text:
Kirkjukór vitjar í Siloa
Kirkjukór úr Mosfellsbær hevur konsert í Siloa, saman við Siloa kórinum, mikudagin 22 mai kl 19.30
Kórið er kirkjukór hjá Lágafellsókn í Mossfellsbær í Íslandi. Tey syngja við ymisk høvi í Mossfellsbær og hava eisini sungið við ymisk hátíðarlig høvi – bæði í Íslandi og uttanlands. Tey hava ferðast víða, hava sungið í Italia, Írlandi, Danmark, Ungarn, Kanada og hava nú ynskt at vitja Føroyar.
Urguleikari og kórleiðari er Arnhildur Valgarðsdóttir
Formaður kórsins er Valgerður Magnúsdóttir
Regin Grímsson (Eysturoy) hevur fingið ferðina til Føroyar í lag.
Áralanga vinarlagið millum Føroyar og Ísland og ríki sangskattur føroyinga hevur leitt mong dugnalig føroysk tónlistafólk til Íslands. Hesi hava verið til stóra gleði og íblástur fyri íslendingar, og sum eina tøkk fyri hetta, ynskir Kirkjukór Mosfellsbæjar at vitja Føroyar og syngja fyri føroyingum og saman við føroyskum sangarum.


c: text/html

text:
Nr. 1819-430
Innihald: Lærugreinadagurin gevur møguleika at hitta starvsfelagar úr øllum landinum til fakligt prát og kjak um evni, sum hoyra lærugreinini til.
Lýsingin av lærugreinadegnum er ikki útgreinað her, men hann fer m.a. at innihalda
- Lýsing av støðuni í lærugreinini
- Fyrilestur el.tíl. um nýggj rák innan lærugreinina
- Lýsing av nýggjum tilfari (m.a. úr Námi)
- Próvtøkur o.tíl.
- Kjak
Luttakarar fáa skránna í góðari tíð undan lærugreinadegnum, har tað eisini verður tilskilað, hvussu langur dagurin verður.
Samskipari: Rói Joensen, ritstjóri.
Málbólkur: Lærarar, sum undirvísa í ítrótti.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sum olympiskt vertsland er Kina vaknað við kaldan dreym. Vesturheimurin fylgir við og ilskast um ta viðferð, fólkið í Tibet er fyri. Vanligi kinesarin skilir ikki atfinningarsemið, tí tey vita ikki betur enn at øll hava tað gott í Kina.
Kinesisk tíðindi uttan úr heimi eru sensurerað og alt, ið vendir sær móti Kina, er skorið burtur og gerst aldri tíðindi og elvir aldri til kjak har í landinum.
Takkað verið olympiska kyndlinum eru øll eygu fest á Kina. Henda pall vilja fleiri deila. Men enn skilir Kina ikki støðuna og avnoktar alt, sum ikki er elskuligt og tænir landinum.
Lukkutíð eru ídnir bloggarar, ið skapa sambond og skriva tíðindi. Ein teirra er bretin Adam Tinworth, ið síðani 2001 hevur havt bloggin One Man & His Blog. Tað, sum hann skrivar sæst sum leinki til høgru sum RSS-feed á mínum bloggi. Klikkið á leinkið og tit eru í blogginum hjá Tinworth. Hann skrivar til dømis um kyndilin, sum slóknaði í París.
Undir yvirskriftini ”Vanskelig at lære journalister å blogge” skrivar Norsk Journalistforbund 2. apríl 2008 um júst hetta evnið. Sagt verður, at flestu journalistar hava brúkt áratíggju at sleppa undan persónligu meiningini í teirra skriving, men nú eru teir noyddir at at finna hana aftur, persónligu meiningina í skrivingini.
Bretski bloggarin Adam Tinworth er keldan í norsku greinini. - Journalistar eru sannførdir um at ein bloggur er eitt lesarabræv ella ein tíðargrein. Journalistar síggja henda nýggja miðil gjøgnum gamlar brillur, sigur Tinworth, og vísir á at tað er ein stór avbjóðing at broyta hugsunarháttin hjá einum journalisti.
Bretskir miðlar sum BBC, Guardian, Daily Telegraph og Times, brúka blogg sum ískoyti til vanliga tíðindaflutningin.
Umframt persónligu meiningina, er samskiftið tað mest umráðandi, tá bloggað verður. Eitt aftursvar kann gerast mest áhugaverdi parturin í einum bloggi. Á egna blogginum One Man & His Blog, sigur Adam Tinworth soleiðis:
The problem with a blog that’s 100% original writing is that it rapidly starts to lose any feeling of community, unless you have an active commenter community. If you don’t, it start to look exactly like one of our conventional websites, pushed out through a blog format. And that’s the sort of behaviour that gets us a bad reputation in the blogging world.
Umframat at blogga, arbeiðir Adam Tinworth fyri Reed Business Information, sum gevur út New Scientist, Computer Weekly, Flight International, Community Care og hópin av øðrum bløðum og tíðarritum.


text:
Tað er eingin skrivandi føroyingur í oyggjatíðindi
Dan Klein --- 08.09.2017 - 08:55
Tað er eingin skrivandi føroyingur í oyggjatíðindi í áður hevur klára avdúka baksíðu og uppruna til allar skipanir og mannagongdir og reglu og kungerir almenna privata land ríkið kommunur í >fø<.
Eg fái síggja og uppliva tað á teldu eg havi fingið greit frá ræðuleikar hvat í gongur fyri seg í øllum
pørtum av heiminum liv video keldur senda mær allar teir 24 tímar hvørt samdøgur á mína teldu.
Tað sama er galdandi allir etablera miðlar hvørs hesir eru skitnu vápn móti vanligu borgarar øll í
eru anset almenna privat landi rikið kommuna ið fremja samfelagsórættin móti vanligu borgarar.
Eg kenni veruliga andstygd áðurnevndu dagliga skapa í ikki geva vanligu borgarar møguleika fá
samband og dialog tá ansettur fremja lógloysi í tíð dagliga arbeiðslívið móti vanligu borgarar.
v.h.
Hans Birgir Hansen
Ps. Biggi eygleiðari og granskari og samfelagskjari og samfelagsrevsari meiningsskapari íverksetari privatur ákæri í www.oyggjatidindi.com


text:
1.Hvat er tað mest umráðandi, sum er hent innan fyri føroyska list seinastu 10 árini?
2. Hvussu eru líkindini fyri at yvirliva fíggjarliga av tíni listagrein her á landi?
3. Hvat heldur tú kundi bøtt um korini fyri listafólkini?
Finnur Jensen, tónleikari
1.Hvat er tað mest umráðandi, sum er hent innan fyri føroyska list seinastu 10 árini?
Generelt sæð er torført at síggja nakað umráðandi, sum er hent. Listin koyrir eftir sama leisti, sum hon hevur gjørt seinastu hálvu øldina. Har er einki hent.Reint ítøkiliga innan mína listargrein munnu festivalarnir vera tað týdningarmesta, ið er hent føroyskum tónleiki. Støðið er hækka munandi, og áskoðarafjøldin tilsvarandi.
2. Hvussu eru líkindini fyri at yvirliva fíggjarliga av tíni listagrein her á landi?
Líkindini eru góð. So leingi dygdin er í lagi, og tónleikurin ikki er ov háfloygdur, so ber til at liva av at gera og spæla tónleik. Mínar royndir siga, at dugnaligu tónleikararnir í Føroyum fáa væl meir fyri sínar spælingar enn tónleikarar í øðrum londum – her hugsi eg mest um smærri spælingarnar. Harumframt er stuðulin til fløguútgávur avbera góður í Føroyum – bæði frá tí almenna, úr grunnum og frá privatum fyritøkum.
3. Hvat heldur tú kundi bøtt um korini fyri listafólkini?
Listafólk mugu taka í egnan barm og áhaldandi betra um egna dygd fyri at bøta um korini. Tað gera tey best við meira venjing og betri útbúgving. Her kann tað almenna hjálpa til í ávísan mun við t veita venjingarhøli og betra um tónleikaundirvísingina í Fólkaskúlanum.Men góð kor til listafólk og góð dygd í listini hanga ikki altíð saman. Listafólk eru ofta best, tá tey stríðast eitt sindur fyri sakini.


text:
Í sambandi við, at Tvøroyrar kommuna fyrr í ár keypti Roykstovuna – eisini nevnd Faktorhúsini – sum eru fyrstu sethús, ið vórðu bygd á Tvøroyri í 1836, fer kommunan nú at skipa fyri einari hugskotskapping við tí endamáli, at finna út av, hvat virksemi Roykstovan skal fevna um í komandi tíðum.
Tvøroyrar býráð samtykti 5. mars í ár, at fylgja tilælinum frá borgarstjóranum um, at skipa verður fyri einari hugskotskapping, har almenningurin – borgarin, leik- og yrkisfólk – kunnu koma við hugskotum um, hvat Roykstovan kann verða brúkt til. Roykstovan er staðsett miðskeiðis á Tvøroyri yvirav bygdasavninum og havnalagnum. Ognin á matr. nr. 440a Froðba – Tvøroyri – hevur eitt grundøki til støddar 1268 m2 við ástandandi sethúsum og hjalli, sí viðløgdu myndir av ognini.
Fyrstu niðursetufólk á Tvøroyri komu í 1836, tá ein útihandil av kongaliga einahandilinum varð settur á stovn. Leiðarin fyri útihandilin á Tvøroyri – eisini nevndur faktorin – flutti við húski sínum inn í Roykstovuna. Tá kongaligi einahandilin helt uppat í 1856, og fríhandilin tók yvir, bleiv ognin avhendað til Thomsen familjuna, tó flutti familjan tó fyrst inn árið eftir, tí táverandi faktorin búði framvegis har.
Tað er frítt hjá almenninginum, at koma við hugskotum um, hvat Roykstovan skal verða brúkt til í komandi tíðum. Tvøroyrar kommuna ynskir tó, at hugskotini taka atlit, at Roykstovan er ein týdningarmikil partur av Tvøroyrar søgu, tá talan er um menningina her á staðnum í mun til vinnulívið, mentanar- og sosiala øki. Vinnuliga menningin á Tvøroyri í farnu øld, sum var við til at menna føroyska samfelagið í heila tikið, gjørdi tað møguligt, at menna eina virkna arbeiðararørslu bæði á Tvøroyri og aðrastaðni í Føroyum.
Íverksetan innan vinnuøki, sum sæst aftur í dag við uppafturbygging av stórum og nútímans uppsjóvar-virkið, sosiala medvitið saman við einum virknum mentanarlívið er eyðkenni fyri Tvøroyri.
Tvøroyrar kommuna leggur upp til, at borgarar og áhugapartar annars taka atlit til omanfyri nevndu viðurskifti, og at Roykstovan verður partur av einari miðbýarætlan, tá hugskot verða send kommununi.
Hugskotskappingin verður hildin í tíðarskeiðinum frá 28. mars til og við 23. mai 2018 kl. 12:00. Virðislønir á ávíkavist kr. 6.000,- 4.000,- og 2.000,- verða latnar fyri 1. 2. og 3. besta hugskotið.
Hugskotini kunnu sendast til Tvøroyrar kommunu bæði við vanligum posti og talgilt. Tvøroyrar Kommuna tilskilar sær rættin til ikki at velja nakað av innkomnu uppskotunum.
Teldupostar og brævbjálvar skulu merkjast “Hugskotskapping Roykstovan/Faktorhúsið”. Teldupostar kunnu sendast til tvoroyri@tvoroyri og brævbjálvar til Tvøroyrar Kommuna, Tvørávegur 37, Postboks 80, 800 Tvøroyri.


text:
Frelstu einglarnir tala at
politikkur29-03-2017 - 14:27 -
FRELSTU EINGLARNIR TALA AT
- og kasta tann fyrsta steinin, men gloyma at teir sjálvir búgva í einum “glashúsi”.
Trupulleikin er kortini tann, at atfinningar rína ikki við, og at óbeinleiðis sínámillum avtalur millum leiðslu og journalistar,tykist framvegis at galda - hvør skal sleppa fram at mikrofonini.
Mær kom til hugs orðini í sanginum “Ritukvæðið” hjá Kjartan Hoydal,tá hann yrkti“Syrgilig er henda søga, gloymið hana aldri meir”,tá eg nú um dagarnar læs viðmerkingarnar hjá ávísum journalistum til sendingina um “Bankamáli ll”, tá teir finnast hvassliga at journalistinum handan sendingina, Jan Lamhauge,fyri at hava klipt brot inn í sendingina, sum als einki hevur við sjálvt máli at gera.
Ikki tí, teir tykjast at hava púra rætt í sínum atfinningum, men gloyma púrasta tá teir sjálvir vóru ungir og sprelskir journalistar, vóru við til at fremja “karaktermorð”, sum á ein sera æru skemmandi hátt t.d. lýstu keypið av ferðaseðla-maskinunum sum SL og Bygdaleiðir fyri umleið 27 árum síðani keypti av m.ø. Øssur Wintereig, journalisti í SVF,sum eirindaleyst tveitti ein fyrrv. landsstýrismannábrellubitan í “Degi og Viku”,fyri at hava framt keyp av hesum tólum, uttan at hann so frætt sum fekk vart seg fyri manipuleraðu, óhøvuðsku viðmerkingum teirra í sendingini.
SVF manipuleraði tíðindini sum vóru send í Degi og Viku hetta kvøldið. Vit skulu heldur ikki gloyma dokumentarsendingina um “Millumbylgjusendaran í Akrabergi”, har somu journalistar gittu og manipuleraðuinnihaldið í sendingini fyri uml. 27 árum síðani. Vit skulu sjálvandi heldur ikki gloyma dokumentarin um “Gomlurætt”, sum var send um sama mundi.
Í dag trína somu journalistar fram sum “frelsandi einglar”, og finnast at, men gloyma sín egna manipulerandiviðmerkingarog tíðindaflutning. Eg meini tað.
Eg eri sannførdur um, at bæði KVF og fyrrv. SVF hava ein trupulleika við trúvirðinum, og at tað er neyðugt onkursvegna at rættað hesar trupulleikar, og møguleikin eigur at verða til staðar, nú stovnurin hevur hátíðarhildið 60 ára stovningardag sín.
Trupulleikin er kortini tann, at atfinningar rína ikki við, og at óbeinleiðis sínámillum avtalur millum leiðslu og journalistarnir tykjast framvegis at galda:hevur tú tey røttu sjónarmiðini, hvør ert tú, hvønn politiskan lit umboðar tú, hvønn ert tú í familju við, hvat er títt átrúnaðarliga støði, hvør er tín bústaður, er tú knýttur at rætta úrvalsliðnum á arbeiðsmarknaðinum, ert tú rætta listafólkið- ella rithøvundi v.m.,tykist framvegis at galda - hvør skal sleppa fram at mikrofonini.
Lasse Klein


text:
Orð: Ókendur
Lag: So ísakøld ýlir norðanættin
1. Skjótt kemur Jesus í rivnum skýggjum,
øll síggja skulu Hann sum Hann er!
Tá alt hitt falna Hann endurreisir,
í dýrdarlikami heim tað ber.
Sig, hvussu verður um heimin víða,
tá Brúðarskarin her horvin er?
Frá Himlinum eingin aftur vendir,
tann, sum har náddi, har ævigt er.
2. Tann dagur verður ei øðrum líkur,
tá sæst hvønn verðin fekk í sítt garn.
So mong ein mamma sítt barn tá saknar
og sáran grætur: ’Mítt kæra barn,
teg aldri meir skal eg hoyra biðja
til Guð, sum hevur tey smáu kær!’
Tá saknast mangur við døgurðaborðið,
ein aldri meir tey at síggja fær!
3. Í biografum og dansihølum
ein spyr seg sjálvan: Sig, hvat er hent?
Og vertshúsgestir sum negldir sita,
tí teir at hesum jú høvdu flent!
Í kirkjum og í samkomuhúsum
ein hoyra kann tá eitt dapurt lag:
‘Á, er tað satt, sig, er Jesus komin?
Vit meintu, vit sluppu við tann dag’!
4. Forfærd tey streingja á flógvar elstar,
sum einans hava gudsóttans brá:
‘Hví lærdu tit okkum hjartaleysir,
at aldri meir ein kann falla frá?
‘Einaferð frelst – altíð frelst!’ tit lærdu,
men hetta er jú ein táta bert!
Tit aldri søgdu, at um ei olju
vit høvdu, var hetta einki vert!
5. Og onnur leita til kragaprestin
í síni angist og sálarneyð;
tey alt sítt lív høvdu litið á tað,
hann hevði villandi sagt við tey,
at synd tín hvørvur við altarborðið,
at barnaástøkking frelsu gav!
Hitt tronga portrið hann aldri nevndi
og aldri glatanar djúpa hav!
6. Nei, eingin samkoma, eingin kirkja
ei mannalæra teg frelsa kann;
um tú títt lív hevur bygt á hetta,
tær nyttuleyst Jesu blóð tá rann.
Er blóðið ei smurt á hjartadyrnar,
í dópsins grøv ei hitt gamla lagt,
av blóði, vatni og Anda føddur,
tá kann ei frelsa teg nøkur makt!
7. O, kæra sál, hoyr, nú Jesus spyr teg:
Sig, eigur tú hina sælu trúgv?
Hvat skalt tú svara, um tú ei vágar
við heimin kvetta av hvørja brúgv?
Á, kæra sál, hoyr, tín djúpi longsul,
bert stillast kann her við Jesu favn,
har kanst tú koma við sorg og pínu,
tí frelsa finst bert í Jesu Navn’.


