text:
- Publiceret den 28 august 2013
- Víst: 3496
Pætur í Nýggjustovu (1920 - 2005) man hava dugað hetta - at sita við Gamaliels føtur - sum vit plaga at taka til, tí hann visti at siga frá øllum møguligum, sum hevði við forfedrar okkara at gera. Minnið hevði hann gott og dugdi eisini so sera væl at flyta tað fram. Eg eri so heppin at eiga fleiri bandfestar frásøgur av hansara munni. Her er ein um Ánna:
Pætur í Nýggjustovu hevur orðið:
Áin hevði alt at siga fyri bygdina fyrr. Vatnvánirnar í húsunum vóru so vánaligar, at áin var álitið. Øll klæðini blivu skolað í ánni, og so fingust tey við fisk og grind og vembur – og eingin hugsaði um ella tosaði um, at áin var skitin, men nú skal alt vera so reint, at eingin brúkar ánna til slíkt longur. Skitin má hon hava verið – bygdin var full av opnum køstum, og rennurnar fór beint í ánna – tað er ikki meir at siga um tað. Eg veit einki navn uttan Stórá um ánna, sum rennur í gjøgnum bygdina. Eg havi sæð navnið Dalá á onkrum korti, men tað er ikki eitt navn, ið er brúkt millum gjáarfólk.
Tann niðasti hylurin í ánni eitur Niðasti Hylur.
Tá ið tað var kyrt, og tað fløddi niðan í hylin, tá plagdu vit at fáa eyrriður har summarkvøldini. Tær komu niðan í tann lítla fossin, ið er har, og so kundu vit taka tær við glúpi. Í krókinum – har áin rennur norðurvið – har var eitt pláss, ið Fjørubátarnir plagdu at lata sær vatn upp í kaggarnar, og tá ið teir komu aftur av útróðri løgdu teir seg á knæ har at fáa sær ein vatnsopa. Teir niðastu løgarsteinarnir tvørtur um Grunnisakrógv lógu júst har niðri, so man leyp tvørtur um tað plássið, ið teir plagdu at fáa sær vatn úr. Har var so gott at koma um ánna, men nú er alt broytt har, tí tá ið vegurin kom í 1959, og gravkúgv var í bygdini, so var hildið, at klókast var at fáa hana at rudda ánna, tí hon var so ring at halda rein. Gravkúgvin var eisini her niðri í ánni, men eg haldi ikki, at tað var nakar bati - tvørturímóti. Nú er verri at koma um ánna á Grunnisakrógv. Økið frá ruskplássinum og yvir um ánna verður kallað Grunnisakrógv. Eg kann ikki peika á nakað ávíst stað og siga, at har er Grunnisakrógv. ”Hann fór um ánna niðri á Grunnisakrógv”, kundi vera tikið til. Tað var vanligt fyrr at tveita alt møguligt burturkast í ánna, og tað nógva endaði her niðri. Eg havi hugsað tankan, at kanska hava teir avhøvdað fisk í fjøruni og so laðað grót rundan um høvdini – sum kráir – og at navnið hevur okkurt við tað at gera. - Hetta plássið, beint niðri undir ruskplássinum, kalla vit Niðri í Sandsgarði. Her er eisini nógv broytt – her var ein hampuligur hylur, og brimið legði nógvan sand niðan her, so navnið man hava okkurt við tað at gera. Sandurin var grovur, og lítil dugur var í honum, so hann var mest brúktur sum neyðhjálp, tá ið eingin annar sandur var við hondina.
Nú eru vit á Hólmanum.
Áin rann fyrr fyri tað mesta norðan fyri Hólman, so tað var lítið meir enn ein grøv her niðanvið sunnan fyri Hólman. Eingin – ella øll – áttu Hólman, men hann hoyrdi til Suðurhelvt, av tí at tað var bara henda lítla grøvin sunnanfyri. Hetta var geil, so neytini gingu oman og niðan her, og her var so mikið stórur sandur, at teir smíðaðu bátar her. Geilin gekk omanvið norðan fyri gomlu Jákupsstovu, og tá ið hon kom oman til Jógvansstovuhjallin, fór hon niðurav har og niður í ánna – oman við bakkanum – oman í fjøruna – eystur undir bakkanum – eystur mót Garðará – niðan við Garðará – og so tvørtur um ánna við Smiðjutoft - har Lena á Bø (f. 1898) hevði rabarbugarð – og so út í hagan har. So er tað Høvdafossurin, og hann man hava fingið navn av hasum høvdanum, ið stingur útúr har. Vit høvdu onkur nøvn her rundanum. Undir sjálvum klettinum kalla vit undir Skørini. Har sóu vit sílini og eyrriðurnar liggja. Handari - undir tí norðara bakkanum – er ein lítil kneysi við eini vík innanfyri. Tað kallaðu vit yviri í Víkini. Yvir av fossinum kemur Ovari Hylur, og so kemur Ovasti Hylur – yvir av hoyggjhúsinum hjá Óla (f. 1944). Tað plássið – har mann loypur um ánna – har gongur ein sloka niðurí – og tað róptu vit Slokan. Áh, tær eyrriður, ið eru tiknar her niðri við glúpi, tá ið áarføri var um heystarnar. Mann kundi t.d. síggja eina ella tvær, men so blivu tær burtur, og tá kundi mann fáa tær í Ovara Hyli ella í Ovasta Hyli. Ein dagin gjørdi Klæmint Niðri í Geil kubbi - hann fekk 36 eyrriður í Høvdafossinum og eina vongbrotna súlu niðri í Fjøru. Uppi á fossinum – uppi á Høvdanum – har sum áin er smalst, var so grúiliga gott at leypa tvørturum um sumrarnar, har var ikki hált, mosi báðumegin, so tað var púra vanligt at fara um ánna á Høvdanum, sum vit kallaðu tað. Tá ið vit í Nýggjustovu ella teir Niðri í Geil høvdu verið á útróðri, so plagdu vit at greipa fiskin og vaska hann í ánni. Har var ein so góður hylur á Høvdanum – og vit kallaðu tað at fara inn á Høvdan. Heiman fyri hetta lopið – á tí hægsta sunnan fyri ánna – var ein barkkulla, sum var blivin einar 8 cm djúp. Har bardu tey bark við einum blágrýtissteini, áðrenn barkið fór í pottin. Hesa barkkulluna brúktu tey Niðri í Geil, Nýggjustova, Jákupsstova, Jógvansstova og kanska eisini tey Inni í Stovu. Tann barkkullan sæst ikki, tí har er grót laðað, so áin, ið hevði so lætt við at koma upp á bakkan, ikki skuldi koma á hjallin Niðri í Geil. Her undir Jákupsstovu er Jákupsstovuáin, og hasin stóri steinurin í ánni eitur Steinurin í Jákupsstovuánni. Abbi (Jóhan í Nýggjustovu, f. 1858) hevði eisini eitt annað navn her. Hann kallaði tað inn í Guddá. Navnið man vera komið av Guruni í Jógvansstovu (Guren Christine Knudsdatter , f. 1789). Hasa helluna beint heiman fyri Jákupsstovuánna kallaðu vit Hellan í Jákupsstovuánni. Hesir steinarnir, sum standa á rað yvir um ánna, síggja næstan út til at vera lagdir. Tað verður sagt, at her bleiv farið um ánna, áðrenn nøkur brúgv kom. Rekatrø skuldu liggja eftir steinunum. Undir Blásastovu verður kallað Blásastovuáin, og í helluni har eru eisini barkkullur, sum Blásastova, Sámalsstova og tey niðaru húsini norðanfyri brúktu. Tær kullurnar síggjast. Hasir kongarnir, sum síggjast yvir av Blásastovu, hava sína søgu. Teir settu fjalar ímóti hasum kongunum og veittu so vatnið úr Stórá í Myllánna, sum er norðan fyri hoyggjhúsini í Gortru og hjá Debusi. Tað vatnið brúktu teir til at dríva mylluna, ið stóð niðri í Tøðuni. Nokkso fitt av vatni rann har, tað eg minnist, tí tá ið tað eina ferð var eldur í hoyggjhúsinum hjá Petur Juliusi (f. 1976), mannaðu vit okkum við spannum líka frá hoyggjhúsinum og oman í Myllánna og handaðu vatn úr einum hyli har – og hylurin minkaði ikki, so mikið nógv rann tá. Ikki minnist eg nakað til mylluna í brúki, men eg minnist, at abbi hjálpti upp á hana. Hann gjørdi ein nýggjan myllustokk og kubbaði einar tjúgu sentimetrar av honum, sum eg slapp at brúka til stabba at sita á – eg hevði hann í køkinum. Seinni goymdu teir krút í mylluni, men ein dagin fór hon av vindi og endaði í ánni. - Helluna niðan fyri Brúnna kallaðu vit Grynkan undir Brúnni. Eitt sindur frá tí sunnara bakkanum stóð ein steinur, hann var ikki lítil. Tað bar væl til at standa á honum, og hann róptu vit Kobbastein, men nú er hann burtur. Vit plagdu at byrgja ein góðan hyl har – byrgingin gekk yvir á Kobbastein og haðani yvir á Grynkuna. Undir brúnni lógu tveir stórir steinar, og fyrr var brúgv løgd yvirum eftir teimum steinunum, og tá rann áin eisini í tveimum her. Hendan nýggja brúgvin kom í 1939, og tá blivu steinarnir skotnir. Brúgvin er sera væl gjørd. Ein fuglfirðingur stóð fyri arbeiðinum, og hann búði á Tarafløtti.
Her undir Jákupsstovu er Jákupsstovuáin, og hasin stóri steinurin í ánni eitur Steinurin í Jákupsstovuánni. Abbi (Jóhan í Nýggjustovu, f. 1858) hevði eisini eitt annað navn her. Hann kallaði tað inn í Guddá. Navnið man vera komið av Guruni í Jógvansstovu (Guren Christine Knudsdatter , f. 1789). Hasa helluna beint heiman fyri Jákupsstovuánna kallaðu vit Hellan í Jákupsstovuánni. Hesir steinarnir, sum standa á rað yvir um ánna, síggja næstan út til at vera lagdir. Tað verður sagt, at her bleiv farið um ánna, áðrenn nøkur brúgv kom. Rekatrø skuldu liggja eftir steinunum. Undir Blásastovu verður kallað Blásastovuáin, og í helluni har eru eisini barkkullur, sum Blásastova, Sámalsstova og tey niðaru húsini norðanfyri brúktu. Tær kullurnar síggjast. Hasir kongarnir, sum síggjast yvir av Blásastovu, hava sína søgu. Teir settu fjalar ímóti hasum kongunum og veittu so vatnið úr Stórá í Myllánna, sum er norðan fyri hoyggjhúsini í Gortru og hjá Debusi. Tað vatnið brúktu teir til at dríva mylluna, ið stóð niðri í Tøðuni. Nokkso fitt av vatni rann har, tað eg minnist, tí tá ið tað eina ferð var eldur í hoyggjhúsinum hjá Petur Juliusi (f. 1876), mannaðu vit okkum við spannum líka frá hoyggjhúsinum og oman í Myllánna og handaðu vatn úr einum hyli har – og hylurin minkaði ikki, so mikið nógv rann tá. Ikki minnist eg nakað til mylluna í brúki, men eg minnist, at abbi hjálpti upp á hana. Hann gjørdi ein nýggjan myllustokk og kubbaði einar tjúgu sentimetrar av honum, sum eg slapp at brúka til stabba at sita á – eg hevði hann í køkinum. Seinni goymdu teir krút í mylluni, men ein dagin fór hon av vindi og endaði í ánni. - Helluna niðan fyri Brúnna kallaðu vit Grynkan undir Brúnni. Eitt sindur frá tí sunnara bakkanum stóð ein steinur, hann var ikki lítil. Tað bar væl til at standa á honum, og hann róptu vit Kobbastein, men nú er hann burtur. Vit plagdu at byrgja ein góðan hyl har – byrgingin gekk yvir á Kobbastein og haðani yvir á Grynkuna. Undir brúnni lógu tveir stórir steinar, og fyrr var brúgv løgd yvirum eftir teimum steinunum, og tá rann áin eisini í tveimum her. Hendan nýggja brúgvin kom í 1939, og tá blivu steinarnir skotnir. Brúgvin er sera væl gjørd. Ein fuglfirðingur stóð fyri arbeiðinum, og hann búði á Tarafløtti.- Við tann sunnara bakkan var ein hylur, ið æt Kíkhylur. Flotini, sum teir brúktu til útróðrar – við línu – fingu teir úr hvalamagum. Teir fingu sær kík, tá ið teir vóru í grind. Tá ið teir komu til hús við kíkinum, gróvu teir hann gjarna niður í køstin, og tá ið hann hevði ligið har eina ávísa tíð, varð hann tikin upp. Innan í maganum var eitt sovorðið skáld, og tað mátti rotast burtur, tí annars bleiv kíkurin ov tungur. Kíkurin bleiv so viðvendur, og skáldið skravað av. Síðani bleiv hann blástur – og gjarna var tað við einum seyðaleggi. Tað var eitt ótespiligt arbeiði at blása ein rotnan kík – og so skuldi bindast fyri. Tá ið kíkurin var uppblástur, varð hann hongdur upp at turka, og tá ið hann skuldi gerast til, varð hann koyrdur í ánna til at bloyta uppaftur. Síðani fyltu teir hann við tjøru og gjørdu ein trætøpp við holi í, so hann altíð kundi blásast uppaftur. Kíkarnir plagdu at liggja bundnir í hesum hylinum, sum av tí sama fekk navnið Kíkhylur. - Í hesum slætta steininum her norðan fyri ánna er ein barkkulla, ið varð brúkt av nógvum húsum her norðanfyri, men eisini her er grót laðað, so hon er akkurát undir.
Hiðani fara vit til Grynkuna í Gortruánni. Tey í Ytru Gortru gingu heim undir Heiðriksstovuhjallinum og heim á hesa grynkuna, og tað plássið kallast Gortruáin, og hon er mestsum beint undir Heimaru Gortru. Henda góða hylin uttan fyri grynkuna kallaðu vit Hylin í Gortruánni.Hvat skal eg siga um Steinin í Gortruánni? Tað hava verið ymsar sagnir at hoyrt, men eg veit ikki, hvat eg skal siga. Er hann komin rullandi út gjøgnum ánna, og klípið komið at liggja so væl undir honum av óvart? Hann kann vera lagdur, og er hann tað – so er tað fyri áarlop, og tað er ikki ótrúligt. Eg minnist sum smádrongur, at Sofus Debus (f. 1896) gekk her heiman fyri Steinin við mastur og breyt gler. Áin kundi standa og svølla her, og glerið hópaði seg upp líka niður á botn, so at ein stórur hylur gekk langt heim. Brast glerið so undan, so fór alt hetta vatnið við nógvari ferð omaneftir. Sofus og Gortra áttu hoyggjhús har niðri, og um áin leyp, so kundi hon taka hoyggjhúsini við sær - ella skaða tey. Tað kann væl vera, at steinurin er lagdur fyri at minka um skaða av áarlopi, og væl liggur hann. Tá ið áarførið er av tí allar grovasta, er hann undir í vatni. Á tí sunnara bakkanum – yvir av Steininum í Gortruánni – har sum grótveggur er laðaður – vóru eisini fleiri barkkullur. Tey Inni í Stovu áttu ein hjall, ið stóð so tætt at ánni, at ringt var at ganga niðan fyri hann. Tey plagdu at ganga fram her at berja bark – og so tey í Hoygarðinum og á Bø. Húsini Inni í Stovu stóðu á tí núverandi vegnum undir húsunum hjá Juliusi í Hoygarðinum (f. 1913) – har brekkan byrjar.
Her síggja vit m.a. Innistovufossin, Ólastovufossin, Lopið í Ólastovuánni, Ólastovuánna og Helluna í Ólastovuánni.
