text:
Tíðindi
3. januar 2018
Endamálið hjá Beranum er at veita stuðul, ráðgeving og vegleiðing til familjur, ið missa ein av sínum næstu. Berin skipar m.a. fyri sorgarbólkum fyri børn og ung, sum hava mist foreldur ella systkin og fyri foreldur, ið missa børn. Heystið 2015 legði Felagið Pinkubarnadeyði saman við Beranum.
Fyri at øll kunna hava møguleika fyri at vera við í sorgarbólki, leggur Berin dent á, at kostnaður ikki skal verða ein forðing fyri at vera við. Børn og ung gjalda 300 krónur fyri 10 ferðir, og tað er 30 krónur fyri hvørja ferð. Fyri hvørt systkin, ið kemur afturat, er kostnaðurin 50 krónur til samans fyri 10 ferðir, sum er fimm krónur fyri hvørja ferð.
Tá ið Berin varð stovnaður, var sorgarbólkurin fyrst og fremst ætlaður børnum og ungum í skúlaaldri, tvs. umleið sjey til 16 ár.
Sum frá liðið hevur aldurmarkið fyri at vera við í bólki flutt seg. Til dømis hava fleiri bólkar verið við ungum í aldrinum 16 ár til fyrst í 20'unum. Nakrir bólkar hava eisini verið fyri vaksin, ið hava mist sum børn ella ung. Haraftrat hava eisini verið bólkar fyri foreldur, ið hava mist børn ella pinkubørn.
- Í 2015 byrjaðu kafékvøldini hjá Beranum. Vit kenna jú so nógv ung fólk gjøgnum árini, sum hava luttikið í Beranum og sum hava nógvar resursir at geva av, so vit hugsaðu: hvussu kunnu tey fáa brúkt allar hesar resursirnar upp á ein munagóðan máta, og tað eru hesi kafékvøldini framúr til, sigur Oddvør Poulsen, dagligur leiðari hjá Beranum.
Tær meinsku lívsroyndirnar av at missa, hava givið teimum ungu ein lívsvísdóm, sum tey fegin vilja geva øðrum í líknandi støðu. Fleiri av teimunm ungu siga, at hjá teimum er tað umráðandi at geva Beranum nakað aftur av tí hjálpini, tey hava fingið.
Tvey sjálvboðin ung skipa fyri kafékvøldunum, umframt Rannvá Arnadóttir, ið tekur sær av teimum praktisku fyrireikingunum og útvegar høli í samstarvi við Hotel Føroyar. Seinast skipaðu Døgg Nónsgjógv og Elinborg Pálsdóttir fyri syngjandi, ljómandi kafékvøldi. SMS plagar at stuðla við einum lítlum gávukorti, so tær báðar fáa okkurt afturfyri.
Hesi kafékvøldini eru fyri ung, ið hava mist, og tey kunnu taka vinfólk ella sjeikin, damuna við sær. Tey ungu fáa forstáilsi fyri hvørjum øðrum. Tey røkka langt við slíkum tiltaki, ið eru einar fýra ferðir um árið. Tey hava ymisk tema, her tey verða spurd um, hvat tey hava hug at taka fram.
Oddvør Poulsen fortelur, at tey hava sjálvandi kannað, hvussu tey gera aðrastaðni enn í Føroyum.
- Men vit hava valt at gera tað upp á okkara máta, sigur hon, - og tað er, at maki ella vinfólk koma inn við. Vinir og maki kunnu hava ilt við at skilja viðurskiftini og ivast í, hvussu tey skulu bera seg at samstundis við, at tann, ið hevur mist, orkar illa at siga frá ella biðja um hjálp. Hetta kann reisa ein múr av tøgn, ið kann spilla sambandið teirra millum. Kafékvøldini kunnu elva til, at tey ungu duga betur at skilja og styðja hvønn annan.
Hesi ungu ganga til dømis í miðnámsskúla, har nógv ferð er á gerandisdegnum og skúlating, ítriv og vinir fylla stóran part av tíðini. Torført kann vera at rúma og at skilja, hvussu tað sorgarbundna unga menniskja hevur tað – og skiftini millum gleði og sorg.
Hesi jólini skipaðu Elinborg Pálsdóttir og Døgg Nónsgjógv fyri kafékvøldinum. Á jólum valda hugni og felagsskapur. Jólatíðin kann tó eisini vera ein serstakliga svár tíð hjá teimum, ið hava mist. Tað vita Elinborg og Døgg alt um. Tær hava báðar mist pápa sín sum børn, og nøkur jól eru liðin, síðan tær mistu. Tær greiddu frá sínum royndum, bæði tí sum er inniliga svárt, og tí, sum kann hjálpa og geva lívsvón á jólum og frameftir.
Við sjálvbodnum arbeiði sum hesum, fáa ung høvi til at hjálpa øðrum ungum, og Berin kann røkka út til uppaftur fleiri.
Myndin:
- Í 2015 byrjaðu kafékvøldini hjá Beranum. Vit kenna jú so nógv ung fólk gjøgnum árini, og tey hava so nógvar resursir at geva av, so vit hugsaðu: hvussu kunnu tey fáa brúkt allar hesar resursirnar upp á ein munagóðan máta, og tað eru kafékvøldini framúr til, sigur Oddvør Poulsen, dagligur leiðari hjá Beranum
Tekstur og mynd: Sonne Smith
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshvn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


c: text/html

text:
Mikudagin í farnu viku hittust Poul Michelsen, landsstýrismaður í uttanríkis- og vinnumálum, og Høgni Hoydal, landsstýrismaður í fiskivinnumálum, við íslendska uttanríkisráðharran, Guðlaug Þór Þórðarson.
Uttanríkisráðharrin vitjaði í Føroyum í sambandi við, at íslendski forsetin Guðni Th. Jóhannesson var á almennari vitjan her.
Á fundinum umrøddu teir mál undir Hoyvíkssáttmálanum, og onnur mál, eitt nú Brexit.
Í august hittast partarnir aftur, og tá er ætlanin at fáa eina loysn viðvíkjandi ivamálum undir Hoyvíkssáttmálanum, upplýsir Uttanríkis- og vinnumálaráðið.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mánakvøldið 18.december spæla næmingarnir í 5.flokki sjónleik í skúlahøllini og 1.flokkur syngur. Framførslan er fyri foreldur og avvarðandi og byrjar kl 19.00
Týsdagin 19.december fara vit í kirkju, frá 1.flokki til Nám X. Øll møta í skúlanum kl. 8.00 og fylgjast oman í Havnar Kirkju. Guðstænastan byrjar kl. 9.00. Næmingarnir hava frí aftaná, men lærararnir fylgja næmingunum í grunddeildini niðan aftur í skúlan.Vanliga plagar frítíðarskúlin at heinta næmingarnar kl. 10.30, men soleiðis verður ikki í ár, uttan so, at verkfallið er avblást. Foreldrini skulu tískil heinta børnini í skúlanum kl. 11.30.
Mikudagin 20.december kl 9.00 verður jólahald fyri næmingunum í 1. til 9.flokk. Tá verður dansað um jólatræið, næmingarnir síggja sjónleik og fáa jólapakkar. Aftaná jólahaldið hava næmingarnir frí.
Kl. 11.00 møta allir NámX-arar í E-lonini. Tónleikabreytin spælir nøkur jólaløg. Klokkan 11.30 fara næmingarnir breytavís við kontaktlærarunum at fáa handað jólametini og pakka við góðgæti.


text:
Ásatrúgv
Á Feysbukk síðuni hjá mær undir ‘religious views’ stendur ‘atheist’. Ein stavnur úr USA skrivaði á Feysbukk veggin hjá mær at spyrja júst hvat eg haldi um ásatrúgv og tílíkt. Eg segði sum er at eg havi als onga bókstaviliga trúgv, og at eg haldi at tey, ið í dag trúgva at Óðin er til eru eitt sindur fjákutari enn tey, ið halda at Jahve er til, tí í minsta lagi hava tey, ið hava hildi uppá at Jahve ikki er til verið avrættaði í fleiri hundrað ár.
Hjá fleiri fall hetta ikki í góða jørð. Onkur skrivaði enntá eisini at tey høvdu brent Týr fløgur og sletta Týr sang fílur av telduni hjá sær, bara tí tey funnu útav at undirritaði ikki trýr at Óðin er til. Onkur helt eisini at eg átti at lagt Tórshamaran frá mær. Eg gjørdi teimum greitt at eg umboði ikki teirra sjónarmið og at eg ætli mær at bera Tórshamaran bara fyri at vísa á at hann ikki endiliga umboðar yvirtrúgv.
Tá fólk byrja at brenna fløgur og bøkur lýsir ein reyð lampa í høvdinum hjá mær, og tað tykist mær eysæð at tey umboða eitt fanatiskt sjónarmið. Soleiðis gongur tá fólk lurta eftir tónleiki við teirra ideologi heldur enn við teirra tónleikaliga skili.
Og hvat kunna vit læra av hesum. Ørvitisknokkar finnast allastaðni. Í løtuni er ásatrúgv ikki nøkur stór hóttan, men tað orðalagið ein hoyrir frá teimum svakastu av teimum er ikki pettið betur enn tað frá kristnum ørvitisknokkum. Sovorið møsn sum “I have felt the prescense of the gods”. Ífylgi mínum royndum er hetta fólk, ið eru uppvaksin í einum kristnum umhvørvi og bara halda fram við tí sama tvætlinum innanfyri eina aðra trúgv.
Eg broytti síðani mína ‘religious view’ á Feysbukk til “poetic atheist”. Onkur spurdi hvat ólukkan tað merkir. Ístaðin fyri at greiða frá einari poetiskari áskoðan av tí norrønu gudalæruni, tí eg haldi ikki tað er serliga hjálpandi fyri kjakið um átrúnað í heild, broytti uppaftur einaferð til “I don’t believe there’s anything supernatural. I’m a rationalist.”
Spurningurin er so, fái eg hereftir frið til at útnytta ta norrønu gudalæruna fíggjarliga fyri tað hon er; ein stak undirhaldandi samling av fínum søgum frá einari tíð har moralurin var á einum støði, ið als ikki kann góðtakast í einum framkomnum samfelag í 2010? Eg rokni ikki við tí.


text:
Tað sum vitast kann um Gud liggur teimum jú opið; Gud hevur gjørt teimum tað opinbert. Ósjónliga vera Hansara, bæði æviga kraft og guddómleiki Hansara, sæst frá skapan heimsins; tað skilst av verkum Hansara; tey hava tí onga avsakan (Rómbrævið 1: 19-20)
Youtube: Faroe Apologetik
Sunday, February 12, 2012
Menniskjaknæði: eitt 'evidence' fyri ID?
Sera áhugaverd grein hjá Stuart Burgess.
http://www.trueorigin.org/knee.asp
Burges argumenterar millum annað fyri, at menniskjaknæði er ein mekanisma, sum bara kann forklárast við I.D.?
Eg hitti Burgess í Onglandi í 2010, undir einum av hansara fyrilestrum í Birmingham. Hann er ein av heimsins størstu inginørum og virkar sum professari innan 'engineering design' á universitetinum í Cambridge og Bristol.
Í 90unum spældi Burgess ein týðandi leiklut í bygnaðinum av heimsins størsta satelitti ENVISAT.
Tað sum er áhugavert við Burgess, er at maðurin vegleiðir næmingum á doktaragradstøði í at granska menniskja og djórðakroppar út frá design, men ikki endiliga I.D. At kyknan, menniskjaknæði og fuglaveingir kunnu og eiga at verða granskaðir út frá handverksfrøði heldur Burgess verða ein vaksandi trendur uttan at ein yvirhøvur nýtist at koma inn á ID rørðsluna.


text:
Eik til íløgutiltak í Reykjavík 2. juni25-05-2009
Sum børsskrásett fyritøka er Eik Banki við, tá fokus verður sett á føroyskar børsskrásettar fyritøkur í Íslandi 2. juni
Eik lækkar rentur14-05-2009
Rentur í Eik Banka lækka hósdagin 21. mai
Inni nýggjan samleika07-05-2009
Meklarafelagið Inni hevur fingið nýggjan grafiskan samleika, sum liggur tættari upp at samleikanum hjá móðurfelagnum Eik Banka
Næmingaliðið skal mannast07-05-2009
Nú er tíðin aftur komin til at næmingaliðið skal mannast. Í ár sóknast vit eftir næmingum, sum væntandi fara at arbeiða á deildum okkara í Havn, Klaksvík, Fuglafirði og á Strondum
Roknskapurin 1. ársfjórðing peikar rætta vegin fyri Eik05-05-2009
Hóast roknskapurin fyri 1 ársfjórðing 2009 hevur undirskot, bendir hann á, at nú gongur framá aftur í mun til tann sera baldruta 4. ársfjórðingin í fjør. Niðurskrivingar og tap eru minkað munandi, og Eik samtakið brynjar seg við at søkja um 550 mió. kr. í hybridum kjarnukapitali


text:
Tlf. 35 88 88
16. desember 2013
Vice presidenturin hjá Ford Europa, Asia og Afrika kunngjørdi í Barcelona herfyri, at Ford fer at innflyta og marknaðarføra Ford Mustang í Europa fyri fyrstu ferð nakrantíð. Vit gleða okkum........ ...Les meira »
4. desember 2013
Àvarast skal ímóti ógvuliga spooky video, og um tú hevur veikt hjartað er nokk ikki so smart at hyggja eftir hesi video. Bilrøkt frásigur sær alla ábyrgd, um tú fært verandi mein av at hyggja eftir he...Les meira »
28. november 2013
Frá 20-200 nov var Amerikanski sendiharrin J. Rufus Gifford á vitjan í Føroyum. Undanfarni sendiharrin í Danmark Laurie Fulton, gjørdi nógv av at halda sambandið viðlíka við Føroyar, og henda leistin ...Les meira »
25. november 2013
À motorvegi í Brasilia, koyra ein Audi RS8 við 600 Hk, ein Kawasaki Ninja við 201 Hk og ein Suzuki GSXR við 185 Hk kapp ímillum vanligar bilførarar. Ferðin kemur onkutíð uppímóti 280 km/t, og má førar...Les meira »
13. november 2013
Ì februar 2014 væntar Auto Service, sum umboðar Nissan í Føroyum, at hava tann nýggja Nissan Qashqai. Tað sum er sermerkt við tí nýggja Qashqai er, at tað eru 5000 eigarir av gamla modellinum sum hav...Les meira »
1. november 2013
Tað gerst tíverri ein vanlig sjón, at síggja bilar koyra í myrkri ella skýming, sum ikki hava tendra bakljósini. Orsøkin at førarnir gloyma at tendra bakljósini, er nýggja EU reglan sum kom í gildi í ...Les meira »
30. oktober 2013
Nú tá veturin nærkast, er sera umráðandi at tú kannar dekkini, soleiðis at tú ikki er í vanda fyri teg og onnur í ferðsluni. Ein áheitan til okkara politikarar og kanska tryggingarfeløgini er, at tað ...Les meira »
24. september 2013
Nú hava dugnaligu mekanikarnir hjá Bilrøkt fingið flutt lastina á nýggja flutningsbilin hjá Bilrøkt. Hesin nýggji lastbilur lastar nakað meir (7,3t) og hevur ein nógv betri krana enn gamli bilurin h...Les meira »
14. september 2013
Tá týska fótbóltslandsliðið var og vitjaði í Føoyum, var aftur heitt á Bilrøkt at levera bilar og førarar. Ì fylginum vóru heili tveir limousine, tríggjir luksus minibussar ein vøruvognur og ein lastb...Les meira »


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Verkfallið kann herðast munandi
Tak niður
Verkfallið hjá sjúkrarøktarfrøðingunum kann herðast meira, men tað er ikki ráðiligt fyri sjúklingin at leggja alt arbeiði niður, heldur fakfelagið hjá sjúkrarøktarfrøðingunum.
Á Landssjúkrahúsinum eru tvær deildir stongdar, men akutt-sjúklingarnir á skurðdeildini, sum stongdi í morgun, eru bara fluttir á eina aðra deild, A3. Nú liggja 13 sjúklingar liggja á tí deildini - tríggir fleiri enn tað er pláss fyri.
Hósmorgunin verður verkfallið hert, og ein arbeiðssteðgur á medisinsku seingjardeildini á Landssjúkrahúsinum er fráboðaður.
Felagið er til reiðar at fara allan vegin við verkfallinum, sigur forkvinnan, Óluva í Gong.
Sí eisini


text:
Rúni Brattaberg syngur opera í Chicago/
Føroysk listafólk framføra javnan kring allan heimin og eru sostatt okkara bestu ambassadørar. Operasangarin Rúni Brattaberg er ein teirra, og nú er hann farin til Chicago at syngja við Lyric Opera of Chicago, har hann hevur fingið ein av høvuðsleiklutunum í spildurnýggju operuni Bel Canto hjá Jimmy López. Operain er grundað á skaldsøguna við sama heiti, sum Ann Patchett skrivaði og sum varð útgivin í 2001. Eftir ætlanini verða sjey framførslur av Bel Canto, tær verða: 7., 10. og 12. desember 2015 og 5. 8. 13. og 17.januar. Bretski dirigenturin Sir Andrew Davis stjórnar. Rúni Brattaberg syngur bass, hann hevur fingið leiklutin sum russiski diplomaturin Victor Fyodorov og henda uppgávan ljóðar heldur avbjóðandi. Sambært sangaranum sjálvum hevur hann 39 djúp E, og 9 djúp Es í síni ariu. Chicago Lyric Opera er stór, har eru 4000 sitipláss, og alt gongur fyri seg uttan míkrofon. So er spurningurin bara um mann ikki skuldi farið ein svipp til Chicago...


