text:
SMJ ein fyritøka, ið hevur sæð møguleikar í Klaksvík
Tað var klaksvíkingurin Sofus M. Jakobsen, sáli, sum í 1969 stovnaði ráðgevandi verkrrøðingarfyritøkuna SMJ í Havn. Í dag er fyritøkan nógv vaksin og hevur sett á stovn eina deild í Klaksvík, her 8 fólk hava sítt dagliga arbeiði.
Sonur Sofus, Árni Jakobsen er í dag stjóri og eigari av fyritøkuni.
Norðlýsið vitjaði inn á gólvið hjá deildini í Klaksvík í snotuligu húsunum á Klaksvíksvegi 77, her vit fingu eitt hugnaligt prát og eina frágreiðing um virkið hjá SMJ.
Niðanfyri prenta vit frágreiðingina, ið Árni Jacobsen hevði gjørt til okkara í samband við vitjanina.
Árni helt, at tað nú var tíð upp á at hann kunnaði eitt sindur um virkið, tí í almenna rúminum hava vit verið kanska ov ósjónligir í Klaksvík. Vit eru ein fyritøka við arbeiðisplássum í Klaksvík, her fyritøkan og starvsfólkini gjalda skatt til komunukassan her, so tað er helst rætt, at vit eisini kunna eitt sindur í Norðlýsinum um hvat vit fáast við í tí dagliga.
Frágreiðingin hjá Árna Jakobsen stjóra og eigara av SMJ Ráðgevandi verkfrøðingar:
SMJ Ráðgevandi verkfrøðingar hevur skrivstovu í Klaksvík.
SMJ ynski at hava eitt spennandi arbeiðspláss í Klaksvík, sum er við í nýggjastu menningina innan ráðgeving.
Klaksvíkar Kommuna gongur undan.
Klaksvík á veg til “Smarts cities” við fyrstu IoT (Internet of Things) installtiónum í almennu gøtuljósunum á Biskupstorgið, ljósskipan við vøllin Djúpmýru.
Kommuna gongur eisini undan við gørnari orkuskipanina við sjóhita til Bústaðir, BankNordik, skúlanir á Skúlatrøð, svimjuhøllina og ítróttarhallirnar.
SMJ Ráðgevandi verkfrøðingar ynskir at byggja land
Seinastu árini er føroyska byggivinnan ment í stórum!
Tøkniliga menningin gongur skjótt og flytur støðugt mørkini fyri tí, sum gerst møguligt.
Fyri SMJ Ráðgevandi verkfrøðingar merkir tað, at fleiri ynski og økt krøv verða sett til byggningar í kjalarvørrinum á tøkniligu menningini.
Hetta er sjálvsagt ein stór og spennandi avbjóðing fyri okkum sum vit takað í størsta álvara.
SMJ er ein fyritøka sum just hevur runda tey fimti árini, vit hava skrivtovur í Klaksvík, Havn og Nuuk, vit eru 38 starvfólk har ein triðingur arbeiðir á skrivstovuni í Klaksvík
SMJ Ráðgevandi verkfrøðingar er ein fyritøka, sum við sínum drúgvum royndum og sum leggur dent á at veita eina dygga tænastu og serkunnleika okkara virkis økið sum er orku og umhvørvi, El og stýringar, Aling og smoltstøðir, bruna & trygd og byggi- og verkætlannarleiðslu.
Starvsfólkini í fyritøkuni sum hava serkunnleikar sum vit dagliga umseta til praktiskar og haldbærar loysnir í teimum mongu verkætlanum, sum vit eru partur av.
Vit vita eisini, at allar loysnir skulu tillagast tørvin á marknaðinum í Føroyum, uttan at missa nakað av kompleksitetinum, sum tryggjar virkisførið í loysnunum.
SMJ er við í sera nógvum av teimum týðandi verkætlanum í Føroyum í dag. Nevnast kunnu:• heimsins størsta smoltstøð, sum Bakkafrost letur byggja norðuri á Strond í Klaksvík, og sum kemur at lyfta stóru framleiðsluna av alifiski inn í framtíðina
• 3 nýggjar smoltstøðir hjá Bakkafrost, har ein verður bygd á Norðtoftum, ein nýggj smoltstøðu verður eisini bygd á Glyvradali og ein skal byggjast í Ónavík í Vági. Síðani skal ein nýggj framkomin Lívfiskastøð byggjast í Skálavík
• nýggja orkuverkið hjá SEV inni á Sundi, sum fer at veita Føroyum trygga orku í framtíðini, tá ið tað ikki regnar og blæsir
• nýggji H-byggningurin á Landssjúkrahúsinum, sum fer at loysa tær vaksandi og kompleksu avbjóðingarnar innan heilsu og sjúkuviðgerð í framtíðini
• nýggja biogassvirkið hjá Bakkfrost Førka á Skarðshjalla, sum fer at veita fjarhita og el orku í framtíðini
• Vit eru við í fleiri skúlaverkætlanir sum skjótt vera lidnar m.a. Skúlatrøð í klaksvík, nýggi skúlin í Fuglafirði
Og skúla á Fløtunm í Havn sum kemur at hýsa 1000 næmingum.
• Eftirlit og tekniska byggileiðaslu við El verkætlanina í Eystoyartunnlinum.
Hetta eru stórar og margfaldar verkætlanir, sum lata seg gera, tí royndirnar og vitanin finnast í Føroyum. Í SMJ leggja vit stóra orku í at vera við í fremstu røð og eru vit tí førir fyri at átaka okkum allar krevjandi uppgávur, har tørvur er á bæði serkunnleika og arbeiðsorku.
Við okkara vitan og førleikum ynskja vit at vera við til at byggja land.
Sofus M. Jakobsen
Søgan
SMJ var við, tá tey privatu vatnfeløgini fyri 40 árum síðani vórðuumskipað til størri kommunalar vatnveitingar til bæði virkir og húsarhald.
Krúnnan á verkinum hjá Sofus M. Jakobsen, stovnara av fyritøkuni, var vatnverkið í Villingadali í Havn. Tað kom til kennar í 1988, tá formaðurin í teknisku nevnd í Tórshavnar Býráð kundi siga: ’Við vatninum frá nýggja vatnreinsiverkinum í Villingardali fáa vit púra reint vatn’ (Tingakrossur nr. 20, 1988).
Talan var nevnliga um eina stóra og nýhugsandi verkætlan, har man fyri fyrstu ferð kom burtur frá tí heilsuskaðiliga klorinum til ta reinu UV tøknina! Tøknin í vatnverkinum í Villingardali var eisini eitt frambrot í norðurlendskum høpi. Loysnin, sum SMJ tá lat úr hondum, hevur higar til dags verið brúkt til sóttreinsan av drekkivatni í Føroyum
SMJ Ráðgevandi verkfrøðingar varð stovnað í august 1969 av Sofus M. Jakobsen, verkfrøðingi. Fyritøkan ber framvegis hansara forbókstavar í navninum.
Eftir at hava arbeitt nøkur ár í stórum ráðgevandi verkfrøðingavirkjum í Danmark, kom Sofus til Føroya og byrjaði sum ein av teimum fyrstu við ráðgevandi virksemi her heima. Her slóðaði hann undan innan byggivinnuna.
Fyritøkan hevur nú í 50 ár virkað sum ráðgevi í hesu vinnu. Síðani byrjanina hava uppgávurnar flutt seg frá vanligari bygging, vatnveitingum og kloakk skipanum til meira framkomnar og krevjandi uppgávur innan sjúkrahúsbygging, orkuverk, skúlabyggingar og hátøknilig framleiðslukompleks, við nýggjastu vitan og tøkni.
Sofus M. Jakobsen slóðaði undan við at fara úr tryggum starvi uttanlands til at byrja egið virki í Føroyum. Virkið hevur síðani ment seg við servitan innan prosjektering, eftirlit, projekt- og byggileiðslu, orku ráðgeving, trygdar- og bruna ráðgeving, ráðgeving innan aling og umhvørvi.
Tað fysta projektið, sum Sofus fór í holt við í Føroyum, var nýbyggingin av íttróttarhøllini uppi á Nabb. Síðani komu Meginskúlin á Sandi, skúlin í Nólsoy, skúlin við Gøtugjógv og millum aðrar verkætlanir var nýggja vatnskipanin í Klaksvík við vatntøku úr Svartdali og vatnbrunnum undir Fossum. SMJ hevur síðani tá verið í nógvum nýskapandi verkætlanum.
Eitt nú var Eysturskúlin eitt frambrot innan skúlabygging, tá ið hann bleiv bygdur. Tað sama vóru útvarpshúsið í Sortudýki, fjarhitaskipanin í Havn, víðkanin við G bygninginum á Landssjúkrahúsinum, nýggja høvuðssætið hjá Føroya Tele í Hoyvík og flestu nýggju skúlarnir kring landið. Í 2003 loysti Árni pápan av, og hevur hann síðani tá stjórnað fyritøkuni.
Virkisøki
Við dugnaligum starvsfólkum og í samstarvi við arðar ráðgavarar, arbeiðstakarar og byggiharrar, hava vit víst áræði í okkara arbeiði. Í teimum mongu verkætlanunum, sum SMJ luttekur í, er málið, at tann nýggjasta vitanin og tøknin skal vera brúkt til at tryggja, at vit røkka teimum optimalu møguleikunum í eini hvørjari verkætlan.
Okkara ynski er at fremja verkætlanir, sum kundin er nøgdur við, og sum vit kunnu vera stolt av!
Fyri at kunna møta avbjóðingunum hjá kundunum á besta hátt, er SMJ Ráðgevandi verkfrøðingar í dag skipað við fimm høvuðs arbeiðsøkjum:
1. Orka & Umhvørvi
SMJ hevur nógva vitan og førleikar innan ráðgeving av HVS, maskin og EL innstallatiónum til eitt nú orkustøðir, EL net, orku-, vatn og kloakkskipanir, Alistøðir og framleiðsluvirkir, sjúkrahús, heilivágsframleiðslu, starvsstovur, skrivstovubygningar, skúlabyggningar, barnagarðar, stovnar og røktarheim.
Aðalmálið við orkuráðgevingini er at velja tær optimalu innleggingarnar og bestu loysnirnar í einihvørjari verkætlan. Við okkara vitan um grønar loysnir ráðgeva vit hartil í enduskoðanum av verandi innleggingum, við sparingum av rakstri fyri eyga.
Málið hjá SMJ er at veita okkara kundum ráðgeving innan orku, so at útreiðslurnar minka og virknaðurin á verandi skipanum økist.
Okkara ráðgeving fevnir um eitt nú orkusparandi tiltøk, orkuútbyggingar, orkuskráseting og grønar orkuskipanir.
SMJ hevur sum mál at tryggja kundum sínum tær bestu og burðardyggu loysnirnar. Tí hava vit lagt dent á at menna okkara førleikar innan umhvørvisráðgeving viðvíkjandi spillivatnsætlanum og spillivatnsspreiðing, royk reinsing, óljóðsdoyving, luktverju og umhvørvis- og mynduleikaviðgerðum.
2. El & stýring
Hjá SMJ hava vit drúgvar royndir innan el & stýringar, og hava vit m.a. gjørt slíkar installatiónir til orkustøðir, framleiðsluvirkir, smoltstøðir, sjúkrahús, heilivágsframleiðslu, starvsstovur, skúlabygningar og røktarheim.
Við at samantvinna el & stýring við aðrar installatiónir kunnu vit, saman við øðrum fakøkjum, finna fram til bestu loysnirnar til einstøku støðuna og gera orkusparandi átøk. Dentur verður lagdur á at skilja uppgávuna á ein slíkan hátt, at kundin fær bestu ráðgevingina til júst sína uppgávu.
· Ljósskipanir, útrokningar fyri ljós til ávísa tørvin.
· Bygningsinstallatiónir, so sum ljós, kraft og el-veiting
· Brunatekniskar installatiónir
· Maskininstallatiónir
· Stýring og regulering (SRO/SCADA)
· EMC og snarljósverjuskipan
· Dimensionering av el-skipanum
· Handfaring av myndugleikakrøvum
· Virkislýsing fyri skipanir (funktionsbeskrivelse)
· Neyðstreymsskipanir
· UPS
· BMS/CTS
3. Aling
Í verkætlanarhøpi verður dentur lagdur á at veita hágóðsku ráðgeving við atliti at tøkni, lívfrøði og umhvørvi fyri at fáa dygdargóðar heildarloysnir til vega. Í alingini eru trý høvuðsviðurskiftir, sum skulu ganga upp; tað eru tekniskar skipanir, lívfrøði og kostnaður. Tí er avgerandi at hava heildarloysnina í huga, tá ein alistøð verður gjørd ella endurnýggjað.
Á eini smoltstøð eru sokallað biofiltur, sum reinsa ammonium úr vatninum, hetta verður gjørt við bakterium. Í tí sambandi hava vit arbeitt fyri Novozymes við at greina, hvussu bakteriuvøksturin fer fram á eini smoltstøð við laksasmolti, og í hvønn mun ymisku evnini í skipanini hava ávirkan á bakteriurnar.
Hjá SMJ vilja vit ganga á odda. Í okkara fakliga umhvørvi eru kundin, uppgávan og samstarvið í fokus. Vit bjóða okkum fram til at hava initiativið og at lætta um avgerðartilgongdina hjá kundum okkara.
· Tekniskar skipanir á smoltstøðum
· Neyðstreymsverk og battarískipan
· El og rør projektering á smoltstøðum
· Stýring og regulering (SRO/SCADA)
· Vatnreinsiskipan
· Biofiltur
· Vatngóðska
· Mikrobiologiskar analysur av bakteriubólkum
· Fiskaheilsa
· Strongd hjá fiski
· Frárensls og slamhandfaring
4. Bruni & trygd
Hjá SMJ er trygdin altíð í fokus og vit ráðgeva í øllum viðurskiftum við atliti til bruna og trygd. Vit ráðgeva í brunaflokkingum av vanda økjum, brunaskipanum, trygdartiltøkum til eitt nú tilbúgvingarætlanir fyri tunnlar, offshore stórvenjingum fyri oljufeløg, konstruktiónum av orkustøðum við meira.
Vit bjóða okkum eisini fram til at gera tilbúgvingarætlanir fyri virkir, kommunur og stovnar.
5. Leiðsla & IKT
Hjá SMJ vilja vit ganga á odda. Í okkara fakliga umhvørvi eru kundin, uppgávan og samstarvið í fokus. Vit bjóða okkum fram til at hava initiativið og at lætta um avgerðartilgongdina hjá kundum okkara. Vit hava fleiri sterkar leiðarar, sum eru vanir við at ganga á odda og vanir at nýta nýggjastu talgildu amboðini.
· Verkætlanarleiðsla
· Projekteringsleiðsla
· Byggileiðsla
· IKT leiðsla
· Fak leiðsla
Gongdin higartil
SMJ luttekur í nógvum spennandi verkætlanum og hóast vit til tíðir eru pressaðir av evstamørkum og innlatingarfreistum, so gloyma vit ongantíð at skapa góðar fortreytir fyri arbeiðsgleði, tryggleika og íblástri til at finna nýggj hugskot, alt við tí fyri eyga, at menna eitt gott arbeiðspláss, sum aftur er fortreyt fyri at kunna veita ta bestu tænastuna.
Samstundis sum SMJ er vaksið nógv, eru krøvini til organisatiónina tilsvarandi økt. Tí hava vit satsað nógv uppá at menna sjálvstøðugar leiðsluførleikar og fakligar førleikar hjá einstøku
starvsfólkunum.
Við regluligum teambuildings átøkum styrkja vit relationirnar og samstarvsevnini í starvsfólkahópinum. Á henda hátt gira vit okkum støðugt til tey fakligu krøvini í teimum verkætlanum, sum vit luttaka í, soleiðis at vit væl og virðiliga eru før fyri at veita tað, sum kundin ynskir.
SMJ Ráðgevandi verkfrøðingar er skipað sum partafelag. Eigari og stjóri er Árni Jakobsen. Í nevndini sita Djóni Thomassen, nevndarformaður, og nevndarlimirnir Kaus Fristrup, Pætur Jacobsen og Árni Jakobsen. Nýggjur nevndarlimur verður Jan Petersen. Umframt stjóran, er felagið skipað við Heina Ellingsgaard sum deildarleiðara fyri orku- og umhvørvi, Petur Martin Glerfoss sum deildarleiðara fyri EL og stýringar og Pætur Jakonsen innan Aling. Í 2013 fóru spennandi broytingar fram í felagnum. RM bólkurin, sum arbeiddi við ráðgeving innan trygdar- og brunaøkið, og KJ Elráð sum vóru ráðgevandi verkfrøðingar innan EL vórðu keyptar og lagdar saman við SMJ.
Byggimál
SMJ hevur luttikið í sera nógvum byggiverkætlanum gjøgnum tíðirnar. Sum fyrr nevnt, so snúðu verkætlanirnar í fyrstani seg serliga um vatnveitingar til nýggju flakavirkini, sum komu í sjeyti árunum, og um kloakkskipanir í flestu kommununum. Hartil vórðu fleiri nýggir skúlar bygdir. Nýggja vatnrensiverkið á Skála, har vatnleiðing er løgd um fjørðin yvir á Glyvrar til virkir og husarhald í Runavíkar kommunu.
Nýggi H bygningurin á LS verður sjálvveitandi við grønari orku og hevur sera framkomna isolatiónstovur til at fyribyrgja allar smittur.
Nú Glasir stendur liðugt, metir Bjarke Ingels at skúlin verður eitt ”Ikon” fyri Tórshavn og Føroyar!
Verkætlaninar ídag vera projekteraðar við tí mest framkomnu 3D tøknini sum Revit, BIM og Solibri
SMJ luttekur nógvum orkuverkætlanum í Føroyum, so sum fjarhitaskipani í Havn, sjóhitaskipani í Klaksvík, Biogassverk í Havn, nýggja Sundsvekinum, sum verður eitt sera framkomið diselverk við roykreinsing, sum líkur strong umhvørviskrøv.
SMJ hevur ein koordinerandi leiklut í verkætlanini hjá Bakkafrost á heimsins størstu smoltstøði á Strond Klaksvík!
Eitt sindur afturat um hinar smoltstøðunum
Hesar og aðrar verkætlanir, sum SMJ lutekur í, fara heilt víst at flyta føroyska samfelagið væl inn í framtíðina.
Avbjóðingar
Tær uppgávur sum vit fáa litið upp í hendur frá okkara kundum eru við tíðini blivnar størri og meiri kompleksar. Okkara avbjóðing er tí at styrkja fakliga framsøknið og krøvini til okkara egnu hugskot og hugdirvi.
Tað er orsøkin til, at vit hava økt um talið av starvsfólkum og átikið okkum fleiri fakøki og sergreinar. Allar avbjóðingar skulu loysast og hvørja ferð vit gera tað, fáa vit eitt gott høvi til at styrkja felagið, fyri framhaldandi at standa við okkara sterku støðu sum ráðgevandi verkfrøðingar í fremstu røð. At vera aktuel við nýggjastu vitanini er okkara størsta avbjóðing. Sum vinnuleikari á føroyska marknaðinum hava vit sjálvsagt nakrar greiðar ambitiónir. Okkara mál er at vera við í fremstu røð við dagførdari vitan, nýggjari tøkni, dugnaligum starvsfólkum - og nøgdum kundum! Tað er okkara ambitión at gerast partur av komandi og krevjandi uppgávum, sum lyfta okkum enn longur fram á leið. Vit eru eitt felag við fakligum forvitni og dirvi til at granska tað nýggja - tað skapar framburð bæði fyri tann einstaka og fyritøkuna. Síðani 1969 hevur SMJ satsað uppá fakligheit og nýhugsan og tað halda vit fram við. Vit eru og verða eitt ráðgevandi verkfrøðingafelag, hvørs fremsta mál er at fáa tær bestu loysninar fram í teimum verkætnum, sum vit arbeiða við, til frama fyri okkara kundar.
Langtíðar mál
Á tí styttri breytini loysa vit dagliga uppgávur, frá tanka til veruleika, fyri okkara kundar. Á tí longri breytini skapa vit nøgsemi hjá okkara starvsfólkum og fyri SMJ, við at fokusera uppá avbjóðingar og at loysa tær. Tí gera vit javnan íløgur í menning og nýhugsan og í arbeiðsgleði og trivna í SMJ, og síggja tað sum eina langtíðar íløgu í okkara framhaldandi førleikar at loysa uppgávur fyri kundarnar.
Í SMJ leggja vit dent á, at øll hugsa frítt og visionert og tora at lata góð hugskot koma fram. Tað er tí at vit siga, at vit virka fyri, at vitan og tøkni møta arbeiðsgleði og nýhugsan í SMJ. Tað er tryggasti og besti mátin at veita tær bestu loysnirnar til okkara kundar - hvørjaferð.