text:
Norðingur er á veg inn
Vinna13-06-2017 - 22:01 - Jóanis Albert Nielsen
Norðingur fór at sigla seinnapartin í dag, Norðingur hevur henda túrin roynt eystanfyri Føroyar.
Norðingur verður í Áninum um eina løtu, og teir fara at liggja har til teir eiga at landa. Í løtuni landar Høgaberg til Havsbrún í Fuglafirði. Bæði Tummas T og Jupiter sleppa framat at landa til Havsbrún áðrenn Norðingur sleppir framat. Vit tosaðu umborð fyri løtu síðani, og vænta teir at sleppa framat seint hósdagin ella tíðliga fríggjadagin.
Norðingur hevur fiskað 1900 tons av svartkjafti henda túrin.
Í gjár vóru 19700 tons eftir av felagskvotuni, og hopa teir á Norðingi at teir fáa gjørt ein túr afturat áðrenn felagskvotan verður uppfiskað.


text:
Orð og lag: Heri Nolsøe
Eg eri HB ‘fan’
mítt lið tað tíðum vann,
eg vóni at teir klára tað,
so spentur her eg siti
og hyggi at,
tann kenslan heldur ei uppat.
Ein fragd tað er at síggja gott spæl,
mín manning hon samvirkar væl,
tá bólturin hann koyrir frá manni til manns,
eg haldi so avgjørt vit hava ein kjans.
Kom við í Gundadal
til frálíkt fótbóltsspæl.
kom stuðli viðhaldsliðnum væl,
eg rópi her eg siti og hyggi at,
eg kann als ikki halda uppat.
Og onkuntíð teir verða dømdir off-side,
eg rópi hart og støðan gerst heit,
eg vóni at til sigurs tað fram eftir ber,
at enda lið mítt á sigurskós er.
Eg eri HB ‘fan’
mítt lið tað tíðum vann,
eg vóni at teir klára tað,
so spentur her eg siti
og hyggi at,
tann kenslan heldur ei uppat.
:: Eg eri HB ‘fan’
mítt lið tað tíðum vann,
eg vóni at teir klára tað,
so spentur her eg siti
og hyggi at,
tann kenslan heldur ei uppat.::


text:
Guðrun Eysturlíð og Djóni Kunoy greiddu hugtakandi frá mongu gonguferðum teirra í fjøllunum í Føroyum – Hetta í Skúlanum við Ósánna í gjárkvøldið, sum partur av Heilsuvikuni.
Tey greiddu við í myndum frá ymiskum støðum, tey høvdu verið saman við hópin av ymiskum fólkum. Eisini hava tey skipað seg í ein “fjallabólk” á Facebook, her tað eru eini 1100 limir.
Her greiða tey frá ferðum sínum og annars siga frá hvagar tey ætla sær og nær – so verður boðað frá úr ymsum hornum, at onnur ætla sær við. Eisini verður boðað frá ymiskar staðir hvussu veðrið er, um tað vegna verður er frægast at ganga eystanfyri, norðan- ella sunnafyri.
Eisini søgdu tey frá, hví tey
vóru so bitin av at ganga – Onkur hevði kallað tað, at vera fongdur av
“Fjallabasilluni”; men betri heilivág og sálarbót fyri likam, sál og sinni,
fannst ikki, hildu tey.
Slíkir gongutúrar flyta mørk bæði so og so. Tú fær sjálvandi kondi, merkir árstíðina, upplivir ljós og litir á ein serligan hátt – fært høvi at njóta friðin, fríska luft og gott vatn. Víðkar sjónarringin. Gáar betri um veðrið og gonguførið.
Tú fær nógv vinarløg við fólk, úr øllum landinum, við ymiskum uppruna og fortreytum. Stuttligt at ganga í fjøllunum, tó at tað ikki bert snýr seg um “at samla flugubein” ella náa flestu tindum, sum tað tó ger fyri summi.
Heilsuligi ágóðin er eisini sera virðismikil: Seinkar aldursbroytingum, fyribyrgir blóðtøppum, lækkar blóðtrýstið, minkar um vandan fyri sukursjúku, fyri at nevna nakrar. Avmarkar sálarligar trupulleikar, sum tunglindi og ótta. Tú fær betri svónlag og betri minni.
Svensk kanning vísir, at børn í útibarnagørðum eru betri fyri og hava 25 % færri sjúkradagar. Eru betri fyri sosialt, motoriskt og eru meira tolsom.
Jú, tað var ikki endi á allari góðsku og vælveru, tú kann fáa úr fjøllunum – og tey eru har alla tíð, umráðandi er bert at taka fyrsta stigið – eisini um tey eru 15000 í tali.
10 fjøll eru í Føroyum, hægri enn 800 m, sum 42 fólk úr “Fjallabólkinum” hava verið á. Fimm fólk hava gingið “Topp 100” og ein “Topp 200” – Bert Árni Jakobsen úr Tórshavn hevur verið á øllum skrásettu 340 fjøllunum í Føroyum.
Ein sera áhugaverdur fyrilestur hjá Guðrun Eysturlíð og Djóni Kunoy, sum var ræðið settur saman við hópin av góðum myndum og upplýsingum um alt, ið er neyðugt at hava fyrlit fyri, tá ið tú fert í fjøllini. Men ikki minst um allar teir mongu ágóðarnar, tú fært av, at “vera fongdur við heilsugóðu og bøtandi Fjallabasilluni”.
Barnið, bergið og blómurnar
1. Vilt tú finna blómurnar,
eingin annar eigur,
gakk so djarvur huga tíns
brøttu bjargaleiðir.
2. Sortugrøs og hjálpirót,
út av torvu hanga
fagrast eru bómurnar,
har ringast er at ganga.
Karsten Hoydal (1912 – 1990)


text:
Húsavørður til Poul Hansen samtakið
Søkt verður eftir húsavørði til Poul Hansen samtakið
- · at viðlíkahalda og røkja bygningarnar hjá samtakinum og økini uttanum
- · at samskipa og hava eftirlit við byggiverkætlanum
- · at umsita ymiskar tekniskar skipanir, so sum eldávaringarskipan og alarmar
- · gera tær ábøtur, ið eru neyðugar
Vit ynskja ein starvsfelaga sum
- · er arbeiðssamur
- · setur eina æru í, at tingini eru í lagi
- · dugir at samstarva
- · arbeiðir sjálvstøðugt
- · er handverkari, helst við royndum innan byggivinnuna
Vit bjóða
- · eitt gott arbeiðspláss, har starvsfólkini trívast
- · fjølbroyttar arbeiðsuppgávur
- · løn eftir avtalu
Um tú hevur spurningar til starvið, ert tú
vælkomin at ringja til Jónfinn Petersen, goymsluleiðara, á tlf. 235310.
Umsóknir, lívsrensl og viðkomandi prógv skulu sendast til hr@ph.fo í seinasta lagi mikudagin 2. mai 2018.
Stutt um
P/F Poul Hansen
Poul Hansen samtakið er eitt
handilsvirki í stórari menning, sum í dag umfatar bæði heilsølu, slaktarí og vistveitingardeild
umframt at umsita matvøruhandlar saman við øðrum eigarum. Uml. 200 fólk
starvast í samtakinum, sum varð stovnað í 1927. Samtakið fevnir tí sera breitt og
hevur nógvar spennandi avbjóðingar innan fleiri ymisk starvsøki.


text:
Tosið um ferðslu
Tosa við børnini, tá tit eru í ferðsluni:
- Hvat merkir tað, at okkurt er trygt, og okkurt vandamikið?
- Hvat er ein regla, og hví hava vit reglur?
- Hvørjar reglur galda í barnagarðinum, og hvørjar reglur galda í ferðsluni?
- Hvør ger av, hvørjar reglur eru galdandi?
- Hvat hendir, tá reglur verða brotnar?
- Hvat síggja og hoyra vit í ferðsluni?
- Hava bilførarar loyvi at koyra so skjótt, teir vilja?
- Hví kann vera vandamikið at koyra skjótt?
- Hvat er eitt óhapp?
- Hvussu kunnu vit forða fyri, at eitt óhapp hendir?


text:
Orð: Óli Reinert
Lag 1: Øssur Berghamar
Lag 2: J. Marcussen
Týtt: Victor Danielsen
1. Jesus er tann stjørnan, ið kann lýsa,
tá ið hvør ein stjørna sløknar her,
sum í lív og deyða leið skal vísa,
sum ein syndara til Himmals ber.
2. Jesus er hitt ljósið, ið mær lýsir
gjøgnum hesa køldu, myrku verð;
uttan Jesus verðin bara hýsir
neyðarróp og troystarloysi her.
3. Um í Jesusi ei fanst ein bjarging
burt úr hesi deyðans myrku nátt,
her sum alt er merkt av syndafarging,
tá var hetta lív ei vert at átt.
4. Mangt er tað, ið menniskju her gera
sær til ljós ígjøgnum lívið her;
einki kann í lív og deyða bera
so sum Jesus, har hann ljósið er.
5. Dagarnir, teir koma og teir fara,
tíðarhjólið dvølur ikki á;
lítið menniskju um hetta vara,
so tey sálarbjarging kunna fá.
6. Gott at eiga ljós, ið altíð lýsir,
sjálvt ígjøgnum deyðans myrku nátt;
brátt hin ljósi dagurin nú rísur,
har hjá Jesusi er alt so gott.


text:
Orð: Fanny Crosby
Lag: William J. Kirkpatrick
Týtt: Victor Danielsen (1, 2 og 5. ørindi) og Kajfinn Hammer (3. og 4. ørindi)
1. Sum Jesus ei nakar á jørðini var,
so mildur var eingin sum Hann;
og ei slíkan Vin nakar syndari fær,
sum frelsa hin vónleysa kann.
Niðurlag: Hann ofraði lívið, læt renna Sítt blóð,
Hann ofraði alt fyri meg!
Hann stríddi við Úlvin og sigrandi stóð,
Hann stríddi og spardi ei Seg, men ofraði alt fyri meg!
2. Av sonnum ein Frelsari Jesus mær er,
Hann kendi ta neyð, eg var í;
og dóm mín og straff mína toldi Hann her,
tí endað er neyð mín og stríð!
3. Ein fullkomnan lækna í Jesus eg fann,
tá bert eg í trúgv til Hann kom.
Hitt heilaga blóð, sum á krossinum rann,
ein bjarging mær varð undursom.
4. So eymur og reinlyntur, heilagur við,
var eingin, sum Jesus, Guðs Lamb!
O, mátti eg dagliga fetum Hans fylgt,
og eymjúkur verið sum Hann!
5. Tí Æviga Kletti eg hvíli nú á,
Hann, Hann er mín friður í dag;
og harvið eg Himmalin tryggur skal ná
tann Stað, sum mín trúgv hevur sæð!
Niðurlag: Ein borg Hann mær er, har eg hvíla nú kann,
sum skip í tí tryggastu havn.
Hjá Jesusi eina mín sál hvílu fann,
mín friður er Hansara Navn,
Hann sjálvur meg tók í Sín favn!


text:
Her er ein stallur til 16 hestar (vinstrumegin) og 4 standa í bygninginum við síðuna av (til høgru). Hestarnir eru á beiti um summarið og unghestar eru í haganum. Á beiti fáa hestarnir eisini sligið græs, soleiðis at teir kunnu standa longri á sama stykki. Teir standa á einum stórum stykki, har tað ikki er neyðugt at taka hestaperur upp. Hestarnir standa inni frá mitt oktobur til 1.mai.
Tøini verða lagt uttanfyri, har øll kunnu koma og taka (gott til havan!). Tað er betri um tað hevur ligið upp í eitt ár, tá koma eisini sílfiskarar eftir ormum. Annars hevur Henke brúkt tøini saman við gomlum jarn og betong til at planera við.
Tøini verða lagt uttanfyri, har øll kunnu koma og taka (gott til havan!). Tað er betri um tað hevur ligið upp í eitt ár, tá koma eisini sílfiskarar eftir ormum. Annars hevur Henke brúkt tøini saman við gomlum jarn og betong til at planera við.
Fóðrað verður við vátum og turrum hoyggji úr ballum. Teir fáa 3 ferðir um dagin; morgun, eftirmiddag og á midnátt. Eisini kunnu teir fáa sligið græs ella frukt og grønt. Her verður brúkt føroyskt hoyggj, sum Henge hoyggjar sjálvur og tað er bíligari enn at keypa aðrastaðni frá. Henge fær gjarna alt hoyggj í hús áðrenn Òlavsøku.
Ígjár var Henge úti at ríða fyri fyrstu ferð á einum unghesti hjá sær. Hetta gekk soleiðis fyri seg, at hann legði saðil og boksl á hann og tók hann við sum hondhest saman við einum av ríðihestunum hjá sær. Tá komið var heim aftur, setti hann seg upp á unghestinum og fór beinanvegin avstað við hinum hestinum sum hondhestur. Ríðihesturin kann stýrast við røddini og unghesturin fylgir enn einaferð við, men við ryttara á. Einigin dramatikkur og ongar trupulleikar.
Nú eg var i Vágunum mátti eg frætta um Henge visti nakað um Brandur (Gullbrandur) hjá mær, tí eg havi hoyrt hann var haðani frá. Eg fekk at vita, at familjan hjá Henge, áðrenn hann beginnti við íslendskum hestum, hevði 3 ryssur, sum allar itu Branda og tey ólu eitt blandað hestaslag og fingu 3 fyl um árið og vóru tey mest sum altíð gul við svørtum beinum. Ryssurnar eru deyðar, tann síðsta fyri fáum árum síðani, langt yvir 20 ár gomul. Jú, hetta kann ljóða sum upprunað hjá Brandi, havi altíð hugsað um, hvat slag hann man vera ....


text:
Aðalfundurin var týsdagin 14/6-16
Formaðurin tók saman um árið íð fór. Vit fingu langhyl at venja í, og vóna vit, at tað fer at hjálpa okkara svimjarum til størri altjóða kappingar. Vit vunnu FM á langgeil og JM/MU og fingu góð úrslit til FM á stuttgeil, so samanumtikið eitt gott ár. Fleiri av okkara svimjarum eru eisini úttikin til ymiskar altjóða kappingar, so sum NMU,EJM,EM. Framtíðin ser eisini bjørt út, so vit halda áfrám við góðum treysti.
Nevndarval var og stóðu Marlon,Thurid,Óli og Regitza fyri valið. Øll valdu at stilla upp aftur uttan Thurid. Vit vilja takka Thurid, fyri hennara megnar arbeiði gjøgnum øll árini, hon hevur sitið í nevndini. Vónandi verður hon á kantinum framyvir eisini. Magni Jacobsen var valdur í nevndina fyri Thurid.
Nýggja nevndi hevur skipa seg, og heldur Marlon Kjærbo fram sum formaður. Óli Toftum næstformaður, Ann Hjelm kassameistari, Diana Muller skrivari. Nevndarlimir Annika Johannesen,Regitza Johannesen, Kari Petersen, Atli Vestergård og Magni Jacobsen


text:
Sjóvar kirkja:
Á Strondum er Sjóvar kirkja, sum er bygd í 1834, og er sostatt fimt- elsta kirkja í landinum.
Hon er vøkur trækirkja, hevur flagtekju, uttan er hon svørt, við hvítari grund við hvítum vindeygum, hurðum og torni. Innan er kirkjan ómálað, kórveggir, altarringur og rimaverkið uppi á loftinum er vakurt útskorið.
Altartalvan er frá 1904, sum vísir Jesus í Getsemane. Doypifatið er frá 1795. Kirkjan hevur pípuorgul, sum Verland Johansen hevur gjørt, sum seinni er útbygt.
Vaksið varð um kirkjuna í 1978. Hetta arbeiðið gjørdu Carl Andreasen og Edmund Gærdum.
Selatraðar kirkja:
Selatraðar kirkja er vígd 23. januar 1927, Steingrím Winter teknaði.
Hon er stoypt og málað hvít. Betongarbeiðið hevur bygdafólkið gjørt ókeypis við formonnum úr Lorvík. Verkstaðurin hjá Sámal Ellefsen og Heina Joensen úr Miðvági hevur staðið fyri timbur- og málaraarbeiðinum.
Altartalvan er málað av Niels Kruse, hon vísir Jesus tálma illveðrið á Tangafirði. Eisini hevur hann gjørt alt prýðið í kirkjuni.
Í samband við 80 ára hátíðarhaldið hjá kirkjuni, hevur Sigrun Gunnarsdóttir Niclasen, íð er abbadóttir Niels Kruse, redekorerað ymist í kirkjuni.
Missiónshúsið á Strondum:
Missiónshúsið á Strondum varð bygt í 1936. Arbeitt verður við at fáa eitt nýtt missiónshús.
Missiónshúsið er sera virkið. Har er barnakór, barnaringur, sjómanskvinnuringur, sunnudagsskúli, juniormøtir, ungdómsmøtir og vanligir fundir annars.
heimasíðan hjá missiónshúsinum: www.missionshusid.com
Minnisvarðin:
Minnisvarðin yvir sjólátin varð vígdur 1. november 1976.
Tað vóru Hanna Abrahamsen og Tinna Abrahamsen ið tóku stig til, at minnisvarði skuldi verða gjørdur á Strondum. Tær høvdu báðar mist mannin undir krígnum.
Árni Ziska, steinhøggari á Strondum, hevur gjørt minnisvarðan, sum stendur úti á Raktanga.
Í nevndini fyri minnisvarðan sita:
Artur Johansen, formaður, Sonja Rasmussen, Petur Magnusson, John Thomsen, Saron og Sigrid Jacobsen og Jóhanna Sofía Jensen.
Minningarhald teirra sjólátnu er hvønn 1. november.


text:
- 07 mai 2016
Tað er leygardagur 7. mai. Gjómaður hevur boðsent fólki at endurreisa teir tríggjar opnahjallarnar Niðri í Geil. Tann heimasta átti Nýggjustova, miðhjallin átti Jógvansstova, og tann niðasta átti Hoygarðurin. Opnahjallarnir høvdu - sum aðrir opnahjallar - grótlaðaðar endar (galvar) og vóru opnir á síðunum. Upprunaliga vórðu teir brúktir til at heingja fisk í, men seinni vórðu síðurnar rimaðar, og tá vórðu teir bara brúktir sum aðrir hjallar. Viðhvørt kundi mann hoyra onkran brúka orðið varðahjall í staðin fyri orðið opnahjall, og hyggur tú í Móðurmálsorðabókina, so er ilt at síggja mun á opnahjalli og varðahjalli, tí báðir hava opnar síður við grótlaðaðum galvum. Kann orðið varðahjallur koma av tí, at sært tú beint í galvin (endan), so minnir hann eitt sindur um ein varða? Hesir tríggir opnahjallarinir eru avdankaðir einaferð í 1960unum. Hoygarðshjallurin endað sínar dagar sum hoyggjhús.
- Lat okkum nú koma aftur til 7. mai. Heilt fitt av fólki - av báðum kynum - møtti upp (tað sæst í myndabólkinum), og veðrið var av tí allar besta, so vánirnar fyri einum góðum degi vóru í toppi. Tú legði til merkis - og tað kom eisini sjón fyri søgn - at her var ein rúgva av góðum handverkarum av øllum handans slagi. Tað var ein stuttleiki at ganga og mala uppií við myndatólinum og fylgja við gongdini. Fólkini arbeiddu og arbeiddu - vistu, hvat tey gjørdu - eingi ivamál - og væl leið eftir. Grótlaðing, syllar, boring, festing, sperrur, skálkar, rimar, hurðar, tróður - jú, alt hetta var í gongd í senn saman við ymiskum øðrum, ið eg helst havi gloymt. Mangan varð havt á lofti: "Hvat mundu teir gomlu sagt?" Tað lata vit bara liggja, tí hetta verður m.a. gjørt fyri at uppfríska minnir frá teirra tíð, so minnini kunnu flytast "longri fram á vegin", sum Heðin Brú so meistarliga tekur til. Líkamikið - hjallarnir fara at rigga sera væl. At so nógv sæst eftir - eftir einum leygardegi - mundi fáur vænta, men tá ið tey røttu fólkini eru á røttum staði, ber tað mesta til. Sjón fyri søgn. Nei, eg havi ikki gloymt matin: smurt breyð, egg, rullupylsa, kjøtpylsa, bollar -- og so kakurnar. Alt hetta fekst í tjaldinum niðan vegg Niðri í Geil dagin á tamb. Kannurnar stóðu á tremur, so tú kundi altíð ganga á tær og fáa tær ein uggara. Kvinnurnar høvdu (sum so mangan) tikið sær sera væl av hesum partinum - ið kann tykjast eitt sindur óásýniligur og ov sjáldan fær umtalu, og sum tó ger allan munin, tá ið tøk skulu takast. Riggar hesin matligi, sosiali parturin ikki, so riggar einki. Nú skal hetta ikki lesast soleiðis, at tann kvinnuligi leikluturin var "við grýturnar", nei, tær hildu seg heldur ikki aftur, tá grót skuldi dragsast úr fjøruni, ella tá ið hjallarnir skuldu rimast. - Tímar komu, og tímar fóru, og um nátturðatíð bleiktraði Merkið á opnahjøllunum eftir ein megnar dag. Grillin varð drigin út úr kjallaranum Niðri í Geil, og aftan fyri allan grillroykin, ið lá yvir Høvdafossin, sat ein væl nøgd manning og hugleiddi um dagsins verk. Tøkk eigi Gjómaður fyri sín lut bygdini at frama.


text:
Hesa praktfullu, rokaðu og rockmiklu myndina tók Sunrid í Gong til dupultfløguna "Lívsins tunga vetrarmyrkur" hjá Øssur Johannesen, sum Tutl gav út í 2009 og sum Rasmus Rasmussen sáli tók upp og ljóðblandaði. Fyri kortum gav Tutl út vakra verkið "Vindurin blæsur ígjøgnum markið millum tey livandi og tey deyðu", sum inniheldur tvær fløgur og eitt yrkingarsavn við m.a. hesari fantastisku yrkingini:
Thursday, February 28, 2013
Mynd og yrking - Øssur Johannesen
Hesa praktfullu, rokaðu og rockmiklu myndina tók Sunrid í Gong til dupultfløguna "Lívsins tunga vetrarmyrkur" hjá Øssur Johannesen, sum Tutl gav út í 2009 og sum Rasmus Rasmussen sáli tók upp og ljóðblandaði. Fyri kortum gav Tutl út vakra verkið "Vindurin blæsur ígjøgnum markið millum tey livandi og tey deyðu", sum inniheldur tvær fløgur og eitt yrkingarsavn við m.a. hesari fantastisku yrkingini:
TÁ EG SÍGGI MÍNAR 5 FINGRAR
Á MÍNARI HOND HUGSI EG
ELDUR VATN JØRÐ LUFT OG ANDI
OG VENDI HONDINA ÍMÓTI EYSTRI
SÓLIN RÍSUR UPP VÆLKOMIN TIL
LÍVIÐ TIL ENN EIN NÝGGJAN DAG
TÁ EG SÍGGI MÍNAR 5 FINGRAR
ÁHINI HONDINI OG HUGSI
ELDUR VATN JØRÐ LUFT OG ANDI
OG SÍGGI SÓLINA FARA NIÐUR
REYÐLITTA Í VESTRI
NÚ KEMUR MYRKRIÐ FRAM
OG VÓNANDI AFTUR EIN LÍVGEVANDI
DAGUR Í MORGIN
TÁ EG SÍGGI MÍNAR 5 TÆR Á MÍNUM FÓTI HUGSI EG
ELDUR VATN JØRÐ LUFT OG ANDI
OG VENDI FÓTIN SUÐUREFTIR
HEILSI SÓLINI OG SIGI
SÓLIN ER HEIT OG GEVUR LÍVIÐ
SÓLIN ER HEIT OG OYÐIR LÍVIÐ
MEÐAN EG VÁLI ÍGJØGNUM SANDIN
OG LEITI EFTIR EINARI VATNKELDU
TÁ EG SÍGGI MÍNAR 5 TÆR Á
HINUM FÓTINUM HUGSI EG
ELDUR VATN JØRÐ LUFT OG ANDI
HEILSI DRAMATISKA ATLANTSHAVINUM
Í NORÐI HEILSA KALDA KAVANUM
OG TUNGA VETRARMYRKRINUM
HUGSI DJÚPT MEÐAN MÁNIN SKÍNUR
Í ERVA TÁ EG HUGSI UM MÍN KROPP
OG SAMANBERI HANN VIÐ NÁTTÚRUNA
SÓLIN ER ELDURIN
BLÓÐIÐ SUM STREYMAR Í MÍNUM ÆÐRUM
BEINAGRINDIN ER JØRÐIN
OG HEILIN LÍKIST EINUM
MÁNALANDSLAGI
HAVIÐ ER VÆTAN Í MÍNUM KROPPI
OG EG BLÁSI MÍN ANDADRÁTT
ÚR MÍNUM MUNNI
ÚT Í VINDIN
TANKARNIR FARA ÚR OYRUNUM
ÚT Í VINDIN
EINS OG ORÐINI OG LJÓÐINI
SÍÐANI KEMUR MJØRKIN
OG FJALIR MEG
OG MINNIR MEG Á
AT EG VEIT IKKI ALT
ALLÍKAVÆL
SÍÐAN KEMUR MYRKRIÐ
OG MÍN LÍVLEYSI KROPPUR
SLÓKNAR OG FELLUR
NIÐUR Í MÓÐIR JØRÐ
HVAT SO JA HVAT SO
HVÍTAR KAVAFLYKRUR KOMA VAKRAR
NIÐUR AV HIMNI OG MÁNIN KASTAR
SÍTT VAKRA NÁTTARLJÓS
ÚTYVIR HAVIÐ.
Posted by Listin at 9:25 AM
Labels: Fotomyndir, KP, Skaldskapur
Wednesday, February 27, 2013
Søren Ulrik Thomsen í Norðurlandahúsinum
Smakksdómararnir í sjónvarpinum sótu fyri ongum í studionum hjá Adrian Hughes og lippaðu, so rørd vóru tey, tá tey skuldu ummæla hansara seinasta yrkingarsavn "Rystet spejl". Savnið kom í 2011 og var heilt óvanliga væl móttikið. Ein dundrandi succés við sølutølum, sum als ikki eru vanlig, tá talan er um lyrikk. Men Søren Ulrik Thomsen hevur eitt heilt serligt pláss millum danir og er millum kendastu dansku yrkjararnar og tað hevur hann verið leingi. Hann er limur í danska akademinum og blandar seg eisini í samfelagskjakið viðhvørt, eitt nú skrivaði hann eitt innlegg um danska forsetismálaráðharran, sum nógv var kjakast um, har hann forsvarar hana og finst at órímiliga støðugu atfinningunum av Gucci-Helle, sum hon hevur verið nevnd. Yrkingarnar í Rystet spejl eru góðar, lætt atkomiligar, lættar at skilja. Tær eru eksistentialistiskar, og er ikki alt tað? Jú, men hesar yrkingarnar eru tað á ein ektaðan, lættfatiligan og óuppgjørdan hátt, t.d. yrkingin niðanfyri, sum stendur á síðu 49 í "Rystet spejl". Søren Ulrik Thomsen er málsliga tilvitaður og dugnaligur yrkjari, hann er tiltikin upplesari og tessvegna gleða vit okkum at fara niðan í Norðurlandahúsið sunnudagin at lurta.
For 16 år siden fik jeg en papkasse
med en ravfarvet kat
der nu igen ligger i en papkasse
som jeg cykler med gennem byen
mod en have i Brønshøj
hvor jeg skal begrave dette dyr
som jeg ifølge dogmatikken
aldrig skal gense
fordi det ikke besad en sjæl.
Men hvad var det så jeg læste
i hendes grønne øjne
når de kiggede og kiggede ind i mine
som om også hun
havde et spørgsmål til mig?
Ikke fordi jeg bilder mig ind
at støde på svaret
under nedskrivningen af disse linjer
men måske fordi jeg håber
at de vil blive læst
også til dén tid
hvor jeg ikke skal gense Kis.
Sunnudagin 3.mars klokkan 16 fer Søren Ulrik Thomsen at lesa upp yrkingar í Klingruni í Norðurlandahúsinum. Hann ætlar at lesa burtur úr gomlum og nýggjum tilfari.
Ókeypis atgongd.
Posted by Listin at 2:14 PM
Labels: KP, Skaldskapur
Eitt sindur um lunkað kjak og útisetaskynsemi
Tað er onkur, sum sigur, at ein heldur enn at flyta til eitt stað, flýggjar frá einum øðrum. Hetta kann vera ringt at gjøgnumskoða hjá tær sjálvari, hvørt tú flytir ella flýggjar. Eg eri vís í, at tað er ringt at gjøgnumskoða fyri tey mongu, sum flyta/flýggja úr Føroyum til Danmarkar fyri tíðina, eins og tað er ringt fyri meg at gjøgnumskoða hvørt eg eri flutt ella flýggjað úr Danmark til Føroyar. Men tað er nakað við Danmark, sum eg veit, at eg havi roynt at flýggja undan, nevniliga kjakinum um integratión.
Integratiónskjakið í Danmark gjørdist í mínum lestrarárum eitt veruligt helviti, har tað var í lagi at siga alt, fordómarnir fingu frítt spæl og málið gjørdist perverst. Alt til onga nyttu, tí kjakið førdi onga leið. Høgravongurin hevði ræðisátøk, fann upp á ræðsluorð og arbeiddi við kulda, meðan vinstravongurin arbeiddi við hita, við eksotiskum ímyndum og bara helt, at vit øll somul skuldu elska hvønn annan. Men tað gera vit jú ikki, vit elska ikki øll hvørt annað. Eins lítið sum nøkur orsøk er til ræðast alt tað, sum virkar ókunnugt, fer tað at bera til, at vit øll elska hvønn annan í almenna rúminum. Kjakið fann ongantíð eitt lunkað støði, har mann í staðin fyri at fokusera upp á køld ella heit virði heilt einfalt fokuseraði upp á tann globala veruleikan.
Nú haldi eg, at eg kenni hetta hataða kjakið aftur í føroyska mentanarkjakinum. Antin er tað mótstøða, ússaligar áheitaninar á tann innara svínahundin og hatur móti tí elitera, móti sonevndu smakksdómarum og nassarareyvslistafólkunum ella er tað søtsuppa, kær barndómsminnir um megina í listini og hennara reinlyntu náttúru. Men vit kunnu sjálvandi ikki brúka nakað av hesum, hvørki tað kalda ella tað heita, okkum tørvar tað lunkaða, at taka støði í veruleikanum og til ta sannroynd, at listin hevur ein týdningarmiklan leiklut í samfelagnum. Tá fer okkurt at henda.
Nakað sum sjálvandi altíð sníkir seg inn, tá mann skal líta at kjakinum uttanífrá, er útisetaskynsemið. Eitt løgið fyribrigdi, sum kemst av at ferðast úr einum landi til eitt annað. Umframt at mann kanska gerst meira tjóðskaparlig, blívur mann eisini so forbannað klók, og gloymir, at tað í grundini búgva hugsandi menniskju í landinum, mann fór frá, sum hvønn dag stríðast fyri at gera samfelagið betri. Mær nýtist persónliga ikki at vera meira enn eina góða viku uttanlands áðrenn eg veit nágreiniliga, hvat átti at verið gjørt og hvussu idiotiskt tað er, at hetta ikki verður gjørt – serliga í einum so lítlum landi, har tað hevði kostað so lítið, og har tað hevði verið so lætt at gjørt veruligan mun. Men so skjótt eg eri komin heimaftur gerist eg aftur greið yvir, hvussu torført tað er. Eg minnist hvussu eg og mong onnur hava stríðst til onga nyttu fyri at fáa nakað skilagott burtur úr mentanarpolitikkinum, og eg fái hug at gevast og bara skriva okkurt positivt. Tí tað er jú lættasti vegur úr vónloysinum.
Soleiðis er støðan beint nú. Tólv tímar aftaná, at eg eri komin heim úr USA havi eg hug at skriva, at tað verður herligt at fara til framsýningar, konsertir og leikir í várinum, sum stundar til. Men eg geri tað ikki, tí vit mugu til at taka okkum saman, um fáir dagar er freist at lata inn nýggj lógaruppskot í løgtinginum og nú má tað pínadoyð vera slutt við vinstrahondsarbeiðinum. Nú mugu koma nøkur uppskot, sum kunnu menna hetta landið til at gerast heimsins besta land fyri listina. Møguleikarnir eru har heilt vist, og tað er ikki so ringt um allir flokkar, bæði teir kaldu og teir heitu ganga saman um at skapa eina mentanarstovu sum hesa http://listinblog.blogspot.dk/2012/03/mentanarstovan.html
So fáa vit ein møguleika fyri einum ordiligum kjaki, møguleika fyri umlegging og menning, møguleika fyri at nýggj initiativ kunnu blóma, og at samfelagið fær nyttu burtur úr mentanini, møguleikan fyri at brúka peningin á rættan hátt í framtíðini. Tað snýr seg ikki um høgravent ella vinstravent, men um at taka støðu til veruleikan.
Integratiónskjakið í Danmark gjørdist í mínum lestrarárum eitt veruligt helviti, har tað var í lagi at siga alt, fordómarnir fingu frítt spæl og málið gjørdist perverst. Alt til onga nyttu, tí kjakið førdi onga leið. Høgravongurin hevði ræðisátøk, fann upp á ræðsluorð og arbeiddi við kulda, meðan vinstravongurin arbeiddi við hita, við eksotiskum ímyndum og bara helt, at vit øll somul skuldu elska hvønn annan. Men tað gera vit jú ikki, vit elska ikki øll hvørt annað. Eins lítið sum nøkur orsøk er til ræðast alt tað, sum virkar ókunnugt, fer tað at bera til, at vit øll elska hvønn annan í almenna rúminum. Kjakið fann ongantíð eitt lunkað støði, har mann í staðin fyri at fokusera upp á køld ella heit virði heilt einfalt fokuseraði upp á tann globala veruleikan.
Nú haldi eg, at eg kenni hetta hataða kjakið aftur í føroyska mentanarkjakinum. Antin er tað mótstøða, ússaligar áheitaninar á tann innara svínahundin og hatur móti tí elitera, móti sonevndu smakksdómarum og nassarareyvslistafólkunum ella er tað søtsuppa, kær barndómsminnir um megina í listini og hennara reinlyntu náttúru. Men vit kunnu sjálvandi ikki brúka nakað av hesum, hvørki tað kalda ella tað heita, okkum tørvar tað lunkaða, at taka støði í veruleikanum og til ta sannroynd, at listin hevur ein týdningarmiklan leiklut í samfelagnum. Tá fer okkurt at henda.
Nakað sum sjálvandi altíð sníkir seg inn, tá mann skal líta at kjakinum uttanífrá, er útisetaskynsemið. Eitt løgið fyribrigdi, sum kemst av at ferðast úr einum landi til eitt annað. Umframt at mann kanska gerst meira tjóðskaparlig, blívur mann eisini so forbannað klók, og gloymir, at tað í grundini búgva hugsandi menniskju í landinum, mann fór frá, sum hvønn dag stríðast fyri at gera samfelagið betri. Mær nýtist persónliga ikki at vera meira enn eina góða viku uttanlands áðrenn eg veit nágreiniliga, hvat átti at verið gjørt og hvussu idiotiskt tað er, at hetta ikki verður gjørt – serliga í einum so lítlum landi, har tað hevði kostað so lítið, og har tað hevði verið so lætt at gjørt veruligan mun. Men so skjótt eg eri komin heimaftur gerist eg aftur greið yvir, hvussu torført tað er. Eg minnist hvussu eg og mong onnur hava stríðst til onga nyttu fyri at fáa nakað skilagott burtur úr mentanarpolitikkinum, og eg fái hug at gevast og bara skriva okkurt positivt. Tí tað er jú lættasti vegur úr vónloysinum.
Soleiðis er støðan beint nú. Tólv tímar aftaná, at eg eri komin heim úr USA havi eg hug at skriva, at tað verður herligt at fara til framsýningar, konsertir og leikir í várinum, sum stundar til. Men eg geri tað ikki, tí vit mugu til at taka okkum saman, um fáir dagar er freist at lata inn nýggj lógaruppskot í løgtinginum og nú má tað pínadoyð vera slutt við vinstrahondsarbeiðinum. Nú mugu koma nøkur uppskot, sum kunnu menna hetta landið til at gerast heimsins besta land fyri listina. Møguleikarnir eru har heilt vist, og tað er ikki so ringt um allir flokkar, bæði teir kaldu og teir heitu ganga saman um at skapa eina mentanarstovu sum hesa http://listinblog.blogspot.dk/2012/03/mentanarstovan.html
So fáa vit ein møguleika fyri einum ordiligum kjaki, møguleika fyri umlegging og menning, møguleika fyri at nýggj initiativ kunnu blóma, og at samfelagið fær nyttu burtur úr mentanini, møguleikan fyri at brúka peningin á rættan hátt í framtíðini. Tað snýr seg ikki um høgravent ella vinstravent, men um at taka støðu til veruleikan.
Posted by Listin at 7:54 AM
Labels: IS, list og samfelag
Tuesday, February 26, 2013
Tignarlig tilnevning - SÁMAL VANN
Havnarmaðurin Sámal Blak man hava funnið sær tey fínu klæðini í kvøld. Hann var tilnevndur/nomineraður til prestisjumiklu bretsku mentanarheiðurslønina: South Bank Sky Arts Awards 2013 fyri scenografiina til operuna Ghost Patrol, sum vann!! Heiðurslønarhandanin er í kvøld. Hjartaliga til lukku við bragdinum Sámal.
Sámal Blak tekur í løtuni lut í framsýning í Norðurlandahúsinum við heitinum Sesam Sesam Ævintýrheimur fyri børn og vaksin, ið læt upp 5.mars.
"Music Theatre Wales and Scottish Opera have won the prestigious South Bank Show Sky Arts Award for their co-production of Scottish composer Stuart MacRae’s gripping one-act opera Ghost Patrol.
The opera received its World Premiere at the 2012 Edinburgh International Festival as part of a critically acclaimed double-bill which then transferred to Glasgow and toured extensively through England and Wales last autumn.
The piece beat off strong competition in the Opera section from the Royal Opera House’s production of Les Troyens and Oliver Knussen’s Where the Wild Things Are at the Barbican.
Ghost Patrol (“stirs the imagination.. grabs the heart.” - Financial Times) brings together MacRae with acclaimed Scottish crime novelist Louise Welsh to examine how the harsh reality of civilian life collides with the corrosive effects of war. The piece is set in a modern day bar where two soldiers and a woman trying to escape their past come together, uncovering a terrible secret and unleashing inevitable tragedy.
The production was directed by Matthew Richardson and designed by Samal Blak with lighting by Ace McCarron. Music Theatre Wales’ Music Director and Joint Artistic Director Michael Rafferty was the conductor. James McOran-Campbell sang the role of Alasdair, Nicholas Sharratt played Sam and Jane Harrington sang the role of Vicki.
The awards were announced at a ceremony at London’s Dorchester Hotel on Tuesday, March 12, fronted by Melvyn Bragg. The Opera Award was presented by singer Amanda Echalez.
Accepting the award, Stuart MacRae said:
"It is an exciting time for new opera in the UK, with so many companies and artists getting involved in renewing and developing this living, breathing, richly collaborative art; and it's a privilege to be able to play a small part in this, presenting new, contemporary work to the public with such wonderful colleagues. I am deeply grateful to the South Bank Sky Arts Awards for recognising Ghost Patrol, and for giving us encouragement to keep making work that engages with our contemporary world."
The South Bank Show Sky Arts Awards are amongst the world’s most coveted arts awards, celebrating the best of British culture and achievement across visual art, theatre, opera, dance, comedy, classical music, pop, TV drama, literature and film.
The awards will be broadcast in a special South Bank Show Arts Awards special Sky Arts 1 HD on Thursday, March 14 at 9:30pm, presented by Melvyn Bragg.
Tilnevnd South Bank Sky Arts Awards 2013 eru:
Klassiskur tónleikur
Iestyn Davies, Arcangelo, Jonathan Cohen - Arias for Guadagni
London Philharmonic Orchestra, Julian Anderson, Ryan Wigglesworth – The Discovery of Heaven – Royal Festival Hall
London Symphony Orchestra, Sir Simon Rattle – Wynton Marsalis’s Swing Symphony – Barbican.
London Philharmonic Orchestra, Julian Anderson, Ryan Wigglesworth – The Discovery of Heaven – Royal Festival Hall
London Symphony Orchestra, Sir Simon Rattle – Wynton Marsalis’s Swing Symphony – Barbican.
Skemtileikur (comedy)
Alan Partridge: Welcome to The Places of My Life (Sky Atlantic)
Hunderby (Sky Atlantic)
Twenty Twelve (BBC Two)
Hunderby (Sky Atlantic)
Twenty Twelve (BBC Two)
Dansur
A Streetcar Named Desire (Scottish Ballet)
Jeux (English National Ballet)
Metamorphosis: Titian 2012 (Royal Ballet & National Gallery)
Jeux (English National Ballet)
Metamorphosis: Titian 2012 (Royal Ballet & National Gallery)
Filmur
Berberian Sound Studio
Skyfall
The Imposter
Skyfall
The Imposter
Bókmentir
Bring Up the Bodies (Hilary Mantel)
Tony Hogan Bought Me an Ice-cream Float Before He Stole My Ma (Kerry Hudson)
Umbrella (Will Self)
Tony Hogan Bought Me an Ice-cream Float Before He Stole My Ma (Kerry Hudson)
Umbrella (Will Self)
Opera
Les Troyens (Royal Opera House)
Ghost Patrol (Scottish Opera & Music Theatre Wales)
Where the Wild Things Are (Barbican)
Ghost Patrol (Scottish Opera & Music Theatre Wales)
Where the Wild Things Are (Barbican)
Popptónleikur
Devotion (Jessie Ware)
Ill Manors (Plan B)
Words and Music (Saint Etienne)
Ill Manors (Plan B)
Words and Music (Saint Etienne)
Leiklist
The Curious Incident of the Dog in the Night-Time (National Theatre)
The River (The Royal Court Theatre – Jerwood Theatre Upstairs)
The Master & Margarita (Complicite – Barbican)
The River (The Royal Court Theatre – Jerwood Theatre Upstairs)
The Master & Margarita (Complicite – Barbican)
Sjónvarpsleikur
Line of Duty (BBC Two)
Parade’s End (BBC Two)
The Hollow Crown (BBC Two)
Parade’s End (BBC Two)
The Hollow Crown (BBC Two)
Visuel list
Hopkins Architects: London 2012 (Velodrome, Olympic Park)
Paul Noble: Turner Prize Exhibition (Tate Britain)
Thomas Heatherwick: London 2012 Olympic Cauldron (Olympic Park)
Paul Noble: Turner Prize Exhibition (Tate Britain)
Thomas Heatherwick: London 2012 Olympic Cauldron (Olympic Park)
Her er eitt klipp frá handanini av South Bank Sky Arts Awards 2012 og nakrar relevantar leinkjur.
http://www.musictheatrewales.org.uk/Press-releases/ghost-patrol-nominated-for-south-bank-sky-arts-award.html
http://www.amandahowardassociates.co.uk/creatives/creative.php?client=samal-blak
http://skyarts.sky.com/south-bank-sky-arts-awards/2013-nominees-image-gallery
http://www.roh.org.uk/productions/in-the-locked-room-ghost-patrol-by-michael-mccarthy
(KP)
Posted by Listin at 8:16 AM
Monday, February 25, 2013
Føroysk listaumboð í útlondum
Føroysk listafólk fremja alla tíðina eitt megnaravrik sum umboð fyri okkara land. Í Washington hugtekur listin hjá m.a. Tróndi Patursson og í skrivandi stund er Eivør Pálsdóttir á veg til Washington at framføra á Nordic Cool festivalinum.
Sunleif Rasmussen er eisini á listaferð í USA. Hann tekur í løtuni lut í høgt virda festivalinum fyri samtíðartónleik "Other Minds", sum hevur boðið honum at luttaka. Festivalurin bjóðar listafólkum, sum hava okkurt nýtt og øðrvísi at bjóða sum t.d. eksperimenterandi listakvinnan Dohee Lee og sum Sunleif Rasmussen eisini hevur. Festivalurin byrjaði 23. feb. og varir til 3 mars. Fyrsti partur er uttan fyri San Francisco og seinni partur inni í býnum. Framførslurnar á festivalinum hava verið positivt ummældar í The New Yorker og Los Angeles Times, so hetta er ein væl etableraður festivalur, sum í ár hevur 20 ár á baki. Aftaná "Other Minds" fer Sunleif Rasmussen til London, har BBC Symphony Orchestra skal framføra hansara verk "Prelude for Brass" í Barbican Center t. 9. mars.
Eg seti nakrar leinkjur inn her um framførslurnar umframt eina leinkju til eina áhugaverda framførslu hjá Dohee Lee.
http://www.bbc.co.uk/orchestras/events/948?date=200901
http://www.sfgate.com/thingstodo/article/Bay-Area-arts-news-Feb-14-4276198.php#photo-4178466
http://www.sfcv.org/article/exploring-depths-in-other-minds
(KP)
Posted by Listin at 12:05 PM
Sunday, February 24, 2013
Vantandi virðing fyri listini
Randi Ward hevur skrivað eina sera áhugaverda grein í online-tíðarritinum The Island Review um skerjingarnar av føroyska mentanarstuðlinum. Hon staðfestir millum annað, at tað er syrgiligt at síggja ta vantandi virðingina av føroyskari list og mentan, sum skerjingarnar umboða. Randi Ward skrivar m.a: "Yes, it is sad to see the value of Faroese art and culture misappropriated to provide strategically convenient ways to galvanize constituencies and subvert constructive dialogue on a number of issues. All of the polarizing rhetoric often overshadows the fact that it has only been 74 years since educators in the Faroe Islands, many of whom were great writers, scholars and nation builders, finally secured the legal right to use Faroese as the language of instruction in public schools.[1] In light of this, and countless other struggles for increased autonomy and improved educational opportunities in Faroese society throughout the years, how can Faroese artists and their endeavoring work be treated as anything but an integral part of the tiny nation’s economy and growth".
Eg bleiv nakað so ónatúrliga glað, tá eg las hesa greinina, at eg fór at undrast hví. Og nú veit eg hví tað kennist so fantastiskt at lesa eitt innlegg, har tað týðiliga sæst, at greinahøvundurin hevur stóra virðing og sympati í mun til listafólkini og teirra søk. Tað er tí eg í seinastuni havi upplivað ov nógv av tí øvugta. Sum heild hava net-viðmerkjarar og fjølmiðlar ikki sýnt serliga gott forstáilsi fyri listaboykottinum, sum meira hevur verið brúkt eins og eitt vápn móti listafólkunum. Aftur og aftur eru tey brigslaði fyri eitt boykott, sum var sett í gongd fyri at vísa á ein lamenterandi órætt, sum hevur skelkað mentanaraktørar í øllum norðurlondum.
Tá Tóroddur Poulsen herfyri fekk mentanarvirðislønina vóru fleiri røddir frammi um, at hann átti at boykotta virðislønarhandanina, at hann hevði sagt nei takk til pengarnar um tað vóru nøkur nossir í honum og so framvegis í denn dur. Gud forbarmi seg sum tað er toppasmalt og sum tað luktar langan veg av, at mann ikki unnir listafólkum stuðul og virðislønir fyri at ganga og hugna sær við síni list.
Tá so listafólkini til dømis veita okkum virðismikla positiva umrøðu í Washington Post, ja so eru øll so fegin og errin av listafólkunum sum vit síggja á myndini hjá Anniku Olsen frá Nordic Cool í erva og Tróndur Patursson er forrestin ikki millum boykottararnar og vissi hann var, var tað eingin trupulleiki, Nordic Cool er mær vitandi ikki fyriskipað av føroyska mentamálaráðharranum.
Enn er eingin fjølmiðil av álvara farin inn í málið at kanna t.d. hví í Guðs garði tað skuldi vera neyðugt at skera so ógvusligaog so brádliga av mentanarstuðlinum, spurningarnir, sum listafólkini fáa eru fyri tað mesta fornermað brigsl: "Nåh?? Eg helt tú vart í listaboykottinum, hvussu kanst tú so framføra/sýna fram osfr..". Aftur og aftur hava tað verið listafólkini, sum skulu forklára seg, har tað jú átti at vera maktin, sum skuldi forklára seg. Oftast hava fólk ikki sett seg inn í hvat boykottið snýr seg um ella hvat boykottið fevnir um.
Lesið greinina hjá Randi Ward og síggið hennara framúrskarandi portrett av lista- og mentafólkum her: http://www.theislandreview.com/randiward-faroe/
Posted by Listin at 12:09 PM
Pall: 2013 - Várframsýningin í Listaskálanum
24. mei – 16. juni, 2013
Várframsýningin 2013 verður í ár ikki nøkur vanlig várframsýning, men ístaðin karmur um ein listaligan mini-festival, ið vit kalla ”Pall:”. Pall: - stutt og greitt hvønnfall fyri navnorðið ’pallur’ – verður í ár, 2013, karmur um ymiskt listaligt virksemi hjá listafólkum í ymsum listagreinum.Ætlanin er, at Listaskálin verður karmur um list av øllum slag; tað vil siga ikki bert karmur um málningalist, men bæði høggmyndlist, skaldskapi, dansi, filmi osv. Møguleikarnir eru nógvir. Vit, sum skipa fyri Pall: 2013 vilja royna at gera ta árligu Várframsýningina so fjølbroytta sum gjørligt.
Uttan mun til hvat slag av list, eitt nú málningalist, høggmyndalist, bókmentir, skaldskapur, tónleikur, dansur, video osfrv., sum arbeitt verður við, heita vit við hesum vegna nevndina í Várframsýningini á øll listafólk um at senda verk inn. Liðug sum óliðug hugskot kunnu sendast okkum, men í seinasta lagi 1. mei 2013:
varfram@gmail.com. Boð um luttøku verða send út skjótast gjørligt eftir tað.
Vinaliga:
Jóhan Martin Christiansen, Ludvík á Brekku og Unn Joensen
Posted by Listin at 10:51 AM
Saturday, February 23, 2013
Ásmundur Poulsen PHOTO - røða og myndir
Í dag 22.februar er føðingardagurin hjá fotografinum Ásmundi Poulsen, sum tók myndirnar, sum her hanga og nógvar, nógvar aðrar góðar myndir. Dagurin í dag er eisini føðingardagurin hjá Lord Baden Powell, tað var hann sum grundlegði skótarørsluna. Baden Powell var nokk so nógv framman fyri sína tíð námsfrøðiliga sæð, tá hann legði dent á hvussu umráðandi tað er, at geva børnum, í hesum førum dreingjum ábyrgdina fyri egnari læring. “In Scouting, a boy is encouraged to educate himself instead of being instructed" helt Baden Powell. Pápi okkara gekk í grundini nokkso høgt uppí Baden Powell og hetta, at teir fyltu sama dag. Hann upplivdi sjálvur, at pápi hansara, Hans Jacob Poulsen doyði longu 42 ára gamal, tá Ásmundur var bara 5 ára gamal, frá konuni, Thominu og seks børn. Thomina kláraði tað sera væl, men hetta hevði sera stóra ávirkan á hann og á alla okkara familju.
Fátæksliga bakgrundin hjá pápa mínum hevur havt alt at siga fyri hann sum menniskja. Hann helt altíð við teimum veikastu og var trúfastur javnaðarveljari alt lívið. Hann fekk ongantíð nakra útbúgving, men var sera hugtikin av útbúgving og honum dámdi tað væl, tá eg fór á universitetið, serliga tá eg fór at lesa listasøgu. Tá skaffaði hann mær tilfar um føroyska list, sum hann sendi mær niður til Keypmannahavn. Eg havi eitt nú bókina um Janus Kamban, sum er signerað til mín. Pápi okkara var autodidakt, sjálvlærdur sum fotografur, men eyguni vóru góð og longu tíðliga sýndi hann góðan ans og evni til fotograf og so var hann sera disiplineraður fotografur.Eg havi í fleiri ár hugsað um at framsýna myndirnar hjá honum í eini trúgv uppá, at tær umframt ta eyðsædda siðsøguliga virði, eisini hava myndalig virði, sum gera tær áhugaverdar at líta at sjálvt í dag eini hálvtrýss-trýss eftir, at tær eru tiknar. Á hesari framsýningini eru svarthvítar myndir, sum eru unikkar, tí fotografurin sjálvur hevur framkallað tær.
Men sum barn helt eg altíð, at babba var øgiliga roksutur, tá hann tók myndir. Óansæð hvussu einføld uppgávan tóktist, tók tað altíð drúgva tíð at taka ta røttu myndina, t.d. ta ferðina, tá eg og Dania skuldu fotograferast til eina reklamu fyri Sjóvinnubankan. Har fór ein heilur seinnapartur við tí roksinum, men vit fingu allar fimmkrónurnar, sum vit brúktu á myndunum at koyra í spildurnýggja lundan, sum var bússan hjá Sjóvinnubankanum. Í myrkakamarinum brúkti hann aftur langa tíð at velja út og at viðgera myndirnar og aftaná var tilskering eisini neyðug til tíðir.
Sjálvt um hann var neyvur og dugnaligur fotografur rokni eg við, at babba hevði verið heitur um høvdið, um hann sá framsýningina og okkum øll her í dag. Hetta minnir jú misteinkiliga nógv um eina listaframsýning og Ásmundur Poulsen hevði alstóra virðing fyri listini.
Men hann var ikki einsamallur um at gera mun í millum foto og list. Tí foto hevur í mong ár og ikki bara í Føroyum verið mett sum rein mekanisk reproduktión. Sjálvt um listaframsýningar hava verið við fotomyndum, hevur gamla fatanin av fototøkninum sum eitt mekaniskt skrásetingartól havt fastatøkur á vanligu fatanini inntil fyri tveimum árum síðani, tá fotomyndin hjá Andreas Gursky av Rínánni varð seld fyri 24 milliónir krónur. Hetta staðfesti, at foto er eitt listarligt tøkni sum øll onnur listarlig tøkni.
Pápi okkara tók myndir til øll hugsandi høvi og var tey fyrstu mongu árini tað danir kalla lejlighedsfotograf. Hann hevur tikið myndir, sum eru dokumentaristiskar, og summar eru helst av handahógvi merktar fotomyndir hvørs høvuðsendamál er at skráseta fólk, hendingar, støð osfr., og allar hansara myndir eru ikki líka áhugaverdar, men summar teirra tykjast hava varandi virði. Hyggur tú at hesum myndum í dag, so er okkurt serligt við teimum. Tær eru ymiskar, men summar eru merktar av óvanligum nærlagni í kompositión og skuggaárini og stílsliga eru myndirnar eisini serstakar. Fagurfrøðiliga kundu tær mint um Hollywood filmar frá fýrati- og fimtiárunum. Kenda myndin av AUTO hevur júst hetta serstaka film noir huglagið av eini einsligari býarnátt, sum vit kenna frá amerikanskum filmum. Babba elskaði at ganga í biograf, hann plagdi at fara einsamallur og tá hann kom heim vóru lummarnir fullir av karamelpappírunum, sum eru ballaðir rundan um sjokulátakaramellurnar frá Toms. Í summum av hansara svarthvítu myndum sæst sama lyndi sum í filmunum til at fokusera uppá ein ella fáar figurar í einum atmosferiskum myndarúmi, har smálutir og heild í myndini samskifta og mynda eina samanhangandi heild.
Hansara portrettmyndir innihalda í fleiri førum eina tulking av persónligheitini hjá teimum, sum hann fotograferar, t.d. í eini mynd av Eiðismanninum Olivar á Mýruni, ein av hansara bestu myndum, har linjurnar í húsunum í bakgrundini ganga á skák av linjunum í tí portretteraða andlitinum við tí úrsliti, at portrettmyndin gerst óvanliga dynamisk. Andlitið er gjørt eitt sindur kámt og hetta hevur við sær, at eyguni tykjast enn meira klár og gløggskygd sum skoða tey framvið og síggja okkurt, sum áskoðarin ikki sær.
Dupultportrettið av Lisu og Williami Heinesen er óvanligt við tað, at tað er profilurin á frúuni, sum er í fokus, meðan sjálvt stjørnuskaldið næstan kámast burt í einum fittligum brosi. Drekkamuðurin høgrumegin í forgrundini, við teimum báðum paraligu seruttpakkunum minnir um eina kyrrlutamynd, eina mynd í myndini, sum staðfestir varhugan av harmoni og hugna. Ofta er tað soleiðis við myndunum, at forgrundin og bakgrundin spæla saman á henda hátt.
Myndirnar á framsýningini ímynda ymisk fólk og støð í Føroyum, men sjálvt um vit millum tey avmyndaðu kenna aftur rithøvundar, listafólk og onnur meira og minni kend fólk, er úrvalið als ikki gjørt út frá søguligum ella siðsøguligum atlitum.
Eg havi í staðin roynt at leggja dent á myndakvalitetir við dynamiskum myndabygnaði, skulpturellum skuggaárini, atmosferiskum huglagi og poesiumframt psykologiskt neyvari persónstekning. Legg til dømis merki til myndirnar av teimum kongaligu, sum hava eitthvørt humoristist yvir sær. Í myndunum úr Klaksvík sær tað út sum um landslagið aftanfyri leggur seg eftir at forma umhvarvið av teimum níðandi fólkunum. Um tit brúka nakrar minuttir uppá hvørja einstaka mynd fara tit at leggja til merkis, at okkurt serligt er við teimum øllum.
Eg skal at enda takka øllum, sum hava hjálpt mær við framsýningini. Tað er fyrst og fremst Jan og Fríða her á verkstaðnum, sum søgdu ja, tá eg kom eitt sindur smæðin og spurdi um tey vildu hava eina framsýning við babbasa fotomyndum her í gallarínum. Eg veit, at støðið er høgt her og vildi hava tey, at sýta um tey ikki hildu myndirnar vera nóg góðar. Eg havi ivast sjálv og havi spurt Jan nokkso ofta um hetta nú er nakað. Ikki fyrr enn nú, myndirnar hanga í framsýningarhølinum, kenni eg meg nøkulunda vissa í, at varhugin var rættur. Hesar myndirnar eru góðar. Takk Jan eisini fyri tín formidabla ans fyri innramming. Takk kæru systrar fyri at tit vóru við uppá projektið. Takk eisini Fríða, Mikkjal og Hjalte fyri hjálpina og takk John, Gramar, Forlagið Í Støplum og Føroyaprent fyri vakra katalogið. Tak Jensina fyri suppuna og takk tit øll fyri at tit eru her í dag. Takk til stuðlarnar: Mentanargrunnur Føroya, Tórshavnar Kommuna, Eiðis Kommuna, Eik Banki og Okkara
(KP)
Myndirnar tók Jan
Posted by Listin at 5:43 PM
Friday, February 22, 2013
Eivør nominerað til Norðurlandaheiðursløn
Eivør Pálsdóttir er millum tey tilnevndu til prestisjumiklu virðislønina hjá Norðurlandaráðnum. Um Eivør verður skrivað: Eivør er singer-songwriter og opvokset i den lille landsby Gøta. Eivør har en meget særegen stemme, og selv om hun har rødder i traditionelle færøske ballader, har hun interesse for et bredt spektrum af musikalske genrer fra rock, jazz, folk og pop til europæisk klassisk musik. Da hun var 16, forlod hun skolen for at bruge al sin tid på sin store passion: at synge og skrive musik. 11 år, otte soloalbums og adskillige priser senere, er hun blevet en af de klareste stjerner på den nordatlantiske himmel. Det er ikke kun hendes betagende stemme, som gør hende speciel, men også at hun udtrykker sine kunstneriske evner som maler, historiefortæller, digter og komponist. Al denne kreative energi kommer til udtryk i et fortryllende nærvær og en sceneoptræden, som er i stand til røre de inderste følelser hos publikum. Hendes mangfoldighed og hendes alsidige udtryk demonstreres i disse to citater: "Pure Viking goddess, deserves her own festival" (Charlie Ivens fra Playlouder.com) og "Like she was pulled straight from a fairy tale" (Reykjavík Grapevine).
Les um tey tilnevndu her: http://www.musikpris.org/
Posted by Listin at 9:27 AM
Fernisering í dag - Ásmundur Poulsen
Tað er á so mangan hátt ein serstøk framsýning, sum letur upp í dag fríggjadagin 22.februar klokkan 16. Framsýndar vera fotomyndir hjá Ásmundi Poulsen (1931-2007), sum hevði fyllt 82 ár henda sama dagin. Dóttir hansara, Kinna Poulsen hevur í nógv ár hugsað um at gera hesa framsýningina í eini trúgv uppá, at myndirnar umframt tað eyðsædda siðsøguliga virði, eisini hava myndalig virði, sum gera tær áhugaverdar at hyggja at sjálvt í dag eini hálvtrýss-trýss ár eftir, at tær eru tiknar. Á framsýningini verða svarthvítar myndir framsýndar, sum eru unikkar, tí fotografurin sjálvur hevur framkallað tær. Ásmundur Poulsen byrjaði at fotografera í 1950´unum og av tí, at hann helt á í útivið fimti ár, liggja fleiri túsund myndir eftir hann.
Ásmundur Poulsen var Eiðismaður, men búði meginpartin av lívi sínum í Havn, har hann bygdi hús uppi á Lützenstrøð saman við konuni, Esther. Hann fotograferaði í góð hálvtrýss ár, fyrst sum áhugafotograf, men síðani gjørdist foto hansara yrki. Hann gav út postkort við myndum av føroyskari náttúru og gav eisini út eina røð av myndabókum “Føroyar í myndum”. Myndevnisliga fevnir framsýningin um landsløg, býarløg og um portrettmyndir, sum avmynda ymisk kend fólk, bæði livandi og deyð; t.d. listafólk sum Hans Hansen og William Heinesen, Frimod Joensen, men eisini aðrar persónligheitir sum t.d. John Dam, Lisa Heinesen, Oskar Hermansen, Olaf í Garði og Sonne Smith. Eisini tey kongaligu eru sloppin upp í part í nøkrum óvanligum, til tíðir humoristiskum lýsingum.
Ásmundur Poulsen hevur dokumenterað sína samtíð og hevur gjørt sær sera stóran ómak við fotomyndunum, sum í fleiri førum eru merktar av óvanligum nærlagni í kompositión og skuggaárini og stílsliga. Teirra fagurfrøðiliga mál kundi mint um Hollywood filmar frá fýrati- og fimtiárunum, fokuserað verður á ein ella fáar figurar í atmosferiska myndarúminum, har smálutir og heild í myndini samskifta og mynda eina samanhangandi heild. Myndin av AUTO hevur júst hetta serstaka film noir huglagið av eini einsligari býarnátt. Summar av portrettmyndunum tulka persónsmenskuna hjá teimum portretteraðu, hetta sæst t.d. í einari vakrari mynd av Eiðismanninum Olivar á Mýruni, har linjurnar í húsunum í bakgrundini ganga á skák av linjunum í tí portretteraða andlitinum við tí úrsliti, at portrettmyndin tykist óvanliga dynamisk. Andlitið er gjørt eitt sindur kámt og hetta hevur við sær, at eyguni tykjast enn meira klár og gløggskygd sum skoða tey framvið og síggja okkurt, sum áskoðarin ikki sær. Dupultportrettið av Lisu og Williami Heinesen er óvanligt við tað, at tað er profilurin á frúuni, sum er í fokus, meðan stjørnuskaldið næstan kámast burt í einum fittligum brosi. Stjørnuklár er stillebenkenda drekkamunsuppstillingin høgrumegin í forgrundini, við teimum báðum paraligu seruttpakkunum, ið tykjast staðfesta okkara varhuga av einum góðum og harmoniskum parlagi.
Framsýningin fevnir um 38 fotomyndir og øll eru hjartans vælkomin. Til høvið er framleitt eitt vakurt katalog við framsýningarmyndunum umframt einum stuttum teksti um Ásmund Poulsen á føroyskum donskum og enskum. Tað er forlagið í Støplum við John Dalsgarð, sum gevur út og Føroyaprent prentar. Framsýningin Ásmundur Poulsen Photo verður at síggja í Steinprenti á Skálatrøð í Havn frá 22.februar til 22.mars og eftir hetta er ætlanin at fáa framsýningina til Eiðis. Stuðlar: Mentanargrunnur Føroya, Tórshavnar Kommuna, Eiðis Kommuna, Eik Banki og Okkara.
(KP)
Posted by Listin at 8:56 AM
Labels: Fotomyndir, Tíðindaskriv
Thursday, February 21, 2013
Til lukku Sissal, Hanni og tit
Sambært Portalinum eru starvslønir latnar 30 fólkum frá Mentanargrunni Landsins í 2013 til listaligt og mentanarligt arbeiði. Við at skimma listan sæst, at nevndin í størri mun enn áður hevur fokuserað uppá góða yrkislist og er tað gleðiligt, serliga tá hugsað verður um, at tey hava minni av peningi at lata í ár.
Tey, sum hava fingið longstu starvslønirnar eru:
Sissal Kampmann, rithøvundur, 1 ár,
Hanni Julius Bjartalíð, listamaður, 1 ár
Bárður Eklund, listamaður, 6 mánaðir
Lena Anderssen, tónleikari, 6 mánaðir
Sakaris Fríði Stórá, listamaður, 6 mánaðir,
Tróndur Patursson, listamaður, 6 mánaðir
Harumframt eru starvslønir latnar 24 umsøkjarum.
Tilsamans 102 mánaðarlønir fyri góðar 2,5 milliónir eru latnar til listaligt og mentanarligt arbeiði.
Tilsamans vóru 94 umsøkjarar, ið søktu um starvsløn fyri slakar 25 milliónir krónur. Av teimum vóru 30 umsóknir játtaðar.
Nevndin hevur í ár gjørt av ikki at lata eina 3 ára starvsløn. Avgerð nevndarinnar er grundað á tær mongu dygdarumsóknir, har søkt var um starvsløn í styttri tíðarskeið. Av tí at nevndin hevur gjørt av at játta fleiri av hesum umsøkjarum starvsløn, var ikki rúm fyri at játta eina 3 ára starvsløn í ár.
Íverksetanarstudningur varð latin 2 umsøkjarum – kr. 150.000 tilsamans. Umsøkjararnir vóru 8 í tali.
Hini 24, sum hava fingið starvslønir í ár eru hesi:
Hanni Julius Bjartalíð 12 mánaðir
Sissal Kampmann 12 mánaðir
Bárður Eklund 6 mánaðir
Lena Anderssen 6 mánaðir
Sakaris Fríði Stórá 6 mánaðir
Tróndur Patursson 6 mánaðir
Andras Olsen 3 mánaðir
Annika Y. Skaalum 3 mánaðir
Bárður Oskarsson 3 mánaðir
Bjarni Restorff 3 mánaðir
Janus á Húsagarði 3 mánaðir
Jens L. Thomsen 3 mánaðir
Johnny Thomsen 3 mánaðir
Rakel Helmsdal 3 mánaðir
Silja Strøm 3 mánaðir
Vígdis Hentze Olsen 3 mánaðir
Anton Petersen 2 mánaðir
Dánjal á Neystabø 2 mánaðir
Elin Henriksen 2 mánaðir
Guðrið Poulsen 2 mánaðir
Gunnar Restorff 2 mánaðir
Marjun Bæk 2 mánaðir
Randi Samsonsen 2 mánaðir
Ria Tórgarð 2 mánaðir
Súsanna Tórgarð 2 mánaðir
Vár Berghamar Jacobsen 2 mánaðir
Beinta Clothier 1 mánað
Gunnvá Zachariasen 1 mánað
Hans Tórgarð 1 mánað
Mikael Blak 1 mánað
Hjartaliga til lukku til tykkum øll, vit gleða okkum til úrslitið av tykkara góða arbeiði.
(KP)
Posted by Listin at 10:44 PM
Ein góður dagur saman við Baudelaire og 12Ø
Næmingarnir lýddu áhugaðir á og eg haldi, at áhugin sæst aftur í teirra egnu myndum. Tað eru vatnlitamyndir, sum tey hava gjørt í Hoydølum í dag við støði í yrkingini Invitation au voyage hjá Charles Baudelaire. Allir næmingar í 12Ø hava franskt í Hoydølum, og tessvegna fingu tey smá brot av eini franskari yrking, sum tey tulkaðu hvør sær og sum ætlandi blívur eitt stórt kollektivt verk við allari yrkingini, ið verður framsýnt niðri í skúlanum í næstum. Her eru myndir frá einum góðum skapandi degi.
Posted by Listin at 7:06 PM
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Akupunktur
Akupunktur er ein alternativur viðgerðarháttur, sum hevur sínar røtur í Kina og í øðrum londum í fjareystri. Tað finnast fleiri sløg av akupunkturi. Klænar nálir verða stungnar í ávís akupunktur punktir á kroppinum. Hetta verður gjørt fyri at fáa javnvág í energirenslinum í kroppinum, sum á kinesiskum málið verður rópt qi, til tess at linna um pínu ella hjálpa sjúkutekin frá kroppinum. Sambært hesum ástøði, so ganga sonevndar meridianir í kroppinum, nakrar ganga frá høvdinum niður í hondina alla armin, aðrar ganga frá høvdinum niður í fótin. Ástøðið sigur so, at orka streymar gjøgnum hesar meridianir, men at tær kunnu gerast typtar/blokkaðar av einari ella aðrari orsøk, og her er tað, at ein akupunktørur kann hjálpa við at seta nálir í nøkur ávís akupunktur punktir, alt eftir hvørji sjúkueyðkenni, ið persónurin hevur. Fleiri læknar nýta eisini nálir at viðgerða við, men ofta eru teir ikki útbúnir innan klassiskan akupunktur. Læknar nýta oftast nálirnar til pínulinnan við at stinga nálina nærindis har ið sjúklingurin hevur pínu. Í Danmark og Føroyum skal kann ein akupunktørur ikki bara fara í holt við at viðgera fólk uttan víðari. Lógin krevur, at hann ella hon hevur samband við ein lækna.


