text:
Frakland, so eru vit ķ Fraklandi sunnudagin 26 juni
Olja skal keypast oftani tį man koyrir viš campingvogni, klįrar uml 8-9 km/l
Okkara nęsta campingplįss liggur beint viš Lyon Pausa
Lang pausa, fingu okkum breyš og annaš gott
Kanni eftir hvat nęsta cv-plįss skal verša TemperaturMįtarin vķsti heili 35,5 gradir og klokkan er nęstan 8 į kvųldi, gott
at
aircondition riggar ķ bilinum hesa ferš, vit merkja ikki varman inni ķ bilinum :o)
So eru vit komin til enn eitt campingplįss, Camping Barolles, beint viš Lyon
vit yvast um vit skulu stešga her 2 nętur men taka
stųšu ķ morgin. Vit keyptu eitt (brśkt ķ 3 tķmar) transp aircon ķ Hjųrring fyri 1.300 kr og hava sett taš til nś taš er so mega heitt ķ
vešrinum, riggar sera gott taš vóru 34 gr ķ vogninum tį eg startaši hann og nś eru bara 25 gr eftir ein góšan tķma :o) uttanfyri eru
30 hitastig enn og klokkan er 21:30
Mega flottur campingvognur, hevur bara uppvaskimaskinu, vaskimaskinu, og
allar kókihentleikar į hinari sķšuni
So koyra vit eitt sindur longur sušureftir, Gudmundur tķmdi ikki at verša har tķ
eingin
svimjihylur var, so vit leita eftir einum cv-plįssi viš svimjihyli
Vit stešgašu viš eitt lķtiš supermarket at keypa inn Ellis-vognur :o)
So eru vit ķ Valréas uml 2 tķmar sunnanfyri Lyon į
Camping la Coronne
Jubbiiiiii svimjihylur :o)
FILMUR Gudm og Anja svimja
Gott at svimja tį taš eru 35 gradir Ein (bii) halda vit er į hįrinum hjį Anju, mega stór
Sum tit sķggja so er bi“in avhųvdaš og Anja er glaš aftur Gudmundur dįmdi einki
Gudmundur hevur dragsaš eina heila Jolly, sum hann vann ķ tombola ķ
Maritugųtu, śr
Fųroyum og heilt til sušurfraklands Grillmatur hygg hygg klokkan er 20 į kvųldi
Ein gangitśr og klokkan er uml 22 og so passaliga lķtt
Her er eitt vķntrę (višarlund)
Ein fķnur tśrur Og so er taš lķka at fįa nakrar myndir śt į heimasķšuna :o)
Arbeišast skal eisini
So rigga vit av og ętla okkum longur sušureftir
Gudmundur rennur aftanį, mešan eg koyri śt til portri
Bei bei
Camping la Coronne
Mašurin, sum hevur campingbilin višsķšunar av okkara bśši ķ Finestrat har vit
skulu bśgva nęstu 3 mįnašarnar. Vit eru enn ķ
Fraklandi so eitt sindur lųgi at tosa viš ein og so finna śtav at vit skulu bśgva so tętt saman :o)
Ein borg Gudmundur so sera spentur tį hann sęr eina borg
So fara vit śr Fraklandi og inn ķ Spania
Link til SPANIA


c: text/html

text:
Skjótt verður summar aftur, og tað merkir, at summarstevnur, ítróttur og festivalar standa fyri framman. Um tær, ella onkur tú kennir, tørvar fylgjarakort, so er at søkja nú.
MBF skrivstovan verður stongd í juli, og fara vit at heita á tykkum um at søkja skjótast gjørligt, eisini fyri at gagnnýta kortið í summarfrítíðini.
Á heimasíðu okkara mbf.fo finnur tú umsóknarblað til fylgjarakortið.
Fylgjarakortið hevur til endamáls at tryggja, at fólk, ið bera brek, og tískil hava tørv á fylgjara, tá ið tey ferðast ella luttaka í ymiskum tiltøkum, hava rætt til at taka fylgjaran við sær, uttan at goldið verður ferðaseðil ella atgongumerkið fyri fylgjaran.
Fylgjarakort verður útflýggja fólki, ið bera brek, og sum orsakað av breki teirra hava tørv á at hava fylgjara við sær, tá ið tey ferðast ella fara til ymisk tiltøk.
Tørvurin á fylgjara kann verða grundaður á bæði likamligt og sálarligt brek og er ikki treytaður av aldursmarki.
Støð har kortið er galdandi:
Norðurlandahúsið, Søvn Landsins, Listasavnið, Tjóðpallurin, Ítróttarsamband Føroya, Strandferðslan, Smyril Line og tiltøk, ið kommunurnar stuðla.
Ábyrgdin hjá fylgjaranum er at vera saman við tí, sum ber brek, og geva honum smidliga hjálp, sum bæði fevnir um persónliga og praktiska hjálp og fylgi. Tørvurin á fylgjara kann verða grundaður á bæði likamligt og sálarligt brek og hevur einki aldursmark.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Seinast hugleiddi eg um at vera ung, ella gongdina frá at vera barn til at gerast tannáringur. Tá eg hugsi aftur á tíðina, tykist tað so langt síðani. Á summum økjum.
Tí hóast tøknin er sera framkomin síðani míni barnaár, so eru summi ting sum tykjast at gerast nógv meiri primitiv.
Fyri tað fyrsta, so verður ikki alt pakkað so væl inn longur. Hervið meini eg, boppur og pissilingar. Tað verður veittrað beint upp í høvdið á okkum, um vit ynskja. Ella, í summum førum hóast vit ikki ynskja.
“Hey woman, you are pretty, I wanna show you my manhood” og klikk, so kemur eitt “dickpic” sleingjandi í innbakkan. Eitt “dickpic” er ein mynd av einum pissilingi, um nakar ivast. Holumaðurin kann sjálvur velja hvørjum standi (orðið fær skjótt tvídeildan týdning her) manndómurin skal vera í, alt eftir hvussu stórt inntrykk hann vil gera. So kann kvinnan gera av, um hon heldur at hetta er nakað at reypa av, ella um hon skal scrolla til næstu mynd í innbakkanum.
Merkiligt also.
Hon kann svara aftur við at vísa boppur ella “kyn". Alt eftir um hon heldur, at holumaðurin hevur uppiborið meira ella minni. Tað er hørð kapping um fyrsta plássið.
Tað syrgiligasta er, at tær flestu kvinnurnar líkjast. Mainstream selfie lookið, við dunnumunninum tikið úr fuglaperspektivi, “med udsyn over de fagre marker”, er á 1. plássi. Tí ongin má vera øðrvísi.
Man kann fara “í læru” til at taka perfektu selfiemyndina. Soleiðis at man kann líkjast øllum hinum, og fyri alt í verðini ikki sær sjálvum. Og alt tað, man ikki vil vísa, verður pakkað inn. Men alt hitt, sum fyrr var pakkað inn, tá eg var barn, verður pakkað út. Hvar er logikkurin??
Forrestin, so kann man eisini læra at taka ta perfektu “dickpic” myndina. Taveistavist. Eg googlaði tað. Tað vísir seg at vera eitt evni fyri víðarikomin. Tí also, tað er ikki bara bara...
Her finnast nógv góð “Do’s and dont’s" í mun til, hvat ger myndina góða og ikki.
Og so kann eg ikki lata vera við at hugsa, hvussu man kemur til at seta seg í samband við slíkan fotograf, og hvat man sigur, tá man ringir upp?
Man tað vera soleiðis, at man kann velja, um man vil møtast í bólki, ella? Skiftist man so til at standa frammanfyri kameranum, meðan fotografurin leggur einum lag á hvussu og hvar man skal halda, hvar hondin skal vera, meðan hinir hyggja og halda í sínum egna? Nei eg spyrji bara.
Man tað vera soleiðis, at um fleiri melda til í senn, so fær man avsláttur? Kanska situr man og hyggur at myndunum hjá hvørjum øðrum og rósar vinklinum. Hvat vissi man er nervøs? Fyri at gera okkurt skeivt ella fyri at síggja “ljótur" út? So sita hinir kanska og troysta og siga, at støddin hevur onki at siga, ella, at alt hevur sína sjarmu. Ella, at allir skulu ikki verða líka?
Nei, eg veit ikki. Eg haldi, at vit hava misskilt okkurt.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
800.000 flóttafólk koma til Týsklands í ár
Flóttafólk í hundraðtali eru aftur í morgun komin til Týsklands úr Eysturríki og Ungarn. Tey flestu eru komin til Munchen har tey vera móttikin á jarnbreytastøðini og send víðari til aðrar týskar býir.
Seinasta samdøgrið - ella bæði tvey - eru 10.000 fólk komin um markið úr Eysturríki eftir at Ungarn lat tey fara. Tað var gjørt, tá flóttafólk í túsundatali fóru til gongu úr høvuðsstaðnum Budapest, har myndugleikarnir ikki vildu lata tey sleppa í tokini til Eysturríkis og Týsklands.
Í staðin fóru tey til gongu eftir motorvegnum vestureftir, men tað var hidið at vera so vandamikið, at ungarsku myndugleikarnir sendu bussar at koyra tey móti markinum til Eystuurríkis.
Mong flóttafólk vildu tó ikki fara upp í bussarnar av illgruna til ungarsku myndugleikarnar, sum framman undan høvdu roynt at savna tey í legur, har ætlanin var, at tey skuldu skrásetast.
Men tað vildu flóttafólkini ikki, tí meginreglan í ES er, at tað limalandið, higar flóttafólkini fyrst koma, skal veita teimum friðskjól.
Bæði Týskland og Ungarn siga, at reglurnar framvegis eru galdandi, men at vikið er frá teimum av menniskjasligum ávum.
Longu í síðsta mánað avgjørdi Týskland at taka ímóti sýriskum flóttafólki, líka mikið hvar tey fyrst vóru komin.
Angela Merkel skal greiða frá støðu síni
Týskland fer væntandi at taka ímóti 800.000 flóttafólkum í ár, og Angela Merkel, samveldiskanslari sigur, at tað er Týskland ført fyri. Men hon skal hava fund við flokkarnar í stjórnarsamgongu síni um støðuna, tí fleiri politikarar á høgravonginum halda, at tað kann fáa uppaftur fleiri at fara heimanífrá og seta kós ímóti Týsklandi.
Umframt flóttafólk úr Sýria eru tað serliga fólk úr Afganistan og Eritrea, ið koma til Evropa í hópatali.
Í ES skal flóttafólkapolitikkur eitast at vera felags, men ES londini hava onga felags støðu til kreppuna ella hvat gerast skal. Higartil í ár eru 350.000 flóttafólk komin Evropa.
Londini við Miðjarðarhavið, Grikkaland og Italia, hava leingi kravt, at onnur ES lond hjálpa til at taka ímóti fólki, men tað hevur ikki fingið t.d. Bretland at lata við seg koma.
Ikki fyrr enn myndin av einum druknaðum sýriskum smádreingi á eini grikskari oyggj nú ein dagin fór um alla verðina boygdi bretski forsætisráðharrin David Cameron seg og segði, at Bretland fór at taka ímóti nøkrum túsund sýrum.
Men teir verða tiknir inn úr flóttafólkalegum í Libanon og Turkalandi - og ikki úr franska havnarbýnum Calais, har 5.000 fólk eru, ið støðugt royna at gera alt fyri at koma sær til Bretlands.
----------
Sí eisini


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Stjórnarskipanarnevndin fær íblástur í Íslandi
Grønlendska stjórnarskipanarnevndin er í hesum døgum í Íslandi og roynir at fáa íblástur.
Ísland hevur verið ein partur av danska ríkinum, og tí vitjar stjórnarskipanarnevndin Ísland til tess at fáa eina fatan av íslendsku sjálvstýristilgongdini, og hvørjar royndir íslendingar hava, sigur stjórnarskipanarnevndin í einum tíðindaskrivi, sambært KNR.
Forkvinnan í nevndini, Vivian Motzfeldt, sigur, at tey hava fingið nógv burtur úr vitjanini.
- Tað var áhugavert at hitta Guðna Th. Jóhannesson, forseta. Tað er gleðiligt at hoyra, at forsetin fylgir væl við málinum, og vit hava nógv felags áhugamál, sigur Vivian Motzfeldt.
Útbúgving og gransking
Sambært tíðindaskrivinum, segði islendski forsetin, tá hann hitti stjórnarskipanarnevndina, at hon eigur at leggja dent at hækka útbúgvingar- og granskingarstigið í sjálvstýristilgongdini í Grønlandi, eins og gjørt varð í Íslandi.
Hann mælti eisini til at styrkja samstarvið millum Ísland og Grønland á vinnulívsøkinum.
Vivian Mottzfeldt sigur, at forsetin hevur nevnt møguleikan fyri, at íslendskir serfrøðingar hjálpa stjórnarskipanarnevndini at gera eitt uppskot um stjórnarskipan, og tað heldur hon vera sera jaligt.
Sí eisini


text:
Bussurin fór úr Havn kl. 10 mánamorgunin 11. juli. Vit eru í góðari tíð vesturi í Vágum, og nú skal kekkast inn, øll á rað, Rasmus stendur við kustaskaftinum, so at røðin er so snórabein har, sum Maria og Trygvi standa og klikkja – minst til at halda rekkjuna.
Ferðin er væl fyrireikað. Trygvi og Maria eru ferðaleiðarar og Rasmus er dansileiðari. Vit hava lisið upá, og Grettir sterki bíðar okkum á Drangoy.
Tá ið vit koma til Reykjavíkar er bussur fyri okkum, og vit koyra norður eftir vesturlandinum. Vit vtjaðu Eiriksstaðir, har Eirikur reyði búði. Tey hava reist ein víkingabústað, eldur brann inni, og ein íslendsk genta Erna segði okkum frá Eiriki reyða og Leivi hepna.
Vit steðgaðu eisini á Hjarðarholti, har Kjartan Ólason og Bolli báðir vuksu upp.
Um 7 tíðina komu vit til Reykir í Hrútarfirði, har vit fingu døgurða um kvøldið. Í Reykja skúla eru heitir pottar uttanfyri og hylur.
Merkið beyð okkum vælkomnum til Reykir í Hrútarfirði.