c: text/html

text:
Amerikanska oljufelagið Exxon Mobil er vorðið fríkent í eini sak um at hava villeitt íleggjarar. Hetta skriva altjóða miðlar seinnapartin. Felagið er vorðið fríkent í rættinum í New York, har felagið varð ákært fyri at hava villeitt íleggjarar í mun til tær meirútreiðslur, sum er eru knýttar at framtíðar verðurlagsregulering. Ákærumyndugleikin ákærdi Exxon Mobil fyri at hava brúkt tveir ymsar roknskaparhættir – ein innhýsis og ein almennan. Henda mannagongdin skal hava kostað íleggjarum nógvan pening metti ákærumyndugleikin.
Men ákærumyndugleikin hevur ikki verið førur fyri at prógva sínar pástandir, um at oljufelagið er komið við skeivum upplýsingum og hevur hildið aftur tíðandi kunning um sína forrætning, ið aftur kann hava villeitt íleggjarar. Hóast Exxon Mobil fekk viðhald í rættinum í New York, so eru fleiri aðrir statir, sum hava saktsøkt felagið.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Steve Harris
Steve Harris (føddur 12. mars, 1956 í Leytonstone, London, Ongland) og er sjálvlærdur bassistur. Sum tannáringur stovnaði Steve saman við Dave Murray, tungmálmsbólkin Iron Maiden í mai 1975. Teir eru teir einastu limirnir, sum hava verið skrásettir á øllum Iron Maiden plátunum. Steve Harris verður av nógvum fólki róptur at verða tann dugnaligasti bassistur í heiminum. Hann eigur eina dóttur, sum eitur Lauren Harris.
Sjálvur vil Steve Harris nokk peika uppá Geddy Lee frá Rush, sum heimsins dugnaligasti bassistur, tí Geddy hevur verið ein stór inspiratión fyri hann – hendan inspiratiónin framgongur týðiligani á Iron Maiden plátuni, The Final Frontier.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Vit hava tørv á nýggjum loysnum á dagstovnaøkinum, og tí er settur bólkur við fakfólkum at gera eitt tilmæli til trivnaðarnevndina børn og ung, sigur Jóhann Lützen, formaður í trivnaðarnevndini børn & ung.
Trivnaðarnevndin børn & ung varðar av barnaansingarøkinum vegna Klaksvíkar býráð, og nú hevur nevndarformaðurin tikið stig til at seta málið um framtíðar skipan av dagstovnaøkinum í kommununi á dagsskrá.
Á seinasta fundi hjá nevndini varð eitt tilmæli lagt fyri nevndina, har mælt verður til, at arbeiðsbólkur verður settur at koma við tilmæli um framtíðar skipan av dagstovnaøkinum í Klaksvíkar kommunu, herundir at lýsa og koma við tilmæli um, hvussu ein komandi, nýggjur dagstovnur skal skipast.
Vaksandi barnatal
Formaðurin í trivnaðarnevndini børn & ung vísir á, at talið av børnum í Klaksvíkar kommunu er vaksandi, og bert í hesi setuni hevur kommunan økt um dagstovnatilboðini við 35.
– Nevnast kann, at vit hava latið upp nýggja eind í Dr. Margrethu Barnagarði og hava víðkað dagrøktarskipanina, og framman undan tí lótu vit upp serstovuna Perlan, ið er skipað sum partur av Barnahúsinum Margit, sigur Jóhann Lützen.
– Vit standa tí við eini jaligari avbjóðing, samstundis sum vit mugu ásanna, at fleiri av okkara dagstovnum húsast í sethúsum, ið ikki eru tíðarhóskandi, og at onkur leigumál ganga út komandi árini.
– Undir hesum umstøðum er umráðandi at taka sær stundir til at lýsa eitt so týðandi øki við støði í samtyktu barna og ungdómsvirðunum og gjørdum nøgdsemiskanningum, sum geva ábendingar um, hvørji tilboð, vit skulu satsa uppá.
– Vit í Klaksvíkar kommunu ynskja at vera í fremstu røð innan tilboð til børn og ung, og tí hava vit sett ein fakliga sterkan arbeiðsbólk at koma við tilmæli um framtíðar skipan av dagstovnaøkinum, herundir at lýsa og koma við tilmæli um, hvussu ein komandi, nýggjur dagstovnur í Klaksvíkar kommunu skal skipast, upplýsir Jóhann Lützen, formaður í trivnaðarnevnini børn & ung.


text:
Aðalmálið við ferðslutrygdararbeiðinum er nullhugsjónin; ”at eingin skal doyggja ella koma álvarsliga til skaða í ferðsluni”. Hetta er eisini málið fyri ferðslutrygd í sambandi við samferðsluplanlegging. Seinastu nógvu árini er arbeitt miðvíst við at bøta um trygdina hjá teimum ferðandi. Arbeitt verður bæði við at minka um vandan fyri, at óhapp henda og minka um avleiðingarnar av teimum.
Sniðgevingar av vegum og vegaumhvørvinum skulu vera leiðandi, og tað merkir, at sjálvur vegabygnaðurin skal vísa bilførarum, hvør atburður í ferðsluni er tann rætti. Vegabygnaðurin skal eisini vera eftirgevandi, og merkir tað, at vegurin eigur at verða gjørdur soleiðis, at so fáir fólkaskaðar sum møguligt henda, um eitt óhapp hendir, og at neiligu fylgjurnar eftir óhappið eru so avmarkaðar sum møguligt. Kanningar vísa, at stórur partur av øllum óhappum standast av menniskjansligum mistøkum. Hesi óhapp eru ring at fáa heilt burtur, men neiligu avleiðingarnar av óhappunum kunnu minkast, um vegurin er bygdur soleiðis, at tey ferðandi ikki doyggja ella fáa álvarsligt mein í einum ferðsluóhappi.
Í 2007 var fyrsta ferðslutrygdarætlanin fyri Føroyar gjørd, sum fevnir um fleiri ítøkilig tiltøk, ið kunnu gera tað tryggari í ferðsluni. Fleiri av hesum tiltøkum eru sett í verk. Stórt arbeiði liggur handan ætlanina, og hon er aftur dagførd í 2019.
Talið á skrásettum ferðsluóhappum er nógv minkað seinastu árini. Eisini ferðsluóhapp við fólkaskaða og deyða sum avleiðing. Hetta er eitt rák, ið er í øllum grannalondum okkara og kann bæði vera orsakað av, at nógv og miðvíst ferðslutrygdararbeiði við kunning og átøkum er og verður gjørt, og helst eisini tí, at fólk eru meira varin.
Mynd 1: Tal av skrásettum ferðsluóhappum í Føroyum fyri tíðarskeiðið 1995-2017.
Mynd 2: Tal av ferðsluóhappum við fólkaskaða í Føroyum fyri tíðarskeiðið 1995-2017.
Føroysku tølini fyri deyð í ferðsluni eru smá, og stór sveiggj eru frá ári til árs. Kortini kunnu tølini samanberast við tølini í hinum Norðurlondunum.
Mynd 3: Deyð í ferðsluni pr. 100.000 fólk í Norðurlondum
Umframt menniskjansliga tapið, sum stendst av ferðsluvanlukkum, har fólk verða skadd ella doyggja, eru slíkar vanlukkur eisini ein fíggjarligur missur fyri samfelagið. Ráðið fyri Ferðslutrygd gjørdi í sambandi við álitið ”Ávegis til Nullhugsjónina” eina útrokning av, hvat ein skaddur persónur í ferðsluni kostar samfelagnum í mió kr. Niðanfyri síggjast hesi tølini framroknaði til 2017.
Skrásetingar og ferðslutrygdareftirlit
Arbeitt verður støðugt við at heinta inn neyvar upplýsingar, útgreiningar og tøl, sum vísa, hvar og hví óhapp henda. Hugt verður eisini út um landoddarnar eftir kanningum og royndum aðrastaðni. Eins og aðrastaðni eru menniskjanslig mistøk orsøk til flest øll ferðsluóhapp í Føroyum.
Havarikommissionen for vejtrafikulykker (HVU) í Danmark hevur síðani 2001 gjørt gjøllar kanningar av óhappum, ið ofta koma fyri og álvarsomum óhappum. Her er kannað, hví ferðsluóhappið er hent.
Mynd 4: Talið av óhappum, har ávikavist ferðandi, akfør, vegur og umhvørvi eru atvoldin.
Mynd 4 vísir orsøkirnar til ferðsluóhapp. Ymsu atvoldirnar kunnu allar vera í senn og eru ofta tað. Ferðandi, akfør, vegir og umhvørvi kunnu øll samstundis vera atvoldin til at óhapp henda. Rúsdrekka og ov høg ferð kunnu føra til, at ferðandi sjálvi eru atvoldin til óhapp. Sambært kanningini hjá HVU vóru vegirnir ella umhvørvið ein atvold í hvørjum fjóðra óhappi (25 %), og brek í akfari var ein atvold í 14 % av óhappunum. Sambært kanningini eru ferðandi ein beinleiðis ella óbeinleiðis orsøk til óhappini. HVU metir, at tað kann sleppast undan fleiri av óhappunum, um atburðurin í ferðsluni er sømiligur og hóskandi.
Nevndu atvoldirnar til óhapp vísa á sera umráðandi vitan um tilgongdirnar, mekanismur og samanhangir, ið føra til óhapp.
Vitanin er eisini eitt virðismikið amboð til at meta um, hvussu álvarsom ferðsluóhapp kunnu fyribyrgjast. Um eitt nú “vánaligt sýni” er ein atvold til eitt óhapp, kann ein betran av sýninum á vegnum fyribyrgja slíkum óhappum. Tískil ber eisini til at fáa talið av ferðsluóhappum niður við at gera vegakervið tryggari. Sambært nullhugsjónini skal vegakervið eisini vera innrættað soleiðis, at tað er eftirgevandi.
Tað merkir, at tað ikki skal kosta lív at gera menniskjanslig mistøk í ferðsluni. Tá ferðslutrygdartiltøk skulu lýsast og raðfestast, verður hugt eftir skrásettum ferðsluóhappum fyri at finna vegateinar, har flestu óhappini henda, og orsøkirnar til óhappini vera lýstar. Hesir vegateinar verða síðani kannaðir í einum ferðslutrygdareftirliti fyri at vísa á tiltøk, ið kunnu betra trygdina og fyribyrgja óhappum.


text:
Skrivstovufólk til Dugna
Søkt verður eftir skrivstovufólki ½ tíð at vera partur av dagliga arbeiðinum í bókhaldinum hjá Dugna á Hjalla. Dugni er ein stovnur við fleiri deildum og sølubúðum, og tí hevur skrivstovan avgerandi leiklut á stovninum. Starvsfólkið verður partur av einum skrivstovutoymi og skal samstarva við at samskifta við og millum deildirnar á stovninum her undir starvsfólk, næmingar, arbeiðsfólk og viðskiftafólk stovnsins.
Tínar uppgávur verða m.a. hesar:
- gerandis skrivstovuuppgávur so sum umsiting av telefon, journalskipan og samskifti við viðskiftafólk stovnsins
- dagliga bókhaldið
- avgreiðsla av ognarum, skuldarum og avstemman v.m.
Starvið er sjálvstøðugt, avbjóðandi og mennandi. Tú kemur at starvast í tøttum samstarvi við hini starvsfólkini á skrivstovuni umframt við deildarleiðarar stovnsins á Hjalla, við Áir og á Kambsdali. Harumframt kemur tú at samstarva við starvsfólkini á ymsu deildunum.
Vit ynskja, at tú hevur viðkomandi útbúgving. Vit leita eftir einum væl skipaðum og lagaligum persóni, sum passar inn í okkara stovnsmentan, har øll skulu kenna seg væl og fáa møguleika fyri at mennast og trívast. Neyðugt er, at okkara skrivstovufólk hevur hjarta fyri málbólkinum hjá Dugna.
Løn og setanartreytir
Eftir sáttmálanum millum Starvsmannafelagið og Fíggjarmálaráðið.
Talan er um hálvtíðarstarv við starvstað á Hjalla.
Vit ynskja, at rætti umsøkjarin byrjar í starvi 1. februar 2020 ella eftir nærri avtalu. Umsóknin skal lýsa viðkomandi royndir og dugnaskapir, umframt grundarlag fyri tínum ynski um at arbeiða á Dugna. Eisini skal lívsrensl fylgja við umsóknini.
Umsóknarfreist
Umsóknir saman við prógvum o.ø. skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi fríggjadagin 17.01.2020 kl. 12.00
Umsóknir skulu sendast talgilt til dugni@dugni.fo
Nærri kunning um starvið fæst við at skriva til Hedvig Johansdóttir á hedvig@dugni.fo ella ringja 292999 gerandisdagar millum kl. 9 og kl. 15.
Dugni er ein endurbúgvingarstovnur, hvørs endamál millum annað er at at skipa fyri arbeiðsvenjing, endurbúgving og umskúling til fólk, ið hava tørv á hjálp til at fáa tilknýti til arbeiðsmarknaðin. Visjónin hjá Dugna er: “Øll, ið fáa pláss á Dugna, skulu koma í hóskandi útbúgving og/ella arbeiði”, og fyri at røkka visjónini hevur Dugni trý høvuðsmál: 1.Vit taka støði í tí einstaka 2.Vit viðurkenna ymisleika og 3.Vit styrkja arbeiðsførleikar. Dugni er ein sjálvsognarstovnur undir Almannamálaráðnum, sum er skipaður sambært viðtøkum frá 1. juli 2012. Les meira á www.dugni.fo


text:
Bygging
Grundstykki
Fuglafjarðar kommuna ger útstykkingar til sethús, sum verða seld víðari til teirra, sum ætla at byggja.
Grundøkini eru vanliga uml. 500 fermetrar til støddar. Prísurin fyri fermeturin er kr. 160 í Fuglafirði og kr. 100 + gjald fyri planering á Kambsdali.
Gjøllari upplýsingar fáast við at skriva ella ringja til kommunuskrivstovuna.
Byggimálsviðgerð
Tekniska umsitingin tekur sær av øllum byggimálum í kommununi. Loyvi krevst til alla bygging, áðrenn byrjað verður. Umsóknir um byggiloyvi skulu verða dagfestar, hava navn og bústað hjá umsøkjara og matrikulnummarið, har byggjast skal.
Tekningar skulu vera, sum lýsa ætlaðu byggingina væl, t.e. flatumynd, framsíðu, skurð, tilfarsval og onnur viðurskifti. Byggimál, har møgulig frávik eru frá byggisamtyktini, hava longri avgreiðslutíð enn vanlig byggimál.
Byggifaldari
Her ber til at taka niður faldara frá Kommunuskipan Føroya við heitinum: "Tá ið bygt verður." Faldarin er hentur at hava, tá ið søkjast skal um byggiloyvi frá kommununi.
(+ leinkja til faldaran)


text:
Virkishúsið Smæran er eitt tilboð til allar borgarar yvir 60 ár, har tey kunnu hava ymisk virkistilboð, ið fremja heilsu, trivnað og møguleikar fyri at skapa netverk og vinabond.
Týsdag kl. 19 er tiltak fyri menn.
Hósdag kl. 14 hittast kvinnur til hugna og at seyma teppir.
Tilboðini eru ikki privat, og skulu vera óheft politiskt og átrúnaðarliga; tó kunnu íbúgvararnir undir Kráarbrekku leiga Smæruna til egnar føðingardagar og merkisdagar.
Tað stendur øllum frítt at koma við uppskotum ella at fyriskipa tiltøk; tó er tað eitt brúkararáð í Smæruni, sum samskipar tiltøkini. Tey, ið mannað búkararáðið, eru: Eyðfinn Hansen, Rutt Hansen, Poul Havn, Jona Nielsen og Erik Andreasen.
Smæran kann leigast út til felagsskapir, ið hava tilknýti til fólk yvir 60 ár.
Tpost smaran@nbh.fo
Reglugerðin fyri virkishúsið Smæran sæst her.


text:
Goymið ikki gamalt fýrverk – tað kann kykna av sær sjálvum!
Av trygdarávum vil IRF mæla fólki frá at goyma fýrverk til næsta nýggjár. Betri er, um tað verður burturbeint á rættan hátt.
Fýrverk kann gerast óstøðugt og vandamikið, um tað liggur í hjalli ella ráligum kjallara, har hitin sveiggjar við árstíðini. Óstøðugt fýrverk kann elva til eldsbruna og annan skaða.
Av trygdarávum mælir IRF tí fólki frá at goyma fýrverk til næsta ár.
Hvussu skal fýrverk burturbeinast?
Fýrverk kann latast í reyða posan hjá IRF. Les meira um reyða posan her.
Fýrverk kann eisini verða latið inn til eitt mannað endurnýtslupláss. Finn títt pláss og upplatingartíðir her.
Fýrverk má endiliga ikki latast saman við vanliga ruskinum í ruskposar ella bingjur, tí tá er stórur vandi fyri, at eldur kemur í ruskið. Sum dømi kann nevnast, at eldur kom í ein ruskbil hjá IRF júst av hesi orsøk.
Við størri nøgdum av fýrverki til burturbeiningar, verða fólk biðin um at ringja til IRF á 414243 fyri nærri vegleiðing. Somuleiðis verða skip og bátar, sum hava neyðbluss v.m. at burturbeina, biðin um at seta seg í samband við IRF.


text:
Fleiri av verandi bústøðum í Tórshavn til fólk við menningartarni eru í gomlum og slitnum sethúsum, ið ikki eru hildin við líka, og sum aloftast ikki eru hóskandi til endamálið. Eirargarður er einasti vardi bústaður, sum í síni tíð varð bygdur til endamálið. Byggiskráin er liður í at bøta um umstøðurnar hjá fólki, ið bera brek í Suðurstreymoy. Verandi bústaðir og bústovnar eru í ringum standi, bíðilistin til búpláss er langur, og eingi tøk pláss eru í skipanini til bráðfeingis búpláss. Verkætlanin fevnir um at byggja tvey sambýli, har hvørt sambýlið er ætlað 18 fólkum. Sambýlini verða ætlandi staðsett í Hoyvík. Hvørt sambýlið fer at fevna um tríggjar eindir við seks búfólkum í hvørjari eind. Av hesum skulu tvær eindir fevna um sjálvstøðugar íbúðir á 40 fermetrar. Tilknýtt hvørjari av hesum eindunum skal vera køkur/stova. Triðja eindin skal fevna um vanligar tvey-rúms íbúðir á 50 fermetrar við egnari inngongd, ið liggja fyri seg sjálvan. Tað vil siga ikki eru samanbygdar við restini av sambýlinum. Umframt búeindirnar fevnir hvørt sambýlið um felags fasilitetir so sum starvsfólkarúm, starvsfólkaumklæðing við baðirúmi og sansa/venjingarrúm til búfólk, reingerðarrúm og vaskirúm. Sambýlini verða staðsett í Tórshavn og soleiðis, at búfólk alt eftir tørvi og førleikum sjálvi kunnu ferðast til og frá arbeiði, frítíðarvirksemi og annars nýta tær tænastur og veitingar, býurin hevur at bjóða. Staðsetingin verður antin á matr. nr. 136fe ella á matr.nr. 138a, ið eru tøk til endamálið.
Eftir at skipanaðaruppskotið var handað 6. september 2019 var greitt, at 29 mió. kr. var ov lítið í mun til krøv og ynskir. Nýggjasta kostnaðarmetingin fyri Sambýlið á Mýruni er 37,7 mió. kr. Landsverk valdi eftirfylgjandi at steðga verkætlanini, tí Landsverk fekk ikki loyvi til at skriva undir sáttmála við ráðgevan orsakað av, at kostnaðarmetingin lá oman fyri 29 mió. kr., og tískil var ikki játtan til at byggja seinna sambýlið. Ætlanin er at broyta lógaruppskotið, so tað bert fevnir um eina verkætlan. Síðani er ikki meira hent í málinum.
MAP Arkitektar eru farin undir at prosjektera verkætlanina, sum væntandi verður liðug í februar 2020.
Sáttmálasamráðingar eru enn í gongd við MAP. Verður væntandi undirskrivað í næstum.
Undangóðkenning av ráðgevum fór fram í oktobur 2018, har fýra ráðgevarar vórðu undangóðkendir. Talan var um MAP Arkitektar, ZETA Arkitektar, Arkitektar 99 og SNA. Tilboð upp á sjálva ráðgevingina vórðu latin inn síðst í novembur, og MAP Arkitektar vunnu uppgávuna at standa fyri tekniskari ráðgeving í samband við arkitekta- og verkfrøðingaarbeiðið. Landsverk er í løtuni í sáttmálasamráðingum við MAP um heildarráðgeving.
Undangóðkenning til ráðgeving er boðin út. Talan er um tvær byggiverkætlanir, og byrjað verður við Sambýlinum á Mýruni í Hoyvík, har stovnar áður hava húsast.
Fyrireikingar verða nú gjørdar at bjóða út ráðgevingina í sambandi við verkætlanina, sum væntandi fer út fyrst í juli.
Bygginevndin mælir til at útboð til ráðgeving fyri fyrsta sambýlið verður í mars-apríl 2018, og høvuðsarbeiðstakaraútboðið í januar 2019. Útboð til ráðgeving fyri seinna sambýlið verður í oktober-november 2019, og høvuðsarbeiðstakaraútboðið í juli-august 2020. Gongst eftir ætlan verður fyrsta sambýlið klárt í mars-apríl 2020, og tað seinna í oktober-november 2021.
Bygningsánari: Almannamálaráðið
Brúkari: Almannaverkið
Byggiharri: Landsverk
Høvuðsráðgevi: Ikki valdur enn
Høvuðsarbeiðstakari: Ikki valdur enn
Tíðarætlan: Ráðgeving boðin út í mars-apríl 2018 og oktober-november 2019, arbeiðstøka boðin út januar 2019 og juli-august 2020. Avhending verður væntandi mars-apríl 2020, og tann seinna í oktober-november 2021
Kostnaðarætlan: Tilsamans 58,0 mió. krónur


text:
”Uff, puff, eg eri so gorhungraður, at eg kundi etið tríggjar fullar grýtur av rísgreyti,” tutlaði Hjalsvætturin og gníggjaði sær um búkin. ”Áh, búkurin. Hví hevur bóndakonan givið mær eina skál við turrum breyði og vatni hesar tríggjar morgnarnar? Uff, eg hati turt breyð og vatn.”
Einki er sum tað plagar at vera á garðinum, har garðvættrarnir Hjalsvætturin, Fjósvætturin, Loftsvætturin, Luftvætturin og Lítlivættur búgva. Arbeiðskonan Minna hevur tikið yvir í køkinum, tí bóndakonan liggur sjúk í songini, og tí eru garðvættrarnir gloymdir …
Og tí finna teir seg ikki í!
Við bókini fylgir fløga, har søgan er lisin inn, og sangirnir sungnir. Søguna lesur Elin á Rógvi, sjónleikari, og sangirnar syngja børn úr Eysturskúlanum í Havn undir leiðslu av Joannu Johansen og Paula Hansen, ið bæði eru lærarar og tónleikarar. Høvundurin Ingun Christensen hevur gjørt løgini, og Pauli Hansen hevur skrivað nótar og besifringar.
Aftur


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Nú sleppa teir heim
Níggju dagar eftir, at seinastu dreingirnir vórðu bjargaðir úr einum helli í Teilandi, verða teir nú útskrivaðir frá sjúkrahúsinum, har teir hava fingið viðgerð.
Dreingirnir hava fingið heilsuna aftur skjótari enn væntað, sambært sjúkrahúsinum.
Teir vigaðu fimm kilo minni, men nú er vektin í lagi aftur, sigur teilendski heilsumyndugleikin.
Í kvøld skulu dreingirnir luttaka á tíðindafundi. Allir spurningar skulu kannast frammanundan, og sálarfrøðingur skal góðkenna teir, skrivar Reuters.
Myndugleikarnir hava mælt dreingjunum til at bíða í 30 dagar við at gera samrøður við fjølmiðlar um hendingina.
Sí eisini


text:
TAKKARSKRIV frá Áhugafelagnum Nólsoyar Páll til Hans Jacob Fuglø
88-ára gamli Hans Jacob handaði felagnum 14. juli 2017 stórfingna gávu, sum vit eru ómetaliga takksamir fyri og sum fer at fáa fast pláss í Nólsoyar Páls húsi, sum er í gerð.
Tað snýr seg um eina eftirgerð av Biskupsstøð-bátinum í støddarlutfallinum 1:8. Øll útgerð til bátin er eisini við.
Jákup bóndi, langabbasonur Nólsoyar Páls, smíðaði Biskupsstøð-bátin fyri umleið 90 árum síðani. Tað er so heppið, at hesin bátur er varðveittur og stendur í Nólsoyar Páls neysti, og verður enn flotaður av og á til serlig høvir.
Hans Jacob hevur smíðað verulig skip og bátar. Seinnu árini hevur hann bygt modell av nógvum søguligum føroyskum skipum, við slíkum hegni og neyvleika, at eingin ger honum tað eftir.
Vit meta gávuna frá hesum stóra listamanni sum ein dýrgrip, sum vit fara at varðveita á tryggan hátt og sýna fram í Nólsoyar Páls húsi, tá ið byggingin er liðug.
Klakksvík, 14. august 2017
Archibald Black
Líggjas í Bø
Finn Kjølbro
Anfinn Kallsberg


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
KORT
VEÐRIÐ
Heilsufrøðingur
Í Vestmanna er Morid Meitilberg heilsufrøðingur hjá bæði pinkubørnum (0-18 mðr) og skúlabørnum og ungum.
Morid kann hittast á tlf. 562339 ella á telduposti moridm@gigni.fo
Hølini hjá heilsufrøðinginum eru í Garðatúni 12.
Skúlabørn og ung
Børn, sum eru farin í forskúla, og børn og ung í undirvísingarskyldugum aldri skulu fáa tilboð um fyribyrgjandi og heilsufremjandi heilsukanningar hjá heilsufrøðingi.
Heilsufrøðingurin skal bjóða vegleiðing um heilsu, menning og trivnað. Umframt at gera funktiónskanningar, hevur heilsufrøðingurin eisini persónligar samrøður við barnið, eins og bólka- og floksundirvísing við ymiskum viðkomandi evnum.
Harumframt skal heilsufrøðingurin eygleiða heilsuviðurskiftini hjá einstaka barninum eins og almennu umstøðurnar fyri hesum.
Vegleiðing verður eisini veitt til foreldur og starvsfólk á skúlunum.
Pinkubørn (0 - 18 mðr)
So skjótt sum møguligt aftaná at mamman og barnið eru útskrivað, setur heilsufrøðingurin seg í samband við heimið og avtalar eina vitjan. Síðan verður bjóðað familjuni 7-8 vitjanir, fleiri ella færri alt eftir tørvi.
Allir heilsufrøðingarnir hava telefonviðtalu, so møguleiki er at ringja og fáa ráðgeving ella at avtala eyka vitjan.
Heilsufrøðingarnir byrja mammubólkar, tá ið børnini eru 1-3 mánaðir gomul, og royna at skipa tað soleiðis, at allar mammur fáa tilboð um at vera við. Heilsufrøðingurin er við tær fyrstu ferðirnar.
Børn (18 mðr. til 6 ár)
Sum er røkkur tilboðið frá heilsufrøðinginum ikki vanliga longur enn til tá barnið er 18 mðr. gamalt.
Tó verður til børn í aldrinum 18 mánaðir til 6 ár við serligum tørvi bjóða heimavitjan eftir tørvi og áheitan.
Til ber at fáa kunning um tænastuna frá heilsufrøðinginum
á heimasíðuni www.gigni.fo
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
KORT
VEÐRIÐ
Hvítusunnuguðstænasta í Vestmanna kirkju
07.06.2019
Hvítusunnudag, 09.06 kl. 11.00, verður Hvítusunnuguðstænasta í Vestmanna kirkju. Vit fara eisini at doypa 2 børn. Samstundis fara vit at bjóða øllum børnum sum eru doypt í Vestmanna síðan Dópsgávan fór at virka, til guðstænastu á kirkjunnar føðingardegi, sum er Hvítusunna. Tey fáa ársgávuna frá Dópsgávuni í kirkjuni.Tey, sum hava hug, kunnu taka eitt ílat at blása sápublørur við við í kirkju, so fara vit út eftir guðstænastuna at blása vakrar blørur. Kirkjan verður á Hvítusunnu prýdd við reyðum og hvítum, sum er tekin um júst Hvítusunnu, tá heilagi andin kom til menniskju, eisini hetta fara vit at hoyra - og syngja um. Marjun í Kálvalíð prædikar.
Øll eru hjartaliga vælkomin!
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Um tit eru áhugað at gerast fosturforeldur, kunnu tit venda tykkum til Fosturforeldraskipanina. Har fæst kunning um tørvin á fosturforeldrum, góðkenningartilgongdina, útbúgving, stuðul o.s.fr. Áðrenn umsókn tykkara verður viðgjørd, skulu tit fylla út umsóknarskjøl.
Tá Fosturforeldraskipanin hevur fingið umsóknina, byrjar góðkenningartilgongdin. Tykkara familjuviðurskifti verða kannað, og mett verður um, hvørt tit lúka treytirnar og hava førleikar til at gerast fosturforeldur.
Tit skulu eisini á eitt lógarásett skeið fyri fosturforeldur. Skeiðið tekur støði í RUGO-førleikunum.
Um tit verða góðkend til uppgávuna, verða tit skrásett í skipanini. Avtala verður gjørd millum tykkum og Fosturforeldraskipanina um, at tit skulu vera tøk at taka ímóti einum barni, tá tørvur er á tí. Fosturforeldur til tað einstaka barnið verða altíð vald út frá tørvinum hjá barninum.
Tað er týdningarmikið at fyrireika seg væl til uppgávuna sum fosturforeldur. Tí er gott at hava umhugsað og umrøtt ymisk viðurskifti, sum kunnu gera seg galdandi í fosturfamiljum. Tit kunnu fáa íblástur til fyrireikingararbeiðið her.
Lurtið eftir útvarpssending um fosturforeldur her.


text:
Fiskur er tema hesa vikuna í Miklagarði
Hósdagin 12. mars kl. 15.00 er temaði “fiskur"
Í Miklagarði verður ein básur, har kostkøn frá Fólkaheilsuráðnum er til taks at svara spurningum, eisini verður kundin drigin inn í átakið, soleiðis at hann fær høvi at svara spurningum og harvið vera við í kappingini um ein spennandi vinning, ið verður lutaður burtur. Eisini verða nakrar smakkiroyndir.
Tað er Durita Poulsen, sum í løtuni er starvslesandi hjá Fólkaheilsuráðnum, sum verður at síggja í Miklagarði hesar dagarnar. Durita er ættað úr Hvannasundi og lesur í Keypmannahavn.


text:
Bókin “Vesturvón” er komin í bókabúðirnar
Mentan11-12-2019 - 21:55 - Jóanis Albert Nielsen
Teir vóru við, tá klippfiskaturkingin var í hæddini, og turkihúsini stungu seg upp kring landið.
Teir vóru uppi í teimum fyrstu at byggja stállínuskip í 1950unum.
Teir vóru í fremstu røð, tá føroyingar bygdu sínar fyrstu hekkutrolarar síðst í 1960unum
Her er talan um Niclasenbrøðurnar í Sørvági, Hannus Niclasen, Hjalmar Hvítklett og Eivind Niclasen.
Navnið bleiv Vesturvón – tí tað skuldi vera ein vón fyri vestan.
Í bókini fylgja vit undangongumonnnunum úr Sørvági, frá tí teir byggja turkihús, síðan var farið undir skipabygging; fyrst eitt stállínuskip í 1958 og í 1969 ein hekkutrolara.
Hesin hekkutrolarin frá 1969 hevur eina serliga og áhugaverda søgu, heilt frá tá fyrireikingarnar at byggja hann byrjaðu í 1968, og líka fram til hann fór úr føroyska fiskiskipaflotanum í 1986.
Vesturvón – stoltleikin hjá sørvingum – krússaði seg ígjøgnum fíggjarlig stormlágtrýst, vinnuligar ósemjur og maskinskaðar. Miðlaumtala var so at siga dagligdagur hjá skipið, manning og reiðaravirki upp ígjøgnum 1970ini. Allíkavæl hóraðu teir undan og fingu vind í seglini.
Hvussu alt hetta læt seg gera, kann lesast um í bókini.
Vesturvón var partur av eini kollvelting av føroyska trolaraflotanum síðst í 1960unum. Men hann var eisini ein kollvelting fyri eingilskmenn og fiskivinnubýin Hull í 1986. Og sjálvt um eingilskmenn vóru fyrstir at royna við hekkutrolara í 1946, vóru teir afturúrsigldir, og komu ikki fyri seg aftur fyrrenn í 1986. Tá ein nýggj tíð kom við keypinum av Vesturvón úr Sørvági.
Tá tíðin hjá skipinum í Hull var at enda komin um ártúsundskiftið, byrjar ein nýggj agenda við ólógligari fiskiveiðu, ella rættari, eini væl tilrættis lagdari ránsveiðu eftir tí hótta “hvíta gullinum”, patagoniskum tannfiski. Vesturvón hevði nú fingi “høvuðsnavni” Thunder, men hevði annars fleiri “fyribilsnøvn”. Skipið herjaði og stjól í Suðuríshavinum í 15 ár. Menn ið vórðu við hetta tíðarskeiði meta, at Thunder ránsfiskaði fyri nærum 600 millónir føroyskar krónur, tað er næstan tríggjar ferðir so nógv sum Vesturvón fiskaði fyri undir føroyskum flaggi.
Bókin er deild upp í tríggjar høvuðspartar, fyrst tann søguliga gongdin hjá reiðaravirki og skipi. Annar partur er samrøður við menn, ið sigldu við og øll hagtøl hjá Vesturvón frá 1969 til 1986. Triði og seinasti partur er tíðin í Hull, hareftir ránsveiðan og tann seinasta jakstranin eftir skipinum, sum at enda søkkur.
Kunning til borgarar í Sørvágs kommunu:Sørvágs bygdaráð hevur á fundi 11. desember 2019 samtykt at keypa eitt eintak til hvørt húsarhald í kommununi.
Bókin telur 681 síður og kostar 398,- krónur.
Bókin fæst til keyps í bókabúðunum kring landi:
H.N.Jacobsens bókhandli í Havn
Rit og Rák í SMS
Bókabúðin í Runavík
Alfa bókhandil í Klaksvík
Leikalund í Klaksvík
Suðuroyar Heimavirki í Vági
Tangabúðin á Tvøroyri
Stanley við Streymin á Norðskála
Matvørðubúðin í Nólsoy
FK í Miðvági
Og heima hjá forlagnum á Merkrunum 8 í Sandavági (einans kontant søla)


text:
Orð og lag: John Watson
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: So real to me
1. Faðir, mær nýtst teg,
kærleika tín.
Ár burt eg spilti,
friðleysur gekk.
Nú tú mín ert vorðin,
títt barn gjørdist eg,
Faðir, tú ert vorðin so dýrur mær.
2. Loyst mín sál er nú av tær,
loyst úr trælakorum,
vónloysi, trongd.
Likam títt varð brotið,
blóð títt út helt.
Jesus, tú ert vorðin so dýrur mær.
Niðurlag: So dýrur mær, so dýrur mær,
Jesus, tú ert vorðin so dýrur mær.
3. Fyri tær boygdi eg meg,
móður, deyðagivin,
øll lívsmegi skerd,
tá tú, Halgi Andi,
búgv tókst í mær,
Andi, tú ert vorðin so dýrur mær.
Orð og lag: Leonard E. Smith
Týtt: Zacharias Zachariassen og Flóvin Tyril
Upprunaheiti: Our God reigns
Viðmerking: Yrktur út frá Esaias kapittul 52 og 53.
1. Á fjøllunum so fagrir eru føtur hans,
ið gleðiboðskap ber,
sum boðar frið og frelsu, og sum kunnigt ger:
“Sonur Guds kongur er!”
Niðurlag: Krýn Hann kong!
Krýn Hann kong!
Krýn Hann kong,
konga Kong!
2. Sum planta veik Hann fyri ásjón Hans rann upp,
og fagur var Hann ei,
vanvirdur – vesælur sum einki menniskja,
lýðin gekk deyðans leið.
3. Men fyri várt brot Hann sligin, særdur varð,
vár straff varð løgd á Hann.
Vit fingu frið – við sárum Hans vit vórðu grødd,
okkum Hann rættferð vann.
4. So mildur sum eitt lamb, ið dripið verða skal,
Hann unn Sín upp læt ei,
á krossinum Hann tømdi Sína sál, men vann,
– upp úr grøv aftur steig.
Orð: Daniel Webster Whittle
Lag: James McGranahan
Týtt: Flóvin Tyril
1. Nú vanvirdur er Harrin,
so illa kendur her,
tey mongu velja heimin
hann fáur dýrur er,
men skjótt í dýrd hann birtist,
tann hending er so nær,
tá ið krýningsløtan verður uppi har.
Niðurlag: Á, hon kemur, krýningsløtan,
hon nærkast nú so brátt,
tá hann sæst í mekt og mæti
av Himli koma hátt.
Á tann dýra sjón
skal gleða mong
bíðandi og kær,
tá ið krýningsløtan
verður uppi har.
2. Tá stjørnufjøld við sóma
skal glampa himli á,
men bjartari enn ljóma
tey frelstu Gudi hjá;
dýrd Frelsarans skal skyggja
í eygum teirra skær,
tá ið krýningsløtan verður uppi har.
3. Tá tagna suff og gremja,
burt pínan er og gloymd,
ei sorg skal longur lemja,
tí troyst er okkum goymd.
Vár gleði verður Harrin,
sum offurlamb várt var,
tá ið krýningsøtan verður uppi har.
4. Lat øll, ið síggja fram til
ta gleðimiklu stund,
við halgum sinni velja
tað mál, ið hevur skund,
at vinna mist og glatað,
hvørs misgerð Kristus bar,
tí at krýningsløtan verður uppi har.
Orð: Flóvin Tyril
Lag: Hallgrim Miðberg
Vit takka tær, ljósanna Faðir,
fyri títt borðreidda borð,
fyri, tú føðir og klæðir,
fyri so fræg vári kor.
Hjá tær ei skiftandi skuggi,
gáva øll góð er frá tær.
Ger, at eg greitt hetta síggi,
hvar ið enn staddur eg var.
Týtt: Flóvin Tyril
Ver eitt himmalljós í heimi,
skín sum viti kletti á!
Ver eitt himmalljós í heimi,
í treysti halt framá,
til úr Himli Harrin kemur
og sigur við teg: Gott!
Ver eitt himmalljós í heimi,
skín hátt, skín hátt, skín hátt!
Orð: Eben Eugene Rexford
Lag: Charles Hutchinson Gabriel
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: Only one way
1. Tað er einans ein vegur til frelsu:
Hin krossins, men dýrmæta leið.
Hon gjøgnum Getsemane gongur,
við tornum, har fóturin steig.
Tó trong, hon við dýrdleika skyggir
við himmalskum lyftum á ferð.
Er hon ósløtt og torfør at ganga,
so náði í yvirflóð er.
Niðurlag: Tað er einans ein vegur til frelsu:
Hin krossins, dýrmæta leið.
Tað er einans ein vegur til frelsu:
Hin krossins, men dýrmæta leið.
2. Tað er einans ein vegur til frelsu!
Hann byrjar við Golgata træ,
um iðranardalin hann gongur,
úr syndanna díki og stað.
Mong vitni hann fargaðu reyðan,
og tárini runnu so stríð,
men hann er tó hin einasti vegur,
sum leiða kann Himmalin í.
3. Tað er einans ein vegur til frelsu,
hann tykjast kann trongur sum er,
við fjøllum av royndum og sorgum,
við gremju um oyðimørk her.
Men Jesus, sum syndarar frelsir,
skal fylgja og leiða hvørt stig.
Hann skal styðja og troysta og bera.
Trúgv á hann og ja honum sig!
Orð: Gloria Gaither og William J. Gaither
Lag: William J. Gaither
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: Gentle shepherd
Góði Hirði, leið tú okkum,
ger tað so, at vit fara rætt avstað.
Góði Hirði, føð tú okkum,
tína kraft nýtst okkum dag um dag.
Tú bert mentur ert at veita okkum hjálp á hvørjum degi her.
Góði Hirði, leið tú okkum,
ger tað so, at vit fara rætt avstað.
Orð og lag: Laurie Klein
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: I love you, Lord
Eg elski teg, Harri, prísi tær,
tilbiði teg, dýrur ert tú mær.
Lat toknast tær mítt takkarlag,
søtt í oyrum tínum, Gud, veri tað.
Orð og lag: Dottie Rambo
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: The holy hills of heaven call me
1. Meg kalla halgu heimlands hæddir
til fagran bústað handan hav,
mær bíða kær, og krúnur latast,
har skyggir dýrd, sum heilt ber av.
Niðurlag: Mítt likams tjald er sum í fongsli,
sál mín enn býr hylkinum í,
men tess leirdyr brátt skulu bresta úr stongsli,
tá ið einglar loysa mína sál.
Eg flúgvi heim sum á arnarveingjum,
dýrdin veittrar mær, skjótt ber tað á mál.
2. Mong kær eg hómi hinumegin,
øll sorg er burt, hvørt tár, ið rann.
At síggja Krist gerst størsta gleðin,
tann dýrdarsjón ei lýsast kann.
Orð og lag: Martin Alfsen
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: Denne dagen er din
Harri, henda stund er tín,
saman eru vit at møta tær,
til at fagna tíni uppreisn her,
tínum sigri yvir deyða.
Harri, henda stund er tín,
saman eru vit at prísa tær
fyri orðið, tú her okkum ber,
og várt samfelag í tær.
Stundin er tín,
tín sigur er mín,
tá kærleiki tín vann,
tá páskamorgun rann.
Henda stundin er tín.


text:
Hansina Iversen
Hansina Iversen (fødd 6. september 1966) er ein føroysk listakvinna. Hon málar litríkar málningar, hon arbeiðir nonfigurativt og granskar tað abstrakta.[1] Hansina hevur havt framsýningar bæði í Føroyum og øðrum londum, eitt nú í Keypmannahavn í Danmark og í Helsinki í Finlandi.[2] Nakrir av hennara málningum hanga fast umborð á Smyrli. Hansina kemur frá einari listariligari familju. Abbi hennara var William Smith og abbasystir hennara var kenda listakvinnan úr Vági Ruth Smith. Í samband við 100 føðingardagin hjá Ruth Smith, varð Hansina boðin suður til Vágs at hava listaframsýning har, meðan Ruth Smith fagnaðurin var.[3] Hansina er útbúgvin innan list í Íslandi og Finlandi.
Innihaldsyvirlit
Egnar framsýningar[rætta | rætta wikitekst]
- 1994 - The Academy, Høvuðsbygningurin, Helsinki
- 1994 - The Academy Gallery, Helsinki 1994
- 1995 - Føroyahúsið, Keypmannahavn 1995
- 1996 - Finskur/Svenskur Mentanardepil, Hanasaari, Finland
- 1998, 2003 - Listasavn Føroya, Tórshavn, Føroyar
- 2001 - Kongaliga Bókasavnið, Listadeildin, Keypmannahavn
- 2009, 2011 - Listahøllin á Skipasmiðjuni, Heystframsýningin, Tórshavn[4][5]
- 2011 - Steinprent á Skálatrøð, Tórshavn
- 2013 - Gallarí Stephanssonshús, Tórshavn[6]
- 2013 - Framtíðin, Musikkskúlin í Vági, Føroyar
Bókaútgávur um Hansinu Iversen[rætta | rætta wikitekst]
- 2011 - "Hansina Iversen - undurfullur ræðuleiki", skrivað hevur Inger Smærup Sørensen, listfrøðingur[7][8]
Útbúgvingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1989-93 - The Icelandic College of fine Art and Design, málningalist
- 1993-94 Academy of fine Art Helsinki, Postgraduate Studies
- 1994-97 Academy of fine Art Helsinki
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Listinblog.blogspot.dk
- ↑ Bryggenart.com
- ↑ Ruthsmithsavn.com
- ↑ Aktuelt.fo (2009)
- ↑ Planet.fo Við heystinum kemur Heystframsýningin (2011)
- ↑ Listinblogg.blogspot.dk
- ↑ Listinblog.blogspot.dk
- ↑ Winthereig.blogspot.dk


text:
- Publiceret den 24 mai 2011
- Víst: 23994
Tá ið spurt verður, hví hesin hagaparturin eitur Fløtur, verður ofta víst til økið innangarðs frá Garðará og eystureftir, sum verður kallað Eysturi á Fløtum. Hetta hevur verið ein vøkur fløta, og tað er alt, ið bendir á, at henda fløtan er upprunin til navnið á haga partinum.
Tann gamli hagaparturin - og tann nýggi
Tann gamli hagaparturin - Fløtur - hoyrdi til Suðurhelvt saman við Líðini og Sáttarenni. Fløtur vóru 422 ha., og í sambandi við uttangarðsútskiftingina varð upplýst, at 214 seyðir vóru í haganum.
Líðin var/er grannahagi hjá Fløtum, men av tí at teir altíð lógu saman í býti, var einki ávíst mark teirra millum. Tó so, Stígsgil var altíð roknað sum mark í Hjøllunum, og Fløtur høvdu altíð seyð gangandi hesumegin í Tyrli, meðan flatnaseyður ikki lá hægst í Teigunum.
Móti funningsmonnum gekk markið eftir Navunum í Skeggjanøvina og haðani í varðan á Skarðinum. Varðin á Skarðinum stendur eitt sindur sunnan fyri vegin, og haðani gekk markið í Stórá, ið var mark móti Dalinum.
Í 2004 gjørdist Fløtur aftur ein sjálvstøðugur hagapartur, men er nú 2 mk. og 8 gl. Markið ímóti Dalinum gongur eftir Gráfelsrustini, oman ímóti Stórá - heiman fyri Líkstein - og niðan í vegin. Síðani gongur tað nakað út við vegnum og so oman aftur í Stórá heiman fyri Steinin í Hórisgrøv, og haðani er Stórá so mark úteftir. Markið ímóti Líðini er óbroytt frá 1989.
Áseyðatalið á Fløtum er nú 175.
NB! Tað, ið verður skrivað eftirfylgjandi, viðvíkur bara tí gamla hagapartinum - fram til 1990.
Tær á Skúvadali 47 seyðir
Tær Eysturi á Høvdinum 12 "
Tær Oman av Eggini 20 "
Klubbafylgið 25 "
Kleppærnar 21 "
Bakkafylgið 12 "
Tær Heiman av Skarði 23 "
Sandafylgið ( Sandærnar) 45 "
Haraftrat vóru so 18 røktingaær, sum lógu ymsastaðni í haganum.
Samanlagt 223 áseyðir.
Kenning - Feli
So langt aftur í tíðina, sum nakar veit, hevur hagin ligið í fela, men tað er okkurt, ið bendir á, at miðskeiðis í 18. øld hevur ein partur verið kenning.
Ból
Bólið við Antarstein
Røktingarmenninir á Fløtum kallaðu henda steinin Antarstein. Bólið var ætlað til Skarðærnar, men tær tóku ongatíð bólið.
Bólið Heimi í Fúss
Har stóðu Kleppærnar og Tær Heiman av Skarði. Kleppærnar lógu frá Leitinum og heim um Grønadal, men tað var mest Grønadalsseyður, sum kom í hetta bólið. Frá Grønadali og heimeftir lá Skarðaseyðurin. Fyrr var tað soleiðis vorðið, at Líðin átti seyð, viðhvørt upp í 18 ær, heimi í Kleppónum, og tær vóru eisini í hesum bólinum. Hesar ærnar vóru ongatíð heimi í Líð, tær gingu altíð her um Grønadal og Heimi í Skriðum.
Men tað hevur helst altíð verið eitt sindur av kapping millum hagarnar - eisini millum Fløtur og Líðina, sjálvt um hesir lógu saman - so Fløtur høvdu eini 10 - 15 seyðir gangandi í Tyrli. Tær vóru kallaðar Tyrlærnar; tær lógu eftir Tyrlarustini og líka upp á Tyril og høvdu støðu heimi á Múla. Men, sum tíðin leið, og menninir eldust og fullu frá, so fóru tær í Kleppónum hjá Líðini burtur, og Tyrlærnar fóru sama veg.
Bólið Heimi undir Leiti
Hetta er ikki nakað serliga gamalt ból, tí tað stóð í Rættarálini, men tey á Rætt fingu ongatíð nakað gottgjørt fyri bólið.
Tann ytri seyðurin í Kleppónum - sum lá frá Leitinum og heim móti Grønadali - kom í hetta bólið.
So koma vit til Klubbafylgið, sum hevur eina serliga søgu: Fyrr var tað ikki óvanligt á várgongu at fara á Foldarskarð eftir nøkrum fáum óm - einum parti av Gráfelsónum - sum lógu inni í Gráfelli og um Foldarskarð. Tær vórðu so riknar niður gjøgnum Gráfelsstíggin, heim móti Bustini og so yvir um Stóruá. Seinni avdankaðist hetta fylgið, tær løgdust uppi á Klubbanum, niðan undir brúgvarnar, og fóru ongatíð heimaftur - tær høvdu heldur ongan rætt at vera har. Klubbærnar komu eisini at standa Heimi undir Leiti.
Nú er meir seyður í Kleppónum, so tær streingja á frá Grønadali og úteftir, so nú er Klubbafylgið meir og minni avhagað og liggur lægri her um Leitið.
Í hesum sambandi kunnu vit eisini nevna Bakkafylgið, ella Bakkærnar. Bakkærnar lógu mest heim við Stórá og vitjaðu viðhvørt nakað niðan í gjøgnum gilini í Katriniheiðum. Bakkærnar høvdu einki ból, men komu til hús, meðan veturin var.
Bólið undir Hjallanum
Tað var ætlað til seyð, sum lá Heimi á Leiti og uppi á Klubbanum, men seyðurin tók ongatíð tað bólið.
Bólið á Hjallanum
Tvey ból hava verið á Hjallanum. Annað hevur verið serliga vítt, men teir hava so flutt tað út á tað hægsta á sjálvum Hjallanum. Men teir hava gjørt tað bólið minni og smalri, enn tað heimara var. Neyvan hevur seyðurin tikið hasi bólini, men tey hava verið ætlað til Kleppærnar, sum eru komnar út undir Krákureiðrið og hava staðið har.
Gimbrabólið
Hagar komu Tær Oman av Eggini og Tær úr Tjørnudalinum, men tað dankaði seg av, tá ið seyðabólið varð gjørt. Eisini varð eitt ból gjørt til hesar ærnar eystan fyri garðin, fyri at tær ikki skuldu koma í Seyðabólið, men tær tóku tað ikki.
Seyðabólið
Tær Oman av Eggini og Tær úr Tjørnudalinum komu í Seyðabólið, tá ið Gimbrabólið var avdankað. Her høvdu eisini Sandærnar støðu, men navnið Sandærnar man ikki vera so gamalt, tí teir gomlu nevndu tær Gráfelsærnar. Sandaseyðurin fór gjarna ikki heim undir Sandar fyrr enn í juni og kom so við og við út aftur um hálvan september.
Hetta bólið er ikki so gamalt, tí niðri á bakkanum stóð tað Gamla Seyðabólið, sum kanska hevur verið tað elsta bólið í haganum. Oman fyri tann stóra steinin sæst ein vøllgarður, men seinn er so velt har, og tá hava teir helst tikið av garðinum. Kortini sæst, at bólið hevur havt eitt gamalt snið - tað er nógv víðari.
Hetta yngra bólið er longri og smalri, og tað er ikki so gamalt, tí tað er komið aftan á, at Nýggjagerði er gjørt. Hetta vita vit av tí, at tey í Horni fingu eitt stykki Heimi á Heygunum aftur fyri grundstykkið, so hetta bólið og Bólið undir Leiti eru helst tey yngstu bólini innangarðs.
Hetta bólið bleiv gjørt til Tær Oman av Eggini, so tær ikki skuldu koma í Seyðabólið, men tær tóku ongatíð tað bólið.
Bólið í Eyganum
Tær ærnar, ið komu í hetta bólið, lógu niðan við Gjónni og fóru yvir á Grøvina eysturi á Dal.
Bólið Eysturi á Bakkanum
Seyðurin, sum lá við Gráusteinar, undir Rókarbrúnni, undir Skúvadals- skarði og í hálvum Teigunum, stóð í hesum bólinum. Tær stoyttu úr Teigunum og eystur undir Rók og so oman í Bólið á Bakkanum, sum stendur niðast á bakkanum heiman fyri Hagarustina.
So var eitt fylgi, ið varð kallað Fylgið Eysturi á Høvdinum, sum plagdi at vera eini 12 - 14 ær. Tær høvdu mestsum altíð støðu Eysturi í Hjøllum. Eitt lítið undirlendi er beint undir Høvdinum, og har kláraðu tær seg, men tá ið harðast leikaði á, komu tær heim. Eisini kundi onkur standa Eysturi í Høvda ella har á leið, men teir gomlu søgdu tað, at Tær á Høvdinum máttu ikki fara ov langt eystur, tí blivu ov nógvar har eysturi, koyrdu tær hvørja aðra útav, tí støðurnar vóru so smáar.
Bólið undir Klubbanum ella Líðærnarbólið
Eingin minnist seyð hava staðið í hesum bólinum, men onkur heldur tað hava verið ætlað til líðarseyð, ið, sum kunnugt, fyrr gekk høgt í Middagsfjalli.
Seinast í 1960unum varð avgjørt at gera seyðahús í øllum høgunum á Suðurhelvt, og í 1969 varð viðtikið á hagafundi at býta eitt til gyllinin úr felanum og selja restina fyri at fáa pening til bygging av seyðahúsum.
Fyrsta seyðahúsið á Fløtum var bygt Heimi undir Leiti. Tað varð bygt seinast í 1960unum. Arni Brattaberg, ið hevði verið vegformaður, tá ið Gjógv fekk vegasamband, var í 1960unum vegformaður á Oyggjarvegnum. Hann var so beinasamur at lata haganum gamlan við, sum kundi brúkast til betongformar og annað.
Tá ið húsið undir Leiti var liðugt stoypt, vóru formarnir brúktir til Húsið oman fyri Fússagerðið. Hetta húsið var bygt í 1971.
Triðja seyðahúsið varð bygt Eysturi undir Hamri. Ein stórur partur av stoypisandinum varð borin av Malinikletti. Hetta húsið var hildið at vera stórt, tí onkur nevndi tað kirkjan.
Í 1972 var viðtikið at gera seyðahús í Eyganum eystan fyri Gjógv, og tað varð tikið í brúk í 1973.
Miðskeiðis í 1950unum varð avgjørt at gera hoyggjhús Eysturi í Geilini - eystur av niðara enda á kirkjugarðinum. Húsið varð laðað upp av gróti. Tað var lagaligt at fáa grót av tí gamla garðinum, ið har hevði verið. Sivert á Fløtti (Sivert Martin Joensen, f. 1901) fekk til uppávu at gera yvirtromina. Eisini gjørdi hann allar bindingar - alt fall so væl - so tað var eitt snøgt hús, ið har kom at standa. Hetta húsið kom at lætta nógv um hjá røktingarmonnunum. Fyrr gingu teir hús úr húsi eftir hoyggi, ið líknað var á gyllinin, men nú koyrdu eigararnir sjálvir hoyggið her eystur, so nú var alt á einum staði. Tá ið Elementvirkið kom Eysturi á Fløtum, gjørdust umstøðurnar hjá hoyggjhúsinum ikki so góðar, so at í 1986 gjørdi Jógvan Nónsgjógv, f. 1931, eitt nýtt hoyggjhús Eysturi í Eyrholuni. Tað gamla bleiv so niðurrivið, men hetta var eitt gott umbýti.
Rættir
Vit vita um fýra rættir á Fløtum: Eysturi á Bakka, Heimi á Hjallanum, Oman fyri Nýggjagarð og við Eyrholuna.
Raksturin til rættina hevur verið heim eftir Bakkanum og so niðan í rættina. Síðani rættin var avdankað, hevur hon verið brúkt til tarakøstar, og mongum rekatræi hevur hon eisini "hýst" gjøgnum árini. Ein rættuliga stuttlig frásøgn er knýtt at hesi rættini, og hon ljóðar soleiðis: Tað hevði frá gamlari tíð verið siður, at presturin á Nesi slapp at hava eina ær gangandi á Fløtum, men einaferð teir vóru á fjalli og vóru komnir í rætt, tók Gamli Jógvan á Fløtti (Joen Sigvardsen, f. 1820) og bant ærina út.
Vit hava til stuttleika kannað eftir, hvør ið var prestur á Nesi, tá ið Jógvan var í bestu árum. Kanningin vísir, at tað má helst vera ein av hesum trimum, ið hevur átt ærina, ið Jógvan bant út: Jørgensen, ið var prestur frá 1849 til 1853, Prytz, ið var prestur frá 1853 til 1857 ella Hammershaimb, ið var á Nesi frá 1862 til 1878. Sum tað sæst, var Hammershaimb16 ár á Nesi, meðan Jógvan var í bestu manndómsárum, so kanska var tað ærin hjá Hammershaimb, prósti, ið varð útbundin? Tað frættist skjótt til Havnar, at ærin hjá Nespresti var útbundin, og myndugleikarnir komu norður til Gjáar. Tá ið teir komu inn á Fløtt, sat Jógvan og karðaði og latst sum einki, hóast hann visti, at teir vóru í bygdini. Tá tók ein av løgrættumonnunum til orða og segði: "Hold op med din karden, Joen!" Jógvan hugdi ikki upp, men tað læt í honum: "Her karder jeg".
Ikki er tað heilt greitt, hvat síðani hendi, men líkamikið, myndugleikarnir gjørdu skjótt av - rýmdu út - og fóru av bygdini aftur sum av torvheiðum. Neyvan mundi tað vera atburðurin hjá Jógvani, ið fekk myndugleikarnar so lættliga av húsum. Heldur mundi tað vera tað, at Jógvan hevði rørt so dúgliga í landtunnuni, at ramur landroykur stóð út um dyrnar.
Aftan á at Nýggigarður varð gjørdur fyrst í 1900, fóru teir at gera eina nýggja rætt uttan fyri garðin Heimi á Hjallanum. Hetta vísti seg ikki at vera nakað serliga væl valt pláss til rætt, tí her var so vátligt, og eisini var raksturin hjá Eystaru Gongu so langur heim við garðinum, at tað gekst ofta illa at reka.
Hetta var so tann næstelsta rættin, og hon var brúkt til umleið 1925.
á Gomlu Flatnarætt
Tann triðja rættin varð so gjørd oman fyri garðin, undir Sniðgøtuni, tætt við Neytageilina. Her var so nógv turrrari lendi enn Heimi á Hjallanum, og raksturin heim við garðinum var eisini munandi styttri. Klæmint Niðri í Geil (Clement Joensen, f. 1849) átti eitt gróthús beint oman fyri garðin - eitt sindur uttan fyri Geilina. Gróthúsið var mestsum niðurdottið, tá ið rættin var í gerð, so teir fingu grótið til rættina. Samsýningin, ið Klæmint fekk fyri grótið, var ein ærull um várið eina ferð. So høgt var ull í metum tá. Henda rættin varð tikin í nýtslu umleið 1925 og varð brúkt seinastu ferð á várgongu 26. juli í 1979.
Á skurðfjallinum í 1975 varð á fyrsta sinni roynt at reka líðarseyð í gjøgnum Hjallarnar og í hesa rættina. Royndin eydnaðist væl. Á skurðfjallinum 1979 varð tann núverandi stásiliga rættin við Eyrholuna tikin í brúk. Hon verður brúkt sum felagsrætt fyri hagapartarnar Fløtur og Líðina.
Gerði
Fússagerðið var innlagt í????
Á hagafundi 25.09.75 varð viðtikið at gera seyðagerði Eystan fyri Gjógv.
Rakstur
Tann raksturin, ið vit fara at umrøða her, var áðrenn tann nýggja rættin kom niðri í Geilini. Vanliga vóru trý fjøll: várgonga, skurð og klipping, og mest varð gingið í hagan undan skurðfjallinum fyri at hyggja eftir teimum størstu lombunum til brundseyðir.
Gimburlombini mátti man eisini kenna, so at skil skuldi vera í sleppingini.
Oftast hevur tað verið soleiðis, at tað hevur verið ein maður, ið hevur skipað fyri, men hann ráðførdi seg sjálvandi altíð við hinar røktingarmenninar, nær ið farast skuldi á fjall. Tá ið so fjalldagurin var ásettur, og líkindini vóru góð, varð aftanvarsul givin, og samstundis varð sagt frá, at tað varð begint aftur um morgunin. Vanliga vóru eingi hús stongd, og tey, ið vistu av fjalli, svóvu so altíð fyri opnari hurð. So varð begint aftur um morgunin, við at onkur av røktingarmonnum gloppaði hurðina og rópti: "Fjallboð!" Rópt varð so spakuliga sum møguligt fyri ikki at órógva alt húsfólkið, men røktingarmaðurin fór ikki víðari, fyrr enn onkur hevði svarað aftur, tí hann mátti vera vísur í, at onkur var vaknaður.
Heimara Gonga (Fyrra Gonga)
Á Fløtum samlaðist fjallskipanin gjarna yviri í Túni, og tá ið so allir vóru komnir, og gjøtlað var um líkindini, so varð farið. Síðani gingu allir heim á Skarð, har fjallskipanin skipaði seg. Vanliga fóru 6 mans niðan eftir Bustini og niðan eftir Gráfelsrustini fyri at reka í gjøgnum Gráfelsrøkurnar heimanfyri í Gráfelli. Um summarið kundi ovasti maður við hvørt fara heilt á toppin á Gráfelli. Ein maður fór niðan í brekkuna oman fyri Fossin í Keri at sita fyri har.
Restin av fjallskipanini mannaði seg so frá Støðlafløtuni og niðan undir brúnna, og ein maður fór upp á Bláaberg at forða fyri, at seyðurin fór eftir Bláabergi og inn í røkurnar oman fyri Lítlabarm. Seyðurin kom so gjøgnum Gráfelsrøkunar og varð stoyttur niður gjøgnum Sandarstígar og oman á Støðlafløtuna. Roynt varð at fáa seyðin so langt oman á Blotan sum møguligt, og síðani varð alt rikið á Skarðið.
Á Skarðinum skipaði fjallskipanin seg av nýggjum. Einir 6 mans fóru út gjøgnum Skriðurnar, meðan restin mannaði seg frá Skridnabrúgv og omaneftir. Allir fylgdust so úteftir, men best var, at teir ovastu menninir gingu fremstir. Tað varð ikki farið uppá oman fyri Grønadal, men gjøgnum Rókina í Grønadali, tætt undir brúnni, og so gjøgnum ta Ytru Rókina og úteftir.
Allur Tjørnudalurin varð tikin við í Heimaru Gongu, so stoytt varð oman heiman fyri Keldurnar. Síðani varð rikið oman á Brekkur og oman eystur um viðtøkugarðin og heim í rættina. Seinni broytti man rættina, so rekast kundi í hana bæði eystanífrá og heimanífrá.
Hagin er slættur, so ofta vóru eldri menn og heilt ungir dreingir á fjalli. Teir kviku, ungu menninir vóru í erva, tí har ráddi um at ganga skjótt fyri at koma út í Tjørnudal og so omanfyri., men tað rakst gjarna væl, tí seyðurin var spakur.
Eystara Gonga (Seinna Gonga)
Eystaru Gongu varð gingið niðan á Brekkur, har man skipaði seg. 6 mans fóru eystur í Hjallar, og tað vóru ungir og djarvir menn. Teir skipaðu seg soleiðis, at teir fylgdust allir eystur gjøgnum Kálvhjalla, líka heim á Múlarustina, og so fóru tríggir mans niðaneftir - ein skuldi í Rók og tveir í Breiðhjalla. Tríggir vóru so í Kálvhjalla, men tann eini av teimum fór niður á Múlan og gekk vestur gjøgnum Høvda, um nakar seyður skuldi verið har. Hinir bíðaðu at reka, til teir roknaðu við, at maðurin í Høvda var niðurkomin, men tá ið komið verður vestur móti Stígsgili, sæst niður í Høvda, og har varð bíðað, til maðurin kom upp.
Hinir 9 menninir fóru so niðan eftir Eggini og mannaðu seg nakað langt niðan í Teigarnar, men Fløtur áttu onkra hendinga seyð í Tyrli, so ein maður plagdi at fara eystur á rustina í Rók og seta seg í tann stíggin, sum er í brúnni oman fyri Rók, fyri at seyðurin ikki skuldi seta upp har. Tá ið so rókarmaðurin kom, varð seyðurin stoyttur oman um Rókarbrúnna.
Teir, sum vóru á Eggini, róku gjøgnum Teigarnar, og tann ovasti maðurin gekk eftir Rókarbrúnni. Tá ið teir komu eystur ímóti Gráusteinum, steðgaðu teir eftir hjallamonnunum fyri ikki at reka seyðin í Hjallarnar. Tá ið so rókarmaðurin kom, komu teir omaneftir so pø á pø, og nú fóru allir at reka, meðan teir niðastu høvdu mannað seg oman við Gjónni og oman á Rundingina.
Hjallamenninir róku heimeftir, og høvdamaðurin gekk gjarna heim gjøgnum bakkan, men seinni leyp nakað burtur, so har varð ikki gangandi. Høvdamaðurin gekk knappliga heim móti Høvdinum og fór so niður í Hagan, meðan ein maður fór gjøgnum Strikið undir Høvdinum. Restin gekk so heim yvir Høvdinum. Síðan varð alt rikið oman móti bólinum eystan fyri Gjógv og so heim eftir bakkanum, heim við garðinum og í rættina.
Seyðurin gjørdi ofta skjótt heim við garðinum, so tað ráddi um at hava onkran kvikan heim- fyri, so einki slapp.
Eystara Gonga var kanska heldur verri at reka enn Heimara Gonga. Tað er soleiðis við seyði, at hann má rekast, har hann er vanur at vera - tað er so ringt at tvinga seyð. Til dømis gekk seyðurin í Tjørnudalinum eystur um Eggina og eystur í hálvar Teigarnar. Tá ið tú so rakst tann seyðin eystur undir Skarð og eystur undir Rók, so vildi hann bara sleppa heim um aftur Gjónna, tí hann var ikki vanur at vera har. Sovorðin seyður er ikki vargur, men tá ið hann verður tvingaður , so hevur hann hug at leypa á.
Varg vildi man annars ikki hava í haganum, so var tað onkur ær, sum var heldur balstýrin, so varð hon tikin. Eysturi í Hjøllum kundi onkur seyður hava lyndi til at verja seg niðri í bakkanum, og fekk man hendur á slíkan seyð, so varð hann tikin.
Nú vit hava nevnt fjallgongu, er tað ikki av leið eisini at nevna, at tað fyrr ikki man hava verið so óvanligt at skeinkja á rættini, tí tað var sagt, at Óla Kristian í Geil ( Ole Christian Klein, f. 1871), ið var avhaldsmaður, helt lítið um tann gamla skikkin at skeinkja á rættini. Hann talaði at, og tað varð honum eftirlíkað - tá var rættin Heimi á Hjallanum.
Várgonga 1988
Jákup í Nýggjustovu ( Jacob Joensen, f. 1791)
Jógvan í Nýggjustovu ( Joen Jacobsen, f. 1817)
Jóhan í Nýggjustovu ( Johan Joensen, f. 1858)
Kristjan Jacob í Nýggjustovu ( Christian J. Joensen, f. 1886)
Pætur í Nýggjustovu ( Pætur Joensen, f. 1920 valdur 1964, men hevur gingið í haganum saman við pápa sínum frá barnsbeini av.
Erling í Nýggjustovu ( Erling Joensen, f. 1935) valdur 1964 Jógvan í Barbistovu ( Joen Poulsen, f. 1806). Jógvan var ættaður úr Barbistovu í Gøtu og giftist við Onnu Kathrinu Hejnedatter úr Jákupsstovu.
Heini í Jákupsstovu ( Heine Joensen, f. 1835)
Jógvan í Jákupsstovu ( Joen Joensen, f. 1862). Jógvan var bara 8 ára gamal, tá ið pápi hansara - Heine Joensen - doyði, so tað er óvist, hvør røktaði, til Jógvan tók við. Húskallar vóru í Jákupsstovu um hetta mundið, so tað er møguligt, at onkur av teimum hevur røktað, áðrenn Jógvan kom til mans.
Dia í Jákupsstovu ( Heini Andreas Joensen, f. 1889)
Jógvan á Fløtti ( Joen Sigvardsen, f. 1820)
Gamli-Sjúrður í Hoygarðinum ( Sivert Joensen, f. 1852)
Julius í Hoygarðinum ( Julius Joensen, f. 1913) valdur 1934 og røktaði til 1953.
Sigurd í Bíggjarlagnum ( Sigurd Niclasen, 1933) valdur 1953 og gavst í 2009.
Burtur í haga
Ætlaði man sær at fara heim í Kleppærnar, so varð farið niðan undir Brekkur - heiman fyri Blásastovugróthúsið - og upp um garðin á einum steini. Tað var eitt so gott spor at stíga á á tí steininum, og tann vegin gingu teir altíð. Síðan varð farið eftir Sniðgøtuni niðan á Brekkur og gjarna niðan á Sandin í Tjørnudalinum - undir Gomlu Skriðu. Ofta kundi man tá eisini gera eitt lítið rend eitt sindur longur eystur í Tjørnudal.
Nú gekk leiðin longur heim - heim um Moyggjagil, heim undir Grønadal, og so fór man gjarna niðan í Grønadal. Tá ið man hevði hugt seg um í Grønadali, varð farið heim eftir Skridnabrúgv - og eisini undir brúnni. Soleiðis gekk man heimeftir, niðan í Fløttin í Skarðinum og heim til markið móti Funningslíð. Fyrr var einki marknahegn, og tí kundi man hyggja eitt lítið sindur út á Hvíthamar í Funningslíð, tí við hvørt høvdu onkrar flatnaær lyndi at ganga har út.
Síðani fór man lágt út aftur gjøgnum hagan - stundum hægri, stundum lægri, alt eftir, hvar seyðurin lá, og so var hesin túrurin liðugur. Men onkran annan dag kundi man so fara longur niðan - bæði í Ytru Skriðum og Heimaru Skriðum. Hetta var mestsum ein eykatúrur at hyggja eftir teimum, ið lógu hægri.
Hetta var hagagongdin í Heimaru Gongu í teirri tíðini um summarið og út á heystið, tá ið seyðurin er uttan fyri garðin.
Sandarnir
Fløtur áttu, sum kunnugt, eisini eitt fylgi upp á 50 seyðir heimi undir Sondum, men tú fórt gjarna ikki har heim sama dagin. Tá ið man fór heim undir Sandar, hevði man mestsum gjørt seg út til at fara har, og tá hugsaði man ikki so nógv um annað, tí tað var so langt at fara. Man fór frá húsum heim eftir Mannavegnum, nakað heim um Heimasta Ból, upp um Bustina og heim undir Sandar.
Síðan gekk man yvir millum Kráirnar og hægri, yvir á Støðlafløtu og yvir undir urðarnar undir Bláabergi. Flatnaseyðurin lá gjarna høgt á Støðlafløtu, uppi undir Sandarstígum, á Bláabergi og í Gráfelsrókunum heimanfyri, men ikki á Fossinum í Keri og har á leið, meðan Dalaseyður kom lægri yvir eftir tann vegin móti Fossinum í Keri, Handara Keri og niðan í gjøgnum urðarnar undir Bláabergi.
So varð fariðupp gjøgnum Sandarstígar, høgt gjøgnum Gráfelsrøkurnar og á Gráfelsrustina. Á Breiðarókshamaranum varð so hugt inn í Gráfelli. Eftir Gráfelsrustini varð so gingið oman á Skarðið, út undir Skridna- brúgv, fyri tað mesta út á Leitið, oman um Brekkur og til hús. Tað var mest um heystið, at man fór heim undir Sandar, sjálvt um onkur summartúrur eisini varð gjørdur. Um heystið fór man so at kanna, hvussu mong veðurlomb og hvussu mong gimburlomb vóru í haganum - hetta mátti man vita, áðrenn farið varð á fjall.
Umráðandi var eisini at kanna tað, sum best lá við - átti ein slík ær gott gimburlamb, so varð tað slept. Longu um 20. september kom Sandarseyðurin út og legðist eystur í Hjallar. Ta fyrstu tíðina gekk sumt av seyðurin kortini ímillum - kom út, tá ið illveður var, og fór heim aftur, tá ið tað blíðkaði.
Eystara Gonga
Tá ið tú fórt eystur á Dal, fórt tú eystur undir Hamar og um garðin miðskeiðis millum Gerðishornið og Æðustíggin. Síðani gekst tú eystur undir Bólið í Eyganum og eystur á Hagarustina og hugdi eystur í Hagan. Har var vanliga ikki nógvur seyður um summarið, men kortini lá altíð onkur lágt har eysturi.
Eftir Hagarustini gekk leiðin so niðaná, og vanliga gjørdi man eitt legg eystur á Høvdið, tí Fløtur áttu einar 12-14 seyðir har. Av Høvdinum sást so væl niður í allan Hagan, og soleiðis slapp man frá at fara har. Men tær kundu eisini vera eystari í Hjøllunum, og var tað seinnapart á degi, so kundi man fara eitt sindur eystur í Hjallarnar, tí man visti av royndum, at seinnapart á degi ótu tær seg altíð heimaftur móti Høvdinum. - Seinni gjørdist tann seyðurin so styggur, at alt bleiv niðurtikið.
Síðani komst tú heim aftur sama veg eftir rásini, fórt niðan undir Gráu Steinar, krússaði um Dalin eystan fyri Gjónna - alt eftir hvussu seyðurin lá - líka eystur undir Skarð.
Oman fyri Rókarbrúnna áttu Fløtur bara onkun hendinga seyð - tað var mest Líðarseyður, sum kom um Skúvadalsskarð og inn í Rók. Har eysturi í Rók er so lítil valling, meðan har heimi undir Heyggi er betri.
Serliga seint á degi kundi Flatnaseyður fara upp á Rókarbrúnna, men tað vanliga var, at tær fóru eystureftir undir Skarðinum, niðan undir urðarnar undir Landmiðsklettinum og heim í hálvar Teigarnar. Tær úr Tjørnudalinum komu eystur á Eggina og gingu so ímóti teimum.
Tú gekst til tann seyð, ið her var, og so heim í gjøgnum Teigarnar, heim á Eggina og altíð á Rásina í Ovara Tjørnudali. Gingið bleiv heim til Gomlu Skriðu, og vanliga varð ikki farið heim um Klubban henda túrin, men oman Brekkur og so til hús.
Røktingarmaðurin hugleiðir
Røktingarmaðurin hevur ymsar uppgávur. Hann skipar fyri øllum, ið hevur við hagan at gera. Hann avger, nær farast skal á fjall, og hann skipar fyri øllum fjallinum. Hann fylgir við, hvør ið eigur á fjall, og hann gevur aftansvarsul.
Haraftrat hevur hevur ymsar uppgávur, tá ið hann gongur burtur í haga. Fyrst og fremst roynir hann at kenna allan seyðin. Ein røktingarmaður, ið ikki er ofta burtur í haga, missir nakað, meðan tann, ið gongur nógv og sær seyðin oftari, fær eina sjónskari mynd av øllum, og alt fellur lættari. Umráðandi er at fylgja við lombunum, kenna tey og vita, hvar tey liggja. Eisini verður hugt eftir møguligum brundseyðum. Tey størstu lombini verða oftast vald til brund, um tey eru undan góðari ær og ikki hava nakað sjónligt brek. Tey mugu hava góða ull og ikki vera skeivføtt. Í lembingini hevur røktingarmaðurin úr at gera. Teir gomlu fóru vanliga í hagan um 4-5 tíðina um morgunin, og teir vóru altíð tvær ferðir í haganum um dagin í lembingini. Røktingar- maðurin kann bjarga fleiri lombum og eisini gomlum seyði. Lembingarveðrið hevur sera nógv at siga. Fyrr var seyðurin nógv verri fyri, enn hann er nú. Tað er so ógvuliga nógv broytt til tað betra, síðani heilivágurin kom, og byrjað varð at fóðra seyðin úti um várið.
Seyðurin toldi illa drúgvan kava - serliga um várið - og stóð onkur bera undan, so vóru fleiri seyðir á hvørjari beru og royndu at skava. Í hesum sambandi kunnu vit umrøða ein stak ringan vetrardag: Tað var 27.mars 1962, at masturin á Loranstøðini á Eiði fór av ódnarveðri. Eg kom upp um morgunin, eg havi ikki sæð húsini so ljót nakrantíð - tey vóru so tilforklakað. Tað ringasta var tað, at kavarokið kom so knappliga. Tað hevði verið hampuligt veður um kvøldið, so seyðurin hevði bara lagt seg og var ikki farin til bólini.
Ein annar røktingarmaður og eg fóru so í hagan. Vit gingu eystur til Eygað, og har vóru nakrir seyðir. Síðani gingu vit niðan eystan fyri Gjónna, og tá ið vit komu nakað niðan, sóu vit eitt seyðabein stinga upp úr kavanum heiman fyri Gjónna. Tá ið vit komu yvirum, funnu vit fýra ær undirkavaðar har, men tær livdu allar. Vit fingu tær upp, men tær vóru so tungar av klaka, at tær orkaðu ikki at standa. Vit brutu klakan av teimum og fingu soleiðis lív í tær.
Vit høvdu hund við okkum, og hann gekk og reikaði aftur og fram. Hesar fýra, sum vit funnu, lógu allar saman beint niðan fyri eina krógv. Eitt sindur oman fyri krónna fer hundurin knappliga at skava. Hann luktaði, og so skavaði hann aftur. Vit høvdu spaka við okkum og fóru so at grava, har sum hann skavaði. Har var nógvur kavi, og djúpt niðri komu vit fram á ein gjóling, sum livdi. Vit fingu fólk at hjálpa okkum at bera seyðirnar til hús, og teir komu fyri seg aftur.
Vit gingu longur niðan við Gjónni og har á leið, men funnu einki. Seinni, tá ið kavin svann, funnu vit deyðan seyð niðari í Gjónni, Eysturi á Dal og uppi við Sniðgøtuna.
Eg haldi, at seyðurin trekkir betur til seyðahúsini enn til bólini. Røktingarmaðurin kendi tey plássini, har seyður plagdi at kava undir, og altíð gekk røktingarmaðurin til tey plássini í nógvum kava - og serliga um kavin var komin brádliga. Skarðærnar kundu finna uppá at leggja seg undir ein heygg heiman fyri Antaránna - serliga á landnyrðingi - og bleiv tað so við at kava, ja, so kavaðu tær undir. Tað bleiv altíð farið har at leita.
Tað sama var heimi í Gamla Fúss - undir eini krógv nakað heiman fyri Fússabólið - har løgdu ofta nakrar seg og kavaðu undir. Summir seyðir søktu ikki ból, men kundu stilla seg á ávísum plássum, sum t.d. hesar í Gamla Fúss.
Vit hava øll okkara vanar og óvanar, og tað hevur seyðurin eisini. Vit kunnu sum dømi taka tær eysturi á Høvdinum. Tær kundu fara nokk so fitt eystur í Hjallarnar, men seinnapart á degi ótu tær seg altíð heimaftur. Men seinast í apríl ella fyrst í mei mánað - tá ið tað leið móti lembing - komu tær heim um Høvdið, heim móti Gráu Steinum, men ikki longur. Tær lembdu vanliga har heimi, so tað varð ikki nógv lembt útav eysturi í Hjøllum.
Seyður liggur altíð lægri á morgni, etur seg niðaneftir móti kvøldinum og er so aftur lægri tíðliga á morgni, so tær munnu koma oman aftur um náttina. Hetta er seyður, sum liggur lágt á haga og etur seg niðan um hálvan hagan og so omanaftur morgunin eftir. Øðrvísi er við fjallaseyðinum - hann flytur seg ikki upp á sama máta oman og niðan, men heldur seg í erva, líka til kuldin kemur. Tær, sum liggja undir Skridnabrúnni, eru niðri við Ánna um morgunin, men so eru tær altíð væl ovari um kvøldið. Tær í Grønadali flyta seg eisini oman og niðan.
Seyðurin hevur fasta leið, tá ið hann stoytir. Skarðærnar t.d. koma altíð út við Ánni. Undir rakstri hevur av og á verið roynt at rikið seyðin aðrar vegir, men tað riggar gjarna ikki væl. Hann vil ganga kendar leiðir, og einki nyttar at tvinga hann - hann er ikki vargur kortini.
Niðansneyt
Niðansneyt vóru tey neytini rópt, ið gingu á Fløtum og Heimi í Dal. Summi, ið ikki komu um brúnna, vaðsaðu um Ánna í Heiðriksstovuánni - ella rættari sagt um Kvíggj. Síðan fóru tey oman við Ánni - oman við húsunum hjá Olsen, oman við Jákupsstovu og oman í Geil. So fóru tey víðari oman í gjøgnum Ánna - sunnan fyri Hólman - og oman um bakkan. Bakkin var eisini so høgur, áðrenn alt varð uppskorið til torv. Sunnan fyri Hólman var bara ein lítil lækja fyrr, og tað var so mikið turt, at teir smíðaðu bátar har. Undir bakkanum fóru neytini so eystur móti Garðará, niðan móti Lítlahúsi, víðari niðan við Garðará, niðan móti Smiðjutoft og niðan um Jógvansstovugerðið, og so vóru tey í haganum. --- Seinni blivu neytini so rikin eystur eftir Kirkjuvegnum, niðan eftir Gomlugøtu Eysturi á Trøð og so gjøgnum Geilina, ið var avløgd, tá ið gerðið var innlagt.
Hvirla á nøsini
Tikið kundi verða til: "Hatta er ein ein góð ær, hon hevur hvirlu á nøsini!" Hvirlan er nøkur smá snúðraði hár sum eitt 10-oyra til ummáls niðri á nøsini. Kristian á Rætt (Christian Christiansen, f. 1882), ið var røktingarmaður fyri Oman Rætt, leit væl til, tá ið tað hevði hvirlu á nøsini.
Oyrnalunsir
Oyrnalunsir eru á kúgv. Einaferð varð sagt við eina konu: "Kúgvin er rak hjá tær!" "Onei", segði konan, "far bara og føl upp á oyrnalunsirnar á henni, so følir tú tað, at hon er ikki rak." Oyrnalunsirnar eru mestsum ein kertil, ið situr aftan fyri oyrað. Var kertilin svunnin, var kúgvin soltin, men var hann stórur, var kúgvin feit.
Altið
Tveir mans standa og práta saman. Annar var ognarleysur, meðan hin átti bæði jørð og kúgv. Tann ognarleysi sigur so, at hann ætlar at fáa sær kúgv. "Hvussu ætlar tú at fóðra kúnna?" spyr ognarmaðurin. "Eg ætli mær at geva henni altið", svarar tann ognarleysi. Ein triði maður, ið var hjástaddur, heldur so fyri: "Hjá okkum fáa hundurin og kettan altið".
Altið er avlop í húsarhaldinum, og hesir báðir hava hildið tað verið ov svangligt hjá tí ognarleysa at fóðra eina kúgv við altinum.
Seyðurin búgvin at royta
Teir gomlu plagdu at siga, at seyðurin var búgvin (at royta), tá ið sýruleggurin var búgvin.
Fyling
Svartur seyður er gjarna verri fylaður enn hvítur seyður, av tí at hann fær minni ljós. Tann svarti seyðurin verður so heitur í sólini, at hann leggur seg í skuggan og fær soleiðis minni ljós.
Einstøk krov í hjallinum skilja seg burturúr, tí tey eru reydligari og bera á grønt. Hesi eru glarfitað og smakka sera væl. Teir gomlu løgdu til merkis, at tað var úr ávísum støðum í haganum, at tað hagagóða kjøtið kom.
Fingu teir eitt lítið lamb til býtis úr einum slíkum staði, kundi tú hoyra, teir taka soleiðis til: "Tað er gott, ið á tí er!"
Úr Lamba til Gjáar
Tað kemur altíð fyri, at onkur seyður fer av haga, og sjálvandi eru veðragjólingarnir ringastir í brundtíðini. "Tað longsta, ið eg veit um, at seyður hevur gingið, er ein veðragjólingur, sum gekk allan vegin úr Lamba og líka norður higar í brundtíðini", sigur ein røktingarmaður. "Eg kann leggja aftrat, at hetta var í 1930unum. Ringt varð til eigarmannin í Lamba, og seldi hann gjáarmanni veðragjólingin fyri 3 kr.".
Serfrælsir
Tað vóru ikki øll í bygdini, ið áttu jørð, men kortini fingu tey loyvi at hava eina ær gangandi í haganum. Einki hávasták varð gjørt burtur úr hesum. Tú kundi bara í øllum stillum spyrja røktingarmann um loyvi, so var tað í lagi.
Eingin tók sær tykni av hesum, og henda góða sosiala skipanin riggaði væl.
Vanliga var tað tó kortini soleiðis, at teir, ið høvdu serfrælsir, skóru upp haga ein dag um árið, og eisini plagdu teir at skeinkja á rættini um heystið.
Teir, ið vit vita um, ið høvdu serfrælsir á Fløtum:
Magnus í Trøðni ( Joen Magnus Joensen, f.1849)
Sørin Joensen, f. 1885, sonur Magnus.
Svend Joensen, f. 1912, sonur Sørin.
Olsen ( Joen Jacob Olsen, f. 1859)
Jákup Sofus ( Jacob Sofus Jacobsen, f. 1900). Jákup Sofus fekk ærina hjá Olsen, men hann hevði hana bert í stutta tíð.
Per í Heiðriksstovu ( Peter Debes, f. 1870)
Óli í Lon ( Ole Berg, f. 1887). Ærin hjá honum lá eysturi á Høvdinum.
Dánjal Klein, f. 1883, sum røktaði í Líðini frá 1905 til 1917, hevði ær gangandi á Fløtum, eftir at hann var givin at røkta. Ærin var ein slags pensión.
Aar 1866, den 8. Marts, holdtes Grandestævne i Bygden Gjov. Samtlige Huusfædre mødte. Det samme blev forrettet som i de foregaaende Bygder. Angaaende Bøgjærderne paa Syderhælvt og de dertil hørende Trøer blev af de Mødende oprettet følgende
Contrakt:
1. Inden Udgangen af dette Aars Mai Maaned skulde samtlige Eiere og Besiddere paa Syderhælvt gjøre Gjærderne omkring deres matrikulerede Bø og de dertil hørende Trøer i god søjdehøj Stand. Højden skal være 1? Alen, naar Gjærdet er opført af forsvarlige Stene. Opføres Gjærdet derimod af Flag, skal det være 2 Alen højt og forsvarlig tykt og Sammes Bag ikke slaas af Eierne, men ligge til Faarene.
2. Til at føra Opsyn med, at Gjærdet gjøres forsvarligt, valgtes Frederik Joensen og Joen Sivardsen, hvilke tillige skulle paase, at Enhver arbeider rigtig paa sin Anpart. Efter disse 2 Mænds Bestemmelse skulde alle de Andre rette sig, hvi nogenslags Tvistighed skulde opstaa.
3. Skulde nogen af Eierne ikke udføre sin Anpart til den bestemte Tid, skulde de 2 nævnte Formænd have Ret til at lade hans Deel udføre af leiet Folk for en Dagløn af 4 Mark, for hver Dag der mangler. Denne Betaling skal kunne udpantes af Sysselmanden uden Lovmaal og Dom, i Mangel af mindelig Betaling.
4. Efter saaledes at være opførte skulde Gjærderne holdes forsvarlig ved lige, og hvis Nogen forsømmer dette paa sin Part, skal han erstatte den Skade, som mulig opstaar.
Dette samtyktes af de Mødende, og underskreve de Protokollen, efter at Samme var oplæst.
Joen Joensen Frederik Joensen Jacob Hansen
m.p.P. m.p.P. m.p.P.
Johan Klein Jacob Poulsen Joen J. Heinesen
m.p.P. m.p.P. m.p.P.
Heine Joensen Jacob Hansen Joen Sivardsen
H.P. Jacobsen Daniel Rasmussen Johs. Hansen
Chr. Sivardsen Hans P. Ole-Christiansen Marius Berg
Joen Juul Thomasen Chr. Hansen Joen Berg
Alle m. p. P.
Angaaende Veienes Vedligeholdelse, hvorom der blev ført Klage, paalagdes det Skydsskafferen at udnævne Mænd til Sammes Istandsættelse efter Mandtal, hvilket ogsaa de Mødende samtykte.
Mødet hævet
D.J. Danielsen
Poul Poulsen, C. L. Weihe
Aar 1902, den 11. Januar, holdtes efter foregaaende Bekendtgørelse Grandestævne i Bygden Gjov. De sædvanlige Forretninger udførtes. Ingen Ros holdes i Bygden. Til Tilsynsmand i H. t. Lov af 11. Marts 1892? 1 om Ødelæggelse af Ravnens Yngel valgtes Cornelius Johannesen af Gjov. - Markeskællene ere ikke eftersete i Henhold til det i Fjor stedfundne Valg, men ville blive eftersete for de Marks vedkommende, hvor dette menes at tiltrænges. - Der gaves de mødte Ejere Paalæg om at genopføre de Bygdevarder, som betegne Vejen fra Gjov til Funding, forsaavidt de vedrøre Bygden Gjov. De mødte Ejere af Haugeparten Syderhelft i Gjov begærede at faa Markeskælvarder nedsatte mellem Haugeparten Syderhelft i Gjov og Haugeparterne Botn og inde i Hauge og Lien og i Huse i Funding; til at udføre dette sammen med Ejerne af de to sidst nævnte Haugeparter og Sysselmanden valgte de: Poul Hansen Debes, Petur Pauli Joensen, Kornelius Johannesen, Poul Klein, Ole Debes og Joen O. Christiansen, alle af Gjov, og skal alt, hvad disse Mænd foretage eller bestemme m. H. t. Markeskællet, være bindende for Haugens Ejere.
Oplæst og vedtaget.
Grandestævnet sluttet.
Vidner
C.L.Weihe H.P.Poulsen. T.J.Petersen


text:
Fyrr var tað skikkur, at um ein drongur ynskti at giftast við einari gentu, so fór hann til pápa hennara, og bað um hennara hond........Í dag hevði tann skemtiligi pápin svarað, um tú ikki vilt hava alt av henni, fært tu einki.... tú kanst ikki bara fáa hondina..... haha. Tvætl til síðis.
Í vígslu ritualinum, sigur prestur eisini, “so gevi hvørt annað hond um tað” , sum fyri at siga, at avtalan er í hús, og sum oftast leiðast parið út eftir vígsluna, men so byrjar dagligdagurin, og ikki sær man nógv pør ganga og leiðast í dag. Flestu hugsa nok ikki um tað, og eg havi spurt onkrar vinkonur um, hví tey ikki leiðast við teirra maka, og har komu svar sum “Tað hugsi eg ikki um” og “tað plagdu vit”, “Vit hava verið gift so leingi” og “tað ger man ikki...” sum halda tey tað vera flovusligt.
Tað skilji eg slett ikki. Hví er tað flovusligt, at vísa at man er góður við ein? Eg og maðurin leiðast sum oftast, tá ið vit ganga úti, og fyri meg hevur tað nógv at siga. Eg føli meg tryggan, og elskaðan, tá ið han heldur mína hond.
Eg minnist at omma og abbi mín gingu altíð og leiddust, tá ið tey vóru úti saman. Abbi var ein hampuliga stórur maður, og omma, ein lítil kvinna, og eg hugsi, at omma hevur kent henda sama tryggleika, við at leiða abba, sum var hann har fyri at verja hana móti øllum keðiligum.
Síggi eg eldri pør í dag, sum ganga og leiðast, blívi eg heilt heit um hjartað, tí fyri meg er tað eitt tekin uppá, at man er góður við hvønn annan, og ynskir at vera har fyri hvønn annan. Eg veit, at tað eru ikki øll, ið dáma fysiska kontakt, men eg eri ein av teimum, ið dámar tað, og eri ikki bangin fyri at vísa, at eg eri góð við fólk, við einum klemmi, ella at leiðast.
Eg haldi, at einki er meira romantiskt, enn at síggja eitt eldri par ganga og leiðast.
Hevur tú nakrantíð verið illa fyri, havt ilt í høvdinum ella kent teg ótryggan, og so er tann tú ert góð(ur) við komin og hevur hildið í hondina á tær, og knappuliga hevur tú tað nógv betri? Hatta er ikki bara innbilningar. Ein maður ið kallaðist Pavel Holdstein hevur kannað hetta fyribrygdið, og tað vísti seg, at við fysiska kontakt, synkronisera vit psykisk við okkara partnara, ja so nógv, at um tú hyggur djúpt í eyguni á tínum maka, so banka hjørtuni í takt, og ein kanning, sum NCBI hevur almannakunngjørt, vísti, at kærleikin frá tínum elskaða er pínustillandi, og vísti tað eisini, at maðurin fekk størri empati við at halda konuni í hondini.
Eitt dømi var, tá ið eg skuldi í CT skannaran. Eg má viðkenna, at eg havi klaustrofobi, og hóast eg veit, at tað ikki sker nakað, og eg sleppi útaftur, so panikkaði eg eina løtu, tá ið tey koyrdu meg inn í hatta smala rørið, eg føldi tað, sum fekk eg ikki andað. Sjúkrasysturin spurdi um hon skuldi fara eftir manni mínum, sum sat í bíðirúminum, og hann kom so inn, og sat og helt í hondini á mær. Eg fekk slappa av, og ótryggleikin fór vekk. So jú, fyri meg gjørdi tað mun. So, jú tættari kontakt, vit hava við okkara maka, jú minnið pínu kenna vit, so haldið fast í hvønn annan, tað kann gerast pínufult, at sleppa.
Joy Ann Simonsen
Eg er fødd í Wiesbaden, Tysklandi, uppvaksin í Keypmannahavn, nú búsitandi í Norðragøtu. Maðurin og eg eiga trý vaksin børn, 26, 22,og 16, har tvey tey yngstu búgva heima. Eri útbúgvin korrespondentur í enskum, tyskum og havi ein ED í enskum. Eisini eri eg útbugvin fitnessinstruktørur og arbeiði sum móttøkufólk/venjari hjá Vælveru Fitness í Saltangará.


text:
1941
Jump to navigation Jump to search
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- Tíðindablaðið Dúgvan verður útgivið aftur eftir at hava verið niðurlagt síðan 1928.
- 7. desember - Skipið Sauternes, vanliga nevnt Jólaskipið, gongur burtur í Fugloyarfirði.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 24. mai - Bob Dylan, amerikanskur tónleikari.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 8. januar - Robert Stephenson Smyth Baden-Powell, stovnari av skótarørsluni.
- 13. januar - James Joyce, írskur rithøvundur (f. 1882).
- 4. juni - Wilhelm II, týskur keisari (f. 1859).
- 7. august - Rabindranath Tagore, indiskur rithøvundur, komponistur, heimspekingur, málari og tónleikari (f. 1861).


text:
Samstarvið við Ó heldur fram
Samstarvsavtalan ið vit hava havt við Ó tey seinastu árini heldur fram. Avtala er gjørd um at halda fram á sama hátt sum undan farin ár, og hevur við sær at vit framhaldandi vera ein týdningarmikil og sjónligur viðspælari í menningini av føroyska lestrarumhvørvinum.
Vit eru fegin um at leingja avtaluna, sum gevur okkum møguleika at geva okkara íkast til føroysk ung og lesandi, bæði í Føroyum og uttanlands. Vit hava seinastu árini miðvíst ment okkara tænastur og tiltøk til ung, lesandi og útisetar, og vit gleða okkum til at halda á fram við hesum arbeiði.
Samstarsavtalan hevur harafturat við sær, at vælumtóktu tiltøkini “Hjálp, eg skal uttanlands at lesa” og “Summar og fjakking”, ið hava savnað hundraðtals lesandi, halda fram.
Tiltakið ”Hjálp eg skal uttanlands at lesa”, verður aftur á skránni 1. august kl. 19 í Spaniastovu í Klaksvík, og tann 2. august kl. 19 hjá BankNordik á Oknarvegi í Tórshavn.


text:
Ranchus er bólkur mannaður av fýra havnamonnum, ið møttust til fyrstu venjing í einari hyttu í haganum á Ternuryggi. Smáttan er síðani niðurbrend.
Vanliga spæla teir heldur heldur larmandi rokk konsertir. Í 2014 gav bólkurin út fløguna ”Feeling Like A Caged Lion Pacing Behind One Way Glass”, og í 2017 kom sjey-tumma pláta ”Eat Silk” og í 2018 EP’in ”Live From The Barn”. Á HeiMA spæla Ranchus tó akustisk.
Sí munin niðanfyri:
”Clog” (akustiskur)
”Clog” (elektriskur)
Seinastu tíðina hevur ikki verið nógv at hoyrt til bólkin. Teir hava fingist við eina nýggja útgávu, ið er við at vera klár. Dagurin nærkast og teir gleðast – og onnur við.
Ranchus eru:
Sigmund Zachariassen
Sjúrður Samuelsen
Ólavur á Skipagøtu
Jónsvein Mikkelsen.
Atgongumerkir til HeiMA kunnu keypast á atgongumerki.fo


text:
Klokkan 9 í morgin skipa manningarfeløgini, Fiskimannafelagið og Skipara- og Navigatørfelagið, fyri stórum mótmælistiltaki uttanfyri Tinghúsið, at vísa sína misnøgd við nýggja uppskotið um fiskivinnu.
Um somu tíð verður næstan allur tann føroyski fiskiskipaflotin á Havnini.
Mótmælistiltakið hjá manningum og skipum er í sambandi við 1. viðgerðina av uppskotinum um fyrisiting av okkara sjófeingi sum byrjar klokkan 10 í morgin.
Nýggj spurnarkanning er júst nú løgd út á VP.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Síðani undirritaði skrivaði greinina: “... tey stúra fyri forfylging, smáligari elting og at fella í ónáðir ...”, hava nógv fólk gjørt vart við seg, greitt frá dømum, og hvørja ávirkan teirra ALMENNU viðmerkingar hava havt fyri tey og teirra familju. Takk fyri tykkara ískoyti.
Frágreiðingarnar vóru stundum daprar, nívandi, ógvusligar og hjartanemandi at lurta eftir.
Men tað eru ikki bara tey, sum gera vart við seg, sum ALMENNIR viðmerkjarar, skriva greinar ella lesarabrøv, men eisini øll hini, sum ikki troysta sær yvirhøvur at luttaka í almenna kjakinum.
Júst orsaka av teimum sjónarmiðum, sum komu fram í grein míni, halda tey seg burtur frá at luttaka í almenna orðaskiftinum. Tey vóru sanniliga døpur í huga, og lótu ongan iva vera um vónloysi teirra.
Hetta vóru boðini frá teimum!
Hvørji eru hesi fólkini?
Hugsaði við mær sjálvum: hvat er hetta fyri samfelag vit liva í, hvørju eru hesi fólkini, sum ræða øðrum fólkum frá at gera almennar viðmerkingar?
Jú, umframt “privatir” einstaklingar, so sita nøkur í almennum størvum, onnur, sum fólkavald umboð, og tá eg spyrji hvørji tey umboða, so svara tey flestu sum í ein munn, at tey hava varhugan av, at tey í høvuðsheitum umboða:
• Síni egnu áhugamál
• Áhugamálini hjá familju, vinum og kenningum
• Áhugamálini hjá sínum egna arbeiðsplássi.
..... og at áhugamálini hjá samfelagnum í síni heild komu í FJÓRÐU røð.
Hetta vóru frágreiðingarnar. Eftir mínum tykki ódámligar útsagnir.
Fólkaræði ikki ein trupulleiki, men
Men heilt samdur eri eg kortini ikki við øllum útsagnunum. Tað finnast fólk í almennum ábyrgdar størvum, sum røkja størv síni samvitskufult og á ein fyrimyndarligan hátt, spell er tað, at tað skulu vera tey fáu, sum á ein ófantaligan og óunniligan hátt IKKI gera sítt arbeiði til lítar, sambært teimum ásetingum, sum tey til eina og hvørja tíð eru fevnd av.
Tað er ikki skipanin hjá fólkaræðinum, sum er ein trupulleiki, men tey fáu, sum ikki duga sær hógv, og sum brúka støðu sína tilvildarliga og á ein óhøviskan hátt til egnan fyrimun.
Lasse Klein
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo