text:
Kyiv
Kyiv er høvuðsstaður í Ukreina. Hon er við ánna Dneprá, størstu á í Ukreina. Kiev hevur mangan verið álopin uttanífrá. Í 9. øld var hann miðdepil í einum handilsríki, ið víkingar høvdu bygt. Seinni tóku mongolar býin, og í 14. øld kom hann undir Pólska-litaviska ríkið. Í 17. øld tóku russar Kiev, og seinni vórðu Kiev limað inn í Sovjetsamveldið. Býurin fór ógvuliga í Øðrum heimsbardaga, men var bygdur uppaftur í 50- og 60-árunum og er nú týdningarmikil samferðslu-, mentanar- og útbúgvingarmiðdepil.


c: text/html

text:
Sagrada Família
Sagrada Família er kirkja í Barcelona í Katelónia, Spania. Kirkjan í Barcelona er millum heimsins kendastu kirkjur, hetta hóast hon ikki er liðug enn. Hon hevur verið í gerð í 125 ár. Kendi spanski arkitekturin, Antoni Gaudí (25. juni 1852 – 10. juni 1926), teknaði kirkjuna, og byggingin byrjaði í 1883. Gaudí doyði í 1926, og fleiri av fremstu innan sponsku mentanarelituna halda, at byggingin skuldi verið steðgað longu tá. Seinastu metingarnar siga, at kirkjan kann verða liðug í 2030.
Ein bólkur við 400 limum úr sponsku mentanarelituni krevur nú, at steðgast skal beinanvegin, tí nógvar broytingar eru framdar, sum sambært teimum ikki eru í tráð við andan hjá Gaudí. Antoni Gaudí tók ætlanir sínar við í grøvina, tá hann í 1926 varð yvirkoyrdur av einum sporvogni og læt lív 74 ára gamal. Síðan hava aðrir arkitektar strevast við at fullføra verkið, men hetta hevur ikki verið lætt, tí Gaudí broytti fleiri ferðir ætlanir sínar. Eisini oyðiløgdu anarkistarnir tekningar undir borgarakrígnum í 30-unum, so arkitektar nú arbeiða við endurskapanum av uppruna tekningunum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Beijing
Bejing (fyrr Peking) er høvuðsstaður í Kina, og hevur umleið 20,6 mió. íbúgvar. Beijing er miðdepil fyri ríkisfyrisiting, fíggjarviðurskiftum, skúlaverki og flutningi í Kina, landinum, har væl fleiri enn ein milliard fólk býr, og í fleiri enn 30 býum búgva meiri enn ein millión fólk. Telur tú útjaðaran uppí, búgva stívliga 21,1 mió fólk í Beijing í 2014. Fólkatalið veksur skjótt. Vestar- og norðarlaga er bústaðarøki og lærdi háskúlin í Beijing. Ídnaðarøkið er eystanfyri miðbýin. Tjóðarhátíðir og halgidagar verða hildnir á Tienánmen-torginum (Himmalfriðar-torginum) mitt í gamla býarpartinum. Elstu býarpartarnir eru í veruleikanum tveir býir, hvør gyrdur inn við múrum: Ytri- og Innaribýur.
Í 2008 vóru OL-summarleikirnir í býnum.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Ófriður[rætta | rætta wikitekst]
Í 1989 savnaðust hundraðtúsundtals studentar á Tian'an-men-torginum (Himmalfriðartorginum) í miðbýnum í Beijing at vísa ónøgd sína við myndugleikarnar í Kina og krevja fólkaræðiligar nýskipanir. Kinverska stjórnin sendi herin at steðga mótmælistiltøkunum. Hildið verður, at eini 1000 fólk doyðu, tá ið herurin legði uppí.
Dálking[rætta | rætta wikitekst]
Kinesiski høvuðsstaðurin, Beijing, hevur í 2014 tann ivasama heiðurin at verða tann næstskitnasti býurin í heiminum [1]. Luftdálkingin er so umfatandi, at tað næstan ikki er búgvandi í kinesiska høvuðsstaðnum, um heilsan hjá teimum 11,5 milliónum íbúgvunum ikki skal vera í vanda. Tað er niðurstøðan í eini nýggjari frágreiðing, ið tveir ymiskir samfelagsvísindaligir bólkar hava gjørt, og sum nú er kunngjørd [2]. Umfatandi luftdálkingin í Beijing hevur longu kostað kinesiska samfelagnum nógvan pening. Líkt er eisini til, at meira peningur má brúkast, til tess at basa dálkingini. Politiskir leiðarar í Kina eru til reiðar at játta slakar 8 milliardir krónur til ein grunn, sum skal fáa bilbugt við luftdálkingini í býnum, sum nú er tann næstskitnasti í heiminum. Sambært almennu, kinesisku tíðindastovuni, Xinhua, er ætlanin at steingja 300 verksmiðjur í Beijing, so luftdálkingin í kinesiska høvuðsstaðnum kann basast [3].
Luftdálkingin hóttir eisini ferðavinnuna í Beijing. Tað eru ikki bert íbúgvarnir í Beijing, sum eru í vanda orsakað av ógvusligu luftdálkingini. Luftdálkingin hóttir eisini ferðavinnuna í Kina, einamest í Beijing. Fyrra hálvár í 2014 fall talið av ferðafólki í Beijing við 14 prosentum, samanborið við fyrra hálvár í 2013. Kinesiskir fjølmiðlar skriva, at luftdálkingin er orsøk til minkingina. Í januar í 2014 var luftdálkingin í Beijing 40 ferðir størri enn loyvdu markvirðini hjá heimsheilsustovninum, WHO [4].


text:
Tit fáa bert valdið til láns
Politikkur30-12-2016 - 23:04 - Jóanis Albert Nielsen
- Tað skal – eins og kommunan – latast eftirkomarum tykkara í eins góðum ella betri standi, enn tit nú fáa tað í, segði Heðin Mortensen, fráfarandi borgarstjóri, í røðu á býráðsfundi í kvøld. Røðan var soljóðandi:
Góðu býráðslimir,
Fyrst fari eg at ynskja tykkum øllum til lukku við valinum.
Tykkum sum vórðu afturvald og við tí fingu møguleikan til at virka enn eitt býráðsskeið í fólksins tænastu.
Og tykkum nývaldu, sum fyrst tóku tað stóra stigið at stilla upp, og nú hava fingið fólksins álit at taka bæði stórar og smáar avgerðir – sum tó allar, sum allar oftast, gera mun í lívinum hjá nógvum borgarum.
Eg fari eisini at nýta hetta høvið til at takka tykkum mongu, sum eg havi havt gleðina av at arbeiða saman við í politikki hesi 12 árini, sum mær untist at røkja embætið sum borgarstjóri í Tórshavnar kommunu. – Eisini tykkum, ið hava valt ikki at stilla upp aftur ella ikki vórðu afturvald.
Eisini vil eg takka tykkum mongu, sum eg so ella so havi havt spenningin, avbjóðingina og gleðina við at stríðast við og ímóti hetta langa tíðarskeið, ella partar av tí. Vit kunnu vera ósamd um mangt, bæði um stórt og smátt, bæði um innihald og mannagongdir; men vit mugu alla tíðina royna at minna okkum sjálvi á, at vit – tá samanum kemur – hava tvinni grundleggjandi viðurskifti í felag. Tað eru tær báðar orsøkirnar til, at vit hava sæti her í býráðnum:
• Vit eru her, tí at vit vilja gera viðurskiftini betri fyri sum flest av okkara borgarum.
• Og vit eru her, tí at fólkið hevur kosið okkum til hesa uppgávuna.
Eg fari eisini at nýta hetta høvið til at takka tykkum mongu – tykkum 2.506, sum valdu at geva mær tað stóra álit at atkvøða fyri mær á býráðsvalinum. Hóast tað mikla álitið, sum tit vístu mær og Javnaðarflokkinum aftur hesaferð – vit fingu ikki færri enn 4.764 atkvøður – so gekk ikki, sum vit høvdu væntað og vónað, ella sum úrslitið av valinum so greitt bendi á, at fólkið ynskti.
Hví tað gekk sum tað gekk, tað hava vit hoyrt fleiri frágreiðingar um.
Politikkur er eitt innviklað spæl, har nógv ymisk fólk gera nógv ymisk ting í senn, og tí eru helst eisini fleiri ymsar frágreiðingar um, og nógvar orsøkir til, at støðan bleiv, sum hon bleiv at enda.
Men áðrenn eg sigi meira um tað, skal eg nýta høvið at ynskja tykkum, sum nú fara at taka við evsta valdinum í Tórshavnar kommunu, til lukku.
Eg – og vit, sum nú eitt skifti ikki fáa høvið at vera við í allar fremstu røð í Tórshavnar kommunu, vit eru errin av, at vit lata frá okkum evstu ábyrgdina av eini so væl útbygdari og samstundis fíggjarliga so væl grundfestari kommunu.
Men tað dýrabærasta av øllum virðum, sum vit lata frá okkum, er tó tað sum vit í felag hava bygt upp hesi árini - tað er álit:
Fólk líta á Tórshavnar kommunu. Fólk vita, at tey kunnu krevja nógv av Tórshavnar kommunu, og tey ivast ikki í, at Tórshavnar kommuna er til dystin fús, og altíð er til reiðar at taka tøk. At Tórshavnar kommuna fer at bróta uppúr nýggjum, og bera kyndilin enn longur fram.
Hetta, og so trivnaður.
Slík viðurskifti kunnu vit ikki bóka í roknskapin ella seta beinleiðis á nakran avrikslista. Men tað er við áliti og trivnaði sum við kærleika: Samstundis sum tað ber so ómetaliga nógv og røkkur so óendaliga langt, so er tað so viðbrekið. Tað krevur, at vit fara við tí í trúskapi og í eyðmýkt.
Eg veit, at tit hava evnini. So eg vóni, at tit eisini hava hugburðin sum skal til, fyri at verja og lívga um hesar dýrgripirnar.
So: takið væl við tí, og farið um tað við virðing, ídni og kærleika; nú tað er tykkara tørn at bera álitið, sum fólkið hevur givið okkum øllum í felag, víðari.
Hóast eg ærliga skal viðganga, at tað svíður at verða noyddur at víkja sæti, so havi eg havt høvi til at arbeiða bæði saman við, og upp móti teimum flestu av tykkum. Eg kenni tykkum fyrst og fremst sum góð, skilagóð fólk, ið – eins og vit – vilja Tórshavnar kommunu og Føroya landi alt tað allarbesta. Tí eri eg hampiliga tryggur við at lata tykkum lyklarnar. Tað fer valla at lukkast at fáa tað at ganga reiðiliga av skriðuni til, áðrenn vit fáa tikið um endan aftur ☺
- Men aftur til hetta við, at vit í kvøld standa á gáttini til eitt valdsskifti í Tórshavnar kommunu: Tað var ein baldrut og knortlut tilgongd, tann telvingin, sum leiddi okkum fram til hetta valdsskiftið. Vit eru mong, sum høvdu viljað tað øðrvísi – sum halda at tað av røttum átti at verið øðrvísi. – Men hetta er úrslitið av telvingini, og ongin regla er, sum er brotin, og ongin mannagongd er, sum ikki er fylgd. Tí er tað heldur ikki formliga skeivt, at kyndilin nú kemur á aðrar hendur, um enn tað smakkar mær illa.
Men søgurnar um samansvørjingar, lygnir og lyftisbrot eru mangar, og tær ljótu søgurnar eru altíð seiglívaðar.
Eg havi verið við í mong ár, og við í mongum leiki, so eg veit so væl sum nakar, at hetta er ikki fyrstu ferð, at fleiri samgonguavtalur eru gjørdar, ella at orð ikki verða hildin – og við hetta lag kunnu vit stúra fyri, at tað verður heldur ikki seinastu ferð.
Men tað nýtist ikki at vera so – tað átti avgjørt ikki at verið soleiðis.
Eg eri sannførdur um, at vit skylda ikki bara Tórshavnar kommunu ella øllum hinum kommununum i Føroyum – men so sanniliga eisini fólkaræðinum og tí stóra áliti, sum fólk her á landi hava á fólkaræðiligu skipanina – at vit gera reglurnar nógv betri, so at vit øll verða spard fyri slíkar leikir, sum eru okkum politikarum til lítlan sóma, og sum í longdini kunnu vera ein hóttan móti fólkaræðinum.
Hetta er ikki – sum tað so ofta verður gjørt til – ein spurningur um eitt nú Heðinar, Annikur, ella aðrar persónar. – Ella ið hvussu so er, so er tað tann minsti parturin.
Hetta er fyrst og fremst spurningurin um, hvussu vit tryggja og byggja álit um valdsskiftið í kommununi. Kommunan, sum á so mangan hátt er grundeindin í fólkaræðinum.
Hvussu kunnu vit fólkavaldu á tryggan og álitisskapandi hátt býta og skipa hetta valdið, sum borgararnir við vónum og áliti hava litið okkum upp í hendur?
Eg haldi, at vit, sum hava livað styttri og longri partar av lívi okkara í kommunupolitikki, og sum tí hava serligt innlit í, hvussu skipanin virkar, og hvussu ómetaliga týdningarmikil kommunan er í livandi fólkaræðinum; vit skylda kommununi, skipanini og landinum, at vit taka okkum saman og semjast um at gera eina fasta mannagongd um, hvussu vit kunnu skipa býráðssamgongur eftir kommunuval. Ikki sum nú, men á ein opnan, tryggan, gjøgnumskygdan og virðiligan hátt.
Tá eg í 1973 á fyrsta sinni tók sæti í býráðnum, stóð tað á ongan hátt í kortunum, at eg skuldi gerast tann, sum hevur sitið longst í býráðnum. At eg gott ein mansaldur seinni skuldi vera tann, sum fekk flestar persónligar atkvøður á býráðsvali, ella at eg av álvara skuldi fara uppí politikk yvirhøvur.
Tað var bara tað, at vit vóru fleiri, sum vóru samd um, at viðurskiftini hjá Havnar Róðrarfelag vóru alt ov vánalig, og tað vildi eg gera nakað við. Hetta haldi eg vísir okkum, hvussu grundleggjandi okkara fólkaræði er – at tað at koma í fremstu røð í kommunupolitikki, ongantíð má vera nakað, sum bara er fyri tey serliga skúlaðu ella serliga útvaldu. Tað er ringt at vita frammanundan, hvør fer at yvirliva í politikki, og tað er eisini ringt at vita, um hetta at vera virkin í politikki er nakað fyri teg, fyrr enn tú hevur roynt tað.
Tí fari eg at heita á øll ung, virkin fólk, um at hugsa seg um, um tey ikki hava hug at royna seg í fremstu røð í politikki. Roynið at halda tykkum framat, um tit brenna fyri onkrum. Tað vendist altíð aftur. – Í teoriini, ið hvussu so er, tí vandin kann vera, at tit eins og eg fara at dáma tað so væl, at politikkur broytir tykkum lívsleiðina.
Kenslan av at gera mun, og kenslan av at uppliva at gera umstøðurnar betri fyri so mong, er tað sum fyrst og fremst heldur huginum uppi. Og tað er eitt privilegium at sleppa at virka saman við so nógvum góðum, spennandi og inspirerandi fólk, bæði í politikki og i fyrisitingini – fólk, sum brenna eftir at gera sítt allarbesta, og sum velja nógvar aðrar góðar og virðismiklar partar av lívinum frá av júst hesi orsøk.
Tað tekur nøkur ár í politikki, áðrenn tú veruliga lærir at virðismeta tann týdning, sum ein góð, fakliga sterk fyrisiting hevur fyri møguleikan veruliga at føra politikk, og fyri at halda á og gjøgnumføra politikk.
Tað er rørandi at uppliva, hvussu nógv tey mangan leggja fyri, og hvussu nógv meira tey arbeiða, enn løn og sáttmáli kunnu gera krav uppá. Tað er meira enn gull vert. Embætisfólkini hava ikki politiskar dagsskráir, men tey hava sína fakligheit, sín eldhuga og sítt nærlagni, og tey leggja mangan nógv fyri at tryggja, at mál verða borin ígjøgnum á rættan hátt.
Vit eru í teirri hepnu støðu, at vit hava ómetaliga nógv slík embætisfólk í Tórshavnar kommunu. Tað er minni enn so, at tey altíð strúka tær við hárunum, ella gera ella skriva akkurát tað tilmælið, ið tú sum politikari kundi ynskt tær. Men eg vóni, at tit fara at duga at virðismeta hetta. Og at tit fara at duga at síggja, at tað serliga er, tá tey siga og skriva tað, sum tú ikki ynskir, at tey tæna tær allarbest. Tí tá taka tey veruliga tøk fyri at tryggja bæði teg sum politikara og skipanina, sum tey eru sett at tæna.
Eg vil takka embætisfólkunum – og øllum starvsfólkunum - í Tórshavnar kommunu fyri tað avbera góða arbeiða tey gera hvønn einasta dag. Hetta arbeiði er tað, sum ger Tórshavnar kommunu til tað, sum hon er. Og hetta arbeiðið er tað, sum ger, at visjónir og ætlanir hjá okkum politikarum kunnu gerast verulig á ein góðan og tryggan hátt.
Takk fyri gott samstarv, og mangar fakliga góðar og hugnaligar løtur saman.
Tað ber saktans til at velja at síggja Føroyar, allar sum tær eru, sum ein doyggjandi útjaðara. Serliga um tú ikki hyggur so nágreiniliga eftir. Men við miðvísum arbeiði, og við hjálp og íkøstum frá nógvum góðum kreftum, hava vit megnað at gera Tórshavn um til at vera miðstaðurin í útjaðaranum – og meira enn tað.
Vit hava í felag klárað at lyfta Tórshavn upp til at vera ein veruligur miðstaður, sum hevur fjølbroytt tilboð til ein fjølbroyttan skara av borgarum. Ein miðstaður, sum bjóðar útisetunum heimaftur, og sum er eitt trygt, mennandi og avbjóðandi alternativ hjá so nógvum av landsins synum og døtrum, sum hava nomið sær kunnleika í fremstu røð, allastaðni kring heimin. Hetta hava vit fyrst og fremst gjørt við at gera okkum uppiborin til álit og við at skapa trivnað og trúgv uppá, at her ber til hjá allari familjuni at hava eitt gott og virkið lív.
Vit, sum bjóða okkum fram í politikki og verða vald, vit vita, at tað vald vit fáa, bert er til láns. Men tað er kortini altíð ringt at finna røttu løtuna at fara. Eg skal erliga viðganga, at eg hugsaði nógv um, um eg ikki átti at latið vera við at stilla upp aftur hesaferð. Tað er altíð best at gevast, meðan tú ert á toppinum, sigst.
Men tað er ikki so einfalt sum tað – ið hvussu so er ikki í politikki. Tað er ringt at fara frá nøkrum, sum tú ert komin so væl inn í, og sum samanumtikið hevur gingið so væl.
Sum sagt, so er tað so gott og gevandi at kunna kenna, at ein veruliga ger mun. Og tá ein hevur roynt tað, so kennist tað so skjótt sum ein skylda at royna at gera allan tann mun, sum ein kann. Og tann kenslan varð so styrkt av, at tað vóru so sera nógv, bæði í Javnaðarflokkinum, og fólk sum eg aldrin havi kent til at vera javnaðarfólk, sum heittu á meg um at taka eitt tørn aftrat í býráðspolitikki. Slíkar áheitanir gera annað og meira enn at smikra og fløva. Tær gera eisini, at ein kennir eina veruliga ábyrgd, eina skyldu at royna einaferð aftrat. Fyri býin, fyri flokkin og fyri landið.
“Naa du har gjort det bedste du kan, saa er du ret undskyldet”, kvøða vit í brúðarvísuni. Tá vit veruliga hava gjørt tað, man vera best at lata onkran annan royna seg. Men meðan vit stríðast – meðan vit liva – kann tað ofta vera ringt at vita, nær tað er.
Formliga velur býráðið borgarstjóran – fólkið velur hann ikki beinleiðis. Men ein borgarstjóri er bara borgarstjórin hjá fólkinum, um hann ger seg uppibornan til tess.
Tað er tí av allar størsta týdningi – um ein altso vil vera fólksins borgarstjóri – at vera har sum fólkið er. Ikki bara millum klokkan 8 og 16, men altíð. At vísa fólki – hvørjum einasta borgara – virðing. Og í verki vísa, at tú ert partur av teirra lívi, at tú kennir teirra støðu; og at føla við teimum, bæði tá tað gongur við og ímóti.
Við hesi áminning fari eg at takka fyri mína tíð sum borgarstjóri, og fyri hesi 12 sera góðu árini í lívi mínum – har mær so sjónliga untist at vera við til at gera mun hjá so nógvum fólki. Tað er eingin sjálvfylgja at fáa ein slíkan møguleika, og tí er skyldan at fara væl um hann uppaftur størri.
Áðrenn eg endi, fari eg at nýta hetta høvið til eina tøkk afturat – og tað er tann størsta tøkkin av teimum øllum.
Eg vil takka konu míni Hjørdis fyri ótroyttiliga altíð at standa við mína lið. Sálamon kongur sigur í Orðtøkunum, at ein dugandi kona er meira verd enn perlur. Hesum kann eg av fullum hjarta taka undir við og leggja afturat, at uttan hennara stuðul hevði ikki borið til hjá mær at brúkt so stóran part av lívi mínum í politikki, og uttan hennara mangan klóku ráð hevði eg ikki hildið so leingi í politikki.
Eisini skal eg takka børnum, abbabørnum og familjuni annars fyri altíð at bakka meg upp í øllum eg havi fingist við. Uttan tykkara stuðul og trúskap hevði ikki verið lætt.
Familjan hevur mangan skullað tolt bæði ágang og truplar løtur, men afturfyri hava vit eisini fingið nógvar glaðar, gevandi og læruríkar løtur - og upplivingar, ið vit annars bert kundu droymt um at fingið.
Eg ynski tykkum, sum nú taka við evsta valdinum í Tórshavnar kommunu, til lukku, bestu eydnu, heppið handalag og trygga hond við teirri stóru uppgávu, tit nú hava tikið á tykkum. Tí sum við so mongum týðandi viðurskiftum her í lívinum, so byrjar tað stóra arbeiðið og tann stóra ábyrgdin – har sum tað bæði kann ganga ræðuliga illa og ómetaliga væl – aftaná, at tú hevur notið at fáa tín vilja.
Og minnist til, at hetta valdið tit fáa er bert til láns. Tað skal – eins og kommunan – latast eftirkomarum tykkara í eins góðum ella betri standi, enn tit nú fáa tað í.


