text:
Eg tók viš starvi sum programmedarbeišari ķ Śtvarpi Fųroya 1. januar 1970. Taš merkir, at nżggjįrdag 2010 havi eg 40 įra starvsdag į sama stovni.
Sjįlvt um eg hetta seinasta įriš havi sitiš nakaš uttarlaga, so havi eg ķ roynd og veru ongantķš veriš formliga uttanfyri, so 40 įra dagurin heldur, hóast alt.
Taš var ikki, sum at siga taš, at sleppa upp ķ part ķ śtvarpinum į sinni. Eitt var, at pįpi mķn var stjóri, annaš var, at stųrvini sum programmedarbeišari hingu ikki į trųunum.
Men akkurįt ķ 1969-70 var hampiliga vęl sjógvaš. Sverri Egholm var farin śr einum av teimum fįu stųrvunum, sum vóru, og hevši tikiš viš sum landsbókavųršur eftir Sverra Fon, iš var deyšur ikki 50 įra gamal.
Sjįlvur hevši eg veriš ķ journalistlęru į donsku tjóšartķšindastovuni Ritzaus Bureau ķ Mikkel Bryggers Gade ķ Keypmannahavn sķšani 1. januar 1967. Hevši gingiš į Danmark Journalisthųjskole ķ Århus veturin 1968-69 og veriš ķ starvslęru į Radioavķsini ķ Danmarks Radio heystiš 1969.
Hevši eisini gjųrt ymiskt fyri Śtvarp Fųroya. Sendi stundum frįsagnir śr Keypmannahavn um višurskifti, sum nurtu viš Fųroyar. Taš kundu vera politisk višurskifti, taš kundi snśgva seg um sigling til Fųroya ella um flśgving til Fųroya. Allir hesir spurningar vóru frammarlaga tį.
Varpaši landsdystir
Hevši eisini hjįlpt til ķ summarferium heima viš tķšindaflutningi og frįsagnum frį eitt nś ķtrótti, serliga fótbólti, og hevši longu ķ 1967 sum 20 įra gamal varpaš śt mķn fyrsta landsdyst millum Ķsland og Fųroyar ķ Reykjavķk.
Hevši eisini varpaš śt landsdystir millum Danmark og Svųrķki, tį eg nś var nišri į meginlandinum. Ķ 1968 sendi śtvarpiš meg til Stockhólm at siga frį landsdysti į Råsunda, og įriš eftir segši eg frį śr Ķtróttaparkini. Hesir dystir hųvdu alstóran įhuga ķ Fųroyjm tį.
Taš gekk hópin betur at sleppa fram at ķ Svųrķki enn ķ Danmark. Į Råsunda fekk eg heišursplįss, ta mittastu boksina, mešan eg ikki slapp inn um giršingarnar ķ Ķtróttaparkini, men mįtti sita ķ einum vųrubili uttanfyri Parkina og siga frį eftir sjónvarpsskķggja.
Į svųrķkisferšini fylgdist eg viš ķtróttamedarbeišaranum į Ritzau, Palle Voigt, sum eisini var blašstjóri į SF-blašnum. Hann syrgdi fyri, at vit sóu taš, sum sķggjast mįtti ķ Stockhólmi, m.a. herskipiš, sum hevši ligiš į botni ķ eini 400 įr.
Helt meg bara kenna ein mann ķ Stockholmi um taš mundiš. Taš var Allan Nolsųe śr Trongisvįgi, sum hevši arbeitt ķ śtvarpinum eitt skifti, men visti onga adressu. Tį eg hitti hann seinni, spurdi hann, hvat eg hevši gjųrt ķ Stockholmi.
Hvat hann visti um taš? Jś, hann hevši sęš meg!
Hann hevši veriš til hendan sama landsdystin sum privarpersónur, og hevši sęš meg og ein annan koma śr einum bussi, sum stešgaši beint viš stadion. Trupulleikin var bara tann, at hann var farin inn um giršingarnar og hvussu hann royndi, so slapp hann ikki śt aftur at heilsa upp į meg og at rópa nyttaši onki.
Hetta fingu vit bųtt um nųkur įr seinni, tį eg var staddur ķ Stockhólmi til fund hjį Noršurlandarįšnum.
Luneburger Heide
Var eisini einstakar ašrar feršir, mešan eg lęrdi ķ Danmark. Einaferš ķ 1967 beyš verjumįlarįšiš journalistum į eina ferš til Luneburger Heide, har NATO skuldi hava venjing. Į hesi ferš komu vit eitt nś til Kiel.
Eg fekk tilbošiš. Kendi meg eitt sindur kroystan, tķ eg var so nżggjur ķ fakinum, so eg spurdi telegrammsjefin, hvat eg skuldi skriva frį feršini. Tś skalt onki skriva, uttan so, at generalurin dettur og brżtur hįlsin.
Fķnar greišir, hugsaši eg, so var hetta mest ein upplivingartśrur, og sjįlvur stjórin legši męr eina viš at minnast til at hava gummistyvlar viš. Hann ęt Gunnar Nęsselund og hevši havt sķtt stóra gjųgnumbrot sum journalistur undir Berlin-blokaduni ķ 1948.
Vit vóru so til hermannavenjing į Luneburger Heide og vitjašu ymisk stųš har į leišini. Taš, sum setti seg eina fastast ķ minniš, var vitjanin ķ gamla nazistiska tżningartippinum Bergen Belsen. Allir ręšuleikarnir vóru ruddašir burtur, men atmosferan var tung og ręšandi.
Taš var į hesi ferš, at tann skrappi Ekstra Blašsmašurin Fritz Hųyrup rópti, tį vit hųvdu sett okkum upp ķ ein jeep į tķ sera óslętta Luneburger Heide: Så venner. Knald rųvballerne sammen og lad stå til!. Taš hųvdu vit sanniliga brśk fyri.
Berlin, Bonn og Bruxelles
Ein ašra fer fekk eg tjansin at fara eina NATO-ferš til Berlin, Bonn og Bruxelles. Taš mundi vera į vįri 1969. Hetta var forkunnug ferš fyri ein fįtękan lęrling. Feršalagiš var stórt, og har vóru bęši journalistar, politikarar og onnur viš ķ feršini, teirra millum sosialdemokraturin Poul Sųgaard śr Odense, sum seinni gjųrdist verjumįlarįšharri.
Vit upplivdu nógv allastašni. Ķ Vesturberlin stóš eitt skilti į Unter den Linden: Berlin bleibt doch Berlin. Taš skuldi helst sķggjast śr Eysturberlin. Vit upplivdu Tempelhof-floghavnina, sum hevši veriš so tżdningarmikil undir blokaduni eftir krķggiš, vit vóru frammi viš Mśrin, viš Rķkisdagshśsini, viš endurbųttu Gedachtniskirsche og eisini til operu. Haldi dirigenturin ęt Johannes Böhm.
Hašani gekk leišin til Bonn, har tżska stjórnin hevši sęti. Vit vóru kanska lķka nógv ķ Köln, og iš hvussu er minnist eg einabest, at eg gekk męr einsamallur inni ķ Kölner Dom ein morgun, įšrenn skrįin byrjaši. Taš var ein spennandi sjón.
Ķ Bruxelles vitjašu vit į NATO-hųvušsborgini, og sjįlvandi hugdu viš at Grand Place og Manniken Pis. Visti um, at ein fųroyska kvinna, skyldkona hjį fleiri gronnum mķnum, starvašist į hųvušsborgini hjį NATO um hetta mundiš, men hitti hana ikki hendan dagin.
Kom seinni ofta til Bruxelles ķ sambandi viš samrįšingarnar um danskan og evt. fųroyskan limaskap ķ EEC. Fyrstu feršina var var eg so ósikkur um avtalurnar viš belgiska śtvarpiš, tķ eg var farin avstaš mestsum ķ óšum verkum, at eg snimma į morgni ringdi til ta fųroysku kvinnuna ķ NATO-diplomatinum og baš hana tjekka tingini av viš belgiararnar. Taš gekk bara ein lķtil lųta, so ringdi hon aftur, og tį var alt leyst og lišugt og lukkuligur var eg.
Tį į dųgum hevši taš veriš ein skandala av dimensjónum fyri śtvarpiš at hava sent ein journalist heilt til Bruxelles (fyri nógvar pengar!), um hann ikki kom ķgjųgnum viš sķnum frįsagnum (smįligheitin treivst eisini vęl tį). Taš eydnašist nś fķnt, men skrekkurin į hvųrjari ferš, antin hon var śt į bygd ella ķ śtlond, var, um onki samband fekst heim, so taš blivu nógvar kreftir brśktar upp į taš og svųvnleysar nętur.
Aftur ķ Fųroyum
Įrini ķ Danmark fingu ein enda, tį lęrutķšin var śti, og nś skuldi tįtturin takast upp i śtvarpinum į Bryggjubakka. Taš var spennandi, men taš vóru onnur višurskifti.
Arbeišsplįssiš var bara ein brotpart av tķ, sum arbeišsplįssiš ķ Keypmannahavn hevši veriš, og śtvarpiš sendi bert fįar tķmar um dagin mešan Ritzau hevši spżtt tķšindi śt hvųrt minutt į degnum.
Taš var eisini eitt kultursjokk at koma aftur til ta seinu gongdina ķ ųllum ķ Fųroyum ķ mun til ķ Keypmannahavn. Tey fyrstu įrini helt eg illa śt at vera heima meir enn eina trķggjar mįnašar ķ senn, so kendi eg, at eg mįtti burtur nakrar dagar at fįa luft undir veingirnar.
Tķ passaši taš męr heilt vęl viš danmarkarferšum til mįnareportasjur, bruxellesferšum og feršum til Noršurlandarįšiš tey fyrstu įrini. Mįnareportasjurnar var eg farin undir, mešan eg bśši nišri. Segši frį, tį amerikanararnir settu seg į mįnan og fyrsta sinni 21. juli 1969.
Mįnareportasjur
Hetta var gjųrt į henda hįtt, tķ sjónvarp sįst ikki ķ Fųroyum, og skuldu vit vera up to date ķ frįsagnunum, so mįttu vit sķggja sjónvarpsmyndirnar og kunna siga beinleišis frį teimum frį mįnaferšini. Taš varš gjųrt śr Keypmannahavn. Taš var eitt hart hoyggj at draga, tķ sendingin vardi so leingi, og eygur og oyrur skuldu vera į hvųrjum fingri.
Ein svenskur śtvarpsmašur var inni į Bryggjubakka, tį mįnaferšin fyrsta endaši.
Hann var so bergtikin, at hann skrivaši eina heila grein til svenska programblašiš undir heitinum: Då vi plockade ner Apollo 11 på Färöarna. Har gjųrdi hann kanska serliga burturśr, at vit tordu at hava stešgir ķ reportasjunum, tį onki nżtt var undir sólini heldur enn at snakka alla tķšina. Taš hevši ikki gingiš heima ķ Svųrķki tį.
Svenskarin var ikki einasti fremmandi gestur. Har var eisini kendi danski sjónvarpsjournalisturin Jakob Nielsen, sum hjįlpti til viš upplżsingum og gjųrdi danskar samandrįttir til danskt publikum ķ Fųroyum hetta summariš.
Villi Sųrensen og Atli Dam
Mķni fyrstu tķšindi sum fastur starvsmašur ķ śtvarpinum skrivaši eg annan nżggjįrsdag 2. januar 1970. Tey kundu havt veriš hugaligari. Tey snśšu seg um, at landsstżrismašurin Villi Sųrensen śr javnašarflokkinum var deyšur į nżggjįrinum. Hann hevši bara veriš landsstżrismašur eitt gott įr.
Eitt av hansara mįlsųkjum var tann tekniska menningin av śtvarpinum, og Niels Juel hevši allar góšar vónir um, at Villi fór at verša dyggur ķ hesum mįli. Hann mundi kenna hann nakaš vęl, og tók til, tį Villi var farin, at sjįldan slapp man at vera leingi ķ himmirķki ķ senn. Hvųrt skal siga, taš hevši veriš sum at vera ķ himmirķki at hava Villa sum landsstżrismann.
Annaš mįl var, hvųr skuldi koma ķ hansara staš. Tķ fór eg at leita eftir beinanvegin, men taš var ikki lętt. Systemiš arbeiddi ikki so skjótt, nżggjįriš var nóg illa fariš afturum og mašurin var ikki farin ķ grųvina etc. Men eg fekk tó hin landsstżrismannin, Jįkup Lindenskov, at svara nųkrum spurningum, har hann segši, at javnašarflokkurin sjįlvsagt fór at taka hetta til višgeršar og koma viš einum nżggjum landsstżrisevni nakaš skjótt.
Hingiš varš ķ hesum mįlinum allan januarmįnaša. Nakaš skjótt komu upp tķšindi um, at elsti sonur Petur Mohr Dam, Atli Dam, var ķ uppskoti sum landsstżrismašur ķ fiskivinnumįlum. Hesum tķšindunum sleptu vit śt ķ śtvarpinum. Sķšani fingu vit tips um fleiri nųvn aftrat, men hildu tey ikki vera nóg relevant, so einasta navn, iš nevnt varš alment ķ ŚF, var Atli Dam.
Tį saman um kom, sendi javnašarflokkurin boš til Kuwait eftir Atla Dam at koma heim at taka viš landsstżrissessinum undir lišini į Kristiani Djurhuus, lųgmanni, Jįkupi Lindenskov, varalųgmanni, og Sįmali Petersen, mentanarlandsstżrismanni. Atli arbeiddi har sušuri sum verkfrųšingur. (Taš frųddi meg almikiš, at vit ikki hųvdu svansaš runt viš ųllum mųguligum nųvnum, men bert nevnt taš, sum kom ķ sessin.)
Tķšliga ķ mars tók Atli Dam viš starvinum, og ikki 10 mįnašar seinni var hann yngsti lųgmašur nakrantķš og sat ķ fyrstu syftu sum lųgmašur ķ 10 įr.
Mangar reportasjuferšir uttanlands
Śtvarp Fųroya var tį Fųroya fremsti tķšindamišil, og tķ undrar taš ikki, at vit fingu nógv viš ein so sentralan mann sum Atla Dam at gera. Eg var į mongum feršum saman viš honum og ųšrum til EEC-samrįšingar ķ Bruxelles, fiskivinnu- og fiskimarkssamrįšingar ķ Ķslandi, Danmark, London, Ruslandi, Tenerifa v.m.
Taš var ikki altķš lķka lętt at balansera ķ ųllum tķ politiska rokinum, sum var rundan um tey politisku og samfelagsligu stórmįlini ķ sjeytiįrunum, men saman um tikiš nųrdi taš um viršingina fyri śtvarpinum og tess tķšindaflutningi, at taš helt seg til at vera hjį har, sum landsins įhugamįl stóšu upp į spęl, sjįlvt um Sosialurin royndi at speireka viš: At nś var Atli Dam aftur farin av landinum. Viš vóru tannbustin og Jógvan Arge.
Sigast skal, at Dimmalętting stóš hinumegin og fanst at lagmandens ubęndige rejselyst.
Barnabręvakassin og kvųšuljómar
Nå, hetta var hugarensl frį mķni fyrstu tķš ķ journalistikki. Mķtt samband viš śtvarpiš gongur nógv longur aftur enn so. Taš elsta bandiš viš mķnari rųdd į, er frį november 1958, tį eg og systir mķn og ein dóttir Salamon Joensen prest lósu barnabręvakassan ķ śtvarpinum. Hagar skrivašu bęši gentur og dreingir śr ųllum landinum fitt og positiv brųv, og nógv teirra vóru javnaldrar, sum man er komin at kenna seinni ķ ųšrum sambandi. Taš hendi seg eisini, at vit lósu kvųšuljómar.
Eg royndi meg sum teknikari sum stórur smįdrongur. Ansaši teknikkinum til kvųšuljómarnar sunnudag ein mammutsending, sum ongan enda mundiš tikiš. Axel og Djóni og kanska Lias lósu. NJA skuldi hava teknikkin, men skuldi hann hava ein frķdag um vikuna, so mįtti hann senda meg fyri seg.
Eg gjųrdi nógvar feilir, sendi plįturnar viš skeivari ferš, kanska skeivar plįtur eisini.
Poul Eide argaši meg einaferš ķ skślanum viš, at eg hevši broytt lagiš til Blot en dag. Tį hevši eg sent Blot en dag viš ov lķtlari ferš, so taš tók sķna tķš at spęla hann.
Men einaferš var eg komin gjųgnum alla sendingina uttan feil. Setti meg nišur og segši viš Axel, at ķ dag var ongin feilur. Tį setti eg fótin į eina jarnstong undir plįtuspęlaranum og nįlin hoppaši. So var eisini taš spęliš spilt.
Doyggjandi ķtróttareportasjur?
Her havi eg ikki sagt nógv um ķtrótt, men taš er ongin spegilsmynd av tķ, sum eg havi fingist viš. Ķtrótturin hevur fylt nógv alla tķšina. Sumt av huga og annaš av plikt. Men taš skerst ikki burtur, at nógvar hugaligar upplivingar sum śtvarpsmašur hevur tś fingiš saman viš ķtróttinum.
C-HM ķ hondbólti ķ Portugįl ķ 1976 stendur framvegis fremst ķ huganum. Óivaš tķ, at hetta var okkara fyrsta roynd ķ veruligari millumtjóša kapping, har vit fingu śrslit, sum ikki smęddust burtur. Og har vóru dystir dag um dag.
Fótbólturin ķ Landskrona ķ 1990 veršur ongantķš gloymdur. Vit hildu, at vit fóru yvir at telja mįlini hjį Eysturrķki, men komu aftur sum sigursharrar. Eitt var sigurin į vųllinum, men minst lķka įhugaverd var móttųkan, sum landslišiš fekk, tį taš kom aftur til Fųroya. Her var alt fariš uppfrį.
Tį eg nś skal royna at gera upp, komi eg ikki uttanum, at ongantķš havi eg sagt frį so nógvum fųroyskum gullmerkjum, sum tį eg var til Oyggjaleikirnar 09 į Įlandi. Haldi, at bara ķ svimjingini fingu vit fleiri enn 20 gullmerki. Veit ikki, um taš nakrantķš veršur tikiš.
Kappróšurin livir sķtt frķska lķv og fer at liva leingi aftrat. Stuttligt at fylgja viš, tį hesi ungu róšrarfólkini taka sķni stóru tųk fyri at koma fyrst į mįl. Tann spenningurin eigur ikki at doyggja millum fųroyingar.
Men helst er alt bliviš nakaš tekniskt ķ seinastuni.
Nś kanst tś ikki longur siga frį hondbólti, fótbólti, kappróšri ella ųšrum soleišis, sum tś sęrt taš. Nś skula allir mųguligir ekspertar dragast upp ķ at greiša frį psykologi, fysiologi, strategi og hvat alt eitur. Į henda hįtt veršur endin, at reportasjan ķ śtvarpi frį ķtrótti missir spenningin og so doyr hon.
Taš er vónandi ikki meiningin.
---
Hetta vóru nakrar hugleišingar, sum renna fram fyri ein gamlan stavn, sum hevur veriš ķ starvi į sama arbeišsplįssi ķ 40 įr nżggjįrsdag 2010. Tęr kundu veriš fleiri og koma kanska til 50 įra dagin.
---


