text:
Orð: Johnson Oatman
Lag: J. Howard Entwisle
Týtt: Victor Danielsen
1. Øll inn í Guds ríki vilja
bjargað verða einaferð;
tó, hin beina veg til frelsu
fá bert vilja ganga her;
men um onnur vón sær grunda
á sítt verk og sína gerð –
prís og æra veri Gudi,
eg á blóðið líta vil!
Niðurlag:
Kristi blóð hevur klædning mín tváað
reinan, hvítari enn snjó;
tó tey siga mær,
frelsan er ei bara har,
eg vil líta á hans blóð.
2. Summi siga, at Guds góðska
teirra vón og álit er,
At Gud onga sál fordømir,
men mót øllum miskunn ger;
tó, tann sál, sum ei er reinsað,
hon fortapist, skrivað er;
prís og æra veri Gudi,
eg á blóðið líta vil!
3. Tá vit Harrans menn í forðum,
teir, sum trúðu, minnast á,
síggja vit, at offurblóðið
frelsti teir frá dómi tá;
men tað blóðið talar bert um
Jesu blóð á Golgata;
prís og æra veri Gudi,
eg á blóðið líta vil!
4. Tað er tað, tey frelstu syngja,
tað, sum ljóðar Himli frá,
at ein sál í Lambsins blóði
síni klæði hvít kann tvá;
tí eg syngi, til eg standi
hinum ljósu strondum á:
Prís og æra veri Gudi,
eg á blóðið líta vil!


c: text/html

text:
Avriksflutningur
Avriksflutningur merkir:
- at flyta avrik, á sama støði, við sær, frá aðrari útbúgving.
- at ein t.d. ikki skal taka somu lærugrein á sama støði umaftur.
- at arbeiðsroyndir yvir longri tíð, við somu uppgávum sum í heilsuhjálparayrkinum, gera at ein verður frítikin fyri ein starvsvenjingarpart
Góðskriving í skúlapartinum
T.d. um ein á øðrum miðnámskúla hevur tikið lærugreinarnar føroyskt, danskt ella enskt, á sama støði, sum undirvíst verður í á Heilsuskúlanum, kann søkjast um avriksflutning/merit fyri hesar lærugreinar.
Sostatt skal ein næmingur ikki taka somu lærugrein umaftur, á sama stigi.
Í heilsuhjálparaútbúgvingini verður undirvíst á D-stig
Í heilsurøktaraútbúgvingini verður undirvíst á C-stig
Um ein hevur staðið partar av somu útbúgving, sum skúlin veitir, kann eisini søkjast um avriksflutning.
Søkjast skal um avriksflutning/merit tá byrjað verður á skúlanum. Allir næmingar verða kunnaðir um henda møguleika, tá ið byrja verður í útbúgvingunum.
Treytin fyri at fáa avriksflutning er, at prógv eru tøk. Lestrarvegleiðarin á skúlanum kann vegleiða um avriksflutning.
Góðskriving í starvsvenjingarpartinum
Ein umsøkjari við nógvum viðkomandi arbeiðsroyndum innanfyri røkt, kann fáa góðskriving fyri ein starvsvenjingarpart, og fáa ein 3 mánaðar steðg ávegis í útbúgvingini, har starvsvenjing 1 liggur.
Arbeiðsváttan skal sendast inn á skúlan.
Arbeiðaváttanin skal innahalda prógv fyri tímatal, ið tú hevur arbeitt pr. viku/mánaða, og tíðarskeið, ið tú hevur arbeitt. Kravið er eitt ára arbeiðsroyndir, fulla tíð, fyri at góðskriving kann veitast. Hetta verður mett fyri hvønn einstakan næming.
Krav er um at:
Arbeiðið skal hava verið innanfyri røkt, í starvi sum heilsuhjálparin vanliga tekur sær av. Umsøkjarin skal hava arbeitt saman við heilsuhjálpara, heilsurøktara ella sjúkrarøktarfrøðingi, við einari ávísari upplæring frá hesum fakbólkum.
Les um møguleika fyri styttri útbúgving, STYTT ÚTBÚGVING
Um tú hevur ivaspurningar, so veita vit fegin vegleiðing á tlf. 61 42 10 ella á telduposti heilsuskulin@skulin.fo

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Við Ansy Sevdal Jakobsen aftur á liðnum fyri fyrstu ferð í ár eydnaðist tað EB/Streymi/Skála at fáa stig á útivølli móti ÍF/Víkingi/B68.
Í dag var lutakast um, hvussu spælast skal í Champions League hjá kvinnum.
Eins og hjá monnunum, so var einki óvæntað úrslit hetta umfarið í bestu deildini hjá kvinnum.
Hon hevur skorað klárt flest mál, lagt upp til næstflest mál og hevur klárt flest málstig.
Í dag var toppdystur í bestu kvinnudeildini millum ÍF/Víking/B68-KÍ.
Vinnarin tekur oddasessin.
Tvey av teimum trimum toppliðunum møtast í hesum umfarinum.
Í dag vóru tveir dystir leiktir í bestu kvinnudeildini.
Í morgin verður toppdystur í Gundadali í bestu kvinnudeildini.
FSF skipaði í vikuskiftinum fyri fyrsta heilsufótbóltsdegnum. Á skránni var fótbóltskapping, og síðani hildu Snorri Patursson og Álvur Hansan fyrilestrar.
Tá tað kemur til málskjóting, upplegg og málstig, so eigur HB í løtuni tríggjar teir bestu á øllum listum.
KÍ spældi ikki hetta umfarið og fór av oddasessinum og niður á 3. pláss.
HB fór frá 1. plássi til 3. pláss í dag, tá liðini sum spældu í toppinum vunnu sínar dystir.
Sunnudagin spælir oddaliðið HB ikki í kvinnudeildini, og tað gevur øðrum møguleikan at leggja seg á odda.
HB er oddalið hjá kvinnum, men eisini einstaklingarnir skara framúr, tá tað kemur til mál og upplegg.
Kvinnurnar hjá B36 fáa nú styrk av landsliðsleikara.
Tveir dystir eru spældir í Betri Deildini hjá kvinnum í dag.
Kvinnudeildin er so jøvn í løtuni, at síðsta umfar sóu vit nr. 4 leggja seg á odda í kappingini. Hesaferð møtast tey fýra liðini, sum liggja stavn um stavn.
Eftir dagsins umfar fór KÍ frá 4. plássi uppá 1. pláss.
Í dag verður toppdystur í Gundadali.


text:
Spytt i Panne Teater - Quotes/Myrkur 3.0
Í sjónleikarafelaganum Spytt i Panne Teater (SiPT) eru í dag 7 leikarar í aldrinum 14-35 ár. Bólkurin heldur til í Bergen í Norra og varð settur á stovn í 2015. Stovnarin var tann tá bert 14 ára gamla Johanne Eikehaug Adriansen.
Johanne er bæði, leikhússtjóri, pallstjóri, leikari, handritshøvundur og stendur fyri framleiðsluni í SiPT. Henni dámar sera væl at ganga egnar leiðir og hevur við Quotes gjørt eina pallseting, sum er heilt serstøk.
Quotes
Hvussu nógv vald hevur ein tanki? Hvussu sterk er ein kensla? Hvat stýrir lívinum?
Quotes granskar tað torgreidda menniskjasinnið og vísir sálarliga heilsu úr ymsum sjónarhornum sædd innanífrá. Leikurin viðger tað, ið hendir í høvdinum á einum persóni, og rannsakar, hvussu vit verða ávirkað av hugsanum og kenslum, innaru bardøgum og tvídráttum í strembanini eftir tí algilda spurninginum: ”Hvør eru eg?”
Í hugvekjandi verð leikhússtjórans smelta íblástur og hugskot saman við tíðarleysum vísdómsorðum, tey sokallaðu Buddha Quotes. Tankar, kenslur, sambond og leitan eftir samleikanum spæla upp ímóti hvørjum øðrum í hesi framførslu, sum í roynd og veru bara snýr seg um okkum sjálvi.
Quates er sera sniðfundiga gjørdur, og fær hetta áskoðaran bæði at uppliva og síggja framførsluna á ein serstakan hátt. Spytt i Panne Teater tekur okkum við á eina hugvekjandi ferð gjøgnum eitt fløkjaligt sinni, har vit verða drigin inn í kenslurnar meira enn inn í tað, ið hendir.
Upprunaliga var leikurin ætlaður ungum- og vaksnum fólki. Men tað gleðiliga er hent, at í Noregi hevur tað víst seg, at leikurin hóskar líka væl til børn heilt niður í 10 ára aldur. Sagt verður frá, at bæði børn og vaksin skifta orð um tað, ið kemur fram í Quates, í langa tíð eftir, at tey hava sæð leikin.
Tónleikurin hjá Eivør er ein týdningarmikil partur av Quotes og fleiri av persónunum í leikinum eru skaptir við íblástri í hesum.


text:
Mangan søgdu vit í Javnaðarflokkinum í valstríðnum, at vit fara at siga tað sama eftir valið, sum vit siga undan valinum. Hetta ætla vit eisini at liva upp til, og tí er tað sera gleðiligt, at vit í farnu viku fingu tvær fráboðanir um tiltøk, sum beinleiðis taka støðið í tí, sum varð ført fram í valstríðnum sum alneyðug átøk, og sum eru niðurfeld í samgonguskjalið. Fyrra er frá Fíggjarmálaráðnum um hægri barnafrádrátt til smábarnafamiljur, og hitt seinna frá Mentamálaráðnum um hægri útbúgvingarstuðul til hægri lesandi og tiltøk fyri lesandi einsamallar forsyrgjarar.
Sagt verður m.a. í samgonguskjalinum, at høvuðsmál, sum vit fara undir at loysa alt fyri eitt, eru m.a., at taka avbjóðingina við aldurs- og kynssamansetingini í álvara við íløgum í ungdóm, útbúgving, mentan og barnafamiljur. Hetta eru sjálvandi føgur orð, tí avbjóðingin er risastór og kann neyvan loysast í einum. Tí er tað so týdningarmikið, at vit taka røttu stigini alt fyri eitt og síðan byggja víðari við somu kós.
Kristina Háfoss, landsstýriskvinna hevur sent uppskot til hoyringar, har barnafradrátturin hækkar 42% næsta ár fyri børn millum 0 og 6 ár. Frádrátturin hækkar sostatt 2.700 kr og fer úr 6.500 kr uppí 9.200 kr. árliga. Taka vit miðalbarnafrádráttin hjá kommunum við upp á 6.350 kr, so kemur frádrátturin fyri hvørt barnið undir 7 ár upp á 15.550 kr. árliga. Hækkingin kostar 12 mió . kr fyri 2017. Tað er eingin ivi um, at henda broytingin fer veruliga at lætta um hjá barnafamiljunum, og tað fegnast vit í flokkinum stórliga yvir.
Rigmor Dam, landsstýriskvinna hevur eisini sent uppskot út til hoyringar viðvíkjandi lestrarstuðulinum. Uppskotið ger, at lestrarstuðulin til hægri lesandi hækkar við 500 kr. um mánaðin. Harumframt fara einsamallir forsyrgjarar at fáa stuðul 12. mánaðin, og barnastudningurin hækkar upp í 1.000 kr. um mánaðin fyri hvørt barnið. Tað hevur týdning, at lesandi foreldur fáa stuðul 12 mánaðir, soleiðis at tey lættari kunnu halda frí saman og ikki noyðast út at arbeiða fyri at klára føstu útreiðslurnar. Annars er málið hjá landsstýriskvinnuni, at øll hægri lesandi skulu fáa stuðul allar 12 mánaðirnar í árinum. Kostnaðurin av tiltøkunum í 2017 er 6 mió. kr., men ætlaninin er, at lestrarstuðulin skal hækka við áleið 6 mió. kr. árliga komandi trý árini. Soleiðis náa vit í 2019 sama støði i studningi sum í eitt nú Danmark.
Hesi bæði uppskotini, sum uttan iva fara at vinna stóran meiriluta á tingi, venda avgjørt rætt, tá hugsað verður um, hví barnafamiljur og einsamallir forsyrgjarar velja at búseta seg uttanlands, ella hví rættiliga nógv lesandi ongantíð koma heimaftur. Tí skal hetta alt eisini síggjast í ljósinum av, at størsta avbjóðingin hjá nútíðar Føroyum er, at vit hava eitt skeivt aldurs- og kynsbýtið. Vit hava hægsta føðitíttleika í Evropa, og tað skulu vit sjálvandi fegnast um, men vit missa tíverrri burturav í yngra endanum, tí barnafamiljur, einsamallir forsyrgjarar og lesandi velja annan bústað enn Føroyar. Tí mugu vit, ikki bara nú, men framhaldandi, hava fokus á hesar bólkar. Málið er greitt, at vit skulu fáa tey at velja Føroyar heldur enn eitt av okkara grannalondum.
Sjálvandi náa vit ikki málinum við hesum báðum uppskotunum, men vit mugu tó staðfesta, at stigini eru røtt, og at tey peika rætta vegin. Halda vit áfram við hesum politikkinum, so fer at bragda.
Sum partur av hesum arbeiði, so fegnast vit í Javnaðarflokkinum um hesi tiltøk frá Kristinu og Rigmor, og vit vilja sjávandi stuðla teimum fult og heilt, tá tey koma á tingborð. Okkara áheitan skal stutt vera, at tit halda áfram á somu kós, tí hon er avgjørd røtt.
Javnaðarflokkurin


