text:
Orð: Johnson Oatman
Lag: William Edie Marks
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: The last mile of the way
1. Tá eg gangi á rættferðarvegi,
og mín leið móti dýrdini ber,
skal eg skoða mín kong har við gleði,
tá ið skeið mítt á fold runnið er.
Niðurlag: Tá ið skeið mítt á fold runnið er –
og um dagsetur endar mín ferð,
skulu hvíld mær og lívsæla bíða,
tá ið skeið mítt á fold runnið er.
2. Lat meg boðskapin glaða nú bera
teimum burt vilstu sálunum her,
so mín frøi kann fullkomin vera,
tá ið skeið mítt á fold runnið er.
3. Her tey dýrastu bond mugu støkka,
sorgin beiska hvønn dag um seg ger,
men ei grátur, ei suff meg kann røkka,
tá ið skeið mítt á fold runnið er.
4. Og um trúfastur virkað eg havi,
gingið sannleikans leiðir í verð,
tvífalt fegnast eg skal alla ævi,
tá ið skeið mítt á fold runnið er.


c: text/html

text:
J.K. Rowling
J.K. Rowling er fødd 31. juli 1965 og vaks upp í Chepstow.
Hon las franskt og bókmentir á lærda háskúlanum í Exeter, flutti til London og arbeiddi hjá Amnesty International og fór síðan til Portugáls at undirvísa í enskum. Eftir hetta búsetti hon seg í Edinburgh.
Hon fekk hugskotið til Harry Potter í einum toki millum Manchester og Kings Cross í London. Hon skundaði sær til hús og skrivaði hugskotini niður, og næstu fimm árini arbeiddi hon við at finna uppá søgur um Harry Potter.
Handritið til fyrstu bókina Harry Potter og Vitramannasteinurin varð liðugt í 1995 og varð sent til 12 forløg, sum øll takkaðu nei. Eitt ár seinni játtaði forlagið Bloomsbury at geva handritið út og tað var serliga tí, at átta ára gamla Alice Newton, ið var dóttir formannin á forlagnum, fekk fyrsta part av handritinum at lesa og beinanvegin bað um at sleppa at lesa meira. Tað, ið síðan hendi, er ein viðgangssøga. J. K. Rowling gjørdist kend um allan heim, bøkurnar um Harry Potter selja sum heitt breyð, filmar eru gjørdir, spøl og onnur vøra við Harry Potter vørumerki á verður selt um allan heim. Sjálv er hon ein av ríkastu kvinnum í heiminum, allar bøkurnar hava sligið met á sølulistum. Tann sætta bókin, Harry Potter og Hálvblóðsprinsurin seldi fleiri entøk í eitt døgn enn Da Vinci Code í eitt ár.
Sjeynda bókin um Harry Potter kom út á enskum 21. juli í 2007, tað er eisini seinasta bókin um Harry.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Heri Simonsen 07.02.2018 (22:20)
Tróndur: Góðkent eftir umstøðunum
H71 vann sær ein lítlan fyrimun í Faxe Kondi kappingini hjá monnum við at vinna 27-25 (10-12) á Neistanum í fyrru hálvfinaluni í Faxe Kondi kappingini.
Hilmar Leon Jakobsen var toppskjútti hjá H71 við níggju málum, og Tróndur Kragesteen var toppskjútti hjá Neistanum við átta málum.
TRÝST á PÍLIN undir MYNDINI, og hoyr samrøðuna Tróndur Arge gjørdi við navnan, Tróndur Kragesteen sum við sínum átta málum gjørdi sítt fyri at halda Neistan inni í dystinum.
Tróndur Kragesteen heldur, at eitt tepurt tveymálstap á útivølli er góðkent, serliga sæð í ljósinum av, at Neistin mátti leggja spælætlanina um tá Rasmus Søby fór av vøllinum við skaða.
Tróndur Kragesteen staðfestir, at Rasmus Søby er ein framúr góður spælari, men Tróndur heldur ikki, at tað nervaði avrikið hjá neistamonnum, har fleiri vísti sínar dygdir í kvøld.
Hoyr Trónd Arge siga frá spennandi dystarendanum, og hoyr Teitur Joensen taka samanum dystin HER
Hoyr samrøðuna Tróndur Arge gjørdi við Hilmar Leon Jakobsen hjá H71 HER
Hoyr samrøðuna Tróndur Arge gjørdi við Sonni Larsen, venjara hjá H71 HER
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Kelduvaðið 27. august á R7
Sunnukvøldið kl 20 á R7, sum hoyrist um alt landið, FM 102 og FM 107.
Seinasta møti frá Samfelagsstevnuni í Klaksvík á Hvitusunnu í Badmintonhøllini.
Felagssangur: Nr 185 - "Tað blóð á krossinum fleyt hin dag."
Bøn: Henny Gerðalíð
Osmundur Justinussen - Matteus kap 22: “Vinur! Hvussu ert tú komin inn higar og ert IKKI í brúðleypsklæðum.”
Felagssangur: Nr. 837 - "Sum tiðin fór um bak."
Betesdakórið: "Har við sandin á strond Galilea." og "Nem tú við meg, Harri leið meg tínar vegir."
Endi: Steinbjørn Jacobsen
Felagssangur: Nr 1503 - “Gud við tykkum inntil næstu ferð.”
Endursent verður hóskvøld kl 21.
Mynd: Dávur Winther


text:
Stýrið í Føroyska Bíbliufelagnum setti týsdag 16. august, Gunnar K. Nattestad í starv sum aðalskrivara í felagnum. Ásbjørn Jacobsen, sum var aðalskrivari, gavst í mai, og síðan hevur verið arbeitt við at finna skrivara í hansara stað.
Gunnar K. Nattestad er 45 ára gamal, er uppvaksin í Miðvági og býr í Sandavági. Konan eitur Helga Nordendal og hava tey 4 børn. Gunnar er útbúgvin Cand. Merc í International Business í 2005, og hevur hann m.a. arbeitt í BankNordik og hjá Kirkjuligu Heimamissiónini.
Umframt arbeiðsroyndir hevur Gunnar sitið í nevndum og tikið virknan lut í andaligum arbeiði her á landi og uttanlands í fleiri ár.
Gunnar byrjar í starvi sínum 1. september í ár, og longu í vikuni hevur hann heilsað uppá og verið saman við norðurlendsku starvsfeløgum sínum. Føroyska Bíbliufelagið skipaði í vikuni fyri sínum fyrsta norðurlendska fundi, har aðalskrivararnir í Danmark, Noregi, Svøríki og Finnlandi vitjaðu.
Stýrið í Bíbliufelagnum er sera fegið um at hava fingið Gunnar í starv og ynskir honum blíðan byr og Guds signing.
Stýrið telur 11 limir, sum umboða Fólkakirkjuna, fólkakirkjuligar rørslur og fríkirkjur og samkomur her á landi. Limirnir eru: Jógvan Fríðriksson, forseti, Bergur D. Joensen, formaður, Dánial á Dul Jacobsen, næstformaður, Uni Næs, Jenny Lydersen, Ole Jakob Nielsen, Øssur Kjølbro, Atli Rasmussen, Pauli Høj, Annelisa Rasmussen og Tummas Lauritsen.
Vegna stýrið,
Bergur D. Joensen,
formaður


text:
Minnisrit um 100 ára missiónsarbeiðið á Toftum
Missiónsvika er á Toftum hesa vikuna, og saman við eini innbjóðing til missiónsvikuna, sum er borðin út í húsini í Nes kommunu, fylgdi eisini eitt minnisrit.
Tað var í apríl í 1917, at nakrar ungar gentur á Toftum samlaðust í bóndahúsunum inni á Regni til bíbliulestnað, bøn og hugnaliga samveru. Skjótt komu fleiri kvinnur og menn afturat, so gamli skúlin var leigaður til at hava møtir í.
Í 1939 varð missiónshúsið, Tabor vígt og arbeiðið mentist alla tíðina. Í 1994 varð núverandi missiónshús vígt og hevur síðani verið karmur um nógva og fjøllbroytta arbeiðið.
Blái Krossur byrjaði á Toftum í 1908 og var sostatt virkin áðrenn missiónsarbeiðið byrjaði.
Alt hetta og nógv meiri kann lesast um í minnisritinum, sum nú er skrivað.
Í heftinum er stutt søguligt yvirlit yvir arbeiðið, sunnukvøldsmøtini, bíbliutímar, leygarkvøldsmøtini og jólaveitslurnar. Harafturat eru frágreining frá arbeiðsgreinunum sum í dag eru virknar.
Bóklingurin er 60 síður í a5 stødd, og 43 myndir eru í bóklinginum.
Kelda: Nes kommuna
Mest lisið í farnu viku
Góð ráð til at eyðmerkja maktmenniskju
Rák (6) - Mannarættindi verða brotin í Føroyum og í Danmark, tá tað snýr seg um sálarligan harðskap
Leopardsnigilin vinnur á morsniglinum
Tá fake gerst fakta
Video - Vardø er ein óhugnaligur býur
Dreingirnir úr Gøtu sleppa at halda fram í skúlanum við Løkin
Tvillingar doyðu av hita, tí pápin gloymdi teir í bilinum
Útflutningurin av makreli og sild er nógv minkaður
Vespureiðrið (76) - 14. mai 2018
Aling á landi verður ein avbjóðing fyri føroyska alivinnu
Nýggjur kupil verður reistur á Sornfelli
Fyrsti spakin settur í til nýggjan Hvalbiartunnil
Tíðindi frá Taekwondo felagnum Hwarang Føroyar
Skógarmotta funnin á seyði í Føroyum
Bilsølustevna í SALT á Drelnesi
Radiooperatørur roknaði positionina út, tað var bjargingin
Rák (6) - Urtagott
Prát við Regin Jacobsen, um at Bakkafrost hevur keypt sølufyritøku í USA
NOVA úr Suðuroynni - Sending 6
Hetta kann ikki góðtakast
2.400 pendla til Havnar hvønn dag
Løtan er ikki røtt
Doyði av e-sigarettini
Hugnaløtan (21) - Gestur: Lasse Klein
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Ljósið stóð seg væl til liðkappingarnar í dag 19. novembur
5 lið hjá Ljósinum kappaðust í dag í
liðkapping, kvinnuunglingar, gentur og pinkur B. Hjá kvinnuunglingum vóru tvey lið, ið kappaðust, har bæði vóru frá
Ljósinum. Úrslitið bleiv, at Ljósið 1 vann og Ljósið 2 bleiv nr. 2.
Hjá gentum bleiv Ljósið nr. 3, HF nr. 1 og Støkk nr. 2.
Mest spennandi kappingin var í pinkum B, har Ljósið 1 vann við 0,02 stigum. Tað var sera tætt millum Ljósið 1 og Støkk, tá so úrslitini vóru tald saman, endaði Ljósið 1 á 1. plássinum.
Hjá kvinnum vann HF og Støkk bleiv nr. 2.
Ljósið hevði gestaíðkarir við hjá dreingjum og mansunglingum, og teir stóðu seg væl í teimum amboðum, ið teir kappaðust í.
Í morgin, sunnudagin 20/11 hevur Ljósið fýra lið, sum fara at kappast hjá pinkum, piltum, smágentum og smádreingjum.
Úrslit leygardagin 19/11:
B-kapping
Ljósið 1 - 109,87 stig
Støkk - 109,85 stig
HF - 107,67 stig
Ljósið 2 - 84,12 stig
Gentur
HF - 163,0 stig
Støkk - 123,8 stig
Ljósið - 111,95 stig
KF - 88,7 stig
Kvinnuungl.
Ljósið 1 - 119,54 stig
Ljósið 2 - 104,59 stig
Kvinnur
HF - 125,55 stig
Støkk - 121,0 stig


text:
Sjóvar kommuna er við í Eysturoyar Kunningarstovu, sum hevur skrivstovu í Saltangará og Fuglafirði.
Kunningarstovan hevur havt ein virknan leiklut í sambandi við kunningarskeltini, sum eru sett upp ymsastaðni í sóknini.
Á havnalagnum á Selatrað er kampingpláss
Nærri fæst at vita vit at venda sær til Jákup Weihe, tlf. 21 81 95 Denne e-mail adresse bliver beskyttet mod spambots. Du skal have JavaScript aktiveret for at vise den.
Upplýsingar um kampingplássið eru at síggja her
á Bergi á Strondum síggjast barakkir frá øðrum heimsbardaga
Nýggj íbinding millum landsvegin og Fløtuvegin
Nú kanst tú koyra út til barakkirnar fyri at sleppa niðan í Bygdahúsið og út í Eyrgøtu.
Minnisøkið yvir fyrstu niðursetufólkini Innan Glyvur
Viðarlund Innan Glyvur.
Byrjað er at planta, henda myndin er tikin 22. mai 2008, spennandi verður at síggja um nøkur ár.
Sjóvar fornminnafelag varð stovnað á vári 2009.
Felagið hevur leiga sær hølið í havnarskrivstovuni í Heygsstøð.
Í januar 2013, keypti Fornminnafelagið gamla turkihúsið í Heygsstøð.
Heimasíðan hjá fornminnafelagnum er www.sjovarfornminnafelag.fo


text:
Í mai vóru lønargjaldingarnar, árstíðarjavnað, 741 milliónir. Tær vóru upp á tað mesta í februar, tá tær vóru 755 milliónir, men lækkaðu so bæði í mars og apríl. Í mai var so umleið helvtin av minkingini vunnin innaftur.
Vøksturin í lønargjaldingunum hevði hug at leggja seg flatan í fjør summar, men síðan september í fjør hevur gongdin verið ein javnur trivaligur vøkstur. Tað mesta av í fjør vóru lønirnar um 700 milliónir um mánaðin, men í fjør heyst byrjaði at leggjast aftrat hvønn mánað, og nú eru lønirnar um 740 milliónir um mánaðin.
Byggivinnan leypir avstað
Tað ber eisini til at samanbera árið higartil við sama tíðarskeið árini frammanundan. Hendan samanbering er við útgoldnum lønum og er ikki árstíðarjavnað.
Higartil í ár eru lønirnar 3.614 milliónir, 196 fleiri enn sama tíðarskeið í fjør. Framgongdin er 5,7%. Framgongdin hevur í ár verið millum góð 4 til 6%.
Í fiski- og alivinnuni sveiggjar gongdin nakað, tað var afturgongd í apríl, so vøksturin fall niður á nærum onki, men í mai var trivalig framgongd, so nú er ársins framgongd 4,8%.
Bæði privatar og almennar tænastur hava ein javnan vøkstur, í løtuni tó millum 4 og 5,4%. Fyri tænastuvinnur er hetta ein trivaligur vøkstur.
Byggivinnan, her í eisini skipasmíð og maskinverkstaðir, er í serflokki: higartil í ár eru útgoldnar 491 milliónir í lønum, 56 fleiri enn í fjør. Framgongdin er 12,7% sum má metast at vera sera stór.
Lønirnar í alivinnuni vaksnar ein fjórðing
Í løtuni hava fleiri vinnugreinir ein vøkstur uppá yvir 10%. Serliga stór er framgongdin í alivinnuni, har lønirnar í ár eru 155 milliónir, 30 fleiri enn í fjør. Framgongdin er nærum 25%.
Eisini fiskavøruídnaðurin hevur stóra framgongd. Higartil í ár eru lønirnar 154 milliónir, 18 fleiri enn í fjør. Vøksturin er 13%. Fiskavøruídnaðurin toppaði í 2006, og botnaði í 2011. Frá 2012 og trý ár á rað vóru lønirnar ársins fyrstu fimm mánaðir um 120 milliónir, men seinastu tvey árini hevur aftur verið vøkstur, og nú eru lønarkrónurnar tær somu sum í 2006.
Nakrar vinnugreinar hava afturgongd, og harímillum vinnugreinarnar sjóflutningur og fiskiskapur. Fyri báðar er galdandi, at higartil í ár hava lønirnar verið eitt vet minni, enn tær vóru sama tíðarskeið í fjør.
Hagtøl um lønargjaldingar eru dagførd og útgreinað í hagtalsgrunninum her.
Stutt um árstíðarjavning og trendin
Árstíðarjavnað tøl eru reinsað fyri árstíðaravvik, sum t.d. afturvendandi sveiggið í virkseminum millum vár og summar, heyst og vetur. Hetta merkir, at til ber at hyggja eftir gongdini mánað fyri mánað, uttan at samanberingin verður órógvað av regluligum sveiggjum millum árstíðirnar.
Í trendinum er harumframt lagt upp fyri øðrum óreglusemi í mánaðarligu tølunum, og tá sæst tann undirliggjandi langtíðargongdin í lønunum.
Til ber at lesa meira um árstíðarjavning her
---
Video-grafikkur kann takast niður her