c: text/html

text:
Jens Hákun Leo
26.04.2017 - 13:16
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Annað
Høgni Hoydal, landsstýrismaður í fiskivinnumálum, luttók í gjár á flaggdagshaldinum í London í sambandi við, at hann var í enska høvuðsstaðnum til tess at fundast við bretska starvsbróður sín, George Eustice, um felags ynski um tættari framtíðar samstarv ímillum Føroyar og Bretland innan fiskivinnu og handil.
Flagghaldshaldið varð í ár hildið í The Travellers Club.
Í flaggdagsrøðu síni hugleiddi fiskimálaráðharrin um týdningin, ið viðurkenningin av flagginum hevði í 1940 eins og í dag.
Fiskimálaráðið, ið skrivar um vitjanina hjá Høgna Hoydal á flaggdagshaldinum í London, sigur í hesum sambandi á heimasíðu sínari, at umframt, at flaggdagshaldið var væl vitjað av føroyskum útisetum, luttóku eisini bretskir politikarar, diplomatar og umboð fyri altjóða felagsskapir, umframt umboð úr handilsumhvørvinum og mentanarlívinum í London. Nítiníggju ára gamli Harry Wilson, sum gjørdi hertænastu í Føroyum undir 2. heimsbardaga, var eisini ímillum gestirnar á flaggdagshaldinum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kattúla
Kattúla (frøðiheiti - Asio otus) er størri enn lomvigi. Hon er sprøklut av gulum og dimmbrúnum. Eyguni eru gul og stór sum kettueygur. Tá ið tær lurta eftir onkrum, lyfta tær oyrnalokini langt upp, so tey verða lík oyrum á ferføttum dýri. Nevið er stutt sum kettusnýð, so í skortin eru tær ongum líkari enn kettu. Harafturat eru føturnir lodnir út á klørnar og meinlíkir kettulabbum. Um dagin situr hon onkustaðni, sum hon er samlitt við landið, og so ikki góð at fáa eyga á. Krákur eru ofta eftir henni, men so fim er hon at kasta sær í flognum, at tær fáa einki gjørt henni. Áður kom hon ikki so sjáldan til Føroyar, nú er langt ímillum, at hon sæst.[1]
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Nýggj innlit í málsligt margfeldi
Hjalmar P. Petersen hevur eina grein í nýggjari bók um málsligt margfeldi.
Greinin kallast “Tosprogethed med nært beslægtede sprog”. Greinin stendur í bókini Rom for språk. Nye innsikter i språkleg mangfald, sum Novus forlagið í Oslo gav út í apríl mánað. Tað eru Endre Brunstad, Ann-Kristin Helland Gujord og Edit Bugge, ið hava ritstjórnað.
Í greinini hjá Hjalmari verður serliga eitt evni viðgjørt, og tað er athall, og úrslitið av hesum. Víst verður eisini á, at tað er neyðugt at skilja ímillum dynamiskan og statiskan transferens, tá ið tosað verður um mál hjá tvímæltum. Í tí fyrra førinum verða mynstur førd yvir á móttøkumálið, men uttan at tey festa seg. Um hesi mynstrini fáa nóg stóra undirtøku hjá málbrúkarunum og festa seg í móttøkumálinum, er talan um statiskan transferens.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Innslag í ítróttarsendingini 3-2 hjá Kringvarpi Føroya hin 12. september 2011, um 11 ára gomlu Lív E. Eidesgaard.
Tosi vegna meg sjálvan her, men Bermuda er ógvuliga óvist, og verður bara enn meira óvist tess longri tíð sum gongur til vit fáa ein prís frá fyriskiparunum, ÍSF og SSF. Hava hoyrt graml um okkurt tal, sum er meira fyri eina viku á Bermuda, enn 3 vikur á hæddarlegu í úrvalsdepli í Arizona. Tá er spurningurin hvat sum loysir seg betri, t.d. sum fyrireiking til EJM ... 1 vika í hasum rokinum á Oyggjaleikum, ella 3 vikur við servenjing í Flagstaff. Ella at senda 2-3 ferðir so nógvar svimjarar til onkra stóra og spennandi stevnu í Evropa, heldur enn eitt lítið lið til Bermuda.


text:
Orð: Cecil Frances Alexander
Lag: Henry John Gauntlett
Týtt: Árni Jacobsen
Upprunaheiti: Once in royal David’s city
1. Har í Dávids fagra staði,
Betlehem, sum minstur er,
settur høgt av Harrans náði,
so at tú av øllum ber.
Ja, í einum fjósi har
Harrin Jesus føddur varð.
2. Hátt av himlahædd kom niður
hann, sum Harri alra er.
Krubban har á einum bási
var tað skjól, ið hann fekk her.
Til sítt egna kom hann har,
men hjá teimum rúm ei var.
3. Gjøgnum barnaár so vøkur
lýðin hann til hvørja tíð
livdi í síns faðirs vilja,
verki hansara var í.
Gævi tað meg minti á,
at eg líkjast honum má.
4. Fyridømi var hann okkum,
eins og vit hann vaks til mans,
hann var veikur, hjálparleysur,
gleði, sorg var lutur hans.
Altíð troyst í sorg hann bar,
glaður við teim glaðu var.
5. Og til síðst av náði skal eg
Harrans kærleiksandlit sjá.
Hann, sum var í fjósi føddur,
nú Guds trónu situr á.
Síni kæru heim hann ber,
heim, har Jesus sjálvur er.


text:
Ari av Rana
01.12.2017 - 16:22
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Lutakastið til bólkaspælið í HM í fótbólti, sum verður hildið í Russlandi næsta summar, er júst liðugt.
Mest áhugaverdi dysturin verður uttan iva í bólki B, har Portugal og Spania bresta saman. Spania var nógv tað sterkasta landsliðið í næstu undanbólkanini, og háttaði lutakastið seg so, at vit verða forkelaði við einum dysti millum nr. 3 og nr. 6 á FIFA styrkilistanum.
Ísland sleppur at royna seg ímóti Lionel Messi, Sergio Aguero, Paulo Dybala og øðrum heimsstjørnum, tá teir skulu spæla ímóti HM vinnarunum frá 1986, Argentina. Hini liðini í bólki D eru Kroatia og Nigeria, og metast má at hetta, møguliga er torførasti bólkurin at spæla í.
Danmark endaðu í bólki C saman við millum annað Fraklandi, meðan Svøríki sleppur at royna seg ímóti týsku heimasmeistarunum í bólki F.
Aðrir spennandi dystur verða eitt nú Belgia móti Onglandi og Brasilia móti Sveis.
Bólkarnir eru hesir:
Bólkur A: Russland, Saudia Arabia, Egyptaland, Uruguay
Bólkur B: Portugal, Spania, Marokko, Iran
Bólkur C: Frakland, Avstralia, Peru, Danmark
Bólkur D: Argentina, Ísland, Kroatia, Nigeria
Bólkur E: Brasilia, Sveis, Kosta Rika, Serbia
Bólkur F: Týskland, Meksiko, Svøríki, Suðurkorea
Bólkur G: Belgia, Panama, Tunesia, Ongland,
Bólkur H: Pólland, Senegal, Kolumbia, Japan


text:
Nils Ohrt
“Ikki minst tær stóru myndirnar hava ein heilt symfoniskan dám við satsum, høvuðstema og síðutema, har eitt stórfingið drama blíðkast av einum lýriskum og hóvligum tema móti endanum, júst sum í tónleikaverki fyri stórt orkestur. Á tann hátt er musikaliteturin í list hansara í ætt við tann, vit kunnu uppliva í føroysku náttúruni við hennara tutlandi áarløkum og sjóandi fossum og stuðlað í bassinum av hvøllum brimljóði”.
Anne Lie Stokbro
“Verkini eftir Bárð Jákupsson eru abstraksjónir yvir nakað, sum einaferð er sansað, nakað, ið einaferð er sannað, men tey eru – nú í teimum seinnu verkunum - sjónir í fullum blóma. Tey eru innaru sjónir, ið lata seg upp fyri áskoðaranum uttan kortini at ávísa neyvt hvørjari rás ein skal fylgja til tess at náa inn til ‘meiningina’ við verkinum”.
Peter Michael Hornung
“Orkumikla og ramliga málningalag hansara kann við fyrsta eygnabrá tykjast abstrakt, men bæði tann sterki organiski liturin og tey rýtmisku strokini benda aftur á ta náttúru, hann hevur uttan um seg dagliga. Bæði tí hann kennir føroyska myndlist og ber kunnleika um hana víðari – og í egnu list síni – er hann ein týdningarmikil persónur í føroyskum mentanarlívi”.


text:
Ein sendari er farin at senda aftur - grindin er ikki longur samlað
Mentan04-10-2018 - 23:26 - Jóanis Albert Nielsen
Í morgin er tað ein mánaði síðani at ein grind var funnin norðanfyri Vágoynna, og var rikin á Bø har hon var merkt.
Grindin taldi eini 15-20 hval, og fimm hval fingu sendara festan á seg. Tíverri doyði ein hvalur á Bíggjarsandi.
Bjarni Mikkelsen, lívfrøðingur og hvalagranskari sigur við jn.fo, at eftir at hvalirnir vóru merktir, fóru teir suðuryvir, og ferðaðust í rennuni millum Rockall og Bretska landgrunnin. Í løtuni eru hvalirnir 720 fjórðingar suður úr Føroyum.
Ein sendari slóknaði longu eftir fimm døgum. Men fyri trimun døgum síðan byrjaði hann at senda aftur, og tá vísti tað seg, at hann var ikki saman við hinum hvalinum. Sostatt er hann farin sundur frá hinum eitt ella annað stað á leiðini, og hevur ferðast eystur yvir móti Bretska landgrunninum, og er nú sunnaliga í Hetlandsrennuni, 140 fjórðingar suður úr Føroyum.
Tíverri eru tveir sendarir givnir at senda, men enn senda tveir sendarir, og tað er at fegnast yvir.
Myndir: Tjóðsavnið


text:
Tíðindi frá SSF: Annar dagur í Istanbul
Aftaná innleiðandi um fríggjamorgunin í Istanbul eru føroysku svimjararnir lidnir fyri í dag. Tað vóru tey trý Kári Jóannesarson á Høvdanum, Pauli Øssursson Mohr og Mona Simonsen, sum svomu ávíkavist 50 metra ryggsvimjing, 100 metra frísvimjing og 800 metra frísvimjing. Tað vil siga absoluttu sergreinirnar hjá Kára og Monu, meðan Pauli trívist best á 50 metrum.
Kári J. á Høvdanum hevði tilmeldingartíðina 25.99 í 50 rygg, úrslitið hjá Kára gjørdist 0:26.82, ein tíð næstan eitt sekund frá bestu tíð, og eina tíð sum Kári ikki er nøgdur við. Hetta árið hava Kári og venjari hansara arbeitt við at broyta stílin hjá Kára, og sum skilst eru teir ikki nøgdur við tí teir hava fingið burtrúr.
Pauli Ø. Mohr hevði tilmeldingartið 52.64 í 100 frí, tá avtornaði var hann tætt uppá at náa sína bestu tíð, men endaði á 52.70 útleggið á fyrstu 50 var 24.90. Ætlanin var at leggja hart út og so royna at fáa eina góða endatíð. Fyrsti partur eydnaðist væl við útleggi uppá 24.90, men tíverri helt tað ikki heim, og Pauli var 6 hundraðapartar frá sínum føroyska juniormeti.
Í morgun var Mona Simonsen fyri fyrstu ferð í kapping 800 frí, tilmeldingartíð 8:58.61 (sum er føroyskt met). Riðilin í morgun var rættiliga skjótur og Mona hevði trupulleikar at fylgja við. Endaliga tíðin hjá Monu gjørdist 9:06.66 knapt 8 sekund seinni enn hennara føroyska met. Annars var kappingin sera væl splittað, sum sæst á tíðunum her: 31.30, 33.27, 33.72, 33.72, 34.16, 34.00, 34.20, 34.36, 34.67, 34.60, 34.93, 34.74, 35.01, 34.91, 34.98, 34.09.
Stemningurin er góður í ferðaliðið og tey eru nú komin á hotellið og kunnu taka sær av løttum seinrapartin, áðrenn kappingarnar halda fram leygarmorgunin.
Til ber at fylgja við svimjarunum beinleiðis á www.svimjing.com/live, har tú kanst chatta við aðrar áskoðarar, umframt at síggja smá videobrot úr høllini í Istanbul. Um nakar sær turkisku sjónvarpsrásina “TRT 3”, so senda tey eisini beinleiðis sjónvarp frá innleiðandi riðlunum.