text:
Tað er altíð gott at hava eitt gott prógv, men tað er ikki altíð neyðugt við høgum próvtølum, fyri at sleppa inn.
Tað ber illa til at svara hesum spurningi, tí ringt er at samanbera universitetini.
Tað veldst um, hvat tú ætlar tær at lesa, hvar tú ætlar tær at lesa og hvat endamálið við útbúgvingini hjá tær er.
Tað sum er besta loysnin fyri ein, er møguliga ikki tað besta fyri onkran annan.
Tað eru nakrir rankinglistar, serliga á internetium og serliga í teimum ensktmæltu londunum. Hesir skulu brúkast við fyrivarni. Teir kunnu vera gamlir og byggja oftani á grundarlag, sum kann vera sera skiftandi frá universiteti til universitets og oftani byggja teir á upplýsing frá universitetunum sjálvum.
Minst til tað er ikki altíð samband millum góðsku og stóran kostnað!
Nýt vit og skil, tá ið tú lesur kunningartilfar frá útbúgvingarstøðunum.
USA:
US news, um bachelorútbúgvingar
US news, um masterútbúgvingar
Stóra Bretland:
Financial Times - meting av business school útbúgvingum
The Complete University Guide - um útbúgvingar í Stórabretlandi
Times Higher Education - meting av útbúgvingarstovnum
Italia:
La Repubblica - síðan er á italskum
Týskland:
Humboldt-Foundation - gransking á týsku stovnunum
Um allan heim:
Tað veldst um, hvørji krøv útbúgvingarstovnurin setur og um málsligu førleikarnar hjá tær.
Ja, og tey vaksa alsamt í tali.
Ja, tað er trupult at skilja allar tær ymsu styttingarnar og tað kann vera torført at umseta tær beinleiðis til føroyskt ella danskt.
Síðan ár 2007 hava Føroyingar fingið EU-Status.
Ein stytting av Bretsku lóggávuni sigur:
"EU 'overseas territories' are extended the same rights as EU nationals.
Faroese nationals who come to England to study are by virtue of their status as nationals of an EU overseas territory eligible to apply for payment of EU tuition fees only.
Faroese nationals who come to Scotland to study are by virtue of their status as nationals of an EU overseas territory eligible to apply for payment of EU tuition fees only, provided they are applying for a full time course and plan to graduate in Scotland"
Tað merkir, at føroyingar hava EU status, og eru ikki international students. Tað merkir at skúlagjalið fyri føroyingar er munandi lægri. Les meir um hvussu tú kann søkja um stuðul til skúlagjaldið her.
Frakland
Svenska Studenthemmet i Paris / Maison des Etudiants Suédois
Húsini húsa upp til 100 lesandi frá allari verðini hvørt ár.
Stóra Bretland
Onnur lond
Homestay.com (Kanada)
Roommate Locator (Allur heimurin)
Danmark
Okkara ráð eru, at tú skalt søkja í góðari tíð. Tað er ymiskt, hvussu regluranr eru fyri, nær ein kann søkja, men vanligt er, at ein kann søkja kollegii eitt ár frammanundan, at útbúgvingin byrjar. Á flestu kollegium kanst tú flyta inn upp til tríggjar mánaðir áðrenn lestrarbyrjan. Eisini mæla vit tær til at søkja so nógv kollegiir sum møguligt, altso ikki vera kræsin. Summi kollegiir hava sera langar bíðilistar.
GG! Legg til merkis, at reglurnar eru ymiskar, alt eftir hvar tú leitar eftir íbúð.
Tað eru nógv leinki um kollegiir í Danmark. Tó kanst tú fáa eitt samlað yvirlit á Uddannelses Guiden á Om at finde en bolig.
Kanska tú eisini kanst hugsa um onnur sløg av íbúð, t.d. privata leigu, búfelagsskap, lutaíbúðir, at framleiga íbúð, eigaraíbúð.
Hentar heimasíður eru:
Findbolig.nu - Íbúðir um alt Danmark
BoligButikken - Íbúðir í høvuðsstaðarumráðnum
Lejebolig - Íbúðir um alt Danmark
Boligdeal - Íbúðir í Danmark
Boligønsker - Íbúðir í Danmark
Á heimasíðuni Info Norden fært tú at kalla alla kunning, sum er neyðug hjá teimum, sum skulu flyta til eitt annað Norðurland. Síðan er á øllum norðurlendsku málunum uttan føroyskum, grønlendskum og samiskum.
Tá tú fært SU og býrt uttanfyri Danmark er umráðandi at gera soleiðis:
Um tú hevur reytt pas: Nei
Um tú hevur grønt pas: JA!
Øll sum hava grønt pass og sum ætla sær at vera longri enn 6 mánaðir í Stóra Bretlandi skulu søkja um "Entry Clearance".
Frá hálvum november 2005 eru nýggjar reglur komnar um innferðaloyvi til Stóra Bretlands, hesar reglur eru bara galdandi fyri tey, sum hava grøn pass og sum ætla sær at vera í Stóra Bretlandi í longur enn 6 mánaðir, t.d. í samband við lestur. Tey sum hava grønt pass, skulu nú hava "Entry Clearance".
Boðini frá bretsku sendistovuni komu 1. desember 2005 og eru hesi:
If a Faroese inhabitant carrying a green Faroese/Danish passport wants to study in the UK for more than six months, they will need to apply for entry clearance. If the Faroese national is a holder of the Danish citizen passport with an EU marking on it, then there is no need to apply for entry clearance, however they will need to contact the home office to inform them of their intention to stay longer than six months, so that a residence permit can be issued.
Við grønum passi fært tú “ENTRY CLEARANCE” á bretsku sendistovuni í Keypmannahavn, tú skal senda umsókn saman við viðkomandi skjølum ella skalt tú fara á sendistovuna. Skjølini talan er um, eru upptøkubrævið frá universtitetinum í Bretlandi, bræv frá SU og ÚSUN um at tey rinda skúlagjald og studning. Tað kostar £85 at fáa "Entry Clearance". Lesið meira her. Her er eitt oyðublað, sum tú skalt fylla út í samband við umsóknina.
Alternativið er at fáa sær eitt reytt pass, tá nýtist ein ikki "Entry Clearance".
Pengar frá tí almenna í Danmark verða fluttir á eina sonevnda NemKonto, hetta er t.d. galdandi fyri stuðul frá SU. Ein NemKonto er ein púra vanlig peningastovnskonta, sum tú longu hevur, tað kann td. vera lønarkontan hjá tær.
Frá 15. august 2005 hevur borið til at sagt frá hvør tín NemKonto er, tað kann vera í einum donskum ella føroyskum peningastovni. Tað ger tú við at ringja til peningastovnin og upplýsa danska CPR-nummarið hjá tær.
Lesið meira á heimasíðuni hjá Nemkonto ella á heimasíðuni hjá Betri Banka, Bank Nordik, Suðuroyar Sparikassa ella Norðoyar Sparikassa.
Eins og í Føroyum kanst tú vinna eina ávísa upphædd - kanska 50.000 DKK - uttan at rinda skatt í Stóra Bretlandi. Tú fært meiri at vita við at trýsta á hesa slóðina HM Revenue & Customs.
Sí nærri
Financial Times - meting av business school útbúgvingum
The Complete University Guide - um útbúgvingar í Stórabretlandi
Times Higher Education - meting av útbúgvingarstovnum
Ja
Í Stóra Bretlandi ber til at fara á eitt atgongugevandi skeið í Summarferiuni ið gevur atgongd til flest allar* útbúgvingar á universitetinum ið tú tekur skeiðið hjá.
Fyrireikingarskeiðið er skipað sum undirvísing við royndum og uppgávuhandan, hetta fyri at vita um tann lesandi hevur nóg góða førleikar til hægri lestur.
Tað ber til at taka skeiðið sum intensivt skeið í summarferiuni ella sum kvøldskúlaskeið 2 kvøld um vikuna yvir vetrarhálvuna.
Sjá heimasíðurnar hjá universitetinum.
Gev Gætur, fyrireikingarskeiðið gevur ikki atgongd til onnur universitet enn júst tað sum tú tekur fyrireikingarskeiðið hjá.
*undantøk eru, so sum medicin oa.
Ja, tað kann mann.
Mann kann búgva í Føroyum og fáa danskt SU, um mann er innskrivað/ur á einari SU-góðkendari útbúgving í Danmark.
Mann skal tó hava danskt CPR.nr, um mann skal móttaka SU. Um mann ikki hevur danskt CPR.nr. kann mann fylgja vegleiðing frá SU-styrelsen niðanfyri:
Um føroyingar ikki hava eitt danskt CPR.nr., skulu studentarnir fylla eitt pappírsoyðublað: http://www.su.dk/media/1214/cpr-nummer.pdf
Framferðarhátturin hjá studentunum er síðani:
Teir senda útfylta oyðublaðið til útbúgvingarstaðið í Danmark. Tá útbúgvingarstaðið hevur móttikið umsóknina, fáa SU-styrelsen eitt CPR-nummer til vega hjá SKAT. Fyri at kunna tað, skal eitt kopi av passinum hjá tí lesandi vera lagt við.
SKAT gevur tí lesandi boð um tað nýggja CPR-nummarið. Tá CPR-nummarið er komið, setur tann lesandi seg í samband við útbúgvingarstaðið, sum viðger umsóknina.
Tá tú sum føroyingur flytir til Danmarkar, skal tú fyrst og fremst fara til Borgerservice-skrivstovuna á kommununi, sum man flytir til, og boða frá flytingini til kommununa.
Tú kann gott fáa bæði SU-stipendium og SU-lán við pappírsumsóknum (uttan Nem-ID), men tað tekur longri tíð enn við Nem-ID.
Sum nú er ber tað ikki til at fáa eitt CPR-nummar meðan tú ert tú Føroyum.
Tá útbúgvingin endliga er góðkend, kanst tú verða biðin um at søkja um SU einaferð afturat manuelt.
GG!
Minst til at seta teg í samband við SKAT í Danmark og fyribilsskráset teg (fyri at sleppa undan at gjalda ov nógvan skatt) og send eina skattaváttan, ið tú fært frá TAKS í Føroyum, til SKAT í Danmark.
Føroyingar uttanlands fáa rætt til heilsutrygdarveitingar í Føroyum
Nýggj kunngerð gevur persónum, sum fyribils uppihalda sær í Føroyum, rætt til veitingar frá Heilsutrygd.
Heilsumálaráðið hevur fingið fleiri fyrispurningar frá borgarum um rættin til veitingar frá Heilsutrygd frá eitt nú lesandi uttanlands, ið koma heim til Føroya í feriu. Spurningarnir hava mest snúð seg um, hvat hesi hava rætt til innanfyri læknaviðgerð, tannlæknaviðgerð o.a., meðan tey eru heima í feriu.
Tá sjúkrakassarnir vóru virknir var siðvenja, at lesandi og fólk ið gjørdu almannagagnligt arbeiði uttanlands, fingu veitingar frá sjúkrakassanum, meðan tey fyribils uppihildu sær í Føroyum.
Nýggj kunngerð hevur við sær, at persónar, sum vegna brádliga sjúku, skaða ella versnaða verandi sjúku, fáa rætt til læknahjálp og tær veitingar, sum lækni metir er til gagns fyri tann sjúka, meðan hann er staddur í Føroyum. Harumframt fevnir kunngerðin um veiting í sambandi við árligt eftirlit hjá tannlækna, tá hesi eru heima í feriu í Føroyum.
Kunngerðin verður galdandi fyri persónar, sum eru búsitandi í Danmark og Grønlandi og sum fyribils uppihalda sær í Føroyum. Sum nú er, mugu hesi gjalda fyri viðgerð, tá tey eru heima í Føroyum í feriu og líknandi. Eisini fevnir kunngerðin um føroyingar, sum hava búð í Føroyum í minst 5 ár, áðrenn tey fluttu til annað land at lesa. Harafturat NGO- starvsfólk og onnur, ið gera annað almannagagnligt arbeiði uttanlands.
Tryggingar kunnu annars teknast við universitetini uttanlands, hjá lokalu tryggingarfeløgunum ella hjá altjóða tryggingarfeløgum, sum til dømis:
Kelda: Heilsumálaráðið


text:
Orð: N.F.S. Grundtvig
Lag: Bartholomäus Crasselius
Týtt: Victor Danielsen
1. Sum blóman fellur skjótt og følnar,
so doyr og følnar alt á fold,
skjótt bliknar kinnin reyð og kølnar,
og moldin verður aftur mold;
men hann, sum yvir deyða vann,
gav teimum lív, sum elska hann.
2. Og vei tá tí, sum fáfongt grundar
á tað, sum ei er álit í,
sum eina eftir hesum stundar,
ið varir bert so stutta tíð!
Áh, dáravón, sum endar brátt
í troystarleysu, døpru nátt!
3. Men sælur tann, ið vón sær byggir
á aðra grund enn heimsins sand,
tann sál, sum móti Himli hyggur
og søkir har eitt fedraland!
Ein staður stendur uppi har
til tann, sum her ein gestur var.


text:
At hava frítíðarbústað kann bæði vera at hava eini summarhús og hava eini hús hjá familju ella kenningum til taks. Spurningur leggur seg meiri á tað borðið, sum hevur við lívsgóðsku at gera. Hvørjar møguleikar hava húski at fara at ferðast í frítíðarbústað.
Næstan 80% av øllum húskjum svara, at tey hava frítíðarbústað tøkan.
Og tað sær út til at vera eitt sindur av muni á, hvat í landinum møguleikin at fara í summarhús er bestur. Í Suðurstreymoy hava 70% av húskjunum hendan møguleikan og Suðuroy hava næstan 90% frítíðarhús til taks.
Eisini er eitt sindur av muni á, hvat slag av familjum talan er um. Húski við hjúnum og pørum er tey, sum liggja lægst – 73% av teimum húskjunum hava atgongd til frítíðarhús. 88% av teimum, sum einsamøll hava frítíðarhús til taks.
Um vit hyggja eftir um nakar samanhangur er millum tey, sum hava atgongd til frítíðarbústað og tey sum hava bát og bil, so sær út til at vera greiður samanhangur millum at hava frítíðarbústað og hava bil. 90% av teimum, sum ongan bil hava, hava afturfyri møguleikan at fara í summarhús. Og parturin, sum hevur atgongd til frítíðarhús minkar, tess fleiri bilar eru í húskinum.
Spurningurin um tøkan bát, er eisini eitt slag av lívsgóðsku spurningi. Hvørjar møguleikar hava húskini at brúka frítíð í báti.
Seta vit bát og frítíðarbústað saman, so sæst tað fyrst og fremst eru tey, sum ikki hava bát, sum afturfyri hava atgongd til frítíðarhús.


text:
Finskt mál
Finskt mál er málið í Finnlandi og er minnilutamál í Svøríki. Um 5,2 milliónir fólk tala finskt [1], sum nú er, og støðan hjá finskum er betri enn nakrantíð áður. Nú á døgum verður finskt nýtt í øllum hugsandi viðurskiftum, bæði skipaðum og óskipaðum. Tá ið Finnland fór inn í ES, gjørdist finskt eitt av almennu málunum í Evropasamveldinum. Í Svøríki hevur finskt støðu sum alment viðurkent minnilutamál.
Finskt er av uralsku málættini, ein kløn og støkkin keta av málum, sum røkkur frá eystursjóvarstrondini heilt til Jenisej-ánna og Taimyrhálvoynna í Sibiria. Finskt minnir um estiskt, men har er eisini skilskapur við sámisku málini. Í bæði finskum og sámiskum kann en til dømis skapa long orð við at leggja bendingar aftrat stovninum.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Søgugongdin í finskum eftir frumfinska tíð verður býtt sundur í fimm.
- Fyrsta skeiðið er fornfinskt frá fyrstu túsund árunum eftir okkara tíðarrokning. Longu tá verður støði lagt undir fyrsta málføraskilnaðin.
- Annað mentanarsøguliga týðandi skeiðið var tað miðaldarfinska. Miðøldin í Finnlandi verður roknað frá umleið 1150, haðani elstu skjølini eru um finsk viðurskifti. Finnland gjørdist í miðøldini ein partur av svenska ríkinum og varð lagt undir svenska lóg og svenskan stjórnarsið. Finskt hevði ikki støðu sum alment umsitingarmál og lógarmál, men hentari var í vissum førum at nýta finskt.
- Tað triðja menningarskeiðið, gamalt skriftfinskt, tók við í 1540-árunum, tá ið trúbótin kom til Finnlands. Við trúbótini fylgdi tann meginregla, at fólk skuldu kunna taka Guðs orð til sín á móðurmálinum, og var einki skriftmál frammanundan, mátti tað skapast nú. Mikael Agricola, sum seinni gjørdist biskupur í Åbo, týddi og læt prenta tær fyrstu finsku bøkurnar. Teirra millum var Nýggja Testamenti, sum kom út í 1548, tann týdningarmesta. Øll Bíblian varð týdd til finskt í 1642.
- Eitt nýtt skeið í søguni hjá finskum, tað eldra nútíðarfinska, tók við í 19. øld. Svøríki misti Finnland til Russlands í 1809 og Finnland gjørdist eitt sjálvstýrandi stórfúrstadømi undir Russlandi. Umsitingarmálið var framvegis svenskt. Men reist vórðu alt meira tilvitandi krøv um, at finskt skuldi hava størri rætt. Eisini sjálvum málinum varð litið at við øðrum eygum enn áður. Tey vesturfinsku málførini vórðu roknað sum oyðiløgd av sterku ávirkanini frá svenskum og leitað varð eftir nýggjum fyrimyndum fyri skriftmálinum í teimum reinaru eysturmálførunum.
- Fimta menningarskeiðið hjá finskum, nútíðarfinskt, verður roknað frá 1880-árunum og frameftir. Eftir tað eru ongar víðgongdar broytingar við atliti at bygnaðinum í finskum, men menningin hevur verið spøk og í samsvari við broytingar í umheiminum, tó er málnýtslan og áskoðanin á hana broytt munandi.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Granskaravika er í Barnaútvarpinum. VIt hoyra fleiri granskarar greiða frá. Hesuferð verður tað Marita Debes Magnussen, sum fer at greiða frá.
Granskaravika í Barnaútvarpinum 2. sending
Sjúrður Fróði Olsen granskar heilsuvísindi
Granskaravika er í Barnaútvarpinum. VIt hoyra fleiri granskarar greiða frá. Hesuferð fer Sjúrður Fróði Olsen at greiða frá.
Aðrir partar
Granskaravika er í Barnaútvarpinum. VIt hoyra fleiri granskarar greiða frá Hesuferð greiðir David Arge Klevang Petersen frá.
Granskaravika er í Barnaútvarpinum. VIt hoyra fleiri granskarar greiða frá. Hesa ferð er tað Agnes Mols Mortensen, sum fer at greiða frá.
Granskaravika er í Barnaútvarpinum. VIt hoyra fleiri granskarar greiða frá Hesa ferð greiðir David Arge Klevang Petersen frá.


text:
Góðir møguleikar at brúka føroysk og donsk cpr-nummur
7. november 2018
Bárður Nielsen hevur fingið svar frá Ríkisumboðnum um danskt cpr-nummar til føroyingar, sum ískoyti til føroyska p-talið, eitt nú í sambandi við sjúkraviðgerð á donskum sjúkrahúsum og atgongd til at avgreiða pensjóns- og skattaviðurskifti v.m.
Svarið staðfestir, at ongar forðingar eru fyri at brúka og samkoyra føroysk og donsk cpr-nummur. Spurningurin er nú meira um politiski viljin er til staðar at gera nakað ítøkiligt við hetta málið, so føroyingar fáa lættari atgongd til at útvega sær danskt cpr-nummar.
Í svarinum verður víst á, at føroyingar vanliga fáa eitt sokallað administrativt cpr-nummar í sambandi við skatting, sjúkraviðgerð, lestur o.a. Tað eru ikki nakrar tekniskar forðingar fyri at tilluta administrativ persónnummur til persónar, sum ikki eru bústaðarskrásettir í Danmark, og at hetta kann útveitast til ein myndugleika í Føroyum.
Spurningurin er nú meira um politiskan vilja í Føroyum at geva møguleikan til øll at fáa lættari atgongd at útvega sær eitt danskt cpr-nummar, ið kann brúkast til allar tænastur og lættur sostatt um dagligdagin hjá føroysku borgarunum, hjá ungum lesandi, eldri, ið skulu fáa útgoldið pensjón og annars øll tey, ið hava brúk fyri at avgreiða síni viðurskifti við ríkismyndugleikan.
Spurningurin um samkoyring av føroyskum og donskum cpr-numrum má so loysast fyri seg.
Les viðhefta svar frá Ríkisumboðnum: Svar frá Ríkisumboðnum um danskt cpr-nummar til allar føroyingar
Bárður Nielsen
formaður í Sambandsflokkinum
RN
Aftur


text:
Myndirnar floyma inn
Seinastu dagarnar hevur FaroeSoccer fingið nógvar myndir sendandi av ymsum hópum:
ÍF/Víkingur/B68 Betri kvinnur – Fotografur: Jakoba Svensdóttir
ÍF U21 menn – Fotografur: Fríði Reinert-Petersen
HB Betri menn – Fotografur: Ditte Joensen (www.veingir.fo)
HB Betri kvinnur – Fotografur: Ditte Joensen (www.veingir.fo)
NSÍ Betri menn (+ ein part av 1. deild menn) – Fotografur: Hjalmar Jóhan Juul (JUUL’s-Foto)
KÍ Betri menn – Fotografur: Eyðbjørn Jacobsen (Eybii Myndir)
Hesar myndirnar eru allar lagdar á netið nú. Tey flestu av hesum - leikarar og venjarar – átti FaroeSoccer longu mynd av, men nýggjar(i) myndir eru altíð kærkomnar og vælkomnar.
FaroeSoccer manglar ofta myndir av teimum ungu leikarunum (U21). Nógvir av hesum gevast eisini ofta at sparka (seriøst) longu á ungum aldri – áðrenn vaksnamannafótbóltin, og tískil er eyka týdningarmikið at fáa eina mynd av hesum leikarum, áðrenn teir hvørva. TÍ fegnast FaroeSoccer serstakliga um nýggju U21-myndirnar av ÍF-leikarunum, sum at kalla eingin hevði mynd áðrenn. Eitt stórt herðaklapp til unga “leikandi fotografin” Fríða Reinert-Petersen eins og ungu Jakobu Svensdóttir hjá oddaliðnum í bestu kvinnudeilddini, meira av hesum, takk.
Myndirnar (hóparnir) síggjast við at klikka á liðnøvnini omanfyri.
FaroeSoccer takkar bæði feløgum, einkultpersónum og fotografum hjartaliga fyri ómakin og vælviljan at brúka myndirnar. Vit slota tó alla tíðina eftir fleiri myndum, eitt nú er (ov) langt síðani, at vit kundu vísa KÍ-kvinnurnar (onkur?) :-)
Vit spæla saman!


text:
Elisabeth II drotning
Elisabeth II (fødd sum Elizabeth Alexandra Mary Windsor 21. apríl 1926 í Mayfair, London)[1] er drotning av tí Sameinda Kongaríki Stórabretland og Írland og 15 øðrum londum (Commonwealth Realms), herundir Kanada, Avstralia og Nýsæland.
Hon er drotning síðan 6. februar 1952, tann dagin, tá faðir hennara, bretski kongurin George VI, doyði. Regeringstíð hjá Elisabeth II er longri enn hjá nøkrum øðrum bretskum monarki, og hon er eisini tann higartil longststýrandi kvinnuligi monarkurin í søguni.
Ávísingar úteftirRætta
- The Queen, royal.uk (enskt)
- Queen Elizabeth II, imdb.com (enskt)
- Kongaligt jarnbrúdleyp á Windsor-borgini, portal.fo, 20. nov. 2017
- Enska drotningin sitið 65 ár á trónuni, r7.fo, 6. februar 2017
KeldurRætta
- ↑ Queen Elizabeth II, imdb.com


text:
Nr. 1819-420
Innihald: LŠrugreinadagurin gevur m°guleika at hitta starvsfelagar ˙r °llum landinum til fakligt prßt og kjak um evni, sum hoyra lŠrugreinini til.
Lřsingin av lŠrugreinadegnum er ikki ˙tgreina her, men hann fer m.a. at innihalda
- Lřsing av st°uni Ý lŠrugreinini
- Fyrilestur el.tÝl. um nřggj rßk innan lŠrugreinina
- Lřsing av nřggjum tilfari (m.a. ˙r Nßmi)
- Kjak
Luttakarar fßa skrßnna Ý gˇari tÝ undan lŠrugreinadegnum, har ta eisini verur tilskila, hvussu langur dagurin verur.
Samskipari: Gunvß Magnussen, ritstjˇri.
Mßlbˇlkur: LŠrarar, sum undirvÝsa Ý f°royskum Ý mideild.


text:
Category Archives: Tekstlýsingar
BLACK FRIDAY Í MANGT & HVAT Á TVØROYRI OG Í VÁGI
Tilboðsblaðið Jólatilboð í Vøruhúsinum er komið og okur hava flestu vørurnar á goymslu. Galdandi heilt
Rimmar jóla bingo
Frá Vágs Kommunu: Skattalistin fyri 2016
Skattalistin fyri 2016 liggur alment frammi á býráðsskrivstovuni frá mánadegnum 27. november til og við
Góðanátt søga í Vágs kirkju
Í annaðkvøld, 23.nov.kl. 18.30 verður “Góda nátt søgur” í kirkjuni. Børnini eru vælkomin at hava bamsuna,
Starv sum ergoterapeutur til Heimatænatuna hjá VEKS
Vit sóknast eftir einum ágrýtnum, jaligum og hugskotsríkum ergoterapeuti til Heimatænastuna í VEKS. Starvsbrøkur er 0,8
Størv í Heimatænastuni í VEKS
Heilsuhjálpari í starvsbrøki 0,6 Arbeitt verður í skiftandi vaktum gerandisdagar og annað hvørt vikuskifti á Heiminum
Vágs kommuna søkir reingerðarfólk
Fakligur stjóri til Gigni
Microsoft Dynamics NAV Virkisráðgevi
Ert tú Microsoft Dynamics NAV virkisráðgevi ella hevur tú arbeitt á búskapardeild, við hollum kunnleika
Auto søkir stjóra
Yvirskipað sæð fremur stjórin arbeiðsuppgávur skilgreinaðar av nevnd felagsins. Ynski hjá P/F Auto er, at stjórin
Laborantar til Patologisku Kanningarstovuna
Eru tit laborantarnir vit leita eftir? Vit søkja eftir tveimum laborantum til spennandi og avbjóðandi starv
Maskinmeistari til Vágsverkið
SEV sóknast eftir maskinmeistara til elverkini í Suðuroy, har tilsamans níggju maskinmeistarar eru í starvi
Norðfra í Suðuroy mánadagin
Norðfra í Suðuroy mánadagin 6 november. Nógvar fiskavørur. Les meir á www.nordfra.fo TILBOÐ 3,5 kg fiskafrikadellur glutenfríar 220
Húsavørður til Sandoyar Skúlasamband
Sandoyar Skúlasamband søkir eftir húsavørði at byrja beinanvegin. Ábyrgdarøki: Húsavarðastarvi er eitt fulltíðarstarv. Húsavørðurin hevur ábyrgdina av
Broyttar upplatingartíðir í Miðlatúni
Miðlatún í Vàgi hevur broytt upplatingartíðirnar. Frá 1. november eru upplatingartíðirnar hesar: Mánadag: 09:00
Bilførari til Faroe Ship í Suðuroy
Dagrøktarleiðari- Endurlýsing
Søkt verður eftir dagrøktarleiðara til dagrøktarskipanina í Porkeri, at arbeiða hálva tíð. Arbeiðsuppgávur: Vit sóknast eftir einum
Undirvísarar til heilsuútbúgvingar á Heilsuskúla Føroya
Søkt verður eftir tímaløntum undirvísarum til almennar lærugreinar: Heilsuhjálparaútbúgvingin: Fólkaskúlalærarar til føroyskt og enskt á E-støði, at


text:
Ríkisfelagsskapurin er lykilin til frælsi
14. mai 2019
Vilt tú frælsi, so er at velja Ríkisfelagsskap.
Ríkisfelagsskapurin er orsøkin til, at Føroyar eru eitt av teimum mest frælsu og demokratisku londunum í øllum heiminum av okkara stødd.
Um vit hyggja sokallaðum sjálvstøðugum londum sum Íslandi og Norra, so koma eini 50-60% av allari teirra lóggávu sendandi við postinum úr útlondum, frá ymsum altjóða felagsskapum.
Orsøkin er, at hesi bæði londini mugu vera partur av eini 50-60 ymsum altjóða felagsskapum, fyri at fungera sum ein sokalla sjálvstøðug tjóð.
Og í flestu felagsskapum hava tey onki at skula hava sagt, sum eitt evarska lítið land.
Londini eru tvingaði til at samtykkja hesar lógir. Har er ongin bardón.
Í Føroyum fer at kalla ongin lóg ígjøgnum, sum løgtingið ikki samtykkir.
Tað er eindømi um, hvussu frælsar Føroyar eru.
Jákup Fróði Djurhuus
valevni Sambandsfloksins til fólkatingsvalið
RN
Aftur


text:
Mississippiá
Mississippiá er, tá ið greinin Missouriá verður uppíroknað, longsta á í heiminum, 7000 km. Missouriá kemur heilt vestan úr Klettafjøllum. Um várarnar, tá ið tað fer at toya í fjøllunum, er ofta so nógv vatn í henni, at áin tekur ikki ímóti, men fer yvir bakkarnar og ger stóran skaða. Til at forða fyri hesum hava teir nú grivið fleiri stórar gryvjur frá ánni og gjørt byrgingar í støðum.
Ein onnur grein hjá Mississippiá er Ohioá, sum kemur eystanífrá, hon førir eisini heilt nógv vatn við sær. Í hesa á rennur aftur ein á, sum eitur Tennesseeá.


text:
Orð og lag: Juno Larsson
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Fyri Guðs Fólk Harrin altíð veit ein útveg,
um so leiðin gjøgnum eld og vatn enn ber!
Aldri nakran enn í neyð Hann hevur svikið,
nei, við síðu tína Harrin altíð er!
Niðurlag: Gjøgnum trúgv, gjøgnum trúgv
ber mín leið til sigur gjøgnum trongd og stríð!
Gjøgnum trúgv, gjøgnum trúgv
ber mín leið til sigur gjøgnum trongd og stríð!
2. Gjøgnum trúgv Nóa Arkina jú bygdi,
við hvørt hamarslag hann hoyrdi fólksins háð!
Sádrak, Mesak, Abed-Nego út úr eldi
vórðu bjargaðir, tí Guð var teimum hjá!
3. Gjøgnum trúgv lýddi Ábraham Guðs kallan,
og hann fór frá síni ætt til fremmant land!
Gjøgnum trúgv hann lýðin vildi ofra Ísak,
og á altarið sín einkarson hann bant!
4. Gjøgnum trúgv fullu Jeriko múrar niður!
Dag um dag tey gingu runt um Jeriko stað,
men tann sjenda dagin, sum Guð hevði lovað,
fullu múrarnir og Guðs Fólk gjørdust glað!
5. Gjøgnum trúgv í dag júst sama undrið hendir!
Júst í dag staðfestir Harrin lyftið Sítt!
Harrin brynjar út Sítt Fólk til síðsta stríðið,
stórir sigrar vinna vit um heimin vítt!


text:
Mælt verður til at áhugað skipa seg í toymi, um áhugi er fyri at taka lut í heildararbeiðstøkukapping, í tveimum stigum, nú svimjingarhøll ætlandi skal byggjast í Runavík.
Runavíkar býráð hevur samtykt at leggja áleið 56 milliónir danskar krónur av á íløguætlan kommununar tey næstu árini, til tað at byggja eina svimjingarhøll, hvørs brigdi verða soleiðis skipað, at talan er um ein høll, ið hýsir tilboðum, sum samanumtikið umboða eina veruliga vatnmentan. Alt er íroknað tær 56 mió. kr. uttan mvg-gjaldið. Verkætlanin verður boðin út í eini heildararbeiðstøkukapping í tveimum stigum. Ætlandi verður vatnmentanarhøllin framd sum framhald av ítróttardeplinum Bylgjan í Runavík.
Runavíkar kommuna heitir á heildararbeiðstakarar um at skipa seg í toymum við arkitekti, verkfrøðingi og lendisarkitekti. Eftir ætlan byrjar heildararbeiðstøkukappingin í februar mánaða 2018.
Táið vinnarin í kappingini er funnin, hevur kommunan í hyggju at gera eina avtalu um heildarabeiðstøku við vinnandi toymið.
Luttøka
Treytin fyri at taka lut í kappingini er, at luttakandi heildararbeiðstakarin er partur av einum toymi við arkitekti og verkfrøðingi. Hartil er tað ein treyt, at ráðgevandi verkfrøðingurin ella annar serfrøðingur hevur royndir við at byggja svimjingarhallir. Øll toymini, ið at hava ætlanir um at taka lut í kappingini, skulu hava serfrøðingar við í hópinum, ið hava skil fyri bygging av hesum slagi, har serlig atlit skulu takast til vatnið, sum er sjálvsagdi parturin av hesi bygging. Viðkomandi skal hava royndir við tilfari og loysnum í svimjingarhallarbygging og hava dygga vitan um byggingarhátt og tey serligu krøv, sum eru um tættleika í slíkari bygging.
Tey, ið ynskja at fáa eina innbjóðing til at taka lut í heildararbeiðstøkukappingini, skulu senda upplýsingar um toymi og aðrar ráðgevarar annars, til pela@cowi.dk í seinasta lagi hin 29. januar 2018. Í umsóknini um luttøku skal fráboðast um, hvussu samband fæst við viðkomandi og neyðugt er við upplýsingum, eini neyvari lýsing av serfrøðingaførleikunum hjá toyminum. Lýsingin skal serliga leggja dent á serfrøðina viðvíkjandi vatnviðgerð, royndirnar við tilfari og loysnum í sambandi við bygging av svimjingarhallum, vitanina um byggingarhátt og serligu krøvini um tættleika í bygging av svimjingarhallum.
Toymini, sum ganga undir krøvini hjá byggiharranum, fáa alt tilfarið um verkætlanina útflýggjað umvegis teldupost. Eftir ætlan verður útbjóðingartilfarið sent hesum hin 21. februar 2018. Sum áður sagt er talingur um eina heildararbeiðstøkukapping í øvutari licitatión í tveimum stigum.
Heildararbeiðstøkukapping – Stig 1
Stig 1 í heildararbeiðstøkukappingini snýr seg um at gera eitt yvirskipað leysligt uppkast, sum við sínum avmarkaðu luttøkukrøvum ber brá av eini opnari kapping. Samsýning verður ikki latin fyri at lata inn uppskot til Stig 1.
Kappingarskráin í Stigi 1 eyðmerkir ætlanina og ger greitt, hvat ið skal latast inn: Støðumynd 1:1000, rúmlig uttanduramynd, sum allýsir dám og samanhang, meginregluætlan 1:200 við tekningum av virkis- og uppihaldsøkjum, rúmlig innanduramynd av týðandi pørtum av verkætlanini og eina styttri lýsing av byggilistarligu høvuðstættunum, hugsanum um virkisføri og uppskoti um yvirskipað val av tilfari.
Endamálið við Stigi 1 er at fáa lýst yvirskipaðu byggiætlanina, at meta um byggilistarliga og tøkniliga førleikan í innkomnu uppskotunum, og at fáa mett um javnvágir og væntanir í mun til tøku víddina og virkisføri í verkætlanini. Uppskotini skulu vera dulnevnd, og metingin tekur støði í byggilist, virkisføri og hugsanum um vatnviðgerð. Uppskotið skal eisini vísa á tilfarsval og loysnir og eini lýsing av, hvussu heildararbeiðstakarin ætlar at medvirka við skipandi og konstruktivum loysnum, serliga í mun til krøv um tættleika og virkisføri í samlaðu verkætlanini. Uppskotini verða eisini mett í mun til fíggjarkarmin, sum Runavíkar kommuna hevur samtykt at nýta til svimjihallarætlanina.
Uppskot til Stig 1 skulu eftir ætlanini vera latin inn í seinasta lagi hin 16. mai 2018.
Eftir at uppskotini eru innlatin verður mett um tey, og síðani verður heitt á úrvaldar uppskotsstillarar at leggja fram uppskot síni fyri valdari dómsnevnd, sum við støði í hesum kjósar tvey ella trý toymi til at fara víðari til Stig 2 í kappingini.
Heildararbeiðstøkukapping – Stig 2
Stig 2 av hesi heildararbeiðstøkukapping fevnir um gerð av einum bindandi tilboði uppá verkætlan og fremjan av kappingaruppskotinum, sum sýnir virkisføri, samanhangir og byggilistarligu høvuðstættirnar í verkætlanini um svimjingarhøll í Runavík.
Toymini, ið verða vald til at fara frá Stigi 1 til Stig 2, fáa eitt skriv, sum ger greitt hvørji evni skulu nágreinast í Stigi 2. Luttakarar, valdir at vera við í Stigi 2, skulu vænta at taka lut á tveimum fundum. Ein samsýning – á 2 hundrað túsund danskar krónur – verður latin fyri at luttaka í Stigi 2, treytað av, at eitt nøktandi uppskot verður latið inn við evsta mark fyri Stigi 2.
Runavíkar kommuna ynskir at gera sáttmála um heildararbeiðstøku við vinnandi toymið um prosjektering. Ítald eru brúkarafundir, endalig verkætling og sjálv byggingin av verkætlanini um svimjingarhøll í Runavík í árunum 2019-2020.
Sagt skal vera frá, at kunnandi fundur verður um verkætlanina fyri áhugaðum heildararbeiðstakarum og arkitektum í Bylgjuni í Runavík miðvikudagin hin 6. desember kl. 10. Ætlandi tekur LOA-grunnurin lut á fundinum, sum kveikjandi partur, nú farið verður undir verkætlanina.
Invitation til deltagelse i totalentreprisekonkurrence - tekst på dansk


text:
Søgan
Hóast Løgtingið hevur røtur meira enn 1000 ár aftur í tíðina, so hava eingir politiskir flokkar verið í Føroyum fyrr enn hesa seinastu øldina.
Í 1906 varð Sambandsflokkurin, sum tann fyrsti politiski flokkurin her á landi, stovnaður. Umleið eitt ár seinni, varð Sjálvstýrisflokkurin formliga stovnaður.
Ikki ber til við vissu at dagfesta, nær flokkarnir vórðu stovnaðir, tí sum flokkar skipaðu teir seg so við og við. Tó verður vanliga sagt, at Sambandsflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin báðir vórðu stovnaðir í 1906.
Tann 18. august 1906 boða 13 av 22 tinglimum frá í Dimmalætting, at teir hava skipað seg í ein politiskan flokk á tingi, ið nevnir seg ”sambandsmenn”.
Sambandsflokkurin varð stovnaður við tí høvuðsmáli at virka fyri eini frílyntari menning av Føroya fólki, og flokkurin vildi varðveita ríkisrættarligu bondini við Danmark.
Stevnuskrá
Fríðrikur Petersen varð valdur til formann í tí nýstovnaða flokkinum, og tað var eisini hann, sum orðaði uppskotið til stevnuskrá.
Mangt er broytt í stevnuskránni síðani 1906, samsvarandi tíð og umstøðum, men greinin um ríkisrættarligu støðu Føroya er at kalla tann sama.
Í stevnuskránni í 1906 stóð, at Sambandsflokkurin virkaði fyri ”Bevarelsen af Færøernes nuværende statsretlige Forbindelse med Danmark.” Í dag stendur: "Sambandsflokkurin hevur til aðalmál í ríkisfelagsskapi við Danmark at arbeiða fyri hollari og frílyntari menning av Føroya fólki…"
Vinstra og høgra
Áðrenn tingmenn høvdu skipað seg í politiskar flokkar, ráddu somu politisku reglur í Føroyum, sum aðrastaðir í Norðurlondum – eitt nú hetta, at fólkið skipaði seg í tvinnar hugsjónarligar bólkar, Vinstra og Høgra.
Tá so fyrstu føroysku flokkarnir vórðu stovnaðir, við uppbýtinum samband og sjálvstýri, so er lætt at skilja, at tingmenn innanfyri hesar flokkar ikki vóru so samdir um vinstra – høgra spurningin.
Millum fyrstu tingmenn Sambandsfloksins vóru nakrir høgramenn (konservativir), meðan aðrir vóru vinstramenn (liberalir). Við tíðini fann flokkurin tó eitt felags stavnhald viðvíkjandi hesum spurninginum. Í stevnuskránni stendur nú: "Sambandsflokkurin er ein liberalur, demokratiskur og sosialt innstillaður flokkur."
Krígsárini
Undir 2. heimsbardaga, vórðu Føroyar hersettar av bretum, ímeðan Danmark varð hersett av týskarum. Harvið var alt samband ímillum londini kvett.
Løgtingið varð tí noytt til at gera eina fyribils stýrisskipan fyri Føroyar, og var henda stýrisskipan samtykt tann 7. mai 1940. Sambart henni skuldu millum annað allar lógir fyri Føroyar, samtykkjast av løgtinginum og staðfestast og kunngerast av amtmanninum.
Tá kríggið var av, kundi ein hildið, at stýrislagið aftur fór at vera, sum tað hevði verið, áðrenn kríggið byrjaði. Men so var ikki. 12. mai 1945 boðaði amtmaðurin frá, at ríkisstýrið góðkendi, at amtmaðurin og løgtingið undir krígnum høvdu fyrisitið Føroyar og at fyrisitingin helt fram á sama hátt.
Orsøkin til hesa serstøðu var ivaleyst tann, at tað ikki bert í Føroyum, men eisini í Danmark var vanlig hugsan millum politikarar, at ikki bar til at venda aftur til tað gamla stýrislagið. Ríkisstýrið bjóðaði tí eisini løgtinginum til samráðingar um Føroya framtíðar skipan.
Fólkaatkvøðan
Í eykatingsetu í november mánaði varð samtykt at velja eina 7-manna samráðingarnevnd, at samráðast við ríkisstýrið. Samráðingarnar vóru bæði langar og tungar – kanska serliga tí, at føroyska samráðingarnevndin stóð so spjødd.
Úrslitið av hesum samráðingum varð, at samráðingarnevndin fekk eitt sokallað ”tilboð” heim við sær úr Danmark, sum varð lagt fyri tingið á eykatingsetu í apríl-mai 1946, men tað varð ikki samtykt.
Fólkaflokkurin setti tí fram uppskot um, at tilboðið varð latið til fólkaatkvøðu soleiðis, at veljararnir kundu svara, um teir góðtóku stjórnartilboðið, um stjórnartilboðið gekk ov langt, um tað gekk ov stutt ella um teir vildu hava loysing.
Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin góðtóku fólkaatkvøðu, men spurningarnir til veljararnar skuldu bert vera tveir: um veljarin ynskti stjórnartilboðið ella um hann ynskti loysing. Hetta varð samtykt við 12 – 0 atkvøðum.
Fólkaatkvøðan var 14. september. Fólkaflokkurin mælti veljarunum til at skriva ”nei” á atkvøðuseðilin, um teir ynsktu eina loysn, sum lá ímillum stjórnartilboðið og loysing.
Bert 66,4% av veljarunum vóru á vali. 161 fleiri atkvøður vóru fyri loysing, enn fyri stjórnartilboðnum, men so vóru eisini 481 ”nei-atkvøður”.
Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin hildu, at nei-atkvøðurnar gjørdu valið ógreitt, av tí at Fólkaflokkurin alment hevði mælt veljarunum til at atkvøða ”nei”, um teir ynsktu eina millumloysn.
Meirilutin í løgtinginum (Fólkaflokkurin og ein javnaðarmaður) tulkaðu valúrslitið soleiðis, at meiriluti var í fólkinum fyri loysing, og at løgtingið tí átti at fremja hetta í verki. Men tá boðaði Ríkisstýrið frá, at allar samtyktir og tiltøk um loysing vóru ímóti § 18 í grundlógini, har tað bert er kongur við samtykt ríkisdagsins, sum kann lata frá sær part av ríkinum. Ríkisstýrið skar ígjøgnum og upploysti løgtingið og álegði amtmanninum at útskriva nýval og læt samstundis vita, at ríkisstýrið kundi strekkja seg nakað afturat.
Løgtingið varð upployst, og val varð útskrivað. Samtíðis varð bjóðað til nýggjar samráðingar.
Heimastýrislógin
Aftaná løgtingsvalið, var meiriluti ikki longur í tinginum fyri loysing. Ein samráðingarnevnd varð vald, at samráðast við ríkisstýrið um framtíðar skipan Føroya.
Hesa ferð hevði samráðingarnevndin, sum útgangsstøði eitt uppskot, ið var samtykt av løgtinginum. Úrslitið av hesum samráðingunum varð Heimastýrislógin.
Heimastýrislógin varð endaliga samtykt í Løgtinginum tann 5. desember 1947. Sambandsflokkurin, Javnaðarflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin atkvøddu fyri, ímeðan Fólkaflokkurin atkvøddi ímóti.
Tíðin undir Heimastýrisskipanini
Tað var undir Heimastýrisskipanini, at rættilig ferð kom á menningina av føroyska samfelagnum. Føroyar gjørdust eitt nútímans vælferðarsamfelag, sum fylgdi menningini í okkara grannalondum.
Men føroysku loysingarflokkarnir vildu alla tíðina hava hesa skipan burtur – uttan at hava nakað betri at seta í staðin. Sambandsflokkurin hevur tó frá fyrsta degi vart hesa skipan. Hon hevur givið víðastu karmar hjá føroyska samfelagnum at fáa lut í samfelagsmenningini, og hon hevur tryggjað Føroya fólki bestu kor.
Frá tí at fyrsta landsstýrið varð stovnað í 1948 og til dagin í dag, hevur Sambandsflokkurin verið í samgongu í umleið 35 ár – harav hevur flokkurin átt løgmann í umleið 20 ár.
Framtíðin
Tíðin stendur ikki í stað, og hóast vit, undir heimastýrislógini, hava havt eina framburðstíð í Føroyum sum ongantíð áður, so noyðast vit kortini at gera broytingar, fyri at fylgja tíðini.
Sambandsflokkurin er ikki ímóti broytingum í ríkisfelagsskapinum, men krevur, at allar broytingar, ið verða gjørdar, skulu tæna Føroya fólki.
Um hetta stendur í stevnuskrá Sambandsfloksins, at flokkurin er til reiðar at gera tær stjórnarligu broytingar, ið hann heldur tæna fólkinum best.
Umboðan á tingi
Sambandsflokkurin hevur síðani 1906 havt 88 tingmenn, ið er nógv tað mesta, nakar føroyskur flokkur hevur havt.
Í Norðoyggjum hevur Sambandsflokkurin havt 6 tingmenn, í Eysturoy 20, Norðstreymoy 11, Vágum 9, Suðurstreymoy 20, Suðuroy 17 og 1 próst. Ein tingmaður, Andrass Samuelsen, var valdur í tveimum valdømum, fyrst í Norðstreymoy, síðan í Eysturoy. Í Sandoy hevur flokkurin ongan tingmann havt.
Í 2007 varð skipanin við valdømum avtikin. Tí umboða tey sum eru vald eftir nýggju skipanini, alt landið.
Við at klikkja á valdømini vinstrumegin, ber til at síggja myndir av øllum tingmonnunum, og at fáa upplýsingar um, nær teir hava sitið á tingi.
Norðoyggjar
Klæmint Olsen, sýslumaður, Klaksvík. Tingmaður 1877 - 1910
Michael Matras, keypmaður, Viðareiði. Tingmaður 1901 - 1906 og 1914 - 1924
Símun Júst Jacobsen, lærari, Svínoy. Tingmaður 1910 - 14
Óli Fr. Joensen, keypmaður, Klaksvík. Tingmaður 1924-28, 1932-46 og 1950-54
Jógvan Hansen, kongsbóndi, Húsum. Tingmaður 1928 - 32
Eli Nolsøe, skrivstovumaður, Klaksvík
Eysturoy
Jógvan Poulsen, lærari, Strondum. Tingmaður 1883 - 1928
Tummas Juul Petersen, sýslumaður, Fuglafirði. Tingmaður 1903 - 1910
Jákup Olsen, keypmaður, Oyndarfirði. Tingmaður 1903 - 06 og 1910 - 14
Andrias Weihe, kongsbóndi, Selatrað. Tingmaður 1903 - 1910
Chr. J. Christiansen, fiskimaður, Eiði. Tingmaður 1910 - 18
Símun Thorkildshøj, vitapassari, Nesi. Tingmaður 1910 - 14
Andrass Samuelsen, sýslumaður, Fuglafirði. Tingmaður (Norðstreymoyar valdømi) 1906 - 14 og Eysturoyar valdømi 1914 - 50
(løgmaður 1948 - 50, læt tá varamann taka sæti á tingi fyri seg)
Jóan Jákup Weihe, kongsbóndi, Norðskála. Tingmaður 1918 - 20 og 1924 - 32
Johan M. Fr. Poulsen, lærari, Strondum. Tingmaður 1920 - 70
Jóannes Petersen, smiður, Saltnesi. Tingmaður 1924 - 32
Andrias Andreasen, skipari, Eiði. Tingmaður 1932 - 40
Jens Chr. Olsen, vrakieftirlitsmaður, Toftum. Tingmaður 1940 - 45 og 1948 - 63 (tók sæti á tingi 1948 fyri Andrass Samuelsen, tá hann gjørdist løgmaður)
Hilmar Petersen, fjarritari, Fuglafirði. Tingmaður 1963 - 65 (tók sæti á tingi fyri Jens Chr. Olsen, sum doyði 1963)
Reinhold Thomsen, skipari, Norðragøtu. Tingmaður 1965 - 66 (tók sæti á tingi fyri Hilmar Petersen, sum doyði 1965)
Jógvan I. Olsen, skipari, Toftum. Tingmaður 1970 - 98 (landsstýrismaður 1989 - 90, læt tá varamann røkja tingstarvið)
Jóhs. M. Olsen, maskinmeistari, Strondum. Tingmaður 1970 - 88
Edmund Joensen, stjóri, Oyrarbakka. Tingmaður síðan 1988 (løgmaður 1994 - 98, læt tá varamann taka sæti á tingi
Jákup Lamhauge, havnarmeistari, Saltangará. Tingmaður 1989 - 90 (fyri Jógvan I. Olsen, meðan hann var landsstýrismaður)
Atli Hansen, reiðari, Norðragøtu. Tingmaður 1994 - 98 (fyri Edmund Joensen, meðan hann var løgmaður)
Alfred Olsen, kommunuskrivari, Saltnes. Tingmaður síðan 1998
Norðstreymoy
Johan Chr. Fr. Dam, kongsbóndi við Sjógv, Kollafirði. Tingmaður 1903 - 1918
Andrass Samuelsen, fútafulltrúi, Tórshavn. Tingmaður 1906 - 1914 (síðani í Eysturoy)
Mikkjal Samuelsen, fiskimaður, Haldórsvík. Tingmaður 1918 - 1939
Johan Reinert, keypmaður, Vestmanna. Tingmaður 1924 - 1928
Hans Iversen, keypmaður, Kvívík. Tingmaður 1932 - 1936 og 1939 - 1966 (kom á ting fyri Mikkjal Samuelsen, sum doyði hetta árið)
Tummas Joensen, bóndi á Kjalnesi, Kollafjørður. Tingmaður 1966 - 1970
Agnar Nielsen, skipstimburmaður, Vestmanna. Tingmaður 1970 - 1990
Terje Davidsen, tannlækni, Kollafjørður. Tingmaður 1990 - 1994
Maria Hansen, sjúkrarøktarfrøðingur, Vestmanna. Tinglimur 1994 - 1998
Bárður Nielsen, roknskaparleiðari, Vestmanna. Tingmaður 2002 - 2007 (landsstýrismaður 2004 - 07 og lat tá varamann taka sæti á tingi). Tók seg úr politikki í 2007
Olav Enomoto, datamatikari, Vestmanna. Tingmaður 2004 - 2008 (fyri Bárð Nielsen, meðan hann var landsstýrismaður og seinni tók seg úr politikki)
Vágar
Jógvan Rasmussen, keypmaður, Sørvági. Tingmaður 1914 - 20 og 1936 - 43
Dánjal Danielsen, lærari, Sørvági. Tingmaður 1920 - 24
Jóan Hans Joensen, skipari, Sørvági. Tingmaður 1924 - 36
Hentzar Weihe, keypmaður, Sørvági. Tingmaður 1946 - 50
Søren Danielsen, postavgreiðslumaður, Miðvági. Tingmaður 1950 - 54
Leon Joensen, vrakieftirlitsmaður, Sørvági. Tingmaður 1954 - 74
Ivan Johannesen, maskinmeistari, Miðvági. Tingmaður 1978 - 88 og 1994 - 98. Landsstýrismaður 1989 - 90 og 1994 - 98 (læt varamanninum tingsessin árini 1994 - 98)
Sune Jacobsen, lærari, Sørvági. Tingmaður 1988 - 90 og hevði sæti á tingi 1994 - 98 fyri Ivan Johannesen, meðan hann var landsstýrismaður
Marjus Dam, lækni, Miðvági
Suðurstreymoy
Søren E. Müller, reiðari, Tórshavn. Tingmaður 1903 - 08 (í Norðstreymoy 1891 - 1903)
Anton Degn, telefonverksstjóri, Tórshavn. Tingmaður 1906 - 08
Petur Chr. Johannesen, postflutningsmaður, Tórshavn. Tingmaður 1908 - 12
Hans Andr. Djurhuus, traðarmaður, Tórshavn. Tingmaður 1908 - 18
Johan M. Dam, sorinskrivarafulltrúi, Tórshavn. Tingmaður 1912 - 16
Poul Niclasen, blaðstjóri, Tórshavn. Tingmaður 1916 - 24, 1936 - 40 og 1946 - 49
Hans Chr. W. Tórgarð, arkitektur, Tórshavn. Tingmaður 1918 - 24
Johs. O. Joensen, handilsfulltrúi, Tórshavn. Tingmaður 1924 - 36
Jákup Andrias Wang, kongsbóndi, Kaldbak. Tingmaður 1924 - 28
Johan Danielsen, postmeistari, Tórshavn. Tingmaður 1932 - 36 og 1940 - 43
Trygve Samuelsen, sakførari Tórshavn. Tingmaður 1943 - 46 og 1949 - 74 (kom á ting í 1949 fyri P. Niclasen, sum niðurlegði tingstarvið í ótíð)
Peter F. Christiansen, fyritaksstjóri, Tórshavn. Tingmaður 1966 - 70 og 1984 (fyri Eilif Samuelsen, meðan hann var landsstýrismaður)
Pauli Ellefsen, grannskoðari, Tórshavn. Tingmaður 1974 - 90 (løgmaður 1981 - 84, læt varamann røkja tingstarvið fyri seg stutt skifti)
Eilif Samuelsen, lærari, Tórshavn. Tingmaður 1978 - 90 (meðan hann var landsstýrismaður 1981 - 84 røkti varamaður tingstarvið stutt skifti)
Dánjal Larsen, umsjónarmaður, Tórshavn. Tingmaður 1984 (fyri Paula Ellefsen, meðan hann var løgmaður)
Lisbeth L. Petersen, Tórshavn. Tinglimur 1990 - 2008
Finnbogi Arge, stjóri, Tórshavn. Tingmaður 1990 - 98. Tók seg úr tingbólkinum í 1995.
Bjørn á Heygum, sakførari, Tórshavn. Tingmaður 1994 - 98
Heðin Mortensen, tryggingarmaður, Tórshavn. Tingmaður 1998 - 2004
Kaj Leo Johannesen, fiskasølumaður, Tórshavn.
Suðuroy
Jákup Dahl, keypmaður, Vági. Tingmaður 1877 - 84 og 1906 - 12
Oliver Effersøe, sýslumaður, Tvøroyri. Tingmaður 1889 - 91, 1900 - 01 og 1905 - 31
Óli Niklái Skaalum, lærari, Hvalba. Tingmaður 1906 - 16
Niclas J. Djurhuus, lærari, Sumba. Tingmaður 1906 - 1916
Magnus Dahl, keypmaður, Vági. Tingmaður 1912 - 16
Jógvan Dahl, keypmaður, Vági. Tingmaður 1916 - 18 og 1920 - 27
Jákup Jacobsen, keypmaður, Sandvík. Tingmaður 1927 - 28 (tók sæti á tingi 1927 fyri Jógvan Dahl, sum segði tingstarvið frá sær vegna sjúku)
Niels Nolsøe, bedingsmeistari, Vági. Tingmaður 1928 - 36
Jens Pauli Skaalum, lærari, Hvalba. Tingmaður 1931 - 32 (tók sæti á tingi fyri Oliver Effersøe, sum segði tingstarvið frá sær vegna heilsubrek)
Kristian Djurhuus, sýslumaður, Tvøroyri. Tingmaður 1932 - 62 og 1966 - 70
(læt tingsessin frá sær, meðan hann var løgmaður 1950 - 58 og sum ávikavist landsstýrismaður og løgmaður 1967 - 70)
Andrias Djurhuus, postavgreiðslumaður, Vági. Tingmaður 1943 - 45, 1950 - 66 og 1967 - 74. (Sæti á tingi fyri K. Djurhuus, meðan hann var løgmaður)
Arnold Nielsen, lærari, Sumba. Tingmaður 1954 - 58 (fyri K. Djurhuus, meðan hann var løgmaður)
Jákup Mortensen, lærari, Tvøroyri. Tingmaður 1974 - 78
Flemming Mikkelsen, smiður, Vági. Tingmaður 1978 - 94 og 1998 - 2002
Jákup Joensen, stjóri, Lopra. Tingmaður 1994 - 1998
Johan Dahl, stjóri, Vági. Tingmaður síðani 2002. (Landsstýrismaður eitt stutt skifti í 2004 og aftur síðani sept. 2008)
Jaspur Vang, løgreglumaður, Tvøroyri
Føroya Próstur
Fríðrikur Petersen
Eitt valdømi
Bjørn Kalsø, lærari, Syðradalur (K). Tingmaður síðani 2008 (Landsstýrismaður 2004 - 2008)
Magni Laksáfoss, búskaparfrøðingur, Streymnes. Tingmaður síðani 2008. (Landsstýrismaður 2007 - 2008)
Rósa Samuelsen, Sandavágur. Tinglimur síðani 2008 (landsstýriskvinna síðani sept. 2008)
Helgi Abrahamsen, Strendur. Tingmaður síðani 2008 (kom á ting sum varamaður, tá landsstýrið bleiv skipað í sept. 2008).
Edva Jacobsen, Fuglafjørður
Landsstýri síðani 1948
Hesum landsstýrum hevur Sambandsflokkurin verið partur av, síðani Heimastýrislógin kom í gildi í 1948:
Sambandsflokkurin, Javnaðarflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin
12. mai 1948 - 15. desember 1950
Sambandsflokkurin og Fólkaflokkurin
15. desember 1950 - 18. desember 1954
Sambandsflokkurin, Fólkaflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin
18. desember 1954 - 9. januar 1959
Javnaðarflokkurin, Sambandsflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin
9. januar 1959 - 4. januar 1963
Javnaðarflokkurin, Sambandsflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin
12. januar 1967 - 19. november 1968
Sambandsflokkurin, Javnaðarflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin
19. november 1968 - 12. desember 1970
Javnaðarflokkurin, Sambandsflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin
10. desember 1970 - 11. januar 1975
Sambandsflokkurin, Fólkaflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin
5. januar 1981 - 10. januar 1985
Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin og Tjóðveldisflokkurin
22. juni 1989 - 15. januar 1991
Sambandsflokkurin, Javnaðarflokkurin, Sjálvstýrisflokkurin og Verkamannafylkingin
15. september 1994 - 11. juni 1996
Sambandsflokkurin, Fólkaflokkurin, Sjálvstýrisflokkurin og Verkamannafylkingin
11. juni 1996 - 15. mai 1998
Javnaðarflokkurin, Sambandsflokkurin og Fólkaflokkurin
3. februar 2004 - 4. februar 2008
Sambandsflokkurin, Fólkaflokkurin og Javnaðarflokkurin
síðani 26. september 2008


text:
Tilburðurin av meslingum í Europa er trýfaldaður í 2018 ímun til 2017. í 2018 fingu 82.000 staðfest hesa smittandi barnasjúku og tað er tríggjar ferðir so nógv sum árið fyri. 72 doyði í mun til 42 í 2017.
Hetta ovurhonds stóra tal kemur av at Europa hevur ov vánaligar koppingarskráir og at fólki í Europa ikki hava álit á mynduleikunum.
Í Danmark hava teir tamarhald á støðuni enn, men í Europa er ikki tamarhald á sjúkuni og man skal ikki ferðast langt, so er man í vanda at fáa smittuna, um man ikki er koppsettur, tí er tað sera týdningarmikið at man koppsetur seg ímóti meslingum.
TV2 Danmark hevði innlegg um meslingasjúkuna ígjár, les meira, klikk her “Mæslingetilfælde tredoblet i Europa”
SáH


text:
Orð og lag: Lela Long
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: Jesus is the sweetest name I know
1. Tað eru nøvn, mær verið hava kær,
men einki, sum so dýrt er vorðið mær,
mínum hjarta kært,
søtt og dýrabart –
sum undurfulla navnið Jesus.
Niðurlag: Jesus er tað navn, mær kærast er,
ongum øðrum líkt,
yndisligt og ríkt.
Tí elski eg tað navn, av øllum ber,
áh, Jesus er tað navn, mær kærast er.
2. Ei finst í Himli ella foldum á
slíkt navn, vert allan heiður, dýrd at fá,
lov og prís hvønn dag,
hjartans takkarlag,
sum hetta dýra navnið, Jesus.
3. Og skjótt ein dag eg klárt skal síggja hann
og takka, at hans náði stór meg vann,
at hann loysti meg
við at ofra seg,
hin signaði Guds Sonur, Jesus.


text:
Tummas Rógvi J. Eliasen, Jóannes D. Mouritzen og Isak Reinert Jacobsen - Skúlin við Streymin
Judo er sett saman av ymiskum stríðshættum, sum Jigoro Kano kannaði og setti saman til eina sermerkta stríðsítrótt. Judo merkir “tann mildi vegurin”. Og Jigoro Kano gjørdi tað fyrstu Judo dojoina í 1882.5
Judo kemur frá Japan, og ein venur í einari klædnadrakt, sum kallast gi. Draktirnar eru bláar ella hvítar til altjóða kappingar, men til minni, lokalar kappingar her í Føroyum brúka vit eitt reytt belti, so ein sær mun, hvør á øðrum.7
Í Føroyum eru fleiri ymisk judofeløg. Sunda Judofelag Tori venur í fimleikahøllini í Skúlanum við Streymin. Og tatamimátturnar verða lagdar út til hvørja venjing og ruddaðar burtur aftur aftaná.9
Slagorðið í Sunda Judofelagi er: “Judo er meira enn ítróttur”. Tað merkir, at íðkararnir eisini læra nógv annað so sum virðing fyri fólki og sær sjálvum.11
Tey, ið venja judo, eru judoka. Tað eru 8 virðir, ið allir judoka læra beinanvegin, tey byrja at venja. Tey eru: Virðing, reinlyndi, sjálvsagi, vinalag, góðvilji, æra, dirvi og lítilæti.13
Judo hevur nógvar gamlar siðir, sum tryggja, at øll kenna seg vird. Í judo verður allur kroppurin vandur, og vit gerast sterkari, fáa betri javnvág og klára at lofta okkum, um vit detta.15
Tað er umráðandi at vísa virðing. Vit níga, tá vit fara á máttuna og stilla okkum í eina linju. Síðani níga vit fyri venjaranum áðrenn venjingina. Aftan á venjing níga vit aftur upp á sama máta sum takk fyri venjingina.17
Eitt, sum er týdningarmikið at vita til venjingina, er, at um ein klappar 3 ferðir á mótstøðumannin ella á gólvið, so endar dysturin umgangandi. Tað er umráðandi at fara væl um hvør annan, og øll eru ikki á sama støði, men øll skulu kunna kenna seg trygg.19
Tá ið ein byrjar at venja, hevur hann/hon hvíta beltið, tað kallast 6 kyu, síðan kemur 5. kyu (gula beltið), 4. kyu (orange beltið), 3. kyu (grøna beltið), 2. kyu (blá beltið) og 1. kyu (brúna beltið).21
Kyu merkir næmingur, og tá ið ein er liðugur at vera næmingur, verður ein meistari, og tað kallast dan. Judo er sjálvverja, og ikki er loyvt at brúka judo ímóti nøkrum óprovokerað.23
Børn hava ikki fult litað belti, men hava eina litaða strípu eftir beltinum, sum vísur hvat kyu tey eru. Hetta kallast ein snipp. Hægsta beltið hjá børnum er ein brúnur snippur.25
Jógvan Páll Kristiansen er ein tann kendasti judoíðkarin í Føroyum. Hann hevur vant judo síðan hann var 6 ára gamal. Hann hevur fleiri ferðir vunni FM og hann hevur vunnið gull á oyggjaleikunum. Hendan myndin er av honum, tá hann vann gull á oyggjaleikum á Álandi.27
Kennir tú nakran, sum venur judo?29
Foto/ Myndir/ Asseq/ Valokuva/ Guvvieh/ Nuotraukos/ Photo:
S1: ©Judo Føroyar
S4: Kano Jigoro, 1860 - 1938 - commons.wikimedia.org
S6+12+14+16+18+20+22: Katja Dam
S8: ©Sunda judofelag Tori
S10+26+28: Sofus Debes Johannesen
S24: Kristianna Solbjerg á Túgvu


text:
Starv ella lærupláss hjá MEST?
MEST
MEST lýsir eftir Maskinsmiðum, Verkfrøðingum & Lærlingum
MEST samtakið er samansett av trimum virkisøkjum: skipasmiðjuvirksemi, framleiðsluútgerð og tænastur innan oljuvinnuna.
Skipasmiðjuvirksemi – í MEST Tórshavn og MEST Skála
Framleiðsluútgerð – til vinnuna á sjógvi og landi í MEST Runavík
Offshore tænastur – og arbeiðsmegi til oljuvinnuna umvegis PAM Offshore Service
Ítøkiligir starvsmøguleikar:
Maskinsmiðir – sum kunnu taka ábyrgd sum sjakkformenn
Maskinsmiðir innan rustfrítt til MEST í Runavík
Lærlingar – innan maskin-el-stál-sveising og metalyrkið
Verkfrøðingar – innan maritima økið
Tryggja tær talutíð við MEST á Jobmatch og bílegg eitt JobPrát


text:
-
Kistufell 09.12.2012
nálægt Mosfellsbær, Höfuðborgarsvæði (Lýðveldið Ísland)
TrailRank: 4
Staðir í Capital Region
- Ferlar í Alafoss
- Ferlar í Álftanes
- Ferlar í Brautarholt
- Ferlar í Garðabær
- Ferlar í Garðakauptún
- Ferlar í Grímsstaðaholt
- Ferlar í Grundarhverfi
- Ferlar í Gufunes
- Ferlar í Hafnarfjordur
- Ferlar í Hvaleyri
- Ferlar í Kleppur
- Ferlar í Kópavogur
- Ferlar í Mosfellsbær
- Ferlar í Reykjavic
- Ferlar í Reykjavik
- Ferlar í Reynivellir
- Ferlar í Saurbær
- Ferlar í Seltjarnarnes
- Ferlar í Silfurtún
Flokkar í Capital Region (Iceland)
- Bestu fjallahjól ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu Fjallaferð ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu hjóla ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu hlaup ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu hlaupaslóð ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu fjallaklifur ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu hjólaferðir ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu ganga ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu mótorrhjólaferð ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu skíði utan svæða ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu hjólaslóðir ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu fjórhjól ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu kayak ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu sigling ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu snjóþrúgur ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu gönguskíði ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu skíði ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu flug ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu hestaferð ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu hundasleða ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu lest ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu hellaskoðun ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu snjóbretti ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu ískklifur ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu snjósleði ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu utanvega ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu róa ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu bíll ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu nordic walking ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu enduro ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu sund ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu ratleikur ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu Barefoot ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu Canicross ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu Golf ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu Recreational vehicle ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu Úlfaldar ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu Vélbátur ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu Birdwatching ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu Trailer bike ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu Sjósleði ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu ebike ferlar í Capital Region (Iceland)
- Bestu Gravel Bike ferlar í Capital Region (Iceland)


text:
Belgia vann fyri lítlari løtu síðani sera trygt á Tunesia. Liðið hjá Roberto Martinez og Theirry Henry vann 5-2 á Tunesia, og sigurin kundi væl verið størri.
Fyrri hálvleikur var tann mest málríki hálvleikurin í HM higartil. Belgia legði út sum eitt óløgi. Longu í 5.minutti fór Eden Hazard til stroks í høgru, og júst komin inn í brotsteigin varð Chelsea-leikarin feldur. Liðformaðurin var tryggur, og so var 1-0. Belgia helt á við góða spælinum, og Tunesia helt á við at gera feilir í uppspælinum og í verjustøðu. Tá 16 minuttir vóru leiktir, vann Dries Mertens bóltin høgt, hann dró eitt sindur við bóltinum, og slepti honum so til Romelu Lukaku. Stóri áleyparin kom við einari góðari renning, og stutt inni í brotsteiginum smekkaði hann bóltin niður í longra hornið við sínum sterka vinstrabeinið.
Tað sá út til, at Belgia hevði fult tamarhald á støðuni, men tað gekk bert ein lítil løta, so hevði Tunesia minkað um munin. Gott frísparksinnlegg úr vinstru frá liðskiparanum Wahbi Khazri, og inni í brotsteiginum steig høgri bakkurin Dylan Bronn upp og stútaði bóltin í málið. Sami Bronn noyddist út við børu ikki so leingi eftir hetta. Stutt fyri hálvleik var børan aftur neyðug, tá ein annar tunesiskur verjuleikari, Syam Ben Yousseff eisini gjørdist skaddur.
Tunesia hekk væl í, og spældi fínan fótbólt til tíðir. Men Belgia vísti bara effektivitet og klassa. Í yvirtíðini í 1.hálvleiki økti Lukaku. Vælleikandi Thomas Meunier stakk bóltin inn um verjuna, har Manchester United-áleyparin var komin uppá pláss, og hann var tryggur einsamallur við málverjanum. Stutt inn í 2.hálvleik fekk Belgia aftur fatur á bóltinum høgt, Kevin De Bruyne legði ein góðan bóltin uppum til Hazard. Hann tók bóltin væl niður við bringuni, trekti elegant framvið málverjanunum og rullaði bóltin í málið. Hazard og Lukaku tvífaldur málskjúttar, dysturin avgjørdur og Martinez kundi spara málskjúttarnar.
Innskiftarin fyri Romelu Lukaku var Michy Batshuayi. Chelsea-áleyparin, ið hevur verið leiðagur út til Dortmund seinasta hálva ár, hevði heili seks skot lítla hálva tíman hann var á vøllinum. Fleiri av møguleikunum vóru sera stórur, og beint fyri 90 minuttir vóru leiktir økti hann til 5-1. Men Tunesia fekk minkað um munin, tá Khazri var á blettinum.
Belgiska liðið er nú so gott sum víðari. Tað er bert tað matematiska, sum ikki 100 % er uppá pláss enn. Tað er sera órealistiskt, at Panama vinnur á bæði Onglandi og Tunesia, samstundis sum Ongland vinnur stórt á Belgia, ið skal søpla burtur stóra fyrimunin við + 6 málúrtøkuni. Tað er eisini sera órealistiskt at Tunesia fer at koma víðari.
Í morgin spæla Ongland og Panama, og har kann Ongland við einum favorittsigri avgera bólkin, og so er finala um at vinna bólkin ímillum Ongland og Belgia um nakrar dagar.
Belgia – Tunesia 5-2 (3-1)
1-0 Eden Hazard (br.)
2-0 Romelu Lukaku
2-1 Dylan Bronn
3-1 Romelu Lukaku
4-1 Eden Hazard
5-1 Michy Batshuayi
5-2 Wahbi Khazri
Hinir báðir dystirnir í dag eru í bólki F:
16.00: Suður Korea - Meksiko (TV 2) KVF: Heimasíða og forskotið í sjónvarpinum í kvøld
19.00: Týskland - Svøríki ( KVF - TV 2)
Belgia í stórum stíli
Belgia og Tunesia leveraðu mest málríka og ein av mest undirhaldandi dystunum við HM higartil, har Belgia vann greitt.
Lukaku og Hazard gjørdist báðir tvífaldir málskjúttar í dag (Mynd: EPA)
Belgia vann fyri lítlari løtu síðani sera trygt á Tunesia. Liðið hjá Roberto Martinez og Theirry Henry vann 5-2 á Tunesia, og sigurin kundi væl verið størri.


text:
Nú er føroyska útgávan av norðurlendsku samstarvsætlanini fyri umhvørvi og veðurlag 2019-2024 tøk.
Samstarvsætlanin hevur millum annað til endamáls at verja náttúruna og hennara margfeldi, og eitt nú steðga afturgongdini í lívfrøðiligum margfeldi, at fremja ringbúskap, burðardygga framleiðslu og nýtslu, og avmarka dálking av havinum, eitt nú við plasti og mikroplasti. Samstarvsætlanin hevur eisini til endamáls at røkka málunum at avmarka alheimsupphitingina og fremja felags norðurlendskt innspæl til veðurlagssamráðingarnar.
Nýggja samstarvsætlanin varð samtykt á Norðurlandaráðsfundinum í oktober 2018 í Oslo. Norðurlendska umhvørvissamstarvið er skipað í seks arbeiðsbólkum, og er Umhvørvisstovan virkin við luttøku í fleiri av arbeiðsbólkunum, umframt at samskiparauppgávan hjá arbeiðsbólkinum fyri lívfrøðiligt margfeldi, (Nordisk arbejdsgruppe for biologisk mangfoldighed, NBM) verður loyst á Umhvørvisstovuni.
Les nýggju samstarvsætlanina her
Myndafólk: Johannes Jansson /norden.org
Um tú hevur spurningar ella viðmerkingar ert tú vælkomin at ringja til Siggu Jacobsen, telefon 342400, ella at senda okkum ein teldupost us@us.fo« Aftur
Avgreiðslutíðir í summar
15-07-2019
Umhvørvisárinsmeting av vindmyllum …
09-07-2019
Umhvørvisárinsmeting av sólorkuskip…
09-07-2019
Stjórin tók avgerðina at seta leiða…
05-07-2019
IRF fingið umhvørvisgóðkenning til …
03-07-2019
Árinsmeting av vindmyllulund í Hoyv…
03-07-2019
Telefontíð hjá Tinglýsing
28-06-2019
Strangari reglur fyri brenniolju ti…
27-06-2019
Umhvørviskrøv til gerð av bátahyli …
27-06-2019
Nýggj heimasíða við føroyakortum
18-06-2019


text:
Svimjisamband Føroya skipaði nú í vikuskiftinum fyri svimjiráðstevnu í Vági, har eldsálir í føroyskari svimjing møttust til at viðgera ymisk viðurskifti, íroknað at leggja føroyska svimjikalendaran fram til og við Olympisku Leikir í 2020.
Á breddanum var, umframt kalendarin, serliga tátturin “hvussu uppbyggja vit góða mentan í føroyskari svimjing”, undir leiðslu av psykoterapeutinum Dorthe Gyldenkærne, og hugarok til at loysa trupulleikan við manningatroti í nevndum og á svimjistevnum.
Og hóast tíðin var avmarkað, so gekk prátið so mikið væl, at vit fingu tað mesta upp á pláss …
Svimjikalendarin sæst her, við upplistan av teimum svimjistevnum sum vit ætla at hýsa í Føroyum og luttaka á uttanlanda, fram til og við Olympisku Leikir í 2020.
Manningatrot í SSF verður minkað við at stovna eina tekniska svimjinevnd við yvirdómarum og startarum, sum koma at taka sær av regluverkinum, meðan tað prakiska ísv SSF-stevnur verður loyst av fyriskiparum í vertsfelagnum.
Manningatrot ísv svimjistevnur verður vónandi minni við útbúgving og betri umstøðum til hjálparfólk á svimjistevnum; og við at innføra ein rættvísari býtislykil, enn hin verandi við trimum frá hvørjum felag:
- ísv ABMS: FS, Reysti og FLOT 2 dómarar til hvønn stevnupart, Ægir, HS og SuSvim 5
- ísv aðrar 25/50m-stevnur: FS, Reysti og FLOT 1 dómara til hvønn stevnupart, Ægir, HS og SuSvim 6
- ísv smáhyljastevnur: FS, Reysti og FLOT 2 dómarar til hvønn stevnupart, heimafelagið tó 2-4, , Ægir, HS og SuSvim 2
Hetta var triðja ráðstevna í røðini, síðani vit byrjaðu hendan táttin við ráðstevnu fyrst í Skálavík í 2017, og síðani við Gjógv í 2018. Eftir ætlan verður ráðstevna aftur komandi ár, væntandi á Viðareiði.
Rókur


text:
Góð ráð um bústaðarsølu
Tá ið tú hevur avgjørt at selja, er nógv at hugsa um og taka støðu til. Til tess at tryggja, at sølutilgongdin verður so góð sum gjørligt, er tað skilagott at fyrireika søluna væl.
Fá ráðgeving
Tá ið tú selur bústaðin, er talan um stór virði, ið skifta hendur. Tískil kann eitt lítið mistak fáa víðfevndar avleiðingar fyri teg sum seljara ella keypara. Leita tær tí ráðgeving hjá einum ognarmeklara ella advokati í sambandi við søluna. Tað gevur tryggleika, og tú veitst, at sølan fer fram eftir forskriftunum.
Prísurin
Ymiskar fortreytir stýra søluprísinum. Til dømis kanst tú vænta tær ein betri prís, um tú hevur tíð til at bíða eftir rætta keyparanum. Skjótari søla kann hava ein lægri prís við sær.
Sølufremjandi tiltøk
Ger tær ómak og far ígjøgnum ognina við kritiskum eygum. Hvussu sær út, bæði innan og uttan? Tað kann vera skilagott at biðja onkran annan, sum tú kennir, koma at hyggja og geva tær góð ráð til ábøtur, sum kunnu fremja søluna.
Fólki flest dámar best at koma inn í eini hús ella eina íbúð, har tað er ruddiligt og reint, og har inniluftin eisini er góð. Minst tí til at lufta væl út, áðrenn møguligir keyparar koma á gátt.
Hevur tú ætlanir um at selja, er tað skilagott, um tú javnan kannar húsini fyri skaðar og gert neyðugar ábøtur so hvørt. Á tann hátt kanst tú forða fyri, at smærri skaðar ella t.d. lekar gerast til størri og dýrar skaðar.
Kanna bústaðin regluliga
- Er luktur frá oljutanga og kloakk?
- Eru rivur í grund, sokkli ella útveggjum?
- Eru merkir á klædninginum, og hvussu er við roti sum heild?
- Er træið í vindeygunum bleytt ella merkt av soppi, og eru rútar punkteraðir?
- Eru takrennur, ristir og rennustokkar typt?
- Er væta ella myrkir plettir á veggjum?
- Hava tekja og inndekningar fingið skaða, t.d. eru hol, rivur ella seymir leysir á tekjuni?
- Eru hyljar á tekjuni?
-


text:
Sunnudagin 10. mars verða 5. og 6. Grand Prix-umfar í høllini á Hálsi í Havn. Hetta eru tey bæði seinastu Grand Prix-umførini í hesum kappingarárinum, og eftir seinnu kappingina verða heiðursmerki handað til trý tey fremstu í hvørjum aldursbólki.
Í fleiri av aldursbólkunum er sera tætt ímillum tey fremstu, so kappingarnar nú sunnudagin vera ógvuliga spennandi og samstundis avgerandi fyri hvør fer at vinna heiðursmerkini. Hetta er endabresturin á Grand Prix-kappingarárinum, og longu vikuskiftið eftir verður FM fyri ung í Trongisvági.
Fyrra kappingin, tvs. 5. Grand Prix-umfar, byrjar sunnudagin kl.11.00, og eftir ein lítlan steðg ímillum kappingarnar, væntast tann seinna, tvs. 6. Grand Prix-umfar, at byrja umleið kl.15.00. Heiðursmerkjahandanin væntast at fara fram út ímóti kl.18.00.


text:
Føroyar skulu hava heimavøll í Føroyum
5. juli 2019
Røddir eru javnan frammi um, at nú er tíðin komin til eina innandura fótbólts- og ítróttarhøll, har pláss skal verða fyri øllum ítrótti, og sjálvsagt skulu føroyskir hondbóltslandsdystir eisini kunnu spælast í Føroyum!
Vit kunnu bert staðfesta, at enn er ikki komið á mál. Eg veit, at FSF tekur undir við at byggja eina innandurahøll, men at FSF ikki kann fara undir eina slíka verkætlan einsamalt.
Skal hetta eydnast, er neyðugt, at fleiri lyfta hesa uppgávu í felag. Landið, FSF og kommurnar mugu lata stuðul, meðan einstaklingar í einum felagi byggja. Løgtingið eigur at seta pening av, sum er markaður til ein innandurahøll.
Ein góðkend eftirmeting sigur, at ein slík høll kostar á leið 40 mió. krónur. Um vit gera eitt dømi, so kundu løguútreiðslurnar verði deildar soleiðis:
Landið - 20 mió. kr.
FSF - 10 mió. kr.
Kommunan - 10 mió. kr.
Sum partur av nevndini í B68 meini eg, at vit hava øki, ið er væl egnað til eina slíka høll. Á Svangaskarði eru upplagdur møguleiki, har fótbóltsvøllur og útgerð til frælsan ítrótt longu eru bygd frammanundan. Harumframt hava íbúgvar í Nes kommunu víst í verkið, at tey megna at standa saman um slíkar verkætlanir. Tey eru fá, sum ikki minnast rómin á Svangaskarði í 1989, tá Oyggjaleikirnir vóru í Føroyum.
Núverandi formaðurin hevur havt framløgu á aðalfundi um verkætlanina. Hetta er tó ikki nakað nýtt hugskot, men byggir á herðarnar á teimum, sum áður hava lagt lunnar undir slíkar verkætlanir á Toftum.
Um landið gongur undan, so kundi verði nógv lættari at tiki stig til hetta úti í ymsu kommunum í landinum. Vit áttu at fingið ein felagsleist, so fleiri kommunur byggja hallir um alt landið.
Jaspur Langgaard
valevni til løgtingið fyri Sambandsflokkin
RN
Back


text:
Leygardagin 7. november var fyrsta vetrarkappingin í ár.
Runnið varð Runt Agnið á Toftum og var teinurin 10,2 km. hjá vaksnum og 5 km. hjá børnum.
Fleiri enn 100 luttakarar vóru tilmeldaðir, og hevði Hvirlan methøgt luttakaratal í ár.
Hjá børnum vann Dánjal D. Ljósheim við tíðini 18,28.
Hjá monnum rann Páll Vesturbú við tíðini 44,48, Jákup Ljósheim við tíðini 46,24 og Niclas Joensen við tíðini 51,54.
Hjá kvinnunum vann Rigmor N. Arge renningina við tíðini 44,48. Paula Mohr rann við tíðini 47,56, Birna M. Joensen við tíðini 48,15, Adelheid Kirke við tíðini 51,55, Eydna E. Petersen við tíðini 53,41, Cecilia Arendal við tíðini 58,30 og Dagmar í Heiðunum við tíðini 62,30.
Hvirlan hevði fyri fyrstu ferð ein superveteran við. Talan var um Ceciliu Arendal, sum varð nr. 2 í bólkinum.
Talan var um ein túr í vakrari náttúru og hampuligum veðri.
Næsta kapping verður leygardagin 21. november. Tá er talan um Kerjarenning, sum Hvirlan skipar fyri.
Her er eisini talan um ein túr í sera vakrari náttúru, og vóna vit at nógvir luttakarar melda til.


text:
##med2##
Tað gekk væl í løtum hjá Jón Brekku og Pætur M. Dahl í innleiðandi dystinum í tvímansleiki móti Sion Myers og David Parry úr Ynys Mon, men parið av Ynys Mon vóru sterkari á servuni og høvdu stabilari avrik.
Dysturin endaði 2-0 til Sion Myers og David Parry. Settmunurin var 6-2 og 6-4. Í fyrra settinum var støðan 2-3, men so mistu Jón og Pætur takið, og taptu 2-6. Jón og Pætur vunnu góðar tvídystir og høvdu góðar løtur í seinna settinum, men Sion Myers og David Parry.vóru kaldari tá á stóð og vunnu 6-4.
Venjarin, Pablo Merin heldur, at Pætur og Jón høvdu góð avrik í dystinum, men teir vóru ov fjálturstungnir í avgerandi løtum, og so servaðu mennirnir av Ynys Mon betur.
Pætur M. Dahl iðrar seg. Hann heldur, at við einum betri og støðugari avriki høvdu hann og Jón megnað at vunnið dystin.
Omanfyri ber til at hoyra samrøður frá FM1 við Pablo Merin og Pætur M. Dahl, ið nú skulu fokusera uppá dystir í troystkappingini fyri spælararnir sum eru útslignir.
##med3##
##ms##


text:
Vinnudagurin er hátíðardagurin hjá føroysku vinnuni, har umboð úr vinnuni savnast til áhugaverdar fyrilestrar og spennandi kjak. Norðurlandahúsið er aftur í ár karmur um Vinnudagin, har vinnan kann fáa íblástur til framtíðar virksemi umframt at møguleiki er at hitta kundar, veitarar og samstarvsfelagar í óformligum umhvørvi.
Forstjórin í stóru donsku fyritøkuni Toms Gruppen, Jesper Møller fer at halda fyrilestur um menningina av kappingarstyrkini hjá næstan 100-ára gomlu fyritøkuni við atlitið til tað siðbundna og tað nýggja. Geir Johan Bakke, forstjóri í Havyard Group, sum m.a. hevur bygt frálandaskipini hjá Skansi Offshore, fer at greiða okkum frá norska maritima tyssinum og fer at meta um møguleikarnar fyri Føroyar í hesum høpi. Triði fyrilesturin verður við Anitu Hoffer frá Grønlands Arbejdsgiverforening, sum fer at greiða okkum frá virkseminum hjá CSR Greenland og at koma við ítøkiligum dømum um, hvussu CSR fer fram í Grønlandi.
Væl umtókta kjakið verður eisini á skránni hesuferð. Í ár fara Stefan í Skorini og Jón Brian Hvidtfeldt at stýra kjakinum.
Tey, sum hava verið við á Vinnudegnum fyrr, vita, at veitslan er ein týdningarmikil partur av degnum. Borðreitt verður við góðum mati og drekka og aftaná verður dansur.
Skráin fyri Vinnudagin 2013 sæst her.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Enn ein spreinging í Sri Lanka í dag
Spreingingin í Sri Lanka í dag hendi tætt við eina av teimum trimum kirkjunum, sum vóru fyri álopi í gjár. Løgreglufólk royndu at taka sundur bumbuna, tá ið hon brast. Tað skrivar Independent.
Enn er ikki vist, um nakar er komin til skaða í dag, ella hvussu stór spreingingin var. Myndugleikarnir hava eisini funnið 87 spreingiperlur tætt við eina bussstøð.
Tað er eftir øllum at døma víðgongdi muslimski felagsskapurin, National Towheed Jamaath, sum hevur verið staðið fyri yvirgangsatsóknunum.
Hava lýst neyðstøðu
Tað er ein lokalur felagsskapur, men myndugleikarnir í Sri Lanka eru sannførdir um, at National Towheed Jamaath hevur fingið stuðul frá einum altjóða netverki.
Forsetin í Sri Lanka hevur lýst neyðstøðu í landinum, sum byrjar á midnátt í kvøld. Neyðstøðan hevur millum annað við sær, at løgreglan og hervaldið kunnu handtaka og avhoyra fólk uttan rættarúrskurð.
Eisini er útgongubann á Sri Lanka eftir klokkan 20:00 í kvøld, sambært Reuters.
Sí eisini


text:
Orð: Andreas Knøpken
Lag: Gamalt føroyskt sálmalag
Týtt: Jákup Dahl
1. Eg hug mín havi frá heiminum vent,
til tín sær sál mín lyftir;
tí, Guð, tín hond til tess er ment,
at einki ilt meg hittir!
Alt álit mítt eg seti á teg,
frá skomm og skaða varða meg,
frá øllum tí, meg vil granda!
2. Ei nakra tíð verður svikin tann,
ið leit seg til tína náði,
tí alvalds hond tín bjarga kann,
um stór er trongd og váði.
Men illa til skammar verða tey,
sum gloyma teg og í síni neyð
bert troysta á sítt egna.
3. O, lær meg, Harri, at ganga tín veg,
so eg av honum ei víki,
og lat tín sannleika leiða meg,
so komi eg í títt ríki!
Tú hjálp mín ert og uggi mín,
og altíð er mín lít til tín,
hvat mær so fyri verður.
4. O, Harri mín, Guð, eg alla tíð
til tín míni eygu vendi,
úr snerruni eg eri í,
mær bjarga við tíni hendi!
Lat synd mær aldri vinna á,
sum dregur meg tær burtur ífrá!
Goym meg í tíni náði!
5. Tú sál mína varða og styðja meg,
at eg ei fara skal illa!
Eg vón og álit seti á teg,
lat einki meg frá tær villa!
Í neyð og sorg ver tú mær hjá,
og lat meg ásjón tína sjá
nú og í øllum ævum!


text:
Talvsambandið: Føroyar hava í dag vunnið talvkappingina fyri smátjóðir í Evropa suðuri í Andorra.
Avgerandi dystin í kappingini - finaluna móti vertslandinum - vunnu Føroyar í síðsta umfari í dag 2½-1½. Rógvi Egilstoft Nielsen gjørdist føroyskur sigursharri við svarta fólkinum á triðja borði. Á hinum borðunum endaði javnt.
Fyrst var liðugt á fyrsta borði. Har samdust stórmeistararnir um remis í javnari støðu. Helgi er ovari á styrkilistanum enn fyrrverandi spanski meistarin Oscar De La Riva, sum í fleiri ár hevur virkað sum leikandi venjari hjá landsliðnum í Andorra, men støðan var rættiliga jøvn. Helgi hevur mestur sæð, at Rógvi hevði greiðan fyrimun á triðja borði, og at hinir tóktust at hava tamarhald á støðunum, og hevur so ikki lagt í at leggja ov nógv fyri við tí svarta fólkinum.
Rógvi hevði eitt lívligt talv móti Aloma Vidal, sum hevði fult stigatal fyri seinasta umfar, og sum hevur heili hundrað ratingstig fleiri enn Rógvi. Teir telvaðu Frúgvaindiskt, Vidal valdi við hvíta fólkinum eitt álopssinað frábrigdi, í tíggjunda leiki kundi hann helst tryggjað sær góða støðu, men fann ikki besta framhaldið. Nú fekk Rógvi høvdið fyri seg, og dusaði sær sum fiskurin í havinum í taktiskt løddu støðuni, sum kom upp á borðinum. Rógvi var kringur og vann í stórum stíli.
Nú var John knappur og beyð remis. Støðan á 4. borði var ógvuliga jøvn, og hjá Raul Garcia við svørtum móti mótstøðumanni við væl hægri styrkitali, tóktist uppgávan at vinna mestsum vónleys. Kroystur av tíðartroti tók hann av um teir fjøruti leikirnar. Nú høvdu Føroyar tvey stig, og dysturin var vunnin.
Á øðrum borði kýtti stórmeistarin David Norwood seg at vinna, men Høgni var hvørki at høgga ella stinga í, og endin var, at drúgvasta talvið í dystinum endaði javnt.
Triði føroyski sigurin
Hetta var fimta Small Nations kappingin í talvi fyri landslið í Evropa. Føroyar hava nú vunnið hana tríggjar ferðir. Hinar ferðirnar hevur Luksemburg vunnið.
Hesaferð høvdu vit okkara bestu manning. Helgi, Høgni og John hava verið ógvuliga tryggir og sannførandi. Allir hava sama úrslit; seks vunnin og trý jøvn. Einki tapt. Rógvi kom ruddiliga afturíaftur í dag við flottum og avgerandi sigri. Silas var við sum obligatoriski unglingin og fekk í alt trý stig í fimm dystum. Tað man vera góðkent avrik.
Føroyska talvlandsliðið kemur nú heim aftur av aðru kappingini seinastu vikurnar. Frammanundan vóru teir við í stóru EM-kappingini á Kreta.
Stórmeistarin Helgi Dam Ziska var ósigraður á fyrsta borði bæði í EM á Kreta og nú aftur í mini-EM í Andorra. Tað talar fyri seg, og er vitnisburður um hvat týdning hann hevur fyri føroyska landsliðið.
Endaliga støðan í EM-kappingini fyri smátjóðir í Andorra gjørdist henda:
1. Føroyar 17 stig
2. Monaco 15
3. Andorra 14
4. Kýpros 12
5. Luksemburg 11
6. Liktinstein 7
7. Malta 6
8. Guernsey 3
9. San Marino 3
10. Jersey 1
Føroyar vunnu átta dystir og telvaðu ein javnan. Tvey stig fáast fyri vunnan dyst, eitt fyri javnleik og einki fyri taptan dyst. Andorra vann fyrstu sjey dystirnar, men tapti báðar teir seinastu, í gjár fyri Monaco og í dag fyri Føroyum, og endaði tí eisini aftanfyri Monaco.
Til stuttleikar kann nevnast, at støðan í oddanum hevði verið hin sama, um gamla skipanin við borðstigum hevði talt fyrst. Føroyar fingu 27 borðstig, Monaco 25½ og Andorra 25.
Ósigraðir
Úrslitini hjá Føroyum í Andorra vóru hesi:
Føroyar-Luksemburg 2-2
Føroyar-San Marino 4-0
Føroyar-Guernsey 3½-½
Føroyar-Liktinstein 3½-½
Føroyar-Jersey 2½-1½
Føroyar-Monaco 2½-1½
Føroyar-Malta 3-1
Føroyar-Kýpros 3½-½
Føroyar-Andorra 2½-1½
Úrtøkan hjá føroysku telvarunum var henda:
1. Helgi Dam Ziska 6½/8
2. Høgni Egilstoft Nielsen 6½/8
3. Rógvi Egilstoft Nielsen 4½/7
4. John Rødgård 6½/8
5. Silas Eyðsteinsson 3/5
EM-kappingin millum smátjóðir í Evropa í talvi verður aftur um tvey ár.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Gerhard biður um fund við Høgna Hoydal um menningarkvoturnar
Opið bræv frá borgarstjóranum í Skopunar Kommunu til landsstýrismannin í fiskivinnumálum:
Til
Høgna Hoydal
landstýrismann í fiskivinnumálum.
Eg fari at biðja teg um ein fund, at umrøða støðuna hjá virkinum í Skopun.
Sum tær kunnugt, so fekk virkið ongan part av menningarkvotu. Tað, sum vit helst vilja er at virkið fær nakað av botnfiskið.
Hetta hevur skund! Virkið skuldi átt sín søguliga part av fiskiríkidøminum eftir 51 ár.
Vinarliga
Gerhard Lognberg
borgarstjóri
Skopun


text:
13. Jan 2015
Ægir 40 ár Tann 12. januar 1975 var stovnandi aðalfundur av svimjifelagnum Ægir í Klaksvík. Fundurin var í gomlu fimleikarahøllini og har vóru umleið 150 fólk til fyrsta aðalfundin. Har var ymiskt á skránni, eitt nú bleiv navnið Ægir valt, sjá Gerðabók herundir....
21. Des 2014
Í kavaveðrinum hósdagin tann 18. desember skrivaðu stjórin í Norðoya Sparikassa Marner Mortensen og formaðurin í Ægir Símun á Høvdanum undir ein nýggjan trý ára sponsoravtalu. Við í samkomuni vóru eisini besti svimjarnir í Ægir og aftaná bleiv bjóða lagkaka, frugtdessert og kaffi á loftinum...
21. Des 2014
Stór svimjikapping var í Gundadalshøllini ígjár. Kappast var í 31 kappingum, sum bar navnið SMS jólasprint 2014.Havi ikki fingið úrslitalistan enn, men Ægir gjørdist X-mas Meistarar 2014 !! Vinningurin var eitt gávukort í part frá SMS og aftaná svimjikappingina fóru øll oman at shoppa...
11. Des 2014
Eftir dramatisku hendingina í Klaksvík Svimjihøll herfyri, hava 28 fólk verið til lívbjargingarroyndina, har øll hava verið ígjøgnum teknisku royndina og tey flestu hava verið ígjøgnum praktisku bjargingarroyndina í hylinum og á kantinum.Í gjárskvøldið hevði eg myndatólið við, har vit gjøgnumgingu Klaksvíkar Svimjihøll...


text:
Tað er fullgjørt!
Táið Jesus nú hevði fingið edikin, segði Hann: "Tað er fullgjørt!" (Jóhs. 19, 30)
Hatri hjá mannaættini var fullgjørt. Jesus hevur gingið líðingar vegin at enda. Vreiðunar skálin er tømd. Og sáttargerðin er at enda komin.
Sál mín syngur fagnaðar lag! Lat tín angist og mistreysti fara tær frá. At ivast er ein synd. Alt bangilsi er vanæra. Jesus rópti av krossinum: "Tað er fullgjørt!"
Jesus hevur gjørt tað, sum eg ikki var mentur at gera. Semjan er fingin í lag fyri allar mínar syndir. Sjálvt um eg havi trot av øllum, so manglar mær einki, tí Jesus hevur veitt mær frelsu. Eg skal ikki longur stríðast undir krøvum frá lógini, tí Hann hevur uppfylt lógina fyri meg, mín dýrabæri varamaður.
Tað skal og tað kann einki leggjast afturat tí. Tín frelsa er fullgjørd! Tað er ein fullkomin frelsa, sjálv fyri eina ófullkomnan trúgv. Tað er ein full og heil semja, sjálvt fyri tann, sum skortar alt, men sum í síni neyð kemur til Hansara.
Tað er fullgjørt! So er ikki neyðugt hjá mær at gera nakað, tí tað er longu gjørt – mína vegna! Eg skal bert taka ímóti og takka, og so er alt mítt. Og eg eri frelst(ur)! Hendan semja er eitt stórt undur! Halleluja!


text:
Eyka vinnuskatturin hjá Høgna Hoydal er sentralisering sum fer at køva útjaðaran
Eykaskattur og veiðugjøld á vinnuna í útjaðaranum í Føroyum fer beint í landskassan, sum ístaðin fer at brúka henda pening til almennan rakstur í høvuðsstaðnum. Harvið verður váðafúsur vinnukapitalur sogin úr Klaksvík, Runavík, Tvøroyri, Fuglafirði og øðrum vinnuplássum kring landið, og vit fáa eitt enn meira sentraliserað og nógv minni dynamiskt samfelag.
Tað er skakandi at hugsa um, hvussu sosialistisku ætlanirnar hjá Høgna Hoydal og verandi landsstýri fara at raka útjaðaran í Føroyum, tá ið uppboðssøla av arbeiðsplássum í vinnuni og eykaskattur á vinnuna kring landið eru blivin til veruleika.
Tá ið ein so lesur tær áhugaverdu og upplýsandi greinarnar hjá eitt nú Búa Tyril og Óla M. Lassen, sum kanna og skriva nógv um vinnulig viðurskifti, kann tað ikki annað enn undra ein, hvussu Kringvarp Føroya bara tekur teir somu sonevndu “serfrøðingarnar” inn til samrøður, meðan teir, sum hava onnur sjónarmið ikki verða tiknir upp á tungu, hóast teir hava gjørt vart við vandan við verandi fiskivinnupolitisku kós.
Tað tykist sum um, at tað hevur ikki áhuga hjá alment løntu journalistunum at lýsa hetta málið frá øllum síðum, og tað er ógvuliga ræðandi at hugsa um. Eru journalistarnir veruliga so samdir við verandi politikki landsstýrisins, at teir dylja avleiðingarnar av honum?
Eg havi fyrr gjørt alment vart við, at vinnuskatturin hjá Høgna Hoydal og uppboðssølan av arbeiðsplássunumí fiskivinnuni fara fyri tað fyrsta at gera vinnuna ótrygga og harvið eisini minni váðafúsa. Fyri tað næsta fer hesin sosialistiski vinnupolitikkur at máa støðið undan vinnuplássunum kring landið, sum hava breyðføtt okkara land, og fer at draga enn meira pening til almennu arbeiðsplássini í høvuðsstaðnum.
Stutt sagt fer vinnupolitikkurin hjá Høgna Hoydal og hansara viðhaldsfólkum og -flokkum at sentralisera Føroyar enn meira við pengum, sum verða tiknir úr vinnuni, tvs. teir verða fluttir frá vinnuligum íløgum kring landið, sum skapa og víðarimenna útflutning og vinnulig arbeiðspláss kring alt landið, til alment forbrúk í høvuðsstaðnum til fleiri eftirlitisstovnar og umsiting.
Eitt er púra vist, og tað er, at einki fullveldi verður fíggjað við slíkum politikki. Tvørturímóti fáa vit minni inntøkur og størri almennar útreiðslur – snøgt sagt, verða vit fátækari sum samfelag.
Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur
Løgtingslimur fyri Fólkaflokkin


text:
Lyfti verða hildin
Í grein á netmiðlunum tvíheldur Jacob Vestergaard, fyrrverandi fiskimálaráðharri, um, at fiskimaðurin er villeiddur av núverandi fiskimálaráðharra og samgonguni, tí reiðararnir eftir øllum at døma aftur eru farnir at draga uppboðssølugjaldið frá avreiðingarvirðinum, áðrenn manningin verður avroknað.
Tað er tó við vissu ikki av umsorgan fyri manningunum, at Jacob Vestergaard letst ilskast inn á, at tær skulu rinda fyri at fiska. Fólkaflokkurin hevur ongantíð havt ætlanir um nakað annað.
Manningarnar blivu ongantíð undantiknar í nøkrum av teimum veiðigjøldunum, sum vóru ásett, meðan júst Jacob Vestergaard var fiskimálaráðharri, og flokkur hansara hevur fleiri ferðir sligið fast, at hann ætlaði at halda áfram eftir sama leisti.
Lyftið er um veiðigjaldið
Tað er heldur ikki rætt, tá Jacob Vestergaard ákærir samgonguna fyri at villeiða fiskimenninar. Ongin er villeiddur, men rætt skal vera rætt, partar av prosessini eru seinkaðir.
Jacob Vestergaard byrjar grein sína soleiðis: ”Tað bleiv sagt týðuliga og klárt, manningin skuldi onki rinda fyri tað, sum bleiv keypt á uppboðssølu.”
Well, um so er, so má tað vera onkur í andstøðuni, sum hevur sagt tað, ella onkur heilt annar, tí tað sum samgongan hevur sagt, er, at manningarnar ikki skulu vera við til at rinda veiðigjaldið. Veiðigjaldið er tað gjaldið, sum grundað á eina roknaða tilfeingisrentu verður lagt á fiskiskap, sum IKKI eru fevndur av uppboðssølu.
Og tað er so nógv tann størsti parturin av samlaða føroyska fiskiskapinum – 100 prosent av botnfiskiskapinum undir Føroyum og Íslandi, 85 prosent av øllum øðrum fiskiskapi undantikið svartkjaftafiskiskapi, har 75 prosent eru fevnd av veiðigjaldi. Allur hesin fiskiskapur kemur ikki nær námind nakrari uppboðssølu, og manningarnar skulu heldur ikki rinda nakað veiðigjald fyri hann.
Lyftið verður hildið
Tí lyftið um veiðigjaldið fer at verða hildið.
Tað er í veruleikanum longu hildið í sjálvari lógini um sjófeingi, har tað í § 13, stk. 4 stendur soleiðis: ”Fyri rættindi, latin sambært hesi løgtingslóg, tó undantikið rættindi sambært §§ 14-18, rindar rættindahavari veiðigjald samsvarandi tilfeingisrentuni, ið verður ásett í serstakari løgtingslóg. Gjaldið fer í landskassan ella í Búskapargrunn Føroya.”
Men henda ásetingin forðar helst ikki einsamøll fyri møguligum sáttmálatrætum um, hvørt veiðigjaldið er loyvdur frádráttur – altso um reiðararnir/rættindahavararnir kunnu draga tað frá avreiðingarvirðinum, áðrenn manningarnar verða avroknaðar.
Tað fer lógin um veiðigjald hinvegin at forða fyri.
Lógin kemur í heyst
Tíverri eydnaðist tað ikki at fáa samtykt lógina um veiðigjald í hesi tingsetuni, og tí datt uppskotið burtur. Men tað skal leggjast fram aftur og avgreiðast so skjótt sum til ber í næstu tingsetu, ið byrjar á ólavsøku. Og ásetingarnar, sum tryggja, at hýrurnar ikki ávirkast av veiðigjaldinum, verða tær somu sum í gamla uppskotinum – nevniliga at rættindahavararnir kunnu draga hýrurnar frá í útrokningargrundarlagnum fyri veiðigjaldinum.
Ongar beinleiðis ásetingar eru hinvegin um, hvør skal rinda uppboðssølugjaldið, hvørki í nýggju lógini um sjófeingi ella í burturdotna uppskotinum til lóg um veiðigjald.
Ásetingar um, hvør skal rinda uppboðssølukostnaðin, eru ikki við, tí vit í samgonguni virða frælsa samráðingarrættin.
Valla høvdu hvørki reiðarar ella manningarfeløg verið fegin, um tey fullkomiliga vórðu tikin av ræði, og øll viðurskifti, sum vanliga eru upp til sáttmálapartarnar at greiða, bara blivu ásett við lóg.
Munur á gjøldum
Ein kann so í tí ljósinum sjálvandi spyrja, hví tað er so umráðandi at áseta við lóg, hvør skal rinda veiðigjaldið, men ikki uppboðssølugjaldið.
Sum longu nevnt, er tað tó soleiðis, at lógin um sjófeingi ásetir, at tað er rættindahavarin, sum rindar veiðigjaldið, men eftir uppskotinum um lóg um veiðigjald skulu reiðararnir kunna draga hýrurnar frá, tá veiðigjaldið verður roknað út.
Her er altso talan um eitt gjald, sum útilokandi verður sett á rættindini at fiska. Tað skal gjaldast av rættindahavaranum, uttan at hesin tó skal rinda meira orsakað av, at manningarnar onki skulu gjalda.
Sáttmálaspurningur
Við uppboðssølugjaldinum er støðan øðrvísi. Her verður bjóðað eitt kilogjald fyri yvirhøvur at sleppa at fiska. Vanliga er tað ein sáttmálaspurningur, hvussu slíkar beinleiðis rakstrarútreiðslur verða býttar millum reiðarí og manning – um tær yvirhøvur skulu býtast.
Í teimum seinastu royndaruppboðssølunum, sum vóru, áðrenn vit fingu nýggju lógina um sjófeingi, var tó ásett, at manningarnar ikki skuldu vera við til at gjalda uppboðssølugjaldið. Men hetta var júst, tí talan var um royndaruppboðssølu í eini skipan undir avtøku.
Tí í gomlu skipanini var flotin skilliga býttur í veiðibólkar. Manningarsáttmálarnir eru eisini skrúvaðir saman við støði í hesum uppbýti við tí úrsliti, at bæði býtisprosent og loyvdir frádráttir eru sera ymisk fyri hvønn veiðibólk.
Í eini royndaruppboðssølu hevði tað tí verið sera óheppið, um ávísir veiðibólkar kundu gjørt sær dælt av ymisku býtisprosentunum – teir við teimum hægstu býtisprosentunum høvdu kunnað bjóðað meira enn hinir, tí manningarnar við hægst býtisprosenti høvdu skula goldið samsvarandi meira av rokningini. Fyri at royndaruppboðssølan skuldi geva meining, hevði tað stóran týdning, at tey, sum bjóðaðu, í størst møguligan mun kundu gera tað undir javnbjóðis fortreytum.
Fyribils lóg
Tann støðan er fyri so vítt galdandi enn, tí gomlu sáttmálarnir hava enn gildi. Partarnir hava longt teir, meðan bíðað hevur verið eftir fiskivinnunýskipanini. Og teir bíða enn, tí lógin um veiðigjald ikki er samtykt enn.
Høvdu vit vita, at lógin um veiðigjald ikki bleiv samtykt skjótt eftir nýggjár, so hevði ásetingin frá tíðini við royndaruppboðssølu um, at manningarnar ikki skuldu rinda fyri uppboðssøluna, eisini verið við í ”Løgtingslóg nr. 172 frá 20. desember 2017 um serstakar treytir fyri fiskiskapi eftir makreli, norðhavssild og svartkjafti í 2018”. Tað er henda lógin, sum nú ásetir veiðigjaldið, men upprunaliga var hon bert ætlað sum ein fyribils lóg, ið skuldi galda, til nýggja lógin um veiðigjald var samtykt. Tá, beint fyri jól, var jú væntað, at nýggja lógin fór at verða samtykt stutt eftir nýggjár.
Samanumtøka
Hetta er alt saman eitt sindur fløkt at greiða frá, tí vit hava bæði við gamlar lógir, samtyktar lógir, burturdottin lógaruppskot, kunngerðir og sáttmálar at gera.
Men tað stutta av tí langa er, at lógin um veiðigjald kemur í heyst, og hon fer saman við nýggju lógini um sjófeingi at tryggja, at bara rættindahavararnir rinda veiðigjald.
Samstundis fer nýggja lóggávan at geva manningarfeløgunum eitt sera gott útgangsstøði fyri at gera nýggjar sáttmálar, har uppboðssølugjaldið ikki er loyvdur frádráttur hjá reiðarunum.
Tí alt lógargrundarlagið, sum verandi sáttmálar eru smíðaðir omaná, er grundleggjandi broytt. Ásetingin um, at tað er rættindahavarin – og harvið ikki manningarnar – sum rindar veiðigjaldið, er eisini eitt gott argument fyri, at manningarnar heldur ikki skulu rinda uppboðssølugjaldið.
Men tað er sjálvandi ein uppgáva fyri manningarfeløg og reiðarar at fáa tann partin upp á pláss, nú tey á heilt nýggjum grundarlagi fara at samráðast um nýggjar sáttmálar.
Prísurin á uppboðssøluni verður sjálvandi tað lægri, um manningarnar ikki skulu vera við til at rinda, og tað er eisini í lagi.
Ingolf S. Olsen
framsøgumaður í fiskivinnumálum, Tjóðveldi