text:
Ingi Samuelsen
19.01.2018 - 13:43
Mentan > Lívsstíls- & brúkaraevni > Matur & matgerð
- Tað hevur verið fantastiskt at verið í Kirkjubø í tvey ár. Men tað verður eisini sera spennandi at royna at borðreiða fyri gestunum í hugnaðigu húsunum frammi við Gjónna.
Soleiðis sigur Karin Visth, vínserfrøðingur og leiðari á einastu føroysku matstovuni, ið kann breggja sær av eini Michelin-stjørnu.
Í dag varð avdúkað, at KOKS fer at halda til í gomlu húsunum frammi við Gjónna, tá hon letur uppaftur í apríl.
Síðan matstovan pakkaði niður í Kirkjubø eftir at tað leigumálið gekk út, hava tey á Gist & Vist samtakinum leitað eftir einum egnaðum høli at halda til í. Tað at flyta matstovuna er ikki eitt óroynt fyribrigdi fyri matlistafólkini á KOKS. Garðurin frammi við Gjónna verður bústaður nummar fýra eftir at matstovan fyrst var á Hotel Føroyum og síðan eitt stutt skifti í Keypmannahavn áðrenn hon etableraði seg í Kirkjubø.
- Hetta verður eitt sindur øðrvísi. Í Kirkjubø er tað serliga vakra útsýnið oman í fjøruna og vestur í hav, sum hugtekur gestirnar. Frammi við Gjónna sæst ikki út á sjógv, og tað er óvanligt í Føroyum. Men hinvegin, so koma vit enn nærri náttúruni við at vera heilt burtur frá øðrum húsum mitt úti í náttúruni. Í Kirkjubø hildu vit til í einum bústaðarbýlingi. Tað hevði sínar avmarkingar, staðfestir Karin Visth.
Gera nýggja matskrá
Eisini Poul Andrias Ziska, høvuðskokkur, er spentur at flyta. Enn vil hann ikki avdúka hvussu matarskráin á KOKS verður, tá latið verður uppaftur í apríl.
- Eg og næsti hjálpari mín, ein danskur kokkur, møtast aftur í februar mánaði, og so fara vit at brúka allan februar til at gera royndir og samanseta eina matarskrá.
- Tað er ikki vist, at tað verður so øgiliga nógv, sum verður broytt. Onkrir av rættinum, vit hava havt á skránni í 2017 var so mikið haldbærir, at vit koma at brúka teir aftur. Eg havi onkur hugskot til hvat vit skulu gera. So fáa vit at síggja, um tað riggar, sigur Poul Andrias Ziska, sum í heyst varð kosin ”årets kokkeprofil” av Den danske Spiseguide.
Avmarkingar og møguleikar
Nýggja staðsetingin av matstovuni hevur nakrar avmarkingar, men gevur eisini nýggjar møguleikar.
Avmarkingarnar eru millum annað, at tað ikki er nakar ídnaðarkøkur í bygninginum, og tí verður ein køkur á hjólum nokk fluttur niðan til garðin. Men eisini verður roknað við, at ein partur av matgerðini kann gerast frammanundan á góðkendum køki á Hotel Føroyum.
- Við Gjónna er ein vakur hjallur, sum eg rokni við at vit koma at brúka aktivt, eitt nú við at bjóða gestunum út í hjallin at fáa onkran av rættunum harúti. Inni í húsunum er eisini eldstaður – ein grúgva – har vit sjálvandi koma at hava opnan eld, sum verður ein partur av upplivingini at vitja sermerkta húsið.
- Eg rokni eisini við, at vit koma at brúka grúgvuna í tilgerðini av onkrum av rættunum, sigur Poul Andrias Ziska.


