text:
Minni um teir, sum sigldu og teir, sum doyðu undir krígnum Ferðin hjá "Johannu" eitt rimmar tiltak.
- Magnus Aagaard
- 1 år siden
- Visninger:
Transkript
1 Nr. 345 Hósdagur 23. juni ,- Baksíðan Býráðslimurin av Trøllanesi Signhild kann greiða frá hvussu útoyggjapoltikkur kann skipast. Mynd: Kristian M. Petersen Minni um teir, sum sigldu og teir, sum doyðu undir krígnum Ferðin hjá "Johannu" eitt rimmar tiltak. Aftur bardagi um fiskidagarnar Tað má ikki leypast á leistum. Síða 14 Síða 10 Ein partur av Norðoya Siglingarsøgu Føroyskur fiskimaður í Suðurafrika Poul og Poulina hittu Helmuth Kohl. Síða 3 Ferðafrásøgn av Slættanesi Fingu ikki ravmagn og máttu rýma. Síða 4 Síða 20
2 "Ruth" Í næstseinasta blaði høvdu vit aftur eina frásøgn um gamla mjólkarbátin "Ruth". Vit prenta nú málningin hjá Sigmundi Petersen av "Ruth" í litum. Tað er Heðin Samuelsen, sum eigur hann.
3 Nr juni 2005 Síða 3 Globalisering: Føroyingur sum býr í Suðurafrika og siglir við grønlendskum skipi Hóast Føroyar eru eitt so sera lítið samfelag, so eru føroyingar alla staðni á knøttinum. Í sambandi við jarðarferðina hjá Poulinu Jacobsen í Klaksvík (minningarorð um hana eru at finna aðra staðni í blaðnum) hittu vit son hennara Pól. Tað var nú meira enn heppið, at hann kundi vera heima nú mamman doyði. Hann býr nevniliga í Capetown í Suðurafrika, og hann siglir við grønlendskum nótaskipi, sum er heimahoyrandi í Eysturgrønlandi. Teir lógu tilvildarliga inni á Klaksvík, tá Poulina gjørdist sjúk, og Pól kundi tí vera heima, nú hon doyði og varð jarðað, og hann fór avstað aftur annan dagin eftir. Hví Pól býr í Suðurafrika hevur eina serliga søgu. Hon er, at Pól var við "Christian í Grótinum", tá teir fóru til Suðurafrika at fiska seinnapartin í 80- unum. Her var ætlanin at finna nýggjar veiðumøguleikar. Eina ferð sær hann eina vakra gentu standa á bryggjuni. Henda gentan æt Haley, og hvussu var og ikki, so endaði tað við, at tey bæði gjørdist góð og giftust. Tey búsettust í økinum nærhendis Capetown og eiga nú 4 børn, Høgni, 15 ár, Tara 11 ár, Poulina, 5 ár og Ása 3 ár. Hetta merkir so eisini, at Pól kom at uppliva eina heimssøguliga hending, nevniliga at apartheidskipanin í Suðurafrika varð tikin av. Í hesum sambandi høvdu vit seinasta ár áhugaverdar frásagnir frá suðurafrikonsku kvinnuni Lorraine Britten, sum vitjaði í Føroyum sum gestur hjá Amnesty International. Her fingu vit at vita, hvussu nógv var broytt á hesum økinum. Pól náddi kortini sjálvur at fáa trupulleikar av apartheidskipanini. Haley var nevniliga litt, og hetta merkti, at tey bæði kundu ikki giftast samb. lóggávuni í Suðurafrika. Men ráð vóru fyri tí, og tey ráðini vóru at fáa Pól skrásettan sum littan, hóast hann er so "hvítur" sum nakar føroyingur. Og tá var so alt í lagi! Aftaná kundi hann so Pól Jacobsen, sum býr í Capetown í Suðurafrika. aftur "vaskast" hvítur. Men nú er hesin trupulleikin ikki longur. Pól fegnast um, at apartheid er avtikið, so hansara børn ikki fara at fáa somu trupulleikar, sum teirra foreldur hava havt. Hóast Pól gjørdist suðurafrikanari, er hann framvegis fiskimaður, ja, enntá í okkara parti av heiminum.tá "Christian í Grótinum" fór heim aftur til Føroya, fór Pól at fiska við skipum úr Suðurafrika, men har er ikki so nógv at fáa, tí landgrunnurin er so lítil. Pól fór tí at sigla við gamla "Sigurfara", og her var hann so eisini saman við føroyingum, men hesin fiskiskapurin fekk eisini ein enda. Nú er hann við "Siku", sum er einasta nótaskipið hjá grønlendingum. Føroyingar hava onkuntíð hildið hetta verið eitt stórt skip. Tað tekur nevniliga tons, og størsta kvotan, teir hava, er lodna, sum verður landað í Íslandi. Manningin telur annars bæði íslendingar, danir og grønlendingar. Skiparin er íslendingur. Ætlanin er nú at fara at skifta skipið út við annað skip.teir hava annars ikki havt kvotu til stórt sæð meira enn eitt hálvt ár, so teir hava havt góða tíð at vera heima hjá familjuni. Pól saman við mammuni á eini framsýning í Capetown. Pól plagar annars at vera umborð í 2-3 mánaðir í senn. Tá plagar hann at finna tann bíligasta fartin heim,og í dag er tað bíligt at ferðast.hetta hevur eisini gjørt tað møguligt at vitja heim rættiliga ofta. Sigast kann at Pól og familjan vóru eisini við túrin í Íslandi, sum er umrøddur í minningarorðunum um Poulinu. Pól letur hampiliga væl at støðuni í Suðurafrika. Her eru enn stórir trupulleikar, men í Cape Town økinum er ikki so galið. Hesin býur virkar rættiliga europeiskur, og her koma eisini nógv ferðafólk. Her er so ótrúliga vakurt, og stutt er til Kap "Det Gode Haab", sum nógv halda vera suðurendan á Afrika,men tað er tað nú ikki. Her er eisini vakurt, og higar fara eisini øll ferðafólkini, sum koma á hesar leiðir. Og eisini her búleikast føroyingur, sum ferðast um ein stóran part av knøttinum fyri at sleppa til arbeiðis! Pól sær annars ikki nógv til føroyingar á hesum leiðum. Men onkur býr í Namibia ikki so langt burtur. Vit ynskja honum góða eydnu og biðja hann heilsa heima! ó. FISKIMÁLARÁÐIÐ FISKIVEIÐIEFTIRLITIÐ Dekkarar til Fiskiveiðieftirlitið Tvey størv sum fulltikin dekkari og eitt starv sum ófulltikin dekkari á skipunum hjá Fiskiveiðieftirlitinum, verða hervið lýst leys. Fulltikin dekkari: Arbeiðið umfatar at ganga vakt, og annars taka lut í vanligum skipsarbeiði. Førleikakrøv: Lýkur krøvini sum fulltikin dekkari sambært kunngerð nr. 50 frá 12. mai 1999 um sjóvinnubrøv og útbúgvingarkrøv til sjófólk. Heilsuváttan fyri sjófólk (uttan avmarkingar og skikkaður til kagtænastu) Trygdarskeið. Fyrimunur er við gildugum trygdarskeiðsprógvi. Prógv, so sum vaktarhald, frc, bátaførara, eldsløkking, fyrstuhjálp, vinnukavari og onnur ið eru viðkomandi fyri starvið. Fyrimunur er við gildugum prógvum. Størvini sum fulltikin verða at seta sum skjótast. Ófulltikin dekkari til Fiskiveiðieftirlitið Ert tú ung/ungur, og hevur hug til arbeiði umborð á skipi, er hetta ein góður møguleiki. Starvstíðin sum ófulltikin dekkari, telur á sama hátt sum starvstíð við handilsskipum Arbeiðið umfatar at ganga vakt, og annars vanligt deksarbeiði. Førleikakrøv: Heilsuváttan fyri sjófólk (uttan avmarkingar og er skikkaður til kagtænastu) Trygdarskeið. Fyrimunur er við gildugum trygdarskeiðsprógvi. Setanin er avmarkað til tvey ár. Starvið sum ófulltikin verður at seta frá 9. sept Setanartreytir og løn eru sambært sáttmála millum Fíggjarmálaráðið og Starvsmannafelagið. Setanarøkið er Fiskimálaráðið og stovnar undir tí. Tænastustaðurin er í løtuni Fiskiveiðieftirlitið. Skrivlig umsókn við: CV, avriti av prógvum og møguligum viðmælum, skulu vera Fiskiveiðieftirlitinum í hendi í seinasta lagi 27. juni 2005 kl Umsóknir skulu sendast til: Fiskimálaráðið Att.: Fiskiveiðieftirlitið Postsmoga Tórshavn Nærri upplýsingar um starvið, kunnu fáast við at venda sær til Fiskiveiðieftirlitið tlf og tosa við Jóannes Heimustovu, samskipara. Vitja eisini heimasíðuna hjá Føroya Fiskimannafelag
4 Síða 4 Nr juni 2005 Freda Glass: Ein partur av Norðoya Siglingarsøgu Tann 7. mai 2005 var minningarhald í Edinburgh fyri hjúnunum Freda og Gordon Glass, sum bæði doyðu í januar mánaði í ár. Hetta sigur kanska ikki okkara lesarum nakað, men hevur kortini ikki so heilt lítið við Føroyar at gera. Freda var abbadóttir Jóhannes Joensen av Trøllanesi, f. 30. juli Hann varð vanliga kallaður Jóhannes av Nesi. Hann var við til at stovna fyrsta fiskivinnufelag í Norðoyggjum "Norderø Fiskeri- og Skibsselskab af 1865." At hetta stig fekk stóra undirtøku sæst av, at her vóru einir 100 partaeigarar úr øllum bygdum í Norðoyggjum, sum settu frá 10 ríkisdálar og meira í. Millum hesar vóru eisini beiggjarnir hjá Jóhannes, nevniliga Elias, Mikkjal og Símun. Øll søgan um hetta kann lesast í "Havið og Vit 1" hjá J. Símun Hansen. Felagið keypti "Caprice" í 1865, men tað gekk ikki serliga væl, og nógvir trupulleikar vóru.tað endaði við, at Jóhannes yvirtók skipið í Hann flutti til Skotlands og búði í Leith og tað seinasta, sum frættist frá Jóhannes var, at hann fekk ein skaða umborð og doyði í Tað er eingin ivi um, at Jóhannes hevur verið ein merkismaður, men hann var eitt sindur framman fyri sína tíð. M.a. verður sagt, at hann lærdi børnini á Trøllanesi at lesa Freda var yvir 40 ár, áðrenn hon fekk at vita, at abbin var úr Føroym og kom av Trøllanesi. langt áðrenn nakað var sum æt almennur skúli. Funnu ættina aftur Her kundi søgan enda, men fyri einum 35 árum síðani sótu tveir skyldmenn Jóhannesar og prátaðu um, hvat ið mundi henda við ættini hjá Jóhannes. Tað var jú kent, at hann var giftur og átti ein son. Farið varð at kanna hetta mál, og við hjálp frá góðum fólki fingust upplýsingar um ættina. Í 1859 giftist Jóhannes, 32 ára gamal, við 18 ára gomlu Jane McKay. Í 1861 fingu tey sonin John McKay, og nú er Joensen blivið til Johnson. Tey trý vóru eisini í Føroyum eina ferð, tá sonurin John var heilt lítil.tey fingu eisini onnur børn. Í hvussu er eitt av teimum doyði sum barn. Men tað er bert ættina hjá John, vit vita nakað um. John giftist 58 ára gamal í 1919 við 33 ára gomlu Martha Halliday. Tey bæði fingu tvey børn. Í 1920 fingu tey John og í 1923 fingu tey Elfredu, sum varð kallað Freda. Tað kom púra óvart á hesi bæði, tá tey umleið 1970 fingu at vita, at abbi teirra var føroyingur. Tað vistu tey einki um. Tey hildu, at hann var úr Helgolandi. Men hetta førdi til eitt samband við Føroyar, sum helt til teirra deyðadag. Ætt úr Føroyum hitti fleiri ferðir Fredu og mannin Gordon, sum hon giftist við í 1964.Og í hvussu er til jóla var altíð samband við jólakortum og føroyskum álmanakka. Tey fingu eingi børn saman, men Gordon átti eina dóttir, Sylvia, í fyrru giftu. Tað sama var við beiggja John, sum tó doyði fyri nakað nógvum árum síðani. Hann átti tvey børn. Dóttrina Dorothy, sum býr í Australia og sonin Bill, sum býr sunnarlaga í Onglandi. Ein framúr kvinna Tey bæði Freda og Gordon búðu í Edinburgh nærum alla teirra tíð. Tað er bert eitt ár síðani, tey fluttu á ellisheim í Inverness, har Sylvia býr saman við manninum Graham, og Freda og Gordon vórðu jarðað har. Men tey høvdu sínar vinir í Edinburgh, og tí var minningarhaldið eisini hildið her. Og vegna minningarhaldið í Newcastle, sum er umrøtt her í blaðnum, lá fyri hjá ætt úr Føroyum at vera til staðar. Tey bæði fingu vøkur minningarorð. Gordon hevði verið hermaður undir krígnum. Hann var annars prentari og hevði sera avgjørdar hugsanir um samfelagsviðurskifti. M.a. kundi hann ikki torga Tony Blair! Freda fekk eitt so sera gott ummæli, sum sjáldan er hoyrt áður. Prestur segði, at tað var nakað háborðið yvir henni. Og tað var ikki mark fyri teimum lovorðum, sum prestur hevði um hana.hon hevði ein so elskiligan persónleika, var mild, ímøtikomandi, tolin, fólkalig, umsorgsfull, gávumild, klagaði ongantíð og var so takksom fyri alt. Góðskan strálaði frá henni. Freda var ein sameining av eginleikunum hjá bæði Marthu og Mariu í Nýggja Testamenti. At vera saman við henni gav ein serstakan frið í sálina. Men Freda hevði eisini sterkar støður. Hon kundi ikki torga royking. Eina ferð fekk hon í boði at arbeiða í einum handli, men tá hon kom eftir, at sigarettir vórðu seldar her, vildi hon ikki taka av, og fekk sær seinni starv aðrastaðni, har hon slapp undan at selja slíkt eitur. Freda var eisini nær knýtt at kirkjuni, og her hevði hon nógv sjálvboðið arbeiði, sum t.d. at taka sær av fremmandafólki, sum komu til gudstænastu. Og hetta gjørdi hon uttan hóvasták. Alt hetta gjørdi, at hon fekk eisini nógvar vinir, og eftir umstøðunum vóru tey eisini mong, sum høvdu leitað sær til minningarhaldið. Tey bæði vóru mótsetningar sum so ofta er við hjúnarfeløgum, men tey suppleraðu hvørt annað og riggaðu væl saman. Nú tey doyðu var Freda 81 og Gordon 92 ár. Sambandið við Føroyar kemur at halda áfram. Bróðursonur Fredu, Bill, og kona hansara Pam koma til Føroyar um Ólavsøkuleitið, og tey gleða seg at sleppa norður til Trøllanes og vitja húsini, har langabbin var ættaður. Samstundis fáa tey høvi at hitta sína stóru ætt. Forfedrarnir hjá Jóhannes Nú skal farast nakað langt aftur í tíðina.jóhannes var sonur Elsebeth Simonsen, sum var bóndadóttir í Innistovu í Trøllanesi. Pápin var Jógvan Johannesen, kallaður Fuglafjarða Jógvan, tí hann var hagani. Hann var beiggi Óla Johannesen, f. 1780, sum var abbi Óla Gregersen í Syðrugøtu, f. 1851, sum var ein av ættarfedrunum hjá stóru Gregersen ættina. Mamma Jógvan og Óla var Anna Olesdatter, f. 1751, og pápi hennara var Ole Jacobsen, f. 1714, sum var bóndi í Tjørnustovu í Norðragøtu. Heiðrað verið minnið um Fredu og Gordon. ó. Her síggja vit abba, ommu og pápa Fredu. Stjúkdóttir Fredu, Sylvia, saman við manninum, Graham, og døtrum teirra.
