text:
28-06-2016
Umhvørvisstovan: Herd krøv til rottangar
Nýggj vegleiðing frá Umhvørvisstovuni um rottangar ger tað lættari hjá kommunum at seta neyðug krøv.
Vegleiðingin kemur í kjalarvørrinum á, at ymiskir trupulleikar við rottangum eru staðfestir. Ein av hesum trupulleikum er, at tangar kunnu vera torførir at tøma. Ein tangi, sum liggur ov djúpt í lendinum ella einans hevur eitt ella ov smá op, kann illa tømast. Tangin fyllist tá skjótt aftur og av tí, at fyltir tangar reinsa verri, er spillivatnið, sum rennur á sjógv, óneyðuga skitið. Ein annar trupulleiki er at sleppa framat at opa tiptar tangar.
Í vegleiðingini hevur Umhvørvisstovan tí sett vegleiðandi krøv, sum skulu virka fyri, at rottangar, sum framyvir verða settir niður, eru lættir at tøma og røkja. Til dømis er í vegleiðingini ásett, at allir nýggir tangar skulu hava T-rør í frárenningini, og at reinsirør skulu setast á rørini báðu megin tangan. Annað nýtt krav er, at minstamark er sett fyri, hvussu væl ein tangi skal reinsa.
Vegleiðingin skal eisini forða fyri, at rottangar, sum ikki virka nóg væl, verða seldir í Føroyum.


c: text/html

text:
Røða, í sambandi við útbúgving av starvsfólki til parkinsonøkið
Politikkur29-10-2017 - 10:14 - Jóanis Albert Nielsen
‘Men tú gongur bara allíkavæl’
Vit kenna hvussu sjúka fer við okkum. Ikki bara sum sjúka, men sum samleiki. Frá at vera eitt vælvirkandi menniskja, verður tú frá einum degi til annan sjúklingurin. Sjúkan verður tín samleiki, ella brekið verður tín samleiki.
Soleiðis kenna sjúk fólk tað og soleiðis greiða vit frá, í sambandi við brek.
Júst í hesum døgum hoyra vit frá Eyðuni Ásasyni og um hansara avbjóðingar í sambandi við parkinsonsjúkuna, og serliga um hansara jaliga hugburð til tað, sum vit onnur vildu mett sum sera torføra støðu. Og vit undrast. Og vit gleðast um, at fólk við svárum mótburði frøast um tað tey kunna, og ikki sum vit onnur, hugsa mest um tað , ið restar í.
Tí hvat restar í, og hvat restar í hjá okkum øllum, ella hvussu nógvar avbjóðingar hava vit ikki øll, meira og minni, av persónligum slagi?
Men ikki alt er sjónligt.
Parkinsonsjúkan er sjónlig, eins og hon ger, at sjúklingurin ikki hevur tamarhald á sær sjálvum og sínum rørslum. Og sjálvandi skal tað ikki undirmetast sum svárt, avgjørt ikki.
Tá sonur mín var heilt lítil segði hann, “Mamma, tú kanst ikki renna, tú kanst heldur ikki ganga, men tú gongur bara allíkavæl. Men tú ert mamma mín.”
Havi ofta síðani hugsað um hvat hetta mundi merkja, serliga hetta síðsta og kemur tað mær nústani til hugs, at hann sipaði til samleikan og at brekið ikki var samleikin, men mamman.
Uttan at eg annars skal líkna saman hesar støðurnar – við breki og sjúku.
‘Men tú gongur bara allíkavæl’ er eisini myndin av Eyðuni Ásasyni og boðskapi hansara til okkara, um at lívið hevur so nógvar fasettir, og sum tey plaga at siga í øðrum lívsins viðurskiftum, at tá ein hurð letist aftur, opnast oftani onnur.
Í dag eru vit samlað, tí kommunur og starvsfólk vilja brynja seg til leiðina saman við parkinsonsjúklinginum, og lætta um byrðuna, tí byrðan verður lættari, tess fleiri hjálpa til, tess fleiri kenna støðuna, tess fleiri skilja sjúkuna, avbjóðingarnar, brekið og smálutirnar.
Soleiðis, at sjúkan kann koma í bakgrundina og ‘tú gongur bara allíkavæl’ kann blíva myndin um lívsdygd, hóast alt. Ja, soleiðis, at sjúkan ikki blívur samleikin.
Tað er gleðiligt, at vit kunnu hugsavna okkum um bólkar, evni og servitan, og at vit sum kommunur hava dagført okkum og blíva betri fyri, til at taka okkum av okkara sjúku og eldru borgarum.
Tí útbúgving og vitan avmystifiserar, byggir brýr og fær samskiftið at vera betri og meira uppbyggjandi, fyri bæði sjúkling og starvsfólk.
Tí liggur so nógv í slíkum skúlum og átøkum, og serliga av hesum slagi, sum hevur til endamáls at betra um lívsgóðskuna hjá hvørjum øðrum.
Sum kommuna gleðast vit, bæði um útbúgvingina og ikki minni um, at vit finna saman tvørturum kommunumørk, um uppgávur av hesum slagi.
Vit takka Norðoya Bú- og heimatænastu í tykkara kommunu, Heilsu- og umsorganartænastu í okkara kommunu og Parkinsonfelagnum, fyri allar góðar persónligar kreftir, sum standa aftanfyri hesa útbúgving.
Eins og stuðul av øllum slagi.
Eftir er at siga, at eg so sera nógv ynski, at tit, sum hava fingið útbúgvingina, nýta hvørt høvi at læra frá tykkum, tá støður stinga seg upp, har tykkara servitan kann gera góða munin á hjálpini.
Og so fari eg at ynskja okkum øllum hjartaliga tillukku við nýggju útbúnu starvsfólkunum, við ynskjum um orku til fleiri líknandi átøk, kommunalum tænastum og fólkinum at gagni.
Hjartans tøkk og Harrans signing.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orð: William Cowper
Lag: Joseph Mainzer, Samuel P. Tuckerman
Týtt: Victor Danielsen
1. Sum forðingar tó reisa seg,
tá eg, áh, Gud, vil søkja teg!
Tó má mítt hjarta elska bøn,
eg veit, hvat hon mær ber í løn.
2. Bøn ger av jørð til Himmals brúgv,
hon vekur kærleik, styrkir trúgv,
ger sólskin, har sum myrkur var,
og dregur hvørja signing nær.
3. Bið lítið, og tú falla má,
bið nógv, og tú skalt sigur fá!
Ja, Satan skelvur, tá ið hann
eitt veikt Guds barn á knøum fann.
4. So leingi Móses stóð og bað,
so leingi Guds fólk vann hin dag;
men tá hans armur troyttur hekk,
var sigurin hjá Amalek.
5. Áh, vóru færri orð bert nýtt
um stórt og smátt, um títt og mítt,
men fleiri nýtt í hjartans bøn,
hvør gleði, friður varð vár løn!


text:
Orð og lag: John Willard Peterson
Týtt: Arnfinnur Setberg
1. Tá ið lívið gevur okkum skursl og sár,
eg við pínu noyðist turka burtur tár
– nakað er í hjarta mínum eins og vár.
Einaferð, so broytist alt – ja, tað broytist alt ein dag.
Niðurlag: Einaferð, so broytist alt,
sorg og stúran burtur – fjalt.
Einaferð, so broytist alt til dýrd, mín sál,
tí tú hevur Harran valt.
Í tí sæla landi har
Harranum vit liva nær.
Einaferð, so broytist alt, broytist alt ein sælan dag
2. Tá ið byrðar tykjast tungar, lítil løn,
tá ið heimurin meg háðar og slær øn
– aftur verði mintur um ígjøgnum bøn.
Einaferð, so broytist alt – ja, tað broytist alt ein dag.
3. Tá í grøv ein kærur vinur lagdur varð,
sorgin eins og svørðið meg í hjarta skar
– tryggur – veit eg, ævigt lív mær Jesus bar.
Einaferð, so broytist alt – ja, tað broytist alt ein dag.


text:
Hetta skipið skal forða fyri turkiskari kuldakreppu
Eitt gasstangaskip á stødd við Eiffeltornið er á veg úr Suðurkorea til Turkalands við nógmikið av gassi til at nøkta landsins tørv í ein dag.
Í lastini á skipinum er LNG, sum er flótandi natúrgass. Tað skal tryggja, at turkar ikki sita kaldir í vetur, skrivar Bloomberg.
Í desember í fjør vóru Turkaland og grannalond tess rakt av ógvisligum kulda. Í Istanbul vísti mátistokkurin stundum 15 kuldastig. Hetta hevði við sær, at Iran - sum vanliga veitir gass til grannalond síni - ikki megnaði at útvega nóg nógv gass at nøkta stóra eftirspurninginum, sum tók seg upp undir kuldabylgjuni.
Til tess at sleppa undan gasstroti í ár, er heimsins størsta sergjørda tangaskip til flutning av flótandi gassi nú á veg til Turkalands. Felagið Mitsui OSK Lines eigur skipið sum kallast FSRU Challenger.
Til tess at tryggja nóg stórar goymsluumstøður í havnunum Aliaga og Marmara Ereglisi varð norsktflaggaða LNG-tangaskipið Neptunei leigað hagar í desember í fjør.
– Vit rokna við, at Turkaland innflytir meiri enn í fjør, og í vetur øktu tey eftirspurningin, sigur Gyorgy Vargha, dagligur leiðari í sveiska orkufelagnum MET International AG, við Bloomberg. Felagið rekur í høvuðsheitum handil við LNG í Suðurevropa.
– Marknaðurin er vaksandi, sigur hann.
Tað 345 metrar langa tangaskipið kann lasta 263.000 rúmmetrar av LNG. Tað er nógmikið til at nøkta tørvin á gassi í øllum Turklandi í ein dag.
Kelda: e24.no


text:
Borgar Jónsson Stórá
Eg eiti Borgar Jónsson Stórá og eg eri uppvaksin í Vestmanna. Eg eri 27 ára gamal og flutti til Aalborg í 2017 saman við damuni Jónu. Í Aalborg lesi eg Erhvervsøkonomi (HA) á Aalborg Universitet og áðrenn tað havi eg arbeitt nøkur ár á fiskavirkinum í Vestmanna.
Eg bleiv spurdur av Árna, um eg ikki hevði hug at stilla upp til nevndina og tað helt eg sjálvur var eitt gott hugskot. Hetta er tí at Álaborg er eitt sera virkið felag, sum er í vøkstri og eg haldi, at tað er sera áhugavert at verða ein partur av tí. Eisini haldi eg, at tað er týdningarmikið at skapa ein góðan karm fyri føroyskar útisetar, so at man kemur hvørjum øðrum við og kann hugna sær saman við øðrum føroyingum. Tað verður spennandi at arbeiða saman við restini av nevndini í framtíðini at menna felagið.
Borgar J. Stórá


