text:
2. juli
2. juli er dagur 183 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 184 um skotár er). 182 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast eisini Syftunsøka. Hildin til minnis um enska biskupin í Winchester Swinthun, sum doyði ár 862. 15. juli ár 971 varð hann skírdur halgimenni. Dómkirkjan í Stavanger í Norra er vígd honum. Minningardagur hansara er í Stórabretlandi 15. juli, men í Føroyum og Norra er hann tann 2. juli, sum var deyðadagur hansara. Tað er tí helst úr Norra, at syftunsøkudagur er komin higar.
2. juli er eisini ein gomul Mariumessa, vitjunardagur Mariu, til minnis um at Maria Moy vitjaði skyldkonu sína Elisabeth, móðir Doyparans.
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1967 - Leguhúsið hjá Brøðrasamkomuni, Zarepta í Vatnsoyrum verður tikið í nýtslu.
- 1972 - Ellis- og røktarheimið á Sýnini í Miðvági verður tikið í nýstlu.
- 1988 - Føroyar gerst limur í altjóða fótbóltssambandinum FIFA.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
- 2014 - Champions League: HB - Lincoln úr Gibraltar 1-1, Levi Hanssen skorar útjavnandi málið hjá HB í 71. minutti.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1822 - Niels Christopher Winther, føroyskur løgtingslimur og blaðútgevi (Færingetidende) (d. 1892)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1937 - Amelia Earhart, amerikonsk floghetja (hvarv hendan dag) (f. 1897)


c: text/html

text:
Venesia
Venesia (italskt: Venezia; venesianskt: Venes(s)ia; enskt: Venice; danskt, svenskt og týskt: Venedig) er ein býur í Italia. Venesia er sunnanfyri Alpurnar á einum stórum graslendi í Norðuritalia, og hevur umleið 259 263 íbúgvar (2012). Gamli havnarbýurin er ein av heimsins vakrastu býum. Í honum eru, sum í øðrum italskum býum, nógvir gamlir og vakrir bygningar. Venesia er bygdur á 118 smáar oyggjar í einum vatni, sum var skylt frá Adriahavinum við Lido. Í býnum eru 150 veitir, og einar 400 brýr eru um tær.
Gamli, venesiski róðrarbáturin, gondolin, verður enn nýttur.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orð: Benny Drewsen
Lag: Knud Vad Thomsen
Týtt: Arnfinnur Setberg
Upprunaheiti: Herre, du mig tager i din hånd
1. Harri, tú meg tókst í tína hond,
leiðir meg á vegnum fram í náði,
mær nú halda tíni sterku bond,
og tín kærleiki mær altíð ráði.
2. Tú ein dag meg tekur upp til tín,
Harri, tá eg altíð hjá tær eri,
sum á krossi doyði deyða mín,
ævigt, ævigt, altíð hjá tær verði.
3. Havi eg í Himli, Harri, teg,
kenni eg ei sakn á lívsins vegi,
við tí endurloysta skara meg
dregur burt av foldini tín megi.
4. Tá eg har títt andlit skoða skal,
ei títt høvur tornir longur stinga,
samfelt, við teim frelstu uttan tal,
prís til Lambið tá skal ævigt klinga.
5. Áh, tá sál mín loyst til Himmals fer,
sorg og pína, ótti, alt er svunnið,
Harri, deyð í synd er henda verð,
tú mær lívið ævigt hevur vunnið.