text:
Líknandi greinar
Ferðsluljós setast upp við Hvítanesvegin í Tórshavn
Ein viðmerking til kjakið um innkomuvegin og ferðsluviðurskiftini í Havnini. Í 20 ár hevur man kjakast um, tað skal vera ferðsluljós ella rundkoyring, har Hvítanesvegurin rakar ringvegin (Við studentaskúlan í Hoydølum). Sitandi býráð ásannaði, at nú mátti avgerð takast og beint eftir, at vit tóku við, bleiv samtykt í Býráðnum at seta ferðsluljós upp. Orsakað Les meira…
So verður fundast um fornminni á Akursmørk
Klokkan 10.15 komu fólk frá Tjóðsavninum á Akursmørk fyri at kannað um skaðan, sum Klaksvíkar Kommuna hevur gjørt á fornminnini á Grundum á Akursmørk. Óli Lassen fyri Klaksvíkar Býráð tók ímóti og har var eisini umboð fyri Kanjon á staðnum. Onki sæst til Jógvan Skorheim ella Kristian Eli Zachariasen, men tá ið undirritaði koyrdi forbí Les meira…
Frimodt Rasmussen ársins privati leiðari 2018
Í stórari samkomu fríggjadagin bleiv Frimodt Rasmussen kósin ársins privati leiðarin í Føroyum. Dómsnenvdin brúkti m.a. hesi orð um Ársins Privata leiðara 2018 * Fridmodt Rasmussen hevur síðani 2011 verið undangongumaður og dungalig leiðarin á Klaksvíkar Sleipipstøð. * Stendur á odda fyri ein vælvrikandi skipasmiðju, har alt frá smábátum til stór skip fáa nútímans og dygdargóða Les meira…


text:
Líknandi greinar
HVÍ GER KVF MUN Á POLITISKUM FLOKKUM?
Opið bræv til Johnny í Grótinum, stjóra í Kringvarpi Føroya Javnaðarflokkurin og Tjóðveldi hava havt sínar landsfundir norðuri í Klaksvík um vikuskiftið, og tað er ikki hissini, sum tíðindatænastan hjá KVF hevur gjørt burturúr. Aftur og aftur hava vit hoyrt, hvussu javnaðarformaðurin er endurgivin beinleiðis úr røðu sínari. Møguliga eru drúgvu røðubitarnir tiknir úr stroymingini? Les meira…
5 Tey bestu úrslitini í RIG 2018 blivu heiðraði
Nú Reykjavík International Games er liðugt á hesum sinnið blívu svimjarnir heiðraði fyri teirra svimjing og Signhild Joensen bleiv heiðra og fekk tann trið fremsta heiðurin. Norðoya Portalurin vil takka Rannvu Sigfríðsdóttir fyri góðar myndir og ynskja okkara svimjarum tillukku við góða úrslinum í Íslandi. Vit gleða okkum at fáa tykkum heim aftur í morgin, Les meira…
Frimodt Rasmussen ársins privati leiðari 2018
Í stórari samkomu fríggjadagin bleiv Frimodt Rasmussen kósin ársins privati leiðarin í Føroyum. Dómsnenvdin brúkti m.a. hesi orð um Ársins Privata leiðara 2018 * Fridmodt Rasmussen hevur síðani 2011 verið undangongumaður og dungalig leiðarin á Klaksvíkar Sleipipstøð. * Stendur á odda fyri ein vælvrikandi skipasmiðju, har alt frá smábátum til stór skip fáa nútímans og dygdargóða Les meira…


text:
Leygardagin 5. apríl hava handlarnir í Handilsmiðdeplinum í Runavík opið til kl. 17.00.
01.04.2008
Langur Leygardagur
- Fólk í Funningsfirði fáa nú Bønhús
- Kortlegging við dronum
- Viðv. næmingagjaldi
- Bygdadagur í Rituvík 26. mai 2018
- Marmennilin
- Ruddingardagur leygardagin 12. mai
- Garðar í seyðahøgum standi
- Kunngerð um serstaka byggisamtykt fyri bygging av nýggjari kirkju á Glyvrum
- Ruddingardagar í Runavíkar kommunu
- Ársroknskapurin fyri 2017 góðkendur
- Innsavningin hjá IRF forskotin hesa vikuna
- Tjarnarvegur í Runavík stongdur vegna vegarbeiði
- Flaggdagsrøðan í Runavík 2018
- Flaggdagshaldið sent beinleiðis á R7
- Løgmaður heldur røðu á flaggdagshaldinum í Runavík
- Ragnar verður rakstrarleiðari
- Listaverkætlan í Elduvík
- Undirstøða
- Flaggdagshald – umframt ódnartøk og steypadyst
- Áheitan frá IRF um at øll húsarhald fáa sær ruskstativ


text:
Eftir at tvey umfør av GIANT Várkappingin 2018 eru avgreidd liggur Jan Hjaltalin Olsen samanlagt á odda.
GIANT Várkappingin er ein kup kapping, ið er samansett av fimm kappingum, fimm Einkultstartskappingum. Í dag var Kaldbaksbotnur karmur um kappingina.
Koyrt bleiv millum Kaldbaksbotn og Kaldbaksbygd. Hesin teinur er góðar 8 km langur. Súkklarar skuldu í dag koyra teinin tríggjar ferðir, tvs. í alt 24 km.
Tað var sól og tað var turt, men nógvur vindur, og í vindi skal Kaldsbaksbotnur upplivast. Tað var líka mikið hvørja ætt tú koyrdi, so rakti tú mótvindin. Ja, tað ljóðar undarligt, og tað minnir ikki sørt um myndamannin, tá hann á sinni helt fyri, at í Føroyum vóru nógv fleiri mótbrekkur enn undanbrekkur. Men sum sagt, Kaldbaksbotnur skal upplivast.
Jan liggur ovast, men í dag var tað Gunnar Dahl-Olsen, ið var skjótastur. Hann brúkti 39 minuttir og 33 sekund um teir 24 km. Jan gjørdist nummar tvey og Jákup Petur Eliasen triðjur. Jákup Petur brúkti 41 minuttir og 43 sekund, og tá allir vóru komnir á mál vísti tað seg, at tað var áleið ein minuttur millum nummar eitt, tvey og trý.
Úrslit, 24 km Einkultstart:
1. Gunnar Dahl-Olsen, 39 minuttir 33 sekund
2. Jan Hjaltalin Olsen, 40.46
3. Jákup Petur Eliasen, 41.43
4. Tóri Thorleifsson, 44.03
5. Hávardur Vatnhamar, 44.17
6. Rógvi Róin, 45.14
7. Henry Berg, DNF
GIANT várkappingin 2018, samlaða úrslitið.xlsx


text:
Ingi Samuelsen
01.11.2017 - 08:50
Tíðindi > Uttanlands - Norðurlond
Ávísur spenningur eru millum føroyingarnar, ið eru komnir til Helsingfors á norðurlandaráðsfund undan hósdegnum, tá spurningurin um sjálvstøða føroyska umboðan skal viðgerast í ráðnum.
Ikki tí, at roknað verður við, at Føroyar fær sjálvstøðuga umboðan. Til tað er avvísingin frá formansskapinum helst ov greið.
Í veruleikanum eru tað tvey mál, ið skulu viðgerast. Annað er umsóknin frá landsstýrinum, tað vil siga Aksel V. Johannessen, løgmanni, og Poul Michelsen, landsstýrismanni við norðurlandamálum um sjálvstøðugan limaskap.
Hitt er málið, sum ráðslimirnir Jenis av Rana og Ruth Vang løgdu fyri ráðið fyri ári síðani, har mælt verður til, at arbeitt verður víðari við hvussu føroyska ynskið um sjálvstøðugan limaskap kann gangast á møti.
Í báðum førum mælir formansskapurin í Norðurlandaráðnum til at vísa málið aftur. Grundleggjandi, tí at tey eru í stríð við donsku grundlógina, og at tað ikki gevur nakra meining at fara undir at fremja eina broyting í Helsingforsavtaluni (grundlógin hjá Norðurlandaráðnum, red.) um eitt mál, sum ikki er í tráð við grundlógina hjá Danmark, verður sagt.
Norðurlendska samstarvið bíðar eisini eftir einum útspæli frá danskari síðu um, hvussu føroyska luttøkan í norðurlendska samstarvinum kann styrkjast.
Alt bendir tí á, at formansskapurin fær viðhald, og Norðurlandaráðið í morgin tí fer at vísa føroysku málunum aftur.
Ongin Poul Michelsen
Men tað gongur eitt ávíst arbeiði fyri seg í krókunum í stásiliga nýumvælda ríkisdagsbygninginum í Helsingfors.
Og tað gongur út uppá at savna undirtøku til uppskotið hjá teimum báðum tinglimunum, so at málið, fyrr enn ikki, heilt støðgar upp.
Tað løgna er, at Poul Michelsen, ið er norðurlendskur samstarvsráðharri í Føroyum, ikki luttekur á ársfundinum hjá Norðurlandaráðnum í ár. Ráðharrin, ið hevur ábyrgdina fyri norðurlendska samstarvinum Føroya vegna, er als ikki til staðar.
Men aðrir ráðharrar eru, og onkur teirra hevur tikið ábyrgdina av, at bjarga tí, ið bjargast kann.
Tað er royndi norðurlendska parlamentarikaran Høgni Hoydal, ið sum føroyskur fiskimálaráðharri hevur lítlan og ongan leiklut í norðurlendskum samstarvi.
Men hann hevur longt sær støðgin í finska høvuðsstaðnum fyri – sum skilst – at røddin hjá føroysku stjórnini kann hoyrast, tá málið kemur til viðgerðar nakað fyri fundarlok í morgin.


text:
Panikkur í samband við finaluna í Champions Leauge
Minst 1000 fólk løsta eftir fótbólt veitslu í Torino
Panikkur kom í mannamúgvuna á Piazza San Carlo-torginum í Torino undir finaluni í Champions League í gjárkvøldi. Nógv fólk vóru á staðnum og fylgdu finaluni í Cardiff, millum Juventus og Real Madrid, á stórskíggja.
Sambært tíðindastovuni AFP eru minst 1000 áskoðarar løstaðir. Fyrstu tíðindini vóru at 400 fólk høvdu fingið løstir, men í morgun er talið minst 1000, skrivar AFP.
Sambært fyrstu tíðidunum úr Torino eru minst fimm persónar illa løstaðir, harímillum er ein sjey ára gamal drongur.
Tað var tá eini tíggju minuttir vóru eftir av dystinum, at fólk hoyrdu nakrar brestir. Panikkur kom í mannamúgvuna tá onkur rópti at talan var um bumbir. Sambært svensku tíðindastovuni TT var talan helst um fýrverkarí, sum útloysti panikkin.
Venjarin hjá Juventus, Massimiliano Allegri, frætti um hendingina í Torino meðan liðið var samlað í skiftingarrúminum aftaná dystin.
- Vit hava samkenslu við teimum sum eru løstaði í Torino. Vit vita ikki hvussu nógv sum hava fingið skaða, og vóna at tað kemur at ganga teimum gott, segði Allegri aftaná til tíðindafólk.
portal.fo / jógvan hugo gardar


text:
Eftir munnligari frásøgn fór Óli Mikkjalsson, bóndi í Syðrugøtu, niður til kongs upp á landsins besta. Hetta skuldi vera í 17. øld, tá livdu føroyskir bøndur undir tungum skattabyrðum. Óli var væl umtóktur í Føroyum og var roknaður at vera millum frægastu skilamenn tá í tíðini.
Úrslitið av ferðini var, at kongur sendi ein av sínum monnum til Føroya, og vórðu tá menn stevndir at koma saman í Syðrugøtu til at ráðleggja um landsins viðurskifti: løgmaðurin í Føroyum, løgrættismenninir og ein bóndi úr hvørjari bygd.
Dagstevndan dag kom kongsmaðurin saman við løgmanninum úr Havn inn á Skipanes – Skipanes, ið fekk sítt navn, av tí at Gøtu Tróndur legði at har við sínum skipum og har hevði neyst til teirra. - Óli Mikkjalsson hevði sent báðar synir sínar við rossum til kongsmannin og løgmannin. - Teir fingu so hvør sítt ross at ríða á - dreingirnir leiddu tey.
Tá ið teir vóru komnir niðan á Gøtueiði, helt kongsmaðurin, at hann sjálvur kundi stýra hestinum, men sonur bóndans segði, at hesturin var lítið vanur at vera brúktur til at ríða á; best mundi vera, at hann leiddi hestin. Men hetta dámdi ikki kongsmanninum, og hann læt sær ikki eftirlíka. Kongsmaðurin fekk sín vilja, tók sjálvur bokslið og fór ríðandi á hestinum. Men tað gekk, sum drongurin hevði sagt, hesturin gjørdist alt fyri eitt styggur og fór stórleypandi eystur um Hólheygar og norður eystan fyri teir. Tá ið drongurin sá hetta, tók hann at renna eystur millum teir norðastu Hólheygar og var tá fyri hestinum har og tók hann í ferðini.
Tá ið hesturin fór stórleypandi, var kongsmaðurin reiðuliga illa við. Nú sá hann, at drongurin hevði rætt, og var hann ivaleysur í, at vandi var fyri hond, nú hesturin fór at renna omaneftir móti Syðrugøtu. Men tá ið drongurin - ið var hin eldri beiggin - hevði steðgað hestinum, sigur kongsmaðurin: “Ert tú slíkur maður, skal eg løna tær, hetta bragdið skalt tú ikki hava gjørt fyri einki.”
Tá ið nú menninir vóru komnir saman á garðinum hjá Óla, sessaðist løgrætturin í glasstovuni, bøndurnir vóru í roykstovuni og í fjósinum, so mangir sum inn sluppu, hitt fólkið stóð uttanfyri.
Eftir fyriskipan av løgrættinum kom hvør bóndi fram og gav upp støddina av garði sínum og skattabyrðunum. Tá kom í ljósmála, at teir, ið høvdu kravt leiguna, høvdu kravt ov mikið. Eftir ta tíð var leigan lækkað, og søgnin er, at henda leigan er grundarlagið fyri henni, ið nú verður latin.
Tá ið kongsmaðurin fór avstað, vendi hann sær til drongin, ið hevði bjargað honum, og segði við hann: “Ta tíð, tú kemur at hava garðin, skalt tú ongar útreiðslur hava av honum".
Andreas Weihe: “Søga og søgn”, 1933


text:
Kristin rockbólkur ger comeback
Kendur rockbólkur ger comeback við framførslu á Summar Festivalinum
Kristni rockbólkurin I AM hevur ikki havt almenna framførslu í 10 ár, men nú gera teir comeback við framførslu á Summar Festivalinum.
Bólkurin var stovnaður í Klaksvík og hevði fleiri hitt um aldarsskiftið. Teirra melodiøsi – og stundum rockkendi – tónleikur fangaði eina stóra áhoyrarafjøld í Føroyum, og við góðum live-framførslum megnaðu teir at vinna nógv hjørtu.
I AM spældi á Summar Festivalinum í 2005, men eftir framførslu á Fjarðafestivalnum árið eftir hava teir ikki spælt á konsert. Tað verður nú broytt, og I AM fær í august møguleikan á landsins størsta tónleikapalli – á Vágsbøi.
- Vit gleða okkum ótrúliga nógv til at sleppa at spæla aftur – fyri ikki at tala um á størsta palli í Føroyum. Tað er langt síðani, vit spældur, og ígjøgnum árini hava nógv fólk spurt okkum, nær tey aftur sleppa at hoyra okkum. Vit síggja fram til at kunna geva teimum mongu, sum hava bíðað, tað, tey hava spurt um: eitt brak av einari konsert við øllum hittunum, siga teir í I Am.
Summar Festivalurin verður hildin daganar 4. til 6. august.


text:
Vansar við uppboðssølu
27. september 2017
Størsti trupulleikin við ov stórari uppboðssølu er, at allur dentur verður lagdur á at fáa mest møguligt burturúr fyrsta liði, veiðiliðnum, meðan alt ov lítil dentur verður lagdur á at fáa samlaðu virðisskapanina í allari fiskivinnuni so stóra sum gjørligt. Fiskavirkingin og søluliðið verða gloymd í eini uppboðssølu
Frá fleiri búskaparfrøðingum og politikarum verður uppboðssøla av fiskirættindum sædd sum forkromaða loysnin, ið skal loysa allar trupulleikarnar í samfelagnum, við tað at fiskivinnan verður optimerað, samstundis sum tað almenna fær tað, ið tað skal hava. So einfaldur er veruleikin ikki. Uppboðssøla hevur, eins og øll onnur amboð, sínar avmarkingar, fyrimunir og vansar.
Tá vit skulu meta um virðið av eini uppboðssølu er størsti feilurin vit kunnu gera, einans at fokusera uppá veiðiliðið í fiskivinnuni og gloyma at hyggja eftir samlaðu heildini.
Uppboðssøla: ov stórt fokus á veiðiliðið
Ein uppboðssøla av veiðirættindum setir alt fokusið á veiðiliðið, við tað, at reiðaríini vilja bjóða so høgt tey kunnu fyri fáa hendur á rættindunum og harvið verður allur dentur lagdur á fáa fiskin effektivt upp úr sjónum, meðan alt ov lítil dentur verður lagdur á at meirvirka fiskin og harvið fáa mest møguligt burturúr samlaðu virðisketuni.
Ein stór uppboðssøla vil skapa ótryggleika um rættindini til fiskin og harvið til grundarlagið til virksemið hjá bæði skipum og virkjum.
Fyritreytin fyri góðari góðsku og meirvirking av fiskinum er, at vinnan hevur hóskiligt avlop til at fremja nýhugsan og til at gera neyðugar íløgur.
Fyritreytin fyri at hava tryggar langtíðaravtalur um veiting av fiskavørum til keyparar úti í heimi er, at framleiðarin hevur ræðið á rávøruni í tí tíðarskeiðinum, sum avtalan fevnir um.
Ein uppboðssøla við stutttíðar rættindum vil bæði taka avlopið burtur og taka grundarlagið undir langtíðaravtalum burtur.
Uppboðssølan vil harvið ikki vera samfelagsgagnlig, tí hon minkar um samlaða virksemið í samfelagnum og minkar um útflutningsvirðið hjá Føroyum.
Fiskivinnan má hava avlop
Ofta verður sagt, at uppboðssølan er magiska amboðið, sum júst tekur tað rætta gjaldið frá vinnuni, soleiðis at vinnan verður optimerað og tað almenna fær sín rætta part.
Tað kann tykjast torført at skilja hvønn part av fiskivinnuni tað almenna hevur rætt til og hvat aktørarnir í fiskivinnuni eiga rætt til.
Búskaparfrøðin skilir millum fýra ymisk sløg av avlopum í fiskivinnuni.
1. Normal-avkastið - vanligi profitturin, ið ein vinna skal hava
2. Intramarginal-renta - eitt dugnaligheitsavlop, ið eitt einstakt virki fær fyri at duga betur enn onnur virki í somu vinnugrein
3. Monopol-renta - eitt avlop, ið stavar frá at almenna lóggávan skapar eina monopol-líknandi støðu í fiskivinnuni
4. Tilfeingisrenta - stavar frá virðinum á tilfeinginum, í hesum føri fiskinum í havinum
Ein vælvirkandi fiskivinna, eins og t.d. pelagiska vinnan, hevur øll fýra sløgini av avlopi.
Av teimum 4 omanfyri nevndu avlopum, eru tað 1. og 2. skapt av fyritøkunum, tað 3. er skapt av almennu lóggávuni og tað 4. er skapt av náttúruni, sum vit øll eiga.
Tí eiga fyritøkurnar og sjófólkið fullan rætt til normalavkastið og intramarginalu rentuna, meðan tað almenna eigur fullan rætt til monopolrentuna og tilfeingisrentuna.
Trupulleikin er at áseta rætt gjald, soleiðis at virðini verða býtt rættvíst millum vinnu og tað almenna.
Her pástanda summi, at ein uppboðssøla av veiðirættindum vil tryggja, at rætta gjaldið verður ásett, tí reiðarar og fiskimenn vilja aldrin bjóða meiri enn so, at normalavkastið og dugnaligheitsavlopið verða verandi í vinnuni.
Her er tað, at tað lekur millum teori og praksis, tí royndirnar hava víst okkum, at hetta als ikki er soleiðis í veruleikanum. Her kunnu vit vísa á bæði royndirnar frá uppboðssølunum ið longu hava verið og frá úrslitinum í fiskiflotanum síðan 1985, at øll tekin eru um, at vinnan bjóðar allan profittin inn í uppboðssøluna fyri at fáa hendur á rættindunum. Tvs. við uppboðssøluni missir vinnan normalavkastið og intramarginala profitttin, sum hon annars eigur at hava.
Hervið tømir vinnan seg sjálva fyri arbeiðskapitalin, sum er alneyðugur fyri at gera neyðugu íløgurnar til endurnýggjan av fiskiflotanum og til at gera íløgur í meirvirking á landi.
Trygg rættindi, meirvirking og samfelagsgagn
Fiskivinnan er í dag í flestu londum rundan um okkum eins og í Føroyum, samlað við vertikalari integratión, har fiskifør og virkir eru samlað í eindir við somu eigarum.
Hetta ger tað møguligt at seta góðskustýringina í hásæti heilt frá tí, at fiskurin kemur upp úr sjónum, til hann verður seldur av landinum. Harnæst er møguligt at leggja framleiðsluna væl til rættis, soleiðis at virkini og fiskiførini kunnu avtala nær fiskurin skal fiskast, fyri at virkini kunnu leggja sítt virksemi optimalt til rættis.
At enda kann søluliðið gera góðar langtíðaravtalur við keypararnar úti í heimi, tá bæði leveransa og góðska eru rímiliga trygg gjøgnum góða stýring av framleiðsluni.
Fyritreytin fyri at hetta skal lata seg gera, er at vinnan hevur møguleika fyri at leggja samlaða virksemið til rættis, tvs. stýra framleiðsluflowinum í allari virðisketuni.
Hetta merkir, at trygg rættindi til at fiska ávísar nøgdir av fiski og skilagóð tilrættalegging av framleiðsluni eru við til at geva størri inntøkur til føroyska samfelagið burturúr somu nøgdini av fiski.
Hetta merkir ikki, at øll skip og øll virkir í Føroyum skulu samlast í vertikalari integratión, tí hetta kann skapa eina ov stirvna skipan, har eingin kapping er millum aktørarnar á marknaðinum. Men royndir úr bæði Føroyum og øðrum londum vísa okkum, at vertikal integratión er ein skilagóður máti at tryggja góða virðisskapan.
Ein hóskilig uppboðssøla er góð
Hóast ein ov stór uppboðssøla er skaðilig, merkir hetta ikki, at man als ikki skal hava eina uppboðssølu.
Í USA hevur man ávísa uppboðssølu, uml. 10%, í summari fiskivinnu fyri, at fiskivinnan skal kunna keypa og selja ávísan part av rættindunum og harvið leggja virksemið betur til rættis.
Summi fiskifør kunnu hava trupulleikar av, at einhvør kvota av einum fiskaslagi ikki kann fiskast upp uttan at hava einhvørja kvotu av øðrum fiskaslagi, tí fiskiskapurin er blandaður. T.d. kann hýsukvotan ikki fiskast upp, tí toskur er uppíblandaður í fiskiskapinum. Við at hava ávísa uppboðssølu kann reiðaríið keypa ella selja rættindi og harvið tryggja, at samsvar er millum kvoturnar.
Somuleiðis kann eitt skip hava trupulleikar eitt árið, t.d. við maskinarínum, og tískil hava brúk fyri at selja kvotur til annað reiðarí, sum møguliga hevur avlopsorku.
Ein ávís uppboðssøla kann sostatt brúkast til at tryggja samsvar millum tørv og rættindi.
Í dag verður hetta samsvar tryggjað við, at reiðaríini gera sínámillum avtalur, men hetta kann eins væl skipast á almennum marknaði.
Ein uppboðssøla eigur sostatt ikki at hava fokus á at taka tilfeingisgjaldið inn frá vinnuni, men heldur á at tryggja, at fiskivinnan kann leggja sítt virksemi smidliga til rættis.
Tilfeingisgjald heldur enn uppboðssøla
Ein nógv betur loysn, enn ein stór uppboðssøla av stutttíðarrættindum, er at áseta eitt tilfeingisgjald, sum tekur tað úr vinnuni, ið tað almenna eigur at fáa, men sum letur vinnuna hava tað eftir, sum vinnan eigur at hava.
Hetta er tann loysnin, sum Sambandsflokkurin setti fram í sínum uppskoti frá november 2016.
Øll nýggj rættindi skulu sjálvsagt bjóðast út sum langtíðarrættindi, soleiðis at eingin politisk útluting eigur at fara fram. Hetta er eisini partur av uppskoti Sambandsfloksins.
Samgongan eigur at lurta eftir Sambandsflokkinum og leggja seg eftir at fáa skilagóðar loysnir fyri vinnuna og fyri samfelagið.
Magni Laksáfoss
løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin og næstformaður í Sambandsflokkinum
RN
Aftur


text:
Svar til ósømiliga lesarabrævið hjá Jógvani á Lakjuni
Eg skilji á lagnum, at mín tilvera aleina hevur skakað teg inn á bein. Tú skrivar (í tínum lesarabrævi 10. juni) um títt máttloysi og tína undran á, hvat tað er, sum hendir í okkara samfelagi, millum annað tí at útvarpið gav mær høvi at siga meg ikki trúgva á tín Guð.
Eg kann ímynda mær, hvussu tú hevur tað. Eg var sjálvur kristin einaferð, og tá ræddi tað meg, at onnur menniskju kundu finna upp á at venda Guði bakið. Eg óttaðist teirra vegna, tí í mínum hástóra fordómssinni ímyndaði eg mær, at tað ikki bar til at liva eitt gott og lukkuligt lív uttan Guð – fyri ikki at tala um tað, eg ímyndaði mær mundi henda eftir lívið! Eg var, tá eg hugsi aftur, í grundini ikki ein serliga sømiligur ella moralskur persónur, tá eg hevði slíkar vanvirðandi tankar um mín næsta, einans tí hansara trúgv víkti frá míni egnu. Eg var ov stórlátin at halda meg hava einkarætt upp á sannleikan um alheimsins ytstu duldarmál og at halda, at øll, ið vóru ósamd við mær, tískil mundu liva fátækslig og lítisverd lív.
Mín broyting í átrúnaði førdi tískil eisini við sær eina (more…)


text:
Effo hevur 10 bátapumpur kring landið, sum standa við bryggjukantin. Her kanst tú keypa gassolju til bátin alt samdøgrið, um tú hevur Effo-bátakort. Fleiri fyrimunir eru við hesum kortinum:
* Tú kanst bunkra alt samdøgrið við bryggjukantin.
* Tær nýtist ikki reiðan pening.
* Tær nýtist ikki at taka nøkur óráð fyri og fara avstað við hálvum tanga.
* Tær nýtist ikki at hava oljudunkar í bilinum.
Samband / Fyrispurningar
Telefon: 343500
Teldupostur: sales@effo.fo
Sverri Steintún
Søluleiðari
+298 343507
+298 210510
Signar Johannesen
Sølumaður
+298 343508
+298 211133


text:
Orð: Jacob Hansen
Lag: Tú sangst eitt so vakurt og yndisligt ljóð
1. Tú, Føroyar, mín móðir,
ert føgur og fríð,
tú minni mær bert ífrá fornari tíð
um trúskap, um bardaga, frælslynd’ og stríð,
um fedranna lívið her oyggjunum í.
2. Tá brandurin Haralds reyðlitaður var
og prógv fyri kúgandi harðræði bar,
tá fedrarnir mæltu: “Ei spyrjast skal, at
ein frælslyndur seggur so fjøtra seg læt.”
3. Á tingi teir mæltu tey djarvastu orð,
teir tordu seg vísa við høvdingaborð,
teir tordu væl møta, hvar stríð var á leið,
teir reystliga bardust og bliknaðu ei.
4. Í æðrum teim norrønt rann víkingablóð,
fram víkingaskútan í sjóroki vóð;
ein garpur tá bardist, til vegin hann lá,
tí skomm honum tókti at doyggja á strá.
5. Tá føroyingur sjálvur helt róðrið í hond,
og væl hann tá vardi um heimligu strond,
og søgan hon kendist so víða um lond
um høvdingakynini Sigmund og Trónd.
6. Men tíðir so gingu, og øld eftir øld,
og følin varð hondin, og røddin varð køld,
og fúnaði skútan ið væl var soymd,
og horvið var frælsi, og mentan var gloymd.
7. Men aftur man sól gylla Føroya strond,
og aftur finst róðrið í føroyingsins hond,
og aftur man vakna hin sovandi tjóð;
um skammsligin var hon, so livir hon tó.
8. Hitt vaksandi lið verður fagurt at sjá,
ið sigursælt merki ber bringuni á;
og ber tað ei brandin og brynjunnar serk,
tað hómar tó vegin til fullkomið verk.


text:
Flaggdagsrøða, sum Páll á Reynatúgvu, løgtingformaður, flutti fram í Runavík, flaggdagin 2017.
Góðu Eysturoyingar, góðu Føroyingar!
Sveimandi yvir oyggjunum ein frálíkan várdag, leggja vit smátt um smátt merki til hvussu heppin vit føroyingar eru. 270.000 ferkilometrar at stúv stappaðum hjalli, væl krýndur við 18 framúr vøkrum og liviligum oyggjum.
Júst sum nálirnar hesar spírandi várdagarnar, bretta oyggjarnar sær á, og bróta sær slóð móti ljósinum, við megi frá tí gróðrarríka botninum. Soleiðis eru Føroyar.
Gamaní, nógv býr millum vakurleikan og hjallin, tað vita vit væl, men vit vita eisini at vakurleiki og føði, eru avgerandi grundarsteinar í lívinum. So hollir at vit leita eftir teimum til deyðin loysir av.
Okkara drúgva søga sum tjóð, byrjaði við at nøkur fólk, allarhelst av bretsku oyggjunum, settu búgv í míni heimbygd, á Sandi. Teinurin vit hava rógvið sum tjóð síðani 5. øld, hevur verið bæði langur og strangur.
Ávirkanin hevur verið ymisk, átrúnaðarliga, vinnuliga og mentanarliga. Og hóast fáment, hava vit tvíhildið um at á grønu oyggjunum skal lív lagast. Tí eru vit her enn og vit fjølgast. Vit hava eisini bygt landið upp í felagsskapi, við áliti á tað sum Skaparin gav.
Søgan hevur lært okkum at tá skiftandi fyritøkur, bankar og persónar rísa og falla, stendur føroyska fólkasálin stinn, sum óvikandi bulurin og bergkletturin, ið tryggjar lív her á landi.
Á teirri longru tíðartromini eru vit øll rættiliga lík. Hava øll okkara veikleikar og styrkir. Tað er ómetaligt tíðarhav undan okkara føðing, og vónandi eins ómetaligt tíðarhav eftir okkara deyða.
Men á stuttu tíðartromini kunnu vit vera sera ymisk. Menniskjalig fáfongd gevur eisini summum høvi at hevja seg uttan at hava tað uppiborið, meðan onnur, nógvar av okkara gerandishetjum, ikki fáa tað rúm tær eiga.
Hesin veruleiki er kortini ikki serføroyskur. Tvørturímóti sær út til at altjóða samfelagið í nógvum førum setir illa við í løtuni.
---
Á einum av okkara mongu ítróttarferðum við børnunum, mátti eg ein morgunin steðga á, á Skipanesi. Frammanfyri okkum lá Skálafjørðurin opin við øllum sínum vakurleika. Sólin sum royndi at berja sær geislarnar gjøgnum skýggini. Byrjandi guvanin upp av vaknandi fjørðinum. Her var liviligt og vakurt. Alt andaði av møguleikum. Myndin stendur brend í minni enn.
Og tað er sjón fyri søgn. Tit sum her búleikast hava fingið góða gávu. Og tit brúka talentirnar. Neyvan nakað økið í landinum hevur skapt og uppliva so nógva framgongd og menning síðstu 40 árini, sum tit ið her búgva. Aling, trúðarlív, frálandavinna, ídnaður, ítróttur, fiskivinna, handil, og seinnu árini bæði sosialir og mentanarligir stovnar, sum fullgerða myndina.
Serliga væl duga tit at lofta møguleikanum í tí smáa, og sum eygleiðari sær man at tit megna eisini væl leikin at unna grannanum væl. Tykist ikki sum øvundin hevur serliga góðan gróðrarbotn her um leiðir.
Men nú stendur nýtt siðaskifti fyri durum. Siglingarleiðin inn á fjørðin er farin, langi vegurin um Streymin fær ein kappingarneyta í nýggja Eysturoyartunlinum.
Júst sum føroyska samfelagið vera tit ávirkað, av tí ráki sum nertir menniskju ið koma saman. Sumt fer at kennast væl, annað verri. Men eitt er vist, at vóru fyritreytirnar góðar frammanundan, so eiga tær at gerast enn betri her, rundan um føroya størsta og besta fjørð.
Tað er stórur vandi í royndini at lýsa fólk, og uppaftur størri vandi í at lýsa tey sum eind, tí í gerandislívinum eru vit ymisk.
Men skal eg vera púra erligur, so havi eg ongantíð skilt at eitt so virkið og strembandi fólk sum tit ið her búgva, í so stóran mun leggja sítt polittiska álit á trygdina í ríkisfelagsskapinum. Tit, sum dagliga leggja vala lunnar undir føroyska flaggið, sum vit í dag heiðra.
Eg havi onkuntíð skemta við sambandsfólkini á Tingi, um at tey vóru ímóti fyrstu vegagerðini í Føroyum við teirri grundgeving, at føroyski fóturin var ikki egnaður til at ganga á vegi. Hetta sýta tey í dag fyri er satt.
Men er tað ikki so at í søgunar bakspegli, hava vit lyndi at káva útyvir tær minni góðu avgerðirnar vit tóku á lívsleiðini? Víst er, summar avgerðir í lívinum, eru vit glaðari um enn aðrar.
Men her við Løkin kunnu vit spyrja, hevur flaggið so nakran týdning í dag? Og hevur tað at vera føroyingur nakran týdning í dag? Eru vit ikki øll bara heimsborgarar. Eru vit ikki øll bara leikarar á tí stóra liðnum?
Jú, gamaní, men líta vit aftureftir, so eru tað tær røttu avgerðirnar, sum eftir mínum tykki gera okkum til teir føroyingar vit eru í dag. Vit eru eitt framkomið fólk, og eitt framkomið fólk hevur ábyrgd móti umheiminum.
Vit hava egið mál. Egið flagg. Egið fiskimark. Egna vinnu. Egnan politikk. Og egna umbroytiliga mentan. Eftir mínum tykki er einki natúrligari, enn at vit eisini hava egið land. Okkara land.
Okkara viðurskifti við Danmark minna meg mest um hesi stóru veðurlombini um heystið, sum ikki hava lagt av at súgva. Ærnar verða syftar uppfrá, og vita ikki um tær eru keyptar ella seldar. Fyri onnur kennist tað eitt sindur skemtiligt, og kanska píniligt eisini.
Tí tað er okkara lutur at mynda og skapa hettar landið. Og hondina á hjartað, mangan vakni eg um morgunin, og spyrji hvussu tað ber til at eg skuldi vera ein av teimum hepnu, sum er føddur her.
Tí lítið í kring. Hyggið fyri eystan. Hyggið fyri vestan. Og sigið mær so hvør eigur meira at gera gott við, og gagn av, enn vit føroyingar? Sum tey ungu siga. Tað koyrir bara! Kanska serliga her á Skálafjørðinum. Arbeiði er til hvørja vinnuføra hond og høvd. Og mong onnur við.
Samanbera vit okkum við mong onnur heimsins lond, so eru vit eitt paradís. Vit hava tað so trygt, og gott í Føroyum, at vit mangan ikki geva okkum far um júst hvussu gott vit hava tað.
Sjálvandi sveiggjar samfelagið. Vit búgva í og liva mitt í einum umbroytiligum kova, har førleikin at spæla saman við náttúruni er avgerandi fyri vælferðina.
---
Eru so eingir spurningar ella tættir, sum vert er at kjakast um? Jú so avgjørt. Tí øll hendan ovurhonds ferðin krevur at vit steðga á, av og á. Og kanska serliga tá ferðin er harðast. At vit hugsa og grunda um lívsins viðurskiftir. Spitarin er ikki altíð rætta tólið. Bæði bremsan og róðrið hava eyðsýndar dygdir eisini.
Sjálvur haldi eg at vit sum samfelag krevja og vanta ov nógv av okkara barnafamiljum. Vit rokna við at okkara ungu føroyingar skulu arbeiða fyri seg og síni, og eisini uppala fyrsta flokks samfelagsborgarar. Samstundis sum tey skulu rinda fyri hús í milliónaflokki. Eg skilji væl at familjubond kunnu slitna undir slíkum umstøðum, og at hjúnarskilnaðartølini ganga uppeftir.
Her er tørvur á at hugsa, og møguliga at saðla, av nýggjum. At hugsa uppalingina og familjutrivnaðin saman við arbeiðslívinum. Tí størsta uppgávan vit hava sum menniskju, er at seta væl við. At fáa børnini til vala fólk, upplýst og ábyrgdarfull móti øðrum, og sær sjálvum við.
Vit eru eisini tað fyrsta veruliga ættarliðið av føroyingum, sum letur síni børn uppala á stovni, heldur enn at uppala børnini sjálvi. Hvørji úrslit spyrjast burturúr tí? Mennir tað foreldrini til betri foreldur, børnini til betri børn, ella er tað bert eitt praktiskt samfelagsligt stig fyri at brúka arbeiðsmegina í landinum betri?
15 øldir av heimauppaling eru uppá stutta tíð, avloystar av nýggjum leisti. Eg haldi meg hoyra børn sum ljóða meira og lurta minni. Kortini skal eg ikki gera grundleggjandi niðurstøður, men spurningin eiga vit at royna at fáa svaraðan.
My home is my castle. Ella er tað, my castle is my home? Og hvussu seta vit búgv? Verandi fíggingarskipan og sethúsabygging er gomul og ógvuliga bindandi.
Beinleiðis talað snýr tað seg um at fáa lønt starv, byggja og gjalda restina av lívinum, ella drúgvan part av tí. Kann tað ikki vera annarleiðis?
Kunnu vit ikki gera rúm fyri størri frælsi í gerandisdegnum, fyri meira av vinnuligum kreativiteti, spontaniteti og kensluni av at royna okkurt nýtt á egnum beinum? Noyðist so stórur partur av tøku inntøkuni hjá vanligum fólki at fara til tak yvir høvdið, og breyð á borðið í 2017?
Og hvussu við hesum nýggja? Við snildfonunum og teldlunum. Eru vit saman longur? Ella menna vit samskiftisamboð, sum í veruleikanum flyta okkum longri frá hvørjum øðrum? Kann tað hugsast at vit við nútímans tøknini gerast passiv og fremmandgjørd í mun til samfelagið, og harvið lata meira og meira vald uppí hendurnar á teimum, sum hava ríkiligt frammanundan?
Okkurt bendir á at so er. Sosialu miðlarnir rúnarbinda fólk, og kunnu til tíðir tykjast sum eftirgjørdar skrellispannir, har fólk oysa gor og gall út, uttan veruligar avleiðingar fyri tey sjálvi, og fyri tey sum vera hartaði. Uttan bindandi nærveruna. Uttan treytaða sambandið, sum kemur av at vera saman og virka saman.
Tá tað er sagt, so lat tað standa rimmarfast, at Føroyar eru eitt møguleikans land, har rúm væl og virðiliga er fyri okkum øllum, og nógvum afturat.
Men onkursvegna er ein andsøgn í at vit mennast á upplýsingarstigum sum menniskju, men samstundis binda okkum fastari í gerandisleinkjur.
Eg sakni ein føroyskan Think Tank, ein hugsunarbanka, sum ráðgevur føroyska samfelagnum um hvussu vit betri brúka møguleikarnar í einum samfelag sum okkara. Serliga tá um menniskjaligar førleikar ræður. Og í hesum góða hugsunarbanka, skal eisini vera pláss fyri ommum og abbum, og børnum við.
---
Uttan at vita av tí, leita vit eftir blágrøna litinum og fevnandi sjónarringinum. Borin við sjóvarstrond, hava vit ans fyri havsins týdningi frá barnsbeini av. Tí kemur tað ikki óvart á at flestu føroyingar, hava egna áskoðan á føroyska fiskivinnu og eisini hvussu vit best gera gagn burtur úr havsins tilfeingi. Vit eru havsins børn í orðsins rætta týdningi.
---
Aprílveðrið er umskiftiligt. Vit høvdu lambaspræn í gjár. Soleiðis eru Føroyar. Júst sum vit kenna tær. Við hjartanum dukandi undir Merkinum, og við kensluni av at vit eru Føroyingar. Tí í 15 øldir hevur hettar verið okkara land, og framvegis toyggja oyggjarnar seg upp úr blágrøna hjallinum. Móti ljósinum. Og móti tær og mær.
Takk fyri heiðurin, og takk fyri at tit lýddu á!


text:
Kollafjarðar skúlasøga
Fyrsta lóg um skúlaskyldu úti á bygd í Føroyum var Provosorisk Reglement for Almueskolevæsenet paa Færøerne. Hon kom í gildi ár 1845.
Men nakrar bygdir fingu lærara, áðrenn henda lóg kom. Kollafjørður var ein av teimum.
Í 1737 skrivaði Chr. Worm, biskupur, umboðandi Kristian 6. kong, bræv til fúta, próst og prestar við áheitan um at kanna møguleikarnar fyri skúlaundirvísing úti á bygd.
Prestarnir royndu tá at skipa fyri skúlaundirvísing hvør í sínum kalli og samlaðust so í Havn í juni 1737 við frágreiðing um úrslit teirra. Frágreiðingin frá Olufi Vang, presti í Norðstreymoy, vísir, at hann ætlaði at deila sítt prestakall til tríggjar lærarar soleiðis, at Kvívík, Leynar, Skælingur og Vestmanna skuldu hava 1 lærara, Tjørnuvík, Haldórsvík og Saksun 1 lærara, Hvalvík, Hósvík og Kollafjørður 1 lærara. Um Kollafjørð skrivar hann: ”Familier der sammestedes ere 7 alle af maadelig Formue. Ungdom og Børn 20. Hertil ligger Øreringe og Signebøe, som ligger inde i Bugten og paa den anden Side, hvor der ere 3 Familier, som ere af maadelig Formue. Ungdom og Børn 11. De lover og i Ligemaade at forskaffe Skoleholderen 1 Glasstue til Skolehold, naar hand kommer. Men til Skoleholder viides ingen af Landets Børn, som vil antage sig det.”
Gott og væl 100 ár eftir ta miseydnaðu royndina í Kollafirði hjá Olufi Vang, fekk bygdin sín fyrsta lærara. Hann æt Jens Joensen, var ættaður úr Gásadali og hevði verið hjá prósti til yvirhoyring og av honum góðkendur sum lærari.
Lærarin skuldi undirvísa 8 dagar í Kollafirði , 3 dagar í Hósvík og 5 dagar í Hvalvík hvørja ferð. Um børnini Inni Í Firði og á Signabø varð skrivað: ”Om Sommeren fra Maj Maaned besøger Indenfjords Børn stedse Skolen i Kollefjord, om vinteren naar Mulighed gives.” Undirvíst skuldi verða í kristni, lesing, skriving, rokning og sangi. Um varman í skúlanum stendur, ”… Husmændene skal levere 1 Kliv Tørv til Skolen, hvad ydermere gaar til ilden, erlægges af Gaardmændene.” Her verður sipað til ársforbrúkið.
Eitt ella tvey ár seinni bygdi Jens Joensen sær húsini í Skúla og fór at halda skúla inni hjá sær sjálvum. Viðurin í hesum húsum var ein stova av prestagarðinum – náðinsgarðinum - á Kjalnesi.
Men skjótt sást, at húsini – stova, roykstova og forstova – vóru alt ov lítil til skúla og íbúð, og tí leigaðu teir av nýggjum í juni 1842 stovu til skúla frá Jacob Jacobsen, bónda á Miðgerði. Sama summarið viðtóku skúlanevndin og kollfirðingar á felagsfundi at byggja nýggjan skúla og skrivað varð til amtmannin at spyrja, hvørvítt møguleiki var at fáa studning til hesa ætlan.
Henda byggiætlan doyði skjótt burtur helst av tí, at Jens Joensen segði seg úr starvinum í 1849, tí hann kundi ikki liva av lønini, sum var 52 kr um árið pluss eitt gerði.
So gingu eini 36 ár við ongum skúla í bygdini. Tað, børnini lærdu hesa tíðina, nomu tey heima hjá foreldrunum ella gingu til einhvønn góðan, ið las við teimum og lærdi tey í kristni.
Ár 1885 kom lærari aftur. Tað var Poul Næs. Við honum fekk bygdin sín fyrsta einalærara við tað, at hann bert hevði Kollafjørð sum starvsøki. Hann var lærari her til hann fekk starv suðuri í Vági 1. jan. 1890.
Bernhard Magnussen var so settur sum lærari í Kollafirði frá 1. mars 1890. Árini 1888-89 bleiv nýggjur skúli bygdur við Sjógv. Skúli við læraraíbúð, ein av tátíðar prýðiligastu bygdaskúlum, laðaður av gróti og timbur innan. Byggimeistararnir vóru Daniel Jacob Petersen av Miðgerði og Kristian á Stykkinum. Alt arbeiði var gjørt sum pliktarbeiði, bert formenninir fingu løn. Kostnaðurin, ið var umleið 4000 kr var goldin við ríkisstudninginum. Bernhard Magnussen tók skúlan í brúk í mars 1890.
Innanfjarðarmenn royndu í 1844 at fáa Jens Joensen, lærara, inn í Fjørð at halda skúla, teir skrivaðu alvarsamt bræv til skúlanevndina um hetta og sýttu at lata torv til skúlan, um lærarin ikki kom inn í Fjørð at undirvísa. Men skúlanevndin segði, at lærarin kundi ikki hava fleiri skúlar, enn hann hevði (Kollafjørð, Hósvík og Hvalvík), skuldi nakað koma burturúr undirvísingini.
Men í 1912 fingu teir sítt ynski uppfylt. Bernhard Magnussen fór inn í Fjørð at halda skúla, 1 dag aðru hvørja viku og 2 dagar aðru hvørja viku.
Ár 1930 fekk Kollafjørður ein lærara aftrat. Jacob (Hansen) Follend varð settur sum vikarur í hetta nýggja starvið og fór at undirvísa aðru hvørja viku inni í Firði og aðru hvørja viku norðuri í Sundum.
Aftan á 47 ára lærarastarv, harav tey 41 í Kollafirði, segði B. Magnussen embætið frá sær í 1931, og Poul Titus Samuelsen varð settur sum fyrstilærari her sama ár.
Í 1932 fór kommunan undir at byggja nýggjan skúla á Oyrareingjum til innanfjarðarbørnini. Hann hevð eina skúlastovu og kostaði umleið 10 túsund kr. Hans Tórgarð, arkitektur, teknaði; Peter E. Debes, Kollafirði stóð fyri stoypiarbeiðinum og N. P. Hansen, Glyvrum fyri smíðiarbeiðinum. Skúlin varð tikin í brúk í 1934 av Jacob Follend. – Vit síggja av hesum, at frá 1930 eru 2 lærarar og 3 skúlar í Kollafirði. Fyrstilærarin undirvísti í Sjóvar skúla burturav, meðan annarlærarin undirvísti inni í Firði og norðuri í Sundum.
Jacob Follend fór hiðani í 1937, og N. P. Djurholm kom í hansara stað í sept. sama ár.
Skúlin norðuri í Sundum varð niðurlagdur 16. okt. 1943 orsakað av, at eigarin av stovuni segði leigusáttmálan upp, og sundabørn komu so aftur í Sjóvar skúla, hóast foreldrini norðan fyri tangan høvdu dámað betur, at skúlin varð verandi har norðuri. Hetta ynski teirra vístu tey við at halda børnini frá skúlagongd árið út. Tá hetta onki hjálpti, sendu tey børnini aftur í skúla í jan. 1944.
Helvtin av læraraíbúðini í Sjóvar skúla varð umbygd til skúlastovu, so annarlærarin fór tá at undirvísa aðru hvørja viku í Oyrareingja skúla og aðru hvørja viku í Sjóvar skúla, Hetta, at taka helvtina av læraraíbúðini til skúlastovu, bar til, tí fyrstilærarin var fluttur í egin hús.
Næmingatalið í Sjóvar skúla um hetta mundið var 53, tey vóru deild í 4 flokkar við 1½ lærara.
Poul Titus Samuelsen, fyrstilærari, gjørdist sjúkur og andaðist 1949, mitt í lærarastarvi sínum. Sama árið varð so Niels Pauli Djurholm settur sum fyrstilærari og Ásmundur Olsen sum annarlærari. Á. Olsen var her til summarfrítíðina 1954, tá hann fekk lærarastarv niðri á Bogø.
Í 1947 avgjørdi sóknarstýrið at byggja nýggjan skúla. Ætlanin var at útbyggja skúlan við Sjógv, og N. P. Hansen, byggimeistari á Glyvrum varð biðin at tekna skitsuprosjekt og gera eina prísætlan. Men N. P. Hansen kom til tað úrslit, at bíligari varð at byggja nýggjan sjálvstøðugan skúla.
Í 1950 keypti kommunan eini gomul sethús til læraraíbúð fyri 20 túsund kr og fekk 8000 kr í ríkis- og løgtingsstudningi, so veruligi gjaldsprísur kommununar var 12000 kr. Í 1976 seldi hon tey fyri 100 túsund krónur til N. P. Djurholm.
Aftan á ymiskar royndir keypti kommunan so í 1951 eitt grundstykki, 2500 m2 stórt av Innibøi frá Tinggarðsbóndanum, og N. P. Hansen varð biðin at gera eitt skitsuprosjekt við 4 skúlastovum og fimleikahøll. Hetta gjørdi hann og metti kostnaðin til 4-500 túsund kr. Umsókn um studning var áður send løgtinginum, sum hevði játtað studning til nýggjan skúla, men landsstýrið skrivaði til kommununa í 1951, at vegna vánaligar tíðir, mátti tann játtaði løgtingsstudningurin til skúlabygging haldast aftur fyribils.
Steðgur kom í byggiætlanina í fleiri ár, og sum eina fyribilsloysn lat sóknarstýrið skúlan við Sjógv umvæla soleiðis, at øll læraraíbúðin varð tikin upp í fremru stovuna, so har vóru 2 stovur við gongd og duri, og onnur stovan fekk nýtt innbúgv. Umvælingin kostaði kommununi einar 15000 kr.
Henda skúlaskipanin helt so fram, til Kollafjørður fekk sín 3. lærara í 1958, Lillian (Samuelsen) Hansen. Frá tá av vóru 2 lærarar við Sjógv og ein á Oyrareingjum. Fyrstilærarin var í Sjóvar skúla, hinir báðir undirvístu eina tíð í báðum skúlunum, Oyrareingja skúli var sambært skriv frá Føroya skúlastjórn dagfest 3. okt. 1953 at rokna sum anneksskúli hjá Kollafjarðar skúla.
Í 1955 varð Johan Ellendersen settur í starvið, Ásmundur Olsen hevði havt, men longu árið eftir flutti hann til Fuglafjarðar, og Hjørmund Magnussen varð settur í starvið her í 1956. – Frá hesum tíðarskeiði hava fleiri havt lærara- og vikarstarv her.
Hóast Kollafjørður frá 1958 hevði 3 lærarar, fingu børnini ikki tað tímatalið, galdandi reglur tá kravdu. Tey fingu umleið 5100 tímar øll 7 árini, meðan væl útbygdir skúlar góvu næmingunum yvir 7000 tímar.
Í 1960 hevði sóknarstýrið aftur skúlabygging á arbeiðsskránni, tað ætlaði at byrja við fimleikahøllini; men hesaferð kom eisini steðgur í. Men so í 1962 kom nýggj hugsan fram. Sóknarstýrið viðtók at fara undir at byggja nýggjan felagsskúla fyri Kollafjørð, t.v.s. at Oyrareingja skúli skuldi verða niðurlagdur.
N. P. Hansen gjørdi eitt skitsuprojekt, og Landsbyggifelagið gjørdi detailprojektið. Keypt varð aftrat grundøkinum 2 ferðir, fyrru ferð í 1962 umleið 4000 m2 og í 1964 o. u. 2968 m2 til svimjihyl, so samlaða skúlaøkið við parkeringsplássi og vegi nú skuldi verið 8578 m2. Projektið varð teknað til tvey byggistig, og studningur varð játtaður til 1. byggistigið.
Men steðgur kom so eina ferð aftrat í byggiætlanina, hesaferð tí ein adressa kom til sóknarstýrið, hvarið biðið varð um at byggja svimjihyl í 1. byggistigi ístaðin fyri fimleikahøll. Sóknarstýrið, sum vildi kanna málið, bað Landsbyggifelagið gera skitsjuprojekt og prísætlan til ein svimjihyl. Felagið gjørdi hetta og metti prísin til 750 túsund kr. – Sóknarstýrið, sum helt, at kommunan kundi ikki byggja alt samstundis – fimleikahøll skuldi eftir galdandi reglum byggjast – viðtók at steðga við svimjihyli og bað Landsbyggifelagið útbjóða alment uppstoyping og inniloking av báðum byggistigunum. Felagið so gjørdi, tilboð komu inn, og Sverri Biskopstøð fekk arbeiðið.
Men Føroya skúlastjórn gjørdi nú vart við, at studningur bleiv bert latin til 1. byggistig, og at kommunan helst ongan studning fekk, um hon innilokaði bæði byggistigini. Hesi boð tók sóknarstýrið til eftirtektar og slepti ætlanini, sum longu varð farin í gongd, hóast prískostnaðurin lækkaði einans 150842 kr, frá 1409636 kr til 1258794 kr.
Í hesum 1. byggistigi var fimleikahøll, 4 stovur, læknastova, bókastova, matarhøll, lærarastova o. a. Gólvvíddin á hesum 1. byggistigi er 497 m2 í tveimum hæddum, t.v.s. 994 m2 pluss fimleikahøllin, hvørs gólvvídd er 200 m2.
Samlaður byggikostnaður við innbúgvi var umleið 2.530.770 kr. Goldið varð við studningi, eginpeningi og einum láni upp á stívar 300 túsund kr.
Skúlin varð tikin í brúk 2. nov. 1970. At koma í henda stásiliga skúla var ein stór broytan bæði hjá børnum og lærarum. Byrjað var við 4 lærarum. Barnatalið var 92, deild í 5 flokkar. Lærararnir vóru: N. P. Djurholm, Tummas Debess, Øssur av Steinum og Bjørg Magnussen.
Skúlin varð vígdur 6. des. 1970 av varabispi J. Joensen.
Skúlalæknin byrjaði at arbeiða í Kollafirði í 1962 og skúlatannlæknin í 1974. Bókasavnsútlánið varð sett í verk í 1972, og Janus Johnsen var fyrsti bókavørður. Hann sat har til summarferiuna 1976, tá Jóna Johannesen varð sett í starvið. Fyrsti skúlatænari í Kollafjarðar skúla var Jens Siggert Olsen. Hann fór úr hesum starvi í 1977, og Eyðálvur Johannesen tók við eftir hann.
Skúlakoyringin: Tá skúlin á Oyrareingjum varð niðurlagdur, og børnini haðani komu í Kollafjarðar skúla, varð skúlakoyring sett í gongd við innanfjarðar- og signabøarbørnum. Foreldrini í Sundunum kravdu so eisini skúlakoyring, men skúlamynduleikarnir vildu ikki ganga hesi áheitan á møti, tí tey búðu innanfyri teir í skúlalógini nevndu 2½ km frá skúlanum. Hetta førdi við sær, at foreldrini í Sundunum sendu ikki børnini í skúla sum mótmæli móti sýtanini. Hetta mótmælið helt áfram árið út. Eftir boðum frá Føroya skúlastjórn komu tey so aftur í skúla aftan á jólaferiuna.
Skúlin við Sjógv var nýttur til ráðhús kommununar, síðani læknaviðtaluhøli og er nú latin Kollafjarðar bygdarsavni. Oyrareingja skúli varð í 1972 seldur til KÌF fyri 13500 kr.
Á hesum støði fór skúlans arbeiði fram í sjútiárunum. Men undirvísingarliga sást skjótt, at skuldi skúlin lúka krøvum tíðarinnar, eitt nú í smíð, evning, skúlakøki o.ø. mátti útbyggingin halda áfram. Bygdin vaks, og barnatalið øktist so mikið, at til árið 73/74 fekk skúlin 1 flokk og 1 lærara aftrat. Nú vóru 6 flokkar og 5 lærarar. Við hesum veruleika sum grundarlag viðtók bygdaráðið í 1978 at byggja aftrat skúlanum. Landsbyggifelagið varð biðið at gera skitsuprojekt, og tá henda byggiætlan var góðkend, setti bygdaráðið arbeiðið í gongd upp á rokning. Grundarialið í aftratbyggjanini er 263 m2 í 2 hæddum, so samlaða gólvvíddin er 526 m2. Har er 1 vanlig skúlastova, skúlakøkur, seymistova (verður eisini brúkt sum vanlig stova), 1 stova til serundirvísing, tannlæknastova og læknastova. Hesin partur varð tikin í brúk skúlaárið 80/81, hóast ikki allar stovurnar vóru lidnar tá. Samstundis fingu vit 1 flokk og 2 lærarar aftrat, t.v.s. 7 flokkaðan skúla við 7 lærarum. Henda aftratbyggingin kostaði o.u. 5 mill. kr við uttanduraarbeiðinum.
Eftir 46 ára lærarastarv, harav tey 44 í Kollafirði, segð N. P. Djurholm starvið frá sær í 1981, og Hanus Joensen varð settur sum fyrstilærari.
Kollafjarðar kommuna var við í Felagsskúlanum á Oyrarbakka, sum var tikin í brúk í 1973. Eina tíð koyrdu skúlabørnini norð á Oyrarbakka til svimjing, men hetta gjørdist ov dýrt og ólagaligt. Áðrenn Felagsskúlin á Oyrarbakka var tikin í nýtslu fóru børnini hiðani í realskúlan í Hoydølum og nøkur gingu í aðrar realskúlar.
Í 1984/85 var nýggj svimjihøll bygd framman fyri skúlan. Palli Gregoriusen arkitektur teknaði. Høllin var tikin í nýtslu í desembur 1985 og hevur verið brúkt til skúlasvimjing og almenna svimjing øll árini. Í 2008 varð farið undir høvuðsumvæling av høllini.
Hesi hava verið lærarar – og nøkur eru framvegis – í Kollafjarðar skúla. Vikararnir eru ikki tiknir við. Heldur ikki lærarar, ið havar verið styttri enn 1 skúlaár.:
1839 – 1849 Jens Joensen
1850 – 1884 ongin lærari
1885 – 1889 Poul Næs
1890 – 1931 Bernhard Magnussen
1930 – 1937 Jacob (Hansen) Follend
1931 – 1949 Poul Titus Samuelsen
1937 – 1981 Niels Pauli Djurholm – frá 1949 fyrstilærari
1950 – 1954 Ásmundur Olsen
1955 – 1956 Johan Ellendersen
1956 – 1962 Hjørmund Magnussen
1959 – 1963 Lillian (Samuelsen) Hansen
1962 – 1999 Tummas Debess
1964 – 1965 Per Sloth Nielsen
1966 – 1980 Øssur av Steinum
1970 – 1971 Bjørg (Magnussen) Fjalsbak
1974 – 1980 Karin (Petersen) Meienburg
1978 – Trygvi Samuelsen
1980 – 2013 Karin Hammer – frá 1. apríl 1997 fyrstilærari – frá 1.august 2007 skúlastjóri
1980 – 1985 Árni Traber
1981 – Marin Joensen
1981 – 1997 Hanus Joensen – fyrstilærari øll árini
1981 – 1982 Christian Poulsen
1981 – 1982 Marius Kjærbæk
1983 – 1984 Arnbjørn Sivertsen
1983 – 1985 Henry Mellemgaard
1984 – 1985 Gulak Zachariassen
1985 – 2000 Petur Ove Petersen
1985 – 1986 Petur Mohr Reinert
1985 – 1986 Kirstin Simonsen
1986 – 1988 Fríðhild Petersen
1987 – 1988 Ole Jacob Jacobsen
1987 – 1994 Kristian Lamhauge
1988 – Jákup Dam
1989 – Gunnvá Dam
1991 – 1995 Thordis Dahl Hansen
1992 – Kári Durhuus
1995 – 1997 Åge Nybo
1997 – 1998 Johanna Paula Samuelsen
1997 – Asbjørg L. Jacobsen
1999 – Birgit R. Hansen
1999 – Jeanette Poulsen
2000 – 2001 Anna Petersen
2002 – 2009 Karina Toftegaard
2003 – 2004 Eyðfinn Reinert
2003 – Sólvá Vang
2005 – 2016 Páll Mortensen
2005 – Fríðbjørg Hammer
2005 – Jón Højsted – frá august 2007 varaskúlastjóri, frá febr 2013 skúlastjóri
2004/05 og 2006 – Anna Rúna Jakobsen, frá 1. mai 2013 varaskúlastjóri
2007 – Hallbjørg Fríálvsdóttir
2008 – 2011 Jóna Birgit Nattestad Olsen
2009 – 2011 Jan-Terjé Simonsen
2010 - Erla Leitisstein í Húsinum
2012 - 2013 Heidi Vinther Egholm
2012 - Iris Johnsson
2014 - Marin Elisabeth Johannesen
Læraratalið í Kollafirði síðan skúlin byrjaði í 1839.
1839 – 1849 1 lærari til bygdirnar Kollafjørð, Hósvík og Hvalvík
1849 – 1884 ongin lærari
1885 – 1930 1 lærari. 1 skúli, men frá 1912 2 skúlar
1930 – 1958 2 lærarar og 3 skúlar. Frá nov. 1943 eru 2 skúlar
1958 – 1970 3 lærarar og 2 skúlar
1970 – 1973 4 lærarar 1 skúli
1973 – 1980 5 lærarar -
1980 – 1981 7 lærarar -
1981 – 1982 8 lærarar -
..
..
skúlaárið 2008/09 eru 16 lærarar
skúlaárið 2009/10 eru 17 lærarar
Skúlaundirvísingin er farin fram á hesum støðum:
1839 – 1840 stovað leigað frá Poul Pedersen á Todnesi
1841 – 1842 stovan í lærarahúsunum ínni í Skúla
1843 – 1849 stovað leigað frá Jacob Jacobsen, bónda á Miðgerði
1850 – 1884 ongin skúli
1885 – 1889 stovað leigað frá Berent Johannesen, bónda á Todnesi
1890 nýggjur skúli við Sjógv, hann varð brúktur sum skúli til og við okt. 1970.
1912 skúlaundirvísingin skipað inni í Firði í leigaðum stovum til og við 1933 frá hesum monnum:
Martinus Petersen, Niclas Niclasen, Johan Johansen og Thomas Poulsen e..
1934 varð nýggjur skúli á Oyrareingjum tikin í brúk
1930 fekk Kollafjørður 1 lærara aftrat, og undirvísingin skipað norðuri í Sundum,
stova leigað frá Joen Jacob Joensen.
Hesin skúlin varð niðurlagdur í 1943.
Tíðarskeiðið 1930 – 1943 vóru 3 skúlar í Kollafirði: Við Sjógv, Oyrareingjum og Sundunum.
Frá okt. 1943 til og við okt. 1970 vóru 2 skúlar – við Sjógv og á Oyrareingjum.
1970 2. nov. varð Kollafjarðar skúli tikin í brúk og gomlu skúlarnir niðurlagdir sum skúlar.
1980 Skúlin er útbygdur og á fyrsta sinni er Kollafjarðar skúli ein 7-flokkaður skúli
við ongum samanløgdum árgangum.
Aftrat komu nakrar serstovur: skúlakøkur, smíðstova, handarbeiðsstova,
ið eisini var floksstova, stova til serundirvísing og ein vanlig skúlastova.
Kommunulæknin hevur eisini fingið nýggj høli.
1984 Svimjihøll, ið umframt almenna svimjing, eisini verður nýtt í undirvísing skúlans
2005 Í august hava vit á fyrsta sinni 8. flokk.
Eftir at hava hildið skúla í Bygdarhúsinum, Skótahúsinum, Royndarstøðini
og skúlanum í Norðradali fluttu vit fyrst í desembur inn í ein um- og útbygdan skúla.
– Hølini, ið komu aftrat: 3 floksstovur, høli til evning, handarbeiði og alisfrøði,
bókasavn við telduøki og arbeiðsrúm til lærarar skúlans.
– Kommunulæknin er nú fluttur út úr skúlanum.
Skúlin hevur eisini atgongd til nýggja ítróttarhøll, ið er bygd beint oman fyri skúlan.
2006 Nú hava vit eisini 9. flokk
2007 20. januar verður skúlin alment tikin nýtslu.
Í juni fær fyrsti 9. flokkur í Kollafjarðar skúla fráfaringarprógv.
2009 Á grækarismessu: Heimasíða skúlans verður almenn.


text:
Innskriving til 1.flokk
Mentan21-01-2018 - 12:25 - Jóanis Nielsen
Innskriving til 1.flokk verður á bókasavninum á Giljanesi 25.Januar klokkan 16:00-18:00
Innskrivingin til 1.flokk, komandi skúlaár, verður hósdagin 25. januar frá klokkan 16:00 til klokkan 18:00 í bókasavninum í skúlanum á Giljanesi.
Tá sleppa børn og foreldur eisini at hitta flokslærarum og stjóranum á skúlanum. Havið dóps- ella navnabræv og p-tals kortið við.
Um ikki ber til at koma ásettu tíðirnar, ber eisini til at boða frá við telduposti. Posturin skal sendast tilsag@skulin.fo, og skal hetta gerast áðrenn 30. januar.


text:
Árni Gregersen, ting.fo 18.03.2017 (14:03)
Fakfeløgini á fund við Høgna
Meðan uppskotið til nýggja fiskivinnuskipan er sent út til nøkur feløg til hoyringar, eru flestu feløgini eisini kallað til fundar í fiskimálaráðnum týsdagin.
Talan er um fakfeløgini, so sum Fiskimannafelagið og Meginfelag Útróðramanna og Skipara og Navigatørfelagið, men eisini Føroya Reiðarafelag, Ráfiskakeyparafelagið , Ráfiskaseljarafelagið og onnur feløg.
Nýskipanaruppskotið hevur fingið so nógvar viðmerkingar og spurningar, at fiskimálaráðið fer at royna at at greina fyri feløgunum, hvat málið í veruleikanum snýr seg um.
Politiskt tykist vera nokk so greitt, at uppskotið sum alment er lagt fram, ikki hevur nakran møguleika at fáa beiða undirtøku fyri ikki at siga, at uppskotið kanska helst ikki verður samtykt.
Vinnan er ikki samd um, hvussu leisturin skal vera og í politisku skipanini verður línan eisini drgin í ymsar ættir.
Samgongan sigur, at uppskotið um nýskipan skal samtykkjast í hesi tingsetuni - tað vil siga áðrenn Løgtingið fer í summarfrí
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
ÚRSLITIÐ AV LANDSSEYÐASÝNINGINI 2017 VERÐUR KUNNGJØRT 24.11.2017
Fríggjakvøldið 24.11.2017 kl. 19.00 verður alment tiltak á Búnaðarstovuni, har úrslitið av Landsseyðasýningini 2017 verður almannakunngjørt. Sýnsmenn hava verið um landið og sýnað seyðin, sum varð meldaður til Landsseyðasýningina. Teir hava verið í Norðoyggjum, Eysturoynni, Streymoynni, Sandoy og í Suðuroy.
Skráin fyri dagin verður hendan:
· Vælkomuheilsan og felagssangurin “Nú hvítna tindar fjøllum á”.
· Ari Johanneson vísir videoupptøkur av øllum teimum brundseyðum, sum hava verið meldaðir til landsseyðasýningina í ár.
· Birna Mørkøre, landsdjóralækni, greiðir frá støðuni við ridluskriða í dag.
· Kaffisteðgur.
· Ari Johanneson vísir videoupptøkur av upp í 8 av teimum bestu brundseyðunum í hvørjum flokki.
· Tummas Marni Joensen fortelur um felagsskapin í eini óðalsbygd.
· Úrslitini av Landsseyðasýningini 2017 verða kunngjørd og steypini handað.
Tiltakið endar við, at Tjóðsangurin verður sungin.
Eftir sjálvt tiltakið eru fólk hjartaliga vælkomin at verða sitandi til eitt gott prát.« Aftur


text:
Ingi Samuelsen
13.02.2018 - 13:12
Tíðindi > Heilsa & Umhvørvi > Náttúra
Ein lítil hvalur er í nátt skolaður upp á Leynasand.
Talan er um ein fullvaksnan kvennhval av slagnum rissospringari. Hetta springaraslag er sjáldsamt í føroyskum sjógvi. Fyri nøkrum árum síðan var ein bólkur av hesum slagnum hildin til í Suðuroy, men annars er slagið ikki staðfest á hvalateljingunum í føroyskum sjógvi, sigur Bjarni Mikkelsen, lívfrøðingur á Náttúrugripasavninum.
Bjarni metir, at hvalurin hevur ligið deyður í sjónum í eina til tvær vikur. Tað er ikki komið rot í hann av álvara, men hann hevur mist nakað av litinum og er eisini eitt sindur bólgnaður.
Náttúrugripasavnið fer nú at taka sær av rænum, kanna magan fyri plastrestir og annars vita, hvat kann brúkast í sambandi við miðlanina hjá savninum.
(Mynd: Jan Faulkner Mouritsen)
(Mynd: Jan Faulkner Mouritsen)
(Mynd: Jan Faulkner Mouritsen)


text: Sum sæst á myndunum komu Carli, Hallstein og Anna Doris á vitjan. Eftir prát um manntal nýtti eg høvið at fáa Carli at lata upp ársins sjálvgivnu gávu, ellivu fløgur við Dylan Thomas (1914-1953), keyptar í City Lights Bookstore í San Francisco í september. Jólini nærkast, so hetta var gáva, ið dugdi eitt fríggjakvøld í Havn. Og so foor frá. Rage, rage against the dying of light í villanelluni til doyggjandi pápan Do Not Go Gentle Into That Good Night. Kendi yrkjarin úr Wales doyði 39 ára gamal í New York, har hann búði á Chelsea Hotel. Og eg hugsi um at tað eru lítið tekkiligar fyrimyndir at hava í tónleiki og skaldskapi; Hank Williams, Gram Parsons og Dylan Thomas. Men tað er ein sjáldsama ríkandi fragd at lesa og hoyra teirra avrik og traðka í teirra seinastu jarðisku fet. Enn liva teir á fløgu og í bókum. Enjoy, enjoy!


text:
Tíðindastovan Ritzau upplýsir, at eitt av heimsins størstu altjóða bókaforløgum, Random House, hevur skrivað rithøvundasáttmála við Jóanes Nielsen, um at geva út skaldsøguna Brahmadellarnir.
Skaldsøgan fekk Virðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir 2012 og er í uppskoti at fáa Norðurlendsku Bókmentavirðislønina 2013.
Jóanes Nielsen, sum verður 60 ár 5. apríl, skrivar søgu við hesum sáttmála, tí Random House er størsta forlag, sum nakar føroyskur høvundur hevur verið í sambandi við. Sjálvt William Heinesen er ikki givin út á so stórum forlagi uttanfyri Norðurlond. Í fyrsta umfari er talan um týska útgávu.
Mong ár eru liðin síðani føroyskar bókmentir kundu lesast á týskum. Nevnst kunnu tvær skaldsøgur: Ein Kind hier auf Erden (Jens Pauli Heinesen, Meysenburg-Verlag, 2002) og krimisøgan hjá Jógvani Iskasen Option Färöer (Grafit-Verlag, 2007).
Forlagið Random House hevur áður givið út norðurlendskar høvundar sum Lars Saabye-Christensen, Jakob Ejersbo og Sofi Oksanen.
Tá Jóanes Nielsen fekk Virðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir 17. september 2012 varð m.a. sagt soleiðis:
Brahmadellarnir er ein postmodernað søgulig skaldsøga við nútíðini sum rammu. Gjølligt søguligt grundarlag gevur nútíðini kjølfestu. Tíð og rúm, veruleiki og fiktión, sjálvævisøga og tjóðarsøga eru fínliga vovin saman til eina avbjóðandi lesiuppliving, har kausaliteturin ikki fylgir tí skilvísi, vit eru von við. Á løttum, einskildum máli fær Jóanes lýst torskilda mannalyndið, eisini har tað víkur frá. Mannalagnur, sum eru fyri sosialum, samfelagsligum og kynsligum ágangi og vanbýti, verða lýstar bersøgið og rátt, men við listfrøðiligum snildum, sum geva skaldsøguni listaliga dygd. Søguliga skaldsøgan hevur í Brahmadellunum fingið nýggjan ham, har søgan skapar ta listfrøðiligu útsøgnina.
Jóanes Nielsen er í hesum døgum eisini aktuellur við yrkingasavninum Tapet millum øldir.
Myndirnar tók eg á bókamessuni í Göteborg 30. september 2012, tá Bodil Tingsby hevði væleydnaða samrøðu við Jóanes Nielsen um skaldsøguna Brahmadellarnir.


text:
Frá Vestmanna kirkju
mentan12-05-2018 - 18:30 - Jóanis Nielsen
Sunnudagin 13.05.18 kl. 16.00, verður hugnalig várkonsert í Vestmanna kirkju við kórinum Sólarmagn, og tað er eingin minni enn kendi kórleiðarin, Ólavur Hátún, ímyndin av føroyskum kórsangi, sum stjórnar kórinum. Sólarmagn syngur kendar og várligar sangir. Bjóða mammu á konsert í Vestmanna kirkju á mammudegnum, og tak so øll hini við eisini, so øll kunnu njóta sjáldsama vakra kórsangin við kórinum Sólarmagn.
Hjartaliga vælkomin!
Vestmanna kirkja


text: 5. mai í fjør varð nýggja navnið, Nám, avdúkað og seinni fluttu so øll starvsfólkini í gamlar skrivstovur í nýggjum búnað á somu adressu, við Hoyvíksvegin 72, har móttøka var 2. okotber. Úrslitið er frálíkt, tað eru øll samd um. Ljóst og litríkt, og sergjørt til endamálið hjá Námi, sum er ein samanlegging av Føroya Skúlabókagrunni, Landsmiðstøðini fyri Undirvísingaramboð og KT deplinum. Støðið undir nýggja virkseminum í Námi er tað sama, sum var í hesum gomlu stovnunum hvør sær, men nú eru stovnsmørkini eru burtur. Her gloppi eg dyrnar inn til gjøgnumskygdu skrivstovuna og inn í Glasstovuna, sum er annað av tveimum fundarhølum.


text:
Vit hava fingið sendandi nakrar myndir frá framsýning, sum Ilona Raipala læt upp á bókasavninum í Hämeenkyrö í Finnlandi, mikudagin 1. juni. Ilona hevur verid í starvsvenjing í Steinprenti á Skálatrøð í tríggjar mánaðarr, har hon ádur hevur framsýnt, og í fjör hevði hon framsýning saman við Mariusi Olsen í Smidjuni. Marius fer at hava framsýning í Steinprenti, ið letur upp 3.juli. Á framsýningini hjá Ilonu Raipala eru 14 myndir. Töknini eru polymer- og monoprent. Allar myndirnar eru prentaðar í maimánaði í ár.
Friday, June 10, 2011
Ilona Raipala sýnir fram
Vit hava fingið sendandi nakrar myndir frá framsýning, sum Ilona Raipala læt upp á bókasavninum í Hämeenkyrö í Finnlandi, mikudagin 1. juni. Ilona hevur verid í starvsvenjing í Steinprenti á Skálatrøð í tríggjar mánaðarr, har hon ádur hevur framsýnt, og í fjör hevði hon framsýning saman við Mariusi Olsen í Smidjuni. Marius fer at hava framsýning í Steinprenti, ið letur upp 3.juli. Á framsýningini hjá Ilonu Raipala eru 14 myndir. Töknini eru polymer- og monoprent. Allar myndirnar eru prentaðar í maimánaði í ár.
On a trail
On the road
On the road II
Sunset og A lamp
Two moons
Waves
(KP)
Posted by Listin at 6:44 AM
Labels: Framsýningar, Myndlist


text:
- At virðini av livandi tilfeingi føroyinga eru so týðandi, at tey eru grundarlag fyri varandi búskaparvøkstri, vælferð og nýggjum møguleikum hjá núverandi og komandi ættarliðum.
- At verandi fiskivinnupolitikkur hevur undirgrivið upprunaligu endamálini við lógini um vinnuligan fiskiskap, bæði tá ið ræður um stovnsrøkt og um møguleikarnar hjá manningum, vinnu og samfelagnum øllum at fáa sum mest burturúr tilfeinginum.
- At politisk útluting av rættindum til úrvald hevur elvt til spekulasjón og keyp og sølu av fólksins ogn, soleiðis at stórur partur av flotanum og rættindunum er savnaður á fáar – og í stóran mun útlendskar – hendur.
- Rættindini og virðini verða drigin úr føroysku vinnuni og úr føroyska samfelagnum.
Flokkurin mælir til at savnast um hesar grundreglur:
- At alt livandi tilfeingi undir Føroyum og tey rættindi til tilfeingi, ið Føroyar hava samráðst seg til, eru ómissandi ogn Føroya fólks.
- Tryggjast skal størst møguligt og varandi avkast til manningar, vinnuna og samfelag.
- Ongin einstaklingur hevur rætt at selja tað, sum hann ikki eigur. Tí má privat keyp og søla av fiskiloyvum og fiskirættindum steðgast beinanvegin.
- Allir føroyingar skulu tryggjast javnbjóðis rætt til atgongd til tilfeingið eftir einum skipaðum marknaði.
- Grundleggjandi broytingar í ásetingum um ogn Føroya fólks skulu leggjast til fólkaatkvøðu.
Tað eiga vera nøkur í samgonguni eisini, ið taka undir við hesum princippum heldur enn korrupta politikkinum hjá Fólkafl sum hevur koyrt Føroya land á heysin (tá vóru aðrir flokkar við at føra fólkaflokspolitikk) og fer at gera tað aftur, um Fólkafl fær sín vilja.
Les kanska eisini eitt kollektivt hjartasuff um orðaval tjóðveldis.


text:
Hin fyrsti, sum boðaði kristni í Noregi, var Ólavur kongur Tryggvason seinast í tíggjundu øld. Hann hevði tikið við kristnari trúgv á víkingaferð í Onglandi. Ymist í orðafari í máli okkara viðvíkjandi kristindómi hevur røtur í fornenskum máli. Eitt tílíkt orð í máli okkara er orðið hvítusunna.
Eins og norðmenn og íslendingar nevna vit sjeynda sunnudag eftir páskir hvítusunnu, ið er høgtíð til minnis um, at heilagi andin kom yvir ápostlarnar (Ápostlasøgan 2, 1-13). Heitið hvítusunna samsvarar við enskt Whitsun og er helst haðan komið. Í fornenskum var heitið hwīta sunnandag. Tað var siður, at fólk vórðu doypt tann dagin. Tey vóru tá í síðum, hvítum klæðum, og haðan skal navnið vera komið. Í gomlum svenskum, donskum og týskum hevur hvítusunnunavn eisini verið, men tað var fyrsti sunnudagur eftir páskir, tá ið nógv fólk vanliga varð doypt. Orðið er týðing úr latíni: dominica (dies) in albis, t.e. ‘Harrans dagur í hvítum (klæðum).
Hitt danska heitið á hesi hátíð er pinse og hitt svenska pingst. Tey eru ættað frá grikskum pentekoste ‘fimmtiundi dagur eftir páskir’. Stuttligt er at lesa í Føringatíðindum nr. 17, 1894, beinrakið aftursvar frá Jóan Peturi Gregoriussen til Færøsk Kirketidende, ið hevði fýlst á, at vit skera okkum burturúr við heiti okkara á hesi stóru høgtíð. Hann skrivar m.a. (stavseting eitt lítið broytt):
“”F. K.” kallar tað eitt “lunefuldt Tilfælde”, at vit hava fingið navnið til heiligondsfestina frá Einglandi og ikki frá “Danmark-Norge”, men tað er einki at undrast yvir, tí ivaleyst eru bæði kristni nøvn og kristnir siðir og annað komið til Noreg og Førjar frá Einglandi, tí har vóru bæði Norðmenn og Føringar so at siga heimavandir í gamlar dagar. At Føringar høvdu nakað saman við Danimark í gamlar dagar, man ikki mangur hava frætt frá. Eg havi tá lítið ella einki spurt frá samankoming teirra, annað enn at Tróndur hin gamli var eina ferð og vitjaði teir Dønsku og vant, so at siga, bæði kongin og hirðmenn hansara um fingurin, men kristni boð ella kristnar siðir bar hann ikki aftur við sær haðani.”


text:
HM í inniróðri 2018
Hetta vikuskiftið hevur HM í inniróðri verið í amerikanska býnum Alexandria í statinum Virginia. Róðrarsamband Føroya hevði úttikið 6 rógvarar og kom tann føroyski hópurin til Alexandria hósdagin. Har hava tey vant saman við rógvarum úr øllum heiminum og annars fyrireika seg til sjálva kappingina, sum var í gjár sunnudagin 18. februar.
Hetta er fyrstu ferð, at altjóða róðrarsamgongan FISA (Fédération Internationale des Sociétés d’Aviron) leggur navn til HM kappingina. Undanfarin ár hava líknandi kappingar verið óalmennar meistarakappingar, hóast heimselitan hevur luttikið. Óalmenna meistarakappingin, sum undanfarin ár hevur verið í Boston, var í ár flutt til Alexandria, og er ætlanin, at hon skal flyta runt í USA. Hetta er eitt greitt tekin um, at altjóða róðrarsamgongan vil geva inniróðrinum betur sømdir.
At kappingin nú var flutt til annan fyrireikara enn í Boston, merktu bæði rógvarar og áskoðarar. Tíðliga sunnudagin kundi staðfestast, at tað tøkniliga riggaði ikki væl. Millum annað sóu rógvararnir ikki sínar kappingarneytar á skerminum á rógvimaskinuni. Hetta vistu teir ikki og tí vóru tað fleiri, sum ikki vistu hvar tey lógu í mun til tey, sum tey kappaðust ímóti. Hetta hevði við sær, at tá róðrarnir vóru avgreiddir, var nógv ørkymlan um endaliga úrslitið og í fleiri førum máttu rógvararnir bíða leingi, fyri at fáa endaliga úrslitið váttað. Afturat hesum gjørdist trupult at fáa úrslitini út, av tí at einki internet samband var í høllini, har kappingin var, eins og at telefonsambandið var sera avmarkað.
Tá dagurin var liðugur kundi tó staðfestast, at føroysku rógvararnir høvdu staðið seg sera væl, og at Føroyar høvdu fingið enn ein heimsmeistara í inniróðri, eins og fleiri onnur góð úrslit. Tað var í lættvektsbólkinum hjá monnum 40 – 49 ár, at Jens Kristian Dam vann eitt gullheiðursmerki á 2000 metra teininum. Afturat hesum vunnu Føroyar eitt bronsuheiðursmerki í lættvektsbólkinum hjá kvinnum 30 – 39 ár, har Ingibjørg Thomsen róði seg til eitt triðja pláss.
Hinir fýra føroysku rógvararnir Toni Dam, Bergur Dam Jensen, Sarita Kristina Hansen og Elsa Magnussen stóðu seg somuleiðis sera væl. Hjá Toni Dam gjørdist talan um eitt sætta pláss í tungvektsbólkinum hjá monnum 50 – 55 ár. Bergur Dam Jensen fekk eitt fjórða pláss í lættvektsbólkinum hjá monnum 30 – 39 ár, meðan Sarita Kristina Hansen róði seg til eitt sætta pláss í opna lættvektsbólkinum hjá kvinnum og Elsa Magnussen eitt fjórða pláss í tungvektsbólkinum hjá kvinnum 30 – 39 ár.
Afturat sjálvari HM kappingini var ein sokallað Erg Sprints Challenge hildin sunnudagin, har kappast varð á 500 metrum. Hetta var ikki ein almenn heimsmeistarakapping, men luttóku nógvir av rógvarunum, ið eisini luttóku til HM kappingina. Her vóru føroysku rógvararnir eisini tilmeldaðir. Føroysku rógvararnir smæddust ikki burtur og gjørdist talan um heiðursmerkir til allar okkara rógvarar á 500 metra teininum.
Føroyska ferðalagið byrjar drúgvu heimferðina úr Alexandria seinnapartin í dag, mánadag, og væntast aftur í Føroyum seinnapartin týsdag.
Niðanfyri síggjast øll úrslitini hjá føroysku rógvarunum.
HM kappingin
Jens Kristian Dam gull við tíðini 6:39,6
Ingibjørg Thomsen bronsa við tíðini 7:39,7
Bergur Dam Jensen fjórðapláss 6:31,5
Elsa Magnussen fjórðapláss við tíðini 7:10,4
Sarita Kristina Hansen sættapláss við tíðini 7:24,7
Toni Dam sættapláss við tíðini 6:27,5
Erg Sprints Challenge
Bergur Dam Jensen gull við tíðini 1:25,6
Elsa Magnussen silur við tíðini 1:37,0
Sarita Kristina Hansen silvur við tíðini 1:41,0
Jens Kristian Dam silvur við tíðini 1:30,0
Toni Dam silvur við tíðini 1:26,7
Ingibjørg Thomsen silvur við tíðini 1:48,7


text:
Gjaldoyraoptiónir
Við eini gjaldoyraoptión fært tú ein rætt – men ikki skyldu – til at keypa ella selja eina avtalaða nøgd av einum gjaldoyra til ein fastan prís á einum ávísum degi í framtíðini.
Gjaldoyraoptiónir í BankNordik geva tær:
- eina "trygging" tá gjaldoyragongdin ikki er eftir vild
- ein rætt – men ikki eina skyldu – til at nýta optiónina
- møguleika fyri at dekka tín gjaldoyraváða – eisini tá tú gevur tilboð
Hetta merkir fyri teg, at tú:
- kanst savna teg um raksturin í tínari fyritøku, tí at tín gjaldoyraváði er burtur
- kanst vinna pening, tá gongdin í gjaldoyranum er til vildar, men ikki skalt vera bangin fyri eini skeivari gongd
- eisini meðan tilboð vera givin, kanst tú sova róliga um náttina, tá talan er um gjaldoyrakursin
- ikki bindir alla upphæddina, men bert skalt rinda eitt gjald


text:
Tænastan til tey eldru kann betrast
Tá eldraøkið varð lagt út til kommunurnar at umsita, var øllum greitt, at hetta fór at vera ein stór avbjóðing fyri tær flestu kommunurnar. Í Klaksvík kommunu hava vit roynt at lyfta uppgávuna við góðum úrsliti, tí nógv er hent í Klaksvík á hesum økinum, og tænastan er á góðari leið.
Klaksvíkar kommuna hevur tikið nøkur stór tøk á hesum økinum, har vit millum annað hava bygt Heimið við Vágna til stóra gleði fyri okkara eldru brúkarar. Heimið kostaði 55 milliónir krónur tilsamans, og tað er ein stór íløga fyri okkara kommunu, og tað vísir, at sitandi samgonga hevur raðfest tey eldru høgt.
Eingin ivi er um, at eldraøkið liggur væl hjá kommununum, og Klaksvíkar kommuna eigur at vera í fremstu røð at veita teimum eldru ein virðiligan aldurdóm. Tó er okkurt, ið vit kunnu bøta um.
Vit eiga at arbeiða fyri, at teir brúkarar, ið hava demens, eiga at fáa eitt betri tilboð. Hetta kann gerast soleiðis, at brúkarar við demens búgva saman og harvið fáa eina betri tænastu frá starvsfólkunum. Hinvegin eiga tey fólk, ið annars eru frísk og ferðug, at búgva saman. Harvið kunnu vit betra tænastuna til allar brúkarar.
Eisini eigur komandi kommunustýri at virka fyri, at dagtilhaldið fær síni egnu høli í býnum, soleiðis at hetta tilboðið kann betrast enn meira. Eg haldi ikki, at tað er nøktandi at dagtilhaldið heldur til á heiminum við Vágna. Heldur átti tað at fingið egin tíðarhóskandi høli. Dagtilhaldið er eitt týðandi tilboð í býnum og eigur at betrast.
Harumframt eigur kommunan altíð at tryggja, at normeringin av starvsfólkum er hóskandi, og at tað fyribyrgjandi virksemi hjá kommununi hevur røttu raðfesting. Tað hevur stóran týdning, at dagtilhald og onnur tilboð til tey eldru verða raðfest og tryggjað verður eitt nøktandi tilboð.
Jacqueline Gardar, valevnið hjá Tjóðveldi til Klaksvíkar býráð


text:
Bleiv kløkkur, tá eg hoyrdi at hesar tigandi, men sigandi standmyndir hjá íslendsku listakvinnuni, Steinunn Thórarinsdóttir, vórðu feldar í miðbýnum, tí tær stóðu í vegin hjá onkrum vilstum gongufólki um vikuskiftið í Havn. Í dag skrivar Rógvi Thomsen soleiðis á Facebook um hendingina:
Faktiskt haldi eg, at hetta m.a. er orsaka av, at vit í almenna rúminum ikki leggja dent á kvalitet, estetikk og vakurleika og so slett ikki í politiska almenninum. Alt gott at siga um blomsturkassar, men vit eru umgyrd av arkitektoniskum misfostrum av bygningum, vánaligum skúlum, ljótum havnaløgum, skemdum bygdum t.d. Leirvík og Kollafjørður, andskræmiligum grótbrotsbenum í náttúruni, og av standmyndum, lutvíst miseydnaðum og smakleysum. Og so mitt í tí heila nysselig flagtekt hús og romantiskar træbrýr um áir. Ikki eitt ilt orð um gomul hús, flestu teirra eru avbera vøkur, men nútíðar arkitektururin er ikki nakað at reypa av, heldur ikki hugurin at varðveita samanhangin í byggilistini. Einasta, ið verður varðveitt er tað, ið er flagtakt, men tað er bert ein partur av søgu okkara, tað farna. Og tað nýggja, ið verður bygt, har mást tú oftast blunda fyri at sleppa undan at síggja tað. Ert tú uppvaksin í so estetiskt ljótum umgevilsum, so má slíkt henda av og á.Sjálvur kundi eg ikki verið meira samdur við Rógva. Estetiskt er náttsvart, ikki bara í høvuðsstaðnum, men kring alt landið.


text:
Búðaráir ganga í sjógv millum Kjøthólm og Grønhólm. Úr teimum áunum má eingin drekka ella brúka vatn, ella verður teimum óhapp fyri. Gomul søgn er eisini, at eingin má skera torv millum Búðaráir. Jóhan Hendrik (Egholm) hjá Janusi í Streymnesi hevði fyri o. u. 85 árum síðani skorið torv har. Hann gekk burtur tað summarið á útróðri uppi við Ísland.
Tann beinara rættin hjá sundamonnum í Streymnesi er tætt norðan fyri bøgarðarnar. Tað plagdi ofta at gangast illa við at fáa seyðin inn í hesa rætt. Og skyldað varð uppá, at viðtøkugarðurin var mest sum eingin. Ein mongd av fremmandum gráum seyði kom tíðum inn har á várgongu. Tann seyðurin varð royttur sum annar seyður; menn lótu ullina liggja eftir á rættini, um teir so komu skjótt aftur, so var tann ullin tá altíð burturtikin.
Eitt várið, sum teir sótu og royttu (lítið var innkomið, og teir gráu vóru eisini slopnir), síggja fjallmenninir, at ein grá- og svørtklødd gomul kona situr á einum steini tætt við rættina og bindur eina hosu. Teir sóu eisini, at viðtøkugarðurin tók á at leingjast og laðaði seg upp av sær sjálvum.
Tá ið teir vóru lidnir við at royta ta neyðina, teir høvdu fingið í rætt, var viðtøkugarðurin nóg langur, og konan var hvorvin. Teir hildu nú allir, at tað mátti hava verið ein huldukona, ið á steininum hevði sitið.
Teir gingu nú umaftur, og tá bar væl til at fáa allan seyðin inn í rættina.
Á einari fløtu frammi við streymnesrættina og yviri í Bøllureyninum skal eingin leggja seg at sova, tí ikki fær ein frið til tað. Eg havi mangar ferðir hoyrt menn sagt frá, hvat teimum hevur verið fyri, og hvat aðrir hava sagt teimum frá, ið vóru fyri somu korum.
Andreas Weihe: “Søga og søgn”, 1933


text:
31.1.17
26.1.17
Tonsatungur sublimitetur
Richard Serra á Tate Modern
Eg skal eitast at skriva uppgávu um hugtakið Tað sublima, og hvussu tað vekir ótta og ræðslu samstundis sum at tað er stórfingið og hugtakandi. Eg fór at hugsa um hesa installatiónina hjá Richard Serra, sum stendur á Tate Modern. Eg havi vitjað installatiónia fleiri ferðir, og hvørja ferð vekir hon eina kenslu av panikk og hugbinding. Tað sær út sum, at tonsatungu pláturnar úr jarni eru á markinum til at skrambla saman, men sambært nágreiniligum útrokningum fara tær ongan veg. Instinktivt havi eg hug at renna avstað, men av forvitni havi eg hug at dvølja. Sublimt.
17.1.17
Tómir teigar
November 2015
Empty Lot er ein stórur, geometriskur skulpturur, eitt grid av tríkantaðum planturimaverkum fylt við jørð, sum er savnað úr ymiskum parkum í London. Verkið varð installerað á Tate Modern í 2015-16. Í seks mánaðir fekk jørðin í tríhyrningunum sól og vatn. Frá viku til viku broyttust teir - gróður tók við í fleiri av teimum. Installatiónin sigur nakað um markið millum nature og culture, eins og tilvild, broyting og ávirkan.
15.1.17
Hvat so list
Karin Sander, framsýning á I8 í Reykjavík
August 2016
Ein røð av grønmeti og frukt, ið er neglt á veggin. Veggjarprýðingin sær út til at sveima í leysari luft. Uttanfyri framsýningarhølið setti eg mær sjálvum spurningarnar um tað forgeingiliga var gjørt úr plastikki, eins og frukt sýnd fram í vørhúsum, ella um hetta møguliga var eitt slag av fotorealismu. Men hetta er the real deal. Karin Sander nýtir lutir úr gerandisdegnum, og leikandi lætt spælir hon við okkara uppfatan, soleiðis at sansing og sankenning gerast virkin í møtinum við listina hjá henni. Prosessin, frá vernissage til finissage, er avrikið hjá listafólkinum, og aftaná hetta eru verkini ikki til longur.
4.7.15
16.6.15
Celestine. Bókin í maj
Meðan eg lá á strondini í Kuba undir einum pálma við einari kokosnøt í hondini og sólaði mær (!), las eg Celestine eftir danska høvundin Olga Ravn. Tað var syrað at liggja á einari strond meðan eg las hesa heldur løgnu, onkuntíð dapru bók. Men sæð burtur frá at henda norðurlendska, hugtunga bók ikki hóskar til lætta huglagið í Kuba, kann eg heilt vist viðmæla hana. Í pørtum er hon sum at lesa eina langa, umfatandi yrking, umframt at setningarnir leiða tankarnar ímóti gotisku sjangruni. Og ja, don't judge a book by its cover, men húsin er altso flottur.
10.4.15
Fríggjadagur: Moon Duo
Good vibes ein fríggjadag! Sólin skínur og vit fara á konsert hjá Moon Duo í kvøld. Tey spæla psykedeliskan rokk, eru par, hann spælir eisini við í Wooden Shjips, og eg gleði meg.
Her er eitt video frá tá tey vóru á KEXP og spældu nøkur løg.
Her er eitt video frá tá tey vóru á KEXP og spældu nøkur løg.
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Nýggjastu tíðindini
Melda til tíðindabræv
Tíðindi - 24. november 2017
Nú er greitt, at U17- og U19-landsliðini við gentum komandi ár skulu til innleiðandi EM-undankapping í ávikavist Danmark og Litava
U19-genturnar, sum fyrr í ár vóru til innleiðandi EM-undankapping í Moldova - Mynd: www.fsf.fo
Lutakast um, hvussu spælast skal í innleiðandi EM-undankappingunum hjá U17- og U19-landsliðunum við gentum komandi ár, varð fríggjadagin avgreitt í Nyon í Sveis.
U17-genturnar skulu til Danmarkar í oktober, og umframt Danmark og Føroyar, vera Kekkia og Ukraina eisini við í kappingini, sum verður spæld frá 15. til 21. oktober.
U19-genturnar komu í bólk saman við Litava, Ukraina og Írland. Kappingini verður í Litava frá 2. til 8. oktober.


text:
Kvæði og kvøðing 21. oktober 2017
Kvæði og kvøðing í Norðurlandahúsinum
Leygardagin hin 21. oktober 2017 skipa Sláið Ring og
Norðurlandahúsið fyri almennum tiltaki um kvæði og føroyskan dans.
Nøkur ár eftir at Norðurlandahúsið varð tikið í nýtslu í 1983, fóru Norðurlandahúsið og Sláið Ring undir samstarv við føroyskum dansi og nevndu tiltakið: Dansináttin í Norðurlandahúsinum.
Hettar gjørdist eitt sera kærkomið tiltak hjá dansiáhugaðum, sum hildu at leingi var at bíða til dansitíðin kom aftur, hjá útisetum, ið vóru í feriu heima á klettunum og eisini hjá ferðafólki. Men sum tíðin er gingin, eru tiltøkini um summarið vorðin so nógv, at tíðin er farin frá Dansináttini í tí líki, hon var.
Sláið Ring hevur tí saman við Norðurlandahúsinum, gjørt av at flyta og broyta tiltakið. Tiltakið er flutt til seinast í oktober og verður nevnt: Kvæði og kvøðing. Ætlanin er, at tað skal vera afturvendandi. Vit vilja eisini gera eina skrá fyri tiltakið. Í høvuðsheitum verður valt ávíst evni, sum verður lýst við fyrilesti og dansi.
Í ár er evnið Runsivalsstríðið. Hanus Kamban heldur
fyrilestur, Óli á Geilini skipar Runsivalsstríðið og Símun Erik Johannesen
skipar Amunds rímu.
Møguliga eru fleiri, ið ikki kenna so væl omanfyrinevndu kvæði, og tí hava vit
eisini nøkur kvøði og vísur, har vit rokna við at meginparturin av luttakarunum
kann vera við.
Eftir ta føstu skránna er frítt at skipa og kvøða.
Skráin fyri tiltakið: Kvæði og kvøðing 21. oktober 2017 er:
Kl.
16:00 Fyrilestur um
Runsivalsstríðið Hanus
Kamban 45 min
Kl. 17:00 Runsivalsstríðið (143 ørindi) Óli á Geilini 45 min
Lorvíks Páll (65 ørindi) Kathria Hansen 22 min
Kl. 18:30 Nátturði. Kann keypast í húsinum.
Kl. 19:30 Vit fara upp á gólv.
Bøhmerlands Dronningen (23 ørindi) Karstin í Húsinum 10 min
Amunds ríma (80 ørindi) Símun Erik Johannesen 27 min
Kong Sverke (40 ørindi) Herluf g. Joensen 15 min
Frítt at kvøða, til uml. kl. 22.
Nú skráin er kunngjørd í góðari tíð, er møguleiki at kunna seg við kvæðini.
Uppskriftin, sum Óli á Geilini brúkar til Runsivalsstríðið er úr hefti 4, ið Klaksvíkar Dansifelag gav út í 1975. Hon er ógvuliga lík uppskriftini í Kvaðabók 1, sum er at finna á heimasíðuni hjá Eysturoyar dansifelag: eystdans.dk.
Símun Erik Johannesen brúkar eina uppskrift, sum tey hava brúkt í Stórhúsi í Dali. Her avskrivað av bandupptøku, sum abbi Símun Erik, Jens Ludvík Johannesen hevur kvøðið. Hendan uppskriftin er at finna inni á heimasíðuni hjá Fótatraðk: fotatradk.com.


text:
Jazz
Jazz tónleikur (kann á føroyskum eisini skrivast djass, djassur, jassur ella jazzur) er eitt slag av afrikanskum-amerikanskum tónleiki, ið byrjaði seint í 19. øld og tíðliga í 20. øld í suðurstatunum í USA, sum ein kombinasjón av evropeiskum harmonitónleiki og afrikanskum tónleikaelementum, eitt nú bláir tónar, impovisasjón, polyrytmur, synkopsjón og swing (swung note).[1] Jazz hevur eisini tikið til sín elementir úr amerikanskum popptónleiki.[2]
Jazzurin spjaddist kring heimin og tók fjølbroyttar tónleikamentanir til sín úr ymiskum londum, regiónum og úr lokalum tónleikamentanum, og harvið komu fleiri serstakir stílir av jazzi: New Orleans jazzur er frá tíðini frá fyrst í 1910-árunum, big band swing, Kansas City jazzur og Gypsy jazzur frá 1930-árunum og 1940-árunum, bebop frá mið-1940-árunum, Afro-Kubanskkur jazzur, West Coast jazzur, ska jazzur, cool jazzur, Indo jazzur, avant-garde jazzur, soul jazzur, modal jazzur, chamber jazzur, fríjazzur, Latínjazzur, smooth jazzur, jazz fusion og jazz-rock, jazz funk, loft jazz, punk jazz, acid jazz, ethno jazz, jazz rap, cyber jazz, M-Base og nu jazz.
Louis Armstrong, ein av kendastu jazztónleikarunum, segði við Bing Crosby í einari útvarpssending, "Ah, swing, well, we used to call it syncopation, then they called it ragtime, then blues, then jazz. Now, it's swing. White folks - yo'all sho is a mess!"[3][4]
Í einari samrøðu í 1988 segði J. J. Johnson, trombonleikari: "Jazz is restless. It won't stay put and it never will".[5]
Søgan[rætta | rætta wikitekst]
Jazzurin mentist í USA, fyrst og fremst kring Mississippideltaðið og í býnum New Orleans har siðbundnar afrikanskar rytmur og arbeiðssangir vóru blandaðir saman við sálmar, marsch'ir og ikki minst kabaret og variete-tónleik úr Evropa. Sjálvt ymisk sløg av etniskum tónleiki vóru týðandi innsløg og gav íblástur, eitt nú írskur fólkatónleikur, ungarskur-jødiskur klezmertónleikur. Jazzurin hevur lutvíst felags søgu og bakgrund sum bluestónleikur, bluegrasstónleikur og countrytónleikur.
Tann fyrsti jazztónleikurin uppstóð í New Orleans, við trompetleikaranum Buddy Bolden sum eitt av teimum kendu nøvnunum síðst í 19. øld. Chicago var ein av býunum, har tann nýggi tónleikurin slóg ígjøgnum, og síðan spjaddist hann skjótt til New York og teirr størru býirnir í Evropa.
Tá ið Jazzurin gjørdist væl umtóktur víða um, sóu hvítir handilsmenn, at tað bar til at vinna pening við hesum tónleikinum. Jazzurin varð býttur sundur í tveir partar: Jazz og Sweet Jass. Man stavaði við 's' og legði afturat 'Sweet' fyri ikki at verða blandað saman við ektaðan svartan jazz. Í jassi var improvisationen eisini tikin burtur, alt skuldi skrivast niður. Júst sum nútíðar "Smooth Jazz", sum hevur sera lítið í felag við jazzimprovisasjón, sjálvt um harmoniskir svingningar og rytmikkur líkjast.
Umleið 1910 kom tað stóra gjøgnumbrotið hjá jazzinum, í sambandi við, at hann var settur saman við tí nýggja dansitónleikinum sum two-step, one-step, foxtrot og onnur nýgg dansisløg. Paul Whiteman gjørdi frá umleið 1916 jazzin populeran í breiðari umhvørvum. Jazzurin kom til Evropa undir fyrra heimskríggi og gjørdist beinanvegin væl dámdur. Jazzurin kom enntá at ávirka tónasmiðir innan klassiska tónleikin sum til dømis Igor Stravinskij, Kurt Weill, Ernst Krenek, Erik Satie og aðrar.[6]
Tær fyrstu kendu jazzinnspælingarnar vóru gjørdar í 1917 av Original Dixieland Jazz Band. Fyrst í 1920-árunum vóru innspælingar gjørdar av eitt nú King Oliver's Orchestra og New Orleans Rhythm Kings. Ein týðandi jazzkomponistur og orkesturleiðari var Ferdinand "Jelly Roll" Morton, við hansara Red Hot Peppers. Hann var upprunaliga ein ragtimepianistur við sínum serstaka spælstíli sum menti eina frælsari synkopering. Í 1938 gjørdi Morton eina røð av innspælingum fyri Library of Congress, har hann framførdi og greiddi frá um menningina hjá jazzinum, bæði við sínum pianospæli og við frágreiðingum.
Jazzur kann býtast upp í fleiri undirbólkar, og við tíðini er jazzur ávirkaður av tónleiki ymsastaðna frá. Orsøkin til hetta er at jazzurin slóg ígjøgnum í fleiri ymiskum mentanum og at improvisasjónin krevur nógv rúm. Ragtime, ein lættur synkoperaður tónleikastílur frá 19. øld og mentist av eitt nú Scott Joplin, var ein av stílsløgunum hjá jazzinum.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Alyn Shipton, A New History of Jazz, 2nd ed., Continuum, 2007, síða 4–5
- ↑ Bill Kirchner, The Oxford Companion to Jazz, Oxford University Press, 2005, Chapter Two.
- ↑ books.google.com, síða 172, heitið: Scott Joplin and the age of ragtime
- ↑ Father of the Blues by William Christopher Handy. 1941 MacMillan page 292
- ↑ J J Johnson continued, "[Jazz] is forever seeking and reaching out and exploring": DownBeat: The Great Jazz Interviews – A 75th Anniversary Anthology: síða 250
- ↑ Bók: Carlquist, Gunnar, útgávuár: 1933, heitið: Svensk uppslagsbok. Bind 14, Malmö, Svensk Uppslagsbok AB, sida 372-73


text:
Tórmóður Sigurðsson
Tórmóður Sigurðsson var løgmaður í Føroyum uml. 1531[1].
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Gilli | Sjúrður | Símun | Dagfinnur Halvdanarson | Haraldur Kálvsson | Roald | Jørundur Skógdrívsson | Tórmóður Sigurðsson | Andras Guttormsson | Guttormur Andrasson | Jógvan Heinason | Ísak Guttormsson | Pætur Jákupsson | Tummas Símunarson | Zakarias Tormóðsson | Jógvan Justinusson | Jógvan Poulsen | Balzer Jacobsen | Jógvan Poulsen | Jákup Jógvansson | Jóhan Hendrik Weyhe | Sámal Pætursson Lamhauge | Hans Jákupsson Debes | Thorkild Fjeldsted | Jacob Hveding | Johan Michael Lund | Jørgen Frantz Hammershaimb


text:
Bachelor í orkuverkfrøði
Útbúgvingin
Útbúgvingin er ein nýggj 3½ ára verkfrøði útbúgving. Hon gevur tær eina breiða vitan um burðardygga orkuveiting og burðardygga orkunýtslu og um jaliga týdningin, ið hetta hevur fyri umhvørvi, veðurlag og samfelag. Spurningurin um, hvar vit fáa orkuna frá í framtíðini, er sera viðkomandi fyri føroyska samfelagið.
Føroyar hava fjølbroyttar náttúrugivnar møguleikar fyri at vinna orku úr varandi orkukeldum sum t.d. vatni, vindi, sjóvarfalli, aldu og sól. Ein serstøk avbjóðing fyri eitt oyggjasamfelag sum okkara er, at samband ikki er til aðrar orkuveitarar ígjøgnum eitt felags veitingarnet. Tí er týdningarmikið at fáa eina burðadygga loysn fyri, hvussu ymiskar orkukeldur kunnu fáast at virka saman innanlands, so samfelagið verður minni heft av innfluttari olju. Hetta eru dømi um evni, ið eru við í útbúgvingini.
Útbúgvingin inniheldur eina hálvtára starvsvenjing. Starvsvenjingin er løgd inn í útbúgvingina fyri at tryggja, at tú ert klár(ur) til arbeiðsmarknaðin eftir lokna útbúgving. Útbúgvingin endar við eini verkætlan, har tú fært høvið til at seta teg serliga væl inn í eitt evni, ið útbúgvingin fevnir um. Endaliga verkætlanin kann gerast í samstarv við stovnin ella felagið har tú var í starvsvenjing.
Útbúgvingin er løgd soleiðis til rættis, at tú kanst taka hálvt ár á einum útlendskum universiteti.
Upptøkutreytir
Treyt fyri upptøku er, at umsøkjari hevur miðnámsprógv við
- Støddfrøði á A stigi við miðaltalinum 8,0 ella hægri eftir 13 skalanum
- Alisfrøði á B stigi
- Evnafrøði á C stigi
Ella, at tú hevur staðið maskinmeistaraprógv við miðaltalinum 9,0 ella hægri eftir 13 skalanum.
Eftir lesnaðin
Eftir at hava tikið hesa útbúgvingina, hevur tú góðar starvsmøguleikar og góðar møguleika at útbúgva teg víðari á øðrum universitetum. Fróðskaparsetrið hevur samstarv við fleiri universitet í Danmark, Bretlandi og aðrastaðin, har tú hevur møguleika at taka master- ella kandidatútbúgving.