text:
Orð og lag (1993): Kajfinn Hammer
1. Lívsins álvara og endi áður ei mær voldu harm,
tí eg livdi sum mær lysti, aldri tók í egnan barm;
uttan Guð eg livdi lívið, hóast Hann meg dró til Sín,
undir lívsins viðurskiftum mangan talaði til mín.
Niðurlag: Men eg elskaði fest og dans og rock,
ei av heimsins undirhaldi fekk eg nokk!
Lívið livast skuldi, alt, ja, alt eg vildi fáa við,
sum mítt hjarta kundi metta, sløkkja tostan, geva frið!
2. Ungdómsárini tey runnu, mangan steðgaði eg á,
tá eg hoyrdi ung á útimøtum syngja hjarta frá,
um Guðs kærleika og náði, sum ein dag til teirra rakk,
og eg kendi, hetta sannleiksorðið djúpt í hjartað sakk.
3. Hóast væl eg kendi vegin, sum til frelsu lagdur var,
skúgvaði eg spurningin um mína frelsu burt frá mær;
hóast væl eg vitsti, ævinleikin alsamt nærri kom,
at tað lív eg livdi førdi meg mót dómsins myrku trom.
4. Hvat ið enn so sagt varð við meg var mítt hjarta stongt og deytt,
men við børuna hjá vinum gjørdist hjartað sárt og bleytt;
fyri deyðans opnu grøv tá krympaði mítt hjarta seg,
og eg lovaði mær sjálvum: Eg má velja Harrans veg!
5. Tó, skjótt gloymdi eg tað lyftið, sum mær sjálvum har eg gav,
inntil eina nátt eg droymdi, tá eg drukkin lá og svav,
at eg stóð við perluportrið og bað Guð mær sleppa inn,
men Hann svaraði: “So mangan dró Eg teg til Himmalin,
men tú elskaði fest og dans og rock,
ei av heimsins undirhaldi fekst tú nokk!
Lívið livast skuldi, alt, ja, alt tú vildi fáa við,
sum tú helt, teg kundi metta, sløkkja tostan, geva frið!”
6. Tá eg vaknaði, eg skilti, at ein dreym eg hevði droymt,
og fram fyri meg rann lyftið, sum eg nærum hevði gloymt;
tá mítt stolta sinn eg boygdi, bað Guð fyrigeva mær,
og Hann reinsaði mítt hjarta, loystur, endurføddur varð!
Ei eg elski meira fest og dans og rock,
eg av heimsins gartan havi fingið nokk!
Lívið er mær vorðið Kristus, Andans kraft varð fyltur við,
einans tað kann hjartað metta, sløkkja tostan, geva frið!


text:
Vitjan úr Rumenien
mentan03-01-2017 - 11:41 - Jóanis Nielsen
Á møtinum í Ebenezer mikukvøldið 4. januar kl. 20.00 vitjar Alina Luliana, sum er leiðari fyri Reyða Krossi í økinum Hunoduara í Rumenien.
Alina hevur í mong ár virka sum tulkur hjá føroyingum, sum hava ferðast í økinum við hjálpararbeiði.
Hon kemur at greiða frá vakra landinum Rumenien og hvussu hjálpiarbeiði úr Føroyyum ger ein stóraan mun fyri fólkið har.
Sum eitt úrslit av hjálpararbeiðinum í Rumenien, er eitt vælvirkandi barnaheim sett á stovn, umframt at ein skúli er byrjaður í økinum. Eisini eru samkomuhús bygd, sum eitt úrslit av hesum arbeiði.
Alt hetta og ymiskt annað verður sagt frá á møtinum mikukvøldið kl. 20.00.
Øll eru hjartaliga vælkomin.


text:
Rosévín
Rosévín er gjørt av bláum drúvum. Eyðkendi ljósareyði liturin kemur av, at skalið ikki liggur leingi í sevjuni. Liturin kann verða frá ljósum laksaliti og til ein kláran reyðan lit. Smakkurin er næstan altíð turrur ella hálvturrur. Verða framleidd í flest øllum vínframleiðandi londum. Rósuvín er gjørt úr drúvum, sum verða nýttar til at framleiða reyðvín, har skalið verður tikið frá undir geringini, tá ið víni hevur fingið tann lit sum tað skal hava, og ikki blandað saman av reyðvíni og hvítvíni, sum nógv kanska halda. Rósuvín skulu helst borðreiðast køld, umleið 8-12°C, og hóska væl til lættar kjøtrættir, salat, fisk, fiskasúpan ella sum eitt glas í heitum summarveðri.