text:
Ein grundlóg fyri fólkið
5. juni 2015
Á 100 ára degnum fyri vælrætt til kvinnur er vert at hugsa um stóra virðið í Grundlógini og hvønn, ið hon verjir borgarar ímóti
Dagurin í dag – grundlógardagur – er ein av teimum heilt stóru í okkara fólkaræði.
100 ár eru liðin, síðani 1915-grundlógin tryggjaði øllum kvinnum í ríkinum valrætt. Hetta er eitt hitt fremsta demokratiska framstig í nýggjari tíð.
Í dag siga vit, at rætturin at velja er sjálvsagdur, men fyri kvinnurnar hevur hann bert verið galdandi í eina øld, og í tíðarinnar fyllu er ein øld stutt tíð.
Valrættur er millum virðismestu borgararættindi, ið eru staðfest í okkara grundlóg. Hann er bulur í fólkaræðinum saman við rættinum til at tala frítt, savnast sum vit vilja, trúarfrælsinum o.s.fr.
Týðandi er at halda sær fyri eygað, at Grundlógin er fyri fólkið.
Hon er ikki til fyri politikarar ella politisku skipanina.
Hetta er eisini orsøkin til, at Grundlógin er ring at broyta – nakað, ið vit sum borgarar kunnu vera fegin um. Júst tað ger, at okkara borgararættindi og fólkastýri eru væl vard ímóti politikarum, um teir skuldu fingið hug til at broytt frælsu samfelagsskipanina.
Dagurin í dag er kvinnurnar dagur, og øll demokratiskt sinnað fegnast um rættindini, sum Grundlógin hevur tryggjað teimum í 100 ár.
Tillukku við degnum.
Edmund Joensen
Fólkatingsmaður fyri Sambandsflokkin
RN
Aftur


text:
Bodystokkur frá Joha (wrap around), std. 40
Hesin bodystokkur er frá Joha, og er hann úr 100 % bummull.
Hann kann latast upp og aftur á síðuni við knappum.
Góðskan er av tí allar besta. Joha ger serliga nógv burtur úr klæðunum til tey "for tíðliga føddu", og klæðini lúka allar standardir.
Klæðini hjá Joha eru merkt við "ecolabel", sum merkir, at tey ikki innihelda evni, sum eru skaðilig fyri børnini ella umhvørvið annars.
Joha er eitt danskt virki, sum er millum teir førandi framleiðararnar av barnaklæðum. Øll klæðini hjá Joha verða framleidd á egnum virkjum frá byrjan til enda, tvs. tey verða ikki framleidd eystanfyri, sum annars flestu barnaklæðir verða í dag.
Vørunummar: 65424 341 wrap-around body l.blå1


text:
Nýsælendski David Mullins megnaði í dag at seta heimsmet í at svimja so langt sum gjørligt undir vatni eisini uttan fitjur, tá ið hann í Porirua Aquatic Centre í Porirua svam 218 metrar, har heimsmetið hjá týska Tom Sietas var 213 metrar. Hann svam hetta á stuttgeil, til at fáa fyrimun av at kunna seta oftari av frá veggunum, í mun til at hann við monofitjuni leygardagin svam 265 metrar á langgeil. Les her á The Sydney Morning Herald.
Videoin er ikki tøk enn, men her er ein frá tá ið hann í 2008 tangeraði heimsmetið hjá Sietas:
Mullins heldur at hann hevði kunnað gjørt tað betri í dag, um hann ikki var so móður sum nú eftir heimsmetið leygardagin, men er tó nøgdur. “I probably could have pushed it a bit more today but if I had tried to kick on and things had gone bad, I could have been disqualified and I would have kicked myself. I’m happy to have just broken the record.”
Eftir hevur hann nú at royna at seta heimsmet í at halda ondina longst (uttan at svimja), sum er 9:03 minuttir.


text:
- Hjá okkum er tað fyri so vítt ein matematiskur spurningur. Tað, sum tað kostar at byggja, verður brúkt til útrokning av húsaleigu, sigur Andras Róin, stjóri hjá Bústøðum við Dimmalætting.
Nógv arbeiði er í gongd hjá Bústøðum, men okkurt er eisini lagt til viks fyri fyrst. Andras Róin sigur, at tað eru tveir lutir, sum felagið arbeiðir við og hugsar um í løtuni. Fyri tað fyrsta, skal fígging finnast til komandi byggiverkætlanir, og tað arbeiði er í gongd, og gongur væl. Avtalur eru gjørdar við Fíggjarmálaráðið. Harnæst má hugsast um at fáa bygt bygningarnar fyri ein fermetrarprís, sum ger leiguíbúðirnar liviligar, um mann so kann siga.
- Vit hava ein langan bíðilista, og øll eru áhugað í at leiga fyri ein rímiligan prís, so tí ber ikki til at byggja fyri fermetrarprísir, sum hava við sær, at fólk ikki hava ráð ella hug at leiga frá okkum. Men at finna hesa javnvág kann vera torført, tá prísurin fyri at byggja, hækkar nógv, sigur Andras Róin.
20.000 krónur fyri fermeturin
Tá Bústaðir byrjaði sítt virksemi fyri fýra árum síðani, kláraði felagið at fáa tilboð inn, sum høvdu við sær, at fermetrarprísurin lá millum 12.000 og 16.000 krónur, tá byggingin var liðug. Men hesin prísur er ikki til i dag. Upp á fýra ár er prísurin hækkaður somikið, at Bústaðir í dag skulu av við millum 16.000 og 20.000 krónur fermeturin.
- Við 2000 limum í felagnum eru vit noydd til at hava eitt ávíst virksemi alla tíðina, men tað er eingin loyna, at vit skunda okkum spakuliga fyri tíðina, so trýstið á arbeiðsmarknaðin ikki verður enn størri av okkara áðum, sigur Andras Róin.
Lesið eisini: Húsaprísirnir nærkast metinum


text:
Toppdystur í 1.deild í Klaksvík í kvøld
KÍ og NSÍ bresta saman við Djúpumýru í einum dysti millum tvey av liðunum, sum hava ligið í topp 3 størsta partin av árinum.
Undan dystinum liggur KÍ á 2. plássi við 33 stigum, meðan NSÍ liggur á 4. plássi við 26 stigum. AB liggur á odda við 37 stigum, meðan B68 liggur á 3. plássi við 29 stigum. Men KÍ og NSÍ hava leikt hendan dystin færri enn hini. Tí kann KÍ við sigri koma heilt tætt uppat AB, sum er mótstøðuliðið hjá KÍ leygardagin, meðan NSÍ við sigri kemur uppá 3. pláss. Megna bæði KÍ og NSÍ at enda í topp 3 í 1.deild, so flytur bara eitt lið niður úr Effodeildini.
At dysturin liggur eftir dystirnar í Effodeildini ger, at liðini kunnu spæla við sterkari liði enn annars. Tí koma vit helst at síggja nógvar leikarar á vøllinum, sum hava spælt í Effodeildini fyrr í ár. Hjá KÍ kunnu vit vænta at síggja leikarar sum t.d. Tórur Justesen, Jóannes K. Danielsen, Heðin Klakstein og Aksel B. Danielsen umframt Jóhan W. Høgnesen, sum kom til KÍ í summar, meðan NSÍ kann brúka leikarar sum m.a. Petur Knudsen, Jonleif Højgaard og Andri Benjaminsen umframt, at Christian Høgni Jacobsen kanska eisini verður at síggja á vøllinum. Hann kom aftur til NSÍ í summar og spældi við næstbesta liðnum seinasta dyst.
Dysturin í Klaksvík í kvøld byrjar kl. 19.30, og dómari verður Alex Troleis.
Kelda og mynd: Jákup Ósa/Norðlýsið


text:
Tað er í dag, at tað hendir. 23. juni hevur fingið eyknevni BREXIT, sum er eitt orð samansett av Britain og Exit. Her eru nakrar spurningar um fólkaatkvøðuna, sum verða svaraðir heilt stutt.
Hvør er spurningurin?
Bretar skulu á fólkaatkvøðuni svara spurninginum: "Should the United Kingdom remain a member of the European Union or leave the European Union?" Tað er altso antin ”Leave” ella ”Remain”.
Hvussu ofta?
Bretar hava bara einaferð áður verið á fólkaatkvøðu um ES, síðan Bretland fór upp í EEC í 1973. Tað var bara tvey ár eftir upptøkuna, og tá atkvøddu bretar fyri – við 67 prosentum fyri – at vera í ES. Kjakið helt kortini fram.
Bretar hava sostatt ikki siðvenjur fyri slíkum fólkaatkvøðum, og líkt er eisini til, at fólkið afturfyri vil vísa sínum politikarum, hvør hevur veruliga valdið. Onnur lond hava viðhvørt havt fólkaatkvøður um ymsar broytingar í ES, og t.d. hevur Danmark havt átta ymsar atkvøðugreiðslur.
Hava onnur lond meldað seg úr?
Nei. Nú eru 28 lond í ES, og einki annað sjálvstøðugt land hevur áður meldað seg úr. Grønland - sum fyrst bleiv innlimað, men síðan segði NEI, tá ið fólkið varð spurt eftir – er einasta undantakið. At Bretland kann verða fyrsta sjálvstøðuga landið, sum meldar seg úr, skapar eisini høvuðbrýggj millum hini 27 londini.
Hví beint nú?
Tað er bretski forsætismálaráðharrin David Cameron, sum hevur útskrivað fólkaatkvøðuna um ES. Bretski ES-limaskapurin hevur verið eitt afturvendandi kjakevni í Bretlandi, ikki minst í konservativa flokkinum hjá David Cameron. Cameron vil enda tað kjakið og staðfesta bretska limaskapin “for good”, og tí lovaði hann eina fólkaatkvøðu undir valstríðnum uppundir parlamentsvalið. Vandi er fyri, at hetta gerst ein bumerang, tí nú er púra javnt millum partarnar í veljarakanningum.
Hvat er atkvøðan um?
Atkvøðan er um “Leave” ella “Remain”; men ein avtala við ES liggur eisini undir royndini hjá David Cameron at vinna hjørtuni hjá bretum.
David Cameron hevur gjørt eina nýggja avtalu við hinar ES-leiðarunum, har hann fær nakrar lagaligar sertreytir fyri Bretland inn í samstarvið. Eitt nú hevur fingið hini londini til at góðtaka, at Bretland nýtist ikki at virka við í at gera eitt støðugt trongari samveldi í ES, har valdið hjá einstaka landinum minkar.
Bretland fær eisini loyvi til at avmarka ávísar sosialar veitingar til nýggjar borgarar úr øðrum ES-londum. Bretar skulu heldur ikki luttaka í at fíggja økonomiskar hjálpapakkar til kreppurakt lond í eurosamstarvinum, sum Bretland ikki er partur av. Hann hevur eisini fingið eina heimild til, at Bretland kann vraka ætlanir um ES-lóggávu eitt ár fram, fyri at geva tjóðartingunum innlit.
Hvat so?
Atkvøður Bretland JA til ES, so kemur avtalan við ES í verk fyri Bretland. Atkvøður fólkið NEI til ES, so fer Bretland heilt úr Evropasamveldinum. Men so veit eingin veruliga, hvørja avtalu Bretland skal hava. Ein samráðingartilgongd skal avgera tað. Tað merkir, at næstu nógvu árini skal Bretland samráðast um eitt framtíðar samstarv við ES, og tað kann taka alt frá tvey til tíggju ár.
Hvat siga partarnir?
Valstríðið hevur verið hart og til tíðir ófantaligt. Økta fólkaflytingin í Evropa hevur fingið nógva rúmd. Grundleggjandi snýr tað seg um, hvør ræður í Bretlandi. Her eru nøkur sjónarmið:
Stay-síðan:
- Bretland missir ávirkan uttan fyri ES.
- ES er við til at skapa tryggleika, og Bretland hevur størri altjóða vald í trygdarspurningum við at vera partur av ES.
- Tað verður dýrari fyri Bretland, um Bretlandi fer úr, tí Bretland ikki longur kann handla frítt á innara marknaðinum í ES.
- Tað fer at kosta eini 5 prosent í vælferð at fara úr.
Leave-síðan:
- Bretland klárar seg sjálvt og skal ikki stýrast úr Brússel.
- Bretland skal gera sínar egnu handilsavtalur við ES – og øll onnur lond.
- Bretland skal sjálvt avgera, hvørji migrantar og hvørji flóttafólk koma til landið.
- Bretland sendir nógvar pengar til Brússel, sum vóru betri brúktir til vælferð í Bretlandi.
Hvat við restina av ES?
Øll londini halda ondini, nú Bretland atkvøður, tí tað kann fáa stórar avleiðingar fyri ES, har 28 lond nú samstarva um trygd og handil. Bretland hevur 65 milliónir íbúgvar, og tað er næst ríkasta landið í ES, og tí hevur tað stóra ávirkan á stødd, styrki og búskap, um Bretland fer úr.
Bretland hevur stóran týdning í trygdarspurninginum, sum gerst alsamt eymari. Trýstið er stórt á Evropa, bæði við yvirgangi og flóttafólkastreymi. Bretland er hernaðarliga sterkt, hevur kjarnorkuvápn og er fastur limur í trygdarráðnum hjá ST.
Fer Bretland úr ES, er tað samstundis fyrstu ferð, at eitt sjálvstøðugt land fer úr ES. Nógv lond ivast, og tí eru ES-leiðararnir sera bangnir fyri, at onnur av hinum 27 londunum fara úr, um Bretland fer.


text: Eg havi eitt akvarinum við alskyns fiskum, í summar var eg á Sandi og har fangaðu eg og dreingirnir ein maðkapirru og 6 lítlar skrubbur, komin til Havnar koyrdi eg allan fongin í akvariumið, og væntaði sum so, at alt doyði beinanvegin. Men tað gjørdi tað ikki, skrubburnar doyðu tó spakuliga, tí at botnfiskurin hjá mær beindi fyri teimum og ikki fyrr enn í síðstu viku doyði seinasta skrubban. Men maðkapirran livur enn. Hon etur fiskamatin, og tykist at trívast væl. Tí fóru vit at tosa um, hvussu stór hon man fara at blíva, tí eitt síl kann jú blíva rættiliga stórt úti í nattúruni. Men tað kunnu teir flestu av útlendsku akvariufiskunum ivaleyst eisini blíva í náttúruni, vit síggja jú, hvussu ein fiskur í einum stórum akvarium blívur størri enn ein í einum lítlum. Tað er nokk so, at hetta sílið neyvan blívur serliga stórt, tí tryggu og smáu karmarnir í akvariuminum ikki loyva tí.


text:
Neyðugt er at taka spurningin um fátækraváða í nógv størri álvara enn higartil gjørt, tí fátækraváðin veksur og veksur, hóast samfelagið samlað sæð gerst ríkari og ríkari. Virðini í samfelagnum eru ov illa býtt, og tað eru ov nógvar mekanismur, sum koyra og fasthalda fólki í fátækraváða.
Føroyar eru ríkar, btú’ið er nógv vaksið seinastu árini, vit hava fleiri millióningar og nógvar fyritøkur, sum kunnu rinda sær tví- óg trýsiffraðar milliónaupphæddir í vinningsbýtið, samstundis sum talið á fólkið í fátækraváða vaksandi. Hetta er enn eitt prógv um, at uppáhaldið um, at regnar á prestin drippar á degnum er ósatt, og at ríkidømi seyrar ikki ígjøgnum alt samfelagið, hóast nøkur gerast nógv ríkari. Hetta eigur at geva politisku skipanini okkurt at hugsa um.
Í Føroyum eru tað serliga børn, kvinnur og pensjónistar, sum eru hart rakt. Tá ið greinast skal, um ein persónur er í fátækraváða sæst at kyn, aldur, parlagsstøða, útbúgving, starv og hvar í landinum tú býrt, hevur stóra ávirkan.
Tað eru serliga stakir uppihaldarar, sum eru í fátækraváða – og serstakliga ungu mammurnar og børn teirra.
Eitt tvørfakligt og tvørpolitiskt arbeiði eigur at vera gjørt beinanvegin, sum kann koma við tilmælum um, hvussu fátækradømi kann burturbeinast.
At talið á fólki í fátækraváða er vaksið úr 4.004 fólkum í 2010 til 5.126 í 2014 er skelkandi, og eigur at fáa politisku skipanina at rakna við. Politiska skipanin má í stundini seta sær sum fremsta mál at burturbeina fátækradøminum. Tað er ikki nóg gott, at 5.126 føroyingar liva í fátækraváða. Førdi poltikkurin hevur sera stóra ávirkan á, um fátækradømi veksur ella minkar – hetta má havast í huga, nú fíggjarlógararbeiðið fyri 2017 fer í gongd.
Eitt so ríkt samfelag, sum tað føroyska, er lætt at stýra. Tað er ongin umbering fyri at halda áfram við næstan onki at gera. Skalt tú burturbeina fátækradøminum, skalt tú raðfesta ríkidømi rætt – tað er ikki ógjørligt, um bert viljin er til tess! At lyfta fólk úr fátækraváða er besta gáva vit kunnu geva okkum sjálvum sum samfelag, og skal síggjast sum ein góð íløga í føroysku framtíðina!


text:
- Publiceret den 20 desembur 2012
- Víst: 3299
Elisa Jensen, f. Johannesen (Lisa í Bíggjarlagnum) er fødd við Gjógv 23.03.1921 og var gift við Dánjali Jensen, av Strondum. Hann var føddur 04.09.1915 og doyði 30.01.2001. Tey búðu á Strondum og eiga tvey børn, sum eita Ingerð og Pola. Lisa býr nú á Ellisheiminum í Runavík, og tann 17.12.12 var eg inni á gólvinum hjá henni og fekk eitt hugnaligt prát við hana um gamlar dagar við Gjógv. Lisa hevur gott minni, og her fáa vit eitt kut úr prátinum:
Lisa í Bíggjarlagnum 17.12.12
Vit vóru 7 systkin: Magda (1907), Jana (1910), doyði av tuberklum sum 18 ára gomul, Rasmus (1911), Hjalmar (1914), doyði av tuberklum sum 25 ára gamal, Benadikt (1917), Maria (1920), doyði 8 mðr. gomul, og Lisa (1921). Jana doyði av tuberklum í 1928, og Magda, systir, sat uppi yvir henni alla tíðina, men hon gjørdist ikki sjúk, og tað blivu vit systkini heldur ikki - og heldur ikki mamma og pápi. Tey søgdu tað, at hasir tuberklarnir vóru so "innisluttaðir", at teir smittaðu ikki so illa. Hjalmar fekk slysni, einaferð hann var til bjargar, og seinni bleiv hann smittaður av tuberklum umborð á "Knørri". Tá ið hann hevði fingið slysni, fór hann at ganga við "bandagu" um kroppin, men so settu tuberklarnir seg í slysnið, og hann kom at liggja leingi í Havn, áðrenn hann doyði í 1940. Hetta var ein ring tuberklatíð í bygdini. Hjá Onnu Malenu doyðu tveir dreingir: Dánjal Jóhan (Hanni) í 1929 - 9 ára gamal og Hans Jacob í 1937 - 20 ára gamal. Á Rætt doyðu tvær systrar: Kristina í 1934 - 22 ára gomul og Fía í 1940 - 24 ára gomul.
Dánjal og eg giftust við Gjógv í 1947, og sum vanligt var tá, var øll bygdin í brúdleypi. Jens hjá Dalberg skipaði brúðarvísuna í handlinum hjá Dánjali Klein, á Gjónni. Magnussen, lækni, og Pirkan (Marin á Skipanesi) vóru komin til Gjáar henda sama dag at pirka, og tey búðu hjá Onnu Malenu. Hon hevði fortalt teimum, at brúdleyp var í bygdini, og at tey bara skuldu fara í brúdleyp. Jú, tey komu so, og eg minnist so væl, at Marin dansaði í gummiskóm, og tað plagdi hon at grína at seinni. Eftir brúdleypið flutti eg so út á Strendur at búgva.
Eg gekk í skúla hjá Kallsoy, og tað dámdi mær væl. Onkuntíð kom ungdómurin saman í skúlanum um kvøldarnar, og eg minnist, at eg gekk í kvøldskúla í eingilskum hjá Jákup Berhardi (Berhard Brim). Hann var so óførur í eingilskum. Vit gentur spældu nógv við leikur. Eg minnist, at eg hevði eina kullu oman fyri húsini hjá okkum. Eg legði eina fjøl langs eftir kulluni og eina aðra tvørturum, og so pyntaði eg við leikum oman á fjalunum. Summar gentur høvdu pappír sum dúk undir leikunum. So spældu vit at fara til neytar og gjørdu okkum blikk til dyllur. So hentaðu vit okkum fýra látipípur og løgdu ein stein oman á tær, og so settu vit okkum at mjólka. Um veturin skreiðaðu ella óku vit á skíðifjøl, men dreingirnir gjørdu gentunum so illa fortreð.
Eg konfirmeraðist í Fuglafirði, og Bulh-Nielsen var prestur. Vit vóru tríggir konfirmantar frá Gjógv: Henny á Tarafløttinum, Ása á Grótheyggi og so eg. Vit fóru við bát, og eg búði hjá Peturi Berthelsen, Stranda-Peturi, ið var systkinabarn mítt. Vit gingu at lesa í eina viku og sluppu eisini aftur til Gjáar við báti. Tað var einki hávasták gjørt burtur úr konfirmatiónini tá - einki ball og ongar gávur. Øll fingu eitt Nýggjatestamenti frá presti, og tað var tað.
Soleiðis sær barnaheimið hjá Lisu út í 2012.
Vit áttu bara ein gylliní jørð, tá ið eg var smágenta, og tann gyllinin var Fyri oman Rætt. Eg var stór genta, áðrenn vit fingu kúgv, og so mátti eg læra meg at mjólka. So fór eg at ganga til neytar, og tá vóru vit 10 neytakonur. Eg gekk nógv til neytar á Ambadali, Eysturi á Dal og Heimi í Dal. Tað kundi vera strævið at vera á Ambadali tvær ferðir um dagin. Sum aðrar konur hevði eg fýra kýr: okkara kúgv, kúnna á Fløtti, kúnna á Tarafløtti og kúnna hjá Valborg, og vit skiftust fjórða hvønn dag. Á Fløtti gekk Fía, á Tarafløtti Henny, og so Valborg og eg. Jóansøkudagur var mestsum ein høgtíðsdagur hjá neytakonunum. Tá plagdu vit at pynta Kelduna á Hálsinum við sóljum, og so var eitt lítið gildi, tá ið vit komu til hús. Vit plagdu t.d. at vera á Fløtti, og har fingu vit breyð, kjøt, rullupylsu, egg og rómastamp. Vit skuldu so helst eisini á Tarafløtt, til Valborg og til okkara, men tað var sjálvsagt ikki altíð, at vit orkaðu at eta í hvørjum húsi, og maturin var allastaðni tann sami. Hetta var ein hugnaligur dagur. Tað vóru ikki allar kýrnar so góðar at fáast við, og tí mátti bíðast, til allar vór lidnar at mjólka, tí allar neytakonurnar fylgdust altíð. Viðhvørt gekk eg fyri Nicolinu í Lon, tí hon var so ofta sjúk. Nikka var saman við Hansinu í Gortru, og tey høvdu eina so óreina kúgv, sum stangaði so illa, at hon mátti haldast. Kúgvin var best við Hansinu, so tá ið Hansina mjólkaði henni, var hon nógv frægari. Á Ambadali hildu vit, at Norð undir Horni var tað keðiligast plássið at fara, tí tað virkaði so tungt at ganga. Merkiligt nokk virkaði tað lættari at koma av Rivinum enn undan Horninum.
Eg var 7 ára gomul, tá ið tann stóri eldskaðin hendi umborð á sluppini "Acorn" undir Íslandi tann 20. mars1928, har m.a. 4 gjáarmenn doyðu: Djóni á Jolluni, Poli á Tarafløttinum, Hans Jacob í Ólastovu og Hans Jacob Niðri í Geil. Ikki minnist eg so nógv um skilið í bygdini, men eg minnist, hvussu stóra synd eg helt tað vera í teimum, ið mist høvdu. Eisini minnist eg, hvussu nógv tey tosaðu um Jákup Paula í Ólastovu, ið var so illa brendur, at hann var ókenniligur. Sum vit børn ræddust hann illa. Tað var merkiligt, at hann skuldi liva, men hann kom aftur fyri seg og gjørdist ein raskur maður. Hetta sama árið - í januar mánað 1928 -fekk "Smiril" ein sjógv á Mjóvanesi, og ein ferðafólkasalong, sum var á dekkinum, fór fyri borð. Har doyðu fimm fólk, og ein av teimum var Dagmar á Teigunum, systkinabarn mítt. Eileen, dóttir hennara, sum var tvey ára gomul tá, fór tá at búgva hjá Fíu og Jóannesi í Lon.
Eg var so grúliga nógv úti í Lon sum smágenta. Vit vóru í familju, og tey vóru so góð við meg. Eg minnist, at Kvívíks-Jógvan plagdi at sita á bríkini innan fyri hurðina við sínum síða hvíta skeggi, og hann var so serliga góður við meg. Hann plagdi at verja meg, tá ið grýlur komu inn, og so mátti eg eisini ansa eftir ikki at fara í Gjónna, tí Bartal (trøll) var í Gjónni. Tað vóru ikki bara tey í Lon, sum ræddu børnini við, at trøll vóru í Gjónni, nei, tað gjørdu øll, og tað mundi hjálpa. Tað merkiliga er tað, at eg hoyrdi ikki eitt orð um, at Kvívíks-Jógvan yrkti, fyrr enn eg sá tað í bløðunum.
Fyrstu ferð, ið eg fór av bygdini, var eg tólv ára gomul. Tá fór eg til gongu út á Strendur til Magdu, systur, sjálvan ólavsøkudag í fínasta veðri. Annars var eg heima og gjørdi alt tað vanliga arbeiðið, ið tá var á bygd. Tey seinastu árini, ið eg var við Gjógv, vóru bara Benadikt og eg har av systkjunum. Pápi var til skips, og so hjálptu vit mammu við øllum heimaarbeiðinum. Pápi róði út um veturin. Hann róði saman við Kristiani á Rætt - við "Føroyinginum" - men tað var so keðiligt, at teir vóru næstan altíð seinastir aftur, so man kundi verða hálvbangin um teir. Útróðrarmenninir fingu altíð te og pannukakur í Gjónna, men tá ið teir vóru á fjalli, og vit fóru á rættina, tá fingu teir sterkari mat, so sum breyð, kjøt og annað styrkjandi.
Bilarnir hjá Benadikt
Pápi og Benadikt smiðaðu nokkso nógv við Gjógv, og eitt árið vóru teir eisini í Íslandi og smíðaðu. Við Gjógv smíðaðu teir alt møguligt og eisini onkur hús, hoyggjhús og hjallar. Tá ið eg var barn, høvdu vit hjall beint uttan fyri húsini hjá okkum, men Benadikt bygdi hann upp í húsini, soleiðis at vit kundu ganga úr spískamarinum út í hjall, men vit høvdu eisini gongd útifrá. Pápi gjørdi portrið til kirkjuna, og Benadikt gjørdi kirkjuspíran, eftir at eg fór út á Strendur. Teir vóru so grúiliga góðir við kirkjuna. Seinni keypti Benadikt handilin hjá Petur Juliusi, og hann brúktu teir at smíða í. Tá ið Benadikt fekk sær bil í 1950, gjørdi hann sær bilhús undir handlinum. Benadikt má hava verið framskyggin, tí bilurin kom at lætta so væl um í bygdini.
Nú jólini nærkast, so kann eg fortelja tær, hvussu vit hildu jól. Tað mundi vera tað sama allastaðni: ræstur fiskur og sperðil jólaaftan, ræst kjøt jóladag og fisk annan jóladag. Gávur vóru ikki nógvar: okkurt plaggið og so appelsinir og bomm. Eingir pakkar, einki jólatræ, eingir jólamenn, og heldur ikki hongdu vit hosu upp. Vit vóru í kirkju jólaaftanskvøld, jóladag og jólakvøld og so annan jóladag. Á borðinum høvdu vit ræst kjøt, rullupylsu, kjøtpylsu, og áttu vit egg, so høvdu vit tey eisini. Tað var lítið av kaku - jú, vit høvdu altíð jólakaku og kanska spruttur eisini. Í skúlanum dansaðu vit jólatræ, og Kallsoy skipaði fyri. Har má hava verið trongligt, tí vit vóru 40 - 50 skúlabørn, og so vóru nógv vaksin har eisini. Eg minnist ongan jólamann, og Kallsoy gav okkum kramarhús við bommum - áh, sum vit vóru glað fyri bommini. Annað jólakvøld sluppu vit eisini at kvøða í dansistovuni á Gjónni, og tá gingu mannfólkini húsagongd. Pápi og Jákup í Stólpa (Gamli - Jákup) vóru vinmenn, og teir vóru ofta saman til bjargar. Eg minnist so væl, at Jákup kom heim til okkara annað jólakvøld og fór til bjargar í køkinum hjá okkum. Tað helt eg vera stuttligt. Eg haldi meg bara eina ferð at hava verið í dansi í teirri gomlu dansistovuni sunnan fyri Ánna. Anna í Lon hevði tikið meg við sær. Hon dugdi so væl at kvøða, og hon var altíð so góð við meg. Eg veit ikki, hvussu tað bar til, men hetta kvøldið vóru Jóannes Paturson, úr Kirkjubø, og Marius í Katrinarstovu, úr Funningi, í dansi. Sum eg helt teir duga væl at kvøða.
Takk fyri prátið, Lisa..


text:
5. mai til 23. juli
5. mai til 23. juli 2017 verður stór framsýning við verkum eftir Williami Heinesen á Listasavni Føroya.
William Heinesen (1900-91) var fyrst og fremst orðlistamaður. Tað er einki at taka seg aftur í, men alt sítt lív var hann eisini virkin myndlistamaður og arbeiddi í tøkni so sum pastellkrit, tekning, málarí og pappírsklipp. Tær munnligu myndirnar í ritverki hansara fingu her fylgi av tí sjónliga.
Sjálvt um William Heinesen lítillátin kallaði seg sjálvan "billedmager", var list hansara á høgum stigi. Tað er tó samstundis ein sannroynd, at rithøvundurin setti dám á myndlistamannin á tann hátt, at hansara myndir fyrst og fremst siga eina søgu, eru fabulerandi og stundum gera gjøldur burturúr onkrum.
Seinastu ártíggjuni av lívi sínum royndi William Heinesen seg við pappírsklippinum, har list hansara náddi eitt nýtt hámark, eisini í mun til originalitet.
Tey mest nágreiniligu og torgreiddu pappírsklippini hjá Williami Heinesen er ein røð við frábrigdum av einum violinleikara og eini dansandi gentu í einum fruktagóðum skógi, bæði nakin eins og í aldingarðinum í Eden. Eisini listaliga hoyra hesi klippini til tey glæsiligastu og best eydnaðu, bæði koloristiskt, prýðiliga og grafiskt.
Íblásturin til myndevnið kemur úr kendu skaldsøguni Glataðu spælimenninir (1975) hjá Williami Heinesen. Spælimaðurin er tann ungi, evnaríki Orfeus, meðan Tarira bæði er hansara dreymasjón og ein stevnismynd! Tá Orfeus til endans fer uttanlands, renna tær tvær útgávurnar av gentuni saman – dreymur og veruleiki eru endiliga sameindir.
Í pappírsklippinum ræður dreymaheimurin. Hendingin er tó ikki nevnd í skaldsøguni. Tarira minnir tó um eina lýsing av mammu Orfeus sum "ung og glað sum ein Afrodite nýliga komin á land." Og fruktagóði og litríki skógurin í klippunum er ikki langt frá lýsingini av dreyminum hjá unga manninum, sum byrjar við: "tað byrjaði at kava við marglittum eldi, glæsiligar blómur sprettu."
Pappírsklippið er bert eitt av teimum mongu listaverkunum – umleið 60 tilsamans – sum størsta partin av summarinum kunnu síggjast á Listasavni Føroya á eini framsýning, sum snýr seg um týðandi myndlistamannin William Heinesen.
At framsýningin er so stór í vavi er vegna ta stóru vælvild, sum Listasavnið hevur hitt, serliga frá teimum mongu privatu eigarunum. Tað er teimum at takka, at teirra gerandisgleði nú kann deilast við okkum øll.
Opið týsdag - sunnudag kl. 13-16. Eisini heiligdagar. Ókeypis atgongd til 28. februar 2018
Tíðarskeiðið 1. mai - 31. august:
Mánadag - sunnudag kl. 11.00 - 17.00
Tíðarskeiðið 1. sept. - 30. apríl:
Týsdag - sunnudag kl. 13.00 - 16.00
Mánadag ikki opið
Atgongugjald:
- Vaksin: 65 kr.
- Lesandi: 25 kr.
- Bólkar, min.12 vaksin: 50 kr. fólkið
- Limir og børn undir 16 ár: ókeypis.
Listasavn Føroya
Gundadalsvegur 9
P.O. Box 1141
FO-110 Tórshavn
Føroyar
Tel +298 313579
Email info@art.fo
Facebook