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur 21. oktober 2009.
Hoyr, Kristus, kanst tú siga mær,
hvør næsti mín man vera?
Tann spurning skriftlærdur fram bar,
seg vildi rættvísgera.
Hann helt, at væl sær visti við,
um Móselóg hann lýddi
og allar reglur, landsins sið,
og ei frá teimum flýddi.
Men Kristus honum segði frá
júst á tí sama degi
um mann, ið særdur, sligin lá
á villa manna vegi.
Men at so fremmandur á ferð
so væl mót honum gjørdi,
á asna sínum burt hann ber,
á røktarheim hann førdi.
Vit fingu tá so greitt eitt svar,
hvør næsti vár man vera:
– tað neyðstødd eru nær og fjar,
sum tungar byrðar bera
av sjúku, sorg og heimsins neyð
tey ongan góða hava,
so mong ei fáa dagligt breyð,
men molar saman skava.
Tí næsti vár er ein og hvør,
vit her á foldum náa,
ja, menniskju um alla jørð,
ið tørva hjálp at fáa.
Tí snýr seg mest, um tú og eg
vit næstar vilja vera
hjá neyðstøddum á vára veg,
og kærleiks gerning gera.


text:
Grannakaffi ger mun, tekna teg sum vert í ár
Nú kanst tú tekna teg sum vert fyri Grannakaffi 2018
Vit eru mong, sum á hvørjum ári antin beinleiðis ella sum familja, vinir ella starvsfelagar fáa krabbamein tætt inn at okkum. Kenslan av hjálparloysi bankar á dyrnar, tó at spurningurin um, hvussu vit kunnu hjálpa fær okkum at lata dyrnar upp og gera eitthvørt. Til tíðir kann tað tykjast torført at fáa greiði á, hvussu vit best kunnu veita hjálp, men einfalda loysnin er at hjálpa teimum, sum longu hjálpa.
Tí hevur Krabbameinsfelagið tikið stig til Grannakaffi. Grannakaffi er liður í støðuga arbeiðinum hjá felagnum og byggir á tað, sum vit føroyingar frammanundan duga serliga væl; at hugna okkum og vera saman í gaman og álvara.
Í ár verður Grannakaffi vikuskiftið 2. - 4. mars í 2018 og tað eru tveir møguleikar at hjálpar:
Vertirnir til Grannakaffi bjóða grannum, vinum, starvsfelagum og øðrum á gátt til ein drekkamunn, eitt prát, eina uppliving ella okkurt heilt annað. Einstaki verturin setur sín dám á tiltakið, so leingi tað ikki stríðir móti virðunum hjá Krabbameinsfelagnum.
Gestirnir fara á gátt hjá einum granna, vini, bindiklubba, arbeiðsplássi, skúlaflokki ella undirhúsi. Gesturin rindar eftir førimuni, í trúnaði og hvør króna ger mun.
Frá Grannakaffi 2017:
Vertur:
Vit valdu at bjóða okkum fram at hava Grannakaffi heima hjá okkum.Tað krevur ikki nógv at fyrireika, vit høvdu ein drekkamunn og frukt og annað sovorðið og løgdu høli til. Faldara hjá Krabbameinsfelagnum liggja har og man upplýsir eitt lítið sindur um felagið, hvat tað kann geva einum sum er raktur og teimum avvarðandi og so hevur man eina bússu har man kann lata eitt oyra í.
Gestur:
Eg haldi hetta er eitt orduliga gott tiltak, tí í tí dagliga, vit renna runt, vit eru til arbeiðis, vit hava allar møguligar uppgávur í dagligdegnum, vit geva okkum kanska ikki far um at seta okkum niður at tosa saman. Eg havi eisini tað uppliving sjálv. Eg hevði ein mann, sum bleiv sjúkur av krabbamein og doyði. Í tí stutta forløbinum, hann var sjúkur, tá kundi eg altíð ringja til Krabbameinsfelagið og fáa hjálp ella vegleiðing ella bara eitt oyra at lurta. Við hesum Grannakaffinum havi eg fingið høvi, at eg kann hjálpa til og geva hjálpina aftur.
Myndir frá Grannakaffi við Gjógv 2017:


text:
Filmsleiksstjórin og Geytavinnarin Heiðrikur á Heygum, sum hevur gjørt videoløg fyri Byrta, Eivør, Orka v. fl. hevur nú gjørt videolag til bólkinum KATA.
Videolagið varð tikið upp í Føroyum í summar, og hetta er fyrsta vidoelag hjá bólkinum. Sangurin er ævintýrkenda kvæðið "Risin og moyggin".
KATA er mannað av Guðrið Hansdóttir, Arnfríð Lützen, Greta Bech, Unn Paturson og Eyð Berghamar Jacobsen. Tónleikarar: Rógvi á Rógvu og Lasse Thorning Jæger á ávikavist slagverki og elektroniskum effektum.
Heiðrikur á Heygum hevur til hetta vidoelagið fingið íblástur bæði úr føroyskum sagnum og søgum, ið fortelja um huldukonur - og úr norrønnu gudalæruni, har vit hoyra um nornurnar, ið spinna og veva menniskjunar lagnutræðrir.
Videolagið kann síggjast HER


text:
Fríggjadagin í farnu viku skipaðu Dansk Industri og lærlingafeløg í Danmark fyri ráðstevnuni “Flere sejre og færre nederlag i ungdomsuddannelserne”. Ein av niðurstøðunum var, at tað er neyðugt at fokusera meira á einstaka næmingin og ikki bert á yvirskipaða málið um, at 95% av øllum ungum skulu hava eina ungdómsútbúgving.
Tað er tørvur á at geva næmingunum eitt útbúgvingartilboð, sum hin einkulti kann brúka til nakað. Tað snýr seg um at gera eina skipan, sum tekur støði í einstaka næminginum, og ikki seta sjálvstýrarin til við fyrisitingarligum reglum um, at 95% av øllum ungum skulu hava eina ungdómsútbúgving. Tí annars er vandin fyri, at ov nógvir næmingar uppliva ósigrar orsakað av fráfalli, umvali og ósikkurheit, staðfesti formaðurin fyri Danske Skoleelever, Vera Rosenbeck.
Stjórin í DI, Karsten Dybvad, kendi til henda trupulleikan. Fyri nógv er tað at skulu byrja av nýggjum ein ósigur. Og slíkir ósigrar eru neyvan vegurin til succes, segði hann við áhoyrararnar á ráðstevnuni.
Hann vísti á, at felags fyri tey ungu, sum taka umvegir, er, at fleiri teirra uppliva at vera endað á skeivari hyll – onkuntíð fleiri ferðir. Og nógv ung uppliva eisini at byrja eina útbúgving, sum tey ikki eru nóg væl fyrireikaði til.
Í veruleikanum snýr tað seg um sætta hvønn unga, sum ongantíð fær eina útbúgving, sum gevur atgongd til eitt starv. Og tann bólkurin av ungum hevur í meðal roynt at gjøgnumføra eina ungdómsútbúgving hálvatriðju ferð. Og tey hava til fánýtis brúkt umleið tvey ár í útbúgvingarskipanini.
Trupulleikin er, at tey ikki hava eitt rættuligt grundarlag at velja útfrá, vóru boðini frá Veru Rosenbeck. Hon kundi hugsað sær at bygt brýr, og at arbeiðsmarknaðurin varð ein størri partur av hesum, soleiðis at tann einstaki næmingurin fær betur yvirlit yvir møguleikar og evni. Tað er heldur ikki nokk við eini ungdómsútbúgving. Tað skal jú helst vera ein, sum kann brúkast til okkurt, staðfesti Vera Rosenbeck.


text:
Heðin Mortensen 45 ár í Tórshavnar Býráð
politikkur28-12-2017 - 10:16 - Jóanis Nielsen
Tórshavn.fo:
Um ársskiftið hevur Heðin Mortensen sitið í Tórshavnar býráð samanhangandi í 45 ár.
Heðin varð føddur á Brekkunum í Trongisvági 7. apríl 1946, sonur Eli og Ethel Mortensen. Reiðiliga farin í skúla flutti familjan til Havnar. Heimurin hjá Heðini gjørdist økið millum Kongabrúnna, Abbatrøð og Glaðsheygg, sum tá var eitt sera aktivt øki við kolasølu og sandsølu, har sum parkeringsplássið er nú.
Abbin, gamli Palle á Brekkunum í Trongisvági, var umframt at vera gamal skipari eisini bóndi, so Heðin vaks upp við djórahaldi. Í Havn rann hann tí aftaná øllum, sum høvdu seyð, gæs, høsn og dunnur, og sum heilt ungur skrivaði hann umsókn til kommununa um leigutrøð. Hana fekk hann kortini ikki, fyrrenn nærum kvarta øld seinni.
Har suðuri hevði Heðin gingið á universitetinum í Trongisvági – í fyrsta flokki hjá Elspu Vestergaard. Komin til Havnar fór hann at ganga í skúla á Vaglinum, í sama húsi, har hann fram til seinasta val sat í 12 ár sum borgarstjóri. Flutt varð niðan í gula skúla, Kommunuskúlan, í 1956.
Ungdómslív
Eftir skúlatíð var Heðin sera aktivur, rokaðist og lossaði á keiini, bar cement og hjálpti til hjá Balslev. Arbeiddi á Bacalao og súkklaði dýnur inn og út fyri Fjøðurreinsaríið. Hann var skóti, fyrst úlvaungi, seinni skóti í Másanum í somu patrulju sum Poul Michelsen, gjørdist korporálur og so førari, sum tað kallaðist tá.
Hann slapp eisini við Tjaldrinum og fekk sjófartsbók. Men hann valdi ikki sjólívið. Ístaðin giftist hann sera ungur Hjørdis, dóttir Eriku og Alfred Egholm. Tey høvdu eitt gott ungdómslív í Havn, har møtiplássini vóru eitt nú Kondittaríið, Sjónleikarhúsið og Tórshøll.
Eftir at hann giftist við Hjørdis fluttu tey aftur niðan á Glaðsheygg, næstan á sama stað, hann byrjaði lívið í Havnini. Og har hava tey livað fram til dagin í dag, fingu 4 børn sum hava givið teimum nógv barnabørn. Og Heðin bleiv langabbi fyrraárið.
Heðin hevur havt bát og hevur áður róð nógv út. Seyð hevur hann á trøðni í Havnardali saman við brøðrunum og nú eisini døtrunum - suðuroyarsperðilin er tiltikin - og gæsnar hava frælsi í Norðradali. Og so er hann grindamaður. Spesialistur í turrari grind og spiki. Innløgumaður sum fáur.
Hóast torført var at fáa lærupláss, so fekk Heðin lærupláss sum maskin- og bilsmiður hjá Wenzel. Hann bleiv mekanikari og bleiv Ford-maður burturav, umframt Alpha Diesel-maður. Hann bleiv eisini útbúgvin bilsýnismaður og tryggingarmaður.
Heðin vann fleiri meistarheiti við Ørvi og Havnabátinum og spældi fótbólt í B36.
Fjølbroytt arbeiðslív
Hann arbeiddi sum mekanikari í 17 ár og á Tryggingini í nærum 30 ár, hann hevur nú sitið í býráðnum í Havn í 45 ár, hann hevur sitið 9 ár á løgtingi, hann var formaður í Havnar Sjónleikarfelag í 7 ár og Havnar Róðrarfelag í 7 ár, Tórshavnar Ítróttarráð í 3 ár og hann hevur verið forseti ÍSF's í 28 ár.
Heðin gjørdist Riddari av Dannebrog í 1991, fekk íslendska ISI heiðurskrossin í 1996, ÍSF-heiðurskrossin í 1999, gjørdist Riddari av Dannebrog af Første Grad í 2003 og fekk innivist í Kraks Blå Bog í 2010. Og tá fekk hann eisini hægsta heiðursmerki frá danska ítróttarsambandinum, DIF. Og í 2011 varð hann valdur ársins leiðari í Føroyum.
Heðin hevur sitið sum formaður í Kommunufelag Føroya og Kommunala Arbeiðsgevarafelagnum, hevur sitið sum limur í SEV-stýrinum og í stýrinum fyri Føroya Handilsskúla og Tekniska Skúla. Hann varð valdur aftur í løgtingið í 2015 og til kommunuvalið í 2016 fekk Heðin fleiri enn 2500 persónligar atkvøður. Hann situr í andstøðu hesa setuna, men røkir starvið sum løgtingsmaður, har hann eisini er næstformaður á Føroya Løgtingi.
Býráðsarbeiði
Heðin varð valdur inn í býráðið á listanum hjá Peturi í Gong - borgaralistanum - í 1972 við 74 atkvøðum. Hetta var rættiliga nógv tá, serliga fyri ein lutfalsliga ókendan ungan mann. Hann gjørdi serliga vart við seg innan ítróttar- og ungdómsarbeiði og trivnaðarmál. Hann var við til at stovna bæði SU, sosialistiskt ungmannafelag og frítíðarfelagið Kaggan.
Hesa fyrstu tíðina, Heðin sat í býráðnum, varð býarætlanin fyri Havnina gjørd. Hetta var ein stór ætlan, sum vísti komandi ringvegirnar og førdi við sær nógvar ognartøkur. Men úrslitið sást - Konmansmýra varð bygd, Tórsbyrgi, Ternuryggur, SMS kom og Eysturskúlin varð bygdur. Molin varð longdur og Vesturkirkjan bygd. Havnin var í fullari ferð á veg inn í framtíðina og Heðin var valdur aftur í 1976 við fleiri atkvøðum enn Petur í Gong.
Tey fyrstu 16 árini umboðaði hann borgaralistan. Í 1988 varð Heðin valdur í býráðið fyri Sambandsflokkin og í 1998 í Løgtingið. Í 2004 fær Heðin boðið at gerast borgarstjóri og í tí telvingini verður hann ekskluderaður úr Sambandsflokkinum og fer upp í Javnaðarflokkin og gerst borgarstjóri í 12 ár eftir 32 í býráðspolitikki.
Í mong ár hevði Heðin fleiri álitissessir, eitt nú sum nevndarformaður fyri sosialu nevnd, mentanarnevnd og býarskipanarnevnd. Men sum borgarstjóri gjørdi hann - sum varaborgarstjórin Jógvan Arge tók til - "sum fólk vildu hoyra og hava". Takkarlønin kom við 2200 atkvøðum í 2008 og í 2012 setti hann met við 2637 atkvøðum.
Seinastu árini hevur býráðspolitikkurin verið merktur av t.d. støðugt hækkandi systkinafrádrátti og hækkandi barnafrádrátti. Nýggir skúlar eru og verða bygdir. Nýtt røktarheim. Nýggjar ítrótta¬hallir. Stór og dygdargóð mentanar- og trivnaðartilboð. Bussleiðin. Uttan¬dura venjngartól, ið øll kunnu brúka ókeypis. Skoytuvøll. Nýggjan musikkskúla. Trappan í Vágsbotni, Skúlan á Fløtum, Tórsvøllur, útbygging av Tórshavnar Havn, Finsen og brúgvin um Sandá.
Í yvir 100 ár hevur Tórshavnar býráð bert havt tveir borgarstjórar, sum hava sitið tríggjar setur, í tilsamans 12 ár. Teir eru Heðin Mortensen og Poul Michelsen. Fáir politikkarar hava sitið í Tórshavnar býráð longri enn 24 ár. Trygvi Samuelsen og Jan Christiansen sótu í 28 ár og Petur í Gong í 34 ár. Men tá henda setan er liðug, hevur Heðin Mortensen sitið í Tórshavnar býráð í samfull 48 ár.
Tórshavnar kommuna takkar Heðini fyri gott, drúgvt og trúfast samstarv.