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
-
KORT
VEÐRIÐ
Flaggdagsrøðan 2014
29.04.2014
Niðanfyri verður flaggdagsrøðan, sum Fróði Skúvadal helt til flaggdagshaldið í Vestmanna, endurgivin.
Til ber eisini at hoyra røðuna við at trýsta her.
Góðu tit øll!
Í dag er flaggdagur og hesin dagur er almennur frídagur. Vit halda hendan dagin av tí at tað fyri 74 árum síðani, 25 apríl í 1940, bleiv kunngjørt í Bretskum útvarpið, at frá nú av skuldu øll føroysk skip sigla undir merkinum. Mong føroysk skip høvdu áðrenn henda dag silgt við merkinum á stong, men ikki øll. Hendan avgerð bleiv tikin av eingilskmonnum fyri okkum. Av sonnum kann sigast, at merkið undir seinna heimsbardaga fekk sín elddóp. Nógv skip og mangur maður fórust á sjónum hesi árini.
Áðrenn heimsbardagan høvdu 7 skip heimstað í Vestmanna, eftir kríggjið var bara 1 eftir. Hetta skipið bar eitt navn, sum hevur verið nógv brúkt her í Vestmanna, Havfrúgvin. Hini skipini fórust av krígsávum. Eitt annað skip hjá Vestmenningum hesi árini bar flagg navnið hjá Stórabretlandið, Union Jack. Hetta skip bleiv eisini søkt av týskum kavbátið eina 100 fjórðingar suður úr oyggjunum. Tað síðsta menninir sóu, tá ið skipið fór undir kav, var merkið. Her sótu teir so, 7 mans í einum lítlum tristi, við lítlum øðrum til matna enn nakrar skipskeks. Teir avgjørdu at rógva til lands. Hetta tók teimum 2 samdøgur, uttan vátt ella turt. Eitt satt roysni, sum vit illa duga at fata nú á døgum.
Í dag hevur eisini verið vanligt at flota kappróðrarbátarnar runt um í landinum. Her í bygdini fara vit í summar at síggja fleiri bátar rógva inni á Vestmanna. Herfyri bleiv nýggja Havfrúgv flotað og varð bátur signaður, sum gamal siður er, við at rógva við sólini tríggjar ferðir. Aftast í rong veittraði merkið. Kvinnurnar á Havfrúnni hava tey seinastu 2 árini verið føroyameistarar og vit vóna tað besta í ár.
Ein av teimum, sum altíð hevði merkið á stong á skipið sínum, var vestmenningurin Óla Jákup Krisstoffersen (í Skálum). Neptun, skip hansara, var fyrsta føroyska skip, sum flaggaði við merkinum. Hetta var í 1923. Tiltikið er, at einaferð tá ið Neptun lá fyri teym her á havnini við merkinum í húnarhátt, kom Beskytteren inn á Vestmanna. Menninir á Neptun vóru farnir heim at fáa sær ein bita. Yvirmenninir sóu merkið veitra og kravdu av sýslumanninum, at tað varð strikað umgangandi. Hetta fekk Óla Jákup boð um, men hann gav sær góðar stundir at eta seg lidnan. Síðani fór hann umborð á Neptun og settið motorin í gongd. Hann tók akkerið upp og silgdi tríggjar ferðir runt um danska skipið, ímeðan hann heilsaði við merkinum. Eftir hetta varð Neptun løgd fyri teym aftur, við merkinum á stong og tað varð ikki tikið niður, fyrrenn sólin setti! Neptun var eisini fyrsta skip á Havnini, sum flaggaði við merkinum. Hetta fekk Óla Jákup 20 kr. í bót fyri, sum vóru nógvir pengar tá. So eisini við merkinum vóru vit í Vestmanna frammalaga.
Hendan søgan er annars nakað av tí fyrsta, sum eg minnist til nakað flaggdagshald her í Vestmanna. Eg og pápi mín vóru farnir til flaggdagshaldið og Agnar Nielsen helt røðu. Hann hevði omanfyri nevndu søgu við í røðuni og eg minnist, at babba segði, at hevði Agnar ikki verið sambandsmaður so hevði hann verið ein fínur tjóðveldismaður!
Merkið samlar okkum øll, uttan mun til politiskan lit, átrúnað, húðalit ella seksuella orientering. Í dag er tað ongin, sum ivast í, at merkið er okkara, føroyingsins. Vit brúka merkið til gleði og sorg. Í veitslulag og til høgtíðir.
Einaferð segði ein maður: “Fjern den klud”. Hetta var Torvald Stauning danski statsministarin og var hetta í 1930, áðrenn merkið varð viðurkent sum flagg okkara. Hann kallaði merkið ein klút! Hetta hevði ikki fallið í góða jørð í dag og gjørdi tað heldur ikki tá.
Merkið varð gjørt av einum fáminingi Oliver Lisberg í Danmark og veitraði tað fyrstu ferð í 1919 í Keypmannahavn.
Tá ið eg varð biðin at halda hesa røðu, hugdi eg ymsastaðnis, millum annað í álmanakkan. Har sá eg, at dagurin í dag eisini eitur Markusarmessa. Hesin merkisdagur, sum eisini eitur markusarmessa, fekk meg at hugsa um at seta mark, at marka ella markera. At seta mark fyri hvørjum? Fyri tí, sum vit vilja góðtaka. Eg haldi, at Merkið umboðar nøkur virði, nakað sum vit øll kunu góðtaka og ganga innfyri.
Sum nú, tá ið ætlanin var at flyta læknan av bygdini og hundravís av vestmenningum skrivaðu undir mótmæli ímóti hesum, har bleiv eitt mark sett. Her er nógv al og hálvalment virksemi flutt av bygdini tey síðstu árini. Fyri at taka nøkur úr rúgvuni kunnu nevnast; posthús, bankar, skrivstovan hjá SEV, flakavirkið, skipasmiðja og nógv nógv annað. Hesin útflutningur av virksemi úr bygdini má steðgast og tað er okkara uppgáva, sum búleikast her, at gera vart við hetta óskilið. At seta eitt mark.
Herfyri frættist, at ein maður var farin fyri borð á einum fiskiskipið á ytsta banka. Hetta skipið silgdi undir føroyskum flaggið. Hesin maður var komin higar at fiska frá sunnaru hálvu av klótuni. Tá ið menn soleiðis eru sjólætnir, hevur verið vanligt, at skipið kemur til lands beinanvegin, hetta var ikki gjørt og mong stóðu undrandi. Hvat var á vási her? Skiparin var føroyingur, hinir 32 umborð útlendingar. Onkur kallaði hendan skiparan ein flaggskipara. Ein maður, sum skal vera við umborð, fyri at skipið kann sigla undir føroyskum flaggi. Viðurskiftini umborð annars høvdu lítið við Føroyar at gera, annað enn tað at fiskað verður av føroyskum grunni. Eg sá menninar í sjónvarpinum, tá ið teir á flogvøllinum fingu passini hjá sær aftur. Tað er annars eitt av eyðkennunum fyri mannahandil, at passið verður tikið sum nakað av tí fyrsta.
Er hetta nakað, vit vilja góðtaka? Eru hetta virðini, sum merkið umboðar? Vit mugu ansa eftir, at orðini hjá Stauning á sinni ikki verða til veruleika; at merkið ikki verður ein klútur. Hvar skal markið setast?
"En grab til og Losen i land"
Hesi orð segði ein treiskur Vestmenningur einaferð uppi í Norðurnorra, tá ið Lodsurin helt, at nú var í so nógv kol komið innanborða og um ein grabbur kom afturat, so fór hann í land. Hetta hevur síðani verðið eitt tiltak her í bygdini! En grab til og Lodsen i land. Tað loysur seg at vera treiskur viðhvørt!
Sum nú tá ið mans- og kvinnuliðini hjá VÍF vóru í FM-finalunum. Har ið vit kundu eygleiða við spenningi, gul og blá, hvussu leikur fór. Og vit kunnu bara fegnast um úrslitið, hóast tey ikki vunnu og vóna, at tað verður líka gott ella betur næsta ár.
Avgerðin um, at merkið skuldi vera okkara flagg, varð tikin fyri okkum, men vit kunnu velja, hvørji virði vit vilja leggja í merkið. Tað kom ikki dalandi niður av himli sum hjá summum, men tað er okkara.
All men are created equal, varð sagt undir frælsisstríði amerikumanna. Teir hava stars and stripes og fullveldið. Vit hava merkið og sjálvstýrið. Vit hava onga grundlóg, tí tað kunnu vit ikki semjast um. At semjast hevur ikki ligið okkum føroyingum til.
Frælsi, javnaður og brøðralag eru aðrar útsøgnir, sum hoyra flaggið franskmanna til; tricolorinum. Hesi bæði fløgg vóru uppreistrarfløgg; fløgg, sum veitraðu yvir frælsisstríði og revolutión!
Stríðið her hjá okkum er at skapa og varðveita virksemi í bygdini Vestmanna. Tá ið alt landið bleiv lagt í eitt valdømið, tapti Norðstreymoy. Vit hava í dag 1 tingmann, har ið tað fyrr hava verið minst 2 ella fleiri. Her eru einir 800 veljarar í Vestmanna og tí er mín áheitan, at vit velja tey lokalu valevnini, so at vit fáa fleiri mans á ting at verja borg! Tað ber ikki til, at meira virksemi verður flutt av bygdini og tað ber ikki til, at vit vera efturbátur í Vestmanna, tað er staðið for gott til!
Stríðið hjá Óla Jákup og teimum er av, vit eru øll samd í dag um, at hetta fagra merkið við krossi er okkara flagg. Vit stríðast ikki um hetta mál longur innanhýsis. Og ongin fær bót fyri at flagga við merkinum í Føroyum í dag. Tó manglar okkurt enn.
Í tjóðsangi okkara stendur:
At bera tað merkið, sum eykennir verkið og varðveitir Føroyar mítt land.
Tað er mín vón, at verkið verður javnari, at menn og kvinnur verða meira javntstillaði og at vit her í Føroyum fara at kunna semjast um stórmál, við stórum semjum. At vit seta frælsi í hásæti uttan at nakar uttanífrá kroystur tað niðuryvur okkum. Og at vit kunna samstarva við okkara brøðratjóðir á jøvnum føti við merkinum í húnarhátt! Latið okkum leggja góð og varandi virði í merki okkara.
Takk fyri og góðan flaggdag!
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Tíðindi
30. juli 2018
Mentamálaráðið hevur lýst 2018 at vera málmenningarár. Tað er ein góður tanki, at Mentamálaráðið á hendan hátt varpar ljós á tað føroyska málið. Nú eiga vit at gera tað, vit kunnu at fáa árið at gagna okkara móðurmáli. Málmenningarárið er breiða yvirskriftin, undir hesi kann politiska skipanin, stovnar, fyritøkur og einstaklingar taka tøk, so at vit í felag menna, styrkja og verja føroyska málið, ið vit øll varða av.
Føroyska málið og útgávur á føroyskum eigur sítt stóra pláss í søguni og virkinum hjá Føroya Lærarafelag. Í viðtøkunum hjá felagnum er eitt endamál, at “geva út skúla- og barnabøkur og aðrar fakligar upplýsandi og mentanarligar bøkur og rit”. Longu í 1923 gav Føroya Lærarafelag fyrsta Skúlablaðið út, og í 1956 var Bókadeild Føroya Lærarafelags stovnað.
Bókadeildin gevur flestu bøkur út, ið koma út á føroyskum máli til børn og ung. Í 2017 stóð Bókadeildin fyri 92 útgávum, afturat hesum vóru 8 bøkur uppafturprentaðar. Í 2018 gevur Bókadeildin um 80 føroyskar bøkur út til børn og ung. Allar bøkur, ið Bókadeildin gevur út, eru valdar í tøttum samstarvi við bókmentaligu nevnd hjá Bókadeildini. Tey lesa og ger tilmæli um øll upprunaføroysk handrit og útlendskar bøkur at týða.
Eitt átak, ið hevði ment føroyska málið, er at fáa fleiri føroyskar bøkur. Í nýggjasta Skúlablaðnum er samrøða við Eyð Steinbjørnsdóttur, ið arbeiðir við MA-ritgerð á Føroyamálsdeildini. Hon vísir eisini á týdningin av hesum sama. Hon mælir til, at “Ensku hetjurnar hjá børnum eiga at verða týddar til føroyskt”. Bergljót av Skarði, ið er ein royndur undirvísari í føroyskum máli, segði eisini í útvarpssamrøðu við Jógvan Arge, at allar bøkur eiga at finnast á føroyskum. Bæði góðar og tær vánaligu, so at øll kunnu finna sín lesnað á føroyskum. Her mangla nakar bøkur, til vit eru á mál.
Fyri at føroysk børn skulu lesa á føroyskum, er gott, um øll sløg av bókum til børn og ung finnast á føroyskum. Men bókaútgávur krevja fígging. Tað sæst aftur, at Bókadeild Føroya Lærarafelags fær sína játtan á fíggjarlógini. Í 2018 hækkaði játtanin við 100.000 kr. upp í 265.000 kr. Tað gleðast vit um, og henda meirjáttan sæst aftur alt fyri eitt í fleiri bókum á føroyskum til børn og ung. Eg vóni, at samgongan finnur pláss fyri Bókadeild Føroya Lærarafelags í fíggjarlógini fyri 2019. Tað er ein íløga, ið lønar seg, og hvør króna sæst aftur í eini bók. Hetta hevði klætt málmenningarárinum.
Eg ynski okkum øllum eitt gott málmenningarár. Tað eru vit, ið varða av okkara móðurmáli. Gera vit øll okkara, so náa vit langt. Vert er her at minnast til, at fleiri krónur ala fleiri bøkur.
“Skúlablaðið”, Royndarnummar í 1930: http://epaper.infomedia.dk/wz7/19300101?s=&p=
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Summarið nærkast í Danmark!
Trýst á leinkjuna, fyri at síggja hvar klæðini kunnu keypast.
http://www.polyvore.com/safari/set?id=195545376
Eg havi givið hesum ynskilistanum navnið “Safari”. Eg haldi at hesin stílurin er eitt sindur jungle’sligur, men eisini femininur.
Ein av farvunum sum verður nógv at síggja í summar, verður GULT! Tað er ein frísk og lekkur farva, sum riggar sera væl til tí armygrøna og brúna litunum, sum hava verið so nógv frammi í vetur.
Off-shoulder toppurin frá Vero Moda, mátti sjálvandi sleppa uppí part og cowboy jakkin kann setast saman við næstan øllum, ein góðan summardag.
Smáar detaljur hava alt at siga, fyri at skapa eitt fullkomið sett. Tí haldi eg at lekkru sandalirnar, við frísku farvuni frá H&M og hálsketan geva settinum eitt hint av festivalstemningi, sum ein fer at hava tørv á í summar.
Ein kann altíð styla eitt sett til ymisk høvi. Um maxi niðurdeilurin bleiv settur saman við einum einkultum svørtum toppi, so bleiv settið brádliga nógv fínari. Soleiðis kann man spæla við ymiskar samansetingar.
Hvør veit, kanska okkurt av hesum pløggunum, sleppur at búseta seg inni í mínum klædnaskápið. Eg hevði so ikki sagt nei takk!
M&K


text:
Marin er skiftislesandi í Malta
Marin Eidesgaard, lesandi á Fróskaparsetrinum, hevur seinasta árið verið skiftislesandi á universitetinum í Malta. Jens Christian Svabo Justinussen, útbúgvingarleiðari, hevur hitt hana á máli
Seinasta lestrarárið hevur Marin Eidesgaard, sum lesur bachelor í Sosialvísindum og samfelagsplanlegging á Fróðskaparsetrinum, verið skiftislesandi á universitetinum á Malta. Hon mælir øðrum til at fara á annað universitet sum skiftislesandi, tí tað gevur ein víðkaðan sjónarring, og man mennist bæði fakliga og persónliga. Eftir summarferiuna byrjar hon aftur á Fróðskaparsetrinum fyri at gera seg lidna við útbúgvingina.
Jens Christian: Tú hevur seinasta árið verið skiftislesandi á universitetinum á Malta. Hvat fekk teg at royna júst Malta?
Marin: Eg valdi Malta, tí at tað eisini er eitt oyggjasamfelag. Eg hevði góðar møguleikar at fara til Malta, og eg ivaðist ikki eina løtu í, at eg vildi royna tað. Oyggjasamfeløg eru øðrvísi enn meginlandið, serliga smá oyggjasamfeløg, og tískil er Malta sera relevant fyri ein føroying. Eg havi eisini havt nakrar spennandi lærugreinar her, ið snúgva seg júst um oyggjasamfeløg, t.d. “Sociology of Island Life”. Góða veðrið var eisini ein faktorur.
Jens Christian: Hvussu dámar tær at lesa í Malta?
Marin: Mær dámar ógvuliga væl at lesa her, men skipanin er rættiliga nógv øðrvísi enn í Føroyum, so eg varð noydd at laga meg eftir tí. Mær dámar betur føroysku skipanina, men tað hevur verið mennandi at roynt eina aðra skúlaskipan á einum fremmandum máli. Her er eitt stórt tal av fakultetum og lærugreinum at velja í, og eg havi víðkað mína útbúgving, so hon fevnir um øðrvísi fak enn tey, man vanliga fær. Studentar fáa eisini eitt tilknýti til undirvísararnar eins og í Føroyum, tí flokkarnir eru ikki so stórir. Tað er ein stórur fyrimunur, haldi eg, tí tú fært samrøður og kjak í lag. Her er eitt stórt, samlað kampusøki við øllum hentleikum, tað er ógvuliga hugnaligt og samansjóðandi. Eitt samlað kampusøki skapar trivnað, og eg vóni, at hetta verður veruleiki í Føroyum. Tað er annars eisini lekkurt at liggja á strondini og gera skúlating.
Jens Christian: Hvat er munurin á at lesa í Malta og í Føroyum?
Marin: Størsti munurin er allarhelst skipanin. Øll fakini telja lutfalsiga lítið, bert millum 2 og 6 ECTS. So eg havi nógv fleiri fak her, enn eg havi í Føroyum, tí har telja øll 10 ECTS. Hóast tey bert telja millum 2 og 6 ECTS, so er uppmøting í øllum fakum tveir tímar hvørja viku, so eg havi havt umleið 20 tímar um vikuna. Tað er rættiliga nógv meira, enn eg havi í Føroyum. Próvtøkurnar eru eisini øðrvísi. Tað eru bert skrivligar próvtøkur her, og í øllum fakum fær man tveir tímar at skriva ein stíl, og tað er uttan hjálpiamboð ella nøkur givin evni. So man má læra seg at minnast øgiliga væl ;-) Eg sakni at skriva størri uppgávur, at sleppa at verja tær munnliga, og at fara til eina vanliga, munnliga próvtøku í Føroyum. At ganga til undirvísing á einum fremmandum máli er sjálvandi eisini ein stór broyting, og eg má siga, at eg elski, at eg havi møguleikan at ganga á universiteti í Føroyum og hava undirvísing á føroyskum.
Jens Christian: Hvat dámar tær allarbest við Malta?
Marin: Tað, sum mær dámar allarbest við Malta hevur ikki so nógv við lestur at gera, tað er sjálvandi veðrið ;-) Her er fantastiskt veður alt árið. Í vetur høvdu vit ongantíð minni enn 16-17 hitastig, og allir mánaðirnir hava verið deiligir upp á hvør sín máta. Men tað verður avbjóðandi at fara til próvtøkur í juni í 30 hitastigum ella fleiri. Umframt at veðurlagið er gott, so er hetta eisini eitt ógvuliga søguligt, fjølmentanarligt og vakurt stað. Eg búgvi í høvuðsstaðnum Valletta, og eg elski býin. Fólkini eru vinarlig, løtt at fella í prát við og tey duga væl enskt.
Jens Christian: Hevur tú nøkur ráð til onnur lesandi í Føroyum, sum umhugsa um og hvar tey skulu fara sum skiftislesandi?
Marin: Eg haldi avgjørt, at man skal royna okkurt annað universitet. Tað gevur ein víðkaðan sjónarring, og man mennist bæði fakliga og persónliga. Eg vil tó mæla til at fara á eitt enskt-talandi universitet, ella eitt universitet, har man dugir málið. Eg kann ikki ímynda mær, at eg hevði verið noydd at lært eitt nýtt mál, meðan eg var her, tí eg hevði nokk at gera við at tillaga meg. Tað er eisini gott at sleppa at brúka og menna sítt enska mál. Annars, so má man sjálvandi gera sær greitt, hvat man vil hava sum part av sínum skiftislestri, áðrenn man velur eitt stað. Men roynið okkurt øðrvísi enn Føroyar – eina øðrvísi mentan, øðrvísi siðir, øðrvísi fólkasløg, øðrvísi veðurlag o.s.fr.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Kunning um FVG2015.pdf
Kunning um FVG2014.pdf
Kunning um FVG2013.pdf
Kunning um FVG2012.pdf og (Kunning um FVG2012.pdf fyrra umfar)
Kunning um FVG2010.pdf
kunning um FVG2009.pdf
Kunning um FVG2007.pdf
Kunning um FVG2006.pdf
fvg.fo er heimasíða, sum lýsir granskingar- og menningar-virksemið innan fiskivinnu, sum Fiskimálaráðið umsitir.
Fiskivinnuroyndir játtaði 19 nýggjar og 7 framhaldandi verkætlanir fyri 2017 (sí kunning um FVG2018)
Fiskivinnuroyndir játtaði 16 nýggjar og 7 framhaldandi verkætlanir fyri 2017 (sí kunning um FVG 2017)
Fiskivinnuroyndir játtaði 10 nýggjar og 4 framhaldandi verkætlanir fyri 2016 (sí kunning um FVG 2016)
Fiskivinnurroyndir játtaði 6 nýggjar og 5 framhaldandi verk-ætlanir fyri 2015 (sí kunning um FVG 2015)
Árið fyri í 2014 fingu 11 nýggjar verkætl-anir og 7 framhaldandi verkætl-anir játtan (sí Kunning um FVG 2014)


text:
Vard skal smíða eitt reikferðaskip aftrat
Norska Vard-skipasmiðjan hevur gjørt
sáttmála um at smíða eitt reikferðaskip aftrat teimum báðum, skipasmiðjan longu
er í ferð við at smíða.
Tað er Vard Holding
Limited, sum boðar frá, at felagið hevur tryggjað sær ein sáttmála aftrat, og
at tað snýr seg um at smíða eitt marglætis reikferðaskip fyri týska reiðaríið,
Hapag-Lloyd Cruises.
Skipið skal latast
eigarunum frá Vard Langsten-skipsmiðjuni í Noregi annan ársfjórðing í 2021.
Skrokkurin verður smíðaður á Vard í Rumenia.
Sagt verður, at
skipið verður 16.000 tons, 139 metrar langt og 22 metrar breitt.
Skipið fer at hava
sjey dekk til ferðafólk, og pláss verður fyri 230 ferðafólkum íalt.
Vard smíðar longu
tvey reikferðaskip fyri týska reiðaríið, og tey eru serliga sniðgivin at sigla
í póløkinum, Antarktis og í heitum ferðamálum sum Amasoninum.
Kelda: Hegnar


text:
Jan Müller
16.12.2017 - 13:04
Olju- og gassfeløg, sum arbeiða í Norðsjónum, missa milliónir av dollarum, nú rørleiðingin Forties er vorðin stongd vegna eina rivu í skipanini. Mett verður, at tað kostar 200 mill. kr. um dagin í mistum framleiðsluinntøkum, meðan rørleiðingin er stongd. Tað ljóðar, at tað fer at taka fleiri vikur at umvæla leiðingina. Oljufeløg, sum koma at missa inntøkur, eru EnQuest, Premier Oil, Exxon, BP, Chevron, Total, ENI, Nexen, Serica, Apache og ConocoPhillips fyri at nevna tey størstu.
Forties rørleiðingin er ein av fýra pørtum, sum eru grundarlagið undir Brent prísásetingarskipanini, og um umvælingin fer at vara leingi, tá fer hon at hava ávirkan á sjálvan oljuprísin.
Tað er oljufelagið Ineos, sum herfyri keypti ognirnar hjá OMV, ið eigur Forties rørleiðingina. Felagið keypti hana frá BP herfyri fyri knappar tvær mia. kr.
Tann 235 fjórðinga langa rørleiðingin bindir saman 80 olju- og gassfelt í Norðsjónum og kemur í land í Grangemouth. Umleið 40% av olju- og gassframleiðsluni í Norðsjónum kemur gjøgnum rørleiðingina.
Kelda: Oil Voice


text:
Rói úr Nám X ger um seg á Youtube!
03. Mar 2017
17 ára gamli Rói Sørensen úr Nám X, vakti í seinastu viku ans, tá hann millum aðrar føroyskar youtubarar, var at síggja í tíðindarsendigini....
les meir
Myndir: Skúla FM 2017
25. Feb 2017
...
les meir
Álmanakkin í Nám X 2016-17
05. Sep 2016
Við at klikkja á fíluna niðanfyri
les meir
Myndarøð: SkúlaFM 2016
04. Mar 2016
Fríggjadagin 4. mars var ein fullsettur salur í Norðurlandahúsinum karmur um finaluna til SkúlaFM 2016 - kappingin í íverksetan millum føroyskar fólkaskúlar.
les meir
Nám X sjóðar saman fyri 6.ferð
18. Aug 2015
Mánadagin 17. august byraði skúlaárið 2015-2016. Eisini í Nám X byrjaðu nýggir næmingar - einir 170 í tali. Og í dag - 18. august var...
les meir
Prógvhandanin
24. Jun 2015
Prógvhandanin verður í dag, mikudagin 24.juni, klokkan 17.00 í skúlahøllini...
les meir
Myndir: Seinasti skúladagur
22. Mai 2015
Fríggjadagin var seinasti skúladagurin kring landið. Nám X hevur nú rundað tey fyrstu 5 árini og var skúlin vertur fyri hábærsligari løtu saman....
les meir
SkúlaFM í íverksetan verður í dag!
27. Feb 2015
Í dag verður stóra finalan í SkúlaFM, har skúlanæmingar í framhaldsdeildini kring landið fara at kappast um at vinna Gullfræið frá Íverksetarahúsinum. SkúlaFM er árliga kappingin fyri skúlanæmingar kring landið, har næmingarnir sleppa at royna seg við ítøkiligum vinnuligum verkætlanum. Síðan.......


text:
Latið inn hevur toekum_laett hin Mik, 10/10/2018 - 09:06
Ársaðalfundur okkara varð hildin í Skansastovu tann 30. september og nógv fólk møtti upp til fundin.
Latið inn hevur Óli A. Reinert ... hin Mán, 01/10/2018 - 16:56
Til dansifeløgini
Álendingar bjóða til Ålek 2019, sum verður á Álandi 14. – 21. juli
Stevnan er skipað í tveimum pørtum:
Ungdomsläger 14. – 16. juli.
ÅLEK 16. – 21. juli.
Um nóg stórur áhugi er, verður skipað fyri felags túri til stevnuna.
Á stevnuni framføra vit dansispøl, sum vit venja frammanundan. Harumframt
verður farið uppá gólv, og tá verður eisini dansað saman við luttakarum úr
hinum londunum.
Tað verður avmarkað tal av luttakarum á stevnuni og hava vit fingið 25 pláss til
Latið inn hevur Óli A. Reinert ... hin Mik, 26/09/2018 - 21:50
Leygarkvøldið 29. septembur verður dansur í Kvívík. Í tí sambandi koyrir bussur frá rennibreytini klokkan 21.30.
Sunnukvøldið 30. septembur verður aðalfundur í Tøkum Lætt. Fundurin verður í Skansastovu, og hann byrjar klokkan 20.00. Eftir aðalfundin verður farið upp á gólv eina løtu.
Latið inn hevur Jóna Maria hin Mik, 18/04/2018 - 16:28
Latið inn hevur Jóna Maria hin Mik, 18/04/2018 - 16:20
Latið inn hevur Jóna Maria hin Ley, 07/04/2018 - 22:14
Í ár eru 40 ár liðin, síðani Sláið Ring varð stovnað, og tað verður hátíðarhildið við veitslu, sum verður á Giljanesi tann 12. mai, har øll 17 limafeløgini við hesum verða boðin við. Veitslan byrjar kl.
Latið inn hevur Óli A. Reinert ... hin Mán, 08/01/2018 - 20:34
20. januar eru vit boðin til Kvívíkar í veitslu hjá Norðstreymoyar dansifelag.
Tey, sum ætla sær við í veitsluna, verða biðin um at flyta 150 kr. á kontu 9181 4482370 skjótast til ber og í seinasta lagi 14. januar.
Seinni fæst at vita nær bussurin koyrir norður til Kvívíkar.
Latið inn hevur Óli A. Reinert ... hin Mik, 03/01/2018 - 11:28
Eftir at steðgur hevur verið í barnadansinum um høgtíðina byrjar hann nú aftur sunnukvøldið 7. januar.
Ein lítil broyting er gjørd í klokkutíðini, so dansurin nú byrjar klokkan 18.30.
Annars er alt við tað gamla, og øll eru vælkomin í dans, nú tað aftur ber móti ljósari tíðum.
Latið inn hevur Óli A. Reinert ... hin Sun, 31/12/2017 - 17:12
Trettanda kvøld jóla - 6. januar 2018 - skipar Tøkum Lætt fyri dansi í Sjónleikarahúsinum. Hetta er afturvendandi tiltak, sum nú hevur verið í nógv ár. Tá leita fólk úr øllum landinum sær til Havnar at dansa, eins og kóparnir vóru vanir at gera trettandu nátt á helluni í Mikladali.
Dansurin byrjar klokkan 10 um kvøldið, og tá tað líður eitt sindur út á náttina, kunnu fólk faa ein drekkamunn við breyði og viðskera afturvið.
Latið inn hevur toekum_laett hin Ley, 04/11/2017 - 22:13
Ársaðalfundur okkara varð hildin í Skansastovu tann 8. oktober, nakað minni av fólki enn vanligt var møtt.
Andreas stóð fyri vali og var afturvaldar. Nevndin er sostatt tann sama, við Andreasi sum formanni, Randi kassameistara og Jónu skrivara.
Síður


text:
SMS er Føroya størsta og besta handilsstað, og í SMS kanst tú fáa nærum alt tær tørvar – bæði av vørum og upplivingum. Við landsins størsta og breiðasta vøruúrvali, og í tryggum og hugnaligum umhvørvi kanst tú spáka tær ein túr eftir eini handilsgøtu – undir taki. Í SMS leggja vit dent á kundan og vørutørvin. Breiddin av handlum og vørum og góða umbýtingartænasta okkara avspeglar hetta, tí fyri okkum er umráðandi, at tú trygt kanst handla hjá okkum og, at tú kanst fáa alt á einum stað. Vit leggja okkum eisini eftir at hava opið, tá tað passar tær og at skipa fyri, at tú kanst parkera trygt og gott.
Umframt stóra og breiða vøruútboðið í teimum ymisku handlunum er SMS staðið, har fólk hittast. Tey ymisku matarstøðini hava okkurt til einhvønn tørv og mangir eru gestirnir. Viðskiftafólk okkara nýta ofta høvi at seta seg eina løtu og fáa sær ein góðan bita ella ein kaffimunn. Eisini hittast mangir arbeiðsfelagir her til ein góðan døgverðabita og um kvøldarnar og í vikuskiftunum koma foreldur við børnum, ommur og abbar og ungfólk at hugna sær. Her er snøgt sagt altíð lív í.
Torgið er eisini ein sera týdningamikil partur av SMS. Her fer mangt eitt tiltakið av bakkastokki og fyriskiparir lata altíð sera væl at, tí Torgið er sanniliga ein miðdepil í bæði SMS og í Havnini sum heild.
SMS – ein sølumiðstøð í menning
Síðani SMS læt upp á heysti 1977, hevur húsið verið undir støðugari menning, og fleiri byggistig eru tikin síðani SMS kom upp at standa. Tann 26. oktober 2006 lat SMS upp aftur eftir umbygging við fleiri handlum og tilboðum. Endaliga umbyggingin við nýggjum millumbygnini millum Apotekið og Sølumiðstøðina var liðug á sumri í 2007.
Hevur tú spurningar ella viðmerkingar til eitthvørt um SMS, ert tú vælkomin at skriva til okkara á sms@sms.fo
Vælkomin í SMS!


text:
Agnar Frederiksen
08.02.2018 - 16:24
Ítróttur > Ítróttur > Hondbóltur
Tann seinasta av fyrru hálvfinalunum í Faxe Kondi kappingini verður leikt í Høllini á Hálsi í kvøld, har Kyndil tekur ímóti VÍF. Hesin dysturin er ein klassikari í fremstu mansdeildini, og komandi dagarnar skulu hesi liðini so dystast um eitt pláss í steypafinaluni.
VÍF vann sín bólk frammanfyri H71, meðan Kyndil endaði nummar tvey aftanfyri grannarnar úr Neistanum. Tað er torført at siga, hvør hevur favorittleiklutin. Í FTZ-deildini er Kyndil eitt stig frammanfyri, men hevur leikt ein dyst fleiri. Fyri Kyndil er tað helst umráðandi at hava eina leiðslu at taka við til Vestmannar sunnudagin.
Í gjár vann H71 27-25 á Neistanum í Hoyvík, so har er alt opið undan seinnu hálvfinaluni. Tað er eisini lagt upp til tvær spennandi og tættar uppgerðir millum Kyndil og VÍF.
Dysturin í kvøld byrjar kl.20.00. Kringvarrið stroymir dystin.


text:
Biofar
Mánadag 12. okt – fríggjadag 16. okt
Kl. 11 – 16
Á savnsfagnaðinum er hálvt atgongugjald á Føroya Sjósavni.
Vaksin (15+) 20 kr
Børn (5-14 ár) 10 kr
Hini søvnini hava ókeypis atgongd.
Savnsfagnaðurin 2015 verður frá mánadegnum 12. til fríggjadagin 16. oktober.
Savnsfagnaður verður á Tjóðsavninum í Brekkutúni 6, Listasavninum í Gundadali, Sjósavninum á Argjum og í SMS.
2015 er av ST lýst at vera altjóða ár fyri ljós og tøkni bygda á ljós. Vit hava tí valt “ljós” at vera evni í ár.
Opið er hvønn dag kl. 11-16 á søvnunum. SMS fylgir sínum upplatingartíðum.
Aftur í ár verður nógv at uppliva hjá børnum, men tey vaksnu fáa heilt sikkurt eisini nakað burturúr.


text:
Skiftið frá útlendskum felagi
3.10 Við skifti frá útlendskum felagi undir útlendskum sambandið ella fyri leikarar við útlendskum heimarætti, skal umsókn um spæliloyvið sendast til HSF. Umsóknin skal útfyllast á oyðublað, sum fæst umvegis HSF.
3.11 HSF heintar spæliloyvið í trá við altjóða reglarnar hjá IHF/EHF. Leikarin verður hereftir skrásettur hjá HSF, hareftir HSF endaliga gevur kappingarloyvi.
Umsitingargjald til leysgevandi samband og IHF/EHF verður at gjalda umvegis HSF. Spæliloyvið kan í fyrsta lagi fáast til ein frásagnarskyldugan dyst eftir 30 daga karenstíð frá seinast leikta dysti í útlendska felagnum, treytað av at HSF frammanundan hevur móttikið altjóða spæliloyvið frá leysgevandi sambandi og EHF/IHF.