text:
Les nýggjastu tíðindi frá Føroysk Myndlistafólk MYND
Í morgin fer Sirið Stenberg, landsstýriskvinna, at avdúka tey, ið skulu listprýða nýggja H-bygningin á Landssjúkrahúsinum. Í alt eru 2,3 mió. kr. settar av til endamálið. Les meira >
Í tíðindaskrivi boðar Atlantsflog frá, at 28. mars, ið er dagurin, Atlantic Airways fór á flog á fyrsta sinni, verður dagurin, tá stuðulin á 100.000 krónur verður latin til eitt ella fleiri føroysk listafólk ella listaverkætlanir. Les meira >
Leygarkvøldið 2. mai legði listamaðurin Janus Kamban árarnar inn 95 ára gamal. Les meira >
Listaleypurin er verkætlan, sum hevur til uppgávu at bjóða fólkaskúlanæmingum kring landið fjølbroyttar listaligar upp livingar. Les meira >
1
Postboks 120 • FO-110 Tórshavn • fomyndlist@gmail.com
Copyright © 2017 • Føroysk Myndlistafólk • All rights reserved
Postboks 120 • FO-110 Tórshavn fomyndlist@gmail.com
Copyright © 2017 • Føroysk Myndlistafólk • All rights reserved


text:
Undirvísing og læring í Íslandi og Føroyum
Granskarar á Føroya læraraskúla samstarva við starvsfelagar í Íslandi í stórari granskingarverkætlan um undirvísing og læring
Granskarar á Føroya læraraskúla samstarva við starvsfelagar í Íslandi í stórari granskingarverkætlan um undirvísing og læring.
Í 2009 fóru granskarar á Háskóla Íslands undir stóra granskingarætlan, ið fevnir um øll viðurskifti í íslendska skúlanum, frá fysisku kørmunum til leiðslu- og umsitingarleistir, frá undirvísingarhættum til hugburð til læring, og frá virkni og ábyrgd hjá næmingum til foreldrasamstarv.
Eftir at hava samskift við íslendsku starvsfelagarnar um møguligt samstarv í eina tíð, fara granskarar á Læraraskúlanum nú at seta partar av hesi granskingarætlan í verk í Føroyum. Læraraskúlin fer við stórum áhuga inn í hesa verkætlan, tí nógvir fyrimunir eru í tílíkum altjóða samstarvi. Umframt at arbeiða saman við granskarum í øðrum landi og byggja á royndirnar hjá øðrum, kunnu føroysku granskingarúrslitini samanberast við tey íslendsku.
Í fyrstu syftu setur føroyska kanningin sjóneykuna á hugburðin hjá ymiskum aktørum í fólkaskúlanum, t.d. næmingum, lærarum og foreldrum, til hvussu, hvat og á hvønn hátt næmingar læra í fólkaskúlanum.
Í Føroyum byrjar verkætlanin við nøkrum fyribilskanningum seinni í vár, og í heyst er so ætlanin at gera eina stóra teldutøka spurnarkanning í fólkaskúlum í øllum landinum. Ætlanin er, at úrslitini skulu leggjast fram næsta vár, t.d. á eini námsvísindaligari ráðstevnu í Íslandi.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Fyrispurningur um lønarkrøv í sambandi við at fiskiloyvi verða latin
Politikkur10-10-2018 - 21:16 - Jóanis Albert Nielsen
Fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52a.
Fyrispurningur um lønarkrøv í sambandi við at fiskiloyvi verða latin, settur Høgna Hoydal, landsstýrismanni, (at svara skrivliga eftir TS § 52a)
· Kann landsstýrismaðurin vátta, at einki fiskiloyvi er latið sambært løgtingslóg um fyrisiting av sjófeingi, uttan so at tann sum søkti um fiskiloyvi fyrst váttaði, at skipari og manning á fiskifari í tí ávísa fiskiskapinum vórðu lønt samsvarandi sáttmálum við føroysk manningarfeløg?
· Kann landsstýrismaðurin vátta, at einki fiskiloyvi er latið sambært løgtingslóg um fyrisiting av sjófeingi, til ávísan fiskiskap, sum ikki var fevndur av sáttmálum við føroysk manningarfeløg, uttan so at tann sum søkti um fiskiloyvi, í hvørjum einstøkum føri hevur váttað, at lønarviðurskiftini hjá skipara og manning vóru staðfest í skrivligari avtalu millum avvarðandi manningarfeløg og ábyrgdaran av fiskifarinum, sum ávíst í fiskiloyvinum?
· Um landsstýrismaðurin ikki kann vátta hetta, hvørjar avleiðingar fær tað so fyri tey, ið hava ábyrgdina av, at lógin ikki er fylgd?
· Um landsstýrismaðurin ikki kann vátta hetta, hvat ætlar hann so at gera, fyri at mistakið ikki verður endurtikið?
Viðmerkingar:
Í løgtingslógini um fyrisiting av sjófeingi stendur soleiðis í § 51 stk. 2:
”Áðrenn fiskiloyvi verður latið, skal tann, sum søkir um fiskiloyvi, vátta, at skipari og manning á fiskifari í tí ávísa fiskiskapinum verða lønt samsvarandi sáttmálum við føroysk manningarfeløg. Er ávísur fiskiskapur ikki fevndur av sáttmálum við føroysk manningarfeløg, skal tann, sum søkir fiskiloyvi, í hvørjum einstøkum føri vátta, at lønarviðurskiftini hjá skipara og manning eru staðfest í skrivligari avtalu millum avvarðandi manningarfeløg og ábyrgdaran av fiskifarinum, sum ávíst í fiskiloyvinum.”
Undir aðalorðaskiftinum í løgtinginum tann 9. oktober 2018 um støðuna í fyrisitingini av sjófeingi, spurdi undirritaði tvær ferðir landsstýrismannin, um hendan reglan var hildin allan vegin ígjøgnum, men landsstýrismaðurin svaraði ikki spurninginum. Tí verður spurningurin settur sum § 52a fyrispurningur.
Á Løgtingi, tann 10. oktober 2018
Helgi Abrahamsen


text:
Hesir byrja ímóti Aserbadjan
ítróttur11-10-2018 - 14:40 - Jóanis Nielsen
Lars Olsen hevur havt sín seinasta fund við spælarunum, áðrenn dystin móti Aserbadjan, og nú er greitt, hvørjir teir fyrstu ellivu verða, ið venjarin sendir á vøllin frá byrjan.
Klokkan 19:45 í kvøld byrjar UEFA Nations League dysturin millum Føroyar og Aserbadjan á Tórsvølli. Føroyski hópurin kom saman mánadagin, og síðani hava fýra venjingar verið á skránni undan dystinum móti Aserbadjan.
Sostatt er føroyska liðið væl fyrireikað til stóru uppgávuna á Tórsvølli, og nú er greitt, hvørjir teir fyrstu ellivu verða, ið landsliðsvenjarin, Lars Olsen sendir á vøllin frá byrjan.
Gunnar Nielsen verður í mál, og í verjuni verða Gilli Rólantsson Sørensen, Atli Gregersen, Odmar Færø og Viljormur Davidsen. Á miðvøllinum verða Jóan Símun Edmundsson, Rene Shaki Joensen, Hallur Hansson, Kaj Leo í Bartalsstovu og Brandur Hendriksson Olsen. Fremsti maður á føroyska liðnum frá byrjan verður Finnur Justinussen.
Eykaleikarar: Teitur Matras Gestsson, Kristian Joensen, Alex Mellemgaard, Heini Vatnsdal, Gunnar Vatnhamar, Magnus Egilsson, Eli Falkvard Nielsen, Pól Jóhannus Justinussen, Rógvi Baldvinsson og Klæmint Andrasson Olsen.
Sonni Ragnar Nattestad hevur leikbann til dystin móti Aserbadjan, meðan Jógvan Rói Davidsen er skaddur, og verður heldur ikki við í dystinum móti Kosovo komandi sunnudag.
Atgongumerkjasølan til dystin móti Aserbadjan hevur annars gingið væl, og á middegi vóru umleið 200 atgongumerki eftir, sum fáast til keyps í Nethandilinum á FSF.fo.


text:
- 25% av fólkafloksveljarunum og vildu hækka blokkin, 27% vildu lækka hann, 30% vildu lata hann standa í stað.
- 56% av sambandsveljarunum vildu hækka blokkin, 2% vildu lækka hann, 31% vildu lata hann standa í stað.
- Samanlagt vildu 40% av veljarunum hjá ABDH hækka blokkin, 15% vildu lækka blokkin, 30% vildu lata blokkin standa í stað, og 15% vistu ikki. Íalt 287 veljarar hjá hesum flokkum svaraðu í kanningini.
Hjartasuff og illsinnisgleps ... til øsing og upplýsing ... um búskap og búskaparfrøði ... og um hvussu politikkur, miðlar og lobbyisma grugga alt.


text:
Í dag eru 63 ár liðin síðani fólkaatkvøðuna 14. september í 1946, og í tí sambandi verður skipað fyri einari politiskari hólmgongu í Runavík í kvøld.
Í hólmgonguni, sum verður í nýggja mentanarhúsinum Løkshøll, fara Magni Laksáfoss úr Sambandsflokkinum og Høgni Hoydal úr Tjóðveldi at kjakast um, hvørja leið teir ætla sær at fara við samfelagnum í ókomnum døgum. Tað er framtíðin hjá Føroyum, sum verður kjarnin í orðaskiftinum, har hólmgongumenninir fara at skifta orð samsvarandi hugsjónunum hjá teimum báðum størstu flokkunum í landinum, Sambandsflokkinum og Tjóðveldinum, siga stigtakararnir.
Til umrøðu verða búskapar-, vinnu- og fiskivinnupolitikkur. Ríkisrættarliga støðan og uttanríkismál – ES – EFTA. Hvørji grundleggjandi virði skulu Føroyar byggja framtíðina á og arbeiðsmarknaðar, sosial- og vælferðarpolitikkur verður somuleiðis settur á dagsskrá.
Tiltakið byrjar klokkan 20. Í steðginum fer kendi troubadururin Kári Sverrisson at spæla nøkur av sínum kendastu løgum. Til at stjórna fundinum er Øssur Winthereig, journalistur, settur, og ætlandi endar fundurin klokkan 22.


text:
Sosialráðgevi Leif Olsen
Sosialráðgevi
Tørvar tær hjálp frá socialráðgeva, ert tú vælkomin at venda tær til Krabbameinsfelagið á telefon 317959 ella umvegis teldupost kmf@krabbamein.fo.
Tá krabbameinsjúka rakar verða tann sjúki og tey avvarðandi ofta eisini rakt socialt, og nógvir socialir spurningar koma upp at venda. Vit bjóða tí ókeypis ráð og vegleiðing frá einum socialráðgeva.
Socialráðgevin kann hjálpa tær við at loysa ymiskar socialar spurningar, so sum ymisk rættindir í mun til fíggjarstøðu, sjúkrameldan, eftirløn, ansingarløn o.a.


text:
Orð: Samuel Medley
Lag: Charles John Stanley
Týtt: Victor Danielsen
1. Kom, fram hitt søta ljóðið ber,
ta makaleysu dýrd, sum er
í mínum Frelsara!
Ber lovsong fram til Gud og hann,
ein song til æru hans sum tann,
ið er kring trónuna!
2. Hvør ríkt hitt dýra blóð, hann læt
at keypa meg, sum bundin sat
og undir dómi var!
Hvør fullkomin hans rættvísi,
hvør hvít og rein tey klæðini,
hans deyði keypti mær!
3. Stór er tann tænasta, hann ger,
og stórur heiðurin, hann ber
á síni trónu nú;
við prísi, sum ei tagna kann,
við lovsongi, sum aldri svann,
har ærdur verður tú.
4. Og skjótt vit náa nú tann dag,
tá vit í hinum ljósa stað
títt andlit skulu sjá;
vár Harri, vinur Frelsari,
vit skulu syngja har um teg
við hørpuljóði tá!


text:
Ingi Samuelsen
14.09.2017 - 08:49
Ítróttur > Ítróttur > Súkkling
Tað eydnaðist ikki at gjøgnumføra annan teinin í Danmark Runt kappingini í gjár.
Vindurin var so nógvur, tá súkklararnir skuldu súkkla framvið suðurstrondini á Fjóni í gjár, at fyrireikararnir gjørdu av at avlýsa kappingina.
Rættiliga stór ósemja var um, hvørt tað var rætt at avlýsa ella ikki. Tað regnaði av grimd, men tað plagar ikki at halda súkklarum aftur. Men stormurin, sum herjaði sunnara part av Danmark í gjár, hevði størri vindferð við sær, at tað er vanligt at síggja í súkklukappingum.
Tí var skjótt tikin avgerð um, at súkklararnir ikki skuldu útsetast fyri at súkkla yvir um brúnna til Tåsinge, og tí var teinurin nakað styttur. Tá leiðslan so bað súkklararnar um at halda aftur – at neutralisera kappingina – ein part av teininum, kom ósemja í hópin, og súkklararnir gjørdu ikki mætari enn at støðga áðrenn almenna avgerðin um at avlýsa kappingina, varð tikin.
Sostatt er støðan júst tann sama, sum hon var eftir fyrsta teinin týsdagin, tá súkklararnir í dag fara undir ’kongaetapuna’, sum gongur av Norðurfjóni, yvir um Lítlabelt og við máli í brekkunum í Vejle.
Føroyski Torkil Veyhe liggur nummar 30 í kappingini. Tað var júst í brekkunum í Vejla, at føroyski súkklarin veruliga gjørdi vart við seg í kappingini í fjør.
Les eisini: ColoQuick koyrir fyri Torkil
Danmarks Radio DR1 sendir kappingina beinleiðis. Sendingin í dag byrjar klokkan 14.30


text:
Fornminnisfelagið fer at varðveita Ølvustovu í Funningi. Endamálið hjá felagnum er at varðveita gomlu húsini, Ølvustovu. Kommunan keypti húsini fyri nøkrum árum síðani, og Fornminnisfelagið ætlar í samstarvi við kommununa, sum nú er Runavíkar kommuna, at fáa sett húsini í stand.
Umboð fyri Fornminnissavnið hava verið og hugt at húsunum, og mett verður, at tað fer at kosta einar 400.000 kr., at fáa húsini í nøkulunda stand, so tey ikki farast verri. Funningur er søgulig bygd, og søgnin sigur, at Grímur Kamban steig fótin á land í Funningi, og settist niður har.
Tey, sum manna nevndina í Funnings Fornminnisfelag eru, eru Sámal Petersen, Petur Dahl, Alis Jacobsen, Johild Kamban og Jógvan Joensen Højsted.


text:
Orka - Vað/
TEITUR LASSEN UMMÆLIR NÝGGJU ÚTGÁVUNA HJÁ ORKA
Write here...
Heitini eru stutt, sum vietnamesisk eitt-stavilsis orð. Vað, Skin, Kav, Vrak, Blik. Tað hóskar til stílin og kanska til verkætlanina, bólkin og einstaklingin Orka (Jens L.Thomsen), sum hann er í dag. Einfaldi húsin tykist eisini at siga hetta. Nýtt. Orka. Alternativt. Víðari. Tað er ikki nógv í tónleikinum ið setur seg fast fyrstu ferð, einki sum er ikoniskt alt fyri eitt, eingi orð ið eru at minnast. Eg kenni ikki so nógv tilfar aftur frá fyrstu ferð eg hoyrdi útgávuna, men aftaná at hon er spæld fleiri ferðir fær hon eitt eyðkenni, ein lit, eina veru. Í dag haldi eg til dømis, at ljóðið í lagnum Blik eru ikoniskt. Tað at lurta eftir hesi útgávuni fleiri ferðir og at hoyra hana lata seg úr, minnir meg um hví mær dámar so væl tónleik, hví tað er so dýrabært, tá ið menniskjan velur at samskifta ígjøgnum tónleik heldur enn gjøgnum orð og myndir. Serliga tá ið man er blivin so sjálvglaður og dovin, at man setur alt í kassar uttan at liva seg inn í hvat fjalir seg innaní, serliga tá ið nakað vísur seg at vera gevandi og lívsjáttandi um man tímur at lurta.
Til tíðir ljóðar Vað sum eina lounge barr ella lobby í einum framtíðarkendum Mad Max heimi. Tónleikurin er ikki líka illur, tungur og fjarur sum Orka er kent fyri, hóast hann er myrkur sum altíð. Hetta er ikki einans rútmiskur tónleikur, hetta er maskinellur tónleikur. Dur-mol harmonikkur og tann logikkurin er ikki tað berandi. Hetta er ektaður elektroniskur tónleikur, sum í streymsliti var tøgn. Ein undirbyggjandi talgildur pulsur er altíð tað berandi og gevur ljóðinum ein dronutan klang. Leisturin er meira ljóð sniðgeving og alt er gjøgnumkomponerað av ljóð fílum - eg ímyndi mær á MPC líknandi samplarum. Tað vil siga, at tú løðir ljóð inn í tín samplara, broytur tey sum tú vil fyri at geva teimum skap og síðan setur tey í gongd við at trýsta á knappar og sendir tey viðari til aðra viðgerð og onnur modul. Her eru eingi siðbundin ljóðføri, eingin sangari, eingin plektari, eingin kontrabassur, saxofon solo ella trummusett. Villskapurin lívgast allíkavæl undir ljóðinum, sjálvt um eingin brestur út í eina solo og umhvørvið tykist at vera sera kontrollerað. Ímynda tær tann tignarliga kung-fu meistarin, heldur enn lærlingin ið øsir seg og skrappar sær. Kanska er hendan útgávan hjá Orka meira einføld enn hinar, kanska ikki. Kanska er hon bara reinari og sterkari, sett saman við størri yvirliti og nýggjum møguleikum. Eg haldi at Orka hevur tikið seg fram við at seta ljóð saman. Nógvu heimagjørdu ljóðini, sum vit kenna frá Orka eru har ikki í sama mun sum fyrr, men lat hetta ummælið snúgva seg um nútíðina og Vað.
Viðmerkingar til løgini:
Igulker
Ein fjarbasstrumma letur seg spakuliga upp og verður til eina eind av trimum evnum, sum man ikki ordiliga leggur til merkis ímeðan tey verða skap. Tað ljóðar sum eitt træpetti ið verður sligið á okkurt (rimshot), ein shaker og so bass trumman. 2 1/2 min seinni er eitt nýtt ljóð, ið kundi ljóða sum ein hvalur. Rútmurnar opna seg enn meir og 16 partar og afturljóð (delay) koma við. Ljóðini eru klár og sita væl í kontrast við hvønn annan. Tað er kanska ein máti at siga, her byrjar okkurt, kom her við tær. Ljóðar kanska sum eitt djór, ein undarligur krossfiskur.
Grind
Ein metallisk skjót rútma. Kanska sum robottar í einum báti, tá ið teir reka grind. Vit hoyra eitt serstakt ljóð sum mann kennur frá Orka, ein strongur av onkrum slag við einum Western/Morricone dámi. Eitt tvey tóna distortionriff við einum bakgrundsljóði, brádliga blívur tað dupult tempo, afrikansk dansandi við einum næstan kora melodi og 16 partar. Ljóðini leggja seg í frekvensir har ið pláss er fyri teimum. Evni ið eru sett niður í hálvt tempo vera sligin á. Klassiskt boom-thack tekno í nakrar taktir. So at enda ljóðar tað kanska aftur sum grind verður rikin og eitt pinkubarn, ið grætur ella syngur við saman við teimum - hetta djúpa niðursorlaða ljóðið. Tað ljóðar eitt sindur óhugnaligt.
Dís
Hetta lagið glíður beint inn frá tí fyrra. Eitt sindur seinni og tungari og eisini líkt tí sum var í áðni. Eitt nýtt melodiskt tema byrjar eisini við distortion og western-riff strongurin kemur inn aftur. Boom-thack, men í hálvum tempo og við variatiónum. Okkurt ið ljóðar sum sirenur verður eisini sett niður í tempo (time stretched). Sera flott ljóðmynd. Nú merkist tónleikurin í kroppinum. Lagið tykist stutt uppá tann góða mátan.
Blik
Eitt nýtt eyðkennisljóð kemur inn. Ljóðar onkursvegna sum eitt kirkjuorgul í floyturegistarinum, riggar øgiliga væl. Sera vælljóðandi lágar basstrummur, elektroniskar. So eitt slagverk ið ljóðar ikki talgilt, men Orka kent, eitt tunt metalpetti sligið á metal. Skiftir í frekvensi. Er tað kanska eitt turkistativ ið er stemmað og ein trummupinnur? Byrjanarljóðið verður smildrað niður. Nú er tað ein insisterandi repetitiv mid-range eintóna rútma ið tekur yvir, so er stilt. Djúpu bass djemburnar koma aftur. Aftur eru vit eitt sindur í Afrika. Tað er ein lætti at eyðkennistemaið kemur stutt aftur. At enda leggur man til merkis, at tað ljóðar sum eitt blikk, hatta tunna metallið, men sangurin eitur altso blik sum í blikalogn
Dimmalætting
Byrjar við tom-tom. Síðan eitt Orka ljóð á slagnum 2 og 4. Aftur ein rútma sum spælir og opnar seg við ymiskum nuansum, sum koma uppí, fyrst bass so hi-hat. Ljóðar sum eitt telduspæl. Kanska ein sum stendur á skíum omaneftir í slalom. Menniskjaljóð, kanska ein rødd ella fuglaljóð sum er smildrað spælir eitt sindur við. Síðan verður nýtt tom-tom ball við einum høgum pad, sum stríðist við at stemmast, uppá tann góða mátan, soleiðis at man følir, at tað er analogt og heitt. Lounge trýtóna mol granna-akkordir, Mol til suspended. Verður stuðlað uppundir við menniskjaljóðum. Blívur eitt sindur requiemkent at enda, okkurt kór líknandi hugdi framvið í nøkur fá sekund.
Vrak
Eitt framhald. Aftur tom-tom ball, men nú er tempoið farið niður. Eisini mol til sus akkord, men eina aðrastaðni, sindur seinni. Sama sum Dimmalætting. Sleppur at hanga, ímeðan steel drum tom-tom ball er í botninum, fellur í tonalitet blívur atonalt og ljóðar gott. At enda stemma tey saman og so endar. Heilt stutt lag.
Vað
Eitt Orka-ljóð byrjar aftur við einum myrkum trummu figuri, eitt nýtt ljóð. So er ein høgur tóni! WTF! Vælkomin inn! Endiliga! Tað er sum um at onkur endiliga fór yvir í vindeygað at hyggja eitt sindur út. Síðan koma tríggjar akkordir sum vera endurtiknar og varieraðar, eitt sindur lounge kent, hetta við at man tekur eina moll akkord, síðan eina granna-moll og so eina heilt-aðrastaðni-moll! Ein hi-hattur við afturljóð kemur inn. Høgi tónin veksur og fær eitt padd við sær, tveir tónar í einum kvinti. Ljós. At vaða, kanska tað ljóðar eitt sindur sum at ganga í eini lítlari á ímillum trøð mitt í eini junglu. Eitt rútmutrummu ljóð, sum ikki bítur, men er meir sum ein ride, elektroniskt. Akkordinar vera opnaðar at enda, yvirtónar koma uppí, filtrini spæla við. Endar við synth akkordum.
Skin
Eitt niðurstemmað Orka-kent ljóð byrjar. Síðan ein hi-hattur í illsintum afturljóði. Pláss verður gjørt, hi-hatturin víkjur onkuntíð. Minnir um byrjanina, men er meira avanserað, man hevur latið upp fyri hesum í byrjanini, so tað kennist vælkomið. Aftur stilt, ein sera low-filter pad við akkordum verður opna upp við filtur, bara eitt sindur, aldrin heilt upp. Ein bassur kemur inn, tvær akkordir. Eitt nytt pad, ein melodi tema í mol, ein rútma. Kundi verið at Jan Hammer tónasmiðurin úr Miami Vice var vilstur í einum skjótum bili í eini myrkari tunnel. Eitt nýtt slag av ljóð sum vit ikki hava hoyrt, eitt oktav riff spælir saman við tema á off beat. Tema blívur styrkt. Eitt sindur sum bíðitónar á eini telefonliniu kundi verið. Enn í hálv tempo, kul at tað er seint, aftur kemur kroppurin við. Kanska tað mest lurtaravinaliga.
Djúpini
Ein bassur líka sum oktav tema frá áðrenn, til ein kvint. So eru eisini onnur riff, men ikki trummur, ljóð samples, ein standard trummumaskinu rútma kemur og fer. Ljóðini detta niðureftir sum glissandi. Tað steðgar. Riff sleppa at vera í fokus. Ljóðar sum djór og maskinur. Stórir fuglar kanska. So verður alt tendrað. Okkurt sorlað í tí djúpa, gevur tí eina undirvatnskenslu. Aftur hesir stóru fuglarnir við munnkurv. Flott javnvág í ljóðmyndini, eg vildi ynskt at eg átti eitt sera stórt PA anlegg her heima. At enda veður tað spælt við pitch, sum ein fullur synth, ið nú skal heim í song.
Kav
Orka- ljóð. Ljóðar sum vindur. Botnurin í ljóðmyndini er niður filtreraður. Eitt eitt-slag á eyðkenda Orka-metal ljóðið. Eisini eitt filtur verður brúkt at geva melodi. Sera stutt.
Torva
Ein basstrumma, sum dettur niður, ger lifts. So aftur ein Orkakend rútmusamanseting. Vit skulu nikka í seinum tempo. Ein lounge pad - har triða akkordin rakar onkra heilt aðrastaðnis í dur moll system, stílurin vit sóðu í Vað lagnum. Rútman tykiskt sum ein steðgur, kom øll inn at fáa okkurt leskiligt - ikki í hálvleikinum, men nú at enda. Ein arpeggio, tann fyrsti á útgávuni. Verður stuðlaður við einum ljósari beiggja. Aftur til akkordirnar. Bassljóðið verður pressað, blívur distortað, heldur áfram. Arpeggio koma innaftur. Reint, gott pláss er. Trý evni. Hi-hat, dist tom, og ein akkord synth ið ljóðar sum træblásari. Endar bráðliga og elegant. Ikki ágangandi.
Tað undarliga við Vað er, at tað onkursvegna er tjóðskaparligt, sjálvt um at tað bjóðar seg fram at vera altjóða. Við altjóða lurtaran sigur Vað: Her er náttúran, minst til hana. Við føroyska lurtaran sigur Vað, her er umheimurin, minst til hann. Tað tykist sum uppreistur. Kanska tað er tíðarandin, at vit eru tjóðskaparromantisk og leita inn til røturnar, samstundis sum vit umstilla okkum til talgilda veruleikan og liva sum alheimsborgarir. Hetta við at nýggja Orka er skapt til ein myrkan náttklubb í London útjaðaran og ikki sofuna á Velbastað er ein upplagdur tanki, men spurningurin er, um tónleikurin ikki livir líka væl allastaðni í dag? Eg haldi, at Orka tónleikurin er betri egnaður enn flest annar at hoyra, ímeðan vit koyra eftir Oyggjarvegnum. Kanska er tað í 2016 meira svakt og veruleikafjart at hoyra Toto og føroyingar í amerikanskum kovboyhatti enn nýggjasta tónleikin hjá Orka ímeðan vit liva her?
Eg havi skilt, at Orka ikki slapp inn um nálareygað í umfar á playlistan hjá Kringvarpinum við millum annað tí grundgeving, at tað var altjóða og ikki hóskaði til dagligt umfar í landsins miðli, men heldur til eina sersending í minni virknari senditíð. Spell hjá Kringvarpinum, men heimurin fer víðari undan hasum lága støðinum. Vil Kringvarpið einans halda við líka og doyva, heldur enn at endurnýggja og geva íblástur? Ímeðan eg skrivaði hetta tendraði eg til stuttleika Kringvarpið og hoyrdi popp-løgini Love Lift Us Up Where We Belong (1982) og Eye of the Tiger (1982). Guð viti hvussu nógvar ferðir teir sangirnir eru spældir hesi seinastu 34 árini. At seta eitt nýtt Orka staklag í sjónliga rotatión í Kringvarpinum er næstan líka sjálvsagt sum at Pál Joensen skal á svimjilandsliðið. Tað sum fyri meg tykist sum uppreistur í Vað er kanska júst tað - eitt aftursvar uppá hesa tvístøðu sum merkir snævurskygnu Føroyar og ráðaríka ættarliðið, tá tað kemur til altjóða mentan. Vað og Orka sprettur kanska júst úr hesum. At man sum skapandi fær hug at vísa á ein annan veruleika. So leingi Orka ikki sleppur ígjøgnum náleygað, jú betri, hvassari og meira ótamdur verður tónleikurin og jú meira hava vit tørv á tí alternativa, at siga, kom víðari tit nalvaskoðandi og hálvpunkteraðu, vit fara her yvir nú.
At enda kunnu vit spyrja hví vit skulu lurta eftir hesum tónleikinum? Er hetta ikki bara tað sama sum vanligt? Hvat er virði í Vað og at hoyra tað í útvarpinum? Um tú vilt vera tvørur, so er tað ið man hoyrir fyrstu 2 1/2 minuttirnar ein four-to-the-floor basstrumma (ein trumma sum slær fýra sløg í hvørjari takt) inntil eitt løgið ljóð kemur inn sum ein heilsan og sigur takk fyri títt tol, nú eri eg her. Ljóðini eru fá, men tey broyta seg og hava nógvar yvirtónar og góðsku í sær, har er kjøt á og føði í. Sum tá ið tú velur títt tilfar við umhugsan, at tú ikki velur tað fyrsta ljóðið á telduni ella guitarin sum hongur á vegginum, men at tú leitar og leitar, skrúvar, lurtar, roynir, stríðast við at finna fram til tað sum er serstakt, betri og ríkari enn tað sum er mest atkomuligt og vanligt. Nógvur tónleikur kann vera strævin, tá ið man merkir eina samleikakreppu, at tey sum skapa bara vilja vera øðrvísi og hava ein tørv at siga hygg at mær, hetta hevur eingin gjørt fyrr, ella kom og set teg her hjá mær. Tað kann vera innihaldsleyst og ikki líka nýtiligt sum onkur ið sigur, ger so væl, her er nakað heilt sermerkt, ið eg við míni leitan havi funnið fram til. Tað vil siga, at tað snýr seg ikki um at fáa uppmerksemi, men heldur um at betra nakað sum er og síðan deila tað við onnur og soleiðis ríka sítt samfelag. Sjálvt um henda Orka útgávan ikki sleppur inn um nálareygað og at vera sjónlig í landsins Kringvarpi saman við so nógvum øðrum, skulu vit kalla tað alternativum, so fer hon at standa eftir. Av tí at hon er betri uppá so nógvar aðrar mátar enn tær flestu aðrar útgávurnar ið vera lætnar av hondum av føroyskum tónleikarum. Orka katalogið fer altíð at standa og vinka til tín, um tónleikur hevur tín áhuga. Tað er nokk ein tung leið at skulla vaða ígjøgnum hjá Orka, bæði í London og her heima. Serliga tá ið man hvørki klæðir seg í kovboyhatt ella keypir sær marknaðarføring í London.


