vinna07-11-2018 - 13:26 - Jóanis Nielsen
Eitt felag undir stovnan, sum P/f Framherji, P/f Varðin og P/f Kimbil eiga, hevur í dag keypt allan partapeningin í P/f H-Dygd.
P/f H-Dygd hevur sínar røtur heilt afturi í 1968, og hevur seinastu tíðina verið ein familjuátt fyritøka, sum er kend fyri at framleiða dygdarvindeygu og - hurðar til føroyska marknaðin, og hevur felagið eisini fótað sær uttanlands seinastu tíðina. Felagið fer framyvir at halda fram við verandi dygdar virksemi sínum í Vatnsoyrum og Miðvági. Ongar nevniliga broytingar vera í felagnum, og tey dunaligu starvsfólkinni hjá felagnum koma sostatt at halda fram í starvi sínum.
Fyritøkan er vaksin nógv seinastu árini og eru eisini stórar íløgur gjørdar í hesum sambandi, har serliga framkomna maskinparkin í Miðvági nú koyrur við fullari ferð. Tað hava undanfarnu eigarar samstundis hildið verið gott høvi at geva staffettini víðari.
Nýggju eigararnir boða frá, at nú, tá teir fingu møguleikan at keypa, hildu teir, at hetta var nakað, ið teir ikki kundu lata fara afturvið borðinum. Ætlanin er ikki at gera nakrar stórar broytingar í virksemi felagsins, sum sostatt framyvir eisini fer at framleiða dygdarvørur, sum eru framleiddar til okkara veðurlag, hóast kappingin frá útlendskum vindeygum og hurðum er hørð.


text:
Ein so undurfull søga er søgd,
um ein fagran og skínandi stað,
har hvør gøta av gulli er løgd,
har er dýrd, sum ei vit hava sæð.
:,: Fagra heim, ljósa heim,
har tey heilagu búgva so glað! :,:
Føgur, glitrandi hús eru bygd,
til hvørt Guds barn á foldini her,
og av kærleikasólini skygd
eru øll eingin skuggi har er.
Glað og syngjandi børn eru har,
skrýdd í klædningar, hvítar sum snjó,
Jesus her teirra frelsari var,
her tey kendu hans reinsandi blóð.
Til tann fagra og skínandi stað,
tekur Frelsarin eisini meg;
eg hans bjargandi blóð havi sæð,
hann meg lærdi at trúgva á seg.


text:
Kaving, frá hjástarvi til nýggja vinnugrein
Kaving hevur seinastu árini ment seg til eina verđuliga vinnu. Fyrr var kaving oftast eitt hjástarv hjá nøkrum heilt fáum. soleiđis er ikki longur. Alt fleiri velja í dag kaving sum yrkisleiđ.
Tađ verđur mett, at í alivinnuni arbeiđa áleiđ 25-30 fólk burturav sum kavarar. Í byggivinnuni arbeiđa áleiđ 10-15 fólk, sum kavarar. Í báđum vinnugreinunum hevur tørvurin á kavarum, viđ hóskandi útbúgving og arbeiđsloyvum, veriđ vaksandi seinastu 10 árini.
Tađ er einki at ivast í, at føroyska kavaravinnan kann veksa og mennast enn meir.
Serliga kann tađ hugsast, at alsamt fleiri føroyskir kavarar fara at gera seg galdandi innan altjóđa kavaravinnu.


text:
Lundapisur farnar til Kili
Smábarnabókin, Áh Óh eftir Jenny Kjærbo, kom út í 2015. Hon kom samstundis út á donskum, og nú hevur annað forlag keypt rættindini til bókina.
Tað er kilska forlagið Edebé, sum er farið undir at fyrireika útgávu av bókini.
Søgan er um eina lundapisu, sum verður sett at ansa eftir einum eggi. Men lundapisan er ill, tí hon skilir ikki, hví hetta eggið hevur so stóran týdning.
Hon sparkar eggið, og tað fer á rull, men tíbetur hendir onki álvarsligt, tí knappliga fær eggið eygu!
Jenny Kjærbo arbeiðir í løtuni við næstu bók í røðini um lundapisurnar, og tað gleða vit okkum til.
Aftur


text:
Tað grør um gangandi fót
Nu er rættiliga farið at grógva við nýskipaða økið kring Faktorshúsini, har standmyndin av Elinborg Lützen skal standa. Sum kunnugt búði hon eitt skiftið í Faktorshúsunum, haðani hon eisini er ættað.
Tað er Karl Heri Joensen, sum stendur fyri arbeiðinum at gera økið byggibúgvið við parkeringsøki ovast, steinsettum gøtum, lágum ljóssteyrum, bonk-øki, blomsturbedum sett við bøllugróti og so økið, har sjálv standmyndin, sum Hans Pauli Olsen, myndahøggari ger, skal standa.
Gunnleiv Joensen ger graviarbeiðið og TTS ger el-arbeiðið. So alt í alt verður hetta enn ein vøkur lítil gróðursett lund við Elinborg Lützen, listakvinnu lítandi norðuryvir – á góðum gomlum gøtum.
Eftir ætlan skal standmyndin verður avdúkað 26. september 2019.


text:
- Vit hava vatntanga, streym, trýstluft og dampreins og annars alt, sum vit skulu brúka í arbeiðnum. Hetta hava vit alt í bilinum, sum vit koyra út við. Tað einasta, sum viðskiftafólk skulu hugsa um, er at hava bilin opnan, so vit fáa gjørt okkara arbeiði.
Tað siga tveir 23 ára gamlir vinmenn, sum hava verið í Birmingham og lært seg at gera bilar reinar. Ungu menninir eru Magnus Madsen og Tóri Nattestad, sum eru farnir í holt við fyritøkuna, teir rópa Bilreins. Hetta er samstundis fyrsta flytbara bilreins í Føroyum, ið serliga vendir sær til persónbilar og vørubilar.
Hetta merkir, siga teir, at viðskiftafólk sleppa undan at koma til teirra við bilinum fyri at fáa bilin reinsaðan. Teir koma á staðið og tað einasta, fólk skulu gera, er at ringja ella senda teldupost, so syrgja teir báðir fyri rest.
Í fjør heyst búnaðist tankin at fara í holt við eitt hvørt virksemi saman, og teir komu eftir, at ein møguleiki kanska var at fara út at reinsa bilar. - Tað er útbjóðarar á marknaðinum, sum veita slíka tænastu, men tað er eingin, sum hevur flytbara tænastu, og hetta síggja vit sum ein møguleika, siga teir.
Men, áðrenn Magnus Madsen og Tóri Nattestad fóru í gongd, fóru teir fyrst at leita eftir skeiðum í bilreinsi ,og valið fall á Birmingham í Onglandi. - Hetta skeiðið tiltalaði okkum mest, tí tað tóktist sum eitt veruligt kvalitetsskeið, ið eisini kostaði fitt av peningi.
Teir siga, at skeiðið tók eina viku og bygdi bæði á teori og praksis. Í endanum av skeiðnum skuldu teir eisini upp til roynd, og her fingu teir báðir prógv í tí, sum rópt verður “mobile detailing”. Magnus Madsen og Tóri Nattestad siga, at teir lærdu óføra nógv í Birmingham, og her fingu teir bæði royndir og førleika at fara í holt við sína fyritøku.
Í sínari tænastu hevur Bilreins fýra pakkar, har hin fyrsti og bíligasti er bilvask uttan, har eisini verður vaskað undir hurðar og millum felgur. Hin størsti og dýrasti pakkin er bilreins bæði uttan og innan, har farið verður um allan bilin og eisini í motorrúmið.
- Her verður bilurin næstan sum nýggjur innan, og tú finnur ikki støv nakrastaðni. Vit taka ikki setrini úr bilinum, men vit taka alt, sum er undir setrunum og við síðuna av setrunum. Eru blettir á setrum ella innan í bilinum annars, verður tað eisini tikið – ja, sjálvt pedalirnir fáa helst eisini ein umgang.
Magnus Madsen og Tóri Nattestad siga, at við tí størsta pakkanum verður motorurin dampreinsaður. Allur skitturin á motorinum og í motorrúminum annars verður loystur, og síðan verður turkað við klúti eftir bæði motori og motorrúmi, soleiðis at motorurin frá at vera skitin nú fer at lýsa upp í motorrúminum, siga teir báðir.


text:
Tilbúgvingar- og náttúrugjald á ferðafólk
24. januar 2019
Nú ferðavinnan loksins tekur seg upp í Føroyum og tað sær út til, at hon kann gerast eitt av beinunum, sum vit skulu standa á, stinga seg eisini aðrar avbjóðingar upp. Hetta hava vit tíverri sæð nøkur ræðandi dømi um seinastu vikurnar.
Avbjóðingar fylgja við ferðafólkunum
Ein av avbjóðingunum, sum hevur tikið seg upp eru tey fólkini, sum koma illa fyri á ferð í vøkru náttúru okkara. Tíverri hava vit longu havt álvarsligar vanlukkur við syndarligum avleiðingum, men enn fleiri óhapp eru endaði toluliga væl, ikki minst tí, at sjálvbodnu bjargingarfeløgini hjá okkum, verið tað seg á landi ella sjógvi, hava, saman við dugnaligu tyrlumanningunum, loyst fólkini úr neyðini, tey eru komin í.
Hetta er tíbetur ein tilbúgving, vit sum samfelag hava tøka til øll okkum, sum eru í landinum, líkamikið um tað er sum fastbúgvandi ella ferðafólk. Slík tilbúgving er ikki ókeypis, og givið er, at so hvørt sum ferðavinnan rættiliga ferð at taka seg upp, so verður trýstið á tilbúgvingina og bjargingarfólk okkara enn størri.
Eisini fer økta talið av ferðafólkum at økja trýstið á náttúruna og vit hoyra longu nú um, at tað hevur verið neyðugt at seta avmarkingar á ferðingina í náttúruni. Nógv munnu tey vera, sum á ferð í fjøllunum ella á ferð millum bygdir eftir bygdagøtunum hava varnast, at eitt nú bygdagøturnar eru illa farnar og treingja til eina bøtandi hond.
Eiga at áseta eitt náttúru og tilbúgvingargjald fyri hvønn vitjandi útlending
Ein háttur at fingið fígging til vega, til bæði økta tørvin á tilbúgving og til átøk at bøta um náttúruna, har hon er fyri stórum trýsti, kundi verið, at ferðafólk, sum koma til landið rinda ein lítlan náttúru- og tilbúgvingarskatt. Peningurin, sum kemur inn kann so fara partvíst til bjargingarfeløgini, so tey kunnu hava bestu tól til bjarging og ein annar partur kann fara at bøta um eitt nú bygdagøturnar ella annað, ið farið er, av stóra trýstinum, sum er á náttúruna.
Eitt slíkt gjald nýtist ikki at vera ein ovurhonds stór upphædd, men bara fáar 10 krónur høvdu hjálpt væl og høvdu munað ógvuliga væl hjá røsku bjargingarfeløgunum og høvdu uttan iva eisini gjørt góðan mun á fleiri bygdagøtum.
Hetta eru pengar, sum skulu nýtast lokalt, so tí kundi tað til dømis verið umsitið av kommunum, eitt nú kommunufelagnum, ið hevði syrgt fyri, at tað kom til hjálpar har, sum tørvurin er størstur.
Hetta er tilbúgving, vit sum samfelag hava tøka til øll okkum, sum eru í landinum, líkamikið um tað er sum fastbúgvandi ella ferðafólk. Slík tilbúgving er ikki ókeypis, og givið er, at so hvørt sum ferðavinnan rættiliga ferð at taka seg upp, so verður trýstið á tilbúgvingina og bjargingarfólk okkara enn størri.
Eisini fer økta talið av ferðafólkum at økja trýstið á náttúruna og vit hoyra longu nú um, at tað hevur verið neyðugt at seta avmarkingar á ferðingina í náttúruni. Nógv munnu tey vera, sum á ferð í fjøllunum ella á ferð millum bygdir eftir bygdagøtunum hava varnast, at eitt nú bygdagøturnar eru illa farnar og treingja til eina bøtandi hond.
100 % fevnandi persóntrygging eigur eisini at verða eitt standardkrav
Skal man hava innferðarloyvið til t.d. Rusland, Kina og USA og krevst áðrenn tú fær visum at tú kann skjalprógvað at tú hevur 100% dekkandi ferðatrygging um tú skuldi havt hjálp fyri neyðini á tini vitjan ella kom út fyri vanlukku.
Hesa eiga vit eisini at tryggja at okkara vitjandi hava soleiðis at tey kunnu gjalda fyri veiting i samband við bjargnigarátøk, tað er ikki rimiligt at tað skal verða føroyski skattgjaldarin sum fær rokningina tá bjarging fer framm.
Hesi eri einføld uppskot, ið kunnu gera stóran mun.
Johan Dahl
RN
Aftur


text:
Hanna og Ingolf tykjast vera politiskt motiverað í sbv. løgfrøði á Setrinum
18. mars 2019
Nýggja landsstýriskvinnan í skúlamálum, Hanna Jensen, varð spurd av Kringvarpi Føroya um fleiri av kritikkpunktunum hjá mær vegna Sambandsflokkin í sambandi við vantandi samsvarið millum útbúgvingarútboðini á Fróðskaparsetrinum og tørvin hjá føroyska samfelagnum og vinnulívinum.
Eg vísti á, at tað eru uml. 70 føroyingar, sum lesa løgfrøði í Danmark, og tað tykist á summum, sum at tað er ringt at fáa arbeiði sum løgfrøðingur í Føroyum í dag. Greinin hjá mær er at lesa her: Útbúgvingar á Setrinum samsvara ikki við tørvin í samfelagnum
Landsstýriskvinnan vísti í samrøðuni við Kringvarpi á, at løgfrøði var ein týdningarmikil samfelagsberandi útbúgving, og tí skuldi tann útbúgvingin bjóðast út. Um tað er grundin, hví verður sálarfrøði, medisin, sosiologi, antropologi og annað týdningarmikið samfelagsberandi so ikki eisini boðið út á Setrinum? Har eru í hvussu so er fleiri føroyingar, ið lesa tær útbúgvingarnar í Danmark, sum tykist vera høvuðsgrundin til heldur simplu tørvsanalysuna hjá landsstýriskvinnuni, hví Setrið skal útbúgva júst løgfrøðingar.
Sannleikin er nokk at finna í viðmerking frá Ingolfi S. Olsen á hansara facebook-vanga, har hann meinar, at tað eru ov nógvir danskt skúlaðir løgfrøðingar í Føroyum. Trupulleikin hjá honum er, at hesir virða grundlógina, tá ið stjórnarskipanin skal tulkast. Hann skrivar:
“flestu okkara løgfrøðingar eru útbúnir, nevniliga í Danmark. Tað er ikki so løgið, men av somu orsøk ber illa til at fáa í lag kjak um til dømis føroyska stjórnarskipan, uttan at alt fyrst skal vigast við einum donskum løgfrøðibismara hangandi niður úr donsku grundlógini.”
Á henda hátt leypur Ingolf S. Olsen á allar danskt útbúnu løgfrøðingar í Føroyum, samstundis sum hann politiserar teirra fakligu løgfrøðiligu vitan, og tí kundi hann hugsað sær at brúkt Setrið til at gera nakrar aðrar løgfrøðingar.
Tí er mín illgruni, at valið av júst løgfrøði á Setrinum er meiri politisk motiverað enn fakliga væl grundað. Hanna Jensen vil hava tjóðveldisjura á skránna, og tað verður væl stuðlað av Ingolfi S. Olsen og Tjóðveldinum, sum eisini tosar um at yvirtaka dómsvaldið, sum bæði er fíggjarliga dýrt og fer at vera ein smeitur fyri okkara rættarsamfelag.
Setrið eigur at bjóða útbúgvingar og gransking á hægsta altjóða stigi
Um hugt verður í seturslógina, er uppgávan hjá Setrinum at“grunda frálæru á gransking og veita frálæru á hægsta altjóða stigi”. Stovnurin skal tryggja samanhang millum gransking og útbúgving og tryggja samfelagsligar raðfestingar og samfelagslig fyrilit.
Sum víst var á í mínum fyrra skrivi, sum er stuðlað av tilmælinum frá uttanveltaða serfrøðingarbólkinum, sum eftirmetti útbúgvingarnar á Setrinum í 2013-2014, fer eitt so avmarkað universitet sum Setrið ikki at kunna bjóða frálæru á gransking innan jura, medisin, sálarfrøði v.m. á hægsta altjóða støði. Um vit til dømis taka løgfrøði, er heldur einki granskingarumhvørvi í Føroyum, tí har er so at siga einki serføroysk at granska í.
Vit eru partur av einari norðurlendskari rættarsiðvenju. Tað fer tí bert at vera undirvíst í vitan, sum viðurkend universitet í okkara grannalondum longu hava framleitt. Løgfrøði í Føroyum er stórt sæð bert týðing av serliga donskum, sum byggir á norðurlendskar rættarsiðvenjur – og tað vil Ingolf S. Olsen hava okkum at skilja okkum frá?
Um ein verulig útbúgving innan løgfrøði skal hava ein livandi kjans at fóta sær í Føroyum, skal Setrið hava førandi og altjóða viðurkendar granskarar innan eina røð av løgfrøðiligum disiplinum, sum konstant granska rættarstøðuna og allatíðina framleiða nýggja løgfrøðiliga vitan á altjóða støði og á tann hátt vera altjóða kappingarført við stór norðurlendskt universitet. Og tað kostar nógvar pengar og krevur nógvar granskarar!
Setrið kann ikki samanberast við útlendsk universitet
Útlendski serfrøðingabólkurin segði eisini, at tað ber ikki til at samanbera Setrið við lærdar háskúlar uttanlands. Føroyar eru eitt ov lítið land við ov avmarkaðum møguleikum. Setrið átti tí at havt eitt nógv tættari samstarv við vinnulívið, og tí varð mælt til at finna tað, sum føroyingar vóru bestir til, soleiðis at føroysk og útlendsk lesandi í størri mun fara at velja Fróðskaparsetrið framum útlendskar lærustovnar.
Tí var niðurstøðan hjá bólkinum, at Fróðskaparsetur Føroya fer ikki við síni avmarkaðu stødd at vera førandi innan nógv øki. Bólkurin mælti tí til at finna fram nissjur, ið eru serliga viðkomandi fyri Føroyar, og sum Fróðskaparsetrið kann verða altjóða førandi innanfyri. Tað kundi til dømis verið kandidatútbúgving innan fiskivinnu, sum tey hava á universitetinum í Tromsø mat, ferðavinnu og sniðgeving og líknandi, ið kann vera serføroyskt. Samrøða við forkvinnuna í nevndini, professara og fyrrverandi rektara á viðurkenda universitetinum í Keypmannahavn, Lindu Nielsen, er at finna her: Skal verða lættari at lesa uttanlands og tilmælið er at finna her: Evaluering af Fróðskaparsetur Føroya
Nissjur merkir ikki bert meistaralæra í Føroyskum
Tað er heilt ófatiligt, at nýggja landsstýriskvinnan í skúlamálum í samrøðuni við Kringvarpið skilti tilmælið frá serfrøðingabólkinum viðvíkjandi nissjum sum tað at hava meistara-útbúgving í Føroyskum og útbúgvingar á Søgu- og Samfelagsdeildini, ið viðgera føroyska søgu og føroyskt samfelag.
Hetta er fullkomiliga við síðurnar av og hevur lítið og onki við nissjurnar at gera, sum serfrøðingabólkurin mælti til. Mann ivast í, um Hanna Jensen sum landsstýriskvinna í skúlamálum yvirhøvur hevur sett seg ordiliga inn í tingini, áðrenn hon úttalar seg alment og góðkennir útbúgvingar.
Hví ikki heldur eggja okkara ungdómi til at nema sær tær bestu útbúgvingarnar frá viðurkendum universitetum uttanlands innan t.d. medisin, psykologi, stjórnmálafrøði, búskaparfrøði og jura?
So kann Setrið fylgja tilmælinum frá serfrøðingabólkinum viðvíkjandi nissjum. Á tann hátt kundi Setrið í tøttum samstarvi við almenna og privata geiran í Føroyum skraddarseyma kappingarførar útbúgvingar til føroyska samfelagið á hægsta altjóða stigi, har sannlíkindini fyri viðkomandi størvum aftaná lesturin eru munandi betur. Á tann hátt kann Setrið enntá fáa útlendsk lesandi at velja Føroyar, sum ætla at útbúgva seg innan fyri fiskivinnu, alivinnu ella okkurt annað, har Fróðskaparsetrið kann vera førandi í altjóða høpi.
Nei, tvøran heldur, so letur landsstýriskvinnan seg heldur draga av nationalromantikki um onkra føroyska rættarsiðvenju, sum skal skilja seg frá tí norðurlendsku, samstundis sum hon er við til at føra okkara ungdóm út í akademiskt arbeiðsloysi. Harmiligt!
Sambandsflokkurin vil arbeiða fyri einum førandi universiteti
Um Sambandsflokkurin fer at umsita skúlamál aftaná komandi løgtingsval, verður miðað ímóti at broyta hesa raðfesting, soleiðis at føroyskur ungdómur fer at ganga á einum Fróðskaparsetri, har samanhangur er millum gransking og útbúgving á hægsta altjóða støði við útbúgvingarligum raðfestingum í mun til tørvin hjá føroyska arbeiðsmarknaðinum og vinnulívinum.
Tað handlar um útbúgvingarligan kvalitet - ikki útbúgvingarligan kvantitet!
Johan Dahl
RN
Aftur


text:
Skal bygdin eita Skálafjørður?
Skal bygdin eita Skálabotnur?
Fólkaatkvøða verður hildin í skúlanum í Skálabotni á Grækarismessu – hin 12. mars 2019 og valhølið er opið frá kl. 10 til kl. 20 ella so leingi veljarar eru í valhølunum eftir hetta.
Rætt at taka lut í atkvøðuni hava øll, staðsett í bygdini, sum valdagin lúka treytirnar um valrætt til býráðsval sambært § 1 í kommunuvallógini og eru á vallista til býráðsval. Á atkvøðuseðlinum eru bert tvinnir møguleikar og bara annar skal veljast, annaðhvørt Skálafjørður ella Skálabotnur.
Vallistar
Við hesum verður gjørt kunnugt, at vallistin til fólkaatkvøðuna í Skálabotni 12. mars 2019, fyri valstaðið Skálabotnur, liggur frammi til alment eftirlit á kommunuskrivstovuni í Saltangará í døgunum frá 12. februar 2019 til 19. februar 2019 í vanligari skrivstovutíð.
Kæra um, at onkur ikki er komin á listan ella, at onkur av órøttum er tikin við, skal skrivliga vera býráðnum í hendi í seinasta lagi 04. mars 2019.
Valkort
Valkort verða send veljarunum í Skálabotni.
Um onkur, ið heldur seg hava atkvøðurætt, ikki hevur fingið valkort, ella okkurt annað er komið skeivt fyri, skal verða sagt býráðsskrivstovuni frá í seinasta lagi 11. mars 2019.
Brævatkvøður
Veljarar í Skálabotni, ið sambært vallógini lúka treytirnar fyri at greiða brævatkvøðu, kunnu atkvøða á kommunuskrivstovuni í avgreiðslutíðini frá 20. januar til og við 11. mars 2019.
Tey, ið vegna sjúku ella av aðrari orsøk ikki kunnu koma á valstaðin, kunnu boða kommunuskrivstovuni frá á tlf. 417000 í seinasta lagi 11. mars 2019 kl. 12.00.
Saltangará, 9. januar 2019
Runavíkar Býráð


text:
Myndin vísir á gongdina í fólkatalinum í Suðuroynni í hesi øldini. Vit síggja, hvussu fólkatalið veksur fram til 2003. Tað er fyrst í øldini, at løgtingið samtykkir stórar íløgur fyri oynna, – m.a. skal nýggjur Smyril gerast og Hovstunnilin borast. Tað skapar vón um, at økið er eitt stað, vit vilja búgva í.
Men so hendir okkurt. Fólkatalið minkar ár eftir ár. Líka fram til 2016.
Eg veit ikki, hvar kritiska markið er fyri, nær fólkatalið er so lágt, at tað ikki klárar at venda upp eftir aftur. Ella um eitt slíkt mark finst. Men tá ið børnini og tey ungu ikki klára at mannað eitt fótbóltslið ella hondbóltslið, ella tá ið eitt lið, sum í vár megnaðu at vinna bronsu í bestu kvinnudeildini, ikki klárar at manna lið um heystið, – so er støðan í øllum førum so álvarsom, at politiski myndugleikin eigur at siga, at her skal gerast nakað alvorligt.
Innanfyri trivnað er oyggin ein fyrimynd! Tað er óvanligt, sum tey megna at fáa bæði Pálshøll og Marghøllina uppa at standa, og hvussu fólkið á staðnum sjálvboðið brúkar stóran part av síni tíð til tess at gera hesar íløgur møguligar.
Ítróttarháskúlin og eftirskúlin ger eisini økið dragandi.
Men betri samband við meginøkið og fjølbroyttari størv er eisini ein fortreyt. Tí mugu vit geva vón um at farið verður undir Suðuroyartunnilin, so skjótt Sandoyartunnilin er liðugt. borðaður.
Arbeiðið til bæði kynini er eisini ein fortreyt. Tí fer pedagoghjálparaútbúgving í gongd í Suðuroy 1.januar 2019. Og FHS útbúgving og búskaparbreyt er bjóðað út.
Men spurningurin er, um Glasir og Miðnámsskúlin í Hovi og eisini miðnám í Kambsdali og Klaksvík ikki áttu at samstarva um næmingarnar. Soleiðis, at teir næmingar, sum ikki trívast í umhvørvum við 1500 næmingum, ja, so lat teir næmingarnar vita, at tað eru aðrir møguleikar – og nú Suðuroy er í fokus her, so er har eisini ein góður miðnámsskúli, sum er lítil, men á høgum fakligum støði, lat tey vita, at har eru næmingar og lærarar, sum meira enn fegnir vildu tikið ímóti hesum ungu. Hvar skulu tey so búgva, hugsa vit beinanvegin. Eg veit ikki, men í Hovi stendur ein stórur partur av húsunum tóm. Kanska okkurt letur seg upp til leigu, so skjótt møguleikin er fyri langtíðarleigu.
Innanfyri heilsuverikið er Økispsykiatri skipað fyri alla oynna og tørvur er á fleiri læknum og harvið fólkið við hægri útbúgving nú serlæknatilbúgving er skipað á Suðuroyar Sjúkrahúsið.
Har er ein stór uppgáva hjá politiska myndugleikanum at gera nakað ítøkiligt – vónandi koma fleiri konstruktivar viðmerkingar, sum geva vón og áræði.. Vit kunnu ikki gera alt, men vit kunnu gera nógv. So lat okkum bretta upp um ermar og áhaldandi gera nakað ítøkilgt.
Annita á Fríðriksmørk


text:
Myrkdalen Hotel
Skíðferð: 7 nætur, úr 9.595,-
* fyri hvønn vaksnan íroknað flogferð, gisting í dupultkamar við hálvari pensjón og liftkortið, tá ið 2 vaksin gista saman í lágárstíð.
>> Úr einans 500 kr um mðr. fyri hvønn við 62°N Snarlán <<
| Sí meira um hotellið her.
| Sí meira um skíðumráði her.
Filmsbrot
Prísdømi:
Legg til merkis
- Tilboðið er útroknað eftir bíligastu ferðaseðlunum við Atlantic Airways.
- Prísurin kann broytast alt eftir tíðarskeiði og hvat er tøkt.
- Avmarkað nøgd.
Bílegging
- Send fyrispurning umvegis heimasíðuna á teiginum til høgru
- Skriva til booking@62n.fo ella ring á telefon 34 00 00
- Støkk inn á gólvið hjá 62°N, vit hjálpa fegin


text:
Týskt mál
Týskt (deutsch [dɔiʧ] á týskum) er eitt av vesturgermansku málunum og er millum heimsins størstu mál. Týskt er tað málið, ið flest fólk tosa í Evropa. Týskt er samstundis størsta mál í Evropasamveldinum. Yvir 100 milliónir fólk hava týskt sum móðurmál, m.a. 90 mió. í Evropa. Týskt er mest útbreidda móðurmál í Evropa eftir russiskt. Í m.a. vísindum, gransking, handilsskapi og mentan er týskt eitt týðandi mál í øllum heiminum. Týskt og føroyskt hava felags uppruna og líkjast í roynd og veru nógv. Vit siga til dømis hann, hon ella tað um øll navnorð á báðum málunum. Føroyskt og týskt eru eisini bæði fallmál, sum ger, at bygnaðurin líkist nógv. Týsk mállæra hevur so at siga eingi undantøk. Tað ger málið lætt av læra “eftir bókini.” Úttalan og stavsetingin liggja tætt upp at hvørjum øðrum. Nógv orð á føroyskum eru komin úr týskum umvegis danskt.
125 milliónir fólk kring allan heim tosa týskt, av teimum 101 millón sum fyrsta mál. Týskt verður fyrst og fremst tosað í Týsklandi, Eysturríki, Liktinstein, Luksemborg í 2/3 av Sveis, í 2/3 av Suðurtyrol (Südtirol) í Italia, í Eysturbelgia og í nøkrum býum í Suðurjútlandi í Danmark. Eisini í Namibiu verður týskt tosað av nógvum fólkum sum móðurmál. Fimtihvør íbúgvi í ES hevur týskt sum móðurmál, og næst eftir enskt er týskt vanligasta fyrsta fremmandamál í Evropa. Men eisini sunnast í Afrika og summastaðni í Suðuramerika (t.d. Espírito Santo í Brasil) eru nógv fólk, sum duga týskt. Í Namibia hevur týskt støðu sum alment viðurkent minnilutamál. Eisini í hinum heimspørtunum eru týskttalandi minnilutar, m.a. í Pennsylvania í USA.
Innihaldsyvirlit
Stavraðið[rætta | rætta wikitekst]
Týska stavraðið er bygt á latínska stavraðið. Týskt nýtir 26 bókstavir umframt ä, ö, ü og ß.
Bókstavirnir og framburður teirra:
Mállæra[rætta | rætta wikitekst]
Á týskum, sum á føroyskum, eru fýra føll. Fall merkir her formur hjá kenniorðum, lýsingarorðum, navnorðum og fornøvnum. Tey einstøku liðini í setninginum krevja sítt fall. Grundlið og umsagnarlið til grundlið standa í hvørfalli, hvønnfalsávirki stendur í hvønnfalli, og hvørjumfalsávirki stendur í hvørjumfalli.
Kenniorð[rætta | rætta wikitekst]
Tað óbundna kenniorðið er ein (kallkyn), eine (kvennkyn) og ein (hvørkikyn), og tað bundna kenniorðið er der (kallkyn), die (kvennkyn), das (hvørkikyn) og die (fleirtal).
Tað bundna kenniorðið[rætta | rætta wikitekst]
Á týskum eins og á føroyskum hava vit fýra føll: hvørfall, hvønnfall, hvørjumfall og hvørsfall. Á føroyskum broytast navnorðini eftir tí falli, tey standa í, bæði tá tey eru bundin og óbundin. Á týskum fær bundna navnorðið ikki knýtt ending aftur at sær, men bundna kenniorðið, der, die, das ella die verður sett frammanfyri navnorðið og fallbent. Í hvørfalli stendur grundliðið. Grundliðið er tað ella tann, sum er ella ger okkurt. T.d. Hann er glaður, tí hon bakar pannukøkur. Umsagnarlið til grundlið stendur eisini í hvørfalli. T.d.: Hann er ein góður lækni. Í hvønnfalli stendur tann ella tað, sum nakað verður gjørt við. Vit kalla tað liðið fyri hvønnfalsávirki. T.d.: Hann málar bátin.
Her eru dømi um, hvussu navnorð bendast bundin á týskum:
Tað óbundna kenniorðið [rætta | rætta wikitekst]
Endingin á óbundna kenniorðinum í flestu føllum er júst sum endingin á bundna kenniorðinum. Tó hevur kallkyn í hvørkikyn og hvørfalli í hvør- og hvønnfalli onga ending. Legg til merkis har sum 1 stendur, er eingin ending. Annars eru endingarnar tær somu sum hjá tí bundna kenniorðinum. Tað óbundna kenniorðið ein bendist soleiðis:
[rætta | rætta wikitekst]
Navnorð kunnu vera óbundin (ein bilur) og bundin (bilurin). Tey kunnu vera eintal (bilur, bilurin) og fleirtal (bilar, bilarnir). Á týskum verður bundna kenniorðið sett frammanfyri navnorðið og bent í føllum. Eitt bundið navnorð á føroyskum hevur ending: bátur-in, bátar-nir. Á týskum hevur navnorðið tað bundna eyðkennið frammanfyri: t.d. das Boot, die Boote. Hesi smáorðini nevna vit kenniorð. Navnorð verða altíð skrivað við stórum bókstavi.
Týsk navnorð hava fimm fleirtalsformar:
- -e: t.d.: die Steine, die Probleme
- -er: die Kinder, die Häuser
- -en: die Motoren, die Menschen
- -s: die Chefs, die Autos
- Nullending: die Lehrer, die Arbeiter
Sagnorð[rætta | rætta wikitekst]
Sum á føroyskum benda vit sagnorðini í trimum persónum í eintali og í fleirtali og í fimm tíðum. Vit býta sagnorðini sundur í bólkar:
- Hjálparsagnorðni eru trý: haben (at hava), sein (at vera) og werden (at verða, at gerast).
- Tey veikt bendu eru tey allar flestu.
- Tey sterkt bendu eru umleið 150 í tali, men tey verða nógv brúkt.
- Tey blandbendu eru átta: kennen (at kenna), nennen (at nevna), brennen (at brenna), rennen (at leypa), wenden (at venda), senden (at senda), denken (at tenka) og bringen (at taka við). T.d.: sie kennt - sie kannte - sie hat gekannt.
- Háttarsagnorðini eru seks: sollen (at skula), wollen (at vilja), dürfen (at sleppa), müssen (at noyðast), können (at kunna) og mögen (at dáma). Háttarsagnorðini eita soleiðis, tí tey siga nakað um háttin, mátan. Tey standa vanliga saman við vanligum sagnorðum og ávirka tey. T.d.: “eg má fara”, “tú kanst koma”, “hann vil sova”, “tey duga at svimja”.
Fyrisetingarorð[rætta | rætta wikitekst]
Fyrisetingar eru smáorð, ið sum oftast standa frammanfyri navnorð ella fornøvn og stýra teimum, t.e. gera av, hvørjum falli tey skulu standa í. Nøkur dømi: í hagan, hjá ommu, undir borðinum, til borðs, til Noregs. Fyrisetingar, sum stýra hvønnfalli eru: durch (ígjøgnum), für (fyri), gegen (ímóti), ohne (uttan) og um (rundan um).
Lýsingarorð[rætta | rætta wikitekst]
Lýsingarorðini standa saman við navnorðum og lýsa tey. Tey kunnu standa bæði frammanfyri og aftanfyri navnorðini: t.d. ein grønur frakki. Frakkin er grønur. Á týskum bendast lýsingarorðini ikki, tá ið tey standa aftanfyri, t.e. sum umsagnarlið til grundlið. T.d.: hann er stórur (er ist groß) ella hon er stór (sie ist groß). Men tá ið tey standa frammanfyri navnorðini, bendast týsk lýsingarorð líka nógv sum føroysk: Vit benda lýsingarorðini sterkt og veikt.
Fornøvn[rætta | rætta wikitekst]
Fornøvn eru orð, sum vit seta ístaðin fyri navnorð og nøvn. T.d.: Hvar er Hans? Hann er í býnum. Hann er eitt persónsfornavn. Sum á føroyskum bendast fornøvnini í øllum føllum í eintali og fleirtali.
Tygum (Sie) er fleirtal sum á føroyskum og bendist soleiðis:
Hvørfallsformurin hjá persónfornøvnunum verður ikki so nógv brúktur. Men vit siga tó á føroyskum: til mín, til tykkara, til teirra. Á týskum eitur tað til dømis “Er kam statt deiner" (hann kom ístaðin fyri teg) og “Er nahm sich ihrer an” (hann tók sær av henni).
Sambindingarorð[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
Bøkur[rætta | rætta wikitekst]
- André Niclasen: Týsk mállæra á grundstigi. Tórshavn, Mentunargrunnur Studentafelagsins, 1992. 67 síður.
- André Niclasen: Deutsch schreiben. Tórshavn: Føroya Skúlabókagrunnur, 2001. (74 síður) - ISBN 99918-0-287-8
- Richard Kölbl: Färöisch Wort für Wort. Bielefeld: Reise Know-How Verlag, 2004. (160 síður, við orðalista føroyskt-týskt-føroyskt) - ISBN 3-89416-350-X
Orðabøkur[rætta | rætta wikitekst]
týskt-týskt[rætta | rætta wikitekst]
- Duden: Deutsches Universalwörterbuch - plus CD. Mannheim: Bibliographisches Institut, 2003. ISBN 3-411-71422-0 (1900 síður, 250.000 greinir, upplýsning um orðanýtslu, yrkisøki, stílvirði, bending,... við fløgu). (les meira...)
- Duden: Deutsch als Fremdsprache: Standardwörterbuch. Mannheim: Bibliographisches Institut, 2002. ISBN 3-411-71731-9 (les meira...)
Fleiri upplýsingar[rætta | rætta wikitekst]
- George O. Curme, A Grammar of the German Language, New York 1922.
- Fausto Cercignani, The Consonants of German: Synchrony and Diachrony, Milan 1979, ISBN 88-205-0185-6.
- W. B. Lockwood, German Today: The Advanced Learner's Guide, Oxford 1987, ISBN 0-19-815850-5.
- Anthony Fox, The Structure of German, Oxford 2005, ISBN 0-19-927399-5.
- Wolfgang Krischke, Was heißt hier Deutsch? – Kleine Geschichte der deutschen Sprache, München 2009, ISBN 978-3-406-59243-0.
- Peter von Polenz, Geschichte der deutschen Sprache, Berlin 2009, ISBN 978-3-11-017507-3.
- Ruth H. Sanders. German: Biography of a Language, Oxford 2010.
Ávísingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- bab.la - Language Portal (Orðabók týskt-enskt-týskt)
- German 101 German for beginners and travelers (English)
- Vokabeldatei Färöisch - Deutsch (uml. 4000 orð)
- Färöisch für Touristen (PDF-fila, 68 síður)
- Wortschatzlexikon der Uni Leipzig
- Dict.Leo.org (Orðabók týskt-enskt-týskt)
- free-dictionary-translation.com
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]


text:
Gásadalur
Gásadalur er ein bygd í Føroyum. Hon liggur vestan fyri Bø í Vágoynni út móti Mykinesfirði og er umgyrd av hægstu fjøllunum í oynni - Árnafjall (722 metrar) fyri norðan og Eysturtindur (715 metrar) fyri eystan. Gásadalur er partur av Sørvágs Kommunu.
Innihaldsyvirlit
Alment[rætta | rætta wikitekst]
Lending er sjáldant møgulig í Gásadali. Tískil vóru bátarnir hjá gásadalsfólki altíð í Bø, og tá ið teir ætlaðu at fara út at fiska, máttu teir fara eftir gøtuni upp um Skarð, ið er umleið 400 metrar høgt. Meðan Føroyar vóru hersettar av Bretlandi undir seinna heimsbardaga, gjørdu Gásadalsmenn í 1940 eina trappu oman til sjógvin. Kortini kundi man neyvan kalla hetta eina havn.
Harvið hevur Gásadalur leingi verið einasta bygd í Føroyum uttan vegasamband. Áðrenn Gásadalstunnilin varð bygdur, var bert møguligt at koma til Gásadals við tyrlu ella til gongu. Hesin trupulleikin við sambandi hevur gjørt, at bygdin er minkað nógv seinastu árini. Postmaðurin gekk tá við posti upp um fjallið tríggjar ferðir um vikuna. Tá ið danski filmurin "1700 metrar frá framtíðini" kom út, varð Gásadalur kendur í øllum heiminum.
Í 2003 varð møguligt at ganga ígjøgnum Gásadalstunnilin (um ein hevði lykt) og síðan 2005 høvdu gásadalsfólk, ið høvdu lykil til bummin, loyvi at koyra við bili. Í 2006 læt tunnilin upp fyri almennari ferðslu. Tunnilin er 1.410 metrar til longdar og einsporaður.
Sambært gásadalsfólki var bygdin avtoftað, var tunnilin ikki komin. Men eingin trygd er fyri, at Gásadalur fer at vaksa aftur. Meirilutin av íbúgvunum eru 60 ár og eldri, og børn búgva ikki leingi í Gásadali. Síðan tunnilin kom ígjøgnum, eru fleiri nýggj hús tó blivin bygd.
Gæsa og gæs[rætta | rætta wikitekst]
Sambært søgu Gásadals hevur bygdin fingið navn eftir Gæsu í Kirkjubø. Hon hevði etið kjøt, hóast tað ikki var loyvt í føstu. Tískil vóru allar ognir tiknar frá henni, og hon mátti flyta til dalin í Vágum. Hinar sagnirnar eru mest um huldufólk. Ein onnur - heldur trúligari - frágreiðing sigur, at navnið kemst av teimum villgásaflokkum, sum frá gamlari tíð hava tikið seg til Gásadals um summarið.
Á veg til Gásadals[rætta | rætta wikitekst]
Hóast tunnilin er tað framvegis trupult at koma til Gásadals. Síðani tunnilin er vorðin veruleiki, hevur tyrlan leingi ikki flogið til Gásadals. Bussurin (Leið 300) koyrir vanliga til Sørvágs og bert einaferð um dagin (um kvøldið) tilkallukoyring til Bíggjar, um sagt verður frá tveir tímar áðrenn ferðina.
Av tí at Gásadalsfólk vóru tey einastu, sum høvdu lykil til tunnilin, var í fyrstuni ikki møguligt at koyra til Gásadals hjá øðrum fólki. Tey kundu annaðhvørt ganga ígjøgnum tunnilin ella upp um Skarð. Hetta er tó broytt nú (2006), og bummurin er bert stongdur, tá arbeitt verður í tunlinum.
Tann gamla gøtan upp um Skarð er 3.500 metrar til longdar og tekur 2½ tíma. Gingið verður fyrst úti við eggina. Her eigur man at ganga sera varliga, uttan at gloyma at njóta tað framúrskarandi útsýnið yvir Sørvágsfjørð, Tindhólm, Gáshólm og Mykines.
Í Gásadali er ongin kirkja. Gudstænasta og lestur eru tískil í skúlanum. Áðrenn kirkjugarðurin varð bygdur í 1873, vórðu fólk borin upp um fjallið og grivin í Bø. Miðskeiðis á ferðini er líksteinurin, ið var tað einasta staðið, har sum berararnir hvíldu.
Longri frammi á veg til Gásadals er eisini Keldan Vígda, har sum ein prestur vígdi kelduna til at doypa eitt ógvuliga sjúkt barn, ið mátti til læknan í Bø. Var barnið deytt og ódoypt, hevði tað sambært kristnari trúgv mist sálarinnar frelsu.
Næst við Skarð er Risasporið. Søgan greiðir frá tveimum risum, ið búðu í Gásadali og í Mykinesi. Tá ið teir komdu til ilnar, ætlaði gásadalsrisin at ganga til Mykinesar. Hann gjørdi sær renningarlop eftir fjøllunum og megnaði at koma út í Mykines í einum lopi. Sporið sæst enn í dag.
Tað er onkuntíð bratt og tungt at ganga niðan Gásadalsbrekkuna av Skarðinum. Og man má ansa eftir tí leysa grótinum.
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
- 1700 meter fra fremtiden, Danmark 1990, 84 min, Familjufilmur. Leikstjóri: Ulla Boje Rasmussen. (Internet: upplýsingar á enskum)
- 1700 meter fra fremtiden : en film om den færøske bygd Gásadalur. - Keypmannahavn: Statens Filmcentral, 1990. - 32 s.
- "Jákup Andreas Henriksen - tann gamli postmaðurin úr Gásadali". (Internet: upplýsingar á enskum, týskum, fronskum, donskum og føroyskum)
- "Til Gongu í Føroyum: Bøur - Gásadalur". (Internet: síða 11)
Sí eisini: Bygdir í Føroyum
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Ávísingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- www.hagstova.fo (tað nýggjasta frá hagfrøði)
- www.faroestamps.fo (upplýsingar um Gásadal á enskum, týskum, fronskum, donskum og føroyskum)
- www.fms.fo (PDF-fíla) (upplýsingar um tunnilin til Gásadals)
- www.stamps.fo (Postsøgan í Gásadali)
- www.tourist.fo (PDF-fíla) (Til gongu í Føroyum)


text:
Soleiðis myndaðu ísur og vatn Danmark
Í samstarvi við Aarhus Universitet verður skipað fyri fyrilestrum í Løkshøll. Fyrilestrarnir verða sendir beinleiðis úr Sø auditorierne í Aarhus, og kunnu ikki stroymast aðrastaðir á Internetinum, og verða ei heldur ikki lagdir út alment aftaná. Tískil er einasti møguleiki at uppliva fyrilestrarnar beinleiðis hjá góðkendum verti, eitt nú hjá okkum í Løkshøll / Bókasavninum við Løkin.
Talan er um náttúruvísindaligar og heilsufakligar fyrilestrar við høgum akademiskum støði; uppleggið er tó, at ein og hvør skal kunna fáa okkurt burturúr. Beinleiðis samband er við fyrilesturhaldaran, og møguleiki er at seta spurningar og fáa svar.
Yvirskrift: Hvordan is og vand dannede Danmark
Fyrilesturhaldari: professor i geofysik David Lundbek Egholm, Institut for Geoscience, Aarhus Universitet og lektor i geologi Nicolaj Krog Larsen, Institut for Geoscience og Arktisk Forskningscenter, Aarhus Universitet
Mál: Danskt
Kostnaður: Ókeypis atgongd
Í steðginum verður ókeypis drekkamuður at fáa.
Um fyrilesturin skrivar Aarhus Universitet:
Istiderne har tydeligt præget landskabet i Danmark. Hør hvornår og hvordan de danske smeltevandssletter og morænelandskaber blev skabt – og hvordan istiderne stadig har indflydelse på landskabets udvikling i dag.
Date
12 Nov 17:45


text:
Grøn orka er besta loysnin
At stimbra grønar orkuloysnir og verja náttúruna ímóti dálking og ovurnýtslu er fyri Tjóðveldi ein fortreyt fyri øllum virksemi. Við Tjóðveldi verður grøna hugsjónin tikin við í Tórshavnar kommunu. Hetta merkir grøna orku í øllum nýbygningum, betri gagnnýtslu av fjarhitaskipanini, betri umstøður til el-bilar og at áir og vágir verða reinsað sambært almennu spillivatnsætlanini.
Tjóðveldi krevur, at allir nýbygningar og allar renoveringar av almennum bygningum í Tórshavnar kommunu byggja á grønu hugsjónina um varandi orkukeldur. Nýbygningar skulu vera orkusparandi og hitast við grønari orku. Allar renoveringar skulu í mest møguligan mun leggja um til grønari loysnir og minka um nýtsluna av orku til streym og hita.
Tórshavnar kommuna eigur Fjarhitafelagið saman við SEV. Einans 60 prosent av spillorkuni frá brennistøðini á Hjalla verða í løtuni gagnnýtt. Tjóðveldi vil økja gagnnýtsluna við at útbyggja fjarhitaskipanina, so enn fleiri húsarhald og stovnar fáa ágóðan. Fjarhitaskipanin eigur at knýtast uppí skipanirnar við varandi orkukeldum sum jarðhita og sjóvarhita.
Tórshavnar kommuna eigur at slóða fyri í umhvørvismálum og eggja til, at flest møgulig fólk seta bilin og heldur koyra í bussi, súkkla ella ganga til arbeiðis. Í okkara kommunu skal verða høgligt at nýta el-bilar. Settar verða upp fleiri løðistøðir og parkeringspláss verða gjørd burturav til el-bilar.
Tjóðveldi vil varðveita grønu økini og frílendini í kommununi. Tey skulu verða meira atkomulig við høgligum lendisgøtum, so at øll kunnu njóta føroysku náttúruna. Kommunan eigur eisini, eftir einari miðvísari býarætlan, at planta fleiri trø og lýsa skógfriðað øki.
Havið er okkara spískamar, og meira enn tey flestu liva vit av tí, ið kemur úr havinum. Tí eiga vit eisini at ganga á odda við at verja viðbrekna havumhvørvið og ansa eftir, hvat latið verður út í havið. Spillivatnsætlanin fyri Tórshavnar Kommunu, hvørs endamál er at veita burtur kloakkir og reinsa áir og vágir, skal nú fremjast til fulnar. Fólkavøkstur og framburður gera, at ætlanin er vorðin enn meira átrokandi.


text:
Ákæruvaldið fór í eitt frontalt álop á Sea Shepherd í gjár, tá rættarfundur móti teimum Sea Shepherd limunum, ið vórðu handtiknir 23. juli, var fyri í Føroya rætti.
Ákærin í málinum, Linda Hesselberg, gjørdi nevniliga greitt, at ákæruvaldið ikki einans ynskir teir fimm limirnar dømdar sekar í brot á grindalógini, men at fari verður eisini eftir Sea Shepherd felagsskapinum.
Lykilin í royndini at fella Sea Shepherd, var at knýta Rosie Kunneke og Sea Shepherd saman, og harvið sannføra dómaran um, at Rosie Kunneke er umboðið hjá Sea Shepherd í Føroyum.
Tað royndi Linda Hesselberg, ákæri, við at vísa á, at tað er Sea Shepherd Global, við heimstaði í Hollandi, ið byrjaði átakið móti føroyska grindadrápinum, at tað er Sea Shepherd Global, ið hevur sett Rosie Kunneke í starv, og rindar lønina hjá Rosie Kunneke. Víst var eisini á, at á vegnum til Føroyar, so steðgaði Kunneke nakrar dagar í Hollandi, har hon møtti umboðum fyri Sea Shepherd Global, og at hon býr í somu húsum í Føroyum, ið var høvuðsstøð hjá felagsskapinum í fjør.
Harumframt vísti ákærin á, at tað er Rosie Kunneke, ið samskiftir við føroysku myndugleikarnar og fjølmiðlar vegna Sea Shepherd. Harumframt, so sat hon við síðuna av stjóranum hjá Sea Shepherd Global, Alex Cornelissen, tá felagsskapurin skipaði fyri tíðindafundi í Føroyum fyrr í ár, og at hon í fleiri teldupostum umtalar seg sjálva og Sea Shepherd felagsskapin sum ”vit”.
Viðvíkjandi restini av limunum hjá felagsskapinum, so metti ákærin ikki, at teirra manglandi limaskapur í Sea Shepherd hevði nakran týdning.
- Tey eru her, tí tey eru partur av átakinum, ið Sea Shepherd Global stendur fyri. Tá er tað líkamikið, um man er limur í felagsskapinum, segði Linda Hesselberg í rættinum.
Linda Hesselberg gjørdi greitt, at Sea Shepherd felagsskapurin, eigur at straffast fyri lógarbrotini hjá teirra limum í Bø, og metir tí, at felagsskapurin skal rinda í minsta lagi 100.000 krónur í bót.
- Tað eigur í minsta lagi, at verða samlaða upphæddin av bótini hjá teimum sektaðu limunum, og so nakað aftrat. Sea Shepherd vinnur pening upp á handtøkurnar, ið fáa fjølmiðlaumrøðu, ið síðani hjálpir felagsskapinum at fáa fleiri stuðlar. Ongin skal kunna tjena pening uppá lógarbrot í Føroyum. Tí er neyðugt, at felagsskapurin fær ein harðan straff, førdi ákærin fram í rættinum.
Hvørki Rosie Kunneke ella Jógvan Páll Lassen, verji hjá Sea Shepherd fólkunum, hildu nógv um ákærurnar.
Jógvan Páll Lassen afturvísti uppáhaldið hjá ákæranum, og vísti millum annað á, at Sea Shepherd ikki er ein einstakur felagsskapur, men fleiri felagsskapir í ymiskum londum. Tí kann hollendski felagsskapurin ikki straffast fyri nakað, ið limir hjá øðrum felagsskapum gera. Millum annað varð víst á, at tað er Sea Shepherd Avstralia, ið eigur Brigitte Bardot.
Rosie Kunneke tvíhelt um, at hon var í Føroyum sum sjálvboðin í felagsskapinum, og at tann peningur, ið hon fekk frá Sea Shepherd, ikki var løn, men peningur at dekka útreiðslur í samband við átakið. Hon afturvísti eisini fleiri ferðir, at hon á nakran sum helst hátt, umboðar Sea Shepherd Global ella nakran persón í felagsskapinum.
Rosie er lykilin at fella Sea Shepherd
Ákæruvaldið fór í eitt frontalt álop á Sea Shepherd í gjár, tá rættarfundur móti teimum Sea Shepherd limunum, ið vórðu handtiknir 23. juli, var fyri í Føroya rætti.


text:
- Bog
Áðrenn tú sovnar (Færøsk)
Søgan hjá ungu Karini Blom um seg sjálva og margháttligu skyldfólk hennara. Ein heimur har hugflog og veruleiki renna saman. Hon sigur frá, oyðileggur, argar og tølir, meðan onnur kring hana miðvíst stevna inn í einsemið. Ein frásøgn um eitt ungt konufólk, sum smátt um smátt lærir at siga sannleikan
- Bog
Áðrenn tú sovnar (Færøsk)
Tann unga Karin Blom sigur søguna um seg sjálva og margháttligu skyldfólk síni. Ein heimur har hugflog og veruleiki renna saman í eind. Hon sigur frá, oyðileggur, argar og tølir, meðan onnur kring hana miðvíst stevna inn í einsemið. Ein innilig frásøgn um eitt ungt konufólk, sum smátt um smátt lærir at siga sannleikan
- Lydbog (cd)
Søgan hjá ungu Karini Blom um seg sjálva og margháttligu skyldfólk hennara. Ein heimur har hugflog og veruleiki renna saman í eind. Hon sigur frá, oyðileggur, argar og tølir, meðan onnur kring hana miðvíst stevna inn í einsemið. Ein innilig frásøgn um eitt ungt konufólk, sum smátt um smátt lærir at siga sannleikan
- Lydbog (bånd)
Søgan hjá ungu Karini Blom um seg sjálva og margháttligu skyldfólk hennara. Ein heimur har hugflog og veruleiki renna saman í eind. Hon sigur frá, oyðileggur, argar og tølir, meðan onnur kring hana miðvíst stevna inn í einsemið. Ein innilig frásøgn um eitt ungt konufólk, sum smátt um smátt lærir at siga sannleikan


text:
Endaveitsla hjá B71-børnum
B71 er størsta ítróttarfelag í Sandoynni við yvir 100 íðkandi limum. Í løtuni bjóðar B71 fótbólt fyri allar aldursbólkar, hondbólt fyri yngri, flogbólt fyri ung og tilkomin, umframt kidsvolley. Les meira um B71 HER
Formaður: Oddmar Selfoss, tlf. 22 81 56
Varaformaður: Sofus W. Olsen
Skrivari og formaður í ungdómsnevndini: Jens Petur Selfoss
1. deild menn, B71-B36 3-0. 16. juni 2015
Venjarar, fótbóltur:
1. deild menn: Piotr Krakowski
U12, U14 og U16 dreingir: Eli Hentze
U10 dreingir: Oystein Sørensen og Hendrik Egholm
U8 dreingir: Jónsvein Thomsen og Páll á Reynatúgvu
U14 og U17 gentur: Fríðgerð í Soylu, Bergleif Sólsker og Jens Petur Selfoss
U12 gentur: Jóan Petur Clementsen
Flogbóltur og Kidsvolley:
Kidsvolley 1. og 2. flokk: Irdi Mittelstein og Maiken Olsen
Kidsvolley 3. og 4. flokk: Sigrid Petersen og Bogi Petersen
Flogbóltur 5., 6. og 7. flokk: Lillian Clementsen
Flogbóltur, ung: Sigrid Petersen og Bogi Petersen
Hondbóltur:
Hondbóltur U12 dreingir: Hans F. Hansen og Ada Kristina Petersen
Hondbóltur U10 dreingir: Páll á Reynatúgvu og Ada Kristina Petersen
Hondbóltur U4, U6, U8 gentur og dreingir: Ada Kristina Petersen og Hjørdis Jensen
Badminton:
Johannes Kristensen, Jonathan Warner og Eivind Kolden
Venjingartíðir o.a. hjá børnum og ungum - HER


text:
Vestmanna kirkja
mentan10-05-2019 - 13:18 - Jóanis Nielsen
Sunnukvøldið 12.05 kl. 20.00 fara Andreas Flensted Jensen úr Danmark og Reg Downey úr Kanada, sum nevna seg Reg & Andreas, at syngja og spæla í Vestmanna kirkju. Andreas er klassiskur pianistur og Reg er sangari, saman hava teir ferðast runt heimin og havt konsertir í norðurlondum og úti í heimi.Sunnukvøldið 12.mai kl. 20.00, eru teir í Vestmanna kirkju við fjølbroyttari skrá. Vælkomin øll. Konsertin er ókeypis.
Mánakvøldið 13.05 kl. 19.30 verður hugnaløta og konsert við Vestmanna Sangkóri. Kórið hevur nógvar góðar sangir, nýggjar og gamlar, á skránni. Øll eru hjartaliga vælkomin. Konsertin er ókeypis!


text:
13. august 2019 - kl. 14:00
LØGTINGSVAL 2019: “Working nine to five” sang amerikanska sangarinnan, Dolly Parton, fyri skjótt 40 árum síðani. Í dag má hetta sigast at vera broytt. Markið millum arbeiðstíð og frítíð kámast meira og meira og er í nógvum førum næstan horvið. Fleiri av okkum bæði lesa og svara teldupostum og telefon, tá arbeiðsdagurin annars skuldi verið lokin.
Noomi K. Rasmussen,
nevndarlimur í Starvsmannafelagnum
Nýggj tøkni við farteldum, snildfonum og teldlum er sera góð. Onkuntíð dugi eg ikki at ímynda mær, hvussu tað var, áðrenn hendan frálíka tøknin kom. Men líka so ofta hugsi eg: Bara arbeiðið var eftir á matriklinum, har eg starvist. Tað tykist, sum um markið millum arbeiði og frítíð gerst alsamt kámari. Tú kanst samskifta skjótt og lætt, og tú fært lisið teldupostar á tíni snildfon, tí alt ber til í dag
Øll hendan nýggja tøknin er góð, har hon kemur tær til góðar sum starvsfólk. Men til tíðir kennist tað, sum tøknin er munandi betri fyri arbeiðsgevaran og meira ein vansi fyri okkum starvsfólk. Tí hvar er markið millum frítíð og arbeiði? Hevur tú sum starvsfólk rætt at nokta at taka telefon og svara telduposti eftir arbeiðstíð
Javnvág millum arbeiði, frítíð og hvíld er eitt av kjarnumálunum hjá Starvsmannafelagnum, Felagið vil hava hetta sera týðandi mál at vera partur av valkjakinum til komandi løgtingsval.
Líka síðani løntakarar fóru at skipa seg í fakfeløg, hevur tað verið eitt aðalmál at fáa samanhangandi hvíld og frítíð, ið loyvir einum at gera annað enn at arbeiða. Tó at sáttmálar og arbeiðsmarknaðarlóggáva stuðla hesum, eru í dag greið tekin um, at mørkini eru farin at kámast. Javnvágin er komin undir trýst. Nýggj tøkni og arbeiðsgongdir hava gjørt, at arbeiðslívið er farið at breiða seg til frítíð og hvíld. Í ringasta føri kann gongdin hava heilsuligar og fíggjarligar avleiðingar fyri einstakligar, familjur og samfelagið.
Starvsmannafelagið heldur:
Arbeiðsgevarar og politiska skipanin eiga við hóskandi tiltøkum at tryggja, at markið millum arbeiðslív og frítíð ikki verður skeiklað.
Hvat heldur tú? Er hetta ikki nakað, sum eigur at viðgerast politiskt? Tí hvat er at hava frí, og nær hevur tú tað? Sum støðan á arbeiðsmarknaðinum hevur ment seg, veitrar svarið framvegis í vindinum. Tí mugu vit hava eitt veruligt kjak um hetta. Og hvat er meira hóskandi enn at fáa tað undan einum løgtingsvali, tá nýggj politisk kós skal setast av okkara kosnu?
« Aftur


text:
1. deild menn
Nr. 2 = Uppflyting *
Nr. 9 = Niðurflyting
Nr. 10 = Niðurflyting
* Er annað ella bæði av hesum liðum umboðað í hægru deildini frammanundan, flytir nr. 3 upp. Er nr. 3 eisini umboðað í hægru deildini, verður eingin uppflyting hetta árið.
Fimm tey ovastu liðini - íroknað niðurflytarar - fáa 14 heimadystir komandi ár, meðan restin - íroknað uppflytarar - fáa 13 heimadystir.
Um javnt er í stigum í avgerandi plaseringum, er reglan hendan:
1) Uppmøtingin til dystir
2) Samlaða málúrtøkan
3) Flest skotin mál
4) Umdystur á uttanveltaðum vølli


text:
Nr. 1920-040
Innihald: Lęrugreinadagurin gevur mųguleika at hitta starvsfelagar śr ųllum landinum til fakligt prįt og kjak um evni, sum hoyra lęrugreinini til.
Lżsingin av lęrugreinadegnum er ikki śtgreinaš her, men hann fer m.a. at innihalda
- Lżsing av stųšuni ķ lęrugreinini
- Fyrilestur el.tķl. um nżggj rįk innan lęrugreinina
- Lżsing av nżggjum tilfari (m.a. śr Nįmi)
- Kjak
Luttakarar fįa skrįnna ķ góšari tķš undan lęrugreinadegnum, har taš eisini veršur tilskilaš, hvussu langur dagurin veršur.
Samskipari: Emmy Joensen, rįšgevi.


text:
Grundleggjandi nýtsla er sera einkul – trýst bert tann appelsingula knappin og lesitólið broytir tekst til talu! Hevur eisini føroyska talu.
Oyralurt (headset) kann eisini brúkast. So órógvar tú ongan .
MAGNILINK VOICE 2 er eitt lesitól við dent á at vera einkult og at hava stóra orku og nýmótans sniðgeving. Í stuttum eitt brúkaravinarligt lesitól, sum ger meira, enn tú væntar.
Besta tilfar, smálutir og endalig vøruviðgerð og trygdaratlit ger lesitólið bæði stútt og haldgott. Lesitólið er eitt satt prýði bæði heima og á skrivstovuni, tað riggar væl í einumhvørjum umhvørvi.
Sterkt, men fyllir sera lítið, lesitólið er vælegnað til ferðing og til at hava við sær.
Lætt at klárgera, lyft myndatólsarmin, og Voice 2 tendrar.
Kann tillagast brúkaranum við at stilla lesitíttleika, ljóðstyrki, ljóðprofilar, røddir, ljós og meira.
Lesir skeivt liggjandi skjøl.
Lesir heila A4-síðu hvørja ferð.
Sjálvvirkandi skráseting av málum.
Sera týðiligt og góða dýpd - ment til at lesa stórar bøkur.
Talgild skjøl á einum geyma kunnu eisini upplesast.
Lesitólið lesir allar funkur hart.
Battarí. Battaríið er máttmikilt, tað gevur upp til 5 tímar viðvarandi nýtslu.
Monitor output. Við hesi stilling sæst tann innlisni teksturin á einum skíggja samtíðis við at teksturin verður upplisin. Hesin møguleikin ger tað lættari at síggja, og tað vil betra um lesingina og at skilja tað upplisna.
Útfyllið hesa bíleggingina, og minnist til at skriva navnið á skúlan ella brúkaran.


text:
Skrivaði tað størsta hittið í 9. flokki
Niclas Heri Jákupsson skrivaði eitt tað størsta popphittið í Føroyum, meðan hann gekk í 9. flokki.
Í kvøld spælir Dynamit aftur á stóra palli á Summar Festivalinum, og er tað nakar føroyskur bólkur, ið hevur megnað at skapt stórar løtur á Vágsbøi, er tað Dynamit.
– Vit eru ótrúliga uppsettir til konsertina í kvøld, og eg má siga fyri meg sjálvan, at eg havi ongantíð áður verið so mentalt klárur til eina framførslu, sum eg eri í dag, sigur Niclas Heri Jákupsson, sum er høvuðsmaður í bólkinum.
Niclas Heri hevur skrivað fleiri av stóru hittunum hjá Dynamit, og fleiri av sangunum vórðu skrivaðir, tá ið hann var tannáringur og gekk í Ósáskúlanum í Klaksvík.
– Fyri nøkrum árum síðani kom ein kvinna til mín við einum gomlum skúlahefti hjá mær, sum hon hevði funnið. Í hetta heftið hevði eg skrivað tekstirnar til eitt nú Grøv nummar 13, Vátur og kaldur drongur og Ólukkudýrið. Á heftinum stóð 9. a, greiðir Niclas Heri frá.
Onkur av hinum sangunum hjá Dynamit skrivaði Niclas Heri longu sum 13 ára gamal.
Tað sermerkta er, at hetta eru nøkur av størstu popphittunum í Føroyum, og ein sangur sum Grøv nummar 13 er blivin ein tann størsti festivalsangurin í Føroyum yvirhøvur – skrivaður av einum kreativi skúladrongi í 9. flokki.
Dynamit fer á pallin við 9 tónleikarum í kvøld. Umframt sangararnar Niclas Hera Jákupsson og Hans Jacob Nystrøm eru vanligu tónleikararnir við í bólkinum. Harafturat verða eisini Pætur við Keldu og Mikkjal Hvannastein gestatónleikarar í kvøld.
Dynamit spælir á Vágsbøi í nátt kl. 02.30.


text:
1. bókavørður til Føroya landsbókasavn
Søkt verður eftir 1. bókavørði til Føroya landsbókasavn at byrja 15. november ella skjótast til ber.
Starvið
Uppgávurnar eru fjølbroyttar, og arbeiðið fakliga krevjandi og fevnir m.a. um raksturin av avgreiðsluni og útláninum, at gera vaktarskipanir o.t., at skipa fyri keypi og skráseting av bókasavnstilfari og vaktir í útláninum.
Førleikar
Til starvið krevst bókavarðaútbúgving (DB ) ella útbúgving, sum samsvarar við hesa, eins og fyrimunir er at hava leiðsluroyndir.
Vit rokna við, at tann, ið sett/-ur verður, hevur:
- góð samstarvsevni
- sjálvstøðugt arbeiðslag
- góðan tænastuhugburð
- og góðan telduførleika
Les meira um starvið og send umsókn á netinum á starvsportal.fo. Umsóknarfreist er 31. okt.