text:
Wikipedia:Aktuellar hendingar
Føroyska Wikipedia byrjaði ikki fyrr enn hin 15. februar 2015 at vísa Aktuellar hendingar á forsíðuni, hendingar ið eru eldri, hava ikki verið vístar á forsíðuni.
Hendingar í 2015[rætta wikitekst]
Januar
- 5. januar - Ein 34 ára gamal føroyskur maður ringdi til politiið í Keypmannahavn og boðaði frá, at hann hevði stungið konu sína, og at hann var bangin fyri, at hann hevði dripið hana. Næsta dag tá ið hann var til grundlógarforhoyr, noktaði hann seg tó sekan í drápi. Dómarin varðhaldsfongslaði mannin í fýra vikur. Í meðan skuldi málið kannast nærri. Hendingin fór fram í einari íbúð á Frederiksberg.
- 5. januar - Jóhan á Plógv Hansen spældi sín fyrsta landsdyst fyri danska U-21 hondbóltslandsliðið, eftir at hava verið í karantenu í 2 ár frá landsliðshondbólti, tí at hann skifti hondbóltstjóðskap úr Føroyum til Danmark. Landsdysturin var móti Svøríki og var spældur í Malmö. Danmark vann dystin 28-23.
- 7. januar - eitt yvirgangsálop varð framt í París móti tíðarritinum Charlie Hebdo. Minst 12 fólk lótu lív og minst 11 fólk vóru særd, tá ið tveir maskeraðir menn við Kalashnikov-byrsum troðkaðu seg inn í bygningin, meðan redaktiónin hevði fund, og byrjaðu at skjóta. Tveir politistar vóru millum tey dripnu. Gerningsmenninir sluppu til rýmingar við einum bili, har ein triði persónur bíðaði. Fýra av teimum dripnu vóru kendir teknarar, ið teknaðu keiputekningar av profetinum Mohammed í 2006.
- 9. januar - Hondbóltur U21 menn: Grikkaland-Føroyar 21-21 (8-7). Føroysku málskjúttarnir: Kjartan Johansen 8 (3), Julian Olsen 4, Áki Egilsnes 2, Allan Norðberg 2, Eirikur Simonsen 2, Helgi Hoydal 1, Pætur Thomsen 1, Rói Berg Hansen 1
- 15. januar - Kavaódn herjaði um alt Føroyar, tó kom ikki so nógvur kavi niður í Suðuroynni og Sandoynni, men í restini av landinum var ikki koyrandi, ringast var á Sandavágshálsi, á Vestmannavegnum, á Kvívíksvegnum og við Norðskálatunnilin. Fleiri bilar stóðu fastir í nógva kavanum. Summi noyddist at soca í bilinum. Nógv vóru veðurføst ymsastaðni. handanin av Mentanarvirðislønum Landsins varð útsett til dagin eftir.
- 16. januar - Listaboykottið, sum listafólk í Føroyum settu í verk ímóti tí almenna við Mentamálaráðnum á odda 2. november 2012, er nú av. Tað vóru Steintór Rasmussen og Teitur Lassen, ið tóku stig til boykottið, eftir at samgongan valdi at skerja játtanina við einum fjórðingi.
- 16. januar - Mentanarvirðislønir Landsins, sum áttu at verið handaðar dagin fyri, hin 15. januar, í staðin orsakað av óveðri, vóru handaðar 16. januar á samkomu í Deplinum í Skálavík. Tórbjørn Olsen, listamálari, fekk Mentanarvirðisløn Landsins, Tey av Kamarinum fingu Heiðursgávu landsins, Mathias Kapnas, tónleikari, fekk virðisløn til Ungt listafólk. Oddvør Johansen, rithøvundur og Katrin Ottarsdóttir, filmsleikstjóri, fingu Sømdargávu landins.
- 16. januar - Landsstýrismaðurin í mentamálum, Bjørn Kalsø, kunngjørdi, at orðabøkur Sprotans nú verða ókeypis atkomuligar hjá øllum ið ynskja tað, bæði føroyingum og útlendingum, í Føroyum eins væl og úti í heimi. Henda tænasta verður fíggjað av Mentamálaráðnum og Kommununum í Føroyum. Avtalan er fyri trý ár fyribils og er ein avtala millum Mentamálaráðið, Kommunufelagið umboðandi allar kommunur í Føroyum og forlagið Sprotan. Í løtuni eru 13 bøkur á kervinum, og tær eru nú fríar hjá øllum at nýta.
Februar
- 7. februar - VÍF vann steypafinaluna í hondbólti hjá monnum móti Neistanum 26-25. Neistin vann steypafinalurna hjá kvinnunum móti Kyndli 24-19.
- 22. februar - Gittarleikarin Alvi Joensen vann Stella Polaris kappingina, sangarin Birita Poulsen vann 2. virðisløn, saxofonleikarin Kristina Thede Johansen vann 3. virðisløn. Virðislønirnar vóru á 20.000, 10.000 og 5.000 krónur.
Mars
- 1. mars - Føroyski rógvarin Dánjal Martin Hofgaard gerst heimsmeistari, tá ið hann vinnur HM í 2000 metrar inniróðri í Boston í opna bólkinum lættvekt menn.
- 20. mars - Solarmyrkingin.
- 22. mars - FM í bogaskjóting - Recurve: 1. Teitur Dalsgaard, 2. Absalon Hansen, 3. Eggaba Andreasen
- 22. mars - FM í bogaskjóting - Compound: 1. Anja Johansen, 2. Kaj Johannesen, 3. Albert Dam
- 28. mars - Pál Joensen vinnur gull í 800 metrum frí á Danish Open við tíðini 7:52.82, sum er besta tíð í heiminum higartil í ár (til 28. mars 2015) og nýtt stevnumet.
- 29. mars - EM undankappingardystur Rumenia - Føroyar 1-0. (Keșerü 21.) Dómari: Artur Dias úr Portugal.
- 29. mars - Sarita Hansen úr Miðvágs Róðrarfelag vann í vikuskiftinum tvey ensk meistaraheiti í innirógving, í 2000 og 500 metrum. Bergur Dam Jensen vann silvur í 500 metrum og bronsu í 2000 metrum.
Hendingar í 2014[rætta wikitekst]
Januar[rætta wikitekst]
- 4. januar - Stór leiting varð sett í verk á sjónum við eystaru síðu av Eysturoynni og aðrar staðir har um leiðir, fyri at finna líkið av 20 ára gamla Rana í Billustovu úr Oyndarfirði, sum hvarv eftir eina ferðsluvanlukku hin 28. desember 2013. Roknað var við, at Rani var við í bilinum sum fór útav vegnum og koyrdi í Rættargjógv við Oyndarfjørð. Tað vóru sjálvboðin, ið tóku stig til leitingina henda dagin, men almennu bjargingarmyndugleikar úr Føroyum luttóku eisini í stóru leitingini. Leitingin gav eisini úrslit. Eitt lík varð funnið innast í Rættargjógv kl. 13.44 og leitingin helt tí uppat. Umleið 70 bátar og 400 fólk úr øllum landinum luttóku í leitingini. Brimil, Tjaldrið og Hvidbjørnen samskipaðu leitingina á sjónum við hjálp frá millum øðrum bjargningarbátunum Lív, Ziska og Sverri. Tyrla luttók eisini í leitingini.
- 10. februar - Lisbeth L. Petersen, fyrrverandi formaður Sambandsfloksins, boðaði frá alment, at hon hevði meldað seg úr Sambandsflokkinum, tí hon var ónøgd við fleiri viðurskifti, og at hon kendi so illa sín flokk aftur. Eitt nú meinti hon ikki, at ein maður sum hevur snýtt í tolli, skal vera landsstýrismaður.
Februar[rætta wikitekst]
- 10. februar - Gerhard Lognberg gjørdist limur í Sambandsflokkinum, eftir at hann hevur verið uttanflokka tingmaður í gott tríggjar mánaðar síðan Javnaðarflokkurin avgjørdi at koyra hann úr flokkinum. Harvið vaks Sambandsflokkurin frá 8 til 9 tingfólk, so nógv tingfólk hevði hann ikki havt síðan 1932.
- 14. februar - Føroyski stuttfilmurin Vetrarmorgun, sum Sakaris Stórá úr Skopun hevur leikstjórnað, vann altjóða filmsvirðisløn á Berlin Filmfestivalinum 2014 í bólkinum GENERATION 14PLUS, virðislønin verður á enskum nevnd The Special Prize of the Generation 14plus International Jury og var á 2500 Evro (umleið 18.000 krónur). Ingun í Skrivarastovu framleiddi filmin, Mikael Blak og Hanus G. Johansen gjørdu tónleikin, høvuðsleiklutirnir spældu Armgarð Mortensen og Helena Heðinsdóttir.
- 15. februar - Sjónleikurin Tóm rúm varð frumframførdur á Tjóðpalli Føroya. Marjun Syderbø Kjelnæs skrivaði leikhandritið, Eyðun Johannessen leikstjórnaði, tey leikandi vóru eitt nú: Annika Johannessen, Annika Hoydal, Annfinnur Heinesen, Hjálmar Dam og Nicolaj Falck. Tónleikin hevur Tróndur Bogason gjørt, sangin hava Eivør Pálsdóttir og Ólavur Jákupsson lagt rødd til. Tróndur Bogason, Jóhannes Andreasen, Ólavur Olsen, Angelika Nielsen, Andrias Restorff og Jón McBirnie hava spælt tónleikin inn. Vígdis Hentze Olsen stóð fyri koreografiini.
- 25. februar - Eitt óhapp hendi í Klaksvík. Slættaberg sigldi á Ågot, sum lá við bryggjuna við Norðborg við fullari last. Ongin persónskaði hendi. Ågot fór at leka illa, men tað eydnaðist at tetta lekan. Ågot og Slættaberg blivu liggjandi í nakrar dagar, har Slættaberg hevði stevni inni í lastini á Ågot, men dagin eftir eydnaðist tað at fáa skipini leys av hvørjum øðrum. Ågot bleiv seinni sleipaður til bedingina hjá Klaksvíkar Skipasmiðju.
Mars[rætta wikitekst]
- 1. mars - 22 ára gamli pianisturin Mattias Kapnas vann fyrstu Stella Polaris tónleikakappingina, sum Musikkskúlin skipaði fyri. Nummar tvey gjørdist guitarspælarin Alvi Joensen og nummar trý varð Heiðrun Petersen, violin. Fyrsta virðislønin er á 25.000 krónur, onnur á 10.000 krónur og triðja virðislønin er á 5.000 krónur. Eisini vóru virðislønir lætnar í aldursbólkinum upp til 12 ár og í aldursbólkinum upp til 18 ár. Kappingina fyri tónleikarar undir 18 ár vunnu Alda Sigurdsdóttir Lamhauge og Aksel Remmel. Vár Iversen Lindenskov varð nummar eitt hjá luttakarunum undir 12 ár.
- 12. mars - ES, Norra og Føroyar undirskrivaðu avtalu um at skipa fiskiskapin eftir makreli í Norðuratlantshavinum í fimm ár. Føroyar fingu 12,6 prosent av heildarkvotuni, sum svaraðu til 156 túsund tons.
- 28. mars - Mikkalina Norðberg vald sum ársins íverkseti á íverksetaradegnum í fabrikkini hjá Østrøm í Havn.
Apríl[rætta wikitekst]
- 4. apríl - Tey fýra sløgini hjá føroysku fyritøkuni Dism fingu øll heiðursmerkir á World-Spirits Awards 2014 í Eysturríki. Eldvatn fekk gull fyri vodka, Baraldur fekk gull í ginni og Lívsins Vatn og Havið fingu ávikavist gull og silvur í akvavitti.
- 10. apríl - Løgtingið samtykti einmælt uppskotið um at stovna eitt alment partafelag, sum skal byggja og reka Eysturoyartunnilin og Sandoyartunnulin. Tunnlarnir verða mettir at kosta góðar tvær milliardir krónur. Eysturoyartunnulin eina milliard og 50 milliónir krónur, og Sandoyartunnulin verður mettur at kosta 860 milliónir krónur. Sambært uppskotinum verður koyrandi bæði í Eysturoyartunlinum og Sandoyartunlinum í 2021. Eysturoyartunnulin verður bygdur fyrst.
- 16. apríl - Suðurkoreanska ferðmannaskipið Sewol við 476 fólkum umborð sakk 2,7 kilometrar frá Seogeochado-oynni í Suðurkorea. 325 av ferðafólkunum vóru 16-17 áragamlir skúlanæmingar, ið vóru á veg til oynna Jejo-do á eina 4-daga langa skúlaútferð. 150 fólk eru deyð, 152 ferðafólk eru ikki funnin eina viku eftir vanlukkuna og 174 fólk eru bjargaði á lívi.
Mai[rætta wikitekst]
- 25. mai - Arne Vatnhamar kom sum fyrsti føroyingurin nakrantíð upp á Mount Everest, sum er heimsins hægsta fjall.
- 28. mai - Andstøðuflokkarnir á Føroya Løgtingi við flokksformonnunum Høgna Hoydal úr Tjóðveldi, Aksel V. Johannesen úr Javnaðaflokkinum, Kára P. Højgaard úr Sjálvstýrisflokkinum og Poul Michelsen úr Framsókn, løgdu fram misálit á Jørgen Niclasen úr Fólkaflokkinum, sum var fíggjarmálaráðharri. Misálitið kom eftir at tað sonevnda Tollmálið í longri tíð hevði verið nógv frammi í fjølmiðlunum. Fjølmiðlar settu ljós á, hvat ið var farið fram fyri meira enn 20 árum síðan, tá Jørgen Niclasen var stjóri í familjufyritøkuni P/F N. NIclasen í Sørvági og seldi ótollaða vøru. Misálið fall við 16 atkvøðum fyri og 17 ímóti. Tríggir samgongulimir atkvøddu tó fyri uppskotinum, teir vóru sambandsmenninir Reimund Langgaard og Helgi Abrahamsen og formaður Miðfloksins Jenis av Rana.
Juni[rætta wikitekst]
- Í juni 2014 kom ein hópur av Seashepherd fólkum til Føroya fyri at forða føroyingum í at drepa grind, hetta gjørdu tey við átakinum Grindstop 2014.
- 11. juni - Avtað um sildakvotu kom í lag millum Føroyar og ES, og Maria Damanaki fiski- og vinnumálakommiserur kunngjørdi, at ES nú fór at enda handilsboykottið móti Føroyum, sum hevði vart síðan 28. august 2013. Sum partur í nýggju semjuni lovaði Jacob Vestergaard, fiskimálaráðharri Føroya, at Føroyar fóru at taka aftur stevningina í WTO móti ES.
- 16. juni - Jørgen Niclasen, landsstýrismaður í fíggjarmálum, hevur hin 16. juni 2014, umvegis Christian F. Andreasen, advokat, stevnt Dia Midjord, stjóra fyri Kringvarpi Føroya, Liljuni Weihe, tíðindaleiðara fyri Kringvarp Føroya, Jan Lamhauge, tíðindamanni hjá Kringvarpi Føroya og Sveini Tróndarson, tíðindamanni fyri ærumeiðing. Hann ákærir tey fyri at hava sett fram ósannar og ærumeiðandi skuldsetingar móti sær. Tað eru skuldsetingarnar um, at Jørgen Niclasen skal hava snýtt landskassan fyri hundraðtals túsund krónir, at hann skal hava svikað í tolli og tilvitað brotið tolllógina, og at hann skal tilvitað hava áført landskassanum tap, sum Jørgen vil hava dómsvaldið at døma tey fyri.
- 17. juni - Nýggj farstøð verður tikin í nýtslu í Vága Floghavn.
- 19. juni - Marin Katrina Frýdal, býráðslimur í Tórshavnar býráð, varð koyrd úr býráðssamgonguni, eftir at hon fleiri ferðir var komin við atfinningum móti Heðini Mortensen, borgarstjóra. Hetta hendi stutt fyri miðnátt, og umleið hálvan annan tíma seinni kunngjørdi listin hjá Tjóðveldi, at hinir báðir limirnir fóru sama veg og tóku seg úr samgonguni.
Juli[rætta wikitekst]
- 30. juli - Ein grind varð funnin við Haraldsund, norðanfyri byrgingina um 8-tíðina um morgunin. Sýslumaðurin gav boð um at bíða við at reka grindina orsakað av vánaligum veðri. Grindin lá so og grindaði har, uttan at nakar gjørdi nakað við hana. Seinnapartin kom ein bátur frá Sea Shepherd og rak grindina norður gjøgnum Sundið og út á opið hav, uttan at nakar royndi at forða teimum. Dagin eftir meldaði sýslumaðurin í Norðoyggjum Sea Shepherd.
- 31. juli - Fiskvinnunevndin í ES samtykti at taka handilsforðingarnar móti Føroyum aftur. Í eitt ár bannaði ES øllum innflutningi av sild og makreli úr Føroyum, tí Føroyar høvdu ásett sær eina sildavotu, sum hini strandalondini ikki kundu góðtaka.
August[rætta wikitekst]
- 1. august - Pamela Anderson kom til Føroya á vitjan umboðandi Sea Shepherd djóraverndarfelagsskapin. Hon og onnur frá Sea Shepherd høvdu tíðindafund á Hotel Føroyum.
- 9. august - Løgleglan fór við tyrluni úr Havn til Hvalbiar, tí ein 36 ára gamal maður var deyður har, og talan var um illgrunasaman deyða. Løgreglan handtók tveir mans, ein 23 ára gamlan og ein 39 ára gamlan. Dagin eftir, hin 10. august, varð tann 39 ára gamli latin leysur, og tann 23 ára gamli varð skuldsettur fyri at hava dripið Hjalmar Holm við 3 knívstungum í hálsin.
- 14. august - Fyrsti arbeiðsdagur á nýggja uppsjóvarvirkinum Pelagos í Fuglafirði.
- 19. august - Boripallurin »West Hercules« kom inn á Skálafjørðin, har hann skuldi umvælast.
- 28. august - Fimm døglingar gjørdu landgongd í Hvalba tíðliga um mogunin, og mett varð at tað ikki bar til at fáa teir út aftur, og tí gav sýslumaðurin loyvi til at teir blivu avlívaðir og skornir upp til matna. Sea Shepherd fólkini ið sótu á vakt á Kolavegnum ta náttina vóru sovnaði í bilinum og komu tí ov seint til at royna at gera nakað við tað. Tveir dagar seinni legði Sea Shepherd út myndir av døglingaspiki, sum ikki er etandi, flótandi á sjónum vestanfyri Hvalbiareiðini. Sea Shepherd ákærdu føroyingar fyri at drepa døglingar til stuttleika og síðan blaka kjøt og spik burtur.
- 30. august - Hátíðarhald var í Skúvoy í samband við at nýggi Sildberin fór í sigling millum Skúvoy og Sandoynna.
- 30. august - Fyrsta grindadrápið í 2014 fór fram á Sandi, har 35 hvalir løgdu beinini. Fjúrtan Sea Shepherd limir vóru handtiknir í samband við drápið, av tí at teir royndu at forða fyri rakstrinum og drápinum, tað eydnaðist teimum eisini at forstýra og seinka tí nakað, men løgreglan og danska sjóverjan komu á staðið við tyrlu og skjóttgangandi bátum og handtóku tey seks fólkini á landi og tey átta í trimum skjóttgangandi bátum, og hald varð lagt á bátarnar.
November[rætta wikitekst]
- 4. november - Andstøðuflokkarnir á Føroya Løgtingi løgdu fram uppskot um misálit á Johan Dahl, landsstýrismann í vinnumálum, fyri hansara handfaring av málinum um Strandfaraskip Landsins í 2013, tá ið stovnurin brúkti 4,4 milliónir meira enn játtað var. Landsstýrismaðurin hevði ikki biðið um eykajáttan og ikki sett sparingar í verk. Uppskotið um misálit fall við 17 atkvøðum ímóti, 14 fyri og 2 blonkum atkvøðum. Øll í andstøðuni atkvøddu fyri, Jákup Mikkelsen úr Fólkaflokkinum, var tann einasti úr samgonguni, ið atkvøddi fyri, meðan Rodmundur Nielsen og Brandur Sandoy atkvøddu blankt.
