text:
KAPITTUL 14
Verið ærlig í øllum
„Vit vilja fegin bera okkum rætt at á allan hátt.“ – HEBREARABRÆVIÐ 13:18.
1, 2. Hví gleðir tað Jehova, tá ið vit leggja okkum eftir at vera ærlig? Lýs við einum dømi.
EIN mamma og lítli sonur hennara fara út úr einum handli. Knappliga steðgar drongurin á og sær heilt skelkaður út. Í hondini hevur hann eitt lítið leikutoy úr handlinum. Hann gloymdi at leggja tað aftur ella at spyrja mammu sína, um hann kundi sleppa at fáa tað. Ørkymlaður hyggur hann upp á mammu sína. Hon roynir at sissa hann og fer við honum inn aftur í handilin, so hann kann leggja tað aftur og siga orsaka. Tá ið hann ger tað, verður mamman sera glað og stolt av honum. Hví?
2 Foreldur verða altíð glað, tá ið tey síggja, at børnini skilja, hvussu umráðandi tað er at vera ærligur. Og tað sama er galdandi fyri okkara himmalska Faðir, sum er „sannorðaður“. (5 Mósebók 32:4) So hvørt sum vit búnast andaliga, gleðist hann um at síggja, at vit leggja okkum eftir at vera ærlig. Av tí at vit fegin vilja gleða hann og halda okkum í hansara kærleika, siga vit sum Paulus ápostul: „Vit vilja fegin bera okkum rætt at á allan hátt.“ (Hebrearabrævið 13:18) Latið okkum kanna fýra týðandi dømi um, nær tað kann vera serliga avbjóðandi at vera ærligur. Síðani fara vit at kanna nakrar av signingunum, vit fáa afturfyri.
ÆRLIG SJÁLVRANNSAKAN
3-5. (a) Hvussu ávarar Bíblian okkum um vandarnar við at lúgva fyri sær sjálvum? (b) Hvat kann hjálpa okkum at gera eina ærliga sjálvrannsakan?
3 Okkara fyrsta avbjóðing er at læra at vera ærlig, tá ið vit rannsaka okkum sjálv. Av tí at vit eru ófullkomin, hava vit lyndi til at lúgva fyri okkum sjálvum. Til dømis segði Jesus við tey kristnu í Laodikea, at tey hildu seg vera rík, meðan tey í roynd og veru vóru andaliga ’fátæk, blind og nakin’ – av sonnum ein syrgilig støða. (Opinberingin 3:17) At tey soleiðis lumpaðu seg sjálv, gjørdi bert støðuna vandamiklari.
4 Tú minnist kanska ávaringina hjá lærisveininum Jákupi: „Um onkur heldur seg dýrka Gud – og heldur ikki tungu sína í teymum, men dárar hjarta sítt – gudsdýrkan hansara er til einkis.“ (Jákup 1:26) Hugsaðu vit sum so, at vit kundu misnýtt tunguna og samstundis tænt Jehova á rættan hátt, høvdu vit bert lumpað okkum sjálv. Okkara gudsdyrkan hevði verið nyttuleys, ja, púra burturspilt. Men hvat kann hjálpa okkum, so vit ikki koma inn á eina so skaðiliga leið?
5 Í teimum undanfarnu ørindunum samanber Jákup sannleikan í Guds orði við eitt spegl. Hann mælir okkum til at skoða inn í fullkomnu lóg Guds og gera tær neyðugu broytingarnar. (Les Bræv Jákups 1:23-25.) Bíblian kann hjálpa okkum at gera eina ærliga sjálvrannsakan og at skilja, hvat vit mugu gera fyri at betra okkum. (Sorgarsongirnir 3:40; Haggai 1:5) Vit kunnu eisini venda okkum til Jehova í bøn og biðja hann rannsaka okkum og hjálpa okkum at síggja, hvar vit eru á skeivari leið, og hvat vit kunnu gera við tað. (Sálmur 139:23, 24) At vera óærligur er ein svikafullur veikleiki, og tí mugu vit hava somu áskoðan á henda veikleikan, sum okkara himmalski Faðir hevur. Í Orðtøkunum 3:32 stendur: „Hin falski er HARRANUM andstygd, men hini sannhjartaðu eru næstu vinir Hansara.“ Jehova kann hjálpa okkum at fáa somu áskoðan sum hann og at síggja okkum sjálv, eins og hann ger. Minst til tað, Paulus segði: „Vit vilja fegin bera okkum rætt at.“ Sum nú er, eru vit ófullkomin, men vit ynskja inniliga og stremba eftir at vera ærlig.
ÆRLIG Í FAMILJUNI
6. Hví mugu maður og kona altíð vera ærlig, og hvørjum vandum sleppa tey sostatt undan?
6 Eitt, sum eigur at eyðkenna eina familju, ið tænir Jehova, er, at øll í henni eru ærlig. Tí mugu maður og kona tosa opið og ærliga við hvørt annað. Særandi og óreinur atburður, eitt nú at vísa einum øðrum enn hjúnafelaganum romantiskar kenslur, at hava loyniligt parlag á internetinum ella at hyggja at pornografi eigur als ikki at koma fyri í einum hjúnabandi. Nøkur, sum tæna Jehova, hava borið seg soleiðis at og fjalt tað fyri sínum óseka maka. Tað er at vera óærligur! Legg til merkis, hvat hin trúfasti Dávid kongur segði: „Eg siti ikki hjá lygnarum og komi ikki saman við følskum menniskjum.“ (Sálmur 26:4) Um tú ert giftur, mást tú ongantíð fáa ein atburð, sum freistar teg at fjala nakað fyri tínum maka.
7, 8. Hvørji dømi í Bíbliuni kunnu hjálpa børnum at virðismeta tað at vera ærligur?
7 Tá ið foreldur skulu læra børnini, hvussu gott tað er at vera ærligur, er tað skilagott at brúka dømi úr Bíbliuni. Nøkur vánalig dømi eru Akan, ið stjól og royndi at fjala út yvir tað; Gehazi, sum leyg fyri at fáa materiellan vinning; og Judas, ið stjól og óndskapsfullur leyg fyri at skaða Jesus. – Josva 6:17-19; 7:11-25; 2 Kongabók 5:14-16, 20-27; Matteus 26:14, 15; Jóhannes 12:6.
8 Nøkur góð dømi eru Jákup, sum bað synirnar fara aftur við pengunum, teir høvdu funnið í sekkjunum, tí hann hugsaði, at talan kundi vera um eitt mistak; Jefta, sum helt sítt lyfti, hóast tað kravdi nógv bæði av honum og dóttur hansara; og Jesus, sum djarvur segði einum óndum harkaliði, hvør hann var fyri at uppfylla eina profeti og fyri at verja sínar vinir. (1 Mósebók 43:11; Dómararnir 11:30-40; Jóhannes 18:3-11) Hesi fáu dømini kunnu geva foreldrum eina hóming av ríka lærdóminum í Guds orði, sum kann hjálpa teimum at læra síni børn at elska og virðismeta tað at vera ærligur.
9. Hvørjum mugu foreldur sleppa sær undan, um tey vilja læra síni børn at vera ærlig, og hví er tað týðandi at vera ein góð fyrimynd?
9 Foreldur hava eina týðandi skyldu, tá ið talan er um slíka undirvísing. Paulus ápostul spurdi: „Tú, sum soleiðis lærir annan, lærir tú ikki teg sjálvan? Tú, sum prædikar, at tey skulu ikki stjala, stjelur tú?“ (Rómbrævið 2:21, Dahl/Viderø) Nøkur foreldur gera børnini í ørviti við at læra tey at vera ærlig, meðan tey sjálv eru óærlig. Tey rættvísgera kanska smástuldur og smáar lygnir við umberingum sum: ’Tað er vanligt, at fólk taka sovorðið við sær heim,’ ella: ’Eg pellaði bara.’ Men at stjala er at stjala, uttan mun til hvussu nógv tann stolni luturin er verdur, og at lúgva er at lúgva, uttan mun til hvat lygnin snýr seg um, og hvussu lítil ella stór hon er. * (Les Lukas 16:10.) Børn uppdaga beinanvegin hykl, og hykl er veruliga nakað, sum kann skaða tey. (Efesusbrævið 6:4) Men tá ið tey síggja, at foreldrini eru ærlig, er tað ógvuliga sannlíkt, at tey eisini fara at gleða Jehova, so hvørt sum tey vaksa til í hesum óærliga heimi. – Orðtøkini 22:6.
ÆRLIG Í SAMKOMUNI
10. Hvat mugu vit hava í huga, tá ið vit tosa við okkara trúarfelagar?
10 Vit hava góðar møguleikar at vísa, at vit eru ærlig, tá ið vit koma saman við trúarfelagum. Sum vit lærdu í 12. kapitli, mugu vit ansa væl eftir, hvussu vit brúka gávuna at tosa, serliga tá ið vit eru saman við okkara andaligu brøðrum og systrum. Vanligt prát kann so lætt broytast til slatur, ja enntá til útspilling. Um vit siga øðrum frá leysasøgum, eru vit kanska við til at spjaða eina lygn. Tí er tað nógv betri at hava tamarhald á tunguni. (Orðtøkini 10:19) Hinvegin vita vit kanska við vissu, at okkurt er satt, men fyri tað er tað ikki vist, at vit eiga at siga øðrum tað. Tað kann til dømis vera, at tað ikki kemur okkum við, ella at tað ikki er serliga vinaligt at tosa um tað. (1 Tessalonikabræv 4:11) Nøkur fólk umbera kanska sína ófólkaligu talu við, at tey bara eru ærlig, men okkara tala eigur altíð at vera dámlig og vinalig. – Les Kolossebrævið 4:6.
11, 12. (a) Hvussu hava nøkur, sum hava framt eina álvarsliga synd, gjørt støðuna verri? (b) Hvørjar eru nakrar av lygnunum hjá Satani um álvarsligar syndir, og hvussu kunnu vit stríðast ímóti teimum? (c) Hvussu kunnu vit vísa, at vit eru ærlig, tá ið vit geva samskipanini hjá Jehova skrivligar upplýsingar?
11 Tað er serliga umráðandi, at vit eru ærlig við teir, sum ganga á odda í samkomuni. Nøkur, ið hava framt eina álvarsliga synd, gera bara støðuna verri við at royna at káva út yvir tað, sum tey hava gjørt, og við at lúgva fyri teimum elstu í samkomuni, tá ið teir venda sær til teirra. Tey, sum bera seg soleiðis at, liva eitt dupultlív. Tey látast at tæna Jehova, meðan tey halda fram at synda álvarsliga. Í roynd og veru verður alt lívið hjá teimum ein lygn. (Sálmur 12:3) Onnur siga teimum elstu nakað av sannleikanum, men fjala týðandi upplýsingar. (Ápostlasøgan 5:1-11) At vera óærligur á henda hátt kemur ofta av at trúgva lygnunum, sum Satan fremur. – Sí rammuna „ Satanskar lygnir um álvarsligar syndir“.
12 Tað er eisini umráðandi at vera ærligur, tá ið vit geva samskipanini hjá Jehova skrivligar upplýsingar. Til dømis ansa vit væl eftir at skriva røttu tølini, tá ið vit boða frá okkara tænastu. Á líknandi hátt eiga vit altíð at geva ta røttu myndina av okkum sjálvum, til dømis okkara heilsustøðu, tá ið vit fylla út umsóknir um tænastuframíhjárættindi. – Les Orðtøkini 6:16-19.
13. Hvussu kunnu vit vísa okkara trúarfelagum, at vit eru ærlig í handilsviðurskiftum?
13 Vit mugu eisini vera ærlig við okkara trúarfelagar, tá ið talan er um handilsviðurskifti. Brøður og systrar í samkomuni gera kanska av og á handilsligar avtalur sínámillum. Tað er umráðandi, at tey ikki blanda sovorðin mál við tilbiðingina, eitt nú við at tosa um tey í ríkissalinum ella í boðanini. Hetta er eisini galdandi í sambandinum millum ein arbeiðsgevara og ein arbeiðstakara. Seta vit ein bróður ella eina systur í starv hjá okkum, mugu vit ansa væl eftir at fara ærliga við teimum og rinda teimum ta avtalaðu lønina til tíðina og geva teimum teir ágóðarnar, ið vit eru komin ásamt um, ella sum lógin ásetur. (1 Timoteus 5:18; Jákup 5:1-4) Og um vit hinvegin arbeiða fyri ein bróður ella eina systur, mugu vit syrgja fyri at gera tað arbeiðið, vit fáa løn fyri. (2 Tessalonikabræv 3:10) Vit vænta ikki at fáa serligar sømdir, bara tí vit hava somu trúgv, sum skuldi okkara arbeiðsgevari havt skyldu at geva okkum eyka frídagar ella aðrar fyrimunir, sum hinir starvsfelagarnir ikki fáa. – Efesusbrævið 6:5-8.
14. Hvørji fyrivarni mugu vit taka, um vit gera handilsligar avtalur við okkara trúarfelagar, og hví?
14 Hvat um handilsmálið fevnir um eitt slag av felags váða, eitt nú at gera eina íløgu ella at taka eitt lán? Í Bíbliuni er ein týðandi og nýtilig meginregla: Skriva alt upp! Tá ið Jeremias til dømis keypti eitt jarðarstykki, læt hann eitt skjal gera í tveimum eintøkum, sum vitni staðfestu. Skjalið varð goymt á einum tryggum staði, so tað bar til at taka tað fram aftur. (Jeremias 32:9-12; sí eisini Fyrstu Mósebók 23:16-20.) Tá ið vit gera handilsligar avtalur við okkara trúarfelagar, er tað ikki tekin um misálit, at vit skriva allar upplýsingarnar á eitt skjal, sum báðir partar og vitni skriva undir. Tvørturímóti forðar tað fyri misskiljingum, vónbroti og enntá ógvisligum ósemjum. Allir tænarar hjá Gudi, sum hava handilsligt virksemi sínámillum, mugu minnast til, at tað ongantíð er vert at seta einleikan og friðin í samkomuni í váða fyri tílíkt virksemi. * – 1 Korintbræv 6:1-8.
ÆRLIG UTTAN FYRI SAMKOMUNA
15. Hvussu metir Jehova óærligar handilshættir, og hvussu meta sonn kristin hetta vanliga rákið?
15 Sonn kristin skulu ikki bara vera ærlig í samkomuni. Paulus segði: „Vit vilja fegin bera okkum rætt at á allan hátt.“ (Hebrearabrævið 13:18) Okkara Skapari heldur tað vera sera umráðandi at vera ærligur í øllum handilsviðurskiftum. Taka vit bara Orðtøkini, so verða falskar vektir og lodd nevnd fleiri ferðir. (Orðtøkini 11:1; 20:10, 23) Í forðum var tað vanligt at brúka vektir og lodd, tá ið vørur vórðu seldar og keyptar. Vøran varð vigað og somuleiðis pengarnir, ið vøran varð keypt fyri. Óærligir handilsmenn brúktu tvey sløg av loddum og eina óneyva vekt fyri at lumpa og snýta viðskiftafólkini. * Jehova hatar slíka svikagerð! Skulu vit verða verandi í hansara kærleika, mugu vit halda okkum langt burtur frá øllum óærligum handilshættum.
16, 17. Á hvønn hátt eru nógv fólk óærlig í dag, og hvat hava sonn kristin sett sær fyri at gera?
16 Satan stjórnar hesum heimi, og tí kemur tað ikki óvart á okkum, at so nógv menniskju eru óærlig. Vit kunnu hvønn dag verða freistað at vera óærlig. Tá ið fólk søkja arbeiði, er tað vanligt, at tey lúgva og gera ov nógv av í umsóknini, millum annað við sjálv at skriva síni viðmælisbrøv og geva eina skeiva mynd av sínum arbeiðsroyndum. Nógv fólk geva skeivar upplýsingar, tá ið tey fylla út oyðubløð um skatt, trygging, at flyta millum lond og líknandi, fyri at fáa tað, tey vilja hava. Nógvir næmingar snýta, tá ið teir eru til roynd. Og skulu teir skriva stíl ella líknandi, stjala teir kanska okkurt, sum teir finna á internetinum, og lata tað inn, sum høvdu teir sjálvir skrivað tað. Og tá ið fólk hava við svikafullar embætismenn at gera, royna tey ofta at mutra teir fyri at fáa tað, tey vilja hava. Hetta er tað, vit kunnu vænta í einum heimi, har so nógv eru „góð við seg sjálv, peningakær, ... uttan kærleika til hitt góða“. – 2 Timoteus 3:1-5.
17 Sonn kristin hava sett sær fyri ikki at gera nakað slíkt. Men eitt, sum av og á kann gera tað til eina avbjóðing at vera ærligur, er, at tað tykist at gangast teimum væl, sum bera seg óærliga at, og at tey enntá hava ávísar fyrimunir í hesum heimi. (Sálmur 73:1-8) Hinvegin kunnu sonn kristin kanska fáa fíggjarligar trupulleikar, tí tey vilja vera ærlig „á allan hátt“. Loysir tað seg at vera ærligur? Ja, avgjørt! Men hví? Hvat gott spyrst burtur úr at vera ærligur?
VIT VERÐA SIGNAÐ, TÁ IÐ VIT ERU ÆRLIG
18. Hví hevur tað stórt virði at vera kendur sum ein, ið er ærligur?
18 Tað er torført at nevna nakað, sum hevur størri virði í lívinum enn at vera kendur sum ein, ið er ærligur og álítandi. (Sí rammuna „ Hvussu ærligur eri eg?“) Og hugsa tær – øll kunnu fáa eitt sovorðið umdømi! Tað er ikki treytað av evnum, ríkidømi, útsjónd, bakgrund ella nøkrum øðrum, sum tú ikki sjálvur hevur ávirkan á. Og kortini eru tað bert fá, ið ogna sær tann sjáldsama skattin, sum eitt gott umdømi er. (Mika 7:2) Nøkur háða teg kanska, tí tú ert ærligur, men onnur virðismeta tað við at líta á teg og virða teg. Tað hevur enntá gagnað nógvum Jehova vitnum fíggjarliga at vera ærlig. Nøkur hava fingið loyvi at verða verandi í starvi, tá ið óærlig starvsfólk eru blivin koyrd. Onnur hava fingið arbeiði í fyritøkum, har stórur tørvur var á ærligum arbeiðsfólki.
19. Hvussu kann tað ávirka okkara samvitsku og okkara samband við Jehova, um vit eru ærlig í øllum?
19 Antin nakað slíkt hendir í tínum føri ella ikki, fært tú at síggja, at tað at vera ærligur hevur uppaftur størri signingar við sær. Tú kanst gleðast um eina reina samvitsku. Paulus skrivaði: „Tað líta vit á, at vit hava góða samvitsku.“ (Hebrearabrævið 13:18) Haraftrat leggur okkara himmalski Faðir altíð til merkis tað góða, tú gert, og hann elskar ærlig menniskju. (Les Sálm 15:1, 2; Orðtøkini 22:1.) Ja, eru vit ærlig, hjálpir tað okkum at verða verandi í kærleika Guds, og tað er størsta lønin, vit kunnu fáa! Latið okkum nú kanna eitt evni, ið er tongt at hesum, nevniliga, hvørja áskoðan Jehova hevur á arbeiði.
^ par. 9 Er onkur í samkomuni, sum hevur til vana at bera fram óndar lygnir – eyðsæð fyri at særa onnur – kann tað hava við sær, at teir elstu mugu seta eina dómsnevnd at taka sær av málinum.
^ par. 14 Í uppískoytinum „Hvussu loysa vit handilsligar ósemjur?“ verður viðgjørt, hvat kann gerast, um trupulleikar stinga seg upp í handilsviðurskiftum.
^ par. 15 Teir brúktu eitt slag av loddum til at keypa við og eitt annað at selja við og tryggjaðu sær sjálvum ágóðan í báðum førum. Nakrir brúktu eisini eina vekt, har annar armurin var longri ella tyngri fyri at snýta viðskiftafólkini.