text:
Norðurlandahúsið skipar aftur fyri Geytanum leygarkvøldið 23. februar í 2019, tá nýggjastu føroysku stuttfilmarnir verða sýndir og tvær filmsvirðislønir, Geytin og Áskoðaravirðislønin, verða handaðar.
Í tíðindaskrivið í dag sigur Norðurlandahúsið, at Geytatiltakið er heilt vist best eydnaða átak at varpa ljós á nýggjan føroyskan stuttfilm. Nýggj nøvn leggjast til á hvørjum ári, og tey, sum fyrr vunnu Geytan, eru nú farin undir størri filmsætlanir, fleiri í fullari spælifilmslongd.
Um forsøguna til Geytan verður sagt, at tað var stjórin í Norðurlandahúsinum, sum heitti á formannin í Filmsfelagnum at menna konseptið við einum filmskvøldi. Í samráð við familjuna varð navnið Geytin valt. Niðanfyri sæst abbasonurin, David, sum eftir uppskoti, frá mammuni, Astrid, tilvirkaði standmyndina.
Tiltakið, sum skuldi vísa eitt úrval av aktuellari føroyskari filmsgerð, varð fyrstu ferð hildið undir navninum Geytin í Norðurlandahúsinum fyri jól í 2012.
Eina tíð vóru trettan ymsir biografar í Føroyum og føroyingurin gekk sambært Ríkisumoðsmanninum oftari í biograf enn allir skandinavar. Í Norðurlondum vóru tað bara íslendingar, ið gingu oftari í biograf enn vit. Men allar bygdir høvdu ikki biograf. Og nú koma vit til Geytan og mannin, sum Føroya fyrsta filmsvirðisløn er kallað upp eftir. Tað er kollfirðingurin og agronomurin Herálvur Geyti, føddur í 1914 og deyður í 1985. Meðan hann læs í Danmark giftist hann har og fekk sýnir, har av eg kenni ein, Bjørki Geyti. Hann giftist Astrid, sum sniðgav Geytastandmyndina.
- Helst hevur hann havt bjartar vónir um, at ein landbúnaðarstøð lat upp í 1950’unum í Kollafirði, men long tíð skuldi ganga til tað ynskið gekk út, sigur Bjørki. - Ivaleyst skuffaður tók hann í 1959 í staðin á seg at standa fyri einum kampingplássi í Blokhus, kenda frítíðarstaðnum í Jútlandi, nærmasta farleiðin til Føroya, tá tú ikki býrt í Føroyum. Har stóð hann fyri øllum virksemi til hann bleiv sjúkur í 1977, sigur Bjørki og leggur afturat, at lukkutíð var arbeiðið í Blokhus árstíðarbundið, so vetrarnar, vár og heyst, kundi pápin ferðast í Føroyum og vísa film, fyrst svart-hvítan uttan ljóð, og seinni við bæði liti og ljóði. Frá Farornas Ø hjá svenska Nordenskjold í Skúgvoy í 1929 og Fy & Bi frá 1921 til 1940, minnist Bjørki.
Sjálvur havi eg sæð Geytan víst film í Dansistovuni á Eiði umleið 1971, tá hann vísti The Scarlet Pimpernel, Den Røde Pimpernel, giti tað var útgávan frá 1934 við Leslie Howard. Bjørki heldur, at seinasta filmssýning Geytin hevur havt í Føroyum mann hava verið í Fuglafirði í 1976.
Men innímillum tók Geytin sjálvur film upp. Bæði úr Føroyum í hoyna, og frá eksotiskum ferðum í Ísrael og Marokko. Í Danmark helt hann so fyrilestrar í føroyskum búnað, sum á myndini niðanfyri, við filmi og myndum afturvið. Í dag eru hansara upptøkur, bæði filmar og fotomyndir, lætnar Forngripasavninum.
- Á henda hátt bleiv filmur lívslinjan av kampingplássinum í Blokhus og heim til Føroya. Tí eri eg fegin um at tit funnu uppá at kalla Føroya fyrstu filmsvirðisløn soleiðis - Geytin, sigur Bjørki.
Her er Herálvur Geyti (1914-1985) avmyndaður í Odense eftir ein fyrilestur. Sonurin, Bjørki, eigur myndina, sum fotografurin Ditlev Jensen tók í Odense.
Umframt Geytavirðislønina, sum dómsnevndin hevur handað, hevur Mentamáladeild Tórshavnar kommuna hvørja ferð handað Áskoðaravirðislønina, sum tey møttu velja.
Geytavinnarar eru higartil Sakaris Stórá fyri Summarnátt í 2012, Dávur Djurhuus fyri Terminal í 2013, Heiðrikur á Heygum fyri Skuld í 2014, Andrias Høgenni fyri Stina Karina í 2015 og Andrias Høgenni aftur í 2016 fyri Et knæk. Í 2018 vann Trygvi Danielsen, ið eisini kallar seg Silvurdrongur, Geytavirðislønina fyri 111 góðir dagar.
Tey, ið hava vunnið Áskoðaravirðisløn Tórshavnar kommunu eru higartil Annika á Lofti fyri Mist í 2012, Jónfinn Stenberg fyri Munch í 2013, Heiðrikur á Heygum fyri Skuld í 2014, Jónfinn Stenberg og Jóannes Lamhauge fyri Tunnan í 2015, Andrias Høgenni fyri Et knæk í 2016 og Maria Tórgarð fyri Maðurin við blæuni.
Hvørt ár hevur Geytadómsnevndin bjóðað einum útlendskum dómsnevndarlimi at vera við í metingini, tá besti føroyski stuttfilmurin skuldi finnast og fáa Geytan. Fyrsta árið var tað listarligi leiðarin á norðurlendsku filmstevnuni í Lübeck, Linde Frölich. Tann filmsstevnan hevur verið hildin í 60 ár og hevur altíð havt tætt samband við Føroyar. Til dømis vann Katrin Ottarsdóttir fyrstu virðisløn í Lübeck í 1989 fyri Atlantic Rhapsody, sum er fyrsti føroyskt framleiddi spælifilmur.
Útlendsku dómsnevndarlimirnir vóru síðan amerikanska Meira Blaustein, ið er knýtt at Woodstock Film Festival, norska Silje Engeness, sum er leiðari fyri Kosmorama í Tróndheimi, finski Petri Kemppinen, ið er stjóri í Nordisk TV & Film Fond og í fjør varð fyrsti filmsleikstjóri boðin við í Geytadómsnevndina. Tað var íslendski Hlynur Pálmason.
Geytavirðislønin er 30 000 krónur og Áskoðaravirðisløn Tórshavnar kommunu er 25 000 kr.
Finnur Koba hevur verið vælupplagdi verturin hvørja ferð Geytin hevur verið handaður í Norðurlandahúsinum.
Norðurlandahúsið kunngerð í dag, at tey,sum vilja verða við at ríka um spírandi føroyska filmsskattin, kunnu senda filmar inn til ársins filmstiltak, Geytin 2019.
Filmarnir verða tilmeldaðir við at senda teldupost til film@nlh.fo við kunning um heiti og longd á filmi, slag av filmi, navn á filmsframleiðara, teldupostadressu og telefonnummari hjá kontaktpersóni.
Freistin at melda filmin til Filmskvøldið 2019 er tann 3. desember 2018. Krøvini til stuttfilmin, sum skal sendast Norðurlandahúsinum í seinasta lagi 4. januar 2019, eru hesi:
1) Stuttfilmurin skal í mesta lagi vera 30 minuttir. Tó kann filmsnevndin í serligum førum gera undantøk, tá um longd ræður.
2) Heitið stuttfilmur hevur í hesum føri breiða merking og fevnir um spælifilm, listafilm, tónleikafilm, heimildarfilm v.m.
3) Stuttfilmurin skal ikki hava verið sýndur áður á Filmskvøldunum í Norðurlandahúsinum.
4) Stuttfilmurin kann hava verið sýndur alment áður, men ikki longri síðani enn 23. februar 2018.
5) Nevndin tilskilar sær rætt at gera eitt úrval av tilmeldaðu filmunum. Nevndin metir tilmeldaðu filmarnar eftir hesum virðum: søgu, søgusnildi og handverk.
6) Filmarnir skulu vera í einum av hesum formatunum: DCP, Blu-ray, ProRes ella DnxHD.


text:
Endamál:
Tøknibreytin er til ung fólk, ið hava hug og dirvi at royna okkurt innan tekniska økið.
Tú ognar tær royndir innan bil, - el- og metalfakið, ið gera teg betur fyri at velja tær lívsleið.
Tú verður brynjað(ur) at taka við teimum avbjóðingum, ið vinnan og samfelagið bjóða tær og fyrireikað/ur at fara út í vinnuna og samfelagið.
Innihald:
Tú fert at arbeiða við áhugaverdum evnum á bil-, el- og metaldeildini.
Fyrsta dagin verður kunning um møguleikarnar tú hevur, og tá skal tú eisini velja ímillum fakini
“bil - el - metal”. Hetta val verður fram til heystferiuna.
Eftir heystferiuna velja tit aftur yrki (bil - el ella metal). Møguleiki er at halda fram á somu deild, ella tit kunnu skifta deild
• Á Bildeildini verður nomið við grundleggjandi “biltøkni”. Millum annað, hvat hendir tá ið vit starta bilin. Hvussu motorurin er uppbygdur. Hvat munurin er á vanligum bili, einum Hybrid-bili og einum el-bili. Tit koma at arbeiða við motorum, bremsum, el/ljós- skipan o.ø.
• Á Eldeildini fert tú at arbeiða innan el- og elektronikk á verkstaðnum, har tú lærir um káplar, avbrótarar, stikkontaktir, og har tú eisini lærir at brúka ymisk mátitól.
• Á Metaldeildini kemur tú at arbeiða við sveising og plátuarbeiði. Endamálið er at vísa tær, hvat metalfakið inniheldur, og hvørjir møguleikar eru framyvir. Tú fært undirvísing í ymiskum sløgum av sveising. Tá skeiðið er liðugt, fært tú ein lut heim við, sum tú sjálvur hevur evnað til.
Starvsleið:
Ætlar tú tær útbúgving innan handverk og/ella atstøðiliga útbúgving innan metal-, el- ella aðra líknandi útbúgving, so er tøknibreytin nakað fyri teg.


text:
Ari av Rana
29.12.2017 - 15:04
Ítróttur > Ítróttur > Huga ítróttur (talv/bridge osv.)
Heimsmeistarakappingin í snartalvi í Riyadh í Saudi Arabia hesar dagarnar, og heimsins besti telvari, norski Magnus Carlsen, er við.
Magnus Carlsen telvaði í dag ímóti russiska Ernesto Inarkiev, og eftir eina løtu var alt ein stórur hurlivasi.
Ernesto Inarkiev gjørdi eina ólógliga flyting, sum Magnus Carlsen ikki varnaðist. Tá Inarkiev so vísti á, at flytingin, sum Carlsen gjørdi aftaná, var ólóglig, valdi dómarin at kjósa russaran sum vinnara, tí at tað er tann fyrsti, sum ger vart við ólógligu flytingina, sum vinnur.
Carlsen valdi at kæra avgerðina til høvuðsdómaran, sum avgjørdi, at leikurin skuldi halda fram frá tí ólógligu flytingini. Hetta vildi Inarkiev ikki hoyra talan um , og noktaði at spæla víðari. Magnus Carlsen bleiv tí kosin fyribils vinnari, meðan dómararnir kanna málið, skrivar NRK.
Flytingin, sum talan er um, fór fram, eftir at Magnus Carlsen hevði sett kongin hjá Inarkiev í skák. Men ístaðin fyri at flyta kongin, valdi Inarkiev at gera ólógliga flyting, sum setti kongin hjá Carlsen í skák. Carlsen varnaðist hetta ikki, og flutti sín kong, nú hann stóð í skák. Tá gjørdi Inarkiev vart við ólógligu flytingina, og hurlivasi varð.


text:
Soo var ein nýggj uppskrift her!
Eg havi sæð onkrar líknandi køkur og helt eg skuldi fara at royna at gera eina. Nú havi eg endiliga fingið husblas at rigga sum tað skal, og tað er sum um ein nýggur heimur er latin upp. Tá kann man veruliga gera vakrar køkur, sum standa knívskarpar. Haha.. tað kann eisini til tíðir blíva í so skarpt, tá man velur at koyra ov nógv av husblas í. Men heldur eitt lítið sindur ov nógv, enn ov lítið. Hendan køkan er faktiskt løtt at gera, men krevur eitt sindur av tíð, tí at ymiskt skal kølna osf. Men hon smakkar sera væl og so er hon eisini nokk so pyntilig.
TIPS: Tá tú gert køkur við mousse ella ostakøkur er sera smart at brúka plastfoliu, innan fyri springformin. Hetta ger at køkan fær ein slættan og meira javnan kant.
Tilfar
2 pk. (150 g) oreo keks
125 g smør
7,5 dl róma (+ til prýði)
4 dl av mjólk
200g mjólkasjokulátu
200g hvíta sjokulátu
12 bløð av husblas
Soleiðis gert tú
Keksabotnurin
- Tak seks oreo keksir burtur frá til prýði, og knúsa restina av keksunum. Tú kanst antin brúka ein minihækkara um tú ynskir tað ordiliga smátt, ella bara knúsa tær í einum posa fyri meira bit.
- Smelta smørið og rør tað saman við keksunum, og koyr tað í ein springform við 20 cm tvørmát. (um tú ynskir eitt slætt finish, so kanst tú koyra plastfoliu innan fyri springformin).
- Set á køl í 30 minuttir.
Sjokulátamousse
- Legg husblas í vatn.
- Koyr 2 dl av mjólk í eina grýtu og fá tað uppá kók.
- Koyr 6 husblas í mjólkina at smelta.
- Koyr nú hvítu sjokulátuna í grýtuna saman við at smelta og lat síðani kølna.
- Brúka nú júst somu mannagongd, tá tú smeltar mjólkasjokulátuna.
- Meðan sjokulátablandini kølna, skal rómin pískast og deilast í tveir partar. (Ikki stilla í køliskápið, tí so kemur skorpa á, og mousse’in klumpar)
- Tá sjokulátablandið er kølnað, rørur tú fyrst eitt sindur av róma í saman við. Síðani rørur tú restina av rómanum saman við. Ansa eftir at tú ikki rørur ov nógv, tí so kann rómin og sjokulátan skiljast.
- Koyr hvítu sjokulátamoussina omanyvir keksabotnin og stilla á køl í áleið 30 minuttir.
- Koyr síðani mjólkasjokulátuna omanyvir og stilla nú á køl í áleið fýra tímar, áðrenn tú loysir springformin frá.
- So er bara eftir at pynta við róma og oreo keks.
Vælgagnist.
M&K


text:
Ætlaða byggingin er partur av eini langtíðarætlan fyri út- og umbygging av Landssjúkrahúsinum. Samlaða gólvvíddin, verður umleið 15.000 fermetar og er kostnaðurin umleið 500 miljónir krónur. Bygningurin verður tikin í nýtslu á vári 2021.
Stóra útbyggingin av Landssjúkrahúsinum er nú av álvara farin í gongd. Í gjár undirskrivað Landsverk sáttmálar við tríggjar føroyskar arbeiðstakarar. Tað verður Demich, sum fer at gera HVS-arbeiðið, EL.FO fer at standa fyri elarbeiðinum, meðan Húsavarðatænastan fer at standa fyri innandura arbeiðstøkuni.
Frammanundan er sáttmáli gjørdur við Grettir um spreinging og planering, meðan MT-Højgaard Føroyar skal gera sjálvt ráhúsið og inniloka bygninin.
Heildarráðgevarar er Faerport II, sum er eitt samtak millum SNA, Árni Winther Arkitektar, SMJ og LBF.
Ætlaða byggingin er partur av eini langtíðarætlan fyri út- og umbygging av Landssjúkrahúsinum. H-bygningurin fer at fevna um nýggjar medisinskar seingjardeildir, føði- og barnsburðardeild, psykiatriskan depil, hølir til sjúkrahúsuppvenjing og køk. Í kjallaranum verður tøknirúm til seingjavaskisentralin, høvuðsgoymsla, parkeringsøki, hitapumpur og rúm til burturkast.
Samlaða gólvvíddin, sum verður umleið 15.000 fermetar og fer at kosta umleið 500 miljónir krónur, verður tikin í nýtslu á vári 2021.


text:
Orð og lag: Martha Snell Nicholson
Týtt: Arnfinnur Setberg
Upprunaheiti: When I stand at the judgement seat of Christ
1. Tá eg standi við Kristusar dómstól,
ætlan hans á teldu gekk,
ja, tann ætlan, sum hon kundi verið,
um hann tá sín vilja fekk
– legði hindring her, sáddi iva har
– ei mín vilja boygdi eg
– verður tá í Frelsarans eygum sorg
– og tó – enn hann elskar meg.
Niðurlag: Áh, Harri, tey ár, tú enn gevur mær,
tær í hond tey gevi eg,
tak meg og brót meg, evna meg
til ta mynd, tú ætlaði.
2. Ríkdóm rætti mær, fátæk standi eg,
nakin – tó í náði hans,
minni jagstra meg oman gøtuna,
har at venda – ongan kjans,
tá mítt hjarta einsama nærum brast
í tár, sum ei eyga fær,
vil mítt andlit fjala við tómu hond,
boyggja ókrýnt høvur har.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Strandferðslan avlýsir fleiri túrar
Marin Gaardlykke, ferðslusamskipari hjá Strandferðsluni, sigur við útvarpið, at talan er um tvær broytingar higartil. Tað eru Smyril og Teistin, sum avlýsa túrar.
Teistin siglir síðsta túr úr Skopun klokkan 16.35. Síðsti túrur av Gomlurætt verður klokkan 17.20.
Eisini Smyril avlýsir túrar í kvøld. Smyril fer síðsta túrin úr Tórshavn eftir døgurða klokkan 13.
- Hvussu tað verður á øðrum leiðum, er ikki endaliga avgjørt enn, sigur Marin Gaardlykke, ferðslusamskipari hjá Strandferðsluni.
Enn eru bussleiðirnar ikki ávirkaðar av vánaliga veðrinum, men tað kann væntast, at tað verða onkrar broytingar, sigur ferðslusamskiparin.
Boðað verður eisini frá illveðri í nátt, og hann minkar ikki vindin fyrrenn í morgin tíðliga.
- Soleiðis, sum tað sær út nú, so royna vit at halda okkum til ferðaætlanina í morgin, sigur Marin Gaardlykke.
Broytingar verða lýstar á heimasíðuni hjá Strandferðsluni.
Sí eisini


text:
Um fjúrtan dagar fellur avgerðin í Vági
Vágs Kommuna roynir framvegis at sannføra Fíggjarmálaráðið um, at skuldin í Marghøllini og Páls Høll ikki er kommunalFyri haldarar
Søren L. Bruhn: Hevði eg ikki eitt skrivstovustarv var eg avlamin
Stjórin í Suðuroyar Sparikassa, Søren L. Bruhn, hevði glett seg til eitt toluliga sorgleyst lív við nógvari rørslu og aktivum..Fyri haldarar
Faldari á føroyskum til krígsveteranar
Danska Veteransentrið hevur nú framleitt ein faldara til føroyskar krígsveteranarFyri haldarar
Tíðargrein: Mest sannlíki sannleikin
Um vit ikki byggja á ein vísindaliga grundaðan grundvøll, tá vit royna at fata veruleikan, hvat er so alternativið?Fyri haldarar


text:
Fyrispurningar á tingi
Sirið spyr um barsilsskipanina og um eldraøkið
Á tingfundinum í morgin, setir Sirið Stenberg Johan Dahl, landsstýrismann í vinnumálum, fyrispurning um barsilsskipanina, og Anniku Olsen landsstýriskvinnunu í almannamálum, um markamótsarbeiði fyri eldraøkið Munnligur fyrispurningur til Johan Dahl, landsstýrismann í vinnumálum, um barsilsskipanina 1 Ætlar landsstýrismaðurin at gera broytingar í barsislakipanin so skipanin verður meira fleksibul ? 2 Er ætlanin er leingja barnsburðarfarloyvi, nú barsilsgrunnur er samtyktur ? 3 Er ætlanin er leggja upp fyri, at tvungna eftirlønargjaldið ikki fer at gera at barsilsgjaldi minkar hvørt ár komandi árini ? Viðmerkingar Barnnsburðarfarloyvi er tíbetur longt fyri stuttum. Øll tykjast tó samd um at tað framhaldandi er neyðugt at arbeiða við batum, og at málið eigur at vera eitt ára barnsburðarfarloyvi, og at gera skipanina meira fleksibla. Til dømis ber ikki til at fáa barsilsgjaldið drýggja yvir longri tíð. Ei heldur ber til hjá pápum at velja at vera heima uppundir føðing. Hetta rakar serliga pápar, sum arbeiða burtur frá heiminum, og kann gera at teir ikki fáa verið heima tá ið føðingin fer fram, tí teir ikki hava rætt til farloyvi fyrr enn eftir at barnið er føtt. Somuleiðis er nyggj eftirløniarlóg samtykt, har hvør einstakur skal spara eitt % upp árliga komandi árini, upp til 15 %. Hetta merkir at kravda uppsparingin fer beinleiðis av útgjaldinum, og útgjaldið sostatt minkar munandi yvir komandi árini, samsvarandi at árliga eftirlønargjaldið hækkar. Føroya løgting hevur samtykt at skipa barsilsgrunn. Harvið verður barsilspeningurin oyramerktur til familjurnar. Yvirskot hevur verið fleiri tey seinastu árini, og spurningurin er tískil um ætlanin er at hesin peningur verður settur til at leingja um barnsburðarfarloyvistíðina og til at gjalda kravda eftirlønarglaldið við. Sirið Stenberg Tjóðveldi Munnligur fyrispurningur til landsstýriskvinnuna í almannamálum, Anniku Olsen, um markamótsarbeiði fyri eldraøkið 1 Nær kann væntast at arbeiði við at greina markamót á eldraøkinum er liðugt ? Viðmerkingar Nú gongur á 4. mánað síðan eldraøkið bleiv lagt út til kommunurnar at umsita. Hóast hetta so er markamótsarbeiði ikki komið á mál enn. Hetta merkir í roynd og veru, at kommunurnar enn ikki vita heilt ítøkiliga hvørjir borgarir eru kommununar ábyrgd at veita tænastu til, hvør er ábyrgdin hjá landinum. Fyri borgaran er støðan tí heldur ikki nóg greið og spurningur kann óiva setast við rættartrygdina. Tað eru eisini í skrivandi løtu uppskot í løgtinginum, sum eru ógreið, júst av somu orsøk. Nevnast kann uppskot um endurmenning og uppskot um at taka gjald frá kommununum fyri liðugtviðgjørdar sjúklingar. Tað er tí alneyðugt at fáa markamótsarbeiði liðugt skjótast gjørligt. Um ikki er vandi fyri at borg arir kunnu detta niður millum. Sirið Stenberg...Les meira
Nær fáa lág og miðallønt møguleika at leiga íbúðir frá Bústøðum ?
Sirið Stenberg vil hava at vita frá Jørgen Niclasen, Hvussu gongst við ætlanini hjá Bústøðum, at byggja íbúðir, sum lág og miðallønt hava ráð at gjalda, tí hevur hon sett honum munnligan fyrispurning ið skal svarast á tingfundinum í morgin Munnligur fyrispurningur til Jørgen Niclasen um Bústaðir 1 Hvussu gongst við ætlanini hjá Bústøðum um at byggja íbúðir, sum lág og miðallønt hava ráð at gjalda ? Viðmerkingar Broytingin í grundarlagnum undir gamla Húsalásgrunninum til Bústaðir letur upp fyri nýggjum møguleikum. Ætlanin við Bústøðum er at útvega leigubústaðir til føroyingar kring landið, og betri bústaðir til allar samfelagsbólkar. Fleiri áhugaverd arbeiði eru í gongd. Millum annað er samstarv millum Bústaðir og Almannaverkið um at útvega fólki við serligum avbjóðingum bústað. Somuleiðis eru aðrar verkætlanir í gongd. Havandi í huga stóra tørvin á leiguíbúðun til fólk, við miðal og láginntøku, sóknast spyrjarin eftir nær hesin samfelagsbólkur kann vænta sær at fáa í boði eina leiguíbúð- fyri ein kostnað, sum er fyri hesar inntøkur at gjalda. Tað verið seg m.a stakir uppihaldarar, familjur við lágari inntøku, fólkapensjónistar, ungar barnafamiljur o.s.fr Sirið Stenberg...Les meira
Fyrispurningur um skjótt vaksandi vandan við mótstøðuførum bakterium
Settur Karsteni Hansen, landsstýrismanni í heilsumálum, sum §52 fyrispurning. – Hvat gjørt verður gjørt í Føroyum til tess at fyribyrgja skjótt vaksandi vandan við bakterium, ið gerast mótstøðuførar, og tí ikki longur kunnu viðgerast við antibiotika? – Hvat metir landsstýrismaðurin kann og eigur at verða gjørt, til tess at fyribyrjga, at mótstøðuførar bakteriur gerast ein munandi trupulleiki á føroysku sjúkrahúsunum? – Hvussu nógv antibiotika verður nýtt í Føroyum pr íbúgva í mun til onnur lond, og hvussu nógv er hetta í mun til tey lond, sum brúka minst? – Hvat verður gjørt fyri at fáa vitanina út til fólkið, soleiðis, at borgarin hevur røttu vitanina og kann virka eftir hesari? – Luttaka Føroyar í norðurlenskum samstarvi um fyribyrging av antibiotikaresistensi, um ja, á hvønn hátt? Viðmerkingar Tað hendir longu hvønn einasta dag, at fólk doyggja kring um í heiminum av bakterium, sum annars hava verið mettar meinaleysar, men nú eru vorðnar mótstøðuførar ímóti antibiotika (bakteriutýnarum). Antibiotika, sum hevur verið ein av hornasteinunum undir nútímans sjúkuviðgerð, er komið undir álvarsamt trýst, og stór átøk verða nú gjørd í fleiri londum til tess at fyribyrgja, at alsamt fleiri bakteriur gerast mótstøðuførar ímóti øllum sløgum av antibiotika. Kring um í heiminum stríðast nógv sjúkrahús við hendan trupulleika, eisini í grannalondum okkara. Ein av fleiri orsøkum til skjótt vaksandi trupulleikan við mótstøðuførum bakterium, er ovurnýtsla av antibiotika. Í fjør summar lat norðurlendska ráðharraráðið úr hondum sonevndu Kønbergfrágreiðingina um norðurlendskt heilsusamstarv. Fremsta tilmælið er eitt felags átak ímóti vaksandi antibiotikamótstøðuførinum. Mælt verður m.a. til víðfevnda avmarking av nýtsluni av antibiotika, at stórar upphæddir verða settar á fíggjarlógirnar til fyribyrging og til menning av nýggjum antibiotika. Bo Kønberg vísir í frágreiðingini á, at vit í framtíðini fara at síggja alsamt fleiri doyggja av ígerðum, sum vit í dag meta vandaleysar, og hetta fer at leggja stórt trýst á heilsu- og sjúkrahúsverk. Í 2013 doyðu í minsta lagið 25 000 fólk, bara í Evropu, orsakað av mótstøðuførum bakterium – eins mong og tey, sum doyðu í ferðsluni. Støðan er enn verri, í fleiri londum uttanfyri Evropa. Ein onnur avbjóðing er, at nærum eingi nýggj sløg av antibiotika verða ment. Fram til 1970 komu eini tjúgutals nýggj sløg av antibiotika á marknaðin, soleiðis, at virkaði eitt ikki, kundi eitt annað í flestu førum nýtast. Síðani eru einans tvey nýggj sløg komin, av hesum einki síðani 1987! Heimsheilsustovnurin WTO hevur í áravís rópt varskó, og heitt á heimsins stjórnir um at taka trupulleikan í størri álvara. Í fjør kom WTO við enn einari frágreiðing, har m.a. verður sagt:”An increasing number of governments around the world are devoting efforts to a problem so serious that it threatens the achievements of modern medicine. A post-antibiotic era – in which common infections and minor injuries can kill – far from being an apocalyptic fantasy, is instead a very real possibility for the 21st Century.” Frágreiðingin kann lesast her: http://www.who.int/drugresistance/documents/surveillancereport/en/#.VSpTBqrrz24.facebook. Spyrjarin fegnast um, at tað í hesi vikuni verður skipað fyri ráðstevnu um vandan við vaksandi antibiotikamótstøðuføri, og vónar at hetta fer at seta neyðugt fokus á evnið. Á Løgtingi 13. apríl 2015 Bjørt Samuelsen tingkvinna...Les meira
Spurningur um at máa grundarlagið undan fíggjarlóg, játtanarlóg og stýrisskipanarlóg
Kristina Háfoss hevur sett Jørgen Niclasen ein §52a fyrispurning,um at máa grundarlagið undan fíggjarlóg, játtanarlóg og stýrisskipanarlóg 1. Hví kom landsstýrismaðurin í figgjarmálum ikki beinanvegin í Løgtingið við eykajáttan til Heilsumálaráðið, tá tað gjørdist greitt, at neyðugt verður við 10,3 mió. kr. eyka til at rinda rokning, ið Heilsumálaráðið skal rinda sambært dómsúrskurði? 2. Heldur landsstýrismaðurin í fíggjarmálum tað vera í lagi, at landsstýrismaðurin í heilsumálum rindar hesar 10,3 mió. kr. av játtanini til serviðgerð uttanlands, hóast landsstýrismaðurin hevur upplýst, at játtanin á fíggjarlógini ikki røkkur til hesa serstøku rokning, umframt vanliga virksemið til serviðgerð uttanlands? 3. Er hesin framferðarháttur ikki við til at máa grundarlagið undan fíggjarlóg, játtanarlóg og stýrisskipanarlóg? 4. Er hetta í samsvari við játtanarlóg og stýrisskipanarlóg? 5. Hví umhugsar landsstýrið at fáa eykajáttan við fíggjarnevndarskjali, tá Løgtingið er saman og hevur fleiri tingfundir í vikuni? 6. Nær kann væntast at landsstýrið kemur við umbøn um eykajáttan til serviðgerð uttanlands, og hvussu stór væntast henda eykajáttan at verða? Viðmerkingar Tað undrar stórliga, at landsstýrið ikki er komið í Løgtingið við umbøn um eykajáttan til at rinda rokning á 10,3 mió. kr., ið eru álagdar Heilsumálaráðnum at rinda í rættinum herfyri. Løgtingið hevur 4 tingfundir hesa vikuna, og tí hevur verið rúm tíð at viðgera eina eykajáttan frá Landsstýrinum. Í staðin hevur í fjølmiðlunum verið at frætt, at landsstýrismaðurin í heilsumálum ætlaði at koma í Løgtingsins Fíggjarnevnd við umbøn um fíggjarnevndarskjal. Hetta undrar eisini stórliga. Tí Fíggjarnevndin játtar bert átroðkandi eykajáttanir umvegis fíggjarnevndarskjal, tá Løgtingið ikki er saman, og tá Løgtingið ikki hevur møguleika fyri skjótt at avgreiða eina átroðkandi eykajáttan. Hetta er ikki støðan í løtuni. Nú frættist so, at landsstýrismaðurin í fíggjarmálum hevur noktað landsstýrismanninum í heilsumálum at koma í Fíggjarnevndina við fíggjarnevndarskjali. Í staðin skal landsstýrismaðurin rinda peningin av eini játtan til serviðgerð uttanlands, hóast landsstýrið veit, at játtanin harvið ikki fer at røkka til endamál sítt samsvarandi fíggjarlógini. Landsstýrismaðurin í heilsumálum upplýsir enntá sjálvur alment, at hann rindar av eini játtan á fíggjarlógini, har tað als ikki er nóg mikið av peningi á til bæði verandi virksemi og til hesa rokning á 10,3 mió. kr. Um landsstýrið velur henda leistin, fyri síðan einaferð seinni í ár at koma við umbøn um eykajáttan – leingi eftir at peningurin er nýttur – gerst Løgtingið til eitt “stempulkontór”, ið onga veruliga ávirkan fær á játtanina. Henda framferð setir tí eisini av álvara spurnartekin við, hvørt landsstýrið í hesum føri arbeiðir í samsvari við Játtanarlógina og Stýrisskipanarlógina, ið báðar áseta, at ongin útreiðsla má rindast uttan at játtan er til hesa áðrenn. Í Stýrisskipanarlógini verður í § 43, stk. 2 ásett: “Eingin útreiðsla má verða goldin, uttan at heimild er fyri henni í teirri fíggjarlóg, ella aðrari játtanarlóg, ið er í gildi, tá ið ávíst verður.” Og í Játtanarlógini verður í §1 ásett: “Eingin útreiðsla má verða rindað og ikki má verða tikið ímóti inntøku, er játtan ikki útvegað frammanundan”. Í hesum førinum verður ein útreiðsla rindað, hóast landsstýrið veit, at játtanin ikki gevur rúm fyri hesum, og hóast góðir møguleikar eru fyri, at Løgtingið kann veita eina eykajáttan beinanvegin. Hetta kann ikki vera rætt. Tí hesin framferðarháttur er við til at máa grundarlagið undan bæði fíggjarlóg, játtanarlóg og stýrisskipanarlóg. Fyri at fáa lýst málið, verða hesir spurningar settir landsstýrismanninum í fíggjarmálum. Á Løgtingi, 27. mars 2015...Les meira
Svar uppá fyrispurning um urologi
Sirið Stenberg og Kristin Michelsen hava í dag fingið svar uppá fyrispurning um urologi Spyrjari: Sirið Stenberg og Kristin Michelsen Svarari: Karsten Hansen Spurningur: Á tingfundi 18. februar 2015 boðaði formaðurin frá omanfyrinevnda fyrispurningi, sum er soljóðandi: 1. Hvørjar grundgevingar eru fyri at seta konsulent, sum starvast uttanlands, sum ábyrgdarhavara av urologi í Føroyum, samstundis sum serlækni í urologi frammanundan longu er settur í føroyska heilsuverkinum? 2. Hvussu nógvar vikur kann væntast, at serlæknin, sum arbeiðir sum konsulentur, verður árliga í Føroyum? 3. Hvussu metir landsstýrismaðurin, at vit kunnu liva upp til tilmælini um tíðarásetingar fyri diagnostisering og viðgerðarætlan í krabbameinsætlanini, tá ið serlæknatænastan í urologi ikki stendur borgarum í boði stóran part av árinum? 4. Hvørja ávirkan kann tað hava á sjúklingatrygdina, tá ið urologi í Føroyum skal skipast við konsulenti sum ábyrgdarhavara? 5. Kann væntast, at fleiri sjúklingar fara at verða sendir av landinum til urologiska viðgerð? 6. Hvørji atlit verða tikin, tá ið heilsuverkið skal velja viðgerðarstað uttanlands til okkara sjúklingar. Eru tað atlit til bíðitíð, góð úrslit/hagtøl fyri heilsubót ella onnur atlit? 7. Hvør fakkunnleiki hevur verið við í arbeiðinum og verið hoyrdur í sambandi við nýggju royndarskipanina av urologi, og hevur semja verið um nýggju royndarskipanina? 8. Hvussu nógv er nýggja royndarskipanin mett at kosta, og hvussu nógv verður goldið í konsulenttænastu í dag innan urologiska økið? 9. Verður tað eingin annar enn ábyrgdarhavandi serlækni av royndarverkætlanini, sum kann ávísa sjúklingar til viðgerð uttanlands? Viðmerkingar Fyri stuttum kunngjørdi landsstýrismaðurin í heilsumálum eina nýggja tvørgangandi 2-ára royndarskipan fyri urologi í Føroyum. Í stuttum skal tað, sambært kunningarskrivi frá landsstýrismanninum í heilsumálum, komandi tvey árini gerast ein tvørgangandi skipan millum sjúkrahúsini um urologi. Ábyrgdarhavandi fyri hesa skipan er konsulentur, sum skal vera í landinum nakrar vikur árliga. Konsulenturin er kendur í heilsuverkinum, tá ið hesin sami hevur verið konsulentur í Føroyum í nógv ár. Sambært kunningini frá landsstýrismanninum í heilsumálum skal ein partur av skurðviðgerðunum nú fara fram á Suðuroyar Sjúkrahúsið, undankanningar og ávísar viðgerðir skulu fremjast á Klaksvíkar Sjúkrahúsi,, og Landssjúkrahúsið skal taka sær av visitatión og størru skurðviðgerðunum. Føroyska heilsuverkið hevur útbúnan serlækna í urologi í føstum starvi. Hesin starvast á Suðuroyar Sjúkrahúsi. Tí undrar tað spyrjararnar, at man leitar sær uttanlands eftir serfrøði at vera ábyrgdarhavandi av nýggju royndarskipanini, tá ið vit hava sakkunnleikan frammanundan. Tískil sóknast undirritaðu eftir, hvørjar grundgevingar liggja til grund fyri hesum. Tað tykist sum orðaskiftið, sum hevur verið seinastu tíðina um nýggju royndarskipanina á urologiska økinum, viðger urologi og krabbamein sum eitt. Partur av urologisku sjúklingunum hava krabbamein, men okkum kunnugt, so hevur størsti parturin ikki krabbamein, men aðrar urologiskar sjúkur. Spyrjararnir kenna tørv á at vísa á hesa samanblanding, tí tað kann gera, at orðaskiftið og viðgerðin av hesum álvarsøki annars byggir á skeivar fortreytir. Tá ið tað kemur til krabbamein, so hava vit eitt dygdararbeiði liggjandi at taka støði í í Krabbameinsætlanini frá 2009. Millum annað stendur í Krabbameinsætlanini soleiðis: “Krabbameinsskurðviðgerðir eiga bara at verða gjørdar í Føroyum, um tær fylgja góðkendum vegleiðingum og prinsippum hjá Heilsustýrinum og/ella altjóða tilmælum. Ber ikki til at lúka hesar treytir, eiga krabbameinsskurðviðgerðir ikki at verða gjørdar í Føroyum. Fyri tey einstøku krabbameinssløgini eiga at verða gjørdar niðurskrivaðar heildartilgongdir, sum líkjast donsku sonevndu ”pakkaforløbunum”, men sum tó taka hædd fyri serligum føroyskum viðurskiftum. Heildartilgongdirnar skulu neyvt lýsa tey ymisku stigini...Les meira
Fyrireikingarskeið og ráðgeving fyri ættleiðingarforeldur
Sirið Stenberg hevur í dag fingið svar frá Karsten Hansen uppá fyrispurning um fyrireikingarskeið og ráðgeving fyri ættleiðingarforeldur Spurningur: Á tingfundi 18. februar 2015 boðaði formaðurin frá omanfyrinevnda fyrispurningi, sum er soljóðandi: Hvørjar grundgevingar eru fyri, at ættleiðingarforeldrum ikki stendur í boði at fáa fyrireikingarskeið áðrenn ættleiðing og ráðgeving aftaná, at barnið er komið? Hvat skal til fyri at fáa sett fyrireikingarskeiðini og PAS-ráðgevingina á stovn í Føroyum? Er nøkur umbøn send frá føroysku myndugleikunum um at fáa sett á stovn hesar tænastur? Um so er, at fyrireikingarskeiðini og PAS-ráðgevingin verða sett á stovn, nær verður tað so? Viðmerkingar: Í fleiri førum hevur verið viðgjørt á Løgtingi stóri tørvurin á at styrkja um ráðgeving til ættleiðingarforeldur. Víst hevur verið á, at fyrireikingarskeið eru í øðrum londum og eru partur av góðkenningartilgongdini til ættleiðingarforeldur. Somuleiðis hevur verið víst á, at neyðugt er við uppfylging, PAS-ráðgeving aftaná, at barnið er komið til ættleiðingarforeldrini. Ættleiðingarforeldur hava eisini í almennu miðlunum víst á henda tørv, sum kundi verið familjunum ein góð hjálp til at handfara nýggju lívsumstøðurnar sum ættleiðingarfamilja. Tað er ein heilt serlig støða at ættleiða børn, og tíbetur hava vit góðar familjur, sum ynskja at ættleiða. Í mun til fólkatalið koma nógv ættleidd børn til Føroyar. Familjan, sum ynskir at ættleiða, hevur frammanundan ofta verið ígjøgnum eina avbjóðandi tíð, tá barnloysi fyri mong pør er ein stór sorg. Eisini um foreldrini frammanundan eiga biologisk børn. Tí er sjálvt tann tilgongdin, foreldrini fara ígjøgnum, tá ið avgerð um ættleiðing verður tikin, ikki nøkur løtt tíð fyri mong. Ættleiðingarforeldur skulu sostatt bæði fyrihalda seg til sína egnu støðu og til nýggju støðuna sum foreldur at einum barni, sum krevur nakað heilt serligt, grundað á lívssøgu sína. Barnið, sum verður ættleitt, hevur heilt serligar lívsumstøður. Møguliga er tað longu frá føðing skilt frá foreldrunum og latið til onnur at taka sær av. Hetta kann vera barnaheim ella fosturfamilja. Eisini kunnu tað hava verið skiftandi familjur. Viðvíkjandi størri børnum kunnu tey hava verið útsett fyri mongum viðurskiftum í lívinum, sum kunnu hava stóra ávirkan á menningina. Felags fyri flest øll er, at tey onkursvegna eru umsorganarsvikin og skulu til at byggja eitt mennandi tilknýti til ættleiðingarforeldrini upp. Harumframt hevur eitt ávíst tal av børnunum serligan tørv. Tískil er tørvur á at fyrireika ættleiðingarforeldrini best møguligt til at møta tørvinum hjá barninum bæði í mun til tryggleika, umsorgan og vanligar foreldrauppgávur. Neyðugt er eisini at fyrireika og kunna um serliga tørvin, tí at barnið frammanundan er svikið og skal til at byggja álit á vaksin upp. Hetta er eingin løtt uppgáva og krevur skikkaða ráðgeving og fyrireiking. Løgtingsins ábyrgd og uppgáva er at trygja ættleiðingarbørnum bestu forteytir fyri einum mennandi lívi í nýggja landinum. Somuleiðis er uppgávan at gera alt, sum tilber, fyri at styrkja foreldraførleikan til nýggja foreldraleiklutin, so nýggja familjan kann mennast og trívast. Her eru fyrireikingarskeiðini og PAS-ráðgevingin hent og neyðug amboð. Samstundis hava Føroyar bundið seg til at seta á stovn fyrireikingarskeið og PAS-ráðgeving, tá ið vit bundu okkum til Haag-konventiónina um ættleiðing, sum er galdandi í Føroyum. Sostatt liggur ein skylda á føroyska samfelagnum at fáa hesi viðurskifti í rættlag. Á tingfundi 25. februar 2015 varð uttan atkvøðugreiðslu samtykt, at fyrispurningurin skal svarast. Svar: Á tingfundi 26. mars 2015 svaraði Karsten Hansen, landsstýrismaður, fyrispurninginum soleiðis: Svar: 1. Hvørjar...Les meira
Páll spyr um vikuskiftisferðaætlanina hjá Teistanum
Páll á Reynatúgvu hevur sett ein Grein 52a fyrispurning til Landsstýrismannin í samferðslumálum viðvíkjandi vikuskiftisferðaætlanini hjá Teistanum, nú summarið stundar til Grein 52a fyrispurningur til Landsstýrismanni í samferðslumálum viðvíkjandi vikuskiftisferðaætlanini hjá Teistanum, nú summarið stundar til. Samgongan gjørdi fyri nøkrum mánaðum síðani av, at broyta ferðaætlanina hjá Teistanum. Úrslitið gjørdist ein bati fyri tey ferðandi í Sandoynni (og Hestoy) mitt í viku, samstundis sum ferðaætlanin versnaði munandi leygardag og sunnudag. Serliga er tað tað nógva frítíðarvirksemið, ítróttar og mentunarlívið, sum hevur fingið stóra ampan av broytingunum í ferðaætlanini. Ongan túr at sigla suðurgangandi millum klokkan 11.15 og klokkan 15.45, og norðurgangandi millum 9.30 og 14.15 er ógvuliga darvandi, tí vikuskiftini, serliga summarhálvárið, eru háárstíð fyri ítrótt og ferðavinnuvirksemi. M.a. eru nógvir húsvagnar við Teistanum hesar dagar, og nøgdin av møguligum ferðafólki avmarkast nógv, av tí at túratalið er so lítið. Eisini gerst bíðitíðin í Skopun og á Gomlu Rætt ótolandi í mun til dagsins tørv. Nøgdsemi hjá okkara ferðandi verður hareftir, havandi í huga hvussu leikandi lætt tað er at flyta seg millum búsetingar í meginøkinum. Undirritaði ávarar ímóti at seta setanarviðurskiftini hjá manningini á Teistanum, upp ímóti greiða ynskinum hjá Sandoyingum (og Hestfólki) at fáa eina rímiliga og vælvirkandi farleið um Skopunarfjørð. Tað er somuleiðis týdningarmikið at atlitini til eina nøktandi, og møguliga nýhugsaða Hestleið, verða tikin við í metingina. Nú ferðaætlanin hevur staðið sína roynd eina tíð, er rætt at eftirmeta støðuna. 1. Ætlar landsstýrismaðurin at betra um vikuskiftisferðaætlanina hjá Teistanum aftur, og nær? 2. Er tað rímiligt at Teistin leggur stilt, stóran part av miðjum degi, leygardag og sunnudag? 3. Ber tað til at loysa spurningin um hvílitíð á annan hátt, enn at leggja Teistan mitt á degi, og hvussu? 4. Hevur landsstýrismaðurin umhugsa at loysa (megin) siglingina út í Hest á annan hátt, og hvørjir møguleikar eru til tess? Virðingamest Páll á Reynatúgvu,...Les meira
Landsstýrismaðurin ger einki fyri at steðga peningastovnunum
Í svarið uppá fyrispurning um NemID, p-tal og føroyskar KT-loysnir kemur fram, at eingin greining er gjørd fyri at kanna avleiðingar fyri føroyska búskapin og føroyska KT- vinnu. landsstýrismaðurin hevði ynskt, at peningastovnarnir høvdu víst størri samfelagssinni og valt føroyskar loysnir, men ger kortini einki við málið Svar upp á fyrispurning eftir § 52a í tingskipanini nr. 58/2014 frá Høgna Hoydal, løgtingsmanni, viðvíkjandi NemID, peningastovnarnar, p-tal og føroyskar KT-loysnir Spurningur 1 Hvørjar verða avleiðingarnar fyri føroyska borgaran av, at peningastovnarnir krevja, at øll í Føroyum skulu knýtast í ta donsku NemID-skipanina, til tess at fáa atgongd til egna peningakontu og til netbanka? Svar: Beinleiðis avleiðingin fyri føroyska brúkaran verður, at hann, tá ið hann skal inn í sín netbanka, frameftir umframt brúkaranavn og loyniorð eisini skal tøppa inn eitt tal, ið stendur á einum persónligum korti, hann fær sendandi frá sínum peningastovni. Peningastovnarnir meta, at hetta skal til, fyri at borgararnir skulu hava eitt trykt logg-in. Loysnin merkir eitt sindur meira av ómaki hjá borgarunum, tá ið teir skulu hava samband við sín netbanka. Spurningur 2 Hvørjar avleiðingar fær hendan ætlanin fyri føroyska búskapin, føroyska KT-vinnu og møguleikarnar at menna føroyskar loysnir og føroyskar førleikar (T.e. hvat kostar hetta í útreiðslum og mistum inntøkum, ið fara av landinum, og hvat kostar hetta í mistum arbeiðsplássum og vinnumøguleikum)? Svar: Tað er ikki gjørd nøkur greining, sum í krónum vísir avleiðingar fyri føroyska búskapin og føroyska KT- vinnu, men yvirskipað kann sigast, at ynskiligt hevði verið, um peningastovnarnir høvdu víst størri samfelagssinni og valt føroyskar loysnir. Spurningur 3 Hvussu stóran part av yvirskoti bankanna, sum føroyskir brúkarar gjalda, fara av landinum til at menna elektroniskar skipanir uttanlands. Svar: Hetta eru ikki upplýsingar, ið fíggjarmálaráðharrin hevur atgongd til. Upp á fyrispurning svarar Felagið peningastovnar soleiðis: “Peningastovnarnir kunnu ikki at svara hesum spurningi, tí talan deils er um upplýsingar fevndar av tagnarskyldu mótvegis KT-veitaranum og deils um innanhýsis trúnaðarupplýsingar” Spurningur 4 Skulu føroyingar eftir ætlanini hjá peningastovnunum lata sítt p-tal til NemID og/ella skulu føroyingar hava eitt danskt cpr-nummar til tess at fáa atgongd til egna peningakontu og netbanka Svar: Upp á fyrispurning okkara til Felagið Peningastovnar svarar felagið soleiðis: “ Við íverksetan av nýggju trygdarskipanini verða persónsupplýsingar kundans, p-tal, navn og bústaður, nýttar av Nets, sum dátuviðgeri, til eintýðuga eyðmerking av kundanum. Spurningur 5 Hvørja heimild hava peningastovnarnir til at krevja fólk í Føroyum at brúka hesa skipan? Svar: Peningastovnarnir hava onga heimild at krevja, at kundar teirra skulu brúka NemID, men tá ið teir onga alternativa loysn hava at bjóða kundunum, merkir tað, at kundar, ið ikki vilja brúka NemID, heldur ikki kunnu brúka netbankan, men noyðast sum í gomlum døgum inn í bankan at avgreiða síni bankaviðurskifti. Spurningur 6 Hvørja trygd kann landsstýrismaðurin veita hvørjum einstøkum borgara í Føroyum, at teirra upplýsingar eru tryggir og kunnu ikki misnýtast í hesi skipan – m.a. vísandi til dømini um vantandi trygd og atgongd hjá teldusníkum, sum alment hava verið ávíst? Svar: Landsstýrimaðurin hevur ikki møguleika at veita einstøkum borgarum ávísa KT-trygd, men kann staðfesta, at útlendski veitarin av skipanum til peningastovnarnar er undir eftirliti og fylgir altjóða trygdarstandardum. Landsstýrismaðurin er kunnaður um, at peningastovnarnir hava sent fráboðan til Dátueftirlitið um flyting av upplýsingum til donsku fyritøkuna, ið eigur NemID. Uppgávan hjá Dátueftirlitinum er, av sínum eintingum ella eftir klagu frá skrásetta, at...Les meira
20. mars 2015 verður ikki almennur frídagur
Gunvør Balle og Sirið Stenberg hava fingið svar uppá sínar fyrispurningar um at lýsa 20. mars 2015 sum almennan frídag. Spurningarnir vóru settir Bjørn Kalsø og løgmanni at svara skrivliga Svar upp á fyrispurning nr. 66/2014 eftir Tingskipanini § 52a frá Sirið Stenberg og Gunvør Balle, løgtingskvinnum. Fyrispurningur um at lýsa 20. mars 2015 sum almennan frídag hjá fólka- og miðnámsskúlum landsins, settur Bjørn kalsø, landsstýrismanni Fyrispurningurin er soljóðandi: 1. Heldur landsstýrismaðurin ikki, tað vera rætt at broyta avgerðina um, at fólkaskúlarnir skulu hava undirvísingarskyldu fríggjadagin 20.mars 2015? Svar Til 1: Tá 20. mars 2015 ikki er lýsur sum almennur frídagur, hevur Mentamálaráðið tikið avgerð um, at dagurin heldur ikki verður frídagur hjá skúlunum. Henda støða er tikin við atliti at næmingunum, soleiðis at teir næmingar, sum ikki hava møguleika at vera saman við avvarðandi henda fyrrapart, kunna uppliva sólarmyrkingina saman við øðrum. Talan er um óvanliga hending, og í hesum sambandi stinga nógvir spurningar seg upp. Tí er týdningarmikið, at næmingurin fær svar og er í einum tryggum umhvørvi. Hinvegin kunnu foreldur og verjar, sum ynskja og hava umstøður at verða saman við børnum sínum 20. mars, boða skúlanum frá, at teirra barn ikki kemur í skúla. Mentamálaráðið er kunnað um, at tað eru nógv foreldur, sum hava biðið barninum frí í sambandi við sólarmyrkingina. Mentamálaráðið hevur mælt skúlunum til at taka sólarmyrkingina við í undirvísingina, og hava skúlarnir tikið hesa uppgávu í stórum álvara. Í flestu skúlum verður í vikuni skipað fyri evnisdøgum um rúmdina, m.a. við atliti at fyribrigdinum sólarmyrking. Tiltøk verða fyriskipað í skúlanum, tá sólarmyrkingin verður og í summum førum saman við kommununi á staðnum. Í fleiri førum eru foreldur og avvarðandi boðin at verða saman við næmingunum í skúlanum, tá ið sólarmyrkingin verður. Nakrar kommunur hava eisini saman við skúlunum fyriskipað størri tiltøk fyri allar borgarar í kommununi. Leggjast kann afturat, at skúlaleiðslur saman við lokalu myndugleikunum hava møguleika at leggja einstakar frídagar. Mentamálaráðið leggur seg ikki út í, nær hesir dagar verða lagdir. Mentamálaráðið er ikki vitandi um, at skúlar hava valt 20. mars sum frídag. Vinarliga Bjørn Kalsø landsstýrismaður Svar uppá skrivligan fyrispurning nr. 67/2014 eftir § 52a í tingskipanini til Kaj Leo Holm Johannesen, løgmann, frá Gunvør Balle og Sirið Stenberg, løgtingsmonnum, um at lýsa 20. mars 2015 sum almennan frídag Fyrispurningurin var soljóðandi: 1. Ætlar løgmaður ikki at lýsa 20. mars 2015, tá ið sólarmyrking verður, sum almennan frídag? 2. Um nei, hvørjar eru grundgevingarnar fyri tí? Svar: Til sp. 1: Løgmaður fer ikki at lýsa 20. mars sum frídag. Til sp. 2: Løgmaður hevur ikki heimild at lýsa ella áseta ein frídag. Spurningurin um frídagar er eitt mál millum partarnar á arbeiðsmarknaðinum. Løgmaður fer ikki at leggja seg út í hesi viðurskifti. Viðmerkjast skal, at tað er ikki so einfalt hjá tí almenna at skipa dagin sum frídag. Tað er so, at nøkur arbeiðspláss eru av slíkum slagi, at ávíst tal av starvsfólki altíð má vera til staðar til dømis á sjúkrahúsum og á ymiskum døgnstovnum. Eisini hevði talan verið um eyka lønarútreiðlsur fyri landið, um 20. mars verður almennur frídagur. 20. mars er ein heilt serstakur dagur. Og eg skilji tí væl, at nógv ynskja at halda frí henda dagin. Eg ivist heldur ikki í, at flestu arbeiðsgevarar lata síni starvsfólk brúka ein av sínum frídøgum tann 20. mars, um...Les meira
20. mars almennan frídag
Gunvør Balle og Sirið Stenberg hava sett ein Grein 52a spurning til Bjørn Kalsø um at lýsa 20. Mars sum almennan frídag hjá fólka- og miðnámsskúlum landsins. Fyrispurningur um at lýsa 20. mars 2015 sum almennan frídag hjá fólka- og miðnámsskúlum landsins, settur Bjørn kalsø, landsstýrismanni (at svara skrivliga eftir TS § 52a) Heldur landsstýrismaðurin ikki, tað vera rætt at broyta avgerðina um, at fólkaskúlarnir skulu hava undirvísingarskyldu fríggjadagin 20.mars 2015? Viðmerkingar: Landsstýrismaðurin í mentamálum hevur boðað alment frá, at hann ætlar ikki at lýsa fríggjadagin 20. mars 2015, tá sólarmyrkingin verður í Føroyum, sum almennan frídag í fólkaskskúlum landsins. Spurningurin er, um landsstýrismaðurin ikki eigur at endurskoða hesa avgerð. Sólarmyrking er ein so serstøk hending, sum eingin okkara, sum nú eru á lívi, fara at uppliva aftur í Føroyum. Um 8.000 ferðafólk koma til landið fyri at uppliva hetta sjáldsama fyribrigdið, og tá tykist tað heilt burturvið, at hesin dagur ikki er lýstur sum almennur frídagur fyri føroyskar skúlanæmingar. Talan kundi eisini verið um at loyva skúlunum at halda frí fyrrapartin hendan dagin. Foreldur og børn ynskja at vera saman, tá sólarmyrkingin verður, tí tað snýr seg um eitt minni fyri lívið. Í løtuni bendir alt á, at hvør einstøk kommuna, skúli og familja ætla at gera sínar egnu reglur fyri dagin. Summi foreldur fara als ikki at senda børn síni í skúla. Summir skúlar gera nógv burturúr og skipa fyri felags tiltøkum, og aðrir ætla at undirvísa sum vanligt, tí námsætlanin skal jú haldast. Nógvir skúlar og lærarar kenna seg ótryggar við at hava ábyrgd av, at børnini eru í verndarbrillum, og at tey sum heild fáa eina so minniliga og serstaka uppliving sum møguligt. Á Løgtingi, 9. mars 2015 Sirið Stenberg Gunvør...Les meira