text:
8. mai 2001Nr. 73
Løgtingslóg um viðgerð av persónsupplýsingum, sum broytt við løgtingslóg nr. 24 frá 17. mai 2004
Kapittul 1
Endamál
§ 1. Lógin hevur til endamáls at tryggja persónsvernd hins einstaka, tá persónsupplýsingar verða viðgjørdar, soleiðis at persónsupplýsingar verða viðgjørdar við virðing fyri tí persónliga frælsinum og heimafriðinum og grundað á persónsupplýsingar við høgari góðsku.
Kapittul 2
Orðlýsingar
§ 2. Í lógini skilst við:
1) Persónsupplýsing:
Einhvør upplýsing og meting knýtt at einum ávísum likamligum persóni.
2) Viðgerð:
Øll nýtsla, so sum savnan, skráseting, samkoyring, goyming, víðarigeving, avhending v.m. ella ein sameining av hesum, líkamikið um henda er elektronisk ella ikki.
3) Persónsskrá:
Skipað savn av persónsupplýsingum, sum er atkomandi eftir ávísum eyðkennum, líkamikið um savnið er miðsavnað, miðspjatt ella býtt sundur eftir virki ella staði.
4) Dátuábyrgdara:
Likamligur ella løgfrøðiligur persónur, almennur myndugleiki, stovnur ella einhvør annar, sum einsamallur ella saman við øðrum, ásetir endamálið við viðgerðini av persónsupplýsingunum og ásetir, hvørji hjálparamboð kunnu nýtast.
5) Dátuviðgera:
Likamligur ella løgfrøðiligur persónur, almennur myndugleiki, stovnur ella einhvør annar, sum vegna dátuábyrgdaran viðger persónsupplýsingar.
Einhvør likamligur ella løgfrøðiligur persónur, almennur myndugleiki, stovnur, felagsskapur osv. annar enn tann skrásetti, dátuábyrgdarin ella dátuviðgerin og tann, sum hevur fingið heimilað at viðgera persónsupplýsingar undir beinleiðis myndugleika dátuábyrgdarans ella dátuviðgerans.
7) Móttakara:
Tann likamligi ella løgfrøðiligi persónur, almenni myndugleiki, stovnur ella annar, sum fær persónsupplýsingar, eisini hóast hetta er triðipersónur. Almennir myndugleikar, sum fáa persónsupplýsingar í sambandi við einstakar fyrispurningar, eru ikki móttakarar.
8) Samtykki frá tí skrásetta:
Eitt sjálvboðið, nágreiniligt og kunnað viljaboð frá skrásetta um, at upplýsingar um ein sjálvan kunnu viðgerast.
9) Viðkvom upplýsing:
Upplýsing um lit og ættarslag, um átrúnaðarliga, heimsspekiliga ella politiska sannføring, um revsiverd og kynslig viðurskifti, heilsustøðu, yrkisfelagsligt tilknýti, munandi sosialar trupulleikar og onnur heilt privat viðurskifti.
10) Útland:
Danmark og Grønland eru eisini at rokna sum útland.
Kapittul 3
Málsøki lógarinnar
Sakliga málsøkið
§ 3. Lógin er galdandi fyri viðgerð av persónsupplýsingum fyri privat og fyri tað almenna:
1) um viðgerðin er heilt ella lutvíst elektronisk,
2) um persónsupplýsingarnar eru ella verða settar í eina skrá, sjálvt um viðgerðin ikki er elektronisk.
Stk. 2. Lógin er ikki galdandi fyri ta viðgerð av persónsupplýsingum, sum einstaklingar gera til heilt persónlig endamál.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um, at lógin heilt ella fyri ein part skal vera galdandi fyri viðgerð av upplýsingum um vinnuvirkir, stovnar, fyritøkur v.m., framd fyri privat ella fyri tað almenna.
Stk. 4. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um viðgerð av persónsupplýsingum innan ávíst virksemi, innan ávís virkir, innan ávísar starvs- og vinnugreinar og innan serlig málsøki.
Stk. 5. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um, at lógin heilt ella fyri ein part ikki skal vera galdandi fyri ávísar stovnar og ávís málsøki.
Onnur lóggáva
§ 4. Lógin víkir fyri ásetingum um viðgerð av persónsupplýsingum í aðrari lóggávu, sum hava við sær, at tann skrásetti fær eina betri rættarstøðu.
Innlit sambært fyrisitingarlógini
§ 5. Lógin avmarkar ikki innlit sambært fyrisitingarlógini, lógini um alment innlit ella sambært aðrari lóg um innlit í persónsupplýsingar.
Stk. 2. Um onnur lóg heimilar innlit í fleiri upplýsingar enn hendan lóg, er tað skylda dátuábyrgdarans av sínum eintingum at vegleiða um hendan rætt.
Skrivi- og talufrælsið
§ 6. Fyri viðgerð av persónsupplýsingum við einans listaligum, bókmentaligum ella journalistiskum endamáli, eru bert ásetingarnar í § 31 og § 46 galdandi.
Stk. 2. Fyri kunningardátugrunnar, sum hava journalistiskt endamál og sum einans rúma tilfari, sum frammanundan er almannakunngjørt, eru bert ásetingarnar í § 31 og § 46 galdandi.
Hetta er treytað av, at tilfarið í kunningardátugrunninum er óbroytt í mun til almannakunngeringina.
Landafrøðiliga økið
§ 7. Lógin er galdandi fyri viðgerð av persónsupplýsingum fyri dátuábyrgdara, sum rekur virksemi sítt í Føroyum og fyri viðgerð av persónsupplýsingum fyri almennan dátuábyrgdara, um hesin er undir myndugleika heimastýrisins.
Stk. 2. Lógin er herumframt galdandi fyri viðgerð fyri dátuábyrgdara, sum rekur virksemi sítt uttan fyri Føroyar, um
1) hjálparamboð í Føroyum verða nýtt, uttan so at hesi bert verða nýtt at senda upplýsingar um landið, ella
2) upplýsingar verða savnaðar í Føroyum við atliti at viðgerð uttan fyri Føroyar.
Stk. 3. Dátuábyrgdari sbrt. stk. 2 skal tilnevna eitt umboðsfólk, sum hevur virksemi sítt í Føroyum
Stk. 4. Dátuábyrgdarin skal skrivliga boða dátueftirlitinum frá navni og bústaði hjá umboðsfólkinum sbrt. stk. 3. Reglurnar galdandi fyri dátuábyrgdaran eru eins galdandi fyri umboðsfólkið.
Kapittul 4
Viðgerð av persónsupplýsingum
Meginreglur fyri viðgerð av persónsupplýsingum
§ 8. Dátuábyrgdarin skal, tá persónsupplýsingar verða viðgjørdar, veita skrásetta kunning, sbrt. §§ 18-25, geva fráboðan til dátueftirlitið, sbrt. §§ 32-34, og samsvarandi góðum dátuviðgerðarsiði ansa eftir, at persónsupplýsingarnar lúka hesar treytir:
1) Eru loyvdar at viðgera,
2) bert verða savnaðar saman til eitt nágreiniliga tilskilað endamál, sum er sakliga grundað í virksemi dátuábyrgdarans, og at seinni viðgerð samsvarar hesum endamáli,
3) bert verða viðgjørdar, um tær eru viðkomandi og ikki fevna um meira enn krevst fyri at røkja endamálið við innsavnanini og tí víðari nýtsluni av upplýsingunum,
4) ikki verða nýttar til onnur endamál, sum ikki samsvara upprunaliga endamálinum, uttan so at skrásetti hevur givið sítt samtykki,
5) verða varðveittar soleiðis, at ikki er gjørligt at eyðmerkja skrásetta longur enn neyðugt við atliti at endamálinum við viðgerðini, og
6) eru beinar og verða nøktandi dagførdar. Nøktandi eftirlit skal tryggja, at persónsupplýsingar, sum eru rangar ella villandi, skjótast verða rættaðar ella strikaðar.
Stk. 2. Um seinni viðgerð av persónsupplýsingum einans fer fram við søguligum, hagfrøðiligum ella vísindaligum endamáli, er henda viðgerð at rokna sum verandi í samsvari við upprunaendamálið við innsavnanini, um bágin, tann einstaki hevur av hesari, má metast eigur at víkja fyri tí munandi samfelagsliga týdningi, viðgerðin hevur.
Krøv til viðgerð av persónsupplýsingum
§ 9. Persónsupplýsingar kunnu bert viðgerast, um tann skrásetti hevur givið sítt samtykki, um viðgerðin er heimilað í lóg, ella um viðgerðin er neyðug til tess
1) at halda avtalu, sum gjørd er við skrásetta, ella sum skrásetti er partur í, ella fyri at gera tað, sum neyðugt er, fyri at slík avtala eftir áheitan frá skrásetta kann fáast í lag,
2) at halda eina rættarliga skyldu, sum áliggur dátuábyrgdaranum,
3) at verja altumráðandi áhugamál hjá skrásetta,
4) at røkja eitt samfelagsáhugamál,
5) at útinna almennan myndugleika, sum álagdur er dátuábyrgdaranum ella triðjapersóninum, sum hevur fingið persónsupplýsingarnar útflýggjaðar, ella
6) av røttum at kunna fylgja einum sjálvsagt heimilaðum áhugamáli hjá dátuábyrgdaranum ella tí triðjapersóni, sum hevur fingið persónsupplýsingarnar, og fyrilitini fyri skrásetta ikki eru eins stór og hesi áhugamál.
Stk. 2. Viðgerð av persónsupplýsingum um láns- og fíggjarviðurskifti hjá skrásetta fyri at ávara onnur um handilssamband við skrásetta ella um starvsviðurskifti skrásetta krevur samtykki frá skrásetta.
Stk. 3. Fyritøkur, virkir e.o. privat kunnu ikki, uttan at samtykki er fingið frá skrásetta, geva víðari ella vegna annað virki brúka persónsupplýsingar um skrásetta sum lið í marknaðarrøkt.
Serlig krøv til viðgerð av viðkvomum upplýsingum
§ 10. Viðkvæmar persónsupplýsingar sambært § 2, nr. 9, kunnu bert viðgerast, um viðgerðarloyvi er fingið, sbrt. § 35, stk. 1, og viðgerðin lýkur eina av treytunum í § 9, stk. 1, nr. 1-6, og herumframt eina av hesum treytum:
1) Skrásetti hevur givið sítt samtykki,
2) viðgerðin er heimilað í lóg,
3) viðgerðin er neyðug fyri at verja altumráðandi áhugamál hjá skrásetta ella øðrum persónum í førum, har viðkomandi hvørki likamliga ella løgfrøðiliga fær givið sítt samtykki,
4) viðgerðin viðvíkir persónsupplýsingum, sum skrásetti hevur almannakunngjørt,
5) viðgerðin er neyðug, fyri at rættarkrav kann sannast, gerast galdandi ella verjast,
6) viðgerðin er neyðug fyri at útinna almennan myndugleika, sum álagdur er dátuábyrgdaranum ella triðjapersóninum, sum hevur fingið persónsupplýsingarnar útflýggjaðar,
7) viðgerðin er neyðug fyri at fáa haldgóða fyribyrgjandi sjúkuviðgerð, læknafrøðiliga sjúkuavgerð, sjúkrarøkt ella sjúklingaviðgerð ella fyri umsiting av lækna- og heilsutænastum, og persónsupplýsingarnar verða viðgjørdar av starvsfólkum innan heilsuverkið, sum sambært lóggávuni hava fingið álagt tagnaðarskyldu,
8) viðgerðin um yrkisfelagsligt tilknýti er neyðug, til tess at dátuviðgerðin kann halda sína starvsrættarligu skyldu ella tilskilað rættindi, ella
9) viðgerðin er neyðug søguliga, hagfrøðiliga og vísindaliga, og bágin, tann einstaki hevur av hesari, má metast eigur at víkja fyri tí munandi samfelagsliga týdningi, viðgerðin hevur.
Viðgerðin fevnir ikki um víðarigeving, sum krevur loyvi frá dátueftirlitinum.
Stk. 2. Almannagagnlig feløg og grunnar, tað veri seg við t.d. politiskum, heimsspekiligum, átrúnaðarligum ella fakligum endamáli, kunnu hóast treytirnar í stk. 1, nr. 1.- 9. pkt., innan egnar karmar viðgera viðkvæmar persónsupplýsingar um egnar limir ella um persónar, sum við sama endamáli javnan eru í sambandi við hesi, tó bert upplýsingar, sum eru úrslit av sjálvum sambandinum. Viðgerðin fevnir ikki um víðarigeving, sum krevur loyvi frá dátueftirlitinum.
Stk. 3. Dátueftirlitið kann geva loyvi til viðgerð av viðkvomum persónsupplýsingum eisini í øðrum førum, um týðandi samfelagsáhugamál krevja tað, og tiltøk vera gjørd at tryggja áhugamál skrásetta. Dátueftirlitið kann áseta serligar treytir fyri loyvinum.
Persónstalið
§ 11. Almennir myndugleikar kunnu viðgera upplýsingar um persónstalið til eintýdda eyðmerking ella sum skránummar.
Stk. 2. Privat kunnu viðgera upplýsingar um persónstalið um:
1) Viðgerðin er heimilað í lóg,
2) skrásetti nágreiniliga hevur givið sítt samtykki, ella
3) viðgerðin bert fer fram til søgulig, vísindalig ella hagfrøðilig endamál.
Stk. 3. Viðgerðin í stk. 2, nr. 1 og 2 fevnir ikki um víðarigeving, sum bert er loyvd, um:
1) Víðarigevingin er heimilað í lóg,
2) skrásetti nágreiniliga hevur givið sítt samtykki til víðarigevingina,
3) víðarigevingin er kravd av einum almennum myndugleika, ella
4) víðarigevingin er ein nattúrligur liður í regluliga virkseminum hjá virkjum o.ø. av tílíkum slagi og er altýðandi fyri eina eintýdda eyðmerking av skrásetta.
Stk. 4. Ásetingarnar í stk. 1-3 fevna ikki um at gera persónstalið alment kent. Til tað krevst samtykki frá skrásetta.
Revsirættarligir dómsúrskurðir
§ 12. Ein fullfíggjað skrá við revsirættarligum dómsúrskurðum er bert loyvd at gera fyri tað almenna.
Rættarkunningarskipanir
§ 13. Viðkvæmar upplýsingar sambært § 10 kunnu viðgerast í rættarkunningarskipanum, sum hava alstóran samfelagsligan týdning, um viðgerðin er neyðug fyri at røkja skipanirnar.
Stk. 2. Tær í stk. 1. nevndu upplýsingar kunnu ikki seinni viðgerast til annað endamál.
Somuleiðis er við øðrum upplýsingum, sum bert verða viðgjørdar til tess at røkja rættarkunningarskipanir.
Stk. 3. Dátueftirlitið kann seta nærri treytir við tær í stk. 1. nevndu viðgerðir. Somuleiðis er við øðrum persónsupplýsingum, sum bert verða viðgjørdar í sambandi við røkt av rættarkunningarskipanum.
Goymsla av upplýsingum
§ 14. Upplýsingar, fevndar av hesari lóg, kunnu flytast til goymslu í skjalasavni sambært skjalasavnslóggávuni.
Telefonsamskifti
§ 15. Almennum myndugleikum, privatum virkjum o.ø. er ikki loyvt sjálvvirkandi at skráseta, hvønn starvsfólk teirra samskiftir við. Um altýðandi privat ella almenn áhugamál krevja tað, kann dátueftirlitið geva loyvi til slíka skráseting. Dátueftirlitið kann áleggja gjøllari treytir fyri skrásetingini.
Stk. 2. Ásetingin í stk. 1 er ikki galdandi, um annað er ásett í lóg.
Stk. 3. Útbjóðarar av telenetið og teletænastum kunnu tó skráseta alt samskifti til egna nýtslu ella at nýta í sambandi við tøkniliga umsiting.
Kapittul 5
Flutningur av upplýsingum til útlond
Grundleggjandi krøv
§ 16. 1) Persónsupplýsingar kunnu bert flytast til útlond, sum kunnu tryggja eina fullgóða viðgerð av upplýsingunum. Í metingini av hesum skal, umframt at metast um viðgerðina sum heild, dentur leggjast á, hvat endamálið er við viðgerðini, slagið av upplýsingum, viðgerðartíðina, galdandi rættarreglur, siðvenjur og galdandi reglur um trygdartiltøk á staðnum. Loyvi krevst frá dátueftirlitinum, sbr. § 35, stk. 6.
Stk. 2. 1) Hóast stk. 1 kann landsstýrismaðurin eftir ummæli frá Dátueftirlitinum áseta reglur um, til hvørji útlond persónsupplýsingar kunnu flytast uttan loyvi frá Dátueftirlitinum.
Undantøk
§ 17. Persónsupplýsingar kunnu tó eisini við loyvi frá dátueftirlitinum, sbrt. § 35, stk. 6, flytast til útlond, hóast hesi ikki kunnu tryggja eina fullgóða viðgerð um:
1) Skrásetti hevur givið sítt samtykki til flutningin,
2) flutningurin er kravdur sambært altjóðarættarligari semju ella er grundaður í limaskapi í altjóða felagsskapi,
3) flutningurin er neyðugur fyri at halda avtalu, sum gjørd er við skrásetta, ella fyri at
gera tað, sum neyðugt er, fyri at slík avtala eftir áheitan frá skrásetta kann fáast í lag,
4) flutningurin er neyðugur fyri at gera ella halda avtalu, sum gjørd er við triðjapersón í
áhuga skrásetta,
5) flutningurin er neyðugur fyri at røkja altavgerandi áhugamál hjá skrásetta,
6) flutningurin er neyðugur fyri, at rættarkrav kann sannast, gerast galdandi ella verjast,
7) flutningurin er heimilaður í lóg, ella flutningurin er neyðugur fyri at verja umráðandi samfelagslig áhugamál, ella
8) lógarheimild er at krevja upplýsingar frá einari almennari skrá.
Stk. 2. Dátueftirlitið kann loyva flutningi til útlond, hóast treytirnar í stk. 1 ikki eru loknar, um dátuábyrgdarin kann veita fullgóða trygd um verju av rættindunum hjá skrásetta. Dátueftirlitið kann áseta gjøllari treytir fyri flutninginum.
Stk. 3. 1) (strikað)
Kapittul 6
Innlit og kunning um viðgerð av persónsupplýsingum
Alment innlit
§ 18. Ein og hvør kann krevja at fáa at vita, hvørjar persónsupplýsingar ein dátuábyrgdari viðger, og fáa upplýst:
1) Navn og bústað dátuábyrgdarans og umboðsfólkum hjá viðkomandi,
2) hvør hevur dagligu ábyrgdina undir dátuábyrgdaranum,
3) endamálið við viðgerðini og heitið á henni,
4) skrásettu persónsbólkarnar og sløgini av upplýsingum,
5) hvaðani persónsupplýsingarnar eru útvegaðar, og
6) um persónsupplýsingarnar verða víðarigivnar, og tá til hvørjar persónsbólkar ella persónar.
Egið innlit
§ 19. Krevur persónur, sum er skrásettur, innlit, skal dátuábyrgdarin á ein lættskiljandi hátt siga viðkomandi frá:
1) Navni og bústaði dátuábyrgdarans og umboðsfólkum hjá viðkomandi,
2) hvør hevur dagligu ábyrgdina undir dátuábyrgdaranum,
3) endamálinum við viðgerðini og heitinum á henni,
4) hvørjar persónsupplýsingar um viðkomandi, sum verða viðgjørdar,
5) hvaðani persónsupplýsingarnar eru útvegaðar,
6) um persónsupplýsingarnar verða víðarigivnar og tá til hvønn, og
7) trygdartiltøkunum í viðgerðini í tann mun, innlit ikki skaðar trygdina
Stk. 2. Skrásetti kann krevja so nágreiniliga kunning sbrt. stk. 1, sum neyðug er, fyri at skrásetti kann røkja síni áhugamál.
Kunningarskylda tá persónsupplýsingar verða savnaðar frá skrásetta
§ 20. Tá persónsupplýsingar verða savnaðar frá skrásetta, skal dátuábyrgdarin av sínum eintingum siga skrásetta frá:
1) Navni og bústaði dátuábyrgdarans og umboðsfólkum hjá viðkomandi,
2) endamálinum við viðgerðini og heitinum á henni,
3) um persónsupplýsingarnar verða víðarigivnar og tá til hvønn,
4) um skrásetti hevur upplýsingarskyldu, og um møguligar avleiðingar, um upplýsingarnar ikki verða givnar, og
5) um aðrar upplýsingar, sum eru neyðugar, fyri at skrásetti kann røkja áhugamál síni sambært lógini, tað veri seg t.d. upplýsingar um reglurnar um innlit og um rætting av upplýsingum, sum viðvíkja skrásetta.
Stk. 2. Kunningarskylda sambært stk. 1 er ikki, um skrásetti frammanundan kennir hesar í nr. 1-5 nevndu upplýsingar.
Kunningarskylda tá persónsupplýsingar verða savnaðar frá øðrum enn skrásetta
§ 21. Tá persónsupplýsingar verða savnaðar frá øðrum enn skrásetta sjálvum, skal dátuábyrgdarin, sum tekur ímóti upplýsingunum, av sínum eintingum, kunna skrásetta um, hvørjar tær persónsupplýsingar eru, sum verða savnaðar og, beinanvegin persónsupplýsingarnar eru útvegaðar, siga skrásetta frá so, sum ásett í § 20, stk. 1, nr. 1- 5.
Stk. 2. Kunningarskylda sambært stk. 1 er ikki,
1) um skrásetti frammanundan kennir hesar í § 20, stk. 1, nr. 1-5, nevndu upplýsingar,
2) um savnanin er ásett í lóg,
3) um ógjørligt ella órímiliga torført er at veita neyðugu kunningina. Í tílíkum førum skal kunnast í seinasta lagi, tá samband fæst við skrásetta í sambandi við, at fingnu upplýsingarnar verða viðgjørdar.
Undantøk frá rættinum til innlit og kunning
§ 22. Ásetingarnar í §§ 18 og 19 um innlit og § 20, stk. 1, og § 21, stk. 1, um upplýsingarskyldu fevna ikki um persónsupplýsingar, sum,
1) um tær koma í ljósmála, kunnu skaða landsins trygd, verju ella samskifti við útlendskar tjóðir ella felagsskapir,
2) eiga at dyljast við atliti at fyribyrging, eftirkanning, avdúking og rættarsókn í revsimálum,
3) ikki er ráðiligt, at skrásetti fær kunnleika um, umhugsandi heilsuna hjá skrásetta ella tøtt persónssambond við skrásetta,
4) eru fevndar av tagnarskyldu, ásett í lóg,
5) bert eru í innanhýsis arbeiðsskjølum, og sum ikki eru útflýggjaðar øðrum, ella
6) áhugin hjá tí skrásetta at fáa kunning um eigur at víkja fyri, orsakað av altavgerandi almennum ella privatum áhugamálum.
Stk. 2. Um innlit verður noktað, skal grundgevast fyri hesum við ávísing til heimildina.
Stk. 3. Fyri upplýsingar, sum verða fyrisitingarliga málsviðgjørdar fyri almennu umsitingina, kunnu frávik gerast í rættinum til innlit samsvarandi ásetingunum í lógini um alment innlit § 2, §§ 7-11 og § 14.
Stk. 4. Ásetingarnar í § 18 eru ikki galdandi, um persónsupplýsingarnar bert verða viðgjørdar við søguligum, vísindaligum ella hagfrøðiligum endamáli, og um persónsupplýsingarnar bert verða goymdar sum persónsupplýsingar so leingi, sum neyðugt er, við atliti at endamálinum við viðgerðini.
Stk. 5. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um onnur undantøk frá reglunum um innlit og kunningarskyldu og um treytir annars í sambandi við, at innlit verður givið.
Hvussu verður kunningin givin
§ 23. Kunningarfrásøgn sambært kap. 6 skal vera skrivlig, um biðið verður um tað. Í førum har serligt ansni eigur at havast fyri skrásetta, kann frásøgnin um innihaldið í upplýsingunum vera munnlig.
Freist
§ 24. Dátuábyrgdarin eigur at svara áheitanum um innlit ella um onnur rættindi sambært kap. 6 uttan ógrundaðan steðg og í seinasta lagi 4 vikur frá tí degi, áheitanin er framkomin.
Stk. 2. Um serstøk viðurskifti gera, at tað er ógjørligt at svara áheitanini innan 4 vikur, verður hetta at bíða, til svarast kann. Dátuábyrgdarin skal tá í einum fyribilssvari greiða frá orsøkini til seinkanina, og nær roknast kann við endaligum svari.
Endurfrásagnir
§ 25. Ein skrásettur persónur, sum hevur fingið frásøgn sambært § 19, fær ikki frásøgn aftur fyrr enn 6 mánaðir aftan á síðstu frásøgn.
Stk. 2. Um skrásetti kann prógva ein serstakan áhuga í nýggjari frásøgn, kunnu frávik gerast.
Kapittul 7
Onnur rættindi hjá skrásetta
§ 26. Skrásetti kann átala, at persónsupplýsingar um hann/hana verða viðgjørdar.
Stk. 2. Um átalan má metast heimilað, skulu persónsupplýsingarnar ikki viðgerast.
§ 27. Av sínum eintingum ella eftir áheitan frá einum skrásettum persóni skal dátuábyrgdarin rætta, strika ella steingja persónsupplýsingar, sum eru rangar, villeiðandi ella eru viðgjørdar ímóti lóg ella ásetingum, heimilaðum í lóg.
Stk. 2. Dátuábyrgdarin skal somuleiðis av sínum eintingum ella eftir áheitan siga triðjapersóni, sum hevur fingið persónsupplýsingarnar, at hesar eru rættaðar, strikaðar ella stongdar sbrt. stk. 1. Hetta er tó ikki galdandi, um kunning er ógjørlig ella órímiliga torfør.
§ 28. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um, hvussu skeivar ella ófullfíggjaðar upplýsingar skulu rættast.
§ 29. Skrásetti kann taka eitt samtykki aftur.
§ 30. Skrásetti kann klaga til dátueftirlitið um viðgerð, sum viðvíkir honum ella henni.
Kapittul 8
Trygdarskipanir
§ 31. Dátuábyrgdari, sum letur dátuviðgera ella øðrum, tað veri seg persónum ella virkjum, sum gera arbeiði fyri dátuábyrgdaran, atgond til persónsupplýsingar, skal tryggja, at persónsupplýsingarnar bert verða viðgjørdar eftir fyriskipan dátuábyrgdarans, og at viðgerðin er samsvarandi stk. 3-5 uttan so, at lógarheimild er fyri øðrum.
Stk. 2. Áðrenn persónsupplýsingarnar, sum dátuábyrgdarin letur øðrum, kunnu viðgerast, skal skrivlig avtala verða gjørd um, at arbeitt bert verður eftir fyriskipan dátuábyrgdarans, og at reglurnar í hesi grein stk. 3-5 eru eins galdandi fyri tann, sum fær persónsupplýsingarnar og fyri dátuábyrgdaran.
Stk. 3. Við væl skipaðum tiltøkum skulu dátuábyrgdarin og dátuviðgerin tryggja, at viðgerðin av upplýsingunum nøktar tær treytir, henda lóg setir um trúnað, sjálvræðisrætt og innlit eins og við tekniskum og fyriskipanarligum tiltøkum skal tryggjast, at persónsupplýsingar ikki av tilvild ella ólógliga verða burturbeindar, burturmistar ella minka í virði, og at ikki óviðkomandi fáa kunnleika til persónsupplýsingarnar, misbrúka tær ella annars ólógliga viðgera tær. Skjalprógv um skipað tiltøk skulu vera atkomilig fyri starvsfólkum dátuábyrgdarans og dátuviðgerans eins og fyri dátueftirlitinum. Dátuábyrgdarin skal viðlíkahalda tiltøk, sum henda lógin treytar.
Stk. 4. Fyriskipan dátuábyrgdarans eigur ikki at skerja tað journalistiska frælsið ella tarna listarligum og bókmentanarligum avrikum.
Stk. 5. Reglurnar í stk. 3 - 4 eru somuleiðis galdandi, tá persónsupplýsingar verða latnar øðrum enn dátuviðgera, sbr. stk. 1.
Stk. 6. Serlig tiltøk skulu tryggja, at persónsupplýsingar, sum verða viðgjørdar fyri tað almenna, og sum hava serligan áhuga fyri fremmandar tjóðir, vald o.o., kunnu burturbeinast ella týnast, tá kríggj ella líknandi støður eru.
Stk. 7. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um trygdartiltøkini, nevnd í stk. 3 og 5.
Kapittul 9
Fráboðanarskylda til dátueftirlitið og viðgerðarloyvi
Fráboðanarskylda
§ 32. Dátuábyrgdarin ella tann, sum virkar vegna henda, skal fráboða dátueftirlitinum, tá:
1) Persónsupplýsingar verða elektroniskt viðgjørdar, og/ella
2) persónsupplýsingar verða viðgjørdar í manuellari skrá.
Stk. 2. Fráboðanin skal latast í seinasta lagi 30 dagar, áðrenn viðgerðin er ætlað at byrja. Dátueftirlitið váttar skrivliga móttøkuna.
Stk. 3. Nýggj fráboðan skal latast dátueftirlitinum, um viðgerðin broytist og fer út um karmarnar í áður galdandi fráboðan.
Stk. 4. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um frávik frá fráboðanarskylduni, bæði so at fráboðanarskylda ikki verður fyri ávísar viðgerðarhættir ella dátuábyrgdarar, at fráboðanarskyldan verður avmarkað ella so, at viðgerðarloyvi krevst.
Fyri slíkar viðgerðir ella dátuábyrgdarar kunnu ásetast serligar reglur fyri at avmarka bágan fyri skrásetta.
§ 33. Ásetingarnar í § 32, stk. 1-3, og § 34 eru ikki galdandi fyri viðgerð, sum hevur til endamáls at gera ella viðlíkahalda skrá, sum sambært lóg er ætlað at kunna almenningin, um skráin er atkomulig hjá almenninginum.
Fráboðanin
§ 34. Í fráboðanini skal greiðast frá:
1) Navni og bústaði dátuábyrgdarans, dátuviðgerans og møguligum umboðum og hvør, ið hevur dagligu ábyrgdina av viðgerðini,
2) endamálinum við viðgerðini, heitinum og eini lýsing av viðgerðini,
3) nær viðgerðin byrjar,
4) eini lýsing av teimum skrásettu og teimum sløgum av persónsupplýsingum, sum skulu viðgerast,
5) hvaðani persónsupplýsingarnar stava, og hvørjum hesar verða latnar, eisini um tær verða latnar av landinum, sbr. § 35, stk. 6, herundir um tær verða lýstar á alnetinum,
6) hvørji trygdartiltøkini eru og eini lýsing av hesum,
7) rættargrundarlagnum undir viðgerðini, og
8) nær persónsupplýsingarnar verða strikaðar.
Stk. 2. Dátueftirlitið avger, um fráboðanin er fullgóð. Somuleiðis kann dátueftirlitið áseta gjøllari reglur um innihaldið í fráboðanini og um fráboðanarháttin.
Viðgerðarloyvið
§ 35. Viðgerð av viðkvomum persónsupplýsinum, sbr. § 2, nr. 9, krevur viðgerðarloyvi frá dátueftirlitinum.
Stk. 2. Dátueftirlitið kann eisini krevja viðgerðarloyvi til viðgerð av øðrum persónsupplýsingum, um viðgerðin skilliga ger seg inn á týðandi persónsverndaráhugamál. Dátueftirlitið skal í avgerð síni ætla um slagið av persónsupplýsingunum, hvussu nógvar og umfatandi hesar eru og um endamálið við viðgerðini.
Stk. 3. Ein dátuábyrgdari kann krevja, at dátueftirlitið tekur støðu til, um ein viðgerð krevur viðgerðarloyvi.
Stk. 4. Dátueftirlitið kann í viðgerðarloyvinum seta serligar viðgerðartreytir til tess at avmarka bágan, viðgerðin hevur fyri skrásetta.
Stk. 5. Í avgerðini um viðgerðarloyvi skal liggja ein støðutakan grundað á, í hvønn mun viðgerðin av persónsupplýsingunum er tí einstaka til bága, hóast serligar treytir eru settar sbrt. stk. 4 ella hóast galdandi verndarreglur í lógini, kap. 2-7, og um bágin kortini má víkja fyri atlitinum at viðgerðini.
Stk. 6. 1) Til flutning av persónsupplýsingum til útlond krevst loyvi sambært reglunum í §§ 16 og 17.
Stk. 7. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um, at ávísir viðgerðarhættir ikki krevja viðgerðarloyvi eftir stk. 1. Fyri slíkar viðgerðir kunnu ásetast serligar reglur til tess at avmarka bágan, tann skrásetti kann hava av hesum.
Kapittul 10
Eftirlit
Bygnaður
§ 36. Dátueftirlitið er ein óheftur fyrisitingarmyndugleiki. Dátueftirlitið er skipað við ráði og avgreiðsluskrivstovu og hevur eftirlit við allari viðgerð, sum lógin fevnir um.
Stk. 2. Dagliga virksemið hjá dátueftirlitinum verður røkt av avgreiðsluskrivstovuni, sum hevur ein stjóra.
Stk. 3. Ráðið, sum landsstýrismaðurin setir, verður skipað við formanni, sum skal vera løgfrøðingur, og 2 øðrum limum. Tiltaksfólk kunnu verða tilnevnd fyri limirnar. Limir og tiltakslimir verða tilnevndir fyri 4 ár.
Stk. 4. Ráðið ger egna reglugerð og nærri reglur um arbeiðsbýtið millum ráð og avgreiðsluskrivstovu.
Uppgávur
§ 37. Dátueftirlitið skal:
1) Av sínum eintingum ella eftir klagu frá skrásetta ansa eftir, at viðgerð av persónsupplýsingum bert fer fram í samsvari við lógina og tær reglur, sum ásettar eru sambært lógini,
2) viðgera fráboðanir og umsóknir um loyvi og áleggja treytir sambært lógarheimild,
3) hava ein skipaðan almennan lista yvir allar fráboðanir og loyvir sambært lógini,
4) geva ummæli til ætlaða lóggávu, sum viðvíkir persónsupplýsingum,
5) gera kanningar, har persónsupplýsingar verða viðgjørdar,
6) vegleiða privat og tað almenna í ivamálum og virka fyri, at upplýsingar verða viðgjørdar sambært góðum dátuviðgerðarsiði,
7) fylgja við í og kunna um gongdina í viðgerðini av persónsupplýsingum her á landi og uttanlands, og
8) gera árliga ársfrágreiðing.
Myndugleiki/heimild
§ 38. Dátueftirlitið kann krevja, at dátuábyrgdari steðgar viðgerð, sum er brot á lógina, og at hann rættar, strikar ella stongir ávísar upplýsingar, sum eru fevndar av tílíkari viðgerð.
Stk. 2. Dátueftirlitið kann nokta einum dátuábyrgdara at nýta ávísan framferðarhátt í sambandi við viðgerð av persónsupplýsingum, um dátueftirlitið metir, at framferðarhátturin hevur við sær vanda fyri, at persónsupplýsingar verða viðgjørdar ímóti lógini.
Stk. 3. Dátueftirlitið kann áleggja einum dátuábyrgdara at fremja tøknilig og fyrisitingarlig trygdartiltøk soleiðis, at bert viðgerð fer fram, sum hevur heimild í lógini, og soleiðis at persónsupplýsingar ikki ólógliga forkomast, missast ella skerjast, og at tær ikki koma óviðkomandi til kunnleika ella verða misnýttar.
Stk. 4. Dátueftirlitið kann í ávísum førum geva dátuviðgerðum áleggingar sbrt. stk. 1-3.
Avgerðir og ummæli
§ 39. Dátueftirlitið tekur avgerðir í málum viðvíkjandi §§ 9, 10, 11, 13, 15, 16 og 17, §§ 18-25, §§ 26, 27, 34, 35, 38 og 40.
Stk. 2. Í øðrum førum gevur dátueftirlitið leiðbeinandi ummæli.
Stk. 3. Avgerðir hjá dátueftirlitinum sambært lógini eru fyrisitingarliga endaligar.
Atgongd til persónsupplýsingar
§ 40. Dátueftirlitið kann krevja allar upplýsingar útflýggjaðar, sum hava týdning fyri eftirlitið.
Stk. 2. Limirnir og leiðandi starvsfólk hjá dátueftirlitinum hava til eina og hvørja tíð uttan dómsskurð, atgongd til øll høli, haðani upplýsingar verða viðgjørdar og til høli, haðani atgongd er til tær persónsupplýsingarnar, sum verða viðgjørdar. Atgongd er eisini til høli, har persónsupplýsingarnar ella teknisk hjálparamboð verða goymd ella nýtt.
§ 41. Dátueftirlitið skal geva árliga frágreiðing um virksemi sítt. Frágreiðingin skal almannakunngerast.
§ 42. Dátueftirlitið samstarvar við aðrar eftirlitsmyndugleikar í Føroyum og uttanlands í tann mun, neyðugt er til tess at halda lógina.
Gjøld
§ 43. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um gjald fyri fráboðanir og umsóknir um loyvir sambært hesi lóg.
Kapittul 11
Revsing og endurgjald
Revsing
§ 44. Uttan so at harðari revsing er uppiborin eftir lóggávuni annars, verður tann revsaður við bót ella hefti, sum
1) ikki fráboðar viðgerð sbrt. § 32,
2) viðger persónsupplýsingar uttan loyvi sbrt. § 35,
3) ikki aktar treytir, settar av dátueftirlitinum sbrt. § 10, stk. 3, § 13, stk. 3, § 15, stk. 1, § 17, stk. 2, § 34, stk. 2, § 35, stk. 4, § 38.
4) viðger persónsupplýsingar ímóti §§ 8-13, § 15, § 16, § 17, § 32,
5) brýtur, §§ 23-25, § 26, § 27,
6) ikki gevur upplýsingar sbrt. § 7, stk. 4, §§ 18-21, § 40,
Stk. 2. Í reglum, sum verða ásettar við heimild í lógini, kann revsing við bót ella hefti ásetast.
Stk. 3. Fyri brot, sum verða framd av løgfrøðiligum persónum, sum t.d. partafelagi ella lutafelagi, kann tann løgfrøðiligi persónurin verða sektaður sum slíkur.
§ 45. Tann, sum rekur virki sbrt. § 9. stk. 2 og stk. 3, kann við dómi verða frádømdur henda rætt, um vandi er fyri misnýtslu. Ásetingarnar í revsilógini § 79, stk. 3 og 4, eru annars galdandi.
Endurgjald
§ 46. Dátuábyrgdarin skal endurgjalda skaða, sum kemur av, at viðgerð fer fram ímóti ásetingunum í lógini, uttan so at sannað verður, at skaðin ikki kundi verið forðaður við tí eftiransni og umhugsni, sum krevst í sambandi við viðgerð av persónsupplýsingum.
Kapittul 12
Skiftisreglur og gildiskoma
Gildiskoma
§ 47. Henda lóg kemur í gildi 1. januar 2002. Samstundis fara úr gildi løgtingslóg nr. 107 frá 15. november 1984 um privatar skráir og løgtingslóg nr. 62 frá 5. juni 1984 um evnisskráir hjá almennum myndugleikum.
Stk. 2. Limirnir í skrásetingarráðnum verða limir í dáturáðnum, til landsstýrismaðurin hevur tilnevnt limirnar í dáturáðnum.
§ 48. Skráir sambært lógini um evnisskráir hjá almennum myndugleikum og lógini um privatar skráir v.m. skulu í seinasta lagi 6 mánaðir eftir gildiskomu lógarinnar lúka treytirnar í hesi lóg.
Stk. 2. Dátueftirlitið kann í serligum førum loyva ávísum skráábyrgdarum longri tillagingartíð, um hetta verður mett at vera neyðugt.
Tórshavn, 8. mai 2001
Anfinn Kallsberg (sign.)
løgmaður
1) Broytt við løgtingslóg nr. 24 frá 17. mai 2004.