c: text/html

text:
Orð: Eskild Christiansen
Lag: Mijn Sarie Marijs
Sum skótar vit hava sett okkum mál
At gerðast rættir menn
Og fylgja vit Baden-Powells “call”
Er vón um at náa tað enn
Ja skótar vit eru við lív og sál,
liljan várt merki er-
hon vísir okkum veg at náa várt mál,
Til reiðar altíð ver,
ja, ver,
hon vísir okkum veg at náa várt mál,
Til reiðar altíð ver.
Í sólskin’ og regn’ við lív og lyst,
á heiði, á fjall’, í dal’,
í venjingum taka vit mangan dyst,
í kappingum roynast vit væl.
Um landið vit ferðast, vit liggja í leir
á hvørji ársins tíð,
lat strevið vera nógv, so er gleðin enn meir,
tí hetta er rætt skótalív.
Og tá eftir dagsins arbeið’ og spæl
vit sita um logandi bál,
tá alt andar frið á fjalli, í dal’,
vit kenna í merg og sál.
Kom skótabróður, her er mín hond-
vit standa saman í bólk
sum skótabrøður um onnur lond,
til gagn fyri land og fólk.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orð: Oswald Jeffrey. Smith
Lag: Carl Harold Lowden
Týtt: Árni Jacobsen
Upprunaheiti: In God I trust
1. Á Gud eg líti, hann mær ei vil sleppa,
í farnu tíð á náði hans eg leit.
Um eg enn sveik, var hann tó altíð trúgvur,
at hond hans heldur, eg við vissu veit.
Niðurlag: Á Gud eg líti, Harrin ger meg sterkan,
til eg í dýrd hans andlit skjótt skal sjá.
Hann er í lívi mínum øll mín gleði
og broytist ei – eg tí hann líti á.
2. Á Gud eg líti, náðin er nóg mikið,
míns lívsins tørv hann nøktar dag um dag.
Í hjarta mínum ævigt búgv hann eigur,
mítt lív, mín styrki og mítt hvíldarstað.
3. Á Gud eg líti – lív mítt brátt er farið,
men lív í honum aldri enda fer.
Hann, sum er leiðin, sannleikin og lívið,
tók búgv í mær – mítt lív nú ævigt er.


text:
Oahu
Oahu (á hawaiianskum Oʻahu) er ein kyrrahavsoyggj. Oʻahu er við sínum umleið 1,545 km2 triðstørsta oyggj í Hawai'i, og her búgva umleið 953 túsund fólk. Størsi býurin og eisini høvuðsstaður í Hawai'i er Honolulu. Hægsta punktið á oynni er Mount Kaʻala 1220 m. Fólkatættleikin her er væl oman fyri miðalfólkatalið í Hawai'i. Fólkatættleikin er 631,7 persónar fyri ferkilometurin, og tað er nógv í amerikanskum høpi. Fólkatættleikin í Hawai’i er í miðal 82,6 fólk fyri hvønn km2 og í USA 34,2/km2. Á Oʻahu er nógv fólk av japanskum uppruna.
Havið kring Oʻahu er fult av lívi og heimstaður hjá til dømis hvalum, delfinum og stórum havskjaldbøkum, ið til tíðir kunnu síggjast frá landi.


text:
Orð og lag: Árni Jacobsen
1. Skjótt hetta hús mítt fellur her,
tó, nær tað verður, dult mær er,
so veit eg tó, at Harri mín
tann dag meg kallar heim til sín.
2. Skjótt silvurskálin brotna má,
og ei sum nú eg syngi tá,
tann songur, ið av øllum ber,
sum ljóð av mongum vøtnum er.
3. Skjótt hetta likam gerast má
til dust, sum tað er komið frá.
Tá sál mín loyst um portrið fer
til staðin, sum til reiðar er.
4. Skjótt Harrin aftur koma skal
at heinta skaran uttan tal.
Tann, ei við Gud forlíktur er,
til dómin æviga tá fer.


text:
Kunning til arbeiðsgevarar um skatting av eftirlønum við inngjald
Allar eftirlønir skulu gjaldast umvegis afturhaldsskipanina hjá TAKS.
Frá 1. januar 2012 skulu allar eftirlønir flytast umvegis afturhaldsskipanina hjá TAKS, soleiðis at 40% av inngjaldinum verður afturhildið til landskassan.
Tað er sera umráðandi, at eingin arbeiðsgevari frá 1. januar 2012 flytir eftirlønir á sama hátt sum áður. Allar eftirlønir til føroyskar eftirlønarveitarar, skulu gjaldast gjøgnum afturhaldsskipanina hjá TAKS. Arbeiðsgevarar, ið ikki gera sambært lógini, ábyrgdast at gjalda eftirlønarskattin til landskassan
Løgtingið samtykti 23. desember 2011 at broyta lógina um eftirløn (Rentutryggingarlógin), soleiðis at frá 1. januar 2012 verður eftirløn skattað, tá hon verður inngoldin. Tað, sum verður inngoldið frá 1. januar 2012, verður so útgoldið aftur óskattað.
Eftirlønaruppsparingar hjá útlendskum eftirlønarveitarum
Frá 1. juli 2012 skulu eftirlønargjøldini til útlenskar skipanir eisini gjaldast gjøgnum afturhaldsskipanina.
Hóast lógarbroytingin ikki kemur i gildi fyrr enn 1. juli 2012, fyri tær eftirlønaruppsparingar sum liggja hjá útlendskum veitarum, kunnu eftirlønaruppsparingar hjá útlendskum eftirlønarveitarum longu frá 1. januar 2012 gjaldast gjøgnum afturhaldsskipanina. Fram til 1. juli 2012 verður øll eftirlønarupphæddin flutt óskattað víðari til uppsparingina, men hareftir verða 40% afturhildin í skatti og 60% send víðari.
Samlikontur
Um eftirlønarmóttakarin hevur sína eftirløn í einum eftirlønargrunni (pensiónsfelagi), er eftirlønarkontan ein samlikonta. Yvirlit yvir samlikontur til eftirlønargrunnar er at finna í teiginum til høgru.
Legg til merkis, at hesar samlikontur skulu bert nýtast av arbeiðsgevarum.
Ymisku lønarskipanirnar hjá arbeiðsgevarunum
Arbeiðsgevarar nýta ymiskar lønarskipanir. Niðanfyri er lýst, hvussu arbeiðsgevararnir skulu fyrihalda seg, í mun til ta lønarskipan teir nýta.
Lønarportalurin ella manuelt fluttar lønir
Arbeiðsgevarar, ið nýta lønarportalin í netbankanum, ella flyta lønir manuelt við at lata lønarlista inn til bankan at avgreiða, skulu framyvir gera hetta við at gera tvær flytingar samstundis: Eina vanliga lønarflyting, har A-inntøka, forvunnin upphædd og frítíðarløn verða flutt, og so eina afturat, har eftirlønargjaldið verður flutt.
Flytingin av eftirlønini verður gjørd við at seta 0 sum A-inntøku og eftirlønarupphæddina sum forvunna upphædd. Hendan seinna upphæddin verður flutt til eftirlønarkonto hjá løntakaranum. Út frá hesari konto, og út frá tí, at A-inntøkan er sett til 0, sær skipanin hjá TAKS, at talan er um eftirlønargjald, sum skal skattast eftir lógini um skatting av eftirlønum við inngjald.
Vegleiðing til eftirlønarflytingar gjøgnum Lønarportalin er at finna í teiginum til høgru.
Lønarskipanir frá Nema - Lundin
Arbeiðsgevarar, ið nýta lønarskipanir frá Nema, verða komandi dagarnar kontaktaðir um forritstillagingar og broyttar mannagongdir í samband við løn- og hópflytingar.
Formula Føroyar – Løttløn
Fyrstu viku í januar setir Formula seg í samband við kundar, ið nýta Løttløn.
Elektron
Elektron ger neyðugar broytingar í lønarskipanini og kunnar kundarnar um hesar. Elektron kunnar eisini kundarnar, um tað gerst neyðugt hjá kundunum at gera tillagingar í verandi skrásetingum.


text:
20. mars
20. mars er dagur 79 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 80 um skotár er). 286 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2014 - Løgmaður Kaj Leo Holm Johannessen kunngjørdi á tíðindafundi, at Føroyski landgrunnurin norðanfyri var vaksin við 27.000 ferkilometrum, eftir at Føroyar hava fingið viðhald frá Landgrunsnevndini hjá ST. Avgerðin hjá landsgrunsnevndini gevur Føroyum rættindi til at útvinna náttúrutilfeingi á havbotninum og í undirgrundini.
- 1943 - Suðuroyar Sparikassi verður stovnaður.


text:
Vatnsoyrar
Vatnsoyrar er ein bygd í Vágoynni við norðurendan á Sørvágsvatni / Leitisvatni. Vatnsoyrar er niðursetubygd frá fyrst í 20. øld. Í dag er bygdin serliga kend fyri stóru vindeygaverksmiðjuna Vatnsoyrar Snikkaravirki og fyri leguhúsið Zarepta hjá Brøðrasamkomuni. Vatnsoyrar er yngsta niðursetubygd í Føroyum, frá 1921, og tann einasta hvar sjógvur ikki sæst. Fyrstu 20 árini vóru bert trý hús í bygdini, men aftaná kríggið vaks bygdin. Seinastu árini hava 60 fólk búð í Vatnsoyrum. Innbúgvarnir eru flestir í tænastuvinnuni í øðrum bygdum. Bygdin er partur av Miðvágs Kommunu.
Ein av fyrstu koyrivegunum millum bygdir í Føroyum, varð gjørdur millum Sørvág og Miðvág, ígjøgnum Vatnsoyrar. Í Vatnsoyrum er slætt og náttúruvakurt, friðarligt og hugnaligt. Stóra áin, Skjatláin, rennur oman í tað stóra vatnið, Leitisvatn/Sørvágsvatn. Har ber til at fiska síl og njóta náttúrunar friðsælu. Stórt heiðalendi eru norðanfyri Vatnsoyrar, og har var nógv torvarbeiði í tí tíðini.
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Miðvágur · Sandavágur · Vatnsoyrar


text:
Tað hevur vakt ans, eisini uttanlands, at nýggi forsætisráðharrin í Íslandi, Bjarni Benediktsson, er nevndur í Panamaskjølunum eins og undanmaður hansara, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, sum noyddist at leggja frá sær tveir dagar eftir, at Panamaskjølini vórðu kunngjørd.
Bjarni Benediktsson var fíggjarmálaráðharri í undanfarnu stjórn, men hann noktaði at fara úr starvinum, hóast onkrar veljarakanningar søgdu, at tað átti hann at gjørt.
Sigmundur Davið noyddist at leggja frá sær
The Washington Post skrivar, at Sigmundur Davíð Gunnlaugsson noyddist at leggja frá sær, tí hann varð nevndur í Panamaskjølunum. Nú hevur Ísland fingið ein annan forsætisráðharra, sum eisini er nevndur í Panamaskjølunum.
Bjarni Benediktsson bíðaði eisini við at almannakunngera eina frágreiðing um Panamaskjølini til eftir altingsvalið 29.oktober, hóast hann fekk hana nakrar vikur fyri valið, og fjølmiðlar bóðu um frágreiðingina.
Les eisini
Landskassin spardi 21 milliónir krónur í fólkapensjónum í fjør
Tíðindi
Tað er tætt samband millum Andras Mortensen og Jóan Paula Joensen, sum fyri jól metti um tvær kærur um Andras Mortensen.
Hópurin er styrktur og NSÍ hevur sett sær høg mál fyri komandi kappingarár
Hóast Sveinur Justinussen fekk beinleiðis reytt kort í fyrra hálvleiki, so stríddi StÍF seg til sigur á Kyndli í fyrsta umfari í steypakappingini
Bretski forsætisráðharrin Theresa May er komin undir trýst at fortelja, hvussu nógv hon visti um eina kjarnorkurakett, sum fór av kós í summar.