text:
Tú ert kristin, vit siga: tú hatar samkynd, tí tilnevna vit teg Terrorist.
Líka leggja vit í um tú ert sekur ella ósekur: Vit tilnevna teg Terrorist.
“Eg óttist hatur teirra. Eg óttist tað, tí tað fer at floyma yvir!”
Soleiðis segði hin dripni, russiski journalisturin, Anna Politkovskaja og seinastu dagarnar havi eg gjørt hennara orð til míni.
Eg óttist eisini eitt hatur. Eg óttist tað hatrið, sum floymir yvir lítla land okkara, eitt hatur, sum er reist móti øllum kristnum í landinum og øllum, sum ikki halda tað sama sum ein sjálvstilnevndur bólkur av meinings- og trúardiktatorum halda; eitt hatur, sum fjalir seg aftanfyri at vilja teimum samkyndu væl. Tí havi eg fyrst tríggjar spurningar:
1. Hvat hevur umsorgan fyri samkyndum við eitt brátt ótálmandi hatur móti eini gamlari konu á Skála, sum sunnukvøld situr í missiónshúsinum og lýður á orðini av prædikustólinum?
2. Hvat hevur umsorgan fyri samkyndum við hatur móti einum ungum dreingi, sum er á veg inn í Ebenezer, eitt vanligt vikukvøld, tí tað er har hann fær føði fyri sálina?
3. Hvat hevur umsorgan fyri samkyndum at gera við at verja – ella káva útyvir – hálvar og heilar ákærur um terrorhungrandi kristin, kristin við nazistiskum tendensum og nú, illgitan um, at Jenis av Rana helst hevur framt blóðskemd út frá loysnarorðinum: tjóvur heldur øll stjala.
Eg eri sera samdur við Torbyrni Jacobsen um, at málið minnir óhugnaliga nógv um atkvøðufiskarí, men eg haldi Torbjørn átti at hugt nærri at uppskotsstillarunum, heldur enn bara at skjóta Jenisi í skógvarnar at reka hetta slagið av fiskiskapi. Í ÚF fekk Finnur Helmsdal at vita, at §266b ongan praktiskan týdning hevði havt fyri samkynd í DK. Orðini átti løgfrøðingur hjá Landsforeningen for Bøsser og Lesbiske.
Men Finnur Helmsdal helt, at tað løgfrøðingurin segði, ikki var rætt. Heldur vildi hann hava greinina broytta, tí so varð tað bannað at siga ávís orð, sum standa í Bíbliuni. Altso: Finnur Helmsdal ætlar sær at brúka eitt ískoyti í §266b, sum ongan praktiskan týdning fekk fyri tey samkyndu, at skerja trúarfrælsi hjá teim kristnu í Føroyum.
Fjalda dagsskráin við §266b
Jú, eg óttist tað hatri, sum fær ávísar persónar at gera hvat sum helst til tess at skerja trúarfrælsið í Føroyum, eisini at misbrúka tey samkyndu við eini grein, sum ongantíð fer at verða teimum nakar sum helst bati. Og hví so tað?
Jú, segði løgfrøðingurin, løgreglan og dómsvaldið aftrar seg við at nýta §266b og tískil hevur einki rættarmál verið, har greinin hevur verið nýtt, hetta síðani hon fyri einum hálvum mansaldri síðani sá dagsins ljós í Danmørk. Men Finnur Helmsdal visti betri enn løgfrøðingurin hjá LBL.
Eg óttist tað hatrið, sum Maud Wang Hansen, Karin Egholm og 200 eggja til!
Eg óttist tað hatrið, sum nýtir sama retorikk, sum eyðkendi Evropu millum 1860 og 1945 og sum endaði við einum óhugnaligum hópdrápi, har jødar, brekað, vinstrahall, samkynd, Jehova vitni og onnur, sum vóru ein hóttan móti teirri Reinu Germansku Rasuni.
Hin demokratiskt valdi Hitler
Eg óttist tað hatrið, sum fleiri enn 90% av týska fólkinum, stórir partar av ungarska fólkinum, av danska fólkinum og eisini fleiri føroyingar tóku undir við. Tað vóru hesi 90 týsku prosentini sum gjørdu, at Hitler varð valdur sum týskur Ríkiskanslari. Ja, Hitler varð demokratiskt valdur og tað var demokratiið sum helt honum við valdið frá fyrst í 30unum til mitt í 40unum. Týska fólkið stuðlaði Hitler allan vegin. Alt annað er umberingar.
Í dag eitur jødin ikki ein jødi, men ein kristin.
Eg óttist tað hatrið, sum tey samkyndu sjálvi stuðla hóast tey áttu at vita betri, lærd av ræðuleikunum frá týsku kz-legunum. Men kanska eru tey smittað av tí hatri, tey samkyndu í Los Angeles hava móti øllum kristnum, móti hinkyndum og vanliga fólkinum. Eg øtaðist við tá eg sá, hvussu fanatisk tey eru og hvussu altrá mong teirra eru eftir at syrgja fyri, at børn teirra eisini gerast samkynd.
Samkynd stuðla týning av Ísrael
Hvar er so demokratiið, tey samkyndu rópa uppá? Og hvar var demokratiið teir dagarnar, tá alt Keypmannahavn var útmeiggjað við plakatum við tekstinum: Bøsser og Lesbiske for udryddelsen af Israel?
Jú, eg óttist hetta hatrið, sum modernisman hevur framelska.
Ikki tí, modernisman sum so er ikki ónd, men uttan hana høvdu vit ikki havt kz-legurnar, uttan hana høvdu Stalin og Mao ikki megnað at kúgað hundraðtals milliónir av kinverjum og russarum. Uttan modernismuna hevði einki apartheid verið møguligt, tí við modernismunar tøkniligu frambrotum, fekk óndskapurin tey skræddaraseymaðu amboðini at halda eygað við einum heilum fólki, at røkka einum heilum fólki og at heilavaska eitt heilt fólk. (grundgevingin kemur seinni)
Páhalds diktatorarnir
Modernisman hevur eisini gjørt dagsins menniskju til eitt slag av “páhalds-diktatorum”. Ístaðin fyri at gera sær ómak, at eftirkanna, at lesa søguna, kanna søguna, heimspekina og stóru rithøvundarnar, so fer dagsins menniskja inn á Google, skrivar leitiorðið “fundamentalisme” ella “homosexuelle”, skimmar funnu skjølini ígjøgnum og markerar tað, ið stuðlar hennara hugsan – ella vantandi slíka – skiftir til Word og vupti: modernaða menniskjan er vorðin serfrøðingur uppá 5 minuttir.
Eg sat fyri stuttum, í fleiri tímar og hugdi at eini videouppseting, sum Museum of Tolerance hevði gjørt um “Terror and the Internet” og hóast tað ikki er lætt at skelka meg, so varð eg skelkaður inn á sálina. Beint áðrenn hevði eg hugt at dokumentarinum “Ever Again”, sum MOT eisini hevur havt ein fingur við í, við Kevin Costner sum speakara, hesum ræðandi dokumentari um vaksandi jødahatrið í Evropu, har Norra liggur klárt á odda sum hin mest jødahatandi tjóðin í Vesturheiminum – ein sera ivasamur heiður.
Ongantíð síðani Erhard Jacobsen, táverandi borgarstjóri í Gladsaxe hava vit havt nakran lógligan illgruna um, at fjølmiðlarnir verða brúktir sum propagandu-amboð og so fullkomiliga leggja seg eftir at lýsa tað einu síðuna av einum máli.
Fjølmiðlarnir sum propagandaskøkjur
Í dag er hesin illgruni lógligur í Føroyum, men havi eg valt at lata tað fara framvið. Men, alt hevur eitt mark, eisini misbrúkið av Kringvarpi Føroya, so tá eisini Mentunartíðindini hjá sjónvarpinum vórðu neyðtikin av Eir í Ólavstovu til at boða tann ódómliga hatursboðskapin móti teimum kristnu, aftur fjalt aftanfyri páhaldi um, at tey vildu hjálpa teim samkyndu, tá helt eg, at markið var nátt – væl og virðiliga.
Tað sum hinvegin undrar meg – tí hatta við Kringvarpinum undrar meg ikki – er, at Dimma so einsíðað fór inn í “stríðið um §266b”, har aftur tey kristnu vórðu løgd fyri hatur. So langt úti var hetta dimmunar stríð, at eitt mál um páhildna blóðskemd, har ein ung genta segðist at hava meldað pápan fyri blóðskemd. Men, tað sum Dimma legði mestan dentin á var, at Jenis av Rana segðist at hava ein hjáleiklut – sum Dimma gjørdi til høvuðsleiklut – við tí páhaldi, at hann hevði misrøkt sítt starv sum kommunulækni. Dimma segði, at teir høvdu fingið innlit í skjøl, sum prógvaðu páhaldið.
Eitt mál, sum einki mál var, og tó fall dómur
Men hvar fór málið? Og hvat hevði hetta mál yvirhøvur at gera í Dimmu? Og hví hevði tað einki uppá seg, at Jenis av Rana ongantíð hevði fingið at vita, at hann var meldaður?
Sjálvt inni á Kjak.fo, har Jenis av Rana annars fær av at vita, fóru tey mest kritisku eisini at ivast í, hvørt Dimma yvirhøvur hevði nakað skjal ella, at alt bara var heilaspuni við einum evarska lítlum sambandi við veruleikan. Men sjálvani: Søgan hóskaði seg væl í kontekstinum! Og konteksturin var at vísa á, hvussu vandamiklir summir kristnir leiðarir eru, hvussu hyklariskir og falskir teir eru. Vupti, so varð bundin ein sloyfa á kjakið um §266b og málið um gentuna, sum hevði meldað pápan og Jenis, hetta uttan at Dimma yvirhøvur helt tað vera neyðugt at koma við nøkrum prógvum fyri, at nakað var í søguni. Men Dimma hevði dømt Jenis av Rana sekan!
Sjálvandi kann eg ikki avvísa, at okkurt er um søguna. Men Dimma veit nakað, sum ikki øll fólk vita: Øll, eisini Jenis av Rana, eru at rokna sum ósek til tað mótsætta er prógvað.
Vóru fordómar orsøk til passivitet hjá løgregluni?
Hinvegin var eitt annað mál har løgreglan hevði tey seku á silvurfati, men ístaðin fyri at tulka §266b etiskt, so valdi løgreglan at tulka greinina við tekniskari óvild. Var tað tí, at Rasmus Rasmussen var samkyndur?
Tað undrar meg at allir løgtingslimirnir valdu at tulka úttalilsi hjá løgguni sum ein reint tekniskan trupulleika við §266b. Hví er tað eingin sum hevur hugsað tann tankan, at kanska vísti løggan óvild av teirr einfaldu orsøk, at Rasmus var samkyndur?
Tað er eingin loyna, at danska løgreglan – tvs. tann føroyska, er rættiliga fongd av rasismutrupulleikum og trupulleikum av løgreglumonnum, sum hava sterkar fordómar móti m.a. samkyndum.
Eg havi á ungum árum upplivað hvussu slíkir fordómar hjá løgreglumonnum tí eg hevði langt hár, gekk ílatin sum ein “hasjari” og frá eg var 20 til eg var 27 ár, varð eg útsettur fyri sjikanu tí fordómarnir hjá løgregluni (og ávísum tollarum) søgdu, at Jón Ellendersen roynir at smugla hasj. Oyðiløgd klæði, niðurgerð frammanfyri stórari fjøld av fólki, forfylgdur av einum kriminal-løggumanni umborð á “Heklu” frá teirri stund, vit loystu í Keypmannahavn til vit løgdu at í Havn. Men ongantíð øll tey 7-8 árini funnu teir so mikið sum eitt milligramm av nøkrum.
Sjálvandi var eg ikki so býttur, at eg smuglaði tá eg visti hvussu teir hugsaðu.
Sjálvandi eri eg heldur ikki so býttur at eg haldi, at teir hugsa øðrvísi í dag, tí tað havi eg tíanverri fleiri dømi um frá øðrum, sum hava fingið stemplið “brotsmaður”, eisini fleiri, fleiri ár aftaná, at viðkomandi er hildin uppat at fremja “kriminelle handlinger”.
Fordómarnir hjá løgregluni eru eitt sindur twisted, tí lesbisk konufólk verða góðtikin, men samkynd mannfólk verða undir ongum umstøðum góðtikin!
--- --- ---
Jú, eg óttist anti-átrúnaðarliga hatrið, sum leggur sínar svørtu veingir yvir tað kontinentið, sum fyri fáum árum síðani segði: Never Again! Ongantíð aftur skuldi rasisman, anti-átrúnaðarligt hatur og fanatiskir fordómar leggja evropeiska fólkið í leinkjur. Ever Again!


text:
Í hesum styttra aftursvarinum fari eg at viðgera kelduna sum Eivind Ortind Simonsen gjørdi nýtslu av, í roynd síni at prógva pástandinum, at darwinisma einki hevði at siga í Sovjet líka til 1964 og at darwinisma ikki var innan skúlagátt í Sovjet fyrrenn 1964. Eg fari at vísa á, at sjálv keldan sum Eivind ger nýtslu av, ikki bara er akademisk ónyttulig, men enntá afturvísur pástandi Eivinds. Harnæst fari eg at vísa á aðrar Wikipedia greinar, søguligar keldur og akademiskan lesna sum vísa á, at darwinisma var ómetaliga virkin í Sovjet og tess skúlum um hetta sama mundi av landsins søgu.
Í Wikipediagreinini sum Eivind nýtir lesa vit:
Lysenkoism is used colloquially to describe the manipulation or distortion of the scientific process as a way to reach a predetermined conclusion as dictated by an ideological bias, often related to social or political objectives.[1]
Her síggja vit at tað var ikki fyrrenn í 1930 at Lysenko byrjaði sína nýggju herferð. Vit síggja eisini í øðrum keldum at tað var ikki fyrren í 1939-48, tá Lysenkoisma veruliga náddi sínum hæddarpunkti, at darwinisma veruliga stóð fyri skotum.
Men hetta vísir jú klárt at Eivind fer púra skeivur. Eivind tykist pástanda at Lysenkoisma var ráðandi ástøði í Sovjet, men hann var neyvan greiður yvir, at tíðin hetta rákið ráddi fyri borgum vardi frá mitt 30unum til 1964. Frá teimum ymisku keldunum tykist tað, at áðrenn hetta var Darwinisman tað førðandi rákið. Greinin sum Eivind sipar til sum sítt útgangstøði og kelda, vísir eisini á, sum vit lesa omanfyri, at millum lívfrøðingar um hesa somu tíð, var fokus lagt á ‘genetics’, og tess gransking innan Drosophila melanogaster, í samband við gransking av Mendel.
Omanfyristandandi paragraffin vísir eisini at í Sovjet var tað ein aktiv lívfrøðilig gransking sum mótstríddi Lysenkoismuni. Við øðrum orðum, ein gransking innan skúlagátt. Skulu vit her, taka tær ymisku keldurnar til eftirtektar, er talan her um Mendel og Darwinismu. Hetta sæst týðiligt í seinnu helvt av Wikipediagreinini:
So quickly did he develop his prescriptions - from the cold treatment of grain, to the plucking of leaves from cotton plants, to the cluster planting of trees, to unusual fertilizer mixes - that academic biologists did not have time to demonstrate that one technique was valueless or harmful before a new one was adopted. The Party-controlled newspapers applauded Lysenko's "practical" efforts and questioned the motives of his critics. Lysenko's "revolution in agriculture" had a powerful propaganda advantage over the academics, who urged the patience and observation required for science.
Lysenko was admitted into the hierarchy of the Communist Party of the Soviet Union, and was put in charge of agricultural affairs. He used his position to denounce biologists as "fly-lovers and people haters," and to decry the "wreckers" in biology, who he claimed were trying to purposely disable the Soviet economy and cause it to fail. Furthermore, he denied the distinction between theoretical and applied biology.
Sær út sum at Lysenkoismu hevur havt eina brádliga uppgongd og yvirtøku táið hesar biologiskar áskoðanir og granskingir longu domineraðu skúlarnarir í Sovjet. Men hvørjar eru so hesar áskoðanir?
Wikipediagreinin hjá Eivind upplýsir okkum at:
Hetta er umtala í eini grein hjá Uranovsky í 1939, har í tilvíst verður til eina nýggja rørðslu, baserða á eitt nú Lamarch, í mótsetur seg tí lívfrøðisgransking í Sovjet sum frammanundan hevur verði ráðandi; hendan nýggja rørðslan er Lysenkoisma og lívfrøðisgranskingin sum verður álopin er eingin onnur enn Darwinisma:
A wave of reaction is rising in biology and beginning to struggle against the main biological achievement of the nineteenth century, Darwinism.
"A salutuary reaction against Darwin's speculations has begun," declares O. Hertwig. "It is necessary to exclude Darwin from the series of scientific theories . . . . Darwinism has perished ingloriously," declares the Kantian Jakob von Uexküll.
The majority of research workers in biology have also, under the pressure of the social conditions of the imperialist epoch, having no knowledge of dialectics, turned towards reactionary philosophy. This turn to reaction in theoretical biology has a different expression. The ranks of the supporters of mechanical materialism have grown thinner, whilst the theoretical biologists, resurrecting the anything but advanced aspects of the teaching of the great investigators of living nature, Lamarck, K. E. von Bar, Johannes Müller, appealing to the shades of Kant, Schelling, Ocken, Mach, etc.,
Hesar mótstríðandi kreftirnar, lívfrøðingarnir, sum Lysenkoisma (í wikipediagreinini) má niðurberja eru tí roknaðir sum darwinistar.
Og Eivind sigur at darwinisma einki hevði at siga í Sovjet, og ikki var á skúlagátt í Sovjet???
Tað sum er so rámandi við hesi Wikipedia greinini sum Eivind gerð nýtslu av, er at greinin fultkommuliga mótstriðir tí sum Eivind vil hava greinina at siga, og verri gerst tað fyri Eivind, at greinin slett ikki grundgevur fyri nøkrum av hansara pástandum. Tildømis sigur greinin onganstaðni at 1) darwinisma einki hevði at siga í Sovjet, 2) greinin sigur ongastaðni at darwinisma ikki var ein týðandi akademisk ávirkan áðrenn Lysenko, 3) greinin sigur ongastaðni at darwinisma ikki var á skúlagátt í Sovjet áðrenn 1964, tvørturímótið; tíðskil er tað høpileyst og óskiljandi at Eivind nýtir hesa wikipediagreinina at grundgeva fyri nøkrum av hansara pástandum.
Men læt okkum bara halda okkum til Wikipedia og viðgera ‘Ivan Ivanovich Schmalhausen’ ein darwinist og granskara sum bygdi sína vitan og gransking á Darwinismu og sum gjørdist offur fyri Lysenko í 1948, um Schmalhausen veit Wikipedia at siga:
In 1901 Ivan Ivanovich Schmalhausen graduated gymnasium and enrolled at Kiev University, but was expelled a year later after taking a part in the student disturbances. In 1902 he resumed his university studies at Kiev. Around 1902 he became acquainted with the founder of the Russian school of evolutionary morphology, Alexey Severtzov (1866–1936). He went on to become Professor of Darwinism at Moscow University and Director of the Institute for Evolutionary Morphology.
Eg havi áður nevnt darwinistarnar báðar M.A. Menzbir og A.N. Severtsov úr einum lista frá 1910-14:
"In the natural sciences, Russia could boast such men as K. A. Timiryazev, then engaged in his immortal research into vegetable photosynthesis; the famousselectionist and geneticist I. V. Michurin, and the Darwinian zoologists M. A. Menzbir and A. N. Severtsov. In the field o
Í hesari Wikipediagreinini hava vit so tveir aðrar darwinistar nevndar við navni: Schmalhausen og Alexey Severtzon. Severtzov var stovnarin av ‘The Russian school of evolutionary morphology’ og Schmalhausen var professari í Darwinismu í Moskva Universitetinum. Vil Eivind enn pástanda at darwinisma ongan leiklut spældi í Sovjet og ikki var innan skúlagátt í Sovjet?
Víðari lesa vit í Wikipediagreinini:
In 1904 Schmalhausen, under the guidance of Severtzov, completed his first scientific work on the embryonic development of lungs in a Grass Snake. He graduated from the university on 1909. He educated many eminent botanists, including Józef Paczoski, the founder of phytosociology.
Í eini aðrari viðger av Schmalhausen, lesa vit at Aleksej og Schmalhausen grundløgdu og leiddu eitt labratorium í Moskva Universitetinum:
The morphological regularities of evolution—A.N., Sewertzoff In 1911 Aleksej N. Sewertzoff was called to the chair in Zoology at Moscow University, where he founded a new laboratory of evolutionary morphology, of which Ivan I. Schmalhausen (see below) became a member. After Sewertzoff’s death on December 19, 1936, Schmalhausen became the new director of the evolutionary morphology institute.
Aftur til Wikipediagreinina lesa vit, at tað var ikki fyrrenn í 1948 at hesin skúlin var afturlatin, har hann og aðrir professarir mistu síni størv. Tíðskil kunnu vit staðfesta, at her er bara eitt dømi uppá, at darwinsima var innan skúlagátt í Sovjet líka til 1948:
In 23 August 1948 he became victim of order 1208, one of a series signed by Minister of Higher Education in the USSR, S. Kaftanov, which led to the mass dismissals of many university professors. This destroyed his career, as it removed his professorship and also decreed that his books and research projects be destroyed. This was because he was accused of being a Weissmannist and pro-Morganist, who promoted the neo-Darwinian theory of evolution by natural selection, at a time when T. D. Lysenko and his followers were emphasising a process of heredity that focused on interaction with the environment and the inheritance of acquired characteristics along Lamarckian lines. This theory was being put into practice in agriculture under Michurin, who claimed to have improved wheat using Lamarckian techniques, and was central to the Stalin's politics which stressed that hard work led to improvement in future generations.
Her uppstendur eitt punkt sum mótstríðir pástandinum hjá Eivind. Ikki bara var Schmalhausen, saman við øðrum professari í darwinistiskari gransking á universitetum í Sovjet, Schmalhausen útgav enntá eina bók um Darwinismu:
He had just written his book Factors of Evolution, which was translated into English and published in the west in 1949 and returned to work in morphology.
In 1955, Schmalhausen was one of the signers of the "Letter of 300" — a collective letter by three hundred scientists denouncingLysenkoism.
Her vil eg eisini vísa til greinina hjá Richard Levins, sum skrivar:
‘Ivan Ivanovich Schmalhausen was a Soviet evolutionary biologist working at the Academy of Sciences in Minsk. In the 1940's his book "Factors of Evolution" appeared and was denounced by T.D. Lysenko, whose neo-Lamarckian theories of genetics were then on the ascendancy. At the close of the 1948 Congress of the Timiryazev Academy of Agricultural Science it was revealed that Stalin had endorsed Lysenko's report to the Congress in which it was affirmed that the environment can alter the hereditary makeup of organisms in a directed way by altering their development. Schmalhausen was one of the few who affirmed his opposition to Lysenko and spent the rest of his life in his laboratory studying fish evolution and morphology.
In the West, Lysenko's views were simply dismissed. But Schmalhausen could not ignore the Lysenko agenda which insisted on a more complex interpenetration of heredity and environment than genetics generally recognized. Along with Marxist and progressive scientists in the west such as C.D. Waddington in the UK, he accepted rather than ignored the challenge. As a result he developed a more sophisticated approach to these interactions which explained the observations of some of the better studies cited by Lysenkoists.’
Schmalhausen var ongantíð avrættaður og helt enntá á í sínari gransking líka til deyða sín í 1955. Tað er tí eingin grunda at pástanda at Lysenko megnaði at útruddað darwinsmuna frá Sovjetiska samfelagnum, og tá Stalin var deyður komu darwinistarnir undan kavið aftur og tóku tað pláss í akademiska sessinum, sum teimum nú einaferð var givið. Uve Hossfeld og Lennart Olssen skriva:
‘After Stalin's death, Lysenko's doctrine lost any influence it might have held in the GDR, the scientific debate had been won by the Darwinists, and Schneider's largely unsuccessful agrobiological suggestions were no longer of any interest.’
Her ein Wikipedia listið við nøvnum og heitum á lívfrøðingum í Sovjet; fleiri av hesum darwinistar, sum góvu frálæru og granskaðu innan skúlagátt:
Vanliga geri eg ikk brúk av Wikipedia, men eftirsum eg ongar aðrar keldur havi um Schmalhausen, helt at eftirsum Eivind gerð sær galt at hesi keldu so kann eg eisini.
Áðrenn Eivind ákærir meg fyri at seta upp eina óerliga søgulýsing um darwinismu í Sovjet og millum teir fyrstu kommunistarnar og marxistarnar, so vil eg heita á Eivind um at skimma ígjøgnum bókina, hjá Alexander Vucinich ‘Darwin in Russian Thought’, sum viðger hópin av russiskum darwinistum, eisini kommunistum, fjepparum av Marx og Lenin, sum leiddu gransking innan skúlagátt í Sovjet, áðrenn 1964, og enntá áðrenn Sovjet var stovna.
Tað eru ein rúgva av bókum um evnið:
Men óansæð hvussu nógv ein roynir at grava seg inn í hetta evnið, so sleppur ein ikki undan tí óvikandi fakta, at Sovjet, líka upp til 1930 var rættuliga gjøgnumsyrga darwinistiskt. Vit kunnu tí ikki stórt annað enn samtykja í at 1) darwinistar grundløgdu eina fjølbroytta vísind í Russlandi longu við endan á 19 øld og frameftir, líka inn í kommunistisku yvirtøkuna, 2) at darwinistar vóru í Sovjet, 3) at nógvir av hesum vóru professarir innan lívfrøðið, 4), at summir av hesum leiddu heilar deildir av gransking á ymiskum universitetum í Sovjet, 5) tó at Lysenko søkti at hesum frá 30unum til mitt í 60unum, so vóru slíkir aktivir í teirra gransking hesi árini, og vóru skjótir at taka ræða aftur, eftir deyða Stalins.
Niðurstøðan má tí verða at Eivind kann ikki grundgeva sín pástand við Wikipedia, bæði tí at Wikipedia ikki hóskar seg sum grundleggjandi fakta og tí at greinin, slett ikki grundgevur fyri pástandi Eivinds. Harnæst verður Eivind afturvístur av tí rúgvuvísa søguliga tilfarið, sum vísa á eitt heilt annað Sovjet enn Eivindsa ‘hugflogisma’ loyvir í honum at fantasera, í hansara roynd at verja menningarlæruna. Fyri tað triðja megnaði eg við Wikipedia, enntá við somu grein sum Eivind gjørdi sær galt av at nýta, at gera pástand Eivinds til einkis.
Var darwinisma innan skúlagátt í Sovjet? Svarið er so avgjørt ja!
Eivind nevndi annars at hann hevði eina aðra góða keldu, nemliga Weekend Avisen…


text:
Sverri Egholm
27.09.2017 - 18:31
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Samferðsla
Tað er í kvøld, at skipað er fyri kunningarfundi í Skúlanum á Fossanesi um, at SEV hevur ætlanir um at stongja tunlarnir norð um Fjall um næturnar í seks mánaðar.
Fundurin byrjaði klokkan 19, og fólk úr bygdunum har um leiðir eru møtt væl upp.
Á fundinum eru umborð fyri Sev, Landsverk, kring liggjandi kommunurnar og tilbúgvingina í Norðoyggjum vera til staðar. Endamálið við fundinum er at geva øllum áhugaðum innlit í verkætlanina, hví hetta arbeiðið er neyðugt at fara undir júst nú, og eisini at geva øllum innlit í tíðarætlan fyri verkætlanina og broyttu ferðsluviðurskiftini í tunlunum hetta tíðarskeiðið.
Ætlanin er at steingja tunlarnar norð um Fjall frá klokkan 23 á kvøldi til klokkan 5:30 á morgni.
Siga kortanei
Í tveimum lesarabrøvum í gjár, gjørdu fólk úr Hvannasunds kommunu og av Viðareiði vart við støðuna, og at tey als ikki góðtaka, at tunlarnir verða stongdir.
- Vit hava longu ótíðarhóskandi og vandamiklar tunlar, og at teir afturat hesum nú skulu verða stongdir meginpartin av náttini í hálvt ár, ber slettis ikki til. Vit góðtaka hetta ikki, varð sagt millum annað.
Les meira um hetta her


text:
Ingi Samuelsen
22.10.2015 - 15:07
Tíðindi > Uttanlands - Yvirgangur
Talið av deyðum eftir sorgarleikin á einum skúla í svenska býnum Trollhättan fyrrapartin, er nú komið upp á trý.
Seinnapartin varð boðað frá, at eisini gerningsmaðurin, ein 21 ára gamal maður úr Trollhättan, er deyður av løstunum, hann fekk.
Løgreglan skjeyt eftir manninum, sum leyp á við knívi. Maðurin varð fluttur á sjúkrahús, og stóð ikki til at bjarga.
Sostatt er talið av deyðum komið upp á trý. Ein maður - helst ein lærari - var funnin á skúlanum, tá løgreglan kom fram, og seinni doyði ein drongur, næmingur á skúlanum, á sjúkrahúsinum av sárunum hann fekk, tá 21 ára gamli gerningsmaðurin leyp á við svørði ella stórum knívi.


text:
A ja, tað var longu mánadagin, og sjálvsagt gloymdi eg tað burtur. Men hendan heimasíðan er altso trý ár nú, síðani vit byrjaðu fyrst í mars í 2007 við upphiting til Oyggjaleikir á Rhodos. Síðani tá er sum kunnugt nógv hent, bæði í føroyskari og altjóða svimjing, og tølini tala tí eisini sína søgu:
- Vitjanir: 36.616 fyrsta árið, 61.986 næsta, 84.882 triðja
- Síðuvitjanir: 107.275 fyrsta árið, 188.163 næsta, 220.905 triðja
- Gestir: 4.457 fyrsta árið, 9.110 næsta, 12.259 triðja
Stóra brakið í fjør var tá ið Pál kappaðist á World Cup stevnunum í Moskva, Stockholmi og Berlin, har vit tann 10. november í 2009 komu upp á 3171 síðuvitjanir, og annars yvir eina viku høvdu metnógvar vitjanir. Og annars eru tað yvirhøvur tey stóru tiltøkini sum draga, tá ið føroyingar kappast til dømis á FM, Oyggjaleikir, HM og EM.
Ein stór broyting nú síðani í august í fjør, er at eg nú eri komin upp í starvsnevndina hjá Svimjisambandi Føroya, og tí illa persónliga kann metast at vera óheftur av Svimjisambandinum. Hetta var ikki heilt tað sum eg ætlaði, fyri hesa heimasíðu, men eg haldi tó so at tað gongur nøkulunda at halda tingini sundurskild. Hendan síða er altso stadigvekk ikki ein heimasíða hjá Svimjisambandi Føroya, men hjá mær persónliga, føroyskari svimjing at frama.
Tøkniliga, so havi eg nakrar tillagingar í umbúna, til at gera hesa heimasíðu betur. Tað leingi lovaða myndasavnið kemur allarhelst í ár, og eg gangi í løtuni og umhugsi at flætta meira Facebook inn í síðuna eisini. Alt hetta ‘sosiala’ er heilt víst komið fyri at vera, at vit kunnu lesa hvat tey kendu skriva á Twitter og tílíkt. Video verður vónandi eisini meira av, so hvørt sum tað verður lættari og skjótari at fáa tær upp á YouTube og líknandi. Og so hjálpir tað heilt víst at eg eisini eru uppíblandaður í arbeiðnum á heimasíðuni hjá Svimjisambandinum, til at vit kanska kunnu koma til at síggja dagførdar metlistar og tílíkt eisini her.


text:
Síðstu innleiðandi riðlar vórðu avgreiddir á donsku stuttgeilameistarastevnuni í morgun, har Magnus Jákupsson og Emma Festirstein Nystrøm eisini royndu seg. Magnus hevði triðbestu tíð í 100 firvald, og er tískil í finaluni seinnapartin, meðan Emma við 5:10.12 svam seg til eitt 26. pláss í 400 blandað, og við 2:09.43 svam til eitt 31. pláss í 200 frí. Pál Joensen hevur bestu tilmeldingartíð í 1500 frí, har besti riðilin verður svomin seinnapartin.
(Emma Festirstein Nystrøm á DMK 2014. Jákup Jacobsen eigur myndina)


text:
Á samkomu í Heilsu- og innlendismálaráðnum í vikuni varð avtala undirskrivað um menning av granskingarsamstarvi millum Granskingarráðið øðrumegin og Fróðskaparsetur Føroya, Landssjúkrahúsið og Deildina fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu hinumegin. Stuðulin er á 7 milliónir krónur og skal nýtast eftir nærri avtalu komandi 5 árini.
Stuðulin stavar frá fænum úr Sjúkrakassagrunninum og avtalan er úrslit av drúgvari tilgongd, har partarnir hava samskift um, hvussu besta samstarvið fæst burturúr við teimum treytum, sum eru settar fyri stuðulin.
Í sambandi við hátíðarløtuna bar Sirið Stenberg, landsstýriskvinna, fram røðu:
- Fæið, sum lá eftir sjúkrakassunum, hevur veruliga sett ferð á granskingina innan føroyska heilsuverkið. Men granskingin í Føroyum er viðbrekin. Seinnu árini er talið av granskarum økt og førleikin er í vøkstri, men hava tey, ið fáast við gransking ikki framhaldandi neyðugu karmarnar, so kann menningin fána burtur og detta niðurfyri. Eg haldi at samstarvspartarnir í uppritinum um at skipa ein depil fyri heilsugransking vísa eina gongda leið og vilja tryggja at menningin heldur fram, segði landsstýriskvinna milllum annað.
Fyrisiting Granskingarráðsins hevur í samráði við forkvinnurnar í Faknevndini og Granskingarnevndini, sum varða av hesum málinum, síðani síðsta heyst samráðst við avvarðandi partar, sum eru Fróðskaparsetur Føroya, Landssjúkrahúsið og Deildin fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu, um karmar, innihald og leist fyri eina avtalu. Samband hevur eisini verið við Klaksvíkar Sjúkrahús og Suðuroyar Sjúkrahús.
Rættiliga tíðliga í tilgongdini gjørdu teir tríggir stovnarnir vart við, at teir ynsktu at styrkja granskingarsamstarvið sínámillum við at skipa ein depil fyri heilsugransking. Semja um var eitt gott hugskot, um so varð, at tað bar til at skipa hetta, so tað samsvaraði við leiðreglurnar sum settar eru fyri Sjúkrakassagrunnurin.
Í endaligu avtaluni er ásett, at stuðulin skal býtast soleiðis til tey trý økini, sum leiðreglurnar nevna:
1. Master útbúgving: Fróðskaparsetrið bjóðar út masterutbúgving á 120 ECTS í fólkaheilsu (Master of Public Health). Útbúgvingin er ætlað heilsufakfólkum við miðallangum útbúgvingum á bachelorstigi, eitt nú sjúkrarrøktarfrøðingar, ergoterapeutar, fysioterapeutar, bioanalytikarar o.fl., t.v.s. starvsbólkar, ið virka á starvsøkjunum heilsuvísindi/fólkaheilsu/sosialheilsu. Umsøkjarar við samfelagsfakligari ella námsfrøðiligari bachelorútbúgving, eitt nú sosialráðgevarar, lærarar og námsfrøðingar kunnu eisini søkja um upptøku.
Tikið verður upp fyrstu ferð til fulla útbúgving á heysti 2016 á tann hátt, at útbúgvingin verður tikin yvir 4 ár (hálv ferð). Tey, sum verða innskrivað til fulla útbúgving, gjalda ikki lestrargjald.
Tey, sum eru byrjaði at lesa stakgreinalestur í 2014, kunnu søkja um at verða innskrivaði til fulla útbúgving og um at fáa góðskrivað tey skeið, ið tey hava staðið sum stakgreinalesandi. Tey verða so eftir ætlan liðug við lesturin í 2018. Tá hesi eru innskrivaði til fulla útbúgving, gjalda tey ikki lestrargjald fyri restina av skeiðunum.
3,6 mill. kr. verða settar av í tíðarskeiðinum 2016 – 2020 (5 ár) til setan av einum vísindafólki við lektaraførleika ella professaraførleika, sum skal verða við til at menna, reka og góðskutryggja útbúgvingina.
2. Ph.d.: Sett verður eitt ph.d.-starv í fólkaheilsu/sosialari heilsu/ heilsuvísindum. Ph.d. verkætlanin verður knýtt at øki, ið er raðfest í útbúgvingini. 0,9 mió. kr. verða settar av í eitt 3 ára skeið til ph.d. student frá 2016. Írestandi fíggingin skal fáast til vega frá samstarvsstovnunum, feløgum og frá grunnum.
3. Vísindastarvsfólk: Sett verður eitt vísindastarvsfólk í 3 ára lektara- ella professarastarv í heilsuvísindum/fólkaheilsu/sosialari heilsu. Viðkomandi starvsfólk fær leiðandi leiklut í granskingarsamstarvinum millum Fróðskaparsetrið og Sjúkrahúsverkið. 2,5 mió. kr. verða settar av í tíðarskeiðinum 2016 – 2018 (3 ár) til endamálið.
Fróðskaparsetrið, Landssjúkrahúsið og Deildin fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu skrivaðu undir samstarvsavtalur á vári 2014, ið hava til endamáls at menna heilsuvísindaliga gransking og útbúgving í Føroyum.
Stuðulinum úr Sjúkrakassagrunninum ger tað nú møguligt hjá samstarvsstovnunum at leggja sterkari fíggjarligar karmar um hetta arbeiðið. Við nýggju størvunum skapast møguleiki fyri at samskipa, menna og styrkja føroyska heilsugransking og til at skipa nýggjar útbúgvingar, ið skulu viðvirka til framhaldandi menning og trygging av føroyska heilsu- og almannaverkinum.
Avtalan stuðlar væl uppundir nýggja depilin
Partarnir fegnast um avtaluna, sum nú er undirskrivað:
- Likamlig, sálarlig og sosial heilsa hava avgerandi týdning fyri lívførið hjá føroyska samfelagnum og tí mugu vit lyfta í felag fyri at møta framtíðar tørvinum. Vit eru sannførd um at við at skipa ein Depil fyri heilsugransking so kunnu vit røkka setninginum um at veita føroyska – og altjóða - samfelagnum viðkomandi og neyðuga gransking, sum kann gagnnýtast til at betra um og málrætta heilsufakligu tænastuna heilsustøðuna í Føroyum. Stuðulin úr Sjúkrakassagrunninum tryggjar eitt gott útgangsstøði fyri deplinum, sigur Sigurð í Jákupsstovu vegna samstarvsstovnarnar.
Stuðulin til samstarvið um at menna heilsuøkið er ikki beinleiðis avmarkaður til hesar stovnarnar, sum undirskriva í dag, hóast peningurin er oyramerktur til ávís endamál.
Hugsanin er heldur, at tað við hesi avtaluni verður stuðlað undir, at tað verður bygdur ein kjarni, sum til ber at kopla meira og fleiri uppá, so hvørt tað er høvi til tað.


text:
Altjóða brekdagur 2017: Sirið Stenberg, landsstýriskvinna, hevur orðið
04.12.2017
Góðan dagin øll somul og hjartans tøkk fyri høvið at vera saman við tykkum øllum hendan hátíðardag, har vit fagna ymiskleikan, eins og vit skulu læra okkum at blíva enn bet…
Les meira »
Altjóða brekdagur 2017: Røða løgmans
04.12.2017
Góðu tit øll!
Takk fyri at eg eri boðin til hendan serliga dagin, har vit fáa høvi at læra um, hvussu ymisk vit menniskju eru. Tað er gott hjá okkum øllum at verða mint á…
Les meira »
Væleydnaður altjóða brekdagur
04.12.2017
Altjóða brekdagur 2017 var sunnudagin 3. desember hátíðarhildin í Løkshøll.
Myndir frá degnum eru her.
Altjóða yvirskipaða evnið, sum ST árliga…
Les meira »
Tíðindaskriv: Altjóða brekdagur 2017 við evninum Inklusjón og lívsgóðska
29.11.2017
Foto: Christian Stæhr/Elsass Fonden.
Altjóða brekdagur er sunnudagin 3. desember og bjóðar MBF føroyingum at hátíðarhalda dagin í Løkshøll frá kl. 14.30.…
Les meira »
Skrá fyri altjóða brekdag 2017
24.11.2017
Altjóða brekdagur 2017 verður hátíðarhildin í Løkshøll 3. desember frá kl. 15.30 til 16.30.
Skráin fyri dagin:
Kl. 14.30 Byrjað verður við kaffi
Kl. 15.0…
Les meira »


text:
Tíðindaskriv
Í ár eru liðin 35 ár síðani MBF, Meginfelag teirra, ið bera brek í Føroyum, var sett á stovn. Í tí sambandi verður skipað fyri ráðstevnu í Norðurlandahúsinum við heitinum “Lívið hevur litir” fríggjadagin 20. mai.
Skráin er fjølbroytt, har fyrrverandi formenn fáa orðið, og kemur Ása Olsen at taka fram hæddarpunktini av tí, ið er hent síðan 2011. Undir yvirskriftini “Lívið hevur litir” fer Tóra við Keldu at hugleiða um, hvussu samansetta, litríka lívið - við ymiskum løtum - er við til at skapa lívsmynd okkara. Eisini fara Suni úr Hørg, Kristianna Sjóvará og Bárður Persson at siga frá løtum í gerandisdegi teirra.
Rigmor Dam, landsstýriskvinna í mentamálum, og Eyðgunn Samuelsen, landsstýriskvinna í almannamálum, fara í stuttum at seta orð á, hvørja ætlan tær hava fyri brekøkið komandi árini.
Katrin Dagbjartsdóttir fer undir heitinum “Avbjóðingar og møguleikar fyri tey, ið bera brek, at hava eina samansetta hugleiðing um ymiskt, sum rørir seg á brekøkinum.
Dagurin endar við spennandi bókaframløguni LUKKA, sum er nýggj, ókeypis bók um rættindi teirra, ið bera brek. Bókin er ætlað børnum og vaksnum at lesa í felag. Bókin er úrslit av samstarvi millum Edward Fuglø, listamann, Jastrid Gullaksen, Grafia, Ásu Olsen, aðalskrivara, og Tóru við Keldu, forkvinnu í MBF.
Tónleikinum standa M. C. Restorff og Lena og Niclas fyri, og í steðginum verður ábit.
Úti í forhøllini fara limafeløgini í MBF at hava kunnandi tilfar, sum eisini leggur upp til prát og viðkomandi ráðgeving. Eisini verður høvið ókeypis at ogna sær vøkru plakatina, sum Heidi Andreasen hevur gjørt til ráðstevnuna.
Ráðstevnan er almenn og ókeypis - øll eru hjartaliga vælkomin.


text:
29. mai 2017Nr. 84
Løgtingslóg um broyting í lovbekendtgørelse om straffeloven
(Kynslig brotsverk)
Samsvarandi samtykt Løgtingsins staðfestir og kunnger løgmaður hesa løgtingslóg:
§ 1
Í lovbekendtgørelse nr. 215 af 24. juni 1939 om straffeloven, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 25 frá 27. mars 2017, verða gjørdar hesar broytingar:
1. Stytta heitið verður orðað soleiðis:
“(Revsilógin)”
2. Í § 93, stk. 3 verður “§§ 224 og 225” broytt til: “§ 225”.
3. § 94, stk. 4 verður orðað soleiðis:
“Stk. 4. Fyri brot á §§ 210 og 216-224, § 225 sambært §§ 216-224, § 226, § 227, stk. 1, § 245 a, § 246 sambært § 245 a, § 260, stk. 2 og § 262 a, stk. 2 móti einum persóni undir 18 ár, ella á § 232 móti einum barni undir 15 ár, verður fyrningarfreistin tó í fyrsta lagi roknað frá tí degi, at tann órættaði fyllir 21 ár. Sama er galdandi fyri brot á §§ 244, 245 og 246, tá ið talan er um fosturtøku, fosturfækkan ella sterilisering móti einum persóni undir 18 ár uttan samtykki, um hetta ikki er heimilað í lóg. Um gerningsmaðurin við harðskapi, ólógligum tvingsli sambært § 260 ella við aðrari revsiverdari gerð hevur tvingað tann órættaða til ikki at melda lógarbrotið til løgregluna, verður fyrningarfreistin tó í fyrsta lagi roknað frá tí løtu, at tvingsilin er hildin uppat.”
4. § 210 verður orðað soleiðis:
“§ 210. Tann, sum hevur samlegu við skyldfólk í fallandi legg, verður revsaður við fongsli í upp til 6 ár. Ættleiðing verður javnsett við biologiskan skyldskap.
Stk. 2. Tann, sum hevur samlegu við bróður sín ella systur sína, verður revsaður við fongsli í upp til 2 ár. Revsingin kann detta burtur hjá tí, sum er undir 18 ár.
Stk. 3. Ásetingarnar í stk. 1 og 2 galda eisini fyri aðrar kynsligar gerðir enn samlegu.”
5. Kapittul 24 verður orðaður soleiðis:
“Kapittul 24
Kynslig brotsverk
Neyðtøka
§ 216. Fyri neyðtøku verður tann revsaður við fongsli í upp til 8 ár, sum:
1) noyðir annan til samlegu við harðskapi ella hóttan um harðskap, ella
2) skaffar sær samlegu við at nýta annan ólógligan tvingsil, sambært § 260, ella skaffar sær samlegu, har tann órættaði er í slíkum tilstandi ella slíkari støðu, at viðkomandi ikki er førur fyri at seta seg upp ímóti gerðini.
Stk. 2. Fyri neyðtøku verður tann, sum hevur samlegu við barn undir 12 ár, revsaður við fongsli í upp til 12 ár.
Stk. 3. Revsingin eftir stk. 1 kann vaksa upp í 12 ár, um neyðtøkan hevur verið serliga vandamikil, ella umstøðurnar aðramáta eru serliga skerpandi.
Stk. 4. Tá ið revsingin verður ásett, skulu umstøðurnar vanliga roknast sum skerpandi, um tann órættaði hevur verið fyri menniskjahandli.
§ 217. (Strikað).
Misnýtsla o.a.
§ 218. Tann, sum við at misnýta annans sálarsjúku ella sálarliga menningartarn skaffar sær samlegu við viðkomandi, verður revsaður við fongsli í upp til 4 ár.
§ 219. Við fongsli í upp til 4 ár verður tann revsaður, sum:
1) starvast hjá kriminalforsorgini og hevur samlegu við persón, sum hevur tilhald í einum av stovnunum hjá kriminalforsorgini og er undir myndugleika hjá viðkomandi,
2) starvast hjá løgregluni og hevur samlegu við persón, sum er frælsisskerdur og í varðhaldi hjá løgregluni, ella
3) starvast á ella hevur eftirlit við samdøgursstovni ella tilhaldi hjá børnum og ungum, psykiatriskari deild, samdøgursstovni fyri persónar, ið bera víðfevnandi sálarlig brek, ella tílíkum stovni, og sum hevur samlegu við ein, sum er skrivaður inn á viðkomandi stovn.
§ 220. Tann, sum við grovari misnýtslu av annans arbeiðsliga, fíggjarliga, viðgerðarliga ella røktarliga bundinskapi skaffar sær samlegu við viðkomandi, verður revsaður við fongsli í upp til 1 ár. Er tann órættaði undir 18 ár, er revsingin upp í 4 ár.
§ 221. Við fongsli í upp til 4 ár verður tann revsaður, sum sníkir seg til samlegu við persón, sum heldur gerningsmaðurin er ein annar.
Kynslig misnýtsla av børnum
§ 222. Tann, sum hevur samlegu við barn undir 15 ár, verður dømdur í fongsul í upp til 8 ár, um ikki talan er um brot á § 216, stk. 2.
Stk. 2. Tá ið revsingin verður ásett, skulu umstøðurnar roknast sum skerpandi, um gerningsmaðurin hevur skaffað sær samlegu við at gera sær dælt av síni kropsligu ella sálarligu yvirvág.
Stk. 3. Hevur gerningsmaðurin skaffað sær samlegu við tvingsli ella við hóttanum, kann revsingin vaksa upp í 12 ár.
§ 223. Við fongsli í upp til 4 ár verður tann revsaður, sum hevur samlegu við persón undir 18 ár, og tann órættaði er stjúkbarn ella fosturbarn hjá viðkomandi, ella er litin honum upp í hendur til undirvísingar ella uppalingar.
Stk. 2. Sama revsing er fyri tann, sum grovliga misnýtir sína yvirvág í aldri ella royndum til at forføra ein persón undir 18 ár til samlegu.
§ 223 a. (Strikað).
§ 224. Tann, sum viðvirkar til, at persónur undir 18 ár fyri gjald ella lyfti um gjald hevur samlegu við kunda verður revsaður við sekt ella fongsli í upp til 6 ár.
Stk. 2. Tann, ið, sum kundi fyri gjald ella lyfti um gjald hevur samlegu við persón undir 18 ár, verður revsaður við sekt ella fongsli í upp til 2 ár.
§ 225. Ásetingarnar í §§ 216-224 galda eisini fyri aðrar kynsligar gerðir enn samlegu.
§ 226. Tann, sum tekur pornografiskar myndir, filmar ella tílíkt av persóni undir 18 ár við tilætlan at selja ella aðramáta breiða út tilfarið, verður revsaður við sekt ella fongsli í upp til 6 ár.
§ 227. Tann, sum viðvirkar til, at persónur undir 18 ár er við í pornografiskari framførslu, verður revsaður við sekt ella fongsli í upp til 6 ár.
Stk. 2. Tann, ið sum áskoðari er til framførslu, nevnd í stk. 1, har persónur undir 18 ár er við, verður revsaður við sekt ella fongsli í upp til 2 ár.
§ 228. Brot á § 216, stk. 1, nr. 2, §§ 218 ella 222-224, § 225 sambært § 216, stk. 1, nr. 2, §§ 218 ella 222-224, § 226 ella § 227, stk. 1, verða lutvíst linari revsað, um gerningsmaðurin av ókunnleika um tilstandin ella aldurin hjá tí órættaða ikki kann sigast at hava handlað tilætlað, men tó í ósketni.
§ 229-231. (Strikaðar).
Blúnisbrot
§ 232. Tann, sum fremur blúnisbrot, verður revsaður við sekt ella fongsli í upp til 2 ár. Er tann órættaði undir 15 ár, er revsingin sekt ella fongsul í upp til 4 ár.
Prostitutión o.a.
§ 233. Tann, sum rekur vinnu, við at annar fyri gjald ella lyfti um gjald hevur kynsligt samband við kunda, fremur ruffarí og verður revsaður við fongsli í upp til 4 ár.
Stk. 2. Tann, sum aðramáta ger sær dælt av, at onkur við vinnuligum endamáli hevur kynsligt samband við kunda fyri gjald ella lyfti um gjald, verður revsaður við sekt ella fongsli í upp til 3 ár. Sama er galdandi fyri tann, ið sum millummaður í fleiri endurtakandi førum ella við vinningi fyri eyga fremur, at annar fyri gjald ella lyfti um gjald hevur kynsligt samband við kunda.
Stk. 3. Tann, sum leigar út rúm á gistingarhúsi, soleiðis at annar við vinnuligum endamáli har kann hava kynsligt samband við kunda fyri gjald ella lyfti um gjald, verður revsaður við sekt ella fongsli í upp til 1 ár.
§ 234. Tann, sum við ólógliga at skapa, styrkja ella gera sær dælt av villleiðing ella á annan ósømiligan hátt fær annan persón til fyri gjald ella lyfti um gjald at hava kynsligt samband við kunda, verður revsaður við sekt ella fongsli í upp til 2 ár.
§ 235. Við sekt verður tann revsaður, sum:
1) selur ella letur ónærisligar myndir, filmar ella lutir til persón, sum er undir 18 ár, ella
2) almannakunnger, breiðir út ella við slíkum ætlanum ger ella flytur inn pornografiskar myndir, filmar ella lutir, ella
3) skipar fyri pornografiskum framførslum.
Barnapornografi
§ 236. Tann, sum breiðir út pornografiskar myndir, filmar ella aðrar pornografiskar, visuellar endurgevingar ella tílíkt av persónum undir 18 ár, verður revsaður við sekt ella fongsli í upp til 2 ár ella undir serliga skerpandi umstøðum við fongsli í upp til 6 ár. Sum serliga skerpandi umstøður eru av øllum at rokna umstøður, har vandi er fyri lívinum hjá barninum, har ið grovur harðskapur verður nýttur, har barnið fær álvarsaman skaða, ella umstøður, har ið talan er um regluliga ella skipaða útbreiðslu.
Stk. 2. Tann, sum eigur ella keypir ella gjøgnum internetið ella tílíka skipan til at breiða út upplýsingar útvegar sær atgongd til myndir, filmar ella aðrar pornografiskar, visuellar endurgevingar ella tílíkt av persónum undir 18 ár, verður revsaður við sekt ella fongsli í upp til 1 ár.
Stk. 3. Ásetingin í stk. 2 er ikki galdandi fyri myndir, filmar ella tílíkt av persónum, sum eru fyltir 15 ár, og sum geva samtykki til, at ein kann hava tilfarið í hondum. Samtykkið kann altíð takast aftur.
Dómsviðurskifti
§ 236 a. Tá ið dømt verður eftir §§ 216 ella 222, § 223, stk. 2, § 224, stk. 1, § 225 sambært §§ 216 ella 222, § 223, stk. 2, ella § 224, stk. 1, § 228 sambært eini av áðurnevndu ásetingum, § 232 ella § 262 a, stk. 2, kann tann dømdi saman við dóminum fáa hesi forboð:
1) tilhaldsforboð, sum er forboð fyri at vera ella ferðast á einum neyvari ásettum øki við gerningsstaðið,
2) bústaðarforboð, sum er forboð fyri, uttan við loyvi frá løgregluni, at lata børn undir 18 ár halda til á bústaði sínum ella sjálvur at halda til hjá persónum, har sum børn undir 18 ár búgva,
3) vitjanarforboð, sum er forboð fyri at fáa vitjan av børnum undir 18 ár, tá ið ein vaksin ikki er við, ella
4) kontaktforboð, sum er forboð fyri gjøgnum internetið ella tílíka skipan til at breiða út upplýsingar at royna at fáa samband við børn undir 18 ár, ið ikki kenna tann dømda.
Stk. 2. Forboð eftir stk. 1 fevnir ikki um samband, tilhald ella ferðing, sum tann dømdi av serligum orsøkum má metast at hava rætt til. Forboð eftir stk. 1, nr. 2 og 3 fevnir ikki um børn ella ættleidd børn hjá viðkomandi.
Stk. 3. Forboð kann verða givið, tá ið tað eftir slagnum á lógarbrotinum og eftir upplýsingum um tann dømda, herímillum um áður framdan kriminalitet, má metast at vera nærliggjandi vandi fyri, at tann dømdi annars fer at gera líknandi lógarbrot, og forboðið kann vera við til at fyribyrgja hesum vanda.
Stk. 4. Forboð verður sett at galda í 1 til 5 ár, frá tí at endaligur dómur er sagdur, ella tað verður sett at galda í óásetta tíð.
Stk. 5. Forboð má ikki vera í misjavna við tað ólag, sum tað skapar hjá tí dømda, við fyrilitið fyri teimum, sum tað skal verja, ella við slagið á lógarbrotinum.
Stk. 6. Tá ið forboð er sett at galda í óásetta tíð, kann tann dømdi aftan á 5 ár, roknað frá endaliga dóminum, krevja, at ákærumyndugleikin biður rættin taka støðu til, um forboðið skal standa við. Um serligar umstøður tala fyri tí, kann løgmálaráðharrin loyva, at málið verður lagt fyri rættin áðrenn hetta. § 59, stk. 2 er samsvarandi galdandi. Avgerðin verður tikin við úrskurði. Verður avgjørt, at forboðið heilt ella lutvíst skal standa við, kann tað leggjast fyri rættin av nýggjum, tó ikki fyrr enn 2 ár eru gingin.
Stk. 7. Brot á forboð eftir stk. 1 verður revsað við fongsli í upp til 4 mánaðir.”
6. § 262 a verður orðað soleiðis:
“§ 262 a. Fyri menniskjahandil verður tann revsaður við fongsli í upp til 8 ár, sum útvegar, flytur, handar víðari, hýsir ella seinni tekur í móti einum persóni, tá tað er ella hevur verið brúkt
1) ólógligur tvingsil sambært § 260,
2) frælsistøka sambært § 261,
3) hóttanir sambært § 266,
4) ólógligur háttur at skapa, styrkja ella gera sær dælt av villleiðing ella
5) annar ósømiligur háttur við tí í hyggju at misnýta viðkomandi til prostitutión, at taka upp pornografiskar myndir ella filmar, at vera við í pornografiskari framførslu, tvingsilsarbeiði, trælahald ella trælahaldslíknandi viðurskifti ella at taka burtur likamslutir.
Stk. 2. Á sama hátt verður tann revsaður, sum við tí í hyggju at misnýta ein persón til prostitutión, at taka upp pornografiskar myndir ella filmar, at vera við í pornografiskari framførslu, tvingsilsarbeiði, trælahald ella trælahaldslíknandi viðurskifti ella at taka burtur likamslutir
1) útvegar, flytur, handar víðari, hýsir ella seinni tekur í móti einum persóni undir 18 ár ella
2) gevur peningaupphædd ella annan fyrimun fyri at fáa samtykki til misnýtsluna frá einum persóni, sum hevur myndugleika yvir órættaða, og tann, sum fær slíka peningaupphædd ella annan fyrimun.”
§ 2
Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. juli 2017.
Í Tinganesi, 29. mai 2017
Aksel V. Johannesen (sign.)
løgmaður
Lm. nr. 44/2016


text:
Svimjisamband Føroya
ÍSF-Húsið, Gundadalur 2
Postmoga 1329
FO-110 Tórshavn
Telefon +298 607559
Fax +298 317559
ssf@ssf.fo
Banki: BankNordik 6460 - 1518455
Skrivstovutíð:
Mána- og fríggjadag kl. 9.00-12.00
Stuðlar
Lýsingar
-
Amboð
Category Archives: Breidd
Pál 7:50.81 og í HM-finalu í 800 frí
Pál Joensen svam seg í morgun trygt í HM-finalu í 800 metra frísvimjing, tá ið hann í Palau Sant Jordi høllini í Barcelona svam teinin uppá 7:50.81. Tað var næstbesta tíð í triðseinasta riðli, og rakk til eitt samanlagt sættapláss … Continue reading
Svimjiskúli Føroya á ráðstevnu í Noregi
Trý umboð fyri Svimjiskúla Føroya hava í vikuskiftinum verið á norðurlendskari ráðstevnu í Asker nær Oslo, at kunna seg um nýggjastu læruhættir innan grundleggjandi svimjifrálæru. Hendan norðurlendska ráðstevna verður í Tórshavn í 2012, undir leiðslu av Svimjisambandi Føroya.
Super svimjidagur í Sørvági
Fýra umboð fyri Svimjisamband Føroya vóru leygardagin á vitjan í Sørvági, at skipa fyri venjing, kapping og fundi um svimjing saman við góðum fólki har vesturi. Hetta gjørdist ein fínur dagur, har ið børn og vaksin stuttleikaðu sær saman, og … Continue reading
Komi og svimji
Nú leygardagin 9. januar verður serligt svimjitiltak í Sørvági, har umboð hjá Svimjisambandi Føroya fara vestur at greiða frá um svimjing, og at skipa fyri ymiskum tiltøkum í svimjihylinum. Tiltakið er ókeypis og fyri øll.
Svimjisambandið styrkir lívbjargni
Vikuskiftið 10. og 11. oktober hevði Svimjisamband Føroya í samstarvi við Dansk Svømmeunion hildið lívbjargingardómaraskeið í ÍSF-húsinum.


text:
Riddarakross til Bárð Nielsen
Páskirnar eru halgasta høgtíð okkara, og fólk binda frið í stillu viku. Øll uttan formaðurin í Sambandsflokkinum, sum er farin at brestast sjálvan páskadag. Tað gjørdu bretar eisini í Írlandi fyri 100 árum síðan, men tað hjálpti ikki, tí írska tjóðin vann sær kortini pláss millum aðrar frælsar tjóðir.
Sálda vit allar tær bonsku ákoyringarnar frá, er kjarnin helst, at Bárður vil verja forsætismálaráðið í flaggmálinum, og tað er ikki óvæntað, tí fyri stuttum var hann á vitjan í forsætismálaráðnum. Eg havi ein illgruna um, at hann legði ráð saman við formanninum í móðurflokkinum, Vinstra, um, hvussu teir saman kundu vera “nógv meiri sambandskir,” sum Bárður tók til á landsfundinum herfyri.
Ivaleyst røddu teir um danska flaggátakið við Merkinum, sum sjálvandi ikki skal útinnast á føroyska flaggdegnum, men heldur á ólavsøku, sum teir skíra “det, der almindeligvis kaldes Færøernes nationale festdag.”
Vit kunnu bara gita, at teir valdu flaggdagin frá av súmbolskum orsøkum, tí tá heiðra vit Merkið og alla okkara søgu fyri stríðnum at varðveita og menna okkara tjóðskaparliga samleika.
Tað er ikki óhugsandi, at Bárður fær ein riddarakross frá Margrethu drotning í summar, og soleiðis eina tøkk og viðurkenning fyri sítt virki fyri donskum áhugamálum í Føroyum, men tað liggur ongin viðurkenning av Føroyum sum tjóð í donsku flaggingini við Merkinum yvirhøvur. Hetta staðfesti forsætismálaráðið svart uppá hvítt í svarum upp á mínar fyrispurningar á fólkatingi herfyri.
Tí er hetta bara ein roynd at krøkja ein danskan samleika upp í føroyska flaggið, sum var betur ógjørd. Tað er sjálvandi í lagi, at Danmark veittrar við føroyska flagginum til serlig høvi, men Merkið er ikki danskt ríkisflagg. Tað er okkara tjóðarmerki.
Stríðið fyri rættindunum hjá føroysku tjóðini heldur tí fram, líka mikið hvønn kross Bárður velur at taka á seg í summar.
Magni Arge, fólkatingsmaður fyri Tjóðveldi


text:
Klaverspælistova, dreingjabólkur
Tilmeldingin er nú opin til klaverspælistovurnar, sum byrja fríggjadagin 12 januar 2018
Klaverspælistovan fyri dreingir byrjar 12 januar 2018 og er kl. 15.00 – 15.50.
Tórshavnar Musikkskúli klaverspælistovu til børn í 2. flokki í Tórshavnar Kommunu.
Klaverstovan er ein spennandi og gevandi leið hjá børnum inn í tónleikin, har dentur verður lagdur á klaverspæl.
Undirvísingin er skipað í tveimum bólkum við 10 næmingum í hvørjum. Klaverspælistovan varar í tíggju vikur. Gentur og dreingir fyri seg.
Undirvísingin fer fram í Musikkskúlanum á Frúutrøð 1..
Kostnaður fyri hvønn næming er 500 kr.


text:
Helgi Dam Ziska var ikki við á føroyska liðnum í dag. Eitt sindur snópisligt, tí dysturin í seinasta umfari er altavgerandi fyri endaliga úrslitið í kappingini. Sum vera man viknaði føroyska liðið nógv í hansara fráveru. Tað líktist frá byrjan einum 4-0 tapi, og soleiðis kom eisini at vera. Avleiðingin var tann, at vit duttu frá 81. plássi aftur til nummar 101. So aftarlaga hava vit ikki verið í allari kappingini – eitt skifti vóru vit nummar 47 – men eftir stendur, at vit gjørdust nummar 101 av 180 londum.
Men endaliga plaseringin er ikki alt. Nógv annað er at frøast um. Vit høvdu góðar dystir og góð úrslit – sigurin á Bosnia-Herzegovina var eitt satt bragd. Men tað, sum fer at gera hesa olympiaduna øðrvísi enn allar aðrar, er sjálvsagt tað, at Helgi Dam Ziska við heilt framúrskarandi úrsliti á 1. borði ognaði sær heitið sum stórmeistari – fyrsti føroyingur við hesum fína heiti.
Umframt Helga, sum skaraði framúr, mugu vit eisini nevna Sjúrð Thorsteinsson. OL-debutanturin av Tvøroyri var onnur sólskinssøgan á føroyska liðnum. Hann tók øll á bóli við sera sannførandi avriki og góðum úrslitum. Olympiadan gjørdist eitt veruligt gjøgnumbrot hjá honum. John Rødgård svíkur sjáldan og gjørdi aftur góðan mun á føroyska liðnum. Hann er enn sum áður ein tryggur skansi á øðrum borði. Orkan er kanska ikki tann sama sum í gomlum døgum, men tað er hugvekjandi at síggja, hvussu fá mistøk hann ger.
Jóan Hendrik telvaði undir miðal. Tað veit hann best sjálvur, og tað tekur honum fast, at hann ikki kom á rætta lagið í Baku. Úrslitini hava verið góð í seinastuni, hann hevði tí vónir um munandi betri úrtøku, men viðhvørt klikkir ikki, sum tað eigur. Forsetin í Talvsambandinum, Finnbjørn Vang, endaði sum bráðfeingis eykamaður, men tað riggaði minni væl. Talvolympiada er harður kostur, tí er umráðandi, at vit manna okkum við fimm javntgóðum telvarum. Tað nýtist ikki at vera nakað dulsmál, at John Arni Nilssen og Rógvi Egilstoft Nielsen – og kanska aðrir við teimum – høvdu styrkt føroyska liðið, men viðhvørt eydnast ikki at manna okkara landsliðið við øllum teimum bestu.
USA vann
Fyri fyrstu ferð í 40 ár vann USA talvolympiaduna. Manningin var henda: 1. Fabiano Caruana 2. Hikaru Nakamura 3. Wesley So 4. Ray Robson 5. Sam Shankland. Ukraina var nummar tvey og Russland nummar trý.
Noreg gjørdi rættiligan vørr og endaði sum nummar fimm av teimum 180 londunum í almennu kappingini. Heimsmeistarin Magnus Carlsen á 1. borði gjørdi sum vera man heilt góðan mun.
Fremstu tíggju liðini vóru: 1. USA 2. Ukraina 3. Russland 4. India 5. Noreg 6. Turkaland 7. Poland 8. Frakland 9. Ongland 10. Peru
Norðurlond: 5. Noreg 45. Danmark 55. Finnland 59. Svøríki 60. Ísland 101. Føroyar.
Talvolympiada verður aftur í 2018 í Batumi í Georgia.


text:
Eg gleði meg sum eitt barn til Twisted Sister
Niels Uni Dam, tónleikari og tónleikaummælari, gleðir seg sum eitt barn til konsertina við Twisted Sister á Summar Festivalinum
Niels Uni Dam er ein av stóru føroysku fjepparunum hjá Twisted Sister, og hesa vikuna skal hann spæla á sama festivali sum amerikansku rockhetjurnar.
Niels Uni skal nevniliga sjálvur á pall saman við MC-Hár á Summar Festivalinum.
– Tankin um, at eg skal spæla á sama festivali sum Twisted Sister, er ein, ið eg aldri havi hugsað. Twisted Sister, man vera tann bólkurin, ið hevur ávirka meg mest yvirhøvur, sigur ein sera spentur Niels Uni.
- Eg havi verið á heilt ótrúliga nógvum konsertum og sæð flestu av mínum yndisbólkum live. Men Twisted Sister havi eg ongantíð sæð áður, og eg gleði meg sum eitt barn, sigur hann.
Tað var stóra hittið We’re Not Gonna Take It, sum í sín tíð blásti Niels Una um koll.
- Áðrenn eg fall fyri teimum, dansaði eg breakdance, rappaði og teknaði grafitti. Roxanne, Fatboys, Run DMC, Grand Master Melle Mell ogGrandmaster Flash vóru tað, sum fylti í mínum Ghettoblastara. Men so hoyrdi eg “We’re not gonna take it”, og eg var seldur. Eg keypti allar LP’irnar, og hetta tendraði mín áhuga fyri rokki og seinni eisini tungmálmi, sigur hann.
- Vit sótu í stovuni hjá einum vinmanni og hugdu umaftur og umaftur at einum slitnum kopieraðum videobandi av “Stay Hungry” konsertferðini. Tað skal ikki vera nøkur loyna, at Dee Snider var størsta fyrimyndin, tá eg stovnaði MC-Hár.
- Vit vóru eisini málaðir á fyrstu konsertunum. Hann hevði víst mær, hvat eitt heildarshow var. Dee var tann, ið eg vildi liva upp til á pallinum, og er tað nokk enn í dag, 23 og eitt hálvt ár seinni, sigur Niels Uni Dam.
Um vikuskiftið hevði Niels Uni veitslu við vinfólki, har Twisted Sister var høvuðsnavn.
- Eg gleði meg ómetaliga nógv, so nógv, at fríggjakvøldið helt eg eitt Twisted Sister ball fyri mínum vinum, har vit lurtaðu eftir øllum plátunum, Stay Hungry konsertini og teirra kykmyndaløgum. Tað var fantastiskt.
- Eg vóni, at eg onkursvegna sleppi at hitta Dee ella onkran av hinum, meðan teir eru her, sigur Niels Uni Dam.


text:
Kvinnur, 9. umfar: B68 – HB 0-2
So var dagligdagur aftur hjá vinnunum eftir steypadyst seinast. Hesuferð gekk leiðin inná Toftir, og aftur hesuferð fingu vit alt við okkum aftur. Hesuferð hava Janita og Lea sett nøkur orð saman um dystin.
Dagurin byrjaði við, at vit allar møttust í HB-húsinum kl 12, har Nadja og Jónvá høvdu fyrireikað ein góðan døgurða til okkum. Lagið var gott og allar vóru uppsettar uppá at fáa 3 stig heim.
Hereftir var farið eftir oyggjarvegnum og leiðin gekk inn á Toftir, har leikast skuldi á Svangaskarið ímóti B68.
Komin inn á Toftir var veðrið av tí allar fagrasta og inni í skiftirúminum var hýrurin góður og úr hátalaranum var góður tónleikur spældur. Áðrenn farið var út á vøllin var taktikkfundur, har tað síðsta skuldi fáast uppá pláss og síðani byrjaði upphitingin.
Vit vóru sera klárar uppá at gera tað besta vit kundu til dystin. Dysturin var bríkslaður ígongd, og hann var ógvuliga javnur i fyrra hálvleiki, har vit høvdu bóltin nogv meira enn B68. Men vit komu ikki fram til nakran serliga stóran kjans, tí vit liggja ov langt afturi á vøllinum og verja, og liggja for langt vekk frá teirra leikarum.
Í hálvleikinum gera vit nakrar broytingar so at vit koma longur fram á vøllin at pressa tær, og tad hjálpur beinanvegin, tí tær vera meira ósikrar á bóltinum. Vit koma tískil eisini til nógv fleiri møguleikar.
Elin Maria kemur til ein beint frammanfyri málið, men rakar ikki bóltin orduliga. Tá vit koma um tímaslagið fáa vit so hol á við at Milja skjýtur uttanfyri feltið og bólturin ferð inn i málið.
Stutt eftir, sendir Nadja bóltin upp um verjuna hjå B68, og Rebekka fær bóltin. Hon temur bóltin og setur hann trygt i målið! 2-0 til okkum, sum eisini varð endaliga úrslitið.
Seinni hálvleikur var nógv betri spældur(skidiballan frá Allan hevði gjørt tað hon skuldi) og vit foru allar glaðar til Havnar aftur.
Koyr á, HB !!!!
HAGTØLINI
Kvinnur, 9. umfar: leygardagin 3. juni 2017 kl. 15.00 á Svangaskarði
B68 – HB 0-2 (0-0)
0-1 Milja R. Simonsen 61’
0-2 Rebekka Benbakoura 67’
Liðið: Simona Heinesen – Rannvá Mortensen (Elin Maria Isaksen 46), Nadja Johannesen (Marjun undir Kletti 77), Milja R. Simonsen, Ninna Hansen, Ása á Reynatúgvu (liðsk.), Jónvá Hentze, Lea Hansen, Liljan av Fløtum Petersen, Rebekka Benbakoura og Sólrun Thomsen
Óbrúktur eykaleikari: Janita Ole-Jacobsen
Venjari: Allan Dybczak
Hjálparvenjari: Gisli Sveinbjørnsson
Dómari: Stephan Petursson
Hjálpardómarar: Alex Troleis og Jan Andreasen


text:
SEV mælir til stórar grønar útbyggingar í Suðuroynni og eina vindmyllulund aftrat í høvuðsstaðarøkinum. Hesi bæði stigini á grønu kósini skulu fáa elorkuna úr varandi orkukeldum upp á 70 prosent av elframleiðsluni tilsamans. Tað upplýsir felagsskapurin á heimasíðu síni.
Eftir tætt samskifti við orkumyndugleikan, ORKA, mælir SEV til at seta upp 12 vindmyllur í Suðuroynni saman við einari pumpuskipan og einari battarískipan. Haraftrat metir elfelagið, at stundin er komin at byggja eina vindmyllulund við battarískipan aftrat í høvuðsstaðarøkinum. Um alt gongst eftir ætlan, kunnu hesar báðar verkætlanir fara í gongd í 2018, sigur SEV.
Kelda og lesið meira HER


text:
Myndaódnin 2011 er heitið á framsýning í Steinprenti, ið á hvørjum ári lýsir upp sum ein listarligur glotti í vetramyrkrinum. Á framsýningini verður borðreitt við einum úrvali av teimum bestu verkunum, sum eru framleidd á verkstaðnum í ár og sum ikki eru framsýnd áður í Steinprenti. Eins og ógvisliga heitið bendir á, er talan um eina stóra og fjølbroytta framsýning. Framsýndar verða útivið 40 myndir hjá 14 listafólkum, sum eru búsitandi í ávikavíst Svøríki, Danmark og Finnlandi, umframt í Føroyum. Meira enn 50 ár eru millum elsta og yngsta luttakaran á framsýningini, ið sostatt fevnir rættiliga breitt um bæði klassiska, føroyska og norðurlendska dygdarlist og list, sum brýtur burturúr nýggjum. Tó at seyðir og seyðahald mugu sigast at vera sentralir føroyskir mentanartættir, hevur myndlistarligi áhugin higartil ikki verið serliga stórur fyri seyðamyndevnum. Men í grundini eru júst seyðir og onnur djór millum yndismyndevnini hjá Fríðu Matras Brekku, sum við ansi fyri tí vakra og tí skemtiliga, sýnir fram nøkur seyðaportrett í sterkum poppart-kendum litum.
Nestor hópsins, Zacharias Heinesen hevur fingið fleiri góð prent burturúr arbeiðnum á verkstaðnum, sum víkja rættiliga fitt frá hansara málningum, hóast myndevnið nú sum áður er føroyska umhvørvið. Tað er eins og listamaðurin vágar sær eitt vet longri út í abstraktiónina í grafisku myndunum Í øllum førum tykjast hansara stóru steinprent meira eksperimenterandi enn oljumálningarnir bæði viðvíkjandi kompositión og litavali. Men í grundini snúgva hansara myndir seg altíð um somu kjarnu, um tað stóra í tí lítla og eingin hevur sum Zacharias Heinesen megnað at innlima ljósið og vætuna í føroyska landslagnum í tulkingunum av bygd og bý, havi og fjalli. Sjálvt um steinprentini hjá Hansinu Iversen eru nonfigurativ, er kanska ikki so langt millum estetikkin hjá henni og Zachariasi Heinesen, sum ein kundi hildið. Hansina Iversen hevur í seinastuni arbeitt við ársprentinum hjá grafikkfelagnum Steinbrá og hevur fleiri smáar, men sublimar myndir við á framsýningini.
Orð hava sjáldsama stóran leiklut á ársins framsýning, eitt nú á framúr góðu plakatunum, sum Claus Carstensen og Knud Odde gjørdu í sambandi við framsýningar í Norðurlandahúsinum. Hin fríska appilsingula og silvurlitta plakatin, sum Brandur Patursson gjørdi til Heystframsýningina, verður somuleiðis framsýnd. Annað prentið, sum Jan Håfström gjørdi til Summarframsýningina, er við áskriftini Føroyar 800 átøkt einum føroyskum frímerkjaarki við andlistsmynd av alter egonum hjá listamanninum, Mr Walker. Bókmentalig inspiratión sæst somuleiðis í myndini hjá Zven Balslev, ið snýr seg um søguna hjá Williami Heinesen um tann fantastiska knívin, sum fullkomiliga tekur ræði av bergtikna unga høvuðspersóninum.
Politisk list er eisini umboðað á framsýningini við verkinum, sum Tróndur Patursson og Carl Jóhan Jensen hava gjørt fyri Tjóðveldi. Blái liturin er eyðkendur fyri kosmiskt hugaða listamannin úr Kirkjubø og speiska nýskjaldrið á myndini er ikki minni eyðkent fyri politiskt aktiva skaldið úr Havn. Orð eru á sama hátt grundleggjandi í einføldu konseptlistini hjá Svend-Allan Sørensen, ið inniheldur subtilt og poetiskt skemt av tí álvarsliga slagnum. Svend-Allan Sørensen er íðin veiðumaður við áhuga fyri veiðibyrsum og ein tílík er avmyndað á tí eina stóra prentinum av trimum, sum hann hevur gjørt í Steinprenti. Hetta er fyrstu ferð, hann roynir steinprentstøknið og vit síggja á steinprentunum, at hann hevur eksperimenterað við t.d. at yvirføra fotomyndir, blaðgreinar osfr. yvir í steinprent. Summastaðni hómast eitt mótsetningsríkt spæl millum rátt og sofistikerað, millum readymade og autenticitet.
Ikki er hann minni sofistikeraður, Tóroddur Poulsen og so er hann millum okkara mest originalu listafólk. Hansara myndir umboða eitt satt nýbrot innan føroyska myndlist. Orðini hava sjálvsagdan leiklut í hansara myndum, tí fyri hann hevur skriftin altíð verið mynd og øvut. Í myndini "Oys" hugleiðir hann um grindadráp á ein hátt, ið fullkomiliga brýtur frá mátanum, sum myndevnið áður er viðgjørt í okkara listasøgu. Hetta er eitt satiriskt portrett av einum ungum, metrosexuellum manni við oyraringum, bringu- og høkuskeggi, sum eftir talibobluni at døma ikki gongur í grind - oys nei...
Tey ungu listafólkini, Heiðrik á Heygum og Silja Strøm siga bæði søgur við figurativum myndum, men eru annars sera ymisk. Heiðrik á Heygum er líka so nógv filmslistamaður og tónleikari sum hann er myndlistamaður. Hansara prent við heitinum "Hann avlýsti" avmyndar eina kvinnu í baðikápu við handklæði um hárið, sum situr og hyggur at síni fartelefon. Sitandi kvinnan er stødd miðskeiðis og eitt sindur til vinstru í svarta myndarúminum, sum er bygt upp av bylgjandi skuggum, ið geva gávaðu kvinnulýsingini ein heldur dapran, ekspressivan dám. Myndirnar hjá Silju Strøm eru modernaðir fáblar uttan nakra niðurstøðu ella endaligan moral. Men onkursvegna tykjast androgynu menniskjafigurarnir einsamallari og minni tilvitaðir enn djórini í myndunum. Djórini sýnast meira ektað og heil enn tey menniskjalíku, sum eru deform og fremmandgjørd, men eisini nakin og viðbrekin. Kenslan av verfremdung er áleypandi, tá tú hyggur at myndunum hjá Silju Strøm, eisini í máliháttinum, sum í støðum insisterar uppá tað ljóta og stirvna. Hava vit í huga, at verfremdungshugtakið upprunaliga stavar frá Bertholt Brecht og hansara anti-aristotelesku leiklist, so eru vit kanska ikki á heilt skeivari leið - í øllum førum tykjast myndirnar hjá Silju Strøm rættiliga teatralskar. Føroyska listaárið 2011 hevur verið heilt ómetaliga ríkt og millum áhugaverdastu framsýningarnar var tann hjá Mariusi Olsen í Steinprenti, so sjálvandi eru tvær av hansara neyvu og poetisku myndum við á Myndaódnini 2011.
Hetta er myrkasta tíðin og vit hava meir enn nakrantíð tørv á at savnast um okkara góðu skapandi orku. Øll eru hjartans vælkomin til upplatingina í Steinprenti leygardagin 3.desember klokkan 15-17. Framsýningin verður hangandi inntil 14.januar


text:
Kappingin byrjaði við monnum, og føroysku luttakararnir vóru Magnus Madsen og Jens Kristian Dam, sum báðir vunnu gull, meðan Toni Dam og Bergur Dam Jensen vunnu silvur.
Til kappingina hjá kvinnum luttóku Elsa Magnussen og Ingibjørg Thomsen, sum báðar vunnu gull, og Sarita Hansen, sum luttók í opna lættvekts bólkinum, ið er ein bólkur við sera høgum støði, men Sarita megnaði eitt fjórða pláss.
Forkvinnan í Róðrarsambandi Føroya, Annika Dalsgarð, er sera nøgd við úrslitini, sum staðfesta, at føroyingar klára seg væl í inniróðri í altjóða kappingum.
Tíðirnar hjá føroysku rógvarunum eru niðanfyri:
Jens Kristian Dam, lættvekt 40 - 49 ár, 6:38.0
Toni Dam, tungvekt 50 - 54 ár, 6:21.4
Sarita Hansen, lættvekt opin bólkur, 7:29.9
Bergur Dam Jensen, lættvekt 30 - 39 ár, 6:36.6
Magnus Madsen, tungvekt 30 - 39 ár, 6:14.0
Elsa Magnussen, tungvekt 30 - 39 ár, 7:15.0
Ingibjørg Thomsen, lættvekt 30 - 39 ár, 7:40.8


text:
16. Jan 2018
Trekningurin av lutaseðlunum er útsett til 15. februar vegnar serligar umstøður.
16. Jan 2018
Fyrireikingarnr til komandi kappingarár eru í full sving, og komandi tíðina vera ein rúgva av vinardystum.
16. Jan 2018
Týsdagin 30. januar, kl. 16.00 - 20.00 verður luttøkudagurin í B68 húsinum, her kunnu øll (U7 - U18), ið ætla sær at sparka í ár, koma og gjalda luttøkugjaldið.
16. Jan 2018
Tann 10. februar skipar B68 ungdómsdeildin, saman við Motus Sport fyri innan-
durakapping í høllini í Tofta skúla.
15. Jan 2018
Talan er um 5 leikarir sum hava skriva undir til komandi kappingarár
27. Des 2017
29. des koma Jóan Símun Edmundsson og Hallur Hansson at greiða frá teirra fótbólts lívið.
26. Des 2017
Frá mikudegnum 27. desember og til nýggjársaftan fara vit eins og undanfarnu ár, at selja fýrverk í bláa bygninginum hjá Snodd - á havnarlagnum á Toftum.Inngongdin til fýrverksøluna verður á norðaru síðu á bygninginum.Opið er hesar tíðir:MIkudagin 27. des. kl. 14-19Hósdagin 28. des. kl. 12-19Fríggjadagin...


text:
Tað er vorðið nakað nógv av tí góða at keypa bygningar.
Annika Olsen, forkvinna í Havnar Framburðsfelag, sum er felagið hjá Fólkaflokkinum í Havn, sigur vegna nevndina, at tað kann vera ein skilagóð íløga at keypa almennar bygningar. Men spurningurin er, um rætt er umsitið, tá man ikki hevur gjørt sær greitt frammanundan, hvat hesir skulu brúkast til.
- Taka vit keypið av Bank Nordik bygningunum, so kostaðu teir skattgjaldarunum út við 100 milliónir krónur, og enn tykist ikki greitt, hvat hesir bygningar skulu brúkast til. Hetta er ikki nøktandi, sigur Annika Olsen.
Havnar Framburðsfelag vísir á, at eitt skattaprosent kostar Tórshavnar kommunu umleið 30 milliónir krónur, og at ein skattalætti á 1-2 prosent hevði munað væl hjá hart sperdum barnafamiljum.
- Nógvir batar eru at hóma í okkara høvuðsstaði. Tað fegnast vit um. Spurningar reisa seg tó, um tað í løtuni ikki verða óneyðuga nógvir almennir bygningar keyptir fyri 100 tals milliónir, sigur Annika Olsen vegna Havnar Framburðsfelag.
Val er í hondum, og Havnar Framburðsfelag sigur seg vilja arbeiða fyri at lækka skattin eftir komandi val. Fólkaflokkurin er annars partur av býráðssamgonguni í Tórshavnar kommunu.


text:
20. JANUAR 2016
Tann triði av 5 fyrilestrum í røðini, verður nú 26. januar 2016
Hesir fyrilestrar eru sum áður lýst, í samband við virksemi hjá Økispsykiatriini í Norðstreymi.
Allir fyrilestrarnir vera í felagsskúlanum á Oyrarbakka.
Skipa verður fyri 5 fyrilestrum, har fokus verður sett á sálarheilsu og sálarsjúk, hvørji eru eyðkennini, hvar kann ein venda sær og hvørja hjálp kann ein fáa.
Eins og við øllum øðrum sjúkum er umráðandi at fáa staðfest so tíðliga sum gjørligt, um talan er um sjúku, so viðkomandi kann fáa skjóta og rætta viðgerð.
Undanfarnu fyrilestrarnir í hesi røð hava verið; alment um sálarheilsu og sjúku og um tunglyndi. Nú verður so bjóða til triðja fyrilesturin í hesi røð.
Almennur fyrilestur um persónleika órógv verður á Felagsskúlanum á Oyrarbakka týskvøldið 26. januar kl. 19.00.
Erling Fles, sálarfrøðingur á Psykiatriska deplinum, kemur at halda fyrilestur um evnið.
Høvi verður at seta spurningar og kaffi verður í steðginum.
Øll eru hjartaliga vælkomin.
Økispsykiatriin
Psykiatriski depilin
Landssjúkrahúsið


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Útlit fyri semingsuppskoti. Status klokkan átta
Vantandi verður farið undir at skriva semingsuppskot í kvøld, og tað verður lagt fyri partarnar eina ferð seint í kvøld ella í nátt.
Í løtuni arbeiða fólk í bólkum við ymsum málum.
Bólkarnar skulu venda aftur til semingsmenninar klokkan átta í kvøld, sigur Terje Sigurðsson, semingsmaður.
Eftir tað verður farið undir at skriva semingsuppskot.
Hetta var støðan klokkan hálvgum fimm seinnapartin.
Hon kann sjálvandi broytast sum frá líður, um okkurt stingur seg upp, sigur semingsmaðurin.
Sí eisini


text:
Benjamin Heinesen legði bragdliga fyri við tveimum málum í fyrra hálvleiki. Bæði málini vóru skotin innanfyri fýra minuttir nakað fyri hálva tíman.
Hørður H. Johansen punkteraði dystin fyri okkara viðkomandi, tá hann tíggju minuttir inni í seinna hálvleiki økti til 3-0 og 4-0 tá eitt korter restaði í.
Teit Jacobsen royndi at fáa spenning í við tveimum málum móti dystarenda, men einki batti og tí mugu vit staðfesta at okkara unga U18 lið ikki kláraði at fylgja við grannunum.
Hóast keðiliga tapið, kunnu vit bara gleðast um, at nógv gott er í væntu tá hesir ungu menn verða eitt og tvey ár eldri.
HAGTØLINI:
U18 dreingir, 10. umfar. Mánadagin 24. juni 2013 Kl. 19.00 í Gundadali:
B36 - HB 4-2 (2-0)
1-0 Benjamin Heineesn 21
2-0 Benjamin Heinesen 24
3-0 Hørður H. Johansen 54
4-0 Hørður H. Johansen 75
4-1 Teit Jacosben 82
4-2 Teit Jacobsen 88
Liðið: Petur Thomsen - Tóri Rasmussen (liðsk.), Steintór Fagradal, Jón Áki Jacobsen, Elias Evensson, Símun N. Samuelsen, Teit Jacobsen, Hilmar Leon Jakobsen, Torkil Hentze, Niklas Fríði Jacobsen og Bartal Wardum
Eyka: Benjamin M. Midjord, Páll Eysturoy, Heri H. Mohr og Ragnar Rasmussen
Venjari: Frankie Jensen


text:
Boccia á mentanarvikuni í Runavík
Ítróttafelagið Svanur hevur skipað fyri boccia-kapping í samband við mentanarvikuna í Runavík.
Tórður H. Jacobsen gjørdist vinnari av kappingini, og Valdemar Dam vann silvur. Ann í Puntabyrgi kom á triðja pláss og fekk bronsu.
Svanur sigur á heimasíðuni, at nógv fólk vóru møtt upp til kappingina, sum var í skúlanum við Løkin.
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond