text:
30. marts 2018
Marner vann Búrøkt Cup
Nú vikuna fyri páskir, skipaði Føroya Ríðingarfelag fyri tí áligu Búrøkt Cup kappingini. Helst kannast tey flestu betri við heitið Dixie Cup. Men nú hevur hon fingið navn eftir høvuðsstuðlinum hjá felagnum.
Hetta er kapping sum skilir seg burtur frá øðrum kappingum hjá felagnum, við tað at hon heldur enn ferð, snýr seg um at reiðfólk og ross saman skula dystast í ymsum avbjóðingum, sum t.d. lop, ringríðing og at fara um portur. Hetta minnir nógv um summar greinar í teimum altjóða TREC kappingunum.
Vinnari í ár gjørdist Marner Joensen úr Kollafirði. Marner er kendir innan kappríðing og fyri nærlagni at venja rossini nógv, so tað var kanska ikki óvænta at hann endaði ovast á pallinum i Búrøkt Cup.
Nummar tvey gjørdist Anna Maria Holm Nolsøe og nummar trý Michel Nielsen.
Búrøkt lat vinnarunum vinningar úr handlinum og eisini var lutakast millum tey ið kappaðust um ein serligan vinning.
22. marts 2018
21. marts 2018
Væleyðnað ríðiskeið til børn og ung
Í døgunum 5.mars til 9. mars skipaði Føroya Ríðingafelag fyri ríðuskeiði fyri børn. Ríðulærarar vóru Gunrid Hansen og Nina Brockie. Tilmeldaði vóru 12 børn í aldrinum 6 til 14 ár. Skeiðið varð skipað soleiðis, at yngru børnini riðu saman og tey eldru saman. Dentur varð lagdur á at stimbra ríðingina hjá tí einstaka barninum, men eisini at stuðla undir sambandið ímillum barn og ross. Hetta var eitt nú gjørt við ymiskum venjingum, har børnini skuldu biðja rossini ganga fram, steðga, upp í ferð og so niður aftur. Í hvørjari venjing vóru smáspøl løgd inn í undivísingina til at styrkja um samanhaldið ímillum børnini. Tað kundi vera at ríða fram, heilsa uppá ein av hinum ryttarunum, geva”high five”. Men eisini at fylgjast tvey og tvey. Børnini sluppu eisini at royna ymiskar forðingar. Venjingarnar vóru avbjóðandi fyri rossini eins væl og børnini. Til tess at skeiðið skuldi stuðla undir kappingar, ið felagið hvørt ár skipar fyri, var eitt nú kappríðingaráseta og venjing á skránni. Hetta megnaðu øll børnini sera væl, og hildu tey at hetta var stuttligt. Eingin ivi er í, at felagið eigur ríka framtíð í børnum og ungum.
15. marts 2018
13. marts 2018
1. marts 2018
Føroya Ríðingarfelag nýggjan formann
Á aðalfundi hjá Føroya Ríðingarfelag tann 27/2 varð nýggj nevnd vald, fomaðurin seinasti árini Brandur í Dali, stóð fyri valið og stillaði ikki uppaftir til nevndarval.
Tí var greitt at umframt nýggjir nevndalimir, skuldi felagið eisini hava nýggjan formann.
Nevndavalið fall út soleiðis at Hallur Hansen og Tummas Pauli av Reyni vóru valdir til tvey ára skeið, meðan Jakobina Niclasen og Osvald S. Johansson vóru vald til eitt ára skeið.
Karlon Winther og Óli Jóhan Láberg vóru valdir sum tiltakslimir.
Formaðurin verður eisini valdir beinleiðis á fundinum og har var Hallur Hansen valdir uttan mótvalevni. Hallur hevur sitið í nevndini seinasti tvey árini og skal sostatt nú royna seg sum formann.
Nevndin hevur á fundi í kvøld skipað seg og valt ymsar nevndarsessir, hetta fall soleiðis út.
Formaður, Hallur Hansen
Næstformaður, Bryndis Hjartardóttir
Nevndarlimir, Jakobina Niclasen, Osvald S. Johansson og Tummas Pauli av Reyni
Tiltakslimir, Karlon Winther og Óli Jóhan Láberg
Aðrir sessir
Kappingarnevnd, Óli Jóhan Láberg
Ungdómsnevnd, Anna Maria Holm Nolsøe
Kassameistari, Bjørn Patursson
Ríðisambandið, Brandur í Dali
Abonner på: Indlæg (Atom)


c: text/html

text:
Avgjaldsstopp Nú, Takk !
politikkur04-01-2017 - 14:25 -
Nú er uppá hægstu tíð, at reyða samgongan við Javnaðarflokkinum, Tjóðveldi og Framsókn gevst við at oysa óhugnalig og mergsúgvandi avgjøld á okkum skattaborgarar.
Seinastu 14-15 mánaðir meðan samgongan hevur sitið við ræði, hevur vanligi borgarin bløtt í ólukkumát av reyðum avgjøldum, sum eru oyst oman yvir okkum.
Reyða samgongan tvífaldaði skattin til samhaldsfasta, hækkaði vegskattin við 20 prosentum, meir avgjald á bensin og diesel. Hækkaði Kringvarpsgjaldið fyri fleiri familjur, umframt at vinnan eisini fekk eykarokning. Eisini hækkaði núsitandi samgonga gjaldið til Heilsutrygd. Alt hetta kláraði hon uppá uppá fýra mánaðir. Avgjaldseffektivitetur má sigast.
Heldur samgongan tað, sum hon lovaði ?
Løgmaður hevur fleiri ferðir ført fram, at núsitandi samgonga heldur tað hon hevur lovað. Møguliga hevur samgongan hildið tað hon lovaði um skattalætta, men tey vóru snild nokk til ikki at siga, at avgjøld komu í staðin. Tað segði løgmaður nevniliga onki um áðrenn valið.
Lovaði løgmaður, at hækka inngjaldið til samhaldsfasta ?
Lovaði løgmaður, at hækka vegskattin?
Lovaði løgmaður at hækka avgjaldiði á bensin og diesel ?
Lovaði løgmaður at hækka heilsutrygdargjaldið ?
Lovaði løgmaður at hækka Kringvarpsgjaldið fyri fleiri familjur og vinnuna ?
Lovaði løgmaður at hækka Tinglýsingina ?
Lovaði løgmaður at lækka skattafríðu grundupphæddina hjá fólkapensjónistunum?
Lovaði løgmaður, at Norðoya- og Vágatunnilin skuldi verða pengamaskinur hjá samgonguni?
Hvat var tað sum fekk løgmann til at tiga um hetta áðrenn valið ? Tað verður stundum tosað um, at tað, sum stendur skrivað við lítlum í tryggingarpolicum skal lesast gjølla. Løgmaður skrivaði tað ikki eingang við lítlum, men valdi onki at siga um hesi avgjøldini áðrenn valið. Borgarin hevði tí als ongan møguleika at lesa ella hoyra um tey áðrenn valið. Tey blivu bara innførd eftir valið.
Tunnilsskatt til útvald.
Men núsitandi samgonga ætlar sær fleiri avgjøld. Ein socialistisk samgonga fær ongantíð nokk av peningi frá borgarunum. Nú skulu tunnilsgjøldini nevniliga eisini halda áfram, eisini eftir at lánini í Vága- og Norðoyatunlinum eru útgoldin. Tað er ein slík avgjaldsøði, at tey eru til reiðar at bróta avtaluna um, at bummarnir skuldu burtur tá lánini vóru útgoldin. Hetta hendir samstundis, sum Løgmaður so seint sum í Nýggjársrøðu síni so fornemt segði , at gjáin ímillum miðstaðarøkið og uttanfyri miðstaðarøkið skuldi minka.
Heldur ikki her er samsvar ímillum orð og handling hjá løgmanni, tí løgmaður ætlar nevniliga at áleggja borgarum í einum parti av landinum eykaskatt, ein tunnilsskatt.
Hetta eru føgur slagorð, góðar orðavendingar og fín røða, men heldur ikki í praksis, sum so nógv annað hesi samgonguni.
Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur, løgtingslimur.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vit vilja gera mun 2017
politikkur23-03-2017 - 12:46 - Jóanis Nielsen
Almannaverkið bjóðar inn til ráðstevnuna "Vit vilja gera mun", har sjóneykan verður sett á almannaøkið í Føroyum, og á avbjóðingarnar hjá ungdómi at fóta sær í føroyska vælferðarsamfelagnum
Fríggjadagin 5. mai 2017 verður ráðstevnan "Vit vilja gera mun 2017" í Norðurlandahúsinum, har almenningurin, samstarvsfelagar, avvarðandi, borgarar og starvsfólk í Almannaverkinum verða boðin til ein kveikjandi dag um virkisøkið hjá Almannaverkinum.
Almannaverkið er ein týðandi súla undir føroyska vælferðarsamfelagnum. Triðja hvør almenn króna fer umvegis Almannaverkið til ymsu avrikini hjá stovninum, sum á hvørjum ári veita tænastur til fleiri enn 17.000 føroyingar. Stóri leikluturin í føroyska samfelagnum setur Almannaverkinum krøv um opinleika og luttøku.
- Vit halda, tað hevur stóran týdning at savna nýggjastu vitanina, at leggja hana fram til øll áhugaði í Føroyum, og ikki minst at skifta orð um sosial viðurskifti í Føroyum. Tí skipa vit fyri ráðstevnuni "Vit vilja gera mun 2017", sigur Edvard Heen, stjóri í Almannaverkinum.
Á skránni verða eitt nú fyrilestrar um, hvussu sosialu tænasturnar gera mun og hvussu tær verða í framtíðini. Har verður greitt frá, hví vit skulu vera varin við hugtakinum sosialur arvur, fyrilestrar um sjálvsavgerðarrætt, um álit og eftirlit, ADHD og hvussu harðskapur kann fyribyrgjast á stovnum.
Neyðugt at savna og deila vitanina
Almannaverkið skipaði fyrstu ferð fyri ráðstevnuni "Vit vilja gera mun" í 2015, tá Almannaverkið varð 40 ár. Ráðstevnan hevði tá til endamáls at hátíðarhalda 40 ára dagin, men eisini at skipa fyri einum degi, har almenningur, fakfólk, avvarðandi og politikarar fingu nýggja vitan, íblástur og høvi at skifta orð um almannaøkið.
Á ráðstevnuni "Vit vilja gera mun 2017" verður dentur lagdur á fakligan íblástur, vitanarumbýti, fyrilestrar og framsýningar. Men neyðugt er eisini at skifta orð um støðuna hjá føroyskum ungdómi í komandi tíðum.
Altjóða broytingarnar, sum kunningarsamfelagið hevur við sær, raka eisini í Føroyum og vit síggja eina vaksandi gjógv millum tey ungu, sum fóta sær í eini alt meira altjóða- og kappingarkendari verð og tey ungu, sum ikki finna sín veg í lívinum.
Undir heitinum "Vit missa ungdómin!" leggur Almannaverkið upp til eitt spennandi og neyðugt kjak um støðuna hjá ungum í vælferðarsamfelagnum Føroyar.
Tiltakið er ókeypis og øll eru vælkomin.
Nærri verður kunnað um skrá seinni.


text:
Peter Fonda
Peter Henry Fonda (* 23. februar 1940 í New York City, New York), er ein amerikanskur sjónleikari og leikstjóri, sonur Henry Fonda, yngri beiggi Jane Fonda og faðir Bridget Fonda. Mamman Frances Ford Seymour forgjørdi sær í 1950, hetta er nakað ið Fonda kemur aftur tíl í sínum leikluti í Easy Rider Wyattsa upplivingar í gravlundini í New Orleans, Louisiana.
Peter Fonda studeraði sjónleikalist í heimbýi faðirsins Omaha í Nebraska har hann gekk á University of Omaha og begynti seinni á Omaha Community Playhouse har bæði pápin og Marlon Brando høvdu byrja sínar karrierur. Fonda fekk seinni leiklutir í sjónleikarhúsum á Broadway í New York har hann vann sær uppmerksemi í uppsetingini «Blood, Sweat and Stanley Poole» áðrenn hann fór til Hollywood, Los Angeles fyri at spæla við í filmum.
Fonda fekk sítt gjøgnumbrot sum motorsúkklukoyrandi hippie i kultfilminum Easy Rider frá 1969. Aftaná hendan filmin spældi Fonda í eini røð av ævintýrfilmum sum ikki fingu so stórt uppmerksemi, men fyri leiklut sín í filminum Ulee's Gold frá 1997 bleiv hann nomineraður til ein Oscar.
Filmografi (partvís)[rætta | rætta wikitekst]
- 1966: Heavenly Blues í The Wild Angels
- 1967: Paul Groves í The Trip
- 1969: Wyatt í Easy Rider
- 1974: Larry Rayder í Dirty Mary, Crazy Larry
- 1976: Chuck Browning í Futureworld
- 1978: Trucker
- 1982: Mr. Freedom í Peppermint Frieden
- 1996: Pipeline í Escape from L.A.
- 1997: Ulyssesa 'Ulee' Jackson í Ulee's Gold
- 1999: Terry Valentine í The Limey
- 2004: Røddin sum sannleikin í videospælinum Grand Theft Auto: San Andreas
- 2006: Alfred í Japan
- 2007: Mephisto í Ghost Rider
- 2007: filmar: 3:10 to Yuma
Leinki úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Peter Fonda Internet Broadway Database.


text:
Ballon d'Or
Ballon d'Or ("Tann Gylti Bólturin") og ofta nevdur sum Ársins evropeiski fótbóltsleikari, var ein árligur fótbóltsvirðisløn, sum varð latin til tann leikaran ið fekk flestar atkvøður um at hava verið besti fótbóltsleikarin í einum kalendaraári. Tað var ábyrgdarblaðstjórin á France Football, Gabriel Hanot, ið fann uppá henda prísin, tá hann bað sínar starvsfelagar um at atkvøða fyri tí besta fótbóltsleikaranum í Evropa í 1956. Fyrsti vinnarin gjørdist Stanley Matthews frá FC Blackpool. Virðislønin varð latin frá 1956 til 2009.
Upprunaliga kundu ítróttajournalistarnir bert geva sínar atkvøður til evropeiskir leikarar, sum spældu í evropeiskum feløgum, sum eisini hevði tað avleiðing, at leikarar sum Diego Maradona (sum spældi fótbólt í einum evropeiskum felag, men ikki var evropeari) og Pelé (ið hvørki spældi í ella var úr Evropa) ikki kundi vinna heiðurslønina. Ein broyting í reglunum í 1995, førdi til at ikki-evropeiskir leikarar, fingu møguleika at vinna heiðurin, um teir spældu við einum evropeiskum felag. Tann fyrsti ikki-evropeiski leikarin, ið vann virðislønina var George Weah úr Liberia, ið spældi við A.C. Milan tað árið. Í 2007 fingu allir leikarar í heiminum møguleika at vinna virðislønina, og talið av journalistum ið høvdu atkvøðurætt vaks eisini; 96 journalistar úr øllum heiminum valdu teirra topp-5 leikarar, í mun til árið fyri, tá ið 52 evropeiskir journalistar atkvøddu.
Tríggir leikarar hava vunnið virðislønina tríggjar ferðir: Johan Cruyff, Michel Platini og Marco van Basten. Platini er tann einasti leikarin, ið hevur vunnið virðislønina trý ár á rað, tá hann vann prísin frá 1983 til 1985. Ronaldo gjørdist í 1997 tann fyrsti brasilski leikarin, ið vann prísin, eftir at ikki-evropeiskir leikarar fingu høvi til at vinna.
Við sjey virðislønum í part eru tað týskir og niðurlendskir leikarar, ið hava vunnið Ballon d'Or flestar ferðir. Tey italsku feløgini Juventus og Milan hava vunnið flest heitið; seks leikarar hava vunnið 8 virðislønir, meðan teir hava spælt við hesi feløg. Tann síðsti ið vann Ballon d'Or var Lionel Messi, hann var tann triði argentinarin, ið vann heiðurin, men tann fyrsti argentinski statsborgarin.
Í 2010 vóru Ballon d'Or FIFA World Player of the Year hjá monnunum sligin saman til eina virðisløn, og heimsins besti mannligi fótbóltsleikarin hevur síðan vunnið FIFA Ballon d'Or hvørt ár. UEFA upprættaði í 2011 UEFA Ársins leikari í Evropa-virðislønina.
Listi yvir virðirslønamóttakarar[rætta | rætta wikitekst]
- Ár: Árið, ið leikarin varð heiðraður
- Navn: Navnið á fótbóltsleikaranum
- Tjóðskapur: Tjóðskapurin hjá vinnandi leikaranum
- Felag: Felagið, har tann heiðraði leikarin var aktivur. Tá ein leikari hevur spælt fyri fleiri feløg, verður tað fyrsta felagið nevnt.
- Annaðpláss og Triðjapláss: Leikarar, ið vóru á øðrum og triðjaplássi.
- Grøn markering: Grøn markering vísir, at leikarin sama árið varð kosin FIFA World Player of the Year, hesin heiðurin varð latin árini 1991 til 2009.


text:
Houston
Houston er fjórðstørsti býur í USA. Hann liggur í statinum Texas. Texas er størri enn Týskland, Ongland, Írland, Holland og Belgia – tilsamans. Sagt verður haryviri, at "Alt er størri í Texas", eisini miðjumátið og tað hevur í fleiri ár givið Houston heitið: Feitasti býur í Amerika. Houston hevur umleið 2,1 mió íbúgvar. 24,7 prosent av fólkinum eru afroamerikanarar.
Houston, sum gjøgnum fleiri ættarlið hevur verið kent sum fíggjar- og oljuharranna spælipláss, hevur valt sín fyrsta lesbiska borgarstjóra, Annise Parker.


text:
Søkt verður eftir einum námsfrøðingi til serstovuna Bólið í dagstovninum í Øksnagerði at arbeiða 30 tímar um vikuna frá 3. apríl 2018 ella eftir nærri avtalu.
Um námsfrøðingur ikki verður settur, kann hjálparfólk verða sett í tíðaravmarkað starv.
Bólið er ein serstova til barnagarðsbørn, sum hava kontakt- og samskiftistrupulleikar.
VIT KUNNU BJÓÐA
Vit bjóða eitt áhugavert og týdningarmikið starv í einum dagstovni, har vit leggja stóran dent á at geva børnunum eitt trygt og mennandi umhvørvi at trívast og mennast í. Vit leggja m.a. eisini stóran dent á at arbeiða við viðurkennandi námsfrøði, rørslum og góðum relatiónum millum børn, foreldur og starvsfólk.
Arbeiðið í Bólinum er væl skipað, og vit nýta Boardmaker myndir, so dagurin gerst meira týðiligur fyri børnini.
VIT VÆNTA, AT TÚ:
Tað er ein fyrimunur, um tú hevur royndir og vitan innan autismu.
SETANARVIÐURSKIFTI
Størvini verður sett sambært sáttmála millum Føroya Pedagogfelag og Kommunala Arbeiðsgevarafelag Føroya.
UMSÓKN
Umsókn saman við viðmælum, upplýsingum um útbúgving og royndir skulu sendast til torshavn@torshavn.fo í seinasta lagi sunnudagin 18. mars 2018.
NÆRRI FÆST AT VITA
Meira fæst at vita um starvið við at venda sær til Sóleyð Í. Hermansen, stovnsleiðara, telefon 219959.


text:
Spennandi sunnudagur í Suðuroy
Úr Skáladystinum var so lítið at skriva heim um, at vit lótu bara vera, men helst skal meira vera at siga frá eftir dystin komandi sunnudag ímóti TB/FC Suðuroy/Royn á Tvøroyri.
Suðuroyingarnir buldraðu avstað fyrstu umførini í fjør, men endaði næstan við niðurflyting, um tað ikki var fyri tað, at suðuroyingarnir longu høvdu lagt saman og onki lið tí var at flyta upp í bestu deildina. Tað var bara eitt stig millum 07 Vestur, sum reelt blivu bjargaðir av suðuroyisku samanleggingini, og suðuroyingarnar. Síðan tá eru fleiri góðir leikarar hjá suðuroyingunum fluttir til 07 Vestur, men kortini eru suðuroyingarnir 3 stig framman fyri 07 Vestur, nú næstan ein triðingur er farin av kappingini.
Suðuroyingarnir hava roynt sítt hesi fyrstu umførini, og hava ofta víst gott spæl, har fleiri hava undrast á, at tað ikki er blivið til fleiri stig enn 4. Svarið til manglandi úrtøkuna hongur nokk bæði saman við einum nýggjum venjara við einum heilt øðrvísi spælistíli, men uttan iva eisini, tí størsta stjørnan hjá suðuroyingum higartil í ár er einans 17 ára gamli Stefan Radosavljevic. Búi Egilsson og hansara skjótleiki vóru eyðsýnd í fjør, men kanska passar hann ikki heilt til spælið undir leiðsluni hjá Glenn Ståhl. Hinvegin hevur Salmundur Bech havt nakrar góðar dystir, har vertirnir komandi dyst bæði hava vunnið í kappingini um Løgmanssteypið ímóti KÍ og síðsta dyst fingu 0-0 javnleik ímóti Víkingi og gamla suðuroyarvenjaranum Maurice Ross.
Tað er eisini ein klisjé, at tað altíð er torført at fara til Suðuroyar at spæla, men fasta orðingin stavar uttan iva frá, at tað veruliga er soleiðis.
Hjá okkara bláu hevur tað verið eitt sindur misjavnt við úrslitunum, hóast fleiri góðir dystir hava verið. Orsøkin er uttan iva, at ein veruligur áloypari manglar í hópinum. Men kortini liggja vit í løtuni akkurát har, sum væntað varð undan kappingarbyrjan. Vit kundu bara hugsað okkum eitt sindur meira, og vit mugu heldur ikki gloyma, at vit hesar fyrstu 8 dystirnar hava havt 6 heimadystir. Komandi tríggir dystirnir eru allir á útivølli, og helst skulu vit hava nøkur stig burturúr, nú vit fyrst vitja suðuroyingar og síðan skulu á Argir og so í Gundadal at hitta Havnar Bóltfelag.
Ímillum positivu tingini í seinastuni kunnu vit tó fegnast um, at Petur veruliga er farin at vísa seg sum ein miðverji við yvirskoti, samstundis sum bæði Oddur og Andras hava spælt heilt væl. Spurningurin er næstan, um Andras, sum var millum teir allar bestu alt árið í fjør, klárar at spæla seg inn á liðið undir vanligum umstøðum. Ari er eisini farin at vísa, hví tað gevur meining, at hann er komin norð at spæla, og Marni hevur funnið nakað fram, sum líkist gomlum taktum. Tað er so øgiliga nógv gott at taka fram, og tí hevði tað verið gott, um tað eisini bar til at fáa úrslit burturúr sunnudagin, so vit klára at fylgja við topp 5 liðunum, sum vit vónaðu at gerast ein partur av.
Saman standa vit sterk!


text:
Berlinaraspirnar
Søgan er um tríggjar brøður. Margido Neshov er gamal drongur, miðskeiðis í fimmtiárunum og biðimaður í Tróndheimi. Á ættargarði uttan fyri býin býr elsti bróðirin, Tóri, saman við tí gomlu mammuni, tí kúgaða og tigandi pápanum og øllum svínunum. Í Keypmannahavn býr triði bróðirin, Erlendur, sum er samkyndur og rýmdi ungur. Hann er vindeygadekoratørur og býr saman við einum manni. Teir tríggir hittast aftur, tá mamman liggur at doyggja, og nú kemur ymiskt fram, sum hevur verið dult.


text:
Hotellið hevur 3 fundarhølir umframt bólkarúm, sum eru væl egnað til bæði stór og lítil tiltøk.
Um tit eru 10, 30 ella 60, kann hotellið bjóða alla neyðuga útgerð.
Í hølunum er m.a. whiteboard, flipover, videokanón og tráleyst net.
Her finnur tú ymiskir upplýsingar til at taka niður
> Hálvdagsfundarpakki (pdf)
> Heildagsfundarpakki (pdf)
> Fundir & rástevnu upplýsingar (pdf)
leinkjur.
Niðanfyri eru nakrar áhugaverdar leinkjur
Hvonn Brasserie
Buy Gift Card
Airport Shuttle
Visit Faroe Islands
skriva eitt ummæli.
samband.
opið er.
24 tímar um døgnið – 7 dagar um vikuna – uttan undantøk
© Copyright Hotel Tórshavn 2016


text:
Orð: Mikkjal á Ryggi
Bønin er mín himmalstigi,
lyftir meg frá hesi verð;
Faðir, tá eg til tín biði,
upp frá jørð mín andi fer,
leitar til tín ljósa sal;
vegin vísir orð títt væl.
«Biðið, og tit skulu fáa!»
Hetta orð títt styrki ber
teimum, sum móti himli tráa
troytt av hesi vándu verð.
Harrans bøn, várt Faðirvár,
grøða kann hvørt syndasár.
Ei má heimsins sorg oss tyngja,
faðir vár í himli býr;
orð hans ugga kann og yngja
hvørt Guðs barn, sum á hann trýr.
Hvør, sum himlavegin fann,
halgan frið og sælu vann.
Lat so heimsins børn oss háða,
ei tað okkum nerva skal;
løn Guð letur okkum fáa,
leiðir okkum í sín sal.
Biðja vit í Jesu navn,
blítt hann tekur oss í favn.


text:
Stóra nøgdin av plastikki, sum hvørt ár endar úti í náttúruni og ikki minst á sjónum, er ein vaksandi trupulleiki fyri allan Heimin. Tað liggur á okkum øllum ábyrgd at taka hendan trupulleikan í størsta álvara – eisini á okkum í Vágs kommunu.
Fyri at minka um nýtsluna av plastikki fer Vágs kommuna undir miðvís átøk, sum skulu skunda undir, at vit – føroyska brúkarasamfelagið – brúkar sum minnst av plastikki.
Ein liður í hesum átøkunum er, at Vágs kommuna hevur gjørt av at geva hvørjum húsarhaldi í kommununi toyposa við áprenti, sum skal fáa okkum at frávelja plastposar, samstundis sum hugsað verður meiri um umhvørvið og um tað einastandandi náttúruna, vit liva í og eru partur av.
Allir toyposarnir hava áprentað “Í Vági hugsa vit um UMHVØRVI”. Á posarnar eru harumframt prentaðar reglur úr ymiskum yrkingum um náttúruna og Vág, sum lokalir yrkjarar hava yrkt. Til dømis áprent: “Hoyr tú brimið á Vágseiði brýtur”, “Fram við fjørðinum vakra liggur hon”, “Skapt eitt eden við Vágs fjørð” – tilsamans reglur úr 10 ymiskum yrkingum.
Endamálið við toyposunum er at geva fólki møguleikan og samstundis koma við eini áheitan um at taka við sær toyposa, tá tey fara til handils, soleiðis at sleppast kann undan plastposum í handlunum og í náttúruni – plastposar, sum sannlíkt taka meiri enn hundrað ár hjá náttúruni at niðurbróta.
Toyposarnir verða bornir í hvørt hús í kommununi týsdagin 24. apríl og ónsdagin 25. apríl 2018.
Enn eitt fet á grønu leiðini
Átakið er enn eitt fet á grønu leiðini hjá Vágs kommunu
Vágs kommuna hevur seinastu árini harumframt gjørt átøk fyri at minka um orkunýtsluna og CO2 útlátið hjá Vágs kommunu. Til dømis er elnýtslan minkað við meiri enn 35% seinastu 4 árini við beinleiðis ávirkan á partin hjá Vágs kommunu av føroyska CO2 útlátinum.
Komandi tíðina fer Vágs kommuna eisini undir onnur nýggj, spennandi átøk, sum eru liðir í at gera Vágs kommuna til eina enn grønari kommunu. Meiri verður at frætta um hetta seinni.
Vónandi taka borgarar væl ímóti hesum átøkunum.


text:
Toftagjógv 2
tlf. +298 448144
fartlf. +298 565010
toftahavn@nes.fo
Tofta havn liggur við eystara arm á Skálafjørðinum, uml. 400m norðanfyri Tofta vita, og er fiskivinnuhavn burtur av.
Knøttastøða 62. 09g N. og 006. 74g W.
Havnin hevur 600 vitjanir árliga av førum 50 T. og størri.
Her afturat koma 5.500 bátar og smærri deksfør í havnina.
Fiskamarknaður Føroya, Landingarmiðstøðin á Toftum, Kassamiðstøðin og Bakkafrost liggja við Tofta havn.
Tøk atløgusíða frammanfyri hesi virkir er 320 m, har dýpið er 6-8,5 m.
Ísur verður útflýggjaður til skip og vinnuna á landi. Tøk atløgusíða við Ísvirkið er 85 m, har dýpið er 4 til 8,5 m.
Bátahavnin í Oyrunum hevur pláss fyri 70 bátum og smærri deksførum. El og vatn er tøkt við alt havnalagið.
Aðrar fyritøkur, sum eisini liggja á havnalagnum: Faroe Origin, P/F M.J. Saltsøla, P/F Eysturoy, P/F Sandgrevstur, Spf Steinhólm og Byggivirkið KBH Sp/f.
Tofta havn svarar alt døgnið á tlf. +298 448144 og telefax +298 447126.
VHF-rásir 16 – 12 -13
Havnin er ISPS certifiserað.


text:
Eg havi tíanverri ongantíð verið sum mamma, á hesum økinum.
EG ELSKI BOMM!
Eg kundi liva av bommi! Morgun, dag og kvøld! Altso tað er stravið. Onkur sigur at man skal fáa eitt natúrligt forhold til bomm. Hvussu? Eg eri bundin at tí. (Í hesi løtu, siti eg við einari skumfidus í munninum, hahah..)
Sum tú sært á myndini, havi eg keypt mær penar glaskrukkur, at hava bomm í. Eg veit ikki hví eg fór at hugsa, at tað var eitt gott hugskot, at nýta bommið sum pynt! Men ja, so nú kann tað standa har og arga meg aaaallan dagin! Eg royndi at keypa følsk bomm at koyra í krukkurnar, men tað hevur ikki eydnast mær enn.
Men nú er vikuskifti, og tá er lov at eta bomm! Ella hvussu gert tú? Etur tú eisini bomm allar dagar? Veist tú um nakran, sum veruliga bara eftir bomm í vikuskiftinum, ella bara ein dag í vikuni?
Eg havi so ofta leita eftir kunning um hetta á netinum, og kom faktiskt framm á eitt innslag, sum eg helt ljóðaði nokk so áhugavert. Her bleiv skotið upp, at ein javnstillaði inntøkuna av søtum, við at venja. Sum eitt dømi, at um eg veit at eg skal í ein føðingardag týsdagin, so fari eg at venja hendan dagin, so eg kann loyva mær sjálvari at hugna mær við køku o.ø. í føðingardegnum. Ella at eg hugsi um at eta sunnari hendan dagin, áðrenn eg fari í føðingardag, so eg ikki fari yvirum kaloriu inntøkuna, sum eg skal halda meg til.
Hetta ætli eg mær at fara at royna.
Hvat riggar fyri teg?
M&K


text:
Grøna virðislønin 2017
Í gjárkvøldið avgjørdi Tórshavnar Kommuna at lata Á-handlunum Grønu virðislønina 2017. Virislønin verður latin fyri appina Too Good To Go, ið er við til at minka um matoyðsl.
Grøna virðislønin hjá Tórshavnar kommunu verður latin stovni, virki, felagi, bólki ella einstaklingi, sum á onkran hátt hevur gjørt eitt hvørt umhvørvisvinarligt átak, verkætlan ella annað, sum er umhvørvinum at frama.
Á samtakið hevur verið við til at seta matoyðsl á dagsskránna í Føroyum. Matoyðsl er matur, ið kann etast, men sum verður tveittur burtur. Við appini Too Good To Go ber til at minka um matoyðsl við at forða at matur, ið er frískur og kann etast, endar í skrellispannini. Við appini ynskja Á handlarnir at minka um matoyðsl og harvið eisini minka um CO2 útlátið. Hettar er sera týdningarmikið fyri umhvørvið. Harumframt hava Á handlarnir stimbra undir eina hugburðsbroyting, ið er týdningarmikil, tá ið tað kemur til matoyðsl hjá okkum øllum. Av hesi orsøk vilja vit handa Grønu virðislønina 2017 til Á handlarnar.
Vit í Á handlunum eru sera errin av hesum prísi, og vit vilja takka fyri góðu undirtøkuna, ið okkara átak, minka um matoyðsl, hevur fingið.
Stóra takk fyri 🙂
Matoyðsl-appin klár at brúka!
Frá í dag av kunnu fólk fara til handils við fartelefonini og samstundis vera við til at minka um matoyðsl.
Tað ljóðar einfalt, og tað er tað eisini, tí í dag riggar appin Too Good Too Go í Føroyum. Appin ger tað lættari fyri brúkaran at keypa mat, sum annars vildi verið tveittur burtur av handlunum – altso matvørur, ið ikki eru seldar áðrenn seinasta søludag.
Frá í dag av eru allir Á handlarnir at finna í Too Good To Go, har teir hava posar við vørum til sølu. Ein posi við vørum kostar 29 krónur. Í posanum eru ymiskar matvørur, sum flestu okkara brúka í gerandisdegnum: Pálegg, grønmeti, frukt og mjólkavørur.
Men hvar kemur appin inn í myndina? Jú, tú keypir posan á appini og rindar beinanvegin, fert til handilin, vísir kvittanina á telefonini, og síðani fært tú posan heimvið. Skjótt, lætt og ómakaleyst.
Herfyri vunnu Á handlarnir virðisløn frá Felagnum Føroysk Marknaðarfólk fyri átakið “Minka um matoyðsl”, har nýggja appin er ein týdningarmikil liður í átakinum.
Á-handlarnir eru 12 í tali, og hvønn gerandisdag vera serligu posarnir til keyps, og kunnu avheintast ásett tíðarskeið hvønn dagin.
GG: posarnir kunnu bert keypast á appini og IKKI inni í handlunum!
Ársins herðaklapp til Á handlarnar
Nevndin í FFM hevur á hvørjum ári latið eina serliga virðisløn til ein føroyskan lýsara, fyritøku, persón ella stovn, sum nevndin metur hevur gjørt eitt serstakt arbeiði innan marknaðarføring í farna árinum. Eitt frambrot, sum vit sum fakfólk, meta skal heiðrast. Eitt frambrot, sum vit ikki meta brúkarin dugir eins væl at seta fingurin á og virðismeta sum vit í vinnuni kunnu og eiga at gera.
Nevndin í FFM hevur í ár avgjørt at lata ársins herðaklapp til eina fyritøku, ið hevur gingið á odda at steðga matoyðsli og yvirnýtslu. Hettar er ein fyritøka, sum hevur tikið samfelagsatlit og ábyrgd við at stimbra undir eina hugburðsbroyting um matoyðsl, og hevur faktiskt biðið sínar kundar um at keypa minni frá teimum fyri at minka um óneyðugt spill av mati og resursum. Hetta er eitt frambrot í føroyskari marknaðarføring.
Hetta er samstundis ein handilsfyritøka, ið av egnum eintingum er farin frá “keyp 3 fyri prísin av 2” sølupolitikkinum til heldur at geva øllum kundum lut í goðu tilboðunum – líkamikið hvussu stórur innkeypstørvurin er.
Handilsfyritøkan var eisini millum tær fyrstu, ið byrjaðu at seta prísin niður á vørum, ið skjótt ganga út. Ofta verður eisini bjóðað ókeypis frukt til barnsligar kundar og ofta verða serligt atlit víst teimum veikastu brúkarunum í samfelagnum.
Fyri alt hettar valdi fráfarandi nevndin í FFM at lata ársins herðaklapp til Á handlarnar í Føroyum!
Minka um matoyðsl við telefonini
Nú verður lættari hjá føroyingum at minka um matoyðslið í húsarhaldinum. Nøkur fá klikk á telefonini, og matoyðslið verður minni.
Tað ljóðar einfalt, og tað er tað eisini, tí í næstum verður tað lættari fyri føroyingar at keypa mat, sum annars vildi verið tveittur burtur av handlunum. Tað vil siga matur, sum handlarnir ikki fáa selt áðrenn lokadag.
Sum fyrsta fyritøka í Føroyum, eru Á handlarnir farnir at samstarva við fólkini handan appina Too Good To Go, ið er ein app, sum gevur brúkaranum møguleika at keypa alskyns matvørur fyri spottprís, av tí at handlarnir ikki náa at selja vørurnar, áðrenn seinasta søludag.
Handlarnir fara at hava ein posa við vørum til ein ávísan prís, kundin keypir posan online og rindar beinanvegin, fer til handilin, vísir kvittanina á telefonini, og síðani fær kundin posan við sær heim.
– Hetta er ein sera týdningarmikil liður í okkara átaki, har vit vilja vera við til at minka matoyðsl í Føroyum, og vit meta, at við at samstarva við Too Good To Go er tað munandi lættari fyri bæði okkum sum fyritøka og okkara kundar at sleppa undan at tveita mat burtur, sigur Henrietta Hammer, marknaðarsamskipari á Poul Hansen.
Tað er tó ikki heilt nýtt, at Á handlarnir vilja eggja føroyska brúkaranum at minka um matoyðsl. Longu í 2015 byrjaði herferðin móti matoyðsli. Tá fóru handlarnir frá mongdartilboðum og yvir til stykkjaprís, soleiðis at kundin ikki noyddist at keypa ávísa nøgd av eini vøru fyri at fáa tilboðsprís. Næsta stigið á leiðini var at sleppa undan vørum, ið blivu burturbeindar, tí tær ikki náddu at blíva seldar innan lokadagin. Hesar vørurnar blivu seldar væl bíligari enn vanligt.
– Sjálvandi hevur alt hetta gjørt, at Á handlarnir tveita nógv minni av mati burtur samanborið við fyrr. Men kortini er tað framvegis ein ávís nøgd av mati, sum hvønn dag endar í ruskspannini, og tí royna vit nú at fáa føroyingar at brúka hesa appina, sum ger tað sera einfalt at minka um matoyðsl, sigur Henrietta Hammer.
Samstarvið millum Á handlarnar og Too Good To Go er byrjað, og væntandi verður appin klár hjá føroyingum at brúka um fáa vikur.
Kvinnur gera mest fyri at minka um matoyðsl
Hettar verður millum annað staðfest í fyrstu føroysku kanningini um matoyðsl, ið Á handlarnir hava latið gjørt.
Ongi tøl eru at finna um matoyðsl í Føroyum, tess vegna vantar ein ítøkilig vitan um hettar evnið. Júst hettar er orsøkin til, at Á handlarnir tóku stig til at fáa eina kanning til vega.
Kanningin er tann fyrsta av eini røð av kanningum um matoyðsl. Kanningarnar taka støði í líknandi kanningum, ið eru gjørdar í okkara grannalondum. Niðurstøðurnar skulu eftir ætlan geva eina ábending um, hvussu umfatandi trupulleikin viðvíkjandi matoyðsli er í Føroyum.
Á handlarnir vóna, at úrslitini frá kanningunum verða hent amboð, ið kunnu fáa okkum at síggja trupulleikan í røttum høpi, og samstundis byrta undir eina hugburðsbroyting.
Fyrsta kanningin vísir m.a., at tað, ið oftast endar í skrellispannini er breyð og viðskeri.
Spyr.fo hevur gjørt kanningina og tað eru 400 fólk í Føroyum, ið eru blivin spurd.
Úrslitini frá fyrstu kanningini kunnu síggjast á matoydsl.fo


text:
SØLUTORG
-
Ogn á leigaðum øki í Vestmanna lýst til sølu (1)Vegna Føroya Skiftirætt verður ognin matr. nr. 216x, Fjarðarvegur 6, Vestmanna á leigaðum øki við hesum lýst til sølu. Ognin hevur verið brúkt til kaffistovu. Boðið er kr. 400.000,00. Áhugaði kunnu venda sær til: sigrid@advokatvirkid.fo ella á tlf. 312171
-
Hús í Vestmanna til sølu (1)Vegna Føroya Skiftirætt verður ognin matr. nr. 166, Toftavegur 30, Vestmanna við hesum lýst til sølu. Grundøkið er sambært tingblaðnum 446 m2 til víddar. Húsaskoðan og virðismeting eru tøkar. Fleiri myndir av ognini eru at síggja á ogn.fo. Áhugaði kunnu venda sær til sigrid@advokatvirkid.fo ella á tlf. 312171
-
HANS J. GLERFOSS MÁLNINGUR (1)Málningurin er 89 x 113 cm. Málningurin hevur heitið "Tá 9 fólk rýmdu av Skarði 26. januar 1919" Boð undir 50.000 kr. hava ikki áhuga. Skrivið til sigmund@advokatvirkid.fo
-
Summarhús øki í Sandavági (3)Matr nr 210 a í Sandavági tilsølu. Uml. 15.000 km2. Ótrúliga gott útsýni. Áhuga kunna ringja til Hans Trygva Teirin, adv. á tlf. 225045 ella maila til teirin@advokatvirkid.fo
-
Jørð í Skopun (1)Matr. nr 566a verður hervið lýst tilsølu. Áhugaði kunnu venda sær til Advokatvirkið, Hans Trygva Teirin, adv. tlf. 225045 ella pr. mail teirin@advokatvirkid.fo


text:
Most favoured nation-reglan
Endamálið við MFN-meginregluni (stytting fyri Most favoured nation, á føroyskum lond við størstum fyrimunum) er, at handil millum lond skal byggja á javnar kappingartreytir. Kjarnin í MFN-meginregluni er, at allar sømdir, eitt land veitir einum øðrum WTO-limalandi, skulu samstundis galda fyri hini WTO-limalondini. Fyri okkum merkir hetta, at eitt WTO limaland kann ongantíð veita Føroyum verri handilstreytir, enn tað veitir øðrum WTO-limalandi . Øll lond skulu hava somu treytir fyri marknaðaratgongd, sum tað landið, ið hevur bestu treytirnar. Undantøkini eru fríhandilsøki og tollsamgongur. Í slíkum førum kundu handilsforðingar millum luttakandi londini takast burtur, men varðveitast mótvegis restini av heiminum. Harumframt kundu menningarlond fáa serligar sømdir. Tey kundu eitt nú nýta handilsforðingar í størri mun enn ídnaðarlondini.
Kortini eru nøkur frávik í MFN-meginregluni. Eitt nú kunnu lond gera sínámillum fríhandilssáttmála fyri vørur, og harvið taka framum vørur frá øðrum londum. Eitt ítøkiligt dømi er okkara kappingarstøða við eitt land sum Turkaland. Sama um Turkaland er limur í WTO, eru føroyskar fyritøkur, sum vilja útflyta fiskavørur til Turkalands, noyddar at rinda hægri toll enn teirra kappingarneytar úr Noregi og Íslandi. Mismunurin letur seg gera, tí bæði Ísland og Noreg, gjøgnum sín EFTA-limaskap, hava ein fríhandilssáttmála við Turkaland.


text:
Saturday, August 31, 2013
Varðin er komin
Í Varðanum hesaferð taka vit yrkingar úr eystri og úr vestri. Vit hava sera góðar yrkingar úr Estonia, Norra, Føroyum, Belgia, Íslandi, Russlandi og Bulgaria. Eisini er samfelagskjak úr Bretlandi og Føroyum, millum annað kjak um skrásett parlag úr seinasta Varða. Og so er ikki neyðugt at siga, at vit sjálvandi eisini hava nýskrivaðan og nýyrktan skaldskap eftir tey, ið eru yngri enn 30 ár. Harumframt eru ummæli av bókum og listaframsýningum, eins væl og umsettur skaldskapur úr verðinsbókmentunum í 20. øld.
Varðin roynir altíð at fáa tey ungu og ókendu fram í ljósmála, og tað gera vit eisini hesaferð við eini sera vakrari permumynd eftir tann ókenda og stak dugnaliga listamálaran Terja Hentze av Tvøroyri. Myndirnar hjá Terja eru ekspressionistiskar manifestatiónir, ofta við ljósi og strikum, ið ímynda hugnám úr øðrum dimensiónum. Hann málar eisini landsløg við abstraktum og dreymakendum ísletti. Terje hevur ofta framsýningar, og fyri tíðina hevur hann málningar í Smyrli, og teir vera hangandi sum partur av Heystframsýningini til desembur.
Varðin hevur eisini eitt tilboð til vanliga føroyingin: 10 teir fyrstu nýggju haldararnir fáa eina gávu. Meldast kann til á: vardin@mail.fo við navni og bústaði. Tað kostar 200 kr um árið. Verður Varðin keyptur í bókahandlunum, kostar hvørt hefti 95 kr. (te. 380 kr um árið)
Vinaliga
blaðstjórin
Posted by Listin at 9:51 AM
Labels: Tíðindaskriv
Bárður Oskarsson. Lættleiki og líðing. Fernisering.
Í gjár læt framsýningin “Lættleiki og líðing” við verkum eftir Bárð Oskarsson upp í Listasavni Føroya, og eg vil hervið viðmæla øllum at fara at síggja hana.
Posted by Listin at 7:21 AM
Labels: Framsýningar, IS
Friday, August 30, 2013
Vit seta nýggja kós við nýggjum mótmælissangi frá Eyðuni Nolsøe
Summi syngja hvør sítt lag
Hoyrist onki niðurlag
Snúgva bert um sjálvan seg
Gáa ei um teg og meg
Koma dagar koma ár
Kemur vetur kemur vár
Loyst úr hafti hugsjón er
Hvør í sjálvdrátti nú her
Felagsandi frælsismál
Rúmast ei í okkar sál
Tað er fjálgt at sæta sær
Sum um ongin annar var
Fýkur fonn um hvítan teig
Her er ein tjóð á vandaleið
Nú er stundin til at rakna við og seta nýggja kós
Har ið frælsi verður skert
Tykist lívið lítisvert
Og har órættvísið er
Fólksins vilji sigur ber
Til ein frían ljósan dag
Lýggir vindar boða tað
Enn fýkur fonn um hvítan teig
Enn er ein tjóð á vandaleið
Enn er stundin til at rakna við og seta nýggja kós
- Saman standa vit tó sterk
Hetta land er okkar verk
Gjøgnum øldir mikið stríð
Lunnar undir hesa tíð
Ivast ei um egnan mátt
Tjóðarglæman lýsir brátt
Samhaldsfestið frammum alt
Onki vald ið ger sær dælt
Koma dagar koma ár
Kemur vetur kemur vár
Ferðast lot um grønan teig
Her er ein tjóð úr vandaleið
Tí at stundin kom at rakna við og seta nýggja kós
Yrking: Eyðun Nolsøe
Mynd: Álvur Haraldsen
Posted by Listin at 10:58 PM
Kaj Klein og Bendar Spónir í Sirkus!
Jamen eg veit væl av, at mann forsømir seg við ikki at fara til konsertir og tiltøk í Sirkus, tí tær framførslur, eg havi upplivað har á staðnum hava allar ein heilt serligan autenticitet, sum ger tær ógloymandi. Eisini havi eg verið til yrkingaupplestur í Sirkus, sum somuleiðis hevur riggað sera væl í hugnaligu Sirkusbarrini.
Tá eg sá videoupptøkuna av Kaj Klein og Bendum Spónum í Sirkus herfyri, var eg eisini beinan veg greið yvir, at eg hevði mist okkurt heilt serligt, men hey, her er upptøkan, sum hóskar so væl til byrjandi vikuskifti.
Posted by Listin at 5:41 PM
Mentanarheyst!
Heystið er frálíkt á so mangan hátt, litirnir í landslagnum gløða og tað gerst ordiliga hugnaligt at sita inni, men eisini at fara út at uppliva mentan. Í Sjónleikarahúsinum fara tey at seta ein sangleik upp, sum Elin á Rógvu hevur gjørt, eg veit ikki enn hvat Tjóðpallurin fer at borðreiða við, har stendur einki í teiginum "Komandi leikir" á teirra heimasíðu. Í dag letur ein framsýning við málningum hjá Bárði Oskarsson upp í Listasavninum. Í tíðindaskrivinum frá savninum stendur:
Reyður skelkur!
Verður ivaleyst tað ið flestøllum kemur til hugs, tá tey síggja framsýningina hjá Bárði Oskarssyni á Listasavni Føroya. Á framsýningin eru 36 spildurnýggir fýrakantaðir málningar, summir teirra eldri umframt nakrar tekningar til barnabøkur, sum ikki eru gjørdar enn. Sum vant hevur Bárður Oskarsson menniskjafigurin – ella tað, sum líkist – sitandi við eitt borð mitt í myndini. MEN ongatíð áður hava hansara smáfólk, kaninir, íkornar, dvørgar og einglar verið so illa viðfarin, sum í hesum førinum. Reyði tráðurin í framsýningini er reyði liturin – og tað er ikki merkiligt. Stórir krabbalíknandi vølir vaksa út úr andlitunum, serliga uttan um eyguni, og ofta fossar blóðið úr einum knústum eyga, um tey ikki lýsa reytt, sum eitt ávaringarljós. Menniskjans viðkvæmi í einum fíggindaligum heimi verður í óhugnaligan mun víst fram, og alt verður uppaftur meira skelkandi, tí tað júst eru fittlig smáfólk, sum verða rakt. Hinvegin er har eisini eitt frígerandi strekki til tað ræðuliga og kenslusama. Bárður Oskarsson hevur altíð verið ein frálíkur teknari, og tær nýggju myndirnar eru næstan teknaðir málningar – ella málaðar tekningar. Alt er lætt, fínligt og ótrúliga væl gjørt – næstan cool – og myndirnar snúgva seg eisini um seg sjálvar. Tær eru allar fýrakantaðar, tær hava allar ein figur í miðjuni, tær eru gjørdar á sama hátt og hava sama litaval: hvítt, grátt – og reytt. Innan fyri hendan karm rannsakar listamaðurin spenningin millum rørsluna í figurin og støðufestið í rammuni, millum flata og rúm, millum ætlan og skap, millum linju og form, striku og lit. Við øðrum orðum ein rannsakan av myndarinnar egnu lutum. Hvussu fjølbroytt ber tað til at arbeiða innan fyri somu skrá? Myndirnar á framsýningini eru sostatt horror, sum samstundis er cool og tær seta eisini við hesum muruna í listini í miðdepilin. Jú, hon skal tala til okkara kenslur, men hon ger tað altíð eftir egnum treytum – við einum argandi brosi. Ta heitaru og skemtiligaru síðuna av listini hjá Bárði Oskarssyni hevur framsýningin (tíbetur) eisini dømi um, nevniliga hansara myndir til barnabøkur. Her kunnu vit gleða okkum um hansara suverenu syntesu av tí einfalda og sniðfundiga. Tær myndinrnar eru ikki bara fyri børn, men eisini fyri vaksin. Til framsýningina er útgivin ein bóklingur við tekstum eftir Turið Sigurðardóttir, Fróðskaparsetur Førya, danska listasøgufrøðinginum Birgitte Zacho og Nils Ohrt.
Eisini fer Guðrið Poulsen at sýna fram í Listasavninum í heyst frá 11.oktober til 24.november, men áðrenn tað, mikukvøldið 28.august fer Nils Ohrt at hava fyrilestur um Ruth Smith í sambandi við, at listakvinnan hevði fyllt hundrað ár í ár. Janus Kamban var somuleiðis føddur í 1913 og hann skal eisini feirast sjálvandi. Sambært heimasíðuni hjá Listasavninum verður m.a. samrøða millum myndahøggaran Hans Paula Olsen og Nils Ohrt um Janus Kamban. Eg vóni eisini, at okkurt verður gjørt burtur úr grafikkinum hjá Janusi Kamban, sum kanska ikki er undirmettur, men sum tykist burturgloymdur, og sum eg haldi er nakað av tí allarbesta, sum vit eiga av føroyskari myndlist.
Í Norðurlandahúsinum tykjast tey ikki endiliga so myndlistarliga fokuserað nú Summarframsýningin er tikin niður. 1.september verður 100 ára minningarhald fyri Erlendi Patursson, sum var kendur politikari og ein av stovnarum tjóðveldisfloksins, umframt at hann var ein av undangongumonnunum at fáa Norðurlandahúsið bygt. Fjølbroytta skráin inniheldur framløgur, yrkingar og tónleik, ið lýsa lívið hjá Erlendi og hansara virki. Karin Kjølbro fer at røða um Erlend, persónin og politikaran, Hans Andrias Sølvará fer at siga frá søgu Tjóðveldis. Hildur Patursson fer at røða um pápan, og Turið Sigurðardóttir fer at lesa eina yrking, sum er ognað Erlendi. At enda fer Høgni Hoydal at leggja fram undir heitinum Føroyar nú og komandi. Afturat framløgunum verður felagssangur og tónleikur við Tórshavnar Manskóri, Rana og Eyðuni Nolsøe, Ólavi Jakobsen og Andreu Heindriksóttur. Fríggjadagin 6. september kl. 20.00 verðu talufrælsið á skránni í Norðurlandahúsinum, tá blaðstjórin Flemming Rose fer at greiða frá um tá hann valdi at prenta tólv tekningar av Muhammed profeti í Jyllandsposten í 2005
Fríggjadagin ein áhugaverd konsert verður 8.september, tá norðurlendskir tónleikaúrmeælingar seta ein av mest kendu tónlistaverkunum um árstíðirnar, Quatro Estaciones Portenas hjá Astor Piazzolla upp móti nýskrivaðum verkum, sum eru bíløgd frá norðurlendsku tónaskøldunum Sunleif Rasmussen (FO), Fredrik Österling (SE), Rasmus Zwicki (DK) og Martin Bauck (NO). Tónleikararnir eru hvør sær virðisløntir og hava týðandi solokarrieru - teir eru "á ovasta hyll í tónleikalívinum í Norðurlondum".
Ein partur av New Nordic framsýningini hjá danska listasavninum Louisiana verður at síggja í Norðurlandahúsinum. Tann parturin, ið verður framsýndur í Føroyum ber heitið “Norðurlendsk Leikhús” og tekur støði í spurninginum “hvat er norðurlendskt fyri teg”? Ein breiður skari av norðurlendskum listafólkum hava fingið til uppgávu at svara hesum spurningi við at fylla ein lítlan kassa við tí, tey hvør í sínum lagi, best halda svarar spurninginum. Eitt av listafólkunum, ið fekk hesa uppgávu er føroyski sniðgevin Guðrun Ludvíg, og verður hennara kassi eisini at síggja í Norðurlandahúsinum. Framsýningin opnar fríggjadagin 6. september kl. 17.00 og er opin til og við sunnudagin 3. november.
Og bara tí eg nú manglaði okkurt myndlistarligt ramasjang, so taki eg hesa myndina við hjá J.F.Willumsen av einari damu við kettu, og sum verður at síggja á eini framsýning í Fredrikssund, har tey feira, at 150 ár eru liðin, síðan danski listamaðurin J.F. Willumsen varð føddur. Claus Carstensen hevur saman við Christian Vind kuraterað eina serstaka framsýning, sum sameinir verk hjá Julian Schnabel og Picabia við verk hjá Willumsen. Kanska verður myndin The Unknown Painter and The Muse He Will Never Meet hjá Schnabel frá 2011 við. Tað má mann vóna, tí hon er herlig. Framsýningin letur upp 8.september, sí meira um ta framsýningina niðri undir her. Gleðiligt mentanarheyst øll somul.
http://www.jfwillumsensmuseum.dk/index.php?id=277
http://www.jfwillumsensmuseum.dk/index.php?id=277
(KP)
Posted by Listin at 7:27 AM
Thursday, August 29, 2013
Ilt eyga sær einki gott
Vánaligt málarí er ikki kriminelt eins og samkyndur atburður er tað í løtuni í Russlandi. Allíkavæl frættist úr eystri, at russiska løgreglan hevur úr at gera, nú nýggja lógin hjá Putin mótvegis samkyndum hevur fingið øði í fleiri listafólk og satiruteknarar. Russiska løgreglan hevur júst fingið hendur á hesum málninginum av Putin í konufólkahami í Santa Pætursborg. Ilt eyga sær einki gott, og tí man tað vera strævið at vera partur av lóggávuvaldinum í Russlandi í hesum døgum. Vit vita ikki hvat teir ætla at gera við málningin, men skjóta upp, at hann verður hongdur inn í klivan hjá Pussy Riot til dømis. Tær báðar Nadezhda Tolokonnikova og Maria Alyokhina sita enn dómin uppá tvey ár fyri óskikkiligheit (hooliganism). Vit nýta høvið til at vísa eina herliga mynd hjá Bárði Oskarsson, sum letur upp framsýning í Listasavninum í morgin, umframt eitt dømi uppá ólætið hjá Pussy Riot, sum hevði við sær, at tær vórðu handtiknar. Tað er ein punkbøn.
(KP)
Posted by Listin at 10:54 AM
PORTAL - JONAS HVID SØNDERGAARD
Danski listamaðurin Jonas Hvid Søndergaard hevur í fleiri umførum arbeitt í Steinprenti og fyri stuttum gjørdi hann eina væl eydnaða røð av prentum í Steinprenti. Jonas Hvid Søndergaard hevur nú eina stóra framsýning í Himmerlands Kunstmuseum inntil 10. oktober 2013. Lisbeth Bonde hevur skrivað eina áhugaverda grein um framsýningina í tíðarritinum Kunst, har hon m.a. skrivar:
"Málningarnir eru onkursvegna amorfir ella skapleysir, samstundis teir hava eitt rættiliga neyvt "orðatilfeingi". Jonas Hvid Søndergaard spælir við hetta tilfeingi á sama hátt sum Claus Carstensen ger tað, og sum í eginleikanum sum professari á kunstakademinum hevur verið íblástur hjá Jonas Hvid Søndergaard. Spennivíddin í málningunum er stór og endurtekur tær skapandi kreftirnar í alheiminum. Listamaðurin tekur frítt frá stóra myndabankanum í listasøguni og blandar tilsipingar til popplist, minimalismu, surrealismu og abstrakta ekspressionismu saman. Talan er um ein syndraðan ella kaleidoskopiskan kompositiónshátt, har Hvid Søndergaard granskar málarí evnisliga og formelt. Risastóru støddirnar geva okkum møguleika fyri at uppliva málningarnar likamliga 1:1, tí vit so at siga verða malin inn í málningarnar sum stóðu vit á einum fjalli og hugdi oman yvir eitt risastórt landslag. Rúm, dýpd, evni og flata verða sett í spæl í verkunum, sum rúka avstað frá blendrammunum við eini øgiligari orkugerð, sum plantar seg í áskoðaran."
Eisini í hansara steinprentum brúkar Jonas Hvid Søndergaard ymisk spirituel symbol og geometriskar figuratiónir, men uttan at hesar á nakran hátt sýnast dogmatiskar ella trúboðandi. Heldur tykjast myndirnar opnar og lívsjáttandi, eg haldi, at myndamálið í støðum minnir um onkrar myndir hjá Anker Mortensen, sum eisini hevur brúkt religiøsan symbolikk. Eftir ætlan verða nøkur nýggj prent hjá Jonas Hvid Søndergaard og nøkur eldri prent hjá Anker Mortenenen við á einari framsýning í Steinprenti í heyst.
Og til seinast ein mynd av listamanninum í Steinprenti við fesku prentunum aftanfyri
Posted by Listin at 6:37 AM
Labels: KP, Tíðindaskriv
Wednesday, August 28, 2013
Smart Art norðurlendsk Listamessa uttan føroyskar luttakarar
Heystið er tann stóra listasesongin og listamessurnar byrja skjótt, m.a. Art Copenhagen við sínari fjølbroyttu ørgrynnu av góðari og vánaligari list. Í ovurmorgin letur eisini ein onnur listamessa upp í Keypmannahavn, sum hevur fingið navnið Chart Art Fair, har tey satsa uppá dygdarlist av altjóða formati. Umframt tey donsku gallaríini eru eisini fín gallaríir úr Svøríki og Noregi við á messuni og so er sterka íslendska i8 eisini sloppið gjøgnum nálareygað, i8 umboðar m.a. Ragnar Kjartansson og Roni Horn, og verður nevnt millum heimsins bestu gallaríir á einum nýggjum yvirliti, sum BLOUIN ARTINFO hevur almannakunngjørt. Einki føroyskt gallarí er við á messuni.
Í sambandi við Chart Art Fair er danski listamaðurin Bjørn Nørgaard í løtuni í ferð við at seta upp eina stóra standmynd í garðinum í Charlottenborg á Kgs.Nytorv við heitinum "Asocial Skulptur". Bjørn Nørgaard kenna vit frá hansara framúrskarandi myndum, sum hann gjørdi í Steinprenti, har hann fer at arbeiða aftur til várs, og ikki minst frá uppskotinum, sum hann gjørdi til standmynd í Gundadali, og sum eg enn vóni kann gerast veruleiki ein penan dag. Her er ein mynd av standmyndauppskotinum og av steinprentinum Postkort fra Færøerne.
CHART ART FAIR
Upplating: 30. august klokkan 16.00
Galleri Susanne Ottesen, Galleri Bo Bjerggaard, Andersen’s Contemporary, V1 Gallery and David Risley Gallery. Andersen's Contemporary (DK), Christian Andersen (DK), Galleri Andersson/Sandström (SE), Andréhn-Schiptjenko (SE), Galerie Anhava (FI), Martin Asbæk Gallery (DK), Johan Berggren Gallery (SE), Galleri Bo Bjerggaard (DK), Niels Borch Jensen (DK), Elastic Gallery (SE), i8 Gallery (IS), Galleri Magnus Karlsson (SE), Peter Lav Gallery (DK), Peder Lund (NO), Galerie Nordenhake (DE/SE), OSL Contemporary (NO), Galleri Susanne Ottesen (DK), Galleri Riis (NO), David Risley Gallery (DK), Nils Stærk (DK)
ART
COPENHAGEN
Upplating: 30. aug. 16.00
00130Gallery (FI), ANQUIN'S (SP), ARTITLED! Contemporary Art (NL), B 15 (DK), Bertrand Gillig (FR), Black Square (USA), Bohus Konst (SE), Bruno Dahl (DK), Brutto Gusto (D), Contour (DK), Debony Art Link (SG), EL Quatre (SP), Faur Zsófi (HU), Fold (IS), Format Artspace (DK), Hans Alf (DK), Helth (DK), Hjorth (DK), Hoffmann Contemporary Art (D), In The Gallery (DK), Jeanette Ölund (SE), Jonas Kleerup (SE), Jules Julian (DK), Jørgen Østergaard (DK), Knud Grothe (DK), Korjaamo (FI), LABR (DK), LDXArtodrome (D/MT), Leif Jensen (DK), L'Inlassable Galerie (FR), Martin Mertens (D), Moderne Silkeborg (DK), MOHS Exhibit (DK), Nasui Private Collection & Gallery (RO), Neue Kunst (D), Nils Åberg (SE), Nørballe (DK), Oxholm (DK), Pi (DK), Polarraum (D), Poulsen (DK), Radial Art Contemporain (FR), Ramfjord (NO), Rasche Ripken (D), Rasmus (DK), SALA PARES (SP), Salling (DK), Sct. Gertrud (DK), Shine Artists (GB), SON ESPACE (SP), The Boiler Room (NO), Thomassen (SE), Untitled Artprojects (USA), V58 (DK), Vane (UK), Varming (DK), Victor Lope Arte Contemporary (SP), Witzenhausen (NL/US), Wolfsen (DK)
Museer og medier:
ARoS - Århus (DK), HEART - Herning (DK), KUNSTEN - Aalborg (DK), Nivågaard - Nivå (DK), DR, Elephant, Flash Art, Kunstavisen, Kunsten.nu, Magasinet KUNST
(KP)
ARoS - Århus (DK), HEART - Herning (DK), KUNSTEN - Aalborg (DK), Nivågaard - Nivå (DK), DR, Elephant, Flash Art, Kunstavisen, Kunsten.nu, Magasinet KUNST
(KP)
Posted by Listin at 12:19 PM
Tuesday, August 27, 2013
Vón?
Síðani avdúkingarnar um ætlanina hjá Kára P.Højgaard um Skálafjarðartunnilin og royndirnar at dylja atfinningarnar av sáttmálanum við CIP hava sosialu miðlarnir kókað av óðum fólkum, sum krevja landsstýrismannin frá í stundini. Unga Tjóðveldi og Sosialistisk Ung skipa fyri mótmælisgongu á Vaglinum klokkan 14 leygardagin, og í hesum sambandi hava vit á blogginum lagt okkara høvd á blot fyri at finna nøkur dømi um tunnilslist, um ikki annað, so bara fyri at vera við har sum tað sker, men tað er, skulu vit heilsa og siga als ikki lætt at finna tunnilslist. Men ikki er tó ikki ómøguligt, einki er ómøguligt. Vit hava funnið tvey dømi, ovast er ljóslistin hjá Tróndi Patursson í Norðoyatunlinum og niðast er ein video hjá Dennis Agerblad, sum hann hevur gjørt yvir yrking hjá Tóroddi Poulsen. Nevnda mótmælisgonga vendir sær ikki móti nakrari tunnilsætlan men í móti tí avmontering av fólkaræðinum, sum landsstýrismaðurin í Innlendismálum, Kári P.Højgaard hevur staðið á odda fyri við at hava eina so týðandi málsviðgerð aftan fyri stongdar dyr.
http://www.in.fo/index.php?id=9&tx_news_pi1%5Bnews%5D=1845&tx_news_pi1%5Bcontroller%5D=News&tx_news_pi1%5Baction%5D=detail&cHash=1ad01f932c3ea44e952baa1816defed9
(KP)
Posted by Listin at 10:22 PM
Norðurlandaheiðurslønahandan við skrúð og skart
30. oktober verður heiðurslønarhandan í operaini í Oslo. Fyri fyrstu ferð verða vinnarar av heiðurslønunum frá Norðurlandaráðnum avdúkaðir samstundis sum heiðurslønirnar verða latnar og ætlanin er at hava eitt show, sum minnir um Oscarhandaninas, ið verður sjónvarpað í øllum norðurlondunum. Fimm heiðurslønir verða latnar fyri bókmentir, tónleik, film, umhvørvi og barna- og ungdómsbókmentir.
Vit gleða okkum og meðan vit bíða, kunnu vit t.d. lurta eftir Gyrðir Eliasson, sum lesur eina søgu upp úr bókini "Millum Trøini", sum høvundurin vann norðurlendsku bókmentaheiðurslønina fyrra árið. Og leggið til merkis fínu verkini aftan fyri íslendska skaldið, tí tey hevur føroyski listamaðurin Hanni Bjartalíð gjørt.
Vit gleða okkum og meðan vit bíða, kunnu vit t.d. lurta eftir Gyrðir Eliasson, sum lesur eina søgu upp úr bókini "Millum Trøini", sum høvundurin vann norðurlendsku bókmentaheiðurslønina fyrra árið. Og leggið til merkis fínu verkini aftan fyri íslendska skaldið, tí tey hevur føroyski listamaðurin Hanni Bjartalíð gjørt.
Posted by Listin at 1:15 PM
Monday, August 26, 2013
Fólkslig mentan og elitulist
Kjakinnlegg frá: Sunleif Rasmussen.
Tað er áhugavert at lesa greinina hjá Jóanes N. Dalsgaard í Punktum.Fo, og svarið hjá Kinnu Poulsen í Listablogginum. Hettar kjak vil altíð verða áhugavert, so leingi fakligheitt er partur av listaligum arbeiði. Fyri 500 árum síðan var elitan tengd at kirkjuni. Eisini listaliga elitan. Í upplýsta einaveldinum vóru tað góðseigarar, barónar, greivar, og hvat teir annars kallaðust, ið myndaðu elituna. Eisini ta listaligu. Í Kjalarvørrinum av fronsku kollveltingini, tók ein spírandi demokratisering seg upp í Evropa, og við henni byrjaði so smátt tað samfelagsmynstur vit hava í dag. Alt fólkið er blivið partur av elituni, ella maktini. Í hvussu er fjórða hvørt ár. Men ikki listaelitan. Síðan seinna heimsbardaga hevur "fólksliga listin" ella brúkslistin, fingið størri rúmd í almenna rúminum. Og her haldi eg at mann má gera mun á list, ið vendir sær til hin einstaka hyggjaran, lesaran ella áhoyraran, og brúkslist, ið vendir sær til so stóra fjøld sum til ber. Og tað sigur seg sjálvt, at listin hevur fríari ræsur at loyva sær ein meira eliteran úttryksform. Ein fleirtyddan úttryksform. Ein meira torskyldan úttryksform, um mann vil. Hettar tí hon í útgangsstøðinum ikki nýtist at raka tað breiðu og stóru fjøldina. Men at tað eru mong einstøk menniskju, ið hava somu estetisku útgangsstøðu sum listin, ella listaverkið. Tað verið seg bókin, filmurin, sjónleikurin, málningurin ella tónleikaverkið. Og tann stóri trupulleikin hjá listini er eisini, at tað ikki er sjálvsagt, at akademikarin, ið er útbúgvin til at arbeiða við torskyldum og fleirtyddum argumentum og diskusjónum á sínum fakøki, ikki automatiskt er áhugaður í listini, ið byggir á somu fakligheit, sum hesi fáast við. Hesi kunnu eins væl vera meira áhuga í brúkslist. Ella einari kombinatión av báðum. Brúkslistin hevur harafturímóti, onnur ting at dragast við. Hvussu verður kvantitativ hugsan samantvinnað við ta kvalitativu? Hvar skal høvuðsdenturin liggja, osfr.?
Í Føroyum hava vit bert havt fólksliga mentan, til fyri góðum hundrað árum síðan. Fólksliga mentanin, vóru søgur og løg borin fram av mannamunni. Sagnir, ævintýr og føroyski dansurin. Hesin síðsti er enn ein stórur partur av føroysku mentanini. So dagsins mentan í Føroyum er í stóran mun fólkslig, grundað á áðurnevnda. Og eg havi sagt tað fyrr, og kann endurtaka tað aftur her. Í einari mentan, ið er so nógv ávirkað av fólksligheit og konservativismu, hevur listin vánalig livikor. Tí sum Jóanes peikar á, avspeglar politiski viljin fólksins vilja. Men sum Kinna eisini peikar á, eru fjølmiðlarnir (Dimma undantikin) samsekir í at listin er so lítið sjónlig í samfelagnum. Tí eg eri samdur við Kinnu í, at tað er ein nógv størri áhugi fyri list í fólkinum, enn fjølmiðlarnir og politikararnir vilja vera við. Og eg eri sannførdur um, at fremmandafólk og útlendskir miðlar eru bilsin av, hvussu nógv dugnalig listafólk hetta landið hevuir fostrað.
Gott framhaldandi kjak!
Posted by Listin at 2:17 PM
Ein væl vitjað Ólavsøkuframsýning og ein slitin sangur um listarliga elitismu
Ólavsøkuframsýningin fyri 55 árum síðani - amatørisman er ikki serliga eyðsýnd
Í DAG verður Ólavsøkuframsýningin tikin niður og allir luttakarar verða bidnir um at koma eftir sínum myndum frá 12-16. 1900 fólk hava sæð framsýningina. Listafelag Føroya stendur fyri Ólavsøkuframsýningini og sum kurator vil eg takka Hilmari Høgenni, formanni og nevndini í felagnum fyri álitið og fyri góðu hjálpina frá Oggi Lamhauge og Jóhan Martin Christiansen við at seta framsýningina upp.
Ólavsøkuframsýningin - Áhuga- og yrkislist í fjølbroyttari eind
Ramasjang
Arrogant elitisma
Í hesum sambandi er áhugavert at lesa ta fyrstu greinina í mentanarblaðnum punktum.fo hetta vikuskiftið. Tað er Inger Smærup Sørensen, ið hevur spurt samfelagsfrøðing ymiskt um mentan og samfelag. Tað er áhugavert at lesa hansara fatan av evninum í øllum førum inntil næstseinastu spaltu, tí her byrjar sami sangur, sum vit hava hoyrt áður og sum snýr seg um alt tað, sum listafólk og mentafólk skulu, m.a. taka í egnan barm og vera fitt og rúmlig akkurát sum fyrr í tíðini, tá alt var betri enn nú. Í greinini stendur: "Eg eri sannførdur um, at professionaliseringin av listini - tað at tosað verður um list, sum nakað man kann og skal liva av - hevur havt við sær, at listin hevur eina minni fólksliga og politiska apell í dag enn fyri 40-50 árum síðani, tá ryggurin í føroyskari list vóru glaðir og í nógvum førum dugnaligir amatørar, sigur Jóanes N. Dalsgaard. Serliga seinnu árini hava vit sæð eina stremban eftir at "reinsa" listina fyri íkast frá amatørum. Eksklusivitetur og arrogant elitisma er meira "loyvt" í dag enn fyrr, men hetta er ikki fremjandi fyri politisku integratiónina av list.".
Samfelagsligi ágóðin av listini er stórur
Lat meg beinan veg bekenna meg sum ein politiskan vingliskølt, men við stórum samhuga við ideologiini hjá vinstravonginum og tí sosiala hugburði, sum hendan ideologi manifesterar og sum er týðilig í tí mentanarhugburði, sum Jóanes N.Dalsgaard leggur fram í greinini. Tað ber ikki til at seta sosial krøv til listina á tann hátt, sum stjórnmálafrøðingurin ger. Sosial atlit og listarlig dygd eru onkursvegna inkompatibel hugtøk, tí listin er eliter av lyndi og tað tykist púra burtur úr vón og viti at royna at sosialisera hana. Sjálvandi kunnu listafólkini organisera seg á sama hátt sum aðrir bólkar í samfelagnum. Tað royna tey eisini at gera í ein ávísan mun, men tey eru fá, og ofta hendir tað, at tey framúrskarandi listafólkini halda seg til listina, meðan hini dáma og duga betri at hava fundir og natúrliga enda við at skapa betri fyrimunir fyri seg sjálvi. Hetta ber við sær ónøgd og ósemjur innan feløg, sum eru frustrerandi hóast tær eru væl skiljandi. Sjálv haldi eg, at vit fáa so nógv gott burtur úr dygdarlistini bæði heima og uttanlands, sum t.d. nú arabiska sjónvarpsstøðin Al Jazeera í eini rættiliga deprimerandi sending um føroysku fráflytingina staðfestir, at listin trívist í Føroyum ella tá Tróndur Patursson sýnir fram í Washington og Føroyar av tí sama fáa pláss í Washington Post. Okkara ágóði av listafólkunum er so mikið stórur, at vit áttu at miðsavnað okkum um, at gera umstøðurnar tær allarbestu hjá Tróndi og øðrum yrkislistafólkum. Sjálvandi skulu vit eisini hava sosialu dimensiónina við og t.d. skapa góð gróðrarlíkindi fyri tey mongu listaáhugaðu - her hevði ein listaskúli komið sera væl við. Ein ítøkilig byrjan hevði verið at sent fleiri hundrað føroyskt- og dansktlærarar á skeið bæði í fólkaskúla og miðnámi, tí teimum vantar grundleggjandi førleikar at undirvísa í myndagreining, hóast myndir eru partur av víðkaða teksthugtakinum og sum so tilfar, næmingarnir sambært kunngerð frá mentamálaráðnum, skulu duga at viðgera.
Illvilji móti listini?
Jóanes N.Dalsgaard hevur at elitismu á fleiri økjum og heldur, at "sama arroganta elitisman" sæst aftur í, hvussu miðlarnar viðgera mentan og list og at hetta er við til at skapa illvilja móti listini". Her skilji eg ikki heilt hvat samfelagsfrøðingurin sipar til. Umframt tær lutfalsliga stokkutu fjølmiðlaløtur, tá eg sjálv og nøkur fá onnur hava dittað okkum at skyna á millum góða og vánaliga list, haldi eg avgjørt ikki, at arrogant listarlig elitisma kann sigast at hava havt serliga góðar dagar í føroyskum fjølmiðlum. Listin hevur sum heild verið heldur niðurraðfest í fjølmiðlunum, hetta var ein orsøk til, at vit stovnaðu Listabloggin, men síðani hevur Dimmalætting tikið rósverda stigið til mentanarblaðið punktum.fo og hetta er at fegnast um, eisini hevur Dagur og Vika mentan og list á skránni viðhvørt, umframt In mente plagar at vera eina ferð um vikuna í útvarpinum, men hesar sendingar hava ikki verið á skránni í næstan tveir mánaðar í summar. Sjálv havi eg í grundini sera góðar royndir av at hava ummælt og miðlað list seinastu átjan árini og eg eri fegin um á henda hátt at hava verið partur av yrkisgerðini innan føroyska listaøkið. Eg upplivi ikki nakran illvilja móti listini millum fólk flest. Tvørturímóti haldi eg, at áhugin er stórur millum fólk, men at ov lítið hevur verið gjørt við listina í fjølmiðlunum. Eg fati hetta ikki sum eina avleiðing av vantandi fólksligum áhuga, men sum eina misskilta roynd frá fjølmiðlum at tala niður til brúkaran í vónleysari roynd at seta seg millum stólarnar fyri at fáa fatur á teimum, sum nettupp ikki kunnu røkkast, tí tey ongan áhuga hava fyri dýpd og substansi og friður verið við tí, øll kunnu ikki hava áhuga fyri tí sama.
Virðing fyri serfrøðini
At enda í greinini hevur samfelagsfrøðingurin nøkur ráð til tey listafólk, sum ynskja, at teirra øki fær størri politiskan áhuga og hesi ráðini verða løgd fram eins og krøv: "Fyri tað fyrsta mugu listafólk semjast um eina felags dagsskrá og enda síni, fyri uttanfyristandandi at síggja meiningsleysu innanhýsis stríð. Fyri tað næsta mugu listafólk vísa virðing fyri estetisku preferensunum hjá fólki, sjálvt um hesar ikki eru samanfallandi við tær "autoriseraðu". Listafólk noyðat eisini at hava og vísa áhuga fyri tí, sum annars rørir seg í samfelagnum, tað veri seg makrelur, undirsjóvartunlar ella eldrarøkt. Listafólk mugu síggja mentanarpolitikkin sum ein integreraðan part av politiska lívinum og ikki sum nakað kvalitativt øðrvísi ella betri enn annar politikkur". Eg má siga, at tað er hugstoytt, at ein serfrøðingur sum Jóanes N.Daslgaard ikki virðir stríðið hjá listafólkunum, sum júst var grundað í ónøgd við vantandi serfrøði, eg ivist onga løtu í, at hann sjálvur hevði verið sera ónøgdur, var ein persónur uttan fakliga útbúgving vorðin stjóri í týdningarmesta stovninum á hansara øki. Eg veit ikki hvat tað er, sum hendir við fólkum, tá tey hoyra orðið list. Tað er sum um, at øll vanlig atlit til professionalismu hvørva, eg kenni einki annað yrkisøki, har sosial krøv verða sett um at øll skulu sleppa at vera við, sum tað verður, tá talan er um list, og eg kenni einki annað øki, har fólk í so stóran mun vanta eina virðing og fatan av, at list er eitt yrki eitt starvsøki júst sum øll onnur. Listafólk verða eitt nú ofta biðin um at lata eitt verk til ymiskt vælgerandi. Hugsið tykkum, at vit á sama hátt ringdu til sakførarar ella rørleggjarar og spurdu um hann ella hon vildi lata eina mánaðarløn til eitt gott endamál. Hatta kundu eingin funnið uppá, tí vit virða sakførara- og rørleggjarastarvið sum eitt "ordiligt" starv og tí er tað ómetaliga týdningarmikið, at vit skyna á millum nær list er yrki og nær hon er áhugi. Tað snýr seg ikki um ein fascistiskan tørv á at døma nøkur sum betri enn onnur, tað snýr seg um, at nøkur liva av listini og dyrka hana hvønn tann einasta dag til okkara frama. Og hatta við at vísa virðing fyri estetiskum preferensum sum eru óautoriseraðar skilji eg als ikki, tí í veruleikanum hava autoritetir bæði í land og kommunum í fleiri ár sýnt størri áhuga og virðing fyri tí sonevnt "óautoriseraða", fyri teimum verkum, sum vit smakkdómarar kanska hava kolldømt. Listarligir autoritetir hava lítlan og ongan týdning í føroyska samfelagnum og hava vit nakað fílabeinstorn her á landi, man tað vera minst líka jánkasligt og illa hildið sum føroyski tjóðpallurin og føroyska akademisman, ið bæði eru at kalla ikki eksisterandi á sama hátt sum føroyskur mentanarpolitikkur ikki hevur verið sjónligur uttan ta skemdarløtu, tá Bjørn Kalsø tók tjúgu prosent av listastuðlinum. Henda dáragerð er hansara einasta íkast til føroyska mentan hesi árini hann hevur sitið í mentamálaráðharrasessinum. - Føroysk kjakmentan er ikki til, verður sagt og endurtikið upp í saman, men tá listafólk og mentanaraktørar taka orðið fyri seriøst og kritiskt at lýsa mentamál og greiða frá sjálvsøgdum órætti, verður tað skýrt at vera grenj og dømi um vantandi veiggj og offurmentalitet.
Eg havi hug at venda krøvunum hjá samfelagsfrøðinginum við og krevja, at føroyska samfelagið sum heild virðir listina í størri mun og at serstakliga politiska skipanin virðismetir listina í størri mun og at hendan virðing endurspeglast í teimum, ið verða sett á ovastu mentanarpolitisku rókina í mentamálaráðnum og í mentanarnevndini. Mentanarpostar eru eftir øllum at døma andaliga skrellispannin hjá politisku skipanini, har fólk verða beitt, sum ikki hava nóg stóra tign og nóg stóran týdning til veruliga politiska makt. Virðingin er ikki til í løtuni í politiska landslagnum, men hetta hevur sum so einki við illvilja hjá fólkum at gera, tí føroyingar eru væl greiðir yvir ómetaliga virðið á listini. Eg meti politiska illviljan móti yrkislistini vera part av vantandi virðingini mótvegis allari serfrøði, sum merkir politikkin hjá sitandi samgongu og sum Búskapar og Løgfrøðingafelagið loksins finst at.
(KP)
Posted by Listin at 7:32 AM
Labels: KP, Ólavsøkuframsýningin 2013
Sunday, August 25, 2013
Íslandsvika: Menningarnótt
Posted by Listin at 9:20 AM
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
1936-2005
Maud Heinesen vaks upp í Klaksvík. Hevði hevði 3-málsligt korrospondentprógv frá Handilsháskúlanum í Keypmannahavn og starvaðist sum lærari og skrivari, seinastu mongu árini, sum skrivari á Fróðskaparsetri Føroya.
Maud Heinesen giftist við Jens Paula Heinesen, rithøvunda úr Sandavági, og tey búði í Havn. Maud andaðist í 2005.
Hon var virkin rithøvundur og skrivaði eisini søgur í Mína jólabók.
Útgávur:
1963 Fyri jól, Marin í Míni jólabók
1970 Tarvadysturin hjá abba í Míni jólabók
1993 Abbi og eg
1994 Nógv ímillum lív í Míni jólabók
1996 Ein lítil søga um Sun-Mi í Míni jólabók
1997 Einsamøll í húsi í Míni jólabók
1998 Tá ið hevndin rakti okkara veg í Míni jólabók
1999 Okkara maður á ferð í Míni jólabók
2000 Í vøggustovu við Helenu
Sherlock Holmes fer til verka í Míni jólabók
2001 Sherlock Holmes í andróðri í Míni jólabók
2002 Sherlock Holmes-klubbin fær vitjan úr Danmark í Míni jólabók
2003 Herverk í Míni jólabók
2004 Eg skal hava ein hund
2004 Likkulina og Likkudemus
Umrøða/ummæli:
Martin Næs. Abbi og eg i Hvør eigur flaggknappin? 1995
Turið Kjølbro: Nýggjar føroyskar bøkur til tey smæstu. Sosialurin, nr. 208, 28. oktober 2000
Maud Heinesen: Barnabókaheiðursløn Tórshavnar býráðs. Skúlablaðið 6/2001
Heiður:
Barnabókavirðisløn Tórshavnar Býráðs í 2001.


text:
Petur Kristinn Vang serverar franska høvuðsrættin í Fútastovu í kvøld. Tað er Bavette, flank steak, við soppakremi og leskiliga broysknum fronskum eplum, við Chateneuf du Pape, Chapoutier, reyðvíni afturvið. Perfekt til høvið og merveilleux, sum nýggja franska orðabókin hjá Rólandi í Skorini sigur. Hvørki meir ella minni. Til vinstru í myndini omanfyri hómast John Mikkelsen, ið stendur fyri matstovunum hjá Gist & Vist Heima í Havn. Her er hann mitt fyri, sum er rætta plásið.
Fútastova hevur fingið nýggjan køk, vesi og barrdisk, og í kvøld er mest sum alt franskt, bæði matur og drekka, men í føroyskum karmi. Við borðið skifta vit orð um stílskapandi franska kokkin Paul Bocuse, sum júst er deyður, 91 ára gamal. So kemur føroyski kokkurin til borðið.
Teitur Christiansen av Tvøroyri er nýggi kokkurin í fronsku Fútastovu. Hann hevur verið høvuðskokkur í Áarstovu farna árið, hevur fyrr verið souschefur hjá donsku Cofoco og starvast hjá Nose2tail í Keypamannahavn. - Vit gera alt upp á okkara egna máta, og í so stóran mun sum til ber við føroyskum rávørum.
Nú springa vit til fyrstu kvøldarmynd. John Mikkelsen skeinkir Pol Roger Reserve Brut sjampanju, sum er leskiliga franska undirkastið, ið gevur góðan ráka, innan átuligar ostrur (Ostrea) koma inn á borðið við sitrón í ísskál.
Tú stoytir kyldu skelina upp í nevið og svølgir førningin. Tað er, sum fært tú alt havið frammaná. Uttanfyri duffa bátarnir á Eystaru vág, og ungmoyar sita við gluggan meðan tú tyggir smakkin av havi.
Annar og triði partur av forrættinum eru turkað laksaskræða og fronsk skinka, har svínið er fóðrað við haslinøtum, so tað kennist aftur í skinkusmakkinum. Omaná fronsku skinkuni er rivin føroyskur Arlaostur frá Jóhan og teimum úr Múla. Afturvið fáa vit perlandi Rieslingvín frá Trimbach úr Alsace. Céleste er franska orðið eg nú finni í orðabókini. Eitt skipanavn, ið minnir meg á, at enn eru vit ikki løgd frá landi.
Vit skifta orð um goût, smakkin, skránna og søguna í matstovuvinnu í býnum frá Mouldi í Rio Bravo til dagsins marknað, ikki bara við náttarpitsu í Steinatúni, men eisini sushi og japanskum Sapporobjóri á Áarvegnum og ræstari matskrá við sponskum sjerri í grannahúsinum, Nýggjustovu. Føroyar eru eitt gastronomiskt paradís, sum ikki bara ferðafólkini, men eisini vit sjálvi eru farin at viðurkenna og byggja á í øllum fjølbroytni.
So verður lívliga prátið millum Unn, Jensinu, Leif og Jóhan steðgað, tá Petur Kristinn kemur við stoktari tungu (Microstomus kitt) við ratatoullie í tallerkinum, og Chablis frá Joseph Faiveley í glasinum.
Eftir løttu og leskiligu tunguna, sum sambært Fiskar undir Føroyum (2007) er norðuri í Hvítahavinum, undir Føroyum og Íslandi, og heilt suðuri í Biskaiavíkina, er lívsælt at leggja tungubeinini frá sær á tallerkinum. Akkurát sum ordiligt. Ein feril av føroyskari matmentan.
Eftir tunguna kemur Foie Gras, gásalivurpostei, sum franska orðabókin sigur eftir eitt klikk á netinum. Hon er stokt í Madeira, gásalivurposteiin, og løgd omaná ristað breyð við salvie og Gewurztraminervíni frá Hugel í Alsace afturvið. Leskiligt á ein smidligan hátt, sum var tað bleytt jólanugga, til vínið skolar góman og fær himmalin at opna seg fyri enn einum nýggjum smakki. Tey duga so sjáldsama væl at skeinkja rætta vínið afturvið matinum.
Prátað verður lívliga við runda borðið, sum er út móti glugganum við sýni móti Nólsoyarstovu, Sjóvinnubankanum, Eystaru vág og Kongabrúnni. Og øllum smábátunum, har havnarmenn fyrr drupu grind í einum ørvitisrúsi, sum nógvir gamlir filmar enn vitna um. Nú er tíðin ein onnur. Jóhan og Leif tosa um fronsku sambondini gjøgnum tíðirnar og seinastu royndirnar á Føroyabanka, sum skjótt fara at síggjast á matskránni í Barbara Fish House.
Omaná fáa vit sitrónís við marengsi og brendari hvítari sjokulátu við søtum dessertvíni, Coufis, Muscat frá Chapoutier, Rhoné.
Omaná er ein longri symfoni, sum eisini er kaffi í Fútastovumerktum koppi, petit four, tað er sjokulátabitar, og 15 ára Dupont Calvados frá Normandínum í enn einum glasi.
Merci, manga takk, øll somul, fyri eina góða franska máltíð Heima í Havn, og ikki minni hugfarsligt prát um matkynstur, miðlar og annað mangt eitt fríggjakvøld við vágna. Føroyar eru eitt tiltakandi gastronomiskt paradís. Amen.


text:
Stórir partar í Kjad eru Saheløki. Sahel er turra, heita økið ímillum Saharaoyðimørkina fyri norðan og savannuna fyri sunnan og tvørtur um alt Afrika. Her er javnan turkur, og tað hevur verið Kjad ein vanlukka, tí landbúnaður er mestsum einasta vinna, ið er. Ófriðarligt hevur verið í landinum, og seinastu 30 árini hava verið eitt hernaðarkvett fyri og annað eftir; fleiri ferðir hevur eisini verið borgarakríggj.
Norðari partur í Kjad er heilt norður at arabiska Norðurafrika, tí er mentanin í landinum blandingur av arabiskari og afrikanskari mentan. Fleiri enn 100 mál verða talað. Eitt av fjølmongu fólkasløgunum í Kjad er arabisk-muslimska fólkið, kanembo, ið er eitt av flakkfólkunum í Norðurkjad.
Kjadvatn var fyri øldum síðan ovurstórt vatn og var langt inn í tað, ið nú eru Kjad, Kamerun, Niger og Nigeria. Fyrr runnu stórar áir í vatnið, men seinastu 10.000 árini er veðurlagið vorðið turrari, áirnar eru nógv minkaðar ella tornaðar upp, og vatnið fjarar alsamt. Hetta ger, at nógv minni matur er til fólkið, sum livir av at fiska í vatninum. Tá ið vatnið fjarar, verður undanfjaraða lendið, sum tíðin líður, vátlig og fruktagóð jørð.
Nógv frukt og grønmeti verða dyrkað í fruktagóðu jørðini fram við Kjadvatni, t.d. grasker. Tá ið skalið er turkað, verður tað ofta skorið út og prýtt við útskornum myndum og málað.
Í Miðafrika báðumegin Miðkring eru tað stóru, grøðiligu regnskógirnir og ovurstóra Kongoá, sum eyðkenna landslagið. Tað var her, ræðuligi trælahandilin, ið evropearar settu í verk, byrjaði í 14. øld; síðst í 19. øld vórðu øll londini í Miðafrika evropeisk hjálond. Londini tóku loysing í 1960-árunum, men striltið hevur gingið at sett fólkaræðiliga stýrisskipan í gildi. Ójavnt er, hvussu londini eru fyri; í Kamerun hava politisku viðurskiftini verið trygg, men í Miðafrikalýðveldinum hava harðrend hernaðarstýri rátt, og landið er sera fátækt.
Fjølbroytta landslagið er alt eftir, hvussu veðurlagið er. Við Miðkring vaksa stórir og tættir regnskógir, tí at har er veðurlagið heitt og slavið, og nógv regn er alt árið. Longri burturi frá Miðkringi eru regntíð og turrtíð, og her eru savanna og spjaddur runnavøkstur. Norðast í Miðafrika, í Kjad, er glóðheit sandoyðimørk.
Høg fjøll, djúpir dalar, rivur, gosfjøll og ovurstór vøtn skera seg ígjøgnum londini norðan úr Uganda og suður í Malavi. Hetta sermerkta landslagið er partur av ovurstórari rivu í jarðarskorpuni, nevnd Stóri Rivudalur. Hægsta fjall í Afrika er Kilimanjarofjall, eitt gosfjall, sum liggur í dvala í tí partinum av Stóra Rivudali, sum er í Tansania. Annars er mesta landslagið í hesum parti í Afrika slættar grasfløtur, nevndar savanna. Dýralívið á savannuni er tiltikið, og á hvørjum ári koma mong ferðafólk úr øllum heiminum at síggja tað. Hetta er vorðin týðandi vinna hjá londum sum Kenja og Tansania. Te og kaffi eru vorðin góð inntøka hjá teimum sjey londunum, ið eru her. Námsvinna og smáir bóndagarðar hava altíð havt stóran týdning, og aðrar vinnur taka seg upp nú.
Á savannuni veksur gult, sítt gras, onkustaðni 4 metrar høgt. Har regnar bara stutta tíð á árinum, og tí vaksa grasrøturnar ógvuliga djúpt niður í jørðina, at tær kunnu taka vætu úr jørðini í turrtíðini. Bløðini á akasiutrænum, sum er leyvtræ, eru næstan sum nálirnar á nálatrøum, so vatnið guvar ikki burtur. Baobabtræið goymir vatn í uppbólgnaða buli sínum. At verja landslagið og stórbæra dýralívið eru stór øki á savannuni friðað. Tvey av hesum stóru friðingarøkjum eru tjóðgarðarnir Serengeti í Tansania og Masai Mara í Kenja.
Stórir flokkar av giraffum, fílum, antilopum og sebrum reika um á savnnuni eftir beiti og vatni. Í hølunum á teimum eru altíð ránsdýr, gepardar, leyvur, leopardar, sum bíða eftir at taka tey veikastu dýrini burturúr. Skamt haðan bíða rægammar og sjakalar til reiðar at fáa sær ein bita av rænum.
Flestir bøndur her á leiðini royna bara at føða seg og húski sítt, annaðhvørt velta teir ymsa grøði ella halda teir neyt. Í hálendinum, har veðurlagið er vátt, men ikki so heitt, er fruktagóð gosøskujørð, og her eiga búnaðarfyritøkur stórar lundir, har tær dyrka te og kaffi til útflutnings. Sum fólkið er fjølgað, eru mangir garðar so smábýttir, at bøndurnir hava verið noyddir at velta niðan í brøttu líðirnar; tað ger, at í nógvum avfalli loypur oman, og soleiðis er nógv lendið oyðilagt.
Te verður gjørt av blaðnum á terunninum. Hentararnir mega skotra seg fram ímillum tøttu runnarnar, at henta nýsprotnu bløðini; tí eru teir í gummisvintu.
Stóri Rivudalur er 7.000 km norðan úr Sýria í Asia og suður í Mosambik. Í nógvar milliónir ár hava rørslur ímillum tvær plátur í jarðarskorpuni skapað hetta stórsligna landslagið. Sumstaðni hava rørslurnar gjørt djúpar dalar við brøttum líðum, sum t.d. Maulíðirnar í Kenja. Aðrastaðni hava gosfjøll og rivugos gjørt stórar háslættar. Athiháslættarnir í Kenja vórðu soleiðis til.
Suður ígjøgnum allan Stóra Rivudal eru mong ovurstór vøtn; har er nógvur fiskur. Mong fólk liva her av fiskiskapi, mest verður fiskað í Albertsvatni, Malavivatni og Taganganyikavatni. Vanligasti reiðskapurin eru smá gørn, nót, rúsa og skutil.
Á láglendinum í eystara parti í Miðafrika, har avfallið er so lítið, at illa ber til at dyrka jørðina, liva flakkfólk, sum fara um hetta víðføra lendið eftir beiti og vatni við neyta-, seyða- og geitafylgjum sínum; summi teirra hava eisini kamelar og asnar. Í lendinum sunnan fyri Nairobi tætt við markið ímillum Kenja og Tansania halda masaiarnir til. Teir eru flakkfólk og halda sebuneyt. Høvuðskostur teirra er mjólkin undan kúnum og blóð. Blóðið tappa teir av neytunum við æðralating.
Masaikrígsmenninir og masaikonurnar ganga við stórum prýðum, vanligu prýðini eru perlukragar, stórir oyrnaríngar og kopararmbond. Flestu masaimannfólkini hava fleiri enn eina konu. Hvør kona hevur sini egnu hús og býr har saman við børnunum.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður:
N'Djamena
Vídd: 1.284.000 km2
Fólkatal: 10.329.208
Alment mál: franskt og arabiskt
Átrúnaður:
islam 50% kristindómur 25% aðrir 25%
Stýrislag: fólkaræði, fleirflokkaskipan
Gjaldoyra: CFA frankur (XOF)


text:
Uppgávan hjá váðaráðnum er at eyðmerkja og hava eftirlit við systemiskum fíggjarligum váðum í Føroyum í síni heild. Ráðið er ráðgevandi og ráðgevur myndugleikum á økinum um, hvussu ein systemiskur fíggjarligur váði skal viðgerast. Til hetta hevur ráðið fýra amboð:
Eygbering:
Í hesum føri metir váðaráðið, at ábending er um, at ávís viðurskifti kunnu økja systemisku váðamyndina, og neyðugt verður at halda neyvt eyga við tí. Ein eygbering er vanliga almenn og nýtist ikki at vera rættað ímóti ávísum myndugleika.
Ávaring:
Ein áskoðan, borin fram sum ein ávaring, hevur størri formliga styrki enn ein eygbering. Tá ið talan er um ávaring, metir váðaráðið, at greið tekin eru um vaksandi systemiskar fíggjarligar váðar, og mælt verður til at taka stig til tess at bøta um viðurskiftini. Ávaringar kunnu verða rættaðar móti einum ella fleiri myndugleikum, og tann, ið fær ávaringina, hevur skyldu til innan 3 mánaðir at koma við almennari frágreiðing, har mett verður um ávaringina og í hvønn mun, neyðugt verður at fara víðari, antin við neyvari kanningum ella ítøkiligum broytingum.
Tilmæli:
Eitt tilmæli frá váðaráðnum hevur størri formliga styrki enn ein ávaring. Tilmælið er eitt ítøkiligt uppskot um broyting, ið váðaráðið metir vera neyðugt at seta í verk til tess at avmarka fíggjarligar váðar. Tilmælið kann vera rættað móti einum ella fleiri myndugleikum, og móttakari av tilmæli hevur síðan skyldu til, áðrenn 3 mánaðir er farnir, antin at seta tilmæltu broytingarnar í verk ella koma við frágreiðing, har grundgivið verður fyri, hví tilmælið ikki verður fylgt.
Úttalisli:
Váðaráðið kann úttala seg um fíggjarlig viðurskifti, sum viðvíkja donskum ábyrgdarøkjum innan fíggjarøkið. Hesi úttalilsir eru ikki almenn og vera latin til Det Systemiske Risikoråd í Danmark, samstundis sum landsstýrið verður kunnað.


text:
Stórar avbjóðingar liggja fyri framman hjá einum stovni sum Landsverki, ið sær tað sum eina týðandi uppgávu at tillaga virksemið í tann mun, tíðin og umstøðurnar krevja tað. Ikki minst tí, at samfelagið broytist nógv i hesum árum.
Í ársfrágreiðingini í fjør vístu vit á tørvin á viðlíkahaldi av bæði almennum bygningum og infrakervinum, har eftirsleipið so líðandi veksur hvørt ár. Tað er tí av alstórum týdningi, at politisku myndugleikarnir fara undir at viðgera alternativar loysnir at fíggja viðlíkahaldið til tess at fyribyrgja forfalli. Landsverk hevur víst á ymsar møguleikar fyri fíggingarleistum og hevur kunnað avvarðandi aðalráð um møguleikar á hesum øki.
Í sambandi við rakstur av almennum bygningum hevur Landsverk í hyggju at gera rakstraravtalur fyri bæði bygningar og infrakervi við at bjóða uppgávurnar út í fría kapping millum privatar arbeiðstakarar. Útboðini verða sett saman í størri pakkar, har avtalur verða gjørdar fyri til dømis eini 5-10 ár í senn.
Ætlanin er harumframt at skipa útbjóðingarháttin í sambandi við komandi byggiverkætlanir soleiðis, at arbeiðstakarar verða tiknir við í tilgongdina munandi fyrr, enn vanligt. Somuleiðis verða tillagingar gjørdar í sambandi við rakstrar- og viðlíkhaldsuppgávur, sum skulu bjóðast út fyri eitt longri tíðarskeið hvørja ferð.
Landsverk umsitur vegna aðalráðini umleið 230.000 fermetrar av bygningum, og hvørt ár verða fleiri bygningar lagdir afturat bygningshópinum. Málið hjá Landsverki er bæði at halda bygningar hjá landinum viðlíka, men eisini at betra um góðskuna á teimum.
Játtanin til viðlíkahald av bygningum landsins er lækkað við 1,0 mió. krónum niður í 21 mió. krónur. Hetta skal setast upp ímóti, at bara bráfeingistørvurin á viðlíkahaldi nú er komin upp á 128 mió. krónur, meðan samlaða eftirsleipið, sum í fjør var umleið 250 mió. krónur, nú táttar í 280 mió. krónur. Hetta tí Landsverk hevur yvirtikið raksturin av fleiri bygningum afturat, sum eru í ivasomum standi.
Við ársbyrjan kom í gildi nýggja bygningskunngerð, BK17, ið fevnir um alla bygging i Føroyum. Hetta fer uttan iva at hava ta jaligu ávirkan, at øll bygging sum heild verður lyft upp á eitt hægri støði, eins og krøvini verða meira standardiseraði og harvið eins fyri øll. Eitt nú fer hetta at merkja, at málsviðgerðin hjá byggimyndugleikanum verður neyvari í mun til eitt nú bjálvingarkrøv.
Umframt viðlíkahald av bygningum vístu vit í ársfrágreiðingini í fjør eisini á alternativar fíggingarmøguleikar til viðlíkahald av infrakervinum. Serliga er viðlíkahaldið av tunlum kostnaðarmikið, tí tunlar eru umleið tríggjar ferðir so dýrir at reka fyri meturin, sum vanligir vegir.
Innan framleiðsluøkið gjørdi Landsverk í 2016 av at taka seg burtur úr kappingini um asfaltútlegging og niðurleggja hetta virkisøkið. Ístaðin verður enn størri dentur lagdur á framleiðslu av asfalti, gróti og skervi.
Neyvan nakrantíð áður er tíðin nú búgvin at taka øðrvísi fíggingarhættir í brúk. Í Ársfrágreiðingini 2016-17 undir heitinum “Leiðin fram” vísir Landsverk á alternativar fíggingarmøguleikar fyri viðlíkahald av bæði bygningshópi og infrakervinum, sum kann heintast inn aðrastaðni enn bert á fíggjarlógini.
Lesið meira í ársfrágreiðingini hjá Landsverki um alternativar fíggingarhættir, lidnar og verandi verkætlanir, broytingar innan asfaltøkið, tøknilig frambrot og annað nýtt innan ferðsluøkið, eins og mong onnur áhugaverd evni. Ársfrágreiðingin kann lesast her


text:
Orð: Thomas B. Barratt
Týtt: Victor Danielsen
1. Kom higar, tysta sál,
og drekk av lívsins flóð!
:,: Tann tosta, eingin sløkkja kann,
hann sløkkir hin kelda góð. :,:
Niðurlag: Kom nú, tú tysti,
orðið um Jesus hoyr!
Tá skal sál tín fáa frið
og aldri tysta meir.
2. Mong sálin, tung og troytt
á lívsins døpru leið,
:,: við hesa keldu boygdi seg,
og upp aftur styrkt hon steig. :,:
3. Drekk nógv, tú arma sál!
Tess meiri mátt tú fært
:,: at nýta Andans hvassa svørð,
tá stríðið tær verður hart. :,:
4. Skjótt tíðin runnin er,
vit foldum fara frá;
:,: tá verður gott at koma heim
og liva har Jesusi hjá. :,:


text:
Norðurlond hava størsta búskaparvøkstur í Europa – og í Norðurlondum liggja Føroyar á odda, vísir ein nýggj kanning frá norðurlendska ráðharraráðnum
Tað gongur væl í Norðurlondum, men tað gongur best í Føroyum. Tað er ein av niðurstøðunum í kanningini hjá noðurlendska ráðharranum, nevnd State of the Nordic Region 2018, sum varð almannakunngjørd í gjár, hósdagin.
Føroyar liggja fremst í búskaparvøkstri árini 2011 til 2015, tí vøksturin í bruttotjóðarúrtøkuni er heili tíggju prosent, vísir tannn norðurlendska kanningin.
Lesið meira HER


text:
Grannakaffi 3. mars
Leygardagin 3. mars verður bjóða inn til Grannakaffi í fleiri bygdnum.
Í Dagtilhaldinum Blákollan á Oyri frá kl. 10.00-13.00. Áleið kl.11.00 kemur Eydna Hummeland, rynkeby súkklari, at greiða frá. Ester Kristiansen kemur eisini framvið at syngja nakrar sangir.
Í róðrarneystinum í Streymnesi frá kl. 11.00-15.00. Kaffi/the og lekrar køkur vera at fáa. Kl. 12.30 kemur Signar í Homrum at spæla nøkur løg.
Í Avhaldshúsinum í Haldórsvík frá kl. 14.00-17.00. Martin Joensen luttekur.
Um tiltakið Grannakaffi
Vit eru mong, sum á hvørjum ári antin beinleiðis ella sum familja, vinir ella starvsfelagar fáa krabbamein tætt inn at okkum. Kenslan av hjálparloysi bankar á dyrnar, tó at spurningurin um, hvussu vit kunnu hjálpa fær okkum at lata dyrnar upp og gera eitthvørt. Til tíðir kann tað tykjast torført at fáa greiði á, hvussu vit best kunnu veita hjálp, men einfalda loysnin er at hjálpa teimum, sum longu hjálpa.
Tí hevur Krabbameinsfelagið tikið stig til Grannakaffi. Grannakaffi er liður í støðuga arbeiðinum hjá felagnum og byggir á tað, sum vit føroyingar frammanundan duga serliga væl; at hugna okkum og vera saman í gaman og álvara.
Vertirnir til Grannakaffi bjóða grannum, vinum, starvsfelagum og øðrum á gátt til ein drekkamunn, eitt prát, eina uppliving ella okkurt heilt annað. Einstaki verturin setur sín dám á tiltakið, so leingi tað ikki stríðir móti virðunum hjá Krabbameinsfelagnum. Gesturin rindar eftir førimuni, í trúnaði og hvør króna ger mun.
les meira á www.krabbamein.fo


text:
Í kvøld hoyrdust tey gleðiligu tíðindi, at Danmarks Radio hevur sagt upp samstarvssáttmálan við okkara egna Kringvarp um at endursenda og samsenda danskt fjølmiðlatilfar her, mest sum ókeypis. Orsøkin er at finna í nýggju føroysku Upphavsrættindalógini, sum Føroya løgting samtykti 23. apríl í ár. Myndina av Kringvarpsstjóranum, Dia Midjord, tók eg 31. august í fjør, tá hann tók yvir eftir Anniku Mittún.
Tað kann ikki annað enn metast sum ein bati av teim heilt sjáldsomu, at einvegis nalvastrongurin úr Danmark til Føroya, tá tað ræður um tíðindi, referansur, reportasjur, filmar og prime time undirhald, verður kliptur, tí at Danmarks Radio, sambært Upphavsrættindalógini, ikki longur kann forsvara at senda tilfar nærum ókeypis til okkara. Nú kunnu vit sleppa úr hesum óynskta bundinskapi og lata upp fyri øðrum norðurlendskum almannarásum. Og kanska orka vit eisini at knýta nýggj sambond við grannalond í Norðuratlantshavi, so sum Skotland, Írland og Kanada.
Hóast hetta er ein púra óvæntað stórhending, fer nýggja støðan at krevja nógv av Kringvarpi Føroya, sum tíanverri hevur niðurlagað allar partar í skránni, eisini tíðindi, tí eingin hevur higartil sýnt vilja at rinda tað, sum alment kringvarp kostar.
Ongastaðni í verðini er nøkur sjónvarpsstøð, sum bara sendir egið tilfar. Einaferð var ásett í lóg um kringvarp, at ein ávísur partur, haldi tað var 33%, skuldi verða føroyskur. Tað var vónleyst at náa og tí varð minstamarkið skjótt strikað. Pengar skulu til at halda so nógvum tímum gangandi, sum vit eru von við at fáa mest sum ókeypis úr Damark.
Tí verður spennandi at síggja, hvussu Kringvarpið fer at byggja skránna, hvussu drúgv hon verður og hvat hon fer at kosta.
Eg gleðist yvir, at umsíðir kunnu vit gera okkum vónir um, at tað almenna sjónvarp, ið kom so skeivt í verðina, sum hugsast kundi í 1984, nú sleppur at standa á egnum beinum og vísa egnar eginleikar. Og tað kann ikki verða annað enn gott. Sera gott!
Heimasíðan hjá Mentamálaráðnum upplýsir um upphavsrætt, at:
hann er rætturin hjá tí, ið hevur gjørt ella framleitt eitt verk, til í ávísan mun at ráða yvir nýtsluna av verkinum. Til dømis er ikki loyvt at endurgeva tekst hjá øðrum uttan at nevna kelduna ella treytaleyst at taka niður tónleik á netinum. Lógin um upphavsrætt tryggjar rithøvundum og listafólkum lógarfest einkarættindi til vard verk ella framleiðslur. Lógin hevur ásetingar um nýtslu av vardu verkunum og ásetir eisini t.d., at rættindahavararnir hava rætt til samsýning fyri nýtslu av verkunum. Lógin um upphavsrætt rættleiðir sostatt viðurskiftini millum vard verk, rættindahavarar og brúkarar. Lógin er eitt amboð til at eggja rithøvundum og listafólkum at skapa verk, tí lógin tryggjar rættindahavaranum samsýning fyri nýtslu av teirra verkum. Tað verður mett sum ein samfelagsuppgáva og rímiligt at verja verkini. Samstundis tryggjar lógin eisini, at brúkarin hevur atgongd til verkini, m.a. gjøgnum felags skipanir. Viðskiftafólk sum t.d. kringvørp, matstovur, dansistøð o.o. rinda t.d. fyri at spæla tónleik eftir nærri lýstum reglum. Upphavsrættarlógin verjir bókmentalig og listarlig verk. Upphavsrætturin verjir ítøkiliga verkið, soleiðis sum tað kemur fram, t.e. ta listarligu tilevning, ið listamaðurin hevur givið verkinum. Upphavsrætturin verjir ikki hugskotið. Hugskot, grundreglur, myndevni og líknandi, ið liggja aftan fyri eitt verk, kunnu onnur frítt nýta. Bert ítøkiliga tilevningin verður vard. Tann, ið framleiðir eitt verk, hevur upphavsrættin til verkið. Hesin verður nevndur rættindahavari. Tó kann upphavsrætturin heilt ella lutvíst fara til onnur sambært avtalu, vegna arv ella líknandi. Um fleiri rættindahavarar eru til sama verk, eiga teir saman rættin til hetta felags verk. Fyri at kunna eiga lut í upphavsrættinum skal rættindahavari hava skapað verkið, ella part av hesum, sjálvstøðugt. Hjálparfólk, ið hava hjálpt við tøkniligum ella praktiskum tingum, eru ikki at rokna sum rættindahavarar. Ávís sløg av verkum, sum t.d. filmar hava fleiri rættindahavarar, so sum tekstsmið, tónasmið, myndafólk, leikstjóra o.s.fr. Onnur verk hava vanliga bert ein rættindahavara, t.d. skaldsøgur, har bert rithøvundurin er rættindahavari.


text:
Latið borgarnar tala um Skansabryggjuna
Tórshavnar býráð samtykti hóskvøldið við átta atkvøðum at fara undir Skansabryggjuna fyri 465 milliónir krónur. Ein atkvøða var ímóti, tvær blankar og tveir býráðslimir vóru ikki á fundi.
Á fundinum helt Jógvan Arge, varaborgarstjóri, hesa røðu:
“Hetta er størsta og dýrasta kommunala íløgan, sum nakrantíð er gjørd í Tórshavnar kommunu. Í dag verður hon mett at fara at kosta 465 mió kr í einum høggi.
Vit í minnilutanum hava roynt at ávirka hesa stóru ætlan til tað betra. Vit hava spælt út, at bingjuhavnin kanska hevði ligið betri aðrastaðni í kommununi, og at gott skil hevði verið í, at bygt Skansabryggjuna og Eystara havnarøkið út til eina super ferðavinnuhavn.
Ferðavinnan er ein vaksandi vinna um okkara leiðir, og líkt er til, at her fer bert at leggjast aftrat, hóast onkrir brotasjógvar eru um grindadráp.
Meiri pláss til bingjur
Eitt av argumentunum fyri útbyggingini hevur verið broytingin í Arktis, sum ætlandi fer at elva til nógva skipaferðslu í Norðurhøvum. Sagt hevur verið, at júst hendan íløgan skuldi gera okkum før fyri at bjóða okkum fram sum tænastudepil fyri ta stóru skipaferðslu, sum fer at taka seg upp.
Tað, sum vit serliga fáa burtur úr víðkanini er, at bingjuskipini fáa betur umstøður, men dreymurin um miðstøðina fyri arktisferðsluna verður neyvan veruleiki við hesi havn – í so máta verður hon alt ov lítil, siga teir, sum hava skil fyri hesum.
Lána 300 milliónir krónur
Tórshavnar havn og Tórshavnar kommuna hava sett sær fyri at byggja fyri 465 mió kr. Av teimum skula 300 mió krónur lænast at gjalda aftur yvir 20 ár. Byggingin fer at vara eini trý ár og er ætlað at verða liðug í 2019.
Hetta eru nógvir pengar at læna í bestu pengatíðum nakrantíð. Vit vita eisini, at kommunan skal læna aðrar 150-200 mió kr til aðrar neyðugar íløgur sum stórskúlan á Fløtum. Tí fer skuldin hjá havnini og kommununi skjótt so spælandi upp um hálva milliard og nærkast við stórum fetum lániloftinumum, sum svarar til kommunuskattin í ár.
Latið borgarnar tala
Nú eru bert tríggir mánaðir til býráðsval verður aftur. Tað var ikki gamalt at binda komandi býráð til stórar útreiðslur beint áðrenn eitt nýtt býráð tekur við. Við útlitinum til, at byggiætlanir, sum hava verið undir fyrireiking í áravís, fara at binda kommmununa og havnina til eina hálva milliard í skuld, verður skotið upp, at avgerðin um at útbyggja Skansabryggjuna verður útsett til nýtt býráð hevur tikið við 1. Januar.
Nógv sjónarmið hava verið frammi í orðaskiftinum um hetta málið. Yvirfriðingarnevndin kom til ta niðurstøðu, at ætlanin um at byggja frammanfyri Skansan samsvaraði ikki við friðingarreglurnar og sýtti fyri tí partinum av byggingini.
Ein stórur partur av borgarunum er av estetiskum og mentunarligaum orsøkum hart ímóti at hava eina upp aftur størri bingjuhavn sum portur inn til býin, og mong óttast, at virksemið í hesi nýggju havn fer at órógva umhvørvið í høvuðsstaðnum nógv meir enn gott er.
Eisini tí er rættast, at eitt nýtt býráð tekur støðu til málið um Skansabryggjuna. Býráðsvalið er besti mátin at lata borgarnar tala” – eisini um hetta málið, segði Jógvan Arge, varaborgarstjóri úr Tjóðveldi.
Uppskotið frá Tjóðveldi fekk tríggjar atkvøður frá Jákup Dam, Marin Katrinu Frýdal og Jógvani Arge. Samgongan feldi uppskotið við sjey atkvøðum ímóti.
Nøkur mótmælisfólk vóru uttanfyri býráðssalin, tá fundurin var liðugur, og heilsaðu býráðslimum við grýtum og grýtubankan.


text:
André Olsen 12.09.2017 (21:08)
Crystal Palace hevur fingið nýggjan venjara
Bert ein dag eftir at tíðindini bórust um, at Crystal Palace venjarin, Frank De Boer, hevði fingið sekkin, hevur Crystal Palace í kvøld kunngjørt navnið á nýggja venjaranum.
Les eisini: Fyrsti venjari í Premier League koyrdur
Nýggi venjarin er navnframur í enskum fótbólti, og hevur nógvar royndir. Talan er um Roy Hodgson, sum seinast var enskur landsliðsvenjari undir EM í 2016. Áður hevur hann eisini vant lið sum Liverpool, Fulham, West Bromwich og Blackburn.
Við heimasíðuna hjá Crystal Palace, sigur Roy Hodgson, at hann gleðir seg til nýggju uppgávuna.
- Eg eri glaður fyri at vera aftur í klubb-fótbólti. Tað er langtsíðani at eg havi verið úti til dagligar venjingar, so tað gleði eg meg til at gera aftur, sigur Roy Hodgson.
Fyrsti dystur hjá Roy Hodgson í Crystal Palace verður leygardagin, tá Crystal Palace spælir móti Southampton.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her