text:
Rúni Bro Róin er 32 ára gamal úr Hoyvík. Hann hevur higartil luttikið í samráðingum fyri 100 milliardir. Í starvinum sum stjóri fyri íløgufígging hjá DONG situr Rúni, við ábyrgd fyri strategisku skipanini av einum av teimum størstu íløgufíggjarætlanunum í Danmark.
Eg hitti Rúna Bro Róin á høvuðsskrivstovuni hjá DONG í Hørsholm stutt uttanfyri Keypmannahavn. Hann var fryntligur og bjóðaði mær ein góðan bita á skrivstovuni hjá sær, meðan vit prátaðu um starvið sum Head Of Co í DONG, um fyritøkuna og um Rúna sjálvan. Hann leggur fyri við at siga, at hetta er hann, ið úttalar seg vegna Rúna ikki vegna DONG.
DONG er ein risafyritøka, ið hevur Norður Atlantshavið sum eitt av sínum fremstu arbeiðsøkjum, tí ynskir stjórin fyri íløgufígging sjálvandi ikki, at eitt prát við hann skal tolkast, sum almenni politikkurin hjá DONG.
Las økonomi
Rúni vaks upp í Hoyvík, gekk í Hoyvíkar skúla og fór síðan í student í Hoydølum. 20 ára gamal fór hann til Århus at lesa búskap.Her gekk sera væl. Á hvørjum ári sendir Århus Universitet seks fólk til Cranfield School Of Management í Onglandi at luttaka í eini eitt árs MBA útbúgving. Tú sleppur at taka tann kreativa helminingin av MBA’ini. Tann teoretiska partin fært tú góðskrivaðan fyri lesturin í Århus. Rúni søkti luttøku og varð valdur út av universitetinum at fara til London. Hetta hevur nógv at týða fyri starvsmøguleikar í summum londum, sigur Rúni.
Afturkomin til Århus gjørdi hann útbúgvingina í búskapi lidna innan fyri tey ætlaðu fimm árini.
Í starv hjá TDC
Eftir lokna útbúgving varð hann settur í starv hjá danska telerisanum TDC í Keypmannahavn. Har arbeiddi hann við búskaparligari greining. Men eftir hálvt annað ár hjá TDC, var hann vorðin deildarleiðari. Hann varð verðandi hjá TDC í fýra ár og fekk har royndir við at arbeiða við stórum íløguætlanum. Saman við DONG er TDC ein av teimum fyritøkunum við størstu íløgufíggjarætlaninini í Danmark.
Headhuntaður
Í 2001 kom fyrrverandi stjórin í danska fíggjarmálaráðnum Anders Eldrup í starv sum stjóri í DONG. Hetta hevði stórar umskipanir í fyritøkuni við sær. Í hesum sambandi varð leitað eftir best egnaðu fólkunum. DONG brúkar sokallaða headhunting, har teir velja best egnaðu fólkini til leys størv og bjóða teimum tey. Sum skilst stóð navnið hjá Rúna á listanum, og hann varð settur í starv við projektleiðslu. Hann fór sostatt úr einum starvið við beinleiðis leiðslu til eitt starv projektleiðslu. Hann gjørdist tó heilt skjótt deildarleiðari í DONG.
100 milliardir
Rúni Bro Róin er nú 32 ára gamal. Hann hevur higartil luttikið í samráðingum fyri 100 milliardir, nakrar av samráðingunum eru enn ikki endaliga gjøgnumførdar, men nógvar eru. Størsti einstaki sáttmálin hann hevur samráðst um, var áljóðandi 24 milliardir.. Eg spurdi hann, um peningur ikki missir sítt virði, tá man arbeiðir við so stórum upphæddum. Men tað helt hann ikki “Peningur fær bara ymisk virði. Um tú samráðist um ein sáttmála, sum er 24 milliardir, so hevur peningurin eitt virði, er sáttmálin um eina millión, hevur peningurin eitt annað virði, og tá eg komi til hús, hevur hann eitt heilt triðja virði.”, sigur Rúni. Hann heldur tó, at tað er áhugavert, tá tú samráðist um stóru sáttmálarnar, at tú kanst uttan himpr biðja 100-200 fólk koma til arbeiðis, ella fara út og keypa júst tann rætta serfrøðingin til onkra uppgávu.
Situr við samráðingarborðið
DONG byrjaði fyrst í 1980’unum sum danskt olju- og gassfelag, men virksemið er altsamt vaksið hesi árini, og við íløgum og yvirtøkum bæði í Danmark og í útlandinum er felagið, ið danski staturin eigur, vorðið ein risi, ið millum annað eigur stórar partar av danska elkervinum, stór olju- og gassøki í bæði donskum og útlendskum havøki, umframt nógv annað virksemi innan orku. Felagið hevur skrivstovur í Danmark, Noregi, Svørríki, Týskland, Hollandi og Stóra Bretlandi. Rúni spælir ein virknan leiklut í yvirtøkunum. Deildin hjá honum tekur sær av fíggjarliga partinum og av strategi. Rúni situr ofta sjálvur við samráðingarborðið, onkuntíð sum samráðingarleiðari, onkuntíð aftan fyri í øðrum leiklutum.
Rúni greiðir frá at munur er á hvussu langa tíð ymisku transaktiónirar taka. Her eru tíðarskeið frá einari viku og upp í trý ár. Starvið er altíð avbjóðandi, men størta avbjóðingin er ivaleyst at halda tann góða hugburðin, tá tú situr og samráðist á triðja ári.
Úr jólafrítíð til arbeiðis
Rúni arbeiðir nógv, kanska ov nógv viðgongur hann, og ferðin er altíð høg. Eg havi upplivað at verða kallaður til Danmarkar úr jólafrítíð í Føroyum, og at verða vaktur mitt um náttina, tí okkurt er áfatt. Men hinvegin kann hann halda ein frídag um hann hevur hug til tað. Í næstum fer hann t.d. tríggjar vikur til Brasilia at ferðast..
Karate gevur frið
Umframt starvið í DONG roynir hann at menna sín leiðsluførleika við at taka ein útbúgving innan leiðslu. Men alíkavæl sær hann nógv til vinfólkini og er í biograf upp fleiri ferðir um vikuna. Men hóast ferðin er høg, kennir hann ikki nógv til strongd. Hann greiðir frá, at lykilin til hetta er Karate. Tá hann flutti til Keypmannahavnar byrjaði hann at ganga til Karate á Nørrebrogade. Hann gongur nú tríggjar ferðir um vikuna í einum av teimum mest siðbundu karatefeløgunum í Danmark. Har fyrigongur alt á japanskum, tú situr lágt og bukkar fyri hvør øðrum. “Tá tú ert til Karate, noyðist tú at vera til staðar, um tú gongur og hugsar um okkurt annað, so er avrokningin kontant.”, sigur Rúni. Hetta hjálpir honum við at skapa javnvág í gerandisdegnum.
Donsk vinfólk
Rúni býr á Christianshavn eitt hanagleiv frá Norður Atlantsbryggjuni, og Bryggjarn er hansara samband við føroyska útisetasamfelagið. Flestu vinfólkini eru danir, og føroysku vinfólkini eru antin í Føroyum ella í Noregi. Men hann plagar onkuntíð at fara til tiltøk á Bryggjuni. T.d. hjálpti hann til, tá ólavsøkan varð hátíðarhildin. Hetta helt hann vera sera stuttligt. Hann heldur orsøkina vera, at hann læs í Århus og flutti síðan til Keypmannahavnar. Tá flutti hann frá teimum føroyingunum, ið hann kendi har.
Hann heldur annars sambandið við føroysku røturnar við at ferðast heim til Føroyar so ofta, ið til ber.
Áhugamál í Føroyum
DONG er eitt virkið við nógvum áhugamálum í Føroyum, og sum hevur Føroyar í sínum framtíðarætlanum. Men hetta er ikki eitt øki, ið Rúni fæst við til dagligt. Men honum dámar væl at arbeiða á einum virkið, ið hevur við Føroyar at gera, og hetta ger sjálvandi, at tað er møguligt, at hann í framtíðini fer at hava okkurt við Føroyar at gera.
Droymdi um hetta í 1.G
Rúni er í einum av hægstu størvunum í Danmark innan sítt øki, men hann heldur ikki, at hann er komin á mál enn. “Hetta er akkurát tað, ið eg droymdi um, tá eg gekk í 1.G. Men eg dugi at síggja nógvar avbjóðingar enn. Eg eri ikki bundin at Danmark, og heimurin er stórur.”, sigur hann. Men hann heldur, at enn eru nógvar spennandi avbjóðingar í DONG, millum annað størsta danska børsnoteringin nakrantíð, tá danski staturin fer at lata partabrøv í DONG til sølu.
Rúni ivast í, um hann nakrantíð flytir til Føroyar aftur. Hann sær ikki sum nú nakrar nóg spennandi yrkisligar avbjóðingar. Men samstundis, so er hann greiður yvir, at hetta kann broyta seg. Hann kennur nógv, ið hava sagt, at tey ongantíð flyta heim aftur, men síðan eru flutt heim og stórtrívast.


c: text/html

text:
Magni Arge, sum hevur skrivað undir skriv til sponsku stjórnina saman við øðrum fólkatingslimum, heldur at spanska stjórnin ger seg inn á grundarsteinar í fólkaræðinum.
Í sjónvarpstíðindunum í gjár var sagt frá, at Magni Arge og Sjúrður Skaale hava skrivað undir eitt skjal, ið heitir á sponsku stjórnina um at virða rættin hjá Katalonia at siga sína hugsan á fólkaatkvøðu. Seytjan fólkatingslimir hava skrivað undir skjalið, har heitt verður á sponsku stjórnina um at steðga við tiltøkunum, sum spanska stjórnin hevur sett í verk ímóti atkvøðuni. Spanska stjórnin hevur boðað frá, at fólkaatkvøðan er ímóti stjórnarskipanini, og at øll amboð verða tikin í brúk ímóti fólkaatkvøðuni.
Les eisini: Evropakortið í broyting – fólkaatkvøða í Katalonia
Gera seg inn á grundarstein í fólkaræðinum
Á Facebook síðu síni greiðir Magni Arge frá, hví hann hevur skrivað undir skjalið. Hann sigur, at spanska stjórnin ger seg inn á ein grundarstein í fólkaræðinum, tá ið hon noktar katalanum at halda fólkaatkvøðu.
– Tað minnir um totalitera framferð, tá ið staturin hóttir við at rættarsøkja og fongsla politikarar, journalistar og onnur, sum siga sína hugsan og vilja lata fólkið tala, sigur hann millum annað.
-Eg haldi tað vera skeivt av sponsku stjórnini at forða katalanska fólkinum at siga sína hugsan um teirra statsrættarligu støðu. Tað er at gera seg inn á ein grundarstein í fólkarættinum, sigur Magni Arge eisini á Facebook síðu síni.
Annars boðar fólkatingslimurin frá, at hann roknar við at verða í Katalonia, tá ið fólkaatkvøðan verður. Unga Tjóðveldið er eisini boðið at vera har á fólkaatkvøðuni, og Elsa Berg, forkvinna í Unga Tjóðveldinum fer til Katalania at umboða felagið.
Fólkaatkvøðan verður fyrsta oktobur
Fólkaatkvøðan er sett at verða 1. oktobur, og veljarakanningar vísa nú, at umleið helvtin av íbúgvunum í Katalania eru fyri loysing. Men tveir triðingar av katalinska fólkinum eru fyri at halda fólkaatkvøðuna.
Tað er ilt at siga, hvat spanska stjórnin ger, um meiriluti vísir seg at vera fyri loysing. Stjórnin fer allarhelst ikki at góðtaka úrslitið, men hevur higartil bara boðað frá, at stjórnin ikki ætlar sær at lata katalanar sleppa at hava fólkaatkvøðuna.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Túrur til Tippafoss 12.06.20
Túrur til Prestá 10.06.20
Taka eplir upp og hugni (Oktober 2019)
Mikudagin 3.okt. vóru vit so hepnir í 1.fl at sleppa heim til Andreas og tey at síggja eina fletting. Tað var Andreas Petur, sum fletti. Hann dugdi ordiliga væl, og hann lovaði okkum at royna. Vit bundu og loystu seyðband. Vit sluppu eisini at tumma o.a. Lambið vigaði 25 pund. Aftaná fóru vit inn til Andreas at spæla, og so fingu vit ein góðan døgurðabita og ís omaná. Ein sera góður dagur, og vit takka Andreasi fyri.


text:
Kamping
Tórshavn Kamping
Yviri við Strond 22
100-Tórshavn
Bílegging á booking.com ella torsinfo@torshavn.fo.
Opið er 1. apríl – 18. oktober
Í apríl og oktober er bert opið eftir tørvi. Ring ella skriva til Visit Tórshavn fyri nærri kunning.
Hentleikar: Ves, brúsur, tráðleyst internet, vaskimaskina, turkitrumla, køkur og streymur.
Pláss er fyri 35 húsvognum við streym, og pláss er eisini fyri 30-40 tjøldum.
Bílegging av plássum og prísir eru at finna á www.booking.com.
GG. Í Føroyum er einans loyvt at kampera/tjalda á kampingplássum.


text:
Navn: Mariann Hansen
Leiklutur: Rutt
Aldur: 31 ár
Bústaður: Nú búgvi eg í Nólsoy, men eri uppvaksin við Norðskála
Skúli: Eg gekk í skúla í Norðskála-Oyri Skúla, haldi hann kallast Skúlin við Streymin í dag.
Yndisdjór: Kettur. Eg eeeelski kettir! Mítt næst-yndisdjór er hundur, eg eeelski eisini hundar!
Konfekt ella karamellur:
Karamellur..... tí eg komi ongantíð so langt sum at gera konfekt.... kanska í ár.
Hvat er tað hugnaligasta við jólunum:
Ljósketur og mandarinir
Dansa tit jólatrræ:
Nei, tað eru fleiri ár síðani, at vit dansaðu um træið heima. Tað gera vit til jólatræið í Eydnuni á Oyrabakka 2.jóladag :)


text:
Fastogn
Hús í Geilini 1, Innan Glyvur
Vegna Føroya skiftirætt verður nevnda ogn, matr.nr. 132, Strendur - Innan Glyvur – til sølu.
Húsini eru bygd fyrst í 1900-talinum. Grundin er laðað, tekjan dekra, og klædningurin er steinplátur. Flestu vindeyguni eru úr plasti.
Stødd: Kjallari/garaga uml. 69 m2, miðhædd uml. 47 m2 og loft uml. 25 m2. Grundøkið er uml. 976 m2.
Innrætting:
Miðhædd: Durur, wc/brúsa, gangur, køkur, lítið spískamar, lítið rúm inn frá køki og stova.
Loft: Gangur, tvey kømur og útgongd til altan.
Húsini eru ikki dagførd.
Húsini standa frítt fyri, og útsýnið yvir fjørðin er frálíkt. Parkeringsviðurskiftini eru góð, og bussteðgipláss er beint við.
Nærri fæst at vita við at venda sær til Advokatskrivstovuna, Fríðu Patursson, advokat, tlf. 35 33 35 ella teldupost frp@jura.fo.


text:
Hjálp og vegleiðing
Á hesi síðu eru vegleiðingar um, hvussu og hvar tað ber til at leita fram ymiskar upplýsingar í savnsskjølunum hjá Tjóðskjalasavninum. Sí høgra bredda.
Tað er umráðandi at hava í huga, at savnsskjølini hjá Tjóðskjalasavninum upprunaliga ikki vórðu skapt til at siga nakað beinleiðis/ítøkiligt um eitt ávíst evni, eina ávísa hending ella ávísar persónar.
Tey flestu savnsskjølini stava frá almennum økis- og meginfyrisitingarligum stovnum og vórðu sostatt upprunaliga skapt til nýtslu í fyrisitingarligum samheingi.
Sí meira um, hvussu mann leitar fram upplýsingar á einum skjalasavni, í høgra bredda.
Hevur tú fyrispurningar viðvíkjandi at leita fram skjøl/upplýsingar, sí meir her.


text:
Vit vitstu at sóttin úr Wuhan eisini fór at gera landgongd í Føroyum, og fyri tveimum vikum síðani vóru áneyðir fyri, at myndugleikarnir gjørdu vart við, at støðan var øðrvísi enn vant, og at neyðugt var við verjandi ásetingum og at seta avmarkandi tiltøk í verk - í mun til hvussu COVID-19-veran helst fór at herja á land og fólk.
Støðan er ein onnur í dag – nú, 14 dagar seinri. Fleiri fingu og fáa smittuna og nøkur hava bart hana av sær. Tilmælini standa kortini við, og nú man tað vera soleiðis vorðið, at fólk eru farin at leingjast eftir eini politiskari dagføring øllum hesum viðvíkjandi, hon er neyðug, tí støðan broytist støðugt frá tíð til aðra og hugsanin millum manna samsvarandi. Tilmælini skulu fylgjast, sjálvandi, men vit miða eftir, at støðan í mest møguligan mun gerst vanlig aftur, táið páskahátíðin er farin aftur um bak. Triðja páskadag er ferðin vónandi og væntandi komin upp aftur á sítt vanliga støði í Runavíkar kommunu.
Fyri tveimum vikum síðani snúði tað seg í okkara føri fyrst og fremst um at leggja ein jarnring av trygd kring um eldraøkið, at darva frumvinnuni sum minst í framleiðsluni og at halda matvørukrambúðunum opnum soleiðis, at íbúgvarnir fingu vanligar gerandisvørur til vega. Umstøðurnar líktust undantaksstøðu.
Mentamálaráðið lat skúlarnar aftur, kommunan stongdi ítróttar- og fimleikahallir, stongdi sína egnu skrivstovu og Visit Runavík, - kortini hevur verið arbeitt sum vanligt. Bókasavnið, Musikkskúlin og Kvøldskúlin lótu aftur og dagstovnarnir hava bert verið tøkir til ansing, fyri at tað mest neyðturviliga ikki skuldi steðga upp. Hóast eitt slag av undantaksstøðu, sum sagt, hevur hingið yvir okkum í eina tíð, gerandisdagurin hevur verið linligari enn vanligt, er samfelagið ikki steðgað heilt upp, hóast kommuna, krambúðir, tænastufyritøkur o.a. hava kent ein ávísan sviða av støðuni.
Í næstu viku eru vit á mótinum til dimbuldagavikuna og páskahátíðina. Langafríggjadag er ein mánaði farin, síðan samfelagið í stóran mun varð latið aftur, og tá man stundin vera komin til at lata so spakuliga uppaftur. Tað er ikki til at vita, hvat ið kann henda ávegis, men ætlanin er at lata dyrnar í Ráðhúsinum og á Kunningarstovuni uppaftur 3. páskadag. Er tað ráðiligt, lata ítróttar- og fimleikahallirnar og Løkshøll eisini uppaftur í viku 16/2020.
Vegadeildin og ruskplássini hjá kommununi hava og halda fram við at virka - og at hava opið, Runavíkar havn hevur als ikki verið darvað av COVID-19-veruni og væntandi koma dagstovnarnir upp í fulla ferð aftur eftir hátíðina. Mentamálaráðharrin, Jenis av Rana, hevur róð framundir, at skúlarnir taka ímóti næmingunum aftur 3. páskadag, soleiðis kann støðan í besta føri vera meiri ella minni normal aftur, táið tvær vikur eru farnar av apríl mánaði.
Tá COVID-19 støðan tók seg upp, var alt fyri eitt greitt, at eldraøkið var hin mest vitali parturin í høpinum, og skuldi økið harvið hava optimala og treytaleysa verju. Higartil hevur hetta eydnast, og ídag vitsti leiðarin fyri Roðanum at siga okkum, at tamarhald var á støðuni, og at tey skipanarliga hava lagt virksemi soleiðis til rættis, at skaðin í størst møguligan mun verður avmarkaður, um ringast skuldi vilja til. Á eldraøkinum skal væntast, at longri tíð skal til fyri at hóra undan støðuni, og Roðin hevur gjørt seg út til eina drúgva periodu í so máta.
Táið avmarkingarnar vóru settar í verk fyr 14 døgum síðani, var hildið neyðugt, at dyrnar ikki lótu aftur í dagstovnunum, soleiðis, at aðrar og serliga týðandi samfelagsfunktiónir ikki steðgaðu upp. Í grundini herdu vit ásetingarnar í mun til fráboðanina frá Mentamálaráðnum. Hon stendur framvegis við og er á leið soljóðandi:
Tað er týdningarmikið at samfelagið ikki steðgar upp, og at vinnuligt virksemi sleppur at halda fram so ótarnað sum til ber. Tað snýr seg um:
Flutning, handilsvinnu, útflutningsvinnu, avgerandi samfelagsveitingar, so sum samskifti, ruskkoyring og elveiting o.s.fr.
Her hava skúlar, frítíðarskúlar og dagstovnar eina skyldu, so samfelagið fær virkað so ótarnað, sum til ber.
Frá mánadegnum fylgir dagstovnaøkið í Runavíkar kommunu frymlinum hjá MMR, og foreldur hava í dag fingið fráboðan um hendan møguleikan.
Við hesum fari eg at ynskja øllum borgarum okkara eitt gott og happadrúgt vikuskifti - við áminningini um, at tilmælini frá myndugleikunum framvegis eru galdandi og neyðug at fyrihalda seg til, skulu vit koma sum frægast burturúr hesi óvanligu støðu.
Í vónini um at samfelagið aftur er farið at virka, meiri ella minni optimalt, frá 3. páskadegi at rokna.
Tórbjørn Jacobsen,
borgarstjóri.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Eigur at bera til at finna fýra milliónir
Tak niður
Tað kemur ikki upp á tal at skarva túrar av ferðaætlanini, ella at siga starvsfólk upp.
Tað sigur Heðin Mortensen, landsstýrismaður í samferðslumálum, nú Strandferðslan hevur boðað frá, at neyðugt verður at seta sparitiltøk í verk, tí fýra milliónir kr. vanta í.
Landsstýrismaðurin var gestur í Degi og Viku í kvøld.
Hann sigur, at fíggjarætlanin hjá Strandferðsluni er 165 milliónir kr. um árið, og tað má bera til at spara fýra milliónir í fíggjarætlanini, um tað ikki eydnast at fáa eina eykajáttan gjøgnum politisku skipanina.
Skal sparast, skulu sparingarnar fremjast saman við Samferðslumálaráðnum, sigur Heðin Mortensen.
Hann vísir aftur, at hann hevur tikið leiðsluna á Strandferðsluni av ræði.
Sí eisini


text:
Slóða fyri
Slóða fyri í Klaksvíkar kommunu
Umhvørvisátak frá 12. – 19. september.
Soleiðis tekur tú lut:
1. Tú ruddar í ein dag ella fleiri av døgunum frá 12. – 19. september
2. Tú vigar ruskið ella metir um vektina og
3. Tú skrásetir nøgdina av burturkasti her: https://ruddaforoyar.fo/skraset-innsamling
Rusksekkir kunnu heintast í Miðluni allar yrkadagar frá 10.– 16. sept frá kl 10.00 – 16.00.
Endamálið er at varpa ljós á umhvørvisdálking í tí stóra og smáa og næra og fjara.
Vinarliga boða frá luttøku við at skriva til fyriskipararnar innan 9. sept. Tá greitt er hvussu undirtøkan verður, fara vit út við einum almennum tíðindaskrivi og varpa ljós á evnið og vísa á (um ynski er um tað), hvørjir aktørar og stovnar eru við í Klaksvíkar Kommunu.
Tað eru Gunnhild Dahl Niclasen og Annika S. Biskopstø, ið samskipa árliga umhvørvisátakið hjá Klaksvíkar kommunu, sum í 2017 fekk heitið Slóða fyri. Endamálið við Slóða fyri er at kveikja áhugan hjá borgarum og fyritøkum í kommununi at ganga á odda í spurningum um umhvørvisvernd og í hvør sínum lag at slóða fyri.
Samband
Annika S. Biskopstø / 21 90 11 / annikabiskopsto@gmail.com
Gunnhild Dahl Niclasen / 28 28 78 / gunnhilddahl@gmail.com


text:
Slutspillet om Israel
Ísrael og Miðeystur eru í miðdeplinum hjá fjølmiðlunum. Ísrael er eisini í miðdeplinum í nógvum av profetiunum í Bíbliuni. Men er tað nakar samanhangur millum tað modernaða Ísrael og tey bíbilsku profetiini?
Hetta er ein spurningur, sum er ógvuliga aktuellur millum kristin. Bókin gevur eitt yvirlit yvir tær týdningarmestu grundgevingarnar og eitt yvirlit yvir, hvat Bíblian sigur um framtíðina hjá Ísrael.
Bókin grundgevur fyri, at Ísrael hevur ein avgerandi týdning í einum dramatiskum endaspæli í heimssøguni.
Rithøvundur: Ole Andersen
Forlag: Logos
Útgivin: 2016
Blaðsíður: 242


text:
Njót sólina í Føroyum
Njót sólina í Føroyum
Vársólin er komin, og vit kunnu gleðast um mangar veðurgóðar dagar. Dagar sum bjóða til samveru og gongutúrar, har tað er lættari at vera saman við frástøðu. Mong hava eisini sett sær fyri at vera heima í Føroyum hetta summarið, nú korona ger tað tvørligt at leita út í heim. Men eisini í Føroyum kunnu við verða sólskáldað, um vit ikki ansa eftir sólini.
Vit skulu ikki renna undan sólini, men njóta hana við skili. Krabbamein í húðini er vanligt krabbameinsslag um okkara leiðir. Hetta tí mong hava ljósa húð, og tí ikki tola sólina í ov stórum nøgdum. Men útvið 90 % av øllum tilburðum av húð- og móðurmerkjakrabbameini kunnu verða fyribyrgd, um vit verja okkum móti úv-strálum frá sólini og lata vera at brúka solarium.
Krabbamein í húðini er lætt at fyribyrgja, um tú bert fylgir fýra einføldum ráðum:
1. Skuggi. Sólin er sterkast millum kl. 12 og 15. Tá er skilagott at vera í skugganum ella hava steðgir frá sólini. Tær nýtist ikki at vera í beinleiðis sól fyri at fáa lit.
2. Klæði. Brúka klæði, ið verja nakka, kropp, yvirarmar og lør. Leys, tættvovin klæði úr bummull verja best. Brúka sólhatt ið fjalir høvd, oyru og skuggar fyri andlit og nakka. Sólbrillur verja móti uv-strálum og skaðum á eygu.
3. Sólkrem. Brúka sólkrem við í minsta lagi faktori (SPF) 15, har sum klæði ikki verja húðina. Í londum tættari við Ekvator verður mælt til sólkrem við faktori 30. Hóast tú brúkar solkrem, eigur tú ikki at liggja og steikja í sólini.
4. Sløkk solarium. Solarium økja munandi um vandan fyri krabba í húðini.
Verj børnini
Sólverja er umráðandi, serstakliga fyri børn. Tess oftari børn verða sólskáldað, tess størri er vandin at fáa krabbamein í húðini seinni í lívinum. Pinkubørn eiga als ikki at vera í sól og nýtast tí ikki at verða smurd í sólkrem.
D-vitamin og sól
Likaminum tørvar D-vitaminir fyri at kunna taka kálk og varðveita sterka beinagrind alt lívið. Harumframt fyribyrgja D-vitaminir sjúkum. D-vitamin verður ment, tá uv-strálurnar frá sólini raka húðina. Hóast tú nýtur sólina við skili, brúkar sólkrem og ert í skugganum, fært tú ta neyðugu nøgdina av D-vitaminum. Likamið ger nóg mikið av D-vitaminum, um tú bert ert úti í sólini 10-20 minuttir tríggjar ferðir um vikuna.
Fylg við uv-indeksinum
Tá uv-indeksið er 3 ella omanfyri, eigur tú at verja teg við at smyrja sólkrem á húðina. Við ókeypis appini, “Uv-indeks”, kanst tú kanna uv-indeksið, har tú ert. Tú kanst taka niður appina ókeypis í App Store og Google Play.
Gott summar!


text:
Skiparaskúlin í Skagen hevur nú fingið endaliga góðkenning at útbúgva skipsførarar og kann nú kalla seg Navigatiónsskúla. Góðkenningin kom eftir drúgva tilgongd og eitt væleydnað royndarár í 2016.”Hetta er fyrstu ferð í søguni, at vit hava ein navigatiónsskúla í Norðurjútlandi,
Og hann hevur svarað mær: "Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi." Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær.
2. Kor 12,9
"Pínan, sum fylgir við at játta, verður sum beiskur heilivágur, sum vil lekja"
Søren Kierkegaard


text:
TEEN-STREET Í ÁR – metár
TEEN-STREET Í ÁR – metár
Korona royndi at órógva, men kortini sluppu yvir 500 tannáringar á TeenStreet í ár, tó ikki til Týsklands, sum vanligt hevur verið, men í Føroyum.
Fyrst í hesum mánaðinum skipaðu samkomur um allar Føroyar fyri Teen-Street í Føroyum. Vanliga fara hundraðtals føroyingar til Týsklands hvørt summar, men í ár vildi Korona tað øðrvísi. Í Føroyum skipaðu samkomurnar ístaðin fyri 10 ymiskum legum. Vanliga hava vit sent um 400 fólk til Týsklands, tannáringar og vaksin, men í ár vóru yvir 900 fólk við í TeenStreet Føroyum, stórt 500 tannáringar og 400 hjálparfólk.
Sum vanligt á TeenStreet, varð nógvur dentur lagdur á bíbliuundirvísing, lovsang og samveru við Gud og hvønn annan. Umframt at samkomurnar skipaðu fyri egnum fyrilestrum og aktivitetum fyri tey ungu, vóru bíbliutímar og lovsangsmøti á stórskíggja.
Alt tað, vit kenna frá Teen-Street var sjálvandi eisini við, so sum Throne Room, ssh-løtur, InterAct og ikki minst stuðulsrenningar.
Nýggja koronaútbrotið royndi at leggja ein myrkan skugga yvir onkrar av legunum og nakrar teirra máttu eisini enda fyri tíðina. Men hóast hetta, so líta vit á, at Gud enn á trónuni er. Vit trúgva, at tað orðið, sum er sáað í hesi ungu teir dagarnar, tey vóru saman, fer at vaksa og bera ávøkst. Tí Harrin er ikki bundin av korona og gevst ikki at virka í teimum ungu fyri tað.
Skrivað: Kristiliga Tíðindatænastan – Tíðindaskriv, Dánjal av Rana 23.08.2020


text:
5. NOVEMBER 2019
Linnandi viðgerð og lívsgóðska áðrenn deyða - palliatión
- Hvussu ynskja vit, at seinasta tíðin skal verða?
Etiska Ráðið skipar í annaðkvøld fyri kjakfundi í Løkshøll um palliatión í Føroyum.
Endamálið við kjakfundinum er at lýsa, hvørjar etiskar støður og spurningar knýta seg at síðstu tíðini áðrenn deyða, og hvussu vit ynskja, at seinasta tíðin skal verða. Vit varpa m.a. ljós á hesar spurningar: Hvat er palliatión? Hvussu eru umstøðurnar í heimum, har fólk liggja til at doyggja, og hvussu upplivir Heimatænastan hesar støður? Hvussu fara vit væl úr hesi verð, og hví skulu vit stremba eftir at varðveita førleikarnar sum longst? Hvussu ynskja vit, at seinasta tíðin skal verða?
Kl. 19.30 Hvat er palliatión, og hvussu kunnu vit veita linna og lívsgóðsku?
Hildur við Høgadalsá, sjúkrarøktarfrøðingur og Master í yrkismenning, forkvinna í Etiska ráðnum
Kl. 19.40 Síðsta tíðin heima - røkt og umsorgan
Jonna Joensen, sjúkrarøktarfrøðingur, deildarleiðari í Heimatænastanuni
Kl. 19.55 At fara væl úr hesi verð. Tilveruspurningar evstu tíðina
Marjun Bæk, fyrrverandi sóknarprestur og limur í Etiska ráðnum
Kl. 20.10 Hví eiga rehabilitering og palliatión at ganga hond í hond?
Sólbjørg Frederiksberg, fysioterapeutur á Landssjúkrahúsinum og limur í Etiska ráðnum
Kl. 20 25 Palliatión í dag og frameftir – hvørjar umstøður ynskja vit?
Bjarni á Steig, yvirlækni og serlækni í blóðsjúkum og palliatión
Kl. 20.40 Pallborðsorðaskifti, spurningar og kjak
Hildur við Høgadalsá, forkvinna í Etiska ráðnum
Kl. 21.30 Liðugt
Orðstýrari: Uni Arge, journalistur.
Tiltakið er ókeypis, og øll eru hjartaliga vælkomin.
Uppleggini verða stroymd beinleiðis og løgd á heimasíðuna www.etiskaradid.fo


text:
Spírar námsætlan
Námsætlan fyri tey 6 ára gomlu børnini.
Virðisgrundarlag hjá Dagstovninum á Hamrinum.
· Dagstovnurin á Hamrinum skal vera eitt stað, har børnini trívast, læra og mennast í tryggum umhvørvi.
· Øll børn mennast, hvør í sínum lag. Vit vilja taka støði í teirri sterku síðum og vilja virka fyri, at hvørt barnið, í so stóran mun til ber, fær brúkt øll síni evni.
· Foreldrini eiga til eina og hvørja tíð at kenna tryggleika við stovnin og at hava álit á starvsfólkunum.
· Vit vilja vera álítandi, opin og erlig. Og vit vilja lurta - eisini tá vit eru ósamd.
· Øll menniskju eru ymisk. Hetta merkir, at vit mugu hava virðing fyri øðrvísi hugsanum, enn okkara egnu. Vit mugu samstarva væl og taka felags ábyrgd.
· Vit vilja síggja møguleikar fram um forðingar, og hava ein jaligan hugburð til okkara arbeiði. Vit vilja regluliga ogna okkum nýggja vitan og førleikar, so vit eru til reiðar at møta nýggjum avbjóðingum.
Persónligir førleikar.
Vit vilja, at barnið kennir og følir virðing fyri sær og øðrum. At tað kennir seg sjálvan í mun til onnur. Vit vilja styrkja sjálvsvirði, sjálvsálit og sjálvbjargni hjá barninum.
Vit vilja stuðla og menna barninum, soleiðis at tað virkar væl millum onnur. Vit vilja eggja barninum til sjálvt at taka initiativ og ábyrgd. Vit vilja eisini læra barnið at seta orð á kenslur, tankar og ætlanir, kveikja teirra forvitni og at menna teirra áræði at royna nýggjar avbjóðingar.
Sosialir førleikar.
Spælið er ein týðandi partur av menningini hjá barninum. Tað er í spælinum at barnið mennir sítt hugflog, síni empatisku evnir, styrkir sín sosiala førleika. Har barnið lærir at loysa tvístøður, mennir málið og sín kropsliga førleika. Í spælinum lærir barnið somuleiðis at styrkja síni bindini, og at hava álit á øðrum børnum.
Vit vilja, at børnini eru før fyri at skapa sambond við onnur menniskju, og duga at verða í relatión við onnur. Vísa empati og virðing fyri øðrum - og kenna sosialu spælireglurnar. At børnini fáa møguleika at skapa vinabond.
At børnini sleppa at spæla og hava tað stuttligt í gerandisdegnum - saman við øðrum børnum og vaksnum.
Skapandi evnir.
Í vitanarsamfelagnum er kreativiteturin/skapandi evnini ein av kjarnu førleikunum. Tað er ígjøgnum kreativi tilgongdina, vit skapa framburð og menna nýggja vitan. Vit eru kreativ, tá vit fáa nýggj hugskot og duga at síggja nýggjar møguleikar.
Vit vilja hava eitt kveikjandi umhvørvi á stovninum, har barnið fær ment hugflogið og kreativu evnini hjá sær. At barnið fær møguleika at skapa sjálvt, og at barnið fær møguleika at úttrykkja egnar upplivingar, og gleðast yvir at skapa frítt og sjálvstøðugt. At læra barnið at virða og geva rúm fyri tí skapandi.
Náttúra og umhvørvi.
Tað hevur stóran týdning fyri menningina hjá børnum, at tey eru nógv úti í náttúruni. Við miðvíst og tilvitað at nýta náttúruna í tí pedagogiska arbeiðinum, læra vit børnini at ferðast og fóta sær í henni. Hetta hevur við sær at virðing og kunnleiki til náttúruna og umhvørvið verður ein náttúrligur partur av gerandisdegnum hjá børnunum.
Vit vilja lýsa og vísa á, hvat rørir seg í náttúruni og umhvørvinum, og læra tey ymisk djóra og plantu sløg. Vit ynskja, at børnini skulu halda tað vera stuttligt og deiligt at vera úti. Vit stuðla børnunum í at vera forvitin, undrandi og kannandi.
Mentan og siðir.
Okkara mentan hevur stóra ávirkan á, hvussu vit liva, og hvørji virði, vit hava sum menniskju. Tann serføroyska mentanin er eisini ein stórur partur av okkara samleika. Ofta er lættast at verða varug við okkara egnu mentan, tá vit møta øðrum, sum ikki eru líka sum vit sjálv. Tað føroyska málið, tónin og sum vit eru á stovninum og í samfelagnum annars, er eisini mentanarberandi. At vit liva í einum fólkaræðisligum samfelag, er eisini partur av okkara mentan.
Vit vilja læra børnini nútíðar og gamlar siðir, og stuðla teirra egnu persónligu mentan. Samstundis vilja vit geva teimum eitt innlit í almenna og samfelagsliga vitan...og sjálvandi vitja ymiska stovnar.
Geva børnunum eina fatan av, at øll eru ymisk. Vit vilja halda føroyskar siðir og høgtíðir, og geva børnunum eina fatan av tí føroyska samfelagnum. Vit vilja eisini læra børnini um onnur lond og aðrar mentanir. At vísa týdningin av okkara nærumhvørvi og náttúruni.
Mál og samskifti.
At hava góðan málsligan førleika er ein fyritreyt fyri at kunna samskifta við onnur. Vit leggja dent á at menna tann málsliga førleikan, tí mál og samskifti hongur neyvt saman. Vit samskifta bæði verbalt og nonverbalt. Í málinum liggja orð, tónalag, kropsmál og andlitsbrøgd. Tað er týdningarmikið, at børnini læra at brúka málið fyri at kunna seta orð á kenslur, tankar og gerðir.
Vit vilja eisini at børnini vísa áhuga í skriftmálinum, tølum og øðrum teknum. Vera tilvitað um at víðka um orðatilfeingið. Lesa bøkur, læra rím, ramsur og skjaldur.
Vit ynskja at børnini kunnu samskifta við onnur, at tey duga at seta orð á seg sjálvi og á sína hugsan. Vit vilja eisini at børnini skilja eini felags boð, og duga at siga til og frá. At tey duga at stíga fram og aftur - at tey hava hug til og tora at standa fram, og at tey eisini duga at lurta eftir øðrum.
Vit vilja skapa rúm fyri tí undrandi, spyrjandi og forvitna barninum. Hava avbjóðandi karmar, har børnini sleppa at royna seg, flyta mørk og mennast.
Kroppur, heilsa og rørslur.
Tað hevur stóran týdning, at børnini hava eitt heilsugott og rørsluliga stimbrandi umhvørvi at vaksa og mennast í. Aldri áður, hevur so nógv ljós verðið varpað á, týdningin av at røra seg og at eta heilsugóðan mat. Okkara liviháttur er broyttur nógv, og er neyðugt at vit í størri mun eru tilvitaði um at røra okkum og at eta heilsugóðan kost.
At vera rørsluliga væl fyri, er grundleggjandi fyri at barnið trívist og fyri at barnið mennist á øðrum økjum eisini.
Tí vilja vit, at barnið lærur at kenna og brúka sín kropp, soleiðis at tí dámar væl at røra seg, og at tað orkar væl og verður rørsluliga væl fyri.
At barnið gerast sjálvbjargið, tilvitað um sínar styrkir og møguleikar, og at barnið hevur áræði at fara undir nýggjar likamligar avbjóðingar.
Longu, meðan børnini eru smá, er neyðugt at fyribyrgja móti vælferðarsjúkum. Tí er týdningarmikið, at børnini longu frá barnsbeini hava góðar og sunnar matvanar.
Tí hugsa vit um at maturin, sum stovnurin bjóðar, er heilsugóður og styrkjandi, og vit vilja vera við til at geva børnunum góðar kostvanar. Samstundis vilja vit læra børnini vanligan borðsið.
At stuðla undir, at børnini gerast sjálvbjargin, og sjálvi læra seg at fáa sær at eta og drekka.
Vit vaksnu eru tilvitaði um týdningin av at verða í eini góðari relatión við børnini, samstundis sum vit eru tilvitaði um at vit eru fyrimyndir hjá børnunum, og at eitt tað mest týdningarmiklasta er, at hava tað stuttligt saman við øðrum í gerandisdegnum..;)


text:
Sirið spyr um bíðilistar
2020-09-02 08:40
Virksemið hjá Sjúkrahúsverkinum hevur verið sera nógv merkt av koronastøðuni. Akuttar viðgerðir blivu framdar, men tíverri vóru planlagdar skurðviðgerðir og endurvenjingar útsettar. Upplýst er at heili 6000 viðgerðir færri vóru framdar samett við í fjør og innan ávís øki varð virksemið skert upp í 80%. Tí spyr Sirið Stenberg um, hvat verður gjørt fyri at fáa bíðilistarnar niður, sum komu í orsaka av korona.
“Tað er trupult at meta um avleiðingarnar av hesum, men tað skerst ikki burtur at tað er sera óheppi fyri fólk sum bíða. Førleikar verða mistir á leiðini, førleikar sum møguliga ikki kunnu endurvinnast. Afturat hesum kemur uttan iva pína og líðing, sjúkrameldingar og annað, sum ávírkar lívsgóðskuna. So avleiðingarnar av koronasmittuni eru víðfevndir fyri eina røð av fólki.” sigur Sirið Stenberg.
Tjóðveldi


text:
1. august 2019
Dagføring av økjum og førleikamálum.
Alisfrøði er um okkara royndir at skilja heimin á ein skipaðan hátt gjøgnum hypotesur, royndir og eygleiðing. Alisfrøði er okkara roynd at gera yvirskipaðar tulkingar og frágreiðingar av hugtøkum og tilgongdum í náttúru og í sambandi við tøkni.
Lærugreinin er ítøkilig og verklig, og hon tekur støði í tí, vit uppliva rundan um okkum. Í alisfrøði verða royndir gjørdar, og ástøðiligi parturin verður høgt raðfestur. Dentur verður lagdur á at nýta fakligar myndlar, hugtøk og arbeiðshættir.
Lærugreinin gevur næminginum førleikar at skilja tann náttúruvísindiliga arbeiðsháttin og síggja leiklutin hjá náttúrufrøðini sum týðandi part av okkara heimsfatan.
Endamálið við undirvísingini í alisfrøði á B-stigi er:
Undirvísingin í alisfrøði á B-stigi, 2 ára undirvísing, fevnir um 200 klokkutímar.
Fakliga innihaldið í lærugreinini er lutað sundur í kjarnaøki og ískoytisøki. Kjarnaøki eru kravd øki, ið fevna um umleið 80% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum velja í felag. Ískoytisøki fevna um umleið 20% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Næmingurin fer til munnliga próvtøku bæði í kjarnaøkjum og ískoytisøkjum.
Kjarnaøkini í alisfrøði á B-stigi eru:
Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum semjast um í felag. Ískoytisøki kunnu styðja og lýsa eitt ella fleiri kjarnaøki frá øðrum sjónarhornum og vera við til at menna førleikar næmingsins samsvarandi teimum førleikamálum, ið ásett eru. Endamálið við ískoytisøkjum er harumframt at geva skúlum og útbúgvingarbreytum rúm fyri serligum eyðkennum og arbeiðsháttum.
Kjarnaøkini eru ikki nóg mikið til, at næmingurin kann røkka teimum ásettu førleikamálunum. Við ískoytistilfari og viðkomandi tvørfakligum samstarvi verður farið meira í dýpdina.
Í alisfrøði eru førleikamálini býtt sundur í støðisførleikar og fakligar førleikar.
Støðisførleikarnir eru natúrligur partur av førleikamálunum, har teir eru við til at menna fakligu førleikamálini.
Í alisfrøði verða støðisførleikarnir orðaðir soleiðis:
Næmingurin skal kunna málbera seg bæði skrivliga og munnliga um egnar royndir í royndarstovuni og annars um fakligar eygberingar.
Væntað verður:
Støðisførleikar eru grundleggjandi førleikar, sum menniskju ogna sær tíðliga í lívinum, men sum mugu stimbrast og mennast alt lívið. Støðisførleikar hava avgerandi týdning fyri, at kunnleiki, vitan og førleikar verða ment í øllum lærugreinum. Støðisførleikar eru við til at menna sannkenning, virðing, hugflog og evni til støðutakan og sjálvvirkni. Undirvísingin skal virka fyri, at næmingurin fær hug og sinni at læra og geva sítt íkast til kjak og loysnir.
Í hesum sambandi eru fýra støðisførleikar lýstir við atliti at teimum fortreytum, sum eru galdandi fyri lærugreinina. Í øllum lærugreinum skal næmingurin læra:
Førleikin at virða snýr seg í alisfrøði um at virða tær grundleggjandi reglur, ið náttúran og tað náttúruskapta umhvørvi hava at laga seg eftir. Undirvísingin leggur dent á, at næmingurin skilir tær ymisku fortreytirnar, ið øll menniskju hava í lívinum, og lærir at virða tørv og sjónarmið hjá øðrum, uttan mun til aldur, kyn, húðarlit og lívsáskoðan. Næmingurin skal eisini virða sín egna tørv og tað náttúrutilfeingið, vit øll eru bundin at. Hann skal læra at virða tær skyldur og tey rættindi, sum fólkaræði byggir á, eins og hann skal hava virðing fyri, at ymiskar mentanir og samfeløg kunnu byggja á onnur virði enn hansara egnu.
Førleikin at samskifta snýr seg í alisfrøði um førleikan at bera fram sína hugsan og sína vitan munnliga og skrivliga, umframt at lesa. Lærugreinin alisfrøði hevur ein týðandi leiklut í at menna førleika næmingsins at samskifta um náttúruvísindi. At samskifta um náttúruvísindi snýr seg eisini um at rokna og at nýta tøknilig amboð, ið tæna samskiftinum millum manna sum heild.
Næmingurin dugir at orða seg bæði munnliga og skrivliga, tá ið tað snýr seg um at nýta faklig hugtøk í sambandi við alisfrøðilig viðurskifti, t.d. egnar eygleiðingar bæði í gerandisdegnum og í royndarstovuni. Næmingurin evnar at orða spurningar og at seta fram tilhugsanir, sum kunnu verða kannaðar, próvføra og skifta orð um hetta. Næmingurin skal tí vera við í samrøðum, samskifta um hugskot og tosa um spurningar og hugsandi loysnir við onnur.
Førleikin at bera fram hugsanir sínar munnliga og skrivliga verður mentur við miðvíst at arbeiða við og venja í ymiskum samskiftisstøðum. Í lærugreinini skal næmingurin frá fyrsta degi verða vandur við at tala, skifta orð, lýða á, próvføra og bera fram egnar metingar. Ein týðandi støðisførleiki er at duga at seta spurningar og hypotesur, eftirkanna hesi við sjálv at fyrireika mannagongdir og at velja neyðug amboð. At eftirmeta royndarúrslit og greiða frá teimum er somuleiðis ein týðandi støðisførleiki
Førleikin at lesa og skriva er avgerandi fortreyt fyri øllum samskifti og lærdómi í lívinum. At skriva er at skipa hugsan og menna hugskot; at lesa er at skyna á og tulka. Í lærugreinini skal næmingurin tí frá fyrsta degi verða vandur við at lesa náttúrufrøðiligan tekst og at gera grein fyri sínum eygleiðingum og viðrakingum á skrift. Førleikin at lesa er ikki bert at lesa fakligan tekst, men eisini myndlar og nýtsluleiðbeiningar, umframt at finna og savna inn dátur og greina hesar.
Næmingurin dugir at lesa og skilur vegleiðingar, talvur, farmyndir, farstrikur, myndlar og ímyndir. Ein annar partur av støðisførleikanum er at kunna seta seg inn í nýggj øki í lærugreinini m.a. við hjálp úr øðrum bókum, tíðarritum og av internetinum.
Førleikin at rokna snýr seg í alisfrøði um førleikan at lesa hagtøl, fata bygnað, frymlar og úrtøkiligar skipanir. At rokna er eisini at hugsa skilvíst og loysa greiðsluevni. Í hesum sambandi evnar næmingurin at brúka tøl og útrokningar, at skráseta, viðgera og leggja fram úrslit av egnum eygleiðingum, eitt nú við talvum og ritmyndum. Hesir førleikar eru fortreyt fyri at skilja og taka støðu til mangar gerandistekstir, og tí hevur undirvísingin í síni heild, bæði í føroyskum og náttúrulærugreinunum, ein avgerandi leiklut í hesi menning.
Førleikin at nýta tøknilig amboð í alisfrøði er m.a. at duga at nýta kt-amboð sum ein ein natúrligan part í undirvísingini og læringini, t.d. við at leita eftir upplýsingum, modellera, simulera, stýra og visualisera. Næmingurin skal duga at brúka kt-amboð til arbeiði við royndum og viðgerð av dátum.
Ein kritisk og sjálvstøðug meting av upplýsingum av internetinum er partur av støðisførleikunum.
Førleikin at kanna er av alstórum týdningi í alisfrøði og snýr seg um at eggja forvitni næmingsins og stimbra hug og dirvi hansara til at seta spurningar og royna, umframt at leita sær ráð og vitan um alisfrøðilig viðurskifti. Næmingurin skal gera verkligar royndir í starvsstovu og úti í náttúruni, umframt at læra at leita upp og ogna sær viðkomandi vitan og kunnleika í bókmentum, handbókum, tíðarritum, á bókasavni og á internetinum. Við dømum og venjingum skal næmingurin læra at nýta vísindaliga framferðarháttin og at handfara keldutilfar á sakligan, siðiligan og munadyggan hátt.
Førleikin at kanna í alisfrøði snýr seg um at duga at nýta starvsstovuútgerð, ið er ætlað hesum floksstigi og tí øki, arbeitt verður við. Við dømum og venjingum skal næmingurin læra at nýta útgerðina rætt og trygt. Næmingurin skal venja seg við støðugt at skjalfesta tað verkliga royndararbeiðið, sum hann er við til at fremja í verki.
Førleikin at skapa snýr seg í alisfrøði um at næmingurin gerst tilvitaður um og lítur á egin evni, so hann gerst førur fyri sjálvur at byggja víðari á tað, sum lært er. Næmingurin skal læra, hvussu náttúruvísindini hava verið við til at broytt náttúru, lívsáskoðan, mentan og samfeløg. Næmingurin skal læra, at verkligar royndir og frágreiðingar um alis- og evnafrøðilig viðurskifti eru ein partur av skapandi tilgongdini, sum byggir á hugflog, íblástur og treystleika. Við atliti at búningarstigi og serligu gávum næmingsins verður arbeitt miðvíst við skapandi tilgongdum, sum fremja íblástur og stimbra hugflogið. Við at arbeiða við myndlum lærir næmingurin at meta um dygdina í avrikum hjá sær sjálvum og øðrum.
Næmingurin dugir:
Einstaki næmingurin skal eftirmetast ávegis í undirvísingargongdini. Næmingurin eigur at hava eina greiða fatan av støðu síni í mun til fakligu málini í lærugreinini og eigur at fáa vegleiðing um, hvussu og hvørjum arbeiðast skal við fyri at røkka málunum.
Eftirmetingin verður skjalfest.
Hildin verður ein munnlig próvtøka.
Próvtøkan er tvíbýtt og verður framd við í mesta lagi 10 próvtakarum um dagin. Uppgávurnar skulu samanlagt fevna vítt um tað, sum arbeitt hevur verið við í undirvísingini.
Fyrri partur av próvtøkuni er ein roynd, har próvtakararnir í bólkum við í mesta lagi trimum arbeiða í 90 minuttir í starvsstovu. Arbeitt verður við einum kendum royndarevni, men próvtakararnir mugu ikki endurnýta dátur úr áður gjørdum royndum. Próvhoyrari og próvdómari samrøða við einstaka próvtakaran um ítøkiligu royndina, ástøðiliga partin í royndini og tær dátur, sum spyrjast burtur úr royndini.
Seinni partur av próvtøkuni er ein munnlig framløga, har hvør einstakur prótakari leggur fram eitt ástøðiligt alisfrøðiligt evni, sum eisini fevnir um eitt fylgiskjal, sum kann vera grundarlag fyri frásjónargerð. Próvtøkutíðin er 24 minuttir. Fyrireikingartíðin er 24 minuttir. Næmingarnir skulu verða kunnaðir um ástøðiligu uppgávurnar – tó ikki um fylgiskjølini – framman undan próvtøkuni, tó ikki áðrenn próvtøkan er kunngjørd. Skilagott er, at hvør próvtøkuspurningur hevur undirspurningar, sum til samans geva próvtakaranum møguleika at vísa, at hann lýkur fakligu førleikamálini.
Uppgávan skal mest møguliga fevna um ástøðilig, faklig evni og hava eitt ókent fylgiskjal, sum kann vera støði undir at seta evni í frásjón. Royndin og ástøðiliga uppgávan skulu vera samskipaðar so at tær fevna um ymisk evni. Próvtøkan fer fram sum samtala millum próvhoyrara og próvtakara.
Sami próvtøkuspurningur kann í mesta lagi verða nýttur tríggjar ferðir í sama flokki/bólki. Sama fylgiskjal kann nýtast til ymiskar próvtøkuspurningar.
Í sambandi við starvsstovuroyndina verður dentur lagdur á, at próvtakarin evnar at fremja verkligu royndina og at viðgera tey mátaðu úrslitini, og at hann lýkur førleikamálini í størst møguligan mun.
Í sambandi við munnliga partin av próvtøkuni verður dentur lagdur á, at próvtakarin í eini fakligari samrøðu hevur eina sjálvstøðuga tilgongd til evni og:
Næmingurin fær eitt próvtal út frá einari heildarmeting.
Í hesum parti av námsætlanini verður í stuttum greitt frá teimum didaktisku meginreglum, ið eru støði undir skipan av undirvísing. Hvør einstøk námsætlan myndar didaktiska sjónarmiðið, og saman mynda allar námsætlanirnar tann felags didaktiska pallin, har undirvísing verður útint.
Undirvísingin tekur altíð støði í teimum førleikum, ið næmingurin hevur við sær av tí stigi, hann kemur. Námsætlan og útbúgvingarbygnaður skulu tryggja, at fortreytir fyri fjøltáttaðari undirvísing eru til staðar.
Í undirvísingini er umráðandi, at førleikarnir at lurta, at tala, at lesa og at skriva renna saman í eina heild. Í teirri ávísu undirvísingargongdini ber til at leggja høvuðsdent á eitt av kjarnaøkjunum. Tað kann t.d. vera orka, kvantufysikkur ella mekanikkur.
Av stórum týdningi er tað, at kjarnaøkini umskarast, tá ið tað ber til, og tá ið tað verður mett at vera hóskandi. Sum dømi kundu partar úr kjarnaøkinum orka verið samskipaðir við pørtum úr kjarnaøkinum mekanikkur. Vitan á hesum øki kundi verið við til at gjørt fatanina av alisfrøðini meira fjøltáttaða.
Munnligi tátturin í lærugreinini skal vera raðfestur høgt, og samrøðan er kjarnin í hesum tátti. Munnligar framløgur skulu skipast inn í undirvísingartilgongdina, so næmingurin stigvíst venur seg við at leggja fram. Dentur verður lagdur á, at næmingurin sameinir munnligar framløgur við egin skrivlig verk, nýtslu av kt-amboðum, ymiskar samskiftishættir o.s.fr. Á tann hátt verður retoriski førleikin hjá næminginum mentur.
Skrivligi tátturin skal eins og tann munnligi vera skipaður inn í undirvísingina í alisfrøði. Á henda hátt kann næmingurin ogna sær góðar skriviførleikar og menna teir. Somuleiðis verður arbeitt miðvíst við at menna førleikan at rokna í undirvísingini í alisfrøði. Umframt at hetta styrkir um tvørfakliga samstarvið, fer næmingurin so hvørt at fáa eina greiðari fatan av týdninginum, hesir førleikar hava fyri alt skrivligt og formligt samskifti, og samstundis mennir hetta evnini hjá næminginum at orða seg bæði munnliga og skrivliga.
Stigvøkstur merkir støðuga framtøku av einum lægri stigi á eitt hægri. Í læringartilgongdini verður farið frá tí lætta til tað torføra, frá tí einfalda til tað torgreidda og frá tí ítøkiliga til tað úrtøkiliga. Stigvøksturin er oftast tíðartreytaður. Undir stigvøkstrinum liggur eisini kravið um vaksandi ábyrgd og virknari luttøku. Umráðandi er í hesum sambandi, at ljós verður varpað á teir leiklutir, sum næmingur og lærari kunnu hava hvør sær. Samrátt verður um, hvat best er at gera, og hvussu hetta verður gjørt, so næmingurin fær ávirkan á undirvísingina og á egnu læring.
Stigvøksturin kemur serstakliga til sjóndar í teimum førleikamálum, sum lýst eru í námsætlanini. Málini lýsa framúravrikið (hægsta próvtal) og eru bindandi, soleiðis at skilja, at lærari og næmingur altíð arbeiða fram ímóti at náa teimum ásettu málunum so væl sum gjørligt. Fyri at tryggja stigvøkstur er neyðugt, at sett verða ávegismál, sum hjálpa næminginum fram móti endaligu málunum. Umráðandi er eisini, at lærarin er tilvitaður um fortreytirnar hjá einstaka næminginum og tillagar undirvísingina eftir einstaka næminginum. Lærarin skal leggja undirvísingina til rættis, so næmingurin veit frammanundan, hvørji ávegismálini eru. Næmingurin skal gerast tilvitaður um tey krøv, ið sett verða, so hann kann seta upp mál, umhugsa og leggja til rættis sína egnu menning. Næmingurin skal greitt fáa at vita, hvussu hann verður eftirmettur, og hvat metingarstøðið er.
Næmingurin skal gerast tilvitaður um, hvat tað í grundini er at læra. Eisini skal næmingurin gerast tilvitaður um ymiskar læringarhættir, og hvat endamálið við læringini er.
Undirvísingin skal sostatt ikki bert savna seg um tað, sum lært verður, men eisini um, hvussu lært verður. Umráðandi er, at hugtakið læring verður lýst og viðgjørt í flokkinum, so næmingurin gerst tilvitaður um, hvat hugtakið ber í sær. Næmingurin skal regluliga gerast varugur við, hvussu læringartilgongdin er ætlað, og hann skal verða eggjaður til at umhugsa sína egnu støðu í henni. Dentur skal eisini leggjast á heimaarbeiði, og tann týðandi leiklut hetta hevur í fakligu menningini.
Næmingurin skal frá fyrsta degi skilja týdningin av lærugreinini alisfrøði. Tá ið arbeitt verður við ymiskum evnum og táttum, verða ymiskir førleikar mentir. Næmingurin skal fáa fatan av, hvat hesir førleikar kunnu verða brúktir til, eisini uttan fyri skúlans gátt. Undirvísingin í alisfrøði skal gera næmingin tilvitaðan um, at hann í lærugreinini mennist og gerst førur fyri at arbeiða greinandi og kritiskt við teimum ymisku evnunum og táttunum, sum arbeitt verður við. Eisini skal næmingurin verða tilvitaður um, at hann í lærugreinini mennir sær førleikarnar at koma til orðanna í nógvum ymiskum viðurskiftum, ið so ella so eru knýtt at alisfrøðiligum spurningum.
Arbeiðshættir skulu veljast so, at teir eru við til at røkka teimum málum, ið sett eru. Í øllum kjarnaøkjum er umráðandi at leggja arbeiðið til rættis so, at ein líðandi stigvøkstur verður tryggjaður. Hetta verður m.a. gjørt við, at týðandi evni og viðurskifti verða tikin upp í undirvísingina.
Í alisfrøði verða ymiskir arbeiðshættir nýttir so, at fjølbroytni í lærugreinini kann verða framt miðvíst. Arbeiðshættir kunnu fevna um lærarafyrilestur, einstaklingsverkevni, næmingaframløgu, samrøður í flokkinum, bólka- og toymisarbeiði, verkætlanarevni o.tíl. Tá ið arbeiðshættir verða valdir og lagdir til rættis, er eyðsæð, at lærarin hugsar um stigvøkstur í undirvísingarháttunum, har byrjað verður við lærarastýrdari undirvísing. So hvørt sum næmingarnir búnast og gerast meira sjálvstøðugir, verður hesin lærarastýrdi undirvísingarformur at minka. Avgerandi er, at undirvísingin er næmingatillagað, at hon er spurningastýrd, at næmingarnir taka sjálvir stig til at vera virknir í undirvísingini, og at undirvísingin harumframt verður sett í søguligt og spekiligt høpi.
Næmingarnir skulu ikki einans duga at fyrihalda seg til boðskap frá lærara og floksfeløgunum, men í eins stóran mun duga at miðla vitan og boðskap til lærara, floksfelagar og móttakarar uttan fyri flokshølið umframt skúlans gátt.
Arbeiðshættirnir eru tískil neyvt samantvinnaðir við serligum atliti at, hvussu arbeiðsuppgávurnar og venjingarnar hjá næminginum verða útintar.
Týdningarmikið er, at hvør næmingur lærir seg gott arbeiðslag, umframt at hann ognar sær fimi í at gera lýsandi tilfar, sum hann kann viðgera og bera fram, antin sjálvur ella í bólki. Í undirvísingini skal tí stórur dentur verða lagdur á tað sjálvstøðuga arbeiðið, næmingarnir gera, bæði tá ið talan er um verkligt og ástøðiligt arbeiði.
Skrivliga arbeiðið, sum hvør næmingur (bólkur) skal gera um hvørt av valdu evnunum, skal lýsa evnið søguliga og ástøðiliga, umframt tær royndir, ið kunnu verða gjørdar at stuðla og lýsa ástøði.
Kunningartøknin er ein natúrligur partur av undirvísingini og arbeiðinum í lærugreinini, serstakliga í sambandi við simuleringar, innsavnan av dátum og til sjálva dátuviðgerðina. Á tann hátt fær næmingurin innlit og hollar royndir við ymiskum arbeiðsháttum umframt at meta og tulka royndarúrslit. kt verður eisini nýtt í sambandi við, at kanningar og úrslit frá kanningum verða løgd fram, og tá ið leitað verður eftir upplýsingum og tilfari í sambandi við evnisarbeiði og verkætlanararbeiði.
Endamálið við teimum ymisku arbeiðsháttunum er at menna aðrar førleikar enn teir reint fakligu, tað eru førleikar sum t.d. at leita upp og ogna sær viðkomandi vitan, at kanna gjølla, at arbeiða sjálvstøðugt, at seta sær mál og at arbeiða evnislagað og miðvíst, at arbeiða tíðaravmarkað, at samstarva, at samhugsa, at brúka og hugsa vitan í nýggjum høpi, at leggja til rættis og evna til eitt avrik, at gera uppgávuorðingar, at brúka ymisk háttaløg, at hugsa nýtt og verkseta, at hugsa djúpari og breiðari um ávíst evni, umframt at taka á seg ábyrgd og hava virðing.
Lærari skal altíð gera sær sjálvum og næmingum greitt, hvat endamálið við ávísum arbeiðshátti er.
Alisfrøði er partur av yvirskipaða kravinum um samstarv millum tvær ella fleiri lærugreinar. Samstarvast skal við ymiskar lærugreinar um ymisk evni, eitt nú menning av skapandi evnum og kt-førleikum, undirvísing í evnum, sum spretta úr nærumhvørvinum, knýtt at náttúrufrøðiligum fyribrigdum, ið kunnu stuðla upp undir og geva íblástur til evni at arbeiða við í øðrum lærugreinum. Í alisfrøði verður serliga hugsað um aðrar náttúruvísindaligar lærugreinar, sum kunnu verða knýttar at evnisarbeiði ella verkætlan.
Tvørfakligt samstarv kann vera meira ella minni bindandi – frá fullkomnari samkoyring millum lærugreinar við felags tímum og felags tvørfakligum verkætlanum, til bert at fevna um avtalur millum lærarar um at fylgjast í lesnaði (lesa parallelt), t.e. at taka upp somu evni í fleiri lærugreinum samstundis, og soleiðis geva næmingunum fleiri ymiskar tilgongdir til sama spurning um somu tíð.
Tvær høvuðsgrundgevingar eru fyri tvørfakligum samstarvi: 1) ein almenn, ið snýr seg um førleikarnar, næmingurin skal ogna sær og bjóða fram á arbeiðsmarknaðinum, og 2) ein námsfrøðilig, ið snýr seg um skiftandi arbeiðshættir og at geva næminginum innlit í tvørfakligar samanhangir.
Tvørfakligt samstarv skal hjálpa næminginum at síggja lærugreinarnar sum partar av størri heild, og tað letur samstundis upp fyri øðrum og víðari sjónarmiðum. Evnini at samstarva og síggja samanhangir eru avgerandi, tá ið næmingurin fer undir víðari lestur ella út á arbeiðsmarknaðin. Samstarv eigur at vera við stovnar og fyritøkur, sum kunnu vísa á lestrarmøguleikar og lýsa viðkomandi alisfrøðilig greiðsluevni. Harumframt er umráðandi, at undirvísingin í alisfrøði verður sjónliga skipað, so at næmingurin veit, at lærugreinin er framhald av lærugreinini alis- og evnafrøði í 9. flokki og/ella lærugreinini alisfrøði í 10. flokki í fólkaskúlanum umframt alisfrøði á C-stigi.
Í undirvísingini verður arbeitt bæði við munnligum og skrivligum tátti, so næmingarnir verða førir fyri at orða seg greitt um alisfrøðiligar spurningar.
Næmingarnir skulu nýta minst 20% av tíðini til starvsstovuroyndir.
Næmingarnir skulu í bólkum arbeiða við minst eini stórari verkætlanum. Støði verður tikið í einum alisfrøðiligum greiðsluevni, sum næmingarnir sjálvir velja. Arbeitt verður bæði ástøðiliga og verkliga.
Munnlig framløga og skrivlig avrik eru týðandi partur av arbeiðinum. Tað skrivliga arbeiðið fevnur um:
Í einari undirvísingargongd, í minsta lagi, skulu næmingarnir kanna eitt greiðsluevni og nýta fakliga vitan og háttalag at koma við loysnum og meta um hesar.
Skrivligi og skapandi parturin av lærugreinini letur upp fyri tvørfakligum samstarvi og við tí øðrvísi skrivligum avrikum. Heldur enn at lata eitt avrik inn, bara í alisfrøði, kann talan verða um tvørfakligt samstarv, t.d. eina verkætlan, eina røð av fyrilestrum, eina heimasíðu ella eina ritgerð.
Ein grundgeving fyri, at skrivligt og skapandi arbeiði kann vera partur av tvørfakligum samstarvi, er, at næmingurin lærir, at tað at skriva væl (t.e. greitt og uttan stórvegis villur) ikki bara er eitt krav í lærugreinini føroyskum, men eitt alment krav, ið er knýtt at øllum skrivligum samskifti í øllum lærugreinum.
Næmingurin skal hava venjing í at skriva so, at hann eisini skrivliga kann vera partur av toymisarbeiði og verkætlanum. Á tann hátt kann næmingurin mennast til at geva og taka ímóti viðmerkingum til skrivlig upprit, sum verða løgd fram, á mennandi hátt. Kunningartøknin letur harumframt upp fyri munagóðum og ítøkiligum møguleikum í sambandi við vegleiðing og umrøðu í sjálvari skrivitilgongdini.
Munnlig framseting hevur reglur og lýsingar, sum næmingurin skal duga at nýta og framhaldandi menna. Skúlin skal tí leggja dent á frásøgn og málburð, og við hesum eggja til forvitni og skapa áhuga fyri føroyskum máli sum intellektuellum amboði, ið skal víðka sjónarringin hjá næminginum. Umráðandi er, at næmingurin fær venjing í at brúka móðurmáli í lærugreinini, eitt nú við sínámillum tosi og við tí at siga frá.
Skúlin skal vera so rúmur, at til ber at tosa um kenslur, evni, hugtøk og hendingar í gerandisdegnum. Næmingurin skal arbeiða við at lurta og at vera umhugsin øll skúlaárini, samstundis sum orðaval og talugávur mennast. Næmingurin skal sleppa at royna veruligar eins væl og gjørdar (tilevnaðar) samrøður. Floks- og bólkakjak skal javnan eftirmetast so, at næmingarnir gerast tilvitaðir um, hvat tað er, sum fær tosið á glið, og samrøðuna ella orðaskiftið at rigga og ganga væl.
Umráðandi er, at næmingurin gerst tilvitaður um samfelagsliga og persónliga týdningin av tí menniskjaliga og samfelagsliga tilfeingi, útbúgving er. Tí eigur næmingurin at verða eggjaður til at umhugsa sína egnu framtíð og seta sær persónlig mál, har lærarin kann leggja lag á og skapa umstøður, sum stimbra hugin til at læra nýtt alt lívið.


text:
Oyndfjarðarbóndin og fuglfjarðarbóndinOyndri (Eindri), bóndi í Oyndarfirði, og Gullbrandur, bóndi í Fuglafirði, vóru
grannar í haganum, og grasningur var ímillum teirra. Hálvan Skarðhaga átti hvør teirra, men Oyndri kannaði sær hann allan. Laksá, norðan fyri Skarðið (Oyndfjarðarmegin), var markið millum báar bygdirnar, men Oyndri vildi sleppa út um ánna. Seyð hevði hann gangandi á Rustini hjá fuglfirðingum. Eitt árið, sum báðir bøndurnir vóru á fjalli í senn fyri handan Skarð, rak Gullbrandur seyðin av Rustini í rættina og svævdi hann. Rættin stóð á Hellum, har sum býlingurin nú er. Boð kom til Oyndra um seyð hansara, at Gullbrandur hevði rikið hann í rætt. Tá ið Oyndri kom til, hevði hin longu svævt. Tveir einir vóru teir. Oyndri hevði tá stavin upp og rendi píkin í ennið á Gullbrandi, so hann doyði. So dró hann hann inn undir ein klett í ein skúta, ið síðan hevur verið nevndur Gullbrandshelli. Beint omanfyri er Gullbrandshella
Her hómast hvar rættin hevur verið.
Synir oyndfjarðarbóndans vóru á útróðri sama dag. Tá ið teir komu aftur og skipaðu fiskin upp á Laðhamri norðantil við húsini í Oyndarfirði, sóu teir pápan koma eftir bakkanum, dragsandi stavin eftir sær. Tá segði hin elsti: “Hann man okkurt herverkið hava gjørt í dag.” Bóndin bað synirnar fara sær út á rættina at taka nakrar seyðir, ið har lógu, og bera heim; men ein frammóreyðan veðr, sum har var, skuldu teir lata liggja.
Teir fóru niðan, komu á rættina og funnu fuglfjarðarbóndan deyðan inni undir klettinum. Í móreyðum koti var hann, og tá skildist teimum, hvat ið pápin hevði havt í huga, tá ið hann tosaði um hin frammóreyða veðrin. Teir bóru hin dripna niðan undir Skarið og gróvu hann har. Enn vísist á Gullbrandsleiði á vegnum norður til Oyndarfjarðar handa fyri Skarðið, har sum hann skal liggja grivin.
Gulbranshellið
Oyndfjarðarbóndin varð stevndur til tingið suðuri í Havn og dømdur fyri manndráp. Helvt sína av Skarðhaga mátti hann bøta til synir fuglfjarðarbóndans, og so bar til, at allur Skarðhagi kom til Fuglafjarðar. Alt hitt, sum Oyndri átti, fór undir kong. Yngsti sonur oyndfjarðarbóndans æt Aðal. Eftir honum er nevndur Aðalsteinur, sum stendur sunnan fyri bøgarðarnar. Henda stein hevði hann til hav; men tað er neyvan maður, ið lyftir honum nú.


text:
Við okkara toymi av persónligum venjarum við fleiri ára royndum, Hevur tú møguleika at venja styrki og kondi tríggjar dagar um vikuna. Trygd og rættir venjingarhættir eru í hásæti.
Trý lið við í mesta lagi 15 luttakarum venja saman. Á hvørjum liði er ein útlærdur persónligur venjari, ið lærir teg røttu framferðarhættirnir hvørjaferð.
Vit syrgja fyri, at tú fært betri kondi, verður sterkari, missur nøkur kilo og sjálvandi fært meira orku.
Tilmelding
Fýra vikur orkuskeið, kr. 1.800,-Tilmelding
- Vit byrja kl. 05.50 hvønn mánadag, mikudag og fríggjadag (ORKA MORGUN)
- Vit byrja kl. 07.30 hvønn mánadag, mikudag og fríggjadag (ORKA PULS)
- Vit byrja kl. 09.00 hvønn mánadag, mikudag og fríggjadag (ORKA PULS)
- Vit byrja kl. 12.00 hvønn mánadag, mikudag og fríggjadag (ORKA MIDDAG)
- Vit byrja kl. 16.30 hvønn mánadag, mikudag og fríggjadag (ORKA SEINNAPART)
- Vit byrja mánadag og mikudag kl. 18.00 og fríggjdag kl. 18.00 (ORKA KVØLD)
Tit fáa:
- 4 viku Yndifitness-limahald, ið kann brúkast hvønn dag. Yndifitness hevur opið 100 tímar um vikuna.
- Kostætlan.
- Persónliga veðleiðing.
- Tríggjar ymiskar venjingarhættir. (Tveir ymiskar venjingarhættir í PULS tímum)
- Venjing í 60 minuttur tríggjar ferðir um vikuna.
- 1.200 m² við øllum hentleikum.
Venjingin fer fram í Yndifitness, Sundsvegur 6, Tórshavn


text:
- Demenssamskipara- útbúgving av bakkastokki.
- Kirkjukórið byrjar venjingarnar aftur
- Siglingarávaring á Skálafjørðinum
- Barnagarðurin á Svangaskarði søkir eftir námsfrøðingum
- Frítíðarskúlin søkir námsfrøðing
- Venjingin hjá Roðanum byrjar aftur
- Nes kommuna søkir eftir kommunuskrivara
- Skráin fyri kvøldskúlan 2020/21 er nú klár
- Áki er nýggjur kvøldskúlaleiðari í Tofta kvøldskúla
- Staðarnavnaskrásetingin er byrja
- Dagtilhaldið opnar aftur 15. sept.
- Roðin letur upp aftur
- Nes kommuna við í slóðbrótandi námsfrøðiligari verkætlan
- Støkk byrjað aftur
- Konfirmatiónir verða 20. sept. og 4. okt.
- Almennur uppstillingarfundur 14. sept.
- U21 landsdystur á Svangaskarði móti Ísrael
- Gevið gætur – bingjan er bert til gras og greinar
- Bygdaráðsfundur verður mánakvøldi kl. 18.00
- Vitarenning við Toftavatn í 2021
- Grái posin
- Barnagarðurin á Svangaskarði, Toftir søkir eftir avloysara
- Hugsið um umhvørvið, tá tit taka nátar
- 20 næmingar í 1. flokk
- NSÍ spælir á Svangaskarði í kvøld uttan áskoðarar


text:
Árliga aðalfundurin hjá IRF, ið skuldi vera 17. apríl 2020, er útsettur til 22. mai 2020.
- IRF við átaki at endurvinna matleivdir
- J&K Petersen vann útbjóðingina
- Hevur tú ongan posa eftir?
- Hugsið um umhvørvið, tá tit taka nátar
- IRF sendir glas frá húsarhaldum til endurvinning
- Dagur fyri kommunal bingju- og endurnýtslupláss
- Høvdavirkið og IRF gjørt 10 ára fjarhitasáttmála
- 2019 eitt spennandi ár hjá IRF
- Hvussu nógv skilja tit á tínum arbeiðsplássi?
- Seinasta ballan brend
- Aðalfundur útsettur til 22. mai 2020
- Nýggj Móttøkuhøll tikin í nýtslu
- Korona og húsarhaldsruskið
- Føroysk myndatekin til ruskíløt
- 249 ár í starvi hjá IRF
- Í starvsvenjing hjá IRF
- Hevur tú ongan posa eftir?
- 25 ár í starvi hjá IRF
- Prísbroytingar pr. 1. februar 2020
- Goymið ikki fýrverk til næsta nýggjár
- Ein sloyfa fyri umhvørvið
- Gevur tú umhvørvinum jólagávu?
- IRF nýggjan umhvørvisleiðara
- Felags tyrvingarpláss í Kvívík
- 25 ára starvsdagur


text:
Avlop á fíggjarlógini ella nýggju klæði keisarans !
2015-08-24 17:43
»vit lovaðu avlop á fíggjarlógini í 2016, og vit hava avlop.«
Men tað eru fleiri undrunarverd viðurskifti í hesi útsøgnini.
- Fyri tað fyrsta ber ikki til at staðfesta nakað avlop í 2016, fyrr enn árið 2016 er runnið.
- Fyri tað næsta sigur hann ikki satt, tá ið hann roynir at billa okkum inn, hvussu hann kemur fram til hetta avlopið í 2016.
- Fyri tað triðja sigur hann als ikki fyri fólki, hvørjar avleiðingar hansara ætlaða avlop í 2016 fer at hava fyri fólkið, ið her býr.
Innbygd eykarokning til vinnuna á 95 milliónir!
Á fiskivinnutinginum í Klaksvík mikukvøldið varð sagt í kjakinum, at í uppskotinum frá Jørgen Niclasen til fíggjarlóg 2016 er ein innbygd eykarokning til vinnuna á umleið 100 milliónir.
»Tað passar ikki!« svaraði Jørgen Niclasen beinanvegin.
Men hyggja vit í uppskotið frá Jørgen Niclasen, síggja vit soljóðandi á síðu 32:
»Í 2016 er harumframt roknað við nýggjum inntøkutiltøkum fyri 95 mió. kr. Hesar inntøkur verða í høvuðsheitum fingnar frá fiskivinnuni og alivinnuni.«(www. logting.fo Tingmál 141/2014 skjal 1 Búskaparfrágreiðing 1 síða 32).
Haldi ikki, at tað klæðir einum fíggjarmálaráðharra at fara so lætt um síni egnu tøl. Tað er sera óheppið og minkar um virðingina fyri tí embæti, ið hann - enn - hevur. Tað er gott og neyðugt at kjakast, men um kjakið skal vera veruligt, mugu tølini vera røtt. Vit mugu kunna hava álit á, at tey tøl, ein fíggjarmálaraðharri brúkar - ella avnoktar - eru tey røttu.
Sparingar fyri 92 milliónir
Tá fíggjarnevndin viðgjørdi uppskotið um karmar fyri 2016 kom greitt fram, at ætlanin er at seta sparingar í verk fyri minst 92 mió. Fleiri av sparingunum longu nú í summar.
Millum annað:
- Null er sett av til lønarvøkstur, hóast lønarsamráðingar vera í heyst. (2% lønarhækking kostar 42 milliónir)
- Seinasta eykajáttanin er ikki tikin við.
- Sjúkrahúsverkinum manglar 14 mió kr. í mun til framskrivingar av verandi og planløgdum virksemi.
- Fólkapensjónini manglar 20,7 mió kr., um verandi fólkapensjónsskipan skal halda áfram í 2016.
- Almannaøkinum manglar 14 mió kr., um verandi virksemi skal halda áfram, millum annað til arbeiðsfremjandi tiltøk.
- Útbúgvingarøkinum manglar 10,8 mió. kr., um verandi virksemi skal halda áfram.
- Miðfyrisitingini manglar 10 mió. kr., um verandi virksemi skal halda áfram.
Avleiðingar av sparingum í 2016
Um samgongan skal spara hesar 92 milliónirnar, sum hon ætlar, verða fylgjurnar stórar fyri vælferðina og búskapin.
1: Fakfeløgini, her hugsi eg um námsfrøðingar, lærarar, heilsurøktarar, arbeiðskvinnur og fleiri, kunnu ikki fáa lønarhækking. Vilja vit tað ? Javnaðarflokkurin vil tað ikki. Hóast vit mugu ansa eftir, at búskapurin ikki verður ov upphitaður, kunnu vit ikki fastfrysta allar lønir komandi ár. Tað fer at ganga útyvir løntakaran og nýtsluna í samfelagnum.
2: Sjúkhúsverkið, sum í dag er niðurpínt, skal spara 14 milliónir. Hetta má merkja uppsagnir og verri heilsutænastur. Harumframt verður eykakostnaður av møguligum nýggjum, dýrum heilivági, ið nú er á veg á føroyska marknaðin. Hetta er heilivágur, sum kann hjálpa nógvum sjúklingum til betri lívsgóðsku. Er hetta ein sparing, sum tit ynskja? Javnaðarflokkurin vil ikki.
3: Fólkapensjónin má lækka aftur, um neyðugu 20,7 milliónirnar til pensjónina ikki vera settar av. Vilja tit lækka fólkapensjónina? Javnaðarflokkurin vil ikki!
4: Almannaøkinum manglar 14 mió. til verandi virksemi. Vilja tit hava verri tænastu og fleiri uppsagnir innan almannaøkið? Javnaðarflokkurin vil ikki!
5: Útbúgvingarøkinum manglar 10,8 milliónir, ið skulu finnast við at rationalisera økið. Vilja tit hava lækkandi støði í fólkaskúlanum, á miðnámi, í yrkisútbúgvingunum ella á Setrinum ? Javnaðarflokkurin vil ikki
6: Miðfyrisitingin skal spara 10 milliónir, og eisini hetta má gerast við at siga eina rúgvu av fólki upp. Hetta fer at merkja, at fakliga ráðgevingin til politisku skipanina næstan hvørvur, og politikarnir standa á berum. Hvar eru rættartrygdin og skynsomu avgerðirnar tá ? Vilja tit, at hetta skal henda ? Javnaðarflokkurin vil ikki.
Prísurin fyri sokallaða “avlopið” í 2016
Javnaðarflokkurin harmast um, at so illa er stýrt, at hall framvegis er á fíggjarlógini. Vit ynskja ikki at seta vælferðina í vanda fyri eitt null á botnlinjuni á fíggjarlógini komandi ár.
Tað BER TIL at fáa avlop á fíggjalógina við einum øðrum politikki.
Tað er ein avbjóðing, men hana vilja vit fegin átaka okkum, um Føroya fólk gevur okkum tað álit tann 1. september!


text:
Arnbjørn T. Hansen
Arnbjørn Theodor Hansen (føddur 27. februar 1986) er ein føroyskur fótbóltsleikari, sum spælur við EB/Streymni og føroyska A-landsliðnum. Arnbjørn hevur verið toppskorari í bestu mansdeildini í føroyskum fótbólti í 2008 og 2010. Hann hevði spælt 13 landsdystir og skorað 3 mál fyri Føroyar við árslok 2012. Hann hevur gjørt nógv mál fyri EB/Streym, frá 2003 til 2012 hevur spælt 242 dystir fyri EB/Streym og skorað 151 mál.[1]
Altjóða mál[rætta | rætta wikitekst]
- Mál og útslit hjá Føroyum verður víst áðrenn úrslitini hjá mótstøðuliðnum, tvs. vinstrumegin.


text:
1. steypakapping veršur į Kambsdali 31. januar
2. steypakapping veršur ķ Runavķk 18. aprķl
FM-undankapping veršur ķ Havn 30. mai
FM veršur ķ Havn 31. mai
HM veršur ķ Havn 6.-7- juni
Kappingarįriš ķ ambošsfimleiki sęr soleišis śt:
1. steypakapping veršur ķ Fimi 4. februar
2. steypakapping veršur ķ Fimi 7. februar
3. steypakapping veršur ķ Fimi 12. februar
4. steypakapping veršur ķ Bylgjuni 28. februar
Til hesar steypakappingar luttaka smįgentur, gentur, kvinnuunglingar og kvinnur, smįdreingir, dreingir, mansunglingar og menn.
B-kapping ķ ambošsfimleiki veršur 11.-12. aprķl
FM fyri yngru bólkarnar veršur 25.-26. aprķl
FM fyri eldru bólkarnar veršur 9.-10. mai


text:
B06 – Tummas & Elisabeth
Ból og Biti í Skúvoynni
Her býrt tú hjá Tummas Frank og Elisabeth. Tey hava bæði ból og bita, túrar, heimablíðni og gera matpakkar um tit ynskja tað. Les meira her.
Til ber at leiga upp til 3 kømur hjá Tummas Frank og Elisabeth.
Prísur
Einkult kamar: 950,-
Dupult kamar: 1800,-
VETRARTILBOÐ
Prísurin fyri einkultkamar er kr. 855,- fyri náttina.
Prísurin fyri duputkamar er kr. 1620,- fyri náttina.
Er bert galdandi fyri gistingar í tíðarrúminum frá 1. oktobur 2019 – 31. mars 2020.
Bílegging
Send ein teldupost um tú vilt bíleggja ella fáa meir kunning: info@visitsandoy.fo ella ring á 222 078.
Túrar
Tummas Frank & Elisabeth bjóðar eisini túrar og heimablídni.


text:
Kristina spyr um koronustøðuna umborð á útlendskum skipum
Munnligur fyrispurningur til Jenis av Rana um koronustøðuna umborð á útlendskum skipum í føroyskum sjóøki og samskifti við russiskar myndugleikar
- Hvat samskifti hevur verið og/ella væntast at verða, við russiskar myndugleikar um koronastøðuna umborð á russiskum skipum í føroyskum sjóøki?
- Hava russiskir myndugleikar sett nýggj krøv til manningar og/ella skiparar umborð á russiskum skipum í føroyskum sjóøki eftir seinastu tilburðirnar har russisk skip vórðu rakt av Covid-19?
- Kunnu nýggj krøv væntast at verða sett til koronakanningar v.m. av manningum umborð á útlendskum skipum, ið ætla sær í føroyskt sjóøki frameftir?
- Hvussu heldur landsstýrismaðurin, at trygd og heilsa í sambandi við Covid-19 verður best tryggjað hjá útlendskum sjófólki í føroyskum sjóøki?
Viðmerkingar
Koronavirusið hevur gjørt um seg kring allan heim, og eru vit eisini rakt av hesum í Føroyum.
Nú tykist tamarhald tíbetur at vera á næsta útbrotinum av virusinum í Føroyum, men henda støðan kann broytast, um vit ikki ansa væl eftir, at smittan kemur aftur til landið, og um fólk ikki fylgja tilráðingunum frá heilsumyndugleikunum sum heild.
Í summar hava 3 útlendsk skip, ið hava lagt at landi í Føroyum, verið rakt av stórum útbrotum av Covid-19. Fleiri persónar eru eisini innlagdir á Landssjúkrahúsinum álvarsliga sjúkir. Samstundis er komið fyri, at skiparar ikki hava fylgt tilráðingunum frá føroysku heilsumyndugleikunum, og hava lagt frá landi uttan at kanna alla manningina, og uttan at senda manningina heim.
Hetta hevur sett lív og heilsu í váða hjá útlendsku manningunum.
Eisini hevur hetta sett krøv til føroyska heilsuverkið.
Landsstýrismaðurin í uttanríkismálum hevur víst á, at farast skal undir samskifti við russiskar myndugleikar.
Fyri at fáa lýst málið, verða hesir spurningar settir landsstýrismanninum.
Á Løgtingi 31. august 2020
Kristina Háfoss
Løgtingskvinna


text:
Thordis Dahl Hansen
Lisið inn: Hanna Klein Poulsen
At fara á fjall og at fletta er ein partur av Føroysku mentanini. Tí fellur tað natúrligt at fletta ein seyð í skúlanum og at næmingarnir hjálpa til.5
Tá ið lambið er dripið, verður tað svævað. Dúgliga má rørast, so klumpar ikki koma í blóðið. Blóðið verður brúkt til blóðpylsu.9
Áðrenn krovið verður opað, bindur flettarin fyri vælindið, soleiðis at gorið ikki rennur út.13
Her er tálgin, sum kom út úr krovinum. Ein partur av tálgini verður brúktur til blóðpylsu.23
Her er bløðran. Sum oftast verður hon burturbeind, men summi blása hana upp, heingja hana at turka og bresta hana á nýggjárinum.25
Vombin verður vaskað, so hon er klár at klippa sundur og seymað til indur at kóka blóðpylsu í.39
Foto/ Myndir/ Asseq/ Valokuva/ Guvvieh/ Nuotraukos/ Photo:
S1+34: June-Eyð Joensen
S4: Jóanis Nielsen
S6-38: Thordis Dahl Hansen


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Nýtt Sjálvstýri broytir navn
Nýtt er ikki nýtt til allar tíðir. Tað sigur flokkurin Nýtt Sjálvstýri, sum nú tekur orðið "nýtt" burturúr og tí eitur Sjálvstýri.
Fyri smáum tveimum árum síðani broytti táverandi Sjálvstýrisflokkurin navn til "Nýtt Sjálvstýri," og sambært formanni floksins skuldi tað vera eitt tíðaravmarkað heiti.
Stevnuskráin dagførast
Sjálvstýri arbeiðir við at dagføra stevnuskránna, og skal arbeiðið leggjast fram á komandi aðalfundi.
- Seinast stevnuskráin varð tillagað var í 1997, og er okkara samfelag munandi broytt síðani, sigur Jógvan Skorheim, formaður í Sjálvstýri.
Flokkurin er í einari broytingartíð, og seinasta árið er tingmannatalið tvífaldað, samstundis sum flokkurin.


text:
Erbylgjufelagið skal hava nýggjan formann
Í kvøld verður aðalfundur hjá felagnum, sum vil vísa á negativu biologisku ávirkanina frá tráðleysari tøkni, so sum Wi-Fi og fartelefonmastrum, fartelefonum, tráðleysum heimatelefonum og tráðleysum internetið.
Telefyritøkur og myndugleikar eiga at taka fyrivarni, tá framtíðar tráðleys tøkni verður planløgd og møguliga tikin í brúk, skrivar Erbylgjufelagið á heimasíðu síni.
Erbylgjufelagið heldur, at borgarin og grannaløg mugu spyrjast áðrenn sendarar og mastar verða settar upp. Kommunu- og landsmyndugleikar mugu geva borgarunum rættin til at siga nei til sendimastrar og sendarar í teirra grannalagi. Skúlar og arbeiðspláss mugu innrættað Wi-Fi fríar skúlastovur og øki til tey, sum vilja vera uttan hesa geisling. Tað má vera ein demokratiskur rættur, skrivar Erbylgjufelagið, sum eisini vísur á, at myndugleikarnir í Føroyum ikki hava ásett markvirðir fyri erbylgjugeisling.
Aðalfundurin hjá Erbylgjufelagnum verður í kvøld kl. 19:30 í Hugskotinum á Vestaru Bryggju (Sjóvinnuhúsið). Á skrá er m.a. val av nýggjum formanni, skrivar Erbylgjufelagið á sosiala miðlinum Facebook. Sitandi formaður er Janus D. Guttesen.
Mest lisið í farnu viku
Dagur og vika eigur at koma við eini umbering
Vespureiðrið (152) - 21. sept. 2020
NOVA úr Suðuroynni (49) - 23. sept. 2020
Samrøða: Jógvan Poulsen, USA-fjeppari
Samrøða: Pál Weihe um Koronavirus
Farmurin var sandur, grús og bátar
Svenski forsætisráðharrin Løfven leypur á tilfluttar brotsmenn
Nú kemur Hannah Arendt í øllum førum til Føroyar
Nýggi Borgaralistin heldur almennan uppstillingarfund
Lækni í Eysturkommunu
Reiðari stillar upp á lista B
Á Torginum 22. sept. 2020 - Samrøða: Jóna og Jóannis Skorheim
Norröna fær áleið 50 kabinur aftrat
Heldur rakt av einum meteori enn at Trump verður aftur valdur forseti
Teir hava uppiborið sítt serliga pláss, sum eitt slag av tøkk fyri leiklutin
Úr bandasavninum: Samrøða við Olga Jóhanna Magnussen
Petur Hans Dahl, veðurfrøðingur: Veðurvánir fyri hesa vikuna (vika 39)
Føroyska arbeiðið í Eliaskirkjuni 40 ár
Borgarliga kumpassin má rættast og nýggj kós setast
Grísarnir flúgva, áðrenn flogferðslan verður CO2-frí
Lógarinnar langi armur: Bróðir Manchester bumbaran dømdur
Eitt er neyðugt
Annika Olsen: Heilsan til føroyskar veteranar
Dimma.fo loysir
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Føroyski báturin tilnevndur til UNESCO listan yvir siðaarv
Føroyar hava saman við hinum norðurlondunum tilnevnt norrøna súðubygda bátin til UNESCO listan yvir umboðandi siðaarv.
Føroysk feløg, søvn og bátasmiðir hava í fleiri ár arbeitt saman við norðurlendskum áhugafeløgum, søvnum og bátasmiðum um eina felags norðurlendska tilnevning av norrøna súðubygda bátinum til UNESCO listan yvir umboðandi siðaarv. Fyrr í ár tók landsstýrið undir við ætlanunum um eina felags norðurlendska tilnevning, og týsdagin 24. mars varð tilnevningin handað UNESCO.
Føroyski báturin er ein týðandi partur av okkara siðaarvi, men verður einki gjørt, er vandi fyri, at livandi bátasmíð og vitanin um føroyska bátin doyr út millum fólk. Føroyski báturin sæst framvegis í brúki, um enn mest sum kappróðrarbátur, men bátasmiðirnir fækkast, og føroyski báturin verður alsamt meiri trokaður til síðis av glastrevjabátum.
Endamálið við tilnevningini er at varpa ljós á og skapa grundarlag fyri, at vitanin um bátin, bátasmíðið og brúkið av bátinum kann verða varðveitt og ført víðari til komandi ættarlið.
Um alt gongur eftir ætlan kemur norrøni súðubygdi báturin á UNESCO listan í desember 2021.
UNESCO listin yvir umboðandi siðaarv hjá mannaættini er liður í sáttmálanum um verju av siðaarvi, sum fekk gildi í Føroyum 1. oktober 2018.
Endamálið við sáttmálanum er at tryggja, at vit sum samfelag verja og vísa viðing fyri siðaarvinum. Við at taka undir við sáttmálanum binda Føroyar seg til at virka fyri, at siðaarvurin kann hava sítt livandi virki í samfelagnum og at vit fremja gransking og útbúgving á økinum.
Mest lisið í farnu viku
Dagur og vika eigur at koma við eini umbering
Vespureiðrið (152) - 21. sept. 2020
NOVA úr Suðuroynni (49) - 23. sept. 2020
Samrøða: Jógvan Poulsen, USA-fjeppari
Samrøða: Pál Weihe um Koronavirus
Farmurin var sandur, grús og bátar
Svenski forsætisráðharrin Løfven leypur á tilfluttar brotsmenn
Nú kemur Hannah Arendt í øllum førum til Føroyar
Nýggi Borgaralistin heldur almennan uppstillingarfund
Lækni í Eysturkommunu
Reiðari stillar upp á lista B
Á Torginum 22. sept. 2020 - Samrøða: Jóna og Jóannis Skorheim
Norröna fær áleið 50 kabinur aftrat
Heldur rakt av einum meteori enn at Trump verður aftur valdur forseti
Teir hava uppiborið sítt serliga pláss, sum eitt slag av tøkk fyri leiklutin
Úr bandasavninum: Samrøða við Olga Jóhanna Magnussen
Petur Hans Dahl, veðurfrøðingur: Veðurvánir fyri hesa vikuna (vika 39)
Føroyska arbeiðið í Eliaskirkjuni 40 ár
Borgarliga kumpassin má rættast og nýggj kós setast
Grísarnir flúgva, áðrenn flogferðslan verður CO2-frí
Lógarinnar langi armur: Bróðir Manchester bumbaran dømdur
Eitt er neyðugt
Annika Olsen: Heilsan til føroyskar veteranar
Dimma.fo loysir
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Fyrst av øllum skal eg vegna ÍSF ynskja tykkum hjartaliga tillukku við framúrskarandi úrslitunum í EM-kappingini í Berlin, sum vit her heima við stórum spenningi kundu fylgja við í.
Vit ynskja tykkum vælafturkomin: Krista, Ragnvaldur, Rúni og Torkil
Serliga eru vit errin av tykkum báðum, Krista og Ragnvaldur, sum megnaðu at seta Føroyar á heimskortið við bronsumerki.
Somuleiðis fegnast vit eisini saman við tykkum, at tit eisini settu persónlig met.
* * *
Tit í ÍSB hava enn eina ferð víst, at tit gera eitt professionelt arbeiði, og tit megna umaftur og umaftur at taka tey stóru tøkini, ið skulu til og eisini senda okkara fólk til kappingar uttanlanda.
Samlaða avrikið í Berlin prógvar, at pengarnir, ið vit fáa frá landinum og veddingarpengunum, ið eru væl givnir út og veruliga hava kastað frálík úrslit av sær.
Veruleikin er, at vit fáa ov lítið av peningi til arbeiðið við ítróttini, frá landinum, tí tá vit hava hesi talentini, ið megna hesi stóru avrikini, so eiga vit altíð at tryggja teimum bestu møguligu umstøður og helst senda fleiri avstað, umframt at gera arbeiðið her heima, fyri øll okkara ítróttafólk.
Tá vit tosa um at umboðað landið, so hava tit í ÍSB gingið undan, tí við tykkara stóra og miðvísa arbeiðið, hava tit fleiri, ítróttafólk, ið umboðað okkum og megna at fáa góð úrslit eisini. Vónandi fer tað eisini í komandi tíðum at bera til at finna pengarnar til bestu venjing og fyrireiking, so tit framhaldandi kunnu vera í fremstu røð eisini.
* * *
Um eitt ár eru paralympisku leikirnir í London, og vit vita, at tað er stóri dreymurin hjá fleiri av tykkara ítróttafólkum, at fáa loyvið at luttaka har eisini.
Vónandi vera føroyingar eisini við til hesar leikir í London.
Eisini, tá vit tosað um altjóða limaskapir av ymsum slag, hevur ÍSB gingið á odda, og eru tit limir og minnist meg rætt, enntá ein av stovnarunum til IPC, sum er altjóða sambandið fyri paralympic.
* * *
Góðu tit øll!
Ítrótturin hevur enn eina ferð víst eitt gott andlit uttan fyri landoddarnar og givið Føroyum eina umrøðu, vit øll somul bara kunnu fegnast um og vera errin av.
Enn eina ferð er staðfest, at íløgur í ítrótt koma fleirfalt aftur, tí føroysk ítróttarfólk altíð eru bestu ambassadørar fyri landið og fólkið, hvar tey so koma kring knøttin.
Og enn eina ferð hevur tað verið ÍSB ítróttafólk, ið hava víst umheiminum, at eisini vit í lítlu Føroyum kunnu ala fram stórar kempur.
Takk fyri enn eitt gott avrik og allarbestu eydnu í komandi avbjóðingum!
Petur Elias Petersen
ÍSF-forseti


text:
NordikUng
– til tín millum 13-17 ár
Sum tannáringur hevur tú nógva ferð á lívinum, og tú hevur helst ikki stóran tørv á at hugsa um pengar og bankar. Øll fáa tó einaferð tørv á ráðgeving um pening. Tað kann vera í sambandi við, at tú byrjar at arbeiða, tá tú fert undir útbúgving ella í sambandi við onnur endamál. Tá er tað gott at kunna koma í ein banka, sum kennir teg. Hjá okkum fært tú fram um alt góða persónliga ráðgeving.
Við NordikUng fært tú
- NordikUng kontu - við frælsi at taka út, og har tú til dømis kanst seta tín lummapening ella lønina frá frítíðarstarvinum inn
- Ókeypis Mastercard Debit Standard - gjaldskort, sum tú kanst gjalda við í handlum og á netinum. Eisini ókeypis myndakort við egnum sniði
- Ókeypis Netbanka, so tú kanst fara í bankan, tá tú vilt
- Fastan persónligan ráðgeva
- Ókeypis boðtæanstu, har tú lætt kanst halda eyga við ymsum rørslum á kontuni
- Barnasamansparing, sum er ein bundin samansparingarkonta, ið gevur betri rentu og kann stovnast fram til tú verður 15 ár


text:
Tíðindi
13. august 2020
Í ritgerðini verður ljós varpað á, hvørjar avbjóðingar eru á fólkaskúlaøkinum, tá ið talan er um fremmandamæltar næmingar, og hvørjar politiskar ætlanir eru á økinum. Fremmandamæltir næmingar er savnandi hugtak fyri næmingar, sum hava annað móðurmál enn føroyskt, og sum í størri ella minni mun ikki skilja føroyskt. Kanningin, ið Erla Ree Winthereig og Birita Jaspursdóttir Joensen hava gjørt, byggir á gransking, empiri, kanningar og skjøl umframt tvær samrøður; onnur við Siri Tórgarð, nú fyrrverandi integratiónssamskipara í Tórshavnar kommunu, og hin við Helenu Dam á Neystabø, verkætlanarleiðara í Uttanríkis- og mentamálaráðnum.
Tíðliga í hesum árinum vóru umleið 300 børn og ung á ávikavist dagstovni og í fólkaskúla, sum hava annað móðurmál enn føroyskt, og sum ikki hava rætt til undirvísing, ið er tillagað málsligu og mentanarligu avbjóðingarnar, tey hava. Hetta talið er vaksið við 30% seinastu trý árini. Hvussu verða hesir næmingarnir loftaðir í fólkaskúlanum? Tað er einki eintýtt svar upp á tann spurningin. Í øðrum londum verða næmingar, sum hava annað móðurmál enn tað, sum verður tosað í landinum, haðani teir koma, savnaðir í móttøkuflokkar, men sambært kanningini hjá Erlu Ree Winthereig og Biritu Jaspursdóttir Joensen er ein móttøkuflokkur ov einfalt, tí uppgávan er nógv størri enn so; fólkaskúlanum tørvar størri játtan, undirvísingartilfar og førleikar, skal hetta bera til. Bólkurin av børnum og ungum, sum ikki fær nøktandi undirvísing, er fjølbroyttur; í fleiri førum er málførleikin hjá børnum og ungum við útlendskari mammu ikki nøktandi. Orsøkina halda tær vera, at pápin í nógvum førum er ov lítið hjástaddur. Ein onnur avbjóðing er, at næmingar ikki duga annað norðurlendskt mál og tískil hava stórar avbjóðingar at læra danskt frá 3. flokki.
Fremmandamæltir næmingar í Føroyum kunnu sambært løgtingslóg nr. 125 fáa eykaundirvísing í føroyskum. Í ritgerðini siga Erla Ree Winthereig og Birita Jaspursdóttir Joensen, at hóast hesa áseting fáa allir fremmandamæltir næmingar ikki frálæru í føroyskum, og dygdin í undirvísingini, sum er, er mangan ov tilvildarlig. Av somu orsøk hava fremmandamæltu næmingarnir mangan ilt við at læra onnur fak, so sum støddfrøði, søgu og heimstaðarlæru, vísa tær á.
- Hetta kann sigast at vera í stríð við fólkaskúlalógina, ið ásetir uppgávuábyrgdina í fólkaskúlanum. Fólkaskúlalógin áleggur fólkaskúlanum at tryggja, at einstaki næmingurin nemur sær kunnleika, fimi, arbeiðshættir og málbúnar, sum stuðla einstaka næminginum í fjølbroyttu, persónligu menningini. Spurningur kann setast við, í hvønn mun fremmandamæltir næmingar veruliga kunnu taka lut í undirvísingini, um teir ikki skilja málið, sum teir verða undirvístir í, siga Erla Ree Winthereig og Birita Jaspursdóttir Joensen.
Fólkaskúlalógin heimildar einstøku skúlunum at skipa og leggja undirvísingina til rættis; hetta kann hava við sær, at fremmandamæltir næmingar fáa ymisk tilboð kring landið. Integratiónssamskiparin í Tórshavnar kommunu sigur í ritgerðini, at kommunan leingi hevur havt í umbúna at skipa fólkaskúlaøkið øðrvísi, tá ið talan er um í fremmandamæltar næmingar. Ætlanin hevur verið at skipað ein serflokk, har fremmandamæltir næmingar úr ymsum árgangum kunnu koma saman til frálæru í føroyskum, men kortini hava sín egna heimaflokk. Í løtuni er støðan tann, at tað sita 1-2 næmingar í hvørjum skúla og fáa frálæru í føroyskum. Integratiónssamskiparin vísir á, at tey vilja savna serkunnleikan innan økið til frama fyri einstaka næmingin.
Hóast fólkaskúlalógin heimilar eykatímar í føroyskum máli, vísir empirska kanningin hjá Erlu Ree Winthereig og Biritu Jaspursdóttur Joensen á stukturellar og siðbundnar avbjóðingar, tá ið talan er um at veita neyðuga undirvísing í føroyskum sum fremmandamál. Fleiri lærarar vísa á, at teimum vantar førleikar at undirvísa í føroyskum sum fremmandamál. Ein annar trupulleiki er, at lítið og einki undirvísingartilfar er gjørt til endamálið. Sostatt er talan um strukturellar avbjóðingar í núverandi fólkaskúlaskipan og í undirvísingini av fremmandamæltum næmingum í føroyskum máli.
Les alla greinina í Skúlablað nr 4, 2020, sum júst er komin.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Tann 1. januar 2020 fingu føroyingar sjálvir ábyrgdina av at máta upp og kortleggja hav- og siglingarleiðirnar kring Føroyar. Formliga ábyrgdin av málsøkinum varð sostatt yvirtikin - ein ábyrgd, sum higartil hevur ligið hjá danska Geodatastyrelsen.
Umhvørvisstovan væntar at tað tekur nøkur ár at fyrireika eina fullrikna sjókortumsiting, og hevur í hesum viðfangi gjørt eina samstarvsavtalu við Geodatastyrelsen, so siglingartrygdin er í góðum hondum, meðan vit sjálvi byggja neyðugu førleikarnar upp at fyrisita økið.
Stein Fossá
deildarleiðari
Tlf.: +298 342450
Teldupostur: steinf@us.fo


text:
- 06 august 2009
Mikudagurin 05.08.09 háttaði sær sum ein vakur summardagur - og teir hava ikki trotið í summar - við nógvum fólki á Lítlafløtti og í Ánni annars - ella sólandi sær undir teimum ymsu húsaveggjunum í bygdini. Um nátturðatíð - og uttan at nakar óraði tað - stóð sjálvur danski forsætisráðharrin undir skjøldrinum á Hoygarðshúsunum sum ein annar bygdarmaður í (posa)troyggju og kovboybuksum. Hann var m.a.komin til Føroya í sambandi við tað, at flokkur hansara Vinstri hesaferð helt landsfund sín í Havn. Saman við konu síni Sólrun og børnunum Lisu og Símuni gjørdi hann sjálvsagt ein avstingara til Gjáar og í Hoygarðin (summarhúsið), sum familjan hjá Sólrun eigur. Lars Løkke er lættur at koma á tal við og hevur einki pátikið yvir sær, og so skilir hann eisini føroyskt og smæðist heldur ikki fyri at samskifta á føroyskari tungu. Hann prátaði um leyst og fast við Hoygarðsgrannarnar og spurdi m.a., hvat ið vorðið var av teimum gomlu spísku træbátunum á Lítlafløtti. Tað skiltist á lagnum, at honum dámdi betur træbátarnar enn hesar modernaðu avkubbaðu plasttunnurnar. Steðgurin í bygdini var ikki langur, men saman við familjuni - og trimum PETmonnum - fór hann ein túr í Gjónna, prátaði og heilsaði upp á fólk á Gjónni, fór út á Nasa, oman á Gulaklett og so aftur í Hoygarðin til ein góðan drekkamunn, og eftir tað helt forsætisráðharrafamiljan leiðina aftur til Havnar.
Bygdarfólkið var, sum vera man, fegið um hesa serstøku vitjanina og plagar eisini at reypa sær av, at forsætisráðharrin eigur hús við Gjógv og jørð í Sáttarenni, har hann eisini plagar at vera á fjalli, men við fjallinum man tað fara at vera so sum so, nú hann skal velja í millum blóðpylsu og fyrireikingar til veðurlagsráðstevnuna í Keypmannahavn í desember. Men - livst so spyrst!
Óli, Lars Løkke og Ásfinn
Fleiri myndir: myndasavn - 2009 - august.


text:
Um hugt verður eftir hagtølunum frá dystunum í gjárkvøldið, so sær tað út sum, at Manchester United væl kundi og burdi vunnið á Burnley. Heimaliðið fekk tó ikki av álvara hótt Burnley eftir málini, ið komu uppá einastu tvær skotroyndirnar á mál hjá liðnum hjá Sean Dyche. Tann fyrra endaði við, at Chris Wood fekk beint bóltin í málið hjá De Gea, eftir at bólturin varð snittaður til hann í samband við eina deyðbóltsstøðu. Hetta var beint fyri hálvleik, og tann seinna kom tíggju minuttir eftir steðgin, tá álopsmakkarin hjá Wood, Jay Rodriguez, beint innanfyri brotsteigarmarkið í vinstru smekkaði bóltin umvegis yvirleggjaran á málið móti Stretford End.
Burnley-leikararnir kundu fegnast á Old Trafford í gjár (Mynd: EPA)
Nýggi liðformaðurin hjá United, heimsins dýrasti verjuleikari, og hansara menn lótu tvey mál inn í gjár (Mynd: EPA)
Ein kundi eisini sagt, at Manchester United skal vinna á heimavølli móti einum liðið sum Burnley. Men so mangan seinnu árini hevur liðið havt stórar trupulleikar við at vinna dystir, og tað er verri nú, enn tað nakrantíð hevur verið í Premier League-tíðini. Ikki síðani 1990 hevur United bert havt 34 stig fyri 24 dystir í fremstu ensku røð. Ósigurin í gjár var ein mistur møguleiki at hála inn á Chelsea á 4.plássinum, ið er í einari ringari gongd í løtuni. Av teimum fýra dystunum í Premier League í 2020 hevur United bert vunnið ein, 4-0 móti botnproppinum Norwich á heimavølli, og tað er eisini tann einasti av teimum fýra dystunum, har menninir hjá Solskjær hava skorað.
Martial hevði onkran stóran málmøguleika í gjár (EPA)
Ole Gunnar Solskjær er undir stórum trýsti frá fejpparum og ørðum, men leiðslan bakkar upp um hann (Mynd: EPA)
Júst norski venjarin hevur mist ógvuliga nógv av tí góða umdøminum, ið hann fekk í byrjanini av sínari tíð í venjarasessinum. Síðani hann fór frá at vera fyribils venjari til at vera “fastur maður”, hevur norðmaðurin ræðulig hagtøl, tá hugsað verður um, at hann stendur á odda fyri einum av størstu feløgunum í heiminum.
Tað eru tó nógvir viðmerkjarar, ið vísa á, at trupulleikin stingur djypri í felagnum. Eins og tað hevur verið ført fram undir øðrum venjarum seinastu árini, hava eigararnir (Glazer-familjan) og ovasta leiðslan, við Ed Woodward, grundleggjandi ábyrgdina fyri skeivu ítrottarligu gongdina. Tað er eingin ivi um, at Woodward, ið stendur á odda fyri tí peningaliga og tykist at standa odda fyri leikarakeypum, ikki er ein “fótbóltsmaður”. Hann er ein bankamaður, og millum annað Gary Neville og Rio Ferdinand hava seinastu dagarnar rópt varskó um vánaligu leiðsluna, har tingini ítróttarliga als ikki hanga saman, og har tað ikki er eydnast at byggja ein hóp upp, ið kann vera kappingarførur í oddastríðnum.
Tveir av royndu leikarunum í United-hópinum; Mata og Matic (Mynd: EPA)
Manchester United roynir í løtuni at fáa fatur á Sporting-miðvallaranum Bruno Fernandes. 25-ára gamli portugisiski leikarin ynskir at skifta til enska felagið, og hansara sáttmáli gongur út í summar. Men eins og seinasta summar, og eins og í fleiri førum seinastu árini, hevur United trupult við at fáa eina avtalu í lag. Lissabon-felagið krevur meira, enn Woodward og co. vilja gjalda, og tað valdar óvissa um, United fær sín miðvallara. Í løtuni eru Scott McTominay og Paul Pogba úti við skaðum. Eingin áleypari er á veg inn í løtuni – Marcus Rashford verður úti í áleið tveir mánaðir verður mett.
Seinasti dysturin í hesum viðvikuumfarinum verður leiktur á Molineux í kvøld. Suverena oddaliðið Liverpool vitjar og kann økja um munin til Manchester City og Leicester, ið vunnu ávikavist týsdagin og mikudagin.,
Premier League, 24. umfar
Týsdagin 21.01:
Aston Villa - Watford 2-1
Bournemouth - Brighton 3-1
Crystal Palace - Southampton 0-2
Everton - Newcaslte 2-2
Sheffield United - Manchester City 0-1
Chelsea - Arsenal 2-2
Mikudagur 22.01:
Leicester - West Ham 4-1
Tottenham - Norwich 2-1
Manchester United - Burnley 0-2
Í kvøld 23.01:
20.00: Wolves - Liverpool
Manchester United: Tað stendur við og versnar
Burnley vann í gjárkvøldið 2-0 á Old Trafford. Hetta var triði ósigurin í fýra Premier League-dystum í ár hjá liðnum hjá Solskjær, ið ikki hevur havt so fá stig eftir 24 umfør í 30 ár..
Meira og meira ónøgd er við Ole Gunnar Solskjær og hansara lið (Mynd: EPA)
Um hugt verður eftir hagtølunum frá dystunum í gjárkvøldið, so sær tað út sum, at Manchester United væl kundi og burdi vunnið á Burnley. Heimaliðið fekk tó ikki av álvara hótt Burnley eftir málini, ið komu uppá einastu tvær skotroyndirnar á mál hjá liðnum hjá Sean Dyche. Tann fyrra endaði við, at Chris Wood fekk beint bóltin í málið hjá De Gea, eftir at bólturin varð snittaður til hann í samband við eina deyðbóltsstøðu. Hetta var beint fyri hálvleik, og tann seinna kom tíggju minuttir eftir steðgin, tá álopsmakkarin hjá Wood, Jay Rodriguez, beint innanfyri brotsteigarmarkið í vinstru smekkaði bóltin umvegis yvirleggjaran á málið móti Stretford End.


text:
23 Oct
Eysturoy
410 DKK
Tónleikur
Matur & Drekka
Stovukonsert undir væðingini við Halli Joensen og vinumBook now
Stovukonsertin sum eftir ætlan skuldi verða Fríggjakvøldið 21. august er fyribils útsett til fríggjakvøldið 23.oktober
Fríggjakvøldið 23.oktober koma Hallur Joensen og vinir at hava eina stovukonsert í Glyvralon.
Hallur fer at taka áhoyrarnar við á eina tónleikaferð við sínum sangum og frásagnum til sangirnar – frá tí hann byrjaði at syngja og til ta seinastu fløguna, sum júst er komin út.
Konsertin er í tveimum, og í steðginum verður lætt ábit, kaffe og te at fáa.


text:
4. dagur á Teenstreet er byrjaður
So eru vit byrjað uppá 4. dagin á Teenstreet 2019. Tíðin flýgur avstað og vit eru longu komin inn í seinnu helvtina av leguni. Í hesi løtu eru øll tey ungu savnað í stóru høllini til bíbliutíma. Høvuðsevnið á legurni er “at kveikja” og í morgun verður bæði í høllini og seinni í andaktunum tosað um at tæna og at geva.
Seinni í dag, kl 14.15 verður RAG renning. RAG stendur fyri Raise and Give. Føroyingarnir hava týtt tað til Renn og gev!
Runnið verður á økinum. Í hesum sambandi hava rennararnir funnið stuðlar, sum t.d. stuðla við eini uppædd fyri hvørja rundu, ella við eini fastari upphædd. Endamáið er sjálvandi at savna pening inn. Í ár fer peningurin til børn og ung flóttafólk í Grikkalandi, Italia og Serbia. Peningurin skal brúkast til ryggsekkir, skrivitilfar, bøkur o.s.fr. til lærarar at undirvísa í máli, nýggja ítróttarútgerð og til kreativ amboð til list. Eisini verður peningur brúktur til at skipa trygg støð, har ung kunnu hittast og hoyra um Jesus.
Sent verður live frá RAG seinnapartin kl 13.15, føroyska tíð á facbook síðuni hjá Teenstreet Føroyar og á Facebooksíðuni hjá Lindini.
Um tit ynskja at verða til til at stuðla hesum tiltakinum, er leinkja her, tit kunnu fara inná og fylla út:
https://ts-de-rag.timm.is/fo-FO/MySponsoring/Create/a42628e0-3b4a-427d-b94d-1408c9f4727f?fbclid=IwAR25WYOk4q4oiwKHQFMYQydQFf0CUCf1RpraTC4UpAuS5RFNltKNfZj8EeE
Skrivað: Eyðun á Lakjuni