text:
Um tú hevur brúkaranavn og loyniorð, og hevur ritað inn fyrstu ferð, so skalt tú rita inn her
[ INNRITA HER ]
Tá tú innritar fyrstuferð, mást tú hava brúkaranavn og loyniorð, tað fært tú við at ringja 80 80 80, og vit senda tær tað við brævi.
Samskiftið millum Føroya Tele og teg sum viðskiftafólk liggur í Sjálvgreiðsluni. Her sært tú bíleggingar, hald og nýtslu umframt at tú kanst bíleggja og broyta tænastur og hald. .
Fyri at kunna nýta Sjálvgreiðsluna er neyðugt at tú upprættar teg sum brúkara við egnum loyniorði. Hetta verður gjørt við at fylgja mannagongdini niðanfyri. Hav rokningina hjá tær, tá tú fert í gongd, og um trupulleikar eru, ring so 80 80 10, og vit hjálpa fegin.
Hav í huga, at um tú ikki kemur ígjøgnum allan vegin, kanst tú altíð byrja av nýggjum.
1. Trýst á leinkið ’innrita her'
2. Innrita nú við tí brúkaranavni og loyniorði, ið tú fært við at ringja 80 80 80. Tú fært brúkaranavn og loyniorð tilsent í brævi.
3. Trýst á ‘Skriva teldupostaddressuna’ og fyll tína teldupostadressu inn í bæði feltini. Set eitt flugubein í ‘Teldupost við myndum (HTML format)’ og trýst á ’Stovna Lykil’. Nú verður ein teldupostur sendur til tína teldupostadressu.
4. Í teldupostinum, tú fært frá okkum, er ein leikja sum tú skalt trýsta á, fyri at halda fram.
5. Nú skalt tú fylla inn loyniorðið í brævinum, síðan finna tær eitt nýtt loyniorð, og fylla tað inn, góðtaka viðskiftatreytir og trýsta á ’Stovna loyniorð’
6. Nú er klárt at nýta Sjálvgreiðsluna, og tú kanst rita inn. Fyll inn brúkaranavn og nýggja loyniorðið. Hetta loyniorð skalt tú nýta hvørja ferð tú nýtir Sjálvgreiðsluna.
Av misgáum er byrjanarloyniorðið skrivað við stórum stavum á yvirlitinum frá bankunum, um tú hevur teknað rokningina til Gjaldskipan.
Tá tú ritar inn, skalt tú skriva loyniorðið við smáum stavum.


text:
Orð: M.S. Viðstein
Lag: Hin tíðin, ið rann
Viðmerking: Yrktur til Føroya Arbeiðarafelag í 1961.
1. Tá dagurin rísur og alt vaknar við,
vit reisast hvør í sínum lagi,
tá spennast tær spengur úr liði í lið
til stríð og til strev, so er mál hvørt og mið –
tað er arbeiðsins dynjandi kvæði!
2. Hin rísandi dagurin krevja man sítt
til dáð og til verk at útinna.
Um verk eru ymisk, so verður tó strítt,
til verk eru lokin, men takið er títt,
um í lívinum fram tú vilt vinna.
3. Tá verk skulu innast, hvør verður tað tá,
sum leggja seg til skal í bræði?
Tað eru tær herðar og hendurnar tvá,
ja, strevið og slitið, sum øll líta á –
tað er arbeiðsins dynjandi kvæði!
4. Tá tøk skuldu takast, tá vóru vit har,
vit vunnu fram fíggjarlig virði.
Og vit reistu hús, eins og vit bygdu far,
vit løgdu hvønn stein í samfelagsins garð –
gingu trúliga treystir við byrði!
5. Í fylking, í felag tað munar so væl,
tá er ikki at halla vanga!
Tað dunar, har fylkingin setir sín hæl,
vit vita, at rættvísi sigra brátt skal,
um í fylking vit framá bert ganga!
6. Í fylking skal mennast várt arbeiðarlið,
vit stimbrast og stælast í styrki
at krevja vár rætt, og vit leggja tað við:
Vár fylking skal halda í stríð og í frið,
hon skal vera vár vernd og várt virki!
7. Eitt sinn rísur dagur, sól roðar í líð
og fold verður føgur at skoða,
tá renna skal upp ein glæsilig tíð,
tá samsýnt til fulnar er arbeiðsins stríð –
tí er óræddur framá at toga.


text:
Lærlingur til Nema Klaksvík
Søkt verður eftir einum IT support lærlingini til Tænastu og support deildina hjá Nema í Klaksvík. Ynskir tú avbjóðingar og persónliga menning, og brennir tú fyri at kunningar tøkni og at hjálpa øðrum, so ert tú kanska rætta fólkið til starvið.
Starvið
Tú verður partur av einum toymi, sum veitir KT- tænastur til fyritøkur og stovnar. Tú sleppur at taka ábyrgd eftir áhuga og førleika, og tú verður við í alskyns uppgávum so sum kt-support, netumsiting, levering av kt útgerð og nógvum øðrum spennandi uppgávum.
Arbeiðsstaðurin er hjá Nema á Stangavegi í Klaksvík, haðani tú eisini fert at samstarva við hinar deildirnar hjá Nema í Føroyum. Arbeiðstíðin er 40 tímar um vikuna. Skúlagongdin í lærutíðini er í Danmark.
Tú
Tú hevur góðan læruhug og vísir opinleika og forvitni. Tú ert eisini fyrikomandi og málsøkin og kanst arbeiða sjálvstøðugt líka væl sum í toymi. Tú dugir at samskifta bæði skrivliga og munnliga, og tær dámar at skapa varandi sambond, ið gagna bæði kundanum og Nema.
Vit bjóða
Eitt gott, fjølbroytt og spennandi starv í einum professionellum umhvørvi, har tú fært møguleikar at menna teg persónliga og fakliga og sleppur at seta tíni fingramerki á arbeiðsdagin. Tú fært eina skipaða lærutíð, og tú fært uppgávur og ábyrgd í samsvari við tínar vaksandi førleikar. Løn og setanartreytir sambært sáttmála.
Forvitin?
Vilt tú vita meira um starvið, ert tú vælkomin at seta teg í samband við Bárður Sanchez Solmunde á tel. 794 242 ella á bss@nema.fo.
Umsóknir
Umsóknir við avritum av viðkomandi skjølum skulu sendast til Nema á hrdeildin@nema.fo ella til, Nema, HR-deildin, Postboks 109, 110 Tórshavn. Umsóknir skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi 16. januar 2017. Starvið verður sett skjótast gjørligt, men vit bíða fegin eftir rætta persóninum.
Allar umsóknir verða viðgjørdar í trúnaði.


text:
Skeivt at leggja sjúkrahúsleiðslurnar saman
Skrivað hevur Bjørn Kalsø 10.01.2017 - 16:39
Vit hava sæð, hvussu torført tað hevur verið at fáa mongu leiðsluløgini, á Landsjúkrahúsinum at samstarvað. – M.a. tí kann leiðsluspurningurin á øllum sjúkrahúsøkinum ikki loysast við einum tjúkkum lagi av leiðslu afturat, sum umfatar øll sjúkrahúsini
Í samrøðu við løgmann í Degi & Viku týskvøldið 3. januar, kom fram, at samgongan arbeiðir við einari fyribils neyðloysn í sambandi við leiðsluspurningin á teimum trimum sjúkrahúsunum.
Løgmaður segði, at tilmælið, um eina felags leiðslu á teimum trimum sjúkrahúsinum, frá einum trivaligum serfrøðingabólki, eftir øllum at døma ikki fór at verða sett í verk beinanveg.
Sum skilst fara leiðslurnar á Landssjúkrahúsinum og Suðuroyar Sjúkrahúsi at verða lagdar saman fyrst, meðan sjálvstøðuga leiðslan á Klaksvíkar Sjúkrahúsið heldur fram í fyrsta umfari, til hon seinni kann vera løgd undir felags leiðsluna í Havn.
Ikki samsvar millum orð og gerðir
Hetta er ikki tað løgmaður og formaðurin í Javnaðarflokkinum fyrr og undan valinum hevur mælt til.
Tá vóru boðini, at øll trý sjúkrahúsini skuldu hava hvør sína leiðslu. Grundgivið varð m.a. við týdninginum av at hava leiðsluna á staðnum - tætt at starvsfólki, sjúklingum og avvarðandi.
Hesum sjónarmiði eri eg samdur í, og harmist um, at løgmaður hevur skift støðu, ivaleyst eftir trýsti frá Framsókn og Tjóðveldi, sum higartil hava stýrt samgonguni.
Seta hógvarnar í
Fari at heita á løgmann at seta hógvarnar í mótvegis sentralistisku kreftunum í samgonguni. Hildið eigur at vera fast við tað, løgmaður fyrr hevur sagt um sjálvstøðugar leiðslur á øllum trimum sjúkrahúsunum. Tó við miðvísari ætlan um samskipan millum sjúkrahúsini, har sjúklingurin verður settur í miðdepilin.
Talgilda heilsuskipanin er upplagt amboð at nýta í hesum arbeiði.
Leiðsla á staðnum, tilbúgving alt samdøgri og greitt defineraðar uppgávur ein fyritreyt
Fyritreytin fyri einum sjúkrahúsi er, ein sjálvstøðug leiðsla við bæði heilsu fakligum og fíggjarligum heimildum á staðnum.
Sjálvsøgd er eisini ein væl virkandi tilbúgving alt samdøgrið.
Tær uppgávur, sum sjúkrahúsið skal loysa eiga harnæst at vera greitt defineraðar. Bæði tá talan er um serviðgerðir, aðrar viðgerðir, ið skulu loysast á staðnum, viðgerðir sum samstarvast skal við hini sjúkrahúsini um og viðgerðir, sum skulu loysast á sjúkrahúsum uttanfyri landoddarnar.
Heilsunýskipanin eigur tí ikki at umfata broytingar, sum við tíðini hava við sær eina felags leiðslu fyri øll trý sjúkrahúsini. Talan eigur heldur ikki at gerast um eina fyribils leiðslu á Klaksvíkar Sjúkrahúsi, sum seinni skal leggjast undir felags leiðsluna fyri Landssjúkrahúsið og Suðuroyar Sjúkrahús.
Trý skip í sama reiðaríi
Vit kunnu líkna sjúkrahúsini við trý skip í sama reiðaríi. Reiðarin er í hesum føri heilsumálaráðharrin.
Sjálvandi hava tey trý skipini hvør sín skipara, sum leiðir arbeiðið umborð. Men skipini skulu eisini samstarva eftir greiðum boðum og leiðreglum, sum reiðarin setir í kortið.
Ringar royndir við tjúkkum leiðsluløgum
Vit hava sæð, hvussu torført tað mangan hevur verið at fáa mongu leiðsluløgini, sum eru á Landssjúkrahúsinum at samstarvað bæði innanhýsis og úteftir.
Tí ber ikki til at loysa leiðsluspurningurin í sjúkrahúsverkinum við einum tjykkri lagi av leiðslu, fyri øll sjúkrahúsini, omaná verandi.
Leiðslan verður tá størri og longur burtur frá dagliga arbeiðinum á sjúkrahúsinum. Bygnaðurin verður stirvnari og úrslitið verður, at tænastan verður verri. Nøgdsemi millum bæði brúkarar og starvsfólk fer sama veg.
Samanleggingar aðrastaðni eru misseydanaðar
Fleiri sjúkrahús aðrastaðni , eitt nú í Danmark, hava merkt sviðan av samanleggingum og bygnaðarbroytingum.
Seinasta dømi er Syghus Sønnerjylland, har øll leiðslan varð koyrd frá um dagarnar. Leiðarin í regiónini verður í donskum miðlum endurgivin fyri at siga m.a. soleiðis um støðuna:
“Siden 2013 har problemerne på sygehuset for alvor været mærket som følge af sygehussammenlægninger. Det erkender også Jane Kraglund.
- Det har været et kæmpe arbejde, og det har betydet meget omfattende ændringer af dagligdagen for alle, der har deres faste gang på sygehuset, siger hun i pressemeddelelsen”.
Nevnda dømi er bara eitt úr rúgvuni, har trupulleikar hava staðist í sambandi við samanleggingar og bygnaðarbroytingar, sum eru framdar á sjúkrahúsum kring heimin.
Hví fara undir nakað vit frammanundan vita fer at miseydnast?
Hví skulu vit fara undir eina tilgongd, sum hevur roynst so illa alla aðrastaðni?
Vit vita longu undan broytingunum, at tær fara at miseydnast. Vit vita eisini at hvørki samstarv, tænastan til sjúkling og avvarðandi ella fíggjarliga úrslitið verður betur í sambandi við samanleggingar av sjúkrahúsum.
Framtíðar menning av Klaksvíkar Sjúkrahúsi
Skal Klaksvíkar Sjúkrahús framhaldandi mennast, kallað seg sjúkrahús, ganga undan í góðari sjúklingarøkt og menning av nýggjum viðgerðarhættum, eiga sjálvstøðuga leiðslan og tilbúgvingin at fáa frið!
Yvirskipað avgerð eigur at verða tikin um, hvørjar sergreinir skulu vera á Klaksvíkar Sjúkrahúsi. Aðrar dagligar tænastur, ið hoyra einum sjúkrahúsi til, so sum skaðastova, endurvenjing, dialysuviðgerð, føðistova eiga eisini at vera á staðnum.
Narkosulækni eigur at setast í fast starv, og íløgur skulu framhaldansi gerast í nútímans útgerð og hølir.
Bjørn Kalsø
løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin


text:
Eyðun Klakstein 08.01.2017 (15:03)
Danny and the Veetos siga farvæl
Danny & The Veetos teljast millum best umtóktu tónleikabólkarnar í Føroyum. Teirra melodiøsi popptónleikur og frísku framførslur hava givið bólkinum nógvar fjepparar. Sangirnir Sunnukvøld í mai og Allright hava skundað undir ferðina móti tindunum í føroyum popptónleiki.
Nú hava Danny & The Veetos gjørt nýtt sjónbandalag til sangin Farvæl. Sangararnir í Danny & The Veetos ganga á skúla í Onglandi, meðan hinir tónleikararnir búgva heima í Føroyum. Sangurin og videolagið snúgva seg um at koma heim og fara avstað aftur – at siga farvæl.
Hóast Danny & The Veetos eru spjaddir partar av tíðini, spæla teir framvegis saman.
Gudmund Helmsdal hevur leikstjórnað og klipt nýggja videolagið, sum kann síggjast við at trýsta á pílin í myndini omanfyri.


text:
Neil Armstrong
Neil Alden Armstrong (f. 5. august 1930 – d. 25. august 2012) og felagi hansara Buzz Aldrin vóru fyrstu menn á mánanum, tá teir fóru hagar við rúmdarfarinum Apollo 11. Tað hendi tann 20. juli 1969. Tá hann setti fótin á mánan, segði Armstrong tey kendu orðini "That's one small step for man, one giant leap for mankind". Armstrong og Aldrin vóru í tveir og ein hálvan tíma á mánanum og gjørdu kanningar. Armstrong var eisini flogskipari undir Koreakrígnum, royndarflogskipari, flogverkfrøðingur og professari. Hann hevur eisini fingið eina stjørnu á Walk of Fame í Hollywood. Armstrong byrjaði hjá Nasa í 1962, og hann gavst tvey ár aftan á mánaferðina. Seinni arbeiddi hann sum professari í verkfrøði.
Amerikanski rúmdarmaðurin, Neil Alden Armstrong, ið var fyrsti frá mannaættinum sum setti fótin á mánan doyði 82 ára gamal 25. august 2012. Hann varð lagdur undir skurð fyri hjartatrupulleikar fyrr í mánaðinum. Hann fylti 82 ár eisini fyrr í sama mánaði.


text:
Bókaframløga í Norðurlandahúsinum
Í hesum døgum gevur Forlagið í Støplum út skaldsøgu eftir íslendska høvundin Bjarna Bjarnason, sum Carl Jóhan Jensen hevur týtt til føroyskt.
Bjarni Bjarnason, sum búði í Føroyum nøkur av uppvakstrarárum sínum, skrivar í skaldævisøguni Andlit júst um sín uppvøkstur frá at vera smádrongur í hálvfjerðsunum, til hann sum ungur maður fram undir aldaskifti roynir at fóta sær sum rithøvundur í Reykjavík.
Ein kapittul í bókini ber heiti Nólsoy og er um tíðina, høvundurin sum smádrongur flutti til Føroya saman við pápanum og nýggju konu hansara at búgva. Í Nólsoy hittir hann Arnabba og fær tíðina at ganga við at fiska á keiini. Hugurin til skúlan var lítil, og ístaðin tók hann sær fyri at henta fløskur til lívsins uppihald, og tað, hann ikki át fyri, setti hann í ein gittargrunn. Eisini fær lesarin at vita, hvussu smádrongurin upplivir grindadráp, meðan hann enn býr í Føroyum
Í bókini verður lesarin tikin við á eina ferð gjøgnum bókmentir, dreymar og rákaldan veruleika í fleiri londum: Íslandi, Føroyum, Svøríki og Onglandi.
Á leiðini er høvi at hitta ørgrynni av fyndiga lýstum mannskepilsum, bæði kall- og kvennkyns, alt frá ljótastu djevlum og fyllibyttum til yvirjarðlig góðdýr.
Bjarni Bjarnason er føddur 1965 og telist millum bestu samtíðarhøvundar í Íslandi. Hann hevur fingið bæði bókmentavirðisløn Tómasar Guðmundssonar og bókmentavirðisløn Halldórs Laxness.
Hann vakti fyrst av álvara ans við skaldsøguni Endurkoma Mariu (1996), sum var í uppskoti til íslendsku bókmentavirðislønina sama ár og hevur havt stóra ávirkan á íslendskar samtíðarbókmentir.
Verk eftir Bjarna Bjarnason eru týdd til fleiri mál, eitt nú týskt, enskt og arabiskt.
Nú skaldsøgan Andlit verður útgivin á føroyskum og Bókadagar eru í Norðurlandahúsinum hetta vikuskifti, verður høvi at hitta Bjarna Bjarnason í Norðurlandahúsinum leygardagin 23. november kl. 15.30. Tá fer Dorit Hansen ritstjóri á Námi at hava samrøðu við høvundin, sum fer at greiða frá sínum skaldskapi, sínum sambandi við Føroyar, umframt at hann fer at lesa burtur úr føroysku útgávuni á føroyskum. Tiltakið leygardagin fer fram í Klingruni.
Skaldsøgan Andlit telur 260 blaðsíður og kostar 260 krónur í bókasølunum.


text:
1918
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2. januar - Lettland fær fullveldi, men kemur seinni undir sovjetskt ræði í 1940, og fær ikki fullveldi aftur fyrr enn í 1992.
- 27. januar - Borgarakríggj tekur seg upp í Finlandi.
- 6. februar - Kvinnur yvir 30 ár fáa atkvøðurætt í Englandi.
- 24. februar - Estland fær fullveldi, men kemur seinni undir sovjetskt ræði í 1940, og fær ikki fullveldi aftur fyrr enn í 1991.
- 12. mars - Moskva verður høvuðstaður í sovjetiska Russlandi.
- 19. mars - USA fær tíðarsonur og byrjar at brúka summar og vetrartíð.
- 25. mars - Hvítarussland fær fullveldi, men kemur undir sovjetskt ræði í 1919, og fær ikki fullveldi aftur fyrr enn 1991.
- 24. apríl - Løgtingsval.
- 28. mai - Armenia og Azerbaijan fáa fullveldi. Tó kemur Armenia undir sovjetskt ræði í 1922, og fær ikki fullveldi aftur fyrr enn 1990. Azarbaijan kemur undir sovjetskt ræði í 1920 og fær fullveldi aftur í 1991.
- 17. juli - Russiska Romanov familjan verður avrættað. Tey avrættaðu eru: Fyrrverandi keisarin Nicholas II, kona hansara Alexandra Feodorovna, og børn teirra, Olga, Tatiana, Maria, Anastasia, og Alexei.
- 30. august - 20.000 løgreglumenn í London fara í verkfall, vegna lág lønarviðurskifti.
- 28. oktober - Kekkoslovakia fær fullveldi, men kemur seinni undir týskt ræði í 1939, og fær fullveldi aftur í 1945. Verður upployst í Kekkia og Slovakia í 1992.
- 3. november - Pólland fær fullveldi, men kemur seinni at verða undir týskum ræði frá 1939 til 1945.
- 11. november - Fyrri veraldarbardagi endar.
- 12. november - Eysturríki fær fullveldi.
- 1. desember - Ísland verður sjálvstøðugt ríki. Tað varðveitir tó kongsfelagsskapin við Danmark til 1944.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 12. februar - Jóannis Kristiansen (d. 1988)
- 14. juli - Ingmar Bergman (d. 2007)


text:
Skúlin á Giljanesi er skipaður sum partvís eitt- og tvísporaður skúli, alt eftir, hvussu stórir árgangirnir eru.
Á skúlanum á Giljanesi ganga uml. 310 næmingar í alt, sum eru býttir millum tveir skúlabygningar. Í skúlanum í Miðvági ganga fyrsti, annar og triði flokkur, umleið 100 næmingar. Í Miðvági hava vit floksstovur, goymslurúm, serhøli/bólkarúm og lærarastovu.
Í nýggja skúlanum á Giljanesi ganga næmingar úr fjórða upp til tíggjunda flokk, umleið 210 næmingar. Á Giljanesi hava vit floksstovur, bólkarúm, førleikastovu, bókasavn, arbeiðsrúm til lærarar, fundarhøli, skrivstovu til heilsusystur og skrivstovur. Í gamla partinum av skúlanum á Giljanesi hava vit tónleikastovu, handarbeiðsstovu, evningsstovu, náttúru og tøknistovu, skúlakøk, ítrottarhøll, fimleikarhøll, alis/evnafrøðisstovu og teldustovu til næmingar.
Skúlin er uppbygdur soleiðis, at innskúlingin (1.-3.flokk) húsast í Miðvági, miðdeildin (4.-6.flokk) húsast á stovuhæddini á Skúlanum á Giljanesi og hádeildin (7.-10.flokk) húsast á 1.hædd á skúlanum á Giljanesi.
Á skúlanum starvast lærarar, vikarar, námsfrøðingar, hjálparfólk, skrivstovufólk, húsavørðar og vaskifólk, í alt 50 fólk.


text:
Ein swap er eitt fíggjarligt tól, sum er ein avleidd tænasta, hvørs prísáseting er tengd at gongdini á tí undirliggjandi aktivinum, sum t.d. einum partabrævi, einum partabrævavísitali, einum lánsbrævi ella einum øðrum fíggjarligum tóli.
Eitt fíggjarligt tól er ein sáttmáli millum tveir ella fleiri partar og hevur ofta eina høga gearing. Forward-sáttmálar, futures-sáttmálar, loyvisbrøv, optiónir og swaps eru tey mest vanligu fíggjarligu tólini.
Fíggjarlig tól verða oftast nýtt til at minka um váðan, men kunnu eisini nýtast við serligum vinningi fyri eyga.


text:
Hósvík
Hósvík er ein bygd á eystursíðuni á Streymoy. Bygdin var til 2004 sjálvstøðug kommuna, men við kommunuvalið 2003 gjørdist Hósvík partur av nýggju stórkommununi í sundalagnum, Sunda Kommuna. Navnið Hósvík kemur av norrøna navninum Tórsvík (Þórsvík). Ein kirkja er í Hósvík, hon varð vígd 15. desember 1929.[2]
Hósvík var nýggjársbygd. Hagar komu fólk fyrr úr grannabygdunum at vitja og dansa á nýggjárinum.
Innihaldsyvirlit
Vinnulív[rætta | rætta wikitekst]
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Hósvík hevur eitt róðrarfelag, sum eitur Hósvíkar Róðrarfelag. Bátarnir eru myrkabláir við svartari rond. Felagið eigur tvey 5-mannafør: Falkur og Heykur og eitt seksmannafar: Hósvíkingur. Hósvíkingur hevur vunnið FM tríggjar ferðir: 1985, 1986 og 1987.[3]


text:
7.-13. mars
ESTER 6-10
Sangur nr. 131 og bøn
Innleiðandi viðmerkingar (3 min. ella minni)
DÝRGRIPIR ÚR GUDS ORÐI
„Ester hugsaði meira um Jehova og hansara fólk enn um seg sjálva“ (10 min.)
Est 8:3, 4 – Hóast Ester var trygg, vágaði hon lív sítt fyri onnur (ia 143 stk. 24-25)
Est 8:5 – Ester var skynsom, tá ið hon tosaði við Ahasverus (w06 1/3 11 stk. 8)
Est 8:17 – Nógv tóku við jødiskari trúgv (w06 1/3 11 stk. 3)
-
Leita eftir andaligum gimsteinum (8 min.)
Est 8:1, 2 – Tá ið Jákup lá fyri deyðanum, bar hann fram eina profeti um, at Benjamin skuldi ’skifta út fong um kvøldið’. Hvussu gekk hon út? (ia 142, ramman)
Est 9:10, 15, 16 – Hví tóku jødarnir ikki herfong, tá ið kongsins boð góvu teimum heimild at gera tað? (w06 1/3 11 stk. 4)
Hvat hevur bíbliulesingin hesa vikuna lært meg um Jehova?
Hvat úr bíbliulesingini hesa vikuna kann eg brúka í boðanini?
-
Upplestur úr Bíbliuni: Est 8:1-9 (4 min. ella minni)
GER FRAMSTIG Í BOÐANINI
Framløguuppskotini henda mánaðin (15 min.) Orðaskifti. Vís filmarnar við framløguuppskotunum, og tosa um høvuðspunktini. Tosa síðani um greinina „Soleiðis gerst tú ein betri boðari – Ger tína egnu framløgu til bløðini.“
LÍVIÐ SUM KRISTIN
Sangur nr. 118
„Bjóða okkara gestum vælkomnum“ (15 min.) Orðaskifti. Lat boðarar siga frá, hvussu væl tað eydnaðist, tá ið teir á einari minningarhøgtíð tóku stig til at bjóða gestum vælkomnum. Vís eina góða uppliving í einari sýning.
Samkomubíbliulestur: ia kap. 10 stk. 12-21 og endurtøkuspurningarnar (30 min.)
Tak samanum, og sig í stuttum frá skránni í næstu viku (3 min.)
Sangur nr. 147 og bøn


text:
Gamla Testamenti
Gamla Testamenti er tann parturin av Bíbliuni, sum snýr seg um tíðina áðrenn Jesu føðing. Tekstirnir í Gamla Testamenti vórðu til í tíðini 1300-150 f.Kr. Teir fyrstu vórðu skrivaðir, meðan jødar vóru í útlegd í Bábylon.
Innihaldsyvirlit
Tær heilagu bøkurnar í Gamla Testamenti[rætta | rætta wikitekst]
Bíblian byrjar við Mósebókunum, sum eru fimm í tali. Tann fyrsta bókin sigur okkum um skapanina, og hon endar við deyða Jósefs. Í hinum fýra bókunum stendur søga ísraelsmanna, frá tí at Móses var føddur, og til hann doyði. Jósvabókin sigur okkum um Jósva, hvussu ísraelsmenn komu inn í Kánáanland. Dómarabókin sigur frá dómarunum inntil Eli. Rutarbók sigur søguna um Rut, ættarmóður Dávids. Báðar Sámuelsbøkurnar siga frá Eli og Sámueli, dómarunum báðum, og frá kongunum, Sáuli og Dávidi. Tvær kongabøkur siga frá seinastu døgum Dávids til útlegdina í Bábylon. Tvær Krýnikubøkur eru frásagnir um ættarlið; síðan siga tær tað sama sum Kongubøkurnar. Ezrabókin og Nehemiabókin siga frá heimkomuni úr Bábylon. Ezterarbókin sigur frá einari jødiskari gentu, sum verður drotning Áhasverusar (Kserkesar), kongin í Persaríki. Jobsbókin sigur okkum um ein sera tolnan mann, sum eitur Job. Hon lærir okkum at taka alt av Guds hond. Sálmarnir, sum koma aftan á Jobsbók, eru andligir sangir. Dávid hevur yrkt nógvar av teimum. Orðtøkini, Prædikaran og Hásongin hevur Sálomon skrivað partar av. At enda koma Harmljóðini og bøkurnar hjá profetetunum: 4 stórar og 12 smáar. Profetabøkurnar hava nógvar spádómar, lærdómar og áminningar.
Bøkurnar[rætta | rætta wikitekst]
Í Gamla Testamenti eru 39 bøkur:
- Fyrsta Mósebók
- Onnur Mósebók
- Triðja Mósebók
- Fjórða Mósebók
- Fimta Mósebók
- Josva (Josvabók)
- Dómararnir (Dómarabókin)
- Rutt (Rutarbók)
- Fyrra Sámuelsbók
- Seinna Sámuelsbók
- Fyrra Kongabók
- Seinna Kongabók
- Fyrra Krønikubók (Fyrra Krýnikubók)
- Seinna Krønikubók (Seinna Krýnikubók)
- Ezra
- Nehemias (Nehemia)
- Ester (Esterarbók)
- Job (Jobsbók)
- Sálmarnir
- Orðtøkini (Orðtök Sálomons)
- Prædikarin
- Hásongurin
- Esaias (Jesaja)
- Jeremias (Jeremia)
- Sorgarsongirnir (Harmljóðini)
- Ezekiel
- Dániel
- Hoseas (Hósea)
- Jóel
- Amos (Ámos)
- Obadias (Óbadia)
- Jónas
- Mika
- Nahum (Náhum)
- Habakkuk (Hábakkuk)
- Zefanias (Sefanja)
- Haggai
- Zakarias (Zakarja)
- Malakias (Málaki)


text:
Kýpros
Kýpros (grikskt mál: Kύπpoς, turkiskt mál: Kıbrıs) er ein stór, náttúruvøkur oyggj eystarlaga í Miðjarðarhavi og væl umtókt ferðamannaland. Oyggin er triðstørsta oyggj í Miðalhavinum. Høvuðsstaður er Nikosia, og landið hevur umleið 800 túsund íbúgvar. Aðrir stórir býir er Limassol, Larnaca og Papos. Almennu málini eru tvey í tali, grikskt og turkiskt. Kýpros er limur í EU. Oyggin liggur eystanfyri Grikkaland, sunnanfyri Turkaland, vestanfyri Sýria og Libanon í ein útnyrðin av Ísrael og norðanfyri Egyptaland.
Kýpros tað minsta landið, sum hevur havt eitt lið við í Champions League bólkaspælinum.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Fornøldin til miðøld[rætta | rætta wikitekst]
Tey fornastu prógvini ella tekin um at menniskju hava búð á Kýpros kunnu førast aftur til 10. øld áðrenn Krist. Fornaldar útgrevstir frá hesi tíðini eru m.a. tann væl varda neolitiska bygdin Khirokitia, sum hevur fingið status sum World Heritage Site við kravi frá UNESCO um "eyka verju" status, um so er at vápnaðar konfliktir fara fram[1] Tað sama er galdandi fyri Pafos og Málaðu kirkjurnar í Troodos. Á Kýpros eru eisini nakrir av heimsins elstu vatnbrunnum.[2]
Gjøgnum tíðina hevur Kýpros verið undir fleiri ymiskum harradømum. Oyggin var bygd av grikskum mykenum í tveimum bylgjum í 2. øld áðrenn Krist. Síðan hevur oyggin verið hersett av fleiri ymiskum stórmaktum: av Nýassíriska ríkinum, Egyptalandi og síðan av Persiska ríkinum. Í 333 á. Kr. tók Aleksandur Mikli ræði á oynni. Síðan varð oyggin stýrd av Ptolemaiska Kongaríkinum, av Rómverjaríkinum, av Byzantinska Ríkinum, av árabisku kalifatunum eitt stutt skifti, av tí franska Lusignan ríkinum og av Venesianarum, og síðan av Ottomanska ríkinum í 1571.
Nýggjari søga[rætta | rætta wikitekst]
Kýpros var undir Ottomanskum harradømi í meira enn trýggjar øldir. Kýpros kom undir bretskt stýri í 1878 til oyggin fekk frælsi í 1960,[3] og gjørdist ein limur í Commonwealth árið eftir.
Áðrenn oyggin fekk frælsi í 1960, var hon undir turkiskum og síðan bretskum yvirræði. Meginparturin av fólkinum eru grikkar, bara fimtingurin turkar. Drúgvt stríð var ímillum tey bæði fólkasløgini, og tað hevði við sær, at oyggin varð býtt sundur í 1974; sunnari partur er sjálvstøðugur við meiriluta av grikskt talandi kýpriotum, meðan norðari partur er turkiskur.
Eitt vápnað stríð tók seg upp hin 21. desember 1963, sum byrjaði tá tveir turkisk-kýpriotar vóru skotnir. Dagurin er síðan kendur sum Blóðigu jólini. Tað var byrjanin til eitt stríð millum hesi bæði fólkasløgini, ein partur av griksttalandi kýpriotunum ynsktu enosis, tvs. sameining við Grikkaland. EOKA B var ein paramiliterur felagsskapur, stovnaður í 1971 av General Georgios Grivas-Digenis, nevndur Grivas. Hesir royndu eina hernaðarliga kvettroynd, eitt coup d'état, stuðlaðir av griksku juntaðini, í 1974, men hetta miseydnaðist orsakað av at Turkaland gjørdi innrás og hersetti norðara partin av oynni. Stríðið sum endaði við, at oyggin bleiv býtt sundur í ein grikskan og ein turkiskan part í 1974. Umleið 150.000 griksttalandi kýpriotar búðu tó framvegis í norðara partinum og eini 50.000 turkisttalandi kýpriotar búðu í syðra partinum av oynni. Syðri parturin av Kýpros er sjálvstøðug tjóð og fevnir um 59% av oynni, meðan Norður Kýpros, sum fevnir um 36% av oynni, bert er viðurkend av Turkalandi. Stóra Bretland hevur harradømi yvir økjunum Akrotiri og Dhekelia, sum eru suðurstrondini, ávikavist strandaøkið sunnanafyri Limassol í syðra partinum av Kýpros og vestanfyri Famagusta í turkiska partinum av oynni og við markið longri suðuri, sí kortið høgrumegin.
Í dag (2013) er oyggin framvegis deild sundur í tveir partar, í syðra partinum, sum er tann parturin ið verður nevndur Kýpros, eru griksttalandi kýpriotar í meiriluta. Í norðara partinum av oynni, sum er undir turkiskum yvirvaldi, eru turkisttalandi kýpriotar í meiriluta.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Turkaland er einasta land, sum viðurkennir lýðveldið í turkiska Norðurkýpros. Lýðveldið varð stovnað eftir turkiska innrás á oynna í 1974 – eftir eitt kvett, sum griksku kýprotarnir saman við griksku hernaðarjuntuni av grikska meginlandinum skipaðu fyri. Grikski parturin av Kýpros hevur limaskap í ES.


text: Arabiskt mál (arabiskt; الْعَرَبيّة, al-ʿarabiyyah ella bara عَرَبيْʿarabī), er í afroasiatiska málættin, semitiska greinin. Um 206.000.000 fólk tosa okkurt frábrigdi av arabiskum. Hóast standardarabiskt, sum er eitt tillagað frábrigdi av klassiskum arábiskum, er alment mál í arabiskum londum, eru tað vanliga bert fólk við góðari útbúgving, sum duga tað hampiliga væl. Koranin er skrivað á klassiskum arabiskum, sum er átrúnaðarligtmál hjá muslimum. Tað arabiska stavraðið hevur 28 bókstavir og skriftmálið verður skrivað frá høgru til vinstru. Arabiskar dialektir verða talaðar í Norðurafrika (frá Maghreb í Marokko til Egyptaland) og í Miðeystri (frá Palestina/Ísrael til Irak, og úr Sýria til Jemen). Maltesiskt er eisini ein arabisk dialekt. Hóast felagsheitið "arabiskt" (av átrúnaðarligum og politiskum orsøkum) verður brúkt, so er talan "de facto" um fleiri ymiskt "arabisk" mál, har fólk ikki skilja hvønn annan.


text:
Stjørnur
Stjørnur verða til úr stórum skýggjum av foni og vatnsevni. Summar stjørnur eru ovurstórar. Sótu tær í miðjum sólkervi okkara, rukku tær langt út um ringrás jarðar. Summar eru nógv minni, til støddar sum gongustjørna okkara, og tær eru kámar. Telja vit ikki sólina uppí, hevur ljósið úr næstu stjørnu okkara 4 ár um at koma á jørðina.
Fornaldar stjørnufrøðingar sóu, at stjørnurnar vóru altíð líka langt hvør frá aðrari. Teir ímyndaðu sær myndir á luftini, og at summar stjørnar skuldu verða skyldar. So er tó ikki. Men myndirnar, stjørnumerkini, sum til dømis Stórabjørn, eru góð, tá ið skil skal haldast á stjørnuhiminum. Stjørnufrøðingar nevna stjørnurnar við grikskum stavum - gamma, beta og alfa, eftir, hvar tær eru.


text:
Joseph Schumpeter
Joseph Schumpeter (8. februar 1883 – 8. januar 1950) var ein eysturrískur búskapar- og stjórnmálafrøðingur. Eitt, sum hann er kendur fyri, er, hvussu hann lýsir fólkaræðið. Fólkaræðið er tað, at mann fer a val og ikki meir enn tað. Sambært Schumpeter fer veljarin ikki á val og velur út frá tí, sum mett verður at føra við sær tað felags besta. Harafturímóti velur veljarin út frá tí, sum er best, men einans fyri hann sjálvan. Tann sum verður mest hoyrdur og sæddur verður valdur, og tað er sjálv maktin, sum fólkaræðið snýr seg um.
Fólkaræðið[rætta | rætta wikitekst]
Scumpeter setti spurnartekin við ta klassisku doktrinuna, sum hann málbar seg. Har fólkaræðið er ein mannagongd, sum fær veljaraskaran at fata, hvat tað felags besta er, og politikararnar at útinna tað. Schumpeter metti hetta vera veruleikafjart. Lítla vitanin hjá fólkinum um evnini ger tað lætt hjá politikarum, sum seta dagsskránna, at manipulerað við fólk. Hinvegin ynskti Schumpeter eitt model, har fólkaræðið er ein mekanisma fyri kapping, júst sum bygnaðurin á einum marknaði er tað. Sjálvt um fólkið fer á reglulig val og gevur stjórnini eksistensgrundarlag, so er tann skipaði politikkurin mettur sum politikkur hjá stjórnini og ikki viljin hjá fólkinum. Leikluturin hjá tí einstaka er serstakliga avmarkaður.


text:
Atlantic Airways kunngjørdi stutt síðani, at flogførini hjá teimum skuldu fáa nøvn, og tískil varð ein kapping gjørd fyri at finna tey bestu nøvnini til flogførini. Tey trý flogførini og tær tvær tyrlurnar fingu navn í dag, tann 20. desember 2016.
Trý fólk í nevndini
Tað vóru tey trý, Jonhard Mikkelsen, Marna Jacobsen og Brigir Kruse, ið skuldu avgera, hvørji nøvn skuldu gevast til flotan hjá Atlantic. Tað komu 600 uppskot inn, so trupult var at velja hvørji nøvn skuldu brúkast. Tvey onnur, ið hjálptu at velja nøvnini, vóru Jóhanna á Bergi og Niels Mortensen. Saman komu tey fimm til eina niðurstøðu.
Vælkend nøvn
Øll uppskotini kundu deilast upp í 4 bólkar: Fulgaheiti, blómuheiti, nøvn úr gomlu norrønu mentanini, og nøvn á navnframum fólkum.
- Tað er rættiliga natúrligt at geva einum flogfari fuglanavn, tá ið hugsað verður um líkskapin millum tann natúrliga og tann mannskapta fuglin. Og nógv hildu tað vera tann eyðsýndasta møguleikan, segði Jonhard Mikkelsen í røðuni, sum hann helt í hangarinum fyrr í dag, tá nøvnini skuldu kunngerast.
- Blómuheitini vóru nógv – her var stórt úrval av vøkrum føroyskum plantunøvnum. Summi teirra við ávísum súmbolskum týdningi. So komu øll tey norrønu nøvnini fyri, gudar og gyðjur og jatnar og teirra heimar. Men hini Norðurlondini hava brúkt øll hesi nøvn so leingi í so mongum samanheingi, at vit hildu, at tey kunnu bara eiga tey.
Jonhard sigur at enda:
- Síðan koma vit til ein bólk, sum er stórur – tað eru navnfram fólk, úrmælingar, sum stinga seg burtur úr rúgvuni.
Orsøkin til, hví júst hesin bólkurin varð valdur, er tí at vit í Føroyum eiga nógv fólk, ið hava gjørt mun í føroyska samfelagnum, og øll nøvnini eru tengd at ávísum økjum, ávísum pørtum av landinum og ávísum tíðarskeiðum.
Nøvnini verða kunngjørd
Tá løtan so endiliga kom til, at nøvnini skuldu avdúkast, vóru øll sum á nálum.
- Og so er løtan komin at avdúka nøvnini:
Flogfarið, sum vit allir føroyingar hava fingið í dag, nevnist: William
Annað flogfarið eitur: Elinborg
Triðja flogfarið eitur: Ingálvur
Tær báðar tyrlurnar hava fingið nøvnini:
Sámal og Ruth
Síðani endaði Jonhard Mikkelsen við at fortelja, hvørjir teir hepnu vinnararnir vóru
- og hepnu vinnararnir eru:
Alvin Joensen, Heri Nolsøe, Kinna Poulsen og Páll Oddur Rubeksen.
Einki av teimum uppskotunum frá vinnarunum høvdu øll 5 nøvnini í sær, so valt var at velja fleiri vinnarar. Tey fingu hvør í sær tveir ferðaseðlar á rutunetinum, og 3.000 krónur hvør.
Mynd av flogførunum, tyrlunum og nøvnum teirra


text:
19. PARTUR
Hvør er hin trúgvi og skilagóði tænarin?
Beint áðrenn Jesus doyði, tosaði hann við fýra av sínum lærisveinum — Pætur, Jákup, Jóhannes og Andrias. Meðan Jesus segði frá tekninum, sum skuldi vísa, at hann var hjástaddur á síðstu døgum, setti hann ein spurning av alstórum týdningi: „Hvør er so hin trúgvi og skilagóði tænarin, ið húsbóndi hansara hevur sett yvir húsfólk Sítt, at geva teimum at eta í rættari tíð?“ (Matteus 24:3, 45; Markus 13:3, 4) Jesus vissaði lærisveinarnar um, at hann sum „húsbóndi“ teirra fór at velja teir, sum á endans tíð støðugt skuldu tryggja hansara eftirfylgjarum andaliga føði. Hvør skuldi vera hesin tænarin?
Ein lítil bólkur av salvaðum lærisveinum hjá Jesusi. „Tænarin“ er Stýrandi ráðið hjá Jehova vitnum. Hann gevur øllum, sum tilbiðja Jehova, andaliga føði í tøkum tíma. Vit hava tørv á, at hesin trúgvi tænarin heldur fram at geva okkum „ásetta kostin í rættari tíð“. — Lukas 12:42.
Hann syrgir fyri húsi Guds. (1 Timoteus 3:15) Jesus gav tænaranum ta stóru ábyrgdina at standa fyri arbeiðinum, sum jarðiski parturin av samskipan Jehova fremur — at hava materiellu ognir tess um hendur, leiða boðanararbeiðið og syrgja fyri, at vit verða undirvíst í samkomunum. „Trúgvi og skilagóði tænarin“ gevur okkum ta neyðugu andaligu føðina í rættari tíð. Vit fáa hesa føðina í lesnaðinum, vit nýta í boðanini, og í undirvísingini á okkara møtum og stevnum.
Tænarin er trúgvur ímóti bíbilsku sannleikunum og uppgávuni at prædika tey góðu tíðindini, og hann er skilagóður í sambandi við at taka sær av áhugamálum Kristusar á jørðini. (Ápostlasøgan 10:42) Jehova signar arbeiðið við vøkstri og eini ørgrynnu av andaligari føði. — Esaias 60:22; 65:13.
Hvønn valdi Jesus at geva lærisveinunum andaliga føði?
Á hvønn hátt er tænarin trúgvur og skilagóður?


text:
Orð og lag: W. Elmo Mercer
Týtt: Hákun Djurhuus
Upprunaheiti: Each step I take
1. Hvørt stig, eg stígi, Jesus veg skal vísa,
hans eyma kærleikshond hvønn dag meg ber.
Hvør andadráttur mín má honum prísa,
áh, hvør frøi ferðalag hans er.
Niðurlag: Hvørt stig, eg stígi, veit eg, hann meg leiðir,
á hægri grund hvønn dag hann lyftir meg,
inntil ein dag hitt síðsta stig er stigið,
hvørt fótafet ber nærri Dýrdini.
2. Eg stundum kenni, trúgv mín fer at ridla,
tá vandi hóttir meg, og mótið fer.
Eins og í forðum hann kann stormin stilla,
bert eitt orð, og blikalogn hann ger.
3. Tí kann eg tryggur ferðast fram hvønn dagin,
hann hevur lívið æviga í hond.
Hann eigur lykilin til Himmalstaðin,
skjótt eg náa skal ta gyltu strond.


text:
Lutfalsliga nýggja appin "Jodel" hevur sín uppruna í Týsklandi og varð gjørd við tí endamáli at vera ein pallur fyri lesandi á skúlaøkjum til dulnevnt at deila skemt, søgur og slatur uttan at skula leggja navn til. Í Danmark og øðrum londum við hevur Jodel av álvara sligið seg fast sum ein app, tú bara mást hava.
Í Føroyum er støðan ikki heilt tann sama. Jodel er enn ikki nakað, vit í Føroyum hava tikið til okkum í eins stóran mun sum eitt nú ask.fm. Tó er lív av álvara komið í appina í seinastuni, helst tí at útisetarnir eru komnir heim til jóla.
Tað eru óivað nógv í Føroyum, ið enn ikki vita um appina. Hon er einføld, og tú skalt ikki upprætta tær ein brúkara. Tú tekur bara appina niður, og so ert tú í gongd. Hugsanin aftan fyri Jodel er tann, at títt "feed" av uppsløgum er heintað frá persónum í umráðnum tætt við teg. Tí skal Jodel kenna tína plasering, áðrenn tú kanst byrja.
Tá tú deilir eitt uppslag, eru tað tí bara persónar við appini í umráðnum nærindis teg, sum síggja tað. Tað verður víst við tekstinum "tæt på" ella "meget tæt på", og meira fært tú ikki at vita um avsendaran. Umframt at viðmerkja uppsløgini, ber til at stemma upp og niður við sokallaðum karma-points. Tú byrjar við 100 karma-points, og hvørjaferð títt uppslag fær eina positiva stemmu, fært tú 1 karma-point.
Her er eitt dømi um, hvussu Jodel virkar. Tølini á høgru síðu vísa, hvussu nógvar stemmur upplsagið hevur fingið. Uppsløgini á myndini omanfyri eru undir "Højeste", altso eru hetta tey uppsløgini í givna umráðnum, sum hava fingið flest stemmur.
Áðrenn útisetarnir komu heim aftur, var Jodel rættiliga deytt. Tað gingu ofta dagar, ja enntá vikur millum uppsløgini, og nógv av uppsløgunum snúðu seg ofta um, hvussu vánaligt Jodel er í Føroyum.
Væntast kann, at Jodel fer at hertaka Føroyar í næstum. Bara í dag kunnu teljast sjey uppsløg, sum er nógv í mun til, hvat tað plagdi at vera í Tórshavn.


text:
Orð: Johannes Johnson
Týtt: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Helst týddur fyrrapartin í 1970-árunum ella kanska fyrr.
Ein aftnandi dag, bert skamma stund
er lívið á fold oss givið;
og ættirnar skifta sum leyv í lund
sum roykur, so stutt eg livi;
straks følnar várt leyv, vit leggjast í grøv,
í gloymskuni alt er grivið.
Men hóast hetta eg óttist ei,
mín sál eigur frið og gleði;
í lívi og deyða er kunn mær leið,
og tí er hjarta mítt fegið;
í Kristi, Guds soni, mær lovað er
eitt heimland á sælunnar degi.
Hann undan er farin at búgva út pláss,
eitt hús ei við hondum evnað,
ein ævigan bústað hann veitir oss,
sum fegin um øll vil fevna.
Vit síggja hann har eftir lívsins stríð,
um trúgv vit mót máli stevna.
Ei nakað eyga her foldum á
ber hóming av himnanna sali,
við teknum og myndum vit her munnu sjá
tess dýrd – her í táranna dali;
men leiðin oss liggur ljós og bjørt
í Kristi, hans verki og talu.
Ja, tú ert vegurin, Jesus Krist,
her komin til neyðstødd niður;
tú sannleikin ert og lívið vist,
tað greidliga orð títt sigur.
Nú øll mín synd er huld í tær,
og tí er í sálini friður.
So leggi eg meg í Jesu navn,
hann vakir við deyðans strendur;
tá morgunin rísur, eg nái havn,
har syngjandi skarin stendur;
tá kyssa eg skal í sælum gleim
tær naglamerktu hendur.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Allur sálmurin er yrktur 5. februar 2009 millum klokkan 13.30–14.45.
Um aldur og ævir so ert tú, o Gud,
tó ættirnar koma og fara,
tí menniskjum øllum er fallið í lut
bert stokkutar stundir at vara.
Ja, áður enn heimur og fjøll vóru til,
so ert tú, o Gud og vár Faðir!
Várt lív er bert roykur, ið varir eitt bil,
og sløknar um býir og staðir.
Vit eru sum grasið og blóman í lund
ta lívsfrísku hásummarløtu,
so avkvett og lívleys ta vanlukkustund
vit enda á deydninga gøtu.
Rykt burtur so mong verða foldini frá,
– bert blundur mangt lívið man vera.
Tað serliga svárt er at skilja og sjá,
tá ung vit frá foldini bera.
Tann einasta troystin hjá okkum tí er
tað álit, ið Gud okkum gevur,
at hvør tann, ið trúnni av verðini fer,
hann er ikki deyður, men svevur!
Tí rísa skal dagur um deydninga dal,
og páskasól heimin skal randa,
tá rísa úr grøv allur skapningur skal
og æviga livandi standa!
Tí grátið ei, kæru, ei fallið í fátt!
um sorgin so sáran man valda,
tí koma skal dagur, tá horvin er nátt!
Gud sjálvur sítt lyfti skal halda!


text:
Orð og lag: Ókendur
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Eg stevni fram til Sions stað, til eitt nýtt Jerusalem,
har er mítt heim
í gleði, gleim!
Eg síggi fram til dagin, tá eg standi í Jerusalem,
mín sál er frí
frá heimsins stríð!
Niðurlag: Eg framá syngjandi nú stevni, eg mín Jesus síggja skal,
tá ævigt loyst er sál og lund.
Eg vænti Jesu bráðu komu, tíðin vísir klárt og væl,
Hann kemur skjótt, á, sæla stund!
2. Nú glaður syngi eg: Mín synd er sónað Jesu blóði í,
fyrigivin er
hvør syndagerð.
Mítt likam tváað varð við reinum vatni og mín sál varð frí,
ja, loyst og grødd
og endurfødd.
3. Á vegnum heim mær møta freistingar og roynslur og nógv stríð,
í sigursferð
tó fram tað ber!
Í Hansar’ hondum, sum meg loysti, eg nú tryggur hvíli í,
Hann hjálpir mær
– hvørt lyfti bar!
4. Og tá so ferðin er at enda komin, skal eg syngja við
í kórinum
í Himlinum!
Har frelsti skarin, sum í Jesu blóði frelsu fann og frið,
lovsong Guði ber,
– so skrivað er!


text:
FA Cup
Football Association Challenge Cup, stytt FA Cup er ein steypakapping í mansfótbólti í Onglandi og Wales. Kappingin er fyrireikað av og uppkallað eftir tí enska fótbóltssambandinum The Football Association. FA Cup varð fyrstu ferð spælt í fótbóltsárinum 1871-72. Manchester United F.C. er tað felagið, sum hevur vunnið ensku steypakappingina oftast, teir hava vunnið FA Cup 11 ferðir, beint eftir teir kemur Arsenal, sum hevur vunnið FA Cup 10 ferðir. Í 2013 vann Wigan fyri fyrstu ferð FA Cup, tá teir vunnu steypafinaluna 1-0 móti Manchester City F.C..
Hagtøl fyri vinnarar og silvurvinnarar[rætta | rætta wikitekst]
I perioden 1871-2012 er FA Cup blevet vundet af 42 forskellige klubber, mens yderligere tretten klubber har været i finalen uden at vinde.


text:
Rudyard Kipling skrivaði í 1895 yrkingina “If”. Henda yrking er vorðin heimskend, og um fólk ikki kenna hana, so er tað helst tí, at tey ikki hava fylgt nóg væl við í enskum, tá ið tey gingu í skúla.
Í Vencli, ið kemur um páskirnar, hava vit “If” í føroyskari týðing. Tað er ein av allarbestu týðarum okkara, Axel Tórgarð, sum hevur týtt.
Ymsikt er, hvussu henda yrking hevur verið lisin upp. Nógv hava roynt seg, og vit fara her at leggja út nakrar upplestrar av somu yrking.
Her lesur Martin Shaw
Harey Kartel
Dennis Hopper
Robert Morley
Og ein upplestur við enska tekstinum
OMR


text:
Orð og lag: Ókendur
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Mamma, góða mamma, sum eg elski teg;
aldri nakar annar betur skilti meg!
Tú kanst birta gleði, tú kanst turka tár,
lívsins fløkjur greiða, linna lívsins sár.
2. Aldri kann eg gloyma eygnabráið títt,
og ta mildu rødd, sum bloytir hjarta mítt!
Tú lærdi meg at biðja, tú leiddi meg til trúgv,
og við bøn tú bygdi mær til Himmals brúgv.
3. Um eg vildi sagt tær hjartans djypstu takk,
eg tað megni ikki, orð ei til tess rakk!
Mína hjartans hugsan skilir tú so væl,
heimsins besta mamma eg teg nevna skal.
4. Tá tín sól er sett og ferðin endað her
enn so livandi tó fyri mær tú er.
Allar tínar bønir, tíni álvarsorð
hjálpa mær at stíga trygt í Jesu spor.


text:
Orð og lag: Kajfinn Hammer
1. Hóast strongd í hesum heimi, her sum Satan ger sær dælt,
og her syndin hevur svikað manga sál og tikið alt;
ljóðar kortini ein kallan og eitt róp um verøld vítt:
Jesus kemur og skal broyta alt og alt skal gera nýtt!
Niðurlag: Maran ata-rópið ljóðar, Maran ata – Harri kom!
Til títt troytta hjarta ljóða hesi orð so undursom.
Ver til reiðar, sí, Hann kemur aftur hvørja løtu nú,
lat teg frelsa og íklæðast Lambsins dýra brúðarskrúð.
2. Hóast fráfall, líkasælu, læruvavstur bert tú sært,
ei ein vita vil av tí, ápostlar Harrans hava lært;
er ein trá í tínum hjarta og ein longsul tær í sál,
eg vil eina lýða Orðið uttan himpr og uttan drál.
3. Hóast stríð og mótgongd fram við fagnaði eg stevna kann,
Maran ata-rópið ljóðar, skjótt í skýnum kemur Hann.
Hóast øll mær venda bakið, stevni eg við skund á mál,
eldurin, sum Guð har birti brennur líka bjart í sál.
4. Bjóðað inn til Brúdleyp verður hvørjum vegamóti á,
Sína frelsu Jesus bjóðar hvørjum tí, sum fallin lá.
Blind og hølt í skundi koma, syndarar í sálarneyð,
á, hvør frøi har skal verða, tí at Jesus frelsti tey!
5. Aldri heimsins tóma lukka, aldri heimsins fáfongd kann
ríva úr Guðs hond ta sál, sum Hann útvaldi Sær og vann.
Skjótt skal frígjørd sál mín standa fyri Lambsins Trónu sæl,
prísandi Guðs Lambi: Tú mín Guð, ja, alt Tú gjørdi væl.


text:
Soleiðis fært tú mest burtur úr hesum heftinum
Hetta heftið fer at hjálpa tær at læra nakað beinleiðis úr Guds orði, Bíbliuni. Eftir hvørt stykki verður víst til, hvar í tínari bíbliu tú kanst finna svarini til spurningarnar, sum standa við feitum stavum.
á ið tú lesur bíbliuørindini, er gott at hugsa um, hvussu tey svara spurningunum. Øll Jehova vitni vilja fegin hjálpa tær at skilja Bíbliuna. — Les Lukas 24:32, 45.
Gev gætur: Jehova vitni hava givið út lesnaðin, sum hetta heftið vísir til.
LÆR MEIRA
Hvussu gongur eitt bíbliuskeið fyri seg?
Jehova vitni eru kend um allan heimin fyri at bjóða ókeypis bíbliuskeið. Hygg, hvussu tað gongur fyri seg.


text:
Tórshavn
Tórshavn ella Havnin (danskt heiti: Thorshavn) er høvuðsstaður í Føroyum og nógv størsti býurin, hóast hann ivaleyst er ein av heimsins minstu høvuðsstøðum. Í meira enn 1.000 ár hevur Tórshavn verið miðdepil landsins. Men ikki fyrr enn í 1866 varð Tórshavn formliga viðurkendur sum sjálvstýrandi eind, sum veruligur høvuðsstaður. Havnin er ein nútímans, virkin býur við handilslívi, ídnaði og fyrisiting, við skúlum og fjølbroyttum valmøguleikum til víðari útbúgving, við ítrótti og einum blómandi mentanarlívi.
Býurin er bygdur rundan um tvær smáar vágir: Vestaru Vág og Eystaru Vág, sum Tinganes gongur út millum. Havnin er vaksin nógv seinastu hundrað árini. Eins og í nógvum øðrum nútímans stórbýum eru nógv frítíðartilboð, og møguleikarnir at fáa arbeiði ella at nema útbúgving eru betri í Havn enn á bygd. Havnaøkið hevur stóran týdning. Her verður farmur lossaður, og flestu ferðafólkini koma og fara um Havnina. Árliga koma og fara 3.400 skip um Tórshavnar havn, og 680.000 tons fara um bryggjukantin.
Havnin er sjálvur landsins landafrøðiligi miðdepil, og her er landsins tingstaður, sum hann hevur verið í meira enn 1.000 ár.
Innihaldsyvirlit
[rætta | rætta wikitekst]
Navnið er samansett av Tór, sum er norrønur gudur, og havn. Av tí at fyrri liðurin Tórs hevur verið lítið brúktur á manna munni, hevur almenna býarnavnið Tórshavn ikki broytt snið gjøgnum tíðina, eins og heitini Hósvík og hósdagur, har Tórs- við tíðini er blivið til Hós-.
Vinnuvegir[rætta | rætta wikitekst]
Havnin hevur nógv skip og nógv tað størsta handilsvirksemið í Føroyum. Har er t.d. stór skipasmiðja, har nógv skip verða bygd, bæði úr stáli og viði. Havnin er brimpláss, hon liggur opin fyri havalduni, men har er so góður brimgarður gjørdur, at tað er leggjandi at í næstan øllum veðri. Higar koma eisini ferðafólk úr útheimi til Føroya, og meginparturin av øllum farmi, og vestanfyri er hugnalig smábátahavn og fyrr eisini fiskivinnuhavn. Til Havnar kemur nógv fólk ferðandi úr útlondum og úr øllum bygdum í Føroyum. Føst innanoyggja ferðasigling er til Havnar úr Suðuroy og úr Nólsoy.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Tórshavn liggur mitt í landinum. Á gamla tingstaðnum Tinganesi hevur landsins stjórn, landsstýrið, sæti. Hetta er nesið, sum býtir sjálvu havnina sundur. Eystanfyri er havnin fyri ferðafólk og farm. Á Skansatanga, sum fyrr var nevndur Stanganes, bygdi Magnus Heinason ein skansa til at verja Havnina fyri ófriðarskipum. Húsini og virkini hava, serliga aftan á Seinna heimsbardaga verið í ringum standi, men nú er bøtt um tey, so skansin er í dag eitt søguligt prýðiligt minni.
Í Havn er alt, sum einum stórbýi hoyrir til. Bæði til arbeiði, frítíð, lærustovnar, studentaskúli, fólkaskúlar og ymiskt til persónliga røkt og menning. Her eru dagstovnar, skúlar, ítróttaøki við fótbóltsvøllum, svimjihøll og rennibreyt, heilsuverk við sjúkrahúsi, og øðrum viðgerðarmøguleikum, tilhald til eldri fólk, eins og fleiri ellis- og røktarheim og sambýli eru í býnum. Stór hús eru til dømis tey gomlu amtmanshúsini, Føroya Fólkaháskúli, Landssjúkrahúsið, Hotel Hafnia, Hotel Føroyar, telefonhúsið, Kommunuskúlin, Bacalao og SMS. Í Havn eru fleiri danskir stovnar: Sorenskrivarin, Ríkisumboðsmaðurin, Landslæknin og Løgreglan. Har er eisini bæði Føroya biskupur, Fornminnissavnið, Landsbókasavnið og Býarbókasavnið. Í Tórshavn er hægstu skúlar í Føroyum - Glasir, Vinnuháskúlin og Fróðskaparsetur Føroya. Har eru breiðar beinar gøtur, prúð hús og vakrir urtagarðar, og ein stór viðarlund er mitt í býnum. Í viðarlundini stendur ein prýðilig standmynd til minnis um føroyskar sjómenn, sum gingu burtur undir 2. heimskríggi.
Í miðstaðarøkinum eru fleiri kommunusamanleggingar farnar fram seinastu umleið tjúgu árini. Síðan 1974 er kommunan økt munandi við kommunusamanleggingunum við Kaldbak, Hoyvík, Argir, Nólsoy, Hest og Kollafjørð. Hetta hevur givið høvuðsstaðarkommununi størri møguleikar at menna byggimøguleikar og virksemi annars, og við tí alt størri fólkagrundarlagnum, sum nú er umleið 20.227 (2015) fólk, eisini størri møguleikar at átaka sær ymiskar uppgávur, sum almennu Føroyar áður hava røkt.
Veðurlag[rætta | rætta wikitekst]
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Í Føroyingasøgu kunnu vit lesa, at í Tórshavn hevur líka frá gamlari tíð verið tingstaður hjá føroyingum. Tá komu Føroya bøndur við stórum fylgi til tings í Tórshavn. Úti í Tinganesi settu teir búðir sínar upp, og har vórðu tær standandi, so leingi sum tingið vardi. Longu í landnámstíðini gjørdist Havnin ein savnandi miðdepil, har føroyingar hittust. Eftir tátíðarmáti var tað eitt fátæksligt pláss, við kargari jørð og nógvum mjørka, ongum rekaviði og ongum fuglabjørgum, og harumframt trupult at verja móti álopum. Eisini vóru lendingarviðurskiftini vánalig, sjálvt eftir føroyskum mátistokki, og var Havnin tískil ikki egnað sum niðursetupláss. Men sum miðdepil varð hon vælegnað, og her hittust føroyingar - til avgerð av trætum, til rættargongd og til tingsetur. Og her varð avgerðin tikin ár 999, at føroyingar skuldu taka við kristnari trúgv. Í tilknýti til tær árligu tingseturnar vaks upp ein marknaður, og Tórshavn gjørdist eitt fast handilspláss. Saman við tingsetunum kom eisini handilsskapur, og Tórshavn gjørdist handilsstaður og miðstøð føroyinga.
Tá Føroyar komu undir Noreg og seinni undir Danmark, kom einahandilin og við honum embætismenninir. Hesir búsettust í Havnini og bygdu teir skansar fyri at verja handilsvørurnar. Tað nógva virksemið í Havnini fekk nógv fátækrafólk av bygd at flyta til Havnar, tí har kundu tey vinna sær til lívsins uppihald við handilin, við at byggja skansa ella sum soldátar.
Longu undir einahandlinum fekk Niels Ryberg loyvi at seta á stovn ein transithandil í Vágsbotni. Við hesum byrjaði nýggj tíð, og eitt nýtt handverk kom fram. Fólk lærdu seg at salta sild og at turka klippfisk. Um somu tíð vórðu undan um Havnina stykkjaðar út traðir og latnar Havnarfólki til traðarbrúk.
Við nýggju donsku grundlógini í 1849 varð nýggj fyrisiting skipað við amtum og kommunum í danska ríkinum, og tann 16. februar 1866 kom lóg um Thorshavns kommunale Forfatning. Tá gjørdist Tórshavn serstøk kommuna, ið umfataði staðin sjálvan og garðarnar uttanfyri, Húsagarður og Álaker við tí, ið til teir hoyrdu. Til at stýra kommununi skuldu veljast 5 borgarar í borgaraumboðið, Borgerrepræsentationen, sum tað kallaðist. Hesir fimm skuldu stýra saman við landsins fúta, sum var fastur limur í stýrinum.
Á nesinum og uttan um Eystaruvág var so búsetingin. Fólkatalið fór at vaksa og var komið upp á 850, tá ið einahandilin var avtikin og fríhandil settur á stovn í 1856. Byrjanin til tann føroyska fiskiflotan varð løgd, tá Trappubrøðurnir úr Havn keyptu sluppina Fox. Men orsakað av teimum vánaligu havnarviðurskiftunum í Tórshavn mentist tann nýggja vinnan skjótari úti á bygdunum. Tað var eyðsæð, at neyðugt var at bøta um havnarviðurskiftini, og í 1927 var Tórshavnar Havn ein veruleiki.
Havnin gjørdist keypstaður tann 1. januar 1909, og býurin er í støðugari menning.
Fólkatalsfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Býarvøksturin hevur verið ógvuliga stórur seinastu árini. Í 1801 var íbúgvaratalið í Havn 554, í 1950 10 ferðir so stórt - 5.607. Í 2015 var íbúgvaratalið í nýggju stórkommununi vaksið til 20.227. Meira enn 1/3 av fólkinum í Føroyum býr í Tórshavnar kommunu, og enn flyta fólk til Havnar.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Tríggir fótbóltsvøllir eru í Havn: Ovari vøllur, Niðari vøllur, og Tórsvøllur. Tveir teir fyrstu umsitur mentamáladeildin hjá Tórshavnar kommunu. Grunnurin Tórsvøllur umsitur Tórsvøll. Ein og hvør kann læna fótbóltsvøllirnar, tá fótbóltsfeløgini ikki nýta teir. Tað er ókeypis at brúka fótbóltsvøllirnar hjá Tórshavnar kommunu.
Svimjing[rætta | rætta wikitekst]
Fimm almennir svimjihyljar eru í kommununi. Tann størsti er Svimjihøllin í Gundadali. Hinir fýra eru í Argja skúla, Eysturskúlanum, Kollafjarðar skúla og úti í Hesti. Svimjihøllin í Gundadali verður í høvuðsheitum brúkt til almenna svimjing, men eisini skúlar, stovnar og feløg brúka hana. Hinir svimjihyljarnir eru fyrst og fremst til skúlabrúks, men tann í Kollafirði er eisini opin fyri almenninginum. Svimjihylurin í Hesti er einans í nýtslu um summarið.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Nú býr Føroya yvirvald úti á Tinganesi, tí har hevur Føroya Landsstýri innivist. Enn kemur Føroya Løgting saman í Tórshavn á hvørjum ári, men løgtingshúsið er ikki á Tinganesi, tað stendur longur uppi í býnum.
Býráðið í Tórshavnar kommunu hevur 13 limir, ið verða valdir eftir reglunum í kommunulógini. Býráðið ger av, nær og hvar regluligir býráðsfundir skulu vera. Fyrst í hvørjum álmanakkaári verður hetta kunngjørt á tann hátt, sum vanliga verður nýttur í kommununi. Vanliga hevur býráðið almennan fund eina ferð um mánaðin. Borgarstjórin fyrisitur dagligu leiðsluna av kommununi. Hann ansar eftir, at málini verða býtt út til avvarðandi nevndir og starvsfólk í kommununi. Um tað er neyðugt, ger hann reglur fyri, hvussu málini skulu verða avgreidd.
Býráðslimirnir í Tórshavnar kommunu eru borgaravald umboð, sum eru stillað upp í politiskum flokkum. Limirnir skipa seg í ein meiriluta og ein minniluta, har meirilutin er at líkna við samgonguna í landspolitikki. Siðvenjan við meiriluta og minniluta hevur verið í kommununi í fleiri áratíggju. Tey, sum skipa meiriluta, undirskriva eitt samgonguskjal, har ætlanirnar hjá meirilutanum fyri valskeiðið verða settar út í kortið. Í Tórshavnar kommunu er ikki vanligt at almannakunngera sjálvt samgonguskjalið. Nývalda býráðið velur ein borgarstjóra fyri alt valskeiðið. Starvið sum borgarstjóri er fulltíðarstarv. Eisini velur býráðið ein 1. og ein 2. varaborgarstjóra og mannar síðani tær føstu nevndirnar: Fíggjarnevndina, Teknisku nevnd, Mentamálanevndina, Trivnaðarnevndina, Vinnunevndina, Náttúru- og umhvørvisnevndina, Byggi- og býarskipanarnevndina og Økisnevndina. Limirnir í føstu nevndunum skulu vera býráðslimir.
Kommunuval er fjórðahvørt ár annan týsdag í november. Til Tórshavnar býráð verða valdir 13 limir. Fyri at kunna velja og stilla upp til kommunuval í Tórshavnar kommunu, skalt tú vera fylt/-ur 18 ár og hava heimarætt í Føroyum. Eisini skalt tú vera tilmeldað/-ur hjá fólkayvirlitinum í kommununi í seinasta lagi 2 vikur fyri valdagin og framvegis vera búsitandi í kommununi sjálvan valdagin. Borgarar úr øðrum londum, ið hava havt fastan bústað í Føroyum seinastu 3 árini undan valinum, hava eisini rætt at velja og stilla upp til kommunuval. Uppstilling fer fram á vallista, har í minsta lagi 15 og í mesta lagi 25 stillarar kunnu stilla millum 1 og 17 valevni upp til býráðið. Í Tórshavnar kommunu er siðvenja at hava politiska uppstilling, t.v.s. at valevnini verða stillað upp í politisku flokkunum, ið vit kenna frá landspolitikki. Ein valnevnd, sum býráðið velur, hevur evstu ábyrgdina av valinum í kommununi. Aftrat henni eru valstýri, sum taka sær av valinum í teimum ymsu atkvøðuøkjunum. Nýggja býráðið tekur við 1. januar árið eftir valið og situr í fýra ár.
Býráðið ásetir skattaprosentið í kommununi á hvørjum ári, tá fíggjarætlanin verður viðgjørd. Skattainntøkan verður brúkt til tær tænastur, kommunan veitir sínum borgarum. Taks tekur sær av skattaálíkningini, bæði viðvíkjandi kommunuskatti, landsskatti, kirkjuskatti o.ø. Tað er eisini Taks, sum krevur skattin inn.
Vitjanarverd støð[rætta | rætta wikitekst]
Viðgitið fólk frá Tórshavn[rætta | rætta wikitekst]
- Niels Ryberg Finsen (1860-1904)
- William Heinesen (1900-1991)
- Jørgen-Frantz Jacobsen (1900-1938)
- Ingálvur av Reyni (1920-2005)
- Janus Djurhuus (1881-1948)
- Janus Kamban (1913)
- Zacharias Heinesen (1936)
- Katrin Ottarsdóttir (1957)
- Teitur (1977)
Systurstaðir[rætta | rætta wikitekst]
Vinabýir[rætta | rætta wikitekst]
Samstarvsbýir[rætta | rætta wikitekst]
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Kort av Føroyum, har Tórshavn er merkt
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Hagstova.fo
- ↑ "Monthly means and extremes 1961–1990 and 1981–2010 for air temperature, atmospheric pressure, hours of bright sunshine and precipitation–Denmark, The Faroe Islands and Greenland". Danish Meteorological Institute. pp. 16–19. http://www.dmi.dk/fileadmin/Rapporter/TR/tr11-20.pdf. Heintað January 18, 2015.
- ↑ "TORSHAVN Climate Normals 1961-1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DN/06011.TXT. Heintað November 15, 2012.
- ↑ "Sunshine data for Tórshavn 1961-1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DN/00033069.TXT. Heintað November 15, 2012.


text:
Ingi Samuelsen
11.01.2017 - 18:05
Tíðindi > Uttanlands > Politikkur
Komandi amerikanski forsetin legði ikki fingrarnar ímillum mótvegis teimum miðlum, sum eftir hansara tykki, ikki hava givið honum rímiliga viðferð.
Á tíðindafundinum í dag fór hann beinleiðis í kríggj við serliga tveir amerikanskar miðlar, CNN og BuzzFeed. Ein journalistur frá CNN royndi at koma til orðanna við at rópa sínar spurningar út í salin.
Men komandi forsetin vildi ikki lurta eftir honum.
- Nei, tú fært ikki loyvi at seta spurningar. Tit bera følsk tíðindi, segði Donald Trump.
Frammanundan hevði republikanarin eisini beinleiðis hótt netmiðilin BuzzFeed.
- BuzzFeed kemur at merkja avleiðingarnar av at almannakunngera slíkar frágreiðingar. Tað gera tey longu, segði hann.
BuzzFeed valdi í gjárkvøldið at almannakunngera eina 35 síður langa frágreiðing við viðkvomum – men óváttaðum – upplýsingum um nøkur viðurskifti hjá Trump við Russland. Ein talsmaður brúkti byrjanina av tíðindafundinum í dag til at vísa aftur og niðurgera tíðindini, sum BuzzFeed bar í gjár.


text:
Li Bai
Li Bai (701–762), eisini kendur sum Li Po, var ein kinesiskur yrkjari sum frá tíðini tá hann livdi líka til í dag verður sagdur at vera ein serstakur og romantiskur persónur, sum førdi siðbundna poetiska formin til nýggjar hæddir.
Hann og vinur hansara Du Fu (712–770) vóru teir mest framstandandi persónarnir í tí blómandi kinesiska skaldskapinum miðskeiðis í Tang-rríkinum, í tí tíðarskeiðnum, sum ofta verður nevnt "Gulløldin í Kina".
Umleið túsund yrkingar, ið Li Bai sigst hava yrkt eru varveittar, av teimum eru 34 í kanon-skriftasavninum frá 18. øld Trýhundrað Tang yrkingar. Søgninsigur, at hann druknaði, tá ið hann lenaði seg úr sínum báti fyri at fevna spegilsmyndina av mánanum í ánni, men datt útí og druknaði.


text:
Týtt: Árni Jacobsen
1. „Eg dyrnar í byrginum eri,“
so talaði Jesus við meg,
„um inn gjøgnum meg onkur kemur,
hann syndfrían gera skal eg.
Her leskandi vatn er at fáa,
á fløtunum finnur tú trygd.“
Til hirðan eg trygt meg kann líta,
í honum mín framtíð er bygd.
Niðurlag: Hann leiðir meg trygt gjøgnum líðir,
ei syndin meir tyngja meg skal.
Hvønn dag hann við náði og miskunn
meg leiðir til hvílunnar dal.
Tann leið, sum mín fótur nú gongur,
hon ber mót tí himmalska stað.
Av hirðanum vardur eg eri,
tann vónin gerst størri hvønn dag.
2. Hví liva í skugganna landi,
kom, flýggja nú heiminum frá
við øllum teim vandum, sum hótta,
kom, tryggur ver Jesusi hjá.
Tú kenna skalt Jesusar kallan,
tá endar her niðri tín ferð.
Tá seinasti dagur er liðin,
mót Himlinum leiðin tín ber.
Niðurlag: Hann leiðir teg trygt gjøgnum líðir,
ei syndin meir tyngja teg skal.
Hvønn dag hann við náði og miskunn
teg leiðir til hvílunnar dal.
Tann leið, sum tín fótur nú gongur,
hon ber mót tí himmalska stað.
Av hirðanum vardur tá ert tú,
tann vónin gerst størri hvønn dag.


text:
Barbara í Gongini
-
Barbara í Gongini in Damen
- Bekleidung von Barbara í Gongini
- Kleider von Barbara í Gongini
- Hosen von Barbara í Gongini
- Pullover von Barbara í Gongini
- Leggings von Barbara í Gongini
- T-Shirts von Barbara í Gongini
- Strickpullover von Barbara í Gongini
- Mäntel von Barbara í Gongini
- Tops von Barbara í Gongini
- Marlenehosen von Barbara í Gongini
- Taschen von Barbara í Gongini
- Umhängetaschen von Barbara í Gongini
- Jacken von Barbara í Gongini
- Strickjacken & Cardigans von Barbara í Gongini
- Röcke von Barbara í Gongini
- Wickelröcke von Barbara í Gongini
- Blazer von Barbara í Gongini
- Blusen von Barbara í Gongini
- Hemdblusen von Barbara í Gongini
- Shorts von Barbara í Gongini
- Bermudas von Barbara í Gongini
- Jeans von Barbara í Gongini
- Bomberjacken von Barbara í Gongini
- Zip-Jacken von Barbara í Gongini
- Mehr
-
Barbara í Gongini in Herren
- Bekleidung von Barbara í Gongini
- T-Shirts von Barbara í Gongini
- Hosen von Barbara í Gongini
- Jacken von Barbara í Gongini
- Pullover von Barbara í Gongini
- Strickjacken & Cardigans von Barbara í Gongini
- Hemden von Barbara í Gongini
- Lederjacken von Barbara í Gongini
- Blousons von Barbara í Gongini
- Sweatshirts von Barbara í Gongini
- Mäntel von Barbara í Gongini
- Hoodies von Barbara í Gongini
- Mehr


text:
Drunnhvíti
Drunnhvítin (frøðiheiti - Hydrobates pelagicus) er ein lítil svartur sjófuglur, ið livir nærum alt lív sítt á víðum havi og bert kemur á land í bútíðini.
Drunnhvítin er sera tevsamur, og hjálpir tað honum at finna føðsluna og um náttina reiðrið, tá ið hann kemur inn aftur av havi. Á landi sæst hann bert á reiðurstaðnum, ið vanliga er í onkrari urð.
Innihaldsyvirlit
Útsjónd[rætta | rætta wikitekst]
Drunnhvíti er svartur um allan kroppin uttan á drunninum. Hann er hvítur, so fuglurin ber navnið við sær. Danir nevna hann stormsvale, tí at hann við sínum spísku og smølu veingjum líkist svala og ofta sæst aftan á illveður. Orðið stormur er eisini uppií navninum á mongum øðrum málum. Sermerkta skrápsnevið saman við fitjufótum hansara ger, at eingin kann mistaka hann fyri svala.
Drunnhvíti er sum grátítlingur til støddar og er millum minstu fuglar, ið liva úti á havi. Hann er 16 cm til longdar, flogið er 37 cm og hann vigar um 27 g.
Útbreiðsla og flyting[rætta | rætta wikitekst]
Eitt av heimsins størstu drunnhvítabølum er at finna í Nólsoy, mett til 100 000 pør. Drunnhvíti eigur ymsastaðni í Føroyum, tó mest í Urðini í Nólsoy. Summi meta, at ongastaðni í heiminum er so nógvur drunnhvíti til sum har. Útbreiðsla hansara er millum Lofot, Ísland og Skotland. Føroyski stovnurin er samanlagt mettur til 250 000 pør. Tað er eisini í Nólsoy, at flestu drunnhvítar eru merktir. Her í Føroyum eru um 30 000 drunnhvítar ringmerktir, og vita vit tí, at teir halda til á havinum uttan fyri Suðurafrika. Ein av heimsins elsti kendi drunnhvítum varð fangaður í Nólsoy, 31 ár eftir at hann varð merktur á Foula í Hetlandi.
Føði og verping[rætta | rætta wikitekst]
Føðin er m.a. æti (á útlendskum kril), smáir fiskar og høgguslokkur, sum hann tekur í vatnskorpuni.
Hjá drunnhvítum er árliga gongdin tann, at fyrstu fuglarnir koma higar seinast í mai. Í juli – august verpa teir reiðiliga stórt, hvítt (og brúnblettut) egg (um 7 g), sum teir bøla í góðar 5 vikur. Pisan fær føði hvørja nátt í uml. sjey vikur og gerst so spikafeit. So rýma tey gomlu, og millum átta og tólv dagar seinri er hon lætnað so mikið, at hon sleppur á flog og kann halda leið sína suður um Afriku. Tvey ár seinri kemur hon aftur og fer at reiðrast trý til fýra ára gomul.
Fíggindar[rætta | rætta wikitekst]
Rottan er ringasti fíggindin. Tó kunnu eisini másar og kjógvar taka nakað av gomlum fugli, og er hetta helst ein orsøkin til, at drunnhvítin oftast kemur í land, tá ið myrkt er. Onkustaðni er heimakettan eisini ein hóttan.
Eins og annar skrápsfuglur verjir drunnhvítin seg við at goysa spýggju eftir tí, ið kemur ov nær, og sermerktur roykur gongur at hesum fugli – eins og hjá øðrum skrápsfugli.
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- Stamps.fo (eftir Jens-Kjeld Jensen)


text:
Sambært lóg um hvítvasking og fígging av yvirgangsvirksemi skulu allir kundar hjá BankNordik, sum eru stovnaðir eftir 1. januar 1999, lata bankanum samleikaprógv og undirskriva eitt stovningarskjal.
BankNordik vil hervið kunna síni viðskiftafólk um, hvat lógin um hvítvasking og fígging av yvirgangsvirksemi krevur av bankanum og kundanum.
Sambært lógini, sum kom í gildi í Føroyum við kongligari kunngerð nr. 626 frá 27. juni 2008, skulu allir kundar, stovnaðir eftir 1. januar 1999, hava latið sínum peningastovni eitt samleikaprógv og undirskrivað eitt stovningarskjal, ið kann takst niður her
.
Ásetingin um at vísa samleikaprógv er galdandi fyri bæði vinnu- og privatkundar, sum skulu vísa samleikaprógv, tá ið nýtt kundasamband verður stovnað, ella um kundasambandið er stovnað eftir 1. januar 1999.
BankNordik heitir tí á allar kundar, sum ikki hava latið bankanum eitt samleikaprógv, um at venda sær til sín kundaráðgeva.
Hvat er hvítvask og fígging av yvirgangsvirksemi?
Hvítvasking av peningi kann vera alt, sum hevur til endamáls at fjala ólógliga upprunan av einari peningaupphædd, soleiðis at hon kann tykjast at vera útvegað á lógligan hátt.
Fígging av yvirgangsvirksemi er peningur, útvegaður á lógligan ella ólógligan hátt, sum verður nýttur til at fíggja yvirgangsvirksemi, soleiðis sum galdandi lóggáva ásetur.
Fyri at lúka galdandi lóggávu um hvítvasking av peningi og fígging av yvirgangsvirksemi hevur BankNordik sett í verk mannagongdir, sum skulu forða fyri og fyribyrgja virksemi í samband við hvítvasking og fígging av yvirgangsvirksemi. Harumframt eru stig tikin til at samstarva við myndugleikar, um tað gerst neyðugt. BankNordik hevur ábyrgd av at seta seg í samband við løgregluna í teimum førum, har illgruni er um, at hvítvasking av peningi ella fígging av yvirgangsvirksemi fer fram.
Lóggávan viðvíkjandi hvítvasking og fígging av yvirgangsvirksemi umfatar eisini Kenn Tín Kunda-ásetingina, sum fevnir um krøv til løgfesta staðfesting av kundasamleika, herundir pass, bústað og P-tal (persónstal) hjá kundanum.


text:
6. november
6. november er dagur 310 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 311 um skotár er). 55 eru dagar eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1632 - Svenski kongur Gustaf II Adolf varð myrdur í Lützen
- 1861 - Amerikanska Borgarakríggið: Jefferson Davis er valdur forseti í Confederate States of America.
- 1917 - Vladimir Lenin gjørdist statsleiðari í Russiska SFSR, sum í 1922 varð stovnað sum Sovjetsamveldinum. Hann var statsleiðari Sovjets til hann andaðist í 1924
- 1935 - Hawker Hurricane flýgur fyrstu ferð.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1946 - Sally Field, amerikonsk sjónleikarinna
- 1942 - Elsa Funding, fyrsti føroyski kvinnuligi prestur.
- 1550 - Karin Månsdotter, svensk drottning (d. 1612)
- 1494 - Suleiman mikli


text:
Sosialistisk Ung
Sosialistisk Ung (stytting SU) er ungmannafelagið hjá Javnaðarflokkinum. Ungmannafelagið varð stovnað í 1965 og æt tá Sosialistiskt Ungmannafelag. Í 2009 varð SU endurstovnað, og navnið varð broytt til Sosialistiskur Ungdómur, og í 2010 varð navnið broytt til núverandi navnið Sosialistisk Ung. Forkvinna í SU er Barbara Gaardlykke Apol (2015-) og áðrenn hana, sat Oda Kjartansdóttir Strøm[1] (2014-2015) úr Vági, John av Reyni (2012-2014) úr Tórshavn, Sunneva Mohr (2011-2012) úr Lamba og Bergur A. Dalsgarð (2009-2010) av Velbastað.
SU er grundað á somu grundvirðir sum Javnaðarflokkurin, men er tó óheft av flokkinum. Hetta sæst m.a. við, at Sosialistisk Ung hava tikið støðu til summi etisk mál, ið Javnaðarflokkurin ikki hevur við í síni stevnuskrá, eitt nú innan LGBT rættindi[2]. Í mun til sosialdemokratisk ungmannafeløg í hinum Norðurlondunum, har tað eru fleiri vinstravend ungmannafeløg, umboða limirnir í SU ein lutfalsliga breiðan skara av vinstravendum ungdómi.
Innihaldsyvirlit
Systurfeløgini hjá SU í hinum Norðurlondunum[rætta | rætta wikitekst]
- Danmark: Danmarks Socialdemokratiske Ungdom (DSU)
- Finnland: Sosialdemokraattiset Nuoret (SNK)
- Grønland: Siumut Youth
- Ísland: Ungir Jafnaðarmenn
- Noreg: Arbeiterpartiets Ungdomsfylking (AUF)
- Svøríki: Sveriges Socialdemokratiska Ungdomsförbund (SSU)
SU er limafelag í International Union of Socialist Youth (IUSY), ið er altjóða felag fyri sosialdemokratisk ungmannafeløg.
Nevndirnar[rætta | rætta wikitekst]
Í árliga aðalfundin hjá SU, 10. septembur 2016, vórðu lokalfeløgini SU Suður, SU Mið og SU Norð formelt sett á stovn. Eisini var avgjørt, at upprunaliga nevndin í SU skuldi gerast landsnevnd og aðalfundurin broytast til landsfund.
Landsnevndin:
Landsnevndin er mannað sum fimm manna nevnd við forkvinnu/manni, næstforkvinnu/manni, skrivara, kassameistara og einum eykalimi.[3] Eisini eru tveir tiltakslimir og eitt umboð úr hvørjum lokalfelagi.
- Barbara Gaardlykke Apol, forkvinna
- Jógvan Kallsgarð, næstformaður og umboð fyri SU Norð
- Rói Dam Dalsgarð, skrivari
- Karin Reginsdóttir Joensen, kassameistari
- Hákun Skoubo Dalsgaard, nevndarlimur
- Heidi Lindenskov Róadóttir, nevndarlimur
- Vølundur Lognberg, tiltakslimur
- Bartal Súsonnuson Hansen, tiltakslimur
- Magnus Høgenni, umboð fyri SU Mið
- Manne Næs Mortansson, umboð fyri SU Suður
SU Mið
- Rói Dam Dalsgarð, formaður
- Magnus Høgenni, kassameistari
- Rannvá Dam í Baianstovu, skrivari
- Karin Reginsdóttir Joensen, nevndarlimur
- Bergur A. Dalsgarð, nevndarlimur
- Barbara Eysturoy, tiltakslimur
- Sára Maria Dalsgarð, tiltakslimur
SU Norð
- Jógvan Kallsgarð, formaður
- Birita Matras Petersen, næstforkvinna
- Terja Ósá, kassameistari
- Rúna Nón Bjartalíð, nevndarlimur
- Birgit Løvhøjten Hansen, nevndarlimur
- Paul Kjartan Matras, nevndarlimur
- Eli Bjartalíð, nevndarlimur
SU Suður
Nevndin í SU Suður hevur enn ikki skipað seg, men Manne Næs Mortansson er formaður í Nevndini.
Útisetanevndin
SU er einasta føroyska ungmannafelagið, ið hevur eina útisetanevnd.[3] Nevndin hittist til fund umleið fjúrtanda hvønn dag.
- Jóna Ólavsdóttir Dalsgarð, Keypmannahavn
- Andrias Høgenni, Odense
- Guðrun Durhuus, Keypmannahavn
- Katharina Dalsgaard-Jakobsen, Keypmannhavn


text:
DÝRGRIPIR ÚR GUDS ORÐI | ORÐTØKINI 22-26
„Lær hin unga leiðina, ið hann skal ganga“
Í Orðtøkunum eru góð ráð til foreldur. Eins og tað ber til at benda greinir, meðan tær vaksa, er tað meira sannlíkt, at børn, ið fáa góða uppaling, fara at tæna Jehova sum vaksin.
22:6
Tað krevur nógva tíð og orku at geva børnunum góða uppaling
Foreldur mugu vera góðar fyrimyndir, og tey mugu leggja sær eina við at undirvísa, áminna, stuðla og uppala síni børn
22:15
Uppaling vil millum annað siga, at foreldur í kærleika rættleiða síni børn og fáa sinnið og hjartað á beint
Børn hava brúk fyri ymiskari uppaling


text:
Hevur tú ikki tíð at røra teg 30 minuttir hvønn dag, sum heilsumyndugleikarnir hava mælt til leingi? So eru hetta tey góðu tíðindini til tín.
Tú kanst minka um sannlíkindini fyri at doyggja av hjartasjúkum og krabbameini, um tú bara gevur tær stundir at venja eina ferð um vikuna.
Tað er ein av niðurstøðunum í nýggjari gransking, sum granskarar í Onglandi hava gjørt, ið varð kunngjørd í vísindatíðarritinum, JAMA, í gjár.
Skal ikki so nógv til
- Fólk, sum bara venja eina-tvær ferðir um vikuna, fáa ávísan ágóða av venjingini, sigur Gary O'Donovan, høvuðsgranskari, sambært videnskab.dk
Yvirskipað minkar vandin fyri at doyggja munandi millum fólkini, sum bara vandu um vikuskiftini, er ein av niðurstøðunum í nýggju granskingini.
- Tað er líkt til, at títtleikin og longdin ikki hevur so nógv at siga, í mun til at minka um vandan fyri ymisku sjúkunum, sigur Gary O'Donovan.
Tað siga tilmælini
Føroysku heilsumyndugleikarnir mæla fólk til at røra seg ein hálvan tíma hvønn dag. Meira ítøkiligir eru myndugleikarnir í Føroyum ikki.
Donsku heilsumyndugleikarnir hava bólkað almenna tilmælið í fýra ymiskar aldursbólkar. Sundhedsstyrelsen hevur eisini eitt serstakt tilmæli til barnakonur.
● 0-4 ár: So nógva rørslu sum gjørligt hvønn dag
● 5-17 ár: 60 minuttir hvønn dag, hóvligt-høgt tempo
● 18-64 ár: 30 minuttir hvønn dag, hóvligt-høgt tempo
● 65+: 30 minuttir hvønn dag, hóvligt tempo
Les eisini
Higartil hava ongi formlig krøv verið til skipaða stýring av trygd og dygd í heilsuverkinum í Føroyum. Hetta verður nú broytt
Tíðindi
Tróndur Vatnhamar og Finnur Koba kappast móti Solveig Hanusardóttir Olsen og Knút Háberg Eysturstein
Grønlendski landsstýrismaðurin í fiskivinnu- og veiðumálum hóttir við at taka loyvi frá grønlendsku skipunum, um tey ikki fáa skil á rúsevnum umborð
Eivør hevur roynt tað, Jógvan Hansen somuleiðis, og nú fer Kristina Bærendsen at syngja í íslendsku Eurovision kappingini
Týski kanslarin ætlar at varðveita viðurskiftini við USA. Verri er við hennara varakanslara, sum stúrir fyri handilsviðurskiftunum landanna millum.


text:
Jóansøka
Jóansøka (á donskum Sankt Hans) er høgtíð á miðsumri, 24. juni. Jóansøka eitur eftir Jóhannesi Doyparanum í Bíbliuni. Sambært Lukasar evangelium kap. 1, v. 36 var Jóhannes 6 mánaðir eldri enn Jesus, og soleiðis er føðingardagurin ásettur til 24. juni.
Í grannalondum okkara, eitt nú í Danmark, er siður at brenna bál á jóansøku - og ofta er bálið prýtt við eini dukku, ið skal ímynda eina heks. Hesin siður at brenna bál hevur uppurnaliga til endamáls at styggja tað ónda burtur. Við eini "heks" á bálinum er hetta gjørt meira ítøkiligt. Siðurin at brenna jóansøkubál er nýggjur í Føroyum, men hevur í hvussu er verið vanligur seinnu árini - sum eitt hugnaligt og sosialt tiltak eitt góðveðurskvøld.
At stevna verður hildin í Suðuroynni er ikki so gamal siður; tað var í 1923, at suðringar avgjørdu at halda ólavsøku á Tvøroyri. Møguliga komst hetta av, at arbeiðsgevarum ikki dámdi, at stórur partur av arbeiðsstyrkini rýmdi til Havnar í fleiri dagar á hvørjum ári. Árið eftir, í 1924, broyttist tíðspunktið fyri stevnuni kortini til síðst í juni, samstundis sum danir halda Skt. Hans.
Jóansøka verður hildin sum bygdastevna í Suðuroy 24. juni ella nærmasta vikuskifti beint eftir 24. juni. Vanliga er jóansøkan seinasta vikuskifti í juni. Eins og fleiri av hinum summarstevnunum í Føroyum er kappróður ein týðandi partur av stevnuni. Stevnan verður hildin annaðhvørt ár í Vági (makað árstal) og annað hvørt ár á Tvøroyri (stakt árstal).
Vanligt er, at nýfloygdar pisur fara á jóansøku at hátíðarhalda prógvið og annars vera saman eina seinastu ferð. Pisufundur plagar eisini at vera fríggjadagin á jóansøku.
Í 2006 varð fyrsti Jóansøkufestivalurin hildin, tað var tónleikatiltak á jóansøku. Seinastu árini hevur hann tó bert verið hildin á Tvøroyri.
Jóansøkumyndir[rætta | rætta wikitekst]
-
Kappróður á jóansøku á Tvøroyri 27. juni 2009.
-
Kappróður á jóansøku í Vági 26. juni 2010.
-
Tvøroyrar Hornorkestur spælir til jóansøkusetanina í Vági 2010.
-
-
Sirið Stenberg setti jóansøkuna 2012.
-
Á jóansøku fáa studantirnir ofta prógvini handað, av og á er jóansøka tó áðrenn tey eru liðug. Hetta var í 2010 við Minnisvarðan í Vági, Annika Olsen, landsstýriskvinna, helt røðu.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Ólavsøkan, ið gjørdist jóansøka. Í: Myndablaðið NÚ, nr. 4, 1984