text:
CCF 173 C
TSB E 96
1 Adalús situr í Breiðabý,
føgur er hon sum lilja,
hon kann talv og rúnarmál,
og reyðargull kann hon spinna.
Fuglin í fjøruni,
við sítt nevið reyða,
mangt var djórið í høviska fugli,
hevur hann greitt frá deyða.
Fuglin í fjøruni.
2 Hon kann talv og rúnarmál,
gull kann hon væl spinna,
tað er so mangur stoltsriddari,
ið frúnna torir at biðja.
3 Henni buðust mangir menn,
kongasynir og jallar,
hon var seg so biðlavond,
hon segði burtur allar.
4 Henni buðust mangir menn,
riddar og so sveinar,
hon var seg so biðlavond,
hon bað teir sita heima.
5 Henni beyðst Sveinin í Vallarlíð,
vil ta frúnna lova,
á teirri somu náttini
á hennara armi sova.
6 Henni beyðst Sveinin í Vallarlíð,
vil ta frúnna fá,
á teirri somu náttini
at sova hennara armi hjá.
7 Adalús stendur á hallargólvi
við fylgismoyggjar báðar:
“Eg giftist ei á hesum sinni,
sjálv má eg mær ráða.”
8 Adalús stendur á hallargólvi
við fylgismoyggjar tólv:
“Eg giftist ei á hesum sinni,
má eg ráða mær sjálv.”
9 Mangur tykir skemri tíð
at vera í fimtan vetur,
enn hann tykir harra Svein
í eina kvøldsetu.
10 “Hoyr tað, mín hin sæla dóttir,
eyka mær ongan vanda,
at tú noktar hvørjum ráð,
sum tær býðst til handa.”
11 “Hoyr tað, mín hin sæli faðir,
tær talið nú ei um slíkt,
tað tær tykir at vera í ráði,
sum mær tykir vera líkt.”
12 Har kom Viljorm ungi
bæði við skart og skreyt,
kongurin tók hans kvøðu *væl
og fylgdi honum langt á breyt.
13 Har kom Viljorm ungi
bæði við skreyt og skart,
kongurin tók hans kvøðu *væl
og gekk honum allarnæst.
14 Adalús stendur á hallargólvi,
klædd í silki smá:
“Nú er komin riddarin tann,
ið mær stár hugur á.”
15 Tað var frúgvin Adalús,
hon rekkir hond yvir borð,
lystiligt var at lýða á
teirra festnarorð.
16 Viljormur rekkir henni
hondina fram,
lystiligt var at lýða á
teirra festnarband.
17 Væl varð teim til brúdleyps ætlað
av so miklum meingi,
kom so mangur hovmaður til,
sum fjøður á fuglaveingi.
18 Væl varð teim til brúdleyps ætlað,
tá var ei at tvørra,
átjan *borgum ið boðið varð,
tólv hundrað á hvørji.
19 Drukkið varð teirra brúdleypið,
kátt var teirra lív,
bæði gingu í eina song,
Viljorm og hans vív.
20 Drukkið varð teirra brúdleypið,
kátt var teirra lív,
síðan hvør sum boðin var
haðan heim til sín.
21 Drukkið varð teirra brúdleypið,
bæði við gleði og gaman,
mánan á teirri nevndu stund,
tey vóru ikki longur saman.
22 Hetta frætti harra Svein
aftur í Vallarlíð,
fest er frúgvin Adalús,
tað ynniliga vív.
23 Hetta frætti harra Svein
aftur í Vallarland,
fest er frúgvin Adalús
og Viljorm í hand.
24 Hetta frætti harra Svein
aftur í Vallarlund,
fest er frúgvin Adalús,
tað ynniliga sprund.
25 Hetta frætti harra Svein
aftur í Vallarlíð,
fest er frúgvin Adalús,
og vóks har við eitt stríð.
26 Hann gár inn, og hann gár út,
eingin sær hann leika,
hann gár fyri sína sæla móður
við reyðar kinnir og bleikar.
27 “Hoyr tað, mín hin sæli son,
hví heldur tú teg ikki kátan,
hvat heldur ert tú av sóttum sjúkur,
ella hava tínir *frændur teg látið*?”
28 “Eg hirði ei um at verið sóttarsjúkur,
ei heldur at látið lív,
fest er frúgvin Adalús,
tað ynniliga vív.
29 Eg hirði ei um at verið sóttarsjúkur,
mist tað góðs og lond,
fest er frúgvin Adalús
Viljorm í hond.
30 Eg hirði ei um at verið sóttarsjúkur,
mist bæði garð og grund,
fest er frúgvin Adalús,
tað ynniliga sprund.”
31 “Hoyr tað, mín hin sæli son,
ber ei um tað trá,
far tú teg til Danmarkar,
eitt javngott vív at fá!”
32 “Um enn eg fari til Danmarkar,
javngott vív at biðja,
hann skal ikki frúnna njóta,
má eg á lívi vera.
33 Ikki skal hann frúnna njóta,
má eg á lívi vera,
vinna skal eg neisur um stund,
sigur til at bera.”
34 Út kom Viljorm ungi
við silkiskjúrtu smá,
har stóð Svein í Vallarlíð,
gav honum banasár.
35 Spjótið rendi hann ígjøgnum hann,
og vann har stríðið ný,
síðan skundar harra Svein
sær aftur í Vallarlíð.
36 Sára græt frú Adalús,
tó hon var ikki hvøll,
henni runnu móðig tár
niður á grønan vøll.
37 Sára græt frú Adalús,
skarlak undir skinn,
meðan teir bóru Viljorm
í kirkjudyrnar inn.
