text:
10 Uppskot til samtyktar um at nżta teldur til frįfaringarroyndir ķ fólkaskślanum
A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš (Oršaskifti)
C. Įlit
D. 2. višgerš (Oršaskifti)
Įr 2008, 11. februar, legši Jóhanna Magnusardóttir, vegna 9. d. ķ Eysturskślanum, fram soljóšandi
Uppskot
til
samtyktar
Lųgtingiš tekur undir viš, at landsstżriš tekur stig til at tryggja, at ųllum nęmingum stendur ķ boši at nżta teldur til skrivligu frįfaringarroynd fólkaskślans og vķškašu frįfaringarroynd fólkaskślans.
Višmerkingar:
Vit halda, at taš skal standa ķ boši hjį ųllum nęmingum at hava teldur viš til skrivligu frįfaringarroynd fókaskślans og vķškašu frįfaringarroynd fólkaskślans, og at taš ķ lęrugreinunum fųroyskur stķlur, danskur stķlur og enskur stķlur skal vera mųguligt at hava teldur viš. Į henda hįtt veršur eingin munur gjųrdur į skriftini hjį nęmingunum, tķ viš hond skriva summi vakurt, og onnur ikki. So er heldur eingin ivi, hvat skrivaš stendur, tķ skriftin er ótżšilig. Tį iš skrivaš veršur viš hond, fęr ein krampa ķ hendur og akslar og fęr tķ ikki gjųrt sķtt besta sķšstu lųtuna av royndini. Tey flestu skriva stķlar viš teldu gjųgnum alla skślagongdina og venjast viš henda arbeišshįtt.
Skślin skal śtvega printara og syrgja fyri, at allar teldur verša bundnar ķ printaran, og tķskil mugu allar teldur vera ķ royndarhųlunum 24 tķmar, įšrenn royndin byrjar. Hvųr nęmingur skal vera atskildur frį hinum viš skermum ella tķlķkum, so ikki sęst millum teldurnar, hvat skrivaš veršur. Nęmingar hava sķnar egnu teldur viš, men tęr farteldur, iš skślin eigur, skulu vera tųkar, so nęmingar kunnu skriva seg upp til hesar ķ góšari tķš.
Taš skal vera loyvt at nżta teldutųkar oršabųkur, tķ teldutųkar oršabųkur eru nógv skjótari at nżta enn vanligar oršabųkur, eins og stavi- og grammatikkontrol skal vera loyvt undir royndini.
Vit koma ongantķš aftan į fólkaskślan at skriva stķlar og ritgeršir viš hond, alla ašrastašni veršur telda nżtt sum hjįlparamboš.
1. višgerš 11. februar 2008. Mįliš beint ķ Mentanarnevndina, sum tann 12. februar 2008 legši fram soljóšandi
Jóhanna Magnusardóttir hevur vegna 9.d. ķ Eysturskślanum lagt mįliš fram tann 11. februar 2008, og eftir 1. višgerš er taš beint Mentanarnevndini.
Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundi tann 11. februar 2008.
Meirilutin (Gunnvį Jacobsen, Silja Poulsen, Magnus Danberg, Jógvan K. Joensen, Jósva Debes, Sakaris Ludvķk Sśnason, Hannemia H. Breckamann, Maria F. Mouritsen, Flemming Hųjgaard og Emma Niclasen) heldur, at nęmingar skulu kunna hava mųguleikan at nżta teldur til frįfaringarroyndirnar, men hetta skal ikki vera tvungiš fyri allar nęmingar, tķ summir nęmingar duga kanska ikki so vęl viš teldum, og onnur skriva kanska heldur ikki so skjótt į teldu.
Meirilutin heldur, at mųguleiki skal vera fyri at kunna nżta teldutųkar oršabųkur, og at nęmingarnir skulu kunna hava sķn egna printara viš.
Meirilutin tekur undir viš mįlinum og męlir Ungdómstinginum til at samtykkja uppskotiš.
Minnilutin (Kristian Gįsadal) tekur undir viš uppskotinum, men hevur hesar višmerkingar:
Um eingin telduundirvķsing er ķ einum skśla, og onkrir nęmingar ikki duga at brśka teldu, so fara hesi ikki at velja at brśka teldu til frįfaringarroyndirnar. Um taš ikki eru ųll, sum brśka teldu til frįfaringarroyndirnar, so heldur minnilutin, at so skulu tey, sum brśka telduna, ikki hava loyvi til at brśka teldutųkar oršabųkur, tķ annars fįa tey ein stóran fyrimun fram um hini, sum mugu leita ķ vanligu oršabókunum.
2. višgerš 12. februar 2008. Uppskotiš samtykt 21-2-10. Mįliš avgreitt.


c: text/html

text:
Yrkisfelagið Miðnám
Minningarorð um Poul Erik Smedemark, 3/5 1949 - 5/1 2018.
“Poul Erik er farin”. Tú steðgar at anda eina løtu, tá ið tú frættir hetta. Hetta eru tung boð og fáa, tí tað er svárt er at missa góðar vinir. Hugurin sveimar og minnini koma fram um henda nógv umhildna studentaskúlalæraran.
Poul Erik var ikki mikil maður í berum orðum, men fylti hann so mikið meira, í tí hann tókst við; tað, hann segði og gjørdi, var so mikið dygdargott og borgaði fyri so nógvum góðum, at tað ríkiliga fylti málið og dróg avriksglæmu uttan um mannin.
Poul Erik var av dyggastu stuðlum, Yrkisfelagið Miðnám hevur havt. Hann varð valdur í Stýrið í 1999 og sat til 2012. Øll árini sum kassameistari. Hetta starv røkti hann til lítar. Hansara partur lá ikki eftir.
Poul Erik var dani og kom til Føroya í 1976 til at vera lærari á HF í Suðuroy. Hann undirvísti í støddfrøði og alisfrøði. Hann búsettist á Tvøroyri og tók lut í mongum, sum hoyrdi lokalsamfelagnum til. Hann var góður fótbóltspælari og var m.a. við at vinna føroyameistaraskapið við TB í 1977. Eftir at hann gavst at undirvísa á Miðnámi, hevur hann verið formaður í TB og ein meginstigtakari til at leggja fótbóltsliðini í Suðuroy saman. Hann var eisini stigtakari til at fáa nýggjan vøll inni í Trongisvági.
Tá ið tunnilin millum Hov og Ørðavík skuldi gerast, vildi landsverk leggja tunnilin rættiliga ovarliga í fjallið. Men tá var tað, at Poul Erik saman við øðrum vísti síni roknikynstur og fekk sannført bæði landsverk og politikkarnar um, at tunnilin lá betri longur niðri. Nú er ongi í iva um, at hetta var rætta loysnin.
Eisini eftir at hann fór úr Stýrinum í YF, hevur hann verið okkum ein dyggur stuðul til at gera neyvar útrokningar at nýta í sáttmálasamráðingunum. Poul Erik var trúfastur, hevði hjartað á røttum staði og var álitismaður. Ongi evni vóru ov smá og ongi ov stór at koma til hansara við.
Poul Erik giftist við Margit f. Larsen av Tvøroyri. Tey fingu tríggjar synir Brian, Jan og Allan. Nú eru bæði Margit og Poul Erik farin.
Yrkisfelagið ber fram sína djúpastu samkenslu við teimum eftirsitandi.
Við hesum fáu orðum lýsa vit frið yvir minnið um starvsfelagan og fakfelagsmannin Poul Erik Smedemark.
Hvíl í friði.
Vegna
Yrkisfelagið Miðnám.
Kári Jespersen
Nýggj heimasíða
Vælkomin á nýggju YF heimasíðuni. Enn er nakað á mál fyrr enn hon hevur allar tær funkur og tað innihald, hon ætlandi skal hava. Málið er, at www.yf.fo skal gerast ein virkin partur av virki felagsins, so um tit hava viðmerkingar ella uppskot til heimasíðuna, setið tykkum endiliga í samband við okkum á yf@yf.fo
Tíðindi
Nú fara vit at royna okkum við tíðindastubbum undir 'Tíðindi'. Hetta er ein roynd fyri fyrst, at kanna um undirtøka er fyri hesum. Um tit koma fram á okkurt løtubært, gevið endiliga boð á yf@yf.fo, so vit kunnu fáa tað á heimasíðuna.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lestrartíð: 3 ár
Umsóknarfreist: 15. mars
Skúlabyrjan: august
Útbúgvingarstovnur: Tekniski Skúlin í Klaksvík
Útbúgvingarstaður: Klaksvík
Umsóknarblað: Letur upp 15. feb. 2018
Á tøknibreytini verður dentur lagdur á náttúruvísindaligu lærugreinarnar støddfrøði, tøkni, alisfrøði, lívfrøði og evnafrøði.
Eitt av eyðkennunum við tøknibreytini er, at arbeiðshættirnir eru øðrvísi enn tað, tú kennir frá fólkaskúlanum. Undirvísingin er fyri stóran part skipað sum verkætlanir og fer fram á starvsstovum og verkstøðum, har tú í stóran mun roynir skúlalærdóm í verki.
Námsferðir, virkisvitjanir og smærri verkætlanir uttan fyri skúlan og skúlatíðina eru vanlig á tøknibreytini.
Á tøknibreytini skal næmingurin velja nakrar vallærugreinar. Tá tær verða valdar, er ein treyt, at ein teirra skal lyfta eina felags- ella breytarlærugrein frá B til A. Hetta tryggjar, at samlaða lærugreinasamansetingin í próvnum er í samsvari við endamálið við breytini.
Treytin fyri upptøku er, at tú hevur:
● fullført 9. flokk fólkaskúlans ella hevur samsvarandi útbúgving frá øðrum lærustovni
● lokið kravdu próvtøkur fólkaskúlans í 9. flokki í skrivligum føroyskum, donskum, enskum og rokning/støddfrøði
● lokið munnligu próvtøkur fólkaskúlans í 9. flokki, sum Mentamálaráðið hevur tikið út.
Lýkur umsøkjari ikki onkra av omanfyristandandi treytum, kann einstaki skúlin gera eina ítøkiliga meting og taka støðu út frá henni. Vilt tú verða upptikin á tøknibreytina, skalt tú hava fingið royndarfyrireikandi undirvísing í minsta lagi 2 ár í alis-/evnafrøði.
Við einum prógvi frá tøknibreytini eru fjølbroyttir møguleikar – alt eftir hvørjar lærugreinar næmingurin velur. Tøknibreytin vendir sær serliga til næmingar, sum ætla sær at fara undir eina tøkniliga ella náttúruvísindaliga útbúgving sum t.d. verkfrøði. Annars ber til við einum prógvi frá tøknibreytini at søkja inn á allar hægri framhaldsútbúgvingar, tó við teimum avmarkingum, sum útbúgvingarstovnarnir seta um ávísar lærugreinar á ávísum stigi.
Tekniski skúlin í Klaksvík – www.tsk.fo
Mentamálaráðið – www.breyt.net


text:
Í døgunum frá 16. til 18. oktober er MBF umboðað á ráðstevnuni “Nordic Forum on Disability 2017”, har orð verður sett á, hvørji viðurskifti hava týdning, tá ið hugsað verður um at seta ST sáttmálan um rættindi hjá einstaklingum, ið bera brek í verk. Saman við umboðum frá norðurlendsku meginfeløgunum eru umboð frá politisku skipanunum, frá gransking innan brekøkið og øðrum áhugapørtum.
Dagurin byrjaði við uppleggum, har dentur varð lagdur á, at innan brekøkið er neyðugt við vitan, ið byggir á gransking, sum kann víðka um almennu vitanina innan økið. Okkum tørva ítøkiligar ætlanir og visjónir, har gransking ikki verður hildið at vera luksus og ov dýr, men heldur sum ein týdningarmikil partur av menningini av brekøkinum. Víst varð á, at uttan vitan hevur aktivisma og virkið annars til frama fyri brekøkið ikki nóg stóra ávirkan og er ov viðbrekið í longdini.
Í dag fekk MBF møguleika at leggja nøkur av sjónarmiðum okkara fram. Her varð nortið við týdningin í, at føroyingar kenna innihaldið av ST sáttmálanum, so arbeitt kann vera málrættað til frama fyri grundleggjandi rættindunum, tey ið bera brek hava. Saman við bókini LUKKA varð víst á:
- avbjóðingar í grein 9 um atkomu, at føroyingar, ið eru deyvir ella tunghoyrdir, ikki fáa fylgt við tíðindum ella sendingum í KvF
- at eingin mannarættindastovnur er í Føroyum. Hetta er krav í grein 33 um “Innlendis ígildisetan og eftirlit”, har Føroyar skulu seta á stovn sjálvstøðuga/ar eind/ir, sum kunnu virka fyri, verja og hava eftirlit við, at ásetingarnar í ST sáttmálanum verða settar í gildi í innlendis lóggávu og
- at Føroya Landsstýrið enn ikki hevur eina brekpolitiska heildarætla.
Hetta eru viðurskifti, sum Føroyar Landsstýri fekk viðmerkingar um frá ST nevndini í 2014.
Gleðast kunnu vit um, at vit á nøkrum økjum eru við, og tó eiga vit at taka til okkum, at á brekøkinum eru avgjørdar avbjóðingar, sum Føroya Landsstýrið eigur, saman við MBF og øðrum viðkomandi pørtum, at arbeiða miðvíst og skipað við fyri og seta í verk, so vit betri kunnu liva upp til ásetingarnar í ST sáttmálanum.


text:
Vesturhavið landar á Toftum
Línuskipið Vesturhavið landar á Toftrum, teir hava selt 4,6 tons á uppboðsøluni í morgun.
Hvussu nógv teir hava í lastuni tilsamans vita vit ikki, men hesi 4,6 tonsini eru mett til at hava eitt virði á 48,222,00 kr.
Teir hava fiskað í 11 dagar sunnanfyri Føroyar hendan túrin.
Tað mesta, ið eru í lastuni er hýsa, sum hevur ein miðalprís á 12,44 kr.
Fleiri greinar
18. Jun 2014 - 10:40
Trolararnir eru seldir fyri 12 mió. kr hvør. Vesturvarði og Vesturskin hava 120 óbrúktar fiskidagar, tað sum er eftir av fiskiárinum.Nýggja partafelagið Baglhólmur í...
09. Jun 2014 - 15:14
Teir fimm føroyski flakatrolararnir Akraberg, Enniberg, Gadus, Ran og Sjúrðaberg sigla mest sum pendulfart fyri tíðina. Enniberg fór aftur til fiskiskap i síðstu viku og...
08. Jun 2014 - 23:53
Chr.Høy, sum hevur ligið í Hvalvík seinastu tíðina, hevur nú set kósina ímóti Grønlandi har skipið millum annað skjal virka sum mótøkuskip.Skipið er leiðga til...
05. Jun 2014 - 15:07
Eysturbúgvin og Vesturbúgvin landa á Toftum, teir hava uml. 220.tons, tað er Tavan í Leirvík, sum keypir gulllaksin frá Eysturbúgvanum og Vesturbúgvanum. Í Kollafirði...
29. Mai 2014 - 17:46
Reiðaríði, ið eigur danska nótaskipið Beinur úr Hirtshals hevur bílagt nýtt nótaskip, ið skal byggjast á Karstensens Skibsvæft í Skagen.Nýggi Beinur verður sera nútímans og...
25. Mai 2014 - 23:29
Fleiri skip liggja í løtuni í Ánunum og Norðlýsið hevur fingið nakrar myndir av skipunum.Á einari mynd sær tveir fyrrverandi Høgaberg, ið vóru heimahoyrandi...


text:
U-16 spæla fyrsta dystin við Stórá
TB | 25/04/12
Ónsdag, 25.apríl er ein hátíðarligur dagur hjá Tvøroyrar Bóltfelag. Ikki bert er tað flaggdagur føroyinga, men tað, ið fyllur mest í huganum hjá okkum fjepparum er, at nýggi leikvøllurin hjá TB verður tikin í nýtslu á fyrsta sinni. Nógvar venjingar hava verið á vøllinum síðstu vikurnar, men í dag verður so fyrsti landskappingardystur spældur við Stórá. Heiðurin at spæla hendan fyrsta dystin, fáa U-16 liðini hjá TB/ROYN og B36, og byrjar hann kl 14. Hetta er síðsti dystur í bólkaspælinum hjá U-16 dreingjunum, og skuldi tað gingið heilt væl hjá okkara ungu gørpum, so kunnu teir spæla seg upp í A-bólkin. Seinastu úrslitini hava lagað seg væl hjá okkara, og tí er spenningurin stórur undan dystinum.
Ein nýggjur kapittil verður byrjaður
TB er komin á eitt vegamót, og man freistast til at siga, at TB í morgin seta hol á ein nýggjan kapittil í longu og ríku søgu felagsins. Felagið megnaði í fjør at spæla seg upp í bestu deildina, og so kom verulig gongd á ætlaðu vallargerðina inni í Trongisvági. Sjálvur leikvøllurin hevur verið í brúk nú í eina tíð, men enn er ymiskt, ið skal gerast liðugt rundan um vøllin, so eisini flaggskip felagsins kann spæla sínar heimadystir á egnum vølli. Gongst eftir ætlan, so fáa vit eisini høvi til at síggja Effodeildardystin millum TB og ÍF sunnudagin. Hetta er tó ikki heilt avgreitt, men leiðslan í Tvøroyrar Bóltfelag er vónrík um, at tað fer at eydnast okkum, at fáa leikvøllin góðkendan til sunnudagsdystin móti ÍF.
Fyrstu heimadystirnar í ár, hevur TB spælt hjá grannunum í Vági, og hóast umstøðurnar har eru góðar, so vil man altíð stremba eftir, at leika á egnum vølli, sum hevur staðið í gerð síðan síðst í 2011. Hendan tíð tykist nú vera komin, og vit bíða øll spent eftir, at sleppa inn til leikvøllin við Stórá, har nýggi kapittilin í søgu felagsins skal skjótast í gongd.
Nógvir dystir um vikuskiftið
Dystarskráin um vikuskiftið er drúgv, og eisini U-10 dreingirnar fara í gongd við sítt kappingarár hetta vikuskiftið. Hesir skulu tó ikki spæla við Stórá, men heldur skulu teir vestur í Vágoynna at spæla fyrstu kapping sína.
Dystirnar við Stórá verða annars nakrir í tali í vikuskiftinum, og í vaksnamannadeildini eru tað 3. Deild, sum spæla sín fyrsta dyst á nýggja leikvøllinum, tá ÍF vitja leygardagin. Eisini 2.Deild setur skøtil á sína tilveru við Stórá, tá teir leygardagin taka móti grannunum úr FC Suðuroy. Men sunnudagin, tá vóna vit øll, at vøllurin er endaliga góðkendur, so eisini Effodeildarliðið hjá TB sleppur at taka móti ÍF í 6. umfari. Meira fæst at vita um gongdina í málinum, so skjótt vit vita nakað meira.
DYSTARSKRÁ
Ónsdagin 25. apríl
kl. 14:00 – TB/ROYN-B36a (U-14 dreingir)
Leygardagin 28. apríl
kl. 12:30 – TB-ÍF (3.Deild Menn)
kl. 15:00 – TB-FC Suðuroy (2.Deild Menn)
kl. 14:00 – U-10 kapping í Sandavági
kl. 14:30 – B71-TB/ROYN (U-14 dreingir)
Sunnudagin 29. apríl
kl. 15:00 – TB-ÍF (Effodeildin)


text:
Føroyski svimjarnir, ið eru við í HM kappingini í Melbourne, hava aftur í dag svomið í tveimum kappingum.
Mona Simonsen og Jutta Thomsen svumu í 200 m frí hjá kvinnum. Tær vóru í hvør sínum riðli og megnaðu tær báðar at vinna sín riðil. Jutta setti nýtt føroykst met við tíðini 2.10.81 Hetta gevur eitt samlað 66. pláss av 104 luttakarum. Samanborið við sín aldursbólk liggur Jutta millum 10 tey fremstu og er tað sera gott.
Mona svam tíðina 2.12.45 og gav tað henni eitt samlað 73. pláss. Hetta er eisini sera gott.
Pál Joensen svam 800 m frí. Hann svam við tíðini 8.30.31 og gav tað eitt samlað 34. pláss av 46 svimjarum í alt. Henda tíðin er samstundis nýtt føroyskt met. Pál bleiv nummar 8 í sínum aldursbólki (juniorar) Eisini hetta er eitt gott úrslit.
Higartil hava føroysku svimjarnir klárað seg sera væl í kappingini. Vit hava fingið sera góð ummælir í fjølmiðlunum her og m.a. Eurosport hevði hesa viðmerking í nátt: ” All together Faroe Island are doing wery, wery well “.
Næsta kapping vit luttaka í er í morgin. Tá svimja Pál Joensen og Kristian Olsen í kappingini 100 m frí hjá monnum. Henda kapping byrjar uml kl. 10.20 lokala tíð Tað er uml kl. 01.20 føroysk tíð. Eurosport sendir beinleiðis frá hesi kapping.
Allir svimjarnir lata heilsa heima og hava tað gott. Vit hava frálíkt veður í dag. Uml 25 stig og sólskin


text:
Gløsini ristust í skápunum á Peter Head og fólk av Løgmannabreyt fregnaðust um larmin, tá Ólavsøkukonsertin buldraði og brakaði fríggjakvøldið, so hart var frá, at løgreglan hótti við at steðga konsertini, um fyrireikararnir ikki skrúvaðu niður.
Løgreglan mátti tosa við stórum orðum við fyrireikararnar av Ólavsøkukonsertini og hóttu millum annað við at steðga konsertini, tí at somikið nógvar klagur vóru um larmin. Av løgreglustøðini í Havn verður sagt, at í ár var óvanliga nógvur larmur av konsertini í Kommunuskúlagarðinum og harvið vóru eisini óvanliga nógvar klagur.
– Eitt nú ringdi ein kona av Peter Head og segði, at gløsini í køksskápinum ristust. Eins og fólk eisini ringdi av Løgmannabreyt at fregnast um nógva larmin. Tá tað er somikið hart frá, so er sjálvandi sera nógv óljóð hjá teimum, ið búgva í nærumhvørvinum, verður sagt av løgreglustøðini.
Serliga komu nógvar klagur, meðan ljóðroyndir vórðu hildnar, hetta var um 20 tíðina fríggjakvøldið. Løgreglan greiður frá, at tá klagurnar byrjaðu at koma, varð ringt til fyrireikararnar, og teir vórðu bidnir um at skrúva niður. Men boðini vóru ikki aktaði nóg væl, og at enda mátti løgreglan hótta við at steðga konsertini, um boðini ikki vóru fylgd, og tá riggaði endiliga.
– Tá, tú fært eitt loyvi til at skipa fyri tiltaki, er tilskila, at tú skalt fylgja boðunum frá myndugleikunum, og tá boðini ikki vórðu tikin nóg væl til eftirtektar, høvdu vit møguleika steðga konsertini, verður sagt av løgreglustøðini.
Ein granni hjá konsertini sigur við Sosialin, at veggirnir hjá teimum skulvu so hart, sum tað var skrúvað frá. Hesin granni legði dent á, at hann einki hevur ímóti konsertini, og at hann t.d. í fjør mátti lata gluggarnar upp fyri at hoyra konsertina, men at í ár bar av.
Mark Joensen fyrireikari vísir á, at ljóðið á Ólavsøkukonsertini í ár var spakuligari enn eitt nú á hinum festivalinum, men at tá tiltakið er mitt í einum bygdum øki, kann tað sjálvandi upplivast harðari enn tað ger í einum minnið bygdum øki. Ein eygleiðing, ið ummælarin hjá Sosialinum á staðnum er samdur í.
– Løgreglan bað okkum um at skrúva niður, og vit fylgdu sjálvandi boðunum. Vit spurdu hvussu nógv vit skuldu skrúva niður, men á løgreglustøðini høvdu tey ikki neyðuga innlitið í ljóðviðurskifti til at kunna geva okkum boð um, hvussu nógv desibel ljóðið skuldi skrúvast niður, so vit royndu nakrar ferðir, áðrenn tey vóru nøgd, sigur Mark Joensen.
Tað kemur eisini ann uppá hvønn tónleik bólkarnir spæla, okkurt ljóðar munandi ógvisligari enn annað, vísir Mark á.
Tað skilst, at ljóðið var sera hart frá, tá bólkarnir Sic og Side Effect spældu. Hetta er samstundis tveir av harðastu føroysku tónleikabólkunum.


text:
Nú er nærum eitt ár síðan at Vinnuhúsið flutti inn í snotiligu húsini í Smærugøtu. Húsini hava givið nakrar áhugaverdar møguleikar, ið kunnu fáa stóran týdning fyri føroyskt vinnulív og fyri Føroyar.
Í snotiligu hølunum í Smærugøtu hevur føroyska vinnulívið fingið neyðuga plássi til at vera við til at skumpa eitt sindur undir føroyska vinnulívsgrannsking. Vinnuhúsið hevur nýliga søkt eftir einum starvslesandi, ið skal sita í húsinum og arbeiða í eitt hálvt ár.
Jan Mortensen stjóri í Vinnuhúsinum sigur seg vóna, at hetta kann kveikja áhugan hjá hesum lesandi at gera serritgerð við støði í føroyskum vinnulívi. Eisini vónar Vinnuhúsið, at kunna geva fólki, ið skriva serritgerðir við støði í vinnulívinum møguleikar at sita í húsinum og arbeiða. Hetta er í trá við hugsanina um at fáa føroyska granskingin meira málrættaða.
Størri tilknýti
Betraðu hølisviðurskiftini hevur givið Vinnuhúsinum møguleika at halda allar fundir í egnum hølum, og hetta gevur á limafeløgunum størri tilknýtið til húsið og styrkir felagskapin. Fyrr vóru tey noydd, at halda størri fundir í leigaðum hølum, men hetta er nú broytt. Jan Mortensen heldur hetta vera sera týdningarmikið fyri eitt samtak sum vinnuhúsið.
Týdningarmikil viðleikari
Vinnuhúsið umboðar 16 arbeiðsgevarafeløg. Samstarvið hevur verið til síðan í 80’árunum, men alsamt fleiri feløg eru komin til. Síðan í seinnu helvt av 90’árunum hevur felagið profilerað seg meira málrættað sum felagseindin Vinnuhúsið og hevur í størri mun verið við til at seta dagskránna í samfelagskjakinum. Fyri hetta vóru tað mest einstøk mál samtakið viðmerkti. Men nú tekur Vinnuhúsið størri samfelagsligar spurningar upp og er ein týdningarmikil viðleikari í føroyskum samfelagsviðurskiftum. Jan Motensen sigur, at Vinnuhúsið sjálvandi vil hava ein leiklut í samfelagsskipanini. Tað er týdningarmikið fyri demokratiið, at vinnufeløg og fakfeløg luttaka í samfelagskjakinum og geva politisku skipanini eitt meira kvalifisera støðið at byggja sínar avgerðir á, sigur Jan Mortensen.
Hetta verður millum annað gjørt við at skipa fyri ráðstevnum sum t.d. Offshore Faroes 2006, ið verður hildin í hesum døgum.
Visión 2015
Í sambandi við Visión 2015 hevur Vinnuhúsið sett ein strategibólk, at gera frágreiðingar, ið kunnu vera við til at lýsa viðurskiftini og ávirka avgerðirnar. Bólkurin hevur gjørt frágreiðing við tilmælum um dynamik í kapitalvirkseminum, og seinasta mánaðin eru tvær frágreiðingar komnar um útbúgving og gransking. Tann seinna hesum var løgd fram í farnu viku, og hendan frágreiðing hyggur at, hvussu granskingarumhvørvið í Føroyum er skipað og kemur við tilmælum til broytingar.
Jan Mortensen vísir á, at skúlagongdin er ein sera týdningarmikil partur av menningini av arbeiðsorkuni í samfelagnum. Tí sær Vinnuhúsið tað, sum sína ábyrgd og í sínum áhuga at geva sítt íkast til kjakið um skúlaskipanina.
Tænastur skulu gerast betur
Hann sigur, at Vinnuhúsið, sum er, er nøgt við sín leiklut í samfelagnum. Vinnuhúsið livur av limagjaldinum hjá limafeløgunum, og hetta avmarkar í sær sjálvum virkseminum í at vaksa nógv meira. Men arbeitt verður alla tíðina við at gera tænasturnar til limirnar betur. Millum annað við at betra heimasíðuna og tær tænastur, ið verða veittar umvegis hana.
Í løtuni starvast 6 fólk í Vinnuhúsinum. Í mun til 2 fyrst í 90’árunum. Nýggju húsini gera arbeiðsumhvørvið betur og hetta ávirkar sjálvandi arbeiðslagið hjá okkum, ið starvst her, sigur Jan Mortensen, ið seinastu árini er vorðin almenna andlitið hjá føroyskum vinnulívi.


text:
Hann er lættur av lyndi, væl upplagdur, fryntligur og fyrikomandi.
Men far ikki skeivur av honum.
Hann kann eisini um neyðugt seta knyklar í brýr, tá ið ræður um at verja áhugamálini hjá handverksmeistarum og stættini annars.
Hesir eginleikarnir eiga ivaleyst sín lut í, at 60 ára gamli Magnus Magnussen hevur sitið tryggur í formanssessinum í Føroya Handverksmeistarafelag (FHMF) seinastu 13 árini.
27. februar hevði hann eisini 20 ár á baki sum nevndarlimur í Havnar Handverksmeistarafelag, har hann eisini var formaður í fleiri ár. Í løtuni er hann næstformaður har.
Altíð verið fakfelagsáhugaður
- Eg havi altíð havt stóran áhuga fyri fakfelagsarbeiði, serliga útbúgvingarviðurskiftunum, greiðir Magnus Magnussen frá.
Longu sum 19 ára gamal miðskeiðis í sjeytiárunum var hann sum elektrikaralærlingur við í fremstu røð at stovna Havnar Handverkslærlingafelag og gjørdist fyrsti formaður tess. Endamálið hjá felagnum var júst at virka fyri at bøta um útbúgvingarviðurskiftini.
- Síðani eg kom at sita hinumegin borðið, hevur látur mangan verið gjørdur burturúr hesum á fundum millum meistarar og handverkarar, sigur Magnus brosandi.
Hann og Føroya Handverksmeistarafelag, sum hann er andlitið úteftir hjá í dag, eru at kalla javngomul – verða ávikavist 61 og 60 ár seinni í ár.
Lesið meira í temablaðnum um BYGGIVINNU, sum er við blaðnum hetta vikuskiftið


text:
Mentanarnátt verður í Havn fríggjakvøldið, og millum heilt spennandi upplivingarnar verður óivað bókaframløgan hjá Bárði Jákupsson í Reinsarínum klokkan átta.
Bárður Jákupsson hevur savnað øll myndlistaverkini eftir William Heinesen, og verkini eru í tí stórbæru bókini, ið verður løgd fram á mentanarnáttini. Tað skrivar Sprotin, sum gevur bókina út.
Bókin viðger listina eftir William Heinesen, sum sjálvur ongantíð vildi kalla seg myndlistamann. Tað var hann ov lítillátin til. Í bókini verður millum mangt annað lýst, hvussu William tók lut í samfelagskjakinum, og hvussu hann eisini brúkti sínar tekningar sum satiriskar og gløggar viðmerkingar til tað, sum var frammi.
Í bókini stendur millum annað soleiðis:
“Sambært viðmerkingum hansara í tátíðar fjølmiðlum er føroyskur politikkur um hetta mundið eyðkendur av hugsjónarligum snævurskygni og køvandi smákegli. William er tikin úr leikum sum keipumyndateknari, tann ramliga strikan avdúkar tann innantóma, uppgjørda tómleikan, hon ger tey hirs og tær kurlur, ið undirstrika tað láturverda,” skrivar Bárður Jákupsson, sum leggur aftrat, at William tó ongantíð gerst óndskapsfullur ella særandi.
Ein longri brellbiti úr bókini kann lesast á heimasíðuni hjá Sprotanum her
Á framløguni fríggjakvøldið fer Bárður Jákupsson at greiða frá list Williams, og millum framløgupartarnar spæla Búi Dam, Dánjal á Neystabø og Per I. Højgaard.
Bárður Jákupsson hevur gjørt stórbæra bók um myndlistina eftir William


text:
Tvey hús afturat umvæld á hvalastøðini við Áir
06-12-2016
Tvey tey norðastu húsini á hvalastøðini við Áir standa aftur trygg. Í ár hava handverkararnir ikki verið fullmannaðir á støðini alt árið, men sum heild hilnaðist árið 2016 kortini hampiliga væl.
Perlan, sum var vaktarhús, var í vánaligum standi. Tí hevur verið neyðugt at skift út partar av stórviðinum, vindeygu, klædning og tekju. Kemis, har bótarmolar vórðu framleiddir úr hvalatvøsti, hevur fingið nýggj vindeygu, sperrur og tekju. Ávíst stoypiarbeiði er eisini farið fram í ár.
Ein jarnsmiður arbeiðir í løtuni við at smíða rekkverk til húsini, nevnd Pressuloftið. Tað er neyðugt fyri at tryggja, at fólk ikki ganga seg út av.
Um so, at játtað verður peningur til hvalastøðina í 2017, verður farið í holt við Planin og Eldsmiðjuna. Av øðrum timburarbeiði er at fáa gjørt ventiliatiónkassa til Tørkuna. Tað er eisini arbeiði hjá múrara og jarnsmiði á Kvernuni og Ketilshúsinum, sum liggur og bíðar.
Enn eru avbjóðingar eftir og uppgávur at loysa inni í øllum húsum. Somuleiðis innskipan og kervi við gøtum, farleiðum v.m. úti. Sí annars álitið um økisskipan fyri hvalastøðina við Áir frá 22. oktober 2013, http://cdn.lms.fo/media/2330/hvalastod_alit_20131022.pdf
Eftir ætlan verður arbeiðið at tryggja húsini uttan liðugt komandi ár. Sostatt verður komið á mál við fyrsta stig í 2017.
Timburmeistararnir Jón Láadal, Ingi W. Á Tórgarði og Martin Mørk hava staðið fyri at umvæla húsini, og Vøgg Nyholm Debess hevur verið jarnsmiðurin á støðini.
Arkitektastovan Kontrast hevur byggileiðsluna á støðini við Áir um hendur.


text:
Ein av teimum útlendsku gestunum, ið fekk mest burtur úr Atlantic Music Event, var Sarah-Chanderia, stjóri í Hacate Entertainment Group. Sarah arbeiðir við tónleika publishing og hevur gjørt tað til sína serfrøði at seta bólkar og marknaðir saman. Hon selur tónleik til sjónvarp, filmar, lýsingar, plátufeløg og mong onnur.
Tá vit fingu orð á hana á høvuðsskrivstovu síni í Oslo týsdagin seinnapart, vóru hon og starvsfólk hennara í ferð við at gera ein føroyskan tónleikapakka, har tey vísa samstarvsfeløgum sínum í Grikkalandi og Los Angeles, nakað av tí besta, ið Sarah hevur upplivað á ferðini í Føroyum.
– Ja, man kann siga, at eg longu havi notið gott av túrinum til Føroyar, og at føroyski tónleikurin nýtir gott av míni vitjan, sigur Sarah.
– Eg hoyrdi nógvan góðan tónleik á ferðini í Føroyum, og pakkin, ið eg nú geri tilreiðar, fevnir um Budam, og ja, sjálvandi Sic, men eisini 200 og Marius.
Les samrøðuna, ið eg gjørdi við Sarah-Chanderia stjóra í Hacate Entertainment Group her
Úr lippukassanum
Eg lati lokið upp á lippukassanum og stingi hondina niður og taki fram brot úr onkrari grein úr savninu


text:
Jobmatch 2017 væl eydnað
Talgildu Føroyar var enn einaferð at finna millum tær mongu fyritøkurnar, ið luttóku á Jobmatch. Vit hava áður havt sera góðar royndir við Jobmatch, og varð tí avgjørt at luttaka enn einaferð á Jobmatch 2017.
Virksemið hjá okkum var støðugt vaksandi í 2017, eins og tær ymisku verkætlanirnar vinda alsamt meira upp á seg. Sostatt vóru vit í tí sjáldsomu støðu, at vit høvdu tørv á heili fýra nýggjum starvsfólkum tá Jobmatch 2017 bleiv hildið.
Undirtøkan var sera góð, og vit fingu nógv áhugaverd prát við fólk, ið góvu sær stundir at koma framvið básinum hjá Talgildu Føroyum. Tað var sera áhugavert at møta so nógvum spennandi fólkum, ið sýndi stóran áhuga fyri størvunum og Talgildu Føroyum sum heild. Harafturat var sera stórur áhugi fyri at loysa ymiskar ad-hoc uppgávur fyri Talgildu Føroyar, og var hetta eisini gleðiligt. Vit vilja tí minna á, at ein hevur møguleika at bjóða seg fram til at loysa ad-hoc uppgávur á heimasíðuni her.
Vit meta Jobmatch verða eitt sera gott og gevandi tiltak, ið gevur okkum møguleika at hitta eina breiða fjøld av fólkum hvørs førleiki kann verða við til at styrkja Talgildu Føroyar. Harafturat er Jobmatch eitt gott høvi til at hitta útisetar, ið møguliga kunnu verða við til at styrkja framtíð okkara.


text:
Lestrartíð: 4 ár
Umsóknarfreist: Læruplássið ásetir freistina
Útbúgvingarstovnur: Glasir í Marknagili
Útbúgvingarstaður: Tórshavn
Lærupláss: Hesi hava læruplássgóðkenning
Sum kleinsmiður (fínsmiður) arbeiðir tú við metali. Í útbúgvingini lærir tú um ymisk sløg av metali, og hvussu tað kann formast.
Ein týðandi partur av arbeiðinum er at velja rætt tilfar og rættan arbeiðshátt til tær ymsu uppgávurnar. Undir útbúgvingini fært tú grundleggjandi vitan um at viðgera metal.
Tú lærir at gera tilskeringar í plátur og rør, at seta saman lutir, maskinur og innleggingar og at røkja framleiðslutól. Sum kleinsmiður lærir tú at viðgera yvirflatar og eftirviðgera metal og annað tilfar.
Allar yrkisútbúgvingar eru skipaðar soleiðis, at skift verður millum verkliga læru á góðkendum læruplássi og skúlagongd á yrkisskúla.
Útbúgvingin endar við sveinaroynd.
Fráfaringarroynd fólkaskúlans.
Eftir lokna útbúgving kanst tú arbeiða sum góðkendur kleinsmiður.
Tú kanst eisini fara undir framhaldsútbúgving sum t.d.:
● maskinmeistari
● framleiðslutøkningur
● viðkomandi akademiútbúgving
● viðkomandi professiónsbachelorútbúgving
● verkfrøðingur (krevur upptøkuskeið).
Glasir, Smiðjugerð – www.glasir.fo
Yrkisdepilin – www.yrkisdepilin.fo


text:
Pál Joensen luttók sum kunnugt í morgun á World Cup í Berlin, í innleiðandi riðlunum av 400 frí, og megnaði har við 3:46.76 at svimja seg í finaluna seinnapartin, við næstbestu tíð av øllum, frammanfyri týska favorittin Paul Biedermann.
Pál svam longu í øðrum riðli av fýra, og mátti tí svimja lutfalsliga skjótt til at tryggja sær pláss í finaluni. Uppgávan var at halda seg frammanfyri russiska Alexander Shimin, sum lá undir liðini á honum á geil 5, har Pál var á bestu geil 4.
Tað gekk eisini sum ætlað, at Pál legði seg á odda longu eftir fyrstu 50 metrarnar, við millumtíðini 26.42 sekund. Hann dró so líðandi frá hinum, upp til 350 metrar, har hann við tíðindi 3:18.57 hevði næstan hálvt sekund aftur til Shimin á 3:18.95, og so aftur eitt vet longur niður til niðurlendska Job Kienhuis á 3:19.04.
Men síðstu 50 átti Kienhuis ein spurt á 27.69 sekund, í mun til 28.19 hjá Páli, sum merkti at niðurlendingurin akkurát fekk klórað seg fyrr á mál, við tíðini 3:46.73 og trimum hundraðpørtum frammanfyri Pál á 3:46.76. Shimin gjørdist nummar trý við 3:46.79.
Tað sigur eitt sindur um ferðina í triðsíðsta riðli, at hesir tríggir Kienhuis, Joensen og Shimin gjørdust ávíkavist nr 1, 2 og 3, av teimum 27 sum svumu innleiðandi 400 frí.
Týski favoritturin Paul Biedermann gjørdist nummar 4 við tíðindi 3:46.85, sum tó ikki sigur meira enn, at hann annaðhvørt ikki megnaði at svimja skjótari, ella at hann sum klárt skjótasti svimjari í síðsta riðli visti, at tað var nóg mikið til at koma á nøkulunda miðgeil í finaluni.
Biedermann eigur heimsmetið á 3:32.77, frá sama World Cup í Berlin í fjør. Besta tíð hjá Páli er føroyska metið 3:40.12 frá EM á stuttgeil í Istanbul í desember í fjør, og Biedermann má tí enn metast at vera greiði favoritturin av teimum báðum, til at verða við yvirlutan seinnapartin.
Besta tíð hjá Kienhuis er 3:46.17 frá niðurlendsku meistarastevnuni á stuttgeil í fjør, sum merkir at hann við 3:46.73 svam ikki so langt frá bestu tíð í morgun. Besta tíð hjá russiska Shimin er 3:44.84, frá Salnikov Cup í Sankta Pætursborg í desember mánaða í fjør.
Finalan í 400 frí verður nú seinnapartin, einaferð miðskeiðis í skránni, sum byrjar kl 14:30. Til ber at fylgja við á www.svimjing.com/live, har vit savna saman leinki til beinleiðis video og beinleiðis tíðtaking, umframt at til ber at síggja videobrot sum Jón Bjarnason ger á kantinum í Berlin.
Úrslitalistin frá teimum 400 í morgun sæst her:
http://www.omegatiming.com/swimming/racearchives/2010/Berlin_2010/C51A1_…
Vegna Svimjisamband Føroya
Rókur í Jákupsstovu


text:
Hóast føroyskur skaldskapur er gamal, eru føroyskar bókmentir ungar. Skaldskapurin av mannamunni er framvegis til, men tað eru tær skrivaðu bókmentirnar, sum hava borið føroyskt mál og føroyska mentan, síðani presturin V.U. Hammershaimb gav tí føroyska skriftmálinum skap um ár 1850. Bókmentamenn høvdu verið undan honum, teir vóru vísindamenn, og teirra ætlan var at skriva sum mest niður av tí gamla málinum, áðrenn tað doyði út. Málgranskarin Jens Christian Svabo (1746 - 1824) harmaðist um støðuna og helt tað vera rættast at taka til sín danska málið, sum myndugleikarnir nýttu í skúla og í kirkju heldur enn at halda fram við einum avlagaðum og spiltum føroyskum. Hann dugdi ikki at ímynda sær, at tað fátæka og fámenta fólkið skuldi megna at fáa tað forna, norrøna málið aftur á føtur.
Men saman við skriftmálinum komu tær stóru innsavningarnar av kvæðum, søgnum og ævintýrum, og hetta gjørdist grundarlagið undir føroysku tjóðskaparrørsluni, sum tók seg upp fram ímóti ár 1900. Henda rørsla vildi varðveita og endurreisa føroyskt mál og føroyska mentan, og í hesi rørsluni gingu skald og rithøvundar á odda. Málið gjørdist eitt listaligt og samfelagsligt verkevni, og kravið varð sett fram, at føroyskt skuldi viðurkennast í skúla og kirkju.
Málstríðið eydnaðist, og føroyskt mál er nú tjóðarmál føroyinga. Men sjálvt oddamenninir í hesum stríði høvdu ikki væntað, at føroyskt nakrantíð kundi gerast eitt mál, ið kundi halda nútímans bókmentum uppi. Fyrsta føroyska skaldsøgan kom út í 1909, og fyrsta yrkingasavnið kom í 1914. Haðani og til støðuna í dag er ein øgilig menning farin fram: Á heysti í ár 2000 kom út bók nr. 4000, og árliga koma einar 150 føroyskar bøkur út, umleið ein fjórðingur teirra er nýskrivaðar, fagrar bókmentir.
Í einum heimi, har tøkni og fjølmiðlar rokna í størri og størri eindum, má eitt fáment mál ikki bara stríðast fyri at liva, men eisini fyri at endurnýggja seg og taka teir nýggju møguleikarnar til sín. Tí liva føroyskar bókmentir ikki bara í farnari mentan og í fjarstøddum einsemi. Føroyskir rithøvundar noyðast sum aðrir at fylgja við í allari verðini og skula geva orð og røddir til eina heila tjóð. Hetta er skylda, sum vinnur á øllum avmarkingum og heldur føroyskum bókmentum livandi.


text:
Vælkomin á Standard snigevingarsíðuna hjá Krea.
Hetta er ein síða, sum er liðug sniðgivin og klár til tín at brúka, um tú velur "Standard sniðgeving" í prísyvirlitinum.
Allar myndir og upplýsingar á hesari síðuni verða tillagaðar til tín tørv.
Legg til merkis, at á hesari síðuni, er bert eyka eindin Tíðindi valgt. Aðrar eyka eindir, sum td. myndasavn ella leitiskipan, kunnu leggjast afturat eftir tørvi. Um tú ynskir aðrar eyka eindir, verða tær lættliga tillagaðar síðuna.
Um tað er eitthvørt tær tørvar at vita, ert tú vælkomin at ringja til okkara á tel 608080 ella senda okkum ein teldupost á krea@krea.fo


text:
Fyrsta tapið á heimavølli
1. lið11-08-2013 - Jónfinn Petursson
Effodeildin, 19. umfar: HB - Víkingur 1-3 (0-0)
Fyrsti ósigurin á heimavølli varð veruleiki, tá Víkingur vitjaði í Gundadali. Gestirnir vóru nærlagdari í einum linligum og til tíðir óáhugaverdum taktiskum spæli, ið vitjandi venjarin vann.
Víkingur kom á vøllin við eina stiginum og vildi sjálvandi verja hetta so leingi sum til bar. At teir so við Finnur Justinusen hava ein framherja í serflokki er ikki yvir at dylja, og tað vísti Finnur eisini í dag.
Hóast vit vóru líka væl við sum gestirnir, dugdu teir nógv betur at umseta møguleikarnar til mál. At vit í verjupartinum til tíðir líktust ”Bambi á ísi”, gjørdi ikki støðuna lættari.
Finnur legði Víking framum, tá tjúgu minuttir vóru eftir at leika. Eitt raid í okkara vinstru síðu endar við, at bólturin verður sendur inn fyri, og har er málrevurin klárur og snýtir Teit.
Vit royndu at svara aftur, men oftast var okkara leikferð so lág, at nærlagda Víkingaverjan (allir ellivu mans!) sum oftast vóru komnir uppá pláss, og væl stýrdir av Atla Gregersen vóru teir ikki lættir at syfta.
Vit javnaðu tó fimm minuttir fyri tíð. Andrew sendur ein góðan bólt innfyri, og júst innkomni og afturkomni Páll Mohr Joensen vísir dygdir og sendur bóltin uppundir máltakið.
Nú varð væntað, at vit koyrdu stigið heim, men so varð ikki. Eftir at hava givið bóltin upp, fara gestirnir í álop. Endin er, at Finnur aftur vísir evni, vendir sær frá okkara verju og sendir bóltin hegnisliga í netið.
So var krútið brúkt, og Filip Djordjevic slapp at enda veitsluna við enn einum góðum máli, ið Teitur heldur einki kundi gera við. Tí kundu vit staðfesta, at fyri aðru ferð í ársins Effodeild eru vit farin av vølli sum taparar.
Næsti dystur okkara er við Djúpumýrar komandi sunnudag, tá KÍ á Sjómannadegnum tekur ímóti. Tað er ein nýggj uppgáva, ið vit gleða okkum almikið til.
Hesin dysturin er farin, og nú løða vit upp til komandi vikuskiftið. Upp aftur við høvdinum dreingir, vit vita øll at tit eru betur enn tað vit sóu í dag. Mikudagin er landsdystur í Íslandi, og vit ynskja okkara úttiknu leikarum og landsliðnum øllum góða eydnu.
KOYR Á, HB!!!
HAGTØLINI
Effodeildin, 19. umfar sunnudagin 11. august 2013 kl. 15:00 í Gundadali
HB – Víkingur 1-3 (0-0)
0-1 Finnur Justinussen 70’
1-1 Páll Mohr Joensen 85’
1-2 Finnur Justinussen 86’
1-3 Filip Djordjevic 90’
Liðið: Teitur M. Gestsson – Alex José dos Santos (Pál Mohr Joensen 77), Jóhan Troest Davidsen, Heini Vatnsdal, Tróndur Jensen (Bárður J. Heinesen 80), Bárður Olsen, Fróði Benjaminsen (liðsk.), Kristin R. Mouritsen (Páll Mohr Joensen 80) – Christian R. Mouritsen, Andrew av Fløtum og Símun E. Samuelsen
Óbrúktir eykaleikari: Hans Jørgensen
Á beinkinum: Oddbjørn Joensen, Milan Cimburovic, Jan F. Jensen og Heðin Weihe
Dagsins maður: Jóhan Troest Davidsen
Gul kort: Andrew av Fløtum og Bárður J. Heinesen
Dómari: Rúni Gaardbo
Hjálpardómarar: Edvard og Dan Højgaard
4. Dómari: Pætur Albinus
Myndir: Páll Árni Berg


text:
Tvey kort við á ferðini
Skalt tú uttanlands at ferðast, er skilagott at hava tvey ymisk gjaldkort við tær. Skuldi tú verið óheppin og mist kortið, ella verður kortið óvirkið á ferðini, ert tú kortini trygg/ur - eitt annað kort er til at taka.
Sum kundi í Norðoya Sparikassa kanst tú fáa fleiri ymisk gjaldkort, ið eru ætlað til ymiskan tørv. Umráðandi er, at tú hevur júst tey gjaldkort, ið hóska tær. Ymsar ásetingar eru til hvørt gjaldkortið, og neyðugt er at kunna teg um hesar ásetingar, áðrenn ferðin byrjar. T.d. hevur Visa/Dankort av trygdarávum eitt nýtsluhámark, sum er 25.000 kr. 30 dagar á rað. Verður brúkt meir enn tað, verður kortið sperrað. Tí er skilagott at hava eitt eyka kort við sum Mastercard ella MasterCard Debit umframt títt vanliga gjaldkort. Eisini hava nøkur kort serligar tænastur sum t.d. tryggingar, sum kunnu koma væl við. Eitt nú MasterCard Gull og Platin hava bæði ferðatryggingar knýttar afturat.
Tekur tú pening út úr sjálvtøkum uttanlands, rindar tú kr. 30.
Ferðast trygt við gjaldkortum:
- Hav altíð tvey gjaldkort við á ferðini
- Goym ikki gjaldkortini á sama stað
- Hav ongantíð PIN-kotuna saman við kortinum
- Hav altíð eyguni við gjaldkortinum. Lat ongantíð nakran fara avstað við kortinum
- Lat ikki kortið liggja frammi, so onnur kunnu fáa fatur á kortnummarinum
Sperra kortið
Hevur tú mist kortið burtur, ella hevur tú illgruna um, at kort títt er misbrúkt, skalt tú beinanvegin sperra kortið.
Tú hevur hesar møguleikar at sperra kortið:
- í netbankanum
- í upplatingartíð at ringja til sparikassan á telefon 475000
- er sparikassin stongdur, skalt tú seta teg í samband við Nets 24 tímar kundatænastuna:
- Dankort og Visa/Dankort á telefon +45 44 89 29 29.
- MasterCard og MasterCard Debit á telefon +45 44 89 27 50.
Tá ið tú ringir til Nets, skalt tú siga navn, bústað, navn á peningastovni og kortnummar ella kontunummar. Kortið verður sperrað og óvirkið í stundini.
Minst til at bíleggja nýtt kort.


text:
Páskastevna í Frelsunarherinum
Um páskini fáa vit vitjan av Signe Helene og Erlig Mæland, oberstum, úr Noregi.
Sí skránna her...
Vælkomin á páskastevnu í Frelsunarherinum í Tórshavn.
Vit hava vitjan av Signe Helene og Erlig Mæland, oberstum, úr Noregi, sum tala og syngja á møtunum. Signe Helene og Erlig eru pensjonistar, men hava verið í tænastu m.a. sum sjefsekreterar fyri Noreg, Ísland og Føroyar, eins og tey hava verið landsleiðarar fyri Danmark. Tey hava áður vitjað í Føroyum.
Páskaaftan millum kl. 12-15 verður serligt tiltak, ið kallast "páskakvirra". Tú kanst koma og fara sum tað passar tær, og er hetta eitt tilboð til tín, sum ynskir at finna ró kring páskaboðskapin og njóta kvirruna í samkomusalinum. Her verða hongdar upp myndir og tekstir úr bókini "De som så Ham" av Jostein Ørum. Vit fáa høvi at møta menniskjum kring Jesus, sum vit vanliga ikki hoyra so nógv til um páskirnar.
Páskamorgun kl. 8 møtast vit til morgunmat og feira páskaboðskapin um at "Jesus er upprisin". Øll eru vælkomin.
Møti verða hesi:
Skírisdag kl. 18.00 Møti v/nátturða
Langafríggjadag kl. 18.00 Møti
Leygardag kl. 12-15 Páksakvirra
Páskadag kl. 08.00 Páskafrøi
kl. 09.00 Hátíðartónar við Landssjúkrahúsið
kl. 18.00 Møti
2. Páskadag kl. 11.00 Møti


text:
Tað er trýst á Apple fyri tíðina.
Hóast sølan av snildfonum er økt við góðum fýra prosentum um árið seinastu árini, er sølan av snildfonum frá Apple fallin við 7,7 prosentum seinastu tríggjar ársfjórðingarnar.
Tað vísir marknaðarkaningin, sum amerikanska greinarafyritøkan Gartner Inc, ið er ein av heimsins størstu av sínum slagi, júst hevur almannakunngjørt.
Kanningin er at finna á heimasíðuni hjá greinarafyritøkuni, www.gartner.com, og fleiri útlendskir miðlar vísa til hana. Millum annað Computerworld og finans.dk.
Samsung nógv størst
Marknaðarkanningin vísir, at telefonirnar frá Samsung eru tær best umtóktu í heiminum. Við endan av øðrum ársfjórðingi í ár, hevði Samsund sett seg á 22,3 prosent av heimsmarknaðinum, og tað er ein framgongd uppá 0,5 prosentstig samanborið við sama tíðarskeið í fjør.
Hinvegin hevði Apple mist marknaðarlut í sama tíðarskeiði. Við endan av juni í fjør hevði Apple 14,6 prosent av heimsmarknaðinum, men í ár er tað talið 12,9 prosent. Tað vil siga ein afturgongd uppá 1,7 prosentstig.
Hóast Samsung framvegis ger nógv best umtóktu fartelefonirnar, eru eisini onnur sløg av telefonum á veg fram. Serliga kinversku sløgini Huawei og Oppo hava stóra framgongd. Sambært kanningini hevði Huawei sett seg á 8,9 prosent av heimsmarknaðinum í øðrum ársfjórðingi í ár og Oppo var uppi á 5,4 prosentum.
Blackberry næstan burtur
Felags fyri Samsung, Huawei og Oppo er, at tær allar byggja á Android-stýriskipanina hjá Google.
Tað eru bara Apple-telefonirnar, sum brúka iOS-skipanina, og tað vil siga, at Android-telefoninar í dag hava lagt seg á 86,2 prosent av heimsmarknaðinum, skrivar Gartner í kanningini.
Windows hevur í longri tíð roynt at fáa fótin fyri seg á hesum marknaðinum, men tað sær út til at ganga heilt av skriðuni.
Við endan av juni í 2015 áttu Windows-telefonirnar 2,5 prosent av heimsmarknaðinum, í ár er tað talið 0,6 prosent. Tað vil siga ein afturgongd uppá 1,9 prosentstig, sum svarar til 76 prosent.
Sama skil - ella verri - er hjá Blackberry, sum í fjør átti 0,3 prosent av marknaðinum. Tá 2. ársfjórðingur í ár endaði, átti Blackberry bara 0,1 prosent.
Stórt trýst á
Apple hevur í fleiri ár verið heimsins mest verda felag, men tað, meta greinarar, kann vera ein farin tíð.
Um ikki nýggja telefonin hjá Apple, iPhone 7, vendir gongdini.
Nýggja telefonin verður almannakunngjørd tann 7. september.
Spurningurin er so, um hon hon bæði við teknikki og ikki minst prísi, appelerar nóg nógv til kræsnu telefonkundarnar kring heimin.
Ger hon ikki, er vandi fyri, at marknaðarluturin hjá Apple minkar enn meira.


text:
Ingi Samuelsen
14.12.2017 - 13:34
Tíðindi > Vinna & Tøkni > Ferðavinna
Føroyski ’hotelrisin’ Gist&Vist hevur ikki bert ítøkiligar ætlanir um at útbyggja Hotel Føroyar uppi í Kerjum oman fyri Havnina. Eisini eru ítøkiligar ætlanir um at víðka um Hotel Tórshavn, fyrrverandi sjómansheimið, í hjartanum av Havnini.
Á býráðsfundi í kvøld skal Tórshavnar býráð taka støðu til eina umsókn um at fáa longt freistina á einum byggiloyvi, sum varð givið í 2010, so at bygningurin kann standa liðugur í seinasta lagi 1. juli 2020.
Ein samd fíggjarnevnd mælir til at taka undir við umsóknini.
Talan er um at byggja verandi Hotel Tórshavn út niðan eftir móti gamla posthúsinum, núverandi Snarskivuni hjá kommununi, har nakrir parkeringsbásar eru í dag. Byggingin kemur eisini at raka lonina, sum nú hýsir eini kafé og fish&chips.
40 kømur afturat
Tá útbyggingin er liðug, verður Hotel Tórshavn víðkað við 40 tvíkømrum afturat. Í løtuni eru 43 kømur við 76 seingjum á hotellinum, men gamli parturin av hotellinum skal ætlandi eisini umbyggjast, so at hotellið fær 75 kømur.
- Øll tey nýggju kømurini verða 4-stjørnað, og tað liggur eisini í ætlanini, at núverandi Hotel Tórshavn skal uppstigast frá trimum til fýra stjørnur, sigur Johannes Jensen, stjóri í Gist&Vist.
Talan verður um ein bygning í somu hædd, sum núverandi hotellið og snarskivu-bygningin norðanfyri. Bygningurin verður í fimm hæddum við útvendum virksemi bæði út móti Tórsgøtu og út móti gamla kommunuskúlagarði við Vaglið. Tvær hæddir verða ’undir veghædd’ í mun til Vaglið, og tríggjar yvir. Hvør hæddin hevur eina vídd upp á góðar 300 fermetrar.
- Tað verður útvent virksemi bæði á Vaglinum og móti Tórsgøtu, men hvat tað verður, er støða ikki tikin til enn, sigur Johannes Jensen, sum eisini upplýsir, at hansara felag enn ikki hevur havt samband við tær vinnufyritøkur, sum í løtuni leiga hølir í lonini millum ráðhúsið og snarskivuna.
Fingu byggiloyvi í 2010
Tórshavnar kommuna átti økið, har hotel nú skal byggjast á. Kommunan seldi partafelagnum TF Ognir 500 fermetrar av matriklinum, har ráðhúsið stendur á, í 2010, og tá varð eisini givið eitt byggiloyvi, ið var treytað av, at byggingin skuldi byrja í seinasta lagi 1. apríl 2012 og verða liðug 1. apríl 2014.
Sum kunnugt varð ongantíð farið undir hesa ætlan. Nú hevur pf. Gist&Vist keypt økið, og ynskir at tryggja sær, at neyðugt loyvi framvegis fæst til ætlanina, og tað er tað, sum býráðið skal taka støðu til í kvøld.
- Vit hava gjørt skitsur av bygninginum, men endalig avtala um útsjónd og hvør skal tekna, er ikki gjørd enn, men ætlanin er so mikið fyrireikað, at vit hava nóg mikið av tilfari til at søkjast kann um byggiloyvi innan árið er úti, sigur Johannes Jensen.
Men berast skal skjótt at, um nýggja hotellið skal standa liðugt á sumri 2020.
- Vit ynskja at arbeiðið gongur skjótt, tí eitt slíkt byggjarí kemur sjálvandi at órógva miðbýin nakað, og tí er tað okkara ynski, at arbeiðið ikki tekur alt ov langa tíð, sigur Johannes Jensen.


text:
Charles Puidgemont, forsetin í Katalonia er flýggjaður til Brússel eftir at verða ákærdur fyri uppreistur og at eggja til ófrið.
Fyrr í dag kom fram, at spanski ríkisákærin ákærir leiðandi katalanskar politikkarar fyri uppreistur og at eggja til ófrið – ákærur, sum kunnu hava fongsilsrevsing upp til 30 og 15 ár við sær.
Fríggjadagin staðfesti katalanska landspartatingið fólkaatkvøðuna, sum var fyrsta oktober og lýsti loysing frá Spaniu. Sama dag skuldi senatið í Madrid atkvøða um at seta §155 í sponsku grundlógini í gildi, sum gevur spansku stjórnini heimild at taka ræðið í landspørtunum í spanska ríkinum. Spanska senatið setti greinina í grundlógini í gildi og lýsti val til landspartatingið í Katalonia at verða 21.desember. Spanska sjálvstýrið varð avtikið, og spanska stjórnin fekk beinleiðis vald á landspartinum.
Charles Puidgemont, forsetin í Katalonia heitti á íbúgvarnar í Kataloniu um at mótmæla á friðarligan og lógligan hátt, eftir at tað kom fram, at Katalonia hevði mist sítt sjálvstýri.
Í morgun kom fram, at spanski ríkisákærin hevur lagt ákærur fram ímóti fleiri leiðandi politikkarum í Kataloniu. Charles Puidgemont er sjálvur ákærdur, men talsfólk fyri stjórnina í Madrid siga, at hann er vælkomin at stilla upp til landspartavalið, sum verður 21. desembur. Men nú siga altjóða miðlar, at CharlesPuidgemont er í Brússel sum politiskur flótti.
Um vikuskiftið hava mótmæli fyri og ímóti katalanskari loysing verið í Barcelona, og støðan er sum skilst á útlendskum miðlum, enn sera spent.


text:
Vøkstur hendir nú á tí stóra heimspartinum sunnan fyri Evropa, og har fer at verða størst vøkstur tey næstu 20 árini, metir eitt danskt íløgufelag í Jyllandsposten. DI sær eisini tær góðu søgurnar breiða seg sum ringar í vatninum, tá tað kemur til íløgur í Afrika.
Fleiri danskir íleggjarar fokusera nú meira og meira á afrikanska kontinentið. Eitt dømi um tað er tann danska fyritøkan African Investment, sum stendur fyri størsta rapsgarði í Afrika á stødd við Falster. Verkætlanin førir til, at tað fer at verða tørvur á fleiri vørum, sum danskar fyritøkur kunnu veita. Talan er um vørur sum traktorar, el-skipanir, generatorar og annað til landbúnaðarframleiðslu.
Sjálvt um tað í fleiri ár hava verið nógvar keðiligar søgur um íløgur og arbeiði í Afrika, so byrja vit nú heilt greitt at hoyra góðar søgur, sum hana African Investment er í ferð við, sigur afsetningspolitiski leiðarin í DI, Peter Thagesen.
Hann vísir á, at tað eru fleiri afrikonsk lond, sum í dag hava hægri vakstrarratur enn fyrr.
Og vit skulu eisini verða greið yvir, at tað í tí gongdini er pláss fyri størvum og vøkstri bæði fyri afrikanarar og fyri okkum, sigur Peter Thagesen. Hann vónar, at tað er ein gongd, sum fer at halda fram, tí tað er talan um eina gongd, har báðir partar kunnu vinna, staðfestir afsetningspolitiski leiðarin í DI.
Verkætlanin, sum African Investment stendur fyri, verður mett at geva arbeiði til umleið 300 danskarar og 2.000 ghanesar.


text:
18. Nov 2016
Um vikuskifti verður FM fyri lið í amboðsfimleiki í Fimi. Ljósið hevur 9 lið sum fara at kappast, íalt 36 íðkarir. Ljósið hevur eitt lið í hvørjum bólki hjá pinkum, piltum, smágentum, smádreingjum og gentum og tvey lið...
31. Okt 2016
Fimleikafelagið Ljósið hevur fingið nýggjan høvuðsstuðul. Felagið hevur gjørt eina tvey ára stuðulsavtalu við Suðuroyar Sparikassa. - Fyri okkum merkir tað nógv, at hava góðar samstarvspartar í vinnulívinum. Stuðulin ger stóran mun í einum felagi sum okkara, sigur Gunnvá...
06. Sep 2016
Vegna landsdyst hjá A-landsliðnum í fótbólti, er Fimi stongt í dag. Venjing hjá breiddarliðunum, ið skuldu byrja í dag, amb. 1.-2. fl. gentur, amboð 3.-4. fl. gentur og Teamgym, er tí avlýst. Liðini byrja tí soleiðis: Teamgym hósdag kl. 8/9 kl....
29. Aug 2016
Nú ber til at melda seg til lið beinleiðis á heimasíðuni. Trýst her fyri at melda til lið.Limagjaldið skal rindast á konto felagsins 9870-998.412.8. Viðmerkjast skal navn á íðkara og lið. Limagjøldini eru:Breiddarlið 1 tíma um vikuna kr. 700,-Breiddarlið 2 tímar um vikuna...
26. Aug 2016
So er nýggi Ljósið búnin komin. Í samstarv við Sportigan, fer at bera til at bíleggja nýggja Ljósið búnan og gjalda fyri hann á limadegnum 28/8. Sertilboð til limadagin 28/8 við keyp av nýggja Ljósið búnanum Ljósið búni kr....
24. Aug 2016
Tilmelding verður sunnudagin 28. august 2016 kl. 16.00-18.00 í FimiTilmeldingin verður skipað sum ein limadagur, har børn hava møguleika at hitta venjarar og royna ein amboðsbana. Tað fer ikki at bera til at melda seg til lið á heimasíðuni í ár, men vóna at til...
06. Mai 2016
Kvinnuunglingurin hjá Ljósinum - Marita Mortensen - er við í landsliðshópinum, sum fer til Íslands í dag 6. mai at kappast um Norðurlendska meistaraheitið í amboðsfimleiki. Við eru eisini høvuðsvenjararnir Sara og Alek, sum síðani árskiftið hava vant bæði yngru og eldru fimleikararnir í okkara...
05. Mai 2016
Her er frágreiðing frá FM-eldri, sum var 30/4 og 1/5-2016Seinni dagurin: So fór síðsti FM dagur aftur um bak á hesum sinni. Ljósið hevði 7 íðkarar við í dag, 4 hjá gentum og 3 hjá kvinnuunglingum. Hóast alt ikki eydnaðist, sum íðkarunum ynsktu,...


text:
Fiskimenninir í Selsey eru farnir at brúka smærri bátar fyri at sleppa undan kvotuásetingunum hjá ES.MYND: NINA E. RANGOY
Bretskir fiskimenn krevja fiskin aftur
Bretskir fiskimenn noyðast at hyggja at, meðan fraklendingar fiska meginpartin av fiski teirra. Nú vóna teir, at brexit fer at geva teimum rættin yvir egnum havøki, og leita sær í hesum sambandi ráð í Norra.
-Fraklendingar hava rætt til at fiska 86 prosent av toskinum í okkara sjógvi, bretskir fiskimenn hava rætt til níggju prosent. Tilsvarandi tøl eru galdandi fyri mong onnur fiskasløg. Er tað løgið, at vit kenna okkum snýttar? spyr fiskimaðurin Tony Delahunty í lítla strandarbýnum Selsey.
Tony Delahunty heldur, at bretar góvu sín egna fisk burtur til fiskimenn í Fraklandi og øðrum ES-londum, tá teir í sínari tíð samráddust um fiskiveiðuavtalu við ES. MYND: NINA E. RANGO
Tá ein floti av fiskiførum sigldi niðan gjøgnum Themsen við mótmælisfløggum, og táverandi brexit-oddamaðurin, núverandi uttaríkisráðharrin Boris Johnson, taldist millum teirra, ið lovaðu fiskimonnunum fullan stuðul undan fólkaatkvøðuni í Bretlandi í fjør, sum endaði við, at bretar nú skulu samráða seg út úr ES, var skeiva býtið av fiskatilfeinginum eitt stórmál.
Nú vísa skjøl, sum dagblaðið The Guardian hevur fingið hendur á, at bretska samráðingarnevndin ikki hevur ætlanir um at leggja so stóran dent á fiskin kortini.
– Meginparturin av teimum í ES-tinginum og fiskivinnufeløgini í hinum ES-londunum vilja jú varðveita støðuna, sum hon er í dag, tí hon er til teirra fyrimun. Men tá Bretland fer úr ES, verða vit brádliga ein óheft strandartjóð við teimum rættindum og skyldum, ið tað hevur við sær. Vit fara at leita okkum ráð hjá norsku starvsfeløgum okkara um, hvussu vit kunnu verja okkara sjógv og fisk á ein betri hátt tá, sigur Barrie Deas, talsmaður fyri bretska fiskivinnufelagið (NFFO).
Valið í Bretlandi
18. apríl kunngjørdi Theresa May forsætisráðharri, at nýval verður í Bretlandi 8. juni.
Ætlanin er at tryggja stuðul og semju undan torføru Brexit-samráðingunum, og at hon verður ein fólkavaldur forsætisráðharri.
May yvirtók sessin, tá David Cameron legði frá sær eftir fólkaatkvøðuna í fjørsummar.
Nývalið kom óvart, tí næsta val ikki skuldi vera fyrrenn í 2020, og May áður hevur víst aftur, at hon vildi skriva út nýval.
Vilja hava norska skipan
Vánaligar kvotur og alt ov nógvar óskiljandi reguleringar og tungt skrivstovuveldi, eru høvuðsorsøkirnar til, at bretsku fiskimenninir vilja út úr ES.
Eitt dømi um lítið gagnligar ES-reglur fyri øll, eru skjaldbøkurnar í Miðjarðarhavinum:
– Meskavíddin í nótunum gjørdi, at ov nógvar skjalbøkur vórðu tiknar av óvart, so ES gjørdi av, at øll limalondini skuldu broyta meskastøddina. Vit hava ikki skjaldbøkur í okkara sjógvi, og reglan elvir tí til stórar trupulleikar hjá okkum, greiðir Tony Delahunty frá.
ES-skattirnir á fiski eru heldur ikki vælumtóktir. Nú eru fleiri av fiskimonnunum í Selsey farnir at brúka bátar, ið liggja undir markinum fyri støddini, ið er kvoturegulerað. Hetta gevur teimum eitt sindur størri frælsi, men er ikki so lønandi.
Talið á fiskimonnum er nógv minkað í Bretlandi seinastu árini, og tað er vorðið nógv truplari at liva av fiskivinnu.
– Í 1990-árunum forvann eg kanska 100 000 pund um árið brutto (umleið eina miljón krónur), nú er tað munandi minni, sigur Tony.
Saman við sonium og einum øðrum manni er hann úti við lítla bátinum meira enn 200 dagar um árið. Veður og streymviðurskifti forða teimum annars.
- Fleiri starvsfelagar forvinna so lítið nú, at teir fara út einsamallir. Tað er lívshættisligt her, við umstøðunum, streyminum og veðrinum, vit hava, og mong óhapp henda, greiðir Tony Delahunty frá.


text:
IEA eggjar Norra til at framleiða meiri olju og gass
«Norra eigur at halda fram við politikki sínum at gagnnýta olju- og gasstilfeingið, bæði tí olju- og gassøkið hevur stóran búskaparligan týdning, framleitt verður við lutfalsliga lágum útlátum, og tí hon hevur týdning fyri veitingartrygdina hjá Evropa", stendur í nýggjastu IEA-metingini av norska orkupolitikkinum.
IEA sigur seg stúra fyri, at heimurin kann gerast bundin av olju og gassi úr óstøðugum londum í Miðeystri.
Orkustovnurin vísir á, at tørvur er á 70 miljónir tunnum av olju hvønn einasta dag.
– Hvaðani skal henda oljan koma? Minka íløgurnar í OECD-londunum, fer stórur partur av framtíðar oljuni at koma úr Miðeystri. Hetta fær avleiðingar fyri orkutrygdina. Tí heita vit á lond sum Norra, Brasil, Meksiko, Kanada og USA um at økja sína framleiðslu, sigur varastjórin í IEA, Paul Simons.
Stórt tilfeingi
Fjórða ella fimtahvørt ár viðger altjóða orkustovnurin IEA orkupolitikkin hjá limalondunum.
Í nýggjastu eftirmetingini av norska orkupolitikkinum vísir orkustovnurin á, at Norra er eitt stórveldi í orkuhøpi og ein rættiliga stórur útflytari av olju og gassi, men eisini týdningarmikil sum útflytari av reinari vatnorku.
Í frágreiðingini vísir IEA á, at stórt orkutilfeingi framvegis er eftir í norsku undirgrundini. Bert ein triðingur av gassinum og helmingurin av ávístu oljunøgdini eru tikin upp. Hóast heimurin sum heild noyðist at avmarka CO2-útlát síni munandi, er framvegis tørvur á meiri olju og gassi.
Og her hevur Norra ein týdningarmiklan leiklut, stendur í frágreiðingini.
Nýggj øki
IEA vísir eisini á, at tilfeingið í Norðsjónum ikki verður nógmikið í framtíðini, og at oljuídnaðurin eigur at fáa atgongd til nýggj øki.
– Hetta er ein týdningarmikil boðskapur í norska orðaskiftinum um oljuútvinning í norði og í Barentshavinum. Stjórnin er til reiðar at tilluta nýggj øki í Barentshavinum til olju- og gassfeløgini, sigur Terje Søviknes, olju- og orkumálaráðharri.
– Lata eyguni aftur
Greenpeace heldur, at IEA letur eyguni aftur fyri, at vit standa mitt í eini orkukollvelting við varandi orkukeldum og heldur, at metingin hjá orkustovninum av framtíðar brúki av fossilari orku, er skeiv.
– Rætt og slætt tí at varandi orka bæði er bíligari og burðardyggari, sigur politiski ráðgevin hjá Greenpeace Noreg, Halvard Raavand.
Hann stúrir fyri, at Terje Søviknes olju- og orkumálaráharri og partar av politiska Norra lesur frágreiðingina hjá IEA sum hin grábeinti lesur Bíbliuna.
– Heiminum tørvar meiri varandi orku, og ikki meira fossila orku, sigur Halvard Raavand.
Kelda: nrk.no


text:
Eftir at Viðareiðistunnilin varð tikin í nýtslu fyri einum ári síðani, var skjótt greitt, at trupulleikar vóru við vegnum millum tunnilsmunnan og bygdina á Viðareiði.
Støða er tikin til at asfaltera vegin av nýggjum, og lisitatión hevur nú verið.
Úrslitið var, at HJ Asfalt átti lægsta boð við sløkum 4,1 mió. krónum. Á øðrum plássi var Kreton við sløkum 5,2 mió. krónum, og hægsta boðið átti EM Asfalt við stívum 5,7 mió. krónum.
Landsverk hevur í dag undirskrivað sáttmála við HJ-Asfalt um asfalteringsarbeiðið, sum fer í gongd í komandi viku.


text:
Eg kann ikki annað enn siga, enn at aftursvarið há Eivind var lítið meiri, enn ein minni versión av fyrru grein hansara um tann søguliga Jesus, ein endurtøku. Hann svarar uppá líti av mínum aftursvarið, kallar meg ókritiskan og einfaldan, og mótsigur sær síðani tá hann lýsir aftursvar mítt sum langt og drúgt; sum týðir uppá at Eivind ikki veruliga hevur funni semju við seg sjálvum, um grein mín var detaljera ella einføld; í hvussu so er, hevur hann ikki kunna svara uppá alt hetta einfaldni. Á eini aðrari heimasíðu kallar svar mítt fyri intellektuela óerligheit. Ivaleyst er trupuleikin heldur tann, at hann ikki hevur fult innlit inn í evnið og ikki megnar at svara aftur. Tó skal sigast, at hetta er ikki tí at Eivind tørvar førleikar at granska, men heldur tí at slík gransking tekur langa tíð.
Men satt at siga, so haldi eg ikki at Eivind hevur svara uppá nakað, og tí nøktar hann seg heldur við, at leggja at persóninum og at demonisera alt sum persónurin sigur.
Lætt meg her eisini siga (áðrenn eg byrji), at eg havi einki ímóti Eivind, ella nøkrum øðrum í Gudloysi. Kjak kann ganga hart fyri seg, og kennir Eivind á sær, at eg leggi for hart út, so kann hann altíð gera vart við hetta og so biði eg sjálvandi um umbering.
Men her er so fylgjandi parturin av kjakinum:
Eivind skrivar:
Høgni ákærir meg fyri at royna at villleiða fólk, men tað einasta eg geri er, at halda meg til tað vit veruliga vita, samstundis sum eg seti spurnartekin við tað, sum Høgni heldur seg vita.
Høgni svarar:
Mín fyrstu spurningur her, er: hvørji eru ‘vit’? ‘Vit’ eru í veruleikanum teir granskarir sum eg áhaldandi siteraði og navngav í fyrsta aftursvari mínum; men hesir eru slett ikki samdir við Eivind. Hesir ‘vit’ eru heldur ikki samdur í at evangeliini vóru skriva við endan á 2 árhundra. Heldur ikki eru ‘vit’ samdir í at eindin av teimum 4 evangeliinum, nevnd í tekstinum hjá Irenaeus umleið ár 180 er alt vit vita um. Kann Eivind geva okkum grundgevingar fyri pástandin?
Vil tað so siga, at hvørjaferð Eivind ger nýtslu av keldum, meiningum, niðurstøðum, ástøðum, próvtilfarið, so ger hann seg skyldigan í einfaldari hugsan, names-dropping, óerligheit og ókritiskari hugsan? Hetta er slíkt hann ákærir meg fyri. Hví heldur hann, at hetta bara skal galda fyri meg?
Tá Eivind skrivar, at Testamonium Flavianum í søgubókini hjá Josefus er ein falska kelda, eftirsum nógvir granskarir eru av tí hugsan, avdúkar Eivind so ikki hann sjálvur er einfaldur og ókritiskur? Ella tá Eivind í grein síni framleggur pástandir, sum tildømis: at Eusebius í bók síni játtar, at verk sítt er ein søgufalskan, er hetta so ikki ein einføld hugleiðing, har Eivind slett hevur givi sær far um at tað er ein nógv longri tekstur aftanfyri og ein samanhengur?
Men tá eg avdúki hesar pástandirnar hjá Eivind og svarið aftur við grundgevingum, bæði frá primerum keldum eins væl og niðurstøðum hjá granskarum, so far hann ikki svara mær aftur; hann velur heldur at endurtaka seg sjálvan og lýsa meg sum einfaldan, óerligan og ókritiskan.
Tað harmar meg, at hetta er tann taktikur hesir gudloysingar hava valt at brúka, og sum eg nú fleiri ferðir havi útsettur fyri síðani eg kom til Føroyar og byrjaði at kjakast.
Tað sum Eivind ikki lutar við lesaran er at vit vita rættuliga nógv meiri enn at Evangeliini vóru nevnd sum ein eind í einaferð í 180-200.
Men eftirsum Eivind heldur seg til ovurhonds ekstrema skeptisismu (blinda vantrúgv), so bólkar hann alla aðra vitan undir óerligheit ella óvitan. Nú pástendur hann eisini at hendan vitanin sum hann ikki vil viðurkenna, eru detaljur sum eg (Høgni) 'haldi meg vita’, meðan hann í undanfarnum postum hevur ákært meg, fyri at tveita út við nøvnum og meiningum hjá øðrum.
Eivind skrivar
Vit vita við vissu, at fyrstu ferð evangeliini verða nevnd sum ein eind er í 180 e.kr.. Vit vita við vissu, at tað stendur onki í evangeliinum, sum kann brúkast til at dagfesta tey. Vit vita við vissu, at tað stendur onki í evangeliiunum, sum avdúkar hvør rithøvundurin er. Vit vita við vissu, at tey fyrstu kristnu ikki nevndu nakað evangeliium í sínum tekstum, meðan tey nevndu brøvini hjá Paulus.
Høgni svarar:
Ok, vit taka hetta punkt fyri punkt:
Vit vita við vissu, at fyrstu ferð evangeliini verða nevnd sum ein eind er í 180 e.kr..Hetta er í veruleikanum ikki annað enn ein endurtøka av upprunaligu greinini.
Eg eri samdur við Eivind, at evangeliini verða nevndu sum ein eind, umleið ár 180, í skrivingini hjá Irenaeus; men hvussu veit Eivind at hetta var fyrstu ferð evangeliini vóru nevnd sum ein eind? Tað hevði verði rættari at sagt at hetta er elsta keldan, hesum viðvíkjandi, vit vita um ídag.
Men tað er ein rúgva av detaljum sum Eivind heldur aftur, tildømis at Irenaeus var lærisveinur hjá Polycarp sum var lærisveinur hjá Jóhannes ápostli.
Irenaeus var ikki ein hvør sum helst; hann hoyrdi til eina serliga elitu, sum arbeiddi fanatiskt við traditión og skriftum og sum hevði gjørt soleiðis líka síðani tíð Jesusar. Eivind nevnir heldur ikki at Irenaeus, hevði liva størsta partin av aðru øld, og hevði møtt kristnum leiðarum í fleiri londum. Eivind nevnir heldur ikki, at kristnar samkomur í fyrstu og aðru øld vóru væl skipaðar og høvdu síðani samkomu stovnanina lagt stóran dent á at varveita traditión. Eivind nevnir heldur ikki, í hesum sambandi, at Irenaeus í skrivingini, greiðir frá hvussu tey kristnu hava varveit teirra traditiónir og skriftir og hvussu tey kunnu føra hesar traditiónir aftureftir, frá einum yvirførara (successor) til annan og líka aftur til ápostlanar og Jesus. Her útilukkar Eivind eina rúgvu av søguligum detaljum, slíkt sum hesir ‘vit’ eisini vita um, og so kallar Eivind meg einfaldan.
Men annars so sipar Eivind bara til eindina av 4 evangeliinum. Vil hann harvið siga, at evangeliini ikki vóru til sum ein eind, ella hvør sær áðrenn ár 180, orsaka av at tey fyrstu fer verða nevnd sum ein eind í ár 180? Fatar hann slett ikki, at informatiónin sum Irenaeus gevur okkum byggir uppá allar faktorarnar eg nevndi omanfyri?
Men um hetta ikki er nóg mikið av søguligum ábendingum, læt okkum so fara aftur til handritini. Tað eru hópin av prógvum fyri at evangeliini vóru til áðrenn hetta tíðarskeiði. Vit vita at fleiri av handritunum, eitt nú p52 (Jóhannes), sum var skriva onkrastaðni millum ár 100-145, ivaleyst ár 130.
Vit vita eisini at onnur handrit eitt nú P66 (Jóhannes) og P75 (Jóhannes og Lukas) sum verða tíðarfest umleið ár 200, kunnu tíðarfestast ár 175 og fyrri (Philip Comfort). Bruce Metzger, kanska ein tað kendasti tekst kritikarin í seinastu øld, hevur ongan kritik til Herbert Hunger leiðindi, papyrologi samlaran í Austrian National Library, sum tíðarfesti P66 til fyrstu helvt av aðru øld (Metzger og Ehrman, The Text of the New Testament, s.51).
Men tað eru eisini onnur handrit, sum av praktiskum orsøkum eru tíðarfest ár 200, men har upprunin kann roknast at verða munandi eldri. Tildømis P45 (sum inniheldur partar av øllum 4 evangeliinum), sum av summun verður tíðarfest ár 150-160 (Comfort), og P90 sum av summun er tíðarfest 150-200 (Evans).
Tekst kritikkarir eitt nú Barth Ehrman (fyri at sitera eina ómetaliga óhefta keldu), siga at hesi seinastu handritini søguliga staðfesta at evangeliini vóru til við byrjanini av 2 árhundra.
Eg kann eisini nevna Justin Martyr, sum er ein kelda óheft frá bæði Ireaneus og Papias, sum skrivar í Róm ár 140-160 og sum sipar til eitt fleirtal av evangelium í Róm um tað mundi. Hann kallar hesar tekstir ‘Endurminningarnar hjá Ápostlunum’, og nevnir við navni ‘Endurminningina hjá Pætur’ og siterar enntá í tí sambandi eitt brot úr Markus 3.
Eg kann eisini nevna Papias sum, basera uppá ‘internal evidence’, skrivar um ár 100. Papias sipar um hasa tíðina til Markus, Logia (orðini) hjá Matteus, Fyrsta Pætur, brævið hjá Jóhannes og eitt evangeliið sum kallast Hebreara Evangeliið. Kritikarir hava havt rættuliga ilt av Papias, men hesir eru ikki farnir so langt sum Eivind, at røra undir pástandinum at teksturin, slett ikki hevur søguligt virði, eftirsum hann er endurtikin í eini eldri søgubók.
Granskarir tíðarfesta tí vanliga, uttan nakað prógv ella viðhald, Papias umleið ár 140. Um vit so taka undir við hesari tíðarfesting, so prógvar tað kortini at hesar bókur vóru til undir hasum heitnum um ár 140. Her mugu vit tí bíta í okkum, at enntá ateist granskarir og kritikarir prógva Eivind skeivan.
Somuleiðis kann eg vísa á, at øll evangeliini verða sitera av Irenaeus (180) og Justin Martyr (140-160). Polycarp sum doyði í ár 140 siterar rúgvuvís av teksti úr Nýggja Testamenti og eisini úr Klement, millum annað Matteus og Lukas. Klement í ár 90 og Ignatius í ár 110 sitera líkaleiðis Evangeliini, brøv og annað tilfar. Um hetta ikki er nóg gott prógv fyri at Evangeliini eru skriva áðrenn ár 180, so staðfestir hetta bara ovurhonds yvirdrivnu skeptisismuna, hjá Eivind. Tað er uttan iva har trupuleikin veruliga liggur.
Vit vita við vissu, at tað stendur onki í evangeliinum, sum kann brúkast til at dagfesta tey.Hmm...hvat baserar Eivind hendan pástandin uppá?
Er nakað í evangeliinum, sum bendir á at tey eru skriva í 180? Er nakað sum bendir á at tey eru skriva í ár 150? Er nakað sum bendir á at tey eru skriva í ár 120?
Áhugavert at hetta argumenti kann bara brúkast øvugta vegin. Tvørtur ímóti pástandinum hjá Eivind, so eru týðilig tekin í tekstinum sjálvum, sum benda á nær hann er skrivaður.
Tildømis, gera hvørki brøvini ella skriving hjá kirkjufedrum mikið burtur úr heitinum ‘menniskjasonurin’, eins og Evangeliini gera. Grundin var uttan iva, at heiti var miskiljandi á griskum málið og í griskari hugsan. Ein griskur høvundur hevði neyvan gjørt brúk av heitinum, um evangeliini bygdu uppá eitt griskt kristi samfelag í aðru øld.
Á sama hátt, gera evangeliini (uttan Jóhannes) ikki mikið burtur úr Heilaga Andanum. Hetta má sigast at verða løgið um tíðarfestingin hjá Eivind er sannlík, tí Heilagi Andin var eitt yvirdrivi evni eftir deyða og uppreisn Jesusar, meðan tann søguligi Jesus var í fokus áðrenn Ur-samkomuna.
Eg nevndi eisini í aftursvarið mínum, dømi uppá tempulskattin í Matteus 17. Kanst tú greiða frá hvussu grikkar í einum heilt øðrum landi og mentan, seint ella fyrst í aðru øld, vistu um detaljur viðvíkjandi jødiska tempulskattinum og yvirhøvur tímdu inkludera slíkt? Eg nevndi eisini, í aftursvari mínum endan á Lukasar skrivingini; hví endar Lukas so bráddliga at skriva um ár 60-62, um so var at maðurin skrivaði so seint í fyrsta árhundra ella sum tú heldur fast uppá, við endan á aðru øld?
Eg kann nevna nógv onnur dømir av hesum slagnum, men eftirsum Eivind ikki hevur megna at svara nøkrum av hesum, skulu vit ikki ovbyrða hann við fleiri dømun.
Vit vita við vissu, at tað stendur onki í evangeliiunum, sum avdúkar hvør rithøvundurin er.Eg eri púra samdur, einki í sjálvum evangeliums tekstinum vísir greitt hvør høvundurin er. Men eg veit ikki heilt hvat tú vil við hasum argumentinum.
Tildømis siti eg her við bókini ‘Øldir og Upphav’ hjá Jóannes Rasmussen. Um eg lesi sjálvan tekstin í bókini, er einki sum bendir á at høvundurin Jóannes Rasmussen hevur skriva bókina. Somleiðis bókin ‘Brot úr Fuglafjarðar Søgu’; einki í sjálvum tekstinum, avdúkar hvørjir høvundarnir og teir sum hava samla tilfarið saman, eru. Her mást tú til permuna ella formælið í bókini.
Eg nevndi í mínum aftursvari, at mær vitandi hava vit einki protokollum (fyrstu síðu) av elstu handritinum; tíðskil kann Eivind ikki vísa á eitt anonymt gamalt protokollum av einum handriti, fyri at prógva pástandin. Men eg nevndi eisini at heitir á bókrullum og kodexum, vóru oftani skriva á ein lepa sum var heftur á rulluna ella bókina. Somuleiðis nevndi eg, at fleiri slíkir lepar eru funnir, saman við nøkrum av teimum elstu handritunum. Her kann tí ikki annað sigast, enn at mítt argument stendur væl sterkari. Tú hevur heldur ikki givið tær far um hvat slag av skriving talan er um. Hetta vóru ikki persónligir vitnispurar um hvønn einstakan høvunda, men eygnavitnis frásøknin um tann søguliga Jesus; jødar í fyrstu øld skrivaðu soleiðis.
Vit vita við vissu, at tey fyrstu kristnu ikki nevndu nakað evangeliium í sínum tekstum, meðan tey nevndu brøvini hjá Paulus.
Hetta argumenti hjá Eivind er væl veikari enn hini fyrru.
Um vit nú bara halda okkum til brævið, sum Klement úr Róm skrivaði til tey kristnu í Korint einaferð seinast í fyrstu øld. Í brævinum sæst at Klement siterar eina rúgvu av keldum, Mósibøkurnar, Josva, Kongabøkurnar, Krønikubøkurnar, Orðatøkini, Sálmarnar, Esaias, Jeremias, Ezekiel, Habakkuk, Jónas, Malakias, Ester, Job, Jødiskar Apokryfiskar bøkur, Matteus, Lukas, Ápostlasøguna, Brøvini hjá Paulusi, Hebrearabrævið, 1 Pætursbræv, Jákupsbrævið; men Klement nevnir ongan av høvundunum.
Neyvan kann sigast at maðurin hevur verið óvitandi um hesar, eftirsum hann var virkin sum leiðari, í kristnu samkomuni alt sítt lív, og enntá leiddi kristna samfelagi í Róm í fleiri ár. Klement virkaði enntá saman við ápostlunum og var ein ‘successor’.
Her kunnu vit bara koma til tað niðurstøðu, at Klement ikki nevndi hesar høvundar, ikki tí hann ikki kendi hesar høvundar, men tí hann ikki kendi tørvin á at nevna høvundar. Tað nærmasta vit koma, er í kapitul 47, har hann nevnir brævið sum tey kristnu í Korint høvdu fingi frá Paulusi; við øðrum orðum Fyrsta Korintbræv. Men Klement skrivar tó ikki Fyrsta Korint Bræv; heldur ikki nevnir hann navni Paulus, tá hann aðrastaðni í brævinum siterar Fyrsta Korintbræv. Hetta vísir, at Klement kendi til Fyrsta Korintbræv og tess høvunda, men eisini at Klement ikki helt tað verða neyðugt at nevna Paulus tá hann siterar brævið. Hetta prógvar tí ikki sum Eivind pástendur (giti eg), at Klement ikki kendi til Matteus og Lukas sum Klement eisini siterar í brævinum.
Men eg má tó eisini ásannað, at eg við hesum, heldur ikki eri førur fyri at prógva, til fulnar, at Klement kendi til Matteus og Lukas. Tó vitandi at hann siterar so mikið av keldum uttan høvundar, so er tað rættuliga sannlíkt at hann eisini kendi til Matteus og Lukas, tó at hann ikki nevnir hesar. Tað var rættuliga vanligt í fyrstu til triðju øld at skribentar siteraðu keldur uttan at nevna høvundar.
Endi:
Tað at eg megni at vísi á eina rúgvu av prógvum, keldum, detaljum og niðurstøðum og rættingum (uppá Eivind), og at Eivind bara kann endurtaka teg sjálvan, uttan at svara øllum hesum aftur, grundgevur ikki fyri (sum Eivind pástendur), at eg ikki havi megna at prógva mítt sjónarmið, men heldur at eg gav Eivind góðar grundgevingar; so góðar at hann má demonisera hesar.
At Eivind ikki megnar at svara hesum aftur, uttan at ákæra meg fyri óerliga gransking, vísir heldur ikki at aftursvar mítt er óbrúkbart, men heldur at Eivind møguliga má fáa sær betri innlit inn í evni.


text:
Jógvan Hugo Gardar
18.12.2016 - 17:46
Framsóknarflokkurin kemur týsdagin at gera eina broyting í síni stjórnarmanning. hetta skriva norskir miðlar seinnapartin. Løgmálaráðharrin Anders Aanundsen og oljumálaráðharrin Tord Lien noyðast at leggja frá sær. Í staðin koma Per-Willy Amundsen og terje Søviknes inn sum raðharrar, bert knappar sjey mánaðir áðrenn næsta val til Stórtingið.
Bæði Aanundsen og Lien hava sitið sum ráðharrar síðani Høgri og Framsóknarflokkurin skipaðu stjórn aftaná valið í september 2013.
Amundsen er í løtuni skrivari í Kommunumálaráðnum, men hevur eisini í nógv ár havt tilflytaramál sum sítt serøki sum Stórtingslimur. Nú kemur hann at sita sum ráðharri saman við Sylvi Listhaug, og stýra norska tilflytarapolitikkinum.
Søviknes situr sítt fimta skeið sum borgarstjóri í Os kommunu, uttanfyri Bergen. Hann var í toppleiðsluni í Framsóknarflokkinum, og var mettur sum ein sum kundi koma at avloysa Carl I. hagen sum formann í flokkinum. Hansara kappingarneyti var Siv Jensen, sum seinni tók við sum forkvinna. Men á landsfundinum hjá ungdómsflokkinum, Fremskrittspartiets Ungdom, í 2001 kom fram at Søviknes hevði havt seksuella samveru við eina bert 16 ára gamla gentu í ungdómsflokkinum. Ta hetta kom fram, eftir at gentan sjálv fór á talarastólin og fortaldi um hendingina, so noyddist Søviknes at siga frá sær øll størv í flokkinum. Síðani hevur hann brúkt tíðina sum borgarstjóri, og kom aftur í aðalstjórnina hja flokkinum í 2013. Nú metir flokkurin at tíðin er komin til at hann sleppur framat einum ráðharrasessi.
Talan verður ikki um nakra broyting í politikkinum hjá norsku stjórnini, men skal heldur síggjast sum ein fyrireiking hj\a Framsóknarflokkinum til komandi valdyst. Veljarakanningarnar hava í longri tíð givið Framsóknarflokkinum um tíggju prosent av veljarunum. Tað er langt frá málinum um at gerast tann størsti borgarligi flokkurin við millum 25 og 30 prosent av veljarunum.


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
-
KORT
VEÐRIÐ
Jólasøla
Sum flestu hava frætt, so verður í ár skipað fyri jólasølu í bygdini.
Jólasølan verður hildin fríggjadagin 5. desember, sama dag, sum jólatræið verður tendrað.
Jólatræið verður tendrað kl. 17, og jólasølan byrjar kl. 18.
Jólasølan verður í handlinum hjá Niels hjá John – Bygdarsavninum, so karmarnir verða heilt vist hugnaligir.
Ein og hvør, sum hevur hug, kann selja tað, viðkomandi hevur gjørt.
Alt kann seljast. Um tað er bakstur, bundið, seymað, tøvt, smíðað, málað e.a. er líkamikið, alt, sum ein kann evna til, kann seljast.
Endamálið við søluni er hugni! So hóast tú bert hevur t.d. 2 pør av hosum, ella 5 krukkur av súltutoy, ja, so kanst tú koma við tí og fáa tað selt.
Tikið verður ímóti vørum í handlinum hjá Niels hjá John mikukvøldið 3. desember kl. 19-21.
Vegna fyrireikararnir
Súsanna og Siri tlf. 724 789
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Í dag hava liðini í Effodeildini leikt 21. umfar og tað vil siga, at nú resta bara seks umfør áðrenn ein nýggjur føroyameistari er funnin.
Hvør tað verður, er ikki lætt at siga enn, men tað er rímiliga vist, at tað fer at standa millum KÍ og Víking - og kanska NSÍ.
Tey bæði fyrru, sum bæði spældu á heimavølli, vunnu sínar dystir í dag rættiliga greitt.
KÍ vann sín dyst móti TB við fýra málum móti ongum eftir hálvleiksstøðuna 2-0. Súni Olsen (2), Páll A. Klettskarð og Niels Pauli Danielsen gjørdu málini fyri KÍ.
Í Norðragøtu vann Víkingur eisini 4-0, og eisini har var hálvleiksstøðan 2-0. Andreas Lava Olsen og Sølvi Vatnhamar (3) gjørdu málini.
NSÍ misti eitt fet í meistarastríðnum, tá teir á heimavølli spældu málleysan javnleik móti HB, og tað gjørdi, at B36 við sínum 4-1 sigri á ÍF kom eitt sindur tættari at triðjaplássinum.
Sebastian Pingel, Gestur B. Dam, Hørður Askham og Lukasz Ciesewicz gjørdu málini fyri heimaliðið og Leivur Joensen minkaði um munin fyri ÍF.
Seinasti dysturin í 21 umfari varð spældur á Argjum, og har endaði tað við, at heimaliðið vann heili 5-0 móti B68 eftir at hava verið á odda við trimum málum móti ongum eftir fyrra hálvleik. Patrik Johannesen, Dan í Soylu, Símin Hansen (2) og Símun Samuelsen skoraðu málini hjá argjamonnum.
Úrslitið hevur við sær, at tað nú bara eru fimm stig millum AB, sum liggur á næstaftasta plássi, og Skála.
Støðan í Effodeildini eftir 21 umfør, er nú henda:
KÍ 50 stig
Víkingur 46 stig
NSÍ 43 stig
B36 38 stig
HB 35 stig
ÍF 25 stig
TB 20 stig
Skála 17 stig
AB 12 stig
B68 7 stig


text:
Í 2015 varð stór granskingarverkætlan, "Millum Norðsjógvin og Norska Havið", sett í verk, og var Tjóðsavn Føroya partur av verkætlanini frá byrjan. Nú er granskingarhópurin komin til Føroya og farin til verka á Krambatanga.
Í 15. øld byrjaðu norðurtýskir handilsmenn at víðka handilssambond teirra við útnorðurøkið – við Hetland, Føroyar og Ísland. Næstu tveyhundrað árini gjørdist felagsskapurin týdningarmesta handilssambandið fyri hesi oyggjasamfeløg. Umvegis hesi handilssambond og stóra umskiftið av góðsi og hugsanum, ávirkaðu handilsmenn, serliga úr Bremen og Hamburg, búskap og mentan í hesum samfeløgum.
Í nevndu verkætlan hevur serligur dentur verið lagdur á at kanna spurningar sum, hvussu handilin í útnorði fór fram og hvussu hann varð skipaður. Hvussu var sambandið millum handilsfólk og sjófólk? Hvørji skipasløg vórðu nýtt, og hvussu mentust tey? Hvørji árin hevði hetta langa handilssamband á báðar partar?
Eitt toymi av fornfrøðingum, søgufrøðingum og forndjórabeinafrøðingum undir leiðslu av Nataschu Mehler, doktara í søguligari fornfrøði, hevur seinnu árini kannað nógvu fasettirnar av hesum sambondum, bæði grundað á skrivað heimildartilfar á viðkomandi skjalasøvnum og fornfrøðiligar leivdir á landi og sjógvi.
Her á landi hevur evnið verið granskað sera lítið, og fevnir tað um eitt tíðarskeið, vit sum heild vita lítið um. Umframt at tað er skilligt, at týskarar gjørdu vart við seg her í oyggjunum - eitt nú á bispasætinum í Kirkjubø frá 1400-árunum – eru staðanøvn, ið benda á hetta samskiftið.
Eitt av fáu støðunum, ið verður sett í samband við týskarar og/ella hálendingar í 16. øld, er Krambatangi í Øravíkarlíð.
Vit kenna ikki til nakra fasta búseting á staðnum, men týðiligar toftir eftir bygningum eru har at síggja. Staðarnavnið Krambatangi og søgur um at útlendskir keypmenn hava hildið til har, benda á, at handilsvirksemi hevur verið á staðnum. Í samband við grevstrararbeiði í 1952, komu ymiskar leivdir undan kavi, og boð vórðu send eftir Fornminnissavninum. Kanningarnar tá avdúkaðu leivdir eftir einum bygningi umframt ymiskar lutir, ið vóru frá tíðini um 1600. Longu í 1913 varð har um leiðir funnin ein Kristusmynd frá 1600-árunum, ið kann hava samband við virksemið har á staðnum.
Síðani hevur tó einki verið at frætt um hesar fundir. Í sambandi við nevndu verkætlan er tilfarið nú tikið fram aftur og endurskoðað og sett inn í eitt breiðari útnorðurhøpið.
Fyri at fáa betur greiðu á, hvat virksemið hevur verið á staðnum og nær, varð avgjørt at fara aftur á staðin at kanna hann neyvari.
Í síðstu viku gjørdi Tjóðsavnið eina neyva dronu-uppmáting av staðnum, og sunnudagin kom granskarahópurin, ið telur granskarar úr Týsklandi, Hálandi, Eysturríki og Onglandi, til Føroya, har hann saman við fornfrøðingunum á Tjóðsavni Føroya fer at arbeiða á Krambatanga komandi tvær vikurnar.
Ein av størstu fíggingargrunnunum í Týsklandi, Leibniz Gemeinschaft, fíggjar verkætlanina. Verkætlanin hevur miðstøð á týska sjóvinnusavninum í Bremerhaven, Deutsches Schiffahrtsmuseum, og verður hon framd í samstarvi við Tjóðsavn Føroya, Shetland Museum & Archives og Þjóðminjasafn Íslands.
Meira fæst at vita um verkætlanina á leinkjuni:
https://fishandships.dsm.museum
Símun V. Arge og Helgi D. Michelsen


text:
Nógvir vandar kunnu hótta starvsfólk á einum arbeiðsplássi. Tey kunnu vera fyri óhappi, og eisini kann umhvørvið í síni heild vera ósunt ella heilsuskaðiligt at vera í (bæði likamliga og sálarliga). Umráðandi er tí at skipa soleiðis fyri, at tað er trygt at vera á arbeiðsplássinum.
Føroyar hava eina "arbeiðsumhvørvislóg", ið setir krøv til trygdina á arbeiðsplássum, og vit hava eisini eitt Arbeiðseftirlit, sum kannar arbeiðsplássini og leiðbeinir um trygdarviðurskifti. Um ein skaði hendir á einum arbeiðsplássi, kannar Arbeiðseftirlitið orsøkina til skaðan, soleiðis at fyribyrgjast kann, at líknandi skaði hendir aftur.
Arbeiðsumhvørvislógin fevnir í høvuðsheitum um alt arbeiði, sum verður gjørt fyri ein arbeiðsgevara á landi. Endamálið við lógini er millum annað at virka fyri einum tryggum og heilsugóðum arbeiðsumhvørvi. Arbeiðið skal altíð skipast soleiðis, at trygd og heilsa ikki er í vanda, og at øll tøknilig amboð skulu vera trygg at nýta.
Tey, sum selja, leiga út, geva ella sýna fram maskinur, maskinlutir, amboð ella onnur tøknilig hjálpitól til eitt virki, hava ábyrgd av, at nevndu lutir eru útgjørdir við neyðugum trygdarútbúnaði og kunnu nýtast til tað, teir eru ætlaðir, uttan at vera vandamiklir fyri trygdina ella heilsuna.
Arbeiðsformaðurin skal virka fyri, at arbeiðsviðurskiftini eru fullgóð viðvíkjandi trygd og heilsu. Harumframt skal formaðurin síggja til, at tey tiltøk, sum verða gjørd fyri at betra um trygdar- og heilsuviðurskiftini á arbeiðsplássinum, virka eftir ætlan. Arbeiðsfólkini hava eisini ábyrgd av at siga frá, um tey varnast vandar á arbeiðsplássinum.
Arbeiðsumhvørvislógin er skipað soleiðis, at fyri smá virki eru trygdarkrøvini ikki líka nógv útgreinað, sum tey eru fyri størri virki. Lógin sigur, at á virkjum har 1 – 9 fólk arbeiða, eigur mest møguligt persónligt samband at vera millum arbeiðsgevaran, arbeiðsformenn (um nakrir eru) og hini arbeiðsfólkini.
Á virkjum, har 10 ella fleiri fólk arbeiða, skal arbeiðsformaðurin fyri einum virkisøki saman við einum trygdarumboði, sum umboðar starvsfólkini, skipa ein trygdarbólk fyri tað ávísa arbeiðsøkið. Arbeiðseftirlitið kann í serligum førum geva loyvi til undantak frá hesi reglu.
Á virkjum, sum hava 20 arbeiðsfólk ella fleiri, skal ein trygdarnevnd skipast. Henda nevndin skal fyriskipa, leiða, ráðgeva, kunna og hava eftirlit við trygdar- og heilsuliga arbeiðinum á virkinum.
Tá eftirlitsmaðurin frá Arbeiðseftirlitinum vitjar eitt virki, skal hann hava samband við leiðsluna á virkinum, trygdarumboðini á staðnum, trygdarbólkarnar og umboð fyri trygdarnevndina. Tey ymsu trygdarumboðini hava rætt til at seta eftirlitsmanninum hjá Arbeiðseftirlitinum allar teir spurningar, sum hava týdning fyri trygdina og heilsuumstøðurnar á virkinum.
Arbeiðsumhvørvislógin hevur eisini reglur um hvílitíð. Arbeiðsfólk skulu í høvuðsheitum hava hvílitíð í minst 11 samanhangandi tímar. Arbeiðsfólk mugu heldur ikki regluliga arbeiða sunnu- og halgidagssamdøgur.
Børn, ið ikki eru fylt 14 ár, mugu ikki hava vinnuligt arbeiði. Undantikið er tó lættari hjálpararbeiði tveir tímar um dagin. Ung mugu ikki arbeiða meira enn 10 tímar um dagin. Ungfólk, sum ikki eru fylt 18 ár, skulu hava hvíldartíð, sum er í minsta lagi 12 tímar um samdøgrið.
Tú kanst lesa meira um arbeiðsumhvørvið á heimasíðuni hjá Arbeiðseftirlitinum: arb.fo


text:
Marine Harvest og MEST gjørt sáttmála um nýggja tvíkilju
Hetta er fyrsta tvíkiljan, sum MEST nú fær høvi til at byggja fyri Marine Harvest. Nýggja tvíkiljan skal latast eigarunum í juni komandi ár
Sáttmáli varð fyrr í vikuni undirskrivaður millum Marine Harvest og Skipasmiðjuna MEST um bygging av eini nýggjari tvíkilju. Alt arbeiði verður gjørt í Føroyum – eisini skrokkurin.
Tann nýggja tvíkiljan verður bygd til aliøki í Sundalagnum og fær heimstað í Haldórsvík. MEST hevur latið tríggjar tvíkiljur fyrr í ár og eina nú í desember frá skipasmiðjuni í Havn til Bakkafrost.
Nýggja tvíkiljan, sum er nýbygningur 114 á MEST, er 15 m long og 7 metrar breið. Tvíkiljan er útgjørd við MELCAL krana og 2x450 HK Cummins høvuðsmoturi, einum 70 kW Cummins hjálpimotori og 15 tons deksspæli. Nýggja farið er útgjørt við WC, arbeiðs-/klædnarúmi og allari vanligar nautiskari útgerð.
“Vit fegnast um at hava fingið loyvi til at loysa hesa uppgávuna fyri Marine Harvest. Tað er altíð ein stórur dagur tá byrjað verður uppá eina nýggja verkætlan. Vit meta, at okkara royndir innan bygging av tvíkiljum seinasta hálvt annað árið skapa góðar fortreytir fyri eini góðari føroyskari loysn.”, sigur Mouritz Mohr, stjóri á MEST.


text:
Okkara dreingir vóru kanska favorittar undan dystinum, og fyrstu løtuna vóru vit væl og virðiliga omaná. Í 10. minutti fáa vit mál, tá bólturin eftir deyðbólt dettur fyri føturnar á Dan í Soylu í brotsteiginum. Dan ivast ikki, men smekkar bóltin í kassan til 1-0.
Vit høvdu fleiri aðrar góðar møguleikar fyrsta hálva tíman, og í 29. minutti økja vit um leiðsluna. Eftir horna er dagsins leikari, Jákup F. Hansen, hægstur og snittar bóltin í málið til 2-0. Henda støðan helt sær tó bara fáa mintuttir, tí tríggjar minuttir seinni minkar NSÍ um munin, tá Petur Knudsen kemur at standa rættuliga leysur í brotsteiginum og ótarnaður fær skalla bóltin í málið til 2-1.
Bara tríggjar minuttir seinni er aftur galið. Við góðum einmansavriki rekur sami Petur rættuliga langt við bóltinum og setir hann flott í málið til 2-2. Gott avrik, men ikki gott verjuspæl hjá okkum. Nú var stanton aftur, men bara í tveir minuttir, tí í 37. minutti hava vit aftur horna, og aftur hesuferð er Jákup fyrstur á og stýrir við høvdinum bóltin í málið til 3-2, sum eisini varð hálvleiksstøðan.
Okkara høvdu verið væl betra liðið í fyrra hálvleiki, men í seinna hálvleiki tóktist meira fjáltur vera á leikarunum, og spælið var ikki líka gott. Í 56. minutti er Dan í Soylu aftur fyrstur á einum leysum bólti í brotsteiginum og setir hann í málið til 4-2. Aftur hesuferð var gleðin stokkut, tí bara tveir minuttir seinni minkaðu runavíkingar um munin við góðum skoti, sum fór í tvørstongina og niður í málið.
Eftir hetta var lítið skipað spæl at síggja, og heldur ikki vóru so nógvir møguleikar. Sum dysturin leið, legði NSÍ meira fyri til tess at fáa útjavnandi málið, og hetta gav nakrar kontramøguleikar til okkara. Tann størsta fingu vit í 90. minutti, tá Teit gerst púra leysur, men tíverri fór skotið uppum. Minuttin seinni hava runavíkingar risa møguleika, men Petur Thomsen í HB málinum heldur skallaranum.
Løtu seinni varð bríkslað av og staðfest, at U18 dreingirnar hjá HB eru steypavinnarar 2014. Hjartaliga tillukku til leikarar, venjarar og okkum øll. Sostatt fingu vit fulla úrtøku í kvøld við tveimum steypasigrum av tveimum møguligum. Í morgin eru tríggjar finalur á skránni, har HB er annar parturin, og vónandi verður úrtøkan eisini góð har.l
Koyr á, HB!
HAGTØLINI
U18 dreingir, steypafinalan fríggjadagin 29. august 2014 kl. 19:45 (20:15) á Tórsvølli
NSÍ - HB 3-4 (2-3)
1-0 Dan í Soylu 10'
2-0 Jákup F. Hansen 29'
2-1 Petur Knudsen 32'
2-2 Petur Knudsen 35'
3-2 Jákup F. Hansen 37'
4-2 Dan í Soylu 56'
4-3 Jákup Mortensen 58'
Liðið: Petur S. Thomsen (m), Ragnar Rasmussen, Hilmar Leon Jaobcsen, Jákup F. Hansen, Símun Samuelsen (L), Bartal Wardum, Dan í Soylu, Teit Jacobsen, Heri H. Mohr, Adrian Justinussen og Jónas Haraldsen. Innskiftir: Steintór Fagradal og Pætur Ejdesgaard
Óbrúktir eykaleikarar: Elias Evensson, Jónas Poulsen og Heini Viðoy
Á beinkinum: Áki Johansen, Milan Cimburovic, Johan Petur Hentze og Kaj Niclasen
Dagsins leikari: Jákup F. Hansen
Gult kort: Teit Jacobsen
Dómari: Kári á Høvdanum
Hjálpardómarar: Jørleif Djurhuus og Bogi E. Hansen
Áskoðarar: uml. 200
Myndir: Hannis P. Wardum


text:
Lestrartíð: 3 ár
Umsóknarfreist: 15. mars
Skúlabyrjan: august
Útbúgvingarstovnur: Glasir í Hoydølum,Miðnámsskúlin í Suðuroy,Miðnám á Kambsdali
Útbúgvingarstaður: Tórshavn,Hov,Kambsdalur
Á náttúrubreytini verður dentur lagdur á náttúruvísindalig evni. Eisini verður dentur lagdur á almennandi evni t.d. skapandi lærugreinar og mállærugreinar.
Undirvísingin á náttúrubreytini er nakað øðrvísi enn tað, tú kennir frá fólkaskúlanum. Nógv er vanlig floksundirvísing, men bólka- og verkætlanararbeiði er eisini partur av undirvísingini. Á náttúrubreytini fært tú eisini møguleika at arbeiða sjálvstøðugt við stórum uppgávum.
Námsferðir, vitjanir og smáar verkætlanir uttan fyri skúlan og skúlatíðina eru vanlig á náttúrubreytini.
Á náttúrubreytini skal næmingurin velja nakrar vallærugreinar. Tá ið tær verða valdar, eru nakrar treytir, sum skulu tryggja, at samlaða lærugreinasamansetingin í próvnum er í samsvari við endamálið við breytini.
● Ein náttúrulærugrein (alisfrøði, evnafrøði, lívfrøði) ella støddfrøði verður lyft frá B til A.
● Ein felagslærugrein ella breytarlærugrein verður lyft frá B til A.
● Evnafrøði ella lívfrøði verður lyft frá C til B.
● Ein felagslærugrein ella ein breytarlærugrein verður lyft frá C til B.
● Ein listalærugrein (tónleikur, leiklist, myndlist ella miðlakunnleiki) á C-stigi.
Treytin fyri upptøku er, at tú hevur:
● fullført 9. flokk fólkaskúlans ella hevur samsvarandi útbúgving frá øðrum lærustovni
● lokið kravdu próvtøkur fólkaskúlans í 9. flokki í skrivligum føroyskum, donskum, enskum og rokning/støddfrøði
● lokið munnligu próvtøkur fólkaskúlans í 9. flokki, sum Mentamálaráðið hevur tikið út.
Lýkur umsøkjari ikki onkra av omanfyristandandi treytum, kann einstaki skúlin gera eina ítøkiliga meting og taka støðu eftir henni. Vilt tú verða upptikin á náttúrubreytina, skalt tú hava fingið royndarfyrireikandi undirvísing í 2 ár í minsta lagi í alisfrøði og evnafrøði.
Við prógvi frá náttúrubreytini kanst tú søkja inn á allar hægri framhaldsútbúgvingar, tó við teimum avmarkingum, sum framhaldsútbúgvingarnar seta viðvíkjandi lærugreinum og lærugreinastigum. Við prógvi frá náttúrubreytini hevur tú serliga ognað tær førleika at søkja inn á tær náttúruvísindaligu framhaldsútbúgvingarnar.
Glasir, Hoydalar – www.glasir.fo
Miðnám á Kamsdali – www.kambsdalur.fo
Miðnámsskúlin í Hovi – www.midnam.fo
Mentamálaráðið – www.breyt.net


text:
Mann
Isle of Man, Mann ella Mon sum hon eisini verður nevnd (Ellan Vannin á manskum), er sjálvstýrandi oyggj í Írska sjónum, men undir enskum kongadømi. Stjórnin á oynni eitur Tynwals, og her verða summar týðandi avgerðir tiknar. Upprunamálið er manskt - keltisk mál, sum næstan er útdeytt og bara verður talað við hátíðarligt høvi. Oyggin hevur áður havt sjálvræði. Árini 1405 til 1765 var oyggin Man sjálvstøðugt kongsríki.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Manns søga
Søgan hjá Mann er elligomul. Oyggin var longu bygd, áðrenn keltar komu til bretsku oyggjarnar, og hon hevði sína frælsu og óheftu skipan fram til 1765, tá Duke John av Atholl varð kroystur at selja ensku krúnuni síni rættindi fyri 70.000 sterlingpund. Við hesi sølu fekk Stóra Bretland fult vald at krevja inn allan toll á oynni og tryggja, at Navigation Act varð upphildin eisini á Mann. Manbúgvar noyddust eftir hetta at venda aftur til gomlu vinnuvegirnar, landbúnað, fiskivinnu og námsvinnu, blýggj og kol. Frammanundan hesi sølu varð mett, at Manbúgvar árliga stóðu fyri eini smugling, ið snýtti bretsku krúnuna fyri virðir, sum svara til góð 300.000 pund. Ryberg royndi at flyta henda handil til Føroya.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Manskur politikkur
Mann er ikki eitt heimastýri. Mann er eitt sjálvstøðugt ríki í kongsfelagsskapi við Ongland. Gordon Brown hevur einki at siga í Mann. Men tað hevur enska drotningin harafturímóti. Mann er fullkomiliga sjálvstøðugt, men er tó ikki viðurkent av altjóða samfelagnum sum fullveldisríki.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Mansk mentan
Gamla gæliska talumálið, manskt bleivð avloyst av enskum í 19-du øld.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Mansk landafrøði
Mann liggur í Írlandshavinum, einar 50 km suður úr Skotlandi og einar 75 km eystur úr Norðurírlandi. Oyggin er 572 ferkilometrar til støddar, t.e. nakað sum Streymoy, Vágoy og Kalsoy til samans. Høvuðsstaðurin, Douglas, liggur miðskeiðis á eystursíðuni á oynni.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Manskur búskapur
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Bøkur[rætta | rætta wikitekst]
- G. V. C. Young: The Isle of Man and the Faroe Islands - two similar countries. Peel, Isle of Man: The Mansk-Svenska Publishing Co., 1980. - 11 s., 4 tlv. (kort)
- Peter Wade-Martins: The Manx Loghtan story : the decline and revival of a primitive breed. Ashford: Geerings of Ashford, 1990. - 110 s. : myndir (summar í litum)
- Godfrey Baldacchino and David Milne: Lessons from the political economy of small islands. the resourcefulness of jurisdiction. - Basingstoke: Macmillan, 2000. - xxiii, 267 s. (Áland, Føroyar, Ísland, Mann, Nýfundland, Prince Edwardsoy)