text:
S-23 Fyrispurningur til Jacob Vestergaard, landsstżrismann, višvķkjandi samrįšingum viš Noreg um fiskiveiširęttindi
Įr 2009, tżsdagin 10. februar, bošaši formašurin frį omanfyri nevnda fyrispurningi frį Tórbjųrn Jacobsen, lųgtingsmanni, sum var soljóšandi:
Fyrispurningur
1. Nęr samdust fųroyskir og norskir myndugleikar um, at farast skuldi undir samrįšing, um sķnįmillum veiširęttindi fyri 2009, samsvarandi rammusįttmįlanum frį 7. februar 1979?
2. Nęr vitsti landsstżrismašurin og nęr vitsti samrįšingarleišarin ķ tvķlandasamrįšingini, Noreg og Fųroya ķmillum, į fyrsta sinni um semjuna, sum varš gjųrd um makrelin ķ London hin 31. oktober 2008, har avrįtt varš samsvarandi ANNEX IV, stk. 5: In the light of the unilateral quota established by the European Community, the Delegation of the Faroe Islands and the Delegation of Norway declared their intention of establishing corresponding unilaterial quotas?
3. Er semjan, sum gjųrd var ķ London, konfirmeraš politiskt, og um so er, av hvųrjum, įšrenn hon varš endaliga undirskrivaš?
4. Hvųr hevši formligu įbyrgdina av samrįšingini og avtalunum, sum gjųrdar vóru ķ London 31. oktober 2008, Fiskimįlarįšiš ella Uttanrķkisrįšiš?
5. Hvussu langt var frįlišiš ķ tķš eftir semjuna ķ London, tį iš partarnir fóru undir at samskifta um bżtiš av hesi nżįsettu kvotu av makreli į 35.819 tons, og hvussu mikiš įvegis heldur landsstżrismašurin ķ fiskivinnumįlum, at partarnir vóru komnir eini semju, fyri tvķlandasamrįšingarnar, sum vóru ķ Fųroyum 7.-8. januar 2009?
6. Var taš eitt ultimativt krav frį norsku samrįšingar-sendinevndini, at bżtiš av nżįsettu makrelkvotuni, sorópta noršurkomponentinum, skuldi verša 15:85 til įvikavķst Fųroyar og Noreg, tį iš samrįšingarnar slitnašu ķ Tórshavn 8. januar 2009?
7. Hvat var móttrekkiš hesum višvķkjandi hjį fųroysku samrįšingarnevndini, hvųrjum bżtislykli royndi hon seg viš - afturķmóti?
8. Hevši landsstżrismašurin heitt į Noreg um at fįa nżggjar samrįšingar ķ lag, įšrenn hann baš Uttanlandsnevnd Lųgtingsins um rįšfųrslu hin 28. januar 2009?
9. Kann landsstżrismašurin ķ stuttum siga frį, hvųr nišurstųšan var ķ einum uppriti um stųšu og ętlanir, sum hann hevši latiš Uttanlandsnevndini frammanundan rįšfųrsluni?
10. Samsvarandi geršarbók Uttanlandsnevndarinnar var nżggjur fundur settur um mįliš 29. januar 2009, har nevndin umrųddi stųšuna, og sagt veršur frį, at ein samd nevnd oršaši landsstżrismanninum eitt svar um sķna nišurstųšu. Kann landsstżrismašurin greiša frį innihaldinum ķ hesum svari, og hartil greiša frį, hvussu hann hevur tulkaš svar nevndarinnar?
11. Hevši landsstżrismašurin ķ fiskivinnumįlum frammanundan rįšfųrsluni ķ Uttanlandsnevndini havt mįliš til višgeršar į landsstżrisfundi, og um so er, hvųr var nišurstųša landsstżrisins um, hvussu farast skuldi fram ķ mįlinum, hašani og frameftir?
12. Umhugsaši landsstżrismašurin nakrantķš tann mųguleikan at lyfta samrįšingina upp į eitt politiskt stig fyri at loysa knśtin m.a. į tann hįtt, at makrelurin varš skeklašur burturśr aftur samrįšingunum um botnfiskin?
13. Ķ Degi & Viku frķggjakvųldiš 30. januar er samrųša viš landsstżrismannin ķ fiskivinnumįlum, og sagt veršur ķ innslagnum, at fųroyingar fult og heilt fara at slaka fyri ultimativa kravinum frį noršmonnum um bżtiš av makrelinum (15:85). Heldur landsstżrismašurin taš vera skilagott, at varpa eina slķka nišurstųšu śt til almenningin, og harviš til hin samrįšingarpartin, at man frį fųroyskari sķšu longu hevur slakaš, 4 dagar fyri samrįšingina ķ Keypmannahavn?
14. Hevur landsstżrismašurin ella fųroyska samrįšingarnevndin frammanundan fundinum ķ Keypmannahavn 3. februar 2009 bošaš norsku samrįšingarnevndini frį, at fųroyingar nś hųvdu lagt seg undir norska ultimativa kraviš um bżtiš av nżįsettu makrelkvotuni (15:85), og var hetta gjųrt munnliga ella skrivliga. Og tį iš taš stendur skrivaš ķ tķšindaskrivinum hjį Fiskimįlarįšnum: Undan samrįšingunum hesaferš hųvdu partarnir samskift um hetta mįliš .., hvat varš tį samskift um, tį iš Fiskimįlarįšiš sambęrt egnari heimasķšu einki annaš hevur gjųrt enn kķkaš norsku kravbošunum, og skal hendan śtsųgnin hartil skiljast soleišis, at taš ikki var samskift um mįliš fyri samrįšingarnar 7. - 8. januar 2009?
15. Hevur landsstżrismašurin gjųrt sęr nakra nišurstųšu frį rįšfųrslufundunum ķ Uttanlandsnevndini um, hvat nevndin helt, at bżtiš skuldi verša av hesi nżįsettu kvotu landanna millum?
16. Nś landsstżrismašurin, viš viljaš, hevur latiš seg binda nišur ķ makrelamįlinum, og harviš hevur lagt ein leist fyri bżtinum frameftir, so hevur hann tó, samsvarandi Sosialinum, mannaš seg so fręgt upp av nżggjum, įšrenn blekkiš į avtaluni er tornaš, at hann sambęrt blašnum ętlar at skelda noršmenn nęstu trķggjar mįnaširnar hesum višvķkjandi. Hvat er bżtiš, sum hann ętlar at skelda seg fram til?
17. Vanlig fatan millum manna, og ķ politisku skipanini, man vera, at einki annaš bżtiš enn helvtarbżti var rķmiligt, tį iš tvey lond skuldu gera sįtt um bżtiš av eini heilt nżggjari kvotu, sum als einki hevur viš gamla strandalandabżtiš av makreli at gera yvirhųvur. Nś fingu Fųroyar bert 5.310 tons. Helvtarbżtiš hevši giviš Fųroyum 17.909,5 tons. Kann landsstżrismašurin upplżsa, hvussu stórt avreišingarvirši er fariš fyri skeytiš ķ samrįšingunum, viš hesi manko į 12.599,5 tons, viš mešalprķsunum ķ avreišing į makreli seinastu 5 įrini?
18. Heldur landsstżrismašurin, at ein serligur samrįšingarstovnur įtti at veriš skipašur, viš skikkašum fólki, til at tikiš sęr av ųllum samrįšingum um tilfeingisręttindi ķ sķnįmillum og fleirtjóša avtalum viš onnur lond?
Višmerkingar:
Fųroyskir fjųlmišlar eru eitt studium verdir. Undirbrotligheitin mótvegis makthavarunum er markleys. Eftir at landsstżrismašurin ķ fiskivinnumįlum hevur mist į stokkinum ķ samrįšing ķmillum Noreg og Fųroyar um sķnįmillum veiširęttindi fyri 2009, serliga višvķkjandi eini nżįsettari makrelkvotu, skrivar Sosialurin ķ kvųld (04.02.09): Vestergaard skeldar noršmenn. Ķ ųšrum londum hevši hųvušsbordin į forsķšuni ljóšaš: Fiskarķministarin sųplaši hundraštals milliónir burtur ķ fiskiveišisamrįšingum., ella: Landsstżrismašur fremur landsskašiligt virksemi. Taš er tann višvenda verš, vit liva ķ. Sjįlvt hųvušsvinnan veršur ikki višgjųrd ķ ųšrum enn mikrofonhaldarahųpi. Hendan stųšan stendir bara viš og versnar til miklan skaša fyri samfelagiš og tess framtķš.
Aftur til kjarnuna ķ mįlinum. Śtgangsstųšiš og strategiin ķ ųllum samrįšingum um tilfeingisręttindi mį vera framsókn og royndin at vinna tjóšini, samfelagnum og vinnuni so fręg lunnindi sum yvirhųvur gjųrligt.
Samrįšingarnar viš Noreg hesaferš gjųrdust merktar av, at ein semja varš gjųrd ķ London 31. oktober 2008 um, at Noreg og Fųroyar ķ felag skuldu gera ein mótleik mótvegis autonomu makrelkvotuni, sum ES-londini hava įsett sęr sjįlvum ķ Biscaya vķkini uttan fyri strandalandaavtaluna millum teir trķggjar partarnar. Fųroyingar hava leingi veriš ónųgdir viš gamla strandalandabżtiš, serliga eftir at makrelurin hevur tikiš upp eitt heilt nżtt feršingarmynstur ķ Noršurhųvum. Hetta sęst eitt nś aftur ķ stóru fiskiveišuni, sum ķslendingar hava rikiš ķ ķslendskum sjógvi eftir makreli hesi seinastu įrini. Tį iš teir um 1-2 įr fara at halda seg hava veitt nóg mikiš til egin sųguligu ręttindi, gerast teir helst partur av strandalandaavtaluni um makrelin, og tį koma fųroyingar aftur undir trżst, og kunnu tį rokna viš, at hini strandalondini fara at krevja, at vit slaka ķ nśverandi bżtislykli, sum vit frammanundan halda vera skeiklašan ķ alt ov stóran mun okkum til ófyrimunar.
Taš tykist sum, at tann av noršmonnum ętlaša samrįšing um bżtiš av noršurkomponentinum kom óvart į fųroysku samrįšingarnevndina ķ Tórshavn 7. 8. januar 2009, góšar tveir mįnašir eftir at avtalan var gjųrd ķ London. Um misskiljingar ķ ella millum fųroysku rįšini eru atvoldin, ella dųlskniš er orsųkin til, at mįliš ikki er tikiš upp einsęris fyri hesar samrįšingar, veit bara landsstżrismašurin og hansara liš av samrįšingarfólki. Norska kraviš, um at bżta noršurkomponentin viš sama bżtislykli, sum nżttur veršur ķ gomlu strandalandaavtaluni, er ķ hvussu er hvųrki sakligt, logiskt ella rationelt skilagott. Hetta er ein autonomt sett kvota, sum als einki hevur viš strandalandaavtaluna at gera, og skuldi taš tķ veriš ręttiliga sjįlvsagt og rķmiligt at śtgangsstųšiš fyri bżtinum var helvtarbżti.
At flakatrolararnir gjųrdust gķslar ķ mįlinum, er ein sųga, ein mżta, sum einki hevur viš hetta bżtiš av makrelinum at gera. Teir byrjašu tśr ķ eini roll-over skipan, sum stešgaši tį iš samrįšingarnar ķ Havn slitnašu. Hevši ein loysn veriš funnin į tķ mįlinum fyri samrįšingarnar, hųvdu eingir potensiellir gķslar veriš, og rammuavtalan frį 79 hevši tį veriš einsamalla grundarlagiš undir samrįšingini um sķnįmillum ręttindi - Noreg og Fųroya millum. Og sjįlvt tį iš gķslar so óhóskiliga verša tiknir, sum flakatrolararnir ķ hesum fųrinum, so eiga langtķšar nationalu įhugamįlini altķš at sigra ķ samrįšingargongdini. Eitt so primitivt trżst sum taš, iš noršmenn vartašu upp viš ķ hesum fųrinum, eigur taš undir ongum umstųšum at verša slakaš fyri. Til taš er framtķšar kostnašurin alt og dżrur og stórur.
Nś er slakaš og skrivaš undir. Fiskimįlarįšharrin hevur tikiš sakina ķ egnar hendur, hvųr iš hevur stjórnaš honum, kann bara gitast um, og taš kennist undarligt, at hann er vikin so langt frį tķ, sum tey allar flestu hildu vera eitt rķmiligt bżti av hesi nżggju makrelkvotuni ķ Noršurhųvum. Hetta var ķ hvussu er ikki taš śrslitiš, sum ein stórur partur av politisku parlamentarisku skipanini hevši ętlaš, įšrenn undirskrivaš varš, somikiš haldi eg meg vita.
Nś, tį iš taš partvķst hevur eydnast landsstżrismanninum, fyribils ķ hvussu er, at fįa mikrofonhaldararnar ķ fjųlmišlunum at flyta focus frį miseydnašu, fyri ikki at siga skandalųsu, samrįšingini, nś hann alment hóttir viš, at hann fer at skelda noršmenn higani og trķggjar mįnašir fram, fyri at fįa eitt betri bżti um makrelin, hevši taš veriš hugaligt at fingiš at vita, hvųrjum bżti hann mišar eftir, og hvussu langt hann vęntar, at noršmenn fara at toyggja seg, eftir at teir eru voršnir linir ķ kongunum av ųllum tķ fųroyska skeldarķnum. Hetta plagar ikki at vera hin lagaligasti mótstųšuparturin hjį fųroyingum ķ samrįšing, noršmenn vķkja sjįldan frį sķnum nationalu įhugamįlum, serliga tį iš blekkiš er komiš į sįttargerširnar, tķ kunnu śtsagnirnar hjį landsstżrismanninum, eftir at avtalan er undirskrivaš, geva okkum eina įbending um, at noršmenn hava lovaš honum eitthvųrt, sum almenningurin einki veit um at siga enn.
Sum stųšan nś stendir, soleišis sum leikfólk skilja hana, hevur fųroyska samrįšingarnevndin sųplaš millum 12 og 13 tśsund tons av makreli burtur ķ eini samrįšing viš Noreg, hetta samsvarar viš eitt fyrstahonds avreišingarvirši į 100-150 milliónir krónur um įriš. Taš skulu góšar grundgevingar til, įšrenn hin meinigi mašurin sęr taš skilagóša ķ hesi avreišing. Įhaldandi sųgan um flakatrolararnar, sum lógu og bķšašu eftir at sleppa ķ norskan sjógv, er ikki haldbar og nóg djśptųkin, mótvegis teimum tjóšarviršum, sum slept eru fyri borš ķ hesi samrįšing viš Noreg.
Į tingfundi 11. februar 2009 varš samtykt uttan atkvųšugreišslu, at fyrispurningurin skal svarast


c: text/html

text:
Kann eg læna tínar dreymar? Hevur tú hug at vera partur av eini skaldsøgu? So læn mær tínar dreymar. Tú verður ikki nevnd/ur í skaldsøguni, men partar av tínum dreymum kunnu verða nýttir í tekstinum. Tú ert tann einasti/a, sum fer at kenna teir aftur. Eg leiti eftir dreymum av… les meira…. →
Neyðars skrímsl er 9. bókini í røðini um lítla skrímsl og Stóra Skrímsl eftir høvundatrioini Áslaug Jónsdóttir, Kalle Güettler og Rakel Helmsdal. Søgugongdin:Loðskrímsl er aftur komin at vitja lítla skrímsl, og hon sigur, at hon ætlar sær ikki heim aftur. Stóra Skrímsl verður sera ónøgdur. Men hví sær Loðskrímsl so… les meira…. →
Tað besta við eini tilnevning til eina viðrisløn er næstan at onkuntíð fylgja ummæli við í rokanum. Miljuløtur fekk eitt frálík av slagnum á heimasíðuni www.barnebokkritik.no. Samanberingarnar sum ummælarin ger við hetjur sum Lindgren og Jansson fáa meg at rodna, men av gleði, hóast hon gloymir at nevna tilnevningina fyri… les meira…. →
Í juli komu tvær nýggjar skrímlsatýðingar. Hetta vóru “Monsterbesøk” (Skrímslavitjan) og “Monsterknipe” (Neyðars skrímls), sum komu út á norskum hjá forlagnum Skald, sum hevur givið út skrímslabøkur síðani 2011, tá “Nei! sa Veslemonster” kom út bæði á bokmål og nýnorskum. Fyrstu bøkurnar koma á báðum norsku skriftmálunum, men eftirfylgjandi eru… les meira…. →
Í apríl varð boðað frá at Miljuløtur hjá mær og Kathrinu Skarðsá varð tilnevnd Barna- og ungdómsbókmentaviðrisløn Norðurlandaráðsins. Hetta skriva tey hjá Norðurlandaráðnum: Rakel Helmsdal & Kathrina Skarðsá (ill.): Miljuløtur. Novel, Bókadeild Føroya Lærarafelags, 2018. How many writers master the most important and essential aspect of children’s literature – the… les meira…. →
Fyri nøkrum døgum síðani kundi eg bilsin lesa hetta ummæli: “Færøysk barnebok full av meining og humor” eftir Brit-Arna Susegg úr norska blaðnum Norsklæreren, nr. 4, 2018. Barnaskaldsøgan “Tey kalla meg bara Hugo” var fyrsta bókin hjá mær, hon kom út í 1995. Í 2009 kom hon í nýnorskari týðing… les meira…. →
Ummæli av føroyskum bókum eru rættiliga sjálsom og enn sjálsamari eru ummæli av barnabókum, men 11. januar kundi eg frøðast um eitt frálík ummæli eftir Jógvan Isaksen av nýggjastu bók míni Miljuløtur. HER ber til at lesa ummæli hjá Jógvan Isaksen, sum var prentað í Dimmalætting. Les pdf-fíluna av ummælinum: Hugkveikjandi søgur… les meira…. →
Beint fyri árslok kom “Hon, sum róði eftir ælaboganum”, skaldsøga hjá Rakel Helmsdal, út á norskum á forlagnum Orkana. Á norskum eitur bókin “Hun som rodde efter regnbuen” og tað er Anne-Kari Skarðhamar sum umsetti til norskt bokmål. Hetta er onnur bókin hjá Rakel, sum er umsett til norskt, tann… les meira…. →
Tann 27. januar er ein stórhending fyri føroyskan klassiskan tónleik og fyri føroyskar bókmentir: Tónleikaævintýrið Veiða vind eftir Kára Bæk (tónleikur), Rakel Helmsdal (søga) og Janus á Húsagarði (myndir) verður framført í The Barbican Hall í London og tey, sum framføra, eru ongi minni enn London Symphony Orcestra! At fáa… les meira…. →

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Á stóru bókamessuni í Frankfurt var 17. oktober avdúka at undrirritaða aftur er tilnevnd stóru ALMA-heiðurslønina. Hetta er fjóðra ferðin eg er tilnevnd hendan stóra heiður fyri Føroyar. Tað verður avdúkað á bókamessuni í Bologna í apríl 2020, hvør fær heiðurin. Hetta sigur tilnevningarnevndin m.a.“Grounds for nomination:Rakel is a colourful… les meira…. →
Í heyst fekk eg fyrispurning frá einum italskum tíðindamanni og høvunda, Anselmo Roveda, ið arbeiðir á italska barnabókmentatíðarritinum Andersen. Hann spurdi, um eg hevði hug at gera eina samrøðu til blaðið í samband við, at eg varð tilnevnd ALMA viðrislønina fyri 2019. Sjálvandi takkaði eg ja. Samrøðan var gjørt við… les meira…. →
Í gjár var vinnarin av ársins ALMA-virðisløn avdúkað. Tað gjørdist svenski høvundurin Barbro Lindgren. Í heimasíðuni hjá Bókadeildini skriva tey m.a. hetta um hana: Barbro Lindgren er fødd í 1937 og er sera kendur rithøvundur. Hon hevur skrivað yvir hundrað bøkur og er týdd til meiri enn tretivu mál. Fyrsta… les meira…. →
Eftir bókamessuna í Frankfurt í oktober 2013 var kunngjørt á Facebook-síðuni hjá Bókadeild Føroya Lærarafelags: “Stór tíðindi! RAKEL HELMSDAL ER Í UPPSKOTI TIL ALMA_PRÍSIN! Hvørt ár á bókamessuni verður listin við rithøvundum almannakunngjørdur, og beint nú er tíðindaskriv komið frá stovninum um, hvør er í uppskoti.” Eg fekk bæði andaneyð… les meira…. →


text:
11. Jul 2010
Leygardagin 10. juli varð kappast á fjallasúkklu. Kappingin var úr Vatnsoyrum og norður til Fjallavatn, teinurin varð súkklaður 3 ferðir aftur og fram hjá teimum vaksnu og 2 ferðir aftur og fram hjá unglingunum.Teir vaksnu súkklaðu uml. 24 km og unglingarnir 16 km.Hetta er triðju...
05. Jul 2010
Vónandi eru tit tilreiðar til eitt hart og spennandi súkkluvikuskifti, tí tvær kappingar eru á skránni! Legyardagin 10. juli verður kappast á fjallasúkklu. Kappast verður vesturin á Vatnsoyrum, og leiðing gongur frá Vatnsoyrum niðan móti Fjallavatni, har vent verður. Hesin teinur verður nakrar ferðir, og...
04. Jun 2010
Leygardagin verður fjallasúkklukapping í Havn. Hetta er triða av fimm kappingum í H G Cup 2010.Leygardagin kl. 11 verður fjallasúkklukapping í Havn. Hesa ferð verður kappast á gøtunum kring Stutendaskúlan í Hoydølum. Kappingin er fyri menn, kvinnur og unglingar.Startur/mál er við fimleikahøllina, og koyrt verður...
30. Mai 2010
Fleiri av okkara súkklarum hava víst seg at standa seg væl í hesi grein. Tá Statoil Kring Føroyar súkklukappingin er, eru altíð einir tveir føroyskir súkklarar millum 5 teir fremstu. Vit kunnu nevna fyrrverandi kappsúkklaran Rógva Johansen, hann var ein serfrøðingur í hesi grein, hansara...
13. Mai 2010
Einkultstartur 29,0 km – Tórshavn – Kaldbak – Tórshavn Í besta veðrið Kristi Himmalferðardag, bleiv 2. teimur av súkklukappingini Etika kup súkklaður. Kappingin var einkultstartur. Teinurin er 29,0 km langur. Úr Tórshavn til Kaldbaks og aftur til Tórshavnar. Tilsamans 8 luttakarar vóru við....
11. Mai 2010
Torkil Veyhe vann 1. kappingina av 5 í Etika Cup 2010 Etika Cup 2010 80km - Runavík, Eiði, Gjógv, Runavík Bólkur A Nr. Navn ...
29. Apr 2010
Leygardagin 10. apríl skipaði Tórshavnar Súkklu Felag fyri fyrsta parti av vár-cupkappingini 2010. Kappingin var ein fjallasúkklukapping, og bleiv súkklað á rossagøtunum, frá ríðingabreytini í Markangili til fjósini í Havnadali og heimaftur. Teinurin bleiv súkklaður 5 ferðir, tilsamans 27 km. Allir 7 súkklararnir fylgdust...
12. Apr 2010
Halló tit øll! Nú fara vit aftur at súkkla. Vit byrja í morgin. Í ár verður vant í apríl. mai, juni, juli og august mánaði .Tey, ið venja móti Ironman eru eisini við. Vit møta við Svimjihøllini mánakvøld og tórskvøld kl 18.00. At...


text:
Í annaðkvøld, fríggjakvøldið 29. sept. kl. 20.00, hevur gospelkórið VOX konsert í Fríðrikskirkjuni á Toftum
VOX var nógv at hoyra fyri nøkrum árum síðani. Kórið sang til konsertir, gudstænastur og møtir í nógv ár, men gavst í 2011. Eftir steðg í 6 ár fer kórið nú at framføra aftur. Sangarar í kórinum eru fólk, sum hava verið við í kórinum áður.
VOX fer at framføra verkið GLORIA eftir Tore W. Aas, sum er best kendur sum kórleiðari í Oslo Gospel Choir. Tore skrivaði verkið í 1996. Verkið er skrivað sum ein gudstænasta við teimum ymisku liturgisku liðunum í klassisku gudstænastuni – kyrie, gloria, sanctus, trúðarjáttan, faðirvár, agnus dei og signingini.
Ásbjørn Berthelsen er kórleiðari hjá VOX, og hevur stjórnað kórinum síðani 1998. Eisini hevur hann umsett verkið til føroyskt.
Konsertin í Fríðrikskirkjuni byrjar kl. 20.00 og høvi verður at lata kórinum eina gávu.


text:
Mikukvøldið 2. nov. kl 19 fer Landsbókasavnið at heiðra rithøvundin og organistin Oddvør Johansen, sum fylti 70 ár 30. oktober. Á skránni verða fyrilestrar, upplestur og tónleikur.
Erhard Jacobsen, leiðari á Landsbókasavninum, bjóðar vælkomin, Malan Marnersdóttir fer at siga frá um skaldskapin hjá Oddvør Johansen, Anna á Váli Smith (sello) og Jona Jacobsen (violin) spæla klassisk løg, Hanus Kamban ber fram lukkuynski og Ria Tórgarð lesur stuttsøgu sum Oddvør hevur skrivað. Niels Jákup Thomsen frá Bókadeild Føroya Lærarafelags fer at enda at leggja fram nýggja útgávu av barnabók eftir Oddvør Johansen.
Aftan á kvøldsetuna bjóðar Landsbókasavnið drekka og køkur. Oddvør Johansen hevur rættiliga gjørt vart við seg, sum ein av virknastu føroysku rithøvundunum hesi seinastu árini. Hon hevur skrivað skaldsøgurnar Lívsins summar (1982), Ein mamma er ein mamma (1993), Í morgin er aftur ein dagur (1998), Tá ið eg havi málað summarhúsið (2001) og Sebastians hús (2004). Umframt skaldsøgunar, hevur hon givið út eitt stuttsøgusavn, Bella Katrina (1990), og søvnini Á káta horninum (1995) og Úr køksvindeyganum (2006).
Oddvør er eisini barnabókahøvundur og hevur skrivað barnabøkurnar Hundalív í Grindavági (1983), Skip í eygsjón (1988) Kongsdóttirin í Nólsoy (1996) og myndabókina Vinni vespa (2009). Pápi Oddvør var hondverkari, mamman heimaarbeiðandi. Oddvør er fødd og uppvaksin í Tórshavn. Hon gekk 9 ár í skúla, og var síðani ’arbeiðskona’ í eitt ár, fyri síðan at fara á musikkháskúla í Svøríki í eitt ár. Giftist blaðung og nam sær meiri kunnleika í orgulspæli uttanlands. Ættleiddi tvey børn, men fór eftir hjúnaskilnað á konservatoriið í Keypmannahavn at læra orgulspæl. Giftist uppaftur og búði trettan ár í Danmark, har hon átti tvey børn. Hon flutti til Føroya í 1987, og hevur síðan 2007 verið organistur við Hoyvíkar kirkju.
Útgávur
1982: Lívsins Summar (Debut. Skaldsøgan, sum varð týdd til danskt og svenskt, fekk heiðursløn M. A. Jacobsens í 1983).
1983: Hundalív í Grindavági (Barnabók)
1988: Skip í eygsjón (Barnaskaldsøga)
1989: Bella Katrina (Stuttsøgusavn)
1993: Ein mamma er ein mamma (Skaldsøga)
1995: Á káta horninum (Stuttsøgur/hugleiðingar)
1996: Kongsdóttirin í Nólsoy (Barnabók)
1998: Í morgin er aftur ein dagur (Skaldsøgan varð skotin upp til bókmentaheiðursløn Norðurlandaráðsins og var ímillum teirra sum vórðu valdar út til bókamessuna í Frankfurt í ár).
2001: Tá ið eg havi málað summarhúsið (Skaldsøgan fekk M. A. Jacobsens heiðursløn í 2002).
2004: Sebastians hús (Skaldsøgan vann skaldsøgukapping á listastevnu Føroya 2004).
2006: Úr køksvindeyganum
2009: Vinni vespa (Barnabók)


text:
Erna Solberg
Erna Solberg (fødd 24. februar 1961 í Bergen) er forsætisráðharri í Noregi og forkvinna í Høgraflokkinum. Hon hevur verið floksleiðari í Høgra síðan 2004 og hevur verið vald inn á Stórtingið fyri Hordaland síðan 1989. Í 2005 gjørdist hon eisini tingsleiðari fyri Høgra í Stórtinginum. Erna var forkvinna í Høyrekvinners Landsforbund 1993–1994, kvinnupolitiskur leiðari í Høgra 1994–1998, kommunu- og fylkismálaráðharri 2001–2005 og 1. varaformaður í Høgra 2002–2004. Á stórtingsvalinum í september 2013 vann flokkur hennara valið við 26,8% av atkvøðunum. Borgarligi vongurin vann eisini valið við 96 tingsessum.[1] Hin 16. oktober 2013 gjørdist hon forsætisráðharri Noregs, tá hon skipaði stjórn, sum er ein minnilutasamgonga millum Høgra og Fremskrittspartiet.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Jólatombola í AB-húsinum leygardagin 7. desember
- Detaljer
- Skrevet af Kristian Dahl
-
Dávid Langgaard til AB
AB hevur í dag, mikudagin 20. november, gjørt sáttmála við 24 ára gamla Dávid Langgaard, sum sostatt verður ein partur av Betraliðnum hjá AB komandi ár. David er uppvaksin á Norðoyri í Klaksvík og hevur altíð verið KÍari og spældi við KÍ fram til 2018. Hann hevur síðani verið eitt rend í Fuglafjarði, har hann spældi 25 dystir við ÍF í Betrideildini í kappingarárinum 2019.
Nú hevur Dávid so lagt leiðina út á Argir til komandi ár. Hann gongur í løtuni í Maskinskúla í Havn og býr eisini av tí sama í høvuðstaðarøkinum. Tað er ein av orsøkunum til, at hann hevur valt at spæla fótbólt her suðuri, heldur enn norðanfyri.
Dávid hevur spælt eitt sindur allastaðni á vøllinum, men tó mest í verjuni og eisini í miðjuni.
Vit ynskja Dávid Langgaard vælkomnan til AB, og vit gleða okkum, til gongd kemur á fótbóltin aftur.
(Á myndini eru forkvinnan hjá AB Doris V. Rasmussen og Dávid Langgaard)
- Detaljer
- Skrevet af Kristian Dahl
-
AB sett Rógva Nónsgjógv Poulsen í fulltíðarstarv sum høvuðsungdómsvenjara og fysiskan venjara
Rógvi Nónsgjógv Poulsen, ið hetta seinasta árið hevur verið í hálvtíðarstarvi sum høvuðsungdómsvenjari hjá AB, heldur fram í starvinum. Hann fer komandi árið at starvast fulla tíð sum høvuðsungdómsvenjari og sum fysiskur venjari hjá eldru deildunum.
Tað er stórt framstig hjá AB at felagið nú hevur ein høvuðsungdómsvenjara í starvi fulla tíð. Hetta er ikki roynt hjá AB áður, og tað er tí gleðiligt, at felagið hevur hækkað støðið enn meira við at hava fulltíðarsettan høvuðsungdómsvenjara.
Rógvi Nónsgjógv Poulsen kallaðist áður Rógvi Poulsen. Hann hevur í samband við, at hann í farna mánaða giftist, fingið sær millumnavnið Nónsgjógv, sum er ættarnavnið hjá frúuni, Døgg Nónsgjógv.
Rógvi er gamal fótbóltsspælari. Hann hevur spælt fleiri ár við AB, og hevur í nógv ár spælt í fremstu deildini í føroysku fótbóltskappingini. Hann hevur harafturat verið á øllum U-landsliðunum og hevur eisini verið á A-landsliðnum. Hann er sostatt ein sera royndur fótbóltsleikari.
Seinastu árini hevur Rógvi harafturat nomið sær ymsa útbúgving innan ítrótt. Um fáar vikur verður hann liðugur við høvuðsútbúgvingina, og fær hann tá kandidatprógv í humanari fysiologi. Vit hava hervið ein væl skikkaðan og væl útbúnan Rógva, sum hevur allar fortreytir fyri at kunna útinna starvið sum høvuðsungdómsvenjara og fysiskur venjari hjá AB.
Høvuðsuppgávurnar hjá Rógva vera sum nevnt at vera høvuðsungdómsvenjari og at vera fysiskur venjari hjá serliga teimum eldru leikarunum.
Nútímans fótbóltur er rættiliga fysiskur. Tað sæst úti í heimi og sæst eisini meira og meira í føroyskum fótbólti. Fysisk venjing kann ofta vera ov óorganiserað og tilvildarlig, men nú fysiski venjarin hjá AB hevur útbúgving innan økið, verður fysiska venjingin væl kvalifiserað og løgd til rættis eftir vísindaligum prógvaðum standardum.
Hetta ger tað eisini meira áhugavert hjá leikarum og venjarum, tá venjingin verður skipað á professionellum støði og eftir vísindaligum leisti.
Tað er nógvur vinningur við, at leikarar eru í góðari fysiskari venjing. Her er eisini fokus á skaðafyribyrging, og tað er sjálvandi umráðandi, at leikarar vera í minni vanda fyri at gerast skaddir.
Umframt at verða skaðafyribyrgjandi, er ætlanin við styrkivenjingini at økja um avrikið hjá leikarunum við at t.d. gera rørslurnar hjá leikarunum meira eksplosivar og skjótari.
Rógvi hevur lagt ein góðan botn og hevur skapt sær royndir hjá AB hetta farna árið, har hann hevur verið í hálvtíðarstarvi sum høvuðsungdómsvenjari. Nú hann er settur í starv fulla tíð, kann hann arbeiða víðari við settu málunum. Eitt av endamálunum er eisini at rekruttera leikarar og venjarar til AB. Tá karmarnir nú eru vorðnir enn betri og professionellari, er enn meira áhugavert at spæla fótbólt við AB ella at gerast venjari í onkrum av deildunum hjá felagnum.
Nevnast kann, at AB fyri fyrstu ferð skipaði fyri fótbóltsskúla í 2019 í samstarvi við FSF og eisini hevur B1 venjaraskeið verið hildið á Argjum, har nógvir venjarar hjá AB luttóku. Rógvi var stigtakari til hetta, og ætlanin er at halda fram við hesum tiltøkum á Argjum komandi árini.
Endamálið hjá høvuðsungdómsvenjaranum er m.a. at eygleiða, stuðla og vegleiða venjararnar í øllum deildunum og hjálpa venjarunum at gerast enn betri og betri sum frálíður. Tað kann kanska onkuntíð tykjast einsligt hjá einum venjara, um ikki hann hevur onkran at styðja seg til. Her er tað óføra gott hjá einum venjara, at hava ein ungdómsvenjara afturat sær, sum kann gera tað enn meira áhugavert at vera venjari.
AB hevur við setanina av Rógva Nónsgjógv Poulsen í fulltíðarstarv sum høvuðsungdómsvenjara og fysiskan venjara tikið seg eitt fet longur fram. Harvið er sett fokus á at skapa góðar karmar og menna felagið, so tað skal gerast enn meira áhugavert at vera partur av AB sum leikari ella venjari.
AB ynskir Rógva Nónsgjógv Poulsen góðan byr. Vit gleða okkum til framhaldandi gott samstarv, til gleði og gagns fyri øllum, ið eru í felagnum.
(Á myndini eru forkvinnan hjá AB, Doris Vang Rasmussen, og høvuðsungdómsvenjarin Rógvi Nónsgjógv Poulsen)
- Detaljer
- Skrevet af Kristian Dahl
-
Adeshina Lawal til AB
Adeshina Lawal, sum seinastu 7 árini hevur spælt fótbólt í Føroyum, tekur komandi ár eitt tørn á liðnum hjá AB, har hann hevur gjørt sáttmála fyri komandi kappingarár.
Adeshina hevur spælt fyrst 2 ár við B36 og síðani 2 ár við ÍF og 3 ár við Víkingi. Nú vendir hann aftur til høvuðstaðarøkið og verður partur av hópinum hjá AB í 2020, har hann fer at styrkja um álopspartin. Adeshina hevur skotið fitt av málum í karrieru síni, og vónandi vera nøkur mál skotin afturat í AB-búnanum komandi ár.
Á myndini ynskir forkvinnan hjá AB, Doris V. Rasmussen, Adeshina Lawal vælkomnan til AB.
- Detaljer
- Skrevet af Kristian Dahl
-
2 nýggir málmenn til AB
Kappingarárið er lokið og fyrireikingarnar er farnar í gongd til komandi kappingarár. Á málmanspostinum eru vit nú væl stillaði, tí AB hevur gjørt sáttmála við málmenninar Bjarta Vitalis Mørk og Silas Eyðsteinsson, sum sostatt vera at síggja millum málstengurnar í Betrideildini og 1. deild hjá AB komandi ár.
Bjarti er 18 ára gamal og kemur úr HB. Hann hevur eisini spælt á U15, U17 og U19 landsliðunum.
Silas er 21 ára gamal og kemur úr 07 Vestur. Hann hevur eisini spælt á U17 og U19 landsliðnum.
Umframt hesar báðar málmenninar er góði gamli málmaðurin hjá AB, Heðin Stenberg, framvegis partur av hópinum. Heðin var tíverri skaddur meginpartin av farna kappingarári, men er komin fyri seg aftur og verður klárur til komandi ár.
Á myndunum er tað forkvinnan hjá AB, Doris V. Rasmussen, sum ynskir Bjarta (ovast) og Silas (niðast) vælkomnun til AB.
- Detaljer
- Skrevet af Kristian Dahl
-
Side 20 ud af 32


text:
Veitst tú, hvat tú eigur?
Er innbúgvið rætt tryggjað?
Tað kann gerast dýrt, um innbúgvið er tryggjað fyri ov lága upphædd, og alt skal keypast av nýggjum orsakað av skaða. Hinvegin er ongin orsøk at gjalda ov nógv fyri tína innbúgvstrygging. Tí er altíð gott, við jøvnum millumbilum, at kanna eftir, hvat virði títt innbúgv hevur.
Vit mæla tær tí til at kanna, um innbúgvið er tryggjað fyri røttu upphæddina. Niðanfyri finnur tú ein lista, sum tú kanst brúka sum vegleiðing, tá ið tú ásetur virðið á innbúnum.
Familjutrygd
Familjutrygd er tann tryggingin, ið m.a. tryggjar títt innbúgv, og í hesi tryggingini ásetur tú tína tryggingarupphædd. Tryggingarupphæddin er tað virðið, ið tú metir, at títt innbúgv hevur. Tað er tín ábyrgd sum tryggingartakari at áseta røttu tryggingarupphæddina. Um tú hevur sett tryggingarupphæddina til t.d. 300.000, og virðið á tínum innbúgvi er 600.000, so kann hetta gerast ein trupulleiki. Um títt innbúgv fær skaða, sum Trygd veitir endurgjald fyri, so hevur tú eina trygging, ið bert veitir tær endurgjald fyri helvtina av skaðanum.
Fyri at sleppa undan hesi keðiligu støðu, mæla vit tí til, at tú fyllir listan út, og setur virðið á títt innbúgv. Royn at hugsa um hvørt rúm fyri seg, men minst tó til allar lutir hjá øllum persónum í húskinum.
Vegleiðandi listi til virðisáseting
Við hesum listanum kanst tú lætt áseta virðið á tínum innbúgvi.
Ivast tú í, um innbúgvið er rætt tryggjað, ert tú vælkomin at seta teg í samband við okkum. Saman finna vit røttu loysnina til tín.


text:
Fólkaháskúli í 90 ár
Úr 90-ára minningarritinum
Háskúlans menniskjasýnið gongur út frá, at øll menniskju hava í sær ein dreym um at liva meir, liva inniligari, meira ,,autentiskt", tað er ikki altíð tað sama sum at liva longur ella flottari ella makligari. Hetta er umráðandi at hava fyri eygum í einum samfelag, sum leggur meira og meira dent á nýtslu, njótingar, undirhald og keyptan stuttleika.
Vit hava havt ta gleði at vera fyristøðufólk háskúlans í 8 ár í eini tíð, har fleiri og fleiri næmingar komu á háskúlan eftir 10 ára skúlagongd, og har tað sostatt bar til at arbeiða við evnum og linjum ella greinum, sum vanligt er nú á háskúlum uttanlands. Greinarnar vórðu nevndar: skúlagreinin, skapandi greining, fiskivinnugreinin og ungdómsgreinin; oftast vóru tó bert 3 av hesum í senn. Á skúlagreinini høvdu vit allar tær lærugreinir, sum verið høvdu frá byrjanini: danskt, rokning, enskt, týskt, alisfrøði. Skapandi greinin hevði listarsøgu, evning, handarbeiði, leirarbeiði, málning o.s.fr. Fiskivinnugreinin lýsti spurningar viðvíkjandi fiskivinnu. Ungdómsgreinin lýsti ungdómsspurningar viðv. arbeiði og frítíð, sálarfrøði, tónleiki, mentan o.s.fr. Allir næmingarnir høvdu móðurmál, bókmentir, søgu, samfelagskunning, mentanarsøgu og sálarfrøði. Miðalnæmingatalið á skeiðunum var bein omanfyri 30, also umleið 500 næmingar tilsamans. Um sumrarnar vóru altíð stuttskeið, sum mest vóru fyri útlendingar um føroysku søgu og samfelagsviðurksifti. Í 1982 byrjaðu vit at hava stuttskeið fyri føroyingar um veturin, og vísti hetta tiltak seg at hava nógv størri áhuga enn vit høvdu væntað, tilsamans 785 fólk hava verið á hesum stuttskeiðum: pensiónistaskeiðum, kvinnuskeiðum, búnaðarskeiðum, vevskeiðum, samfelagsskeiðum, heimahjálparaskeiðum. Á stuttskeiðunum, sum hildin hava verið um sumrarnar og í vikuskiftum ella meðan langskeiðini hava verið, hava tilsamans verið 797 fólk hesi árini. At møta so nógvum fólkum, ið eru komin saman at menna seg í samveru og samtalu við onnur og við lærarar skúlans er eitt priviliegium, sum eingin háskúlalærari kann virða ov høgt. Tað er tí við gleði og takksemi, at vit minnast aftur á tíðina á Føroya Háskúla.
Á 90-ára degnum skal tað vera ynski okkara, at Harrin má signa virki Føroya Fólkaháskúla framvegis, so at hann altíð má eiga fólk, ið virka í sonnum háskúlaanda. At geva lívsupplýsingina um, at menniskjað er ætlað at vera skapari sjálvt, er meira neyðugt enn nakrantíð í einum samfelagi, har tað at vera brúkari og njótari liggur so alt ov raðið fyri okkum, og har tað at liva og virka meira tykist at vera ein spurningur um nøgd enn um dygd, og har sterkar fjølmiðlakreftir so lætt kunna køva mál og medvit okkara sum føroyingar.
Til lukku við teim 90 árunum.
Inge og Thorben Johannesen


text:
7 Hvat skulu vit tá siga? Er
lógin synd? Guð sýti fyri. Nei,
eg hevði ikki kent synd, uttan við
lógini: tí eg hevði ikki kent girnd,
uttan lógin hevði sagt, Tú skalt
ikki girnast.
8 Men synd, takandi tilevni av
boðinum, virkaði í mær alskyns
girndarsemi. Tí uttan lógina var
synd deyð.
( Rom 7:7-8 FKJ )
Hvørsumhelst ið fremur synd
misbrýtur eisini lógina: tí synd er
misbrótingin av lógini.
( I. Jóh. 3:4 FKJ )
.. far, og synda ei meir.
( Jóh. 8:11b FKJ )
(Hvussu kundi hon vitað, hvat synd er, uttan lógin hevði sagt, Tú skalt ikki dríva hor?
Og tit skulu kenna sannleikan,
og sannleikin skal gera tykkum fríar.
( Jóh. 8:32 FKJ )
(Sitatini eru úr fyrstu útgávu av FKJ N.T.)


text:
Regin I. Jakobsen, nýggjur stjóri í Vága Floghavn
Regin er 53 ára gamal og Cand.Merc.aud. frá Handilsháskúlanum í Aarhus. Hann kemur úr einum starvi sum stjóri í Búnaðargrunninum, har hann hevur starvast seinastu góðu fimm árini.
Áðrenn hetta var hann fyribilsstjóri hjá Strandferðsluni í nakrar mánaðir. Frá 2008 til 2013 var Regin fíggjarleiðari hjá Vága Floghavn, so tað ber til at siga, at hann nú kemur aftur á kendar leiðir. Umframt hetta hevur hann aðrar viðkomandi royndir.
Umframt fakligu førleikarnar, hevur hann ógvuliga viðkomandi royndir, sum vit ikki ivast í fara at koma Vága Floghavn til gagns, sigur nevndin.
Saman við nevndini og starvsfólkunum hjá Vága Floghavn skal hann vera við til at tryggja góðu gongdina og fyrireika flogvøllin til framhaldandi vøkstur, sigur Regin Hammer, nevndarformaður í Vága Floghavn.
Hetta er ein dreymaavbjóðing fyri meg, sigur nýggi stjórin og hann fer at gera sítt ítarsta fyri brynja Vága Floghavn til framtíðar avbjóðingar.
Hann tekur við starvinum tann 1.desember.


text:
Aftur í ár skipar ítróttarfelagið Frælsi í Vágum fyri eini hálvmaraton renning leygardagin 5. september. Teinurin runnið verður er, úr Gásadali og til kirkjuna í Sandavági.
Tað var 4. mars í 2004 at ítróttarfelagið Frælsi bleiv sett á stovn og varð tíggjunda árið fagnað við at renna eftir føroya flottastu hálvmaratonrutu. Runnið varð gjøgnum allar bygdirnar í Vágum, har byrjað varð við skúlan í Gásadali og komið varð á mál við kirkjuna í Sandavági. Dagurin í 2014 eydnaðist so serstakliga væl og við stórari luttøku, har 40 kvinnur og 44 menn gjøgnumførdu hørðu rutuna. Avgjørt varð beinanvegin at hetta skuldi blíva eitt afturvendandi tiltak.
Nógvir rennarar løgdu frá landi í Gásadali í fjør. (mynd: Jóannes Nielsen)
Rennararnir møta kl. 9.30 við skúlan á Giljanesi har startnummur verða útflýggjað. Møguligt verður hjá luttakarunum at skifta og lata skiftiklæðir inn, til at heinta eftir renningina, har møguleiki somuleiðis verður at fara undir brúsu. Av Giljanesi verður farið við bussi til Gásadals, starturin er kl. 11. Fyri hvørjar 5 km verður ein vatnpostur.
Fyrireikararnir vóna at síggja nógvar rennarar, men eisini nógvar áskoðarar fram við vegnum sum fara at heppa á rennararnar tá teinurin í støðum kann vera eitt sindur tungur.
Í ár verður eisni motiónsrenning har møguligt verður hjá fólki at ganga/renna úr Vatnsoyrum til Sandavágs. Møtt verður í Vatnsoyrum har startnummur verða útflýggjað.
Tilmeldingin fer fram inni á heimasíðuni hjá FíF renn.fo. Tað er møguligt at melda til renningina fram til hósdagin 3. september á midnátt, tá lukkað verður fyri tilmelding. Luttakarar til motiónsrenning kunnu somuleiðis melda seg til á renn.fo og eisini við at tekna seg á staðnum.
Kostnaður fyri at luttaka í hálv marathon er kr. 275,- og fyri motiónsrenning kr. 100,-. Kostnaðurin fyri børn til og við 16ár er kr. 20,-.


text:
Endamálið við útbúgvingini er at fáa førleikar innan tænastuvinnu. Tú lærir um fyriskipan, búskap og vinnutreytir hjá tænastuvinnuni. Eisini lærir tú um marknaðir, kundarelatiónir, innovatión og strategi.
Glasir samstarvar við CPH Business í Keypmannahavn í sambandi við útbúgvingina, sum í Danmark ber heitið "Servicesøkonom". Fyri tann lesandi merkir hettar fyrst og fremst at útbúgvingin er góðkend uttan fyri Føroyar, og gevur betri møguleikar í sambandi við víðari lestur.
Undirvíst verður á føroyskum, men roknast kann við, at bæði danskt og enskt mál verður nýtt í sambandi við lesnað og próvtøkur.
Høvuðsevnini eru:
Av teimum 120 ECTS stigunum hoyra 70 ECTS til tann kravda (obligatoriska) partin, meðan tey valfríu útbúgvingarevnini telja tilsamans 20 ECTS.
At enda telja starvsvenjing og endalig próvtøkuverkætlan tilsamans 30 ECTS.
Talvan niðanfyri vísir yvirlit yvir útbúgvingarøkini:
Fyri at verða tikin upp á útbúgvingina í Tænastubúskapi krevst, at umsøkjarin hevur lokið:
Útbúgvingin gevur tær grundarlag fyri at arbeiða á fleiri økjum innan tænastuvinnuna í Føroyum og uttanlands t.d. á hotellum, matstovum, ferðaskrivstovum, flogfeløgum, eventskrivstovum og innan ítrótt, eins og tú kanst arbeiða innan “non-profit” øki, sum á søvnum og á almennum stovnum.
Útbúgvingin gevur tær møguleika at søkja inn á hesar professiónsbachelor útbúgvingarnar á akademinum CPH Business i Keypmannahavn t.d.:
Á Glasi ber til at lesa professiónsbachelor í Innovatión og Íverksetan.
Ein professiónsbachelor kann halda fram á fleiri ymsum kandidat- og master útbúgvingum bæði í Føroyum, Danmark og aðra staðni.
Til ber at lesa meiri um útbúgvingina við at lesa námsætlanina her.
Les um útbúgvingina á heimasíðuni hjá Glasi her.


text:
Rithøvundafelag Føroya mælir til, at tá ið rithøvundi vitjar skúlar ella verður biðin um at taka lut í, upptraðka á ella á annan hátt við sínum virki er partur av undirvísingini, at hesar samsýningar (í minsta lagi) verða latnar høvundinum fyri ómakin.
Tað stendur einum og hvørjum rithøvundi frítt at samráða seg til hægri samsýning fyri arbeiðið.
Høvundavitjanir á skúlum
Floksvitjanir (ein flokkur ikki størri enn 24 næm.)
Undirvísing í at skriva
Almenn upptraðkan
á bókasøvnum, festivalum, ráðstevnum og líknandi
Afturat hesum rindar fyriskiparin fyri mati og drekka umframt at lata endurgjald fyri útreiðslur í samband við ferðing og møguliga gisting.
* Í A-inntøkuni eru gjøld til Arbeiðsmarkanaðareftirløn, ALS, barsilsskipan, kravt eftirløn osfr. íroknað.
Dagførd 1. juli 2019.


text:
Fólkatalið var 49.552 tann 1. juli í ár og er vaksið við 614 fólkum síðani 1. juli í fjør. Tað svarar til ein vøkstur 1,3%. Hetta kemur av eini nettotilflyting á 360, ið er munurin millum tilflyting og fráflyting, og av einum burðaravlopi á 254, ið er munurin millum fødd og deyð, so sum myndin niðanfyri vísir.
Fráflytingin tann minsta og tilflytingin tann størsta í nógv ár
Tann stóra broytingin í gongdini í fólkatalinum kemur í høvuðsheitum av flytingini, har serliga fráflytingin er minkað nógv, samstundis sum tað hevur verið ein lítil vøkstur í tilflytingini. Vit skulu heilt aftur til 1983 fyri at finna so lágt tal fyri fráflytingina sum hetta síðsta 12-mánaðarskeiðið. Samstundis er tilflytingin tann størsta síðstu 8 árini og er nú á sama støði sum undan fíggjarkreppuni. Høvuðstølini síggjast í myndini niðanfyri.
Størsti fólkavøkstur í Vága sýslu og Tórshavnarøkinum
Tað er vøkstur í øllum høvuðsøkjum í Føroyum uttan teim sunnaru. Tað er so dánt, at Sandoyarøkið heldur tørn, meðan fólkatalið framvegis minkar í Suðuroy. Tó er minkingin ikki so stór við hesa seinastu uppgerðina, sum hon hevur verið frammanundan.
Í talið er nógv størsti vøksturin í Tórshavnarøkinum, har fólkatalið er vaksið við 313. Síðani í Eysturoyar sýslu við 144 fólkum. Lutfalsliga er størsti vøksturin í Vága sýslu við 2,3% og Tórshavnarøkinum við 1,7%. Í Eysturoyar sýslu og Streymoyar sýslu uttan Tórshavnarøkið er vøksturin áleið sum miðaltalið fyri alt landið, ið er 1,3%, og minsti vøksturin er í Norðoya sýslu við 0,8%.
Í kommununum er nógv størsti vøksturin í tali í Tórshavnar kommunu við 365 fólkum og síðan í Runavíkar kommunu við 79 fólkum. Síðan í báðum kommununum í Vágum við tilsamans 70 fólkum, Klaksvíkar kommunu við 31 fólkum og í Nes og Sunda kommunum við ávikavist 20 og 19 fólkum.
Í tali er størsta minkingin í Tvøroyrar kommunu við 28 fólkum og Fuglafjarðar kommunu við 16 fólkum. Lutfalsliga er størsta minkingin í Húsa kommunu við 13%.
Verður hugt eftir gongdini í einstøku oyggjunum, stendur fólkatalið sum heild í stað ella minkar nakað í útoyggjum – uttan í Svínoy, har fólkatalið veksur við einum triðingi. Eisini í Nólsoy er hampiligur fólkavøkstur. Í stóru oyggjunum er munandi fólkavøkstur, uttan í Sandoy, har fólkatalið stendur í stað, og í Suðuroy, har tað er alsamt minkandi.
Dagførd og útgreinað íbúgvatøl eru at finna í hagtalsgrunninum her.
Hagstova Føroya » 16. august 2016


text:
Archive for juni, 2013|Monthly archive page
Leitaðu eftir dreyminum
Eg minnist enn, hvussu hugtikin eg var av nýggja miðlinum, sum tey róptu internet. Hetta var fyri skjótt 20 árum síðan. Eg hevði hoyrt og lisið eitt sindur um hetta fyribrigdið, men dugdi ikki rættiliga at skilja, hvat hetta var.
Einaferð var eg í Finlandi, tað hevur verið í 1995, haldi eg, og har lærdi eg á fyrsta sinni at seta saman eina html-fílu, sum síðan kundi takast fram á einum kagara. Eg minnist ikki, hvat eg skrivaði í fíluna, men eg meini, at tað var tað, sum so nógv skriva fyrstu ferð, tey forrita: hetta er ein roynd. So hevur tú ikki lovað ov nógv.
Ein av luttakarunum á hesum seminari, sum tey kallaðu tað, vísti okkum síðan, hvussu vit kundu leita eftir og síggja skjøl, sum vóru løgd út á netið. Vit lærdu at leita í Gopher, men fingu eisini vístan nýggja kagaran Netscape, sum kundi vísa html-síður; enntá við myndum. Eitt tað fyrsta skjalið, eg fann á netinum (við Gopher), var røðan hjá Martin Luther King: I have a dream.
Jú, hetta var sum ein dreymur, og aftur var eg ovfarin. Eg var bókavørður og hómaði nakrar veldugar møguleikar her.
Eg hugsaði tá mest um kunningarmøguleikarnar á internetinum, og at nú skuldu vit øll kunnast, bæði høgur og lágur. Men eg fekk tó skjótt annað at síggja.
Nakað um somu tíð, sum hetta seminarið var, kom so Internet Explorer, – á mínum føðingardegi 16. august 1995, sig so tað. Og síðan er alt bara søga.
Skjótt eftir hetta fór man so at lesa meira um hetta fyribrigdið, Castell o.a., og at biksast við html og seinni asp. Sera áhugavert, men eisini mangan til høvuðbrýggj.
Hjá okkum sum vóru eitt sindur shy, og tí best dámdu at samskifta umvegis ein miðil, var internetið og møguleikarnir, ið komu við tí, ein gáva av himni. Men tað endaði ikki her.
So kom vist eitt tey róptu Web 2.0, eitt nýtt ættlarlið av tænastum á netinum, sum góvu brúkarum møguleikar at samskifta v.m. á netinum, uttan at hesir skuldu vera forritarar, og so kom rættiliga lív í.
Eg nevndi hetta við internetinum sum kunningarmiðil, og tað er internetið framvegis. Men hjá teimum flestu er internetið (og serliga fartænasturnar) fyrst og fremst ein samskiftismiðil. Nú eru øll á alla tíðina. At vera kendur í 15 minuttir, sum Warhol helt vera ein mannarættur, er nú veruleiki í ólukku mát. Vit brúka internetið ‘fyri selskapið skyld’, og ikki so nógv fyri at kunna okkum at verða demoktratiskt virknir borgarar.
Eg kom í morgun at hugsa um internetið – minnist ikki hví. Men so helt eg, at eg skuldi royna eitt privat hugarok. Og listin við tænastum v.m. á internetinum, sum eg kom fram til, sær soleiðis út:
Samskifti
Encyclopedia
Bókasavn
Skjalasavn
Myndasavn
Filmssavn
Ljóðfílasavn
Heimasíður
Bloggar o.a.tl.
Kunningar- og tíðindatænastur
Telefon
Handlar, banki
Útbúgvingarstøð
Spøl
Streamingtænastur
Sanniliga ein øðrvísi miðil enn tað vit vóru von við.
Og so er hetta globalt (næstan), ókeypis (næstan), altíð opið, fyri øll (næstan).
Ei undur í at Sir Tim Berners-Lee, sum uppfann WWW, nú verður heiðraður.
Sí: http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-21829671


text:
Nyheder med emnet bókmentir
Jógvan og Trond are awarded M. A. Jacobsens virðislønir Tórshavnar býráðs 2021
Kort nyt
-
12.10.21
Mentanarheiðurslønir Tórshavnar býráðs 2021 vórðu latnar í Müllers pakkhúsi hóskvøldið 7. oktober 2021. Virðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir 2021 verður latin Jógvani í Lon Jacobsen, professara í føroyskum á Fróðskaparsetri Føroya, fyri verkið Føroysk purisma. Virðisløn M.A. Jacobsens fyri mentanaravrik 2021 verður latin Trond Trosterud, professara í máltøkni á universitetinum í Tromsø. Í ár varð ongin virðisløn latin fyri fagrar bókmentir.
Jógvan og Trond får M. A. Jacobsens virðislønir Tórshavnar býráðs 2021
Kort nyt
-
12.10.21
Mentanarheiðurslønir Tórshavnar býráðs 2021 vórðu latnar í Müllers pakkhúsi hóskvøldið 7. oktober 2021. Virðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir 2021 verður latin Jógvani í Lon Jacobsen, professara í føroyskum á Fróðskaparsetri Føroya, fyri verkið Føroysk purisma. Virðisløn M.A. Jacobsens fyri mentanaravrik 2021 verður latin Trond Trosterud, professara í máltøkni á universitetinum í Tromsø. Í ár varð ongin virðisløn latin fyri fagrar bókmentir.
Dánial og Annika were awarded Barnamentanarheiðurslønir Tórshavnar býráðs 2021
Kort nyt
-
12.10.21
Mentanarheiðurslønir Tórshavnar býráðs 2021 vórðu latnar í Müllers pakkhúsi hóskvøldið 7. oktober 2021. Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs 2021 varð latin Anniku Øyrabø Jacobsen og Dániali Hoydal fyri bókina Abbi og eg og abbi.
Dánial og Annika fik Barnamentanarheiðurslønir Tórshavnar býráðs 2021
Kort nyt
-
12.10.21
Mentanarheiðurslønir Tórshavnar býráðs 2021 vórðu latnar í Müllers pakkhúsi hóskvøldið 7. oktober 2021. Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs 2021 varð latin Anniku Øyrabø Jacobsen og Dániali Hoydal fyri bókina Abbi og eg og abbi.
Dánial og Annika fingið Barnamentanarheiðurslønir Tórshavnar býráðs 2021
Kort nyt
-
07.10.21
Mentanarheiðurslønir Tórshavnar býráðs 2021 vórðu latnar í Müllers pakkhúsi hóskvøldið 7. oktober 2021. Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs 2021 varð latin Anniku Øyrabø Jacobsen og Dániali Hoydal fyri bókina Abbi og eg og abbi.
Jógvan og Trond fáa M. A. Jacobsens virðislønir Tórshavnar býráðs 2021
Kort nyt
-
07.10.21
Mentanarheiðurslønir Tórshavnar býráðs 2021 vórðu latnar í Müllers pakkhúsi hóskvøldið 7. oktober 2021. Virðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir 2021 verður latin Jógvani í Lon Jacobsen, professara í føroyskum á Fróðskaparsetri Føroya, fyri verkið Føroysk purisma. Virðisløn M.A. Jacobsens fyri mentanaravrik 2021 verður latin Trond Trosterud, professara í máltøkni á universitetinum í Tromsø. Í ár varð ongin virðisløn latin fyri fagrar bókmentir.
Autumn book café 13. Oct. 2021
Kort nyt
-
22.09.21
Wednesday the 13th Oct. at 17.00 - 18.00. - fiction, youth and non-fiction -
Efterårsbogkafé 13. okt. 2021
Kort nyt
-
22.09.21
Onsdag 13. okt. kl. 17-18. - skønlitteratur, ungdomslitteratur og faglitteratur -
Heystbókakafé 13. okt. 2021
Kort nyt
-
21.09.21
Mikudagin 13. okt. kl. 17-18 - fagrar, ungdóms- og yrkisbøkur -
Lív, Jógvan, Hjalmar, Marjun og Rakel fáa mentanarvirðislønir Tórshavnar býráðs 2020
Kort nyt
-
12.10.20
Mentanarheiðurslønir Tórshavnar býráðs 2020 vórðu latnar í Müllers pakkhúsi. Vegna koronu var tiltakið bara fyri virðislønarmóttakararnar. Virðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir fekk Lív Maria Róadóttir Jæger. Jógvan D. Hansen varð heiðraður fyri mentanaravrik. Hjalmar P. Petersen varð heiðraður fyri yrkisbókmentir. Tvær barnamentanarheiðurslønir vórðu latnar, onnur til Marjuna Syderbø Kjelnæs og hin til Rakel Helmsdal.
Framsýning av bókum og filmum
Bøger
-
04.03.20
Í sambandi við altjóða kvinnudagin 8. mars fagna vit kvinnunum í (bókmenta)søguni
Rannvá, Edward og Vár fingu virðislønir
Kort nyt
-
08.11.18
Mentanarheiðurslønir Tórshavnar býráðs 2018 vórðu í dag latnar á almennari samkomu í Müllers pakkhúsi. Virðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir fekk Rannvá Holm Mortensen, meðan Edward Fuglø varð heiðraður fyri mentanaravrik. Barnamentanarheiðurslønin varð latin, Vár Berghamar Jacobsen.
Fá íblástur - gev íblástur
Kort nyt
-
09.10.18
Manglar tær íblástur til tína næstu lesiuppliving, so kom inn á bókasavnið, har lánararnir geva hvørjum øðrum íblástur til bøkur.
E-resurse med emnet bókmentir
Forfatterweb (in Danish)
Author's handbook with living and deceased authors from many countries


text:
Persónsdátupolitikkurin fyri Formula
Formula er dátuábyrgdari fyri teimum upplýsingum, sum tú tøppar inn á umsókn tína í rekrutteringskipanini Totalview HR Rekruttering, sum Formula hevur veitt. Tá ið tú søkir gjøgnum rekrutteringskipanina, góðtekur tú, at vit skráseta og savna persónligu upplýsingar tínar. Hetta er eisini galdandi fyri skjøl, myndir o.a.
Viðgerð av viðkvomum persónsupplýsingum:
Tínar persónsupplýsingar eru savnaðar í samsvari við fría vilja tín at veita samtykki. Harafturat kunnu dáturnar bert verða viðgjørdar við tí endamáli at viðgera umsókn tína.
Sum liður í rekrutteringartilgongdini kann vera, at vit eisini heinta inn aðrar upplýsingar um teg av netinum, undir hesum teimum sosialu miðlunum.
Harumframt kann vera, at vit deila dátur tínar við almennar og løgfrøðiligar myndugleikar, um vit eru tvingað at deila dátur við teir.
Vit kunnu deila umsóknina við okkara starvsfólk, sum eru við í rekrutteringini, og við triðjapart, sum hjálpir til við tilgongdini.
Vit goyma umsóknina og aðrar upplýsingar, sum tú hevur tøppað inn, til rekrutteringartilgongdin er av og í tíðarskeiðinum aftaná, tá ið vit halda, at umsóknin er viðkomandi fyri okkum.
Tú kanst til eina og hvørja tíð taka samtykkið aftur.
Rættindi tíni:
Tú hevur altíð rætt til innlit í egnar persónligar dátur, sum vit viðgera, umframt biðja um broytingar, um neyðugt.
Vilt tú gera tær dælt av hesum, skalt tú bara senda okkum ein t-post.
Soleiðis fært tú samband:
Formula
Óðinshædd 2
34 40 00
formula@formula.fo
Vilt tú klaga viðgerð okkara av persónligu upplýsingum tínum, kanst tú seta teg í samband við:
Dátueftirlitið
Reyngøta 33,
Postboks 300, 110 Tórshavn
Føroyar
Telefon: +298 309100
T-postur: dat@dat.fo
Við at seta inn persónligu upplýsingar tínar góðtekur tú:
1. at tú hevur lisið og skilt omanfyristandandi persónsdátupolitikk
2. at upplýsingarnar, sum tú hevur tøppað inn eru sannar og eftir bestu sannføring tíni rættar. Undir hesum skilur tú eisini, at um upplýsingarnar ikki samsvara, kann tað elva til, at umsóknin ikki verður góðtikin ella ikki kemur upp á tal
3. at tú við fríum vilja samtykkir, at vit kunnu savna inn og nýta upplýsingar tínar


text:
Tá ið KÍ leikti ímóti NSÍ fyri góðum tveimum vikum síðani, so rungaði tað hart áðrenn dystin KÍ, KÍ, KÍ í Maverick Barr og man trúði tað var Bláa Bylgjan sum rópti, men so var ikki, tað vóru nøkur fólk frá Belgia og tey fingu ordiligt lív í fjepparnar hjá KÍ.
Tey blivu við at heppa á KÍ ígjøgnum allan dystin og sótu tey sjálvandi saman við Bláu Bylgju.
Gott lag á fjepparnum frá Belgia og lukkutíð vann KÍ 2-0 og veitslan helt sjálvandi á í Maverick Barr til langt út á kvøldið.
Lovaði teimum at koyra myndina í news.fo og Norðoya Portalin, so her eru nakrar myndir.
SáH


text:
Anna Margit ársins fyrsta pisa á Glasi16. juni 2020
Í dag fekk Anna Margit Gotved Petersen húgvuna á høvdið sum ársins fyrsti studentur á gymnasialum miðnámi á Glasi. Anna Margit, sum hevur gingið í 17b, var uppi í samfelagsfrøði, og hon fekk ein góðan og væl uppibornan endi á trimum árum á Glasi. Hon er fyrsta pisa í síðsta árganginum, sum byrjaði í Hoydølum og fyrsta pisa í einum ári og próvtøkutíðarskeiði, sum hevur verið heilt øðrvísi enn øll onnur ár. Korona, sóttarhald, frástøða, fjarundirvísing og alt tað, sum hevur merkt várið fær tó ikki tikið nakað av gleðini á stóra degnum, tá húgvan kemur á høvdið.
Vit á Glasi ynskja Onnu Margit og hennara kæru hjartaliga til lukku.


text:
Føroya Pedagogfelag vil við hesum bjóða øllum limum til námsfrøðiligt prát at umrøða evni, “etikkur í námsfrøðiligum arbeiði”. Tiltakið er ókeypis og ætla øllum limum felagsins.
Í námsfrøðiliga starvinum møtir starvsfólkið ofta etiskum ivamálum, har vit sum menniskju skulu taka støðu yvirfyri menniskjanum, vit eru um í okkara starvi. Sum menniskju hava vit ymisk mørk og menniskjaligar áskoðanir. Tískil kann etikkur fylla nógv á øllum arbeiðsplássum.
Ein greið tilvitan um egna etiska tilvitið, og hvørji etisk virðir eru á arbeiðsplássinum og í samfelagnum, kann hjálpa starvsfólkinum at grunda yvir ymisku etisku ivamálini.
Kvøldið verður skipað í tveimum. Fyrri partur sum fyrilestur/upplegg og seinni partur sum samrøða/kjak millum luttakararnar.
Vit hava boðið Jógvani Hansen, heimsspekingi at leggja lag á. Jógvan Hansen er limur í etiska ráðnum, og kenna vit hann m.a. eisini frá útvarpssendingini “Filosoffarnir”.
Skrá:
-Jógvan Hansen – fyrilestur um “Hvat er etikkur?” 45 min.
-Kaffi steðgur – 15. min.
-Prát runt um borði. “Hvørji etisk virði havi eg, og mítt arbeiðspláss”.
-Tikið verður samanum hvat luttakarar hava haft á hjarta. Luttakarar kunnu lufta sína hugsan í rúminum.
Vit vænta at tiltakið er áleið 2 tímar. Skráin er hin sama til øll tiltøkini.
Mikudagin, 29. januar kl. 19.30: Klaksvík, Snjallabjalla, Skúlavegur 1, Klaksvík.
Mikudagin, 05. februar kl. 19.30: Hotel Vágar
Mikudagin, 12. februar kl. 20.00: Tórshavn. Norðurlandahúsið.
Mikudagin, 19. februar kl. 19.30: Hovi, Miðnámsskúlin.
Tilmelding er neyðug!
Tilmelding til tiltøkini fer fram á slóðini niðanfyri:
Trýst her!


text:
Og nú fæst hann bæði í bensin, diesel og EL :)
Gullpakkin er gull verdur
til bilurin hevur koyrt 90.000 km. Avtalan fylgir altíð bilinum, eisini við eigaraskifti.
Alt arbeiðið skal fara fram hjá Auto Service, um ikki onnur avtala er gjørd. Kundin skal syrgja fyri forsvarligari viðgerð/handfaring av bilinum, soleiðis at bilurin kemur til øll sýn, ið eru ásett eftir veðleiðing frá framleiðara og hevur ábyrgdina av at biðja um tíð til bilin, soleiðis at neyðug sýn kunnu vera framd, og olja og annar løgur verða latin á bilin.
Fyrimunir við Gullpakkanum
- Viðlíkahald av bilinum, umframt allar neyðugar umvælingar
- Arbeiðsløn, eykalutir og neyðugan løg til service, viðlíkahalds- og umvælingararbeiði
- Skift av olju, perum, viskarabløðum og áfyllan av sprinklaravesku
Gjald pr. mðr.
1.275 kr.
1.275 kr.
* Lánið skal vera útgoldið tá bilurin er 10 ár ella yngri. Rentan er skiftandi. Við ongum bili í býti, rindar kundin eitt útgjald uppá 25% við yvirtøku av bilinum, svarandi til 37.500 kr. Útgjaldið er í minsta lagi 20.000 kr.


text:
BÍLEGG KAMAR
MORGUNMATUR
Morgunmatur er hvønn dag
frá kl. 7:00 til 9:30.
Vælkomin
til Hotel Vágar
Hotel Vágar liggur beint áðrenn vakra Sørvág og bert 5 minuttir til gongu til flogvøllin. Ljósu kømrini hava ókeypis tráleyst netsamband og vesi við brúsu í hvørjum kamari.
- Innskriving: Á Hotel Vágum fer innskrivingin fram á sjálvtøkum. Eingin móttøka og einki mótttøkufólk er til staðar á Hotel Vágum.
- Vegleiðing: Tørvar tykkum vegleðing ella hjálp til eitthvørt, er móttøkan í Tórshavn klár at hjálpa tykkum alt samdøgrið. Trýst á klokkuna við innskrivingarøkið fyri at fáa samband við móttøkuna.
Samband
HOTEL VÁGAR · Djúpheiðar 2 · FO-380 Sørvágur · +298 309090 · hv@hotelvagar.fo


text:
Hesar seinastu dagarnar hevur Jan Elmar Sørensen verið í Danmark og roynt seg í kapprenning móti sterkari mótstøðu enn hann er vanur við her í Føroyum. Tað hevur gingið óvanliga væl hjá Jan Elmari í ár. Eftir sigurin í TF Vetrarkappingini hevur formkurvan bara hildið á rætta vegin. Oyl-kravtíðin kom í hús til HM í ½ maraton í Cardiff. Síðan tók hann enn eitt oyl-krav, tá hann rann 15.49 á 5.000 metrum í VU-Spelen. So gjørdi Jan Elmar av at fara niður at luttaka í sonevndu “Baneturneringen”, har flestu av teimum bestu donsku rennarunum eru við. Hóskvøldið 4. august 3.000 m á Østerbro Stadion í Keypmannahavn og hóskvøldið 11. august 5.000 m í Tårnby.
Jan Elmar hevur fingið renningina inn við faðirmjólkini, og er rennari við nógvum royndum
Eftir heldur miseydnaðu ólavsøkurenningina var Jan Elmar eitt sindur ivasamur undan 3.000 m kappingini. Men tað skuldi tó vísa seg, at har var einki at óttast. Kappingin gekk sera væl. Ferðin lá beint um 3.00 min/km og eitt gott seinasta umfar førdi hann trygt undir 9 minuttir. Við 8.57,79 min er Jan Elmar áttandi føroyingurin undir teir níggju minuttirnar.
Jan Elmar, næst uttast til vinstru, klárur til start til 3.000m á Østerbro Stadion
Hóskvøldið farna varð so kappast í Tårnby. Hesuferð 5.000 metrar, og málið var at raka 15.30 minuttir, ella 20 sekund skjótari enn VU Spelen í juni. Aftur her gekk sum eftir ánni. Tríggir teir fyrstu kilometrarnir raktu neyvt 3.06 min. So kom 3.09, men aftur her megnaði Jan Elmar at fáa ferðina upp, og endaði við einum 3.00 kilometri, so endaliga úrslitið gjørdist 15.27,91 min. Hetta er so mikið gott úrslit, at Jan Elmar nú er fjórði skjótasti føroyingur nakrantíð á 5.000 metrum!
Jan Elmar, triðfremstur, rennur her 5.000m á Tårnby Stadion
Nú verður spennandi, um Jan Elmar megnar at betra seg enn meira gjøgnum komandi vetur. Ger hann tað, verður stuttligt at hyggja eftir langteinakappingum á komandi oyggjaleikum, tí so er heilt vist, at hann verður frammi í tí heilt stuttliga endanum. Men fyrst hevur hann eitt FM næsta vikuskifti, har hann fær møguleika at byggja víðari á góðu úrslitini og royna at fáa onkur FM heiti í skjáttuna.


text:
Hápunkt: After LoveBook now
Leikstjóri: Aleem Khan
2020 | Stórabretland | 89 min
Enskt, franskt, urdu, arabiskt | Enskir undirtekstir
Leikarar: Joanna Scanlan, Nathalie Richards, Talid Ariss
(Spælifilmur)
Ein bretsk einkja, sum skifti til Islam, tá ið hon giftist fyri fleiri áratíggjum síðani, varnast ymiskt skakandi um farna mannin, ið fær hana at ivast í allari sínari fatan um seg sjálva.
Avgjørd í at finna sannleikan um mannin, ið hon helt seg kenna út í æsir, ferðast hon frá havnarbýi sínum Dover í Onglandi til Calais í Frankaríki, har ið hon verður tikin á bóli av tí, ið hon har finnur.
Joanna Scanlan spælir rørandi væl og minnisvert høvuðsleikutin í hesum framúrskarandi filmi, ið tú ikki mást lata fara framvið. Henda kensluríka frásøgnin vísir okkum ein knút fyri og annan eftir í eini fløkju, ið hálar áskoðaran upp um kensluligar hæddir í eini hugfangandi ferð.
Address
Havnar Bio
Tinghúsvegur 8
100 Tórshavn
Tórshavn (capital)
ContactWebsite
(+298) 311956
bio@bio.fo
Organiser
Faroe Islands International Minority Film FestivalWebsite
(+298) 263213
danhelgi@fimff.org


text:
Vegna koronu, verður onki føstulávintstiltak í SMS í ár, men tað merkir ikki, at grýlurnar skulu snýtast fyri tað!
Vit fara nevnliga at heita á øll um at senda okkum myndir av fittu, vøkru, óhugnaligu og stuttligu grýlunum, og soleiðis vera við í kappingini um eitt SMS-gávukort upp á 500 kr.
Grýlurnar verða, sum vant, bólkaðar eftir aldri; 0-3 ár, 4-7 og 8-12 ár. Ein dómsnevnd hyggur allar myndirnar ígjøgnum og velur bestu grýlurnar í hvørjum aldursbólki.
Myndir kunnu sendast til sms@sms.fo, á okkara Facebook vanga ella Instagram. Viðmerk navn og aldur á barninum. Til ber eisini at frámerkja sms.fo á Instagram og Facebook og soleiðis vera við í kappingini (gg. hetta er bert galdandi fyri uppsløg og ikki story).
Freistin at luttaka er mikudagin 17. februar.
Myndirnar, sum koma inn, vera síðan lagdar út á Facebook, Instagram og her á sms.fo.


text:
Fundur um Flogbørn
Fríggjakvøldið 16. september skipaði Flogbóltssambandið fyri fundi millum Peter Morell og øll umboðsfólkini, sum hava ábyrgdina av flogbørnum.
Á fundinum greiddi Peter Morell frá sínum arbeiði runt landið, eins og hann greiddi frá hvørjar ætlanir Flogbóltssamband Føroya hevði í framtíðini á hesum øki.
Góðar og gevandi diskutiónir vóru á fundinum, eins og feløgini gjørdu semju um ymiskar lógarásetingar í sambandi við kappingarnar fyri flogbørn og D/G 12 í vetur. Hetta frætta tit meira um seinni.
Á fundinum legði Peter eisini fram sera snotiligt blað á føroyskum, sum í næstu framtíð verður givin øllum teimum, sum spæla flogbørn.


text:
Triðja Mósebók
Triðja Mósebók verður í hebráisku Bíbliuni nevnd Wajiiqra. Tað merkir, "og hann kallaði", og soleiðis byrjar eisini bókin. Í Septuaginta eitur hon Leviticon, og tað merkir "levitiska bókin". Hon var fyrst og fremst ein handbók hjá levitiskum prestum. Orðið Leviticus er tað sama orðið á latínskum. 3. Mósebók verður nevnd levitbókin, ikki tí at hon er so nógv um levitar, men heldur tí, at hon er um gudstænastuna, og í gudstænastuni høvdu levitar tað týdningarmesta at gera. Hon er gudstænastubókin í gamla sáttmálanum. Hon sigur frá, hvussu Ísrael skal liva sum heilag tjóð, úrskild til Harrans.
N.T. vísir meira enn 40 ferðir aftur til 3. Mósebók, og næstan øll Bíblian ber dám av henni.
Innihald[rætta | rætta wikitekst]
Offurtænastan í G.T. er týdningarmesta evnið í 3. Mósebók. Fimm ymiskar offurtænastur verða nevndar - sektaroffur, brennioffur, takkaroffur, grónoffur og syndaoffur. Longu í 2. Mósebók verður sagt frá, hvussu Áron og synir hansara vórðu settir í prestastørv. Í 3. Mósebók er fullfíggjað frágreiðing um prestavígsluna. Fremsta arbeiði teirra var at bera frem offur. Eisini høvdu teir annað týdningmikið arbeiði í halgidóminum og vera andligu lærararnir í Ísrael skildir burtur úr til tænastu Guds og vera Harrans boðum lýdnir.
Talan um offur gongur sum aðaltáttur ígjøgnum alla 3. Mósebók. Forskriftirnar um fagnaðarárið eru eisini í 3. Mósebók.


text:
Tað er nú greitt at Special Olympics Heims-vetrarleikirnir verða í Åre, Østersund í Svøríki í 2021.
Parasport Svøríki hevur gjørt eina heimasíðu við kunnning um vetrarleikirnar https://swe2021.org/
7 ítróttargreinar, fjallaskíing, listskoyturenning, langrenn, snowboard, speed skoyturenning, snowshoeing og floorball, verða á leikunum, ið ongantíð hava havt umboðan úr Føroyum enn.
Fyrireikararnir vænta 2880 ítróttarfólk úr 105 londum.
Tær mest áhugaverdu ítróttargreinarnar fyri okkum føroyingar eru helst floorball (ella tað ið summi rópa hockey) og snowshoeing, ið er kapprenning við serligum kavaskóm á fótunum – hesar ítróttargreinar kunnu sagtans verða íðkaðar í Føroyum: floorball í fimleikarhallum og snowshoeing á sandi.
Hetta er 12. ferð at skipað verður fyri heims-vetrarleikum, og bert triðjuferð at leikirnir eru í Europa.
Um onkur iðkari er, ið íðkar nakra av ítróttargreinunum ið eru nevndar omanfyri, ber til at seta seg í samband við Parasport at frætta um møgulleikan fyri luttøku á vetrarleikunum.


text:
Setrið uppraðfest á FLU 2022 – nýggj masterútbúgving í Dátuvísind og eyka flokkur av sjúkrarøktarfrøðilesandi
Í uppskotinum til fíggjarlóg fyri 2022 verður játtanin til Fróðskaparsetur Føroya uppraðfest og hækkað við 7 mió. kr. Økta játtanin skal nýtast til at seta á stovn útbúgvingina Master í Dátuvísindum og til at taka upp ein eyka flokk av sjúkrarøktarfrøðilesandi.
Menningin innan KT og talgilding gongur við tí rúkandi ferð. Tí alneyðugt at styrkja um KT útbúgvingarnar í Føroyum, fyri at nøkta tørvin á kvalifiseraðum KT fólki, bæði í vinnuni og hjá tí almenna, og fyri styrkja okkara kappingarføri sum samfelag.
Jenis av Rana landsstýrismaður
Tørvur á at styrkja KT útbúgvingar í Føroyum
Tørvurin á KT fólki er støðugt vaksandi í Føroyum, og eitt nú KT-felagið hevur víst á tørvin á at útbúgva fleiri KT fólk á bachelor og master stigi.
Økta játtanin til Fróðskaparsetrið skal nýtast til at fyrireika og seta á stovn útbúgvingina Master í Dátuvísindum. Ætlandi byrja fyrstu masterlesandi í Dátuvísind í seinasta lagi 2023.
Í 2022 byrjar aftur ein flokkur av bachelorlesandi í KT-verkfrøði, og ætlanin er, at Fróðskaparsetrið á hvørjum árið skal taka upp ein flokk av bachelorlesandi í KT-verkfrøði.
”Tað er umráðandi at politiska skipanin hevur ein munagóðan útbúgvingarpolitikk, sum tekur hædd fyri tørvunum hjá okkara samfelag,” sigur Jenis av Rana landsstýrismaður. “Menningin innan KT og talgilding gongur við tí rúkandi ferð. Tí alneyðugt at styrkja um KT útbúgvingarnar í Føroyum, fyri at nøkta tørvin á kvalifiseraðum KT fólki, bæði í vinnuni og hjá tí almenna, og fyri styrkja okkara kappingarføri sum samfelag.”
Tørvur á fleiri fakfólki innan vælferðarøkini
Búskaparráðið hevur í kanning víst á at komandi 10 árini fer tørvurin á fakfólki innan vælferðarøkini at vaksa nógv, eitt nú innan heilsuøki og eldrarøktina. Landsstýrismaðurin í mentamálum hevur tí tikið avgerð um at uppraðfesta at útbúgva fleiri innan hesi øki.
Økta játtanin til Fróðskaparsetrið skal tí eisini nýtast til at taka upp ein eyka flokk av sjúkrarøktarfrøðilesandi, so tað longu frá 2022 verða tiknir upp tveir flokkar, og málið er at taka upp tveir flokkar á hvørjum ári.
Somuleiðis verður játtanin til Miðnám í Suðuroy hækkað, so møguleiki verður taka inn tvær ferðir árliga til heilsurøktaraútbúgvingina á Heilsuskúlanum í Suðuroy.
Útbúgvingarnar av heilsuhjálparum og námsfrøðingum verða nærri útgreinaðar, sum liður í ætlanunum at útbúgva fleiri innan hesi øki.
“Tað er eyðsæð at neyðugt er at útbúgva fleiri fakfólk til vælferðarøkini komandi árini, um vit skulu varðveita eitt gott tænastustøði, og at vit beinanvegin taka neyðug stig,” sigur Jenis av Rana landsstýrismaður.


text:
Undirsjóvartunlar í eitt felag og nýggjan fíggingarleist
2021-09-10 14:45
Við Suðuroyartunnlinum fáa Føroyar eitt vegakervið í heimsklassa, har 99% av føroyingum skjótt og lætt kunnu ferðast kring alt landið. Hetta er eitt av heilt týðandi vælferðarframstigunum í Føroyum í nýggjari tíð – og vælferðartilboð og -tænastur hava vit søguliga øll fíggjað saman.
Undirsjóvartunlarnir eiga allir at leggjast í eitt Tunnilsfelag. Tá fara fleiri enn 6 mió. bilar at brúka tænastuna hjá Tunnilsfelagnum hvørt ár.
Hildið verður áfram við kendum tættum í verandi fíggingarleisti av undirsjóvartunlum við landskassa-innskoti og brúkaragjaldi, men eitt grundgjald eigur at verða lagt afturat, sum gevur rúm fyri lægri prísum gjøgnum nýggjastu undirsjóvartunlarnar.
Við hesum fær Tunnilsfelagið inntøkur á omanfyri 400 mió. kr. um árið, sum verður trygt grundarlag undir rakstrinum av undirsjóvartunlunum og afturgjald av skuld hjá felagnum.
Almennar tænastur og tilboð uppbygd av okkum øllum
Søguliga eru at kalla allar almennar tænastur og flest øll almenn tilboð í Føroyum uppbygd av okkum øllum, av okkum borgarum í samfelagnum. Landið hevur bygt upp tænastur og tilboð, har sjálv íløgan og størsti parturin av rakstrinum er fíggjaður umvegis inntøkur landskassans, millum annað við persónsskatti frá borgarum í landinum. Vit, borgarar í landinum, hava síðani brúkt og brúka framvegis almennar tænastur og tilboð, í flestu førum ókeypis ella fyri symbolskt gjald.
Hetta er millum annað galdandi fyri flest allar tænastur hjá heilsuverkinum, fyri tilboð um skúlagongd í fólkaskúla, miðnámsskúla og á hægri lestri, fyri eina røð av almanna veitingum – og ikki minst galdandi fyri møguleikan hjá okkum øllum at flyta okkum kring landið frá einum staði til annað við bili, bussi, ferjum ella við tyrlu.
Infrakervið avgerandi fyri menningina av samfelagnum
Nettupp útbyggingin av infrakervinum í Føroyum, sum m.a. fevnir um vegasamband millum bygdir, berghol gjøgnum fjøll, brýr og byrgingar millum oyggjar, undirsjóvartunlar undir firðir og sund, havnaløg og ferjur, tyrlupallar og tyrlur, hevur havt avgerandi týdning fyri menningina av føroyska samfelagnum.
Útbyggingin av infrakervinum hevur ført við sær, at vit skjótt og lætt kunnu flyta okkum frá einum staði í landinum til annað – ókeypis ella uttan stórvegis kostnað. Somu viðurskifti eru galdandi fyri flutning av vørum og tænastum, sum lætt og skjótt kunnu flytast kring landið, og er hetta grundarlag undir einum týðandi parti av effektiviseringini og menningini av samfelagnum.
Eitt væl útbygt vegasamband tryggjar eisini, at fólk kunnu velja at búseta seg kring landið uttan at hugsa um at fáa arbeiði á staðnum, har tú býr – vit kunnu velja at seta búgv á einum stað og koyra til arbeiðis á øðrum stað – og gera tað !
Góða vegasambandið tryggjar eisini, at vinnufyritøkur í lítlan mun eru kroystar til at miðsavna seg á sentralum stað, tí bæði rávørur og lidnar vørur lætt og ómakaleyst kunnu flytast aftur og fram eftir føroyska veganetinum.
Megnar framstig við undirsjóvartunlum
Seinnu árini hevur menningin av føroyska infrakervinum við undirsjóvartunlum gjørt stór lop, sum eisini hava ført við sær megnar framstig fyri borgarar og fyritøkur í samfelagnum.
Við undirsjóvartunlum eru vit farin frá ferjunum um Vestmannasund og Leirvíksfjørð, sum sigldu avmarkað túratal hvønn dag, har tað vóru langar bíðirøðir í Vestmanna og við Oyragjógv, og á havnarlagnum í Leirvík og í Klaksvík. Við ferjum tók ferðin um Vestmannasund og Leirvíksfjørð eini 30 minuttir ella meiri og kostnaðurin fyri bilar og fólk var væl hægri enn hann er ígjøgnum undirsjóvartunlarnar í dag – og ikki minst hevði sjálv bíðitíðin eisini “ein prís”.
Vágatunnilin og Norðoyatunnilin hava ført við sær, at vit í dag hvønn minutt á degnum kunnu velja at fara ein biltúr av Norðskála vestur í Vágur ella úr Kvívík norður til Klaksvíkar. Á leiðini eru ongar bíðirøðir og tað tekur bara nakrar minuttir at koyra “um Vestmannasund” og “Leirvíksfjørð” og kostnaðurin er lágur.
Hetta frælsið at kunna fara tá tú hevur hug ella tørv á tí, uttan at hugsa um fráfaringartíðir, bíðirøðir ella ferðatíð um fjørðin, hevur ført við sær munandi effektivitets-øking í samfelagnum. Ongar beinleiðis mátingar eru gjørdar av hvønn búskaparliga týdningin Vága- og Norðoyatunnilin hava, men greitt er, at hetta hevur havt jaliga ávirkan á fólkatal í økjunum og á tann hátt eisini á lokal búskapin, og ikki minst hava undirsjóvartunlarnir báðir havt jaliga ávirkan á fyritøkur og møguleikan fyri at fáa vørur og tænastur og arbeiðsmegi til og frá økjunum – hetta økjunum og føroyska búskapinum til fyrimuns.
Eysturoyar- og Sandoyartunnilin fara eisini at hava somu ávirkan – og eru árinini eisini longu í økjunum sjónlig við veksandi fólkatali við øllum teimum jaligum avleiðingunum, sum tað førir við sær. Somu viðurskifti verða galdandi, tá farið verður undir Suðuroyartunnilin.
Við Suðuroyartunlinum verða 99% av Føroyafólki knýtt saman í eitt og sama vegakervið, soleiðis at koyrandi verður úr Sumba til Skálavíkar, vestur til Gásadals og norður til Viðareiðis og suðuraftur, uttan at hugsa um ferðaætlan hjá Smyrli ella Teistanum.
Vit vilja Suðuroyartunnilin, men hvussu skal hann fíggjast?
Politiska kjakið seinastu árini hevur greitt víst, at tað er ein heilt stórur meiriluti fyri at fara undir Suðuroyartunnilin – stuðulin í Løgtinginum er helst tætt við 100%. Játtan er eisini sett av til at gera forkanningar og leggja eina ætlan fyri linjuføring og tilhoyrandi vegasamband á landi í Suðuroynni og í Sandoynni.
Ivamálini um Suðuroyartunnilin snúgva seg í størstan mun um fíggjarliga partin, tí talan er um eina íløgu á eini 3,2-3,3 milliardir krónur. Men vit longu góðar royndir við at fíggja og bora undirsjóvartunlar, so sjálvandi ber hetta eisini til.
Vágatunnilin og Norðoyatunnilin eru skipaðir í hvør sínum almennu partafelag og fíggingin av íløguni hevur lutvíst fevnt um innskot frá Landskassanum og brúkaragjøldum fyri at koyra ígjøgnum tunlarnir.
Eysturoyar- og Sandoyartunlar eru somuleiðis skipaðir í almennum partafelag, har fíggingin av íløguni eisini fevnir um innskot frá Landskassanum (tils. 400 mió. kr.) og brúkaragjøldum, umframt einari trygd frá Landskassanum, um so er, at talið av bilum, sum koyrir ígjøgnum Eysturoyartunnilin, er lægri enn eitt ávíst.
Nú Suðuroyartunnilin av álvara nærkast politiska pallinum – nærkast veruligari politiskari viðgerð í landsstýrinum, í samgonguni, millum politisku flokkarnir og á Løgtingi – er ein av stóru spurninginum hvussu Suðuroyartunnilin skal fíggjast.
Loysnin liggur beint fyri framman – beint til høgra beinið!
Allir undirsjóvartunlar í eitt felag og ískoytið til fíggingarleistin
Gjøgnum ártíggju hava vit í felag bygt upp almennar tænastur og tilboð kring landið. Ongin ivi er um, at føroyska vegakervið er eitt neyðugt alment tilboð og ein týðandi almenn tænasta. Tí er tað eisini nærlagt, at vit øll skulu verða partur av at fíggja íløguna og raksturin av hesum almenna tilboðnum og tænastuni (vegakervinum) sum hevur verið og framhaldandi fer at verða føroyska samfelagnum til gagns.
Vit hava øll áhugað í, at framúr góðar tænastur í samfelagnum verða brúktar so nógv sum tilber. -Og er brúkaragjald á tænastuni, so snýr tað seg um at finna eina príslegu, har kostnaðurin ikki er so høgur, at fólk frávelja at brúka tænastuna (okkurt bendir á, at hetta er støðan í Eysturoyartunlinum!).
Samfelagið hevur áhugað í:
- at undirsjóvartunlarnir verða brúktir so nógv sum tilber
- at kostnaðurin ikki er ein forðing fyri at fyritøkur og fólk brúka undirsjóvartunlarnar eftir vild
- at kostnaðurin ikki er ein forðing fyri at nyttan av íløguni fær fullan effektivitet í samfelagnum
Í løtuni eru undirsjóvartunlarnir, sum nevnt skipaðir í trý ymisk almenn partafeløg, sum eru fíggjaði innskoti frá landinum, við brúkaragjaldið, – og lántøku fyri at gjøgnumføra íløguna.
Trygdin í mun til lántøkuna liggur (serliga) í ferðsluni – í talinum av bilum, sum koyra gjøgnum tunlarnir hvønn dag – og hava vit hoyrt, at “lága” ferðsla er ein avbjóðing fyri Eysturoyartunnilin. Vágatunnilin og Norðoyatunnilin hava í dag lítla og onga skuld í mun til uppruna íløgukostnaðin.
Verða allir undirsjóvartunlar lagdir í eitt felag, so ávirkar hetta bæði inntøkugrundarlagnum hjá samanlagda Tunnilsfelagnum og eisini møguleikarnir hjá Tunnilsfelagnum at fáa góðar treytir í samband við lánifígging – ikki minst tí at talið av bilum, sum brúka tænasturnar hjá Tunnilsfelagnum verður sera stórt.
Verða allir undirsjóvartunlarnir lagdir saman í eitt Tunnilsfelag, sum eisini borar Suðuroyartunnilin, so fer samlaða lániskuldin hjá felagnum at, tá hon er uppá tað hægsta, at verða umleið 5 mia. kr.
Millióna-ferðsla um árið
Tað koyra hvørt ár milliónir av bilum gjøgnum undirsjóvartunlarnir í Føroyum og talið fer bara at veksa við Sandoyar- og Suðuroyartunlinum.
Ferðslan í undirsjóvartunlunum
Vágatunnilin, umleið: 1,0 mió. bilar
Norðoyatunnilin, umleið: 1,3 mió. bilar
Eysturoyartunnilin, væntað 2,2 mío. bilar
Sandoyartunnilin (mett, við Suðuroyartunlinum) 0,9 mió. bilar
Suðuroyartunnilin (mett) 0,6 mió. bilar
Tilsamans um árið, umleið 6,0 mió. bilar
Tað kann tykjast eitt sindur løgið at hava 3-4 tunnilsfeløg í Føroyum heldur enn eitt felag fyri allar undirsjóvartunlarnar. Talan er um “sama eigara”, sama slag av virksemi og tænastu, so upplagt er allir undirsjóvartunlarnir verða lagdir saman í eitt Tunnilsfelag, sum eisini kemur at bora Suðuroyartunnilin.
Við øllum undirsjóvartunlunum í einum Tunnilsfelag er neyvan nakar trupulleiki at fáa fígging til Suðuroyartunnilin, samstundis sum ein tillaging í fíggingarleistinum kann tryggja inntøkugrundarlagið hjá Tunnilsfelagnum.
Tunnilsfelagið fíggjast við innskoti frá Landskassanum og brúkaragjøldum – og prísirnar lækkast
Við nøkrum tillagingum av inntøkugrundarlagnum hjá Tunnilsfelagnum ber til at fáa eitt trygt fíggjarligt grundarlag undir rakstrinum og afturgjalding av skuldini hjá felagnum, sum jú verður milliarda-stór, tá Suðuroyartunnilin er liðugur.
Inntøkugrundarlagið skal framvegis fevna um innskot frá Landskassanum og brúkaragjøldum, men prísirnir fyri nakrar undirsjóvartunlar mugu lækkast.
Innskot frá Landskassanum til Tunnilsfelagið
Tá farið verður undir Suðuroyartunnilin kann innskotið frá Landskassanum halda áfram eftir sama leisti sum við Eysturoyartunlinum, har landið rindar eina árliga upphædd til Tunnilsfelagið, hetta eins og gjørt varð gjørt við Vágatunnilin og Norðoyatunnilin.
Støddin á innskotinum frá Landskassanum er sjálvsagt ein politiskur spurningur, men talan er í dag um munandi upphæddir – og tað verður tað eisini í framtíðini. Alternativi til innskotið frá Landskassanum til Suðuroyartunnilin er, at landskassin fíggjar ein nýggjan Smyril, sum helst fer at kosta útvið 1 mia. kr. Sostatt skulu stórar upphæddir brúkast á Suðuroyarleiðin so ella so.
Verður Landskassa-innskotið t.d. 800 mió. kr. yvir 10 ár, so verður árligi innskotið frá Landskassanum 80 mió. kr.
Tá Teistin gevst at sigla um Skopunarfjørð og Smyril um nøkur ár gevst at sigla um Suðuroyarfjørð, so ber eisini til at flyta útreiðslurnar til hesa sjóvegis farleið til Sandoynna og til Suðuroynna til Suðuroyartunnilin. Bara fyri Smyril er talan um umleið 75 mió. kr. um árið, og óroknað Sandoyarleiðini er talan um umleið 100 mió. kr. um árið.
Verða hesar upphæddir fluttar Tunnilsfelagnum, so verður innskotini frá landskassanum til Tunnilsfelagið umleið 180 mió. kr. um árið. Sum lutvíst eru pengar, sum Landið longu í dag brúkar á Suðuroyar- og Sandoyarleiðini og sum Landið í næstu framtíð skal til at brúka á Suðuroyarleiðini.
Brúkaragjøld og lægri prísir
Verandi brúkaragjøld í Vágatunlinum og í Norðoyatunlinum eru lág – 20 kr. aftur og fram – fyri eina sera góða tænastu. -Og fyri pendlarar er prísurin uppaftur lægri orsaka av ferðastuðlinum frá TAKS (um tú úr Miðvági pendlar til arbeiðis í Havn, so er tunnilsgjaldið 5,50 kr. aftur og fram).
Í Eysturoyartunlinum bendir tað á, at prísurin – 150 kr. aftur og fram – er í hægra lagi; ferðslan er í øllum førum ikki tað, sum væntað varð, tá farið varð undir Eysturoyartunnilin.
Prísir hava ikki verið frammi fyri Sandoyartunnilin, men fyri Suðuroyartunnilin hevur verið nevnt, at prísurin t.d. kann verða 225 kr. aftur og fram, sum er sami prísur, sum tað kostar við bili við Smyrli í dag. Spurningurin er so, um hetta ávirkar væntaðu ferðsluna á 1.600 bilar um dagin gjøgnum Suðuroyartunnilin?
Áðrenn undirsjóvartunlarnir komu høvdu Strandfaraskip Landsins skipan, har gjaldið á styttri leiðunum (um Vestmannasund, Leirvíksfjørð og Skopunarfjørð) var 40 kr. pr. persón hvønn veg, og á longri leiðini um Suðuroyarfjørð var 80 kr. pr. persón hvønn veg.
Verður hesin tankin brúktur sum útgangspunkt, so kundi prísurin at koyra ígjøgnum “styttri tunlarnir” Vágatunnlin, Norðoyatunnilin, Eysturoyartunnilin og Sandoyartunnilin t.d. verið í miðal 30 kr. pr. bil hvønn veg. Meðan prísurin fyri tann longra Suðuroyartunnilin kundi verið í miðal 60 kr. pr. bil hvønn veg.
Hetta eru miðalprísir - og eins og í dag, so hevði ein munur verið á prísinum hjá pendlarum, persónbilum, bussum, og størri akførum, soleiðis at prísurin í Vágatunlinum og Norðoyatunlinum ikki hevði verið stórt nógv øðrvísi enn vit kenna hann í dag, men tó kanska eina 10 kr. hægri pr. túr aftur og fram fyri persónbilar.
Inntøkurnar frá ferðsluna í styttri tunlunum hevði tá verið útvið 150 mió. kr. um árið við verandi ferðslu – og umleið 40 mió. kr. um árið frá Suðuroyartunlinum við ferðsluni sum er mett av Landsverki. Tilsamans umleið 190 mió. kr. um árið í brúkaragjøldum frá ferðsluni gjøgnum teir fimm undirsjóvartunlarnar.
Men við einari príslækking í Eysturoyar- og Sandoyartunlinum og lægri prísi enn ætlað í Suðuroyartunlinum, so er ongin ivi um, at ferðslan fer at økjast – lægri prísir føra við sær økta ferðslu – og inntøkurnar hjá Tunnilsfelagnum tí verður nakað hægri enn 190 mió. kr. um árið.
Nýtt grundgjald
Í mun til verandi skipan av brúkaragjøldum, sum “bara” fevna um gjald fyri at koyra gjøgnum undirsjóvartunlarnar, so má skipanin víðkast, soleiðis at “allir føroyingar” taka lut í fíggingini av hesum vælferðartilboðnum – sum undirsjóvartunlar jú kunnu sigast verða – og hesi effektiviseringin av samfelagnum, sum hevur jaliga ávirkan á okkum øll, á alt landið.
Umframt brúkaragjøld fyri at koyra gjøgnum undirsjóvartunlarnar, so mugu vit øll sum eiga bilar, rinda eitt grundgjald – eitt brúkaragjald fyri yvirhøvur at hava atgongd til at brúka føroyska landsveganetið. Hetta brúkaragjaldið er har longu í dag umvegis vektgjald á bilar.
Men við einari munandi útbyggingin og betran av tænastuni (so at siga alt landið verður bundið saman við vegum) fáa vit øll atgongd til heimsins besta veganet– og av somu orsøk eigur vektgjaldið at hækka, t.d. við 100 kr. um mánaðin, tvs. 1.200 kr. um árið fyri allar bilar – og hevði hetta givið eina inntøku til Tunnilsfelagið uppá umleið 50 mió. kr. um árið.
420 mió. kr. í inntøkum um árið skapar trygt grundarlag
Við hesum leistunum, sum er samansettur av Landskassa-innskoti, brúkaragjøldum og lægri prísum, og grundgjaldi, so verða samlaðu inntøkurnar hjá Tunnilsfelagnum umleið 420 mió. kr. um árið
Landskassastuðul: 180 mió. kr.
Brúkaragjøld: 190 mió. kr.
Grundgjald: 50 mió. kr.
Tilsamans umleið 420 mió. kr.
-Og helst hægri enn hetta, tí væntast kann, at ferðslan gjøgnum undirsjóvartunlarnir fer at økjast, tá prísurin í nøkrum av undirsjóvartunlunum lækkar.
Ein inntøka á 420 mió. kr. um árið hevði uttan stórvegis trupulleikar fíggjað eina lántøku, sum í eitt tíðarskeið verður á umleið 5 mia. kr. Verður lánið á 5 mia. kr. við einari afturgjaldstíð á 20 ár og rentu á 2%, so verður árliga lánsgjaldið 300 mió. kr. Og tá er eisini rúm fyri at fíggjað raksturin av øllum undirsjóvartunlunum, sum verður umleið 100 mío. kr. um árið.
Við at leggja allir undirsjóvartunlar í eitt felag og skipa fíggingarleistin av nýggjum, so hevði hetta skapt eitt trygt inntøkugrundarlag fyri Tunnilsfelagið og undir øllum undirsjóvartunlunum (eisini Eysturoyar- og Sandoyartunlum) í Føroyum, og ikki minst loyst avbjóðingina við at fíggja íløguna í Suðuroyartunnilin.
Keldur:
Løgtingslóg um at stovna partafelag og at byggja og reka undirsjóvartunlar millum Streymoy og Eysturoy og millum Streymoy og Sandoy, sum broytt við løgtingslóg nr. 54 frá 6. mai 2016
Álit um møguleikar, fyrimunir og vansar, at gera ein Suðuroyartunnil, 2019.
PF Vágatunnil og PF Norðoyatunnil
Akstovan.fo
Dennis Holm, samfelagsfrøðingur


text:
01. juni 2021
Á sama hátt sum danir kunnu koppsetast í Føroyum, kunnu føroyingar eisini korona-koppsetast í Danmark. Einasta krav er, at man er í landinum í minsta lagi í 30 dagar og ikki er komin til landið við tí fyri eygað at verða koppsettur.
Edmund Joensen, fólkatingslimur fyri Sambandsflokkin, bað her fyri heilsumálaráðharran greiða frá, hvussu føroyingar, ið eru fyribils stødd í Danmark, skulu bera seg at, um tey ynskja at verða koppsett móti koronu-smittu, meðan tey eru í landinum.
- Vil ministeren, som opfølgning på ministerens svar på FÆU alm. del - spm. 18, oplyse konkret, hvordan proceduren vil være for færinger på midlertidigt ophold i Danmark, hvis de skal vaccineres i Danmark?
Í svarinum sigur ráðharrin, at føroyingar, ið eru fyribils stødd í Danmark hava rætt til at verða koronu-koppsett, samstundis sum teirra aldursbólkur verður tað. Treytin er tó, at tey eru í Danmark í minsta lagi í 30 dagar. Harafturat má uppihaldið í Danmark ikki vera við tí endamáli at verða koppsettur.
Um føroyingar ynskja at verða koppsettir í Danmark, skulu tey seta seg í samband við ta regiónina, har man er staddur. Tað ger man við at ringja til:
Region Hovedstaden, tlf. 3866 0000
Region Sjælland, tlf. 7020 4233
Region Syddanmark, tlf. 9944 0717, trýst 1
Region Midtjylland, tlf. 7023 24 15
Region Nordjylland, tlf. 9764 8505
Føroyingar, ið uppihalda seg fyribils í Danmark, kunnu tó ikki velja at verða koppsettir við koppsetingini frá AstraZeneca ella Johnson & Johnson, sum danir annars kunnu velja at skriva seg upp til.


text:
Hvat ætlar landsstýrismaðurin at gera við versnandi støðuna?
Skrivligur fyrispurningur til landsstýrismannin í heilsumálum, Kaj Leo Holm Johannesen, viðvíkjandi rúsevnum
1. Hvat ætlar landsstýrismaðurin at gera við versnandi støðuna við hørðum rúsevnum millum ung?
2. Metir landsstýrismaðurin, at eftirlitið við innflutningi av ólógligum rúsevnum er nøktandi?
3. Er landsstýrismaðurin vitandi um, at royndir eru, ella hava verið, gjørdar at framleiða hørð ólóglig rúsevni í Føroyum?
Viðmerkingar:
Sambært heimasíðuni hjá HMR, setti mann sær fyri í Fólkaheilsuætlanini frá 2006, at fyribyrgjandi átøkini móti rúsdrekka- og rúsevnamisnýtslu skulu styrkjast, serliga galdandi fyri tiltøk, sum eru ætlað børnum og ungum, og at eftirlitið við innflutningi av ólógligum rúsevnum skal gerast munadyggari og virknari.
Støðan við hørðum rúsevnum millum ungdóm okkara sýnist at vera syndarlig.
Dagliga hoyrast søgur um mannalagnur, sum liggja í skeljasori av hesum rúsevnum.
Tað hoyrist millum manna, at sera nógv rúsevni sleppa ígjøgnum tolleftirlitið, og eisini at náðileysir framleiðarar innflyta ráevni til at virka hesi hørðu rúsevni úr, og framleiða tey í Føroyum, til føroyskan ungdóm at brúka. Alt við peningaligum vinningi fyri eyga, og at hetta m.a. eru útlendingar, sum standa fyri at framleiða og selja hesi rúsevni.
Tað sigur seg sjálvt, at hetta er ein gongd, sum ikki á nakran hátt kann góðtakast, og er ein av størstu vandunum ímóti føroysku fólkaheilsuni, bæði uppá stutt og langt sikt.
Tørvur er á kjaki um hetta evni, tí hesi rúsevni leggja mannalagnur og harvið familjur í sor, og kosta samfelagi okkara munandi av menniskjaligum og peningaligum tilfeingi.
Okkurt má gerast nú, og tí verður hetta mál reist.
Á Løgtingi, 18. november 2020
Brandur Sandoy


text:
Hvussu nógv er ein milliard?
2021-09-30 07:29
Tað tekur næstan 32 ár at telja uppí eina milliard (um tú telur eitt um sekundið, 24 tímar um samdøgrið og 365 dagar um árið).
Tað eru 86.400 sekund í einum samdøgri, og kortini tekur tað næstan 32 ár at koma ígjøgnum eina milliard sekund.
Ella umgjørt til pengar: Um eg tjeni heilar 86.400 krónur um dagin, so skal eg, við hesi ørandi høgu lønini, arbeiða í næstan 32 ár, áðrenn eg havi tjent eina milliard.
Og hví sigi eg hetta? Jú Tjóðveldi hevur lagt uppskot fyri tingið um at avtaka alla ríkisveitingina, sum hvørt ár kemur inn á fíggjarlógina. Hetta er so sára lætt, siga tey, tí ríkisveitingin er bara nøkur fá prosent av bruttotjóðarúrtøkuni.
Nú er tað at siga um bruttotjóðarúrtøkuna, at hon er eitt somikið stórt tal, at øll onnur tøl blíva lítil, tá samanborið verður við hana. Til dømis er allur skatturin sum føroyingar rinda til landskassan bara 8,6 prosent av bruttotjóðarúrtøkuni. So út frá tí kundu vit sagt, at tað manglar lítið í, at vit sleppa undan at rinda skatt. – Men ger tað tað? Hvussu hevði støðan verið í samfelagnum, um øll góvust at rinda skatt?
Líkamikið hvat annað tal samanborið verður við, so er ríkisveitingin somikið stór, at um hon verður tikin úr renslinum, so fer tað at síggjast aftur. Tey fyrstu sum fara at merkja hetta eru tey veikastu í samfelagnum.
Seinast hetta varð roynt var í 2002. Tá minkaði avlopið hjá landskassanum við næstan 700 mió. krónum eftir bara tveimum árum. Nú ætla tey at minka ríkisveitingina dupult so nógv, sum tey gjørdu tá.
Helgi Abrahamsen
løgtingsmaður


text:
Faldarin hjá Hjálparfólkafelagnum
Hjálparfólk fingu einki burturúr verkfallinum
Normering til hjálparfólk lykilin til støðuga tænastu
14/06/2021
Hvat snýr verkfallið seg um ?
Nú Pedagogfelagið er farið í verkfall, spyrja nógv fólk, hvat stóra “knútapunktið” í samráðingunum er.
Formaðurin í Pedagogfelagnum hevur verið sera varin við at úttala seg um, hvørji mál skilja partarnar.
Í byrjanini av samráðingunum segði formaðurin, at tað var ikki so nógv lønin, sum farið varð eftir hesaferð, men meiri onnur viðurskifti, sum skuldu fáast uppá pláss.
Í tí sambandi kom hugtakið “menniskjaligt haldføri”. Hetta hugtak hevur verið nógv brúkt í royndini at varpa ljós á truplu arbeiðstreytirnar hjá starvsfólnunum á økinum.
Formaðurin, Jógvan Philbrow, segði í Degi & Viku, at Pedagogfelagið kravdi meiri fyrireikingartíð. Hann slóð fast, at kravið var minni tíð á gólvinum, og meir til fyrireiking.
Tað skal ongin ivi vera um, at Hjálparfólkafelagið tekur undir við tí, ið liggur aftanfyri hugtakið “menniskiligt haldføri”.
Hjálparfólkafelagið kann bara ikki góðtaka, at hjálparfólk skulu renna skjótari, og á tann hátt gjalda við haldførinum, fyri at pedagogarnir skulu fáa meira tíð til fyrireiking.
Tað seinasta, formaðurin í Pedagogfekagnum úttalaði seg um, vóru lønarviðurskiftini.
Tað er sera torført at fáa skil á, hvat stóra knútapunktið er, men alt týðir uppá, at tað er fyrireikingartíðin, sum farið verður í verkfall um.
Arbeiðsgevarirnir hava meldað út, at teir krevja betri setanartreytir til hjálparfólk, fyri at tryggja stabilitet á økinum.
Hetta eru viðurskifti, sum Hjálparfólkafelagið hevur víst á. Viðurskifti, sum bøta um haldførið hjá hjálparfólkum, og tryggja betri stabilitet á økinum.
Betri setanartreytir til hjálparfólk stríðir hinvegin beint ímóti lógum Pedagogfelagsins, sum sigur, at endamál og virki felagsins er at virka fyri, at fólk við pedagogútbúgving verða sett í øll størv, hvørs uppgáva er at menna børn og ungfólk, eins og tilkomin, sum hava tørv á pedagogiskari menning.
Okkara vón er, at arbeiðsgevararnir halda fast við kravið um betri setanartreytir til hjálparfólk.
Umleið tveir triðingar av limunum í Pedagogfelagnum eru hjálparfólk, og er tað tí ein stórur kjansur hjá Pedagogfelagnum at taka, um tey ikki eftirlíka kravinum frá arbeiðsgevaranum um betri setanartreytir.
Hjálparfólkafelagið varð ikki sett á stovn fyri at arbeiða ímóti Pedagogfelagnum. Felagið var stovnað fyri at arbeiða fyri betri løn og rættindum til hjálparfólk.
Nevndin í Hjálparfólkafelagnum er av teirri fatan, at verkfallið ikki er ikomið av krøvum til hjálparfólk, men at tað er fyrireikingartíð til pedagogarnar, sum er stóri knúturin.
Tað sigur seg sjálvt, at Hjálparfólkafelagið ikki kann senda sinar limir út í eitt verkfall, sum kann viðføra, at hjálparfólk skulu renna skjótari enn tey longu gera. Hetta stríðir beint ímóti hugtakinum “menniskjaligt haldføri”.
Nevndin í Hjálparfólkafelagnum vil í verandi støðu á ongan hátt mótarbeiða Pedagogfelagnum, og hava vit tí heitt á limir felagsins, um ikki at taka upp verkfallsrakt arbeiði.
Hjálparfólkafelagið
Sámal Hansen
formaður