text:
Móti
Móti er klædnastílur, litur og snið á nýggjum klæðum, og mótin broytist støðugt. Í til dømis París og New York eru mótahús, sum skipa fyri nýggjum móta, t.d. tvær ferðir um árið (vár- og summarmóti og heyst- og vetrarmóti).
Klæðini eru broytt við tíðini, bæði tilfar og snið. Fyrstu klæði vóru úr djóraskinni og skuldu verja fyri kulda og vætu. Klæði skulu enn líva fyri veðri, men samfelag og móti gera av, hvussu tey skulu vera. Fyrst í 14. øld fóru tey í Evropa at gera klæði, sum sótu væl á kroppinum. Í 16. øld vórðu stívarar settir í konufólkakjólar. Hetta var móti til síðst í 19. øld. Í 1920-árunum broyttist mótin nógv - skjúrtini styttust fyri fyrstu ferð. Upprunaliga skuldi mótin bera boð um, at fólk vóru væl fyri. Vóru nýmótans klæði dýr, kundu rík fólk vísa, at tey høvdu ráð at keypa nýmótans klæði.
Tá ið konufólk høvdu fá rættindi, vóru mótaklæði so trong, at trupult var at røra seg í teimum. Við øktum rættindum broyttust klæðini, so konufólk fingu rørt seg meira ótálmað. Til dømis gjørdust langbuksur nýmótans. Onkur átrúnaður fyrisetur enn, hvussu fólk skulu verða ílatin. Islam ásetur til dømis, at konufólk skulu vera sømiliga ílatin, tá ið tey fara út.
Í øldir er mótin broyttur eftir broyttum lívshátti.
Innihaldsyvirlit
Føroyskur móti[rætta | rætta wikitekst]
Føroyskir mótaskaparar eru gitnir fyri hendig og vøkur klæði [1].
Faroese Fashion er føroyskt mótavirki, stovnað í 1982. Fyritøkan hevur deildir í mongum londum í Norðurevropa. Faroese Fashion sniðgevir og framleiðir klæðir úr føroyskum tilfarið. Rannvá í Baianstovu stendur fyri sniðgevingini og hevur arbeitt við ullint pløgg síðan 1962. Klæðini hjá Faroese Fashion vera gjørd eftir máti til tann einstaka, men tað ber eisini til at ogna sær klæðir eftir standard máti. Faroese Fashion er sniðgeving í ull.
Eisini úr stóra útheiminum, eitt nú USA, fær Faroese Fashion fyrispurningar. Prinsessa Alexandra ber eisini búna frá Faroe Fashion. Ranvá í Baianstovu hevur gjørt bundin pløgg úr føroyskari ull síðan 1982 og haft framsýningar millum annað í Norðlandahúsinum í Tórshavn. Fashion Faroe, sum sniðið eitur, verður selt í Føroyum, Íslandi og Danmark.
Í døgunum 18. - 20. november 2010 var Faroe Islands Designer Showcase í London. Uttanríkisráðið skipaði fyri hesum tiltaki, sum var hildið í einum mótahandli í Soho í Westminster. Í tveir dagar tóku tær móti bretskum fjølmiðlum og innkeyparum. Sera nógv kom burturúr og enntá blaðið Vogue kom ein túr forbí [2].
Amerikanskur móti[rætta | rætta wikitekst]
Snøggastu klæði gera mótaskaparar. Handilshús teirra eita mótahús, og í New York City eru mong. Fólk, ílatin í nýggjastu móta, sýna fram klæði í mótaframsýningum.
Í 1960-árunum gjørdist ungfólkið í Amerika meira sjálvstøðugt. Stuttskjúrtið hjá konufólki varð tekin um lívsfrælsið. Fyrst í 1990-árunum varð aftur móti at ganga í stuttskúrti. Best umtóktu dansir í 1920- og 1930-árunum, til dømis charleston, ávirkaðu eisini konufólkamótan í USA.
Cowboybuksur[rætta | rætta wikitekst]
Um 1850 heitti ein gullgravari í Norðurkalifornia á Levi Strauss (1829 - 1902) og bað hann seyma sær haldgóðar buksur, tí ullintu brøkurnar slitust so skjótt. Úrslitið varð fyrstu cowboybuksur, úr denim, sum er sterkt bumullartilfar. Buksurnar vórðu litaðar bláar við litevni úr náttúruni, blue indigo. Tær vóru bíligar, haldgóðar og lættar at vaska. Fyrstu Levis-lýsingarnar vistu, hvussu haldgóð klæðini vóru.
Danskur móti[rætta | rætta wikitekst]
Danmark hevur stóran klædnaútflutning. Í "Danmarks Designskole" í Keypmannahavn og "Kunsthåndværkerskolen" í Kolding fáa fólk útbúgving sum klædnaskaparar. Tey læra at skapa, tekna og gera klæði.
Danin, Erik Mortensen, gjørdi í mong ár vøkur klæði fyri mótahúsið Balmain í París.


c: text/html

text:
Viktoriavatn
Viktoriavatn (eisini rópt Nyanza) er størsta vatnið í Afrika. Vatnið haðani rennur gjøgnum Nilá út í Miðjarðarhav. Nógvur fiskur er í Viktoriavatni. Tað hevur eisini stóran týdning sum farleið millum londini Kenja, Uganda og Tansania. Fyri at fáa meira burtur úr fiskivinnuni varð eitt nýtt fiskaslag slept út í Viktoriavatn í 1950-árunum. Tað var nil-áburran, sum ikki hevði verið í vatninum áður. Nil-áburran treivst væl, og nógv meira varð nú fiskað. Men seinni vísti tað seg, at nógv onnur fiskasløg minkaðu í staðin. Hetta vóru fiskasløg, sum fiskimenninir, ið búðu fram við vatninum, fiskaðu við smáum útróðrarbátum. Í staðin komu stór fiskiskip langvegis frá at fiska nil-áburruna. Í Viktoriavatni trívist ein vatnplanta, ein hýasint, sum helst er komin úr einum urtagarðshyli. Hesin vøksturin flýtur omaná og fjalir stórar partar av vatninum. Tað ger, at bátar illa fáa siglt. Men nú er eitt skordýraslag sett út, sum etur hesa vatnplantuna, og tí er ikki so nógvur ampi av henni longur.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Eru Jehova vitni ein sekt?
Nei, Jehova vitni eru ikki ein sekt. Vit eru kristin, sum gera okkara ítasta fyri at fylgja Jesusi Kristi og liva samsvarandi hansara læru.
Hvat er ein sekt?
Fólk hava ymiska fatan av orðinum „sekt“. Her eru tvey dømi um, hvussu fólk vanliga fata orðið, og hví hesar fatanir ikki kunnu nýtast um okkum.
Summi halda, at ein sekt er ein nýsprottin ella falskur átrúnaður. Jehova vitni hava ikki uppfunnið ein nýggjan átrúnað. Bíblian fortelur okkum, hvussu tey fyrstu kristnu tilbóðu Gud, og vit fylgja sama leisti sum tey. (2. Timoteusarbræv 3:16, 17) Vit halda, at tað er Bíblian, sum skal vera myndugleikin, ið ger av, hvussu vit eiga at tilbiðja Gud.
Summi halda, at ein sekt er ein vandamikil trúarbólkur við einum menniskja sum leiðara. Jehova vitni lata seg ikki leiða av einum menniskja. Nei, vit taka undir við tí, sum Jesus segði við sínar lærisveinar: „Ein er vegleiðari tykkara: Kristus.“ – Matteus 23:10.
Jehova vitni eru ikki ein vandamikil sekt, nei, teirra trúgv gagnar bæði teimum sjálvum og øðrum í samfelagnum. Til dømis hevur okkara boðanararbeiðið hjálpt nógvum at vinna á skaðiligum óvanum, eitt nú rúsdrekka- og rúsevnismisnýtslu. Harumframt hava vit lesiflokkar kring heimin, sum hjálpa fólki í túsundatali at læra at lesa og skriva. Og vit veita neyðhjálp, tá ið vanlukkur raka. Vit stremba eftir at hava góða ávirkan á onnur, eins og Jesus bað sínar lærisveinar. – Matteus 5:13-16.
LÆR MEIRA
Hvussu finnur tú ta sonnu trúnna?
Er bert ein sonn trúgv? Fimm eyðkenni fyri sonnu trúnna.


text:
Hitt Stine Hamann, marketingansvarlig
Ein holl fatan av heiminum hjá tónaskøldum og sangskrivarum gevur besta samskiftið og bestu samrøðurnar, og er tí av stórum týdning hjá marketingansvarlig€, Stine Hamann. Hon fegnast um enn eina ferð at fáa høvi at vitja Føroyar í summar, og at fáa betri innlit í føroyska tónleikalívið.
”Eg eri sett sum marketingansvarlig€ hjá Koda, og størsti parturin av mínum arbeiði er at syrjga fyri neyðugum, relevantum og áhugaverdum samskifti til okkara limir og kundar.
Eg hyggi serliga at talgildum samskifti, tí tað er oftast har, vit hitta okkara limir og kundar. Eg leggi tí stóran dent á at hava nóg gott innlit í, hvussu vit best fáa hjálpt limum og kundum á okkara talgildu platformum. Tá eg av fyrstan tíð fór at fáast við marknaðarføring, var alt einfaldari. Marknaðardeildin tók sær av marknaðarføringini, og kt-deildin tók sær av teldutøknini. Men sum tíðin er fráliðin eru marknaðarføring og kt tvinnað meira saman.
Tøkniliga menningin heldur á fram, so fyri at tryggja, at eg eisini frameftir havi neyðuga fundamentið, eri eg farin í holt við eina diplomútbúgving í talgildari marknaðarføring, sum vónandi gevur mær røttu amboðini til at handfara tey krøv og ynskir til samskifti, sum okkara limir og kundar fara at seta í framtíðini” greiðir Stine Hamann frá.
Í løtuni leggi eg ætlanir fyri okkara komandi vitjan í Føroyum. Tað verður mín næsta vitjan í Føroyum. Vit vilja fegin fáa tættari bond til okkara føroysku limir og kundar, og vitjanin er ein liður í hesum arbeiði. Í ár verður Koda til staðar á G! Festivalinum og fer at hittast við Felagið Føroysk Tónaskøld, og nøkur felags tiltøk eru longu á skránni.
Eg gleði meg sera nógv til at hitta teimum føroysku limunum, og eg eri sum heild ógvuliga bergtikin av tí vakra landinum. Men eg gleði meg sjálvandi eisini til hópin av framúrskarandi tónlistarligum upplivingum, og G! Festivalurin má sigast at vera ein av vakrastu festivalplássunum, eg nakrantíð havi sæð” endar Stine Hamann.
4 skjótir spurningar til Stine:
- Hvat er tað besta við at starvast hjá Koda?
Tað besta við at arbeiða hjá Koda er, at man hevur eitt arbeiði, ið gevur meining. Tí man veit, man arbeiðir fyri einari góðari søk. Eg kundi ikki ímyndað mær at staðið fyri samskifti og marknaðarføring í einum virki, ið t.d. framleiddi vindeygu ella líknandi. Men tað allarbesta er helst allir teir fantastisku starvsfelagarnir, eg eri so heppin at hava.
- Hvat fekst tú við áðrenn tú byrjaði hjá Koda?
Eg havi fingist við samskifti – eri útbúgvin á CBS og arbeiddi í nøkur ár sum ráðgevi í lýsingarvinnuni, áðrenn eg gjørdist sjálvstøðug. Har býr ein lítil íverksetari í mær, og mær dámar sera væl at byrja okkurt nýtt upp. Eg havi byrjað tvey virki, har eg í nøkur ár m.a. fekst við keyp og sølu av fornlutum, samstundis sum eg veitti ráðgeving innan samskifti og marknaðarføring.
- Hvørjum tónleiki lurtar tú eftir?
Eg lurti so at siga eftir øllum – alt frá klassiskum til popp og punk sleppur framat. Tað er ikki ein spurningur um hvat slag av tónleiki, tað er, men hvar eg eri í løtuni – hvat gevur mær íblástur og upptekur meg. Eg elski at lata meg forføra av tónleikinum og vita, hvar tónleikurin førir meg.
Eg brúki tónleikin sum ein virknan viðleikara í dagligdegnum, og lurti gjarna eftir tónleiki meðan eg arbeiði. Eg var herfyri á SPOT-festivalinum, har eg kom fram á hópin av nýggjum, spennandi bólkum, m.a. The Entrepreneurs og Magnolia Shoals, ið báðir umboða ein tónlistarligan felagsskap í Thy. Eg eri eisini sera glað fyri seinasta útspælið hjá Vinnie Who, sum hevur gjørt eitt frálíkt, droymandi album við lekrari útseting, m.a. ein heilt forførandi slide-guitar. Mín yndistónleikari hevur altíð verið amerikanski sangskrivarin og klaverleikarin, Dr. John aka Mac Rebennack, sum umboðar tann myrka New Orleans-jazzin, ið eg altíð havi havt serligan tokka til. Tónleikurin er myrkur og gátuførur, men kortini fullur av lívsgleði. Eg havi fleiri ferðir havt ta fragd at uppliva Doktaran, og havi eisini eina ferð verið so heppin at hitta hann.
- Hvat er tín besta konsertuppliving?
Har hava verið mangar... óteljandi nógvar. Eg má nevna Ramones-konsertina í Pumpehuset í 1990, eina Kliché-konsert í Centersalen í Lyngby Storcenter, har eg, 13-ára gomul, hevði tikið 10 ára gamla lítlabeiggjan undir armin. Og so sjálvandi Dr. John konsertirnar. Ein onnur uppliving hevur eisini brent seg fasta í minnið. Tað var ein nátt á eini absinth-barr í New Orleans, har ein lokalur bólkur spældi, og bara helt fram og fram og fram at spæla. Soleiðis elski eg at uppliva tónleikin – intensan og nærverandi. Ein av nýggjaru upplivingunum, ið stendur sterkast í minninum, er Hoyma-konsertin við Eivør, ið eg var so heppin at uppliva, síðst eg vitjaði Føroyar. Tað er nakað av tí vakrasta og mest inniliga, eg nakrantíð havi upplivað.


text:
Pol Pot
Náðileysir einaræðisharrar í farnu øld hava dripið milliónir menniskju, men fáir hava skatt sítt land so illa, sum Pol Pot (19. mai 1928 – 15. apríl 1998), sum tey fýra árini hann ráddi fyri borgum, týndi meira enn ein triðing av fólkinum í landinum. Pol Pot stóð á odda fyri Reyðu Kmerununum, sum meðan Vjetnamkríggið leikaði á bardust móti stjørnini í Kambodja og móti amerikumonnum. Reyðu Kmerarnir tóku høvuðsstaðin Phnom Pen í 1975. Fáar dagar seinni vórðu øll fólkini í býnum rikin út á bygd fyri at arbeiða í landbúnaðinum. Allir útlendingar vórðu vísitir av landinum, pengar vórðu avtiknir, markanðir, skúlar og dagbløð vórðu stongd og privat ogn og átrúnaður varð bannaður. Forelskilsi varð bannað, og øll við brillum vórðu dripin á staðnum. Ikki fyrrenn í 1978, tá Norðurvjetnam gjørdi innrás í landið, varð hetta ræðuliga einaræðið avtikið.


text:
1. PARTUR
Leitið tykkum ráð hjá Gudi fyri at fáa eitt lukkuligt hjúnalag
’Av fyrstum gjørdi Skaparin tey til mann og kvinnu.’ — Matteus 19:4
Jehova * Gud stovnaði fyrsta hjúnabandið. Bíblian sigur, at hann skapti ta fyrstu kvinnuna og „leiddi hana til Ádam“. Ádam varð so glaður, at hann segði: „Hesa ferð er tað bein av mínum beinum og hold av mínum holdi!“ (1 Mósebók 2:22, 23) Jehova vil enn, at hjún skulu vera lukkulig.
Tá ið tit verða gift, hugsa tit kanska, at alt verður frálíkt. Men í roynd og veru fáa øll hjún trupulleikar, sjálvt um maður og kona veruliga elska hvør annan. (1 Korintbræv 7:28) Fylgja tit bíbilsku meginreglunum í hesum heftinum, kunnu tit fáa eitt gott hjúnalag og eina lukkuliga familju. — Sálmur 19:9-12.
1 TAK VIÐ LEIKLUTINUM, SUM JEHOVA HEVUR GIVIÐ TÆR
BÍBLIAN SIGUR: Maðurin er høvur familjunnar. — Efesusbrævið 5:23.
Ert tú ein giftur maður, væntar Jehova, at tú hevur umsorgan fyri konu tíni. (1 Pætur 3:7) Hann gjørdi hana sum eina hjálp, ið hóskar til tín, og hann vil, at tú skalt æra og elska hana. (1 Mósebók 2:18) Tú mást vera so góður við konu tína, at tú ert fúsur at lata hennara tørv koma fram um tín egna. — Efesusbrævið 5:25-29.
Ert tú ein gift kona, væntar Jehova, at tú hevur djúpa virðing fyri manni tínum og hjálpir honum at fremja sín leiklut. (1 Korintbræv 11:3; Efesusbrævið 5:33) Stuðla hansara avgerðum og samstarva heilhugað við hann. (Kolossebrævið 3:18) Tá ið tú gert tað, verður tú vøkur bæði í eygum hansara og í eygum Jehova. — 1 Pætur 3:1-6.
ROYN HETTA:
Spyr hjúnafelaga tín, hvat tú kanst gera fyri at blíva ein betri maður ella kona. Lurta væl, og ger títt besta fyri at fylgja uppskotunum
Ver tolin. Tað fer at taka tíð hjá tykkum báðum at læra, hvussu tit kunnu gleða hvør annan
2 HUGSA UM KENSLURNAR HJÁ HJÚNAFELAGA TÍNUM
BÍBLIAN SIGUR: Tú mást hava áhugamálini hjá hjúnafelaganum í huga. (Filippibrævið 2:3, 4) Far væl við honum ella henni, og minst til, at Jehova væntar, at hansara tænarar eru ’mildir við øll’. (2 Timoteus 2:24) „Mong tala orð, ið stinga sum svørð, men tunga hinna vísu er heilsubót,“ so vanda tær um orðini. (Orðtøkini 12:18) Andi Jehova kann hjálpa tær at tosa við mildleika og kærleika. — Galatiabrævið 5:22, 23; Kolossebrævið 4:6.
ROYN HETTA:
Bið Jehova hjálpa tær at vera róligur og hava eitt opið sinni, áðrenn tú tosar við hjúnafelaga tín um álvarslig mál
Hugsa um, hvat tú ætlar tær at siga, og hvussu tú skalt siga tað
3 HUGSIÐ SUM EITT TOYMI
BÍBLIAN SIGUR: Tá ið tit giftast, verða tú og hjúnafelagin „eitt hold“. (Matteus 19:5) Men tit eru framvegis tveir persónar, sum helst hava ymiskar meiningar. Tí mugu tit læra at vera sameind í tonkum og kenslum. (Filippibrævið 2:2) Einleiki hevur alstóran týdning, tá ið avgerðir skulu takast. Í Bíbliuni stendur: „Ætlanir fáa framgongd við ráðlegging.“ (Orðtøkini 20:18) Latið bíbilskar meginreglur hjálpa tykkum, tá ið tit skulu taka týðandi avgerðir. — Orðtøkini 8:32, 33.
ROYN HETTA:
Tosa við hjúnafelagan um tínar kenslur, og ikki bara um gerandislig mál
Tosa við hjúnafelagan, áðrenn tú tekur týðandi avgerðir
^ par. 4 Sambært upprunatekstinum til Bíbliuna er Guds navn Jehova.


text:
Søga 12: Eitt stórt torn verður bygt
ÁRINI gingu. Synirnir hjá Nóa fingu nógv børn. Og børnini hjá teimum vórðu vaksin og fingu sjálv børn. Skjótt var fult av fólki á jørðini.
Ein var langabbasonur Nóa, Nimrod æt hann. Hann var ein óndur maður ið fór á veiðiferðir og drap bæði menniskju og dýr. Nimrod gjørdi seg sjálvan til kong yvir øllum. Gudi dámdi ikki Nimrod.
Tá tosaðu øll fólk eitt mál. Nimrod vildi fegin savna øll fólkini saman so hann kundi ráða yvir teimum. Veitst tú hvat hann gjørdi? Hann gav teimum boð um at byggja ein bý við einum stórum torni. Tú sært tey gera múrsteinar á bílætinum.
Jehova Gudi dámdi einki byggingina hjá teimum. Gud vildi at tey skuldu spjaðast um alla jørðina. Men tey søgdu: ’Komið! Latið okkum byggja ein bý og eitt torn so høgt, at tindurin røkkur heilt upp til himmals. So verða vit víðagitin!’ Tey søktu sína egnu æru, ikki Guds æru.
So fekk Gud tey at steðga byggingini av torninum. Veitst tú hvussu? Knappliga fekk hann tey at tosa nógv ymisk mál, í staðin fyri eitt. Nú skiltu tey ikki longur hvørt annað. Tí varð býurin hjá teimum nevndur Bábel, ella Bábylon, sum merkir "Fløkja“.
So fóru fólk at flyta burtur úr Bábel. Tey ið tosaðu sama málið búsettust saman ymsastaðni á jørðini.
1 Mósebók 10:1, 8-10; 11:1-9.


text:
Manskt mál
Manskt (Gaelg, Gailck, Manx ella Manx Gaelic) er upprunamálið á oynni Mann. Manskt er eitt goideliskt (gæliskt) mál, runnið úr mið-írskum. Seinasti maðurin, sum hevði manskt sum móðurmál, Ned Maddrell, doyði í 1974. Talumálið á Mann í dag er enskt.
Seinnu árini hevur málið fingið uppreisn, og fleiri mannbúgvar læra í dag manskt sum annað mál (eftir enskt), og í manska tinginum Tynwald verða nýggju lógirnar upplisnar á bæði manskum og enskum máli.
Nær skyldt við írskt og skotskt gæliskt.


text:
Tóroddur Poulsen er ein virkin høvundur. Tað má sigast. Tað fer ikki árið aftur við borðinum og ongin bók eftir Tórodd prýðir útgávutølini. Í fjør legði hann eftir seg tvey góð og ógvuliga ymsik yrkingasøvn, sum bæði vórðu ummæld her:
Komandi fríggjadag, tann 12. apríl, kemur Tóroddur so aftur við einum savni. Í savninum eru 33 yrkingar og 33 træprent. Heitið á savninum hevur, eins á undanskrivaðu søvnunum, ein tvítýddan boðskap. Tað eitur Fjalir og kann hetta sipa til træfjalirnar, sum træprentið er prentað á ella til okkurt fjalt. Klokkan 16:00 áðurnevnda fríggjadag 12. apríl verður Fjalir avdúkað.
Eisini hevur Randi Ward, ein ótroyttilig eldsál, týtt Tórodd Poulsen til enskt. Yrkingarnar eru prentaðar í tíðarritinum The Bitter Oleander Press, sum er eitt viðurkent, amerikanskt tíðarrit. Í tíðarritinum eru 38 síður við skaldskapi eftir Tórodd og ein lítil bókmentaviðgerð. Í greinini eru myndir úr filminum eftir Katrina Ottarsdóttir, Ein regla um dagin má vera nokk! (2008). Lithografiini í greinini eru frá arbeiðnum hjá Tóroddi á Steinprenti.
Her skal líka skoytast afturat, at týðingarnar eru als ikki stuðlaðar úr Føroyum. Mentanargrunnur Landsins vildi ikki játta stuðul til arbeiðið. Hetta nevni eg her, tí at eg haldi, at tá ið ein høvundur fær ein so stóran møguleika at koma framat einum enskt mæltum lesara, so eigur Mentanargrunnur Landsins ikki at halda aftur. 500.000 krónur í Mentanargrunninum eru til týðingar, tí at ongin vildi gera ein sjálvstøðugan Týðaragrunn.


text:
Heilsustovnur Náttúrulæknafelags Íslands (NLFÍ)
Kunningarfundur verður í Miðlahúsinum í Vágsbotni, týsdagin 22. oktober kl. 20.00.
Heilsustovnur NLFÍ í Hveragerði (40 km úr Reykjavík) bjóðar framúr góðar viðgerðir innan heilsu, í styttri ella longri tíðarskeið, fyri øll sum vilja njóta lívið í heilsugóðum umhvørvi. Har eru góðar umstøður, róligt umhvørvi og tætt samband við náttúruna. Fjølbroyttar viðgerðir eru í boði og áhugaverd støð at síggja í nærumhvørvinum.
Uppihald á heilsustovninum bjóðar tær ein møguleika at læra nýggjar og skilagóðar leiðir innan rørslu, matvenjur (kost) og svøvn.
Á fundinum verður kunnað um tilboð og tænastur á Heilsustovninum og øll eru hjartaliga vælkomin.
Sí meira á www.hnlfi.is


text:
Loðpílur
Loðpílur (Salix lanata) er ein lágvaksin, leyvfellandi runnur av pílafamiljuni. Hann er eyðkendur við sínum hvílodnu bløðum á báðum síðum. Loðpílur blómar tíðliga, fyri leyvskot á vári. Hann er einkyndur, hann- og honplantur hvør sær. Blómurnar eru langir, ljósagulir reklar. Loðpílur er stundum krúpandi, stundum upprættur har hann fær frið, upp til 1,5 - 2 m hædd.
Upprunaøki: Loðpílur finst í Norðureuropa og Norðurasia, frá Íslandi heilt eystur til Siberia, men vegna seyðabit er hann nú sjáldsamur í Føroyum og Skotlandi. Eitt undirslag, Salix lanata richardsonii finst í Norðuramerika, men hvørki hesin ella Salix lanata finst í Grønlandi.
Loðpílur í Føroyum: Nú er loðpílur bert funnin í tveimum støðum i Føroyum, í Streymoy og Borðoy, men talið av plantum í hesum støðum, óatkomuligt fyri seyði, ber boð um, at hann hevur verið vanligur vøkstur, áðrenn seyður kom til landið. Føroyski loðpílurin er ein krúpandi runnur, hvørs greinar liggja 1 til 2 m fram eftir jørð, fyri síðani at benda teir síðstu 20-30 cm upp í loft; og bløðini her gerast ikki so loðin sum aðrastaðni, t.d. í Noregi.


text:
Viðgerð uttan blóðflutning – einfalt, trygt og gott
Jehova vitni fylgja bíbilska boðnum: ’Haldið tykkum frá blóði.’ Tey vilja hava bestu læknaviðgerðina, bæði tá ið tað snýr seg um heilivág og skurðviðgerð, men tey taka ikki ímóti blóðflutningi. Hesin filmurin lýsir í stuttum viðgerðir uttan blóðflutning, sum eru einfaldar, tryggar og góðar. Hoyr, hvat fleiri og fleiri læknar siga um hetta evnið, sum stór ósemja hevur verið um.
LÆR MEIRA
Hví vilja Jehova vitni ikki hava blóð?
Nógvar misskiljingar eru um Jehova vitni og blóðflutning. Les okkara áskoðan.


text:
GER FRAMSTIG Í BOÐANINI
Soleiðis leiðir tú ein bíbliulestur við heftinum Góð tíðindi frá Gudi
Les talmerkta spurningin, sum stendur við feitum stavum, so tann vitjaði hugsar um høvuðstankan.
Les stykkið.
Les skriftstøðini, sum standa við skákskrift, og set spurningar fyri at hjálpa tí vitjaða at skilja, hvussu skriftstøðini svara talmerkta spurninginum.
Hoyra fleiri stykki til sama spurning, skalt tú endurtaka stigini 2 og 3. Er ein filmur á jw.org, ið hóskar til talmerkta spurningin, kanst tú vísa hann.
Set tí vitjaða talmerkta spurningin fyri at tryggja tær, at hann hevur skilt høvuðstankan.


text:
Sólrún Michelsen
Sólrún Michelsen (fødd Midjord í Havn í 1948) er føroyskur rithøvundur og vinnulívsfólk. Hon vaks upp á Argjum. Eftir lokið realskúlaprógv arbeiddi hon úti eitt skifti á telegrafstøðini og var síðan heimagangandi húsmóðir, meðan børnini vóru smá. Seinni starvaðist hon á Elektron.[1] Í 1974 stovnaðu hon og maðurin heilsølu, og hevur hon starvast har til 2008 – mestu tíðina stjóri. Sólrun gavst við at arbeiða í 2008 og er nú rithøvundur burturav.[2] Sólrún hevur skrivað yrkingar, stuttsøgur og skaldsøgur fyri børn, ung og vaksin. Í 1994 gav hon fyrstu bók sína "Argjafrensar" út. Síðan 2006 hevur hon skrivað mest til vaksin. [3]
Innihaldsyvirlit
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- 1992 Jól hjá Onnu og Jákupi – í Míni jólabók
- 1994 Argjafrensar (barnabók)[4]
- 1996 Útiløgukattar (barnabók)
- 1996 Øðrvísi stuttsøga - Birting
- 1997 Emma – í Míni jólabók
- 1998 Mítt gamla land (yrking) - Birting
- 1998 Tann fyrsta flykran, Eg kenni eina vættur - í Míni jólabók
- 1999 Hin útvaldi (ævintýrskaldsøga)
- 1999 Barnajól, Magga - Míni jólabók
- 2000 Maya (stuttsøga) - Birting
- 2000 Gásasteggin, Postboð - Mín jólabók
- 2001 Fuglakongurin, Hinumegin vindeyga í Míni jólabók
- 2002 Angi av deyða (stuttsøga), Birting
- 2002 Geislasteinar (ævintýrskaldsøga)
- 2003 Við vindeygað (yrking) - Birting
- 2003 Loppugras (barnayrkingar)
- 2003 Tann fyrsta flykran fall í dag, Ein dag eg lá á bønum í Míni jólabók
- 2004 Maðurin úr Grauballe (stuttsøga) - Birting
- 2005 Sápubløðran í Míni jólabók
- 2006 Óvitar í Spøkilsið sum flenti
- 2006 Summi renna í stuttum brókum í Vencil 1
- 2007 Gjøgnum skygnið stuttsøga í Vencil 3
- 2007 Jólagávan í Míni jólabók
- 2007 Tema við slankum (skaldsøga)
- 2009 Hin blái eingilin (stuttsøga) í Vencil 6
- 2009 Kantatusálmur í Vencili 7
- 2009 Í opnu hurðini (yrkingasavn)
- 2009 Sjúrður og dvørgamoy (stuttsøga, í "Mín jólabók")
- 2010 Sjúrður og drekin (stuttsøga, í "Mín jólabók")[5]
- 2011 Rottan (stuttsøgusavn)[6]
- 2013 Torkils Døtur (barnabók)
- 2013 Hinumegin er mars (skaldsøga)[7]
- 2016 Ein farri av fráferð (yrkingasavn)
Á donskum[rætta | rætta wikitekst]
- 2009 At danse med virkeligheden (donsk útgáva av skaldsøguni Tema við slankum, Kirsten Brix týddi)
Á týskum[rætta | rætta wikitekst]
- 2013 Der blaue Engel (umseting av krimistuttsøguni Hin blái eingilin í stuttsøgusavninum "Mord unterm Nordlicht" s. 85-88)[8]
- 2014 Manche laufen in kurzen Hosen (umseting av stuttsøguni Summi renna í stuttum brókum í stuttsøgusavninum "Narrenflieger" s.144-151)
- 2015 Tanz auf den Klippen (týðing av Tema við slankum, Inga Meincke týddi)
Á enskum[rætta | rætta wikitekst]
- 2011 Some people run in shorts (umseting av stuttsøguni Summi renna í stuttum brókum) í Vencil Anthologi of Contemporary Faroese Literature.
- 2014 The Rat (umseting av stuttsøguni Rottan) í Pankmagazine.com
Heiður[rætta | rætta wikitekst]
- 2002 Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs[9]
- 2002 tilnevnd Nordisk Råds børnelitteraturpris fyri fantasybøkurnar Hin útvaldi og Geislasteinar
- 2004 tilnevnd Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Útnorðurráðsins fyri yrkingasavnið Loppugras
- 2008 M. A. Jacobsens heiðursløn fyri fagrar bókmentir [10]
- 2015 tilnevnd Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins fyri skaldsøguna Hinumegin er mars
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Sagenhaftes-Island.is
- ↑ Rit.fo
- ↑ Bokasolan.fo
- ↑ Bokasolan.fo Sólrun Michelsen
- ↑ Bfl.fo
- ↑ Aktuelt.fo, Sólrún Michelsen við stuttsøgusavninum ROTTAN
- ↑ Planet.fo, Nýggj skaldsøga eftir Sólrun Michelsen
- ↑ Stadtbibliothek.graz.at
- ↑ BBS.fo Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs
- ↑ BFL.fo


text:
Chuck Berry
Charles Edward Anderson "Chuck" Berry (føddur 18. oktober 1926 í St. Louis, Missouri) er ein amerikanskur rock & roll tónleikari, sangari og gittarleikari. Hann er í løtuni búsitandi í Ladue, Missouri. Millum hansara kendastu sangir eru "Maybellene" (1955), "Roll Over Beethoven" (1956), "Rock and Roll Music" (1957) og "Johnny B. Goode" (1958).
Hann stuðlaði Barack Obama (D) í 2008. Berry hevur sagt alment, at tað er stórt, at ein kann velja ein littan mann uttan nakran ampa. Hetta er ein "góð løta, ið allir íbúgvarnir í hesum landi skulu vera ernir av - ikki bara tey svørtu, men allir amerikanarar," segði hann við The Independent [1].


text:
Anne Frank
Anne Frank, fødd Annelies Marie Frank í Frankfurt 12. juni 1929, deyð mars 1945, var av jødiskari ætt, og familjan mátti tí flyta til Amsterdam í 1933 fyri at sleppa undan vaksandi nasistiska áganginum í Týsklandi.
Ágangurin móti jødum í Niðurlondum vaks eisini, eftir at landið varð hersett av týskarum, og tí máttu tey fjala seg fyri teimum. Í juli 1942 noyddust tey at búgva í fjaldum rúmum í bygninginum, har pápin Otto Frank hevði arbeitt.
Tvey ár seinni tann 4. august 1944 vóru tey avdúkað og flutt til týningarleguna Auschwitz. Har blivu menn og kvinnur skild sundur og sóu einki til hvønn annan meira. Í oktober sama ár vóru Anne, systirin Margot og Augusta von Pels, sum eisini hevði goymt seg saman við teimum, fluttar til Bergen Belsen. Mamman, Edith Frank var verandi eftir í Auschwitz. Í mars 1945 fór tyfus at ganga í leguni og drap 17 000 fangar, harímillum Anne og systrina Margot.
Tær liggja grivnar á ókendum stað í hópgrøv í Bergen Belsen saman við øllum hinum, ið máttu lata lív í týningarleguni. Anne Frank gjørdist kend, av tí at hon skrivaði dagbók meðan hon fjaldi seg í Amsterdam. Dagbókin varð funnin í 1946 og givin út. Síðan er hon spæld bæði á palli og sum filmur.
Bøkur[rætta | rætta wikitekst]
- Anna Frank - dagbókin / Frida Sofía Johannesen týddi., 2. uppl. - Tórshavn: Føroya lærarafelag, 2002. - 318 s. : myndir ISBN 99918-1-281-4
- Anna Frank - dagbókin. ljóðbók (fløga) / Katarina Nolsøe lesur. - Tórshavn: Ljóðbókanevndin, 2003. - 12 fløgur í 1 húsa (uml. 13 tímar)
- Carol Ann Lee: Roser på jorden: en biografi om Anne Frank; oversat af Helga W. Lindhardt. Keypmannahavn: Rosinante, 1999. - 311 s.
- Anne Franks verden / oversat og bearbejdet af Mia Bülow-Olsen & Sten Larsen; udarbejdet af The Anne Frank House, Holland; forord ved Herbert Pundik. Valby: Maaholm, 2004. - 144 s.


text:
Snákur
Snákur (danskt - snog, latín - Natrix natrix el. Tropidonotus natrix) er eitt slag av (eiturleysari) slangu. Snákurin er eyðkendur av teim gulu blettunum hann hevur í nakkanum. Snákurin er vanligur í Danmark og í meginpartinum av Europa.
Snákurin heldur mest til í vátlendi ella í námindi av bóndagørðum, í køstum har hann verpur egg síni. Snákur verpur millum 20 og 40 egg í juni/juli mánað.
Størsti snákur ið er fangaður í Danmark máldi 132 cm, men miðalstøddin er uml. 100 cm fyri kvennsnákin ið er størri enn kallsnákurin.


text:
Orð og lag: Ókendur
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Í míns Faðirs ljósa Húsi fylt við signing, gleði, frið,
búgvið borðið er við rættum, børn Hans støðugt ynskja meir!
Sangur ljómar, látur hoyrist dag um dag og ár um ár,
tó Guðs faðirsrødd eymt ljóðar og Hans eygu fella tár:
Niðurlag: “Mítt Hús má verða fult, – men óskorin grøðin
stendur enn, sig, hvør vil heysta inn í dag?
Skarin mettur tykist vera við hitt yvirfylta borðið,
men fáur til skurðar fer út, ja, fáur til skurðar fer út!”
2. “Reis teg upp frá borði Mínum gjøgnum gluggan kaga út,
uttanfyri ljósa sal Mín valdar angist, sorg og sút!
Markin búnað er til skurðar, – ongan skurðmann síggi Eg!
Við hitt yvirfylta borðið síðstu ferð Eg kalli teg!”


text:
Í dag kenna vit eftirvirkningarnar frá bumbubrestinum í Oslo og hópdrápið á Utøya. Vit kunnu ikki seta okkum inn í støðuna hjá teimum, sum varða av, men vísa teimum samkenslu og tankar í hesi sváru stund, kunnu vit gera.
Leygardagin 15. august í 1998 bresti RIRA, Real Irish Republican Army, eina bumbu í norðurírska býnum Omagh. Til hesa hendin skrivaði John Montague (1929) hesa yrkingina. Hóast støðan í Noregi ikki er hin sama, so er kenslan hin sama.
A respons to Omagh
All I can do is curse, complain.
Who can endorse such violent men?
As history creaks on its bloody hinge
and the unspeakable is done again.
With no peace after the deluge,
no ease after the storm;
we learn to live inside ruin
like a second home.


text:
Nú eru bókadagar í Norðurlandahúsinum. Tað er sum at sleppa einum drykkimanni leysum inni í rúsuni, sum at sleppa ein bummsvongum barni inn í ein bommhandil. Allastaðni eru bøkur at síggja. Fólk tosa um hesa bókina, um hasa bókina. Orðið er frítt.
Nógv fólk funnu saman í bókarinnar navni.
Sólrun Michelsen setti Bókadagarnar. Hon hugleiddi um tað at fara út í verðina við sínum bókum, og hvønn týdning slíkt hevur.
Sif Gunnarsdóttir heldur røðu.
Bókhandlarafelagið skrivaði út eina skaldsøgukapping fyri einum ári síðani. Klokkan eitt í dag varð so almannakunngjørt, hvør vinnarin varð. Marna Jacobsen lesur grundgevingina upp fyri skaldsøguvinnaran.
Kári Árting og abbadóttirin.
Kári Árting og Marjun Syderbø Kjelnæs vann skaldsøgukappingina, og ótrúliga spennandi verður at lesa.
Marjun sigur nøkur orð, nú hon vann skaldsøgukappingina og eina væl uppiborna peningaupphædd á 50.000 krónur.
Tey sita og lurta.
Næmingar av Føroya Fólkaháskúla høvdu prýtt athøllina. Tað var ógvuliga forkunnugt at ganga millum orðini, ið har hingu.
Sjónvarpsinstallatiónir vóru eisini at síggja.
Áhugaðir áhoyrarar.
Pia Juul og Sólrun Michelsen í djúpari samrøðu við Berg Djurhuus Hansen.
Eisini var grønlendska, Niviac Kroneliusen við í samrøðuni.
The Grand Old Man í føroyskum sjónleiki. Nýtt flog hevur hann altíð havt.


text:
André Olsen 10.01.2017 (18:00)
Hondbóltsdystur verður stroymdur
Í meðan landsliðsfeburin í mannfólkahondbólti í løtuni er í hæddini, er vanligur gerandisdagur fyri bestu hondbóltskvinnurnar, sum stríðast í Hvonn-deildini.
Har verður í kvøld eitt umfar leikt, sum verður spælt í Klaksvík.
Dysturin er ímillum Stjørnuna og Kyndil, og merkisvert við dystinum er, at hann verður stroymdur beinleiðis á heimasíðuni hjá Kringvarpinum.
Undan dystinum í kvøld er Kyndil stórfavorittur. Tær liggja á einum øðrum plássi í Hvonn-deildini, tvey stig aftanfyri Neistan á fyrsta plássinum – Kyndilskvinnur hava tó spælt ein dyst færri enn Neistakvinnurnar.
Verri gongst hjá kvinnunum úr Stjørnuni, sum liggja aftast í deildini við fýra stigum, eins og Stíf hevur fýra stig. Stíf hevur tó ein betri málmun enn Stjørnan.
Dysturin í kvøld byrjar klokkan 19:00, og til ber at stroyma dystin frá klokkan 18:30 á heimasíðuni hjá Kringvarpinum.


text:
Oklahoma
Oklahoma (enskt: State of Oklahoma) er stakríki í Sambandsríkinum Amerika við umleið 3,7 mió. íbúgvum. Høvuðsstaðurin og størsti býurin er Oklahoma City. Í norðri hevur Oklahoma mark við Kansas og Colorado, í eystri við Missouri og Arkansas, í suðri við Texas, og í vestri við New Mexico. Eyknevni er Skjóttaristaturin (enskt: The Sooner State). Orðið Oklahoma kemur úr Choctaw og merkir reyðmanslandið. Guvernørurin, Mary Fallin, er tann fyrsta kvinnan í guvernørsessinum í Oklahoma. Hon er republikanari; hart í móti fosturtøku, hon vil ikki hoyra talað um, at samkynd sleppa at giftast, og hon er limur í NRA, sterka felagsskapinum, sum virkar fyri, at amerikanarar sleppa at bera skotvápn.
Í Oklahoma eru tey sera von við melduródnir. Fleiri hundrað melduródnir eru á hvørjum ári í melduódnarbeltinum, sum gongur ígjøgnum Oklahoma og Kansas. Í stórari melduródn kann vindferðin vera 350-400 km um tíman, og tvørmátið kann vera 200 m ella meira. Melduódnin flytur seg einar 25 km um tíman. Slíkur vindur rívur lættiliga bæði hús, bilar og fólk um koll. Ódnin Moore kravdi t.d. 24 mannalív í 2013 [1]. Oklahoma var betri fyrireika hesaferð enn í 1999, tá ein líknandi ódn rakti stakríkið, og tók lívið av 55.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Upprunafólkið[rætta | rætta wikitekst]
Fyrstu fólk, ið settu búgv í Oklahoma, komu úr Asia fyri fleiri enn 12 000 árum síðan [2]. Tey eltu djórini, ið tey veiddu. Sum frá leið livdu ættirnir í skipaðum samfeløgum. Fjaðrar vístu, hvussu raskur indiáni hevði verið í bardøgum. 1 vísti, at hann hevði dripið ein fígginda; 2 vísti, at hann hevði dripið ein fígginda og tikið hársvørðin við sær; 3 vísti, at hann hevði skorið ein fígginda á háls; og 4 bar boð um, at hann var sjálvur særdur í bardaga.
Í 1541 komu á fyrsta sinni fólk úr Spania til Oklahoma. Tey vildu hava lendi og hóttu soleiðis lívsgrundarlagið hjá upprunafólkinum. Indiánarnir í Oklahoma vóru ofta í bardaga við niðursetumenninar. Serliga í 19. øld gjørdu indiánarnir mótstøðu, tá ið oklahomska stjórnin vildi hava teir burtur av leiðunum, har teir hildu til. Eftir harðligt stríð vóru indiánarnir fluttir í friðingarøki, landøki, ætlað teimum burturav. Teir 392 túsund indiánarnir [3] í Oklahoma búgva nú í friðingarøkjum, sum teir sjálvir stýra. Fyri stuttum hava nógvar ættir gjørt um seg og vunnið sær eftur land, sum tær áður høvdu mist. Friðingarøkið hjá osaga, størstu indiánaættini í Oklahoma [4], er meira enn 5;792φ,80 km2 í Osage County.
Yvirgangsálop[rætta | rætta wikitekst]
Í 1996 vaks óttin fyri atsóknum frá víðgongdum hernaðarligum høgrabólkum, sum stríðast fyri hvítum yvirræði í Oklahoma. Í 1995 sorlaði ein bilbumba eini samveldishús í Oklahoma City í Oklahoma, og 167 børn og vaksin doyðu. Høgravíðgongdi Timothy McVeigh (23. apríl 1968 – 11. juni 2001), ið hevði verið amerikanskur hermaður, varð seinni dømdur frá lívinum fyri ræðuligu bumbuatsókina.
Føðingar í Oklahoma[rætta | rætta wikitekst]
- John Michael Talbot (tónleikari, sangari, sangskrivari)
- Dr. Phil (sjónvarpsvertur)
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.news9.com/story/24020267/victims-to-be-remembered-6-months-after-may-20-tornado
- ↑ http://www.ou.edu/cas/archsur/flash/oklahoma.html
- ↑ http://www.census.gov/prod/2002pubs/c2kbr01-15.pdf
- ↑ Census of 2000, United States Census Bureau
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
-
-
Í hesum húsinum í býnum Oklahoma City heldur ríkisstjórnin í Oklahoma til.
-
-