5 Nr juni 2005 Síða 5 Hugnalig vitjan úr Grønlandi Hósdagin høvdu vit á FF eina hugaliga vitjan úr Grønlandi. Tað var landstingslimurin Ruth Heilmann, sum var í Føroyum á fiskivinnustevnuni hjá Útnorðurráðnum. Ruth Heilmann vildi fegin hitta Óla Jacobsen. Í skránni var ein lítil skái, tá hon kundi koma inn á gólvið í fiskimannafelagnum. Sambandið millum Óla og Ruth kom í lag á ein heldur óvanligan hátt. Óli og maður Ruth, Ottorak, vóru saman á Fiskaríháskúla í Middelfart í Ottorak, sum var fiskimaður alla sína tíð, doyði fyri nøkrum árum síðani, og nú er tað Ruth, sum hevur tikið sambandið upp. Hetta merkir, at tá Ruth onkuntíð kemur til Føroya, uppsøkir hon gamla skúlafelagan hjá manninum. Ruth hevur verið sera virkin í politikki. Hon hevur verið borgmeistari í Manitsoq, Sukurtoppinum. Hon er limur í landstinginum og hevur verið landsstýriskvinna. Nú er hon fíggjarnevndarlimur og limur í útnorðurráðnum. Hon tykist at Ruth Heilmann og Kári Højgaard vóru "í lag" hendan dagin. vera eitt skilafólk. Henda stutta vitjanin gav høvi til eitt fitt prát, bæði um familjurnar hjá báðum og so um støðuna í báðum londunum. Ruth fekk eisini kunning um seinastu gongdina innan fiskivinnuna og hjá fiskimonnum. Ruth er ættað úr Arsuk í Suðurgrønlandi. Har hava tey tann sama trupulleikan, sum vit hava við útoyggjunum, nevniliga, at fólkið rýmir av teimum smærru plássunum.fyrsta hon minnist búðu 450 fólk í bygdini Arsuk. Nú er bert ein triðingur eftir. Ruth eigur 5 børn og 7 ommubørn. Vit ynskja henni góða eydnu í Grønlandi. NTF aftur á vitjan Í næstseinasta blaði greiddu vit frá tí finska Eljas, sum ynskti, at hansara seinasti fundur sum fakfelagsmaður skuldi vera í Føroyum. Eljas hevur umboðað lossarar í Norðurlendska Transportarbeiðarafelagsskapinum NTF, og tað var lossaradeildin, sum hevði hendan fundin í Føroyum, sum teir vóru sera væl nøgdir við. Nú hevur NTF aftur verið í Føroyum. Hesa ferð er tað starvsnevndin í felagsskapinum, sum kom hendan vegin. Í henni er eitt umboð frá hvørjum av teimum stóru norðanlondunum. Tískil eru hetta umboð fyri tey stóru fakfeløgini í hesum londum. Tey munnu hava verið væl roynd av sínum fundum, sum fyrr hava verið í Føroyum, tá tey vilja koma aftur. FF skipaði fyri eini útferð mikudagin í seinastu viku. Tað vísti seg, at fremsta ynski teirra var at koma til Trøllanes. Onkur í ferðalagnum hevði fyrr verið á Trøllanesi og helt, at hetta máttu hansara felagar eisini sleppa at uppliva. Ferðin gekk fyrst til Gjáar, síðan til Norðragøtu at síggja fiskavirkið og Blásastovu. Á Fiskavirkinum Morgunmatur á Fiskavirkinum í Gøtu: F.v. Oddfríður Gregersen, Per Østvold og Orla Petersen. fingu tey ein betri bita, og her fingu tey høvi til at hitta fyrrverandi formannin í arbeiðsgevarafelagnum, nevniliga Oddfríð Gregersen. Síðan var farið í Kalsoynna, og hetta liggur so sera væl fyri, nú bilurin kann takast við. Tað ger tað enn lættari,at nú kann komast beinleiðis úr Leirvík til Syðradals. Tað varð vitjað í øllum bygdum í Kalsoynni. Men hæddarpunktið var vitjanin á Trøllanesi, har farið var út á Kallin. Tað skal sigast, at ein ferð út á Kallin í góðum sýni er eitt tað mest stórsligna, vit kunnu bjóða fólki. Tað er eisini lætt og skjótt at ganga. Vitjanin á Trøllanesi endaði við døgurða í Innistovu, har Gertrud og dóttirin Durita høvdu gjørt ein ordiligan føroyskan døgurða. Á veg aftur til Havnar mátti farast um Klaksvík, men luttakararnir vóru heilt bergtiknir av øllum, sum teir sóu, og teir søgdu seg hava havt ein dag, sum teir fara at minnast.tosað varð eisini beinanvegin um at koma aftur. Tað er eingin ivi um, at vit hava nógv at bjóða fremmandafólki. Fakfeløg fáa nógvar gestir, og hetta er eisini ein góður háttur at gera Føroyar kendar í fakfelagshøpi. Hetta er ferðalagið á ferð til Gjáar: Simo Zitting úr Finlandi, Anja Lampinen, skrivstovufólk, Per Østvold úr Noregi, sum er formaður, Orla Petersen úr Danmark, Klas Valbarj, skrivari og Per Winberg, úr Svøríki.
6 Síða 6 Nr juni 2005 Til minnis um Poulinu hjá Ziska Tann 3. juni andaðist Poulina Jacobsen í Klaksvík, knappliga 78 ára gomul. Vit bæði komu at kennast í 2000, tá vit luttóku í eini ferð til Íslands. Hetta var í samband við, at 70 ár vórðu liðin síðan ta hendingina við "Ernestinu", tá Ziska Jacobsen,pápi Poulinu, framdi sítt kenda bragd. "Ernestina" var farin á eitt sker, og í fyrstu atløgu royndi manningin sum frægast at halda sær á lívi á dekkinum og mastrunum. Men tá 8 mans vóru farnir fyri borð, gjørdi Ziska Jacobsen av at royna at svimja í land við einum enda. Hetta eydnaðist, og Ziska fekk samband við skipið. Hetta bjargaði 18 av teimum 19 monnunum, sum tá vóru eftir. Vit hava fleiri ferðir greitt frá hesi hending. Á umrøddu ferð vitjaðu vit staðið, har henda hendingin fór fram. Poulina hevði ikki fylt trý ár, tá hetta hendi, men kortini kom hetta at gerast ein partur av samleikanum hjá henni og hennara systkjum. Tí gjørdist hendan vitjan sera kensluborin hjá øllum,sum vóru við og ikki minst hjá eftirkomarunum hjá Ziska. Sjálvur var eg við á ferðini av áhuga og sum formaður fyri FF, men tað hevði eisini sín týdning, at Ziska var skyldmaður mín. Abbi mín og Ziska vóru systkinabørn. Pápi Ziska,Gøtu Jákup,var langabbabeiggi mín og var borin til festið í Tjørnustovu í Norðragøtu. Men hann valdi at búsetast millum Garðarnar, har hann gjørdist kendur fyri sítt avrik sum útróðrarmaður og fyri alt, hann velti, hóast hann seinnu árini bert hevði eitt bein. Ætt hansara er annars umrødd fleiri ferðir her í blaðnum. Henda ferðin til Íslands gjørdist ein ógloymandi túrur hjá øllum, sum vóru við. Fyri Poulinu var tað ein fyritøka at fara, tí hon var ikki so væl gongd, men ferðin hevði so nógv at týða fyri hana, at hon tosaði um hendan túrin allar sínar dagar. Vit bæði gjørdist sera væl tá. Poulina var sera ættarkær, og ein sonur hjá einum trýmenningi var í hennara hugaheimi ein næstringur. Poulina búði á Varpinum, og tað lá tí eisini væl fyri at fara inn á gólvið, tá bíðað varð eftir "Dúgvuni" ella "Ternuni", so tað gjørdist eitt fitt tal F.v. Poul, Hans, Per, Poulina, Svend, Elsebeth og Søren. av vitjanum.tann seinasta var fyri bert fáum mánaðum síðani. Tá sótu vit og prátaðu um okkara felags ætt og mangt annað. Sum vant hevði hon beint tá havt eina longri telefonsamrøðu við eitt systkinabarn! Poulina gjørdi nevniliga nógv burtur úr at hava samband við sína ætt. Og hetta gjørdist so seinasta ferð eg vitjaði Poulinu. Mamma Poulinu var Johanna hjá Lamba Jóhan, sum var ein kendur útróðrarmaður í Klaksvík. Hon var triðielst av níggju systkjum, og nú eru bert 5 eftir á lívi. Lívið hjá Poulinu var, sum hjá mangari aðrari ungari gentu tá í tíðini. Farin úr skúlanum fór hon út at arbeiða, fyrst hjá Óla í Skúla, men seinni fór hon at arbeiða á Telefonstøðini. Í 1945 giftist hon við Hans Jacobsen, sum hevði kiosk alla sína tíð. Hans doyði í Sagt verður um tey, at tey vóru ógvuliga ólík sum hjún, og er hetta eitt ikki ókent fyribirgdi. Hans var opin og prátaði nógv, meðan Poulina var tann stilla,sum ikki gjørdi nógv um seg. Poulina, í miðjuni, saman við sínum systkjum Benrosa og Jákup á staðnum, har pápin framdi sítt gitna bjargingarbragd. Poulina var bert 18 ár, tá hon giftust, so hennara lívsstarv var børnini, sum gjørdust fimm í tali: Elsebeth, Søren, Svend, Per og Pól. Sagt verður, at á Varpinum var eitt gott grannalag. Poulina hevði stóra umsorgan fyri sínum, og eisini fyri teimum, sum børnini komu saman við. Onkur, sum lærdi saman við dóttir Poulinu fyri 40 árum síðani, tekur framvegis til, hvussu væl hon føldi seg inni hjá Poulinu og Hans. Tað var sum at koma heim at koma inn til teirra. Og hetta samband helt heilt til gravarbakkan. Poulina var tvær ferðir í Suðurafrika og vitjaði sonin Pól, sum býr har. Einaferð komu tey soleiðis fyri, at tey kundu taka eina mynd av Helmuth Kohl, sum tá var kanslari í Týskalandi, og sum var á vitjan í Suðurafrika. Men hesar ferðir vóru eisini eitt stórt upplivilsi. Poulina átti 9 ommubørn og 3 langommubørn. Poulina var eisini kend fyri sítt trúfesti, og ein kendi seg altíð væl at koma inn til hennara. Prestur segði við jarðarferðina, at tey bæði Poulina og Hans høvdu eisini verið trúgv at koma í kirkjuna.tað var eisini ein stórur skari av fólki, sum nærum fylti kirkjuna, sum var og fylgdi Poulina hendan dagin, hon fór til gravar. Nú verður tómligt á Varpinum og einki verður aftur sum tað var. Men ættaráhugin er farin í arv, so sambandið við ættina skal nokk halda áfram. Vit eru mong,sum minnast Poulinu við takksemi. Óli í Tjørnustovu Niðri í fjøruni við "Cape of good Hope" rendu Poul og Poulina seg í sjálvan Helmuth Kohl, týska samveldiskanslaran, og fekk Poul hesa frálíku myndina av honum.
7 Nr juni 2005 Tíðindaskriv: Vestnordisk solidaritet over for EU "Jeg vil tage et konkret initiativ i denne sag og tage formel kontakt med formanden i Lagtingets fiskeri- og erhvervsudvalg (Vinnunevndin) med den hensigt at fremstille et konkret forslag om, at fagfolk og specialister udarbejder en politisk og erhvervsmæssig redegørelse om forholdet mellem Vestnorden og EU på vegne af Færøernes Lagting". Det sagde Færøernes Landsstyremand for fiskeri, Bjørn Kalsø, på Vestnordisk råds temakonference om Vestnorden, EU og fiskeri, som blev afholdt på Færøerne juni. Ministeren tilføjede, at redegørelsen skal danne grundlag for en debat i Færøernes Lagting, som skal fastlægge, hvorvidt det er muligt at få klare politiske signaler for et konstruktivt og realistisk vestnordisk samarbejde Komandi blað Tað fara at ganga tríggjar vikur til komandi blað kemur út, t.v.s. 14. juli, afturfyri er blaðið hesa ferð 28 síður. Men tá verður sum vanligt nógv spennandi tilfar. Vit fara m.a. at frætta frá ráðstevnu í Bergen um, hvønn týdning veðurlagið hevur fyri fiskiskapin. Ein av luttakarunum her er ein av okkara kunningum Menakhem Ben Yami, sum vit fara at frætta frá. Vit fara eisini at hava samrøðu við konu hansara Hanna, um hvussu tað var at vera týskur jødi undir krígnum. Vit hava fyrr havt hansara frásøgn, har vit eisini fingu at vita um bjargingina hjá Honnu. omkring fiskeripolitiske spørgsmål i forhold til EU. Han opfordrede samtidig Grønlands og Islands fiskeriministre om at tage lignende initiativer. Islands fiskeriminister, Árni M. Mathiesen, tog opfordringen op og konstanterede, at han i den nærmeste fremtid vil tage lignende inititativ i Island. Árni M. Mathiesen lagde samtidig vægt på, at landene viste større vilje til at samarbejde på området og at dette initiativ var en led i det. Grønlands Landsstyremedlem for Fiskeri og Fangst, Rasmus Frederiksen, fremhævede i sin tale, som særlig vigtige fiskerisamarbejdsområder, blandt andet samarbejde om undersøgelse af havmiljøet, udviklingen af nye forvaltningsmodeller og forvaltningsredskaber samt kontrol af fiskeriet, da der i Nordatlanten er problemer med ulovlig, ureguleret og urapporteret fiskeri. Vestnordisk råds formand og Altingsmedlem, Birgir Ármannsson, konstanterede, at man på konferencen havde taget de første skridt i at identificere de fælles elementer, som de vestnordiske lande kan opnå enighed omkring, for således at etablere et fundament,som kan tjene som udgangspunkt i landenes forhold til omverdenen, ikke mindst i forhold til EU. Harry Koster, chef i kontoret for bilaterale fiskeriaftaler, EU s Generaldirektorat for Fiskeri og Maritime Anliggender, sagde på konferencen, at det var meget positivt, også for EU, at de vestnordiske lande ville forøge sit samarbejde på fiskeriområdet. Der var ligeledes stor enighed bland deltagere i panelet i slutningen af konferencen om, hvor vigtigt det er for de vestnordiske lande at arbejdede tættere sammen og at ministerenes initiativ er et positivt skridt i den retning. Ingen af de vestnordiske lande (Færøerne, Grønland eller Island) er medlemmer af EU, og de har i dag ikke en fælles strategi i forhold til EU på fiskeriområdet. Fiskerirelaterede beslutninger, der træffes i EU,har dog i vidt omfang konsekvenser for Vestnorden. Konferencen, som samlede over 60 vestnordiske og norske politikere, ministre, folk fra EU, og eksperter, blev afholdt på Hotel Færøerne i Tórshavn. Vestnordisk Råd er en samarbejdsorganisation mellem Islands Alting, Grønlands Landsting og Færøernes Lagting, hvor hvert land repræsenteres af 6 parlamentarikere. Hon varð nevniliga ov sjúk til at verða dripin! Í hesum døgum eru 50 ár liðin síðan Realurin varð settur á stovn. Vit hava eina søguliga lýsing. M.a. hava vit eina skemtiliga frásøgn frá Kai Lemberg, sum var í nevndini sum fyrireikaði Realin og sum seinni gjørdist kritiskur grannskoðari. Vit fara, í tveimum teimum komandi bløðunum at prenta frásøgn hjá Jesar Hansen, um eina nátt á Sótnesi. Frásøgnin er frá tíðini, tá teir vóru í Grønlandi við Sólarris. Myndirnar verða slíkar sum Jesar sjálvur tók. Síða 7 Skráin fyri Føroya Sjómannadag 2005 Tann 20. august verður Sjómannadagur í Klaksvík har m.a. Heimsmeistarakapping í egning, agnskering, knýt uppí og trolbøting er á skránni Bjørn Kalsø setur "Føroya Sjómannadag 2005" Norðoya Sparikassi bjóðar morgunmatarborð Togtogan millum skipsmanningar Svimjukapping um vánna Hoppikapping á boyum Kapprógving millum bátar í Norðoyggjum Stór bjargingarroynd Heimsmeistarakapping at skera agn Heimsmeistarakapping at knýta uppí Heimsmeistarakapping í trolbøting "Heimsmeistarakapping í egning" Stafett rennikapping við stampum Norðoyameistarakapping í sjómanstaki Heimsmeistarakapping at kasta lodd Heimsmeistarakapping at halda dregg Heimsmeistarakapping í kjelving Steypahandan til bestu bátarnar og skipini í Norðoyggjum Útróðarfelagið heiðrar sjófólk í Norðoyggjum Dans på bryggan Útstillingar og onnur tiltøk Framsýning hjá Fiskirannsóknarstovuni Framsýning av livandi fiskum Framsýning av skeljadjórum Framsýning av fiskiamboðum og tólum Dragin hevur framsýning Jollu útleigan Lær at binda knútar Sølubúðir Flakaskering Gita vekt á einum toski RC-felagið siglur við modelbátum Barskor siglur Klaksvíksrutuna Samskipari er: Jákup Eydnugarð, tlf
