text:
Ynskja vit at læra Gud, Guds ætlan og vilja at kenna, mugu vit lurta eftir, hvat hann hevur at siga okkum.
Bíblian er Guds livandi orð:
Hebr. 4,12: Tí at Guds orð er livandi og máttmikið og hvassari enn nakað tvíeggjað svørð, og fer inn ígjøgnum, til tað skilir sál og anda, liðir og merg, og dømir hugsanir og ráð hjartans.
Jóh. 6,63: Tað er andin, sum lívgar; holdið gagnar einki. Orðini, sum eg havi talað til tykkara, eru andi og eru lív.
Guds orð er eins og sáðkorn:
1. Pæt. 1,23: ...tit sum eru endurføddir, ikki av forgongiligum, men av óforgongiligum sáði, við Guðs livandi og varandi orði.
Luk. 8,11: Men hetta hevur líknilsið at týða: Sáðið er Guds orð.
Guds orð er gagnligt:
2. Tim. 3,16-17: Ein og hvør gudinnblásin skrift er eisini nyttulig til lærdóms, til aganar, til rættleiðingar, til uppvenjingar í rættvísi, fyri at Guds-menniskjan kann verða albúgvin, fullfør til eitt og hvørt gott verk.
Róm. 15,4: Tí at alt tað, sum áður er skrivað, er skrivað okkum til lærdóms, fyri at vit skulu hava vón okkara av tí tolmóði og teirri uggan, sum skriftirnar geva.
Jóh. 8,31-32: Jesus segði tá við teir Jødar, sum tikið høvdu við trúgv á hann: «Um tit verða verandi í orði mínum, tá eru tit av sonnum lærusveinar mínir, og tit skulu læra at kenna sannleikan, og sannleikin skal fría tykkum.»
Jósva 1,8: Hav altíð hesa lógbók á munni og grunda yvir hana dagar og nætur, til tess at tú heldur alt tað, sum í henni er ritað; tá fer alt at vignast tær væl, og tú verður happadrúgvur.
Guds orð er uppbyggjandi:
Áps. 20,32: Og nú gevi eg tykkum yvir til Guds og náðiorðs hansara, hann sum er mentur at uppbyggja tykkum og geva tykkum arvalut saman við øllum teimum, sum halgað eru.
Matt. 4,4: Men hann svaraði og segði: «Skrivað stendur: «Menniskjan livir ikki av breyði eina, men av hvørjum orði, ið gongur út av Guds munni.»
Gud er okkum nær við orðið sínum:
Jóh. 14,23-24: Jesus svaraði og segði við hann: "Elskar nakar meg, tá varðveitir hann orð mítt, og faðir mín skal elska hann, og vit skulu koma til hansara og gera okkum bústað hjá honum. Tann, sum ikki elskar meg, hann varðveitir ikki orð míni; og orðið, sum tit hoyra, er ikki mítt, men faðirsins, sum sendi meg."


c: text/html

text:
Dysturin var ikki meir enn byrjaður, tá ið Petur Ovi Hjaltalin Dam trekti seg leysan í høgru síðu og úr spískum setti bóltin í netið. FH kom seg tó skjótt yvir henda skelkin og spældu seg væl inn í dystin. Íslendska liðið legði stórt trýst á fyri at fáa eitt útjavnandi mál, og teir høvdu eisini nakrar naskar royndir, sum tó antin endaðu við síðuna av málinum ella vóru bjargaðar av Bjarta Vitalis Mørk, ið stóð sum ein tryggur síðsti skansi í HB-málinum.
Aftaná umleið 20 minuttir kom tó eitt heldur óheppið uppspæl í HB-verjuni, sum varð revsað við einum útjavnandi máli frá FH. Hetta var sjálvandi keðiligt, men í mun til leikgongdina var hetta ikki óuppiborið, og henda støðan helt sær eisini til hálvleiks.
Stutt eftir at seinni hálvleikur var byrjaður, hevði ein keðilig hending við sær, at HB-leikarin Sakaris A. Sakarisson endaði á sjúkrahúsi við armbroti. Hetta førdi til ein steðg í dystinum, men eftir at dysturin varð settur í gongd aftur, gekk spælið rímiliga javnt fyri seg.
Langt inn í seinna hálvleik bendi eisini nógv á, at dysturin fór at enda við javnleiki. Tá umleið 30 minuttir vóru leiktir, var spælið tó aftur heldur óneyvt í aftastu rekkjunum hjá HB. Úrslitið varð, at ein leikari hjá FH gjørdist einsamallur við Bjarta. Hesin tók av tilboðnum og legði FH á odda 2-1. Hóast tað eina løtu kundi tykjast, sum HB-dreingirnir vórðu noyddir at lúta fyri íslendsku mótstøðuni, so kom enn einaferð vend í dystin.
Tá ið bert fáir minuttir vóru eftir av dystinum, svaraði HB aftur, og eftir trunkaspæl á mállinjuni hevði Tróndur Mikkelsen síðsta fótin á bóltinum og syrgdi fyri útjavnandi málinum. Nú kom ein góð løta hjá HB, og fáar minuttir seinni gjørdist Torðmóður Djurhuus leysur, og við einari tryggari innarusíðu legði hann HB á odda 3-2.
Nú sá aftur betri út hjá HB-dreingjunum, men enn vóru teir ikki lidnir. Stutt áðrenn dystarlok varð Símun Sólheim feldur nakað uttanfyri íslendska brotsteigin. Bríkslað varð fyri frísparki, og gula kortið varð havt á lofti.
Sveinur Lava Olsen varð settur at taka frísparkið, og hetta gjørdi hann til lítar. Bólturin varð settur upp í høgra trýkant og lá síðani trygt í málinum uttan nakran møguleika hjá íslendska málmanninum at bjarga.
Endaliga úrslitið av dystinum gjørdist sostatt 4-2 til HB, og tað eru bæði venjari og leikarar sera nøgdir við.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
55.000 kr frá stuðlafelagnum
Enn einaferð hava ÍSB-stuðlar handað ÍSB ein kekk. Hesaferð er hann áljóðandi kr 55.000,-
Tað var Magdalena Johannesen, formaður í stuðlafelagnum, ið handaði kekkin, á aðalfundi hjá felagnum 3. mai. Jógvan Jensen, formaður í ÍSB tók móti kekkinum, hann nýtti høvi at takka fyri stuðulin og tað stóra arbeiðið, ið stuðlafelagið ger og hevur gjørt í mong ár. Hann kunnaði eisini um kappingar og tiltøk, ið liggja fyri framman hjá ÍSB.
Stuðlafelagið ÍSB er eitt tað virknasta stuðlafelagið í landinum. Í mong ár hava tey skipað fyri bingo-spæli. Hvørt týskvøld savnast kvinnur og menn í B36-húsinum til bingo, summi teirra koma enntá langvegis frá. Eisini okkurt ítróttafólk hjá ÍSB er at hóma millum bingo-fólkið.
Umframt bingo, skipar stuðlafelagið á hvørjum ári fyri væl umtóktu jólaveitsluni fyri ítróttafólk, venjarar og leiðarar hjá ÍSB.
Stuðlafelagið er ein av lívæðrunum í virkseminum hjá ÍSB, og í ár hevur felagið 25 ár á baki. Onkur teirra, ið byrjaði arbeiði, hevur lagt frá sær, og Magdalena Johannesen, forkvinna, vónar at fleiri bingo-fólk leggjast afturat, so arbeiði kann halda fram.
Myndir frá aðalfundinum og bingo-spælinum eru at síggja HER
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Føroysk luttøka til stórsta ítróttatiltak í 2011
Tólv føroysk ítróttafólk hava í allan vetur fyrireika seg til stórsta ítróttatiltak í heiminum í ár. Talan er um Special Olympics World Summer Games, sum vera í Athen í døgunum 25. juni til 4. juli.
Føroyska liðið, ið telur 18 persónar fer úr Føroyum til Athen týsdagin, og í Athen fara tey at kappast í boccia, frælsum ítrótti og svimjing. og tey eru:
Boccia
Elin Løkin (Svanur)
René Líð Thomsen (Svanur)
Theodor Esmar Hansen (Svanur)
Unn Mortensen (Smæran)
Venjari: Dan Lamhauge
Frælsur ítróttur
Meiken Olsen (Bragdið og Smæran)
Rannvá Strøm (Bragdið og Smæran)
Júst í Túni (Svanur)
Tórður Hjalt Jacobsen (Svanur)
Venjari: Sonni Djurhuus
Svimjing
Eivindur Toftegaard (Smæran)
Robert Poulsen (Smæran)
Heidi Eliasen (Smæran)
Súsanna Johannesen (Smæran)
Venjari: Barbara Holm
Á heimasíðuni hjá ÍSB ber til at fylgja við í kappingini, men eisini ber til at vitja heimasíðuna hjá leikunum www.athens2011.org
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Turid rann við Paralympiska kyndlinum
Havnakvinnan Turid Samróð greiddi frá tá hon rann við PL-faklinum í sendingini góðan morgun Føroyar.
Í sendingini greiddi hon frá hvussu hon hoyrdi um tiltakið, sum hevur til endamáls at savna pening inn til stóru leikirnir í London komandi heyst. Víðari greiddi hon frá hvussu og hví hon bleiv motiverað at renna teir 10 km.
Á heimasíðuni hjá kringvarpinum ber til at lurta eftir innslagnum, men hon kann eisini hoyrast HER.
Føroyingar vera eisini millum tey mongu ítróttafólkini tá Paralympisku Leikirnir vera settir í London 29. august. Vit vænta at kunna luttaka við 3 ítróttafólkum, og tey koma at kappast í svimjing og frælsum ítrótti
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
U19 landsliðini hava fríggjamorgunin verið í dysti í árligu NEVZA-kappingini, sum verður leikt í Kettering í Onglandi hetta vikuskiftið. Dreingirnir spældu ímóti Svøríki og genturnar ímóti Danmark.
Ógvuliga líkir dystir
Hjá bæði monnunum og kvinnunum var talan um tvey góð sett og eitt vánaligt. Bæði liðini fylgdu væl við í 1 setti, har tað var javnt upp til uml. 16 stig, tá ið Svøríki og Danmark drógu frá.
2. sett er ikki vert at gera nakað burturúr fyri hvørki av liðunum, tí spælið fekst ongantíð at virka. Men tíbetur var 3. setti í báðum førum nógv betri, og fyri bæði genturnar og dreingirnar var spenningur í líka til tað seinasta.
Mistøkini kosta
Tá ið tað var javnast í settunum var munurin á liðunum, at vit gjørdu nøkur óheppin mistøk, sum komu at kosta. Sjálvandi hava hini londini nakrar leikarar, ið skara framúr bæði í stødd og dygd, men tað eru tó mistøkini, ið okkara lið kunnu iðra seg um, tí tey kostaðu ov nógv til seinast. Úrslitið í morgun var:
U19 dreingir: Føroyar - Svøríki 0-3 (19-25, 14-25, 20-25)
U19 gentur: Føroyar – Danmark 0-3 (16-25, 10-25, 21-25)
Dystir aftur kl. 15.30
Føroysku liðini skulu aftur á vøllin seinnapartin. Teir dystirnir eru:
U19 dreingir: Føroyar – Ongland kl. 15.30
U19 gentur: Føroyar – Noreg kl. 15.30


text:
Inntøkubýti í húskisbólkum
Gini-talið er eitt javnbýtistal. Talið sigur, hvussu javnt inntøkubýtið er fyri øll húski í landinum, og fyri hvønn húskisbólkin sigur talið, hvussu javnt inntøkubýtið er innanhýsis í bólkinum sjálvum – jú lægri tal, jú javnari býti.
Lægsta Gini-tal og harvið javnasta inntøkubýti finna vit í stórhúskjunum, væl javnari enn miðal fyri alt landið. Í øllum hinum húskisbólkunum, støkum uttan børn undantikin og tveimum vaksnum uttan børn, var Gini-talið á leið sum landsmiðal.
Bólkurin við støkum uttan børn skilur seg burturúr við hægsta Gini-tali – næstan 30 og tí ójavnasta býtinum. Óivað er orsøkin, at hetta er minst einsháttaði ella ymiskt samansetti húskisbólkurin. Partur av hesum bólki eru pensjonistar, har nógv bert hava almannapensjónina, meðan onnur hava aðrar inntøkur. Her eru eisini lesandi og onnur ung, ið búgva fyri seg sjálvan, men uttan stórvegis inntøku. Og her eru onnur støk í góðum árum og við góðum inntøkum. So inntøkumøguleikarnir er meira ymiskir her enn í nøkrum øðrum av húskisbólkunum.
Sonevnda fimtingslutfallið lýsir inntøkuójavnan sum lutfallið millum fimtingin við teim hægstu inntøkunum og fimtingin við teim lægstu inntøkunum. Her sæst sama myndin sum við Gini-talinum omanfyri: at ójavnin er minstur millum stórhúskini, at hann er størstur millum tey støku uttan børn, og at hjá øllum hinum húskisbólkunum liggur fimtingslutfallið javnt á leið sum miðal fyri landið.
Í hagtalsgrunninum eru meira útgreinaðir upplýsingar, bæði á aldur, øki og kyn.


text:
Nýggjastu tíðindini
Melda til tíðindabræv
Tíðindi - 10. februar 2017
Leygardagin 18. februar verður árligi aðalfundurin hjá FSF. Gestur á fundinum hesaferð verður Michael van Praag, forseti í hollendska fótbóltssambandinum, og nevndarlimur í UEFA
39. aðalfundur Fótbóltssamband Føroya verður í FSF-húsinum í Havn leygardagin 18. februar, klokkan 13:00 - Mynd: Hans Erik Danielsen
Nevndarval og val av forseta er á skránni, tá árligi aðalfundurin hjá Fótbóltssambandi Føroya er á skránni leygardagin 18. februar, klokkan 13:00. Fundurin verður í FSF-húsinum við Tórsvøll í Havn.
Men áðrenn fundin er kortini greitt, at teir, ið standa fyri vali til starvsnevndina hesaferð, Róin Schrøter, Fríðin Ziskason og Jákup Martin Joensen verða afturvaldir fyri næstu fýra árini, og sama er galdandi fyri forsetan síðani 2010, Christian F. Andreasen.
Á seinasta starvsnevndarfundi, sum var 6. februar, bleiv roknskapurin fyri í fjør góðkendur, og vísir eitt yvirskot á góðar 630.000 krónur.
Vanligt er, at útlendskir gestir, umboðandi UEFA, eru hjástaddir, tá aðalfundurin er á skránni, og soleiðis verður aftur í ár. Hesaferð er tað Michael van Praag, forseti í hollendska fótbóltssambandinum, og nevndarlimur í UEFA, sum vitjar.
Aðalfundurin í ár er tann 39. í røðini, síðani felagsskapurin varð settur á stovn tann 13. januar í 1979.
Michael van Praag, forseti í hollendska fótbóltssambandinum, verður gestur á aðalfundinum hjá Fótbóltssambandi Føroya, sum verður í FSF-húsinum leygardagin 18. februar, klokkan 13:00


text:
Kvinnurnar endaðu við stórsigri
Kvinnur08-10-2016 - Jónfinn Petursson
1. deild kvinnur, 20 umfar: HB – B68 12-0
Kvinnurnar settu punktum fyri kappingarárið 2016 við stórsgri móti B68. Milja R. Simonsen er ársins málsslúkur og harumframt fekk Alda av Skarði sínar allarfyrstu minuttir í bestu kvinnudeildini.
Okkara kvinnur stettu gestirnar uppá pláss beinanvegin og við málum frá Heidi, Jónvu og hatrikki frá Milju, fóru vit til hálvleiks við støðuni 6-0 til okkra kvinnur.
Vit hildu grýtuni í kóki í seinna hálvleiki og skutu seks mál afturat. Heidi var aftur á blettinum eins og Lív fekk tvey mál.
Men Milja var aftur í essinum og skoraði kvatrikk og megnaði tí tað heilt óhoyrda at skjóta 7 mál í einum og sama dysti.
Hetta hevur við sær, at kviki framherji okkara við 25 málum, hevur skotið nógv flest mál í bestu kvinnudeildini.
Hetta má metast sum sermerkt havandi í huga, at vit, hóast góða gongd seinastu dystinar, ikki megnaðu at betra okkum frá í fjør, men heldur mistu eitt pláss og endaðu kappingarárið á fjórða plássi.
Tó, glottar eru at síggja- Eitt nú er Heidi Sevdal við aftur eftir barnsburðafarloyvi. Eisini var stuttligt at notera, at Alda av Skarði fekk sín allar fyrsta hálva tíman í dysti í bestu kvinnudeildini.
Venjararnir lata sera væl at dugnaligu og skilagóðu nólsoyar-gentuni, ið heilt vist, við góðum hepni og røttum arbeiðshuga, fer at verða eitt gott íkast hjá HB-kvinnum í framtíðini, 15 ára gamla Alda hevur verið týðandi partur av okkara U17 gentuliði í ár.
Vit fegnast, hóast alt, um gondina og gleða okkum longu nú til komandi kappingarár.
Vit fara eisini at takka øllum kappingarneytunum fyri eitt gott og spennandi kappinarár, og ein serliga heilsan fer til KÍ, sum við sínum 17. meistaraheiti setur tjúkka striku undir, at tær heldur ikki verða lættar at syfta í komandi tíð.
Tó, tær skulu tó ikki kenna seg ov tryggar, vit eru á veg.
KOYR Á, HB!!!
HAGTØLINI
Kvinnur 1. deild, 20. umfar: leygardagin 8. okt. 2016 kl. 13.00 í Gundadali
HB-B68 12-0 (6-0)
1-0 Heidi Sevdal 1’
2-0 Milja R. Simonsen 4’
3-0 Milja R. Simonsen 7’
4-0 Jónvá Hentze 13’
5-0 Milja R. Simonsen 19’
6-0 Lív F. Arge 25’
7-0 Milja R. Simonsen 44’
8-0 Heidi Sevdal 61’
9-0 Milja R. Simonsen 67’
10-0 Lív F. Arge 72’
11-0 Milja R. Simonsen 82’
12-0 Milja R. Simonsen 87’
Liðið: Annika Dam – Marjun undir Kletti (Rannvá Mortensen 77.), Milja R. Siomsen, Ása á Reynatúgvu, Jónvá Hentze, Lív F. Arge , Elin Maria Isaksen (Barbara á Dunga 62.), Heidi Sevdal, Liljan av Fløtum Petersen (liðsk.), Silja Færø, Sólrun Thomsen (Alda av Skarði 60.).
Óbrúktir eykaleikarar: Lea Hansen og Ninna Hansen
Venjarar: Ríkin N. Djurhuus og Alexandre da Silva Braga
Dómari: Rani A. Skaalum
Hjálpardómarar: Jan Hermansen og Rói Zachariasen
Myndir: Rakul Hansen


text:
HBarar við U17 gentulandsliðnum í Wales
Landslið19-04-2013 - Jónfinn Petursson
U17 Gentur minikapping í Wales: Ísland - Føroyar 2-2
Í seinasta dystinum í mini-kappingini í Wales, eydnaðist tað føroyska U17-landsliðnum við gentum at spæla javnleik 2-2 móti Íslandi.
Eftir at hava tapt fyri Norðurírlandi og Wales skuldu føroysku genturnar í dag royna seg ímóti Íslandi, sum varð mett at hava sterkasta liðið í kappingini.
Men hóast keðiligu gongdina hjá okkum higartil í kappingini, megnaðu vit at fáa ein flottan javnleik móti stórisystur fyri norðan.
Lív F. Arge legði fyri við at senda fríspark beinleiðis í málið. Tá fyrri hálvleikur var hálvrunnin, endar eitt annað fríspark frá Lív hjá Milju R. Simonsen, sum stingur bóltin víðari til Guðrið Thomsen, ið hegnisliga setir bóltin í netið til 2-0 .
Beint áðrenn liðini fóru at hvíla seg minkaði Ísland um munin, og tá átta minuttir vóru spældir av seinna hálvleiki, javnaðu íslendsku genturnar til 2-2.
Fleiri mál komu ikki, og tað má metast sum ein verulig uppreisn fyri føroysku genturnar, at tær megnaðu at spæla javnleik ímóti Íslandi eftir keðiligu tapini í fyrstu dystunum.
Vit kunnu gleðast um, at Annika Dam var ein brandur í málinum, og at bæði Milja R. Simonsen og Lív F. Arge spældu allan dystin. Og hóast úrslitið í kappingini saktans kundi verið betri, er hetta fínur møguleiki hjá okkara ungu kvinnuligu leikarum at fáa seg royndar á altjóða pallinum. Flott avrik og hjartaliga til lukku ynskja vit.
Ísland - Føroyar 2-2
0-1: Lív F. Arge, 12. min.
0-2: Guðrið Thomsen, 23. min.
1-2: Sara Skaptadóttir 39. min.
2-2: Hulda Ósk Jónsdóttir 48. min.
Føroyar:
1. Annika Dam (GK), 5. Kára Djurhuus, 6. Elisabeth Vang, 7. Milja R. Simonsen, 8. Silja R. Róin, 9. Ása á Reynatúgvu (2. Jansy Jacobsen, 77. min.), 11. Hervør Olsen (14. Jónvá Hentze, 80. min.), 12. Lív F. Arge (Cap.), 13. Guðrið Thomsen, 17. Arnborg Lervig og 18. Durita Hummeland.
Á beinkinum: 16. Annika M. Arge (GK), 3. Gudny Johannesen, 4. Bjørt Holm, 10. Hjørdis Rasmusardóttir, og 15. Sigrun T. Magnussen.
Venjarar: Jón Pauli Olsen og Bára Skaale Klakstein.


text:
Kiran Jóanesarson
11.01.2018 - 21:34
Fiskur > Tíðindi > Føroyar
Uppsjóvarskipið Hoyvík, sum fekk maskintrupulleikar fyrr í vikuni, kom á Havnina um 19 tíðina í kvøld, har trupulleikin skal loysast.
Skipið varð sleipað til Havnar av Brimli, men tá ið tað skuldi inn á Havnina tók Pressarin hjá Mest yvir, og legði skipið at bryggju.
Hoyvík var til fiskiskap eftir makreli í ES sjógvi vestanfyri Hetland, tá ið eitt stempul fór.
Av tí at motururin skal takast sundur, varð avgjørt at klassa moturin eisini, og mett verður at arbeiðið kemur at taka umleið 3 vikur.
Tá ið arbeiðið er gjørt, verður fari á svartkjaftaveiðu, um alt gongur eftir vild.


text:
Góðar reglur
Niðanfyri eru nakrar einfaldar reglur, sum tit kunnu læra børnini. Far ein túr við einum lítlum bólki, so tit kunnu venja í ferðsluni.
Gakk innast á gongubreytini
Byrja við at vísa børnunum, hvar á gongubreytini tey skulu ganga. Tey skulu ganga innast á gongubreytini við einum vaksnum millum seg og ferðsluna. Á henda hátt er lættari at halda børnunum burtur frá vandastøðum.
Vís børnunum, at bilar, súkklur og prutl ofta koyra tætt við gongubreytina.
Steðga við kantsteinin og við innkoyringar
Steðga altíð á við kantsteinar og vegjaðarar, áðrenn tit fara tvørturum. Steðga eisini á við inn- og útkoyringar, eisini hóast tit vita, at eingin kemur.
Gakk bara í ferðsluni saman við vaksnum
Børnini mugu ongantíð vera einsamøll í ferðsluni.
Spæl ikki í ferðsluni
Sig ofta við børnini, at tey mugu ikki spæla í ferðsluni.
Tosið um ferðslu
Hygg at øðrum fólki til gongu í ferðsluni. Steðga tey við kantsteinin?


text:
22. januar 2015 skrivaðu Landssjúkrahúsið og Politiið í Føroyum undir samstarvsavtalu. Avtalan er tann fyrsta av sínum slag millum stovnarnar. Avtalan er ein sonevnd rammuavtala, ið leggur ein yvirordnaðan leist fyri samstarvi og samskipan millum stovnarnar innan ymisk evni, eitt nú samskifti millum Politiið og Bráðdepilin í sambandi við hendingar um handfaring av ikki-náttúrligum deyðsføllum vm.
Endamálið við hesi avtaluni er at betra um samstarvið og samskiftið millum stovnarnar, við greiðum ásetingum viðvíkjandi innihaldi og mannagongdum.
Ætlanin er í 2015/16 at menna avtaluna víðari við øðrum evnum.


text:
Árni Ellefsen, forstjóri
Árni Ellefsen er føddur í 1966 og er útbúgvin cand.merc.aud frá CBS í Keypmannahavn umframt statsaut. revisor.
Árni Ellefsen varð í september 2015 settur í fyribils starv sum forstjóri í BankNordik.
Hann byrjaði í BankNordik í 2011, tá hann tók við starvinum sum fíggjarstjóri.
Áðrenn Árni Ellefsen kom í BankNordik, starvaðist hann sum fíggjarstóri í Nema P/F (2009-2011). Harafturat hevur hann verið grannskoðari hjá Spekt (1996-2000), har hann eisini var partnari (2002-2009). Árni hevur eisini royndir frá KPMG, har hann starvaðist í tveimum umførum (1986-1996 og 2000-2002).


text:
Í sambandi við, at tað í ár eru 40 ár síðani, at Elvis Presley andaðist, hava Jens Lisberg og nakrir tónleikarar tikið stig til eina heiðurskonsert fyri Elvis. Konsertin verður á Reinsarínum 7. oktober.
Á konsertini verða spældir nakrir av teimum kendastu Elvis-sangunum – eisini nakrir av teimum andaligu.
Jens Lisberg er væl kendur í Føroyum sum countrysangari, og hann hevur í mong ár framført countrytónleik til mong ymisk tiltøk, harundir nógvar stuðulskonsertir fyri vælgerandi endamál.
Afturat sær hevur hann ein bólk av dugnaligum tónleikarum og kórsangarum.
Tey luttakandi eru:
- Jens Lisberg, sang
- Elspa Samuelsen, kórsang
- Malan Hansen, kórsang
- Torbjørn Lisberg, tangentar
- Sámal Lindenskov, guitar
- Hildibjartur Hansen, guitar
- Heini Fossá, trummur
- Jóhan Martin Jacobsen, bass
Konsertin byrjar kl. 20.


text:
Strandfaraskip landsins hevur avgjørt at bjóða Mykinesleiðina út aftur og er freistin at lata inn tilfar, ísamband við at røkja leiðina í 2018, tann 1 februar.
Hetta hevur við sær at ikki er møguligt at bíleggja ferðaseðlar á Mykinesleiðini í 2018, her á síðuni enn. Eru fleiri spurningar vinarliga vendi tygum til ssl@ssl.fo
Føst sigling
Vit røkja siglingina fyri strandferðsluna til Mykinesar. Her á síðuni hevur tú møguleika at bíleggja pláss til rutusiglingina til Mykinesar.
Útferðir til Tindhólm og Mykinesar
Vit gera eisini útferðir til Mykinesar og Tindhólm. Hetta kanst tú lesa meira um við at fara undir túrar.


text:
- Hetta er radikalt, ja næstan sensationelt.
Soleiðis sigur Hans Pauli Strøm, sosiologur, sum í nógv ár hevur fylgt við fólkatalinum í Føroyum. Í nógv ár hevur boðskapurin verið heldur dómadagskendur, har serfrøðingar úr øllum ættum hava ávarað ímóti gongdini, at tey ungu rýma. Men nú er tónin ein heilt annar.
Fyri fyrstu ferð í trý áratíggju sæst, at tey yngru enn 40 ár vaksa í tali. Hetta síðsta árið er talið av tí yngra partinum vaksin við 512, meðan tey eldru eru vaksin við 666.
- Hetta er fantastiskt. Hetta er ein ógvuslig broyting, tí fyri nøkrum árum síðan minkaði yngri parturin av fólkinum við millum 200 og 300 um árið, og nú er eitt pluss á 500. Hetta er altso ein broyting á eini 700, og tað er veruliga radikalt. Samstundis skulu vit minnast til, at hetta er ikki nokk enn, tí tey eldru vaksa meira. Men hetta er eitt risastig rætta vegin, og tað er ómetaliga spennandi, um tað heldur áfram, sigur Hans Pauli Strøm av Hagstovuni.
Stór sveiggj
Vit eru von við, at tað eru stór sveiggj í føroyska fólkatalinum. Royndirnar vísa, heilt aftur í 50-árini, at búskaparliga gongdin og møguleikin at fáa arbeiði ávirkar fólkatalið í Føroyum nógv ógvusligari enn aðrastaðni. Føroyingar eru sera flytførir, teir eru skjótir at umráða seg og kvikir at fara burtur.
- Flytingin er ómetaliga viðkvom. Føroyingar reagera óvanliga skjótt uppá, um arbeiði er at fáa og um livikorini annars broytast. Flytingin kemur ófatuliga skjótt hjá okkum, greiðir Hans Pauli Strøm frá.
Eitt gott dømi er flytingin í stóru kreppuni í 90 árunum. Hóast 1988 var eitt rokár, og búskapurin kókaði, so fóru føroyingar longu at flyta burtur í 1989, tó at kreppan ikki rakti veruliga fyrr enn í 90 árunum. Og longu í 1995 fóru fólk at flyta heimaftur, hóast arbeiðsloysið ikki var liðugt enn.
Nú er arbeiðsloysið lágt, hjá monnum um 2 prosent og hjá kvinnum 3 prosent, og tí fjølgast tey ungu í burðardyggum aldri aftur í Føroyum. Men tað er ikki tað einasta...
Útbúgvingar stimbra
Tann næsti avgerandi tátturin, sum er við til at birta uppundir økjandi fólkatalið í yngra endanum, er vaksandi útboðið av útbúgvingum, heldur Hans Pauli Strøm. Tí tað er ein veruleiki, at fráflytingin er minkað meira, enn tilflytingin er økt.
- Tað hevur verið eitt kraftigt fokus á útbúgvingar í Føroyum, og tað eru eisini komin fleiri lestrarpláss í Føroyum enn frammanundan. Eisini í almenna kjakinum hava útbúgvingar fylt nógv. Tað talar beint til tey ungu, og tað hevur eisini ávirkað soleiðis, at fráflytingin minkar. Vit hava fingið ein stóran vøkstur í tali av lesandi herheima, og tað er rættiliga avgerandi, sigur Hans Pauli Strøm.
Alt spælir saman beint nú, og tað stimbrar fólkavøksturin. At tað er arbeiði at fáa, og at fleiri útbúgvingar eru at velja ímillum. Tey ungu í Føroyum hava til dømis lætt við at spjaða til sín privata búskap við at hava eitt starv við síðuna av lesnaðin, soleiðis sum støðan er beint nú. Men tað er heldur ikki alt...
Og lívið lær
Tá ið vit tosa um flyting, so ber til at tosa um hugtøk “atdráttarmegi”, sigur Hans Pauli Strøm. Antin stoyta vit sum land fólk frá okkum, ella draga vit fólk til okkara. Tá koma aðrir tættir eisini aftrat útbúgvingini og arbeiðnum, og her hevur serliga mentanin í breiðum týdningi nógv at siga.
- Ung vilja eisini hava lív í. Og fleiri ung draga onnur ung at sær. Vit hava eitt rák í Føroyum, har mentanartilboðini økjast, og at tað hendir meira. Tað er lív í, og tað dregur fólk til okkara. Vit hava eina atdráttarmegi í løtuni, sum virkar rætta vegin, sigur Hans Pauli Strøm, sosiologur.
Samanumtikið spælir nógv við í løtuni.
- Søgan vísir, at tá tað gongur væl, so virkar alt saman, og soleiðis er tað beint nú. Eg eri sera spentur, hvussu næstu árini fara at ganga, tí enn vantar nakað í, at tey yngru fjølgast meira enn tey eldru.
1. apríl 2016 búðu 49.331 fólk í Føroyum.
Les eisini: Nú fjølgast tey ungu í Føroyum


text:
Norðurlandahúsið bjóðar føroyskum børnum at sýna fram teirra list á skrímslaframsýning á barnafestivalinum, sum verður 1.-9. apríl 2017.
Børn eru okkara mest kreativu listafólk, og tí skal teirra list sjálvandi eisini vísast fram í Norðurlandahúsinum. Eitt av evnunum á barnafestivalinum hesaferð er “skrímsl”, og Norðurlandahúsið kundi hugsað sær at vitað, hvussu føroysk børn halda, at skrímsl síggja út. Tí bjóða vit øllum børnum at lata eitt listaverk inn til okkara framsýningina “Skrímslið hjá mær”, sum verður frammi allan barnafestivalin.
Listaverkið skal vera ein standmynd millum 25 og 50cm og skal kunna hanga ella standa. Alt tilfar er loyvt frá pappíri og klæði til træ, grót og sjálvandi endurnýtslutilfar.
Listaverkini verða sýnd fram inni í Klingruni og uttanfyri Norðurlandahúsið, um okkurt Skrímsl tolir at standa úti.
Skrímslini skulu latast inn í Norðurlandahúsinum mánadagin 13. og týsdagin 14. mars millum 10.00 og 17.00. Listaverkið skal vera týðiliga frámerkti við navni og aldri á barninum.
Nærri kunning HER


text:
Nøgdin av burturkasti, sum verður sent til endurnýtslu, er økt við 40 prosent frá 2012-2016.
Innsavnað burturkast frá húsarhaldum, stovnum, fyritøkum o.ø. í Føroyum verður antin brent, tyrvt, endurnýtt, ella bólkað sum serliga dálkandi, og sent av landinum til serliga viðgerð.
Umhvørvisstovan hevur gjørt upp, hvussu nógv burturkast er ávikavist brent, tyrvt, endurnýtt ella sent til serliga viðger uttanlands. Uppgerðin er fyri árini 2012 til 2016, og vísir, at samlaða nøgdin av burturkasti er økt frá umleið 44 túsund tonsum í 2012 til umleið 52 túsund tons í 2016. Hetta svarar til eina øking upp á 18 prosent ella umleið 8 túsund tons.
Hóast burturkast nøgdin er økt hesi árini, sæst eisini, at meiri burturkast verður skilt frá til endurnýtslu. Uppgerðin vísir, at nøgdin av burturkasti, ið verður endurnýtt, er økt lutfalsliga mest, frá umleið 6.000 tonsum í 2012 til umleið 8.500 tons í 2016, ið svarar til eina øking upp á leið 40 prosent. Til samanberingar kann nevnast, at nøgdin, ið er brend er økt við umleið 10 prosentum og serliga dálkandi burturkast er økt við umleið 4 prosentum.
Útgreinað hagtøl fyri burturkast
Um tú vil hava meira at vita, ert tú vælkomin at seta teg í samband við Heidi Mortensen, telefon 342400 ella us@us.fo« Aftur
Nýggjársbál
28-12-2017
Norðurlendingar á Umhvørvisstovuni
05-12-2017
Alivirksemið hjá P/F Luna á Sørvágs…
26-11-2017
Endurnýtslan av burturkasti nógv øk…
23-11-2017
Yvir 7000 flogmyndir 1958 – 2016 tø…
14-11-2017
Flogmyndir úr øllum Føroyum
14-11-2017
MVG frítøka og differentieraður elp…
27-10-2017
Inngarðsútskiftingin á Strondum er …
25-10-2017
Framleiðsla av plastbátum umhvørvis…
24-08-2017
Michael K. Jacobæus er settur í sta…
11-08-2017


text:
Jóan Petur Gregoriussen var føddur í Kvívík í 1845. Hann verður vanliga nevndur Jóan Petur uppi í Trøð. Jóan Petur var til skips um várarnar og heystarnar undir Íslandi. Hann átti eitt sindur av jørð, sum hann røkti, og umframt hetta tókst hann við at smíða.
Hann var sera virkin í tjóðskaparrørsluni, ið tók seg upp í Føroyum í 1890-árunum, og yrkti mangan til fólkafundir, sum tá vóru hildnir víða um í landinum. Hann yrkti føðilandssangir og kvæði. Eisini yrkti hann vísuna um „Vaagen“ og ta føroysku brúðarvísuna: Várharra hann segði, tað er ikki gott.
I. P. Gregoriussen, vanliga nevndur Jóan Petur uppi í Trøð, var kvívíkingur, føddur í 1845. Faðir hansara, Grækaris, var mentaður maður og gjørdist vinmaður Hammershaimbs prest, tá hesin kom til Kvívíkar — sum áður nevnt í 1855. Jóan Petur var ofta við pápanum inni á gólvinum á Kirkjuteigi, og her fekk hann bøkur til láns. Óføra næmur var hann og eisini alt frá barnsbeini hegnismaður.
Mannkomin fór hann í 1867 til skips undir íslandi og var burtur um várarnar og heystarnar fram til 1870, tá hann legðist uppi á landi. Eitt sindur av jørð átti hann, og umframt at røkja hana fekst hann við at smíða.
Ein hending, Jóan Peturi var fyri á Íslandi, fór ongantíð frá honum. Manningin á skipi hansara hevði ein dagin, teir lógu inni, leitað sær í kirkju, og har hoyrdu teir íslendskan prest prædika á íslendskum máli. Hetta fekk Jóan Petur at hugsa um standin í føroyskum kirkjulívi, har allir prestar — sjálvt teir føroysku — prædikaðu á donskum. Frá hesum degi var tjóðskaparansur hansara av álvara vaktur, og tá Føringafelag í 1889 var stovnsett, átti tað valla trúgvari viðhaldsmann enn Jóan Petur uppi í Trøð.
Eins og bygdarmaðurin Kvívíks-Jógvan yrkti Jóan P. Gregoriussen føðilandssangir og kvæði. Kendastu teirra eru: »Við Kaspiska havið«, yrktur til fyrsta fólkafund, hildin varð í Føroyum, 2. hvítusunnudag 1894 suðuri á Sandi, og »Til fólkafundirnar í Føroyum« (So harður er streymur í Føroyafirði), yrktur til fólkafund í Nólsoy jóansøkuaftan 1895. Av táttum og kvæðum nevna vit »Gentukæti« (Her nógv er at gera) 1894, »Vaagen« 1894 og »Tróndur og Sigmundur á Havnartingi«. Harumframt yrkti hann føroysku brúðarvísuna »Várharra hann segði, tað er ikki gott«.
Seinastu árini var J, P. Gregoriussen boygdur av sjúku, og hann andaðist longu í 1901, 56 ára gamal. Tað mesta, hann yrkti, er savnað í bóklingin »Yrkingar«, ið Felagið Varðin gav út í 1928.
Eftir livir minnið um ein mentaðan føroying; ikki var hann heimføðingur, maðurin, sum longu í 1895 segði:
»Hví skal alt ljósið í landsuðri
liggja? Heldur vit runt alla
havsbrúnna
hyggja; harav birtist ljósið í
Føroyum.«
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83.


text:
Føroyskir svimjarar hava aftur í morgun svomið seg til bæði heiðursmerki og finalupláss á Reykjavík International Games 2016, nú næsta sett av innleiðandi riðlum varð avgreitt. Umframt at fleiri juniormet vórðu sett.
(Brynhild og Alisa gull og bronsu í 100 rygg. Jón Bjarnason eigur myndina)
Í 200 blandað svam Sára Ryggshamar Nysted úr Suðuroyar Svimjifelag seg trygt víðari til A-finaluna seinnapartin, við 2:31.64 og triðbestu tíð av øllum. Hon eigur føroyska metið á 2:21.59, frá HeimsMeistarastevnuni fyri Juniorar í Sinapore í fjør.
Í 100 rygg vunnu Brynhild Johannensen og Alisa Vestergaard úr Suðuroyar Svimjifelag ávikavíst gull og bronsu í yngra bólkinum, við 1:15.53 og 1:19.86, meðan Sára R. Nysted eisini úr SuSvim og Signhild Joensen úr Ægir svumu seg víðari til A-finaluna við ávikavíst 1:06.39 og triðbestu tíð, og 1:06.48 og fjórbestu tíð. Hetta var nýtt juniormet til Sáru, har Signhild átti hitt nú farna á 1:06.90 frá Evropeisku Leikir í Baku í fjør. Birita Debes eigur føroyska metið á 1:05.64. frá HeimMeistarastevnuni í Barcelona í 2013.
Í 100 bringu svam Róland Toftum úr Suðuroyar Svimjifelag seg víðari til A-finaluna við nýggjum føroyskum juniormeti, 1:07.76 og næstbestu tíð av øllum nú í Reykjavík. Rókur Trygvason úr Ægir og Hugin N. Lave úr SuSvim svumu seg eisini víðari til A-finaluna, við ávikavíst 1:12.60 og 1:13. 65.
Í 200 bringu vunnu Sólva A. Sigurðsson og Aimi á Lakjuni ávikavíst silvur og bronsu í yngra bólkinum, báðar úr Ægir, við 3:01.35 og 3:08.79. Hetta var eisini nóg gott til at tær komu í A-finaluna í opna bólkinum, seinnapartin, saman við Ásbjørg Hjelm úr Ægir sum í eldra bólkinum svam 2:51.69 og næstbestu tíð av øllum.
Í 100 firvald svam Sára R. Nysted úr Suðuroyar Svimjifelag seg víðari til A-finaluna seinnapartin, við 1:06.58 og næstbestu tíð av øllum, sum eisini var stórt nýtt føroyskt juniormet. Poula Ø. Mohr eigur her føroyska metið á 1:04.58, frá HeimsMeistarastevnuni í Barcelona í 2013, meðan juniormetið hjá Poulu var 1:09.23 frá Small States stevnuni í 2010.
Í 100 frí svumu Eyðbjørn Joensen og Róland Toftum seg víðari til A-finaluna seinnapartin við ávikavíst 55.17 og 6. bestu tíð, og 55.28 og 8. bestu tíð, báðir úr Suðuroyar Svimjifelag. Hartil svam Alvi Hjelm seg víðari til B-finaluna við 55.58 og 12. bestu tíð.
Og í 200 frí vann Alisa Vestergaard úr Suðuroyar Svimjifelag við 2:22.62 bronsu í yngra bólkinum, meðan Jana Bjartalíð Thomsen úr Ægir og Sára R. Nysted úr SuSvim svumu seg A-finaluna, Jana við 2:12.41 og fjórbestu tíð og Sára við 2:13.23 og fimtbestu tíð. Sára eigur her føroyska metið á juniormetið, á 2:06.96 frá HMJ í Singapore í fjør.
Finalurnar byrja kl 16:15 seinnapartin, íslendska tíð, sum er sama tíð her í Føroyum. Øll úrslit kunnu síggjast her.


text:
9. september skulu tey konservativu í Bretlandi hava nýggjan formann. David Cameron legði frá sær í kjalarvørrinum av Brexit, og nú er víst, at tað verður ein kvinna, sum fer at flyta inn í Downing Street, har ið forsætismálaráðharrin býr.
Tað eru tvær royndar kvinnur, ið hava bjóðað seg fram, og tær eita Theresa May og Andrea Leadsom. Báðar høvdu boðað frá einum siðiligum valstríð, men longu nú sær út til, at valstríðið harðnar.
- Eg havi stóran áhuga í komandi ættarliðum, segði Andrea Leadsom, sum hevur trý børn.
Hon var spurd um tað, at hon hevði børn, gjørdi nakað, afturímóti, at mótstøðukvinnan, Theresa May, ikki hevði børn.
Men nú sigur Andrea Leadsom, at hon ongantíð hevur sagt nakað tílíkt, og hon leggur tíðndafólkið tíðindafólkið undir at hava manipulerað við hennara orðum. Tíðindakvinnan, Rachel Sylvester, vísir aftur, at hon skal hava lagt orð í munnin á Andreu Leadsom.
- Eg spurdi hana beinleiðis, hvat munurin á henni og Theresu May var. Hon svaraði ”fíggjarligt skil og familja”, sigur Rachel Sylvester við BBC.
Annars verður tað væntandi Theresa May, ið verður næsti forsætismálaráðharri í Bretlandi.
Til fyrsta valumfar, tá tingfólkini í konservativa flokkinum skulu velja tvey fólk at kappast um at gerast forsætismálaráðharri, vann Theresay May greitt. Hon fekk 199 av atkvøðunum hjá tingfólkunum, meðan Andrea Leadsom einans fekk 84.
Keldur:
Being a mother gives me edge on May — Leadsom
Andrea Leadsom 'motherhood' comments spark row


text:
Epilepsifelag Føroya hevði aðalfund í vikuni, og har varð millum annað staðfest, at felagið hetta seinasta árið hevur havt vaksandi limatal. Teir eru nú millum 90 og 100, men Randfríð Sørensen, forkvinna felagsins, vísti á, at talið helst skuldi verið væl hægri, tí okkurt um 400 føroyingar hava epileps, upplýsir felagið í skrivi sent miðlunumi.
- Eg hevði ynskt, at vit kundu økt limatalið í einar 200 ella í minsta lagi hálvt annað hundrað, segði hon.
Fitt av fólki var møtt á aðalfundinum hesaferð, og ein part av heiðrinum fyri góðu uppmøtingina mundi Bjarki á Rógvi Hansen, neurologur, eiga. Hann helt nevniliga ein sera forvitnisligan fyrilestur um avbjóðingar hjá fólki við epilepsi og viðgerð av epilepsi.
Kannabis
Sambært lýsingini skuldi Bjarki á Rógvi Hansen hava fyrilestur um møguleikar hjá fólki við epilepsi at fáa koyrikort og um samanhangin ímillum beinbroyskni og epilepsi. Tað gjørdi hann eisini, men síðani helt hann ein ikki minni áhugaverdan fyrilestur um kannabis sum heilivág ímóti epilepsi.
Royndir aðrastaðni, serliga í USA, við kannabisviðgerð hava víst góð góð úrslit, men á okkara leiðum hevur lítil og ongin læknafrøðilig kanning av kannabis verið hesi seinastu 50 árini.
Bjarki á Rógvi Hansen legði dent á, at kannabis ikki er nakar undurheilivágur ímóti epilepsi, men vísti á, at greiðar ábendingar eru um positivan virknað í ávísum førum og serliga, tá kannabis verður brúkt saman við aðrari viðgerð.
Meira gransking og fleiri viðgerðarroyndir eru tó neyðugar, fyri at læknar skulu hava eitt haldgott grundarlag at mæla til kannabisviðgerð á, staðfesti hann. Og so er tað eisini tann stóra forðingin, at kannabis verður roknað sum rúsevni og onki annað í danska kongaríkinum, og tí er evnið ógvuliga strangt regulerað í lógarverkinum.
Nevndin óbroytt
Á aðalfundinum stóðu Mari Johannesen og Elma Berg Danielsen fyri vali, og ein tiltakslimur skuldi eisini veljast. Tær báðar blivu afturvaldar uttan mótvalevni, og Ingolf S. Olsen varð valdur sum tiltakslimur.
Nevndin skipaði seg eftir aðalfundin og er óbroytt. Randfríð Sørensen er forkvinna, Mari Johannesen næstforkvinna, Elma Berg Danielsen kassameistari, Elsa M. Davidsen skrivari og Ida Justinussen nevndarlimur. Tiltakslimir eru Ása Østerø og Ingolf S. Olsen.


text:
Tað verða formenninir úr øllum teimum politisku flokkunum á løgtingi, sum skulu práta saman um víðari tilgongdina við stjórnarskipanini nú fríggjadagin.
Tað sigur Aksel Johannesen, løgmaður, við Útvarpið.
Ætlanin er at skipa eina tilgongd, sum hevur til endamáls at finna eina semju í málinum um eina stjórnarskipanarlóg fyri Føroyar. Løgmaður fer at millum annað at umrøða, um flokkarnir skulu halda fram, har teir sleptu seinast. Tað vil siga um takast skal um rótina beinanvegin fyri at greiða ta ósemjuna, sum íkom, seinast stjórnarskipanarlógin var til viðgerðar millum flokkarnar.
Allir flokkar verða sostatt tiknir við í arbeiðið beinanvegin, tó at tað fyrst ljóðaði, at landsstýrisflokkarnir fyrst skuldu finna semjuna innan fyri samgonguna. Størsti parturin eru longu orðaður av lógini um stjórnarskipan Føroya, sum hevur verið til viðgerðar í eini 16 ár.
Ætlanin er at leggja eitt uppskot fyri løgtingið nú í heyst. Helst fer stjórnarskipanarlógin so í eina sokallaða grein 25 nevnd, har allir flokkar hava umboð. Samgonguskjalið ásetir, at stjórnarskipanarlógin skal til fólkaatkvøðu í 2017.


text:
Reglurnar í sáttmálanum Ballast Water Management Convention verða nú settar í verk, so at skip undir føroyskum flaggi ikki vera fyri mismuni, tá hesi koma í fremmanda havn og fyri at tryggja, at vit kunnu handhevja reglurnar mótvegis skipum, sum koma í føroyska havn. Tað upplýsir Heilsu- og innlendismálaráðið.
Sáttmálin um barlastarvatn er ein heimsfevnandi sáttmáli undir sjóvinnufelagsskapinum IMO, sum Føroyar staðfestu í 2013. Sáttmálin fær altjóða gildi 8. september 2017.
Endamálið við sáttmálanum er at fyribyrgja spjaðing av fremmandum djóra- og plantusløgum og sjúkuelvandi verum, sum kunnu verða førd úr einum havøki og í annað við barlastarvatninum. Vísindin hevur staðfest, at spjaðing av fremmandum ella sjúkuelvandi djóra- og plantusløgum kann ávirka ella skeikla vistskipanina og annars hótta lívfrøðiliga margfeldið runt um í heiminum, sigur Heilsu- og innlendismálaráðið.
Reglurnar hava við sær, at skip undir føroyskum flaggi ikki vera fyri mismuni, tá hesi koma í fremmanda havn og fyri at tryggja, at vit kunnu handhevja reglurnar mótvegis skipum, sum koma í føroyska havn.
Frameftir skulu eitt nú skip, sum hava tikið barlastarvatn inn úr einum øki uttanfyri føroyska sjómarkið, ikki tøma barlastarvatnið í einari føroyskari havn, uttan at fylgja reglunum í nýggju kunngerðini. Heldur ikki kunnu skip tøma barlastarvatn, sum er tikið úr føroyska økinum út í fremmanda havn, uttan at lúka krøvini í sáttmálanum. Reglurnar eru ikki galdandi fyri skip, sum bert sigla og virka í føroyskum sjógvi.
Tað eru ávikavist Umhvørvisstovan og Sjóvinnustýrið, sum fara at umsita regluverkið og krøvini til handfaring og viðgerð av barlastarvatni.
Roknað verður við, at tað fara at ganga upp til seks ár, áðrenn øll skip lúka treytirnar í sáttmálanum, upplýsir aðalráðið.


text:
Umframt at røkja handilsviðurskifti og onnur politisk mál í ES høpi, leggur Sendistovan í Brússel eisini dent á at menna sambond á mentanarøkinum, til tess at fremja kunnleika og tilvitan um føroyska mentan og list í evropeiskum høpi.
Yrking á føroyskum
Transpoesie er árligt tiltak í Brússel, har yrkingar úr fleiri londum verða vístar fram í almenna rúminum á upprunamálum og í fronskum og hollendskum týðingum. Transpoesie verður sjósett 26. september, ið er evropeiski dagurin fyri mál og málsliga fjølbroytni.
Í ár hevur Rithøvundafelagið víst á Oddfríð M. Rasmussen at umboða Føroyar. Tann 9. november luttekur hann á einum tiltaki saman við yrkjarum úr 6 øðrum londum, har hann fer at lesa upp yrkingar á føroyskum.
Føroyskir sniðgevar á Pop & Shop í oktober
6. til 8. oktober luttaka fýra føroyskir sniðgevar á móta og design sølumarknaðinum Pop & Shop í Brússel. Við úr Føroyum eru Sissal Kj. Kristiansen (Shisa Brand), Tanja Fossdal (ByFossdal), Turið Nolsøe Mohr og Anna Højgaard Slot (Heimkaer), sum luttaka saman við 36 øðrum sniðgevum úr Eysturríki, Kekkia, Estland, Lettland, Ungarn, Pólland og Rumenia.
Hetta er fjórða ár á rað at skipað verður fyri Pop & Shop, ið hevur til endamáls at skapa karmar fyri fjølbroyttari sniðgevan á evropeiska marknaðinum. Hetta er fyrstu ferð, at føroyskir sniðgevar luttaka, og Føroyska sendistovan luttekur í arbeiðsbólkinum, sum er við til at skipa fyri ársins Pop & Shop.
Í ár leggur Pop & Shop serligan dent á “Slow Fashion and Upcycling”, og sølumarknaðurin verður hildin í flamska mentunarhúsinum De Markten í miðbýnum í Brússel.
Føroysk-donsk jólakonsert
Í vetur skipar Sendistovan saman við Dansk Kulturinstitut í Brússel og donsku sendistovuni til Belgia fyri jólakonsert við Nordic String Quartet. Við í Nordic String Quartet er føroyski violin úrmælingurin, Heiðrun Petersen. Umframt jólasangir og verk eftir Grieg og Carl Nielsen verður lagt upp til at framførslan eisini fer at hava ein føroyskan dám. Konsertin verður í donsku kirkjuni í Brússel mikukvøldið tann 29. november.


text:
Ongin yvirordnað stýring í fíggjarlóguppskotinum 2017
3. oktober 2016
Føroyar eru ikki á veg til nakað búskaparligt sjálvbjargni og 14. September-samgongan hevur nakrar óforsvarligar ætlanir um loysing
Vit hava bíðað í spenningi
Øll hava vit nú bíðað í spenningi eftir einum fíggjarlógaruppskotið 2017 - nevnliga tað uppskotið, sum skal vísa okkum føroyingum, hvat 14. September-samgongan veruliga ætlar at seta út í kortið.
Samgongan segði í sambandi við fíggjarlógina 2016, at árið 2015 var so langt fráligið í sambandi við løgtingsvalið 1. sept. 2015, at hon ikki kundi seta síni veruligu fingramerkið á innihaldið í teirra politikki.
Spenningurin gjørdist tí væl størri hesaferð, eitt nú tí, at samgongan hevur sett sær fyri at byrja eina tilgongd at gera Føroyar búskaparliga sjálvbjargnar, skjera ríkisveitingina, fáa avlop á fíggjarlógina, umframt at gera Føroyar klárar til loysingina.
Men avspeglar fíggjarlógaruppskotið fyri 2017, at samgongan er á forsvarligari kós og livir upp til sínar egnu málsetningar og teirra samgonguavtalu.
Fíggjarlógin snýr seg um politiska leiðslu og stýring
Fíggjarlógin er eitt amboð at leiða og stýra við politiskt. Tað er trupult at síggja í hvønn mun verandi politiska leiðsla hevur gjørt sær greitt, hvørjar avbjóðingar standa fyri framman. Tað er eisini nógv í verandi uppskoti, sum byggir á meira og minni órealistiskar fortreytir.
Tað verða brúkt nógv háfloygd orð og givin politisk lyfti, sum trupult kunnu brúkast ella uppfyllast, soleiðis sum fyriliggjandi fíggjarlógaruppskot sær út innihaldsliga.
Samanumtikið gevur uppskotið eitt avlop uppá einans 112 mió.kr. í 2017. Hetta sigur so mikið, at tað skulu sera smáar broytingar til í inntøkum og útreiðslum fyri, at vit aftur enda við einum halli í 2017, og skulu til at økja skuldina.
Við hesum fíggjarlógaruppskotinum er ikki pláss fyri avdráttum til at gjalda niður skuld.
Við hesum fíggjarlóginum er heldur ongin vón um yvirtøkur.
Hetta skal síggjast í mun til, at vit í Føroyum hava bestu búskaparligu tíðir við búskaparvøkstri og sera lágum arbeiðsloysi.
Vit hava eina veika politiska leiðslu, ongin yvirordnað stýring og búskapurin siglir.
Inntøkur og útreiðslur
Inntøkurnar hjá landskassanum vita vit eru í stóran mun treytaðar av, hvussu tað gongur í fiskvinnuni, alivinnuni og ferðavinnuni. Talan er fyri ein part um óvissar inntøkur, sum sveiggja í mun til, hvussu væl fiskiskapur, altjóða prísir o.a. lagar seg.
Tað er t.d. enn ógreitt, hvussu samgongan ætlar at skatta fiski- og alivinnuna og hevur hon enn ikki lagt hesi viðurskifti í tryggar karmar fyri vinnuna.
Roknað verður við sølu av ognum, sum vanliga eru óvissar inntøkur og verða brúktar til kunstiga at pumpa rakstur ella íløgur upp við.
Rakstrarútreiðslurnar eru í galloperandi vøkstri og vaksa við 3-4% seinastu tvey árini, svarandi til góðar 300 mió.kr. Samgongan hevur sostatt við hesum uppskotinum ikki megna at tálma ella steðga útreiðsluvøkstrinum, hóast hetta hevur verið mantraði hjá samgonguleiðarunum gjøgnum árið.
Kelda, grafur: Egin uppseting við tølum frá Gjaldstovuni og úr Fíggjarlógaruppskotinum 2017
Sminkað fíggjarlógaruppskot
Fíggjarlógaruppskotið 2017 er sminkað, t.e. útreiðslur eru fjaldar, og nógv bendir á, at útreiðslurnar í ávísum førum eru settar ov lágt og inntøkurnar ov høgt.
Fíggjarlógaruppskotið førir ikki Føroyar til nakað búskaparligt sjálvbjargni og vísir veruliga, hvussu óforsvarligar ætlanir 14. September-samgongan hevur um loysing.
Føroyska vælferðarsamfelagið er í løtuni á ótryggari kós.
Bárður S. Nielsen
Formaður hjá Sambandsflokkinum
RN
Aftur


text: Markus Joensen hevur í morgun megnað at sett nýtt føroyskt met í 200 metra bringusvimjing, á íslendsku meistarastevnuni á langgeil, við tíðini 2:37.87 har metið hjá Jákupi Øssurssyni frá Euro-Meet í Luxembourg í 2006 var 2:38.20. Markus svimur fyri Havnar Svimjifelag, og við tað at hann er árgang 1996, so er tað lættliga eisini nýtt føroyskt juniormet. Hetta var í innleiðandi riðlunum, har hann varð nummar 2 aftanfyri bara Jakob Jóhann Sveinsson, so nú verður spennandi seinnapartin, um hann kann endurtaka metið, og vinna heiðursmerki.


text:
Ársins Vitanarfróðu - kapping fyri skúlaflokkar
Granskingarráðið og Nám skipa fyri granskarakapping fyri skúlaflokkar í miðdeild og hádeild. Vit nevna kappingina Ársins Vitanarfróðu. Kappingin er skipað við íblástri frá Nysgjerrigper kappingini í Noregi.
Næmingarnir skulu taka støði í onkrum, sum teir undrast á. Síðani verður arbeitt eftir einum føstum leisti, sum vit kalla arbeiðsháttin hjá Vitanarfróða og Vitanarfróðu. Hetta skal at enda savnast í eini frágreiðing, sum skal sendast Granskingarráðnum.
Endamálið er at geva skúlum og næmingum møguleika at arbeiða sum granskarar: At orða ein spurdóm, at finna fram til nakrar hypotesur og síðani at kanna málið við at savna inn tilfar og gera royndir. At enda skulu úrslitini lýstast og onnur skulu kunnast.
Innbjóðing at luttaka er júst send til allar skúlar. Tey, sum hava hug at vera við, kunnu brúka næstu vikurnar at undrast og finna spurdómar at kanna. Freistin at senda tilfar inn til kappingina er 21. september í 2017.
Neyvari kunning um krøv og leistur til frágreiðingina er at finna her
Meting av frágreiðingum
Tað eru ein fólkaskúlalærari, ein granskari, eitt umboð fyri Nám og eitt umboð fyri Granskingarráðið, sum fara at lesa allar frágreiðingarnar og at meta um, hvør vinnur.
Vinningar
Allir flokkar, sum luttaka, fáa prógv fyri, at teir hava verið við.
Flokkurin, sum vinnur kappingina, fær virðisløn á 5000 kr., heiðurin at nevna seg Ársins Vitanarfróðu og ein túr í náttúruna við tveimum granskarum at síggja okkurt forvitnisligt.
Vinnarin verður kunngjørdur á Vísindavøkuni 29. september í 2017 kl. 13.
Tað er Vitanarfróði ella Vitanarfróða á myndini omanfyri, alt eftir, um tú heldur, at hetta er ein drongur ella genta.
Myndina hevur Elisabeth Maria Pálsdóttir tekna til teknikapping hjá Granskingarráðnum í 2009.


text:
Útvarpið skal einaferð í 1964 hava borið fram, at Pløjen amtmaður í 1839 hevði ført eplir til Føroya úr Hetlandi.
Jóannes Dalsgaard skrivar, at hetta helst ikki er so, men at eplini longu tá vóru kend í Føroyum
Jˇannes Dalsgaard hevur Ý Varanum bind 36 frß 1964 eina upplřsandi grein um evni og sum samstundis vÝsir ß, at eplini komu naka fyrr til F°roya helst ikki langt eftir, at eplini komu til Europa.
Třskland og EysturrÝki skulu hava fingi eplini 1588. ═ Italia eru tey nevnd ß fyrsta sinni 1480. ═ Fraklandi eru tey komin um 1600.
Til Danmarkar komu eplini fyrstu fer vi Hugenottunum Ý Fredericia 1719, men vˇru ikki komin til vanligt br˙k og velting fyrr enn 1750-66.
Greinin, sum Jˇannes Dalsgaard skrivai Ý Varanum liggur ß hesi heimasÝu undir Landb˙naur - eplir.
Myndin av eplaveltini er tikin Ý Syrug°tu fyrr Ý ßr.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
100.000 krónur til bestu skaldsøguna
Sprotin og Bókahandlarnir hava útskrivað eina nýggja skaldsøgukapping - og vinningurin hesa ferð er 100.000 krónur. Tað kunngjørdi Jonhard Mikkelsen á Mentanarnáttini í Havn í gjárkvøldið, á Reinsarínum, har Sprotin hevði tiltakið Orð og Tónar.
Fyrraárið skipaðu bókahandlarnir og Bókadeildin eisini fyri skaldsøgukapping, og ta ferðina vann Marjun Syderbø Kjælnes kappingina. Nú er avgjørt at hava slíka kapping aftur, og hesa ferð er Sprotin forlag.
Fyri tveimum árum síðan var tað eitt krav, at tað skuldi vera ein samtíðarskaldsøga. Hesa ferð eru ongar treytir um nær og hvar, skaldsøgan skal vera farin fram, ella hvat hon skal vera um.
- Eg hugsi, at nógvar lagnur hjá føroyingum kunnu vera grundarlag undir einari góðari skaldsøgu, t.d. einari ævisøguligari skaldsøgu, segði Jonhard Mikkelsen, sum kortini legði dent á, at hvør ger, sum hann ella hon vil.
150 síður upp á 15 mánaðir
Treytirnar eru, at skaldsøgan er á føroyskum, hon skal í minsta lagi vera 150 síður, við 2000 eindum á hvørjari síðu, sum tað verður sagt, og hon verður latin inn 1. september í 2018.
Sostatt er skotbráið 15 mánaðir at skriva eina skaldsøgu hjá teimum, sum hava góð hugskot ella spennandi skitsur til eina skaldsøgu liggjandi og brenna eftir at fáa tað gjørt.
Dómsnevndin, sum verður sett, fær ikki at vita, hvør hevur skrivað verkið. Tá skaldsøgukappingin var fyri tveimum árum síðan var vinningurin 50.000 krónur, men nú er hann altso tvífaldaður.
Vinningurin er settur at vera 100.000 krónur - saman við einum góðum útgávusáttmála frá Sprotanum. Segði Jonhard Mikkelsen, stjóri á Sprotanum á Mentanarnáttini í gjárkvøldið.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Gotlendska Mia: Eg elski Føroyar!
Tak niður
Tá ið Gotland seinast var vertur fyri oyggjaleikunum í 1999, varð Mia Holmebrant sett at vera vertur fyri føroysku íðkarunum.
Tá bleiv hon so góð við Føroyar og føroyingar, at hon hevur biðið lovað sær at ansa eftir føroyingunum, sum taka lut í leikunum hesaferð.
Hóast Mia kennir nógvar føroyingar og enntá eigur føroyskar smykkur, so hevur hon ongantíð enn vitjað í Føroyum. - Men vónandi verður høvi til tað í nærmastu framtíð, sigur hon.


text:
- Inni í okkum sjálvum eru eingi svar. Svarini finnast úti í veruleikanum. Inni í okkum sjálvum eru bara gøgn.
Tað sigur psykologurin Svend Brinkmann í bók síni ”Stå fast – et opgør med tidens udviklingstvang”. Bókin, tó at hon bert er 150 síður, er farin út í hvønn krók í ríkinum. Leikfólk og serliga fakfólk hava brúkt nógva tíð at umrøða boðskapin í henni, og hon hevur millum annað sett kílar í millum teir sálarfrøðingar, sum arbeiða við jaligari, ella positivari psykologi, og teimum, sum eru meira atfinningarsamir yvirfyri hesum diskursi.
Gerast ov sjálvsøkin
Afturróðurin í bókini hjá Svend Brinkmann er, at tað ikki ber til at seta seg niður á flata dintilin og leita eftir svarum ella kanska lesa eina sjálvhjálparbók frá einum ella øðrum terapeuti, tá avbjóðingarnar gerast ov stórar. Á tann hátt verður alt lívið bara ein jagstran eftir persónligari eydnu, og tá er stórur vandi fyri, at vit gerast alt ov sjálvsøkin.
Positiva rákið sigur okkum, at eydnan er góð, broyting er goð, viðurkenning er góð, virkisføri er gott og bjartsýni er gott.
Fara vit ov langt eftir hesum vegi, fer jagstranin eftir persónligari eydnu at taka frá okkum tær skyldur, sum vit sum menniskju eiga at hava í mun til sjálvt lívið, sigur Svend Brinkmann.
- Vit eiga at sleppa okkara jagstran eftir sjálvsbúningartørvi í øllum lutum og heldur menna felagsskapin, mentanina og náttúruna, sigur Svend Brinkmann og leggur afturat:
- Við øðrum orðum eiga vit at brúka størri orku upp á at liva meira etiskt rætt.
Tey sjey stigini
Nógvar av teimum sjálvhjálparbókum, sum Svend Brinkmann hartar í síni bók, byggja á ymisk yvirlit í so og so nógvum stigum, so sum ”Tey sjey kærleiksmálini” og líknandi. Í hesum anda hevur hann ment sítt egna yvirlit í sjey stigum. Upprunaliga stavar yvirlitið frá eini klummu, sum hann skrivaði í einum donskum dagblaði, men í bókini hevur hann skift eitt stig út og annars útdýpað tað, sum hann heldur um ráðini.
Og sum tað sæst, so hevur hann í stóran mun vent øllum á høvdið í mun til hesar bøkur. Ráðini hjá Svend Brinkmann eru hesi: Steðga við at merkja eftir innan í tær, legg dent á tað neiliga í tínum lívi, lat teg í ”nei-hattin”, kúga tínar kenslur, gev tínum coachi sekkin, les eina skaldsøgu og steðga á og hugsa um fortíðina.
Tað kann tykjast eitt sindur grunt, bara at venda øllum við, men Svend Brinkmann klárar tó í síni provokatión at grundgeva fyri, hví hann setir hesi sjey ráðini upp. Tað snýr seg nevniliga millum annað um rættin til at ivast; tað vil siga rættin til at dvølja ella drála og rættin til umhugsan. Alt skal ikki altíð ganga so skjótt fyri seg. Tú má kunna steðga á og siga, at tú ikki ert samd ella samdur, uttan at fáa at vita, at tú ert ein forðing fyri menning.
Statt stinnur
Sjálvt heitið ”Stå fast” verður nógv umrøtt í bókini. Við heitinum sipar hann til, at dagsins nútímans samfelag ongantíð má standa í stað. Vit eru altíð á ferð, og skulu arbeiða okkum frameftir. Men í hesi jagstran kunnu vit tó skjótt missa fótafetið, men við at standa fast og í ein ávísan mun festa røtur, eru vit nógv betur fyri til at møta lívsins avbjóðingum, sigur Svend Brinkmann.
Tað, sum eg haldi er tað sterkasta við nýggju bókini hjá Svend Brinkmann, er hansara máti at viðgera og umrøða persónligar trupulleikar í mun til tað samfelag, vit liva í. Hann sigur, at vit verða noydd at skilja okkara egnu trupulleikar sum avleiðingar av metanarligum samfelagstrupulleikum og tí máta, vit liva. Fyribrigdir sum strongd, angist, anoreksi ella hugtyngsla eru mentanarliga sjúkur, og ikki persónligar. Her byggir hann víðari á útsagnir og tankar hjá fronsku heimspekingunum Foucault og Ehrenberg.
Ein stórur partur av teimum svarum, sum Svend Brinkmann hevur upp á teir lívsstíl-trupulleikar, fólk dragast við í sál síni í ferðmikla nútímans samfelagnum, finnur hann í 2000 ára gomlum ráðum. Hann leitar aftur til stiokarnar, sum arbeiddu við tí, vit rópa neiliga visualisering. Hann biður okkum steðga á og hugsa um, at vit altso skulu doyggja fyrr ella seinni. ”Memento mori”, minst til, at tú skal doyggja, sum stoikarnir søgdu.
- Tað er ein sannroynd, at vit skulu doyggja, og hugsa vit ikki um tað, so liva vit dagliga lívið eftir einum óendaligum leisti, har vit bara leypa frá eini verkætlan til ta næstu. Vit skulu ikki tilbiðja deyðan, men fyrihalda okkum til, at lívið, so sum vit liva tað her og nú, ikki er ævigt, sigur Svend Brinkmann.
Tey sjey ráðini hjá Svend Brinkmann
Steðga við at merkja eftir innan í tær
Legg dent á tað neiliga í tínum lívi
Lat teg í ”nei-hattin”
Kúga tínar kenslur
Gev tínum coachi sekkin
Les eina skaldsøgu
Steðga á og hugsa um fortíðina
FAKTA
Stå fast - et opgør med tidens udviklingstvang
Rithøvundur: Svend Brinkmann
Gyldendal Business, 148 síður


text:
Sverri Egholm
06.01.2018 - 18:27
Í ár eru tað 50 ár síðani fyrsti filmurin um Egon, Benny og Keld varð sýndur.
Tilsamans 14 filmar vóru framleiddir um væl umtókta Olsen bandan, og teir vóru millum mest sæddu filmarnar í donsku biografunum.
Teir 14 filmarnir vórðu framleiddir frá 1968 til 1998. Poul Bundgaard, sum spælir Keld, doyði undir upptøkunum til seinasta filmin Olsen Banden filmin, “Olsen Bandens sidste stik“. Ove Sprogøe, sum spælir oddamaðurin í ránsmannabólkinum, doyði í 2004, og Morten Grunwald, sum hevði leiklutin sum Benny, er framvergis á lívi.
Síðani síðsta filmin eru millum annað teknifilmar gjørdir um Olsen Bandan.


text:
Nú hevur tú møguleika at sita í skúlanum og gera skúlating
Lestrarhølini eru á niðaru hædd í nýggjasta parti av skúlanum.
Tænastan er til tey, ið eru undir útbúgving í Føroyum ella uttanlands, og hava brúk fyri at sita fyri seg sjálvan - ella í bólki - við uppgávum.
• Hølini eru opin eftir tørvi frá kl. 17:00-24:00
• Á Facebookbólkinum “Lestrarhølini í Stranda skúla” verður avtalað tíð og lykil verður flýggjaður á kommunuskrivstovuni
• Ábyrgdarpersónur fær lykilin og kann eftir avtalu á bólkinum læna hann út
• Úthurðin skal til eina og hvørja tíð vera stongd – eisini tá fólk eru í hølunum
• Vinaliga nýtið inniskógvar
• Hølini skulu haldast rein og ruddilig. Burturkast skal beinast í ruskspannirnar
• Tit fáa loyvi at nýta kaffimaskinuna og ketilin, sum standa í hølunum
• Møguleiki er fyri at nýta kopimaskinu og printara
• Samvirknu talvurnar kunnu nýtast.
Tað er ógvuliga umráðandi, at hesar reglur verða hildnar. Tann ella tey, sum ikki kunnu halda seg til reglurnar, fáa ikki atgongd til hølini aftur.
Góðan lestrarhug


text:
Kunningarskriv frá Javnaðarflokkinum á Tvøroyri
Politikkur09-01-2018 - 14:55 - Jóanis Nielsen
Kunningarskriv!
Okkara valbólkur, Bjarni Hammer, Súsanna Bertholdsen, Kristina Roest og Bogi Johannesen, hava fundast við minnilutan í býráðnum, Kristin Michelsen, Anitu Vibergsdóttir og Alva Mortensen, um at velja nevndirnar hjá Tvøroyrar býráð av nýggjum á komandi býráðsfundi.
Minnilutin hevur í dag: Borgarstjóran, varaborgarstjóran og formannin í fíggjarnevndini. Umframt, at minnilutin varðveitir áður nevndu sessir, hevur núverandi meiriluti bjóðað minnilutanaum at fáa einnevndarsess afturat. Meirilutin tilskilar sær hereftir formanssessin í teim’ 4 nevndunum, sum eru eftir.
Minnilutin er tó ikki nøgdur við tilboð okkara; tey krevja 3 nevndarformenn, borgarstjóran og varaborgarstjóran. Hetta ber sjálvandi ikki til og kunnu vit sum meiriluti ikki góðtaka slík krøv, ið eru alt annað enn rættvís.
Tá nývalda býráðið varð skipað á fundi 29. november 2016, fingu javnaðarumboðini einki bjóðað. Vit hava sitið uttanfyri alla ávirkan og í veruligari andstøðu síðan valið.
Táverandi meiriluti valdi henda leistin. Núverandi meiriluti ynskir tó ikki at føra tílíkan politik. Vit vilja brúka allar tøkar kreftir, tí vit vilja tað besta fyri Tvøroyri.
Tí hava vit bjóðað minnilutanum at vera við.
Fýra sessir til minnilutan og 4 sessir til meirilutan.
Við vón um nýggjar og enn bjartari tíðir!
Vinaliga
Bjarni, Súsanna, Kristina og Bogi


text:
Á býráðsfundi mikukvøldið hækkaði býráðið í Havn játtanina til virksemið kring sluppuna Westward Ho úr 250 túsund til 450 túsund krónur. Tað upplýsir kommunan á heimasíðu síni.
Endamálið er at eiga, umvæla og varðveita Westward Ho soleiðis, at nútíðin og eftirtíðin fáa høvið at gera seg kunnug við, hvussu hetta skipaslagið var, og undir hvørjum korum føroyskir fiskimenn tá virkaðu, sigur kommunan.
Sluppin verður brúkt til almannagagnlig endamál, so sum skúlaskip, umboðan innan- og uttanlands, serligar merkisdagar, ávísar leigutúrar o.s.fr.
Kelda: torshavn.fo


text:
- Fyrst og fremst haldi eg, at vit mennisku áttu at minkað um líðing, har vit kunnu.
Soleiðis sigur Marna Olsen, sum saman við Rúna Nielsen hevur kallað føroyingar saman tiltøk um landið, har tey vilja seta hol á eitt etiskt kjak um grindadráp. Hon er ímóti, at føroyingar drepa grind, og tað eru fleiri “positiv alternativ”, sum hon tekur til.
- Vit kunnu eitt nú brúka grindahvalin innan ferðavinnuna – altso vísa grindahvalin fram og upplýsa ferðafólk um hvalin sum eitt hugtakandi villdjór, ið vit eru so heppin at hava í Føroyum, heldur enn at drepa hann, sigur Marna Olsen.
Men hví skulu vit gevast at drepa júst grind, tá ið vit annars eta so nógv onnur sløg av kjøti, sum eisini krevur at vit drepa djór?
- Tá ið føroyingar ikki longur hava fyri neyðuni at eta grind, og hvalurin omaná tað heila er dálkaður so mikið nógv, at ein ikki eigur at eta meira enn ein døgurða um mánaðin, og kvinnur og børn nærmast slett ikki, so haldi eg tíðin er komin at seta spurning við, um tann líðingin, vit volda, er í ordan. Tað haldi eg ikki, tað er, sigur Marna Olsen.
So nógv annað er vert at umhugsa, heldur hon, til dømis at bæði mammur og hvølpar verða dripnir. Heldur skuldi orkan verið nýtt til at víðka um granskingina av grindhvalinum við Føroyar, bæði við føroyskum og útlendskum granskarum.
- Stórur áhugi er í at granska í grindahvali og onnur sløg av hvali nógv onnur støð í heiminum. Hví ikki eisini í Føroyum?, spyr Marna Olsen.
Fyribils eru fýra tiltøk sett á skrá. Tað fyrsta verður í kvøld, mikukvøldið klokkan 20 í Listastovuni í Miðvági. Í morgin í Sirkus, leygardagin í Atlantis í Klaksvík og mánadagin á Seglloftinum á Tvøroyri.
Marna Olsen setir hol á etiska grindakjakið


text:
At verða vælkomin júst sum ein er, tjúkkur, klænur, klókur, minni klókur, fittur, arrogantur, maður, kvinna, føroyingur, dani, japanari,“you name it”, at kunna møta upp sum tann tú er, er... lat meg kalla tað... dragandi.
At vera partur av einum størri felagskapi, har tey, ið ganga fremst, leiða vegin fyri teimum, ið ganga aftast, har tey, ið ganga framvið einum, klappa einum á ryggin og siga “ikki missa mótið, tú kemur á mál”, og “tað kenst bestemt ikki lætt, men hang í, tað er alt stríðið vert” ella “tað er ikki málið í sær sjálvum, men leiðin fram til málið, ið er avgerandi. Halt fokus, og gakk”.
“Minst til orðini hjá Kirkegaard”, segði uppaftur onkur, “ongin tanki er so tungur, at tú ikki kann ganga undan honum”. Og frammanfyri mær gingu hundraðtals onnur, onkur skundandi, onkur smárennandi, øll í líknandi pløggum, og chipmerktum skóm. Felags fyri tey øll var, at tey gingu somu leið, í sínum egna tempo, og at tey, ja eg við, øll vóru talmerkt.
Og eg kom at hugsa um “moon-rørsluna,” sum eg altíð havi hildið verða so óhugnaliga við síni heilavaskandi profeti og sínum hópvígslum. Og nú var eg knappliga ein av teimum, ið fylgdi hinum, ið gingu frammanfyri. So upplyft, at eg kendi meg lætta á fótum og fekk hug til at renna. Hitin frá sólini fylti likamið og sálina, og gjørdu annars, til tíðir tungu, sporini nógv lættari at stíga. Og fleiri ferðir hoyrdi eg navn mítt verða rópt upp í eini heilsan av “hey! Fekst tú eitt pláss? Deiligt!” og smílini rukku frá øðrum oyranum aftur til hitt. So eg rann, tí eg fekk ikki latið verða. Eg tók av, við hvørt “pitstop”, tí eg kundi ikki annað enn trúgva, at eg hevði brúk fyri hvørjum einasta dropa av drúvusukri, ið eg fekk bjóðað.
Eg rann fram til hinar, heilsaði og fylgdist við teimum eina løtu, rann so aftur, og kom fram til hinar, ið høvdu verið frammanfyri allatíðina. Kenslan av at hoyra til, bleiv so smátt avloyst av eini aðrari ráðaríkari kenslu. Eina meiri “eg skal nokk koma framum tykkum” kenslu, ið uppaftur bleiv avloyst av eini “eg skal nokk fáa tey at halda, at eg slett ikki kenni meg troytta, og at hetta er nakað, eg eri púra roynd við” kenslu, til eina “EG eri fantastisk!” kenslu, til chippið skrásetti, at málið var nátt við tíðini 03:27:21.
Áh ein fantastisk kensla!
Eg royndi at síggja út sum, at hatta ikki var nógv at snakka um, og at eg líka mátti strekkja út, eftirsum musklarnir vóru brúktir nakað, meðan eg hugsaði um, hvussu tramin eg kundi hava so ilt í ørmum, mjadnum og ryggi, tá eg eftir røttum átti at hava brúkt beinini?? Eg fekk mær vatn og lætst fylgja við, hvør kom næstur inn um málstrikuna, meðan eg í roynd og veru hugsaði “gang upprætt, vissi tú setir teg á handan betonggarðin, klárar tú ikki at reisa teg aftur”.
Triðja dagin eftir, eri eg enn ikki gongufør. Men eg ætli mær heilt víst við aftur næsta ár!


text:
- Tað, sum vit arbeiða við nú, er, hvussu vit endurreisa býlingin Norðri í Gerði, har Niclas í Koltri millum annað smíðaði sínar bátar. Í mun til býlingin Heima í Húsi, so umboðar hesin parturin eina nýggjari tíð og annan byggisið, har húsini millum annað høvdu kjallara, sigur Bjørn Patursson, sum í dag arbeiðir sum fyristøðufólk í Koltri, settur í starv av Søvnum Landsins.
Arbeiðið við at endurreisa gamlar og søguligar bygningar í Koltri hevur aftur fingið lív.
Higartil hevur mest verið tosað um gamla býlingin Heima í Húsi, sum at kalla stendur liðugt endurreistur og umvældur í dag. Nógvar fínar vitjanir hava verið av bæði kongaligum og arvingum til A. P. Møller samtakið, og nógvir føroyingar hava eisini vitjað oynna og gamla býlingin í størri ferðaløgum.
Gloymda økið
Nú verður farið víðari til tann meira gloymda partin av oynni, tann sum liggur í nærumhvørvinum, har Bjørn Patursson við familju í dag býr sum fyristøðufólk. Í fyrstu syftu sær umráðið bara eitt sindur óruddiligt út við gomlum grundum – men einaferð var tað lív í umráðnum við einum túni og trimum samanbygdum húsum. Tað var har lendingin var og er, og tað var at meta sum miðstøðin í oynni.
Økið verður kallað býlingurin Norðri í Gerði, og hevði eitt heilt annað byggisnið enn tann gamli Heima í Húsi. Her var kjallari undir húsunum, so pláss var fyri øðrum virksemi enn bara tað, sum bóndalívið kundi bjóða. Tað var her Niclas í Koltri, og pápin, millum annað smíðaðu bátar at selja kring oyggjarnar.
Men tíðin hevur sett síni spor. Eldur hevur herjað, fólk eru flutt burtur, og nú standa bara húsini, har Bjørn Patursson býr, sum bústaður. Restin er bara gamlar húsagrundir og ábendingar um, hvar hús einaferð hava staðið.
Men gongur alt eftir ætlan, so skal býlingurin endurreisast og millum annað húsa einum bátasavni, sum fer at minna tey vitjandi á stóra týdningin, Niclas í Koltri hevði fyri føroysk bátasmíð. Húsini, sum ætlanin er at endurreisa, eru Innar í Búð og Uttar í Stovu – annað verður sum gomul bóndahús, hitt sum bátasavn.
Togtogan av
Inntil 2013 var Koltur eitt vanligt festi við bónda, sum bæði legði seg eftir landbúnaði, men sum eisini stóð fyri at menna oynna sum ferðamál. Nógv sjálvboðið arbeiði varð lagt í at endurskapa gamla býlingin Heima í Húsi og útgangsstøðið var Koltursvisjónin, sum tó fevndi nógv breiðari enn bara býlingin Heima í Húsi og fíggjarligan stuðul frá Mærsk.
Í 2012 handaði Koltursgrunnurin landsstýrismanninum í landbúnaðarmálum býlingin Heima í Húsi, og metti sítt arbeiði vera liðugt. Í 2013 tók løgmaður avgerð um, at Koltur ikki longur skuldi hoyra undir landbúnaðarmál, men undir mentan, og tískil varð Koltursætlanin endaliga løgd undir Mentamálaráðið, og Søvn Landsins fekk ábyrgdina at menna Koltur undir eini sonevndari antikvariskari serskipan.
Kolturvisjónin frá 1999, sum menningararbeiðið varð bygt á, fór í søguna og ístaðin sá Koltursætlanin dagsins ljós – men hon byggir í høvuðsheitum á gomlu visjónina. Endamálið er at skapa karmar fyri, at mentanar- og náttúrusøguligu virðini í Koltri kunnu verða varðveitt.
Harvið endaði ein gomul togtogan um, hvussu Koltur skuldi umsitast. Tann vinnurekandi bóndin í Koltri fór í søguna, og gamli festarin, Bjørn Patursson, varð settur í starv sum fyristøðufólk í Koltri í desember 2014.
Við at taka skap
Bjørn Patursson sigur, at í fjørsummar var ein fornfrøðingur í oynni saman við fýra lesandi. Tey vóru har í juni og juli mánaði og gjørdu forkanningar, har gamla húsarekkjan Norðri í Gerði einaferð hevur staðið.
Hetta fornfrøðiliga arbeiðið er ikki heilt liðugt enn, men samstundis sum hetta arbeiðið fer fram, verður arbeitt við tekningum, hvussu húsarekkjan kann endurreisast.
Talan var upprunaliga um trý hús – Uttar í Stovu og Innar í Búð, og harímillum eini evarska lítil hús, hjá Bergstokk. Hesi lítlu húsini eru ikki við í ætlanini, men bara hini bæði stóru húsini. Lítlu húsini vórðu tikin niður í 20-unum.
Fólkatalið í oynni minkaði støðugt, og bóndahúsini Innar í Búð vórðu sum fráleið brúkt til skúla. Men tað fekk ein bráan enda í 1978, tá eldur kom í, og húsini brendu í grund. Hini stóru húsini gjørdust eisini sum fráleið tóm og fullu í órøkt – í dag verða tey tíðum brúkt sum rætt.
- Enn er tó langt á mál. Fornfrøðingarnir eru sum nevnt enn ikki lidnir við sítt arbeiði, og alt er enn á tekniborðinum, sigur Bjørn Patursson.
Tá gamli býlingurin einaferð er reistur aftur, eru fleiri mál at røkka. Sambært Bjørn Patursson er ein av stóru ætlanunum at flyta ymiskt órógvandi virksemi út um bøgarðarnar, so gamla umhvørvið verður so upprunaligt sum tilber.
- Millum annað skal tyrlupallurin og orkustøðin flytast. Men tað er eitt rættiliga stórt arbeiði, og tað liggur nakað frammi í tíðini, sigur Bjørn Patursson.
Oyggin skal ikki frameftir rekast við vinnuligum endamáli fyri eyga. Nakað av virksemi skal framvegis vera, sum hoyrir til seyðahald og ferðavinnu, so fólk kunnu vitja forkunnugu oynna og fáa nýggja vitan um eitt gamalt samfelag.
FAKTA
Úr Koltursætlanini, 2014:
Sett verða tí hesi stevnumið sum grundarlag fyri Koltursætlanini:
- At varðveita og miðla materiallan mentanararv og mentanarlandsløg í Koltri.
- At virka fyri at varðveita og miðla immateriellan mentanararv í sambandi við Koltur.
- At skapa karmar fyri vísindaliga grundaðari náttúruvernd.
- At skipa varðveitingarvirksemið eftir leiðreglum hjá UNESCO.
- Hugtakið “tjóðgarður” ella “national park” er kent í altjóða fyriskipan um vernd, nevniliga í skipanunum um náttúruvernd hjá altjóða felagsskapinum IUCN (International Union for Conservation of Nature). Í Koltri eru tað kortini serliga mentanararvsvirðini, ið dentur hevur verið lagdur á. Arbeiðið við tílíkum virðum verður í altjóða verndararbeiði grundað í UNESCO sáttmálanum um heimsarv 1972 (Convention for the protection of the World Cultural and Natural Heritage).
Ætlanin byggir á 3 kjarnuøkir, sum eru:
1) Varðveiting av samfelagnum sum heild við siðsøgu, mentan, bygningum og mentanarlandslagi.
2) Friðað landslag til náttúrugransking og vitjandi.
3) Livandi savn við føroyskum húsdýrum sum ein av liðunum í varðveitingini av føroyskum húsdýrum.
Tað antikvariska umvælingar- og byggivirksemið, sum longu er framt og sum er sett út í kortið, og tað museala virksemið, sum er í umbúna, eins og virksemið í sambandi við eina granskingarstøð, skapa eisini møguleikar fyri avleiddum vinnuvirksemi, bæði almennum og privatum.


text:
Landsfelag Pensjónista hevur sent Almannamálaráðið og Fíggjarmálaráðið niðanfyristandandi hoyringssvar:
Hoyringssvar til:
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um almannapensjónir o.a.
Uppskot til løgtingslóg um javningarprosent til almannaveitingar
Uppskot til løgtingslóg um eftirløn.
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um arbeiðsmarknaðareftirlønargrunn.
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um viðbót til ávísar pensjóniostar v. fl.
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um áseting og javning av almannaveitingum.
Uppskotini til pensjónsnýskipan eru tengd hvørt at øðrum og verða tí viðgjørd undir einum og farið verður ikki inn í tær einstøku lógarásetingarnar.
Høvuðsendamálini við pensjónsnýskipanini hjá landsstýrinum sigast vera:
A: at tryggja øllum eina góða pensjón. At øll tey, ið fáa lítla ella onga inntøku afturat pensjónini, fara at fáa meira at liva av.
B: at eggja fólki at arbeiða meira eftir pensjónsaldur.
C: at styrkja búskaparliga haldførið.
Viðmerkingar frá Landsfelag Pensjónista:
Uppskotið til pensjónsnýskipan er sett saman av tveimum ymiskum fólkapensjónsskipanum:
Einari skipan, ið neyvt svarar til núgaldandi fólkapensjónsskipan, ið er galdandi fyri tey, sum nú eru fólkapensjónistar, umframt tey, sum nú eru knapt 65 ár og 66 ár
og
einari ”nýggjari” pensjónsskipan, fyri tey, ið eru fødd 1. januar 1953 ella seinni. Hetta er ein skipan, ið víkir nógv frá núgaldandi fólkapensjónsskipan.
Landsfelag Pensjónista tekur ikki undir við, at borgararnir – og heldur ikki fólkapensjónistar – verða býttir sundur í 2-3 ymsar bólkar, sum verða ymiskliga viðfarnir. Allir borgarar – eisini fólkapensjónistar – eiga at verða viðfarnir eins av tí almenna.
Uppskot landsstýrisins fer at hava við sær, at føroyskir pensjónistar verða býttir upp í bólkar:
Pensjónistar, føddir fyri 1953, sum fáa “gamla” fólkapensjón. Hesin bólkur hvørvur eftir eini 30 árum, verður roknað við.
Pensjónistar, føddir í 1953 ella seinri, sum vegna eginpensjón og/ella arbeiðsinntøku als ikki fáa fólkapensjón.
Pensjónistar, føddir eftir 1953, sum hava so vánalig kor, at tey hava rætt til fólkapensjón. Í hesum bólki verða tað bert fá, sum fáa rætt til fulla fólkapensjón, tí sjálvt við eini lítlari pensjón og/ella arbeiðsinntøka upp á 2.500 kr pr. mánaða fer mótrokningin í grundupphæddini at byrja.
Hetta fer at oyðileggja fólkapensjónsskipanina. Nýggja skipanin vil ikki av røttum kunna nevnast fólkapensjón, tá alt færri pensjónistar fáa lut í henni. Skipanin fer mest at líkjast ellisrentuni, sum vit høvdu fyri 70-80 árum síðan, og átti kanska at fingið tað gamla heitið.
Fólkapensjón
Føroyska fólkapensjónin er sprottin úr donsku fólkapensjónini, og Føroyar eru partur av ríkisfelagsskapinum, tí metir Landsfelag Pensjónista, at tað er nátúrligt at sammeta ymsar ásetingar í verandi fólkapensjón og í uppskotunum til pensjónsnýskipan við samsvarandi ásetingar og reglur í donsku fólkapensjónsskipanini.
Bæði í Føroyum og Danmark hava allir fólkapensjónistar rætt til fólkapensjón, tískil heiti fólkapensjón. Tað byggir á hugsjónina, at allir borgarar eiga sama rætt til veitingar og tænastur samfelagsins, tann hugsjón, sum eisini er grundarlagið undir, at m.a. børn okkara hava rætt til skúlagongd uttan kostnað, og at vit øll uttan kostnað hava rætt til viðgerð og røkt á sjúkrahúsi, gerst tað neyðugt.
Allir verandi og komandi pensjónistar hava goldið skatt og eitt pensjónsgjald, sum var 2,5%, tá tað í 1983 hvarv av skattarokningini, uttan at vera avtikið, tað vit vita. Tann peningurin fer í landskassan og haðani hava allir pensjónistar, verandi og komandi, krav upp á at fáa hann út aftur sum fólkapensjón saman við teimum 220 mill., sum eru í blokkinum frá danska statinum til sama endamál.
2A. Grundupphæddin í fólkapensjónini.
Í verandi fólkapensjónsskipan, bæði í Føroyum og Danmark, er talan um eina grundupphædd, sum allir pensjónistar hava rætt til. Men stórur munur er á upphæddunum.
Trupult er at samanbera grundupphæddirnar í Føroyum og Danmark, tí føroyska upphæddin er skattafrí, meðan tann danska er skattskyldug. Í talvuni niðanfyri hava vit gjørt eina roynd at samanbera við at taka 25% í skatti av donsku grundupphæddini.
Grundupphæddin í Føroyum er munandi lægri enn í Danmark, soleiðis sum tað sæst á talvuni niðanfyri
Grundupphædd um mánaðin/árið (munur millum Føroyar og Danmark)
Sum tað sæst fáa allir pensjónistar í Danmark somu grundupphædd. Í Føroyum fáa giftir pensjónistar eina munandi minni grundupphædd enn stakir og sambúgvandi pensjónistar fáa, men í báðum førum eru upphæddirnar nógv minni enn í Danmark. Grundupphæddin hjá einum støkum, føroyskum pensjónisti er 1.031 kr um mánaðan ella 12.372 kr um árið minni enn tað ein stakur, danskur pensjónistur fær. Uppaftur størri er munurin millum føroyskar og danskar, giftar pensjónistar, har føroyingurin fær heilar 1.849 kr. pr.mánaða ella 22.644 kr. pr. ár minni enn danski pensjónisturin.
Bæði í Føroyum og Danmark hava myndugleikarnir ynskt at gera skilnað millum stakar og giftar pensjónistar. Í Danmark verður pensjónsviðbótin nýtt til hetta endamál. Í Føroyum hava myndugleikarnir valt at nýta bæði grundupphæddina og viðbótina. Tað er sera óheppi, at tvey ymisk amboð verða nýtt til sama endamál. Vit fara tí at mæla til, at allir pensjónistar fáa somu skattafriu grundupphædd, sum við gildi frá 2018 verður uml. 4.600 kr um mánaðan. Tá hevur hon áleið sama virði, sum í Danmark og er ætlandi nóg mikið til at lyfta allar pensjónistar upp um fátækramarkið. Síðan verður einans pensjónsviðbótin nýtt at gera skilnað ímillum pensjónsveitingina hjá giftum og støkum pensjónistum.
Í Danmark fáa øll fulla, skattskylduga grundupphædd uppá kr. 73.920 pr. ár, undantikið tey, sum hava so høga arbeiðsinntøku, at tey ikki verða mett at vera pensjónistar. Tá arbeiðsinntøkan hjá teimum er yvir 316.200 kr. (í 2017) verður grundupphæddin mótroknað við 30%, og er fult mótroknað, tá arbeiðsinntøkan er komin upp á 556.400 kr. pr.ár.
Hesa mótrokning í arbeiðsinntøkuni hjá einum høgtløntum, donskum pensjónisti, nýtir landsstýrið sum grundgeving fyri eisini at fara at mótrokna í føroysku grundupphæddini, tá eginpensjónsútgjaldið fer upp um 30.000 kr. um árið ella 2,500 kr. um mánaðan. Tað er burtur úr vón og viti og lyftir ongan pensjónist úr fátækradømi, líka lítið sum tað fer at eggja nøkrum at fara til arbeiðis sær sjálvum og samfelagnum at gagni.
Verður uppskotið um mótrokning í grundupphæddini samtykt, fer tað at vera til stóran skaða fyri allar pensjónistar – og ikki minst fyri teir, sum eru ringast fyri. Eingin pensjónistur kann hava eina eginpensjón uttan at mótrokna verður í grundupphæddini, og einki verður eftir av skattafríu grundupphæddini, tá eginpensjón, arbeiðsinntøka og møguliga annað er komin upp á 202.277 kr. um árið ella 16.856 kr. um mánaðan hjá støkum pensjónisti, og upp á 162.000 kr. um árið ella 13.500 kr. um mánaðan hjá giftum pensjónisti.
Tilmæli: Landsfelag Pensjónista mótmælir ætlanini at mótrokna í grundupphæddini. Landsfelagið mælir til, at grundupphæddin í 2018 verður hækkað upp í uml. 4.600 kr. Tá ber ætlandi til at lyfta allar pensjónistar upp um fátækramarkið.
2B. Fólkapensjón, viðbøtur
Pensjónsviðbótin hjá støkum pensjónistum er heilar 2.780 kr. minni um mánaðan enn í Danmark ella 33.360 kr. árliga, meðan pensjónsviðbótin hjá giftum er áleið tað sama sum í Danmark
Pensjónsviðbót um mánaðin/árið (munur millum Føroyar og Danmark)
Í Føroyum verður mótroknað við heili 60% av inntøkum oman fyri 61.900 kr. um árið ella 5.158 kr. um mánaðan. Í Danmark verður mótroknað við 30,9% av inntøkum oman fyri 69.800 kr. um árið. Hetta hevur við sær, at í Føroyum er pensjónsviðbótin burtur, tá inntøkan hjá støkum er vorðin 11.429 kr. um mánaðan og 10.630 kr. um mánaðan hjá giftum. Samsvarandi upphæddirnar fyri danskar pensjónistar eru 26.916 kr. hjá støkum og 15.833 kr. hjá giftum.
Ovurhonds høga mótrokningarprocentið, sum byrjar við 61.900 kr. og oljuviðbótin, sum hvørvur við einum høggi við 60.000 kr. ella við 2.000 kr. í rentuinntøku og landsskatturin, sum eisini byrjar umleið samstundis, ger, at pensjónistar kenna inntøkuna uml. 60.000 – 65.000 sum eina fellu. Teir ynskja ikki at detta í hesa fellu, tí lítil ivi er um, at teir her missa nógvan pening.
At flyta mótrokningarfría inntøkumarkið niður á 30.000 kr er óráð.
Tilmæli: Landsfelag Pensjónista mælir til, at mótrokningarfría inntøkuupphæddin verður hækkað uppí 69.800 kr. (t.v.s. verður hin sama sum mótrokningarfría inntøkuupphæddin í DK)
Somuleiðis mælir Landsfelag Pensjónista til, at mótrokningarprosentið í pensjónsviðbótini verður ásett til 30 % í staðin fyri 60 %, sum tað er í dag.
Í nýskipanini verður øll fólkapensjónin burtur.
Tað er at undrast á, at ríka føroyska samfelagið, sum hevur líka høgt BTÚ sum tað danska – um ikki hægri – og sum enntá á hvørjum ári tekur ímóti 220 mill kr úr Danmark til pensjónsveitingar, ikki skal hava ráð at veita sínum pensjónistum eins høga fólkapensjón sum tað danska.
Men ikki nóg mikið við tí.
Verður nýskipanin samtykt sum ætlað, verður avleiðingin tann, at als eingin fólkapensjón verður til mong teirra, sum koma í nýggju skipanina, tvs. at hetta verður byrjanin til endan á fólkapensjónsskipanini.
Tí um inntøkan, eginpensjón, arbeiðsinntøka v.m., hjá støkum pensjónisti í nýggju skipanini kemur upp á 346.642 kr. um árið (28.803 kr. um mánaðin) verður øll fólkapensjónin mótroknað og burtur
Hjá giftum pensjónisti verður øll fólkapensjónin fult mótroknað og burtur, tá inntøkan kemur uppá 267.300 kr. (22.275 kr. um mánaðin).
Mótrokning millum hjún
Í mong ár hevur Landsfelag Pensjónista strembað eftir, at allir pensjónistar kunnu gerast sjálvstøðugir persónar, hvat pensjónsinntøkum viðvíkur, á sama hátt, sum teir fyri skjótt mongum árum síðan gjørdust sjálvstøðugir, hvat lands- og kommunuskatti viðvíkti.
Í uppskoti til pensjónsnýskipan verða hjún ikki mótroknað við støði í samlaðu inntøkuni hjá báðum, sum gjørt verður eftir verandi fólkapensjónsskipanini. At hjún í framtíðini verða mótroknað við støði í egnari inntøku er góð og nútíðarhóskandi broyting.
Tilmæli: Hesa broyting ynskir Landsfelag Pensjónista eisini at fáa setta í gildi fyri verandi pensjónistar. Skotið verður tí upp, at broytingin fær gildi fyri allar pensjónistar frá 2018 at rokna.
Landsfelag Pensjónista er fullgreitt yvir, at nakrir pensjónistar kunnu fáa minni enn nú í pensjónsviðbót, verður henda broyting gjørd. Men uttan iva ber væl til at loysa tann trupulleikan. Ein háttur kundi verið at veitt persónliga viðbót, eins og gjørt verður, tá lønarskipanir verða broyttar. Ein annar kundi verið at loyvt pensjónistum sjálvar at velja, um teir vilja fara í broyttu skipanina ella teir vilja verða verandi í skipanini við mótrokning millum hjún.
- Smidligari pensjónsaldur
3A. Landsfelag Pensjónista tekur ikki undir við at hækka pensjónsaldurin.
3B. Framskundað pensjón
Sambært uppskotinum til nýggja pensjónsskipan skal tað verða møguligt at fáa framskundaða fólkapensjón trý ár undan galdandi pensjónsaldur t.v.s. frá 64 ára aldri (í 2020).
Tað er gott, at tey, sum av likamligum ella sálarligum orsøkum ikki orka at arbeiða til tey eru 67 ár, kunnu fáa framskundaða fólkapensjón. Tó eigur aldurin, ein kann fáa framskundaða fólkapensjón, at verða lækkaður niður í 55 ár - ella í minsta lagi frá 60 ára aldri.
Tilmæli: Framskundað fólkapensjón kann verða veitt frá 60 ára aldri og verður sett í gildi í 2018.
3C. Útsett pensjón
Landsfelag Pensjónista tekur undir við uppskotinum, at komandi pensjónistar kunnu søkja um útsetta pensjón í upp til 120 mánaðar og síðan fáa eitt mánaðarligt ískoyti til fólkapensjónina. Hetta er nýbrot og skilagóð áseting.
Tey, sum nú eru knapt 65 ár og 66 ár (tilsamans uml. 1.150 fólk) eiga eisini at fáa henda møguleikan. Sama er við teimum, ið longu nú fáa fólkapensjón og sum arbeiða.
Tilmæli: Landsfelag Pensjónista mælir til, at ásetingin um útsetta pensjón verður sett í gildi í 2018. Treytin eigur at vera, at umsøkjarin hevur ein lønarbrøk svarandi 1/2 tíð ella meira sambært avvarandi arbeiðssáttmála.
- Samhaldsfasti
At Samhaldsfasti skal hækka við 1.000 kr. eftir skatt í 2020, er sambært serfrøðingum á økinum, ikki nóg mikið til at lyfta tey, sum einans hava fólkapensjón og Samhaldsfasta at liva av, úr fátækraváða. Tí er neyðugt eisini at hækka grundupphæddina frá 2018, sum skotið er upp, og síðan at hækka Samhaldsfasta næstu tvey árini.
Landsfelag Pensjónista tekur undir við, at tey, sum í 2009 ótilætlað mistu rættin til fult útgjald úr Samhaldsfasta, fáa henda rætt aftur.
- Hjún eiga pensjónsuppsparing í felag
Landsfelag Pensjónista tekur undir við uppskoti landsstýrisins um at lóggeva fyri, at eisini pensjónsuppsparing skal verða felagsogn í hjúnarlagnum eins og øll onnur ogn er tað. Tað vil javnseta bæði í hjúnarlagnum og vil gera, at tann við teirri minstu pensjónsuppsparingini ikki kemur illa fyri við hjúnaskilnað.
- Ásetingar viðv. inngjaldi til eftirlønarskipan av veitingum
Landsfelag Pensjónista tekur undir við, at tað almenna skal gjalda eftirlønargjald av lønarlíknandi veitingum.
Landsfelag Pensjónista undrast tó stórliga á, at ætlandi skal tað almenna ikki gjalda eftirlønargjald av fyritíðarpensjón, sum er ein lønarlíknandi veiting, ið fólk fáa, ið ikki kunnu arbeiða vegna sjúku ella heilsubrek og harvið ikki forvinna vanliga lønarinntøku.
Tilmæli: Landsfelag Pensjónista tekur undir við uppskotinum og mælir til, at tað almenna eisini skal gjalda eftirlønargjald av fyritíðarpensjón.
- Pensjónistar á arbeiðsmarknaðinum
Hóast mangir pensjónistar arbeiða nógv, sum er, hevur samfelagið tørv á, at serstakliga tímalønt kunnu átaka sær avloysaraarbeiði o.t. men her er mangt, ið forðar, t.d. tann ovurhonds stóri marginalskatturin:
Almannamálaráðið vísir á, at marginalskatturin hjá lágløntum fólkapensjónistum er sera høgur – heili 75%
Í almennu viðmerkingunum til lógaruppskotið vísir Almannamálaráðið á, at marginalskatturin hjá fólkapensjónistum við lágum inntøkum er sera høgur. Almannamálaráðið sigur á s. 13 í Kapitul 1. í almennar viðmerkingar, at:
” Ein stakur pensjónistur, ið hevur árliga inntøku á t.d. 65.000 kr. umframt fólkapensjón og Samhaldsfasta, hevur ein effektivan marginalan skatt á uml. 75% t.v.s. at fyri hvørjar 100 kr. hann tjenar eyka, missir hann 60 kr. av viðbótini umframt at gjalda uml. 15 kr. í skatt. Av teimum 100 kr. hevur hann sostatt uml. 25 kr. eftir. Hetta er galdandi fyri fólkapensjónistar, sum hava inntøkur afturat fólkapensjón og Samhaldsfasta millum 61.900 kr. og uml. 140.000 kr. um árið” (neyva upphæddin er 137.153 kr fyri 2017)
Almannamálaráðið ásannar sostatt, at marginalskatturin hjá lágløntum fólkpensjónistum er sera høgur – heili 75%. Vísandi á, at eitt av aðalmálunum hjá samgonguni er, at lágløntir fólkapensjónistar skulu kunna klára seg betri fíggjarliga, eigur mótrokningarfría inntøkuupphæddin at hækka og mótrokningarprosentið í fólkapensjónini at lækka heilt munandi.
Í Danmark verða fólkapensjónistar eggjaðir at arbeiða. Arbeiðsinntøka upp til 60.000 kr. árliga verður ikki roknað við í inntøkugrundarlagið, tá pensjónsviðbótin verður útroknað. Hetta merkir, at effektiva mótrokningarfría inntøkuupphæddin í donsku fólkapensjónini hjá pensjónistum, ið arbeiða, er 69.800 kr. + 60.000 kr. ella tilsamans 129.800 kr.
Tilmæli: At mótrokningin fyri viðbøtur verður lækkað til 30% av inntøku oman fyri 69.800 kr.
Pensjónsaldur er ikki fráfaringaraldur
Annað, ið forðar pensjónistum at arbeiða, er sonevndi fráfaringaraldurin.
Pensjónsaldurin er tann aldur, ið gevur rætt til at fáa sína fólkapensjón útgoldna. Men mangir arbeiðsgevarar hava gjørt henda aldur til ein fráfaringaraldur á arbeiðsmarknaðinum.
Í Føroyum kann arbeiðsgevari fult lógliga siga fólki úr starvi vegna aldur. Hetta meta vit sum aldursdiskriminatón, og skulu gera vart við, at tey europeisku lond, okkum dámar at samanbera okkum við, hava lógarforboð móti slíkum. Heldur ikki í Føroyum eigur aldur at vera ein lóglig grundgeving fyri uppsøgn, um vit ynskja at pensjónistar verða verandi á arbeiðsmarknaðinum.
Tilmæli: At lóggivið verður, at tað ikki er loyvt at siga fólki upp vegna aldur.
- Eftirlønarskattur
Sambært galdandi reglum um forskatting av pensjónum, verða inngjøld til pensjónina hjá øllum inntøkubólkum skattað við sama prosenti, ið er 40%. Felagið undir við, at pensjónsskattastigin í framtíðini verður stigvísur.
Felagið metir tó, at intervallini, ið eru nevnd í lógaruppskotinum, millum ávikavist láglønt, miðallønt og hálønt mugu broytast, tí tey eru misvísandi og svara ikki tað, sum vanliga verður skilt við ávikavist láginntøku, miðalinntøku ella háinntøku. Eisini verður mett, at skatturin av eftirlønini er ov høgur.
Mælt verður til, at intervallini fyri ávikavist lágløn, miðalløn og háløn verður broytt soleiðis:
Við hesum verður skipanin um tvungna eftirløn meira samhaldsføst og fólk við lágum og miðal inntøkum fara at fáa hægri eftirlønargjøld, tá tey koma til fólkapensjónsaldur.
Tó undrast Landsfelag Pensjónista á, at forskattingin ikki verður avtikin, tað verandi samgonguflokkar lovaðu undan valinum.
Tilmæli: Landsfelag Pensjónista tekur undir við at eftirlønarskatturin verður lækkaður munandi, men meta, at hann eigur at verða lækkaður meira enn landsstýrið hevur skotið upp.
Niðurstøða:
Við hesum seks lógaruppskotunum til pensjónsnýskipan setti landsstýrið sær fyri at náa trimum høvuðsendamálum, ið vóru:
At tryggja øllum eina góða pensjón, soleiðis at tey, ið fáa lítla ella onga inntøku afturat pensjónini, fara at fáa meira at liva av.
At eggja fólki at arbeiða meira eftir pensjónsaldur.
At styrkja búskaparliga haldføri.
Viðv. A. At geva pensjónistum 1.000 kr. afturat um mánaðin yvir trý ár tryggjar ikki, at tey, ið hava lítla og onga inntøku afturat pensjónini og Samhaldsfasta, kunnu liva eitt sømuligt lív. Henda hækking við 1000 kr. um mánaðan er alt ov lág og kann als ikki lyfta hesar pensjónistar úr fátækraváða.
Viðv. B. Ógvusliga mótrokningin í pensjónini – við lágari mótrokningarfríari inntøkuupphædd og høgum mótrokningarprosenti – signalera púra greitt, at tað loysir seg ikki peningaliga hjá fólki at arbeiða eftir pensjónsaldur.
Viðv. C. Samanumtikið metir Landsfelag Pensjónista, at landsstýrið við hesum uppskotum til pensjónsnýskipan einans nær einum høvuðsendamáli, ið er at styrkja búskaparliga haldføri hjá landskassanum.
Væntandi var, at pensjónsnýskipanin fór at tryggja øllum eina virðiliga fólkapensjón. Men vit mugu ásanna, at fólkapensjónistar, sum einans ella nærum einans hava fólkapensjón og útgjald frá Samhaldsfasta at liva av, við hesum lógaruppskotum, framhaldandi fara at fáa fólkapensjón og útgjald frá Samhaldsfasta, ið als ikki røkkur til eitt rímuligt og sømuligt lív.
Samanfatan:
Landsfelag Pensjónista tekur ikki undir við:
at pensjónistar verða býttir í bólkar, ið verða viðfarnir ymist
at mótroknað verður í grundupphæddini
at mótrokningarfría inntøkumarkið verður lækkað til 30.000 kr árliga
at pensjónsaldurin verður hækkaður
Landsfelag Pensjónista tekur undir við:
at eitt endamál er at lyfta allar pensjónistar úr fátækraváða
at almennar pensjónir og veitingar verða prís- og lønarjavnaðar
at útgjaldið úr Samhaldsfasta hækkar
at tey, sum í 2009 ótilætlað mistu rættin til fult útgjald úr Samhaldsfasta fáa henda rætt aftur.
at eftirlønarskatturin verður lækkaður munandi.
Landsfelag Pensjónista mælir til:
Fólkapensjónin
2A. at grundupphæddin í fólkapensjónini verður hækkað til uml. 4.600
- um mánaðan frá 2018 at rokna.
2B. Viðbøtur
at mótrokningarfría upphæddin verður hækkað upp í 69.800 kr.
at mótrokningarprosentið í pensjónsviðbótini verður lækkað til
30 %.
at mótrokningin millum hjún verður strikað fyri allar pensjónistar, ið ynskja hetta, og verður galdandi frá 2018.
Smidligari pensjón
at framskundað fólkapensjón verður galdandi frá 60 ára aldri við gildi frá 2018.
at ásetingin um útsetta pensjón verður sett í gildi í 2018. Treytin eigur at vera, at umsøkjarin hevur ein lønarbrøk svarandi 1/2 tíð ella meira sambært avvarandi arbeiðssáttmála.
at útgjaldið úr Samhaldsfasta verður hækkað skjótari enn yvir 3 ár.
at hjún skulu eiga pensjónsuppsparing teirra í felag, og verður hetta galdandi fyri allar pensjónistar frá 2018.
at fyritíðarpensjón eisini verður eftirlønargevandi.
at lóggivið verður, at tað ikki er loyvt at siga fólki upp vegna aldur.
at eftirlønarskatturin verður lækkaður meira enn landsstýrið hevur skotið upp.
Samtykt á nevndarfundi hjá Landsfelag Pensjónista 24. nov. 2017
Arne Thorsteinsson, formaður


text:
Men soleiðis bleiv tað ikki. AB kvinnurnar vóru betri enn væntað á heimavølli, og tær løgdu seg eisini á odda, tá eitt korter var leikt.
Eitt høgt langskot frá Elsu Splidt Jacobsen lumpaði HB-málverjan, og so var 1-0 til AB. Hetta var als ikki í samsvar við leikgongdina annars.
HB legði nú AB undir eitt áhaldandi trýst,og tá hálvur tími var farin, fekk HB eitt fríspark 20 metrar frá málinum.
Heidi Sevdal, sum vanliga skjýtur við høgra beini, valdi hesuferð at skjóta við vinstra, og bólturin smeyg sær uppum verjumúrin inn undir nettakið til 1-1. Eitt sera flott mál. Fleiri mál komu ikki í fyrra hálvleik.
AB kom tó fyri seg aftur, og tá 60 min vóru leiktir gloymdu vit at dekka upp í samband við hornaspark. Endin var at Valgerð Andreasen hegnisliga skallaði bóltin í netið til 2-1 til AB.
Aftur settu vit trýstiða á kompressaran. Heidi Sevdal rakti tvørstongina og bólturin sprakk aftur í spæl. Elin Maria Isaksen var fyrst á returinum og knallaði til, men bólturin rakti stongina og útaftur í spæl.
Men bara tríggjar minuttir eftir leiðslumálið javnaðu vit aftur. Lív F. Arge er hægst í samband við eitt hornaspark á hinari síðuni. Bólturin kom í hondina á einum AB verjuleikara og Elsa Andreasen brísklar fyri brotssparki. Lív tók sjálv brotssparkið, og so var 2-2
Hóast HB hevði meginpartin av spælinum síðsta hálva tíman, var tað AB, so fyri triðju ferð í dystinum legði seg á odda.
Valgerð Andreasen sendi eitt gott fríspark beinleiðis í HB málið inn undir tvørstongina, og so var 3-2 til heimaliðið.
HB kvinnurnar trýstu nú óført. Tá Lea Reginsdóttir, sum stóð ein branddyst í AB málinum, stórbjargaði einum skoti frá Heidi í 86 minutti, sá tað út til at AB fór at vinna.
Men unga Rebekka Benbakoura vildi tað øðrvísi. Hon varð flutt frá miðjuni og fram í álopið. Beint fyri leiklok eydnaðist tað henni at javnað til 3-3, sum eisini varð endaliga úrslitið.
Talan var um ein sera undirhaldandi og spennandi dyst á Argjum, sum tá samanumkom, kundi farið báðar vegir.
Løtu seinni leiktu B36 og EBStreymur/Skála í Gundadali, og vann B36 púra óvæntað 1-0. So hóast ódámliga javnleikin á Argjum, dragnaðu HB-kvinnurnar ikki í mun til silvurvinnararnar frá í fjør.
Nú verður steðgur í meðan kvinnulandsliðið skal í eldin á Tórsvølli. Næstu ferð vit skulu á vøllin, er tá KÍ, um tríggjar vikur, kemur á vitjan í Gundadali. Tá er bara eitt at gera.
Vit fegnast tó um at kvinnurnar í trimum umførum koma afturí aftur og megnað at vinna tað eina stigið heim við úr Vika.
KOYR Á, HB!!!
HAGTØLINI:
Kvinnur 1. deild, 2. umfar hósdagin 27. mars 2014 kl. 18:00 á Blue Water Arena
AB – HB 3-3 (1-1)1-0 Elsa Splidt Jacobsen 16’
1-1 Heidi Sevdal 31’
2-1 Valgerð Andreasen 60’
2-2 Lív F. Arge 63’
3-2 Valgerð Andreasen 70’
3-3 Rebekka Benbakoura 90’
Liðið: Nina Davidsen – Anitha K. Mortsensen (Marjun undir Kletti 44), Milja R. Simonsen, Heidi Sevdal (liðsk.), Lív F. Arge, Elin Maria Isaksen, Hildur Egilsdóttir, Bjørt H. Magnusen, Liljan av Fløtum Petersen, Sólrun Thomsen og Rebekka Benbakoura
Óbrúktir eykaleikarar:Annika Dam, Kristina Á. Jakobsen og Edith Maria Samuelsen
Á beinkinum:Allan Dybczak og Ríkin N. Djurhuus
Gult kort: Milja R. Simonsen, Heidi Sevdal og Nina Davidsen
Dómari: Elsa Andreasen
Hjálpardómarar:Oda Andreasen og Laila Midjord
Myndir: Rakul Hansen


text:
Í mong ár hevur verið trúttað niður í okkum føroyingar, hvussu vit skulu leggja lívsvanar um, eta sunt, drekka minni, leggja av at royka, eta minni grind og vera likamliga virkin. Fólkaheilsuráðið hevur lagt okkum lag á, og lítil ivi man vera um, at vit í dag liva munandi sunnari enn áður, ella í hvussu er eru tilvitaði um, at ein sunn lívsførsla er týdningarmikil fyri okkum – ikki bara sum einstaklingar, men eisini sum samfelagsborgarar, sum ikki skulu leggja so stórt trýst á heilsuverkið við okkara lívsstílssjúkum.
Men har manglar líkasum nakað, tí heilsa snýr seg ikki bara um likamligu heilsuna, men eisini ta sálarligu. Og har manglar nakað sambært eini greinarøð, sum er í blaðnum í dag í kjalarvørrinum av Sálarheilsudegnum, sum var hildin týsdagin. Áður hevur tað verið Sinnisbati, sum skipaði fyri degnum, men í ár var tað ein breiður skari av feløgunum, sum stóð fyri, millum annað Fólkaheilsuráðið, sum annars hevur lagt størsta dentin á likamligu heilsuna seinastu mongu árini.
Í blaðnum í dag sóknast ein sálarfrøðingur eftir einum meira miðvísum politikki innan sálarheilsu, tí kanningar vísa, at alt fleiri føroyingar gerast óarbeiðsførir vegna ringa sálarheilsu. Hetta er ein dýr menniskjalig avleiðing av einum vantandi politikki, men so sanniliga eisini ein dýrur umgangur fyri tað almenna. Ein kanning av skúlabørnum hevur enntá víst, at støðan millum ung er verri í Føroyum enn í grannalondunum.
Skotið verður millum annað upp at fáa sálarheilsu sum fak í fólkaskúlanum, so ungfólk eisini gerast meira varug við henda partin av okkara heilsu. Finnland hevur gjørt hetta til fak í skúlanum, so tað eigur eisini at bera til hjá okkum.
Tað er annars rættiliga sigandi, at dagin eftir Sálarheilsudagin kom skriv frá Fólkaheilsuráðnum, sum var við at fyriskipa dagin í ár. Nærliggjandi hevði verið, at ráðið fylgdi sálartráðnum upp, men nei. Talan var um eina Gallup-kanning, sum ráðið hevur biðið um á hvørjum ári síðan 2002 og sum viðger teir vanligu spurningarnar um matvanar, royking og annað tílíkt. Sálarheilsan var ikki umrødd við einum orði. Ein byrjan kundi verið at útbygt hesa kanning til eisini at viðgera sálarheilsuna – tað hevði so verið eitt stig rætta vegin, ella eitt signal, um ikki annað.


text:
Íslendingar gera nógv burtur úr móðurmálsdegi sínum, 16. november, føðingardegi Jónasar Hallgrímssonar, tjóðskalds. Dagurin er almennur flaggdagur, og mentamálaráðið skipar fyri ymsum tiltøkum í samstarvi við fólk og stovnar. M.a. verður latin móðurmálsvirðisløn hendan dag, sum hevur verið hátíðarhildin síðan 1996.
Í ár skipar Aðalkonsulát Íslands fyri kvøldsetu í Norðurlandahúsinum við fjølbroyttari skrá og bjóðar øllum - føroyingum, íslendingum og øðrum - at vera hjartaliga vælkomin. Tiltakið er alment og ókeypis, og ymist gott íslendskt verður at fáa frá okkara Guðmundi kokki.
Tíð: Hósdagin 16. november kl. 19.30
Staður: Skálin, Norðurlandahúsið.
Skrá
- Einar Kárason, rithøvundur: Um Føroyingasøgu og íslendskar miðaldarrithøvundar
- Heðin M. Klein, skald og fyrrv. landsstýrismaður: Upplestur
- Guðrið Hansdóttir, listafólk: Tónleikaframførsla
- Høgni Djurhuus, tíðindamaður: Hugleiðingar
- Turið Sigurðardóttir, professari í bókmentum: Samstarv um mentan og gransking
- Þóra Þóroddsdóttir, rithøvundur og týðari: Hugleiðingar
G- uðrið Hansdóttir, listafólk: Tónleikaframførsla
Aðalkonsulát Íslands
Aðalræðisskrifstofa Íslands
Lítillátni heimstónleikarin
Ungi gøtumaðurin Ólavur Jákupsson hevur seinastu árini ferðast kring allan heim og spælt konsertir