text:
May 16, 2013
Dr. Jekyll and Mr. Hyde (1886)
Klassikarin hjá R.L.Stevenson var ársins síðsta bók. Høvuðstemað fingu vit til at vera ‘leita eftir javnvág millum tað góða og tað ónda’, sum finst í hvørjum menniskja – tað ónda, sum eg ikki vil, tað geri eg.
Tann parturin av tær, sum verður dyrkaður og trenaður, verður sjálvandi styrktur. Einki konufólk er í bókini (uttan gentan, sum verður traðkað og arbeiðskonan, sum sær morðið), høvuðspersónarnir eru allir menn, og teir eru vinmenn, hugna sær saman, drekka vín saman til seint á kvøldi. Eingin beinleiðis tilsiping er til kynslív ella kynsliga girnd, men harra Hyde fær tíðina at ganga í Soho millum heilt annað fólk enn teir vælpoleraðu akademikaravinmenninar, og líkindi eru til, at Dr. Jekyll hevur burturskotraða girnd eftir sambandi við menn. Slíkur hugur er tabu í dag, hvat tá í 1886.
Stættarmentan og heiðurligur atburður er sera umráðandi partur av lívinum hjá enskum gentilmanni, og hamskiftið vísir, at Dr. Jekyll er ‘niðurfarin til heljar’ sum harra Hyde bæði í stætt og heiður.
Hesin freudski tvískinningur, sum verður lýstur langt áðrenn Freud, er jú vanligur okkara millum, tak t.d. ein alkoholikara, sum kann skifta persónsmensku totalt, bókin minti okkum eisini á “Du forsvinder”, sum er um ein mann við heilaskaða, sum eisini broytist totalt.
Sum altíð eitt deiligt kvøld. Vit tosaðu um mangt annað, filmar og leikir, sum vit hava sæð síðani seinast. Onkur hevði sæð Annu Kareninu í Havnar bio, onkur Myrkursins børn og onkur Regn. Vit senda Gunnvør og Bergljót M. eina heilsan. Síggjast!
Tann parturin av tær, sum verður dyrkaður og trenaður, verður sjálvandi styrktur. Einki konufólk er í bókini (uttan gentan, sum verður traðkað og arbeiðskonan, sum sær morðið), høvuðspersónarnir eru allir menn, og teir eru vinmenn, hugna sær saman, drekka vín saman til seint á kvøldi. Eingin beinleiðis tilsiping er til kynslív ella kynsliga girnd, men harra Hyde fær tíðina at ganga í Soho millum heilt annað fólk enn teir vælpoleraðu akademikaravinmenninar, og líkindi eru til, at Dr. Jekyll hevur burturskotraða girnd eftir sambandi við menn. Slíkur hugur er tabu í dag, hvat tá í 1886.
Stættarmentan og heiðurligur atburður er sera umráðandi partur av lívinum hjá enskum gentilmanni, og hamskiftið vísir, at Dr. Jekyll er ‘niðurfarin til heljar’ sum harra Hyde bæði í stætt og heiður.
Hesin freudski tvískinningur, sum verður lýstur langt áðrenn Freud, er jú vanligur okkara millum, tak t.d. ein alkoholikara, sum kann skifta persónsmensku totalt, bókin minti okkum eisini á “Du forsvinder”, sum er um ein mann við heilaskaða, sum eisini broytist totalt.
Sum altíð eitt deiligt kvøld. Vit tosaðu um mangt annað, filmar og leikir, sum vit hava sæð síðani seinast. Onkur hevði sæð Annu Kareninu í Havnar bio, onkur Myrkursins børn og onkur Regn. Vit senda Gunnvør og Bergljót M. eina heilsan. Síggjast!
Skrivað hevur Bergljót av Skarði klokkan 01:11
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Maria og Kular Røtur á Summar Festivalin
Maria á Lakjuni og Kular Røtur spæla á Summar Festivalinum í august
Summar Festivalurin ger nógv burtur úr undirhaldi og aktivitetum til teir yngru gestirnar á festivalinum. Silvalandið, sum heldur til í báðum ítróttarhøllunum í Klaksvík, er miðdepil hjá børnunum á festivalinum, og har ber til at royna mangt og hvat og eisini uppliva framførslur av ymsum slagi.
Maria á Lakjuni og bólkurin Kular Røtur fara at framføra í Silvalandi á Summar Festivalinum.
Fuglfjarðagentan Maria á Lakjuni hevur givið tónleik út, sum hevur verið nógv at hoyrt, og hon hevur eisini framført víðahvar seinastu árini. Hon fer at syngja sínar kendu sangir fyri gestunum í Silvalandi.
Kular Røtur hava síðani aldarsskiftið givið føroyskum børnum og familjum frálíkar barnasangir á føroyskum máli. Rakul Ró, Beinir og hini í bólkinum fara á Summar Festivalinum at spæla teir góðu, gomlu og nýggjari sangir hjá Kulum Rótum.
Summar Festivalurin verður hildin í døgunum frá 10. til 12. august.


text:
Í dag er aftur føðingardagur á skránni. Tað er ikki ein og hvør, men góða vinkona mín Drotning Margrethe. Eg minnist tað sum tað var í gjár, tá tað bankaði á hurðina heima við Norðskála, eitt summarkvøld 1995. Tað var ein kona sum arbeiddi í barnagarðinum, sum var komin at spyrja um eg hevði hug at geva drotningini blómur, tá hon kom at vitja. Eg?? Eg var ikki ordiliga fan av hesum í byrjanini, men on
kursvegna bleiv eg yvirtalað. Mamma og babba hava sikkurt hildið at hetta var eitt frálíkt hugskot.
Eg bleiv snollað og latin í føroysk klæðir, sum eg slapp at lána frá einum systkinabarni, til hetta serliga høvi. Nú minnist eg aftur á hesa løtu, sum nakað stuttligt, og nakað eg var sera stolt av at kunna fortelja um aftaná
Tá var tað ikki sum nú við myndatøkum. Har var ongin iphone at fanga hesa serligu løtu, so eg havi onga mynd av tí. Bara myndina eg havi í mínum minni.
Eftirsum at hennara hátign hevur føðingardag í dag, havi eg samlað nøkur funfacts um hana.
- Hennara yndis barnabók er Peter Plys
- Hon brúkar hvørki e-mail ella fartelefon
- Hon dansar ikki um jólatræðið
- Henni dámar ikki at hyggja eftir gysarum
- Hon møtti Elvis í 1960 og var ikki bergtikin
- Tann vælkenda “Margrethe skálin” er uppkallað eftir henni
- Hon er fan av Ringana Harri filmunum
- Hon er 1,82 cm høg
- Hennara fyrsta date var við Prins Henrik
- Hon roykir og hevur onga ætlan um at halda uppat
Hjartaliga tillukku við 76 ára degnum, góða drotning Margrethe!
“Gud bevare Færøerne”
M&K


text:
Politiska skipanin er samd um, at útbúgving skal raðfestast. Tó at vit í MFS vildu ynskt, at tað arbeitt varð við nøkrum málum afturat, eru vit glað um tey lestrarviðurskifti, sum verða raðfest.
Fíggjarlógin
Tað er ógvuliga gott, at Fróðskaparsetrið fær 4,5 milliónir meira í ár enn seinasta ár. Hetta birtir vón og gevur møguleika at menna Fróðskaparsetrið nakað. Fróðskaparsetrið verður í alt størri mun ein stovnur, sum skapar ein stóran part av Føroya framtíð. Fólk útbúgva seg innan føroysk viðurskifti og verða verandi í landinum. Fróðskaparsetrið kann harumframt fáa avgerandi týdning, tá tað snýr seg um nýskapan og nýggjar vinnur - bæði við tí vitan vit fáa har, og tað at ung fólk samlast og taka stig til tiltøk. Tí er tað gleðiligt, at Fróðskaparsetrið verður raðfest hægri. Tað hevði verið uppaftur betri, um løgtingið undir viðgerðini eisini finnur nakað av peningi til at fyrireika at savna Fróðskaparsetrið á einum staði.
Somuleiðis er tað ein góð byrjan, at Granskingarráðið hevur fingið eina hálva millión afturat, eins og tað er serstakliga gott, at ÚSUN ikki verður umlagt til lán. Bara hesa tíðina, har tað hevur verið óvist, hvørt ÚSUN lutvíst bleiv lagt um til lán, hava vit í MFS (eins og onnur) heilt klárt merkt, at fólk ikki eru eins glað fyri at fara útum Danmark at lesa. Tí vóna vit, at gongdin nú fer at venda aftur. Tað er so fantastiska nógv vert fyri Føroyar og tey lesandi sjálvi, um vit fáa meira fjølbroyttar royndir til landið. Tí ein stór tøkk frá okkum í MFS, til mentamálaráðharran, at hendan ætlanin bleiv slept.
Hækkandi ÚS
Ein trupulleiki føroysk lesandi hava, er at tað er dýrt at búgva í Føroyum. Her er hópin av fyrimunum, og útbúgvingarnar kunnu skræddaraseymast til júst Føroyar. Tað, at tað er dýrt, kann tó gera at fólk setast aftur. Tí hevur tað verið ein sera keðilig gongd, at ÚS ikki er prístalsregulerað seinastu árini. Vit lesandi hava mist fleiri túsund krónur um árið av tí. At prístalsreguleringin kemur inn aftur nú, er tí ein góð og neyðug broyting, sum tryggjar, at ÚS ikki framhaldandi verður minni vert.
Uppskotið um at hækka ÚS við 10% hevði gjørt sera nógv í so máta, tá tað snýr seg um tað, tey lesandi hava mist av vantandi prístalsreguleringini. Tekur samgongan undir við hesum uppskotinum, ella kemur við einum líknandi uppskoti sjálv, ger tað tað munandi meira liviligt hjá lesandi í Føroyum – serstakliga um ein hugsar um ungar barnafamiljur, har annað bæði ella bæði foreldrini eru lesandi. Tá er tað sjáldan gjørligt hjá nøkrum av partinum at arbeiða nakað serligt, og royndir vísa, at tað at arbeiða nógv meira enn 10 tímar um vikuna, ger at miðalnæmingurin klárar seg verri. Tískil fáa vit meira fyri peningin, vit játta Fróðskaparsetrinum, um játtanin til ÚS hækkar.
Gleðilig gongd
Yvirhøvur tykist tað sum, at politiska skipanin er um at blíva samd um, at útbúgving skal raðfestast. Hetta sæst somuleiðis við, at vinnumálaráðharrin arbeiðir fyri, at lesandi skulu hava møguleikan at vera við í ALS eitt styttri tíðarbil eftir lestur, meðan tey søkja arbeiði. Um sama mundi gleða vit okkum til at síggja, júst hvussu lesandi fáa pening úr barsilsskipanini, sambært tí uppskotinum vinnumálaráðharrin fer at leggja fram sambært tinglistanum.
Tað eru altíð viðurskifti sum kunnu betrast, og júst í hesum førinum er tað kanska serliga tað, at Føroyar mugu arbeiða fram ímóti, at Fróðskaparsetrið fær betri og samlað hølisviðurskifti – eins og tað sjálvandi hevði verið gleðiligt, um játtanirnar longu vóru hægri.
Ger samgongan harumframt eina breiða langtíðarsemju um at fremja tilmælini í álitinum um fólkavøkstur, kunnu vit í MFS, og øll onnur sum fáast við útbúgving og ungdóm, av álvara gleðast.
Men sum er fegnast vit um, at gongdin hóast alt er byrjað at fara tann rætta vegin, tá tað snýr seg um hægri útbúgving.
Við lestrarkvøðum
Meginfelag Føryskra Studenta


text:
Eftir færri enn 400 árum hevur USA, sum fyrr var mest sum ónomin villinimørk, har upprunafólkið, indiánarnir, livdu av tí, sum náttúran gav av sær, ment seg til heimsins sterkasta ídnaðarveldi. Fimmti ríki eru í sambandsríkjunum, tá eru Alaska, ið fer langt norður um pólkring, og Hawaii, langt vesturi í Kyrrahavi, við. Tveir stórir fjallaryggir eru, Appalakkufjøll eystantil og Rocky Mountains vestantil; stórur partur av landslagnum eru víðar grasfløtur. Stórt tilfeingi av koli, olju og steinsløgum, umframt ógvisliga tilflytingin í 19. og 20. øld, hevur verið høvuðsatvoldin til bráða vøksturin í ídnaðinum og góðu lívskorini. Amerikonsk vøra og amerikonsk mentan eru nú á døgum kend um allan heimin.
Fólkið í USA er blandingur av ymsum fólkasløgum. Tey flestu eru eftirkomarar eftir tilflytarar - fólk, sum komu hagar aðrastaðni úr heiminum, til dømis úr Evropa og Asia. Mangir afroamerikanarar eru ættaðir frá trælum, sum vórðu seldir til USA í 17., 18. og 19. øld. Tað fólkið, ið talar spanskt, kemur úr Latínamerika; tey fjølgast skjótt, og somuleiðis afroamerikanarar og asiatar. Fyri 2050 verða hesi fólk stív helvtin av fólkatalinum.
Í amerikanska flagginum eru 50 stjørnur, ein til hvørt ríki, og reyðu og hvítu rendurnar eru til minnis um tey 13 ríkini, ið stovnaðu USA. Til loysingina í 1776 vóru tey undir bretskum yvirvaldi. Nú hevur hvørt ríki egið lóggávuvald, men yvir øllum ríkjunum er tjóðartingið í Washington DC (District of Columbia).
USA er heimsins ríkasta land, og amerikanarar eru ímillum teir fremstu at vinna úr jarni, stáli, viði, umframt at gera elektróniska útgerð, bilar og flogfør. Hesin ídnaður gevur nógv arbeiði; næstan helvtin av arbeiðsmegini í landinum er konufólk.
Meira enn 75% av fólkinum í USA búgva í býum ella í býarforstøðum. Tey flestu, ið búgva í forstøðum, hava síni egnu hús og koyra í bili til arbeiðis. New York er størsti býur, har búgva omanfyri 8 milliónir fólk, síðan eru tað Los Angeles og Chicago. Í teimum flestu býunum hevur fólkið ymsan upp runa og er nógv blandað, og fólk, ið eru úr sama landi, búgva ofta saman í býarpørtum, nevndir t.d. Little Italy og Chinatown.
Amerikanarar hava altíð torað at flutt, ofta til onnur ríki, við vón um at fáa arbeiði ella betri kor. Tá ið ringa búskaparkreppan var í USA í 1930-árunum, fluttu mong fólk vestureftir at leita sær eftir arbeiði. Seinastu tríati árini eru alt fleiri fólk flutt til
Landslagið og veðurlagið í vesturríkjunum í USA eru ógvuliga skiftandi. Ísur og kavi í Alaska, oyðimørk í Nevada og Arizona og lýbeltisveðurlag í Hawaii. Á Kyrrahavsstrondini flyta stórbýir sum Seattle, Portland og San Francisco út fisk, frukt og við um allan heim. Fyri vestan er eisini Hollywood, háborgin hjá filmsídnaðinum, og Silicon Valley í Norðurcalifornia, sum er miðdepil fyri hátøkniligari teldumenning. Sun Valley í Idaho, har tú kanst sóla tær um summarið og standa á skíðum um veturin, er ein av kendastu frítíðarstaðunum í USA.
Fólkið í California livir í støðugum ótta fyri jarðskjálvta.
Miðríkini í USA eru best kend fyri cowboylívið og stórar neytagarðar, men har er eisini besta kornlendið í USA og nógv stór oljureinsiverk. Her eru høg fjøll, fruktagóðar fløtur, og her renna Mississippi og allar áirnar, sum renna í hana. Í Texas og Oklahoma er nógv olja og gass, og í Wyoming og Montana er nógv kol. Í Klettafjøllum eru stórir tjóðargarðar, t.d. Yellowstone og Glacier, og í fjøllunum eru mong steinsløg. Veðurlagið í miðríkjunum skiftir við árstíðunum; kalt um veturin og brennandi heitt um summarið, og har eru javnan melduródnir og heglingsstormar.
Fleiri hundrað melduródnir (tornadoir) eru á hvørjum ári í "melduródnarbeltinum", sum gongur ígjøgnum Kansas, Oklahoma og Missouri. Melduródnirnar taka seg upp, har ið heit luft úr Meksikoflógva og turr, køld luft úr Kanada reka saman. Hørðu melduródnirnar slætta alt, sum fyri er, við jørðina.
Víðu fløturnar ímillum Klettafjøll og Mississippi, sum áður vóru beitilendi hjá milliónatals visundum, eru næstan allar lagdar undir plógv; og har verða meiri hveiti og mais velt enn nakra aðrastaðni í heiminum. Landbúnaðurin er hámekaniseraður, og ógvuliga stórar maskinur heysta grøðina. Har turrast er, veksur bara, verður vatn veitt á markirnar. Nógvastaðni verður vatn pumpað upp úr jørðini at væta við.
Nú búgva flestir amerikanarar í býum, men fyri hundrað árum síðan búðu tveir fimtingar av fólkinum á bygd. Enn eru nógvar bygdir og nógvir smáir býir í USA, har færri enn 10.000 fólk búgva. Hesir býir eru mest í landbúnaðarøkinum, og fólk fara hagar til handils, í skúla ella í kirkju.
Á grasfløtunum og vestur at Klettafjøllum er nógv neytahald. Fyrr róku cowboyar á rossabaki neytafylgini av einum beiti á annað um summarið, og aftur á garðarnar um heystið; har vórðu sláturneytini seld á uppboði. Filmar úr Hollywood lýstu cowboyar sum sannar hetjur, men lívið á rossabaki var alt annað enn lætt. Lønin var vánalig, og teir sótu javnan í saðlinum einar 15 tímar um samdøgrið, í nógvum hita ella oysregni. Nú á døgum eru garðarnir ikki so stórir, og lastbilar koyra nú cowboyar og rossini á beitilendini.
Í New Orleans eru kirkjugarðarnir á heyggjum, so at teir skulu ikki standa undir í vatni, tá ið Mississippiá fer upp um áarbakkarnar. Kirkjugarðarnir kallast Staðir Deyðans.
Ovurstóra áin, Mississippi, tekur seg upp í Minnesota og fer ígjøgnum nógv ríki í miðjum USA og rennur at enda út í stóru oyrarnar við Meksikoflógva. Á fáum áum í heiminum er so nógv ferðsla sum á Mississippiá, og stór før kunnu sigla 2.900 km niðan eftir ánni. Sæð úr Iowa, er áin natúrligt mark ímillum Illinois og Wisconsin. Fyri sunnan floymir áin ofta upp um áarbakkarnar í nógvum avfalli.
USA er triðstørsta oljuland í heiminum, og einki annað land ger so nógvar oljuúrdráttir, t.d. bensin. Olja varð funnin í Texas fyrst í 20. øld, og tað hevði við sær, at Texas gjørdist ógvuliga ríkt ríki. Nú er Texas næst Alaska at vinna út olju. Magnesium, jarn og uran verður eisini vunnið í Texas.
Góðan havnir, fruktagóð jørð og nógv ráevni hava gjørt, at hetta økið er eitt hitt fjølbygdasta í landinum. Tað var á eysturstrondina, at niðursetufólkini úr Evropa komu í 16. øld. Nú eru nakrir av størstu býunum í landinum her, m.a. New York og Washington, umframt teir áður so týdningarmiklu ídnaðardeplarnir Chicago, Detroit og Cleveland við Stóruvøtn. Sunnanfyri verða dyrkað tubbak, bummull og ymsar oljuplantur. Hvørt ár volda ódnir teimum, sum búgva fram við strondini við Meksikoflógva og Atlantshav, stóran skaða.
USA hevur eina stýrisskipanarlóg, ið sigur, hvussu landið skal verða stýrt. Stjórnin heldur til í Washington DC, har forsetin og húski hansara búgva í Hvítu Húsunum. Forsetin er hægsti myndug-leiki landsins, og hann verður valdur fjórða hvørt ár.
Appalakkufjøll fara ígjøgnum North Carolina, Virginia og West Virginia. Í mong ár var nógv kol høgt her og nýtt til brenni í stálvirkjunum. Nú eru mong nám og stálvirki latin aftur, og mong arbeiðspláss farin fyri skeytið. Hóast nógv hevur verið gjørt til tess at menna ferðamannavinnuna har, er økið við Appalakkufjøll eitt hitt fátækasta í USA.
Býurin, New York, við munnan á Hudsoná, var upprunaliga handilsmiðstøð hjá feldveiðimonnum. Nú er býurin fíggjarhøvuðsstaður í USA. Í Wall Street, sum eitur soleiðis, tí at gøtan er við gamla býarmúrin (city wall), er virðisbrævamarknaðurin. Her verður keypt og selt fyri nógvar milliardir dollarar hvønn dag, og stóru telduskíggjarnir siga frá handli og fígging um allan heim. New York er kendur sum "býurin, ið aldri svevur". Hann er eisini kendur fyri nógvu søvnini, sjónleikarhúsini, matstovurnar og viðarlundirnar.
Í hesum parti í USA varð ein av best umtóktu tónleikagreinunum í heiminum til. Jazz- og bluestónleikur eru sprottnir úr arbeiðarasangum og andaligum sangum hjá svarta fólkinum. Countrytónleikur tók seg upp sum fólkatónleikur ímillum hvíta, fátæka fólkið í Kentucky og Tennessee.
Miðskeiðis í 19. øld veltu suðurríkini 80% av allari bummul í heiminum, og tey vunnu sær stórt ríkidømi av henni. Bummullin varð dyrkað í ovurstórum lundum, og tað vóru trælir úr Afrika, sum hentaðu hana við hond. Trælahaldið í USA varð avtikið í 1865. Bummull er enn týdningarmikil grøði, men nú gera maskinur alt tað tunga arbeiðið. Nú á døgum eru soyabønir týdningarmesta grøðin í suðurríkjunum. Tær verða mest fergdar til olju.
Ongastaðni í heiminum er so nógv feskt vatn sum í Stóruvøtnum, og tey eru eisini mark ímillum Kanada og USA.
Fólkið í hesum heimsparti var einaferð upprunafólk - indiánar, sum livdu av tí, náttúran gav. Næstan alt fólkið har nú á døgum eru eftirkomarar hjá niðursetufólki, sum eru flutt hagar seinastu 400 árini. Sterkasta landið, bæði tá ið vit hugsa um fólkatal og vælferð, er USA, ríkasta land í heiminum. Norðan fyri USA er ovurstóra Kanada. Har býr ikki so nógv fólk, tí at har er berligari, kaldari og harðførari enn hjá grannanum fyri sunnan. Bæði londini vóru einaferð bretsk hjálond, og meginparturin av fólkinum talar enskt. Í Meksiko talar fólkið spanskt, tí at fyrr var Meksiko spanskt hjáland. Hóast nógv olja og gass eru í Meksiko, er landið fátækt.
Tilflytarar eru komnir í stórum tali til Norðuramerika, helst úr Evropa, men eisini úr Suðuramerika og Asia. Øll fóru ikki, tí at tey ætlaðu tað. Svarta fólkið í Amerika er ættað frá afrikonsku trælunum, sum við valdi vórðu fluttir til Amerika frá 1619 til 1808 at arbeiða í lundunum. Trælahaldið varð ikki avtikið fyrr enn í 1865. Afro-amerikanarar, sum tey svørtu verða nevnd, fáa størri og størri ávirkan í amerikanska samfelagnum.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður:
Washington D.C.
Vídd: 9.372.610 km2
Fólkatal: 310.232.863
Alment mál:
enskt
Átrúnaður:
kristindómur 84%, jødadómur 2% aðrir 14%
Stýrsilag:
Fólkaræði, fleirflokkastýri
Gjaldoyra: dollari (USD)


text:
Antarsløgini kennast frá gásunum av tí, at tey eru smærri á vøkstri og meira lágføtt. Á øllum teimum eru steggin og bøgan mestu tíðina á ári sera ólík á liti; men í klekingartíðini og eitt sindur longur út kunna tey vera so lík, at tey kennast ikki at.
Soleiðis eru teir kallaðir, tí teir hava fitjur, tað er húð, sum er millum tærnar og ger fótin góðan at svimja við. Og øllum fitjufuglum dámar væl á blotanum; summir halda seg helst á vøtnum og í áum, men teir flestu liva sína mestu tíð á sjónum. Fjøðurin er tøtt, og teir smyrja hana við feitum, so vatn rínur ikki við hana. — Til er eitt ótal av sløgum, og til at lætta yvirlitið á teimum verða tey her sett sundur í bólkar og ættir.


text:
Sundurlesing og skilnaður
Um so er at báðir partar ynskja sundurlesing – og seinri hjúnaskilnað – so er tað Ríkisumboði sum tekur sær av slíkum. Er semja um hjúnaskilnað, kann hann fara úr gildi seks mánaðir eftir sundurlesing.
Sundurlesing merkir í veruleikanum royndartíð og kann fara úr gildi. Bert við at tit flyta saman aftur og harvið geva hjúnalagnum ein møguleika afturat er støðan óbroytt. Bert í samband við ótrúskap, harðskap móti hjúnafelaga/børnum, tvígifta ella 2 ára fráveru, verður givið loyvi til hjúnaskilnað uttan sundurlesing. Tað kostar 500 kr. at fáa viðgjørt ein hjúnaskilnað hjá ríkisumboðsmanninum. Tit fáa sendandi skrásetingarblað og skulu fylla út og senda tað til Ríkisumboðið.
Fyri at fáa loyvi til sundurlesing frá Ríkisumboðnum er neyðugt:
- At tit eru samd um, at tit vilja sundurlesast
- At tit saman møta upp til treytaða seming hjá Ríkisumboðnum
- At tit eru samd um t.d. hjúna endurgjald og tíðarskeið (ikki upphædd)
- At tit eru samd um foreldramyndugleika – ikki neyðturviliga viðurskifti í samband við samveru
- At tit eru samd um, hvør av tykkum skal hava rættin til ein møguligan bústað. Í samband við egin hús skal avtala gerast um býti, og at Ríkisumboðið er nøgt við at treytirnar eru í lagi.
Í samband við sundurlesing og hjúnaskilnað fara úr gildi allar aðrar avtalur um samogn og sínámillum arva avtalur. Meðan sundurlesingin ferð fram kann hvørgin av tykkum ganga inn í nýggj hjúnalag.
Sundurlesing í samband við dómstól
Tað ber til at fremja hjúnaskilnað við einari rættarsak. Tað krevur bert at tann eini parturin ynskir sundurlesing – hin parturin hevur ongan møguleika at seta seg ímóti hesum ynski. Tann av hjúnunum sum ynskir sundurlesing, skal fáa sín løgfrøðing at reisa sakarmál við rættin. Partarnir gjalda sjálvir sakarmálskostnað, men einki rættargjald.
Á rættarfundinum verða samráðingar um treytir fyri sundurlesing, harumframt spurningurin um foreldramyndugleiki og møguliga gjaldskyldu. Búgva tey til leigu tekur rætturin støðu, men hava tey fasta ogn tekur rætturin avgerð tá sjálvt búgvi verður gjørt upp.
Býti og samogn
Talan er um samogn i hjúnarbandsstøðuni, um ikki parið hava undirskrivað serogn. Býti av ogn merkir býti av øllum tit eiga: hús, summarhús, sjónvarp teldur, møblar, pengar, pensjónsviðurskiftir – stutt sagt alt tit eiga. Í býtinum er talan um alla ogn og alla skuld, sum tit hava tá tit verða skild. Við skilnað verða ognirnar gjørdar upp fyri hvønn einstakan hjúnafelaga. Um so er at tann eini hjúnafelagin hevur ágóða skal hann býtast, men er talan um hall fer einki býti fram.


text:
Landbúnaðarstuðul samanborin við onnur lond
Í Føroyum verður landbúnaðarstuðul veittur eftir løgtingslóg nr. 32 frá 6. mars 2003 um landbúnaðarstuðul
og tilhoyrandi kunngerð nr. 99 frá 4. november 2010 um stuðul til landbúnaðin. Tað er Búnaðarstovan, sum
umsitur stuðulin. Tað mesta av landbúnaðarstuðlinum fer til mjólkneytahaldini beinleiðis ella óbeinleiðis.
Talvan niðanfyri vísir tann beinleiðis stuðul, sum Búnaðarstovan hevur veitt føroyskum bóndum seinastu árini. Hartil kemur annar stuðul so sum endurrindan av MVG á mjólk til mjólkarvirkið.
Vit hava tað við at samanbera prís á vørum og enntá samanbera vit við prísir í øðrum londum, sum vit kenna,
ella tá vit vitja. Men tað er ikki altíð á rættvísum grundarlagi.
Vit vita, at bóndur í grannalondum frá náttúrunarhond hava fyrimun,eitt nú tá talan er um klima og hópframleiðslu, tað fáa vit ikki gjørt so nógv við.
Men tá samanborið verður í prísi, er vert at hava í huga, at flestu lond veita bóndum fíggjarligan stuðul.
Tað verður gjørt á ymiskan hátt og oftast fyri at halda ein lágan søluprís á matvørum og neyðsynjavørum. Eisini fyri at vera sjálvbjargin við matvørum í egnum landi.
Tað er sera torført at samanbera stuðulskipanir landanna millum. Til tess at fáa eina einfalda mynd av støðuni er her niðanfyri ein stabbamynd av samlaða landbúnaðarstuðlinum í nøkrum londum settur í mun til íbúgvatalið. Sum sæst, veita vit føroyingar munandi minni í stuðuli, og tað kann verða ein orsøk til at eitt nú mjólkin kostar nakað meiri í Føroyum heldur enn í Danmark. At mjólkin í Noregi kostar meiri heldur enn í Føroyum, hóast stuðulin er hægri í Noregi eru aðrar orsøkir til.


text:
Sambżliš Sundsvegur er partur av eind 8 ķ Trivnašardeplinum.
Samband fęst viš eindarleišsluna her
Sambżliš Sundsvegur
Sundsvegur 22
100 Tórshavn
tlf.: 297401
Sambżliš heldur til ķ einum sethśsum į Ternuryggi i Havn. Har bśgva tveir mans viš seinheilaskaša. Bśfólkini hava egiš kamar og felags kųk og stovu. Bśfólkini eru viš til at leggja gerandisdagin til ręttis.
Arbeitt veršur viš at vegleiša og stušla bśfólkunum ķ mun til at skipa gerandisdagin praktiskt og sosialt.
Bśfólkini hava mųguleika fyri at luttaka ķ teimum tilbošum, sum dagtilhaldiš fyri seinheilaskadd skipar fyri gerandisdagar, ella at fara til onnur sosial tilboš ķ bżnum. Tį veršur bżbussurin nżttur.
Talipedagogur er knżttur at sambżlinum.
Sambżliš er normeraš til 4 fulltķšarstųrv. Nįttarvakt er į stašnum
Dagført tann 23-08-2016


text:
Í fyrra hálvári 2017 fór sambært Kontali Analyse uml. 44% av heimsframleiðsluni av aldum laksi til ES-marknaðin. Hetta er minsti partur nakrantíð, og staðfestir øktan áhugan fyri aldum laksi uttanfyri Evropa. Sambært Kontali er ES-marknaðurin sum heild meira viðbrekin fyri prísbroytingum, í mun til marknaðirnar uttanfyri ES.
Eisini hjá alirisanum Noregi, sum vanliga útflytir størsta partin av laksinum til ES-marknaðin, var talan um eina minking uppá 6 prosentstig í laksaútflutninginum til ES í fyrra hálvári 2017 í mun til fyrra hálvár 2016.
Føroysku laksaútflytararnir útfluttu sambært tølum frá Hagstovu Føroya eitt sindur størri nøgd til ES fimm fyrstu mánaðirnar í ár, meðan útflutta nøgdin til Kina og USA minkaði nakað. Annars hevur støðan seinnu árini sum heild verið tann, at ein alsamt størri partur av føroysku laksaframleiðsluni er farin til marknaðir uttanfyri ES.
Á fleiri marknaðum uttanfyri ES, hava føroyskir laksaútflytarar tó ikki líka góða marknaðaratgongd, sum kappingarneytarnir úr eitt nú Noregi, Skotlandi og Írlandi. Hetta er m.a. orsakað av vantandi heilsufrøðiligum avtalum og vantandi fríhandilsavtalum. Í løtuni hevur Føroyar onga galdandi fríhandilsavtalu uttanfyri Evropa. Fyrsta stigið kann tó verða tikið seinni í ár, um og tá Turkaland endaliga góðkennir undirskrivaðu fríhandilsavtaluna við Føroyar.
Vantandi heilsufrøðiligar avtalur eru ein forðing fyri útflutningin til eitt nú Australia og Brasil.
Keldur: Intrafish og Hagstova Føroya.