text:
Veðurmerki
Veðurmerki er tekin ella merki, ið kann eygleiðast í náttúruni, og sum var hildið at geva ábending um veðurlagið. Tað kundi vera at eygleiða, hvussu kríatúr bóru seg at, t.d. at seyður stoytir uppundir kulda, ella tað kundi vera at meta um komandi árstíð eftir hvussu veðrið roynist ein ávísan dag, t.d. at sum fyrsti hundadagur er, soleiðis fer summarið at vera.
Veðurmerki knýtt at døgum:
- sum fyrsti hundadagur er, soleiðis fer summarið at vera.
Veðurmerki knýtt at djórum:
- Tá seyður stoytir, er kuldi væntandi.
- Tá ketta vaskar sær upp um oyruni, er regn væntandi


text:
Orknoyggjar
Orknoyggjar (skotskt gæliskt: Arcaibh, enskt: the Orkney Islands) eru ein oyggjabólkur millum Hetland og skotska meginlandið. Oyggjabólkurin er ein av 32 skotskum regiónunum. Tað eru 200 smáar oyggjar 16 km í ein norðan úr Caithness í Norðurskotlandi. Størsta oyggin nevnist Mainland (sama orð sum føroyskt meginland). Fólk býr á umleið 20 oyggjum.
Orkney hevur umleið 20 100 íbúgvar, harav búgva 7000 í høvuðsbýnum Kirkwall. Í ferjubýnum Stromness búgva umleið 2000 fólk.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Longu í 8. øld settu fyrstu norðmenninir búgv her. Oyggjarnar komu sum frá leið undir norskt vald, og norsk mentan, mál og virksemi gjørdist ráðandi.
Skara Brae[rætta | rætta wikitekst]
Bygdin Skara Brae varð bygd í yngru steinøld um 3000 f.Kr. Hon varð funnin av tilvild í 1850, tá ið sandurin, sum hevði fjalt bygdina øld eftir øld, feyk burtur í einum herviligum ódnarveðri. Í bygdini eru eini tíggju laðað hús. Veggirnir vóru laðaðir av fløtum hellum, gólvini vóru steinsett við stórum hellum. Innbúgvið var laðað av gróti ella høgt inn í veggin. Búnyttur og amboð vóru eisini av steini, sumt av beini. Viður var eingin, tí skógur veksur ikki í Orknoyggjum.
Skara Brae varð sett á heimsmentanararvslistan hjá UNESCO í 1999.
Landalæra[rætta | rætta wikitekst]
- Auskerry er ein lítil oyggj við vita og fuglareservati.
- Burray er ein lítil oyggj, sum hevur eitt savn við steinrenningum.
- Eday
- Egilsay
- Eynhallow
- Flotta
- Graemsay
- Holm of Papa
- Hoy
- Mainland
- North RonaldsayMainland
- Papa Stronsay
- Papa Westray
- Rousay
- Sanday
- Shapinsay
- South Ronaldsay
- Stronsay
- Westray
- Wyre
Føroyar og Orknoyggjar[rætta | rætta wikitekst]
Tað er vorðið alt meira vanligt, at føroyingar vitja Orknoyggjar, hetta kemst millum annað av tí at stuttleikabátar eru vorðnir alramannaogn, og at nógvur av bátaeigarunum dámar væl at vitja næstu grannalondini.
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
-
Magnuskirkjan í Kirkwall - hon er nøkurlunda javngomul við Magnuskirkjuna í Kirkjubø.
-
Útsýni frá Pentland Firth.
-
Útgrevstur av Skara Brae.
-
Steinsirkulin Ring of Brodgar á Mainland.