text:
Nøkurlunda soleiðis skrivaði ein av mínum Facebook vinum í kvøld. Eg eri nokk ein av hesum, ið hann lýsir sum politiskt korrektan. Um alternativið er “pøbil við hvísl”, so vil eg fegin vera politiskt korrektur.
Haldi tó tíanverri als ikki, at tolsemisboðskapurin er politiskt korrektur. Alsamt fleiri eru farin at dansa eftir pípunum hjá ISIS og høgraveinginum. Ja eg meti, at hesir partar púra ótilvitað eru í einum hugsjónarligum samstarvi og melodiurin í teirra pípum er tann sami.
Eg hoyrdi einaferð í einum filmi, ein høgra ekstremist, ið virdi svartar rastistar, tí teir eisini gingu inn fyri skilnað millum rasur. Tað er tíanverri so, at ISIS og nógvir høgravendir ekstremistar hava nógv til felags.
Tað er so eingin ivi um, at tað, sum vit upplivdu í París fríggjakvøldið, er kríggj.
Í Evropa og Norður Amerika liva 1,2 mia fólk. So tá ISIS loypir á og drepur 120-150 fólk, so er tað ikki kríggj í vanligum forstandi, har tú ætlar at minka um talið av evropearum, ateistum ella kristnum.
Hetta er eitt taktiskt álop á Vesturheimin. Tað er fyri at skapa ræðslu, og fyri at fáa okkum at broyta okkara lívsstíl, og fyri at fáa okkum at sleppa okkara tolsemismentan.
Størsti sigurin hjá ISIS, Al Qaeda og øðrum islam baseraðum terroristum er vaksandi fremmandahatrið, og muslimahatrið í Vesturheiminum.
Megnar ISIS, at gera hetta til eitt mál, har Vesturheimurin fer í kríggj við Islam, so er kríggi ikki longur millum svakar ekstremistar og vesturheimin, men eitt regulert heimskríggj millum Vesturheimin og eina mia. muslimar.
Ein dag sum í dag, er tað av alstórur týdningi, at vit øll taka frástøðu frá ekstremistum. At moderatir muslimar, kristin, ateistar og onnur standa saman, og tryggja okkum, at okkara samfelag berjir niður relisgiøsar ekstremistar. Tí hetta kríggið er í veruleikanum millum radikal og moderat. Um vit moderatu ikki skilja, hvønn hetta stríðið er ímillum, og um vit ikki fara inn í stríðið, so verður endin galin.
Ein dama skrivaði á Facebook í kvøld, at vit hava verið ov tolsom og ikki sett okkum inn í, hvat tað vil siga at loyva muslimum at byggja moskeir og harvið at dyrka tað ekstremu síðuna av islam.
Júst tað, at ein vanlig føroysk dama skrivar og meinar hatta, er ein sigur fyri ISIS. Sjálvandi skulu muslimar sleppa at byggja moskeir (kirkjur), og líka sjálvandi skulu muslimar ikki góðtaka, at ekstremisma sleppur at trívast í teirra moskeum.
Vit gráta og syrgja í dag um tey nógvu deyðu og um tey nógvu særdu. Men vit, sum berjast móti ekstremistum, skulu ikki tiga, í dag! Vit skulu vera har, og tryggja, at øðin vendur rættan veg. Tryggja at ótilvitaðu skutilssveinarnir hjá ISIS á høgraveinginum ikki sleppa at seta dagsskránna, og gera hetta til eitt stríð millum okkum og islam.
In: Hugleiðingar5 Aug 2015
Eg var staddur í løgtinginum til stóran part av kjakinum um misálitið á løgmann, øgiliga áhugavert kjak, ið hevði fleiri dimensiónir og vístu, at áskoðanin hjá tinglimum var grundleggjandi ymisk á, hvussu okkara skipan skal umsitast.
Uppskotið fall, Fólkaflokkurin slapp í stóran mun at spæla fríspæl uttan nakran kostna, og løgmaður slapp enn einaferð at spæla offur. Hesaferð var myndamálið ein krossfesting.
Men tann størsta avleiðingin av hesum, er uttan iva tann. At mest sannlíka boðið uppá eina samgongu eftir komandi val er ein samgonga við Javnaðarflokkinum, Sambandsflokkinum og Nýggja Sjálvstýrinum, og Javnaðarflokkurin fær løgmann.
Eftir eitt komandi val eigur Kaj Leo Holm Johannesen útspælið at skipa samgongu. Tá verður sjálvandi samgongan við Javnaðarflokkin roynd, um tann samgongan kann telja upp í 17, men væntandi verður Nýggja Sjálvstýri bjóða við, antin sum tann 17. atkvøðan ella bara fyri at styrkja grundarlagið.Tað er er eisini greitt, at Sambandsflokkurin fer at leggja seg skerflatan fyri at sleppa í hesa samgongu, hetta merkir útsølu av øllum teimum borgarligu broytingum, ið eru gjørdar hetta valskeiðið. Meðan teir so fáa frítt spæl á Sambandsøkinum.
Javnaðarflokkurin hevur boðað frá, at hann ikki fer í samgongu við Fólkaflokkin, tí er lukkutíð ein nýggj ABC samgonga ikki ein møguleiki.
Miðflokkin trúgvi eg einki uppá saman við Javnaðarflokkinum, tí hvørgin flokkur kann liva við ynskjunum hjá hinum á tí etiska økinum.
Eg trúgvi heldur ikki, at Framsókn er ein møguleiki, tí flokkurin skal veruliga selja út á loysingarsíðuni, um hann skal fara saman við Javnaðarflokkinum og Sambandinum.
Tí er BCD mest sannlíka samgonga, um hesir flokkar eru nóg stórir tilsamans, og tað er ikki ósannlíkt, at teir vera nóg stórir.
Riggar tað ikki hjá Kaj Leo, so kann hann velja at geva mandatið frá sær, og tá er ein stórur møguleiki fyri, at verandi andstøða verður samd um samstarv.
Men hin loysnin verður sjálvandi roynd fyrst. Tá er sjálvandi spennnandi, hvussu javnaðarflokkurin reagerar.
Tað er væl skilligt, at Javnaðarflokkurin ikki hevur viljað meldað út, at tey fyrst vilja royna andstøðuna, so tí er mín vón, at B, C og D ikki klára at telja til 17 eftir valið, og at Tjóðveldi og Framsókn fáa góð val, tí so kunnu vit fáa CEF samgonguna, ið føroyingar ynskja.
At tosa um, at Tjóðveldi og Fólkaflokkurin vera nóg stórir tilsamans er burturvið og gevur onga meining, heldur ikki saman við D, tað er einki, ið bendur á, at hesir flokkar kunnu telja til 17. Men sjálvt tá, so hevur sitandi løgmaður útspælið, og væntandi er tað Javnaðarflokkurin, ið fær tað, um hann ikki klárar at fáa semju.
In: Hugleiðingar18 Jun 2015
Skilagóð, reiðilig, væl talandi, siðilig og greið, alt hetta lýsir tað valevnið, ið eg seti mín kross við í dag. Harumframt er hon hugsjónarliga grunda, hon trýr uppá eina politiska søk og hon vil gera Føroyar betri!
Eg eri troyttur av ókonstruktivum klandri, eg eri troyttur av breyðpolitikkarum, ið sita í sínum sessum av maktgreði ella orsaka av ynskinum um feitar pensjónir, ella bara av gomlum vana. Eg eri troyttur av ónyttum, ið eru komnar á ting við gyltum lyftum, men einki hava levera.
Eg eri troyttur av politikkarum, ið hava hug at avreiða øll okkara virði, til ES ella til persónliga útvaldar vinir og kenningar.
Eg eri troyttur av teirri óreiðiligheit, ið kemst av breyðpolitikkarunum við bert ynski um at fáa makt.
Eg haldi, at øll eiga at spyrja seg sjálvan: Er tann, ið eg fari at seta krossin við, ein maktgræður breyðpolitikkari?
Er viðkomandi reiðiligur?
Situr viðkomandi av gomlum vana?
Hugsið tykkum væl um, hvønn tit skulu velja, óansæð hvønn flokk tit velja. Tað eru fleiri góð valevni á flestu listum, so geri tykum ómak at velja tey røttu.
Eg velji Sirið Stenberg og tað haldi eg, at tú eisini skuldi gjørt!
In: Ummæli7 May 2015
Eg var aftur í Brunsj og ummældi fløgu, hesaferð var tað Huldasound hjá Huldu. Hon fekk 4 av 6 stjørnum.
Hetta er elektroniskur poppur og í støðum ordiliga gott, her kann man t.d. nevna útvarpshittið Every Drop, Kate og kanska eisini Stay away. Men her eru onnur løg, ið ikki eru líka væleydnaði.
Sum flestu debutfløgur, so peikar fløgan í nógvar ymiskar ættir, her er nógv, sum er sera myrkt, men eisini partar sum eru reindyrkaður poppur. Hetta kann vera sjarmerandi, og í hesum førinum er tað ok, Jens L. Thomsen hevur framleitt og tað hoyrist aftur.
In: Sunnudagsbitin1 Mar 2015
Jim Carrey er ein stuttligur maður, og eisini her, ið hann tosar um sína passión fyri bólkinum Napalm Death. Tit fáa enn ein sunnudagsbita.
Onkuntíð dettur man um okkurt á alnetinum, ið sigur yeah! Sumt er somikið gott, at tað er vert at deila við tykkum. Hetta eru sunnudagsbitar.
In: Hugleiðingar17 Jan 2015
Hevur Annfinnur í Garðalíð formaðurin í Skipara- og navigatørfelagnum etið seym?
Ella er korruptiónin og mafiastøðan í samfelagnum bara so rótfest, at hann ikki fatar, hvat hann í roynd og veru sigur?
Í Sosialinum, ið vit øll fingu í postkassan mikudagin, er ein grein, ið fekk meg at stúrsa við.
Nývaldi formaðurin í skipara- og navigatørfelagnum harmast um, at hansara limir ikki longur eru fullkomiliga leysir av allari ábyrg, og í realitetinum – omanfyri lógina.
Hann breiðir sín vanvitsboðskap út fyri Føroya fólki, sum um tað var tað mest natúrliga í verðini, og hann fær ikki so frætt sum ein kritiskan spurning frá blaðmanninum.
Tað er eingin loyna, at umsitingin av føroyskari fiskivinnulóggávu mest hevur mint mest ein sunnudagsskúlalærara, ið noktar kúllunum at fáa eina stjørnu í bókina.
Tað hevur loyst seg at fiska við rækjutrolum inni í trolposunum á stongdum leiðum og annað líka groft, tí revsingin var so lítil í mun til vinningin. Tað tykist næstan, sum um man hevur kalkulera við bótum
Summi skip eru vorðin so gromm, at fólk í grannabygdini hava flutt gullfiskarnar úr vindeygunum, og søgur ganga um, at okkurt reiðarí hevur roynt at tryggja sær skipið móti omanlopið. Men Trygginin helt tað vera ov risikofult.
Hetta eru sjálvandi skemtisøgur, men tær vísa eisini, at fiskirán ikki verður tikið í serliga stórum álvara. Hetta er sum rúsdrekkakoyring var í 80’unum. Hetta hóast vit liva at fiskivinnu, og ránsveiða, umframt at vera ein hóttan móti stovnunum, eisini kann fáa avleiðingar fyri okkum sum land í altjóða handilssamstarvi.
Fyrstu ferð, at eitt mál um brot á fiskivinnulóggávuna hevur havt nakran nevnivert at siga, er í málinum um garnaskipið Anitu, og her var talan um ópopulerar útlendingar alíkavæl, so tað kostaði kanska ikki so nógv, at taka fiskiloyvið frá teimum.
Men hetta fall ikki í góða jørð hjá Annfinni Garðalíð. Hann ræðist, at reiðarí fara at halda skiparan til ábyrgds fyri ránsfiskiskap og lógarbrot, og at hetta kann føra til húsagang hjá skiparanum.
Lat okkum líka taka hatta umaftur: Skipara- og navigatørfelagið rópar varskó, tí vandi er fyri, at limir hjá teimum, ið hava brotið lógina, fáa revsing fyri hetta?
Hann sigur sambært Sosilainum:
“- Tað rætta hevði verið at tað verður ein greið avtala gjørd ímillum reiðaran og skiparan um, at skiparin ikki skal hefta persónliga, verður skipið tikið fyri ólógligan fiskiskap”
Hvørjari verð liva vit í, tá eitt fakfelag vil hava, at limirnir framhaldandi ótarnaðir skulu sleppa at bróta lógina?
Kanska enn meira ræðandi er, at blaðmaðurin, ið skrivaði greinina als ikki setur spurnartekin við úttalilsi.
Sjálvandi, skalt tú revsast og standa til ábyrgd, um tú brýtur lóggávuna. Tað er orsøkin til, at vit hava eina lóggávu.
Vanliga kalla vit hetta, at liva í einum rættarsamfelag. Okkara rættarskipan er bygd á almentfyribyrgjandi hugsjón, har vit hava lógir, ið gera, at tað ikki loysir seg at vera kriminellur, fyri at fólk á tann hótt vera eggja til ikki at verða kriminell.
Hví skuldi hetta ikki verið galdandi fyri skiparar eisini?
Nú kenni eg nógvar skiparar, og havi ofta hoyrt teir siga, at har kann bara vera ein skipari umborð. Skiparin bestemmar og hevur ábyrgd. Hetta er eitt heiðursstarv, og tað líkist svartasta ongum, at formaðurin fyri eitt heiðursfelag, sum Skipara- og navigatørfelagið, roynir at ómyndiggera sínar limir á hendan hátt. Sjálvandi skulu skiparar, ið bróta lógina standa til svars fyri ta!
Mest um í einum hjá-setningi nevnir formaðurin, at tá skip verða tikin fyri ólógligan fiskiskap, so er tað skiparin, ið fær bótina, men at vanligt er, at reiðaríið rindar bótina fyri skiparan.
Eg vil sanniliga vóna, at hetta verður inntøkuført hjá skiparunum, so hann rindar skatt av hesi eykaløn, ið hann fær frá reiðarínum.
Nei, tú tað nyttar einki at hava ein sheriff í Fiskimálaráðnum, um teir, ið hann umsitur eru omanfyri lógina.
In: Sunnudagsbitin11 Jan 2015
Henda vakra sunnudagin havi eg hug at deila hesa framúrskarandi jassuttu útgávuna av Meghan Trainor lagnum “All about that bass”, við songkvinnuni og bassleikaranum Kate Davis.
Hetta er framúr og ein deiligur máti at brúka 4 minuttir, set teg afturá og njót tað.
Onkuntíð dettur man um okkurt á alnetinum, ið sigur yeah! Sumt er somikið gott, at tað er vert at deila við tykkum. Hetta eru sunnudagsbitar.
In: Hugleiðingar8 Jan 2015
Ræðuleikarnir í París vísa alt ov væl, at okkara samfelagsskipan og okkara mannarættindi eru hótt. Vit mugu ongantíð góðtaka, ella bera í bøtuflaka fyri tílíkum álopum sum hesum. Tí hetta er ikki bara eitt hópdráp, hetta er eitt álop á okkara grundvirði sum samfelag.
Talufrælsið er ein av grundarsteinunum, ið vit byggja okkara fólkaræði á, hetta er eini mannarættindi, og mannarættindi skulu virðast! Tey eru ikki til forhandlingar!
Tí velji eg eisini at deila omanfyristandandi mynd, Je Suis Charlie, ið merkir stutt “Eg eri Charlie”. Í nátt eru vit, sum vilja frælsi og mannarættindi, Charlie.
Charlie Hebdo er vorðið ímyndin av talufrælsinum, og stríðnum fyri hesum frælsi.
Í kjalarvørðinum av ræðuligu hendingini hava høgravendir ekstremistar válgað sær í henni, og brúkt hana sum eitt kærkomið amboð í sínum ófantaliga ágangi móti øllum muslimum.
Í besta ekstremist anda, skera tey allar muslimar yvir ein kamb, og brúka hesa ræðuligu hending sum bensin til hatrið móti fremmandum. Hetta er ikki í Charliesa anda, tí blaðið hevur nevniliga speirikið alla ekstremismu, og arbeitt fyri frælsi og móti allari kúgan.
Eg haldi tað vera fúlt, at ekstremistar brúka hesa hending til gagns fyri sína hatursherferð.
Vit moderatu mugu standa saman móti ekstremistum, bæði teimum muslimsku og teimum, ið vit hava innanfyri okkara egnu bøgarðar.
Tónin á Facebook millum føroyingar seinastu dagarnar, síðan løgmaður boðaði frá, at hann vildi, at vit skuldu taka í móti flóttarfólki, ræðir meg. Tað rákið, ið tónin umboðar er eksploderaði aftaná álopið á Charlie Hebdo. Eg eri sannførdur, at hetta rák, er ein stór hóttan móti mannaættini.
Eg skilji ikki hvat projektið hjá føroysku hatursprofetunum er, nógv av teimum hava ongantíð hitt ein muslim, hava búð í Føroyum alt sítt lív, men er hjartaliga sannførd um, at islam og sostatt allir muslimar eru eitt problem, tað er ræðuliga viktikt, at siga hetta so ofta sum tilber. Men hvat ætla tey, tað loysir so einki at svína fólk til. Hvat er teirra loysn? Vilja tey avrætta allar muslimar? Læsa teir inni í Miðeystri og so bumba Miðeystur? Hvat er teirra projekt?
Eg havi skilt, at føroyskir ekstremistar hava eina hemmiliga losju á Facebook, har tey undir heitinum “Frælsi frá kúgan” øsa hvønn annan upp. Eg endaði í kjaki við nógvar av hesum ekstremistum á Facebook í gjár, og ein teirra viðgekk, at hann hevði eitt ynski um, at læsa allar muslimar inni í Miðeystri og atombumba teir, men ein av fremstu talsmonnunum hjá ekstremistunum var skjótur at strika boðini.
Eg ræðist!
Lat okkum ístaðin gevast at krúpa út í ekstremismuna. Lat okkum øll, óansæð átrúna, politiska sannføring ella húðarlit savnast um næstrakærleikan og tolsemi,. Lat okkum ikki gera mun á fólki, soleiðis at vit ikki stoyta eitt nú muslimskan ungdóm frá okkum, so tey enda í ekstremum islamiskum felagsskapum, har tey fáa pláss og kenna seg vird. Lat okkum síggja hesi menniskju sum týdningarmiklar ressursir.
Størsti sigurin hjá teimum lallandi svøku islamisku yvirgangsmonnunum, ið lupu á World Trade Center, var ikki at drepa 2.966 fólk, men at vit slakaðu persónliga frælsið í okkara samfelag, vit sluppu virðingini fyri mannarættindum, sum áðrenn tað var ein grundarsteinur í okkara samfelag.
Fyrr í ár kom hetta eisini til Føroyar, tá Osama Bin Laden kundi smíla í grøvini, tá Elsebeth Mercedes og Føroya løgmaður Kaj Leo Holm Johannesen, stóu á odda fyri hópneyðtøkini hjá samgonguni av okkara privatlívi við sonevnda avlurtingarpakkanum.
Latið okkum veruliga vera Charlie, og saman stríðast fyri mannarættindum og frælsi.
Latið okkum byggja okkara stríð móti ekstremistum á virðing og kærleika.
In: Aðrar greinar1 Jan 2015
Her er yvirlit yvir tær tíggju mest lisnu greinarnar á Nudlum í 2014. Umframt greinarnar, er forsíðan nógv mest vitjaða síðan, meðan menupunktið “Handan Nudlar” eisini er væl vitjað, og hevði sloppið á eitt 8. pláss á listanum, um hetta var ein grein.
Mest lisna greinin er eins og í fjør um løgmann “Einki nemt at vera Kaj”, har eg viðgjørdi leiklutin hjá Kaj Leo í sambandi við Tollmálið, og ákærurnar móti Jørgen Niclassen, tann greinin var tó bert eitt vet frammanfyri næstlisnu greinina, ið var um fúla avlurtingarpakkan hjá Elsebeth Mercedes og dýnulyftarabandanum.
28. mei, hugleiðing um andsøgnina millum atburðin hjá Kaj Leo Holm Johannesen og vanliga hugburðin hjá sambandsfólki, og um hví støðan hjá løgmanni var alt annað enn nemm í Tollmálinum.
13. apríl, hugleiðing um hvussu landsins myndugleikar á fúlasta hátt kroystu ein avlurtingarpakka ígjøgnum, soleiðis at vit borgarar ikki longur hava rætt til eitt privatlív.
12. oktober, hugleiðing um politiska spælið kring okkara landslið í fótbólti, aftaná, at FSF hevði koyrt Trónd Vatnhamar til hús
2. februar, hugleiðing frá einum rennitúri, har ljóta álopið hjá Agga Niclassen á Jóan Høgnesen í Sosialinum, eftir at Jóan herfyri bleiv interviewa av Prei. Lesarabrævið hjá Agga snýr seg um støðuna hjá Jóan sum transkynd.
10. februar hugleiðing í sambandi við, at Lisbeth Petersen fyrrverandi forkvinna í Sambandsflokkinum, meldaði seg úr Sambandsflokkinum, í ónøgd yvir politikkin og linjuna hjá verandi leiðslu í flokkinum.
6. juli, grein um søguna hjá MC-Hár, har eg tók samanum fyrstu árini hjá MC-Hár, frá stovnan í 1991 til fløgan “Framvegis uttan vit” kom út í 1998.
15. desember, hugleiðing um, at komandi ár er valár, og at føroyingar fara at liva upp til sína demokratisku skyldu.
15. apríl, 2. partur av míni ferðafrásøgn frá okkara familjuútferð til Íslands við Norrønu. Hetta er um tænastu, hugnaligar upplivingar og annað, ið møtti okkum á ferðini.
25. apríl, frásøgn frá einum gongutúri við sjóvarmálan, har gruppupress og havsvimjing fyltu nógv.
12. desember, aftur í ár hevði eg ein jólakalendara, og aftur í ár, kundi eg deila okkurt heilt forkunnugt, sum uppstøkuna av Halli Joensen og Guðrið Hansdóttir, ið sungu duett saman við Bjøllubandanum í Reinsarínum í Tórsgøtu.
In: Aðrar greinar24 Dec 2014
Gleðilig jól tit øll, takk fyri, at tit hava vitja mín jólakalendara allan desember, og eisini takk tit, ið av tilvild eru komin inn her í dag.
Nú føroysku heimini lukta av røstum kjøti ella fiski, av dunnu, gás, reyðkáli, lambi, brúnkaðum eplum, granni, gløggi, holukøkum ella bara onkrum øðrum hugnaligum, so fari eg at deila mína síðstu kalendaragávu við tykkum. Hon verður í tveimum pørtum, ovara gávan er eitt klipp, ið vísir, hvussu lýsingin hevði sæð út, um jólafilmurin Home Alone, ikki var ein skemtifilmur, men heldur ein ræðufilmur.
Men vit lata tykkum ikki verða hangandi við ræðukensluni sjálvan jólaaftan, og deila tí nakað sera hugnaligt, nevniliga endurinnspælingina hjá Gekkabólkinum Konfekt, av lagnum “Koyr okkurt í mína hosu”, innspælt við teimum originalu sangarunum. Elis Poulsen , og so fittu gentunum Arinu, Ránnvá og Elin Mariu, ið eru vorðnar fittar vaksnar konur.
TRÝST HER:
Nú í jólamánaðinum, hevur ein jólakalendari verið á hvørjum horni. Mær so líkt, so vil eg ikki skilja meg burturúr, so sjálvandi hevur eisini verið ein jólakalendari her á Nudlum.
Hvønn dag síðan 1. desember havi eg deilt okkurt gott við tykkum. Onkuntíð ein góðan sang, eina góð mynd, eina yrking, eitt viðmæli, eina leinkju, eitt filmklipp, einu søga, eina gátu ella okkurt heilt annað.
Seinastu 19 árini ella so, havi eg havt pakkakalendarar til synir mínar, líltar gávur, summar jólaligar, aðrar ikki so jólaligar. Soleiðis hevur eisini verið her á Nudlum.
Um tit ikki hava vitjað hvønn dag, so ber til at klikkja seg víðari til eldri kalendaragávur her á síðuni.
Tykkum ynskist eini góð jól.
Jólanissi
Hetta er heimasíðan hjá Niels Una Dam, her vera ummæli og annar tekstur hjá mær at finna. Hetta er ikki ein tíðindasíða, so dagføringin verður ivaleyst so sum so


text:
1937
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 10. oktober - Árnafjarðar kirkja verður vígd.
- 18. oktober - Tjørnuvíkar kirkja verður vígd.
- Sølumiðstøðir verða gjørdar í USA.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 22. januar - Jóngerð Purkhús, føroyskur politikari. Fyrsta landsstýriskvinna í Føroyum.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 2. juli - Amelia Earhart, amerikonsk floghetja (hvarv hendan dag) (f. 1897)
- 15. september - Olaf Finsen apotekari í Føroyum. (f. 1859)


text:
7. PARTUR
Hvør var Jesus?
Jehova sendi Jesus niður á jørðina. 1 Jóhannes 4:9
Vilja vit gleða Jehova, mugu vit eisini lurta eftir einum øðrum týðandi persóni. Langt áðrenn Jehova skapti Ádam, skapti hann ein veldigan andaskapning í himli.
Seinni sendi Jehova henda andaskapningin niður á jørðina. Hann varð føddur í Betlehem av eini jomfrú, sum æt Maria, og hann fekk navnið Jesus. — Jóhannes 6:38.
Jesus hevði somu eginleikar sum Gud. Hann var góður við fólk, vinaligur og fyrikomandi. Óttaleysur lærdi hann onnur sannleikan um Jehova.
Jesus gjørdi hitt góða, men varð hataður. 1 Pætur 2:21-24
Jesus grøddi eisini tey sjúku og vakti upp deyð.
Trúarleiðararnir hataðu Jesus, tí hann avdúkaði teirra følsku læru og óndu gerðir.
Trúarleiðararnir fingu rómverjar at fara illa við Jesusi og drepa hann.
LÆR MEIRA
Hvør er Jesus Kristus?
Fá at vita, hví Jesus doyði, hvat loysigjaldið er, og hvat Jesus ger nú.


text:
Orð: Niclas Johannesen og Petur Háberg Jacobsen
Lag: Petur Háberg Jacobsen
So inniligt alt tykist her, øll smílandi og fró,
savnaði í semjuni um høgu himnaglóð.
Føgur eru orðini, sangur ljómar væl,
hann durvar burt í dreyminum til vakurt orgulspæl.
Vaknar hann við kaldan dreym, maður boðar frá,
orgulspælið tagnað er, sek er mansins trá,
tøgnin skurrar, hvat er her, gevur nakar gætur?
Aftan fyri smílini mangt eitt hjarta grætur.
Hann stillisliga fer útum og droymir um ein stað,
hinumegin hetta lívsins tronga garðarlag,
skýggj av lofti hvørva tá, og sólin hitar kinn,
tekur hann í egnan barm, og fer so aftur inn.
Hann setir seg og syngur við um frelsu og tað navn,
ið bjóðar lív og sálarfrið ein sunnudag í Havn.
Skilir nú at aftanfyri hvørt eitt hvat og hví,
býr ein fjøtrað mannasál, ið stríðist lívsins stríð.


text:
Suezveitin
Suezveitin er ímillum Reyðahav og Miðjarðarhav. Hon er longsta og týdningarmesta grivna siglingarveit í heiminum [1] og styttir ógvuliga nógv um siglingarleiðina úr Evropa til bæði India og Eysturásia. Veitin, sum varð grivin við franskari og bretskari hjálp, varð liðug í 1869. Síðan er hon dýpt og breiðkað, so hvørt skipuni eru vorðin størri. Suezveitin kom undir egyptiskt yvirræði í 1956. Nú á døgum er avgjaldið fyri skip, ið sigla ígjøgnum veitina, týdningarmikil inntøka hjá egyptiska ríkiskassanum. Suezveitin gjørdi at teinurin úr Stórabretlandi til India varð helvtina styttri. Suezveitin verður latin upp 17. november 1869. Longu árið eftir sigldu 486 skip ígjøgnum veitina. Tríati ár seinni sigldu 3441. 171 km langa Suezveitin bindir Miðjarðarhav í Reyðahav [2]. Teir gróvu veitina í 10 ár, og tá ið hon var liðug, var farleiðin millum Eysturásia og Evropa 3790 fjórðingar styttri. Nú fara eini 50 skip ígjøgnum veitina um dagin [3]. Fleiri enn 20.000 skip sigla ígjøgnum Suezveitina um árið.
Frammanundan máttu øll skip sigla suður um Afrika. Í 1856 gav egyptiski valdsharrin Sa'id Pasha franska sendiharranum Ferdnandi de Lesseps loyvi til at grava siglingarveit ímillum Indiahav og Miðjarðarhav. Lesseps stovnaði Suezveitarfelagið í 1856. Siglingarveitin varð latin upp fyri regluligari sigling í 1869 og stytti ógvuliga nógv um siglingarleiðina ímillum Ásia og Evropa. Í 1875 seldi valdsharrin í Egyptalandi, Ismail, bróðursonnur Sa'id, Stórabretlandi partabrøv síni í veitarfelagnum.
Suezveitin er sera týðandi handilsleið, og javnan hevur hon verið miðdepil í orrustum í Miðeystri. Suezveitin hevur t.d. fleiri ferðir verið afturlatin av politiskari ósemju. Seinast var í arábiska-ísraelska krígnum í 1973 [4].


