text:
Í byrjanini fáa vit eitt lyfti um, hvat filmurin fer at snúgva seg um. Hvat er evnið, sum leikstjórin lovar okkum? Heldur lyftið til endans í filminum og er tað viðgjørt sambært byrjanini? Eru vit vorðin klókari um evnið? Hyggið í felag at byrjanini í einum filmi, til dømis The Age of Innocence (Martin Scorsese 1993), og takið støðu til hvønn leiklut ein filmsbyrjan hevur.
Ljós og skuggi eru filmisk frásøgusnildi, sum við ongum orðum kunnu lýsa ávís viðurskifti, so sum huglag og støðu, mótvegis øðrum, beint nú. Dømi um ljós og skugga sum frásøgusnildi eru í The Third Man (Carol Reed 1949) og Blue Velvet (David Lynch 1986). Finn partar í stuttfilminum, har ljós og myrkur verða brúkt sum frásøgusnildi. Er onkur serstakur persónur, sum ofta verður settur í skugga? Greið frá, hvat leikstjórin vil siga um persónin, hansara støðu og huglag.
Allar søgur verða sagdar í einum rúmi, inni ella úti, sum kann vera opið og gjøgnumskygt, ella stongt og afturlatið. Í filminum The Ice Storm (Ang Lee 1997) verða fólk í tveimum grannahúsum ofta sett í hvør sítt rúm, ella millum innbúgv, sum rammar tey inn og skilir tey frá øðrum, uttan at eitt orð verður sagt. Greið frá teim rúmum, sum søgan í stuttfilminum fer fram í. Er nakað eyðkenni í eina rúminum, sum ikki er í hinum rúminum? Hvør ræður í teim ymsu rúmunum, vit raka við í søguni?
Litir umboða ávís virði, men kunnu hava ymsan týdning í ymsum sambondum. Litir kunnu eisini siga okkum, hvørt søgan er realistisk ella ikki. Dømi um hetta sæst í The Ice Storm (Ang Lee 1997), har nomið verður við reyðan lit í avgerandi støðum, og í filmunum Forbrydelsens Element (Lars von Trier 1984) og Portland (Niels Arden Oplev 1996), har øll søgan verður lýst í einum ófrættakendum gulum liti úr einum fremmandum samfelag. Hygg at stuttfilminum og finn dømi um at gulur litur verður brúktur. Skriva upp, hvar guli liturin verður brúktur og met um týdningin. Kundi liturin eins væl verið ein annar? Tak støðu til um litirnir í filminum eru heitir, neutralir ella kaldir, og hvørja avleiðing litirnar hava fyri tína fatan av filminum.
Greið frá, hvussu leikstjórin brúkar ljóð, og hvørt tað larmar ella er friðarligt. Hygg at brotinum, tá ið Erik setir bilin í gongd. Hvat hoyrist? Greið frá teim ljóðum, sum hoyrast í endanum á filminum, t.d. hurðaklams, andadráttur og regn. Greið frá um ágangandi larmur, ella bara frávera av ljóði, skapa serligt huglag í stuttfilminum. Finn dømi um friðarligan og larmandi spælifilm, sum er í biografinum beint nú. Leikstjórin hevur í hesum stuttfilmi og í Ikaros (2008) brúkt gittartónleik hjá Rasmusi Rasmussen. Tak støðu til tónleikavalið og greið frá, hvørt júst hesin tónleikur riggar til stuttfilmin ella ikki.
Allir filmar hava eitt serstakt huglag, sum sigur okkum hvat slag av frásøgn talan er um. Til dømis um filmurin er realistiskur, úr okkara egnu samtíð og samfelag, sum Submarino (Thomas Vinterberg 2010), ella um søgan er furða, sum Alice in Wonderland (Tim Burton 2010), og tí byggir á serligar viðtøkur. Hyggið í felag eftir brotinum við sveimandi plastikkposanum í American Beauty (Sam Mendes 1999) og tosið um huglagið. Farið síðani aftur til stuttfilmin Passasjeren og finnið í felag staklutir, sum gera av, hvussu tit fata huglagið, og hvussu tað verður borið fram filminum.
Í filmi kunnu persónar standa fríir og leysir undir opnum himni, ella bundnir og kroystir í einum horni. Dømi um hetta eru kongurin og lærarin í The King’s Speech (Tom Hooper 2010). Komposisjónin sigur, hvussu persónurin hevur tað og fatar seg sjálvan í mun til onnur. Tak støðu til Erik og hvussu leikstjórin setur hann inn í filmin, fyrst heima við borðið og síðani í bilinum við rattið. Greið frá, hvat úrslit komposisjónin elvir til, tá ið talan er um Erik.
Í søguni er ein kvinna. Grunda yvir týdningin, hon hevur og hvønn leiklut hon fær í søgugongdini. Hygg at ljósi, skugga og komposisjón. Tak støðu til, um hon er mamma, kona, verndareingil ella okkurt heilt annað, tá vit hugsa um hana sammett við Erik.
Um húsini er ein gyrðing. Hyggur tú nærri, sæst, at tvey bretti mangla. Kunnu hesi ítøkiligu viðurskifti, tvey bretti, sum mangla, fáa ein symbolskan týdning í søguni? Um so er, hvønn týdning? Tak støðu til, hvørt leikstjórin brúkar hesi frásøgusnildi tilætlað, ella um hetta er tilvild? Kunnu vit yvirtulka? Ella kann tílíkur staklutur styrkja søguna?
Koyrt verður gjøgnum tunnil í filminum. Greið frá um tunnilin og hvønn myndaligan týdning hann hevur. Í einum føri hyggur Erik (førarin) í bakspegilin. Greið frá, hvørt hesin partur í filminum peikar frameftir ella aftureftir í lívinum hjá føraranum. Greið frá filmisku effektini, sum leikstjórin brúkar, tá ið hann letur føraran hyggja í bakspegilin í hesari støðu. Kundi ein onnur støða, til dømis undir opnum himni, verið vald við somu effekt? Set orð á kensluna hjá Erik júst í teirri støðu, hann hyggur í bakspegilin.
Kanna hugtakið faðirdráp. Kanna, hvussu faðirdráp verður brúkt í leikinum Eitir nakað land Week-end? (Jóanes S. Nielsen 2001). Hygg eisini at filminum East of Eden (Elia Kazan 1955) og eygleið viðurskiftini millum faðir og synir. Greið frá um mannin, sum er passasjerur í seinna biltúrinum í stuttfilminum. Hvussu er hann klæddur og hvat hevur hann í hondini? Greið frá, hvar vit fara, tá vit eru soleiðis klødd og lata blómur. Greið frá ímyndum av ávikavist lívi og deyða. Hvat av hesum báðum umboðar maðurin, sum nú er passasjerur?
Skriva upp øll tey sløg av farleiðum, sum eru at síggja í stuttfilminum. Hvønn týdning leggur leikstjórin í hesar farleiðir? Hava tær týdning fyri høvuðspersónin? Hygg at filmunum Paris, Texas (Wim Wenders 1984) og Submarino (Thomas Vinterberg 2010) og skriva upp teir samskiftismiðlar, sum hava týdning fyri søgugongdina. Tak støðu til, um samskiftismiðlarnir loysa aktuellu trupulleikarnar, ella verða teir brúktir sum ímynd av tí øvugta – vantandi samskifti.
Í endanum verður klipt millum pápa og son. Eru teir nakrantíð í somu mynd? Um so var, at teir vóru settir saman, hvør móti øðrum í somu mynd, hvussu hevði komposisjónin verið? Ger eina skitsu.
Gev filminum tín egna enda, sum skal vera annarleiðis enn tann endin, vit síggja í filminum.
Finn aktuell filmsummæli í donskum bløðum sum Weekendavisen, Politiken og Jyllands Posten. Heft teg við ummælarar sum Bo Green Jensen og Kim Skotte og finn eyðkenni í teirra skrivingarlagi. Gev síðani filminum Passasjeren títt egna ummæli við yvirskrift. Ummælið skal vera millum 1500 og 2000 tekn við millumrúmi.


c: text/html

text:
2. ári á rað bleiv FM í ½ marathon fyriskipa í Klaksvík. Eftir væleydna tiltak í fjør var aftur í ár litið Treysti í hendi at skipa fyri hesari kapping. Høvuðsstuðul í ár var Eik Banki, og bar kappingin tí navni Eik Hálvmarathon. Eitt býarmarathon, sum í ár livdi enn meira upp til heiti, tí í ár var eingin ferðsla meðan runnið var, og eisini var tónleikur at hoyra frá fleiri heimum á rutuni, sum høvdu vindeygu opin og spældi tónleik, heilt serligan dám setti ungir tónleikarar á norði á Nema við live tónleiki.
Sum eg fyrr havi sagt frá so var eg ikki førur fyri at stilla til start í ár, og skal eg viðganga at tað var við ikki sørt av sorgblidni eg eygleiddi metstóru rúgvuna strúka avstað eftir at eg hevði lati startskoti av.
Í stóru rúgvuni sum fór avstað var kona mín Vera, sum aftur í ár hevði tikið hesar avbjóðing á seg og megnaði hon sanniliga at forbetra í sína tíð við næstan 3 minuttum. Tá ið hon kom um málstrikuna segði klokkan 1:50:45. Virkuliga flott.
Tá ið skipa verður fyri rennikappingum er veðrið altíð ein avgerandi spælari. Dúgliga hava vit hugt inn á teir ymsu veðurtænasturnar seinastu dagarnir, og hava forsøgnirnar boða frá heldur keðiligum veðurlíkindum, men sum dagurin nærkaðist vóru glottar at hóma. Í gjár sá tað einki út at byrja við, men so hvørt vit nærkaðust kl. 14, gjørdist veðrið betur og tá ið renningin varð sett í gongd var fínasta veður, og helt hetta veðrið sær so at siga alla renningina. Fitt av fólki hevði leita sær heim í miðbýin at fylgja við, og ivist eg onga løtu í at tað hevur verið hugaligt hjá rennarunum.
Heiðursmerkjahandanin fór fram í Badmintonhøllini, sum henda dag var karmur um endabrestin á heilsuvikuni Kl. kommuna hevur staði fyri. Flest øll ítróttarfeløg í býnum vóru umboðaði í høllini og vísti tey á teirra virksemi.
Alt í alt ein sera væleydnaður dagur, og sjálvandi síggja vit fram til komandi ár aftur at skipa fyri FM í ½ marathon og vilja vit royna at gera tað enn betur.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Í sambandi við nýggju ES-fyriskipanina um persónsdátuvernd, sum kemur í gildi 25. mai í ár, verður eitt kunningartiltak í Vinnuhúsinum um nýggju fyriskipanina og ávirkanina av henni á føroysku vinnuna.
Tað verður Jógvan Svabo Samuelsen, fulltrúi á Lógartænastuni á Løgmansskrivstovuni, sum fer at halda fyrilestur og svara spurningum. Ein KT-grannskoðari og starvsfólk frá Dátueftirlitinum verða eisini til tiltakið.
Hóast Føroyar ikki eru limur í ES, og nýggja ES-fyriskipanin um persónsdátuvernd tískil ikki verður beinleiðis galdandi í Føroyum, so verða persónar og fyritøkur í Føroyum fevndar av ES-fyriskipanini í ávísum førum.
Hetta eru m.a. persónar og fyritøkur, sum bjóða út ella selja vørur ella tænastur í ES.
Ein av teimum størstu mununum á komandi lóggávuni í mun til verandi lóggávu er, at heimild verður at døma fyritøkum stórar bøtur fyri brot á regluverkið. Hetta er eisini galdandi fyri fyritøkur í triðjalondum hjá ES, sum selja vørur og tænastur til ES marknaðin.
Greitt verður nærri frá hesum á tiltakinum.
Nærri kunning um ES-fyriskipanina: https://www.datatilsynet.dk/vejledninger/vejledninger-databeskyttelsesforordningen/


text:
Myndakort
Vilt tú hava eitt gjaldskort, sum ikki er líka sum nakað annað kort í heiminum? Í BankNordik hevur tú møguleikan at sniðgeva títt egna kort við einari mynd, sum sigur nakað serstakt um, hvør tú ert. Tú velur sjálv/ur myndina, sum skal prýða kortið.
Tvey kort í at velja
Tú kanst velja at fáa myndakort antin sum VISA/Dankort ella sum Mastercard Debit Standard. Umframt vanligu ásetingarnar fyri gjaldskort eru nakrar serstakar treytir fyri myndakort.
Treytir
BankNordik ger av, um tann innsenda myndin kann góðtakast. Ávísar treytir viðvíkjandi myndatilfari o.ø. skulu haldast:
-
Búmerkið hjá BankNordik skal verða týðuliga sjónligt á kortinum. BankNordik tilskilar sær rættin til at avvísa umsóknir um myndakort, um búmerkið ikki sæst nóg væl.
-
Myndaformatið skal vera jpeg, tiff ella png og støddin skal vera 1020 x 640 pixlar. Myndin má ikki fylla meira enn 3 MB.
Dømi um myndir og tekst, ið ikki verða góðtikin
-
Búmerki ella vørumerki hjá fyritøkum, ella tekstir og myndir, ið vísa til felagsskapir, vørumerki og ítróttarfeløg.
-
Slagorð, nøvn ella ímyndir, sum kunnu minna um fyritøkur, og myndir, sum eru vardar av upphavsrætti.
-
Myndir av persónum krevja loyvi frá persóninum ella næsta avvarðandi. BanklNordik gongur út frá, at slíkt loyvi fyriliggur, men BankNordik kann til eina og hvørja tíð krevja at fáa skrivlig loyvi.
-
Figurar úr teknirøðum ella skemtitekningar og olympisk búmerki og líknandi
-
Pengaseðlar, telefonnummur, teldupost- og heimasíðuadressur.
Metalliskur bakgrundslitur og myndir, ið kunnu órógva trygdarmerkið á kortinum
-
Átrúnaðarligar útsagnir, felagsskapir ella flokkar. Politiskar útsagnir, ímyndir, ið eru rasistiskar. Útsagnir ella ímyndir, ið eru rasisitiskar.
-
Myndir av harðskapi ella vápnum og kynslig evni (bæði av listarligum og pornografiskum slagi).
-
Myndir, ið kunnu fáa myndakortið at líkjast einum samleikakorti.


text:
Her er eitt valynski frá Ráðfiskakeyparafelagnum, fleiri valynskir kunnu lesast her
Hetta er avgerandi treytin fyri at føroyska fiskivinnan kann kappast við aðrar.
Allur føroyskur fiskur og fiskur av føroyskum kvotum aðrastaðni, má landast í Føroyum, tí annars fer hann á altjóða marknaðin, har hann so verður víðarivirkaður í láglønarlondum. Sama fisk skal føroysk framleiðsla so seinni kappast við, tá ið fiskurin kemur á endamarknaðin.
Í minsta lagi eigur tað at vera eitt krav, at verður føroyski fiskurin útfluttur beinleiðis, so má avgjald leggjast á, sum svarar til munin á lønini her hjá okkum og í láglønarlondunum.
Matvørumarknaðurin í heiminum er sjey milliardir kundar. Tað vil siga, at vit 50.000 føroyingar hava ein marknað, sum altíð megnar at taka ímóti tí vit framleiða.
Sjálvandi er næsta stig hjá okkum, at vit virka fiskin meira og harvið fáa meira virðisøking í Føroyum.
Skulu vit hava ein góðan prís á endamarknaðinum, mugu vit framleiða alla ta føroysku kvotuna í Føroyum, soleiðis at vit hava kontroll á vøruni, sum kemur á marknaðin úr Føroyum. Hetta vil eisini gera føroyskan fisk til nakað serligt hjá keyparanum (føroyski laksurin í USA)
Størri virðir vit skapa í Føroyum, meiri pengar eru at deila her heima. Hetta fer so at skapa fleiri vitanarstørv í matvøruframleiðsluni á landi.
Eitt annað mál er viðvíkjandi teimum, sum taka rávøruna upp.
Her má okkara skúlaskipan tillagast soleiðis, at fólk generelt hava eina minimum vitan um rávøruna og matvøruframleiðsluna, sum vit øll liva av.
Í dag skal ein fiskimaður á trygdarskeið og hava bláu bók áðrenn hann fær loyvi at fiska. Tað løgna er, at tað eru ongar treytir hjá fiskimanninum at vita nakað um produktið, vit øll liva av.
Hendan vitanin er neyðug hvønn dag tá ið fiskað verður, meðan tað vónandi ongantíð verður brúk fyri trygdarskeiðinum.
Kvotuskipanin er bert galdandi á sjónum. Eitt framleiðsluvirki á landi, sum í flestu førum er ein størri íløga enn eitt botnfiskaskip/loyvi, hevur onga trygd fyri rávøru.
Einasta trygdin fyri at fáa fatur í rávøru, er kappingarføri. Hettar kappingarføri blívur avskeplað av láglønarlondum, og hetta er við til at minka um inntøkurnar til tað føroyska samfelagið.
So kanska er tíðin komin til at framleiðararnir fáa fatur á kvotunum, soleiðis at alt verður virðisøkt í Føroyum.
Framleiðararnir eru í hvussu so er nærri endabrúkarunum enn teir sum fiska rávøruna.
Føroya Ráfiskakeyparafelag


text:
Mynd: Jens Kr. Vang, portal.fo
Yvirlýsing
Borgarafundur í Kaldbak átalar framferðina hjá Tórshavnar Kommunu í sambandi við ætlanina at leggja eitt sera stórt vinnuøki á Sundi og langt út á Kaldbaksfjørð.
Borgarafundurin átalar, at Tórshavnar býráð ikki heldur kommunustýrisskipanina fyri Tórshavnar kommunu, samanleggingarsáttmálan millum kommunurnar, og kunngerðina ”Um samanlegging av Kaldbaks kommunu og Tórshavnar kommunu”, nr. 67, frá 12. Oktober 1976.
Í kommunustýrisskipanini fyri Tórshavnar kommunu verður sagt: ”Kaldbaksnevndin vegleiðir, og ger tilmæli til býráðið í málum, ið hava við spurningar í Kaldbak at gera”.
Tórshavnar kommuna legði ikki uppskotið at leggja eitt vinnuøki á Sundi fyri Kaldbaksnevndina í 2016. Nevndin fekk tí ikki høvi at umrøða og gera tilmæli í hesum máli, sum beinleiðis rakar Sund og Kaldbak, tí fjørðurin er bara 800 metrar breiður.
Borgarafundur átalar hetta brotið á rættarstøðuna hjá gomlu Kaldbaks kommunu.
Nærum øll fólk í Kaldbak mótmæltu ætlanini at leggja eitt vinnuøki á Sundi í januar 2017.
Borgarafundurin átalar, at Tórshavnar býráð skjúgvaði til viks ynskið og mótmælið hjá allari bygdini.
Borgarafundurin harmast um, at Tórshavnar býráð ikki so frægt sum setti seg í samband við Kaldbaksnevndina, ella fólkið í Kaldbak, tá nær um øll bygdin vendi sær móti hesum sera stóra náttúruinntrivi við Kaldbaksfjørð.
Borgarafundurin í Kaldbak heitir við hesi yvirlýsing á Tórshavnar býráð um at taka alt málið um ætlaða vinnuøkið uppaftur, og fylgja ásetingunum fyri Kaldbaksnevndina, samanleggingarsáttmálan og kunngerðina um samanleggingina.
Í Kaldbak, tann 12. juni 2017
Finnbjørn Simonsen
Fundarstjóri


text:
Fyrisetingarnar Millum, til, vegna, innan, uttan stýrdu í gomlum máli bara hvørsfalli. Nú stýra tær alt meir eisini hvønnfalli.
Hvørsfalsstýring hevur hildið sær best í óbundnum navnorðum: til lands, til fjals - og serliga í persónsfornøvnum: til mín og til tín, til hansara og hennara. - "Til hann og hana" ljóðar í mínum oyrum sum málvilla.
Eitt gamalt orðafelli er "at rósa onkrum upp til skýggja." 'Skýggja' er hvørsfall, sjálvandi av tí at fyrisetingin 'til' stendur frammanfyri.
Nú skal í øllum gerast meir av; tað er ikki nóg mikið at rósa upp til, tað má vera upp um. Men 'um' stýrir ikki hvørsfalli; tí er *"at rósa upp um skýggja" ein høpisleys málvilla. Skal tað vera "upp um", so er tað upp um skýggj (ella upp um skýggini).


text:
Russell Brand er ein óvanliga stuttligur maður, her er hansara ósensureraða stand up show í New York. Eg havi ikki so nógv at siga, annað enn, at hetta er heilt óluksáliga stuttligt. Njóti tað nú bara:
Onkuntíð dettur men um okkurt á alnetinum, ið sigur yeah! Sumt er somkið gott, at tað er vert at deila við tykkum. Hetta eru sunnudagsbitar.
Russell Brand standupshow
Russell Brand er ein óvanliga stuttligur maður, her er hansara ósensureraða stand up show í New York. Eg havi ikki so nógv at siga, annað enn, at hetta er heilt óluksáliga stuttligt. Njóti tað nú bara:


text:
Temasíðan er um løgtingsval og fólkastýri.
Málbólkurin er lærarar og næmingar í miðdeild og framhaldsdeild í fólkaskúlanum.
Eftir stødd á flokkunum, kann valúrslitið 2015 í stuttum lýsast soleiðis:
Javnaðarflokkurin: 25,1%, 8 tingfólk
Tjóðveldi: 20,8% , 7 tingfólk
Fólkaflokkurin: 18,9%, 6 tingfólk
Sambandsflokkurin: 18,8%, 6 tingfólk
Framsókn: 7,0%, 2 tingfólk
Miðflokkurin: 5,5%, 2 tingfólk
Nýtt Sjálvstýri: 4,0%, 2 tingfólk
Her eru tey 33, sum eftir valið skulu manna løgtingið
Her eru persónligu atkvøðurnar hjá øllum valevnunum


text:
Somalia
Somalia (Somaliskt: Soomaaliya) er eitt land í Eysturafrika. Høvuðsstaður er Mogadishu, londinum hevur umleið 9 mió. íbúgvar og høvuðsmálið er somaliskt. Sjórænarar herja á havinum uttanfyri Somalia, og teir vinna milliónir av krónum uppá hetta brotsmannavirksemið.
Oyðimarkarlendið í Somalia er nógv vaksið seinastu árini. Fátækir bøndur brendu skógin at fáa dyrkilendi ella beitilendi. Teir gróðursettu ikki trø aftur, og tí gjørdu teir landið til oyðimørk og beindu fyri lívsgrundarlagið sínum.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Somalia vann sær sjálvræði frá Italia í 1960, men illa gekst at fáa frið í lag í hesum margbroytta landi, sum hevur so ríka søgu at líta aftur á.
Í 1969 tók Siad Barre forseti valdið og setti hernaðarstýri á stovn í Somalia. Í 1988 gjørdi somalska frælsisrørslan (SNM) uppreistur ímóti einræðisstýrinum. Herdeildir hjá Siad Barre bardu uppreisturin niður, men aðrir uppreistrarbólkar komu uppí, og í 1991 tóku uppreistrarlið seg inn í høvuðsstaðin, Mogadishu, og Barre flýddi til Kenja.
Í 1991 brast á herviligt borgarakríggj, ið elvdi til ræðuliga hungursneyð, og at Somalia varð syndrað stjórnarliga. Síðan borgarakríggið brast á , hava túsundtals somaliar búð í flóttafólkalegum, har tryggari er at vera, og teir fáa mat og tak yvir høvdið. ST skipaði fyri stórtøknari matvøruhjálp, men hon kom ikki fram til tey neyðstøddu, tí at ættirnar, ið kríggjaðust, rændu matvøruna. Um ein mió flóttafólk eru í grannalondunum, og tey fara valla heim aftur, fyrr enn friður er fingin í lag.
Eitt fleirtjóðaherlið við Sambansríki Amerika á odda gjørdi innrás í 1993, og vápnahvíld varð fingin í lag.
Yvirgangsálop í 2017[rætta | rætta wikitekst]
14. oktober 2017 vóru tvær ógvusligar bumbuspreingingar í Mogadishu, sum gjørdu av við fleiri enn 300 fólk, og særdu yvir 200 onnur. Hetta er blóðugasta álopið í tíggju ár í Somalia. Talan er um ógvusligastu atsóknina, síðani ein islamistiskur bólkur byrjaði ein uppreistur í 2007. Løgreglan upplýsir, at tann fyrra bumban brast við eitt gistingarhús í miðbýnum, har eisini fleiri stjórnarbygningar eru. Hotellið varð lagt í oyði av spreingingini. Tveir tímar seinni brast ein onnur bumba í einum øðrum býarparti. Ongin hevur tikið ábyrgdina av bumbuni, men somaliska stjórnin er ikki í iva um, at víðgongdi muslimski hernaðarligi felagsskapurin, al-Shaabaab, stendur aftanfyri.[1][2]
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Somalia hevur í mong ár ligið at kalla í stjórnarloysi, men víðgongdir islamskir bólkar hava vunnið sær stórt vald í landinum. Kendastur av hesum bólkum er Hizbul al-Islam, ið verður hildin at hava tætt tilknýti til Al-Qaeda.
Sambært eini kanning gjørd av Transparency International í 2013 eru Somalia, Norðurkorea og Afganistan tey mest korruptu londini í heiminum. Kanningin hevur ein skala 0 til 100, har 0 sigur at almenni geirin í landinum er sera korruptur, meðan 100 sigur at hann er reinur. Av teimum 177 londunum sum eru við í kanningini eru meira enn tveir triðingar undir 50-talið. Somalia og Norðurkorea hava t.d. eitt úrslit á 8. "Øll hesi londini standa yvir fyri hóttanini vi korrupsjón allastaðni í stjórnini. Tað kann vera alt frá at deila út lokal loyvir til tað at halda lógir", sigur Huguette Labelle, stýrisleiðari í Transparency International í einum tíðindaskrivi [3].
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.cnn.com/2017/10/16/africa/somalia-attack-deaths/index.html
- ↑ http://www.foxnews.com/world/2017/10/16/somalia-truck-bombing-toll-over-300-as-funerals-continue.html
- ↑ http://cpi.transparency.org/cpi2013/results/


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
Arbeiðsfólk at sláa
freist at søkja: 23.05.2018
Námsfrøðingur til dagstovnaøkið
freist at søkja: 30.05.2018
Reingerðarfólk til Látipípuna
freist at søkja: 30.05.2018
KORT
VEÐRIÐ
Fangakórið úr Vridsløseville syngur í Vestmanna Kirkju
10.08.2015
Góðu miðlar
Sera forkunnuga og víðagitna Fangakórið úr Vridsløselille (Liggur við Egon Olsens vej) kemur nú til Føroya at halda konsertir, 13.-18.august –sí skránna hjá kórinum her.
Kórið hevur sungið í meira enn 400 kirkjum í Danmark. Fleiri enn 150 kirkjur eru á bíðilista.
Fangakórið hevur eisini ferðast í fleiri londum m.a.Týskalandi og í Grønlandi.
Allastaðir har kórið hevur sungið, hevur tað verið fyri fullsettum húsi.
Fangakórið er sera sjáldsamt, av tí at tað eru langtíðar fangar, sum syngja egnar sangir um umsorganarsvík, sakn, kærleika, fyrigeving, manglandi kærleika og óttanum fyri aftur at verða frælsur. Tónleikin hava fangarnir komponerað saman við framúrskarandi dirigentinum og stovnaranum av kórinum Louise Adrian.
Eg havi verið til nakrar konsertir hjá hesum kóri og tað er eitt fantastiskt upplivilsi hvørjaferð. Serliga er tað teirra ráðu textir og intensa nærvera í framførslunum sum rørir við hjartað.
Við at hyggja at viðfestu fílu, fáa tit nærri at vita um ferð og skrá teirra Fangakórsins og um hvussu tit kunnu fáa enn meira at vita um hesa forvitnusligu vitjan.
Kórið kemur at búgva á nýggja Blákrossheiminum á Nesi.
Av tí at eg samskipi túrin í Føroyum bjóði eg tykkum til ein kaffimunn mikumorgunin 5. august kl.10. Har verður nærri kunnað um vitjanina. Kunningin verður í prestagarðinum í Sandagerði.
Eg havi forvitnisliga bók, dokumentar DVD og tveir cd við Fangakórinum, sum tit kunnu brúka eftir tørvi uttan coda ella aðrar bindingar.
Tit eru eisini vælkomin at
seta tykkum beinleiðis í samband við pr-mannin hjá kórinum, sum verður við á
ferðini:
Jørgen Diswal
Fotojournalist
Videojournalist
+45 4018 8898
diswal@mail.dk
Til tykkara, sum hava áhuga fyri tí, ferð hann at senda dagligar smáar søgur og myndir frá ferðini, sum tit kunnu brúka í tykkara miðlum.
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
Arbeiðsfólk at sláa
freist at søkja: 23.05.2018
Námsfrøðingur til dagstovnaøkið
freist at søkja: 30.05.2018
Reingerðarfólk til Látipípuna
freist at søkja: 30.05.2018
KORT
VEÐRIÐ
Kommunulæknin
13.09.2013
Hølisumstøðurnar hjá kommunulæknanum er als ikki nøktandi.
Vestmanna Kommuna hevur í longri tíð arbeitt við at fyrireikingum til at fáa nýggj hølir til læknan. Fleiri alternativ hava verið frammi, og nú hevur Kommunan biðið nakrar fyritøkur um at geva tilboð uppá, hvat tað kostar at byggja eina Læknamiðstøð. Freistin at lata hesi tilboð inn er mánadagin 16. september 2013 kl. 12.
Vestmanna Kommuna ger alt, hon kann, fyri at varðveita læknan í Vestmanna, lat ongan iva vera um tað. Og eftir at hava prátað við læknan verður hetta helst eisini veruleiki.
Vestmanna Kommuna hevur í dag sent Fíggjarmálaráðnum skriv við áheitan um at fáa loyvi at byggja eina Læknamiðstøð í Vestmanna. Vit eru noydd at fáa loyvi frá Fíggjarmálaráðnum, tí Vestmanna Kommuna skildar meira enn eina álíkning
Sí avrit av brævi til Fíggjarmálaráðið her.
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Søkt verður eftir dugnaligum smiðum til verkstað okkara.
1526510581
Í sambandi við økt virksemi hjá J&K Petersen er neyðugt at styrkja maskinfakligu manningina á verkstaðum. Tí verður søkt eftir dugnaligum smiðum, entreprenørmaskin- og ella lastbilamekanikarum.
Arbeiðið fevnir um viðlíkahaldan og umvælan av okkara maskinstøð. Amboðini, talan er um, eru: gravmaksinur, dumparar og onnur seramboð til entreprenørvinnuna.
Arbeiðið verður skipað í toymi og í tøttum samstarvi við okkara samskipara á økinum. Í løtuni hevur J&K Petersen Contractors yvir 50 maskinur, sum verkstaðurin serviserar í gerandisdegnum. Viðkomandi, ið settur verður, skal duga at umstilla seg til ymiskar arbeiðsuppgávur og samstundis duga at raðfesta hesar á skinsaman hátt.
Størvini verða sett so skjótt vit finna røttu persónarnar.
Vangamynd:
- Arbeiða sjálvstøðugt og innganga í toymisarbeiði
- Hava góð tænastu- og samstarvsevni
- Hava eitt skipað arbeiðslag
- Hava nógv jørn í eldinum ísenn
Vit kunnu bjóða tær:
- Løn, ið samsvarar við útbúgving og uppgávur
- Eitt starv við breiðum fakligum avbjóðingum
- Møguleikar fyri fakligari menning
Um tú hevur spurningar í sambandi við starvið, ert tú vælkomin at seta teg í samband við Jørgin Paula Johannessen á tel 585014 ella við Finnur Joensen, HR- og fyrisitingarleiðara, á tel 585036.
Umsóknir við avriti av prógvum, CV og øðrum skjølum, skulu sendast við telduposti til J&K Petersen Contractors: starv@jkp.fo ella við at senda umsóknina til: J&K Petersen Contractors, Postboks 3179. FO-110 Tórshavn.
Umsóknarfreistin er 27. mai 2018.
Um J&K Petersen
J&K Petersen er eitt entreprenørfelag stovnað í 1975, og er millum elstu entreprenørfyritøkur í landinum. Felagið fæst við jørð- og betongarbeiði, umframt bygnings- og havnaarbeiði. Umleið 170 fólk starvast hjá J&K. J&K er eitt arbeiðspláss, ið hevur drúgvar og góðar royndir við anlegsarbeiðum, dýpingararbeiðum, byggiarbeiðum og havnaarbeiðum í øllum landinum.


text:
Bátadráttur: Trygd og arbeiðsmøguleikar
20. Nov 2016
Í arbeiðinum at fáa til vega hóskandi...
Øðrvísi ansingartilboð
07. Nov 2016
Í Tórshavnar kommunu eiga vit at bjóða...
DRAMAPOLITISK AVSKEPLAN Í KOMMUNALA VALSTRÍÐNUM
04. Nov 2016
Man skal liva undir einum steini, um man ikki hevur...
Vit skulu TORA!
04. Nov 2016
Vit skulu TORA! Vit skulu TORA at satsa uppá eina...
Hvussu verður mentan til?
27. Okt 2016
Mentanin verður til ímillum fólkið, og um tað...
Kommunan vendi okkum bakið, tá ið á stóð
23. Okt 2016
Í mars mánaði í ár, meðan fyrireikingarnar til...
Tey ungu skulu verða hoyrd
22. Okt 2016
Tað skal verða gott at vera ungur...
Tankaeksperiment: 250 íbúðir um árið í Tórshavnar kommunu
18. Okt 2016
Allir flokkar lova ein...
Ímeðan vit bíða
17. Okt 2016
Er heiti á sending, ið vit javnan hava hoyrt í útvarpinum, men hetta heiti kunna...
Føroyskt tilfar til børn og ung
17. Okt 2016
Vit skulu raðfesta meira føroyskt tilfar til børn og ung....
Eitt skeiklað samfelag
12. Okt 2016
Nýggjastu kanningarnar hjá Alamannverkinum og Pedagogfelagnum vísa at...
Nýggja ferju, ella bíðja vit eftir Teistanum?
10. Okt 2016
Hvussu nógv í løgtinginum ella landstýrinum, hava innlit í...
Lat fólk keypa grundstykki nú!
09. Okt 2016
Í Nólsoy hevur í mong ár...
Klippikort til tey eldru
06. Okt 2016
Í Norra hava tey eldru tað, sum eitur “verdighets-garanti”. Tað...
Átrokandi bústaðartørvur
03. Okt 2016
Vælkomin til Tórshavnar kommunuFólkatalið í Føroyum er vaksandi,...
Akuttur tørvur á leiguíbúðum
29. Sep 2016
Eftirspurningurin eftir bústaðum hevur ongantíð í mínari tíð kenst...


text:
Gáva frá Radio Service
Í samband við at NMU var í Páls Høll síðsta vikuskifti, fingu vit, sum ikki einaferð, eina hjálpndi hond frá Sævar Halldórsson. Hann hevur mangan verið okkum eina stór hjálp, tá ið á hevur staðið við tí tekniska. Altíð klárur um vit hava ringt til hann, sjálvt um tað hevur verið seint á kvøldið. Nú til NMU høvdu vit spurt um at lána flatskíggja frá honum, so at tað var gjørligt at fylgja við stroymingini úti í teltinum, ið var sett upp uttanfyri. Onki problem og tað besta av øllum var, at hann nú hevur latið flatskíggjan til SuSvum sum gávu. Stóra tøkk til Radio Service við Sævar Halldórsson


text:
Byrjanarundirvísing
Innskriving
- Dagurin skal gerast til ein serligan dag.
- Um tað er gjørligt, skulu lærararnir, ið varða av flokkinum, vera tilstaðar.
- Síggja 1. fl. arbeiða.
- 1. fl. (ella 2. fl.) undirheldur við sangi ella dansispæli.
- Mappa verður útflýggjað. Í henni kann vera: sangir, stavraðið, taltalva, litmyndir, lættar arbeiðsuppgávur
Foreldrasamstarv
Foreldur og lærarar, ið varða av flokkinum, hittast við/ella fyri skúlaársbyrjan at tosa um samstarvið millum heim og skúla.
Lærararnir kunna foreldrini um, hvat teir vænta sær av næmingunum, hvørji krøv skúlin setir til næmingarnar, og hvussu skúladagurin verður skipaður.
Foreldrini greiða frá, hvat tey vænta sær av skúlanum og skúlagongdini hjá næminginum. Hesin foreldrafundurin er við til at geva lærarunum ein hóming av, hvørji børnini eru, og hvussu teirra førleikar eru. Í hvussu so er, um serlig viðurskifti eru.
Áðrenn næmingarnir byrja í 1. flokki, skal skipast fyri eini hugnaløtu, har næmingarnir saman við foreldrum og lærarum, ið varða av flokkinum, evna eitthvørt (møguliga boðbók/postkassa) og arbeiða við mappuni.
Skúlabyrjan
Leiðin til tryggleika, trivnað og væl eydnaða skúlagongd gongur ígjøgnum samstarvið millum heim og skúla. Skúli og heim skulu standa saman um hesa felags uppgávuna. Umráðandi er tí, at skúli og heim tosa saman um ætlanir, krøv og væntanir.
Tá ið skúlaárið byrjar, boðar læraratoymið til kunnandi foreldrafund, har ætlanin fyri flokkin verður løgd fram. Foreldrini kunnu so seta spurningar og gera viðmerkingar. Umráðandi er, at báðir partar draga somu línu, at náa ásettu málunum.
Skipan av degnum
Samstarvið um flokkin og skipanina av undirvísingini er av alstórum týdningi. Umráðandi er, at
næmingarnir læra góðar arbeiðsvanar, og at so fáir lærarar sum gjørligt samstarva um flokkin, tí tað er ein fyrimunur, at næmingarnir skjótt læra lærararnar at kenna og kenna seg tryggir.
Um tað er gjørligt, skal tímatalvan ikki vera pettað sundur í einstakar tímar. Heldur eigur at vera roynt at skapa heild í tímatalvuni, so at næmingar og lærarar kunnu arbeiða í friði uttan óneyðug slit.
Umráðandi er, at flokslærarin, umframt føroyskt ella støddfrøði, hevur eina lærugrein, ið leggur upp til prát t.d. heimstaðarlæru ella kristni.
Eitt vakurt umhvørvið skapar vakrar tankar:Tað er umráðandi at hava eitt kveikjandi umhvørvi, har næmingarnir fáa hóskandi avbjóðingar, og at hóskandi tilfar bæði til skapandi og fakligar avbjóðingar eru til staðar, tí hetta skapar bestu fortreytirnar fyri læring.
Í flokshølinum eigur gott tilfar at vera tøkt til skapandi arbeiði. Myndir og annað, ið næmingarnir hava gjørt, skal heingjast vakurt upp. Bæði myndabøkur og fakbøkur skulu vera til taks í ella nær flokshølinum, so tær vera ein náttúrligur partur av skúlanum.
Telda eigur at vera í flokshølinum.


text:
Heri Simonsen 10.02.2018 (19:20)
Avgerandi bóltarnir: ÍF-Mjølnir 3-1 (Rás2)
Mansliðið hjá ÍF í flogbólti hevur vunnið seg í steypafinaluna, sum verður spæld í høllini á Hálsi í Havn, leygardagin 24. juni.
ÍF vann 3-1 á Mjølnir í hálvfinaluni, sum var spæld í KÍ-høllini fyrr í dag. Settmunurin var 25-15, 16-25, 25-17 og 25-23-
TRÝST á PÍLIN undir MYNDINI, og hoyr frá Rás2:
1) Hoyr Óla G. Samuelsen, frásøgumann hjá Rás2 siga frá teimum avgerandi bóltunum í teimum fýra settunum. Magnus Tausen var viðmerkjari.
2) Hoyr Magnus Tausen taka samanum.
Magnus Tausen var fegin um fjórða settið, sum var sera væl leikt og endaði 25-23 til ÍF. Samlað heldur Magnus, at ÍF var tað betra liðið, og tí kann spurnartekin ikki setast við sigurin.
- Ein super hálvfinala millum tvey góð lið, har ÍF var tað betra liðið, staðfestir Magnus Tausen.
Samrøðan sum Óli G. Samuelsen gjørdi við Thorvald Danielsen, venjara hjá Mjølnir aftaná dystin hoyrist HER
Samrøðan sum Óli G. Samuelsen gjørdi við Ingálv Eyðunsson Olsen hjá ÍF hoyrist HER
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Nú kemur Aqua á Vágsbø
Nú kemur heimskendi hitbólkurin Aqua fyri fyrstu ferð til Føroya at framføra. Bólkurin, sum í 1997 fekk rungandi altjóða gjøgnumbrot við sanginum Barbie Girl, fer at framføra øll síni altjóða hitt á Summar Festivalinum í august.
Tað var í 1994, at tónleikararnir í Aqua fyrstu ferð funnu saman, og tvey ár seinni kendi allur heimurin bólkin. Fyrsta risahittið hjá Aqua var Barbie Girl, og so var leiðin slóðað inn á hitlistarnar, har eisini sangir sum My Oh My, Doctor Jones, Turn Back Time, Cartoon Heroes, Around The World og aðrir sangir klatraðu upp á tindarnar.
Part av 00’unum høvdu tónleikararnir í Aqua solokarrieru, men í 2008 funnu tey saman aftur og hava síðani framført kring allan heimin. Nú er tíðin komin, at Aqua kemur til Føroya við øllum teirra stóru hittum og fer at geva føroyingum ársins festligastu konsert á Vágsbø.
Lene Nystrøm, René Dif og Søren Rasted eru høvuðsfólk í Aqua, og afturat sær hava tey ein egghvassan tónleikabólk, sum lyftir løttu poppsangirnar hjá Aqua upp á ein høgt tónleikastig á pallinum.


text:
Nær: Fríggjadag 20. oktobur kl. 09:00 – 11:30
Hvar: Hagstova Føroya, Kvíggjartún 1, Argir
Pláss: 12 luttakarar
Kostnaður: Ókeypis
Fríggjadagin 20. oktobur bjóða vit fyritøkum vælkomnum á eyka verkstovu at brúka hagtalsgrunnin sum arbeiðsamboð.
Við ítøkiligum dømum hyggja vit at, hvussu røttu tølini verða funnin. Skráin er hendan:
- Endamálið við Hagtalsgrunninum
- Hagtalsøki í Hagtalsgrunninum
- Uppbygnaður og hvussu leiti eg
- Uppgávur
- Goym fyrispurning og leita fram aftur
- Hagtalsgrunnar í øðrum londum
- Hagvarpið - beinleiðis hagtøl á kunningarskíggjan
Pláss er fyri 2 luttakarum frá hvørjari fyritøku.
Melda til verkstovuna við at skriva teldupost til hagstova@hagstova.fo við hesum upplýsingum: Navn, teldupost og tlf. nr hjá luttakarum
Seinasta freist at melda til er til og við 19. oktobur,
Nýbryggjað kaffi verður at fáa. Vit gleða okkum at síggja tykkum
---
Í hagtalsgrunninum er vitan savnað um fólk, samfelag, vinnu, búskap og umhvørvi í Føroyum. Hagstovan arbeiðir støðugt við at gera hagtølini meira atkomulig og lættari at brúka. Verkstovurnar eru ein liður í arbeiðinum hjá Hagstovuni at styrkja almenna hagtalskunnleikan um føroyska samfelagið.
---
Um áhugi er, kann Hagstovan skipa fyri verkstovu fyri øðrum áhugabólkum. Send fyrispurning umvegis teldupost til hagstova@hagstova.fo.


text:
Stórur dagur hjá B68
Stórur dagur hjá B68
7. september 2017 Genturnar fara fríggjakvøldið at spæla steypafinalu á Tórsvølli Tað er ikki á hvørjum ári, at B68 er partur av steypakappingini heilt fram til finaluna. Soleðis er tað í ár, og fríggjakvøldið verður Tofta Ítróttarfelag partur av steypafinaluni í kappingini millum gentur 14-17 ár. Trýst á myndina niðast fyri fulla stødd.
Aftast frá vinstru: Mary Olsen, Eyð Knudsen, Eyðgerð Mikkelsen, Lív Venned, Lena Olsen, Rúna Olsen, Egil G. Olsen. Fremst frá vinstru: Margit Andersen, Miriam Egilsdóttir, Bjørk Noløe, Eyðbjørg Jacobsen, Edna Maria Højgaard, Ása Carlsen.
Hesar somu genturnar eru ikki heilt ókendar við, hvat tað er at spæla finalu. Í 2015 vunnu tær steypafinaluna í U-14 kappingini. Fríggjakvøldið verður EB/Streymur mótstøðuliðið. Soleiðis var tað eisini fyri tveimum árum síðani. Tá vunnu toftagentur 2-0. Fríggjakvøldið fáa vit at síggja, um B68 enn einaferð verður sigursharri, ella um tær í B68 fara at standa vónbrotnar, meðan tær í EB/Streymi fara at kenna sigursfagnaðin, sum tær á Toftum kendu fyri tveimum árum síðani. Í hesum túsund árinum hevur B68 tvær aðrar ferðir verið í steypafinaluni. Tað vóru U-14 genturnar, sum í 2013 taptu so ruddiliga 5-0 ímóti KÍ og í 2010, tá ið gentur 12-14 vunnu 2-0 ímóti júst KÍ. Eina aðru ferð var B68 í felagi við NSÍ, tá ið tær taptu finaluna 14-17 2-0 ímóti KÍ. Burtursæð frá hesum finalunum í hesi øldini, so komu tað bara tvær ferðir fyri undan aldarskiftinum, at nakað lið hjá B68 kvalifiseraði seg at spæla steypafinalu. Hesar finalurnar vóru báðar í 1995. Tá tapti B68 finaluna um løgmanssteypið 3-1 ímóti HB, og tá vunnu gentur 14-17 ár 3-2 ímóti HB.
Tað summar og dirrar av spenningi á Svangaskarði, og í skúlanum verður nú uppundir steypafinaluna tosað nógv um sera spennandi finaluna fríggjakvøldið. Egil Olsen er framúr nærlagdur venjari hjá gentunum. Hann og genturnar ganga við lív og sál upp í fótbóltin, tey hava fokus á rætta staðnum, og í ungdómsdeildini og Tofta Ítróttarfelag sum heild snýr tað seg í hesi vikuni serliga nógv um finaluna.
Gera nógv burturúr
Í sambandi við steypafinaluna verður andlitsmáling á Svangaskarði klokkan 16. Bussur fer suður í Gundadal klokkan 17.20 og farið verður heimaftur beinanvegin eftir steypahandanina. Ætlanin er at tað skal síggjast og hoyrast, at tað vera B68 viðhaldsfólk á Tórsvølli. Reyði og svarti liturin skulu vera sjónligir. Tí verður roknað við, at vit eru í B68 drakt og blusu. Um onkur ikki eigur drakt og troyggju, so ætla vit at hava okkurt við, sum tey kunnu vísa litirnar við. Men sum útgangsstøði rokna vit við, at vit eru væl úgjørd frá húsum av.
Gongdin higartil
Tølini siga, at B68 í 2017 eigur framúr óført lið í kappingini gentur 14-17 ár. Enn er langt á mál í landskappingini, sum ikki verður liðug fyrr enn leygardagin 7. oktober. Síðsti dystur hjá B68 er settur at vera fríggjadagin 6. oktober, og hann verður á útivølli ímóti HB.
Støðutalvan sigur, at okkara lið higartil hevur klárað seg stak væl. B68 er fremst við 40 stigum fyri fjúrtan dystir – tær hava vunnið trettan ferðir og spælt javnt einaferð – og tað eru sjey stig aftur til B36, sum er næstfremst við 33 stigum. Nú verður spennandi at vita, hvussu tað fer at laga seg í FM kappingini. Áðrenn fokus verður á endaspurtinum í landskappingini, so ræður tað um steypafinaluna. Finalan í steypakappingini millum gentur 14-17 ár verður á Tórsvølli fríggjakvøldið klokkan 19. Hon verður ímóti EB/Streymi, sum rættiliga hevur fingið vind í seglini í kvinnufótbólti. Leygardagin fer kvinnuliðið hjá EBS/Skála, sum kappast við KÍ um meistaraheitið, at spæla steypafinalu ímóti HB.
Tað hevur verið sera spennandi at fylgja okkara gentum á leiðini ímóti steypafinaluni. Í báðum dystunum var neyðugt við longdari leiktíð og brotssparkskapping, áðrenn tað var greitt, at B68 fór at halda fram í kappingini. Fjórðingsfinalan var ímóti KÍ. Tá var úrslitið 8-7, og í hálvfinaluni var úrslitið ímóti Víkingi 6-4. EB/Streymur hevur spælt tríggjar dystir á vegnum ímóti finaluni: í fyrsta umfari endaði tað við 10-0 sigri ímóti Giza Hoyvík. Fjórðingsfinalan var ímóti HB, og tá var neyðugt við longdari leiktíð og brotssparkskapping, áðrenn tað var greitt, at EB/Streymur hevði vunnið 4-3. Í hálvfinaluni vann EB/Streymur 1-0 ímóti MB, og fríggjakvøldið verður avgjørt, um tað skal vera EB/Streymur ella B68, sum fer at vinna steypið. Í landskappingini hevur B68 vunnið tvær ferðir á EB/Streymi. Í báðum førum var talan um teprar sigrar, og tað sigur okkum, at tað heilt víst verður tætt og spennandi fríggjakvøldið. 29. mars vann B68 1-0 á útivølli ímóti EB/Streymi. Tá skoraði Rúna Olsen sigursmálið stutt undan leikloki. 23. juni vann B68 á Svangaskarði 2-0 ímóti EB/Streymi. Tá skoraði Miriam Harishi Egilsdóttir bæði málini. EB/Streymur er á sætta plássi í landskappingini. Tær hava 19 stig fyri 13 dystir, meðan B68 hevur 40 stig fyri 14 dystir.
Hetta er nakað heilt fyri seg
Ein steypafinala er ein heilt serligur dystur. Tá verður alt avgjørt í einari uppgerð, meðan FM verður avgjørt í nógvum dystum, sum verða spældir yvir átta mánaða tíðarskeið. Í steypafinaluni hevur tað ikki so nógv at siga, hvør støðan er í FM kappingini. Tá snýr tað seg um, hvussu einstøku spælararnir eru fyri á finaludegnum, hvussu liðið er samansett, hvønn hugburð spælararnir hvør fyri seg og í felag vísa, hvussu væl venjarin hevur skipað liðið og spælskipanina og ikki minst, hvussu stuðulin er frá áskoðarunum. Eldhugaði venjarin, Egil Olsen, og spælararnir hava lagt nógva orku í fyrireikingarnar til finaluna. Teirra partur liggur ikki eftir. EB/Streymur er tiltikið at eiga góðar áskoðarar. Nú er avbjóðingin hjá okkum, sum halda við B68 at syrgja fyri, at okkara partur ikki fer at liggja eftir fríggjakvøldið. Bestu eydnu B68 genturnar.
Vit vóna, at tit fara at hoyra og síggja nógvan stuðul kring Tórsvøll fríggjakvøldið.
Myndir: Andri Gerðisá


text:
Jan Müller
12.03.2017 - 12:24
Ein oljurisi umhugsar at gloypa ein annan skrivar bretskt blað og sipar til ExxonMobil, sum kann hava áhuga í at keypa upp BP.
Stóra príslækkingin á olju síðani 2014 hevur verið orsøkin til munandi fleiri keyp og sølur av kolvetnisognum. Tað hava vit m.a. sæð fleiri dømi um í Norðsjónum og vestan fyri Hetland. Nú ganga tíðindi um eina ta størstu yvirtøkuna nakrantíð av einum oljurisa. Bretska blaðið Evening Standard veit frá keldum at siga, at heimsins størsta oljufelag, ExxonMobil, ætlar at keypa bretska oljurisan BP. Blaðið skrivar, at amerikanska oljufelagið skal hava spurt seg fyri hjá stórum partabrævaeigarum í BP, hvussu hesir fyrihalda seg til eitt møguligt uppkeyp. Fleiri av partaabrævaeigarunum eru teir somu í báðum feløgunum, eitt nú Blackrock og Vanguard. Sambært Bloomberg er eisini eitt annað stórt amerikanskt oljufelag, Chevron, áhugað í at keypa BP.
BP er væl kent frá oljuleitingini við Føroyar og var eitt tað fyrsta stóra altjóða oljufelagið, sum beyð seg fram til at bora brunnar í føroysku undirgrundini. Í dag er BP mest virkna oljufelagið eystan fyri føroyska markið, har tað stendur á odda fyri fleiri av stóru framleiðandi oljukeldunum. Hóast BP ikki fann olju við Føroyar, so hevur oljan.fo skilt á leiðsluni í felagnum, at hon framvegis heldur, at olja finst her. Tað er bara ein spurningur um tíð, til hon verður funnin. Fyrst er tó neyðugt at loysa basaltknútin tvs. at kunna síggja niður gjøgnum basaltið við seismikki. Tað er so nakað, sum serfrøðingarnir á Jarðfeingi eru komnir væl longri við at loysa. Og hetta fara vit uttan iva at frætta meira um, tá ljós verður varpað á komandi oljuleiting á Fiec ráðstevnuni í Norðurlandahúsinum í mai.
Eisini hini bæði feløgini, sum verða nevnd í sambandi við at keypa BP, nevniliga ExxonMobil og Chevron, hava verið partur av leitingini við Føroyar, tó at øll hesi feløgini hava latið síni loyvi innaftur. Um nakað av teimum fer at vera partur av komandi leiting er í skrivandi løtu óvist. Nýggj lóg til oljuleiting liggur í løtuni til viðgerðar í løgtinginum.


text: Slaktið er eitt tiltak í Tórsgøtu í Havn. Fyrireikararnir siga, at endamálið er: ”at seta sjóneykuna á dýrabara tilfeingið, sum vit fáa úr jørðini, av djórum, sum til dømis av seyði og neytum, til grønmeti, sum til dømis rabarbur og røtur. Ætlanin er at vísa á, hvussu nógv vit í veruleikanum kunnu fáa burturúr tilfeinginum, og hvussu vit kunnu gagnnýta tilfeingið á bestan hátt. Tey vitjandi fáa høvi at royna føroyskan mat, sum verður borðreiddur uppá ymsar mátar. Eisini fáa tey høvi at síggja hvussu slakt fer fram. Fyritøkur, sum á onkran hátt hava beinleiðis tilknýti til slakt av ymsum slagi, koma at luttaka á tiltakinum. Vit ynskja, at so nógv fólk sum møguligt koma til tiltakið og fáa eyguni upp fyri møguleikunum í tí fantastiska tilfeingi, ið okkara jørð hevur at bjóða. Tí verður alt ókeypis, bæði atgongd og maturin.”


text:
Føroya Bjór bjóðar várinum vælkomnum
Mentan09-02-2018 - 11:55 - Jóanis Albert Nielsen
Náttúran er við at vakna aftur, og fyrstu vártekin hómast. Tað merkist eisini á Føroya Bjór.
Hesaferð er várið heilt serstakt, nú 130 ár eru liðin, síðan Símun í Vági fór undir at bryggja á Føroya Bjór.
Aftur í vár heilsar Føroya Bjór várinum vælkomnum við Várbryggj.
Várbryggj er sett saman við serstøkum rávørum. Ein frísk og várlig bjór, sum hóskar seg væl afturvið fiski, ljósum kjøti og føroyska várinum.
Várbryggj fæst í 33 cl. dós í sølubúðunum hjá Føroya Bjór og Rúsdrekkasølu Lamdsins kring landið.


text:
Vit innfluttu fyri 6,6 mia. kr. í tíðarskeiðinum januar til november í fjør. Tað eru 800 mió. kr. meir enn sama tíðarskeið árið fyri, ein vøkstur á 14%.
Tað er meir innflutt av mest sum øllum vørubólkum. Bert í bólkinum maskinur og amboð er tað ein minking. Men innflutningurin í hesum bólki var óvanliga stórur í 2016, so hóast minking í fjør, er framvegis talan um, at nógv er innflutt av hesum vørum.
Størsti vøksturin við 286 mió. kr. er í brennievni, tað eru 49% meir enn sama tíðarskeið árið fyri. Í nøgd er innflutningurin av brennievni vaksin við 21%. Brennievni er nú eisini vorðin triðstørsta innflutningsvøra eftir høvuðsbólkum, við 13% av øllum innflutninginum.
Dagførd og útgreinað hagtøl um innflutningin eru at finna í hagtalsgrunninum her.


text:
(Greinin stóð á prenti í Punktum.fo, mánaðarliga mentanarblaðnum í gomlu
Dimmalætting, fríggjadagin 17. mai 2013).
Leygardagin 20. Apríl 2013 var Record Store Day hildin fyri sjeyndu ferð kring allan heim. Átakið verður hildið triðja leygardag í apríl mánaði, og er eitt hátíðarhald av tí óhefta plátuhandlinum, har serútgávur innan vinyl og fløgur koma út, umframt at serligar konsertir og tiltøk verða hildin degnum at frama.
Hóast Record Store Day fyrst og fremst snýr seg um at seta sjóneykuna á óhefta plátuhandilin og tað forkunnuga og unikka, ið ein slíkur handil selur, so er tiltakið eisini ein ábending um eitt generelt rák innan tónleikaútgávu og –samskifti: at hóast tónleikalig útbreiðsla seinasta ártíggið er flutt alt meiri yvir í digitala veruleikan, har tónleikur er ein úrtøkilig, afysisk vøra, ið verður downloadað og streamað, so hevur fysiska og visuella manifestið, ið vit rópa LP’in, enn fastatøkur á, um ikki øllum, so í hvussu er parti av tónleikafjepparum kring heimin.
Hóast vinylplátan sum format lá hálvgum í andaleypsbrotum gjøgnum øll 90’ini, og nærum hvarv av marknaðinum, so er hon komin sterkt aftur í aftur seinasta ártíggið, og er í skrivandi stund einasta fysiska tónleikaformati, hvørs sølutøl standa í støðugum vøkstri.
Undurføgru húsarnir
Í vetrarhálvuni var Danmarks Designmuseum í Keypmannahavn karmur um framsýningina PLADECOVERS – Vinylens revival
, ið var kuraterað av Lars Dybdahl, bókasavns- og granskingarstjóra, og Lauru Liv Weikop, Ph.d. lesandi.
Í sambandi við framsýningina var bók av sama heiti útgivin. Endamálið við framsýning og bók var at draga hyggjaran inn í “undurfulla heimin, ið plátuhúsar umboða”. Tey bæði siga sjálvi í lýsing av bókini: “Som grafisk objekt er coveret et “gesamtkunstwerk” – uadskilleligt fra sit musiske ophav, men alligevel et symbolsk og betydningsladet objekt i sig selv.”
Var tvær ferðir og vitjaði framsýningina, aðru ferð meðan kuratorarnir sjálvir leiddu okkum runt og greiddu frá, og eitt hitt mest áhugaverda við henni var at hon fyrst og fremst var skipað eftir temum, ið høvdu við visellu dygdirnar í plátuhúsunum at gera. Tónleikurin var sostatt sekunderur í mun til tað visuella, hóast tað er sjálvsagt, at mynd og ljóð mangan ganga hond í hond á einari plátu. Hetta við plátuhúsum og teimum minnum, tonkum, kenslum og royndum, ið knýta seg at teimum, er snøgt sagt ein háttur at orientera seg í tónleiki, ið ikki hevði borið til í einum reint digitalum samanhangi, og spurningurin er eisini hvussu tónleikur fer at at verða upplivaður í framtíðini. Fer hann at missa sína visuellu dimensjón, ella verður tað bara gjørt á nýggjar hættir, ið vit ikki reiðiliga hava ímyndað okkum enn?
'MPtree'. M. Møller & A. Nielsen, 2010. Træ replika av Technics SL-1210 plátuspælaranum, ið kann avspæla plátur! Var partur av framsýningini 'Pladecovers - Vinylens Revival'.
Í samrøðu við Politiken ger Lars Dybdahl m.a. vart við at tann vinyl revival, ið hevur tikið seg upp seinastu 10 árini fall saman við einum endurnýggjaðum áhuga fyri eitt nú skrivimaskinum og spegilsrefleks-fotofólum. Sum heild kann sigast at talan er um ein ávísan tokka fyri tí materiella, analoga og taktila, í eini tíð har flest allir miðlar flyta seg yvir í digitaliseraðan immaterialitet.
Hóast tað er eitt vaksandi hype rundanum tiltøk s.s. Record Store Day, so er tað alíkavæl vert at hava í huga, at tað er avmarkað hvussu nógv LP’ir selja. Tað fornoktar seg ikki, at talan er fyrst og fremst um ein nisju miðil og -markna. Men hetta er eisini við til at gera LP’ina so forkunnuga og dragandi, umframt at hon fascinerar við sínum nostalgiska eyðkenni og grafisku megi.
Søgan um plátuhúsan
Tað var amerikumaðurin Alex Steinweiss, ið uppfann grafiskt sniðgivna plátuhúsan. Áðrenn Steinweiss fekk starv á Columbia Records í 1939 vóru plátuhúsar keðiligir og einstáttaðir á at líta, og sølan var eisini hareftir. Steinweiss fekk starvið at gera lýsingar, men sum frá leið fekk hann eisini møguleikan at gera meiri burturúr sjálvum plátuhúsunum. Hann fór í gongd, og ikki gekk long tíð, fyrrenn plátufelagið varnaðist at hansara grafiskt pyntaðu plátuhúsar seldu hópin betri enn standard húsarnir.
Paula Scher, ið sniðgav húsar fyri Columbia í 70’unum, segði einaferð, at Steinweiss í roynd og veru kom við einum sára einføldum hugskoti: at knýta eina ávísa mynd at einum ávísum tónleikaverki. Hetta einfalda hugskotið broytti tó mátan vit skilja, samskifta og brúka tónleik í dag. Tað hoyrir eisini við til søguna at Steinweiss altíð valdi hitt metaforiska framum hitt bókstaviliga: tá hann t.d. skuldi gera húsa til eina Bartok klaver konsert, droppaði hann portrettið av Bartok, og valdi ístaðin eina mynd av hamarum, streingjum og tangentum á einum klaveri við stiliseraðari bakgrund. Henda tilgongdin, har plátuhúsin í sjálvum sær var ein listarlig viðmerking til tónleikaliga innihaldið í pláturillunum, var við til at leggja lunnar undir hina meira ambitiøsu tilevningina av plátuhúsum.
Gjøgnum ártíggini hava ymsar “stjørnur” innan plátuhúsasniðgeving gjørt vart við seg. Tað ber t.d. illa til at nevna Pink Floyd uttan samstundis at nevna ikonisku húsarnar hjá Storm Thorgerson, ið andaðist fyri kortum. Saman við Aubrey Powell var Thorgerson leiðari í sniðgeva-toyminum Hipgnosis, ið gjørdi kendar plátuhúsar fyri fleiri stór rock og popp nøvn frá síðst í 60’unum og inntil fyrst í 80’unum. Ein landsmaður hjá teimum í Hipgnosis var Roger Dean, ið teknaði hugflogsríkar, eksotiskar dreymsjónir til húsar hjá eitt nú Yes og Uriah Heep. Ein annar var týsktføddi Abdul Mati Klarwein, hvørs íblástur frá surrealismu og psykedelia veitti litríkar súmbolskar húsamyndir til eitt nú Miles Davis, Santana og Earth Wind & Fire. Og ikki at gloyma Andy Warhol, ið tilevnaði legendariska bananplátuhúsan fyri The Velvet Underground & Nico.
Fotografar defineraðu stílin
Summi plátufeløg hava havt góðar royndir við at hava egnar “in-house” sniðgevar, ið hava givið plátunum ein serligan dám, ið umboðar estetikkin hjá plátufelagnum. Eitt nú Peter Saville á Factory Records, ið gjørdi eyðkendar húsar fyri Joy Division, New Order, Ultravox, Roxy Music o.o. Eitt annað enskt indie plátufelag í 80’unum var 4AD, hvørs tætta samstarv við Vaughan Oliver veitti eyðkendar visuellar samleikar til bólkar sum Cocteau Twins, Dead Can Dance og Pixies. Eisini finnast dømi um fotografar, hvørs visuellu eyðkenni hava verið við til at definera stílin hjá ávísum bólkum. Tað ber t.d. illa til at ímynda sær U2 og Depeche Mode uttan at hugsa um tiltiknu s/h myndirnar hjá Anton Corbijn. Og hvussu høvdu John Lennon, Bruce Springsteen og Patti Smith sæð út uttan portrett myndirnar hjá Annie Leibowitz?
Í 90’unum komu ymsar nýroyndir undan kavi, eitt nú enska art design kollektivið Tomato, ið m.a. taldi tvinnar limir úr elektroniska bólkinum Underworld, og eisini veitti plátuhúsarnar til bólkin. Tomato er eitt gott dømi um tá mørkini millum lýsingar og list og millum tónleikara og plátuhúsasniðgeva gerast alsamt kámari. Nakað líknandi sæst í enska rock bólkinum Radiohead, har sangarin Thom Yorke undir eyknevninum Tchocky er húsasniðgevi saman við listamanninum Stanley Donwood.
Plátuhúsar í Føroyum
Hvussu plátuhúsar hava ment seg í Føroyum gjøgnum ártíggini, er ein góður spurningur. Eg kenni tíverri ikki tað stóra til smálutirnar í eldra partinum av hesi søguni, og má leggja afturat at hon hevði verið verd at granska nærri.
Fyrsta plátan, ið kom út í Føroyum var mær vitandi Silje Lilequist
, ið feðgarnir Conrad og Ehrenfryd Juhlert góvu út í 1928. Hendan LP’in man neyvan hava havt nakran plátuhúsa sum so, tí hesir vóru sum áður nevnt ikki uppfunnir tá. Hugsar ein aftur á eyðkend dømi innan føroyskar plátuhúsar, so renna útgávurnar hjá eitt nú Faroe Boys (1967) og Straight Ahead (1978) einum í hug. Havnar Jazzfelag, seinni Plátufelagið Tutl, var eisini rættiliga tíðliga úti við áhugaverdum plátuhúsum.
Í nýggjari tíð eru teir báðir Niels Arge Galán og Uni Árting eitt dømi um eitt sniðgevingar-toymi innan føroyskar plátuhúsar. Umframt at hava sniðgivið ørgrynnu av fløguhúsum bæði saman og hvør sær, stóðu teir eisini fyri fyrstu føroysku LP útgávuni í 00’unum: Viva La Republica!
hjá 200 (á fløgu í 2005, á LP í 2006), ið teir eisini spæla við í.
Um somu tíð kom Terji og Føstufressar LP’in frá ‘90 aftur í handlarnar, men hetta var mær vitandi yvirskot frá upprunaligu útgávuni, ið var funni fram aftur og sett í sølubúðirnar. Debutplátan hjá Orka Livandi Oyða
kom út í 2007 á Tutl, og var endurútgivin á franska plátufelagnum Ici D’ailleurs í 2008, m.a. á vinyl. Power Oyster góvu debut bandið (!) Instant Classic vol. 1: Male Dominance
út sum LP í 2009. Sama árið kom undirritaði út við The Desert Holds A Flower
á LP og fløgu, og í 2010 komu Steenild+Guttesen (t.e. danski gittarleikarin Peter Steenild og føroyska Maria Guttesen) við LP’ini Reconstructed
. Tað serliga við hesi LP’ini var at hon einans var útgivin sum LP og download.
Í 2011 kom onnur Orka plátan Óró
, og í fjør góvu bæði Eivør og Teitur hvør sína LP út: ávikavist Room
og Four Songs EP
. Í januar var Ghost With Skin
hjá Benjamin útgivin á LP á týska Popup Records. Annars hava Týr eisini útgivið onkrar sonevndar “picture disc” serútgávur á týska Napalm Records.
Allar tær seinast nevnu eru annars útkomnar á Plátufelagnum Tutl, og hetta verður so vítt eg veit eisini galdandi fyri tær komandi. Tað frættist at í næstum fara eitt nú Bendar Spónir, The Absent Silver King, Kári Sverrisson, Knút, Benjamin, Teitur, Orka o.o. at geva út á vinyl.
Spennandi tíðir eru sostatt fyri framman innan vinyl útgávu, bæði í Føroyum og altjóða. Hóast LP plátan hevur næstan 100 ár á baki, og mundi farið í søgubøkurnar fyri bert 10-15 árum síðani, so er líkt til at hon er komin fyri at vera. Og álvaratos, finst nakar lekrari háttur at lurta tónleiki enn á eini elegantari, knitrandi vinylplátu, meðan ein situr við einum vøkrum plátuhúsa í hondini?


text:
Kalpana Vijayavarathan vart ph.d. á Fróðskaparsetrinum
Hvat er ein góður lærari? Hendan spurningin hevur Mentamálaráðið nýliga sett fram í einum stuttfilmi í sambandi við ráðstevnu fyri fólkaskúlalærarum í Føroyum. Fríggjadagin 17 november kom Kalpana Vijayavarathan við áhugaverdum íkøstum til at svara hesum spurningi á økinum, sum hon hevur granskað farnu 3 árini.
Kalpana Vijayavarathan vardi ph.d.-ritgerð sína frammanfyri eini fittari fjøld av fólki í høllini á Námsvísindadeildini. Her vóru serliga familja og vinir, starvsfelagar frá Námsvísindadeildini og øðrum deildum á Fróðskaparsetrinum, fyrrverandi starvsfelagar og lærarar ymsa staðni frá. Tey upplivdu eina drúgva og gjølliga verju, sum í eins stóran mun var ein faklig samrøða sum ein próvtøka.
Kalpana Vijayavarathan hevur seinastu gott trý árini arbeitt við hesi verkætlan á Námsvísindadeildini á Fróðskaparsetrinum. Hon lat ritgerina inn til verju til ásetta tíð í august í ár. Ph.d.-verkætlanin, sum er fíggjað av Fróðskaparsetri Føroya, er tað sum verður kallað “a double degree”, sum er ein avtala millum Aarhus Universitet og Fróðskaparsetur Føroya.
Ritgerðin er um fatanina hjá 8. floks lærarum um undirvísing í talaðum enskum í Føroyum og um, hvussu hendan fatan ávirkar praksis. Ritgerðin byggir m.a. á samrøður við og eygleiðingar av undirvísingini hjá sjey lærarum.
Høvðusvegleiðari hevur verið Susana S. Fernández, ph.d. og lektari á Afdeling for Tysk og Romanske sprog á Århus Universitet, meðan Birgit Henriksen, professari á Institut for Engelsk, Germansk og Romansk á Københavns Universitet, hevur verið hjávegleiðari.
Í metingarnevndini vóru:
Carmen Heine, lektari á Århus Universitet, forkvinna
Tore Nilsson, lektari á Stockholms Universitet
Marie Christine Appel, lektari á Open University of Catalonia
Nýskapandi og áhugaverd ritgerð
Carmen Heine legði út við at lýsa ritgerðina, áðrenn Kalpana Vijayavarathan fekk orðið. Metingarnevndin var samd um, at hon hevði stór rós uppiborið fyri dygt arbeiðið, og at tað var ein fragd at lesa ritgerðina.
Síðani fekk Kalpana høvi at greiða frá um tankarnar handan granskingina, um háttalag og arbeiðið við samrøðum, eygleiðingum og greiningum. At enda tók hon samanum niðurstøðurnar og metti um týdningin og møguliga nyttuvirðið av hesi granskingini.
Fyrsti opponentur var Tore Nielsen, sum legði út við at spyrja um fatan og greining av ymsum hugtøkum og førleikum. Tey høvdu eina áhugaverda samrøðu, har Kalpana eisini fekk høvi at greina partar av ritgerðini nærri.
Aftaná steðgin var ein spurningur frá salinum, har spurt varð um hugsanina um nýtslu av móðurmáli í undirvísing í fremmandamáli. Her helt Kalpana m.a., at tað kann vera ein góð hjálp at nýta móðurmál í støðum, har tað kann hjálpa samrøðuni og fatanini á glið.
Annar opponenturin var Marie Christine Appel, sum legði út við at staðfesta, at ritgerðin eftir hennara tykki er sera viðkomandi og vónandi kemur at broyta ting frameftir. Hon vísti á, at tað ofta er eitt glopp millum tað, sum verður borið fram á fakligum ráðstevnum og tað, sum hendir í flokshølunum. Hon metti, at ritgerðin her er øðrvísi og kann verða eitt týdningarmikið bindilið millum ástøði og veruleika. Tí mælti hon eisini til, at ritgerðin verður útgivin, men við onkrum broytingum, sum kunnu gera hana enn betri.
Í hesi samrøðuni varð serliga tosað um, hvussu Kalpana hevur arbeitt við at menna kodingina av ymsu hugtøkunum, og um og hvussu hetta kann brúkast av øðrum. Her varð eisini umrøtt, hvørt tað var tilvitað, at teir sjey lærararnir ikki vóru nærri lýstir, so tú fekst eina heildarfatan av teimum. Tað var váttað við tilvísing til avmarkaða umhvørvið, har sjálvt stuttar lýsingar kunnu avdúka, hvør einstaki lærarin er. Hetta hevði helst órógvað meira, enn tað hevði kunna skapt av meirvirði.
At enda var tað forkvinnan í metingarnevndini, Carmen Heine, sum fekk orðið. Hetta er ikki vanligt í Føroyum, har formaður ella forkvinna hevur leiklutin sum leiðari av verjuni, men hetta er sum skilst vanligt í Aarhus. Hon spurdi um ymiskt, sum hon helt kundi havt verið gjørt øðrvísi ella sum hon vildi vita meira um. Hon undraðist serliga á, hvussu tað hevði eydnast Kalpanu at fáa hesar lærararnar at reflektera so djúpt og verða so opnar í samrøðunum. Kalpana helt, at tað kundu vera fleiri orsøkir, kanska orsakað av hennara bakgrund – hon kallaði seg ’native foreigner’ –, at hon í tilgongdini hevur lagt dent á at vilja skilja, ikki døma ella meta um avrik og meiningar hjá lærarum, og at fatanin var, at øll høvdu sama ynski um at skilja fyri at mennast. Ein partur av frágreiðingini var helst eisini, at hon hevði fleiri samrøður við lærararnar, og at tey vendu aftur til somu spurningar frá ferð til ferð.
Aftaná góðar tríggjar tímar fór metingarnevndin á fund, har tey mettu um verjuna. Stutt eftir kunngjørdi Carmen Heine, at ein samd nevnd helt, at Kalpana Vijayavarathan hevði staðið verjuna og skuldi fáa ph.d.-heitið. Tey róstu henni aftur fyri eitt megnar avrik við ritgerð og verju, sum bæði hon og vegleiðararnir kundu vera errin av.
Eftir at Sigurð í Jákupsstovu, rektari, hevði handað ph.d.-prógvið, var móttøka fyri áhoyrarunum.
Á myndini frá vinstru: Birgit Henriksen, Carmen Heine, Abraham og Kalpana Vijayavarathan, Susana S. Fernández, Tore Nilsson og Marie Christine Appel.
Abstract
Research in English as a foreign language (EFL) teacher cognition (TC) continues to highlight the crucial significance of the role of TC in teaching. TC and teaching speaking (TS) in EFL is under researched, and this case study attempts to add to this significant field.
The purpose of this case study was to glean TC about TS of seven grade 8 EFL teachers in The Faroe Islands and ascertain the impact of TC on their TS praxis. Semi-structured interviews, observations and document analysis were used to elicit data to fulfil research aims. The results show that TC does impact TS and overall, there is congruence between TC and TS. This congruence is a result of two factors: a. the strong influence of ‘apprenticeship of observation’ i.e. the influence on teachers from the way they were taught as students and b. the interpretation of TS as facilitating student spoken performance in the classroom. This means ‘doing speaking’ i.e. opportunities for speaking rather than teaching speaking i.e. using specific strategies to teach students to speak predominates.
There is minor incidence of incongruence between teacher cognition and teaching speaking, which may indicate the core-peripheral beliefs dichotomy in teaching. Core beliefs are experience based and are chosen over peripheral beliefs, which are theory based and have not been tried and tested in practice by teachers to become part of the teaching repertoire. This accounts for the gap between cognition and teaching.
The ‘Teaching-speaking cycle’ of Goh and Burns (2012) has been chosen to identify the reflection of the ‘state of the art’ in grade 8 praxis in teaching speaking. It subsumes earlier teaching speaking models and advocates a holistic approach to teaching speaking with specific activities to be carried out successively to promote the teaching of speaking. There is sporadic reflection of aspects of the model in grade 8 teaching speaking praxis, emphasising that there is ‘doing speaking’
The study underlines the pivotal role of teacher education in equipping teachers for their profession and proactively helping pre-and post-service teachers to be critically selfaware of the influence of teacher cognition on their praxis. It pinpoints the importance of continued professional development for teachers during their careers and makes a case for educational research to impact teaching and make a difference in education.


text:
Innsent
09.04.2017 - 20:18
Langa fríggjadagin 14. apríl kl. 16 til 18 letur ein framsýning við verkum hjá Randi Martin upp í Galerie Focus í Lambagerði 1 í Havn.
Randi Martin er av Tvøroyri og hevur síðani 1959 búð í Danmark, undantikið 2 ár í Congo. Frá 1978 til 1982 gekk hon á Billedskolen í Keypmannahavn. Hon hevur sýnt fram síðan 1979 ymsa staðni í Føroyum og í Danmark, í Týsklandi og USA.
Randi Martin arbeiðir mest við grafikki, síðani 1999 hevur hon arbeitt á Atelier Agerbo í Keypmannahavn.
Hennara grafisku verk hava altíð uppruna í eini persónligari uppliving, ofta næstan gloymdar støður, sum treingja seg uppá og mugu lýsast í eini mynd.
Upplivingin verður til eina mynd gjøgnum skitsu og grafiska prentplátu og transformerast frá tí privata til nakað vónandi alment. Endamálið er, at áskoðarin sær seg sjálvan í tí endaliga verkinum.
Tað einstaka verkið verður til í einum samstarvi við eigaran av grafiska verkstaðnum, har hon arbeiðir. Tey tjakast um søguna og koma fram til søguna og kompositiónina í myndini.
Randi krevur nakað av sínum áskoðarum. Áskoðarin skal arbeiða við síni uppliving. Eins og Picasso’sa GUERNICA kann upplivast beinleiðis, so kann tað geva eina eyka dimensión , at kenna bakgrundina, inspiratiónina.
Á framsýningini í Galerie Focus eru fleiri grafisk verk og málningar.


text:
Porkeris skúli.
Starv leyst at søkja í Porkeris skúla skúlaárið 2016/2017:
Eitt starv sum stuðul, 22 tímar um vikuna, lønarbrot 0,5, til næmingar við serligum tørvi.
Søkt verður eftir stuðli, sum:
undir ábyrgd leiðslunnar og í samstarvi við lærarar skúlans skal undirvísa og taka lut í
dagliga arbeiði skúlans
dugur at samstarva og er fyrikomandi
Stuðlar verða løntir sambært sáttmála millum Fíggjarmálaráðið og Pedagogfelagið.
Starvið er tíðaravmarkað og verður sett fyri skúlaárið 2016 – 2017.
Umsóknir við avriti av prógvum, CV og møguligum viðmælum skulu vera skúlaleiðaranum í
hendi í seinasta lagi mánadagin 8. august 2016, kl 18.00.
Nærri fæst at vita um starvið við at venda sær til Mannbjørn Olsen, skúlaleiðara mobil 262864 ella
við at senda t-post til mannbjoern.olsen@skulin.fo


text:
Kiran Jóanesarson
09.02.2018 - 09:15
Fiskur > Tíðindi > Føroyar
Farmaskipið Atlantic, sum hevur havt heimstað í Streymnesi seinastu árini, er nú strikað úr FAS skipanini. Á heimasíðuni hjá Skipaskrásetingini stendur, at skipið er selt til av landinum.
Atlantic varð skrásett í Streymnesi 31. august í 2006, og hevur havt sama heimstað har seinastu knapt 12 árini.
Skipið skifti tó eigara. Tað var Niels Andrias Mortensen, sum skrásetti Atlantic í FAS, men seinni skifti skipið eigara. Skipið var tó framhaldandi skrásett í Streymnesi.
Keypararnir eru KS Shipping Line Inc í Glenville Drive Kingstown, men keypsprísurin er ókendur.


text:
Síðani løgtingsins fíggjarnevnd síðsta ár fór at “málsviðgera” sjálv, og gera nýggja fíggjarlóg við nógvum innbygdum – og almennum – rossahandlum, hevur henda nevnd ikki havt somu tign sum frammanundan. Nú fíggjarlógin fyri 2010 skal samtykkjast er nógv sum bendir á, at sama skilið verður aftur í ár.
At síggja til er býtið á íløgunum annars rættiliga javnt býtt millum málsøkini hjá teimum trimum samgonguflokkunum:
Orðaskiftið millum Anfinn Kallsberg, fíggjarnevndarformann og Jóannes Ejdesgaard, fíggjarmálaráðharra í DV+( 6/10/09) vísti tó ikki á nakað serliga gott samgongustev. Tvørturímóti, so boðaði fíggjarnevndarformaðurin frá, at hann ætlaði at halda fram at utbyggja infrastrukturin, og hann ætlaði at fáa tunlarnar norður um Fjall inn aftur, og at hann metti at hetta kundi gerast uttan at røktarheimini vórðu strika, og hann helt heldur ikki at havrannsóknarskipið var í nøkrum vanda. Sostatt havi eg loyvt mær at seta hesar iløgur fyri seg:
Fíggjarnevndarformaðurin vildi vera við, at íløgurnar ikki vóru nóg væl spjaddar um landið, tí at 60% fullu í miðstaðarøkinum. Og so vísti hann á, at onkrar av løgujáttanunum helst ikki fór at verða brúkt, tí lógargrundarlagið ikki var tøkt enn.
Út frá hesum fari eg at loyva mær at spáa um, at broytingarnar í løgujáttanum verða hesar:
- Landssjúkrahúsið fer at fáa 10 milliónir til útbygging. Hetta er 24 milliónir minni enn í uppskotinum frá fíggjarmálaráðnum. Orsøk: Tað liggur í miðøkinum.
- Skúladepilin í Marknagili verður settur á time-out, og 28 milliónir verða leysar av løgujáttanini. Orsøk: Hann liggur í miðøkinum.
- Ítróttar- og mentanarverkløg fáa heldur ikki ásettu 10 milliónirnar. Orsøk: Lógin er ikki samtykt enn.
Felags fyri hesi øki, sum eg giti at fíggjarnevndin fer at skera niður á, er, at landsstýrisfólk hjá Javnaðarflokkinum sita við hesum málsøkjum.
Ætlanin er, sambært fíggjarlógaruppskotinum 2010, at brúka 69 mill. kr. til tunnlarnar í 2011, men onki í 2010. Minkingarnar í fíggjarlógaruppskotinum, sum eg giti fara at verða viðgjørdar, geva 62 milliónir, sum onkur helst heldur hoskandi kundu verði brúktar til tunnilin norður um Fjall, og broytir tað íløgubýtið til hetta:
T.v.s. at útvið helvtin av øllum íløgum verða í jarn, asfalt og betong. – Tosaði onkur um bleyt virðir?


text:
Konsert í Skúlanum á Giljanesi
Flokslærarin hjá 9. Flokki í Skúlanum á Giljanesi, Rutt á Plógv, fekk í gjár handað heiðursplátu, sum staðfestir, at skúlin er Ársins Roykfríi Skúli 2014. Flokkurin vann skúla sínum henda heiður, og plátan verður hongd upp í skúlanum. Allir næmingarnir vórðu samlaðir til eina konsert við Sakaris, hetta saman við heiðursplátuni var vinningurin, sum Fólkaheilsuráðið lat í ár.
Talið av luttakandi flokkum økist ár undan ári, í ár vóru tað so 67 skúlaflokkum kring alt landið, sum vóru við í kappingini. Flokkarnir skuldu vera roykfríir í ein mánað, frá 9. september til 9. Oktober. Hetta megnaðu 42 flokkar, og í lutakasti, sum Fólkaheilsuráðið skipaði fyri, gjørdist 9. flokkur úr Skúlanum á Giljanesi hepni vinnarin.
Vit ynskja teimum til lukku!
myndirnar hevur Kjartan Madsen tikið
Tøl og fakta frá 2014:
Luttakandi børn frá 5. til 10. flokk: 1280
Luttakandi flokkar: 67
Luttakandi flokkar, sum kvalifiseraðu seg til lutakast: 42
Vinnandi flokkur: 9. Flokkur úr Skúlanum á Giljanesi
Skúlin á Giljanesi er tískil Ársins Roykfríi Skúli.
Tøl og fakta frá 2013:
Luttakandi børn frá 5. til 10. flokk: 1039
Luttakandi flokkar: 55
Luttakandi flokkar, sum kvalifiseraðu seg til lutakast: 49
Vinnandi flokkur: 8. a í Eysturskúlanum.
Eysturskúlin er tískil Ársins Roykfríi Skúli.
Tøl og fakta frá 2012:
32 flokkar luttóku
Vinnari var 6. flokkur í Skúlanum við Løgmannabreyt
Luttakandi børn í 2012: 520


text:
Valevnislistar til kommunuvalið 8. nov. 2016
Valevnislistar til kommunuvalið 8. nov. 2016
Seinasta freist at lata valevnislistar
inn er tann:
18. oktobur 2016, kl. 18.00
Ein listi kann í mesta lagi hava 9
valevni. Um henda treyt ikki verður hildin, verður listin lýstur ógildugur. Valevnini
skulu vera skilliga lýst við navni, starvi, búðstaði og føðingardegi og skal
listin vera latin inn av einum stillara.
Listin skal vera undirskrivaður av í
mista lagi 10 og í mesta lagi 25 veljarum sum stillarum, og hjálagdur skal vera
serligur listi yvir stillarar, har teir eru skilliga lýstir við navni, starvi,
búðstaði og føðingardegi. Ein persónur kann ikki vera stillari á fleiri listum.
Valvenislistarnir mugu verða
valnevndarformanninum ella kommununi í hendi í seinasta lagi tann 18. oktobur
2016, kl. 18.00
Súsanna K.
Christiansen, form.
undir Lokka 2
730 Norðdepli
Tlf. 295092
IV
Valevnislistar.
§
6. 1) 2) 6)
Atkvøðugreiðslan fer fram sambært valevnislistum, har ávísir persónar eru
uppskotnir sum valevni.
Stk. 2. Valevnislistarnir mugu vera valnevndarformanninum ella kommununi í hendi í seinasta lagi kl. 18.00, 3 vikur undan valdegnum.
Stk. 3. 3) Listin skal vera undirskrivaður av í minsta lagi 15 og í mesta lagi 25 veljarum sum stillarum, og hjálagdur skal vera serligur listi yvir stillararnar, har teir eru skilliga lýstir við navni, starvi, bústaði og føðingardegi. Er íbúgvaratalið í kommununi minni enn 1000, eru 10 stillarar nóg nógvir. Er íbúgvaratalið minni enn 200, eru 5 stillarar nóg nógvir. Listin skal vera latin inn av einum stillara, og hesin hevur rætt til á einum avriti av valevnislistanum at fáa kvittan frá formanninum ella kommununi fyri, at listin er móttikin og nær. Ein persónur kann bert vera stillari á einum lista. Er ein persónur stillari á fleiri listum, verður hann at strika á øllum.
Stk. 4. Ein listi kann hava færri og í mesta lagi 4 valevni fleiri enn tað samlaða talið av bygda(r)ráðslimum/býráðslimum, ið skulu verða valdir. Um henda treyt verður ikki hildin, skal listin verða lýstur ógildugur. Um talið á valevnum á øllum listunum samanlagt ikki er 2 fleiri enn talið á bygdarráðslimum/býráðslimum, ið skulu verða valdir, skal valnevndin, tá uppstillingarfreistin er úti, gera ein valevnislista, so talið á valevnum kemur upp á tað ásetta.
Stk. 5. 3) Valevnini skulu vera skilliga lýst við navni, starvi, bústaði og føðingardegi, so at eingin samanblanding við nakran annan valbæran persón stendst av. Er okkurt valevni ikki valbært, ella er tað so óskilliga lýst, at ivi kann vera um, hvønn valbæran persón sipað verður til, verður navn hansara strikað av listanum.
Stk. 6. Heldur valnevndin, at ein rættstundis innlatin valevnislisti er so ófullfíggjaður, at neyðugt er at gera hann ógildugan, skal nevndin beinanvegin boða viðkomandi stillara frá hesum og geva honum høvi til innan 24 tímar at bøta um brekið.
Stk. 7. Er ein persónur uppstillaður á fleiri listum, skal valnevndin siga honum frá hesum. Hann kann tá skrivliga yvirfyri valnevndini siga frá, um hann bert vil standa á einum lista og hvørjum. Valnevndin skal hava gjørt honum tað kunnugt seinast 12. dagin undan valinum, og skal hann hava svarað valnevndini seinast 11. dagin undan valinum, so stillararnir á hinum listunum, sum viðkomandi stóð á, kunnu fáa høvi til innan 24 tímar at seta annað valevni í hansara stað.
Stk. 8. Um valevnislisti verður lýstur ógildur, ella um valevni ella stillari verður strikaður av listanum, skal henda avgerð nevndarinnar, sum er endalig, verða skrivað í valbókina, og úrskrift úr henni um hetta skjótast møguligt, og í øllum førum fyri valið, verða send tí stillara, sum listan hevur latið inn.
§ 7. 1) 5) Teir av
valnevndini góðkendu valevnislistar fáa hvør sær eitt bókstavfrámerki (A, B, C
o.s.fr.), og á hvørjum lista verður sett talnummar (1, 2, 3 o.s.fr.) framman
fyri hvørt valevni í somu raðfylgju, sum tey av stillarunum eru uppsett.
Bókstavafrámerking hjá flokki, sum hevur rætt at taka lut í løgtingsvali, eigur
at vera sami bókstavur, sum flokkurin áður hevur nýtt í sambandi við
løgtingsval.
II.
Fyrireikingar til valið.
§
3. 1)
2)
3)
Valið verður fyrireikað og fyriskipað undir leiðslu av eini valnevnd, sum sett
er av bygda(r)ráðnum/býráðnum. Nevndin hevur í minsta lagi 3 limir og skipar
seg sjálv. Nevndin sitir sama tíðarskeið sum bygdarráðið/býráðið.
Bygda(r)ráðslimur/býráðslimur ella persónur, sum er uppskotin sum valevni, kann
ikki vera limur í valnevndini.


text:
Á hesi temasíðu er evnið holocaust. Á síðuni eru almennir upplýsingar, undirvísingarupplegg og slóðir til tilfar í Námi at brúka í skúlanum.
Tað var undir seinna heimsbardaga, at umleið 6 milliónir jødar umframt fólk frá øðrum minnilutabólkum, so sum samkynd, vórðu dripin. Hetta verður kallað holocaust.
27. januar minnast vit holocaust. Henda dag í 1945 fríaði Reyði herurin hjá Sovjettsamveldinum jødarnar og onnur kúgað fólk úr týningarleguni Auschwitz.
Hetta undirvísingaruppleggið vendir sær til næmingar og lærarar í hádeild. Vit hava einki Filmseftirlit ella Miðlaráð, men metingin hjá danska Medierådet og øðrum útlendskum ráðum er, at filmurin er hóskandi at síggja hjá næmingum, ið eru 15 ár og eldri.
Tið:
12 tímar, har 4 tímar hanga saman, so øll síggja filmin í felag út í eitt. Til ber eisini at gera minni burturúr. Tá brúka vit bara 4 tímar.
Tilfar:
Filmurin Schindler’s List (Steven Spielberg, 1993, USA, 187 min), sum fæst til láns í Námi.
Atlas hjá Námi.
Undirvísingargongd:
1.-2. tími:
Fyrireiking um seinna heimsbardaga og holocaust. Hvørjir vóru partarnir í krígnum, hvussu leingi vardi kríggið, og vóru Føroyar á nakran hátt við í krígnum? Hvørja menniskjafatan høvdu nasistar, tá talan var um jødar? Hví vildi Hitler drepa allar jødar? Hvussu sá Evropa út undir krígnum? Finnið býirnar Kraków, Berlin og Wien. Hvar vóru týningarlegurnar Auschwitz og Plazow. Finnið tilfar um Oskar Schindler, sum er høvuðspersónur í filminum.
2.-5. tími:
Stutt um leikstjóran Steven Spielberg. Hugt verður eftir filminum Schindler’s List (Steven Spielberg, 1993, USA, 187 min)
6.-12. tími:
Lýs persónarnar:
Hvør er Oskar Schindler, og hví er ein søga at siga um hann? Broytist hann gjøgnum filmin? Greið frá hví og hvussu.
Hvør er Itzhak Stern, og hvussu verður hann lýstur, mótvegis Oskar Schindler?
Hvør er Amon Goeth, og hvønn týdning fær hann í filminum?
Hugsa tær, at tú møtti øllum hesum trimum persónum og skuldi gera eina samrøðu við teir. Set hvørjum teirra ein spurning.
Symbol:
Hvussu verða jødar merktir?
Hvørji nasistisk hernaðarmerki síggja vit í filminum? Greið frá, hvussu tey síggja út.
Hvat er Talmud, ein rabbinari og sabbat?
Í einum ringi, sum Schindler fær, stendur skrivað, at tann, sum bjargar einum lívi, bjargar allari verðini. Greið frá, hvussu vit skulu skilja tað.
Litir:
Filmurin er svart-hvítur, men eisini í litum. Hvør er effektin, og hevur hon nakran týdning, tá skift verður til lit? Ger møguliga samanberingar við JFK (Oliver Stone, 1991), har ein partur av filminum er reyður í eini roynd at skilja fakta frá fiktión.
Filmsbrot:
Vel eitt brot úr filminum, eina senu, sum tú heldur vera tað bestu og mest sigandi í øllum filminum, sæð í mun til evnið, sum er holocaust. Greið frá, hví tú valdi hetta brot.
Hagtøl:
Hvussu nógvir jødar vóru dripnir undir seinna heimsbardaga? Vóru onnur forfylgd á sama hátt?
Eftirmeting:
Hvat heldur tú, at týskarar í dag halda um holocaust?
Skriva eitt ummæli av filminum.


text:
Leys størv á Serbreytini
Miðnám á Kambsdali søkir starvsfólk til serbreytina
Serbreytin er nýggj breyt í miðnámsskúlaskipanini, sum byrjaði á Miðnámi á Kambsdali á heysti 2015. Serbreytin er fyri næmingar við serligum tørvi, sum ikki eru førir fyri at fylgja undirvísingini í vanligu miðnámsskipanini. Undirvísingin á serbreytini er einstaklingalagað undirvísing í smáum bólkum, bæði í vanligum lærugreinum á hóskandi stigi og í sosialum og verkligum førleikum eftir OCN-skipanini.
Í sambandi við, at virksemið verður víðkað, verður søkt eftir
- tveimum starvsfólkum til serbreytina við námsfrøðiligari útbúgving, eitt nú læraraprógvi, námsfrøðingaprógvi ella aðrari viðkomandi útbúgving.
Talan er um fulltíðar størv at seta frá 1. august.
Dentur verður lagdur á royndir og útbúgving innan sernámsfrøðiliga økið ella aðra viðkomandi útbúgving. Førleiki at undirvísa í tónleiki á serbreytini kann vera ein fyrimunur.
Skúlin fer at leggja dent á, at umsøkjarar fara at taka virknan lut í at menna eitt gott námsfrøðiligt skúlaumhvørvi í eini nýggjari skúlabreyt, har samstarv, nýggir arbeiðshættir og KT eru týðandi tættir.
Harumframt fer skúlin at leggja dent á, at umsøkjararnir hava kunnleika til sernámsfrøði og eru sinnaðir at ogna sær økt innlit og vitan um hetta.
Starvssetanin verður sambært sáttmála millum Yrkisfelagið Miðnám (YF) og Fíggjarmálaráðið.
Umsóknin við CV, prógvum o.ø. skal sendast til:
Miðnám á Kambsdali
Dalsvegur 1, Kambsdalur,
530 Fuglafjørður,
ella sendast við telduposti til: umsokn@kambsdalur.fo
og verða skúlanum í hendi í seinasta lagi fríggjadagin 1. juni 2018
Nærri upplýsingar kunnu fáast við at venda sær til Óla Wolles, útbúgvingarleiðara, ella t-post olw@kambsdalur.fo
Nærri kunning um skúlan er at finna á www.kambsdalur.fo.


text:
Uppskot um varskógvaraskipan verður nú sent til hoyringar
Dan Klein --- 10.03.2018 - 08:43
Í Føroyum hava starvsfólk í almennum starvi onga varskógvaraskipan, har tey ónavngivin kunnu fráboða, um møguligt óreglusemi ella ólóglig viðurskifti gera seg galdandi. Fylgjurnar av hesum kunnu vera, at starvsfólk aftra seg við at boða frá av ótta fyri, at tað kann fáa fylgir fyri tey sjálvi.
Fleiri av okkara grannalondum hava sett varskógvaraskipan í verk fyri starvsfólk í almennum starvi, men higartil hava vit í Føroyum bert sett lógarkrav um tílíka skipan fyri fíggjargeiran í Føroyum.
Endamálið við hesi varskógvaraskipan er at tryggja, at óreglulig viðurskifti verða fráboðað soleiðis, at almennir myndugleikar kunnu fáa viðurskiftini í rættlag. Á henda hátt ber til at røkka yvirskipaða málinum um opinleika og gjøgnumskygni. Eisini er hetta við til at styrkja rættartrygdina í samfelagnum.
Kristina Háfoss, landsstýriskvinna í fíggjarmálum, sum yvirskipað varðar av alment settum starvsfólkum, hevur tí sent lógaruppskot til hoyring um, at ein varskógvaraskipan skal setast í verk.
Fleiri upplýsingar kunnu fáast við at venda sær til Fíggjarmálaráðið


text:
1892-1973
Pearl S. Buck var amerikanskur rithøvundur. Hon búði barnaárini í Kina, av tí at pápin og mamman vóru trúboðarar har.
Tá ið hon hevði tikið útbúgving í USA, fór hon aftur til Kina at virka sum trúboðari. Seinni búsettist hon í USA.
Tær báðar kendu skaldsøgurnar The Good Earth og East Wind-West Wind hava báðar evni úr Kina.
Í barnabókum leggur hon dent á at fáa fram, at børn líkast, uttan mun til hvaðani tey eru ættað.
Útgávur:
1980 Silvurfirvaldurin í Firvaldsfikkuni Silvurfirvaldurin
Ummæli/umrøða:
Pearl S. Buck. Frank N. Magill: Great Women Writers. Robert Hale-London 1994
Peter J. Conn: Pearl S. Buck: A cultural Biography. Cambridge University Press 1996
Heiður:
1932 Pulitzer heiðurslønin
1938 Nobelheiðursløn í bókmentum
Heimasíða:


text:
Ungdómur, fylkist!
Ungdómur fylkist!
1. Mai er dagurin, har vit minnast aftur á vunnin stríð. Arbeiðararørslan hevur sanniliga verið við til at tryggja okkum tað samfelagið, vit liva í í dag. Eitt samfelag, har øll hava rættindi til skúlaskap, til heilsuhjálp, til ansing, og mangt annað. Jú, sanniliga eru nógv stríð, ið vit mugu minnast til at hátíðarhalda. Vit mugu ongantíð gloyma, at vunnu rættindini ikki eru sjálvsøgd, og vit mugu ongantíð taka tey fyrigivið. Men vit mugu eisini altíð hava í tonkunum, at øll stríð ikki eru vunnin enn, og at vit ongantíð mugu gevast at stríðast fyri einum rættvísari og javnarisamfelag.
Vit kunnu í 2018 gera greitt, at ungdómurin í Føroyum ikki hevur nóg góðar sømdir á arbeiðsmarknaðinum. Ung verða sum oftast ikki sáttmálasett, og hava tískil eingi tryggjað rættindi mótvegis arbeiðsgevaranum. Tískil eru arbeiðskorini óstøðug og ótrygg. Alt ov nógv ung uppliva, at løn verður tikið frá teimum, fyri arbeiðssteðgir, tey ikki fáa. Tað er so umráðandi, at ungdómurin kennir síni rættindi og hevur møguleikan at boða frá, tá órættur fer fram.
Tað er eitt ávíst ósamsvar, tá ungdómurin ger sína skyldu, men ikki fær síni rættindi. Rættindi og skyldur í einum modernaðum fólkaræði eiga fylgjast at. Ungdómurin má fylkjast mótvegis arbeiðsgevaranum fyri at tryggja virðilig arbeiðskor. Saman, sum ein hópur, eru vit sterkari. Tá gerast vit fleiri, og tey fá.
Í matstovuvinnuni, á flakavirkjum, havnaløgum - allað staðnis, har verkafólkið fremur sítt dagliga virki, eiga øll, ung og gomul, ófrávíkjandi rættindi, ið vórðu kravd av verkafólkinum undan okkum. Vit eiga at krevja okkara rætt nú. Fyri tað arbeiðandi fólki á sjógvi og á landi, nú og komandi.
Vælferðarsamfelagið, ið vit í Norðurlondum eru so heppin at liva í, er ikki komið av sær sjálvum. Vælferðarsamfelagið møtir altíð mótstøðu og ætlanum um avlaging. Tí er tað so umráðandi at vit hátíðarhalda 1. Mai og halda á fram at stríðast fyri okkara rættindum. Vit skulu altíð verja hesi rættindi og berjast fyri at tryggja øllum góð kor. Bert soleiðis halda vit á fram í stríðnum móti einum rættvísari samfelag.
Góðan altjóða arbeiðaradag!
Hervør Pálsdóttir, forkvinna Unga Tjóðveldisins


text:
Magnus Rasmussen spyr um ætlanir landsstýrisins á landbúnaðarøkinum
Dan Klein --- 07.02.2018 - 07:01
Magnus Rasmussen fer á tingfundinum mikudagin 7. februar at seta ein munnligan fyrispurning til Høgna Hoydal, landsstýrismann í landbúnaðarmálum
Viðvíkjandi ætlanum landsstýrisins á landbúnaðarøkinum:
1. Hvussu gongur við arbeiðinum við arbeiðsætlanini fyri okkara landbúnað - arbeiðsætlanin, sum verður nevnd í løgmansrøðuni í 2017?
2. Nær kann væntast, at landsstýrismaðurin alment fer at leggja fram arbeiðsætlanina?
3. Hvørji ítøkilig stig fara landsstýrið og Búnaðarstovan at taka, fyri at stimbra undir gagnnýtsluna av føroyskum kálvakjøti?
Magnus Rasmussen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, sigur í sínum viðmerkinginum til fyrispurningin, at í løgmansrøðuni á ólavsøku 2017 stendur m.a. um landbúnaðarøkið:
Á heysti 2016 var stig tikið til eina arbeiðsætlan, ið hevur til endamáls at seta greið mál fyri okkara landbúnað og greitt vísa á átøk, ið kunnu tryggja ella stimbra undir, at málini verða rokkin. Settu málini eru skipað innan fýra øki:
• staðbundnar dygdarvørur
• royndir/gransking/útbúgving
• lendi og at velta burtur úr nýggjum
• fígging og bygnaður
Tilfarið er latið Fiskimálaráðnum á sumri í 2017, og nú verður farið ítøkiliga undir eina arbeiðsætlan, ið hevur til endamáls at fremja nevndu mál.
Játtanin til landbúnaðarroyndir er hækkað nakað. Hækkanin verður millum annað nýtt til royndir og menning av grønmetisframleiðslu, ið er ein partur av tí størru ætlanini at menna framleiðsluna av staðbundnum dygdarvørum.
Innan økið “staðbundnar dygdarvørur” fara landsstýrið og Búnaðarstovan at taka ítøkilig stig at stimbra undir gagnnýtsluna av føroyskum kálvakjøti.
----
At enda sigur løgtingsmaðurin, at hetta landsstýrið tók við á heysti 2015 og nú skjótt fer at vára í 2018, so hevur tað mín áhuga at frætta, hvussu gongur við ætlanum landsstýrisins á landbúnaðarøkinum, og eisini nær vit fara ítøkiliga at síggja ætlanir framdar í verki. Tað er í hesum sambandi, at spurningurin verður settur.
Sambandsflokkurin


text:
Knubbsvanur (lat. Cygnus olor L; da. Knopsvane) er bjartari hvítur enn sangsvanurin. Nevið er fagurt reytt við einum svørtum runni niðan á pannuna. Tá ið hann svimur, ber hann hálsin í vøkrum bugi og veingirnar høgt lyftar upp frá bakinum. Villur knubbsvanur eigur sjaldan norðarlaga í Europa, men tamur livir hann víða hvar á tjørnum og vøtnum, reiðrast og fær ungar og rýmir ikki burtur um veturin. Fyri fólki hevur hann ongan ótta, kemur teimum heilt nær. Men ikki vil hann verða tikin, fríur vil hann liva. Hann er eisini førdur til Føroyar, og hevur her livað væl og fingið ungar. Og ikki er hann illførur sum sangsvanurin.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Soleiðis eru teir kallaðir, tí teir hava fitjur, tað er húð, sum er millum tærnar og ger fótin góðan at svimja við. Og øllum fitjufuglum dámar væl á blotanum; summir halda seg helst á vøtnum og í áum, men teir flestu liva sína mestu tíð á sjónum. Fjøðurin er tøtt, og teir smyrja hana við feitum, so vatn rínur ikki við hana. — Til er eitt ótal av sløgum, og til at lætta yvirlitið á teimum verða tey her sett sundur í bólkar og ættir.


text:
Spetturnar eru rættir skógfuglar. Sum fluga kunna tær renna beint upp eftir einum træ, og undir greinunum. Við tí hvassa og sterka nevinum banka tær inn á børkin, og lurta eftir, um tómt er innan fyri; hoyra tær tað, so vita tær, at ormur er har inni og høgga hol á; tunguna kunna tær fáa óføra langt út, og nú stinga tær hana sum skutil fasta í ormin og draga hann út. Tá ið líður at klekingartíð, høgga tær sær eitt stórt rúm inni í trænum; ágrýtnar arbeiða tær í einar 14 dagar, so er rúmið liðugt, og inni í tí gera tær sær eitt lítið reiður av høgguspønunum og verpa so.
Nógv eru sløgini av spettum. Eitt teirra, stóra flekkuspettan, sæst av og á í Føroyum, helst um heystið. Hon er heldur størri enn stari, fagurt reyð uppi á skallanum og frá beinunum aftur undir velið, annars grefliga svart-og hvítflekkut. Eyðkend er hon í setuni, altíð beint upp og niður. Ofta setur hon seg mitt á eina hjallsrim, krøkir seg fæsta við klónum og setur velið innat til at styðja.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
5. Vit skulu skiljast
Eru tit komin í tað støðu og tit hava gjørt upp við tykkum sjálvi, at tit skulu skiljast, er úrslitið sundurlesing og hjúnaskilnaður.
Í Føroyum umsitur Ríkisumboðið hesi viðurskiftir, hvussu, ber til at lesa um á heimasíðuni hjá teimum.
Avgerðin um at fara hvør frá øðrum merkir eisini broytingar í bútsaðarviðurskiftunum. Felags bústaðurin skal møguliga seljast, og nýggjur bústaður finnast.
Her kunnu vit hjálpa til, bæði tá talan er um at selja bústaðin og finna ein nýggjan bústað.
Men tað er ikki altíð einfalt at greiða slík viðurskiftir, men møguleikin er til staðar.


text:
Dagarnar 22. og 23. 04.09. var prestakonvent í bygdini, so tað munnu neyvan nakrantíð hava verið sæddar so stórar "torvur" av prestum her áður. Konventið var hildið á Gjáargarði, og mikukvøldið var skipað fyri sangløtu í kirkjuni, har Kingobólkurin í Tjørnuvík í allar fínasta stási spenti seg út. Tey sungu av hjartans lyst, og í millum sálmarnar greiddi Jens Jensen eitt sindur frá sálmunum. Emil, prestur, stóð fyri tí kirkjuliga partinum og bar nøkur góð orð fram.
Prestar sum áhoyrarar - ikki dagligur kostur
"Prestatorvan", ið sat konufólkamegin, og bygdarfólkið fingu eina góða og gevandi løtu í kirkjuni. Tjørnuvíkingar eru so óførir at hava varðveitt Kingo, at vit kunnu siga: uttan tjørnuvíkingar - eingin Kingo.
Aftan á sangin vórðu øll boðin á Gjáargarð til ein drekkamunn og eina hugnaløtu. Góður drekkamuður og góður hugni. Bispur skipaði fyri várligum sangum, hóast regnið oysti niður av útsynningi. Asbjørn Djurhuus, úr Tjørnuvík, greiddi frá eini Danmarkarferð hjá Kingobólkinum. Hann var fínur røðari og dugdi so sera væl at krydda gaman og álvara saman, at áhoyrarin mestsum kendi á sær , nær hesi ymisku skiftini - millum gaman og álvara - komu. Eitthvørt prikið til teir mongu prestarnar, ið har vóru, kundi sjálvsagt ikki umgangast. Eirikur Súni - í sínum lagi - gekk so smílandi borðanna millum, blíður og týður og fekk øll at kenna seg so væl. Samanumtikið eitt hugnakvøld hjá bygdarfólkinum og øðrum vitjandi. -
Fleiri myndir: myndasavn - 2009 - Kingo og prestar.
Kategori: Gjáartíðindi


text:
Eg veit enn ikki, hvør stendur aftan fyri, men hetta er sera áhugavert. Á leikvøllunum hjá í øllum førum Chelsea, Juventus og Bayern vóru hetta vikuskiftið hettuklæddir persónar, ið síggjast á myndini, ið eg havi lánt frá Football Streaming. Harafturat eru variantar av kornrundingunum komnir á fótbóltsvenjingarvøllirnar á Hackney Marshes fyrr í vikuni. Har lá ein stórur bóltur við sama logo, sum tey hettuklæddu hava, umframt 2000 smærri bóltar við sama logo. Kampnjan eitur “The Winner Takes Earth” ella vinnarin tekur heimin.
Eg undraðist eitt sindur á, hví Franz Beckenbauer var á Stamford Bridge í dag, men opinbart hevði tað okkurt við sama mál at gera, tí hann hevur í gjár sent út hesa videoina. Um at vit skulu bjarga heiminum við at spæla fótbólt móti rúmdarverum, tapa vit, verður heimurin oyðilagdur.
Hetta er framúr undirhaldandi, og tit kunnu lesa meira um tað á goal.com.


text:
Foreldraráðið
- Rannvá P. Rodriquez, forkvinna
- Sára Carlsson, varðaforkvinna
- Eirikur í Jákupsstovu, skrivari
- Beinta Árnadóttir, foreldraumboð
- Angelika Thinggard, foreldraumboð
Samskifti: foreldrarad.landavegur@gmail.com
Fundir
Foreldraráðið hevur fund hesar dagar:
- 22. november
- 7. februar
- 18. apríl
Eina ferð um árið verður kalla inn til felagsforeldrafund, vanliga síðsta hósdag í August.
Her verða ymisk evni tikin upp, sum hava við barna- foreldra- og stovnslívið at gera. Eisini hoyra tit um, hvat gongur fyri seg á stovuni, har títt barn gongur.
Á felags foreldrafundum verður valt eitt foreldraráð. Foreldraráði hevur til uppgávu at styrkja um samstarvið millum foreldrini, stovnin og kommununa.


text:
Fótbóltsvenjing er heilivágur fyri kvinnur við ov høgum blóðtrýsti
Hetta vísir nýgg føroysk gransking. Verkætlanin, har granskarar á Fróðskaparsetri Føroya, Deildini fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu og Landssjúkrahúsinum samstarva, vísir, at fótbóltsvenjing er líka munadygg sum heilivágur ímóti ov høgum blóðtrýsti. Haraftrat fingu kvinnurnar, sum luttóku, betri kropsligan førleika, lægri kropsfeitt og munandi sterkari beinagrind.
Magni Mohr, leiðari á Deplinum fyri Heilsu- og Almannagransking og verkætlanarleiðari, metir úrslitini at verða ein stórsigur til Heilsufótbóltskonseptið. Hetta er fyrstu ferð, at hann og hansara samstarvsfelagar vísa langtíðarárin av fótbóltsvenjing í einum kvinnuligum sjúklingabólki.
Í stuttum luttóku 31 kvinnur í aldrinum 35-50 ár við ov høgum blóðtrýsti í 1 ára fótbóltsvenjing, har vant varð 1 tíma 2-3 ferðir um vikuna. Úrslitini vísa, at hesin viðgerðarháttur virkar sum breiðspektraður heilivágur við jaligum árinum á blóðtrýst, feittprosent, feitt í blóðinum, beinagrindstættleika og kropsligan førleika.
”Kanningin vísir týðuliga, at kropsliga óvirknar kvinnur við ov høgum blóðtrýsti hava stórt gagn av fótbóltsvenjing, og tískil kann hesin venjingarhátturin nýtast sum viðgerð ella partur av viðgerðini av hesum sjúklingabólki” sigur Magni Mohr.
Brúka heilsufóltbólt ella líkandi bóltspøl at minka um lívstílssjúkur
Nýggju úrslitini, saman við kanningum seinastu 15 árini, vísa, at bóltspøl kunnu nýtast sum munadygg fyribyrging og viðgerð av fleri lívstílssjúkum sum t.d. hjarta-kar sjúkum og typu 2 diabetes. Samstundis er greitt, at hesin venjingarhátturin gevur eina meira breiðspektraða minkan av riskikotættum fyri hjarta-kar sjúkum og typu 2 diabetes enn traditiónel medisinsk viðgerð ger, sigur Magni Mohr.
”Bóltspøl er bæði venjing við høgan pulsi, orkukrevjandi úthaldnisvenjing og styrkivenjing, og hetta er frágreiðingin uppá, at vit síggja so breiðspektraði úrslit á heilsustøðuna hjá kropsliga óvirknum og sjúklingabólkum, sum nú fleiri enn 100 vísindaligar kanningar hava víst” sigur Magni Mohr.
”Samstundis er talan um ein venjingarhátt, sum nógv fólk tíma, og sum vit hava góðar karmar til í Føroyum, og vit hava víst í Føroyum. At hetta ber til at gjøgnumføra í verki vísa okkara kanningar eisini”, sigur Magni og vísir til samstarvsverkætlanina við Fótbóltssamband Føroya har fleiri enn 800 føroyingar tóku lut.
Kvinnurnar gjøgnumførdu 130 venjingar á 1 tíma í 1 ár
Kvinnurnar í nýggju verkætlanini vandu 2-3 ferðir um vikuna í 1 ár ella samlað 130 venjingar á 1 tíma. Vant varð úti í øllum veðri, og allar venjingar vóru ”superviseraðar”.
Samanborið við ein kropsliga óvirknan kontrolbólk, so høvdu fótbóltskvinnurnar sera jalig árin á miðalblóðtrýstið (minkan á 9 mmHg), feittvekt (minkan á 3,1 kg), feitt í blóðinum (minkan á 0,3 mmol/l), beinagrindavekt (øking á 70 g) og kropligt úthaldni (øking á 120%).
Kanningin varð framd á Deplinum fyri Heilsu- og Almannagransking á Fróðskaparsetrinum í samstarvi við Peter Krustrup á Syddansk Universitet og granskarar á Ríkissjúkrahúsinum í Keypmannahavn. Magni Mohr, leiðari á nýggja Deplinum gleðist um, at hetta er ein depilsverkætlan har granskarar á Fróðskaparasetri Føroya, Deildini fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu og Landssjúkrahúsið arbeiða tætt saman. Umframt Magna Mohr eru føroysku granskararnir May-Britt Skoradal, Pál Weihe og Jann Mortensen.
Kanningin, sum er stuðlað úr Granskingargrunninum, verður almannakunngjørd í vísindaliga grein í dag í tíðarritinum Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports. Greinin kallast: "Broad-spectrum health improvements with one year of soccer training in inactive mildly hypertensive middle-aged women." Samandráttur kann lesast her
Høvundarnir eru: Peter Krustrup, May-Britt Skoradal, Morten Bredsgaard Randers, Pál Weihe, Jacob Uth, Jann Mortensen og Magni Mohr.
Les um verkætlanina í Stuðulsyvirlitinum
Les grein á SDU