text:
SHIPPING
Want to avoid postage charges?
1. All orders of DKK 500,00 or more are posted free of charge. This applies only to orders sent within the Faroe Islands.
2. You may also pick up your order at Bókamiðsølan in Tórshavn.
Vit kenna tey. Skøldini, sum skriva um sítt egna lív, sínar túrar í ymiskar – fyri flestu menniskju – ófrættakendar heimar. Summi koma afturíaftur, meðan onnur megna ikki at skipa tilveruna soleiðis, at tey hóra undan. Tey doyggja ov ung.
Sylvia Plath hóraði ikki undan. William S. Burroughs hevði sín hátt at hóra undan. Fjodor Dostojevskij hevði sín hátt at hóra undan. Hesi hava tað til felags, at lívið lagaði seg soleiðis, at tey máttu stríðast ein harðari bardaga við sínar innaru devlar, enn vit onnur. Hesi hava eisini tað til felags, at tey hava ríkað okkum við dygdargóðum skaldskapi um, hvussu tær sálarkvølir, vit koma í, verða orðaðar. Hesi hava sjálv upplivað túrarnar í undirheimar og uppheimar, hava upplivað skrædl, gjørt sær lívsroyndir, eru batnað, og eru sokkin í aftur. Bøkurnar, sum liggja eftir hesi mætu skøld, verða brúktar sum lærubøkur í skúlum, har tú lærir, hvussu sálin verður innrættað í truplum, óhugsandi støðum. Hetta eru ikki sálarfrøðiligar tekstbøkur, men bøkur um tað veruligu, tyngdu sálina í einum menniskja.
Fyri stuttum var tiltak í Reinsarínum, sum kallaðist: Hamskifti. Hetta tiltak skipaðu Føroyskir, psykiatriskir sjúkrarøktarfrøðingar fyri. Í sambandi við tiltakið kom út bókin Ver úlvur – wargus esto – ein eirindaleys søga um hamskifti eftir Heðinn Unnsteinsson, sum sjálvur var til staðar.
Vit liva øll við grundleggjandi spurninginum: hvør eri eg? Onkuntíð spyrja vit okkum: hvussu eri eg? Og aðrar tíðir: hví eri eg? Slíkir spurningar eru tilverusøkjandi og tilverumennandi. Svarið er ikki altíð tað, sum vit vilja hoyra, og tí gera vit eitt svar, sum hóskar til okkum, og tey, sum vit umgangast í gerandisdegnum – vit skifta ham eftir umstøðunum.
Ver úlvur er skrivað við tí sama fyri eyga sum flestu bøkurnar hjá teimum skøldum, sum eg nevndi í fyrstani. Hetta er ein ævissøgulig bók, sum tekur lesaran við sær á eina ferð, har tíðin gerst relativ og upploysist, tá ið kroppur og sál ikki eru í samsvari.
Heðinn Unnsteinsson arbeiðir í íslendska forsetismálaráðnum. Hann hevur arbeitt fyri heimsheilsustovnin, WHO og fyri íslendska heilsumálaráðið.
Og so er hann maniodepressivur.
Í bókini lýsir hann á ein tættan og inniligan hátt, hvussu sinnið gerst sjúkt, og hvussu hetta kennist. Viðhvørt spælir plátispælarin á 78 snúningum, og so fer hann líðandi (skil orðið bókstaviliga) niður á 33 snúningar. Øll brigdi av hesum rundtúri í sinninum eru só ómetaliga væl lýst, at tú fært ikki slept bókini. Tá ið Heðinn er maniskur, kemur hann út fyri skemtiligum hendingum, millum annað tá ið hann frættir, at Mel Gibson er í býnum, og hann ætlar sær at finna hann og berjast við hann. Eisini heldur tragiskar hendingar eru, tá ið pápi hansara og beiggjarnir saman við læknum og sjúkrarøktarfrøðingum tvinga hann at verða innlagdan móti sínum vilja. Eisini, tá ið hann í august 2008 fer inn í fleiri bankar at taka allar pengarnar út, tí at hann ivast ikki í, at íslendsku bankarnir fara av knóranum. Tað verður flent at honum, men tveir mánaðar seinni fara íslendsku bankarnir av knóranum. Samstundis sum alt leikar í inni í honum, so fer alt tað íslendska samfelagið eisini niður í snúningum, niður í eina maniska depressión.
Bókin er soleiðis bygd, at vit fylgja Heðinni frá ungum árum, tá ið sjúkan tekur við, og til hon í seinni árum kemur í hæddina, og hann verður innlagdur og aftur útskrivaður.
Seinast í bókini eru sett upp 14 lívsorðingar, sum Heðinn í eftirmælinum sigur hava hjálpt sær at skipa lívið soleiðis, at hann ikki aftur missir tamarhaldið á sær sjálvum. Eitt vanliga sinnissunt menniskja heldur, at hesar lívsorðingar eru so einfaldar, at tær eru ein sjálvfylgja. Og tó. Hetta er slíkt, sum nógv gjalda í dýrum dómi fyri, at onkur lærir tey. So sum at læra seg at anda rætt, eta rætt, røra seg, liva nú, uppliva náttúruna, minnast til sín sjálvan, aga seg sjálvan, vera til staðar, halda við sær sjálvum, vera eyðmjúkur, trúgva og hava álit, finna seg sjálvan í øðrum og at loyva sær sjálvum at leingjast eftir tí, sum man hevur. Við hesum 14 lívsorðingunum setir Heðinn orð á, hvussu hann heldur sinnið sunt.
Eg nevndi í fyrstani russiska høvundin Dostojevskij. Í skaldsøgu hansara, Kjallaramenniskjað, hitta vit eitt frásøgufólk, sum er í einum djúpum kjallara, og skal tað hava til lívsins uppihald, so skal tað longur niður eftir tí. Kjallaramenniskjað verður bjargað upp úr undirheiminum, tá ið ein lítil genta tekur í hondina á tí og biður om hjálp. Heðinn skal eina sannkenningarferð saman við vinaskara, familju, starvsfelagum, og tað er henda ferðin, sum í dag hjálpir honum at temja úlvin, sum hjálpir honum at temja undirvitskuna í sinninum og halda snúningarnar javnar.
Oddfríður M. Rasmussen
www.vencil.fo - 30.november 2015


text:
Nýggi forsetin í FIFA, Gianni Infantino er vælnøgdur við royndirnar
Mynd: © Savnsmynd
Tað hevur givið góð úrslit at lata dómarar brúka video endurtøkur undir dystunum í heimsmeistarakappingina fyri fótbóltsfeløg.
Tað heldur Gianni Infantino, FIFA-forseti.
Nýggja video-skipanin, sum gevur dómaranum møguleika at steðga dystinum fyri at hyggja eftir video av hendingum, varð fyrstu ferð tikin í brúk mikudagin, tá eitt brotsparkt varð dømt í 3-0 sigrinum hjá Kashima Antlers móti Atletic Nacionale. Og hon var aftur brúkt hósdagin, tá Real Madrid vann 2-0 á Club America hósdagin.
Ov langa tíð
Marco Van Basten, sum stendur fyri tekniskari menning í FIFA, heldur tó, at avgerðirnar hava tikið eitt sindur ov langa tíð. Men FIFA-forsetin heldur, at nýggja skipanin fremur gjøgnuskygni og rættvísi í fótbótinum.
Tíðindi
Tróndur Vatnhamar og Finnur Koba kappast móti Solveig Hanusardóttir Olsen og Knút Háberg Eysturstein
Grønlendski landsstýrismaðurin í fiskivinnu- og veiðumálum hóttir við at taka loyvi frá grønlendsku skipunum, um tey ikki fáa skil á rúsevnum umborð
Eivør hevur roynt tað, Jógvan Hansen somuleiðis, og nú fer Kristina Bærendsen at syngja í íslendsku Eurovision kappingini
Týski kanslarin ætlar at varðveita viðurskiftini við USA. Verri er við hennara varakanslara, sum stúrir fyri handilsviðurskiftunum landanna millum.


text:
Helgi: Vit settu dagsskránna móti sterka Sveis-liðnum
ítróttur06-01-2017 - 21:57 - Jóanis Albert Nielsen
Eftir sigurin hjá Føroyum, hittu vit ein væl nøgdan strikuspælara - Helga Hoydal.
Hvat væntaðu tit av dystinum áðrenn hann fór í gongd.
- Vit væntaðu at vit møttu einum sterkum liði, tí fyri góðum 8 mánaðum síðani leiktu við móti teimum, og tá vóru teir sera sterkir, vit taptu ímóti teimum tá. Men tað er ikki akkurát tað sama liðið, teir høvdu við í dag, tí nakrir hjá teimum eru skaddir, og aðrir eru við A-landsliðnum hjá Sveis - tað sigur eitt sindur um styrkina hjá liðnum. Vónirnar vóru at vit fóru inn at gera alt okkara besta, soleiðis at vit kundu verða nøgdir aftaná, og hyggja vit nú eftir úrslitinum, so kunnu vit heilt sikkurt vera væl nøgdir nú.
Høvdu tit tak á dystinum í gjøgnum allan dystin?
- Tað eru heilt sikkurt vit stýra dystinum frá byrjan av. Hvørjaferð teir koma við einum móttrekki, fáa vit bast tí. Tað eru vit ið settu dagsskránna.
Tá ið teir komu uppá javnleik beint fyri dystarlok, hvat hugsaði tú tá?
- Eg var ikki í iva, tað vórðu fleiri hjá okkum ið vildu avgerða dystin, og tað vísti teir eisini, segði ein vælnøgdur Helgi Hoydal við JN.fo fyri løtu síðani.


text:
Tunnilsgjaldsskipanin álvarsliga skeiklað
Skrivað hevur Jógvan við Keldu 06.01.2017 - 10:52
Tað var ongantíð ætlan, at landskassin skuldi fríhaldast og ikki luttaka í íløgum til undirsjóvartunlar, men annar parturin, har hin parturin var bilferðslan og tunnilsgjald.
Føroyska samfelagið hevur seinastu hálvu øldina verið fyri risa stórum broytingum og eini accelrerandi nýskapan. Tí krevst nýhugsan!
Eru farin frá lutvíst smábátum sum “ferðamannaskip”, vegir eru gjørdir, breikaðir so hvørt sum bilferðslan er økt, flutnings- og arbeiðsbilar eru vorðnir alt størri. Samferðslukervið er ikki at kenna aftur, tunlar til bæði størri og smærri bygdir eru framdir soleiðis, at samfelagið er meiri nútímansgjørt. Hetta hevur landskassin goldið av avgjøldum v.m.
Frá privatari til almenna ferðslu
Privatar fyritøkur høvdu ferðamannaskip: Kjølbro, Olaf Olsen og Hugo Gardar í Klaksvík, Mortensen á Tvøroyri, Thorshavns Mælkeforsyning og Margarinefabrik í Tórshavn, Niclasen í Vágum og so seinni Alfred Olsen o.a. í Vestmanna og eisini aðrir. – Alt hetta vildi landið yvirtaka sum ferðslan alsamt vaks og gjalda íløgur úr landskassanum!
Millum oyggjar varð neyðugt síðst í fyrru øldini og fyrst í hesi við størri og umfatandi íløgum ,tá talan gjørdist um at skifta út ótíðarhóskandi ferjur: “SAM”, “Dúgvuna”, “Teistan ex Ritan” og “Smyril” bæði tí, at bilferðslan stórliga øktist og hægri krøv IMO o.a. vóru sett ferðamannaskipum.
Tí varð hildið, at tað var ráðiligt at fáa fast samband um firðir, har tað bar til, Vestmannasund og Leirvíksfjørð, heldur enn nýggjar ferjur, sum gjørdust ov dýrar í rakstri og høvdu avmarkaða livitíð.
Landskassin vildi hava brúkaragjald afturat
Íløgukostnaðurin fór at gerast heldur hægri, men samstundis kom raksturin at fara merkisvert niður, samstundis, sum bæði bíðitíð og ferðamynstrið kundi broytast til munandi størri samfelagsgagn.
Síðani varð málið av álvara tikið upp, og fyrst varð lógin um “Fast samband um Vestmannasund” og síðani “Fast samband um Leirvíksfjørð” samtyktar í løgtinginum.
Tá hesar íløgur gjørdust nakað dýrari enn tunnilsgerðir vanliga, sum Kalbakstunnilin, Norður um fjall, Sumbiarbergholið, Gásadalur, Norðskálatunnilin, o.a. sum allar eru landskassagoldnar bæði í íløgum og rakstri, so var hildið, at rættast var at landið setti sín part í undirsjóvartunlarnar og at ein partur varð at gjalda sum tunnilsgjald av bilferðsluni.
Útveganarkostnaður er landskassin pluss tunnilsgjøld
Tá ið málini um Fast samband um Vestmannasund og Leirvíksfjørð komu til viðgerðar, var ongantíð talan um annað enn, at í hesum nýggja fíggingarleisti fór tann broyting fram, fyri at fáa málið viðgjørt og samtykt, at umframt at landskassin, sum annars hevði goldið allar samferðsluleiðir á sjógvi og á landi við vegum og tunlum, nú skuldi gjalda ein part, meðan hin parturin skuldi gjaldast sum tunnilsgjald av bilaferðsluni.
Sagt verður í lógunum um Fast samband um Leirvíksfjørð §2 stk.3: “Tá útveganarkostnaðurin er fult afturgoldin og P/f Norðoyatunnilin stendur sum eigari, verður alt anleggið uttan viðurlag avhendað landinum til ognar” og í lógini um Vestmannasund §1 stk. 4: “Tá útveganarkostnaðurin er fult afturgoldin, og P/f Vágatunnilin stendur sum eigari, verður alt anleggið, uttan viðurlag, avhendað landinum til ognar”
Tað var ongantíð ivi um, at Landskassagjaldið skuldi verða fyri Norðoyatunnilin 225 mió. kr. og Vágatunnilin 160 mió.kr. sum annar parturin og restin skuldi fíggjast við tunnilsgjaldi.
Ein kappingaravlagan fyri vinnuligt og handilsvirksemi i økinum
At nýggir tónar komu undan kavi fyri góðum ári síðani, hevur skeiklað hesar verkætlanir, og at nú heldur partur av politiska myndugleikanum, at nú skulu Norðoyggjar og Vágar og vinnulívið, handilslívið og sambondini í økinum sum eru styrkt arbeiðsliga millum Eysturoynna og Klaksvík og Vágar og fastlandið nú brádliga gjalda allan totala kostnaðin av landsins útbyggingum, er veruliga skeiklað.
At politiski myndugleikin nú ætlar at fara undir nýggjar fíggingarloysnir er óivað rætt, sum eisini Landsverk sigur í skrivi 2. juni 2016, har hann vísir til: “... ein upplagdur møguleiki hevði tí verið at lagt allar tunlar undir eitt gjald fyri allar ístaðin fyri bert at krevja inn fyri undirsjóvartunlar....” ella eisini ein annar møguleiki:”... at nýta ein part av skrásetingargjaldi, vektgjaldi, mvg og avgjøldum á brennievni.....”!
At samferðslukervið kostar nógv er ongin føroyingur í iva um, at hetta skal gjaldast úr landskassanum, er heldur ongin í iva um, men so eigur málið at verða tikið upp sum heild og ikki bara leypa um, har garðurin er lagstur, “nú vit kortini hava fingið gjøld til undirsjóvartunlar”.
Tí eru míni ráð:
1. Steðgið tunnilsgjøldunum í Vágatunlinum, nú hann er goldin.
2. Tá Norðoyatunnilin er goldin, steðgið tá tunnilsgjøldunum.
3. Takið síðani málið um samferðslu upp á landi sum heild.
4. Takið málið um samferðslu á sjógvi upp sum heild.
Hetta málið ber ikki til at fara so lætt um. Tí tunnilsgjaldskipanin er veruliga skeiklað, eisini tí at hetta gevur fyri alla framtíð eina totala kappingaravlaðing bæði fyri Vágoynna og Norðoyggjar, í vinnuni, handilslívinum og mangar aðrar mátar. Tað var ongantíð meiningin, at landskassin skuldi fríhaldast fyri landsvegagerðir!


text:
Guinea-Bissau
Tjóðveldið Guinea-Bissau (alment portugisiskt heiti: República da Guiné-Bissau) er eitt land í Vestur-Afrika. Almenna málið er portugisiskt. Guinea Bissau er slætt land við stórum mýrum og er innibyrgt ímillum Senegal og Guinea. Landið hevur verið portugisiskt hjáland - og gjørdist sjálvstøðugt í 1974. Landið er ógvuliga fátækt, og búskapurin er nógv bundin at menningarhjálp úr útheiminum. Mong fólkasløg búgva í landinum, fjølmentast er balantefólkið, sum býr úti við strondina. Flestu fólk liva av landbúnaði. Kokosnøtir, bummull, jarðnøtir og cashewnøtir er høvuðsgrøði. Jarðnøtur vaksa, sum navnið sigur, niðri í jørðini eins og epli. Nøtirnar verða tiknar upp og lagdar at torna, áðrenn bjølgurin og skalið verða brotin uttanav. Nakað av nøtum verður selt á bygdamarknaðunum, men meginparturin verður gjørdur til jarðnøtaolju (nýtt í matvøruídnaði) og jarðnøtamjøl (nýtt sum ráevni í jarðnøtasmøri). Skógarvinnan og fiskiskapur eru eisini týdningarmikil vinna. Sum í grannalondunum eru strendurnar í Guinea Bissau fagrar og dragandi. Fram við strendurnar eru mangrovumýrar, ovurstór runudíki, ósar og áir, ið skera seg sum ovurstórar villiniborgir inn í landið. Nógvur fiskur er fram við landi, og fiskiskapur hevur stóran týdning fyri fólkið, sum býr úti við strendurnar.


text:
Sport Club Corinthians Paulista
Corinthians er eitt Brasilsk fótbóltsfelag úr São Paulo. Felagið varð stovnað tann 1. september 1910. Í 2000 var Corinthians heimsins fyrsta fótbóltsfelag, sum vann FIFA heimsmeistaraheitið fyri fótbóltsfeløg. Kappingin varð hildin í Brasil tað árið. Tað besta felagið frá hvørjum kontinenti luttekur og kappast hvør móti øðrum.
Fyrrverandi leikarar[rætta | rætta wikitekst]
- Sócrates
- Dida
- Javier Mascherano
- Deco
- Rivaldo
- Carlos Tévez
- Roberto Carlos
- Ronaldo
- Marcos Senna


text:
Vilt tú hava serfrøðingar at taka sær av tínum íløgum? Og vilt tú avmarka váðan fyri tapi við at spjaða tína íløgu á fleiri virðisbrøv?
So er tað ein fyrimunur fyri teg at gera íløgur gjøgnum eitt íløgufelag heldur enn at gera íløgur sjálv/ur.
BankInvest og SparInvest eru bæði samansett av fleiri íløgufeløgum, sum hava hvør sítt fokus. Tað merkir, at tú ígjøgnum BankInvest og Sparinvest fært atgongd til at gera íløgur í nógv ymisk og spennandi øki.
Nøkur feløg egna seg best til vanliga samansparing og pensjónssamansparing. Onnur feløg gera íløgur í vinnugreinar og virðisbrøv, sum hava stórar møguleikar fyri vinningi og samsvarandi váða. Onnur hóska seg betur til stuttskygdar íløgur við lítlum váða fyri sveiggjum í kursinum.
Nakrar góðar orsakir til at gera íløgur gjøgnum íløgufeløg:


text:
Orð og lag: Eugene M. Bartlett
Týtt: Árni Jacobsen
1. Á Golgata heyggi ein myrkan dag
teir krossfestu harra mín.
Hann roknaður varð millum ránsmenn tá,
tó, hetta var frelsa tín.
Niðurlag: Á hin mittasta krossin negldu teir hann
doyggjandi har fyri teg.
Tó skuldarfríur hann tigandi var,
tí at hann vildi ofra seg.
2. Í myrkrinum hoyrdist ein rødd so hvøll
frá Harranum trænum á:
„Faðir mín, rokna ei hesa synd,
so at teir ikki dóm skulu fá!“
3. Hann eina tann dagin í stríðnum stóð,
á fíggindum sigur vann,
so hvør tann, av syndini bundin er,
verður loystur við trúgv á hann.


text:
Skógspurvur
Skógspurvur (frøðiheiti - Passer montanus) er til støddar nakað sum grátítlingur. Omaná er hann flekkutur av brúnum og svørtum, uppi á høvdinum reyðbrúnur, vangarnir eru hvítir við svørtum bletti í; tvørtur um veingin ganga tvær hvítar rendur. Velið er grátt. Í 1866 komu tveir til Skúvoyar. Teir klaktu tvær ferðir um árið, og við tíðini nørdust teir so, at fleiri stórir flokkar vóru altíð at síggja í bønum; aðrar oyggjar komu teir ikki í. Teir ótu kornið av veltunum, og Skúvoyingar vistu sær eingi ráð til at sleppa av við teir. Men so hvurvu teir líka brádliga, sum teir vóru komnir. Síðan tá hava teir lítið sæst í Føroyum.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Jon Lovitz
Jonathan M. "Jon" Lovitz (føddur 21. juli 1957 í Los Angeles, Kalifornia, USA) er ein amerikanskur sjónleikari og skemtari, sum er mest kendur fyri sín leiklut í Saturday Night Live frá 1985 til 1990 og fyri at leggja rødd til Jay Sherman í filminum The Critic. Hann hevur eisini havt smærri leiklutir í filmum sum The Wedding Singer og Little Nicky. Hann hevur eisini spælt við í sjónvarpsrøðum sum Friends, Seinfeld og Just Shoot Me. Hann hevur lagt rødd til gestafigurar í The Simpsons. Hann hevur havt størri leiklutir í filmum sum Rat Race og The Producers.


text:
Í dag fyllir skaldið, verkamaðurin, samfelagsrevsarin, øsingarmaðurin og menniskjað, Jóanes Nielsen, 60 ár.
Jóhanes Nielsen er føddur 5/4 1953. Hann skrivar soleiðis um seg sjálvan á heimasíðuni hjá rithøvundafelagnum (www.rit.fo): Eri farin undir seinnapartin av lívinum, og gangi framvegis í skúla. Fyrstu sjey árini lærdi eg úti á Landavegsleiðini. Næstu sjey árini í stóran mun við Sankta Frants Skúla í Havn. Havi studerað við grønlendsku og íslendsku strendurnar, men í høvðusheitum virkað á landi. Síðani seinnapartin av nítiárunum skrivað mest sum burturav.
Hetta er tað, sum Jóanes loyvir sær at siga um seg sjálvan.
Jóanes hevur, síðani hann gav sítt fyrsta yrkingasavn (Trettandi mánaði, 1978), roynt seg í øllum tekstasløgum. Ymiskt er, hvussu hann roynist, men sum heild, er hann vorðin betri við aldrinum. Innihaldið í yrkingum hansara tóku eina vend í 1993 frá at vera (ov) politiskar og hugsjónarliga larmandi til tað, sum vit kenna Jóanes fyri í dag. Kirkjurnar á havsins botni, sum yrkingasavnið æt, ið vendi hesi yrkingagongdini, vendi sær frá tí týðiliga kritisku, politisku kanónini og viðgjørdi menniskjað sum fjøltáttaða veru, sum ger nógv mistøk, sum er ljót og vøkur og fult av andsøgnum. Myndberingarnar vuksu úr einum staði, har blómur vaksa á rusti, og hesin mótsetningur hevur fylt ykringunum hjá Jóanesi siðani.
Jóanes er fremsti núlivandi, føroyski leikritahøvundurin, og tað hevur hann prógvað so dyggiliga við teimum báðu leikunum, Eitur nakað land weekend (2001) og Aftan á undrið (2009). Hesir báðir leikirnir vísa okkum, hvat manglar við okkum sjálvum.
Skaldsøgur hansara eru eisini vaksnar so hvørt sum skaldið er búnað. Fyrsta skaldsøgan er ikki nógv at reypa av, men tvær tær seinastu, tann ævissøgukenda brotaskaldsøgan, Glansibílætasamlararnir (2005) og tann stóra, og brotakenda skaldsøgan við tí margháttliga navninum, Brahmadellarnir (2011). Sjónleikirnir, hesar báðar seinastu skaldsøgurnar og yrkingarnar frá 1993 hava gjørt Jóanes Nielsen til tann fólkakærasta fólkaøsaran, sum vit eiga. Antin elska vit vera samd við honum ella elska vit at hata hann og hansara meiningar. Greinarnar, sum hann gjøgnum tíðirnar hevur skrivað, hava fingið fólk upp úr lúnikrókunum og hava fingið hundsku muruna fram í okkum føroyingum, og tað er drívmegin, ein rithøvundur eigur at hava í einum samfelagi. Serliga í einum samfelag, sum er í andaligum andaleypi, er ein hvassur pennur gylt svørð.
Øll menniskju hava eitt slagorð, ein setning ella eina orðing, sum vit eru meir og minni kend fyri. Eisini hava vit øll onkra orðing, onkran setning, sum ein rithøvundur hevur skrivað, sum vit meta høgt, sum vit taka til okkara, og sum gerst ein partur av tær sum menniskja. Ein regla eftir Jóanes úr yrkingini “Pest” úr savninum Brúgvar av svongum orðum (2002) hevur fylt mær tey seinastu mongu árini. Har sigur hann: Tað er sum vit dagliga øva okkum í at doyggja. HJá okkum, sum nærkast teimum hálvt hundrað liggur stór vitan í hesi reglu. Í regluni liggur alt lívið, tí at, tá ið vit øva okkum dagliga í at doyggja, mugu vit samstundis øva okkum dagliga í at liva. Lívið hevur borið Jóanes Nielsen í 60 ár, og tað gerst harðari og harðari at øva seg at doyggja, og tí gerst lívið eisini tess meira spennandi og lívgandi at liva. Tað er ein rættur listamaður, sum á skrift øvar seg at doyggja hvønn dag, fyri ikki at doyggja.
Jóanes Nielsen arbeiðir hvønn dag við at skapa stóran og góðan skaldskap til føoyingar. Eisini røkkur hann út um 200 fjórðingar, og har hevur hann fingið mikið góð skotsmál.
Við hesum fátæku orðum til ein rithøvund, sum hevur ríkað okkum við allari sínu søgufortelsjandi øði, fari eg at ynskja Jóanesi Nielsen til lukku við teimum 60 árunum, við vón um mong, skaldarík ár afturat.
OMR


text:
Føroya Tele bjóðar tær ymiskar møguleikar at halda skil á og eftirlit við tíni fartelefonnýtslu.
Sjálvvirkandi sms boð
Hevur tú eitt Lítið, Vanligt, Stórt ella Altíð fartelefonhald kanst tú fáa sms-boð sendandi tá 80% og 100% av íroknaðu sms og minutt nýtsluni er brúkt. Tað er vert at leggja merki til, at sms-boðini bert eru galdandi fyri nýtslu í Føroyum og tískil fært tú ikki sms-boð, tá tú ert í útlondum.
Ring 808080 fyri at fáa tænastuna setta á haldið ókeypis.
Sjálvvirkandi sms boð á datapakkum
Hevur tú ein datapakka fært tú sms-boð sendandi tá 80% og 100% av íroknaðu nýtsluni er brúkt. Her er eisini møguleiki at fáa sms-boðið á annað fastgjalds telefonnummar hjá Føroya Tele. Hevur tú t.d. eitt datahald til teldilin, so ber møguliga til at fáa sms-boðini á fartelefonina eisini. Tað er vert at leggja merki til, at sms-boðini bert eru galdandi fyri nýtslu í Føroyum og tískil fært tú ikki sms-boð, tá tú ert í útlondum.
Saldofráboðan
Tú hevur møguleika at fáa eini sjálvvirkandi sms-boð fyri hvørjar 100kr, 200kr ell 300kr tú hevur í nýtslu. Fært tú tær t.d. boð fyri hvørjar 200kr, so senda vit tær boð tá tú ert farin um tær 200kr, 400kr osv. Talan er um nýtslu undantikin føst gjøld. Boðini verða send so skjótt vit í okkara skipanum hava staðfest at tú ert farin um markið. Gevið gætur, at ert tú í útlondum kunnu størri seinkingar gera, at vit ikki fáa boð eins skjótt og í Føroyum. SMS boðini eru tískil vegleiðandi.
Ring 808080 fyri at fáa tænstuna setta á haldið ókeypis.
SAL til 1441
Tú kanst til einhvørja tíð senda SAL til 1441 fyri at fáa upplýst, hvat nýtslusaldan hjá tær er. Føst gjøld verða tó ikki upplýst. Hevur tú eitt fartelefonhald við íroknaðari nýtslu ella datapakka, fært tú eisini upplýst hvussu nógv tú hevur eftir av íroknaðu nýsluni.
SMS boðið kostar vanligt sms gjald.
Sjálvgreiðslan
Í Sjálvgreiðsluni kanst tú síggja útgreinaða nýtslu á øllum haldum. Les meir um Sjálvgreiðsluna her.
Ring 808080 fyri at kunna teg um, hvussu tú fært atgongd.


text:
Áki Bertholdsen 09.01.2017 (09:25)
Hatta ber slett yvirhøvur ikki til
– Hatta er heilt hol í høvdið!
Hans Joensen, formaðuri í Havnar Arbeiðsmannafelag, tekur als ikki undir við teimum ætlanum, sum hava verið frammi um at lata Fróðskaparsetrið fáa Sjóvinnuhúsið at húsast í.
Sum formaður í Havnar Arbeiðsmannafelag hevur hann allar størsta áhuga fyri tí, sum fer fram á bryggjuni, og hann heldur avgjørt, at bryggjan skal vera til vinnulív og til arbeiðspláss.
– At gera hetta stóra húsið niðri á sjálvari bryggjuni til eina skúla, her heilt burturvið, sigur Hans Jonsen.
Hann sigur, at teir hentleikar, sum eru á bryggjuni, skulu vera til vinnuna og til at skapa arbeiðspláss, einki annað.
– Vinnulívið og arbeiðsplássini hoyra natúrliga til niðri á bryggjuni. Tað ger ein skúli ikki, tí hann kann vera allastaðni, men tað kann vinnulívið ikki, og so slett ikki fiskivinna, heldur hann.
– Ungdómurin skal vera vælkomin oman á bryggjuna, men so skal tað vera at arbeiða og ikki at lesa, leggur hann afturat.


text:
Hondbóltur
Hondbóltur er ein lið ítróttargrein, har hvørt liðið hevur 7 leikarar, ein málmann og 6 útileikarar. Harumframt kunnu bæði liðini hava útskiftarar, sum sita á bonkinum, meðan hini spæla. Liðini kasta ein bólt millum sín og royna hvør sær at skjóta bóltin í málið hjá mótstøðuliðinum. Tað liðið sum fær flest mál, eftir at tíðin er farin, hevur vunnið dystin. Um tað stendur á jøvnum í málum, so er tað javnleikur og ongin hevur vunnið. Vinnarin fær vanliga 2 stig, og tað liðið sum tapir fær onki stig. Um tað er javnleikur, so fáa bæði liðini 1 stig hvør. Hjá teimum vaksnu varir ein dystur í ein tíma, hvør hálvleikur varir 30 minuttir. Bæðini liðini kunnu taka time-out, meðan dysturin er í gongd, hetta verður ofta brúkt, tá tað gongur illa hjá tí eina liðinum. Hondbóltur er ein vældámd ítróttargrein í Føroyum, bæði menn og kvinnur hava tvær deildir, og børnini kappast eisini í teirra aldursbólkum. Tey vaksnu hava tvær kappingar, eina landskapping og eina steypakapping. Hesar kappingar verða ofta nevndar eftir høvuðsstuðulinum. Hondbóltsdystir verða í Føroyum og í øðrum londum leiktir í innandura ítróttarhøllum, men fyrr í tíðini, tá fáar ella ongar ítróttarhallir vóru, spældu tey hondbólt uttandura. Fyrstu ítróttarhøllirnar í Føroyum vóru bygdar í 1970-árunum. Í Føroyum byrjar kappingin um heysti í september og endar um várið í apríl.


text:
페로 제도의 국가
페로 제도의 국가는  이다. Símun av Skarði(1872-1942)가 작사, Peter Alberg(1885-1940)가 작곡하였다. 1948년에 국가로 제정되었다.
가사[편집]
- 1
- Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!
- á vetri so randhvítt, á sumri við logn,
- tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.
- Tit oyggjar so mætar, Gud signi tað navn,
- sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.
- Ja, Gud signi Føroyar, mítt land!
- 2
- Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,
- hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,
- og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,
- og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:
- alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,
- at eg verji Føroyar, mítt land.
- 3
- Eg nígi tí niður í bøn til tín, Gud:
- Hin heilagi friður mær falli í lut!
- Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!
- So torir hon vága - av Gudi væl skírd -
- at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,
- ið varðveitir Føroyar, mítt land!
해석[편집]
1
아름다움을 가진 가장 친애하는 나의 조국
주께서 그대의 원수를 내 곁에 두셨으니
여름엔 고요하고 겨울엔 눈에 덮이는
하느님께서 사랑하는 이름으로 불러주신 이섬
사람들이 그대를 발견했을때 이름을 주었으니
하느님께서 축복하신 나의 조국 페로제도여!
2
신이 주신 위대한 땅 나의 조국
하느님께서 항시 사랑하고 불러주신 이땅
영원불멸의 이 땅 우리에게 주신 축복
사람들이 그대를 발견했을 때 이름을 주었으니
하느님께서 축복하신 나의 조국 페로제도여!
3
나는 생각 합니다 하느님의 축복을
우리 제 자손의 영원불멸할 것임을
나는 말하노니 하느님의 영생의 땅이라고
고요와 행복이 넘처나고 평온과 기쁨이 가득한 이 땅
하느님께서 축복하신 나의 조국 페로제도여!


text:
Um deildina
Gransking
Granskingarevnini á Søgu- og Samfelagsdeildini eru fleiri. Serligan áhuga í løtuni hava td. viðurskiftini í Føroyum eftir 1939 til í dag, grindaveiða, drykkisiðvenja í Føroyum, søga hjá heilsuverkinum. Hvussu korini hjá smásamfeløgum eru, bæði viðvíkjandi politikki, arbeiðsmarknaði og fíggjarligu treytirnar hjá vinnuvirkjum
Útbúgving
Útbúgvingarnar eru ein annar hornasteinur undir deildini og er útbúgving ein týðandi partur av uppgávunum hjá deildini. Til at røkka hesum málinum eru fleiri útbúgvingar at velja millum á Søgu- og samfelagsdeildini, bæði grundútbúgvingar og framhaldutbúgvingar.
Umframt at útbúgva og granska, skal deildin eisini veita ráðgeving innna síni vísindaøki og kunna almenningin um granskingarúrslit og háttaløg. Hetta verður gjørt í greinum í bløðum og vísindaligum tíðarritum eins og í bókum.
Menningarætlan
Søgu- & Samfelagsdeildin roknar tað sum sína tilverugrundgeving:
- At vaksa um, menna og varðveita kunnleikatilfeingi í Føroyum um søgulig, stjórnmálalig, búskaparlig, fólkamentunarlig og løgfrøðilig viðurskifti
- At bjóða út hægri útbúgvingar í Føroyum eftir førimuni við egnari læraramegi
- At bjóða út hægri útbúgvingar í Føroyum í samvinnu við útlendskar lærustovnar, har egin orka ikki røkkur til ella kann røkka til
- At tryggja góðskuna á útbúgvingini, og at leggja dent á góðskumenning við góðari planlegging, og við nýtslu av viðurkendum góðskumenningarmannagongdum
- At 50% av tíðini hjá vísindastarvsfólkum verður nýtt til gransking, hvørs úrslit verða almannakunngjørd í altjóða vísindaligum tíðarritum, ritgerðum ella á ráðstevnum
- At tryggja og menna góðskuna av granskingini gjøgnum samvinnu við altjóða granskingarumhvørvið
- At verða tann stovnur í Føroyum, ið bæði útbúgvingar- og kunnleikaleitandi fyrst venda sær til, tá tað snýr seg um kunnleikatilfeingi um søgulig, stjórnmálalig, búskaparlig, fólkamentunarlig og løgfrøðilig viðurskifti


text:
Vęlkomin til HŚK skipanina.
Seinasta śtgįvan av HŚK-skipanini er nś klįr at heinta nišur av netinum.
HŚK-skipanini er ein GPS-plottari viš streymkortum og fiskimišum, iš
er mentur og framleiddur ķ Fųroyum.
Seinasta śtgįvan av skipanini Hent Śtróšrar Kunning, stytt HŚK, er nś klįr at
heinta nišur. Ķ hesari śtgįvuni eru ymsar įbųtur gjųrdar, soleišis at
skipanin sum heild koyrir betri, umframt at fleiri hentleikar eru komnir
viš ķ skipanina.
Ķ skipanini eru eins og įšur teldutųk streymkort, fiskimiš,
streymkurvar og so kann skipanin eisini
nżtast sum plottari, um
ein GPS-antenna veršur sett til telduna.
Eisini, at ein meira
śtbygd leišbeining, sum eisini er tųk umvegis
knųttin ķ breddanum til vinstru.
Taš er ein įhugabólkur, sum stendur fyri hugskot og menning av skipanini, og
KT-fyrtųkan Formula.fo hevur forritaš og framt tųkniligu menningina. Fķggjarligur
styrkur er veittur frį ymsum stušlum, sum standa ķ breddanum til hųgru.
Skipanin kann heintast nišur viš at trżsta į knųttin ķ breddanum til vinstru.
Tķanverri fyllir hon nakaš nógv, heili 163 Mb, so taš umręšur at verša tolin.
Men hetta skal bert gerast eina ferš, mešan uppstiganir og onnur iskoytir,
sum eftir ętlan koma so hvųrt tey eru klįr, fara at fylla munandi minni.
Fyrivarni
Tilfariš ķ HŚK-skipanini er gjųrt eftir bestu sannfųring, men skeivleikar
kunnu verša. HŚK-skipanin er gjųrd tųk til nżtslu undir įbyrgd brśkarans
og tey, sum hava
gjųrt skipanina ella į annan hįtt hava latiš tilfariš til skipanina,
įtaka sęr undir ongum umstųšum įbyrgd fyri hendingar ella avgeršir, sum er
tiknar viš heilt ella partvķsum grundarlagi ķ tilfariš frį hesari skipan.


text:
Vencil hevur fingið loyvi frá Piu Tafdrup at prenta yrkingina, “Syv kjoler for synligheden”, sum hon skrivaði eftir ræðuleikarnar í Oslo og á Utøya hin lagnutunga dagin 22. juli 2011.
Oddfríður Marni Rasmussen hevur týtt hana til føroyskt, og yrkingin fer at standa í Vencli nummar 11, ið kemur í oktober. Yrkingin hevur staðið í øllum teimum stóru dagbløðunum í norðurlondum. Her er hon á føroyskum.
Sjey kjólar til tað sjónliga
Eg seymi kjóla, sum kann berast
errin av tí, ið føðist
við vónarglóð í hjartakari,
hann er fullgjørdur til stór og smá,
fastvovin úr regnsins boga,
hann kann njótast alt lívið,
verður væl farið um klæðið.
Eg seymi kjóla, sum kann berast
kvirrur av óttans nýoffri,
hann passar stórum og smáum,
fjalir ikki deyðamein
sum av fuglameingi verður veitt,
út úr træsins tøttu krúnu,
flákrar klæðið upp í vindin.
Eg seymi kjóla, sum kann berast
lættur av hatsins nýoffri,
litaður reyður av blóði,
hevur torusvartar kantar,
hann passar stórum og smáum,
tí, ið als ikki trúði
at skiftast skuldu klæði áðrenn nátt.
Eg seymi kjóla, sum kann berast
av kenslukulda offursins,
hann passar stórum og smáum,
ørskuklæði kjólans er
úr eldi, grimdarregn ei sløkkir,
og hann skal minna á, at jørðin
hvørja løtu kann gapa.
Eg seymi kjóla, sum kann hylja
stadnað blóð á deyðans offri,
hann fjalir stórum og smáum,
er myndaður eftir grátsins
djúpu foyrum á kjálkanum,
klæðið hóskar til niðubróst,
rógv í hvørjari grøv á jørð.
Eg seymi kjóla, sum kann berast
í tokublundi frá sorgsins
offri, vígdur er skyldfólki
og vinunum hjá tí deyða,
hann passar stórum og smáum,
øðisins fyrsta ljós sæst
millum blýgráan pínutráð.
Eg seymi kjólan, sum kann berast
trygt av tí, ið vónina nemur,
vovin inn er vinalátur,
ljóðleys gleðistár, hugurin
til at vakna upp hóast
lívini, sum vanlukkan tók
– hann kastar aftur strálur sólsins.
Pia Tafdrup
Oddfríður Marni Rasmussen týddi


text:
Ikki er Vencil 14. tornaður heilt, og kanska onkur ikki er heilt liðugur at spæla sær við veingjaðu orð Vencils. Tað er ikki lætt at vita, tí at vit hoyra so lítið frá fólki, sum hava lisið Vencil. Tað hevði verið gott, um onkur fortaldi heiminum, hvat tey halda um nýggja Vencilin. Tað kann gerast HER.
Ikki bara tað hevur skund! Vit á Vencli mugu hart og týðiliga varpa tey boð, at freistin at lata inn tilfar til Vencil 15. er
12. februar 2014.
Hava tit ein tekst, sum er so væl viðgjørdur og so nær liðugur sum gjørligt er, so eru tit vælkomin at senda okkum hann á vencil@vencil.fo
Hyggjuráð og onnur góð ráð at hava í hyggju eru at finna HER
Við vón um nógvar góðar tekstir; týddar og upprunatekstir
OMR/AÓD


text:
Tari
Tari er planta sum veksur í vøtnum og í sjónum. Tey vanligu tarasløgini verða býtt upp í tríggjar bólkar:
- Grøntari, veksur bæði á turrum, í áum, vøtnum og sjónum. Tari, sum veksur í vøtnum, er oftast lítil og einkynjaður, tarin í fjøruni og sjónum er aloftast størri. Grøntari veksur ovast í sjónum. Har sjógvurin er lítið saltur, finna vit so at siga bara grøntara.
- Brúntari. Allur brúntari er fleirkynjaður. Í hesum bólki finna vit okkara størsta taraslag, tonglatara. Heimsins størsti tari - Macrocystis - er eisini brúntari. Hann verður umleið 60 m langur og veksur við eysturstrond Norðuramerika. At kalla allur brúntari veksur í sjónum, og flestu sløgini krevja saltan sjógv.
- Reyðtari. Flestu reyðtarasløg vaksa djúpt í sjónum, so langt ljósið røkkur niður (í Føroyum einar 40 m), og kunnu bert vaksa í sjógvi.


text:
KAPITTUL 11
Haldið hjúnabandið í æru
„Gleð teg í konu ungdóms tíns!“ – ORÐTØKINI 5:18.
1, 2. Hvat fara vit at kanna, og hví?
ERT tú giftur? Um so er, ert tú tá lukkuligur, ella hava tit álvarsligar trupulleikar í hjúnabandinum? Eru tú og hjúnafelagin gliðin frá hvørjum øðrum? Roynir tú bara at halda út í hjúnabandinum uttan at gleðast um tað? Er hetta støðan, ert tú ivaleyst harmur um, at gleðin, tú einaferð kendi í hjúnalagnum, er fánað. Sum ein sannur kristin vilt tú uttan iva fegin, at títt hjúnaband skal æra Jehova Gud, sum tú elskar. Tí kunnu tínar umstøður, sum nú er, helst vera orsøk til sorg og stúranir. Men tú mást kortini ikki halda, at støðan er vónleys.
2 Nógv kristin pør, sum einaferð bert hildu út í hjúnalagnum uttan at trívast, hava í dag eitt gott hjúnalag. Tey funnu góða stevið aftur. Tú kanst eisini gerast glaðari og meira nøgdur í tínum hjúnabandi. Hvussu?
FÁ TÆTTARI SAMBAND VIÐ GUD OG HJÚNAFELAGAN
3, 4. Hví fáa maður og kona tættari samband sínámillum, um tey leggja seg eftir at fáa tættari samband við Gud? Lýs við einum dømi.
3 Tú og hjúnafelagin fáa tættari samband tykkara millum, um tit leggja tykkum eftir at fáa tættari samband við Gud. Hvussu tá? Vit kunnu lýsa tað við einum dømi: Ímynda tær eitt keyluformað fjall, altso eitt sum er breitt í neðra og gongur upp í ein spíss. Ein maður stendur undir fjallinum á norðara skráanum, og ein kvinna stendur hinumegin fjallið við sunnara skráan. Bæði fara til gongu niðan á fjallið. Meðan tey eru niðarliga á fjallinum, er langt ímillum tey. Men so hvørt sum tey koma longri og longri niðaná, minkar frástøðan teirra millum. Skilir tú, hvussu henda myndin kann vera ein uggi hjá tær og hjúnafelaganum?
4 Vit kunnu samanbera orkuna, tú leggur í at tæna Jehova av heilum huga, við orkuna, tú skalt brúka fyri at koma niðan á ein fjallatind. Tú elskar Jehova, og tí stríðist tú so at siga longu fyri at koma niðan á fjallið. Men um tú og hjúnafelagin eru gliðin frá hvørjum øðrum, tykist tað, sum tit ganga hvør síni megin fjallið. Hvat hendir, um tit halda fram at ganga? Gaman í er frástøðan millum tykkum rættiliga stór í fyrstuni. Men størri orku tit leggja í at nærkast Gudi – at ganga longri niðan – tættari samband fáa tú og hjúnafelagin. Ja, lykilin til at fáa tættari samband við hjúnafelagan er at fáa tættari samband við Gud. Hvussu fært tú so tað?
Tá ið tit brúka kunnskapin í Bíbliuni, styrkir tað hjúnabandið
5. (a) Hvussu ber til at fáa tættari samband við Jehova og hjúnafelagan? (b) Hvussu metir Jehova hjúnabandið?
5 Eitt, sum tú og hjúnafelagin mugu leggja tykkum eftir, meðan tit so at siga ganga niðan eftir fjallinum, er at fylgja leiðbeiningini í Bíbliuni um hjúnabandið. (Sálmur 25:4; Esaias 48:17, 18) Hugsa tí um eini ávís ráð, sum Paulus ápostul gav. Hann segði: „Hjúnabandið veri hildið í æru hjá øllum.“ (Hebrearabrævið 13:4) Hvat vil tað siga? Orðið ’æra’ merkir nakað, sum er virðingarvert og dýrabart. Og tað er akkurát soleiðis, Jehova metir hjúnabandið – sum nakað dýrabart.
DRÍVMEGIN – INNILIGUR KÆRLEIKI TIL JEHOVA
6. Hvat vísir samanhangið í leiðbeiningini hjá Paulusi um hjúnabandið, og hví er tað umráðandi at hava tað í huga?
6 Av tí at tit eru tænarar hjá Gudi, vita tú og hjúnafelagin sjálvsagt, at hjúnabandið er dýrabart, enntá heilagt. Tað var jú Jehova, sum stovnaði tað. (Les Matteus 19:4-6.) Men um tú í løtuni hevur trupulleikar í hjúnabandinum, fara tú og hjúnafelagin neyvan at vísa hvørjum øðrum kærleika og virðing, bara tí tit vita, at hjúnabandið er dýrabart. Hvat kann so fáa tykkum at gera tað? Tá ið vit kanna, hvørjum samanhangi Hebrearabrævið 13:4 stendur í, síggja vit, at tað, sum Paulus segði um hjúnabandið, er ein partur av nøkrum áminningum til hebreararnar. (Hebrearabrævið 13:1-5) So tað, sum Paulus segði, var altso ikki bert ein eygleiðing, men ein áminning um hjúnabandið. At hava hetta í huga kann kanska hjálpa tær at gera nakað fyri aftur at kveikja tína virðing fyri hjúnafelagnum. Hvussu kann tað tað?
7. (a) Hvørji boð í Bíbliuni halda vit, og hví? (b) Hvat gott spyrst burtur úr at akta?
7 Hugsa um, hvussu tú metir onnur boð í Bíbliuni, til dømis at gera lærisveinar ella at koma saman fyri at tilbiðja Gud. (Matteus 28:19; Hebrearabrævið 10:24, 25) Tað er rætt, at tað av og á kann vera ein avbjóðing at fylgja hesum boðum. Fólkini, sum tú møtir í boðanini, eru kanska ikki serliga blíð, og títt verðsliga arbeiði kann eisini møða teg so nógv, at tú næstan ikki orkar at fara á møti. Og kortini heldur tú fram at boða tey góðu tíðindini um Ríkið og at ganga á møti. Eingin fær steðgað tær – heldur ikki Satan! Hví ikki? Tí tú elskar Jehova, og tað fær teg at halda hansara boð. (1 Jóhannes 5:3) Hvat gott spyrst burturúr? Jú, at vera við í boðanini og at ganga á møti gevur tær frið í sinnið og djúpa gleði, tí tú veitst, at tú gert vilja Guds. Og hesar kenslurnar geva tær nýggja styrki. (Nehemias 8:10) Hvat lærir hetta okkum?
8, 9. (a) Hvat kann fáa okkum at fylgja áminningini um at æra hjúnabandið, og hví? (b) Hvat fara vit at kanna nærri?
8 Eins og djúpi kærleikin til Jehova fær teg at akta boðini um at boða gleðiboðskapin og at koma saman á møtum hóast forðingar, kann hesin kærleikin eisini fáa teg at fylgja bíbilsku áminningini um at halda hjúnabandið í æru, sjálvt tá ið tað er torført. (Hebrearabrævið 13:4; Sálmur 18:30; Prædikarin 5:3) Og eins og Jehova signar tína stremban eftir at vera við í boðanini og at koma á møti, signar hann eisini tínar royndir at æra hjúnabandið. – 1 Tessalonikabræv 1:3; Hebrearabrævið 6:10.
9 Men hvussu kanst tú halda hjúnabandið í æru? Tú mást ikki hava atburð og talu, sum skaðar sambandið millum teg og hjúnafelagan. Haraftrat mást tú taka stig til at styrkja hjúnabandið.
HAV IKKI TALU OG ATBURÐ, SUM VANÆRA HJÚNABANDIÐ
10, 11. (a) Hvør atburður vanærir hjúnabandið? (b) Hvønn spurning kundu vit sett okkara hjúnafelaga?
10 Ein gift systir segði einaferð: „Eg biði Jehova hjálpa mær at halda út.“ Halda hvat út? Hon greiddi frá: „Maður mín slær meg við orðum. Eg havi kanska ikki sjónligar snuddir, men hansara áhaldandi speisku orð, so sum ’eg havi bara stríð av tær’, og ’tú nyttar einki’, stinga meg í hjartað.“ Henda systirin nevnir nakað sera álvarsamt – háðandi talu í hjúnabandinum.
11 Tað er syndarligt, tá ið hjúnafelagar sleingja særandi orð eftir hvørjum øðrum, orð sum lata kenslulig sár eftir seg, ið eru ring at grøða. Tað er týðiligt, at eitt hjúnaband, sum er eyðmerkt av særandi talu, ikki verður hildið í æru. Hvussu er støðan í tínum hjúnabandi? Tú kundi spurt hjúnafelagan: ’Hvussu verður tú ávirkaður av tí, sum eg sigi?’ Svarar hjúnafelagin, at tín tala ferð eftir ferð er særandi, mást tú vera fúsur at bøta um støðuna. – Galatiabrævið 5:15; les Efesusbrævið 4:31.
12. Hvussu kann okkara tilbiðing gerast nyttuleys í Guds eygum?
12 Hav altíð í huga, at orðalagið, tú nýtir í hjúnabandinum, ávirkar títt samband við Jehova. Bíblian sigur: „Um onkur heldur seg dýrka Gud – og heldur ikki tungu sína í teymum, men dárar hjarta sítt – gudsdýrkan hansara er til einkis.“ (Jákup 1:26) Tín tala er ein partur av tíni tilbiðing. Bíblian stuðlar ikki hugsanini um, at tað, sum gongur fyri seg heima við hús, einki hevur upp á seg, bara mann sjálvur heldur seg tæna Gudi. Lumpa ikki teg sjálvan. Hetta hevur alstóran týdning. (Les Fyrra bræv Pæturs 3:7.) Tú ert kanska dugnaligur og íðin í sannleikanum, men um tú við vilja særir hjúnafelagan við hvøssum orðum, vanærir tú hjúnabandið, og tín gudsdyrkan kann vera nyttuleys í Guds eygum.
13. Hvussu kundi ein maður ella ein kona sært hjúnafelagan?
13 Hjúnafelagar mugu eisini ansa eftir ikki at særa hvønn annan óbeinleiðis. Hugsa um hesi bæði dømini: Ein einlig mamma ringir ofta til ein giftan bróður í samkomuni, tí hon hevur tørv á ráðum, og tey tosa saman leingi. Ein stakur bróðir brúkar rættiliga nógva tíð saman við eini giftari systur í boðanini hvørja viku. Gifti bróðirin og gifta systirin í hesum dømunum hava kanska bara gott í huga. Men hvussu ávirkar teirra atburður hjúnafelagarnar hjá teimum? Ein gift kona, sum er í eini líknandi støðu, sigur: „Tað særir meg at síggja, at maður mín brúkar so nógva tíð upp á eina aðra systur í samkomuni og vísir henni so nógv uppmerksemi. Eg føli meg setta til viks.“
14. (a) Hvørja skyldu í hjúnabandinum verður dentur lagdur á í Fyrstu Mósebók 2:24? (b) Hvønn spurning eiga vit at seta okkum sjálvum?
14 Tað er væl skilligt, at henda konan og onnur, sum eru í eini líknandi støðu, kenna seg særd. Hjúnafelagarnir hjá teimum geva sær ikki far um ta grundleggjandi leiðbeiningina frá Gudi um hjúnabandið: „Maðurin [fer] frá faðir og móður og heldur seg til konu sína.“ (1 Mósebók 2:24) Tey, sum gifta seg, hava sjálvsagt framvegis virðing fyri sínum foreldrum, men Gud hevur skipað tað soleiðis, at tey fremst av øllum skulu hugsa um hvørt annað. Og hóast hjúnafelagar eru góðir við sínar trúarfelagar, eiga maður og kona fyrst og fremst at taka sær av hvørjum øðrum. So um ein, ið er giftur, brúkar ov nógva tíð upp á ella fær ov tætt samband við ein trúarfelaga, serliga um tað er ein av hinum kyninum, kann tað tyngja støðuna í hjúnabandinum. Kundi hetta verið orsøkin til, at støðan er, sum hon er, í tínum hjúnabandi? Spyr teg sjálvan: ’Gevi eg hjúnafelaga mínum ta tíð, uppmerksemi og kærleika, sum hann ella hon av røttum eigur at fáa?’
15. Hví eiga gift kristin sambært Matteus 5:28 ikki at vísa einum av hinum kyninum óhóskandi uppmerksemi?
15 Haraftrat koma gift kristin sær í eina vandamikla støðu, um tey vísa einum av hinum kyninum, sum tey ikki eru gift við, óhóskandi uppmerksemi. Tíverri hava nøkur fingið romantiskar kenslur fyri einum, sum tey hava fingið í so tætt samband við. (Matteus 5:28) Og hesar kenslurnar hava ført til atburð, sum vanærir hjúnabandið uppaftur meira. Legg til merkis, hvat Paulus ápostul skrivaði um hetta evnið.
„HJÚNASONGIN VERI ÓDÁLKAГ
16. Hvørji boð gevur Paulus um hjúnabandið?
16 Beint eftir at Paulus gav áminningina um at halda hjúnabandið í æru, legði hann hesi orðini aftrat: „Hjúnasongin veri ódálkað! Tí siðloysingar og horkallar skal Gud døma.“ (Hebrearabrævið 13:4) Paulus brúkti orðingina „hjúnasongin“ til at lýsa kynslívið. Og tað er bert „ódálkað“, ella siðiliga reint, um tað fer fram í hjúnabandinum. Tí fylgja sonn kristin íblástu orðunum: „Gleð teg í konu ungdóms tíns!“ – Orðtøkini 5:18.
17. (a) Hví lata sonn kristin seg ikki ávirka av heimsins áskoðan á hjúnabandsbrot? (b) Hvussu kunnu vit gera sum Job?
17 Tey, sum hava kynsligt samband við ein, tey ikki eru gift við, vanvirða siðareglurnar, sum Gud hevur ásett. Tað er rætt, at nógv halda, at tað mestsum er í lagi at vera hjúnafelaganum ótrúgvur. Men sonn kristin eiga ikki at lata seg ávirka av tí, sum onnur menniskju halda um hjúnabandsbrot. Tey vita, at tá ið samanum kemur, eru tað ikki menniskju, men Gud, sum skal ’døma siðloysingar og horkallar’. (Hebrearabrævið 10:31; 12:29) Og tí hava sonn kristin somu áskoðan á hetta málið sum Jehova. (Les Rómbrævið 12:9.) Minst til orðini hjá Job: „Sáttmála hevði eg gjørt við eygu míni.“ (Job 31:1) Fyri ikki at stíga so mikið sum eitt fet inn á vegin, ið kann føra til hjúnabandsbrot, mugu sonn kristin hava tamarhald á eygunum og ongantíð hyggja við girnd at einum av hinum kyninum, sum tey ikki eru gift við. – Sí uppískoytið „Hvat sigur Bíblian um hjúnaskilnað og sundurlesing?“
18. (a) Hvussu álvarsamt er hjúnabandsbrot í eygum Jehova? (b) Hvat hava hjúnabandsbrot og avgudadyrkan í felag?
18 Hvussu álvarsamt er hjúnabandsbrot í eygum Jehova? Móselógin hjálpir okkum at skilja, hvørjar kenslur Jehova hevur í tí sambandi. Í Ísrael vóru hjúnabandsbrot og avgudadyrkan millum tey lógarbrotini, sum deyðarevsing var fyri. (3 Mósebók 20:2, 10) Sært tú, hvat hesi bæði lógarbrotini hava í felag? Jú, ein ísraelsmaður, ið tilbað ein avgud, breyt sáttmálan við Jehova. Og ein ísraelsmaður, sum framdi hjúnabandsbrot, breyt sáttmálan við hjúnafelagan. Í báðum førum var talan um trúloysi. (2 Mósebók 19:5, 6; 5 Mósebók 5:9; les Malakias 2:14.) Tí metti Jehova, hin trúfasti og álítandi Gud, báðar menninar at vera revsiverdar. – Sálmur 33:4.
19. Hvat kann hjálpa okkum at halda fast við okkara avgerð um ikki at fremja hjúnabandsbrot, og hví?
19 Sum skilst eru Guds tænarar í dag ikki undir Móselógini. Men at minna seg á, at hjúnabandsbrot var eitt so álvarsamt lógarbrot í fortíðar Ísrael, kann hjálpa teimum at halda fast við sína avgerð um ikki at gera nakað slíkt. Hví? Hugsa um hesa samanberingina: Hevði tú nakrantíð farið inn í eina kirkju, lagt teg á knæ og biðið framman fyri einari gudamynd? ’Ongantíð!’ sigur tú. Men hevði tú verið freistaður, um onkur bjóðaði tær nógvar pengar afturfyri? ’Als ikki!’ svarar tú. Nei, bara tankin um at svíkja Jehova við at tilbiðja ein avgud er andstyggiligur hjá sonnum kristnum. Á líknandi hátt eigur sjálvur tankin um at svíkja Jehova og hjúnafelagan við at fremja hjúnabandsbrot at vekja andstygd hjá Guds tænarum – uttan mun til hvat tað er, sum eggjar til eina slíka synd. (Sálmur 51:3, 6; Kolossebrævið 3:5) Vit vilja als ikki gera nakað, sum gleðir Satan, men vanærir Jehova og hjúnabandið.
HVUSSU KANST TÚ STYRKJA HJÚNABANDIÐ?
20. Hvat er hent í nøkrum hjúnabondum? Lýs við einum dømi.
20 Umframt at sleppa tær undan atburði, sum vanærir hjúnabandið, kanst tú spyrja teg sjálvan: ’Hvørji stig kann eg taka fyri aftur at fáa virðing fyri mínum hjúnafelaga?’ Ímynda tær hjúnabandið sum eitt heim. Hugsa síðani, at vinaligu orðini, umhugsnið og annað, sum maður og kona gera fyri at vísa, at tey eru góð við hvørt annað, eru prýðislutir, ið fríðka um heimið. Hava tú og hjúnafelagin eitt gott og tætt samband, er tykkara hjúnaband sum eitt heim, ið er prýtt við lutum, sum gera heimið fjálgt og hugnaligt. Minkar kærleikin tykkara millum, hvørva prýðislutirnir so líðandi, og hjúnabandið verður eins dapurt og eitt heim við ongum prýðislutum. Av tí at tit fegin vilja fylgja Guds boðum um at halda hjúnabandið í æru, kenna tit tykkum eggjað til at betra um støðuna. Nakað, sum er dýrabart og ærumikið, er hóast alt vert at umvæla. Hvussu kunnu tit gera tað? Guds orð sigur: „Við vísdómi verður hús bygt, við viti verður tað grundfest, og við kunnskapi verða kømurini fylt við øllum, ið dýrabart er og nógv vert.“ (Orðtøkini 24:3, 4) Hugsa um, hvussu hesi ørindini kunnu brúkast í sambandi við hjúnabandið.
21. Hvussu kunnu vit so við og við styrkja okkara hjúnaband? (Sí eisini rammuna „ Hvussu kann eg betra um mítt hjúnaband?“)
21 Sannur kærleiki, gudsótti og sterk trúgv hoyra til teir dýrabaru skattirnar, ið gera eina familju lukkuliga. (Orðtøkini 15:16, 17; 1 Pætur 1:7) Hetta eru eginleikar, sum styrkja hjúnabandið. Men legði tú til merkis, hvussu kømrini í áðurnevnda orðatakinum verða fylt við øllum, ið er dýrabart? „Við kunnskapi.“ Ja, tá ið hjúnafelagar nýta kunnskapin í Bíbliuni, kann hann broyta hugsanarháttin hjá teimum og fáa tey at vekja kærleikan aftur sínámillum. (Rómbrævið 12:2; Filippibrævið 1:9, Dahl/Viderø) So tá ið tú og hjúnafelagin seta tykkum saman í friði og náðum at tosa um okkurt úr Bíbliuni, sum til dømis dagstekstin ella eina grein í Vagttårnet ella Vågn op! um hjúnabandið, er tað, sum hyggja tit at einum vøkrum prýðisluti, ið kann fríðka um heimið. Tá ið tað er kærleikin til Jehova, sum fær tykkum at fylgja ráðunum, tit júst hava lisið, bera tit so at siga henda prýðislutin inn í kømrini í tykkara heimi. Úrslitið kann verða, at tað aftur verður fjálgt og hugnaligt í tykkara hjúnabandi.
22. Hvørja gleði fáa vit, um vit gera okkara til at styrkja hjúnabandið?
22 Tað kann gaman í taka bæði tíð og orku at seta prýðislutirnar upp á pláss aftur ein og ein. Men um tú gert títt, fyri at tað skal eydnast, kanst tú veruliga gleðast um, at tú fylgir hesum boðnum í Bíbliuni: „Kappist um at vísa hvør øðrum heiður!“ (Rómbrævið 12:10; Sálmur 147:11) Og tað besta av øllum er, at um tú strembar eftir at halda hjúnabandið í æru, heldur tú teg í kærleika Guds.


text:
Virkisøki formansskapsins er: Formansskapur løgtingsins er hitt hægra fyriskipaða stýrið í løgtinginum og umboðar tingið úteftir. Formansskapurin skal tryggja, at løgtingsumsitingin virkar væl og tíðarhóskandi í allar mátar.Umframt viðger formansskapurin ítøkilig mál, ið sbrt. tingskipanini skulu leggjast fyri formansskapin, mál av grundregluligum týdningi og/ella stórum týdningi og mál, sum annars skulu verða viðgjørd eitt nú:
1) Hægri fyriskipaðar spurningar løgtingsarbeiðinum viðvíkjandi,
2) lønarviðurskifti løgtingsmanna sbrt. stýrisskipanarlógini § 25,
3) spurningar, um tingmaður í valskeiðnum hevur mist valbæri sítt og tí má siga tingsessin frá sær sbrt. stýrisskipanarlógini § 6, stk. 4,
4) spurningar um at taka óárinið frá løgtingsmanni sbr. stýrisskipanarlógini § 24.
Formansskapurin setir løgtingsskrivstovustjóran sbrt. tingskipanini § 20. Formansskapurin tekur støðu til mál, sum skulu verða burturvíst eftir reglunum í tingskipanini § 57, stk. 1.
Formansskapur valdur av nýggjum 8. mars 2011


text: EJM og NMU eru nóg illa avgreidd, so eru føroyingar aftur í gongd, hesuferð á donsku meistarastevnuni á langgeil. Í fyrstu finalu vann Frans Johannesen 800 frí við tíðini 8:27.39 frammanfyri Mikkel Johansen á 8:28.04 og Mathias Hvid á 8:34.77, sum merkir at Frans er danskur seniormeistari; og nakað seinni vann Magnus Jákupsson 50 rygg frammanfyri Chris Christensen á 27.07 og Lasse Vestergaard á 27.09, sum merkir at Magnus er danskur seniormeistar við nýggjum føroyskum meti og juniormeti 26.34, har metið hjá honum áðrenn hetta var 26.53 frá EJM í vikuskiftinum. Umframt at hann gjørdist juniormeistari annaðhvørt tá ella í innleiðandi riðlunum um morgunin. Sí úrslit her á livetiming.dk.