8 Síða 8 Nr juni 2005 Kortini á borðið: Havi fingið atgongumerki til fótbóltsdyst frá Føroya Banka Nú um dagarnar var tann stóri spurningurin, um tingmenn áttu at upplýsa um øll teirra áhugamál uttanfyri teirra politiska starv. M.a. varð tað eisini ein spurningur, um tað átti at koma alment fram, tá fyritøkur geva t.d. atgongumerki til altjóða fótbóltsdystir, kanska við tí endamáli at fáa okkurt afturfyri. Pól Thorsteinsson hevði eina framløgu um, hvussu tað var at vera við í landsliðnum. Hóast ikki tingmaður so vil formaðurin í FF leggja kortini á borðið: Hann varð av Føroya Banka boðin til landsdyst millum Føroyar og Írland. Hann hevur nóg illa verið til fótbóltsdyst áður og avgjørt ikki til nakran landsdyst. So hann hugsaði: "Hví ikki royna tað eina ferð". Og tað var nú ikki so galið. Gestirnir hjá bankanum møttu nakað frammanundan og fingu ein bita og hugnaðu sær. Sum fótbóltsáskoðarar mundi hetta vera eitt blandað selskap, og áhugin fyri dystinum mundi eisini vera ymiskur. Her vóru nógv fólk við tilknýti til fiskivinnuna. Hesi hildu eisini saman, so tey kundu fáa eitt høvið afturat at tosa um støðuna. Men tað skal sigast, at tað skal nú ein góður hugur til at sita undir opnum himli í regni og hyggja eftir einum dysti, har úrslitið sum so var givið frammanundan. So hjá summum mundi tað ikki gerast meira enn ein hálvleikur,tá farið varð til hús. Men so varð ein eisini spardur fyri at síggja tey írsku málini, sum gjørdu, at Føroyar taptu. Vinnan var breitt umboðað, m.a. av línubátareiðarum. F.v. Dánjal Jákup Vilhelm og Grímur Lassen. Reyni Service var eisini væl umboðað: F.v. Árni Rasmussen og feðgarnir Eivind og Sámal av Reyni. Hans David á Skansa farin Tann 7. juni andaðist Hans David Jacobsen, á Skansa í Syðrugøtu 93 ára gamal. Pápi hansara var Jóan Pauli, sum var ættaður av Skansa, og mamman var Hansina, sum var ættað úr Guttastovu, sum er í sama túni. Tey vóru 5 systkin, og Hans David var tann seinasti sum var eftir. Til skips nýkonfirmeraður Hans David hevði eina lívsleið, sum var vanlig hjá einum bygdadreingi tá í tíðini. Hann fór til skips, tá hann var konfirmeraður. Hansara fyrsta skip var "William Cloves", sum gøtumenn áttu. Hetta var ein deyðsiglari, so Hans David hevði roynt alla ta menning, sum hevur verið í fiskiflotanum. Soleiðis upplivdi Hans David, at tað tók heili sjey samdøgur at sigla heim úr Íslandi undan jøklinum, tí vindurin var ov lítil. Hans David var til sjós øll síni bestu ár, og hann royndi eitt sindur av hvørjum. Hann hevur siglt við týskarum, sum nógvir føroyingar gjørdu fyri einum 40 árum síðani, og hann róði út úr Reykjavík í fleiri ár. Hann sigldi eisini undir krígnum. Seinnu árini av sínum arbeiðslívi arbeiddi hann á landi. Giftist við Fridu Hans David giftist við Fridu Dahl úr Oyndarfirði. Tey konfirmeraðust samstundis í Gøtu Dýra Biðidag í Seinni kom Frida til Norðragøtu at vera, og tá rann saman teirra millum. Frida doyði fyri umleið 10 árum síðani, men tey høvdu eitt eydnuríkt hjúnalag, har tey væl og virðiliga náddu at halda gullbrúdleyp. Tey fingu børnini Edith, Eivind, Jonhild, Jonhard, Bjarka og Símun. Hans David hevur verið hart raktur, tí øll børnini uttan Bjarki eru deyð. Edith og Símun doyðu sum smábørn. Eivind doyði mitt í 70- unum, Jonhild í 1998 og Jonhard í Øll vóru tey í bestu árum. Hetta tók honum sjálvsagt sera dygt. Men Hans David fann troyst í síni gudstrúgv. Hann og Frida vóru trúgvir kirkju- og møtigangarar so leingi tey orkaðu. Her sæst Hans David saman við Fridu. Góð umboð fyri Føroyar Frida og Hans David vóru hendinga blíð og fyrikomandi hjún, og gestir føldu seg sera væl heima hjá teimum. Ikki minst tóku tey væl ímóti fremmandafólki. Vit hava fyrr her í blaðnum greitt frá tí enska ferðamanninum Roy, sum tey ein regndag fyri nógvum árum síðani bjóðaðu uppí bilin inni í Skálafirði, og sum tey síðani bjóðaðu heim við sær at gista. Hetta var byrjanin til eitt lívlangt vinalag, sum inntil nú hevur verið ført víðari til trý ættarlið. Tá Roy fekk at vita, at Hans David var deyður, vildi hann vita, nær jarðarferðin fór at vera, so hann kundi luttaka í tonkunum. Blíðskapur móti fremmandum má sigast at vera ein vælsignaður eginleiki, og t.d. í hesum førinum hevur hann verið við til at geva okkum eitt gott umdømi úti í heimi. "Sjómaður sjáldan ráðaleysur" Hans David var altíð lættsintur og lættur at tosa við. Tað var stuttligt at hoyra hann greiða frá gomlum hendingum. Hann hevði ein annan góðan eginleika, og tað var, at hann var so líkatil og "útatvendur". Ein stuttlig søga er um hetta. Einaferð teir komu við skipi inn á Seyðisfjørðin í Íslandi, hevði manningin ikki eitt oyra, og teir fingu heldur ikki pengar út. Men Hans David visti ráðini. Saman við einum øðrum Syðrugøtumanni stillaði hann seg upp mitt í býnum at syngja. Onkur annar av manningini gekk so runt við hattinum og savnaði inn.tað stóð ikki á at fáa fyri eina biografbillett! Hans David var framvegis sera raskur, inntil hann var farin av teimum 90.Hann velti,hann hoyggjaði, og hann hevði seyð. So hann hevði altíð nóg mikið at takast við. Tey bæði Frida og Hans David vóru heilt tilkomin, tá tey fingu sær koyrikort, og høvdu tey nógva fragd av at sleppa ymsastaðni við bilinum, og Hans David var eisini 90 ár, áðrenn hann setti bilin. Sjálvur havi eg sum gøtumaður altíð kent Hans David. Vit báðir Jonhard vóru javnaldrar og gingu í skúla saman. Seinni gjørdust vit svágrar, og hetta skapti eitt serligt samband við Hans David og Fridu, tá vit hittust til føðingardagar og til onnur høvi. Teir báðir Jonhard og Hans David høvdu sera nógv saman, og vóru m.a. fleiri ferðir í Íslandi og ferðaðust, har teir hittu gamlar vinir hjá Hans David, sum heldur ikki høvdu gloymt hann. Hans David átti 13 abbabørn, 30 langabbabørnum, og ein oldurabbason, sum eitur Hans David. Vit í Tjørnustovu vilja við hesum senda Hans David eina seinastu heilsan við tøkk fyri alt. Óli í Tjørnustovu
9 Nr juni 2005 Síða 9 Føroyingar aftur til arbeiðis í norskari oljuvinnu Í mars høvdu vit eina frásøgn hjá Símin Hansen, elektrikari, sum saman við øðrum føroyingum hevur arbeitt í oljuvinnu í Noregi. Aftaná at føroyingarnir vórðu uppsagdir vegna minni arbeiði, er nú aftur boð eftir teimum. Her greiðir Símin nærri frá arbeiðsumstøðunum. Símun Hansen Melkøya Eg fór til Melkøya í oktober 2004 og var í seinasta bólkinum, sum kom heimaftur í februar Vit flugu til Stavanger, har vit gistu. Síðani varð flogið til Stord, og tók henda ferðin 20 min. Her varð flogfarið fylt upp við arbeiðsfólki frá Aker Stord, sum er høvuðsarbeiðstakari fyri móðurfelagið.vit lendu í Alta, og koyrdu síðani við bussi í 2 og ½ tíma.tá gjørdist ov nógvur kavi at koyra, og varð tí ístaðin siglt við skjóttgangandi bátum. Trygdin er sera stór. Øll, sum koma fyrstu ferð til oynna, fáa eitt fyribils gesta-id kort um hálsin. Tað fyrsta, sum er á skránni, tá ein máltíð er komin niður um, og ein hevur fingið ferðataskurnar í kamarið, er eitt trygdarskeið. Eingin sleppur til arbeiðis, fyrrenn trygdarskeiðið, sum tekur uml. seks tímar, er lokið. Arbeiðstíðin er frá kl við 29 min. matarsteðgi á middegi. Kaffistøðgur 15 min. er fyrrapart og seinnapart. Bussar koyra um oynna frá tíðliga á morgni til seint á kvøldi, so tað er lætt at sleppa til og frá. Maturin var góður og fjølbroyttur. At hann er fjølbroyttur kemur av, at tað eru so mong ymisk fólkasløg sum arbeiða har. Arbeiðsfólkið er býtt upp í bólkar við uml. 10 til 20 fólkum í hvørjum toymi. Hvør bólkur hevur ein formann og eina "basa", sum er hjálparmaður hjá formanninum. Tað skal eisini vera eitt trygdarumboð í hvørjum bólki. Hesi hava grønan hjálm, og tey møtast hvønn leygardag fyrrapart at viðgera ynskir og Hendan myndin vísir reinsdjórini, sum ganga og mala í túninum hjá fólki, líka sum seyðurin ger tað her heima hjá okkum. Nólsoyingur í Gøtu.Vit síggja hvussu nógv oyggjarnar í Norðurnoregi minna um Føroyar. klagur, sum arbeiðsfólkið er komið við ígjøgnum vikuna. "Vanliga" fólkið hevur hvítar hjálmar og formenninir gular. Skeið av øllum slagi verða hildin regluliga. Hesi snúgva seg m.a. um at læra at brúka vinkulslípara, skerimaskinur, lyftur, o.a. Ymiskt verður eisini gjørt fyri fólkið í frítíðini. Bussar koyra hvønn ½ tíma inn til Hammerfest, og har ber til at svimja, spæla fótbólt, fara á restaurant, á pizzabar o.s.fr. Krøvini til starvsfólki eru stór, og ongin sleppur at sløsa við uppmøting.at hava langar fingrar, nýta ov nógv alkohol og rúsevnir eru orsøk til at fólk verða send heim. Arbeitt verður 14 dagar út í eitt og 12 tímar hvønn dagin. Síðani hevur tú frí í 21 dagar. Dagarnir til ferðing verða drignir frá frítíðini. Allar útreiðslur til mat, ferðing, arbeiðsklæðir v.m. fær starvsmaðurin endurgoldnar, men nú er nýggj skattalóg komin í Noreg, sum krevur, at tú sjálvur skal gjalda 90 krónur um dagin fyri mat. Elektrikarar fáa eitt sindur meira um tíman enn aðrir handverkarar. Lønin sum er eftir aftaná skatt, liggur um kr Aftaná arbeiðstíð var oftast farið beinleiðis undir brúsu, áðrenn døgurða. Leiðin gekk síðani yvir í vælferðarhúsið, har bløð frá ymiskum londum koma hvørja viku. Har er hugnalig stova har ein kann fáa kaffi, kakao og teir, sum vilja, kunnu keypa sær eitt glas av øli. Nøkur sum vilja ansa sær eftir linjuni fara heldur fyrst í kondirúmi, har nógvar sykklur eru, vektir, ymisk venjingartól og solarium. Fyri at hava samband heim, eru nakrar teldur sum ein má tekna seg fyri, hálvan tíma í senn. Okkurt kortspæli var eisini spælt, og væl bleiv fylgt við tíðindum "Dagsrevyen" í sjónvarpinum. Eitt kvøld á túrinum vóru vit í Hammerfest til pizza, tað er uml. 15 min. inn til sentrum av býnum. Føroyingarnir kláraðu seg allir væl og hava nú fingið tilboð um at koma yviraftur. Teir fyrstu fimm eru farnir og teir næstu fýra fóru 13. juni. Hugni í messuni. Føroyingarnir sita sum oftast saman til máltíðirnar, fyri at práta og frætta hvussu gongur við arbeiði o.s.v.
10 Síða 10 Nr juni 2005 Við okkurt um ymiskum vørum á hyllunum, stendur landsins størsta goymsla av eykalutum til taks hjá føroyska flotanum. Aftanfyri stendur eitt samtak av trimum føroyskum skipasmiðjum og einum mekaniskum verkstaði, ið hevur meir enn seksti ára royndir innan veitingar til skipaflotan alt frá smærri umvælingum og viðlíkahaldi til um- og nýbygging av skipum. Góðkendir tænastuveitarar av: Wärtsilä Deutz-MWM Scania & Valmet Callesen Ulstein Brattvaag ABB-Turbochargers Desmi pumpum stephanssons hús P/F Tórshavnar Skipasmiðja Tlf Fax P/F Skipasmiðjan á Skála Tlf Fax Vestmanna Skipasmiðja Tlf Fax Runavíkar Mekaniski Verkstaður Tlf Fax
11 Nr juni 2005 Síða 11 Erik Egebak: Við í innrásini í Normandínum Í Newcastle hittu vit Erik Egebak, sum sigldi undir øllum krígnum. Her var hann við til mangt og hvat. Erik "strandaði" í USA við skúlaskipinum "Danmark" og hann kom at sigla við amerikanskum skipum. Tað er niðurskrivað ein stór frásøgn um hansara sigling hesa tíðina. Men vit hava valt at endurgeva í høvuðsheitum tað, sum hann greiðir frá um sína luttøku í innrásini í Normandínum í samband við D-dagin í Vit halda tað vera áhugavert, hvussu ein ungur drongur upplivdi hetta. Erik greiðir frá: I New York fik jeg stukket et skib ud, men måtte rejse til Boston, hvor det lå, næsten klar til at sejle til England. Der var nogle lidt underlige forhold omkring skibet, for det var ikke lastet med krigsmateriel. I hvert fald kun ganske få ting. Derimod var alle underlasterne udstyret med et plankedæk, lagt oven på grus og sand. Det er klart, at vi spekulerede meget over, hvad grunden til det kunne være. At sejle sand og grus til England ville ikke være særligt hensigtsmæssigt. Senere viste det sig, hvad det var beregnet på. Vi kom over i en konvoj i marts måned, til Cardiff. Vi havde en forholdsvis god overfart. Der var enkelte angreb under vejs, men vi var godt beskyttede. Nu blev vi så sendt på værft oppe i Liverpool. Der gennemgik skibet nogle ret radikale forandringer. Der efter var der ikke længere nogen tvivl om, at skibet skulle benyttes til en eller anden landgang. Officielt var der ikke nævnt noget om Frankrig. Man talte om en anden front, som især russerne pressede på for at få etableret. Hvordan kunne I regne ud, at det var det, skibene skulle bruges til? Fordi de lavede nogle foranstaltninger i skibet. Blandt andet blev der udenbords svejset kraftige stålwirer på langs af den udvendige skibsklædning. De hang i lange bugter ned langs skibssiden, og der skulle ikke så meget gætteri til for at finde ud af,at det var til at fortøje fartøjer ved. Ydermere blev vi sendt på kurser i land.et skrapt brandkursus og et kursus, hvor vi lærte at beskytte os mod giftgas. En anden af de ændringer, der blev lavet på skibet var,at det blev delt op i en for- og agtersektion. Man lavede på henholdsvis fordæk og agterdæk depoter af dunke med benzin og sandsække bygget op omkring en lille motorpumpe. Desuden Erik Egebak t.v. og Axel Munch. Báðir "strandaðu" teir í USA við skúlaskipinum Danmark. Meðan Erik kom aftur til Danmark, so búsettist Arne í USA. fik vi hundredvis af ildslukkere ombord. Samtidig havde vi værftsarbejdere ombord, der gik og indrettede det ene lastrum til beboelse, idet de satte en masse køjer op. Beboelse er meget sagt, for det var udelukkende køjer, beregnet til at hvile og sove i. Det var sådan nogle sejldugsrammer, der blev sat op med meget kort afstand imellem. Man kunne lige kante sig ind. Der var en særlig ting, vi kiggede meget på og talte meget om. På fordækket blev der placeret en stor cementklods med en vager. Altså en stang med et flag på, bundet til klodsen med en lang line. Det var ingen hemmelighed, at når skibet en gang sank, så var det afmærket med det samme, fordi der flød sådan en vager til vejrs. Den skelede vi jo noget til, som den stod der, og håbede selvfølgelig, at der ikke blev brug for den. Efter nogen tid var vi færdige i Liverpool. De kunne ikke finde på at lave mere ved os. Der fra blev vi sendt op til vestsiden af det nordlige Skotland, hvor utallige og meget dybe fjorde skærer sig ind i landet.der blev vi jaget op. Det kan jeg godt sige, for der var efterhånden pres på. Vi gik til ankers i en af fjordene og fik ikke lov til at gå i land. Vi var fuldstændigt afsondrede fra omverdenen, men fandt hurtigt ud af, at der lå mange andre skibe i nærheden, der tilsyneladende også ventede på noget. Hvor lang tid lå I der? Adskillige dage. Ikke uger men dage. I Cardiff var det blevet et godt stykke hen i april, før vi kom der fra. I maj måned blev vi udstyret i Liverpool og sejlede op til Skotland. Som sagt havde vi indtryk af, at alt skulle holdes meget hemmeligt, men efterhånden var der ingen tvivl om, at det drejede sig om Frankrig. På et tidspunkt lettede vi anker. Det har været en af de allerførste dage af juni måned 1944.Vi sejlede ned over Det irske Hav og kom ud gennem Bristol Kanalen og ned i Den engelske Kanal. Vi blev ustandseligt overhalet af engelske og amerikanske krigsskibe, som hastede forbi os. Så var vi jo godt klar over, at der skulle foregå et eller andet voldsomt. Det er jo ikke noget helt lille skib? Nej. Det er et skib på tons. Det blev dagen efter D- dag, at vi kom over. Efter tolv timers sejlads over viste det sig, at vi skulle løbe ind til Omaha Beach. Der var der stadigvæk voldsomme skærmydsler. Jeg kan huske, jeg ved ikke hvor mange store slagskibe og krydsere,der lå langs med kysten og skød ind over klitterne. Ustandseligt. Et fantastisk ildtæppe hen over hovederne på os. Vi gik så langt ind til kysten, som vi kunne komme, og gik straks i gang med at landsætte materiellet. Der kom med det samme fartøjer ud, som vi kunne sætte grejet af på. Undervejs ind fik vi lidt dramatik. Der var en utrolig færdsel af alle mulige fartøjer og vi nåede da også at kollidere med et af dem, inden vi nåede ind til der, hvor vi skulle være. Heldigvis for os var det et lille fartøj, så der skete ikke noget med os. Hvad der skete med de andre, det ved jeg ikke, for det var der ikke tid til at finde ud af. Da vi løb ind, fik vi alle sammen besked på at gå hen på skibets fordæk. Der lå vi alle sammen med næsen ned i dækspladerne, fordi der var en vis risiko for at skibet skulle minesprænge. Vi skulle være væk fra agterskibet, fordi det altid var agterskibet der blev sprængt, når det var akustiske miner. Magnetiske miner ramte mere tilfældigt. Fordi akustiske miner bliver udløst af skruestøjen? Ja. Sådan var det. Vi lå altså alle sammen, hele flokken, og holdt os for ørerne og med næsen nede i dækket. Der var også en eller anden teori om, om det er rigtigt eller ej, det ved jeg ikke, men at man helst ikke skulle stå op. Man sagde, at trykket gennem skibets skrog og plader op gennem hælene kunne give hjernerystelse. Det var sådan noget, man snakkede om. "Det skal du passe på med," sagde man. Vi fik hurtigt gang i losningen. Det måtte vi selv klare, for der var selvfølgelig ingen havnearbejdere,mens kampene foregik på stranden og i klitterne for fuld kraft. Det vil sige, at I lossede under beskydning? Der var ingen, der skød efter os.kampene foregik inde på stranden. Og det var ikke småting, der gik for sig der inde. Tyskerne havde nogle meget fordelagtige stillinger, så de kunne beskyde stranden på langs. Det gjorde et kolossalt indhug i de amerikanske tropper, der gik i land her. De største tab havde man nok på Omaha Beach. Man talte om, at der den første dag var faldet mand. Det var noget af et blodbad. Der må have været en spændt atmosfære, når I skulle ligge stille og losse der. Der var en højspændt atmosfære. Amerikanerne havde nogle meget vanskelige forhold at gå i land under, idet en del af det område, de skulle gå i land på var høje skrænter. Der var mange problemer med at klatre op ad dem. Men vi slap selv let over den første landgang. Vi havde meget arbejde med at få sat materiellet i land, men der skete os ikke noget ondt. Hvad gjorde I egentlig? I havde jo lasten fyldt med tungt materiel, køretøjer, kampvogne og den slags. Hvordan fik I dem fra borde i åben sø? Vi var ovre mange gange og havde almindeligvis pænt, glat vand. Der var ikke så store bølger, at det kunne give problemer. Det kunne man sagtens gøre. Vi brugte skibets eget laste- og lossegrej, som den gang var almindeligt på skibene. En del af det arbejde, der var lavet i Liverpool, var en gennemgang af lossebommene. En del af grejet var blevet indrettet til at tage meget tunge løft. Vi havde blandt andet en sværvægtsbom, som vi kunne løfte tanks med. Der var mange Shermantanks med af den slags, der i vid udstrækning blev brugt i Normandiet. De blev løftet ned på specialbyggede fartøjer. Store sammenbyggede pontoner i sektioner, der igen kunne kobles sammen til en virkelig lang og bred platform, vi kunne sætte materiellet ned på. Det blev opmarcheret på et fuldstændigt plant dæk, lige til at køre i land på stranden, når det kom ind. Der var nogle store motorer, lig med gigantiske påhængsmotorer, som kunne vippes op, når de havde skubbet flåden ind til stranden. De kunne ikke løbe helt op på stranden, men alligevel så langt, at køretøjerne via en sliske og delvist gennem vandet, kunne komme i land. Det gik glat, fordi det hele var vældigt godt tilrettelagt og organiseret. Det var jo i hundredvis af lastfartøjer, som var koordinerede til at komme ind på bestemte tidspunkter med en last, mærket til brug for en bestemt enhed. Hvordan var det egentlig, at være med til hele den kæmpe manøvre? Jeg kan ikke sige andet, end at vi var imponerede over at være med til noget så storslået. Jeg har Framhald á næstu síðu
12 Síða 12 Nr juni 2005 aldrig nogen sinde set noget lignende. Der havde været en del landgange før, men aldrig noget i den udstrækning som her. Størrelsen var så fantastisk. Det var jo skibe, der koordineret sejlede fra mange steder på den engelske østkyst. Var nerverne ikke lidt på højkant i situationerne ovre ved kysten? Det kan jeg godt sige dig, at de var. Men det tog vi så rigeligt revance for, når vi kom tilbage til Southampton. Hvor mange gange sejlede I frem og tilbage? Det har nok været en gange over flere måneder. Men vi tog rigeligt revance,når vi kom til Southampton. Så slappede vi af i stor stil. Vi gav pokker i at laste, det foregik alligevel ved hjælp af fremmed arbejdskraft. Så vi tog os den frihed, at gå i land, så snart vi var inde, og tænkte ikke på skibet, før vi skulle sejle igen. Men stort set skete der ikke så meget med os ovre på stranden. Tyskerne havde vi jævnligt besøg af om natten, men aldrig nogle angreb på os. Var det bombefly? En enkelt gang smed de måske et eller andet, men ellers kom de over og kastede nogle blus ud og kunne antageligt tage nogle billeder. Jeg ved det ikke.vi lå jo i hundredvis af skibe til ankers. Men vi var aldrig ude for egentlige bombeangreb. Hvordan var stemningen blandt de soldater, i satte i land på invasionskysten? Stemningen var meget afventende og meget spændt. Alle soldater vidste jo, at de ville komme i kamp, når de kom ind på så tidligt et tidspunkt. Måske allerede på stranden, hvor de blev sat i land. Derfor var de meget afventende, spændte og tændte på det her. Det må så også siges, at man havde forudset situationen, så alle soldaterne var udstyret med beroligende piller, de kunne tage, hvad de vel også i vid udstrækning gjorde gavn af, når de blev sat i land. De blev dopet? De blev dopet på en eller anden måde. Ikke så meget at de var sat ud af spillet, men sådan så de var stort set ret ligeglade. I hvert fald i første omgang. Det gav sig i sær udslag i en uge, hvor vi var fastlåst i en situation, uden at vi kunne sætte tropper i land. Der var et uvejr under vejs, som gjorde, at vi var fuldstændigt afskåret fra at landsætte tropper og materiel.vi lå i de dage med et kontingent soldater på 400 mand, som var opsat på at komme i land, men ikke kunne komme i gang på grund af vejret. Det gjorde dem ekstra spændte, og for nogles vedkommende var det ved at slå klik. De har ikke haft meget plads at bevæge sig på i de dage? Nej,og det var de jo slet ikke indstillede på. De var indstillede på, at der pludseligt skulle ske en hel masse, men kunne nu ikke få afløb for aggressionerne, der var oparbejdede undervejs. De var fuldstændigt hjælpeløse, hvis de blev angrebet.og søstærke var de heller ikke, så søsyge var kolossalt udbredt blandt dem. Det var en elendig flok, vi til sidst fik sat i land. Jeg vil håbe, at de fik et par rolige dage inden, at det rigtigt kom til at gælde for dem. Jeg så forlis under vejs. Der blev sænket et libertyskib ved det sted, der hed Utah. Det var et amerikansk skib, som hed Morgan. Og så var der et stort troppetransportskib lige klods op ad os. Vi lå til ankers, beskæftiget med losning. Lige pludseligt væltede det her store skib om på siden, helt uden varsel. Det sank. Der gik ikke mere end et kvarter til tyve minutter, så var det fuldstændigt væk. Nu var det så heldigt, at de havde fået sat alle deres tropper i land, i hvert fald de fleste af dem, inden det skete.så jeg har ikke indtryk af, at der gik mange menneskeliv tabt. Men skibet ligger den dag i dag ved stranden. Det hedder Susan B.Anthony. Da vi nu lå så tæt på, blev vi kraftigt inddraget. Det første man greb til for at kamuflere det her var, at lægge røgslør ud i området. Vores skib var udstyret med et røganlæg, så vi blev straks befalet at lette anker og sejle rundt omkring vraget og de omliggende skibe for at udsende en masse røg, så alt blev indhyllet i en tæt tåge. Hvorfor først sende røg ud, når der var sænket et skib? Fordi man var bange for, at det kunne være et af flere angreb. I første omgang kunne man jo ikke vide, hvordan skibet var blevet sænket. Det kunne være en ubåd. Det kunne være nogle af de meget hurtigtgående tyske torpedobåde, som havde sneget sig ind.eller det kunne være en minesprængning. Amerikanerne kom straks farende fra alle verdenshjørner med deres motortorpedobåde, som var udstationeret rundt omkring i Kanalen. Men det kom aldrig til nogen skudveksling. Jeg går ud fra, at det var en minesprængning. Hvad var dine typiske arbejdsopgaver, når I sejlede? Helt ung som jeg var, var jeg alligevel bådsmand ombord. Det vil sige, at jeg var arbejdsleder for matroserne. Skibsarbejde foregik der praktisk taget ikke noget af mens vi sejlede. Det, det drejede sig om var, at komme frem og tilbage hurtigst muligt. Vi ryddede op efter det hold, der havde været der, inden det nye kom ombord. Der var meget med at feje op og smide affald ud. Når vi lå der inde var det eneste af betydning, at få lasten fra borde så hurtigt som muligt. Alle, lige fra yngste messedreng og op efter, var engagerede og havde et job med at få losset materiellet ned på de store pontoner. Der foregik noget i alle de timer, det var nødvendigt.alle mand var beskæftigede. Jeg vil tro, at vi lå mindst et par hundrede meter ude fra stranden. Det var et ret stort skib med en dybgang på fod, små 10 meter. Det stak vi nu ikke.vi var aldrig oppe på højeste dybgang, fordi vi var meget let lastede.vi kunne ikke løbe helt op, men dog et stykke ind. Det gik ganske glat. Ved stranden skete der os ikke noget.vi blev lidt generet af tyskerne, men det var ganske overfladisk. Der imod var vi altid på turene meget anspændte,fordi vi konstant kunne blive udsat for angreb fra de tyske motortorpedobåde. Tyskerne kaldte dem for E-både. De dukkede op som lyn fra en klar himmel. De løb meget hurtigt og kunne foretage meget overraskende angreb. Vi var altid godt bevogtede på vejen over, så det lykkedes dem aldrig, i det jeg var impliceret i, at score nogle hits. De fik ikke sænket nogle af de skibe, jeg var sammen med. Vi og andre skibe blev angrebet adskillige gange, men for vores ved- Framhald á síðu 15
13 Nr juni 2005 Síða 13 Soleiðis kunnu fiskimenn koma inn í ALS Sum kunnugt hevur FF gjørt alt, sum er í tess makt, at tryggja fiskimonnum skipað viðurskifti í ALS, tá skip liggja í longri tíð. Hetta hevur verið fullkomiliga til fánýtis, soleiðis sum vit væl og virðiliga hava greitt frá. Tí vilja vit mæla fiskimonnum til at nýta teir møguleikar, sum eru við verandi lóggávu, og er hetta í veruleikanum rætti- liga einfalt. Um reiðari sigur manning upp, kann hon koma inn í arbeiðsloysisskipanina aftaná í mesta lagi tveir mánaðir alt eftir uppsagnartíðini hjá viðkomandi. Hevur fiskimaður verið við skipinum 1-2 ár, er uppsagnartíðin 1 mánaður, og hevur hann verið við í meira enn tvey ár, er hon 2 mánaðir. Sigur fiskimaður sjálvur upp, kann hann koma inn í skipanina eftir 4 vikur. Afturat nevndu freistum er ein bíðitíð upp til 2 vikur alt eftir inntøkuni frammanundan uppsøgnini. Aftaná hesar freistir kunnu fiskimenn koma inn í ALS undir somu treytum sum onnur arbeiðsleys. Og tað skal undirstrikast, at tað er einki sum forðar fyri at fara aftur við sama skipi, tá tað er klárt at fara av stað aftur. Eisini er tann regla galdandi, at menn kunnu sigla í uppsagnartíðini. Er tað frammanundan lagt til rættis, nær eitt skip skal liggja m.a. vegna umvælingar, so kann manningin verða uppsøgd ella sjálv siga upp í so góðari tíð, at tað slepst beinleiðis inn í ALS. Tað skal eisini tilskilast, at slíkar uppsagnir mugu vera uttan fyrivarni, sum t.d. tilskilan av, at tær bert eru fyribils.tær skulu t.d. bert ljóða soleiðis: "Eg sigi hervið upp sum t.d. dekkari við "m/s ". Ella: "Tú verður hervið uppsagdur sum t.d. dekkari á m/s " Uppsøgnin skal dagfest ast. Kopi skal takast av henni, og umsókn við uppsøgn skal sendast ALS skjótast gjørligt. Er nakar spurningur annars, so eru fiskimenn vælkomnir at venda sær til Fiskimannafelagið ella okkurt av hinum manningarfeløgunum. Nýggj lættvekt gassfløska Nú er tíðin farin frá rustaðum og tungum gassfløskum. Spildurnýggja gassfløskan frá Primagaz er gjørd úr komposit og umframt, at tú sært gjøgnum fløskuna og harvið veit, hvussu nógv er eftir í henni, er hon eisini løtt at handfara. Nýggja fløskan hevur standard-ventil og passar soleiðis til allan vanligan gassútbúnað. Tað, at fløskan er so løtt, ger hana serstakliga væl egnaða til útferðir, bátin ella summarhúsið. Sveisingahandilin bjóðar somuleiðis eitt breitt úrval av gassútbúnaði, bæði til frítíð og til arbeiðsbrúk. Nýggja slagið av fløskum fæst í 2 støddum: 10 kg 243,75 5 kg 172,50 Sveisingahandilin hevur søluumboð á hesum plássum: Norðoyggjar Eysturoy Vágar Norðstreymoy Sandoy Suðuroy Sveisingahandilin selur gass og gassútbúnað til ídnað, heilsuverk og húsarhald. Mykinesgøta 8 FO-100 Tórshavn Tel
14 Síða 14 Nr juni 2005 Søgulig ferð við "Johannu" TG 326 til Íslands Í ár eru 60 ár síðani seinna heimskríggj endaði, og føroyingar góvust at sigla við fiski í krígstíð. Í hesum sambandi hava nakrir menn aftanfyri sluppina "Johannu" tikið stig til eina ferð á somu leiðum, sum vanligt var at sigla undir krígnum. Ferðin er gjørd fyri at minnast søguna, leiklutin hjá føroyingum undir krígnum og at heiðra teir sjómenn, sum sigldu vandasjógv bæði teir, sum komu undan við lívinum, familjurnar, sum lótu teir fara av stað og teir, sum fórust í hesi sigling. Borgmeistarin í Aberdeen vitjaði eisini umborð á "Johannu", meðan hon lá við bryggjuna. Í lugarinum á "Johannu". Fremst í lugarinum sæst borgmeistarin. Kristian Martin Petersen Fuglafirði Greinskrivarin teknaði seg sum ferðamann á hesi ferðini, tó bara yvir til Íslands, og verður her endurgivið eitt sindur av tí, vit upplivdu á túrinum yvir. Uttan at hava verið sjómaður havi eg eins og aðrir føroyingar tó hoyrt nógv um hesa vandasigling og havandi í huga,at báðir abbarnir hjá mær sigldu í krígsárunum og nógvir av teimum, eg havi kent eisini sigldu, so var ikki av vegnum hjá mær at royna hesa leiðina at síggja ein lítlan part av tí landi og sigling,teir undanfarnu gjørdu fyri land og fólk okkara. Á ferðini vóru 15 mans. 6 av teimum eru vágbingar, sum manna sluppina. Ein av monnunum er 85 ára gamli Sigurd Joensen úr Oyndarfirði, sum sigldi við fiski øll krígsárini. Ein annar eldri maður er skjótt 75 ára gamli Sigmund Hentze av Sandi, sum stóran part av sjólívinum var við og átti í Poll, sum hoyrdi heima á Sandi.Meistarin er úr Vági og hjálparmaður hansara úr Klaksvík. Kokkurin er politisturin úr Gøtu, og restin av manningini eru ferðafólk, sum hvør á sín hátt hevur havt áhuga í hesi ferðini. Á ferðini vóru eisini 2 íslendingar, sum tóku myndir og film av øllum túrinum yvir, men teir fóru ikki við til Aberdeen. Eftir ætlan skuldu teir tó vera í Vági, tá ið "Johanna" kemur hagar, tá ið hesin túrurin endar. Ætlanin hjá íslendingunum er at selja filmin til áhugaðar keyparar. Hósdagur, 2. juni Ferðin var løgd soleiðis til rættis, at siglast skuldi av Vági 2. juni stutt fyri midnátt.vit seks norðoyingarnir komu suður við Smyrli seint á kvøldi og skuldu beint umborð á sluppina í Vági. Fráferðin var nakað seinkað, tí fyrr um kvøldið var hol komið á útstoytsrørið í maskinrúminum og arbeiddu maskinmenninir við umvælingini. Siglt var kl fríggjanáttina. Tá høvdu allir reitt sær upp í koyggjuni. Teir yngru rættu teimum eldru eina hond við dýnunum. Ta einu løtuna vóru vit 4 mans um eina dýnu. Tó endaði hon á dúrkinum og vit stóðu eftir við betrekkinum, ein maður á hvørjum horni og hugdu upp á hvønn annan. Men allir fingu stúva sær koddan í koyggjuni, settu knæið móti skipssíðuni og spentu ryggin móti koyggjulúkuna. So var at liggja sum best, tí hann var eystan í ættini og trongt í fjarðarmunnanum. Ferðin út av Vágsfirði tók 1½ tíma. Síðani settu við mesanin og løgdu norðuryvir og fóru vesturum. Hildið var fram við Vágalandinum og so norður í Havið.Tað merktist, at skipið var komið út í rúman sjógv. vardu samdøgrið út og væl tað. Seint seinnapartin makaði hann vindin, men um kvøldið var aftur frískur vindur. Vit høvdu góðan byr aftan tvørs og væntaði skiparin, at vit komu á Norðfjørðin kl leygarkvøldið. Leygardagur, 4. juni Gott var at sigla um náttina, og tá ið menn komu fram hendan morgunin var slætt í sjónum og sólskin, men bítandi kalt. Nýggjar og gamlar søgur blivu sagdar á lúkuni, og gott lag var um alt skipið. Kokkurin limaði nøkur stykki av einum feskum krovi og fekk allar at gleða seg til døgverðan. Sýnið var gott hendan dagin, og tá ið íslendska lambstjógvið var etið aftur við eplum og góðari sós var lag á manni at sita á dekkinum og hvíla seg í góðveðrinum. Eftir døgverða var land í eygsjón, Eysturlandið. Vit sóu kavaklæddar tindar koma úr sjónum langt burturi. Nú vóru fleiri, sum kendu tindarnar og firðirnar ímillum teir. Vit sóu Breiðdalsvík, Fáskrúðsfjørðin, lítlu oynna Skrúður, Reyðarfjørðin, Seley, Eskifjørðin, Gerpir, sum er eystasti landoddi Íslands og komu um seks tíðina um kvøldið norður móti Barðsnesi ella Horninum, sum er ytsta punkt á syðra armi á Norðfjørðinum.Tá ið vit sigldu inn á Norðfjørðin sóu vit Dalatanga norðanfyri, sum eisini er ein veðurstøð. Her eru kendar leiðir og m.a. Sigmund Hentze av Sandi segði, at teir plagdu at fiska á Glettinganesgrunni norðanfyri her, og tað hendi seg meira enn so,at teir um kvøldarnar fóru við Polli inn á firðirnar at keypa mjólk o.a. frá ein- "Jóhanna". Fríggjadagur, 3. juni Frískur vindur av eystri og landnyrðingi var alla náttina og fríggjadagin við. Fríggjamorgunin sóust oyggjarnar framvegis, hann var eystligur í ættini og tað rak uppí norðanfyri. Klyvarin og fokkan blivu sligin undir og fekk hetta skipið at vera róligari í sjónum, tó at skipið rullaði nóg mikið allan fríggjadagin. Á døgverðamáli hevði kokkurin fingið kókað nøkur epli og hitað okkum knettir. Kokkurin lovaði, at so leingi knetti lupu av fekst onki annað til matna. Knettini Á ferðini vóru: 1. Hans J. Joensen, skipari, Vágur, Bjarni Brattaberg, stýrimaður, Vágur, Jógvan Krosslág, 2. stýrimaður, Vágur, Heri Simonsen, Nes, Vágur, meistari, Petur J. Højsted, 2. meistari, Klaksvík, Steintór Jacobsen, kokkur, Gøtu, Sigmund Hentze, Sandur, Sigurd Joensen, Oyndarfjørður, Jógvan Hentze, Gøtu, Jósvein Djurhuus, Vágur, Johan Toftum, Vágur, Knút Nolsø, Tvøroyri, Kristian Martin Petersen, Fuglafjørður, Hálvdan Theodorsson, Ísland, Fríðrikur Erlingsson, Ísland, 1962
15 Nr juni 2005 Síða 15 Nakrir av manningini á "Johannu". F.v.: Sigmund, Sofus og Sigurd á kajuni í Aberdeen.Vit náddu ikki at fáa navnið á fjórða manninum áðrenn blaðið fór til prentingar. um bónda, sum altíð var so sjelablíður við føroyingarnar. Eisini fiskaðu teir í Seyðisfjarðardjúpi, á Hornfláki, Gerpisgrunni, Skrúðsgrunni og mongum øðrum støðum, sum føroyingar kenna. Sigurd Joensen úr Oyndarfirði mintist á gamlar dagar, tá ið hann var smyrjari, og teir keyptu fisk á Norðfjørðinum. Sigurd kendi eisini bæði firðir og tangar her um leiðir. Hugfarsligt var at sigla, hyggjandi inn á land og hugsa um tær løtur, sum nú bara eru minnir hjá gomlum monnum. Skiparin gjørdi av, at vit skuldu leggja okkum á Mjóafjørðin, sum er fyrsti fjørður norðanfyri Norðfjørðin (Seyðisfjørður er beint norðanfyri Mjóafjørðin) at bíða eftir næsta degi, tí móttøka skuldi vera sunnumorgunin kl. 9, og var tá væntandi, at smábátafylgi fór at koma ímóti okkum. Fokkan og klyvarin blivu tikin niður og skipið varð lagt stilt í fjarðarmunnanum at bíða. Men á hesum firðinum var onki samband við fartelefonina, sum nýggja tíðin krevur,og var tí farið suður um aftur og inn á Norðfjarðarmunnan at bíða har var eisini gott samband við telefonina, so ringjast kundi og avtalur gerast um næsta dagin. Nú var nærum stilt umborð, maskinan í tómgongd og frammi í lugarinum trivu íslendingarnir og føroyingarnir í kendar, gamlar íslendskar vísur. Orð sum brøðratjóð og gamlir frændir vóru á lofti og onki var óført, tá ið sambandið millum Ísland og Føroyar umráddi. Hendan náttin gjørdist avbera friðarlig. Ein frálíkur svøvnur fyri allar, sum ikki vóru á vakt. Skipið livdi so passaliga róligt í sjónum og skjótt vóru allar lúkurnar drignar fyri. Teir, sum seinast komu í tyngd, hoyrdu søtan tónleik frá skvatlinum uttanborða og rítingini innanborða. Alt kom í harmoni og ikki vardi leingi fyrr enn øll ljóð hvurvu og náttin gekk, uttan at nakar visti av. Sunnudagur, 5. juni Tíðliga var gjørt klárt at sigla inn. Fokkan og klyvarin vóru aftur sett, og maskinan bar okkum inneftir. Skjótt sóust smábátar nærkast okkum innanífrá. Eitt føroyskt 4-mannafar, bygt í Kaldbak, og eitt seks-mannafar komu stimandi úteftir. Fleiri íslendskir útróðrar- og stuttleikabátar komu aftaná. Í alt eini bátar fylgdu okkum inn eftir Norðfjørðinum og inn at bryggjuni í Neskaupstaði, sum í dag hevur eini 1500 íbúgvar. Á bryggjuni var væl av fólki komið saman, tá ið vit um 9-tíðina løgdu at gomlu træbrúnni. Borgarstjórin heilsaði upp á manningina og beyð skipara við manning til ein góðan døgverða eftir gudstænastuna, sum skuldi vera kl Áðrenn fari var í kirkju buðu Norðfirðingar okkum øllum at koma niðan í svimjihylin at fáa heita brúsu at fara undir.nú var lag á manni, tí umstøðurnar umborð vóru ikki tær bestu undir túrinum, og als ikki tann seinasta teinin, tá ið greitt var, at vatnið var gingið undan. Nývaskað fór manningin í kirkju. 5. juni var sjómannadagur í Íslandi, og var nógv gjørt burturúr, bæði í býnum og í kirkjuni. Eitt íslendskt kór sang í kirkjuni, skiparin á "Johannu" fekk eina heilsan til skipið við eini rammu, har á skriftin er ein íslendsk sjómansbøn. Skiparin takkaði fyri og føroyska manningin stóð uppi har frammi við altarið og sang føroyska sálmin "Slættasti sjógvur og brattastu bylgjur". Eftir gudstænastuna var góður døgverði á hotellinum í býnum, har borgarstjórin við kommununi var vertur. Høvi var at bera fram heilsanir, og nýtti skiparin á "Johannu" her høvi at bera eina heilsu til íslendsku vertirnar og alla íslendsku bróðurtjóðina. Skiparin handaði eina bókagávu til borgarstjóran og onnur umboð fyri býin. Borgarstjórin handaði síðani eina vakra gávu úr prýddum gróti sum eina heilsu til "Johannu" og føroyingarnar allar, sum sigldu vandasjógv við íslendskum fiski. Á steinunum var áskrift við heilsu og farleiðin úr Vági til Norðfjarðar og síðani til Aberdeen var høgd í grótið. Skiparin takkaði hjartaliga fyri gávuna. Beint eftir døgverðan var farin omanaftur á bryggjuna, har Sjómannadagurin var hildin. Sjómannadagurin er einaferð um árið í Íslandi, og tá koma øll íslendsku skipini inn at liggja um vikuskiftið. Dagarnir eru sannir hátíðsdagar á landi, og vanligt er at gera ymiskt burturúr degnum í ymisku býunum. Hendan dagin nýta eisini fleiri høvi at heiðra gamlar sjómenn fyri teirra starv á sjónum, og fekk føroyski ferðavinur okkara, Sigurd Joensen úr Oyndarfirði, eitt heiðursmerki fyri sítt verk á sjónum í vandasigling. Ein gamal skipari úr býnum fekk eisini eitt heiðursmerki fyri sítt starv og at enda fekk skiparin á Jóhannu, Hans Jacob Joensen, handað eitt vakurt steyp við áskrift um serstaka tøkk fyri gott samstarv landanna millum og fyri tann leiklutin, sum "Johanna" hevur havt í samskiftinum millum londini bæði. Av sonnum ein stórur dagur fyri skiparan, "Johannu" og manning hennara. Á bryggjuni sýndi bjargingarfelagið eisini, hvussu fólk kunnu stjórast millum skip og land. 2 trossar vóru spentir millum pierin á gomlu træbrúnni og inn á land. Síðani dystaðust 2 lið um, hvør skjótast var at stjóra fólk ímillum. Eisini kvinnurnar royndi seg og komu niður í ísakalda sjógvin. Tað góða handalagið gjørdi, at tað tók ikki meira enn eitt eygablikk at fáa fólk ímillum pierin og landið, hóast frástøðan mundi vera einar 40 metrar. Eisini var kappróður á fjørðinum millum nakrar skipsmanningar. Sjómannadagurin er ein hendingaríkur dagur, at líkna við eina góða bygdastevnu her heima hjá okkum. Um kvøldið var aftur veitsla fyri manningini á "Johannu". Tá var greinskrivarin farin til Reykjavíkar,tí heimferðin til Føroya skuldi vera við flogfari longu á middegi dagin eftir. Ein frálíkur túrur við "Johannu" til Íslands var at enda komin og takki eg skipara og ferðafeløgum fyri avbera góðar dagar umborð og ynski eg "Johannu" við manning Guds signing yvir á framhaldandi túrinum. Á uppboðssølu. Sofus, Sigurd og Knút. Framhald á næstu síðu
16 Síða 16 Nr juni 2005 Rimmar tiltak við "Johannu" Vit fara fyrst av øllum at takka vágbingum fyri tað megnarstig, sum teir tóku við at senda "Johannu" ta gomlu rutuna til Íslands og Aberdeen, har føroyskir fiskimenn settu lívið í vága undir krígnum. Hetta er eitt tað frægasta tiltak, sum er gjørt fyri at minnast og heiðra føroyskar fiskimenn.tað skal sigast, at tað er løgið, at 60 áradagurin fyri bardagalok skuldi fara afturum uttan, at hetta yvirhøvur varð nevnt í Føroyum. Men hesum hava teir á "Johannu" bjargað okkum burtur úr. Vit eru eisini fegin um, at fiskimannafelagið fekk høvi til at spæla ein leiklut í hesum tiltaki. Vit høvdu tveir mans við á ferðini. Annar var Sigmundur Hentze av Sandi, sum er stjórnarlimur í FF, og hin var Sigurd Joensen úr Oyndarfirði, sum sigldi øll krígsárini, og sum hevur roynt hesa rutu mangar ferðir. Hann varð eisini heiðraður í Íslandi vegna teir føroysku fiskimenninar. Báðir láta teir ótrúliga væl at ferðina, sum hevur verið heilt ógloymandi. Vit hava longu havt nógv tilfar um krígssiglingina, og vit fara at hava meira tilfar seinni í ár. M.a. hava vit eina samrøðu við tann 88 ára gamla Sverra Rasmussen, sum eisini sigldi undir krígnum, og fekk mangan skarpan gang. Í hesum umfari prenta vit røðuna sum Óli Holm helt, tá "Johanna" kom aftur á Vág. Her lýsir hann part av hesi søgu. Nógv fólk var samankomið at bjóða "Johonnu" vælkomnum heim frá søugliga túrinum Røðan Óli Holm flutti fram, tá "Johanna" kom á Vág 16. juni 2005 Góða Johannumanning Góðu áhoyrarar! Lat meg fyrst ynskja Jóhannu og manningini hjartaliga væl afturkomnum av drúgvu ferð tykkara aftur í søgunnar hav. Lat meg so eisini siga,at eg eri sera fegin um og rørdur av at fáa møguleikan at bera fram fyri tykkum nøkur fá orð í sambandi við heimkomuna av Odysseusferð tykkara um Norðuratlantshøv. Sum føroyingar vita vit, at tað er og hevur altíð verið vandamikið at skula hava hjallin á sjónum, og at tað gjøgnum tíðirnar hava verið mong sorgarboðini, ið boðaðu frá monnum og skipum, ið ongantíð spurdust aftur. Men undir seinna heimsbardaga var vandin nógv størri. Hann lúrdi allastaðni Í erva bumbuflogførini, undir og í vatnskorpuni minurnar og í myrku havdýpunum lúrdu kavbátarnir, hesir havsins úlvar,ið miskunnarleysir og uttan orð ella boð framdu sínar ógerðir. Hesi 5 bardagaárini hava verið tey daprastu í søgu okkara, hvat mannskaði og skipamissur viðvíkur. 24 skip fórust og 124 mans sjólótust.eitt ómetaliga stórt tal fyri eina so lítla tjóð sum okkara. Hesi ár vóru lagnuár, har føroyingar allir vóru fyri svárum missum. "Johanna" var eitt av skipunum "Johanna" var eitt av nógvu føroysku skipunum, ið Umboðini fyri fiskimannafelagið, Sigurd Joensen t.v. og Sigmund Hentze fylgja skiparanum at leggja krans í Vági. sigldu vandasjógv undir krígnum. Í vóru Pedan hjá Bergittu og Niklas í Garðinum skiparar. Árini frá 1942 til kríggið endaði í mai 1945 var Jakku í Líð skipari. Jakki í Líð var abbi Hans í Líðini, skipari á "Johannu" á hesi søguligi ferðini. "Johanna" og manning hennara sluppu tíbetur óskalað gjøgnum krígsárini. Men mangan var vandi á ferð. Edmund Petersen, Edmund hjá Jákup Peturi, sigur frá í Johannubókini, at ein túrin í 1942 var um reppið, at teir rendu á eina minu, sum kom upp beint við stevnið, men tíbetur fór hon aftur við borðinum uttan at bera við. Edmund greiðir eisini frá um týskan flúgvara, ið tyktist ætla at leypa á, men vendi frá aftur og hvarv. Ikki vóru tað allir, ið vóru so hepnir. "Aldan" fór Tað setir kanska ferð tykkara við "Johannu" nú 60 ár eftir bardagalok í greiðari perspektiv, um vit líta 65 ár aftur í tíð til tann 25. juli 1940, tá Vágssluppin Aldan við 6 monnum stevndi út av Vágsfirði á veg til Skotlands fyri ongantíð at bera boð aftur í bý, og gjørdust sostatt fyrsta skip okkra, ið fórst av krígsávum. So hættislig gjørdust siglingin í 1941, tá ringast var statt, at frændir okkra fyri vestan gjørdu av at steðga allari sigling til Bretlands, meðan løgtingið ikki vildi seta bann móti sigling, tí torført var at yvirskoða avleiðingarnar, sum slíkt bann kundi fáa fyri land og fólk, og lat tí upp til vinnulívið sjálvt at taka avgerð, um siglast skuldi ella ikki. Og sum øllum kunnugt valdu føringar at sigla, tí teir mettu tað vera neyðugt, og var vandin mangan ræðandi, so var vinningurin eisini stórur, tá ferðirnar eydnaðust ferðir við tonsum Frá sigldu føroysk skip 2354 ferðir til Bretlands við tilsamans tonsum av fiski til eitt virði uppá 198 miljónir. Ferð tykkara í kjalarvørri teirra, ið sigldu vandasjógv fyri árum síðani, hevur havt til endamáls bæði at varpa ljós úti sum heima á leiklut føroyinga undir seinna heimsbardaga og eisini á henda sermerkta og virðiliga hátt at minnast teir føroyingar, ið lótu lív í krígsárunum. Og móttøkan, tit hava fingið bæði í Íslandi og Skotlandi, fløvar og sigur okkum nakað um tann stóra týdning, henda sigling hevði fyri grannar og frændar okkara fyri vestan eins og fyri sunnan. Veruliga var tað soleiðis, at tá ringast stóð til og bardagin leikaði harðast á, fluttu føringar fimtingin av øllum fiski, sum etin var í Bretlandi. Hetta vóru bretar sera takksamir fyri, og gott er í dag at vita sær, at hesi avreksverk hjá sjófólki okkara liva í minni teirra enn tann dag í dag. Eg fari at enda at takka øllum tykkum, sum við hesi ferð yvir høv hava gjørt tað møguligt at ganga aftur á søguslóðina og heiðra teir sjómenn, ið sigldu vandasjógv bæði teir, sum komu undan við lívinum, familjurnar, ið lótu teir fara avstað og teir, sum fórust í hesi sigling.
17 Nr juni 2005 Síða 17 kommende blev det afværget. Det skyldes blandt andet, at eskortefartøjerne også var udstyret med røganlæg. De kunne lægge røgslør ud, som vi kunne gemme os i. Yderligere havde vi fra første dag en stor spærreballon, som vi sendte til vejrs fra agterskibet. På den måde var vi noget beskyttede mod flyangreb. Flyene kunne ikke dykke ned mod os uden at løbe ind i ballonen og de wirer, der var fastgjort til den. Sådan en havde vi hængende hele tiden. Vi havde nogle gamle englændere med til at passe ballonerne. De var fra det,der svarer til hjemmeværnet. Så var der også hele tiden risikoen for at minesprænge under vejs.til at begynde med havde man minestrøget nogle meget snævre sejlruter, som vi skulle følge slavisk. Der var altid en voldsom nordog sydgående strøm i Kanalen, som bevirkede, at Danskir sjómenn lossa her norska farmaskipið "Lysager" uttanfyri Normandíið undir invasiónini. Í hesum partinum av krígnum doyðu 80 donsk sjófólk. det kunne være svært at holde sig inden for de afmærkede områder. Så var der stor risiko for, at løbe på en mine. Så det var med en vis anspændthed, at vi sejlede over. Vi blev ved til hen i august måned, før vi blev frigjort. Da var kampene rykket langt ind i Frankrig og Belgien og man var begyndt at bruge nogle af de franske havne til landsætning af materiel og tropper. Sejladsen på strandene holdt efterhånden op. Men vi var aldrig beskæftigede andre steder end ved strandene Omaha Beach og Utah Beach. De engelske landgangssteder kom vi aldrig på. De lå noget nordligere end de to amerikanske. Især i den første tid var der en kolossal lufttrafik af allierede fly. De fløj ind over området og smed deres bombelaster lige bag klitrækken. Der var ustandseligt overflyvninger af hundredvis af bombefly i store formationer. Desuden smed de et utal af sølvpapirstrimler. Det regnede ned med strimler over det hele. De kunne forstyrre fjendens radar og hjælpe dem til at slippe usete ind i området. Vi var nogle gange alarmerede om natten. Det gjorde, at vi nogle gange skød med vores kanoner. De amerikanske skibe var godt bevæbnede. Henne agter havde vi en kanonplatform med en 4,5 tommer kanon. Ganske vidst af en gammeldags type, hvor man skulle stoppe granater og sække med eksplosiver ind i den ene ende. Den kunne levere et ordentligt brag, mest beregnet til at skyde efter undervandsbåde med. Men så havde vi en mere moderne kanon henne i forskibet med 3,5 tommer ammunition. Den var egnet til blandt andet fly, for den kunne hæves helt op i 85 grader. Det tyske flyvevåben var så godt som ødelagt på det tidspunkt. Selv om de havde nogle maskiner tilbage, så havde de ingen forsyninger, intet brændstof, og kunne stort set ikke flyve med dem. De kom aldrig over os i stort tal, og det var godt for os. Som vi lå der, koncentrerede i en stor flok med flere hundrede skibe, kunne de virkeligt have fået fangst, hvis de havde haft muligheden. De har jo nok brugt meget af det materiel, som de havde på det tidspunkt, på østfronten. Ja, det gjorde de. Desuden havde de allierede, før landgangen, ødelagt transportvejene i Frankrig og Nordtyskland. De var blevet bombet så kraftigt, at nye forsyninger ikke kunne komme frem.tyskerne havde givet vis heller ikke mange forsyninger. De havde jo mistet en stor del af deres olieforsyningsområder. De var væk, og det kneb med brændstof. Nógvir danskir sjómenn strandaðu í USA undir krígnum. Henrik Kauffmann, sum var danskur sendiharri, í USA bjóðaði teimum einaferð til ein døgurða, og sum tað sæst er her ein heilur hópur. Tað kundi verið áhugavert, um onkur føroyingur er á myndini. Um so er, vilja vit fegin frætta. Kauffmann er nr. 3 á myndini. Hann gjørdi uppá nakkan á donsku stjórnini avtalu við USA, um at teir skuldu yvirtaka verjuna av Grønlandi fyri at forða týskarum. Fyri hetta varð hann ákærdur fyri landasvik í Danmark undir krígnum, men aftaná gjørdist hann hetja og eisini ráðharri.
18 Síða 18 Nr juni 2005 Krigssejler: Antoinette Meldgaard blev afskåret fra Danmark i så stak hun til søs som stewardesse under britisk flag Der var cirka 6300 danske søfolk uden for Danmark 9. april De allerfleste af dem valgte at sejle for de allierede, og 2314 af de danske krigssejlere nåede ikke hjem til deres kære efter befrielsen. De mistede livet på havet. Blandt de overlevende krigssejlere er den 83-årige Antoinette Meldgaard, som i de seneste mange år har boet i Århus. Hun var i anledning af 60 års jubilæet for Danmarks befrielse udset til at lægge en mindekrans for de faldne søfolk ved mindeankeret i Nyhavn, København. Vi mødte Antoinette Meldgaard og i dagens anledning har hun frem fra skufferne samlet en del skrifter, breve og notater om de fem og et halvt år, hun som ung kvinde var afskåret fra sin familie hjemme i Danmark. Strandede på Island Anette, som hun kaldes i daglig tale, var i 1939 kommet til Reykjavik på Island som husholdningselev på et dansk mejeri. Opholdet skulle kun vare et års tid med hjemrejsen betalt. Men hun strandede, da Danmark blev besat, og i 1942 trådte hun i allieret tjeneste som stewardesse på det norske passagerskib Lyra af Bergen, der armeret og under engelsk flag sejlede i konvoj i pendulfart mellem Reykjavik og engelske havne med bl.a. britiske soldater og officerer. Vi var syv skandinaviske stewardesser ombord. Vi vidste ikke, hvor farligt det i grunden var. En dag, da vi var kommet i havn, spurgte et af besætningsmedlemmerne mig: Vidste du, at vi havde lasten fuld af ammunition? Det anede jeg ikke. Vi var som regel 11 skibe i hver konvoj-sejlads. En morgen fik vi at vide, at vi i nattens løb havde mistet et skib foran i konvojen. Men vores skib måtte ikke standse for at tage de overlevende op. Det måtte kun det sidste skib i konvojen. Det var et frygteligt uvejr, så jeg tror ikke, de fik reddet nogen. Det gav en knugende stemning ombord. Vi spiste næsten ikke de følgende dage. Lammet af skræk Anette Meldgaard har en anden episode i helt klar erindring: En dag, da jeg stod på det øverste dæk, kom der pludselig et fly med hagekors på siden lige hen over skibet i meget lav Antoinette, tá hon var ung. FF-blaðið hitti Antoinettu í Newcastle - hon er nú 83 ára gomul. højde. Jeg kunne se piloten stirre på mig gennem sine flybriller, og jeg var lammet af skræk.men han fløj videre uden at åbne ild. Jeg kunne simpelthen ikke røre mig i nogen tid. Nedenunder mødte jeg stewarden, som spurgte om jeg havde set et spøgelse. Så kridhvid jeg var i ansigtet. Nu i dag kan jeg kun sige, hvor lykkelig og taknemmelig jeg er over at være i live. Jeg vil aldrig glemme den venlighed, vi danske søfolk mødte i England og især i Newcastle, hvor mange af os danske mødtes, når vi var i havn, siger Antoinette Meldgaard. Hvad fik dig som en ung kvinde på 20 år at stikke til søs som krigssejler? Jeg havde en veninde fra mejeriet ved Reykjavik, som sejlede rundt om Island. Hun opfordrede mig til at tage ud at sejle. Vi gik jo alle sammen og tænkte: Hvad kan vi gøre? Så det var naturligt at gå i allieret tjeneste.vi følte,at vi var en del af det store spil. Jeg har aldrig fortrudt. Det var en spændende tid, og at rejse fra det ene land til det andet var med til at give et perspektiv i tilværelsen. Sang for soldaterne Jeg havde en habil sangstemme, og en dag begyndte jeg at synge nogle Vera Lynn-sange på kajen i Newcastle, fortæller Anette Meldgaard videre. I løbet af et øjeblik stimlede en stor gruppe britiske soldater sammen omkring mig. Det er sådanne minder, der er værd at samle på. Hvordan var det at være en lille håndfuld unge kvinder ombord på et skib med 130 mandlige besætninsmedlemmerer og soldater? Det var en god stemning på skibet.vi led ikke overlast på nogen måde. Og vi havde en ualmindelig flink mandlig steward som vores nærmeste overordnede. 2. kokken var ganske vist lidt nærgående. Han prøvede at charmere os stewardesser. Jeg interesserede mig ikke for ham, og det lod til at irritere ham. Det gjorde ham ondskabsfuld, og han kom med dumsmarte bemærkninger om, at jeg måske troede, at jeg var The Queen of Denmark og lignende bemærkninger. Men bortset fra ham var det godt at være ombord. Hjemkomsten Stort var savnet af familien hjemme i Fredericia naturligvis for den unge krigssejler i Nordatlanten. Men så kom freden i maj Antoinette Meldgaard begyndte at sende pakker hjem til sine forældre og sin bror. I det første brev efter befrielsen skrev hun blandt andet: Vi har fået at vide fra England, at I mangler alting efter den tyske besættelse. Den første pakke får I med skibet Lagerfoss. Den indeholder cykeldæk til farmand og tobak, ris, sukker, kaffe, chokolade, lædersko til jer alle tre og et hvidt frottélagen til jeres seng. Bare I nu ikke skal betale told af pakken, og at I får den i god behold. Da Anette havde sendt nogle pakker, kom der en dag et telegram fra forældrene: Send ikke flere pakker vi venter kun dig. Jeg tog hyre som messedreng på to danske skibe, først fra Island til Edinburgh og derfra til Danmark. Aldrig er tiden gået så langsomt, som denne tur! Men endelig var vi så tæt på, at jeg kunne se min far og min bror stå inde på kajen i Svendborg.Tænk at møde dem igen efter fem og et halvt år. Det var næsten ikke til at bære tårerne trillede ned af kinderne. Vi havde jo kun måttet sende 25 ord af gangen via Røde Kors uden nogen form for sted-betegnelse, egennavne, vejrsituationer eller lignende. Det var så tomt. Hjemme i Fredericia ventede mor utålmodigt på, at jeg skulle indfinde mig.hele vores vej var dekoreret med flag, og i entreen var der store plakater med ordrene Velkommen hjem Nette og Øst vest hjemme bedst. Hvor var det vidunderligt at komme hjem igen til familien, naboerne, skolekammeraterne, vennerne og alt det, vi havde talt om. Hvor let kunne det ikke været gået galt, men jeg vidste også, at mine forældre hver dag bad om, at jeg ville komme uskadt hjem til dem. De fleste af mine venner fra dengang er døde, men jeg vil altid mindes de gæve, danske og norske sømænd som noget ganske særligt. Æret være alle de søfolk, der ikke nåede hjem, siger Antoinette Meldgaard. Einasti kvinnuligi krígssiglari, sum er eftir Vit hittu eisini Antoinettu í Newcastle. Hon var 83 ár, men kundi saktans eftir útsjónd verið 20 ár yngri. Og hon er so tann einasta kvinnan, sum er eftir á lívi av teimum, sum sigldu undir krígnum. Hon var ikki bert í vanda á sjónum. Einaferð fekk hon staðfest diftiritis, sum ofta er ein deyðilig sjúka. Men hon varð send út í sveitina á ein bóndagarð og kom fyri seg aftur. Aftaná kríggið giftist Antoinetta og fekk ein son, sum nú er í 50-unum. Lyra.
19 Nr juni 2005 Síða 19 Okkara meting av føroysku fjølmiðlunum váttað av teirra egnu Tey flestu,sum hava minsta innlit í okkara fjølmiðlar, ásanna, at hesir ikki á nakran hátt hava ein óheftan tíðindaflutning. Hetta verður eisini stundum ásannað av fjølmiðlunum sjálvum, men bert tá tað snýr seg um hinar! Vit hava havt hópin av greinum her í blaðnum, har vit hava prógvað støðið á fjølmiðlunum, tá tað snýr seg um politiskan tíðindaflutning. Felags fyri teir allar er, at teir eftir egnum tykki eru fullkomiliga ófeilbarligir.teir eru tíðindini, og Gud náði tann, sum torir at ivast í hesum. Tað er ikki enn komið fyri, at ein fjølmiðlamaður hevur viðgingið,at hann hevur mistikið seg! Tað er bert nakað, sum onnur gera. Hetta ger eisini tað, at so fáa finnast at tíðindatænastuni. Ein hoyrir ofta tað sjónarmiði, at politikarar t.d. tora ikki at koma til ilnar við pressuna. Tí teirra yvirlivilsi er jú treytað av, at veljararnir fáa kunnleika til teirra sjónarmið. Sanniliga: Sannleikin er illa lýddur Eg hevði í seinasta blaði tvær dokumenteraðar greinir, sum enn eina ferð prógva støðið á fjølmiðlunum. Higartil hava fjølmiðlafólk evnað fullkomiliga at tiga í hel slík sjónarmið. Ein hevur enntá ivast í um tær vórðu lisnar. Men nú vita vit, at tær verða lisnar. Hetta vísir tann reaktión, sum er komin, og sum svarar fullkomiliga til vanligu reaktiónina hjá tí, sum følir seg raktan! Tað, sum m.a. varð ført fram í seinasta blaði, var, at eg og aðrir journalistar í hesum ávísa førinum verða lýstir at vera ein hóttan móti talufrælsinum í Føroyum í sambandi við NA-ráðstevnuna í Danmark í fjør. Hesi sjónarmið verða enntá útbýtt sum frálærutilfar í skúlanum. Tann, sum kennir málið, kann lættliga staðfesta, at umrødda lýsing er soleiðis skorin til, at hon bert tekur júst tað burtur úr málinum, sum svarar til hesa lýsing og er ein grov manipulatión fyri at siga tað milt. Málið í síni heild gevur eina heilt aðra mynd, sum er munandi meira fjøltáttað. Hetta varð sera væl lýst við TV2 málinum, sum ikki verður mett at hava áhuga hjá hesum ella fyri so vítt øðrum journalistum heldur. Hetta mál samsvarar nevniliga ikki við ta mynd, sum almenningurin skal fáast at trúgva. Tað,at víst verður á veruleikan í hesum málinum eins og í tíðindaflutningin um Stoltenberg í 2002, verður m.a. skýrt at vera hunddálking, politisk happing, misteinkiliggering og lygn, hóast einki er afturvíst av tí, sum er ført fram.tað kann heldur ikki afturvísast. Stutt sagt, so er ein fullkomin váttan fingin, at vit hava rætt, og hana hava vit fingið frá journalisti sjálvum. Tað skal ikki komast nærri inn á hetta á hesum sinni. Hava sannleiki og ósannindi ongan týdning longur Eg skal bert endurtaka, at eg havi fult forstáilsi fyri, at onnur hava aðra hugsan enn eg um t.d. fiski- og sjómannaskattin. Men tað minsta kravið má vera, at hesi halda seg til sannleikan, tá tey royna at fremja síni sjónarmið. Og tað er júst sannleikan, sum eg havi fingið fram í umrødda máli. Og at nakar skal eymka seg um tað, sigur eisini hvørjum kreftum ein er upp ímóti. Alment skal sigast, at tað er gingið ótrúliga nógv niður á bakka við tíðindaflutningi, síðan vit fingu verandi stýrisskipanarlóg. Útvarps- og sjónvarpsnevndirnar vórðu avtiknar og harvið teir myndugleikar, sum kundu gera bart. Í dag gera journalistar júst, sum tað passar teimum. Eingin torir at klaga, og royndir vísa eisini, at tí fæst einki burtur úr heldur. Vit hava fyrr víst á, hvussu vit blivu verri fyri í útvarpinum eftir enntá at hava fingið viðhald frá umboðsmanninum! Úrslitið kann bert gerast tann einsrættan, sum vit eisini hava! ój. Endurskoðanin av lógini um vinnuligan fiskiskap byrjað Tað hevur leingi verið viðurkent, at lógin um vinnuligan fiskiskap treingir til at verða endurskoðað frá botni av. Lógin er so torskild aftaná fleiri hundrað broytingar seinastu 10 árini, at eingin skilir hana,og so er spurningurin eisini, um grundleggjandi broytingar eisini eiga at verða gjørdar. Bjørn Kalsø hevur sett sær fyri, at nú skal skil fáast á hesum. Hann hevur nú sett ein bólk, sum fær til uppgávu at koma við uppskoti um eina nýggja lóg, sum tað ber til at umsita. Ætlandi skal arbeiðið vera liðugt á ólavsøku komandi ár. Í bólkinum eru hesir limur: Sóljá í Ólavstovu, formaður í bólkinum, Alfred Petersen, advokatur, Frits Thomsen, sjómansskúlalærari,andrass Kristiansen, deildarstjóri í fiskimálaráðnum, Jákup Andreassen, stjóri á fiskivinnuskúlanum og Heðin Weihe, løgfrøðingur í fiskimálaráðnum. Hesi umboða øll serfrøði í fiskivinnu uttan at hava beinleiðis áhugamál í vinnuni. Men so er eisini ein fylgibólkur við umboðum frá øðrum áhugaðum sum t.d. vinnufeløgum. Hesin bólkur skal kunnast so hvørt, sum arbeiðið líður, og skulu kunna siga sína áskoðan um teir ymisku lutirnar í nýggju lógini. Men hesin bólkur verður ikki við í lógartekniska arbeiðinum. Hvønn týdning, ein slíkur fylgibólkur kann hava, valdast arbeiðsbólkin og politiska myndugleikan á økinum. Hóast royndirnar ikki altíð hava verið so góðar á hesum økinum, so eru hampiligar vónir um, at tað fer at verða lurtað eftir vinnuni. Her er ein partur av fylgibólkinum: f.v. Jógvan Norðbúð, Føroya Reiðarafelag, Johannes Olsen, Ráfiskaseljarafelagið, Jákup Reinert, Fiskirannsóknarstovan og Marita Rasmussen, Ráfiskakeyparafelagið. Ein partur av arbeiðsbólkinum saman við landsstýrismanni og embætisfólki. f.h. Hjalmar Hansen, skrivari, Jákup Andreassen, stjóri á fiskivinnuskúlanum, Herálvur Joensen, aðalstjóri, Bjørn Kalsø, landsstýrismaður, Sólja í Ólavstovu, formaður í bólkinum. Restin av arbeiðsbólkinum. F.v: Alfred Petersen, advokatur, Frits Thomsen, sjómansskúlalærari, Heðin Weihe, løgfrøðingur í fiskimálaráðnum og Andrass Kristiansen, deildarstjóri í fiskimálaráðnum.
20 Síða 20 Nr juni 2005 Slættanes: Kundu lívbjarga sær við kúgv og tráðu Leygardagin vóru vit við á eini útferð til Slættanes. Tey flestu hava sæð Slættanes frá sjónum, men her er ikki lætt at koma til, um tað verður farið til gongu. Tað eru tríggjar farleiðir eftir landi. Onnur er frá Oyrargjógv fram við sjónum. Hetta er tann skjótasta, men her er bratt í støðum, so tað er ikki ráðiligt hjá fólki, sum ikki eru von við tað. Síðani er ein leið frá Vatnsoyrum og niðan frá Fjallavatni. Hetta er ein av styttri leiðunum, men her er rættiliga tungt at ganga. Og so er tað leiðin norð eftir fjøllum, har farið verður til gongu beint áðrenn komið verður til Sandavágs. Henda leiðin er tann longsta, men hon er hampiliga løtt at ganga, og tað var hesa leiðina, vit valdu henda dagin. Vit tóku okkum av løttum, steðgaðu fleiri ferðir, men ferðin tók 4 tímar, so hetta var nóg strævið hjá teimum, sum ikki eru von at ganga.í Havn var mjørki og regn, men í Vágum var mestsum klárt. So hetta gjørdist ein stórsligin túrur við vakrasta útsýni, sum kann hugsast. Slættanes er ein av teimum fáu bygdunum, sum eru avtoftaðar í nýggjari tíð. Hon var ein niðursetubygd, og teir, sum fluttu hagar, vóru menn úr Miðvági, sum búsettust har umleið Miðvingarnir røktu seyð fyri Sandavágsmenn, sum áttu hagan. Langt var at ganga, so teir hildu, at tað var kanska líka lætt at búgva har norðuri. Hetta vóru ognarleysir menn, men teir leigaðu sær jørð, sum teir veltu, og hetta gav møguleika at hava kúgv. Væl er velt, tí tað er eisini ein stór innmark her. Afturat leiguni skuldu niðursetumenninir eisini arbeiða plikt fyri ognararnar í Sandavági. Fingu skúla, kirkju og svimjihyl Fólkatalið vaks so spakuliga, og undir krígnum vóru 12 hús, har fólk búðu, og fólkatalið var eini 70 fólk. Her var ein hópur av børnum. Skúli varð bygdur í 1934 og undir krígnum vóru eini 30 børn í skúlanum. Í 1951 varð skúlin eisini gjørdur til kirkju. Tann, sum tók stig til hetta, var læraravikarurin Fríðmann Símunarson á Brúnni, ættaður í Skálavík, sum seinni gjørdist prestur. Ein annar seinni kendur læraravikarur var Jón á Steig. Lærari í eitt mannaminni var Napoleon Petersen, ættaður úr Sørvági, verfaðir Maritu Petersen, fyrrverandi løgmann. Tey mest ítøkiligu sporini her eru frá beiggja hansara Poul E. Petersen, sum var kendur sum ítróttarmaður og sum eitt tíðarskeið var almennur ítróttaráðgevi. Hann var til tíðir hjá beiggja sínum og vildi eggja børnunum til at íðka ítrótt. Hann fekk skipað so fyri, at svimjihylur varð bygdur á Oman móti lendingina. Her er av bestu seiðaplássum. Slættanesi. Hann var rættiliga "avanseraður" við umklæðingsrúmi. Seinni varð ein annar hylur gjørdur longri niðri í ánni. Afturat hesum skipaði hann fyri at slætta ein vøll í bygdini, har børnini kundi spæla fótbólt o.t. Ferðasambandið var annars ikki verri enn hjá so nógvum øðrum smábygdum. Fram til 1948 varð postmaður, sum gekk til Sørvágs. Hetta tók fýra tímar hvønn vegin. Men í 1948 hendi tað framstig, at "Ólavur", sum annars sigldi millum Vestmanna og Vágarnar, fór at sigla tvær ferðir um vikuna, mikudag og leygardag til Slættanes. Tað var sera liviligt á Slættanesi. Sagt varð, at tað bar til at lívbjarga sær við eini kúgv og eini tráðu. Slættanes var nevniliga eitt so óføra gott seiðapláss, so her kundi altíð fáast eitt kók. Vit fingu enntá at vita hendan dagin, at onkur hevði verið á seiðabergi dagin fyri og hevði fingið uppí eina spann eftir eini løtu. Kundu ikki fáa ravmagn Men so kom stígur í. Ein av monnunum í bygdini gekk burtur undan krígnum, og tá fór hansara familja av bygdini. Men Komið verður oman móti Slættanes. Kirkja og skúli í einum. tað, sum endiliga avgjørdi lagnuna hjá bygdini, var, tá SEV boðaði frá,at Slættanes skuldi ikki rokna við at fáa streym. Hetta kann tykjast óskiljiligt í dag, tá hugsað verður um, at SEV hevur motorverk til líka Hjúnini Sjúrður og Marjon Poulsen vóru frálíkir ferðaleiðarar. smáar bygdir sum Slættanes. Tá avgjørdu tey, sum eftir vóru, at fara av bygdini, og hetta hendi í Onkur var aftaná tað í bygdini um summarið í nøkur ár. Tey fluttu so ymsastaðni í landinum. Summi tóku húsini við sær. Men eftir standa 4 hús, sum minni um eina einaferð virkna bygd. Her koma so fólk at hugna sær nakrar dagar. Húsini eru yvirhøvur snøgg, og tað verður gjørt eitt arbeiði fyri at varðveita tað, sum eftir er av bygdini. Serliga skúlin/- kirkjan kundu saktans verið eitt ferðamannamál, og bygdin í heila tikið er nakað, sum vit saktans kunnu bjóða ferðafólki. Sandavágsmenn ganga framvegis á fjall har norðuri.teir taka bát av Oyrargjógv, og tann gamli postbáturin "Ólavur" førir teimum seyðin heim aftur. Zacharias Hammer hevur verið á fjalli saman við teimum, so her man okkurt fara at frættast. Henda útferðin gjørdi okkum øll eitt sindur klókari um hendan lítla partin av søguni hjá føroyingum!
Marius smíðar bát í Íslandi. ALS 10 ár. Stór frásøgn frá hátíðarhaldinum. Bjarni Djurholm má steðgast og fiskimonnum má vera tryggjað rættindi.
Síða 13 Nr. 282 Hósdagur 5. desember 2002 10,- Marius smíðar bát í Íslandi Sigurd Simonsen, seinasti partur. Síða 25 Fiskivunnuráðið: Noktað er fiskimanni sjúkraviðbót hóast lógarheimild Rættarstøðan hjáLæs mere
Út á Fagranes, har 7 fiskimenn mistu lívið í 1927
Nr. 300 Hósdagur 28. august 2003 10,- Síða 10 Umboð fyri Tony Blair á fund við FF Tony Blair hevur sovæl Irak sum føroysku fiskidagaskipanina í huganum. Seinasti partur av Onnu Evensen Út á Fagranes, harLæs mere
Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danir vita og halda um Føroyar og føroyingar
Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danir vita og halda um Føroyar og føroyingar OLE WICH 2013 Javnaðarflokkurin á Fólkatingi Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danirLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 3 mai. 2010 63. árið Kirkjuligt Missiónsblað KALLIÐ Legg tú á Harran tínar leiðir, og lít tú á hann, hann man tað útinna. Sálm. 37,5. Kallið, til at arbeiða í Guds ríki, er Guds gáva til hvørt einstaktLæs mere
Føroyskur saltfiskur væl umtóktur
Nr. 294 Hósdagur 29. mai 2003 10,- Landsstýrið hevur sjálvt gjørt fakfeløg til mótpartar Síða 24 Søgan hjá Onnu Evensen Anna Evensen var dóttir tann fyrsta Lützen í Føroyum og mamma A. C. Evensen, sumLæs mere
- Webundersøgelse, Fólkaskúlaráðið, oktober 2013. Fólkaskúlaráðið. Undersøgelse om læreres og skolelederes syn på
Fólkaskúlaráðið Undersøgelse om læreres og skolelederes syn på og erfaringer med ressourcentre på skolerne 2013 Udarbejdet af Scharling Research for bestyrelsen i Fólkaskúlaráðið, oktober 2013 Scharling.dkLæs mere
Klagan til TV2. Hvat kann gerast. Upplivdi illveðrið í 1932, ið beindi fyri formanni í FF. Livravirkið á Eiði. Frásøgn hjá Andrew Godtfred:
Nr. 323 Hósdagur 5. august 2004 12,- Síða 13 Livravirkið á Eiði Nýggj roynd at gagnnýta livrina og aðrar úrdráttir. Vit hava verið á Eiði og hitt virkisleiðaran Onnu Katrin Matras. Síða 9 Frásøgn hjá AndrewLæs mere
Mikudagin TANN 15. apríl verður ráðstevna á Hotel Føroyum um multiresistentar bakteriur og antibiotikaresistens
Mikudagin TANN 15. apríl verður ráðstevna á Hotel Føroyum um multiresistentar bakteriur og antibiotikaresistens Átøkini, ið verða framd til tess at fyribyrgja spjaðing av MRSA (Methicillin resistente StaphylococcusLæs mere
SAMNORDISK PENSIONÄRSKULTUR Tórshavn, Føroyar 3-10 august 2014
SAMNORDISK PENSIONÄRSKULTUR Tórshavn, Føroyar 3-10 august 2014 Góðu norðurlendsku vinir, Tórshavn hin 10 December 2013 Tað er okkum ein gleði at bjóða tær til Føroya í samband við Samnordisk PensionärskulturLæs mere
Ársfundur hjá Landsneti
Fundarfrásøgn frá ársfundi hjá Landsneti á Hotel Føroyum, fríggjadagin 14. februar 2014 kl. 12.55 15.45 Ársfundur hjá Landsneti 1 ÁRSFUNDUR 2014 Hilmar Høgenni, formaður: Eg skal sum formaður í brúkararáðnumLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 6 sep. 2012 65. árið Kirkjuligt Missiónsblað SAMFELAG VIÐ GUD 1. Jóh.1,6-10: Um vit siga, at vit hava samfelag við hann, og ganga í myrkrinum, tá ljúgva vit og gera ikki sannleikan. Men um vit gangaLæs mere
Ferðaminni frá útróðrarhavnum
Nr. 299 Hósdagur 14. august 2003 10,- Síða 7 Hvar er poststemplið hjá Ruth? Saman við postverkinum eftirlýsa vit poststemplinum hjá "Ruth" og hava samstundis áhugaverda frásøgn frá fyrsta skipinum hjáLæs mere
Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum
Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum LØGTINGIÐ 19 nevndin Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum 19 nevndin: Joen Magnus Rasmussen, formaður Kristina Háfoss, næstforkvinna Helgi AbrahamsenLæs mere
Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya
Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya Álit frá nevndini, landsstýrið setti 1. apríl 1993, at kanna stýrisskipanarviðurskifti Føroya. Sjúrður Rasmussen, adv.Læs mere
OVERENSKOMST FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ FARMAKONOMFORENINGEN MELLEM
2010 OVERENSKOMST MELLEM FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ og FARMAKONOMFORENINGEN 1 Ansættelse... 3 2 Løn... 3 Farmakonomer og defektricer... 3 Mellemledere... 3 Ledende farmakonom/souschef... 3 Systemansvarlige og undervisere...Læs mere
Tá møguleiki gerst veruleiki
4 Evropameistarin úr Vági vil umboða Føroyar í OL Summary, page 12 14 900 år gammel kulturskat og verdens bedste lammekølle 22 Føroyingar útflyta grønan sjómsskap Summary, page 28 30 Fjepparar á ævintýrferðLæs mere
OVERENSKOMST 2011 til 2015
OVERENSKOMST 2011 til 2015 MELLEM FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ og FARMAKONOMFORENINGEN 1 Ansættelse... 3 2 Løn... 3 Farmakonomer og defektricer... 3 Mellemledere... 3 Ledende farmakonom/souschef... 3 SystemansvarligeLæs mere
DOM. Under denne sag, der er anlagt den 16. august 2010, har sagsøgerne, A, B, C, D, E, F, H, I, J og K, nedlagt påstand om:
DOM Afsagt den 14. juni 2011 i sag nr. BS 1270/2010: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J og K mod TAKS Under denne sag, der er anlagt den 16. august 2010, har sagsøgerne, A, B, C, D, E, F, H, I, J og K, nedlagtLæs mere
Suðuroyar Sparikassi P/F
Fundarstjóri / Dirigent: / Årsrapporten er godkendt på generalforsamlingen den Ársfrásøgnin er góðkend á aðalfundi tann Skrás.nr. / Reg.no 4122 Ársfrásøgn fyri 2014 Innihaldsyvirlit / IndholdsfortegnelseLæs mere
Fylgiskjøl 2-11 til tilmælið
Fylgiskjøl 2-11 til tilmælið 31 Fylgiskjal 2: Listi yvir OCN-gongdir á praktiska / vinnuliga økinum. INDHOLDSFORTEGNELSE 2 Catering 12 Catering Varm mad 12 Catering - Kold mad 13 Catering Maskiner og udstyrLæs mere
HEILSUMÁLARÁÐIÐ. Til: hoyringspartar
HEILSUMÁLARÁÐIÐ Til: hoyringspartar Tórshavn, 01.06.2011.2011 Mál: 09/00691-6262 Tygara skriv: Viðgjørt: JS Viðvíkjandi uppskoti til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar lov om klage- og erstatningsadgangLæs mere
Suðuroyar Sparikassi P/F
il Suðuroyar Sparikassi P/F Skrás.nr. / Reg.no 4122 Ársfrásøgn fyri 2011 / Årsrapport for 2011 Ársfrásøgnn er góðkend á aðalfundi tann / Årsrapporten er godkendt på generalforsamlingen den / - 2012 FundarstjóriLæs mere
Suðuroyar Sparikassi P/F Skrás.nr./Reg.no 4122
Skrás.nr./Reg.no 4122 Ársfrásøgn fyri 2012 Årsrapport for 2012 Avrit / Kopi Ársfrásøgnin er góðkend á aðalfundi tann Årsrapporten er godkendt på generalforsamlingen den Fundarstjóri / Dirigent: / InnihaldsyvirlitLæs mere
færø_omslag.indd 1 05/09/14 13.17
færø_omslag.indd 1 05/09/14 13.17 Den Danske Kvalitetsmodel Akkrediteringsstandarder for de færøske sygehuse 1. version, 1. udgave Juni 2014 Den Danske Kvalitetsmodel Akkrediteringsstandarder for de færøskeLæs mere
Loyvisskipan í føroysku fskivinnuni eftir 2018
Loyvisskipan í føroysku fskivinnuni eftir 2018 Frágreiðing latin Jacob Vestergaard, landsstýrismanni í fskivinnumálum Tórshavn, 26. juli 2010 Hjalmar Hansen, vinnuløgfrøðingur Hjalti í Jákupsstovu, fskifrøðingurLæs mere
Årsblad 2010 FOKUS PÅ AUTISME
FOKUS PÅ AUTISME For fuld damp... 2 Landsforeningen Autisme... 4 Sekretariatet... 5 Socialrådgivning... 6 Bogholderi... 7 Projektleder... 8 Hovedbestyrelsens opgaver... 9 Ejendomsfonden... 9 Vejle, enLæs mere
PISA Føroyar 2006. - Førleikar hjá næmingum í 9. flokki í Føroyum á vári í 2006. Niels Egelund. PISA samtakið
PISA Føroyar 2006 - Førleikar hjá næmingum í 9. flokki í Føroyum á vári í 2006 Niels Egelund PISA samtakið 1 Innihald Formæli - Mentamálaráðið Formæli - PISA-samtakið 1. Samandráttur av úrslitunum fráLæs mere
Viðm. til Tríggjar Kingomenn: s Símun Rasmussen, sang n Niels Midjord, sang l Petur Jacob Eliasen (Lylli) sang g Niels Midjord, gittar
1. Jeg vil mig Herren love. s 2d. O Menneske! Vil du betænke. 2f. Mansbarn, vilt tú av álvara grunda. lng 3. Herre Jesu Christ. sln 4. Vil Gud vor Herre ei med os stå. sln 5d. Som den gyldne Sol frembryder.Læs mere
FOKUS PÅ AUTISME. TEMA-ARTIKEL: Psykisk tilgængelighed Af Aage Sinkbæk... Sådan gør vi... 2 Præsentation af LA s organisation samt tillidsfolk...
FOKUS PÅ AUTISME Sådan gør vi... 2 Præsentation af LA s organisation samt tillidsfolk... 3 Sekretariatet... 5 Informations-afd.... 5 Socialrådgivning... 6 LA s næstformænd... 7 Redaktionen... 7 Journalist...Læs mere
EFFATA. Nr. 2 April - juli 2012 31. årgang
EFFATA Nr. 2 April - juli 2012 31. årgang EFFATA Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeres dette nr.Læs mere
Koltursætlan. Dagført 23. september 2014
Koltursætlan Dagført 23. september 2014 1 Innihald Inngangur... 3 Antikvarisk serskipan... 4 Stevnumið... 7 Skipanarlig viðurskifti... 8 Virksemi... 8 Musealt virksemi... 8 Granskingar- og listafólkasetur...Læs mere
SORINSKRIVARIN Í FØROYUM
SORINSKRIVARIN Í FØROYUM DOM Afsagt den 25. februar 2015 i sag nr. BS 760/2014: Jørgen Niclasen Undir Bólheyga 13 380 Sørvåg mod Hans Andrias Midjord (Dia) Midjord Kristiansgøta 31 188 Højvig og LiljanLæs mere
Dagsorden. Torsdag: 5. juni Sted: Hotel Føroyar, Oyggjarvegur 45
Vestnordisk Råds Temakonference 5.-8. juni 2008 i Tórshavn på Færøerne ÆNDRET SITUATION REDNINGSSAMARBEJDE I NORDATLANTEN Hvilke samarbejdsaftaler om redning har de vestnordiske lande, ved hvem og hvilkeLæs mere
EFFATA. Nr. 3 August - november 2014 33. årgang
EFFATA Nr. 3 August - november 2014 33. årgang EFFATA Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeres detteLæs mere
Dansk - føroyskur orðalisti í lógfrøðimáli
Dansk - føroyskur orðalisti í lógfrøðimáli Sigurð Joensen o.o. A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Æ Ø Å A a conto í avgjøldum a fortiori slutning, so mikið meira ab initio frá byrjan abLæs mere
EFFATA. Nr. 2 April - juli 2015 34. årgang
EFFATA Nr. 2 April - juli 2015 34. årgang EFFATA Meddelelse vedr. Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeresLæs mere
16. juni 2015 på Suðuroy
16. juni 2015 på Suðuroy Programpunkt Tid og sted Detaljer for programpunktet/besøgsstedet Pools Pressens mødetid og mødested Pressebus Kongeskibet Dannebrog ankommer og lægger til ved Drelnes på den sydligeLæs mere
EFFATA. Nr. 3 August - november 2013 32. årgang
EFFATA Nr. 3 August - november 2013 32. årgang EFFATA Prædiken Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeresLæs mere
ENDURSKOÐAN AV YRKISÚTBÚGVINGUNUM
ENDURSKOÐAN AV YRKISÚTBÚGVINGUNUM Undirheitið: Tekstur & Tøl (1. útgáva) Vitanarsavn við tekstum og tølum í sambandi við endurskoðanina Januar 2008 Tekstur & Tøl bls. 2 av 212 Fororð Tekstur & Tøl (1.Læs mere
Færøsk: en oversigt. Hjalmar P. Petersen
Færøsk: en oversigt Hjalmar P. Petersen En almindelig klassificering: Nordgermansk Vestskandinavisk Østskandinavisk islandsk, færøsk nynorsk dansk, svensk norsk (bokmål) Syd Nord F.eks. reduktioner inLæs mere
Den færøske befolknings holdning til. natur- og miljøforvaltning
Den færøske befolknings holdning til natur- og miljøforvaltning Kort udgave af Kristina Rørbo December 2004 Forord I slutningen af juni 2004 har Innleidismálaráðið givet penge frem til nytår 2004 til detteLæs mere
INNLENDISMÁLARÁÐIÐ. Ríkisumboðið Postboks 12 110 Tórshavn. Vegleiðandi fólkaatkvøða um kommunusamanlegging
Ríkisumboðið Postboks 12 110 Tórshavn 30. mars 2012 Mál: 11/00654-46 Málsviðgerð: HiH Vegleiðandi fólkaatkvøða um kommunusamanlegging Sambært kunngerð nr. 26 frá 23. mars 2012 um vegleiðandi fólkaatkvøðuLæs mere
JÁKUP REINERT HANSEN. Luthersalmer på Færøerne - et forskningsemne?
Indlæg til konferencen på Skálholt, Island 1.-5. okt. 2003: Lutherpsalmer i de nordiske folks liv. JÁKUP REINERT HANSEN Luthersalmer på Færøerne - et forskningsemne? 1. Da jeg første gang hørte, at NordhymnsLæs mere
EFFATA. Nr. 3 August - november 2015 34. årgang
EFFATA Nr. 3 August - november 2015 34. årgang EFFATA Jeg Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeresLæs mere
Synes, mener eller tror?
Synes, mener eller tror? Tror, synes og mener dækkes på mange sprog af samme ord. Men på dansk er begrebet delt op efter den psykologiske baggrund: Synes udtrykker en følelse i situationen, tror udtrykker,Læs mere
Min første haj!!! Og min anden haj!!!
Min første haj!!! Og min anden haj!!! Her sidder jeg lige og får en slapper ved siden af Luke Egentlig havde min far og jeg ikke den store lyst til at tage af sted. Efter næsten 14 dages hæsblæsende ferie,Læs mere
START. Spil og leg. Start Spil og leg Námsgagnastofnun 2011 9942
START Spil og leg 1 Spil og leg 1 Hvem er jeg? Hvad hedder du? Læsebog side 3 Opgavebog side Tegund: Samtals- og hreyfileikur Form: Hópleikur Markmið: Að læra að kynna sig. Undirbúningur: Finna bolta eðaLæs mere
Club 25 på vulkaner. Kenny pitcher terner
Club 25 på vulkaner Golf på Island? Ikke alle ved at der er mange golfbaner på sagaøen. 9 herrer fra Club 25 tog chancen fra mandag til fredag i første uge af juli. Arni mødte os i Keflavik og vi entredeLæs mere
Innihald / Indhold. Suðuroyar Sparikassi P/F Skrás.nr. / Reg.nr. 4122
Innihald / Indhold Suðuroyar Sparikassi P/F Skrás.nr. / Reg.nr. 4122 Hálvársfrásøgn 1. hálvár 2014 / Halvårsrapport 1. halvår 2014 1 Innihald / Indhold Leiðsluátekning / Ledelsespåtegning 3 LeiðslufrágreiðingLæs mere
Samuel. - en underlig fisk
Samuel - en underlig fisk Fantasistafetten i Højen og Troldhøjen - oktober/november 2014 Der var engang en underlig blå fisk, der hed Samuel. Den kunne svømme ganske hurtigt - især hvis der var nogen efterLæs mere
Paradise Lost og Slaget ved Slesvig. Oversættelse ved etableringen af færøsk litteratur
Turið Sigurðardóttir Færøernes universitet turids@setur.fo Paradise Lost og Slaget ved Slesvig. Oversættelse ved etableringen af færøsk litteratur Det er velkendt, at oversættelser er vigtige for sentLæs mere
Beredskabsstyrelsen kan sende et eftersøgnings- og redningshold et såkaldt. Madison Mærsk
Madison Mærsk Skrevet af Helle Heidi Jensen Hvis et land rammes af et jordskælv eller af en anden naturkatastrofe, skal der hurtigt iværksættes en eftersøgnings- og redningsindsats for at finde overlevende.Læs mere
EFFATA. Nr. 2 April - juli 2014 33. årgang
EFFATA Nr. 2 April - juli 2014 33. årgang EFFATA Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeres dette nr.Læs mere
Med Arktis Ocean pa Fly River, Papua New Guinea 1992/93
Med Arktis Ocean pa Fly River, Papua New Guinea 1992/93 Den 1. november, ankrede vi sent om aftenen i bugten ved Batangas på Filippinerne. Efter vi havde været i Cebu og Manila for at losse, skulle viLæs mere
EFFATA. Nr. 2 April - juli 2011 30. årgang
EFFATA Nr. 2 April - juli 2011 30. årgang EFFATA Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeres dette nr.Læs mere
Ballerup Cykelmotion havde et stærkt hold på Korsika i uge 25 2015
Ballerup Cykelmotion havde et stærkt hold på Korsika i uge 25 2015 Inspireret af Tour de France s start på Korsika i 2012 havde 6 ryttere fra Ballerup Cykelmotion tilmeldt sig Dan Frost cykelrejers turLæs mere
Skatten. Kapitel 1 Jeg er Mads. Og ham der er Stuart. Vi er i et skib på vej til Mombasa. Wow hvor er hun lækker. Stuart det der er min kæreste, din forræder. Men Stuart hørte ikke noget han var bare såLæs mere
Prolog Petter Relsters beretning
Prolog Tyskerne ville have den danske flåde udleveret, men danskerne trak tyskerne rundt ved næsen i årevis. De skibe, som tyskerne fik taget, sank mærkeligt nok i havnene, og prøvede tyskerne at straffeLæs mere
Den lille dreng og den kloge minister.
Den lille dreng og den kloge minister. Der var engang en minister som var så klog at han kunne undvære hovedet. Han beholdt det dog alligevel, men det havde gjort ingen forskel om han havde mistet det,Læs mere
Han ville jo ikke gemme sig. Og absolut ikke lege skjul! I stedet for ville han hellere have været hjemme i køkkenet sammen med sin mor og far.
Kapitel 1 Der var engang en dreng, der gemte sig. Bjergene rejste sig høje og tavse omkring ham. En lille busks lysegrønne blade glitrede i solen. To store stenblokke skjulte stien, der slyngede sig nedLæs mere
Er det virkelig så vigtigt? spurgte han lidt efter. Hvis ikke Paven får lov at bo hos os, flytter jeg ikke med, sagde hun. Der var en tør, men
Kapitel 1 Min mor bor ikke hos min far. Julie tænkte det, allerede før hun slog øjnene op. Det var det første, hun huskede, det første hun kom i tanker om. Alt andet hang sammen med dette ene hendes morLæs mere
Dit næste valg Færøerne
m ø d e r f i r m a r e j s e r k o n f e r e n c e r o p l e v e l s e r Dit næste valg Færøerne ISLAND Tórshavn FÆRØERNE SHETLAND NORGE SKOTLAND ENGLAND DANMARK w w w. g r e e n g at e. f o 2 3 FærøerneLæs mere
70 året for D-dagen Af Sven-Erik Bolt Magnussen
70 året for D-dagen Af Sven-Erik Bolt Magnussen Den største landgangsoperation, der er foretaget i historien, var de allieredes landgang i Normandiet den 6. juni 1944. Den fik kodenavnet Overlord. DerLæs mere
Skibsdrengen. Evald Tang Kristensen
Skibsdrengen Evald Tang Kristensen Der var engang en rig mand og en fattig mand, og ingen af dem havde nogen børn. Den rige var ked af det, for så havde han ingen til at arve sin rigdom, og den fattigeLæs mere
Annika Olsen, samarbejdsminister
Annika Olsen, samarbejdsminister Tale ved konference om den nordiske model I anledning af Danmarks formandskab for Nordisk Ministerråd den 25. februar 2015 om evnet: Norden og de selvstyrende lande KæreLæs mere
Guide til mindfulness
Guide til mindfulness Mindfulness er en gammel buddistisk teknik, der blandt andet kan være en hjælp til at styre stress og leve i nuet. Af Elena Radef. Januar 2012 03 Mindfulness er bevidst nærvær 04Læs mere
KAP. 10. Bókmentir um stýrisskipanarviðurskifti Føroya
KAP. 10. Bókmentir um stýrisskipanarviðurskifti Føroya 397 Í hesum bókalista eru tiknar við føroyskar, danskar og týdningar-miklar útlendskar bøkur, próvritgerðir, tíðarritsgreinir og aðrar greinir, sumLæs mere
Vigtige politiske styringsredskaber
Vigtige politiske styringsredskaber Der er mig en stor ære at få lov at stå her i dag og komme med nogle betragtninger om, hvad jeg synes er fornuftig politik. Jeg ved det ikke, men det er næsten som om,Læs mere
Man skal være god til at spørge
Artikel fra Muskelkraft nr. 1, 2002 Man skal være god til at spørge Som handicaphjælper er Klaus parat med praktisk bistand og psykisk støtte til sin brugers sexliv. Misforståelser kunne være undgået,Læs mere
Blair redder dansker fra at drukne
Blair redder dansker fra at drukne 1 1 Den britiske premierminister, Tony Blair, har under et ophold på Seychellerne angiveligt reddet en dansk turist fra druknedøden.turisten - der ifølge det franskeLæs mere
Vi havde allerede boet på modtagelsen i tre år. Hver uge var der nogen, der tog af sted. De fik udleveret deres mapper i porten sammen med kortet,
Vi havde allerede boet på modtagelsen i tre år. Hver uge var der nogen, der tog af sted. De fik udleveret deres mapper i porten sammen med kortet, der anviste vejen. Siden så vi dem aldrig mere. 8 9 DagenLæs mere
Victoria Falls - David Livingstone fortæller om en spændende tur i kano til en lille ø meget tæt på vandfaldets kant.
Victoria Falls - David Livingstone fortæller om en spændende tur i kano til en lille ø meget tæt på vandfaldets kant. 1 David Livingstone fortæller om farlig tur i kano ved Victoria Falls David LivingstoneLæs mere
Kong Hans. han var så brat at svare: 1. Konning Hans han sidder på København, "Skal jeg ind til Misen i år, han lader de lønnebrev skrive;
Kong Hans 1. Konning Hans han sidder på København, han lader de lønnebrev skrive; han var så brat at svare: "Skal jeg ind til Misen i år, jeg kan ikke ene fare." sender han dem til Nørrejylland Erik OttesønLæs mere
Søsyg i 21 dage Foredrag Ville være landmand På atletiklandshold S/S "Laura Dan"
Denne artikel, som er skrevet af Jørgen T.Madsen, bragtes i bladet Søfart nr. 40, 2011 Artiklens forfatter har givet tilladelse til at den nu også ligger på foreningens hjemmeside -Godt jeg ikke er tilLæs mere
Hanne har givet mig feedback på en professionel og oprigtig måde, som har gjort at jeg har udviklet mig og fået mere selvtillid som Coach.
Udtalelser supervision Joann Sønder Virksomhedskonsulent www.human-interaction.dk Min oplevelse af at få supervision på et assistent NLP Practitioner forløb: Som obligatorisk forløb for at blive HR coachLæs mere
Markering af Slaget ved Lyngør i Norge
Hjemmeværnet - Danmarkshistorie i Norge 1 af 6 21-08-2014 13:47 HJEMMEVÆRNET Marinehjemmeværnet HJK > Marinehjemmeværnet > Nyheder > Danmarkshistorie i Norge Markering af Slaget ved Lyngør i Norge Af OKLæs mere
EFFATA. Nr. 2 April - juli 2013 32. årgang
EFFATA Nr. 2 April - juli 2013 32. årgang EFFATA Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeres dette nr.Læs mere
Walk the Line. Billedbehandling. Procesbeskrivelse. Opgaven. Målgruppe og Budskab. De Grafiske valg. Kvalitetsvurdering
Opgaven Der skal laves en plakat, som skal illusterer krig fra den negative side, den skal minde folk om at krig har konsekvenser. Målgruppe og Budskab Målgruppen er alle der er eller overveje karriereLæs mere
Evaluering af SSP dagen elev 1
Evaluering af SSP dagen elev 1 1. Hvorfor hedder SSP dagen Det er sejt at sige nej Det gør det fordi at det er godt at sige nej til noget dumt fx: at ryge, at stjæle og andre dumme ting. 2. Hvad lærteLæs mere
Astrid Krog Alberte Klessner Martin Hansen Grenaa Gymnasium Folkemødet 2014 28-06-14
Folkemødet 2014 Folkemødet er en årlig politik festival, som finder sted på solrige Bornholm. Folkemødet er fyldt med spændende, indholdsrige debatter og events. Ved Folkemødet 2014 var vi 5 elever såLæs mere
Rættarhjálp Føroya. Årsberetning
Rættarhjálp Føroya Årsberetning For perioden 1. januar - 31. december 2000 ÅRSBERETNING Rættarhjálp Føroya blev etableret den 13.09.1995 og havde første gang åbent den 25. juni 1996. Retshjælpens virksomhedLæs mere
"Hør I, stolten Adelus, Ebbe Skammelsøn. hvorlænge vil I mig bie, imedens jeg rider op på land. Skammel han boede nør i Ty;
Ebbe Skammelsøn 1. Skammel han boede nør i Ty; han var både rig og god; så høviske haver han sønner fem, de to går verden imod. Fordi træder Ebbe Skammelsøn så mangen sti vilde. 2. De tre, de ere for langLæs mere
www, eventyrligvis.dk Folkeeventyr Eventyrligvis Gamle eventyr til nye børn
Folkeeventyr Eventyrligvis Gamle eventyr til nye børn 1 De tre prinsesser i bjerget det blå Der var engang en konge og en dronning, som ikke kunne få børn. De havde alt, hvad de ellers ønskede sig, menLæs mere
7. Abbatin stendur á klostraborg, hyggur hann út so víða:»eg sær Viljorm, keisarans kempu, her mót klostrinum ríða.
Viljorm Kornus 1. Keisarin situr í hásæti við knektum sínum og sveinar: tá var eftir av hansara kempum Viljorm Kornus og Einar. Ríða teir út av Fraklandi við dýrum drós í sað'l, blás í hornið Ólivant íLæs mere
6. Fokus på arbejdsbelastninger og stress
6. Fokus på arbejdsbelastninger og stress Igennem de sidste 20 år har arbejdet til søs forandret sig. Bl.a. er administrativt arbejde blevet en væsentlig del af arbejdsopgaverne. Det skyldes primært myndighedernesLæs mere
Det som ingen ser. Af Maria Gudiksen Knudsen
Det som ingen ser Af Maria Gudiksen Knudsen Da Jonas havde hørt nogen af de rygter der gik om mig, slog han mig med en knytnæve i hovedet. Jeg kunne ikke fatte at det skete, at han slog mig for førsteLæs mere
Reykjavik Marathon 2014
Reykjavik Marathon 2014 Af Henriette Lau og Lasse Andersen Den 22. august satte vi os i flyet for at rejse til Island, hvor Reykjavik marathon ventede. Løbet i Reykjavik bød både på 10km, halvmarathon,Læs mere
De allierede. De allierede i 1939. Tysk angrebskrig i Vest 1940 og Øst 1941. Vidste du, at.. Japansk angreb på USA og Østfronten
Historiefaget.dk: De allierede De allierede De lande, som bekæmpede Tyskland og Japan under 2. verdenskrig, kaldes de allierede. De allierede i 1939 De allierede gik sammen, fordi Tyskland i septemberLæs mere
TIDSMASKINEN Kan du overleve en dag i 1907?
Hvor længe kan du overleve i 1907? Forestil dig Køge som den så ud i 1907. Det er en helt anderledes by, fyldt med fremmede mennesker som du ikke kender. For at kunne begå dig, må du kende de indfødtesLæs mere
SMART. Spil og leg. Smart Spil og leg Námsgagnastofnun 2011 9942
SMART Spil og leg 1 Spil og leg 1 Tallene Tæl til hundrede Læsebog side 7 Opgavebog side 11 Tegund: Hermileikur Form: Hópleikur Markmið: Hlusta og einbeita sér. Að æfa tugina. Undirbúningur: 1. NemendurLæs mere
Nyhedsbrev. Allerførst vil jeg på bestyrelsens vegne ønske alle et Godt Nytår.
Nyhedsbrev Allerførst vil jeg på bestyrelsens vegne ønske alle et Godt Nytår. Vi havde, i den travle december måned, bestyrelsesmøde hvor vi mødtes, og fik ordnet et par ting. Vi er ved at undersøge hvordanLæs mere
Kirke for Børn og UNGE Søndag 18. januar kl. 17.00. 787 du som har tændt millioner af stjerner
1 Kirke for Børn og UNGE Søndag 18. januar kl. 17.00 21 Du følger Herre, al min færd 420 Syng lovsang hele jorden 787 du som har tændt millioner af stjerner Da jeg kom i 6. klasse fik vi en ny dansklærer,Læs mere
EFFATA. Nr. 1 December 2014 - april 2015 34. årgang
EFFATA Nr. 1 December 2014 - april 2015 34. årgang EFFATA Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeresLæs mere
Sportsdykkerens oktober udgave 2014.
Sportsdykkerens oktober udgave 2014. Information fra Teknisk Udvalg (TU) Tæt På konkurrencen I 2014 udlodder vi en præmie til en værdi på ca. 500 kr. blandt de indlæg der offentligøres i Sportsdykkeren.Læs mere
Tekst til Zeppelin foredrag:
Page 1 of 9 Besøg på Page 2 of 9 ZEPPELIN MUSEUM Tønder En smagsprøve på hvad der venter FRISKAREN i september 2005: Tønder husede i tiden 1914-1918 en af det tyske kejserriges store luftskibsbaser MarineLæs mere
Matematik i børnehøjde
Matematik i børnehøjde Uglerne 2009 Hættegården Vi spillede kryds og bolle Det begyndte nærmest ved en tilfældighed. Et par piger gik rundt med en kurv med murerværktøj i plastik og vi faldt i snak om,Læs mere
mening og så må man jo leve med det, men hun ville faktisk gerne prøve at smage så hun tog to af frugterne.
Rosen Lilly ved ikke hvor hun er. Hun har lukkede øjne det er helt mørkt. Hun kan dufte noget, noget sødt hvad er det tænker hun. Hun åbner sine øjne hun er helt ude af den. Det er roser det var hendesLæs mere
Rejseprogram Hurtigruten fra Bergen til Kirkenes tur/retur 9.-20. november 2015
Rejseprogram Hurtigruten fra Bergen til Kirkenes tur/retur 9.-20. november 2015 Mandag den 9. november 2015 Dag 1: Ombordstigning i Bergen Vores rejse starter i Bergen. Når vi bevæger os mod nord, harLæs mere
Forebyggende arbejde
Seminar om arbejdsulykker Forebyggende arbejde Anmeldelse af arbejdsulykker bliver ikke kun brugt til erstatningssager. Både Fiskeriets Arbejdsmiljøtjeneste og Søfartsstyrelsens OK-Enhed bruger anmeldelserneLæs mere
Intuition og inspiration
Intuition og inspiration Jeg havde en følelse af skæbne, at selv om jeg var blevet tildelt livet af skæbnen, så havde jeg noget, jeg skulle opfylde. Det gav mig en indre sikkerhed. Ofte havde jeg den følelse,Læs mere