Ítróttur í 2014[rætta wikitekst]
- 7. januar - 23. februar - Vetrar-OL í Sotsji í Russlandi.
- 2. februar - NFL-finalan í East Rutherford, New Jersey. Seattle Seahawks vann finaluna við 43-8 ímóti Denver Broncos.
- 12. juni til 13. juli 2014 er HM fótbóltur í Brasil.
Fótbóltur, menn[rætta wikitekst]
- 1. mars - Gibraltar - Føroyar 1-4. Málini hjá Føroyum gjørdu: Jóan Símun Edmundsson, Christian Lamhauge Holst, Hallur Hansson og Christian Lamhauge Holst.
- 2. juli - Champions League: HB - Lincoln úr Gibraltar 1-1, Levi Hanssen skoraði útjavnandi málið hjá HB í 71. minutti.
- 24. juli - Europa League : Víkingur vann seinna dystin í øðrum undanumfari í Europa League 2-1 móti Tromsø IL á útivølli og gjørdist harvið fyrsta føroyska liðið nakrantíð, ið megnaði at leika seg í triðja undanumfar til Europa League kappingina. Málini hjá Víkingi gjørdu Bárður Hansen og Hallur Hansson.
- 30. august - Víkingur vann finaluna um løgmanssteypið 3-0 móti HB.
Fótbóltur, kvinnur[rætta wikitekst]
- 5. apríl - Føroyska kvinnulandsliðið skrivaði søgu, tá tær spældu javnleik 1-1 á Tórsvølli móti Bosnia/Hersigovina og harvið fingu fyrsta stigið nakrantíð í einari HM-undankapping. Eyðvør Klakstein gjørdi málið hjá Føroyum í 78. minutti.
- 10. apríl - Føroyar - Norðurírland 0-0. Dysturin varð leiktur á Tórsvølli.
- 28. september - KÍ kvinnurnar settu heimsmet við at vinna FM 15. árið á rað.
Hondbóltur[rætta wikitekst]
- 8. januar - Kyndil vann báðar steypafinalurnar í hondbólti. Kvinnurnar vunnu 19-14 móti Neistanum og menninir vunnu 22-20 móti KÍF.
- 19. apríl - Kyndil vann finaluna hjá kvinnum móti VÍF, tær vunnu 14-12, meðan KÍF vann finaluna hjá monnum móti VÍF við 27-26 sigri.
- 25. mai - Føroyar U20 hondbóltslandsliðið hjá monnum vann finaluna í European IHF Trophy hondbóltskappingini í Andorra. Føroyar vunnu 34-25 móti Georgia.
Svimjing[rætta wikitekst]
- 7. mars, 8. mars og 9. mars luttók Krista Mørkøre á Danish Open 2014 fyri svimjarar ið bera brek, og har vann hon 1 gull, 2 silvur og 2 bronsu heiðursmerki og setti 7 persónlig met.
- 27. mars - Pál Joensen vann silvur í 400 m frí á langgeil á Danish Open við tíðini 3:51.45.
- 29. mars Cecilia Wigant Eysturdal setti nýtt føroyskt met í 1500 m frí á langgeil við tíðini 17:51.83 á Danish Open.
- 30. mars - Pál Joensen vann gull á Danish Open á langgeil í 1500 m frí við tíðini 15:12.20 min.
- 30. mars - Magnus Jákupsson vann gull á Danish Open á langgeil í 50 m rygg við tíðini 26.32 sek.
- 30. mars - Óli Mortensen úr Havn (føddur 1996) svam á Danish Open 1500 m frí við tíðini 15:59.02 min., sum var nýtt føroyskt juniormet, hann svam næstskjótast í riðlinum. Hann átti sjálvur gamla metið á 16:08.20. Í 1500 frí er beinleiðis finala, tvs. teir sum hava bestu tilmeldingartíðir svimja í skjótasta riðli sum nevnist beinleiðis finala, har eru 8 pláss. Óli svam ikki í skjótasta riðlinum, men hann svam somikið skjótt, at hann gjørdist nummar 6 av øllum.
- 30. mars - Astrið Foldarskarð svam 50 m firvald á Danish Open við tíðini 28.29, sum var nýtt føroyskt met
- 12. apríl - Pál Joensen vann gull í 1500 m. frí finaluni í Cup Eindhoven. Tíðin hjá Páli var 15.19.20
- 18. mai - FM í svimjing varð hildið í Havn. Ársins svimjari hjá monnum varð Pál Joensen, ársins svimjari hjá kvinnum var Emma Festirstein Nystrøm. Pál Joensen fekk flest FINA stig, 823 stig í 800 m frí. Sára R. Nysted varð kosin ársins stjørnuskot hjá kvinnum, meðan Róland Toftum varð kosin ársins stjørnuskot hjá monnum. Trý føroysk met vóru sett, Ásbjørg Hjelm, Emma Festirstein Nystrøm og Susvim Harrar settu metini.
- 7. juni - Pál Joensen vann silvur í 400 metrum frí á Mare Nostrum svimjikappingini í Monaco.
- 14. juni - Óli Mortensen setti nýtt føroyskt met í 200 m firvald á langgeil á Mare Nostrum stevnuni í Barcelona, tá hann svam teinin uppá 2:11.04.
- 15. juni - Pál Joensen vann silvur í 1500 metrum frí á Mare Nostrum svimjikappingini í Barcelona. Hann vann við tíðini 15:10.02. Óli Mortensen svam eisini 1500 m frí í somu kapping og setti nýtt føroyskt juniormet við tíðini 15:54.62.
- 20. august - Pál Joensen vann silvur í 1500 m frí á EM á langgeil í Berlin við tíðini 14:50.59. Vinnarin var italiumaðurin Gregorio Paltrinieri, ið setti nýtt evropeiskt met við tíðini 14:39.93.
- 22. august - Pál Joensen vann silvur í 800 m frí á langgeil í EM í Berlin við tíðini 7:48.49. Vinnarin var italiumaðurin Gregorio Paltrinieri, ið vann við tíðini 7:44.98.
Renning[rætta wikitekst]
- 3. august - Valborg Heinesen vann silvur á DM í 5000 metra renning við tíðini 17.30,22 min., sum var nýtt føroyskt met. Hon tók tvey ára gamle metið hjá Bjørk Herup Olsen.
- 29. mars - Valborg Heinesen setti nýtt føroyskt met í HM í hálvum maraton í Keypmannahavn, tá hon kom á mál við tíðini 1.21.19. Samlað gjørdist Valborg nummar 94 av fleiri enn 8.000 kvinnum og nummar fýra í sínum bólki kvinnur 25-29 ár.
- 29. mars - Marnar Djurhuus setti nýtt føroyskt met í HM í hálvum maraton í Keypmannahavn. Hann tók 25-ára gamla metið hjá Absalon Hansen.
- 28. september - Valborg Heinesen vann bronsu í DM maraton í Odense við tíðini 2.49.37, sum var nýtt føroyskt met. Gamla metið átti Joan Bláfoss.
Innirógving[rætta wikitekst]
- 12. apríl - Havnamaðurin Martin Berg gjørdist íslendskur meistari í inniróðri. Hann róði í bólkinum tungvekt, og kappaðist á 2000 metrum. Hann kom á mál við tíðini 6.08.5, sum var nýtt íslendskt met. Orsakað av, at Martin Berg hevur íslendskar røtur, verður metið skrásett.
Borðtennis[rætta wikitekst]
- 4. mai - Henrietta Nielsen, Anna Mikkjalsdóttir og Durita F. Jensen luttóku í HM-kapping í borðtennis fyri lið í japanska høvuðsstaðnum, Tokyo. Tær endaðu nummar 77 út av 96 luttakandi londum. Henrietta Nielsen, sum spælir við týska Flensborg TSB, vann sjey dystir. 15 ára gamla Durita F. Jensen vann tveir dystir, meðan eitt ár eldri Anna Mikkjalsdóttir ongan dyst vann, men tó var ógvuliga tætt við. Hetta var fyrstu ferð, at Durita og Anna vóru við í HM.
- 12. apríl - Durita Jensen vann FM í borðtennis, einmansleiki hjá kvinnum, bert 15 ára gomul. Hon vann finaluna móti Annu Mikkjalsdóttir 3-0, settmunurin var 14-12, 11-6 og 11-4.
- 12. apríl - Fróði F. Jensen úr Tvøroyrar Borðtennisfelag vann FM í einmansleiki hjá monnum. Hann vann finaluna móti Peter Niclasen, sum vann FM í 2013. Hann vann dystin 4-2. Settúrslitini vóru hesi: 12-10, 10-12, 8-11, 11-6, 11-8 og 12-10.
Judo[rætta wikitekst]
- 12. apríl - Regin á Rógvi úr Sunda Judofelag vann FM hjá ungum monnum. Hann vann finaluna á Ari Johannesen úr Havnar Judofelag.
- 12. apríl - Petur Sigurd Johannesen úr Sunda Judofelag vann føroyameistaraheitið hjá monnum móti Edvardi Johannesen, úr Sunda Judofelag.
Badminton[rætta wikitekst]
- 12. apríl - Nicolaj Gunnarstein vann FM í einmansleiki í badminton hjá monnum. Hann vann móti stórabeiggja sínum Benjamin Gunnarstein. Teir búgva niðri í Danmark og eru hálvir føroyingar. Nicolaj vann 2-0. Settúrslitini vóru 21-11 og 21-16.
- 12. apríl - Rannvá Carlsson er trífaldur føroyameistari triðja árið á rað. Í einmansleikinum spældi hon móti Kristinu Eriksen. Hon vann 2-0 við settúrslitunum 21-10 og 21-9.
- 19. mai - Mona Mikkelsen og Jensa Jacobsen úr Syðrugøtu vunnu gull og silvur á Danish Open í badminton fyri juniorar í Farum. Tær luttóku í A-rekkjuni, sum er triðbesta deildin fyri juniorar í Danmark.
Talv[rætta wikitekst]
- 18. apríl - Høgni Egilstoft Nielsen úr Sandavági vann FM í talvi bert 16 ára gamal. Tað gjørdist greitt, at hann hevði vunnið, longu tá eitt umfar var eftir, tí tá hevði hann 8 stig, meðan teir næstu eftir honum høvdu 6 stig. Hann er yngsti FM vinnari í talvi nakrantíð. Dagin eftir skrivaði hann artur føroyska talvsøgu, tá hann vann sín seinasta dyst og gjørdist tann higatil fyrsti og einasti, ið hevur vunnið FM í talvi við fullum stigatali. Bróðir hansara Rógvi Egilstoft Nielsen gjørdist nummar tvey, meðan Hans Kristian Simonsen gjørdist nummar trý.
- 2. august - Føroyar vunnu 3 ½ - ½ móti Pakistan á Talv-OL í Tromsø. Helgi Dam Ziska vann á Mahmood Lodhi á fyrsta borði, John Rødgaard leikti javnt móti Ahmad Alio Syed á øðrum borði, Olaf Berg vann á Muhammado Younus á triðja borði og Høgni Egilstoft Nielsen vann á Mudasiro Iqbal á fjórða borði.
- 3. august - Føroyar taptu ½ - 3 ½ móti Belgia á Talv-OL í Tromsø. Á føroyska liðnum vóru: Helgi Dam Ziska, Olaf Berg, Høgni Egilstoft Nielsen og John Arni Nielsen. Tað eydnaðist bara Helga Dam Ziska at fáa eitt hálvt stig henda dagin. Hinir tríggjur taptu.
- 5. august - Føroyar taptu 1 ½ - 2 ½ móti Nikaragua á Talv-OL í Tromsø. Einasti føroyingurin, sum vann fulla úrtøku, var Helgi Dam Ziska á fyrsta borði. Høgni Egilstoft Nielsen á fjórða borði telvaði remis, meðan fyrst Olaf Berg og síðani John Rødgaard taptu.
- 6. august - Føroyar vunnu 3 - 1 móti Sýria á Talvolympiaduni í Tromsø. Olaf Berg, Høgni Egilstoft Nielsen og John Arni Nilssen vunnu sínir dystir meðan John Rødgaard á 1. borði tapti.
- 9. august - Føroyar taptu ½ - 3 ½ móti Singapore á Talvolympiaduni í Tromsø. Helgi Dam Ziska megnaði at fáa hálvt stig ímóti GM Zhong Zhang, ið hevði so høgt styrkistal sum 2611. Olaf Berg, Høgni Egilstoft Nielsen og John Arni Nilssen taptu.
- 10. august - Føroyar leikti javnt móti Jemen á talvolympiaduni í Tromsø. Dysturin endaði javnur 2-2. John Rødgaard og John Arni Nilssen vunnu, men Helgi Dam Ziska og Olaf Berg taptu.
- 12. august - Føroyar vunnu 2 ½ - 1 ½ á Marokko í 10. og næstsíðsta umfarinum í OL í talvi í Tromsø. Olaf Berg vann á 3. borði. Høgni Egilstoft Nielsen tapti á 4. borði, meðan John Rødgaard á 2. borði megnaði at fáa javnleik. Helgi Dam Ziska vann á 1. borði, tað var samstundis fjórði OL-sigur hansara á hesum sinni.
- 13. august - Føroyar taptu ½ - 3 ½ móti Indonesia á Talv-OL í Tromsø. Høgni Egilstoft Nielsen vann á fjórða borði, meðan Helgi Dam Ziska, John Rødgaard og Olaf Berg taptu allir síni talv. Sostatt fingu Føroyar tilsamans 11 stig av 22 møguligum. Føroyar vunnu 4, leiktu 3 jøvn og taptu 4 talv. Føroyar vóru styrkismettar sum nr. 73 av teimum 177 luttakandi liðunum, og endaðu á einum 81. plássi sum næstaftast av norðurlendsku liðunum. Kina vann Talv-OL fyri fyrstu ferð.
Fitness[rætta wikitekst]
- 14. juni - Jórun Larsen Mørkøre vann donsku kappingina Natural Power Fitness, sum varð hildin í Randers. Nr. tvey hjá kvinnum gjørdist Árna Fjallstein og triðji føroyingurin ið luttók í kappingini fekk eisini eitt gott úrslit, tað var David Arge Galán, ið gjørdist nummar tvey hjá monnum.
Hendingar í 2013[rætta wikitekst]
- 15. apríl - Tvær bumbur brustu tætt við málstrikuna, meðan Boston Maraton var í gongd. Minst tvey fólk doyðu og fleiri vóru løstaði.
- 17. mai - Jacob Vestergaard, landsstýrismaður í fiskimálum, fær handa ætlanarskriv frá ES um ætlaðar handilsforðingar móti Føroyum.
- 28. august - Handilstiltøk hjá ES mótvegis Føroyum sett í gildi. Danskar havnir og aðrar ES havnir blivu stongdar fyri føroyskum skipum við sild og makreli og allur innflutningur av sild og makreli úr Føroyum er bannaður.
- 5. september valdi løgmaður, Kaj Leo Johannesen, at loysa Kára P. Højgaard úr starvinum sum innlendismálaráðharri, eftir at mikið rok hevði verið um Eysturoyartunnilin, sum Kári P. Højgaard hevði ætlanir um at lata danska felagið Copenhagen Infrastructure Partners (CIP) gera fyri pensjónspening úr Danmark, frá PensionDanmark. Rokið stóðst eitt nú av, at sáttmálin var loyniligur, og av ymiskum upplýsingum, ið komu út til fjølmiðlarnar.
- 2. november - Gerhard Lognberg varð koyrdur úr Javnaðarflokkinum.
- 20. november - Ein 61-ára gamal maður í Havn varð funnin deyður, hann varð myrður. Ein 68-ára gamal maður varð skuldsettur fyri morðið.
- 26. november - Ein avgustur (spermur) varð tikin upp á land við Hvalastøðina við Áir, eftir at fýra avgustar høvdu svomið har nærhendis í nakrar dagar. Tveir av hvalunum doyðu, og tann eini av teimum varð so tikin upp við Hvalastøðina. Tá Bjarni Mikkelsen, lívfrøðingur, skuldi seta hol á avgustin, so brast hann. Bjarki Thomsen, sum starvast hjá Kringvarpi Føroya tók uppá film, sum seinni sama dag varð vístur í Degi og viku og lagdur á heimasíðuna hjá Kringvarpinum sama kvøld. Filmsbrotið ferðaðist kring heimin og sera nógv fólk hugdu at filmsbrotinum.
- 14. desember og 15. desember - Tvær ódnir raktu Føroyar innanfyri eitt døgn. Fyrra ódnin byrjaði um leygarkvøldið hin 14. desember, og longu dagin eftir herjaði ein onnur ódn, sum var uppaftur verri enn hin fyrra. Hon byrjaði seinnapartin sunnudag hin 14. desember og herjaði til miðnátt. Fleiri hundrað skaðfráboðanir vóru og streymurin fór nógvastaðni norðanfjørðs í fleiri tímar.
- 28. desember - Ein álvarsom ferðsluvanlukka hendi í Oyndarfirði onkuntíð millum kl. 6 og 10 um morgunin. Tveir ungir mans vóru við bilinum, 20 og 22 ára gamlir, báðir úr Oyndarfirði. Bilurin var farin útav vegnum og endaður á sjónum við Rættargjógv. Tann 22 ára gamli maðurin, Jens Pauli Juul, varð funnin deyður sama morgun, sum vanlukkan hendi. Leita varð eftir tí 20-ára gamla manninum í fleiri dagar, men hann varð ikki funnin fyrr enn eina viku seinni, tá umleið 400 fólk og 70 bátar luttóku í leitingini saman við Brimli, Tjaldrinum og Hvidbjørnen. Harumframt luttóku eisini eitt nú bjargningarbátarnir Lív, Ziska og Sverri. Líkið av Rana í Billustovu varð funnið hin 4. januar 2014 kl. 13.44.
Mentan í 2013[rætta wikitekst]
Mentanarvirðislønir[rætta wikitekst]
- 19. september - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens og Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs vóru handaðar. Katrin Ottarsdóttir fekk virðislønina fyri fagrar bókmentir fyri yrkingasavnið Eru koparrør í himmiríki?, Poul Jespersen fekk virðislønina fyri yrkisbókmentir fyri skúlabókina Rúmdin. Turið Sigurðardóttir fekk virðislønina fyri Annað mentanarligt avrik, fyri hennara arbeiði við at týða bøkur til føroyskt. Rakel Helmsdal og Hilmar Joensen fingu Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs.
- 11. desember - Dávur Djurhuus fekk føroysku filmsvirðislønina Geytan fyri filmin Terminal, meðan Jónfinn Stenberg fekk Áskoðaravirðislønina fyri filmin Munch.
Ítróttur í 2013[rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta wikitekst]
- 4. apríl - Føroyar - Montenegro 3-3 (kvinnur), málini hjá Føroyum gjørdu Heidi Sevdal (2) og Íðunn Magnussen (1).
- 6. apríl - Føroyar - Litava 1-0 (kvinnur), málið hjá Føroyum gjørdi Rannvá B. Andreassen
- 9. apríl - Føroyar - Georgia 2-1 (kvinnur), málini hjá Føroyum gjørdi Heidi Sevdal.
Svimjing[rætta wikitekst]
- 14. desember - Pál Joensen vann silvur á 1500 metrar frí á EM á stuttgeil 2013 í Herning.
Renning[rætta wikitekst]
- 31. oktober til 5. november rann tá 50-ára gamli Marlon Kjærbo 133 km úr Klaksvík til Vágs, har hann vitjaði allir kappingarhylar í Føroyum, tók nakrir dropar úr hvørjum hyli, sum hann so skal stoyta í langhylin í Vági, sum væntandi skuldi byggjast liðugt í 2014. Talan var um stuðulsrenning. Marlon er formaður fyri Suðuroyar Svimjifelag (Susvim).
- 13. desember - Pól Sundskarð rann 118 km úr Gásadali til Viðareiðis, hann rann um náttina, veðrið var ikki til vildar, men hann gjøgnumførdi túrin. Næstu tveir dagarnar eftir túrin herjaðu tvær ódnir í Føroyum.


c: text/html

text:
UPPÍSKOYTI
Hvør er „Bábylon hin stóra“?
Í OPINBERINGARBÓKINI eru nógv orð og orðatiltøk, sum ikki skulu skiljast bókstavliga. (Opinberingin 1:1) Til dømis nevnir hon eina kvinnu, eina skøkju, sum hevur navnið „Bábylon hin stóra“ skrivað á pannu sína. Um kvinnuna verður sagt, at hon situr á ’skarum og fólkasløgum’. (Opinberingin 17:1, 5, 15) Tað kann eingin bókstavlig kvinna gera, og tí má Bábylon hin stóra vera eitt ímyndarligt heiti. Men hvat skal hon lýsa?
Í Opinberingini 17:18 lesa vit um hesa somu ímyndarligu kvinnu, at hon er „hin stóri staður, ið hevur harradømi yvir kongum jarðarinnar“. Orðið „staður“ bendir á, at talan er um fólk í einum skipaðum bólki. Av tí at hesin ’stóri staðurin’ hevur harradømi yvir „kongum jarðarinnar“, má kvinnan, sum nevnist Bábylon hin stóra, vera ein maktmikil altjóða samskipan. Hon kann av røttum nevnast eitt heimsveldi. Men hvat slag av veldi er talan um? Eitt átrúnaðarligt veldi. Legg til merkis, hvussu onnur brot í Opinberingini vísa okkum á ta niðurstøðuna.
Eitt veldi kann vera politiskt, handilsligt ella átrúnaðarligt. Kvinnan, sum nevnist Bábylon hin stóra, er ikki nakað politiskt veldi, tí sambært Guds orði hava „kongar jarðarinnar“, ella politiski parturin av hesum heimi, „drivið hor“ við henni. „Hor“ hennara sipar her til allar samgongurnar, sum hon hevur gjørt við heimsins stjórnarar, og lýsir eisini, hví hon nevnist ’hin stóra skøkjan’. — Opinberingin 17:1, 2; Jákup 4:4.
Bábylon hin stóra kann heldur ikki vera eitt handilsligt veldi, tí „keypmenn jarðarinnar“, sum umboða handilsliga partin, skulu syrgja hana, tá hon verður gjørd til einkis. Ja, sagt verður, at bæði kongar og keypmenn skulu „standa langt burtur“ og eygleiða Bábylon hina stóru. (Opinberingin 18:3, 9, 10, 15-17) Tí er rímiligt at draga samanum og siga, at Bábylon hin stóra hvørki er eitt politiskt ella eitt handilsligt, men eitt átrúnaðarligt veldi.
Ein annar vitnisburður um, at Bábylon hin stóra er eitt átrúnaðarligt veldi, er, at hon villleiðir øll fólkasløgini við ’sínum gandi’ ella spiritismu. (Opinberingin 18:23) Øll spiritisma er átrúnaðarlig og innblást av illum andum, og tí kann tað ikki undra, at Bíblian sigur Bábylon hina stóru vera ’bústað ilra anda’. (Opinberingin 18:2; 5 Mósebók 18:10-12) Sagt verður eisini, at hetta veldið leggur eftir sonnum átrúnaði við at søkja at ’profetum’ og ’heiløgum’. (Opinberingin 18:24) Í roynd og veru ber Bábylon hin stóra so stórt hatur til sannan átrúnað, at hon harðliga søkir at og enntá myrðir ’vitni Jesusar’. (Opinberingin 17:6) Kvinnan við heitinum Bábylon hin stóra, umboðar altso skilliga heimsveldið av følskum átrúnaði og fevnir um allan átrúnað, sum er í andstøðu við Jehova Gudi.
hvør-er-bábylon-hin-stóraHvør er „Bábylon hin stóra“? | Bíblian lærirOpinberingarbókin í Bíbliuni tosar um eina skøkju, sum nevnist Bábylon hin stóra. Hvat umboðar hon, og hvat hevur hon við átrúnað at gera?bábylon hin stóra, heimsveldi, átrúnaðarligt, opinberingarbókinUPPÍSKOYTIHvør er „Bábylon hin stóra“?Hvør er „Bábylon hin stóra“?Opinberingarbókin tosar um eina kvinnu, sum nevnist „Bábylon hin stóra“. Er hon ein verulig kvinna? Hvat sigur Bíblian um hana?Hvør er „Bábylon hin stóra“?Hvør er „Bábylon hin stóra“?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hevur tú mist títt SIM-kort burtur ella virkar tað ikki longur, kanst tú keypa eitt nýtt SIM-kort í eini av Telebúðunum.
Hevur tú tastað tína PIN-kotu skeivt inn 3 ferðir, verður kortið læst, og tú skalt tá brúka tína PUK-kotu. PUK-kotuna fekst tú saman við SIM-kortinum, tá tú stovnaði haldið.
Er SIM-kortið læst, og hevur tú ikki PUK-kotuna, kanst tú fara inn í Sjálvgreiðsluna hjá Føroya Tele, har tú finnur PUK-kotuna. Eisini ber til at fara inn í eina av Telebúðunum hjá okkum ella ringja til 80 80 80.
Tað kostar eitt ómaksgjald at lata upp stongt SIM-kort. Tó er tað ókeypis, um tú brúkar Sjálvgreiðsluna.


text:
Dicuil
Dicuil ella Dicuilus var ein irskur munkur og landafrøðingur (føddur í seinni helvt av 8. øld), og sum verður roknaður sum ein tann fyrsti at lýsa Føroyar á skrift.
Í umleið 825 gav hann út bókina liber de mensura Orbis terrae – Bók um mát jarðarkringsins. Bókin er ein av fyrstu skriftligu keldunum, ið nevnir oyggjar millum Noreg og Grønland. Ein partur av bókini lýsir ein bólk av smáum oyggjum, ið lógu tætt at hvørjum øðrum. "Her hava einabúgvar búð fyri hundrað árum síðani, men er nú vegna víkingum oyddar fyri einabúgvum og er fult av seyði og fugli". Henda lýsing kann væl hugsast at vera av Føroyum.
Roynt hevur verið at víst á høvundan sum ein ávísur Dicuil eller Dichull, ið var abbedur í Palacht og føddur um ár 760, men er tað ikki prógvað. Um Dicuil veitst bara, at hann var limur í einum av írsku kleystrunum í frankiska kongaríkinum, og at hann við egnum eygum kendi oyggjarnar nær Onglandi og Skotlandi, t.e. allarhelst Hebridurnar, Orknoyggjar, Hetland og Føroyar: "Eg havi búð á nøkrum av hesum oyggjum," skrivar hann, "farin á land á nøkrum av hinum, eg havi í minsta lagi sæð fleiri av teimum og lisið um hinar".
Millum ár 814 og 816 skrivaði hann eitt verk um stjørnufrøði. Hansara verk um stjørnufrøði er býtt í fýra bøkur í bæði prosa og versi, og yvirlivir í einum einasta útgávu, ið er ogn hjá kleystrunum Saint-Amand, og sum í dag verður varðveitt í Valenciennes.
Í 825 skrivaði hann sítt kendasta verk, Liber de mensura Orbis terrae, ið er um landafrøði. Hetta verk var grundað á verkið Mensuratio orbis, ið var gjørt eftir boðum frá Theodosius II, eystur-romverskum keisara (ár 435), men De mensura Orbis terrae hevur eisini sjálvstøðug virði vegna lýsingar av oyggjunum í Norðuratlantshavi. Teir nýggju partarnir í verkinum eru um Evropa, Asia, Egyptaland og Etiopia, økini á jørðini, tær fimm stóru áirnar, ávísar oyggjar, longd og breidd av tí Tyrrenska havinum, ið liggur millum Sardinia og Sisilia, og tey seks hægstu fjøllini í heiminum, ið mann tá visti um.
Fyri norðbúgvar hevur hansara frágreiðing um munkar, ið høvdu búð í Íslandi í seks mánaðir, stóran áhuga. Frá 1.februar til 1. august 795 vitjaði Dicuil írskar einabúgvar í "Thule", t.e. helst Ísland, "har tað ikki var myrkur at forða einum í at gera tað, ein sjálvur vil".
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
Verkini hjá Dicuil vórðu fyri fyrstu ferð prentað sum Dicuili Liber de mensura orbis terrae ex duobus codd. mss. bibliothecae imperialis nunc primum in lucem editus a Car. Athan. Walckenaer (Paris, 1807). Tann seinasta og besta útgávan er tann hjá J.J. Tierney: Dicuil: Liber de Mensura Orbis Terrae, (Dublin 1967).


text:
Vendisnípa
Vendisnípa ella skógsnípa (frøðiheiti - Scolopax rusticola) er reydligari á liti enn mýrisnípa og nógv størri — nakað sum dúgva til støddar. Í Føroyum eigur hon ikki, men nógv í skógunum í Noregi og Svøríki. Um heystið flytur hon suður til Onglands, og møtir hon tá tráum vindi av eystri ella landsynningstømingi, so koma nakrar higar. Tær halda seg í haganum, men lítið sæst til teirra. Mýrisnípu dámar væl um dimmið, og skógsnípuni enn betur; hon er rættur náttarfuglur. Um dagin situr hon so væl fjald, at tú fært ikki eyga á hana, fyrr enn hon flýgur upp stutt frá tær. Tá skundar hon sær nakað burt og setur seg aftur líka væl fjald. Fert tú hagar, sum hon hvarv, letur hon teg ikki koma sær so nær; og heldur tú við at leita eftir henni, verður hon styggari hvørja ferð eftir aðra. Sum veturin líður fækkast tær og hvørva. Um várið, tá ið tær eru í norðurferð, koma stundum nakrar aftur, men so skjótt tær fáa lagaligan byr, leita tær burtur hiðani til heim sítt.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
5. PARTUR
Hvat fært tú burtur úr at koma á okkara kristnu møti?
Nógv eru hildin uppat at ganga á møti ella í kirkju, tí tey hvørki fáa andaliga leiðbeining ella troyst. Hví skuldi tú so komið á møtini hjá Jehova vitnum? Hvat fært tú burtur úr tí?
Tú verður glaður, tí fólkini eru blíð og umhugsin. Í fyrstu øld vórðu tey kristnu skipað í samkomur, og tey hildu møti, har tey tilbóðu Gud, lósu Skriftirnar og uppbygdu hvør annan. (Hebrearabrævið 10:24, 25) Tey høvdu tað so gott saman, at tey kendu seg sum sannar vinir — andaligar brøður og systrar. (2 Tessalonikabræv 1:3; 3 Jóhannes 15) Vit fylgja somu fyrimynd og uppliva somu gleði.
Tú lærir at fylgja meginreglunum í Bíbliuni. Eins og á døgum Bíbliunnar koma menn, kvinnur og børn øll saman á einum staði. Dugnaligir lærarar brúka Bíbliuna til at hjálpa okkum at skilja, hvussu vit kunnu fylgja hennara meginreglum í gerandislívinum. (5 Mósebók 31:12; Nehemias 8:8) Í felags orðaskiftum og sangi hava øll møguleika at siga frá síni kristnu vón. — Hebrearabrævið 10:23.
Tú verður styrktur í trúnni á Gud. Paulus ápostul segði við eina av samkomunum á hansara døgum: „Mær leingist at síggja tykkum, . . . at eg hjá tykkum kann verða lívgaður saman við tykkum við felags trúgv okkara, tykkara og míni.“ (Rómbrævið 1:11, 12) At koma saman við okkara trúarfelagum á møtunum hvørja viku styrkir okkum í trúnni og avgerðini um at liva eitt kristið lív.
Hevur tú ikki hug at koma á okkara næsta møti og fáa sjón fyri søgn? Tú ert hjartaliga vælkomin. Øll møtini eru ókeypis og eingin peningainnsavning fer fram.
Eftir hvørjari fyrimynd eru okkara møti løgd til rættis?
Hvussu gagnar tað okkum at koma á hesi møtini?
LÆR MEIRA
Hvat gongur fyri seg í einum ríkissali?
Kom innum og vita!
Møti hjá Jehova vitnum
Finn út av, hvar vit hava møti, og hvussu tey ganga fyri seg.


text:
Pyromania (útgáva)
Pyromania er triðja studio útgávan hjá bretska tung málms bólkinum Def Leppard, sum kom út í 1983. Hetta førdi bólkin tvørtur um Norðuramerika og Japan, og plátan seldi omanfyri 10 mió. eintøk bara í Amerika. Phil Collen var nýggjur gittarleikari í bólkinum og Robert John "Mutt" Lange framleiddi hana.
Útgávan var partvís bandað við upprunaliga gittarleikaranum Pete Willis, hvørs rútmu gittarar og bakgrunds røddir eru at hoyra á øllum løgunum. Sum teir vóru komnir væl inn í upptøkurnar, bleiv Willis blakaður úr bólkinum, orsaka av alkohol misnýtslu og Phil Collen kom í hansara stað, og spældi gittar soloir og tað av gittarum, sum annars restaði í. Á uppruna plátuhúsanum sást Willis í bakgrundini á myndini av sangaranum Joe Elliott. Sum nýggjur limur í bólkinum fekk Collen sína egnu mynd. Tónleikaútgávan er sermerkt av intensivu framleiðsluni hjá Lange. Mike Shipley sigur at bandið á spolibandupptakaranum koyrdi 20 tímar dagliga í 13 mánaðir.
Tríggir sangir frá Pyromania, "Photograph", "Rock of Ages", og "Foolin'", blivu Top 40 singlir í USA, orsakað av popularitetinum á MTV.
Sangurin " Rock! Rock! Till You Drop" er við í filminum Rock Star frá 2001. Í 2004, var Pyromania nr. 384 á Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Time. Ein digitalt remastrað útgáva av Pyromania kom út 8. juni í 2009, saman við live fløguni "Live LA Forum - September 11th 1983".


text:
Califica la calidad de esta letra
Puntaje:
4,00/5. Total votos:
0
Veida Valkyrjur, og fáur kann feigdini forða í ótali faekkast fraegir []kjast einherjar.
Flúgva Valkyrjur á val, veiða Valkyrjur, og mangur fer mótfallin maður á vígv[]llin, herja h[]gir alist ófriður.
Flúgva Valkyrjur á val, veiða Valkyrjur, tá h[]vdingar hildarleik hevjatil fánytis detta dreingir, ognast ósigur.
Flúgva Valkyrjur á val, veida Valkyrjur, og fáur kann feigdini forða í ótali faekkast fraegir []kjast einherjar.Tomado de AlbumCancionYLetra.com
Flúgva Valkírjur á val.


text:
Søga 106: Fríaðir úr fongsli
HER stendur ein eingil og heldur tí opnu hurðini til fongslið. Menninir hann fríar, eru Jesu ápostlar. Nú skalt tú hoyra hví teir vórðu fongslaðir.
Tað er stutt síðan heilagi andin varð útheltur yvir lærisveinarnar hjá Jesusi. Og nú hendir hetta: Pætur og Jóhannes fara ein seinnapart inn í templið. Beint við hurðina situr ein maður sum hevur verið krypil alt lívið. Hvønn dag bera fólk hann higar so hann kann bidda pengar frá fólki ið fer inn í templið. Tá hann sær Pætur og Jóhannes, biddar hann eisini frá teimum. Hvat gera ápostlarnir?
Teir steðga á og hyggja at tí neyðars manninum. ’Pengar eigi eg ikki,’ sigur Pætur, ’men eg skal geva tær tað sum eg havi. Í Jesu navni, reis teg og gakk!’ Pætur tekur í høgru hond á manninum, og alt fyri eitt springur hann upp og fer til gongu. Fólk ið síggja tað, verða ovfarin og hugtikin av hesum undurverkinum.
’Tann Gud ið vakti Jesus upp frá deyðum, gav okkum kraft til hetta undurverkið,’ sigur Pætur. Meðan hann og Jóhannes tala, koma nakrir átrúnaleiðarar til. Teir eru illir tí Pætur og Jóhannes tosa um at Jesus er vaktur upp frá deyðum. Tí taka teir teir og seta teir í fongsul.
Dagin eftir halda átrúnaleiðararnir eitt stórt møti. Pætur og Jóhannes verða førdir inn, og eisini maðurin sum teir grøddu. ’Við hvørjari kraft gjørdu tit hetta undurverkið?’ spyrja teir illir á málinum.
Pætur greiðir frá at kraftin er frá Gudi, sum vakti Jesus upp frá deyðum. Prestarnir vita ikki síni livandi ráð, tí teir kunnu ikki nokta at undurverkið er hent. Teir ávara ápostlarnar ímóti at tosa meira um Jesus, og lata teir síðan fara.
Hóast hetta halda ápostlarnir teir komandi dagarnar áfram at tosa um Jesus og grøða sjúk. Tíðindi um undurverkini frættast skjótt víða um. Enntá úr býunum kring Jerúsalem koma fólk við sjúkum og biðja ápostlarnar grøða tey. Átrúnaleiðararnir verða øvundsjúkir, tí taka teir ápostlarnar og seta teir í fongsul. Men har verða teir ikki leingi.
Um náttina letur Guds eingil hurðina upp fyri teimum, sum tú sært her. Eingilin sigur: ’Farið til templið og haldið áfram at tala til fólkið.’ Morgunin eftir, tá átrúnaleiðararnir senda menn oman í fongslið eftir ápostlunum, eru teir burtur. Seinni finna teir teir í templinum har teir eru í ferð við at læra fólk, og nú verða teir tiknir til sanhedrinhøllina.
’Vit søgdu jú strangliga við tykkum at tit skuldu ikki tosa meira um Jesus,’ siga átrúnaleiðararnir. ’Men nú hava tit fylt alt Jerúsalem við læru tykkara.’ Ápostlarnir svara: ’Vit mugu lýða Gud sum harra meir enn menniskju.’ Teir boða altso framvegis "gleðiboðskapin“. Er hetta ikki eitt gott fyridømi fyri okkum?
Ápostlasøgan, kapitlini 3 til 5.


text:
Vodafone
Vodafone er partafelag, ið bjóðar fjarskiftistænastur í Føroyum. Tá fyritøkan varð stovnað nevndist hon Kall. Fyrsti stjórin í Kall var Bjarni A. Bjarnason. Verandi stjóri er Gudny Langgaard.[1] Vodafone var høvuðsstuðul hjá bestu føroysku fótbóltsdeildini hjá monnum í trý ár, frá 2008 til og við 2011. Deildin var tá nevnd Vodafonedeildin.[2]
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Eftir at Føroya Løgting hevði avtikið einkarættin á fjarskiftisøkinum í 1999, kundu onnur koma inn á marknaðin og kappast við táverandi Telefonverk Føroya Løgting (nú Føroya Tele).
Kall varð stovnað summarið 1999 av Ólavi Ellefsen, Ólavi Gregersen, Jónsveini Joensen og Terja Durhuus[3].
- Í juni 2000 komu fíggjarligir íleggjarar uppí Kall, harímillum Framtaksgrunnur Føroya.
- Í juli 2005 seldu nakrir av táverandi eigarum av Kall - Framtaksgrunnur Føroya og Notio - sín partapening til Vodafone Ísland. Felagið kom soleiðis at eiga 82,1% av felagnum. Kall er nú dóttirfelag hjá Vodafone Ísland. Tað er íslendska felagið Dagsbrún, ið eigur Vodafone Ísland.
- Í apríl 2006 stovnaðu Kall og Elektron felag, ið skuldi bjóða føroyingum breiðband. Felagið kallaðist P/F Føroya Breiðband og fekk seinni navnið EITT. Í mars 2007 yvirtók Kall partapeningin hjá Elektron í EITT.
- 29. mai 2008 varð navnið Kall slept, og felagið tók navnið Vodafone, sum er navnið á høvuðspartaeigaranum.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Vodafone.fo, Bygnaður
- ↑ Sudurras.info, Vodafonedeildin farin í søguna
- ↑ https://www.vodafone.fo/Default.aspx?pageid=37 Virkislýsing av Vodafone
- Heimasíðan hjá Vodafone
- Grein um Kall á Portalinum [1]
- Grein um Kall á Portalinum [2]
- Grein um Kall á Portalinum [3]


text:
Héctor Camacho
Héctor Camacho Matías (føddur 24. mai 1962 í Bayamón, Puerto Riko; deyður 24. november 2012 í San Juan, Puerto Riko) var heimsmeistari í nevaleiki í trimum vektflokkum í 1980-árunum. Sum professionellur vann hann 79 dystir og tapti seks. Fyrrverandi nevaleikarin Héctor Camacho Matías, sum var heimsmeistari í trimum vektflokkum, doyði 24. nov. 2012 á einum sjúkrahúsi í heimlandinum Puerto Riko av skaðanum, sum hann fekk, tá ókendir menn skutu hann í høvdið týskvøldið 20. nov 2012. Hann sat í bili sínum uttan fyri eitt vertshús í høvuðsstaðnum San Juan, tá ókendir menn skutu eftir honum og einum øðrum manni. Hin maðurin doyði beinanvegin, og Camacho varð fluttur á sjúkrahús. 23. nov. staðfestu læknarnir, at hann var heiladeyður, og 24. nov. 2012 doyði hann. Hann var 50 ára gamal, tá hann doyði.


text:
Løgtingsvalið 1974
Løgtingsvalið í Føroyum 1974 varð hildið hin 7. november 1974. Javnaðarflokkurin var framhaldandi størsti flokkur á Føroya Løgtingi, og floksformaðurin Atli Dam byrjaði sítt annað tíðarskeið sum løgmaður. Har var lítil broyting at síggja síðan valið í 1970, men Sjálvstýrisflokkurin tvífaldaði sína umboðan við tveimum tinglimum, meðan Sambandsflokkurin misti ein av sínum fimm limum. Uttanflokka valevni fingu til samans eina atkvøðu meira enn Framburðsflokkurin, men eingin teirra varð valdur inn á ting.
Úrslit[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Hagstova Føroya — Íbúgvaviðurskifti og val (føroysk hagtøl)


text:
Orð og lag: Erling Hansen
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Himmalsins dýrd Hann avklæddi Seg,
villigur ofraði Seg
fyri at keypa frá synd meg út,
gekk her hin tornfulla veg.
Niðurlag: Jesus mátti til Golgata til at frelsa meg;
Jesus mátti til Golgata, ei fann Hann annan veg!
2. Spaklyntur, stillur Hann gekk Sín veg,
syndarar søkti í neyð,
gjørdi bert væl, misskiltur tó varð,
leið fyri meg krossins deyð.
3. Kom, gev títt hjarta til Jesus nú,
alt fyri teg Hann jú gav;
frið Hann tær gevur og tína synd
søkkir í gloymskunnar hav.
Jesus mátti til Golgata til at frelsa teg,
Jesus mátti til Golgata, ei fann Hann annan veg.


text:
1927
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 14. apríl - Volvo framleiðir sítt fyrsta akfar í Gøteborg, Svøríki.
- 20. - 21. mai - Charles Lindbergh flýgur, fyri fyrstu ferð, frá New York til París uttan steðg, í flogfari sínum Spirit of St. Louis. Hann verður heiðraður við stórari skrúðgongu í New York tá hann kemur aftur nakrar vikur seinni.
- 22. mai - Ein jarðskjálvti, ið mælist 8.6 á rikter skalanum, rakar Kina og hevur við sær at 200 túsund lata lív.
- 24. mai - Tíðindablaðið Sosialurin verður útgivið fyrstu ferð (sum Føroya Social Demokrat)
- 29. juni - Sólarmyrking sæst í norðari parti av Norðurlondunum, Englandi og Skotlandi.
- 25. september - 7 føroyskir fiskimenn lótu lív í bátsvannlukku í Íslandi, tá teir fóru við einum báti av sluppini Riddaranum og báturin koppaði. Fleiri av teimum sum doyðu vóru sumbingar. Fleiri sumbingar vóru í Danmark og dansaðu stutt eftir hendingina, har teir savnaðu pening inn til einkjurnar, og savnuðu teir 600 kr. til hvørja, sum svaraði til meir enn eina ársløn.
- Sáttmáli verður undirskrivaður League of Nations, seinni sameindu tjóðir, sum bannar alt trælahald.
- 4. oktober - Farið verður undir at skera í fjallið Mount Rushmore í Suður Dakota, USA. Bergið skal ímynda amerikonsku forsetarnar, George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt, og Abraham Lincoln, tá tað verður liðugt.
- 18. oktober - Fyrsta almenna ferðafólkaflúgving, tá Pan Am flýgur frá Florida í USA til Havanna í Kuba.
- 12. november - Joseph Stalin fær valdið yvir Sovjetsamveldinum.
Ókendar dagsetningar[rætta | rætta wikitekst]
- Heimurin hevur nú 2 milliardir innbúgvar.
- Beinkríms farsótt hevur við sær, at 1000 lata lív hvørja viku í Englandi.
List[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
To the Lighthouse hjá Virginiu Woolf.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 30. januar - Olof Palme, svenskur forsætisráðharri (d. 1986)
- 1. mars - Harry Belafonte - amerikanskur tónleikari og sjónleikari
- 14. oktober - Sir Roger Moore, enskur sjónleikari
- 25. desember - Ram Narayan, indiskur tónleikari


text:
Orð: Sven Jeppsson
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Livir tú lívið í Kristus, o, sál?
Bert tú ein hvítan skrúð?
Ert tú enn fylt við óvilja, drál?
Elskar enn heimin tú?
Niðurlag: Livir tú í dag, o, sál?
Sig, er væl Jesus títt alt?
Spyr teg hvønn dag: Á, livi eg
lívið, sum ljós og salt?
2. Livir tú lívið so ríkt sum Hann vil?
Brennur enn hjartans glóð?
Minst til, Guðs dýrdleiki hoyrir tær til,
lív her í yvirflóð!
3. Sig, sær væl verðin Jesus í tær?
Sær hon Hans reina brá?
Kennir hon frelsunnar balsam har
hvønn dag tær streyma frá?
4. Skjótt kemur Jesus, á, sál, tú tá
alt opinberað fært!
Ert tú í loyndum fallin frá?
Brennur tín lampa bjart?


text:
Orð: Annie Johnson Flint
Lag: Hubert Mitchell
Týtt: Meta av Fløtum (ørindini) og Øssur Berghamar (niðurlagið)
Upprunaheiti: He giveth more grace
1. Hann gevur meir náði, tá byrðarnar tyngjast,
hann styrkir enn meir, tá ið tung gerast stig.
Er kreppan enn stór, er hans miskunn enn størri;
um royndirnar økjast, hann økir sín frið.
Niðurlag: Guds náði er botnleys, ómáldur hans friður,
og aldri hans megi kann svinna avstað;
tí av sínum veldigu, ævigu skattum
hann gevur og gevur og gevur hvønn dag.
2. Tá vit eru ovbyrjað, orka ei meira,
útlúgvað og gevast á hálvari leið,
ei ment eru longur í stríðnum at standa,
Gud styrki tá sendir, hann svíkja kann ei.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur í juni 2009.
Vár dýrabara móðurjørð
hon føði til oss hevur
av øllum tí, á henni grør,
og alt, sum havið gevur.
Tí ræður um at røkja væl
alt tað, til láns vit fingu,
so tað um okkum sigast skal,
at væl um tað vit gingu.
Vár móðurjørð, lov veri tær!
sum lívið í oss eigur;
at hvørt eitt kykt her føðslu fær,
tað er tín mikli heiður.
Lær okkum, Gud, at sýna hógv
og nøgdsemi í heimi,
ei dálka luft og land og sjógv:
tað væl í huga goymið!
Ei nakað lív á foldum er,
um dálkað varð vár føði,
tá eingin mat at munni ber,
og gagnleys er vár møði.
Tí ræður um hjá tær og mær
Guds skaparverk at varða,
at sjálvsøkni ei valdið fær,
men at vit verk hans æra.


text:
15. PARTUR
Hví skalt tú halda fram?
1. Hvussu fer tað at gagna tær at halda fram at kanna Bíbliuna?
Tað hevur ivaleyst styrkt tín kærleika til Jehova at kanna nakrar av grundsannleikunum í Bíbliuni. Tú mást halda fram at styrkja henda kærleikan. (1 Pætur 2:2) Tín vón um ævigt lív er treytað av, at tú heldur fram at kanna og lesa Guds orð, og harvið fært tú tættari samband við Jehova. — Les Jóhannes 17:3; Judas 21.
So hvørt sum tú lærir meira um Gud, verður trúgvin hjá tær sterkari. Trúgv hjálpir tær at ’toknast Gudi’. (Hebrearabrævið 11:1, 6) Hon fær teg at angra tínar syndir og gera góðar broytingar í tínum lívi. — Les Ápostlasøguna 3:19.
2. Hvussu kann tað, tú hevur lært um Gud, hjálpa øðrum?
Tú hevur helst hug at fortelja øðrum tað, tú hevur lært. Vit hava jú øll hug at fortelja góð tíðindi. Sum tú heldur fram at kanna Bíbliuna, lærir tú at brúka hana, tá ið tú skalt siga øðrum frá teimum góðu tíðindunum og tíni trúgv á Jehova. — Les Rómbrævið 10:13-15.
Tey flestu byrja við at siga vinfólki og skyldfólki frá teimum góðu tíðindunum. Tað er umráðandi at vera fólkaligur. Heldur enn at siga við tey, at tað tey trúgva er skeivt, er tað betri at fortelja teimum um Guds lyfti. Minst eisini til, at fólk vanliga eru meiri hugtikin av tínum góða atburði enn av tí, tú sigur. — Les 2 Timoteus 2:24, 25.
3. Hvat samband kanst tú fáa við Gud?
Kannar tú Guds orð, hjálpir tað tær at vaksa andaliga. Sum frá líður kanst tú fáa eitt heilt serligt samband við Jehova. Tú kanst í roynd og veru sleppa at hoyra til hansara familju. — Les 2 Korintbræv 6:18.
4. Hvussu kanst tú áhaldandi gera framstig?
Tú kanst vaksa andaliga, um tú heldur fram at kanna Guds orð. (Hebrearabrævið 5:13, 14) Bið eitt Jehova vitni kanna Bíbliuna saman við tær við bókini Hvat lærir Bíblian veruliga? Jú meira tú lærir úr Guds orði, tess betri lív fært tú. — Les Sálm 1:1-3; 73:27, 28.
Tey góðu tíðindini koma frá Jehova, hinum lukkuliga Gudi. Tú kanst fáa tættari samband við hann við at fáa eitt tættari samband við fólk hansara. (Hebrearabrævið 10:24, 25) Heldur tú fram í tíni roynd at gleða Jehova, vísir tú, at tú fegin vilt liva hitt sanna lívið — æviga lívið. At nærkast Gudi og fáa tættari samband við hann, er tað allarbesta tú kanst gera. — Les 1 Timoteus 1:11; 6:19.
LÆR MEIRA
Hvat gongur fyri seg í einum ríkissali?
Kom innum og vita!
Hví kanna Bíbliuna?
Bíblian gevur milliónum av menniskjum kring allan heimin svar upp á lívsins stóru spurningar. Kundi tú hugsað tær at verið ein av teimum?
Halt teg nær til Gud í bøn
Hoyrir Gud tínar bønir? Fyri at fáa svar upp á spurningin, mást tú vita, hvat Bíblian lærir um bøn.


text:
Skøvurnar, sum komu í lakkið hjá Volkswagen á heysti í 2015, eru longu burtur. Tað sama eru eisini atfinningarnar hjá brúkarunum.
Tí tað nervar ikki keypararnar tað minsta, at bilverksmiðjan svikaði við tølum fyri útlát, og at starvsfólk í fyritøkuni eisini eru fongslað.
Volkswagen hevur nú yvirhálað Toyota, og Volkswagen framleiðir nú flestar bilar í øllum heiminum. Tað skrivar tíðindastovan, Reuters.
Toyota í hølunum á VW
VW seldi til samans 10,3 milliónir bilar í 2016. Tað kom fram, tá bilverksmiðjan týsdagin legði sølutølini fyri 2016 fram á høvuðsskrivstovuni í Týsklandi.
Toyota kom beint í hølunum á Volkswagen. Toyota framleiddi í fjør til samans 10,09 milliónir bilar. Tað er nakað minni enn Toyota hevði roknað við í 2016.
Sonevnda »Dieselgate« dálkingargølan byrjaði í 2015, tá tað kom undan kavi, at Volkswagen hevði svikað við tølunum fyri, hvussu nógv bilarnir dálka.
Les eisini
Umsitingin í Fíggjarmálaráðnum vil hava Kommunufelagið at koma við nýggjum tilmælið um lim í nevndina fyri Landsbankan
Tíðindi
Føroyar fáa tey gjøld fyri yvirflúgving, tá loftferðsluøkið er yvirtikið, sum Danmark nú fær frá Íslandi.
Tað er tætt samband millum Andras Mortensen og Jóan Paula Joensen, sum fyri jól metti um tvær kærur um Andras Mortensen.
Hópurin er styrktur og NSÍ hevur sett sær høg mál fyri komandi kappingarár
Hóast Sveinur Justinussen fekk beinleiðis reytt kort í fyrra hálvleiki, so stríddi StÍF seg til sigur á Kyndli í fyrsta umfari í steypakappingini


text:
5. november
5. november er dagur 309 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 310 um skotár er). 56 eru dagar eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1899 - Føroya Fólkaháskúli verður stovnaður.
- 1998 - Løgtingslóg um Realin verður samtykt. Við hesum er Realurin, ið higartil hevur verið danskur, yvirtikin av føroyskum myndugleikum.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1977 - René Goscinny, franskur teknirøðsrithøvundur (f. 1926)
- 2013 - Svenning Tausen


text:
A poem a day, keeps the psychiatrist away. Sama ger, um tú skrivar yrkingina sjálvur ella lesur eina, sum onkur annar hevur skrivað. Ein yrking um dagin er minst líka góð, um ikki betri, enn eitt súrepli um dagin.
Yrkingar eru lívsneyðug andsføði. At svølgja eina yrking um dagin og kenna hana taka ræðið á tær. Lata hana fara út í blóðið og inn í hjartaslátturin. Verða sogna upp í tankameldrar, taka orðskap og lýsa tilverunnar ósvaraðu grundspurningum. Tað er rein sæla, og fær teg til at søkja eftir øðrum virðum, enn teimum, sum altíð liggja sum ein feit, onkisigandi skón á tilveruskorpuni. Í yrkingum liggur allur vísdómur, og tær geva orðum, sum vit brúka í gerandismálinum ein annan týdning. Tær eru ein tekstligur bótarmoli, men fyri at kunna njóta hann, má lesarin fyrst læra seg at pakka hann út.
Dagsins yrking, sum setti henda hesar tankastrøttlingarnar í gongd, er eftir Regin Dahl (1918-2007). Yrkingin er úr savinum, hann kallaði Óttukvæði frá 1955. Yrkingin eitur “Hálvgamal bókamaður”. Pakkið hana væl út, svølgið hana, og latið hana gerast ein partur av tykkum. Væl gagnist.
Hálvgamal bókamaður
Viðhvørt tá ið hugur rembist
og hylkið flusnar,
óttahítin, aldurshítin,
av tí at tú kemur til mín,
og týður rennur
sum vín í skál –
tá verður dagurin dagur,
– undir skygnum holdi
lýsir títt ríka hold,
og bæði út av bergi,
tveir dropar, syngjandi
á áarflóð.
Regin Dahl
OMR


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur 7.mai 2007.
So snimma eg teg sanna Gud mín kendi
sum skapara og himnafaðir mín,
og son tín, Krist, sum tú til jarðar sendi
at fremja mikla frelsugerning tín.
Ei nakar annar Gud er til,
tað Halgi Andi okkum boða vil.
Við Jesusi Guds vilji fram varð borin
í hvørjum orði, hann um varrar bar,
tí Kristus eitt við faðirin er vorðin,
og lívsins orð her øll hans tala var.
Tí eiga øll børn frelsarans
at verða verandi í halga orði hans.
Av góðsku Guds og eftir Kristi orði
í skírnini vit vórðu endurfødd.
Krist náðar oss við halga altarborðið,
við deyða hans vit eru vorðin grødd.
Hjálp, at vit Guds orð gloyma ei,
men føst í trúnni liva alt várt æviskeið.


text:
Flagg Sambandsríkið Amerika
USA hevur sítt egna flagg, sum verður nevnt Stars And Stripes. Á amerikanska flagginum eru 50 stjørnur, ein til hvørt ríki, og reyðu og hvítu rendurnar eru til minnis um tey 13 ríkini, ið stovnaðu USA. Í fyrsta amerikanska flagginum vóru 13 stjørnur og 13 strípur. Upprunaliga vóru 13 státir í 1776. Tað er ólógligt í USA at lata flaggið nerta við jørðina ella at vinda tað á stong í vánaligum veðri. Flaggið má altíð verða viðfarið við virðing. Skúlabørn í Amerika skulu svørja, at tey eru trúgv ímóti hesum stykkinum av toyi hvønn morgun. Betsy Ross er seymikona, sum sambært søgnini teknaði fyrstu skitsuna til amerikanska flaggi í 1770-unum.
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
- USA.


text:
Germansk mál
Germansku málini eru ein grein av indo-evropeisku málfamiljuni. Størstu germansku málini eru enskt og týskt, sum eru móðurmál hjá umleið 340 og 120 miliónum fólkum ávíkavist. Onnur týdningarmikil mál umfata lágtýsk mál, herundir niðurlendskt, og skandinavisk málini danskt, norskt og svenskt
SIL-Tjóðlívsfrøðin hevur yvirlit yvir 53 ymisk germansk mál og málføri.
Teirra felags forfaðir er Felags germanskt, helst talað í miða 1. ártúsundi f.Kr. í Jarnaldarevropa. Felags germanskt og allir tess eftirkomarar eru eyðkend av fleiri serligum málfrøðiligum sereyðkennum. Mest kenda er hjáljóðabroytingin kend sum Grimms lóg. Fyrstu germansku málførini koma inn í søguna við germanskum ættbólkum, ið seta seg niður í norðara Evropa fram við markið við Rómverska ríkið frá 2. øld.
Innihaldsyvirlit
Skrift[rætta | rætta wikitekst]
Elstu prógvini fyri germanskt koma frá nøvnum skrásett í 1. øld av Tacitus, og eina einkulta ferð í 2. øld f.Kr. á Negau-hjálminum. Umleið frá 2. øld mentu summir talarar av fyrstu germansku málførunum eldra fuþarkin. Fyrstu rúnaristirnar eru í størstan mun avmarkaðar til persónsnøvn og torfør at tulka. Gotiska málið varð skrivað við gotiska stavraðnum ment av biskupinum Ulfilas til týðing hansara av Bíbliuni í 4. øld. Seinni byrjaðu kristnir prestar, ið talaðu og lósu latín afturat sínum germanska máli, at skriva á germanskum málum við lítið broyttum latínskum stavum. Men í Skandinavia, og í londunum fyri vestan, var rúnastavraðið vanliga brúkt alla víkingaøld.
Afturat vanliga latínska stavraðnum, brúktu germansku málini ymisk serliga frámerki og eyka stavir, herundir Umlaut og ß (Eszett), Ø, Æ, Å, Ð, Ȝ, Þ (Þorn) og Ƿ, frá rúnum. Søguligt prentað týskt er ofta prentað sum gotisk skrift.
Málslig frámerki[rætta | rætta wikitekst]
Nøkur serlig eyðkenni fyri germansk mál eru:
- Javningin av indo-evropeisku tíðarskipanini til fortíð og nútíð (ella felags).
- Tannauppískoytið (/d/ ella /t/) í staðin fyri sjálvljóðarbroyting til at frámerkja tátíð.
- Hjáveran av tveimum ymiskum sløgum av sagnorðabending: veik (við tannauppískoyti) og sterk (við sjálvsjóðarbroyting).
- Nýtslan av sterkum og veikum lýsingarorðum.
- Hjáljóðabroytingin kend sum Grimms lóg.
- Fleiri orð við uppruna, sum er torførur at seta í samband við aðrar indo-evropeiskar málfamiljur, sum fleiri útgávur finnast av í næstan øllum germanskum málum.
- Broyting av áherðslu til rótina á stovninum.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Øll germansk mál eru hildin at koma frá einum hugsaðum frumgermanskum máli. Hetta bleiv helst til í jarnøld áðrenn Rómverska ríkið í norðara Evropa frá umleið 500 f.Kr.. Aðrar felags nýskapanir, ið skilja germanskt frá frum-indoevropeiskum, benda á eina felags søgu hjá undanfrumgermanskum talarum gjøgnum norrønu bronsuøld.
Í tíðini tá ið germanskt mál er staðfest fyrstu ferð, hevði germanskt mál býtt seg í tríggjar bólkar, vesturgermanskt, eysturgermanskt og norðurgermanskt. Hvussu sambandið hevur verið millum tey, ber illa til at staðfesta heilt neyvt frá teimum fáu rúnaristunum. Tey vóru sína millum skillig gjøgnum fólkaflytingatíðina.
lombardiska málið í 6. øld, til dømis, kann upprunaliga hava verið norður- ella eysturgermanskt, sum síðani varð gjørt vesturgermanskt eftir, at lombardarnir settust niður við Elbe. Vestari bólkurin er blivin til í rómversku jarnøld. Eystari bólkurin kann hava fingið sítt mál frá málinum í Gotlandi í 1. øld. Hetta ger Svøríki til upprunaliga heimlandið hjá Norðurgermanskum. Elsti varðveitti samanhangandi germanski teksturin er gotiska týðingin av nýggja testamenti eftir Ulfilas úr 4. øld. Gamlar niðurskriftir av vesturgermanskum eru á fornhágtýskum og anglosaksiskum í 9. øld. Norðurgermanskt er bara kent frá spjaddum rúnaristum sum frummnorrønt til tað mennist til fornnorrønt umleið 800. Longri rúnaristin eru varðveittar úr 8. og 9. øld. Longri tekstir við latínskum stavum eru varðveittir úr 12. øld (Íslendingabók), og nøkrum yrkingum so gamlar sum tíðliga í 9. øld.
Í umleið 10. øld eru málførini broytt so mikið nógv, at tey eru illa skillig sína millum. Málsliga sambandið millum noorðbúgvarnar ið settust niður í Danalóg í Onglandi við Anglosaksar setti spor í enskt mál. Hetta sambandið er mistonkt fyri at vera orsøk til samanfallið av gomlu ensku mállæruni, sum førdi til miðalenskt frá 12. øld.
Eysturgermansku málini mistu týdning frá endanum á fólkaflytingatíðini. Burgundar, Gotar og Vandálar gjørdust málsliga partur av grannum sínum umleið í 7. øld uttan krimiskt gotiskt, sum helt á til 18. øld.
Gjøgnum miðøld býttust vesturgermansku málini av oyggjamenningini av miðenskum á einari síðu, og øðrum germanska ljóðskiftinum á fastlandinum á hinari, sum førdi til hátýskt og lágtýskt við miðtýksum í miðuni.
Norðurgermansku málini vóru hinvegin enn meira sína millum skillig. Í stórum varðveittu tey førleikan at skilja hvønn annan til nýggja tíð.
Flokking[rætta | rætta wikitekst]
Legg merki til at munur millum undirfamiljur av germanskum sjáldan neyvt eru ásettar.
- Vesturgermanskt
- Hágtýskt mál
- Týskt
- Miðtýskt
- Eysturmiðtýskt
- Luksemborgskt
- Vesturmiðtýskt
- Pennsylvaniatýskt (talað av Amish og øðrum bólkum í landsynnings-Pennsylvania)
- Ovara týskt
- Alemanskt týskt mál
- Bayernskt týskt mál
- Hutteriskt týskt mál (eisini nevnt "Tirolskt")
- Miðtýskt
- Jiddiskt (við týðandi mongd av innlántum orðum úr hebraiskum og øðrum málum, og vanliga skrivað við hebraiska stavraðnum).
- Wymysojer (við týðandi ávirkan úr lágsaksiskum, niðurlendskum, pólskum and skotskum)
- Týskt
- lágtýskt
- Lágfrankiskt
- Niðurlendskt
- Afrikaans (við týðandi innflutningi av orðatilfeingi úr øðrum málum)
- Limburgiskt
- Lágsaksiskt
- Eysturlágsaksiskt
- Lágfrankiskt
- Oyggjagermanskt
- Frisiskt
- Enskt. Ovurstórur innflutningur av latínskum orðatilfeingi og mállæru, mest gjøgnum normanskt franskt. Nógv málfrøði.
- Bretskt enskt
- Norðurenskt
- Northumberland
- Durham
- Cumbrian
- Yorkshire
- Lancashire
- Merseyside
- Miðlandsenskt
- Eystur
- Derbyshire
- Nottingham
- Lincolnshire
- Leicestershire
- Vestur
- Black Country (Yam Yam)
- Birmingham (Brummie)
- Eystur
- Eysturangliskt
- Norfolkenskt
- Suðurenskt
- Ríkisenskt
- Estuary enskt
- Cockney (London)
- Somerset
- Devon
- Cornwall
- Australskt enskt
- Nýsælendskt enskt
- Skotskt enskt
- Norðuramerikanskt enskt
- Kanadiskt enskt
- Bostonenskt
- Suðuramerikanskt enskt
- Vanligt amerikanskt enskt
- Nýjorvíkskt-nýjeroyskt enskt (New York-New Jersey English)
- Kaliforniskt enskt
- Hawaiiskt enskt
- Svart amerikanskt enskt
- Liberiskt enskt
- (Onnur)
- Hibernoenskt (Írskt enskt)
- Karibiskt enskt
- Jamaikiskt enskt
- Vínlendskt enskt, nýfundnalendskt enskt
- Hong Kong-enskt
- Suðurafrikanskt enskt
- Indiskt enskt
- Singaporskt enskt
- Malaisiskt enskt
- Bretskt enskt
- Skotskt
- Oyggjaskotskt
- Norðurskotskt, herundir doriskt
- Miðskotskt
- Suðurskotskt
- Ulsterskotskt
- Býarskotskt
- Yola
- Hágtýskt mál
- Eysturgermanskt (koma frá gotiskum)
- Krimskt gotiskt (doyði út í 1800-árunum)
- Vandálskt (útdeytt)
- Burgundiskt (útdeytt)
- Lombardiskt (útdeytt)
- Norðurgermanskt (koma frá fornnorrønum):
Orðatilfeingissamanburður[rætta | rætta wikitekst]
Fleiri av orðunum niðanfyri hava skift týdning. Til dømis hevur orðið "epli" á føroyskum fingið annan týdning enn upprunin var, og nú verður nýggja føroyska orðið "súrepli" brúkt til gamla týdningin av epli. Harafturat líkist føroyska orðið "kavi" frá hinum málunum í talvuni.


text:
Sambia
Tjóðveldið Sambia (alment enskt heiti: Republic of Zambia) er eitt land í í syðra-Afrika við umleið 12,9 mió. íbúgvar. Í norðri hevur Sambia mark við Tansania og Kongo-Kinshasa, í eystri við Malavi og Mosambik, í vestri við Angola, og í suðri við Namibia, Botsvana og Simbabvi. Enskt er tað almenna málið í Sambia. Sambia er stórur háslætti, har eru høg fjøll og djúpir dalar.
Landið hevur fiskiørn sum tjóðmerki, og hon er eisini á sambiska flagginum.
Innihaldsyvirlit
[rætta | rætta wikitekst]
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Tá ið landið loysti frá Stóra Bretlandi í oktober 1964, brast politiskt stríð á, og stríð kyknaði ímillum fólkasløgini í Sambia. Stríðið stóð við til 1972, tá ið Kenneth David Kaunda (f. 28. apríl 1924) lýsti Sambia sum einfloksríki. Í 1991 tapti Kaunda á fyrsta fólkaræðiliga valinum í 19 ár. Nú er friðarligari í Sambia enn nógvastaðni í Afrika, hóast 14 fólkasløg eru í landinum.
Lógarbrot[rætta | rætta wikitekst]
Fólk í Sambia eru friðarlig, vinsæl og sera hjartalig. Har nýtist tær ikki at óttast harðskap, men tjóvar og biddarar eru sum flugur allastaðni. Tey, sum eiga pening, hava tað gott og liva væl í stórum húsum. Tey hava húshjálp, sum gera alt arbeiði, bæði inni í húsinum og uttanum. Hjá teimum, ið eftir teirra málistokki eru vælhavandi, er neyðugt at hava høgar gyrðingar og portur uttanum húsini fyri at halda tjóvum burtur.
Eyðkvæmi[rætta | rætta wikitekst]
Í Sambia doyggja nógv ung fólk av AIDS, miðal livialdurin er bert 52 ár [1]. Í Lusaka er spildurnýtt hospis til ung foreldur, ið liggja at doyggja. Tað eru nunnur, ið standa fyri hesum hospis. Tað verður gjørt nógv fyri at upplýsa fólk um smittuvandan, eitt nú við at framføra drama á fríøkjum.
Deyðarevsing[rætta | rætta wikitekst]
Av teimum 53 londunum í Afrika hava 12 lond heilt avtikið deyðarevsing. Senegal avtók til dømis deyðarevsing í 2004, Côte d'Ivoire í 2000, Suðurafrika í 1997 og Angola í 1992. Lond sum Sambia, Mali og Algeria teljast millum tey 14 londini, sum ikki hava framt nakra avrætting seinastu 10 árini, hóast tey formliga ikki hava avtikið deyðarevsing.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Sambia er eitt slætt og vakurt land, men har er lítið dyrkað, og nærum alt er oyðið. Ein rúgva av djórum liva har og alt gongur leyst, uttan leyvur og hýenur. Tó ganga djórini ikki millum húsini. Tjóðargarðarnir, ið eru friðaðir til tess at verja dýralívið, eru meira enn triðingurin av Sambia. Fiskiørnin er vanligur fuglur við stóru vøtnini, har hon veiðir fisk.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Flestu fólk, ið búgva her, arbeiða í koparvinnuni. Tilsamans búgva 42 % av fólkinum í Sambia í býum, meiri enn í nøkrum øðrum landi í Afrika. Mong húski í Sambia hava búð í býum í trý, fýra ættarlið, og tað er sjáldsamt í Afrika.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Ídnaður[rætta | rætta wikitekst]
Sambia er fjórðstørsta koparvinnuland í heiminum, og búskapurin í landinum er ógvuliga nógv ávirkaður av, hvussu gongdin í koparvinnuni er. Miðskeiðis í Sambia eru stórar koparlindir í einum øki, sum er 320 km. langt og 50 km. breitt. Økið verður kallað koparbeltið. Gongd kom á koparvinnuna í 1930-árunum, og koparið hevur fíggjað stóran part av menningini í Sambia. 85 % av útflutningsinntøkunum í landinum eru av hesari vinnu. Fall koparprísurin nógv á heimsmarknaðinum, hevði tað komið ógvuliga illa við búskaparliga. Eitt annað er, at koparið eisini er farið at minka.
Sambia, ið er inni í Afrika, má flyta kopar og aðrar útflutningsvørur ígjøgnum onnur lond til havnabýir, haðan tað kann verða avskipað. Til 1960-árini var meginparturin fluttur ígjøgnum Simbabvi, men viðurskiftini ímillum londini bæði versnaðu, og Sambia legði eina nýggja jarnbreyt gjøgum Tansania. Henda jarnbreyt er nú høvuðssútflutningsleiðin úr Sambia, og verður nevnd Tansamjarnbreytin. Tansamjarnbreytin er úr Sambia til havnabýin Dar es Salaam í grannalandinum Tansania.
Ferðavinna[rætta | rætta wikitekst]
Zambeziá, sum er suðurmark í landinum, er umtókt ferðamannamál í Sambia. Her sigla Zambeziá, sum er suðurmark í landinum, er umtókt ferðamannamál í Sambia. Her sigla ferðafólk váðasigling oman eftir áunum í gummibátum, har áirnar renna stríðar (siglingin verður nevnd rafting), gera útferðir at síggja dýralívið og fara at hyggja at stórslignu Viktoriufossum. Við Kariba er stór byrging um ánna, haðan fer ravmagn bæði til koparnámini í Sambia og til grannalandið Simbabvi. Í Karibavatni, sum kom, tá ið byrgingin varð løgd, fiska mong ferðafólk.
Fátækradømi[rætta | rætta wikitekst]
Fólkið er ógvuliga fátækt, lønirnar eru lágar og arbeiðsloysið stórt. Allan vegin fram við jarnbreytini ímillum koparbeltið og høvuðsstaðin Lusaka eru fatækrabýlingar. Alt er bráðfeingisbygging, og húsini hava hvørki vatn, ravmagn ella kloakkskipan; tí eru sjúkur elvdar av skittføri og troti vanligar. Størsti handilsmidepilin í høvuðstaðnum, Lusaka, har 1 mió. fólk búgva, er á stødd við SMS. Tó keypir vanligi afrikanarin keypir ikki har, men á marknaðum. Har er eisini vanligt, at fólk býta um vørur sínamillum.
Tað er at undrast á, at fátækradømið er so stórt, tí landið er fruktagott. Men fólk eru máttleys og uttan áræði. Hóast tey fáa tilboð um jarðarstykki, sum tey sjálvi skulu eiga grøðina av, so taka tey ikki av. Møguliga er orsøkin tann, at tey, sum royna at tjena pening, ongan kjans hava at savna nakað til sín sjálvs. Tey verða noydd fyrst at syrgja fyri familjuni, bæði systkjum og foreldrum. Lønirnar hjá afrikanarum í Sambia eru ógvuliga lágar. Ein lækni tjenar ikki meiri enn 3000 og ein lærari um 700 krónur (DDK) um mánaðin. Ein vællønt arbeiðsgenta fær bara 500 krónur í mánaðarløn. Orsaka av lágu lønunum, trívast tey, sum fáa sær útbúgvingar, ikki í landinum, men leita uttanlands at arbeiða.
Skúlaskapur[rætta | rætta wikitekst]
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Sjálvt um fátækradømi er stórt í Sambia, er samanhaldið í familjuni og umsorganin fyri hvørjum øðrum stór. Eitt, sum eyðkennir flestu fólk í Sambia, er, at tey eru serstakliga vinsæl. Men tey eru máttleys og hava einki áræði at vinna sær pening, ella at bøta um egnar liviumstøður. Orsøkin er, at har verður tikið sum givið at tjenar tú pening, hjálpir tú allari familjuni.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Sambia vann heilt óvæntað finaluna í African Nations Cup í 2012 eftir brotsspark kapping ímóti favorittunum frá Fílabeinsstrondini [2]. Eftir málleysan dyst og longda leiktíð, máttu brotsspørk til fyri at avgerða hvør skuldi vinna meistaraheitið í Afrika. Sambia vann 8-7, og er vinnari av kappingini fyri fyrstu ferð.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/za.html
- ↑ http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2100183/AFRICA-CUP-OF-NATIONS-2012-Zambia-0-Ivory-Coast-0-AET-8-7-pens--Zambia-win-tournament.html


text:
OpenOffice
OpenOffice er telduforrit, ið er givið út undir sonevnda open source license. Hetta forrit byggir á somu grundhugsjón sum wikipedia, at serkøn á ymsum økjum um allan heim samstarva um eina felags vøru, sum fjøldin kann brúka ókeypis ella sera bíliga.
Forritið, ið er ókeypis og væl egnað til skúlabrúks, hevur á leið somu møguleikar sum forritapakkin Microsoft Office. OpenOffice fæst bæði til Windows, Linux og Mac. Føroyskur stavari fæst eisini ókeypis til OpenOffice.
Til Mac / Apple teldur fæst sama forritið í eitt sindur broyttari útgávu, ið kallast NeoOffice.


text:
Skarvur
Skarvur (frøðiheiti: Phalacrocorax aristotelis) er stórur fuglur, nakað sum lómur. Liturin er svartgrønur. Nevið er langt og klænt við stórum hvøssum króki á. Føturnir eru svartir; einans hin tvey ára gamli hevur hvítar føtur og er tí kallaður "skóleysi-skarvur". Summir hava ein høgan klænan topp standandi upp av heysinum, teir eru kallaðir toppskarvar. Skarvur er her alt árið. Mest halda teir seg fram við landi, har teir íðuliga kava niður á botn eftir fiski. Tungfloyttir eru teir, men til at sleppa undir gera teir eitt lop upp úr sjónum, og við høvdinum fyri hirða teir seg so djúpt í kav. Ofta koma teir upp aftur við fiski, mest seiði ella berggyltu, sum teir sletta við eina løtu, áðrenn teir svølgja. Um náttina sita teir fleiri í flokki uppi á sjóvarklettunum og sova. So fast sova teir, at menn, ið stillisliga fara at, kunna lúra seg til og taka "svøvnskarvarnar" ein fyri og annan eftir. Tað sigst tó, at kemur nakar millum skarvarnar og sjógvin, so vakna teir og tuska til sjós.
Skarvur eigur í grovum gloprutum urðum. Eggini eru 3, sera lítil og kløn; tey hava tvinnanda skøl, eitt tunt, grønligt innari og eitt grovt, hvítt ytri. Hvítin er so tunnur, at hann loypur ikki saman, um eggið verður kókað. Tá ið ungin kemur út, er hann nakin, men skjótt fær hann dimmbrúnt dún. Frá tíðliga á vári til út at hásumri verpa teir, so í sama skarvabøli er at síggja egg og stapaðir ungar og floygdir ungar alt í senn. Teir stóru ungarnir eru góðir at eta og verða tí ofta tiknir inni á bølinum; tá er ræðuligt gorr og skrenj av teimum gomlu, sum har inni eru. Ungfuglarnir kennast frá hinum gomlu av tí, at teir eru morlittir.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Vit kunnu bjóða
Toymið í Visit Faroe Islands stendur klárt til at hjálpa tær við óheftari ráðgeving innan øll øki, sum hava týdning fyri tín fund. Um tað snýr seg um eina størri ráðstevnu, eru vit eisini klár at hjálpa til við biddinum uppá ráðstevnuna, gjøgnum samráðingarnar um ráðstevnuna og til ein góðan vertsskap.
Til at stuðla undir hesum hevur Visit Faroe Islands óhefta ráðgeving um fylgjandi:
- Marknaðarføringstilfar og kunning um Føroyar sum fundarland
- Tænastukatalog, sum vísir neyvar møguleikar fyri fundum í Føroyum
- Bidskriving, fyrireiking og framløga
- Bjóða umboðum fyri ráðstevnuna á vitjan
- Leitan eftir fundarstaði og vísa á møguleikar, sum hóska til ráðstevnuna
- Geva tær vitan um DMC feløg, ráðstevnufyrireikarar og onnur fundarvinnufólk í Føroyum.
- Hvar gestirnir kunnu búgva
- Ráðgeving um túrar og sosiala skrá
- Viðkomandi kunning til luttakarar við korti yvir Føroyar og Havnina
- Bjóða vælkomin í Vága Floghavn við badge, skrá og kunningartilfari, tá ráðstevnan er størri enn 50 luttakandi
- Infocorner á staðnum, tá ráðstevnan er størri enn 50 luttakandi
Allar tænastur frá Visit Faroe Islands eru ókeypis.


text:
Triðja av fýra greinum um, hvussu tóm hotelkømur verða fylt,
eftir Elina Brimheim Heinesen, fyrrverandi stjóra í SamViti:
Eins og fiskur ikki svimur upp á land av sær sjálvum, koma ferðafólk heldur ikki til Føroya av sær sjálvum. Onkur má út at gera nøkur hál á røttu miðunum. Tað krevur orku, sum ferðavinnan einsamøll ikki tykist at hava í løtuni. Elin Brimheim Heinesen hugleiðir í hesi greinini um, hví fleiri – bæði almennar og privatar – íløgur mugu til, og hvussu nógv.
Ferðavinnan kann sjálvandi royna at fáa Føroyum so nógva ‘ókeypis’ umrøðu sum gjørligt (hóast einki er heilt ókeypis) tí, sum tey flestu vita, kosta lýsingar og lýsingarherferðir astronomiskar upphæddir úti í stóru verð. Men sjálvt um Føroyar hava fingið so nógva umrøðu seinastu árini sum ongantíð fyrr, m.a. tí nógvir marknaðarføringspengar eru brúktir uppá at fáa journalistar og ferðafyriskiparar til Føroya – so munar eisini tað ov lítið. Tað skal meira til. Og tíanverri tykist ferðavinnan at vera ov lítil í Føroyum, sum er, til at kunna lyfta uppgávuna einsamøll.
Undirritaða – og nógv onnur við mær, serliga útlendingar – eru sannførd um, at her liggur gull og flýtur. Tað ræður bara um at brúka orku uppá at finna røttu miðini og fara út og gera hálini. Men føroyingar tykjast at mangla orkuna – umframt trúnna og viljan – til at gera íløgurnar í at fara út og fiska gullið upp. Tað er nóg mikið til av fiski, men “tað nyttar ikki at fiska uttan línu”, sum Johannes Jensen, stjóri á Hotel Føroyum, tók til herfyri. Seyðurin er har, men “onkur má fara út og reka seyðin í rættina”, sum Uffe Bærentsen, fyrrverandi stjóri á Hotel Føroyum, eisini hevur gjørt vart við.
Gyltasta høvi í langa tíð at selja Føroyar
Føroyingar hava fingið eitt ómetaliga gylt høvi, sum gleppur teimum av hondum, um høvið ikki verður gagnnýtt til fulnar nú. Fólk tykjast ikki at hava gjørt sær heilt greitt enn, hvussu nógv verd tann appelsinin er, sum føroyingar fingu blakað í turbanina fyri ikki so langari tíð síðani. Men henda appelsinin er bara nakað verd, um føroyingar duga at gagnnýta hana. Nemliga tann støða, Føroyar fingu frá National Geographic Traveler sum besta og mest óspilta oyggjaland í verðini. Hetta letur ein veldugan – og í løtuni vaksandi – marknað upp fyri føroyingar, nemliga tað skjótt vaksandi talið av náttúru- og mentanaráhugaðum ferðafólkum í heiminum, har ein boðskapur um tað besta, mest upprunaliga og óspilta oyggjasamfelagið fellir eitt turt stað.
Áðrenn Føroyar fingu hetta virðismikla spjaldrið á seg, hevur eingin – heldur ikki í vinnuni – enn megnað at finna júst tað sokallaða “Unique Selling Point”, sum sigur spaðar tvey. Nú hevur føroysk ferðavinna verið so heppin at fáa sítt Unique Selling Point forerandi! So tað ræður um at gera nakað munagott burturúr at brúka tað. Hetta er sterkasta søluargumentið, føroyingar hava havt nakrantíð, tí tað er eitt spjaldur, sum heimsins fremstu og mest virdu ferðaserfrøðingar hava sett á Føroyar – og ikki bara nakað føroyingar sjálvir halda uppá. Og tað hóskar sum fótur í hosu til alheimsrákið beint nú. Tað gevur veldugar møguleikar.
Men tað krevur, at ferðavinnan livir upp til ímyndina og syrgir fyri, at boðskapurin verður spjaddur kring heimin – ikki bara einaferð, men aftur og aftur – annars dettur gylta høvið niðurfyri. Tað kostar. Tað er rætt. Men tað loysir seg at blaka pengar eftir tí, tí møguleiki er fyri at fáa pengarnar fleirfaldaðar aftur, verður tað gjørt rætt. Tað er henda boðskapin, ferðavinnan má gera greiðan fyri almenninginum.
Fjarskotnari lond hepnast, so Føroyar kunnu eisini
Men enn tykist at vera ein útbreiddur ótti fyri, at tað ikki loysir seg fyri føroyska samfelagið at gera størri (almennar) íløgur í ferðavinnu. Helst hevur eingin enn megnað at sannført fólk um, at tað lønar seg. Tá fólk hava fatan av, at tað gongur aftur eftir hæli, og sjálvt ferðavinnufólk tykjast at ivast í, um Føroyar hava nóg stóra atdráttarmegi, hvør torir so at gera íløgur í ferðavinnu? Um ferðavinnan sjálv ikki tykist sannførd um virði av Føroyum sum ferðaland, hvussu kann hon so sannføra Føroya fólk um, at tað kann loysa seg at blaka pengar eftir ferðavinnu? Og hvussu kunnu føroyingar sannføra onnur úti í heimi um at keypa eina ferð til Føroya, tá tey sjálvi ivast í, um ein slík ferð er tað verd?
Føroyingar tosa t.d. ofta um, at hetta veðrið er einki at bjóða ferðafólki, men eg eri persónliga sannførd um, at tað hvørki er veðrinum ella landinum, tað er galið við. Tað hava National Geographic Traveler kanningin og óteljandi jaligar ferðafrásagnir frá útlendingum sannført meg um. Ferðafólk eru tvørturímóti ofta jaliga bilsin um, at veðrið er betri og náttúran meira stórsligin, enn tey høvdu væntað. Tað eru eisini fleiri dømi um, at lond hava hepnast við ferðavinnu, sum liggja longur burtur av leið enn Føroyar, við kanska færri attraktiónum, enn Føroyar hava – eisini lond við kanska líka so ella meira avbjóðandi veðurlag. Tað ræður ‘bara’ um at skapa hóskandi karmar um upplivingarnar og gera tær lættari tilgeingiligar.
Tær undranarverdu og heilt serstøku náttúruupplivingar, Føroyar kunnu bjóða, bera langt, men jaliga upplivingin hjá ferðafólkunum er eisini í stóran mun tengd at, hvørjum karmum upplivingarnar upplivast í – tvs. bæði hvussu góðar tænasturnar eru, og hvussu væl ferðaupplivingin sum heild hongur saman frá byrjan til enda.
Ikki tilvildarligt, hvar fólk ferðast
Royndir aðrastaðni vísa, at rættiliga góð úrslit kunnu náast, um tað almenna og tað privata ganga saman um at finna eitt hóskandi fokus fyri menningina av ferðavinnu – tvs. gera neyðugar kanningar av marknaðinum og út frá teimum gera heildarætlanir fyri menning og marknaðarføring av ferðavinnutilboðum, har alt hongur logistiskt saman. Tað ræður fyrst og fremst um, at fáa logistikkin til at virka betri – tvs. at gera tað lættari fyri kundarnar allan vegin, frá tí at kundin sær vøruútboðið, ger av at keypa eina ferð og til hann/hon er á staðnum og upplivir landið.
Tað er ein sannroynd, at talið av ferðafólkum veksur vanliga proportionalt við innsatsinum – tvs. alt eftir hvussu nógv tilboð og tænastur eru í útboði, og hvussu væl tey verða marknaðarførd. Tað snýr seg um at duga at fanga eitt rák og gagnnýta tað – tvs. heilt einfalt at hava eina hóskandi mongd av ítøkiligum tilboðum, sum møta eftirspurninginum, at bjóða út til hóskandi málbólkar á hóskandi miðum. Føroyingar fara heldur ikki sjálvir út at ferðast uppá má og fá til tilvildarlig lond. Fólk fáa hugskotið onkustaðni frá, og leita eftir ítøkiligum tilboðum at keypa, sum hóska til teirra persónliga tørv, tá tey fara aðrastaðni. Tað skal fella teimum lætt. Annars tíma fólk ikki.
Føroyar frammanfyri nógv onnur lond
Ferðavinnan í Føroyum ynskir sær sjálvandi støðugan vøkstur og óttast í løtuni fyri sínum livibreyði, tí hon hevur upplivað eina minni afturgongd. Hesin ótti skal sjálvandi takast í álvara, og okkurt má gerast her og nú fyri at venda gongdini. Men samstundis er neyðugt ikki at fella í fátt, at peika eftir syndabukkum ella gera panikkloysnir. Politikkarar hava higartil havt lyndi til at kvetta á stokkinum, um alt ikki gongur eftir vild, men tað er eingin loysn. Alt arbeiðið, sum hevur verið gjørt higartil í ferðavinnuni, hevur hóast alt ikki verið av leið, og tað, ið hevur verið gjørt væl, hevur uppiborið at vera viðurkent og má ikki blakast burtur. Tað má bera til at byggja víðari á tær góðu royndirnar.
Fyrst og fremst er neyðugt at fáa grundarleggjandi fakta uppá pláss fyri at kunna gera røttu metingarnar. Er ferðafólkatalið í Føroyum t.d. lítið ella stórt í mun til aðrastaðni? Hvat kunnu føroyingar realistiskt vænta sær við teimum tøku ressursunum?
Vanligar atfinningar
Tað er í hesum sambandi vert at minnast til, at samlaða íløgan, sum higartil er gjørd í ferðavinnu, sambært kvalifiseraðum metingum, hóast alt hevur megnað at hála um 40-50.000 útlendsk ferðafólk til landið um árið (og um 80-90.000, tá um 30-40.000 cruisepassagerar eru uppíroknaðir!) tey nógvu seinastu árini.
Í mun til stóru grannalondini liggja Føroyar sostatt í roynd og veru frammanfyri, tá ein hugsar prosentvísa talið av ferðafólkum í mun til fólkatalið. Tað eru fá lond í verðini, sum kunnu reypa sær av at hava eitt árligt ferðafólkatal, sum er hægri enn talið av íbúgvum í landinum, hóast einstøk landaøki kunnu vísa á lutvíst óvanliga nógv ferðafólk í mun til fólkatalið í økinum – t.d. Bornholm í Danmark, ella Mallorca í Spania. At koma hartil er tó ikki hent eftir einum degi, men er úrslit av einum miðvísum, professionellum marknaðarførings- og menningararbeiði, sum er farið fram í nógv ár.
Ofta verður t.d. tosað um, at tað er ov galið, at føroyingar ikki megna at fáa fleiri ferðafólk til landið uttanfyri hásesongina, men til tess er at siga, at hagtølini í øðrum samanberiligum londum vísa akkurát tað sama har – har er lítil munur. Lutvísa prosenttalið av ferðafólkum býtist yvir árið júst sum í Føroyum við hægstu kurvunum í juni-juli-august. Tað er jú í summartíðarskeiðnum, at flest fólk ferðast. Men sjálvandi ber til at royna í størri mun at fáa handilsferðandi og ráðstevnugestir til Føroya, sum oftast ferðast vetrarhálvárið.
Eisini havast fólk at, hví so nógv eldri fólk ferðast til Føroya. Hví koma ikki fleiri yngri, verður spurt. Til tess er at siga, at her fylgja Føroyar eisini sama mynstri sum í flest øðrum londum. Í altjóða høpi eru tað heilt einfalt tey, sum eru yvir 45, sum ferðast nógv mest, tí tey hava flest pengar og eru minst bundin. So har eru Føroyar eisini lítið øðrvísi enn flest onnur lond. Tað er ein fyrimunur at fáa júst hesi fólkini á vitjan, tí tey fara væl um og leggja lutvíst væl fleiri pengar eftir seg, enn yngri málbólkar.
Og hvat fæst so burturúr? spyrja fólk. Tað er torført at siga neyvt, men hvørt ferðafólkið – tvs. vanligt ferðafólk, sum gistir millum tveir dagar og nakrar vikur – leggur i meðal um 8-10.000 kr. eftir seg (cruisepassagerar tó væl minni – kanska um 1.000 kr. hvør.) Hetta eru mett meðaltøl, grundað á altjóða kanningar. Sum er, leggja tey umleið 40-50.000 ferðafólk, sum ferðast í Føroyum, sostatt sannlíkt á leið 400 mió. kr. eftir seg um árið. Hetta merkir, at gjørdu íløgurnar koma fleirfaldað aftur til samfelagið. Tað er hóast alt ikki heilt einki, hóast ferðavinnan kundi ynskt sær at fáa meira burturúr hvørjum ferðafólki ella fleiri ferðafólk, tí Føroyar hava kapasitet til fleiri.
Hvussu nógv skal til?
Eg eri vís í, at ferðavinnan megnar at fáa væl meira burturúr, um tað verður gjørt eitt meira samskipað og miðvíst arbeiði – bæði í mun til marknaðarføringina, og í mun til útboðið av tilboðum og møguleikum at ferðast til landið. Men eisini fyri at fáa dagatalið og forbrúkið hjá hvørjum einstøkum ferðafólki, sum kemur til landið, upp. Tilboð og tænastur kosta sjálvandi, men krevja fyrst og fremst gott hugflog, vilja og eitt sindur lagaligari fortreytir fyri at mennast, men tað slepst ikki undan, at serliga marknaðarføring og kanningar, sum skulu vísa úrslit, kosta – meiri enn tær upphæddir fyrrverandi SamVit, Atlantic Airways, Smyril Line og onnur áður hava havt at brúka av higartil.
Almenna ferðaráðið, sum marknaðarførir Føroyar og ger neyðugar ferðafólkakanningar, hevur áhaldandi víst á, at fleiri ressursur mugu til fyri at fáa meira gongd á ferðavinnuna. Summi hava fatað hetta sum kravmikið, men í mun til hvat skal tað metast? Vert er at minnast til, at tað ikki bara er ferðavinna, men eisini allar aðrar vinnur í Føroyum, ið fáa gagn av, at Føroyar gerast sjónligari. Møguleikin at fáa íløguna fleirfaldaða aftur, er eisini ógvuliga sannlíkur.
Tey seinastu árini hevur SamVit fingið um 14-15 mió. kr. av fíggjarlógini um árið – í ár fekk SamVit tó bert 13 mió. (áðrenn stovnurin varð lagdur saman við Uttanríkisráðnum). Av teim 13-15 mió. kr. kundu kanska bara ein triðingur brúkast beinleiðis til marknaðarføring av Føroyum uttanlands, tí SamVit hevði sum kunnugt eisini nógvar aðrar skyldur at røkja. SamVit hevði sostatt minni upphæddir til at ‘selja’ eitt heilt land fyri í øllum heiminum, enn ein minni fyritøka t.d. í donskum høpi, hevur til at selja sínar vørur í Danmark.
Bara sum eitt dømi kann nevnast, at ein einstøk heilsíðulýsing í einum vanligum donskum vikublað kostar 40-50.000 kr., so tað kann skjótt roknast út, at tað vóru ikki ráð til at gera lýsingarherferðir í nógvum londum kring heimin við teimum upphæddum, SamVit hevði at ráða yvir.
Skal ítøkiliga avlopið prógvast?
Skal munagóður vøkstur væntast, mugu munabetri íløgur gerast í at gera Føroyar sjónligari. Tað verið seg privatar og almennar íløgur – alt ger mun. Tað er einfalt: Fyri at fáa dupult so nógv burturúr, má strangt tikið roknast við, at dupult so stórar íløgur mugu gerast.
Men skal tað almenna fíggja marknaðarføring fyri vinnuna? spyr onkur helst. Eigur vinnan ikki at klára tað sjálv? Tað kann onkur uttan iva meina av røttum, men sum er, tykist vinnan ikki at hava fíggjarliga orku til at venda skeivu gongdini. Stórir vinnumøguleikar verða forspiltir, um ikki meira fígging fæst til vega til marknaðarføringsátøk, skjótt. Tí er tað gleðiligt, at landsstýrið nú hevur avgjørt at gera eyka íløgur í marknaðarføring av Føroyum sum ferðaland.
Politikkarar hava annars verið sera afturhaldandi og vilja altíð vita, akkurát hvat fæst burtur úr t.d. at játta pengar til ferðaráðið, sum stendur fyri marknaðarføringini... helst neyvt í krónum og oyrum. Men hetta ber ikki til at svara so neyvt, m.a. tí nóg stórar upphæddir hava ikki verið játtaðar til at fáa neyðug hagtøl inn, sum kundu víst úrslitini. Ein kann undrast, hví politikkarar ikki tykjast at krevja tað sama í sama mun, tá avgerðir verða tiknar um at gera stórar íløgur í at bora ávísar tunnlar, uttan at tað við vissu kann prógvast, at tað gevur nakað ítøkiligt avlop í bræði – enn minni útgreinað í krónum og oyrum.
Fólk vita, at ein vælvirkandi fiskivinna krevur íløgur. Tað kostar nógv at fiska, hagreiða og selja fisk – at keypa fiskiskip, virki, amboð og at menna sølulið. Hóast eingin trygd er fyri, at vinnan gevur avlop tey fyrstu mongu árini, so gera fólk íløgurnar kortini. Tað snýr seg jú m.a. eisini um arbeiðspláss. Mær er sagt, at tey seinastu 10 árini eru íløgur gjørdar uppá heilar 2 mia. kr. í ein fiskiflota, sum tíanverri hevur ilt við at gjalda rentur og avdrøg av síni egnu skuld. Tað er kanska ikki so løgið, tá ein hevur í huga, at fiskiflotin arbeiðir undir sera truplum umstøðum við ofta lágum og skiftandi fiskaprísum, har fiskiskipini eru noydd at fiska av sera óstøðugum og ofta niðurfiskaðum stovnum, sum eru avmarkaðir við kvotum ella fiskidøgum.
Harumframt er tað truplari enn fyrr at fáa tey ungu til at fara til skips ella til at arbeiða fisk í landi. Men kortini tykist tað ikki at vera tann stóri trupulleikin at fáa fígging til at gera íløgur í fiskiskip, sum kosta upp til trýsiffraðar upphæddir.
Ongar avmarkandi kvotur í ferðavinnu
Sjálvandi mugu føroyingar gagnnýta alt tað tøka tilfeingið – eisini fiskin. Heimsins besti fiskur svimur kring oyggjarnar, føroyingar eru bestu serfrøðingar innan økið, og fiskivinnan er partur av føroysku fólkasálini – so sjálvandi skulu føroyingar javnt og samt gera íløgur í fiskivinnu. Eg havi stóra virðing fyri teimum fólkum, sum hava áræði at gera hesar íløgur, og fegnist um, at virkisfýsin fólk búgva í hesum landi, sum hava trúnna og vilja leggja so nógv fyri.
Men tað kundi verið ynskiligt, at fleiri privatir íløgarar i Føroyum vildu lagt líka so nógv fyri, eisini tá tað snýr seg um t.d. at byggja ferðavinnu upp. Fiskivinnan hevur helst nátt einum lofti fyri burðardygd, tí hvussu nógv fiskiskip klárar fiskatilfeingið at bera? Men ferðafólk eru eitt so gott sum óavmarkað tilfeingið, har ongar kvotur eru ásettar (enn), umframt at enn er langt til loftið fyri burðardygd, so her liggja nógvir óbrúktir vinnumøguleikar. Tað hevði skjótt kunnað gjørt stóran mun, um tað var sama forstáilsi í almenninginum fyri, at tað krevur eisini íløgur at fiska ferðafólk. Onkur má gera íløgur í at finna røttu miðini og gera hálini. Føroyingar missa stórar inntøkumøguleikar við ikki at gera tað.
Blaka pengar burtur við ikki at gera íløgur
Tað snýr seg kortini ikki um serliga stórar íløgur í mun til, hvat fæst afturfyri. Ein dupult so stór íløga enn tann, ið verður gjørd árliga í løtuni, svarar hóast alt bara til ein lítlan brøkpart av kostnaðinum av einum meðal trolara, tá ein hugsar um, at íløgan sannlíkt kann úrslita í dupult so nógvum ferðafólkum, verður hon brúkt skilagott. Dupult so nógv ferðafólk kundu lagt upp ímóti eina knappa mia. kr. eftir seg um árið – meira enn ein Sandoyartunnil kostar! Um almennar íløgur skulu gerast í inntøkuskapandi virksemi, man júst ferðavinna vera tað skilabesta at gera almennar íløgur í. Eg veit satt at siga ikki, hvat tað er, føroyingar hava bíðað eftir, tí nógvir pengar verða burturblakaðir við ikki at gera íløgurnar.
Tað stutta av tí langa er: Tað skulu pengar til at tjena pengar. Størri upphæddir mugu inn í renslið fyri at fáa gongd á ferðavinnu, so hon kann geva eitt størri íkast til samfelagsbúskapin. Men tað skal eisini trúgv, samstarvsvilji, tíð og fyrireiking til. Er vinnan nóg jalig, treisk og áhaldin – og fær hon neyðugu undirtøkuna, fer arbeiðið uttan iva at loysa seg væl í síðsta enda.
Um greinarøðina “Hvussu verða tóm hotelkømur fylt”
Hetta er triðja greinin av fýra hjá Elini Brimheim Heinesen um, hvussu støðan hjá ferðavinnu í Føroyum møguliga kann fáast at batna. Tvær greinir hava staðið í blaðnum áður. Tann síðsta greinin kemur í blaðið í næstum.
- Fyrsta greinin snúði seg um, hví altjóða rákið hóast alt er til gagns fyri Føroyar og um, hvat tað merkir fyri framtíðar ferðavinnumøguleikar í Føroyum.
- Onnur greinin snúði seg um avbjóðingarnar hjá ferðavinnuni - um, hvat skal til fyri at møta hesum avbjóðingum best, og hvussu tað almenna kann hjálpa vinnuni.
- Triðja greinin snýr seg um, hví fleiri – bæði almennar og privatar – íløgur mugu til fyri at seta gongd á ferðavinnuna, og hvussu nógv skal til.
- Fjóðra og síðsta greinin snýr seg um, hví ferðavinnan má standa samhaldfast saman – eisini um sín egna stovn - fyri at gera neyðugar heildarætlanir og gagnnýta gylt høvi best.
Fá meira at vita: