text:
Ingi Samuelsen: Góður atburður hjá børnum
Anna og Tinna – Tað skal vera stuttligt
– At ganga til ítrótt skal vera stuttleiki, og ikki kennast sum nakað trýst. Tað halda Tinna Berg Jørgensen og Anna Sørensen, báðar 10 ára gamlar og ganga í Skt. Frans skúla.
Hvønn mikudag millum 17 og 18 eru tær Hvirluvindar. Hvirluvindar eru børnini, sum venja í felagnum Hvirlan, ið er eitt av tveimum feløgum, sum íðkar frælsan ítrótt í Havn. Um veturin gongur venjingin fyri seg í einari av fimleikahøllunum í Kommunuskúlanum, og um summarið eru tey á Tórsbreyt. Tað vóru foreldrini hjá Tinnu og Annu, sum hildu, at tær skuldu fara at royna frælsan ítrótt. Hóast tær ikki vistu rættiliga hvat tað innibar tá tær byrjaðu sum 9 ára gamlar, so eru tær nú sannførdar um, at tað er ordiliga stuttligt at ganga til frælsan ítrótt, so tær kenna tað als ikki sum nakað trýst.
– Vit gera altíð okkurt skeg, tá vit eru til venjing. Klatra, loypa og royna okkum í forðabreyt. Eisini hava vit stoppdans – tað er super.
Hvirlan hevur lagt seg eftir at vera opin fyri øllum, sum ynskja at vera við, og ikki ganga so høgt uppí kappingarpartin av ítróttinum. Høvuðsvenjari hjá minstu børnunum í vetur er Randi Kúrberg.
– Børnini sleppa at royna alt møguligt hjá okkum. Tað hevur týdning, at børnini fáa roynt og vant sín motorikk, javnvág og kropsliga smidleika. Áðrenn børnini eru 10-12 ár er ikki møguligt at siga, um eitt tað verður ein góður rennari, kastari ella leypari. Tí fara vit ikki ígongd við servenjingarnar fyrr enn tey eru vorðin eldri og sjálvi hava verið við í avgerðini um hvørja sergrein tey skulu íðka. Meðan tey eru yngri, royna vit alt, og so eitt sindur afturat, sigur Randi smílandi.
Dreingir og gentur venja saman og munur verður ikki gjørdur á hvørjum menningarstøði børnini eru. Tað hava tey ungu einki ímóti, tí tað skal vera stuttligt og hugnaligt.
– Viðhvørt kann onkur av dreingjunum kanska vera eitt sindur irriterandi, men so siga vit tað bara við hann, ella siga tað við ein vaksnan. Tað sigur Randi, at vit skulu gera, greiða tær báðar Tinna og Anna frá.
Tá Hvirluvindarnir venja, eru nakrir reglur, ið skulu haldast. Millum reglurnar er, at børnini skulu lurta eftir hvat sagt verður, at tey skulu hjálpa venjarunum og tey sleppa ikki at yvirhála.
Fyrilit er eisini eitt afturvendandi orð, sum venjararnir brúka í venjingini.
– Eg haldi ikki, at tað er nakað av børnunum, sum ikki veit hvat tað merkir at hava fyrilit fyri hvørjum øðrum, sigur Randi Kúrberg.


c: text/html

text:
Á Ólavsøku hevði Karavella Marionett-Teatur 7 sýningar av Skrímslalív á Tjóðpallinum. Væl varð vitjað og tær báðar seinastu sýningarnar vóru meir enn útseldar.
Í heyst fer Skrímslalív á ferð og til ber hjá skúlum, barnagørðum og øðrum stovnum ella fyritøkum at bíleggja sýningar. Karavella Marionett-Teatur kemur út til tykkara at spæla.
Tvær almennar sýningar vera tó í næstum:
Á Fuglafjarðar bókasavnið tann 3. september kl. 14 (og kl. 15.30 um tað fyrra sýning er útseld).
Á Sunda bókasavnið tann 15. september kl. 15.30.
Sýningarnar eru í samband við mentanarvikurnar í kommununum báðum.
Um áhugi er fyri at bíleggja sýningar, so ber til at ringja á tlf. 216596. Les meira HER

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rastafarilæran
Rastafarilæran tók seg upp ímillum tey fátæku í Kingston í Jamaika í 1930-árunum. Tey, ið taka undir við hesari læru, halda, at Haile Selassie (1892-1975), sum var keisari í Etiopia, var ein gudur. Tey trúgva eisini, at Gud (Jah) skal føra tey aftur til Etiopia, hitt lovaða landið. Ras Tafari (Haile Selassie) ráddi í Etiopia tey árini, óteljandi afrikonsk fólkasløg vórðu kúgað um allan heim. Hjá mongum menniskjum í Karibia gjørdist hann ímynd um betri kor. Tey blandaðu saman frásøgur úr Bíbliuni og ynski og dreymar sínar og hildu, at svarta ættarslagið var útvalt fólk, ið hevði tolt nógv, men at Haile Selassie nú skuldi bjarga teimum og føra tey heim aftur til eitt betri lív í Afrika. Tey nevndu seg rastafarianar, eftir honum. Síðan í 1970-árunum er reggaetónleikurin, sprottin úr rastafarilæruni, farin um allan heim. Rastafarianar eta vanliga ikki svínakjøt, eru ímóti harðskapi og ganga við síðum flættum. Klæði teirra eru mest grøn, gul og reyð, ið eru litirnir í tjóðarmerki Etiopia.


text:
Heildarsýnið er eitt yvirskipað amboð, sum sosialráðgevar brúka í sínum arbeiði, har fyrilit verða tikin fyri bæði individuellum viðurskiftum, menniskjaligum sambondum og samfelagsviðurskiftum sum heild og teirri ávirkan hettar kann hava á lívsgongdina hjá tí einstaka.
Í sosiala arbeiðinum verður sostatt strembað eftir at síggja borgaran í eini størri heild, sum part av umhvørvinum og kringumstøðunum, hann livur í og er partur av. Tann breiða og tvørfakliga heildarmetingin gevur eina meira kvalifiseraða mynd av teimum sosialu avbjóðingunum hjá borgaranum, enn tann spesialiseraða vitanin gevur.
"Menniskja í miðjuni" merkir, at vit eru fødd ymisk, við ymiskum møguleikum og forðingum, og at vit gjøgnum lívið mennast av okkara umstøðum og royndum og gerast meira ella minni sterk, mótstøðufør o.s.fr.
Familjan og okkara næstu hava ávirkan á okkara sálarheilsu, sosialisering og persónleika.
Teir bólkar, vit eru partar av eru eisini við til at menna okkum. Bólkaávirkan fáa vit áhaldandi gjøgnum alt lívið.
Stovnar hava ávirkan, tí sum menniskju eru vit stóran part av lívinum á stovnum, so sum barnagarði, skúla og arbeiðsplássi.
Samfelagsviðurskifti hava týdning fyri okkara persónligu menningarmøguleikar og avmarkingar.


text:
Herluf Arnason (1902-1975)
Herluf Arnason varð føddur 2. juni 1902 í Havn. Foreldur hansara vóru Geirlaugur Sveinn Arnesen úr Íslandi og Maria Justinussen úr Havn.
Húsini, har hann varð føddur, eru fyri mongum árum síðani tikin niður. Tey stóðu ímillum Kristnastovu og gamla H.N. Jacobsens bókhandil.
Pápin sigldi fyri tað mesta við donskum skipum og doyði á ungum árum í Ålborg, tá ið skipið, ið hann var við varð ásiglt, meðan teir lógu við bryggju. Kamarshurðin, har hann lá og svav, fór í baklás, og hann fór til botns við skipinum.
Tey sótu nú illa í tí, men Jóhan Restorrf, ið var bakari í Havn, beyð Herlufi arbeiði at bera breyð út í býin eftir skúlatíð. Fyri hetta arbeiði fekk hann 10 krónur um árið, 1 rugbreyð og 1 fransbreyð hvørt leygarkvøld og so døgurða hvønn dag. Hetta hjálpti væl.
Eisini plagdi Herluf av vera urgupumpari hjá Waagstein í Havnar kirkju.
Hini systkini hjá Herlufi vóru: Otto, Arni, Stendor og Anna. Otto arbeiddi í mong ár á skipasmiðjuni í Havn, Arni gjørdist bókbindari, men doyði í ungum árum, meðan Stendor og Anna fluttu til Danmarkar. Anna var bókbindari og Stendor arbeiddi í byggivinnuni. Ein av eftirkomarum Stendors gjørdist kendur fótboltsleikari, Frank Arnesen at navni.
Eftir fermingaraldur fór Herluf til sjós, og sum ungur maður varð hann umvendur. Hann plagdi at siga: “Í skúlanum fekk eg trúgvandi lærarindu, Mariu hjá Konradi (1874-1960). Hon byrjaði altíð tíman við bøn, og tá birtist ein neisti í mær at læra Harran av álvara at kenna”.
Herluf varð doyptur í Ebenezer í Havn, og har gjørdist hansara andaliga heim.
Í Ebenezer hitti hann Masu, sum var komin til trúgv á Tvøroyri. Tey giftust í 1934. Bæði Herluf og Masa vóru virkin í Ebenezer. Hvørki Masa ella Herluf skammaðust at bera eitt orð fram.
Masa var sjúkrasystir og hevði sostatt góðan møguleika at koma á tal við fólk.
Herluf var mildur av lyndi og nýtti góðu sangrødd sína at bera boðskapin fram. Tey flestu virdu hann fyri hetta, serliga tá ið hann á sjúkrastovum og á møtum sang sálmin: ” Á Jesus, lambið Guds eg sá..” Henda sangin plagdi hann ofta at nevna sín serliga sang.
Herluf ferðaðist ofta kring oyggjarnar at halda møti saman við øðrum brøðrum. Eisini var hann nakrar ferðir í Grønlandi og helt møtir. Her hitti hann kenda grønlendska listamannin, Alibak (1922-2007), og teir gjørdist góðir vinmenn. Alibak var eisini í Føroyum og vitjaði Herluf.
Herluf lærdi seg bókbinding hjá bróðrinum Arna, og serliga legði hann seg eftir handgylling. Eisini róði hann út, og at vera á floti dámdi honum væl. Hann var góður miðamaður.
Herluf og Masa tóku sær Judith, systirdóttir Masu til fosturs, og tá ið Judith seinni giftist Edmundi Jacobsen úr Fuglafirði, keyptu Edmund og Herluf húsini á horninum Tórsgøtu – Sverrisgøru frá Linu Restorrf og fluttu tey inn hiðar í 1941.
Í kjallaranum hevði Herluf bókahandil og Judith hevði bókabinding í einum útbygningi móti Mariu Poulsen.
Nú er parkeringsøki har húsini hjá Herlufi vóru.
Herluf Arnason andaðist á sumri 1975.
Frásøgn: Heri Jacobsen
Í 1968 gjørdi Johan Vang eina smalfilmsupptøku av Herlufi Arnason í Ebenezer í Havn,
har Herluf sang nr. 687 í SONGBÓK GUDS FÓLKS, “Á Jesus, Lambið Guds eg sá”.
Herluf sigur eisini nøkur orð.
Øssur Berghamar hevði fylgispælið.
Jógvan Hammer gjørdi ljóðupptøkuna, og Zacharias Hammer hevur sett saman myndina og ljóðið.


text:
Samandráttur:
Línuskip: Fýra línuskip eru til fiskarí, eitt við Ísland og hini trý fiska longu og brosmu við Føroyar. Eitt landar mánadagin, kanska okkurt síðst í vikuni ella fyrst í aðru viku. Restin av av línuflotanum liggja við bryggju, men vit vantað at fleiri fara avstað tá veðri batnar.
Útróður: Streymurin verður brúkiligur og veðri verður eisini hampuligt, so vit vantað at bátarnir fara út at royna.
Djúpvatnstrolarar: Ein fiskar tosk og hýsu og kemur helst at landað miðskeiðis í vikuni. Tveir fiska svartkalva og frysta fiskin umborð. Restin liggur við bryggju, men fara út tá veðri batnar.
Partrolarar: Fleiri pør eru komin inn at landa ídag (fríggjadag 13 okt.) vegna vánaligt veður. Fiskiskapurin er brúkiligur. Tað er lítið av hjáveiðu hjá partrolarunum. Vit vantað at fleiri fara út tá veðri batnar.
Trolbátar: Allir liggja við bryggju, men helst fara nakrir út um vikuskiftið og koma so vantandi at landa síðst í vikuni ella fyrst í aðru viku. Teir fáa mest av toski og hýsu.
Garnaskip: Allir liggja við bryggju, men teir fara avstað tá veðri fer at batna. Allir fiska svartkalva og koma allir vantandi at landað síðst í vikuni.
Heinta alla metingina her


text:
Gunnar Hoydal
Gunnar Hoydal (føddur 12. september 1941 í Keypmannahavn, deyður 15. apríl 2021) var føroyskur rithøvundur og arkitektur.
LívsleiðEdit
Gunnar Hoydal varð føddur í Keypmannahavn í 1941, men vaks upp í Klaksvík og í Havn.[1] Hann fór ungur til Danmarkar at ganga í skúla, og í 1967 var hann útbúgvin arkitektur. Í 1972 var hann settur í starv sum býararkitektur í Tórshavn, og røkti hann hetta starv í mong ár. Gunnar hevur skrivað og givið út yrkingar, stuttsøgur, skaldsøgur, leikir, ferðafrásagnir, listabøkur, ritroyndir og sangir, sum systirin Annika Hoydal syngur. Evnisvalið spennir víða – frá tí kensluborna til tað satiriska, frá tí persónliga til tað samfelagsliga. Gunnar hevur verið sera virkin á mentanarøkinum. M.a. hevur hann verið formaður í Rithøvundafelag Føroya, formaður í Listafólkasambandinum (LISA), limur í Mentunargrunni Løgtingsins, formaður í Fjølriti og Arkitektafelag Føroya. Umframt at skriva hevur hann eisini týtt útlendskar bókmentir til føroyskt. Í 2011 kom bókin Huckleberry Finn eftir Mark Twain út á føroyskum, Gunnar hevði týtt til føroyskt.
- 1972 Settur sum býararkitektur í Havn.
- 1981 - 1986 Formaður í Rithøvundafelagi Føroya.
- 1982 - 1988 Stovnari og fyrsti formaður í listafólkasambandinum LISA.
- 1984 - 1988 Limur í Mentunargrunni Løgtingsins.
- 1986 - 1994 Formaður í Ljósritagrunninum/Fjølriti.
- 1990 - 1995 Formaður í Arkitektafelagi Føroya.
- 1998 - Formaður í Rithøvundafelagnum.
Heiðurslønir og tilnevningarEdit
- 1982 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrarbókmentir.
- 1989 - Í uppskoti til bókmentavirðisløn norðurlandaráðsins
- 1993 - Í uppskoti til bókmentavirðisløn norðurlandaráðsins[2]
- 2002 - Mentanarvirðisløn Landsins
- 2010 - Skaldsøga hansara Í havsins hjarta var tilnevnd til Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins[3]
ÚtgávurEdit
- 1972 - Myndasavn (bók um listamannin Ingolf Jacobsen á Kamarinum)
- 1976 - Den gode vilje (leikur til danska sjónvarpið, saman við Steinbjørn B. Jacobsen)
- 1982 - Av longum leiðum (stuttsøgur og ferðafrásagnir)
- 1983 - Mit eget land (sangir saman við Anniku Hoydal)
- 1988 - Hús úr ljóði (yrkingar)
- 1989 - Ingálvur av Reyni (listabók saman við øðrum)
- 1990 - Dulcinea (sangir saman við Anniku Hoydal)
- 1991 - Undir Suðurstjørnum (skaldsøga)
- 1995 - Janus Kamban (listabók)
- 1997 - Skeyk (sangleikur saman við øðrum)
- 1999 - Havið (sangir saman við Anniku Hoydal)
- 1999 - Dalurin Fagri (skaldsøga)
- 2001 - Land í sjónum (tíðartekstir)
- 2007 - Í havsins hjarta (skaldsøga)
KeldurEdit
- ↑ Eirikur Lindenskov: Gunnar Hoydal farin 79 ára gamal, in.fo, 16.04.2021
- ↑ Bokasolan.fo, Gunnar Hoydal
- ↑ Norden.org, Gunnar Hoydal


text:
Fjepparin: Diana L. Nielsen
Undan dystunum spyrja vit onkran fjeppara nakrar spurningar. Hesu ferð er fjepparin Diana L. Nielsen.
Navn?
Diana L. Nielsen
Hevur tú fast pláss til dyst við Løkin og hvar?
Ja, tað havi eg. Við miðlinjuna, har sum allar konurnar sita. Har fær man rópt eitt sindur.
Spældi tú sjálv, og hvar?
Eg haldi ikki, at tað var nakar kvinnufótbóltur, tá eg var yngri.
Hvussu kom áhugin fyri fótbólti?
Beiggi mín sparkaði sum yngri – tað hevur nokk givið mær áhuga. Men eg haldi, at eg altíð havi verið spent.
Yndisleikari hjá NSÍ?
Liðið er sum heild so sera gott í løtuni, at tað er vónleyst at taka nakran ávísan burturúr rúgvuni.
Størsta løtan sum NSÍ-fjeppari?
Tá vit blivu føroyameistarar, og tá vit blivu steypavinnnarar á ólavsøku.
Størsta styrkin hjá NSÍ?
Tað er tann góði moralurin. Teir vísa seg at vera so góðir við hvønn annan og spæla sum eitt lið.
Í morgin møta vit B71?
Teir eru sera ringir at døma um. Teir kunnu vera truplir sera truplir at spæla móti.
Hvat væntar tú, úrslitið verður í morgin millum NSÍ og B71?
Eg hopi, at vit vinna. Seinast vunnu vit 2-0. Lat meg siga 3-1 til okkara. Tað hevði verið gott við nøkrum málum fyri málúrtøkuna.
Hvønn skulu vit spyrja næstu ferð?
Mildrid Hentze.


text:
Ætlar tú tær at fara ella leitar tú eftir einum friðskjóli, er Kvinnuhúsið ein møguleiki. Í Kvinnuhúsinum fæst ráðgeving, vegleiðing og hjálp til sjálvhjálp. Eisini ber til at búgva á Kreppumiðstøðini í Kvinnuhúsinum eitt tíðarskeið. Børn eru vælkomin við.
Kvinnuhúsið byrjar samrøðubólkar tvær ferðir um árið. Í bólkinum hittast kvinnur ið hava tað til felags, at tær hava verið útsettar fyri harðskapi.
Kvinnuhúsið bjóðar samrøður við sálarfrøðing.
Í dag - 25. November - er Altjóða dagur móti harðskapi móti kvinnum. Hetta er ein dagur, har vit varpa ljós á, at harðskapur móti kvinnum er ein samfelagstrupulleiki, sum er áleikandi í flestu londum kring heimin - eisini í Føroyum. Og sambært nýggjastu tølunum hjá Kvinnuhúsinum er 2020 eitt ár við serliga nógvum áheitanum um harðskap.
Frá kvinnu ið ynskir at deila sínar upplivingar
Einaferð, fyri ikki so øgiliga lang…
Tað kann vera ringt at siga frá, tá tú hevur verið fyri harðskapi. Tað kann eisini ve…


text:
Charles Darwin 1809-1882
Charles Darwin var enskur náttúrusøgufrøðingur, sum skelkaði heimin í 1859, tá ið hann í bókókini: Veranna uppruni (On the Origin of Species), segði, at menniskjan er nær skild við apurnar. Hugsanir Darwins eru enn á døgum grundarlag undir pørtum í menningarlæruni ella evulutiónsástøðinum. Orðið evulutión merkir »at taka seg fram, at mennast« og sigur, at allar livandi verur mennast ella broytast, sum tíðin gongur. Ástøðið er í trimum høvuðspørtum. Fyrsti er frábrigdi. Hjá øllum livandi verum eru frábrigdi t.d. í stødd, skapi, liti og styrki. Til eru ikki tvær verur av sama slagi, sum eru meinlíkar. Onnur fortreyt fyri ástøðinum er, at hesir munir ávirka, um veruni er lív lagað, og hon nørist. Ávísir eginleikar, t.d. litur, kunnu gera, at dýr ella planta av ávísum slag er betur fyri at standa seg. Summi dýr og summar plantur hava eginleikar, sum falla væl til umstøðurnar. Hesar verur hava lagað seg betur eftir umstøðunum, og hesar eginleikar nevna vit tillagingar. Triði partur er arvur. Tillagingar, veri seg lit og skap, ið hjálpa einari veru at standa seg, kann avkomið arva. Arvar avkomið hesar eginleikar, hevur tað eisini betri møguleika at koma undan. Sum ættarlið fara, verða best tillagaðu dýrini og planturnar flest. Tær verur, sum ikki hava lagað seg, doyggja. Nógvir granskarar halda, at tey mongu mió. sløg, sum eru á jørðini nú, eru komin av hesari menning.
Eftir at Charles Darwin hevði skrivað Veranna Uppruni, vóru tað nógv, ið flentu at honum, tí hann helt at menniskjan var skild við dýrini.
Steinrenningar, t.e. dýraleivdir í jørðini, verða nýttar at prógva menningarlæruna. Tær vísa, hvussu dýr og plantur so líðandi eru broytt upp ígjøgnum tíðirnar. Eftir aldrinum á beinunum í steinrenningunum kunnu tey síggja, nær ið hvør fílur hevur livað. Granskarar kunnu ikki vera vísir í, at eitt filaslagið hevur ment seg til annað fílaslag. Men ikki er tað sannlíkt, at hvørt fílaslagið hevur verið sjálvstøðugt slag. Sannlíkari er, at teir eru skildir. So við og við, sum fleiri steinrenningar verða funnar, gerst skyldskapurin millum ymisk dýr ella ymiskar plantur sjónskari.
Charles Robert Darwin
Ein hin mest umstríddi persónurin í nýggjari tíð, er óivað Charles Robert Darwin. Men, hvør var hann? Hvat gjørdi hann? Hví kom hann fram til niðurstøður innan náttúruvísindi, ið enn tann dag í dag kunnu seta sinnini í kók? – Hendan greinin skal royna at varpa ljós á sjálvan persónin Charles R. Darwin og annars nema við partar av lívsævisøgu hansara.
Henda grein byggir á fyrilestur í sambandi við tiltakið Darwin 200 ár, og fílan 'Lívssøga Charles Darwin' hevur myndir til fyrilesturin.
Aldurstrin: frá 10. flokki
Lærugrein: Søga og samtíð
Kjarnaøki: Tíð og rúm
Charles Robert DarwinTak niður...
Lívssøga Charles DarwinTak niður...
Darwin og tær føgru bókmentirnar
Fyrilestur við Turið Sigurðardóttir á Náttúrugripasavninum 11.11.09 í sambandi við, at Charles Darwin hevði verið 200 ár og at tað eru 150 ár síðan Uppruni Veranna kom út í 1859.
Í fyrilestrinum verður víst á dømir úr føroyskum bókmentum, ið, so ella so, eru ávirkaðar av menningarlæru Darwins.
Hans Andreas Sølvará - Menningarlæran í Vísindaástøðiligum høpi
Fyrilestur, í Náttúrugripasavninum tann 5. aug. 2009, í sambandi við, at tað eru 200 ár liðin síðan Darwin var føddur og 150 ár síðan bókin 'On the Origins of the Spesies' kom út.
Menningarlæran hevur fingið ómetaliga stóran týdning á samfelag og mentan vestanfyri tey seinastu 150 árini, men atfinningarnar móti læruni hava eisini verið nógvar og harðar. Í hesum fyrilestrinum verða menningarlæran og tær atfinningar, sum hava verið settar fram ímóti henni, settar inn í eitt vísindaástøðiligt høpi, har nomið verður við tann heimspekiliga spurningin um, hvat vísindi yvirhøvur eru fyri nakað.
Hvat er evolutión?
Fyrilestur hjá Eyðfinni Magnussen í sambandi við, at Charles Darwin hevði verið 200 ár tann 12.feb. 2009. Høvuðsheitið er: Um læruna hjá Darwini í undirvísingini.
Evolutión er læran um, hvussu livandi verur broytst í náttúruni.
Nakrir av høvuðsspurningunum í evolutiónuni
• Hví finnast tað so nógvar ymisk livandi verur á
jørðini?
• Hví eru tær felags um summar eginleikar, men
ikki um aðrar?
• Hví hava tær tað skap og virki, sum tær hava?
• Hví finnast summir djórabólkar bert í Australia,
og aðrir bert í Suðuramerika?
Framløgan kann takast niður, sum pdf og er væl egnað, sum fakliga kunning og íblástur til læraran.
Lívssøga Charles Darwin
Fyrilestur frá 12. feb. 2009 v/ Dánjal Petur Højgaard, lívfrøðingi í sambandi við, at 200 ár eru síðani Charles Darwin varð borin í heim.
Hvør var Charles R. Darwin?
Hvat gjørdi hann - og hví?
Fyrireikarar: Føroya Fróðskaparfelag, Lívfrøðingafelagið og Náttúrugripasavnið.
Lærugrein: Søga og samtíð
Kjarnaøki: Tulkan og miðlan
Menningarástøði og hugmyndafrøði
Kirsten Brix: Darwin fyrilestur, august 2009.
Brotmynd í 4 pørtum um vald og kyn við støði í bókmentaligari viðgerð
Menningarástøðið eftir Charles Darwin (1809-82), sum hann legði fram í verkinum On the Origin of Species í 1859, elvdi frá fyrsta degi til mótstøðu bæði frá vísindaligari og átrúnaðarligari síðu. Seinni hava rannsóknir innan fyri ymiskar vísindagreinir sum t.d. jarðfrøði, dýrafrøði og læknafrøði við nýggjari tøkni prógvað hansara niðurstøður, og menningarástøðið er viðurkent sum vísindaligt ástøði. Men hugmyndafrøðiliga heldur stríðið fram. Tann nýggjasta royndin at útihýsa menningarástøðinum frá undirvísingini í skúlum og øðrum lærustovnum er at fáa tað, sum verður rópt intelligent design viðurkent sum vísindaligt ástøði.
Fyrilesturin fer við støði í trimum bókmentaligum tekstum at viðgera ymisk brigdi í tí hugmyndafrøðiliga stríðnum við tí fyri eyga at lýsa, hvørji evni hanga uppi í hesum stríði, og hvørji perspektiv eru í tí.


text:
Á Fiskamarknaði Føroya vita tey í dag at siga, at trý ísfiskalínuskip koma inn at landa í morgin, mánadagin.
Skipini hava eina blanding av toski, hýsu - og so nakað av brosmu og svartkalva.
- Eitt ísfiskalínuskip er eisini á Íslandsrygginum og kemur helst inn at landa seinni í hesi vikuni. Restin av ísfiskalínuskipunum liggja við bryggju í løtuni.
Sjey frystilínuskip eru til fiskiskap. Tvey fiska í íslendskum sjógvi, og fimm fiska í føroyskum sjógvi.
- Streymurin verður harður í vikuni sum kemur, men veðrið verður gott. Vit rokna tí við, at nakað verður av útróðri.
Á Fiskamarknaði Føroya leggja tey aftrat, at meginparturin av veiðini hjá útróðrarbátum er hýsa, men fiskiskapurin er vánaligur.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
500 fleiri løntakarar seinasta árið
Løntakaratalið í Føroyum veksur ikki so skjótt longur, skrivar Hagstovan.
27.400 løntakarar vóru í september, stívliga 500 fleiri enn í september í fjør.
Seinastu mánaðirnar er vøksturin í løntakaratalinum ikki so stórur, sum hann hevur verið.
Fleiri kvinnur í løntakaraskaran
Í september vóru um 14.000 menn og 13.400 kvinnur løntakarar.
Fleiri kvinnur koma nú í løntakaraskaran. Í september vóru 150 fleiri menn og stívliga 350 fleiri kvinnur enn í september í fjør.
Vøkstur er í privatu tænastuvinnunum. Privatar tænastur eru handil og umvæling, gistingarhús og matstovur, flutningur, postur og fjarskifti, fígging og trygging, vinnuligar tænastur, húsarhaldstænastur, felagsskapir og mentan.
Minni vøkstur í almennari tænastu
Men vøksturin, sum hevur verið í almennari og aðrari tænastu, er steðgaður.
Her er talan um almenna fyrisiting, undirvísing, og heilsuverk og almannaverk.
Í byggivinnuni er løntakaratalið farið at minka eftir at hava verið støðugt vaksandi síðani 2014, skrivar Hagstovan.
Í byggivinnuni eru skipasmiðjur, smiðjur, annar ídnaður, bygging og orku- og vatnveiting.


text:
Tvey skeið í máling, seyming og tøving vóru í Mentanarhúsinum í Fuglafirði seinasta summar.
Skeiðið byrjaði fríggjakvøld og longu áðrenn tað fyrsta kvøldið var runnið, var íblásturin hjá luttakararunum so stórur, at teir vildu ikki leggja amboðini fyri at hvíla til ein langan leygardag fyri framman.
Men árla leygarmorgunin var Mentanarhúsið aftur fult av kreativum fólkið, ið bara vildi skapað meri. Allan leygardagin á tamb varð framleitt av lívsins kreftum, og tað leið væl út á sunnumorgunin áðrenn amboðini hvíldu aftur.
Sunnudagurin varð so endabresturin har sýnast skuldi fram. Men luttakararnir høvdu skapað so nógv og høvdu so ilt við
at steðga, at framsýningin bleiv meira eitt verkstað, har tey vitjandi høvdu høvið at hyggja at meðan listafólkini løgdu seinastu hond á verkini.
Og sum tann fullfíggjaði endin á tiltakinum, skein sólin baði oman og niðan í Fuglafirði sunnudagin, so framsýningin av verkunum frá skeiðnum varð flutt útum á tað stásiliga torgið uttanfyri Mentanarhúsið.
Nógv fólk vitjaði framsýningina og áhugin var stórur at fáa fyriskipararnar at skipa fyri einum skeiði afturat. Hetta verður nú aftur í ár verðuleiki, og verður Mentanarhúsið í Fuglafirði, ið er sera væl egnað til tílíkt tiltak – aftur karmur um skeið í máling, seyming og tøving í døgunum 20., 21. og 22. juli 2007.
Tað eru tær tríggjar kreativu eldsálirnar Randi M. Gunnarsdóttir, Oddvør á Lakjuni og Unn E. Petersen, ið skipa fyri.
Til ber at ringja til eina teirra og fáa meira at vita ella at tegna seg á tlf. 266575 (Randi) ella 224253 (Unn)
[06.07.2007 – Jóhan Heri Joensen]


text:
Fyrsta Mósebók, kapittul 45
Jósef sigur, hvør hann er
v1
Tá kundi Jósef ikki ráða sær longur í hjástøðu teirra, ið vóru hjá honum, og hann rópaði: «Farið øll út frá mær!» Eingin var tá inni eftir hjá honum, tá ið hann segði brøðrum sínum, hvør hann var.
v2
Síðan skar hann í grát, so at Egyptar hoyrdu tað; eisini í húsi Fáraos spurdist tað.
v3
Og Jósef segði við brøður sínar: «Eg eri Jósef! Er faðir mín enn á lívi?» Men brøður hansara fingu ikki svarað honum, so ræddir vórðu teir fyri honum.
v4
Og Jósef segði við brøður sínar: «Komið higar til mín!» og tá ið teir vóru komnir fram til hansara, segði Jósef: «Eg eri Jósef, bróðir tykkara, sum tit seldu til Egyptalands.
v5
Men gremjið tykkum nú ikki og harmist ikki yvir, at tit seldu meg higar; tí at Guð sendi meg higar undan tykkum til tess at bjarga mannalívum.
v6
Í tvey ár hevur nú verið hallár um landið; og fimm ár enn verður hvørki pløgt ella heystað.
v7
Tí hevur Guð sent meg higar undan tykkum til tess at halda avkomum tykkara uppi í landinum, og lata nógv fólk hjá tykkum komast undan og vera á lívi.
v8
Tað eru tí ikki tit, ið hava sent meg higar, men Guð; og hann hevur skipað meg faðir fyri Fárao og harra yvir øllum húsi hans og drotnara yvir øllum Egyptalandi.
v9
Skundið tykkum nú heim til faðir mín og sigið við hann: Soleiðis sigur Jósef, sonur tín: Guð hevur skipað meg harra yvir øllum Egyptalandi; kom nú til mín, drála ikki!
v10
Tú skalt búgva í Gosenlandi í nánd míni, tú og synir tínir og sonarsynir tínir við smalum tínum og stórdýrum og øllum, sum tú eigur.
v11
Eg skal veita tær vistir – tí at enn koma fimm hallár, so at ikki tú og hús títt og alt, sum tú eigur, skal týna lívið.
v12
Sí, bæði tit og Benjamin, bróðir mín, síggja tað sjálvir, at tað eri eg, sum tali við tykkum.
v13
Sigið nú faðir mínum um allar sømdir mínar í Egyptalandi og frá øllum, sum tit hava sæð, og komið sum skjótast higar við faðir mínum!»
v14
Síðan hálsfevndi hann Benjamin, bróður sín, og græt, og Benjamin græt í ørmum hans.
v15
Og hann myntist við allar brøður sínar og fevndi teir grátandi. Tá fingu brøður hansara orðið upp aftur og talaðu við hann.
v16
Men tá ið tað spurdist í húsi Fáraos, at brøður Jósefs vóru komnir, líkaði tað Fárao og tænarum hansara væl.
v17
Og Fárao segði við Jósef: «Sig við brøður tínar: Hetta skulu tit gera: Leggið á klyvjadjórini og haldið avstað til Kánáanlands;
v18
takið faðir tykkara og húski tykkara og komið til mín, so skal eg geva tykkum tað besta av Egyptalandi; og tit skulu eta fiti landsins.
v19
Og tú skalt bjóða teimum og siga: Soleiðis skulu tit gera: Tit skulu taka við tykkum vagnar úr Egyptalandi til børn og konur tykkara og flyta á teimum faðir tykkara higar.
v20
Leggið einki lag í ognarlutir tykkara, tí at tað besta av øllum Egyptalandi skal verða tykkara!»
v21
Hetta gjørdu nú synir Ísraels; og Jósef gav teimum eftir boðum Fáraos vagnar og ferðavistir.
v22
Somuleiðis gav hann hvørjum teirra hátíðarbúna; men Benjamini gav hann trý hundrað siklar í silvuri og fimm hátíðarbúnar.
v23
Og hann sendi somuleiðis faðir sínum tíggju asnar klyvjaðar við bestu lutum Egyptalands og tíggju øsnur klyvjaðar við korni og breyði og ferðavistum til faðir sín.
v24
Síðan læt hann brøður sínar fara. Og tá ið teir hildu avstað, segði hann við teir: «Klandrist nú ikki á vegnum!»
Heimferð brøðranna
v25
Soleiðis fóru teir úr Egyptalandi og komu til Jákup, faðir sín, í Kánáanlandi.
v26
Teir bóru honum hesi tíðindi og søgdu: «Jósef er enn á lívi, og hann ræður yvir øllum Egyptalandi.» Men hjarta hansara varð alsamt kalt, tí at hann trúði teimum ikki.
v27
Men tá ið teir søgdu honum frá øllum tí, sum Jósef hevði talað við teir, og hann sá vagnarnar, ið Jósef hevði sent eftir honum, tá livnaði andi Jákups, faðirs teirra, við.
v28
Og Ísrael mælti: «Tað er mær nóg mikið, at Jósef, sonur mín, livir; eg vil fara at síggja hann, áður enn eg doyggi!»


text:
Tá tú tekur koyrikort, skalt tú hava fullført eitt skeið í fyrstuhjálp í ferðsluni.
Fyrstuhjálparkeið í ferðsluni er góðkent til koyrikort til bil, motorsúkklu, prutl og traktor.
Skeiðið fevnir millum annað um:
- Hjarta-lunga-bjarging við hjálp av AED (hjartastartara)
- Tey fýra høvuðspunktini
- Ferðsluvanlukkur
- Lívshættisligar bløðingar
- Brot á armar og bein
- Skaðar á nakka, rygg og høvd
- Fyribyrging av ferðsluvanlukkum
- Burturbeining av fremmandalikami
Fyrstuhjálparskeið í ferðsluni er 8 tímar til longdar.
Kostnaður er 525 kr. fyri hvønn luttakara.
Fyritøkur, stovnar og bólkar kunnu venda sær til Reyða Kross fyri at fáa eitt tilboð.
Tekna teg
Tú kanst tekna teg til Fyrstuhjálp í ferðsluni við útfylla frymilin niðanfyri.
Ella ber til at skriva til fyrstahjalp@redcross.fo ella ringja á tel. 283630.


text:
Sangir
Tað kundi verið eg
Handan høga fjallið búgva børn, ið líkjast mær.
Á myndini ein skúli, og eg kundi gingið har.
Ein genta og ein drongur eru komin til ein brunn,
hon drekkur vatn í sólini og smílist glað og sunn.
Tað kundi verið eg, tað kundi verið tú.
Eg siti her í Føroyum, og eg hugsi um teg nú.
Handan gráu høvini leikar í ein ódn.
Trøini tey skelva, og eg síggi bangin børn.
Raka kann ein vanlukka eitt mannalív so dýrt.
Ein flóðalda kann skola allar vakrar dreymar burt.
Tað kundi verið eg, tað kundi verið tú.
Eg siti her í Føroyum, og eg hugsi um teg nú
Handan grønu skógina er jørðin sviðin av.
Dagurin er vónleysur, hann onga mettu gav.
Eg veit, at læknar fara út, bjargað verða mong,
og góðir samarittar bera mat til veik og svong.
Tað kundi verið eg, tað kundi verið tú.
Eg siti her í Føroyum, og eg hugsi um teg nú.
Handan myrku skýggini ein sól sum skínur bjørt.
Kanska eg kann hjálpa, og eg fái okkurt gjørt.
Gævi, at mítt hjarta altíð føla vil við tær.
Tað kundi verið eg, sum í tíni støðu var.
:/:Tað kundi verið eg, tað kundi verið tú.
Eg siti her í Føroyum og eg hugsi um teg nú :/:


text:
Magnus Rasmussen spyr Sirið Stenberg um Demensætlanina
25. september 2017
Til løgtingsfundin komandi mikudag 27. september 2017, hevur Magnus Rasmussen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, sett Sirið Stenberg, landsstýriskvinnu í heilsumálum, ein munnligan fyrispurning um Demensætlanina
Løgtingsmaðurin spyr fylgjandi:
1. Hvussu gongur við at verkseta Demensætlanina?
2. Hvørjar eru ætlanirnar hjá landsstýriskvinnuni fyri 2018 á demensøkinum?
3. Hvørjar er langtíðarætlanin hjá landsstýriskvinnuni á demensøkinum?
Í viðmerkingunum til munnliga fyrispurningin sigur Magnus Rasmussen, løgtingsmaður, at avbjóðingarnar á heilsu- og almannaøkjunum og í eldrarøktini hjá kommununum eru stórar. Ein av hesum avbjóðingum er Demensur. Hetta hava vit kent til í fleiri ár og í februar í 2015 var ein heildarætlan fyri demens handað landsstýrisfólkunum Karsten Hansen og Anniku Olsen. Ætlanin ber heitið “Demensvinarligt samfelag - gloymsk, men ikki gloymd”.
Í heildarætlanini eru 14 ítøkilig tilmælir til politisku skipanina um, hvussu vit í framtíðini eiga at skipa demensøkið til frama fyri tey, ið hava sjúkuna. Saman við tilmælunum er eisini ein kostnaðarmeting, hvat tilmælini koma at kosta. Eisini verður í ætlanini víst á, hvørji tiltøk skulu setast í verk fyri at fáa eitt samanhangandi heilsu- og almannaverk, har borgarin er í miðdeplinum.
Heildarætlanin varpar ljós á, hvat tað vil siga at hava demens, og í ætlanini eru greið boð upp á, hvussu vit møta teimum avbjóðingum, sum eru knyttar at einum vaksandi tali av menniskjum við demens í Føroyum.
At enda sigur Magnus Rasmussen, løgtingsmaður, í sínum viðmerkingum, at nú eru nøkur ár liðin, síðani Demensætlanin sá dagsins ljós. Tað er í tí sambandi, at eg ynski við hesum spurningi at fáa varpa ljós á, hvar vit eru stødd í ætlanini, og hvussu framtíðarætlanirnar hjá landsstýriskvinnuni síggja út á hesum økinum.
Sambandsflokkurin
RN
Aftur


text:
Kaj Leo spyr Rigmor um bakkaverju fyri fornminni í Kirkjubø
20. september 2018
Kaj Leo Holm Johannesen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, hevur í dag sett Rigmor Dam, landsstýriskvinnu í mentamálum, ein skrivligan fyrispurning (§ 52a) um bakkaverju fyri fornminni í Kirkjubø. Svarast skal í seinasta lagi 10 yrkadagar eftir, at spurningurin er latin inn
Løgtingsmaðurin spyr fylgjandi:
1. Er gjørd nøkur tørvsmeting av bakkaverju í Kirkjubø - um ja, hvat er úrslitið av hesari tørvsmeting og um nei, hví er henda tørvsmeting ikki gjørd?
2. Hvørjar ætlanir hevur landsstýriskvinnan um at gera bakkaverju í Kirkjubø?
3. Hevur landsstýriskvinnan ætlanir um at leggja uppskot fyri løgtingið um at játta pening til bakkaverju í Kirkjubø?
4. Hevur Landsstýriskvinnan havt samskifti við landsstýrismannin í samferðslumálum og tunnilsfelagið um útvegan av gróti frá Sandoyartunlinum til bakkaverju í Kirkjubø?
Í viðmerkingunum til skrivliga fyrispurningin sigur Kaj Leo Holm Johannesen, løgtingsmaður, at tað er fleiri ferðir víst á tørvin at gera eina bakkaverju í Kirkjubø við tí endamáli at verja fornminnini, Múrin og Ólavskirkjuna, sum eru í alt størri vanda fyri at fáa óbótaligan skaða av ódnarveðrið og serliga brimi, sum spakuliga etur seg longur og longur inn í landslagið.
Landið hevur ábyrgdina av forminnunum í Kirkjubø og hevur tí skyldu at gera nakað munagottt og ítøkiligt, áðrenn skaði stendst á hesi fornminni. Eitt nú hevur landsstýriskvinnan skyldu at meta um, hvat tað kostar at gera slíka bakkaverju og leggja fyri Løgtingið uppskot um játtan til at gera nakað við málið.
Higartil er onki, sum bendir á, at tað fyriliggur nøkur ítøklig ætlan frá landsins myndugleikum um at verja hesi fornminni við bakkaverju - bara óendaligt kjak og ongar loysnir og tiltøk.
Hetta er ikki eitt kommunumál, tí ein kommuna hevur ikki myndugleika á økinum, men tað hevur landsmyndugleikin.
At enda sigur Kaj Leo Holm Johannesen, løgtingsmaður, í sínum viðmerkingum, at í sambandi við ætlaðu tunnilsgerðina til Sandoynna, hevur tunnilsfelagið havt trupulleikar at sleppa av við grótið, og tí hevði tað verið upplagt at brúkt hetta grót til eina bakkaverju í Kirkjubø - sum eisini liggur tætt við har grótið kemur út.
Fólk á staðnum hava eisini víst á tørvin á tiltøkum fyri at verja okkara forminni.
Landið hevur nú ein gyltan møguleika at fáa grót frá Sandoyartunlinum til bakkaverju.
Sambandsflokkurin
RN
Aftur


text:
- Publiceret den 21 novembur 2010
- Víst: 25393
Røktingarmenninir Jóhan og Kjartan
Sum áður nevnt her á síðuni, so er tann góði gamli Omanrættarhagi - sum eisini var kallaður Stórihagi - býttur sundur í tveir nýggjar hagapartar. Teir nýggju hagarnir - Omanrætt/Ambadalur og Omanrætt/Fjallið eru ávikavist 48 gyllin og 32 gyllin.
Tað var í 2010, at bygdin fekk henda nýggja hagapartin: Fyri Oman Rætt/Ambadalur. Áseyðatalið er 204 áseyðum, og markið í millum teir báðar nýggju hagarnar gongur úr Neytaliðinum, niðan á Barmsbrekku, niðan á Háls, norður um Háls og oman í Rógvugil (niðan fyri Festirstein), úr Rógvugili á skák norður ímóti Gjógv (heiman fyri Húsið) og frá Gjógv oman á Róvuna.
Røktingarmenninir Pætur og Jóhan
Tann 21.11.10 hevði Omanrætt/Ambadalur sín fyrsta fund og valdi hesar í hagastýrið: Andras Kristiansen, Pætur Matras, Kjartan Kristiansen, Jóhan Kristiansen og Ólav Christiansen. Sum røktingarmenn vórðu valdir Pætur Matras, Kjartan Kristiansen, Óli Andrias Kristiansen og Jóhan Kristiansen. Sambært avgerð hjá Yvirútskiftingarnevndini eitur hagin Fyri oman Rætt / Ambadalur.
Óli Andrias, røktingarmaður
Fyri oman Rætt, Ambadalur er ein 3 marka hagi. Sambært úrskurði í sambandi við útskiftingina skuldi Fyri oman Rætt/ Ambadalur hava 204 hagfastar seyðir.
Myndir eru at síggja í myndasavninum (novembur 2010).


text:
-
Prueba duatlon 5-20-2,5
nálægt Merlo, San Luis (Argentina)
-
El Rincón - Cerro de Oro
nálægt El Rincón, San Luis (Argentina)
Staðir í San Luis
- Ferlar í Algarrobos Grandes
- Ferlar í Alto Pencoso
- Ferlar í Arizona
- Ferlar í Arroyito
- Ferlar í Bajos Hondos
- Ferlar í Balcarce
- Ferlar í Balde
- Ferlar í Balde de Escudero
- Ferlar í Balde de Puertas
- Ferlar í Barranca Colorada
- Ferlar í Batavia
- Ferlar í Buena Vista
- Ferlar í Caldenadas
- Ferlar í Cañada Angosta
- Ferlar í Cañada Honda
- Ferlar í Candelaria
- Ferlar í Canteras
- Ferlar í Carpintería
- Ferlar í Cerro de Oro
- Ferlar í Chipiscú
- Ferlar í Comandante Granville
- Ferlar í Concarán
- Ferlar í Conlara
- Ferlar í Coronel Alzogaray
- Ferlar í Cortaderas
- Ferlar í Crámer
- Ferlar í Cruz de Caña
- Ferlar í Cuatro Esquinas
- Ferlar í Daniel Dónovan
- Ferlar í Donado
- Ferlar í El Águila
- Ferlar í El Amparo
- Ferlar í El Baldecito
- Ferlar í El Carmen
- Ferlar í El Chañar
- Ferlar í El Chorrillo
- Ferlar í El Durazno
- Ferlar í El Manantial Escondido
- Ferlar í El Martillo
- Ferlar í El Morro
- Ferlar í El Pantanillo
- Ferlar í El Porvenir
- Ferlar í El Rincón
- Ferlar í El Sauce
- Ferlar í El Tala
- Ferlar í El Volcán
- Ferlar í Eleodoro Lobos
- Ferlar í Finca El Patria
- Ferlar í Fortín El Patria
- Ferlar í Fortuna
- Ferlar í Fraga
- Ferlar í Hipólito Yrigoyen
- Ferlar í Jarilla
- Ferlar í Juan Jorba
- Ferlar í Juan Llerena
- Ferlar í Juana Koslay
- Ferlar í Justo Daract
- Ferlar í La Angelina
- Ferlar í La Bajada
- Ferlar í La Brea
- Ferlar í La Carolina
- Ferlar í La Cocha
- Ferlar í La Esquina
- Ferlar í La Florida
- Ferlar í La Huerta
- Ferlar í La Irene
- Ferlar í La Majada
- Ferlar í La Melina
- Ferlar í La Pampa Grande
- Ferlar í La Puerta
- Ferlar í La Punilla
- Ferlar í La Punta
- Ferlar í La Toma
- Ferlar í La Tranca
- Ferlar í La Vertiente
- Ferlar í Las Aguadas
- Ferlar í Las Barrancas
- Ferlar í Las Barranquitas
- Ferlar í Las Chacras
- Ferlar í Las Chilcas
- Ferlar í Las Chimbas
- Ferlar í Las Isletas
- Ferlar í Las Totoras
- Ferlar í Lavaisse
- Ferlar í Leandro N. Alem
- Ferlar í Libertador General San Martín
- Ferlar í Liborio Luna
- Ferlar í Lomitas
- Ferlar í Los Alanices
- Ferlar í Los Argüellos
- Ferlar í Los Cerrillos
- Ferlar í Los Chañares
- Ferlar í Los Coros
- Ferlar í Los Duraznitos
- Ferlar í Los Molles
- Ferlar í Los Puquios
- Ferlar í Luján
- Ferlar í Manantial Blanco
- Ferlar í Manantiales
- Ferlar í Merlo
- Ferlar í Molino Chico
- Ferlar í Naschel
- Ferlar í Nueva Galia
- Ferlar í Ojo de Agua
- Ferlar í Ojo del Río
- Ferlar í Pantanillo
- Ferlar í Paso del Rey
- Ferlar í Paso Grande
- Ferlar í Pedernera
- Ferlar í Piedras Chatas
- Ferlar í Polledo
- Ferlar í Potrerillo
- Ferlar í Potrero de los Funes
- Ferlar í Pozo del Carril
- Ferlar í Punta del Agua
- Ferlar í Quebrada de los Códores
- Ferlar í Quines
- Ferlar í Ranquelcó
- Ferlar í Renca
- Ferlar í Rincón del Carmen
- Ferlar í Río Quinto
- Ferlar í Saladillo
- Ferlar í San Ambrosio
- Ferlar í San Antonio
- Ferlar í San Eduardo
- Ferlar í San Felipe
- Ferlar í San Francisco del Monte de Oro
- Ferlar í San Gerónimo
- Ferlar í San Isidro
- Ferlar í San Luis
- Ferlar í San Miguel
- Ferlar í San Roque
- Ferlar í Santa Rosa
- Ferlar í Santa Rosa del Conlara
- Ferlar í Santa Teresa
- Ferlar í Socoscora
- Ferlar í Soven
- Ferlar í Suyuque Nuevo
- Ferlar í Suyuque Viejo
- Ferlar í Talita
- Ferlar í Talleres
- Ferlar í Tilisarao
- Ferlar í Toro Negro
- Ferlar í Toscal
- Ferlar í Trapiche
- Ferlar í Travesía
- Ferlar í Unión
- Ferlar í Villa de la Quebrada
- Ferlar í Villa de Praga
- Ferlar í Villa del Carmen
- Ferlar í Villa General Roca
- Ferlar í Villa Larca
- Ferlar í Villa Mercedes
- Ferlar í Villa Reynolds
Flokkar í San Luis (Argentina)
- Bestu Fjórhjól ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Róður ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Fjallahjól ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Útivist ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Götuhjól ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Seglbátur ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Hlaup ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Kajak/Kanó ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Alpaferðir ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Svifdrekaflug ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Bíll ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Fjallaklifur ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Flugvél ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Útreiðar ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Götureiðhjól ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Off road Mótorhjól ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Skíðaiðkun um Dreifbýli ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Fjallahlaup ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Ganga ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Gljúfraferðir ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Ferðareiðhjól ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Torfæruakstur ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Svifvængjaflug ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Línuskautar ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Stafaganga ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Trial-mótorhjól ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Enduro-mótorhjól ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Sund ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Ratleikur ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Multisport ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Canicross ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Hjóla-/ Hlaupabretti ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Húsbíll ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Fuglaskoðun ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Reiðhjólakerra ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Fjallabrun MTB ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Gravel Reiðhjól ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Dýralífsskoðun ferlar í San Luis (Argentina)
- Bestu Bikepacking ferlar í San Luis (Argentina)


text:
LEIGA: Lyftubilur arbeiðshædd 27,60 metur
Mercedes Sprinter lyftibilurin er ikki at samanlíkna við aðrar lyftir ella lyftibilar.
Sera einfaldur at brúka.
Bilurin setur sjálvur styttubein í vatur. Automatikkur.
Pakkar seg sjálvan saman eftir brúk, bæði lyftin og styttubein.
Allar okkara lyftur verða neyvt kannaðir og góðkendar einaferð um árið av arbeiðseftirlitinum.
-Totalvekt, 3500 kg, er til B koyrikort (vanligt koyrikort)
-Brennievni: Diesel
-Mesta arbeiðshædd er: 27,60 metur
-Hædd sum botnur á kurv røkkur: 25,60metur
-Max. síðu útlegg: 12,7 metur.
-Max. afturúr útlegg: 17,00 metur.
-Kurvin lastar í mesta lagi 230kg. Alt eftir hvar arbeitt verður í strekk, fer vektin niður í 100kg. Sí diagram niðanfyri.
-Transporthædd: 3,05 metur og breidd: 2,20 metur. Tá íð styttubeinum eru úti 3,60 metur. Total longd ca. 8 metur.


text:
Fráboðan um arbeiðsóhapp
Eitt arbeiðsóhapp ella ein arbeiðsvanlukka er sambært arbeiðsumhvørvislóggávuni ein persónskaði, ið er hendir orsakað av einum arbeiði í tænastu fyri ein arbeiðsgevara, og sum hevur við sær óarbeiðsføri í ein ella fleiri dagar umframt skaðadagin.
Slíkar hendingar, umframt allar eitranir, skulu fráboðast Arbeiðs- og brunaeftirlitinum sum skjótast, og áðrenn 9 dagar eru farnir.
Er talan um álvarsligar vanlukkur og eitranir, skal Arbeiðs- og brunaeftirlitið verða fráboðað beinanvegin umvegis telefon.


text:
Mótmæla orð tingformansins
2021-09-23 05:48
Á aðalfundurin hjá KSF, Kvinnufelagasamskipan Føroya, leygardagin 18.09.21 varð samtykt at taka frástøðu og átala útsøgnina hjá tingformanninum um tingfólk, sum hava lagt uppskot fram um at geva samkyndum foreldrum somu rættindi sum øðrum foreldrum.
Vit mótmæla ta harðligu og niðrandi umtaluna hjá tingformanninum av uppskotstillarunum. Vit heita á tingformannin um at tosa virðiliga um uppskot teirra, uttan mun til egnu persónligu hugsan.
KSF,
Kvinnufelagasamskipan Føroya


text:
Í DØGUNUM 27 TIL 30 JUNI VERÐUR KAPPAST UM DM Í GÆÐINGAKEPNI, IÐ ER SERGREIN INNAN RÍÐING VIÐ ÍSLANDROSSUM, MILLUM LUTTAKARARNAR VERÐUR FØROYSKA REBEKKA DAHL MCBIRNIE - VIT HAVA HITT REBEKKU
Hvussu hevur tú kvalifisera teg til DM í gæðingakeppni, og hvussu gekk?
Runt um alt Danmark eru sokallaðar úttøkukappingar. Hettar eru kappingar sum man luttekur í, fyri at royna at fáa ein ávísan karakter, sum krevst fyri at luttaka til donsku meistaraskapini. Krøvini eru ymisk fyri hvørja grein, eg ríði tað man kallar B-flokkur, sum er fyri tey fjórgongdu rossini, har man vísur seint, og skjótt tølt, trav, fet, og tvíspor. Til hesa greinina var kvalifikatións markið sett til 8,00, og eg megnaði at fáa 8,30 so tað gekk super gott haldi eg sjálv!
Hvørjum rossi ríðir tú á?
Eg ríði á mínari egnari fittari 17 ára gamlari Dorit frá Gauksmýri, sum eg tók við mær niður til Danmarkar frá Føroyum í septembur mánað síðsta ár.
Hvussu leingi hevur tú riði gæðingakeppni?
Altso, hettar var faktiskt bara mín næsta gæðingakeppni kapping nakrantíð. Reið tí fyrstu beint áðrenn ársskifti, og so hava vit bara fokusera uppá at venja og venja so bæði eg og Dorit vóru heilt klárar til tá vit skuldu ríða úttøku. Gæðingakeppni er eisini øðrvísi at ríða í mun til ‘sport’ kappingarnar vit hava í Føroyum, altso sum fjórgongd og tølt, so tað krevur eitt sindur at trening til at venja seg við at ríða eitt annað slag av kappingum enn man er vanur til; Men tað gav so úrslit til endans
Hvussu gomul ert tú og hvussu leingi hevur tú riði?
Eg eri 24 ára gomul, og byrjaði at ríða beint um skúlaaldur í Portugal á ‘stórum rossum’, men síðani vit fluttu heimaftur til Føroyar nøkur ár seinni hildi meg til tey íslendsku rossini.
Arbeiðir tú burturav við rossum?
Ja, eg havi arbeitt á einum rossagarði sum liggur tætt við Vordingborg í Danmark, í skjótt 9 mánaðir. Her ríði eg ungross til, gongseti tey, læri tey grundøvilsir osv. Eisini treni eg tey royndu rossini til kappingar, eller kynbótasýningar, og haldi tey í góðum formi og konditión. Afturat tí havi eg undirvíst eitt sindur herniðri, og hildi skeiðir innan kappingarfyrireiking. Eg var sportdómari frammanundan, og bleiv í januar eisini útbúgvin sum gæðingakeppni dómari.
Hvat eru vónirnar til DM?
Altso har er klárt nøkur ting sum eg meini vit kunnu gera betri, sum vit sjálvandi líka fara at hyggja uppá áðrenn kappingina, men eg havi heilt sikkurt góðar vónir! Eg reið eitt sindur trygt til úttøkuna, altso eg pressaði ikki Dorit heilt uppá max, fyri at tryggja at programmið bleiv væl gjøgnumført, men til DM havi eg ætlanir um at geva tí alt vit kunnu!
Hvat eru tínar framtíðarætlanir innan ríðing?
Tað er ringt at siga beint nú. Aftana summar byrji eg vónandi á djóralæknaskúla í Keypmannahavn, so har fara nøkur ár við hørðum lesnaði, meeen eg fari nokk ikki at klára at sleppa rossunum heilt, so er gott at garðurin eg arbeiði á bert liggur 1 tímar vekk, kanska eg sleppi at lána eitt ross innímillum tá abstinensirnir vera for ringir - Men eg taki heilt sikkurt rossini uppaftur einaferð, um tað erí Føroyum ella Danmark skal eg ikki kunna siga, men einki eitur at droppa ross og ríðing, tað fer aldrin at henda


text:
Føroya byggifrøðingafelag bjóðar hervið øllum limum felagsins, at vera vælkomnar á byggipláss vitjan á nýggju Politistøðini í Tórshavn.
Vit hava verið her fyrr, men tá var bygningurin nýgligani innilokaður og onki var gjørt innan. Tað var í novembur í 2019, at vit vitjaðu á politistøðini, nú hava vit kjansin at vitja aftur.
Vit skula tó gera vart við, at tað ikki er vist, at vit sleppa runt í øllum bygninginum, orsaka av at gólvarbeiði eru í gongd.
Vitjanin verður hósdagin
í komandi viku, tann 11. mars, broytt til 18. mars, klokkan 15:30.
Møti stundisliga.
Vegna Korona støðuni er sera umráðandi at tekna seg til tiltakið, vit ynska at halda luttakara talið til 20 persónar. Tað verður við “først til mølle” prinsippinum. Tit sum longu hava boða frá eru enn á listanum, kunnast kann um, at pláss eru fyri 9 luttakarum aftrat.
Boða frá á teldusposti umsiting@fb.fo, tygum fáa svar um tú er við ella komin á bíðilistan.
Øll sum koma við, skula hava egnan hjálm, trygdar skógvar og endurskinsvest við. Eisini vilja vit minna á, at hava masku við.
Tiltakið er ókeypis. Felagið bjóðar kaffi og okkurt omaná.


text:
Tað skal snúgva seg um fólkið og umhvørvið í Arktis
2021-09-29 10:04
Broytingarnar í arktiska økinum geva okkum nýggjar møguleikar. Nýggjar leiðir. Nýggj vinnulig áhugamál. Eina nýggja stórpolitiska heimsmynd, har Føroyar standa væl. Í kjakinum her heima beint nú snýr tað seg mest um, hvørt landsstýrið ella løgtingið skal taka avgerð um uppsetan av einum møguligum radara. Hvørt vit eru partur av vesturheiminum ella ei.
Men sjáldan seta vit orð á nakað púra grundleggjandi: Hvussu ynskja vit at verja fólk og umhvørvið í Arktis?
Tað undrar okkum, hví umhvørvis- og veðurlagstrupulleikar ikki í nógv størri mun verða tiknir við í kjakið. Sjáldan kjakast vit um, hvat hevur elvt til nýggju møguleikarnar og harav eisini stríðið um økið millum stórveldini. Hví er tað júst arktiskaøkið, ið er pallurin fyri hernaðardubbingí nýggjari tíð?
Ísurin í Arktis bráðnar orsakað av veðurlagsbroytingum. Veðurlagskreppan hevur sína rót í okkara troytan av fossilum brennievnum. Í kjarnuni í stríðnum um Arktis er eitt ynski um júst ræði ámeira náttúrutilfeingi so sum fossilum brennievni, mineralum og nýggjum handilsleiðum.
Meðan vit í Føroyum enn hava “open door policy” fyri teimum, ið ynskja at leita eftir olju og gassi í føroysku undirgrundini, hevur grønlendska landsstýrið gjørt av at steðga allari oljuleiting og boring í teirra øki. Samstundis vann flokkurin Inuit Ataqatigiit valið við at siga nei takk til mineralútvinning úr Kvanefjallinum, ið er mett at vera næststørsta mineralgoymsla í heiminum.
Altjóða hava vit longu meir enn ríkiligt av olju enn vit kunnu loyva okkum at brúka, skulu vit sleppa undan umfatandi veðurlagsbroytingum. Heimurin hevur vaksandi tørv á mineralum, men avleiðingarnar avútvinningini eru dálkandi ogóhaldbarar.
Hesar stórpolitisku rembingarnar, vit síggja í Arktis, byrja við veðurlagskreppuni. So leingi kapping er um virðismikla tilfeingið í undirgrundini, er grundarlag fyri valdshevjan og hernaðarligari dubbing. Atlit til náttúru og trygd eiga tíat ganga hondí hond.
Staðsetingin hjá Føroyum mitt í norðuratlantshavi ger, at Føroyar hava vaksandi týdning í stórpolitisku myndini. Hendan týdningin skulu vit ikki brúka til at skava til okkum av møguligum vinningi úr undirgrundini í Arktis, men heldur vera røddin, ið hart og týðiliga mælir frá, at tilfeingið í arktisku undirgrundini skal brúkast til løtuvinning við rámandi avleiðingum fyri náttúru, trygd, lokalfólk og komandi ættarlið.
Ingilín D. Strøm,
løgtingskvinna fyri Javnaðarflokkin
Barbara G. Apol,
varafólkatingskvinna fyri Javnaðarflokkin


text:
Leygardagin 12. oktober 2019 frá kl 11.00 selja HS-svimjarar og teirra familjur nýupptikin eplir við Leynar
You are browsing archives for
Category: Stuðul
Reyni Service stuðlar Havnar Svimjifelag
Reyni Service hevur í nøkur ár stuðlað Havnar Svimjifelag, og í sambandi við, at Oleksii Ilchenko (Alex) úr Ukraina júst er settur í starv sum høvuðsvenjari, er avtalan nú endurnýggjað. Høvuðsvenjarin kom til Føroya mánadagin við konu og tveimum smáum børnum. HS takkar hervið Reyni Service fyri sera gott samstarv farnu árini, og fyri avtaluna, […]
Stuðulssvimjing 22. apríl 2017
Leygardagin 22. apríl varð skipað fyri stuðulssvimjing í svimjihøllini í Gundadali. Hvør svimjari hevði funnið nakrar stuðlar, ið antin høvdu stuðlað við eini fastari upphædd ella við at lata eina ávísa upphædd fyri hvønn metur svimjarin svam. Kappingarliðini og rørslusvimjararnir svumu í ein heilan tíma og reyð og blá lið svumu í ½ tíma. Tilsamans […]


text:
Tvær margháttligar útgávur eru komnar seinasta mánaðin, báðar fíggjaðar av landsins skattaborgarum. Fyrst kom ein donsk listabók, ið skamfer føroyska listaheimin. Bókin er ílatin listfakligan ham, men viðgerðin av samtíðar listafólkum er so tendensiøs, at fakligu grundvirðini eru fokin. Júst tað sama kann sigast um hina margháttligu almennu útgávuna, ið er kosttilmæli um at eta grind.
Í mun til listabókina, ið er skrivað av Michael Wivel, so hevur kosttilmælið um at eta grind ongan høvund, men Heilsufrøðiliga Starvsstovan stendur sum útgevari. Kosttilmælið frá 1998 hevur sama útgevara, men tá vóru eisini Landslæknastovnurin og Arbeiðsheilsustovnurin við. Í 2008 komu Landslæknastovnurin og Arbeiðsheilsustovnurin við síni endaligu niðurstøðu, at grind er ikki mannaføði. Heilsufrøðiliga Starvsstovan valdi ikki at vera við í tí tilmælinum, men er nú langt um leingi komin við sínum egna tilmæli, sum í høvuðsheitum heldur fast við tilmælið frá 1998, við tí broyting at í staðin fyri at tilmæla at eta grind 1-2 ferðir um mánaðin, so verður nú tilmælt at eta grind 1 ferð um mánaðin.
Alkoholtilmæli og grindatilmæli
Fyri skjótt nógvum árum síðani kom eitt tilmæli frá heilsumyndugleikunum um at konufólk í mesta lagi skulu drekka 14 lítlar um vikuna. Tóktist rættiliga einfalt, og summi fólk fataðu hetta sum at tað var í fínasta lagi at drekka allar 14 snapsarnar í senn. Og kanska onkur eisini roknaði seg fram til, at um viðkomandi drakk 14 snapsar fríggjakvøld, og 14 snapsar leygarkvøld, so helt hon seg tó til heilsutilmælið um hon síðan einki drakk í 2 vikur eftir hetta. Og um nú bert varð drukkið eina ferð um mánaðin, so kundi hon drekka 56 snapsir í einum – á denn lukka!
Alkohol er eitt eitur sum kann skaða kroppin á ymsan hátt, serliga um nøgdin verður ov stór. Tí hava heilsumyndugleikarnir seinni ásett, at vit – bæði kvinnur og menn – ongantíð skulu drekka meira enn 5 snapsar í senn, og ikki meira enn 14 ella 21 um vikuna, alt eftir kyni.
Kyksilvur er eisini skaðiligt, men í mun til alkohol gongur munandi longri tíð áðrenn kroppurin sleppur av við kyksilvurið. Tí skal ansast serliga væl eftir ikki at fáa eina støðugt høga nøgd av kyksilvur í kroppin, men ansast skal eisini eftir ikki at fáa eina bráðfeingis eitring. Tí verður av flestu heilsumyndugleikum sagt, at vit mugu ikki eta meira enn 1,6 µg av kyksilvur um vikuna fyri hvørt kg sum vit viga. Henda nøgd er ta hægsta, nakar heilsumyndugleiki mælir til, meðan t.d. í USA verður mælt til minni enn helvtina, nevniliga 0,7 µg. Heilsufrøðiliga Starvsstovan hevur brúkt hægsta markvirði sum er tøkt, nevniliga 1,6 µg. Umroknað til ein miðalpersón á 70 kg merkir hetta, at vit sambært Heilsufrøðiligu Starvsstovuni kunnu eta 112 µg av kyksilvur um vikuna (svarar til 14 snapsar, sí dømið við snapsinum) uttan at fáa sjónlig mein av hesum.
At rokna seg til umbiðið úrslit
Við at lesa nýggja tilmælið um at eta grind er fullkomiliga greitt, at arbeitt hevur verið fram ímóti ávísum úrsliti. Eisini sæst, at Starvsstovan er fullgreið yvir treytirnar sum galda fyri slíkt arbeiði, men hevur í summum førum valt at broyta hesar treytir, fyri at fáa roknistykkið at ganga upp.
Fyrsta fortreyt, sum eisini stendur skrivað í galdandi lógum í Føroyum, og sum HS umsitur, er, at í einum kg av matvørum má ongantíð vera meira enn 1 mg av kyksilvur. Hóast hetta, so verður staðfest, at í grind eru 2 mg/kg í miðal.
Onnur fortreyt sigur, at fólk mugu ikki eta størri nøgd av kviksilvuri enn tað sum svarar til 1,6 µg fyri hvørt kilo, tey viga, um vikuna. Hetta hevur HS umroknað til, hvussu nógv kann etast um mánaðin.
Sostatt roknar Heilsufrøðiliga Starvsstovan seg fram til, at av tí at grind í miðal hevur 2 mg av kyksilvur í hvørjum kg av tvøsti, so ber til hjá okkum at eta ein hampiligan grindadøgverða 1 ferð um mánaðin, uttan at fara uppum størstu nøgdina, ið vit kunnu tola. Skál!
Ósamvar við galdandi lóg
Nýggja tilmælið frá HSF mælir til, at fólk eta 500 µg av kyksilvuri um mánaðin, men taka ikki atlit til mynd 1 í tilmælinum, sum vísir, at hvalir hava verið kannaðir sum høvdu yvir 9 µg/kg tvøst, ella 4.5 ferðir so nógv sum miðalvirðið sum HS roknar við. Tá so eisini verður havt í huga, hvussu grindabýtið fer fram, har einstøku partarnir eru av sama hvali, so er greitt, at tey óhepnu, sum fáa burturav nevnda hvali, fáa eina rúgvu av illa dálkaðum døgverðum, og verða útvið 5 ferðir so dálkað, sum tey sum fingu ein miðal dálkaðan hval.
Hetta má vera á markinum til brot á lógina um matvørur, ið eigur at verja brúkaran móti eitran, og sum HFS eisini umsitur.
Eitt kosttilmæli uttan trygdargeira
Í tilmælinum verður greitt frá, hvussu slík markvirði vanliga verða sett. Greitt verður frá um nøgdina, har eingi skaðilig árin eru skrásett (NOAEL). Síðani greiða tey frá, at fyri at verja veikastu fólkini, so verður einans ein fimtapartur ella tíggjundapartur av hesi skaðiligu nøgd góðtikin í mannaføði. Út frá hesum trygdarkrøvum er ein nevnd (JECFA) undir alheims heilsustovnunum WHO og FAO komin til, at hægsta talið av tí nøgd av kyksilvuri, sum kann góðtakast at fólk eta, er 1,6 µg fyri hvørt kg, tey viga. JECFA hevur mett, at við kyksilvuri er ein trygdarfaktorur uppá 6,4 nóg mikið, ella við øðrum orðum, at eta fólk 10,24 µg av kyksilvuri fyri hvørt kilo tey viga, so eru tey uppi á eini nøgd sum gevur árin.
Sambært kosttilmælinum gevur ein døgverði við 250 g av tvøsti einum 70 kg persóni 7,1 µg fyri hvørt kg kropsvekt. Men tað er bara rætt um tey eta av einum miðal hvali. Eru tey óheppin og fáa part av einum bara eitt sindur meira enn miðal dálkaðum hvali, t.d. 3 mg, so fáa tey so mikið kyksilvur niður í seg, at tey eru omanfyri markvirðinum av, at eingi árin kunnu koma. Og fáa tey part í einum illa dálkaðum hvali, t.d. 9 mg, so fáa tey, sum eitt eyka krydd, yvir 30 µg fyri hvørt kg kropsvekt, ella meira enn 4 ferðir ta nøgd, ið heilsustovnar meta kunnu geva árin.
Umrokning frá vikunøgd til mánaðarnøgd
Sambært altjóða reglum skal tolda nøgdin av kyksilvuri verða nevnd í µg fyri hvørja viku.
Her eru heilt greiðar reglur fyri, hvussu fram skal farast, og brúkt verða tvey fyribrigdi (PTWI og PTMI):
PTWI er galdandi toldar vikuligar nøgdir (provisional tolerable weekly intake), og verður brúkt til tungmetall, sum finnast í mati, og sum ikki slepst undan, og sum hópa seg upp í mannakroppinum. Hesi tungmetall eru serliga at finna í grindatvøsti.
PTMI er galdandi toldar mánaðarligar nøgdir (provisional tolerable monthly intake). Hesi verða brúkt til dálkandi evni, ið brúka sera langa tíð um at minka í mannakroppinum, t.d. dioxin og PCB, ið eisini eru í hópatali í grindahvali, men heldur seg til feittvevnaðin, t.d. spikið.
Tann tilráðing, ið HS nýtir í sínum útrokningum, hava tey sambært tilmælinum funnið í eini frágreiðing frá 2003, ið eisini staðfestir, at talan møguliga verður um at broyta útrokningarnar fyri kyksilvur frá PTWI til PTMI.
Í 2006 var viðmælda nøgdin frá 2003 staðfest uttan nakrar broytingar. Eisini varð nevnt, at kanska høvdu umleið 2 ferðir størri nøgdir enn tey viðmæltu 1,6 µg onga ávirkan á nervalagið hjá vaksnum fólkum, men framvegis eru barnakonur, fostur og smábørn sera útsett.[i]
Spurningurin er so, um tað ger nakran mun, hvørt brúkt verða vikulig ella mánaðarlig virðir. Hesin spurningur hevur verið frammi, eisini innan JECFA, ið sum sagt ikki vildu broyta vikuliga tilmælið til mánaðarligt. Eitt annað dømi er cadmium, sum júst JECFA í 2010 broytti til at verða roknað eftir mánaðarligum nøgdum heldur enn vikuligum, men sum evropeiski matvørustovnurin EFSA seinni vrakaði, fyri at verja brúkaran.[ii]
Og tað er ikki av ongum, at vit ikki skulu eta stórar nøgdir av eitri í senn. Verður hugsað um ávirkanina av alkoholi, um vikuliga nøgdin verður drukkin í einum, so er sjónligt, at talan er um eitring. Vísindaliga verður eisini mett, at størri vandi er í at eta døgverðar við nógvum kyksilvuri sjáldan, enn at eta somu nøgd regluliga, hetta hóast nøgdin av kyksilvuri er tann sama.[iii]
Sostatt rillar sjálvt grundarlagið undir útrokningunum í nýggja tilmælinum at eta grind frá Heilsufrøðiligu Starvsstovu, um endamálið var at tryggja vanliga borgaranum móti eitran.
Kyksilvur er eisini í øðrum mati
Heilsufrøðiliga Starvsstovan ger vart við, at hetta kosttilmælið bert tekur støði í grind. Hetta tykist eitt sindur løgið, tá føroyingar skulu eitast at vera eitt tað fólkaslag sum etur mest av fiski, og at allur matur úr sjónum er fongdur við kyksilvurdálking.
Serliga er tað rovfiskur sum kann hava nógv kyksilvur í sær. Í øðrum londum verður tí strembað eftir at fáa fólk at eta minni av rovfiski og meira av øðrum fiski, tí ásannað verður, at so mikið nógv av góðum evnum eru í fiski, at fyrimunirnir eru munandi fleiri enn vansarnir.[iv]
Í Føroyum verður leitað eftir fyrimununum av at eta grind!
Eitt frámæli
Umframt kyksilvur so eru nógv onnur skaðilig evni í grind og spiki, sum so at siga ikki slepst av aftur við, og hevur nýggjasta granskingin víst, at hesi evni, saman við stóru nøgdini av kyksilvuri, elva til nógvar og álvarsligar sjúkur, og tí kunnu heilsumyndugleikar ikki viðmæla longur at eta grind.
Tann stovnur, sum eigur at tryggja føroyingum, at vit ikki verða sjúk av at eta mat, kemur við einum tilmæli um at eta heilsuskaðiligan mat. Men øll, sum duga at lesa, síggja, at í veruleikanum er hetta eitt frámæli.
Tórshavn 17. juni 2011
Erla Olsen
[i] The 67th JECFA confirmed the PTWI of 1.6 ug/kg bw, set in 2003, based on the most sensitive toxicological end-point (developmental neurotoxicity) in the most susceptible species (humans). However, the Committee noted that life-stages other than the embryo and fetus may be less sensitive to the adverse effects of methylmercury. The Committee considered that intakes of up to about two times higher than the existing PTWI would not pose any risk of neurotoxicity in adults, except for women of childbearing age in order to protect the embryo and fetus. Concerning infant and children up to about 17 years no firm conclusions could be drawn; it is clear that they are not more sensitive than the embryo or fetus, but may be more sensitive than adults because significant development of the brain continues in infancy and childhood. Therefore, no level of intake higher than the existing PTWI could be identified of infants and children. CF/5, ING/1, Mars 2011. Working dokument for information and use in discussions related to contaminants and toxins in the GSCTFF. Joint FAO/WHO food standards programme codex committee on contaminants in foods. Fifth Sesion. The Hauge, Netherlands, March 2011.
[ii] Scientific opinion. Statement on tolerable weekly intake for cadmium. EFSA Panel on Contaminants in the Food Chain (CONTAM). EFSA Journal 2011: 9 (2): 1975.
[iii] Thomas W. Clarkson og Laszlo Magos. 2006. The toxicology of mercury and its chemical compounds. Critical Reviews in Toxicology 36: 609-662.
[iv] Cohen et al., 2005. A Quantitative Risk-Benefit Analysis of Changes in Population Fish Consumption. American Journal of Preventive Medicine 29 (4): 325-334.
Hey Erla :o)
Havi júst lisið tína stak áhugaverdu grein. Ótrúligt, at HS fer so lætt um vandan fyri kyksilvureitran, sum vit eru vorðin ávaraði um nú í so mong ár. Eg fái meg ikki á trúgva, at hetta er eitt politiskt spæl?…
Heilsan Marita


text:
Hesa uppgávuna skal navnframi tónasmiðurin Hans Zimmer loysa. Hoyr Hans Zimmer greiða frá hvussu hann ætlar at gera tað í videobrotinum niðanfyri.
Mynd: Karsten Meyland Lemche / FDM FDM testa 10 SUV bilar við plugin tøkni FDM hevur testa 10 ymiskar SUV bilar við plugin tøkni, og geva teirra hugsan um fyrimunir og vansar. Vinnarin av testini gjørdist Cupra Formentor VZ e-HYBRID. Bilarnir sum vóru testaðir eru hesir:*Cupra Formentor VZ e-HYBRIDMercedes-Benz GLA 250 ePeugeot 3008 PHEV GT […]
Bilurin klárar upp til 480 km uppá eina løðing og el-motorurin framleiður 390 kW, ið svarar til áleið 530 hk
Microlino, tann sjarmerandi micro el-bilurin verður væntandi klárur í ár Bilurin hevur sera stóran íblástur frá tí ikoniska BMW Isetta frá 1955 Microlina koyrir uml. 190 km uppá eina løðing, og hevur eina topferð á 90 km/t. Kostnaðurin er áleið kr 89.000. Les meira um hendan sermerkta bilin her
Her er stuttligt at verða politi Onkustaðni eru politibilarnir lekkrari enn aðrastaðni. Niðanfyri er eitt boð uppá 10 teir lekkrastu.
Rolls-Royce vilja eisini vera við í spælinum um elbilarnar Slatur gongur um at Rolls-Royce fyrireikar seg til at kappast við hinar bilasmiðjurnar um at selja luksus elbilar. BMW fyritøkan, ið eigur Rolls-Royce, hevur fyri kortum skráset navnið Silent Shadow sum Trademark, hjá týsku patentstovuni. Silent Shadow, vísur til víðagitnu Silver Shadow útgávuna, ið var best […]
Nordcar nýggjan eigara og stjóra Í sambandi við, at Palli Skorheim hevur keypt meirilutan í Nordcar, er hann samstundis settur sum stjóri í felagnum. Vit hava arbeitt fram ímóti hesi loysnini í eina tíð, og tí eru vit fegnir um, at vit nú eru komin á mál, sigur fráfarandi stjórin, Gordon Rajani. Eg eri spentur […]


text:
Út at ferðast
“At ferðast er at liva”, segði danska skaldið H.C. Andersen. Og vit kunnu ikki annað enn vera samd. Hvat er betri enn veittra gerandisdegnum við øllum sínum skyldum farvæl í eina tíð og fara út í heim at fylla kuffertið við ógloymandi upplivingum?
Í dag er tað lutfalsliga lætt at ferðast til fjarskotin lond, og heimurin tykist tí stundum ikki so stórur. Uttanlandsferðir eru tó kostnaðarmiklar, og tí er tað skilagott at spara saman og fyrireika ferðina í góðari tíð frammanundan. Tú kanst aloftast spara fitt av peningi, um tú keypir ferðaseðlar og bíleggur bil og gisting í góðari tíð frammanundan.
Spar saman í góðari tíð
Um tú byrjar at spara saman í góðari tíð, tykist tað ikki so tungt, tá ferðin nærkast. Ferðaseðlar, tryggingar og lummapengar – og eitt galdandi pass - skulu til, um tú ætlar tær at njóta ein góða uttanlandsferð. Og leggur tú eitt sindur til viks hvønn mánað, fært tú ráð til eitt sindur meira.
Royn roknaran niðanfyri, so tú sært, hvussu nógv, tú skalt spara saman til dreymaferðina hvønn mánað.
Tað praktiska
Eingin ynskir sær eina uttanlandsferð við oysandi regni, stuldri ella mateitran. Vit kunnu tíverri ikki lova tær gott veður, men vit kunnu hjálpa við praktisku viðurskiftunum, sum samanumtikið kunnu bjarga ferðini: Tryggingar og gjaldskort.
Tvey gjaldskort við á ferðini
Tað er umráðandi, at tú hevur meira enn eitt gjaldskort við tær á uttanlandsferðini. So kanst tú kenna teg tryggari, um annað kortið verður burtur, stolið ella gerst óvirkið. Skalt tú leiga bil á ferðini, er tað eitt gott hugskot eisini at hava eitt kredittkort við. Tað kemur nevniliga javnan fyri, at bilútleigarar krevja, at tú rindar við kredittkorti fyri bilin.
Tað er eisini sera umráðandi, at tú hevur røttu tryggingina til ferðina, soleiðis at tú ert tryggjað/ur, um tú skuldi verið fyri stuldri og óhappi, ella um tú gerst sjúk/ur ella viðførið er seinkað.
Góð ráð til ferðina
- Spar saman í góðari tíð. Stovna eina kontu og flyt eina fasta mánaðarliga upphædd alt árið.
- Tryggja at passini eru galdandi í góðari tíð, og kanna um neyðugt er við visum og møguligum koppsetingum.
- Tak støðu til, hvussu nógvan pening, tú ætlar at brúka á ferðini. Set t.d. eitt hámark fyri, hvussu nógv tú kanst brúka til ávikavist mat, gisting, tinganest, o.a.
- Ansa eftir gjaldskortinum, og minst til at hava eitt eyka kort við. Goymið kortini hvør sær, og goymið ongantíð pin-kotuna saman við kortunum.
- Kunna teg um, hvørjar ásetingar eru galdandi fyri títt gjaldskort. Kortið kann hava eitt ásett nýtsluhámark, og gjald kann verða tikið fyri úttøku av peningi o.s.fr.
- Minst til at hava røttu tryggingar alt eftir um tú ferðast í Norðurlondum, Evropa ella aðrastaðni í heiminum. Hav altíð ferðatryggingarkortið við.
- Ansa eftir fartelefonnýtsluni, tá tú ert uttanlands. Kanna hjá telefonfelagnum, hvat er galdandi fyri títt ferðamál.
- Rinda altíð í staðbundnum gjaldoyra, um tú verður spurd/ur, hvussu tú ynskir at rinda. Tað er sum tummilsregla nevniliga dýrari at velja at gjalda í donskum krónum, tí tá verður eitt gjald fyri veksling lagt omaná.
- Tað er týdningarmikið at fylgja við í flytingunum á tíni kontu, soleiðis at tú varnast tað, um títt kort verður misnýtt, og kanst sperra kortið beinanvegin. Vit mæla tær tí til at hava Netbankan sum app, so tú altíð hevur yvirlit, hóast tú ert uttanlands.


text:
Atkvøðubýtið hjá teimum valdu:
Jóhannus Danielsen, 158 atkv.
Súni í Hjøllum, 129 atkv.
Niclas Davidsen, 82 atkv.
Elin á Torkilsheyggi, 71 atkv.
Dakko Petersen, 59 atkv.
Kaj Eli Hansen, 49 atkv.
Høgni Hansen, 45 atkv.
Nývalda bygdarráðið í Nes kommunu hevur í dag skipað seg við borgarstjóra og varaborgarstjóra. Eisini komu føstu nevndirnar uppá pláss.
Jóhannus Danielsen heldur fram sum borgarstjóri eftir fyrsta januar 2017, eins og Súni í Hjøllum heldur fram sum varaborgarstjóri.
Tær føstu nevndirnar blivu mannaðar soleiðis:
Fíggjarnevnd
Jóhannus Danielsen, form.
Súni í Hjøllum
Høgni Hansen
Tekniska nevnd
Niclas Davidsen, form.
Dakko Petersen
Elin á Torkilsheyggi
Mentanarnevnd
Elin á Torkilsheyggi, fork.
Høgni Hansen
Dakko Petersen
Trivnaðarnevnd
Kaj Eli Hansen, form.
Niclas Davidsen
Súni í Hjøllum
Avgjørt var ikki at halda fram við vinnunevndini, men at leggja virkisøkini hjá Vinnunevndini undir hinar nevndirnar. Nýggja bygdaráðið skipar seg formliga á almennum fundi mikudagin 30. november 2016 kl. 18.00.


text:
Vælkomin á triathlon.fo 🙂
Her fara vit at kunna um ymiskt sum hevur við triathlon í føroyum at gera.
Her verður okkurt um bæði venjingar, kapping og aðrar upplivingar.
Har er eisini ein bólkur á facebook sum kallast “Triathlon Føroyar”, har vit deila spurningar, myndir og annað. Ert tú triathlon áhugaður, ert tú sjálvandi vælkomin har eisini.
Triathlon er ein ógvuliga skjótt vaksandi ítróttargrein globalt, og hon vaksur eisini í Føroyum, tóat vit gjarna ynskja fleiri sum koma at íðka.
Hvat er triathlon?
Triathlon er tá man samla bæði svimur, súkklar og rennur, og tað er samlaða tíðin, inklusiv skifti, sum telur. Tí ræður um at venja allar 3 disiplinir, og samstundis hugsa um hvat man er í, og hvussu man vil skifta ímillum disiplinirnar.
Teir mest brúktu triathlonteinarnir:
Útstýr
Fyri at koma gott ígongd krevst, fyri uttan venjing, nakað av greiðum. Tað nýtist ikki at kosta tað stóra, tú kann saktans byrja við útgerð tú eigur ella lánir. Tá man fyrst er komin í gongd, fara tey flestu at investera í betri útgerð, men tað sum krevst er: Svimjibuksur/drakt og svimjibrillur – ein fungerandi súkkla, súkkluhjálmur, einar góðar renniskógvar og klæði sum tú kann halda teg heitan í, í tí føroyska veðrinum.
Áðrenn man roynir tað fyrstu ferð, kann tað virka rættuliga ørkymlandi og ringt at ímynda sær, men tað er orduliga stuttligt, og har eru allatíðina ting at arbeiða við, sum kunnu blíva betur.
Um man ivast í onkrum, er bara at spyrja 🙂


text:
Bretski BBC journalisturin, Gabriel Gatehouse, førir okkum í 18 minuttir inn í eitt Nútíðarsvøríki, har einki er eintýðugt. Brotið er úr tíðindasendingini Newsnight.
Við sjónvarpsmanni koyrir hann yvir um Oyrasundsbrúnna úr Danmark og til Svøríki. Hann setur sær fyri at lýsa eina øvuta mynd av Svøríki, sum altíð verður lýst positivt. Lukkast tað?
Gabriel Gatehouse brúkar orðið narrativ at finna fram til søguna um eitt heilt land, hina góðu søguna mótvegis hinari ringu søguni um sama landið - Svøríki.
Hyggið at ensku sjónvarpssendingini um Svøríki sambært Gabriel Gatehouse.
Hví velur hann at koyra um Oyrasundsbrúnna? Hevur brúgvin nakran serligan týdning í sjónvarpi?
Skrivið upp, hvørjum fólkum hann møtir, og hvussu tey lýsa landið tey búgva í – Svøríki.
Tá liðugt er, takið tá støðu til, hvørja niðurstøðu Gabriel Gatehouse kemur til. Er Svøríki heimsins besta land?
Í einum kendum svenskum sangi verður sagt: "Man övar sig, och långsamt blir man bättre på att se skillnad mellan sanningar och lögner." Hvør er svenski sangurin og hvør hevur upprunaliga yrkt hann?


text:
Tuesday, September 18, 2012
Hurrá: In mente komið afturíaftur
Og sí, ljósið blaðar í teimum heystligu bløðunum, vit eru øll somul upp í loft, tí heystið er komið við øllum mentanarligum vælsignilsum, og í dag byrjar In Mente aftur. Gevið gætur nýggja tíðarrokning, tí nú er tað týsdagur, sum er tann góði mentanardagurin í viku. Á heimasíðu Kringvarpsins verður lýst fyri sendingini, sum kemur í dag klokkan fimm:
Trý evni eru á breddanum í hesari fyrstu In Mente sendingini í heyst. Poe-morðini, sum Havnar Sjónleikarfelag sýnir í hesum døgum, verður til umrøðu. Vit hitta Sakaris Stórá, sum leggur síðstu hond á nýggjan stuttfilm, og vit spyrja hví danska sjónvarpsrøðin Matador framvegis hevur fastatøkur á fólki. Tað er enn sum áður Suni Merkistein, ið leggur In Mente til rættis.
Posted by Listin at 2:17 PM
Labels: KP


text:
The Pioneers charitable response to the loss of the Nýggjaberg
The trawler NÝGGJABERG at the quayside in her home port of Miðvágur
An article about the faroese trawler Nýggjaberg who was sunk by a German U-boat U-701
In MS Word: The Pioneers charitable response to the loss of the Nýggjaberg
IN PDF: The Pioneers charitable response to the loss of the Nýggjaberg
Vit hava fingið sendadi grein frá Álvur Danielsen og Brian Hauge.
Greinin er á enskum. Trýst á leinkjuna omanfyri fyri at taka greinina niður antin í Microsoft Word ella í PDF.
Stutt referat á føroyskum:
Føroyingar sigldu fisk niður til Stóra Bretland øll krígsárini. Nøgdin av fiski, sum kom upp á land í Bretlandi frá føroyskum skipum var heili 20% av samlaðu nøgdini hesi árini.
Hetta var nokk til, at t.d. Fish & Chips í Bretlandi, sum ein av teim fáu vørunum, ongantíð varð skamta undir krígnum og var við til at halda moralin uppi í Bretlandi.
Ein Pioner deild kom til Miðvágs stutt eftir sorgarleikin tá Nýggjaberg var horvin og ongin av teim 21 monnunum, sum við vóru komu aftur. 16 av hesum vóru miðvingar.
Eftir sótu nógvar einkjur og nógv faðirleys børn.
Pioneer hermenninir settu sær fyri at gera eina innsavnan til frama fyri hesar einkjurnar. 10.000 lutaseðlar vórðu prentaði á prentsmiðjuni hjá H.N. Jacobsens bókhandli. Tað, sum kom inn frá søluni av lutaseðlunum, varð býtt út millum einkjurnar.
Tó fattast enn upplýsingar um, hvussu hetta varð framt og hvussu nógv kom inn og sosatt eisini, hvussu nógv kundi býtast út.
Sonni


text:
Vegleiðingar við hægri førleikastigi
At taka eygu upp
At taka eygu upp At taka eygu upp, merkir at tað skulu nýggj eygu uppá stokkin, við at taka tey upp eftir kantinum í lidna
German short rows
German short rows German Short Rows er uttan iva besti arbeiðshátturin, um arbeiðið skal vendast. Vendingar verða brúktar, um arbeiðið skal vera hægri á aðrari
Holfaldur
Holfaldur Holfaldur verður bundið eftir diagrammi, við at binda eygu saman og kasta um stokkin. Diagrammini eru óendalig í tali og úrslitini ymisk. Eg tekni
I-Cord
I-Cord I-cord, hestetømme, hevur tað eitt føroyskt heiti? Niðanfyri eru sjónbond sum vísa I-cord kant og I-cord band. I-Cord Kantur I-cord band Hevur tú fleiri
Patent
Patent Eitt av mynstrunum sum omman kallar ‘hatta bundu ogur altíð fyrr’ er patent. Patent finst í nógvum variatiónum, millum annað hálvpatent og falsk patent.
Perlubinding
Perlubinding Perlubinding er at binda rætt yvir rangt, og rangt yvir rætt. Fyrsta umfar verður bundið rætt og rangt, og næsta umfar skal bindast rangt og
Uppátøkur
Uppátøkur Uppátøka, ella at taka eygu uppá, merkir at eygatalið skal økjast, og tað kann gerast uppá fleiri mátar. Mest vanligu uppátøkurnar eru at binda


text:
Fjaðurfagra havmús (havmúsaættin)
Hydrolagus mirabilis (Collett, 1904)
Stødd: Fjaðurfagra havmús verður upp í 80 cm long.
Dýpi: Hon er úr 450 m niður á 1200 m dýpi.
Litur: Kroppurin er dimmbrúnur. Uggafjaðrarnar eru bláar og ryggfjaðrarnar grønligar. Lýsing: Hon er tjúkk um bulin, klænkar aftur eftir sporlinum, sum endar í einum longum hala. Hon hevur tvær ryggfjaðrar. Tann fremra er høg og stutt við stórum, ramligum píki fremst. Aftara lág og long, lægst á miðjuni, gongur aftur hagar, har sporlið endar, og halin tekur við. Tann sera langi halin er um helvtina av heildarlongdini, hevur lágar fjaðrar, eina undir og eina yvir. Hon hevur ongan stert og stórar uggafjaðrar, ið minna um veingir. Týðiligt skarð er millum aftaru ryggfjøður og ovaru halafjøður. Høvdið er næstan sum bulurin til longdar, rundleitt framman. Hon hevur stór eygu, lítlan kjaft, ið er fremri enn eyguni.
Eyðkenni: Líkist havmús, tó ikki í litum. Einki skarð er í gotfjøðurini sum á havmús. Uggafjaðrarnar lagdar aftur við kroppinum røkka inn undir búkfjaðrarnar. Smáoygda havmús, ið er longur suðuri, líkist eisini, men er dimmari á liti og hevur stuttan hala.
Týdningur: Hon hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Storøjet havmus, en: Large-eyed rabbitfish, fr: Chimére á gros yeux, ís: Digurnefur, no: Blåvinget havmus.
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Havmýs Chimaeriformes
Í hesum hópinum eru 3 ættir við 6 slektum og 33 sløgum.
Av teimum eru við Føroyar 2 ættir við 4 slektum og 5 sløgum:
Havmýsnar skilja seg frá øðrum bróskfiskum m.a. við at hava eitt kápuskapilsi uttan á táknunum.
Havmýsnar eru bulmiklar og hava ikki stert. Tær hava tvær ryggfjaðrar. Stóran pík við fremru ryggfjøðurina. Tær hava ikki roðslu. Kallfiskarnir hava ein flytiligan og krókskapaðan útvøkstur í enninum.
Havmýsnar liva um øll høv, niður á stór dýpi.


text:
Avrik
Trend 4 - Saltangará
Í 2019 bygdu vit hesi snotiligu húsini í Saltangará.
Húsini eru úr Trend røðini hjá Norgeshus, sum bæði fáast sum sethús, raðhús og tvíhús.
Trýst á myndirnar fyri at síggja tær í fullari stødd.
- Heildarveiting
Spælipláss og sparkivøllur á Høgabóli í Saltangará
Nýtt spælipláss og innilokaður sparkivøllur varð í 2017 gjørdur á Høgabóli í Saltangará.
Vit teknaðu og høvdu eftirlit við uppgávuni. Haraftrat gjørdu vit betongarbeiði ísbv. fundamentir til spæliplasstingini og stoyptu garðar rundan um økið.
- Projektering
- Betongarbeiði
Sethús á Skála
Tekningar av sethúsum á Skála.
Hava tygum trupult við at skilja nýggju bygningskunngerðina, so kunnu vit eins og á hesi uppgávuni, hjálpa tygum við fáa byggiloyvi til vega og og gera neyðugu orkuútrokningina.
- Projektering
Sethús í Saltangará
Tekningar av nýggjum sethúsum í Saltangará
- Projektering
Afturatbygging - Sethús í Saltangará
Uppskot uppá afturatbygging á sethús í Saltangará
- Projektering
Umvæling av gomlum sethúsum á Skála
Tekning av umvæligum á gomlum sethúsum á Skála
- Projektering
Nýgg sethús á Hjaltarók í Tórshavn
Tekning av nýggjum sethúsum í Tórshavn
- Projektering
Umbygging av eldri sethúsum í Fuglafirði
Byggiráð gjørdi her tekningar ísbv. ynski um at útbyggja og nútímansgera eini eldri sethús í Fuglafirði.
- Projektering
Umvæling av gomlum sethúsum í Rituvík
Ísbv. umvæling av gomlum sethúsum í Rituvík, ynksti kundin tekningar av hvussu kvistur kundi gerast á tekjuna.
- Projektering
Nýggj sethús í Rituvík
Tekning av nýggjum sethúsum í Rituvík.
Her ynksti kundin eisini, at fáa gjørdar elementtekningar, so at húsini kundu byggjast sum elementir.
- Projektering
Tilbygningur á sethús í Saltangará
- Projektering


text:
Ólavsøkurenningin var, sum vanligt, dagin fyri ólavsøkuaftan, 27.juli. Runnið var í hugnaliga umhvørvinum á Skálatrøð og út á Bakka. Góðar umstøður til áskoðarar, at renna framvið kaffistovunum, tó kanska nakað trongt hjá teimum, sum kappast, men ikki soleiðis at tað bilar. Minni hugnaligt var at tað fór at regna, beint fyri startin hjá teimum vaksnu. Ikki tí, eingin vindur var, so kanska tað bara var frískligari at renna. So kundu áskoðararnir bara koyra hettuna á høvdið ella finna sær skjól. Harafturímóti var veðrið av tí besta, tá børnini runnu.
Tá vit sóu luttakaralistan gittu vit, at Marna Egholm fór at vinna og so var ! Hon býr og venur í Danmark, men er Bragdarlimur. Næsta kvinnan var Duruta R. á Lofti, eisini úr Bragdinum og triðja kvinnan var Rigmor N. Arge úr Hvirluni. Beint í hølunum á henni kom Beinta H. Joensen, Bragdið, á mál. Hjá monnunum var tað eitt sindur av spenningi í, hvør mundi orka at spurta tað seinasta strekkið. Julian Gregersen, Signar Røsvik og Jan Elmar Sørensen kappaðust og tá runnið var niðan seinastu brekkuna við Østrøm, hevði Julian munin á Signari og soleiðis endaði kapprenningin eisini. Jan Elmar kom so á triðja pláss. Signar býr og venur, sum Marna, í Danmark og rann fyri Bragdið og Julian og Jan Elmar eru úr Treysti. Teimum á bakið, komu Andrias Hansen og Sam Vang úr Bragdinum.
Leinki til úrslitini inni á Lapio, er her :
https://app.lap.io/event/2016-olavsoekurenning/results
Sum altíð eru nógv børn til renningina og í ár var einki undantak. Tey eru so spent og glað, summi eru bara við, tí tey vilja vinna, meðan onnur eru við, tí tað er stuttligt. Soleiðis skal tað verða. Tað vísti seg í gjár, at elsti bólkurin var tann, sum hevði fægst luttakarar, bara fýra, tvey av hvørjum kyni. Men so kundu tey gleðast um at fáa hvør sítt heiðursmerki.
Okkara myndafólk vóru á staðnum og leinki til frálíku myndirnar er her :
http://www.einarvang.com/olavsokurenning2016
Nógvar góðar myndir eru eisini av børnunum og tað ber til at keypa sær myndir á síðuni.
Aftaná renningina fingu øll vatn og Sisu frá Føroya Bjór og kakao og sopi frá MBM. Vit takka hjartaliga fyri stuðulin.
Tá heiðursmerkini vóru handað, bjóðaðu vit Bragdarlimum til eina lítla hugnaløtu í Skeiva Pakkhúsið á Høgu Kai. Breyð og bjór frá Føroya Bjór og køku frá óføru bakikonunum í Bragdinum. Ein deilig løta, sum er vorðin fastur siður og ein góður máti at enda renningina, fyri so at gera seg kláran til Ólavsøkuna.
Túsund takk fyri tykkara luttøku, børn og vaksin, tí uttan luttakarar, var eingin renning. Eisini ein hjartans tøkk til øll sum hava havt ein fingur við í spælinum. Nógv fólk skulu til fyri at alt skal eydnast og við tykkara hjálp riggaði tað aftur hesa ferð.
Bragdið ynskir øllum eina góða Ólavsøku.
Næsta kappingin er Top Run tann 13. august.


text:
Bragdið skipar fyri 18. Top Run sunnudagin 4.juli kl.16:00. Øll eru vælkomin at luttaka. Bragdið Top Run er motiónsrenning. Tað vil siga, at øll, sum javnan renna, kunnu vera við. Næstan øll sum hava luttikið í TOP RUN hesi árini, hava gjøgnumført renningina, so tað er ikki ein ógjørlig uppgáva. Top Run er avbjóðandi, tí tað er bert ein long brekka, sum byrjar við Effo-støðina í Kollfjarðardali (75 metrar yvir havinum) og endar á Sornfelli (680 metrar yvir havinum), eitt strekkið á 9,8 km. Renningin verður býtt sundur í fýra bólkar og luttakarar skulu vera fyltir 14 ár fyri at luttaka:
* Menn 14-39 ár
* Menn yvir 40 ár
* Kvinnur 14-39 ár
* Kvinnur yvir 40 ár.
Trý tey fyrstu í hvørjum bólki fáa heiðursmerki. Luttøkugjaldið er 150 kr. við on-line tilmelding. Seinasta freist at melda til on-line, er leygardagin 3.juli kl. 18.00. Tilmelding kann eisini fara fram á Effo støðini í Kollfjarðadali frá kl. 15:00 til 15:30, á kappingardegnum. Tá er prísurin tó 200 kr.
Tá komið er á mál, er okkurt leskandi at fáa inni í fjallinum (gamla Nato bunkaranum). Skiftiklæðir verða koyrd niðan á Sornfelli, meðan runnið verður og kunnu heintast har, tá komið er á mál. Bussur koyrir luttakarar omanaftur eftir kappingina.
Tilmeldingin er klár á renn.fo undir tilmelding.


text:
Eitt tað mest spennandi valið í Týskalandi eftir seinna heimsbardaga er av. Og úrslitið gjørdist, at CDU, kristiligu konservativu stjórnarflokkarnir undir leiðslu av Angela Merkel í samfull 16 ár, gjørdust taparin. SPD, sosialdemokratiski flokkurin, gjørdist vinnarin av valinum, tó at lítil munur var millum hann og CDU.
Olaf Scholz, formaðurin í SPD, verður helst nýggjur týskur kanslari eftir Merkel
Kortini verða Tey Grønu mett sum veruligi vinnarin av valinum, hóast hann ikki gjørdist eins stórur og hinir gomlu flokkarnir. Nú byrjar so arbeiðið at skipa eina meirilutastjórn, og her fáa Tey Grønu og Fríu Demokratarnir avgerandi týdning. Teir verða tungan á vegskálini, uttan mun til hvør verður nýggjur týskur kanslari eftir Merkel.
Sum tað sær út í løtuni, so er tað formaðurin í SPD, sum fær møguleikan at skipa eina samgongustjórn saman við teimum grønu og fríu demokratunum. Hesir seinastu hava longu tikið stig til sínamillum samráðingar fyri at vita, hvørja støðu teir skulu hava til eina samgongu við SPD.
Tað stendur greitt, at Týskaland við hesum valúrslitinum fer at vera nógv meira grønt. Tað verður eitt ultimativt krav frá teimum grønu, sum í valstríðnum m.a. søgdu frá, at tey fóru ikki at góðkenna eitt nú framtíðar gassnýtslu og heldur ikki at taka til takkar við royndum at fanga og goyma CO2 útlát til tess at fremja grønan orku- og veðurlagspolitikk. Tey vilja síggja grønar loysnir á øllum politiskum økjum og ikki bert tá talan er um umhvørvið. Um tey megna at fáa øll síni krøv/ynski ígjøgnum saman við SPD og FDP er so ein annar spurningur. Kortini verður mett, at Týskaland, hvør enn skipar stjórn, fer at gerast nógv meira grønt eftir valið.
Annalena Baerbock, forkvinnan hjá teimum Grønu, fer at fáa avgerandi ávirkan á týska orku- og veðurlagspolitikkin í eini nýggjari samgongustjórn. Flokkur hennara gjørdist stóri vinnarin av valinum, tó at hann ikki megnaði at gerast eins stórur og teir gomlu flokkarnir.
Týska valúrslitið fer at fáa stóran týdning fyri Evropa sum heild. Týskaland er høvuðsmotorurin í evropeiska búskapinum. Og tá vónar Danmark at kunna gera sær dælt av. Í Danmark sær vinnulívið longu fram til stórar møguleikar fyri at økja um útflutningin serstakliga av sonevndum “Cleantech” grønum vørum og tænastum.
Hetta er eitt øki, har Danmark liggur millum tey fremstu í heiminum, og roknað verður við, at við einum sterkum grønum flokki í komandi stjórn fara tiltøk at verða sett í verk, sum skulu fremja grøna orkuskiftið. Og hetta er nakað, sum danski ídnaðurin kann fáa sera stórt gagn av.
Týskaland hevur longu avgjørt at vera klimaneutralt í 2045 og at minka um útlátið við 65% í 2030. Og her er tað, at danski ídnaðurin kemur inn í myndina. Umheimurin hevur stóra virðing fyri mongu grønu loysnunum, sum danir hava skapt seinastu mongu árini, og her er ikki minst talan um vindorkuídnaðin, har Danmark liggur á odda í heiminum.
Talan er tó ikki bert um at menna varandi orkuna. Undir valstríðnum løgdu allir flokkarnir dent á týdningin at fáa framt ábøtur og nýhugsan í risastóra byggisektorinum, soleiðis at framtíðar byggjarí í nógv størri mun verða gjørd við orkusparing í huga.


text:
7270.13 - Praktisk-musiska dimensiónin í undirvísing
Skeiðsnummar
7270.13
Heiti
Praktisk-musiska dimensiónin í undirvísing
ECTS
12
Fortreytir
hava staðið 1. L
Endamál
Endamálið við modulinum er, at tey lesandi fáa fatan av, hvat meinast við praktisk-musisku dimensiónini, og at tey gerast før fyri at skilja týdningin av henni í undirvísingarhøpi.
Innihald
Ástøðiligt: P-M dimensiónin, estetiskar lærutilgongdir, visuel mentan, materiel mentan, undirvísing í og við praktisk/musiskum lærutilgongdum. Verkligt: Litlæra, tilfarslæra, verkstaðarkunnleiki, kreativt arbeiði
Læru- og undirvísingarhættir
Undirvísingin verður skipað soleiðis, at skift verður ímillum ástøðiliga og verkliga læring. Ástøðliga fevnir undirvísingin um fyrilestrar, egna lesing og skriving, og kjak í bólkum og í plenum. Verkliga fevnir undirvísingin um myndaarbeiði, telduarbeiði, handverksligar designprosessir og verkætlanararbeiði einsæris og í bólki.
Læruúrtøka
Tá skeiðið er lokið skal hin lesandi duga at: • greiða frá og viðgera grundleggjandi tættir í fakøkinum, og meta um sínar egnu møguleikar og førleikar innan kreativa fakøkið • Greina og skilja ímillum ymisku ástøðini, sum viðgera kreativitet, estetiskar lærutilgongdir, skapandi læru og P-M dimensiónina. • Samskifta og samstarva munnliga og skrivliga um fakøkið, og viðgera sambandið millum ástøði og verkliga nýtslu • arbeiða kreativt og menna nýggj hugskot í samband við ymiskar handverksligar og listarligar verkætlanir og arbeiðsmátar • Nýta teldutøkni í kreativari prosess
Próvtøkuháttur
Skeiðið endar við: einsæris 48 tíma uppgávu og framløgu fyri flokkinum.
Próvdøming
Innanhýsis
Próvtalsstigi
P-talsstigin
Ábyrgd
Noomi Reinert í Dali


text:
Marinel Sumook Ubaldo úr Filipsoyggjum stríðist fyri at endurreisa nærsamfelagið hjá sær eftir eina oyðandi tropiska ódn. Skriva undir og stuðla stríðnum hjá henni fyri veðurlagnum
Longu 16 ára gomul var Marinel Sumook Ubaldo greið yvir, at hon mátti verja seg sjálva og nærsamfelagið hjá sær fyri teimum oyðileggjandi avleiðingunum av veðurlagsbroytingunum.
Tann 13. novembur 2013 slapp hon undan tí tropisku ódnini Yolanda við lívinum. Ein tann harðasta tropiska ódnin nakrantíð, sum við 240 kilometrum um tíman elvdi til stórar oyðileggingar nakað mitt í Filipsoyggjum. 6000 fólk doyðu, og fólk í milliónatali, Marinel var ein teirra, mistu hús og heim.
Nú seks ár seinni hevur stjórnin í landinum framvegis ikki syrgt fyri at endurreisa tey oyðiløgdu økini. Fólk í túsundatali búgva undir sera vánaligum og óvirðiligum umstøðum við avmarkaðari atgongd at mati, vatni og reinførishentleikum, sum eru at rokna sum grundleggjandi mannarættindir. Eisini trýtur el í økinum, og tað er torført hjá nógvum at finna eitt arbeiði, sum tryggjar eina inntøku, sum til ber at liva av.
Eftir ódnina varð ein partur av fólkinum á staðnum endurhýstur í einum øki við eitri í undirgrundini. Ellivu fólk løgdust sjúk við nógvum fepri og doyðu seinni.
Røddin hjá teimum fátæku
Marinel hevur í dag eina útbúgving í sosialum arbeiði. Hon er ein kendur ungdómsaktivistur og brúkar frítíðina at stríðast fyri nærsamfelagnum og mannarættindunum. Hetta førdi hana í 2018 til New York, har ið hon helt talu í ST um veðurlagsbroytingarnar og hvussu ídnaðurin við lívrunnum brennievnum skundar undir tær.
”Eg eri ikki bara eitt veðurlagshagtal. Søgan hjá mær er bara ein av nógvum, og eg eri her fyri tala søkina hjá teimum viðkvomu og marginaliseraðu nærsamfeløgunum – máttu okkara røddir verið hoyrdar,” segði hon millum annað.
Fólk í milliónatali ymsastaðni heimum líða undir avleiðingunum av veðurlagskreppuni. Og serliga tey, sum eiga minstan lut í veðurlagsbroytingunum, merkja avleiðingarnar. Sum Marinel sigur:
“Londini, sum søguliga hava givið tað størsta íkastið til veðurlagskreppuna, merkja ikki virknaðin av henni enn. Tað er umráðandi, at tey lurta eftir okkara søgu, so at tey fata tær menniskjaligu avleiðingarnar.”
Í næstu viku er Marinel boðin at vera partur av sendinevndini hjá Amnesty á COP25, veðurlagsráðstevnuni hjá ST, í Madrid.
Skriva undir og stuðla stríðnum hjá Marinel fyri veðurlagnum!
Vit krevja, at:
*stjórnin í Filipsoyggjum syrgir fyri, at tey, sum sluppu undan tropisku ódnini Yolanda við lívinum, fáa atgongd at vatni, eli og tryggum bústaði, og
*at stjórnir í øðrum londum, serliga ídnaðarlondunum, veita menningarlondunum, sum av álvara merkja avleiðingarnar av veðurlagskreppuni, fíggjarligan stuðul.
Um tú hevur fyrispurningur, kanst tú seta teg í samband við okkum á tel 235819 ella við at senda ein teldupost til elsa@amnesty.fo.