text:
Kempaðu seg til ein javnleik
10. Nov 2015
Kempaðu seg til ein javnleikDysturin hjá monnnum í FTZ deildini í Vestmanna leygardagin byrjaði kl. 16. Talan skuldi gerast um ein sera spennandi og tættan...
les meir
Javnur dystur móti VÍF koppaði skeivan vegin
09. Nov 2015
Javnur dystur móti VÍF koppaði skeivan veginLeygardagin vóru tríggir dystir á skránni hjá okkum í Vestmanna. Fyrst áttu kvinnurnar tørn, og vónirnar til dystin vóru...
les meir
G10b spældu tveir tættar dystir
09. Nov 2015
G10b spældu tveir tættar dystirTær, ið vóru við G10b leygardagin í Klaksvík vóru Sólja í mál, Annvør, Kristina, Mirjam, Eliana, Anna Maria og Maria H....
les meir
StÍF væl umboðað á kvinnulandsliðnum
09. Nov 2015
StÍF væl umboðað á kvinnulandsliðnumHondbóltssambandið boðar í dag frá, at heili tríggjar á okkara besta kvinnuliðið eru ímillum tær úttiknu til vinardystir móti Stórabretlandi 28....
les meir
G10a spældu tveir dystir í Klaksvík leygardagin
08. Nov 2015
G10a spældu tveir dystir í Klaksvík leygardaginLeygardagin vóru fyrstu dystirnir í landskappingini hjá a-liðnum hjá G10 leiktir í KÍ-høllini í Klaksvík.Við hesu ferð vóru: Marita,...
les meir
Tveir spennandi dystir hjá D10
08. Nov 2015
Tveir spennandi dystir hjá D10Leygardagin 7. novembur byrjaði kappingin hjá U10 dreingjum. Tveir dystir vóru á skránni í Gundadalshøllini, og móstøðuliðini vóru Kyndil og Tjaldur....
les meir
Leikarin hesa vikuna: Sverri Jensen
02. Nov 2015
Leikarin hesa vikuna: Sverri JensenÍ dag fara vit á heimasíðuni í holt við ein nýggjan, men ikki ókendan tátt. "Leikarin hesa vikuna" hevur í nógv...
les meir
Stórsigur í Klaksvík
01. Nov 2015
Stórsigur í KlaksvíkEftir sigurin móti Neistanum fór okkara besta manslið leygarkvøldið til Klaksvíkar at spæla móti Team Klaksvík í Badmintonhøllini í Klaksvík . Dystirnir í...
les meir


text:
Mær leingist at fevna teg grønkandi vár,
mær leingist hold títt at kína.
Mær leingist at kenna títt fløvandi tár,
ið blómuna vekur og sálini spár:
Nú byrjar brátt sólin at skína.
Mær leingist at síggja teg, hitandi sól,
at skína um dalar og líðir,
har sprettandi blómur reiða sær ból,
og búgvast har úti við himni til skjól,
og prýðast til summarsins tíðir.
Mær leingist at síggja teg, fjallana tind,
sveiptan í dúnmjúka hami,
leggja á havið ta alføgru mynd,
tá sóldrottur
stígur um kvøldanna grind,
hin ljósi, hin
fríði, hin rami.
Mær leingist at lýða á fuglanna ljóð,
tað vekjandi, styrkjandi, blíða,
mær leingist at hoyra tann dandandi sjó,
at kvøða við vøgguna summarsins ljóð,
tað eyma, tað mjúka, tað fríða.
Mær leingist at liva tann eydnuríka dag,
tær droymandi summarnætur,
tá sólin hon fær
so stokkut eitt bað,
og lotið við sínum syrgjandi lag,
løttu tárin´ á blómurnar grætur.
Yrking: S.P. Zachariassen
Myndir: Út í gjøgnum vindeygað beint nú
(KP)


text:
Mikudagin 15. november skipar Krabbameinsfelagið fyri undirvísing og almennum fyrilestri um, tá krabbamein ávirkar kynslívið.
Undirvísing og almennur fyrilestur um, tá krabbamein ávirkar kynslívið
Dan Klein --- 12.11.2017 - 10:11
Mikudagin 15. november skipar Krabbameinsfelagið fyri undirvísing og almennum fyrilestri um, tá krabbamein ávirkar kynslívið.
Bæði sjúka og viðgerð av krabbameini kunnu geva sálarlig og kropslig árin, sum ávirka kynslívið.
Hvørjir møguleikar eru fyri at viðgerða kynsligar trupulleikar í samband við sjúku og viðgerð av krabbameini?. Og hvussu kunnu heilsustarvsfólk ráðgeva í truplum spurningum um kynslív?
Hetta eru m. a. spurningar, sum tær báðar Anette Højer Mikkelsen serfrøðingur í sexologiskari ráðgeving, kliniskur sjúkrarøktarfrøðingur, cand.cur. og Birgitte Schantz Laursen serfrøðingur í sexologiskari ráðgeving og lektor, p.hd.fara at undirvísa í og ráðgeva um. Báðar starvast tær á ‘Sexologisk Center’ á Aalborg Universitetshospital.
Undirvísing fyri heilsustarvsfólk verður á Hotel Hafnia mikudagin 15. november kl. 14.00 - 16.00
Undirvísingin er ætla: heilsustarvsfólki - læknum, sjúkrarøktarfrøðingum, heilsurøktarum, v.fl., sum koma í samband við krabbameinssjúklingar, bæði kvinnur og menn, ið kunnu væntast at hava árin á kynslívið í samband við sjúku og viðgerð av krabbameini.
Heitið á undirvísingini er: Hvussu kann sjúka og viðgerð ávirka kynslívið? Hvussu kunnu heilsustarvsfólk á bestan hátt ráðgeva í kynsligum spurningum, og í størri mun draga kynslívið inn, sum ein natúrligan part av heilsuarbeiðinum.
Tiltakið er ókeypis
Vinarliga boða frá luttøku á 317959 ella umvegis teldupost kmf@krabbamein.fo, í seinasta lagi týsdagin 14. november kl. 15.00.


text:
Eilif Gaard, Lívfrøðingur, Dr. Phil. Fiskirannsóknarstovan (23-05-2007).
Gróður av plantuæti er grundarlagið undir lívinum í sjónum og týðiligt samband er ímillum hvussu nógvur gróðurin er og vøkstur og tilgongd av toski á Landgrunninum. Greitt verður frá, hvussu plantuætið ávirkar vistskipanina, frá djóraæti til fisk. Plantuætið er føði hjá m.ø. smáum djóraæti, ið aftur er føði hjá fiskayngli, nebbasild og hvítingsbróðri. Bæði vøkstur og tilgongd hjá toski verða ávirkað av, hvussu nógv føði er.
Tilfarið er væl egnað, sum íblastur og kunning til læraran og til hægri undirvísing.


text:
Tíðindaskriv
10.08.2016 - 11:26
Mentan > Mentan > Konsertir
[Hendan konsertin er tíanverri avlýst vegna serligar umstøður.]
Hóskvøldið Birgitte Schnakenburg (piano) og Kenneth P. Jones (trompet) konsert í býráðssalinum í Saltangará.
Ken Jones og Birgitte Schnakenburg hava spælt og framført saman í fleiri ár, bæði í Føroyum og uttanlands. Harumframt hava tey framført sum "kamartrio" saman við Moniku Stauss Joensen á violin.
Ken og Birgitte hava áður givið eina fløgu út við heitinum “Tíðin Rennur” umframt í 2016 “Smilla”.
Til summartónakonsertirna í Saltangará fara Ken og Birgitte at frumframføra eitt stykki eftir Kristian Blak, “Sálmalag”, klaverstykki eftir Pauli Sandagerði, umframt verk eftir Barat, Levi og Carl Nielsen.
Leggjast kann aftrat, at Ken eisini er kendur sum dirigentur í lokala hornorkestrinum, Nes Sóknar Musikkfelag.


text:
Grønlendingar eru ikki fyri notting
Nýtt universitetsøki verður útbygt og nýggjar bókmentir
Vit eiga at læra av grønlendingum, tá ið tað kemur til umstøður hjá hægri útbúgvingum.
Tað eru longu tíggju ár síðani tey í høvuðsstaðnum á økinum Illimarfik bygdu glæsiligan bygning til universitetið. Ilisimatusarfik, sum universitetið kallast, er eitt tað fyrsta tú sært, tá ið tú koyrir frá Nuuk flogvølli oman í býin, og tað sæst frá longum leiðum daga upp móti luftini.
Her húsast átta av teimum tíggju bachelor-útbúgvingunum, hinar tríggjar mugu framvegis húsast aðrastaðni í býnum, lærara- og sjúkrarøktarfrøðiútbúgvingarnar. Tær átta eru journalistiskkur, mentanar- og samfelagssøga, týðing og tolking, samfelagsvísindi, sosialráðgeving, mál, bókmentir & miðlar, gudfrøði og virkisbúskap. Harumframt kunnu guðfrøðingar fáa pastoralseminar, miðnámsskúlalærar hjágrein og kandidatar kunnu søkja um at verða ph.d.-lesandi. Og so er ikki at gloyma okkara egna masternám í burðardyggari fyrisiting, tað er eisini á Ilisimatusarfik, t.e. West Nordic Studies.
Samanborið við Fróðskaparsetrið vanta náttúruvísindini, men tey hava eitt heilt institutt og bygning fyri seg – Ilisimatusarfik og Pinngortitaleriffik, sum sæst á myndini niðanfyri. Svarti bygningurin í forgrundini hýsir bókasavninum, høllini og kaféini hjá Ilisimatusarfik.
Í sambandi við fyrireikingarnar til at taka upp til náttúruvísindaligt nám í lívfrøði verður bygt afturat, tí sum skilst, rúmast alt núverandi Ilisimatusarfik ikki inni. Hvørt hugsandi er, at Náttúrustovnurin og Ilisimatusarfik leggja saman, er ein opin spurningur.
Grønlendskar bókmentir
Sørine Stenholdt er ungur rithøvundur, sum hevur nógv um at vera. Hon hevur skrivað grønlendsku bókina Zombieland, sum er nominerað til Norðurlendsku bókmentavirðislønina í ár. Hon lesur mál, bókmentir & miðlar, er í nevndini hjá grønlendska rithøvundafelagnum, í stýrinum hjá mentanarhúsinum Katuaq, stýrinum fyri Norræna Húsið í Reykjavík og nevndarlimur í EPI, felagið fyri skapandi og útinnandi listafólk í Grønlandi. Afturat øllum hesum er hon í holt við at skriva næstu bókina. Zombieland lýsir eina mest kvinnur, men eisini menn í Nuuk, sum strevast við at fáa modernaða lívið við útbúgving, arbeiði, barnaansing og familjulívi at ganga upp. Hóttanirnar eru øgiligar og vátta – tíverri – fordómar sum vit kunnu hava um umstøðurnar í Grønlandi.
Søgurnar eru knasandi væl skrivaðar, Sørine dugir at skriva, so at lesarin fær ikki slept tekstinum fyrr enn hann er at enda komin. Við hesi bókini hevur Grønland vissuliga kjans at fáa virðislønina. Týtt bókina hevur hin grønlendski høvundurin, sum hevur væl uppiborna undirtøku, og sum er heilt frammi í skónum bókmentaliga, Niviaq Korneliussen, sum er sjálv kend fyri bókina Homo Sapienne, ið kom út í 2014.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Ingi Samuelsen
02.07.2016 - 17:04
Ítróttur > Ítróttur > Kappróður
10-mannafarsróðurin á Jóansøku í dag var sera, sera spennandi. Eysturoyingur vann, tá komið var á mál, men Eysturoyingur lá als ikki til at vinna í byrjanini av róðrinum.
Teir fýra bátarnir Eysturoyingur, Havnarbáturin, Drekin Reyði og Ormurin Langi vóru sera javnir, og bátarnir skiftust alla tíðina um at liggja á odda.
Men tá samanum kom var tað Eysturoyingur, sum helt bestu ferðina og vann tá samanumkom ein tryggan sigur. Eysturoyingur hevur sostatt vunnið allar
Úrslitið:
1. Eysturoyingur 04.44,20
2. Ormurin Langi 04:45,24
3. Havnarbáturin 04:46,02
4. Drekin Reyði
5. Suðuroyingur


text:
Dánjal Samuelsen hevur drúgvar royndir innan marknaðarføring, KT-menning og projektleiðslu.
Seinastu árini hevur Dánjal Samuelsen verið marknaðarleiðari á Elektron. Í 2006 og 2007 arbeiddi Dánjal Samuelsen sum ráðgevi á Sansum.
- Vit kenna Dánjal Samuelsen sum ein dugnaligan og vældámdan samstarvsfelaga, so tað er við gleði, at vit kunnu boða frá, at hann aftur verður partur av toyminum á Sansum, sigur Lena L. Mohr, stjóri, í stuttari viðmerking.
Dánjal Samuelsen er útbúgvin bachelor í Ha. Dat á Copenhagen Business School og hevur í yvirbygninginum millum annað lagt dent á talgilda marknaðarføring, strategiskt samskifti og KT-menning.
Dánjal Samuelsen tekur við starvinum á Sansum 1. juni.


text:
Drekkivatnið
15. Sep 2017
Umsjónarmennirnir hava nú tikið royndir av drekkivatninum, og tað er eitt sindur dálkað. Rátt verður tí til, at tit kóka drekkivatnið. Lýst verður, tá drekkivatnið...
les meir
Vatn
14. Sep 2017
Umsjónarmennirnir fara at taka roynd av drekkivatninum í dag. Nærri boð vera seinni, um hvat royndirnar vísa. ...
les meir
Broyttar upplatingartíðir
06. Sep 2017
Skrivstovan hevur broytt opningtíðirnar soleiðis:Mánadag 10-14Mikudag 10-14Hósdag 10-14 ...
les meir
Fíggjarligt frípláss
19. Jun 2017
Umsóknir um fíggjarligt frípláss galdandi frá 1. august 2017 – 31. juli 2018 skulu verða kommunuskrivstovuni í hendi í seinasta lagi 3. juli...
les meir
Ung í arbeiði 2017
26. Apr 2017
Hvannasunds kommuna fer í summar at skipa fyri ungum í arbeiði. Arbeiðið er ætlað ungum ímillum 14 og 18 ár, sum eru búsitandi í kommununi,og...
les meir
Skrivari til Hvannasunds kommunu
04. Apr 2017
Søkt verður eftir skrivara 3/4 tíð, at byrja 1. mai 2017 Sum skrivari hevur tú m.a. hesar arbeiðsuppgávur:...
les meir
Hugskotskapping
16. Feb 2017
Situr tú við onkrum framúrskarandi hugskoti um hvat gamli skúli í Hvannasundi kann brúkast til?So kanst tú senda kommununi títt hugskot.Freistin at koma við hugskotum...
les meir
Glaslist februar og mars 2017
09. Feb 2017
Marian Fuglø undirvísir í glaslist frá 20. februar pláss er fyri 10 luttakarum. ...


text:
Holdsport klárt at taka í nýtslu
TB | 05/03/18
Sum áður hevur verið kunna um, so fer felagið at broyta mannagongd við limagjaldinum og er tænastan, ið skal brúkast til endamálið nú klár at taka í nýtslu.
Allir íðkandi limir felagsins verða tí bidnir um, at stovna vanga á Holdsport og gjalda limagjaldið. Hvussu farast skal fram sæst við at fylgja hetta leinkið, har til ber at síggja einstøku leinkini, ið ymisku aldursbólkarnir skulu brúka.
Vit vóna, at tit fara at taka væl ímóti hesum nýggja tiltakinum.


text: Reykjavíkar býráð avgjørdi herfyri at skipa fyri ‘sundvøku’ í stóra svimjihylinum Laugardalslaug, har hylurin er opin allan sólarringin frá í gjár mikudagin 21. juli klokkan 06:30, til mánadagin 26. juli kl 22:30. Kostnaðurin er eitt sindur hægri um náttina, og hartil mugu børn undir 16 fylgjast við vaksnum, á sama hátt sum børn í Reykjavík generelt ikki mugu ganga einsamøll úti um náttina. Og so verður minnt á, at tað sum altíð er strangliga bannað at njóta rúsdrekka í høllini. Lesið her á IceNews.is.


text:
Støðan tykist at vera púra galin innan Almannaráðið, og tykist tað sum um, at ráðharrarnir ið hava sitið og sum sita ikki hava ella hava havt tamarhald á málsøkinum.
Vanrøkt av málsøkinum tykist heldur at vera reglan enn undantakið.
Nýggjasta “katastrofan” frá Almannaráðinum er støðan har ið Nærverki niðurleggur ein ½ stovn, fyri síðani, at flyta hann út á bygd. Nærverki gloymir, at stovnurin, ið skal niðurleggjast er lagdur saman við øðrum stovni fyri hálvum ári síðani og at øll starvsfólkini tá hava fingið boð um at tey nú arbeiða á samanlagda stovninum. Nevniliga “Nýggi bústovnurin”. Alt málið ber brá av tilvildarligum ætlanum og óskili.
Nærverki “gloymir” eisini at hesin sami stovnur, ið nú sigur fólki úr starvi, hevur akkurát søkt eftir nýggjum fólkið, ið eru við at verða sett. Samstundis sum onnur á stovninum verða søgd úr starvi tí stovnurin verður niðurlagdur. Hetta er ikki sørt undarligt og sera vanvirðiligt farið fram – hetta er jú bert ein leikur í vanvirðisligu viðferðini av økinum børn og ung. Fyrr í ár bórust knappiliga tíðindi um at hesin stovnur skuldi flyta til Mjørkadals. Hvussu var ikki við barnadeildina og familjudeildina á Barnaheiminum, fyrr í ár? Gøla eftir gølu. Hetta kundi sæð út sum fríggjadags klummuna í útvarpinum, men tíverri er hetta tann beiski veruleikin.
Tað tykist mær púra greitt, at Almannaráðið ikki fylgir starvsfólkapolitikkinum hjá landinum. (Sí heimasíðuna hjá løgmannskrivstovuna: www.tinganes.fo) Hetta í sær sjálvum, er sera vánaligt og átaluvert. Tað kann ikki vera rætt at ein almennur myndugleiki kann fara so illa við sínum starvsfólkum.
Hevur Almannaráðharrin ikki tamarhald á støðuni, ella er tað viljin tað er galið við ella bert manglandi innlit? Tí hetta er ikki fyrstu ferð at mál verða skeivt handfarin. Fyrrverandi ráðharrin Hans Pauli Strøm fekk nakrar átalur frá løgtingsinsumboðsmanni tað tíðina hann sat. Man tað ikki vera, at sami grundleggjandi trupulleikin er afturvendandi, tí eingin hevur nóg breiðan rygg at loysa hann?
Sum námsfrøðingur haldi eg at størsti trupulleikin innan megin partin av námsfrøðiligaøkinum er, nevniliga, manglandi ella eingin lóggáva. Samantvinna við manglandi politiskar málsetningar og hugsjónir. Ella sagt soleiðis – eingin sigur hvat tað er fyri tænasta borgarin hevur krav uppá.
Sjálvandi veit eg at lógin um barnavernd er til, men hví er tað tá so lætt, ikki at veita tey tilboð ið hesi børn og ung hava krav uppá? Men innan serstovnaøki er bert forsorgarlógin galdandi, og er hendan ein gomul og ótíðarhóskandi lóg.
Samstundis er tað átaluvert, at námsfrøðin fær so lítla, og ofta onga rúmd á stovnum, ið klárt hava eina námsfrøðiliga uppgávu í samfelagnum. Sjáldan ella ongantíð verður lýst eftir námsfrøðiligum fakfólki, fakfólk vera ikki spurd um ráð tá ið broytingar skulu gerast, alt hetta týður uppá at virðingin fyri tí servitan námsfrøðingar hava ikki er serliga stór. Gongdin tykist vera, innan námsfrøðiligar stovnar undir Nærverkinum, at teir í størri og størri mun skulu gerast goymslustovnar og ikki menningarstovnar. Hetta minnir ikki sørt um “Rødbygaard” støðuna.
Nú má skil fáast á Almannaráðnum og har undir Nærverki. Tá Ráðharrin ikki hevur stýr á støðuni – er ikki tá tíð hjá Løgmanni, at traðka til?
Jógvan Philbrow
Nevndarlimur Føroya pedagogfelag.