text:
Hetta halda útlendsk ferðafólk um Føroyar
“Black and White Paper”-skjalið er grundað á frágreiðingarnar frá ferðafólkunum í sambandi við samrøður, sum Gallup Føroyar hevur staðið fyri á summri 2014 og 2015.
Úttalilsini eru meiningar hjá ferðafólkunum um, hvat er gott í Føroyum og hvat riggar væl.
Tey siga eisini frá, hvat tey halda, at Føroyar sum ferðamannaland kann gera betri fyri at verða meira professionel í mun til tænastur og útboð í framtíðini.
Ferðavinnan í Føroyum hevur vind í seglunum og hevur longu gjørt nógvar betringar. Tað er okkara vón, at tit, sum starvast innan ferðavinnuna og á øðrum týðandi økjum so sum samferðslu taka væl ímóti hesum afturmeldingunum frá ferðafólkunum, og gera tær betringar, sum eru møguligar.
Trýst her fyri at lesa skjalið.


text:
Tíðarsonur
Tíðarsonurnar vórðu gjørdar út frá nulllongdarlinjuni. Hendan tíðarsonan eitur Greenwich Mean Time, vanliga stytt GMT. Fyri at gera tað lættari at máta tíðina, er jørðin býtt upp í 24 tíðarsonur. Sonurnar ganga norður og suður. Í hvørjari sonu er sama tíð galdandi. Tað hevur við sær, at vit í Føroyum hava somu tíð sum til dømis Vesturafrika. Ein tími er vanliga millum sonurnar. Fert tú eystureftir til eina nýggja tíðarsonu, mást tú flyta klokkuna ein tíma fram. Fert tú harafturímóti vestureftir, mást tú flyta klokkuna ein tíma aftur. Hetta er so, tí at sólin rísur í eystri og setur í vestri, og tað hevur við sær, at dagurin byrjar eystanfyri. Tíðarsonurnar fylgja ikki heilt longdarlinjunum, tí tíðarsonurnar eru ofta lagaðar til landamørkini hjá einstøku londunum av praktiskum ávum. Tó hava stór lond fleiri tíðarsonur. Í USA eru til dømis fýra tímar á muni millum eysturstrondina og vesturstrondina. Lítla landið Nepal hevur valt eina tíð, sum er 15 minuttir frá indiskari tíð, fyri at vísa sjálvræði sítt mótvegis stóra landinum sunnanfyri.


text:
Høgrahallur politikkur
Høgrahallur politikkur ella Høgrasinnaður politikkur er eitt savnigarheiti fyri politiskir flokkar og ideologiir, sum mynda teir borgarligu, tað vil siga ikki-sosialistisku, konservativu og liberalu politisku flokkarnar, men eisini høgraekstremismu, serstakliga tá hon sæst í einari demokratiskari skipan. Í siðbundnum partapolitikki verður eisini tosað um flokkar sum eru í miðjuni og um flokkar sum eru vinstrahallir. Í Føroyum eru teir høgrasinnaðu flokkarnir Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin og Framsókn.
Heitini høgrahallur og vinstahallur politikkur koma úr fronsku kollveltingini, har ið teir radikalu og kollveltingarsinnaðu sótu vinstrumegin formannin í tí provisoriska tjóðartinginum, meðan teir konservativu og moderatu sótu høgrumegin. Har vóru teir mest radikalu ein bólkur ið til dømis vildi innføra almennan atkvøðurætt fyri menn, settir til vinstru fyri talarastólin og teir meira konservativu, sum ynsktu at støðga tí kollveltingarligu gongdini, vóru settir høgrumegin talarastólin. Henda plaseringin var orsøkin til, at hugtøkini høgrasinnaður og vinstrasinnaður vóru brúkt fyri at skilja ímillum tær ymisku áskoðanirnar. Eftir at hetta býti millum høgra og vinsta var gjørt í evropeiskum politikki, so kom tann heldur ógreiða miðjan í politikki eisini.
Flokkar sum í evropeiskari siðvenju eru flokkaðir til høgru, eru flokkar sum søguliga hava verið ímóti grasrótarørslum, sum til dømis arbeiðararørsluni og bóndarørsluni. Høgrasíðan hevur søguliga verið dominerað av valhavandi, valetableraðum fólkum. Á tí høgrahallu síðuni í politikki finnast fleiri rætningar, eitt nú konservatisma, liberalisma, klassisk liberalisma og so framvegis.


text:
Fyri stuttari tíð síðani, debuteraði Katrin Reinert sum yrkjari við yrkingasavninum Kringvindar. Tá ið eg sigi, at hon debuteraði, so er tað ikki heilt rætt. Fleiri av yrkingunum, sum standa í debutsavninum, hava staðið á prenti í Venclum.
Fyri ikki so langari tíð síðani ummældi eg yrkingasavnið Ravnar á ljóðleysum flogi – yrkingar úr uppgongini eftir Sissal Kampmann. Hesar báðar eru tveir yrkjarar úr rúgvuni av yrkjarum, ið hava brúkt Vencli og ritstjórn hans sum spælipláss til sínar yrkingar. Meiningin við Vencli er millum annað, at høvundar kunnu fáa ráðgeving og sleppa at royna seg við yrkingum, og harvið sleppa undan at geva út eitt heilt yrkingasavn á einum forlagi, sum onga fíggjarlig orka hevur til ráðgeving burturav. Tað er tíanverri alt ov ofta, at yrkingasøvn koma út, har ráðgeving manglar ella ikki er til staðar. Eg veit, at forløg ikki hava nakra fíggjarorku, men tey áttu at sett pening av til henda týðandi partin av forlagsvirkseminum. Tað hevði borið frukt seinni.
Kringvindar er ikki eitt drúgt savn. Ikki rúgvar tað nógv upp á bókahillini. Í savninum eru 22 yrkingar prentaðar á 32 blaðsíður. Tá ið tað er sagt, er onki at ivast í, at Kringvindar er eitt virðiligt debutsavn. Ikki er lætt at geva út sítt fyrsta savn, tað er vist. Tað stendur sum ein byrjan til skaldskaparvegin, ið viðkomandi yrkjari treður. Nógvir yrkjarar broytast á leiðini, men onkur bókmentafrøðingur vil vera við, at vit yrkjarar skriva ymisk brigdi av somu yrking í øllum søvnum, vit geva út. Kanska er tað so í nógvum førum, men eitt er vist, at debutsavnið hjá einum høvundi hevur nógv at siga fyri, hvussu framtíðarsøvn hansara fara at verða lisin.
Debutsavnið eftir Katrina Reinert er eitt virðiligt klípi til ein framtíðar skaldskaparvarða. Katrin hevur eitt gott mál og eina rútmu, sum fær ein at dansa gjøgnum tær mest dapru reglurnar. Sjáldsamt er at lesa ein yrkjara, sum hevur so góðu rútmu í orðum og setningum. Carl Jóhan Jensen er ein teirra, ið dyrkar hetta, men í nútímans útgávum við yrkingum, eru ikki nógv skøld, sum arbeiða við versfótum á sama hátt sum Katrin. Hóast yrkingarnar ikki ríma ella á annan hátt hella at einari hevdbundnari yrkingasiðvenju, so eru tær tættar og strammar í bygnaðinum eins á hevdbundin skaldskapur á bundnum máli er. Í støðum bera mynberingarnar brá av romantikki. Serliga yrkingin “Jóansøka”. Fyrsta regla í triðja ørindi er soljóðandi: Líðandi løkur glíður smidliga sum állur …
Málið, Katrin skrivar, er frískligt. Hon hevur eitt flott mál. Myndberingarnar verða klæddar í prúðasta skrúð. Týðum brúkar hon eldri orð at lýsa vanlig, nýggj fyribrigdi.
Hetta er ikki eitt savn, har tú sleppur lætt. Tú verður noyddur at rekja upp myndir, noyddur at kanna orð í orðabók, og alt hetta er tað, sum ger hetta lítla savnið til okkurt stórt.
Yrkingin “Várlig haiku” er ógvuliga vøkur. Hon er sett saman av trimum haikum. Hvørt haiku byrjar við leskiligu fimmstavilsisorðunum: “Snjórósuflykrur”, “Hvørvikavadís” og “Várflykrufuglar”. Hetta ber boð um ein yrkjara, sum hevur tamarhald á málinum og sum við lýriskum yvirskoti, eggjar lesaranum til at tyggja orðini væl, áðrenn tey kunnu svølgjast.
Onki savn er fullgjørt. Soleiðis er tað bara. Eg haldi, at Katrin kundi verið eitt sindur meir avgjørd, tá ið hon setir tekn. Eg dugi ikki at síggja, hví teknsetingin ikki kann fylgja reglunum, tá ið málið er so framúr gott.
Eisini kundu yrkingarnar “Dragandi hæddir”, “Svongd” og “Sólarmóður” áttu at verði styttar eitt sindur.
Savnið Eitur Kringvindar og inni í framklaffanum stendur skrivað: eingin byrjan, eingin endi. Hetta eyðkenni, sum hesir endaleysu kringvindar hava við sær, eru vónandi ein ábending um, at Katrin Reinert ætlar at ríka okkum við fleiri søvnum av hesum slagi. Áðurnevnda brot, er tikið úr heitisyrkingini “Kringvindar”. Eg fari at loyva mær at prenta alla yrkingina her, tí at eg haldi, at henda yrkingin átti at verði brúkt fæst í framhaldsdeildini í fólkaskúlanum og í miðnámi eisini. Í savninum er yrkingin sett upp í ein kassa, ið er skapaður sum eitt K. Eg haldi ikki, at tað er neyðugt. Yrkingin er skapað sum eitt K.
Kringvindar
Ferðast mannabørn í ævinleikanum
dunsla sær ørin í tíðarleysum lofti
smá hagasóljfræ, løtt sum fon,
borin av vestanvindinum
kring allan knøttin
detta niður og spjaðast á fold
dvølja eitt bil í fruktargóðum holdi
floyggja sær so aftur – eingin byrjan
eingin endi – bert aðrar fonfrægar ættir
Ummæli: OMR
Kringvindar, 32 blaðsíður
Katrin Reinert
Mentanargrunnur Studentafelagsins, 2011
Perma: ?
Kostanður: 98 krónur.


text:
“Hon er ungmoygggin millum oyggjar aðrar í Føroyum. Hygg at henni, í hvørjum veðri, tú vil! - Eingi svørt fjøll seta knyklar í brýr ímóti tær, ongar síðar skorðar standa og hótta, einki vilt og gæsut landslag stendur og hóreiggjar sær.
Einans flá valling, lág fjøll og so skaffiliga bygd, sum vóru tey kembd, áðrenn skaparin setti tey frá sær. Allastaðni blítt avrundað snið, varliga samanpassað. Tað er líkt til, at Gud er komin úr konugildi, tá ið hann hevur myndað oynna.”
Soleiðis lýsir skaldið Heðin Brú Sandoynna, men treyðugt so, ert tú stødd vestantil Sandoynna ella í Skúvoynni, so reisa fjøllini seg steyrrætt úr havinum.
Í sýsluni, ið telur Sandoy, Skúvoy og Stóru Dímun, búleikast um 1500 fólk í 7 bygdum og hóast fá í tali, so er er lív í bæði summar og vetur. Her sum aðrastaðni er fiskivinnan álitið, men eisini er góð landbúnaðarjørð her og fleiri stórir garðar.
Økið er sera áhugavert, bæði søguliga og fornfrøðiliga. Í Húsavík eru toftirnar eftir mætu Húsfrúnni, heima á Sandi vita fornfrøðiligar rannsóknir at siga frá, at bygdin man vera ein av elstu bygdum í Føroyum. Úti í Skúgvi búði Sigmundur Brestisson og í Dímun kenna vit søgnina um Anniku, sum mátti lata lív fyri kærleikans skuld.
Lætt er at ferðast, bæði til og í Sandoynni. Gott ferðasamband er av Gomlurætt, og bussar koyra til allar bygdir.
Av Sandi ber til at sleppa til Skúvoyar við Sildberanum og her ber til at síggja Sigmundarstein og Rannvátoftir.
Vit ynskja øllum at vera vælkomin at vitja suðureftir.


text:
Gransking
Gransking er nýtt virksemi á Sjúkrarøktarfrøðiskúlanum, sum enn ikki hevur so langa akademiska traditión. Tó verða gransking og menning raðfest høgt á Sjúkrarøktarfrøðiskúlum. Tað er ógvuliga umráðandi, at bæði undirvísarar og lesandi geva sítt ískoyti til, at vitanin, sum verður brúkt í útbúgvingini, er grundað á nýggjastu granskingar- og menningarúrslit.
Gransking og menning eru partar av yvirskipaðu strategiini á Sjúkrarøktarfrøðiskúlanum. Serligur dentur verður lagdur á at styrkja samstarvið við kliniska praksis og at lesandi so hvørt taka lut í granskingar- og menningarverkætlanum.
Á Sjúkrarøktarfrøðiskúlanum verður dentur lagdur á, at undirvísararnir hava møguleika at taka lut í og sjálvir at útinna granskingar- og menningarverkætlanir.
Áhugin fyri gransking í sjúkrarøkt er vaksandi bæði internationalt og her í Føroyum. Vit eru væl á veg.


text:
Hugmyndafrøði
Hugmyndafrøði (da. ideologi, av. gr. orðunum idea, hugmynd, og logos, frøði; ísl. hugmyndafræði) er ein heild av hugmyndum, hugtøkum og sjónarmiðum sum endurspegla ein ávísan politiskan ella felagsligan hugburð. Orðið merkir "læran um hugmyndir", men verður nýtt í víðari týdning um eitt meira ella minni skilbundið kervi av hugmyndum og virðismetingum, sum ein ávísur samfelagsbólkur í einum ávísum tíðarskeiði er felags um. Til dømis vóru hugsanirnar um frælsi og javnað avgerandi fyri borgarastættina, sum um 1800 trokaði einaveldið burtur í Fraklandi og sjálv tók ræðið. Hesar hugsanir vórðu samanfataðar í hugmyndini um liberalismu, sum gjørdist kjarnin í h. hjá borgarastættini.
Serliga Karl Marx fekst við hugtakið h., og tiltikin eru orð hansara: ”Ráðandi hugmyndir í hvørjum tíðarskeiði eru hugmyndirnar hjá ráðandi stætt” (1846). Marx kallaði átrúnaðin opium fólksins, men segði eisini, at hann var ”neyðarróp teirra kúgaðu”. Hetta tvílyndið í allari h., at goyma í sær bæði staðfesting av ráðandi støðuni og dreymin um eitt betri lív, er trmikið fyri atfinningarnar hjá Marx móti teimum borgraligu vísindunum, sum hann ákærdi fyri at rættvísgera órættvísa samfelagsskipan við hugtøkum sum frælsi og fólkaræði, ið stóðu í rópandi mótsøgn móti tí veruleika, ið tey skuldu lýsa. Sambært teirri fatanini vóru hesi vísindini eitt slag av h. ella ”følskum tilviti” um samfelagið. Fyritreytin hjá Marx var, at tilvit menniskjans var formað av teimum evnisligu lívstreytunum, og rannsókn av sambondunum millum heimsfatan og samfelagsskipan hevur verið ein megintáttur í allari samfelagsfrøði samfelagsfrøði síðan í 19. øld.
Vituliga hevur leingi verið fingist við at kanna hugmyndaheimin í bókmentunum, men ikki fyrr enn í seinu helvt av 20. øld var talan um serligt háttalag tí viðvíkjandi, nevniliga humyndafrøðiliga kanning ella *hugmyndafrøðikritikk (da. ideologikritik). Millum slóðbrótararnar í tílíkum kanningum eru G. Lukács og L. Löwenthal, sum vegaðu fyri marxistiskari bókmentagransking; men royndir tann vegin hava eisini verið knýttar at strukturalismu og kvinnugransking. Hugmyndafrøðilig gransking krevur at hava fyrilit fyri teimum søguligu umstøðunum í viðkomandi bókmentaverki og gera mun á sjónarmiðum hjá søgupersónum, høvundi og lesarum. Tá ið væl verður atborið, kann slík kanning vísa, hvussu heimsmyndin í einum verki myndast í samspæli millum innihald og form tess og ráðandi h. í samfelagnum.