text:
Seturskjak
Dan Klein --- 04.10.2018 - 08:15
Seturskjak komandi hóskvøld 4. oktober í Kongshøll.
Fróðskaparsetur Føroya sær sum undirvísingar- og granskingarstovnur ein stóran tørv á at taka ábyrgd av at kunna almenningin um virksemið á stovninum. Hetta gevur samstundis almenninginum møguleika til at spyrja nærri um evnið og at kjakast meira um hetta sama. Tí taka vit nú táttin við Seturskjakið uppaftur. Komandi hóskvøld 4. oktober verður evnið:
Kropslig
venjing sum viðgerðarháttur
Tiltakið
er ætlað sum kjakkvøld, har fólkið fær høvi til at hoyra meira um evnið og at
spyrja nærri um hetta. Hetta verður gjørt soleiðis, at fakfólk hava stuttar
framløgur um vald evnir sum síðani vera viðgjørd við eitt pallborð, sum leggur
afturat hesum og sum so aftur leggur upp til eitt kjak, har áhoyrarar eisini
luttaka.
Framløgurnar
hetta kvøldið hava Magni Mohr um "Kropslig venjing sum
viðgerðarháttur" og Amanda Vang um "Exercise, microbiote and
inflammation". Pallborðið manna Magni Mohr, Guðrun Zakariassen,
kommunulækni, og ein politikari. Kjakið verður stýrt av orðstýrara, sum til
hetta tiltakið er Óluva Zachariassen, tíðindakvinna.
Kongshøll
gevur góðar karmar, eisini til tílík tiltøk, og bjóða vit øllum at verða
hjartaliga vælkomin á gátt hóskvøldið 4. oktober. Byrjað verður kl. 19:30 og
tiltakið endar kl. 21:00. Vit bjóða kaffi/te/vatn og smákøkur.
Fróðskaparsetur Føroya


c: text/html

text:
Snorri Brend
17.10.2014 - 15:27
Tíðindi > Uttanlands - Norðurlond
NOREG: - Eg skilti ikki eitt einasta petti, tá eg sá rokningina.
81 ára gamli Anders Skogheim gjørdist sera bilsin, tá hann sá rokningina sum ein el-installatørur hevði sent honum fyri eitt minni arbeiði.
Anders legði í summar merki til eina leysa stikk-kontakt í kjallaranum. Hann vildi sjálvandi hava hana umvælda ella skifta, - men kanska hann angrar avgerðina í dag.
Hann ringdi til eina fyritøku, hvør slagorð var ”Fixet – elektriker på dagen” og bað teir gera arbeiðið fyri seg.
5500 FYRI AT MØTA
Anders Skogheim hugdi kortini ikki eftir talinum á gjaldsterminalinum, men metti sjálvur at arbeiðið fór at kosta millum 1500 og 2000 krónur.
Men hann fekk annað at síggja:
- Vit trúðu fyrst, at her var talan um onkra misskiljing, at talið 13.750 stóð har – og ikki 1350 krónur, sigur kona hansara, Jorid Skogheim við norska TV2.
Sambært rokningini kostaði arbeiðið sjálvt 5.500, meðan tað kosta somu upphædd hjá el-installatørinum bara at koma á staðið.
Hinar 2750 krónurnar vóru mvg.
PENING AFTUR
Anders gjørdi ikki mætari enn at ringja til Fixel, fyri at fáa greiðu á loyndarmálinum.
Her fekk hann tó bert at vita, at hetta var teirra galdandi prísur.
- Eg gjørdist so illur, at eg segði við hann, at vit komu at síggjast aftur í rættinum, sigur Anders.
- Eg skilji bara ikki, at ein fyritøka kann verja ein so høgan kostnað.
Anders segði frá hesum við son sín, og hann royndi eisini at seta seg í samband við Fixel.
Men hann fekk sama svar: Hetta er prísurin.
Hann gavst tó ikki so, men sendi eina skrivtliga kæru og tá segði fyritøkan seg vera sinnaða at lækka kostnaðin eitt vet.
Teir lovaðu at senda 8000 krónur aftur, men tað tók kortini sína tíð at fáa hesa upphæddina flutta til aldrandi hjúnini.
Sagt varð, at ein feriuavloysari hevði gjørt arbeiðið, og kendi ikki heilt til skipan teirra. Hesin hevði snøgt sagt skrivað skeivan takst, og tí gjørdist støðan so álvarsom og upphæddin so stór.
AÐRAR KÆRUR
Skogheim-hjúnini eru, eftir tí sum TV2 veit at siga, ikki tey einastu sum hava verið úti fyri hesum sama.
Sambært tí sum stjórin í Forbrukerrådet upplýsir, hava 14 fólk klagað um tað sama síðani 2011.
Higartil í ár eru átta kærur komnar inn.
Hjúnini Skogheim vóru partur av eini sendirøð hjá norsku sjónvarpsrásini ”TV2 Hjelper deg”.
Soleiðis sá ógvusliga rokningin út

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ítróttarøkið við Margáir
Býráðið hevur samtykt at betra um umstøðurnar við Margáir. Húsið verður útbygt og eisini verða umstøðurnar kring vøllin gjørdar betri.
Í síðstu viku varð sáttmáli undirskrivaður við MPT Forskalling um stoyping í sambandi við afturatbygging at ítróttarhúsinum við Margáir.
Bygningurin verður 47x10metur stórur, 470m2 í tveimum hæddum. Venjingarmiðstøð verður í niðaru hæddini. Umstøðurnar hjá fótbóltsfelagnum EB-Streymi verða betri og eisini verður goymslurúm gjørt til útgerð ísambandi við vøllin.
Áskoðaraplássini verða væl fleiri og tá alt er liðugt verða øll áskoðaraplássini undir taki.
Fyri at vøllurin kann lúka krøvini til dystir hjá Betri deildini mugu nýggjar ljósmastrar setast upp. Í 2018 eru avsettar 4,1 milliónir á fíggjarætlanini til arbeiðið.
Ætlanin er at bygningurin og ítróttarøkið verður liðugt í 2019-2020 og tá alt er liðugt kemur íløgan at kosta kommununi áleið 10 milliónir.
Myndir síggjast her:
http://sunda.fo/index.php/1637-itrottarokidh-vidh-margair#sigProId211e4b702b


text:
Lýsing
Starvið sum bókavørður á Fuglafjarðar Bókasavni verður hervið lýst leyst at seta 1. februar 2018, ella skjótast til ber.
STARVIÐ
Tú kemur í starvinum at hava leiðsluna av Bókasavninum, har tú kemur at arbeiða við øllum vanligum bókavarðararbeiði, í tøttum samstarvi við Kunningar- stovuna í Fuglafirði, sum heldur til í sama húsi sum bókasavnið.
FØRLEIKAKRØV
Til starvið krevst útbúgving sum bókavørður, men um so verður, at eingin umsøkjari er til starvið við hesi útbúgving, so kann annar umsøkjari verða settur í 1 ára tíðaravmarkað starv.
Tú mást duga væl at umgangast fólk, somuleiðis sum tú skalt duga væl at orða teg, bæði munnliga og skrivliga, og hava teldukunnleika.
VIT BJÓÐA TÆR
Eitt spennandi og sjálvstøðugt starv, har tú fært møguleika at menna bókasavnið.
SETANARTREYTIR
Starvið er fulltíðarstarv og verður lønt sambært sáttmála við avvarðandi yrkisfelag.
HEVUR TÚ ÁHUGA
So ert tú vælkomin at senda skrivliga um- sókn, saman við prógvum og møguligum CV og viðmælum til Fuglafjarðar býráð, Ennivegur 38, 530 Fuglafjørður, og skal henda verða Fuglafjarðar kommunu í hendi í seinasta lagi hósdagin 12. januar 2018 kl. 12.00.
NÆRRI UPPLÝSINGAR
Fáast við at venda sær til Rønn Eliasen, mentanarleiðara, tel. 238014, ella til Jákup Frants Larsen, kommunustjóra, tel. 238002.
Fuglafjarðar kommuna skilar sær rætt til at velja ímillum innkomnar umsóknir, ella onga at taka.
FUGLAFJARÐAR KOMMUNA
www.fuglafjordur.fo


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
G7-toppfundur í morgin
Fundurin byrjar í morgin og endar sunnudagin.
Fleiri spurningar skulu viðgerast á fundinum, - eitt nú revsitollurin, sum USA fer at leggja á stál og aluminium.
Frakland, Italia, Týskland, Bretland, Japan, Kanada og USA manna G7-bólkin, sum hittist hvørt ár.
Í síðstu viku funnust seks at limalondunum í G7 hvassliga at sjeynda landinum í bólkinum, USA, fyri avgerðina at leggja revsitoll á stál og aluminium.
Á skránni fyri fundin eru altjóða búskaparvøkstur, friðarspurningar og umhvørvisspurningar. Eisini javnstøða og rættindi hjá kvinnum eru á skránni í ár, og hava eisini verið tað á seinastu fundunum.
Yvirgangur var eitt av evnunum á seinasta fundi, og tað verður væntandi viðgjørt leygardagin.
Tað er sjáldan, at G7-fundin ger ítøkiligar og bindandi niðurstøður, sum limalondini skulu halda. Heldur tosa tey ofta um mál og leiðreglur fyri, hvussu samstarvast kann á ymsu økjunum.
Umframt ríksileiðarar frá G7-bólkinum eru eisini umboð fyri ES-lond við á fundinum.
Sí eisini


text:
Í dag stendur altjóða tryggari alnetsdagur í álmanakkanum.
Sum altjóða og heimligu tíðindini hava upplýst okkum um, síðan Trump varð valdur, er ikki trygt á alnetinum. Yvirhøvur ikki. Vit verða snýtt, og tað er eisini beinleiðis vandamikið. Ja, summi vilja vera við, at tað er sum at ganga í garðinum hjá gamla Beria.
Fyrst er heimligi vandasjógvurin millum tey, sum tvíhalda um, at tað skal eita alnet, tey sum siga internet, og tey sum bara siga netið. Eg halli til hesa seinastu meinigheitina. Hana, sum bara er á netinum. So eru tað tey bangnu, sum heilgardera seg við antivirus forritum, ið skulu keypast og dagførast, so teldan ikki virkar rætt uttan, ja tú gitti rætt - nýggjastu versiónina. Tú bíðar í tolni, til dagført er. Og so er tað goymslan í skýnum, sum synkroniserar tað, ið tú nú skrivar, og tað, ið tú fyrr skrivaði. Tú bíðar meðan tíni vælfingraðu orð tykjast fara upp og niður. Men so er tað plássið í skýnum, sum eg helt vera óavmarkað. Nú er um at blíva fult, so tú mást keypa nýtt pláss í skýnum, siga boðini. Tað var avtalan, verið eg mintur á við ágangandi fremmandaorðum, sum hótta við at steðga allari føroyskari skriving. Í hinum rúminum, har eg ikki siti, eru tey paranoidu, sum taka trygdaravrit av øllum, so alt verður dupult og tvær ferðir so stórt í goymsluvavi. Gudviti, hvat fornfrøðingarnir fara at siga, tá teir um hundrað ár finna hetta.
Innan dagsins battarí brennur út, fari eg at royna meg við einum fínum faldara um trygga atferð á netinum, sum eg fann til høvið í dag, altjóða tryggari alnetsdagin. Meðan eg aktiveri stuttliga forritið paint, skifti eg tekstvendinginia at reika á netinum út við at lesa í bókini, og orðið kunningartøkni við orðið bókamarknaðin. Ein hugvekjandi skrivi og lesiroynd, sum altíð er stuttlig og hugfarsliga víðkandi undir fingrunum. At taka tað ókenda og hóttafulla burtur og seta tað kenda í staðin. Sum Sørin Smið, tá hann lærdi seg navnið á trøllinum, klipti halan og lærdi seg s fyri k.
Tí øll eg kenni, brúka telduna sum skrivimaskinu. Gamaní við gjøgnumskygdum sambandi í allar ættir, so eg sleppi undan at fara á Býarbókasavnið í heilum at finna ófáiligar uppslagsbøkur, enntá at ringja til Politikens Oplysningstjeneste, har studentamedhjálparar fyrr vistu tað allar nýggjasta, millum annað nær Karajan doyði. Síðan er eingin almenn uppslagsbók komin út á okkara leiðum í prentaðum skapi. Lukkutíð hava vit fingið Wikipedia á føroyskum. Men har kanst tú eisini skriva hvat tú vilt, so har ert tú heldur ikki trygdartryggjaður verður sagt ein tílíkan dag.
- Eri tað bara eg, sum undrist yvir sjeyhøvdaða skrímslið, sum victoriansku eftirlits- og ávaringarmyndugleikarnir, við snáplinum djúpt í øllum pengakassanum, síggja á netinum, og sum elvir til eina teknologiræðslu sum aldri áður?
Kemur til dømis eingin bók út, sum orsøk er til at ávara ímóti, og er eingin lesihættur og er einki bókabrúk vert at taka upp til kritiska viðger í sosialum- og námsfrøðiligum arbeiði fyri tað almenna?
Nei, eg bara spyrji, nú høvið varð henda altjóða internetdag, ið segðist vera tryggari enn í gjár. Livst, so spyrst.


text:
Orð: Árni Jacobsen
Lag: William J. Gaither
Upprunaheiti: I could never outlove the Lord
1. Er títt lív á foldum ein ferð uttan mál,
kennist leiðin kanska krókut ella gøtan tær hál,
eru vinirnir fáir og einsemið stórt,
sum í myrkri tú trilvar teg fram.
Niðurlag: Á tíni leið nú Jesus kallar á teg,
fegin hann hjálpir, styðjar og vísir tær veg.
Ljósið hann hátt lyftir tær, so at tú sært
fram á vegin, so tú heim finna kann.
2. Hevur eftir friðinum verið tín trá
á tí leið, sum hesin heimur kundi vísa tær á,
tó bert nívandi ótta og vónbrot tú fann
– stokkut gleðin í heiminum er.


text:
Nógvar ferðbøtur givnar í Kanada
Kanada hevur sett hámarksferð í gildi fyri øll skip yvir 20 metrar í St. Lawrence Flógvanum til tess at verja hvalastovnin. Mong skip halda kortini ikki ferðina, og tað kostar bøtur.
Eftir vaksandi hjáveru av hvalum og fleiri ásiglingar gjørdu kanadisku myndugleikarnir í august av at seta í verk eina hámarksferð upp á 10 knob í farvatninum millum Quebec og Prince Edward Island fyri størri skip, og tað hevur higartil havt við sær bøtur til 13 skip.
Seinast fekk 57.981 dwt stóra Federal Carninal eina bót upp á 4.800 dollarar fyri at sigla ov skjótt.
Millum tey 13 skipini, sum hava fingið ferðbøtur, er eisini eitt skip frá kanadisku vaktar- og bjargingartænastuni (!) og skip, sum m.a. Cosco, Wagenborg Shipping og Hyundai Glovis eiga ella reka.
“Stjórn okkara hevur gjørt av at virka fyri eini tryggari samtilveru millum skipaferðsluna og havumhvørvið í St. Lawrence Flógvanum", sigur Marc Garneau, sum er stjóri fyri flutningsstýrinum í Kanada. “Vit ætla at tryggja, at øll skip halda hámarksferðina og fara at seta hóskandi tiltøk í verk til tess at verja hvalirnar”.
Hámarksferðin er galdandi so leingi sum hvalur í stórum tali er í Flógvanum.
Kelda: TradeWinds


text:
Áhh sum mær dámar væl hesa løttu dessertina. Hon er ein sikkur vinnari, sum tey flestu dáma. Hendan dessertin er so løtt at gera, og kann eisini gerast langt frammanundan hon skal borðreiðast.
Vit fara bara beint í gongd.
Tilfar
200 g myrk sjokuláta
4 hitaviðgjørdar eggjablommur
3 hitaviðgjørdir eggjahvítar
75 g flormelis
3 dl róma
Soleiðis gert tú:
Píska eggjablommur og flormelis til eitt ljóst krem.
Píska eggjahvítarnar stívar í einum øðrum bolla.
Píska nú róman í enn einum bolla.
Smelta sjokulátuna yvir vatnbað og lat sjokulátuna kølna eitt sindur.
Rør eitt sindur av eggjablandinum saman við smeltaðu sjokulátuni, soleiðis at sjokulátan ikki klumpar av hitamuninum. Blanda síðani sjokulátuna saman við restini av eggjablandinum.
Rør síðani spakuliga eggjahvítarnar saman við og til síðst skal rómin rørast í.
Deil nú sjokulátamoussina í gløs og lat standa í køliskápinum. (helst í nakrar tímar)
M&K


text:
Føroya Fimleikasamband:
Tunnilsdagin, leygardagin, 9. mars kl. 13 verður seinna steypakappingin í estetiskum fimleiki í ítróttarhøllini í Runavík.
27 lið hava meldað til luttøku.
Bólkarnir verða pinkur, smágentur, gentur kvinnuunglingar og kvinnur.
Fimleikafeløgini, sum hava meldað til, eru: Flog úr Fuglafirði, Støkk av Glyvrum, Ljósið úr Havn og Havnar Fimleikafelag úr Havn.
Kappingin byrjar við teimum yngru tvs. pinkum og smágentum kl. 13.00. Tá hendan kapping er liðug, verður heiðurmerkjahandan til yngru liðini. Kl. 16.00 kappast gentur, kvinnuunglingar og kvinnur. Kappingin endar við heiðursmerkjahandan til eldru liðini.
Øll eru vælkomin, fyrra kappingin byrjar kl. 13.00 og seinna kl. 16.00
kostnaður er 100,- fyri vaksin og 20,- fyri børn.


text:
Føroyska A-landsliðið hjá monnum skal í morgin royna at tryggja sær trý týdningarmikil stig í í bólki C í Deild D í UEFA Nations League. Uppgávan er Aserbadjan á Tórsvølli, og tað verður næstan fullsett og allarhelst larmandi á tjóðarleikvøllinum.
Nú langsíðan, har gamla FSF-húsið var, er undir umbygging, er pláss fyri áleið 3500 áskoðarum á Tórsvølli. Frá FSF frætta vit, at áleið 300 atgongumerki eru eftir til dystin í annaðkvøld. Til dystin ímóti Malta, ið var fyrsti dystur í Nations League var áskoðaratalið 3234.
Skansin, ið húast við FSF-byggningin beint aftanfyri málið í syðra enda, er til reiðar at aftur skapa ein frálíkan stemning í morgin.
Lars Olsen hevur úttalað seg um týdningin av heimavøllinum í bólkinum, har Føroyar eru eitt stig frammanfyri Aserbadjan og eitt stig aftanfyri Kosovo, ið kemur á vitjan sunnukvøldið.
Føroyska liðið hevur havt sína seinastu venjing í morgun, har tíðindafundur var á skránni áðrenn. Dysturin í annaðkvøld byrjar klokkan 19.45.
Rættað og uppdaterað 10/10: 18.48
(Mynd: Sverri Egholm)
Les eisini:
Lars Olsen: - Vit møta við sterkasta liði hvørja ferð


text:
Føroyingur leiðari á veganskum konditaríi
09-01-2018
At vera vegani er eitt rák, ið heilt vist vindur upp á seg, metir Tina Jónsdóttir, sum sjálv hevur verið vegani í fleiri ár.
Tina Jónsdóttir Olsen er leiðari á fyrsta veganska konditaríi í Danmark.
Café Kaf eitur tað, og fyri stuttum fekk Kaf virðisløn fyri at vera ársins veganska matarstað í Keypmannahavn.
Hesa virðislønina kunnu vit brúka til, at gera enn fleiri veganskar kakur, og fáa boðskapin enn longur út, sigur føroyski leiðarin, sum sjálv ger fittan part av kakunum.
Veganarar kunnu ikki eta eitt nú egg, hunang og mjólkaúrdráttir úr djórum.
Tað ber kortini væl til at gera lekkrar kakur, sum smakka eins væl og tær vanligu, sigur Tina Jónsdóttir avgjørd.
Hon viðgongur, at tilveran sum vegani var eitt sindur trupul at byrja við, men við tíðini verður tað nógv lættari. Eisini tí at útboðið í handlunum gerst alsamt størri.


text:
Arbeiðsrit um ”Løn og kynsbýtið á almenna arbeiðsmarknaðinum”
Í hvønn mun fáa menn hægri løn enn kvinnur? Hvørjar eru orsøkirnar til lønarójavna millum kyn? Hava børn ávirkan á lønina hjá kvinnum?
Hetta eru nakrir av spurningunum, sum ein kanning hjá Føroya Hagstovu viðgjørdi í eini lønarkanning í 2009.
Føroysk hagtøl og hagtøl frá grannalondum okkara vísa, at menn hava hægri inntøku enn kvinnur og at vit hava greitt kynsbýtið á arbeiðsmarknaðinum.
Granskingardepilin fyri Samfelagsmenning hevur givið út arbeiðsrit undir heitinum: Løn og kynsbýtið á almenna arbeiðsmarknaðinum - ein perspektivering. Tað er Martha H. Mýri, stjórnmálafrøðingur, sum hevur skrivað arbeiðsritið.
Perspektiveringin er umbiðin av Javnstøðunevndini.
Arbeiðsritið kann takast niður á heimasíðuni hjá Granskingardeplinum: www.socdev.fo undir útgávur.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Ungarn
Ungarn, fyrr Húnaland, (ungarskt: Magyarország) er lýðveldi í Miðevropa. Í vestri hevur Ungarn mark við Eysturríki, í norðri við Slovakia, í eystri við Ukreina og Rumenia og í suðri við Serbia, Kroatia og Slovenia. Høvuðstaðurin er Budapest. Kommunistarnir tóku ræðið eftir annan heimsbardaga, og teir bardu eirindaleyst niður ein uppreistur í 1956. Nú er fólkaræði.
Í 895 var ungarskt landnám. Í 10. øld taka ungarar við kristindóminum. Frá 1945 til 1989 var Ungarn kommunistiskt. 1. mai 2004 gjørdist Ungarn limur í ES.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Annar veraldarbardagi fór illa við Sovjetsamveldinum, tað misti ógvuliga nógv fólk, og allur vestari partur lá í sorli. Sovjetisku ríkisovastarnir vórðu altráðir eftir at fáa ræðið yvir Eysturevropa, tí at teir óttaðust fyri nýggjum álopum vestaneftir, og tí at ríkinum tørvaði at endurreisa ídnaðin. Við ávikavist politiskum trýsti og hermegi grundaðu teir fólkalýðveldi og settu fólk at stýra, sum tóku undir við sovjetiska stýrinum í Moskva. Í 1956 kravdu bæði Ungarn og Pólland sjálvræði. Í Póllandi eydnaðist at fáa tamarhald á viðurskiftunum við hernaðarhóttanum og lyftum um størri frælsi, men í Ungarn setti fólkið seg upp ímóti kommunismuni. 4. november 1956 tóku sovjetiskar herdeildir seg inn í Budapest og bardu uppreisturin niður við harðari hond. USA og NATO-londini fordømdu atgerðina, men løgdu ikki uppí.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Meginparturin av Ungarn er stórur, fláur og fruktagóður slætti, nevndur puszta, men í vestara og norðara parti í landinum eru heyggjalendi og lág fjøll. Ungarn er syðsta landið í Miðevropa. Vestan fyri Donau ganga kortini høgir ryggir gjøgnum landið, men eystan fyri ánna er heilt slætt. Av tí landið er so slætt, renna áirnar ógvuliga makar og krókutar. Í móruni fram við áarbakkunum vaksa heilir skógir av sevi, og har er eitt útvalt tilhaldspláss hjá ymsum fuglasløgum. Tisza, sum kemur úr Karpatarfjøllunum, førir nógv vatn við sær um várarnar, tá ið kavin tiðnar har norðuri, og ikki var tað sjáldan, at hon leyp; nú hava teir gjørt byrgingar til at forða fyri hesum. Summastaðni hava teir eisini grivið gryvjur frá henni, so teir fáa veitt vatn á bøin um summarið. Landið er langt frá stórhøvunum, og summarið verður tí heitt og turt, men veturin kaldur. Fyrr var at kalla alt landið ein grasfløta - pusztain - men nú er fløtan undanvelt, og har er eitt tað besta kornlendið í Evropa. Eystasti parturin av fløtuni liggur kortini enn, sum hann lá, og har ganga stór neyta- og seyðafylgir. Vestast í landinum eru einstakir skógir, og nú eru teir farnir at seta nøgd av trøum niður í eystara parti eisini, mest fyri at hava tey sum skjólgarðar.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Ungarskur matur[rætta | rætta wikitekst]
Tjóðarrættur í Ungarn er gulasj, ein kendur grýturættur við neytakjøti og grønmeti, sum eisini verður sopin sum tjúkk súpan. Sterk, reyð piparfrukt, nevnd paprika, gevur rættinum sín sterka, eyðkenda smakk. Aðrar máltíðir, sum liggja leingi á, eru karpa í paprikasós, livurpostei lagt í deiggi og glóðsteikt kjøtsneis við paprika.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Sum í hinum londunum í Miðevropa verður nógv korn velt. Bøndurnir dyrka eisini sólblómur, frukt, grønmeti og oljuber, fikur og vínber - ungarar gera nógv vín. Skiftið frá kommunistiskum búskapi til kapitalistiskan hevur verið trupult. Ídnaðurin í Ungarn er fjølbroyttur, og teir gera metal, evnafrøðievni, akfør, klæði, amboð og ravmagnslutir. Eftir stjórnarskiftið í 1990 legði landið búskapin um til marknaðarbúskap. Mangar fyritøkur eru komnar á privatar hendur, og á summum økjum í ídnaðinum hevur verið afturgongd. Ungarska fólkið er væl útbúgvið, helst í gransking, tøkni og maskinframleiðslu, og tað hevur við sær, at útlendingar seta meiri pening í vinnulív í Ungarn enn í nøkrum øðrum landi í Miðevropa.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsmálið er ungarskt.
Ávisingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- hungary.com (Enskt, Týskt, Franskt, Ungarskt)


text:
Portalurin í nýggjum hami
Tíðliga í morgun byrjaði tann stóra tekniska umleggingin av Portal.fo.
Umleggingin er ein beinleiðis avleiðing av, at KT-fyritøkan Knassar í summar keyptu Portal.fo frá Føroya Tele. Og tað sum hendir nú er í roynd og veru, at Knassar yvirtaka tekniska partin av www.portal.fo.
Tekniska umleggingin er bara fyrsti partur av broytingunum, sum fara at henda í samband við yvirtøkuna, og hon merkir eisini, at tað framyvir verður munandi lættari at menna Portalin.
Umleggingin kann hava óreglusemi við sær fyrsta samdøgrið, og vit biðja lesarar og lýsarar halda okkum til góðar um alt ikki er sum tað skal í dag.
Um so er, at tit renna tykkum í eitthvørt, ið ikki er sum tað eigur, vera tit vinarligast biðin um at siga okkum frá á knassar@knassar.fo.


text:
Niels Petersen
20.06.2016 - 14:19
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Copa America kappingin er komin so langt ávegis nú, at hálvfinalur skulu spælast í hósmorgunin og fríggjamorgunin. Liðini sum hava spælt seg í hálvfinalurnar eru USA, Argentina, Kolumbia og Kili.
Kili, sum vann kappingina seinast er eitt av liðunum, sum enn eru við í kappingini, men til stóra undran, er Uruguay ikki við. Uruguay kom ikki so mikið sum úr bólkaspælinum, og so kom tjóðarhetjan, Lius Suarez heldur ikki á vøllin, vegna skaða. Eitt stórt skuffilsi fyri fótbóltsøru tjóðina.
Vertstjóðin, undir leiðslu av Jürgen Klinsmann hevur hinvegin staðið seg væl í kappingini, og í hálvfinaluni møtir USA stórfavorittinum, Argentina. Dysturin verður spældur hósmorgunin klokkan 02:00.
Í hinari hálvfinaluni hittast Kolumbia og Kili, og teirra dystur verður spældur fríggjamorgunin klokkan 01:00.
Merkisvert er, at Argentina og Kili vóru í sama bólki í bólkaspælinum, bólki D og USA og Kolumbia vóru í sama bólki, bólki A.
Eduardo Vargas skoraði heili fýra mál í fjórðingsfinaluni móti Meksiko (Mynd: EPA)


text:
Orð:
Jóan Jakku Guttesen
Lag: Magnus á Stongum
Kastar og heintar og filar og dregur,
tolin hon bíðar til eg bíti á.
Tað er bert eitt, hon í kvittanum hevur,
ætlar sær fong heim til húsa við sær.
Kaldur og sveittur, ein ørvitisfiskur,
eri eg, tá vágagellan er nær.
Fast er, ei nyttar at skrykkja ímóti.
Fast er, hon dregur meg, hvagar hon vil.
Hvat skal eg siga, og hvat skal eg gera,
eg havi mist alt mítt vit og mítt skil.
Lat meg bert tiga, lat hana bert ráða;
eingin er sum Vágagellan hjá mær.
Hon krøkir seg í meg og slítur meg sundur,
fýkur avstað við mær, eg veit ikki hvar.
Einki kann bjarga mær, hon er eitt undur,
eg eri ein drumbur og eg fylgi við.
Orð og lag:
Jóan Jakku Guttesen
1. Ongantíð vart tú borin á lógvum,
tú fórt ikki úr skúla við prógvum,
ongantíð hevur tú sitið í flógvum
sessum og bara dusað tær.
2. Legði til brots, tá tú vart so frægur,
baldist á sjónum og royndist sum maður,
árini slitu, tí strævin var dagur,
nú hevur heilsan svikið teg.
Jú tú, jú tú, víst ert tú aftur
– jú tú, jú tú, jú mín sann –
vigaður og funnin ov lættur,
tú hevur altíð bakkað fram.
3. Stendur tú nú her sum ein hundur,
pikkar á dyrnar og væntar eitt undur.
“Kom aftur seinni, tí her er fundur!
Aftur ein kreppa fyri stavn.”
4. Fundurin lokin og úrslitið skrivað:
Alt ov leingi hevur tú livað
yvir evni og brúkt, sum teir siga,
yvir gevind og meir afturat.
Orð: Jóan Jakku Gutteksen
Lag: Holgar Jacobsen
Eg eigi mær ein góðan vin
Sum næstan dugur gand
Vit halda at vit eru nakað serligt
ìmillum fjals og fjøru
Sita vit og halda hond
Tey siga mær at her er í so berligt
Eg andi djúpt
Ah nei-eg fari ongan veg
Eg havi alt-eg havi teg
Tá hvirlur kama brestandi
og leika í sum ørt
Og vilja bara taka meg av fótum
Tá standi eg í túninum
Og nevi upp í loft
Og flenni hart at slíkum fjákalótum
Eg andi djúpt
Ah nei-eg fari ongan veg
Eg havi alt-eg havi teg
Vit høvdu góðan dag í gjár
Og eina mjúka nátt
Og aftur fingu vit ein dag í morgun
Har út liggur Mykines
Og verjir mína borg
Har uppi kemur flogfarið úr London
Eg andi djúpt
Ah nei-eg fari ongan veg
Eg havi alt-eg havi teg
Orð: Jóan Jakku Guttesen
Lag: Holgar Jacobsen
Her við morgungluggan
kvørkveggjan og eg
heilsa nyggja degnum
sum nú er á veg
kaffikrúss í karmi
sól á grannatak
líðirnar í grønum
røðirnar á rað
Her er gott at vera
hesa morgunstund
her er gott at vakna
eftir góðan blund
hetta er mín heimur
hetta er mín verð
kvørkveggjan í trænum
svarar jú so er
Bygdin fer á føtur
bygdin fer í gongd
rembir sær og geispar
fer úr síni song
kvørkveggjan í trænum
hoyrist langan veg
jú vit bæði trívast
kvørkveggjan og eg
Orð og lag:
Jóan Jakku Guttesen
1. Hon er her í kvøld, stendur har so svinn,
hyggur onkran annan veg, tá eg tríni inn,
letur sum um hon ikki visti av,
at tá av er tornað, kemur hon við mær.
Niðurlag: Upp á tá leitar hon,
upp á tá sveimar hon,
skimast rundan um seg,
hyggur eftir mær.
2. Og nú trínir hon spelkin fram á gólv,
yndislig og von, líkasæl og køld.
Men eg síggi tað, eingin annar sær,
síggi at hon dansar bara fyri mær.
3. Onki hóvasták ger hon burtur úr,
tá hon biður meg koma út í tún.
Veika hjarta mítt togar hon við sær
fram um hundrað onnur gjøgnum larm og vas.
Orð og lag:
Jóan Jakku Guttesen
Her standi eg í havnargøtum og lýði á
Meðan hinumegin vegin
stendur kinnreyð og fegin
Hon og sigur frá
um hin stóra dagin, tá ið hon friðin fann,
og eg hugsi við mær sjálvum
at tann friðin sum eg átti
tók hon við sær tá
Fyrr sang hon sangir um kerligheit
um erotikk yvirhøvur
nú syngur hon um ta stóru herligheit
sum hon fann millum systrar og brøður
Hennara mjúka rødd ein kaldan vetrardag
vekir minnir, sum eg royni
krógva burtur, men eg gloymi
bæði tíð og stað.
Hómi annan sang og onnur eygnabrá
og eg hugsi við mær sjálvum
at eg havi altíð verið hálvur
líka síðan tá
VIDEO
VIDEO
Orð: Kim Hansen, Terji Rasmussen, Kaj Johannesen og Jóan Jakku Guttesen
Lag: Kim Hansen
Ferðist í rúsevnistokuni
triðja ølin í morgun
Har sita nøkur í stovuni
eg kenni ei tey, kenna tey meg
Eg minnist meg væl í gjár
velji at gloyma í morgin
Men í dag er all right
eg eri fit for fight
og eg havi enn mín gamla guitar
tað einasta tú ikki tók við tær
Bryggjaríið er opið nú
hvat siga tit til tólv øl
Eitt, tvey, trý, fýra ein taxa bil
og so gloyma vit alt um tøl
Eg havi útsett mítt arbeiði
eg havi útsett teg
Men í dag er all right
eg eri fit for fight
og eg havi enn mín gamla guitar
tað einasta tú ikki tók við tær
Blundandi inn í tveytúsundi
tankarnir farnir á flog
Hvat er tað millum blues og meg?
Er verðin við at tørna?
Dagarnir fara
eg sigi tær bara
gloym tú teg sjálvan
men minst til meg
Finnur tú sangin
ið slóðar tín veg
Minst til!!!
Eg bað ikki um teg!
Orð og lag:
Jóan Jakku Guttesen
Eg vil halda fast um teg, eg vil kína tær eymt,
eg man ongantíð skilja, tað sum mær er hent.
Eg má framvegis undrast á kærleikans mátt,
eftir 1001 nátt.
Eg vil taka hvønn dag, sum hann kemur og fer.
Tí tú letur meg vita, hvat hvør dagur ber.
Og eg elski og hevji teg líka so hátt.
Eftir 1001 nátt.
Hvat um tað, um tíð fór til spillis.
Hvat um tað, um tað tók sína tíð.
Tá vit fingu at síggja at einki er lánt.
Eftir 1001 nátt.
Og eg elski og hevji teg líka so hátt……
Hvat um tað……
Orð: Petur Øster, Rudolf Joensen,
Jóan Jakku Guttesen og Terji Rasmussen
Lag: Terji Rasmussen
Kom nú allir mínir menn
Kom, koyri á í senn
B 36
Í millum trý og seks
vit, eg og tú og teir
er tað vit síggja rætt og slætt
Tað specifikka er
at tú ert her
og ver vælkomin inn í tína rætt
Um tú ert hann og hon
konkav ella konveks
er pláss hjá tríati og seks
Ert tú til stuttleika
ella til álvara
so verður tú nokk ikki heilt perpleks
Kom nú allir mínir menn
Kom, koyri á í senn
B 36
Um tú ert vippari
ella góður strippari
so eru vit tó trý til sex
Vit hugsa positivt
tú kanst siga hvat tú vilt
áh nei, vit brenna sgu da onga heks
Shaga laga laga la
øll uppá tá
B tríati og seks – so flott
Eitt felags endamál
við lív og sál
ja, her er stuttligt og her er so gott.


text:
Orð og lag: Dolores Keane
Týtt: Martin Joensen
Upprunaheiti: In a Town This Size
Niðurlag: Her í bygdini tú kanst ei goyma teg.
Hvar tín leið teg ber, altíð kendur tú er!
Stjelur tú ein muss, stoytir tú ein sjuss,
skjótur slaturin fer her í bygdini.
1. Tá tú fert á barr vakin eygu fylgja tær.
Urtapottar á vakt vita alt, tú hevur sagt,
– hvat tú gert og hvar tú fert, hvat tú fekst á tín tallerk!
Um tú fært tær eina øl, gita tey promillutøl!
2. Ert tú koyrdur út? Gevur konan tær krút?
Tú fært einki fjalt, skjótt veit øll bygdin alt!
Dettur tú útí, ja, so vita tey øll hví!
Grannin fær eitt prei, um tað passar ella ei.


text:
Gongut˙rur HvalvÝk-KvÝvÝk
Sunnudagin 20. juni 2010 skipai Eysturoyar Gongufelag fyri t˙ri ˙r HvalvÝk til KvÝvÝkar. Avgj°rt var at ganga t˙rin eitt sindur °rvÝsi enn beint eftir gomlu bygdarg°tuni, men at br˙ka bŠi Leynarg°tuna og KvÝvÝksg°tuna.
Byrja var vi Leynarg°tuni nian Ý H˙sadalsbotn og nian ß H˙sadalsskar eystanfyri Sneis. Hagani var gingi vesturyvir til skari millum Sneis og Lßgafjall og oman ß KvÝvÝksg°tuna innast Ý Hagadali vestanfyri. SÝani fylgdu vit KvÝvÝksg°tuni millum Egilsfjall og Gßsafelli.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
37 milliónir fyri útstykking í Leitinum
Sp/f RTS Contractors í Runavík átti lægsta tilboðið, og sáttmálin kostar Runavíkar kommunu slakar 37 milliónir krónur.
Fyrri parturin skal vera liðugur um eitt gott ár, og alt skal vera liðugt í 2020, skrivar Runavíkar kommuna á heimasíðuni.
Farið varð annars frá vinnarauppskotinum í norðurlendsku verkætlanini, tí hon bar ikki á mál. Heitt var í staðin á Ósbjørn Jacobsen arkitekt um at tekna ein býling inn í økið, sum kommunan átti. EM Ráðgeving í Saltangará fór síðan undir at neyvætla, og eftir tað varð arbeiðið boðið út.
Sp/f RTS Contractors vann, og eftir samráðingar komu partarnir ásamt um sáttmála í gjár.
Útstykkingin fer at nøkta tørvin eina tíð, men farið er longu undir at fyrireika seg til framtíðina, eftir at grundstykkini eru seld, sigur Runavíkar kommuna.
Sí eisini


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur 21. desember 1959. Broyttur í 2001.
Tú møtti oss, Jesus, við bað títt á sinni
við dópsboðsins lyftum í kórinum inni;
tú signandi hendur út yvir oss breiddi,
av náði tú okkum til faðirin leiddi.
Tú tókst oss í favn, góði himmalski faðir,
– har vilja vit vera um aldur og ævir.
Tá einki kann ríva oss úr tínum hondum,
tí bundin vit eru við kærleikans bondum.
Um mangan vit møðast av dagligu byrði,
tó altíð oss hjálpir vár trúfasti hirði:
”Kom higar, mítt barn”, so hann bønar og biður,
hjá honum tú hvíli, sum skjól er og friður.
Hann mettar oss við sínum lívsælu gávum,
hvørt fet hann oss fylgir í stórum og smáum.
Við altarið likam og blóð sítt oss gevur,
Krist Jesus, sum synd vára útstrikað hevur.
Tú veiti oss styrk her at stremba og stríða
og varðveita trúnna, nú skeiðið man líða,
til roðar í eystri tann fagnaðardagur,
tá sjónskur sæst Sion – tú signaði staður.


text:
3.9.10
Americana í Føroyum
Dickie Lee Erwin og Stanley Samuelsen í Irish Pub fríggjakvøldið. Umframt trúfastar countryfjepparar var eisini familjan hjá Stanley møtt (Myndir: Birgir Kruse)
Um miðan august fekk eg meyl frá einum vágbingi, um at ein amerikanari skuldi hava konsert har í bygdini. Kannaði leinkið, sum fylgdi við meylinum og svaraði aftur: 'Hesin maður er alt ov góður til Vág!'
Nú havi eg hoyrt hann live, saman við Stanley Samuelsen. Saman, spældu teir í Irish Pub á Skálatrøð í Havn. Og tá eg sigi saman, meini eg veruliga saman. Samanspælið var so tætt og vælklingandi at ein skuldi trúð teir vóru barndómsvinir.
Fyri fullum húsum rullaðu teir seg út við sangum hjá Dickie Lee og einstøkum klassikarum inn í millum. Óansæð, hvør sangurin var, so ljóðaði gittarspælið hjá Stanley sum eitt heilt orkestur, pluss Chet Atkins, mind you! Ein fragd at hoyra vælskipaða fylgi- og undirspælið, eina løtu fingerpicking bluegrass, sum sótu vit á The Station Inn í Nashville, og so ein klassikari hjá Lefty Frizzell, ein hjá Carter Family frá 20'unum og so aftur í Americana umhvørvið hjá Dickie Lee úr Austin, Texas. Stanley lyfti og bar konsertina við bravour.
Ein heil sangbók av Americana heiðini. Allir sangir við fynd og onkur eisini smittandi felagssangur, ikki ólíkur Hundinum Brúna. Tað var sangurin um hann, ið ynskti sær eitt nýtt, stórt sjónvarp Big Screen Color TV. Sarkasma í spontanum felagssangi, praktfult. Og so kom ein røð av sangum um bóndalívið í Texas og longsulin eftir California.
Ein sindur av Robbie Fulks og Robert Earl Keane hómast í sangunum hjá Dickie Lee og tað er ikki eitt vána skoðsmál, tá talan er um Americana, sum søkir hitt revolterandi, heldur enn ljósareyða sólsetrið og jodlandi lassokastaran. Fantastiskt at hoyra so nógvar og so góðar sangir, sum eg slettis ikki kendi áður.
Og so er tað Stanley. Eitt heilt einmansorkestur. Var amerikanarin óvæntað góður, so var eg púra paff av Stanley. - Hann eigur showið, segði síðumaðurin um Stanley. Ja, eg eri ikki ósamdur. Stanley trúnaði fram í nýggjum líki, ella í hvussu er annarleiðis enn eg havi hoyrt hann áður. Ein sannur tónlistamaður. Frá Silly Boys í Fuglafirði, til Janus Djurhuus og Trio Acustica, og nú - Americana við Dickie Lee Ewing.
Vágbingar kunnu gleða seg, nú Stanley og ein amerikanari, sum býr so langt frá havi, sum slepst, eru farnir umborð á Smyril og sigla suður. Góða konsert, øll tit í Vági!


text:
Suðringar hava ein stórdyst á skránni ónsdagin kl. 15, tá seinna hálvfinalan í Løgmanssteypinum ímóti B36 er á skránni.
Suðringar taptu fyrru hálvfinaluna í Gundadali 4-2, so útgangspunktið kundi verið betri og lítið er at ivast í, at B36 er favorittur undan dystinum.
Suðringar hava tó í ár víst sera góðar taktir og hava víst, at teir kunnu spæla upp ímóti teimum bestu, og hetta verður eisini eitt krav, um tað skal eydnast at vinna seg í finaluna um Løgmanssteypið.
Í Havn ognartóku Suðringar Gundadal, sum var grønur allur sum hann var. Ónsdagin er neyðugt at áskoðarar vísa líka stóran stuðul til Suðringar, soleiðis at byrjan inni á vøllinum verður lættari at lyfta.
Julius Vest Joensen sigur, at dysturin má sigast at vera ein tann týdningarmiklasti hjá Suðringum, síðan okur byrjaði at spæla saman á felagsliðnum, Suðringar. -Og vil eg heita á allar suðringar um at møta upp við Stórá og stuðla liði okra til ein samlaðan sigur! Tað hava leikarar, venjarar og hini rundan um liðið so hjartaliga fortjent, sigur Julius Vest Joensen.


text:
Thursday, December 11, 2014
Søgur um ogn uttan skuld — og trøllið Privatisering
Eingin privatisering av fiskiveiðirættindum er farin fram í Føroyum og er neyvan heldur í umbúnað — her fæst ikki endurgjald um kvotur ella fiskidagar verða niðurskorin, ei heldur um rættindi verða tikin aftur vegna brot á lógina um vinnuligan fiskiskap.
Meðan Landsstýrið arbeiðir við nýggjari lóg um vinnuligan fiskiskap, ganga bylgjur høgt í orðaskifti millum mong um hvussu tann fyri føroyingar so týdningarmikla fiskivinnan best kann skipast fyri tey komandi árini. Eygleiðarar vænta eitt upplegg frá einari nevnd við Jacob Vestergaard fiskimálaráðharra sum formanni tíðliga í tí nýggja árinum, kanska í februar, soleiðis at eitt liðugt lógaruppskot eftirfylgjandi kann leggjast fyri Løgtingið at taka støðu til.
Í tí almenna rúminum, ikki minst í tíðindunum, er frásøgnin tey seinnu árini vorðin alsamt meira merkt av orðingini ‘ogn Føroya fólks,’ sum stendur í innleiðingini til lógina um vinnuligan fiskiskap. Summi meina at hetta er ein óheppin ella ópraktisk orðing við tað at hon kann tykjast innibera eitt bókstaviligt krav um ognarpart í hvørjum sterti kring Føroyar fyri hvønn einstakan føroying — at politiskur retorikkur hevur verið við til at fyrigyklað fólki at sambært lógina eiga øll krav upp á pengar fyri einki.
Søgur um aktørar í fiskivinnuni sum hava havt góð fíggjarlig úrslit í seinastuni hava verið partur av einari hálvkvøddari argumentatión um at øll eiga rætt til part av teirra pengum. Sjálvandi mugu øll rinda skatt av tí vit tjena gjøgnum arbeiði og annað lønandi virksemi, umframt at øll feløg sum reka vinnu mugu rinda skatt av teirra avlopi, og eisini eru ymisk avgjøld sum koma afturat. Men frásøgnin hevur áhaldandi og íðið róð framundir at alt hetta er als ikki nøktandi tí fiskireiðaríini hava fingið síni veiðirættindi ‘ókeypis’ t.e. uttan at rinda eitt serligt gjald fyri sína ‘rávøru’ og at hetta er órættvíst móti øðrum vinnufyritøkum sum mugu keypa sína rávøru. Ávísir akademikarar hava gjørt hetta argument galdandi í einari langari røð av greinum, viðmerkingum og framtríningum í tíðindamiðlum, við lítlum og ongum mótspæli frá hvørki tíðindafólkum ella viðmerkjarum.
Hetta hevur gjørt at tey ið virka innan fyri fiskivinnuna, og mong av teimum sum ikki búgva í Havn, uppliva at frásøgnin um fiskivinnuna hevur fingið eina álvarsliga slagsíðu — ein slagsíða sum er sloppin at halda fram so leingi at stórir partar av restini av fólkinum ídag, herundir kanska flestu journalistar og helst flestu embætisfólk (starvsfólk á Kringvarpi Føroya og flest øll ið starvast innan embætisverkið eru limir í sama fakfelag), taka hana fyri objektivan veruleika.
Soleiðis sum argumentið er uppbygt liggur sum vera man ein gegnistrupulleiki, ein burturtagdur búskaparligur áhugi, í at vilja taka pening úr vinnuni og flyta hann yvir í tað almenna. Her skal tó sigast at fólk sum hugsa strategiskt, uttan mun til hvar tey starvast, alment ella privat, gjøgnumskoða sum vera man ta illusión at jú meira tað almenna tekur úr vinnuni, jú meira verður eftir til tað almenna — tey skilja at mergsýgur tú hønuna sum verpur gulleggini so verpur hon minni í komandi tíðum.
‘Steinar fyri breyð’
Fleiri trupulleikar eru við ‘ókeypis rávøru’ argumentinum. Ein tann mest eyðsýndi — og sum kanska hevur verið til allar mest skaða fyri viðurskiftini millum fiskivinnuna og tann ‘politiska klassan’ — liggur í javnmetingini millum rávørukeyp og fiskiveiði; hetta er nevniliga ein órímilig samanbering sum í roynd og veru ger alt tað ovurstóra arbeiðið hjá fiskivinnuni til einkis. Tað er greitt at tað at keypa rávøru er lutfalsliga einfalt og lætt og krevur lítið meira enn eina avgerð og eina bílegging, har karmar eru tryggir og viðurskiftini sum heild forútsigilig. Hinvegin er tað at veiða fisk sera møtimikið upp á fleiri mátar, og er ikki av ongum kent sum ein harður kampur: tað krevur stórar íløgur og inniber stóran váða, bæði fíggjarliga og búskaparliga, umframt at tað hevur við sær stóran persónligan váða fyri tey sum útinna arbeiðið umborð á skipunum. Hetta kann ikki við rímiligheit samanberast við innkeyp av rávøru; hetta er ikki innkeyp, hetta er veiði, jakt, ikki tænastuvinna; her fært tú einki serverað.
Hartil kemur at fiskur er eitt tilfeingi sum endurnýggjar seg alla tíðina uttan at menniskjan nýtist at gera nakað fyri tað — annað enn at fáa hana til høldar ábyrgdarfult, m.a. við atliti til vistfrøðina í havinum.
Í hvønn mun tað er rímiligt at tað almenna krevur eitt gjald fyri at geva loyvi til at jaga fisk er sjálvandi ein rímiligur spurningur at seta. Men sum Jógvan Mørkøre samfelagsfrøðingur vísti á í útgávuni Sjógvur & Fólk, so fæst ein skipan við tilfeingisgjaldi ikki at virka eftir ætlan uttan so at hon verður uppbygd í tøttum samstarvi við tey sum taka váðan og gera arbeiðið, nevniliga vinnuna.
“Tá politikarar fyri nøkrum árum síðani byrjaðu at tosa um tilfeingisrentu og tilfeingisgjald, var tað ikki út frá tí at tað er tann besti mátin at stýra fiskivinnuni uppá,” segði Jógvan Mørkøre. “Teir tosaðu um at vit mugu hava breiðari skattagrundarlag, at vit mugu økja um inntøkurnar til landskassan. Við seinasta og næstseinasta val varð eisini sagt at vælferðar útreiðslurnar skulu partvís fíggjast við hesum. Í mínari verð er tað burturvið at leggja eftir ‘gøtumonnunum’ tí teir nú hava eitt sindur av pengum á kistubotninum. Eg eri nógv tryggari við at slík reiðarí hava pengarnar í felagnum heldur enn at politikarar og embætisfólk taka teir. Onkur er farin so langt sum at siga at vandi er fyri at milliardir kunnu verða tiknar út úr vinnuni; men veruleikin er jú at stórt sæð einki er tikið úr. Reiðaríini hava havt ilt við at fáa fígging frá bankunum og hava tí verið noydd til at finna aðrar vegir, og hetta er ein orsøk hjá teimum at hava fitt av egnum peningi til fígging av rakstri, íløgum og menning. Vit síggja at hesi feløgini hava sett pengar í nýggj virkir, m.a. á Tvøroyri, og hetta er júst tað sum skal til fyri at skapa menning í vinnuni og samfelagnum.”
“Vit koma ikki uttan um tilfeingisgjald,” helt samfelagsfrøðingurin, “men so má tað vera ein forhandlað loysn sum er langtíðar, og ikki nakað sum fer fram eftir fummum frá einum degi til annan. Vit hava bara nakrar heilt fáar luttakarar í uppisjóvarvinnuni, og tað gevur ikki meining at blanda eina rúgvu av búskaparligari teori um marknað inn her. Alt gott um marknaðarbúskap sum so, men tá eingin vælvirkandi marknaður er har, so verður tosið lítið annað enn ein venjing í lærubóka prædikum uttan nakað veruligt bein at standa á í føroyskum høpi. Og enn verri, tílíkt er at geva fólki steinar fyri breyð. Vit fáa jú ikki fleiri aktørar inn uttan víðari, tí hesir skulu hava fígging aftanfyri seg.”
Eingin privatisering
Aftur til ‘ogn Føroya fólks’ og ógreiði kring hesa orðing. Hví siga ikki fleiri at einki garanti er fyri at fiskarí altíð gevur avlop — vilt tú gjalda fyri undirskot í vinnuvirkjum sum tú ikki eigur í? Men neyvan er tað ‘Føroya fólks’ sum ørkymlar her, heldur man tað vera orðið ‘ogn’ — og hví fyri alt tað partú skriva júst hetta orðið inn í eina slíka lóg, tá tað vísir seg at vera so eldfimt? Tað er sum at siga við fólk at tey knappliga eiga pengar í bankanum sum tey annars ikki áttu — tað verður torført at trekkja í land aftur og siga at tey kortini kanska ikki eiga nakað til góðar.
Tá kolvetnislóggávan bleiv orðað, bleiv ansað væl eftir at ikki skriva ‘ogn Føroya fólks’ í textin, sum Herálvur Joensen, stjóri á Reiðarafelagnum og fyrrverandi embætismaður, vísti á herfyri. “Orðingin,” segði hann, “hevur verið politiskt brúkt og misbrúkt frá fyrsta degi av. Tí valdu vit aðra loysn, tá ið vit arbeiddu við oljulóggávuni í seinnu helvt av 1990’unum. Oljulógin kom eftir lógina um vinnuligan fiskiskap, so misskiljingarnar um ‘ogn Føroya fólks’ vóru kendar. Vit valdu at skriva at kolvetni ‘hoyra Føroyum til’ heldur enn at tosa um ‘ogn Føroya fólks’. Hetta varð gjørt tilvitað fyri at sleppa undan einum meiningsleysum orðaskifti um at hvør føroyingur eigur sín part av oljuni.”
Ótti fyri privatisering hevur eisini verið nevndur sum motivatión til at eingin stavur eigur at verða broyttur í ‘ogn Føroya fólks’ orðingini. Er hetta er ein grundaður ótti? Tað heldur Herálvur Joensen ikki.
“Privatisering er ikki á ynskilistanum hjá vinnuni, og neyvan heldur hjá politikarunum. Tað vit ynskja er ein greið loyvisskipan í rímiligt áramál, soleiðis at vinnan trygt kann gera íløgur í veiðitól. Ein loyvisskipan gevur nøkur rættindi í tíðarskeiðnum sum loyvið er galdandi fyri. Ikki óbroytilig rættindi, tí loyvisveitarin — tað almenna — tilskilar sær rætt at regulera kvotur og fiskidagar frá ári til ár uttan at veita endurgjald. Soleiðis hevði tað neyvan verið, um talan hevði verið um einskilda ogn. Mær vitandi er eingin av okkara nevndarlimum áhugaður í privatisering av fiskirættindum.”
Meðan Landsstýrið arbeiðir við nýggjari lóg um vinnuligan fiskiskap, ganga bylgjur høgt í orðaskifti millum mong um hvussu tann fyri føroyingar so týdningarmikla fiskivinnan best kann skipast fyri tey komandi árini. Eygleiðarar vænta eitt upplegg frá einari nevnd við Jacob Vestergaard fiskimálaráðharra sum formanni tíðliga í tí nýggja árinum, kanska í februar, soleiðis at eitt liðugt lógaruppskot eftirfylgjandi kann leggjast fyri Løgtingið at taka støðu til.
Í tí almenna rúminum, ikki minst í tíðindunum, er frásøgnin tey seinnu árini vorðin alsamt meira merkt av orðingini ‘ogn Føroya fólks,’ sum stendur í innleiðingini til lógina um vinnuligan fiskiskap. Summi meina at hetta er ein óheppin ella ópraktisk orðing við tað at hon kann tykjast innibera eitt bókstaviligt krav um ognarpart í hvørjum sterti kring Føroyar fyri hvønn einstakan føroying — at politiskur retorikkur hevur verið við til at fyrigyklað fólki at sambært lógina eiga øll krav upp á pengar fyri einki.
Søgur um aktørar í fiskivinnuni sum hava havt góð fíggjarlig úrslit í seinastuni hava verið partur av einari hálvkvøddari argumentatión um at øll eiga rætt til part av teirra pengum. Sjálvandi mugu øll rinda skatt av tí vit tjena gjøgnum arbeiði og annað lønandi virksemi, umframt at øll feløg sum reka vinnu mugu rinda skatt av teirra avlopi, og eisini eru ymisk avgjøld sum koma afturat. Men frásøgnin hevur áhaldandi og íðið róð framundir at alt hetta er als ikki nøktandi tí fiskireiðaríini hava fingið síni veiðirættindi ‘ókeypis’ t.e. uttan at rinda eitt serligt gjald fyri sína ‘rávøru’ og at hetta er órættvíst móti øðrum vinnufyritøkum sum mugu keypa sína rávøru. Ávísir akademikarar hava gjørt hetta argument galdandi í einari langari røð av greinum, viðmerkingum og framtríningum í tíðindamiðlum, við lítlum og ongum mótspæli frá hvørki tíðindafólkum ella viðmerkjarum.
Hetta hevur gjørt at tey ið virka innan fyri fiskivinnuna, og mong av teimum sum ikki búgva í Havn, uppliva at frásøgnin um fiskivinnuna hevur fingið eina álvarsliga slagsíðu — ein slagsíða sum er sloppin at halda fram so leingi at stórir partar av restini av fólkinum ídag, herundir kanska flestu journalistar og helst flestu embætisfólk (starvsfólk á Kringvarpi Føroya og flest øll ið starvast innan embætisverkið eru limir í sama fakfelag), taka hana fyri objektivan veruleika.
Soleiðis sum argumentið er uppbygt liggur sum vera man ein gegnistrupulleiki, ein burturtagdur búskaparligur áhugi, í at vilja taka pening úr vinnuni og flyta hann yvir í tað almenna. Her skal tó sigast at fólk sum hugsa strategiskt, uttan mun til hvar tey starvast, alment ella privat, gjøgnumskoða sum vera man ta illusión at jú meira tað almenna tekur úr vinnuni, jú meira verður eftir til tað almenna — tey skilja at mergsýgur tú hønuna sum verpur gulleggini so verpur hon minni í komandi tíðum.
‘Steinar fyri breyð’
Fleiri trupulleikar eru við ‘ókeypis rávøru’ argumentinum. Ein tann mest eyðsýndi — og sum kanska hevur verið til allar mest skaða fyri viðurskiftini millum fiskivinnuna og tann ‘politiska klassan’ — liggur í javnmetingini millum rávørukeyp og fiskiveiði; hetta er nevniliga ein órímilig samanbering sum í roynd og veru ger alt tað ovurstóra arbeiðið hjá fiskivinnuni til einkis. Tað er greitt at tað at keypa rávøru er lutfalsliga einfalt og lætt og krevur lítið meira enn eina avgerð og eina bílegging, har karmar eru tryggir og viðurskiftini sum heild forútsigilig. Hinvegin er tað at veiða fisk sera møtimikið upp á fleiri mátar, og er ikki av ongum kent sum ein harður kampur: tað krevur stórar íløgur og inniber stóran váða, bæði fíggjarliga og búskaparliga, umframt at tað hevur við sær stóran persónligan váða fyri tey sum útinna arbeiðið umborð á skipunum. Hetta kann ikki við rímiligheit samanberast við innkeyp av rávøru; hetta er ikki innkeyp, hetta er veiði, jakt, ikki tænastuvinna; her fært tú einki serverað.
Hartil kemur at fiskur er eitt tilfeingi sum endurnýggjar seg alla tíðina uttan at menniskjan nýtist at gera nakað fyri tað — annað enn at fáa hana til høldar ábyrgdarfult, m.a. við atliti til vistfrøðina í havinum.
Í hvønn mun tað er rímiligt at tað almenna krevur eitt gjald fyri at geva loyvi til at jaga fisk er sjálvandi ein rímiligur spurningur at seta. Men sum Jógvan Mørkøre samfelagsfrøðingur vísti á í útgávuni Sjógvur & Fólk, so fæst ein skipan við tilfeingisgjaldi ikki at virka eftir ætlan uttan so at hon verður uppbygd í tøttum samstarvi við tey sum taka váðan og gera arbeiðið, nevniliga vinnuna.
“Tá politikarar fyri nøkrum árum síðani byrjaðu at tosa um tilfeingisrentu og tilfeingisgjald, var tað ikki út frá tí at tað er tann besti mátin at stýra fiskivinnuni uppá,” segði Jógvan Mørkøre. “Teir tosaðu um at vit mugu hava breiðari skattagrundarlag, at vit mugu økja um inntøkurnar til landskassan. Við seinasta og næstseinasta val varð eisini sagt at vælferðar útreiðslurnar skulu partvís fíggjast við hesum. Í mínari verð er tað burturvið at leggja eftir ‘gøtumonnunum’ tí teir nú hava eitt sindur av pengum á kistubotninum. Eg eri nógv tryggari við at slík reiðarí hava pengarnar í felagnum heldur enn at politikarar og embætisfólk taka teir. Onkur er farin so langt sum at siga at vandi er fyri at milliardir kunnu verða tiknar út úr vinnuni; men veruleikin er jú at stórt sæð einki er tikið úr. Reiðaríini hava havt ilt við at fáa fígging frá bankunum og hava tí verið noydd til at finna aðrar vegir, og hetta er ein orsøk hjá teimum at hava fitt av egnum peningi til fígging av rakstri, íløgum og menning. Vit síggja at hesi feløgini hava sett pengar í nýggj virkir, m.a. á Tvøroyri, og hetta er júst tað sum skal til fyri at skapa menning í vinnuni og samfelagnum.”
“Vit koma ikki uttan um tilfeingisgjald,” helt samfelagsfrøðingurin, “men so má tað vera ein forhandlað loysn sum er langtíðar, og ikki nakað sum fer fram eftir fummum frá einum degi til annan. Vit hava bara nakrar heilt fáar luttakarar í uppisjóvarvinnuni, og tað gevur ikki meining at blanda eina rúgvu av búskaparligari teori um marknað inn her. Alt gott um marknaðarbúskap sum so, men tá eingin vælvirkandi marknaður er har, so verður tosið lítið annað enn ein venjing í lærubóka prædikum uttan nakað veruligt bein at standa á í føroyskum høpi. Og enn verri, tílíkt er at geva fólki steinar fyri breyð. Vit fáa jú ikki fleiri aktørar inn uttan víðari, tí hesir skulu hava fígging aftanfyri seg.”
Eingin privatisering
Aftur til ‘ogn Føroya fólks’ og ógreiði kring hesa orðing. Hví siga ikki fleiri at einki garanti er fyri at fiskarí altíð gevur avlop — vilt tú gjalda fyri undirskot í vinnuvirkjum sum tú ikki eigur í? Men neyvan er tað ‘Føroya fólks’ sum ørkymlar her, heldur man tað vera orðið ‘ogn’ — og hví fyri alt tað partú skriva júst hetta orðið inn í eina slíka lóg, tá tað vísir seg at vera so eldfimt? Tað er sum at siga við fólk at tey knappliga eiga pengar í bankanum sum tey annars ikki áttu — tað verður torført at trekkja í land aftur og siga at tey kortini kanska ikki eiga nakað til góðar.
Tá kolvetnislóggávan bleiv orðað, bleiv ansað væl eftir at ikki skriva ‘ogn Føroya fólks’ í textin, sum Herálvur Joensen, stjóri á Reiðarafelagnum og fyrrverandi embætismaður, vísti á herfyri. “Orðingin,” segði hann, “hevur verið politiskt brúkt og misbrúkt frá fyrsta degi av. Tí valdu vit aðra loysn, tá ið vit arbeiddu við oljulóggávuni í seinnu helvt av 1990’unum. Oljulógin kom eftir lógina um vinnuligan fiskiskap, so misskiljingarnar um ‘ogn Føroya fólks’ vóru kendar. Vit valdu at skriva at kolvetni ‘hoyra Føroyum til’ heldur enn at tosa um ‘ogn Føroya fólks’. Hetta varð gjørt tilvitað fyri at sleppa undan einum meiningsleysum orðaskifti um at hvør føroyingur eigur sín part av oljuni.”
Ótti fyri privatisering hevur eisini verið nevndur sum motivatión til at eingin stavur eigur at verða broyttur í ‘ogn Føroya fólks’ orðingini. Er hetta er ein grundaður ótti? Tað heldur Herálvur Joensen ikki.
“Privatisering er ikki á ynskilistanum hjá vinnuni, og neyvan heldur hjá politikarunum. Tað vit ynskja er ein greið loyvisskipan í rímiligt áramál, soleiðis at vinnan trygt kann gera íløgur í veiðitól. Ein loyvisskipan gevur nøkur rættindi í tíðarskeiðnum sum loyvið er galdandi fyri. Ikki óbroytilig rættindi, tí loyvisveitarin — tað almenna — tilskilar sær rætt at regulera kvotur og fiskidagar frá ári til ár uttan at veita endurgjald. Soleiðis hevði tað neyvan verið, um talan hevði verið um einskilda ogn. Mær vitandi er eingin av okkara nevndarlimum áhugaður í privatisering av fiskirættindum.”
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text: Tær fýra Cecilia Eysturdal, Tanja Skaalum, Turið S. Christiansen og Guðrun Mortensen meira ella minni sorlaðu føroyska metið og landsliðsmetið í 4×200 metra frísvimjing, á Norðurlendsku Meistarastevnu fyri Ung, sum hevur verið í Drammen í hesum døgum. Tíðin hjá teimum var 9:18.40, har føroyska metið hjá Shailu millum Garðarnar, Elspu Mørkøre, Lisbeth L. Joensen og Sáru Ejdesgaard frá SMÍ í 2004 var 9:54.55. Altso ein betring uppá 36.15 sekund, hjá hesum fýra gentunum árgang 1996 og 1997, harav tvær verða veruligir juniorar næsta ár, og tvær verða tað fyrst um tvey ár. Tíðin er eisini føroyskt juniormet, við tað at tær eru nóg ungar.


text:
Sløkkiliðini á Sandoynni
Skopun
Skopunar kommuna hevur eitt sløkkilið, sum er á vakt alt samdøgrið alt árið. Hevur tú tørv á sløkkiliðnum, skal tú ringja 112.
Jákup Eli Joensen er brandleiðari.
Sandur
Sands Sløkkilið heldur til Úti í Støð 1. Fimtan mans manna sløkkiliðið, sum hevur vælútgjørdan bil. Brandmeistari er Christian Jóhan Joensen tlf. 211933.
Tá boðað verður frá eldsbruna ella aðrari neyðstøðu, sum krevur hjálp frá sløkkiliðnum, eigur fólk at venda sær til alarmsentralin og ringja 112.
Skálavík
Lokalt sløkkilið er í Skálavík. Hevur tú tørv á sløkkiliðnum skal tú ringja 112.
Húsavík
Símun Hannus Johannesen er brunaumsjónarmaður. Tlf. 212404.
Tá boðað verður frá eldsbruna ella aðrari neyðstøðu, sum krevur hjálp frá sløkkiliðnum, eigur fólk at venda sær til alarmsentralin og ringja 112.


text:
So er hava allir føroyingarnir uttan Astrið roynt seg fyri fyrstu ferð á EM á stuttgeil í Herning 2013, og vit mugu tíverri staðfesta at tað kundi hava gingið betri. Eingin føroyingur svam bestu tíð, og eingin rakk til finalu heldur.
Birita Debes svam 1:02.65 í 100 rygg, har hennara føroyska met frá NJM 2010 er 1:01.46, og har hon á NM 2013 síðsta vikuskifti svam 1:01.49 og 1:01.51. Tað rakk til eitt 30. pláss av 35, her í Herning.
Eyðbjørn Joensen svam 4:01.76 í 400 frí, har hansara besta tíð er 4:00.78 frá úttøkustevnuni í november mánaða. Á NJM síðsta vikuskifti svam hann 4:05.53. Tað rakk til ein 62. pláss av 62, nú á EM í Herning.
Alvi Hjelm svam 4:00.18 í 400 frí, har hansara besta tíð er 3:55.88 frá DM á stuttgeil í november mánaða. Á NJM síðsta vikuskifti var hansara besta tíð 4:00.47. Tað rakk til eitt 61. pláss av 62, nú á EM í Herning.
Óli Mortensen svam 3:58.85 í 400 frí, har hansara besta tíð er 3:56.38 frá World Cup stevnuni í Doha í oktober mánaða. Á NJM síðsta vikuskifti var hansara besta tíð 3:56.58. Tað rakk til eitt 60. pláss, nú á EM í Herning.
Pál Joensen svam 3:45.92 í 400 frí, har hansara føroyska met er 3:40.12 frá EM í Istanbul í 2009. Tað rakk til eitt 21. pláss av teimum 62 luttakandi, og sostatt ikki til finaluna. Gongdin var at hann legði væl út, men so hevði ein keðiligan sjeynda 50-metur, har hann dragnaði í mun til hinar.
Tað kravdi 3:44.05 at koma í finaluna í 400 metra frísvimjing.
Guðrun Mortensen svam 58.53 í 100 frí, har hennara føroyska juniormet frá FM í vár er 57.62. Á NJM síðsta vikuskifti svam hon 59.31, so tað er ein betring í mun til tað. Tíðin nú rakk til eitt 55. pláss av 55 luttakandi á EM í Herning.
Hinir báðir ‘donsku føroyingarnir’ royndu seg eisini í kapping í morgun. Magnus Jákupsson svam seg við tíðini 2:01.73 til eitt 32. pláss av 34 í 200 rygg, har hansara besta tíð er 1:54.90 frá DM á stuttgeil í november mánaða. Og Frans Johannesen svam seg við tíðini 3:52.86 til eitt 51. pláss av 62 í 400 frí, har hansara besta tíð er 3:44.68 frá EM í Stettin í 2011.
Annars er tað at siga, at stevnan er fín, og lagið heilt ókey. Vit hava ein løgnan buss-sjaffør á okkara rutu, sum skeldar okkum (enntá í tveimum umførum) um at fyriskipanin av bussleiðini burdi verið ørvísi, so at vit bookaðu okkum til túrarnar, heldur enn at koyra eftir tíðarætlan. Onkur bussur hevur verið seinur, og onkuntíð hava vit skula bíðað eitt sindur eftir mati. Men tað er heilt ókey allíkavæl.


text:
Skúlin um 10 ár
Mær varð settur áhugaverdur og avbjóðandi spurningur: “Hvar er føroyski fólkaskúlin um 10 ár?”
Flest øllum kunnugt er ikki løtuverk at flyta skipanina í fólkaskúlanum. Í hesu tryggu skipan eru tengd bæði næmingar, foreldur, ommur og abbar, lærarar, leiðslur, skúlastýri, kommunalpolitikkarar, mentamálaráð, løgting og samfelagið sum heild. Øll hava sín vinkul til skúlan í dag, skúlan fyrr og kanska serliga myndina um skúlan frameftir.
Tí verður fyrsta svarið: “Ynskiligt er at menna skúlan, samstundis sum framtíðin er óviss.” Alt ov nógv tíð fer til “at sløkkja eldar” og meir, sum at halda skúlan koyrandi. Lærarar og leiðslur fremja ymisk tiltøk at ríka skúladagar, samstundis sum vit øll eru bundin at eini námsætlan og ávísum tímatali til vanliga- og serundirvísing.
Tað gongur sjón fyri søgn, at títt og knapt ein setur sær fyri at gera okkurt eyka burturúr, verður torført at sampakka hesi tiltøk við virksemisætlan. Tess vegna kunnu lærarar og leiðslur rokna við, at eitt og hvørt nýbrot hevur við sær eyka arbeiði.
Einki ringt er í at hava eyka arbeiði. Avbjóðingin er bert at fáa skúlaárini at ganga upp, at lærarin í skúlaárinum hevur arbeitt tað, ið ásett varð, og at næmingarnir fáa avbjóðingarnar.
Men spurningurin, mær varð settur, var: “Hvar er skúlin í 2024?”
Átøk frá Mentamálaráðnum síggja vit í námsætlanunum. Tíverri sampakka námsætlanirnar ofta ikki við tímabýtið, og tess vegna er avbjóðandi fyri læraran at lúka krøvini. Samstundis er útboðið til skeið og eftirútbúgving ov lítið, at lærarar fáa nøktandi møguleika at menna seg betri til nýggju undirvísingina – annað enn tað ein lesur av egnum áhuga.
Nýggjasta útspælið er, at landsroyndir og royndir skulu talgildast. Í løtuni dugi eg tíanverri ikki at tengja hetta til eitt svar “skúlin um tíggju ár”, tí teldur eru ikki nakað nýtt! Møguleikarnir eru nógvir, men vit kunnu bert staðfesta, at teldan er eitt sjálvsagt amboð í nógvum arbeiði, samstundis sum hon eigur at verða vald frá í nógvum arbeiði.
Eg vóni, at skúlin í 2024 er broyttur. Samstundis frykti eg, at broytingin er ikki serliga markant. Skipanin, at næmingar í 4. og 6. flokki skulu sita í talgildari landsroynd, er ikki skipanin, eg hevði vónað. Talgild landsroynd hugsi eg átti at latið upp fyri møguleikanum at nýta telduna sum natúrligt amboð. Men at lata næmingin sita við teldu, eins og eg í 1988 sat til roynd í blindskrift – tað boðar ikki frá nýhugsan. Tí frykti eg, at hetta átak kann mynda skúlan negativt nakað frameftir.
Tí verður spurningurin best svaraður: “Eg vóni, at...” og so kunnu nógv punkt setast upp. Eg vóni, at vit fáa vent gongdini frá einsæris her-og-nú-vitan, til bólkaarbeiði, samstarv og nýhugsan. Ikki nýhugsan, ið altíð er tengd at svarinum, lærarin, svarilistin ella telduskipanin hevur ásett, men vónandi til svar, ið onkursvegna fær næmingin at skilja, fata og seta sær og floksfeløgunum spurningar til heildina í samfelagnum.
Eg vóni eisini, at spælandi og skapandi hugsanin, onkursvegna fer at loyva næmingunum at vinkla lærugreinirnar ymiskt, og at skúlin harvið fær næmingin at hugsa lærugreinirnar í eina heild – eina heild, ið gevur teimum møguleika at skilja smálutirnar.
Við bestu ynskjum Jákup av Skarði


text:
So er sunnudagur og liðugt á G! Ikki bara hátíðarkonsertirnar og gerandisfestivalurin allur, men eisini náttarregnið. Tað kom og tað fór. Nokk so ofta. Regnið er størsta avbjóðing hjá festivalum og útilívi. Men ráð eru fyri tí. Navia gevur mær ein stóran plastposa til myndatólið, og tá Kris fer á pallin dregur frá og sólin litar aftur allar líðir oman í Syðrugøtu.
Longu innan felagssangin og fýrsaradansin hjá Alphaville, varð eg sannførdur um, at spennið frá ungu Konni til aldrandi Kris er fullkomið, og gerst ikki betur. Tað er ein lívssyklus á plátu, sum eg eri framúr nøgdur við, bæði sum kampari og lurtari.
Og so vildi eg verið Benjamin, sum overlooking the plains í fedranna bygd slapp at syngja Pílagrímskórið úr tríogtredvinta kapitli, sum Travis Bickle mutlar fram fyri seg í Scorsesefilminum Taxi Driver fyri meir enn fjøruti árum síðan:
He's a poet, and he's a picker, he's a prophet, and he's a pusher
He's a pilgrim and a preacher, and a problem when he's stoned
He's a walkin' contradiction, partly truth and partly fiction
Takin' every wrong direction on his lonely way back home
Einogfýrsáragamli Kris er sjónliga vælnøgdur við løtuna á Gøtusandi. Eftir at hann hevur lagt sangbókina, sum so nógv hava sungið úr alt lívið, verður hann førdur niðan til Páll Gregersen at fáa ein góðan nátturða.
Á sama palli framførdi Teitur við orkestri og strúkarum alla hina fantastisku fløguna Poetry & Aeroplanes, sum plátufelagið Universal gav út í 2003. Ein sjáldsama væluppløgd spæliløta á sandinum, at síggja, hoyra og kunna syngja við, tá ein hin besta føroyska fløgan verður pløgd úr fyrstu skering til hina seinastu, púra laiv á sandinum.
Best sum eg helt, at nú fekst ikki meir av tí góða á G!, so rendi eg meg í deiliga kaliforniska soulpsykedeliska bólkin, Monophonics, sum við smittandi spæligleði og interaktión fekk lív í mannamúgvuna uppi á Spæliplássinum. Frontmaður er Kelly Finnegan í hvítu prædikandi soultraditiónini, har ljómborðið er altarið, sum vit onkuntíð hava sæð hjá bretska Alan Price. Finnegan var so góður agitator, at nú má eitt stig leggjast afturat hástigi av orðunum góður. Hetta var so superlativt nógv av tí góða, at tað varð rein yvirflóð. Við Monophonicsmyndum takki eg fyri meg á hesum sinni. Sleppi eg við, so vil eg longu nú bíleggja eitt pláss niðri við kaiina í Syðrugøtu næsta ár. Inntil tá sigi eg bara - takk, tit kæru G!fólk.


text:
Rútarkongur (rútarkonagsættin)
Neocyttus helgae (Holt & Byrne, 1908)
Stødd: Rútarkongur verður upp í umleið 30 cm langur.
Dýpi: Hann er djúpvatnsfiskur úr 900 m niður á 1200 m. Vestan fyri Føroyabanka er hann fingin á 1000 m dýpi.
Teinar: R VI + 34-36; G IV + 30-32.
Litur: Hann er gráligur, kanska ljósagulbrúnligur. Kápa og fjaðrar eru dimmar.
Lýsing: Rútarkongur er smalur og høgur fiskur, umleið líka langur sum høgur, mestsum ein fýrkantur settur upp á hornið. Ryggfjøðurin og gotfjøðurin byrja á hornunum, ovast og niðast, fremst við hørðu teinunum, og síðan teir bleytaru aftur til klingruna. Hann hevur heldur smáar uggafjaðrar. Búkfjaðrarnar eru smáar. Stórur píkur fremst í teimum. Hann hevur lítlan stert, lítlan kjaft og stór eygu. Strikan er bogin yvir uggafjøðurini.
Eyðkenni: Tað sermerkta kropsskapið. Hørðu teinarnir í búkfjaðrunum, rygg- og gotfjøðurini.
Týdningur: Hann hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Falsk havgalt, en: False boarfish, ís: Gøltur
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Pætursfiskar Zeiformes
Í Pætursfiskahópinum eru 6 ættir, 16 slektir og 32 sløg.
Undir Føroyum eru 2 ættir, ið hava eina slekt og eitt slag í part:
Pætursfiskarnir hava stórt høvd, ofta við skáksettum kjafti, ið kann skjótast fram.
Teir eru hávaksnir og tunnir, flestu eru stóroygdir.
Fjaðrarnar hava fleiri ella færri harðar teinar. Allir liva teir í sjónum.


text:
Í januar vóru 25.807 løntakarar, árstíðarjavnað. Hetta eru 110 fleiri enn í desember, sum svarar til ein vøkstur upp á 0,4%. Sjálvt um tað hevur verið vøkstur í yvir trý ár, so er ferðin í vøkstrinum í løtuni tann hægsta. Í januar 2014 vóru 23.653 løntakarar, og nú trý ár seinni eru tað yvir 2.000 fleiri. Í einum tíðarskeiði í 2007 og 2008 vóru tað nakað fleiri løntakarar enn tað eru nú, men heldur verandi gongd fram, so verður 2017 árið, har flest løntakarar vóru.
Færri í fiski- og alivinnuni
Løntakaratøl eftir vinnugrein eru ikki árstíðarjavnað, og tískil verður samanborið við sama tíðarskeið árini fyri.
Sjálvt um tað er av størsta vøkstri í løtuni, so eru tað færri løntakarar í fiski- og alivinnuni nú, enn tað var fyri einum ári síðani. Í januar í ár vóru tey 4.109, 13 færri enn januar í fjør.
Hinvegin er byggivinnan í serflokki, har tað vóru 3.601 løntakarar í januar 2017, 222 fleiri enn árið fyri, broytingin er 6,6%.
Í tali eru flest komin aftrat í almennari tænastu, har tað vóru 9.296 løntakarar í almennari tænastu í januar í ár, 244 fleiri enn í januar í fjør. Í prosentum er vøksturin 2,7%, áleið sum miðaltalið fyri allar vinnugreinar tilsamans.
Dagførd og útgreinað tøl eru tøk í hagtalsgrunninum
Stutt um árstíðarjavning og trendin
Árstíðarjavnað tøl eru reinsað fyri árstíðaravvik, sum t.d. afturvendandi sveiggið í virkseminum millum vár og summar, heyst og vetur. Hetta merkir, at til ber at hyggja eftir gongdini mánað fyri mánað, uttan at samanberingin verður órógvað av regluligum sveiggjum millum árstíðirnar.
Í trendinum er harumframt lagt upp fyri øðrum óreglusemi í mánaðarligu tølunum, og tá sæst tann undirliggjandi langtíðargongdin í løntakarunum.
Til ber at lesa meira um árstíðarjavning her


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Skaðar fyri 75 milliónir
Tryggingarfeløgini skulu til samans rinda umleið 75 milliónir krónur í skaðum til kundarnar eftir jólaódnirnar millum jól og nýggjár.
Tað vísa uppgerðir sum Tryggingarfelagið Føroyar og tryggingarfelagið Trygd hava gjørt av skaðum higartil, sambært útvarpinum.
Tryggingarfeløgini vænta ikki nógv fleiri skaðafráboðanir. Tær, sum koma aftrat, hava ikki stórvegis týdning fyri upphæddina, tryggingarfeløgini skulu rinda út.
Meira enn 3.300 fráboðanir
Tryggingarfelagið Føroyar hevur fingið 2335 fráboðanir um skaðar, og skaðarnir fara at kosta 40-45 milliónir krónur, sigur Heðin D. Poulsen deildarstjóri fyri skaðaøkið.
Tryggingarfelagið Trygd hevur fingið 1011 fráboðanir um skaðar. Fráboðaninar fara at kosta Trygd líka yvir 30 milliónir krónur.
Bæði tryggingarfeløgini siga, at talið av skaðum er rættiliga stórt, og at talan mest hevur verið um smærri skaðar.
Tryggingargjaldið hækkar ikki
Stórsti skaðin hjá Tryggingarfelagnum Føroyar kostar eitt sindur yvir eina millión at umvæla, meðan nógv stórsti skaðin hjá Trygd er rættiliga nógv størri.
Talan er nevniliga um vinnubygningin hjá KJ Hydraulik á Kambsdali, sum fór sera illa í jólaódnunum
Tryggingarfeløgini siga, at mongu stormskaðarnir eftir jólaóndunum fara ikki at hava hægri tryggingargjøld við sær.


text:
Orð: Rani Nolsøe og Steintór Rasmussen
Lag: Rani Nolsøe
Kom nú mín kæra
lat okkum fara
tíðin er stillað og fólkið er sett
summarið lokkar teg bjóðar tær við
bankar á stongslar og meinkaðan útferðarhug
tað er nú
tú kanst brenna ta orku ið dregur teg fram
Óttast ei dýpini
skoða yvir dalarnar
vága teir tankar nú streingja seg á
Talvborðið stendur á Nakkinum enn
røkurnar tráddar í øldir áðrenn vit náddu fram
og tú kann
tindarnar klúgva og lætta tær á
Kom nú mín góða
um tú vilt bjóða
mær og tær sjálvum og lívinum av
Caissa man vísa tær sterkasta leik
um tú telvast við heimin um tú flytur og gerst títt val
og eg skal
hæddirnar valla saman við tær


text:
Eingin stórhøll verður bygd enn
Annika Olsen slær fast, at grundleggjandi vælferðartænastur hava hægstu raðfesting
Okkara-deildin: Neistin rann frá VÍF Í 2. hálvleiki
VÍF vann í kvøld oddadystin á útiivølli móti Neistanum
SMS-deildin: Neistan javnaði út í evstu løtu móti VÍF
H71 kann í morgin leggja seg 5 stig á odda, eftir at vestmannnakvinnur og neistakvinnur deildu stigini í dag
Kvinnurnar og menninir hjá VÍF á vitjan á Hálsi í dag
Ein dystur í SMS-deildini og ein í Okkara-deildini verða leiktir í Havn í dag; hjá monnum er talan um oddadyst


text:
Politiken skrivar her um hendingina á Indianapolis Grand Prix, har danski Mathias Gydesen fyrst var éin hundraðpart frá OL-kravtíðini í 100 rygg, við nýggjum donskum og norðurlendskum meti 54.41, og síðani reyk eitt sindur frá aftur í finaluni, til har at svimja 54.75. Hann biður um at sleppa á OL-liðið allíkavæl, tí hann var so nær við, og helst uttan at skula royna um aftur á EM í Debrecen, tí at tað tá vil ávirka fyrireikingina til OL.
Donsku leiðararnir eru ikki heilt avvísandi; men tó við ávísum fyrivarni, vælsagtans tí at tey á Danish Open kravdu at svimjarar skuldu klára kravtíðirnar í finalum. Ein avger sum hevði við sær at til dømis heimsmeistarin Jeanette Ottesen mátti stríða seg gjøgnum innleiðandi og finalur fleiri ferðir, hóast ringa øksl.
»Sammen med OL-chef Jesper Frigast og Team Danmark skal vi vurdere hans præstation. Det kan blive til en OL-udtagelse, fordi han har været så tæt på, eller vi kan vælge at give Mathias en ny chance i forbindelse med EM i maj. I vurderingen vil det også indgå, at han svømmede nogbet langsommere i finalen«, siger Lars Sørensen.


text:
Orð: Axel Fredenholm
Lag: Johannes Alfred Hultman
Týtt: Árni Jacobsen
Upprunaheiti: Återfunnen
Týðing hjá Hákun Djurhuus
1. Eg var vilstur og kendi ei vegin,
men tá hoyrdi eg Frelsarans rødd.
Hann í oyðuni leitaði leingi,
og av nýggjum nú sál mín er fødd.
Niðurlag: Hann so leingi meg søkti og fann meg,
stóri kærleiki hansara vann meg,
og í ævir eg hansara eri,
sál mín glað í hans ferðalag er.
2. Hann í náði meg loysti frá byrðum,
og hann segði, hann elskaði meg.
Og til heimið hann aftur meg leiddi,
bað í øllum meg líta á seg.
3. Hann mær rættir tað livandi vatnið
og meg nøgdan og ríkan nú ger,
beyð mær ikki á boðini leggjast,
men at boða tey á míni ferð.


text:
Fyri stuttum skrivaði Hergeir Staksberg provokerandi
greinina ‘Tað var gamalt, at mann steinaði síni børn til deyðis’.
Í skrivinum, sum er enn eitt skot í kjakinum um samkynd og
hjúnabond, vil Hergeir onkursvegna javnmeta kristindómin við Móselógina fyri
líkasum at vísa á, at hesi órættindi, sum okkara “kristna” samfelag ikki vil geva
samkyndum, er ein hugburður úr steinøldini, har mann eisini steinaði børn, avrættaði
menniskju fyri ótrúskap og eisini við lóg drap veðurfrøðingar.
Eg veit heilt erligt ikki, hví eg tími at svara uppá alt
hetta, men her uppstanda so nógvar feiltulkingar og misskiljingar, at eg kundi ikki
halda mær.
Gamla og Nýggja Testamentið
Fyri tað fyrsta er tað ein grundleggjandi meginregla at
skilja millum Testamentini og serstakliga millum sáttmálar, so sum Gamla sáttmálanum
mótivegis tí Nýggja, og tíðarhúshaldini so sum lógartíðin og náðitíðin.
Einki av hesum kemur fram í greinini, sum vevur alt í ein
vavgreyt. Ikki tí eg skal harta Hergeir fyri hetta - hetta er slíkur ógrundaður og
ófakligur viðgerðarháttur, sum ein javnan
lesur á netinum.
Tað fyrsta, sum Hergeir og onnur mugu venja seg at skilja,
er, at Móselógin var givin til eitt ávíst fólkaslag, í ávísum umstøðum, í ávísari tíð.
Um ein ikki er
samdur, so er bara lesa í hesi bókini, sum Hergeir sigur minnir um eitt ‘spikpetti í
útsjónd’, hvussu ávísar óbrúkbarar lógir mugu avtakast og aðrar setast í staðin, tá
Ísraelsfólk búsetir seg í Kánan, eftir at tey í fjøruti ár hava reikað runt í oyðimørkini.
Longu í upprunatíð fólks Ísraels broytist lógin.
Harnæst hevur
Hergeir heldur ikki givið sær far um bólkingina av lógum. Hetta er serstakliga umráðandi, tá ein skal skilja kristindómin í
Mosaiskum ljósi. Til dømis eru ávísar lógir moralskar, ikki politiskar, juridiskar,
mentunarligar ella umstøðuligar.
Millum jødar og kristin verður munur gjørdur á hesum
bólkingum í Mósilógini. Hetta er ómetaliga viðkomandi í okkara uppfatan av hesum
religiónstekstinum og eisini í forholdinum millum jødadóm og kristindóm.
Tað er
harmiligt, tá persónar kritisera Bíbliuna og kristindóm eins og Hergeir ger í
løtuni, og ikki eru vitandi um týdningarmikil og einføld hugtøk og vanliga
bíbliuhermeneutik; í slíkum høpi uppstanda sjálvandi skeivleikar, og neyvan ynskir nakar at
spilla tíð uppá at verða villeiddur.
Við øðrum orðum er eitt slíkt skriv ikki vert at lesa.
Fyri at loypa beint í tað, so eru tær moralsku lógirnar
altíð galdandi, bæði fyri jødar og kristin, eisini í dag. Her kunnu vit nevna tey tíggju
boðini, boð sum til dømis at æra faðir og móðir, ikki at girnast eftir øðrum enn maka
tínum, ikki at dríva hor og sjálvandi at elska okkara næsta.
Hesin partur av
lógini fevnir eisini um alt, sum hevur við kynslívið at gera, so sum
hvørjum ein kann hava sex við og í hesum høpi er samkyndur lívsstílur og
umgangur eisini sipaður til sum eitt forboð.
Her, í høpinum av bíbliukritikki, uppstanda annars tveir
bólkar. Tann bólkur, sum vil vísa á, at Jesus
ongantíð nevnir samkynd og tí hevði eina jaliga áskoðan á tann lívsstílin,
og tey, sum vilja vísa á, at søk Jesusar var veruliga at endurnýggja eitt teokrati undir Móselógini, har samkynd vildu brotið lógina
og harvið verið atsøkt.
Tey, sum leggja dent á hesar tulkingar, royna síðani at
kroysta hesar á tey kristnu, vónandi at vit (kristnu) verða kroyst í ein krók.
Tó raka báðar tulkingar við síðuna av.
Men Jesus, sum prædikaði moralsku
lógina, nevnir ongantíð samkynd?
Var so Jesus
jaligur um samkyndan lívsstíl?
Jesus sipar ongastaðni í tekstinum til samkynd, men so skal
ein eisini hava í huga, at syndirnar, sum Jesus ongantíð kemur inn á í læru
síni, vóru nógvar.
Tað eigur heldur ikki at koma óvart á okkum, at Jesus
umboðaði ta moralsku lógina úr Gamla Testamenti, og eftir tí moralsku lógini brýtur
samkyndur líviháttur við tær meginreglur, sum Gud gav fólkinum.
Men hví nevnir Jesus ongantíð homosexualitet? Grundirnar eru
ivaleyst fleiri.
Millum annað hevði Jesus neyvan havt tørv á at leggja mikið
fokus á evnið, eftirsum samkyndur lívsstílur millum jødar í Palestina ikki var líka
útbreiddur eins og millum grikkar.
Ólíkur Paulusi í Rómarabrævinum, kapitul 1. og aðrastaðni,
fer Jesus ikki í holt við evnið. Tað sagt, er øll læra Jesusar, allar
hendingar og allir setningar neyvan niðurskrivaðir, ella varveittir.
Av størri týdningi er tó at bíta merki í, at Jesus, sum
hevur nógv at siga um synd, vanliga ikki fer út í smálutir. Tað, sum er niðurskrivað, leggur serstakliga eftir
teimum meiri vanligu
syndunum, sum aftur kunnu bólkast (nakað, sum vit ikki hava pláss fyri í hesum
aftursvari), so sum hor, siðloysi (t.d. sex uttan fyri hjúnaband), lystir eygnanna (t.d.
pornografi), hatur, kúgan, osfr.
Við øðrum orðum, um Jesus skuldi, ella rættari, um
skrivingin skuldi viðgjørt homosexualitet, mátti skrivingin eisini viðgjørt hópin av
øðrum syndum. Men hetta var ikki tørvur á og er ikki tøvur á í hesum føri, eftirsum
tey vistu og vit vita, at Jesus umboðar ta moralsku lógina.
Jesus vísir tó á ein lista av syndum, sum fevnir vítt:
“Siðloysi, stuldur, manndráp, hor, havisjúka, óndskapur,
svik, skammloysi, øvund, spottan, hugmóð, fávitska” (Markus 7: 21-22).
Leggur læra Jesusar upp til, at samkynd skulu kúgast?
Øðrvísi kritikkur enn tann omanfyri leggur upp til, at Jesus
kom at seta Móselógina í gildi, eisini við hennara juridisku og revsandi lógum, og
at kristin í hesum føri, um tey veruliga trúgva boðskapi Kristusar, áttu at søkt at
teimum samkyndu.
Hesin seinni pástandur verður vanliga grundaður á orð
Jesusar í Matteus 5: 17:
“Hugsi ikki, at Eg eri komin at seta lógina úr gildi – ella
profetarnar! Eg eri ikki
komin at seta úr gildi, men at fullkoma.”
Jesus er eisini beskrivaður sum ein framtíðar dómari.
Tó, so er tað júst hetta brot úr læru Jesusar, sum vísir
báðum omanfyristandandi pástandum aftur.
At Jesus ikki er komin at seta lógina úr gildi, merkir, at
moralska lógin enn er galdandi.
Men Jesus sipar ikki bara til lógina, men eisini
profetarnar, -sum broytir alt og vísir á, at søk Jesusar viðvíkur ikki eina ávísu lógini, men
boðskapinum í Gamla Testamenti.
Tí nýtir Jesus eisini orðið ‘plerosai’ at ‘uppfylla’. Jesus
er komin fyri at uppfylla lógina og profetarnar, tað vil siga uppfylla
boðskapin í Gamla Testamenti.
Profetarnir eru av týdningi her, tí profetarnir vísa á, at
ein nýggj lóg fer at koma:
“Dagar koma – sigur Harrin – táið Eg skal gera nýggjan
sáttmála við hús Ísraels og við hús Juda, ikki sáttmála sum hann, ið Eg gjørdi við
fedrar teirra, tann dag Eg tók í hond teirra at leiða teir út av Egyptalandi – sáttmálan við
Meg sum teir brutu…Nei, hetta er sáttmálin, ið Eg skal gera við hús Ísraels eftir
teir dagarnar – sigur Harrin –: Eg skal leggja lóg Mína í sinni teirra og skriva hana í
hjarta teirra; Eg skal vera Gud Teirra, og tey skulu vera fólk mítt. Tey skulu ikki longur
læra, hvør næsta sín og hvør
bróðir sín og siga: “kenn Harran”, tí tey skulu øll kenna
Meg…” (Jeremias 31: 31-34)
“Eg skal geva tykkum nýtt hjarta, og nýggjan Anda skal eg
geva tykkum í bróstið…Anda Mín skal eg geva tykkum í bróstið, og Eg skal gera,
at tit halda lógir Mínar og gera eftir teimum” (Ezekiel).
Talan er tí ikki longur um Móselógina ella juridisku
revsilógina, men um eina innaru
umbroyting, sum inniheldur moralsku lógina.
Paulus ápostul
sipar til hesa umbroyting í fleiri brotum:
“Um tí ein er í
Kristusi, er hann nýggjur skapningur; hitt gamla er farið – tað er
vorðið nýtt” (2 Korintbrævið 5: 17).
“…Hann sum byrjaði gott verk í tykkum, skal eisini fullføra
tað til dag Jesu Krists”
(Filippibrævið 1: 6).
Við øðrum orðum, Jesus umboðar í kristnum høpi ta moralsku
lógina, men ikki ta juridisku lógina. Bæði argumentini omanfyri eru tí
afturvíst.
Jesus vísir í Nýggja Testamentinum eisini á, at tíð
lógarinnar er komin at enda, og at ein nýggj tíð, tað er tíð ríkið Himmiríkis, ella sum tað
eisini verður sagt: ‘Ríkið Guds’ er byrjað:
“Men frá døgum Jóhannesar doypara inntil nú verður ríki
Himmiríkis tikið við valdi…Tí allir profetarnir og lógin hava profetera líka til
Jóhannes” (Matteus 11: 12-13).
Tað er ivaleyst eisini í hesum høpi, at orð Jesu skulu
skiljast at:
‘Ríkið Mítt er ikki av hesum heimi’.
Hatta skuldi verði nóg mikið fyri at vísa á, at sjálvt um
Móselógin og kristindómur eru samd í ávísum moralskum reglum, so er tað ikki
neyðturviliga eitt krav, at kristindómur
eisini fevnir um revsilógirnar.
Kristindómur og ríki Guds eru ikki av hesum heimi, og
fokusið er á innvortis broyting, heldur enn lóg og revsing; við øðrum orðum er
kristindómur ikki ein politisk religión.
Hví eru so Føroyar kristnar?
Her uppstendur so eftirfylgjandi spurningurin, hví
kristindómur í Føroyum í so fall er knýttur at statinum? Og sjálvandi, svarið
er, at føroyingar í fortíð gjørdust eitt traditionelt kristið fólk, og landið
harvið gjørdist eitt traditionelt kristið land.
Upp gjøgnum øldirnar hava føroyingar valt at virða kristnu
trúnna, og ávísur kristin hugburður er tí ivaleyst rótfestur í lógum, mentan og
hugburði.
Ein kann tí siga í løtuni, at hetta er eitt demokratiskt
val. Flestu føroyingar kenna seg í løtuni tryggar við, at Føroyar er traditionelt kristið, at
tað er ein fólkakirkja, og at statur og kirkja er knýtt at hvørjum øðrum.
Sjálvt um eg
ikki sjálvur eri í fólkakirkjuni og ikki eri samdur við kirkjuni á øllum økjum, og enntá
bólki meg sjálvan sum radikal-vekingar-umvendingar-heilaggerings kristnan -
(sjálvt um eg ikki eri perfektur), - har eisini mong kirkjufólk vildu bólka seg, so
kann eg ivaleyst við flestu føroyingum siga, at hetta samstarv millum stat og trúgv
veitir eina trygga etiska barlast fyri samfelag okkara.
Føroyar hava roynt at hildið fast við ta moralsku lógina í
kristindómi, sum eisini sæst aftur í Móselóg, men eftirsum ríki Guds ikki er av
hesum heimi, hava Føroyar ikki havt eina líknandi teokratiska lóg; revsilógirnar og
rituallógirnar úr Gamla Testamenti hava vanliga ikki fylgt við.
Tað sum eg vil siga er: Skal hetta samstarv enda og land
okkara fulkommuliga sekulerast, og harvið moralska lógin í Bíbliuni
burturbeinast, so má hetta verða úrslitið av einari demokratiskari broyting; tað vil siga, at
fleirtalið av føroyingum mugu broyta hugburð og velja hesa leið. Ein evarska lítil
flokkur av illum gudloysingum og ein munandi størri flokkur av
uppreistrarsinnaðum liberalistum kunnu ikki bara soleiðis, uttan víðari, krevja at land og
fólk knappliga skal dansa eftir teirra
pípu.
Men hvør veit, kanska teirra tíð kemur, og tað mugu vit
eisini innsíggja, og samstundis mugu vit ivaleyst eisini fyrireika okkum til
glíðibreytina inn í eitt gudleyst samfelag, har avleiðingarnar kunnu gerast
rættuliga hættisligar.
Her eri eg av tí áskoðan, at kjakið komandi árini má halda
á, og at tann ávirkan, sum yvirtekur hjarta og huga fólksins, vinnur.
Nú, eru tað hol í hesum, sum eg higartil hava sagt?
Avgjørt, og eg vil gjarna vísa á nøkur!
Tað vóru “kristin” samfelag, sum í farnum øldum yvirførdu
partar av juridisku Móse-lógini. Vit kunnu sum dømi nevna heksabrenning og enntá í
summum førum heilagt kríggj.
Í mongum førum kann tó sigast, at nýtslan av orðinum
‘heilag’ er høpisleys, eftirsum kríggj, við øllum tess ræðuleikum, vildi brostið á
kortini.
Í samband við heksabrenning er hetta ein myrkur plettur fyri
vesturlendska kristindómssøgu. Men kortini, so uppstóð hetta av tørvandi
hermeneutik, at ávísir persónar ikki skiltu bíbliulæruna og júst yvirførdu partar
av Móselógina (sum møguliga ikki førkaðu seg so langt frá teirra mentan og
lógum) inn í kristnan høp.
Millum annað var kríggj ein týðandi veruleiki í miðaldar
Europa, hví ikki kalla hetta heilagt kríggj? Píning var á ongan hátt duld, og hevði
ongantíð verið tað, hví skuldi kúgan av øðrum minnilutan og vranglærarum vera ein so
stórur munnbiti?
Og síðani heksirnar. Tað er ikki eina í Mósilógini, at
heksarí er illa umhildið, aðrar mentanir søktu somuleiðis at heksum.
Tískil, ávíst sum eg her sipi til, og sum kunnu tykjast at
vera hol í mínari framløgu, mugu eisini síggjast í umstøðunum av einum
samfelag, har kristindómur og tess ávirkan spakuliga gera seg galdandi, - har samfelagið
tók kristindóm til sín sum eina statsreligión og traditión, uttan at tann
einstaki persónurin neyðturviliga umvendi seg ella fór ígjøgnum nakra andaliga
endurføðing.
Í slíkum høpi kann kristindómur penslast ómetaliga
dapur.
Bíbliutulkingarnar hjá Hergeiri.
Lat meg síðan enda hetta aftursvarið við at viðgera nakrar
av bíbliutulkingunum hjá Hergeiri.
Eg havi ikki størri viðmerkingar til fyrstu tulkingina, at
maður og kvinna, sum dríva hor, vórðu steinað til deyðis. So avgjørt blóðugt og
brutalt, men hatta er tað, sum Móselógin legði upp til í slíkum høpi.
Hergeirsa tulking av ‘banna faðir og móðir’ og ‘spádómum’
rakar harafturímóti langt við síðuna av.
Millum annað er Hergeir komin til tað niðurstøðu, at ‘banna
faðir sínum’ er tað sama sum at nýta banniorð í einum setningi, tá ein tosar við
foreldur síni; fyri at sitera tíni orð:
“For fanin babba! Kom her við tær. Tú hevur sitið alt ov
leingi í hasum bálinum. Tú kolast upp, um tú ikki reisir teg upp og finnir tær eitt
kaldari stað at sita”.
Hetta kann neyvan raka longur við síðuna av og er bara dømi
um, hvussu alneyðugt tað er, at Hergeir setir teg inn í tingini, áðrenn hann leggur
slíkar tulkingar út alment. Tað er sjálvandi, um hann heldur tað vera neyðugt at spæla
‘fair play’.
Orðið ‘banna’ í hesum høpi ‘kakologio’ (á upprunamálinum),
merkir at ‘tosa ilt um’. Rótin til orðið er ‘kakoetheia’, sum merkir ‘ónt, óndur
av náttúru’. Orðið verður nýtt um ein, ið
hevur ilt í huga. Teksturin sipar tí ikki til leyst og óskyldugt
bannarí, nýtt í einum setningi uttan ábreiðslu, men til ein, ið
veruliga ynskir at gera foreldrum sínum ilt.
Tildømis í Markus 7: 7—13 siterar Jesus hetta brotið í
samband við tilkomin fólk, ið skera foreldrini út úr teirra lívi; sum velja
ikki at taka ábyrgd fyri teirra lívi og heilsu, tá hesi eru komin upp í árini.
Við øðrum orðum, at banna faðir og móðir vildi her lýst ein tilkomnan persón, sum í teimum
umstøðum vrakaði síni foreldur.
Í hesum høpi, Jesus sipar til, valdi ein sonur at geva
peningin til templið og lata foreldrini ganga svong. Hetta er slíkt, sum ger
Jesus svakan, og her siterar Jesus enntá revsilógina, at eftir Móselógini átti
ein slíkur at latið lív. Jesus livir hóast alt í fyrsta árhundrað í Judea, har
Móselógin var í fokus, í huga fólksins.
Tað eigur tí ikki at koma óvart á okkum, at hetta við at
taka ábyrgd fyri foreldrunum og familju er ein grundleggjandi meginregla í
kristnu trúnni; sum Paulus skrivar í Fyrra Brævinum til Timoteus:
“Men hevur onkur ikki umsorgan fyri sínum egnu og fyrst og
fremst fyri húsfólki sínum – hann hevur avnokta trúnna og er verri enn ein
vantrúgvandi” (5: 8).
Seinna tulkingin, har Hergeir sipar til tey, ið spáa, rakar
ikki minni við síðuna av.
“Í somu bók eru eisini ring tíðindi til tey, sum spáa. Tey
skulu eisini drepast, so tit veðurfrøðingar, demografar og øll onnur, sum spáa um
framtíðina. Tit eru fucked. (3.Mósebók 20, 27)“
Hvussu í allari
tí víðu verð Hergeir kemur til tað niðurstøðu, at hetta sipar til veðurfrøðingar,
er mær ein størri gáta. Okkurt sigur mær, at Hergeir antin tvætlar, ella hevur hann ikki ánilsi fyri, hvat bíbliuteksturin
veruliga snýr seg um.
Í samanhangi sigur teksturin soleiðis:
“Táið onkur—maður ella kvinna—fæst við at mana upp deyð ella
spáa, skal hann lata lív…”
Talan er tí ikki um veðurfrøðingar, men slík, sum seta seg í
samband við tey deyðu fyri at vita um framtíðina; nakað, sum vit í dag vildu
bólka undir heitið okkultisma.
Tað eru beinleiðis dømi um hetta í Bíbliuni, til dømis tá
kongurin Saul ráðaleysur um framtíðarstøðuna við grannalandið av filistarum søkir
eitt medie fyri at mana upp profetin Sámuel (Fyrra Sámuelsbók 28).
Hvør er so niðurstøðan í øllum hesum?
1. Kristindómur inkluderar moralsku lóg Ísraels, men ikki
tað juridisku. Tað vil siga, at kristindómur revsar ikki brot á moralsku lógina.
Í einum samfelag
sum Føroyum, har mentanin er kristin, eiga vit tí ikki at hálova
samkyndum lívstíli, men heldur ikki at niðurgera ella kúga tey, sum velja ella
taka hesa lívsleið.
2. Kristindómur er ikki ein politisk religión; eingin kann
revsast juridiskt í navni kristindómsins ella Kristusar. Við øðrum orðum er tað
ikki ábyrgd kristnu Føroyar at revsa samkyndan eftir Móselógini.
3. Føroyar er eitt traditionelt kristið land, skilt á tann
hátt, at flestu kalla seg kristin; í hesum føri er samstarv millum stat og trúgv, og moralska
lógin er vorðin partur av okkara grundleggjandi uppfatan av morali. Grundað á
hetta kunnu samkynd saktans liva sum samkynd, búgva saman sum samkynd, men ikki
fara út í samkynt hjúnalag.
4. Tað sagt: støðan kann í framtíðini broytast, um
fleirtalið av føroyingum velja at bróta við kristna arvin, og um slík ávirkan brýtur samstarvið
millum stat og kristnu mentanina. Er hetta ynski føroyinga, so má kristna
mentanin víkja og onnur mentan fáa valdið.


text:
20. Jul 2018
Í dag, fríggjadagin 20. juli, verður koyrt á Suðuroynni. Teinurin er hin sami sum undanfarin ár, og ongar broytingar eru á rutuni í dag. Men í morgin, tá Eysturoyar etapan skal koyrast verða broytingar.Vegna tað, at eitt stórt ferðamannaskip liggur við kei, og ymisk tiltøk...
19. Jul 2018
Her eru úrslitini frá 2. teini á Kring Føroyum 2018 sum bleiv koyrt á Sandoy Kvinnur · Gullborg Guttesen 01:51:13 · Elsa Berg 02:01:25 · Maria Svabo Hansen 02:08:17 · ...
18. Jul 2018
1. teinurGullborg Guttesen Kvinnur 01:49:18Birita Poulsen Kvinnur 02:06:39Maria Svabo Hansen Kvinnur 02:08:23Helena Dahl-Olsen Kvinnur 02:23:45Dávur Magnussen Opin 02:44:57Helgi Winther Olsen Opin 02:45:27Kristian Danielsen Opin 02:49:27Gunnar Dahl-Olsen Opin 02:58:15Jan Hjaltalin Olsen Opin 02:58:16Christian Guttesen Opin 03:06:00Kjartan Egholm Opin 03:14:52Jákup...
18. Jul 2018
Luttakarar eru hesi: Menn: · Eirikur Joensen· Tórarainn Didriksen· Tóri Thorleifsson· Henrik Kølleskov...
16. Jul 2018
Í viðheftu fílu sæst nær bussurin fer úr Havn, nær Teistin siglur úr Gomlurætt, nær sigursseremoni verður o.a. ...
10. Jul 2018
Aftur í ár verður Kring Føroyar á skránni. Kring Føroyar súkklukappingin er samansett av fimm teinum, og í ár verður kappast í døgunum frá 18. til 22. juli. Teinarnir verða koyrdir um næstan alt landið. Frá Vágunum til Norðoyggjar, frá Eiðisskarð í norði og Sumba...
23. Jun 2018
Í dag vóru tað fjøllini, ið skuldu koyrast. Nøkur fjøll. Tey brattastu. Í dag gekk leiðin úr Havn, til Gomlurætt, niðan á Oyggjarvegin, oman í Norðadal, niðan aftur á Norðadalsskarð, og so bratta túrin niðan á Sornfelli.Seks mans møttu upp til kapping í dag. Súkklarar...
30. Mai 2018
Fjórða umfar av GIANT Várkappingini 2018 bleiv koyrt leygarmorgunin. Undan seinasta umfari var Jan Hjaltalin Olsen á odda. Eftir 4. umfar hevur Gunnar Dahl-Olsen lagt seg á odda.Bert eitt umfar er eftir, og til ber tí hjá Jan at endurvinna oddasessin, og sostatt GIANT Várkappingina...


text:
Í morgun var eitt lítið hátíðarhald í løgtinginum áðrenn tingfundurin varð settur til at viðgera løgmansrøðuna.
Tað var í sambandi við, at enn ein málningur av undanfarnum tingformanni nú er komin upp at hanga.
Hesaferð er tað tjóðveldismaðurin Hergeir Nielsen, sum er komin upp at hanga undir liðini á Edmundi Joensen á bróstinum uttan fyri stóra fundarrúmið á fyrstu hædd í gamla telefonveksbygninginum.
Listarmaðurin er Jógvan Andrias á Brúnni úr Fuglafirði.
Hergeir Nielsen var løgtingsformaður í tingsetuni frá 2008 til 2011. Hann var eisini valdur tingformaður í tveimum førum í áttatiárunum.
Hergeir sat út við 30 ár á tingi og var eisini landsstýrismaður eitt skifti. Hann legði frá sær sum politikari í 2011.
Hergeir Nielsen er fimti tingformaðurin, sum er komin upp at hanga her, tí talan er bert um tingformenn, sum hava sitið síðan nýggja stýrisskipanarlógin varð samtykt í nítiárunum. Hinir tingformenninir eru Marita Petersen úr Javnaðarflokkinum, Jógvan I. Olsen úr Sambandsflokkinum, Finnbogi Ísaksson úr Tjóðveldi og Edmund Joensen úr Sambandsflokkinum.
Formenninir velja sjálvir listafólkini at mála tey. Eyvindur Mohr málaði Maritu, Heðin Kambsdal málaði Jógvan Igvard, Torbjørn Olsen málaði Finnboga og Jóannes Lamhauge málaði Edmund.
Næsti tingformaður, sum kemur upp at hanga á hesum bróstinum verður Jógvan á Lakjuni úr Fólkaflokkinum, sum sat undanfarna valskeið. Núverandi tinformaður er Páll á Reynatúgvu úr Tjóðveldi.


text:
Føroyska Sjómansmissiónin
04.04.2016 - 19:39
- Vit hava roynt eystanfyri, men fiskiskapurin hevur verið smáligur. Bestu hálini vóru tey seinastu, sigur Tórhallur Gaardbo, skipari á Rankanum.
Á middegi í dag komu Rankin og Rókur á Runavík. Teir hava samtrolað og fingið 350 kør av hampuliga stórum upsa, sum verður landaður til Faroe Origin í Runavík.
Fyri tíðina samtrola Rankin og Rókur. Rókur plagar annars at samtrola við Lerki.
Lerkur hevur seinastu vikurnar ligið í Klaksvík, har ymiskt er gjørt við motorin.
Lerkur er um at vera klárur aftur til fiskiskap og skal samtrola við Rók, tá teir fara avstað, vantandi í annaðkvøld.
Tórhallur sigur annars, at Rankin er ein lemmatrolari, sum vanliga fiskar við lemmum.
Um onkur av samtrolarunum hjá Faroe Origin hevur trupulleikar ella skal til viðlíkahald, so verður Rankin settur inn, sum avloysaraskip.
- Við Rankanum eru vit vanliga níggju mans tá vit trola við lemmum. Vit eru eisini níggju mans, tá vit samtrola, tí vit kunnu ikki bara koyra tveir mans í land, tá vit skulu samtrola, og so halda, at teir eru tilreiðar at koma umborð aftur, tá vit aftur skulu við lemmum.
- Tá Rankin fer avstað aftur, verður tað óivað við lemmum sigur Tórhallur Gaardbo.
Meira frá Føroysku Sjómansmissiónini her
Mynd: Føroyska Sjómansmissiónin
Mynd: Føroyska Sjómansmissiónin
Mynd: Føroyska Sjómansmissiónin
Mynd: Føroyska Sjómansmissiónin
Mynd: Føroyska Sjómansmissiónin


text:
Á Fíggjarlógini fyri 2019 er eisini játtan til Eftirskúlan í Suðuroy. -Og eftir ætlan verður farið í gongd eftirskúlatilboð á Tvøroyri á sumri 2019. Í fyrsta umfari í einum av verandi bygningum, til endalig loysn er funnin
hvar eftirskúlin skal húsast í framtíðini, stendur í Fíggjarlógini.
Eftir ætlan verða játtaðar 1 mió. kr. í 2019, 2 mió. kr. í 2020, 4 mió. kr. í 2021, 7 mió. kr. í 2022 og 2 mió. kr. í 2023.
Eftirskúlin í Suðuroy byrjar verður á Tvøroyri, eins og kommunurnar í Suðuroynni í felag hava mælt til.


text:
Snorri Brend
01.07.2014 - 14:26
Tíðindi > Ítriv - handarbeiði
Tær kvinnur, ið dáma væl at binda, eiga at seta kross í álmannakkan tan 16. apríl næsta ár.
Tá byrjar nevniliga Bindifestivalurin í Fuglafirði við verkstovum, kaffistovum, sølubásum, gallakvøldi og øllum tí, ið hoyrir einum Bindifestivali til.
Hóast langt er til henda festivalin, er longu greitt, at til verkstovurnar verður dentur lagdur á at fáa kreativar og dugnaligar undirvísarar – bæði føroyskar og útlendskar.
Kaffistovurnar verða karmur um áhugaverdar fyrilestrar, pallborð og lættari undirhald. Allar dagarnar verður høvið at fáa sær ein góðan bita.
Kunnað verður nærri um tey einstøku tiltøkini seinni – og eisini um, hvussu ein ognar tær atgongd til Bindifestivalin.
Meiri kunning um Bindifestivalin fæst á Facebook www.facebook.com/bindifestivalur.
Bindifestivalurin verður í døgunum 16. til 18. apríl 2015.


text:
Megin í røddini/
Ummæli: Eivør: Slør
Síðsta fríggjadag kom nýggjasta útgávan hjá Eivør Pálsdóttir Slør, føroyska systurplátan hjá ensku Bridges, sum kom í februar í ár. Sambært listakvinnuni eru løgini á nýggju útgávuni eitt slag av spegilsmyndum til løgini á teirri fyrru plátuni. Eg má siga, at eg sjálv uppfati hesar báðar útgávurnar sum rættiliga ymiskar og í mun til Bridges tykist Slør ikki heilt so sannførandi heilskapað. Slør er meira brotakend, løgin og rá; eg hugsi, at er talan um eina systurútgávu, er hetta kanska tann løgna, villa, eksperimenterandi og óttaleysa lítlasysturin, sum er sloppin framat. Men tað er sjálvandi sum altíð stórt, tá Eivør kemur við nøkrum nýggjum og tað er tað av fleiri orsøkum. Eitt er, at Eivør Pálsdóttir er ein einastandandi góður sangskrivari við heilt sjáldsama musikalskari og vakrari ræddarmegi, men hon dugir eisini sera væl at finna sera dugnalig, musikalsk fólk at samstarva við, sum megna at fanga hennara hugskot og ætlanir og duga at fremja tey í verki. Hetta er fyrst og fremst Tróndur Bogason, men eisini Høgni Lisberg, Mikael Blak og Hallur Johnsson hava stóran týdning fyri útgávuna og tað hava Jónas Bloch og Theodor Kapnas í Studio Bloch eisini.
Myrkari og meira introvert
Tað er aftur Heidi Andreasen, listakvinna, ið stendur fyri permumynd og snið, sum í mun til Bridges er einfaldari, meira introvert, myrkt, dramatiskt og dynamiskt, og sum aftur hesa ferð hongur sera væl saman við tónleikinum og tekstunum á fløguni. Miðskeiðis á fløguhúsanum er Eivør avmyndað í profil í einari ógvusligari rørslu og kring hana flaksa fuglar sum eru teir órógvaðir av øgiligu megini í hesari rørsluni. Fyrstu ferð, eg lurtaði eftir nýggju fløguni hugsaði eg við mær sjálvum, at hon ikki á sama hátt og hinar útgávurnar hjá Eivør fer at vera slitin á mínum annleggi - Bridges er millum mínar yndisplátur - men nú ivist eg, tí Slør er sjarmerandi og vinnur fyri hvørja ferð, hon verður spæld.
Lættleiki og tyngd
Teir allarfyrstu klænu syntezisertónarnir ljóða so mikið fýrsaraligir, at eg nøkur sekund haldi meg vera komna at leggja eina Depeche Mode fløgu á spælaran - eina av teimum ordiliga gomlu, men tað vísir seg at vera Slør, sum er grundað á eina tílíka retro elektroniska slóð, sum verður samantvinnað við akustisku fólkatónleikaslóðini hjá Eivør. Hon leggur bleytt út við einum sveimandi pophitti av einum kærleikssangi, tað er Silvitni, sum mann heldur seg hava hoyrt áður, og tað hevur mann kanska eisini, tí sangurin verður dúgliga spældur í Kringvarpinum í løtuni. Næsti sangurin snýr seg um tann brotna og fjarskotna, tað er ein merkiligur, intensur sangur, men eisini her er niðurlagið fangandi og lætt sum í Silvitni við darrandi uppeftirgangandi, arpeggiatorkendum tónarøðum í undirspælinum. Temaið í sanginum Salt er klassiskt, her verður einstaklingurin og saltið í menniskjakroppinum og í tárinum knýtt til umheimin og heimshavið og lagið hevur hóskandi tyngd, her er tað bassurin, sum tekur stýringina og Eivør fær høvið at vísa hvussu væl hon maktar eisini tann dramatiska djúpa partin av røddini.
Trøllabundin
Longu her ber til at staðfesta, at útgávan er eitt sindur óforútsigilig útsetingarnar eru ymiskar, summar tykjast naknar og aðrastaðni er nokk so nógv uppi á breyðflísini eisini við veruleikaljóðum av fótafetum og djóraljóðum m.a. Eivør er trøllabundin enn og alsamt fleiri lata seg trøllabinda av hennara rødd og løgum. Endurinnspælingina av lagnum Trøllabundin fara nógv ivaleyst at fegnast um, útlendskir ummælarar leggja stóran dent á hendan sangin og á framúrskarandi frumkraftina, sum merkir framførsluna av júst hesum sanginum. Eg havi upplivað hesa frummegi m.a. á Bridges útgávukonsertini, men eg kann gott vera hana fyriuttan og tað haldi eg eisini, at Slør kann.
Slør
Mjørkaflókar byrjar líka stillisliga sum ein mjørkamorgun, hesin vakri sangurin og Verð mín minna í niðurlagnum um sangir hjá amerikansku Julee Cruise, tað er hon, sum sang heitislagið í Twin Peaks sjónvarpsrøðini, Falling. Meðan eg lurti komi eg nakrar fáar ferðir í tankar um aðrar songkvinnur, t.d. Lisa Ekdahl og Kate Bush, men eg haldi, at ein grund til hetta er, at tað eru fáar songkvinnur, sum megna at syngja so væl í ovastu tónalegu, og tí hevur mann hug at samanbera. Í grundini er Eivør møguliga í útgangsstøði inspirerað av Anniku Hoydal í lagasmíði og teirri vísukendu framførsluni. Men mest av øllum er Eivør hon sjálv, ein ómetaliga dugnaligur og royndur tónleikari, sangari og lagskrivari. Petti fyri petti er ein akustiskur kærleikssangur við undirliggjandi syntkóri. Røttu skógvarnir snýr seg um at finna stev og rætta kós og hetta lagið er so fult av stevi og tað er ringt at sita still, áðrenn eg veit av, siti eg og slái á telduknøttarnar í takt við sangin, og syngi við tí kinverskt sleingjandi niðurlagnum, sum er praktfult. Tað sama er galdandi fyri eysturlendskt ljómandi niðurlagið í sanginum Í tokuni, ið er einfaldur eins og eitt skjaldur ella ein spoken word yrkingaframførsla. Verð mín er ein longsulsfull tónleikalig tulking av yrkingini hjá Marjun S.Kjelnæs um kópakonuna. Tað er somuleiðis Marjun, sum eigur tekstin í huglagsríka heitislagnum Slør, níggjunda lagið á útgávuni, har stóra røddin hjá Eivør fyrst einsamøll, og síðani við einum væl hugsaðum elektroniskum undirlagi sveimar í kvirruni, meðan orðini um tann stóra, altíð hjástadda kærleikan verða borin fram á so stórfingnan hátt, at sjálvt fuglarnir kvaklast av megini í røddini.


text:
Tíðindi
Bøkur hjá Steinprenti / summarframsýnigin á Landsbókasavninum
Steinprent, Grafiski Verkstaður Føroya, varð settur á stovn í Havn í 1999. Verkstaðsfólkini eru tey bæði, Jan Andersson og Fríða Matras Brekku. Afturat teimum eru eisini Magnus V. Andersson og Louise Aakermann Nielsen, umframt listafólk, so at tað er ikki ov mikið sagt, at talan er um eitt listarligt umhvørvi á Skálatrøð í Havn.
Fyrstu árini lá verkstaðurin í norðurendanum í Listasavni Føroya. Síðstu árini hevur verkstaðurin húsast í gomlu fabrikkini hjá Östrøm í Havn, ein bygningur, sum í dag er halgaður mentanini.
Jan Andersson er útlærdur litograf hjá I.C. Sørensen í Hjørring, har hann hevði verkstað fyrr, og Fríða Matras Brekku er listakvinna umframt dagliga arbeiðið í Steinprenti. Aftrat verkstaðnum er komið eitt gallarí við hópin av listaframsýningum.
Á framsýningini eru bøkur, hondgjørdir blokkar og eskjur gjørdar av avlopstilfari, okkurt royndarprent, litir og dokumentatión og ein litografiskur steinur, ið er klárur til prent.
Til ber at vitja framsýningina tá bókasavnið er opið. Verið hjartaliga vælkomin.
Seinastu greinar
Í síðstu viku vóru Landsbókavørðurin, Annika Smith og Tanya Møller, bókavørður, á vitjan á bókasøvnum í Suðuroynni. Á skránni vóru… Les meira »
Hendan oktober koma bøkur, skrivaðar av útlendskum høvundum, har søgan gongur fyri seg í Føroyum, at standa frammi í útláninum. Bø… Les meira »