text:
Peter Mohr Dam
Peter Mohr Dam (11. august 1898 í Skopun - 8. november 1968 í Tórshavn) var løgmaður í Føroyum og útbúgvin lærari. Dam var lærari á Tvøroyri. Hann hevði eisini tætt tilknýti til arbeiðarafelagið á Tvøroyri Enigheden, har hann óløntur starvaðist tað mesta av ævi síni. Dam var ein av høvuðsforsprákarunum, tá ið fólk á Tvøroyri stovnaðu felagið Froðbiar Sóknar Javnaðarfelag.
Petur Mohr Dam var formaður Javnaðarfloksins í tíðarskeiðnum 1936 - 1968. Í tveimum skeiðum var han Føroya løgmaður 1958-1962 og 1967-1968. Frá 1928 - 1968 var hann løgtingsmaður, árini sum løgmaður undantikin. Í tíðarskeiðnum 1964-1967 var hann fólkatingslimur.
- 1928 - 1968 løgtingsmaður, árini sum løgmaður undantikin.
- 1936 - 1968 formaður Javnaðarfloksins.
- 1948 - 1957 fólkatingslimur.
- 1958 - 1962 løgmaður.
- 1964 - 1967 fólkatingslimur.
- 1967 - 1968 løgmaður.
Børn: Atli Pætursson Dam (1932 - 2005), Signar Dam, lækni, Bergur P. Dam (faðir Rigmor Dam)
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- Marius Johannesen : Dam, Peter Mohr í: Dansk biografisk leksikon, 3. udgave, bind 3 (1979),s. 558
- Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 266 (PDF-Download)
Andrass Samuelsen | Kristian Djurhuus | Peter Mohr Dam | Hákun Djurhuus | Peter Mohr Dam | Kristian Djurhuus | Atli Pætursson Dam | Pauli Ellefsen | Atli Pætursson Dam | Jógvan Sundstein | Atli Pætursson Dam | Marita Petersen | Edmund Joensen | Anfinn Kallsberg | Jóannes Eidesgaard | Kaj Leo Johannesen | Aksel V. Johannesen


c: text/html

text:
Sean Connery
Sir Thomas Sean Connery (* 25. august 1930 í Fountainbridge, Edinburgh í Skotlandi) er ein bretskur sjónleikari, instruktør, og filmprodjúsari, ið hevur vunnið eina Oscar-virðisløn, tveir BAFTA Awards (harav annar er ein BAFTA Academy Fellowship Award) og tríggjar Golden Globes (harímillum Cecil B. DeMille Award og ein Henrietta Award).
Sean Connery gjørdist víðagitin sum tann bretski agenturin James Bond. Eftir at hava verið við í fimm Bond filmum í tíðarskeiðnum 1962-67 ynskti Connery at koma vekk frá Bond-leiklutinum. Hann játtaði tó at átaka sær leiklutin aftur í Diamonds Are Forever í 1971, og í Never Say Never Again í 1983. Í 1988 vann hann ein Oscar (Academy Award for Best Supporting Actor) fyri leiklutin sum Chicago-poltisturin Jimmy Malone í filminum The Untouchables. Hansara filsmkarriera umfatar eisini slíkar filmar sum Marnie, The Name of the Rose, The League of Extraordinary Gentlemen, Indiana Jones and the Last Crusade, The Hunt for Red October, Highlander, Murder on the Orient Express, Dragonheart, og The Rock. Hann bleiv sligin til riddara í juli 2000. Connery er blivin kosin til "The Greatest Living Scot" og "Scotland's Greatest Living National Treasure". Í 1989 var hann útnevndur "Sexiest Man Alive" av People magazine og í 1999, sum 69 ára gamal, bleiv hann kosin til "Sexiest Man of the Century".
Innihaldsyvirlit
Yngru árini[rætta | rætta wikitekst]
Thomas Sean Connery bleiv oppkallaður Thomas eftir abba sínum. Foreldrini vóru Euphemia McBain “Effie” (f. McLean), ein vaskikona, og Joseph Connery, ein fabrikksarbeiðari og lastbilsjafførur. Abbin í faðirætt var sonur írskar innflytarar, ið fluttu til Skotlands um miðju 19. øld. Restin av familjuni var av skotskum uppruna, og foreldrini hjá bæði mammuni og pápanum, ið komu frá Fife og Uig á Isle of Skye, tosaðu skotskt gæliskt sum móðurmál. Pápin var miðalstættar katolikkur, og mamman var protestantur. Hann hevur ein yngri beiggja, Neil Connery (f. 1938). Connery sigur sjálvur, at hann bleiv kallaður millumnavnið ’Sean’ langt áðrenn hann gjørdist sjónleikari, hóast hann eisini var róptur ’Tommy’ á yngri døgum. Fyrsta arbeiðið hann fekk, var sum mjólkarmaður í Edinburgh. Hann fór síðan í ”the Royal Navy”, har hann fekk sær tvær Tatoveringar, ið sambært almennu heimasíðuni, ”eru ikki týdningarleysar – tær sýna tvey av hansara lívslongu bondum; familjuna og Skotland… onnur sigur ”Mum and Dad” og hin ”Scotland Forever”.
Karriera[rætta | rætta wikitekst]
Í 1951 arbeiddi Connery backstage í the King’s Theatre, har fekk hann áhuga fyri filmi og spírin til eina langa karrieru varð kveiktur.
Fyrsti filmur, ið Connery spældi við í, var filmurin No Road Back, har hann hevði leiklutin sum gangstari. Síðan hevði hann fleiri smærri og størri leiklutir í filmum fram til 1962, tá hann fekk leiklutin sum James Bond.
Hann hevði eisini ein leiðandi leiklut í sjónvarpsleikinum Anna Karenina í sjónvarpsrásini hjá BBC Television í 1961, har hann spældi saman við Claire Bloom. Leikluturin sum James Bond var gjøgnumbrotið hjá Connery, hann hevði høvuðsleiklutin í fimm teim fyrstu filmunum: Dr. No (1962), From Russia with Love (1963), Goldfinger (1964), Thunderball (1965), og You Only Live Twice (1967) – síðan spældi hann aftur Bond í Diamonds Are Forever (1971) og Never Say Never Again (1983). Allir sjey filmarnir vóru successfullir. Í 2005 var From Russia with Love gjørt til eitt videospæl av Electronic Arts, við heitinum James Bond 007: From Russia with Love, har Connery og hini frá Bond filmunum løgdu rødd til. Meðan hann spældi leiklutin í James Bond filmunum, spældi Connery eisini høvuðsleiklutin í øðrum filmum, so sum Alfred Hitchcock'sa Marnie (1964), Murder on the Orient Express (1974) saman við Vanessa Redgrave og John Gielgud og A Bridge Too Far (1977) saman við Dirk Bogarde og Laurence Olivier. Í 1980’unum spældi Connery í t.d. Time Bandits (1981), Never Say Never Again (1983), The Name of the Rose (1986), sum hann vann ein BAFTA fyri, Highlander (1986), The Untouchables (1987), sum hann fekk ein Academy Award for Best Supporting Actor fyri. Eftir hetta kom successfulli Indiana Jones and the Last Crusade (1989), The Hunt for Red October (1990), The Russia House (1990), The Rock (1996), og Entrapment (1999). Í 1996 legði hann rødd til ‘Draco the dragon’ í filminum Dragonheart. Í 1998 fekk Sean Connery ein BAFTA Academy Fellowship Award. Seinnu árini hevur Connery verið við í fleiri minni hepnaðum filmum, so sum First Knight (1995), The Avengers (1998), og The League of Extraordinary Gentlemen (2003), men eisini í nøkrum væleydnaðaum leiklutum í t.d. Finding Forrester (2000). Seinni hevur hann eisini fingið ein Crystal Globe fyri framúrskarandi listarligt íkast til heimsfilmslistina (world cinema).
Givin sum sjónleikari[rætta | rætta wikitekst]
Connery hevur við fleiri høvi váttað, at hann hevur endaliga lagt frá sær. Í eini samrøðu segði hann seg verða bjóðaðan ein leiklut í The Lord of the Rings sum hann ikki tók av, tí hann ”skilti ikki manuskriptið”. At hesir filmar gjørdust so væleydnaðir, skal vera ein orsøk til at hann tók av tilboðnum um høvuðsleiklutin í League of Extraordinary Gentlemen, hóast hann ”heldur ikki skilti hetta manuskriptið”. Í juli 2005 kom fram, at hann nú hevði endaliga lagt filmsleikin frá sær, tí hann trúði ikki longur uppá teir ”idiotarnar ið nú gera film í Hollywood”, ið sipaði til prodjúsarnar av áðurnevnda filmi í 2003.
Bæði í September 2004 og í mars 2006 váttaði Connery, at hann hevði lagt frá sær, og kunngjørdi at hann var í ferð við at skriva eina søgubók. 25. august 2008, á 78 ára føðingardegnum, avdúkaði Connery sína lívsævisøgu (autobiography) ið nevnist Being a Scot, ið hann hevði skrivað saman við Murray Grigor.
Hann hevði ætlanir um at taka við høvuðsleiklutinum í einum filmi um Saladin og krossferðirnar ið skuldi takast upp í Jordan áðrenn prodjúsarin Moustapha Akkad varð dripin í bumbuálopinum í Amman í 2005. Tá Connery fekk prísin American Film Institute's Lifetime Achievement Award frá American Film Institute hin 8. juni 2006, váttaði hann aftur, at hann hevði lagt frá sær, og 7. juni 2007 avnoktaði hann gramlið um, at hann skuldi vera við í tí fjórða Indiana Jones filminum, við orðunum "retirement is just too much damned fun".
Connery vendi aftur til at leggja rødd til filmar, tá hann legði rødd til høvuðskarakterin í animeraða stuttfilminum Sir Billi the Vet, og í 2005 upptók hann ‘voiceovers’ til eina nýggja videospælversjón av Bond filminum From Russia with Love. Connery dámdi væl, at prodjúsarnar av (EA Games) høvdu biðið hann leggja rødd til Bond og vónaði at sleppa at leggja rødd til okkurt annað í framtíðini. Í 2010 endurtók hann leiklutin sum høvuðskarakterurin í animeraða filminum Sir Billi, har hann eisini luttók sum varaprodjúsari.
Í apríl 2011 váttaði talsmaðurin hjá Sean Connery at Connery var farin á partna (hevði trekt seg tilbakar frá almenninginum)
Privatlív[rætta | rætta wikitekst]
Hann bleiv giftur við sjónleikarinnuni Diane Cilento 6. desember 1962, men tey blivu skild 6. september 1973; tey fingu sonin Jason Connery, sum eisini gjørdist sjónleikari. Sean Connery giftist Micheline Roquebrune í 1975.
Connery, ein íðin golfspælari, átti Domaine de Terre Blanche golfvøllin í Suður Fraklandi í tjúgu ár, frá 1979, har hann hevði ætlanir um at sín dreyma golfvøll á tí 108 hektar (266 acres) stóra økinum, men hesin dreymur var ikki vorðin veruleiki, tá hann seldi økið til týska milliarderin Diemar Hopp í 1999. Connery hevur eisini altíð havt áhuga fyri fótbólti, og hann stuðlaði Celtic í 1960’unum, men fór at stuðla teirra erkafíggindum Rangers í 1990’unum. Spurdur um hví hann skifti lið svaraði Connery: “Eg havi altíð stuðlað tí liðnum, eg haldi spælir besta fótbóltin… nærum ‘religiøs tilhoyrsforhold’ í fótbólti, hava ongantíð sagt mær nakað”. Connery hevur fingið Shodan-tign (1’sta dan) í Kyokushin karate. Connery varð sligin til riddara í juli ár 2000. Hann var innstillaður til riddaraheitið bæði í 1997 og 1998, men tá legði Donald Dewar veto ímóti hesum, vegna Connery’sa politisku holdningar. Sean Connery hevur eina villa í Kranidi í Grikkalandi. Nábúgvin hjá honum er hollendski krúnprinsurin, sum Connery eisini deilir ein tyrlupall við.
SNP[rætta | rætta wikitekst]
Connery er limur í Skotska Tjóðskaparflokkinum SNP (Scottish National Party), ein mið-vinstrahallur flokkur, ið arbeiður fyri loysing og skotskum fullveldi frá Stóra Bretlandi., og hevur hann stuðlað flokkinum við peningi og við at vera til staðar við alemenn tiltøk hjá flokkinum. Hansara peningaliga íkast steðgaði í 2001, tá bretska parlamentið samtykti eina lóg ið forðar fyri útlendskum stuðli til poliskan aktivitet í Stóra Bretlandi. Í 2008 segði Connery við Scottish Sunday Express at hann trúði uppá at Skotland vildi fáa fullveldi í sínari livitíð og rósti arbeiðnum hjá SNP. Connery er blivin kriteseraður fyri at kommentera politikkin í Stóra Bretlandi, meðan hann sjálvur býr í skattaskjólinum Bahamas, hóast hann við dokumentum hevur prógvað, at hann betalti 3,7 milliónir bretsk pund í skatti til Stóra Bretland í tíðarskeiðnum 1997/98 og 2002/03. Connery hevur svorið ongantíð at venda aftur til Skotland uttan so at landið fær fullveldi, men hann kom tó til Edinburgh Film Festivalin í 2010.
Heilsa[rætta | rætta wikitekst]
Í 1993 frættist at Connery fekk stráluviðgerð fyri ókenda sjúku í svølginum og elvdi hetta til gitingar í fjølmiðlunum um at hann hevði fingið krabba í hálsinum sum fylgju av áralangari royking, og japanskar og Suðurafrikanskar tíðindastovur søgdu hann vera deyðan. Connery steig tí fram í sjónvarpssendingini Late Show við David Letterman fyri at avnokta hesar følsku gitingar. Í eini samrøðu við Entertainment Weekly í februar 1995 segði hann, at stráluviðgerðina fekk hann fyri at fjerna klumpar frá stemmubondunum. (Faðir hansara, ein stórroykjari, doyði av hálskrabba í 1972.) Í 2003 varð hann lagdur undir skurð fyri at fjerna gráan stara (gråstær) úr báðum eygum. 12 mars 2006 kunngjørdi hann, at hann var við at koma fyri seg aftur, eftir skurð í januar har hann fekk fjernaðan ein svull á nýranum. Í 2008 breyt hann eitt bein í økslini tá hann datt á golfvøllinum. Í oktober 2009 fortaldi hann fyri Wine Spectator tíðarritinum, at hann hevði fingið staðfest eina hjartasjúku.
Viðurkenning[rætta | rætta wikitekst]
- Connery er kosin "The Greatest Living Scot"
- Ein bronsustandmynd av Connery er avdúkað í høvuðsstaðnum í Estlandi
- Connery fekk saman við Charles Bronson prísin Henrietta Award fyri tittulin: "World Film Favorite – Male" í 1972.
Útvald Filmografi[rætta | rætta wikitekst]
- Dr. No (1962)
- From Russia with Love (1963)
- Goldfinger (1964)
- Thunderball (1965)
- You Only Live Twice (1967)
- Diamonds Are Forever (1971)
- Murder on the Orient Express (1974)
- The Man Who Would Be King (1975)
- Robin og Marian (1976)
- Never Say Never Again (1983)
- Highlander (1986)
- The Untouchables (1987)
- Indiana Jones and the Last Crusade (1989)
- The Hunt for Red October (1990)
- The Russia House (1990)
- Highlander 2 (1991)
- First Knight (1995)
- Dragonheart (1996)
- The Rock (1996)
- Finding Forrester (2000)
- The League of Extraordinary Gentlemen (2003)
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Heimasíða
- Sean Connery IMDb The Internet Movie Database

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Skeiðlýsingar 2013 - 2016
1. hálva - heystið 2013
______________________
2. hálva - várið 2014
______________________
3. hálva - heystið 2014
______________________
4. hálva - várið 2015
______________________
5. hálva - heystið 2015
Ymisk valfak, uttan úr heimi, eftir egnum ynski. Tey ið vóru á NVD tóku:
______________________
6. hálva - várið 2016
- Effektelektronikkur
- Bachelor-verkætlan
Skeiðlýsingar 2012-2015
1. hálva - heystið 2012
- Almenn og ólívrunnin evnafrøði
- Margfeldi av plantum
- Ryggleys dýr
- Stødd- & hagfrøði fyri lívfrøðingar
_______________________
2. hálva - várið 2013
- Lívrunnin evnafrøði
- Ryggdýr
- Plantubygnaður og virki
- Lívevnafrøði
_______________________
3. hálva - heystið 2013
________________________
4. hálva - várið 2014
- Arvalæra og mýlislívfrøði
- Hagfrøði 2 fyri lívfrøðingar
- Humanfysiologi
- Vistfrøði í vatni & havlívfrøði
_________________________
5. hálva - heystið 2014
- Feltskeið: Vistfrøði í vatni & á landi
- Fiskalívfrøði
- Valskeið
- Valskeið
___________________________
6. hálva - várið 2015
- Valskeið
- BS serritgerð
_________________________
Upptøkutreytir
Treyt fyri upptøku er, at umsøkjari hevur miðnámsprógv við:
- Alisfrøði á B stigi
- Støddfrøði á B stigi
- Evnafrøði á B stigi
Miðaltalið í nevndu lærugreinum skal vera í minsta lagi 6 eftir 13-stiganum. Miðaltalið verður roknað av skrivligum og munnligum próvtalsúrslitum og av endaliga ársmetinum. Aðrar fortreytir við javnsettum kunnleikastøði kunnu góðtakast eftir nærri meting.
Skeiðsyvirlit lestrarbyrjan 2012
Moodle - Skeiðsskipan Setursins
Lestrarvegleiðing
Í lestrarvegleiðingini kanst tú fáa vegleiðing og stuðul í ymiskum persónligum viðurskiftum í sambandi við lesturin. Øll vegleiðing fer fram í trúnaði.
Lestrarvegleiðarin er at hitta:
Lestrarskrivstovuni
J. C. Svabos gøta 7
FO-100 Tórshavn
Viðtalutíð
- mánadag kl. 9.00 - 15.00
- týsdag kl. 9.00 - 15.00
- fríggjadag kl. 9.00 - 15.00
Møguligt er at avtala aðrar tíðir, og eisini er møguligt hjá studentavegleiðarunum at koma út á Náttúruvísindadeildina.
Eisini ber til at ringja á:
- telefon 292579
Teldupostar kunnu sendast á
Bárður Rasmussen, studentavegleiðari
Próvtøkuuppgávur og bachelorverkætlanir
Gamlar próvtøkuuppgávur
Útbúgvingarnar enda við eini bacheloruppgávu, har studenturin sjálvur velur sær eitt evni. Víst verður til:
Oyðubløð og próvtøkuviðtøkur
- Oyðubløð
Árskalendari
við markingum av døgum til undirvísing og próvtøkur og av frídøgum.
Útbúgvingaryvirlit
Tímatalvur
- BSc Lívfrøði- 1. lestrarhálva, heystið 2014
- BSc Lívfrøði- 5. lestrarhálva, heystið 2014
- BSc Lívfrøði- 1. lestrarhálva, heystið 2016
- BSc Lívfrøði- 5. lestrarhálva- Havlívfrøði, heystið 2016
- BSc Lívfrøði- 5. lestrarhálva- Mýlalívsvísindi, heystið 2016
- BSc Lívfrøði- 5. lestrarhálva- Vistfrøði, heystið 2016
Lærubøkur
Bókalisti við lærubókum:
Útslóðir
Studni
umsitur ymsar stuðulsskipanir fyri føroysk lesandi.
Altjóða Skrivstovan
vegleiðir í lestrarviðurskiftum fyri føroyingar sum ætla sær undir hægri lestur í útheiminum.
Úrvaldar vísindaslóðir
har lærarar, studentar og onnur áhugað kunnu leita fram upplýsingar, tíðindi og 'søgur' úr ríka vísindaheiminum.
Nordic Master
"The Joint Nordic Master Programme in Marine Ecosystems and Climate" er MARECLIM-masterútbúgving, ið universitetini í Bergen, Århus, Íslandi og Føroyum bjóða út í felag.
Útbúgvingin var fyrstu ferð boðin út í 2009, og er eitt altjóða lestrartilboð til tey, ið hava eina bachelor útbúgving í lívfrøði ella fysiskari havfrøði við førleika og áhuga at loysa tvørfakligar havfrøðiligar uppgávur.
Nærri kunning um útbúgving og upptøku
Eingin upptøka í 2014
Til studentar á Náttúruvísindadeildini
Lærubøkur
Studentarnir keypa sjálvir lærubøkurnar. Niðanfyri eru listar við lærubókum, sum verða nýttar fyri:


text:
Grundgevingarnar fyri at taka rættin frá borgarstjórum at sita á Løgtingi, eru, at tað kunnu koma bland í kasjettirnar, og at teir hava ikki tíð at røkja tvey so tíðandi fulltíðarstørv.
Taka vit fyrru grundgevingina fyrst, sum sigur, at bland kann koma í kasjettirnar, so er ivasamt um borgarstjórar eru í serliga stórum vanda í so máta! Um ein borgarstjóri úr einum øki er í vanda fyri at koma í stríð við egin áhugamál, hvat so við einum og hvørjum øðrum borgara t.d. einum vanligum kommunalpolitikara ella skúlastjóra ella vinnulívsfólki. Er hetta nakað serstakt fyri ein borgarstjóra?
Hin grundgevingin sigur, at fulltíðarsettir borgarstjórar hava ikki tíð at sita á tingi eisini. Tvey fulltíðarstørv kann ongin klára, verður sagt. Tað kann tað verða nakað um, men skulu tey, sum longu eru stjórar og hava fulltíðarstørv á privata arbeiðsmarknaðinum, og sum longu sita á Løgtingi, so ikki eisini siga sítt privata starv frá sær, meðan tey sita á tingi. Og ikki at gloyma tey, sum sita á Fólkatingi, skulu tey so ikki eisini missa rættin at sita á Løgtingi, um konsekvensur skal verða í?
Rætt at sita á tingi er rættiliga prinsipielt, tí tað er ein rættur, sum fólkið á valdegnum hevur givið nøkrum útvaldum. Hetta er krúnan í fólkaræðinum. Hendan rætt gevur fólkið so onkuntíð eisini onkuntíð teimum somu, tá talan er um onnur fólkavald størv, sum til dømis at sita í kommununi ella á Fólkatingi. Um fólkið heldur, at onkur er skikkaður og best egnaður at sita á tveimum so tíðandi sessum, er tað so í lagi, at lóggávuvaldið frátekur fólkinum hendan rætt?
Landsstýrisfólk eru dømi um tey, sum ikki kunnu sita á tingi. Men hesi eru nú rættiliga priviligeraði á annan hátt, tá ið tað kemur til at hava ávirkan á lógarsmíð, og kemst hetta eisini av uppbýtinum millum lóggevandi og útinnandi vald. Í so máta kann tað forsvarast, at hendan avmarking er. Men tað er annars ikki óvanligt í okkara grannalondum, at ministarar eisini sita í parlamentinum.
At man nú ætlar at hendan avmarkingin eisini skal røkka út til borgarstjórar, kann tykjast populistisk, og ein roynd hjá Fólkaflokkinum at flyta fokus frá førda politikkinum. Ein kann eisini freistast at halda, at hetta er ein fólkafloksroynd at spæla býráðssamgonguni í Klaksvík eitt puss. Løgið í øllum førum, at hetta hugskotið hjá Fólkaflokkinum poppar upp beint nú, beint eftir, at borgarstjórin í Klaksvík, har Fólkaflokkurin er í andstøðu, hevur boðað frá, at hann ætlar at stilla upp til Løgtingið eisini. Jógvan Skorheim kann í øllum førum vantast at koma at taka rættiliga nógv frá Fólkaflokkinum har norðuri. Men sleppur hann nú ikki at sita á tingi, so er tann vandin jú burtur.
Um valbæri sigur stýrisskipan okkara, at “Valbærur er hvør, sum hevur valrætt til løgtingið, uttan so er, at hann er revsaður fyri gerð, sum hevur við sær, at hann eftir almannahugsan ikki er verdugur at sita á tingi.” Havandi hetta í huga, at ikki onnur enn tey, sum eru revsað, verða nevnd positivt í lógini hevur sínar grundgevingar, sum vit mugu verða varin við at broyta.
Annita á Fríðriksmørk


text:
Væleydnaður stuttleikafestivalur
Altjóða stuttleikafestivalurin - NEATA Short Play Festival 2016 - sum MáF skipaði fyri 7. - 8. oktober eydnaðist stak væl.
Heili 8 lond luttóku við 16 stuttleikum. Luttakandi londini vóru: Ísland, Danmark, Svøríki, Finnland, Litava, Estonia, Lettland og Føroyar. Umleið 65 leikarar luttóku íalt umframt eygleiðarar/umboð úr ymisku londunum og altóða stýrið fyri áhugaleik (IATA/AITA) - tvs. einir 75 gestir umframt føroysku luttøkuna - út við 100 fólk íalt.
Fríggjakvøldið byrjaði við setan av festivalinum, har tríggir røðarar vóru: Hilmar Joensen, nevndarlimur í MáF, Kristiina Oomer, forkvinna í NEATA (North European Amateur Theatre Alliance) og Kristianna W. Poulsen, næstforkvinna í Mentanarnevndini í Løgtinginum. Síðan vórðu 7 leikir framførdir. Leygardagin vórðu 9 leikir framførdir.
Allir leikirnir vóru nýskrivaðir til høvið - nakrir við støði úr øðrum verkum, men kortini í einum nýggjum og øðrvísi hami. Leikirnir vardu uml. 10 - 15 minuttir hvør.
Meira kunning um teir ymisku leikirnar fæst við at taka niður leikskránna.
Her eru nakrar myndir frá leiksýningunum.
Faldari_Programme.pdf Leikskrá fyri NEATA Short Play Festival 2016


text:
Eg var mær og vitjaði Listasavnið.../
Eg var mær ein svipp í Listasavninum í gjár. Várframsýningin læt upp og har var fitt av fólki samankomið til upplating, har høvið beyðst at lurta eftir inniligum sangi hjá Døgg Nónsgjógv og eftir nøkrum vælvaldum orðum frá Jóhan Martin Christiansen, sum beyð vælkomin. Bjørn Kalsø helt upplatingarrøðuna. Framsýningin er sera blandað, eg ummæli hana í komandi Dimmalætting 17.apríl.
Fyribils eru her nakrar myndir úr Listasavninum í gjár. Hesar báðar ovastu myndirnar eru úr Mikinespyramiduni, har ein gulur pílur hevur yvirtikið alt tað heila alt. Eg hugsi, at ætlanin er at vísa á, at parafrasan hjá Edward Fuglø also er ein parafrasa yvir Aftur av jarðarferð hjá Mikines, men eg má bara staðfesta tað sum man vera greitt fyri øll, at einki blívur betur ella meira klárt av hasum pílinum, ella hvat halda tit?


text:
Greinahøvundurin á brandskeiði við Oyggjarvegin í Havn, har uppgávan var at sløkkja eitt brennandi sjónvarp (Myndir: Gundur Mortensen)
Starvsblaðið desember 2010: Eftir ársskiftið fer Føroya fyrsti public service-sáttmáli at virka. Sáttmálin skal leggja lunnar undir eitt Kringvarp, sum virkar í fólksins tænastu, er fíggjað við almennum pengum og óheft av handilsligum áhugamálum
Birgir Kruse
birk@email.fo
Sagt verður ofta í spølni, at einki er sum kríggj og porno. Umframt at tey seta nýggj og óvæntað krøv, fáa tey nýggjan pening at rulla og elva púra óforvarandi til úrslit, eingin visti um. Marknaðarkreftir, kalla tey slíkt. Ótamdar marknaðarkreftir.
Millum tey mongu jaligu úrslitini í kjalarvørrinum av hesum báðum óunnuligu tættum, kríggi og porno, kunnu nevnast transistorurin, sum trokaði gomlu rørini av marknaðinum, kvinnurnar, sum fóru út at arbeiða í kúlu- og bumbuídnaðinum og elvdu til at ungdómurin bleiv heimleysur og fann seg sjálvan aftur í nýggjum miðlum, og at sattelittar, internet og gjaldskort spruttu fram og gjørdist hvørs mans ogn, álinju.
Egið og útlendskt
Tað er í hesum tíðarbili, tíðini eftir kríggið, at vit fáa Útvarp Føroya, sum er grundarsteinurin undir Kringvarpi Føroya. Útvarpið, sum kom í 1957, hevur frá fyrsta degi sent egið tilfar á føroyskum, meðan Sjónvarpið, ið kom til sum almennur stovnur í 1984, frá fyrsta degi endurvarpaði danskt tilfar.
Hesar báðar mentanir, at gera egið tilfar og at endursenda útlendskt tilfar til føroyska brúkaran, liggja til grund fyri samansjóðaða Kringvarpinum, sum umframt Kringvarpslóg, nú skal virka eftir einum tríára public service sáttmála.
Virksemi og raðfestingar
Vit kunnu siga, at Útvarpið og Sjónvarpið altíð hava verið public service miðlar, uttan at eitt skjal millum arbeiðsgevara og -takara hevur ásett avtaluna og virksemið.
Mong ár eru liðin, síðani fyrsti almenni miðlastjórin hevði sum mantra, at miðil hansara tryggjaði føroyskt fólkaræði. Heimildin at siga so, hevur so ikki verið til staðar fyrr enn nú henda avtala er gjørd um vøruna, so vit, ið rinda gildið, fáa eina ábending um innihald og hvussu raðfest verður.
At tryggja fólkaræði
Í innganginum í public service avtaluni samtykkja undirskrivandi partarnir, at Kringvarpið hevur stóran týdning fyri fólkaræði í landinum, tí stovnurin í virksemi sínum varpar ljós á og elvir til kjak um samfelagsviðurskifti.
Tað eru Helena Dam á Neystabø, landstýriskvinna og Martin Næs, deildarstjóri, ið skriva undir fyri Mentamálaráðið og Rúni Heinesen, stýrisformaður og Annika Mittún Jacobsen, stjóri, ið skriva undir fyri Kringvarpið.
Hvørt Kringvarpið tryggjar okkum hesa loftfimu vøru, fólkaræði, verður altíð ein meting, hildin upp móti tí kringvarpsgjaldi, vit sjálvi, rík ella fátøk, lata, og so hvat aðrir miðlar, fingu teir høvið, kundu givið okkum fyri somu upphædd.
Politiska skipanin vil so ikki lata eitt oyra til henda stovn, sum øll løgtingsins umboðsfólk siga tryggja fólkaræðisligu førleikarnar. Ein løgin politisk sannkenning, sum public service miðilin sjálvur neyvan fer at taka upp yvirfyri arbeiðsgevaranum. Tað liggur líkasum ikki í kortunum.
Eftir stendur at fólkaræði livir bara í tí kjaki, sum fólkið sjálvt kann rúma og skapa. Hóast vit hava mist Fimmara, Fólksins Rødd, Máltráðin og gomlu V4 sendingina, verður redaksjonella Kringvarpsuppgávan, so ella so, at fáa eina endurspegling av hesum kjaki setta á skránna.
Endamálið við public service
Ilt er at skilmarka loftfima evnið við enska heitinum public service. Lukkutíð hava vit eitt livandi og liðiligt móðurmál. Í undirvísing og í bók havi eg dittað mær at kalla evnið almannavarp.
Longu í sáttmálainnganginum verður roynt at skilmarka almannavarpið við hesari støðu- og uppgávulýsing:
“Stovnurin bindur seg til at tryggja eitt breitt útboð av sendingum og tænastum fyri alt Føroya fólk umvegis sjónvarp, útvarp, alnet og líknandi miðlar. Sendingarnar skulu m.a. fevna um tíðindaflutning, upplýsing, mentan og undirhald, herundir eisini sendingar til børn og ung.
Somuleiðis skal Kringvarp Føroya sum gluggi virka fyri, at føroyska tjóðin gerst betur før fyri at skilja heimssamfelagið og liva í og saman við tí. Eisini skulu altjóða ásetingar um eitt nú rættindi hjá teimum brekaðu og javnstøðuatlit í samfelagnum havast í huga í almenna kringvarps¬virk-seminum”.
Heimildin at gera ein tílíkan sáttmála er at finna í grein 11 í galdandi kringvarpslóg, har ein landsstýrismaður, sum umboð fyri land og fólk, sleppir at taka evnið upp í løgtinginum og við støði í kjakinum, sum vónandi verður, at gera ein endaligan sáttmála. Hava vit ein skilgóðan landstýrismann ella kvinnu, so eru útlitini góð at fáa ein eins skilagóðan sáttmála. Men sum kunnugt skulu tveir partar til at dansa tango og skriva undir sáttmálar, og ikki minst at røkja teir.
Kringvarpssáttmálin fevnir um 11 blaðsíður. Miðskeiðis í sáttmálanum verður staðfest, hvat Kringvarpið sum public service stovnur í størstan mun skal tryggja lurtarum, lesarum og hyggjarum. Miðlaða innihaldið skal vera
• óheft av seráhugamálum
• fjølbroytt og margfalt
• viðkomandi, álítandi og sakligt, tá talan er um tíðindi og upplýsing annars
• veita brúkaranum atgongd til týðandi upplýsingar og orðaskifti um avgerandi samfelagsviðurskifti
• venda sær til nógvar avmarkaðar áhugabólkar og til ein størri skara
• geva brúkaranum gott innlit
• vera dygdargott
Hesi stikkorð geva eina greiða ábending um, hvat public service er, ikki bara í okkara samfelag við Kringvarpinum sum hevdvunnum dømi, men eisini í øllum heimi, har public service hevur verið ein setningur og atferðarleistur í knappa øld.
Kritikkur og sjálfitni
Men eg skal skunda mær at siga, at úti í heimi hava tey virknan kritikk og hvassar ummælarar í journalistiska umhvørvinum. Tað hava vit ikki í Føroyum. Tí stendur sjeynda og seinasta postulátið omanfyri og flaggar óneyðuga tóm-reytt fyri óðum føroyskum tarvum.
Tað, sum er longst frá public service hugtakinum, er at vera sjálvfeitur. At Kringvarpið sjálvt og í einingi setir sær fyri at vera dygdargott, er gott. Óluksáliga gott. Men, gott í tykkum, havið hesa virðismeting innanveggja saman við HR-mennaranum og latið ummælarar, sum eru óheftir av seráhugamálum, gera hasa metingina. Alt annað tekur støðið undan fólkaræðisliga tankanum um almannavarp, forðar fyri dialektikki og skeiklar perspektivið hjá journalistiska reportaranum úti á feltinum.
Fýra dømi úr sáttmálanum
Hyggja vit í sundurgreinaðu økini í sáttmálanum, eru fýra evni, ið hava mín áhuga, tá umræður public service skyldur, sum Kringvarpið hevur átikið sær í komandi tríáraskeiði. Mest tí, at tey leypa í eyguni og í onkrum føri bera boð um eina margháttliga støðu innanveggja í Kringvarpinum.
Móðurmálið
Í fyrsta lagi verður móðurmálið raðfest og lyfti verður givið um at Kringvarpið skal ikki bara orða ein greiðan málpolitikk, men eisini í útvendum virki hava ein málpolitikk, sum mennir málið, soleiðis at brúkarin upplivir rætt og lætt skilligt mál, ið er livandi í almenna rúminum.
Aðalmálið hjá Kringvarpinum er í hesum parti av sáttmálanum sett at verða, at allar egnar sendingar eru á góðum føroyskum máli. Tað var ein rappsending fyri børn úr skúlanum við Løgmannabreyt ikki. Men kanska endurspeglaði hon bara almenna føroyska rúmið, sum fer so illa við sínum egna máli.
Tvær redaksjónir
Í øðrum lagi undrist eg yvir at tað skal verða ein orða raðfesting í hesum sáttmála at samanlagdi almannamiðilin, sum vit øll rinda og lurta eftir, nú skal lesast sundur og hava tvær redaksjónir. Og nú stendur mínsann í minsta lagi tvær redaksjónir. Eg sigi bara Gudforbarmi seg. Komið til innihaldið, heldur enn at dyrka innatómu skipanina, sum rekur burtur tað vit og skil, ið kundi verðið savnað í okkara niðurpínda tíðindalandi.
Yrkislærdur láglønarbólkur
Í triðja lagi hvøkki eg við, tá eg undir bókmentum kann lesa, at fiksjónsupplesarar í Kringvarpinum skulu vera yrkislærdir sjónleikarar. Á næstu blaðsíðu stendur at lesa, at teknmálstulking av sjónvarpstíðindum skal verða gjørd í seinasta lagi dagin eftir. Her er greitt at almannavarpið letur seg trýsta av áhugabólkum, í hvussu er í størri mun enn av felagnum Føroysk Miðlafólk, sum eingi sjónlig krøv hevur fingið eftirlíkað í fyrsta føroyska public service sáttmála.
Orðið ‘yrkislærd’ kemur bara fyri hesa einu ferðina og als ikki í sambandi við journalistiska handverkið, ræddarligan ella málsligan førleika. Tað er ein gomul vittigheit, at starvslýsingar í danska almannavarpinum altíð endaðu við orðunum: “Ansættelse forudsætter tilfredstillende aflagt mikrofonprøve”. Kanska er tað happandi at siga so í dag, men at krógva journalistiska grundhandverkið í fyrsta føroyska public service sáttmálanum, samstundis sum man gongur ørindi fyri privatáhugamál sum hesi bæði, er ikki skilagott.
Útlendskir granskarar hava sagt, at íroknað gamalsovjettiskar býir í fjarlegd, eru Føroyar tað land í heiminum, sum á journalistiskum arbeiðsplássum hava tey fæstu við journalistiskari útbúgving.
Kann vera, at Starvsmannafelagið og Kringvarpsleiðslan eru samd um eitt so lágt lønarlag fyri henda fakbólk, at tað er orsøkin til at journalistar siga, at prísurin fyri at verða sosialt útstoyttur í nærumhvørvinum er lægri enn fólk brýggja seg um. Tí leita tey sær onnur størv. Úrslitið er at journalistisk arbeiðspláss í Føroyum ikki standa í fakligum blóma. Og sum ítróttajournalistar turrisligani plaga at siga: “Hetta er nýtt, persónligt met!”
Óbrúkt skúlastova
Í fjórða lagi hefti eg meg við táttin undirvísing, har sagt verður at Kringvarpið kann taka upp samstarv við undirvísingarverkið. Hetta ljóðar spennandi. Havi sjálvur undirvíst á miðlabreyt og veit, hvør styrki liggur í ungum skúlanæmingum at gera fyndugar sendingar, bara onkur leggur teimum lag á. Og so skal eg heilsa og siga at inni í nýggja Vitanarstovninum, ið deilir høli við Mentamálaráðið, har stendur ein óbrúkt sendistova við Neumannmikrofon, sum hevur gylta membran. Tað skulu góðar røddir at handfara slíka mikrofon. Men so leingi hon stendur órørd, hoyrist einki.
Verður eitt skúlasamstarv skipað við Kringvarpið, og verður Kringvarpssavnið latið upp, so er ikki endi á hvussu spennandi hesin miðil kann blíva. Eisini á eini alternativari rás.
Í okkara tænastu
Avbjóðingin er at fremja avrik og skapa samtykki í fólkinum, sum eigur fólksliga almannamiðilin Kringvarp Føroya. Tað er í okkara tænastu at tit hvønn morgun tendra fyri ljósinum, vinkla og skriva og lesa. Flestu okkara vita bara ikki av tí, og soleiðis skal tað vera.
Public service skal fara um landið sum ein fólkaræðisligur andi, sprottin úr einum Buñuel filmi, sum eingin reiðiliga skilti fyrr enn langt aftaná. Kanska tá val verður næstu ferð. Soleiðis er fólkaræði og ein sannur almannamiðil. Tey virka á undursaman hátt.
Í meðan er Føroya fyrsti public service sáttmáli eitt gott stig á eini ítøkiligari avriksleið. Til lukku og góða eydnu, nú sáttmálin fær gildi!
Starvsblaðið desember 2010
Birgir Kruse (f.1957) er ritstjóri á Føroya Skúlabókagrunni. Hann er útbúgvin lærari við pedagogiskari diplomútbúgving í samskifti. Birgir hevur gjørt sendingar í Útvarpinum í útvið 30 ár og í 2007 skrivaði hann skúlabókina “Fjølmiðlar”, sum Føroya Skúlabókagrunnur gav út.


text:
Bara man rópar nóg hart !
So hendi tað aftur. Stór gøla á Landssjúkrahúsinum. Tíanverri kennast vit øll við framferðaháttin. Fyri at fáa sín vilja innan heilsuverkið skal man bara rópa hart, hótta við at siga upp og leika í. Endamálið tykist at vera at skapa so stóra øsing og ótta millum vanliga fólkið, at leiðsla og stýrandi myndugleikar skulu bakka og broyta tiknar avgerðir. Avgerðir, sum byggja á eitt fakligt grundarlag.
Hesaferð eru tað ljósmøðurnar, sum gera vart við sína øgiligu ónøgd vegna ávísar bygnaðarbroytingar innan burðaøkið og barsilsøkið.
Í almenna kjakinum hava ljósmøðurnar ført fram, at tær eru koyrdar út av føðideildini. Eingin ansar eftir barnakonunum og trygdin hjá barnakonum er í vanda.
Hesar útsagnir verða slongdar út uttan fakliga dokumenteraðar grundgevingar.
Talan er um so álvarsamar ákærur og uppáhald, at eg eri farin at undrast yvir, um hesin atburður ikki heimildar starvsrættarlig tiltøk.Trupulleikin er væl, og søgan hevur lært okkum, at á Landssjúkrahúsinum skal bara rópast hart, so fær man sín vilja.
Kæra er send Landsstýriskvinnuni í heilsumálum. Lesast kann í miðlunum, at stórt sæð alt og øll á Landssjúkrahúsinum eru kærd. Kann tað veruliga vera so, at øll á Landssjúkrahúsinum hava tikið seg saman ímóti ljóðmøðrunum? Eg siti eitt sindur spyrjandi. Síggi ongan vilja til at fáa arbeiðið at virka. Bert ódokumenteraði álop.
Veruleikin er, at ljósmøðurnar als ikki eru koyrdar út av føðideildini. Røkja tær sínar arbeiðsuppgávur, eins og sjúkrarøktarfrøðingarnir gera, og fylgja givnu mannagongdum, er trygdin hjá bæði móðir og barni í hásæti.
Ein annar veruleiki er, at bygnaðarbroytingin deilir økið í tvey, eina burðardeild og eina barsilsdeild og er hetta als ikki er ein nýggj føroysk uppfinning. Leisturin verður nýttur á stórum sjúkrahúsum í Danmark við góðum úrslitum.
Landssjúkrahúsið lýsir broytingina á hendan hátt. Leiðandi ljósmóður hevur leiðsluábyrgdina av ljósmøðratænastuni og burðardeildini, t.e. viðgongu við vitalum vm., innløgdum svangrukonum, barnsburði og at taka sær av móðir og barni vanliga 2 tímar eftir føðing, um ikki annað røkist fyri at leingja ella stytta um tíðarskeiðið. Harumframt hoyra heimaføðingar og ambulantar føðingar eisini undir leiðsluábyrgdina hjá leiðandi ljósmóður.
Deildarsjúkrarøktarfrøðingurin hevur leiðsluábyrgdina av barsilsdeildini við neonatal og innløgdum barsilskonum. Sjúkrarøktarfrøðingarnir á barsilsdeildini hava ávísar uppgávur í samband við barnsburð, sum verða framdar sambært fastari mannagongd, har tørvur brádliga gerst fyri bráðfeingis røkt og viðgerð til barnið.
Víðari skrivar Landssjúkrahúsið: Tað verður mett tvingandi neyðugt at skilja økini sundur fyri at fáa púra greiðar linjur fyri ábyrgdar- og uppgávubýtinum, innan ljósmøðra- og sjúkrarøktarfrøðiliga øki. Við atliti til sjúklingatrygdina, dygdina í heilsufakligu tænastuni og starvsfólkatrivnaðin, er als ikki ráðiligt at halda á við felags ábyrgdar- og uppgávuøkjum.
Havi tilvitað bíðað við at gera viðmerkingar til hetta mál, tí kósin hjá leiðsluni er heilt vist á rættari leið, men eg stóð í einari bíðirøð í einum handli leygardagin. Har hoyrdi eg tvær kvinnur samskifta um, hvussu ræðuligt tað var, at eingin ljósmóður slapp at arbeiða á føðideildini. Á ein ella annan hátt hevur tað eydnast ljósmøðurnum at skapa ein ótta millum fólk. Hetta ber ikki til. Gjøgnumførda bygnaðarbroytingin hevur als ikki broytt trygdina, men bara nágreina, hvar ábyrgdin skal liggja. Í hesum føri kunnu vit siga, at ábyrgdin fyri tí økið, sum ein er útbúgvin til at taka sær av og hevur servitan og førleikar til at fremja í verki.
Eg seti tí at enda hendan spurningin: Skal Landssjúkrahúsið stýrast av avgerðum, sum eru tiknar á einum fakligum støði/grundarlagi ella ella skal Landssjúkrahúsið stýrast av teimum, sum rópa harðast í miðlunum og skapa ótta millum fólk?
Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar
Óluva í Gong, forkvinna


text:
Skriv um hjúnabandið
Hví skal samfelagið hava áhuga í hjúnabandinum?
Nú alt sum vendir niður verður vent upp, er helst neyðugt at vit tora at lýsa, hvat eitt hjúnaband er í Føroyum í dag, tí skjótt kann hetta gerast søga ella rættari sagt, ein marra.
Hvat er eitt hjúnaband og hví skal samfelagið hava áhuga í hjúnabandinum?
Eitt hjúnaband er ein sameining millum ein mann og eina kvinnu, og hesi kunnu fáa børn saman. Fyri at føra samfelagið víðari, er neyðugt, at børn verða fødd, og fyri at hesi skulu fáa so góðar rammur at vaksa upp í sum gjørligt, hava vit hjúnabandið, sum skjótt og greitt fær eina rúgvu av viðurskiftum upp á pláss ímillum konuna og mannin, ið helst síðan gerast pápin og mamman og teirra børn. Á henda hátt er foreldramyndugleiki, arvarættur, ábyrgd og skyldur yvirfyri hvørjum øðrum og børnunum væl skipað. Harvið skapar samfelagið so góðar rammur sum gjørligt fyri familjuna, so tey og børnini kunnu hava eina so trygga og góða tilveru saman sum til ber, og soleiðist at børnini skulu fáa tryggleikan at vera saman við sínum pápa og sínari mammu.Tey flestu kenna helst kensluna av, at tað at vera hjá mammu og pápa er tryggasta stað í verðini.Hesin rættur er eisini staðfestur í ST-Barnarættinda-sáttmálanum.
Orsøkin til, at samfelagið gevur hjúnabandinum góðar treytir, er at samfelagið hevur brúk fyri familjunum, og familjurnar hava brúk fyri tí stuðli, ið samfelagið kann geva teimum.
Tak ongantíð eina girðing burtur, áðrenn tú veitst, hví hon varð sett har
Hví verða avleiðingarnar ikki kannaðar? Ein fyrispurningur varð settur fyri nú nøkrum árum síðani um løgtingið kundi kanna, hvørjar avleiðingar ein tílík broyting í hjúnabandslógini, sum tey nú ætla at gera, kom at hava fyri samfelagið, børnini o.a. Hetta varð ikki tikið til eftirtektar, men varð spottað og niðrað og skýrt bæði fyri líkt og ólíkt. Og hóast ein hevði eftirlýst at fólk luttaka meira í kjakinum um ymisk viðurskifti í okkara samfelag, eisini hóast tey hava onkur hægri størv, so varð munnkurv knappliga meira ella minni sett á henda persónin og onnur, ið kanska høvdu dittað sær at latið munnin upp og sagt sína áskoðan um hjúnabandið. Homofobar, religiør, fundamentalistar og mangt annað er blakað eftir fólki, sum hava roynt at sagt sína meining, um hon ikki hevur verið politiskt korrekt. Okkara fjølmiðlar, serliga teir almennu, tykjast heilt vist at hava havt sína agenda við at stýra tí, ið er komið fram í hesum sambandi.
Foreldrini – verjugarðurin hjá børnunum
Nú ætlar henda samgongan at taka verjugarðin um børnini niður við at lata hann upp fyri øllum hugsandi samansetingum. Í fyrstu atløgu við at lata menn giftast við monnum og kvinnur við kvinnum, og geva teimum øll tey somu rættindini sum hjún hava, tvs. ikki bara til at liva saman (tað hava tey longu loyvi til, um tey vilja) men eisini til at kunna fáa børn upp á alskyns kreativar mátar, har ein tilvitað og tilætlað tekur rættin frá barninum at vaksa upp hjá sínari mammu og sínum pápa.
Hevði tú viljað latið títt barn ella ommu/abbabarn frá tær, tilætlað áðrenn føðing, so tørvurin hjá teimum vaksnu kann verða nøktaður?
Nullvisión
Vit hava nullvísión í ferðsluni, vit royna at gerast grønari, vit vilja gera alt vit kunnu, fyri at gera okkara samfelag betri fyri okkara eftirkomarar innan hesi øki, men hví hava vit ikki eina nullvisjón fyri at eingi børn skulu vaksa upp uttan mammu sína og pápa sín?
Vit vita væl, at í einum vælskipaðum samfelagi eru reglur fyri nógv av tí, vit gera. Øll hava ikki rætt til alt, og mørk eru sett fyri okkum øll. Í ferðsluni hava vit lógir um trygdarbelti og fallhjálm, vit hava vegbungur og ferðavmarking, og hervið blanda vit okkum uppí, hvussu onnur koyra, hóast ein kundi sagt, at tað mugu fólk sjálvi avgera, um tey hava trygdarbelti ella fallhjálm, tí tey skaða bara seg sjálvi við ikki at brúka hetta. Men vit hava áhuga í at skapa so tryggar umstøður fyri fólk og fyri teirra børn sum gjørligt. Hví skulu vit so ikki eisini verja børnini, tá tað ræður um at verja teirra rætt at hava bæði síni foreldur?
Skulu vit ikki verja tey veikastu? Er tað ikki tað, rópt verður upp um, og eru tað ikki børnini, ið eru tey allarveikastu í samfelagnum? Tí má tað vera tey, vit leggja størsta dentin á at verja.
Samkynd sleppa at liva saman
Tá tað kemur til tey samkyndu er støðan tann, at tey sleppa at liva sum tey vilja, og tey fáa frið til tað, óansæð um onnur halda tað vera rætt ella ei. Eisini hava tey møguliga at arva hvønn annan, um tey vilja tað. At ein maður ikki hevur sama rætt sum ein kvinna til at giftast við einari kvinnu ella øvugt, um talan er um eina kvinnu, er einki løgið, tí tað er ikki ein eind, sum er eitt grundarlag undir einari familju, og tí eigur samfelagið ongan áhuga at hava í at stuðla einum tílíkum sambandi. Tvørturímóti eiga vit at tora at siga nei til at stuðla hesum, tí avleiðingin av hesum verður, at tey krevja at fáa somu rættindi til børn sum ein mamma og ein pápi hava. Her eigur barnið at vera í miðdeplinum, og ikki hvussu tey vaknsu ynskja at liva teirra lív.
Vilja vit bara fylgja rákinum, sum er í londunum kring okkum. Vilja vit lurta eftir lygnini um, at vit eru tilafturskomin, um vit ikki fylgja hesum ráki, sum er ímóti ætlanini við menniskjanum frá upphavi. Av heimsins londum eru tað bara umleið 20 lond, tvs. umleið 10 % av heimsins londum, sum hava gjørt eina tílíka lóg um samkynt hjúnaband, og hvat er hent har? Steðgar tað har? Nei, vit síggja, at har kemur meira og meira forvirringur í, tí fólk vita ikki, hvat tey skulu halda seg til longur.
Framtíðin fyri okkara børn er okkara ábyrgd
Vit hava øll ábyrgd av hesum, sum hendir. Vit hava latið standa til, vit hava ikki gjørt okkara skyldu, vit kunnu ikki bara vaska okkara hendur, og siga, at hetta er ímóti okkara vilja, vit kunnu ikki bara taka farloyvi frá hesari avgerð og rýma av landinum, meðan alt gongur sína skeivu gongd. Vit hava øll ábyrgd, og tey, ið eru høgt sett, hava eina enn størri ábyrgd!
Hetta eiga vit eisini at minna tey á, og tað verður hervið gjørt sum ein áheitan á okkara politikarar, sum enn hava møguleikan at hugsa seg um enn eina ferð. Heitt verður á tykkum politikarar um ikki at broyta og harvið avskepla hjúnabandslógina, og um ikki annað, so at lata vera við at gera hetta, áðrenn tit hava kannað avleiðingarnar av at broyta nakað so álvarsligt sum hjúnabandið, tí hetta kemur at raka okkara eftirkomarar nógv meira enn vit á nakran hátt kunnu ímynda okkum, um tað verður gjørt. Tí eiga vit at varðveita hjúnabandið til bara at vera millum ein mann og eina kvinnu.
Mona Nattestad Steintún


text:
Í gjár var seinasti upptøkudagur í sambandi við nýggja filmin hjá Sakarisi Stórá Vetrarmorgun. Miriam og Janus Gunnarsson hava tikið meistarligu stillmyndirnar í Skopun. - Hetta er vakrasti filmur, eg havi gjørt, sigur Sakaris, sum er framúr vælnøgdur við avrikið hjá øllum fimtan í filmsliðnum. Belgiski fotografurin, Virginie Surdej, niðanfyri, er samd. - Vetrarmorgun er millum tríggjar teir vakrastu filmar, sum eg havi gjørt, sigur hon í Skopun, tríggjar dagar fyri at hon skal filma fyri ein av kendastu fronsku sniðgevunum í París.
Á fyrsta sinni hevur Sakaris havt framleiðara við í filmsgerðini. Tað er Ingun í Skrivarastovu, sum er útbúgvin á Goldsmiths College í London. Hon sæst í hvítari troyggju til høgru á myndini niðanfyri. Ingun hevur áður roynt seg við egnum dokumentarfilmum, so sum Ein spegil í minni mínum, ið var um mammuna, og í Hansara hondum, sum lýsti Hans Paula Olsen og Janus Kamban.
- Tað er fyrstu ferð at eg royni meg sum framleiðara í Føroyum, sigur Ingun í samrøðu í dag. - Tá eg hoyrdi, at Sakaris Stóra aftur fór undir at gera ein stuttfilm, bjóðaði eg meg fram at verða við sum framleiðari. Mær dámdi sera væl Passasjeren og Summarnátt, og eg haldi, at Sakaris er ein sera dugnaligur ungur filmslistamaður, og eg vil eggja honum til sum skjótast, at fara undir at gera ein longri spælifilm. Hetta manglar veruliga herheima, sigur Ingun, sum leggur afturat, at seinasti spælifilmurin Bye bye Bluebird hjá Katrini Ottarsdóttir varð gjørdur í 1999, so tað er uppá tíðina at ein nýggjur verður gjørdur.
- Tað hevur stóran týdning, at vit sjálvi gera okkara egnu filmssøgur, og ikki bara hyggja at tí, sum onnur gera. Her er jú eisini ein rúgva av tilfari at taka av, og serliga haldi eg at samtíðarsøga okkara eigur at verða fortald, sigur Ingun avgjørd og heldur, at við filmunum kunnu vit eisini røkka út til onnur lond, og siga teimum frá, hvussu vit tulka tilveruna her og nú.
Krevjandi og gevandi arbeiði
Ingun sigur, at tað hevur verið bæði spennandi og krevjandi, men eisini stuttligt og gevandi at vera við at framleiða Vetrarmorgun.
- Tað er stuttligt at síggja, hvussu talentfullir ungu leikarnir eru, og hvussu nógv professionel filmsfólk vit eiga. Tað hevur verið ein frægd at arbeiða saman við hesum fimtan fólkunum, og her er veruliga eitt potentiali at skapa enn meiri filmslist, sigur Ingun.
- Filmur er jú ein listagrein, sum fatar um fleiri greinir, og eg gleði meg at hoyra úrslitið av tí filmstónleiki, sum Mikael Blak nú situr og komponerar til Vetrarmorgun. Tað er serframleiddur tónleikur júst til henda filmin.
Ingun hevur fyri tað mesta arbeitt við at gera dokumentarfilmar.
- At gera fiktión er ein heilt onnur prosess, so tað hevur verið læruríkt at sæð, hvussu Sakaris miðvíst arbeiðir við leikstjórnini, og hvussu nógv arbeiðið hann leggur í persónsinstruktiónina. Hetta fer at síggjast aftur í dygdini á endaliga filminum, heldur Ingun og ger vart við tað risastóra arbeiði, sum er aftanfyri tað, at gera stuttfilm. - Hetta er nógv meiri krevjandi enn fólk flest gera sær far um.
- Hetta tekur tíð, og er kostnaðarmikið, sigur Ingun og upplýsir at higartil er umleið 50% av filminum fíggjaður, so her er eisini meiri arbeiðið at gera. - Men við tí kvaliteti, sum filmurin nú hevur, ivist eg ikki í, at tað fer at bera til at skaffa hesar upphæddir, serliga tá hugsað verður um, at nú kunnu Summarnátt og Vetrarmorgun promoverast saman yvirfyri distributørum uttanlanda.
Sandoyggin sum filmsoyggj
Tað eru meiri enn tíggju ár síðani Ingun hevur verið í Sandoynni. - Ikki tí, tað er ómakaleyst at ferðast hagar, tí Teistin siglur so oftani, og tað tekur ikki meiri enn ein hálvan tíma at koma yvirum. Vit búðu á Sandi og í Húsavík, men allar upptøkurnar vóru í Skopun, so eg fekk sæð nógv av Sandoynni, m.a. eisini Søltuvík, har eg ikki havi verið fyrr. Har er so serstakt og vakurt, og bygdirnar hava allar síni sereyðkenni.
- Nú hevur man í fleiri ár tosað um at gera ein listaskúla á Sandoynni. Fólkatalið minkar í hvørjum, og skulu vit hava ung fólk at støðast her á landi, má okkurt miðvíst gerast. At sett á stovn ein films- og listaskúla í Sandoynni hevði verið eitt risaframstig. Lærarar til allar lærugreinar eru jú longu í landinum, so tað er bara at fara í gongd, sigur Ingun í Skrivarastovu eftir at filmsupptøkurnar til nýggja filmin hjá Sakarisi Stóra eru lidnar.
Til lukku og góða eydnu framyvir!
Allar tær meistarligu myndirnar tóku Miriam og Janus Gunnarsson, stillfotografur og assistentur.


text:
Orð: Hans Andrias Djurhuus
Lag 1: Jógvan á Lakjuni í 1981
Lag 2: Regin Dahl
1. Gud, tú, ið tendraði mána og sól,
gav øllum livandi anda,
og var í vanda vár verja og skjól,
bjargaði okkum úr vanda.
Signa tú verkið, vit gera í dag,
gev okkum gleði og lær okkum tað:
Sterk móti syndum at standa.
2. Signa várt eyga, at bara tað sær
tað, ið er gott og kann menna.
At tú ert altíð í neyðini nær,
lat okkum føla og kenna.
Legg okkum góðsku í hjarta og sál,
leið okkum, Harri, hvar gøtan er hál,
og har, ið áirnar renna.
3. Dagarnir koma og líða so brátt,
lær okkum tíman at nýta,
so at vit vinna við ævinnar gátt
skrúðið hitt skínand hvíta.
Signa tú dagin og náttina við,
og ver tú altíð við okkara lið.
Lat okkum trygt á teg líta.


text:
Peugeot samlimerkir
Í tíðarskeiðnum 30. oktober 2017 til 3. mars 2018 verður eitt átak við Peugeot-búnýtum í FK.
Søgan handan Peugeot byrjaði í Fraklandi í 1840, tá farið varð undir at framleiða piparkvørnir. Við at framleiða eina røð av vørum, frá hondamboðum, súkklum og líka til bilar, hevur Peugeot sligið sítt vørunavn fast. Úr besta tilfari, framkomnum arbeiðsmannagongdum og serligum ansi fyri handverki og smálutum, hevur Peugeot-piparkvørnin vunnið sær hevd kring allan heimin.
Júst hesi somu kjarnuvirðini síggjast eisini aftur í allari røðini av piparkvørnum. Tær verða brúktar av mongum av heimsins mætastu matlistafólkum og eru ikki til at koma uttanum í einum køki. Tað er tískil ikki av ongum, at kvørnirnar hava malið í slakar tvær øldir. Peugeot hevur patentvart kvørnina, sum melur urtir og pipar kring allan heim.
Treytir
Samlimerkir og samliheftir kunnu ikki verða býtt um við reiðan pening, og tey hava einki áljóðandi virði. Eingin avmarking er á nøgdini á samliheftum. Tú kanst samla merkir til so nógvar vørur, sum tú hevur hug til.
Tilboðið er einans galdandi í omanfyrinevnda tíðarskeiði. Samliheftir, sum eru heilt ella lutvíst fylt, eru til eina og hvørja tíð ábyrgd viðskiftafólksins. FK ábyrgist ikki, um eitt samlihefti verður burtur ella oyðilegst.
Samliheftir ella samlimerkir, sum eru broytt, ólesilig, skadd ella ikki hava 25 merkir, verða ikki góðtikin.
Merkini verða einans útflýggjað, tá ið keypt verður við kassan. Fyrivarni verður tikið fyri útseldari vøru. Hetta átak er einans galdandi fyri handlarnar hjá FK, og tú skalt vera limur í FK fyri at kunna innloysa samliheftir. FK hevur rætt til at avlýsa hetta átak, um viðurskiti koma í, sum skuldu gjørt tað neyðugt.
Vørur verða einans tiknar aftur, um kassakvittan verður víst og kann verða umbýtt við aðra vøru. Verður endurgjald kravt fyri vøruna, tekur FK fyrivarni fyri, at vøran hevur verið rætt nýtt.
Gerst limur
Tú kanst tekna teg sum lim í øllum FK handlum, og tað kostar einans 10 kr.
Limatilboð
Øll sum keypa í FK fáa samlimerki, men tað eru einans limir, ið kunnu brúka merkini til at fáa avsláttur av Peugeot búnýti.


text:
Skrivað tann .
29. november kl. 21.00 á RÁS2
Gestir: Jórun og Kalli Jacobsen sum eru í trúboðanarvirksemi millum sigoynarar í Serbia.
Vertur: Absalon Absalonsen - Torgið verður endursent sunnudagin 4. desember kl. 12.30
Skrivað tann .
22. nov. kl. 21.00 á RÁS 2
Gestir verða møðgurnar Henny Gerðalíð og Anja Nielsen.
Anja er trúboðari á Filipsoyggjunum.
Sent verður úr Klaksvík, Johan við Neyst leggur til rættis.
Torgið verður endursent sunnudagin 27. nov. kl. 12.30
Skrivað tann .
Á kvinnumøtinum mánakvøldið 14. november 2011 kl. 20 fer Beinta Háberg Jacobsen at greiða frá.
Skrivað tann .
Týskvøldið 15. nov. kl. 21.00 á RÁS2
Gestir verða Miriam og Niels Vang, trúboðarar í Eysturgrønlandi
Vertur verður Absalon Absalonsen
Torgið verður endursent sunnudag 20. nov. kl. 12.30
Myndin: Niels, Miriam, Jóhan, Kezia og Lydia


text:
Ádam og Eva fáa sonin Káin.
Neyðars Ádam og Eva. Tey vóru kedd og bangin. Gud hevði rent tey út úr tí vakra Eden, har alt hevði verið so gott og fjálgt. Nú máttu tey velta og arbeiða og stríðast og strevast fyri at yvirliva.
Í fleiri mánaðar høvdu tey ikki havt tak yvir høvdið, og mangan fóru tey svong í song. Nú er at siga, at tey áttu onga song – tey høvdu bara savnað saman nakað av hoyggi, sum ofta var vátt og kalt at liggja á.
Sum tíðin leið lærdu tey at búleikast uttan fyri Eden. Tey gjørdu eitt telt úr geitaskinni og høvdu funnið sær eitt gott lendi at velta. Tey hugdu at øllum tí tey høvdu avrikað og vóru hóast alt nøgd við lívið.
Tá ein tíð var fráliðin fingu tey ein son, sum tey nevndu Káin. Gita, um tey vóru glað og ansaðu væl eftir lítla Káin? Ádam tók hann við sær út á akurin og vísti honum, hvussu hann skuldi seta niður, velta og fáa ymiskar plantur at geva avgrøði. Um kvøldarnar sat Eva við honum í fanginum og fortaldi honum søgur um tíðina í Eden. Hon var von at kýna honum um ennið, kyssa hann, nana og syngja fyri honum. Káin var elskaður av foreldrum sínum. Hann var fyrstføddur og fekk alt uppmerksemið hjá Ádami og Evu.
Káin fær ein lítlabeiggja.
Nøkur ár seinni fekk Káin ein lítlabeiggja. Hann varð nevndur Ábel. Ábel var avbera lítil, og neyðugt var at ansa serliga væl eftir honum. Hann var so fittur og góður, altíð blíður og týður, og Ádam og Eva vóru so góð við hann. Tey hjúklaðu um hann og ansaðu eftir honum, Eva kysti hann, og Ádam kastaði hann upp í luftina og fekk hann at flenna. Alt, sum Ábel gjørdi, løgdu tey til merkis og hildu, at tað var ótrúliga væl gjørt.
Káin helt, at tey ikki longur løgdu í hann. Hann gjørdist øvundsjúkur. Hann ynskti, at Ádam og Eva eisini hugdu at honum, men sama hvat hann gjørdi, so sóu tey bara Ábel. Hetta gjørdi Káin illan og keddan og so við og við gjørdist Káin ein ótangi. Hann gjørdi fortreð, leyg og stjól.
Ádam og Eva skeldaðu Káin ferð aftan á ferð og skiltu ikki, hvat var hent við fitta dronginum hjá teimum. Tá fór Káin burtur frá teimum og græt í einsemi. Hann hugdi at Ábel, sum sat og hugnaði sær á fanginum hjá Evu, og hann visti, at hann hataði hann. Káin setti sær fyri, at hann skuldi gerast betri enn Ábel á øllum økjum. Hann helt, at tá fóru foreldrini endiliga at skilja, at hann var tann betri sonurin.
Káin og Ábel gerast vaksnir.
Árini gingu, og Káin og Ábel gjørdust vaksnir menn. Káin hjálpti Ádami at velta og røkja jørðina, meðan Ábel røktaði neytini, seyðin og geitirnar. Ábel var altíð so fittur og blíður. Um nøkrum tørvaði okkurt og bað um hjálp, var hann altíð fúsur at hjálpa. Um onkur var keddur, gav hann sær stundir at lurta og troysta tey. Øll vóru góð við Ábel – enntá dýrini elskaðu hann. Tey komu rennandi ímóti honum, tá tey fingu eyga á hann.
Káin var framúr raskur og sterkur maður. Hann gjørdi alt, hann megnaði fyri pápan. Alt, sum hann nam við, fekk hann at grógva og geva avgrøði. Hann var góður til hendurnar eisini. Dugdi at gera amboð, smíða, umvæla og annað handaligt arbeiði. Hann hevði eisini gjørt ein góðan og sterkan garð til dýrini hjá Ábal.
Káin arbeiddi hart og leingi hvønn dag, hann royndi alt hann kundi at vera bestur, men einki nyttaði – Ábel var altíð eitt sindur frammanfyri. Ein dagin kom Káin stoltur og fegin inn við einum knívi, sum hann hevði gjørt til Evu. Eva rósti Káin, men stutt eftir kom Ábal inn við mjúkari ull, sum hann leikandi kitlaði Evu við. Hetta fekk Evu at flenna, og hon gav Ábal eitt klemm. Káin gjørdist uppaftur meira øvundsjúkur. Hví dámdi henni altíð tað, sum Ábal gjørdi, best?
Ein annan dagin kom Káin inn við rótum og gularótum til nátturðan. Sama dag kom Ábel við so moyrum seyðalundum, at tað var tað einasta tey tosaðu um, tað ið eftir var av degnum. “Sum tað smakkar væl,” segði Eva. Ádam undraðist og spurdi Ábal, hvussu hann hevði borið seg at, at fáa kjøtið so moyrt. Káin beit tenninar saman. Hann segði einki, men skeitti illur yvir á beiggja sín.
Ofrið til Gud.
Ein dagin skuldi Káin og Ábel ofra til Gud. Teir bygdu hvør sítt altar, sum teir skuldu ofra á. Hesa ferð, hugsaði Káin, skal eg vinna á Ábel. Hóast mamma og babba ikki skilja, at eg eri betri enn hann, so fer Gud uttan iva at skilja tað. Hann savnaði saman alt tað besta, sum hann hevði velt, og legði tað í eina stóra rúgvu á altarið. Alt, sum hann legði har, var fullkomið, har var ikki ein riva í bløðunum, einki epli hevði ein blett, salathøvdini vóru grøn og so stór sum leyvuhøvd, kornið var hvítt og gott, og allar røturnar vóru stórar og leskiligar. Káin hugdi errin at litríka altarinum hjá sær. Eingin bóndi kundi havt lagt betri korn ella grønmeti fram fyri Gud. Hetta fór Gud at rósa honum fyri.
Ábel græt, tá hann kysti lambið hjá sær fyri seinastu ferð, áðrenn hann drap tað. Hann legði tað varisliga á altarið og streyk tí eftir tí mjúku ullini. So legði hann seg á knæ framman fyri altarið, og meðan tárini runnu niður eftir kinnum hansara, bønaði hann Gud um at taka av tí ofrinum, sum hann gav honum í kærleika. Káin bað eisini framman fyri altarinum hjá sær. Við læstum tonnum bað hann Gud taka ímóti ofrinum. Hann vónaði inniliga, at Gud fór at vísa øllum, at hann var tann sterkasti, raskasti og dugnaligasti av brøðrunum.
Gud hugdi við tokka at ofrinum hjá Ábel og tók ímóti tí. Ofrið hjá Káin tók hann ikki ímóti. Tá Káin sá hetta, varð hann karvandi óður. Hann kendi á sær, hvussu øðin vaks. Hann beit tenninar saman og stardi niður í bøin. Tá segði Gud við hann: “Hví ert tú vreiður, og hví starir tú niður fyri teg? Hvat feilar tær? Um tú gert tað rætta, kanst tú ganga við upplyftum høvdi, men um tú ikki gert tað rætta, liggur syndin og bíðar eftir tær. Hon vil hava valdið yvir tær, men tú noyðist at vinna á henni.
Káin drepur Ábel.
Káin vendi sær móti Ábel og bað hann koma við sær út á akurin. Ábel grunaði einki ilt og fór við honum. Nakað seinni steðgaði Káin á og hugdi ilskur at beiggja sínum. Ábel hugdi spyrjandi at honum og skilti als ikki, hví Káin var so vreiður. Hetta óseka eygnabráið gjørdi bara Káin uppaftur illari. Hann tók í beiggja sín, og áðrenn hann visti av, hevði hann sligið hann so hart, at hann fall lívleysur til jarðar. Blóðið rann frá munninum og einki lív var í eygum hansara.
Spakuliga gjørdist tað greitt fyri Káin, at beiggi hansara lá lívleysur á akrinum. Vreiðin var nú horvin. Hann skalv av ræðslu. “Reis teg!” rópti hann við bivandi rødd. “Reis teg!” Men einki hendi. Lítlibeiggi hansara varð deyður!
Káin tók at renna. Hann rann sum fyri lívinum, men ikki bar til at renna frá tonkunum, sum nú mólu í høvdinum. Hann royndi at umbera gerðina fyri sær sjálvum: Hevði Ábel ikki oyðilagt hansara lív? Hevði hann ikki stolið kærleikan frá foreldrum teirra? Hevði hann ikki lifrað fyri Gudi við svikatárum fyri at vinna tokka hansara? Káin gavst at renna. Hann kikaði eftir ondini og royndi at fáa hjartað stilt aftur.
Gud talar til Káin.
Tá talaði Gud til hansara og segði: “Hvar er Ábel?”. Káin gjørdist bangin og svaraði: “Tað veit eg ikki. Skal eg kanska ansa eftir beiggja mínum?” Tá segði Gud: “Hvat er tað, tú hevur gjørt? Blóðið, sum rann niður í akurin, rópar á meg. Tú skalt ei longur fáa ávøkstur av tínum stríði. Tá tú veltir, skal eingin avgrøði vera. Tú ert bannlýstur, heimleysur og friðleysur her á foldum.”
Káin sær Guds umsorgan
Káin visti ikki, hvat hann nú skuldi gera. Hann kundi ikki verða verandi hjá foreldrunum eftir tað hann hevði gjørt. Sjálvt ikki Gud vildi ikki vita av honum longur. Hann varð bannlýstur. Hann tordi ikki at biðja Gud um umbering fyri tað, sum hann hevði gjørt, tí hann angraði og helt, at hann hevði uppiborið hesa lagnuna.
Hann sá fyri sær, hvussu Ábel lá og bløddi úti á akrinum. Hann mintist tað vakra andlitið, sum aldrin aftur fór at brosa til hansara. Hann mintist, hvussu lætt og skjótt hann plagdi at renna úti á bønum. Hann mintist tær mjúku hendurnar, sum ongantíð aftur skuldu kína Evu um ennið.
So fór hann at hugsa um foreldrini. Hann visti, at hetta fór at merkja tey restina av lívinum. Hann sá fyri sær, hvussu tey fóru at bera seg at, tá tey funnu líkið á akrinum. Hvussu tey fóru at rópa til Gud, gráta so sáran og skræða klæði síni.
So mintist hann, hvussu fittur Ábel hevði sæð út í tí bláa kotinum, sum pápin hevði gjørt til hansara tá hann var 5 ár. Hann mintist, tá teir vóru smáir, og hvussu stuttligt teir mangan høvdu havt tað, tá teir spældu saman. Hann mintist, at hann ofta hevði fingið Ábel at flenna við at kitla hann. Hann sá smílið fyri sær. Smílið, sum hann aldrin skuldi síggja aftur. So hugsaði hann um ræðsluna, hann hevði sæð í eygunum hjá Ábel, tá hann hevði lopið á hann har úti á akrinum. Káin skilti, at hann hevði gjørt nakað, sum aldrin kundi bøtast aftur. Hann ynskti so innarliga, at beiggi hansara enn var á lívi, men nú var ov seint.
Hann fall á knæ og græt, men hann orkaði ikki at biðja Gud um fyrigeving, orkaði ikki at siga við Gud, at alt var hansara skuld, hóast hann væl visti, at so var. Hann bardist innan í sær sjálvum, men at enda hugdi hann upp ímóti himli og bønaði Gud um fyrigeving. Tá skilti hann, at Gud ikki var óndur. At hann sjálvur hevði skuldina av, at eingin hevði elska hann, tá hann var yngri. Hann kundi havt borið seg øðrvísi at. Hann kundi havt góðtikið, at Ábal var beiggi hansara. Hann kundi havt glett seg yvir, at hann átti ein so fittan lítlabeiggja, og givið familjuni kærleika uttan at vilja hava nakað afturfyri – eins og Ábel var vanur at gera.
Gud hoyrdi bønina hjá Káin og fyrigav honum.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Tríggir nýggir ráðharrar
Jakob Ellemann Jensen verður nýggjur umhvørvis- og matvørumálaráðharri eftir Esben Lunde Larsen, sum hevur lagt frá sær sum ráðharri.
Hann verður kortini sitandi í fólkatinginum, tað sum er eftir av hesum valskeiðnum, men stillar ikki uppaftur.
Eva Kjær Hansen úr Vinstra verður nýggjur fiskimálaráðharri og ráðharri í norðurlendskum málum. Hon tekur við eftir Karen Ellemann, sum fer úr stjórnini, men ætlanin er, at Karen Ellemann skal verða nýggj forkvinna fyri fólkatingsmanningina hjá Vinstra.
Eva Kjær Hansen hevur verið ráðharri fyrr í hesum valskeiðnum, men hon noyddist at leggja frá sær eftir eitt stríð við konservativa flokkin um broytingar í búnaðarlógini.
Tommy Ahlers verður nýggjur útbúgvingar- og granskingarmálaráðharri eftir Søren Pind, sum gevst í politikki og í fólkatinginum.
Tommy Ahlers er íverkseti og nýggjur í politiskum høpi, men tá Lars Løkke Rasmussen, forsætisráðharri, kunngjørdi nýggju ráðharrarnar fyrrapartin, upplýsti hann, at Tommy Ahlers fer at stilla upp fyri Vinstraflokkin á næsta fólkatingsvali.
Sí eisini


text:
Ein meiriluti í Aust-Agder Framburðsflokkinum heldur, at tað er skeivt at staturin skal gjalda fyri avleiðingunum av egnum vali.
– Tað handlar um at taka fylgjurnar av handlingunum tú gert, og tú veitst hvørjar fylgjurnar eru av kynsligum sambandi, sigur Silje Flaten Haugeli í Aust-Agder Framburðsflokkinum.
Undir ársfundinum var samtykt við 18 móti 17 atkvøðum at kvinnur skulu sjálvar gjalda fyri sína fosturtøku.
– Tað er altíð ein vandi at gerast við barn og so eigur tú at taka fíggjarligu fylgjurnar av tí. Staturin skal ikki fíggja at tú hevur verið óvarin, sigur Haugli.
Hvussu nógv ein fosturtøka kostar í Noregi, stendur ikki í norsku greinini, men í Danmark kostar ein fosturtøka minimum um 12.000 krónur - sí her
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Árni Gregersen, ting.fo 10.02.2017 (16:34)
Halda fram við samráðingum við Sambandsflokkin
Síðani á middegi hevur samgongufundur verið í Tinganesi, fyrst og fremst um samráðingarnar, sum í løtuni eru um ein nýggja lóg um vinnuligan fiskiskap.
Landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum, Høgni Hoydal, Tjóðveldi, hevur greitt frá samráðingunum og hvussu langt er komið higartil. Á fundinum var kjak um fleiri spurningar, men eftir fundin søgdu samgongufólk seg vera samd um at halda fram á somu leið.
Høgni Hoydal sigur, at samaðingarnar við Sambandsflokkin hava verið onstruktivar, men hann torir enn ikki at meta um, um tær røkka á mál.
Hinvegin so lovar hann framvegis, at eitt uppskot verður latið Løgtinginum áðrenn freistin at leggja uppskot fram er úti. Fyri at tíð skal vera til rímuligar hoyringsfreistir, so kann kortini vera, at uppskotið ikki verður viðgjørt fyrr enn hoyringssvarini eur komin innaftur, so tey kunnu verða ein partur av viðgerðini.
Umframt fiskivinnuan hevur samgongan eisini viðgjørt samráðingarnar um pensjónsreformin, sum eftir øllum at døma er við at nærkast einum uppskoti.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
DRAMAVERKSTAÐIÐ
TILMELDING 2017-2018
Tilmelding, til drama/sjónleikarskeið, er á heimasíðuni www.dramaverk.net undir varablaðnum "Tilmelding".
Børn skulu vera fylt 8 ár áðrenn 1. Nov 2017. Skeiðini eru byrja í viku 36 í sept 2017.
Næmingar fáa automatiskt svar beinanvegin. Áðrenn byrjað verður fáa tit tilboð um pláss. Um tað eru trupuleikar, skrivað so ein teldupost undir varablaðnum "Fá samband"
GG Hvørt ár teknar mann seg av nýggjum!
Nýtt!
Sum nakað nýtt, kunnu tey, sum hava meldað seg til drama, velja sangundirvísing/ræddarvenjing 1 tíma um vikuna, fyri ein minni eyka kostna. Aldursmark er 10 ár og eldri. Edith Dahl Jakobsen, verður sanglærari og hon skipar sjálv fyri bólking av næmingum og ásetan av tíðum.
Meira fæst at vita, um arbeiði vit gera og prísir, undir Kunning á heimasíðuni
Dramabólkar:
Hjørdis V. Johansen. Leiðari/Dramalærari. Master í drama og teaturpedagogikki.
Ebba Sofía Kruse. Dramalærari. BA námsfrøðingur við sergrein í drama.
Birna Heinesen. Dramalærari. Cand.mag í dramaturgi við síðugrein í norðurlendskum málum og bókmentum.
Edith Dahl Jakobsen. Dramalærari. Cand. mag í tónleiki umframt trý-ára útbúgving sum sanglærari.
Lærarir skipa sjálvar fyri, nær liggur fyri at undirvísa og enn er ikki møguligt at siga heilt vist hvørjir dagar undirvíst verður.
Vinarliga lesið um treytirnar fyri at ganga til drama á Dramaverkstaðnum, inni á varðablaðnum "Kunning"
Boðast skal frá fráveru! Tey sum ikki møta 2 ferðir, uttan góða grund, sleppa ikki at halda fram!
Et áðrenn tú kemur… matur og skógvar sleppa ikki inn við í venjingarhøllina og fartelefonir skulu verða sløktar.
Dramaverkstaðið hevur avtalu við skúlan í Havnar Sjónleikarfelagið um, at tey, sum eru sloppin inn á tveir sjónleikaskúlar, skulu velja annan av teimum, og um næmingurin vil skifta, so verður tað ikki, fyrrenn skeiðini eru liðug.


text:
Reolir v.m.
Inventar Tænastan veitir reolir v.m. frá tveimum ymiskum veitarum. Hesir veitarar nevnast Duba-B8, og Kit Office. Niðanfyri er ein stutt frágreiðing um hvønn av teimum báðum veitarunum.
Duba-B8
Duba-B8 framleiðir dygdar rolir til tann kræsna kundan. Góðska og snið er í hásæti. Av tí at Duba-B8 hevur so breitt úrvæl av reolum v.m, er tað gjørligt at nøkta tørvin hjá teim flestu.
Kit Office
Hendan danska fyritøkan veitir skrivstovuinnbúgv av góðari dygd, og eru tað kostnaðarliga kappingarførir prísir. Sniðið er væl útført, og úrvælið er somuleiðis nøktandi.
_____________________________________________________________________________________________________________
Við at klikkja á ein av faldarunum niðanfyri kanst tú blaða ígjøgnum úrvælið. Allir upplýstu prísir eru vegleiðandi u/mvg.
Myndirnar ið vístar eru niðanfyri, vísa stóran part av okkara úrvæli av reolum. Kundið tú hugsað tær okkurt annað, kanst tú seta teg í samband við Inventar Tænastuna.
[Fyrivarni verður tikið fyri villum]
Trýst á mynd fyri fulla stødd.


text:
Dagarnar 5. og 6. oktober í ár verður FM fyri handverkslærlingar á Torginum í SMS. Endamálið við kappingini er, umframt at finna føroya bestu lærlingar, at varpa ljós á yrkisútbúgvingar.
Magnus Magnussen, formaður í Føroya Handverksmeistarafelag, er ein av fyriskiparunum: ”Vit ynskja at vísa tað góða handverkið fram, og soleiðis fremja hugin hjá teimum ungu at velja sær yrkisútbúgvingarvegin sum yrkisleið”
Fyriskiparar av tiltakinum eru Føroya Handverksmeistarafelag, Landsfelag Handverkaranna, Føroya Handverkarafelag, Glasir Smiðjugerð, Tekniski skúli í Klaskvík og Yrkisdepilin.
”Vit fyriskiparar hava altíð vitað, at vit hava framúr dugnaligar handverkarar í Føroyum. Við hesari kappingini kunnu vit kjósa nakrar av teimum allar bestu, umframt at vit finna ein føroyameistara fyri trý útvald fak” sigur Magnus Magnussen.


text:
Tyrlupallur
Tørvur er á tyrlupalli í Nólsoy – bæði til sjúkraflutning og ferðavinnu.
Tað hevur fleiri ferðir verið lovað nólsoyingum, at tyrlupallur skal gerast. Men enn eru eingin tekin um at gongd er í málinum.
Í samband við trygdar-fyrireikingar undan seinastu ovastevnu, kom fram, at tørvur er á tyrlupalli, ið er 30 metrar í tvørmát og hevur ljós. Áður hevur trylan sett seg ymsa staðni, á ein vegstubba, í skúlagarðin og eisini á onkran grasvøll, men sagt varð, at nýggja tyrlan krevur størri og fastan vøll at seta seg á.
Slíkur palur eigur at verða bygdur beinanvegin, at tyrlan er partur í tilbúgvingini og harafturat kann verða við í ymsum bjargingarvenjingum.
Harafturat hevði verið hugaligt, at Nólsoy eisini var partur í tyrluferðaætlanini. Ikki bert fyri at nólsoyingar kunnu sleppa á flog, men eisini fyri at lata aðrar dyr upp fyri ferðavinnu. Ferðafólk, ið ikki hætta sær at ganga út á Borðuna, kundu sloppið við Tyrluni úr Nólsoy, og gjørt eitt stutt rend “yvir” stóru og sermerktu byggingina – vitan og húsini.
Í sambandi við móttøku, hevði eisini verið áhugavert at bjóða útlendskum luttakarum í tyrlu beint av flogvøllinum og til Nólsoyar. Her er gott høvið at fáa sær ein góðan bita og síðani kann ferðalagið fara vit Ternuni beint inn í hjartað í høvuðsstaðnum.
Eg vóni, at staðbundna nevndin og Tórshavnar kommuna, kunnu gera sítt til, at nøktandi tyrlupallur verður bygdur.
Bátadráttur: http://politikkur.fo/batadrattur+trivnadur+og+moguleikar.html
Aktivitetshøll: http://politikkur.fo/bustadir+og+trivnadur_ifua.html
Jákup av Skarði


text:
Eyðgunn Samuelsen og fakta
6. desember 2015
Lat grundupphæddina í pensjónini fáa frið
Í tveimum greinum á rað, vil Eyðgunn Samuelsen, landsstýriskvinna í almannamálum vera við, at eg ikki havi hildið meg til fakta í sambandi við míni mótmæli, nú samgongan er løgst á grundupphæddina í pensjónini.
Hesum vil eg enn einaferð staðiliga vísa aftur.
Annaðhvørt hevur landsstýriskvinnan misskilt tað eg havi ført fram - ella ynskir hon, at leggja annað í orðini. Tað seinna vóni eg ikki er rætt.
1. Um grundupphæddina havi eg sagt: “... at grundupphæddin er einasta veiting, sum er skattafrí og eisini sleppur undan allari mótrokning”. Hetta er rætt! Eingin onnur almenn veiting sleppur undan bæði skatti og mótrokning. Eg veit væl, at Samhaldsfasti ikki verður mótroknaður, men hann verður skattaður.
Tí havi eg hildið meg til fakta og onki annað!
2. Eyðgunn er ill um, at eg ikki mótmælti, tá undanfarna samgonga hækkaði viðbótina við 350 kr./mðr. Hetta skilji eg als ikki, tí eg havi einki ímóti, at viðbótin verður hækkað. Undanfarna samgonga lækkaði ikki grundupphæddina.
Tað sum eg eri ímóti og havi átalað harðliga, er at Eyðgunn Samuelsen er løgst á bulin í pensjónini – grundupphæddina – sum hon ætlar at lækka við 580 kr./mðr. Og harvið spara Landskassanum 51,8 mió. kr. í 2016, 59,2 mió. kr. í 2017 og 60,7 mió. kr. í 2018 samstundis, sum aðrar rakstrarútreiðslur spola avstað ótálmaðar.
Hetta er mær óskiljandi. Ikki minst tá hugsað verður um, tað ið borðreitt varð við til løgtingsvalið, og tá hugsað verður um, at pensjónin og grundupphæddin hevur verið arvasilvurið hjá Javnaðarflokkinum.
3. Annars er tað eitt framstig, at landsstýriskvinnan nú viðgongur, at eingin skattalætti verður til lægstu inntøkurnar, sum eru undir 100.000 kr. árliga, við skattalættanum hjá samgonguni, og at útrokningarnar, sum eru gjørdar í sambandi við allar tær grundleggjandi broytingarnar, sum samgongan er farin undir í pensjónshøpi eru ivasamar.
Latið grundupphæddina fáa frið
At enda fari eg enn einaferð at heita á landsstýriskvinnuna í almannamálum um at taka uppskotið um at lækka grundupphæddina í pensjónini aftur!
Bjørn Kalsø
Løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin
RN
Aftur


text:
Eftir at amerikanski filmurin Heaven is for Real hevur gingið í Havnar Bio í eina viku, sigur Jákup Eli Jacobsen, biografleiðari, at 1300 føroyingar hava sæð filmin, og onkrar dagar í vikuni hava so mong sum 240 fólk sæð hann.
- Tað eru fleiri seld atgongumerki enn James Bond megnaði og sama tal, sum Hobbin dróg í biograf eftir sama dagatal í fjør. Nú veldst um, hvussu leingi Heaven is for Real fer at ganga, og um hann fer at seta met, tá umræður nýggjar filmar, sum okkara viðskiftafólk vilja síggja, sigur Jákup Eli við BirkBlogg í dag.
Heaven is for Real byggir á samnevnda søgu, ið er altjóða metsølubók um trúboðarahjún í Nebraska, sum missa fýra ára gamla sonin, sum tó livnar aftur.
Eingin Norðurlendskur biografur vil vísa filmin, uttan Havnar Bio, sum við loyvi frá danska útleigaranum hevur fingið filmin beint úr USA uttan danskar undirtekstir.
- Hann rakar nógv breiðari, enn eg helt, sigur Jákup Eli um Heaven is for Real. Áskoðararnir eru ein blandingur av vanliga biografgangaranum, og so fólk, sum aldri hava verið í biograf hjá okkum áður. Filmurin fer at ganga so leingi, fólk koma, sigur Jákup Eli í Havnar Bio.
Fleiri áskoðarar í Havnar Bio eru knýttir at átrúnaðarligum samkomum í Føroyum.
- Filmurin staðfesti, at tað sum hevur verið prædikað í øldir um ein himmal, er veruleiki, sigur ein áskoðari, sum vil vera ónevndur. - Hóast nógv royna at burturforklára, og hava onkra merkiliga teori um, hvat hetta er fyri nakað, kann hesin fýra ára gamli drongurin í filminum staðfesta, at eftir hetta lív er ein himmal.
Ein annar áskoðari takkar Havnar Bio fyri at vísa filmin, hóast onnur lond vraka hann. - Annars haldi eg at atmosferan var fantastisk, tá filmurin var liðugur. Fult av fólki, og ein gleði og friður. Fólk høvdu hug at syngja við sanginum, sum tá bleiv spældur. Tað var deiligt!
- At leita á løritinumm eftur sannleikanum, er nútíðarmenniskjanum so líkt, sigur Símun Ósá. - Men eftir situr spurningurin altíð, tá løriftið roynir at fortelja tær sín boðskap, hvat var veruleiki og hvat var fiktión? Hesin filmur er á serstakan hátt sannførandi við ivandi pastorinum, "we will, we will, rock you", teim læandi einglunum, teim biðandi brandmonnunum, vittigheitunum og ikki minst tað so ómetaliga sannførandi andlitsbrái hjá smádronginum, hóast best man vera at lurta eftur Móses, Paulus og Esaias, sum ikki hava verið gjøgnum eina væl snikkaða pengamaskinu, ið dreygar sannleikanum ein veg, ið kitlar betri í oyrunum, enn ein annar. Men trúarstyrkjandi er tað, sigur Símun.
Her er meira um filmin, sum so nógvir føroyingar vilja síggja.


text:
Nowy Dwór Królewski
Nowy Dwór Królewski (á týskum: Königlich Neudorf) er ein bygd í Póllandi, sum liggur í fyrisitingarligu regiónini Gmina Papowo Biskupie, sum liggur í landslutinum Chełmno. Nowy Dwór Królewski hevur 190 íbúgvar (1996). Bygdin verður fyrstu ferð nevnd í søguligum skjølum í 1398. Tað árið varð tað skrivað, at Nowy Dwór Królewski hevði 32 hestar, 20 neyt, 215 seyðir og 90 svín. Bygdin hevur verið nevnd á týskum í skjølum og søgum sum Nuwenhof, Nuwenhuf, Nuwemhoff og Koenigliche Neuhof. Í 1505 átti Biskupurin Chełmno bygdina.
Útvortis ávísing[rætta | rætta wikitekst]


text:
Tað hevur gingið sera væl hjá Rebekku og Marnar, sum bæði hava runnið 1.500m í Pallas Spelan í Malmø í dag. Breytin er 200 metrar long og tí skuldu rennast 7½ umfar. Rebekka luttók í bólkinum gentur 19 ár. Tær vóru fýra, umframt sjey kvinnur sum runnu saman við gentunum. Málið hjá Rebekku var at náa undir 5 minuttir, sum svarar til 40 sekund fyri hvørt umfar. Hesa ferðina helt hon heilt til 1.200 metrar og tá lá hon á sjeyndaplássið samanlagt. Men tá tað restaðu 1½ umfar byrjaði hon at seta ferðina upp, og seinasta umfar rann hon somikið væl, at hon fekk allar aftur uttan tað einu kvinnunua, sum akkurat megnaði at halda Rebekku aftanfyri seg tá tær fóru um málstrikuna. Rebekka rann so mikið skjótt seinastu 300 metrarnar, at tíðin hjá henni bleiv 4.50,34 min. sum er persónligt met við 15 sekundum!! og klárt undir Oyggjaleikakravið, sum er 5.03 min. Rebekka vann bólkin gentur 19 ár. Hjartaliga tillukku Rebekka - flott, flott!!
Marnar, sum luttók í bólkinum dreingir 17 ár, hevði sett sær sum mál at renna eina tíð, sum varð umleið 4.10,00 min. og svarar til 33,3 sekund hvørt umfarið. Hann var komin í betra riðilin. Fyrra riðilin vann Bragdadrongurin, Regin Joensen, við tíðini 4.31,96 min. Tað bleiv lagt nakað varligari fyri, og lá Marnar eitt vet afturi í feltinum. Tá teir komu framvið 800m hevði Marnar lagt seg á odda. Millumtíðin á 1.000m, sum eftir ætlan skuldi verða 2.46 min. var 2.54 min. og lá Marnar framvegis fremstur. Men tá hann frætti millumtíðina á 1.000m setti hann væl meiri ferð á. Hann slapp at liggja á odda til tað manglaðu 250 metrar, og tá fór tann, sum vann kappingina framum. Hóast Marnar royndi alt tað hann var mentur at fáa hann aftur, so eydnaðist tað akkurat ikki. Marnar rann seg til eitt flott 2.pláss við tíðini 4.16,74 min., sum eisini er persónligt met hjá honum.
Meira kann lesast á heimasíðuni hjá FÍF her og har eru eisini nakrar myndir at síggja.


text:
Á tingfundinum í dag, verða 5 mál hjá Tjóðveldi til 1.viðgerðar, tað eru málini um
Landsbanka Føroya og Føroya váðaráð,
arbeiðsmarknaðareftirlønargrunn ,
Hægri barnafrádráttur til smábarnafamiljur,
Flyting í Búskapargrunn Føroya,
Hesi málini hevur Kristina Háfoss landsstýriskvinna í fíggjarmálum lagt fyri tingið
Høgni Hoydal landsstýrismaður í fiskivinnumálum hevur lagt fyri tingið
uppskot um vinnuligan fiskiskap (Altjóða skyldur, eftirlitsreglur og elektroniskt samskifti)
Hettar málið er eisini til 1.viðger í tinginum í dag
Uppskotini kunnu takast niður við at trýsta á tey


text:
2013
2013 (MMXIII) byrjar ein týsdag.
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 15. apríl - Tvær bumbur brustu tætt við málstrikuna, meðan Boston Maraton var í gongd. Minst tvey fólk doyðu og fleiri vóru løstaði.
- 17. mai - Jacob Vestergaard, landsstýrismaður í fiskimálum, fær handa ætlanarskriv frá ES um ætlaðar handilsforðingar móti Føroyum.
- 28. august - Handilstiltøk hjá ES mótvegis Føroyum sett í gildi. Danskar havnir og aðrar ES havnir blivu stongdar fyri føroyskum skipum við sild og makreli og allur innflutningur av sild og makreli úr Føroyum er bannaður.
- 5. september valdi løgmaður, Kaj Leo Johannesen, at loysa Kára P. Højgaard úr starvinum sum innlendismálaráðharri, eftir at mikið rok hevði verið um Eysturoyartunnilin, sum Kári P. Højgaard hevði ætlanir um at lata danska felagið Copenhagen Infrastructure Partners (CIP) gera fyri pensjónspening úr Danmark, frá PensionDanmark. Rokið stóðst eitt nú av, at sáttmálin var loyniligur, og av ymiskum upplýsingum, ið komu út til fjølmiðlarnar.
- 2. november - Gerhard Lognberg varð koyrdur úr Javnaðarflokkinum.
- 20. november - Ein 61-ára gamal maður í Havn varð funnin deyður, hann varð myrður. Ein 68-ára gamal maður varð skuldsettur fyri morðið.
- 26. november - Ein avgustur (spermur) varð tikin upp á land við Hvalastøðina við Áir, eftir at fýra avgustar høvdu svomið har nærhendis í nakrar dagar. Tveir av hvalunum doyðu, og tann eini av teimum varð so tikin upp við Hvalastøðina. Tá Bjarni Mikkelsen, lívfrøðingur, skuldi seta hol á avgustin, so brast hann. Kringvarpið tók uppá film og legði tað á heimasíðuna og vísti tað í Degi og Viku sama kvøld. Filmsbrotið ferðast kring heimin og sera nógv fólk hugdu at filmsbrotinum.
- 14. desember og 15. desember - Tvær ódnir raktu Føroyar innanfyri eitt døgn. Fyrra ódnin byrjaði um leygarkvøldið hin 14. desember, og longu dagin eftir herjaði ein onnur ódn, sum var uppaftur verri enn hin fyrra. Hon byrjaði seinnapartin sunnudag hin 14. desember og herjaði til miðnátt. Fleiri hundrað skaðfráboðanir vóru og streymurin fór nógvastaðni norðanfjørðs í fleiri tímar.
- 28. desember - Ein álvarsom ferðsluvanlukka hendi í Oyndarfirði onkuntíð millum kl. 6 og 10 um morgunin. Tveir ungir mans vóru við bilinum, 20 og 22 ára gamlir, báðir úr Oyndarfirði. Bilurin var farin útav vegnum og endaður á sjónum við Rættargjógv. Tann 22 ára gamli maðurin, Jens Pauli Juul, varð funnin deyður sama morgun, sum vanlukkan hendi. Leita varð eftir tí 20-ára gamla manninum í fleiri dagar, men hann varð ikki funnin fyrr enn eina viku seinni, tá umleið 400 fólk og 70 bátar luttóku í leitingini saman við Brimli, Tjaldrinum og Hvidbjørnen. Harumframt luttóku eisini eitt nú bjargningarbátarnir Lív, Ziska og Sverri. Líkið av Rana í Billustovu varð funnið hin 4. januar 2014 kl. 13.44.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Mentanarvirðislønir[rætta | rætta wikitekst]
- 19. september - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens og Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs vóru handaðar. Katrin Ottarsdóttir fekk virðislønina fyri fagrar bókmentir fyri yrkingasavnið Eru koparrør í himmiríki?, Poul Jespersen fekk virðislønina fyri yrkisbókmentir fyri skúlabókina Rúmdin. Turið Sigurðardóttir fekk virðislønina fyri Annað mentanarligt avrik, fyri hennara arbeiði við at týða bøkur til føroyskt. Rakel Helmsdal og Hilmar Joensen fingu Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs.
- 11. desember - Dávur Djurhuus fekk føroysku filmsvirðislønina Geytan fyri filmin Terminal, meðan Jónfinn Stenberg fekk Áskoðaravirðislønina fyri filmin Munch.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
- 4. apríl - Føroyar - Montenegro 3-3 (kvinnur), málini hjá Føroyum gjørdu Heidi Sevdal (2) og Íðunn Magnussen (1).
- 6. apríl - Føroyar - Litava 1-0 (kvinnur), málið hjá Føroyum gjørdi Rannvá B. Andreassen
- 9. apríl - Føroyar - Georgia 2-1 (kvinnur), málini hjá Føroyum gjørdi Heidi Sevdal.
Svimjing[rætta | rætta wikitekst]
- 14. desember - Pál Joensen vann silvur á 1500 metrar frí á EM á stuttgeil 2013 í Herning.
Renning[rætta | rætta wikitekst]
- 31. oktober til 5. november rann tá 50-ára gamli Marlon Kjærbo 133 km úr Klaksvík til Vágs, har hann vitjaði allir kappingarhylar í Føroyum, tók nakrir dropar úr hvørjum hyli, sum hann so skal stoyta í langhylin í Vági, sum væntandi skuldi byggjast liðugt í 2014. Talan var um stuðulsrenning. Marlon er formaður fyri Suðuroyar Svimjifelag (Susvim).
- 13. desember - Pól Sundskarð rann 118 km úr Gásadali til Viðareiðis, hann rann um náttina, veðrið var ikki til vildar, men hann gjøgnumførdi túrin. Næstu tveir dagarnar eftir túrin herjaðu tvær ódnir í Føroyum.