text:
Kongasúgfiskur (súgfiskaættin)
Rhodichthys regina Collett, 1879
Stødd: Kongasúgfiskur verður upp í 31 cm langur.
Dýpi: Hann er botnfiskur, fingin á bleytum botni, úr 1400 m niður á meira enn 2000 m.
Litur: Hann er ljósareyður, ljósviólbláur. Vaksnir fiskar eru hálvgjøgnumskygdir. Royggið er svart.
Lýsing: Kongasúgfiskur er bleytur at føla, hávaksin og tunnur fiskur. Hann hevur stórt høvd, umleið 22-26% av standardlongdini. Kjafturin kemur aftur um eygað. Hægstur er hann um uggafjaðrarnar, mjækkar aftureftir til klingruna, sum endar í einum lítlum sterti. Hann hevur eina langa ryggfjøður, fremst er hon lág, hægst um miðjan fiskin, lækkar so allan vegin út á stertin. Sama er við gotfjøðurini, nakað høg framman. U ggafjaðrarnar eru tvídeildar. Ovari partur er sum vanligar uggafjaðrar, rættiliga stórar, rundar aftan. Niðari partur situr undir øsinum og er bert ein langur, klænur tráður, sum úti á miðjuni fer í tvey ella trý, longdin er umleið aftur á hálvan fiskin. Gotið er fram ímóti øsinum. Hann hevur stór táknaop av súgfiski at vera, tey koma næstan allan vegin niður.
Eyðkenni: Bleyti fiskurin. Liturin og gjøgnumskygnið. Høgur og tunnvaksin. Longu, niðaru uggafjaðrarnar.
Týdningur: Kongasúgfiskur hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Rød dybhavsringbug, en: Threadfin seasnail, fr: Limace de mer à filaments, ís: Rósafiskur, no: Kongeringbuk
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Sporðdrekafiskar Scorpaeniformes
Í sporðdrekahópinum eru 26 ættir, ið hava 279 slektir og 1477 sløg.
Av hesum eru undir Føroyum 7 ættir við 17 slektum og 23 sløgum:
Fiskarnir í hesum hópinum eru í stødd smáir til miðal, sterturin er oftast nakað rundaður aftureftir, onkuntíð innbogin, men sjáldan sýldur. Uggafjaðrarnar eru oftast avrundaðar aftan.
Fiskarnir eru oftast klæddir við píkum ella beinplátum um høvd og bul, yvirhøvur hvassir, harðir og knortlutir fiskar.
Sporðdrekafiskar eru um øll høv, onkur sløg eru í blandingsvatni og onkur eisini í feskvatni.


c: text/html

text:
Einki er at ivast í, at Nólsoyar Páll er kendasti táttayrkjari okkara. Eitt er nú tað, at hann hevur havt frálíkar skaldagávur — men størri týdning man tað hava havt fyri viðgitni hansara, at hann av eftirtíðini verður mettur sum maðurin, sum byrjaði føroyskt tjóðskaparstarv við atfinning síni móti donskum embætismannavaldi í Føroyum.
Páll Pálsson Nolsøe, vanliga nevndur Nólsoyar Páll, varð borin í heim í Nólsoy í 1766 sum fjórði sonur teirra Páls í Garði og Súsonnu Djónadóttur.
Tað verður sagt — prógv eru tó eingi fyri tí — at Páll og brøður hansara lærdu at lesa og skriva hjá ungum nólsoyingi, ið var latínskúlalærdur. Páll varð so settur í læru hjá fútanum í Havn, Venzel Hammershaimb; her støðaðist hann tó ikki leingi — hugurin stóð til sjógvin. Hann lærdi sjómanskunnleika og siglingarfrøði hjá Mads Winther, bókhaldara við Kongliga Handilin, og so fór hann til stroks — út í verðina at bróta sær ein veg og læra siðir at kenna hjá øðrum og størri fólkasløgum. Í nøkur ár sigldi hann úti og kom víða um, men lítið vita vit um lív hansara hesi árini.
Í 1797 kemur hann heim aftur, og nú byrjar av álvara stríð hansara móti einahandli og embætismonnum.
Hann giftist í 1798 við gentu úr heimbygdini, men hon doyr longu ár 1800, og árið eftir giftist hann upp aftur við gentu av Norðoyri, sum er borin til eitt festi. Stutt aftan á hetta skiftir hann um garð við ein bónda á Biskupsstøð í Klaksvík.
Í 1804 keypir hann eitt strandað skip á sølutingi í Suðuroy og úr leivdunum byggir hann á Fløtuni Fríðu í Vági saman við øðrum monnum Føroya fyrsta deksfar í nýggjari tíð »Royndina fríðu«.
Við hesum fari siglir hann so við farmi millum Danmark og Føroyar. Hetta eru ófriðartíðir — kríggj er millum Bretland og Danmark. Á einari av ferðum sínum verður »Royndin« tikin av bretum og ferst. Páll leitar tá til London við kravi um at fáa nýtt skip. Hann fær játtandi svar, men á ferðini til Føroya við hesum nýggja skipi — hetta er í 1809 — hvørvur Páll og spurdist ikki aftur.
BÓKMENTAVERK
Vit vita við vissu, at Nólsoyar Páll hevur yrkt fleiri tættir; ofta verður talið sett til hesar 8, men óvist er um hann hevur yrkt teir allar:
Krákuteiti og Eindadrongstáttur, báðir yrktir undan 1800, Jákup á Møn (uml. 1800), Greivin av Orient og Fruntatáttur (1802 — 03), Fuglakvæðið (1806 ella 1807) og Gorplandskvæðið og Krákufrøði (1808).
Nú verður sagt gjølligari frá trimum teim kendastu av hesum táttum: 1) Fuglakvæði. 2) Jákup á Møn. 3) Fruntatáttur.
1. Fuglakvœði.
Hóast heitið er »Fuglakvœði«, so er hetta skaldaverk so týðiliga ein táttur við øllum eyðkennum, ein slíkur hevur. Tátturin er í 3 pørtum, harav tann fyrsti eisini er býttur sundur í tvey — tilsamans eru ørindini 229 í tali.
Tátturin er sprottin úr tí mótstøðu, Pálli var fyri av embætismannaávum, tá hann strevaðist fyri at vinna Føroya fólki betri kor handilsliga og á annan hátt. Yrkjarin nýtir tað yrkjarasnildið, at hann letur persónarnar í fuglaham (*allegori), og so kann leikur byrja: Páll letur í táttinum argastu mótstøðumenn sínar vera grammar rovfuglar: Kommandanturin er ein falkur, landfútin ein skúgvur, handilsforvaltarin ein gorpur og Havnar sýslumaður er ein kráka. Hesir rovfuglar gera seg í heilum inn á smáfuglarnar (Føroya fólk), men tjaldrið (Nólsoyar Páll sjálvur) verjir smáfuglarnar og spillir rovfuglunum spælið ferð eftir ferð. Hesir biðja tí ilt oman yvir tað:
»Hatað skalt tú, tjaldrið, vera,/aldri skalt tú ynnast,/ tú hevur spilt mær veitslu mína,/ hetta skal eg minnast«.
2. Jákuþ á Møn.
Tað sigst, at Páll yrkti hendan táttin um ein sambiðil — ein sum hevði hug á somu gentu, sum Páll sjálvur. Hann vildi gera hann til láturs. Prógv eru ongantíð fingin fyri hesi hugsan, og helst man tað vera so, at Nólsoyar Páll, sum hevði verið úti í stóru verð, við hesum tátti ikki hugsar um einstakan mann, men drívur spott við hugtakinum »heimføðingurin«.
Gongdin er í stuttum hendan: Jákup á Møn er nýfermdur unglingi — heimføðingur av ringasta slag. Hann setir sær fyri at fara at biðja um Gyðju Haraldsdóttur. Hann fær sær bátsskipan at rógva seg yvir um fjørð, hann skal ganga til bygdar, har Gyðja býr, roynir at stimbra seg við brennivíni, men hetta virkar øvugt. Hann finnur sær eitt ross, men hetta tveitir Jákup í sortudíkið, og seinni dettur hann í Haraldskøst.
Menninir í bygdini eru á útróðri, so konufólkini noyðast at bjarga hesum vanlukku fríggjara og fáa hann reinan aftur. Imeðan kemur báturin aftur av útróðri, og Haraldur leggur hann í eina song.
Tá ið Jákup vaknar morgunin eftir og ber fram bønarorðini, fær hann — sum ikki er so løgið — nei frá gentuni, og so fara genturnar í bygdini at brenna krakk — hetta var siður, tá fríggjari varð rikin av bygdini uttan at hava fingið gentu. Mamma Jákups, sum sær allan roykin, misskilir, tekur at rópa grindaboð og sendir bátin avstað. Tá báturin kemur fram, stendur Jákup fyri honum, og tá bátsmenn fregnast um, hvar grindin man vera, svarar hann við hesum viðgitna ørindi:
Her er roykur og eingin grind,/tit skulu hava takk,/ gentumar á Eysturlandi/ brenna eftir mær krakk«.
Jákup fer so heim aftur og vil ikki síggja konufólk aftur í sínum lívi.
3. Fruntatáttur.
Um orsøkina til, at hesin táttur verð yrktur, er hendan søgan: »Ein maður nevndur Jóhan á Uppsølum í Klaksvík, sum tá var húskallur hjá Pálli og seinni kom at sigla við honum við »Royndini«, var trúlovaður við eini gentu, sum fjeppaðist uppi í hesum nýggja klædnamótanum og hármótanum (at klippa sær frunt), men hann varð narraður av hesi somu gentu og svór tá hevnd yvir hana og alt fruntaslagið. Hann fekk so Páll at yrkja táttin«. Í táttinum tekur yrkjarin fram fleiri dømi úr stóru verð og úr søguni um, at ikki nýttist gentum tá at klippa sær frunt fyri at fáa drong.
Persónar, ið verða nevndir, og fremmand viðurskifti, ið verða havd á lofti, bera boð um, at yrkjarin er maður, ið hevur lisið nógv og ferðast víða, hann nevnir eitt nú Dinu og Sikem, Bóas og Ruth, Esther og Ahasverus úr Gamla testamenti, og úr Egyptalands søgu hina tiltiknu Kleopatru.
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Monday, July 18, 2011
SUMMARLISTIN 3 - sólin hjá Munch
Hetta er triðji bloggur í eini røð, sum vit kalla Summarlistin og sum heilt einfalt snýr seg um nøkur framúrskarandi verk, sum á ein ella annan hátt minna um sól og summar. Í dag fagna vit sjálvari sólini við eini atypiskt ljósari mynd hjá Edvardi Munch. Hann er annars mest kendur fyri tær tungu, ofta dapru, symbolsku og ekspressivu myndirnar, sum hann byrjaði uppá í 1890´unum og sum gjørdust íblástur hjá nógvum listafólkum, m.a. Mikines. Hendan sólmyndin er partur av eini stórari prýðing, sum Munch gjørdi á universitetinum í Oslo. Myndin er frá 1912 og hon er einføld, dekorativ og innihaldsliga í familju við vitalistiska rákið, har sólin verður dyrkað sum lívgevandi.
Posted by Listin at 10:28 AM


text:
7. til 30. apríl
Várframsýningin er ein árlig framsýning, sum felagið Føroysk Myndlistafólk skipar fyri.
Í ár er úrvalsnevndin sett saman av Randi Samsonsen, Jón Sonna Jensen og Jóhan Martin Christiansen.
12 listafólk luttaka í ár. Hesi eru:
Brandur Patursson, Birgit Kirke, Guðrið Poulsen, Gunnvør Hoydal Brimnes, Hansina Iversen, Jens Dam Ziska, Jórunn Reginsdóttir, Pernille Mejslov, Phillippe Carré, Ragnhild Hjalmarsdóttir Højgaard, Trina Gaard og Tummas Jákup Thomsen.
Framsýningin verður at síggja á Listasavni Føroya frá 7. til 30 apríl
Opið kl. 13-16, eisini um páskirnar
Tíðarskeiðið 1. mai - 31. august:
Mánadag - sunnudag kl. 11.00 - 17.00
Tíðarskeiðið 1. sept. - 30. apríl:
Týsdag - sunnudag kl. 13.00 - 16.00
Mánadag ikki opið
Atgongugjald:
- Vaksin: 65 kr.
- Lesandi: 25 kr.
- Bólkar, min.12 vaksin: 50 kr. fólkið
- Limir og børn undir 16 ár: ókeypis.
Listasavn Føroya
Gundadalsvegur 9
P.O. Box 1141
FO-110 Tórshavn
Føroyar
Tel +298 313579
Email info@art.fo
Facebook


text:
Kvinnurnar argaðu KÍ
B68 er aftur í ár í 1. Deild hjá kvinnum, og samstundis eitt ár eldri enn í fjør, har sera unga B68 liðið einans fekk eitt stig og skoraði tvey mál. Hópurin er eisini mest sum tann sami sum í fjør, tó so, eru Oddny Jacobsen, Durita Nielsen og Dania Olsen komnar aftur til B68 at leika, og síðani er Laila Pætursdóttur eisini komin til B68. Laila hevur drúgvar royndir úr bestu deildini, bæði við Víkingi og KÍ. Poul Helgi Jacobsen er venjari, og Egil Olsen hjálparvenjari.
Kappingin byrjaði seinasta vikuskiftið, har B68 á útivølli tapti 5-0 ímóti EB/Streymur/Skála, í einum dysti, har B68 kvinnur føldu at tær áttu at fingið meiri burturúr. Í dag var so eingin annar enn KÍ á vitjan á Svangaskarði, sum í fjør vann 9-1 og 8-0 á B68 á Svangaskarði.
Men í dag vildi B68 tað annarleiðis, og kvinnurnar stríddust alt hvat tær vóru mentar, men tað gekk tíverri kortini ikki, og KÍ vann 1-0 við máli, sum Malena Josephsen skoraði í 89. minutti. KÍ var tað betra liðið allan dystin, men til tíðir var B68 eisini væl við í dystinum, og B68 kvinnurnar vóru tí eisini sera vónbrotnar, tá bríkslað varð fyri seinastu ferð.
B68 leikar aftur komandi vikuskifti, tá ÍF/Víkingur tekur ímóti.
Dómaraseðilin kann síggjast hjá Faroesoccer við at klikka á slóðina niðanfyri.
http://www.faroesoccer.com/match.php?matchID=17895&pid=67
Koyr á B68


text:
Leygardagin 8. juli skipar B36 á fjórða sinni fyri Summar Cup í fótbólti. Undirtøkan hevur verið støðugt vaksandi, og í fjør vóru ikki færri enn 100 lið tilmeldað
Talan er um størsta einstaka fótbóltstiltakið her á landi, tá B36 í juli mánaða skipar fyri ársins útgávu av Summar Cup. Hetta er fjórða árið, at kappingin verður fyriskipað, og talið av luttakandi liðum er økt ár um ár.
- Vit gleðast um, at føroyingar veruliga hava tikið hetta tiltaki til sín og at hetta er blivin ein fastur partur av føroyska summarinum, siga fyriskiparnir.
Kappingin verður sett um morgunin og so eru dystir allan dagin. Aftrat sjálvari fótbóltskappingini er eisini hoppiborg, freestyle fótbóltur, FIFA17, bowling og svimjing á skránni.
- Vit vóna, at undirtøkan verður eins góð og í fjør 2016, tá eini 700 børn luttóku í tiltakinum, verður sagt úr B36.
Børn frá U6 til U14 kunnu luttaka í kappingini, ið verður hildin í Gundadali og á Tórsvølli.
Les meira um kappingina og melda til á www.summarcup.fo.


text:
Fýra sterkir profilar á Summar Festival
Summar Festivalurin kunnger í dag fýra føroysk nøvn afturat, og talan er um veruligar profilar í føroyskum tónleiki seinastu nógvu árini.
Hetta eru sangarar og sangskrivarar, sum samanlagt eiga eina langa røð avsangperlum, sum allir føroyingar – yngri sum eldri – kenna, og sum eru framúr á palli.
Kim Hansen, Sámal Ravnsfjall, Eyðun Nolsøe og Hanus G. Johansen spæla allir á Summar Festivalinum 2016.
Kim, Sámal og Hanus fara at hava framførslur á Torginum, og Eyðun Nolsøe endar festivalin við framførslu í Tjaldinum sunnunáttina kl. 03.00.
Summar Festivalurin verður hildin í døgunum frá 4. til 6. august.


text:
Hanus, Kim og Sámal syngja við
Tríggir profilar í føroyskum tónleiki eru nú til reiðar til Summar Festivalin.
Tað verður lagt upp til stórar framførslur og minniligar syngið-við løtur á Torginum á Summar Festivalinum.
Í dag kann Summar Festivalurin kunngera, at Hanus G. Johansen, Sámal Ravnsfjall og Kim Hansen fara at hava framførslur á útipallinum á Torginum.
Hanus G. Johansen spældi á teimum fyrstu tíggju Summar Festivalunum. Í fjør var Hanus ikki við, men nú er hann aftur til reiðar at verða við á landsins størsta tónleikatiltaki. Summar Festivalurin fegnast stórliga um, at Hanus nú verður viðaftur á festivalinum í hansara heimstaði.
Sámal Ravnsfjall hevur luttikið á fleiri Summar Festivalum, og í ár fer hann at seta punktum fyri fríggjakvøldinum við framførslu á Torginum.
Kim Hansen er ein góður vinur hjá Summar Festivalinum, og hann má sum solistur ella tónleikari hava verið við á teimum flestu Summar Festivalunum síðani 2004. Í ár fer Kim Hansen at hava framførslu sum solistur á Torginum.
Summar Festivalurin verður hildin í døgunum frá 6. til 8. august. Mikukvøldið á midnátt endar netsølan av vikuskiftispassum.


text:
Njótið góðu løturnar á festivalinum
Eitt hugaligt og hugnaligt vikuskiftið stendur fyri framman, sigur borgarstjórin í Klaksvík, nú býurin bjóðar gestum vælkomnum á Summar Festivalin
Hósdagin byrjar ársins Summar Festivalur, og Jógvan Skorheim, borgarstjóri í Klaksvík, bjóðar fólki vælkomnum at halda festival í Klaksvík
- Seinastu 10 árini hevur stóra tónleikatiltakið verið ein afturvendandi partur av summarinum í Klaksvík og Føroyum annars. Fyri mong er júst hetta tiltakið eitt mást at uppliva, og fólk bæði leita heima ella bíða við at fara av landinum, tí vikuskiftið skal haldast saman við øllum hinum á festivali í Klaksvík, sigur Jógvan Skorheim.
- Í miðdeplinum er sjálvandi tónleikurin og tær stóru og smáu konsertirnar á teimuam ymsu pallunum. Fyrireikararnir av Summar Festivalinum hava megnað at drigið stór altjóða tónleikanøvn heim á lokalan bø at spæla, og hvør hevði fyri 10 ella 15 árum síðani ímyndað sær, at vit skuldu uppliva bólkar sum Westlife The Scorpions og Twisted Sister á palli mitt í Klaksvík.
- Saman við teimum heimskendu tónleikarunum fáa vit eisini høvi at uppliva tað besta av føroyskum tónleiki, og hesi árini hava víst, at føroyskir tónleikarar standa einki aftan fyri teir útlendsku, tá ið teir fara á festivalpall at spæla. Nógvar av teimum minniligu konsertunum hava verið við føroyskum bólkum – og soleiðis verður ivaleyst aftur í ár.
Jógvan Skorheim vísur á, at umframt tónleikin snýr Summar Festivalurin seg um so nógv annað.
- Fólk í hópatali finna leiðina til stóru campingbygdina á Sandinum og onnur campingpláss, bátar leggja at bryggju, ungfólk gista í tjøldum, og klaksvíkingar munnu hava nógvar liggjandi gestir. Alt hetta er við til at seta ein serligan dám á Klaksvík og ger Summar Festivalin til ein veruligan festival.
- Eg fari at ynskja øllum gestum hjartaliga væl komnum til Klaksvíkar á Summar Festival. Býurin tekur ímóti tykkum við opnum ørmum, og eg vóni, at tit veruliga fáa nakrar hugnaligar dagar í okkara býi. Verið góð við hvønn annan, ansið eftir hvørjum øðrum og hugnið tykkum. Tað ræður um at njóta tær góðu løturnar, og Summar Festivalurin bjóðar nógvar góðar og stórar løtur, sum vit kunnu minnast fyri lívið, sigur Jógvan Skorheim.


text:
Pedagogfelagið brynjar seg til samráðingarTíðindaskriv frá Føroya Pedagogfelag Les meira
Ein viðmerking.Kenni meg noyddan at koma við enn einari viðmerking til kjakið um uppskotið um at kommunur skulu kunna lata pening... Les meira
Norðurlendsk orðblindnisráðstevnaÁ Hotel Føroyum, fríggjadagin 19 mai. Les meira
Samfelagnum tørvar námsfrøðingarmánadagur, 20.03.2017
Tað krevur vitan og samstarv við foreldur
Vit hava stórar avbjóðingarfríggjadagur, 17.03.2017
Tað er sera umráðandi, at starvsfólkini fáa neyðugu førleikamenningina, og at vit samstarva við fakbólkar, sum eisini hava kunnleika til barnaverndarøkið, sigur Hildur Hermansen, sum er leiðari í Eind 10 - Barnavernd í Almannaverkinum
Hjálp til líviðhósdagur, 09.03.2017
Hetta er yvirskiftin í sambandi við lívið hjá Sofíu Øregaard, sum hevur au- tismu og gongur í serflokkinum í miðnámskúlanum í Hoydølum. Sofía er glað fyri tilboðið, hon fekk um at ganga í serflokkinum, og fegnast um menningina, sum hon merkir hvønn dag.
Kjakkafé "Hvat er Føroysk Námsfrøði?"
Snjallabjalla, í Klaksvík verður karmurin um eitt kjak.
Kjakkafé "Hvat er Føroysk Námsfrøði?"
Miðgarður í Miðvági verður karmurin um kjakið.
Dorthe Birkmose
Evnisdagur fyri Sosialpedagogar


text:
02. Jun 2016
Í samband við norðoyastevnuna, skipar Klaksvíkar Dansifelag fyri almennum føroyskum dansi, fríggjakvøldið 03.juni kl.23 í Skálanum. Kostnaður 50 kr.Møtið fjølment.- NevndinMyndin er tikin í Hørpuni í Reykavík í sambandi við at børn úr Klaksvíkar dansifelag vóru partur av framførsluni:Veiða vind. Tey kvóðu...
18. Mai 2016
Barnadansistevnan hjá Sláið Ring og Jómsvíkingum 30. apríl 2016 – at seta við.... Árliga landsdansistevnan fyri børn – tann 13. í røðini – varð hesaferð hildin vesturi á Eiðinum í Vági. VB-húsið og ítróttarhøllin vóru karmur...
27. Apr 2016
Smyril broytir ferðaætlanina leygarmorgunin
25. Apr 2016
Tað, sum børnini ætla ar kvøða
25. Apr 2016
Barnalandsdansistevnan 2016 Skrá yvir hvussu kvøðast skal: Feløg ...
10. Apr 2016
Føroyskur dansur í sjónvarpi “Føroyskum dansi at frama”, er endamálið og arbeiðssetningurin hjá Sláið Ring, sum er meginfelag hjá 16 lokalfeløgum – 15 her í Føroyum og so Fótatraðk, sum er felag hjá útisetum í Keypmannahavn. Í...
05. Apr 2016
Barnalandsdansistevnan í Vági leygardagin 30. apríl Til øll dansifeløgini!!! Freistin at boða frá luttøku er fríggjakvøldið 8. apríl. Hvørt feløg kann velja 2 kvæði ella sangir. ...
01. Feb 2016
Tíðindaskriv Føroyskur dansur í Keypmannahavn Leygarkvøldið 6. februar, verður almennur føstudansur í Føroyahúsinum á Vesturbrúgv í Keypmannahavn. Kvøldið byrjar kl. 19.00 við felagssangi og harmoniku tónleiki og áleið kl....


text:
Róðrarfelagið Knørrur hevur heilt góðar umstøður til bátarnar í pakkhúsinum á Müllersbrúgv, men framvegis eru eingi skiftingarrúm, ongar brúsur og eingin dráttur. Hetta er afturvendandi trupulleikin og samtaluevnið millum róðrarfólkini. Ørindini míni vóru at fáa at vita, hvørjir menn manna 10-mannafarið Ormin langa. Ormurin, sum summi rópa bátin. Seks av manningini róðu eisini við bátinum í fjør, og miðalaldurin er um 23 ár. Vælupplagdir ungir menn, sum settu seg við árarnar hóskvøldið.
Eg prátaði við teir eitt sindur, áðrenn farið var í bátin, og teir søgdu mær, at tað var heilt øðrvísi at fara av 8-mannafarinum Knørri og umborð á Ormin langa. Teir halda, at 8-mannafarið er lættari at fáa upp í ferð, og eisini lættari at halda ferðini. Fleiri av teimum róðu við Knørri í 2014. Tá eg skrivi, at umstøðurnar hjá felagnum eru ikki nóg góðar, so hevur felagið eitt rúm í Tollbúðini nær Skipafelagnum, har rógvimaskinurnar standa.
Teir hava góðar vónir um róðrarárið, sjálvt um tveir rógvarar eru umborð, sum ongantíð áður hava róð. Róðursmaðurin eitur Sámal Kristiansson og er eisini nevndarlimur í felagnum. Ormurin langi gjørdist nummar trý á ólavsøku í fjør og nummar fýra í FM-kappingini.
Eitt er neystið og umstøður, annað er báturin. Ætlanin er hjá felagnum at útvega nýtt 10-mannafar, tí núverandi bátur er ikki nóg góður, men hetta eydnaðist ikki til róðrarárið. Tí hava teir fingið fatur í Norðingi, sum er gamli Eysturoyingur. Báturin verður í hesum døgum gjørdur klárur og sproytaður. Unga manningin hevur fingið hjálp frá Svein Rógva Nielsen og Heina Hátún, tveir royndir rógvarar, sum hava vunnið so nógv við Klaksvíkingi.
Spennandi at fylgja 10-mannaførunum í summar, sum higartil eru fýra bátar. Eysturoyingur, Ormurin langi, Havnarbáturin og Drekin reyði. Eg haldi, at eg merkti á ungu monnunum, at teir hava sett sær nýggj mál í ár. Fleiri av teimum róðu jú fyrstu ferð við 10-mannafari í fjør. Við bátin prátaðu vit eisini um árar. Teir søgdu mær, hvussu stórur munur kann vera á einari ár. Her er talan um vektina á árini. Teir nevndu nøkur tøl, sum mugu kannast, áðrenn fest verður á blað.
Søguliga pakkhúsið á Müllerbrúgv eigur Føroya landsstýri, og nú haldi eg, at tíðin er komin at lata Róðrarfelagnum Knørri eisini aðru hædd, so felagið kann gera síni skiftingarrúm, brúsur og fáa venjingarhøli til maskinurnar, so alt er á sama stað. Húsið kann ikki fara betur, tá vit nú tosa um at fáa meira lív í miðbýin. Hundraðtals útlendingar taka um summarið myndir av kappróðrarbátunum, sum standa í bygninginum. (Vagnur)


text:
Tann árliga bygdarútferðin í ár var sett at verða ttl Sandooyar. Avgjørt var at fara sunnudagin 02.06.13. Veðrið hevur nógv at siga á slíkum túrum, og tað vísti seg frá síni allar bestu síðuni hendan dagin. 24 fólk vóru í ferðarlagnum, og avrátt var, at hvør í sínum lagi skuldi taka sær av at vera á Gomlurætt kl. 9.45. Øll møttu upp í góðari tíð, og umborð á "Teistanum" flokkaðist fólk um kioskina, tí ein drekkamuður er altíð góður. Hanni í Gortru, ið hevur verið lærari í Sandoynni í mong ár, skipaði fyri túrinum, so alt var lagt væl til rættis
.
Komin til Skopunar, fóru vit við Bygdaleiðum til Skálavíkar beinan vegin. Til Skálavíkar komu vit um 11-tíðina, so tað var ein tími til kirkjutíð, og hendan tíman brúktu nøkur á Deplinum, meðan onnur spákaðu sær í bygdini. Sjálvur var eg í tí partinum, ið valdi spákingartúrin. Vit vóru niðri á Mølini, hugdu at bátum, tosaðu um tann stóra brimskaðan fyri nøkrum árum síðani og vóru eisini inni í ti gamla kirkjugarðinum, har sjáldsama flottir gravsteinar eru at síggja. Har niðri á leiðini er eisini eitt snotuligt "undirhús", ið er opið dagliga. Henda morgunin stóð tað eisini opið, og vit fóru inn hagar at síggja okkum um. Hugnaligt rúm við sofum og djúpum stólum - søla av ymiskum heimagjørdum lutum og myndasøga á veggjunum. Á middegi fóru vit so í kirkju í Skálavík, har Uni Næs, dómpróstur, prædikaði. Eftir prædikuna fortaldi Palli Dalsgaard okkum eitt sindur um kirkjuna. M.a. segði hann, at altartalvan mundi vera tann elsta, sum er í brúki í Føroyum. Óvist er, hvør havur málað hana, menn hildið verður, at hon er frá seinasta fjórðingi í 17.øld. Øll gleddu seg til døgurðan á Deplinum í Skálavík nú eftir kirkjutíð, og sigast má, at vit fingu stak góðan mat í sera/sera fínum hølum. Úr Skálavík koyrdu vit til Húsavíkar, har Hanus undir Leitinum á greidligan hátt m.a. fortaldi okkum um Hústrúnna.
Søgnin sigur, at bygdin doyði út av Svartadeyða, ið herjaði um 1350. Ein sera rík kvinna, nevnd Hústrúin, var í bygdini, og hon og maður hennara grundaðu bygdina aftur. Toftirnar síggjast enn, og tær vísti hann okkum. Tvey høv lógu eisini har - eitt ógvuliga stórt - og so eitt, ið onkur hevur lyft við aðrari hond. Teir yngstu garpar okkara royndu, men teir stóðu tí ikki kurl.
Theodor er aftur í Húsavík og heilsar upp á havið.
Her leggja vit aftrat, at frægi bygdarmaður okkara, Theodor Hansen (Theodor á Toppi), ið var lærari í Húsavík 1958-63, hevur lyft hesum havinum. Eisini vóru vit inni í Húsavíkar kirkju. Har vísti Hanus okkum m.a. eitt avgamalt doypifat. Tað kom í kirkjuna í 1750, og árstalið 1735 stendur á tí. Stórur ivi hevur verið um, úr hvørjum tilfarið fatið er, men hildið verður fyri vist, at tað er úr rásilvuri. Petur Matin Rasmussen, prestur, hevði einaferð sagt, at hetta helst var eitt gamalt vaskifat úr onkrum gomlum donskum bóndagarði. Petur Martin dugir at siga tað. Avstingarin til Húsavíkar var góður. Úr Húsavík koyrdu vit til Sands. Á Sandi var m.a. ætlanin at vitja søvn, men av tí, at tey læstu klokkn fýra, bar hetta ikki til. Bussførarin, Karl Vidtfeldt, fekk fatur á lyklum, so vit sluppu inni í eini 200 ára gomul hús - nevnd Norðara Koytu. Her var mangt avgamalt at síggja, og Gunnar Bjarnason fortaldi okkum eisini um húsini. Úr Koytu sluppu vit inn á bókasavnið. Hetta er eitt savn, ið sandskonan Daniella Olsen hevur givið bygdini. Í sama bygningi er eitt fínt tilhald fyri eldri fólk, so tað er gamaní at seta seg at lesa har aftur við einum góðum drekkamuði. Enn var eitt sindur av avlopstíð, til vit skuldu við "Teistanum" úr Skopun kl 18.30, men bussførarin, ið eisini lutvíst er handilsmaður, spurdi, um vit høvdu hug at koma í handilin og samstundis fáa ein drekkamunn. Tað sýntist at koma í góða jørð, og har vóru vit so eina góða løtu. Har er alt møguliga at fáa - alt frá mold til hálsprýði. Okkurt smávegis bleiv keypt, og drekkamuðurin við ísi, sjokolátu og grønum keks kom væl við. Veðrið var so sjáldsama gott, at tey, ið heldur vildu brúnka seg við frískari luft, gingu sær ein túr - ella sótu bert og nutu løtuna - meðan nøkur stukku inn á gólvið hjá vinum og skyldfólki. Tíðin fleyg av stað, og so var bert eftir at samla tropparnar og venda nøsini norðyvir - ímóti Skopun. Á veg yvir á Gomlurætt hoyrdi tú ein part av eftirmetingi av túrinum. Tað var gott at hoyra, at øll vóru væl nøgd við túrin, og onkur spurdi, hvønn veg nøsin skuldi venda komandi ár. "Livst so spyrst," svaraði ein eldri kona - og vit geva henni rætt. (Takk fyri ein góðan túr - øll somul!)
(Fleiri myndir eru í myndasavninum Sandoyartúrurin 02.06.13.)


text:
Matur úr norðurhøvum á ES marknaðin
Dan Klein --- 20.04.2017 - 09:30
Í sambandi við stóru altjóða messuna Seafood Expo Global í komandi viku fer Sendistova Føroya saman við umboðsstovuni hjá Norðurnoregi í Brússel at seta sjóneykuna á mat úr norðurhøvum á ES marknaðinum.
TÍÐINDASKRIV
Landsstýrismaðurin í fiskivinnumálum, Høgni Hoydal, luttekur á tiltakinum, sum ber heitið ”Seafood from the High North - sustaining and enhancing the EU market”. Hann fer at hava eina innleiðandi framløgu um føroyskar royndir og ætlanir á fiskivinnuøkinum, eins og norski ráðharrin í ES og EBS málum, Frank Bakke-Jensen, eisini leggur fram.
Føroyar og Norðurnoreg eru millum stóru útflytararnar av fiskavørum til ES. Tiltakið er eitt høvi hjá umboðum úr fiskivinnuni at kunna seg um og greiða frá egnum royndum á ES marknaðinum. Hvussu sær støðan út í dag? Hvørjar broytingar og avbjóðingar eru fyri framman? Og hvussu eru framtíðar útlitini fyri menning av vøruframleiðslu og útflutningi til ES marknaðin?
Ein nýggj kanning hjá ES Nevndini um vanar og krøv hjá brúkarum í ES londum til mat úr sjónum verður løgd fram. Eisini fer Bernhard Friess, stjóri í fiskivinnuumsitingini hjá ES Nevndini, at greiða frá, hvussu marknaðarviðurskifti verða skipað í felags fiskivinnupolitikkinum hjá ES.
Marita Rasmussen, stjóri í Vinnuhúsinum og Tórheðin Jensen, umsitingarleiðari hjá Varðanum, saman við umboðum úr fiskivinnuni í bæði Norðurnoregi og ES, fara at viðgera spurningar um møguleikar og avbjóðingar við at menna og styrkja ES marknaðin fyri fiskavørum.
Tiltakið endar við, at luttakararnir fáa forkunnugar brellbitar úr Føroyum og Noregi.
Borðreitt verður við m.ø. føroyskum makreli og tara, umframt at høvi verður at royna øl frá Føroya Bjór og Okkara.


text:
Margot Andreasen er danskur rithøvundur, fødd í 1950. Hon er útbúgvin bókavørður og forlagsráðgevi.
Hon byrjaði at skriva barnabøkur í 2001.
Áhugan fyri at skriva lættlesibøkur hevur hon fingið av tí, at hon eigur ein son, sum hevði sera trupult við at læra at lesa.
Útgávur:
2012 Ein skuggi á luftini. Tann blái sigursteinurin 1
Ein herur av gulum eygum. Tann blái sigursteinurin 2
Tað reyða merkið. Tann blái sigursteinurin 3
Tann nýggi kongurin. Tann blái sigursteinurin 4
Ummæli:
http://fortaellingen.dk/anmeldelse/margot-andreasen-en-skygge-pa-himlen


text:
Ein hevði eina sera merkiliga kenslu eftir dystin í dag. Suðuroyarliðið hevði sligið okkum út úr kappingini um Løgmanssteypið, men okkara lið spældi til tíðir fótbólt, sum hoyrir til í Effo-deildini. Verjan spældi gott, miðjan var væl við, og samanspælið í topp.
Vit tóku ímóti samanlagda suðuroyarliðnum í dag. Eitt lið, sum higartil ikki hevur tapt nakran dyst, og tí vóru eisini onkrar gitingar rundan um vøllin, at vónandi fór ikki at ganga alt ov illa.
Bæði liðini byrjaðu við at royna at fáa sítt fótbóltsspæl inn í dystin, og tá ið 13 minuttir vóru farnir fekk suðuroyarliðið eisini ein sera góðan møguleika, sum teir ikki skoraðu uppá. Men í 22 minutti høvdu vit fyrst ein møguleika, ið mótstøðuliðið royndi at rudda vekk, men sum endaði við einum skoti frá okkum. Tó uttan at geva nakað mál.
Inn í seinnu helvt av fyrra hálvleiki kom AB-maskinan í gongd. Skjótt og gott spæl, og liðið brúkti báðar síður, og tá ið maskinan koyrdi uppá tað harðasta, ja tá kundi ein gott síggja, og suðuroyarliðið var í trupulleikum, og í síðstu sekundunum av fyrra hálvleiki fingu vit ein sera góðan møguleika, tá ið Karstin Højgaard rann seg fríðan móti málinum, men heddingin var ikki nóg neyv, og omaná tað, fekk hann ein skaða í síðuna, og spældi tí heldur ikki seinna hálvleik.
Seinni hálvleikur bar brá av suðuroyarliðnum, sum brúkti góða kenda enska fótbóltsstílin. Sparka bóltin langt fram, og vóna at rætti maður tekur hann niður. Tíanverri kundi ein síggja av og á, at okkara lið eisini hevði hug til at brúka henda mátan, ístaðin fyri tann góða og skjóta fótbóltsstílin, ið var fleiri ferðir at síggja.
Í 63’inda minutti fingu suðuroyingar eitt skot inn fyri, har ein av okkara verjuleikarum kom at standa aftanfyri mótstøðumannin, og tí var hesin fríður, og heddaði hann í netið til 1-0. Málskorarin var Búi Egilsson.
Eftir málið var ein góð løta har vit spældu “órudduligt”, men spakuliga kundi ein síggja, at AB maskinan kom i gongd aftur.
Av serstøðum í seinna hálvleiki kunnu nevnast, at vit høvdu eitt langt innlegg úr okkara høgru, ið fór aftur um alla suðuroyarverjuna, men Mikkjal fekk ikki ordiliga tamarhald á bóltinum – tá ið hann tveitti seg niður eftir honum.
Heili 3 ferðir høvdu vit horna - í móti endanum av dystinum, og okkara málmaður Heðin Stenberg var eisini frammi til tað, og sjálvt um suðuroyingar fingu bóltin, so kláraðu teir ikki at umseta okkara fríða og málsmansleysa mál til teirra fyrimun.
Kanska er rætt at siga, at suðuroyarliðið vann á talvuni, men innanfyri spælistíl er eingin ivi í, at har vóru vit omaná.
Eitt er so vist. Eitt 7. pláss í 1. Deild passar ikki til tað liðið, sum vit sóu í dag. So komandi leygardag verður spennandi at síggja okkara lið dystast móti HB.


text:
Tíðindaskriv
20.04.2017 - 10:40
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Almannaverk og sosiala økið
Alzheimerfelagið hevði aðalfund 1. apríl eftir væleydnaðu ráðstevnuna á Hotel Føroyum. Á aðalfundinum vóru tríggir nevndarlimir fyri vali og Halldis Joensen, fyrrverandi forkvinna í felagnum, hevði avgjørt ikki at stilla upp aftur. Í hennara stað var vald Marjun Restorff umframt Alexander Samuelsen og Ann-Mari Jensen, sum var afturvald.
Anna Petra Winther og Karlon Winther eru eykalimir.
Nýggja nevndin hevur skipað seg við Maluni Mohr sum forkvinnu. Ann-Mari Jensen er næstforkvinna, Marjun Restorff, kassameistari, Elin N.W. Tausen, skrivari og Alexander Samuelsen, nevndarlimur.


text:
Eirikur Lindenskov 20.04.2017 (10:17)
Noyddi ríkmann at flyta sær 2,5 mió krónur
37 ára gamli maðurin, sum rýmdi úr arrestini í Mjørkadali í gjár, hevur ein hálvtsætta ára fongsulsdóm fyri vápnað rán.
Maðurin breyt inn í húsini hjá Niels Peter Louis-Hansen í Vedbæk í Danmark. Niels Peter Louis-Hansen eigur fyritøkuna Coloplast, og hann sigst vera triðríkasti maður í Danmark.
Niels Peter Louis-Hansen og konan vóru inni og sótu til borðs, tá tann tá 36 ára gamli føroyingurin breyt inn til teirra við masku fyri andlitið.
– Hann kommanderaði okkum at leggja okkum niður á gólvið. Hann var klanur, í myrkum, professionellum klæðum, andlitið var fjalt í onkrari hettu. Í hondini hevði hann eitthvørt, sum líktist eini skambyrsu, greiddi Niels Peter Louis-Hansen, tá málið var fyri í rættinum.
– Hann tekur so ein brævbjálva fram og sigur á enskum: »Les hetta«. Eg lati brævbjálvan upp og lesi brævið, greiddi Coloplast-eigarin frá.
Í brævinum var eitt krav um 2,5 milliónir krónur, sum skuldu vera endurgjald til eina japanska gentu, hvørs systir og mamma vóru deyðar í ferðsluvanlukku.
Í brævinum stóð, at Niels Peter Louis-Hansen hevði ábyrgdina av ferðsluvanlukkuni, og tí hevði tann 19 ára gamla gentan leigað eini sníkidrápsmann at drepa parið, um hann ikki vildi rinda peningin.
– Tú vilt jú fegin spæla sterkur í slíkum støðum, men tað var ikki annað at gera, enn at lesa brævið, greiddi Niels Peter Louis-Hansen frá í rættinum.
Hvørki Coloplasteigarin ella konan kendu nakað til japansku ferðsluvanukkuna, men kendu seg tó noydd at flyta pengarnar.
– Aftaná segði hann »have a nice evening«, og so fór hann. Síðan sita vit og summa okkum og avráða, hvat vit nú skulu gera. Vit vistu ikki, um fleiri fólk vóru við til hetta, ella um hann stóð uttanfyri og bíðaði. Men eftir eina løtu fór eg niður í kjallaran og ringdi til Securitas og løgregluna, greiddi Niels Peter Louis-Hansen frá.
36 ára gamli føroyingur noktaði seg sekan í rættinum og vildi einki siga um sín leiklut í heimaráninum.
Tískil fekk rætturin onga frágreiðing uppá, hví tær 2,5 milliónir krónurnar vóru fluttar á hansara konto, og hví brævið, sum Coloplasteigarin varð biðin um at lesa, varð funnið á teldu hansara.
Undir rættarmálinum kom eisini fram, at maðurin hevði planlagt ránið í umleið átta mánaðir, til hann 1. mars í 2015 breyt inn í marglætishúsini hjá Coloplasteigaranum í Vedbæk við at bróta ein rút í hurðini við einum steini. Tað kom eisini fram at hann hevði latið seg í sum ein svartur ninja-stríðsmaður.
Býarrætturin dømdi mannin hálvtsætta ára fongsul. Maðurin kærdi dómin til landsrættin, sum seinni staðfesti dómin.


text:
Björk Jakobsdóttir rithøvundur og leikstjóri, var fødd í Reykjavík í 1966. Hon var útbúgvin leikari á Leiklistaháskúla Íslands í 1993. Hon arbeiddi á Borgarleikhúsinum í eitt ár.
Í 1994 stovnaði hon saman við øðrum leikarum eitt leikhús á Hafnafirði, har umleið 20.000 fólk búgva. Hafnarfjarðar Leikhús spælir einans nýggjar íslendskar leikir, skrivaðir til leikarar – ella leikararnir skriva teir sjálvir. Bjørk var har í átta ár og var ein av listarligu leiðarunum, fremstu leikarunum og rithøvundunum á leikhúsinum. Harumframt hevur hon verið í filmum, sjónvarpi og hevur undirvíst.


text:
Stomiambulatoriið bjóðar til kunnandi fund
Innbjóðing til kunnandi fund á Hafnia mánadagin 8. maj kl. 16.30
The Body Shop í SMS skipar fyri make-up skeiði týskvøldið 2. maj
The Body Shop í SMS skipar fyri make-up skeiði týskvøldið 2. maj kl. 18.30 fyri kvinnur, sum eru í viðgerð fyri krabba.
Nýggjur samtalubólkur fyri teg ið hevur mist makan
Samtalubólkur fyri teg, ið hevur mist makan av krabbameini, byrjar 9. maj kl. 13.00. Les søguna hjá Henry Fjallstein, sum tók av tilboðnum um samtalub
Grannakaffi er meira enn krónur og oyru
Inn komu 400.000 kr í stuðli, og hóast nakað slakari enn árini frammanundan, so er tó talan um eina flotta upphædd.
Kom og gang - Gongu½maraton 3. juni í 2017
Saman við Tórshavn Marathon skipar Krabbameinsfelagið fyri Gongu½maraton 3. juni í 2017. Gang eitt ½ maraton og stuðla Krabbameinsfelagnum.
Krabbameinsfelagið havt aðalfund
Krabbameinsfelagið hevði aðalfund týskvøldið 4. apríl 2016
Aðalfundur
Aðalfundur felagsins verður í hølunum hjá Krabbameinsfelagnum á Grønlandsvegi 58, Tórshavn, týskvøldið 4. apríl 2017 kl. 19.00. Skrá sambart lógum fel
Lymfødembólkurin skipar fyri hugnaløtu
Kunnandi hugnaløta í lymfødembólkinum verður 22. mars kl. 19.00 í hølunum hjá Krabbameinsfelagnum á Grønlandsvegi 58 í Tórshavn.
Bót til Bata skipar fyri hugnaløtu í Virkishúsinum Smæran í Klaksvík mánakvøldið 20. mars kl. 19.00
Bólkurin Bót til Bata hjá Krabbameinsfelagnum skipar fyri hugnaløtu í Virkishúsinum Smæran í Klaksvík mánakvøldið 20. mars kl. 19.00. Heidi Joensen, s
Krabbameinsfelagið fegnast um, at mammografiscreening nú er sett í verk
Vit í Krabbameinsfelagnum hava bíðað spent eftir, at kvinnur í Føroyum fóru at fáa bjóða mammografiscreening.
The Body Shop í SMS skipar fyri make-up skeiði týskvøldið 7. mars
The Body Shop í SMS skipar fyri make-up skeiði týskvøldið 7.marsr kl. 18.15 fyri kvinnur, sum eru í viðgerð fyri krabba.
Fleiri vertir vælkomnir!
Nú bert góðar tvær vikur eru eftir inntil Grannakaffi fer av bakkastokki leygardagin 11. mars, eru væl færri vertir meldaðir til enn tey tvey undanfar
Nú byrjar screening fyri bróstkrabba í Føroyum
Allar kvinnur í aldrinum 50-69 ár fáa nú innbjóðing frá Landssjúkrahúsinum við tilboði um screening fyri bróstkrabba.
Blað um Krabbameinsfelagið
Í morgin kemur blað út um Krabbameinsfelagið. Blaðið er ílegg í Sosialinum.
Samtalubólkur fyri teg ið hevur mist makan
Samtalubólkur fyri teg, ið hevur mist makan av krabbameini, byrjar 14. mars.
Krabbameinsfelagið takkar Team Rynkeby Føroyar
Røðan hjá Jansy Gaardlykke, dagliga leiðara hjá Krabbameinsfelagnum til Gallaveitsluna hjá Team Rynkeby Føroyar.
Stuðul og styrki í sorgini
Í fjør helt Dagny Miðskarð fyrilestur til eitt Grannakaffi tiltak hjá svágrinum í Klaksvík. Hetta var ikki fyrstu ferð, at heitt var á Dagny um at gre


text:
Fyrsta ársfjórðing vóru brúkaraprísirnir 1,2 prosent hægri enn sama ársfjórðing í fjør. Hetta er nakað meira enn fjórða ársfjórðing í fjør, tá árligi prísvøksturin var 0,8 prosent. Hetta er eisini mesti árligi prísvøkstur síðan fjórða ársfjórðing í 2012.
Seinasta árið hevur verið prísvøkstur í øllum høvuðsbólkum uttan í bólkunum innbúgv, húsbúnaður o.l. og ymiskar vørur og tænastur. Prísirnir á brennievni eru hækkaðir mest og hava eisini mestu ávirkanina á brúkaraprístalið samanlagt. Brennioljan til húsarhald er farin 23,4 prosent upp. Harafturímóti er ravmagn lækkað 3,1 prosent. Samanlagt eru býlisútreiðslurnar dýrkaðar 4,5 prosent seinasta árið.
Prísirnir á brennievni til akfør eru hækkaðir 17,7 prosent, og samanlagt er flutningur hækkaður 3,3 prosent.
Árligi prísvøksturin á matvørum var 0,6 prosent fyrsta ársfjórðing, samanborið við 1,1 prosent fjórða ársfjórðing í fjør.
Príslækkingin í nýtslubólkunum innbúgv, húsbúnaður o.l. var 3,0 prosent og í bólkinum ymiskar vørur og tænastur 1,4 prosent.
0,2 prosent upp seinasta ársfjórðingin
Frá fjórða ársfjórðingi í fjør til fyrsta ársfjórðing í ár hækkaði brúkaraprístalið 0,2 prosent.
Mesti prísvøkstur seinasta ársfjórðingin hevur verið í bólkunum býli, 1,3 prosent, meðan prísirnir í bólkunum rúsdrekka og tubbak, flutningi og hotell eru farnir 0,7 prosent upp. Mesta príslækking hevur verið í nýtslubólkinum innbúgv, húsbúnaður o.l., -1,3 prosent.
Brúkaraprístalið fyrsta árssfjórðing var 117,5 samanborið við 117,3 fjórða ársfjórðing í fjør. Fyrsta ársfjórðing í fjør var brúkaraprístalið 116,1.
Dagførd og útgreinaði hagtøl um prístalið eru at finna í hagtalsgrunninum her.
(Mynd: FK.fo)
---
Video-grafikkur kann takast niður her


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
»Klaksvíksstríðið« (2:2)
Tak niður
Hvat var tað sum hendi í Klaksvík hesi bæði árini í 50unum, tá býurin varð settur í undantaksstøðu? Hvat var tað, sum fekk donsku stjórnina at senda bæði politistar og hermenn til Klaksvíkar við skipum, sum høvdu bæði kanónir, riflur og hundar umborð?
Hvat var tað, sum fekk klaksvíkingar at finna fram aftur hjálmar frá krígnum, gamlar riflur og byrsur umframt líggjar og onkra kvísl? Byrjanin til stríðið var, sum tey flestu vita, ein danskur lækni, sum ikki kundi fáa fast starv í Klaksvík, tí hann hevði verið limur í danska nasistaflokkinum eitt skifti undir krígnum.
Hann skyldaði danska læknafelagnum 601 kr. Men hvussu kundu ein so lítil upphædd útvikla seg til eitt so álvarsligt stríð í tvey ár? Nú 55 ár eru liðin, síðani læknastríðið var í Klaksvík, eru at kalla øll farin, sum høvdu høvuðsleiklutirnar í hesi orrustini, men tað eru framvegis klaksvíkingar, sum kunnu greiða frá hesum báðum árunum.
Lagt til rættis: Bergljót D. Hentze og Ólavur Rasmussen.
SÍ EISINI »Klaksvíksstríðið« (1:2)


text:
Kristina skal syngja í Íslendsku Grand Prix kappingini í morgin
Mentan03-03-2017 - 21:53 - Jóanis Albert Nielsen
Kenda føroyska sangkvinnan, Countrysangarinnan Kristina Bærendsen, verður at hoyra og síggja beinleiðis í Íslendska sjónvarpinum RÚV leygardagin 04. mars, tá seinna umfarið í Íslendsku Grand Prix kappingini verður, og tá vinnararnir til finaluumfarið verða kosnir.
Finalukappingin verður leygardagin 11. mars í Laugardalshøllini í Reykajvík, og verður eisini send beinleiðis í Íslendska Sjónvarpinum RÚV.
Tað er Mark Brink, ættaður úr USA, men búsitandi í Íslandi, sum hevur skrivað sangin, ið Kristina skal
syngja. Tá Mark Brink hoyrdi Kristinu syngja á eini konsert á Hafnafjørdinum í apríl í fjørd, sum varð hildin til heiðurs fyri countrysangaran Merle Haggard, sála, tá varð hann so hugtikin av hennara rødd, at hann gjørdi av, at føroyska Kristina skal syngja hansara Grand Prix sang. Mark kendi einki til Kristinu áðrenn tað.
Sangurin, sum Mark Brink skrivaði, og sum Kristina skal syngja, eitur “Tú og eg,” og hon kemur at syngja saman við Íslendska sangaranum Pálli Rósinkranz. Sangurin verður framførdur á Íslendskum sum duet.
Sangurin hjá Mark Brink var millum teir 200, sum vóru sendir inn til kappingina, og hann bleiv ein av teimum 12, sum komu ígjøgnum nálareyga og sostatt innstillaður til Íslendsku Grand Prix sangkappingina.
Vónandi koma Kristina og Páll at vera millum vinnararnar leygarkvøldið, og um so er, so verða tey við til finaluna í Laugardalshøllini leygardagin 11. mars. Tá verður sangurin farmførdur á enskum.
Kristina hevur verið í Reykjavík seinastu vikurnar, har hon hevur fyrireikað seg til sangkappingina, saman við sangarum, tónleikarum, framleiðarum og øðrum. Jákup Zachariassen og hansara steel-guittari verða við á pallinum leygardagin. Kristina er dóttir kenda countrysangaran Alex Bærendsen. Hon er 26 ára gomul, og hon sigur í samrøðu við Sosialin, at skal hon hugsa um at gera seg galdandi uttanfyri tryggu karmarnar á heimavøllinum, so skal tað vera nú, og nú gjørdist møguleikin ein veruleiki.
Tá finallistarnir frá teimum lokalu Grand Prix kappingunum eru funnir, so verður stóra Euro-Vision átakið í Kiev í Ukreine í døgunum 9, 11 og 13 mai.
Kringvarp Føroya fer at senda beinleiðis frá Grand Prix kappingini leygardagin 04. mars.


text:
Arbeiðsformaður til Porkeris kommunu.
Porkeris kommuna søkir eftir arbeiðsformanni at arbeiða fulla tíð.
Arbeiðsuppgávur:
Undir leiðslu og neyvum samstarvi við borgarstjóran, fyriskipar og røkir arbeiðsformaðurin
m.a. hesar uppgávur:
•
Dagligu leiðsluna av viðlíkahaldi av kommunalum bygningum og ognum, m.a
skúlavørður, vatnverkið.
•
Dagligu leiðsluna av vatnleiðingum, spillivatnsleiðingum, fríðkan av økjum, t.d.
kirkjugarðin, minnisvarðan o.a., viðlíkahald av vegum og gongubreytum o.a.,
sum heild at halda bygdina reina.
•
Hava ábyrgdina av amboðum, og at øll brand- og bjargingarútgerð er dagførd.
Persónligir eginleikar:
•
Vit ynskja, at tú er røkin, málsøkin, fyrikomandi, dugir væl at fara við starvsfeløgum
og viðskiftafólkum.
•
Dugir væl at skipa fyri, arbeiða sjálvstøðugt og taka avgerðir.
Fakligir eginleikar:
•
Vit ynskja at tú hevur viðkomandi fakligan kunnleika og møguliga arbeiðsroyndir á
omanfyri nevndu økjum.
•
Skal verð handaligur og hava góð samstarvsevnir.
•
Teldukunnleiki á brúkarastigi er ein fyrimunur.
•
Hava koyrikort.
Setunarviðurskifti:
Starvið verður at seta skjótast gjørligt og lønt sambært sáttmála við avvarðandi yrkisfelag.
Starvið verður at roknað sum royndartíð tríggir teir fyrstu mánaðarnir. Nærri fæst at vita um
starvið við at venda sær til Porkeris kommunu á tlf. 254430 / 373603.
Umsóknir:
Umsókn við avriti av møguligum prógvum og ella viðmælum og royndum verða at senda til
Porkeris kommunu, Við Á 8, 950 Porkeri ella porkeri@porkeri.fo í seinasta lagi
10.04.2017.
Porkeris kommuna tilskilar sær rætt til frítt at velja millum innkomnar umsóknir ella onga
at taka.
Porkeris kommuna


text:
Helena Hergeirsdóttir vann Gekkin seinast, og hjartagóð sum hon er, var eitt tað fyrsta hon gjørdi, at ringja til Sørin S. Djurhuus í Svimjisambandi Føroya, eftir einum hjartastartara til tað eina arbeiðsplássið hjá sær. Hon arbeiðir eisini í Barnagarðinum í Vági.
Sum skilst, so ætlaði Helena sjálv at bara lata tað fara framvið, uttan nakað hóvasták. Men lukkutíð vóru tað onnur sum imponeraðust, og varð hetta tí ein søga sum vit hervið sluppu at fortelja.
Tey har suðuri heilsa, at tey eru ovurfegin um gávuna.


text:
(KP)
Monday, October 7, 2013
Julie Sass í Steinprenti
Steinprentini hjá Julie Sass benda á, at danski málarin stótrívist í litografiska miðlinum, sum hon hevur roynt á fyrsta sinni í Steinprenti. Hon hevði ikki verið leingi á verkstaðnum áðrenn hon fór undir at eksperimentera við tøkninum fyri at kanna hvat kann fáast burtur úr steininum. Men tað er kanska ikki so løgið fyri eina listakvinnu, sum á ein so seriøsan, konsekventan og áhaldandi hátt kannar tøkni og tilfar í øllum tí, sum hon ger, og sum altíð fokuserar uppá prosessina, tá hon t.d. málar. Hon hevur gingið á akademinum í Keypmannahavn, men gjørdist serliga kveikt í New York, har hon tók MFA á universitetinum við sergrein innan málarí. Í New York arbeiddi hon m.a. fyri Yoko Ono og eisini tær royndirnar og upplivingarnar saman við amerikanskari fluxuslist hava gjørt henni mun. Eg haldi, at hennara prentmyndir tykjast ódanskar onkursvegna, um til ber at siga so, tær bera brá av at vera altjóða list í familju við amerikanska hard edge hevd. Til tey tvey stóru prentini brúkt Julie Sass eitt toystykki, sum hon sjálv hevur seymað soleiðis, at samanseymingin í stóran mun er við til at definera kompositiónina í abstraktu myndunum. Tað var í New York, Julie Sass møtti týdningarmikla listaummælaranum og universitetslæraranum Barry Schwabsky, sum ummælir í The Nation, umframt at hann skrivar fyri Artforum og Art in America. Hann hevur skrivað fleiri bøkur og katalogtekstir um m.a. Matisse, Jessica Stockholder og í einari lítlari vakrari bók um Julie Sass, sum Revolver Publishing gav út í fjør, hevur Schwabsky skrivað ein áhugaverdan tekst um listina hjá Julie Sass. Hann heldur, at verkini hjá Sass kundu havt felagsheitið "The Revenge of the Excluded Middle", tí hann heldur, at listakvinnan dyrkar støður sum bæði-og ella næstan í sínum verkum.
Dyrkanin av millumstøðum er helst eisini ein orsøk til, at prosessin tykist so týðilig í verkunum, sum eru bygd upp eins og ein óregluligur, samansettur strukturur av rektangulerum og skákhyrntum skapum. Myndirnar hjá Julie Sass eru ikki lættar at lýsa júst tú tær dyrka økið "in between" og eisini eru fullar av bygnaðarligum mótsetningum. Figurarnir eru settir upp á eitt dekorativt piedestal og tað gevur teimum ein ávísan monumentalitet samstundis sum skeivleikar og fínligi materialiteturin í tí stóra, ljósa forminum bendir hin vegin yvir á okkurt skroypiligt. Hetta eru gátuførar myndir, sum flyta seg undan fatanini, og sum tú tessvegna kanst blíva við at grunda yvir.
Ein stórur steinur
Jan, Julie og Fríða arbeiða
Samstarv
Litir
Blátt
Rólant er eisini settur í sving
Listakvinnan
(KP)
Posted by Listin at 9:28 AM


text:
Ólavsøkuframsýningin 2013 er í síni heild presenterað og miðlað væl og virðiliga í fjølmiðlunum, men á framsýningini eru tilsamans 363 verk og tey eru eyðvitað ikki øll nevnd í tíðindaskrivinum. Eg havi skrivað nakrar tekstastubbar um nøkur útvald verk. Ólavsøkuframsýningin í Listasavni Føroya er opin til 24.august.
Nonfigurativu myndirnar hjá Hansinu Iversen hanga á suðurvegginum niðri í salinum, har tær ávirka alla framsýningina, hita hana og lyfta hana upp. Myndirnar eru dømi um hvussu væl fyri, Hansina Iversen er tekniskt og hvussu suverent, hon megnar at gera eina kompositión, sum tykist banal og einføld, men sum tykist alsamt meira kompleks og full av spenningi, jú nærri tú hyggur at henni. Hygg t.d. at glógvandi gulu, reyðu, gráu, bláu og reyðu myndini í miðjuni. At byrja við sýnist myndin nøkulunda symmetrisk við teimum báðum bogaðu strokunum, sum saman mynda eitt X miðskeiðis í myndini, men alt reglusemi í hesari myndini er jú fult av undantøkum. Tey rundleittu gulu skapini hava okkurt menniskjakent yvir sær eins og tvær gular menniskjaverur, ið nærkast og verða drignar at hvørjari aðrari í blindum sum tey elskandi í kendu myndini hjá Magritte. Men við einum eygnablunki hvørvur assosiatiónin og eftir standa nonfigurativ organisk skap, sum í klárum litflatum taka seg fram og aftur, liva og danda á myndaflatanum, okkurt tykist vera undir og okkurt liggur omaná, men hetta lutfallið skiftir alt eftir hvar eygað fokuserar - eitt sindur á sama hátt sum við vasamyndini, sum danski sálarfrøðingurin Edgar Rubin lýsti í bókini Synsoplevede figurer í 1915, tá hann gjørdi vart við at eygað av sær sjálvum leitar eftir skyna á millum figur og grund á myndaflatuni og at lutfallið millum figur og grund er grundleggjandi eintýðugt. Menniskjað megnar ikki at síggja bæði vasan og andlitini samstundis, okkara perseptión er soleiðis háttað, at vit síggja bara annað í senn og sostatt er tað eins og myndin flytur seg alla tíðina. Tað sama hendir við myndini hjá Hansinu Iversen, men uttan at myndin verður avmarkað av av einum ávísum myndevni, eini sagdari søgu, og tessvegna endurnýggjar myndin seg alla tíðina í huganum hjá áskoðaranum.


text:
Heiðurskrossur – Stjórn ÍSF stovnaði í 1999 eina heiðursviðurkenning, sum er ein krossur at bera á bringuni, líkur krossinum í ÍSF-merkinum. Hendan viðurkenning kann latast núverandi og fyrrverandi ítróttaleiðarum. Stjórnin samtykti at heiðra fimm fólk fyri starv teirra føroyskum ítrótti at frama.
Gullmerki ÍSF’s við bjálka verður latið heiðurslimum ÍSF’s og form. tess. Stjórnin tekur avgerð um heiðurslimir eftir tilmæli frá starvsnevndini.
Gullmerki ÍSF við bjálka verður latið heiðurslimum ÍSF’s og formonnum tess. Umboðstingið/aðalfundurin tekur avgerð um heiðurslimir eftir tilmæli frá starvsnevndini.
Gullmerki ÍSF verður latið teimum, sum hava sitið sum formenn/forkvinnur í sersambandi undir ÍSF í fimm ár. Gullmerki ÍSF’s verður eisini latið føroyingum og útlendingum, sum hava gjørt munagott arbeiði føroyskari ítrótt til frama. Stjórnin tekur avgerð um hetta eftir tilmæli frá starvsnevndini. Møguleiki er hjá sersambandi at tilmæla persónar.
Silvurmerki ÍSF verður latið formonnum/forkvinnum í sersambandi undir ÍSF. Verður eisini latið nevndarlimum í sersambondum, sum hava sitið meir enn fimm ár. Starvsnevndin kann eisini lata øðrum, ið hon heldur tað hava uppiborið, silvurmerkið.
Vanliga ÍSF-merkið verður uttan serligar treytir latið ítróttafólki og øðrum.
Skráseting av givnum heiðursmerkjum verður innført í serliga gerðabók og lagt á heimasíðuna.


text:
Hugin Frói. Hugin Frói er dulnevni fyri Eisenberg Hentze, ið er føddur á Sandi í 1904. Hann gekk í barnaskúla í heimbygdini, fór so at læra húsasmíð og í hesi vinnu hevur hann starvast meginpartin av manndómsárum sínum - nøkur ár var hann tó til skips.
Heilt frá unglingaárum hevur hann sett saman yrkingar, eina nú, aðra tá, og hann hevur roynt seg sum kvæðayrkjari.
Í 1954 komu frá hansara hond »Kvæði um bardaga Sigmunds við Randver« og yrkingasavnið »Várligt fleyr«, ið Varðin gav út.
Hann doyði í 1988.
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83.


text:
Klamydia
Klamydia er vanlig kynssjúka, ið kemur av smittu við bakteriuni Chlamydia trachomatis. Klamydia er ein ein bakteria, sum er orsøkin til mest vanligu kynssjúkuna millum ung, eisini í Føroyum. Klamydia smittar við samlegu. Klamydiaátakið 2010 vísti, at av teimum sum lótu seg kannað, høvdu 7 % Klamydia. Líknandi kanningar aðrastaðni vísa, at millum 5 og 8 % hava Klamydia. Hildið verður, at umleið 7. hvør ungur í Føroyum antin hevur ella hevur havt Klamydia.
Klamydia kann gera tað verri fyri kvinnuna at gerast við barn, um hon ikki fær viðgerð, umframt, at graviditetur uttanfyri lívmóðurina kann vera sera vandamikil fyri kvinnuna. Hjá monnunum hevur Klamydia ikki so álvarsligar fylgjur, hóast hon ikki verður viðgjørd, men kann verða ótespilig at ganga við. Hjá nøkrum førir hon tó til bruna í eistrunum.


text:
Tey eru nú komin til næstseinasta dag á Danish Open 2017, og hava føroyingar nú rokkið finalu allar fýra dagarnar. Signhild Joensen setti føroyskt met og juniormet í 50 rygg, og Róland Toftum føroyskt met í 100 bringu, umframt at bæði komu í finalu seinnapartin.
Føroyingar í finalu á Danish Open 2017 – Dagur 4
- Signhild Joensen (2000) 29.98, føroyskt met og nr 5 í 50 rygg – víðari til A-finalu
- Frans Johannessen (1992) 51.40 og nr 6 í 100 frí – víðari til A-finalu
- Róland Toftum (1998) 1:06.24, føroyskt met og nr 11 í 100 bringu – víðari til B-finalu
Hartil er Óli Mortensen í skjótasta riðli í 1500 metra frísvimjing, nú seinnapartin, við 15:36.96 og skjótastu tilmeldingartíð av øllum. Hann vann greitt 800 frí nú sunnudagin, á stórt sæð hesum somu sum hann nú skal kappast við, og liggur tí væl fyri at taka gullið á báðum hesum longstu teinum.


text:
Fíggjarætlanin fyri 2017 samtykt
Fíggjarætlanin fyri 2017 varð samtykt á kommunustýrisfundi
22.11.2016.
Samlaðu inntøkurnar fyri komandi ár verða mettar at vera 17.2 mió.
kr. Rakstrarútreiðslurnar verða 14.4 mió. kr., harav 3 mió. kr. fara til eldraøkið.
Ætlanin er at gera íløgur fyri 2.4 mió.kr. Stórur partur av íløgunum fer til vegagerð og
fríðkan av kommununi umframt til
spillivatnsætlanina.
Avdrøg av láni verða 0,4 mió. kr. og rentuútreiðslur 0,3
mió. kr.
Skattaprosentið lækkar úr 21,5% niður í 21% og barnafrádrátturin
verður óbroyttur, 6.500 kr.


text:
HM/EM LANDSLIÐIÐ: Tríggjar úr KÍF
HM/EM LANDSLIÐIÐ: Tríggjar úr KÍF
Mynd: Frá vinstru: Sóley Poulsen og Guðrun Simona L. Joensen (Hanna A. Olsen manglar á myndini).
Tað eru tríggir leikarar úr KÍF við á landsliðnum í ár. Uttan iva, er hetta størsta talið av leikarum, sum KÍF hevur havt við á einum A-landsliðið í flogbólti.
Leikararnir eru hesir:
Hanna A. Olsen fer mánadagin at spæla sín fyrsta A-landsdyst, men hevur fyrr verið við á ungdómslandsliðum hjá Flogbóltssambandinum. Hennara sterka síða er álopið, har hon hevur sera stóra slagstyrki.
Sóley Poulsen hevur í heimligu kappingini víst sína styrki sum ein sterkur miðleikari, umframt at hon í ár varð vald sum ársins blokkleikari av venjarunum í kvinnukappingini. Hon hevur higartil leikt 25 landsdystir.
Guðrun Simona L. Joensen er við sum hevari. Hon var eisini við í EM-endaspælinum seinasta ár í Liktinstein, eins og hon var við á Oyggjaleikunum í fjør. Sostatt er hetta triðja stóra kappingin hon er við í. Hon kemur mánadagin ímóti Írlandi klokkan 20.00 at spæla sín A-landsdyst nr. 16.