text:
Hóast Jødar ikki halda jól, er satt jólahald hvørt ár við hina sokallaðu føðikirkjuna í Betlehem, har sjálvur Yasser Arafat og eftirmaður hansara Mahmoud Abbas umframt Hamas hava verið á gátt. Les meira
M. C. Restorff er aftur í ár at hoyra við jólasendingum. Saman við konuni og tveimum barnabørnum varð hendan dagin leitað innar í gamla jólaskrýdda býin í Århus, haðani okkum verða bornar heimildir, sum skuldu fingið bæði yngri og eldri í rættiligan jólahýr. Tað eru 4 sendingar í røðini. Les meira
Nú jólini standa fyri durum, koma frásagnirnar hendan mánaðin sjálvandi úr Betlehem, har Jesus varð føddur. Flestu jødar halda, sum verða man ikki jól! Teir vrakaðu son Guds frá fyrstu stund, og alt hetta prátið um Jesus, sum Messias, er í huga teirra tann beri heilaspuni. Les meira
Í hesi seinastu beinleiðis morgunsendingini í ár høvdu vit fyrst vitjan av Fríðtór Debes, sum greiddi frá ferð í Kenya í november í ár. Síðani komu Laila, Barbara og Noa maður Barbaru. Tey eru nýliga komin heim úr USA í jólafrí. Umframt gott prát sungu tey 3 esini ein sang live. Les meira
Gestir í sendingini vóru Manuel Delgado og Sanna Hjaltalin. Les meira
Lív Jóhannesen segði frá tiltakinum “Nýtt09” sum verður nýggjársnátt 1. jan. kl. 01.00. Sanna Hammer, Lív Poulsen og Jóna Lyngvej tosaðu um bíbliuskúlan hjá Youth With A Mission í Føroyum, sum verður 29. jan. til 3. aug. 2009 Les meira
Í sendingini í morgun hoyrdu vit fyrst eitt prát við Zacharias Zachariassen um aðru bókina í røðini “Frá penni Petur Hábergs”. Seinni kom so Poul Færø við í sendingina. Les meira
Vit høvdu vitjan í útvarpstovuni av Eyðbritt Eysturstein og Eyðun Jacobsen. Ringdu til Bjørg av Rana. Les meira
Ringdu til London til Marjun King um Christmas Child. Vinjard Magnussen vitjaði í útvarpstovuni, har hann tosaði um jól. Les meira


text:
Svitzer víðkar um virksemið í Brasilia
Svitzer, sum Maersk eigur, ætlar at økja um hjáveru sína í Brasilia við 10 nýggjum sleipibátum í suður- og landsyniningspørtunum av landinum fyrst í 2018. Felagið upplýsir, at tað nú hevur tikið tveir av fýra sleipibátum frá Fortaleza Inace skipasmiðjuni í nýtslu í næststørsta býnum í Latínamerika, Santos.
Fyrst í 2018 væntar Svitzer at hava tveir sleipibátar í vinnu í Rio Grande havnini sum lið í ætlanini at hava tíggju eyka skip í gongd í landinum.
Teir báðir fyrstu sleipibátarnir, Svitzer Zoe og Svitzer Jamil Darien, eru 24 metrar langir, 11 metrar breiðir og útgjørdir við Caterpillar maskinum, sum veita bátunum orku til at kunna toga meira enn 60 tons.
“Við yvirtøkuni av Svitzer Zoe og Svitzer Jamil Darien gera vit okkum klár til næsta stigið í víðkanarætlanunum á brasilska marknaðinum,” sigur Rutger Thulin, stjóri hjá Svitzer í Brasilia.
Kelda: TradeWinds


text:
Eftir at vit her á heimasíðu Vencils kunngjørdu, at rithøvundaspírar innan 1. mars kunnu søkja inn á rithøvundaskúlan í Keypmannahavn, hava árvaknir lesarar gjørt vart við, at tað eisini ber til at lesa til rithøvund á lærda háskúlanum í Göteborg. Hesi tíðindi bera vit sjálvsagt gleðiliga víðari. Rithøvundaútbúgvingin “Litterär gestaltning” í Göteborg er ein tvey […]
Ætlar tú tær at útbúgva teg til rithøvund, átti tú kanska umhugsað at søkt inn á Rithøvundaskúlan í Keypmannahavn. Men tú mást ikki drála ov leingi við at finna fram tínar bestu tekstir, tí umsóknarfreistin fyri 2012 er longu 1. mars. Umsóknin Onki krav er um prógv frá øðrum útbúgvingarstovni fyri at verða tikin inn […]
Wislawa Szymborska varð borin í heim í 1923 í Bnin, ein lítil býur í vestur Pólandi. Foreldur hennara fluttu til Krakov í 1933, har hon hevur livað og arbeitt síðani. Szymborska las polskar bókmentir og sosiologi í universitetinum í Jagellonia frá 1945 til 1948. Hon hevur skrivað fleiri enn fimtan bøkur. Polsk søga frá seinni […]


text:
Kjak Eg vil spýggja av kjaki ”Tú tveitti smørið á pannuna” ”Tað gjørdi eg ikki tú læt tað smelta í ovninum” ”Tú herjaði á Turkaland og drapst allar armenararnar!” ”Tað gjørdi eg ikki! Tú herjaði á Kina og fekst tey bundin av opium!” ”Tú gjørdi eina størri H-bumbu enn eg” ”Tú brúkti eiturgass í […]
Yehuda Amichai er ísraelskur yrkjari. Hann varð føddur í 1924 og doyði í 2000. Amichai skrivaði á hebraiskum, men er týddur til eini fjøruti mál. Hetta ger hann til mest týdda ísraelska yrkjaran síðani Dávid Kong. A Child is Something Else Again BY YEHUDA AMICHAI TRANSLATED BY CHANA BLOCH A child is something else again. […]
Freistin at senda inn tilfar til átjanda nummarið av Vencli er 1. august. Hvør kann senda inn tilfar til Vencil? Jú. Øll kunnu senda inn tilfar til Vencil, og tað kann gerast alt árið runt. Lýst verður á heimasíðuni við tíðarfreistini, sum vanliga er 1. august. Treytirnar fyri upptøku er, at talan er um skaldskap á […]
Nýtt yrkingasavn um at vera tætt at menniskjum, ið eldast ella skulu doyggja soleiðis leggur kroppurin seg niður á jarðarskorpuna sum jarðarskorpan ber kroppar sínar Hetta brotið úr savninum Djúpini eftir Vónbjørt Vang, sum Forlagið Eksil gevur út, er um tilverunar og náttúrunar vøkru og lívsjáttandi ringrás. Djúpini er eitt savn av prosalyriskum tekstum […]


text:
Enski miðlarisin, The Guardian læt fyri stuttum eitt yvirlit gera um tær tíggju bestu bókmenturnar úr norðurlondum. Millum mongu ymisku norðurlendsku rithøvundarnar og stórverk teirra var havnamaðurin William Heinesen at finna.
Tað er í sambandi við eitt komandi áralangt hátíðarhald av norðurlendskum rithøvundum, at íslendski rithøvundurin Sigurjón Birgir Sigurðsson hevur latið hetta yvirlitið gera. Tað er skaldssøgan “Tornið við heimsins enda” frá 1976, sum serliga hevur nomið við Sigursjón.
Um William sigur hann:
– Heinesen er hin síðsti av 20. aldarinnar meistarum av norðurlendskum riti, sum enn vantar at vera uppdagaður av altjóða lesaraskaranum. Javnlíkur við íslendska Halldór Laxness, donsku Karen Blix og norðmannin Knut Hamsun var hann ein, sum skrivaði úr tí minsta av norðurheimsins heimum; ta lítla havnarlagið í Føroyum. Eg nýti hvørt høvi eg havi til at sláa trummu fyri bókum hansara. Og nú verður hansara skaldsliga frammanan av lívinum á oyggjunum, sum í mun til ta risastóra havið er eins og eitt sandkorn á einum dansigólvi, útgivið á enskum máli. Eg vóni, at lesarin av hesum orðum fer at fylgja honum har.
William var ikki bara havnaðarmaður, men eitt av tjóðarskaldum føroyinga; eisini hin kendasti rithøvundurin, sum er komin úr landi okkara. “Tornið við heimsins enda” er skaldssøga um Amaldus gamla, ið situr í torninum við heimsins enda, og lítur aftur á lív sítt. Skaldssøgan lýsur ta fyrstu ferðina menniskjan hittir tilverunnar frumevni: Ljós og myrkur, himmalhválvið, stjørnunar, fløturnar, havið, elskhugan og skaldskapin. Ástina og skaldskapin hittir Amaldus í skapi av gentuni Merrit, sum sigur tí yngra dronginum frá ótrúligum søgum og søgnum við deyða og yvirtrúgv.
William Heinesen var framúr marglistamaður og tilevnaði stundum stuttligar tekningar og gátukendar skurðir til Fjúrtanda september.


text:
Annika Kunoy Im 15.04.2018 (10:52)
Opera sangarin Elsa Súsanna fekk staðfest angist
Tíðina eftir at opera sangarin Elsa Súsanna Dalsgaard var liðug at lesa tónleik á Kgl. Danska Musikkonservatorinum, hevði hon ymiskt fyrifallandi arbeiði í Danmark. Hon hevði tó tann trupulleikan, at hon ofta møtti ov seint til arbeiðis. Hon skilti ikki tá, hvør orsøkin var til, at hon ferð eftir ferð misti starvið, tí hon møtti alt ov seint ella gloymdi, at hon skuldi til arbeiðis.
Les eisini: Angist er bæði umfatandi og vanligt
– Tað var eyðmýkandi, og eg varð knúst hvørja ferð, tað hendi, sigur hon.
Tá Elsa Súsanna var 38 ára gomul, flutti hon til Noregs at búgva, tí hon fekk dreymastarvið sum operasangari í Operakórinum í Oslo. Hon greiðir frá, at tað passaði væl til sín, tí hon ikki skuldi møta tíðliga til arbeiðis.
– Tað byrjaði at glíða kortini. Hóast eg var uppi klokkan sjey, fór undir brúsu og var klár at fara til arbeiðis ein tíma áðrenn, eg skuldi møta, fekk eg meg ikki út um dyrnar. Eg stóð og hugdi at hurðini, og eg fekk fleiri tankar um, hví eg ikki kundi fara. Til síðst fekk eg pressað meg gjøgnum dyrnar, sigur hon.
Tá hon hevði tað soleiðis, varð hon ólukkulig og útlúgvað, og hon kendi fleiri sjúkueyðkenni.
– Eg kundi sova alt døgnið, og eg hevði ilt alla møguliga staðni, og tað er eisini ein máti at rýma undan kensluni, sigur hon.
Á arbeiðsplássinum løgdu tey sjálvsagt til merkis, at Elsa Súsanna møtti illa upp. Hon varð innkallað til fund, og hon fekk at vita, at fekfelagsumboð skuldi við á fundin. Tá visti hon, hvat fundurin fór at snúgva seg um, og hon var ræðslusligin fyri, at hon nú fór at missa dreymastarvið í operakórinum. Lukkutíð var Elsa Súsanna byrjað at ganga til sálarfrøðing, tá hon flutti til Noregs. Hetta var annað árið, at hon gekk hjá sálarfrøðinginum, og hon tosaði við hann um fundin, áðrenn hon fór.
– Hann spyr meg, hví eg so ofta komi ov seint til arbeiðis. Eg segði, at eg helt, at eg var sjálvoyðandi. Tað tók sálarfrøðingurin als ikki undir við, tí operasangurin var jú mín lívsæðr, sigur hon.
Sálarfrøðingurin greiddi henni frá, at hon hevði angist. Inni í høvdinum hevði hon eina ræðslu fyri at fara út millum fólk, sum hon onkursvegna hevði klárað at doyvt, tá tað kom til starvið hjá henni, tí tað var so umráðandi og altavgerandi fyri hana.
– Eg kendi, at arbeiðið var tað einasta í lívinum, sum fungeraði, greiðir hon frá. Sálarfrøðingurin mælir henni síðani til, at hon fer til fundin og greiðir teimum frá, at hon hevur sálarligu líðingina angist. Eisini skuldi hon siga teimum, at hon í samráð við sálarfrøðing arbeiddi við líðingini, og vildu tey vita meir um angistina, so kundu tey seta seg í samband við hann. Hon skuldi eisini biðja um eitt tíðarskeið, har arbeiðsgevarin loyvdi henni eitt rásarúm, soleiðis at hon, tá hon kendi angist, fekk boðað arbeiðsplássinum frá, at hon var sein á veg ella ikki fekk komið tann dagin.
– Eisini gav hann mær eina hárnál við lítlum perlum á. Hann segði, at dóttir hansara hevði gjørt hana. Eg skuldi lova honum, at eg hevði hana á mær á einum sjónligum staði, og hvørjaferð eg merkti, at eg varð álopin skuldi eg nerta við hárnálina og siga ‘eg havi lov at vera her’, sigur hon.
– Eg helt, at hann var púra gagg, men opinleikin riggaði, sigur hon frá. Umframt at Elsa Súsanna skuldi greiða arbeiðsplássinum frá um orsøkina til vánaligu uppmøtingina, so skuldi hon eisini sjálv góðtaka og læra meir um diagnosuna, sum hon júst hevði fingið.
– Angistin var millum annað komin av, at lunnar undir mínum sosiala lívi vóru so skeivar orsakað av happingini frá barndóminum, sigur hon frá.
Les eisini: Á leið 12-20 prosent stríðast við angist
– Eg hevði ikki álit á fólki. Eg kundi verða boðin til eitthvørt og verða pyntað og klár at fara avstað og síðani broyta hugsan, sigur hon.
Elsa Súsanna og sálarfrøðingurin tosaðu saman einaferð um vikuna í fýra ár. Hendan áhaldandi tíðin saman við sálarfrøðinginum hjálpti henni burtur úr bæði tunglyndi og angist. Hon kennir seg hepna, at hon fekk starvið í Noregi, og at hon kundi ganga til sama sálarfrøðing ein tíma hvørja viku í fýra ár. Eftir fýra ár við millum annað kognitivari terapi avgjørdi hon at gevast við samrøðunum við sálarfrøðing. Tá hevði hon lært at lesa mynstrini í tí, sum hon gjørdi og síðani at broyta tey.
(brot úr grein úr Vikuskiftis Sosialinum, sum hetta vikuskifti setur sjóneykuna á angist. Øll greinin kann lesast í blaðnum)
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Ríkisveitingin til Føroyar
Í gjár var fyrsta viðgerð av ríkisveitingini til Føroyar. Síggj myndarøð úr salinum her:
Tíðindi
2018/09/07
Stjórnin vil brúka 15 mió. til at økja kunnleikan, og borgarar skjóta upp, at Ríkisfelagsskapurin skal á tímatalvuna. Alt í samsvari við tað, Javnaðarflokkurin leingi hevur virkað fyri.
les meir
2018/06/20
Nógv bendir á, at eitt altjóða veiðibann er ávegis. Bannið fevnir millum annað um veiðu eftir lunda og álku, og hetta kann raka Føroyar umvegis danska limaskapin í altjóða avtalu. – Eg fari at gera
les meir
RSS


text:
Orð og lag: Ralph Carmichael
Týtt: Jóannes S. Hansen
Upprunaheiti: Reach out to Jesus
1. Tyngja tungar byrðar, sum tú gongur vegnum á?
Hótta fjaldir vandar teg so mangastaðni frá?
Hevur tú mist mótið, sum tú strevast dag um dag?
Kalla á Jesus, og sál tín verður glað.
Niðurlag: Hann er altíð nær,
lurtar eftir tær,
hvar tú so ert,
gongur tær við lið,
gevur tær sín frið,
vilt tú tað bert.
Tá ið mótið fellur,
og tú eina stendur her,
kalla á Jesus, hann hjálpir og teg ber.
2. Tykist lívið dapurt, og tú ongan útveg sært?
Nívir teg enn sorgin, ongan sálarfrið tú fært?
Ert tú vinaleysur, kanska vilstur langt av leið?
Kalla á Jesus, og hann teg svíkur ei!


