text:
Átrúnaður í Føroyum
Átrúnaðurin hevur ein stóran leiklut í føroysku mentanini. Í Føroyum eru fleiri trúarbólkar, nógv teir flestu kristnir. Umleið 83,8 prosent av fólkinum hoyrir til ta evangelisku-luthersku fólkakirkjuna [1], og næststørsti bólkurin, sum verður mettur at vera 11 prosent, hoyrir til Brøðrasamkomuna. Restin eru smærri trúarbólkar, sum flestir eru kristnir.
Fyrstu landnámsmenn hava verið heiðnir menn. Teirra høvuðsgudar vóru Tórur, Óðin og Froyur. Fyrstu fólk, sum vit vita um at siga hava búð í Føroyum, vóru írskir munkar. Helst hava norðbúgvarnir, sum tóku landið um 825, dripið teir ella rikið teir av landinum. Norski kongurin Ólavur Tryggvason sendi Sigmund Brestisson til Føroya at boða kristna trúgv um ár 998. So við og við gjørdust føroyingar kristnir, og um ár 1100 gjørdust Føroyar sjálvstøðugt biskupadømi. Bispurin búði í Kirkjubø, har prestaskúlin eisini var. Trúgvin var tann rómversk-katólska.
Í 1539 varð trúbótin, tann evangelisk lutherska læran, góðtikin á fundum í bæði Bjørgvin og Oslo, og sama árið sett í gildi í Føroyum. Norska kirkjan kom undir donsku kirkjuskipanina, og tí eisini føroyska kirkjan. Hon verður stjórnað úr kirkjumálaráðnum í Keypmannahavn. Við donsku grundlógini í 1849 fekk hin einstaki frælsi at trúgva og hugsa tað, hann vildi.
Innihaldsyvirlit
Føroyar kristnaðar[rætta | rætta wikitekst]
Føroyingar gjørdust kristnir í árinum 998. Hóast væl kann vera, sum sagt er frá í Føroyingasøgu, at Sigmundur læt byggja kirkju í Skúvoy, og haldast má, at høvdingar og bøndur lótu byggja egnar kirkjur, ognarkirkjur og eginkirkjur, við garðar sínar, so var helst eingin felags føroysk kirkjuskipan til fyrr enn 1100. Gongdin kann hugastat hava verið lík teirri í Íslandi. Teir fyrstu biskuparnir hava verið trúboðarar, ikki kirkjunnar embætismenn í føstum stóli og starvi.
Tað vardi nakað, til Føroya kirkja gjørdist ein skipaður partur av teirri almennu katólsku kirkjuni við pávanum í Róm yvir øllum við ábyrgd fyri Gudi sum eftirmaður Pæturs, og undir honum erkibiskupar, biskupar, prestar og aðrir kirkjuligir tingarmenn við ymsum heitum og á ymsum stigum. Í miðaldarskiftum sum pávabrøvum og kongsbrøvum, váttanum, íslendskum annálum og søgum verða føroyskir biskupar nevndir. Við hvørt er talan um eitt rað av biskupum, í ymsum handritum, við hvørt er onkur Føroyabiskupur nevndur í sambandi við onkra hending, har hann var hjástaddur, eitt nú týðandi kirkju- og kongsfundum uttan fyri Føroyar. Í skjølum frá pávastólinum verða biskupar í Føroyum nevndir í sambandi við tilnevningar, tó eisini fleiri ferðir í øðrum sambandi. Fram til siðaskiftið, tá ið biskupsstólurin varð niðurlagdur, eru í biskupatølum og øðrum heimildum nevndir 33 katólskir biskupar í Føroyum. Tó hava summir teirra, ið hvussu er onkur, ongantíð verið í Føroyum, hóast teir hava verið valdir og vígdir. Neyvan nakar av biskupunum var føroyingur. Teir flestu vóru norðmenn, tó vóru eisini menn av øðrum tjóðum. Kirkjan var oman fyri tjóðirnar, hon var almenn.
Trúbótin[rætta | rætta wikitekst]
Um ár 1539 er nýtt trúarskifti. Lutherska læran kemur í staðin fyri ta katólsku. Pávakirkjan er skift um við eina kongskirkju. Trúarfrælsi kemur í gildi við demokratisku grundlógini í 1849, og statskirkjan verður til fólkakirkju. Helst í 1539 varð eftir boði frá kongi tann katólski kirkjan tikin av í Føroyum, og tann lutherska innsett í staðin. Hetta skiftið í kirkju okkara er nevnt trúbótin. Seinasti katólski bispurin, Ámundur Ólavsson, varð settur frá. Ein nýggjur lutherskur bispur, nevndur Jens Gregersen Riber, kom í hansara stað og tók bústað á bispasetrinum í Kirkjubø. Av teimum katólsku prestunum vóru tað bert einstakir, ið tóku við luthersku trúnni, men hinir sýttu hesum. Teir vórðu so frásettir og fingu uppihald á garðinum Trøðum á Sandi. Tann seinasti teirra doyði í 1570.
Kongur gjørdi so av, at Føroyar skulu ikki longur vera eitt bispadømi, men gerast eitt próstadømi. Bispasetrið í Kirkjubø varð avtikið, men garðurin í Garðshorni í Oyndarfirði gjørdist próstagarður. Heini Havreki, sum hevði verið prestur í Suðurstreymoy og næsti maður hjá Amundi Ólavssyni, varð nú settir til próst yvir Føroyalandi, og hann var fyrsti próstur eftir trúbótina. Undan trúbótini hevði stórur partur av jørðini í Føroyum verið ogn hjá kirkjuni, ein part átti kongur, ein part áttu 2 útlendskar aðalsættir, og restin var óðalsjørð. Nú fekk kongur alla ta jørðina, ið kirkjan hevði átt. Til at fáa skil á jørðini sendi kongur ein fúta kring landið, og hann týkist at hava farið væl so harðliga fram. Um onkur hevði mist ognarbrøv síni burtur og ikki kundi prógva sín ognarrætt, kundi hon ella hann missa sína jørð. Nú vóru Føroyar, ið hvussu var av navni, eitt land, har Martin Luthers læra hevði fingið valdið. Men katólskir siðir, ið høvdu valdað í øldir, vóru ikki so lættir at rudda burtur. Teir livdu enn í langa tíð, og einstakir teirra finnast okkara millum dagin í dag. Tær ymsu messurnar og vøkurnar, sum eru á álmanakkanum, eru katólskir leivdir. Nevnast kunnu til dømis grækarismessa, tollaksmessa, ólavsøka, jóansøka, mariumessa og mikkjalsmessa.
Átrúnaðarlig kollvelting[rætta | rætta wikitekst]
Í bæði 16. øld og 17. øld tóku fleiri trúarrørslur seg upp. Hesar rørslur høvdu tað í felag, at tær settu seg upp ímóti pávakirkjuni og læru hennara. Tey, sum hildu seg til hesar nýggju lærur, vórðu nevnd protestantar. Protestantarnir fingu avgerandi ávirkan í Norðurlondum, Niðurlondum, Bretlandi og lutvíst í Týsklandi. Fram til 1538 vóru Føroyar katólskar. Kirkjan varð stýrd úr pávasetrinum í Róm. Við siðaskiftinum gjørdist Martin Luthers læra einaráðandi í Føroyum eins og í hinum pørtunum í norska-danska ríkinum. Nú var tað ikki longur pávin, men danakongur, ið var ovasti kirkjunnar í Føroyum. Øll ognin hjá kirkjuni fall til kongs, eisini hospitalið á Argjum. Prestaskúlin, sum hevði verið í Kirjubø í øldir, varð niðurlagdur og kirkjumálið gjørdist danskt. Talan varð als ikki um trúarfrælsi. Fólk kundu ikki velja sína trúgv, men máttu taka við teirri ráðandi læruni hjá Martin Lutheri.
Árini eftir siðaskiftið komu fleiri nýggjar trúarrørslur fram úti í heimi. Men hesar komu ikki til Føroya. Ein orsøkin var, at Føroyar vóru so fjarskotnar frá evropeiska meginlandinum, og ein onnur mundi vera, at myndugleikarnir toldu ikki aðrar lærur. Men í 1849 kom grundlógin í gildi. Hon gav frælsi til hon einstaka at hugsa og trúgva tað, hann vildi. Í 7. tátti í grundlógini stendur ma. at, "borgarar hava rætt til at koma saman at tilbiðja Gud, soleiðis sum teir halda vera rætt". Hesin rættur hevði ikki verið til áður. Frá gamlari tíð hava verið 39 kirkjur í Føroyum og 7 prestar. Summar av kirkjunum vóru so óhøgligar at koma til, at prestur kom hagar bert fimtu ella sættu hvørja viku. Onkustaðni kom hann bert tvær ferðir um árið. Kortini vóru gudstænastur hildnar hvønn sunnudag. Deknurin las lestur, helst úr Brochmands lestrabók, og fólkið sang sálmarnar eftir Kingo. Føroyingar vóru ógvuliga gudrøknir. Kristinilív var ein natúrligur partur av gerandislívinum. Kristnilívið fevndi um alt mannalívið líka úr vøggu í grøv. Gjøgnum øldir høvdu føroyingar havt tann sið at lesa bæði borðbøn og kvøldbøn. Mangan dugdu tey bønirnar uttanat, men eisini varð lisið úr Kingobókini. Bønirnar vórðu altíð á donskum ella bronglaðum føroyskum.
Í 1931 varð katólska kirkjan í Føroyum endurreist. Samstundis komu fransiskanarasystrarnar. Tær bygdu kleystur og stovnaðu barnagarð og skúla. Bólkar innan fólkakirkjuna vildu broytingar. Nøkur gjørdu upp við kirkjuna og fóru í aðrar trúarbólkar. Onnur valdu at standa innanfyri og komu at savnast í Heimamissiónini. Fólk høvdu ilt við at góðtaka nýggju rørslurnar. Hetta var ma. tí, at tær funnust at føroyingum fyri at hava vanabundna gudstrúgv. Men sum tíðin leið, fekk heimamissiónin eisini undirtøku. Og hon kom at virka í bestu semju við fólkakirkjuna. Í 1865 kom skotski trúboðarin William Sloan til Føroya. Hann hoyrdi til nýggju trúarrørsluna, ið varð nevnd Plymouthbrøðurnir. Í Føroyum fekk hann stóra mótstøðu fyrstu tíðina, men sum frá leið tóku fleiri undir við honum. Hesi fólkini savnaðust í Brøðrasamkomuni. Stóri slóðbrótarin í Brøðrasamkomuni var Victor Danielsen. Bert 20 ára gamal fór hann at starva sum trúboðari burturav. Hann hevur yrkt nógvar sálmar og umsett eina rúgvu av sangum og sálmum til føroyskt. Eisini hevur hann skrivað og týtt átrúnaðarligar bøkur. Fyrstu føroysku Bíbliuna umsetti hann einsamallur. Í 1924 varð fyrsta Hvítusunnusamkoman í Føroyum stovnað. Seinni eru fleiri samkomur komnar afturar. Sama ár fór Frelsunarherurin undir sítt virki í Føroyum.
Átrúnaðir[rætta | rætta wikitekst]
Fjøld av øðrum trúarrørslum eru til. Flestu føroyingar hoyra til fólkakirkjuna. Av teimum, sum hoyra til fólkakirkjuna, eru kanska umleið 10 % knýtt at Heimamissiónini. Hin føroyska heimamissiónin er føroyska greinin av Dansk Indremission. Seinastu hundrað árini eru komnar fleiri kristnar samkomur, summar av hesum standa uttanfyri fólkakirkjuna. Eini 11 % av føroyingum halda seg til Brøðrasamkomuna. Av tí at Brøðrasamkoman ikki skrásetur limir, eru eingi nágreinilig hagtøl yvir, hvussu nógv hoyra til Brøðrasamkomuna. Hesi standa fyri tað mesta uttanfyri fólkakirkjuna.
Í Føroyum eru fleiri trúarsamfeløg og fríkirkjur. Adventistarnir hava verið í Føroyum í mong ár. Teir hava bæði skúla og kirkju í Tórshavn. Jehova Vitni, sum hava høvuðsstøð í New York, eru sprottin úr Adventistakirkjuni. Hon kom til Føroya í 1950 árunum. Summar av teimum eru eisini ikki kristnar. Ein teirra er Baha'i. Hon er einasta trúarrørsla, sum ikki er kristin, ið virkar alment í Føroyum. Baha'i hevur m.a. samkomuhús í Havn.
Aðrir trúarbólkar í Føroyum eru t.d. islam. "Ahmadiyya Muslim Community" varð stovnað í Føroyum í 2010 [2] [3]. Hetta er ein muslimskur felagsskapur við heimstaði í India undir leiðslu av Mirza Masroor Ahmad úr Pakistan. Tey muslimsku eru umleið 0,04 prosent av fólkatalinum í Føroyum (21 fólk í tali) [4]. 96 prosent av fólkinum í Føroyum eru kristin, og tí kann tað vera trupult hjá trúboðarum at røkka út við tí muslimska boðskapinum. Íbúgvarnir eru fyrst og fremst sunni-muslimar (96 %).
Í Føroyum eru í dag 70 kirkjur. Undirtøka hjá trúarbólkum í Føroyum:
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/fo.html
- ↑ http://www.enotes.com/topic/List_of_Ahmadiyya_Muslim_Community_buildings_and_structures#Faroe_Islands
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Ahmadiyya_Muslim_Community_buildings_and_structures
- ↑ Kinia Kolarz, "Muslims in the Faroe Islands"


c: text/html

text:
Frankur
Frankur (franskt: Franc) var fyrrverandi heitið á gjaldoyranum í Frankaríki, Belgia og Luksemburg. Í dag verður evran nýtt sum gjaldoyra í hesum londum. Í Sveis og Liktinstein verður frankur framvegis nýttur – her eisini kallaður sveisarfrankur. 1 frankur í teim franskmæltu londunum svaraði til 100 centimar. Í Sveis svarar ein frankur til 100 Rappen (á týskum), Centimes (á fronskum) ella Centesimi (á italskum).
Fjúrtan lond í fronskum Vestur-Afrika og fronskum Ekvatorialafrika brúka gjaldoyrað CFA-franc, meðan trý landaøki í Kyrrahavinum brúka gjaldoyrað CFP franc.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ongland
Ongland (enskt: England) er eitt land sum hongur saman við Skotland, Wales og Norðurírland. Tey kalla tað Stóra Bretland. Ongland er størsti og fjølbygdasti parturin í Bretandi. Nógv av fólkinum býr í stórbýum: London, Birmingham og Manchester. Nógvir býir eru gamlir íðnaðarbýir. Landslagið skiftur úr gróðramiklum akurlendi har suðuri og har eysturií heyggjutar heiðar norðantil og vestantil. Allastaðni í Onglandi eru hugnaligar bygdir, og gomul hús og handlar eru ofta uttan um almenningin í bygdini.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Meðan sóttin svarta herjaði, doyði so nógv fólk, at nógv jørð var, sum eingin arvingini stóð til. Tí gjørdist hon bílig samstundis sum trot var á arbeiðsmegi. Tað hevði við sær, at arbeiðslønin hækkaði, og hetta kom góðseigarunum illa við. Í Onglandi stuðlaði ríkið góðseigarunum og ásetti hámarksløn og legði eykaskatt á bæði bøndur og arbeiðarar. Tað elvdi til, at bøndurnir gjørdu uppreistur í 1381 og fóru í stórum flokkum til London at mótmæla hjá kongi, tí fjúrtan ára gamla Rikardi 2. Wat Tyler (1341-1381), ið var fyrrverandi hermaður, gekk á odda fyri bóndum úr Suðuronglandi til London at mótmæla hjá kongi. Túsundtals aðrir bøndur komu afturat úr Eysturonglandi. Á veg hagar rændu teir frá hond og brendu garðar í grund. Tá ið blaðungi kongurin stóð fyri mannamúgvuni, segði hann seg vilja játtað øllum krøvum teirra. Tá ið bøndurnir vóru sissaðir, breyt kongur lyfti sítt og gav boð um at drepa oddamenninar fyri uppreistrinum. At enda róku kongsins herdeildir bøndurnar heim aftur.
Protestantiska kongsdóttirin Elisabeth (7. september 1533 – 24. mars 1603) tók við ensku trúnuni í 1558. Til høvuðsráðharra fekk hon sær ein embætismann úr miðalstættini, William Cecil, sum telist ímillum bestu ráðgevar, enska kongshúsið nakrantíð hevur havt. Kongshúsið lýsti Ongland at vera protestantiskt, men læt katolikkar fáa frið so leingi, teir vóru trúnuni trúgvir. Í mong ár sat drotningin ikki trygg á trúnuni, tí at katólska skotska drotningin kravdi, at hon skuldi vera drotning í Onglandi. Aðrir valdsharrar hóttu eisini Elisabeth, eina mest Filip 2., kongur av Spania, sum var ítarsti talsmaður fyri katólsku kirkjuni. Í 1558 sendi hann stóran herskipaflota, armaduna, ímóti Onglandi, men spaniamenn tapti so dyggiliga. Tá ið Elisabeth doyði í 1603, var eitt spennandi og hendingamikið skeið í ensku søguni komið at enda.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Eystursíðan av Onglandi er mest slættlendi. Nógvastaðni er landið so lágt, at teir mugu hava gjørt verjugarðar sum í Hálandi. Har er góð jørð, helst í landsynningshorninum. Skógum er lítið av nú, men allastaðni síggjast trø; ofta standa tey sum mark millum teir ymsu garðarnar. Áirnar, sum renna eystur í Norðsjógvin, eru heldur stuttar, men breiðar og føra nógv vatn við sær. Tær eru reinar í munnanum, og í áarósunum eru góðar skipahavnir. Av víkum eru at nevna Thames og Humber. Frá Skotlandi gongur ein fjallaryggur, Penninsku fjøllini, langt suður í landið. Tey eru lág og berlig, mest heiðar og mýrar. Vestan fyri fjøllini er so aftur eitt strekki av slættlendi, men í Cumberlandi (og Wales) taka tey seg uppaftur. Í Cumberlandi er frálíka natúrvakurt; millum tey lágu, grønu fjøllini eru vøtn í hópatali. Nógv fólk leita hagar um summarið. Í Cornwall er eisini nakað av fjallalendi, og lágir hamrar ganga fram við strondini. Fram við Ermarsundi er eisini hamarsklettur fyri á fleiri strekkjum, men teir hamrarnir eru mest av kriti. Har suðuri við kanalina eru annars nógv baðipláss, og um summarið er yðjandi fult av fólki.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Landbúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Tó at jørðin í eystara og sunnara parti av Onglandi ber væl korn, hevur landbúnaðurin ikki so nógv at siga sum í mongum øðrum londum. Hetta kemur fyri ein part av, at tað eru ríkir aðalmenn, ið hava átt tað mesta av jørðini, og teir hava heldur viljað latið hana ligið sum haga enn at velt í henni, so villini djór kunna hava hildið til har. Djóraveiða hevur verið ein tann besti stuttleiki teirra. Meðan síðsta heimsorrustan var, fóru onglendingar kortini at leggja meira dent á jarðarbrúkið, og stór lendir vóru undanvelt. Kornsløgini, teir velta mest av, eru bygg, hveiti og havri. Av fóðurrótum velta teir eisini nógv. Annars leggja teir stóran dent á at sita væl um grasbøin, tí teir hava oftast bæði nógv neyt og nógvan seyð; so tað skal nógv hoyggj ella súrhoyggj til. Eingilsku neytini eru góð; helst eru fitisløgini tiltikin. Vestan fyri Penninsku fjøllini er veðurlagið so vátligt, at ikki ber væl til at dyrka korn, og har liggja tí stór lendir til seyð. Í sjálvum fjøllunum er eisini nógvur seyður. Fyri at hjálpa til at fáa meira burtur úr jørðini hevur eingilska stjórnin latið stóran studning til bøndurnar, so teir kunna hava fingið sær tey nýggjastu maskinamboð. Men landið má tó flyta nøgd inn av matvaru; nógv av henni kemur úr Danmark og úr Nýsælandi.
Fiskiskapur[rætta | rætta wikitekst]
Fiskiskapurin hevur nógv at týða, og onglendingar fiska allastaðni rundan um sjálvt Bretland, men teir royna eisini á øllum fiskileiðum í norðara parti av Atlantshavinum. Til langfarafiskiskap hava teir stórtrolarar, men í Norðsjónum brúka teir smærri før. Teir fáa kortini ikki so mikið av fiski, sum tørvur er á, men mugu keypa ein hóp afturat. Av londum, sum selja fisk til OngIands, skulu vit nevna Føroyar, Ísland, Danmark og Noreg.
Ídnaður[rætta | rætta wikitekst]
Bæði í Penninsku fjøllunum og í fjøllunum í Wales eru stórar jarn- og kolalindir. Har er tí nógv fólk, sum livir av at høgga kol ella jarn. At kalla alt jarnið verður tilgjørt í landinum, og har eru tí ógvuliga nógvar verksmiðjur og ídnaðarvirkir: umleið helvtin av fólkinum arbeiðir í slíkum. Í summum pørtum av landinum eru fabrikkirnar so tættar, at luftin er altíð svart av kolaroyki. Tættastar eru tær sunnan fyri Birmingham; har er alt so útdálkað í royki og sóti, at onglendingar nevna tað "svarta landið". Fyrr fluttu onglendingar nógv kol burtur til onnur lond, men nú verður tað mesta brúkt í landinum. Nógv tok hava kol til drivmegi, og á fabrikkum og damparum verður tað eisini brúkt, umframt til brenni. Onglendingar vóru teir fyrstu, sum fóru at gera nyttu burtur úr dampmaskinuni. Á verksmiðjunum og ídnaðarvirkjunum verða gjørd flogfør, tok, bilar, motorar, traktorar, skotvápn og annars øll amboð, ið hugsast kunna. Men umframt fabrikkir, sum gera jarnvaru, eru í Onglandi eisini nógv virkir, sum gera klædnavaru. Ullin úr Onglandi ger ikki nógmikið út, og tí flyta teir nógva ull úr Avstralia og Nýsælandi: bummullin verður flutt úr USA ella aðrastaðni. Eingilsk vara er gitin fyri góðsku, og stendur "made in England" á plaggi ella amboði, kann keyparin vera toliliga vísur í, at hann fær virði fyri pengarnar.
Til at flyta varu burtur og føra aðra aftur hevur Ongland stóran farmaskipaflota, tann næststørsta í heiminum. Eingilsk skip síggjast á øllum høvum og í øllum havnum, og eingilskt mál heyrist í øllum havnabýum í verðini. Til at verja farmaskipaflotan og forða fyri, at skipasambandið millum teir ymsu partarnar av eingilska heimsveldinum verður kvett í ófriðartíðum, hava teir ein stóran herskipaflota.


text:
Saladin
Saladin (føddur 1137 ella 1138, deyður 4. mars 1193; Kurdiskt: Selahaddîn Eyûbî; arabiskt: Salah ad-Din Yusuf Ibn Ayyub; صلاح الدين يوسف ابن ايوب; Salah ad-Din; fulla navn hansara: al-Malik al-Nasir Salah al-Din Abu al-Muzaffer Yusuf ibn Ayyub ibn Shadi[1]) var ein kurdiskur, muslimskur herleiðari, sum grundlegði Ayyubide-ríkið í Egyptalandi og Sýria. Hann er kendur bæði í tí kristna og muslimska heiminum fyri hansara riddaraliga og umsorganarliga atburð undir krossfaratíðini.
Hann varð føddur í Tikrit, sum liggur í einum øki sum í dag er í Irak, og gjørdist sultanur yvir Egyptalandi og Sýria.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Kurt Villads Jensen: "Politikens bog om korstogene" Politikens Forlag 2005 síða 82


text:
Jarðfrøði
Jarðfrøði ella geologi er læran um bygnaðin á jørðini, t.d. um tey ymisku jarðløgini, virksemi á jørðini, so sum eldgos og jarðskjálvtar, og um jarðarsøguna, so sum ístíðir og hvussu landslagi er broytt gjøgnum tíðina.
Ein sum fæst við jarðfrøði sum yrki, verður nevndur ein jarðfrøðingur.
Føroyar eru úrslit av stórum eldgosvirksemi í økinum fyri 55 milliónum árum síðani. Føroyar eru skaptar í 3. og endaligu spjaðingini av Atlantshavinum, sum enn er virkin.
Atlantshavið breiðkar so við og við, sum Europa-plátan og Afrika-plátan flytar seg burtur frá Norður- og Suðurameriku-plátunum. Eitt nú breiðkast Ísland í løtuni við 7 cm árliga.
Ekstarnar slóðir[rætta | rætta wikitekst]
- Jarðfeingi - jarðfrøðiligur stovnur undir Vinnumálaráðnum
- Jarðfrøðiligi stovnurin á universitetinum í Keypmannahavn


text:
Sissal Kampmann
Sissal Kampmann (fødd 1974), uppvaksin í Vestmanna, er ein føroyskur rithøvundur, eitt skald. Hon hevur higartil (februar 2013) útgivið tvey yrkingasøvn, bæði skrivaði á føroyskum, bæði eru útgivin á Forlagnum Eksil, sum er eitt forlag í Keypmannahavn, sum føroyingar eiga. Í september 2012 fekk hon donsku bókmentaheiðurslønina, sum Danska Akademiið handar: Klaus Rifbjerg debutantvirðisløn fyri skaldskap (Klaus Rifbjergs debutantpris for lyrik). Prísurin verður latin annað hvørt ár fyri eitt yrkingasavn skrivað á donskum, føroyskum ella grønlendskum. Høvundin skal ikki hava útgivið meira enn tvey yrkingasøvn. Fyrsta yrkingasavnið skal verða útgivið innan fyri seinastu tvey árini.[1] Sissal gekk á student í Hoydølum, seinni fór hon í holt við at lesa Norðurlendskar bókmentir á Københavns Universitet.
Innihaldsyvirlit
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
Yrkingasøvn[rætta | rætta wikitekst]
- 2013 - 4D. Keypmannahavn, Forlagið Eksil.[2]
- 2012 - Endurtøkur. Keypmannahavn, Forlagið Eksil. (Yrkingar)[3]
- 2011 - Ravnar á ljóðleysum flogi – yrkingar úr uppgongdini. Keypmannahavn, Forlagið Eksil.[4]
Útgivið á netinum[rætta | rætta wikitekst]
- 2013 - Runda borðið er eygað / The round table is the eye, yrking, týtt til enskt hevur Rachel Ward. Útgivið á heimasíðuni Words Without Borders.[5]
Heiðurslønir o.a.[rætta | rætta wikitekst]
- 2013 - 1-ára starvsløn frá Mentanargrunni Landsins[6]
- 2012 - Klaus Rifbjerg debutantvirðisløn fyri skaldskap
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Listinblogg.blogspot.dk Heimsins størsta tillukku
- ↑ listinblog.blogspot.com, Nýtt yrkingarsavn hjá Sissal Kampmann: 4D
- ↑ Forlagideksil.dk
- ↑ flb.fo Hugleiðingar um bókaárið 2011
- ↑ Wordswithoutborders.org
- ↑ Aktuelt.fo Sissal og Hanni fingu starvsløn í eitt ár


text:
Dýr
Dýr ella djór (frøðiheiti - Animalia ella Metazoa) er ein bólkur av fleirkyknu lívverum, sum kunna røra seg runt. Dýr er eitt av teimun lívfrøðiligu ríkinum. Flestu livandi verur eru dýr. Vísindafólk halda, at til eru umleið 10 mió sløg. Dýrini eru ymisk, frá teimum smæstu, einføldu verunum, ið líkjast ørsmáum slímklattum, til tær størstu ránsdýr. Øll dýr eru skipað í fleiri bólkar. Tindasvín eru t.d. í tí bólkinum, ið livir av skordýrum. Men tað er eisini í einum undirbólki av súgdýrum innan súgdýraflokkin. Øll sugdýr eru síðan í ryggdýrabólkinum.
Dýr er livandi skapningur, sum etur, flytur seg og nørist. Tað sansar alt uttan um seg við tevi, kenslu, sjón, hoyrn og smakki. Livumfarið hjá einum dýri er, at tað verður borið í heim, veksur, verður kynsbúgvið, nørist og doyr. Tað etur, so kroppurin mennist og búnast. Føðin gevur dýrunum orku at flyta seg úr stað. Bara fáir dýrabólkar flyta seg ongantíð, til dømis standa soppar festir á steinum alt lívið. Bara ein lítil partur av øllum dýrasløgum, ið hava livað á jørðini, er til nú á døgum. Óteljandi sløg, líka frá stóru eðlunum til drontarnar, eru útdeyð. Nógv dýr, sum t.d. fílar og tikarar, eru í stórum vanda at doyggja út.


text:
Hvalba
Hvalba er ein bygd í Suðuroy og ein kommuna, Hvalbiar kommuna, ið fevnir um bygdirnar Hvalba, Sandvík og Nes-Hvalba. Oyggin Lítla Dímun hoyrir eisini til sóknina í Hvalba og Sandvík.
Hvalba liggur norðantil á Suðuroynni. Eitt eykenni fyri Hvalba er at tað eru atkomumøguleikar sjóvegis bæði eystan- og vestantil. Á vestursíðuni er tað Fiskieiði ella Hvalbiareiði. Her varð gjørt eitt stórt arbeiði fyrst í 20. øld fyri at bøta um atkomumøguleikarnar. Á eystursíðuni eru tríggjar keiðir. Tveir smábátahylar og ein hylur til skipini, sum hoyra heima í Hvalba.
Innihaldsyvirlit
Fornfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Lendið, ið nevnt verður á Bønhúsfløtu, liggur uttanfyri býlingin í Nesi í Hvalba. Lendið liggur niðan frá bakkanum, vestur frá Fleksá. Nýggja skrásetingin hjá Føroya Fornminnissavni hevur víst, at tað á Bønhúsfløtu finnast nógv fleiri fornar bústaðaleivdir enn bert tað, ið hildið var at vera eitt bønhús, soleiðis sum søgur hava gingið frá. Í 1905 varð lendið, ið lá uttangarðs, lagt inn til eina trøð. Garðar vórðu laðaðir bæði niðan við Fleksá, eystan fyri Fløtuna og niðan við einum áarløki í einum gili fyri vestan. Sethúsini, har fólk settust á trøðna, standa enn uppi ovarlaga í lendinum. Hildið varð, at henda fløtan, sum tá lá í haga, var nakað fyri seg, eins og mannahond hevði verið á. Tað hevur leingi verið Føroya Fornminnissavni greitt, at sjónligar bústaðaleivdir eru niðast á bakkanum á Bønhúsfløtu í Nesi. Tó, nú tykist havið av álvara at máa bakkan, og tí eru hesar leivdir rættiliga hóttar. Á vári 2008 boðaði eigarin av Bønhúsfløtuni Fornminnissavninum frá, at tað í februar 2008 hevði verið nógvur landnyrðingsuppgangur - hegn og ein gomul smoga, var farið og slættað niður. Nú stóð bakkin manshøgur frá mølini upp á svørðin. Eisini varð sagt, at ymist var at síggja í bakkanum, ið helst mundi vera gjørt av mannahond, umframt tað, at har var eitt hol inn í bakkan, einar 1,5 m. undir svørðinum, ið var fylt við fliðum og onkrum beinum. Tað var serliga tann innari parturin av bakkanum, har líkt var til, at eitthvørt fjaldi seg undir svørðinum, og sum kundi vera ein toft, ið mest var máað burtur av.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Hvalba er næstnorðasta bygd í Suðuroynni.
Tunlar[rætta | rætta wikitekst]
Bygdin er bundin saman við grannabygdunum Trongisvág fyri sunnan og Sandvík fyri norðan við tveimum tunlum. Hvalbiartunnilin, sum er millum Trongisvág og Hvalba er Føroya elsti tunnil, hann var gjørdur í 1963 og er beint við kolanámini. Sandvíkstunnilin er á norðara armi av Hvalbiarfirði, eystanfyri Hvalbiarbygd. Tunnilin varð tikin í brúk í 1970.
Norðbergseiði[rætta | rætta wikitekst]
Norðara eiði í Hvalba eitur Norðbergseiði. Tað er vakurt náttúruøkið, sum m.a. verður vitjað av ferðafólki, bæði av føroyingum og útlendingum. Í 2009 byrjaði ein bólkur av hvalbingum at bjóða síging á Norðbergseiðinum sum ferðavinnumál. Tað var væl eyndað og í 2010 vóru tað uppaftur fleiri, ið royndu at síga á Norðbergseiðinum enn tað vóru árið fyri. Norðanfyri sjálvt eiði er bergið Norðberg, sum eiði eitur eftir. Eitt hol er í helluni á Norðbergseiðinum, har er stik sett rundanum, so fólk ikki detta niður í tað. Havið sæst niður gjøgnum holið. Niðri á helluni á Norðbergseiðinum er sermerkt stabbagrót.
Fiskieiði[rætta | rætta wikitekst]
Í Hvalba er tvírøtt. Har er lendandi bæði fyri eystan og fyri vestan. Lendingin fyri vestan sæst á frímerkinum og eitur Fiskieiði, eisini rópt Hvalbiareiði. Hon var sera trupul at nýta, tí har er bratt og høgt oman á sjógv, men tíðliga í 20. øld var gjørt eitt stórt arbeiði har, so lendingarviðurskiftini gjørdust rættiliga góð. Hetta var í teirri tíðini, tá ið árabátar vórðu nýttir. Seinri eru fiskiførini vorðin størri, hava fingið motor og sigla skjótari, so nýtslan av Fiskieiðinum sum lending er fallin burtur. Tó verður lendingin á Fiskieiðinum nú brúkt til stuttleika túrar og til ferðavinnu. Túrar verða gjørdir fyri ferðafólk, bæði føroyingar og útlendingar.
Kolanám í Hvalba[rætta | rætta wikitekst]
Suðuroy er einasta oyggj í Føroyum sum hevur havt kolaframleiðslu. Hildið verður við vissu, at kolasøgan í Suðuroynni í hvussu so er byrjaði í 1770'unum, um ikki fyrr. Kolanám (kolaminur) og framleiðsla hevur verið í Hvalba, í Rangabotni í Trongisvági og í Fámjin. Hvalba er einasta stað í Føroyum, har tað enn er kolaframleiðsla. Seinasta kolanámið, sum var sunnanfyri tunnilsmunnan Hvalbiar megin lat aftur í 2009. Í 2009-10 byrjaði so arbeiði uppá at gera eitt nýtt kolanám á fjallinum norðanvert tunnilsmunnan. Gamla kolanámið var umleið 30 ára gamalt og er nú í so ringum standi, at tað ikki kann brúkast til ferðavinnu longur, tað var annars sera vælumtókt at vísa fram til skúlaflokkar og bólkar av ferðafólki. Men ætlanin er at brúka tað nýggja námið til ferðavinnu eisini.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Ítrótturin í Hvalba hevur altíð veri nógvur.
Bóltfelagið Royn[rætta | rætta wikitekst]
Hvalba hevur eitt virki bóltfelag, sum eitur Royn. Bóltfelagið Royn er sentrali parturin um stóran part av ítróttarlívið í bygdini og um mentunarlívið annars. Felagið varð stovnað 23. oktober í 1923 [1]. Í 2010 spældi Royn í 3. deild. Teir gjørdust nummar 3, men ryktu upp í 2. deild, av tí at felagið sum gjørdist nummar tvey longu hevði eitt lið í 2. deild frammanundan. Royn hevur eisini lið í fleiri av barnadeildunum. Felagið hevur fyrr samstarvað við onnur feløg í oynni, og í 2010 var dreingjaliðið felags við TB. Dreinjaliðið TB/Royn vann silvur í 2010. Smádreingirnir hjá Royn vunnu silvur í 2009 [2].
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Í Hvalba eru nógvar størri og smærri fyritøkur. Hvalba er eisini kent fyri sín kolagrevstur. Í nógv ár hevur tað verið full gongd á kolagrevstrinum í Hvalba og framvegis í dag eru tað menn, sum arbeiða á kolinum.
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
-
-
-
-
-
Nes.
-
-
-
Fiskieiðið á frímerki frá 2004.
-
Bátur á Fiskieiðinum.
-
-
-
-
Prestfjall og Hvalba, juli í 2010.
-
Hvalbiartunnilin er elsti tunnil í Føroyum, bygdur í 1963. Kolavegurin sæst eisini.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Útvortis ávísing[rætta | rætta wikitekst]
- Faroestamps.fo - Hvalba
- Hvalba.fo Hvalbiar kommuna
- Royn.org Bóltfelagið Royn
- LDimun.com Felagið Lítla Dímun ger útferðir til Lítla Dímun
- siging.info Í/F Síging, sum bjóðar fram aldargamla føroyska siðin, síging
- RIB62.com Felagið RIB62 eigur bátin Tornado sum ger útferðir í Suðuroynni, í Havn og runt alt landið
Hvalba | Lítla Dímun | Sandvík


text:
Región Miðjútland
Región Miðjútland (Danskt: Region Midtjylland) er ein av teimum fimm regiónunum í Danmark. Regiónin er ein fyrisitingarlig eind við høvuðsábyrgdini fyri heilsuverkinum, regionalari menning og fyri rakturinum av eini røð av almennum stovnum í Miðjútlandi.[1].
Región Miðjútland er landsins næststørsta región um hugd verður at fólkatalinum, har búgva 1.277.538 (2014) [2], og landsins størsta región, um hugd verður at víddini, sum er á 13.005.7 km². Regiónin hevur høvuðssæti í Viborg.
Regiónin hevði í 2010 eina fíggjarætlan á 25,2 mia. kr. og umleið 25.000 starvsfólk[3].
Bent Hansen (S) hevur verið formaður fyri regiónsráðnum síðan 2007. Hann varð afturvaldur á regiónsvalinum í 2009 við 72.665 persónligum atkvøðum.
Kommunur í regiónini[rætta | rætta wikitekst]
í Región Miðjútland eru tað 19 kommunur. Borgarstjórarnir fyri tær 19 kommunurnar og regiónsformaðurin eru tilsamans Kontaktnevndin (Kontaktudvalget) í Región Miðjútlandi.[4].
Við 24,45% ella 306.650 íbúgvum er Aarhus kommuna størsta kommunan í regiónini.[5]


text:
Stóruvøtn
Á markinum ímillum Kanada og Sambandsríki Amerika eru Stóruvøtn (á enskum: Great Lakes). Í USA og Kanada eru fimm stór fesk vøtn: Superior vatn, Michiganvatn, Huronvatn, Erievatn og Ontariovatn. Tey eru bundin saman í eina stóra skipan. Haðani rennur St. Lawrenceá gjøgnum Kanada út í Atlantshav. Hesi vøtn rúma um fimtingin av øllum vatni í heiminum. Bara Michiganvatn, vinstrumegin, er sunnan fyri markið. Ímillum vøtnini eru grivnar siglingarveitir, og samband er við St. Lawrenceá, sum rennur út í Atlantshav. Í Niagaraá, sum rennur úr Erievatni í Ontariovatn, eru hinir viðgitnu Niagarafossar. Rundan um tey stóru vøtnini og fram við ánni er nógvur ídnaður, sum dálkar vatnið. Serliga Erievatn er illa dálkað. Har eru stórir ídnaðarbýir, so sum Buffalo í New York, Cleveland í Ohio og Detroit í Michigan.


text:
6. februar
6. februar er dagur 37 í árinum í gregorianska kalendaranum. 328 dagar eru eftir av árinum (329 dagar um skotár er).
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- Sámiskur flaggdagur.
- 1919 - Bolsjevikkar taka Kiev í Ukraina.
- 1952 - Enski kongurin George VI doyr, og Elisabeth II drotning tekur við .
- 1957 - Útvarp Føroya byrjar regluligar sendingar.
- 1957 - Gullstrondin fær fullveldi undir navninum Gana.
- 1958 - Flogfarið við ensku Manchester United umborð dettur niður, fleiri kendir leikarar lata lív.
- 1968 - 10. Vetrar Olympiadan byrjar í Grenoble í Fraklandi.


text:
Jóannes Lamhauge
Jóannes Brynolfsson Lamhauge (føddur 25. desember 1985 í Tórshavn) er Føroyskur fjøllistamaður, greinahøvundur, sjónleikari og tónleikari. Jóannes er serliga kendur sum virkin sangleikari bæði í Føroyum og í Suðuronglandi, har hann búði frá September 2008 til Juni 2011. Hann er limur í føroyska dreingjabólkinum All in.[1]
Meðan Jóannes var búsitandi í Canterbury í Onglandi, nam hann sær hægri útbúgving (BA Hons.) innan Religiónsvísindi og Metaetik við University of Kent.
Jóannes er búsitandi í Tórshavn.


text:
14. apríl
14. apríl er dagur 104 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 105 um skotár er). 261 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast eisini summarmáladagur ella á summarmála, og við hesum degi verður summarhálvárið roknað at byrja.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1900 - Heimssýningin letur upp í París, Fraklandi. Millum annað verður fyri fyrstu ferð víst fram: Parisarahjól, diesel motorar, telefon og rullutrappur.
- 1987 - Turkaland letur inn umsókn um upptøku í ST.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1934 - Loretta Lynn, amerikanskur country-sangari


text:
Ekvador
Tjóðveldið Ekvador (upprunaheiti: República del Ecuador) er eitt land í Suðuramerika. Í norðri hevur Ekvador mark við Kolumbia, í vestri við Kyrrahav, og í suðri við Perú. Til Ekvador hoyra eisini Galapagosoyggjar, tær eru 1.000 km úti í Kyrrahavi. Fólkið í Ekvador er nógv blandað, tíggjundaparturin er hvítur, hitt eru mesitzar, blámenn og indiánar. Tó at hvítu eru so lítil partur av fólkinum, sita teir kortini við ræði, og stýrislagið er tað sama sum í hinum londunum í Suðuramerika.
Bruttotjóðarúrdrátturin fyri hvønn íbúgva: 3.300 USA dollarar (17.000 DDK) [1].
Innihaldsyvirlit
[rætta | rætta wikitekst]
Landið eitur eftir miðkringi, sum verður nevndur "ekvador" á fremmandum málum.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Áðrenn spaniólar komu[rætta | rætta wikitekst]
Í árinum 1400 e.Kr. tóku inkarnir landaøkið. Aymaraindiánar vórðu limaðir í stóra inkraríkið, Tawantinsuyo, sum í stórveldstíð síni rakk frá Kili í suðri til Ekvador í norðri. Politiski og samfelagsligi bygnaðurin hjá inkum og aymarum var sera líkur. Aymarar vóru einastu av mongum fólkasløgum, ið inkar tóku, ið varðveittu mál sítt og politiskan bygnað.
Spanska hertøkan[rætta | rætta wikitekst]
Tað, at evropearar funnu Ekvador, bar í sær spanska hertøku og harðan ágang á fólkið har. Í allari hjálandatíðini var ræði kirkjunnar ovurstórt. Kirkjan legði undir seg stór jarðarlendi og eisini indiánska arbeiðsmegi, og hon gekk undan í tøku av jørð. Sløk hundrað ár eftir, at spaniamenn komu til Ekvador, vóru 90 % av indiánska fólkinum deyð. Høvuðsatvoldin var sjúkur, ið evropearar bóru við sær, til dømis meslingar og pokur [2].
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Politiska støðan[rætta | rætta wikitekst]
Nógv umhvørvisstríðsfólk hava fingið deyðshóttanir og eru álopin av vápnaðum monnum, í nøkrum førum av vápnaðum herliðum. Í byrjanini av 2008 bleiv ein bólkur handtikin og ákærdur fyri atsóknir og harðskap móti vápnaðu herliðunum, men øll vórðu seinni latin leys orsakað av vantandi prógvum.
Esther Landetta hevur verið oddakvinna í tveimum bólkum, sum stríðast fyri at verja áirnar Gala, Chiko, Tenguel og ánna Siete í Guayas-landspartinum við at skjalprógva og almannakunngera dálkingina av hesum áum [3]. Landetta er eisini limur av einum kvinnubólki fyri mannarættindi - Women Defenders of the Pachamama Front. Landetta, sum er leiðandi limur av tveimum felagsskapum, sum finnast at óregluligum minuvirksemi, ið hótta heilsuna og vinnumøguleikarnar hjá fólki á staðnum, hevur orsakað av deyðshóttanum verið noydd at goyma seg saman við børnum sínum.
Orsakað av hesum hava myndugleikar á staðnum byrjað kanningar av m.a. dálking, sum námsrakstur hevur havt á áirnar í apríl í 2008. Síðani tá hevur Landetta verið fyri grovum hóttanum og eini deyðshóttan 12. juli í 2008. Hon hevur søkt um almenna verju.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Ekvador er lítið land í Suðuramerika, og landslagið er ógvulig fjølbroytt. Á eini ferð bara 200 km. inni í landinum fert tú úr láglendinum við strondina, har nógv avfall er, upp í kalda hálendið í Andesfjøllum og oman aftur í tropiskar regnskógir eystan fyri fjøllini. Fram við strondini eru mýrar, har vaksa mangrovutrø, sum tola sjógv. Hetta gróðrarlendið gagnar fólkinum væl, úr mangrovutrøunum fæst viður til brenni og byggitilfar, og fiskur, krabbadýr og skeljafiskur, ið liva her, eru týdningarmikil føði hjá fólkinum.
Býir[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsstaðurin eitur Quito, hann er beint undir ekvator (miðkring), men av tí hann stendur so høgt, 2850 m. yvir havinum, kennist veðurlagið rættiliga svalligt. Í býnum møtast nýggja og gamla tíðin. Nógv av húsunum eru elligomul, og vegirnar eru krókutir og smalir, men har koyra bussar, bilar og sporvognar, og tey sum hava ráð hava somu hentleikar sum fólk á okkara leið. Størsta skipahavnin eitur Gayaquil, har verður meginparturin av tí, landið hevur at selja, fermdur.
Galapagosoyggjar[rætta | rætta wikitekst]
Langt úti (umleið 1000 km.) í vesturi í Kyrrahavi eigur Ekvador nakrar oyggjar, sum nevnast Galapagosoyggjar. Har er eitt so óføra stórt skjaldbøkuslag. Tær størstu kunnu viga upp í 500 kg., og summar verða 400 ára gamlar. Ovurhonds stóra skriðdjórið hevur verið illa fyri, tí sjófólk hevur havt hund, rottu og onnur djór við sær á Galapagosoyggjarnar, eystarlaga í Kyrrahavi. Hon er nú alfriðað. UNESCO hevur koyrt Galapagos á listan yvir støð í vanda fyri umhvørvisoyðilegging.
Gosfjøll[rætta | rætta wikitekst]
Í Ekvador eru fýra kendar gosfjallarøðir, sum allar eru partur í Andesfjøllum. Minst tíggju fjøll í hesum røðum goysa enn. Eitt hitt kendasta er Cotopaksifjall, tað er 5897 metrar høgt og er ímillum hægstu gosfjøll í heiminum. Seinast, tað goysti, var í 2010 [4].
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Ídnaður[rætta | rætta wikitekst]
Nógv olja og gass eru í Ekvador, og næstan helvtin av útflutningsvirðinum er av hesari vinnu.
Landbúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Fyrst í 1980-árunum bygdi búskapurin í Ekvador á tríggjar landbúnaðarvørur - kakao, kaffi og bananir. Nú er vinnuvegurin ikki so eintáttaður longur, men enn arbeiðir ein triðingur av fólkinum í landbúnaðinum.
Fiskiskapur[rætta | rætta wikitekst]
Fiskivinna er týðandi vinnuvegur, mest verður veitt av sardinum, rækjum og tunfiski. Rættiliga nýggj útflutningsvøra eru nývaksnar blómur, til dømis nelikar, rósur og statisur, ið verða fluttar út til Evropa og USA. Rækjur eru vorðnar týðandi útflutningsvøra, og stórar rækjualistøðir hava veitt túsundtals fólki arbeiði. Men vansin við alingini er, at hon fer illa við viðbrekna mangrovulendinum.
Panamahattur[rætta | rætta wikitekst]
Kendi panamahatturin hevur ongantíð verið gjørdur í Panama. Hann er úr Ekvador, men var í fyrstuni gjørdur sum søluvøra til Panama, av tí er navnið komið. Tríggjar mánaðir varir tað at gera ein fyrsta floks hatt [5].
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Fólkið kann býtast í tríggjar høvuðsflokkar - upprunaliga indiánska fólkið, efitkomarar hjá evropeiskum niðursetufólki og fólk av ymiskum uppruna (mestizar). Í seinni árunum hava teir lagt vegir um Suður- og Norðuramerika, og fleiri av hesum vegunum ganga um Ekvador. Annars er tað líka vanligt ella vanligari, at fólk í Ekvador ferðast við flogfari enn við bili ella toki.
Upprunafólkið[rætta | rætta wikitekst]
Upprunafólkið í Ekvador er indiánar. Nú eru fjarskotnir og fáir ættflokkar eftir, sum liva eins og fedrar teirra gjørdu.
Á skógunum á eystursíðuni á Andesfjøllunum livir eitt indiánafólk, sum kallast jivaroindiánar. Teir hava verið grummir av skapi, og hini indiánafólkini hava ræðst teir. Sum vápn brúktu teir blásirør og nálir við eitrandi oddi. Høvdini av teimum, teir drupu, turkaðu teir og viðgjørdu, so tey vóru sum stór dukkuhøvd, teyggjaðu tey so upp undir beltið sum sjónligt prógv um, hvat dugur var í manninum [6].
Í býnum Otavalo, høgt uppi í Andesfjøllum, býr tað indiánska fólkið, ið er eina best fyri í Suðuramerika. Otavaloar veva teppi, regnkápur, nevndar ponchoir, máttur og mangt annað, sum teir selja ferðafólki og flyta út til alt Evropa, USA og Suðuramerika. Eftirspuringurin eftir hesum vovnu vørum er so mikil, at nú verður nógv hópvirkað, og teir nýta tilgjørdan tráð, tilgjørt litevni og maskinvevar. Inntøkurnar hava við sær, at otavaloindiánarnir kunnu verja mentan sína og liva, sum teir hava gjørt leingi. Ferðafólki dámar so væl marknaðin í Otavalo, at hann nú er á øllum fimm torgunum í miðbýnum [7].
Átrúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Ekvador er eitt katólskt land, men hevur ikki altíð verið tað [8]. Hóast Ekvador er katólskt land, eru gamlir átrúnaðarsiðir ikki heilt gloymdir.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://snl.no/Ecuador/n%C3%A6ringsliv
- ↑ http://www.centerforabetterlife.com/eng/magazine/article_detail.lasso?id=100
- ↑ http://www.amnesty.org/en/library/asset/AMR28/002/2008/en/47763cbe-a1b0-11dd-aa42-d973b735d92e/amr280022008eng.pdf
- ↑ http://aktuelt.dev.mashema.com/grein/eldgos_i_ekvador_og_guatemala
- ↑ http://hubpages.com/hub/Panama-Hats
- ↑ http://www.head-hunter.com/jivaro.html
- ↑ http://gosouthamerica.about.com/cs/southamerica/a/EcuOtavalo.htm
- ↑ http://www.sim.org/index.php/country/EC


text:
Listasavn Føroya
Listasavn Føroya varð bygt í 1970. Savnið er í Viðarlundini í Gundadali á Gundadalsvegi 9 í Tórshavn. J.P. Gregoriussen teknaði bygingin. Norðari endin av húsinum er frá 1970, tað er tann eldri Listaskálin, sum Listafelag Føroya lat byggja. Savnshúsini vórðu tikin í nýtslu í 1993, tað vóru arkitektarnir N. F. Truelsen og J. P. Gregoriussen sum teknaðu nýggja bygningin.
Innihaldsyvirlit
Sjálvsognarstovnur[rætta | rætta wikitekst]
Listafelag Føroya er sjálvsognarstovnur. Nevndin er mannað við 4 fólkum sum umboða Føroya Landsstýri, Listafelag Føroya, Føroysk myndlistafólk og Tórhavnar kommunu. Í stýrinum fyri Listasavnið sita fyri tíðarskeiðið 1. apríl 2009 til 31. mars 2013:
- Martin Næs, stýrisformaður, deildarstjóri (valdur av Mentamálaráðnum)
- Sigrun Gunnarsdóttir Niclasen, stýrislimur, listakvinna (vald av Føroysk Myndlistafólk)
- Jógvan Arge, stýrislimur, býráðslimur (valdur av Tórshavnar Býráð)
- Árni Winther, stýrislimur, arkitektur (valdur av Listafelag Føroya)
Føst framsýning[rætta | rætta wikitekst]
Listasavn Føroya hevur bæði fasta og skiftandi framsýningar av eldri og nýggjari føroyskari list. Mong føroysk listafólk eru umboðaði á føstu framsýningini, millum onnur Sámal Joensen-Mikines (1906-79), Janus Kamban (1913-2009), Ruth Smith (1913-58), Elinborg Lützen (1919-95), Ingálvur av Reyni (1920-2005), Steffan Danielsen (1922-76), Hans Hansen (1920-1970), Frimod Joensen (1915-97) og Tummas Arge (1942-78).
Skiftandi framsýningar[rætta | rætta wikitekst]
Frá februar til desember er vanliga ein nýggj framsýning hvønn mánað. Framsýningarnar lata vanliga upp leygardag kl. 13 og varða í 3 vikur. Várframsýningin og Ólavsøkuframsýningin eru framsýningar sum vanliga eru á hvørjum ári.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- art.fo, Listasavn Føroya, Bygningurin - Savnshúsini.
- art.fo, Listasavn Føroya, Skipan
- Art.fo Listasavn Føroya, Framsýningar


text:
Finnland
Finnland (finskt: Suomi) er lýðveldi í Norðurevropa. Finnland hevur mark við Noreg í norðri, Svøríki og botnisku víkina í vestri, Eystrasalt í ein útsynning Finnlandsfjørðin í suðri og Russland í eystri. Finnland er norðasti sjálvstøðuga land í heiminum eftir Ísland.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Í øldir var Finnland undir svenskum yvirvaldi (Hertugadømið Finnland), til tað kom undir Russland í 1809. Finnland gjørdist sjálvstøðugt land í 1917.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Samkynt hjúnaband[rætta | rætta wikitekst]
Ríkisdagurin í Finnlandi samtykti 28. nov. 2014 við teprum meiriluta eitt uppskot um at loyva hjúnaband millum persónar av sama kyni.[1] Uppskotið um sokallað kynsneutralt hjúnaband varð samtykt við 105 atkvøðum fyri og 92 ímóti.[2] Síðan 2002 hevur skrásett parlag verið ein møguleiki í Finnlandi, men í 2014 fóru lógarsmiðirnir eitt fet víari. Finnland hevur verið einasta av teimum fimm stóru Norðurlondunum, har samkynd ikki kundu ganga saman í hjúnalag.[3] Lógaruppskotið í 2014 var eitt úrslit av einum sokallaðum borgaratiltaki fyri javnbjóðis hjúnabandslóggávu. Upp móti 170.000 undirskriftir vórðu savnaðar og latnar ríkisdagsformanninum í 2013. Sambært finskari lóg skal ríkisdagurin viðgera ein spurning, ið savnar minst 50.000 undirskriftir. Í juni mánaða í 2014 varð uppskotið havnað í eini tingnevnd, men uppskotið varð kortini lyft víðari inn í ríkisdagssalin, sum tók avgerð sína í spurninginum 28. nov. 2014.[4]
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Finska mentanin er ólík mentanini í hinum Norðurlondum, og finskt er ikki skylt við norrønu málini.
Landfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Størsti parturin av landinum er skógur, har fura, grann og bjørk vaksa. Kavin liggur næstan allan veturin.
Stórir partar av Finnlandi eru skógvaksnir, og har eru mong vøtn, tí at skriðjøklarnir gróvu djúpar lægdir í lendið í seinastu ístíð.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Mesta fólkið livir av jarðarbrúki og skógbrúki. Tað er so í Finnlandi, at til hvønn garð liggur eitt strekki av skógi, og hetta gevur ofta líka nógv av sær sum tað, maðurin fær burtur úr jørðini. Um summarið verða neytini rikin á skógin. Kornsløgini, teir dyrka í Finnlandi, eru mest bygg og havri, men teir velta ikki sørt av hveiti. Inni í landinum kann tað ofta henda, at hann legst við náttarfrosti, tá ið akrarnir eru farnir at næla, og so er alt strevið burturspilt. Kornið stadnar ikki allastaðni á bønum, so teir mugu turka tað inni. Eplum og rótum verður nógv velt av. Røturnar verða brúktar til neytini. Neytatalið í Finnlandi er heilt stórt, og teir kirna væl av smøri. Skógbrúkið hevur ovurhonds nógv at týða fyri finnlendingar; um tveir triðingar av landinum er skógvaksið, og væl ber til at floyta viðin eftir áunum, sum renna millum tey ymsu vøtnini; kortini kann tað henda, at stórir fossar eru á vegnum, og tá ber ikki til, men so hava teir grivið gryvjur millum vøtnini. Hægsti fossurin í Finnlandi eitur Imatra: har er bygt stórt elverk. Tað eru ikki bara stórvið og borðvið, teir flyta út úr Finnlandi. Nøgd av viði, helst av tí, sum lítið virði er í, verður gjørt til pappír, og Finnland flytur pappír út í stórum; krosslineri flyta teir eisini nógv út av; finskir svávulpinnar eru væl kendir. Í nýggjari tíð verður nógvur viður nýttur í klædnagerð (kunstsilki, eisini kallað rayon). Kol ella olja finst ikki í landinum, men fossamegín trýtur ikki, so teir brúka elkraft til drívmegi á ídnaðarvirkjunum. Eitt sindur av jarni er í landinum, men ikki nóg mikið til egið brúk; harafturímóti er væl til av kopari.
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.theguardian.com/world/2014/nov/28/finland-legalises-gay-marriage
- ↑ http://blog.foreignpolicy.com/posts/2014/11/28/finland_becomes_an_unlikely_battleground_for_same_sex_marriage_debate
- ↑ http://www.reuters.com/article/2014/11/28/us-finland-gaymarriage-idUSKCN0JC0YX20141128
- ↑ http://www.huffingtonpost.com/2014/11/28/finland-gay-marriage_n_6235690.html
Útvortis ávísing[rætta | rætta wikitekst]


text:
The Dark Knight
The Dark Knight er ein amerikanskur Batman-filmur úr 2008. Í filmsheiminum verður tað "magiska vinningsmarkið" nevnt. Tað er, tá ein filmur selur fyri meira enn 500 milliónir dollarar í atgongumerkjum í USA. Bert tveir filmar hava megnað tað, og tað eru Titanic og "The Dark Knight". Eftir bert seks vikum hevur Batman megnað at selt fyri 502,4 milliónir dollarar, meðan hjá Titanic tók tað 12 vikur um at vinna 500 milliónir dollarar í atgongumerkjum. Høvuðsleiklutin sum Batman, hevur Christian Bale. Heath Ledger hevði leiklutin sum The Joker og fekk eftir deyða sín ein Oscar fyri avrik sítt.


text:
FC Suðuroy
FC Suðuroy er fótbóltsfelag í Suðuroynni, sum varð stovnað 1. januar 2010. Tað var fyrrverandi felagsliðið VB/Sumba, sum tók stig til at stovna FC Suðuroy, ætlanin var at savna øll liðini úr oynni í eitt felag, men tað eydnaðist ikki í 2010. FC Suðuroy spældi í Effodeildini (sum tá nevndist Vodafonedeildin) í 2010, men endaði sum nummar 9 og rykti tí niður í 1. deild. Teir vunnu 1. deild 2011 við 70 stigum og spældu aftur í bestu fótbóltsdeildini, Effodeildini, í 2012. Teir endaðu á niðasta plássi við 9 stigum, og spældu aftur í 1. deild í 2013 og 2014. Í 2014 endaðu teir á 2. plássi og fluttu upp í Effodeildina saman við hinum Suðuroyarliðnum TB.
Innihaldsyvirlit
Fótbóltshópurin hjá bestu deildini[rætta | rætta wikitekst]
Dagført 17. feb. 2015
Liðini hjá FC Suðuroy[rætta | rætta wikitekst]
FC Suðuroy hevur hesi lið hjá monnum: Í 1. deild, 2. deild og 3. deild. Í kvinnudeildini hevur FC Suðuroy lið í deildini sum spælir á hálvum vølli. Harumframt hevur FC Suðuroy hesi lið í barnadeildunum: Dreingir, smádreingir, piltar, smápiltar, smágentur 12-14 ár og gentur 10-12 ár (hetta kann broytast, sí heimasíðuna hjá felagnum).
Styrk út øðrum londum[rætta | rætta wikitekst]
Tá FC Suðuroy skuldi leika í bestu deildini í 2010 leitaði felagið sær styrk úr øðrum londum. Hesir útlendingarnir vóru við í hópinum hjá FC Suðuroy í 2010: Stanislav Kuzma, málverji úr Slovenia, Obi Ikechukwu Charles, álopsleikari úr Nigeria, Mamuka Toronjadze, miðvallaleikari úr Georgia og Mustafa Adamu, verjuleikari úr Ghana. Eftir summarsteðgin var Obi Charles givin í felagnum, og avtalað varð gjørd við verjuleikaran Kasper Schultz úr Danmark. Mustafa Adamu spældi ongan dyst fyri bestu deildina hjá FC Suðuroy, og fór av landinum aftur áðrenn summarsteðgin. Í 2011 komu tveir leikarar úr Ghana at spæla við 1. deildar liðnum hjá FC Suðuroy, teir vóru David Asare og Kamil Yunus. David skoraði 20 mál fyri liðið og gjørdist nummar tvey á málskjýtta listanum hjá FC Suðuroy. Hann spælir eisini við í 2012, meðan avtalan við Kamil ikki varð endurnýggjað. Í 2011 spældu tveir danar við FC Suðuroy, Niklas Paulsen (álopsleikari) spældi við frá byrjan og fram til 13. umfar hin 18. juni. Hin danin, Jesper Fleckner, sum er verjuleikari, spældi við besta liðnum (1. deild) eftir summarsteðgin og til seinasta dystin. Stanislav Kuzma hevur verið málmaður hjá besta liðnum 2010, 2011 og 2012. Í 2012 er ein útlendskur leikari komin afturat, umframt David Asare og Stanislav Kuzma. Talan er um slovenska verjuleikaran Saša Kolman.
Høvuðs málskjúttar hjá FC Suðuroy, VB/Sumba og VB í nýggjari tíð[rætta | rætta wikitekst]
5 mans hava til nú skorað í minsta lagi 50 mál fyri besta liðið hjá FC Suðuroy, VB/Sumba ella VB í nýggjari tíð, 4 av hesum spælarunum eru givnir at spæla fótbólt á høgum støði, bert Jón Krosslá Poulsen er enn aktivur í bestu deildini av hesum 5. Næstur teimum er Dan Djurhuus, sum hevur skorað 40 mál fyri feløgini. Dan spælir enn við FC Suðuroy í Vodafonedeildini. Hesi hagtøl eru dagførd eftir 25. umfar í Vodafonedeildini 2. oktober 2010:
- Jón Krosslá Poulsen hevur skorað 59 mál til nú (22. sep. 2010)[1] [2][3] [4]
- Egill Steintórsson hevur skorað 55 mál
- Jan Allan Müller hevur skorað 53 mál
- Birgir Jørgensen hevur skorað 53 mál
- Jón Pauli Olsen hevur skorað 52 mál
- Pól Thorsteinsson hevur skorað 51 mál [5]
- Dan Djurhuus hevur skrorað 42 mál [6][7]
Fótbóltsvøllir[rætta | rætta wikitekst]
FC Suðuroy hevur í løtuni tveir fótbóltsvøllir. Besta deildin hjá monnum, Vodafonedeildin, spælir á Eiðinum í Vági. Næstbesta deildin, 2. deild, spælir heimadystir á Krossi í Sumba. Hini liðini spæla eftir tørvi antin á Eiðinum ella á Krossi. Fótbóltsvøllurin á Eiðinum í Vági er einasti fótbóltsvøllur í Suðuroynni, sum lýkur krøvini fyri at spæla í Vodafonedeildini.
Fyrrverandi leikarar[rætta | rætta wikitekst]
Her verða nevndir nakrir av fyrrverandi leikarunum frá nýggjari tíð, eisini frá tíðini, tá felagið bar navnið VB og VB/Sumba. Summir av hesum spælarunum eru enn aktivir í lægri deildum, t.d. 2. deild hjá FC Suðuroy.
- Pól Thorsteinsson
- Símun Samuelsen
- Heini Vatnsdal
- Jóannes Jakobsen
- Krzysztof Popczyński
- Mamuka Toronjadze
- Jan Allan Müller
- Dan Djurhuus
- Bjarni Johansen
- Jón Pauli Olsen
- Egill Steintórsson
- Rúni Nolsøe
- Henning Joensen
- Martin Tausen
- Obi Ikechukwu Charles
- Evrard Blé
- Milan Kuljić
- Kasper Schultz
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Sportal.fo Grein um nýggja málverjan.
- Kringvarp.fo VB/Sumba verður til FC Suðuroy
- Kringvarp.fo Grein um nýggja búmerki.
- Sudurras.fo Grein um útlendskir leikarar í FC Suðuroy.
- Dimmalætting, Fótfimi 2010, 19. mars 2010, síða 29.
- Suðurrás, Jón Krosslá Poulsen millum fimm bestu málskjúttarnir.
- Sportal.fo
Útvortis ávísingar[rætta | rætta wikitekst]
- Heimasíðan hjá FC Suðuroy.
- FC Suðuroy á Facebook.
- Sportal.fo, filmsklipp, brot úr dystinum millum NSÍ og FC Suðuroy 12. juni 2010. Úrslitið varð 2-1 til NSÍ.
- Flickriver.com, myndir frá Flickr, sum hava frámerki "FC Suðuroy".
B36 | TB | EB/Streymur | HB | ÍF | KÍ | NSÍ | Víkingur | FC Suðuroy | AB |
B68 | 07 Vestur | B71 | MB | Skála | Víkingur II KÍ II | B36 II |
Hoyvík/Giza | NSÍ II | B68 II | HB II | AB II | TB II | ÍF II | KÍ III | Skála II | Royn | EB/Streymur II |


text:
Tvøroyrar Bóltfelag
Tvøroyrar Bóltfelag ella TB er eitt fótbóltsfelag av Tvøroyri sum varð stovnað 13. mai 1892. TB er elsta bóltfelag í Føroyum. Umframt at TB er eitt fótbóltsfelag er tað eisini eitt flogbóltsfelag. TB fótbóltur og TB flogbóltur hava tó hvør sína nevnd.[1] [2] Onnur ítróttarfeløg á Tvøroyri og økinum kring Trongisvágsfjørð eru Tvøroyrar Borðtennisfelag (TBF), Froðbiar Sóknar Róðrarfelag og Susvim (Susvim er fyri alla oynna).
Innihaldsyvirlit
TB fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Í 2012 spælir TB aftur í bestu fótbóltsdeildini. TB gjørdist nummar tvey í 1. deild í 2011, FC Suðuroy gjørdist nummar eitt. Tað var sera stórur spenningur um 2. plássið millum TB og AB, men TB vann tann dystin. Bæði liðini endaðu við sama stigatali, sum var 61 stig og við sama málmuni sum var 55, tó hevði TB 81 vunnin mál og 26 tapt mál, meðan AB hevði 80 vunnin og 25 tapt mál. Tað at TB hevði skorað eitt mál meira enn AB, gjørdi at TB flutti upp í bestu deildina og AB bleiv verandi í 1. deild. Í 2010 gjørdist TB nummar 3 í 1. deild. TB hevur vunnið FM heitið 7 ferðir, tað var árini 1943, 1949, 1951, 1976, 1977, 1980 og 1987. TB hevur vunnið Løgmanssteypið (fyrr Ísafjarðarsúlan) 5 ferðir, tað var árini 1956, 1958, 1960, 1961 og 1977.
Fótbóltshópurin hjá besta liðnum[rætta | rætta wikitekst]
Gamli vøllurin á Sevmýri og nýggi vøllurin við Stórá[rætta | rætta wikitekst]
Síða TB varð stovnað og til 16. okt. 2010 hevur TB spælt fótbólt á vøllinum á Sevmýri. Vøllurin var blivin skeivur og leyk ikki altjóða krøv. Hann bleiv ikki góðkendur til at spæla fótbólt í vaksnamanna deildum í 2011. Hin 16. oktober 2010 varð seinasti dystur leiktur á Sevmýri, TB, sum tá spældi í 1. deild, spældi ímóti NSÍ og vann dystin 5-2. Í apríl Í 2011 var heimavøllurin hjá TB Á Skørinum í Hvalba. [3] Nýggjur fótbóltsvøllur er gjørdur inni í Trongisvági beint eystanfyri høllina í Trongisvági.[4] Arbeiðið við at gera vøllin í Trongisvági byrjaði í 2011 og væntaðist liðugt áðrenn kappingin byrjaði um mánaðarskiftið mars/apríl 2012 ella í seinasta lagi tá TB fyllir 120 ár 13. mai 2012. Vøllurin bleiv tó ikki klárur til fyrsta landskappingardystin, og teir fyrstu heimadystirnir hjá TB blivu tí spældir á Eiðinum í Vági. Til dystin móti B36 var sjálvur vøllurin liðugur,[5] men hann bleiv ikki góðkendur, m.a. tí at har manglaðu 300 sitipláss, sum er eitt krav til øll feløgini, sum hava lið í bestu fótbóltsdeildini hjá monnum, TB mátti sostatt spæla dystin móti B36 í Vági. Flaggdagin 2012 var arbeiði við at seta 300 setur við at vera liðugt og 27. apríl varð vøllurin so góðkendur til fótbóltdystir í bestu mansdeildini. Fyrsti landskappingardystur í Effodeildini var dysturin millum TB og ÍF, sum varð leiktur sunnudagin 29. apríl 2012.[6] TB vann henda fyrsta dystin 1-0.
Venjarar hjá TB[rætta | rætta wikitekst]
- Benadikt Valdisson (1984)
- Egill SteinÞórsson (1986–1987)
- Svend Petersen (1988)
- Per Henning Jensen (1990)
- Finn Røntved (1991–1992)
- Dánjal Hovgaard (1993)
- Jacek Burkhardt (1994)
- Frank Skytte (1995)
- Sigvald Steinkross (1995)
- Rolf Christensen (1996)
- Zoran Pavlovic (1998)
- Egill Steinþórsson (1998)
- Håkon Winther (2001)
- Milan Cimburovic (2001)
- Zoran Mancic (2002)
- Lynge Nielsen (2002)
- Jón Johannesen (2002)
- Jón Johannesen (2004)
- Milan Milanović (2005)
- Oddbjørn Joensen (2006)
- Jan Nielsen (2007)
- Milan Cimburovic (2007)
- Krzysztof Popczynski (2007–2008)
- Jón Johannesen (2008)
- Pól F. Joensen (2009)
- Jón Johannesen (2010–2011)
- Milan Kuljić 2012
- Hans Fróði Hansen (des. 2012 - juli 2013)
- Bill Mcleod Jacobsen (fyribilssettur 23. juli 2013 - 13. aug. 2013)
- Páll Guðlaugsson (frá 14. aug. 2013 -)
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ TBFlogbóltur.com
- ↑ TB.fo
- ↑ Sudurras.info
- ↑ Portal.fo
- ↑ TB.fo, Hvar vitja føroyameistararnar
- ↑ Sudurras.info, TB-ÍF við Stórá
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]
B36 | TB | EB/Streymur | HB | ÍF | KÍ | NSÍ | Víkingur | FC Suðuroy | AB |
B68 | 07 Vestur | B71 | MB | Skála | Víkingur II KÍ II | B36 II |
Hoyvík/Giza | NSÍ II | B68 II | HB II | AB II | TB II | ÍF II | KÍ III | Skála II | Royn | EB/Streymur II |


text:
Japanskt mál
Japanskt er alment mál í Japan. Verur kallað Nihongo (日本語) á japanskum, sum merkir "japanskt mál". "Nihon" merkir Japan, meðan "go" merkir mál. Egin málætt, ella møguligan skyldskap við koreiskt. Móðurmál hjá yvir 130.000.000 fólkum, meginparturin í Japan.
Tað japanska málið hevur nógv lániorð frá Evropa, serliga úr Onglandi frá 19. øld. Til dømis, so eitur ein matstova á japanskum Resutoran (レストラン).
Japanska skriftmálið[rætta | rætta wikitekst]
Japanskt skriftmál verður skrivað við einari samanseting av trimum sløgum av stavraðum, kinversk tekin Kanji (漢字) og tvey sløg av fonetiskum stavraðum, rópt kana, sum einans vera brúkt í japanskum skriftmáli, Hiragana (ひらがな) og Katakana (カタカナ).
Nýmótans japanskt skriftmál hevur ofta latínskt bókstavarað, nevnt rōmaji (ローマ字). Til dømis, tá fyritøkur verða navngivnar, brúkt í lýsingum og tá japanskur tekstur verður tastaður inn í telduna.


text:
"Hvшrt skal tъ ripa, ylavur mHn
б lofti hongur brynja tHn
Tъ fer ikki at veipa tap hind
Men tъ fer til tHna leikalind
Hvit er skjъrtan, vжl er hon tvigin
H blypI verpur hon av tжr drigin"
ylavur snъpist sHni mypur frб
"Gud gevi ikki ganga sum mжr er spбad"
Ungir kallar, kбtir kallar, gangip upp б gylv
Dansip lystilig
ylavur rHpur eftir bjшrgunum fram
-kol og smipur vip
Fann hann upp б eitt бlvarann
ъt kom eitt tap бlvafljyp
Flжttap hбr б herpar dry
"Ver vжlkomin ylavur Riddararys
Tъ gakk H dans og kvшp fyri oss"
"Tъ tarvt ikki flжtta tHtt hбr fyri meg
Eg eri ikki komin at bipja teg
Eg kann ikki meira hjб бlvum vera
H morgin lati eg mHtt brъdleyp gera"
"Hvat heldur vilt tъ sjey vetur liggja б strб
Ella vilt tъ H morgin til moldar gб"
Hon skonti honum H drykkjuhorn
Har fyr H tap eiturkorn
ylavur studdist vip sapilboga
-kol og smipur vip
Hann kysti tб moy av lHtlum huga
Ungir kallar, kбtir kallar, gangip upp б gylv
Dansip lystilig
translated from English to English
Tyr – Ólavur Riddararós Lyrics
Translation in progress. Please wait...


text:
Maturin er undir manningini.
Tøgn kemur ikki á ting. Umsíðir lúgvast kúgv í mýri.
Grør um gangandi fót, heima situr svøltandi kráka.
Brent barn ræðist eld.
Orðabøkur á goymslu, sum grunnurin hevur verið við til at fíggja:
Føroysk samheitaorðabók. Ritstjórnað hevur Henning Thomsen.
Føroysk-týsk orðabók. Ritstjórnað hevur Ulf Timmermann.
Føroysk-donsk orðabók. Ritstjórnað hevur Zakaris S. Hansen.
Sponsk-føroysk skúlaorðabók. Bókin er ætlað miðnámsskúlunum. Í bókini eru útvald leitorð, ið eru mest viðkomandi hjá miðnámsskúlanæmingum og øðrum, ið vilja læra spanskt. Randi Meitil og Birgit Remmel hava ritstjórnað.
Donsk-føroysk orðabók. Eisini fløguútgáva. Ritstjórnað hevur Hjalmar P. Petersen.
Føroysk orðabók (heft og innbundin), sum Jóhan Hendrik W. Poulsen, Marjun Simonsen, Jógvan í Lon Jacobsen, Anfinnur Johansen og Zakaris Svabo Hansen hava ritstjórnað, var útseld, men eitt-binds útgávan í stívari permu er uppafturprentað og á goymslu.
Føroysk-italska orðabókin, sum Gianfranco Contri hevur ritstjórnað, er útseld.
Umframt omanfyri nevndu hevur grunnurin:
føroysk-donsku orðabókina, sum M. A. Jacobsen og Chr. Matras ritstjórnaðu og føroysk-norsku orðabókina, sum Eigil Lehmann hevur ritstjórnað, á goymslu.
Fløguútgávan av Føroysku orðabókini er útseld, men ókeypis atgongd fæst til hana á heimasíðuni hjá Orðabókagrunninum.


text:
Góð byrjan uppá seinnu hálvu
Við sannførandi 2-0 sigrið á útivølli móti B71, sluppu vit endiliga í gongd aftur. Mál okkara skoraðu Jovan og Tór-Ingar, í báðum førum við góðari hjálp frá debutanti okkara úr Tjørnuvík, Briani Olsen.
Liðið: Petur Meinhard Magnussen; Brandur Heinason, Aristide Tehe, Emil Mikkelsen, Andrias Eriksen; Hørður Askham (Ásmund, 86'), Jovan Radinovic-Panic; Jákup Sveinbjørn Olsen (Ásmund, 77'), Brian Olsen, Tór-Ingar Askelsen; Hans Arni Ellefsen (Hørður, 68').
Eyka: Eli Poulsen, Jón Gregersen, Hørður Johansen, Bjarni W. Jørgensen, Ásmund Hansen.
Veðrið inni á Dal á Sandi var sjálvsagt ikki so gott sum her vestanfyri, nakað av vindi inn á síðuna, men hetta darvaði ikki stórvegis. Nakað av viðhaldsfólki her vesturi frá vóru komin við tann langa túrin, sum byrjaði um 4 tíðina og endaði út móti miðnátt.
Vit byrjaðu væl og spælið sá út til at hanga betur saman enn, kanska nakrantíð, fyrr í ár. Í framrættaða spælinum var nýggi leikari okkara, Brian Olsen, sera eyðsýndur. Altíð spælbarur og við góðum avleveringum. Eisini vísir hann seg sera ágrýtnan í at vinna bóltin aftur, bæði frammaliga og eisini aftarliga á miðjuni.
Tað var eisini hetta høga pressi, ið førdi til fyrsta málið. Eftir 20 minuttir vunnu vit bóltin høgt uppi og spældu niðan móti brotsteiginum. Fáar metrar uttanfyri brotsteigin, eitt vet út í vinstru varð júst Brian feldur. Jovan og Tór-Ingar stóðu yvir bóltinum, og fyrrnevndi snaraði eitt vakurt skot upp um múrin og yvir í handara horni. Ómøguligt hjá gula málverjanum og 0-1.
Vit hildu á við positivu taktunum og tíggju minuttir seinni gav hetta úrslit. Vit spældu sera væl niðan í høgru síðu, har Brian fekk ein góðan bólt niðan í horni. Heilt niðri við hornaflaggi legði hann innleggið høgt og tætt framvið málið. Málverjin hevði ikki heilt stýr á tí, og Tór-Ingar kundi lættliga skalla bóltin í netið, staddur við handaru stong.
Vit komu ikki til fleiri møguleikar í fyrra hálvleiki, men høvdu fullkomuliga stýr á tingunum. Sum ikki eina ferð stóð verjan sera stinn, hetta hóast skift var á báðum bakkplássunum, har Brandur og Andrias vóru komnir inn fyri Tórstein, ið hevði leikbann, og Rógva, ið er uttanlanda.
Sum seinni hálvleikur leið, løgdu vit okkum, kanska óbevíst, longur aftur á vøllin. Vertirnir fingu fleiri horna og til tíðir kundi hetta gjørst vandamikið, men Petur stóð sum ein brandur.
Gudmundur Nielsen, sum er heima í summarferiu leikti við vertunum. Hann var ikki ofta farligur, men einu ferðina megnaði hann at bróta ígjøgnum. Hann trekti inn í brotsteigin og smekkaði til úr fimm metrum úr høgru. Petur Meinhard kom út og bjargaði meistarliga. Hetta var eisini týðningarmikið, so teir gulu ikki funnu ein veg inn í dystin aftur.
Vit fingu tveir stórar møguleikar móti endanum. Fyrst var Hans Arni spældur ígjøgnum, um miðjan annan hálvleik, men trekkið framvið málverjanum var júst ov langt og hann fekk ikki skot á og rann bóltin út av vøllinum.
Síðsti møguleikin var so stórur sum teir koma: Tað var aftur eina ferð Brian, ið var uppá spæl tá hann bleiv spældur ígjøgnum. B71-verjuleikarin rann hann niður aftanífrá og dómarin bríkslaði fyri sólarklárum brotsparkið. Hetta gav eisini seinna gula og útvísing til Tórður Hentze hjá B71. Tór-Ingar skludi skjóta, men rakti yvirleggjaran - og so var tann møguleikin farin.
Siðstu løtuna høvdu vertirnir enn nøkur horna og long innkast, men einki spurdist burturúr.
Næsti dystur verður móti AB leygardagin kl. 1500. AB og Skála spældu javnt í gjár, og vit eru nú ájavnir við AB, men aftanfyri orsaka verri málmun.


text:
Bergtóra Hanusardóttir var fødd í Havn í 1946, og har vaks hon upp. Hon fór til Danmarkar at lesa til tannlækna og er nú sertannlækni.
Bergtóra hevur verið virkin á ymsum økjum, t.d. í studentafeløgum, ítróttafeløgum, í uttanflokkaðum, samfelagspolitiskum arbeiði, so sum í friðarrørsluni og í Fólkafylkingini móti EEC. Serligan stóran dent hevur hon lagt á kvinnupolitiskt arbeiði. Hon var ein teirra, sum stovnaði Kvinnufylkingina, var í blaðstjórnini á Kvinnutíðindum og hevur umboðað Føroyar á kvinnuráðstevnum ymsastaðni í heiminum. Eisini hevur hon sitið í javnstøðunevndini.
Hon hevur skrivað prosayrkingar, stuttsøgur og skaldsøgur. Hon viðger ofta samfelagsligu støðuna hjá kvinnum í sínum skaldskapi. Hon knýtir saman bæði tað persónliga og tað samfelagsliga.


text:
1. mars
1. mars er dagur 60 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 61 um skotár er). 305 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1700 - Danmark skiftir frá julianska kalendaranum til gregorianska kalendaran. Hetta árið fylgir 1. mars beint eftir 18. februar, soleiðis at 10 dagar verða lagdir burturúr.
- 1815 - Napoleon Bonaparte fer í land í Cannes eftir at hava sitið sum fangi á oynni Elba.
- 1950 - Chiang Kai-shek lýsir Lýðveldið Kina (eisini kent sum Teivan) á oynni Teivan.
- 2014 - 22 ára gamli pianisturin Mattias Kapnas vann fyrstu Stella Polaris tónleikakappingina, sum Musikkskúlin skipaði fyri. Nummar tvey gjørdist guitarspælarin Alvi Joensen og nummar trý varð Heiðrun Petersen, violin. Fyrsta virðislønin er á 25.000 krónur, onnur á 10.000 krónur og triðja virðislønin er á 5.000 krónur. Eisini vóru virðislønir lætnar í aldursbólkinum upp til 12 ár og í aldursbólkinum upp til 18 ár. Kappingina fyri tónleikarar undir 18 ár vunnu Alda Sigurdsdóttir Lamhauge og Aksel Remmel. Vár Iversen Lindenskov varð nummar eitt hjá luttakarunum undir 12 ár.
Fótbóltur
- 2014 Gibraltar - Føroyar 1-4. Málini hjá Føroyum gjørdu: Jóan Símun Edmundsson, Christian Lamhauge Holst, Hallur Hansson og Christian Lamhauge Holst.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1810 - Frédéric Chopin
- 1944 - Tróndur Patursson í Kirkjubø.


text:
Altjóða Dómstólurin
Altjóða Dómstólurin er einasti av seks høvuðstovnum Sameindu Tjóða, sum ikki heldur til í New York. Hann heldur til í Haag í Niðurlondum. Altjóða Dómstólurin er rættarligi høvuðstovnurin í ST skipanini. Ósemjur landanna millum kunnu verða lagdar fyri dómstólin, ið eisini er hægsti løgfrøðiligi myndugleikin í ST. Rætturin loysir løgfrøðiligar trætur millum lond og ráðgevur ST og serstovnunum í ST skipanini. Úrskurðir hjá dómstólinum eru endaligir og bindandi fyri avvarðandi lond og kunnu ikki kærast. Dómstólurin viðger mál, sum lond í semju leggja fyri hann, men kann ikki taka mál upp hjá einstaklingum, vinnufeløgum ella felagsskapum. Dómstólurin kann heldur ikki viðgera brotsverk ímóti mannaættini. Til hetta eru settir á stovn serdómstólar.
Dótturfelagsskapir : Altjóða verkamannafelagsskapur Sameindu Tjóða (ILO) | Undirvísingar-, Vísinda- og Mentanarstovnur Sameindu Tjóða (UNESCO)
Barnagrunnur Sameindu Tjóða (UNICEF) | Matvørufelagsskapur Sameindu Tjóða (WFP) | Heilsufelagsskapur Sameindu Tjóða (WHO)
Høvuðsstovnar: Aðalsfundurin • Trygdarráðið • Búskapar- og Almannamálaráðið • Altjóða Dómstólurin • Aðalskrivstovan • Tilsjónarráðið


text:
Frændafundur 8: Føroysk-íslendsk vísindaráðstevna á Fróðskaparsetrinum 24. – 25. august 2013
Ráðstevnan Frændafundur 8 verður á Fróðskaparsetri Føroya 24. og 25. august 2013 við nógvum áhugaverdum fyrilestrum.
Granskingarbrak
Leygardagin 24. og sunnudagin 25. august ber til at hoyra eina rúgvu av forvitnisligum fyrilestrum á Frændafundi, sum hildin verður á Læraraskúlanum. Tað er ókeypis at koma at lurta eftir fyrilestrunum og øll eru hjartaliga væl komin. Frændafundur, sum er samstarv millum Fróðskaparsetur Føroya og Háskóla Íslands, gevur granskarum høvi til at halda fyrilestrar og skifta orð um sína gransking viðvíkjandi føroyskum og íslendskum evnum og gevur øðrum høvi til at hoyra fyrilestrarnar og orðaskiftið.
Móðurmál, filmur - og ein repil av fjølbroyttum evnum
Tvey høvuðsevnir eru á ráðstevnuni. Annað er móðurmál og námsfrøði, sum verður viðgjørt úr íslendskum og føroyskum sjónarhorni í tveimum høvuðsfyirlestrum og nøkrum stuttum fyrilestrum. Hitt er filmur, sum í høvuðheitum verður viðgjørt í einum íslendskum og einum føroyskum høvuðsfyrilestri. Harumframt er ein fjøld øðrum fyrilestrum: Ein røð av íslendskum fyrilestrum ber saman einstakar tættir í føroyskum og íslendskum máli; nýggjur doktari greiðir frá, hvussu djór bjarga sær við at krógva seg í bólki og ein royndur granskari hyggur at eygleiðingum hjá Chr. Matras av matmentan o.a.m.
Fyrilestrarnir verða hildnir á føroyskum og íslendskum, einstakir á norskum og donskum. Teir verða varpaðir upp á skíggja, samstundis, sum teir verða hildnir. Síggið ta fjølbroyttu ráðstevnuskránna á: www.setur.fo


text:
Nýggjar námsætlanirnar fyri miðnámsútbúgvingarnar verða settar í gildi frá august 2013 saman við nýggju miðnámsskúlaskipanini.
Yvirlitið niðan fyri vísir, hvørjar námsætlanir, talan er um. Flestu námsætlanirnar eru lidnar at ritstjórna, og væntandi verða hinar lidnar fyrst í mai mánaði.
Alisfrøði A - Náttúrubreyt
Alisfrøði A - Tøknibreyt
Alisfrøði B - Náttúrubreyt og Fyrireikingarbreyt
Alisfrøði B - Tøknibreyt
Breytarverkætlanin 2. árið - Fyrireikingarbreyt
Kunningartøkni B
Oljufrøði C
Stjørnufrøði C
Støddfrøði A - Búskaparbreyt
Støddfrøði A - Tilfeingisbreyt og Tøknibreyt
Støddfrøði B - Tilfeingisbreyt og Tøknibreyt
Støddfrøði B - Fyrireikingarbreyt
Tøkni A - Prosess, matvøra og heilsa
Tónleikatøkni C


text:
Homer
Í tí klassisku siðvenjuni er Homer (Ὅunpoς, Hómēros) rithøvundurin sum hevur skrivað Ilionskvæði og Odysseina, og verður sæddur sum tann størsti av yrkjarunum í forna Grikkalandi, sum skrivaði episk kvæði. Hesar episku yrkingarnar eru yrktar í byrjanini av tí vesturlendsku kanonini av bókmentum, og hava havt sera stóra ávirkan á bókmentasøguna.
Tað er óvist nær ið hann livdi. Herodot metir, at Homer livdi 400 ár áðrenn hansara egnu tíð, tvs. umleið 850 ár áðrenn Krist.[1] meðan aðrar fornar keldur siga, at hann livdi nógv tættari uppá tað tíðina ið man metir at Trojanska kríggið fór fram í byrjanini av 12. øld á.Kr.[2] Flestu nýtíðar granskarar meta at Homer livdi í 7. og 8. øld á.Kr.
At tann stóra ávirkanin av homerisku kvæðunum hevur formað grikska mentan, var viðurkent víða um, og Homer varð nevndur sum lærarin hjá Grikkalandi. [3]
Lívsleið[rætta | rætta wikitekst]
Sambært tradisjónini var Homes blindur. Tvey støð í teimum homerisku tekstunum stuðla hesi fatanini. Fyri tað fyrsta er aoidan Demodokos, hvørs leiklutur í Odysséini er at syngja um kríggið í Troja, blindur. Fyri tað næsta, so sigur rithøvundurin til ta homerisku hymnuna við tann deliska Apollon (sum Homer við tíðini hevur fingið æruna av at skriva) um seg sjálvan: tuφλὸς ἀvήp, oἰkeῖ δὲ Xίῳ ἔvι πaιπaλoέσσῃ ("ein blindur maður, sum býr á fjallaríku Chios").[4]
Fleiri jonisk pláss (Chios, Smyrna, Kyme og sjálvt Kolofon) hava sagt seg vera upprunastaðið har Homer kom frá. Í sjálvum verkinum veit man einki um lív hansara.[4]
Verk[rætta | rætta wikitekst]
Homer hevur fingið æruna av at vera rithøvundur til Iliaduna og Odysséina. I fornøldini segði man eisini, at hann hevði skrivað fleiri aðrar yrkingar, harav fleiri hymnir og epigram eru til enn, umframt tað sonevndu Batpaxouuouaxίa ("Batrachomyomachia", "stríðið millum froskar og mús"), ein komiskt hetjuyrking sum er ein parodi uppá Ilionskvæðið. Seinni gjørdist tað tó greitt, at hesi ikki vóru yrkt fyrr enn nakað væl seinni.[5] Í fornøldini varð navnið Homer ofta knýtt at episkari yrking yvirhøvur, tað var ikki fyrr enn í tíðini frá Platon og Aristoteles at Homer varð mettur at vera rithøvundur bert til Iliaduna og Odysséina.[4]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Herodotus 2.53.
- ↑ Graziosi, Barbara - Inventing Homer, Cambridge|, ár 2002, síðurnar 98–101
- ↑ Bók: Heubeck, Alfred, skrivað saman við: West, Stephanie; Hainsworth, J. B., heitið: A Commentary on Homer's Odyssey, útgivið: Oxford University Press, staður: Oxford, ár: 1988, síða 3, isbn= 0-19-814047-9
- ↑ 4.0 4.1 4.2 Homère í fronsku Wikipediu 19. apríl 2006
- ↑ runeberg.org, nfbk, 0551.html Homeros


text:
Louis Armstrong
Louis Armstrong (4. august 1901 – 6. juli 1971) var ein amerikanskur jazztónleikari, trompetistur og sangari.
Armstrong – ella Satchmo, sum hann eisini er kendur sum - ein møguliga tann kendasti av øllum jazztónleikarum, og sjálvt um djassur longu í 1940'num tók ein vend burtur frá stílinum hjá Armstrong, so hevur hann til allar tíðir verið høgt í metum millum tónleikarar.
Upptøkur hansara frá 1920'erne høvdu stóra ávirkan á menningina av djassinum og verður enn í dag sæddar sum nakað av tí besta djassinum, ið nakrantíð er innspælt. Hansara duettir við Ellu Fitzgerald eru klassikarar, og í 1968, tá trupulleikar við heilsuni nærum hevði støðga hansara lívsleið sum djasstónleikari, fekk hann stóra sukse við sanginum "What a Wonderful World". Hesin sangurin kann neyvan kallast jazzur, men er sera eyðkendur Armstrong-sangur við hansara positiva og optimistiska lyndi.
Lívssøga[rætta | rætta wikitekst]
Louis meinti sjálvur, at føðingardagur hansara var 4. juli 1900. Ikki fyrr enn 12 ár eftir deyða hansara, møtti rithøvundurin Gary Giddins (sum eitt nú hevur skrivað bøkur um Bing Crosby og Charlie Parker) í síni leitan eftir rótum Armstrongs, ein prest í einari grannasókn, sum vísti honum, at tað í tí lokalu kirkjubókini var nevndur ein Louis Armstrong, sum var føddur 4. august 1901. Tað vísti seg, at lítli Louis var skrásettur í sóknarkirkjuni hjá arbeiðsgevaranum hjá mammu hansara. Hesin upplýsingur kom við í bók Giddins, sum hevur heitið "Satchmo – the Genius of Louis Armstrong" og kom út í 1988. Dagurin 4. august 1901 hevur líka síðan verið góðtikin av Armstrong-granskarum, sum føðingardagurin hjá Louis Armstrong.
Sangir[rætta | rætta wikitekst]
Niðanfyri síggjast nakrir av kendastu sangunum, ið Armstrong framførdi:


text:
Merkið
Merkið er føroyska flaggið. Merkið, tann 25. apríl 1940 varð viðurkent sum tjóðarmerki føroyinga av bretska hersetingarvaldinum. Flaggið er ein týðandi partur av tí føroyska samleikanum. Ítróttafólk bera við stoltleika Merkið á bringuni, tá ið tey umboða Føroyar. Merkið verður vundið á stong, tá ið føroysk skip koma í fremmanda havn. Og undir krígnum, tá ið okkara sjófólk sigldu vandasjógvar, veittraði Merkið í mastrartoppinum. Tann hvíti dúkurin við reyða krossinum og bláu rondini minnir okkum á søgu og mentan okkara. Samstundis er Merkið okkara tjóðarbúmerki, og hevur tí ein týðandi leiklut í bæði okkara samleika og samfelagi.
Fleiri tykkara minnast tíðina áðrenn Merkið varð viðurkent. Og tit minnast tað stríð, ið skuldi til, áðrenn føroyingar kundu savnast um Merkið. Eftir 21 ára stríð og harða mótstøðu móti tí, bæði úr Danmark og innanhýsis í Føroyum, varð Merkið viðurkent sum tjóðarmerki føroyinga í bardagaárunum fyri 71 árum síðani.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Eins og alt annað, so hevur eisini føroyska Merkið sína søgu. Merkið varð á fyrsta sinni borið fram av føroysku studentunum Jens Olivur Lisberg, Janusi Øssurssyni og Paula Dahl í Keypmannahavn longu í juni 1919, og longu tíðliga í 1920-árunum vóru fólk farin at flagga við tí. Hetta vant rættiliga upp á seg eftir 1930, men loyvt var tað ikki, og eitt flaggstríð tók seg upp í Løgtinginum og millum føroyingar og donsku myndugleikarnar. Tað vóru serliga sjómenninir, ið førdu hetta stríð. Longu 9. apríl 1940, sama dag sum Danmark varð hersett av Týsklandi undir seinna heimsbardaga, byrjaði sluppin Eysturoyggin at flagga við Merkinum. Hetta tí at danska flaggið ikki kundi brúkast, meðan Danmark var hersett av Týsklandi. Boðini frá bretska hersetingarvaldinum 25. apríl 1940 vóru fyrsta almenna viðurkenningin av, at føroyingar høvdu sítt egna tjóðarmerki. Nú kundu føroyskir sjómenn sigla øll heimsins høv undir egnum tjóðareyðkenni.
Seinnapartin 13. apríl 1940 komu tveir vápnaðir trolarar og krússarin Suffolk á Havnarvág og eitt herlið frá Royal Marines var sett á land. Bretska hersetanin av Føroyum var byrjað. Føroyingar tóku móti bretsku herdeildunum sum vinir, og viðurskiftini við hersetingarvaldið vóru yvirhøvur góð tey 5 krígsárini. Løgtingið mótmælti tó bretsku hersetingini av Føroyum, men mótmælið var bara ímyndarligt.
Á føroyskum leiðum sigldu nógvir týskir kavbátar og frá støðum í Noregi sveimaðu nógv týsk bumbuflogfør, ið gjørdu álop á skipafylgi hjá teimum sameindu vesturi í havi. Hugsast kundi, at rættiligt kríggj kom at standa í Norðuratlantshavi. Tí høvdu Føroyar stóran hermálsligan týdning. Bretar bygdu flogvøll við hangari og flogstøð til vatnflogfør, settu loftverjukanónir og aðrar kanónir upp víða hvar og minuløgdu firðirnar.
Havið um Føroyar gjørdist sera vandamikið, men føroyingar, ið eru bundnir at havinum, høvdu einki annað í at velja enn at halda fram við at sigla. Trot var á fiski í Bretlandi, og føroysk fiskiskip tóku upp eina lønandi sigling við ísfiski úr Íslandi á bretska marknaðin. Bretska hersetingarvaldið kravdi nú, at øll føroysk skip skuldu flagga við føroyskum flaggi og at føroyskt flagg og orðini Faroes og Føroyar skuldu verða málað á skipsíðurnar.
Kríggið var Føroyum dýrt. Skip, ið fiskaðu ella sigldu við fiski til bretskar havnarbýir, vórðu minusprongd, torpederað ella søkt av kavbátum, onnur vórðu álopin av flogførum, ið kastaðu bumbur og skutu við maskinbyrsum. 1/3 av føroyska fiskiflotanum fór til havsins botn og 150 mans í bestu árum doyði. Hetta var meira enn ½ av fólkinum. Síðan 1947 hevur 25. apríl verið hildin sum føroyskur flaggdagur. Tá hava skúlabørnini frí og flaggdagshald er víða hvar um bygdir og býir. Sum vera man leita tankarnir tá til teirra, ið fullu í krígnum. Í sambandi við, at heimastýri varð sett á stovn í 1948, var Merkið endiliga viðurkent av donskum myndugleikum sum tjóðarflagg føroyinga.
Úr Løgtingslóg um flaggið[rætta | rætta wikitekst]
- Føroya flagg er hvítt krossmerki. Krossurin er fagurreyður (PMS 032) og azurblárandaður (PMS 300). Reyði liturin er 1/8 av flaggsins breidd og bláu rendurnar 1/2 av reyða litinum. Teir hvítu teigarnir eru ferhyrndir. Teir næst stongini javnliðaðir, men hinir tvær ferðir so langir. Munurin millum breidd og longd flaggsins er sum 8-11.
Sjá, tú blánar[rætta | rætta wikitekst]
Sjá, tú blánar sum loftið og tú rodnar sum blóð,
men hitt hvíta er fossur, brot og vetrarins ljóð.
Har tú veittrar á báru, fjalli, bergi og ong,
syngur tjóðin tær glaðasta song.
Um enn nær ella fjart
ert tú sál míni kært,
sum tú fedrunum vart;
tí tú glógvar so bjart
sum tú sóleyga bart
gjøgnum náttmyrkrið svart,
blátt sum loftið, sum brimbrotið skært.
Har ið merkini veittra, veittri eisini mítt,
tað ber kvøðu frá landi mínum fagurt og frítt;
og eg kenni meg orna gjøgnum mønu og merg,
síggi brim randa strendur og berg,
hoyri vetrarins brot
boða summarsins lot,
hoyri heystmyrka lag,
boða várljósan dag.
Fylkjast rað vit í rað,
kenna hjørtuni tað:
vit við tær stevna stinnir avstað.
- Orð: Hans Andrias Djurhuus, 1920
- Lag: Gunnar Mikkelsen


text:
Belgia
Belgia (franskt: Belgique, niðurlendskt: België, týskt: Belgien) er eitt land í Evropa. Høvuðsstaður er Brussel, og landið hevur umleið 11 milliónir íbúgvar. Mót norðri hevur Belgia mark við Niðurlond, í eystri við Týskland og Luksemburg, í surðri við Frakland og móti vestri er Norðsjógvurin, strandarlinjan er bert 65 km. Trý mál verða talað í Belgia. Sunnanfyri, við franska markið, talar fólkið franskt. Norðanfyri Brússel er málið flamskt, ið er nær skylt við niðurlendskt. Eystast í landinum er almenna málið týskt. Í Brússel talar mesta fólkið franskt, men mong tala eisini flamskt.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Belgia gjørdist sjálvstøðugt land í 1830; Belgia loysti frá Niðurlondum í 1830. Landamørkini, ið nú eru, vórðu ikki sett fyrr enn í 1919.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Belgia var við til at seta ES á stovn, og høvuðssæti hjá ES er í Brussel. NATO hevur eisini sítt høvuðssæti í Belgia.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Franskir og flamskir matsiðir hava ávirkað belgiska matgerð. Súpan er vælumtókt, og mangir landslutir hava sínar egnu uppskriftir. Ein serrættur er skelfiskur og kips, sum bæði fæst á dýrum matstovum og úr smáum matsølubúðum á gøtunum.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Meuseá skilur landið í tvíningar. Fyri norðan er fláur, fruktagóður slætti heilt út at strondini. Í landsynningspartinum eru Ardennufjøll; har er jørðin kørg, og garðarnir eru spjaddir.
Landslutir[rætta | rætta wikitekst]
Vlaanderen (Flandre)
Wallonie (Wallonië)
Býir[rætta | rætta wikitekst]
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Longu í 16. øld tók stórur klædnaídnaður seg upp uttan um býir sum til dømis Brúgge, ið er kendur fyri síni knipplingamynstur. Í mong ár hevur tungídnaður, serliga kolavinna og stálídnaður, verið týdningarmikil vinnuvegur, men hann er nú um at hvørva. Í staðin er komin annar ídnaður, til dømis evnafrøðiídnaður og ravmagnsídnaður. Tænastuvinnan, t.d. bankavirksemi og fyrisiting, er so nógv vaksin, at har starvast tveir triðingar av belgisku verkafjøldini.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Útvortis ávísing[rætta | rætta wikitekst]


text:
Nha Trang
Nha Trang er ein býur í Vjetnam, høvuðsstaður í Khanh Hoas. Í býnum búgva umleið 392.000 fólk. Hetta talið væntast at hækka til millum 560.000 í 2015 og 630.000 íbúgvar í 2025. Eftir ætlan skal eitt øki á 12.87 km2 leggjast saman við býnum, hesi øki eru Diên An og Diên Toàn. Tað skal tó fyrst góðkennast av forsætisráðharranum í Vjetnam. Býurin er væl kendur fyri sínar strendur og dykking. Býurin er eitt ferðavinnumál hjá eitt nú fólkum ið ferðast við ryggsekki men eisini hjá vjetnamesarum úr øðrum pørtum av landinum. Býurin verður vertur fyri 2016 Asian Beach Games og var vertur fyri Miss Universe 2008 og Miss Earth 2010.
Søguliga hevur býurin verið kendur undir navninum Kauthara undir Champa. Í býnum ella tætt við býin er eisini tað elligamla tornið Po Nagar, ið er bygt onkuntíð áðrenn 781.


text:
Hávur
Hávur (frøðiheiti - Selachimorpha) er stórt fiskaslag við ongari roðslu og hvøssum tonnum. Hávar tola nógv av, og teir hava verið til í milliónir ár. Hávurin er størstur av øllum fiskum, hann er smidligur, hoyrir væl og hevur sera gott tev at finna føði.
Hávar verða sagdir at vera livandi steinrenningar. Teir fóru at veiða í sjónum í devontíðini. Hávarnir, sum nú eru, líkjast teimum, ið livdu í juratíðini (208-146 m.á.s.), hóast tað vóru fleiri sløg tá enn nú á døgum.
Beinagrindin í hávi er brósk, hon er bleytari enn bein og rennur tí sjáldan í stein. Tað, sum oftast hevur verið varðveitt, eru beinini í fjaðrunum og tenninar. Hávar eru ránsdýr, og hárhvøssu tenninar eru deyðiligu vápn teirra.
Í sterku kjálkabeinunum á hávi eru nógvir tanngarðar, og losna ella brotna tenn, vaksa aðrar aftur eftir heilt stuttari tíð.


text:
Francisco Goya
Francisco José de Goya y Lucientes (føddur 30. mars 1746 í Fuendetodos, Aragonia, Spania, deyður 16. apríl 1828 í Bordeaux, Frakland) var ein spanskur listamálari frá Romantikkini. Hann vaks upp í Zaragoza í landnyrðinspartinum av Spania og fór sum 14-ára gamal í læru hjá listamanninum José Luzan. Eftir eina ferð til Italia 1770-1771 var hann virkin við at framleiða tað kongaliga gobelinið og flutti síðan til Madrid í 1774. Umleið 1780 byrjaði hann lívsleið sín við tað kongaliga akademiið og við tað spanska kongshúsið, har hann varð útnevndur sum høvuðsmálari í 1799. Samstundis við starvið hjá kongshúsinum fylgdi hann væl við og dokumenteraði ræðuleikar undir Napoleonskrígnum við bløðum og málningum. Orsakað av spentu politisku støðuni í Spania, flutti hann í 1824 til Fraklands. Hann andaðist í Bordeaux í1828.
Nógv av verkum hansara, eitt nú Tann nakna Maja, verða framsýnd á Museo del Prado í Madrid.
Goya verður av mongum sæddur sum tann seinasti av teimum gomlu meistarunum og sum tann fyrsti av teimum modernaðu. Hann hevur givið íblástur til meistarar sum Manet og Picasso og Francis Bacon.


text:
Soppar
Soppar er en storur lívveru bólkur, sum hoyrur til biota, sum er tættari í ætt við djór enn plantur. Torført er at staðfesta, um teir eru plantur ella djór. Soppar vaksa væl í myrkja, slavna skógarbotninum. Luftin er tung av leyvi, ið liggur og rotnar. Soppasløgini eru fleiri enn 100 000. Í soppafylkinum eru til dømis bjølgasoppar, hýggjsoppar og hattasoppar. Soppar eru leyvgróplantur, felagsheitið á øllum einføldum plantum. Flestu soppar eru rotplantur, sum súgva rotin evni úr jørðini og eru soleiðis í lívskringinum í náttúruni. Summir soppar liva sum snultarar á dýrum og plantum. Nógv soppasløg vaksa í slavnum skógum og fruktagóðari jørð, serliga um heystið. Summir soppar eru etandi, aðrir eru sera eitrandi. Vit nevna nógvar soppar hundaland; hetta eru hattasopparnir. Ovasti parturin er hatturin, miðparturin er leggurin, og í moldini er leyvið, ið sýgur føðsluevni upp. Millum rukkurnar uppi undir hattinum eru grókornini, sum lætt spjaðast við vindi og spíra árið eftir. Nógvir soppar elva sjúkur hjá fólki, dýrum og plantum. Men nógvir soppar verða brúktir til brygging og baking. Gersoppar fáa t.d. breyð at ganga.
Mong soppasløg eru etandi og verða nevnd átusoppar. Summir soppar ikki bara smakka væl, men eru heilsugóður matur. Champignon verður dyrkaður í slavnum, myrkum húsum í mógvi og rossatøðum. Soppasavnarar leita hvørt ár eftir villum átusoppum. Men fólk, ið taka soppar úti, eiga at vera varin og duga á at skyna, tí nógvir átusoppum. Hvørt ár doyggja fólk av soppaeitran. Tann friði, reyði flugusoppurin er eitrandi. Hvíti flugusoppurin er so eitrandi, bara tú smakkar á hann, kanst tú doyggja. Tí er umráðandi ikki at taka hann. Hann líkist nógv champignon.
Føroyskir soppar[rætta | rætta wikitekst]
Í Føroyum vita vit um meiri enn 600 ymisk soppasløg, nærum helvtin av teimum eru hattsoppar, t.e. soppar við hatti og leggi. Hattsopparnir í Føroyum kunnu skiftast sundur í tríggjar nærum eins stórar bólkar alt eftir, hvar ið teir vaksa.
- Um leið 100 sløg av hattsoppum eri úr viðarlundum, har ið teir mest sum allir onkursvegna hava samband við trøini. Hetta eru somu soppar, sum vaksa í skógum aðrastaðni í Norðurevropa, men talið á sløgum er væl minni í teimum føroysku viðarlundunum, helst tí allar viðarlundirnar her eru úr hesi øldini. Skulu soppar flyta um so stórar víddir, tekur tað tíð, og harumframt krevja nógvir viðarlundasoppar at vøksturin hevur ávísan aldur, so ríviligt av deyðum bløðum og nálum er lagst um botnin. Tí kunnu vit vænta, at nýggj sløg framyvir fara at stinga seg upp í okkara viðarlundum.
- Okkurt um 100 sløg av hattsoppum eru á fjøllunum, og fleri teirra vaksa nær tengdir at lágu pílarunnunum, sum er her. Fyri tað mesta eru hetta somu sløg sum vaksa á samsvarandi støðum á Alpunum, í Noregi og Íslandi. Enn eru hesir soppar ikki nóg væl granskaðir hvørki í Føroyum ella úti í heimi.
- Endiliga vaksa okkurt um 100 sløg av hattsoppum á graslendi - á grønu líðunum á láglendi. Av soppunum á graslendi eru vakshattarnir teir litfagrastu. Her verður eitt lítið úrval lagt fram.


text:
Tað byrjaði alt við, at hon sum barn dámdi væl at spæla við dukkur. Tí áhugamálinum hevði hon trupult við at sleppa, tá hon gjørdist eldri. Hon keypir gamlar Bratz dukkur, sum t.d. mangla ein arm, og setur tær í
Á tí komandi aðalfundi bankans verður skotið upp at velja nýggjar aðalfundarvaldar nevndarlimir. Núverandi aðalfundarvaldu nevndarlimirnir fara frá. Hesir eru formaðurin Klaus Rasmussen, fyrrverandi ríkisgóðkendur grannskoðari, næstformaðurin Jens Erik Christensen, fyrrverandi f
Vit kenna øll tí klassisku sjokuláta barrina við keks og karamelli. Hon er jú allastaðni m.a. í jólaposunum, sum vit fingu sum barn, tá jólatræi í bygdini bleiv tendrað. Ein dagin, tá eg hugdi á youtube, sá eg
Fyrispurningur, sum Høgni Hoydal hevur sett til Jørgen Niclasen landsstýrismannni um bankarnar, NemID, p-tal og føroyskar KT-loysnir. Høgni Hoydal, løgtingsmaður §52a-fyrispurningur Jørgen Niclasen, landsstýrismann í fíggjarmálumum NemID, peningastovnarnar, p-tal og føroyskar KT-loy
Felagið Línuskip er áhugafelagið hjá føroysku línuskipunum í bólki 3Støðan í dagÍ dag er støðan hjá flestu línuskipunum eyðkend av, at tey hava havt rakstrarhall
Klaksvík 3. mars 2015 Vit hava í seinastuni sæð hvussu Landssjúkrahúsið dusar sær í útbyggingum og framkomnari innrætting við einastovum við bað meðan Klaksvíkar Sjúkrahús ikki kann fáa ein fermetur afturat og
Føroya Handilsskúli á Kambsdali hevur alment kunningartiltak í Spaniastovu í Klaksvík hósdagin 5. mars kl. 19.00. Tiltakið vendir sær til øll, sum hava áhuga í at taka eina av útbúgvingunum, sum skúlin bjóðar. Á Handilsskúlanum á Kambsdali verða hesar útbúgvingar
Fyrispurningur, sum Høgni Hoydal hevur sett til Jørgen Niclasen landsstýrismannni um bankarnar, NemID, p-tal og føroyskar KT-loysnir. Høgni Hoydal, løgtingsmaður §52a-fyrispurningur Jørgen Niclasen, landsstýrismann í fíggjarmálumum NemID, peningastovnarnar, p-tal og føroyskar KT-loy
Tann 1. mars 2015 fóru gomlu avlamisskeltini úr gildi, og tí mugu øll, sum hava eitt av hesum avlamisskeltum, søkja um nýggja parkeringskortið. Tey, sum framhaldandi brúka gomlu avlamisskeltini eftir 1. mars, kunnu fáa bót.
TUTL Tíðindaskriv: Í dag, 3. mars, er fyrsta útgávan frá forkunnuga føroyska tónleikanavninum HULDA, ið ber heitið HULDAsound, tøk í handlunum. Útgávan er umvegis TUTL. Eftir væleydnaða konsertferð uttanlands herfyri verður í hesum sambandi
Fríggjadagin skrivaðu Reiðarafelagið fyri Farmaskip og Sjómannadeild Føroya Fiskimannafelags undir nýggjan tvey ára sáttmála. Umframt ávísar tillagingar í sáttmálanum vórðu partarnir samdir um eina lønarhækking á 1,98 % hin 1. mars 2015 og 2,25 % hin 1. mars 2016. Hetta
Mitsui OSK Lines (MOL) hevur váttað bíleggingar upp á seks 20.150 TEU bingjuskip, ið skulu byggjast á skipasmiðjum í Japan og Suðurkorea. Tey seks skipini skulu latast eigarunum í 2017 og skulu sigla millum Evropa og Asia. MAN Diesel
Týska orkufelagið RWE ætlar at avhenda sínar ognir í donskum oljubrunnum í Norðsjónum til russiska ríkmannin Mikhail Fridman. RWE eigur 30 prosent av Nini-brunninum og 17 prosent av Cecilie-brunninum. Mikhail Fridman ætlar at byggja upp eitt nýtt altjóða oljufelag við
Í dag eru fyrstu sperrurnar komnar upp í Sørvági, har Jaspur Joensen og hansara menn gera stóru um- og uppíbyggingina av 07 Vestur-húsinum, sum felagið keypti frá SÍ. Dalsbø spf., v/Hans Magnussen hevur gjørt stoypiarbeiði.Eftir at 07 Vestur yvirtók fótbóltsdeildina
Í tí sambandinum fara eftirtkomarar, saman við góðum fólki, at skipa fyri fyrileystri og tílíkum í Ósáskúlanum á grækarismessu hóskvøldið 12. mars kl. 20.Sum kunnugt vóru tvinni skálvalop við 20 árum ímillum og eisini fara vit at minnast Norðistovubátin, ið
Løgin hending: Eiler Rasmussen sá út til at skula geva ÍF leikaranum André Olsen seinna gula kortið, men koyrdi so kortið niður aftur í lumman, og so slapp ÍF leikarin frá at fara av vøllinum við seinna gula kortinum.
2. partur: Gud. Jesus sigur: “Lærið av mær; tí at eg eri spaklyntur og eyðmjúkur av hjarta, og tá skulu tit finna hvílu fyri sálum tykkara.” Matteusar Evangeliið 11,29. Undir samrøðuni við fólkaskúlanæmingarnar, sum eg hevði, var karmurin tær báðar
Skálhøvdi við sínum fría útsýni eystureftir verður savningsstað til sólarmyrkingina 20. mars. Og tá sólin er komin afturíaftur, ber til hjá gestum og bygdafólki at vera við í hugnaligum og forvitnisligum upplivingum niðri í bygdini. Skálavík spílar seg út
Vælkomin til missiónsviku í Glyvra Missións- og ungdómshúsi 1. - 8. mars.Sunnudagin 1. marskl. 17.00 Familjumøti. Tala: Marian Poulsen Sangur: Barnakór Glyvra kirkju Innsavnan til sunnudagskúlan hjá heimamissiónini Nátturði verður aftanáMánadagin 2. marskl. 19.30 40 ára vígsludagu
Á bíbliu fundinum í Libanon, Sørvági í kvøld kl. 20.00 fara vit at hyggja at teimum tveimum ”blóð mánunum” og teimum tveimum ”sól myrkingum” sum verða í 2015. Hesar raka allar merkisdagar í tí bíbilska- og tí almenna jødiska árs
Hetta vikuskifti hevur FM í Liðkapping verið í Klaksvík. Hetta er fyrstu fer hetta er roynt yvir eitt vikuskifti, og riggaði tað gott. Tað liggur væl fyri at hava eina sovorna kapping í Klaksvík, tí vit kunnu brúka 2
Tað var eitt av teimum løgnu málunum, ið gjørdu, at TB fekk javnað við bara 9 leikarum á vøllinum í dystinum við Stórá í gjár.KVF hevur brot av hendingini, sum kann síggjast HER. Har sást, at bólturin fær eitt óvæntað
Tað sigur Alis Eliassen úr einasta mannfólka klædnahandlinum í Klaksvík, nevniliga JAP. Vit eru einasti handilin innan mannfólkaklæðir í Klaksvík, tí hava vit lagt okkum eftir at hava eitthvørt til allar menn um teir eru 14 ár
Tað segði Ragna Vilhelmsdóttir, tá Norðlýsið vitjaði inn á gólvið hjá Image í Klaksvík og fregnaðist um summarmótan. Várkollektiónin við summarklæðunum sæst longu í Image, sigur Ragna Vihelmsdóttir víðari. Tú varnast beinanvegin lekru
Klaksvík 2. mar. 2015 Eftir rúma telving í fleiri ár gjørdist greitt, at tað bleiv ikki byggt nakað nýtt Klaksvíkar Sjúkrahús í bræði. Stóri trupulleikin
Á Hvíthúsi hittu vit Monu Rasmussen, stjóra og hon er ikki í iva tá vit spyrja um summarmótan 2015. Tað eru teir ljósu litirnir, ið trýna framúr nú handilin er um at vera fullur av vár
Og hann hevur svarað mær: "Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi." Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær.
2. Kor 12,9
Royndir gera tað møguligt fyri teg at kenna feilir aftur, næstu ferð tú gert teir.
Oscar Wilde
Kunigunde, einkja eftir Henrik II keisara, sum týskur-rómverji.


text:
07 Vestur
07 Vestur er føroyskt fótbóltsfelag úr Vágoynni, sum varð stovnað 6. november í 2007. 07 Vestur er úrslitið av einari samanlegging millum FS Vágar og SÍ. Árini 1993 - 2007 var eitt annað felag í Vágoynni, sum nevndist FS Vágar (Fótbóltssamtakið Vágar), tað var eitt samstarv millum SÍF og MB, og í 1998-2002 var SÍ eisini við. 07 Vestur var sum nevnt stovnað í 2007, sum navnið eisini sipar til. Fyrsti venjarin hjá 07 Vestur var Piotr Krakowski.[1] 07 Vestur spældi í 1. deild í 2010, teir vunnu deildina og fluttu upp í Effodeildina. Teir endaðu næstniðast í bestu deildini og í 2012 spæla teir aftur í 1.
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
-
-
07 Vestur dreingir U16 móti FC Suðuroy, 28. apríl 2012.
-
-


text:
John McCain
John Sidney McCain III (f. 29. august 1936 í Panama) er senatorur í Arizona. Hann stillaði upp, sum forsetavalevni, ímóti Barack Hussein Obama (D) í 2008. Hann er eisini senatorur í Arizona. Sarah Palin var varaforsetavalevni hjá John McCain, tá hann í 2008 var forsetavalevni hjá Republikanarunum.
Bæði dóttur hansara, Meghan McCain, og kona hansara, Cindy McCain, hava boðað amerikanska fólkinum frá at tær eru fyri at samkynd kunnu giftast. McCain sjálvur vil kortini enn vera við, at hann bara heldur, at kvinna og maður kunnu giftast við hvør øðrum. John McCain var ein av teimum, sum syrgdu fyri, at samkynd fólk ikki kunnu giftast í Arizona, og McCain familjan er ein hin best kenda republikanska familjan í Arizona.


text:
Ólavsøkuaftan er hálvur frídagur hjá hesum feløgum:
-
Tíðindi: Almenn tíðindi I 23. februar 2015Reiðarafelagið fyri Farmaskip havt aðalfund
-
Tíðindi: Arbeiðsmarknaður I 23. februar 2015Semja millum Reiðarafelagið fyri Farmaskip og Maskinmeistarafelagið
-
Tíðindi: Almenn tíðindi I 23. februar 2015KT-felagið fegnast um eftirspurning eftir KT-førleikum
-
Tíðindi: Arbeiðsmarknaður I 23. februar 2015Føroya Arbeiðsgevarafelag og feløgini YFT og Finansforbundet hava handað krøv
-
Tíðindi: Alivinna I 18. februar 2015Skráin fyri Aliráðstevnuna 6. mars
-
Tíðindi: Almenn tíðindi I 18. februar 2015Skeið í skynsamari reingerð - minka um útreiðslurnar
-
Tíðindi: Almenn tíðindi I 18. februar 2015Innflutningsvinnan savnað um kunning um nýggja vøruskrá
-
Tíðindi: Almenn tíðindi I 16. februar 2015Kári á Rógvi, professari, farin