text:
Orð: James George Deck
Lag 1: William Howard Doane
Lag 2: Ira David Sankey
Týtt: Victor Danielsen
Upprunaheiti: Abba, father! We approach thee
1. Abba, Faðir, síggj, vit koma
í várs Harra Jesu navn,
sum tín barnaflokkur savnast,
søkja Gud, inn í tín favn!
Blóðið hevur okkum reinsað,
harvið fagnar okkum tú,
og tín Andi lærdi okkum
Abba, Faðir! siga nú.
2. Eitt sinn langt av leið vit gingu,
vónleys, blind í sál og sinn;
men tín ríka, fría náði
leiddi okkum til tín inn;
hin fortapta son tú kysti,
klædning, skógvar, ring hann fekk,
bústað hjá tær sjálvum gavst tú
tí, sum fyrr í myrkri gekk.
3. Og í hesum rættferðbúna
er várt stað við borð títt nú;
náði tín várt hjarta gleðir,
ja, og glaður, Gud, ert tú!
Eigur ein seg ei at frøa,
hoyra vit teg siga her,
at hann livir, sum var deyður,
at hitt vilsta funnið er!
4. Abba, Faðir! Vit tilbiðja
teg, til vit teg síggja har,
meðan einglaskarar undrast,
at so stór tín náði var.
Skjótt við tína trónu savnað
skulu, betur enn í dag,
tíni børn í sigursfrøi
Abba, Faðir! syngja glað.


c: text/html

text:
Navn: Sylvi
Skrásetingar nr.: FR92101
Folağur: 1992
Kyn: Hestur
- geldur uml. 1995
Litur: Svartbrúnur
- Hevur litgenini E- aa toto --
Stongmát: 132cm
Sinnalag: Hann er sera róligur. Viğ hvørt er hann eitt sindur treiskur, men tá skal hann bara hava eina fasta hond. Hann er eisini lærinemmur.
Eigari: Beinta Petersen - Hov
Fortíğ: Sølvi, sum hann upprunaliga æt var folağur í Søldafjørği hjá Beintu Hansen. Í juni 1993 var hann seldur til Ann Mari Ljósstein í Klaksvík. Í 1996 var hann seldur til Hans Christian Øregaard í Klaksvík. Í 1998 var hann seldur víğari til Brian Hughes í Klaksvík, sum hevği hann standi norğuri í Hvannasundi í eitt ár, áğrenn hann seldi hann víğari til Jógvan Eliasen í Klaksvík. Í uml. 2000 var hann so seldur víğari. Næsti eigari vit vita um er Marner Joensen í Kollafjørği. Hann seldi hann so víğari til Jóhannes Debess, Oyrareingir. Síğani var hann seldur til Frits Joensen í Kollafjørği. Og síğani keypti núverandi eigari hann.
Avkom:
Eingin

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
So er fyrsta umfarð av grand prix á breyt fyri børn, ung og vaksin farin afturum. Her vóru nógvar raskar hvirlur klárar at royna seg í nógv vindinum.
Gentur 8-9 ár
Lív Neshamar royndi seg á fyrsta sinnið í kapping á Tórsbreyt. Hennara fyrsta kapping var 40 m. Her var hon skjót avstað, og allan vegin á mál lá hon í tættari kapping við annan luttakara. Tíðin hjá Lív gjørdist 9,15 sek.
Eftir 40 m var longdarlop á skránni. Her gjørdi Lív yvirtrakk í fyrsta umfarið. Í øðrum bar betri til, og kom hon út á 2,20 m. Hon steðgaði tó ikki har, tí í triðja kom hon 3 cm longri út, soleiðis at endalig úrslitið hjá henni gjørdist 2,23 m.
Dreingir 8-9 ár
Arni Bartal var einsamallur í reyðum tá starturin fór á 40 m, har hann var í fyrra riðlinum. Starturin riggaði ikki heilt, men hann kom skjótt upp í ferð, og har sást at hann dugir. Tíðin hjá honum gjørdist 9,22 sek, hóast mótvindurin var heilar 7,7 m/s. Úrslitið er persónligt met hjá Arna Bartal.
Dreingir 10-11 ár
Rúni á Lava Persson, sum royndi seg á fyrsta sinnið á Tórsbreyt, byrjaði dagin við bóltkasti. Í fyrsta umfari kastaði hann 145 g tunga bóltin út á 14,96 m. Í øðrum økti hann við næstan trimum metrum til 17,75 m, sum gjørdist hansara longsta á degnum.
Eftir bóltkast var 100 m á skránni hjá William. Í nógva mótvindinum rann hann teinin uppá 30,33 sek.
Jens Brandur Winthereig royndi seg einans á 600 m hesaferð. Hetta er longri enn hann er vanur við at renna, men hann rann stak væl allan vegin, og síðstu metrarnar sást hvussu hann kempaði líka til strikuna. Tíðin hjá honum gjørdist 2 min 45,72 sek.
Gentur 12-13 ár
Børka Berg Jørgensen byrjaði dagin við 750 g tunga diskinum. Í fyrsta umfari økti hon um sítt persónliga met við heili 4 metrum til 17,15 m. Annað kasti sat ikki heilt, meðan hon í triðja økti um sítt met við enn einum metri til 18,39 m, hetta rakk til eitt trygt fyrsta pláss.
Á 100 m, skuldi Børka, eins og hinir íðkararnir, royna seg móti sterka landnyrðinginum. Hon lat seg ikki nerva av vindinum, og vísti at venjingin er við at sita, tí hóast umstøðurnar, so helt hon ein flottan sprint-stíl allan vegin á mál, har hon var væl frammanfyri hinar. Tíðin gjørdist 15,94 sek.
So var tað hæddarlop. Her byrjaði Børka kappingina á 100 cm, sum hon kom uppum í fyrstu royndini. Hon kom somuleiðis lættliga uppum 105 cm og 110 cm. Á 115 cm miseydnaðist fyrsta royndin, men í næstu royndini kom hon lættliga uppum og tryggjaði sær sigurin. Hetta gjørdist úrslitið, tí hóast tríggjar góðar royndir á 120 cm, so kom hon ikki uppum hesaferð.
Børka endaði dagin við at renna 600 m. Her lá hon í tøttum dysti allan vegin við hinar og við einum góðum spurti kom hon á mál við tíðini 2 min 8,98 sek, sum er 15½ sek skjótari enn hon hevur runnið teinin áður.
Gentur 14-15 ár
Elin Niclasen byrjaði dagin við at renna 100 m, har hon var í fyrra riðlinum. Elin hevur í seinstuni lagt seg eftir at venja spjótkast, men hetta sást ikki aftur tí hon var skjót úr blokkinum, og rennistílurin sat væl frá byrjan til enda. Í nógva mótvindinum gjørdist tíðin hjá henni 15,58 sek.
Næsta kappingin hjá Elin var diskuskast, har hon skuldi royna seg 750 g tunga diskinum. Hon legði harðliga út við at kasta 21,16 m. Hetta rakk til eitt annað pláss. Næsta kasti miseydnaðist, men í síðsta umfarið kastaði hon heilt út á 22,57 m, og økti um frástøðuna til nummar trý, samstundis sum hon bøtti um sítt persónliga met.
Gentur 16-17 ár
Sjøfn Gudmundsdóttir, sum nýliga er byrja aftur at venja frælsar, royndi seg á 100 m. Hetta var hennara triðja kapping í 2017, men har tær tvær fyrstur vóru við ov nógvum undandvindi til at met kundu góðkennast, so var hendan við alt ov nógvum mótvindi, til at fáa eina góða tíð. Starturin sat ikki heilt, men hon kempaði seg væl fram og endaði við at koma á mál við tíðini 15,41 sek, hóast ein mótvind uppá 4,4 m/s.
So fóru tær fýra; Guðrið Káradóttir Petersen, Sunniva Bogadóttir, Lydia Poula Simonsen og Helena Svabo Ziska í gongd við at kasta 1,0 kg tunga diskin. Hetta gjørdist ein sera spennandi kapping har Guðrið legði seg á odda í fyrsta kasti, frammanfyri Lydiu og Sunnivu, við Helenu aftast. Í øðrum umfarið legði Lydia seg á odda, meðan Helena legði seg á annað pláss. Lydia og Helena øktu í triðja umfarið, men ongin broyting var í raðfylgjuni. Í fjórða øktu Sunniva, Lydia og Helena, men heldur ikki her var tað nóg mikið til at broyta raðfylgjuna. Í fimta umfarið økti Sunniva og tók triðja pláss ein centimetur frammanfyri Guðrið. Lydia og Helena øktu aftur í síðsta umfarið, men hetta ávirkaði ikki placeringarnar. Úrslitið gjørdist sostatt at Lydia vann við 27,68 m, sum er bólkamet og longri enn kravið til talentbólkin. Hon bøtti um sítt persónliga met við 6½ metri. Helena gjørdist nummar tvey við 25,42 m, sum er persónligt met við næstan fýra metrum. Sunniva gjørdist nummar trý við 22,13 m, sum er persónligt met og Guðrið gjørdist nummar fýra við 22,12 m, sum er persónligt met við góðum tveimum metrum.
Dreingir 16-17 ár
Dánjal Dahl Ljósheim og Bárður Jóhansson byrjaðu við 1,5 kg tungu diskunum. Her legði Dánjal, sum annars hevur bestu úrslitini á miðteini, út við at kasta 23,68 m, sum er góðar 3 metrar longri enn hansara persónliga met. Hóast øll tey góðkendu kastini hjá honum vóru longri enn gamla persónliga metið, so kom hann ikki longur út enn teir 23,68 m í fyrsta umfari. Bárður Jóhansson, sum hevur tikið seg nógv fram í sprint í ár, byrjaði diskus-kappingina við at kasta diskin 17,54 m, sum er næstan 4 metrar longri enn hann kastaði 1,0 kg diskin í 2016. Hann steðgaði tó ikki har, tí í tveimum umførum bøtti hann um úrslitið, soleiðis at hann endaði heilt úti á 18,74 m.
Á 100 m Royndu Dánjal, Bárður og Tóki Bak Sørensen seg. Dánjal fekk ein sera góðan start og lá væl á odda tá 10 m vóru farnir, meðan Tóki og Bárður fylgdust aftanfyri. Teir hildu báðir tørn næstu 50 m, so setti Bárður ferðina upp, og át seg inn á Dánjal. Tóki fylgdi við men á 80 m mátti Tóki sleppa, meðan Bárður helt áfram at nærkast. Hesaferð náddi Bárður tað ikki. Tíðirnar hjá teimum gjørdust: Dánjal: 13,86 sek, Bárður: 14,09 sek og Tóki: 15,53 sek.
Bara smáar 10 min eftir at Dánjal var komin á mál, var skotið fyri 1000 m, og her var Dánjal aftur við. Í nógva vindinum er tað hart at liggja einsamallur, og havandi í huga at Dánjal ofta er endaður við at liggja einsamallur nakað aftanfyri tann fremsta mannin men langt frammanfyri hinar í hansara aldursbólki, var avtala at satsa, við at hann skuldi leggja seg í beint aftanfyri tann fremsta mannin. Dánjal legði tí harðari út enn hann plagar, og fyrstu 200 m var hann bara nakrar fáa metrar aftanfyri tann fremsta mannin. Hann misti nakað næstu 200 m, men tá mótvindurin aftur var har, hálaði hann nakað innaftur, og hesa frástøðu helt hann. Sostatt endaði hann bara seks sekund aftanfyri oyggjaleikakláran rennara.
Síðsta greinin hjá Dánjal var trýstøkk. Her legði hann út við at lepa 8,91 m. Hann økti út á 10,32 m í øðrum, og tá var kappingin í verðuleikanum avgjørd. Dánjal økti tó til 10,41 m í fimta umfarið, og cementeraði sostatt sigurin.
Menn
Í diskuskasti hjá monnum var tað hugaligt at síggja silvurvinnaran frá seinastu oyggjaleikunum,Hallur Simonsen, við disk í hondini aftur. Tað sást at hann hevur verði burtur frá frælsu ítróttini síðstu tvey árini, men hóast hetta, so megnaði hann at kasta 35,82 m í síðsta umfarið. Hetta rakk til eitt fyrsta pláss frammanfyri spjótkastaran Hanus Bergsson, sum í fyrsta umfari kastaði diskin út á 24,84 m, sum er nær við hansara persónliga met.
Fleiri myndir eru í myndasavninum.


text:
Lindin er kristiligt kringvarp, sum ikki er heft at nakrari ávísari samkomu. Nevndin í Lindini er ein 5 manna nevnd við limum frá ymiskum samkomum. Í nevndini eru Preben Hansen er formaður, Jenis av Rana, Símun Hansen, Sirikit Jacobsen og Jaspur Johannesen.
Hvussu verður Lindin fíggjað?
Lindin verður fíggja við stuðlum sum gjalda eina ávísa upphædd um mánaðin, gávum frá einstaklingum og virkjum.
Hvør starvast í Lindini?
Tað eru uml. 50 fólk, sum á ein ella annan hátt hava tilknýti til Lindina. Størsti parturin av hesum eru sjálvboðin. Tað er 1 fulttíðarstarv og 4 fólk fáa partvís løn. Tór Arni Samuelsen er dagligur leiðari. Jógvan Sune Danielsen er teknikari.
Sendinet o.a.
Lindin hevur í dag 13 sendarar og vit røkka til uml. 92 % av føroya fólki. Lindin sendur 24 tímar um døgni.
101,0 MHz – Tórshavn, Eyggjarklettur Nólsoy 3000 w (Vertical) – (lodrætt)
103,0 MHz – Klaksvík, Klakkur 500 w (Vertical)
105,0 MHz – Tvøroyri, Oyrnafjall 80 w (Cirkulær)
105,5 MHz – Vági, Hesturin Hái 500 w (Cirkulær)
98,0 MHz – Norðurstreymoy, Sornfelli 500 w (Vertical)
92,3 MHz – Sørvágur 80 w (Vertical)
103,4 MHz – Miðvágur, Sandavágur, Prestland 80 w (Vertical)
92,3 MHz – Vestmanna 80 w (Vertical)
103,4 Mhz – Skálafjørður, Gøtueiði 100 w (Cirkulær)
103,7 Mhz – Fuglafjørður, Varmakeldueiði 80 w (Cirkulær)
103,4 Mhz – Eystan Múla, Eysturhøvdi 80 w (Cirkulær)
92,5 Mhz – Sandvík 80 w (Cirkulær)
103,0 Mhz – Hvalba 80 w (Cirkulær)
Endamálsorðing
Bíblian boðar, at himlarnir skulu kunngera dýrd Guds og at borgarar Guds Ríkisins skulu verða lærdir boð og lógir Guds. Tí hava vit, sum úrslit av inniligari bøn, har vit hava søkt vilja Guds, avgjørt at stovna eina kristiliga kringvarpsstøð í Havnini, høvuðsstaði Føroya. Henda støð verður vígd dýrd Guds og framgongd Guds Ríkisins við hesari endamálsorðing:
Op. 12:10-11 sigur, at Jóhannes hoyrdi harða rødd siga: »Nú er frelsan, mátturin og ríkið vorðin Guds okkara, og veldis hins salvaða Hansara! Tí klagari brøðra okkara er kastaður niður, hann, sum klagaði teir fyri Gudi okkara dag og nátt. Teir hava sigrað hann við blóði lambsins og við orði vitnisburðar síns…«
Høvuðsendamálið við hesi kringvarpsstøð er heilt einfalt hetta:
At føra ta Føroysku tjóðina til eina størri tilvitan um Jesu Kristi harradømi, Hansara mátt til at frelsa, grøða og seta í frælsi, navni Hansara til dýrd.
At skapa umstøður til at kunngera boðskapin um kærleika Guds, gjøgnum kristnan tónleik og bíbliugrundfesta undirvísing.
At gera Føroya fólk tilvitandi um kærleika Guds og fyrigeving syndanna ígjøgnum boðan av Orði Hansara.
At fáa eitt amboð, har Orð Guds kann verða boðað fyri fólkinum hvar og nær tey vilja lurta.
At skapa møguleika fyri at kunna vitna um tað, sum Gud ger í okkara tjóð, okkara kirkjum/samkomum og í lívinum hjá tí einstaka.
Partur av søguni um Lindina
18. juli 1989 varð í skrivi heitt á Føroya Landsstýri um loyvi at senda nærvarp í høvuðsstaðar økinum. Í hesum uppskoti, sum fleiri av samkomunum í Havn stóðu aftanfyri, varð skotið upp at sent kundi verðið í tíðarbilum har Útvarp Føroya ikki sendi.
Síðani kom støðgur í – uppskot og fyrispurningar á Løgtingi vunnu ikki frama, men á várið 1996 kom glið á.
Samstundis sum mentunnarnevnd Føroya Løgtings viðgjørdi løgtingsuppskot til broytanir í fjølmiðlalógini vóru uml. 400 fólk úr 5 ymiskum londum samlað til Bønarráðstevnu á Hotel Føroyum.
Frammanundan vórðu samkomuleiðarir bodnir til fundar í nevndini at fáa stuðul til avtøku av einkarrættinum, men varð hetta greitt avvíst (5 av 7 nevndarlimum).
Sunnudagin undir Bønarráðstevnuni fóru bønarleiðarar úr hesum 5 londum oman í Býráðið og haðani í Løgtingið at biðja. Serliga varð biðið fyri nevndarlimunum í Mentannarnevndini.
Í sending, sum var í Útvarp Føroya – fimmarnum – fáar dagar seinni, avdúkaði formaðurin í mentannarnevndini at hann hevði broytt støðu og var nú fyri frælsum fjølmiðlum. Næstu dagarnir broytti restin av nevndarlimunum støðu. Tá nevndin seinni gav Løgtinginum tilmæli, var tað ein áheitan á Landsstýrismannin í mentannarmálum, at leggja uppskot á ting um m.a. at avtaka einkarrættin. Úrslitið av hesum varð ein stórur meiriluti fyri frælsum fjølmiðlum – ein stórur bønarsigur!
Endaliga umsóknin um loyvi at senda varð send Landsstýrinum í juni 1998. Loyvi kom júst 10-ára dagin aftaná fyrstu umsóknina.
Alla hesa tíðina hevur millum fremstu stuðlarnir hjá Lindini verið amerikanski íslendingurn Mike Fitzgerald og kona hansara Sheila. Aftur og aftur hava tey eggjað og stuðlað til at halda á – tað skulu tey hava stóra tøkk fyri.
Lindin byrjaði at senda 21. jan. 2000. Tað sum fyrst varð sagt í mikrofonina út í luftina var “Jesus”


text:
Bæði NSÍ og HB vunnu tríggjar teir seinastu dystirnar, og sostatt gjørdist kæran avgerandi í FM-stríðnum.
NSÍa spældi í morgun seinasta dystin í kappingarárinum ímóti B68 á Svangaskarði. Spenningurin var stórur undan dystinum, tí NSÍ hevði enn møguleikan at vinna kappingina. Men brúk var fyri hjálp frá B36, ið skuldi taka stig frá HB. HB vann dystin og gjørdist harvið føroyameistari.
NSÍ vann 7-0 á B68 við málum frá Jógvan Højgaard (2), Pætur Skipanes (2), Sjúrður Paula Nielsen (2) og Aron Mikkelsen (1).
Á leikvøllinum vunnu NSÍ og HB sær 59 stig í part fyri 22 dystir. NSÍ var betra liðið innanhýsis, og tískil kundi hetta verið nokk til at vinna FM-steypið. Men HB vann sær 2 stig afturat á skrivaraborðinum, og tískil endaði gullið í Havn. Til lukku við tí.
Vit ynskja U14-liðnum hjá NSÍ hjartaliga til lukku við kappingarárinum!


text:
Á heimasíðuni hjá Føroya landsstýri er galdandi samgonguskjal eins og gomul samgonguskjøl at síggja.
Uppgávur:
1. Hvat er eitt samgonguskjal?
2. Her er galdandi samgonguskjal hjá sitandi samgongu: Stendur nakað í samgonguskjalinum um hjúnabandslógina? Til ber at klikkja t.d. á Ctrl+F og leita í skjalinum eftir orðinum.
3. Leita vit eftir orðinum ‘vit’, so kemur tað 16 ferðirnar fyri í samgonguskjalinum, meðan orðið ‘tey’ bara sæst eina ferð. Hví man orðið 'vit' verða brúkt so ofta?
4. Lurtið eftir hesum innslagi í útvarpinum. Hvussu verður eitt samgonguskjal skrivað og sett saman?


text:
Videolist hevur fingið sítt heitið frá betamax og vhs videobandinum, sum var brúkt áðrenn teldutøkni gjørdist algongt. Videolistin er ikki løtt at definera, tí hon fevnir rættiliga breitt og kann vera t.d. filmað myndlist ella filmað performance og stuttfilmir við og uttan hendingagongd. Góðskustøðið innan hesi listasløg er sjálvsagt eins ymiskt og tað er innan málningar, grafikk og alt annað. Best eru verkini, ið tøkniliga hvíla í sær sjálvum eins og tey ikki kundu verið úttrykt á annan hátt enn júst við teirra miðli. Eg hevði unt okkum føroyingum nakrar ordiliga góðar konsept/ installatións/ videolistaframsýningar t.d. við verkum sum hesum videolistaverkunum hjá enska listamanninum Chris Cunningham (føddur í 1970), sum byrjaði innan science fiction spælifilmar. Haðani fór hann yvir í at gera tónleikavideo sum t.d. fantastiska videolagið hjá Bjørk "All is full of love", men síðan hevur hann arbeitt burturav sum listamaður og havt videoverk síni við á framsýningum kring allan heimin. Hesir filmarnir eru tekniskt sera flottir, men tematiskt vendir Cunningham aftur og aftur til grundleggjandi munir millum menniskjað og maskinuna, sum hann setur upp móti hvørjum øðrum í sansaligum myndum har upprunakent slím og væta møta ídnaðar og maskinkendum, snøggum flatum. Í framúrskarandi videolagnum hjá Bjørk arbeiðir Cunningham eisini við menniskjaligum individualiteti í serstaka andlitsbragdinum hjá Bjørk, sum verður sett upp móti maskinkendum anonymiteti í robottunum. Cunningham hevur ofta samstarvað við Aphex Twins og videolagið "Come to daddy" er eitt tað kendasta dømi um teirra samstarv. Hesin filmurin kann tykjast óhugnaligur, men hyggur tú nakrar ferðir gerast klisjéirnar so ovurhonds týðiligar, at tær gerast stuttligar. Tá nýfødda ódjórið primalskríggjar móti tí gomlu konuni, sum ikki flytur seg eitt vet, er tað í grundini nokkso stuttligt...
Wednesday, May 11, 2011
Videolistin 3 - Chris Cunningham
Chris Cunningham
Monkeydrummer
Videolist hevur fingið sítt heitið frá betamax og vhs videobandinum, sum var brúkt áðrenn teldutøkni gjørdist algongt. Videolistin er ikki løtt at definera, tí hon fevnir rættiliga breitt og kann vera t.d. filmað myndlist ella filmað performance og stuttfilmir við og uttan hendingagongd. Góðskustøðið innan hesi listasløg er sjálvsagt eins ymiskt og tað er innan málningar, grafikk og alt annað. Best eru verkini, ið tøkniliga hvíla í sær sjálvum eins og tey ikki kundu verið úttrykt á annan hátt enn júst við teirra miðli. Eg hevði unt okkum føroyingum nakrar ordiliga góðar konsept/ installatións/ videolistaframsýningar t.d. við verkum sum hesum videolistaverkunum hjá enska listamanninum Chris Cunningham (føddur í 1970), sum byrjaði innan science fiction spælifilmar. Haðani fór hann yvir í at gera tónleikavideo sum t.d. fantastiska videolagið hjá Bjørk "All is full of love", men síðan hevur hann arbeitt burturav sum listamaður og havt videoverk síni við á framsýningum kring allan heimin. Hesir filmarnir eru tekniskt sera flottir, men tematiskt vendir Cunningham aftur og aftur til grundleggjandi munir millum menniskjað og maskinuna, sum hann setur upp móti hvørjum øðrum í sansaligum myndum har upprunakent slím og væta møta ídnaðar og maskinkendum, snøggum flatum. Í framúrskarandi videolagnum hjá Bjørk arbeiðir Cunningham eisini við menniskjaligum individualiteti í serstaka andlitsbragdinum hjá Bjørk, sum verður sett upp móti maskinkendum anonymiteti í robottunum. Cunningham hevur ofta samstarvað við Aphex Twins og videolagið "Come to daddy" er eitt tað kendasta dømi um teirra samstarv. Hesin filmurin kann tykjast óhugnaligur, men hyggur tú nakrar ferðir gerast klisjéirnar so ovurhonds týðiligar, at tær gerast stuttligar. Tá nýfødda ódjórið primalskríggjar móti tí gomlu konuni, sum ikki flytur seg eitt vet, er tað í grundini nokkso stuttligt...
All is full of love
Come to daddy
(KP)
Posted by Listin at 8:09 AM


text:
'Skýming’ er heitið á stuttfilmi, sum Anton Petersen hevur gjørt í 2011. Nám hevur keypt rættindi at brúka filmin til skúlabrúks og hevur latið gera uppgávur til filmin.
Anton, sum er úr Havn, hevur leikstjórnað filmin eftir egnum handriti. Umframt at síggja sjálvan filmin her á síðuni, ber eisini til at taka filmin niður í betri góðsku. Umframt uppgávur, er eisini ein frymil gjørdur at greina stuttfilm eftir.
2012 fekk Anton gávugóðs úr Grunni Thorvalds Poulsen av Steinum. Innan Bjørn Kalsø, landstýrismaður í mentamálum, handaði Antoni gávugóðsið, grundgav formaðurin í nevndini, Sigurð í Jákupsstovu, rektari á Fróðskaparsetrinum, fyri, hví valið fall á Anton:
“Skýming er ein stutt søga um ein mann, ið leitar eftir sær sjálvum. Ítøkiligi karmurin er eitt parlag á okkara døgum í Havn við Nólsoynni í baksýni. Anton hevur við hesum filmi sett sær stórar avbjóðingar, sum eisini hava staðið við í langa tíð. Umframt søgugongdina, har mannligi høvuðsleikarin leitar millum barndóm og manndóm, kunnu vit eisini siga, at Anton sum leikstjóri leggur lunnar undir ein sermerktan stíl og máta at bera fram film úr okkara veruleika og náttúru. Umframt tilknýtið til barndómin, ofta lýst við tølandi minnismyndum, tykist Anton í hesum filmi serliga at dvølja við sambandið við náttúruna. Í hesum evnisvali skapar Anton eitt huglag, har vit mitt í tí triviella undrast um skapanarverkið. Anton sýnir eitt myndamál, ið er serstakliga egið og sjálvrannsakandi. Hetta síggja vit serliga í uppafturtiknum nærmyndum av høvuðsleikaranum. Sjáldsomu nærmyndirnar fata vit sum rannsakandi og náðileyst gjøgnumlýsandi sjálvsmyndir av einum leitandi leikstjóra. Leitanin vitnar um strong krøv til sín sjálvs, og krøvini verða sett úr øllum filmiskum vinklum. Uppi við hesum sjáldsama myndamáli hóma vit afturljóð frá stóru filmsmeistarunum, eitt nú Andrej Tarkovsky, sum ung filmslistarfólk her á landi eru farin at skifta orð um. Henda tilvitska um film sum miðil er sjáldsom og so mikið meir verd at stuðla.”
Filmurin ‘Skýming’, uppgávur og frymil kunnu brúkast í elstu flokkum fólkaskúlans og á miðnámi í føroyskum og filmsvísund. Filmurin kann eisini brúkast í tvørfakligum samstarvi á miðnámi millum lærugreinarnar filmsvísund, føroyskt, myndlist og sálarfrøði.
Filmar, sum verða nevndir, kunnu í flestu førum lánast á Býarbókasavninum í Havn, eins og Nám hevur eitt avmarkað savn við filmum til láns. Brot úr filmum, filmsitat, eru ofta løtt at finna á YouTube.
Eru ivamál um tilfarið og film til undirvísing yvirhøvur, eru vit á Námi altíð til reiðar at hjálpa og ráðgeva, alt eftir førimuni.


text:
Orð og lag: John C. Ratzlaff
Týtt: Sigurd Berghamar
Upprunaheiti: Away in heathen darkness
1. Mong vónleys sál á myrku leið seg trilvar fram
og finnur ei hitt lívsins ljós, sum bjarga kann.
Í stríði, líðing lívið svann. Á tú, sum kennir lívsins
veg, far, kanska Gud vil brúka teg. Sig teim, sum
eru stødd í neyð, at Jesus doyði fyri teg.
2. Ein kona hjartabrotin vóð, seg stríðir heim frá
halgu flóð. Har tveitti hon sítt barn so kært
at bloyta gudahjarta hart. Hin sanna Gud hann
kennir tú, hvat offur bert tú honum nú? Tú, sum
jú eigur Harrans frið, sig, koma tey tær ikki við?
3. Har stríðandi ein maður fer, og lív hans brátt at
enda er. Myrk er hans leið, vit vita vist, hvør fer
at boða honum Krist. Í tóman heim hvørt róp
hans var, veit ei, at Jesus dómin bar. Mót grøv,
sum uttan Kristus er, hann gloymdur til fortaping fer.
4. Í hundraðtúsundtali tey nú doyggja – minst til
teirra neyð! Men drála vit, hvat verður tá, hin
stóra Harra ásjón sjá. Á tú, sum kennir sannleiks-
veg, far nú, um Gud vil senda teg. Sig teim,
sum eru stødd í neyð, at Jesus doyði fyri tey.


text:
kelda: http://art.fo/pdf/LF_arsfragreiding_og_roknskapur_2010.pdf
Brot:
"Bókaútgávur okkara hava m.a til endamáls at kveikja lív aftur í listafólk, sum vóru um at vera gloymd, og at varpa ljós á virkandi listafólk. Hesi 7 árini hava vit givið út 30 bókaverk og katalog. Seinasta bókin í røðini er “Sekel”, sum er um føroyska list í 100 ár, sum kemur út 29.04.11. Við hesi bók er ein varði í føroyskari listasøgu rokkin. Mikael Wivel doktari í listfrøði hevur skrivað bókina. Hann hevur stóra vitan á hesum øki, og ikki minst hevur hann stóra vitan um føroyska list. Við bókini fáa vit eisini eina mynd av, hvussu ein fremmandur sær føroyska list.”
”Hesi árini hava vit havt “67” framsýningar, harav 25 við útlendskum listafólkum og 42 við føroyskum listafólkum. Umframt hava vit skipað fyri 8 framsýningum við føroyskari list í útlondum. Her kann m.a.nevnast Mikines framsýningin í Danmark og Íslandi, Ruth Smith framsýningin í Danmark, Ingálvur av Reyni framsýningin í Danmark og framsýningin við 34 føroyskum listafólkum á Leopold Museum í Wien og við 15 listafólkum í Ribe Kunstmuseum. Tílíkar framsýningar uttanlands eru sera kostnaðarmiklar, og tað tekur tíð at skapa tey neyðugu sambondini uttanlands.”
”Listaligur sakkunnleiki: Hesu árini hava vit brúkt hesar listfrøðingar sum konsulentar í listfrøðiligum spurningum: Dagmar Warming cand.mag MA, Eva Furseth cand.philol, Ingeborg Bugge MA og Mikael Wivel Dr.Phil. Henda loysnin hevur verið góð og fjølbroytt og tænt Listasavninum væl.”
”Standurin á og viðurskiftini kring Bládýpið: Verkið var í einum standi, har tað ikki virkaði sum eitt verk. Glasið brotnaði, og hvøssu glaskantarnir vóru beinleiðis vandamiklir fyri vitjandi, ikki minst fyri børn. Tí var hetta eisini ein spurningur um, hvør ið hevði ábyrgdina, skuldi onkur fingið skaða. Listamaðurin hevði umvælt onkrar skaðar, men royndirnar søgdu, at aðrir skaðar fóru at koma. Speglgólvið var vorðið so slitið og skeinut, at ætlaða speglingin als ikki longur var optimal. Hetta kravdi at gólvið varð skift. Harumframt komu skaðarnir á málaðu glasveggunum leypandi so hvørt, og tað merkti enn meiri viðlíkahald av verkinum. Men standurin á verkinum og óhepna staðsetingin bæði fyri verkið sjálvt og fyri Listasavn Føroya vóru ógvuliga trupul. Verandi staðið hjá bingjuni var sera óheppið. Hetta var við bakdyrnar savnsins og á parkeringsøkinum, har stórir trupulleikar stóðust av at flyta framsýningar til og frá savninum. Ongi formlig viðurskifti millum listamannin og Listasavnið høvdu áður verið. Tí var neyðugt, um listaverkið skuldi standa á øki savnins, at fáa greiði á viðurskiftinum partanna millum. Hetta kom í lag fríggjadagin 28. mai 2010, tá ið avtala um listaverkið varð undirskrivað av listamanninum og savnsleiðaranum. Avtalað var, at savnið skuldi taka ímóti listaverkinum sum gávu frá listamanninum, eftir at tað hevði verið til høvuðsumvælingar. Verkið varð flutt av øki savnsins til umvælingar týsdagin 22. juni 2010. Í hesum sambandi varð bjóðað til tíðindafund í Listasavninum fyrrapartin sama dag kl. 10.00. Listamaðurin var hjástaddur í sambandi við tíðindafundin”
”Eftir at Steinprent (fyrr Grafiski Verkstaður Føroya) í september enn ikki var komið við teimum grafisku prentunum, sum Listasavnið átti til góðar sambært avtalu við Steinprent, og at Steinprent harvið í heili sjey ár ikki hevði hildið treytirnar sambært avtaluni, hóast bæði savnsleiðarin og stýrisformaðurin fleiri ferðir høvdu biðið um tey, avgjørdi stýrið, at formaðurin skuldi krevja prentini. Leyk Steinprent ikki hetta krav, mátti tað tískil skiljast sum avtalubrot, og stýrið máttu tí taka allar prentognir savnsins heimaftur. Hetta fekk endiliga Steinprent at geva seg og ganga avtaluni á møti. Avtalað var tí, at Steinprent skuldi gera prentini til reiðar, og savnið sendi tvey umboð oman á Skálatrøð at heinta tey. Fyri at rætta eina villleiðing skal nevnast, at stutt undan, at umboðini komu frá Listasavninum at heinta prentini, lýsti Steinprent í miðlunum við tíðindafundi, at Steinprent hevði avgjørt at handa savninum prentini sum gávu. Savnið gjørdi síðani miðlarnar vart við, at talan altso ikki var um eina gávu, men um eitt sjey-ára seinkað leigugjald. Eftir at prentini vóru komin heim á savnið, samtykti stýrið, at tey bestu prentini skuldu veljast burturúr og skrásetast sum ogn savnsins, meðan restin skuldi seljast.”
”Burturmist verk Í búnum eftir William Heinesen vóru tríggjar vatnlitsmyndir eftir Sámal Joensen-Mikines, sum savnið bað um at fáa aftur frá arvingunum. Savnið hevði síðan 2005 fregnast um myndirnar, og arvingarnir váttaðu, at myndirnar vóru í Williams húsi. Tó at hetta var lovað okkum, hendi onki víðari í málinum. Í ár vendi savnið sær einaferð enn til arvingarnar fyri at fáa tær tríggjar myndirnar heim, men tá vóru boðini frá arvingunum, at myndirnar vóru horvnar! Savnið bað arvingarnar um at greiða frá hesum tilburði í einum brævi, men onki er enn komið.”
”Listasavn Føroya lænir í løtuni 525 listaverk út til almennar stovnar. Tryggingarvirðið á øllum listaverkunum er slakar kr. 48 milliónir.”
”Keypt, givin og latin í varðveitslu
Keypt í árinum yvir játtanarroknskapin hjá Føroya Gjaldsstovu
Inv. nr.: Listafólk: Ár: Prísur:
1366 Thomas Arge - Dysjar 1973 35.000
1367 Thomas Arge - Kvinnurýma 1975 30.000
1368 Hans Glerfoss - Menn egna 1975 20.000
1383 Sigrun Gunnarsdóttir Niclasen - Betlehemsferðin 2006 13.000
81 Thomas Arge - Fraser 1977 23.000
152 Ingálvur av Reyni - Fraser 1957 2.000
Íalt 123.000"


text:
Tænastulóg við málsviðgerðartrygd
21. august 2015
Sambandsflokkurin vil framvegis arbeiða fyri, at sosiala lóggáva okkara verður soleiðis skipað, at fólk við sjúku, breki ella hava serligar avbjóðingar, sum hava hjálp fyri neyðini, fáa stuðul og viðgerð, ið ikki stendur aftanfyri tí, sum fæst í hinum Norðanlondum.
Vit vilja stremba eftir at fáa eina tænastulóg, sum skal tryggja rættindi og skyldir hjá børnum, ungum og vaksnum. Dygdin í tænastuni skal vera á høgum støði. Tey, sum bera brek, skulu somuleiðis kenna seg sum ein part av samfelagnum, og tann sjúki skal fáa tað neyðugu viðgerðina og endurvenjingina, antin tað so er her heima ella í útlondum.
Vit vilja stremja eftir, at veitt verður ein samskipað heildartænasta. Hetta verður gjørt við, at ein samskipari, skal verða knýttur at borgaranum.
Vit skulu tryggja børnum og familjum við breki, sum partvís ella ikki eru á dagstovni, somu rættindi sum onnur børn á dagstovnaøkinum.
Vit skulu tryggja ungum við serligum avbjóðingum, eitt gott og innihaldsríkt lív, har tey skulu mennast, og byggjast skal á at vinna førleikar.
Persónlig brúkarastýrdur stuðul (PBA) skal setast i verk, t.v.s. at stuðulin er knýttur at persóninum. Hetta er við til at hjálpa viðkomandi at megna ein gerandisdag. Tað er borgarin sjálvur, sum raðfestir, alt eftir hvønn tørv viðkomandi hevur. Skipanin verður í løtuni royndarkoyrd, og sum skilst roynist hon sera væl.
Sambandsflokkurin hevur víst i verki, at vit hava hildið givin lyfti.
Rósa Samuelsen
Valevni Sambandsfloksins til løgtingsvalið
RN
Aftur


text:
Leikurin setur filosofiska spurningin hvussu veruleikin og sannleikin eru í mun til hvønn annan. Og tað á so mangan hátt ein sera áhugaverdur spurningur, ikki bert í mun til ta søguna, sum verður søgd í leikinum (sum er ein spennandi krimigáta, sum eg ikki fari at avdúka, tí hana má áskoðarin sjálvur sleppa at síggja), men eisini í mun til listina sjálva. Eg skal nokk lata vera við at fara aftur til Platon ella at royna at gera meg klókan uppá Hegel, men lutfallið millum listina og "sannleikan" og "veruleikan" er sjálvandi eitt æviga áhugavert evni, og tað er gott at síggja, at listin viðger tað.
Tíbetur kemur Súsanna Tórgarð ikki við nøkrum avgjørdum svarum uppá hesar stóru spurningarnar, men leikurin leggur seg, haldi eg, upp at sosialkonstruktivistiskum hugsunarhátti, har menniskjað er formað av samfelagsligum og mentanarligum umstøðum, har einki er objektivt satt og har veruleikin einans er atkomandi gjøgnum sosialt samskifti og gerð. Okkara máti at tosa og agera hevur sambært hesi fatanini altíð sosialar avleiðingar, men í leikinum hjá Súsonnu Tórgarð er tað eisini fráveran av talu og gerð, sum er evnið. Gerðir, sum ikki verða framdar, ymist sum ikki verður sagt og her eru vit so aftur í veruleikanum og kanska eisini næstan við politisku listina. Tí tøgnin er eitt evni, sum kemur undan kavi í føroyskari list aftur og aftur fyri tíðina; ”So skal eg tiga” eitur eitt steinprent hjá Tóroddi Poulsen, og ikki bert hann, men eisini listafólk sum Kristina Sundar Hansen, Carl Jóhan Jensen og flleiri onnur hava latið tøgnina fáa pláss í teirra list – tað má merkja okkurt.
Vár í Ólavsstovu ummælir leikin í nýggja mentanarblaðnum, sum fylgir við Dimmalætting fríggjadagin.
(IS)


text:
Jan Müller
14.03.2017 - 16:59
”Eg eri optimistur, og eg ivist ikki í, at tað finst kolvetni undir botninum á tí føroyska landgrunninum. Tað er tí rætt at bjóða økið út aftur nú og marknaðarføra tað. Eg síggi nú í miðlunum, at fólk frá Jarðeingi hava verið á messu í London, har umboð fyri oljufueløg vísa áhuga fyri økinum. Sjálvur haldi eg eisini, at tað er at velja tey øki at bjóða út, sum man metir man hevur mest vitan um,” segði framsøgumaður Sambandsfloksins, Kaj Leo Johannesen, tá nýggj oljuútbjóðing var til 1. viðgerð á løgtingi.
Læra av norðmonnum
Kaj Leo Johannesen segði seg hava fylgt væl við oljutilgongdini og helt, at vit hava megnað hana væl. Hann vísti til samrøðu hann hevði havt við fyrsta stjóran hjá Statoil fyri nøkrum árum síðani, sum greiddi frá søguni hjá norsku oljuni.
”Tá man ætlaði at gevast at leita so vórðu pengar kortini settir av til at bora enn ein brunn. Fyrrverandi Statoilstjórin segði mær, at hann vildi hava feløgini at bora longur niður, og júst tað broytti Norra fyri altíð.” Við hesi útsøgnini vildi sambandstingmaðurin bara vísa til, at heldur ikki vit eiga at gevast í hálvum gekki, nú einki rakstarverdugt fund er gjørt eftir fleiri boringar.
Nógvir føroyingar í oljuvinnu
Kaj Leo Johannesen helt annars, at vit føroyingar eru í teirri hepnu støðu, at vit í dag hava ment eina oljuveitingarvinnu og fingið nógv væl skikkað fólk, sum hava stóra vitan og royndir innan oljuvinnuna. Hesi kunnu eisini hava stóran týdning fyri framtíðar oljutilgongdina.
”Øll vitanin, sum føroyingar hava um oljuna, er sera áhugaverd. Vit hava kanska meira enn 1000 fólk, sum arbeiða innan oljuvinnuna, hóast vit onga olju hava funnið enn. Og hetta er einastanandi. Bara tað virksemi, sum hevur verið, hevur skapt eina rúgvu av arbeiðsplássum. Nógvir føroyingar arbeiða í dag innan oljuvinnu í útlondum. Eisini tað er eitt gott grundarlag fyri at fara undir aftur leiting her.”
Gott grundarlag
Kaj Leo Johannesen fegnaðist eisini um sjálva tilgongdina til oljuleting, hvussu væl alt lógargrundarlagið er orðað og helt hann fyri, at aðrar vinnur so sum fiskivinnan hava eisini nakað av læra av oljutilgongdini, hvussu væl skipanin við oljuleitingini er løgd til rættis.
”Eg lesi hetta uppskotið soleiðis, at vit hava eina kappingarføra skipan, tá vit samanbera okkum við onnur leitiøki.”
Kaj Leo mintist aftur á fyrstu árini við oljuleiting, har lunnar vórðu lagdir undir leitingina og sum gjørdu oljufeløgunum greitt, hvussu tey skuldu fyrihalda seg í tí føroyska samfelagnum, har tað varð gjørt teimum greitt, at umstøðurnar her vóru ikki tær somu sum nógva staðni í Afrika. Her vóru skipað viðurskifti, og vildu vit eisini hava oljufeløgini at brúka okkara tænastur.
Hann vísti síðani á Marjunfundið, sum varð gjørt í 2001 men sum ikki var rakstrarverdugt tá.
Leita og tú skal finna
”Nú frætta vit um, at fólkini á Jarðfeingi hava fingið til vega nýggjar dátur, sum kanska kunnu vísa, hvar oljan er. Tað kann tí bara vera rætt at seta borin í aftur undirgrundina.2
Kaj Leo Johannesen helt tað eisini hava stóran týdning at hava fingið vissu fyri, at leitingin ikki órógvar okkara fiskivinnu nevnivert, og tað er at gleðast um helt hann.
”Alt í alt er Sambandsflokkurin positivur yvirfyri einum nýggjum leitingarumfari. Vit ynskja landsstýrismanninum alt tað besta og vóni eg, at vit fara at finna olju innan fyri ikki ov langa tíð. Leita og tú skal finna.”


text:
Jan Müller
03.03.2017 - 12:01
Oljan > Vinna & Tøkni > Orka
Føroyski orkumyndugleikin hevur saman við Elfelagnum SEV og Dansk Energi arbeitt við fleiri framtíðarmyndum av einari orkuskipan uttan olju. Vindur, vatn, sól, sjóvarfall, pumpuskipanir og battaríir kunnu gerast týðandi partar av orkuskiftinum
Føroyar hava sett sær sum politiskt mál at minka oljunýtsluna til upphiting niður í eina helvt í 2025 og at sleppa heilt undan olju í elframleiðsluni í 2030. Nú hevur ein føroyskur/danskur arbeiðsbólkur roknað út, hvussu málið kann røkkast. Arbeiðsbólkurin hevur eisini boð uppá, hvussu Føroyar longu í 2030 kunnu sleppa heilt undan at innflyta olju til orkunýtslu við at miða eftir vatnorku, vindmyllum, sólorkuverkum, sjóvarfalsverkum, battaríum og pumpuskipanum.
- Eg meti, at her eru nøkur spennandi boð uppá, hvussu tann føroyska orkuskipanin kann menna seg. Málini eru ikki ógjørlig, men tað krevur, at vit arbeiða tætt saman um loysnirnar, sigur Kári Mortensen, deildarleiðari á Umhvørvisstovuni, sum hevur gjørt útrokningarnar saman við Elfelagnum SEV og vinnugreinafelagnum Dansk Energi.
Jørgen S. Christensen, granskingar- og tøknifrøðistjóri hjá Dansk Energi, staðfestir, at tøkniliga sæð er einki til hindurs fyri, at Føroyar kunnu sleppa frá olju í 2030 – og harvið gerast heimsins grønasta oyggjasamfelag.
- Men okkara framtíðarmyndir vísa, at skiftið krevur stórar íløgur, so tí er umráðandi, at Føroyar leggja eina so skilagóða fíggjarætlan sum gjørligt, sigur Jørgen S. Christensen.
Hitapumpur og elbilar
Føroyar hava eina elorkunýtslu upp á umleið 315.000 MWt um árið, og tað kann sambært minstu framtíðarmyndini økjast upp í 410.000 MWt í 2025, um ein partur av upphitingini og bilarnir fara at nýta elorku. Henda framtíðarmyndin er grundað á samgonguskjalið hjá landsstýrinum frá 2015, har málið er, at helvtin av upphitingini skal leggjast um til el, og at slakir 3.400 bilar koyra við elorku í 2025.
Sambært mest umfatandi framtíðarmyndini kann elnýtslan vaksa upp í 575.000 MWt í 2030 í samsvari við, at føroyska samfelagið líðandi skiftir oljuverk, bensin og oljurikin akfør út við grønar orkuloysnir. Henda framtíðarmyndin tekur í øllum viðurskiftum støði í jaligum forsøgnum við 100 prosent orkuskifti innan upphiting, og har allir bilar í landinum, sum eru umleið 25.500 í tali, koyra við elorku.
Økta elnýtslan kann nøktast við hjálp av einum blandi av ymiskum sløgum av varandi orku. Ein møgulig samanseting er at miða eftir at økja vindmylluorkuna úr 18,6 MW upp í 72 MW í 2030. Harumframt kann framleiðslan økjast við tveimum nýggjum framleiðsluhættum, sum ikki eru brúktir í Føroyum áður. Talan er um stigvíst at byggja sólorkuverk við einum samlaðum mátti á 30 MW, umframt at 60 MW skulu fáast frá sjóvarfalsverkum.
Ein skipan í javnvág
Við fleiri vindmyllum, vatnorku og sólorku verður ein týðandi partur av elframleiðsluni tongdur at veðrinum, árstíðum og ávísum tíðarbilum á samdøgrinum. Í einari elskipan skal javnvág vera millum framleiðslu og nýtslu hvørt sekund, hvønn tíma alt samdøgrið. Tí verður brúk fyri einari smidligari elnýtslu og orkugoymslum til at útjavna sveiggj í framleiðsluni og nýtsluni.
Frymilsútrokningar vísa, at tørvur verður á orkugoymslum svarandi til 20-60 GWt, alt eftir hvussu ymisku framleiðsluhættirnir verða settir saman. Tað kann fremjast við battarímátti á 50-60 MW, sum er rímiliga nógv. Afturfyri kunnu battaríini tryggja, at missurin av elorku frá vindi og sól verður lutfalsliga lítil. Pumpuskipanir kunnu verða ein annar møguleiki at goyma orku.
- Nú heldur greiningararbeiðið fram, har SEV, orkumyndugleikin og Dansk Energi luttaka. Saman fara vit djúpari inn í tey ymisku búskaparligu sjónarhornini innan ymiskar ítøkiligar loysnir og tøknifrøðiligar møguleikar, sigur Hákun Djurhuus, stjóri í SEV.
Hann staðfestir samstundis, at tað framvegis er avgerandi fyri SEV, at støðuga elnetið er í miðdeplinum, soleiðis at Føroya fólk kann líta á, at veitingartrygdin er í hásæti.


text:
Eirikur Lindenskov 19.05.2017 (01:05)
Bannið rúsdrekka í skúlaveitslum
Ein meiriluti heldur, at studentaskúlar skulu selja rúsdrekka til fólk undir 18 ár. Í Frecericia Gymnasium í Danmark eru tey alt annað enn samd við hesum.
Øl, Breezers og vín eru fastir tættir í studentaveitslum. Tey ungu kunnu keypa rúsdrekka púra lógliga á studentaskúlanum, sjálvt um tey eru undir 18 ár og ikki ugu keypa rúsdrekka á matstovum og skeinkistøðum. 53,3 prosent í Region Syddanmark halda, at tað skal vera bannað studentaskúlum at selja alkohol til ung undir 18 ár. Tað vísir ein meiningakanning, sum Voxmeter hevur gjørt fyri Bláakross.
Á Fredericia Gymnasium eru tey ikki samd við meirilutanum.
– Hatta er eitt vánaligt hugskot. Eg haldi bara, at tað verður stuttligari at drekka seg fullan, um tað er forboðið. So leingi vit kunnu halda tað á tí støði, sum vit hava tað her á skúlanum, so haldi eg ikki, at tað skal vera bannað, sigur Josefine Jensen, næmingaráðsformaður á skúlanum við TV SYD.
Á skúlanum kunnu næmingarnir ikki keypa sterkt rúsdrekka, og tey av afturlætnar veitslur, har bert næmingar á skúlanum sleppa inn.
Rektarin á skúlanum heldur, at tað er betri strategi enn at seta forboð.
– Í tí løtu, vit seta forboð, so broytast veitslurnar her á skúlanum. Tá haldi eg, at veitslurnar fara at vera aðrastaðni, sigur Poul Erik Madsen, rektari á Fredericia gymnasium við TV SYD.
Heimsheilsustovnurin WHO hevur funnist at, at tað er ov lætt hjá ungum at fáa fatur á rúsdrekka í Danmark. Formaðurin í Alkohol og Samfund heldur eisini, at alkoholið skal út úr skúlunum.
– Alkohol hoyrir ikki heima á útbúgvingarstovnunum. Nú hava vit endiliga fingið tað burtur frá arbeiðsplássunum. Eg haldi ikki, at útbúgving og alkohol hóskar saman, sigur Annette Søgaard Nielsen, sum er forkvinna í Alkohol og Samvund við sjónvarpsstøðina.
Trýstið á pílin á myndini fyri at síggja innslagið


text:
Orð: Johan Hendrik Schrøter
Lag: Vísulag
1. Jesus var føddur á jólanátt
í tí heilaga húsi,
sankta Jóhannis baptista
hann tann Harran doypti,
tá kom ein dúgva av himli niður,
hon setti seg á Harrans knæ,
tí hann var kongurin mæti.
2. Teir vísu menn teir ríða sær av land
við gleði foruttan kvíðu,
riðu so í eystur og riðu so í vestur,
ja haðan upp á suðursíðu,
gistu teir hjá kong Rudis á nátt,
tí hann vildi vita teirra ferð so brátt,
ja hvar teir skuldu fara.
3. «Vit vilja ríða í Betlaheim,
tí vit vilja skoða tann hægsta svein,
sum skapt hevur vørildin allan.»
«Tit komið aftur og sigið os frá,
tí vit vilja allir tann Harran sjá,
vit vilja honum offra allir!»
4. Riðu teir frá Rudisi tá,
teir vildu sína ferð útinna,
stjarnan fyri teimum gekk,
tí mundu teir vegin finna,
men tá ið teir komu í Betlaheim,
tá stóð hon yvir húsi ein,
hon kundi ikki har um líða.
5. Gingu teir sær í húsið inn
við ást í hjartarótum,
offraðu gull, roykilsi, myrra til,
ja fullu tann Harra til fóta,
skeggið fall av kalli tá,
á tann yngsta, sum mundi fyrstur inngá,
tí Harrin vildi tað so hava.
6. Harrin sendi sín eingil frá sær
og til teir heilagu tríggjar kongar,
bað teir allar fara væl,
hvør heim til sína landa,
hann bað teir ikki til Rudis gá,
tí allar man hann svíkja tá,
hann hevur har fyri ein ‘grudi’.
7. Rudisi líkar tað ikki væl,
hann fekk ikki teir vísu menn at finna,
reið hann sær í Betlaheim
og myrdi øll børn har inni,
men ikki kundi hann Jesus fá,
tí hann var við síni móður tá
hjá Gyptalands konginum á sinni.
8. Henda sama vísa, sum tit hava hoyrt,
hon hevur nú fingið ein enda,
hana hevur sankta Jóhannes gjørt
og niður á jarðarríkið sendi,
tí hvør hana kvøður og gevur gott ljóð,
hans sjel skal fáa í himmiríki ró
og frygðast fyri uttan enda.


text:
Ragnar Nystøyl frá Kontali analyse og Rúni Dam frá Avrik høvdu hvør sína framløgu um ávíkavist búskaparligu og lívfrøðiligu gongdina í havbúnaðinum. Greitt varð m.a. frá orsøkini til høga laksaprísin í fjør, sum var eitt minkandi útboð á heimsmarknaðinum. Roknað verður við einum avmarkaðum vøkstri í útboðnum í 2017.
Kjell Bjordal, ið hevur drúgvar royndir í norsku alivinnuni legði fram um ta stóru kostnaðarøkingina í sjógvalingini. Boðskapurin hjá honum var, at tað er alneyðugt at avmarka kostnaðarøkingina í sjógvalingini, fyri at varðveita kappingarførið við aling á landi. Kostnaðurin av at ala á landi minkar støðugt, og um tað loysir seg betri at ala á landi, verður framleiðslan sannlíkt plaserað nærri høvuðsmarknaðunum í Asia og USA.
Hans Bjelland, granskingarleiðari hjá SINTEF legði fram um teir nýggju alihættir, sum granskað verður í, og sum verða royndir nú og í komandi árum. Talan varð bæði um afturlatnar eindir á sjógvi og landi og aling á meira harðbalnum økjum.
Fleiri framløgur vóru um bardagan móti laksalúsini. Fyrst løgdu Gunnvør á Norði og Kirsten Eliasen frá P/F Fiskaaling fram ymisk viðkomandi úrslit frá gransking og royndum. Kirsten greiddi serliga frá teimum lúsateljingum, sum Fiskaaling ger og Gunnvør greiddi m.a. frá um spjaðing av laksalúsini.
Lisbeth L. Joensen og Kristian M. Dam frá Bakkafrost, Marjun Wilhelm frá Hiddenfjord og Gudny Vang frá Marine Harvest løgdu síðani fram um tær royndir, sum alifeløgini hava gjørt sær í stríðnum móti laksalúsini. Felags fyri framløgurnar var, at farið verður frá kemiskum og medisinskum viðgerðum til fyribyrging og aðrar viðgerðarhættir. Feløgini leggja í staðin dent á fyribyrgingarhættir sum at framleiða størri smolt, so fiskurin skal vera styttri tíð í sjónum, á lúsakjúrt og á rognkelsi, so lúsatalið verður hildið á lágum støði. Um neyðugt verður við viðgerð, eru viðgerðarhættirnir í størri mun feskvatnsviðgerð, viðgerð við heitum vatni og mekanisk avlúsing.
Fiskaaling legði eisini fram 4 “brellbitar”, sum vóru heilt stuttar framløgur. Elin D. Samuelsen legði fyrst fram um biofiltur á smoltstøðum. Í resirkuleringsanleggum hevur vatngóðskan avgerandi týdning, og í hesum sambandi spæla biofiltur ein stóran leiklut. Ása Jacobsen legði fram um týdningin av at fiskurin verður væl reinsaður. Hon greiddi frá hvussu flakagóðskan ávirkast, um hetta ikki verður gjørt. Ása Johannesen legði fram um sodning av laksalúsum í rognkelsismagum. Kanningarnar geva ábendingar um, at hvørt rognkelsi kann eta knapt 100 laksalús um dagin. At enda legði Bogi Magnussen fram um eina nýggja app sum er ment fyri Fiskaaling, og sum vísir rákið kring firðirnar. Hetta kann vera eitt hent amboð at hava hjá alarunum kring landið. Appin hevur fingið heitið Rák og kann heintast ókeypis á App Store og Google Play.
Dagurin endaði við, at ein stuttur filmur um føroyskan laksaútflutning varð vístur, og síðani vóru úrslitini fyri bestu smoltstøð og bestu alistøð á sjónum løgd fram.
Aliráðstevnan verður hildin aftur í 2018 um mánaðarskiftið februar-mars.
Les eisini: Marine Harvest besta úrslit fyri smoltstøðir og alistøðir á sjónum í 2016


text:
Jens Hákun Leo
16.02.2017 - 16:44
Tíðindi > Lóg & Landaskil > Dómstólar og rættarmál
Í sambandi við, at
Føroya Rættur í dag dømdi kommunulæknan, sum hevur verið undir
ákæru fyri at hava gjørt seg kynsliga inná fleiri kvinnur, eina
treytaleysa fongsulsrevsing uppá hálvtannað ár, helt verjin hjá
honum, Bjørn á Heygum fyri við Kringvarpið í dag í kjalarvørrinum av hesum dóminum, at hann fer at
kæra dómin.
- Hansara áskoðan
er, at hann er ósekur. Tá hann so fær ein so harðan dóm,
hálvtannað ár, er tað álvarsligt. Tí hann metir seg í fyrsta
lagi vera ósekan, og í øðrum lagi er revsingin ov hørð.
- Við vón um
frídøming fer hann tí at kæra, segði Bjørn á Heygum,
advokatur, í hesum sambandi.
Hendingarnar, sum
kommunulæknin er dømdur sekur í, fóru fram í læknaviðtaluni í
Gundadali, læknaviðtaluni hjá einum kommunulækna í Berjabrekku,
læknaviðtaluni í Runavík, læknaviðtaluni í Fuglafirði og á
kommunulæknavaktini hjá Landssjúkrahúsinum í Havn.
Rætturin helt í
øllum teimum níggju førunum fyri, sum hann varð funnin sekur í,
at hann hevði framt blygdanarskemd mótvegis kvinnunum. Hetta verður
á donskum kallað ”blufærdighedskrænkelse”.
Í tí eina førinum
varð hann, umframt at verða dømdur fyri blygdanarskemd, eisini
dømdur fyri brot á grein 224 í revsilógini, sum snýr seg um aðra
kynsliga samveru enn samlegu.
Í hesum førinum
vísti rætturin millum annað á, at hendan kvinnan, ið hann skal hava gjørt seg
inn á, ”var i chock, da hun forlod konsultationen”.
Viðvíkjandi
dóminum um endurgjald, har ið kommunulæknin varð dømdur at rinda
meira enn 100.000 krónur í endurgjaldi, fordeildar til tær níggju
kvinnurnar, helt rætturin fyri hesum viðvíkjandi, at...
- Retten har ved
fastsættelsen af godtgørelse for tort lagt vægt på, hvad der
efter retspraksis sædvanligvis tilkendes i erstatning for
lovovertrædelserne. Retten har endvidere lagt vægt på forholdenes
grovhed og ydmygende karakter. Retten har for så vidt angår H og G
tilkendt erstatning for dokumenterede udgifter til
psykologbehandlinger.
Kommunulæknin hevur
eisini mist rættin at virka sum kommunulækni í fyribils óásetta
tíð. Henda sannroynd hevði við sær, at rætturin ”i
formildende retning” ásetti, at treytaleysa fongsulsrevsing
hansara ikki skuldi vera longur enn 18 mánaðir.
Hjá einum av teimum
trimum kvinnunum, sum kommunulæknin ikki varð dømdur sekur fyri at
hava gjørt seg inná kynsliga, var málið, sambært dómaranum í
Føroya Rætti, fyrnað.
Hjá hinum báðum
kvinnunum, sum kommunulæknin ikki varð dømdur fyri at hava gjørt
seg inná kynsliga, fekst ikki nærri grundgeving frá rættinum í
dómsavgerðini um, hví rætturin ikki gav teimum viðhald í hesum
máli.