text:
Orð og lag: Conrad Björkman
Týtt: Jóan Petur Jacobsen
1. Eitt skýggj av trúgvum vitnum kring okkum rørir seg,
sum forðum hava gingið myrka pílagrímaveg;
so hart teir mangan stríddu, men sigrað hava nú,
tí á ein Guð almáttugan teir allir hava trúð.
:,:Teir allir hava trúð,:,:
tí á ein Guð almáttugan teir allir hava trúð!
2. Av teim, ið vunnu sigur, tú Ábraham jú sær,
ið trúði, har hann ikki sá, – til skammar aldri varð!
Hann trúarfaðir gjørdist, Guðs trúgvi vinur, ja,
hvør gleði, vára fedra Guð hin sami er í dag!
:,:Hin sami er í dag,:,:
hvør gleði, vára fedra Guð hin sami er í dag!
3. Tá trælir í Egyptalandi ákallaðu Guð,
úr teirra svára trælahúsi leiddi Hann tey út
ígjøgnum oyðimørk, heilt til Kána’ans sælu strond,
tað lønar seg at leggja alt í Harrans tryggu hond!
:,:Í Harrans tryggu hond,:,:
tað lønar seg at leggja alt í Harrans tryggu hond!
4. Tey brøgd, ið Dávid gjørdi, her siga skal eg frá:
Hann leyvu, bjørn og filistar í trúnni kundi slá!
Tá fígginda vit møta, vit ræðslu kenna, men
tann Guð, ið Dávid sigur gav, Hann er hin sami enn!
:,:Hann er hin sami enn,:,:
tann Guð, ið Dávid sigur gav, Hann er hin sami enn!
5. Og Dánial í Bábel so fullan sigur vann,
hann bað til Harran, sjálvt um stórir harrar løgdu bann!
Ei leyvur kundu skala, sjálvt um tær vístu tenn,
tann Guð, ið frelsti Dánial, Hann er hin sami enn!
:,:Hann er hin sami enn,:,:
tann Guð, ið frelsti Dánial, Hann er hin sami enn!
6. Á lívsins tronga vegi teir trúgvir hildu stand,
og vunnu gjøgnum sína trúgv tað dýra Himnaland.
Kom, mót tí Landi stunda, sum fedrar hava sæð,
tí Harrin Guð Yahshua enn hin sami er í dag!
:,:Hin sami er í dag,:,:
ja, Harrin Guð Yahshua enn hin sami er í dag!


text:
Líkklæði í Torino
Líkklæði í Torino er heimsins mest granskaða fornfrøðiligi lutur. Í 1978 fingu granskarar loyvi at taka royndir og myndir av klæðinum. Í eini trý ár nýttu umleið 400 granskarar samlað umleið 250.000 tímar at granska líkklæði. Línklæði er eitt línklæði av lørift. Støddin 1,14 x 4,42 metrar, vovið í einum serligum mynstri, sum var kent í Miðeystri á Jesusar tíð. Líkklæðið hevur eina mynd av einum manni, sum hevur ligið á tí eini síðuni á klæðinum. Hin síðan hevur verið samanløgd yvir høvdið á honum. Tað er tí ein mynd av bæði mansbaki og andliti.
Myndin av manninum er ein skuggalíknandi mynd uttan greiðar linjur. Í 1898 fekk ólærdi myndamaðurin Secondo Pia eina óvæntaða gleði, tá ið hann stóð við einum negativi, eftir at hava tikið eina mynd av klæðinum, tað var nevniliga ein positiv. Hann varð tá greiður yvir, at talan var um eitt speglvent negativ. Sæð frá einum natúrvísindaligum sjónarhorni, er tað enn ein gáta, hvussu myndin er íkomin, og enn í dag hevur ikki verið gjørligt at endurskapa líknandi mynd.
Sniðið á líkklæðnum er millum 174 og 183 cm til longdar. Tað eru millum 90 og 120 merki av koyrlasløgum. Afturrokningar geva greiðar ábendingar, tí hesi merki hava somu mát sum tann rómverski koyrilin “flagrum plumbatum”. Tað eru eyðkendar blóðstrípur á høvdi, hondum og í høgru bringu. Blóðið er mannablóð. Máti á sárinum á bringuni, er áleið tað sama sum á einum rómverskum spjóti. Millum annað, ið eru funnið saman við klæðinum, eru blómupollen frá plantu, sum er sera sjáldsom uttan fyri økið í Suðurísrael. Somuleiðis er blómpollen funnið, ið er frá teimum støðum, harí klæðið allarhelst hevur verið í varðveitslu í longu søguni hjá klæðinum.
Á eygunum finnast avrit av myntum. Ein granskari hevur funnið 74 støð, ið vísa avrit av myntum í líkklæðinum. Hesar mynturnar samsvara við ein “prutah”, ið varð nýtt av Pointius Pilatus í árunum 29 til 32 e. Kr.. Í 1979 vóru tað tiknar royndir, við klistribandi, av tí skarni og dusti, ið enn sat á klæðinum. Tað vísti seg, at ein sjáldsamur límsteinur (harður kálksteinur úr jarni og strontium) varð funnin við føturnar, ella í niðara partinum av líkklæðinum. Tað einasta staðið, har funnið er líknandi evni við somu samansetingum, er í Jerúsalem umráðnum.
Tann 21. apríl 1988 klipti granskarin Giovanni Riggi nakrar fersentimetrar av einum horni á líkklæðinum. Tríggjar ymiskar kanningarstovur funnu, við hjálp av kolstof-14 mátingarháttinum, útav, at klæði, við 90 prosent trygd, var frá árunum millum 1260 og 1390. Granskarin, Edward Hall, frá universitetinum í Oxford, endaði framløguna av úrslitinum við orðunum: “Vit hava víst, at líkklæðið er svik. Ein og hvør, sum er ósamdur við okkum, hoyrir til tann bólkin, ið enn trýr, at jørðin er fløt”.
Niels Svensson vísir á fleiri viðurskifti, ið gera, at tað úrslitið er ónýtiligt. Tann týdningarmesta atfinningingin, er, at tann royndin, av líkklæðinum, ið tíðarrokningin er gjørd av, er eftir øllum at døma klipt úr einum plaggi, ið er vovið inn í líkklæðið í miðøldini, altso eitt stykki, ið seinni er vovið uppí klæðið fyri at umvæla tað. At klæðið, gjøgnum sína ivasomu og baldruta søgu, bæði hevur verið úti fyri eldi og vorðið kókað í linolju, eru viðurskifti, ið gera kolstof-14 mátingarháttin sera óvissan.
Tey, sum ynskja at próvføra, at líkklæðið er framleitt í miðøldini, hava eina stóra avbjóðing. Tann, ið ynskir tað, skal gera øðrum sannlíkt, at ein listamálari í 13. øld kendi til eina tøkni, sum eingin í dag er mentur at gera honum eftir. Hann skuldi arbeiða á ein hátt, ið ikki var kendur tá – og so enntá í einum negativi, sum annars var eitt ókent hugtak. Hann skuldi vita nakað um blómupollen og steinasløg. Hann skuldi eisini vita, at í eini krossfesting vóru sjálvir naglarnir drignir ígjøgnum handliðin og ikki ígjøgnum lógvan. Hann hevði eisini verið noyddur at vitað nakað um myntuna, ið Pilatus nýtti og breiddina á einum rómverskum spjóti. Hann skuldi enntá minnast til stívleikan á einum líki, og at beinini tí skuldi verða boygd, osfr. osfr. ja, listin er langur.


text:
16-01-2017:
Fríggjakvøldið tann 20.01 kl. 21.00 eru vit sum vanligt í Hæddini. Vit byrja við aðalfundinum, sum plagar at vera liðugur til kaffisteðgin. So verður kvøðið: Guttormsvísu og nøkur ørindir av Skrímslu. Vit taka nakað av stuttum og løttum til síðst.
Nevndin.
Listi yvir kvæðini fyri januar.
Mikkjal á Ryggi. Kvæðabókin veksur við sama lag. Nú eru tveir tættir og tvey kvæðir hjá Mikkjali á Ryggi komin aftrat: Áttamannafarið, Vælkomin veri tú fríski vindur, Einar suðringur og Randvers kvæði. Tey bæði seinnu eru yrkt úr Føroyingasøgu.
Fløgan í ár er: Finnbogaríma (Jóannes í Stórhúsi), Guttormsríma (R. Eikholm), Runsivalsstríðið (M. Tórgarð) og God nat og farvel (sumbingar). Hon fæst fyri eina 10-krónu.
At vera limur í Eysturoyar dansifelag kostar kr. 100,- um árið, men hevur tú hug at kvøða eitt sindur, er tú vælkomin inn á gólvið hóast ikki limur.
Vanliga kvøða vit fríggjakvøld kl 21-24. Skráin verður til skjals her á heimasíðuni. Alt tað, sum vit kvøða í vetur, er í kvæðabók okkara, ið er her á síðuni.
Kunning fáa limirnir í e-posti og á heimasíðuni eystdans.dk. Tey, sum ikki hava e-post, fáa skránna í brævi.
Á heimasíðuni er næstan alt tað, sum vit kvøða, klárt at prenta út. Aftur í ár verður ein fløga við onkrum av tí, sum vit kvøða, at fáa bíliga.
Limagjaldið kann verða flutt á konto 6460-407.961.4. Minnst til at viðmerkja navn/nøvn til flytingina.
Í teiginum til vinstri finnur tú Upptøkur, har tú kann hoyra kvøðing. Ætlanin er at fáa alt tað, sum vit, okkara felag, kvøða hagar, so tey, sum vilja, kunnu lurta - og læra seg.
Á YouTube undir Eysturoyar dansifelag eru fleiri ljóðupptøkur at hoyra.
Á Facebook eru vit eisini: Eysturoyar dansifelag.


text:
Hví svíkur Kringvarpið sínar Public Service skyldur?
Skrivað hevur Magni Laksáfoss 31.12.2016 - 10:47
Tað er ikki í lagi, at Kringvarpið áhaldandi svíkur sínar skyldur til at upplýsa okkum føroyingum um týðandi mál, fyri einans at senda illa undirbygd “Ekstra Blað-tíðindi” út til fólk. Eitt feskt dømi er vantandi upplýsing og kjak um nýskipanina av okkara høvuðsvinnu - Fiskivinnuni
Fyri skjótt tíggju árum síðani blivu øll veiðiloyvini í fiskivinnuni, okkara høvuðsvinnu, søgd upp og farið varð undir eina tilgongd at skipa fiskivinnuna av nýggjum. Fleiri royndir og uppskot hava verið frammi um, hvussu vinnan eigur at verða skipað framyvir.
Í seinastuni er eitt álit komið fram frá Fiskivinnunýskipanarnevndini, ið sett varð av Landsstýrinum. Í álitinum eru tvey uppskot, ið bæði byggja á eina skipan við uppboðssølu av rættindum, men samstundis var sjálvur formaðurin í nevndini alment frammi og segði, at hann helt, at arbeiðssetningurin átti at verið breiðari, soleiðis at nevndin kundi havt hugt eftir øðrum loysnum enn uppboðssølu, tí hann var ivasamur um uppboðssøla var rætti hátturin.
Stutt eftir kom eitt uppskot frá Sambandsflokkinum, sum í fleiri lutum líktist tilmælunum frá nýskipanarnevndini, men sum í nógv minni mun bygdi á uppboðssølu og í størri mun bygdi á gjald fyri rættindi.
Einki veruligt kjak í Kringvarpinum
Hóast talan er um nokk størstu nýskipan av okkara høvuðsvinnu, og harvið okkara samfelagi, í nýggjari tíð, hevur lítið og einki kjak verið um evnið í Kringvarpinum. Tá man spyr Kringvarpið um hví teir ikki lýsa evnið til fulnar, er svarið sum við ein munn, at “evnið er ov torført” og “tað er ringt at gera áhugavert fyri meiniga mannin”.
Er tað gott nokk, at størstu avgerðirnar í okkara samfelag ikki verða lýstar til fulnar í okkara Public Service Kringvarpi? Kann Kringvarpið veruliga loyva sær at ignorera stóru politisku avgerðirnar í okkara tíð, tí “evnið er ov torført”?
Heldur Ekstra Blað-journalistikk enn saklig upplýsing
Kringvarpið hevur heldur lagt seg á tann bógvin at senda Ekstra Blað jounalistikk heldur enn at gera sendingar við veruligari viðgerð og kjak av týdningarmiklu evnunum í samfelagnum.
Dømi um illa undirbygdu Ekstra-Blað-tíðindini er, at beint fyri jólum var langt innslag í Degi og Viku, har undirritaði varð lagdur undir at hava broytt meining um uppboðssølu av fiskirættindum og at orsøkin skuldi vera, at tað at hava framt eitt arbeiði fyri Reiðarafelagið merkti, at man harvið meinti tað sama sum Reiðarafelagið.
Lat tað beinanvegin vera sagt, at tað er í fínasta lagi at Kringvarpið tekur spurningar um óheftni upp og at tað tí sjálvsagt er í fínasta lagi, at spurningar vera settir til um meiningar eru óheftnar ella um tær eru ávirkaðar av áhugabólkum.
Tað, sum tó als ikki er í lagi, er, at Kringvarpið ikki setur seg inn í hvørjar meiningar viðkomandi fólk veruliga hava og hví meiningarnar eru sum tær eru, altso hvørjar grundgevingar liggja aftanfyri meiningarnar. Hví bleiv t.d. spurningur ikki reistur um hví fleiri búskaparfrøðingar ivast í um uppboðssøla av fiskirættindum er rætta loysnin? Hví ivast sjálvur formaðurin í nýskipanarnevndini um uppboðssøla er rætta loysnin? Hví ivast undirritaði nú um uppboðssøla er rætta loysnin, tá hann áður hevur sett uppskot fram um uppboðssølu av fiskirættindum? Hvørja loysnir síggja onnur fakfólk fyri sær? Og hvørjar grundgevingar eru fyri skipanini hjá Sambandsflokkinum?
Drama og undirhald heldur enn innihald
Heldur enn at viðgera evnið er lættari at seta fram illa undirbygdar pástandir og drama-søgur, ið eru betur sum undirhald. Men er Public Service ikki eitt krav um veruligt innihald og ikki einans undirhald?
Tríva vit í aftur dømið omanfyri við innslagnum í Degi og Viku fyri jól konkluderaði Kringvarpið uttan fyrilit, at sjónarmiðini hjá undirritaða vóru ájavnt við tey hjá Reiðarafelagnum. Men eru tey tað?
Undan samrøðuni hevði undirritaði sent Kringvarpinum tilfar, sum lýsti hvørja støðu viðkomandi hevði til uppboðssølu av fiskirættindum, fyri harvið at vísa á, at sjónarmiðini ikki lógu ájavnt við tey hjá Reiðarafelagnum. Talan var um røðu frá orðaskifti í Løgtinginum og annars um alment kenda uppskotið hjá Sambandsflokkinum um nýskipan av fiskivinnuni.
Kringvarpið hevði tó ikki so frætt sum hugt eftir tilfarinum!
T.v.s. einki sum helst research var gjørt av fakta um pástandirnar hjá Kringvarpinum.
Tað var snøgt sagt ikki áhugavert hjá Kringvarpinum at seta seg inn í, hvat undirritaði veruliga meinti og hví. Tað var munandi meiri áhugavert hjá Kringvarpinum at hava sína egnu drama-søgu, sum kundi tæna sum undirhald heldur enn at viðgera sjálvt evnið.
Research til dumpukarakter í Kringvarpinum
Vit, sum dagliga fáast við gransking, vita, at skal eitt evni veruliga viðgerast og lýsast út í æsir, er neyðugt, at seta seg væl og virðiliga inn í fakta og fáa evnið lýst frá øllum vinklum. Tað nyttar ikki at seta fram pástandir, sum als ikki eru undirbygdir.
Tað, sum Kringvarpið í alt størri mun leggur á borðið, er drama og undirhald, ið als ikki er undirbygt við research av søguni. Kringvarpið finnur ein “vinkul”, sum teir kalla tað, og síðan fortelja teir sítt drama fyri hyggjarum og lurtarum.
Høvdu vit, ið granska, gjørt tað sama, høvdu vit aldrin blivið bidnir til nakra uppgávu aftur, tí slíkt research kann ikki brúkast til nakað. Men opinbart er tað í lagi hjá Kringvarpinum?
Hava vit føroyingar ikki uppiborið betur?
Um Kringvarpið fær hug til at geva nýskipanini av fiskivinnuni eina harðliga tiltrongda viðgerð, bæði fakliga og politiskt, vil eg fegin geva alt tað íkast, sum eg kann til evnið.
Magni Laksáfoss
Búskaparfrøðingur og tinglimur Sambandsflokksins


text:
Neil Patrick Harris
Neil Patrick Harris (føddur 15. juni 1973) er amerikanskur sjónleikari, sangari, raddaleikari, framleiðari og gandakallur. Hann er m.a. kendur fyri sín leiklut í Cats & Dogs: The Revenge of Kitty Galore sum Lou, men best kendur man hann vera fyri sín leiklut í Doogie Howser, M.D., sum konufólkarevurin Barney Stinson í How I Met Your Mother, ein íspunnin versjón av sær sjálvum í Harold & Kumar sjónvarpsrøðunum, og høvuðsleiklutin í musical-internetrøðini hjá Joss Whedon Dr. Horrible's Sing-Along Blog. Hann hevur vunnið fleiri heiðurslønir. Í 2010 varð hann nevndur sum ein av 100 fólkum, sum høvdu mest ávirkan í tíðarritinum Time.[1] og var heiðraður við einari stjørnu á Hollywood Walk of Fame í september 2011.[2] Harris hevur eisini verið vertur í Tony Awards á Broadway í 2009, 2011, 2012 og 2013.[3]


text:
Wye
Wye er fimtlongsta á í Stóra Bretlandi. Niðari parturin av ánni, teir seinastu 26 km millum bygdirnar Redbrook og Chepstow, er samstundis markið millum Ongland og Wales. Áin er eitt týdningarmikið náttúru økið og er eitt vælumtókt ferðavinnumál. Eitt útsýnisstað nærhendis The Biblins on the Wye verður nevnt "Trý counties útsýni", tí at tað liggur har sum Herefordshire, Gloucestershire og Monmouthshire møtast. Fleiri áir renna saman við Wye, tær størstu av hesum eru Lugg og Monnow. Áin Wye verður ofta nýtt til kano- og kajakk kappróður. Trý róðrarfeløg halda til við ánna. Hesi róðrarfeløg eru í Hereford, Ross-on-Wye og Monmouth. Árligar stevnur við kappróðri verða hildnar í Ross og Monmouth.


