text:
20. juni 1997Nr. 125
Løgtingslóg um fólkaskúlan, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 44 frá 30. apríl 2018
Kapittul 1
Endamál fólkaskúlans
§ 1. 1) Fólkaskúlin er tann almenni skúlin, sum býður undirvísing eftir hesi lóg.
§ 2. Uppgáva fólkaskúlans er við atliti at tí einstaka næminginum og í samstarvi við foreldrini at fremja, at næmingarnir nema sær kunnleika, fimi, arbeiðshættir og málbúnar, sum stuðla tí einstaka næminginum í fjølbroyttu, persónligu menningini.
Stk. 2. Fólkaskúlin eigur at skapa sovorðin líkindi fyri uppliving, virkishugi og djúp-hugsan, at næmingarnir kunnu menna sína sannkenning, sítt hugflog og hug til at læra, og at teir kunnu venja síni evni til sjálvstøðuga meting, støðutakan og virkan og búnast í treysti til sín sjálvs og til teir møguleikar, sum eru í felagsskapinum.
Stk. 3. Fólkaskúlin skal í sátt og samvinnu við foreldrini hjálpa til at geva næmingunum eina kristna og siðalagsliga uppaling. Hann skal við støði í heimligari mentan menna kunnleika næminganna um føroyska mentan og hjálpa teimum at fata aðrar mentanir og samspæl manna við náttúruna. Hann skal búgva næmingarnar til innlivan, samavgerð, samábyrgd, rættindi og skyldur í einum fólkaræðisligum samfelag. Undirvísing og gerandislív skúlans eiga at vera grundað á andsfrælsi, tollyndi, javnvirði og fólkaræði.
§ 3. Innan fyri settar karmar hevur tann einstaki skúlin ábyrgdina av undirvísingardygdini sambært endamáli fólkaskúlans, smb. § 2, og innan fyri hesar karmar ger skúlin av, hvussu hann skipar og leggur sína undirvísing til rættis.
Stk. 2. Skúlin samstarvar við næmingar og foreldur um at megna tað, sum er ásett í endamálsgrein fólkaskúlans.
Kapittul 2
Bygnaður fólkaskúlans og innihald
§ 4. Fólkaskúlin er ein 9 ára grundskúli og ein 1 árs 10. flokkur.
Stk. 2. 2) kommunur ella skúlasambond, sum hava 120 ella fleiri næmingar í 10. flokki, kunnu við góðkenning landsstýrismansins skipa ein felags 10. floks skúla við sjálvstøðugari leiðslu fyri allar 10. floks næmingarnar í kommununi ella skúlasamstarvinum. Landsstýrismaðurin kann í serligum føri víkja frá ásetta næmingtalinum.
Stk. 3. 1) 2) Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um at skipa felags 10. floks skúla.
Stk. 4. 1) 2) Kommunum kann verða loyvt at seta 1 árs forskúlaflokk/ar á stovn eftir gjøllari reglum, sum landsstýrismaðurin setur.
Stk. 5. 2) 3) Sernám veitir skúlum, foreldrum og øðrum, ið varða av næmingum í fólkaskúlanum, sernámsfrøðiliga og sálarfrøðiliga ráðgeving. Næmingar, ið hava tørv á serligum tiltøkum, ella sum ikki fáa nøktandi úrslit í vanliga undirvísingartilboði skúlans, fáa serundirvísing og/ella sernámsfrøðiligan stuðul.
Stk. 6. 2) Landsstýrismaðurin kann veita børnum, ið enn ikki hava byrjað skúlagongdina, sernámsfrøðiligan stuðul. Somuleiðis verður sernámsfrøðilig ráðgeving veitt foreldrum og øðrum, ið varða av hesum børnum.
Stk. 7. 2) 3) Landsstýrismaðurin kann harumframt bjóða tvímæltum børnum, ið hava annað móðurmál enn føroyskt, og sum enn ikki hava byrjað skúlagongdina, stuðul til frama fyri málsligu menningina í føroyskum máli. Landsstýrismaðurin ásetur reglur um stk. 4-7 og kann í tí sambandi víkja frá teimum í §§ 5 og 7-9, § 14, stk. 2, stk. 8, 2. pkt. og stk. 9 og 10 og §§ 15 og 16 ásettu reglum.
Stk. 8. 2) Fólkaskúlin kann bjóða næmingunum undirvísing í frítíðini.
Stk. 9. 2) Undirvísingarligt samarbeiði kann vera ímillum 8.-10. flokk og aðrar undirvísingarstovnar. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um hetta samarbeiðið.
Stk. 10. 2) Fólkaskúlin kann í samstarvi við ungdómsfeløg, áhugabólkar og annað sjálvboðið felagslív stuðla ella fyrisita og samskipa fólkaupplýsing og annað mentanarvirksemi á staðnum.
§ 5. Undirvísingarinnihaldið skal vera valt og skipað soleiðis, at næmingarnir fáa líkindi at nema sær fakliga djúphugsan, høpi og heild. Í undirvísingini skulu næmingarnir hava høvi at ogna sær sannkenning og teir arbeiðshættir, ið eyðkenna einstøku lærugreinina. Í sínámillum ávirkan við tí skulu næmingarnir hava høvi at nýta og menna kunnleika og fimi við undirvísing í tvørgreinaligum evnum og spurdómum.
Stk. 2. 4) 3) Í 9 ára grundskúlanum skulu allir næmingar verða undirvístir í:
1) kristnikunnleika øll skúlaárini
føroyskum øll skúlaárini
donskum 3. - 9. skúlaár
enskum 4. - 9. skúlaár
søgu/samtíð 4. - 9. skúlaár
2) støddfrøði øll skúlaárini
heimstaðarlæru 1. - 3. skúlaár
náttúru/tøkni 4. - 6. skúlaár
alis-/evnafrøði 7. skúlaár
landalæru 7. - 9. skúlaár
lívfrøði 7. - 9. skúlaár
3) ítrótti øll skúlaárini
4) handaverki tónleiki
og list tilevning
handarbeiði
smíði
heimkunnleika
í 1.-7. skúlaári.
Stk. 3. Undirvísingarligt samstarv kann verða skipað lærugreina og flokka millum.
Stk. 4. Undirvísing í alis-/evnafrøði og týskum skal standa næmingunum í 8. og 9. flokki í boði. Annað fremmandamál kann tó verða valt í staðin fyri týskt.
Stk. 5. Landsstýrismaðurin kann loyva, at næmingar, ið ikki hava fingið undirvísing í longri tíð, ella sum hava skift skúla, kunnu í hóskandi vavi fáa ískoytisundirvísing ella annan fakligan stuðul.
Stk. 6. Næmingar, ið hava føroyskt sum seinna málið, kunnu í hóskandi vavi fáa serstaka undirvísing í føroyskum. Landsstýrismaðurin kann harumframt áseta, at boðið skal vera tvímæltum næmingum undirvísing í teirra móðurmáli. Landsstýrismaðurin ásetur gjøllari reglur um undirvísing av tvímæltum næmingum, og kann hann í hesum sambandi víkja frá § 5, 1.-4. stk., §§ 7, 9 og 19, 1., 2., 3. og 5. stk. og § 26, 1. stk.
Stk. 7. Næmingar, sum eru deyvir og hava teknmál sum fyrsta mál, skulu hava holla undirvísing í teknmáli. Landstýrismaðurin ásetur reglur fyri, hvussu undirvísing av deyvum næmingum skal skipast, og kann hann í hesum sambandi víkja frá § 26 stk. 1.
§ 6. Undirvísingin í kristnikunnleika í fólkaskúlanum skal samsvara við fólka-kirkjunnar evangelisk-luthersku læru.
Stk. 2. Er barnið í fólkakirkjuni, kunnu foreldrini fyrst í einum skúlaári skrivliga til skúlastýrið vátta, at tey sjálv ynskja at hava barnsins undirvísing í kristnikunnleika í hondum. Barnið sleppur tá undan at verða undirvíst í kristnikunnleika í skúlanum, um ein prestur í fólkakirkjuni váttar, at hann hevur umsjónina við undirvísing barnsins í kristnikunnleika. Liva foreldrini saman í hjúnalagi, skal váttanin um, at barnið sleppur undan at verða undirvíst í kristnikunnleika í skúlanum, verða undirritað av báðum í felag. Er barnið 15 ár, kann frítøka tó bert verða framd við samtykki barnsins.
Stk. 3. Børn, sum ikki eru í fólkakirkjuni, skulu, tá ið foreldrini krevja tað, sleppa undan at verða undirvíst í kristnikunnleika í skúlanum. Er barnið í øðrum trúarsamfelag uttan fyri fólkakirkjuna, so hevur hetta trúarsamfelag umsjónina við átrúnarligu uppaling barnsins. Foreldur ella verji hava kortini skyldu til at ansa eftir, at barninum ikki vantar upplýsing um vanligu reglurnar fyri lívinum í skipaðum samfelag, antin tað so er í einum trúarsamfelag ella ikki. Verður barnið vanskettað í so máta, skal skúlin geva tí neyðugu undirvísingina. Er barnið 15 ár, kann frítøka tó bert verða framd við samtykki barnsins.
§ 7. Í 10. flokki skulu hesar lærugreinir standa næmingunum í boði: føroyskt, danskt, støddfrøði, kristnikunnleiki, ítróttur, samtíð og enskt.
Stk. 2. Teir næmingar, ið sambært § 5, 4. stk. hava fingið undirvísing í alis-/evnafrøði og týskum, teimum skal framhaldandi standa í boði at fáa undirvísing í alisfrøði, evnafrøði og týskum í 10. flokki. Sama er eisini galdandi fyri teir næmingar, ið hava valt annað fremmandamál enn týskt.
Stk. 3. 5) Landsstýrismaðurin kann í serligum førum loyva, at næmingar í 10. flokki fáa undirvísing í alis/evnafrøði og týskum og fara til próvtøku í fráfaringarroynd fólkaskúlans í alis/evnafrøði og týskum.
Stk. 4. Boðið kann vera næmingunum í 10. flokki undirvísing í latíni.
Stk. 5. § 5, 1. og 3. stk. og § 11 eru eisini galdandi fyri undirvísingina í 10. flokki.
§ 8. Upp í undirvísingina í fólkaskúlanum koma í hóskandi lærugreinum og á hóskandi aldursstigum hesi kravdu undirvísingarevnini:
1) Kvæðamentan, kvøðing/føroyskur dansur
2) ferðsla
3) útbúgvingar- og vinnulívskunning
4) heilsukunnleiki og seksualupplýsing.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin ásetur reglur um undirvísing eftir 1. stk., og hann kann góðkenna, at onnur evni koma upp í skyldugu undirvísingina.
Stk. 3. 3) (Strikað).
§ 9. Umframt ta undirvísing, ið skal vera boðin sambært §§ 5, 7 og 8 vera hesar valgreinir og hesi evni at standa næmingunum í 8. - 10. flokki í boði:
1) sjóvinna
2) landbúnaður
3) tekstviðgerð/rokniark
4) tøknifrøði
5) miðlar
6) ljósmyndalæra
7) filmskunnleiki
8) drama
9) tónleikur
10) tilevning
11) heimkunnleiki
12) handarbeiði
13) smíð
14) motorlæra
15) arbeiðskunnleiki.
Stk. 2. 1) Næmingum í 7.-10. flokki eiga at standa í boði verkætlanararbeiði, evnis-kunnandi undirvísing og undirvísingartilboð, har verkligt og ástøðiligt innihald er samskipað í eina undirvísing, ið kann fara fram eins væl í skúlanum og uttan fyri skúlan.
Stk. 3. Skúlin kann bjóða øllum næmingum í 8.-10. flokki at fara í starvspraktikk á virkjum og stovnum ella at vera á skeiðum í øðrum skúlaformum eitt styttri tíðarskeið, smb. § 18, 6. stk.
Stk. 4. Skúlasamstarv kann harumframt verða skipað um 10. flokkarnar ímillum fólkaskúlar sínámillum og aðrar skúla-/útbúgvingarformar, vinnulív, almanna-/heilsuverk o.o. viðvíkjandi breytatilboðum, ið kunnu standa næmingunum í 10. flokki í boði.
Stk. 5. Landsstýrismaðurin kann loyva, at boðið verður næmingunum undirvísing í øðrum lærugreinum og evnum enn teimum, sum standa í 1. stk., eins og honum er heimilað at áseta gjøllari reglur eftir 2. og 4. stk. og at senda út leiðbeinandi tilfar hesum viðvíkjandi.
§ 10. 1) Í forskúlaflokki skulu børnini verða kunnað um dagliga lívið í skúlanum, læra at vera í skúla og at vera trygg við undirvísingarstøðuna, har tað fer fram eitt samspæl millum læring og leik.
Stk. 2. 1) Børnini skulu læra grundstøðið undir lesing, skriving og rokning, læra at nýta bókasøvn, handaligt virksemi, tónleik, rørslu, at lurta og verða aktivur luttakari í undirvísingarstøðuni og í tí sosiala samverupartinum.
Stk. 3. 1) Skipað samstarv skal verða millum lærarar og pedagogar í forskúla, byrjanarundirvísing og frítíðarskúla.
§ 11. 1) Landsstýrismaðurin ásetur reglur um endamálið í undirvísingini og reglur um høvuðs kunnleika- og fimisøki (endalig mál) í lærugreinum og kravdum undirvísingarevnum eftir §§ 5–9. Landsstýrismaðurin ásetur harumframt reglur um mál í lærugreinum og evnum ávís skúlaár (ávegis mál), undantikið í teimum lærugreinum, sum fata um undirvísing í eitt ella tvey skúlaár.
Stk. 2. 1) Endalig mál og ávegis mál eru felags mál fyri allar skúlar og skulu vísa kunnleika og fimi, sum næmingarnir skulu hava ognað sær í lærugreinum og evnum, tá ið undirvísingin endar og við skúlaárslok ávís skúlaár.
Stk. 3. 1) Landsstýrismaðurin ger lesiætlanir, sum lýsa innihaldið í lærugreinum og evnum, og endalig mál og ávegis mál, sum skulu verða rokkin, tá ið undirvísingin endar og ávís skúlaár.
Stk. 4. 1) Undirvísingin í lærugreinum og evnum, í tvørgangandi evnum og spurdómsvendari undirvísing, sbr. § 5, stk. 1, skal stuðla tí einstaka næminginum í fjølbroyttu og persónligu menningini, sbr. § 2, stk. 1.
Stk. 5. 1) Landsstýrismaðurin kann gera leiðbeinandi tilfar um undirvísing í einstøku lærugreinunum, sum stuðlar næmingunum í teirra fjølbroyttu og persónligu menning, um undirvísing í tvørgangandi evnum og spurdómsvendari undirvísing, umframt vegleiðandi uppgávur, dømi um tímatalvur o.a.
§ 12. Næmingarnir verða undirvístir á tí floksstigi í grundskúlanum, ið samsvarar við skúlaaldur teirra. Næmingur kann tó í samráð við foreldrini, smb. § 65, verða undirvístur á sama floksstigi í 2 ár, um hann ikki hevur fingið undirvísing í longri tíð, ella aðrar serligar grundir benda á, at hetta er best fyri hann. Somuleiðis kann ein næmingur undir heilt serligum umstøðum leypa eitt floksstig um.
Stk. 2. 1) Serundirvísing og sernámsfrøðiligur stuðul, sbrt. § 4, stk. 4, ið ikki er fyribils, skal verða grundað á eina námsfrøðiliga/sálarfrøðiliga kanning, og skal fara fram í samráð við næmingin og foreldrini. Um foreldrini nokta fyri hesum, skal skúlin kunna barnaverndina um avgerðina hjá foreldrunum.
Stk. 3. 3) Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um serundirvísing og sernámsfrøðiligan stuðul, og hvat ein námsfrøðilig og sálarfrøðilig kanning skal umfata sbrt. stk. 2.
Stk. 4. 3) Læruætlan verður gjørd til næmingar, ið fáa serundirvísing ella sernámsfrøðiligan stuðul sbrt. stk. 2.
Stk. 5. 3) Foreldrini, smb. § 65, og næmingurin taka í samráð við skúlan avgerð um val av lærugreinum smb. §§ 7 og 9, 1.-4. stk. um framhaldandi skúlagongd.
§ 13. Fólkaskúlin eigur at vera floksbýttur. Í ársbýttum skúlum eigur hvørt floksstigið at vera undirvíst sær.
Stk. 2. 1) Tann einstaki skúlin skal vera floksbýttur eftir hesum meginreglum:
1) Skúli, ið hevur millum 1 og 14 næmingar, er 1-flokkaður,
2) skúli, ið hevur millum 15 og 30 næmingar, er 2-flokkaður,
3) skúli, ið hevur millum 31 og 48 næmingar, er 3-flokkaður,
4) skúli, ið hevur millum 49 og 68 næmingar, er 4-flokkaður,
5) skúli, ið hevur millum 69 og 90 næmingar, er 5-flokkaður,
6) skúli, ið hevur millum 91 og 114 næmingar, er 6-flokkaður, og
7) skúli, ið hevur 115 næmingar og fleiri, er 7-flokkaður og ársbýttur.
Stk. 3. 1) Hóast skúli er ársbýttur, kann undirvísing fara fram tvørtur um floksbýtið, sbrt. § 30, stk. 4.
Stk. 4. 1) Undirvísingin kann eisini verða skipað í bólkum í hvørjum flokki og millum flokkar og floksstig. Henda skipan kann verða sett í verk av praktiskum ella námsfrøðiligum orsøkum. Eftirmetingin av úrtøku næmingsins, sbrt. § 14, stk. 1, kann vera partur av grundarlagnum fyri námsfrøðiligu bólkaskipanini.
Stk. 5. 1) Næmingarnir skulu á øllum floksstigum verða undirvístir í sínum flokki størsta partin av undirvísingartíðini og kunnu í mesta lagi helvtina av samlaðu undirvísingartíðini verða undirvístir í skipaðum bólkum uttan fyri flokkin.
Stk. 6. 1) Landsstýrismanninum verður heimilað í serstøkum førum at gera frávik frá meginreglunum í stk. 2. Landsstýrismaðurin eigur tó at gera frávik, tá ið óvanliga nógvir næmingar eru í einum árgangi.
§ 14. 1) Úrtøkan hjá næmingunum skal javnan verða eftirmett, herímillum kunnleiki og fimi, sum næmingarnir hava ognað sær í lærugreinum og -evnum í mun til endalig og ávegis mál, sbrt. § 11. Henda eftirmeting, ið er sameindur partur av undirvísingini, skal vera støðið undir teirri leiðbeining, tann einstaki næmingurin fær, og undir ráðleggingini av komandi undirvísing. Eftirmetingin skal eisini vera støðið undir kunningini til foreldrini um úrtøkuna hjá næminginum av skúlagongdini.
Stk. 2. 3) Hjá næmingum, sum eru á 8.-10. floksstigi, verður støða teirra í royndarlærugreinunum, smb. § 16, 2.-6. stk. lýst við talmetum (støðutalmetum). Sama er galdandi fyri næmingar, sum fara úr skúlanum eftir 7. floksstig, smb. § 15.
Stk. 3. 1) 3) Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um, í hvørjum lærugreinum støðuroyndir skulu vera, hvussu tær skulu fremjast, støðuroyndir til næmingar við serligum tørvi og frítøku fyri næmingar vegna serligar umstøður.
Stk. 4. 1) 6) 7) 3) Landsstýrismaðurin skipar fyri landsroynd í føroyskum, støddfrøði og náttúru og tøkni í 4. og 6. flokki eftir nærri ásettum reglum. Landsstýrismaðurin kunnger miðalúrslitið fyri landið í føroyskum, støddfrøði og náttúru og tøkni í 4. og 6. flokki og almannakunngerð samstundis frágreiðing um royndarúrslitið. Royndarúrslitini hjá einstaka næminginum, sbr. tó stk. 8, flokkinum ella skúlanum, eru í trúnaði. Starvsfólk skúlans o.o., sum taka ímóti ella viðgera úrslitini í landsroyndini, hava tagnarskyldu um hesar upplýsingar. Landsstýrismanninum verður í serligum førum heimilað at gera frávik frá ásetingini um at skipa fyri landsroynd.
Stk. 5. 1) 3) Støðuroyndir og landsroyndir, sbr. stk. 2, 3 og 5, skulu vera ein liður í arbeiði skúlans at eftirmeta undirvísingina, sbrt. stk. 1.
Stk. 6. 1) 3) Áðrenn støðuroynd verður tikin í nýtslu, ella tá ið partar av støðuroynd skulu endurnýggjast, kann landsstýrismaðurin velja út ein umboðandi bólk av næmingum at royna líknandi støðuroynd ella royndarpart til tess at tryggja, at royndin/royndarpartarnir eru viðkomandi og á einum hóskandi fakligum stigi.
Stk. 7. 1) 6) 3) Næmingar og foreldur, sbr. § 65, skulu regluliga fáa at vita skúlans áskoðan um, hvat næmingarnir fáa burtur úr skúlagongdini. Foreldur og næmingar skulu verða kunnað um úrslitini í lands- og støðuroyndum. Mentamálaráðið sendir einstøku skúlunum úrslitini hjá teirra næmingum í landsroyndini. Tað áliggur skúlaleiðaranum at viðgera úrslitini frá landsroyndini saman við einstøku lærarunum og leggja eina ætlan fyri, hvussu neyðugar ábøtur skulu fremjast. Skúlaleiðarin skal í seinasta lagi 3 mánaðir eftir, at skúlin hevur fingið royndarúrslitini, senda Mentamálaráðnum eina frágreiðing um, hvørji tiltøk og ætlanir úrslitini í landsroyndini hava elvt til.
Stk. 8. 1) 3) Á 8.-10. floksstigi verða støðumet givin í minsta lagi 2 ferðir um árið. Síðstu støðumetini, ið lýsa fakligu heildarstøðu næmingsins, skulu verða givin beint fyri tær skrivligu royndirnar.
Stk. 9. 1) 3) Á 9. og 10. floksstigi gera næmingarnir eina kravda verkætlanaruppgávu, ið verður mett við skrivligum ummæli, sbr. tó § 67, stk. 4. Uppgávan kann eisini verða talmett, um næmingurin ynskir tað. Landsstýrismaðurin ásetur somuleiðis karmar, meginreglur o.a. verkætlanaruppgávuni viðvíkjandi.
Stk. 10. 1) 3) Á 9. og 10. floksstigi kunnu næmingarnir harumframt gera eina fría, sjálvvalda uppgávu. Henda uppgáva kann, um næmingurin ynskir tað, verða mett við skrivligum ummæli og/ella talmeti.
§ 15. Næmingar, sum fara úr skúlanum eftir 7. floksstig, smb. § 41, 3. stk., ella seinni, skulu fáa eitt fráfaringarskjal. Á fráfaringarskjalinum, ið skúlin skrivar, skal standa, hvørji undirvísing næmingurin hevur fylgt, tey seinast givnu støðumetini og møgulig royndarmet, smb. § 16, 2.-6. stk. Eftir næmingsins egna vali kann tað skrivliga ummælið og/ella eitt talmet fyri ta kravdu verkætlanaruppgávuna verða sett á fráfaringarskjalið. Ein møgulig meting av tí fríu, sjálvvaldu uppgávuni kann somuleiðis verða sett á fráfaringarskjalið.
§ 16. 5) 1) 2) Undirvísingin í 9. og 10. flokki endar við próvtøku í kravdum lærugreinum og vallærugreinum.
Stk. 2. 1) 2) Landsstýrismaðurin ásetur reglur fyri próvtøkur í 9. og 10. flokki, herímillum um próvtøkulærugreinir, próvtøkukrøv í einstøku lærugreinunum, próvtøkuhald, próvdøming, próvtøl, ársmet, eftirmeting og, hvussu próvtøkuskjølini skulu vera.
Stk. 3. 1) 2) Tá ið undirvísingin í 10. flokki endar, kunnu næmingarnir, í staðin fyri at fara til 10. floks próvtøku eftir stk. 2, fara til 9. floks próvtøku eftir stk. 1.
Stk. 4. 2) Um so er, at næmingur heilt ella lutvíst hevur fylgt undirvísingini í eini lærugrein á øðrum undirvísingarstovni ella gjøgnum frítíðarundirvísing samsvarandi krøvunum til fráfaringarroyndir fólkaskúlans, so kann ein tílíkur næmingur skriva seg inn til fráfaringarroynd í viðkomandi lærugrein.
Stk. 5. 1) 2) 3) Landsstýrismaðurin kann gera av, at eingin próvtøka verður í ávísum lærugreinum og/ella lærugreinapørtum hvørt próvtøkuskeiðið, sbrt. stk. 1. Síðsta støðumet í viðkomandi lærugreinum/lærugreinapørtum telur tá sum próvtøkumet.
Stk. 6. 2) Landsstýrismaðurin setur tær skrivligu próvtøkuuppgávurnar, og lærarin setur munnligu próvtøkuuppgávurnar eftir reglum, sum landsstýrismaðurin ásetur.
Stk. 7. 1) 2) Næmingur, ið hevur fylgt undirvísingini í einari lærugrein, skal til próvtøku í lærugreinini, sbr. tó stk. 5.
§ 17. 2) Skúli kann gera frávik frá próvtøkureglunum fyri næmingar við serligum tørvi og fyri fremmandamæltar næmingar. Landsstýrismaðurin kann áseta gjøllari reglur hesum viðvíkjandi.
Stk. 2. 2) (Strikað).
§ 18. Skúlaárið byrjar 1. august. Landsstýrismaðurin ásetur árliga talið á skúladøgum.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin skipar tað árliga talið á frídøgum og frítíðum, og nær summarfrítíðin byrjar.
Stk. 3. 1) Dagliga undirvísingartíð næminga má í mesta lagi vera:
1) Í forskúlaflokki, 1., 2., 3. og 4. floksstigi, 6 tímar,
2) á 5., 6. og 7. floksstigi, 7 tímar, og
3) á 8., 9. og 10. floksstigi, 8 tímar.
Stk. 4. Undirvísingartíð næminga verður roknað í undirvísingartímum, og er 1 tími 45 minuttir.
Stk. 5. Landsstýrismaðurin kann í serstøkum føri víkja frá ásetingunum í 3. stk., eins og honum er heimilað í hvørjum einstøkum føri at áseta vikutímatal næminganna í forskúlaflokkinum.
Stk. 6. Við atliti at luttøku næminganna í setursskúla, starvspraktikk ella tílíkum kann vanliga skipanin av undirvísingini í einum flokki verða steðgað fyribils eitt tímatal, ið svarar til í mesta lagi 10 skúladagar árliga í 1.-7 skúlaári, 20 skúladagar í 8. flokki, 30 skúladagar í 9. flokki og í 10. flokki so nógv, sum neyðugt er sambært § 9, 3. stk.
§ 19. 4) 1) Í ársbýttum skúla eigur vikutímatal næminganna tey 7 fyrstu skúlaárini at vera í minsta lagi 201 undirvísingartímar, og 257 undirvísingartímar um skúlin harumframt hevur 8. og 9. flokk.
Stk. 2. 4) 1) Undirvísingartímatal næminganna um vikuna í hvørjum flokki eigur frá 1. august 2007 í minsta lagi at vera:
1) Í 1. flokki, 21 tímar,
2) í 2. flokki, 23 tímar,
3) í 3. flokki, 26 tímar,
4) í 4. flokki, 30 tímar,
5) í 5. flokki, 31 tímar,
6) í 6. flokki, 31 tímar,
7) í 7. flokki, 31 tímar,
8) í 8. flokki, 28 tímar og
9) í 9. flokki, 28 tímar.
Undirvísingartímatal næminganna um vikuna í hvørjum flokki eigur frá 1. august 2008 í minsta lagi at vera:
1) Í 1. flokki, 24 tímar,
2) í 2. flokki, 26 tímar,
3) í 3. flokki, 28 tímar,
4) í 4. flokki, 30 tímar,
5) í 5. flokki, 31 tímar,
6) í 6. flokki, 31 tímar,
7) í 7. flokki, 31 tímar,
8) í 8. flokki, 28 tímar og
9) í 9. flokki, 28 tímar.
Stk. 3. Í 10. flokki er undirvísingartímatal næminganna um vikuna í minsta lagi 28 tímar.
Stk. 4. Loyvt kann vera ársbýttum skúlum at flyta í mesta lagi 2 undirvísingartímar millum flokkar. Tað í 1. stk. nevnda tímalágmark eigur tó ikki at verða broytt av hesi orsøk.
Stk. 5. 1) Í skúlum, sum ikki eru ársbýttir, og sum kunnu hava næmingar fyrstu 7 skúlaárini, eigur vikutímatal næminganna í tí einstaka skúlanum at verða lagað eftir næmingatali og aldursbýti næminga, og skal tað í minsta lagi vera:
1) Í 1-flokkaðum skúla, 20 tímar,
2) í 2-flokkaðum skúla, 45 tímar,
3) í 3-flokkaðum skúla, 75 tímar,
4) í 4-flokkaðum skúla, 105 tímar,
5) í 5-flokkaðum skúla, 125 tímar og
6) í 6-flokkaðum skúla, 150 tímar.
Stk. 6. Landsstýrismaðurin ásetur eftir nærri reglum vikutímatal skúlanna og kann í serstøkum føri víkja frá ásetingunum í 1.-5. stk.
Stk. 7. Landsstýrismaðurin kann loyva, at skylduga undirvísingin verður savnað í einum parti av skúlaárinum.
Stk. 8. Landsstýrismaðurin ger reglur um tíma- og lærugreinabýti.
§ 20. 8) Við skúlaárs byrjan eigur næmingatalið vanliga ikki at fara upp um 24 í hvørjum flokkinum.
§ 21. 1) Ráðleggingin av undirvísingini, herímillum valið av undirvísingarhættum, undirvísingarmiðlum og evnum, skal megna tað, sum ásett er í endamálsgrein fólkaskúlans, og vera lagað til tørv og fortreytir hjá tí einstaka næminginum og samsvarandi ásettum málum.
Stk. 2. Tað áliggur leiðslu skúlans at tryggja, at flokslærarin og aðrir lærarar floksins ráðleggja og fyrireika undirvísingina, so at allir næmingar kunnu fáa sínar avbjóðingar.
Stk. 3. Í royndarlærugreinunum, smb. § 16, skal undirvísingarinnihaldið vera fyriskipað soleiðis, at royndarkrøvini í tí einstøku lærugreinini skulu vera nádd.
Stk. 4. Á hvørjum floksstigi og í hvørji lærugrein samarbeiða lærarar og næmingur javnan um at áseta tey mál, roynt verður at náa. Arbeiði næmingsins verður lagt til rættis við atliti at hesum málum. Ásetingin av arbeiðsformum, -háttum og evnisvali skal í mestan mun fara fram í samstarvi millum lærararnar og næmingarnar.
Stk. 5. Til hvønn flokk verður settur ein flokslærari at loysa serstakar uppgávur flokkinum viðvíkjandi.
Stk. 6. Landsstýrismaðurin ásetur gjøllari reglur um flokslærarans uppgávur.
§ 22. Til hvønn skúla verður gjørd ein undirvísingarætlan, ið skal hava hesar ásetingar:
1) Skipan av undirvísingini hvørt skúlaárið, smb. §§ 5 - 9, 19 og 21, herímillum tímatalið í teimum einstøku lærugreinunum, møguligan tvørgreinalestur og skipan av skúlagongdini teir ymsu vikudagarnar (tímabýtisætlan).
2) Innihaldið av undirvísingini í einstøku lærugreinunum, tvørgreinalestri og evnum, tilskilað við høvuðs kunnleika- og fimisøkjum (læriætlan).
3) Undirvísing eftir § 4, 3.-7. stk.
4) Frítíðarætlan.
§ 23. Teir undirvísingarmiðlar, ið neyðugir eru, skulu ókeypis latast næmingunum til nýtslu. Hetta er tó ikki galdandi fyri tól og útbúnað, ið nýtt verða til undirvísing í frítíðini eftir § 4, 6. stk., og sum næmingarnir taka heim til egna nýtslu. Landsstýrismaðurin ásetur í kunngerð vavið av undirvísingarmiðlum eftir 1. pkt.
Stk. 2. Í hvørjum skúla smb. § 30, 1. stk. verður skipað eitt skúlabókasavn sum námsfrøðiligur tænastudepil. Skúlabókasavnið er partur av virksemi skúlans og galdandi bókasavnsskipan. Í skúlabóka-savninum skulu vera til taks undir-vísingarmiðlar til undirvísingina í skúlanum, herímillum eisini frílesibøkur. Skúlabókasavnið skal leiðbeina næmingarnar um tilfarsnýtslu.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann áseta gjøllari reglur um endamál og virki skúlabókasavnsins.
Stk. 4. 2) (Strikað).
§ 24. Sett verður á stovn ein skúlavegleiðaraskipan at ráðgeva og leiðbeina næmingarnar í sambandi við útbúgvingar- og starvsval teirra.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann áseta gjøllari reglur um skúlavegleiðaraskipanina.
Stk. 3. 3) Førleikastovur verða skipaðar at samskipa arbeiðið hjá serlærarum, lesivegleiðarum, akt-lærarum, støddfrøðivegleiðarum og øðrum starvsfólkum við serútbúgving, sum veita námsfrøðiliga og sernámsfrøðiliga ráðgeving og undirvísing.
Stk. 4. 3) Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um Førleikastovur sbrt. stk. 3.
§ 25. Landsstýrismaðurin ger eina menningarætlan fyri allan fólkaskúlan og kann fyrireika royndar- og menningartiltøk, sum kunnu standa tí einstaka skúlanum í boði at royna, smb. § 58, 1. stk.
Stk. 2. Landstýrismaðurin kann geva tí einstaka skúlanum fíggjarligan og ráðgevingarligan stuðul eftir 1. stk.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann eftir tilmæli frá skúlastýrinum víkja frá reglunum í 2. kapitli í tí vavi, neyðugt er til tess at fremja royndarvirksemi og námsfrøðiligt menningararbeiði.
Kapittul 3
Skipanin5)
§ 26. Kommunustýrið hevur, um foreldrini, smb. § 65, ynskja, at børn teirra verða skrivað inn í fólkaskúlan, skyldu at skipa so fyri, at øll hesi børn, sum búgva í øki skúlamyndugleikans, fáa undirvísing í hesum sama øki tey 7 fyrstu skúlaárini, smb. tó § 31. Skúlamyndugleikin á staðnum hevur somuleiðis skyldu at skipa so fyri, at børnum og ungfólki undir 18 ár, sum búgva í øki skúlamyndugleikans, verður tryggjaður undirvísingarmøguleiki í 8., 9. og 10. flokki, og at teimum kann verða veitt sernámsfrøðilig hjálp, smb. § 4, 3. og 4. stk.
Stk. 2. 9 ára undirvísingarskylda heimilar ikki í sjálvum sær skúlamyndugleikanum á staðnum at broyta verandi skipan av skúlaverkinum.
Stk. 3. Avgerð um undirvísing av næmingum í 8., 9. og 10. skúlaári tekur landsstýrismaðurin í hvørjum einstøkum føri.
Stk. 4. Næmingar, sum í skúlaárinum flyta úr øki skúlamyndugleikans, ella sum fylla 18 ár, hava rætt at halda fram skúlagongdina í sama øki, tað ið eftir er av skúlaárinum.
Stk. 5. Skúlamyndugleikarnir á staðnum kunnu í serstøkum føri loyva, at ásetingarnar í 1. og 4. stk. eisini eru galdandi fyri næmingar, ið eru eldri enn 18 ár.
§ 27. Eftir sáttmála kommuna millum kann verða víst næmingum á undirvísing í skúla hjá aðrari kommunu ella í privatar skúlar.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin skal góðkenna teir sáttmálar, sum nevndir eru í 1. stk.
Stk. 3. Tilvísing til skúla hjá øðrum skúlamyndugleika kann vanliga bert fata um næmingar, sum eru í 4. skúlaári og eldri, og næmingar, sum skulu verða undirvístir í serflokkum og serskúlum, og um teir næmingar, sum búgva í útryðjunum í umdømi skúlamyndugleikanna á staðnum, har høgligari er at ganga í skúla í eini grannakommunu.
Stk. 4. Tilvísing til privatar skúlar kann bert verða gjørd við samtykki foreldra, smb. § 65.
Stk. 5. Bert í serstøkum føri kann verða víst børnum í undirvísingarskyldugum aldri, sum búgva á plássum, har skúli er, tá ið henda lóg kemur í gildi, á undirvísing í øðrum skúlaumdømi, um tað ber við sær, at tey verða noydd at flyta heimanífrá.
Stk. 6. Landsstýrismaðurin kann skipa serundirvísing fyri bæði undirvísingarskyldug og ikki undirvísingarskyldug børn og ung undir 18 ár, smb. § 26, 1. stk.
Stk. 7. Landsstýrismaðurin kann áleggja einum skúlamyndugleika á staðnum at taka ímóti næmingum frá øðrum skúlamyndugleika, um so er, at pláss er í skúlanum. Tær skúlaútreiðslur, ið standast av hesi skipan, verða rindaðar eftir gjøllari reglum, sum landsstýrismaðurin ásetur.
§ 28. Næmingar, sum í longri tíð ikki kunnu verða undirvístir í skúlanum vegna smittuvanda ella við atliti at heilsu ella vælferð, verða undirvístir heima ella á tí stovni, har teir eru staddir.
Stk. 2. Tað er skylda skúlamyndugleikans á staðnum at skipa undirvísing eftir 1. stk. á teimum sjúkrahúsum og øðrum stovnum, sum eru í øki skúlamyndugleikans, og sum taka ímóti børnum og unglingum í 6-18 ára aldri, uttan so er, at skipað verður fyri undirvísing teirra á annan hátt. Landsstýrismaðurin kann eisini skipa fyri tílíkari undirvísing. Stovnurin skal lata hóskandi høli.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin ger reglur um undirvísing eftir 1. og 2. stk. Landskassin rindar læraralønir fyri undirvísing eftir 1. og 2. stk. eins og læraralønir annars. Kommunustýrið ber aðrar útreiðslur í sambandi við undirvísing eftir 1. stk. Útreiðslurnar av undirvísingarmiðlum eftir 2. stk. vera rindaðar úr landskassanum í tann mun, stovnurin ikki letur tilfarið.
§ 29. Skúlamyndugleikin á staðnum býtir vanliga sítt øki upp í skúlaumdømi, ið kunnu vera størri fyri skúlans eldru floksstig enn fyri tey yngru, smb. tó § 31, 1. stk. Landsstýrismaðurin kann góðkenna, at eitt skúlaumdømi er felags fyri fleiri skúlar.
Stk. 2. Undirvísing sambært § 4, 3.-5. stk. kann vera felags fyri næmingar úr fleiri skúlum, og sambært §§ 5, 7 og 9 kann undirvísingin vera felags fyri næmingar í 8., 9. og 10. flokki úr fleiri skúlum.
Stk. 3. Undirvísing sambært § 4, 3.-5. stk., §§ 5, 7 og 9 kann verða skipað eftir lóggávuni um frítíðarundirvísing, so at næmingum kann verða víst hagar. Næmingarnir skulu tó, um teir ynskja tað, verða undirvístir í fólkaskúlanum alt tað vikutímatalið, sum sett er í undirvísingarætlanini, smb. § 22, 1. stk., nr. 1.
Stk. 4. Um foreldrini ynskja, at børn teirra skulu verða verandi í sama skúla, so skal umlegging av umdømismarkum millum verandi skúlar alt tað, ið til ber, ikki ávirka tey børn, sum longu eru farin í skúla. Hetta er tó ikki galdandi, um allur flokkurin kann verða fluttur. Dentur eigur somuleiðis at vera lagdur á, at umlegging av umdømismarkum heldur ikki skal ávirka børn, ið hava eldri systkin í skúlanum, um foreldrini ynskja, at systkini eisini skulu verða verandi í sama skúla. Skúlastýrið kann í serstøkum føri loyva, at næmingar ganga í skúla í einum øðrum umdømi enn sínum egna.
Stk. 5. Um eitt kommunustýri hevur gjørt av at leggja ein skúla niður, so skal tað verða kunngjørt í teimum føroysku bløðunum. Um í minsta lagi 30% av teimum íbúgvum í viðkomandi skúlaumdømi, ið hava valrætt til kommunustýrið, seta fram innan ein mánað eftir kunngerðina skrivliga áheitan um tað, so skal kommunustýrið halda atkvøðugreiðslu um at leggja skúlan niður. Atkvøðurætt hava teir íbúgvar í skúlaumdøminum, ið hava atkvøðurætt til kommunustýrið. Landsstýrismaðurin ásetur greiniligari reglur um tílíkar atkvøðugreiðslur. Verður úrslitið av atkvøðugreiðsluni, at í minsta lagi 50 % av teimum, ið hava atkvøtt, ynskja at varðveita skúlan, verður hann varðveittur.
§ 30. Hvør sjálvstøðugur skúli skal vanliga fata um í minsta lagi 3 samanhangandi floksstig.
Stk. 2. Skúlarnir verða býttir í flokkar eftir næmingatalinum, smb. § 13. Í skúlum, sum ikki kunnu vera ársbýttir, kann flokkur fata um fleiri floksstig.
Stk. 3. 2) Undirvísingin í ávikavist for-skúlaflokki, 1. og 2. skúlaári ella 1., 2. og 3. skúlaári kann lutvís verða samskipað. Á hesum somu floksstigum kann øll undir-vísingin í teimum smáu skúlunum verða samskipað. Harumframt kann undirvísing, uttan mun til floksbýti, vera felags fyri næmingar úr fleiri floksstigum.
§ 31. Tveir ella fleiri skúlamyndugleikar á staðnum kunnu ganga saman í eitt skúlasamband til heilt ella lutvíst at skipa síni skúlaviðurskifti felags í øki skúlamyndugleikanna. Áðrenn avgerð verður tikin um hetta, skulu íbúgvarnir í teimum økjum, sum skúlasambandið verður at fata um, hava havt høvi at sagt sína hugsan um málið á einum fundi, sum teir einstøku skúlamyndugleikarnir á staðnum skipa fyri.
Stk. 2. 5) Greiniligari reglur um samarbeiði og um val av felagsskúlastýri og um, hvørt og hvussu teir einstøku skúlamyndugleikarnir skulu kunna fara burtur úr felagsskapinum, verða at seta í ein sáttmála, sum landsstýrismaðurin góðkennir, smbr. § 57, stk. 5.
§ 32. 8) Ein skúlabygnaður skal verða gjørdur fyri fólkaskúlan í kommununi, sbrt. § 47, stk. 6:
1) Navnið á tí einstaka skúlanum. Um so er, at kommunan hevur býtt sítt øki upp í skúlaumdømi, smb. § 29, so skulu nøvnini á umdømunum verða tilskilað. Her kann eisini vera ásett, at smærri umleggingar av umdømunum kunnu verða gjørdar í sambandi við ta árligu innskrivingina.
2) Vavið á tí einstaka skúlanum við atliti at undirvísing í grundskúla, 10. flokki o.ø. eftir § 4.
3) Tilvísing til undirvísing í øðrum skúlum sambært sáttmála, smb. § 27.
4) Undirvísing á stovnum í økinum, smb. § 28, 2. stk.
Stk. 2. 8) Landsstýrismaðurin skipar á hvørjum ári læraratalið í hvørjum skúla. Skipanin er grundað á upplýsingar frá tí einstaka skúlanum um væntaða næmingatal, flokkatal o.a.
Stk. 3. 2) Landsstýrismaðurin kann í samstarvi við kommunurnar skipa samstarv millum 10. flokkar í fleiri kommunum.
Stk. 4. 2) Landsstýrismaðurin ásetur í samstarvi við kommunurnar gjøllari reglur um samstarvið millum 10. flokkar í fleiri kommunum.
§ 33. Kommunustýrið skal skipa fyri flutningi millum skúlar og heim ella nánd av heiminum av næmingum, sum ganga í skúla uttan fyri teirra egnu bústaðarkommunu.
Stk. 2. Kommunustýrið kann harumframt skipa fyri flutningi millum skúlar og heim ella nánd av heimum av niðanfyri nevndu næmingum, sum ganga í skúla í teirra egnu bústaðarkommunu:
1) næmingum upp í 3. skúlaár, ið hava longri skúlaveg enn 2,5 km, og eldri næmingum, ið hava longri skúlaveg enn 3,5 km, og
2) næmingum, ið hava styttri skúlaveg, um so er, at tað er serliga neyðugt fyri tryggleikan hjá næmingunum í ferðsluni, ella um skúlavegurin er ov torførur.
Stk. 3. Kommunustýrið skal harumframt skipa fyri flutningi í og úr skúla av næmingum, ið eru sjúkir ella avlamnir, eftir reglum, sum landsstýrismaðurin ásetur.
Stk. 4. Skyldan at skipa fyri flutningi eftir 1. stk. kann vera lokin við at vísa næmingunum til almennar ferðslumiðlar ella við at samsýna teimum útreiðslur til egnan flutning.
Stk. 5. Landsstýrismaðurin kann gera reglur um, hvussu long tíð uttan fyri egna skúlatíð í mesta lagi kann vera millum flutning næmingsins til og frá skúla og um onnur viðurskifti, ið serliga viðvíkja avbygdanæmingum og øðrum, sum hava langan veg í skúla.
Stk. 6. Ásetingarnar í 1. stk. umfata ikki næmingar, ið sambært § 26, 4. stk. verða undirvístir í øðrum skúla enn umdømisskúla sínum.
Stk. 7. Tær flutningsskipanir, ið kommunu-stýrið hevur gjørt sambært 1., 3. og 4. stk., skulu góðkennast av landsstýrismanninum.
Stk. 8. Landsstýrismaðurin ásetur reglur um landskassastudning til lutvísa rindan av útreiðslunum til góðkendar flutningsskipanir eftir 1. stk.
Stk. 9. Landsstýrismaðurin kann í serstøkum føri víkja frá reglunum í 1.- 6. stk., eins og hann kann loyva, at endurgjaldsútreiðslur, ið standast av læraraflutningi, kunnu verða viðgjørdar eftir somu reglum sum útreiðslur av næmingaflutningi eftir 1.- 3. stk., um so er, at slík skipan verður hildin at verða betur hóskandi.
§ 34. Landsstýrismaðurin kann veita tilskot til útreiðslur foreldra fyri uppihald næminga í aðrari kommunu, um so er, at viðkomandi næmingar bert kunnu fáa undirvísing í 8. - 10. flokki í einum skúla, har dagligur flutningur millum heim og skúla er serliga ótryggur, drúgvur ella kostnaðarmikil.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann veita tilskot til útreiðslur foreldra fyri uppihald næminga í aðrari kommunu, um so er, at viðkomandi næmingar bert kunnu fáa ta í § 4, 4. - 5. stk. umrøddu undirvísing í einum skúla, har dagligur flutningur millum heim og skúla í royndum ikki er møguligur fyri næmingarnar.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann ístaðin við samtykki foreldra, smb. § 65, skipa fyri, at teir í 1. og 2. stk. nevndu næmingar verða at búgva á staðnum, har skúli teirra er.
Stk. 4. Landsstýrismaðurin kann við samtykki foreldra, smb. § 65 í serstøkum føri loyva, at næmingar, sum eru í 7. skúlaári og yngri, og sum ikki ganga í skúla í heimbygdini, verða at búgva á staðnum, har skúli teirra er.
Stk. 5. Tilskotið verður veitt sum heilt ella lutvíst endurgjald fyri innivist, sum landsstýrismaðurin hevur góðkent. Tilskotið skal heilt ella lutvíst samsvara við tann meirkostnað foreldra, ið stendst av, at næmingurin býr ikki heima. Harumframt verður veitt tilskot til ferðaútreiðslur næminga millum heim og skúla vikuskiftini, og tá ið frítíðir byrja og enda.
Stk. 6. Tilskotið eftir 1.- 5. stk, verður veitt úr landskassanum.
Stk. 7. Heimstaðarkommunan endurrindar skúlakommununi útreiðslur hennara fyri skúlagongdina hjá næminginum, smb. § 27.
Kapittul 4
Lærararnir
§ 35. 2) Til at kunna røkja undirvísingina í fólkaskúlanum skal viðkomandi hava lokið útbúgvingina sum fólkaskúlalærari á Føroya Læraraskúla, Fróðskaparsetri Føroya ella donskum læraraskúla sbr. stk. 2-5 ella aðra læraraútbúgving á sama støði, sum landsstýrismaðurin hevur góðkent.
Stk. 2. Tað er ein treyt fyri fastari setan sum lærari, at viðkomandi hevur staðið eina serliga roynd í føroyskum. Landsstýrismaðurin ásetur greiniligari reglur um hesa roynd.
Stk. 3. Í skúlum, har settu lærarar ella tímalærarar skúlans ikki kunnu átaka sær undirvísingina í øllum teimum lærugreinum, sum standa í undirvísingarætlan skúlans, og har fólkaskúlalærari ikki er at átaka sær hesa undirvísing, kann sergreinarlærari verða settur at undirvísa í viðkomandi lærugreinum.
§ 36. 5) 3) Til at røkja undirvísing í frítíðini eftir § 4, stk. 8 ella aðrar námsfrøðiligar arbeiðsuppgávur, ið ikki koma undir § 35, kunnu verða sett starvsfólk við serligari útbúgving. Landsstýrismaðurin ásetur greiniligari reglur hesum viðvíkjandi.
§ 37. Landsstýrismaðurin kann í serstøkum føri loyva frávik frá teimum í § 35 og § 36 settu reglum.
§ 38. Landsstýrismaðurin ger reglur um setanarkorini hjá tímalærarum, vikarum og sergreinalærarum í fólkaskúlanum.
§ 39. Skúlastýrið kann eftirlíka einum lærara, sum av góðum grundum vil sleppa undan at undirvísa í kristnikunnleika. Um lærari av hesi orsøk ikki kann fáa fulla tænastutíð, verður lønin skerd samsvarandi, men eftirlønaraldur hansara verður kortini óskerdur.
Kapittul 5
Undirvísingarskylda.
Innskriving og útskriving úr fólkaskúlanum
§ 40. Eitt og hvørt barn, sum býr her á landi, hevur undirvísingarskyldu eftir reglunum í §§ 42-44, uttan so er, at galdandi er fyri tað reglur um undirvísingarskyldu í aðrari lóggávu. Sama er galdandi fyri børn, sum skulu vera her í landinum í minsta lagi 6 mánaðir.
§ 41. Eitt og hvørt undirvísingarskyldugt barn hevur skyldu at ganga í fólkaskúlan, um tað ikki á annan hátt fær eina undirvísing, ið kann javnmetast við ta, sum vanliga verður kravd í fólkaskúlanum.
Stk. 2. Ikki kann verða kravt, at eitt undirvísingarskyldugt barn verður skrivað inn í fólkaskúlan, um so er, at tað verður skrivað inn í ein góðkendan privatskúla, ella um tann, ið hevur ábyrgdina av undirvísing barnsins, smb. § 65, váttar skrivliga fyri skúlastýrinum, at hann sjálvur vil skipa fyri undirvísingini. Sama er galdandi fyri næmingar, sum eftir 7. floksstig halda fram í einum góðkendum eftirskúla, háskúla, húshaldsskúla ella á einum góðkendum skeiði.
Stk. 3. Leiðari skúlans kann eftir áheitan foreldra, smbr. § 65, loyva, at næmingur eftir 7 ára skúlagongd heilt ella lutvíst lýkur undirvísingarskylduna við arbeiði, vinnuligari útbúgving ella undirvísingartilboði sambært § 9, 2. stk., um so er, at tað av serligum orsøkum verður hildið at vera best fyri næmingin.
Stk. 4. Landsstýrismanninum er heimilað at áseta gjøllari reglur eftir 2. og 3. stk.
§ 42. Undirvísingarskyldan byrjar 1. august í tí álmanakkaári, barnið fyllir 7 ár, og endar 31. juli, eftir at barnið hevur fingið regluliga undirvísing í 9 ár. Forskúlin verður ikki taldur uppí. Undirvísingarskyldan endar tó í seinasta lagi 31. juli í tí álmanakkaári, barnið fyllir 17 ár, ella tá ið tað hevur lokið skúlagongdina í grundskúlanum ella eina útbúgving, ið kann javnmetast við hana, smb. § 41, 3. stk.
Stk. 2. Leiðari skúlans kann eftir áheitan foreldra, smb. § 65, góðkenna, at barnið verður skrivað inn í 1. flokk í tí álmanakkaári, tað innan 1. august fyllir 6 ár, um hildið verður, at tað kann fylgja undirvísingini í flokkinum.
Stk. 3. Leiðari skúlans kann somuleiðis eftir áheitan foreldra ella við teirra samtykki, smb. § 65, góðkenna, at barnið verður skrivað inn árið eftir, at undirvísingarskyldan eftir 1. stk. er byrjað, um so er, at tað hevur sínar grundir í menning barnsins.
Stk. 4. Eitt barn skal, um kommuna sambært § 4, 2. stk. hevur sett forskúlaflokk á stovn, eftir áheitan foreldra, smb. § 65, verða skrivað inn í forskúlan í tí álmanakkaári, barnið fyllir 6 ár, ella seinni.
Stk. 5. Eftir 4. stk. skulu somuleiðis børn í teimum kommunum, sum ikki hava møguleika at stovna sjálvstøðugan for-skúlaflokk, fáa høvi at koma í 1. flokk í tí vavi, hildið verður hóskandi.
§ 43. Tey ella tann, ið hevur foreldramyndugleikan, ella tann, sum í roynd og veru er um barnið, skal gera sítt til, at barnið lýkur undirvísingarskylduna, og má ikki forða fyri tí.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann gera greiniligari reglur um eftirlit við teimum góðkendu privatskúlunum.
Stk. 3. Tá ið eitt skúlaár byrjar, skal leiðarin í einum góðkendum privatskúla senda skúlastýrinum ein lista yvir næmingarnar í skúlanum.
Stk. 4. Landsstýrismaðurin kann áseta greiniligari reglur um krøv og umsjón við heimaundirvísing.
§ 44. Innskriving í fólkaskúlan fer fram við ársbyrjan. Um sjúka ella aðrar serligar umstøður skuldu borist á, kann innskriving tó fara fram í skúlaárinum.
Stk. 2. Útskriving úr fólkaskúlanum fer fram við skúlaárs lok. Undir heilt serligum umstøðum kann útskriving tó fara fram í skúlaárinum.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann gera greiniligari reglur um innskriving, útskriving og endurinnskriving av áður útskrivaðum næmingum úr fólkaskúlanum, eins og um flyting úr einum skúla í annan.
§ 45. Leiðari skúlans ansar eftir, at allir teir næmingar, sum eru skrivaðir inn í fólkaskúlan, taka lut í undirvísingini, smb. § 55, 5. stk.
Stk. 2. Er næmingur burtur frá undirvísingini, skulu foreldrini, smb. § 65, persónliga ella skrivliga geva skúlanum upplýsing um orsøkina til hetta. Er orsøkin til fráveruna sjúka, ið varir meir enn 2 vikur, kann skúlin krevja læknaváttan fyri fráveruna. Læknaváttan kann somuleiðis verða kravd fyri styttri endurtiknar fráverur vegna sjúku.
Stk. 3. 1) Um so er, at næmingur ikki heldur skúlans reglur, skal skúlaleiðarin seta tiltøk í verk.
Stk. 4. 1) 3) Skúlaleiðarin setur fyriskipan í verk fyri næmingar, ið hava serligar avbjóðingar, harímillum við atliti at sosialum felagsskapi, trivnaði og tilknýti. Stig kunnu verða tikin til, at næmingar verða fluttir í annan skúla ella í annað undirvísingartilboð.
Stk. 5. 1) Landsstýrismaðurin ger nærri reglur um, hvørji tiltøk skúlaleiðarin skal seta í verk sbrt. stk. 3, og hvørji atlit, sum kunnu geva grundarlag fyri avgerð hjá skúlaleiðaranum at flyta næming í aðrar skúlar, sbrt. stk. 4
Stk. 6. 1) 3) Landsstýrismanninum verður heimilað at seta á stovn serligan skúla ella undirvísingartilboð fyri næmingar, ið hava serligar avbjóðingar, harímillum við atliti at sosialum felagsskapi, trivnaði og tilknýti, ið ikki á annan hátt kunnu fáa nøktandi undirvísing í fólkaskúlanum.
Stk. 7. 3) Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um skúla ella undirvísingartilboð sbrt. stk. 6.
Kapittul 6
Fyrisitingin8)
§ 46. Skúlamyndugleikin á staðnum er kommunustýrið og skúlastýrið smb. § 50, 1. stk.
§ 47. Kommunustýrið hevur skyldu at skipa so fyri, at íbúgvarnir í kommununi hava møguleika at fáa ta í § 26 nevndu undirvísing í fólkaskúlanum, og at fígging er tøk til hetta.
Stk. 2. Kommunustýrið hevur eftirlit við, at øll undirvísingarskyldug børn í kommununi verða innskrivað í fólkaskúlan, smb. § 44, 1. stk., ella at tey á annan hátt fáa eina undirvísing, ið kann javnmetast við ta, sum vanliga verður kravd í fólkaskúlanum. Eftirlitsskyldan fer tó úr gildi, um næmingurin verður undirvístur í einum góðkendum privatskúla, ið hevur valt sítt egna eftirlitsfólk.
Stk. 3. Tað er kommunustýrisins ábyrgd, at hóskandi undirvísingarhøli eru tøk til ta í § 26 nevndu undirvísing, ella at avtala er gjørd við aðra kommunu um felags undirvísing, smb. § 27, 1. stk.
Stk. 4. Kommunustýrið hevur ábyrgdina av rakstrinum av skúlunum í kommununi og ásetur fíggjarkarmin fyri tann einstaka skúlan.
Stk. 5. Kommunustýrið ger uppskot um skúlabygging og umbygging av verandi skúlum, smb. § 57, 4. stk.
Stk. 6. 2) Kommunustýrið ger uppskot um skúlabygnað kommununnar og broytingar í honum, sbr. §§ 32, stk.1 og 57, stk. 5.
Stk. 7. Kommunustýrið ásetur reglur um nýtslu av skúlum kommununnar til annað endamál enn undirvísing, smb. § 63.
Stk. 8. Kommunustýrið gevur ummæli um sín skúlaskap í øllum málum, sum landsstýrismaðurin leggur fyri tað.
§ 48. 8) Kommunustýrið ásetir, eftir at hava hava útvegað sær ummæli frá skúlastýrinum, reglugerð um fyrisitingina av kommunuskúlanum í kommununi. Í reglugerðini skal m.a. standa:
1) Talið á foreldraumboðum í skúlastýrinum.
2) Tilnevning av kommunustýrislimum ella umboðum fyri kommunustýrið til skúlastýrið, smb. § 50, stk. 2, nr. 1.
3) Mannagongd viðvíkjandi vali av umboðum í skúlastýrið.
4) Samanseting av møguligum ráðgevingargøgni fyri kommununnar skúlaverk.
Stk. 2. Í einum fylgiskjali til reglugerðina skulu standa tær samtyktir, kommunustýrið hevur gjørt viðvíkjandi skúlabygnaði skúlans o.ø., smb. § 32, 1. stk.
§ 49. 8) (Strikað).
§ 50. Eitt skúlastýri skal verða valt til hvønn sjálvstøðugan skúla í kommununi.
Stk. 2. Í skúlum, sum í minsta lagi hava 20 næmingar og 2 lærarar smb. § 55 stk. 1 eru limir tess:
1) 8) 6) 2 kommunustýrisumboð og 2 persónlig varaumboð, sum taka sæti í skúlastýrinum, tá ið kommunuumboði berst frá. Kommunustýrið velur umboð og varaumboð á fundinum, har nývalda kommunustýrið skipar seg.
2) 3 foreldraumboð, ið skulu verða vald millum teirra, ið hava foreldramyndugleikan yvir teimum børnum, sum eru skrivað inn í skúlan.
3) Skúlaleiðarin.
4) 1 umboð fyri lærararnar og hini samstarvsfólkini, ið skulu verða vald av samstarvsfólkum skúlans.
Stk. 3. 6) Í skúlum, ið hava færri enn 20 næmingar og bert ein lærara, eru limir tess skúlaleiðarin, tvey foreldraumboð, eitt komunustýrisumboð og eitt varaumboð, sum tekur sæti í skúlastýrinum, tá ið kommunustýrisumboðnum berst frá. Kommunustýrið velur umboð og varaumboð á fundinum, har nývalda komunustýrið skipar seg.
Stk. 4. Avgerðir í skúlastýrinum verða tiknar við atkvøðugreiðslu. Standa atkvøðurnar á jøvnum, er atkvøða formansins avgerandi.
Stk. 5. Skúlaleiðarin hevur ikki atkvøðurætt
Stk. 6. Formaðurin í skúlastýrinum skal verða valdur ímillum foreldraumboðini.
Stk. 7. Leiðari skúlans er skrivari í stýrinum.
Stk. 8 4) Valskeiðið hjá foreldraumboðunum er valskeiðið hjá kommunustýrinum, og verða tey vald á hvørjum kommunuvali ella í sambandi við hvørt kommunuval. Valskeiðið hjá kommunuvaldu limunum er valskeiðið hjá kommunustýrinum, og verða teir valdir aftan á hvørt kommunuval. Valskeiðið hjá lærarum og samstarvsfólki er 1 ár. Tey fólk, sum eru sett í starv í skúlanum, kunnu ikki vera foreldravaldir limir í skúlastýrinum.
Stk. 9. Í teimum kommunum, har undirvísing skúlans fer fram í skúlaeindum, sum hølisliga eru spjaddar í skúlaøkinum, eiga foreldraumboðini, har tað er gjørligt, at verða vald soleiðis, at í minsta lagi 1 foreldraumboð verður valt fyri hvørja skúlaeind.
§ 51. 8) Landsstýrismaðurin ásetir gjøllari reglur um val av foreldraumboðum í skúlastýrið og val av umboðum fyri kommunustýrið í skúlastýrið í felagsskúlum.
Stk. 2. Landsstýrismanninum er heimilað at taka avgerðir í øllum ivamálum viðvíkjandi skúlastýrum og virksemi teirra.
Stk. 3. Har fleiri skúlar eru í somu kommunu, eru kommunustýrisumboðini umboð í øllum skúlastýrunum. Eru fleiri enn 2 skúlar í kommununi, kann kommunustýrið velja 2 umboð aftrat fyri hvørjar 2 skúlar, sum eru í kommununi.
Stk. 4. Foreldraumboðið missir sítt valbæri, tá ið barnið er útskrivað úr fólkaskúlanum smb. § 44, 2. stk. Foreldraumboðið kann krevja at sleppa frá at vera skúlastýrislimur ella foreldraumboðslimur, um barnið verður útskrivað úr fólkaskúlanum.
Stk. 5. 8) Landsstýrismaðurin kann, um tað av serligum orsøkum ikki eydnast at manna eitt skúlastýri, í samráð við skúlamyndugleikarnar á staðnum, velja umboð í stýrið. Hesi kunnu verða vald, hóast tey ikki hava valbæri sbrt. reglunum í § 50.
Stk. 6. 8) Kommunustýrið kann veita umboðunum fundarpening, flutningsendurgjald o.a. eftir galdandi reglum hesum viðvíkjandi.
§ 52. 8) Skúlastýrið hevur eftirlit við virksemi skúlans og tekur avgerð um øll viðurskifti skúlanum viðvíkjandi, ið ikki eru løgd undir kommunustýrið, smb. §§ 47 og 48, leiðara skúlans, smb. § 55, ella aðrar myndugleikar.
Stk. 2. Skúlastýrið skal ummæla árligu fíggjarætlanina fyri viðkomandi skúla og leggja øll tey mál fyri kommunustýrið til góðkenningar, ið bera fleiri útreiðslur við sær, enn ásett er í fíggjarætlanini, smb. § 47, 4. stk.
Stk. 3. Skúlastýrið viðger saman við kommunustýrinum uppskot um skúla-bygging/-umbygging, smb. § 47, 5. stk. Í teimum kommunum, ið hava tvey ella fleiri skúlastýri, velur kommunustýrið ein arbeiðsbólk at viðgera uppskot um skúlabygging/umbygging, smb. § 57, 4. stk.
Stk. 4. 2) Skúlastýrið viðger saman við kommunustýrinum uppskot um skúlabygnað kommununnar og broytingar í honum, sbr. § 32, stk. 1. Í teimum kommunum, ið hava tvey ella fleiri skúlastýri, velur kommunustýrið ein arbeiðsbólk, umboðandi øll skúlastýrini, at viðgera uppskot um skúlabygnað, sbr. § 47, stk. 6.
§ 53. 3) Skúlastýrið ásetur meginreglurnar um virksemi skúlans, smb. § 55, 4. stk., herímillum um:
1) undirvísingarætlan skúlans, smb. § 22,
2) arbeiðsbýtið millum lærararnar og vikuætlanina
3) samarbeiðið ímillum skúla og heim,
4) fráboðan til heimini um úrtøku næminganna av undirvísingini,
5) næmingafráverur,
6) foreldrafundir, felagstiltøk fyri næmingarnar í skúlatíðini, setursskúla, starvspraktikk o.a.
7) trivnaðarætlan skúlans.
Stk. 2. Skúlastýrið skal ummæla øll mál viðvíkjandi skúlanum, sum kommunustýrið tekur avgerð um.
Stk. 3. Skúlastýrið hevur rætt at ummæla øll mál, ið viðvíkja viðkomandi skúla í kommununi. Skúlastýrið gevur ummæli í øllum málum, sum kommunustýrið ella landsstýrismaðurin leggur fyri tað.
Stk. 4. Skúlastýrið góðkennir eftir tilmæli frá námsfrøðiliga ráðnum teir undirvísingarmiðlar, skúlin skal brúka, herímillum eisini teir, ið skulu vera í skúlabókasavninum.
Stk. 5. 4) Skúlastýrið ger við støði í ásettum reglum, smb. § 60, atferðarreglur skúlans og reglur um umsjónina við næmingunum í skúlatíðini.
Stk. 6. Samstarv eigur at vera ímillum skúlastýrini sínámillum um at stimbra og menna skúlaskapin í økinum.
§ 54. 8) 4) Landsstýrismaðurin setir og loysir úr starvi skúlaleiðarar.
Stk. 2. 4) Skúlaleiðarin setir og loysir úr starvi varaskúlastjórar, lærarar og tey starvsfólk skúlans, ið røkja aðrar námsfrøðiligar uppgávur.
§ 55. Til hvønn sjálvstøðugan skúla, sum hevur fleiri lærarar í føstum starvi, verður leiðari settur, ið annaðhvørt verður nevndur fyrstilærari ella skúlastjóri. Í skúlum, ið bert hava ein lærara, har er hesin lærari samstundis leiðari skúlans.
Stk. 2. Skúlaleiðarin hevur ta fyrisitingarligu og námsfrøðiligu leiðsluna av skúlanum og ábyrgdina av virksemi skúlans mótvegis skúlamyndugleikunum á staðnum.
Stk. 3. Skúlaleiðarin stýrir og býtir arbeiðið ímillum teirra, sum starvast í skúlanum, og tekur allar ítøkiligar avgerðir viðvíkjandi næmingum skúlans.
Stk. 4. Skúlaleiðarin ger uppskot til skúla-stýrið um meginreglurnar fyri virksemi skúlans, smb. §§ 53, 1. stk., og uppskot um fíggjarætlan skúlans, smb. §§ 52, 2. stk., innan fyri teir fíggjarligu karmar, sum kommunustýrið hevur ásett, smb. § 47, 4. stk.
Stk. 5. Skúlaleiðarin hevur eftirlit við, at teir næmingar, sum eru innskrivaðir í skúlan, fylgja nóg væl við undirvísingini.
Stk. 6. Skúlaleiðarin fremur virksemi sítt í samarbeiði við tey, sum sett eru í starv í skúlanum.
Stk. 7. 3) Landsstýrismaðurin ger reglugerð fyri fólkaskúlaleiðarar. Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um skipan, innihald og arbeiðið við meginreglunum sbrt. stk. 4.
§ 55 a. 1) Treytirnar fyri at røkja starv sum skúlaleiðari eru, at viðkomandi hava fólkaskúlalæraraútbúgving og antin hava nomið ella nema sær góðkenda leiðsluútbúgving.
Stk. 2. 1) Landsstýrismaðurin ger nærri reglur um leiðsluútbúgving sbr. stk. 1.
§ 56. Til hvønn skúla, sum í minsta lagi hevur 20 næmingar og 2 lærarar verður stovnað eitt námsfrøðiligt ráð at ráðgeva skúlaleiðaranum. Limir í ráðnum eru øll tey samstarvsfólk, ið hava undirvísingarligar og aðrar námsfrøðiligar uppgávur í skúlanum.
Stk. 2. Til hvønn skúla, ið hevur 5. ella eldri floksstig, stovna næmingarnir eitt næmingaráð.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin ger reglur eftir 1. og 2. stk.
Kapittul 7
Meginfyrisiting og yvirumsjón5)
§ 57. 5) Landsstýrismaðurin hevur meginfyrisitingina og yvirumsjónina av fólkaskúlanum og ansar eftir, at galdandi reglur verða hildnar, og at ásettar fyriskipanir verða settar í verk.
Stk. 2. Til tess at røkja lóggávu- og vegleiðingarstarv sítt kann landsstýrismaðurin vitja allar fólkaskúlarnar og krevja at fáa allar upplýsingar frá skúlamyndugleikunum á staðnum.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin setur almenn stevnumið fyri fólkaskúlan og ger almennar reglur, ið verða sendar út sum kunngerðir ella sum rundskriv.
Stk. 4. Landsstýrismaðurin góðkennir øll byggimál og allar útbyggingarætlanir, ásetur reglur byggimálum viðvíkjandi, og hvussu ein fólkaskúli verður innrættaður.
Stk. 5. 8) Landsstýrismaðurin góðkennir skúlabygnað kommununnar og tær ítøkiligu undirvísingarætlanirnar fyri teir einstøku skúlarnar og møguligar broytingar í teimum. Landstýrismaðurin kann loyva, at fleiri skúlar í einum øki verða roknaðir sum ein skúli, sjálvt um ikki øll undirvísingarhølini eru savnað á sama staði í økinum.
Stk. 6. 8) Landsstýrismaðurin tekur avgerðir í øllum málum viðvíkjandi teimum, sum starvast í fólkaskúlanum, ið ikki eru løgd til aðrar myndugleikar at taka støðu til.
Stk. 7. 8) Landsstýrismaðurin kann taka øll mál, ið eru av týdningi fyri fólkaskúlan, til viðgerðar.
Stk. 8. 8) Landsstýrismaðurin kann áseta almennar reglur um, at avgerðir hjá skúlamyndugleikunum á staðnum, herímillum leiðara skúlans, eru endaligar.
Stk. 9. 8) Landsstýrismaðurin kann seta ráðgevandi nevndir at taka sær av serstøkum uppgávum.
Stk. 10. 1) 2) Landsstýrismanninum verður heimilað at skipa fyri royndar- og granskingarverkætlanum til tess at gera námsfrøðiligar og fyrisitingarligar royndir.
Stk. 11. 1) Um so er, at eitt bygdarráð/býráð ikki heldur sínar skyldur sambært fólkaskúlalógini av fíggjarligum slagi, kann landsstýrismaðurin lata neyðug tiltøk gera fyri kommununnar rokning.
Stk. 12. 2) Landsstýrismanninum verður heimilað at góðkenna, at kommunur við eini royndar- og menningarskipan skipa skúlasamstarv millum kommunur og í kommunum, ið hava fleiri skúlar, til tess at gagnnýta verandi játtan betur til frama fyri næmingar, lærarar og avvarðandi kommunur.
Stk. 13. 2) Landsstýrismaðurin ger av í samráð við kommunurnar, at játtan, ið verður tøk eftir bygnaðarbroytingarnar sbrt. § 57, stk. 11, verður í mest møguligan mun nýtt til royndar-, menningar- og granskingarverkætlanir, eftirútbúgving av lærarum og skúlaleiðarum umframt til møguligan meirkostnað hjá kommunum í skúlasamstarvinum.
Kapittul 8
Fólkaskúlaráð
§ 58. Landsstýrismaðurin setur eitt fólkaskúlaráð. Fólkaskúlaráðið gevur landsstýrismanninum ráð í øllum málum um fólkaskúlan. Fólkaskúlaráðið kann ráða landsstýrismanninum til at seta í verk royndar- og menningarvirksemi og granskingarætlanir viðvíkjandi fólkaskúlanum.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin tilnevnir bæði formann og ráðslimir.
Stk. 3. Limirnir verða valdir fyri eitt 3 ára skeið.
Stk. 4. Fólkaskúlaráðið ásetur sjálvt sína fundarskipan.
Stk. 5. 1) Mentamálaráðið er skrivstova ráðsins.
Kapittul 9
Kærur
§ 59. Avgerð, sum skúlamyndugleikin á staðnum, herímillum eisini leiðari skúlans, hevur tikið, kann verða kærd til landsstýrismannin í seinasta lagi 4 vikur, eftir at avgerðin er fráboðað, smb. tó § 57, 9. stk.
Stk. 2. 1) Landsstýrismaðurin kann taka avgerð um, at kærur um sernámsfrøðiliga ráðgeving, stuðul og/ella serundirvísing, sbrt. § 4, stk. 3-5, verða lagdar til kærunevnd, ið tekur endaliga støðu til hesar kærur.
Stk. 3. 1) Landsstýrismaðurin ger nærri reglur fyri vali av nevndarumboðum, samanseting av nevnd og kæruviðgerð hjá kærunevndini, sbrt. stk. 2.
Kapittul 10
Aðrar ásetingar
§ 60. Landsstýrismaðurin ger vanligar reglur um fyriskipanir til tess at fremja gott skil í skúlunum og um umsjón skúlanna við næmingunum í skúlatíðini.
§ 61. 8) Tíðin hjá lestrarbørnunum at ganga til verður sett við samráðingum millum skúlaleiðaran og viðkomandi prest. Lestrarbørnini skulu fáa ta lestrartíð, tey hava brúk fyri. Við tíðarásetingini skal verða ansað eftir, at skúlans arbeiði verður tarnað sum minst. Fæst ikki semja partanna millum, setur landsstýrismaðurin lestrartíðina.
§ 62. Landsstýrismaðurin kann, eftir at hava fingið ummæli frá skúlastýrinum, eftir ávísum settum treytum loyva avvik frá teimum ásetingum, sum eru í hesi lóg um skipanina av undirvísingini fyri næmingar, tá ið foreldur teirra eru limir í trúarsamfeløgum uttan fyri fólkakirkjuna, um so er, at læran hjá hesum trúarsamfelag ger tað til ein samvitskuspurning fyri foreldrini, at børn teirra út í æsir fylgja viðkomandi ásetingum.
§ 63. Nýtsla av skúlans hølum til annað endamál enn skúlans undirvísing eigur bert at vera í tann mun, tað er í sambæri við skúlans tørv. Avgerð hesum viðvíkjandi tekur kommunustýrið eftir at hava fingið ummæli frá skúlastýrinum og námsfrøðiliga ráði skúlans. Gerst tað ein spurningur, hvørt nýtslan av skúlahølum stríðir ímóti skúlans tørvi, skal málið verða lagt fyri landsstýrismannin til endaliga avgerð.
Stk. 2. Skúlamyndugleikarnir á staðnum skulu lata øll tey høli, sum ríkis- og landskassi hava latið byggistudning til, vera tøk at nýta til undirvísing og upplýsing, ið boðin verður fólki í økinum eftir reglum, landsstýrismaðurin ásetur.
§ 64. Tey grundstykki, ið neyðug eru at útvega til undirvísingarlig endamál av einum og hvørjum slag, kunnu fáast við ognartøku.
Stk. 2. Ognartøkan verður framd eftir teimum reglum, sum settar eru í lóg nr. 69 frá 7. mai 1881.
§ 65. Tey rættindi, ið við lógini eru veitt foreldrum, eigur tann ella teir persónar, ið hava foreldramyndugleikan. Næmingar, ið ikki eru undir foreldramyndugleika, hava sjálvir hesi rættindi.
Stk. 2. Undantikið spurninginum um, nær skúlagongdin byrjar, og hvussu leingi hon varir, kann skúlin halda tann, ið stendur fyri húskinum, næmingurin hoyrir til, vera heimilaðan at fremja atgerðir hansara, ið hevur foreldramyndugleikan.
§ 66. Við atliti at teimum meginreglum, sum galdandi eru fyri skúlastýri, smb. §§ 50, 52, 53 og 54, er landsstýrismanninum heimilað at gera reglur viðvíkjandi skúlastýrum o.ø. í almennum undirvísingarstovnum undir landinum, sum undirvísa næmingar í fólkaskúlaaldri, smb. eisini § 4, 4. stk.
§ 66 a. 8) Ognirnar hjá Færø Amts Skolefond verða lagdar í sjálvsognargrunn, hvørs endamál er at veita granskingarstyrk til verkætlanir í námsfrøði innan fólkaskúlaøkið. Landsstýrismaðurin ásetir reglur fyri grunnin.
Kapittul 11
Ásetanir um, nær lógin fær gildi og um bráðfeingisreglur o.a.
§ 67. Lógin fær gildi 1. august 1998, smb. tó 2.-4., 7. og 8. stk. Samstundis fer løgtingslóg nr. 21 frá 22. mars 1979 um fólkaskúlan, sum seinast broytt við § 1 í løgtingslóg nr. 67 frá 20. mai 1996 um broyting í ymiskum løgtingslógum um undirvísing úr gildi, smb. tó 5. og 6. stk.
Stk. 2. Tær reglur, sum ásettar eru í 5. kapitli, fáa gildi 1. januar 1998.
Stk. 3. 5) Ásetingin í § 5, stk. 2, nr. 2 viðvíkjandi lærugreinini náttúra/tøkni í 4.-6. flokki verður sett í gildi eftir trimum árum, soleiðis at byrjað verður í 4. flokki, 5. flokki og 6. flokki ávikavist 1. august 1999, 1. august 2000 og 1. august 2001.
Stk. 4. Ásetingin í § 14, 5. stk. um verkætlanaruppgávuna fær gildi 1. august 2000.
Stk. 5. Ásetingarnar í §§ 18, 19, 20 og 21 í løgtingslóg. nr. 21 frá 22. mars 1979 um fólkaskúlan, sum seinast broytt við § 1 í løgtingslóg nr. 67 frá 20. mai 1996 um broyting í ymiskum løgtingslógum um undirvísing, verða í gildi, til teir næmingar, sum byrja í 9. og 10. flokki skúlaárið 1998/99, hava havt høvi at fara til fráfaringarroynd fólkaskúlans og víðkaða fráfaringarroynd fólkaskúlans.
Stk. 6. 5) Teir í § 31, stk. 2 nevndu sáttmálar eru í gildi til 1. januar 2001, tá nýggir sáttmálar verða settir í gildi.
Stk. 7. 5) Reglur, sum eru gjørdar við heimild í lóg nr. 21 um fólkaskúlan frá 22. mars 1979, sum seinast broytt við § 1 í løgtingslóg nr. 67 frá 20. mai 1996 um broyting í ymiskum løgtingslógum um undirvísing, eru í gildi, til tær verða loystar av nýggjum reglum, sum verða gjørdar við heimild í hesi lóg.
Stk. 8. 5) 8) Ásetingarnar í §§ 46 – 56 fáa tó gildi 1. august 2001. Samstundis fara úr gildi §§ 7-16 í løgtingslóg nr. 58 frá 2. oktober 1978 um skúlafyrisiting, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 55 frá 20. mai 1996. Skeiðið sum skúlanevndirnar sum valdar vóru 3. desember 1996 verður longt til 1. august 2001.
Stk. 9. 5) Ásetingarnar um heimildir hjá skúlastýrum í hesi lóg fáa tó gildi frá 1. august 2001.
Stk. 10. 4) Foreldraumboðini í verandi skúlastýrum halda fram í skúlastýrinum til 31. desember 2008.
1) Broytt við løgtingslóg nr. 64 frá 7. juni 2007, har § 2 ljóðar soleiðis: “Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. Stk. 2. Í § 1 nr. 11 kemur § 14, stk. 5 í gildi 1. august 2007. Stk. 3. Í § 1 nr. 11 kemur § 14, stk. 2 og 3 í gildi 1. august 2009.”
2) Broytt við løgtingslóg nr. 67 frá 26. mai 2011, har § 2 ljóðar soleiðis: “Hendan løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. Stk. 2. Tó fáa ásetingarnar í § 1. nr. 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 og 12 gildi 1. august 2011.”
3) Broytt við løgtingslóg nr. 44 frá 30. apríl 2018.
4) Broytt við løgtingslóg nr. 53 frá 9. mai 2005, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. august 2005. § 1, nr. 6 kemur í gildi 1. januar 2006 og § 1, nr. 1, 2 og 3 koma í gildi 1. august 2006.”
5) Broytt við løgtingslóg nr. 46 frá 10. mai 1999.
6) Broytt við løgtingslóg nr. 34 frá 28. apríl 2009, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. Stk. 2. Varakommunustýrisumboð sbrt. § 50, stk 2, nr. 1) og § 50, stk. 3 skulu í verandi valskeiði veljast í seinasta lagi ein mánað eftir, at lógin er komin í gildi.”
7) Broytt við løgtingslóg nr. 157 frá 18. desember 2017, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2017 og fer úr gildi 1. juli 2018.”
8) Broytt við løgtingslóg nr. 128 frá 22. desember 2000.


c: text/html

text:
Eikilund Uttara
Eikilund
uttara er ein vøggustova, har 12 børn ganga í aldrinum 0-3 ár.
Dagurin
byrjar kl 7.30, tá Lítliskógur opnar. Morgunin byrjar oftast stillisliga við
róligum virksemi. Vit lesa søgur, børnini spæla bilar, djór o.a. og tað er góð tíð
til klemm og at sita undir og tílíkt.
Kl
9.30 hava vit samling. Til samlingina fáa børnini frukt, syngja sangir og hoyra
søgur.
Eftir
samlingina er oftast meira skipað virksemi. Vit fara út at spæla, túrar í
nærumhvørvinum ella hava onkran aktivitet á skránni. Týsdag fara vit í Fimi við
nøkrum børnum.
Vit leggja okkum eftir at skapa hóskandi menningarmøguleikar, í mun til menningarstøðið hjá einstaka barninum.
Vit arbeiða nógv við motorikki og sansastimbran, og ganga høgt uppí at børnini fáa motoriskar avbjóðingar og sansaligar upplivingar av øllum slagi.
Børnini
eru oftast í smáum bólkum, tí fara vit sjáldan túr við allari stovuni í senn.
Hetta er fyri at tað skal vera betri møguleiki at geva tí einstaka barninum
uppmerksemi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ársins summardansur við Danny & the Veetos 27 mai, Klaksvík
Leygarkvøldið á Norðoyastevnu 2017 verður ársins summardansur við Danny & the Veetos.
Saman við teimum fer Dj X at diska.
Dyrnar lata upp kl 23:00 og aftur kl 04:00
Atgongumerkini her á síðuni kosta 150,- + avgreiðslu gjald
TÓ SO FARA TEY FYRSTU 100 ATGONGUMERKINI FYRI 100,-
Við dyrnar fara atgongumerkini at kosta 200,- so tit spara 50,- ella 100,- um tit keypa beinavegin.
Keyp billett her niðanfyri.
https://billetto.dk/en/e/arsins-summardansur-vid-danny-the-veetos-tickets-184476


text:
Fríggjakvøldið 22. nov. kl. 20.00 verður Mimir karmur um stórt mentanartiltak við upplestri, frásagnum, framførslum og tónleiki.
Í sambandi við bókadagarnar, ið verða hildnir í Norðurlandahúsinum komandi dagarnar, toga vit mentanina oman í miðbýin eftir, at fríggjakvøldið hevur lagt seg yvir landið. Mimir letur dyrnar upp inn í grøna rúmið har yrkjarar, sniðgevar, sjónleikarar, rithøvundar og tónleikarar fara á pall at framføra tað besta, tey eiga í sær.
Skráin verður uppdaterað komandi dagarnar við fleiri luttakarum og tí eisini møguligum broyttum tíðspunktum. (Haldið okkum til góðar, men sum øllum kunnugt, er torført at fáa alt at ganga upp í eina hægri eind.)
Vit gleða okkum at síggja teg.
Skrá:
20.00: Vælkomin
20.10: Flóvin Viderø (tónleikur)
20.25: Vivian Sjóðklett (upplestur)
20.40: Marjun Syderbø Kjelnæs (upplestur)
20.55: Tóroddur Poulsen (upplestur)
21.10: STEÐGUR
21.25: Randi Samsonsen (hugleiðing/upplestur)
21.40: Daniella Andreasen (upplestur)
21.55: Lív í Baianstovu (tónleikur)
22.10: Marita Dalsgaard (framførsla)
22:25: Trygvi Danielsen (upplestur)
22.40: Kim Simonsen (upplestur)
22.55: Flóvin Viderø (tónleikur)


text:
Nógv kaldsbaksfólk vóru møtt á býráðsfundi at fylgja við í málinum um nýtt vinnuøki á Sundi. Andstøðan vaskaði sær um hendurnar fyri málinum, hóast fleiri teirra høvdu verið við til at gera avtaluna.
Eins og Fjúrtandi skrivaði í gjár, var serligt mál fyri á býráðsfundi í Havn í gjár. Andstøðan hevði uppskot um at steðga vinnuútbygging á Sundi. Partur av uppskotinum var eisini, at grótið frá eysturoyartunnlinum ístaðin skuldi brúkast til innkomuvegin úr eysturoyartunnlinum, hóast avtala langt síðani er gjørd um, at grótið skal brúkast til innkomuvegin í tann mun, tað er møguligt. Trupulleikin er, at tað eru einans umleið ein brotpartur av grótinum, ið kann brúkast til innkomuvegin.
Andstøðulimirnir tóku næstan allir orðið fleiri ferðir, ímeðan borgarstjórin og varðaborgarstjórin, Gunvør Balle, tóku orðið fyri samgonguna.
Andstøðan vildi vera við, at samgongan ikki hevði kannað nýggjar møguleikar, og at grótútfyllingin á Sundi tí skuldi steðgast. Gunvør Balle førdi hinvegin fram, at ætlanin var samtykt av síðsta býráði, og um ætlanin skuldi broytast, skuldu sáttmálar brótast, og tá kundi kommunan rokna við fleiri milliónum í endurgjaldskravi. Hon harmaðist um, at kaldsbaksfólk ikki vóru hoyrd í málinum, men hon staðfesti at tað var ov seint at gera nakað við málið, tí at seinasta býráð ikki hevði gjørt eitt nóg gott arbeiði í málinum. Núverandi samgonga var bundin til samtyktir og sáttmálar, ið ikki bara uttan víðari kundu broytast.
Gunvør Balle segði eisini, at samgongan nú fór undir at gera mannagongdir, soleiðis at mál eins og hetta ikki endurtóku seg.


text:
4.1.2017 |
1.flokkur vinnari av kapping hjá Vága kommunu
Kapping varð fyri jól útskrivað millum skúlanæmingar, sum svaraðu spurnarkanning um ferðslu.
Tann árgangurin, sum var íðnastur at svara spurnarkanningini, var 1. flokkur og fáa tey tí fyrstu virðisløn í kappingini.
Vit ynskja teimum hjartaliga tillukku við vinninginum, sum er ein túrur í Nest í Miðvági við mati og drekka til allar næmingar í 1. flokki.
Av tí at nógvir flokkar vóru raskir at svara spurnarkanningini, er avgjørt at ein eyka virðisløn verður latin 4. og 10. flokki. Hesi fáa rómabollar til allan flokkin.
Um spurnarkanningina
Í sambandi við at Vága kommuna arbeiðir við eini ferðslutrygdarætlan, var ein spurnarkanning um ferðsluvanar og ótryggleika gjørd millum skúlanæmingar í kommununi í desember 2016.
Í spurnarkanningini vóru næmingarnir m.a. spurdir um hvussu tey koma í skúla um morgunin og um tey kenna seg trygg í skúlaferðsluni. Eisini var møguligt at peika á ótrygg støð, har spurt var um orsøkina til ótryggleikan – t.d. nógvir bilar, ov myrkt, nógv ferð o.s.fr.
Teir yngstu næmingarnir fingu bræv heim við til foreldrini, sum síðani kundu hjálpa næmingunum at svara spurningunum. Eldru næmingarnir høvdu høvi at svara spurningunum í skúlanum.
Vit fingu sera nógvar afturmeldingar uppá spurnarkanningina. Heili 175 valdu at svara. Hetta eru vit takksom fyri og er úrslitið av kanningini eitt gott íkast til úrslitið av ferðslutrygdarætlanini.
Takk fyri at tit vildu ‘spæla við’ í ferðslukanningini.
Ferðslutrygdarætlanin verður annars væntandi klár í mars 2017.
Blíðar heilsur
Vága kommuna


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
- Sirið skuldi havt tikið loyvið aftur beinanvegin
Tak niður
Landsstýriskvinnan í innlendismálum gjørdi ikki vart við seg, tá ið hon á einum tíðindaportali varnaðist, at eitt av hennara embætisfólkum hevði givið grønt ljós fyri havnaútbyggingini uttan hennara samtykki tann 30. juni.
Sirið Stenberg bíðaði heldur í nakrar dagar, men tá vendist ikki aftur, fekk hon at vita frá embætisfólkunum í aðalráðnum. Hesi løgfrøðiligu ráðini frá umsitingini eru púra bein, sigur Jógvan Páll Lassen, advokatur.
Landsstýriskvinnan segði við útvarpið í gjár, at hon kundi hugsað sær at kanna málið gjøllari, áðrenn hon gav Tórshavnar kommunu loyvi at byggja út.
Jógvan Páll Lassen ivast í, um hetta yvirhøvur hevði verið ein haldbar grundgeving fyri at taka loyvið aftur.
Sí eisini


text:
Endurnýggja koyrikortið
Sjón og hoyrn vikna við árunum og viðbragdstíðin (reaktiónstíðin) versnar. Frá tí degi tú fyllir 75 ár, er tí neyðugt at endurnýggja koyrikortið við jøvnum millumbilum. Hetta varð sett upp úr 70 árum í ferðslulógarbroytingini frá 6. juni 2017.
Fyri tey koyrikort, sum ganga út, og skulu verða endurnýggjað við 70 ára aldur, merkir hetta, at kravið um læknaváttan til koyrikort í flokki 1 (stórt prutl, motorsúkkla, vanligur bilur og stórt viðfestiakfar til vanligan bil) verður strikað. Koyrikort í flokki 1, sum gongur út við 70 ára aldur kann sostatt verða endurnýggjað við at lata inn umsókn, nýggja mynd og at gjalda 150 kr. fyri koyrikortið.
Kravið um læknaváttan fyri koyrikort í flokki 1 er í fyrsta lagi galdandi við endurnýggjan við 75 ára aldur, um ikki onnur serlig heilsukrøv eru galdandi. Frá tí tú ert fylt/ur 74 ár til 80, verður koyrikortið útgivið við 2 ára gildistíð og eftir tú ert fylt/ur 80 ár, verður koyrikortið sum higartil, givið út við 1 árs gildistíð.
Vil umsøkjari av koyrikorti til flokk 1, sum hevur fylt 73 ár men ikki 74 ár, endurnýggja koyrikortið við læknaváttan, kann koyrikort verða útgivið við 3 ára gildistíð.
Les meira um endurnýggjan av koyrikorti á heimasíðuni hjá Akstovuni.


text:
Per Haldanson á Eiði var ættaður úr Lamba og tí vanliga nevndur Per í Lamba. Hann var húskallur á Látrinum. Lítil var hann til vakstrar, hartil ómansligur til kreftir; fátækur var hann, men sparsamligur, tá ið hann kom norður til Eiðis. Og hetta hjálpti honum væl fram umsíðir.
Tann pening, hann vann av fiskiskapinum - tað var í teirri tíðini eingin fiskiskapur uttan vanligur róðrarbátaútróður - átti hann sjálvur, og so væl dugdi hann at spara pening saman, at hann skjótt kundi leggja seg eftir at keypa upp jørð. So nógv hevði hann savnað saman av innangarðs eftir fáum árum, at hann var mentur at hava tvær kýr.
Sparsemi sítt sýndi hann í øllum. Sum eitt dømi í so máta kann nevnast, at tá ið hann bygdi, førdi hann sjálvur við báti alt byggingartilfarið heim úr Tórshavn. Sjálvur førdi hann húsini upp, og sjálvur takti hann tey. Og hóast tey á henda hátt vórðu sera bílig, tey vóru tá í tíðini stór hús at kalla.
Andreas Weihe: “Søga og søgn”, 1933


text:
Nógvur gróður á Landgrunninum í summar
Dan Klein --- 08.09.2017 - 09:15
Havstovan hevur fyrr víst á tann týdning, sum gróðurin av plantuæti hevur fyri djóralívið í sjónum. Gróðurin er fyrsti liður í føðiketunum og er tí fyritreyt fyri djóralívinum.
Síðani 1990 hevur Havstovan regluliga mátað gróðurin á Landgrunninum, og víst er á eitt týðiligt samband millum gróðurin og teir hægru liðirnar í føðiketunum, íroknað nebbasild, sjófugl og botnfisk.
Summarið 2017 hilnaðist stak væl til gróður. Hann var av tí mesta og á støði við tey heilt góðu árini 2000 og 2001.
Væl hevur verið til av nebbasild í summar, og fiskur og sjófuglur hava havt nógv at eta. Tað sær út til, at pisurnar hjá flestu sjófuglasløgum eru komnar væl undan. Spennandi verður at síggja, í hvønn mun gróðurin annars fer at síggjast aftur í fiski á Landgrunninum.


text:
Býráðsfundur 26. mars 2015 kl. 17:00
Býráðslimir:
Magnus Rasmussen, Tórbjørn Jacobsen, Helgi L. Petersen, Bárður K. Nielsen, Jónleyg Hammer, Terje B. Vestergaard, Hallur Ellingsgaard, Arnfinn Langgaard og Katrin Absalonsen.
1.
J. nr. 15/00167: Árni Winther, Arkitektar søkja vegna SEV um byggiloyvi til koplingarstøð á matr. nr. 211b í Saltangará.
Ummæli frá Teknisku deild: Tekniska deild mælir til at lata SEV part av matr. 211b í Saltangará, millum Heiðaveg og Fjarðarveg og at játta byggiloyvi til eina koblingarstøð á økið. Talan er um norðasta partin av grundstykkinum sum Magn hevur leigusáttmála uppá. Avtalað er millum SEV og Magn um, at SEV fær áleið 740 m2 burturav matr. 211b til endamálið. Grundað á útbyggingina hjá Bakkafrost, er neyðugt hjá SEV at fáa eina koblingasstøð virkna, áðrenn verkætlanina hjá Bakkafrost er liðug.
-Vinnu- og havnarnevndin og Byggi- og býarskipanarnevndin mæla til at játta byggiloyvi til koplingarstøð hjá SEV á norðasta partinum á matr. nr. 211b í Saltangará.
-Býráðið hevur á fundi 26/3-2015 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Vinnu- og havnarnevndini og Byggi- og býarskipanarnevndini.
2.
J. nr. 15/00157: Politiið sendir umsókn um alment loyvi til tiltøk í Skótahúsinum við Løkin í Runavík til kommununa til ummælis.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at viðmæla umsóknini frá Skótahúsinum at hava almenn tiltøk í húsinum.
-Býráðið hevur á fundi 26/3-2015 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
3.
J. nr. 15/00184: Keyp av lendi til útstykking í Runavík/Saltangará.
Ummæli frá Teknisku deild: Samb. Býarplaninum er ætlanin at binda Blikagøtu og Hjallaveg saman og er økið rundan um hendan vegatein lagt av til bústaðarøki. Stórur eftirspurningur er eftir grundstykki í økinum og mælir Tekn. deild til, at kommunan ognar sær uml. 34.000 m2 av lendi til nýggja útstykking.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at kommunan ognar sær lendi til útstykking millum Blikagøtu og Hjallaveg og at peningur verður avsettur til jarðarkeypið á komandi fíggjarætlan.
-Býráðið hevur á fundi 26/3-2015 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
4.
J. nr. 15/00163: Anna M. Niclasen søkir um loyvi at víðka grundøki til sethús síni matr. nr. 38 í Søldarfirði.
Ummæli frá Teknisku deild: Talan er um eini eldri hús við einum grundstykki, sum bert er 94 m2 mælir til at játta frábýti av einum uml. 1100 m2 stórum stykki til matr. nr. 38 og at býarplanurin fyri økið verður broyttur frá landbúnaðarøki til bústaðarøki.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at játta frábýti og at býarplanurin fyri økið verður broyttur samsvarandi.
-Býráðið hevur á fundi 26/3-2015 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.


text:
Ingi Samuelsen
15.07.2017 - 12:23
Mentan > Tónleikur > Festivalar
Fríggjadagurin á G! kláraði ikki at halda grýtuni í kók. Góða lagið frá hóskvøldið hevði hug til at renna út í sandin, sum danir plaga at siga.
Onki var galið við teimum nøvnum, sum traðkaðu fram, men tað var sum um at skráin ikki legði upp til, at fríggjakvøldið skuldi blíva til tað stóra.
Ikki tí – sandurin kókaði tá donsku Suspekt buldraðu fram við sínum ónærisligu tekstum og ’beint á gronina’ tónleiki. Tað riggaði sera væl.
Men tá Orka kom á stóra pallin um hálvgun tvey-tíðina, druknaði góða lagið totalt. Ikki bara tí at himmalin hevndi seg við hesum slavna drivinum, sum er nógv vátari enn regn og fólk tí leitaðu sær heim ella undir tak, men tí at inneftirlýtandi tónleikurin hjá Orka, sum ikki leggur upp til samskifti við áhoyrararnar, hóskaði seg ikki til stóra pallin. Hann hoyrir heima í Grundini (sum, btw., ikki er komin ígongd enn) ella fjósinum.
Fjósið – hinvegin – var tað, sum av álvara bjargaði G! hetta fríggjakvøldið.
Her var fólkatónleikurin í hásæti, og fyri einum stúvstappaðum høli av áhoyrarum, upplivdu vit eitt perluband av sera dugnaligum tónleikarum.
Kata við sínum yndisligu røddum, góvu dømir um síni serligu sangkynstur, Kristian Blak hevði eina hugtakandi russiska sangarinnu við sær, tann altíð bergtakandi Holgar hevði eisini ein gest – vælsyngjandi Báru – við sær, lokali Lyon gav dømi um óvanligt talent, sum vit hoyra alt ov lítið til í gerandisdegnum, Uni Debess er altíð tryggur við síni íbornu sjarmu og íborna sjarmu hevur Ragnar Finsson sanniliga eisini í ríkiligt mát. Og Stanley Samuelsen fekk á sín jarðbundna hátt eina hugnaliga syngið við-løtu burtur úr tiltakinum.
Allar besta einstaka tiltak av øllum hetta fríggjakvøld, skal sjálvandi ikki gloymast. Ótrúliga gávuríki Benjamin Petersen, sum nú kallar seg Son of Fortune, tá hann traðkar fram saman við Jan Rúna Poulsen og Mikal Blak, hugtók fjøldina, sum gloymdi illsliga veðri hesa glæsiligu løtuna, meðan teir fyltu spæliplássið við sínum tónum, sum teir báðir, Benjamin og Jan Rúni, siga seg hava gjørt eina og somu mánalýsisnátt í hornorkesturhølinum í Fuglafirði. Ilt at trúgva, men úrslitið er framúr, eisini tá SoF-sangirnir verða blandaðir við hugtakandi bak-kataloginum hjá unga Benjamin, sum bara kann draga perlur hjá AVE og øðrum projektum upp úr hattinum, sum honum lystir.
Fríggjakvøldið var av fyrireikarunum sagt at vera tilognað føroysku tónleikarunum. Onki ringt um tað, men, sum sagt, veðurgudarnir loyvdu ikki hesum eksperimenti at eydnast.
Vit kunnu ikki siga hvussu kvøldið endaði. 200 vóru settir á skrá á spæliplássinum so seint, at tað kann hava verið veruligir hard-core G!-fjepparar, ið framvegis stríddust móti slavna veðrinum. Tygara útsendi lá tá, nøkulunda turrur aftur, í fasta svøvni undir heitari dýnu í grannabygdini.
Sí eisini: Myndir: G - Fríggjadag 14.7.2017
Ragnar Finsson og hansara menn í Fjósinum


text:
Landørnin (lat. Aquila chrysaetus L; da. Kongeørn) — eisini kallað kongaørn — líkist havørnini, men er nakað minni. Hon eigur í mongum londum her um leiðir, eitt nú Noregi og Svøríki. Reiðrið hevur hon helst uppi á høgum fjøllum inni í landinum. Tað er ein rættur skaðafuglur. Mest føðir hon seg av harum og fugli, men tekur eisini størri dýr, lomb, hundar, kettur, revar o. a. Ræ legst hon eisini á; og stundum kelkar hon so nógv í seg, at hon illa orkar á flog.
Ikki so fáar ferðir er tað hent, at hon hevur tikið børn. Í einum dali í Noregi tók hon ikki langt síðani eitt 4 ára gamalt barn. Tað var farið út í túnið, og stutt eftir saknaðu tey tað burtur. Í stundini fóru nógvir menn at leita, og morgunin eftir funnu teir tað í tryggum svøvni. Ørnin hevði ikki orkað at bera tað allan vegin í senn, men lagt tað á ein stall í einum høgum hamri. Tað var heilt óskalað og segði, at ein stórur fuglur hevði borið seg. — Í Føroyum veit eingin landørn vera sædda.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Sensoriska panelið á iNOVA hevur avgreitt sína fyrstu uppgávu.
Ein føroysk fyritøka bað um eina kanning har ein sensorisk profilering skuldi gerast av vøruni, sum fyritøkan framleiðir. Ein sensorisk profilering er ein objektiv lýsing av útsjónd, lukti, smakki og konsistensi.
Somuleiðis brúkti fyritøkan høvi at samanbera sína vøru við vørur hjá kappingarneytum.
Tey, sum hava áhuga fyri líknandi (ella aðrari) sensoriskum kanningum eru vælkomin at seta seg í samband við iNOVA á tlf. 733300 ella á jv@inova.fo
Panelið gleðir seg til fleiri uppgávur.
Les um nýggja sensoriska panelið á iNOVA her.


text:
Ein týðandi partur av hitaskipanini í sethúsum er sirkulatiónspumpan. Hon syrgir fyri at heita vatni úr oljuketlinum ella hitapumpuni verður sirkulerað runt í húsunum.
Tá ið vit skrúva upp fyri termostatunum á raditorum ella gólvhitanum, so vænta vit eisini, at hesir gerast heitir beinavegin. Neyðugt er tí, at sirkulatiónspumpan til eina og hvørja tíð kann fáa heita vatni út í hitaskipanina.
Fyri at halda ein støðugan hita í húsunum krevst eisini at sirkulatiónspumpan koyrir allar tímarnar í døgninum.
Eldri sirkulatiónspumpur koyra uttan nakra elektroniska regulering. Hetta merkir, at tær nýta eins nógvan streym allar tímarnar í døgninum alt árið. Vanliga ber til at velja í millum 3 trin sum sirkulatiónspumpan kann koyra við.
Á sirkulatiónspumpuni ber til at síggja hvussu nógv hendan nýtir av streymorku til hvørt einstakt trin:
Alt eftir hvussu stórur tørvur er á hita í húsunum, kann nýggja Grundfos Alpha2 sirkulatiónspumpan sjálv regulera, hvussu nógvari megi hon skal koyra við. Hetta merkir, at pumpan einans koyrir við hægri ferð, tá ið tørvur er á tí. Aðrar tíðir koyrir hon við lægri ferð.
Harafturat gagnnýta nýggju sirkulatiónspumpurnar el-orkuna betur enn tær gomlu. Hetta merkir, at ein nýggj pumpa á sínum hægsta trini nýtir minni el-orku enn ein eldri pumpa, ið koyrir á sínum lægsta trini. Til nýggju sirkulatiónspumpurnar fylgir eisini ein bjálvingarkappi, so at hitatapið er sum minst.
Í talvuni niðanfyri kanst tú síggja heilt nágreiniliga hvussu nógv minni ein nýggj sikulatiónspumpa nýtir í mun til eina eldri sirkulatiónspumpu.
Í talvuni er ein Grundfos UPS 25-40 180 samanborin við eina Grundfos Alpha2 25-40 180
Kelda: Grundfos spareguide Alpha2 – Grundfos.dk
Niðanfyri er gjørd ein samanbering, har báðar pumpurnar verða settar á trin 2. Hædd verður tí ikki tikin fyri, at nýggja sirkulatiónspumpan eisini kann regulera seg eftir tørvi. Í samanberingini nýtir nýggja pumpan 12 Watt og ein eldri pumpa, sum er framleidd áðrenn 2005, nýtir 45 Watt.
Í roknistykkinum sæst at sparingin er rættiliga stór.
Sparingin gerst í minsta lagi 547,- krónur um árið.
Havast skal í huga, at nýggja sirkulatiónspumpan kann regulera seg sjálva, og tí kann sparingin gerast enn størri.
Lesa meiri um Grundfos sirkulatiónspumpur her:
http://dk.grundfos.com/products/find-product/new-alpha2.html
Tekniskur ráðgevi
Tel. 34 46 94
torhallur@krosstein.fo
Skriva okkum ein teldupost.
Orkuprát er ókeypis og óbindandi.
Vit vegleiða hvør orkuloysn hóskar seg best til tín.


text:
FM-vinnarar, GU12 og DU16.
FM-vinnarar í Futsal: gentur U12 og dreingir U16
Futsal-finalurnar eru spældar hetta vikuskifti, og hjá gentum U12 og dreingjum U16, endaði tað við FM-gull! Hjá dreingjum U10, bleiv tað til silvur. Dreingir U12 vunnu B-bólkin og dreingir U14 vunnu D-bólkin. Hjartaliga tillukku øll somul!
Gentur U12 vunnu bólkaspælið sera sannførandi. Av 15 dystum blivu tað 13 sigrar og 2 javnir, og so sjálvsagt eingi tap. Bert 1 mál kom ígjøgnum, og málúrtøkan bleiv 33-1. Í finalubólkinum í dag, fingu tær fullt stigatal og einki mál kom ígjøgnum. Tær vunnu 2-0 móti HB, 1-0 móti B36 og 2-0 móti NSÍ.
Dreingir U16 vunnu sær eitt tepurt 2. pláss í innleiðandi bólkaspælinum. Og í millumumfarinum bleiv tað aftur til eitt 2. pláss, tó nakað meira sannførandi, og uttan tap. Í finaluni, móti HB, KÍ og EB/Streymi rakk tað tó allan vegin og teir stóðu at enda sum føroyameistarar!
Hjá U10 dreingjum gekk leiðin í finaluna umvegis eitt sannførandi 1. pláss í innleiðandi umfari við 28 av 36 stigum. Í millumumfarinum bleiv tað til 2. pláss. Og í finaluni, móti B36, KÍ og AB, bleiv tað so at enda til silvurheiðursmerkir.
Dreingir U12 høvdu tryggja sær sera gott útgangspunkt eftir innleiðandi og fyrra millumfar, har bæði liðini lógu til finalupláss. Tað miseyðnaðist tó, men teir gjørdu so bart og vunnu B-bólkin.
U14 hjá dreingjum spældu, við einum sera ungum liði, rættiliga góðan fótbólt í flestu dystunum, og vístu eisini at vit hava nógvar góðar leikarar. Móti eldri mótstøðu, hóast, aloftast, leikliga yvirvág, fingu teir ikki neyðugu úrslitini, men megnaðu tó at vinna D-bólkin.
Hjartaliga tillukku við leikarar, venjarar, leiðarar, foreldur og okkum øll!


text:
Tað er ikki bara gomul list við deyðum persónum, sum verður drigin fram í Listasavni Føroya. Undir yvirskriftini Samtíðarlist í miðdepil verður víðkað um føstu framsýningina í ljósu hølunum, ið opna seg oman móti Plantasjuni. Beint nú er tað Hanni Bjartalíð, sum eg higartil bara havi sæð í Steinprenti niðri á Skálatrøð. Einki er at taka seg aftur í, at hetta er besta plasering í allari verðini at seta hugfloygdu smáhúsini, ið marglitt hava stigar niður á slætt, sum vóru tey fuglabúr úr Per-ísum við træpinnum frá Restorff's, sum úr barndómsfyndini eru skolaðir upp á eini afrikanskari strond, og kanska, kanska, kundu verið brúkt sum barnabókaillustratiónir.
Listasavnið sigur soleiðis um átakið:
Tað er útsýni til samtíðina í einum parti av føstu framsýningini á Listasavni Føroya undir heitinum Samtíðarlist í miðdepil. Framsýningin verður skift umleið annaðhvønn mánað og vísir føroyska samtíðarlist í alskyns miðlum og stílum. Í løtuni verða listaverk hjá Hanna Bjartalíð sýnd fram: smá, litføgur hús úr endurnýtsluviði og ein røð av myndum málaðar á træ. Komandi framsýningar fara millum annað at vísa list hjá Hansinu Iversen og Guðrið Poulsen.
Um listafólkið sigur Listasavnið:
Málarin og myndahøggarin Hanni Bjartalíð (f. 1968) er ein av gávuríkastu modernaðu føroysku listafólkunum. Hann gongur nýggjar leiðir, og enn meira týðandi er, hvussu hann ger tað. Listin tykist rá og barnslig, bæði málningar og tekningar/grafikkur, umframt húsastandmyndir úr endurnýtsluviði eru sermerkt íkast í føroyska samtíðarlist. Verkini hava í sær søgur um modernaða lívið, tey eru full av poesi og dreymum, men eisini ofta merkt av ómildum skemti.
Hanna Bjartalíð avmyndaði eg í Steinprenti niðri á Skálatrøð flaggdagin í 2014, meðan hann fekk sær ein intensan arbeiðsguv. Á ólavsøku í 2016 goymdi eg hann í somu Canon myndaboks. Eitt stuttligt evni millum trídimensionalar teknirøðir úr undirgrundini tilevnaðar av einslistum til altjóða veggin mitt í Havn.
Sama ár slapp eg at avmynda Hanna meðan hann arbeiddi við eitt av húsunum í køkinum í Steinprenti. Kanska ein lívbjargari býr í gula tornhúsinum, og kemur út hvørja løtu. Kanska ein favela í Suðuramerika, ella ein kroysa í Afrika. Ella ein minnisbygningur úr gomlum barnabókum um Gummitarzan og tey illavorðnu, hinumegin bø og hegn í landinum Kamera Obskura. Ella eru tað orðaspøl, flutt í list, at lýsa menn í máli, málmenn, og menn, sum fara yvir borð, ella undir borðið. Hvør veit.


text:
Limaskapur
Ynskir tú at gerast limur hjá Bústøðum, skalt tú útfylla talgilt umsóknarblað, sum tú finnur her.
Tá tú teknar limaskap hjá Bústøðum, kemur tú sjálvvirkandi á bíðilistan til leigubústaðir við teimum ynskjum, ið tú ásetur í umsóknini.
Treytin fyri limaskapi hjá Bústøðum er, at tú ert minst 15 ár.
Tilmeldingargjaldið er kr. 200, og árliga umsitingargjaldið er kr. 150.
Møguligt er at rinda við hesum gjaldskortum: Visa, Dankort, American Express, JCB, Visa Electron, Marstercard og Maestro.
Gev gætur, at tá goldið verður við Mastercard ganga umleið 2 vikur til peningurin er á okkara kontu, og verður umsóknin ikki skrásett fyrr enn tá.
Bústað umvegis Almannaverkið
Umleið 5. hvør íbúð hjá okkum verður tillutað umvegis Almannaverkið. Hevur tú serligan bústaðatørv, kanst tú søkja um bústað umvegis Almannaverkið.


text:
IRF fekk á sumri 2016 ISO 14001:2015 góðkenning av umhvørvisstýrisskipan okkara, sum fevnir um Spilloljuverkið og Serliga dálkandi burturkast.
Talan er um innheintan, viðgerð og sølu av reinsaðari spillolju umframt innheintan, viðgerð og burturbeining av serliga dálkandi burturkasti.
Í uppfylgjandi eftirliti hjá DNVGL í juni mánaði fekk IRF gott skoðsmál. IRF hevði einki frávik, og fekk hinvegin rós fyri m.a. tey fyribyrgjandi átøk, sum bilførararnir, ið heinta spillolju og serliga dálkandi burturkast, gera, til tess at forða fyri dálking og øðrum vandastøðum.
Tey fyribyrgjandi átøkini eru millum annað, at tær fyribyrgjandi mannagongdirnar, ið IRF hevur gjørt fyri at gera arbeiðið trygt, verða fylgdar, at starvsfólkið er tilvitað um vandastøður, og at tann rætta útgerðin verður nýtt til hetta arbeiði.
Vit hjá IRF eru væl nøgd við gongdina og meta tað jaligt, at vit yvirfyri okkara kundum kunnu vísa á hesa altjóða góðkenning, samstundis sum vit áhaldandi vilja veita tryggar og umhvørvisvinarligar tænastur.
Mynd:
Frá vinstru: Thorkil Johansen, eftirlitsmaður hjá DNVGL, Jan Simonsen, bilførari, sum koyrir við spillolju, og Adelbert Ellingsgaard, deildarleiðari í Reinsitænastuni og Endurnýtsluni hjá IRF.


text:
Horizon 2020 er granskingarskráin hjá ES fyri tíðarskeiðið 2014-2020
Stórur dentur verður lagdur á samstarv millum granskarar og vinnulívsfólk. Brýr skulu byggjast millum gransking, nýskapan og framleiðslu. Málið er at skapa vøkstur og nýggj arbeiðspláss, umframt at loysa tær avbjóðingar, sum eru fyri framman.
Horizon 2020 fevnir um stuðul til gransking, menning av nýggjari tøkni og nýskapan.
Horizon 2020 skráin byggir á tríggjar súlur:
• Samfelagsligar avbjóðingar – fevnir m.a. um íløgur í verkætlanir innan økini heilsu, orku, flutning, veðurlagsátøk, frælsi og trygd
• Vísindi í heimsflokki – fevnir m.a. um stuðul til framúrskarandi granskarar og íløgur í framtíðar tøkni og venjing fyri granskarar
• Íðnaðarlig leiðsla – fevnir m.a. um íløgur í biotøkni og rúmdartøkni, atgongd til váðafúsa fígging og stuðul til nýskapan í smáum fyritøkum
Í Horizon 2020 er eisini skipan, har smáar og miðalstórar fyritøkur kunnu leita upplýsing og ráðgeving um ymisk granskingar- og nýskapanarøki. Til ber m.a. at fáa stuðul í tilgongdini, tá ið framleiðsla/úrtøka verður gjørd búgvin til marknaðin.
Reglur og mannagongdir fyri viðgerð av stuðulsumsóknum eru nú einfaldari og skuldi hetta givið skjótari og smidligari avgreiðslu. Øll kunning um útboð, mannagongdir, treytir v.m. er at finna á Participants’ Portal.
National Contact Points (NCPs) eru skipað í øllum londunum í Horizon 2020 fyri at veita umsøkjarum ráðgeving og persónliga tænastu á egnum máli. Umboðini, sum eru knýtt at føroysku NCP tænastuni, eru at finna her.
Sáttmálin millum Føroyar og ES sæst her