text:
GRANSKING: Eins og flestu ašrar verur ķ nįttśruni kappast eisini rognkelsir um at tryggja
sęr bestu plįssini ķ tķ umhvųrvi, har tey liva. Trķggir fųroyskir granskarar
hava jśst fingiš śtgiviš grein ķ altjóša vķsindatķšarriti um atferšina hjį rognkelsum,
og hvussu atgongd til skjól og mįtin at fóšra įvirkar vųkstur og trivnaš hjį
rognkelsum.
Kanningarnar hjį fųroysku granskarunum vķsa, at um skjól eru tųk til rognkelsi at hvķla seg ķ, so tekur seg upp ein kappingarstųša um tryggja sęr besta plįssiš. Henda kappingarstųša hevur tó onga įvirkan į trivnašin hjį rognkelsum, um syrgt veršur fyri at fóšra vķtt og breitt, so ųll fįa etiš ķ senn.
Um fóšur veršur giviš ķ einum staši og ķ smįum nųgdum ķgjųgnum allan dagin, so veršur kappingarstųšan millum rognkelsini herd. Hetta orsakaš av, at summi rognkelsi fįa ķ minna lagi at eta, ella mugu arbeiša haršari fyri fųšina. Śrslitiš veršur, at trivnašurin gerst verri hjį teimum rognkelsum, sum fįa ov lķtla fųši.
Ein nišurstųša ķ kanningini er, at skjólini hava neiliga įvirkan į trivnašin hjį rognkelsum, um ikki fóšringin veršur skipaš į slķkan hįtt, at ųll sleppa at eta ķ senn. Somuleišis er taš soleišis, at trivnašurin sum heild gerst betri, um fóšraš veršur nógv ķ senn, ķstašin fyri at spjaša fóšringina yvir allan dagin.
Teir trķggir granskararnir, sum hava gjųrt kanningina og skrivaš greinina ķ vķsindatķšarritinum, PeerJ, eru Įsa Johannesen, Fiskaaling, Nakita E. Joensen, Luna, og Eyšfinn Magnussen, Fróšskaparsetur Fųroya.
Vķsindagreinin kann lesast į hesi leinkju: https://peerj.com/articles/
Um nakar ynskir at vita meira um hetta evniš, kann viškomandi seta seg ķ samband viš Įsu Johannesen, granskara į Fiskaaling, tlf. 774764, teldupost: asajoh@fiskaaling.fo.


text:
Gjøgnumførd og ambitiøs framsýning/
Viscera - Construct - Jón Sonni Jensen
Mikukvøldið 12/7 læt framsýningin Viscera - Construct hjá Jón Sonna Jensen upp í hølunum hjá Granskingarsetrinum Inova á Hoyvíksvegi 51 í Havn, tað er har, sum Rúsan helt til fyrr í tíðini.
Hetta er ein rættiliga stór serframsýning við 28 verkum, sum listamaðurin hevur gjørt til høvið, umframt einum ljóðlistaverki, sum Dan Helgi í Gong hevur gjørt til framsýningina. Til upplatingina var sum vera man eitt sindur ov nógvur gangur til heilt at hoyra áhugaverda auditiva verkið, sum sjóðar í bakgrundini og sum m.a. inniheldur ljóð av aluminium, ið gevur okkum eina øðrvísi sansaliga uppliving av tilfarinum, sum vit so eisini síggja á framsýningini.
Tað er ikki á hvørjum degi, vit her á landi uppliva eina heila framsýning úr so mikið ólistarligum tilfari sum latex, aluminium, gips og polyurethan-skúmi, men vit kenna tilfarsvalið aftur frá t.d. Ólavsøkuframsýningum, FESKT og øðrum felagsframsýningum, sum Jón Sonni hevur luttikið í og fyri nøkrum árum síðani hevði hann eina áhugaverda serframsýning á Býarbókasavninum. Framsýningin Viscera - Construct er á sama spori, men hon er meira gjøgnumførd og stórsligin. Heitið á framsýningini sipar bæði til organiskar innvølir og byggivirksemi. Verkini eru tilfarsgranskandi við denti á mótsetningar sum flótandi og hart, tungt og lætt, organiskt og mekaniskt og harvið tykist staðsetingin av framsýningini í einum vísindaligum granskaraumhvørvi uppløgd og væl hugsað. Tað er av sonnum hugaligt at síggja føroysku listina spríkja fram á nýggjum og øðrvísi pallum.
Heitini á verkunum eru øll á enskum – hetta er ein altjóða framsýning, sum heilt vist fer at skuffa tey ferðafólkini, sum leita eftir Føroyalist, almikið. Men hetta er ein framsýning við hægri listarligum ambitiónum enn teimum hjá kommersiellu turistmálarunum. Har eru í roynd og veru oljumyndir við á framsýningini, men tær eru øðrvísi og tykjast eitt nú í litum at vera tillagaðar framsýningini. Hesar myndirnar og smáu gipsverkini sýnast onkursvegna óneyðug á framsýningini, ið hevur lyndi til at gerast eitt sindur yvirfyllt, men hetta man hava verið ætlanin hjá listamanninum; at gera eina installatión, eina heild, har áskoðarin alla tíðina hevur ein part framman ella aftanfyri seg meðan hon gongur runt í framsýningini. Samanumtikið er talan um eina gjøgnumførda og ambitiøsa framsýning, hvørs sterka, djarva tilfarsliga uppáhald eisini kann gerast ein uniformur veikleiki - eg tók meg í øllum førum í at ímynda mær hvussu verkini høvdu sæð út í marmor, granitt, travertin og bronsu. Tey bestu verkini eru nonfigurativar standmyndir við einum serstøkum, sansaligum hedonistiskum brái, sum fær meg at hugsa um standmyndina, sum danski myndahøggarin, Jørgen Haugen Sørensen gjørdi til danska instituttið í Rom. Hinvegin haldi eg hetta, at áskoðarin sjálv fer at hugsa um ymiskar tilfarsmøguleikar, vera eitt satt bragd.
Framsýningin hjá Jón Sonna Jensen er opin mánad.-mikud. frá kl.10-16. Hósdag til kl.18 og fríggjadag og leygardag til kl.16 hetta til 12.august.


text:
Tá vit herfyri fóru at umvæla ein garð í garðinum, legði eg til merkis, hvussu stórir steinarnir vóru, sum ein maður ikki megnar at lyfta. Eg visti, at partur av “Stóragarði” sum einaferð varð laðaður um alla Havnina, var í okkara garði og mark við grannan. Kom eisini at hugsa um eina eldri mynd, sum eg sá í bók júst av somu gørðum. Hetta er mynd tikin langt fyri, at okkara hús vóru bygd í 1952. Og báðir umtalaðu garðarnir eru á myndini, men eisini tvey søgulig hús.
Húsini til høgru eru húsini, har Studni nú heldur til. Lærarin Oluf Skaalum í Realskúlanum, sum var føddur 1881, bygdi húsini. Í 1918 flytir Skaalum familjan til Danmarkar, og Jóanis í Stórustovu keypir húsini. Landið hevur alt, eg veit, átt húsini, og eg minnist væl, tá landsstýrismaðurin Eli Nolsøe við familju búði í húsunum, og tá landsverkfrøðingurin Mikkjal Helmsdal búði har. Í nógv ár var húsið búðstaður hjá næmingum, sum gingu í skúla í Hoydølum. Fyri nøkrum árum síðani vóru húsini høvuðsumvæld, og í dag heldur Studni til í vakra húsinum við Hoydalsvegin.
Tá eg í 1972 kom at búgva við Hoydalsvegin búði Esmar Fuglø og konan Ragnhild í húsunum til vinstru. Húsini, sum Jákup í Stórustovu bygdi í 1930 árunum, mugu hava verið valahús tá á døgum, tí vanligu húsini í Havn vóru smærri og høvdu annað vanligt snið. Í dag eigur Beinta Sørensen húsini. Umrøddi Jákup í Stórustovu var pápi Viggo í Stórustovu, og eg kendi frá Kyndli. Men aftur til Stóragarð.
Mær er sagt, at miðskeiðis í 1800 – talinum byrjaðu menn at laða høgan garð úr Válgaravík yvir við Strond og runt alla Havnina. Garðurin endaði í Sandagerði. Teir byrjaðu at laga garðin tríggjar alin høgan, men eftir eina tíð sóu teir, at garðurin var ov høgur, og arbeiðið gjørdist ov møtumikið, so teir minkaðu um hæddina niður í tvær alin. Um hetta mundið vóru nógvar traðir lagdar inn, og menn vildu laða høgan garð til tess at halda hagaseyðinum úti. Bara heilt fáir partar av Stóragarði eru at síggja, og áhugavert, at partur av Stóragarði júst er í okkara garði. (Vagnur)


text:
Við sannførandi sigrum í fyrru hálvfinaludystunum í gjárkvøldið, hava Kyndil og VÍF styrkt munandi um møguleikan at koma í Faxe Kondi-finaluna 2018.
Kyndil vann 31-19 á H71 í Hoyvík og VÍF vann 28-18 á VB í Vági.
Hjá monnunum er meiri spenningur í. Í gjárkvøldið vann H71 ein tepran sigur á Neistanum. Úrslitið varð 27-25.
Í kvøld hittast Kyndil og VÍF hjá monnum í høllini á Hálsi í fyrru hálvfinaluni. Dysturin byrjar kl. 20.00.
Dystarskráin fyri seinnu hálvfinalurnar:
Leygardagur 10. feb. kl. 18.00 Kyndil – H71
Sunnudagur 11. feb. kl. 14.30 VÍF – VB
Sunnudagur 11. feb. kl. 16.00 VÍF – Kyndil
Sunnudagur 11. feb. kl. 16.00 Neistin – H71


text:
Í gjárkvøldið samtykti Runavíkar Býráð at seta á stovn forskúla í Runavíkar Kommunuskúla á sumri 2015.
Ein royndarskipan hevur verið gjørd við forskula í Skála Skúla hesi seinastu tvey árini. Royndirnar hava verið væleydnaðar - m.a. eru royndirnar, at børnini, sum hava gingið í forskúla, er betur búgvin til skúlagongdina í fyrsta flokki, enn tey annars høvdu verið.
Býráðið hevur seinasta árið viðgjørt, hvørt forskúli eisini skuldi setast á stovn í størsta skúlanum í kommununi - Runavíkar Kommunuskúla.
Og í gjárkvøldið var so avgerðin tikin um at seta á stovn forskúla um eitt gott ár. Farið verður nú undir neyðugu fyrireikingarnar av verkætlanini.
Forskúlin í Runavíkar Kommunuskúla verður tann triðji forskúlin í Runavíkar Kommunu, eftir forskúlan í Frískúlanum Kelduni og forskúlan í Skála Skúla.


text:
Ingi Samuelsen
13.08.2014 - 04:45
Tíðindi > Uttanlands > Annað
- Øll spor benda á, at Robin Williams doyði fyri egnari hond. Men endaliga niðurstøðan verður ikki gjørd fyrr enn eiturevnafrøðiliga frágreiðingin er gjørd og avhoyringin av vitnum er liðug.
Soleiðis sigur ein talsmaður fyri løgregluna Marin County í Kalifornia í dag, nú tað frættist at amerikanski sjónleikarin varð funnin hongdur og kvaldur.
Eitt hjálparfólk fann 63 ára gamla Robin Williams deyðan í gjárkvøldið, okkara tíð, tá sjóneikarin ikki svaraði úr kamari sínum heima í Norðurkalifornia, nærhendis San Fransisco.
Í allan dag hava fjepparar lagt blómur, ljós og heilsanir við læstu grindina framman fyri húsunum hjá Robin Williams, skrivar AP-tíðindastovan.
Sambært Reuters-tíðindastovuni hevði Robin Williams leitað sær hjálp móti depressjón stutt fyri andlátið. Tíðindatalsfólkið hjá honum, Mara Buxbaum hevur sagt fyri tíðindastovunum, at sjónleikarin hevur verið úti fyri einum sera truplum sálarligum niðurtúri seinastu tíðina.
Robin Williams hevur fyrr havt trupulleikar av ovurnýtslu av bæði rúsevnum og rúsdrekka. Í farna mánaða boðaði hann frá, at hann var farin undir nýggja avvenjingarviðgerð.
Kanningarnar kring deyða hansara eru ikki lidnar enn, og sagt verður, at tað kunnu ganga fleiri vikur, áðrenn løgreglan kann siga nakað um, hann hevði rúsevni ella alkohol í blóðinum.
Seinasti persónurin, sum hevði samband við sjónleikaran, var kona hansara Susan Schneider. Hon legði seg seg sunnukvøldið at sova í egna kamari sínum, og sá hann ikki áðrenn hon fór frá húsum næsta morgun.
Robin Williams verður m.a. mintur fyri filmarnar ”Dead Poets Society”, ”Mrs. Doubtfire” og ”Good Will Hunting”, har hann fekk ein Oscar fyri besta hjáleiklut í 1998.
Tey skriva heilsur framman fyri beinkinum í The Boston Public Gardens, staðið har ein av senunum í filminum \"Good Will Hunting\" varð tikin upp


text:
Orð og lag: Erik Klein
eg sum 10 ára gamal til høvðustaðin flutti.
minnist alt tann dagin, frá sekundi til minnuti.
nyggjar vinir eg fekk, minnir vóru verandi.
verðini fekk ein fingur, foreldur gjørdis irreterandi.
alchohol gjørdis partur av minum daglidegi.
knústur hvønn dag, mátti finna mítt megi
vildi vera við vinum, og drekka og flenna, .
politi fekk ein fingur, vit vóru noyddir at renna.
alt ov for hart og tungt fyri ein ungan drong.
sat og græt hvørt kvøld við mína song.
eg leitaði mær til guðs, ja eg royndi at biða.
men fekk aldrin nakað svar, so eg valdi at tiga.
verðin er nakað lort, men eg eri noyddir at liva.
arbeitt meg gjøgnum lívið, byrjaður at tiva.
eg spýti fantastiskt, eg skuldi veri aðraður.
føli meg ikki heim fyrr enn eg veri jarðaur.


text:
Hvør flytir nú fokus
politikkur07-08-2018 - 14:12 - Jóanis Nielsen
Sannleikin illa lýddur, soleiðis fyrikemur mær, nú Jógvan Skorheim leypir úr stólinum, sigur meg siga ósatt, og at eg enntá spreiði lygnir. Somuleiðis flytir hann fokus, heldur enn at afturvísa tað eg havi skrivað. Í grein míni endurgav eg nakað av tí hann áður hevur sagt, og vísti á avleiðingarnar av avgerðunum flokkur hansara hevur tikið, sum førdi við sær, at tilbar at fáa fiskivinnunýskipanina ígjøgnum. Eg nevndi ongastaðni, at formaðurin í Sjálvstýri hevði tikið undir við sjálvari fiskivinnunýskipanini
Eg skilji væl, at tað er trupult at sita í báðum sessum, tí góðar avgerðir í eina sessinum, kunnu hava keðiligar ella fatalar avleiðingar fyri hin sessin. Tí havi eg ongantíð verið í iva um, at vit eiga at hava eitt skott ímillum býráðs- og landspolitikk. Ikki minst nú, so nógv øki eru løgd til kommunurnar at umsita, og politikkarar tíðum koma í tvístøður. At borgarstjórin sjónliga er illa heitin, er onki at siga til, nú vit síggja ávirkanina hesin politikkur hevur fyri Norðoyggjar, síðani fiskivinnunýskipanin varð samtykt.
Stuðlandi sitandi landsstýrissamgongu, gjørdi Sjálvstýri sum andstøðuflokkur semju um fíggjarlógaruppskotið fyri 2018, áðrenn tað varð lagt fyri Løgtingið. Eitt fíggjarlógaruppskot, har inntøkursíðan m. a. byggir á nýggju fiskivinnunýskipanina.
Miðbýurin
Tá ið borgarstjórin nú dregur miðbýarætlanina inn í kjakið, so vita øll, sum hava fylgt bara eitt lítið sindur við, at hetta ongantíð hevur verið eitt samgongu- ella andstøðumál, men alla tíðina eitt samt býráð, ið hevur tikið undir við málinum og sum vit øll kunnu fegnast um.
Arbeiði við miðbýarætlanini hevur strekt seg yvir nógv ár og hevur kravt sína búningartíð. Alt fyrireikandi arbeiði í sambandi við hesa endaligu miðbýarætlanina varð lagt til rættis, áðrenn býráðssamgongan í 2013 tók við, hetta undir leiðslu av Fólkaflokkinum, meðan eg var borgarstjóri. Somuleiðis gjørdi fíggjarpolitikkurin Fólkaflokkurin tá legði fyri dagin, tað møguligt, saman við ovurhonds vaksandi inntøkunum hjá kommununi seinastu 5-6 árini, at seta ferð á miðbýarbyggingina.
Heldur enn at skjóta eftir Fólkaflokkinum, og kalla flokkin fyri ein flokk sum bara situr í minniluta og grenjar, so hevði tað klætt borgarstjóranum at víst á góða samstarvið, sum verið hevur í teimum flestu málunum. Vit hava sum minniluti alla tíðina arbeitt konstruktivt, og hava tikið undir við mesta parti av førda býráðspolitikkinum. Treyðugt so, verða altíð mál, ið semja ikki fæst um.
Mín greiða meining er, at ein borgarstjóri eigur at liggja á einum hægri støði, enn at siga at politisk mótstøðufólk spreiða lygnir, tí tey vísa á nøkur politisk mál, ið semja ikki er um. Hetta er nú ikki fyrstu ferð borgarstjórin sigur um meg og onnur ið hava ein aðra meining, at vit lúgva. Hetta kann skjótt gerast ein vani, kom heldur við undirbygdum grundgevingum fyri tíni søk.


text:
Býráðsfundur 30. mars 2017, kl. 17.00
Býráðslimir: Tórbjørn Jacobsen, Terje B. Vestergaard, Helgi Lamhauga Petersen, Hans Jákup Johannesen, Etly Nord Højgaard, Kári Egholm Jacobsen, Jonhard Danielsen, Jonnhild Reynholdsdóttir, Jóhan Vest, Kristian Gaardbo og Selinda í Heiðunum
25/17: Bygdamarkið millum Glyvrar og Saltangará.
H. Hansen mótmælir í skrivi dagf. 22/5-2012, at markið millum Glyvrar og Saltangará er sett soleiðis, at hús hansara á matr. nr. 153d hoyrir til Saltangará, tí hann hevur altíð roknað seg at búgva á Glyvrum. Hann heitir á býráðið um at taka málið upp av nýggjum og at broyta markið, soleiðis at hann stendur at hoyra til Glyvrar.
-Byggi- og býarskipanarnevndini viðgjørdi málið á fundi 20/3-2017 og mælir til at ganga áheitanini frá Hera Hansen á møti.
-Býráðið hevur á fundi 30/3-2017 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
26/17: Grundstykki í Elduvík.
J. Langgaard søkir um at keypa matr. nr. 4d í Elduvík, sum er 501 m2 til støddar.
Bóndin setir sum treyt, at hann fær ein geira burturav stykkinum, sum atkoma til eitt seyðahús. Hetta ber við sær, at stykkið verður minni enn tær 500 m2, sum byggisamtyktin ásetur.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at gera frávik í byggisamtyktini og loyva, at stykkið verður minni enn 500 m2.
-Býráðið hevur á fundi 30/3-2017 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
27/17 Broyting av býarplaninum í Saltangará.
J. Joensen heitir á býráðið um at broyta ásetingina fyri matr. nr. 186 frá E2 til B2 øki.
Tekniska deild mælir til at ganga áheitanini á møti. Av tí at útbyggingin av vatnorkuni fer fram á Skála, verður ikki neyðugt at útbyggja meira við verandi vatngoymslu í Saltangará.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at ganga áheitanini um at broyta ásetingina fyri matr. nr. 186 Glyvra bygd frá E2 til B2 øki.
-Býráðið hevur á fundi 30/3-2017 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
28/17 Integratiónspolitikkur fyri Runavíkar kommunu.
Kári Egholm Jacobsen heitir á býráðið um at seta ein integratiónspolitikk í verk fyri kommununa.
-Mentanarnevndin heitir á umsitingina at seta ítøkilig tiltøk, sum kunnu lætta um integratiónina, so sum undirvísing í føroyskum máli í kvøldskúlanum og innleiðandi kunning á heimasíðuni. Mælt verður til at arbeiða víðari við at orða ein tntegratiónspolitikk.
-Býráðið hevur á fundi 30/3-2017 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Mentanarnevndini.
29/17 Byggiloyvi til trafostøð í Runavík.
SEV søkir um lendi og byggiloyvi til nýggja trafostøð á matr. nr. 117a Tofta bygd (Runavík).
Talan er um at taka trafostøðina, sum stendur sunnan fyri Barnagarðin á Mýrunum burtur, og byggja eina nýggja beint norðanfyri.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at játta umsóknini.
-Býráðið hevur á fundi 30/3-2017 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
30/17 Frábýti av grundstykki í Rituvík og broyting av byggisamtyktini.
C. Højgaard søkir um at frábýta eitt grundstykki til sethús burtur av matr. nr. 190 Tofta bygd (Rituvík).
Økið liggur sum E1 øki (landbúnaðarøki innangarðs) og verður neyðugt at broyta økið til B øki (Bústaðarøki) um frábýtið skal kunna játtast.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at játta umsóknini og at broyta økið frá E1 til B øki.
-Býráðið hevur á fundi 30/3-2017 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
31/17 Endurskoðað avtala um barnaverndartænastu fyri Skálafjørðin.
Galdandi barnaverndaravtala er frá 2005 og ongantíð endurskoðað, hóast Gøtu kommuna ikki er við í samstarvinum longur og Funnings kommuna er vorðin partur av Runavíkar kommunu.
-Sosiala nevnd mælir til at taka undir við uppskotinum um endurskoðaða samstarvsavtalu millum Sjóvar-, Nes- og Runavíkar kommunu, galdandi frá 1. juni 2017 at rokna.
-Býráðið hevur á fundi 30/3-2017 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Sosialu nevnd.
32/17 Framhald av útstykking í Kass í Rituvík.
Stórur eftirspurningur hevur verið eftir grundstykkjum í Rituvík seinastu tíðina og er bert eitt stykkið tøkt. Kommunan eigur lendi til framhald av útstykkingini.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at arbeiða víðari við uppskotinum til framhald av útstykkingini og gera kostnaðarmeting av at gera grundstykkini byggiklár.
-Býráðið hevur á fundi 30/3-2017 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
33/17 Broyting av ásetingini fyri A øki í byggisamtyktini.
Tekniska deild mælir til, at ásetingarnar fyri «Nýtslu» í A1 og A3-A4 øki í almennu byggisamtyktin verður broytt soleiðis, at «til bústaðarendamál» verður lagt afturat:
Miðstaðarendamál, Smáhandil, Privat og almenn veiting, Frívinna og skrivstovur, Bústaðarendamál.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at taka undir við tilmælinum frá Teknisku deild.
-Býráðið hevur á fundi 30/3-2017 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
34/17 Broyting av ásetingini fyri B øki í byggisamtyktini.
Tekniska deild mælir til, at ásetingarnar í almennu byggisamtyktini verða broyttar soleiðis, at tað eisini er møguligt at byggja tvíhús, raðhús og tøtt/lág hús við íbúðum í B10 – B39 økjum.
Nýtsla: Sethús og við serloyvi frá byggivaldinum, tvíhús, raðhús og tøtt/lág bygging
At stødd av grundstykkjum verður broytt soleiðis:
300 m2 fyri tætta/lála bústaðarbygging, raðhús og tvíhús. 500 m2 fyri sethúsabygging og
500 m2 fyri aðra bygging
Har kommunan metir tað ráðiligt, kann loyvast at grundstykkini eru smærri, tó í minsta lagi:
250 m2 fyri tætta/lága bbústaðarbygging, raðhús og tvíhús
400 m2 fyri sethúsabygging
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at taka undir við tilmælinum frá Teknisku deild.
-Býráðið hevur á fundi 30/3-2017 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
35/17 Nýtt tak til Glyvra skúla.
Nú tilboðini uppá at skifta takið bygninginum móti suðri eru innkomin, er lægsta tilboðið 257t kr. hægri enn avsett er á fíggjarætlanini til arbeiðið.
Mælt verður til at 300t kr verða fluttar av RS 751 (íløga í havnalag) til RS 413 (íløga í skúlabygningar) so arbeiðið kann verða gjørt í ár.
-Vinnu- og havnarnevndin tekur undir við at 300t kr. verða fluttar frá RS 751 til RS 413.
-Fíggjarnevndin tekur undir við at flyta 300t kr. av RS 751 til RS 413.
-Býráðið hevur á fundi 30/3-2017 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Vinnu- og havnarnevndini og fíggjarnevndini.
36/17 Grundstykkini omanfyri Vatnbrunnarnar í Saltangará.
Byggibúningin av grundstykkjum framvið Hjallavegi og Norðurhædd er nú komin væl áleiðis soleiðis at grundstykkini kunnu frábýtast og sølu tilgongdin byrja.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at frábýta 12 grundstykkir stødd 500-600 m2 og at søluprísurin verður hin sami sum til seinastu útstykkingina á Høgaleiti kr. 285,00 pr. m2, umframt 82.160,00 fyri útgrevstur og planering.
-Fíggjarnevndin mælir til at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
-Býráðið hevur á fundi 30/3-2017 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini og fíggjarnevndini.
37/17 Valstýrið í Skálafirði.
Val av einum limi til valstýrið í Skálafirði.
-Býráðið hevur á fundi 30/3-2017 samtykt at taka undir við tilmælinum um val av limi í valstýrið.
38/17: Endurskoðan av kommunustýrisskipanini og fundarskipanini hjá Runavíkar kommunu
Í samband við skipan av nevndum fyri valskeiðið 2017-2020, var semja um at skipa eina nýggja nevnd “Náttúru- og Umhvørvisnevndin”. Í hesum sambandi verður neyðugt at tillaga kommunustýrisskipanina, umframt aðrar dagføringar.
-Býráðið hevur á fundi 26/1-2017 samtykt at arbeiða víðari við uppskotinum til broyting av Kommunustýrsisskipanini fyri Runavíkar kommunu.
-Fíggjarnevndin mælir til at taka undir við uppskotinum til broytingar í kommunustýrisskipanini og fundarskipanini.
-Býráðið hevur á fundi 23/02-2017 samtykt at taka undir við tilmælinum frá fíggjarnevndini.
-Fíggjarnevndin hevur á fundi 27/03-2017 mælt til at taka undir við uppskotinum soleiðis sum tað fyriliggur, broytt eftir 1. viðgerð.
-Býráðið hevur á fundi 30/3-2017 samtykt at taka undir við uppskotinum frá fíggjarnevndini.


text:
Svimjihylurin nýggjar upplatingartíðir
Seinasta freist at svimja áðrenn jólaferiuna verður leygardagin 16. desember frá kl.8.00 - 13.00.
Svimjihylurin verður opin aftur mikudagin 3. januar 2018.
Býráðið hevur á fundi í oktober mánað samtykt at víðka um upplatingartíðirnar hjá svimjihylinum frá 1. januar 2018. Tað er ókeypis at svimja.
Frá 1. januar er svimjihylurin opin soleiðis:
Mánadag 17.00 - 19.00 Almenn svimjing (sauna opið)
Mikudag 17.00 - 20.00 Skúlabørn og almenn svimjing
Fríggjadag 17.00 - 20.00 Almenn svimjing (heitur hylur og sauna opið)
Leygardag 08.00 - 13.00 Barnafamiljur (heitur hylur)


text:
Í lógargreinunum 9 og 18 stendur, at eitt barn hevur rætt til at búgva saman við sínum foreldrum uttan so, at tað ikki er gott fyri barnið.
Foreldur hava ábyrgd av børnum sínum, til tey verða 18 ár. Tað merkir, at tey skulu ansa eftir børnum sínum og syrgja fyri, at tey hava tað gott og trygt og mennast best møguligt. Men í summum førum megna foreldur ikki at uppala og hava umsorgan fyri børnum sínum. Tað kann til dømis vera, tí tey eru sálarliga sjúk, drekka ella taka rúseitur. Tá hava børnini rætt til at fáa hjálp frá barnaverndini. Hóast børn kanska fara til eina fosturfamilju ella á ein stovn at búgva, so hava tey rætt til at hava samband við foreldrini uttan so, at tað ikki er gott fyri tey.
Dømi:
Eg flutti til eina fosturfamilju at búgva, tá eg var 10 ára gomul. Eg eri mittasta barn av fimm systkjum, og vit búgva øll hjá fosturfamiljum.
Tað var torført at búgva heima hjá foreldrum mínum, tí foreldur míni vóru ofta full. Tá tey vóru full, megnaðu tey ikki at taka sær av okkum, tí tey vóru úti og mólu ella lógu og svóvu. Eingin var at skifta blæðuna hjá líttla beiggja okkara. Hann fekk bara ilt í rumpuna, tí eingin skifti honum, so tað var synd í honum. Vit ótu mest slikk og drukku sodavatn og fingu ikki døgurða ella matpakka við í skúla. Klæðini hjá okkum blivu ikki vaskað so ofta, og ongin syrgdi fyri, at vit bustaðu tenn og fóru í bað, ella at vit gjørdu skúlating.
Eg havi tað gott hjá míni fosturfamilju. Eg havi tað ikki so gott, tá eg hugsi um, hvussu tað var at búgva heima hjá mínum foreldrum. Tað er sum ein filmur, sum ikki snýr seg um meg. Eg skilji ikki, hvussu eg kláraði tað so leingi.
Onkuntíð vitji eg foreldur míni, tá tey eru edrú. Eg haldi, at tað er órættvíst, at eg havi foreldur, sum drekka. Men tey gera tað, tí tey eru sjúk. Tey klára ikki at lata vera.
Genta 14 ár.


text:
MUSIKKSKÚLA MIÐNÁM
Endamál:
- at geva framkomnum næmingum eitt skipað undirvísingartilboð á miðnámstigi
- lutvíst at nøkta tørvin á einari hollari grundútbúgving til áhugaleikarar
- at fyrireika evnaríkar næmingar til framhaldslestur á lærdum tónlistarskúla
Skúlaárið:
- byrjar í august 2018 og endar í juni 2019. Musikkskúla miðnám er eitt 3-ára skeið.
Upptøkuroyndir:
- Upptøkuroyndir í høvuðsljóðføri eru í tíðarskeiðinum 5. mai til 8. mai 2018
- Undanroyndir í hoyrilæru, teori og klaver sum hjálærugrein, eru leygardagin 5. mai 2018
- Umsøkjari skal persónliga møta til allar royndir. Møguleiki er at senda inn upptøkur um ein er bústiandi ella staddur uttanlands.
- Hetta skal avtalast við leiðsluna á Musikkskúla miðnámi í góðari tíð.
- Freist at søkja er 15. mars 2018
- Online tilmelding (á forsíðuni) til upptøkuroynd er virkin frá 1. mars 2018


text:
Tann kommunala barnaansingin hjá Vágs kommunu byrjaði í 1987, tá ið dagrøkt varð sett á stovn.
Í dag fevnir tann kommunala barnaansingin um dagrøkt, barnagarð og vøggustovu, og um frítíðarskúla.
Nýggi dagstovnurin, Eikilund, varð tikin í nýtslu í mai 2013.
Barnaansingin og gjøld frá 1. januar 2017
• Dagrøkt fulla tíð 1.550,- kr. í 11 mánaðir, juli fríur
• Dagrøkt hálva tíð 750,- kr. í 11 mánaðir, juli fríur
• Barnagarður fulla tíð 1.800,- kr. í 11 mánaðir, juli fríur
• Barnagarður hálva tíð 900,- kr. í 11 mánaðir, juli fríur
• Vøggustova fulla tíð 1.800,- kr. í 11 mánaðir, juli fríur
• Vøggustova hálva tíð 900,- kr. í 11 mánaðir, juli fríur
• Frítíðarskúli 1.000,- kr. í 10 mánaðir, juli og august fríur
Hóast nevndu gjøld, so er eitt mesta gjald ásett pr. familju, soleiðis at hvør familja ongantíð kann rinda meiri enn 3.500 kr. um mánaðin í barnaansing.
Konto-nr.
Vágs kommuna hevur konto (Suðuroyar Sparikassi) 9870 – 100.157.5.
Systkinaavsláttur
Foreldur gjalda fult ansingargjald fyri 1. og 2. barnið, fyri 3. barnið er gjaldið 50% og fyri 4. barnið 25% av fullum kostnaði.
Samband
Leiðari fyri dagstovnin Eikilund, við vøggustovu, barnagarði og frítíðarskúla, er Anna Maria E. Jacobsen, fartlf. 239343 og t-postur: eikilund@vagur.fo.
Leiðari fyri dagrøktina er Irdi Bjarkhamar, fart. 239341 og t-postur: dagrokt@vagur.fo
Spælistovan, Skálalund, hevur t-post adressu: skalalund@vagur.fo
Innskriving til barnaansingina
Innskriving til barnaansingin fer fram á heímasíðuni, beinleiðis leinkja her.


text:
Sverri Egholm
09.06.2017 - 21:38
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Hóast Føroyar einki beinleiðis skot høvdu uppá mál, so er avrikið góðkent. 2-0 á heimavølli móti oddaliðnum í bólkinum Sveis.
Málið kom tá ein góður hálvur tími var leiktur. Arsenal-leikarin Granit Xhaka gjørdist leysur beint uttanfyri brotsteigarmarkið. Hann legði bóltin niður í handara horn, har Gunnar Nielsen ikki rakk. 1-0 til Sveis, sum eisini var støðan í hálvleikinum.
Seinna málið kom eftir spæl á miðjum vølli og einari sending fram til Xherdan Shaqiri, sum rann inn um verjuna og setti bóltin í netið til støðuna 2-0, sum eisini gjørdist úrslitið.
Eitt góðkent avrik hóast tað ikki rakk til ein sigur. Sveisiska verjan gjørdi arbeiðsumstøðurnar hjá Gilla Sørensen og Finni Justinussen og hinum í álopinum at spæla seg fram til nakað.
Sveis royndi at trýsta kom eisini fram til góðar møguleikar, men fleiri mál komu ikki í dystinum.
4593 áskoðarar vóru til dystin og fleiri hundrað av teimum vóru úr Sveis.


text:
Um Gallup Føroyar
Gallup Føroyar
Gallup Føroyar varð sett á stovn Flaggdagin 25. apríl 2002, og samstundis varð fyrsta Gallupkanningin gjørd. Síðan tá eru áleið 300 kanningar gjørdar og meira enn 150.000 interview.
Gallup og kundin
Vit bjóða okkum fram at gera øll sløg av kanningum, fyri vinnulívið, eins væl og fyri skúlar, stovnar og einstaklingar. (Sí dømir undir "Kanningar")
Við einum kanningarúrsliti í hondini hava tit eitt hent amboð til at leggja virksemið málrættað til rættis á teimum økjum, sum hava størst týdning.
Kanningar eru íløgur. Tað er vitan, ið ger tað greitt hvørji øki rigga væl, og hvar neyðugt er at seta inn.
Gallup og brúkarin
Tann føroyski brúkarin fær eisini okkurt burtur úr at luttaka í kanningunum. Hann sleppur at koma fram við sínari áskoðan, og fær her við møguleikan at ávirka tænastuna, vørugóðskuna ella hvat tað nú er, ið kanningin snýr seg um.
Anonymitetur
Gallup Føroyar leggur stóran dent á at tann, ið svarar spurningunum í einari kanning, er ónevndur. Viðkomandi kann trygt svara øllum spurningum uttan at hugsa um nakrar avleiðingar av nøkrum slagi!


text:
Ari av Rana
20.03.2018 - 10:57
Tíðindi > Lóg & Landaskil > Lógarbrot
Av løgreglustøðini verður sagt, at har hevur verið úr at gjørt í dag og í gjár.
Í morgun var ein samanstoytur á Ringvegnum í Havn. Tveir lastbilar rendu saman, tá tann eini ikki helt sína víkiskylda har Vestari og Norðari Ringvegur møtast við Oyggjarvegnum. Har stóðst bert materiellur skaði í samanstoytinum.
Klokkan 23:42 gjárkvøldið komu boð um, at eldur var í einum lastbili omanfyri Hvítanesi, har nýggi undirsjóvartunnilin verður gjørdur. Lastbilførarin fekk nakað av roykskaða. Í løtuni verður kannað hví eldur kom í lastbilin.
Í Klaksvík varð boðað frá einum harðskapsmáli í nátt, har fólk var farið til hendurs í einum húsum og í Havn var ein bilførari steðgaður kl. 17.02 í gjár. Hesin varð tikin fyri at koyra ávirkaður.


text:
Tvey stór ferðamannaskip hava longu bílagt pláss á Runavíkar Havn fyri 2019.
Runavíkar kommuna skrivar á heimasíðu síni, at fleiri ferðamannaskip koma til Runavíkar næsta ár og árið eftir. Kommunan skrivar, at felagið Tui Cruises hevur bílagt pláss til tvey av sínum størstu ferðamannaskipum í 2019 og eitt pláss komandi summar.
Talan er um skipini Mein Shiff 3, sum vitjar 6. juli 2019 og Mein Schiff 4, sum kemur sunnadagin 11. august sama ár. Komandi summar kemur Mein Schiff 3 fyrstu ferð, tá ið skipið leggur at 21. juli 2018.
Bæði skipini eru umleið 293 metrar long og hava pláss fyri 2.500 ferðafólkum og eini manning á 1.250, og skipini skulu liggja við kai frá 7.00 um morgunin til 19.30 um kvøldið.


text:
Víðka um aling av tara í Sundalagnum
vinna21-09-2018 - 15:13 - Jóanis Nielsen
GRANSKINGARSAMSTARV: Aliloyvið hjá Fiskaaling í Nesvík er víðkað til eisini at fevna um royndaraling við tara. Í fyrstu atløgu verður víðkaða loyvið brúkt til kleking av tara og royndarvirksemi í Nesvík. Seinnu árini hevur taraaling vundið alt meira upp á seg kring knøttin, og hendan vinnan vísir seg nú eisini at gerast meira fíggjarliga burðardygg. Tað er tí eitt upplagt høvi hjá Fiskaaling, ið hevur gransking innan aling sum eitt av høvuðsmálunum í virksemi sínum, at vera við til at menna hesa vinnu. Ein vinna, ið sum frálíður kann gerast týðandi fyri Føroyar búskaparliga.Í takt við økta áhugan fyri mati og matgerð sum heild, og harvið eini skjótt vaksandi matvinnu, er áhugin fyri eitt nú tara øktur nógv seinnu árini. Tari hevur eisini víst seg at hava eginleikar, ið kunnu vera áhugaverdir til ídnaðarendamál. Eitt nú er staðfest, at tarasløg kunnu innihalda ymisk sløg av lívvirknum evnum, ið hava heilsugóða ávirkan á bæði menniskju og djór.
Á Fiskaaling verður tað sæð sum ein týðandi uppgáva at vera við til at menna aling sum heild. Her er tað, at aling av tara er ein upplagdur møguleiki at royna at gera meira við. Hetta við tí fyri eyga, at taraaling kann gerast ein veruligur vinnuvegur í Føroyum.
Tari kann brúkast til nógv ymisk endamál. Umframt at fara beinleiðis til matna sum liðug ella hálvliðug matvøra, eru evni í tara væl egnaði at brúka í bæði djórafóðuri og eitt nú innan kosmetikk og heilivág. Marknaðurin er sostatt avgjørt til staðar.
- Eins og Fiskaaling arbeiðir í tøttum samstarvi við feløgini, ið ala laks, arbeiðir felagið saman við fyritøkum, ið ala tara, um ymiskar granskingar- og menningarverkætlanir. Til dømis samstarvar Fiskaaling við Sp/f Ocean Rainforest, har søkt verur um granskingarstuðul frá ES. Fiskaaling hevur eisini í fleiri ár samstarvað við Sp/f TARI um eitt nú verkætlaninaFrá spora til borðisk, ið er stuðlað av Granskingargrunninum, har matmøguleikarnir í brúntaraslagnum,Alaria esculenta, verða kannaðir, sigur Jóhanna Lava Køtlum, stjóri í Fiskaaling.
SUREAQUA er ein onnur verkætlan, ið fokuserar á burðardygga aling, sum Fiskaaling og TARI samstarva um. Hendan verkætlanin er stuðlað av Nordforsk. Saman við Luna arbeiða Fiskaaling og TARI við at menna IMTA-aling (Integrated Multitrophic Aquaculture) í Føroyum.
Agnes Mols Mortensen, granskari á Fiskaaling, sigur soleiðis um møguleikarnar innan taraaling.
- Eg síggi fyri mær, at vit kunnu fáa taravirkir, eins og vit til dømis hava fiskavirkir. Vit skulu tó minnast til, at tari ikki hevur sama virði per óvirkað kilo, sum nógv fiskaløg hava. Tí er sera týdningarmikið at fokusera upp á virðisøking í framleiðsluni, so mest møguligt fæst fyri vøruna, sigur Agnes Mols Mortensen.
Tey londini, sum eru fremst, tá ræður um taraaling, eru Japan, Korea og Kina, har eftirspurningurin eisini er nógv størstur eftir taraúrdráttum.


text:
Sera snøgg og hugnalig hús, ið eru væl viðlíkahildin. Húsini standa tætt við alskyns hentleikar so sum handlar, sjúkrahús og mangt annað. Harumframt er parkeringsøki til ognina. Í ovastu hæddini er gongd við útgongd út á svala við snórum, trý kømur, trappuniðurgongd og baðirúm. Í miðhæddini er durur, tvær gongdir, trappuupp- og niðurgongd, lítil hjallur, baðirúm, køkur, alrúm og stova. Í niðastu hæddini er gongd, trappuuppgongd, tvey kømur, fýrrúm við køki, baðirúm og krúpikjallari. Møguleiki er at gera íbúð í niðastu hæddini.
Hevur tú spurningar ella vilt tú vita meira um hesa ogn, ert tú altíð vælkomin at ringja ella skriva til okkara.
Fyll út teigarnar niðanfyri – so venda vit aftur við einari tíð til eina framvísing. Hevur tú spurningar annars, kanst tú eisini skriva til okkara her.


text:
Ógvulsiga og spennandi ræðslan
Nógv fáa eitt kikk av óhugna. Tað sigur Gitte Klein, sum er master í positivari sálafrøði og lesur sálarfrøði við Aarhus universitet. Í STROK 6 kanst tú lesa um Símun, Silju og Jónatan, sum bæði vilja og vilja ikki síggja ræðandi filmar.
Hví dámar nógvum ræðslu og ótta?
- Fólk hava altíð verið drigin at myrkri, óhugna og mystikki. Vit vilja ikki rættiliga hava lut í tí, men kortini fáa vit ikki latið vera. Við ræðufilmum og thrillarum kunnu vit uppliva sterkar kenslur uttan sjálvi at vera í vanda. Vit fáa eitt adrenalinkikk, men hava samstundis tak á støðuni.
Tað ber jú til at gevast at hyggja at filminum ella lesa bókina, tá ið tú vilt. Hinvegin tá ið tú longu hevur sæð okkurt, sum ger teg bangna, kann tað taka tíð, til óttin minkar aftur.
Er tað gott fyri okkum at verða skelkað?
- Bæði ja og nei. Tá ið vit síggja okkurt ræðuligt, kann tað lætna fyri okkum, tí vit sleppa undan at uppliva hetta sjálvi. Tað fær okkum til at virðismeta okkara egnu kringumstøður. Tað eru granskarar, sum halda, at ræðufilmar enntá kunnu brúkast sum viðgerð fyri tað, vit ræðast. Ræðufilmar skapa myndir úr okkara fantasium og gera, at vit kunnu útliva teir.
Hví kunnu vit verða bangin, eftir at vit hava sæð ein ræðufilm, hóast vit vita, at hann ikki er veruligur?
- Ræðsla byggir ofta á fantasi. Summi ræðast slangur, hóast tey ongantíð hava sæð eina slangu í veruleikanum. Ert tú blivin ræddur av onkrum, er tað líkamikið, um tað er veruligt ella ikki. Men tað er ikki best at sleppa sær undan øllum, sum mann ræðist. Ofta vísir tað seg ikki at vera líka vandamikið sum í tínum fantasii.
Men at hyggja at ræðufilmum fyri at ‘venja seg’ við ræðslu er eitt vána hugskot – um tú ikki vilt tað. Dámar tær ikki ræðufilmar, er eingin grund til at hyggja at teimum.
Tað sita fólk og seta aldursmark á filmar, og tað er gott at virða hetta, tí hóast vit vita, at okkurt ikki er veruligt, so kann tað sýnast sera veruligt og skapa ótta. Yngri vit eru, verri er at síggja mun á veruleika og fantasi.