text:
ISLEX-verkætlanin
ISLEX er fleirmálslig orðabók á netinum, sum gongur úr íslendskum í
danskt, svenskt, norskt bókmál, nýnorskt og føroyskt. ISLEX verður
gjørt í samstarvi millum seks granskingarstovnar, í Íslandi, Danmark,
Noregi, Svøríki, Føroyum og Finnlandi. Stovnarnir eru Stofnun Árna
Magnússonar í íslenskum fræðum (SÁM) í Reykjavík, Det Danske Sprog- og
Litteraturselskab í Keypmannahavn, Institutt for lingvistiske,
litterære og estetiske studier við universitetið í Bergen,
Institutionen för svenska språket við universitetið í Göteborg og
Fróðskaparsetur Føroya í Tórshavn. Eisini verður arbeitt við tí finska
partinum nú á universitetinum í Helsingfors; tann íslensk-finska
orðabókin verður opnað seinni.
Tann Íslendska ritstjórnin hevur ábyrgd av íslendska partinum
umframt sniði og menning av dátugrunninum, meðan týðingararbeiðið fer
fram í hvørjum landi sær undir umsjón av eini ritstjórn.
ISLEX-verkætlanin byrjaði í 2005 og var opnað á netinum í november
2011. Í ritstjórnararbeiðinum verður ein dátugrunnur nýttur, sum er
ætlaður serstakliga til hesa verkætlanina. ISLEX gagnnýtir teir
fyrimunir, sum liggja í elektroniskari miðlan, og í orðabókini eru
nógvar myndir, og framburðurin av øllum teimum íslendsku leitorðunum
verður lisin upp sum ljóð. Sýnd verða bendingardømi um øll bendandi
leitorð við tilvísing til Beygingarlýsing íslensks nútímamáls, sum
eisini verður gjørt á SÁM.
ISLEX-orðabókin er fyrsta elektroniska orðabókin, sum bindur
saman mong norðurlendsk mál. Í orðabókini eru umleið 50.000 leitorð
við týðingum. Orðabókin lýsir íslendskt nútíðarmál, har dentur verður
lagdur á at vísa ymisk orðasambond, fastar orðingar og dømi við
týðingum til øll málini.
Á heimasíðuni hjá orðabókini ber til at gera ymiskar leitingar, og
har er møguleiki at velja tað málið, sum týðingarnar skulu sýnast
á. ISLEX veitir innlit í samanhangin millum íslendskt og onnur
norðurlandamál. ISLEX hevur til endamáls at nøkta tørvin hjá ymsum
brúkarabólkum. Sum íslendsk-norðurlendsk orðabók miðar hon ímóti at
hjálpa svenskum, norskum, donskum og føroyskum brúkarum at týða úr
íslendskum og eisini í sambandi við frálæru í íslendskum í
Norðurlondum. Hinvegin kunnu íslendskir brúkarar nýta hana til at
finna hóskandi orðingar í hinum norðurlandamálunum. ISLEX hevur stóran
týdning til tess at styrkja mentanarsambond og økja málfatanina millum
norðurlandamálini.
Samstarvspartar
Ovast á síðu
Starvsfólk ISLEX
Ísland
- Þórdís Úlfarsdóttir, aðalritstjóri
- Halldóra Jónsdóttir, verkætlanarstjóri og ritstjóri
- Jón Hilmar Jónsson, ritstjóri
- Gunnlaugur Ingólfsson, ritstjóri (til 2010)
- Ágústa Þorbergsdóttir, ritstjóri (til 2010)
- Aðalsteinn Eyþórsson, ritstjóri (til 2007)
Umframt hesi komu í ritstjórnina:
Danmark
- Guðrún Kvaran
- Ásta Svavarsdóttir
Noreg
- Aldís Sigurðardóttir, ritstjóri
- Liisa Theilgaard, ritstjóri (2008 - 2010)
- Lars Trap-Jensen, verkætlanarstjóri
- Kjeld Kristensen, verkætlanarstjóri
Svøríki
- Margunn Rauset, ritstjóri
- Helge Sandøy, verkætlanarstjóri
- Þorsteinn G. Indriðason, verkætlanarstjóri
- Kjersti Lea, ritstjóri (til 2010)
- Ragnhild Svellingen, ritstjóri (til 2009)
- Tone Myklebost, ritstjóri (frá 2011)
- Silje Beite Løken, ritstjóri (frá 2011)
- Astrid Kjetså, ritstjóri (frá 2011)
Føroyar
- Anna H. Hannesdóttir, ritstjóri og verkætlanarstjóri
- Håkan Jansson, ritstjóri
- Ylva Hellerud, ritstjóri
Finnland
- Þóra Þóroddsdóttir, ritstjóri
- Árni Dahl, ritstjóri
- Bjarni Steintún, ritstjóri
- Carl Jóhan Jensen, ritstjóri (til 2012)
- Jógvan í Lon Jacobsen, verkætlanarstjóri
- Zakaris Hansen, verkætlanarstjóri
- Helga Hilmisdóttir, ritstjóri og verkætlanarstjóri
- Marjakaisa Matthíasson, ritstjóri
- Emilia Reitamo, ritstjóri
- Hanna Ampula, ritstjóri
- Áslaug Hersteinsdóttir-Hölttä, ritstjóri
ISLEX-fundur í Helsinki í oktober 2014. Bjarni og Zakaris.
Starvsfólk og felagsnevnd í sambandi við at ISLEX varð latið upp í
november 2011.
Ovast á síðu
Tøl um ISLEX
Tøl fyri ISLEX 2. apríl 2014
Ovast á síðu
Stuðlar í ISLEX-verkætlanini
Ovast á síðu
Ritstjórnarfundur í Keypmannahavn í mars 2009.
Greinar og frágreiðingar um ISLEX-verkætlanina
What is a Target Language in an Electronic Dictionary?
Grein í Proceedings of eLEX Conference 2015
(á enskum)
ISLEX - a Multilingual Web Dictionary
Grein um ISLEX-orðabókina í ráðstevnuriti LREC (2014) (á enskum)
ISLEX - norðurlendsk fleirmálslig orðabók
Nágreiniligari grein um ISLEX-orðabókina í Orði og tungu 15
(2013) (á íslendskum)
Ekvivalensrelationer i tvåspråkig
lexikografi
Grein í LexicoNordica 19 (2012) (á svenskum)
Ein-, to- eller fleirspråkleg ordbok?
Grein í Nordiska studier i lexikografi 11
(2012) (á norskum)
ISLEX - En flersproget nordisk ordbog
Grein í ráðstevnuritinu Nordiska studier i lexikografi 11
(2012) (á donskum)
ISLEX-ordbogen
Yvirlitsgrein um ISLEX (2009) (á donskum)
ISLEX á Euralex 2008
Grein um ISLEX í ráðstevnuriti EURALEX (2008) (á enskum)
Um byrjanina til ISLEX
Stutt grein um byrjanina av ISLEX-verkætlanini (á íslendskum)
Røða eftir A. Ljunggren
Frágreiðing eftir Anders Ljunggren, sendiharra Svøríkis, um byrjanina til íslendska-svenska orðabók, frá november 2011 (á svenskum)
Røða eftir Svavar Gestsson
Røða eftir Svavar Gestsson, tá ið ISLEX varð latið upp í Göteborg 2011 (á svenskum)
Ovast á síðu
Reykjavík árið 1970 (mynd: Úlfar Helgason)
Úr Keypmannahavn (mynd: Þórdís Úlfarsdóttir)
Úr Bergen (mynd: Halldóra Jónsdóttir)
Jón Hilmar Jónsson og Halldóra Jónsdóttir eru hugtikin av einum rúnasteini í Skåne í Svøríki
(mynd: Þórdís Úlfarsdóttir)
Úr Tórshavn (mynd: Sif Gunnarsdóttir)
Úr Helsinki (mynd: Þórdís Úlfarsdóttir)
Ovast á síðu


text:
Svimjing (ítróttur)
Svimjing er fjøltáttaður ítróttur. Tá talan er um innandura kappingarsvimjing, verður antin svomið á stuttgeil ella á langgeil. Stuttgeil er svimjihylur, sum er 25 metrar langur. Langgeil er svimjihylur, sum er 50 metrar langur. Tað eru fleiri sløg av svimjing, eitt nú kunnu nevnast:
- Blandað (á enskum verður tað rópt Medley)
- Bringusvimjing
- Firvald
- Frísvimjing
- Ryggsvimjing
Umframt innandura svimjing er eisini eitt annað slag av svimjing, sum á føroyskum nevnist havsvimjing. Á enskum eitur hetta slag av svimjing "Open Water Swimming", her verður svomið uttandura antin í sjónum ella í vøtnum ella áum.
Svimjarar hittast til ymiskar svimjikappingar, sum eisini verða róptar svimjistevnur. Í Føroyum eru fleiri ymiskar svimjistevnur. Føroyskir svimjarir luttaka eisini á svimjistevnum uttanlands, eitt nú til World Cup stevnur, Oyggjaleikir (sum er blandað ítróttarstevna), EM og HM.


text:
Einahandil
Í Føroyum hevur man haft nakað, ið eitur einahandil. Tað er, at ein tjóð stýrir- og avmarkar vøruhandil í einum øðrum landið.
Miðskeiðis í stóra havnarlagnum í Tórshavn, millum Eystaru- og Vestaruvág, liggur Tinganes, gamli tingstaður føroyinga. Vit vita frá Føroyinga søgu, at Tinganes longu í 900 talinum var tingstaður – fyrst sum “alting” við lóggevandi og dømandi myndugleika, men seinni í 1300 – 1400 talinum sum “løgting” einans við dømandi myndugleika.
Í 1271 stovnaði norski kongurin einahandil í Tórshavn, og fylgjandi øldirnar var Tinganes handilsstaður føroyinga, stundum rikin av einstaklingum ella handilsfelagskapum, men at enda aftur sum kongaligur einahandil, beinleiðis undir danakongi. Í 1673 herjaði ein herviligur eldsbruni Tinganes og øll húsini ið stóðu uml. har myndin er tikin frá, brendu í grund.
Til vinstru á frímerkinum síggjast sokallaðu “Sethúsini” ella “Sethúsið úti í Havn”. Hettar húsið varð bygt sama ár sum eldurin hevði herjað, og var upprunaliga krambúð, skrivstova og bústaður hjá embætisfólkinum á handlinum. Húsið er síðan nýtt til ymisk endamál, m.a. var tað í 20. øld gegl á loftinum. Nú á døgum rúma Sethúsini Haldils- og Vinnumálaráðið.
Aftanfyri Sethúsini (ikki sjónlig á myndini) liggur sokallaða “Stokkastovan”, ein gamal goymslubygningur, sum var bygdur í 1673, stutt eftir eldsbrunan. Sum navnið bendur á, er Stokkastovan bygd af viðarstokkum, ein heldur sjáldsamur bygningsháttur í Føroyum.
Uttast á nesinum lá upprunaliga ein lítil skansi ella kanónbattarí sum ein hálvkringla, men umleið 1750 varð eitt goymsluhús “Skansapakkhúsið” bygt á staðnum. Bygningurin, sum sæst aftast í myndini er nú høvuðsskrivstova og fundarhøli hjá løgmanni og landsstýrismonnum.
Afturat Skansapakkúsinum stendur sokallaði “Salurin”, sum varð reistur í 1781. Nú rúmar salurin einum bókasavni, fundar og móttøkuhøli og virkar annars sum millumgongd millum Skansapakkhúsið og fyrisitingarhølini hjá landstýrinum.
Sum framhald av Salinum standa “Vektarabúðin” og “Sjóbúðin”, upprunaliga tveir goymslubygningar frá 17. øld. Eitt skifti seint í 1800 talinum og til 1908 var posthús í Sjóbúðini. Í 1950 brendu bæði húsini í grund orsaka av einum ásettum eldsbruna, og tey vóru ikki endurreist fyrr enn í 1991. Húsini rúma í dag landsstýrisfyrisitingina.
Ovast til høgru á frímerkinum sæst partur av “Bakkapakkhúsinum”, eisini eitt gamalt goymsluhús frá 1776. Hettar húsið er eisini partur av fyrisitingarhølunum hjá landsstýrinum.


text:
Se og Hør
Se og Hør (svenska heitið er Se & Hör) er eitt danskt, norskt og svenskt vikublað og sjónvarpsblað, sum verður útgivið í Danmark, Noreg og Svøríki. Blaðið verður eisini selt í Føroyum. Se og Hør er eitt myndablað, sum í høvuðsheitum ber søgur um kend fólk. Tað er danska fyritøkan Aller Media, ið útgevur blaðið. Tann danska versjónin er tann elsta. Tann danska og svenska versjónin koma út einaferð um vikuna, meðan tann norska, sum eisini er tann størsta, kemur út tvær ferðir um vikuna.
Se og Hør í Danmark[rætta | rætta wikitekst]
Se og Hør kom út fyrstu ferð í Danmark í 1939 sum Det Ny Radioblad. Í 1953 fór blaðið í holt við at skriva um tað ið fór fram í tí tá nýggja miðlinum, sjónvarpinum, og broytti heitið til Se og Hør, men helt tó fram við at hava gamla heitið sum undirheiti. Se og Hør er tað størsta myndablað í Danmark við einum miðal sølutali á 133.325 um vikuna í fyrra helmingi av 2012.[1] Í 1980-árunum og 1990-árunum undir leiðslu av tí nú fyrrverandi ábyrgdarblaðstjóranum, Mogens E. Pedersen, varð blaðið selt í einum so stórum upplagi sum 350.000 eintøkum um vikuna. Síðan november 2006 hevur blaðið latið eina virðisløn á 150.000 krónur til ein journalist. Í juni 2009 gjørdist Kim Henningsen høvuðsábyrgdarblaðstjóri á tí danska Se og Hør, hann tók við eftir Henrik Qvortrup, sum gavst í november 2008, tá hann gjørdist politiskur viðmerkjari og ritstjóri á TV2.[2] Í apríl 2014 gjørdist Se og Hør partur av einari miðlagølu í Danmark, har ið blaðið varð ákært fyri at nýta upplýsingar ið vóru fingnir til vega á ólógligan hátt, eitt nú við at rinda fyri upplýsingar um nýtsluna av gjaldskortum hjá kendum fólkum og upplýsingar um flogferðir teirra og annað líknandi.[3]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Recorded statement of circulation at Dansk Oplagskontrol (pdf)
- ↑ Kim Bretov, "SE og HØR: Ny chefredaktør", Se og Hør, 2 June 2009
- ↑ Greenslade, Roy (1 May 2014). "Danish magazine at the centre of a phone hacking-style scandal". The Guardian (bloggur). http://www.theguardian.com/media/greenslade/2014/may/01/denmark-magazines.


text:
Næmingaráðið í Hoydølum legði í gjár skriv út um, hvussu ónøgdir næmingarnir í 2. s eru um, at teir verða sendir til Íslands uttan teirra samtykki. Skrivið byrjar soleiðis: "Vit úr Næmingaráðnum eru øll samd um, at tilgongdin til námsferðina hjá 2. s er fúl skomm frá skúlans síðu." Næmingarnir meta, at mismunur verður gjørdur millum árgangirnar, av tí at tey ikki hava fingið møguleikan at ávirka, hvar leiðin skal ganga á helst minnisríkastu uttanlandsferð nakrantíð.
Ársins 2. árs næmingar kunnu nú gera, sum teir vilja, men avgerðin er langt síðani tikin; 1. mai gongur leiðin til Íslands.
Rektarin í Studentaskúlanum, Herleif Hammer, metir ikki, at hetta er at gera mismun millum árgangirnar.
- Tað eru summi viðurskifti, sum broytast viðhvørt, og tað bar ikki so væl til at fáa nakað samstarv við nakað flogfelag hesuferð, tað var simpulthen for trupult og for dýrt. Tá tað ikki bar til at fáa tey avstað við flogfari, so er bara Norrøna eftir, sigur Herleif.
Hetta er ikki fyrstu ferð, at næmingar eru ónøgdir við tilgongdina til sína námsferð. Síðsta ár var sama skilið, tá næmingarnir í 2. s, sum nú ganga í 3. s, skuldu á námsferð. Tey fingu brádliga at vita, at allur árgangurin skuldi til Íslands. Henda avgerðin var, eins og í ár, ikki noktandi, so næmingarnir gjørdu stóran uppreistur, har teir m.a. savnaðu undirskriftir og trappustreykaðu. Til endans fingu tey so nøkur alternativ, har Amsterdam bleiv endaliga ferðamálið.
Íðan, hví kunnu ársins 2. árs næmingar ikki eisini fara til Amsterdam?
- Á túrinum í fjør til Amsterdam varð øgiliga nógv tíð brúkt uppá transport, og tað vóru hvørki næmingar ella lærarar nøgdir við, sigur Herleif.
Hann leggur afturat, at næmingarnir í ár fara at fáa eina munandi longri ferð, og at teir hóast alt sjálvir sleppa at mynda ferðina.
- Jú, nógv av teimum hava verið í Íslandi, men tað er 100 % sikkurt, at tey koma at uppliva Ísland uppá ein annan máta, enn hvat tey nú einaferð hava roynt. Og ja, tú kanst siga "bad luck", men hetta er eitt gott alternativ í mun til ikki at fara nakrastaðni.
Herleif leggur dent á, at námsferðin er eitt tilboð til næmingarnar, har teir kunnu fáa undirvísing í nakrar dagar, og tað eru tvær orsøkir til at fara á námsferð, nevniliga at samansjóða flokkarnar og at fáa okkurt fakligt burturúr.
- Tað er púra frívilligt at fara, og um tey ikki hava hug at fara, so mugu tey melda avboð.
Kunningarfundur verður í næstu viku, har Herleif fer at greiða øllum í 2. s frá støðuni.


text:
UPPÍSKOYTI
Nær eiga kvinnur at hava okkurt á høvdinum – og hví?
Nær og hví eigur ein kvinna at hava eitt turriklæði ella okkurt líknandi á høvdinum sambært Bíbliuni? Latið okkum kanna, hvat Paulus ápostul fekk íblástur frá Gudi til at skriva um hetta evnið. Hann gevur okkum ta vegleiðing, okkum tørvar, so vit kunnu taka góðar avgerðir, sum æra Gud. Í Fyrra Korintbrævi 11:3-16 nevnir Paulus tríggjar síður, vit mugu hugsa um: (1) andaliga virksemið, sum krevur, at ein kvinna hevur okkurt á høvdinum, (2) støðurnar, sum krevja tað, og (3) orsakirnar til, at hon skal fylgja hesi vegleiðingini.
Andaliga virksemið. Paulus nevnir tvey dømi: bøn og tað at profetera. (Ørindini 4, 5) Bøn merkir at venda sær virðiliga til Jehova. At profetera fevnir í dag um alla undirvísing í Bíbliuni, sum ein tænari hjá Gudi veitir. Men meinti Paulus, at ein kvinna skal hava okkurt á høvdinum, hvørja ferð hon biður ella undirvísir í Bíbliuni? Nei. Tað veldst um støðuna.
Støðurnar. Paulus nevnir tvey sløg av støðum – eina, sum hevur við familjuskipanina at gera, og eina, sum hevur við samkomuna at gera. Hann sigur: „Maðurin er høvur kvinnunnar. ... Og tann kvinna, ið biður ella profeterar við ongum á høvdinum, vanærir høvd sítt.“ (Ørindini 3, 5) Jehova hevur álagt manninum at vera høvur, ella at ganga á odda í familjuni. Tekur ein kvinna, uttan at vísa hóskandi virðing fyri myndugleikanum hjá manninum, ábyrgdaruppgávur á seg, sum Jehova hevur givið manni hennara, vanvirðir hon mann sín. Um hon til dømis má leiða ein bíbliulestur, meðan maður hennara er hjástaddur, viðurkennir hon hansara myndugleika við at hava okkurt á høvdinum. Tað ger hon, antin hann er doyptur ella ikki, tí hann hevur leiðsluna í familjuni. * Skal hon biðja ella undirvísa, meðan doypti sonur hennara, sum er ómyndigur, er til staðar, eigur hon somuleiðis at hava okkurt á høvdinum, ikki tí hann hevur leiðsluna í familjuni, men vegna myndugleikan doyptir brøður í samkomuni hava.
Paulus nevnir tað, sum hevur við samkomuna at gera, við at siga: „Hevur onkur hug at trætast um hetta – vit hava ikki slíkan sið, samkomur Guds heldur ikki!“ (Ørindi 16) Doyptir brøður hava fingið uppgávuna at ganga á odda í samkomuni. (1 Timoteus 2:11-14; Hebrearabrævið 13:17) Bara menn verða tilnevndir at vera elstar og samkomutænarar, og teir hava fingið ta ábyrgd frá Gudi at røkta hansara fylgi. (1 Pætur 5:1, 2) Viðhvørt kunnu umstøðurnar tó krevja, at ein systir tekur eina uppgávu á seg, sum ein skikkaður doyptur bróðir vanliga tekur sær av. Til dømis noyðist hon kanska at leiða eitt boðanarmøti, tí eingin skikkaður doyptur bróðir er til staðar ella hevur møguleika at gera tað. Tað kann eisini vera, at hon leiðir ein avtalaðan bíbliulestur, meðan ein doyptur bróðir er hjástaddur. * Av tí at undirvísingin í roynd og veru fer fram vegna samkomuna, hevur hon okkurt á høvdinum, tí hon viðurkennir, at hon ger nakað, sum ein bróðir vanliga tekur sær av.
Tó eru nógvar síður av okkara tilbiðing, sum ikki krevja, at ein systir skal hava okkurt á høvdinum. Tað er eitt nú ikki neyðugt, tá ið hon ger viðmerkingar á møtunum, fylgist við manni sínum ella einum øðrum doyptum bróður hús úr húsi, ella tá ið hon lesur ella biður saman við sínum ódoyptu børnum. Aðrar støður kunnu sjálvsagt taka seg upp, og ivast ein systir í, hvat hon skal gera, má hon kanna málið nærri. * Ivast hon enn, og sigur hennara samvitska henni, at hon má hava okkurt á høvdinum, er tað ikki skeivt, sum vit síggja á myndini.
Orsakirnar. Í ørindi 10 finna vit tvær orsakir til, at ein systir eigur at fylgja kravinum um at hava okkurt á høvdinum: „Kvinnan [eigur] at hava á høvdinum tekin uppá undirgivni – fyri einglanna skuld.“ Legg fyrst til merkis orðingina „tekin uppá undirgivni“. Tá ið ein kvinna hevur okkurt á høvdinum, vísir hon, at hon viðurkennir myndugleikan, sum Jehova hevur givið doyptum brøðrum í samkomuni. Soleiðis vísir hon Jehova Gudi kærleika og trúfesti. Ein onnur orsøk liggur í orðunum „fyri einglanna skuld“. Hvønn týdning hevur tað fyri hesar veldigu andaskapningarnar, at ein kvinna hevur okkurt á høvdinum?
Einglarnir eru áhugaðir í at síggja, hvussu øll í samskipanini hjá Jehova, bæði í himli og á jørðini, vísa virðing fyri guddómligum myndugleika. Harumframt gagnar tað teimum at síggja ófullkomin menniskju ganga undan sum góð fyridømi í hesum sambandi. Teir skulu jú eisini geva seg undir leiðsluskipanina hjá Jehova – nakað, sum nógvir einglar í forðum ikki gjørdu. (Judas 6) Einglarnir síggja kanska dømi um, at ein systir, sum hevur fleiri royndir, størri vitan og er gløggari enn ein doyptur bróðir í samkomuni, kortini gevur seg undir hansara myndugleika. Í summum førum er kvinnan ein salvað systir, sum seinni verður samarvingi Kristusar. Ein slík kvinna fær einaferð eina hægri støðu enn einglarnir og skal stjórna saman við Jesusi í himli. Hetta er ein frálík fyrimynd hjá einglunum at eygleiða! Tað er av sonnum ein framíhjárættur hjá øllum systrum at vísa eyðmjúkleika og lýdni við sínum trúfasta og undirgivna atburði, meðan milliónatals trúfastir einglar eygleiða tær.
^ par. 3 Ein gift systir biður vanliga ikki hart saman við doypta manni sínum. Men hon kann gera tað undir óvanligum umstøðum, eitt nú um maðurin vegna sjúku ikki fær tosað longur.
^ par. 1 Tað er ikki neyðugt, at ein systir hevur nakað á høvdinum, tá ið hon leiðir ein avtalaðan bíbliulestur, meðan ein ódoyptur mannligur boðari, sum hon ikki er gift við, er hjástaddur.
^ par. 2 Fleiri upplýsingar eru at finna í Vagttårnet, 15. juli 2002, síðurnar 26-27, og 1. juni 1977, síðurnar 260-263.


text:
Trinidad og Tobago
Trinidad og Tobago (enskt; Trinidad and Tobago) er eitt land í Suðurkaribiska Havinum í Norðuramerika. Landið fevnir um tær báðar høvuðsoyggjarnar Trinidad og Tobago og 21 aðrar minni oyggjar. Landið liggur 11 km frá stondini í Venezuela. Høvuðsstaðurin eitur Port of Spain, størsti býurin er San Fernando. Oyggjarnar fevna um eitt økið á 5 128 km².
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Áðrenn Christopher Columbus fann oyggjarnar í 1498 búðu karibiarar og arawakar har. Trinidad var spanskt hjáland frá 1400-talinum til bretar tóku oynna í 1797. Meðan Trinidad var undir sponskum harradømi fluttu nógvir franskmenn til oynna. Eisini franskir plantasjueigarar frá teimum fronsku hjálondunum Martinique og Guadeloupe komu til Trinidad, har teir byrjaðu at dyrka sukkurrør, kaffi og kakao. Teir førdu afrikanskar trælir við sær.
Tobago hevur verið hjáland undir Spania, Niðurlondum, Fraklandi og Stórabretlandi.
Trinidad gjørdist bretskt hjáland í 1802 og Tobago í 1814. Oyggjarnar savnaðust til eina fyrisitingarliga eind av bretum í 1890.
Trældómur bleiv forboðin um hálva 19. øld, og tað førdi til mangul uppá arbeiðskraft innan landbúnaðin, sum førdi til, at arbeiðskraft varð innflutt úr India, Kina og Portugal. Fyrst í 1900-talinum komu eisini tilflytarar úr Sýria og Libanon.
Fyrst í 1900-talinum varð farið í holt við at útvinna olju á Trinidad og seinni eisini náttúrugass.
Trinidad og Tobago gjørdist sjálvstøðug tjóð í 1962 og gjørdist lýðveldi í 1976.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Luttøka á Olympisku Leikunum[rætta | rætta wikitekst]
Trinidad og Tobago luttekur í Olympisku Leikunum. Á Summar-OL 2008 vunnu tey 2 bronsu heiðursmerki. Á Summar-OL 2012 van Trinidad og Tobago eitt gull og trý bronsu heiðursmeriki og endaði á einum 47. plássi.
HM í fótbólti[rætta | rætta wikitekst]
Í 2006 luttók Trinidad og Tobago fyri fyrstu ferð í einum HM endaumfari í fótbólti. Í fyrsta dystinum spældu teir javnleik móti Svøríki. Síðan taptu teir 2-0 móti Onglandi og 2-0 móti Paraguei, og endaðu á aftasta plássi í bólki B.
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]


text:
Tí skalt tú brúka INNI
• Vit hava – sambært Gallup – eina ta mest vitjaðu heimasíðuna í landinum
• Tú fært meira fyri ognina, og vinnur søluómaksgjaldið inn aftur í prísinum
• Vit hava kappingarførar kostnaðir
• Vit meta ognina og geva góð ráð um, hvussu tú uttan stórvegis útreiðslur kanst lyfta ognina og gera hana meira sølubara
• Vit gjøgnumganga ognina væl og gera eina neyva bústaðarlýsing, sum økir um trúvirðið til ognina
• Vit hava eina virkna keyparaskrá og ein stóran keyparaskara, ið vit dagliga samskifta við
• Vit eru skjót at svara fyrispurningum frá keyparum og vísa fram – eisini uttan fyri vanliga arbeiðstíð og í vikuskiftunum, um/tá tørvur er á tí
• Vit fylgja tingunum upp og lata ikki fólk bíða


text:
Japan
Japan er eitt oyggjaland eystan fyri meginlandið í Ásia. Á japanskum eitur landið Nihon ella Nippon. Tekinini, ið vera nýtt í navninum Japan á japanskum merkja sól og rót, og tí verður Japan stundum nevnt sólarrisins land. Japan er um somu stødd sum Finnland, men hevur 126 mió. íbúgvar. Høvuðsstaður Japans, Tokyo (japanskt: 東京都), er staddur á størsti oynni, Honshū. Japanska flaggið er hvítt við einum eyðkendum reyðum sirkli í miðjuni. Tað verður nevnt, at Japan er landið við tí rísandi sólini og at tað er hetta, flaggið skal ímynda.
Innihaldsyvirlit
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Japan er eitt oyggjaland við 6.852 oyggjum, har fýra tær størstu eru Honshū, Hokkaidō, Kyūshū og Shikoku. Innan fyri oyggjarnar eru stór høv: Okhotskarhavið, Japanshavið og Eysturkinahavið. Meiri enn tríggir fjórðingar av landinum er bergligt fjallalendi. Japan liggur í einum jarðfrøðiligum virknum øki og tí er jarðskjálvti eitt vanligt fyribrigdi. Til dømis, so er størsta fjall í Japan 3.776 m høgt, Fujiyama, eitt sovandi gosfjall. Siðstu ferð tað goysti var í 1707. Harðir jarðskálvtar, tá hús rapa og brýr, vegir og jarnbreytir fara í sor, kunna eisini koma fyri og í 1995 var ein tílíkur harður jarðskjálvti í havnabýnum, Kobe; yvir 5.000 fólk lóu eftirá. Fujiyama er óføra vakurt fjall, og japanesarar meta tað sum teirra heilaga fjall. Túsundtals fólk hava í øldir á hvørjum ári gingið niðan á fjallið at fáa sær sálarstyrk. Nú hava menn lagt veg niðaná, so nú streyma ferðafólkini niðan at síggja niður í tað víða gosopið og at njóta ta frísku luftina og tað vakra útsýnið, sum har eru.
Japanska veðulagið er ymiskt. Í syðri oyggjunum er lýtt alt árið, men longur norður tú kemur, kaldari gerst tað. Nógvur kavi legst á fjøllini fyri norðan um veturin.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Sum eitt í høvuðsheitum konservativt land hevur Japan deyðadóm. Í september 2008 vórðu tríggir menn avrættaðir í Japan, og hetta merkir, at 13 fólk eru avrættað í Japan í 2008, og í minsta lagi 102 fangar eru í deyðskliva.
Í 2009 vann vistravendi flokkurin "Democratic Party Of Japan", stytt til DPJ, (japanskt: 民主党, Minshutō), valið í Japan og fekk tá stjórnarvaldið. Høgravendi flokkurin "Liberal Democratic Party", stytt til LDP, (japanskt: 自由民主党, Jiyū-Minshutō), misti stjórnarvaldið eftir at havt tað í 54 ár.
Hvalaveiði[rætta | rætta wikitekst]
Japanar veiða vanliga fleiri hundrað hval árliga við Antarktis til vísindalig endamál, men Greenpeace, Sea Shepherd og aðrir felagsskapir hava mótmælt veiðini, sum tey siga vera óneyðuga. Japan hevur veitt stórhval í Suðuríshavinum í eini 25 ár; alment hava japanar sagt, at talan var um "veiði við vísindaligum endamáli", men hesa frágreiðingina góðtók Altjóða Dómstólurin í Haag ikki í 2014. Síðani 1987 hava japanar veitt hval í Suðuríshavinum við vísindaligum endamáli, men fleiri halda, at tað við vísindini er bara ein umbering fyri at sleppa at veiða hval við vinnuligum endamáli. Tað er Avstralia, sum hevur stevnt Japan fyri dómstólin í apríl 2014 við kravi um, at japanska stórhvalaveiðan í Suðuríshavinum verður dømd ólóglig. Málið snýr seg bara um ta japonsku stórhvalaveiðina í Suðuríshavinum, har japanar plaga at veiða umleið 1000 hvalir um árið. Tað merkir, at úrskurðurin hjá dómstólinum hevur onga ávirkan á ta japonsku hvalaveiðina har norðuri í Kyrrahavinum ella í japonskum sjógvi. Tí hava myndugleikarnir í Tokyo boðað frá í apríl 2014, at øll loyvini at veiða hval har suðuri eru tikin aftur. Hinvegin ætla japanar at halda fram at veiða hval har norðuri í Kyrrahavinum og fram við landi [1].
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Japan er ein av heimsins størstu búskapum og er limur í G7, sum er; sjey teir størstu búskapirnir í heiminum. Høvuðsstaðurin Tokyo hevur ein av teimum størstu virðisbrævamarknaðunum í heiminum. Japan er eisini ein tann týdningarmesta fiskivinnutjóðin í heiminum.
Útflutningur[rætta | rætta wikitekst]
Japan er ikki nakrar stórur marknaður fyri føroyskan útflutning. Nakað verður útflutt av millum annað frystum laksi, men talan er um smærri nøgdir. Men talan er um ein stóran marknað í heimshøpi, og verður hann órógvaður kann tað hava víðfevndar avleiðingar, sum eisini kunnu raka føroyskan fiskaútflutning. M.a. Noreg flytir stórar nøgdir av laksi til Japan, og sleppur tann vøran ikki fram, skal hon finna aðrar marknaðir.
Keisarin[rætta | rætta wikitekst]
Elsta trúnarvingakeisaraveldi er í Japan. Upprunaliga úr 6. øld. Flestu japanar virdu keisaran sum gud, og tí hevði hann stórt vald. Men eftir seinna heimsbardaga, tá Japan tapti og mátti gevi seg yvir, noyddist keisarin at siga alt politiskt vald frá sær.
Akihito keisari er 125. trúnarvingin í somu ætt.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Miðallivialdurin í Japan, har áleið 127 milliónir búgva, er ímillum teir hægstu í øllum heiminum. Kvinnurnar gerast í miðal 86 ár og menninir 79 ár. Seinastu seks árini er talið av japanarum, ið eru farnir um tey 100 árini, tvífaldað og eru teir nú tilsamans 36.000 í talið. ST væntar, at yvir ein millión japanarar verða yvir 100 ára gamlir í 2050.
Sumo-glíming er ógvuliga væl umtókt ítrótt í Japan.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Frá fyrst í 17. øld til miðskeiðis í 19. øld hevði Japan lítið samband við umheimin. Tað gav japanarum høvi til at menna nýggjar listagreinir, sum lýstu gerandislív, vælferð, átrúnaðir (buddismu og shintoismu) og náttúrufatan teirra.
Í nýggju dukkusjónleikaralistini "bunraku" rørdu dukkurnar seg so nettliga og væl, at áskoðararnir næstan hildu, at tær vóru livandi. Ímillum aðrar nýggjar listagreinir var eisini "kabuki"-sjónleikur. Tað vóru sangleikir, leiktir í litføgrum búnum, sum viðgjørdu/umrøddu núlig evni í samfelagnum ella søguligar hendingar. Síðla í 17. øld fóru japanar at gera træskurðarprent og at mála málningar. Summi prent vóru endurgerðir av gomlum listaverkum, onnur vóru livandi myndir úr gerandislívi. Tey vórðu nevnd "ukiyo-ye". Nøkur ukiyo-ye-listafólk, sum til t.d. Katsushika Hokusai (1760 - 1849), eru vorðin heimsgitin.
Japanar vístu hugsan sína um náttúruna og vakurleika hennara á mangan hátt. Ein háttur var "bonsai"-listin, pottaplanting, har ávís træsløg vórðu gróðursett í pottar og røkt soleiðis, at tey líktust vanligum trøum. Sum fráleið fingu teir tey at vaksa bæði innandura og uttandura. Nú á døgum hava mong fólk um allan heim bonsai-trø.
Kenda prentið hjá Hokusai "Í einum aldudali úti fyri strondini í Kanagawa" úr røðini "Tríatiseks útsýni at Fujifjalli", er úr 1830-árunum. Tað setur máttloysi menniskjans upp ímóti náttúrunnar ófatiligu megi og vísir skip og manningar verða tveitt í kring í øgiligum sjógvi.
Tey, sum hoyra til shintontrúnna, ið er ein av størstu átrúnaðunum í Japan, halda Fujifjallið (Fujiyama) verða heilagt. Fleiri túsund pílagrímar fara tungu leiðina upp á fjallið hvørt ár at vitja shintoheilgidómin, sum er á hægst á fjallinum. Fujiyama verur mett at vera tjóðarmerki landsins og tí hava mangir japanar mynd ella málning av Fujiyama uppi á bróstinum í húsum sínum.
Japanar fara í kimino (merkir "klæði") høgtíðardagar og aðrar hátíðarligar løtur. Kimino er síðermd kápa við breiðum belti um miðjuna. Hann er vovin úr silki, bummull ella ull. Mangir silkikiminoar eru litfagrir og vakurt baldýraðir.


text:
Orð: Mikkjal á Ryggi
Lag: Stralsund
1. Verði tín vilji á jørð sum á himli, Guð faðir.
Kærleiki ert tú, á vald títt vær lítum so glaðir;
algóð tín hond
røkkur um ríki og lond
bøtir tað, børnunum bagir.
2. Menniskjans vit ikki røkkur til gjølla at skilja,
hvat ið oss gagnar, og kundu vit alt tað, vit vilja,
fingið í lag,
máttu vit mangan um tað
syrgjandi høvur várt hylja.
3. Verði tín vilji, um sorgir mær kinnarnar væta,
orki eg ikki títt alvísa ráð enn at fata,
veit eg tó væl,
seinni eg síggja vist skal;
alt tú mær sendi til bata.
4. Styrk meg, Guð faðir, so glaður tín vilja eg geri,
elski títt orð og tín heiður um bygdir út beri;
likam og sál,
hugur og verk várt og mál
altíð til vildar tær veri!
5. Íðin vær nýtum tey evni, ið oss eru givin,
– gagnleys er gáva, sum niður í mold verður grivin; –
dygdargóð trúgv
vinni í hjørtunum búgv,
tá hvørvur óttin og ivin.
6. Fáa vit lært, Guð, tín vilja til fulnar at lýða,
geva alt í tínar hendur og trygdgóð tær bíða;
vunnin tá er
mætasti gripur í verð,
ljóða má lovsongur víða.


text:
Cucumis
Cucumis er ein heimasíða hvar ið tú kanst bera fram tekstir fyri at blíva umsettir av samfelagnum. Cucumis er eitt samfelag av umsetarum sum deilast um teirra málvísindaligu vitan og hjálpa hvørjum øðrum álinju. Fyri at brúka Cucumis tænastuna, mást tú verða skrásettur limur, tú fær stig fyri at umseta ein tekst og tú hevur brúk fyri stigum fyri at bera fram ein tekst at umseta. Cucumis grovt umsett sum "Vatnmelón" frá latín, ein kúludánað frukt líka sum jørðin, full av lívsmegi og eydnu.


text:
Skráin til bygdarráðsfundin 16. januar 2017.
Hesi mál verða viðgjørd á bygdarráðsfundi, mánadagin tann, 16. januar 2017. kl. 19.00.
Sumbiar Kommuna
Fundarfrásøgn frá bygdaráðsfundinum 21. desembur 2016
Fundarfrásøgn frá bygdaráðsfundinum 21. desembur er løgd út á heimasíðuni.
Fundarfrásøgnin frá bygdaráðsfundinum her.
Sumbiar Kommuna
Byggisamtykt fyri Sumbiar kommunu
Heilsu- og Innlendismálaráðið hevur, 21. novembur 2016, góðkent byggisamtyktina fyri Sumbiar Kommunu.
Meira um byggisamtyktina her.
Sumbiar Kommuna
Skráin til bygdarráðsfundin 21. desember 2016.
Hesi mál verða viðgjørd á bygdarráðsfundi, sunnudagin tann, 21. desembur 2016. kl. 19.00.
Sumbiar Kommuna
Brenna bál í Sumbiar Kommunu
Loyvi skal útvegast at brenna nýggjársbál.


text:
Orð: Petur William Háberg
Lag: Christoph Ernst Friedrich Weyse
1. Tó skapanarverkið Gudi bar
sín lovsong á nýggjum degi,
hvør blóma, hvørt djór, hvørt keldufar –
til Skaparans stóru gleði,
hann segði: At maðurin eina var,
ei gott var á lívsins vegi.
2. So skaptist við miklu guddómsvøld
til mannin hin vakra kvinna,
og so hevur verið øld um øld,
at hjørtuni saman finna.
Og tveimum vit fagna her í kvøld,
sum skilligt hvørt annað ynna!
3. Gud varðveiti hetta brúðarpar,
við friði og trygd tey krýni,
hann verji tey við hvørt fótafar
um brekku, um dal, um sýnu,
og yvir ta leið, enn eingin sær,
hans náðisól altíð skíni!


text:
Turkiskt mál
Turkiskt mál er høvuðsmálið í Turkalandi, í Norðurkýpros og í Kýpros (saman við grikskum). Harumframt verður turkiskt eisini tosað í fleiri londum kring heimin, har turkiskir minnilutar búgva.
Innihaldsyvirlit
Mállæra[rætta | rætta wikitekst]
[rætta | rætta wikitekst]
Tað er onki bundið kenniorð (definite article) á turkiskum, men tann bundni formurin verður vístur við at hvønnfall ending verður brúkt (sí niðanfyri). Turkisk navnaorð verða bend við at fáa ávísar endingar, eins og í latíni. Tað eru seks føll á turkiskum, har allar endingarnar fylgja sjálvljóðsharmoni við nýtslu av hevja tónatión (superscript notation). Fleirtalsmarkørurin -ler² fylgir beinleiðis navnorðinum áðrenn nakað annað fall ella nakra aðra ending (t.d. köylerin "bygdanna" ella av bygdunum).
Hvønnfalls markørurin verður bert brúktur til bestemta kenniorðið (definite objects); samanber (bir) ağaç gördük "vit sóu eitt træ" við ağacı gördük "vit sóu træ"-ið.[3] Fleirtals markørurin -ler² verður vanliga ikki brúktur tá ein flokkur ella bólkur merkir: ağaç gördük kann eins væl týða "vit sóu trø [meðan vit gingu gjøgnum skógin]"— mótsatt ağaçları gördük "vit sóu trøini [í spurningi]".
Navnorð kunnu taka endingar, sum vísa grammatiska persónin: til dømis -imiz4, "okkara". Harumframt kemur tað turkiska kopula (til dømis -im4, "Eg eri") heilir setningar kunnu formast. Spyrjandi kenniorðið mi4 fylgir beint eftir orðið sum spurt verður um: köye mi? "[fert tú] til bygdina?", ağaç mı? "[er tað eitt] træ?".
Sagnorð[rætta | rætta wikitekst]
Turkisk sagnorð vísa grammatiska persónin]. Tey kunnu gerast negativ, møgulig (kann) ella ómøgulig (kann ikki) negative. Harumframt vísa turkisk sagnorð tíð (nútíð, tátíð, framtíð og aorist), grammatiskar hættir (kondisjónalis]], boðsháttur, inferentialis, nesessitativ og ynskiháttur) og grammatiskt aspekt. Negasjón verður víst við einum innskeyti mitt i orðinum -me²- beint eftir orðastammuna.
Øll turkisk sagnorð verða bend á sama hátt, uttan tey óregluligu sagnorðini og tey defektivu sagnorðini i-. Turkiskt kopula (samsvarandi tað føroyska at vera og enska to be), sum kunnu verða brúkt í samansettum formum (tann stutti formurin verður róptur enklitiskt): Gelememişti = Gelememiş idi = Gelememiş + i- + -di.
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ European Commission (2006). "Special Eurobarometer 243: Europeans and their Languages (Survey)" (PDF). Europa. http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_243_en.pdf. Heintað 2010-02-14.
- ↑ "LanguagesOfTheWorld"
- ↑ Orsakað av at tað eisini verður brúkt til óbestemt hvønnfall, brúkar Lewis orðingina "absolute case" tá talan er um "hvønnfall". Lewis (2001):28.


text:
Triðja Mósebók
Triðja Mósebók verður í hebráisku Bíbliuni nevnd Wajiiqra. Tað merkir, "og hann kallaði", og soleiðis byrjar eisini bókin. Í Septuaginta eitur hon Leviticon, og tað merkir "levitiska bókin". Hon var fyrst og fremst ein handbók hjá levitiskum prestum. Orðið Leviticus er tað sama orðið á latínskum. 3. Mósebók verður nevnd levitbókin, ikki tí at hon er so nógv um levitar, men heldur tí, at hon er um gudstænastuna, og í gudstænastuni høvdu levitar tað týdningarmesta at gera. Hon er gudstænastubókin í gamla sáttmálanum. Hon sigur frá, hvussu Ísrael skal liva sum heilag tjóð, úrskild til Harrans.
N.T. vísir meira enn 40 ferðir aftur til 3. Mósebók, og næstan øll Bíblian ber dám av henni.
Innihald[rætta | rætta wikitekst]
Offurtænastan í G.T. er týdningarmesta evnið í 3. Mósebók. Fimm ymiskar offurtænastur verða nevndar - sektaroffur, brennioffur, takkaroffur, grónoffur og syndaoffur. Longu í 2. Mósebók verður sagt frá, hvussu Áron og synir hansara vórðu settir í prestastørv. Í 3. Mósebók er fullfíggjað frágreiðing um prestavígsluna. Fremsta arbeiði teirra var at bera frem offur. Eisini høvdu teir annað týdningmikið arbeiði í halgidóminum og vera andligu lærararnir í Ísrael skildir burtur úr til tænastu Guds og vera Harrans boðum lýdnir.
Talan um offur gongur sum aðaltáttur ígjøgnum alla 3. Mósebók. Forskriftirnar um fagnaðarárið eru eisini í 3. Mósebók.


text:
1906
Føroya Banki verður stovnaður.
1929
Føroya Skipara- og Navigatørfelag stovnar Sjóvinnulánsgrunnin.
1931
Chr. Holm Jacobsen mælir til at stovna banka við pengum úr Sjóvinnulánsgrunninum.
1932
Sjóvinnubankin verður stovnaður.
Tryggingarfelagið Trygd
verður stovnað.
1952
Sjóvinnubankin letur aftur í tríggjar vikur í februar vegna húsagang. Bankin verður endurreistur við nýggjari leiðslu.
1967
Edv-útbúnaðurin á Elektron
verður tikin í nýtslu.
1979
Bankarnir fara at avgreiða kundar við diskin á online-skipanum.
1992
6. oktober verður kunngjørt, at landsstýrið í samstarvi við donsku stjórnina hevur bjargað Sjóvinnubankanum undan húsagangi við nýggjum kapitali.
1993
Landsstýrið keypir meirilutan av partabrøvunum í Føroya Banka frá Den Danske Bank.
Landsstýrið eigur nú meirilutan í bæði Føroya Banka og Sjóvinnubankanum gjøgnum Fíggingargrunnin frá 1992.
1994
Sjóvinnubankin og Føroya Banki verða samanlagdir. Jørn Astrup Hansen verður forstjóri og Janus Petersen stjóri.
1997
Tryggingarfelagið Trygd
verður endurreist.
2000
Føroya Banki tekur saman við landsstýrinum og hinum peningastovnunum stig til at stovna Virðisbrævamarknað Føroya.
2004
Føroya Banki hevur vunnið inn aftur tær 2,7 milliardir krónurnar, sum landsstýrið setti í bankarnar undir búskaparkreppuni í 1990'unum.
2005
Jørn Astrup Hansen leggur frá sær, og Janus Petersen gerst forstjóri.
2006
Súni Schwartz Jacobsen verður settur stjóri og vinnukundaleiðari.
Føroya Banki gerst limur í Virðisbrævamarknaði Føroya og ICEX.
Løgtingið samtykkir við stórum meiriluta at einskilja bankan.
Føroya Banki stovnar saman við øðrum framtaksfelagið Løkir og meklarafelagið Skyn
.
Føroya Banki fyllir 100 ár og hátíðarheldur árið við stórum gallakvøldum kring landið
2007
Føroya Banki skiftir samleika. Í søguna fer búmerkið við gamla sjómanninum, men navnið Føroya Banki verður varðveitt. Tó verður ø nú nærum skrivað sum eitt o. Navnið verður skrivað við hvítum á eina svarta tíðarlinju, og høvuðsliturin er cyanblátt.
Nýggi samleikin ímyndar ein nýmótans klassikara á veg framá.
Føroya Banki tvískrásettur á virðisbrævamarknaðum í Íslandi og Danmark.
2008
Føroya Banki fær í mai sum fyrsta føroyska fyritøkan nakrantíð eina rating frá altjóða metingarstovninum, Moody’s. Bankin fær ratingina A3, sum er sera góð meting. Metingin verður endurtikin í desember.
2009
Føroya Banki víðkar um sítt virksemi á tryggingarøkinum og keypir 51 prosent av tryggingarfelagnum Vörður Tryggingar hf í Íslandi. Keypið vekur ans í Íslandi, sum er hart rakt av fíggjarkreppu.
2010
Føroya Banki keypir deildarnetið hjá Sparbank í Grønlandi og níggju deildir hjá Sparbank í Jyllandi og á Fyn. Starvsfólkahópurin hjá Føroya Banka-samtakinum veksur við keypinum upp í 456 starvsfólk. Bankin sjálvur veksur 50 prosent eftir einum degi. 1. september broytir Føroya Banki navn til BankNordik.
2011
1. juli 2011 yvirtók BankNordik sunnu partarnar av Amagerbanken í Danmark og harvið fleiri enn 90.000 nýggjar privat- og vinnukundar umframt 160 nýggj starvsfólk. Sostatt eru í dag umleið 560 starvsfólk í samtakinum, harav størsti parturin uttan fyri landoddarnar. Høvuðssæti bankans er framvegis í Tórshavn.


text:
Søga 113: Paulus í Róm
PAULUS er í leinkjum, og ein rómverskur hermaður ansar eftir honum. Sært tú tað? Hann er fangi í Róm. Hann bíðar eftir at keisarin í Róm skal avgera hvat ið skal gerast við hann. Og meðan hann er fangi, sleppa fólk at vitja hann.
Tríggjar dagar eftir at Paulus er komin til Róm, sendir hann boð eftir teimum leiðandi jødunum. Nógvir jødar úr Róm koma tá til hansara. Paulus boðar fyri teimum um Jesus og Guds ríki. Summir trúgva og gerast kristnir, men aðrir trúgva honum ikki.
Paulus boðar eisini fyri teimum ymisku hermonnunum ið eru settir at ansa eftir honum. Hann spillir sanniliga ikki tíðina burtur meðan hann er í fongslinum. Tey bæði árini hann er fangi, boðar hann fyri øllum hann kann. Tað ger at eisini húsfólk keisarans hoyra gleðiboðskapin um Ríkið, og nøkur av teimum gerast kristin.
Men hvør er tað ið situr við borðið? Veitst tú? Ja, tað er Timoteus. Hann hevur eisini verið fongslaður tí hann boðaði um Ríkið, men nú er hann fríur aftur. Hann er komin at hjálpa Paulusi. Tú sært at hann situr við borðið og skrivar okkurt. Hvat man Timoteus skriva? Tað mugu vit kanna.
Minnist tú býirnar Filippi og Efesus úr 110. søguni? Paulus hjálpti at stovna kristnar samkomur í hesum báðum býunum. Nú meðan hann er í fongsli skrivar hann brøv til tey kristnu har. Brøvini standa í Bíbliuni, og tey eita Efesusbrævið og Filippibrævið. Paulus stendur og sigur Timoteusi hvat hann skal skriva til teirra kristnu vinir í Filippi.
Tey í Filippi hava verið góð við Paulus. Tey hava sent honum gávur í fongslið, og Paulus takkar teimum fyri tað. Maðurin ið kom við gávunum, æt Epafroditus. Hann gjørdist sjúkur og mundi doyð. Men nú er hann frískur og til reiðar at fara heim. Hann tekur brævið frá Paulusi og Timoteusi við sær aftur til Filippi.
Í fongslinum í Róm skrivar Paulus eisini tvey onnur brøv sum vit hava í Bíbliuni. Annað er til tey kristnu í Kolosse. Veitst tú hvat tað brævið eitur? Kolossebrævið. Hitt er eitt persónligt bræv til ein næran vin ið eitur Filemon sum eisini býr í Kolosse. Tað brævið snýr seg um ein tænara hjá Filemon, Onesimus.
Onesimus var rýmdur frá Filemon og komin til Róm. Har hoyrdi hann at Paulus sat fongslaður í býnum. Hann fór at vitja hann, og Paulus boðaði fyri honum. Skjótt gjørdist Onesimus kristin. Nú angrar Onesimus at hann rýmdi. Hvat heldur tú Paulus skrivar í brævinum til Filemon?
Paulus biður Filemon fyrigeva Onesimusi. ’Eg sendi tær hann aftur,’ skrivar Paulus. ’Men nú er hann ikki bert tænari tín. Hann er eisini ein góður kristin bróðir.’ Onesimus tekur tey bæði brøvini við til Kolosse, annað til tey kristnu í Kolesse og hitt til Filemon. Vit kunnu hugsa okkum hvussu glaður Filemon verður tá hann hoyrir at tænari hansara er blivin kristin.
Paulus hevur góð tíðindi til tey í Filippi og Filemon. ’Eg sendi tykkum Timoteus,’ skrivar hann til tey í Filippi. ’Men eg komi eisini skjótt sjálvur.’ Og til Filemon skrivar hann: ’Ger mær ein bústað til reiðar.’
Tá Paulus verður latin leysur, vitjar hann sínar kristnu brøður og systrar nógvastaðni. Men seinni verður hann aftur fangi í Róm. Hesa ferð veit hann at hann skal verða dripin. Hann skrivar til Timoteus og biður hann koma skjótt. ’Eg havi verið Gudi trúgvur,’ skrivar Paulus, ’og Gud vil løna mær tað aftur.’ Fá ár seinni verður Paulus dripin. Býurin Jerúsalem verður aftur lagdur í oyði, hesa ferð av teimum rómversku herliðunum.
Men í Bíbliuni stendur meir enn hetta. Jehova Gud letur ápostulin Jóhannes skriva tær seinastu bøkurnar í henni, teirra millum Opinberingina. Hon sigur frá framtíðini. Jehova letur Jóhannes síggja nakrar sjónir, ella opinberingar um framtíðina. Latið okkum vita hvat tá skal henda.
Ápostlasøgan 28:16-31; Filippibrævið 1:13; 2:19-30; 4:18-23; Hebrearabrævið 13:23; Filemon 1-25; Kolossebrævið 4:7-9; 2 Timoteus 4:7-9.


text:
Vesturland er uppkolaður
vinna08-01-2017 - 10:01 - Jóanis Nielsen
Vesturland er uppkolaður, tað segði ÚF í tíðindunum kl. 10 í morgun.
Vædderen og Brimil, sum komu til skipið í myrkrinum í gjárkvøldið, royndu at sløkkja við skúmi, tá var mesti eldurin í afturskipinum, tað eydnaðist at minka um eldin, men ikki heilt - tað var fitt av vindi í gjárkvøldið og í nátt, men í morgun eru góð líkindi.
Vædderen og Brimil hava ligið hjá skipinum í nátt. Tá ið hitin minkar, fara teir at royna at setta fast á Vesturland og so seta kós móti landi.
Skipini eru stødd norðast á Føroya Banka.


text:
Leo Tolstoj
Greivi Lev Nikolajevitsj Tolstoj (russiskt: ЛeB HиkoлaeBич ToлcToй, føddur 9. september 1828 í Tula, deyður 20. november 1910 í Astapovo í núverandi Lipetsk oblast), í Norðurlondum vanliga nevndur Leo Tolstoj, var ein russiskur rithøvundur, hann skrivaði skaldsøgur og essays, hann var dramatikari og heimspekingur – eins væl og pasifistur, kristin anarkistur og útbúgvingarreformator. Hann er kanska tann persónurin í tí aristokratisku Tolstoj familjuni, sum hevur havt størstu ávirkan.
Sum rithøvundur er Tolstoj viðurkendur kring allan heimin sum ein av týdningarmiklastu skaldsøguhøvundum í heimsbókmentunum, seinni í lívinum skrivaði hann eisini sjónleikir og essay. Hann er serliga kendur fyri síni meistarverk Kríggj og friður (Krig og fred) (1865–69) og Anna Karenina (1875–77). Hesar báðar skaldsøgurnar vera mettar at vera tær bestu innan realistiska fiksjón bæði tá hugsa verður um vævi, breidd og realistiskan framburð av tí russiska lívinum í 19. øld.
Finnbogi Ísakson hevur týtt eina skaldsøgu hjá Tolstoj, sum ber heitið Kreutzer sonatan.
Skaldsøgur og stuttsøgur[rætta | rætta wikitekst]
Heitini eru á norskum:
- Barndom (1852)
- Gutteår (1854)
- Ungdom (1856)
- Sevastopolfortellingene (1-3, 1855-56)
- Kosakkene (1863)
- Polikusjka (1863)
- Krig og fred (1-4, 1867-69)
- Anna Karenina (1873–77)
- En bekjennelse (1879–82)
- Historien om en hest (1885)
- Ivan Iljitsj' død (1886)
- Mørkets makt (1886)
- Kreutzer sonatan (1890), útgivin á føroyskum í týðing eftir Finnboga Ísakson.
- Hva er kunsten? (1897–98)
- Oppstandelse (1899)
- Det levende liket (1900)
- Hadji Murat (útgivið eftir deyða hansara í 1910)
- Guds rike finnes hos deg (fyrst útgivin á týskum í 1894)


text:
Nærvarpið í Vestmanna hevur hesaferð forvitnisliga samrøðu á skránni við Irenu Christophersen, sum var kona ein av reiðarunum í bygdini, Henry Christophersen. Irena sigur millum annað frá um barna- og skúlaárini, lívið í Vestmanna undir krígnum, tá hon millum annað misti pápan, og hvussu tað var at vera sjómanskona.
Eisini er prát við Hans Paula Strøm um 1. mai dagshald.
Umframt Paula Magnussen, Páll Hellu og Símun Olsen er eisini Mary Gaard við til at gera sendingina hesaferð.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo
tann


text:
Góð tíðindi frá Gudi
Hvørji eru góðu tíðindini frá Gudi? Hví kunnu vit trúgva teimum? Hetta heftið svarar vanligum spurningum um Bíbliuna.
Soleiðis fært tú mest burtur úr hesum heftinum
Hetta heftið fer at hjálpa tær at læra nakað beinleiðis úr Guds orði, Bíbliuni. Lær teg at finna skriftstøð í tínari egnu bíbliu.
Hvørji eru tey góðu tíðindini?
Lær, hvørji góðu tíðindini frá Gudi eru, hví tey hava stóran týdning, og hvat tú skalt gera.
Hvør er Gud?
Hevur Gud eitt navn, og leggur hann nakað í okkum?
Eru tey góðu tíðindini veruliga frá Gudi?
Hvussu kunnu vit vera vís í, at boðskapurin í Bíbliuni er sannur?
Hvør er Jesus Kristus?
Fá at vita, hví Jesus doyði, hvat loysigjaldið er, og hvat Jesus ger nú.
Hvørja ætlan hevur Gud við jørðini?
Bíblian greiðir frá, hví Gud skapti jørðina, nær líðingar halda uppat, og hvørja framtíð jørðin og tey, sum búgva á henni, hava.
Hvør vón er fyri tey deyðu?
Hvat hendir okkum, tá ið vit doyggja? Fara vit nakrantíð at síggja okkara kæru aftur?
Hvat er Guds ríki?
Hvør er kongur í Guds ríki, og hvat fer Ríkið at avrika?
Hví loyvir Gud óndskapi og líðingum?
Hvussu byrjaði óndskapurin, og hví hevur Gud loyvt honum so leingi? Halda líðingar nakrantíð uppat?
Hvussu kann tín familja verða lukkulig?
Jehova, hin lukkuligi Gud, vil, at familjur skulu vera lukkuligar. Les ráðini, Bíblian gevur monnum, konum, foreldrum og børnum.
Hvussu finnur tú ta sonnu trúnna?
Er bert ein sonn trúgv? Fimm eyðkenni fyri sonnu trúnna.
Hvussu gagna meginreglurnar í Bíbliuni okkum?
Jesus greiddi frá, hví vit hava tørv á leiðbeining, og hvørjar tvær bíbilskar meginreglur hava alstóran týdning.
Hvussu kanst tú koma nær til Gud?
Finn út av, um Gud hoyrir allar bønir, hvussu vit skulu biðja, og hvat vit annars kunnu gera fyri at koma nær til Gud.
Hvat fer at henda átrúnaðunum í heiminum?
Fer tað nakrantíð at vera so, at øll eru sameind um at tilbiðja hin einasta sanna Gud?
Hví hevur Gud eina samskipan?
Bíblian sigur frá, hví og hvussu sonn kristin eru samskipað.
Hví skalt tú halda fram?
Hvussu kann tað, tú hevur lært um Gud, hjálpa øðrum? Hvat samband kanst tú fáa við Gud?