text:
FÁ KUNNLEIKA UM OKKARA POLITIKK
Stórur flokkur og politisk ábyrgd
Sambandsflokkurin er ein av størstu politisku flokkunum í Føroyum. Flokkurin hevur frá veljarunum fingið eitt stórt álit at verða við til at leiða og stýra landinum, og vil tí gera alt fyri at føra ein ábyrgdarfullan politikk á øllum málsøkjum.
Til tess at liva upp til politisku ábyrgdina hevur Sambandsflokkurin m.a. orða stevnuskrá, politisk kjarnuvirði, visjón, mál og strategi, sum greitt skulu vísa veljarunum og borgarunum, hvørjar meiningar, hugburð, karmar og rætning flokkurin politiskt arbeiðir við og virkar fyri.
Henda ábyrgd, sum er latin flokkinum ynskir leiðslan eisini skal síggjast aftur við, at flokkurin í mest møguligan mun heldur tey politisku lyfti, sum eru givin veljarunum. Ein partur av politisku telvingini kann kortini hava við sær, at flokkurin ikki hvørja ferð fær alt, sum ynskist og spurningurin kann tí viðhvørt verða antin at fáa alt ella onki, ella semjast og harvið kunna luttaka og fáa ávirkan.
Dagligi politikkurin hjá Sambandsflokkinum verður lýstur við politiskum greinum og øðrum viðkomandi tilfari.
Skúlasíðan
Harafturat kunnu ung lesandi ella skúlar útvega sær upplýsingar og vitan um politisku skipanina í sambandi við lestur og frálæru. Endamálið er at hálpa til at geva áhugaðum innlit í politikk og eisini verða við til at ala upp áhugaðar ungdómar at taka lut í politiskum virksemi.
Allýsing av politikki - hvat er politikkur?
Politikkur er ein tilgongd, har ein bólkur tekur avgerðir fyri at stýra ella ávirka menningina innan eitt ella fleiri øki í einum samfelag.
Politikkur snýr seg um m.a. at arbeiða við politiskum visjónum, málum og strategi, flyta mørk, vísa rætning og annars at taka lut í einari avgerðartilgongd, royna at ávirka og fáa politiskt vald.
Evsta málið í politikki má verða at skapa nøgdar borgar - borgarar, sum allir fáa møguleika at liva tað góða lívið.
Sjálvt um hugtakið politikkur vanliga verður brúkt um statir, so kann politikkur eisini síggjast í øllum menniskjaligum (og nøkrum ikki-menniskjaligum) bólkasamanspæli, íroknað fyritøkur, og eisini akademiskar og átrúnaðarligar institutiónir.
I veruleikanum fevnir politikkur um organisatorisku uppbyggingina av einum landi ella samfelag - frá statsleiðara til parlament og niður til borgaran.
Nógvir filosoffar, politiskir granskarar og praktiserandi politikarar hava givið teirra boð uppá, hvussu politikkur verður til í einum samfelag, hví politikkur er neyðugur og hvat meinast við at hava politiskt vald.
Rembrandtmálningur - "Filosoffurin" frá 1663
Alternativar allýsingar
Tað kunnu eisini brúkast aðrar allýsingar til at dekka onnur sjónarmið av politikki:
Orðabókadefinitiónir – til dømis "kunsturin og vitinskapurin at stjórna".
Tekstbókadefinitióner – til dømis "ein tilgongd at loysa ósemjur, har stuðul verður fingin til vega og viðlíkahildin fyri kollektivar verkætlanir".
Teoretikarar, sum allýsa politikk soleiðis:
Harold Lasswell: "Hvør fær hvat, hvar, nær og hvussu"
David Easton: "Politikkur er tann autoritativa fordeilingin av virðum - galdandi fyri eitt samfelag"
Praktikarar, sum allýsa politikk soleiðis:
- Otto von Bismarcks: "Politikkur er kunsturin av uppnáiligheit" og "Politik ist die Kunst des Möglichen" / "Politik er det muliges kunst"
- Olof Palme: "Politikkur er at vilja".
- Sverigesdemokraterne i valgvideo 2010: "Politikkur handlar um raðfestingar í samfelagnum"
Hvar stava heitini "Vinstra" og "Høgra" frá í politikki?
Ein nógv brúkt dimensjón í politikki, umframt samband-loysing, er vinstra-høgra. Heitini stava upprunaliga frá franska Tjóðartinginum 1789, av tí, at "Fólksins vinir" høvdu teirra sitipláss til vinstru í tingsalinum, meðan viðhaldsfólkini hjá kongi sótu til høgru.


c: text/html

text:
Til liðkappingina sunnudagin fekk Ljósið eisini heiðursmerkir
Til liðkappingina sunnudagin skuldu
liðini hjá pinkum, piltum, smágentum og smádreingjum kappast um FM fyri lið.
Tað eydnaðist tó ikki okkara liðum at
standa á ovasta skammli, men vit eru sera væl nøgd við úrslitini, tí sum heild
sæst, at íðkarir hava ment seg nógv, sum sæst á persónligu stigunum, sum
íðkararnir fáa, at menning fer fram allatíð hjá íðkarunum.
Pinkurnar hjá okkum blivi nr. 3, piltarnir nr. 2, smágenturnar nr. 3 og smádreingirnir nr 2.
Vit ynskja øll liðum sum hava fingið heiðursmerkir hjartaliga tillukku.
Úrslitini til liðkappingina sunnudagin 20/11síggjast niðanfyri:
Pinkur
Støkk – 142,885 stigHF – 137,525 stig
Ljósið – 125,425 stig
KF – 112,54 stig
Smágentur
HF – 130,85 stigStøkk – 122,09 stig
Ljósið – 120,3 stig
KF – 101,19 stig
PiltarHF – 231,25 stig
Ljósið – 229,45 stig
SmádreingirHF – 259,35 stig
Ljósið – 237,00 stig
Støkk – 233,95 stig

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
28. Okt 2017
Tónleikabreytin hevur verið á ferð Í Klaksvík á gittartingi. Gittarsnllingurin, Rani Nolsøe, greiddi næmingunum frá um gittarar....
27. Okt 2017
Náttúru-og djórabreytin hevur verið á ríðitúri við teimum føroysku rossunum í gomlu Hoyvíkini.
24. Okt 2017
Aftur í ár hevur kostbreytin í Nám X undir leiðslu av meistarakokki okkara, Jacobu Lervig, hildið lív í føroysku matmentanini.
19. Okt 2017
Í hesum døgum eru fjøllini gingin og flettingin fyri. Náttúru-og djórabreytin hevur í dag flett lamb saman við lærarum teirra. Símun Joensen, lærari, var teimum ungu hollur í ráðum og legði teimum....
06. Okt 2017
So var árligi rennidagurin í Eysturskúlanum og Nám X. Miðlabreytin tók hesar myndir í góðveðrinum í dag.. ...
25. Sep 2017
Í sambandi við foreldrafundin í Nám X týskvøldið 12. sept. var framløga um námsferðina til Berlin. Framløgan kann síggjast við at klikkja á niðanfyristandandi fílu: ...
22. Sep 2017
Miðlabreytin hevur verið á seiðabergi týsdagin tann 19. septembur og fiskað á Hvítanesi.
Vit fiskaðu nógvar seiðir og lótu teir liggja og turka á steinfløtuni........
18. Sep 2017
Profilurin hesa vikuna: Róar Arge


text:
Eg mundi fingið kaffið skeivt í hálsin, tá eg trýsti meg inn á kringvarp.fo í morgun (1. juni 2010). “1000 krameinssjúklingar kundu verið bjargaðir” stóð at lesa. Halga trý, hvussu kann tað passa? Tað doyggja ikki so nógv fólk í Føroyum árliga, so hatta eru kanska søgulig tøl fyri seinastu 20-30 árini, hugsaði eg. Eitt sekund seinni havi eg lisið meg fram til, at talan er um donsk tøl, og so gevur tað alt nógv betri meining.
Men hví stendur tað so undir innlandstíðindum?
Tá eg fari inn á Kringvarp.fo, trýsti eg altíð beinleiðis yvir á knøttin ”Innanlands”, soleiðis at eg sorteri lættkeypta portal-inspireraða telegrammjournalistikkin og copy-paste journalistikkin frá. Tað, ið Kringvarpið skrivar um uttanlandsviðurskifti er vanliga á so vánaligum støði, at eg tulki tað sum bera ífyllu fyri at fáa eitt sindur av flow á heimasíðuna. Men hetta er sjáldan serliga lesivert, tí eg havi ofta lisið hetta aðrastaðni fyrr. Tað er so einfalt, at Kringvarpið hevur trupult at kappast við útlendskir miðlar um útlendsk tíðindi. Sjálvur lesi eg heldur útlendskar miðlar, um eg vil vita nakað um hvat hendur kring um í heiminum, tí her eru fólk sett av til bert at fokusera á hesi málini og harvið fáa góðsku og góðar vinklar inn í greinarnar.
Feskar misvísandi yvirskriftir
Aftur til yvirskriftina. Eg rokni við at tað var ein hendiligur feilur, at journalisturin legði hesi donsku tíðindi inn undir innanlandstiðindi. Men vánaligar og misvísandi yvirskriftir eru ikki hendiligir feilir, men nakað, ið kemur fyri næstan dagliga. Eg kann nevna nøkur av nýggjastu dømunum av heimasíðuni hjá Kringvarpinum:
· “Njósningin fer ikki at skaða viðurskiftini” (30. juni 2010, Kringvarpið). Hvørja njósning er talan um? Hvørji lond tosa vit um?
· ”Krevja 60 milliardir í trygd fyri oljuleiting” (30. juni 2010, Kringvarpið). Hvør krevur trygd fyri oljuleiting? Amerikanarar? Føroyingar? Grønlendingar?
· ”Handilsavtala fyri 600 milliardir” (29. juni 2010, Kringvarpið). Hvørji lond hava undirskrivað handilsavtalu? Amerikanarar? Europearar? Kinesarar? Hendan yvirskriftin stendur eisini undir ”Innanlands”. Enn eitt hendiligt mistak? Í hvussu er en ein kaffið-skeivt-í-hálsin-løta fyri meg, tí við hvønn undirskriva Føroyar eina handilsavtalu fyri 600 miljardir?
· ”Skuldsett fyri at hava njósnast fyri Russland” (29. juni 2010, Kringvarpið). Er talan um danir? Bretar? Amerikanarar?
· ”Fíggjarætlanin skal skerjast eina helvt” (28. juni 2010, Kringvarpið). Fíggjarætlanin hjá hvørjum? Dønum? Íslendingum? Amerikanarum? Bretlandi? Suðurafrika?
· ”Tokvanlukka kravdi 12 mannalív” (24. juni 2010, Kringvarpið). Hvar var hendan vanlukkan? Í India? Í Turkalandi? Í Suðurafrika? Í Spania?
· ”Flóttafólk fara ikki heimaftur” (15. juni 2010, Kringvarpið). Hvør hevur hesar trupulleikarnar? Danmark? USA? ES?
Eg vóni, at Kringvarpið í framtíðini fer at gera sær betri ómak við sínum yvirskriftum. Tað hevur stóran týðning fyri eini tíðindi ”hvør” hevur gjørt ”hvat” við ”hvønn”, ”hvar” og ”nær”.
Trupulleikin galdandi fyri føroyska fjølmiðlaheimin sum heild
At enda vil eg viðmerkja, at hetta við vánaligu yvirskriftunum sjálvandi ikki einans er galdandi fyri Kringvarpið. Aðrir miðlar hava eisini misvísandi yvirskriftir. Um hetta er av ósketni ella fyri at lokka fólk til at trýsta seg inn á søgurnar, kann eg bert gita um. Tó meti eg, at Kringvarpið hevur eina serliga ábyrgd at veita tíðindi, ið eru álítandi, soleiðis at fólk ikki – sum eg – noyðast at lesa heimasíðuna við støðugum fyrivarnum.
Eg kann viðmerkja, at tá eg eitt skifti arbeiddi sum journalistur, var tað eitt ósagt krav at levera fangandi yvirskriftir, ið kundu selja. Stundum datt eg sjálvur í ta grøvina at skriva yvirskriftir, ið vóru tambaðar dekan ov nógv í mun til innihaldið. Eg kann ímynda mær, at hetta rationalið í stóran mun er við til at skapa tær misvísandi yvirskriftirnar, ið florera í føroyska miðlalandslagnum í dag.
Ein onnur orsøk til misvísandi yvirskriftir er, at journalistar stytta yvirskriftirnar mest møguligt. Fyrst og fremst tí at vit vita, at nógv fólk ikki orka/tíma at lesa langar setningar, men hjá bløðunum eisini so man kann prenta tær við størri skrift.
Við vón um bata,
Sámal Matras Kristiansen,


text:
Lærarastørv og stuðulsstarv í Sørvágs skúla
Lýsing17-05-2018 - 16:23 - Jóanis Albert Nielsen
Søkt verður eftir 6 lærarum til Sørvágs skúla.
1 lærara í fast fulltíðarstarv frá 01.08.2018.
3 lærarum í tíðaravmarkað fulltíðarstarv skúlaárið 2018/19 vegna farloyvi.
1 lærara í tíðaravmarkað fulltíðarstarv frá 16.08.2018 til 30.04.2019 vegna farloyvi.
1 lærara í tíðaravmarkað starv skúlaárið 2018/19 vegna lækkað tímatal, tímar til serligan tørv og til avlopstímar.Talan er um niðursett tímatal. Endaliga tímatalið verður ásett eftir 1. september 2018..
Okkum tørvar lærarar, sum kunnu undirvísa í
grunddeild, miðdeild og hádeild.
Vit sóknast eftir telduvørði, sum er røkin og nærlagdur, og eftir lærarum, ið kunnu átaka sær flokslærarauppgávuna.
Annars sóknast vit eftir lærarum, sum kunnu
undirvísa í:
Føroyskum – donskum - enskum – støddfrøði – alis og evnafrøði - náttúru og tøkni - ítrótti – svimjing - handaverk og list – lívfrøði – kristni – søgu – landalæru.
Tey,
ið sett verða skulu:
·
Vera fyrikomandi og hava jaligan
hugburð mótvegis næmingunum
·
Hava áræði at taka ábyrgd
·
Duga at samstarva í toymum
·
Virka í professionellum lærandi
felagsskapi (PLF)
Førleikakrøv:
Læraraútbúgving og førleika í viðkomandi lærugreinum.
Størvini
verða sett sum sáttmálasett størv, uttan so, at tann, sum settur verður, er
tænastumannasettur frammanundan.
Lærarastørvini
eru lønt sambært avtalu millum Føroya Lærarafelag og Fíggjarmálaráðið í
lønarflokki 18.1 – 29.2
Nærri
kunning um størvini fáast við at ringja til Jóhannis Joensen, skúlastjóra, á
tel. 233221. Umsóknir við avriti av prógvi, CV og møguligum viðmælum skulu stílast
til Sørvágs skúla, Skúlavegur 13, 380 Sørvági – sor@skulin.fo
- og verða skúlanum í hendi í seinasta lagi mikudagin 30.05.18 kl. 12.00.
_________________________________________________
Í Sørvágs skúla ganga 182 næmingar í 1. til
10. flokki. 17 lærarar og 1 námsfrøðingur starvast í skúlanum.
Starvsfólk skúlans hava fyrireikingarhøli við
egnum skriviborði og egnari farteldu.
Ein skúli við serbygdum tónleikahølum,
svimjihøll, serhølum og samvirknum talvum. Skúlin er nýliga uppstigaður á øllum
økjum. Vit arbeiða alsamt við at bjóða næmingunum fleiri undirvísingartilboð. Í
hesum sambandi samstarva vit við hinar skúlarnar í vesturøkinum.
Eitt serskúlatilboð, Pallurin, er staðsett á
skúlanum, Hetta til tess at allir næmingar í Vágum fáa nøktandi skúlatilboð.
Tilboðið er ætla at hýsa um 9 næmingum, 2 lærarar og 1 námsfrøðingur eru knýtt
at sertilboðnum.
Aðalmál: Fakligheit - kreativitetur - trivnaður
Virðisgrundarlag
skúlans:
Eg vil - Eg dugi - Eg kann
Her hava vit virðing
fyri okkum sjálvum og øðrum !
Her er opið
og mennandi samstarv millum heim og
skúla !
Her er undirvísingin viðkomandi og avbjóðandi !
Í okkara skúla skulu øll hava møguleikar at
læra !
Málið er læring, menning, trygd


text:
Uppgávan hjá Yrkisútbúgvingarráðnum er at viðgera mál um arbeiðamarknaðar- og yrkisútbúgvingar. Ráðið viðgerð og mælir landsstýrismanninum til, hvussu økið kann mennast. Her kann vera talan um, hvørjar nýggjar útbúgvingar partarnir á arbeiðsmarknaðinum mæla til verða settar á stovn ella um tillagingar eiga at verða gjørdar í verandi útbúgvingum, antin tí tørvurin, marknaðurin ella tøknin broytist.
Ráðið er samansett av umboðum fyri arbeiðsgevarar og fakfeløg, sum taka avgerðirnar í Yrkisútbúgvingarráðnum. Viðkomandi skúlar eru við í Yrkisútbúgvingarráðnum og ráðgeva arbeiðsmarknaðarpørtunum um viðurskiftir, sum hava við skúlan at gera.
Ráðið er sett saman av einum formanni, 4 limum frá arbeiðsgevarasíðuni og 4 limum frá fakfelagssíðuni. Arbeiðsgevarar og fakfeløg velja sjálv síni umboð. Leiðarin í Yrkisdeplinum er skrivari í ráðnum.
Landstýrismaðurin í mentamálum setur formannin. Limir í Yrkisútbúgvingarráðnum eru valdir fyri 4 ár í senn.
Yrkisútbúgvingarráðið velur limirnar í Yrkisnevndini.
Yrkisútbúgvingarráðið hevur fýra fastar árligar fundir, umframt eftir tørvi.


text:
Sverri Egholm
24.04.2018 - 21:36
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Miðlar
Øssur Winthereig, journalistur, hevur í dag lagt eina viðmerking á sín blogg. Eina viðmerking um støðuna millum tíðindaleiðaran í Kringvarpinum, stjóran í Kringvarpinum og Mentamálaráðið.
- Tann seinasti dokumentarurin um skattamálið vísti, hvussu kringvarpið valdi at leggja seg á aktivistisku linjuna hjá Astrup og halda onnur sjónarmið uttanfyri. Og tann, sum helt hondina yvir hesum journalistikki var tíðindaleiðarin. Tey, sum talaðu at - ella spurdu - fingu ikki nógv viðhald. Nýggi stjórin - óroyndur í journalistikki - fekk at vita, at hann skuldi ikki lata sum um hann var stjóri. Har vóru aðrir valdsstrukturar galdandi í KvF - og teir stóðu tíðindaleiðarin og hennara fylgisveinar fyri: atfinningar máttu ikki koma, eftirmeting av sendingini skuldi stýrast, øll uttan onkur úrvaldur skuldu halda seg burtur.
- Tá hetta ikki lagaði seg eftir høvdinum hjá tíðindaleiðaranum, so eksploderaði húsið - fór í fleiri partar, sum fóru upp í móti hvørjum øðrum og - sum mær er sagt - førdi til hjartabankan fleiri staðni í húsinum. Tíðindaleiðarin sjálv fór í eitt annað gir, sum eisini Mentamálaráðið í síni niðurstøðu sigur var ov nógv av tí góða og sum ógjørligt var hjá nýggja stjóranum at slúka.
- Hetta var ein uppgerð við ein valdsstruktur og eina journalistiska linju, sum eg havi kallað tann aktivistiska journalistikkin, sum stendur upp í móti tí klassiska journalistikkinum.
Les alla viðmerkingina her


text:
Altjóða ársfrágreiðingin hjá Amnesty International 2016/17:
Hatskur retorikkur setur politisku dagskránna
’The State of the World’s Human Rights’, er heitið á ársfrágreiðingini, sum er mest umfatandi greiningin av mannarættindastøðuni kring heimin. Í frágreiðingini verður ljós varpað á mannarættindastøðuna í 159 londum. Niðurstøðan er, at hatskur retorikkur setur í løtuni politisku dagskránna í Evropa, USA og í øðrum pørtum av heiminum. Og hesin “vit ímóti teimum” retorikkur er vandamikil og minnir okkum á eina døkka fortíð.
Sambært Amnesty International var 2016 árið, har tað var “vit ímóti teimum”. Tað var árið, tá leiðarar skýrdu ávísar bólkar at vera ein hóttan ímóti tjóðunum. Um hetta rákið heldur fram og enn fleiri lond velja at traðka á vunnin rættindi í navninum av tjóðartrygd, so er grundarlagið fyri altjóða mannarættindum hótt.
Amnesty ávarar ímóti, at 2017 kann vísa seg at gerast eitt ár, har ruðuleiki valdar, og har tær sterkastu tjóðirnar fara at fylgja nationalum áhugamálum og velja at síggja burtur frá fyrimununum við altjóða samstarvi, og hetta fer at skapa eina vandamiklari heimsskipan.
Tak frágreiðingina niður og les meira um mannarættindastøðuna 2016 her.
Tí tá ein filipinskur forseti eggjar fólkum at drepa rúsevnismisnýtarar, tá ein turkiskur forseti fonglsar atfinningarsom fjølmiðlafólk, tá Trump lýsir allar meksikanar at vera kriminellar, og tá ein donsk stjórn hevur sett sær fyri, at gera umstøðurnar hjá menniskjum, sum søkja friðskjól í Danmark so ótoliligar sum gjørligt, so er talan um útsøgnir sum spjaða heldur enn savna, og sum skapa ein heim, har tað eru “vit ímóti teimum”. Og hetta er ein meira ótryggur heimur, meinar Amnesty International.
Les um støðuna í einstøðu londunum her.
2016 var eisini árið, tá stórir partar av Aleppo vórðu javnaðir við jørðina. Sjúkrahús og skúlar í Yemen vórðu bumbað. Rohingya-fólkið í Myanmar varð útsett fyri brutalum álopum. Bygdir í Darfur vórðu álopnar við kemiskum vápnum, og atfinningarsamar røddir í Turkalandi, Kina og Bahrain vórðu fongslaðar.
Danmark fær atfinningar
Sambært Trine Christensen, sum er aðalskrivari í donsku deildini hjá Amnesty, eru tað politikkararnir sum hava høvuðsábyrgdina. Tá politikkarar brúka niðurbrótandi orðingar um samfelagsskipanir og stovnar, sum t.d. dómstólarnar, frælsu fjølmiðlarnar og rættin at skipa seg í einum frælsum samfelag, og tá londini venda sær ímóti sær sjálvum og verja mørk og snævur áhugamál, so er talan ikki bert um orð, men ítøkiligar gerðir, sum hava álvarsamar avleiðingar.
Í ársfrágreiðingini fær Danmark harðar atfinningar fyri m.a. at hava steðgað árligu móttøkuni av 500 kvotaflóttafólkum og fyri at leingja freistina fyri at fáa familjusameining upp í trý ár.
»Fremsta vónin fyri framtíðina eru vit vanligu fólk, sum mugu taka frástøðu frá harða retorikkinum, sum er partur av gerandisprátinum ímillum okkum. At vit velja at siga “nei, ikki í mínum navni. Eg ynski ikki ein heim, sum er uppbýttur í ‘vit og tey’”, sigur Trine Christensen aðalskrivari í Amnesty Danmark.
“Men hetta merkir ikki, at vit ikki skulu siga okkara hjartans meining. At vit ikki skulu tora at lata eina hugsan útfordra eina aðra hugsan. Men hetta merkir, at vit skulu tosa virðiliga og byggja okkara grundgevingar á eina grundleggjandi virðing fyri einstaka menniskjanum og grundleggjandi rættindunum hjá hvørjum einstøkum”, leggur Katrin á Neystabø, aðalskrivari í Amnesty Føroya Deild afturat.
Í samband við at Amnesty International í dag almannakunngerð ársfrágreiðingina heitir felagsskapurin á fólk kring heimin um ikki at lata ótta og hatur máa burtur sjónina um eitt samfelag, har vit eru javnsett.
Um vit øll, hvør í sínum lagi, taka stig til at verja okkara grundleggjandi rættindi, so kunnu vit venda rákinum.


text:
Áki Bertholdsen 16.05.2018 (13:45)
Nýtt kór bjóðar á serstaka konsert
Leygardagin verður fyrrapartskonsert í Havnar Kirkju, har kvinnukór fer at syngja verk eftir Verdi, Sunleifi Rasmussen, Paula í Sandagerði og øðrum. Talan er um kvinnukórið. Flóð, sum er eitt lutfalsliga nýtt kór, sum Benjamin Gaasedal stjórnar.
Flóð hevur sungið í næstan tvey ár, og í kórinum eru nakrir av fremstu og royndastu kórsangarunum í Føroyum, siga tey. Ein stórur partur av kórinum hevur sín uppruna í kórinum, Cantabile, sum í nógv ár hugtók áhoyrarar. Eitt sungu tey á fløgu saman við Hanusi G. Johansen.
Tey siga, at nú hevur Flóð ment seg til at verða eitt væl samansungið kór, sum syngur nógv. Eitt nú hava tey sungið á kórstevnu í Norðurlandahúsinum í farnu viku.
– Nú nýggja kórið stevnir ímóti hægri tindum, bjóðar Flóð til eina inniliga og serstaka konsert í Havnar Kirkju leygardagin, siga tey. Konsertin verður klokkan 11.30.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Løgtingslóg nr. 48 frá 3. apríl 2001 um Barsilsskipan, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 166 frá 20. desember 2017
Endamálið við lógini er at veita foreldrum á arbeiðsmarknaðinum rætt til foreldrafarloyvi við løn/barsilspeningi í farloyvistíðarskeiðnum.
Foreldur hava rætt til 52 vikur í barsilsfarloyvi eftir barnsburð, tó ikki allar við løn/barsilspeningi.
Kvinna, ið er løntakari og er við barn, hevur rætt til barsilsfarloyvi við løn/barsilspeningi frá tí degi, hildið verður, at fýra vikur eru eftir til barnsburð, ella frá tí, at hon við læknaváttan prógvar, at tað fyri fostur og/ella hana sjálva stendst heilsuvandi av at vera til arbeiðis, tó í fyrsta lagi frá tí degi, mett verður, at 8 vikur eru eftir til barnsburð.
Eftir barnsburð hevur móðurin rætt til barsilsfarloyvi í 14 vikur. Pápin hevur rætt til fýra vikur í farloyvi innan fyri tær fyrstu 46 vikurnar eftir barnsburð. Hesar 4 vikurnar kunnu eisini liggja í 14 viku tíðarskeiðinum, tá móðurin hevur farloyvi. Eftir 14. viku hava foreldur rætt til barsilsfarloyvi í upp til 46 vikur tilsamans (42 vikur um pápin tekur 4 vikur samstundis sum mamman). Tá foreldur hava ættleitt, skulu tær 4 vikurnar takast innan 56 vikur (52 vikur um pápin tekur 4 vikur samstundis sum mamman) frá móttøkudagfesting av barni.
Móðurin hevur rætt til barsil við barsilspeningi/løn í 42 vikur eftir barnsburð/móttøku innan fyrstu 46 vikurnar eftir barnsburð/móttøku. Foreldrini kunnu ístaðin velja, at faðirin er heima hjá barninum við løn í upp til 32 vikur (28 vikur, um pápin tekur 4 vikur samstundis sum mamman) eftir tær fyrstu 14 vikurnar eftir barnsburð, treytað av, at móðurin ikki samstundis er frá arbeiði við løn, ella fær útgjald úr barsilsskipanini.
Doyr móðurin, ella hon ikki er før fyri at taka sær av barninum, hevur faðirin rætt til barsil við løn í upp til 46 vikur innan fyrstu 46 vikurnar eftir barnsburð.
Grundarlagið fyri barsilsútgjaldinum er meðal mánaðarliga gjaldsskylduga A-inntøkan seinastu 12 mánaðirnar fyri fráveruna. Barsilspeningur er 100% av útrokningargrundarlagnum, tó í mesta lagi 25.000 kr. um mánaðin umframt lógarkravda eftirlønin. Íroknað teimum 25.000 kr. er tó frítíðarløn sum verður sett í frítíðargrunnin.
Tað er ein treyt fyri útgjaldi frá Barsilsskipanini, at móðurin/faðirin váttar, at tey eru um barnið.
Um arbeiðsgevarin rindar løn í barsilsfarloyvistíðarskeiðnum, fær hann endurgoldið frá Barsilsskipanini somu upphæddir, sum løntakarin hevur rætt til frá Barsilsskipanini . Endurgoldið verður fyri A-inntøku og lógaráløgd arbeiðsmarknaðargjøld, tó í mesta lagi 25.000. Rindað verður ikki fyri eftirløn, frítíð við løn ella frítíðarískoyti.
Tað tíðarskeiðið, løntakarin er í barsilsfarloyvi, verður roknað sum vanlig arbeiðstíð, og telur tí við í vanligu starvstíðina.
Um arbeiðsgevarin rindar løn í barsilsfarloyvistíðarskeiðnum, gevur hetta løntakaranum rætti til feriu við løn. Um arbeiðsgevarin ikki rindar løn í barsilsfarloyvistíðarskeiðnum, gevur hetta løntakaranum rætt til feriu uttan løn.
Les meira um barsil á barsil.fo


text:
Junior Kids av Skála, sum eru úr 6. og 7. flokki, vunnu First Lego League kappingina í Føroyum og gjørdust nr. 2 í Norðanlondum. Hetta gav atgongd til stóra kapping í Atlanta í USA, har tey kappast móti 81 londum. Tey hava sent hesa heilsan:
Hey tit har heima
Her er ein lítil heilsan frá Junior Kids!
Vit eru í Atlanta nú og gera okkum klár til First Lego League Kappingina! Lið úr 81 londum eru at kappast ímóti, so tað er sera spennandi. Robotturin hjá okkum koyrir 400 stig heim hvørja ferð (fult stigatal), so vit hava góðar vónir!
Um tit hava hug at fylgja við hvussu túrurin gongur, og hvat vit uppliva, so kann okkara dagbók lesast á hesi leinkjuni:
http://fc.skulin.fo/~asbjoern.berthelsen/0201B108-0066405A-0201B108
Vit dagføra dagbókina hvønn dag!
Sjálv kappingin er hósdagin og fríggjadagin!
v.h.
(Vegna Junior Kids av Skála)
Ásbjørn Berthelsen


text:
1879-1956
Mikkjal á Ryggi var rithøvundur og starvaðist sum lærari.
Hann var føddur í Miðvági, gekk í realskúla í Havn og háskúla niðri. Hann starvaðist sum lærari í Bø og Gásadali í 25 ár.
Hann var tingmaður fyri Sjálvstýrisflokkin 1924-28, og hóast hann ikki var læraralærdur, var hann í stjórn Føroya Lærarafelags 1927-34, eitt skifti sum formaður.
Í 1948 var Mikkjal gjørdur heiðurlimur í lærarafelagnum, vegna ta stóru virðing lærara høvdu fyri honum og starvi hansara.
Hann var giftur við Binu á Ryggi, tey átti ongi børn.
Mikkjal á Ryggi skrivaði longu í 1926 eina landalæru, síðan eina dýralæru og tað tá sera kendu og væl dámdu Fuglabókina í 1951.
Hann er eisini væl kent sálma- og sangskald, dugdi m. a.a væl at lýsa arbeiðslív.
Mikkjal doyði av tuberklasjúkuni og liggur grivin í kirkjugarðinum í Sørvági.
Útgávur:
1935 Álkan, Símun við sementinum, Gott er at vera gávumildur I-II, At býta og at bíta, Ljót gerð, Veðrur Palla I-II, Hávurin, Lunnurin, Illi Nils, Trøllkonufingur, Raskur drongur í Føroyskum aftursagnum
1935 Dýralæra
1962 Hin síðsta grágásin í Míni jólabók
1971 Klovin og glerpípan í Sig mær eina søgu
1994 Mikkjalsbók
2012 Barnasálmabókin
Ummæli/umrøða:
Skúlablaðið 10. hefti 1979
Mikkjalsbók 1994


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
Arbeiðsfólk at sláa
freist at søkja: 23.05.2018
Námsfrøðingur til dagstovnaøkið
freist at søkja: 30.05.2018
Reingerðarfólk til Látipípuna
freist at søkja: 30.05.2018
KORT
VEÐRIÐ
VÍF fingið nýggja heimasíðu
08.02.2011
Vestmanna Ítróttarfelag hevur fingið nýggja heimasíðu. Síðan kemur at kunna VÍF-fjepparar um, hvat hendir í felagnum alt árið, tað verður seg innan hondbólt, kappróður, badminton og ymisk tiltøk felagið skipar fyri. Harumframt verður møguleiki gjøgnum Facebook at gera viðmerkingar til greinar og tíðindi.
Visiónin er, at heimasíðan verður so sjónlig sum til ber innan virksemi felagsins.
Fyri at heimasíðan skal blíva so sjónlig sum til ber, heitir felagið á fjeppararnar um at senda felagnum tilfar, so sum myndir og hugskot av ymiskum slag, alt hevur áhuga. Hevur onkur t.d. verið til ein hondbóltdyst, kappróður, badminton ella okkurt tiltak sum felagið stendur aftanfyri, so vil VÍF meiri enn fegin leggja myndir ella ein tíðindastubba út á heimasíðuna og harvið gera eitt dýrabart savn.
"Lat okkum kveikja og styrkja kensluna fyri tí gula og bláa litinum, sum út yvir landi er samleiki okkara."
Heimasíðan er her: http://www.vif.fo/
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Sjálvsagt skal høvuðsstaðurin hava best møguligu umstøður til svimjing, trivnað og venjing!
Svimjihøllin er savningarstað fyri trivna, prát, venjing og avslapping. Eg fegnist um arbeiðið, ið starvsfólkini í svimjihøllini fremja at hjúkla og betra um tilboðið til øll tey vitjandi.
Tað hevur leingi ligið í kortinum, at langhylur skal byggjast í Havn. Onkuntíð hevur hann fingið pláss á keiini, men tað er sjálvsagt fyri mær, at langhylur skal byggjast uppí svimjihøllina, har starvsfólk og tøkni longu eru.
Søguliga gongdin úr opna svimjihylinum, har Badmintonhøllin er, til svimjihøllina vit kenna í dag, eigur í hesum valskeiðinum at byggjast út til í hvussu er at fevna um 50 metra-hyl, ið gevur svimji-ítróttini nógvar fyrimunir.
Best hevði mær dámt, at tey vitjandi eisini kundu stuttleika sær í skreiðibreyt og damla í heitum pottum. Kanska kunnu vit standa saman og gera ein vørr? Tað er í hvussu er týdningarmikið, at vit øll kenna okkum væl – og trygg – í vatni.
Um vit skunda undir, at Hitafelagið setir upp støð nærhendis Gundadal og nýta hesa avlopsorku at hita vatnið, eigur hetta at muna væl í rakstri. So er bert eftir at samskifta við starvsfólkini um hóskandi útbygging.
Men! Tað krevur, at Tórshavnar kommuna fær gongd á! Sleppi eg í býráðið 8. november 2016, ætli eg mær at arbeiða fyri svimjihøllini, langhylinum og øðrum ábøtum.
Eitt annað í projektinum er, at vit eisini eiga at hugsa um ferðsluna. Tað kann vera torført at sleppa framat við bili og at seta bilin frá sær, tá ið tiltøk eru í ymsu hallunum í senn. Men um vit hugsa okkum eina einvegis gjøgnumkoyring, so eigur hon at kunna verða teknað inn samstundis sum arkitektar snikka høllina til.
Trygg ferðsluviðurskifti eru alneyðug, tí mong fara til gongu ella á súkklu til vallir og hallir í Gundadali og skulu tey kenna seg væl, mugu vit skipa bilferðsluna samstundis. Vit mugu skipa gongu- og súkklubreytir, eisini í Gundadali.
Set X við meg
ella lista E
Jákup av Skarði


text:
Edmund Joensen 04.05.2018 (11:37)
Okkara ríkið hav-urtagarður - framtíðar vinnumøguleikar
Føroysk vinna kann framhaldandi menna nýggjar vinnuvegir í okkara ríka havumhvørvi. Vit hava eitt fantastiskt havumhvørvi, sum vit eiga at brúka burðardygt til havbit av laksi og skeljaaling, og vit hava eisini royndir frá øðrum londum, sum kunnu vísa okkum vegin at seta gongd á hesar vinnur. Nú er politiskt og vinnuliga at seta veruliga gongd á fyrireikingarnar og finna út av, hvussu farast skal fram við at skapa røttu vinnukarmarnar
Landafrøði og náttúrutilfeingi
Vit hugsa ikki um tað, men vit eru so heppin at liva á nøkrum fjallatoppum, sum stinga seg upp úr Atlantshavi. Landafrøðiliga stinga seg upp úr djúphavinum nakrir tindar, har tann hægsti er 882 metrar omanfyri sjóvarmálan. Landið uppi á turrum er 1.399 km².
Men undir vatnskorpuni er landið ikki minni enn 275.000 km². Her møtast teir stóru havstreymarnir flógvir sunnaneftir og ísakalda úr dýpinum norðaneftir.
Hetta er í høvuðsheitum tað, sum er orsøkin til, at stórslignað og íðandi lívið blómar upp í okkara havøki. Sjóhitin og næringssaltini møtast og blandast, áti-framleiðslan blómar upp, føðiketan fær tey føðsluevni, sum skulu til fyri, at fiskastovnarnir kunnu gerast tilsvarandi stórir.
Higartil hevur náttúran sjálv stýrt úrtøkuni úr havinum kring Føroyar - vit fiska og náttúran leverar.
Tað er so smátt gingi upp fyri okkum, at til ber at hjálpa náttúruni. Fyrst og fremst við, at skilja hana betur og betur, fyri síðan, sum vit kalla tað, at røkja fiskastovnarnar við at veiða lívfrøðiliga burðardygt.
Vit hava megnað tað áður
Sjálvt um vit ikki hava tað ein roknar sum feskvatnsáir í øðrum londum, og ikki natúrliga hava laks í áunum, so roknast vit nú millum heimsins størstu laksaalarar.
Eisini er virðið av laksaframleiðsluni farið upp um helvtina av samlaða føroyska útflutningsvirðinum.
Takka veri, at vit betur skilja náttúruna og so natúrliga samanspælið millum fiskiskap og framleiðslu av botnfiski og uppsjóvarfiski, er hetta natúrlig og burðardygg vinna, og vit hava stýr uppá allar partar av virðisketuni.
Tey fyrstu laksarognini komu til Føroya týðliga í 1970´árunum. Og ikki fyrr enn vit nærkaðust árhundraskiftinum megnaðu vit í Føroyum at vinna pengar burtur úr laksinum. Tað skuldu royndir og kunnleiki til.
Á sama hátt verður tað ivaleyst eisini við at seta laks út á havbit og ala skeljar, tara og annað, men tað broytir ikki veruleikan, at jú fyrr vit fara undir tað, jú skjótari koma vit á mál - og fyritreytirnar við sjóhitanum og føðini eru til staðar.
Lítla landið við risastóra hav-urtagarðinum
Higartil hava føroyingar helst hugsað um Føroyar sum eina lítla fiskivinnutjóð.
Tíðin er komin til at hugsa um Føroyar sum lítla landið við risastóra hav-urtagarðinum - og troyta møguleikar eftir hesum.
Løgtingið hevur einmælt samtykt at fara undir fyrireikingar av nýggjum vinnuvegum á hesi leið, t.e. havbit av laksi og skeljaaling.
Hesar báðar vinnur eru væl kendar og royndar í londum, sum t.d. framkomna landinum Japan, sum í fleiri tíggju-tals ár hevur framleitt laks og skel í nøgdum, sum teljast í hundratúsund tali av tonsum um árið.
Politiskar visjónir eru neyðugar
Vit vita, at menning tekur tíð og krevur vilja, førleika, orku, royndir og fígging.
Nógvar forðingar og vandar eru vanliga á vegnum til røttu loysnirnar eru funnar.
Men vit muga kortini hava visjónir og stremba eftir at fáa til vega nýtt og betri grundarlag fyri menning og vøkstri í okkara vælferðarsamfelag.
So sum orðatakið sigur: ”Tað blíðkar fyri hugaðum monnum” - og kvinnum sjálvandi.
Edmund Joensen
løgtingsmaður fyri Sambandsflokkkin
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Tá ið tú fert í nýtt starv, sum varar meir enn 1 mánaða, og sum í miðal er meir enn 8 tímar um vikuna skalt tú minnast til at fáa setanarskriv frá arbeiðsgevaranum. Hetta er tó ikki galdandi fyri sjófólk, hvør starvssetan er grundfest í sáttmála og sjómanslógini.
Setanarskrivið skal upplýsa:
- Navn og bústað arbeiðsgevarans og løntakarans
- Nær starvssetanin byrjar og hvussu leingi setanin varar, um hon ikki er óavmarkað
- Starvsstaðið
- Arbeiðstíð
- Starvsøki
- Starvsaldur
- Galdandi sáttmála
- Løn, ískoyti herundir eisini eftirløn, trygging o. líkn.
- Nær løn verður útgoldin
- Rætt løntakarans viðvíkjandi rindaðari frítíð
- Longd á uppsøgnarfreistum
- Møguligar aðrar avtalur í sambandi við starvssetanina
- Arbeiðsgevarin hevur sambært lóg skyldu at geva tær setanarskriv, sum inniheldur omanfyrinevndu viðurskifti. Kortini eru nógv, ið ikki fáa setanarskriv
Hevur tú arbeitt, men uttan setanarskriv, kanst tú biðja arbeiðsgevaran um setanarskriv. Hetta eigur tú at gera óansæð hvussu leingi tú hevur verið hjá arbeiðsgevaranum. Eru trupulleikar við at fáa setanarskriv, so kanst tú venda tær til álitisfólki á arbeiðsplássinum, sum kann taka málið upp við leiðsluna. Til ber eisini altíð at venda sær til títt fakfelag.
Sambært lóg skulu øll, sum starvast meir enn 8 tímar um vikuna í meir enn 1 mánaða, hava eitt setanarbræv.
Flest allir sáttmálar á føroyska arbeiðsmarknaðinum hava ásetingar um, at ein arbeiðstakari skal hava setanarskriv.


text:
Sunday, March 23, 2014
Mentanarglottar í miðnámsskúlanum í Suðuroy
Myndirnar tók Sigga Vang
Brandur Enni skrivar:
Í hesum skúlaárinum byrjaði Miðnámsskúlin í Suðuroy við einum nýggjum mentanarátaki við fjølbroyttum tiltøkum í skúlatíð. Hesi kallar skúlin fyri glottar, og ætlanin er at hava umleið fýra slíkar glottar í hvørjum skúlaári, sum í innahaldi bróta frá gerandisdegnum og teirri vanligu undirvísingini. Fyrsti glottin var ein serligur einmans sjónleikur um samleika, Hamskifti, við Kjartani Hansen. Annar glottin var ein jazzkonsert við pianistinum Martin Seier, sum við sínari trio tulkaði føroysk kvæðaløg.
Fríggjadagin 21. mars 2014 var so 3. glottin á Miðnámsskúlanum, sum hesu ferð snúði seg um myndlist, sum lat himmalhválvið blána yvir fólkið í Grønudali, tá Rói Einarsson teknaði við kriti á ein svartan vegg í glashøllini, meðan Lotte N. Winther, listasøgufrøðingur, helt fyrilestur um hvat ein málningur er, við denti á amerikanska málaran Jackson Pollock.
Hvat er ein málningur? - Jackson Pollock & Action Painting var ein heldur øðrvísi fyrilestur, sum fór fram í fimleikarhøllini. Lotte Nishanthi Winther, mag.art, er granskari fyri leiðandi donsk listasøvn, og er hon í løtuni búsitandi í Suðuroy, og arbeiðir sum ráðgevi, eitt nú fyri Norðurlandahúsið. Hon greiddi frá slóðbrótandi lívsverkinum hjá amerikumanninum Jackson Pollock, sum í 20. øld skarpleitt broytti almennu fatanina av hvat ein málningur er. Winther hevur í vetur verið við til at uppseta ta størstu og mest umfatandi framsýningina í søgu Louisiana – sum er heimskent danskt listasavn fyri nýmótans list. Navnið á framsýningini var Jorn & Pollock – Revolutionary Roads.
Rói Einarsson er listamaður, sum í fjør summar nam sær BA prógv við Blackpool and The Fylde College of Art. Hann er í løtuni búsitandi og virkandi á Tvøroyri. Við fríum hugflogi prýddi hann glashøll skúlans hendan fríggjadag fyrrapart, meðan næmingar sótu rundanum hann og eygleiddi, áðrenn fyrilesturin hjá listasøgufrøðinginum byrjaði. Tað verk, sum stóðst burturúr, er tíðaravmarkað, av tí at tað var skapað við kriti, men eisini tí at tað er ognað teim reikandi á skúlanum yvir eitt ávíst tíðarskeið! T.v.s. at listaverkið verður einans at síggja hetta várið. Tá summarfrítíðin byrjar, hvørvur viðkvæma verkið við sápu og vatni, sum døgg fyri sól. So nú er at njóta tað so leingi tað varir! Ætlanin var at varpa ljós á sjálva skapanartilgongdina, sum í hesum føri beinleiðis gjørdist sjón fyri søgn.
Posted by Listin at 10:16 AM


text:
Inventar Tænastan er í samstarv við Comfort Design, ið selja innbúgv til eldrarøktina.
COMFORT DESIGN er eitt kent merkið innan eldrarøktina í Føroyum, sum hava veitt innbúgv til fleiri ellis- og røktarheim, m.a
Við møblunum ið vit umboða, leggja vit stóran dent á at veita møblar ið økja um lívsvirði. Innbúgvi er ein samanrenning av vøkrum sniði og dygdargóðsku, gott at sita í og brúkaravinarligt. Fleiri av møblunum hava vunnið sniðgevaraprísir og fingið stóra viðurkenning í ergonomiskum tiðarritum.
Allir uppgivnu prísir fyri Comfort Design eru vegleiðandi v/mvg.
Flutningkostnaður til Føroyar er umleið 15%.
Myndirnar ið vístar eru niðanfyri, eru nakrar útvaldar myndir úr úrvalinum hjá Comfort Design.
[Fyrilit verður tikið fyri villum]
Trýst á mynd fyri fulla stødd


text:
Lyklaskáp/skuffir
Alt tær tørvar viðv. goymsluskáp - arkiv-, dokument-, lykla- og peningaskáp.
Meir fæst at vita um Altikon, við at vitja heimasíðu teirra her: www.altikon.dk
Við at klikkja á heimasíðuna niðanfyri kanst tú blaða ígjøgnum úrvælið, og síggja prísirnar.
Prísirnir eru vegleiðandi prísir u/flutningskostnað og u/mvg.
Trýst á myndina fyri at koma beinleiðis til katalogið.
Myndirnar ið vístar eru niðanfyri eru nakrar útvaldar myndir úr úrvælinum hjá Altikon.
Trýst á mynd fyri fulla stødd.


text:
Tá eg sum ungur fór til skipas, tað var umborð á slupp,
men hetta dámdi ikki mær, so skjótt eg segði upp.
Í farmasigling fór eg so út í tann stóra heim,
og upplivdi har mangt og hvat til álvara og gleim.
Vit reikaðu so víða um á knøttinum íkring,
og tann, sum er úti um seg, upplivir ymisk ting.
Í New Orleans vit høvdu eina rimmar apufest
á tredivu á norðurbreidd og níti stigum vest.
Sigarirnar av Cuba eru kendar víða hvar,
ja, hvar tú ert í heiminum, so manst tú finna tær.
Men í Havanna genturnar var tað, mær dámdi best
á trýogtjúgu norður breidd, og átti-trimum vest.
So vóru vit í Murmansk uppi til at lossa kol,
eg svørji, at eg havi ikki vitjað verri hol.
Eg gleddi meg so hjartaliga til at gera leyst
og rýma burt frá sekstiníggju – trítifýra eyst.
Nei, annað var Valetta undir Miðalhavsins sól,
so flógvar vóru genturnar og dugdu reiða ból.
Vit kappaðust um, hvør ið kundi slættar leggja flest
á trítisek á norður breidd og umleið fjúrtan eyst.


text:
AktueltSýn fleiri
-
Nýggi kommandørurin kemur á vitjan
Landsleiðarin fyri Frelsunarherin í Noreg, Íslandi og Føroyum, kommandør William Cochrane vitjar í Tórshavn 4. - 5 . februar.
Møti verða í salinum í Tórsgøtu 19
Leygardag kl. 20 Vælkomstmøti
Sunnudag kl. 11 Halgunarmøti
kl. 17 Sang og musikmøti
les meira...
-
Nýggjur landsleiðari
Sunnudagin 25. september 2016 verður nýggjur landsleiðari fyri Frelsunarherin í Noreg, Íslandi og Føroyum innsettur í starvið.
Møtið verður víst í salinum kl. 10.
les meira...
-
Barnalega 2016
Barnalegan 2016 verður í Vági 22/4 til 23/4
Øll børn frá 7 ára aldri kunnu luttaka. Tilmelding í seinasta lagi mikudagin 20. apríl
sí meira....


text:
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um vinnuligan fiskiskap
§ 1
Í løgtingslóg nr. 28 frá 10. mars 1994
um vinnuligan fiskiskap, sum seinast
broytt við løgtingslóg nr. 62 frá 25.
mai 2009, verður aftaná § 13 sett inn
nýggj § 13a, sum verður soljóðandi:
“§ 13 a. Latin fiskirættindi skulu
gagnnýtast.
Stk. 2. 90% av tillutaðum fiskidøgum
skulu vera nýttir til fiskiskap við tí í
fiskiloyvinum nevnda fiskifarinum í
einum 1 ára tíðarskeiði, gjørt upp við
fiskiársins enda. Fyrsta 1 ára
tíðarskeiðið byrjar 1. september 2009.
Stk. 3. 90% av tillutaðum egnum
kvotuparti, egnari árskvotu, egnum
hjáveiðiparti og egnari hjáveiðikvotu,
skal vera fiskað við tí í fiskiloyvinum
nevnda fiskifarinum í einum 1 ára
tíðarskeiði. Fyrsta 1 ára tíðarskeiðið
byrjar 1. januar 2010.
Stk. 4. Um minni enn 90% av tillutaðu
fiskirættindunum eru nýtt sbrt. stk 2
ella 3, verða fiskirættindini komandi
fiskiár skerd í % við muninum millum
nýtsluna hetta tíðarskeiðið og 90%.
Hesi fiskirættindi fella aftur til landið.
Stk. 5. Eru rættindi, sum eru tillutað í
fiskiloyvi ikki nýtt við tí í
fiskiloyvinum nevnda fiskifarinum í
einum 1 ára tíðarskeiði, fella rættindini
aftur til landið.
Stk. 6. Í serstøkum førum hevur
landsstýrismaðurin heimild til at geva
undantak fyri einstøk fiskifør frá
ásetingini í stk. 4.
§ 13 b. Landsstýrismanninum verður
heimilað at gera skipan fyri fiskirættindamarknað,
ein sonevnd
Tilfeingisbúð, herunder ásetingar um
fyriskipan, gjøgnumskygni, atgongd og
sølu- og keypstreytir.
§ 13 c. Landsstýrismaðurin kann
avhenda egnar fiskidagar, egnar
kvotupartar og egna hjáveiðikvotu,
sum fella aftur til landið. Somuleiðis
kann landsstýrismaðurin avhenda
fiskirættindi, ið ikki eru latin sum egnir
fiskidagar, egin kvotupartur og egin
hjáveiðikvota. Avhendingin kann antin
vera beinleiðis til fiskifar ella gjøgnum
Tilfeingisbúðina, eftir nærri ásettum
reglum.
Stk. 2. Avhending eftir stk. 1 er fyri eitt
fiskiár í senn. ”
§ 2
Henda løgtingslóg fær gildi tann 1.
september 2009.
Viðmerkingar:
Ad. 4. Brúksskyldan:
Tjóðveldi ásannar, at veiðirættindi verða latin út, sum tó í einstøkum førum ikki verða
gagnnýtt. Talan kann vera um heil fiskiloyvi, sum ávís vinnufeløg ráða yvir í fleiri ár,
men sum tó ikki verða gagnnýtt. Dømi eru eisini um útlutaðar kvotur og fiskidagar, ið
ikki verða nýtt til fulnar. Fyri summar skipabólkar hevur støðan verið varandi yvir
long tíðarskeið. Í uppskoti er at gera eina skipan við brúksskyldu, har kravið er, at
90% av tillutaðum rættindum skulu vera gagnnýtt seinasta 12-mánaða tíðarskeiðið.
Verður gagnnýtslan undir hesum marki, verða framtíðar tillutað rættindi skerd við
muninum millum 90% og gagnnýtsluprosentið. Verða tillutað rættindi als ikki nýtt í
einum 1-ára tíðarskeiði, fella hesi aftur til landið fult og heilt.
Brúksprosentið er allýst sum eginnýtsla hjá fiskifari í mun til tillutaðan part í byrjanini
av árinum. Eginnýtslan er ikki umfatað av keypi og sølu, tá keyp og søla fer fram fyri
eitt ár í senn. Endaligt keyp og endalig søla verða tikin við í eginnýtsluna.
Yvirlitið niðanfyri lýsir, hvussu stórur partur av tillutaðu døgunum í
fiskidagabólkunum hevur verið nýttur í tíðarskeiðinum 1997/98 til 2005/06.
Brúksprosent av fiskdøgum, 97/98 til 05/06
Í
meðal
97-98 98-99 99-00 00-01 01-02 02-03 03-04 04-05 05-06
Bólkur 2 87 86 94 88 82 74 76 77 81 83
Bólkur 3 95 88 85 94 98 100 89 101 87 93
Bólkur 4A 54 50 54 62 55 49 50 38 73 54
Bólkur 4B 88 86 90 100 98 115 120 108 83 99
Bólkur 5 73 60 61 109 92 97 81 66 66 78
Ad. 5. Rætturin hjá tí almenna at selja fiskirættindi:
Hetta uppskotið er beinleiðis tengt at uppskotinum um brúksskyldu. Tað fiskidagatal,
sum Løgtingið á hvørjum ári samtykkir, og tær kvotur, sum annars verða ásettar, er
tilfeingið hjá landinum, sum eigur at verða gagnnýtt.
Ætlanin við hesum uppskoti er, at um rættindi fella til landið orsakað av, at tey ikki
verða gagnnýtt, so skal landið eftir ásettum reglum hava møguleika at selja hesi
rættindi aftur í ávíst tíðarskeið.
Tað kann eisini vera ein fyrimunur í førum, har nýggj ella størri rættindi vera fingin til
vega við samráðingum, at landið hevur møguleika at selja rættindi. Hetta fer yvir tíð á
ein lagaligan hátt at gera, at ávísur partur av fiskirættindunum alla tíðina fer at vera í
umfari, og harvið verður lættari hjá vinnuni at tillaga raksturin, tí gjøgnumskygni í
sambandi við keyp og sølu av rættindum verður størri.
Rættindi, ið kunnu koma undir eina skipan við sølu frá tí almenna, eru rættindi, ið eru
fallin aftur til landið, orsakað av:
• Brúksskylduni
• Sølu (bæði tvingsilssøla og sjálvboðin søla), har nýggi eigarin av skipinum
ikki lýkur treytirnar í lógini
• Revsireglum
• At rættindi eru nýggj og tískil ikki fevnd av nøkrum av verandi fiskiloyvum
• Fiskirættindum, sum í dag ikki eru býtt út á einstøk skip (felagskvotur)
• Royndarfiskiveiðu
Ætlanin er, at rættindini frá tí almenna í hesum umfari verða seld fyri eitt ár í senn.
Ætlanin er, at rættindi verða altíð seld aftur í tí skipabólki, tey stava frá. Tað verður
gjørt fyri, at veiðitrýstið ikki óætlað skal fella øðrvísi enn ætlað, tá fiskidagarnir verða
ásettir í Løgtinginum.
Uppskotið byggir á, at Tilfeingisbúðin, sum verður stovnur undir Fiskimálaráðnum,
umsitur hetta virksemið. Nærri reglur vera gjørdar um stovnin, millum annað um,
hvussu rættindini verða boðin út.
Til nr. 6 (§ 13 a-c)
Stk. 1.
Við rættinum at reka vinnuligan fiskiskap fylgir ein skylda til at gagnnýta hesi
rættindi til gagns fyri samfelagið soleiðis, at dagar og kvotur verða nýtt fult út. Tað
eigur ikki at vera gjørligt at hava fiskirættindi frá føroyska samfelagnum, sum ikki
verða gagnnýtt. Føroysk rættindi eru eisini fingin til vega við samráðingum, har m.a.
vit loyva øðrum at fiska á føroyskum øki, og hava vit harvið goldið fyri hesi rættindi.
Tí er umráðandi, at tey verða gagnnýtt.
Stk. 2 og 3.
Greinin ásetir eina generella brúksskyldu. Um fiskirættindi verða gagnnýtt minni enn
90% yvir eitt ár, verða rættindini skerd fyri komandi fiskiár. Útgangsstøðið er, at 90%
av fiskirættindunum, ið fiskifar hevur fingið tillutað í fiskiárunum, skulu vera nýtt sæð
yvir eitt 1 ára tíðarskeið.
Niðanfyri er dømi við útrokning av brúksskylduni.
Stk. 4.
Fiskirættindini verða skerd í mun til 90% markið, soleiðis at skilja, at um nýtslan í
einum 1 ára tíðarskeiði er 75 %, verða fiskirættindini 2. árið skerd við 90%-75% =
15%. Við hesum verður tikið hædd fyri, at brúksskyldan ikki er fyri tey seinastu 10%.
Nýta vit hetta dømið til eitt fiskifar, sum í eitt eitt 1 – ára skeið hevur fingið tillutað
100 dagar, og hetta sama árið bara hevur nýtt 80 dagar, so hevur farið hetta árið bert
nýtt 80% av sínum rættindum, og skulu rættindini árið eftir tí skerjast við 10% (90%-
80%), sum er 100-10% = 90 dagar næsta árið eftir, at rættindini á 100 dagar vóru latin
viðkomandi.
Um 110 dagar verða tillutaðir 2. árið, er skerjingin 10 % av 110 døgum.
Gagnnýtslan verður gjørd upp fyri fiskiloyvini hvørt sær. Eru fleiri sløg nevnd í einum
fiskiloyvi, verða hesi gjørd upp samlað.
Fiskirættindi, sum fella aftur til landið eftir reglunum í hesi grein, kunnu lutast út av
nýggjum ella t.d. seljast á einum fiskirættindamarknaði, í eini Tilfeingisbúð, sum tað
almenna skipar fyri, fyri at tryggja, at rættindini verða gagnnýtt. Peningur við slíkari
sølu fer í hendan nýskipaða stovn undir Fiskimálaráðnum ella alternativt í
landskassan. Er eingin keypari, má tað vera, tí at eingin metir tað fíggjarliga ráðiligt at
nýta rættindini, og tá koma tey at liggja ónýtt tað ávísa tíðarskeiðið. Rættindini kunnu
tískil bert liggja ónýtt í Tilfeingisbúðini, ikki hjá einstaka fiskifarinum, tó undantikið
fyri tey seinastu 10%, sum brúksskylda ikki verður kravd av.
Stk. 5.
Um rættindi als ikki eru gagnnýtt, fella tey øll aftur til landið. Í hesum føri vera
reglurnar í stk. 4 ikki nýttar.
Ásetingin kann eisini nýtast, tá rættindini ikki eru ásett sum dagar ella kvota, men t.d.
sum loyvi. Verður tað als ikki gagnnýtt í einum 1 ára tíðarskeiði, fellur tað aftur til
landið.
Stk. 6.
Heilt serligar umstøður kunnu føra við sær, at fiskifar ikki kann gagnnýta síni
rættindi, t.d. um skip fær størri skaða, ið ger, at skipið má liggja í longri tíð. Í slíkum
førum kann landsstýrismaðurin geva undantak frá generellu brúksskylduni. Tað er tó
umráðandi, at talan er um umstøður, sum eigarin av fiskifarinum ikki sjálvur hevur
ræði á ella kundi lagt upp fyri við skynsamum rakstri.
§ 13 b
Landsstýrismaðurin fær í hesi grein heimild at skipa fyri einum fiskirættindamarknað,
at seta á stovn eina Tilfeingisbúð, sum kann standa fyri sølu ella avhending.
Grundleggjandi fyri ein slíkan marknað er, at tryggjað verður gjøgnumskygni, og at
rættindini verða gagnnýtt. Um bólkurin, ið fiskirættindini stava frá, ikki er áhugaður í
rættindunum, kann landsstýrismaðurin bjóða fiskirættindini til aðrar bólkar.
Reglurnar fyri Tilfeingisbúðina eiga at tryggja fult gjøgnumskygni yvir øll rættindi,
herundir prís, sum verða avhendað gjøgnum marknaðin. Somuleiðis eiga í kunngerð
at vera nærri ásetingar um størv, sølu- og keypstreytir og mannagongdir í hesum
sambandi.
Til § 13 c
Fiskirættindi kunnu fella til landið t.d. orsakað av brúksskylduni, ella um fiskifar
skiftir eigara, og hesin ikki lýkur treytirnar, sum lógin annars setir.
Fiskirættindi, ið ikki eru latin sum egnir fiskidagar, egin kvotupartur ella egin
hjáveiðipartur, kunnu av landsstýrismanninum verða avhendað. Tað er ikki eitt krav,
at hesi verða avhendað, men hevur landsstýrismaðurin her heimild til at avhenda slík
rættindi móti gjaldi. Landsstýrismaðurin kann eisini geva slík rættindi út. Heimildin er
serliga ætlað fyri felagskvotur, um hesar verða býttar sum eginkvotur til sama bólk
vísandi til søguligu rættindi teirra.
Hesi rættindi kann landsstýrismaðurin avhenda antin uttan gjald, ella mótvegis gjaldi
til annað fiskifar, ella lata tey fara um Tilfeingisbúðina.
Avhending, sum fer fram sbrt. hesi grein, er altíð fyri 1 ár, og ikki endalig avhending.
Tó vera rættindini boðin út á hvørjum ári.
Serligar viðmerkingar:
Føroysk fiskivinna stendur í eini bíðistøðu, tí at ásetingin um, at loyvini verða latin í
10 ár í senn, gongur endaliga út um ársskiftið 2017/2018. Ymiskar politiskar hugsanir
eru um, hvussu framtíðin hjá høvuðsvinnu okkara skal skipast, serliga eftir 2018.
Tjóðveldi hevur eitt ógvuliga greitt boð um hetta, og hevur fyri fleiri árum síðani lagt
fullfíggjað uppskot fyri tingið um, at øll veiðirættindi føroyska fólksins skulu seljast á
einum almennum fiskirættindamarknaði – í eini Tilfeingisbúð, sum vit hava valt at
rópa stovnin. Ætlanin er, at Tilfeingisbúðin skal handla øll veiðirættindi á Føroyaleiðunum
og hartil øll veiðirættindi, føroyingar annars hava samrátt seg fram til í
tvílandaavtalum, strandalandaavtalum og annars søgulig rættindi, sum vit eiga á fjarog
miðleiðum.
Seinasta summar varð ein roynd gjørd at fylgja lívfrøðiligu tilráðingini, tá ið
fiskidagatalið skuldi ásetast fyri verandi fiskiár. Hendan skilagóða ætlanin var í ov
stóran mun av ongum, m.a. tí at brúksskyldu elementið var alt ov veikt í skipanini.
Hartil tóktist tað, sum at fiskidagaskipanin als ikki er búgvin til at taka ímóti eini
lívfrøðiligari tilráðing, sum gerst neyðugt, um vit frameftir skulu eiga møguleikan at
staðfesta, eisini mótvegis umheiminum, at vit reka eina burðardygga fiskiveiðu. Høgt
var javnt niður yvir allan flotan, og skiljandi mátti tað tykjast svárt hjá teimum ídnastu
í vinnuni, sum altíð røkka sínum egna marki og væl tað, um tað ikki tilvildarliga
eydnast teimum at keypa dagar á privata marknaðinum. Hesin trupulleikin verður
loystur við hesum uppskotinum.
Tjóðveldisins politikkur er greiður á fiskivinnuøkinum, vit miða eftir at koma undir
land við eini burðardyggari veiðu skjótast gjørligt og at skipa alla veiðu ígjøgnum
eina Tilfeingisbúð. Nú hevur leingi verið ivi um, hvussu politisku veðurvánirnar fóru
at verða fram undir setanina av tingsetanini, sum nú kemur, og okkurt bendir á, at
hendan samgongan heldur í nakrar dagar afturat, tí hevur Tjóðveldi, sum
andstøðuflokkur, lagt uppskot fram á ting um áseting av fiskidøgum, ið væntandi
verður lagt fram ólavsøkudag. Uppskotið er skipað samsvarandi lívfrøðiligu
tilráðingini hjá føroyska havrannsóknarstovninum, og hartil fara vit at leggja stóra
kompleksið um Tilfeingisbúðina dagført framaftur í tingsetuni, sum nú byrjar. Tá ið
vit koma fram at politiska valdinum aftur, verður hesin politikkurin sjálvsagt
eyðsýndur í tí politikki, sum fer at verða rikin høvuðsvinnuni viðvíkjandi.
Ivaleyst fara álopini á uppskotið at snúgva seg um, at nú ætlar man at sníkja
tilfeingisrentu inn í skipanina við hesum uppskotinum. Óskipað tilfeingisrenta hevur
verið gerandiskostur í Føroyum í áravís, munurin er bara, at hon er vunnin í privatum
handlum ístaðin fyri at vera skipað í almennum handli, sum eigarin – Føroya fólk –
varðar av. Eitt úrslitið av óskipaðu gongdini er, at flotin nú er so undirkapitaliseraður
– ella yvirkapitaliseraður, sum tey flestu rópa tað, at ein stórur partur ikki hórar
undan, nú eitt lágsveiggj rakti stovnarnar og marknaðir okkara fyri fiskavørum
samstundis.
Á Løgtingi, 29. juli 2009
Tórbjørn Jacobsen Bjørt Samuelsen


text:
Havstovan fingið stuðul til streymmátingar eitt ár afturat
Dan Klein --- 30.04.2018 - 07:16
Havstovan søkti í vetur um fígging frá Dancea grunninum hjá Energistyrelsen í Danmark til at halda fram við týdningarmiklu mátingunum av Føroyastreyminum og rákinum í Bankarennuni. Energistyrelsen hevur nú játtað 800.000 kr til hesar mátingar.
Í verkætlanini verða streymmátarar lagdir út nú í summar og tiknir uppaftur á sumri 2019.
Havstovan er partur í fleiri altjóða verkætlanum og fær fíggjarligan stuðul bæði frá føroyskum, donskum og europeiskum skipanum.


text:
Hargarbrøðurnir, nevndir hargarkempurnar, dóttursynir Jenis í Laðangarði (hin seinna), búðu í Hørg í Sumba. Teir vóru fýra í tali, allir kimpurligir menn og avburðarmenn til styrki og reystleika: Niklas, Jógvan, Ísakur og Pætur. Teir yngstu av teimum vóru tvíburabørn. Illa samdust teir, og so hatskir vóru teir hvør á annan, at agn fór ikki um bekkin, tá ið teir vóru á útiróðri; var uppi hjá einum, varð hann at sita fyri einki. Hvør teirra andøvdi sín dagin.
Teir løgdu so felag, tveir og tveir: miðlingabrøðurnir í øðrum partinum, hin elsti og hin yngsti í øðrum. Miðlingabrøðurnir vóru farnir á Hólmskorar at royta seyð og stinga ullina til sín, tó at felag var ímillum teir allar. Tá ið teir vóru á veginum heim aftur, fóru hinir avstað og møttu teimum á Eggjargarði. Hin yngsti vildi leypa á og taka ullina, men hin elsti, Niklas, ið var toligur maður, ráddi frá: tí - segði hann - fóru teir saman at berjast, kom eingin teirra aftur, av tí at teir vóru javngóðir; betri var at fara út í Dal og royta afturímóti. Teir út í Dal at reka, men miðlingabrøðurnir vendu og fóru aftaná. Tá ætlaðu teir at hópast og lovaðu, at tá ið teir komu á rættina, skuldi morð vera, Men sum teir gingu og róku seyð, báðir partar, og vóru komnir heim á Fløur (rættin stóð á Hellurók), tá kom so snøggliga eitt myrkur niður yvir teir 1). Angist kom á teir, og teir lovaðu nú øðrvísi enn fyrr, at læt Várharra teir sleppa við lívinum, skuldu teir vera betri menniskjur. Tá lýsti í myrkrið aftur; teir hálsfevndust og lovaðu, at einki stríð skuldi vera teirra millum aftur. Síðan sótu teir so væl um sátt, at teir býttu ikki í pottin; alt var í felagi.
Hargarbrøðurnir fóru ein dagin eftir jólaseyði út á Bláaberg. Teir tóku hvør sínar seks ær, fatlaðu saman og fóru undir at bera. Á veginum heim til húsa funnu teir ein deyðseyða, og ein teirra vildi hava hann upp í bandið til sín. Men Niklas helt fyri, at hann átti hann, tók hann upp í bandið hjá sær og bar alt heim til húsa í einari byrði.
Giljabóndin fekk so nógvan heystskurð, og tveir av hargarbrøðrunum fóru tí eitt heystið norður til Hvalbiar til at biðja. Um kvøldið spurdi bóndin, um teir vildu ikki koma og hjálpa sær at reka. "Jú, tað var sjálvandi." Tikið skuldi alt vera, sum kundi fáast í hond, og einki sparast, segði giljabóndin. Teir fóru avstað saman, hittu eitt stórt fylgi og vildu fáa tað í eitt heldi; men fylgið sleit seg sundur. Bóndin varð við annan flokkin, hinir við annan. Brøðurnir fingu seyðin í eitt heldi á norðaru síðu á Hvalvíkini í Elukonurætt. Niðri undir einum hamarsspjalla, ið har er omanfyri, niðast á snupsini, fingu teir hendur á fylgið og bundu tað niður, alt sum var. Síðan søktu teir hús upp og komu í dyr út ímóti nátturðamála. Bóndin var tá komin aftur við húskøllunum og hevði lítið ella einki fingið at rokna. Hann spyr, um teir hava vunnið nakað. Ja, søgdu teir, men teir vistu ikki hvar. Um teir mundu finna aftur á tað? spurdi bóndin. Óivað tað! hildu teir. So fóru teir avstað morgunin eftir og funnu plássið. Bóndin var findarblíður, at teir høvdu fingið so nógv: nú skuldu teir fáa lønina, segði hann, og tað skuldi vera so mikið, sum teir kundu bera báðir av seyði. Teir tóku tá hvør sínar sjey seyðir og bóru beinan vegin til Sumbiar.
Tað var eitt heystið, at ein av hargarbrøðrunum bað laðangarðsbóndan um eitt sindur av hoyggi. Bóndin lovaði honum eina byrði og bað hann taka av einari sátu, ið stóð á bønum. Hargarmaðurin tók og fatlaði um sátuna, alla sum hon var, tók hana upp á bakið og bar hana niðan til garðs beint ímóti brekkuni. Tá ið laðangarðsbóndin sá, at øll sátan var horvin, varð hann illur og brigslaði eftirsíðani hargarmanninum, at hann hevði tikið meira, enn hann hevði fingið lov til. Men hargarmaðurn hevði vitni uppá, at hann hevði ikki borið meira enn eina byrði, og tað var tað, ið laðangarðsbóndin hevði lovað honum. So varð bóndin at geva seg til tols.
Ein kúgv, ið hargarbrøðurnir áttu, var til fóðurs í Vági. Ein vetur fóru teir til Vágs eftir henni, men á veginum heimaftur kom ódnarveður á teir, og kavin legðist so ógvuligur, at øll hildu teir fara at doyggja úti. Men pápi teirra hevði góða vón. Hin elsti, segði hann, hevði onga neyð á landjørðini — slíkan knassa helt hann hann vera. Seint á kvøldi um leggingartíð komu teir, hin elsti berandi kúnna. Hon legðist fyri á Lopransdali, men so tók hann hana á bakið — teir stappaðu klæðir í fótabugin — og bar hana allan vegin.
Írar vóru komnir inn á Hvalbiarfjørð til at ræna seyð og hvat annað, teir kundu fáa. Ikki fóru teir við mýkindum. Og fólkið flutti niðan í fjøllini til at skýla sær, meðan boð fór um oynna til at samla menn til verju. Hargarbrøðurnir fóru norður og høvdu við sær sum vápn kobbakeppar við hvøssum jørnum í. Tá ið teir komu norður ímóti Káragjógv (sunnan fyri Hvalba), skiltust teir. Niklas fór í Káragjógv til at verja; hinir fóru í Ásgjógv (eystan fyri Káragjógv), har sum meginparturin av fíggindunum stevndi at. Føroyingarnir vóru í erva og blakaðu smágrót ella bóltaðu bergklettar og stórar hellur oman á írarnar at forða teimum uppgonguna. Teir tordu tá ikki upp ígjøgnum, men flýddu omanaftur. Eitt býtt var hjá hargarmanninum í Káragjógv. Nakrir fíggindar komu upp tann vegin. Ein gekk undan; hann var so óførur til støddar, at hann var ein knýttan neva millum eygnanna. Niklas og fylgisneyturin vóru farnir niður í eina kliv miðskeiðis í svøðunum, stóðu á einum bringi og bóltaðu grót oman. Ein hella kom bóltandi. Írin sló undir hana við lógvunum og rópaði »pli!« »Ingen pli!« rópaði tað býtta; men tá varð írin fljúgandis og helt uppeftir. Hann var drúgvast komin uppá, so kom hargarmaðurin ímóti honum. Har stóðu teir og mundaðust: hvørgin tordi at herja á annan. Niklas bað fylgisneytin gera íranum mein aftantil og steyta hann upp ímillum herðarnar. Hann so gjørdi; írin leit aftur um seg, og hargarmaðurin reiggjaði til við keppinum, so hann small, og tað sang eftir í peningataskuni, hann hevði uppi á sær. Har lá hann og kiptist; so tók Niklas korðan av honum og rendi ígjøgnum. Hargarbrøðurnir eltu írarnar oman Káragjógv og Ásgjógv. Sterkasti av brøðrunum var úti á Flekki, men var horvin, tá ið hinir komu. Teir ætlaðu at hevna hann, men einki spor sást til hansara. Tá ið teir gingu oman fyri Lítla Hamar (vestast í Nesi), kom hann niðan frá vatninum: hann hevði elt ein íra til "Íradammin" og kruvt hann har. Niklas og Jógvan eltu tveir hinar ítastu av fíggindunum, ið flýddu undan oman í bø. Jógvan sló annan íran deyðan tætt við Gjørðagarð (hann skal liggja grivin í Slokkunum á Gjørðasondum). Niklas høgdi eftir hinum eitt stórt høgg við keppinum, í tí at hann leyp um merkisgarðin millum Leirabø og Neystabø, men rakaði ikki. Høggið kom í garðin, so har kom stórt skarð í - vallgrógvin garður var - og merkið eftir hesum høggi sigst at standa í garðinum enn.
Tá flutti alt íraliðið, ið eftir var, í bátarnar og aftur á skipið. Síðan fóru teir undir segl.
Stóra Dímun var boðin hargarbrøðrunum í løn fyri hetta avreksverk teirra. Teir róðu runt um oynna, men skoyttu ikki um at eiga hana: tí — hildu teir — eingin var fuglurin har afturímóti í Sumba. Sumba var útgivið ímóti nærum øllum Føroyalandi til fugl í teirri tíðini.
Ein dagin, sum hargarbrøðurnir vóru úti á havi, kom herviligur stormur av landnyrðingi á teir, og teir spurdust ikki aftur.
1) Talan kann vera um sólarmyrkingina, sum var nakað fyri middag 30. mai í 1612.
Sterka Marjun var móðir Hargarbrøðurnar. Líkt er, at faðir hennara var Jenis Jógvansson bóndi í Laðangarði, og at bróðir hennara Símun Jenisson tók við festinum í 1592.
Tað merkir, at hargarbrøðurnir hava livað um ár 1600, og einasta sólarmyrking hesi árini var 30. mei 1612.
Sambært bókini "Sonnenfinsternisse von 600 bis 1800" eftir J. Fr. Schroeter, sum varð givin út í Kristiania í 1923, hava árini 1400-1800 verið seks fullar sólarmyrkingar í Føroyum: 26. juni 1424, 3. februar 1440, 18. juni 1536, 30. mei 1612, 13. mai 1733 og 5. September 1793.


text:
Síðsta oljufelagið farið úr Grønlandi
Sum tað síðsta hevur Cairn Energy, sum annars hevur brúkt miljardir upp á royndarboringar, endað sítt virksemi í Vesturgrønlandi. Sostatt eru bert leitingarloyvi eftir í landnyrðingspartinum av Grønlandi.
Skotska Cairn Energy kom, sá og satsaði stórt. Men nú hava tey sagt endaliga farvæl og eru farin til aðrar fjálgari leiðir, eftir at hava brúkt 6,7 miljardir krónur upp á átta turrar royndarboringar í Baffinflógvanum í 2010 og 2011.
Sostatt er síðsta oljufelagið, ið vónaði at finna olju framvið grønlendsku vesturstrondini, horvið.
Frammanundan hava millum onnur Shell, Maersk Oil, ConocoPhillips, Statoil, Dong og franska GDF Suez givið skarvin yvir seinastu árini, í takt við at oljuprísurin hevur lagt seg í eina fasta legu á umleið 50 dollarum fyri tunnuna, undir helvtina av prísinum, tá alt sá so ljósareytt út.
-Øll eru givin. Síðsta loyvið hjá Cairn Energy hevur verið undir innlating síðsta hálvaannað árið. Vit hava sjálvandi kannað, hvat ið skuldi til at fáa tey at verða verandi, men tað hevur verið negativt allan vegin ígjøgnum, sigur stjórin í grønlendsku deildini fyri ráevni, Jørgen Hammeken Holm, við Sermitsiaq.
Nýtt útbjóðingarumfar
Grønlendska Sjálvstýrið fyrireikar nú eitt nýtt útbjóðingarumfar av somu loyvum, sum heimsins størstu oljufelag hava vrakað.
Freistin at bjóða upp á Baffinflógvan er 15. desember.
Eykaágóðin hjá møguligum nýggjum feløgum er, at tey fáa kanningarnar hjá undanfeløgunum ókeypis.
Aðrar "gularøtur" er hinvegin ikki talan um.
Kelda: sermitsiaq.gl


text:
Á fundi í gjár segði Kristina Háfoss, at um nýskipan ikki verður framd á pensjónsøkinum í dag, verða vælferðartænasturnar ikki tær somu í framtíðini.
– Um vit ikki gera nakað nú, kunnu vit vænta, at vælferðartænasturnar ikki verða tær somu í framtíðini.
Tað segði Kristina Háfoss, landsstýriskvinna á almennum fundi um pensjónsnýskipanina í gjár.
Tað var Suðurstreymoyar Tjóveldisfelag, ið skipaði fyri tiltakinum um nýggju pensjónsnýskipanina hjá samgonguni, sum er send til hoyringar. Nakað av fólki var til tiltakið, har Kristina Háfoss og Katrin Kallsberg løgdu fram.
Kristina Háfoss legði út við at greiða frá arbeiðsháttinum í samband við nýskipanina. Hon segði, at allir flokkar hava verðið kunnaðir um arbeiðið at gera pensjónsnýskipan. Hon segði, at bara Fólkaflokkurin meldaði seg beinavegin úr samráðingunum. At enda gjørdist tað samgongan og Sjálvstýri, ið gjørdu semju saman.
– Fólkaflokkurin valdi beinavegin at seta seg uttan fyri samráðingarnar og at leggja seg í skotgrøvina. Brádliga var flokkurin ímóti mótrokning í grundupphæddini, hóast flokkurin hevur talað fyri eini nógv ógvusligari mótrokning áður, segði Kristina Háfoss.
Landsstýriskvinnan segði, at hon var nøgd við skipanina, hóast hon viðgekk, at hon var merkt av, at tað var neyðugt at fyrihalda seg til seinastu samgonguna, ið innførdi tvungna uppsparing á 15 prosent fyri øll og hækkaði pensjónskattin upp á 40 prosent fyri øll.
Tvær skipanir – trý stavnhald
– Vit vilja ikki gera nakað ímóti teimum, ið longu hava innrættað lívið eftir núverandi skipan, segði Kristina Háfoss, tá ið hon greiddi frá, at pensjónsnýskipanin er býtt í tvey – ein skipan eftir núverandi leisti og ein til framtíðina.
Verandi pensjón verður sostatt broytt nakað. Úgjaldið úr samhaldsfasta hækkar, ímeðan grundupphæddin og viðbótin verða mótroknaðar. Ein fólkapensjonistur, sum fer at virka undir núverandi skipan fær eftir allar útrokningar um 1000 krónur meira um mánaðin at liva fyri.
Kristina Háfoss vísti á, at í verandi skipan, sum hon verður umsitin nú, verður viðbótin mótroknað soleiðis, at tú byrjar at missa pensjón, um tú hevur eina inntøku á bara 60.000 krónur. Um broytingarnar í skipanini verða settar í verk, verður mótrokningin so lagalig, at tú skal hava eina inntøku á næstan 300 túsund, áðrenn tú byrjar at merkja tað ímun til verandi pensjón.
Í hinum leistinum, sum verður gjørdir fyri framtíðar pensjónistar, er málið tað sama sum við restini av skipanini.
– Øll skipanin er bygd um okkara trý stavnhald, sum eru, at pensjónistar við lágari og miðalinntøku skulu fáa eitt størri útgjald, at tað skal verða meira lønandi at arbeiða eftir pensjónsaldur og at styrkja haldførið og tryggja vælferðarsamfelagið í framtíðini, greiddi Kristina Háfoss frá, tá ið hon fór í holt við at greiða frá leistinum, sum pensjónin verður skipað eftir í framtíðini.
Seinasta samgonga hækkaði skattin fyri pensjónirnar upp í 40 prosent fyri allar pensjónir, tá ið hon skuldi fíggja flatskattin. Landsstýriskvinnan í fíggjarmálum var sjálv ein av teimum við heilt hørðum atfinningum mótvegis ætlanini hjá táverandi samgonguni, og tí fegnaðist hon um, at pensjónsskatturin verður í stigum í nýskipanini, soleiðis at tey, sum vinna mest, gjalda meira enn tey, ið hava lítla inntøku.
Ein annar táttur í skipanini, sum Kristina Háfoss var glað um at fáa við, var, at tað verður meira eggjandi at arbeiða eftir pensjónsaldur í komandi skipanini. Mótrokningin verður ikki so ógvuslig, sum hon hevur verið í verandi skipan, soleiðis at ongin verður revsaður fyri at arbeiða longur enn pensjónsaldur. Hinvegin verður møguligt at útseta pensjónina og at leggja aftur at henni samstundis.
– Skipanin verður soleiðis, at fyri hvønn mánað, tú arbeiðir longur og velur at útseta pensjónina, verður pensjónin hækkað, til tá ið tú velur at fara á pensjón, greiddi landsstýriskvinnan frá. Hon vísti á, at ein stórur partur av føroyingum longu velur at arbeiða longur enn til pensjónsaldur. Tøl hjá fíggjarmálaráðnum vísa, at tað ikki er stórur munur á fólki, sum arbeiða sum 66 og 67 ára gomul, og at aldurin, tá ið fólk velja at fara frá, er frá 60 ára til 73 ára aldur. Føroyingar fara altso frá líðandi og velja ikki allir at leggja frá sær um pensjónsaldur – heili 50 prosent av føroyingum velja at arbeiða longur enn til pensjónsaldur.
– Eg var sjálv ógvuliga bilsin, tá ið eg sá tølini. Satt at siga helt eg talan vera um skeivar útrokningar. Men tað vísir seg, at fólk arbeiða nógv eftir pensjónsaldur, og at inntøkan liggur um 20.000 um mánaðin, segði Kristina Háfoss at enda.


text:
8. mars 2001Nr. 36
Kunngerð um umhvørvisgóðkenning av snarferjuleiðum, sum broytt við kunngerð nr. 90 frá 28. september 2007
Við heimild í § 33, § 48 og § 61 í Kgl. fyriskipan nr. 646 af 12. august 1999 um ígildisetan í Føroyum av lóg um vernd av havumhvørvinum, hevur landsstýrismaðurin fyrisett:
Gildisøki
§ 1. Kunngerðin ásetir reglur um umhvørvisgóðkenning av snarferjuleiðum við í minsta lagi einari føroyskari komuhavn, og um viðgerð av góðkenningarmálum.
§ 2. Í hesi kunngerð skilst við:
1) Snarferju: Eitt far, sum lýkur tær til hvørja tíð galdandi kodur fyri háferðarfør, sum eru samtyktar av altjóða sjóvinnufelagsskapinum IMO.
2) Snarferjuleið: Ein leið millum tvær ella fleiri havnir, har í minsta lagi ein komuhavn er føroysk, og har ein snarferja siglir eftir almennari ferðaætlan.
3) Reiðaran: Eigarin av farinum ella einhvør annar felagsskapur ella persónur sum t.d. fyristøðufelagið ella leigufarmasendarin (bareboatfarmasendarin), sum hevur yvirtikið ábyrgdina av rakstrinum av farinum, og sum við at hava átikið sær slíka ábyrgd hevur tikið undir við at taka við øllum teimum skyldum og ábyrgdarøkjum, sum fylgja av hesi kunngerð.
Umhvørvisgóðkenning av snarferjuleið og umhvørvisgóðkenning av broytingum í góðkendari snarferjuleið
§ 3. Góðkenning skal verða fingin til vega áðrenn farið verður undir eina nýggja snarferjuleið.
Stk. 2. Á snarferjuleiðum, sum eru góðkendar eftir reglunum í hesi kunngerð, má ein snarferja ikki setast inn ella skiftast út, siglingartíttleikin økjast munandi ella munandi broytingar gerast í siglingarleiðini, fyrr enn góðkenning er fingin til hetta. Góðkenning krevst tó ikki, um ein snarferja verður skift út við eitt systurskip.
Stk. 3. 1) Umhvørvisstovan tekur avgerð um, í hvønn mun økingar av siglingartíttleikanum ella broytingar í siglingarleiðini krevja góðkenning. Avgerðin um hetta kann ikki kærast til annan umsitingarligan myndugleika.
Umsóknin
§ 4. 1) Umsókn um góðkenning skal vera skrivlig og sendast Umhvørvisstovuni.
Stk. 2. Í umsóknini skulu vera tær upplýsingar, sum eru neyðugar til viðgerðina av umsóknini, herundir
1) skipaslag og framdráttarskipan,
2) siglingarleið, -títtleika og ferð,
3) 1) árin av óljóði frá snarferjuni á ljóðviðkvæmar partar av leiðini. Umhvørvisstovan kann gera vegleiðandi reglur hesum viðvíkjandi.
Eftirlit v.m.
§ 5. 1) Umhvørvisstovan hevur eftirlit við, at kunngerðin og treytir fyri góðkenningum verða hildnar. Reiðarin skal lata Umhvørvisstovuni allar upplýsingar, sum eru neyðugar í hesum sambandi.
§ 6. 1) Umhvørvisstovan kann til hvørja tíð broyta ella taka aftur eina góðkenning sambært hesi kunngerð, um kunngerðin ella treytir settar sambært hesi kunngerð ikki verða hildnar, ella um skeivar ella villleiðandi upplýsingar eru givnar í eini umsókn um góðkenning, ella um umstøðurnar broytast munandi.
Revsing og gildiskoma
§ 7. Er harðari revsing ikki uppiborin eftir aðrari lóggávu, verður við bót revsaður tann, sum
1) fer undir eina nýggja snarferjuleið uttan góðkenning eftir § 3,
2) setir í sigling ella skiftir út eina snarferju á verandi farleið, økir munandi um siglingartíttleikan ella ger munandi broytingar í siglingarleiðini uttan góðkenning eftir § 3,
3) 1) ikki gevur upplýsingar, sum Umhvørvisstovan hevur biðið um eftir § 5,
4) brýtur treytir settar fyri eini góðkenning eftir § 3, ella
5) ikki ger eftir avgerðum eftir § 6.
Stk. 2. Revsingin kann herðast til hefti ella fongsul í upp til 2 ár, um brotið er tilætlað ella framt av grovum ósketni, og um tað við brotinum er
1) gjørdur skaði á umhvørvið ella vandi hevur verið fyri hesum, ella
2) vunnin ella er ætlaður ein fíggjarligur fyrimunur fyri tann, ið hevur framt brotið ella onnur, herímillum at spara pening.
§ 8. Er brotið framt av partafelag, lutafelag, smápartafelag ella líknandi, kann felagið sjálvt verða lagt undir sektarábyrgd.
Stk. 2. Er brotið framt av landinum, einari kommunu ella einum kommunalum felagsskapi, kann landinum, kommununi ella kommunala felagsskapinum verða áløgd bót.
§ 9. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Oljumálastýrið, 8. mars 2001
Eyðun Elttør (sign.)
landsstýrismaður
/ Herálvur Joensen (sign.)
1) Broytt við kunngerð nr. 90 frá 28. september 2007, har § 15 er soljóðandi: “Henda kunngerð kemur í gildi 1. oktober 2007.”


text:
Tá fake gerst fakta
Dan Klein --- 15.05.2018 - 06:59
Gjørdist ikki sørt bilsin, tá ið eg las eina yvirlýsing/staðfesting, sum løgtingslimurin, vinnunevnd-arlimurin, framsøgumaðurin í fiskivinnumálum hjá Tjóveldi, fyrrverandi skrivari í Fiskimanna-felagnum og fyrrverandi tíðindarmaðurin Ingolf Sólheim Olsen legði á sín vanga á facebókini stutt eftir, at Kristina Samuelsen hevði lagt sína frágreiðing fram 26.04.2018.
Ingolf Sólheim Olsen staðfesti, citat:
Nú fellir ein kanningarstjóri ikki nakran formligan dóm, men niðurstøðan, sum Kristina Samuelsen, advokatur, júst hevur greitt frá á tíðindafundi, er so tætt upp at eini fullkomnari fríkenning av bæði Høgna Hoydal og Aksel V. Johannesen, sum til ber at koma.
Allur ruðuleikin hevur røtur í siðvenju, sum er kjølfest gjøgnum nógv harrans ár undir fólkafloks-regime í Fiskimálaráðnum. Kanningarstjórin legði dent á, at tað er ikki Høgni Hoydal, sum hevur lagt lunnar undir tað praksis, sum hevur verið galdandi í nógv harrans ár.
Til fyrra pástandinum hjá Ingolfi S. Olsen, er ikki nógv siga annað enn, at nógv viðurskifti vóru førd fram á tíðindafundinum m.a., at tað vóru viðurskift, sum landsstýrismaðurin átti at havt skilt og reagerað uppá, men sum hann - at síggja til - ikki skilti og tískil ikki reageraði uppá.
Seinri pástandurin hjá Ingolfi S. Olsen hinvegin – um at ruðuleikin hevur røtur í siðvenju, sum er kjølfest undir fólkafloks-regime – er faktuelt skeivur, tað kann er skjalprógvast. Siðvenjan, ið Ingolf vísir til, hevur sín uppruna í langtíðarsemjuni millum Kaj Leo Holm Johannesen, Jóannes Eidesgaard, Høgna Hoydal og Poul Michelsen, dagfest 20. mai 2011.
Politiskar semjur
Tað er væl einki óvanligt ella forgjørt í, at politiskir flokkar og/ella floksformenn gera semjur um ymisk viðurskifti, tvørtur ímóti, men um politiskar semjur onkursvegna skullu hava rættarvirknað, so er neyðugt, at rættar mannagongdir verða fylgdar.
Er talan um, at bólkar av politikkarum – uttan um løgtingið – á økjum, sum eru regulerað í lóg, gera semjur, sum tilætlað skulu hava rættarvirknað, so má tað sum eitt minstakrav kunna krevjast, at tað er staðfest, at heimild er í lógini fyri tí, sum semja er gjørd um at fremja.
Útgangsstøðið fyri langtíðarsemjuni 2011 var, at 150.000 tons av makreli skuldu veiðast í føroyskum sjógvi. Tá føroysk og fremmand veiða av makreli søguliga hevði verið uml. 25-30.000 tons, so var talan um, at 120.000 tons av nýggjum tilfeingi til eitt virði uppá 600-700 mio., skuldi konverterast til rættindi í lógini.
Rættindi liggja hjá feløgum og ikki fiskiførum
Lógin um vinnuligan fiskiskap ásetur, at rættindi í sínum uppruna altíð liggja hjá persónum og feløgum óheft av fiskiførum. Fyritreytin fyri gagnnýtslu av rættindum er hinvegin tann, at hesi – nettup við gagnnýtslu fyri eygað – formliga verða knýtt at fiskiførum í útskrivaðum loyvum. Lógin ásetur ymiskar treytir fyri gagnnýtslu av ymiskum slag tilfeingi/rættindum.
Hendan kjarnubygnað í lógini kvettir langtíðarsemjan við. Fiskirættindi verða í semjuni de facto knýtt beinleiðis til fiskifør uttan um persónar og feløg. Avleiðingin er, at makrelur sum rættindi í forhond verður knýttur til t.d. garnaskipið Oknina og skeljadreggjaran Norðheim, sum hvørki eru góðkend ella løggildað til hesa veiðu sambært ávikavist lógina um vinnuligan fiskiskap og matvørulógina
Gagnnýtsla av fyribils og avmarkaðum rættindum krevur einki veiðiloyvi
Lógin um vinnuligan fiskiskap nágreinar tvey ymisk sløg av rættindum, vanlig rættindi og fyribils og avmarkaði rættindi. Vanlig rættindi (koncessiónsrættindi) eru sambært lógina tey rættindi, sum feløg hava ræðisrætt á. Fyribils og avmarkað rættindi eru hinvegin rættindi, sum landsstýrismaðurin tillutar – fyribils og avmarkað.
Lógin ásetur, at gagnnýtsla av vanligum rættindum bert kann fara fram við fiskiførum, sum hava veiðiloyvi, meðan veiða av fyribils og avmarkaðum rættindum, sum landsstýrismaðurin tillutar, kann fara fram við fiskiførum, við ella uttan veiðiloyvi.
Henda serstaka møguleika fyri gagnnýtslu av fyribils og avmarkaðum rættindum, sum løgtingið eksplisitt hevði lagt í lógina, inngongur ikki sum partur í langtíðarsemjuni, tvørturímóti. Harvið verða rættarstøður hjá feløgum, sum eksplisitt framganga av lógini, strikaðar í leistinum við langtíðarsemjuni.
Kjarnuendamál í lógini
Í sínum 2010-tilmæli um lívfrøðiligu støðuna á føroyska landgrunninum staðfesti Havstovan, at høvuðsfiskastovnarnir toskur og hýsa de facto vóru kollapsaðir, og fyri fyrstu ferð nakrantíð til-mælti Havstovan landsstýrismanninum at steðga allari toska- og hýsuveiðu á landgrunninum.
Lógin um vinnuligan fiskiskap hevði skjalfest sum høvuðsendamál at regulera veiðu av burturav føroyskum fiskastovum – t.e. fiskastovnar, sum føroyskir myndugleikar hava fullan ræðisrætt á – soleiðis, at teir verða troyttir lívfrøðiliga burðadygt.
Ferðandi fiskastovnar og fiskastovnar í burturav altjóða sjógvi ella rættindi hjá føroyskum aktørum í sjógvi hjá fremmandum londum eru hinvegin skjalfast sekunder í mun til kjarnuendamálið í lógini um.
Innihaldið í langtíðarsemjuni tók ikki hædd fyri hesi staðfesting. Býtið av atgongd og tað, at rættindi de facto blivu knýtt at fiskiførum og ikki persónum og feløgum settu eigarar av fiskiførum í bólki 3, 4 og 5, hvørs høvuðseksistensgrundarlag var kollapsaða toska- og hýsutilfeingið, í eina vónleysa støðu í samband við vinnuliga gagnnýtslu av nýggjum tilfeingi á egnum heimabeiti.
Hettar hevði eisini ta avleiðing, at hesi feløg púra ógrundað og ósakliga blivu fasthildin í fiskskapi av kollapsaðum toska- og hýsustovnum, sum ikki var lívrøðiliga burðadyggur, ikki var búskaparliga burðadyggur og í stríð við sjálvt kjarnuendamálið í lógini.
Leisturin í 2011 ein nýbrot
Leisturin í 2011 var eitt nýbrot í føroyskari fiskivinnufyrisiting. Ongantíð fyrr hevði ein bólkur av politikkarum – uttan um løgtingið – í skrivligari semju og umvegis kunngerð gjørt avtalu, um hvør rættarstøðan hjá bólkum av aktørum var í lógini.
Leisturin sjálvur – tað at innihaldið í eini semju de facto fekk beinleiðis rættarvirknað – var eitt nýbrot í sær sjálvum. Enn meira kollveltandi var tó íkomna uppfatanin millum ávísar politikkarar um, at heimild var í lógini fyri at áseta hvat tað skuldi vera. At umskriva innihaldið í semjuni til ásetingar í kunngerð, var bert ein formalitetur.
Leisturin frá 2011 er skjalfest brúktur síðani, men samansetingin av politikkarum skiftir og skift-andi samanseting av politikkkarum hevur endurspeglað skiftandi innihald í skiftandi semjun og har-við eisini endurspeglað skiftandi – og skiftandi diskriminerandi – ásetingar í kunngerðum við heimild í § 9.
Tískil er skiftandi innihaldið av semjum/kunngerðum árini 2012-17 sum so ikki so áhugavert, eftirsum hesar taka støði í uppfatanini, sum lá til grund fyri leistinum í 2011. Tað áhugaverda er, hvussu hendan uppfatan kom í lag og hvør var ásetingin, sum heimilaði hesum leisti?
Loyndarfulla heimildin fyri íverksetan av leistinum í 2011
Kunngerðin frá 8. juni hevur heimild í §9. Tað sera kollveltandi er, at henda lógargrein brádliga í mai-juni 2011 verður brúkt langt út yvir tað, sum fyrisitingin fáar mánaðir frammanundan hevði sagt, at henda sama lógargrein fevndi um og hevði verið brúkt til árini 1994 til dec. 2010.
Í samskifti við politisku skipanina um § 9 í nov.-des. 2010 í máli nr. 201000718 staðfesti fyri-sitingin, at ”Endamálið við § 9 er at geva landsstýrismanninum møguleika fyri og neyðugu heimildina til at skipa fiskiskap við generellum reglum.”
Fiskimálaráðið segði víðari: ”Í tíðarskeiðinum 1994-2010 er einki dømi um, at tá nýggjur fiski¬skapur tekur seg upp fyri føroysk skip, at kunngerð er lýst, áðrenn fiskiloyvi verða latin fyrstu ferð til hendan fiskiskip. Fiskiskapurin er í slíkum førum kortini ikki óreguleraður, men er skipaður í treytunum í fiskiloyvinum.”
Okkurt løgið hendi í Fiskimálaráðnum millum dec. 2010 og maj-juni 2011. Lógin um vinnuligan fiskiskap er jú ikki ein nýggj lóggáva og lógin var ikki broytt í tíðarskeiðinum millum dec. 2010 og maj-juni 2011. Ósvaraðir spurningar eru :
• Fann fyrisitingin í Fiskimaálaráðnum brádliga sjálv út av, at grein 9 hevði verið misskilt og mistulkað av fyrisitingin í 16 ár?
• Hendi okkurt annað, sum brádliga fekk fyrisitingina at fara undir nýggja tulking av § 9 í maj-juni 2011?
Vanligt er, at ein kunngerð skal hava heimild í lóg og at kunngerðir bert kunnu regulera tey viður-skifti, sum framganga av kunngerðarheimildini. Í hesum førinum framgongur, at heimild er fyri í kunngerð ”at áseta reglur um fiskiskap hjá fiskiførum á fiskileiðini”.
Lógin ásetur, at einki fiskifar kann fara til fiskiskap á fiskileiðini, fyrr enn fiskirættindi hjá eigaran-um formliga eru vorðin knýtt til einstaka fiskifarið í einum – av landsstýrismanninum – útskriv-aðum fiskiloyvi.
Aðrir ósvaraðir spurningar eru tí:
• Hvussu fór ásetan av reglum fyri fiskiskap hjá fiskiførum á fiskileiðini brádliga at fevna um fiskirættindi hjá persónum og feløgum?
• Hvussu bleiv ein heimild at áseta reglur um…. brádliga til eina heimild fyri ítøkuliga at áseta rættindi?
• Hvussu bleiv ein heimild at áseta generellar reglur um…. brádliga til eina heimild, at áseta ítøkuligar og diskriminerandi rættarstøður at galda fyri aktørar í sama fiskiskapi?
Hvítur roykur og lógin um vinnuligan fiskiskap
Síðani 8. novembur í 2011 hevur einki felag kent egna rættarstøðu í lógini, fyrr enn hvíti roykurin er komin frá politiska bólkinum, sum tá er vorðin samdur um, hvør skal hava hvat og við hvørjum treytum.
Burtur úr ongum og í beinleiðis andsøgn við frágreiðing frá Fiskimálaráðnum nov.-des. 2010 tilevn-aðu fýra floksformenn við heimild í § 9 í maj-juni 2011 eitt kelvi, sum í 2012 bleiv handað víðari til m.a. Jacob Vestergaard og Fólkaflokkin, og hesin hevur leisturin verið síðani.
Tað tykist tískil ikki sørt løgið, tá Ingolf S. Olsen brigdar Jacob Vestergaard og Fólkaflokkinum fyri eina siðvenju, sum er frá maj-juni 2011 og ikki heldur gleðist um, at Jacob Vestergaard og Fólkaflokkurin nettup hildu fast um siðvenjuna frá maj-juni 2011.
Ingolf S. Olsen tykist hava eina øgiliga trongd fortelja føroya fólki søguna um Høgna Hoydal og Tjóðveldi, sum hava verið í holt við eina upprudding eftir Jacob Vestergaard og Fólkaflokkin. Høgni Hoydal hevur í sínum lag ført fram, at upptøkan eftir Jacob Vestergaard er øgilig.
Men Ingolf, hvørjum rudda Høgni Hoydal og Tjóveldið í roynd og veru upp eftir? Hvørjar eru tær siðvenjur, sum verða kjølfestar undir Vestergaard, og hvussu bróta hesar við leistin í langtíðarsemjuni ?
Ingolf, hvussu kann ein landsstýrismaður bróta eina siðvenju, um galdandi rættur er, sum uppfatanin var í 2011, at skiftandi bólkar av politikkarum – uttanum Løgtingið – i skiftandi sínamillum semjum kunnu áseta skiftandi rættarstøður at galda?
Um Ingolf S. Olsen hevur dokumentatión fyri sínum pástandum um siðvenjur og at undirritaði tískil fer skeivur, so eri ikki bert eg, men fleiri við mær áhugað at fáa hendur á hesi dokumentatión, soleiðis at fakta verða verandi fakta og fake verða verandi fake og at ikki bland kemur í.
Í hesum samanhangi haldi eg, at tað áliggur løgtingsliminum, vinnunevndarliminum, framsøgu-manninum í fiskivinnumálum hjá Tjóðveldi, fyrrverandi skrivarinum í Fiskimannafelagnum og ikki minst fyrrverandi tíðindamanninum Ingolf Sólheim Olsen ein serlig ábyrgd.
Argir, 12. mai 2018
Óli Jacobsen
Langtíðarsemja 2011.pdf


text:
7. november 2017Nr. 144
Kunngerð um sigling kring Ramsar-oyggjarnar Nólsoy, Skúvoy og Mykines
Við heimild í §§ 20 og 45 í løgtingslóg nr. 59 frá 17. mai 2005 um verju av havumhvørvinum, sum broytt við løgtingslóg nr. 64 frá 17. mai 2013, verður ásett:
§ 1. Kunngerðin ásetir reglur um sigling kring Nólsoy, Skúvoy, Mykines og Mykineshólm, sum eru útnevnd Ramsar-øki sambært Ramsar-sáttmálanum, ið Føroyar hava tikið undir við.
Treytir fyri sigling
§ 2. Í tíðarskeiðinum 15. apríl til og við 31. august er bannað at sigla skjótari enn 8 fjórðingar um tíman nærri enn 500 metrar úr landi á teimum økjum kring Nólsoy, Skúvoy, Mykines og Mykineshólm, sum eru tilskilað í skjali 1.
Stk. 2. Í tíðarskeiðinum 15. apríl til og við 31. august er bannað at sigla við vatnskutarum nærri enn 500 metrar úr landi kring Nólsoy, Skúvoy, Mykinesi og Mykineshólm.
Stk. 3. Í tíðarskeiðinum 15. apríl til og við 31. august er bannað at halda óneyðugan gang, eitt nú frá hørðum tónleiki, nærri enn 500 metrar út landi.
§ 3. Ásetingarnar í § 2, stk. 1 eru ikki galdandi fyri skip í fastari rutusigling til Nólsoyar, Skúvoyar og Mykinesar, men hesi før skulu í størst møguligan mun lúka ásetingina.
Stk. 2. Ásetingarnar í § 2 eru ikki galdandi í førum, tá neyðugt er at bjarga lív ella tryggja trygdina umborð á skipum og bátum o.tíl.
Revsing og gildiskoma
§ 4. Brot á § 2 verður revsað við sekt.
Stk. 2. Feløg og aðrir løgfrøðiligir persónar verða revsaðir sambært reglunum í kapittul 5 í revsilógini.
§ 5. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Heilsu- og innlendismálaráðið, 7. november 2017
Sirið Stenberg (sign.)
landsstýrismaður
/ Turid Arge (sign.)
Skjal 1
Leiðir, har siglast skal við avmarkaðari ferð kring Nólsoy, Skúvoy, Mykines
og Mykineshólm sambært § 2.
Nólsoy
Á eystursíðuni millum Boðan og Hásteinsgjógv
Á vestursíðuni millum Neystanes og Reyðastíð
Skúvoy
Kring alla oynna
Mykines og Mykineshólmur
Kring alt Mykines og allan Mykineshólm.


text:
22. mai 1969Nr. 43
Løgtingslóg um vápn v.m., sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 81 frá 22. mai 2015
§ 1. Tað er forboðið uttan loyvi frá landfútanum at flyta inn, útvega sær, hava inni ella ganga við:
1. skotvápnum og pípum og lásum til,
2. lóður til skotvápn, harundir eisini patrónhylkir, tendriproppar, perlur, brandrør og projektil,
3. slag- ella stoytvápn, harundir knújørn, totenschlägera, gummilurkar o.t. vápn,
4. springknívar og springstillettar.
Stk. 2. Tað er forboðið uttan loyvi frá landsstýrinum at flyta inn, útvega sær, hava inni ella ganga við:
1. handgranatum, bumbum o.t. vápn, sum ganga av við bresti, spræna smáflindur,
2. handgranatum, bumbum, patrónum o.t. sum vápn ella sum lóður, sum innihalda ella eru ætlað at innihalda fast tilfar, flótandi evnir ella luftevnir, sum við spreiðing elva skaða, sum doyvandi ella ørkimlandi og lutir til tílík vápn ella lóðurevnir og evnir at fáa tey at ganga av.
Stk. 3. Tað er forboðið uttan loyvi frá landsstýrinum at gera ella evna til amboð og tilfar sum tilskilað í stk. 1 og 2. Undir somu reglurnar kemur gerð av føstum tilfari, veskum ella luftevnum, sum við spjaðing elvir skaða sum doyvandi ella ørkymlandi.
§ 2. Undantikin frá forboðnum í § 1 eru:
1. 1) slættpípaðar haglbyrsur og lutir til, um so er at teir bert kunnu nýtast til slættpípaðar haglbyrsur, løddar haglpatrónir við leysum høglum og haraftrat umløðuhettur og hálvlødd ella tóm patrónhylki til haglpatrónir. Luftbyrsur, størri enn kaliber 5,5 mm, og lóður til,
2. 1) luftbyrsur kaliber 5,5 mm og minni, fjarðabyrsur og lóður til,
3. stikkpatrónir av kaliber ikki yvir 4,5 mm og lóður til við kúluprojektil og patrónlongd ikki yvir 12 mm,
4. sláturamboð, sum bert kunnu nýtast til sláturs og lóður, sum bert kann nýtast til tess.
2. stk.2) 1) Loyvt er tó ikki persónum undir 18 ár at flyta inn, útvega sær, hava inni ella ganga við teimum í 1. stk., nr. 1-4 nevndu vápnum v.m. Eisini er forboðið at handa ella geva persónum undir 18 ár tey í 1. stk., nr. 1-4, tilskilaðu vápn v.m. Tó er loyvt persónum millum 16 og 18 ár, sum hava staðið vápnatrygdarskeið, at nýta høglbyrsur, tá tey eru saman við persónum, ið hava vápnaprógv og eru 25 ár ella eldri, og persónum 16 ár ella eldri, at nýta seyðabyrsu.
§ 2 a. 1) Tað er forboðið at nýta og handfara vápn, nevnd í §§ 1 og 2 á ein hátt, ið greitt má metast sum vandamikil, hóttandi ella ræðandi fyri persónar, ið eru í nánd.
§ 3. 2) Tað er forboðið at handa ella geva øðrum at hava lutir og tilfar, sum loyvi tørvar til eftir § 1, uttan so hann, sum skal hava tey, vísir fram tørvandi loyvi.
Stk. 2. Omanfyri standandi regla skal tó ikki forða fyri, at byrsupípa ella lutir til lás verða endurnýggjað við umvæling.
§ 3 a. 1) Tað er forboðið persónum, ið ikki hava vápnaprógv, at flyta inn, útvega sær, hava inni ella ganga við skotvápnum, nevnd í § 1, stk. 1, nr. 1 og § 2, stk. 1, nr. 1.
Stk. 2. Løgfrøðiligir persónar, sum í sínum virki hava serligan tørv á skotvápnum, kunnu søkja um loyvi at keypa og eiga skotvápn.
§ 3 b. 1) Persónar, sum eru 18 ár og eldri og hava staðið vápnatrygdarskeið, kunna søkja um vápnaprógv .
Stk. 2. Vápnatrygdarskeiðið skal vera minst 8 tímar og innihalda ein verkligan part, ein ástøðiligan part og roynd í hesum pørtum.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin góðkennir lesiætlanina fyri ástøðiliga partin og krøv til skjótiroynd o.a. fyri verkliga partin av skeiðnum.
§ 3 c. 1) Landstýrismaðurin ásetur í kunngerð nærri reglur um vápnaprógv, herundir krøvini til at fáa vápnaprógv, útvegan av revsiváttan, skráseting av vápnaprógvi, møguleikan at taka vápnaprógv aftur og reglur um títtleikan at endurtaka vápnatrygdarskeiðið.
§ 3 d. 1) Landsstýrismaðurin gevur eftir umsókn vápnaprógv eftir treytum, ásettar sbrt. § 3 c. Landsstýrismaðurin kann krevja gjald fyri vápnaprógvið.
§ 3 e. 1) Til nýtslu í málsviðgerðini av umsóknum um vápnaprógv hevur landsstýrismaðurin krav at fáa revsiváttan frá viðkomandi persóni.
Stk. 2. Til nýtslu í málsviðgerðini av umsóknum um vápnaprógv, í samband við vápnatrygdarskeið og skráseting av vápnum, hevur landsstýrismaðurin krav at fáa upplýst p-tal hjá viðkomandi persóni.
Stk. 3. Vinnurekandi, ið selja vápn, hava krav at fáa p-tal at nýta í sambandi við skráseting av teimum, ið keypa vápn.
§ 3 f. 1) Persónar, fyritøkur og onnur, ið vilja bjóða út vápnatrygdarskeið, skulu góðkennast av landsstýrismanninum.
§ 3 g. 1) Persónar, ið hava staðið vápnatrygdarskeið uttanlands ella sum liður í útbúgving, kunnu fáa føroyskt vápnaprógv, um tað lokna vápnatrygdarskeiðið verður mett at vera á minst sama støði sum tað føroyska.
§ 3 h. 1) Landsstýrismaðurin kann leggja sínar heimildir sbrt. § 3 b, stk. 3, § 3 d, § 3 e, stk. 1 og 2 og § 3 f til ein annan myndugleika ella almennan stovn. Ger landsstýrismaðurin tað, kann hesin myndugleikin ella stovnurin krevja gjald fyri sínar tænastur.
Stk. 2. Ger landsstýrismaðurin av at leggja heimildir sínar sambært hesi løgtingslóg til eina annan myndugleika ella stovn, kann landsstýrismaðurin áseta reglur um kærur um avgerðir, tiknar av hesum myndugleika ella stovni, undir hesum áseta kærufreist uppá 4 vikur, og avgera, at ávíst slag av avgerðum ikki kann kærast til hægri fyrisitingarligan myndugleika.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann eisini leggja sín kærumyndugleika til eina kærunevnd, hvørs avgerðir eru endaligar innan fyrisitingina.
§ 4. 1) Landsstýrismaðurin ásetir í kunngerð reglur um fráboðan og skráseting av teimum lutum og tilfari, sum koma undir §§ 1 og 2.
Stk. 2. 1) Landsstýrismaðurin ásetir í kunngerð reglur um goymslu og ræði á teimum í §§ 1 og 2 tilskilaðu lutum og evnum.
Stk. 3. 1) Landsstýrismaðurin ásetir í kunngerð treytir hjá vinnurekandi at handla við lutum og tilfari, sum koma undir §§ 1 og 2, herundir hvussu vinnurekandi skulu skráseta og boða frá sølu av hesum lutum og tilfari.
Stk. 4. 1) Í ítróttarhøpi er einki aldursmark at nýta høglbyrsu, tá persónar eru undir eftirliti av góðkendum skjótivegleiðara og á ítróttarskjótibreyt. Landsstýrismaðurin ásetir nærri krøv til góðkenning av skjótivegleiðara.
Stk. 5. 1) Um so er, at tað í serstøkum undantaksføri av almennum tryggleika grundum er neyðugt, kann landsstýrið fyriseta, at einhvør, sum liggur inni við lutum ella evnum, sum koma undir §§ 1 og 2, skal geva tey frá sær til landskassan mót fullum endurgjaldi ella geva tey í varðveitslu.
Stk. 6. 1) Í teim førum, tá ið spurningur kemur upp um endurgjald av tiltøkum eftir stk. 5, verður endurgjaldið fyrisett, tá ið tað ber ikki til at koma til sættis, av nevnd, sum hevur sorinskrivaran (sum formann), landfútan, og ein lim, kønur í vápnum, uppnevndur av landsstýrinum.
§ 5. Skotvøllir skulu hava góðkenning landfútans.
§ 6. Lands- og ríkismyndugleikar koma ikki undir reglurnar í hesi lóg. Kommunalum myndugleikum tørvar ikki at søkja loyvi til keyp og nýtslu av spreingievni til nýtslu í vegagerð o.t.
§ 7. 1) Brot á § 1, § 2, stk. 2, § 2 a, § 3, stk. 1, § 3 a § 4, stk. 4 og § 5 verða revsað við bót.
Stk. 2. 1) Revsingin kann herðast til fongsul í upp til 2 ár, um brotið er framt tilætlað ella av grovum ósketni, undir ávirkan av rúsdrekka ella rúsevnum o.tíl. og um sama brot verður endurtikið.
Stk. 3. 1) Í reglum, sum verða ásettar við heimild í § 3 c, § 4, stk. 1-4, kann ásetast revsing við bót. Somuleiðis kann ásetast, at revsingin kann herðast til fongsul í upp til 2 ár undir somu umstøðum, sum nevndar eru í stk. 2.
Stk. 4. 1) Feløg og aðrir løgfrøðiligir persónar verða revsaðir sambært reglunum í kapittul 5 í revsilógini.
Stk. 5. 1) Málini verða viðgjørd sum politimál. Tey í rættargangslógini nevndu tiltøk í kap. 69 um handtøku, kap. 70 um fongsling, kap. 72 um rannsókn og kap. 73 um inndrátt kunnu nýtast í sama mun sum í statsadvokatmálum.
§ 8. Henda lóg kemur í gildi beinanvegin, og samstundis fer lóg nr. 607 frá 22. november 1918 um forboð fyri innflutningi av vápnum v.m. úr gildi.
Stk. 2. Persónar, sum lógliga liggja inni við lutum ella evnum, sum tilskilað í §§ 1 og 2, tá ið henda lógin kemur í gildi, kunnu alsamt hava tey, men mugu ikki ganga við teimum ella nýta tey uttan loyvi.
1) Broytt við løgtingslóg nr. 81 frá 22. mai 2015, har § 2 og § 3 ljóða soleiðis: “§ 2 Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2016. § 3 Stk. 1. Persónar, ið lógliga eiga vápn, nevnd í løgtingslógini § 1, stk. 1, nr. 1 og § 2, stk. 1, nr. 1, tá henda løgtingslóg kemur í gildi, skulu einans útvega sær vápnaprógv, um teir skulu nýta hesi. Stk. 2. Vápnaprógv sbrt. § 3 a, sum ásett í § 1, nr. 5, skal vera fingið í seinasta lagi 1. januar 2017. Stk. 3. Persónar, sum eru føddir 31. desember 1985 ella áðrenn, og sum lógliga eiga vápn, sum eru nevnd í løgtingslógini § 1, stk. 1, nr. 1 og § 2, stk. 1, nr. 1, tá henda løgtingslóg kemur í gildi, kunna søkja um vápnaprógv sbrt. § 3 b, stk. 1, sum ásett í § 1, nr. 5, uttan at taka vápnatrygdarskeiðið. Hesi vápnaprógv hava frámerki um, at viðkomandi ikki hevur tikið vápnatrygdarskeiðið. Stk. 4. Persónar, ið eiga ella liggja inni við ólógligum vápnum ella lutum sbrt. § 1 í løgtingslógini, kunnu til og við 30. juni 2016 lata hesi inn til landfútan uttan revsitiltøk. Vápn, sum av antikvariska myndugleikanum verða mett at hava serligan mentanarsøguligan týdning fyri Føroyar, kunnu í samráð við Føroya Landfúta latast Søvnum Landsins til varðveitslu.”
2) Broytt við løgtingslóg nr. 54 frá 12. mai 1980.


text:
Orð: Harriet E. Rice Jones
Lag: Charles H. Gabriel
Týtt: Jákup Olsen
1. Syng, áh, syng ta gomlu søgu
um, at Jesus elskar enn,
at hann kom av Himli niður
til at reisa falnar menn.
Niðurlag:
Syng, áh, syng, at Jesus elskar,
ljóði lov hans fjart og nær!
Syng hin glaða, glaða boðskap,
lat hann hoyrast víða hvar!
2. Sig frá, hvussu Jesus doyði,
kærleik hans, áh, syng um hann,
lat hin songin draga sálir
til hann, sum tær frelsa kann!
3. Henda songin syng, tú frelsti,
syng við gleði hátt um tað,
til hvør sál, sum syndin nívir,
syngur við í gleðilag!


text:
maknaðurin. Leinkjan til heimasíðuna er www.reydikrossur.fo, og tlf. nr. hjá teimum er 319630. Gávur kunnu eisini flytast á kontu í BankNordic nr. 6460 4946954.
Ringt verður síðan til Eyðun á Lakjuni um útgávukonsert, sum dótturin Maria á Lakjuni fer at hava í Mentanarhúsinum í Fuglafirði nú í vikuskiftinum. Hetta er í sambandi við nýggju fløguna hjá henni "Vøkur er verðin".
Aftaná vitjar Rúni Rasmussen í útvarpsstovuni og greiðir frá leiðararáðstevnuni The Global Leadership Summit, ið verður her 6. ferð á rað. Hesuferð verður hon fríggjadagin 17. januar og leygardagin 18. januar 2014 í Norðurlandahúsinum. Dyrnar lata upp kl. 08, og sjálv stevnan varar frá kl. 09.00 – kl. 16-17 báðar dagarnar. Umframt kendar útlendskar talarar sum Bill Hybels og Collin Powell á stórskýggja, verður eisini føroyskur live-talari – Livar Nysted. Stevnuleiðari verður aftur í ár Jógvan Zachariassen. Les um tilmelding, prísir og m.a. á http://gls.fo.
At enda lesur Tóra við Keldu andaktsstykkið: "Tá lívið er liðugt".
Vertur: Tór Arni Samuelsen
Um tú vilt taka sendingina niður, so høgraklikka slóðina og vel "Save link as…" ella "Gem destination som…"