text:
Oktobur skal vera grønur
Mentan01-10-2018 - 22:15 -
Grøntobur er eitt átak har sjóneykan verður sett á vistfrøði og umhvørvi. Í ein mánaða skulu føroyingar royna ein grønari lívstíl, har hugsa verður um, hvat vit koyra í okkum og út í náttúruna. Hetta er ein roynd at fáa føroyingar meiri tilvitaðar um valini í gerandisdegnum.
Eitt av vørumerkjunum hjá Føroyum er, at tær eru grønar bæði í útsjónd og sum umhvørvi, og tað kunnu tær áhaldandi vera - eisini ein gráan heystardag í oktobur. Átakið Grøntobur hevur til endamáls at kunna føroyingar meira um vistfrøðiligar og umhvørvisgóðar vørur, bæði heilsuna og umhvørvinum til gagns. Hvat er vistfrøði? Hví vistfrøði? Hvat merkir Svanamerki? osfr. Tað er av týdningi at fólk gerast meiri greið um hesi viðuskifti, so tey vita hvat tey velja til og frá og soleiðis kunnu taka meiri tilvitaði val, tá keypt verður inn í gerandisdegnum.
Ein avbjóðing í Føroyum kann vera atgongdin til grønu vørurnar í handlunum, tí tað kann vera stórur munur á úrvalunum í størri og smærri økjunum. Grøntobur kann soleiðis gera hesi viðurskifti meiri sjónlig, og kundin kann eisini gera vart við seg. Somuleiðis kunnu føroyingar, sum búgva í økjum, har tað er langt ímillum tær grønu vørurnar, fáa góð ráð um, hvussu tey kunnu liva eina grønari tilvera við teimum møguleikum sum eru.
Tað er Grøn Balance Føroyar, ið stendur handan átakið.


c: text/html

text:
Søga felagsins
Tann 11. november í 1971, funnu føroyskir útisetar í Odense saman við tí fyri eyga, at seta á stovn eitt føroyingafelag á Fyn. Fáar dagar seinni, tann 27. november 1971, var stovnandi aðalfundur og føroyingafelagið var nú veruleiki.
Stigtakari var Fróði Helmsdal, ið eisini var formaður í fyrstu nevnd felagsins. Hendan nevndin taldi tríggjar limir, hini bæði vóru Eyðun Waagstein, ið var skrivari, og Emmy Hermansen var nevndarlimur.
Árið eftir, tann 3. desember í 1972, varð nevndin víðkað, frá einari 3-manna nevnd, til eina 7-manna nevnd. Hendan fyrsta 7-manna nevndin var sett saman av Torleifi Hoydal, Hans Jákup Simonsen, Emmy Hermansen, Eyðuni Waagstein, Turið Dahl. Fróða Helmsdal og Olaf Midjord.
Tey fyrstu mongu árini, hevði felagið ongi føst hølið, men leigaði seg inn ymsastaðni, tá veitslur og onnur tiltøk blivu hildin. Millum annað á Ryttergården og Rasmus Rask kollegiunum.
Í 1997 fóru Føroyingafelagið og Íslendinga felagið, saman um at leiga eini hølið. Hesi hølið vóru í Kongensgade í Odense. Hetta var tó ikki nøkur varandi loysn. Kostnaðurin var ov høgur og endin var, at feløgini fóru úr hølunum. Føroyingar og íslendingar noyddust aftur at leiga seg inn í ymisk høli.
Í Juni í 2000, skrivaðu bæði feløgini undir leigusáttmála til hølið á Rugårdsvej 21 í Odense. Her hildu feløgini til, inntil tey í 2004 noyddust at siga upp sáttmálan, orsaka av at tað var ov dýrt at reka. Og felagið noyddist aftur, at leiga seg inn ymsastaðni, tá tiltøk vóru á skránni.
Í november í 2013, lat Norðuratlantshúsið í Odense dyrnar upp, og her sluppu Føroyingafelagið, Íslendingafelagið og tey bæði grønlendsku feløgini at halda til, og eru har enn.
Tá felagið varð sett á stovn í 1971, kallaðist tað fyri Føroyingafelagið á Fyn. Men í 1997 broytist navnið, til Føroyingafelagið í Odense. Men á fyrsta aðalfundi felagsins, í teimum nýggju hølunum í Norðuratlantshúsinum í 2014 varð avgjørt at skifta aftur til uppruna heitið. Og varð tað samtykt, at felagið aftur skuldu eita Føroyingafelagið á Fyn.
Felagið hevur øll árini verið virkið við mentanar tiltøkum og veitslum. Um túsundáraskiftið varð dansifelagið Miðgarðsormurin sett á stovn. Tað bleiv dansað kring alt Fyn til ymisk tiltøk. Tá Føroyingafelagið í 2004 noyddist at siga upp leigusáttmálan á Rugårdsvej, varð dansurin fluttur til ein skúla í Munkebo. Her hittust dansifólk í nøkur ár. Men so við og við, gjørdist dansifelagið, meira og meira óvirkið. Tó so vóru fólk fús, at koma til tiltøk og bera fram kvøðu fyri dønum.
Eftir at felagið fekk fast tilhaldsstað í Norðuratlantshúsinum, var valt at taka táttin uppaftur, og hevur tað verið dansa á hvørjum vetri. Dansifelagið er vælumtókt og hevur verið boði til fleiri tiltøk kring Fyn, og skipað hevur eisini veri fyri dansistevnu í 2015.
Á aðalfundi í 2015 var avtala gjørd um at samstarva við róðrarfelagið Sleipnir, og nevndirnar løgdust saman soleiðis at 5 limir vóru fyri Føroyingafelagið og 2 fyri Sleipnir. Hetta samstarv endaði við at Føroyingafelagið á aðalfundi í 2016 yvirtók rakstur av róðrafelagnum, og róðrarfelagið Sleipnir bleiv avtikið, men heldur á fram undir sama heiti, sum partur av Føroyingafelagnum, eins og Miðgarðsormurin.
Felagið hátíðarhelt sín 45 ára dag tann 27 november 2016.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orð: Robert Burns
Lag: Felix Mendelsohn-Bartholdy
Týtt: Christian Matras
1. O, vart tú har, sum gjóstur stóð
um køldu líð, um køldu líð,
eg kvikur kappan um teg sló
mót vindaríð, mót vindaríð;
og stóð vanlukku-stormur um
tín lívsins veg, tín lívsins veg,
var bygt í míni bringu skjól
at verja teg, at verja teg.
2. Og var eg burt í oyðimørk,
ei gras at sjá, ei gras at sjá,
var oyðan sum eitt paradís,
um tú vart hjá, um tú vart hjá;
og var eg kongur mikla heims,
og fekk eg tín, og fekk eg tín,
skein eingin tignargripur so
sum drotning mín, sum drotning mín.


text:
Kiran Jóanesarson
13.01.2018 - 19:22
Uppsjóvarskipini, sum ikki eru á makrelveiðu í ES sjógvi, fiskað svartkjaft sunnanfyri Føroyar, men fiskiskapurin er ikki nógv at reypa av.
Jupiter kom á Fuglafjørð í dag. Teir hava umleið 700 tons av svartkjafti, sum teir skulu landa til Havsbrún.
Borgarin, sum eisini hevur verið á svartkjaftaveiðu, kemur á Kollafjørð í kvøld við umleið 500 tonsum, sum teir skulu landa til Faroe Pelagic.
Finnur Fríði og Norðingur, sum eru á svartkjaftafeltinum sunnanfyri, lata ikki serliga væl at fiskiskapinum seinastu dagarnar, hóast hann nú er batnaður eitt sindur.
Hóast fiskiskapurin er batnaður, so er veðrið einki serligt á feltinum, og tað ávirkar rættuliga nógv í løtuni.


text:
Mestsum øll tey ungu listafólkini av tí fyrsta ættarliðinum, ið fingu sær útbúgving á kunstakademinum í Keypmannahavn, eisini S. J-Mikines, Føroya fyrsti professionelli listamálari, vóru stødd í Keypmannahavn, tá ið Danmark í 1940 varð hersett og alt samband við Føroyar kvett.
Føroyskir studentar og aðrir útisetar í stórbýnum stovnaðu í 1941 Listafelag Føroya við tí endamáli at stuðla hesi nýggju listagrein, myndlistini. Eftir kríggið fluttu listafólkini til Føroya, somuleiðis Listafelagið, ið fekk stóran týdning fyri tað myndlistarliga umhvørvi, ið vaks fram í høvuðsstaðnum í 1950árunum.
Í 1948 setti Føroya Løgting eftir áheitan frá Listafelagnum á stovn Alment føroyskt Listasavn. Við stuðli frá mongum góðum kreftum bygdi Listafelagið framsýningarhúsið Listaskálan, ið læt upp í 1970. Í 1989 vórðu almenna føroyska listasavnið, listasavnið hjá Listafelagnum og Listaskálin samskipað í Listasavn Føroya.
Ein og hvør kann vera limur í Listafelag Føroya, ið er stuðulsfelag hjá Listasavninum.
Limaskapur gevur fleiri fyrimunir: Tygum fáa m.a:
Limaskapur fæst við at ringja, skriva ella meyla til Listafelag Føroya.
Listafelag Føroya
c/o Listasavn Føroya
P.O. Box 1141
FO-110 Tórshavn
Faroe Islands
E. This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Norðoya Listafelag skipar fyri framsýningum og savnar list – serliga hjá listafólkum úr Norðoyggjum. Árlig framsýning er á Norðoyastevnu, og felagið hevur eisini skipað fyri øðrum serligum framsýningum og fyrilestrum. Áhugin fyri framsýningunum er stórur. Sum dømi kann nevnast, at á Norðoyastevnu 2003 vóru fleiri enn 750 fólk til framsýningina.
Felagið hevur boðað frá, at tað hevur listaverkini, sum skulu til fyri at gera eitt listasavn í Norðoyggjum. Tað, sum manglar, eru lidnu hølini til savnið. Á heysti 2003 keypti felagið tann gamla handilsbygningin hjá Heina Lassen í Víkunum.
Í savninum hjá Listafelagnum eru serliga verk eftir listafólk úr Norðoyggjum, og í rúgvuni eru nakrar veruligar perlur. Virðið á verkunum er trupult at gera upp, men sambært felagnum liggur tað "røttu" megin eina millión krónur.
Tíðarskeiðið 1. mai - 31. august:
Mánadag - sunnudag kl. 11.00 - 17.00
Tíðarskeiðið 1. sept. - 30. apríl:
Týsdag - sunnudag kl. 13.00 - 16.00
Mánadag ikki opið
Atgongugjald:
- Vaksin: 65 kr.
- Lesandi: 25 kr.
- Bólkar, min.12 vaksin: 50 kr. fólkið
- Limir og børn undir 16 ár: ókeypis.
Listasavn Føroya
Gundadalsvegur 9
P.O. Box 1141
FO-110 Tórshavn
Føroyar
Tel +298 313579
Email info@art.fo
Facebook


text:
Undan 5. umfari í Effodeildini: NSÍ – HB Um vikuskiftið verður 5. Umfarið í Effodeildini avgreitt.Sunnudagin skulu vit til Runavíkar har NSÍ tekur ímóti. Umstøðurnar við Løkin eru nú blivnar so góðar, at tað eftir hondini er blivin ein
Og hann hevur svarað mær: "Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi." Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær.
2. Kor 12,9
Tað eru tvær ferðir í lívinum, at ein maður ikki skal hugsa, tá hann hevur ráð til tað, og tá hann ikki hevur.
Mark Twain


text:
Júst heimkomin av tiltakið á Vaglinum har eini 2-3.000 fólk mótmæltu og heittu á landsins myndugleikar, um at fáa fólkaræðið á beint aftur. Har vanvirðingin av landsins lóggávu og av løgtinginum bleiv mótmælt, so loggi eg inn á Facebook, har Føroya løgmaður fullkomiliga reinsar landsstýrismannin í Innlendismálum, sjálvt um hesin hevur roynt at bundið okkum til ein hemmiligan vanvitssáttmála, og sjálvt um hann í tveimum førum hevur vanvirt sefrøðina og roynt at goymt tað, ið serfrøðin sigur fyri Føroya Løgtingi.
Orsøkin til, at løgmaður nú fríkennur Kára P. Højgaard, er Sigmar Bláberg, sum í Kringvarpstíðindunum í gjár siteraði ónevndar keldur fyri at siga, at einki var galið við embætisførsluni hjá Kára P. Højgaard.
Eg má staðfesta, at í Leolandi fær einki konsekvens!


text:
Í langa tíð hava vit hoyrt og lisið, at skattalættarnir sum eru latnir tey seinastu nógvu árini, eru bara komnir teimum hægru inntøkunum til góðar, meðan tey lægri løntu einki hava fingið. Vit hava eisini hoyrt og sæð, at verandi andstøðuflokkar hava bjóðað seg fram til at venda hesi gongdini.
Tí kom tað sum ein hvøkkur, tá Javnaðarflokkurin á landsfundi leygardagin avdúkaði sítt størsta vallyfti higartil. Nú skal øll barnaansing vera ókeypis. Kommunurnar skulu fáa pengar úr landskassanum, og landskassin skal senda rokningina víðari til vinnuna.
Men er hetta ikki enn ein ”skattalætti til tey ríku”?
Vit hava í dag eina skipan við fríplássum á dagstovnum, í dagrøkt og í frítíðarskúlum. Sambært henni rinda foreldur einki, um inntøkan er niðanfyri kr. 247.900 um árið. Fyri hvørjar 1.000 krónur, inntøkan hækkar, lækkar frádrátturin við tveimum prosentum og er inntøkan omanfyri kr. 292.900 skulu foreldrini gjalda fult gjald.
Um alt nú skal vera ókeypis, so verða tað tey sum hava inntøku omanfyri kr. 292.900, sum spara pengarnar. Tey gjalda nú fult, men skulu aftaná einki gjalda. Tey sum hava inntøku niðanfyri kr. 247.900 spara einki, tí tey rinda einki sum er.
Staðfestast kann tí, at hetta vallyfti frá landsfundi Javnaðarfloksins er enn ein ”skattalætti til tey ríku”, meðan tey á teimum niðastu rókunum einki fáa.


text:
Árni Gregersen, ting.fo 09.06.2018 (12:51)
Heilsuskúlin burtur úr Suðuroynni
At Heilsuskúlin er í Suðuroy, er ein stór forðing fyri, at nóg mikið er av fólki, sum fær sær hesar útbúgvingarnar.
-Og tað ger eisini, at tørvurin á útbúnum fólki at taka sær av okkara gomlu er so stórur.
Tað segði Bergun Kass, býráðslimur fyri Framsókn í Havn. Hon legði afturat, at tað so at siga er ógjørligt at fáa ungar kvinnur og menn at fara til Suðuroyar at fáa sær slíka útbúgving.
-Vit hava boðað politikarunum frá, at hetta er so, men enn er onki hent og tað er framvegis ómetaliga torført at fáa nóg mikið av útbúnum fólki til hetta starvsøkið, segði hon á landsfundinum hjá Framsókn fyrrapartin.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text: Søga snýr seg um, hvussu fólk hava livað saman, og hvussu tey hava virkað í mun til samfelag og náttúru frá fornøld til okkara dagar. Søga gevur vitan um hendingar og menningargongdir og um, hvussu viðurskifti og hendingar hanga saman. Søga er við til at skapa ein felags uppruna fyri menningina av samleika og tilviti. Kjarnin í søgu er at tulka tær slóðir, sum søguliga gongdin hevur lagt eftir seg, og hvussu tulkingar av søguni verða nýttar. Søga er bæði ein hugvísindalig og ein samfelagsfaklig lærugrein.


text:
Á vitjan í Liberia
Í apríl mánaða vóru Hilda Viderø og Andrea Niclasen á eftirlitsferð í Monrovia í Liberia. Undir vitjanini fingu tær vissu fyri, at peningurin frá Barnahjálpina veruliga hjálpir fátækum børnum, ungum og familjum í Liberia.
Í Liberia búgva 4,7 milliónir fólk, harav uml. ein millión býr í høvuðstaðnum Monrovia. Í landinum eru fleir etniskir bólkar og yvir 20 ymisk stammumál. Enskt er almenna málið í landinum. Flestir liberianarar eru kristnir.
Landið hevur havt stórar trupulleikar við drúgvum borgarakríggi, AIDS og seinast Ebola.
Barnahjálpin hevur við hjálp frá føroyskum stuðlum rikið eitt barnaheim í Monrovia í uml. 8 ár. Hetta barnaheimið er nú avtikið, tí nógv børn vóru blivin 18 ár, og ikki er loyvt at hava so stór børn búgvandi á barnaheimi í Liberia. Hesi ungu vóru tó ikki før fyri at standa á egnum beinum enn, so onnur loysn mátti finnast. Fleiri eru flutt til onkran í familjuni, mostrar, eldri systkin og onnur. Onnur leiga kamar saman. Tey yngru børnini, sum ongan góðan áttu, fluttu heim til fyrrverandi starvsfólk á barnaheiminum at búgva. Vit stuðla enn hesum børnum og ungu við skúlagongd o.ø. Fleiri av hesum fyrrverandi barnaheimsbørnunum hava nógv at stríðast við. Fleiri byrjaðu seint í skúla, tí borgarakríggj var, og eru ikki liðug við grundskúlan, sjálvt um tey eru at kalla vaksin.
Í 2015 byrjaði Barnahjálpin at stuðla skúlagongdini hjá øðrum børnum. Hetta eru børn hjá fátækum familjum, sum ikki hava ráð at gjalda fyri skúlagongdina. Í dag fáa 100 børn stuðul úr Føroyum umframt tey upprunaligu barnaheimsbørnini.
Barnahjálpin hevur fýra fólk í arbeiði, sum taka sær av arbeiðinum á staðnum og av hesum børnunum. Leiðarin, Florence Goannu, arbeiðir fulla tíð, hini arbeiða niðursetta tíð. Tey vitja børnini heima og í skúlunum. Hetta er eitt umfatandi arbeiði, tí børnini ganga á fleiri enn 20 ymiskum skúlum í býnum. Hesi virka sum sosialráðgevar. Nógv leita til teirra við ymsum trupulleikum og biðja um hjálp. So arbeiðið fevnir um meira enn bara skúlagongd hjá børnum, sjálvt um tað er fremsta endamálið hjá Barnahjálpini.
Hilda, sum hevur ábyrgd av arbeiðinum, hevur ynski um at byrja eitt bókasavn í eini bingju, sum so kann vera miðdepul fyri børnini í tí eina økinum, har tey eisini kunnu fáa hjálp við skúlatingunum. Tí flest teirra hava vánaligar umstøður heima og fáa væntandi ikki ta hjálp, tey hava tørv á við hús. Ynskiligt hevði verið, at Barnahjálpin átti sín egna skúla. Tað hevði gjørt arbeiðið lættari og bíligari. Vit hava enn ikki mist alla vón um at fáa skúlan hjá ABC-barnahjálp aftur, sum bleiv tikin frá okkum. Rættarsakin koyrir enn.
Í tveimum umførum savnaðu starvsfólkini børnini saman, so vit fingu høvi at hitta tey flestu. Tey høvdu skipað fyri fjølbroyttum framførslum við sangi og spæli okkum til heiðurs. Vit fingu eisini høvi at vitja heima hjá fleiri av børnunum og teimum ungu og síggja umstøðurnar heima.
Tað, sum gleddi meg mest at síggja á túrinum, var, at hjálpin fer til børn og ung, sum veruliga hava tørv á tí, og at hon munar. Tað var gott at síggja, at onkur av okkara børnum er liðug/ur við eina útbúgving og fær forsyrgt sær sjálvum. Fleiri eru í holt við eina verkiliga útbúgving og klára seg væl. Hóast umstøðurnar eru út av lagi vánaligar hjá hesum børnum, so eru vit við til at hjálpa teimum at fáa eina útbúgving og harvið vón um betri framtíð.


text:
Jˇgvan Arge, Marin Katrina Frřdal og Jßkup Dam,
břrßslimir fyri Tjˇveldi
SŠr ikki mŠtari ˙t, enn at tann mßttmikli og nalvaskoandi borgarstjˇrin Ý Havn kennir seg raktan beint Ý solar plexus Ý havnarmßlinum. Hann siglir n˙ runt Ý ringinum sum ein groggy nevaleikari, i ikki hevur skil ß, hvat og hv°nn og allarminst, hvussu hann slŠr.
Ta stendur fast, at Tˇrshavnar havn hevur ikki fingi °ll neyug loyvi til havnarbyggingina Ý Havn, og byggisamtyktin, sum er gj°rd til at heimila fastasifßtŠka projektinum har, er ikki gˇkend av landsins břarskipanarnevnd.
TÝ er framvegis lÝtil meining Ý hjß Tˇrshavnar břrß yvir hßls og herar at samtykkja eitt byggiprogramm til eina verkŠtlan, sum ikki er heimila, og jßtta seks milliˇnir krˇnur til at projektera hesa somu Štlan vi vanda fyri at br˙ka pengarnar til fßnřtis.
Ta stendur eisini fast, at Tˇrshavnar havn vi vŠlsignilsi frß borgarstjˇranum hevur arbeitt Ýt°kiliga vi byggiŠtlanini ˙t fyri Skansanum og Skansabryggjuni uttan so miki, sum at skeita eftir °rum m°guleikum Ý Tˇrshavnar kommunu. Einastu kanningar, sum gj°rdar eru, hava sn˙ seg um Skansabryggjuna v.m. og viurskiftini har.
Ta er als ikki vist, at hetta projekt er ta besta fyri Tˇrshavnar bř og Tˇrshavnar kommunu. Kostnaurin er longu n˙ settur til 450 milliˇnir krˇnur, men hann verur Štlandi mangt slÝkt, tß liugt skal vera Ý 2018. Ëvissurnar Ý byggiskrßnni eru nˇgvar, og tÝ er nˇgv enn, sum skal loysa seg Ý sjˇnum, sum normaurin segi.
Borgarstjˇrin sum byggimeistari
N˙ royndi hann seg aftur sum entrepren°r. Ta er, vita vit av royndum, ein farligur sportur. Grˇti ˙r einum tunnli er ikki anna enn skervur og dust, sigur hann. Hatta eru enn eini av hansara ˇsannindum, tß hensigten helliger midlet.
Grˇt ˙r einum tunnli kann saktans br˙kast til alla uppfylling vi verjugrˇti uttanß. Ta er eitt n˙ byggihßtturin, sum er br˙ktur ß Signab°, og sami m°guleiki er nevndur Ý byggiskrßnni fyri ˙tbyggingina Ý Havn.
Tunnilsgrˇt kann vera Ý ymsum st°ddum frß stˇrum steinum og niureftir. ┴ Sundi ľ ella arastani - kann haraftrat stˇrt og smŠrri grˇt fßast burtur ˙r lendinum, sum verur sprongt niur til tess at javna havna°ki.
Borgarstjˇrin hevur ilt av, at havnarprojekti ß Sundi verur naka nŠr stanum, har Skßlafjarartunnilin Štlandi kemur upp. Ta mß hann gjarna hava ilt av, men ta verur neyvan hann einsamalliur, sum avger, hvar tunnilin kemur upp ß Streymoynni. Hetta er ikki °rvÝsi enn vi eldra°kinum. L°gtingi tekur avgerina.
L°gtingi hevur samtykt, at tunnil skal gerast av Skßlafj°rinum til Suurstreym. Borgarstjˇrin hevur skřggja hendan veruleika alt ov leingi. Vi uppskotinum, sum Tjˇveldi hevur lagt fram, verur rokna vi hesi sannroynd. Men havnin ß Sundi er lÝka relevant fyri Havnar kommunu, um Skßlafjarartunnilin kemur ella ei.
Nßtt˙rkreftir kunnu temjast
Talan er um, at Sund verur ein biligari og h°gligari gˇshavn, sum tryggjar, at feramannahavnin Ý Havn fŠr r˙mari rŠsur at gera seg galdandi Ý millumtjˇa kapping. So langt er heldur ikki av Havnarskrivstovuni nian ß Sund, at ta ikki ber til at virka Ý bßum st°um, um bŠi st°ini hava besta ˙tb˙na.
Břurin sleppur undan allari gj°gnumfersluni til avskipan Ý břarins hjarta, og tey, sum eiga stˇran part av innflutninginum, eitt n˙ s°lumist°ir, handlar, heils°lur og bils°lur, eru ikki ß keiini, men nˇgv ovari Ý břnum. Vit sleppa undan fl°kjuni millum ferafˇlk og bingjur og stˇrum parti av tungu fersluni millum h˙s og ellisheim eftir Eystara ringveg, fyri ikki tala um propparnar Ý Hoyd°lum og ß HvÝtanesvegnum.
Nˇgvar nßtt˙rukreftir kunna temjast, eisini s˙ur. Spurningurin er bara hvussu. Ta er ta, vit hava skoti upp, at břrßi samtykkir at kanna vi eitt n˙ simuleringskanningum, sum vÝsa neyvt, hvat hendir, um t˙ gert so ella so. Kanningin skal eisini fevna um kostnaarmeting.
═ okkara uppleggi er sjßlv bryggjan hßtta sum ein dokkbryggja og l°gd soleiis, at hon vendir baki til aldurnar, sum koma uttan av fj°rinum. Bryggjan beinir aldurnar yvir ß mijan fj°r, so tŠr ikki enda inni Ý havnalagnum. Innanvert er eisini Štlaur ein bylgjubrˇtari, sum beinir alduna, sum kemur ˙teftir, framvi havnarlagnum.
Ta er upp ß h°gu tÝ at fßa allar relevantar spurningar um eina gˇshavn ß Sundi kannaar. Verur ˙rsliti positivt, gevur ta eina nřggja og enntß bÝligari havn enn hana, sum biksa hevur veri vi ß Skansabounum, og n˙ Ý berum fantasiloysi skal fremjast Ý verki ľ fyri ikki siga ˇum verki.
Havnarfˇlk skula eisini liva Ý framtÝini og ta vŠl. Vit, sum eru vald at stÝla fyri Ý břnum, hava skyldu til at kenna ßbyrgd fyri bŠi bři, borgarum og ikki minst pengakassanum uttan at vera happa, niurgj°rd og speirikin av borgarstjˇranum, tÝ vit hava eina ara hugsan enn hann um, hvat best er fyri Tˇrshavnar kommunu og fˇlki, her břr.
---


text:
Burgundarsnigil
Burgundarsnigil (danskt: vinbjergsnegl - frøðiheiti: Helix pomatia) er størsti landsnigil við skel í Evropa. Burgundarsnigil[1] hevur verið aldur til matna síðan rómverjatíðina, serliga í Fraklandi, harav navnið "Burgundy snail" (Escargot de bourgogne). Til Norðurlond bleiv hann helst innfluttur í miðøldini av katólskum munkum sum ótu hann í føstuni, tá ikki var loyvt at eta kjøt. Í Føroyum varð hann aldur í nøkur ár, men hann megnar ikki at nørast uttandura her, tí føroyska summarið er ov kalt. Hann er eisini innfluttur til einstakar privatar urtagarðar í Føroyum, og er funnin nakrar ferðir sum sløðingur, kanska frá hesum urtagørðum, ella innsløddur við matvørum[2].
Skelin er 30–50 mm breið og 30–45 mm til hæddar, og hevur 5 til 6 snúningar. Liturin á skelini varierar frá rómalittum til ljósabrúnt.
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
Ávísingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]


text:
Arbeiðsrúm skulu í stødd, rúmhædd og rúmvídd vera soleiðis, at arbeiðið kann fara fram á tryggan hátt í mun til tað, sum rúmið verður brúkt til og til talið av starvsfólkum, sum vanliga arbeiða í rúminum.
Kravið kann lúkast við, at sjálvt smá arbeiðsrúm verða gjørd við einari fríari loftshædd á í minsta lagi 2,5 m og hava eina rúmvídd á í minsta lagi 12 m³ fyri hvønn persón, sum arbeiðir í rúminum.
Um so er, at tað í einum arbeiðsrúmi kunnu vera munandi fleiri fólk enn tey, sum arbeiða í rúminum, eigur rúmvíddin at økjast samsvarandi talinum av hesum fólkum.
Kommunali byggimyndugleikin kann loyva, at rúmvíddin verður minkað, um so er, at munadygt mekaniskt luftskifti verður sett upp í rúminum, tó eigur rúmvíddin í hesum førum ikki at vera undir 8 m³ pr. persón.
Við arbeiðsrúm skilst eitt og hvørt rúm, har ið arbeitt verður.
Stødd og rúmvídd í vanligum flokshølum í skúlum og tilhaldsrúmum í barnaansingarstovnum skulu vera nøktandi í mun til talið av børnum og starvsfólkum.
Tilhaldsrúm í barnaansingarstovnum skulu í minsta lagi hava eina fría gólvvídd á 3 m² pr. barn í vøggustovum og 2 m² pr. barn í barnagørðum.
Vanlig flokshøli í skúlum – við munadyggum luftskifti – skulu hava rúmvídd á í minsta lagi 6 m3 pr. persón.
Í útrokning av rúmvíddini verða bara teir partar av rúminum, har ið tað við atliti at loftshæddini er loyvt at innrætta arbeiðspláss, íroknaðir. Harafturat eigur atlit at takast at maskinum, innbúgvi og lutum á goymslu o.ø., sum taka rúmd.
Tann parturin av rúminum, sum liggur meira enn 4,0 m yvir gólvinum, er ikki íroknaður, tá ið rúmvíddin verður útroknað.
Viðvíkjandi luftskiftisviðurskiftum á dagstovnum og í vanligum flokshølum í skúlum verður víst til kap. 6.3.1.3, stk. 1-2.
Tá bygt verður inn í lendið skal tryggjast, at inniumhvørvið í tilhaldsrúmum á dag- og samdøgursstovnum og í vanligum flokshølum í skúlum er nøktandi. Víst verður til kap. 4, Konstruktiónir og kap. 6, Inniumhvørvi.


text:
Kommunali byggimyndugleikin kann ikki nokta at góðkenna hæddarvídd, tal av hæddum, hædd og fráleikaviðurskifti í einum bygningi umframt stødd á grundøki, tá ið treytirnar í kap. 2.2.1 – 2.2.3 eru loknar við teimum avmarkingum og víðkanum, sum eru galdandi sbrt. kap. 2.2.4 – 2.2.6.
Kommunali byggimyndugleikin kann ikki nokta at góðkenna eina bygging, tá ið byggingin við atliti at teim viðurskiftum, sum ásetingarnar fevna um, lýkur tær nevndu treytir og ikki fer upp um nevnda byggistig, tal av hæddum, hæddar- og fráleikaviðurskifti.
Um ein bygging ikki kann gerast sbrt. ásetingunum í kap. 2.2 verður vavið og ávirkanin á umhvørvið viðgjørt sbrt. heildarmetingini í kap. 2.3.
Ásetingarnar í kap. 2.2 eru ikki galdandi, um almenn byggisamtykt, serstøk byggisamtykt eftir løgtingslóg um býarskipanir og byggisamtyktir ásetir aðrar ásetingar um avvarðandi viðurskifti sbrt. kap. 2.1, stk. 3.
Eftirbjálving av verandi ognum kann hava við sær, at byggingin fer upp um ásett byggistig, hæddar- og fráleikaviðurskifti. Í slíkum førum eigur kommunali byggimyndugleikin at nýta heildarmetingina í kap. 2.3 í byggimálsviðgerðini.


text:
KVF.fo: Meira enn annað hvørt fólk, sum varð spurt í veljarakanningini, sum Lóður gjørdi fyri Kringvarpið í síðstu viku, tekur undir við, at undirsjóvartunnil verður gjørdur til Suðuroyar, tá Sandoyartunnilin er liðugur.
Úrslitið er góð 56 prosent.
Tey flestu, sum taka undir við verkætlanini, velja Tjóðveldi. Tey eru góð 62 prosent.
Tey fægstu siga seg velja Sjálstýri. Har eru 53 prosent, sum taka undir við, at undirsjóvartunnilin til Suðuroyar verður gjørdur, tá Sandoyartunnilin er liðugur.
Hinir flokkarnir eru eisini allir oman fyri 50 prosent. Hjá teimum, sum siga seg velja Framsókn, er undirtøkan næstan 60 prosent.
Tey elstu ikki so heit
Yngstu veljararnir, teir 18 til 29 ára gomlu, vilja flestir hava Suðuroyartunnilin. Tey eru 60 prosent.
Men hinir aldursbólkarnir eru beint undir 60 prosentum, uttan tey elstu, tey 60 ára gomlu ella eldri. Hjá teimum er undirtøkan 50 prosent.
Landsstýrið kannar, um ráðiligt er at gera tunnnil úr Sandoynni til Suðuroyar.
Hann fer at kosta minst tríggjar milliardir krónur, men móti tí vigar nýggjur Smyril, sum leysliga er mettur at kosta eina milliard.
Í ár verða gjørdar innleiðandi jarðfrøðiligar kanningar í sambandi við Suðuroyartunnilin, sigur Samferðslumálaráðið í ískoytinum til frágreiðingina, sum løgmaður gav løgtinginum ólavsøkudag.
KELDA: www.kvf.fo


text:
Fyrsta FM-stevnan er farin aftur um bak, og Róðrarfelagið Knørrur kom væl frá starti. Genturnar á Tambar og menninir á Orminum Langa vunnu gull, og dreingirnir og kvinnurnar á Jallinum vunnu bronsu í góðari kapping um fyrsta plássið. Við hesum vunnu allir bláir fm-bátar heiðursmerki. Barnamanningarnar vóru eisini nøgdar við síni úrslit, hóast tað ikki [...]
-
9. September 2018 | Sjúrður Gullbein
Bárður Skorheim Guttesen formaður í RK
29. August 2018 | Sjúrður Gullbein
Annika Olsen, borgarstjóri: Vit eru stolt av tykkum!
25. August 2018 | Sjúrður Gullbein
Formaðurin í Róðrarfelagnum Knørri til reseptión á Dannebrog
23. August 2018 | Sjúrður Gullbein
Tá ið Fríðrikur krúnprinsur vitjaði Róðrarfelagið Knørr
28. Juli 2018 | Sjúrður Gullbein
Ólavsøkuróðurin 2018 bleiv ein frálíkur knørradagur
24. Juni 2018 | Sjúrður Gullbein
Róðrarfelagið Knørrur nógv heiðursmerkir í Vági
18. Juni 2018 | Sjúrður Gullbein
Gull og tannagrísl – Eystanstevnan 2018
17. Juni 2018 | Sjúrður Gullbein


text:
Um 6 ára aldur fer tann fyrsta tonnin hjá børnum at loynsa. Sjálvt um hetta kann hava ampa og ótryggleika við sær, er tað orsøk til at vera errin.
Bókin svarar greitt og lætt skiljandi vanligum spurningum sum:
Hví byrja tenn at loysna?
Hvat kemur aftan á barnatenn?
Hvørjum er ein tonn gjørd av?
Hvussu blíva tenn sjúkar?
Hvussu verða mínar tenn verandi frískar?
Tað, sum ger hesa bókina so nógv øðrvísi, er eisini eskjan, sum situr føst í permuni, har til ber at goyma rinkutenninar so hvørt sum tær loysna.
Aftur


text:
Seinast í mai segði Ásbjørn Jacobsen seg úr starvinum sum aðalskrivari í Føroyska Bíbliufelagnum. Hetta av persónligum ávum.
Ásbjørn Jacobsen byrjaði í starvinum sum parttíðar skrivari í oktober 2013, og í mars í 2015 gjørdist hann parttíðar aðalskrivari.
Stýrið í Føroyska Bíbliufelagnum takkar Ásbirni hjartaliga fyri tíðina sum skrivari og aðalskrivari! Eisini er stýrið sera takksamt fyri góða samstarvið, sum hevur verið hesi árini – bæði við stýrið og kirkjur, samkomur og felagsskapir um landið.
Hóast Ásbjørn bara hevur verið í parttíðar starvi, hevur hann latið nógv eftir seg. Við honum í dagligu leiðsluni er arbeiðið lyft upp til ein vælvirkandi felagsskap, sum kann møta framtíðar avbjóðingum.
Vit takka Ásbirni Jacobsen fyri miðvíst arbeiði, livandi heimasíðu, góð hugskot, spennandi átøk og úthaldni!
Serliga áhugavert hevur tað verið at sæð tey mongu, sum umvegis Facebook, hava fylgt Ásbirni gjøgnum størri og minni partar av Bíbliuni.
Guds frið og Guds gleði verður ynskt Ásbirni og konu hansara, Óluvu.
Við tøkk og við virðing.
Vegna Føroyska Bíbliufelagið,
Bergur D. Joensen,
Formaður


text:
Skuldu fingið stig
Dysturin í vikuskiftinum minti um síðsta dystin áðrenn hálvuna. Trýstu væl, betri uppiborið, men tap til endans.
Eins og tað var tá vit endaðu í 1. hálvu, so er tað aftur í byrjanini av 2. halvu, at tað er eitt skert B71 lið, ið byrjar kappingina aftur. Leikarar, ið hava verið berandi kreftir á eldri B71 liðum og aðrastaðni, hava tíbetur hjálpt til í seinastuni og fylt bonkin upp, ið er nakað tunnur í løtuni. Tó so, styrkur er á veg, men til tann styrkurin stendur á vøllinum inni í Dal, so mugu vit royna sum frægast at skava stig saman.
Á jaligu síðuni kundu vit her fyri boða frá at vit hava sett ein nýggjan venjara, ið kemur at yvirtaka leiklutin hjá Bakary í fyrstu syftu í teir 3 mánaðirnar, ið resta av kappingarárinum úti. Stefan Hansson eitur maðurin og er úr Svøríki. Seinastu tíðina hevur hann brúkt eysturi í Asien, men hann er royndur maður í norðurlendskum fótbólti og hevur staðið á odda fyri bæði ungdómi og mansfótbólti í 30-40 ár. Tí eru vit sannførd um at hesa uppgávuna fer hann eisini at greiða væl.
Men óansæð hvussu nógvar royndir man hevur og hvønn taktikk man leggur, so skert tað ikki burtur at hópurin er smalur og tað skulu fleiri leikarar, og sjálvsagt meira venjing til fyri at tryggja okkum betri úrslit framyvir. Hettar sást á degnum leygardagin. Okkara menn royndu alt teir vóru mentir ímóti einum sera sterkum HB liðið, men vóru júst ov stuttir. Verjan, ið hevur verið akkileshælurin í fyrru hálvu, stóð ógvuliga væl hendan dagin. Ikki nógv møsn og tvætl og skeld hoyrdist, og tað er jaligt, tí tann mentala partin av spælinum vantar enn hjá okkum.
Hóast vit skaptu fleiri møguleikar og serliga áloypari okkara Tijani Mohammed var nær við at sleppa leysur og skora, so er tað HB, ið setur hol á. Høgrubakkurin hjá HB móttekur bóltin í høgru síðu eftir deyðbóltsstøðu og sendir hann væl inn fyri í trunkan frammanfyri málinum hjá okkum, har ein HB leikari svikaleyst fær stútað bóltin í kassan. 0-1 til vitjandi liðið.
Endamálið við degnum í gjár var týðiliga at demma upp fyri málum og dúva uppá antin skjót áloyp, langbóltar og deyðbóltar. Hettar eydnaðist eisini viðhvørt, men av tí sama, so vóru stórar periodir av dystinum har onki hendi.
Tijani, ið leikti fremst, fekk teir flestu møguleikarnar sum dysturin leið og onkur einkultur møguleiki fall til m.a. Símin Hansen, men onki hjálpti. Vit hóttu við tí, men málið kom bara ikki.
Í yvirtíðini tveita vit so alt fram fyri at fáa javnleik og nú er so opið í hinum endanum. Tá HB fáa fatur á bóltinum eftir síðsta álopið, so fara teir í eitt skjótalop við nógvum monnum og ein av hesum fær so runda málmannin, ið ongan møguleika hevur at forða fyri økingini til 0-2.
Nógv jaligt at líta aftur á
Hóast tap ímóti einum kappingarneyta, ið nú andar okkum í nakkan, so eru nógv jalig ting vit kunnu líta aftur á frá dystinum í vikuskiftinum.
Vit spældu væl til tíðir, hóast taktikkurin fyri dagin legði upp fyri at størsti denturin var lagdur á at verja og senda langar bóltar.
Okkara fyrireiking til 2. hálvu hevur verið sera nógv darvað av venjaraóvissuni, men kláraðu hóast alt at spæla upp til eitt lið, ið eyðsæð hevur nógvar ferðir størri leikaratilfeingið enn vit og uttan iva í betri venjing í løtuni.
Okkara fyrstu 11 kunnu á einhvørjum degi kappast við øll hini liðini í deildini.
Nýggi venjarin tók ábyrgd frá degi 1, hóast lítla fyrireikingartíð og setti eitt lið upp sum hann onki kendi til, við góðum taktum, hóast úrslitið ikki rakk til stig hesuferð.
Málini undantikin, so stóð verjan stinn og tað er her okkara fokus má liggja, í øllum førum fyribils. Álopið hjá okkum dugir at skora mál, so tað er alfa og omega at verjan dugir at lukka hinar út úr dystinum í 90 minuttir.
Næsta uppgáva er í Hoyvík ímóti Giza Hoyvík og síðan á heimavølli ímóti botnliðnum úr Suðuroy. Vit kunnu kanska gleðast um at vit ikki møta einum topp liðið um hettar mundi tá vit enn eru vit at savna træðrirnar, men tað versta vit kunnu gera er at undirmeta mótstøðumenninar. Óvist er um teir hava megna at styrkt seg í hálvuni, og taka vit tað fyri givið at hettar eru dystir sum vit vinna, so kunnu vit skjótt fáa aðra bók at lesa í. Hart arbeiði og disiplin komandi tvær vikurnar, so fáa vit tað vit hava uppiborið.
Drívið á B71!


text:
Burturkast við kemiskum evnum
Vandin fyri, at ein vøra gevur frá sær kemisk evni, er oftast størstur, tá vøran verður framleidd, og tá hon verður burturbeind. Vanliga er tað tann minsti parturin, sum verður frígivin, meðan vøran er í nýtslu. Tí hevur tað stóran týdning, at vørur, sum innihalda umhvørvisskaðilig ella eitrandi kemisk evni, verða rætt burturbeindar. Hetta merkir fyrst og fremst, at allar vørur, sum innihalda slík evni, ikki fara í vanliga ruskposan, men verða skildar frá, og burturbeindar í serligari skipan.
Vørur, sum innihalda dálkandi kemisk evni
Vørur, sum innihalda dálkandi kemisk evni, og sum skulu burturbeinast, kunnu skipast í tríggjar bólkar:
- Serliga dálkandi vørur: fevnir um eina røð av ymiskum vørum, sum hava tað til felag, at tær innihalda dálkandi ella skaðilig kemisk evni, og tí ikki skulu í vanliga ruskposan, tá tær skulu burturbeinast, men í posan til serliga dálkandi/vandamikið burturkast. Les meira um serliga dálkandi burturkast her.
- Elektriskar vørur og elektronikkur: fevnir um allar vørur, sum brúka streym ella battarí, tó undantikið vanligar hvítvørur. Í elektronikki eru ofta fleiri metal, so sum blýggj, kyksilvur, kopar, tin og krom, umframt kemisk evni, t.d. bromeraðir flammutálmarar. Les meira um elektroniskt burturkast her.
- Køli- og frystiskáp: innihalda kølievni, sum kunnu dálka umhvørvið. Serliga kunnu eldru køli- og frystiskáp innihalda kølievnið R-22, eisini kallað HCFC-22 ella freon, sum niðurbrýtur ozonlagið. Nýggjari køliskáp kunnu innihalda HFC gass, ið eru sterk vakstrarhúsgass. Til ber at keypa køli- og frystiskáp, sum ikki innihalda umhvørvisdálkandi evni.
Annað burturkast, sum t.d. káplar, leidningar, dekk og bilar, innihalda eisini dálkandi evni.


text:
Lærlingur til Krás - gourmet slaktariKundi tú hugsað tær eitt lærupláss í einari fyritøku, har nógv er at gera, og har tú ert partur av einum starvsfólkatoymi, ið strembar eftir at mennast og menna ta føroysku matmentanina?Vit ynskja, at tú
Og hann hevur svarað mær: "Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi." Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær.
2. Kor 12,9
"I don't know the key to success, but the key to failure is trying to please everybody." -Bill Cosby


text:
Nú farið verður inn í eitt politiskt ár, har tað verður løgtingsval í seinasta lagi 1. september 2019, fer Suðuroyarportalurin eisini at geva pláss til politisk tíðindaskriv og -viðmerkingar.
Seinasta árið uppundir eitt løgtingsval er vanliga merkt av størri virksemi á politiska frontinum, har bæði samgonga og andstøða, politiskir flokkar og einstakir politikarar royna at vísa á hvørji evnir, tey halda eru týðandi, nú veljarin skal taka støðu til, hvar krossurin skal setast til eitt komandi løgtingsval.
Hesin týðandi parturin av politiska kjakinum í samfelagnum verður nú eisini sjónligur á Suðuroyarportalinum, sum fer at geva politikkinum rúm á Suðuroyarportalinum.


text:
Tí av náði eru tit frelstir,
gjøgnum trúgv; og tað ikki av
tykkum sjálvum : tað er gáva Guðs :
Ikki av verkum, at ikki nakar
maður skuldi rósað sær.
(Eph 2:8-9)
Frelstir av náði gjøgnum trúgv, ikki av verkum.
Men vit síggja eisini at vit skulu halda í minni og halda fast:
Harumframt, brøður, eg kunngeri tykkum gleðiboðskapin, hvønn eg prædikaði tykkum, hvørjum tit eisini hava tikið við, og í hvørjum tit standa;
Viðˆ hvørjum eisini tit verða frelstir, um tit haldi í minni hvat eg prædikaði tykkum, uttan so tit havi trúð til einkiðs. (1Cor 15:1-2)
Men Christus sum sonur yvir egna húsi hansara; hvørs hús vit eru, um vit halda fast treystið og fagnaðin av vónini óvikaðum framat endanum. (Heb 3:6)
Tí at vit eru gjørdir luttakarar í Christi, um vit haldi byrjanina av okkara treysti støðufast framat endanum; (Heb 3:14)


text:
Eirikur Lindenskov 12.01.2018 (09:59)
Merkel og Javnaðarflokkurin nærkast nýggjari stjórn
Frambrot eru í samráðingum millum flokkin hjá Angelu Merkel, CDU/CSU og SPD, týska javnaðarflokkin við Martin Schulz á odda, eftir at tey hava samráðst í 24 tímar uttan steðg.
Tað siga keldur við týskar miðlar í morgun.
Harvið tykist greitt, at teir báðir flokkarnir halda fram við stóra samgongustjórnini, sum hevur stýrst Týsklandi seinastu fýra árini.
Frambrotið kom í morgun eftir at tey høvdu samráðst í yvir 24 tímar ´tu í eitt.
Nú er klárt hjá SDU/CSU og SPD at fara undir samráðingarnar um, hvussu nýggja samgongan skal samansetast.
Men aðrir fótonglaru eru áv egnum. Martin Schulz hevur lovað meinigu limunum í Javnaðarflokkinum, at tey skulu sleppa at atkvøða um, hvørt tey stuðla, at samgongan við kristiliga flokkin hjá Merkal skal halda fram.
/ritzau/
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Upplivingar
Norðoyggjar bjóða fjølbroyttar upplivingar, har søga, mentan og stórsligin náttúra renna saman í eina eind. Tú kanst sigla ímillum oyggjarnar við báti ella uppliva tær við bili, til gongu ella á súkklu.
Eitt sum er sera væl umtókt, er sigla ein túr við Rituni eftir aldagomlu postleiðini til Svínoyar og Fugloyar. Siglt verður fram við landi, har fuglalívið er ríkt, og kanska ert tú heppin og sært ein kóp, sum spælir sær á helluni.
Tú kanst eisini fara ein fiskitúr við Draganum ella bara njóta ein avslappandi túr umborð á hesum søguliga seglskipi.
Far ein súkklutúr ígjøgnum myrku bergholini á Kalsoynni og steðga á og dvøl við stórbæru kópakonuna.
Ella bjóða tær sjálvum av, við einum gongutúri norður á Enniberg við einum ferðaleiðara.
Og vilt tú hava ein friðaligan sunnudagstúr, so er ein biltúrur til Kunoyar ein góður møguleiki.
Møguleikarnir eru nógvir, og á Visit Norðoy eru vit altíð til reiðar at leggja ein túr til rættis, sum hóskar júst til tín.


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
-
KORT
VEÐRIÐ
Fyrsti sáttmálin um vetrarfriðing undirskrivaður
02.07.2014
Vestmanna Kommuna skrivaði í gjár undir sáttmála um vetrarfriðing av parti av Vestmanna. Sáttmáli er undirskrivaður við Fjalshaga um vetrarfriðing, og kemur hann í gildi frá 15. mai 2014.
Vestmanna Kommuna takkar Fjalshaga fyri sera góðar og gevandi samráðingar, ið rukku á mál við hesum sáttmála, ið báðir partar eru nøgdir við.
Samráðingar eru eisini við Neshaga og Heina á Heygum um at vetrarfriða teirra hagar. Vestmanna Kommuna vónar, at samráðingarnar kunnu vera lidnar áðrenn ársskiftið, so farast kann undir at vetrarfriða alt bygdina, og ikki bara Fjalshaga.
Samlaði kostnaðurin at vetrarfriða partin hjá fjalshaga er kr. 578.000 og verður upphæddin goldin yvir 11 ár. Vestmanna Kommuna kemur eftir ætlan at seta pengar av á fíggjarætlanini fyri 2015, so arbeiði at hegna kann fara í gongd.
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Reyði Krossur hevur fýra endurnýtsluhandlar. Eina bókasølu í Vágsbotni í Tórshavn, ein klædna- og smálutshandil á Bryggjubakka í Tórshavn, klædnahandilin í Stiðjagøtu í Tórshavn og ein klædnahandil í Vági.
Vit savna inn góð og heil brúkt klæðir, brúktar skógvar og taskir í endurnýtslubingjur okkara kring landið. Sí Bingjur fyri nærri lýsing um, hvar hesar standa.
Á hvørjum ári savna vit áleið 75 tons av klæðum frá almenninginum. Vit skilja klæðini og selja tey í okkara endurnýtsluhandlum. Eisini nýta vit nøkur av klæðunum í Reyða Kross Klædnahjálpini, har vit hjálpa føroyskum familjum, ið hava hjálp fyri neyðini. Vit fáa ikki selt øll klæðini í Føroyum og meginparturin av innsavnaðu klæðunum verður tí fluttur til Reyða Kross í Danmark, ið tekur sær av klæðunum. Nakrar ferðir um árið hava vit loppumarknað í hølum okkara í Stiðjagøtu 6 í Havn. Eini tvær vikur undan loppumarknaðinum, savna vit inn lutir at selja. Vit taka flest allar lutir, ið eru heilir og nýtiligir, tó ikki elektriskar lutir so sum sjónvarp og líknandi.
Í løtuni tørvar okkum sjálvboðin at hjálpa til við klædnainnsavngini. Okkum tørvar fólk at koyra kring Føroyar og tøma bingjurnar, fólki at skilja klæðini og fólki til handlarnar.


text: OK, ráðstevnan er heilt yviri í Singapore, longu nú 15. – 17. januar 2009, og eg vænti tí ikki at hon verður viðkomandi fyri nakran føroying. Men skráin er øgilig, við røðarum sum FINA-forsetin Mustapha Larfaoui, Rohan Taylor venjari hjá Leisel Jones, Peter Churchill venjari hjá Li Tao, Mark Bohl venjari hjá Stephanie Rice, Brett Hawke venjari hjá Cesar Cielo, Norimasa Hirai venjari hjá Kosuke Kitajima, Mark Schubert og Alan Thompson landsliðsvenjarar hjá ávikavist USA og Avstralia, og Bill Sweetenham sum nokk eigur mestu ábyrgd fyri at bretsk svimjing hevur lyft seg upp. Formaðurin hjá FINA Medicine Committee kemur at fortelja um nýggjar dopingreglur, og annað.


text:
25. december 2014
Felagstúrur 2 dag
Sum siður er skipar felagið fyri felagstúri 2 dag, vegna tað at húsið er upptikið hendan dagin byrjar túrurin frá Reiðhøllini kl 11. Altso ikki undir Kleynisvarða sum vanligt er, men frá høllini. Tá vit koma aftur frá túri, verður borðreitt við ræstari súpan inni í Reiðhøllini !
Takk fyri gott arbeiði ítróttini at frama Hjalmar
Sjálva Jólaaftansmorgun vóru umboð fyri Ríðisamband Føroya og Føroya Ríðingarfelag á gátt hjá Hjalmari Petersen og konuni Majbritt, í stásiligu
24. december 2014
Abonner på: Indlæg (Atom)


text:
Brellbitin 2: Hjúnarskilnaður fekk onga realitetsviðgerð í Skiftirættinum
Har sat hon, Edith Joensen. Einsamøll við fýra børnum, og stórt sæð lítið og onki at liva av, men nógv at liva fyri. Hon hevði tikið tað einastu røttu avgerðina í hennara støðu, at skilja seg frá manninum. Tann avgerðin var løtt, men sjálvt um tað eru 31 ár síðani hon skildist, hevur búgvi ikki enn fingið eina realitetsviðgerð í Skiftirættinum, tí hon skuldi ikki hava milliónirnar við sær. Hennara partur var bara skuld.
Greinað og skrivað hevur
Dan Klein, journalistur
Hetta er eitt tema, sum eisini verður lýst í bók, sum eg skrivi, og sum er ávegis. Bókin er skrivað við bakgrund í almennu skjølunum, ið liggja í málinum. Umframt verður stuðla uppundir við greinum, sum blaðið gjøgnum árini hevur nomið við.
Munurin er, at tilfarið nú er greinað, og skjalprógvini funnin í dómum, úrskurðum, og almennum viðgerðum av hesum málinum, sum tó ongantíð sæst hava verið verið realitetsviðgjørt av Skiftirættinum, sum paradoksalt nokk, sjálvur staðfestir hetta, 17 ár aftaná hjúnaðarskilnaðin í 1987!?
Lat okkum taka ein skjótan túr niður í bóka-tekstin og lýsa arbeiðsháttin í Skiftirættinum gjøgnum árini:
Alle kneb bliver brugt
”Selv om det ikke ser ud af meget, så lad os alligevel kaste ankeret ud for beløbet 52.757,22 kr., et øjeblik, og huske på fm. Allan Moltke Hansens bestemmelse om, at separationsdagen 7. juni 1984, er skæringsdatoen, og herefter skal den ene part, Edith Joensen, afholde alle udgifter, selv om parret ikke bliver skilt før juni 1987!?
Vi kan da hurtigt fastslå, at dette beløb stammer fra fællesboet i 1983, hvor manden, har fuld adgang til boets aktiver, men beløbet er allerede betalt, da manden fremsætter kravet på ny i ”Udkast”. Beløbet dækkede over et lån i Sparekassen (Senere Eik, red), to lån i ”Húsalan” og et i ”Húsalánsgrunninum”.
Vi kan da oplyse, at manden i dette tilfælde havde betalt 28.000,00 kr., mens konen havde indbetalt et lidt mindre beløb på 23.000,00 kr. Beløbene er i runde tal, men det er ikke beløbets størrelse, som man bør fokusere på her, men alene det, at det faktisk lykkedes at vildlede nogen til at tro, at manden havde ret til mere end konen. Det var i hvert fald det, som sammenfattende blev regelen, og ikke undtagelsen, iht. dokumenterne i skilsmissesagen.
Som efter en masterplan, venter manden med at gøre kravet gældende til efter fuldmægtig, Allan Moltke Hansens krav i ”Udkast” om, at skæringsdagen er 7. juni 1984. Det fungerede, og derfor kunne man planlægge baglæns, at manden skulle have godtgjort 52.757,70 kr., som dog var betalt én gang af fællespoets aktiver, men som ikke var blevet delt…” Citat slut.
Sum tað sæst, so var hátturin nakað heilt serligt við freistini 7. Juni 1984, tó at skilnaðurin ikki hendi fyrr enn í 1987.
Frá byrjan av, eydnaðist at róta alla sakina upp í ein ellibita. Allar royndir uppá at skilja hvat hendi, vórðu undirdýgd við skjølum fyri at grava fakta niður, og allar royndir at útvega skjøl, vórðu forðaðar.
Hans Trygvi Teirin, advokatur, var blivin tilnevndur av fútarættinum, at taka sær av ymiskum í samband við, at sethúsini hjá Edith, skuldu seljast á tvingsilssølu 26. Mars 1999, og hann skrivar til rættin 8. Mars 1999, j.nr. 9918009:
“...Í náttúrligum tilknýti til hetta mál, sum er lokið fyri mítt viðkomandi, so lovaði eg Edith at minna bankan á, at hon framvegis hevur áhuga í skjølum og upplýsingum, sum fyri henni kunnu “klárað” málið. Eg veit væl, at nógvir upplýsingar liggja langt aftur í tíðini, men hinvegin rokni eg við, at bankin megnar at geva henni eina greiða og stutta frágreiðing, sum antin hon sum leikmaður skilir, ella hon kann fara til onkran sakkønan at fáa nærri greidleika frá...
Eg geri vanliga ikki tænastur “eftir lukkitíð”, men í hesum føri geri eg undantak, tí Edith hevur serstakliga stóran ampa av skuldarviðurskiftunum, sum hon hevur havt við bankan. Hon metir seg hava rindað fleirfaldað tað, hon skyldaði, og hon hevur eisini hildið uppá, at hon í summum førum als ikki hevur undirskrivaðskjøl, sum hon hevur verið bundin av...” Endurgeving liðug
Vit síggja beinanvegin, at táverandi retsasessor, Henrik Møller, langar allar verjugarðar upp. Her skal onki kannast, og grundgevur: “... I henhold til retsplejelovens § 583, stk 2, kan der under tvangsaktionen ikke fremsættes indsigelser mod lovligheden af udlægsforretningen eller de handlinger, der ligger forud for denne. Undersøgelser af skyldnerens indsigelser vedrørende udlægsforretningen vil således som udgangspunkt ligge udenfor den beskikkede advokats opgaver...” Citat slut.
Fútarætturin noktar sostatt advokatinum at kanna hvussu skuldin er íkomin. Hans Trygvi Teirin, advokatur, hevur heldur ikki “...fremsat indsigelser mod lovligheden af udlægsforretningen”..., men vil bara hava skuldina skjalprógvaða, og tað skal hann ikki hava loyvi til, sambært Henrik Møller, málsviðgera í Fútarættinum, og í Skiftirættinum.
Havast skal eisini fyri eygað, at Skiftirætturin frammanundan hevur noktað Edith Joensen, innlit í síni egni viðurskiftir....
Tá ið hetta fer fram, er Joen H. Andreassen, umsitingarligur sorenskrivari, við evstu ábyrgdini fyri stovninum. Tá hann fór úr hesum starvinum, tók Henrik Møller við, sum umsitingarligur sorenskrivari við evstu ábyrgd. Edith var hildin føst í hesa somu gongdina undir hansara leiðslu.
Arbeiðshátturin hjá Henrik Møller, umsitingarligur sorenskrivara, er so væl og virðiliga dokumenteraður, at sjálvt Karnov vildi krympa tærnar, men við stuðli frá samstarvsfeløgum í hægri rætti, gongur jú alt uppá stás hjá teimum trimum, Joen H. Andreassen, Hendrik Møller, og Peter Flúgge & Co.
Føroysku “húskallarnir” hildu teir í rætta sporinum. Teir koma vit aftur til í bókini.
Skiftið er ongantíð realitetsviðgjørt
Men skuldi tað vísa seg, at Eystari Landsrættur, tekur eina prinsipiella avgerð 19. August 2003, kl. 09:30, har dómarapanelið Knud Knudsen, Kasper Linkis og Trine Nørhede (kst.) við fyrstnevnda sum formann í rættinum. Skrivari var Allan Hansen.
Sakin fekk hetta nr. B-2207-03.
Rætturin viðgjørdi kæruskriv, sum ikki var dagfest, men upplýst verður, at tað kom inn í Føroya Skiftirætt 9. Juli 2003, har eisini avgerðin hjá Skiftirættinum 26. Juni 2003 (SKS33/1985+SKS357/92 “om aktindsigt, dommerens fremsendelsskrivelse af 16. Juli 2003, og udskrift af retsbogen indholdende den kærede afgørelse”, vóru løgd við til støðutakan.
Rætturin avgerð, at Edith Joensen, hevur rætt til útskriftir av øllum skjølum, sum hon ikki hevur fingið innlit í.
Tað, sum síðani hendir er ikki bara sera prinsipielt, men eisini avgerandi, at Skiftirætturin í svarskrivi til bræv frá Ríkisumboðnum, dagfest 13. Mei 2004 við J.nr. 831-13-pb, við ávísing til SKS nr. 33/1985, og SKS nr. 357/1992, váttar ruðuleikan.
Skal skunda mær, at skjóta inn her, at fyrra saksnummarið omanfyri er hjúnaðarskilnaðurin, og hitt er deyðsbúgvið hjá pápanum, sum varð sósað inn í hvørt annað, men tað er ein onnur søga.
Skiftirætturin leggur eisini avrit av brævið hjá sær sjálvum til Presidentin í Eystara Landsrætti, sum var dagfest 16. Juli 2003, saman við skjølum. Somuleiðis leggur Skiftirætturin avrit av úrskurðinum hjá ØL, dagfest 19. August 2003, 18. November 2003, og 2. Februar 2004.
Og so skrivar Skiftirætturin eisini í brævinum til Ríkisumboði, sum er dagfest 21. Juli 2004:
“...Det skal samtidigt bekræftes, at der ikke efterfølgende er sket nogen realitetsbehandling af ægtefælleskiftet...” Citat slut
Edith fekk ongatíð eina realitetsviðgerð í Skiftirættinum!!!
Staðfestingin kemur sostatt 17 ár aftaná hjúnaðarskilnaðin í 1987, tá Skiftirættur, Fútarættur, sorenskrivarar, tveir advokatar, dómarar í landsrætti, og longri uppi, allir siga, at málið var avgreitt!?
Tann 21. November 1989 svarar partsadvokatur í J.nr. 88/1985, í málinum, tá Páll Nielsen, advokatur, spyr inn til skiftið vegna Edith Joensen, sum Skiftirætturin 15 ár aftaná, tann 21. Juli 2004, staðfestir, ikki hevur fingið realitetsviðgerð:
“...Eg vil tí undir ongum umstøðum medvirka til nakra víðari málsviðgerð av hesum máli, sum nú er lokið...”
Tað var tað so ikki, staðfesti bæði ein úrskurður í Eystara Landsrætti, og Skiftirætturin!!
Tá pressan svíkur
“Pressan” ger tað hon er best til: Tigur um prinsipiellar samfelagsgølur, og velur bara tað til viðgerðar, sum SvF, Sossurin, Dumma, og onkur annar hendinga “góðkendur” portalur, serverar av samfelagspolitiskum undirhaldi við hvítum fløtaskúmi og reyðari jorberfrugt, smíðað uppá redaktionella veggin við stoppinalum, og heftiplástri, og sopið uppaftur úr gólvinum, sum gullstøv.
Trump-munnhøgg um journalistiskt dirvi er helst lættari enn dokumentarisk journalistisk avrik við ábyrgd, sum vit nokk eisini fara at uppliva fríggjadagin, 7. September 2018, tá áttatiára journalistiski klókskapurin aftur foldar seg út við meiningum, sum líka lítla meining hava í dag, sum í áttatiárunum, tá frælsa pressan endaði í fongsli, tí restin av pressuni ræddist og krógvaði seg í lummaulluni hjá maktini, og tordi ikki út aftur í ljósið fyrr enn vandin var av.
Heldur ikki aftaná at tað kom fram, at bæði ákæruvald og dómsvald, vardu skipasvikið í Global, og framdu maktmisbrúk, við at krógva lógarbrotið í eini skattatekniskari hentleikastøðu, og harvið hefti danska statin upp í teirra egna kriminalitet, tordi “pressan” at hava eina meining um støðuna, av ræðslu fyri at virka bæði veik, og ikki serliga sterk aftanfyri oyrað.
Nú valdar hugnin og friður eina løtu, men okkurt hava tey lært av kúlufiskinum. At blása seg upp í ein gabbandi, eldfiman og retoriskan týskan Zeppelinara.
Vælígagnist okkum øllum.
Mere Mundgodt:


text:
Seinasta vikuskiftið var sera áhugavert skeið í høllini hjá Føroya Ríðingarfelag. Vanliga tá skeið er, snýr tað seg um at læra at ríða sjálvur og at bøta um samband millum ross og reiðfólk.
Hetta skeiðið var heilt øðrvísi, á tann hátt at tað var um at læra rossini at sleipa vognar.
Áðrenn bilar komu til Føroya, vóru rossini álitini at flyta ting á landið, men so hvørt sum bilar og vegir gjørdist betri, doyði hetta kynstri millum manna.
Men tað hava reiðfólk nú sett sær fyri at bøta um, tí kom Rebecca Strøm Krogh úr Norra, herfyri heim at leggja lag á. Rebecca Strøm Krogh ið rekur Stall Holland nær við Bodø, hevur drúgvar royndir at undirvísa bæði ross og reiðfólkum at brúka vognar.
Dentur var sjálvsagt lagdur á trygdina, tí var byrjað uttan vognar og so líðandi vóru rossini gjørd tilreiðar at hava vogn uppá sleip. Undirvísingin var skipað við bæði teori og praksis, tá koma góðu umstøðunar hjá Føroya Ríðingarfelag stak væl við.
Eitt sum er øðrvísi í tílíkum skeiði, er at undirvísingin er til øll rossasløg, í mun til vanliga har tað mest er ætlað til íslandsross. Á hesum skeiðnum vóru fimm rossasløg. Tey vóru føroysk, íslendsk, friesari, shetlandspony og pinkuross.
Serliga fyri tey lítlu rossini ið ikki kunna bera vanlig fólk á bakinum, er hetta eitt frálíkt høvið at sleppa at gera arbeiði. Tað dámar teimum sera væl, ross hava nógva orku tey skula av við.
Signa K. Joensen ið skipaði fyri skeiðnum í samstarvið við Føroya Ríðingarfelag og Ríðisamband Føroya, letur sera væl at. Hon sigur seg vóna at tað letur seg gera at endurtaka líknandi skeið seinni í ár.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Svøríkisdemokratarnir eru størstir
Flokkurin stendur at fáa góð 26 % av atkvøðunum á ríkisdagsvalinum í september, samstundis sum hinir báðir stóru flokkarnir, svenski javnaðarflokkurin og borgarligi Moderatarna, standa til at missa nógvar atkvøður.
Javnaðarflokkurin hevði eftir kanningini bert fingið sløk 22 %, sum eru næstan 10 prosentstig færri enn á valinum fyri fýra árum síðani, og Moderatarna stenda til at fáa góð 17 %, sum eisini er væl minni enn á seinasta vali.
Joakim Ruist, sum starvast á universitetinum í Gøteborg, og sum kannar innflytaraviðurskifti, sigur tað ikki undra seg, um Svøríkisdemokratarnir fara at fáa minst triðjuhvørja atkvøðu á valinum í september.
Hvørki svensku polittikararnir ella svensku miðlarnir vilja gera nakrar viðmerkingar til norsku kanningina, men finnast heldur at kanningini, sum ikki skal vera nóg neyv.
Hesum vísir ein av stovnarunum av Sentio Research, Arve Østgaard, aftur. Hann sigur, at stovnurin ger kanningar í 22 londum, og tær hava verið sera neyvar - eisini upp undir valini í Svøríki í 2010 og í 2014.
Sviar eru sum heild misnøgdir við útlendingapolitikkin hjá stjórnini, tí har hevur verið nógvur ófriður og nógv dráp tey seinastu árini, og tað kann koma Svøríkisdemokratunum til góðar á valinum, halda eygleiðarar.
Sí eisini


text:
Frá august 2019 verður øll royking á økinum hjá Glasi bannað. Leiðslan á Glasi hevur tikið avgerð um broytingina- eftir áheitan frá Fólkaheilsuráðnum.
Bogi Bech Jensen sendi í gjár 31. mai ein mail út til allar næmingar á Glasi við kunngerðini.
Screenshot av boðunum sum næmingarnir fingu í gjár
Tað er ikki upplýst, um forboðið eisini kemur at galda fyri lærarar, men tað kann hugsast.
Enn vita vit heldur ikki, hvørjar avleiðingarnar vera fyri brot á forboðið.
19% av ungum í Føroyum roykja dagliga. Á Glasi ganga áleið 1200 næmingar, so metast kann at 230 næmingar verða noyddir at leggja av komandi skúlaár.
Tubbak er heilsuskaðiligasta vøran í heiminum, so tað er kanska ikki so býtt við fyribyrgjandi átøkum sum hesum.
Hvat halda tit- er nýggja forboðið óneyðugt, ella er broytingin skilagóð?


text:
Heilsustarvsfólk í fremstu røð í vælferðararbeiði
14. august 2015
Føroysk heilsustarvsfólk skulu trívast og mennast í einum heilsuverki, ið skal lyftast á eitt upp aftur hægri stig
Fá munnu ivast í, at starvsfólkini í heilsuverkinum teljast millum teirra, ið standa í fremstu røð í føroyska vælferðarsamfelagnum.
Av tí sama er umráðandi, at tey trívast og kunnu mennast í sínum týðandi gerningi. Tað kemur øllum borgarum til góðar.
Vit í Sambandsflokkinum vilja arbeiða fyri at hækka støðið á heilsuverkinum upp aftur hægri, og sum politikari má eg siga, at júst hetta er ein stór og spennandi avbjóðing.
Málið má vera, at heilsuverkið gerst eitt hitt besta arbeiðsplássið í Føroyum, har ið fólk ynskja at arbeiða. Nógvir starvsbólkar eru í heilsuverkinum, og tvørfakligt samstarv er alneyðugt fyri at veita borgaranum bestu heildartænastuna.
Trivnaður hevur alt at siga, tí hann ber so nógv annað í sær. Trívast starvsfólk, fær borgarin at kalla automatiskt eina góða tænastu. Fáa starvsfólk góða útbúgving og eftirútbúgving, økist kvaliteturin í fyribyrging og viðgerð eisini at kalla automatiskt.
Her skal virkast fyri at røkka málinum, og saman við flokkinum bjóði eg meg fram at arbeiða fyri hesum.
Rósa Samuelsen, løgtingskvinna
Valevni Sambandsfloksins til løgtingsvalið
RN
Aftur


text:
Kvinnurnar hjá VÍF eru enn ósigraðar. Øll liðini hava spælt fimm dystir uttan Neistin, ið hevur spælt seks, og VÍF liggur á odda í kappingini saman við VB. Bæði liðini hava 9 stig við fýra sigrum og einum javnleiki hvør. Tað tykist, sum spælið hjá VÍF gerst betri og betri fyri hvønn dyst. Kanska var dysturin móti Neistanum eitt undantak. Okkara skutu ikki nóg væl, serliga í fyrra hálvleiki og fyrst í seinna hálvleiki. Dysturin móti Neistanum endaði við javnleiki, og tað vísti seg, at báðir partar vóru nøkulunda nøgdir við úrslitið.
Dysturin móti Neistanum hevur verið tann javnasti higartil og kann takast sum ein ávaring undan dystinum, sum VÍF-kvinnurnar skulu leika móti sterka liðinum hjá VB leygaragin kl. 16.30. Rættligur hondbóltsfepur er í Vági, fólk í allari Suðuroynni stuðla vágskvinnum. Hvussu nógvir suðringar koma norður um fjørð leygardagin at heppa á VB, vita vit ikki. Men vit kunnu ikki siga annað, enn tað, sum vit søgdu undan dystinum móti Kyndli, at vit vilja vísa, hvør ræður, tá vit hava heimadyst. So reki so nógv í høllina at rópa á okkara kvinnur, sum til ber seinnapartin leygardagin.
Menninir hjá VÍF hava spælt fimm dystir higartil. Teir hava tapt tríggjar og vunnið tveir. Lat fara, at vit taptu móti H71 í fyrsta dystinum, men dystin móti Kyndli áttu vit helst at vunnið. Vit høvdu eisini gott tak á Neistanum stóran part av dystinum, og venjarin helt eftir dystin, at VÍF má skjóta fleiri mál. Jú, gamaní, men verjan kann vónandi eisini gerast nakað betri. Mladen er heilt ótrúligur, men hann má hava eitt sindur betri stuðul.
Leygardagin kl. 18.00 stendur tann stóra avbjóðingin í ár fyri framman, tá Team Klaksvík kemur til Vestmannar á vitjan. Klaksvíkingar taptu fyri H71, men hava vunnið allar hinar fýra dystirnar. Sigrarnir hava verið teprir, eitt og tvey mál, men sermerkt fyri Team Klaksvík í ár er, at teir eisini vinna dystir, har mótstøðuliðini hava verið á odda til 5 minuttir hava verið eftir.
Hetta verður helst ein harður dystur, sum VÍF má leggja alla orku í at vinna. Og tað verður við fullum stimi heilt frá byrjan, eisini frá okkara síðu. Klaksvíkingar hava fingið sær fjepparafelag, og tí kunnu vit rokna við, at allir hondbóltsglaðir klaksvíkingar, sum ikki eru til fiskiskap ella fletta, koyra gjøgnum teir fýra tunlarnar fyri at koma til Vestmannar. Tí mugu VÍF-viðhaldsfólk ikki bara í Vestmanna, men eisini aðrastaðir frá leita sær í høllina í Vestmanna. Vit mugu geva okkara monnum styrki at verja og megi at skjóta málini. Góðar dystir, øll somul.


text:
Á deildini Børn og ung í Viðskiftadeplinum eru trý størv leys at søkja. Tvey størv sum barnsburðaravloysarar og eitt fast starv. Barnsburðaravloysara størvini eru í Havn og í Klaksvík frá 1. november 2018, meðan fasta starvið er í Havn frá 1. januar 2019 ella eftir nærri avtalu.
Talan er um størv, sum eru ¾ tíð. Arbeitt verður gerandisdagar í dagtímunum.
Um Børn og ung
Aðalendamálið hjá deildini Børn og ung er at virka fyri at styðja upp undir, at familjur, ið hava børn og ung, ið bera brek ella hava likamliga ella sálarliga sjúku, fáa eina so vanliga tilveru sum møguligt. 8 sosialráðgevar starvast hjá deildini Børn og ung og deildin hevur samband við gott 450 borgarar um árið.
Arbeiðsuppgávur
Í starvinum verður tú partur av einum stinnum toymi, sum ráðgevur og vegleiðir familjum, ið hava børn og ung, ið bera brek ella hava likamliga ella sálarliga sjúku. Tú starvast í einum mennandi arbeiðsumhvørvi, sum hevur til endamáls at viðgera umsóknir um fíggjarligan stuðul til meirútreiðslur, ið standast av at uppihalda barni, ið ber brek, heima. Harafturat verður tú við til at viðgera umsóknir um endurgjald fyri mista arbeiðsinntøku, til persónar, ið uppihalda barni, ið ber brek, heima. Tínar arbeiðsuppgávur vera eisini partur av visitatión av borgarum til Trivnaðardepilinum, ið hava tørv á stuðli, umlætting, búplássi og viðgerðar- og virkistilboði. Aðrar uppgávur eru at vera samskipari hjá familjum, ið eru fevnd av “Tí góðu tilgongdini”.
Førleikar
Tú ert útbúgvingin sosialráðgevi og kennir týdningin av, at borgarin verður møttur har hann er, skiltur og hjálptur. Tú ert tænastusinnað/ur og vilt virka fyri, at borgarin verður settur í miðdepilin, soleiðis at møtið við Almannaverkið verður einfalt fyri borgaran, og tær dámar væl beinleiðis samband við borgaran. Somuleiðis hevur tú hug og evni til at arbeiða tvørtur um fak, deildir og stovnar. Tú hevur viðkomandi starvsroyndir, vitan innan sosialfakligt arbeiði og viðkomandi kunnleika til almennar myndugleikar og samstarvsfelagar hjá Almannaverkinum. Tú hevur fyrisitingarligar royndir og dugir at orða teg í skrift og talu.
Setanar- og lønarviðurskifti
Setanarøkið er Almannaverkið við tænastu í løtuni í Viðskiftadeplinum á deildini Børn og ung. Tey, ið sett verða, mugu tola broytingar í starvinum, og at hetta kann verða umskipað til eisini at fevna um aðrar uppgávur.
Størvini eru flokkað í 7. lønarflokki í sáttmála millum Starvsmannafelagið og Fíggjarmálaráðið.
Umsókn
Skrivlig umsókn við avritum av prógvum, cv, viðmælum v.m. skal sendast til starv@av.fo ella til Almannaverkið, Staravegur 18, Postsmoga 3096, 110 Tórshavn. Viðmerkjast skal “Sosialráðgevi til Børn og ung”.
Freist
Umsóknir skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi 22.10.2018 kl. 12.00. Nærri upplýsingar fáast við at venda sær til Berit Unn Petersen, deildarleiðara, telefon 360000.


text: Viðfest er innbjóðing til svimjistevnu hjá Havnar Svimjifelag, leygardagin 13. februar 2010. Kappingin er fyri allar bólkar, frá seniorum og niður til bólk 4, og skipað soleiðis at suðuroyingar kunnu náa suður aftur við Smyrli leygarkvøldið kl 20:30. Fyrsti partur er leygarmorgun kl 09:00, við upphiting frá kl 07:30, og annar partur kl 14:00 við upphiting frá kl 13:00. Sum nakað serligt skipa tey fyri tunnusláðing í steðginum millum báðar partarnar, umframt at svimjararnir kunnu keypa sær døgverða á staðnum (karrybollar og rís, fyri 40 krónur). Tilmeldingar skulu sendast til Svend Åga í seinasta lagi fríggjadagin kl 15:00.


text:
Archive for juli, 2007|Monthly archive page
G! festivalurin 2007
Her eru myndir frá G! Festivalinum 2007. Tit eru vælkomin at skriva kommentar.
Hennara Hátign
Nephew
G!
Barn hevur tað stuttligt
83 ára gamal
Dixie Hummingbirds
Meiri av hennara Hátign: Eivør
Brúðarmyndir úr Suðuri
14 July vóru vit á Tvøroyri og tóku brúðarmyndir. Bjarni og Heidi giftust í Tvøroyrar kirkju og aftaná varð veitsla hildin fyri innbodnum. Tað var ein sera góður og hugnaligur dagur.
Hóast veðrið hevði verið gott teir seinastu tveir mánaðirnir so regnaði tað hendan dagin og tað gjørdi at vit ikki sluppu út at taka myndir. Men Heidi og Bjarni riggaðu bæði heilt væl og vit fingu fleiri góðar myndir ígjønum dagin. Her eru nakrar av myndunum.
Systur Heidi
Laila og Bergur
Í seinastu viku tóku vit trúlovingarmyndir av Lailu og Bergur. Tey hava gingið saman í nøkur ár og skulu giftast leygardagin 21 juli. Tey spurdu um vit kundu taka nakrar trúlovingarmyndir, sum eisini kundu brúkast sum eitt slideshow í brúdleypinum. Her eru 3 av myndunum.
Vit bæði, Gvøðny og Janus, ynskja teimum hjartaliga tillukku við brúðardegnum og Harrans ríku signing yvir hjúnarband teirra framyvir.
Aksal og Birna
1
2
3
4
5
6
7
Aksal student
1
2
3
4
5
6
7
Nógv nýtt
Vit eru nú komin heim til Føroyar og hava longu tikið nógvar myndir. Nógvir studentar eru klaktir seinastu vikuna og Eifinn, beiggi Janus, er ein teirra. Vit tóku nakrar myndir av honum og her eru tríggjar av teimum.
Seinastu tíðina hava nógv vitja bæði heimasíðuna og bloggin. Vit hava vit fingið nógvar jaligar viðmerkingar um myndir og heimasíðu okkara. Tað er gott, men tit eru eisini vælkomin at skriva viðmerkingar til myndirnar á blogginum, tað kunnu onnur eisini lesa.
Fylgið annars væl við á blogginum, tí her fer nógv at henda komandi mánaðin. Hesa vikuna leggja vit fleiri studentamyndir og “trúlovingarmyndir” út, seinni koma fleiri “trúlovingarmyndir”, familjumyndir og brúðarmyndir út á blogg og heimasíðu okkara.
Vit hava við vilja valt ikki at leggja gamlar myndir út á blogg og heimasíðu okkara; avbjóðingin verður tá størri, og vit fáa betur víst avbera góðu myndagóðsku okkara og stíl. Er onkur, sum hevur hug at fáa tikið studentamyndir ella hava tit spurningar, ringið á tlf. 268412 ella skrivið á garfild@mac.com.
Annars skulu vit siga frá, at vit í næstu viku taka myndir í Suðuroynni.
Alt tað besta
Ikki øll dáma skúla líka væl!!!


text:
Kingo-bólkurin 20 ár
Kingo-bólkurin kundi sunnudagin hátíðarhalda 20 ára stovningardag. Dagurin varð fejraður við manér.
Fyrst varð boðið til løtu í kirkjuni har kingobólkurin framførdi, prestur hevði andakt og sálmar vórðu sungnir. Síðani fóru øll inn í bygdina har jólatræið varð tendrað. Jólamaðurin vitjaði og hevði pakkar við til børnini.
Síðani vóru øll boðin til borðhald í bygdarhúsinum har nógv skemtilig innsløg vóru á skránni og fleiri nýttu høvið at ynskja kingo-bólkinum tillukku.
Kingo-bólkurin varð stovnaður í 1997 og hevur í trúfesti móti siðaarvinum hevur varðveitt aldargamlan mentanarligan dýrgrip. Kingo-bólkurin er rættiliga virkin og hevur fleiri ferðir havt framførslur í heimlandinum hjá mæta sálmaskaldinum Thomas Kingo (1634-1703), og stórliga fagnaður har.
Sunda kommuna ynskir kingo-bólkinum hjartaliga tillukku við degnum.
Myndir frá degnum síggjast her:
http://www.sunda.fo/borgarin/tidindi/index.php/1521-kingo-bolkurin-20-ar#sigProIdaaa821662c


text:
Tá ið brúkarar logga av, er neyðugt at trýsta tvær ferðir á logga av.
1. Trýst fyrst á "Logga av" úti í vinstru síðu.
2. Trýst á knøttin "Logga av" (sí myndina niðanfyri). Tú ert ikki loggaður av, fyrr enn tú hevur trýst á knøttin "Logga av" (sum víst á myndini niðanfyri)
Allir lærarar, sum eru skrásettir, sum brúkarar á First Class-skipanini hjá KT-depilinum, eru eisini skrásettir, sum brúkarar á Snar.
Brúkaranavnið er tað sama sum á First Class, og allir lærarar hava fingið eitt loyniorð sendandi við telduposti á First Class.
Um so er, at onkur ikki hevur fingið loyniorð, ber til at fáa tað sendandi á First Class við at trýsta á "Gloymt loyniorðið" beint undir knøttinum "Logga á".


text:
22. Mai 2012
Eftir at hava spælt seg víðari í kappingini um Thomas Dam Co Intersport steypið við tryggum 3-1 sigrið á NSÍ, skulu dreingur U14 spæla hálvfinalu móti Víkingi á heimavølli í Sandavági. Dysturin verður leitur hósdagin 24. mei kl. 18:30. Vónandi verða nógvir 07...
19. Mai 2012
Vit taptu fyrsta dystin í ár uttan at vera verra liðið. AB høvdu meira bóltin í fyrra hálvleiki, men vóru ikki serliga farligir, tóat vit góvu teimum tvey bílig mál. Í seinna hálvleiki tóku vit yvir, men áðrenn vit komu í gongd við...
16. Mai 2012
Vit vóru betur fyrsta korterið og seinna hálvleik. Gestirnir komu á odda eftir hálvan tíma, men Holgar javnaði fyri okkum stutt fyri steðgin. Vit fingu trý í seinna hálvleiki. Hørður, Rógvi og Ásmund fingu tey. Liðið: Petur Meinhard Magnussen;...
15. Mai 2012
Fótbóltssamband Føroya, í samstarvi við HB, B68 og 07 Vestur, skipar aftur í ár fyri fótbóltsskúlum í Havn, á Toftum og í Sandavági. Fótbóltssamband Føroya, í samstarvi við feløg, fer aftur í ár at skipa fyri fótbóltsskúlum kring landið. Fótbóltskúlin, sum...
12. Mai 2012
Fullt umfar er í 1. deild í dag. Fyrsti dysturin, B68 - HB, var leiktur kl. 14, tveir dystir, harímillum okkara á Skála, byrjaðu kl. 15:00. Teir síðstu dystirnir byrjað kl. 15:45 og 17:00. Úrslitini koma her: ...
12. Mai 2012
Ímóti dystargongdini kláraðu vit í dag at vinna stig á Skála. Heilt uppiborið vóru vertirnir á odda 2-0 í hálvleikinum. Vit spældu væl í 10-15 minuttir móti endanum, har vit so kláraðu at bjarga degnum við tveimum framúrskarandi málum frá Ragnari og Tór-Ingari....
07. Mai 2012
Ein sera spennandi dystur var leiktur leygarmorgunin í Sandavági, har okkara U14 dreingir tóku móti NSÍ. Okkara fortjentu ein góðan sigur í einum góðum dysti móti einum ligið, ið vit ikki hava vunnið á í landskappingini tríggjar teir síðstu dystirnar. ...
07. Mai 2012
Gentur U14 hava spælt sínar dystir í bólkaspælinum. Okkara lið var við í B bólkinum, har tær spældu móti B71, B36 a og Skála. Tær endaðu nr. 3 við 8 stigum. Nýggj kapping verður løgd skjótt, har vit so skulu luttaka í einum...


text:
Dansifelagið Miðgarðsormurin
Sambært Norrøna gudalæru, so drap Tórur Miðgarðsormin, áðrenn hann sjálvur fall, tá Ragnarok herjaði. Men nú hevur Føroyingafelagið á Fyn kveikt lív aftur í ormin.
Miðgarðsormurin er dansifelagið hjá Føroyingafelagnum á Fyn.
Tað verður komið saman aðruhvørja viku, har tað verður kvøðið tey kvæði, ið er blivin lisin uppá heimanífrá til kvøldið.
Tað, ið skal kvøðast, verður avtalað eitt dansikvøld frammanundan, og síðan lagt út á heimasíðuna, ella facebook bólkin hjá Miðgarðsorminum.
Facebook bólkurin hjá Miðgarðsorminum sæst HER
Miðgarðsormurin hevur eisini eina Facebook síðu, ið øll kunnu fara inn og dáma. Hon sæst HER
Kvæði
Burtur á heiði/Veturin kom við kulda og kava
Føroyingar, sum her nú koma saman
Jákupsa Skegg Niðurlagið, ið verður brúkt, er “Fram við Líðará”
Vit møtast kl. 19:00 hesar dagarnar
seinna hálvári 2018


text:
Eftirútbúgving fyri námsfrøðingar og fólkaskúlalærarar
Treytað av nøktandi luttøku fer Fróðskaparsetrið/Námsvísindadeildin at skipa fyri hesum eftirútbúgvingartilboðum lestrarárið 2014-15:
- Linjugreinalestur fyri námsfrøðingar og fólkaskúlalærarar
- Ískoytisútbúgving fyri námsfrøðingar og fólkaskúlalærarar
Linjugreinarnar, sum telja 45 ECTS, eru vanliga býttar í fýra partar (modul), og møguleiki er at taka heilar greinar, ella partar av teimum linjugreinum, sum verða bjóðaðar fram sum eftirútbúgving.
Henda undirvísing fer fram saman við lesandi á Námsvísindadeildini. Lestrarárið 2014-2015 verða hesar linjugreinar bjóðaðar sum eftirútbúgving:
Fyri lærarar: Føroyskt, støddfrøði, kristni, søga
Fyri námsfrøðingar: Heilsa, kroppur og rørsla, smábarnapedagogikkur
Fyri lærarar og námsfrøðingar: Skúlabúgving/innskúling, námsfrøðilig leiðsla, sernámsfrøði
Ískoytisútbúgvingin til bachelor verður skipað í trimum modulum – vísindaástøði, faklig modul og bachelorverkætlan, og undirvísingin fer fram í vikuskiftum.
Meira kunning um skeiðsreglur, tekningarfreistir, kostnað o.a. fæst við at trýsta á hetta leinkið
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...
-
08.10.2018Tey ganga á vegnum og bíða sum nýggjur afturEitt av høvuðsverkunum hjá Ingálvi av Reyni, Tey ganga á veg...


text:
Solveig Hansen
Solveig Hansen er úr Havn og er fødd í 1990. Hon hevur altíð teknað nógv og tikist við ymiskt kreativt. Hon hevur gingið á listaháskúli í Noregi og verið við til at myndaprýtt ymiskar bøkur (Mín Jólabók, Krabbabøkur) og hølir (Margarinfabrikkin, Billiardhúsið í Vági), eins og hon hevur verið við til ymiskar framsýningar (Ólavsøkuframsýning, Müllers Pakkhús).
Myndprýðingar:
2007 Lykilin (Steintór Rasmussen) í Míni jólabók
Jólagávan (Sólrún Michelsen) í Míni jólabók
2008 Jólini hjá Innantanna Annu og Túsundbeininum Súna, Mín jólabók (Oddfríður M.
Rasmussen)
Tveir veitsluklæddir kavamenn, Mín jólabók (Kristin Thomsen)
2009 Mia og Lias (Lydia Didriksen)
Mona og Boas (Lydia Didriksen)
Søgan um eitt dunnupar, Mín jólabók (Oddvør Johansen)
Hundasjúkur, Mín jólabók (Steintór Rasmussen)
2010 Mia og Lias ríma (Lydia Didriksen)
Mín jólabók
2012 Mín jólabók
2014 Mín jólabók
2015 Mín jólabók
2016 Hvannpoppkorn og summardáafruktsalat (Joan Sørinardóttir)


text:
Trýst á eitt orð á listanum niðan fyri og fá frágreiðing um merkingina á orðinum.
Boða okkum frá, um frágreiðing vantar um orð og hugtøk á hesi heimasíðuni, so verða tey møguliga tikin við í orðabókina. Send fráboðan til: katrin@fargen.fo
Arvafrøði
Tann parturin av lívfrøðini, sum snýr seg um bygnað og virkni hjá arvatilfarinum, um lívfrøðiligan arv frá foreldrum til barn, broytingar og um frábrigdi.
Basa
Ein basa er tann parturin av einum nukleotidi, sum inniheldur arvafrøðiligu upplýsingarnar. Fýra sløg av basum eru: A (Adenin), C (Cytosin), G (Guanin) og T (Thymin). Við hesum bókstavunum skriva DNA-streingirnir síni boð. Raðfylgjan á bókstavunum ger av okkara eginleikar. Lesingin av bókstavunum (basum og nukleotidum) verður rópt sekventering.
Berari (av ílegusjúku)
Tú arvar tvey avrit av hvørjari ílegu frá tínum foreldrum, annað frá mammu tíni og hitt frá pápa tínum, tilsamans eitt ílegupar. Arvaligar sjúkur kunnu koma í, um tú arvar eitt ílegubrek frá øðrum ella báðum foreldrunum. Skilt verður millum víkjandi og ráðandi ílegur. Tú ert berari av eini ílegusjúku, um tú hevur eina sjúkuílegu, sum tíni børn kunnu arva frá tær.
Bioinformatikk
At brúka dátutøkni til at greina og tulka lívfrøðiligar upplýsingar um eitt nú bygnaðin og virknið hjá ílegunum.
DNA
DNA er ein stytting fyri deoksyribonuklinsýra. Byggisteinarnir í DNA verða róptir nukleotid. DNA er sett saman av tveimum longum streingjum, sum benda seg í ein snyril hvør um annan inni í kyknunum. DNA kann roknast sum ein risastórur dátugrunnur við upplýsingum um, hvussu proteinini skulu vera. Hesar upplýsingar eru kotaðar og goymdar í ílegunum. Útvið tveir metrar av DNA-streingi eru í eini menniskjakyknu. Bygnaðurin av DNA´num ger, at tað kann avritast við stórum neyvleika og arvast frá einum ættarliði til tað næsta. Henda endurskapanin tryggjar, at íleguarvurin støðugt verður borin víðari. Raðfylgjan av basum í DNA-mýlinum ger av eginleikarnar hjá einstøku íleguni.
Frábregði/frábrigdi (mutatión)
Størri ella minni broytingar í raðfylgjuni á nukleotidum í DNA'num, sum kunnu koma í av sær sjálvum ella orsakað av ávirkan uttanífrá. Tílíkar broytingar henda alla tíðina, og viðhvørt kunnu tær hava við sær ílegugrundaða sjúku.
Gen
Sí ílega
Genetikk
Sí arvafrøði.
Genom
Eitt genom fevnir um alt arvatilfarið (DNA) í eini kyknu, og tað er staðsett í kromosomunum. Genomið inniheldur uml 20.000 ílegur, sum tó bert eru 1-5 % av tínum genomi. Hóast vitanin enn er avmarkað um restina av DNA´num, so vita vit, at tað hevur avgerandi leiklut í stýringini av ílegum og genomi, so tey ”tendra” og ”sløkkja” rætta tíð. Samlaða arvatilfarið hjá menniskjum verður rópt humana genomið.
Hjáfinning
Tá ein heilsukanning av tilvild finnur eitthvørt, sum liggur uttan fyri økið, kanningin snýr seg um, tvs. eitt hjáúrslit, er talan um eina hjáfinning. Hjáfinningar kunnu m.a. verða avdúkaðar við líkskoðan, í diagnostiskum kanningum, í medisinskari gransking og í ílegu- og genomkanningum.
HUGO - Human Genome Project Organisation
Ein risastór altjóða verkætlan, sum var fyrst at kortleggja samlaða arvatilfarið, genomið, hjá menniskjanum. Verkætlanin vardi frá 1990-2003 og varð samskipað í USA.
Ílega (gen)
Ein ílega er ein lítil partur av arvatilfarinum ella arvastreinginum, sum inniheldur upplýsingar um, hvussu eitt ávíst protein ella partar av einum proteini skal byggjast. Raðfylgjan á basum/nukleoidum ger av, hvussu proteinið verður bygt. Bygnaðurin á proteininum ger av, hvussu proteinini virka. Samspælið millum proteinini ger av, hvussu vit eru, og hvussu vit síggja út.
Ílegusjúka (genetisk sjúka)
Ein ílegusjúka er ein sjúka, sum stendst av einum frábrigdi (mutatión) í genominum hjá einum persóni. Skilt verður millum stakar og samansettar ílegusjúkur. Ein støk ílegusjúka stavar frá einum frábrigdi í eini stakari ílegu (monogenetiskar sjúkur). CTD og cystisk fibrosa eru dømi um monogenetiskar sjúkur. Samansettar ílegusjúkur standast hin vegin av fleiri ymsum ávum samstundis, og orsøkin kann vera viðurskifti í fleiri ymsum ílegum saman við lívsstíli og umhvørvi. Dømi um samansettar sjúkur eru hjarta-karsjúkur, sukursjúka, fiti og sálarsjúkur. Nakrar ílegusjúkur eru arvaligar (viðføddar), og aðrar stava frá broytingum ella frábrigdum í eini ílegu, sum henda seinni í lívinum (spontan frábrigdi). Frábrigdi kunnu standast av tilvild ella av umhvørvisávum.
Kliniskur ábyrgdarhavi
Ein kliniskur ábyrgdarhavi er eitt heilsustarvsfólk við løggilding, ið hevur tilknýti til føroyska heilsuverkið. Kliniski ábyrgdarhavin hevur ábyrgdina av granskingarverkætlanini mótvegis einstaklingum og myndugleikum. Eisini hevur hann ábyrgd av, at tær upplýsingar, sum verða latnar Ílegusavninum, eru rættar. Kliniski ábyrgdarhavin í FarGen-verkætlanini er: Bjarni á Steig, yvirlækni
Kromosom
Arvaeginleikarnir hjá eini kyknu eru at finna í tætt samanvavdum noðum av DNA-streingjum við øllum ílegunum. Hjá menniskjanum er DNA-strongurin býttur sundur í 46 kromosom, sum eru skift í 23 pør. Í hvørjum pari er annað kromosomið arvað frá mammuni og hitt frá pápanum. 22 av pørunum eru eins hjá kvinnum og monnum, og hitt seinasta parið er kynskromosom. Kvinnur hava tvey X-kromosom, og menn hava eitt X- og eitt Y-kromosom.
Kunnað samtykki (samtykkisváttan)
Ein samtykkisváttan ella kunnað samtykki er eitt løgfrøðisligt hugtak, sum m.a. verður brúkt innan heilsugransking. Ein samtykkisváttan innan gransking skal tryggja, at luttakarar í granskingarverkætlanum fáa nøktandi kunning um verkætlanina og um luttøkuna. Sambært lóg má eingin viðgerð ella kanning fara fram, uttan at sjúklingurin ella luttakarin hevur latið sítt samtykki.
Mutatión
Sí frábregði.
Nukleotid
DNA-mýlið líkist tveimum longum perlubondum, sum liggja snarað hvørt um annað í ein snyril. Perlurnar, sum eru byggisteinarnir í DNA-streingjunum, verða róptar nukleotid. Nukleotidini eru m.a. bygd av basum.
Protein
Evni, sum eru allastaðni í øllum verum. Proteinini eru bygd upp av aminosýrum og hvørt einstakt protein hevur ávísan virknað. Skulu proteinini virka rætt, er vanliga neyðugt, at raðfylgjan av aminosýrum er heilt røtt.
Ráðandi ílegusjúka
Tú arvar tvey avrit av hvørjari ílegu frá tínum foreldrum, annað frá mammu tíni og hitt frá pápa tínum, tilsamans eitt ílegupar. Arvaligar sjúkur kunnu koma í, um tú arvar eitt ílegubrek frá øðrum ella báðum foreldrunum. Er talan um ráðandi sjúkuílegu, verður tú sjúk/ur, um bert tú arvar sjúkuíleguna frá øðrum av foreldrunum, tí ráðandi sjúkur íkoma av bert eini sjúkari ílegu (øvut av víkjandi ílegusjúku). Eitt dømi um ráðandi arvaliga sjúku er Huntingtons chorea, sum tó ikki finst í Føroyum í dag.
Sekventering
Kanningarháttur at gera av raðfylgjuna av basum í genominum. Viðhvørt kanna granskarar bert ein ávísan part av eini ávísari ílegu (ílegukanning), og viðhvørt kanna teir eitt heilt genom (heilgenomsekventering).
Sjúkuílega
Ofta verður tosað um eina sjúkuílegu (sjúkugen), eitt nú CTD-íleguna. Hetta er óneyvt, tí øll hava hesa íleguna, men hjá einum sjúkum persóni er ein munur í íleguni orsakað av einum frábregði (mutatión). Frábregðið ger, at ílegan ikki virkar, sum hon eigur.
Tilvísingargenom
Eitt tilvísingargenom (referencegenom) er eitt miðal genom, sum byggir á dátur frá nógvum persónum úr sama landafrøðiliga øki. Tilvísingargenomið umboðar sostatt fólk í einum ávísum avmarkaðum øki. Tveir persónar úr familjum, sum hava búð í sama øki í nógv ættarlið, hava sannlíkt fleiri felagseyðkenni í sínum DNA´i enn tveir persónar úr økjum, sum liggja fjart hvørt frá øðrum. Tilvísingargenomið kann nýtast sum tilvísing ella samanberingargrundarlag í sambandi við ílegugransking av einstaklingum ella sjúklingabólkum.
Víkjandi ílegusjúka
Tú arvar tvey avrit av hvørjari ílegu frá tínum foreldrum, annað frá mammu tíni og hitt frá pápa tínum, tilsamans eitt ílegupar. Arvaligar sjúkur kunnu koma í, um tú arvar eitt ílegubrek frá øðrum ella báðum foreldrunum. Er talan um víkjandi sjúkuílegu, verður tú bert sjúk/ur, um tú arvar sjúkuíleguna frá báðum foreldrunum. Arvar tú bert ílegubrekið frá øðrum teirra, ert tú berari av ílegusjúkuni. Eitt dømi um víkjandi arvaliga sjúku er CTD. Fáa tvey fólk, sum bæði eru berarar av CTD, eitt barn, er 25 % sannlíkindi fyri, at barnið hevur CTD-sjúkuna, 50 % sannlíkindi fyri at barnið er berari av CTD og 25 % sannlíkindi fyri at barnið er frískt.


text:
Orð: Karsten Hoydal
Lag: Hin tíðin, ið rann
1. Væl fagnað her verið í góðsemislag,
tit brøðrafólk, land okkar’ finna,
um drúgvur var róður – viðhvørt stóð í stað -,
var standandi vón: fram í alljósan dag
skuldi samlyndissáðið seg vinna.
2. Tað sáðið, hvørs lív var so leingi á ferð,
– mangt kólnað í norrønum londum –
fekk kanska tær frægastu vánirnar her,
hvar hugur til samvinnu lívstreytin er,
verður lívgað av fjálgandi hondum.
3. Við ábyrgd hvør tjóðin á sínari jørð
í mannsømd má trúliga tryggja,
at mentunarvøksturin blómar og grør,
í margbroyttum felag vit best verða før,
meira albúgvin heimin at byggja.
4. Væl fagnaðir verið nú frændur og ætt!
Úr Finnlandi, Íslandi, Noreg,
úr Danimørk, Svøríki – víða er frætt,
har dyggast er verjan um lóg og um rætt
og um frælsi í verki og orði.
5. Vit frøast við tykkum á hesari stund,
og ylheitt í barmi vit kenna,
at andarúm víðkast á heimlandsins grund,
tá saman sum systkin vit finnast á fund
her í Føroyum, vár samhug at menna.


text:
12. oktober 2017
Myndir: Jan Sørensen
Longu fyrstu minuttirnar var eyðsýnligt, at líkindini fyri onkrum totalt óvæntaðum var eins líkt sum eitt Gay Pride í avhalds-Vík.
Vanliga verður sagt, at neyðugt er at vita um og hava innlit í søguna til tess at skilja nútíðina og instigera eina líkinda framtíð.
Enter Calvados. Tí tað var við hesum veraldarvanda snapsi, at eg loyvdi mær at lummafilosofera um tað, vit júst høvdu vitnað.
Tí rætt sum hjá okkara monnum fyri tíggju árum síðani ella so, í Kollafirði, tá hvítt varð til svart, tapari til vinnari og lítið stórt, og vit vunnu handa fyrsta dystin við einum liði, ið ikki meiri enn hevði funnið útav, at Gillette er nakað, tú brúkar at raka við, og niðureftir!, og vit bara vistu, at her var eitthvørt undir umbúna, seriøsum umbúna, rætt so hevði eg tað, sum eg sippaði til súreplakonjakkin í Stoffalág seint gjárkvøldið.
Ein fridlig, men feit kensla. Vit kenna øll hasa kenlsuna, tá tú bara veitst, at tað fer at ganga væl. At rokka. Um ikki í ár, so næsta ár. Um ikki næsta ár, og uttan at blíva B36sligur her!, men so næsta ár aftur. Og tá For evigt, altid For evigt (!)
Óansæð, tú bara veitst, at effinett sum á harrasíðuni, er tað bert ein spurningur um tíð og tol, sveitta og stýring, at tað eisini verður á konufólkasíðuni, at H71 fer at migrera inn í Tungvektaraland og, ja, rula tað, ið rulast kann. Og hetta takkað minutiøsum beinarbeiði, at draga at sær og fyriskipa. Tí.
Vit eru so ymisk, og tað er í ymiskleikanum, í handling, heldur enn orðum, at ein felgsskapur lyftir seg frá tí stuttskygda og trivielt smáfeita og upp í hæddirnar.
Lat tað sigast beinanvegin: Neistaliðið er ikki tað, tað einaferð var. Og tó, tí Marjun, hvørs barndómsheim so súmbolskt liggur í Stoffalág, Havnin persónifiserað, og Hoyvíksvegi, farleiðin niðan hondbóltsins metropol, var við. Og hon er garvað. Og hon er góð. Hvat eisini sást aftur í teim ellivu málum, hon skeyt. Nicoletta Hansen, multi FM-vinnari, var eisini í hópinum.
Tað gekk javnt á fyrstu minuttirnar. Longu tá var eyðsýnligt, at líkindini fyri onkrum totalt óvæntaðum var eins líkt sum eitt Gay Pride í avhalds-Vík. Hatta var líkasum tað, bláljósini høvdu at koma við, merkti tú.
Meðan Durita var góð í verjuni, vóru Maria og Eva Barba tær mest ágangandi í álopinum. Harímillum var Sanna ein pressari. Vann nakrar týðandi bóltar og var til tíðir fyrimyndarlig í hennara hugburði. Meiri av hasum.
Hetta gjørdi, saman við einum yvirhøvur góðum avriki frá fleiri øðrum, at vit so spakuliga runnu frá sigursvandum havnadamum. Vit vildu tað helst meiri. Og okkara upplegg fyri dyst var helst desainað at takkla júst henda ‘pocket of opportunity’.
Vit runnu ikki bert frá teimum, men meiri enn tær. Við góðum høvdi og vilja røkkur tú langt. Í øllum lívsins viðurskiftum. Minoritetur ella ei.
Maria Halsdóttir Weyhe, fyri hennara part, plágaði neistaverjuna so endaleyst, at hon líka so gott kundi sovið við tendraðum ljósum. Verjan, mind.
Tað var fyrst útímóti dystarenda, at spenningur kom í. Eftir at hava verið á odda við góðum neva, minkaði munurin niður til eitt mál frá javnleiki. Tað hevði verið snópisligt. Men so sera tímiligt bjargaði Vár tað, ið eftir var av heystfrítíðini, við eini framúr bjarging. Og tá so Eva B skeyt frá vonginum og inn í mál, voila!, 21 – 23.
Sigurin heima. Søga skrivað.
So skjótt sum dysturin endaði, flaksaði “memo til Agga” so lúkst inná—nú tá tað liggur á mær at skriva frásøgn um dystin: “Minst til at kreditera Hall og aðra megi, fólk og felagsskap, fyri drúgt og, ikki minst, miðvíst arbeiði.”
Hetta er søga. Ikki einans vann H71 sín fyrsa sigur, men samtíðis er at staðfesta, at Neistin ongantíð hevur vunnið á okkara besta kvinnuliði.
So ella so hevur Hallur Danielsen verið um henda hóp, og vit tosa her líka aftur til tær vigaðu 30 minus og mátaðu ein haldgóðan metur ella so. Drepandi morgunvenjingar og ambitiøsar leikarasamrøður, edrúiligar venjingarlegur í Valinum og kappingar í Partille, alt einkultpartar av eini stillaðari ætlan at fáa konufólk at spæla hondbólt í Hoyvík.
Eitt sindur sum Geir Wardum gjørdi við “hansara” gentum fyri nøkrum fáárum síðani við at hava uppalt tær tvørturígjøgnum skipanina klárar at dystast á ovastu rók, kvinna móti kvinnu, við seinnameiri FM. Hann var ikki venjarin. Men Venjarin.
Og nakað álíkt í Hoyvík. Sjálvt tá aðrir venjarir vóru, ja, venjarir, var Hallur rundanum tær. Hann var “Coach”. Hann var coach við stóra C, við smildraðum snildfonum og burturvísingum úr matrikuli og kommunu, men vendi tó altíð aftur, jú, við nýggjari telefon í kommunalum venjingaranleggi, men við endurføddari passión til hondbóltsspælið og tað, at førka tí einstaku gentuna og liðið víðari framá.
Eitt slag av faðirsligum hondbótlsfiguri. Uppá gott og ónt. Mest gott. Væl tað. Aka “faðir”.
So, tillukku Hallur. Vit í H71 eiga genturnar, eiga sigurin og ta menning, hesar fara at uppliva—um bert vit halda á at stýra rætt. Men um nakar nakrantíð hevur verið hondbóltsins lokasteinur fyri hondbóltsglaðar 188-gentur, tá er tað tú, Hallur.
Men nú, tit moyggjar og venjarar, nú er um at halda tunguna mitt í munninum, sameina kreftir... og so díkja á!
Ella, sum tað so litterert stóð á Rasmus Ankersensa buisness-korti, á baksíðuni, tá hann vitjaði H71 í Miðlon eitt áratíggju síðani:
“Keep your Eyes on the Stars and your Feet on the Ground” (Theodore Roosevelt)
Framtíðin er svørt ... so kolasvørt!!!!!!!
10. oktober
9. oktober
21. september
31. august
30. august
29. august
25. juli
28. mai
23. apríl
23. apríl
Hondbóltsfelagið H71
Hoyvíkshøllin
Postsmoga 1067
FO-188 Hoyvík


text:
Orð og lag: Heri Nolsøe
Viðmerking: Yrktur til Havnar Fimleikafelag í 2008.
Glitrandi draktir í dandandi rørslum,
Sveittandi perlur í alheimsins høll,
Trína nú fram móti hæddunum høgum,
Yndislig rørslan, sum tú sært.
Renna so lættar á tá eftir gólvi,
Lyftar og lættar eitt súðandi fok,
Eygnabrá stálsett í tign er til staðar,
Glæman í eygunum nú skein.
HF er HF – í fagrasta blóma
HF er mítt – tað er títt.
HF mítt HF – í ljósinum bjarta,
HF er perlan, sum tú sært.
Sveittandi holdið við glinsandi kjálkum,
Benda sær afturá – sveiggjandi lætt,
Liva og tiva og smílast í møði,
Dæmið og bráið tað er bjart.
HF er HF – í fagrasta blóma
HF er mítt – tað er títt.
HF mítt HF – í ljósinum bjarta,
HF er perlan, sum tú sært.
HF – mítt HF, tú gevur mær megi,
Fimleikalandslagið lyftir á tind,
Berast vit fram móti gulli í gleði,
Svalandi eydnusom er mynd.
HF er HF – í fagrasta blóma
HF er mítt – tað er títt.
:: HF mítt HF – í ljósinum bjarta,
HF er perlan, sum tú sært. ::


text:
Sirenan – søgan um TB-ljóðið
TB | 30/05/15
Í ár gongur heilt væl hjá uppflytarunum úr TB. Røsku drongir okra liggja í skrivandi stund á einum 6. plássi í Effodeildini, og hetta man sigast at vera nøktandi, tá hugsað verður um, at stórur munur er á, tá lið skulu spæla í bestu ella næstbestu deildini. Stuttligt er aftur at fara til dyst og hyggja eftir TB!
Hugaligt hevur eisini verið at hoyrt Sirenuna seinastu dystirnar. Tá eyðkenda ljóðið so spakuliga byrjar at vinda seg upp í ferð, so er tað eins og hetta nærum forneska ljóð vekir leikarar eins væl og áskoðarar. Seinnu árini hevur nakrar ferðir verið havt á lofti, at tá Sirenan er við, so hilnast ikki so væl hjá felagnum, sum Sirenan annars skal stuðla til sigurs. Hetta er tó bert pátrúgv, og tá seinnu árini hava verið heldur løk hjá TB í bestu deildini, so eru tað mestur úrslitini sjálv, og ikki nøkur Sirena, ið eigur skuldina fyri, at hendan mýtan er uppstaðin. Leikarir vilja hoyra Sirenu og áskoðarafjøldina, latið ongan iva vera um tað.
Flestu føroyingar, ið hava áhuga fyri fótbólti, vita uttan iva, hvat tað er fyri eitt drynjandi ljóð, ið boðar frá, at Sirenan er við til dyst. Eisini norðanfjørðs vísa fólk Sirenuni virðing, tí tey vita, at Sirenan er eitt gamalt og áhugavert tól. Hetta tólið, Sirenan, varð av fyrstan tíð kent sum Sirenan hjá AT. AT – Arbejdernes Trawlerdrift, var samvinnufelag á Tvøroyri, ið virkaði frá 1936-1954. Fyrr í tíðini, tá arbeitt varð í klippfiski, vórðu fløgg hongd upp niðri hjá T.F. Thomsen, P/F Niels Juel Mortensen og hinum fyritøkunum, og hendan skipanin varð eisini galdandi hjá AT. Fløggini høvdu ymsar litir, og merktu tey t.d., at nú skuldi arbeiðsfólkið koma rennandi út á fiskaplássini, tí fiskurin skuldi antin breiðast út, vendast, stakkast, osfr. Hvørt flagg til hvør sína uppgávu, ið – sum við so nógvum her á landi – var tengd at veðurlíkindunum.
Tíðin fór tó so líðandi frá hesum fløggunum, ið boðaðu frá, at arbeiðast skuldi, og eftir 2. heimsbardaga fekk AT skaffað sær eina sirenu at boða arbeiðsfólkinum frá, tá arbeiðast skuldi. Tá Sirenan ýldi varð tískil ongin ivi millum manna – arbeiðast skuldi. Arbeiðsfólkið tusti tá úr øllum ættum út á fiskaplássið hjá AT, ið lá áraka har, ið Grillvognurin og parkeringsplássið hjá Føroya Tele nú eru. AT hevði handil, har skúlatannlæknastovan og Føroya Tele nú húsast.
Undirritaði hevur ofta hugsað um, hvat tað mundi vera, ið fekk TB-fjepparar at taka Sirenuna til sín, og nær hetta mundi vera hent. Sikkurt er, at Sirenan hevur verið til staðar til mangan góðan og ferðmiklan leik millum ár og dag. Undirritaði hevur tosað við ídna TB-fjepparan Anfinn Nolsøe, ið greiðir soleiðis frá:
”Sirenan bleiv brúkt fyrstu ferð til fótbóltsdyst í 1976. Hon hevði staðið í nógv ár á Seglloftinum hjá Thomsen. Ein dagin tók Bjarni Thomsen Sirenuna út og hevði hana við til fótbóltsdyst. Fólk tóku sera væl ímóti tí, eisini tey eldru, so Sirenan bleiv ein fastur partur av tí at fara til fótbóltsdyst. Nakrir av vanligu vindarunum hesi árini vóru so Bjarni, William hjá Otto (Mortensen, red.), Kári Hartmann Niclasen, Kári Djurhuus og Bjarti Mortensen, sáli.”
Sostatt kann sigast, at Sirenan frá longu fyrstu tíð hevur verið ein eydnuberi hjá TB, tí hetta var júst um tað mundið, at TB aftur fór at gera seg galdandi í føroyskum fótbólti. TB gjørdist nevniliga í 1976 Føroyameistari í fótbólti fyri fyrstu ferð síðani 1951! Sirenan var sjálvandi eisini við hin minniliga dagin í Gundadali, 2. oktober í 1977, tá TB eyðmýktu HB í egnari holu. Tróndur Nolsøe skrivaði seg tá inn í søgubøkurnar, tá hann skjeyt øll trý málini hjá TB. Anfinn Nolsøe var til staðar hendan dagin og greiðir soleiðis frá einum tí størsta degnum í søgu Tvøroyrar Bóltfelags:
”Stemningurin var fantastiskur. Havnarfólk søgdu, at tað var sum á ólavsøku, umleið 5.000 fólk. Á ’Tvørabakka’ var svart av fólki. HB trýsti øgiligt á, tí teir skuldu vinna við fleiri málum fyri at vinna FM. Sirenan stóð uppi á Tvørabakka og koyrdi alla somlu tíðina. Tey blaðungu stóðu uppi á bakkanum, og har vóru nógvar húgvur og turrikløð. Øll sluppu ikki suður aftur við Smyrli, fleiri hundrað fólk vóru eftir á keiini í Havn. Eini 1.300 billettir vórðu seldar umborð á Smyrli. Jeg hevði aldrin upplivað tílíkt áður.”
Undirritaði vil takka Anfinni fyri prátið, tí týdningarmikið er, at hesar stuttligu søgurnar verða varðveittar til okum, ið yngru eru, og sum ikki hava verið vitni til hesi ”gullárini” hjá TB, sum Anfinn tekur til.
Sirenan er sostatt ikki pensionerað enn, men fyri kortum var hon ein partur av søguligari framsýning um Arbeiðsmannafelagið Fylking, ið fylti 100 ár hin 25. apríl. Nú er Sirenan so komin á sítt rætta pláss aftur – við Stórá – og tað er sjálvandi stuttligt at hoyra Sirenuna aftur til dystir. Tað tykist tó ofta, sum fólk aftra seg við at rópa og stuðla liðnum, fyrr enn TB-liðið hevur gjørt harðasta arbeiðið, nevniliga hevur megnað at lagt seg omaná leikliga ella lagt seg á odda. Tað er hinvegin, tá liðið stríðist fyri at koma omaná, at TB hevur harðast tørv á stuðuli.
Annars verður ofta sagt, at føroyingar gerast loysingarsinnaðir, tá teir fara til Danmarkar at lesa. Tað er mikið møguligt, men tað er eins ofta satt, at tá tvørafólk fara í útlegd, so gerast tey ídnari TB-viðhaldsfólk – og lokalpatriotar annars – enn nakrantíð áður. Tí er tað vónin hjá undirritaða, nú tað stundar til summarfrítíðina, at hesi koma heim og endurkveikja fjepparafelagið Einherjar, sum tykjast vera farnir til Valhøll at hvíla seg til endaliga orrustuna.
Sirenan stendur – enn sum altíð – til at taka (les: vinda).
Helgi Eidesgaard
Heimildir:
Samrøða við Anfinn Nolsøe (29.05.2015).
Dimon, Jean; Enni, Álvur & Hovgaard, Jónsvein. Tvøroyrar Bóltfelag 100 ár. Tvøroyrar Bóltfelag, Tvøroyri 1992.
Dalsgaard, Jóannes. Fylking 75 ár. Arbeiðsmannafelagið Fylking, Tvøroyri 1996.
Faroesoccer.com – Føroysk Fótbóltshagtøl.


text:
1 Inngangur
1.1 Kunningarsamfelagið
Ásannast má, at við kunningartøkni – stytt KT – eru vit á veg inn í eitt broytt, annarleiðis samfelag enn tað, vit higartil hava havt, tað sokallaða kunningarsamfelagið. Tilbúgva vit okkum ikki til at liva í kunningarsamfelagnum, verða vit eftirbátar í mun til onnur samfeløg, sum vit skulu samskifta og samstarva við.
Við nýggju tøknini verða skaptir aðrir møguleikar bæði samskiftisliga og framleiðsluliga; størri fleksibilitetur innan vinnulív og tænastu. Og sjálvandi eiga vit sum samfelag at taka hesar møguleikar til okkara, samstundis sum vit eisini eggja fólki til at taka hesar tøkniligu møguleikar við í teirra arbeiði, t.v.s. at vit í okkara egna samfelagi eisini duga at gera nýtslu av KT bæði innan útbúgving, framleiðslu og samskifti.
Tað er torført at siga, hvørji fakligu førleikakrøvini verða í samfelagnum um 10 ár, nú vitanarnøgdin økist nógv skjótari enn frammanundan. Men tað slepst ikki uttanum, at í framtíðar samfelagnum fer KT at hava ein alsamt størri leiklut bæði sum vitanarberi og sum samskiftismiðil.
Framtíðar samfelagsmenningin verður í stóran mun treytað av møguleikunum, sum liggja í framkomnari tøkni og vaksandi nýtslu av hesi tøkni. KT gerst alt meira vanligt á almenna arbeiðsmarknaðinum, tí hon letur upp fyri øðrum møguleikum til at samskifta, leita, savna og senda upplýsingar og vitan við.
Borgarin fær eina skjóta og lættari tænastu. Tað eru ongar darvandi tíðaravmarkingar, og landafrøðilig mørk eru ikki til innan hetta virkisøki. Fólk eru hvørki bundin av tíð ella staði – øll hava somu møguleikar at leita fram ella lata frá sær upplýsingar.
1.2 Støða skúlans í kunningarsamfelagnum
Ein avgerandi fyritreyt fyri framhaldandi menning av kunningarsamfelagnum er, at einstaklingurin ognar sær førleika, sum ger hann til ein virknan og kritiskan samfelagsborgara. Og her er tað, at fólkaskúlin hevur eina av sínum høvuðsuppgávum, t.e.”at stuðla tí einstaka næminginum í fjølbroyttu, persónligu menningini” (sambært endamálsorðing fólkaskúlans).
Umráðandi er, at allir næmingar skúlans fáa umstøður til at menna sín hug til lærdóm gjøgnum KT. Skúlin skal tí geva næmingunum møguleikar til at kunna seg við teldur og teldunýtslu, so teir síggja KT sum eitt týðandi fjøltáttað amboð: sum læritól í undirvísingini, sum eitt hent samskiftistól og sum eitt amboð til at ogna sær upplýsingar og vitan.
Ein týðandi táttur til at menna KT í skúlanum er støða lærarans. Ein vansi her er, at mangir lærarar, sum í dag starvast í skúlaverkinum, hava ikki dagførdan kunnleika á KT-økinum. Eisini er neyðugt, at komandi lærarar fáa høvi at ogna sær neyðugan kunnleika fyri eini støðugari KT-menning í skúlanum.
Avgerðin um, at Føroyar skulu vera eitt kunningarsamfelag,
er tikin. Tað, sum nú ræður um, er:
Hvussu nýta vit møguleikarnar, sum liggja í
kunningartøknini? – skúlanum og samfelagnum at gagni
1.3 Uppaling og tøkni
Uppgáva skúlans er ikki bara kunnleikagevandi, men eisini uppalandi. Skúlans arbeiði er eisini at gera næmingarnar førar fyri at kunna viðgera vandamál við varsemi, t.e. ikki taka alt til sín uttan umhugsni. Serliga við KT er neyðugt, at skúlin ikki gloymir henda partin, tí tað er valla nakar ivi um, at tann stóra nøgdin av upplýsingum, sum er blivin tøk hjá øllum brúkarum, eigur eisini at síggjast í einum kritiskum ljósi.
Hinvegin má eisini ásannast, at KT hevur – í nógv størri mun enn nakar annar miðil – drigið gluggatjøldini frá, soleiðis at næmingarnir fáa atgongd til eitt alheims ”bókasavn” við misjavnum tilfari. Tað er umráðandi, at skúlin mennir næmingarnar og gevur teimum eitt haldgott støði at standa á, eins og Heðin Brú sigur í vígslukantatu læraraskúlans:
Gev honum bert trygt at standa á
og sláið so gluggarnar frá!
1.4 Í eini endurburðartíð
Rætt sum ein gandakallur hevði Gutenberg breitt kynstrið at prenta um alt Evropa. Fólk tóku hesa náðigávu til sín – ikki bert tey lærdu og múgvandi, men eisini almúgan. Fólk fóru at skoða lívið og tilveruna í nýggjum ljósi. Lunnar vórðu lagdir undir humanismu og almáttuga katólska kirkjan fekk mangar staðir mønustingin. Nýggjar tíðir, nýggir siðir.
Millum tey, sum í hesi endurreisingartíð skrivaðu seg í søguna, vóru ikki bert vísindafólk, men eisini listafólk. Endurreisnin og endurburðartíðin (renesansan)tekur støði í júst hesi samantvinning, har listin og vísindin umskarast. Fólk fáa eina nýggja heildarmynd. Í mangar mátar standa vit aftur fyri eini endurreisn – skúlin og samfelagið.
Mangt bendir á, at vit stevna móti eini samfelagsskipan, sum í alt størri mun fer at hava við sær eina fruktagóða samanrenning millum list og vísind. Ein skipan, har tørvur verður á fólki við tvørfakligari vitan og dugnaskapi. Uttan at missa høpi og heild, skal framtíðar menniskjað kunna arbeiða tvørtur um mark, bæði yrkisliga og mentanarliga.
Tað var sama hugsjón, ið myndaði endurburðartíðina – renessansutíðina. Menniskjan skuldi megna at samantvinna list og vísind. Tástani spurdist nakað skilagott burturúr.
Hetta er ein av stóru avbjóðingum skúlans í komandi tíðum.
Í nevndini, sum landstýrismaðurin í mentamálum setti 1997, vóru:
Birgir Kruse, Føroya Lærarafelag
Esmar Berg, Føroya Kommunufelag
Regin Ellingsgaard, lærugreinaráðgevi í teld
Kurt Madsen, Føroya Læraraskúli
Petur Zachariassen, Fróðskaparsetur Føroya, formaður
Olaus Jespersen, undirvísingarleiðari á Lsf, skrivari í nevndini
Lidna álitið varð handað í mars 1998