text:
Aleksandar Djordjevic nýggjur hjálparvenjari hjá kvinnulandsliðinum
Skrivað hevur Jákup Ósá 27.08.2013 - 05:19
KÍ venjarin skal framyvir verða hjálparvenjari hjá A-landsliðinum hjá kvinnum í fótbólti.
Tað er Jón Pauli Olsen, ið er landsliðsvenjari hjá kvinnu landsliðinum. Frá nú av og til í desember 2014 verður tað Aleksandar Djordjevic, ið skal vera hjálparvenjari hjá honum. Frammanundan var Ingun Hansen hjálparvenjari.
Aleksandar hevur í nógv ár verið partur av besta kvinnuliðinum hjá KÍ umframt, at hann hevur royndir frá mansfótbólti, har hann m.a. vandi besta liðið hjá KÍ frá 2009-2011.


text:
Nýggjar námsætlanirnar fyri miðnámsútbúgvingarnar verða settar í gildi frá august 2013 saman við nýggju miðnámsskúlaskipanini.
Yvirlitið niðan fyri vísir, hvørjar námsætlanir, talan er um. Flestu námsætlanirnar eru lidnar at ritstjórna, og væntandi verða hinar lidnar fyrst í mai mánaði.
Alisfrøði A - Náttúrubreyt
Alisfrøði A - Tøknibreyt
Alisfrøði B - Náttúrubreyt og Fyrireikingarbreyt
Alisfrøði B - Tøknibreyt
Breytarverkætlanin 2. árið - Fyrireikingarbreyt
Kunningartøkni B
Oljufrøði C
Støddfrøði A - Tilfeingisbreyt og Tøknibreyt
Støddfrøði B - Tilfeingisbreyt og Tøknibreyt
Støddfrøði B - Fyrireikingarbreyt
Tøkni A - Prosess, matvøra og heilsa
Tónleikatøkni C


text:
Søga 66: Jesabel — hin ónda drotningin
AFTAN Á Jeroboam kong eru allir kongarnir í norðara tíggjuættaríki Ísraels óndir, men ringastur av øllum er Akab kongur. Veitst tú hví? Høvuðsorsøkin er kona hansara, Jesabel, hin ónda drotningin.
Jesabel er ikki úr Ísrael. Hon er dóttir kongin í Zidon. Hon tilbiður tann falska gudin Ba’al, og hon fær eisini Akab og nógvar ísraelsmenn at tilbiðja Ba’al. Jesabel hatar Jehova og hon drepur nógvar profetar hjá honum. Aðrir noyðast at krógva seg í hellum fyri ikki at verða dripnir. Jesabel fírir ikki fyri at drepa onnur fyri at fáa sín vilja.
Ein dagin er Akab í ringum lag. Jesabel spyr: ‘Hvat feilar tær í dag?’
‘Tað er hasin Nabot,’ svarar Akab. ‘Eg vildi keypa víngarðin hjá honum. Men hann sigur at hann ikki vil selja hann.’
‘Legg tú einki í tað,’ sigur Jesabel. ‘Eg skal fáa tær hann.’
Jesabel skrivar nú til teir fremstu menninar í býnum sum Nabot býr í. ‘Fáið nakrar óreinar menn at siga at Nabot hevur bannað Gudi og kongi,’ skrivar hon. ‘Og takið so Nabot út um býin og steinið hann til deyða.’
So skjótt sum Jesabel frættir at Nabot er deyður, sigur hon við Akab: ‘Far nú og fá tær víngarðin.’ Heldur tú ikki at Jesabel eigur at verða straffað afturfyri at hon gjørdi eina so ræðuliga gerð?
Tá ein tíð er umliðin letur Jehova ein mann ið eitur Jehu straffa hana. Tá Jesabel hoyrir at Jehu er á veg, málar hon eyguni á sær og roynir at gera seg so vakra. Men tá Jehu kemur og sær Jesabel standa fyri vindeyganum, rópar hann til menninar á kongsborgini: ‘Kastið hana niður!’ Menninir gera sum hann sigur; tað sært tú á bílætinum. Teir blaka hana út og hon doyr. Soleiðis gekst tí óndu drotningini Jesabel.
1 Kongabók 16:29-33; 18:1-4; 21:1-16; 2 Kongabók 9:30-37.


text:
Orð og lag: Haldor Lillenas
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: Far beyond all human comprehension
1. Oman fyri alla fatan manna,
markleysur – sum himmalin at spanna,
stórfingin í ætlan, tú mást sanna,
er Guds mikli kærleiki.
Niðurlag: Kærleiki, sum mannatunga aldri týða kann,
hvørki her og ævinleika í,
hægri enn tær hæddir, har ið ørnin reiðrast man,
djúpari enn stormbard stórhøv, víð.
Kærleiki, sum fagnar syndarum, ger fjøtrað frí,
so endaleysur, ómáldur sum ævitíð.
2. Ofrar fúsur og til tess nóg ríkur,
gávumildur – ongum øðrum líkur,
pínslusteypið tremfult tømir – slíkur
er Guds ríki kærleiki.
3. Mentur mína syndaskuld at greiða,
førur fyri frelstan meg at leiða,
so at eg kann himmalgleði eiga –
er Guds mæti kærleiki.
4. Víður, so hvør tjóð á fold kann náast,
ríkur, so at frelsa frí kann fáast,
reinur, at hin ringasti kann tváast –
er Guds mikli kærleiki.


text:
Jens Hákun Leo
11.01.2017 - 15:22
Tíðindi > Uttanlands > Annað
Russiska heilsumálaráðið umhugsar nú at seta í verk eitt varandi bann ímóti at selja sigarettir til fólk, sum eru fødd í 2014 og frameftir.
Hetta skrivar BBC.
BBC vísir á, at henda ætlan er ein partur av einum anti-tubakk reformi, sum russiskir politikkarar royna at seta í verk í landinum.
Kemur hetta uppskot ígjøgnum, fer tað at hava við sær, at royking í framtíðini fer at verða bannað fyri øll í Russlandi.
Russiska tíðindastovan Izvestia sigur hesum viðvíkjandi, at hon hevur sæð eitt upprit hjá myndugleikunum, sum stingur út í kortið, hvussu farast skal fram fyri at basa nýtsluni av tubakki, og at russiska heilsumálaráðið hevur váttað, at hetta uppritið er farið út til øll lið av russisku stjórnini.
Uppritið ber heitið "Concept for the state policy to counter tobacco consumption in the years 2017-2022 and beyond".
Royking er longu bannað í almennum støðum í Russlandi, sum hevur lutfalsliga flest roykjarar í heiminum. Á leið 40% av landsins íbúgvum eru roykjarar.
Í summum handlum í Russlandi ber, sambært BBC, til at fáa sigarettpakkar fyri minni enn 6 krónur.
Vladmir Putin, forsetin í Russlandi, er kendur fyri at venja nógv. Hann roykir ikki og hevur átalað ráðharrum hjá sær fyri at roykja. Mynd: BBC


text:
Eitt fór í horn, annað í sorn.
Best er at binda um heilan fingur.
Okkurt fær dugandi maður til vápn.
Dugandi maður veit sær altíð vákn.
Orðabøkur á goymslu, sum grunnurin hevur verið við til at fíggja:
Føroysk samheitaorðabók. Ritstjórnað hevur Henning Thomsen.
Føroysk-týsk orðabók. Ritstjórnað hevur Ulf Timmermann.
Føroysk-donsk orðabók. Ritstjórnað hevur Zakaris S. Hansen.
Sponsk-føroysk skúlaorðabók. Bókin er ætlað miðnámsskúlunum. Í bókini eru útvald leitorð, ið eru mest viðkomandi hjá miðnámsskúlanæmingum og øðrum, ið vilja læra spanskt. Randi Meitil og Birgit Remmel hava ritstjórnað.
Donsk-føroysk orðabók. Eisini fløguútgáva. Ritstjórnað hevur Hjalmar P. Petersen.
Føroysk orðabók (heft og innbundin), sum Jóhan Hendrik W. Poulsen, Marjun Simonsen, Jógvan í Lon Jacobsen, Anfinnur Johansen og Zakaris Svabo Hansen hava ritstjórnað, var útseld, men eitt-binds útgávan í stívari permu er uppafturprentað og á goymslu.
Føroysk-italska orðabókin, sum Gianfranco Contri hevur ritstjórnað, er útseld.
Umframt omanfyri nevndu hevur grunnurin:
føroysk-donsku orðabókina, sum M. A. Jacobsen og Chr. Matras ritstjórnaðu og føroysk-norsku orðabókina, sum Eigil Lehmann hevur ritstjórnað, á goymslu.
Fløguútgávan av Føroysku orðabókini er útseld, men ókeypis atgongd fæst til hana á heimasíðuni hjá Orðabókagrunninum.


text:
Katar
Katar ella Qatar (alment دولة قطر) er langt nes, sum gongur út í Persaflógva. Veðurlagið er heitt og turt, og næstan alt landið er oyðimørk. Oljuvinnan er høvuðsvinnan. Fyri ikki at hava púra eintáttað vinnulív og gerast ov bundin at oljuni, eru myndugleikarnir farnir at stuðla landbúnaði og fiskivinnu. Í 1940-árunum heittu smá oljulond sum Katar og Kuveit á fólk í øðrum londum í Miðeystri og í Asia at koma til sín at arbeiða í oljuvinnuni, ið vaks skjótt hesa tíðina, tí at teirra egna verkamegi var alt ov lítil. Í Katar eru til dømis fremmand verkafólk fjølmentari enn katarska fólkið.


text:
Hava Jehova vitni kvinnuligar boðarar?
Ja. Øll Jehova vitni – harímillum kvinnur í milliónatali – eru boðarar. Bíblian sigur: „Stórur er skarin av kvinnum við gleðiboðskapi.“ – Sálmur 68:12.
Kvinnur, sum eru Jehova vitni, taka eftir kvinnuligu fyrimyndunum í Bíbliuni. (Orðtøkini 31:10-31) Hóast tær ikki hava ein leiðandi leiklut í samkomuni, hava tær úr at gera í almennu boðanini. Tær læra eisini síni børn at brúka meginreglurnar í Bíbliuni. (Orðtøkini 1:8) Kvinnur, sum eru Jehova vitni, hava við orðum og gerðum góða ávirkan á onnur. – Titus 2:3-5.


text:
Suðuroy
Suðuroy er syðsta oyggj í Føroyum (uttan um Flesjarnar). Landslagið í Suðuroy er sermerkt av djúpum firðum. Umframt framúrskarandi landslagið kann oyggin bjóða eitt breitt úrval av áhugaverdum tilboðum, frá søguríku Sandvík í norði til náttúruvøkru Sumba í sunnan. Størstu býirnir, Tvøroyri og Vágur, liggja við firðir umgirdir av fjøllum. Vegir eru millum allar bygdir og býir, og ganga hesir gjøgnum bergtakandi náttúrufyribrigdir. Norðastu bygdirnar, Hvalba og Sandvík, hava samband við hvørja aðra gjøgnum eitt av landsins elstu bergholum. Úr hesum bygdum er vakurt útsýni til Føroya einastu mannleysu oyggj, Lítla Dímun.
Hvalba er einasta pláss, har enn verður arbeitt á kolinum. Hov telist millum elstu bygdir í Suðuroy. Og var Hov høvuðssæti hjá Havgrímur í víkingatíðini, sum eisini er grivin í Hovi. Porkeri er kend fyri sína sermerktu og vøkru trækirkju frá 1847. Sunnast á oynni liggur Sumba, ið fostrað hevur eitt av Føroya mætastu skaldum, Poul F. Joensen. Á veg til og úr Sumba eftir gamla fjallavegnum er Beinisvørð, 470 m høgt, Føroya næsthægsta fuglaberg, sum alkent er fyri sín vakurleika.
Suðuroyggin er tann oyggin í Føroyum, sum liggur longst burturi frá meginøkinum. Ferðasamband er sjóvegis við Smyril og luftvegis við tyrluni. Smyril siglir 2-3 ferðir um dagin av Krambatanga og tyrlan flýgur 2-3 ferðir um vikuna úr Froðba. Frástøðan til meginøkið er ein av orsøkunum til, at fólkatalið í Suðuroynni er minkað rættiliga nógv seinastu árini. Fólkatalið í Suðuroy er minkað 16 prosent í árunum frá 1985 til 2007. Í sama tíðarskeiði er talið á fólki undir 20 ár minkað 31,5 prosent, og aldursbólkurin 20 til 39 ár minkaður 24,8 prosent.
Suðuroyarmál er einki sjálvstøðugt tungumál, men eitt føroyskt málføri eins og havnarmál, norðuroyamál, vágamál, o.s.fr.
Innihaldsyvirlit
[rætta | rætta wikitekst]
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Ferðavinna[rætta | rætta wikitekst]
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Ímeðan fólkatalið í miðstaðarøkinum í Føroyum alsamt økist, so er støðan verri fyri Suðuroynna. Hesi seinastu 30 árini 1985 til 2015 er fólkatalið í til dømis Streymoyarøkinum vaksið við 22 prosentum. Tilsamans eru 4.189 fólk fleiri í Streymoyarøkinum, har fólkatalið er farið úr 18.852 fólkum í 1985 upp í 23.041 fólk við árslok 2014. Fólkatalið í Suðuroy er fallið við 1.233 fólkum. Í 1985 var fólkatalið í Suðuroy 5.882, í 2015 er tað fallið niður á 4.649. Eitt fall í fólkatalinum uppá heili 21 prosent. Tað vil siga at Suðuroyggin hevur mist fimta hvønn íbúgva hesi seinastu 30 árini.
Bygdir[rætta | rætta wikitekst]
Sandvík, Hvalba, Trongisvágur, Tvøroyri, Froðba, Øravík, Fámjin, Hov, Porkeri, Vágur, Nes, Akrar, Lopra, Víkarbyrgi, Sumba.
Kirkjur í Suðuroynni[rætta | rætta wikitekst]
- Sumbiar kirkja
- Vágs Kirkja
- Porkeris Kirkja
- Hovs Kirkja
- Fámjins Kirkja
- Tvøroyrar Kirkja
- Hvalbiar Kirkja
- Sandvíkar Kirkja
- Harumframt er kirkjan á Leiti við Lopra, sum er bygt saman við skúlanum.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Viðgitið fólk[rætta | rætta wikitekst]
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
-
Ásmundarstakkur og økið vestanfyri Sandvík.
-
-
Hvalba og Lítla Dímun.
-
Norðbergseiði, eisini rópt Á Drátti, vestanfyri Hvalba.
-
-
-
-
Sumba og Sumbiarhólmur.
-
-
-
Lopranseiði, Kirvi og Beinisvørð.
-
-
-
-
Grindabátar á Vágseiði.
-
-
Pakkhúsini á Havnalagnum á Tvøroyri.
-
Á Røðini vestanfyri Trongisvág.
-
-
-
Frímerki frá 2004.
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]
- Suðuroy Myndasavn á Flickr hjá Erik Christensen, Porkeri.
- Faroestamps.fo - Suðuroy.
- MF Smyril.
- Suðurrás, Suðuroyarportalurin.
- Visitsuduroy.fo, Suðuroyar Kunningarstova.


text:
Groteskur
Groteskur (it. grottesco, av grotta, "helli"; da. grotesk, fr., en. grotesque). Upprunaliga nýtt um skreytstíl líkan veggmálningum, sum vóru funnir, tá ið fornromversk hús og gravir vóru grivin út; teir høvdu ofta eitt óveruleikakent hugmyndaflog. Um bókmentir var orðið fyrst nýtt í Fraklandi í 16. øld, á týskum og enskum í 18. øld. Í langa tíð var orðið nýtt niðrandi um tað, sum vat høpisleyst, ónatúrligt, ella andskræmiligt og láturligt í senn, og soleiðis var tað nýtt bæði um bókmentir og myndlist. Við romantikkinum broyttist merkingin hjá hugtakinum; ymsir talsmenn hennara, t.d. Victor Hugo, lýstu teir margtýriligu mótsetningarnar í tilveruni, blandingina tí vakra og tí ljóta, tí láturliga og tí andskræmiliga og nýttu hugtakið g. um hana. Groteskir tættir í bókmentunum hava vundið upp á seg í 20. øld, og tað hevur havt við sær ymsar skilmarkingar hjá bókmentafrøðingum. Felags fyri skilmarkingar av hugtakinum er, at tað sipar til samanbrest millum ósambærilig fyribrigdi og hesin mótsetningur verður ikki loystur í verkinum sjálvum; t.d. tá ið yvirnatúrlig og ónatúrlig fyribrigdi eru sett fram realistiskum búna. Lesarin kann taka ímóti slíkum blandingi við ræðslu ella andstygd ella á hin bógvin halda hann vera láturligan.
G. tættir hava leingi verið nýttir í bókmentum, bæði í satirum og alskyns atfinnandi bókmentum. Góð dømi eru t.d Rabelais (1495-1553) og Swift (1667-1745); í 19. øld hjá E.T.A. Hoffmann, Dickens og E.A. Poe. Í rannsóknini hjá russiska granskaranum M. Bakhtin av Rabelais og søgu látursins er tað g. eitt meginhugtak. Sambært honum hevur g. lívsfatan eyrfornar røtur, stóð í hægsta blóma í karnivalsmentanini á miðøldum og fekk størri samfelagsliga vídd, tá ið hon var sett í hásæti í bókmentunum í endurreisnartíðarskeiðinum. Har er verk Rabelais krúnan; tað raktu oddamenn í romantikkinum við og hálovaðu, sambært Bakthin. G. lívsáskoðan eyðkennist av mótstøðu móti øllum, sum er endaligt, móti einum og hvørjum almennum sannleika og gjørdum loysnum viðvíkjandi heimsáskoðan. Tað er tí ikki løgið, at romantikararnir, sum skuldu bróta seg burtur úr klassisistiska formfastleikanum, góvu gætur eftir almúgumentanini í evropeiskari miðøld, sum hevði støði í g. heimsfatan.
Í 20. øld verða g. tættir nógv algongdari bæði í skaldsøgum, frá Kafka til ørgrynni av nútíðarhøvundum, og í leikritum, frá Brecht til absurdan sjónleik. Dømi um g. eyðkenni í føroyskum nútíðarbókmentum finna vit hjá Tóroddi Poulsen.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Michail Bachtin: Rabelais och skrattets historia, 1965.
- Helge Nielsen: Det groteske, Begrebshistorie, Litterær kategori, Groteskteorier, 1976.
- Philip Thomson: The grotesque (en: The Critical Idiom), 1972.