So koma vit heim í Heiðriksstovuánna – her vóru løgarsteinar lagdir tvørturum, so har var lætt at leypa yvirum um summarið. Og so eru tað neytini – tað var púra vanligt, at tey vaðsaðu tvørturum her – og ikki um at tala tarvurin, tí tarvafjósið stóð her tætt sunnan fyri ánna. Hetta plássið, her neytini fóru tvørturum, kallaðu tey á Kvíggj. Tikið kundi vera til, at neytini fóru um ánna á Kvíggj. Fossurin yvir av húsunum hjá Pæturi á Bø (f. 1874) eitur Innistovufossurin. Innistova og Gamli Hoygarður hava verið tey heimastu húsini tá, og helst hevur Innistova átt hesa jørðina heim við ánni, og tí eitur fossurin Innistovufossurin. Yvir av Innistovufossinum – við tann norðara bakkan – er so Ólastovufossurin, og so koma vit í Ólastovuánna. Heim av Innistovufossinum er ein góð gongd tvørtur um ánna - Lopið í Ólastovuánni. Her kanst tú leypa eftir berari hellu – eingir løgarsteinar. Á tí norðara bakkanum við hetta lopið er Ólastovuáin. So kemur Grynkan í Ólastovuánni, og ein fossur er beint heiman fyri hana, men eg veit einki um nakað navn á honum. Har plagdu vit ofta at fara um sumrarnar, tí har var so nógvur mosi. Vit royttu mosan og bóru hann oman í hyljar á grynkuni, og skóleysir vóru vit, og so stóðu vit har og tøvdu. Hetta var eitt arbeiði, sum vit høvdu tikið heimanífrá, tí vit sóu, hvussu tey vaskaðu ull – tey stóðu skóleys í pottum og tøvdu. Soleiðis stóðu vit í hyljunum, og tá ið vit hildu, at vit høvdu fingið sandin burturúr, skolaðu vit mosan og breiddu hann á helluna til turkingar, júst sum tey gomlu gjørdu við ullina.
So koma vit til tann landskenda hylin – Lítlifløttur ella á Lítlafløtti - men Lítlifløttur var uppi á landi fyrr. Hylurin var so lítil, at bøurin gekk næstan út í hálvan hylin her sunnan fyri ánna. Vit í Nýggjustovu áttu tað stykkið, og eg plagdi at sláa tað, men tað var ikki lætt at sláa, tí dunnurnar høvdu vavt alt grasið runt. Stykkið var fleiri teigar og nokkso stórt, so teir plagdu at býta seyð her á Lítlafløtti, tá ið teir høvdu verið á fjalli í Sáttarenni – hetta hevur verið í 1930unum. Stykkið gekk niðan ímóti húsunum hjá Klæmint Juul (f. 1907), og eg minnist væl, at Klæmint kom at spyrja abba, um hann kundi fáa ein metur av stykkinum, og hvat tað kostaði. Noysamir vóru teir gomlu. Abbi harkaði og svaraði Klæminti aftur, at fekk hann tilfar til eina rokkagjørð, so var alt í lagi. Anton á Klá (f. 1901) smíðaði tá húsini hjá Klæminti, og hann valdi abba eina góða fjøl. Abbi tók so fjølina og kleyv hana sundur við eini bogasag og fekk soleiðis tvær rokkagjarðir burtur úr henni. Jú, hetta plássið nevndu tey Lítlafløtt, men Fløttahúsini eru norðan fyri ánna, so tey hava helst okkurt avgerandi at siga um upprunan til navnið. Okkurt navn í sjálvum hylinum – sum t.d. Dímun – er nýtt navn, sum børnini hava funnið uppá. Har er so nógv broytt, tí fyrr kundi tú stíga av tí sunnara bakkanum og út á steinin (Dímun). At byrgja hyl her á Lítlafløtti er ikki so gamalt. Tá ið eg var smádrongur, byrgdu vit altíð hyl niðan fyri Brúgv. Vit fóru oman í Tøðuna at grava bøkkar, tí har var fríland. Eisini reinsaðu og bustaðu vit hylin so væl niður á hellu, sum til bar, við spaka og kusti – allan sandin burtur. Tað var fast, at fann onkur eitt glaspetti, so skuldi hann taka tað upp og grava tað niður í onkran køst, tí øll gingu skóleys. Vit brúktu ongar flakar at rógva á, men spældu mest við bátar og lapparar. Ein mastur stóð í bógbekki, og so høvdu vit nævur til segl, tí um vit brúktu papp, og báturin koppaði, so druknaði pappið og bleiv for tungt til segl. Men, men - nævurin - tað var ikki altíð so væl umtókt av teimum gomlu, og mest gekk tað út yvir neystini – man lyftið flagið eitt sindur uppfrá og tók sær eina nævurskrukku nú og tá. Teir fínu bátarnir høvdu leyst róður, men sum oftast høvdu vit bara eitt trævel. Lappararnir vóru bara eitt fjalarpetti, sum bleiv spískað sum eitt skip framman - og so mastur og segl, men lappararnir høvdu gjarna eitt tyngri jarnróður, tí annars blivu teir for rankir. Ikki tóku vit bátarnar til hús um kvøldið - nei, vit stoyptu okkum akker av blýggi, og so fortoyðau vit teir undir Brúnni. Tað var so vakurt at síggja teir liggja har og flóta, og einki minnist eg til, at teir ikki fingu frið. - Norðan fyri ánna – undir húsunum hjá Jóhannesi á Fløtti – lá ein nokkso stórur steinur við barkkullu í, men nú er laðað oman yvir hann. Heiman fyri tann steinin var gott at koma oman at ánni, og tað kallaðu tey Sjúrðastovuáin. Navnið kemur av Sjúrðastovu, ið stóð heiman fyri Rætthúsini. Heiman fyri helluna – heim av Lítlafløtti – norðan fyri ánna – tað nevndu tey Fløttánna, og á hasi helluni bardu tey eisini bark. Beint niðan av har er Gamli Fløttur, sum man hava verið tað elsta húsið har á leið. Fyrr rann Byrgisá oman í Stórá uttan fyri Bygdarhúsið – oman í Fløttánna – men tá ið so dansistovan bleiv bygd, so løgdu teir Byrgisá í rør, og nú rennur hon beint oman í ánna heiman fyri Bygdarhúsið. -
Tann ytri fossurin á myndini er Myllufossurin.
Heiman fyri Heimaru Brúgv fara nøvnini at fækkast. Henda fyrsta fossin heiman fyri brúnna kallaðu vit bara Fossin Heiman fyri Brúnna. Myllan stendur so har, og yvir av henni hava vit so Myllufossin. Áin, ið rennur út í Stórá uttan fyri mylluna, eitur Miðáin. Navnið man koma av tí, at hon er millum Byrgisá og Sornhúsánna. So koma vit longri heim, og nú koma vit til tær somu umstøðurnar sum niðri í Tøðuni, tí her bleiv áin veidd í hasa slokuna oman til mylluna. Her síggjast eisini kongar, sum eru boraðir í helluna, og so settu teir brettir ímóti teimum fyri at veita vatnið. Myllan er óivað gomul, men Óli Andrias (f. 1880) og Jóhan í Nýggjustovu stílaðu fyri at gera hana aftur undir Krígnum. Eg havi sjálvur sitið har á myllu og malið, og eg minnist eisini onkur funningsfólk, ið komu higar at mala. So koma vit heim á ”Svínsto” (Svínstøð - Svínstíg). Eg veit einki at siga um hatta navnið. Onkur sigur, at navnið hevur okkurt við svín at gera, men tað kenni eg so einki til. Tað var gott at sleppa um ánna á Svínsto, og í hoyggingini lá gjarna planki tvørtur um har – og eisini heimari, hjá Jógvan Sofusi (f. 1913). Har heimi kemur Sornhúsáin í Stórá. Navnið kemur av einum sornhúsi, ið stóð á leið har, sum tað ytra hornið á garðinum hjá Kristiani í Gamla Pakkhúsi (f. 1940) kemur oman ímóti vegnum. Tey á Rætt áttu eisini ein hjall har. Abbi plagdi at siga tað, at eina ferð bað Gamli Kristian á Rætt (f. 1807) hann koma at vinda sær undir einum knívi, ið hann skuldi brýna. Hetta var ein fínur rakiknívur, og Kristian á Rætt var vælgerin maður, so abbi gjørdist móður av at vinda. Abbi segði tað, at hetta var ein fiskahjallur, og inni í hjallinum sat ein ketta, sum hevði naddar um hálsin. Naddar vóru fýra stykkir, ið vóru fest rundan um hálsin á kettuni og fullu so væl saman, at tey ikki gjørdu kettuni nakað, og ikki gliðu tey fram um høvdið heldur. Hetta var gjørt, fyri at kettan ikki skuldi sleppa út úr hjallinum - hon skuldi sita inni og verja fiskin fyri rottum.
Smálambahylurin
Nú flyta vit okkum heim til Smálambahylin. Navnið er sjáldsamt, men ikki veit eg, hvørjum tað kann vera komið av. Tað eru mong við mær, ið hava rík og góð minnir um Smálambahylin. Hann bleiv byrgdur á hvørjum sumri. Hylurin var djúpur, og ein stórur steinur stóð út úr tí syðra áarbakkanum. Vit plagdu at kava út av steininum, og tað ráddi um at nerta við botnin. Tann, ið ikki hevði sand í lógvanum, tá ið hann kom uppaftur, hevði ikki verið á botni. Onkur kundi snýta og hava sand við sær, tá ið hann kavaði. Kallsoy, lærarin, (f. 1892) plagdi at koma heim at læra okkum at svimja. Hann hevði eina stong, sum ein fetil var festur uppí. Fetilin bleiv lagdur fram undir armarnar, og so helt hann okkum uppi. Tað var stuttligt, og har vóru nógv gníst at hoyra, tá ið hann slakkaði eitt sindur av. Tá ið ungmannfelagið ”Norðstjørnan” var stovnað í 1941, kom líkasum meira futtur í bygdina. Axel í Fornanum (f. 1920) og Jákup Berhard Niðri í Geil (f. 1914) vóru forsprákarar. Tá kom tað upp at fara at gera ein svimjihyl heimi í Smálambahylinum. Dia í Jákupsstovu (f. 1889) átti stykkið sunnan fyri ánna, og tey í Uppi í Geil norðanfyri. Vit ungu laðaðu so ein vegg norðanfyri og eisini eitt sindur sunnanfyri. Eisini var ætlanin at stoypa eina byrging, men tað kom einki burtur úr tí. - Tá ið tú so kemur heim um Smálambahylin – heim ímóti teimum stóru steinunum - kallaðu vit eitt fyri Lopið í Gamlagerði, men tað er burtur nú. Tað var eitt serliga gott lop, og har tvørturum er mangur torvleypur og mong byrða borin. Ein kelda, ið rennur oman uttan fyri Lambastøðheyggin, verður nevnd Varmakeldan. Hon kemur í Stórá eitt sindur heiman fyri Lopið í Gamlagerði. Eg haldi, at tað var á syftunsøku (2. juli), at tey fóru heim á Damm á Varmakeldu. Har hugnaðu tey sær, pyntaðu kelduna og høvdu ymiskt góðgæti við sær. Tey koyrdu m.a. kongabomm í eina fløsku við vatni og drukku so. Eitt sindur heimari – á tí syðra bakkanum – rennur Skrubbukeldan í Stórá. Navnið sigst vera komið av tí, at tey, ið høvdu skrubb og vaskaðu sær í kelduni, skuldu gerast frísk. Heimi á Rættini rennur ein lítil á út í ánna, og tann áin eitur Rættáin. Rættáin greinar seg í tvey, tá ið hon kemur niðan, og tann heimara greinin verður kallað Lítla Rættáin. Sjálv Rættáin fer niðan við Stólpagróthúsinum. Hetta minnir um Garðará; tá ið hon kemur niðan móti Lutastað, greinar hon seg í tvey, og tann eystara greinin verður kallað Lítla Garðará.
Fert tú so longri heim, so er ein fossur har, ið eitur Ryssufossurin. Smolthylurin er bygdur uppi á Ryssufossinum,, so har eru umstøðurnar eisini broyttar. Abbi plagdi at siga, at tað vóru vill ross, sum teir høvdu runnið eftir. Teir vóru nógvir unglingar, og ein ryssa var serliga ring at fáa, men teir bastu henni í fossinum – Ryssufossinum. Tað var annars vanligt at jagstra funningsross. Knút í Nýggjustovu (Knud Jacobsen, f. 1824) átti ein fjallstav, ið er til enn. Árstalið 1852 er skrivað í hann. Sagt varð, at Knút breyt stavin í Ryssufossinum, tá ið teir bukaðu eina ryssu. Heimeftir handan vegin er ikki so nógv at siga, fyrr enn vit koma heim til Stórafoss. Navnið sigur seg sjálvt, tí tað er ein tann størsti fossurin í ánni. Hann var eisini eitt gott eyrriðupláss um heystarnar.
So steðga vit við Funningsdjúptina. Tað er eisini eitt sjáldsamt navn, sum man hava havt okkurt við Funning at gera – meira veit eg ikki at siga um tað. Tað var vanligt at byrgja Funningsdjúptina og spæla og svimja í henni. Hon var altíð full av smásílum. Haðani fara vit heim til tann Ytra Hólman. Har er so nógv broytt. Tann áin, sunnan fyri Hólman, er so ógvuliga nógv vaksin í mínari tíð. Tá ið eg var smádrongur, var hatta bara ein lítil grøv, men áin hevur matað so nógv, at nú er ringt at sleppa tvørturum – yvir á Hólman – tá ið tað er áarføri. Hylurin – fram við tí norðara moldbakkanum – verður róptur Stovugilshylurin. Ein góður sílahylur – Eitt sindur longri heimi er so tann Heimari Hólmin. Eisini har er nógv broytt gjøgnum tíðina, men ikki so nógv sum har úti.
Hesin hylurin eitur Langhylur. Hetta er – sum navnið sigur – ein langur hylur. Her var altíð fult av sílum, og lá tað væl fyri, so kundi tú fáa fleiri síl í Langhyli. Tá ið vit koma heim um Marknagarðin fækkast nøvnini í ánni. Heimi við Gróthúsið hjá Olsen (Jóan Jacob Olsen, f. 1859) eru nakrir fossar, og teir kallaðu vit Fossarnar Heimi í Fúss. Pápi (Kristian Jacob, f. 1886) spurdi eina ferð Gamla Sjúrða í Hoygarðinum (f. 1853), hví ið tað mundi eita Heimi í Fúss. Pápi segði, at tá fór Sjúrður at herma eftir fossunum: fússj, fússj. Hann helt, at navnið mundi vera komið av ljóðinum frá fossunum: fússj, fússj. Eg havi lagt til merkis, at tá ið nógvur vindur er, hoyrir tú nógv til fossarnar, og teir geva ymisk ljóð frá sær. - Víðari heimeftir er ikki tað nógva, fyrr enn tú kemur heim til Fríðagilsánna, ið rennur í Stórá eitt sindur uttan fyri Dalagarð. Eitt sindur heiman fyri Dalagarð er Neytavaðið. Her vaðsaðu neytini altíð um ánna, tá ið tey komu heimanífrá Dalamegin. Tað var soleiðis, at neytini blivu ongantíð løgd av liði norðan fyri ánna heimi í Dal. - Eitt sindur heimari – heiman fyri ta oyruna – er so Fríðagilshylurin. Hann rennur fram við moldbakkanum, og fitt av sandi er í honum – hann er góður sílahylur. Longri heimi – heimi við Seyðabólið í Dalinum – rennur so Seyðabólsáin í Stórá, og uppaftur longri heimi er so Antaráin. Navnið man koma av antarpørum.
Heiman fyri Antaránna eru neyvan nøkur nøvn í ánni, men leggjast kann aftrat, at Stórá springur út heimi undir Gjáarskarði.
----
Gott hevði tað verið við viðmerkingum, sum eg hevði kunnað tikið við í staðanavnasavn mítt!!


c: text/html

text:
Ingi Samuelsen
13.02.2018 - 10:10
Tíðindi > Vinna & Tøkni > Ferðavinna
Útvið 175.000 gistingar vóru seldar í Føroyum í 2017. Hetta er 15.000 fleiri enn árið fyri, ella ein vøkstur upp á 9 prosent. Talið á innskrivingum tilsamans var eini 14 prosent hægri enn í 2016.
Tað vísa nýggjastu hagtølini hjá Hagstovuni yvir gistingar frá Hagstovuni. Talan er um gistingar á gistignarhúsum, ból og bita, íbúð/hús og kamping.
Hjá gistingarhúsunum vóru innskrivingarnar 62.000 í tali, einar 7.400 fleiri enn í 2016, svarandi til ein vøkstur upp á 14 prosent. Kømurini á gistingarhúsunum blivu leigað út 91.800 nætur í fjør, ein øking upp á 8.600 í mun til 2016, ella ein vøkstur á 10 prosent, skrivar Hagstovan.
Persónsgistinæturnar á gistingarhúsunum vóru útivið 143.00 í 2017, einar 15.300 fleiri enn í 2016, svarandi til ein vøkstur upp á 12 prosent.
Frásæð eina afturgongd í innskrivingunum í 2014, so hevur vøkstur sum heild verið í tølunum fyri gistingarhúsini øll árini síðan 2013.
Gistingarhúsvinnan er sera árstíðarbundin. Virksemið slaku vetrarmánaðirnir er bert er ein sætting av virkseminum í juli mánaði, har flestu gistingarstøð eru fullsett. Í 2017 er ongin størri broyting í myndini í so máta, men sæð í mun til 2016 er innskrivingarnar tó hægri allar mánaðirnar, upplýsri Havstovan.
Fólk við bústaði í Føroym hava vanliga staðið fyri triðinginum av innskrivingunum á gistingarhúsunum. Parturin hjá útlendingum hevur tó sum heild verið vaksandi síðan 2013, og var parturin hjá útlendingunum í 2017 komin upp á 70 prosent.
Les eisini: Hotel Havgrím verður liðugt í summar
Les eisini: Hotel Føroyar tvífaldar kapasitetin
Les eisini: Hotel Tórshavn verður tvífaldað

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Grein um nyttu av antibiotika viðgerð og koppseting
Tann fjórða greinin í samband við antibiotika gransking í føroyska samfelagnum hjá Maritu Debess Magnussen er júst blivin góðkend til útgávu.
Í hesi greinini verður lýst, hvussu antibiotika riggar, tá ið fólk fáa ígerð orsaka av pneumokokkum, her ímillum miðoyrnabruna. Hon lýsir eisini, hvussu pneumokokk koppsetingin hevur ávirkað sjúkugongdina millum føroyingar, síðan hon bleiv innførd í 2008.
Marita hevur frammanundan útgivið tríggjar greinar, sum lýsa antibiotika nýtslu og antibiotika mótstøðuføri í føroyska samfelagnum, samanborið við okkara grannalond.
Útfrá hesari gransking eru eisini onnur áhugaverd ting komin burturúr. Marita hevur sent bakteriu isolater til USA, har teir eru brúktir til víðari gransking innan flesh eating bacteria.
Næsta stig á leiðini hjá Maritu at verja ph.d.-ritgerð sína. Hetta verður í september. Hon hevur verið innskrivað til lestur á Háskúla Íslands.
Greinin kallast “Streptococcus pneumoniae - antimicrobial resistance and serotypes in carriage in children and in invasive disease”. Hon verður útgivin í tíðarritinum Microbial Drug Resistance í næstum.
Arbeiðið hjá Maritu Debess Magnussen er stuðlað úr Granskingargrunninum. Les um verkætlanina í Stuðulsyvirlitinum


text:
Atlantic Airways hevur slept ætlanunum um eitt minni flogfar til NORÐ-ruturnar. Leiðslan í flogfelagnum grundar avgerðina á eina heildarmeting, sum m.a. tekur støði í alsamt hækkandi ferðafólkatølum
Hækkandi ferðafólkatøl eru ein orsøk til, at Atlantic Airways endaliga hevur slept ætlanunum um eitt minni flogfar til NORÐ-ruturnar.
Avgerðin er grundað á eina heildarmeting, sum m.a. eisini tekur støði í, at stundvísið, reglusemið og kundanøgdsemið eru økt munandi við Airbus flogførunum. Harumframt eru ábendingar um framhaldandi vøkstur komandi árini, og tørvurin á flogsetrum fer harvið at økjast.
- Tørvur er á trimum stórum flogførum fyri at veita eina nøktandi tænastu. Vøksturin á heimamarknaðinum hevur sostatt havt við sær, at vit halda fast um trý Airbus flogfør og sleppa ætlanunum um eitt minni flogfar til NORÐ-ruturnar, staðfestir Jóhanna á Bergi, stjóri í Atlantic Airways.
Í fyrstu atløgu verður talan um tvey Airbus 319 og eitt Airbus 320, sum Atlantic Airways hevur keypt, og sum kemur í flotan í desember í ár. Airbus flogførini hóska væl til rutuflúgvingina við framkomnari RNP tøknifrøði, og harvið eru tey eisini áhugaverd hjá ferðaskrivstovum og øðrum at leiga frá føroyska flogfelagnum, tá pláss er fyri tí.
Atlantic Airways raðfestir rutuflúgvingina fremst sambært nýggju kósini, sum hevði við sær bíligari flogferðir, og tann orka og tað pláss, sum leypir av rutuflúgvingini, kann brúkast til leiguflúgving fyri at fáa sum mest burtur úr flogkapasitetinum og harvið økja um lønsemið.
Tó at tørvur er á trimum flogførum, tá nógv rutuflúgving er í háárstíð, so er eisini avlopskapasitetur í skipanini - serstakliga í lágárstíð. Tað hevur stóran týdning fyri flogfelagið at fáa inntøkur fyri avlopskapasitetin, uttan at tað nervar rutuflúgvingina.
- Leiguvirksemið skal skipast miðvíst, so at tað ikki nervar rutuflúgvingina, og ein liður í hesum er at fáa til vega eina altjóða góðkenning, sum økir møguleikarnar fyri haldgóðum leigusáttmálum, vísir Jóhanna á Bergi á.
Stjórin sipar her til IOSA-gókenningina, sum er ein altjóða góðkenning á leigumarknaðinum, ið kann lata hurðarnar upp fyri meira miðvísum leiguvirksemi við síðuna av rutuflúgvingini.
30.000 fleiri ferðafólk flugu við Atlantic Airways í 2015 sammett við 2014, og tað svarar til eina vøkstur á 13 prosent. Higartil í ár hevur framgongdin verið seks prosent.
Vinaliga
Atlantic Airways
Fleiri upplýsingar fáast frá Jóhonnu á Bergi, stjóra, á telefon 21 37 30


text:
Orð: Thomas Moore
Lag: Samuel Webbe
Týtt: Victor Danielsen
1. Kom, kom, tú syrgjandi, kom, tú, sum líður,
kom, tú, sum særdur ert á lívsins veg!
Kom til tín Frelsara, hoyr, hann tær býður:
Syndarum frelsu og frið gevi eg!
2. Troyst ber hann syrgjandi, sjón hinum blinda,
hann, sum á krossinum ofraði seg;
hoyr, hoyr hans náðiorð: Hevur tú syndað –
syndarum frelsu og frið gevi eg!
3. Úr særdu síðu hans lívskeldan rennur,
keldan, sum reinsa og grøða kann teg;
hoyr friðarheilsan hans, sum best teg kennir:
Syndarum frelsu og frið gevi eg!


text:
Tað er torført at finna runt í frumskógini av hundafóðri ið veljast kann í millum. Eitt slag kann vera gott, til vit hoyra um okkurt ið skal vera betri. Vit vita illa nokk hvat vit koyra í okkum sjálvi, so hvat hundarnir fáa at eta, er ikki altíð so lætt at halda skil á.
Tíverri er ikki nakað einfalt svar. Sum heild kunnu vit siga, at fóðursløgini ið fáast á handilshillunum hjá matvøruhandlum p.t. ikki kann viðmælast. Hvør einstakur hundaeigari má finna rætta kostin til sín hund. Men tað ber til at seta seg eitt lítið sindur inn í fóður. Eisini ber til at fylgja við hesum:
·
Loðsar hundurin meira/minni eftir at tú skifti matin/fóðrið út?
·
Kemur meira/minni afføringur av hundinum? (Ynskiligt er, at afføringurin minkar).
·
Er pelsurin blankari/mattari enn fyrr?
·
Er hundurin meira hyperaktivur enn fyrr?
Ja, tað er veruliga soleiðis at fóðrið kann ávirka um hundurin blívur hyperaktivur av ávísum fóðursløgum. Tí kann fóðrið eisini viðføra, í ávísan mun, nakrar atferðartrupulleikar.
Minst til: Tá tú lesur innihaldsyvirlitið aftanfyri á pakkanum av hundafóðri, stendur tað ið fyllir mest fremst av øllum produktunum ið eru í. Hesin parturin er skrivaður á donskum, tí soleiðis stendur tað á okkara pakkum.
Innihaldsyvirlit í einum fóðurposa. T.d.: “Kylling, formalet kyllingebiprodukter, formalet majs, formalet hel dura, formalet fuldkornshavre, kyllingefedt, fiskemel, EU godkendte antioxidanter, farve og konserveringsmidler”.
Í sær sjálvum er tað gott at kyllingur stendur fremst, tí tað merkir at fóðrið inniheldur kjøt. Men harvið er eisini alt tað góða í fóðrinum sagt.
Kylling:
Er kyllingur, lambakjøt ella oksakjøt fyrst nevnt skuldi ein trúð, at so var sloppið. Men, er fóðrið somuleiðis bíligt er vandi fyri, at tað inniheldur nógv vatn.
Formalet kylling, okse eller lam:
Hetta merkir at beinini í djórunum eru malin til mjøl.
Kyllingebiprodukter:
Hetta er ikki fyri sartar sálir. Biproduktir eru hálsur, føtur, óútviklaði egg og innvølur. Onkuntíð høvd og nev eisini. Fjarðar eru eisini loyvdir. Er neyðugt at viðmerkja, at hetta er sera vánalig føði?
Kødbiprodukter:
Hetta er oftast tað ið ikki egnar seg sum mannaføði. Høvd, føtur, hali, hár, senur, bein, innvølur o.s.v. Innvølur nýtist ikki at vera ring føði, men vansin er, at hetta ofta eru sjúkir innvølir
innvølir ið koma á fabrikkina.
Majs, majsgluten og kornproduktir
Mais og korn kann verða torført hjá hundinum at sodna. Majs er ein góð ífylla ið ikki inniheldur nógva næring. Majs er allergiframkallandi, so um hundurin hevur tendens til at skriða sær nógv, sleikja labbarnar ella verða uppblástur, kann tekin verða um mais í fóðrinum. Hveiti er enn meira allergiframkallandi, og korn sum heild.
Forarbejdet oksekød
Hetta er ymiskt ið stavar frá deyðum oksum. Ikki kjøt, men húð o.l.
Forarbejdet fjerkræbiprodukter
Nakað tað sama sum “kyllingebiprodukter”.
Olier og fedt
At byrja við í prossessini at slakta djórið verður kjøt og feitt skilt sundur av sera nógvum hita. Síðani verður feittið sproytað omanyvir fóðrið at enda við, fyri at gera fóðrið meira appetitligt. Hitin, ið feittið verður viðgjørt við, oyðileggur týdningarmiklar aminosýrur í proteinunum.
Tilsætningsstoffer
Vitaminir, mineralir, antioxidantar, farvustoffir og konserveringsmidlar. Orsøkin til, at vitmainir og mineralir mugu tilsetast er tann, at tað sum nattúrliga var í kjøtinum er oyðilagt av viðgerðini.
Farvustoffir gera, at maturin sær “lekrari” út – fyri fólkini ið keypa fóðrið. Hundarnir eru líkaglaðir.
Antioxidantar sum BHT (E321) og BHA (E320) og konserveringsmidlar sum etoxyquin eru vørur ið ávirka hundin á sama hátt sum skundverðar og sodavatn ávirka børn at blíva hyperaktiv. Hetta virkar fyri at fóðrið heldur sær longri, og er bannað í menniskjamat.
Síðsti søludagur:
Hundafóður kann innihalda so nógvar kemikaliur at tað hevur ongan síðsta søludag á pakkanum.
Gott fóður:
Inniheldur ikki bara neyðug protein, feitt, vitaminur o.s.v. men er eisini viðgjørt og framleitt á góðan hátt – við lágum temperaturum og undir vakuum.
Flestu hundar trívast best um teir fáa at eta 2 ferðir um dagin (hvølpar týttari). Um morgunin og seinnapart/nátturðatíð er passandi.
Hundur kann keðast av bert at eta (turr)fóður dag út og dag inn. Til ber at blanda fóðrið við:
Kóka: kylling, oksakjøt, livur, pasta, rís, eplir og grønmeti. Verður hetta kókað og skorðið/blendað í størri mongdum og goymt í portiónum í frysti er lætt at taka upp um kvøldi.


text:
-Vit spæla sangir av nýggju fløguni við Ingálvi av Reyni, ið júst er útkomin. Meira kunning: evr.fo.
-Dánial lesur Gal. 2, 11-21 og hugleiðir um tilgongdina frá tí Gamla Sáttmálanum til tann Nýggja Sáttmálan; har Paulus setur at Pæturi, tá ið teir vóru í Antiokia. (skriftbrot: 2. Kor 3, 4-6, 2. Kor. 5, 16-21)
-Poul Færø heldur fram, hvussu vit føst í trúnni kunnu standa holdinum, heiminum og Satan ímóti, so Satan ikki fær gloypt og vald á okkum – so vit kunna vera vinnandi í Guds hondum. Eisini um hvussu Gud roynir okkum og brynjar okkum til tænastu fyri Seg. Um at liva eftir Guds vilja mótsatt eftir egnum lystum og nevnir Jósef sum dømi, ið livdi fyri ásjón Guds sum fyrimynd uppá Jesus, ið tolin leið. (skriftbrot: 1. Pæt. 5, 5-11; 1. Kor. 1, 18-31; Jóh. 10, 1-15; Róm. 1, 28; Róm 2, 1-4)
Vertur: Dánial á Dul Jacobsen
Lurta eftir sendingini her
Um tú vilt taka sendingina niður, so høgraklikka slóðina og vel “Save link as…” ella “Gem destination som…”
“Gangi eg um heiðar, fjøll og dalar” er heitið á nýggjari fløguútgávu, har Ingálvur av Reyni syngur. Talan er um tvífløgur við 30 sangum, 15 á hvørjari fløgu.
Fløgan, sum Evangeliska Røddin gevur út, er komin í handlarnar og kostar 189 kr.


text:
Skúlasøga
Árni Winther Arkitektar hava teknað Skúlan við Løgmannabreyt, ið er eitt nýbrot í føroyskari skúlabygging. Stórur dentur er lagdur á, at byggiháttur, innrætting, litir, ljós og myndlist skapa eitt kveikjandi læruumhvørvi við áherðslu á uppliving og sjálvvirkni.
Í skúlanum eru allir nútímans hentleikar, so til ber at hava fjølbroytt undirvísingarvirksemi, ið er lagað eftir tørvi og fortreytum næminganna.
Listamaðurin Edward Fuglø (1965) hevur prýtt miðhøllina í skúlanum. Listaverkið er myndrond, sum lýsir eina søgu um næming, ið fer út í stóru verð at søkja sær kunnleika og eydnu.
Hetta er søga um tað góða, sum sigrar á tí ónda, og um næming, ið lurtar, sær og lærir at týða tekin. Hetta er eisini søga um tann, sum hevur áræði og mót, og sum fer gjøgnum eld og vatn at náa sínum málum.
1. august 2006 loysti borgarstjórin, Heðin Mortensen, fyrsta flagið fyri nýggja skúlanum, og tvey ár seinni, í august 2008, var fyrsta byggistig liðugt. Tá fóru 115 næmingar í fyrsta undirvísingarparti í skúla og í frítíðarskúla.
Skúlin við Løgmannabreyt er 2-sporaður skúli. 430 næmingar í níggju árgangum ganga í skúlanum. Lærararnir eru 40 umframt stuðlar og onnur starvsfólk.
Eisini er frítíðarskúli til 1., 2. og 3. flokk knýttur at skúlanum. Har arbeiða tólv námsfrøðingar og hjálparfólk.
Víddin á skúlanum er 6.200 m². Økið uttanum er 15.000 m².


text:
VINDEYGAVASK
Tørvar tykkum vindeygavask/rútavask?
Vit bjóða okkum fram at vaska vindeyguni hjá fyritøkum.
Styrki okkara er serliga vindeygavask á stórum og høgum glasfasadum. Vit vaska við serligari útgerð, sum vaskar við ultra reinum vatni heilt upp í 16 metra hædd. Tað er tað sama sum 5 hæddir.
Høvuðsøkið hjá okkum er suðurstreymoy, men vit koyra um alt landið um neyðugt.
Vit vaska vindeygu við ultra reinum vatni. Vatnið í kranunum í Føroyum inniheldur 50-100 gramm av óreinsku fyri hvørjar túsund litrar. Hjá Vindeygavask.fo reinsa vit vatnið við Reverse Osmosis-tøkni, so eingin óreinska er eftir, og tí verður vatnið ultra reint. Sostatt verður vatnið aggressivt og vaskar eins væl og sápuvatn, men uttan at brúka nakra sápu yvirhøvur. Vit hugsa soleiðis um umhvørvið, tí tað einasta, ið vit sletta í vøkru føroysku náttúruni er, ja, reint vatn!
Av tí at eingin sápa situr eftir á glasinum eru vindeyguni eisini rein í longri tíð.
Vit hugsa eisini um trygdina og nýta ikki stiga meir enn neyðugt, men brúka eina langa stong og bust í staðin.
Henda tøknin er serliga væl egnað til stór og høg vindeygu. Vit røkka heilt upp í 4.- 5. hædd.


text:
Nýtt frá brúðarveitarum
Her ber til at síggja nøkur av teimum nýggjastu avrikum, sum føroyskir brúðarveitarar hava gjørt.
-
11/07/2017Veitari:Nýggjasta rákið er, at brúðarpør vilja hava eitt gott minni um stóra dagin hangandi á vegginum við dagfesting, nøvnum og stað. Til hetta bjóða vit einfaldar og stílreinar brúðartalvur/-plakatir, ið eru klárar at koyra í glas og rammu.
-
04/07/2017Veitari:
-
06/06/2017Veitari:Ymiskar uppsetanir av nøkrum av tí, vit útleiga: Træbrettir, vasar og stakar 🙂
-
30/04/2017Veitari:Vit gjørdu háruppsetan til open by night á Handilsgøtuni, fyri at vísa á hvat er møguligt 🙂 hugnaligur dagur.
-
14/03/2017Veitari:Ein sera vakur og stórur dagur, saman við hesum nýgifta vakra parið. Myndir eru uppsettar á eitt flott "slideshow", sum verður gjørt aftaná hvørt brúdleyp, tikið av OPHfoto.
-
09/02/2017Veitari:Myndirnar eru av brúðarparinum Jannet og David, og eru tiknar ein kaldan vetrardag í novembur. Hóast tað var sera kalt hendan dagin, var alt annað enn kalt, tá tey bæði vístu sín kærleika til hvønn annan. Vit eru sera glað fyri, at vit sloppu at vera tey heldigu at...
-
28/01/2017Veitari:Myndin var tikin niðri á Vágsbotni ein kaldan, myrkan og vátan desember "dag" - men tað spældi ongan mun, fyri vakra nýgifta brúðarparið, Alisu & Símun, sum fingu løtuna at lýsa upp við kærleika.
Deil hesa síðu


text:
Barnaverndin
Barnaverndarøkið varð tann 1. januar 2006 lagt út til kommunurnar at umsita. Hetta varð gjørt við nýggju barnaverndalógini, sum løgtingið samtykti árið fyri.
Lógin áleggur kommununum at samstarva um barnaverndina. Hvørt barnaverndaøki skal fevna um í minsta lagi 3000 fólk. Hvørt øki hevur eina barnaverndarnevnd. Av hesi orsøk løgdu barnaverndirnar í Eysturkommunu og Fuglafjarðar kommunu saman til eina tann 1. januar 2014.
Øll børn hava rætt til ein góðan og tryggan uppvøkstur. Tíverri er hesin rættur ikki altíð ein sjálvfylgja. Tað hendir, at børn gerast gíslar í einum lívi, tey ikki fáa broytt, og tí er tað umráðandi at lofta teimum, tá ið á stendur.
Uppgávan hjá Barnaverndartænastuni er at tryggja at børn, sum liva undir viðurskiftum, ið kunnu skaða teirra heilsu og menning, fáa neyðuga hjálp og umsorgan í rættari tíð og at hjálpa teimum við at fáa ein tryggan uppvøkstur.
Foreldur hava evstu ábyrgd av at ala børn síni upp og at veita teimum umsorgan. Í summum førum er kortini neyðugt at veita foreldrum eina hjálpandi hond í styttri ella longri tíð, t.d. orsakað av onkrari torførari støðu í lívinum ella vantandi foreldraførleika.
Um neyðugt, skal Barnaverndartænastan seta fyriskipanir í verk fyri børn og familjur teirra, tá umstøðurnar í heiminum gera, at serligur tørvur er á tí. Talan er um fyribyrgjandi fyriskipanir, so sum sálarfrøðiligar samrøður, familjuviðgerðir og stuðul í heiminum.
Tá ið fyribyrgjandi fyriskipanirnar ikki eru nøktandi í mun til tørvin hjá børnunum, kann Barnaverndartænastan seta børnini til fosturs ella á stovn í eitt tíðarskeið við ella uttan samtykki frá foreldrunum. Tá slíkar avgerðir verða tiknar, er tað altíð Høvuðsbarnaverndarnevndin, sum tekur støðu eftir tilmæli frá Barnaverndartænastuni.
Foreldur vilja børnum sínum tað besta. Hóast foreldrini møguliga eru partur av trupulleikanum, eru tey týðandi partur av loysnini, ið skal finnast.


text:
Hendan heimasíða hevur tíverri einki skipað myndasavn enn, og fær tað nokk heldur ikki í bræði. Men nú Oyggjaleikir standa fyri durum, og tveir av trimum fyrisitarum av heimasíðuni fara til Rhodos við myndatólum, so leggja vit fyribils myndir her á Flickr-kontini hjá Róki og Lis, so hvørt sum vit fáa høvi til tess.
Tað er ikki tí at tað ikki ber til at gera eina myndaloysn til hesa heimasíðu, men meira tí at eg (Rókur) ikki veit hvørja eg skal velja. Trupulleikin er snøgt sagt, at har finst éin rímiliga góð loysn til skipanina, sum kjarnulimir aftan heimasíðuskipanina siga fer at doyggja út, til frama fyri eina sum eg ikki meti at vera nóg góð enn.
Hartil er tað alt tað prinsipiella, um hvussu eitt slíkt myndasavn skal virka, á eini heimasíðu sum svimjing.com.
Persónliga vildi eg helst at hon var rættiliga frí, so at skilja at øll svimjiáhugaði frítt kundu leggja tær myndir á síðuna, sum tey hildu vera viðkomandi. Og gjarna so lætt sum yvirhøvur gjørligt, við møguleika at senda inn myndir á allar møguligar mátar. Til dømis gjøgnum heimasíðuna, í telduposti, av fartelefonini; og gjarna við okkum uppsendingaramboði eisini, ífall man vil senda upp fleiri í senn.
Men myndir eru jú rættiliga nógv vandamiklari enn tekstur, tá ið tað kemur til hvussu stoytandi tær kunnu vera. Vit risikera jú nógv ógvusligari porno ella hán í myndum enn í teksti. Og tað kann tí væl vera at ein sovorðin skipan ikki kann verða heilt frí til brúkararnar at stýra sjálvi, um vit ábyrgdarar ikki skulu risikera at koma í klemmu við lóg og landaskil.
Men hetta við ljótum myndum er nú ikki tann viktigasta orsøkin til at myndasavnið ikki finst enn, um enn vit sjálvsagt mugu taka støðu til hesar spurningar. Eg kann væl byrja varliga, og so loyva meira og meira. Ella brúka øvutu loysnina, har eg leggi út við at líta á tykkum. Ella seta í verk eina skipan har eingin mynd kemur á síðuna, fyrr enn ein fyrisitari hevur góðkent hana fyrst.
Nei, trupulleikin er sum sagt meira tað, at eg bíði eftir einum greiðum tekni frá teimum sum gera hesa heimasíðuloysn, um hvat mótul er tað rættasta at satsa uppá. Eg havi bíðað leingi, og kann væl bíða eina løtu afturat; tí eg ivist ikki í at hon kemur, ein dag.
Men Oyggjaleikir koma nú óivað áðrenn, haðani eg vænti mær nógvar myndir. Eitt er at eg sjálvur fari at taka nógvar myndir, men Ottar hevur eisini myndatól við, og fer mest sannlíkt eisini at taka eina rúgvu av myndum frá serliga svimjingini.
Konan og eg hava í longri tíð brúkt eina fína loysn kallað Flickr til familjumyndir og tílíkt; og eg havi tí bara gjørt mær ein undirbólk til mínar svimjimyndir har nú, heldur enn at stríðast við at gera eina heilt triðju loysn, meðan vit bíða eftir teirri røttu til svimjing.com. Ein annar bólkur finst so til triathlon-myndir, og ein triðja til alt av Rhodos.
Ein heilt annar spurningur er, hvussu tað fer at gangast okkum at fáa myndir upp á alnetið, frá Rhodos av. Okkara íbúð hevur mær vitandi ikki alnetsamband, og hartil verða vit meira ella minni upptikin frá morgun til myrkurs, av at hyggja at svimjing og súkkling og øðrum, og venja triathlon og so framvegis. Kanska finna vit onkra alnet-café í Rhodos býi, ella sleppa til eitt tráðleyst samband hjá SVF, ella okkurt tílikt. Ella kanska vit mugu bara bíða til vit koma heim aftur.
Men tað er púra vist, at allar borðbærar myndir frá Oyggjaleikum av koma upp á hasa Flickr-konto, fyrr ella seinni 🙂
Forrestin – um nakar hevur nakrar svimjimyndir sum viðkomandi kundi hugsað sær at fingið á hasa Flickr-kontoina, so setið tykkum endiliga í samband við meg (Rók). Vit hava óavmarkað pláss til myndir har, aftur fyri at gjalda nakrar fáar hundrað krónur um árið.


text: Á myndini skrivi eg meg inn hjá Google í Mountain View í California. Tað er ólavsøka og árið er 2008. Her kanst tú lesa ferðafrásøgnina. Heima í stovuni, fyrradagin, sá eg eina útlendska sending í einum útlendskum miðili, har ein long røð av spurningum um upphavsrætt vórðu settir, nú hetta sama amerikanska firma, Google, hevur skannað bøkur í fleiri ár, eisini ófáiligar føroyskar bøkur, sum føroyingar í øllum heiminum nú kunnu lesa. Eisini á teldli í Stranda skúla. Í dag hoyri eg ein landstýrismann siga, at hann hevur givið einum eins útlendskum firma, sum eingin rættuliga veit, hvat eitir og enn minni stendur fyri, øll einkarrættindi at bora í føroyska jørð og at eiga tað ferðslumynstur, sum harav stendur. Og eingin forðar honum. Og enn er Føroyakortið ikki yvirtikið mál í Innlendismálaráðnum, men liggur í eini skuffu á Rentemestervej í København. Hvussu veit landstýrismaðurin, hvar hann skal loyva útlendingum at bora? Ella hava útlendingarnir longu fingið eitt útlendsk kort frá lagsbrøðrunum á Rentemestervej? Ella brúka teir Google Street View, sum er púra ókeypis, fotograferða í tínum egna garði? Nei, eg bara spyrji sum eitt slag av føroyingi, sum inst í sjálvum sær tykist útlendingur, allastaðni. Og so skeinki eg mær eitt krúss av kaffi. Krússið fekk eg frá Google við orðunum There is no such thing as a free lunch. Tað er tað heldur ikki á teldlum og strætum á Skálafjørðinum, ella tá suðringar betala minni fyri at sigla við Smyrli. There is no such thing as a free lunch.


text:
Flyta saman
Praktisku viðurskiftini
Tá ið tit flyta saman, eru tað fleiri praktisk viðurskifti, sum skulu fáast í rættlag. Her er ein listi, sum kann hjálpa tykkum at minnast til tað, sum er mest umráðandi.
At minnast til
-
Boðið frá flyting hjá kommununi.
-
Boðið Posta frá flytingini.
-
Boðið okkum frá, at tit fáa nýggjan bústað.
-
Boðið tryggingarfelagnum frá flytingini. Flytingin er samstundis eitt gott høvi til at hugsa um tykkara tryggingar. Kannið at tit ikki eru dupult tryggjað og harvið eisini rinda óneyðuga nógv.
-
Hald av ymsum slag - t.d. til bløð, internet, sjónvarpskanalir og fastnettelefon - skulu møguliga broytast ella uppsigast.


text:
Tað hevur verið vanligt at meta aldurin á
rossum út frá tonnunum. Mett hevur verið um slitið,
fyrst og fremst av frammtonnunum. Eisini kann aldurin í ein vissan
mun metast út frá vinklinum á frammtonnunum.
Frammtenninar eru seks í undirmunninum og seks
í yvirmunninum. Vit nevna tær: innastu tenn, miðtenn og
uttastu tenn.
Tenninar koma undan og verða skiftar sum niðan
fyri nevnt:
Niðan fyri vísa vit úrval av myndum
av rossatonnum í ymiskum aldri.
Trý ár
Bert tær innastu tenninar eru skiftar. Tenninar sum ikki eru skiftar,
eru smærri.
Fýra ár
Innastu og miðtenninar eru skiftar. Ein
myrkur blettur er at síggja á innastu- og miðtonnunum.
Fimm ár
Allar frammtenn eru skiftar. Tað
sæst ikki slit á uttastu tonnunum enn.
Seks ár
Slit sæst á øllum frammtonnunum.
Ein svartur blettur aftrat kemur til sjóndar á innastu tonnunum.
Átta ár
Á uttastu tonnunum er seinni
svarti bletturin ikki komin til sjóndar enn.
Tólv ár
Allar frammtenn eru nógv slitnar.
Tað er torført at meta neyvt um aldur.
Umleið 20 ár
Allar frammtenn eru nógv slitnar.
Tað er torført at meta neyvt um aldur.


text:
Niels Petersen
11.01.2017 - 19:31
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Tá Southampton og Liverpool bresta saman í fyrru hálvfinaluni teirra millum í EFL Cup, sum er tann lítla enska steypakappingin, tá verður tað uttan stóra og sterka verjuleikaran, Jose Fonte. Portugisin hevur biðið um at verða seldur til annað felag, og tí hevur venjarin, Claude Puel valt at halda Fonte uttanfyri.
Southampton manglar fleiri leikarar til dystin í kvøld vegna skaða, og tí er tað sera óheppið, at liðskipari teirra, Jose Fonte ikki so væl tímur at spæla fyri felagið. So hatturin má takast av fyri venjaranum, sum ikki finnur seg í slíkum atburði, og setur Fonte uttanfyri í staðin.
Hjá Liverpool hevur støðan eisini verið syndarlig, hvat skaðum viðvíkur. Philippe Coutinho hevur verið longi skaddur, Joel Matip í verjuni hevur eisini havt nakrar snuddir at drigist við, og so er tað afturvendandi søgan við Daniel Sturridge. Men seinastu vikuna er tað byrjað at sæð frægari út við skaðum í Liverpool. EIsini er ungi bakkurin, Joe Gomez komin fyri seg, eftir drúgvan skaða.
Coutinho hevur vant fýra ferðir seinastu vikuna, og Matip er við at gerast klárur eisini. Sturridge er, ja haldið tykkum fast, aftur klárur til at byrja, so tað er við at vera har hjá Liverpool. Nakrir langtíðarskaðar arga tó enn, og tí hevði kanska verið skilagott at keypt onkran styrk í januar flytingarglugganum. Hetta er galdandi fyri bæði liðini.
Fyrra hálvfinalan verður spæld í Southampton, og spennandi verður at fylgja teimum.
Dysturin byrjar klokkan 19:45.


text:
Prísur, fulnaður, góðska
Eins og vit kenna tað frá so mongum øðrum viðurskiftum, so kunnu vit samantvinna prís og góðsku, eisini tá vit tosa um tryggingar.
Tryggingarnar hjá Trygd hava ein góðan fulnað, og tú kanst vænta tær eina góða tænastu frá Trygd, sama um tú vendir tær til okkara í sambandi við stovnan av trygging ella við eini skaðafráboðan. Okkara tryggingargjøld eru hóskandi í mun til fulnaðin og tænastustøðið, sum vit veita, og fyri okkum koma kundin, fulnaðurin og tænastan altíð í fremstu røð.
Iðranarrættur
Tú hevur eisini møguleika at angra keypið av privatum tryggingum. Angringarfreistin er 14 dagar, og er galdandi frá tí degi, vit fáa játtan um, at tikið verður av tilboðnum frá okkum. Gongur freistin út ein halgidag, leygardag, sunnudag, grundlógardag, jólaaftan ella nýggjársdag, verður freistin longd til næsta gerandisdag.
Um tú ynskir at angra keypið av tryggingini, skalt tú boða okkum skrivliga frá hesum, áðrenn freistin gongur út.
Lægri prísir og betri fulnaðir
-
Síðani Trygd kom á tryggingarmarknaðin, eru tryggingargjøldini lækkað munandi, og fulnaðurin fyri tryggingarnar er vorðin munandi betri. Hetta var neyvan hent, um Trygd ikki var komið á marknaðin.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Uppskotið byggir á semju
Tak niður
Tað hevur við sær, at 25 prosent av uppsjóvarfiskinum og kvotunum í Barentshavinum, Flemish Cap og í Eysturgrønlandi, verða boðin út á uppboðssølu, sum styttri ella longri loyvi, meðan 75 prosent verða latin teimum sum eru í vinnu.
Tilfeingisgjald skal leggjast á fiskin sum ikki verður seldur.
Og so skal sonevnda antitrust skipanin forða fyri, at nakar kann eiga meir enn 17,5 prosent av samlaðu føroysku fiskirættindunum, og eingin skal kunna eiga meir enn 20 prosent av uppsjóvarfiskinum, botnfiskinum undir Føroyum og fiskiskapinum á fjarleiðum.
Men tann skipanin er ikki virkandi aftureftir, og tann reglan er heldur ikki galdandi fyri stutttíðarrættindi.
Kvotur skulu setast á tosk, hýsu og upsa undir Føroyum, Og so skulu 20 prosent av veidda fiskinum bjóðast út um góðkenda uppboðssølu til føroysk virkir, sigur Høgni Hoydal, landsstýrismaður í fiskivinnumálum.


text:
Ein kunngerð um trygdarreglur er gjørd við heimild í persónsupplýsingarlógini.
Í trygdarkunngerðini eru reglur um fysiska, fyriskipanarliga og elektroniska trygd.
Tað er leiðslan hjá dátuábyrgdaranum, sum hevur ábyrgdina av, at reglurnar í trygdarkunngerðini verða fylgdar, og at starvsfólkini fáa upplæring, kunning og vegleiðing í trygdarreglunum.
Trygdarkunngerðin er at finna her, » Trygdarkunngerðin
Vegleiðing til trygdarkunngerðina
Reglurnar í trygdarkunngerðini kunnu vera truplar at skilja og Dátueftirlitið hevur tí gjørt eina vegleiðing til trygdarkunngerðina. Vegleiðingina finnur tú við at trýsta her


text:
Innbjóðing til B2 skeið í februar 2018
Ætlanin er at hava tvey B2 skeið í februar 2018. Skeiðini eru hesi:
· 9-11 & 16-18. februar í Tórshavn
· 2-4 & 16-18. februar í Suðuroy
B2 skeiðið er tilsamans 50 tímar .
Eitt skeið er treytað av nóg góðari undirtøku.
Endamál/innihald: B2 er framhald av B1 skeiðinum.
Skeiðið er bæði ástøðiligt og praktiskt og dentur verður lagdur á venjing við børnum og ungum.
Evni, sum verða viðgjørd á skeiðinum, eru m.a.:
- Teknisk venjing
- Likamlig venjing
- Leiðsla
- Læruhættir/metoda
- Málmansvenjing
Tað er ongin próvtøka, men kravt verður, at uppmøtingin er 100%. Tá skeiðið er av, verður luttøkubræv latið luttakarunum.
Tey, sum hava tikið B2 skeið, hava rætt til at søkja upptøku á B3 skeiðið.
Upptøkutreytir: Luttakari skal hava tikið B1 skeiðið og vera 18 ár ella eldri.
Luttøkugjald: Kostnaðurin fyri skeiðið, íroknað frálærutilfar og kost, er kr. 3.000 kr. – Konufólk rinda tó ikki luttøkugjald!
Tilmelding: Áhugað kunnu sjálvi tekna seg ella venda sær til egið felag, sum avgreiðir tilmeldingina. Tilmeldingin skal gerast umvegis elektronisku tilmeldingarskipanina hjá FSF. Far inn á www.fsf.fo , undir “Nethandil”. Umráðandi er við røttum upplýsingum um luttakaran: navn, føðidato, kyn, teldupost og tlf.
Tilmeldingarfreistin til B2 í Tórshavn er úti mánadagin 29. januar 2018.
Tilmeldingarfreistin til B2 í Suðuroy er úti mánadagin 22. januar 2018
Meira fæst at vita um skeiðini við at venda sær til Pætur á teldupostadressuni psc@fsf.fo ella á tlf. 291964.


text:
Stuðulsmøguleikar
Um Studna
Studni, ið áður æt Stuðulsstovnurin, varð settur á stovn, tá ið føroyingar yvirtóku fyrisitingina av "Statens Uddannelsesstøtte" í 1988, og játtanin á donsku fíggjarlógini var flutt í ”blokkin”. Føroyingar fingu tá heimild til at gera egnar lógir og reglur fyri, hvussu stuðulin skuldi veitast lesandi í Føroyum.
Nógv tann størsti parturin av stuðlinum, ið Studni letur, verður latin til lesandi í Føroyum. Afturat stuðulinum til lesandi í Føroyum umsitir Studni ávísar stuðulsskipanir, ið veita stuðul til føroyingar uttanlands, t.d. ferðastudningin og ÚSUN-stuðulin.
Hvør kann fáa stuðul til lestur í Føroyum?
Stuðul til lestur í Føroyum verður eftir umsókn veittur teimum, ið eru lestrarvirkin og hava:
- danskan ríkisborgararætt og eru búsitandi í Føroyum, ella
- útlendskan ríkisborgararætt, lógliga uppihalda seg í Føroyum og ikki fáa stuðul úr heimlandinum, men:
- áðrenn tey eru fylt 20 ár, hava tikið fastan bústað saman við foreldrum í Føroyum,
- eftir at hava fylt 20 ár, hava havt fastan bústað í Føroyum í minsta lagi tvey samanhangandi ár, áðrenn farið verður undir útbúgving, ella
- hava fastan bústað í Føroyum og hava verið gift við donskum ríkisborgara í minst tvey ár.
Hvør kann fáa stuðul til lestur uttanlands?
Stuðul til lestur uttanlands verður eftir umsókn veittur teimum, ið eru lestrarvirkin og lúka treytirnar fyri fáa stuðul í Føroyum, og hava búð í Føroyum í minsta lagi:
- tvey av teimum síðstu trimum árunum beint undan lestrarbyrjan, ella
- helvtina av lívinum áðrenn lestrarbyrja
Hvør kann fáa stuðul til skiftislestur?
Her manglar ein tekstur
Les meira á www.studni.fo


text:
Mini-skeið í PCB-kanningum
Hevur tú hug at vita, hvussu PCB-kanningar kunnu gerast við tóli, sum er á iNOVA á Hoyvíksvegi í Tórshavn?
13 nýggjar master í heilsuvísindum
Týs- og mikudagin í hesi vikuni vóru 13 kvinnur, sum vardu ritgerð í heilsuvísindum á Deildini fyri heilsu- og sjúkrarøktarfrøði á Fróðskaparsetri...
Panelfundur um mentanarferðavinnu
Panelfundur við støði í gransking í mentanarferðavinnu í Sjóvinnuhúsinum fríggjadagin 1. juni kl. 13.30-15.00
Responsible Tourism ráðstevna, 24.-25. mai 2018
Verkætlanin Green Growth Dialogue stendur aftur í ár fyri eini ráðstevnu, hesa ferð við heitinum Responsible Tourism. Ráðstevnan verður hósdagin 24....
Kom og hoyr um útbúgvingarmøguleikar á Føroyamálsdeildini
Mikudagin 16. mai 2018 kl. 15 verður skipað fyri kunningartiltaki um útbúgvingarmøguleikar á Føroyamáldeildini.
"Bláa vitan" fyri burðardygga samfelagsmenning
Firouz Gaini, lektari í antropologi á Søgu- og samfelagsdeildini, luttók á ráðstevnuni OCEAN WEEK 2018 (‘Oceans in Change’), sum varð hildin í...
MA-fyrilestur á Føroyamálsdeildini
Fríggjadagin tann 11. mai klokkan 14.00 hevur Asta Wolles Eiðisgarð MA-fyrilestur á Føroyamálsdeildini, V.U. Hammershaimbs gøtu 16.
Sessión um matveitingartrygd og samstarv í Arktis
Mikudagin 9. mai 11:00-11:45 skipar Fróðskaparsetrið í sambandi við Arctic Circle í Norðurlandahúsinum fyri sessión um matveitingartrygd og samstarv...
Agnes Higgins fyrilestur á Deildini fyri Heilsu- og sjúkrarøktarvísindi
Í sambandi við at írski professarin í sjúkrarøkt, Agnes Higgins, vitjar í Føroyum, fer hon at halda fyrilestur fyri starvsfólki og lesandi á Deildini...


text:
Orð: Oscar Bernadotte / Rhea F. Miller
Lag: George Beverly Shea
Týtt: Petur William Háberg
1. Eg velji fyrr Jesus enn gull og fæ,
nógv betri er hann enn øll ogn í dag.
Eg velji fyrr hann og um lívsins lond
at leiðast av hansara særdu hond,
enn eitt kongadømi at eiga her,
hvar ið syndin valdið vann.
Eg velji fyrr Jesus enn alt, ja, alt,
sum verðin bjóða kann.
2. Eg velji fyrr Jesus enn heiður mans,
nógv størri er æran at vera hans.
Eg velji fyrr hann og tann dýra frið,
sum kennist, har Frelsarin fylgist við,
enn at njóta syndina stutta tíð
og ta fragd, hon veita kann.
Eg velji fyrr Jesus enn alt, ja, alt,
sum verðin bjóða kann.
3. Eg velji fyrr Jesus, tí um eg skal
ígjøgnum deyðskuggans dimma dal,
so verður júst hann, sum eg valdi her,
mín keppur og stavur og við mær fer
inn í lívsins æviga, ljósa stað,
til tann bústað, hann mær vann.
Eg velji fyrr Jesus enn alt, ja, alt,
sum verðin bjóða kann.


text:
So er seinasta vika av summarferiuni í ár. Hana fari eg at brúka í Keypmannahavn og Týsklandi. Meir um tað seinni. Møti Jógvani á Oyrasundi og vit fara út til systrina, Elisabeth, í Brønshøj og gera pannukøkur. Sum forrætt hava vit etið reyðrøtur við gularótum, súreplum, leyki, skýr og lime. Høvuðsrætturin er frikadellur úr høsnarunga og omaná ger Sigurd ársins fyrsta glas við heitum gløggi.
Somu garvaðu skinn frá Steinvør og The Organic Sheep, finna vit í sølubúðini á stóra listasavninum Louisiana í Humlebæk, har vit fyrsta fáa okkum ein góðan bita á grasvøllinum við Oyrasundi í lágari, men støðugt hækkandi sól í baksýni.
New Nordic og einari vit sjálvsmyndum, Selvportræt, síggja vit eitt óviljað listaverk frá Kræftens Bekæmpelse longu á parkeringsplassinum í sambandi við moustache mánaðin november, ella movember.
Við høvuðsinngongdina stendur henda runda standmynd við norðurlendskum byggitilfari, millum betong og timbur.
Rúmliga standmyndin, ið spælir í ljósinum, skal lýsa norðurlendsku arkitektaframsýningina New Nordic, sum aftur verður lýst í stórari og vakrari bók, sum eg straks keypi.
Nú fái eg ein lúnskan paronoia faroensins tanka um at her er eingin føroyingur at finna. Føroyar eru ikki við, eingin skrivar um Føroyar, hvørki flagtekjurnar hjá Clinton, húsini í lendinum hjá Palla Gregoriussen, Mariukirkjuna hjá Árna Winther, býlingarnar hjá Gunnari Hoydal, ella Skúladepilin hjá øllum teim mongu úti í Marknagili. Er tað veruliga tí at vit eru so bundin av politisku afturhaldsskipanini á Føroya løgtingi, at hon á øllum økjum tyngir okkum mentalt, so at alt framtaksvirksemi verður steðgað, so vit føroyingar veruliga verða reyvin á fjórðu divisjón, sum eingin vil flyta heim aftur til, men skýggja fyri tíðir og ævir? Men nú síggi eg Norðurlandahúsið á einum fløtum skermi í norðurlendsku arkitektaframsýningini New Nordic.
Men gakk, her er bara dentur lagdur á norðurlendsku húsini og íslendska arkitektin, Kollbrún Ragnarsdóttir, sum teknaði Norðurlandahúsið saman við norðmanninum Ola Steen. Einki føroyskt annað enn grasið á tekjuni. Men so síggi eg eina røð av kassum, har úrvald norðurlendsk mentafólk sleppa at lýsa teirra heimland við sniðgivnum lutum. Ein kassa í part. Men hon, ið vísir runt og greiðir frá framsýningini, leypir føroyska kassan um. Ikki eitt orð er vert at siga um Guðrun & Guðrun, sum hava sett tvær avhøddaðar Barbie dukkur í vinstra part av einum tómum kassa, við einum ullalagdi um miðjuna og tveimum, trimum noðum, bundnum um miðjuna á Barbie dukkunum. Neyð lærir sannuliga nakna kvinnu at spinna. Hetta var føroyska íkastið í felags norðurlendsku arkitektaframsýningina New Nordic. Pínligt at vera føroyingur í Louisina í dag.
Men tað, sum føroyskir arkitektar, sniðgevarar og mentafólk ikki megna, duga ella tíma at vísa umheiminum, tað fáa vit í ríkiligt mát frá norðurlendsku grannatjóðum okkara, eisini teirri sámisku. Her er tað fyrst ein donsk íbúðarætlan, sum gongur undir heitinum Det hele menneske, ein norsk íbúðaratlan úr Tróndheimi, ein svenskur forskúli í Stockholm og eitt skip av einum skúla í Keypmannahavn. Øll verk seta menniskjað í sentrum, tosa um húsið sum hin triðja lærararn í einum skúla og vilja í hvørjum smáluti skapa trivnað.
Vit fara víðari at síggja sjálvsmyndir, fyri tað mesta málningar, sum altjóða kend myndlistafolk hava gjørt, oftast eftir at teir, ja teir í flestu førum menn, eru farnir um tey hálvthundrað. Spenandi at síggja, hvussu listafólkini velja at síggja seg sjálvan eitt ávíst tíðarskeið.
Fyrstur fyri er Picasso (1881-1973) við einari sjálvsmynd frá 1965, sum elvir til nógv kjak framman fyri løriftinum.


text:
Kenja
Lýðveldið Kenja (enskt: Republic of Kenya, swahili: Jamhuri ya Kenya) er eitt land í Eysturafrika. Kenja hevur mark við Tansania í suðri, Somalia í eystri, Etiopia í norðri og í vestri við Uganda og Sudan. Høvuðsstaðurin í Kenja er Nairobi. Nairobi er eisini størsti býur og hevur uml. 2,94 millionar íbúgvar. Mombasa er á eysturstrondini og er næststørsti býur. Mombasa er størsti havnabýur í landinum, og frá hesum býnum liggur ein jarnbreyt sum gongur til høvuðsstaðin Nairobi og víðari inn í grannalandið Uganda. Almennu málini eru tvey í tali, enskt og swahili. Fólkatalið í landinum er 37,9 millionar. Arbeiðsloysið í januar 2009 var 40 prosent.
Síðan Kenja loysti frá Stóra Bretlandi í 1963, hava viðurskiftini í landinum verið rættiliga støðug og politiska stýrið mest sum fólkaræðiligt. Landið er eitt av ríkastu londum í Afrika. Revsifrælsi fyri løgregluharðskap er ein stórur trupulleiki.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Um 1905 høvdu bretar lagt alt Kenja undir seg. Hvít niðursetufólk úr Stóra Bretlandi og Suðuramerika fingu nógv dyrki- og graslendi í fruktagóða hálendinum, har Masai-, Nandi- og Kikuyufólkið helt til. Niðursetufólkið fekk skjótt stóra ávirkan á bretsku hjálandafyrisitingina. Um somu tíð búsettu mangir indarar seg í Kenja og fóru at fáast við handilsvinnu. Teir vórðu misnøgdir við, at tey hvítu sluppu at leggja ta bestu jørðina undir seg og fingu so stóra politiskan ávirkan. Bretska stjórnin varð hvørki sinnað at lata niðursetufólkið ella indarar fáa ov stórt vald, og í 1923 kunngjørdi hjálandaráðharrin, at krøv og áhugamál upprunafólksins áttu at verða tikin fram um alt annað. Men stjórnin gjørdi einki við ætlanina um at seta tiltøk í verk, sum kundu bøta um viðurskiftini og skapa framburð hjá afrikanarum, og hvíta niðursetufólkið setti seg harðliga upp ímóti øllum broytingum í jarðarbýtinum.
Fyrst í hesari øldini mistu neytahaldarar av Masaifólkinum, ið er flakkfólk, stórar víddir, tí at hvíta niðursetufólkið legði lendið undir seg til landbúnað. Mangir masaiar lótu seg ikki ávirka av mentan teirra hvítu og liva enn, sum forfedrarnir gjørdu.
Yvirgangur[rætta | rætta wikitekst]
2. apríl 2015 tóku fimm limir í muslimska yvirgangsfelagsskapinum al-Shabab seg inn í ein skúla í Kenja, har tey fleiri fólk til gísla. Álopið á lærda háskúlan í Garissa, nærhendis markið til Somalia, kostaði 147 mannalív og 79 vórðu særd. Somaliska mótmælisrørslan, al-Shabaab, ið hevur samband við Al-Qaeda, hevur tikið ábyrgd fyri gíslatøkuni. Sambært yvirgangsfelagsskapinum, ið hevur tosað við BBC, so leyslata tey muslimar, men drepa tey kristnu í skúlanum. Ein næmingur í skúlanum fortelur fyri BBC hvat hendi, tá yvirgangsmenninir tóku seg inn í skúlan, og byrjaðu at spyrja fólk, um tey vóru kristin ella muslimar: "Um tú vart kristin, so varð tú skotin á staðnum. Hvørja ferð eg hoyrdi eitt skot, væntaði eg, at eg fór at doyggja", segði Wetangula við BBC.[2] Wetangula varð bjargaður, tá trygdarfólk komu inn gjøgnum eitt vindeyga og hjálptu honum og øðrum næmingum til rýmingar. Fólk, sum sluppu við lívinum hava greitt frá, hvussu vápnaðu menninir háðaðu offrini, áðrenn tey vórðu dripin. Eitt nú vóru lesandi noydd at ringja heim til foreldrini fyri at biðja tey um at kenjanskir hermenn fóru úr Somalia. Síðan vórðu tey skotin. Fleiri yvirlivdu við at lata sum um tey vóru deyð, meðan vápnaðu menninir gingu runt á skúlanum og leitaðu eftir fólki at drepa. Hersetingin av skúlanum vardi allan dagin og endaði við at teir fýra gerningsmenninir drupu seg sjálvar við at útloysa sjálvmorðsbumbuvestarnar, teir vóru í.
Tað var eisini al-Shabaab, sum í september í 2013 leyp á Westgate-innkeypsskálan í kenjanska høvuðsstaðnum Nairobi og drap 67 fólk.[3] Westgate-keypsskálin er sera vælumtóktur millum útlendingar í Nairobi. Máld í mannalívum er blóðbaðið á universitetinum í Garissa tað ógvusligasta, sum hevur verið í Kenja síðan 1998, tá Al-Qaeda bumbaði amerikansku sendistovuna. Tá lótu 213 fólk lív orsaka av eini sterkari bumbu, sum var fjald í einum lastbili.[4]
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Meginparturin av fólkinum livir av jarðarbrúki og dýrahaldi til egna nýtslu. Fáastaðni í heiminum fjølgast fólkið so skjótt sum í Kenja, fólkavøksturin elvir til fátækradømi, stríð um rættindi til jørðina og ósemju ímillum fólkasløgini. Fleiri staðni í landinum verður boðað frá etniskum harðskapi.
Mong fólkasløg búgva í Kenja. Eitt av hesum fólkasløgum, kikuyufólkið, býr uppi í hálendinum undir Kenjafjalli. Gudur teirra, Ngai, verður hildin at hava bústað á fjallinum, og tí byggja teir altíð húsini soleiðis, at dyrnar venda ímóti fjallinum. Sum tveir triðingar av teimum 70 ættarbólkunum í landinum talar kikuyufólkið bantu. Ásiatar, arábar og evropearar - um enn fáir - búgva eisini í Kenja.
Pápin hjá Barack Obama er føddur í býnum Alego-Kogello í Kenja, men Obama hevur ongantíð búð í Kenja. Hann hevur tó vitjað landið tríggjar ferðir. Omma Obama, 87 ára gamla Sarah Onyango Obama, býr framvegis í Alego-Kogello í Vesturkenja.
Næstan allir kenjanar eru kristnar (78 prosent av fólkinum).
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Rennararnir á leiðini við Stóra Rivudal í Kenja eru av allar bestu langrennarum í heiminum. Í 3.000 metra forðarenning hava teir vunnið olympiskt gull fimm ferðir í sjey leikum. At teir eru so trystir at renna, kann vera av tí, at teir búgva í hálendi, og at teir frá barnsbeini renna langan veg í skúla og heim aftur. Kenjanski stórrennarin Móses Kiptanui (føddur 1. oktober 1970) hevur sett heimsmet á 3.000 metra teininum í renning og á 3.000 metra teininum í forðarenning.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Mesta landslagið í hesum parti í Afrika er slættar grasfløtur, nevndar savanna. Dýralívið á savannuni er tiltikið, og á hvørjum ári koma mong ferðafólk úr øllum heiminum at síggja tað. Hetta er vorðin týðandi vinna. Te og kaffi eru eisini vorðin góð inntøka. Námsvinna og smáir bóndagarðar hava altíð havt stóran týdning, og aðrar vinnur taka seg upp nú.
Tá ið Kenja var bretskt hjáland, var stórur dentur lagdur á at dyrka grøði til útflutning; hetta varð gjørt á stórum gørðum, og gott vegakervið við vegum og jarnbreytum varð lagt. Kenja er eitt av ríkastu londunum í Afrika. Nógv kaffi og te verða útflutt, og sjáldsomu dýrini í stóru tjóðargørðunum draga mong ferðafólk til landið.
Týdningarmesti útflutningur í Kenja er landbúnaðarvørur, men nógvastaðni er ov turt at dyrka jørðina. Í hálendinum - har meiri avfall er - verða dyrkað te, kaffi, hveiti, mais, sissal og sukurrør. Har turrast er, eru stórir neytagarðar, har teir halda mjólkneyt og sláturneyt. Nógv grønmeti verður eisini dyrkað, har tað ber til at veita vatn á lendið úr vøtnum og byrgingum; til dømis verða grønar bønir fluttar út við flogfari.
Tropiskar strendur og nakrir av bestu tjóðargørðunum í Afrika draga túsundtals ferðafólk til Kenja. Hetta er vorðin týdningarmikil vinna, og kenjansku myndugleikarnir hava gjørt stórar íløgur í vegir, flogvøllir og gistingarhús, til tess at gera Kenja til best umtókta ferðamannaland í Afrika. Flestu ferðafólkini koma higar at síggja dýrini í tjóðargørðunum; tí ger landið sítt ítasta at verja dýralívið og at jagstra og taka ránsveiðumenn.
Umhvørvisstøðan[rætta | rætta wikitekst]
Vatntrot[rætta | rætta wikitekst]
Í Kenja eru 1,6 milliónir íbugvar so meint raktir av manglandi reinum vatni, at teir hungra. Sambært ST-felagsskapinum UNESCO í mars 2015 hava heili 17 milliónir av kenjabúgvunum ikki atgongd til reint vatn. Nógvastaðni noyðast fólk at ganga nógvar kilometrar fyri yvirhøvur at fáa fatur á vatni.
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://news.yahoo.com/nypd-report-kenya-attack-isn-39-t-us-151711825.html
- ↑ http://www.bbc.com/news/world-africa-32157342
- ↑ http://news.sky.com/story/1447917/nairobi-mall-attack-mastermind-killed-by-drone
- ↑ http://www.nbcnews.com/news/world/al-shabab-vows-more-attacks-turning-kenya-red-blood-report-n335601


text:
Atlantic Airways og amerikanska felagið, Air Lease, hava í dag undirskrivað sáttmála um, at Atlantic Airways langtíðarleigar eitt nýbygt Airbus A320neo flogfar. Føroyska flogfelagið yvirtekur nýggja flogfarið fyrsta ársfjórðing 2019.
Ætlanin er at seta nýggja flogfarið í regluliga flúgving á høvuðsfarleiðini millum Føroyar og Keypmannahavn.
Airbus A320neo flogfarið, ið tekur 174 ferðafólk, hevur lægri oljunýtslu og lægri CO2 útlát enn verandi Airbus flogførini. Nýggja flogfarið verður, eins og verandi flogfør, útgjørt við framkomnu navigatiónstøknifrøðini frá Airbus, RNP AR 0,1, ið seinastu árini hevur bøtt munandi um reglusemið hjá felagnum til og úr Vágum.
Atlantic Airways hevur í dag trý Airbus flogfør í flotanum – eitt A320 og tvey A319. Av teimum eigur felagið A320 flogfarið og eitt A319. Triðja flogfarið av slagnum A319 er langtíðarleigað, og tað verður latið aftur í 2019, tá Airbus A320neo kemur í flotan.
Fyri góðum ári síðani keypti Atlantic Airways A320 flogfarið, sum var bygt til føroyska flogfelagið, umframt tvær nýggjar tyrlur av slagnum AW139. Tá flotin er dagførdur við nýggja Airbus A320neo, verður miðalaldurin á flogførunum einans trý ár og miðalaldurin á tyrlunum tvey ár.
Atlantic Airways hevur sum sítt fremsta mál at knýta Føroyar at umheiminum til frama fyri føroyingar og føroyska samfelagið, samstundis sum rutunetið eisini gevur útlendingum fleiri møguleikar at vitja Føroyar. Útboðið av flogsetrum hevur ongantíð verið størri enn nú, ið rutunetið fevnir um beinleiðis fráferðir úr Vágum til Keypmannahavnar, Billund, Aalborg, Bergen, Reykjavíkar, Edinburgh, Barcelona, Mallorca, Lissabon, Malta og Gran Canaria.


text:
Gjáranáttina kl. 23:18 doyði Henrikur prinsur á Fredensborg slotti. Hann doyði ein stillan deyða, tá hann sovandi tók sín seinasta andadrátt. Sína seinastu stund var hann umgirdur av Margretu drotning og synum teirra, krónprinsi Fredrik og prins Joachim. Tað boðar Kongshúsið frá.
Í gjár varð Henrikur prinsur fluttur av Ríkisjúkrahúsinum til Fredensborg slott, har hann skuldi búleikast sínar seinastu løtur her á fold. Har hevur kongafamiljan verið saman við honum. Bæði verdøtrar og abbabørn hansara náddu øll at heilsa honum eina seinastu ferð. Yngra systur hansara Cathrine de Monpezat hevur eisini verið í Danmark um vikuskiftið fyri at heilsa eldra beiggja sínum.
Henrikur prinsur byrjaði árið í Egyptalandi, men var skundaður heim á Ríkisjúkrahúsið, har hann var innlagdur 28. januar. 2. februar boðaði kongshúsið frá at Henrikur prinsur lá á lungaskurðdeildini, tí ein knykil var staðfestur í vinstra lunga.


text:
Útnorðurráðið setur fokus á rúsevni í Arktis
29. januar samdust Vestnordisk Råd og ICSRA (The Iceland Centre for Social Research and Analysis) um samarbeiðsætlan við verkætlanini “Fyribyrging av rúsevnisnýtslu millum ung í Arktis”
Rúsevnisnýtslan millum ungdómin er ein gjøgnumgangandi trupulleiki í tí norðurpólssamfelagnum. Tískil ætla Vestnordisk Råd og ICSRA at samarbeiða viðverkætlan, ið byggir á væleydnaða íslendska háttin, sum nú verður sett í verk víða um heimin.
Íslendski hátturin
Gjøgnum 20 ár er ungdómurin í Íslandi nevniliga farin frá at vera tey, sum drukku mest í Evropa til at drekka minst.
Myndugleikarnir fóru undir eitt miðvíst átak fyri at broyta støðuna, sum var bygt á gransking. M.a. eru lýsingar fyri rúsdrekka bannaðar, aldursmarkið fyri at keypa rúsdrekka er 20 ár og tað er bannað hjá ungum undir 16 ár at ganga úti um næturnar.
Í Íslandi skrivaðu foreldur eisini undir, at tey ikki skuldu geva børnunum rúsdrekka og ikki lata børnini sleppa at halda veitslur, uttan at vaksin vóru til staðar, og royndirnar vísa, at børn og ung, sum eru nógv saman við foreldrunum, eru í minni vanda fyri at fara at drekka rúsdrekka, enn onnur eru.
– Fáa vit viðhald frá einum limalandi í Arktisk Råd, so kunnu vit innan tvey ár veita vitan um rúsevnisnýtslu og trivna millum ungdómin í norðurpólsøkinum. Hetta eydnast einans við samarbeiði við ISCRA, og tískil eri eg eydnusamur um samarbeiðsætlanina, sigur Kári P. Højgaard, formaður í Vestnordisk Råd.
ISCRA er somuleiðis fegið um samarbeiðið:
– Vit hava nógvar royndir víða um heimin innan evnið, men vit hava enn ikki arbeitt í norðurpólsøkinum. Vit vóna at úrslitini kunnu nýtast til eina jaliga samfelagsmenning, sigur Jón Sigfússon, stjóri í ICSRA.
Av vp.fo: Útnorðurráðið setur fokus á rúsevni í Arktis
Um íslendska háttin á in.fo: Ungfólk skulu forbjóðast at ganga úti um náttina
Tags:


text:
Tíðindaskriv frá Svimjifelagnum ÆGIR
ÆGIR hevur tann 14 august, fingið enn ein høvuðssponsor afturat felagnum, og er tað S.J.H. COMMERCIAL DIVERS.
Frammanundan hevur ÆGIR Norðoya Sparikassa sum høvuðsstuðul, og hevur N.S. verið tað í nógv árð.
Avtalan fevnur fyri restina av hesum árið og árini 2008-2009
Hetta fer at hava ein sera tíðandi leiklut í menningini av felaginum, hvørs endamál er at gerast størsta og mest vinnandi felag í landinum.
Svimjingin er nú farin í gongd av álvara fyri kappsvimjararnar, og byrjar svimjiskúlin og svimjingin fyri børn 3. september.
ÆGIR


text:
Próvskeið í føroyskum - skeiðslýsing
Endamál og innihald: Endamálið við skeiðnum er at menna hegnið at nýta málið sum amboð á ein góðan og fjøltáttaðan hátt og at økja fatanina av føroyskum máli og nýta tað í arbeiði, gerandislívi og til hægri lestur.
Dentur verður lagdur á at geva breitt og djúptøkið innlit í føroyska mállæru. Hetta verður styðjað við venjingum, ið hóska til tað, sum gjøgnumgingið verður. Næmingarnir verða vegleiddir í at brúka orðabøkur til fulnar. Til at venja málburð og stavseting verða venjingar við stílaskriving og fyrisagnum. Eisini royna næmingarnir seg í tekstalestri av ymsum slag. Úrval av føroyskum tekstum verður lisið, greinað og tulkað.
Undirvísingartíð og -stað: Undirvíst verður 72 tímar týsdagar kl.16.00 – 19.15 frá 11. september 2012 til 26. februar 2013 á Fróðskaparsetrinum, Føroyamálsdeildin, V. U. Hammershaimbsgøta 16. 100 Tórshavn.
Tilmelding:
Tilmeldingarskjal her
Uppmøting: Tað er ikki møtiskylda á skeiðnum, men møta tit ikki eina ferð, ella tit gevast heilt, vera tit vinarliga biðin at siga Setursskrivstovuni ella læraranum frá, t.d. umvegis teldupost.
Próvtøka: Próvtøkan verður í viku 9 2013. Próvtøkan er samansett og fevnir um ymsar greinir: stíl, rættskriving og mállæru. Tað stendur øllum næmingum frítt at fara upp til próvtøku ella ikki.
Lærari: Lena Reinert
Bókmentalisti:
- Bøkur, ið kunnu vera hentar at hava.
Á skeiðnum fáa tit nærri boð um, hvørjar tit skulu ogna tykkum.
- Paulivar Andreasen og Árni Dahl: Mállæra. Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 2004
- Harry Davidsen og Anna Maria R. Jensen: Stutt Mállæra. Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 2005
- Jeffrei Henriksen: Bendingarlæra. Sprotin. Tórshavn 2004
- Føroysk orðabók. Ritstjórn: Jóhan Hendrik W. Poulsen, Marjun Simonsen, Jógvan í Lon Jacobsen, Anfinnur Johansen, Zakaris Svabo Hansen. Føroya Fróðskaparfelag. Tórshavn 1998.
- Jógvan í Lon Jacobsen: Málmaðurin í útvarpinum 1-2. Forlagið Sprotin. Tórshavn 2010 & 2011
- Svenning Tausen: Orð um orð 1-2. Forlagið Samd. Tórshavn 1984 & 1990.
- Svenning Tausen: Orð og orðað. Forlagið Sprotin. Tórshavn 2006.
- Árni Dahl: Greiðið og greinið: um bókmentaviðgerð í framhaldsdeildum og framhaldsskúlum. Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1988.
- Jonhard Mikkelsen: Brotmyndir: amboð til skaldsøgu- og stuttsøgugreiningar . Forlagið Sprotin. Tórshavn 1993.
- Jonhard Mikkelsen: Snarskeið í stavseting. Forlagið Sprotin. Tórshavn 2009.
- Jonhard Mikkelsen: Sprotar: um tekstasløg og próvførslur í bløðum og tíðarritum Forlagið Sprotin. Tórshavn 1993.
- Jonhard Mikkelsen og Kári Davidsen: Ein ferð inn í føroyskt. Forlagið Sprotin. Tórshavn 2011
- Turið Sigurðardóttir: Hugtøk í bókmentafrøði. Ungu Føroyar. Tórshavn 2009. (teldutøk útgáva: unguforoyar.com/netutgavur/hugtok/hugtok.htm)
- Á skeiðnum verður lisið eitt úrval av tekstum. Um tað fæst nærri at vita, tá skeiðið er byrjað.


text:
Týsdagin varð nýggja fjølbroytta høllin í Runavík, Bylgjan, endaliga avhendað.
Magnus Rasmussen, borgarstjóri í Runavíkar Kommunu, og Sjúrður Holm, stjóri í Búsetur, skrivaðu undir endaligu uppgerðina inni í Bylgjuni.
Fíggjarkarmurin fyri verkætlanina, sum kommunan setti sær, helt við einum lítlum avlopi.
Runavíkar Kommuna og Búsetur fegnaðust um spennandi tilgongdina hesi seinastu árini og endaliga úrslitið.
Magnus Rasmussen, borgarstjóri, sigur um høllina:
"Bylgjan kemur at bøta munandi um fortreytirnar hjá Støkk og Tjaldur at skipa fyri fimleiki og hondbólti. Eisini er Bylgjan týðandi partur av menningini av breytatilboðum hjá Runavíkar Kommunuskúla. Samlaða høllin gevur okkum heilt nýggjar møguleikar, sum vit eitt nú sóu í samband við Fólkafundin seinasta vikuskifti. Bylgjan er gott dømi um bygning, sum sameinir vakurt snið og praktiskar nýtslumøguleikar.
Vetrarítróttirnar eru av álvara farnar í gongd í Bylgjuni, og bæði Støkk og Tjaldur boða frá, at limatalið støðugt økist.


text:
Tíðindi/Greinar
13. februar 2018
Nú hetta skúlaárið er við at halla, eru leiðslur longu byrjaðar at hugsa um komandi skúlaár. Lærarar er bidnir at ynskja tímar, soleiðis at so smátt kann byrjast upp á fyrireikingarnar, uttan at hava fingið tímajáttanina.
Hetta arbeiðið kann tó ikki gerast liðugt, fyrr enn endaliga tímatalið er komið. Bæði tímar frá MMR og frá Sernámi. Tí er tað so sera umráðandi, at tímarnir koma tíðliga. At leggja nýggja tímatalvu tekur langa tíð, og koma tímarnir ov seint, so er neyðugt hjá leiðarum at sita í summarfrítíðini, og tað er als ikki nøktandi.
Sita leiðslur í summarfrítíðini og leggja tímatalvu, kunnu lærarar ikki leggja árið til rættis í nóg góðari tíð. Nógvum lærarum dámar væl at legga tær stóru linjurnar til rættis, áðrenn farið verður í summarfrí. Summir leggja enntá neyvar ætlanir fyri komandi skúlaárið, soleiðis eru vit so ymisk. Men alt hetta arbeiðið liggur á láni, um ikki tímarnir koma í nóg góðari tíð.
Afturat hesum kemur so eisini skeiðsvirksemi. Tað eru fleiri góð skeið, men tað er ikki altíð møguligt at fara á skeið, tí tað passar ikki inn í virksemið tað árið, tí aðrar ætlanir eru lagdar. Fyri at alt skal kunna ganga upp, er neyðugt, at alt liggur klárt, tá árið verður planlagt.
Hetta merkir tó ikki, alt skal leggjast í eina beina linju, og so ganga vit á henni. Tað er nógv, sum hendir gjøgnum árið, sum vit ikki roknaðu við, tá vit byrjaðu, og soleiðis eigur eisini at vera, men alt tað, sum vit kunnu leggja inn í fyrireikingina, er gott. Hetta gevur rúmd fyri eitt sindur av vinglan á linjuni, men ov nógv vinglan er ikki gott.
Tað gevur eisini lærarum høvi at planleggja soleiðis, at tað, sum hann heldur hevur týdning, rúmast í árinum.
Leiðslur hava eisini tørv á, at tingini ganga, sum tey eiga. Tað er altíð keðiligt at gera sama arbeiði tvær ferðir. Tá tímatalvan er løgd, eigur ikki at verða neyðugt at gera tær heilt stóru broytingarnar, tí at okkurt nýtt kom í ljósmála. Hetta er at virða arbeiðið hjá bæði leiðslum og lærarum ov lítið.
Vónandi fer tað at verða soleiðis í ár, at tímajáttanin kemur í góðari tíð, og at skeið, og annað, ið hevur týdning fyri skúlan, verður fráboðað í góðari tíð. Hetta fer at verða øllum skúlanum at frama. Vit hava øll tørv á virðiligum korum, leiðslur, lærarar og næmingar. Hetta fyri at røkka tí máli, sum vit øll hava í felag, ein góðan skúla við væl skipaðari undirvísing.