text:
Føroyar hava nú lagt seg á odda í talvkappingini fyri smátjóðir í Evropa suðuri í Andorra. Føroyar vunnu í dag stórsigur 3½-½ á Kýpros. Helgi Dam Ziska, Høgni Egilstoft Nielsen og John Rødgård vunnu, og Rógvi Egilstoft Nielsen telvaði remis. Helgi vann í einum knúsandi kongálopi, John var tryggur við svarta fólkinum í fronsku yndisbyrjanini, og Høgni fekk væl burturúr einari støðu, ið annars tóktist ógvuliga jøvn. Hjá Rógva stóð fast allan vegin. Flott úrslit hjá føroyska liðnum.Les meira »
Helgi vann
Í gjárkvøldið var kappast í snartalvi í Andorra millum teir, sum eru við í smálandakappingini fyri landslið í Evropa. Føroyski stórmeistarin Helgi Dam Ziska vann kappingina. Hann fekk seks av sjey stigum. Nummar tvey var annar stórmeistari, Igor Efimov úr Monaco. Hann fekk 5½ stig. Og nummar trý var John Rødgård, sum er gamal danmarkarmeistari í snartalvi. Hann fekk 4½ stig. 44 telvarar vóru við. Hvørgin stórmeistarin hjá Andorra, Oscar De La Riva og David Norwood, vóru við í kappingini. Helgi er tann, sum hevur hægsta styrkitalið av øllum í kappingini í Andorra.Les meira »
3-1 móti Malta
Føroyar vunnu aftur í dag í talvkappingini fyri smátjóðir í Evropa. Eina løtu var Malta á odda 1-0, men so vendi gongdin, og Føroyar vunnu dystin trygt. Helgi Dam Ziska, Høgni Egilstoft Nielsen og John Rødgård vunnu allir, men Silas Eyðsteinsson tapti á fjórða borði.Les meira »
Føroyar vunnu
Tað eydnaðist at vinna tann týðandi dystin móti Monaco í EM-kappingini fyri smátjóðir í talvi í Andorra í kvøld. Tað endaði 2½-1½ til Føroyar.Les meira »
Tepur sigur
Føroyar vunnu í dag 2½-1½ móti Jersey í fimta umfari í EM-kappingini í talvi fyri smátjóðir í Evropa. Heldur óvæntað stóð á at vinna dystin. Á triðja borði var Rógvi Egilstoft Nielsen við hvíta fólkinum tikin av fótum av mótstøðumanni við útivið 500 ratingstigum færri, og tapti. Hetta kom ógvuliga óvart á og dátt við so tíðliga í dystinum. Men á fremstu borðunum var einki vingl. Helgi Dam Ziska og Høgni Egilstoft Nielsen vunnu báðir sannførandi. Á 4. borði hevði Silas Eyðsteinsson lítlan fyrimun, men mátti til endans sættast við remis.Les meira »
Vunnu á Liktinstein
Føroyar vunnu 3½-½ á Liktinstein í fjórða umfari í EM-kappingini í talvi fyri smátjóðir í dag. Helgi Dam Ziska, Høgni Egilstoft Nielsen og Silas Eyðsteinsson vunnu, og John Rødgård telvaði remis.Les meira »
Tveir stórsigrar
Føroyar gjørdu bart í báðum dystum í EM-kappingini fyri smátjóðir í talvi í dag. Í fyrra dystinum í morgun vunnu Føroyar 4-0 á San Marino, og í kvøld vunnu føroyingar 3½-½ á Guernsey. Helgi Dam Ziska var ikki við í morgun. Tá telvaðu Høgni Egilstoft Nielsen, Rógvi Egilstoft Nielsen, John Rødgård og Silas Eyðsteinsson. Allir vunnu trygt.Les meira »
Javnt móti Luksemburg
Føroyar telvaðu 2-2 móti Luksemburg í fyrsta umfari í EM-kappingini fyri smátjóðir í Evropa, sum nú er byrjað í Andorra. Tað endaði javnt á øllum fýra borðum. Úrslitið var helst betri fyri Luksemburg enn Føroyar. Á trimum av fýra borðum høvdu føroysku telvararnir hægristyrkital, men ongum eydnaðist at vinna.Les meira »
Aftur í eldin
Føroyska talvlandsliðið er aftur við í altjóða kapping. Í dag byrjaði EM-kappingin fyri smátjóðir í Evropa. Telvað verður í Andorra. Tíggju lið kappast. Tey eru Føroyar, Luksemburg, Monaco, Andorra, Kýprós, Malta, Liktinstein, San Marino, Jersey og Guernsey. Av hesum liðum var Føroyar einasta smátjóðin, sum var við í stóru EM-kappingini fyri landslið á Kreta mánaðarskiftið oktober/november. Har endaðu Føroyar nummar 36 av 40 liðum.Les meira »
Vónbrot
Føroyar taptu heili 4-0 fyri Íslandi í seinasta umfari í EM-kappingini í talvi á Kreta í dag. Hetta var ringasta úrslit í kappingini hjá føroyska liðnum. Tað ber í sær, at Føroyar enda nummar 36 av teimum 40 liðunum í kappingini. Føroyska liðið var styrkismett nummar 35.Les meira »


text:
ÁBYRGD OG SKYLDUR HJÁ LUTTAKARUM
Váttan um Heldábyrgdara takast niður HER
Ábyrgdarin
Stjórin, ella ein av stjóranum útnevndur persónur, hevur yvirskipaðu ábyrgdina av teimum pørtum av Heldini, sum stovnurin varar av, t.d. trygdarambætara og vevtænastu.
Samskiftispersónar
Samskifti um viðurskifti sambært hesum sáttmála og Heldina fer fram á tveimum stigum: Einum yvirskipaðum og einum tøkniligum stigi.
Yvirskipaða samskiftið umfatar t.d. at geva loyvir, knýta í Heldina og útnevna tøkniligar samskiftispersónar, ið taka sær av tøkniliga samskiftinum. Stjórin hevur evstu ábyrgd av yvirskipaða samskiftinum, men kann útnevna ein ábyrgdara av Heldini, ið fær heimild at geva loyvir og útnevna tøkniligar samskiftispersónar, vegna stjóran.
Tøkniliga samskiftið umfatar t.d. uppseting av KT og vevtænastu. Ábyrgdarin av Heldini útnevnir tøkniligar samskiftispersónar í umsóknini um knýti í Heldina. Tøkniligir samskiftispersónar kunnu t.d. vera ein innanhýsis teknikari ella ein uttanhýsis veitari av ambætarum. Er ongin tøkniligur samskiftispersónur nevndur, er ábyrgdarin av Heldini sjálvur tøkniligur samskiftispersónur. Luttakarin kann hava ymiskar tøkniligar samskiftispersónar fyri hvørja KT skipan/vevtænastu. Samskifti um tøknilig viðurskifti fer bert fram við hesar ásettu persónarnar, t.e. stjóran, ábyrgdaran av Heldini ella tøkniliga samskiftispersónin, sum gera neyðugu tøkniligu uppsetingina hjá luttakaranum og reka og viðlíkahalda trygdarambætaran.
Váttan um Heldarábyrgdara
Váttað verður, at eg:
____________________________________________________________________________
Navn á stovnsleiðara/stjóra
við hesum gevi:
____________________________________________________________________________
(Navn á starvsfólki)
heimild at virka sum ábyrgdari av Heldini, smb. sáttmála um tænastustig, vegna:
____________________________________________________________________________
Navn á myndugleika
____________________________________________________________________________
Dagfesting Undirskrift


text:
Fyrisitingin hjá Donald Trump, forsetanum í USA, er í trupulleikum. Í næstu viku kemur ein bók út, ið kallast "Fire and Fury" - eldur og øði. Bókin er skrivað av blaðmanninum, Michael Wolff, ið hevur havt serliga atgongd til tann heilt innasta ringin av starvsfólkum og ráðgevum hjá Donald Trump.
Bókin hevur longu vakt øði í forsetan og fingið hann at hótta fyrrverandi samskiftisráðgeva sín, Steve Bannon, við einum sakarmáli. Bókin avdúkar nevniliga fleiri stór álvarsmál, ið eru farin fram innast í Hvíta Húsinum. Serliga er tað áðurnevndi Steve Bannon, ið eftir sigandi skal hava kallað sonin og versonin hjá Donald Trump fyri landasvíkjarar og ópatriotiskir, fyri at hava fundast við umboðsmenn úr Kreml.
Harafturat skal Bannon eisini hava sagt dóttir Donald Trump, Ivanku Trump, vera eins býtta sum ein múrsteinur.
Umframt hvat Bannon hevur at siga um børnini og familjuna hjá Trump, so avdúkar bókin eisini at har er lítið skil í fyrisitingini hjá forsetanum. Nógv innanhýsis stríð millum starvsfólkini og ráðgevar sum vísa illvilja móti forsetanum.
Lítillátni heimstónleikarin
Ungi gøtumaðurin Ólavur Jákupsson hevur seinastu árini ferðast kring allan heim og spælt konsertir


text:
LÝSING til kommunuvalið 8. november 2016
BRÆVATKVØÐUR
Veljarar í Runavíkar kommunu, ið sambært vallógina lúka treytirnar fyri at greiða brævatkvøðu, kunnu atkvøða á býráðsskrivstovuni í avgreiðslutíðini til og við 7. november 2016.
Tey, ið vegna sjúku ikki eru før fyri at koma á valstaðin, kunnu boða kommunuskrivstovuni frá á tlf. 417000 í seinasta lagi 7. november 2016 kl. 12.00.
VALKORT
Við hesum verður gjørt kunnugt, at til kommunuvalið verða valkort send øllum veljarum í kommununi.
Um onkur, ið heldur seg hava atkvøðurætt, ikki hevur fingið valkort, ella okkurt annað er komið skeivt fyri, skal verða sagt býráðsskrivstovuni frá í seinasta lagi 7. november 2016 á tlf. 417000
Saltangará, 24. oktober 2016
Runavíkar býráð.


text:
Nýskapanarstigið ymiskt fyri ymsu vinnugreinarnar
Mest nýskapandi vinnugreinarnar í tíðarskeiðnum 2002-2004 vóru fíggjarvinnan, vitanartænasta og síðani framleiðsluvinnan. Hinvegin var nýskapanararstigið meira avmarkað í fiskivinnu, aðrari vinnu og handilsvinnuni. Ymsu hagtalsindikatorarnir geva ábendingar um hetta mynstrið.
Úrslit innan PT nýskipan
Av fyritøkum innan fíggjarvinnu vóru 82% Produkt- og Tilgongdarnyskapandi (PT nýskapandi). Sammett við hetta vóru 58% av fyritøkunum í vitanartænastu og 55% í framleiðsluvinnuni PT nýskapandi. Í hinum endanum komu fiskivinna og handilsvinna við ávikavist 36% og 34%.
Mynd 1: PT-nýskapandi fyritøkur skiftar á vinnugrein, árini 2002-04 í % av øllum spurdum fyritøkum
Tað var eitt sindur ymiskt, hvat gagn fyritøkurnar høvdu av hesum nýskapanum. Vitanartænasta merkti mest á umsetninginum og handilsvinna minst á hesum øki. Meðan fíggjarvinnan merkti meira til aðrar ávirkanir, so sum betri dygd, størri úrval v.m., merkti fiskivinna og onnur vinna minst til hesar somu ávirkanir. Tó merkti fíggjarvinnan samstundis mest til ávirkanir av nýskaptum tilgongdum, meðan handilsvinna her merkti minst. Innan vitanartænastu varð gjørt mest burtur úr at verja nýskapanir.
Mynd 2: Fyritøkur, ið verja nýskapanir, skiftar á vinnugrein árini 2002-04, í % av nýskapandi fyritøkum
Innsatsur í samband við PT nýskipan
Av fyritøkum innan fíggjarvinnu høvdu 84% av teimum útreiðslur til nýskapan í 2004. Innan vitanartænastu og framleiðslu var stigið hinvegin ávikavist 44% og 41%. Fækstar fyritøkur, við útreiðslum til nýskapan, vóru í handilsvinnuni. Tað var vitanartænasta, ið átti størsta partin av samlaðu útreiðslunum, heili 54%. Fíggjarvinna og framleiðsla umboðaðu hinvegin ávikavist 14% og 13%, meðan handilsvinna átti minsta partin, 2%. Nýskapanarintensiteturin, ið er lutfallið millum umsetning og útreiðslur, var eisini hægstur innan vitanartænastu.
Mynd 3: Útreiðslur til nýskapan, skift á vinnugrein: Føroyar og Danmark ár 2004, í % av samlaðum útreiðslum til nýskapan
Onnur "ikki-tøknilig"-nýskipan
Av fyritøkunum innan fíggjarvinnu høvdu 64% av teimum nýskapað virkisbygnaðin, meðan stigið var ávikavist 35% og 34% innan vitanartænastu og framleiðslu. Minst var av slíkari nýskapan innan fiskivinnu og aðra vinnu, samanlagt 12% av fyritøkunum. Í vitanartænastu og fíggarvinnu snúði slík nýskapan seg í størri mun um vitanarstýring og uttanhýsis sambond, meðan aðrar vinnugreinar løgdu lutfalsliga meira dent á arbeiðsskipan. Innan fiskivinnu var serliga lítil dentur lagdur á vitanarstýring og uttanhýsis sambond.
Mynd 4: Fyritøkur við nýskapan í virkisbygnaði, skift á vinnugrein og stødd: Føroyar og Danmark árini 2002-04 í % av øllum fyritøkum
Mest nýskapandi vinnugreinar høvdu heldur meira av gransking
Meðan meginparturin av útreiðslunum til nýskapan í Danmark fara til G&M, vístu úrslitini úr Føroyum, at størsti parturin her fór til keyp av kapitalapparati. Hóast hetta høvdu tær mest nýskapandi vinnugreinarnar í Føroyum í størri mun útreiðslur til G&M, keyp av G&M og keyp av serkunnleika, sæð í mun til tær minni nýskapandi vinnugreinarnar. Mest sum allar útreiðslurnar hjá fiskivinnuni og aðrari vinnu fóru til kapitalapparat, meðan fíggjarvinna nýtti lutfalsliga minst til henda útreiðslupostin. Fíggjarvinna nýtti hinvegin lutfalsliga mest til keyptan serkunnleika og keypta G&M. Soleiðis sæst, at samanhangur er millum G&M styrki og nýskapanarstig í ymsu vinnugreinunum.
Mynd 5: Útreiðslur til nýskapan skift á vinnugrein og virksemi ár 2004
Sum nevnt høvdu vitanartænasta, fíggjarvinna og framleiðsla samanlagt flestar útreiðslur til nýskapan. Somu vinnugreinar brúktu eisini lutfalsliga mest til egna G&M í 2004. Her var tað framleiðsluvinnan, ið brúkti mest, svarandi til 37% av útreiðslunum til G&M. Síðani komu handilsvinna við 15%, fíggjarvinna við 14% og vitanartænasta við 6%. Merkisvert er, at handilsvinnan, ið annars var lítið nýskapandi, brúkti so mikið. Her má havast í huga, at henda vinnugrein einans umboðaði 2% av samlaðu útreiðslunum. Annars var tað, sum áður nevnt, vitanartænasta, ið gjørdi mest burtur úr at verja nýskapanir.
Hetta mynstrið samsvarar rættuliga væl við granskingarhagtølini fyri 2003. Av teimum 24 fyritøkunum, ið høvdu egna gransking, vóru tær helmingurin ella 12 fyritøkur innan vitanartænastu, meðan 8 fyritøkur vóru innan framleiðsluvinnuna. Av hesum 8 vóru 4 innan hátøkniframleiðslu, 3 innan lágtøkni og 1 innan miðaltøkniframleiðslu.
Mynd 6: Fyritøkur við G&M árið 2003
Mett í útreiðslum var mynstrið nakað tað sama, tó nýtti fiskivinnan hetta árið lutfalsliga nógv. Talan var tó um eina einstaka fyritøku. Vitanartænasta stóð fyri 34% av útreiðslunum, meðan fiskivinna og framleiðsla stóðu fyri ávikavist 28% og 27% av útreiðslunum. Onnur vinna nýtti minst, og fíggjarvinna hevði eisini meira avmarkaða nýtslu hetta árið.
Samanumtikið samsvara hesar greiningar við áskoðanina um, at ávísar vinnugreinar eru meira nýskapandi og tí meira granskandi.


text:
Liggjandi á láni
Tað er trupult at fáa stuðul til samrøður hjá sálarfrøðingi. Hetta kann vera ein orsøk til, at ung í Føroyum taka alsamt meiri antidepressivan heilivág. Myndugleikarnir eiga at taka støðu til trupulleikan, siga sálarfrøðingar.
Tað kostar eini 70 krónur at fáa heilivág ímóti tunglyndi til ein heilan mánaða. Bara ein einkultur tími hjá einum sálarfrøðingi kostar fleiri hundrað krónur, og tað er trupult at fáa landið at hjálpa tær við rokningini. Tað kann vera orsøkin til, at alsamt fleiri ung í Føroyum brúka heilivág til at basa tunglyndi og angist.
Annika Helgadóttir Davidsen er forkvinna í felagnum fyri sálarfrøðingar, og hon og starvsfelagar hennara eru stúrin.
Trupulleikin við heilivági er, at tað liggja nógvir óloystir trupulleikar eftir. Heilivágurin kann aldrin loysa trupulleikar á sama hátt sum samrøðuviðgerð, sigur Annika Helgadóttir Davidsen og leggur dent á, at tað kann fáa stórar avleiðingar, um man sum sálarsjúkur ikki fær røttu viðgerðina.
Annika Helgadóttir Davidsen er ørkymlað um, at heilivágurin framvegis verður tikin framum í føroyska heilsuverkinum, meðan gransking í fleiri ár hevur víst á, at samrøður við sálarfrøðing geva eins góð úrslit — uttan hjáárin.
Og tað er kanska av røttum, at tølini fyri nýtslu av antidepressivum heilivági millum ung í Føroyum eru orsøk til ørkymlan. Meðan nýtslan í londum rundan um okkum er lækkað vegna stór átøk á økinum, er nýtslan í Føroyum tvífaldað. Tað vísir ein norðurlensk kanning.
Men tá tú spyrt teg fyri millum fakfólk, so er tað ikki bara prísurin, sum er skeivur. Tú noyðist at leita fleiri áratíggju aftur í tíðina, og mást grava djúpt niður í heilsuskipanina, um tú vilt finna rótina til trupulleikan, siga tey.
Vantandi viðgerð sendi familjuna út í limbo
Karolina Danielsen er ein av teimum, sum kennir avleiðingarnar alt ov væl.
Eg skilji ikki, hvussu tað kann vera so lætt at fáa útflýggjað heilivág. Samrøðuviðgerð má vera ein partur av loysnini. Tú kanst ikki bara geva tablettir, sigur hon.
Sonur hennara skuldi ígjøgnum eina umfatandi rúsevnismisnýtslu, sum mundi tikið lívið av honum, áðrenn hann fekk ta hjálp, sum honum tørvaði. Men hjálpina fann hann ikki í Føroyum. Ein morgun í apríl í fjør var støðan so ring, at Karolina Danielsen ikki dugdi at síggja annan útveg, enn at venda føroyska heilsuverkinum bakið og taka eitt flogfar til Danmarkar við soninum. Tá hevði hon í fleiri dagar roynt at fingið hjálp til sonin í Føroyum.
Tað var longsta flogferðin í mínum lívi. Sjálvt um ferðin í veruleikanum var akkurát líka long, sum hon plagar.
Umborð á flogfarinum vendi ein fremmand sjúkrasystir sær til Karolinu, tí hon sá týðiliga, at Mortan var illa fyri. Og tá hann fáar tímar seinni kom fram á viðgerðarstovnin Kongens Ø, varð eisini staðfest beinavegin, at Mortan hevði brúk fyri bráðfeingis hjálp. Í pappírunum stendur, at Mortan var so mikið eitraður av rúsevnum, at hann var í lívsvanda.
Ynskið hjá Karolinu er, at føroyska heilsuverkið skal gerast ført fyri at taka sær av borgarum, áðrenn tað er ov seint. Áðrenn tey enda sum Mortan. Hon er sannførd um, at rúsevnini komu bara upp í leikin, tí sonurin hevði undirliggjandi trupulleikar, sum hann ikki fekk røttu hjálpina til. Tá Mortan fekk staðfest tunglyndi, fekk hann útflýggjað heilivág. Og Karolina setir enn spurnartekin við, hví samrøður við sálarfrøðing ikki var størri partur av hjálpini, sum heilsuverkið bjóðaði.
Rætti heilivágurin fekk sonin inn á røttu kósina
Sonur Karolinu hevur kanska altíð havt onkur tekin. Og kanska skuldi hon verið betur til at fingið eyga á trupulleikarnar, sigur hon sjálv. Men hon kemur ikki uttan um at geva heilsuverkinum ein part av ábyrgdini. Skipanin var ikki nóg væl ílatin, sigur hon. Eiheldur tá Mortan var endaður í umfatandi rúsevnismisnýtslu var, sambært mammuni, nøkur hjálp at finna í Føroyum.
Eftir nøkrum mánaðum á viðgerðarstovninum í Danmark fekk Mortan staðfest ADD. Hann fær nú hóskandi heilivágin og hevur verið clean í hálvtannað ár.
Óvist um heilivágur riggar
Í eini kanning verður staðfest, at samrøðuviðgerð gevur líka góð úrslit sum heilivágur. Ein onnur kanning staðfestir, at placebo hevur eins góða ávirkan sum antidepressivur heilivágur.
Tí er tað óskiljandi, at heilivágur enn verður favoriseraður, sigur Annika Helgadóttir Davidsen, forkvinna í felagnum fyri sálarfrøðingar.
Og meðan okkara grannalond hava framt fleiri átøk fyri at tálma nýtsluni av antidepressivum heilivági, bara veksur nýtslan í Føroyum, og tað er framvegis trupult at fáa hjálp frá landinum til at rinda fyri samrøðuviðgerð.
Ein tími hjá einum sálarfrøðingi liggur um 900 krónur, og fært tú stuðul frá Heilsutrygd, noyðist tú framvegis sjálv at rinda 60% av rokningini.
Um tú vilt hava hjálp frá Heilsutrygd til at rinda fyri sálarfrøðing, skalt tú fyrst til tín egna kommunulækna. Treytin fyri at tú tá fært hjálp er, at tú hevur verið úti fyri ferðsluvanlukku, neyðtøku, kynsligum ágangi ella at onkur í familju tíni antin er sálarsjúkur, álvarsliga likamliga sjúkur ella deyður. Tú kanst eisini fáa hjálp, um tú hevur aborterað. Men um tú ikki hevur verið úti fyri eini álvarsligari hending, men kortini hevur tað sálarliga ringt, er tað torført at fáa hjálp.
Fyri at fáa útflýggjað heilivág ímóti tunglyndi, skalt tú fylla út eitt skjal hjá kommunulæknanum. Men tað er eingin treyt, at tú skalt hava verið úti fyri eini álvarsligari hending, sigur Marius Dam, formaður í Kommunulæknafelagnum.
Sálarfrøðingar eru ónøgdir
Júst sum sjúklingar í psykiatriini mangan hava víst á brek og manglar í skipanini, so gera starvsfólk eisini vart við sína ónøgd. Sálarfrøðingar hava fleiri ferðir víst á, at tað er ov trupult hjá føroyingum at fáa stuðul til samrøðu hjá sálarfrøðingum. Tað hava sálarfrøðingar sjálvsagt ein fíggjarligan áhuga í, tí jú hægri stuðul verður latin teirra viðskiftafólkum, tess fleiri samrøðutímar hava viðskiftafólkini ráð at keypa.
Men fyrr í ár sendi felagið fyri føroysk sálarfrøðilesandi eina almenna áheitan til myndugleikarnar um at raðfesta sálarsjúku, tí tey stúra fyri sínum framtíðarmøguleikum í Føroyum.
Vit ynskja at brúka okkara førleikar í Føroyum, men tað krevur raðfesting, um vit skulu koma heim aftur, skriva tey.
Í løtuni eru 50 føroyingar undir útbúgving sum sálarfrøðingar. Og felagið sigur, at ein stórur partur av teimum lesandi ynskja at flyta heim aftur til Føroya. Men størv vanta, og tí eru útlitini fyri eini framtíð í Føroyum óviss.
Tey lesandi vísa á, at bíðirøðin til sálarfrøðing í psykiatriini er long, og at rúm er fyri fleiri sálarfrøðiligum tænastum í Heilsuverkinum.
Men seinastu árini eru nøkur týdningarmikil fet tikin. Eitt nú er ein økispsykiatri sett á stovn. Tað merkir, at starvsfólk í psykiatriini nú kunnu traðka útum bygningin á Landssjúkrahúsinum og fara heim til sínar sjúklingar at veita teimum hjálp. Á tann hátt sleppur ein partur av sjúklingunum undan at vera innløgd.
Fólkaheilsuráðið fór í summar undir verkætlanina ABC fyri sálarheilsu, og ráðið hevur staðfest, at tað er á sálarheilsuøkinum, at fólk í okkara samfelag kenna størstan trega.
Fyrr í ár var eisini ein umfatandi kanning gjørd millum føroyskar miðnámsskúlanæmingar. Kanningin vísti, at ung í Føroyum hava betri sálarheilsu enn miðal ungdómurin í Norðanlondum.
Ta niðurstøðuna kennir Karin Kjølbro aftur.
Man var altíð vísur í, at føroyingar vóru meiri sálarsjúk enn onnur, tí vit eru so fjarskotin og inngift, sigur hon og vísir á, at ein granskari longu í 1992 staðfesti, at sálarheilsan hjá føroyingum líkist sálarheilsuni hjá fólkum í grannalondum okkara. Men vit hava avbjóðingar, heldur hon fram.
Frá stovuvindeyganum hjá Karini sæst beint niðan á Landssjúkrahúsið og psykiatriska depilin. Hon heldur, at bygningurin er tristur, men í so máta avspeglar hann sera væl raðfestingina av psykiatriini, sigur hon.
Fyri stuttum fekk psykiatriin játtað tríggjar milliónir til fríðkan og umvæling av bygninginum, og um fá ár fær depilin heilt nýggj høli.
Tá vit skuldu byggja eina psykiatriska deild í Føroyum, fingu vit eina tekning sendandi úr Danmark. Danir høvdu skrottað hana, tí hon var for ljót, fortelur Karin Kjølbro.
Karin hevur líka frá byrjanini fylgt væl við í gongdini á psykiatriska økinum. Hon fortelur um ta tíðina, tá føroyingar við sálarsjúku vórðu send av landinum.
Longu í 1929 skrivar Løgtingið til danska løgmálaráðið og boðar frá, at tey vilja hava eina psykiatriska deild við 70 seingjarplássum. Føroyingar vildu hava sínar borgarar heim — sálarsjúk ella ei.
Men føroyingar ynsktu sær eisini ein landsveg, og tá heimurin fór á húsagang í 1930'unum rukku pengarnir ikki til bæði.
Og vit valdu landsvegin, brestir úr Karin. Hon brúkar søguna sum eina mynd upp á, hvussu føroyingar hava raðfest onnur øki fram um tað psykiatriska.
Ein heimsbardagi kom ímillum, og tað skuldu ganga fjøruti ár, áðrenn føroyingar í 1969 kundu taka ímóti sínum sálarsjúku borgarum.
Seingjarplássini vóru tá fýra í tali. Síðan vaks talið til 89, men í dag hava vit 26 seingjarpláss á psykiatrisku deild.
Hóast nógvar atfinningar hava verið mótvegis skipanini, sum ger tað trupult at fáa hjálp til samrøður hjá sálarfrøðingi, so liggur spurningurin framvegis á láni. Føroyska skipanin hevur forsømt sonin, sigur Karolina Danielsen, sum framvegis livir í óvissuni um, hvørt hon nakrantíð fær savnað familjuna saman aftur í Føroyum.


text:
Onnur bót má latast í súpanina á Vaglinum á komandi býráðsvali. Tað gongur ikki tvey fyri eitt hjá breiðu samgonguni hjá javnaðarflokkinum, og stígur kemur í eitt mál fyri og annað eftir.
Fyri seinasta býráðsval hevði býráðið einmælt tikið allar prinsipiellar avgerðir um at byggja nýggjan Musikkskúla í Sortudíki og ein stórskúla úti á Fløtum fyri Venjingarskúlan og Kommunuskúlan.
Semja var um, hvussu skúlin á Fløtum skuldi setast saman, men javnaðarflokkurin var ikki meir enn komin til við øllum sínum fólkum og stuðlum, so skuldi alt runnveltast. Hugurin hjá summum teirra stóð framvegis til ein miðbýarskúla. Langt um leingi varð vikið frá hesum aftur, men tá var hálvtannað ár burturspilt.
Síðani hevur verið totast við Skúlan á Fløtum. Eitt eru samansjóðingarnar, sum mikil spenningur hevur verið um, men verri er, at samgongan hevur í fýra ár fyrireikað seg næstan um rygg, og úrslitið er ikki annað enn, at tann stóra licitatiónin fyri 250 mió ella meir er gjørd til onkis, tí boðini eru ov høg!
At tað betra fólkið á Vaglinum hevur verið úti á Fløtum við haka og vent hvør sínum bøkki longu áðrenn tilboðini komu inn ger ikki søguna hugaligari. Men stuttligt var tað nú at síggja hasa stóru gravimaskinuna blása í lúðurhorn fyri skúlanum, tá hon gróv fyrstu skuffuna av ovasta lagnum. Tað er tað einasta, sum higartil er fingið av skafti av verkliga byggiarbeiðnum.
Musikkskúlin lá eisini á kósini, tá hetta stýrið tók við. Semja var um at byggja hann í grannalagnum hjá Norðurlandahúsinum og Kringvarpinum. Eisini hetta fekk breiða samstarvið forpurrað. Nú skuldi vera so djúpt í Sortudíki, at borgarstjórin óttaðist fyri, at skúlin fór ikki at grynna har.
Ein staðseting fyri og onnur eftir kom á borðið. Eina ferð skuldi Musikkskúlin inn í eina hædd í kolldømda Kommunuskúlanum. So skuldi hann leggjast kloss upp at Glasir, so varð hann lagdur við Landavegin, men brádliga skuldi hann oman á Skálatrøð. Nú løgdust tey fyri og fóru lútandi og herðasligin niðan aftur á Landavegin.
Har stendur málið enn sum áður. Musikkskúlin er ikki boðin út. Endaliga projekteringin varð útskotin, so útbjóðingartilfarið til Skúlan á Fløtum kundi fáast frá hondini í summar. Nú skal tað gangast ígjøgnum eina ferð aftrat, og spurningurin er tí, um ella nær Musikkskúlin kemur undan kavi aftur.
Skal hann samtykkjast fyri býráðsvalið, so skal tilfarið koma á borðið sum alraskjótast, og syrgjast skal fyri, at fíggingin til alla byggingina er tøk. Tað er ongin loynidómur, at undirtøkan fyri Musikkskúlanum í veruleikanum hevur verið heldur ivingarsom, og tí var projektið leingi í minna lagi.
Hetta varð rættað við teimum seinastu samtyktunum, sum gjørdar vórðu í vár, men enn er ongin vissa fyri, at Musikkskúlin fær sín nýggja og tiltrongda bygning í hesum umfarinum. Nú klutur er komið í Skúlan á Fløtum, eru útlitini kanska upp aftur ivingarsamari enn tey hava verið. Men stuðul skal ikki skorta frá okkum í Tjóðveldi.
Jógvan Arge varaborgarstjóri úr Tjóðveldi


text:
Beint eftir midnátt var eitt minni ferðsluóhapp við rundkoyringina á Argjum. Fólk sóu, at ein bilur rendi á, og tey ringdu til løgregluna, sum kom á staðið stutt eftir.
Maðurin var farin úr bilinum og gekk inn móti býnum. Løgreglan fekk fatur í manninum, sum bleiv biðin um at blása í ballónina. Tað vísti seg, at hann var dýrandi fullur. Hann hevði eina promillu á 2,92, og tí misti hann eisini koyrikortið á staðnum.
Loyvda markið at koyra bil er 0,2 promillu. Vanliga verður sagt, at hevur tú eina promillu á 3 promillu, ert tú á markinum til at detta av, men tað veldst eisini um, hvussu nógv tú annars drekkur dagliga.


text:
Samanbera vit vinnutíttleikan í Føroyum við hini londini í Europa, er hann størstur í Føroyum, tá bæði kyn verða tikin saman, við 85%. T.v.s., at arbeiðsfjøldin í Føroyum í aldrinum frá 15 til og við 74 ár er 85% av fólkatalinum í sama aldursbólki. Tað skrivar Hagstovan á heimasíðu síni.
Næst eftir Føroyum kemur Ísland við 83%. Síðan er eitt lop niður til Sveis við77% og Svøríki við 72%. Danmark er á 7. plássi við 70%. Fyri E.S. tilsamans er vinnutíttleikin 65%. Niðast eru Croatia, Italia og Turkaland við ávikavist 57 og 54%.


text:
Súsanna Olsen takkaði fyri seg sum forkvinna í felagnum Sinnisbati á aðalfundinum, sum var um vikuskiftið.
- Súsanna hevur verið forkvinna í Sinnisbata í fýra ár, og hon hevur millum annað staðið á odda fyri at fáa gjørt Sinnisbata til eitt sjónligt felag, ið verður tikið við uppá ráð, sigur felagið í skrivi sent miðliunum.
Í formansrøðu síni á aðalfundinum, segði segði Súsanna Olsen millum annað, at arbeiðið við eini heildarætlan fyri psykiatriska økið - sum væl at merkja ikki er komið undir land enn - er týdningarmikið og tiltrongd. Harumframt nevndi hon, at Sinnisbati seinastu árini hevur ment seg nógv, og er í dag ein sjónligur áhugafelagsskapur við nógvum virksemi.
Súsanna Olsen heldur fram í nevndini sum vanligur nevndalimur.
Nýggj nevnd varð vald á aðalfundinum, og hon hevur skipað seg soleiðis:
Róa Midjord: Forkvinna
Marjun J. Hentze: næstforkvinna
Jana Mortensen: Skrivari
Tummas Tomassen: Kassameistari
Anna Nolsøe Joensen: Nevndarlimur
Olga Maria undir Skarði: Nevndarlimur
Súsanna Olsen: Nevndarlimur
Tiltakslimir í felagnum gjørdust: Vanja S. R. Davidsen, Margreta Poulsen og Regin Jóanesarson.
Laura Apol stillaði ikki uppaftur. Hon er sett í starv sum samskipari hjá felagnum í nakrar tímar um vikuna, til millum annað at fáa ráðgevingartilboðið upp at standa. Harumframt skal hon taka sær av samskiftisuppgávum, samskipa tiltøk og taka sær av skrivstovuuppgávum.


text:
Trøllini í Mykinesi vóru von hvørja jólanátt at dansa á Skálavøllum í Borgardali eystast á oynni. Tey hoyrdust at kvøða:
“Trum trum tralalei;
kalt er á fjøllum hjá trøllum;
lýggjari er í húsinum á Skálavøllum.”
Og niðurlagið hjá teimum var altíð:
“Mettan liggur á durunum;
trum trum, dansið væl!«
Henda mettan, ið trøllini kvóðu um, var teirra egna og lá altíð uppi á durunum í húsi teirra á Skálavøllum. Einaferð lovaðu mykinesmenn eina kúgv í løn til tann, sum hevði dirvi at fara til trøllini og taka mettuna frá teimum. Ein maður helt seg til, fekk sær eitt útvalt ross og reið yvir á Borgardal. Hann rykti mettuna av durunum á trøllahúsinum og díkti so á hestin heim aftur. Men trøllini lupu aftan á hann; upp um fjøllini fóru tey, og saman gekk í hvørjum ímillum teirra og mannin. Tá ið hann var komin oman á Gerðigarðar, á sýnina, rópaði hann: “Her er gud og kirkjan!” Tá vóru trøllini so nær, at eitt fekk í halan á ryssuni og sleit hann; men maðurin var sloppin.
Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901.
Sagnirnar eru her endurgivnar við Hammershaimbs stavseting eftir útgávuni:
Jakob Jakobsen: "Sagnir og ævintýr" , fororð eftir Mariu Mikkelsen, 1. útg. 1925, 2. útg. 1984-85.


text:
Náttklæðir frá Joha, std. 90-150 (2-12 ár)
Útsøla! Prísur áðrenn 299 kr.
Náttklæðini err frá Joha og eru tey úr 96 % bummull og 4 % lycra.
Góðskan er av tí allar besta. Klæðini eru merkt við "ecolabel", sum merkir, at tey ikki innihelda evni, sum eru skaðilig fyri børnini ella umhvørvið annars.
Joha er eitt danskt virki, sum er millum teir førandi framleiðararnar av barnaklæðum. Øll klæðini hjá Joha verða framleidd á egnum virkjum frá byrjan til enda, tvs. tey verða ikki framleidd eystanfyri, sum annars flestu barnaklæðir verða í dag.
Vørunummar: 57973 joha pyjamas farva 6606 marinewhit


text:
Fólkafundurin 2012
Komandi fríggjadag og leygardag millum kl. 14,00 og 22,30 verður Fólkafundurin 2012 hildin í Hoyvíkshøllini og í Hoyvíkar skúla.
Síðstu fyrireikingarnar eru um at vera lidnar til at Fólkafundurin 2012 byrjar fríggjadagin. Í framsýningarøkinum í Hoyvíkshøllini verða umleið 40 feløg til staðar. Í Hoyvíkar skúla verða hildin umleið 80 ymisk tiltøk.
Endamálið við tiltakinum er skifta orð um alskyns samfelagslig viðurskiftir. Sostatt er Fólkafundurin 2012 staðið har feløg, flokkar og samtøk fara at royna at møta vanligu føroyingunum við teirra sjónarmiðunum og at lurta hvat vanligu føroyingarnir hevur at siga teimun.
Fólkafundurin 2012 verður í Hoyvíkar skúla og í Hoyvíkshøllini fríggjadagin 21. september og leygardagin 22. september, tað er opið fyri almenninginum báðar dagar frá kl. 14 til kl. 22.30
Antares sum er eitt áhugafelag fyri útisiglarar verður við á Fólkafundinum 2012, har vit hava okkara egna bás.
Táið man kemur inn ígjøgnum høvusdyrnar í Hoyvíkshøllini, so skal man fyrst snara til vinstru, so til Høgru og síðani
byrja at ganga inn eftur geiranum '' Vinna, arbeiðslív og útnbúgving''. Og har finnur man so básin hjá Antares sum er tann fyrsti á høgru hond har hann er skrásettur sum nr. 2... :-)
Tit eru vælkomin til at steðga á fyri at fáa eitt gott prát við umboð fyri Antares um leyst og fast...


text:
Væl gøddu jólagæsnar skoða seinastu sólstrálurnar henda undurfagra sunnudag millum Boðanesheimið og Súpanarvík yviri við Strond. Onkrar gæs fara gjøgnum hegnið og út á vegin, so sunnudagsklæddir fótgangar mugu ansa sær, ikki at traðka í ein nýlagdan gásalort og bilførarar ikki koyra á burturlovaða jóladøgurðan.
Á tyrlupallinum hava tey skift slitna og litfarna vindposan um við ein nýggjan, sum visir vind og ætt, tá tyrlan kemur og fer.
Niðri á støðni í gomlu Hoyvíkini eru havsvimjarar farnir heim, og í teirra stað er komið eitt upptøkulið, sum undir leiðslu av Jóannesi Lamhauge ger ein stuttfilm til filmskvøldið í Norðurlandahúsinum 11. desember, tá Geytin 2013 og Áskoðaravirðisløn Tórshavnar Býráðs verða handaðar. Hóast sólin setur, so blómar kreativiteturin.


text:
Í dag er einki sum fyrr, og minni sum í morgin. Hetta er seinasti feriudagur og eg taki bussin oman í býin. Beint nú haldi eg, at ókeypis busskoyring er besta tiltak í Havn. Her savnast fólk úr øllum ættum. Ung og gomul, sum eru á stovni, og vilja tosa, forvitin ferðafólk og ólátaðir næmingar. Tjúgunda hvønn minutt er býarbussurin ein óbetalilig viðgerðarstova mitt í Havn. Púra ókeypis. Niðri í Steinatúni luktar av sveitta. Nú manglar bara eitt skelti, sum bannar sveitta. Úr armholum, skrevi og iljum. Ella mugu vit fara úr bussinum hinumegin. Beint út á gøtuna yvirav nýggja Býráðsresidensinum fyri hálvfems milliónir.
Niðri í Vágsbotni er bókstavaherverkið fari at grípa meir um seg enn arkitektaherverkið. Nú haldi eg at einmannaskriftin á vegginum er vorðin nakað monoton og oyðileggjandi, eisini á nýgjørdum gluggum, veggjum og innstallasjónum. Hetta er ikki bara herverk, men óljóð í almenna rúminum.
Men hinvegin skínur sólin yvir tann ganska bý. Ein milliónaskúta av Skála bakkar inn á flótibrúnna meðan seglið á Vesturkirkjuni dagar upp úr Havnabrúnni.
Ein lítil seglbátur, sum kanska er frá Bermuda, liggur inn móti gamla Impo og gevur eitt stuttligt farvuspæl í gulum og reyðbrúnum inn móti handlinum hjá Andriasi í Vagsbotni og Miðlahúsinum.
Úteftir eru størri bátar og skip, flestu við vinnuligum endamáli. Til vinstru er gula smiðjan hjá Wenzel Petersen, har íbúð og skrivstovur hjá Statoil eru í dag. Í hesum húsum málaði Torbjørn Olsen kvøldmáltíðina, sum hongur í áttakantaðu kirkjuni í Haldórsvík.
Inni í nýggju matstovuni, Umami, eru møblarnir klassiskir, her er snøgt, stórt og minimalistiskt alt í senn. Innandura er eins vakurt og tað er ljótt uttandura. Tað er ein veruleiki, sum er lættur at svølgja við góðum mati.
Eftirsum advokatar eru í grannúshunum, keypi eg avokadosalt á blanka tallerkin. Avokado við advokati, knívi og gaffili undir Bakka.
Sýnið er hitt besta. Vit eru mitt í Havn, niðurlendingar sita frammfyri okkum við útrullaðum føroyakorti, útlendskir journalistar, sum eru á G, ganga framvið, og sitandi síggja vit yvir á Skipasmiðjuna, har sólin spælir livandi á rustaða trolaradekkið, har norðuratlantiskir kovboys hava togað og nú eru komnir heim at halda ólavsøku.
Taki bussin heimaftur úr Steinatúni, men uppdagi uttanfyri SMS, at eg havi tikið leið trý og ikki tvey henda fyrsta bussdag. Gangi illa heitin eftir gøtuni niðan á Kornmansmýru, har gæsnar sutla og seyðurin enn liggur á beiti, hóast byggikranar tykjast nakað ágangandi í hesum rurala distriki.
Tað er har tey byggja nýggjan banka, rundan, sum gjaldoyrað, tá tað ikki var úr plastikk, her mitt í Meksiko og tó mitt í Havn, við Bowling og fótbóltsljósum í baksýni.
Eftir vælvaksnu garðarnar á Kornmansmýru og nú yviri við Hoyvikstjørn eri eg aftur á sløttum í Havn. Børn spæla við glúpi, ein armada av dunnum skvambla og likkur á steini halda vakt yvir tjørnini. Her skal eingin koma og oyðileggja umhvørvið. Listaverkið av E.T., sum kom til verðina, og eingin vildi kennast við, lata vit hanga í einum rustaðum lyklaringi á hólmanum í tjørnuni. Tað er nokk eisini meiningin, halda likkurnar. Lat hanga, tað sum ikki kann standa.
Á eystara áarbakka stendur stongin hjá Føroya Arbeiðsmannafelag í stívari sól tann líðilagna dag og flaggar fyri arbeiði í Havn og øllum heiminum.
Í grannalagnum eru tey farin at mála í bjørtum litum, meðan runnarnir vaksa tjúkkir og grønir, og gular blómur spretta omaná. Veggir verða stroknir i ljósabláum, og vindeygu verða gul og bjørt, í myrkum lonum.
Um onkur bussturistur skuldi ivast, um vit hava alt uppá tað turra, so er ikki at stúra. Tí, í hesum havnartúni kundi hugsast at tað varð sum hjá Nóa. Havi hoyrt um avfall í annaðkvøld, men um tað verður so vátt, at bátur skal dragast inn í túnið, fari eg at ivast í. Og nú koyrir bussur nummar tvey framvið. Tað var hann, eg skuldi havt tikið. Men eftir navnabrettinum veit eg nú, hvar eg eri, og at her hava tey alt uppá tað turra, antin tað er av bussi ella báti. Gott vikuskifti, havnarfólk í allari verðini!


text:
Norðurlendska bókasavnsvikan verður í døgunum 10. - 16. november 2014, tá trøll í Norðurlondum er evni. Eitt spennandi hefti við hugskotum er gjørt á norskum og svenskum. Hesar dagar fara fólk á bókasøvnum, skúlum, dagstovnum og deildum hjá norrønu feløgunum um øll Norðurlond og Baltalond við, at lesa upp úr somu norðurlendsku bókmentum samstundis.
Bókasavnsvikan verður í ár hildin fyri átjandu ferð, og mánadagin 10. november verður tann stóri felags upplestrardagurin við trøllum á skránni. Upplesturin er í tveimum pørtum: “Sólarris”, sum er upplestur fyri børnum um morgunin, tá lisið verður úr hesum báðum bókum:
Um kvøldið er “Skýmingarløtan”, sum er upplestur fyri vaksnum. Harafturat er ein bólkur, sum vendir sær til størri børn.
At taka lut í Norðurlendsku bókasavnsvikuni er ókeypis. Her krevst bara áhugi. - Saman skapa vit eitt serstakt upplivilsi, tá ið norðurlendsku bókmentirnar verða gjørdar livandi, og fáa veruligar røddir í vetrarmyrkrinum, siga fyrireikararnir.
Fyri at staðfesta hvussu nógv luttaka á upplestrardegnum, verða allir luttakandi stovnar biðnir um at melda seg til á heimasíðuni www.bibliotek.org. Á heimasíðuni er eisini møguleiki fyri at fáa ókeypis tilfar sum t.d. badges og klistrimerki sendandi. Melda tín skúla, títt bókasavn ella stovn til longu í dag undir merkinum "Tilmelding" og tak lut í størsta upplestrareventi í Norðurlondum.
Á hvørjum ári luttaka umleið 2000 stovnar í Norðurlendsku bókasavnsvikuni. Hetta merkir at tíggjutúsundatals børn og vaksin lurta eftir sama teksti samstundis í ellivu ymsum londum og sjálvstýrandi økjum. Føroysku bøkurnar, sum eru við í hugskotsheftinum eru Skrímslabøkurnar (Güettler, Helmsdal og Jónsdottir), sum eisini eru svenskar og islendskar, Eru trøll og huldufólk til? (Mia H. Smith og Th. M. Smith) og Brúsajøkul (Óli Petersen og Jens Pauli Heinesen).
- Komið og verið við í huldisliga huglagnum í ár og lesið úr fantastisku norðurlendsku bókmentunum um trøll og huldufólk, siga fyrireikararnir!


text:
Símun Símunarson, skírdur Huldu-Símun ella Trølla-Símun, var abbasonur Jenis Símunarsonar, bónda í Laðangarði í Sumba, sum gitin er í øðrum søgnum. Símun fekk Kirkjubø í Streymoy í festi; kona hansara var systir Jógvans bónda Ólavssonar í Skúvoy. Ikki sigst hann at hava verið blíður við konuna, uttan heldur at hava farið illa við henni. Símun var ógvuliga stórur maður á vøkstri; honum kravdi til stúku tríggjar stikkur tvíhvølvt av vadmali. Sterkur var hann eisini og fótfimur; fram um hann tordi eingin av húskøllunum at fara á fjalli, uttan hann vildi missa lív. Um so var, at seyðurin slapp úr fjallgonguni, var Símun altíð fremstur av øllum.
Uppi í Kirkjubøreyni búði ein huldumaður. Hann slepti einum stórum fylgi av gráum og svørtum seyði at ganga í haganum hjá Símuni og rak kirkjubøseyðin burtur av tí góða grasinum upp á tey mest grýtutu reynini, so at stór fylgi soltnaðu upp í deyðarak, meðan hulduseyðurin var feitur. Símun var varigur við hulduseyðin og lovaði, at, fekk hann fatur á huldumanninum, skuldi hann níva honum tað aftur. Ein dagin, ið Símun var útrógvin, kom óført veður á hann, so tað var ikki meira enn, at teir slitu til lands. Tá ið Símun legði at landi í Sugguni, sá hann bát liggja innanfyri. Hann kendi við tað sama huldumannin, og báðir at brigslast. Huldumaðurin heldur seg hava javngóðan rætt til lendistøðna og hann. “So heldur tú teg hava rætt í øðrum eisini”, svarar Símun; “tú mant vera tann, ið spillir haga mín við hasum gráa og svarta seyðafylginum, ið gongur í reyninum.” Huldumaðurin segði tá, at hansara ættarmenn høvdu nýtt hagan fyri hann, og hann sjálvur vildi nýta hann á sama hátt. Orð ókst av orði, og endin varð, at Símun leyp á hin heidna at berjast. So bar á, at Símun vann og ætlaði at drepa hin; men huldumaðurin bað hann geva sær lív og grið, og Símun játtaði tí, tó so, at hin heidni mátti lova at flytja burtur úr Streymoy við øllum sínum og ikki seta fótin har oftari. Huldumaðurin gekk undir hetta og fór so í kambin yvir Froðba í Suðuroy til at búgva. Síðan spurdist einki aftur til hansara í trý ár.
Við norðasta endan av Sandoynni er ein hólmur, Trøllhøvdi, sum hoyrir til Kirkjubøar; á hesum hólminum hava teir nú sum áður seyð og stundum oksar og geldneyt. Trý ár eftir tað, at huldumaðurin var farin í Froðbiarkamb at búgva, kom ein fremmindur oksi, gráur á liti, at ganga í Trøllhøvda. Símun kendist ikki við henda oksan og lýsti hann upp á trimum ólavsøkutingum upp í slag, men einki batti: eingin vildi kanna sær oksan, og triðju ferðina segði Símun, at nú vildi hann sjálvur taka og drepa oksan, av tí at eingin tóktist eiga hann. Jógvan Ísaksson úr Skúvoy, fráskilamaður og vitugur, sum var skipaður at siga fyri minni á hvørjum tingi, ráddi Símuni at lata oksan ganga; tann, ið hevði sett hann í høvdan, mundi væl taka hann aftur (hann grunaði, at huldumaður átti oksan). Men Símun gav ikki hesum gætur; um heystið vildi hann taka oksan, segði hann. Ein morgun snimma um veturnætur, væl fyri dag, fór Símun upp og vakti húskallarnar til at fara við sær út í Høvda (Trøllhøvda); summir mæltu til og summir frá at fara. Úti á Bø búði Baraldur, eyknevndur Trølla-Baraldur, uppsitarin hjá Símuni. Altíð spurdi Símun hann til ráða, tá ið hann skuldi fara nakrastaðni, tí Baraldur var framsíggin maður. Símun bað hann vera við sær í ferðini hin sama morgunin, men Baraldur segðist ikki troysta sær at fara og bað Símun geva ferðina yvir, men Símun segði, at hann hirdi ikki, hvat hann segði, bannaður trøllaskorturin; nú mundi okkurt ilt vera komið fyri hann í nátt, sum vant var. So fóru teir, sjey menn saman, av húsum og beint í høvdan eftir hesum góða oksa. Símun var fastandi — konan hevði ikki sett morgunmat til hansara, tí ilt var ímillum teirra, sum hann hevði sligið hana; ikki hevði hann lisið faðirvár heldur. Teir komu í Trøllhøvda, men hulduoksin, sum fyrr hevði altíð verið so deyðspakur, visti nakað á sær henda morgunin og var so styggur, at teir fingu ikki hendur á hann og vóru í ansi at geva hann yvir. Komið var at kvøldi; tá stóð oksin stillur fyri teimum. Teir bundu hann og linaðu hann niður í bátin. Teir setast at rógva heim, og Símun er í góðum skørum. Sum honum er hyggjandi til viks, sær hann bát koma gjøgnum Høvdasund og stevna beint á bát hansara. Flýggja undan kundi Símun ikki, tí at hin báturin var nærri landinum, og hann legði tí uttan dvøl at bátinum. Formaðurin reistist upp og leyp inn í Kirkjubøarbátin. Nú kendi Símun huldumannin aftur, sum hann hevði vunnið sigur av áður. Huldumaðurin treiv við tað sama um oksan at fáa hann inn í sín bát, men Símun støkk upp av bekkinum, og báðir at takast. Símun feldi huldumannin niður í skutin og rópaði á ein drong at taka sær tað hvassa, ið undir bandinum stóð. Dronginum skildist ikki, og hann spurdi: “Hvat?” Tá ilskaðist Símun, hvesti í drongin og rópaði: “Knívin!” men nú ið hetta orðið var sagt, fór huldumaðurin at brótast og vinna seg upp aftur. Hann tók eitt reytt silkiband og bant tvørtur um skøvningin á Símuni, tók so bæði Símun og oksan inn í bát sín og bant teir. Síðan fóru huldumenninir fyri eystan suður um Skálavík. Kirkjubøarbáturin varð sundursorlaður. Ein maður, nevndur Torbergur, kom rekandi á einum spreki í sugguna við Kirkjubø, og hann hevur sagt frá hesum tilburðinum.
Huldubáturin sigldi nú suðureftir. Tá ið hann kom ábeint Skúvoy, var verfaðir Símunar, Jógvan Ísaksson, burturi í haga, bar eyga við bátin og kendi. “Ikki skuldi Símun farið so í dag, um hann hevði verið blíður við konuna”, segði hann; tó skuldi hann dvølja huldumanninum eitt sindur, helt hann fyri, fór út á egg og blakaði haðan eina fliðu oman í sjógvin framman fyri bátin. Síðan fór hann heim til húsa og segði: “Í kvøld er Kirkjubøur høvuðleysur”. Í trý sjóvarføll varð huldubáturin liggjandi har á Bergsíðu og slapp ikki úr stað. So sendi Jógvan son sín út á egg við einum slíðrum og bað hann kasta teir útav, so teir komu í sjógvin aftan fyri bátin. Drongurin so gjørdi. Tá losnaði báturin, og huldumenninir fingu róð, sum teir vildu. Høvuðsmaður teirra hevði nú Símun við sær upp í Froðbiarkamb, hvar bústaður hans var. Hann var annars ikki illur við Símun, nú hann hevði fingið vald yvir honum. Harímóti fóru hinir huldumenninir altíð illa við honum, tá ið høvuðsmaðurin ikki var nærstaddur; hvar ið Símun hevði herbergi at liggja í, har hongdu teir vásklæði, rennvátar spjarrar, uppgjørd og vaskað snøri, sum vatnið rann úr, og annað honum til meins. Hvørt kvøld slapp Símun einsamallur út, og tá hevði hann oftast fyri sið at leggjast á knæ og hyggja at mánanum. Hin forneski høvuðsmaðurin sá hann eitt kvøldið liggja so og gráta; hann gekk tá til hansara til at ugga hann og segði við hann, at hereftir skuldu hinir ikki gera honum ilt. Hin forneski hevði at teimum, men einki bataði Símuni. Ein dagin vóru froðbingar á fjalli til at taka heystskurð. Tá ið seyðurin var bundin og borin til húsa, dvaldist ein av monnunum eftir á rættini. Hann sær mann stevna beint á seg og heldur hann vilja finna seg. Nú ið maðurin nærkast, kennir froðbingurin, at hetta er hin fyrri bóndin í Kirkjubø. Símun heilsar honum og spyr hann tíðindi, hvussu til stendur í Kirkjubø, um einkjan er gift uppaftur, og annað tílíkt. Froðbingurin sigur satt frá øllum: einkjan er gift við einum húskalli, og húskallurin hevur fest Kirkjubøgarð. Hann spyr Símun, hvussu hann nú tykist liva, og um hann hevur ikki hug at sleppa heim aftur til Kirkjubøar. Símun svarar, at hann hvørki vil ei kann sleppa aftur frá teimum, ið hann er hjá. Illa sigur hann seg liva, uttan tá ið teir eru burtur frá húsum; tá livir hann frægari, tí kona høvuðsmansins er blíð við hann. Teir fáast nógv við at rógva út, og hvørja ferð teir koma aftur, verður hann at sita undir renningarvatninum úr snørum teirra. Símun bað froðbingin leggja sær ráð, at hann kundi hjálpast betur ímóti teimum. Froðbingurin helt seg lítið kunna hjálpa honum til at bøta um viðurskifti hansara; tó fekk hann Símuni ein lítlan mudd, sum hann bað hann hava altíð uppi á sær og nýta, tá ið neyðugt gjørdist; vildu teir ráðast á hann, skuldi hann vísa hann fram. Sum teir standa og tosa, komu tveir huldumenn eftir Símuni; men hann vísir teimum muddin, og teir fáa einki gjørt honum. Froðbingurin fann Símun í haganum tvær reisur eftir hetta, og nú segðist Símun liva betur, tí hann hevði fingið vald yvir huldumonnunum og lært teir siðir og hógv; nú tordu teir ikki longur at gera honum ilt. So ein dagin gongur sami maður úr Froðba á fjalli uppi undir kambinum. Hann møtir har einum manni, men heldur seg vita, av hvørjum slagi hann er, og vil tí ikki finna hann til máls. Hann skákar av veginum, men huldumaðurin tekur vegin av honum og sigur við hann, at skomm skuldi hann hava fyri muddin, ið hann hevði fingið Símuni, sum nú var yvirmaður sín; hann og hansara fólk skuldu muna honum tað aftur og løna tað hart. Froðbingurin biður hann royna: “Havi eg givið Símuni muddin, man eg sjálvur hava knívin eftir, og ætli eg at hjálpast við honum.” Seinnameiri frættist einki frá Símuni og huldufólkinum í Froðbiarkambi.
Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901
Sagnirnar eru her endurgivnar við Hammershaimbs stavseting eftir útgávuni:
Jakob Jakobsen: "Sagnir og ævintýr" , fororð eftir Mariu Mikkelsen, 1. útg. 1925, 2. útg. 1984-85.


text:
Føroyingar fingu eina góða byrjan á norðurlendsku juniormeistarastevnuni í Kastrup í morgun, tá ið Cecilia Eysturdal longu í fyrstu kapping setti føroyskt juniormet í 800 frí. Løtu seinni setti Birita Debes føroyskt juniormet í 100 frí, og hareftir Magnus Jákupsson juniormet í 200 firvald. At enda settu tær fýra Birita Debes, Turið S. Christiansen, Poula Ø. Mohr og Cecilia Eysturdal føroyskt landsliðsmet fyri juniorar í 4×100 blandað.
Norðurlendska juniormeistarastevnan er sum væntað á avbera høgum støði, har trupult er at vinna heiðursmerki, fyri tað um svimjararnir betra seg nógv, og seta juniormet sum høvdu staðið seg væl á til dømis Oyggjaleikum.
Tíðin 9:20.65 hjá Ceciliu Eysturdal var greið betring av hennara egna juniormeti á 9:20.65 frá føroysku meistarastevnuni fyri ung í vár. Í oyggjaleikahøpi hevði tað rokkið til eitt fimtapláss á Álandi, bara tíggjundapartar aftanfyri nummar fýra, men á NJM rakk tað ikki til meira enn eitt áttandapláss.
Birita Debes betraði ógvusliga um føroyska juniormetið í 100 frí, við nú í morgun at svimja 58.52, har juniormetið hjá Poulu Ø. Mohr frá Oyggjaleikum á Álandi var 59.38. Hon er nú ikki stórt meira enn 1 sekund frá føroyska metinum hjá Elspu Mørkøre á 57.41, og hevði við hesari tíðini vunnið silvur á Oyggjaleikum á Álandi, aftanfyri Shailu á 58.12. Men á NJM rakk ein so mikið góð tíð ikki til meira enn eitt sættapláss, í kapping har danska Mie Ø. Nielsen vann gull við 55.31, svenska Céline Bertrand silvur við 56.37 og danska Kia Hansen bronsu við 57.03.
Magnus Jákupsson betraði líka ógvusliga um sítt føroyska juniormet í 200 firvald, við nú at svimja 2:09.12, har metið hjá honum frá úttøkustevnuni í oktober 2:12.64. Í hesi grein var støðið á NJM meira ájavnt tað á Oyggjaleikum, við tað at Magnus gjørdist nummar 4 nú í Kastrup, í mun til at ein sovorðin tíð hevði rokkið til eitt fimtapláss á Oyggjaleikum á Álandi.
Tær fýra Birita Debes, Turið S. Christiansen, Poula Ø. Mohr og Cecilia Eysturdal settu eitt flott føroyskt junior-landsliðsmet í 4×100 blandað, við tilsamans at teinin uppá 4:27.57. Hetta hevði rokkið til eitt bronsuheiðursmerki á Oyggjaleikum á Álandi, í mun til at tær nú á NJM gjørdust nummar fimm.
Sum heild hava føroyingarnir staðið seg væl á NJM í morgun, ímóti hesum sterku norðurlendsku juniorum. Flest øll úrslit eru lyft upp frá botninum, í mun til at vit nógv onnur ár hava ligið næstan konsekvent niðast. Okkara bestu sníkja seg upp í móti heiðursmerkjunum, við tíðum sum eru greiðar betringar av teirra persónligu tíðum, og hava enn sínar bestu møguleikar til góðar.
Føroysku úrslitini í morgun
- 800 frí: Cecilia Eysturdal (1996), Ægir – 9:20.65, nr 8 og føroyskt juniormet
- 800 frí: Erna Katrin Olsen (1996), SuSvim – 9:36.12, nr 9
- 1500 frí: Sofus Bech (1994), SuSvim – 17:37.01, nr 8
- 100 frí: Birita Debes (1995), FLOT – 58.52, nr 6 og føroyskt juniormet
- 100 frí: Poula Ø. Mohr (1995), FS – 59.58, nr 8
- 100 frí: Heðin L. Olsen (1994), Ægir – 53.12, nr 10
- 200 firvald: Magnus Jákupsson (1994), HS – 2:09.12, nr 4 og føroyskt juniormet
- 200 bringu: Turið S. Christiansen (1996), Ægir – 2:42.04
- 4×100 blandað: Føroyar 4:27.57, nr 5 og føroyskt junior-landsliðsmet
Vegna Svimjisamband Føroya
Rókur í Jákupsstovu


text:
Brestir loysti av Sørvági tíðliga í morgun, teir hava sett kós ímóti Grønlandi, har teir skulu fiska svartkalva av føroysku kvotuni við Eystur-Grønland. Brestir kemur at frysta veiðuna umborð.
Tað eru 11 mans við Bresti, skipari er bíggjarmaðurin Thormann Niclasen.
Hin djúpvatnstrolarin hjá sørvingum - Vesturleiki - fiskar eystanfyri Føroyar, teir frysta eisini veiðuna umborð. Vesturleiki skal landa í Klaksvík í morgin, teir hava uml. 200.000 pund, meginparturin er svartkalvi.
Kelda: Jn.fo
Fleiri greinar
18. Jun 2014 - 10:40
Trolararnir eru seldir fyri 12 mió. kr hvør. Vesturvarði og Vesturskin hava 120 óbrúktar fiskidagar, tað sum er eftir av fiskiárinum.Nýggja partafelagið Baglhólmur í...
09. Jun 2014 - 15:14
Teir fimm føroyski flakatrolararnir Akraberg, Enniberg, Gadus, Ran og Sjúrðaberg sigla mest sum pendulfart fyri tíðina. Enniberg fór aftur til fiskiskap i síðstu viku og...
08. Jun 2014 - 23:53
Chr.Høy, sum hevur ligið í Hvalvík seinastu tíðina, hevur nú set kósina ímóti Grønlandi har skipið millum annað skjal virka sum mótøkuskip.Skipið er leiðga til...
05. Jun 2014 - 15:07
Eysturbúgvin og Vesturbúgvin landa á Toftum, teir hava uml. 220.tons, tað er Tavan í Leirvík, sum keypir gulllaksin frá Eysturbúgvanum og Vesturbúgvanum. Í Kollafirði...
29. Mai 2014 - 17:46
Reiðaríði, ið eigur danska nótaskipið Beinur úr Hirtshals hevur bílagt nýtt nótaskip, ið skal byggjast á Karstensens Skibsvæft í Skagen.Nýggi Beinur verður sera nútímans og...
25. Mai 2014 - 23:29
Fleiri skip liggja í løtuni í Ánunum og Norðlýsið hevur fingið nakrar myndir av skipunum.Á einari mynd sær tveir fyrrverandi Høgaberg, ið vóru heimahoyrandi...


text:
Hvat lærir Bíblian veruliga?
Henda handbók kann hjálpa tær at fáa greiðu á, hvat Bíblian sigur um ymisk evni, eitt nú: Hví líða vit? Hvat hendir, tá ið vit doyggja? Hvussu fáa vit eitt eydnuríkt familjulív?
Var tað hetta, Gud ætlaði?
Tú undrast kanska á, at so nógvir trupulleikar eru í dag. Visti tú, at Bíblian lovar eina betri framtíð, sum tú eisini kanst uppliva?
KAPITTUL 1
Hvør er sannleikin um Gud?
Heldur tú, at Gud leggur nakað í teg persónliga? Lær um hansara persónleika og um, hvussu tú kanst nærkast honum.
KAPITTUL 2
Bíblian — ein bók frá Gudi
Hvussu kann Bíblian hjálpa tær at klára trupulleikar? Hví kanst tú líta á profetiirnar í henni?
KAPITTUL 3
Hvørja ætlan hevur Gud við jørðini?
Verður Guds ætlan um eitt paradís á jørð nakrantíð veruleiki? Nær, um so er?
KAPITTUL 4
Hvør er Jesus Kristus?
Hví er Jesus hin lovaði Messias, hvaðani kom hann, og hví verður hann róptur einborni sonur Jehova?
KAPITTUL 5
Endurloysingin — størsta gáva Guds
Hvat er endurloysingin? Hvussu kann hon gagna tær?
KAPITTUL 6
Hvar eru tey deyðu?
Hvar eru tey deyðu, og hví doyggja menniskju? Hvat sigur Bíblian?
KAPITTUL 7
Verulig vón fyri tey, sum eru deyð
Hevur tú mist ein kæran? Fara vit at síggja tey aftur? Hvat lærir Bíblian um uppreisnina?
KAPITTUL 8
Hvat er Guds ríki?
Nógv fólk kenna Faðirvár. Hvat merkir orðingin: „Komi ríki Títt“?
KAPITTUL 9
Vit liva á „síðstu døgum“
Hugsa um, hvussu hendingar og atburður í heiminum vísa, at vit liva á „síðstu døgum“, sum Bíblian hevur boðað frá.
KAPITTUL 10
Hvussu kunnu andaskapningar ávirka okkum?
Bíblian tosar um einglar og illar andar. Eru teir til? Kunnu teir ávirka okkum?
KAPITTUL 11
Hví loyvir Gud líðingar?
Nógv lasta Gud fyri allar líðingarnar í heiminum. Hvat heldur tú? Lær, hvat Gud sigur um orsøkina til líðingar.
KAPITTUL 12
Ein liviháttur, sum dámar Gudi
Tú kanst gleða Jehova við tínum livihátti. Tað ber enntá til at verða vinur hansara.
KAPITTUL 13
Lívið — sum Gud metir tað
Hvussu metir Gud fosturtøku, blóðflutning og tað at drepa dýr?
KAPITTUL 14
Hvussu fáa vit eitt eydnuríkt familjulív?
Kærleikin, Jesus vísti, er ein fyrimynd, sum menn, konur, foreldur og børn kunnu taka eftir. Hvat kunnu vit læra av Jesusi?
KAPITTUL 15
Tilbiðingin, sum Gud góðkennir
Kanna seks serlig eyðkenni hjá teimum, sum liva eftir sonnu trúnni.
KAPITTUL 16
Tak støðu fyri sannari tilbiðing
Hvørjir trupulleikar kunnu stinga seg upp, tá ið tú tosar við onnur um tína trúgv? Hvussu kanst tú gera tað uttan at særa tey?
KAPITTUL 17
Halt teg nær til Gud í bøn
Hoyrir Gud tínar bønir? Fyri at fáa svar upp á spurningin, mást tú vita, hvat Bíblian lærir um bøn.
KAPITTUL 18
Dópurin og títt samband við Gud
Hvussu verður tú skikkaður til kristna dópin? Lær, hvat dópurin stendur fyri, og hvussu hann eigur at fara fram.
KAPITTUL 19
Halt teg í kærleika Guds
Hvussu kunnu vit vísa kærleika og vera takksom fyri alt tað, sum Gud hevur gjørt?
UPPÍSKOYTI
Guds navn — brúk og týdningur
Guds navn er strikað í nógvum bíbliutýðingum. Hví? Hevur tað nakran týdning at brúka Guds navn?
UPPÍSKOYTI
Koma Messiasar fyriboðað í Dániels profeti
Meir enn 500 ár frammanundan, segði Gud nágreiniliga frá, nær Messias skuldi koma. Les meir um hesa spennandi profetiina!
UPPÍSKOYTI
Jesus Kristus — hin lovaði Messias
Allar profetiirnar í Bíbliuni um Messias gingu út við Jesusi. Tú fært váttað í tíni egnu bíbliu, at profetiirnar veruliga gingu út — og tað til fulnar.
UPPÍSKOYTI
Sannleikin um Faðirin, Sonin og heilaga andan
Nógv fólk halda, at tríeindarlæran stendur í Bíbliuni. Er tað rætt?
UPPÍSKOYTI
Eiga sonn kristin at brúka krossin í síni tilbiðing?
Doyði Jesus veruliga á einum krossi? Les svarið í Bíbliuni.
UPPÍSKOYTI
Kvøldmáltíð Harrans — ein høgtíð Gudi til heiðurs
Kristin hava fingið boð um at halda høgtíðina til minnis um deyða Kristusar. Nær og hvussu skal hon haldast?
UPPÍSKOYTI
Hvat orðini „sál“ og „andi“ veruliga merkja
Nógv halda, at tá ið eitt menniskja doyr, fer ein ósjónligur partur úr likaminum og livir víðari. Hvat sigur Guds orð?
UPPÍSKOYTI
Hvat eru Sheol og Hades?
Nakrar bíbliuumsetingar týða orðini Sheol og Hades til „grøv“ ella „helviti“. Hvat merkja hesi orðini í veruleikanum?
UPPÍSKOYTI
Hvat er dómsdagurin?
Les, hvussu øll tey, sum eru trúføst, verða signað á dómsdegnum.
UPPÍSKOYTI
1914 — eitt týdningarmikið ár í bíbliuprofetiini
Hvussu vísir Bíblian, at 1914 var eitt týdningarmikið ár?
UPPÍSKOYTI
Hvør er høvuðseingilin Mikael?
Bíblian greiðir frá, hvør hesin veldigi høvuðseingilin er. Les meir um hann og um, hvat hann ger nú.
UPPÍSKOYTI
Hvør er „Bábylon hin stóra“?
Opinberingarbókin tosar um eina kvinnu, sum nevnist „Bábylon hin stóra“. Er hon ein verulig kvinna? Hvat sigur Bíblian um hana?
UPPÍSKOYTI
Varð Jesus føddur í desember?
Hvussu var veðrið um tað mundið, tá ið Jesus varð føddur? Hvat sigur tað okkum?
UPPÍSKOYTI
Hvørja áskoðan skulu kristin hava á høgtíðir?
Hvaðani stava nógvar av høgtíðunum, sum verða hildnar, har sum tú býrt? Svarið kemur kanska óvart á teg.


text:
Havstovan hevur verið fastur fúsur á Vísindavøkuni síðani 2009, og móttøkan plagar at vera góð. Í ár var Vísindavøkan skipað eitt sindur øðrvísi, við tað at framsýningarnar vóru skipaðar eftir teimum fýra frumevnunum – eldi, jørð, luft og vatni. Sostatt var øll framsýningin hjá Havstovuni ikki savnað á einum stað.
Í “Luft” vísti Havstovan úrslit frá fylgisveinamyndum av gróðri í ovaru løgunum í sjónum. Eisini var víst, hvussu fuglur verður merktur við loggarum – soleiðis sæst hvussu fuglur ferðast. Í “Jørð” vísti Havstovan eina lundaholu. Jarðarfrumevni sipaði til, at fuglur taðar jørðina. Og í “Vatn”, sum er okkara rætta element, vísti Havstovan streymmátingar í Bankarennuni, eina lýsing av gongdini í toskastovninum í 300 ár og eina fiskaframsýning. Fiskaframsýningin var ymisk fiskasløg, sum Magnus Heinason hevur fingið í summar og heyst, og eisini var víst, hvussu Havstovan tekur lívfrøðilig sýni av fiski.
Aftur í ár vóru framsýningarnar hjá Havstovuni væl vitjaðar av áhugaðum fólki – bæði eldri og yngri. Á Havstovuni fegnast vit um at vera partur av Vísindavøkuni og takka fyri áhugan fyri okkara framsýningum.


text:
23. Jan 2018
4. a gjørdi ein túr í Sandagerð í morgun, og tíverri vóru tey viti til stóra plastdálking. Rudi var við børnunum, og hon sigur, at í bert 5 minuttir savnaðu tey hóp av plastruski.
Meir á næstu síðu
21. Jan 2018
Tvey, møguliga trý tíðaravmarkað størv sum lærarar í skúlanum á Fløtum eru leys at søkja. Søkt verður eftir lærarum, ið hava hug og hegni at virka og samvirka í toymi, kunnu átaka sær at arbeiða á serøkinum í tøttum toymissamstarvi ella kunnu taka flokslæraraleiklut, føroyskt og enskt umframt møguligar kt-uppgávur og vegleiðing.
Lýsing á næstu síðu.
19. Jan 2018
Lítil triðingur av lærarunum í fólkaskúlanum eru menn.
Frætt meira á næstu síðu.
17. Jan 2018
Freistin at skriva inn næmingar til 1. flokk er fríggjadagin 19. januar, t.v.s, at bert tveir dagar eru eftir. Vit halda, at Skúlin á Fløtum er eitt gott val, sum letur upp fyri mennandi og spennandi avbjóðingum.
Les meir á næstu síðu.
17. Jan 2018
Tey í 2.d hava seinastu tíðina arbeitt við sagnum og myndlist. Teimum dámar øgiliga væl at hoyra søgur og sagnir og so nýta evnini í tekningum.
Síggið frálíku úrslitini á næstu síðu.
15. Jan 2018
4.a, 4.b og 4.d høvdu SSP-dag í í auluni í morgun við fjølbroyttari skrá.
Frætt meira á næstu síðu.
14. Jan 2018
Skúlin hevur verið raktur av verkfallinum hjá Pedagogfelagnum, men nú semja er gjørd millum partarnar, eru vanlig viðurskifti aftur galdandi í skúlanum.
Fráboðaða samhugaverkfallið í morgin er avlýst, og øll møta í skúla sum vant.
12. Jan 2018
Tú kanst siga alt á føroyskum uttan at tosa enskt - sjálvt KUL! Barnaútvarpið hevur tosað við fleiri fólk, sum arbeiða við málinum, og ein teirra er Oddfríður.
Frætt meira á næstu síðu