38 Tóku tá tað ljósa lík
og bóru í kirkjuna inn,
sjálvar ringdu klokkurnar,
tað tendraðust ljósini fimm.
39 Tóku tá tað ljósa lík
og settu á kirkjugátt,
sjálvar ringdu klokkurnar,
tað tendraðust ljósini átta.
40 Tóku tá tað ljósa lík,
settu á kirkjugólv,
sjálvar ringdu klokkurnar,
tað tendraðust ljósini tólv.
41 Hon tók upp úr blóði
ta silkiskjúrtu smá:
“Hana skal eg goyma,
so leingi sum eg má.
42 Hana skal eg goyma,
so leingi sum eg má,
hetta skal verða tann sigursskjúrta
til unga son í ár.”
43 Frúgvin seg við barni gongur
níggju mánar taldar,
til at henna[r] *stundum leið,
føðir ein svein so balda[n].
44 Frúgvin seg við barni gongur
níggju mánar sínar,
til at henna[r] *stundum leið,
føðir ein svein so fína[n].
45 Tað var tá sum oftum er,
duld eru døpul mein,
frúgvin er gingin í høgaloft,
føðir ein unga[n] svein.
46 Tað var tá sum oftum er,
duld er døpul huga,
frúgvin er gingin í høgaloft,
føðir ein svein so prúðan.
47 Læt hon hann til kirkju bera,
og honum geva navn,
kallaði hann ung Viljorm,
sítt rætta faðirsnavn.
48 Svein varð *borin frá kirkju heim
aftur til móður sín,
meiri læt hon røkta hann
enn alt sítt gull í skrín.
49 Svein varð *borin frá kirkju heim,
*settur á móður knæ,
meiri læt hon røkta hann
enn alt sítt gull og fæ.
50 Svein varð *borin frá kirkju heim,
*settur á móður fang,
meiri læt hon røkta hann
enn alt sítt gull í spang.
51 Svein varð *borin frá kirkju heim,
*settur síni móður hjá,
meiri læt hon røkta hann
enn alt sítt gull hon *ár.
52 Meiri læt hon røkta hann
enn alt sítt gull hon *ár,
áðrenn hann nam á gólvi ganga,
sleit hann skarlaksklæði.
53 Hann vóks upp hjá síni móður,
hon gav honum ‘nujib’,
meiri vóks hann í einum ári
enn onnur børnini trý.
54 Hann vóks upp hjá síni móður,
Gud gav honum vøkst,
meiri vóks hann á einum ári
enn onnur børn í seks.
55 Hann vóks upp hjá síni móður,
hon gav honum eyð,
meiri vóks hann í einum ári,
enn onnur børn í sjey.
56 Hann vóks upp hjá síni móður,
hon gav honum *leika á gólv,
meiri vóks hann í einum ári,
enn onnur bøm í tólv.
57 Hann vóks upp hjá síni móður
skjótt og ikki leingi,
til hann gjørdist í høggum tung
og bardi kongsins dreingir.
58 Vóru úti á leikvøllinum
og allir frúnnar frændur,
hvønn tann tíð teir reiðir vóru,
stóðst teim stríð á hendur.
59 Vóru úti á leikvøllinum,
og allir frúnnar dreingir,
hvønn tann tíð teir reiðir vóru
stóðst teim stríð á meingi.
60 Niður settust sveinarnir,
reiðir og teir vóru:
“Líkari var tær faðir at hevnt
enn berja os so stóran.”
61 Niður settust sveinarnir,
og reiðir vóru báðir:
“Líkari var tær faðir at hevnt
enn berja os so sára.”
62 Sveinurin kastar kelvið niður,
og niður á døkka fold,
tá ið hann hoyrdi sín faðirs deyð,
hann sortnaði sum ein mold.
63 Kastar hann svørð og herklæði,
hann lystir ei longur at leika,
hann gár for sína sælu móður
við reyðar kinnar og bleikar.
64 Tað var Viljorm ungi,
heim í garðin fór,
úti hansara sæla móðir
fyri honum stóð.
65 “Hoyr tað, mín hin sæla móðir,
spyrja vil eg teg,
varð mín faðir við váknum *vigin,
dult hevur tú fyri meg.
66 Hoyr tað, mín hin sæla móðir,
sig mær satt ífrá,
hvat fell hann for hvassa svørð,
ella doyði hann á strá?”
67 “Hoyr tað, mín hin sæli son,
av sorgini eri eg mødd,
faðir tín varð við váknum vigin,
áðrenn tú vart *føddur.”
68 Hon tók upp ta skjúrtuna,
øll var við blóði drigin:
“Her skalt tú síggja tey merki stór,
tín faðir varð í vigin.”
69 “Hoyr tað, mín hin sæla móðir,
sig mær satt ífrá,
hvat var hann á navni nevndur,
ið mín faðir vá?
70 Hvat var hann á navni nevndur,
ið mín faðir vá,
hvat fell hann for hvassa svørð,
ella doyði hann á strá?”
71 “Eg kann ikki sannari
siga tær ífrá,
tað var Sveinin í Vallarlíð,
ið tín faðir vá.
72 Tað var Sveinin í Vallarlíð,
ið tín faðir vá,
tað verður ikki, meðan tú livir,
tú sømdir av honum fár.”
73 Viljormur svaraði síni móður,
alt hvat sum hann kann:
“Oftum hevur vaksið ungur hvølpur
við hvassar tennir rann.”
74 Viljormur svarar síni móður,
alt hvat sum hann kundi:
“Oftum hevur vaksið ungur hvølp
við hvassar tennir í munni.”
75 Hann var ikki meir enn tólv ár,
býr seg út at ríða,
keypir bæði skjold og svørð,
mót harra Svein at ríða.
76 Viljormur letur á tingið stevna,
bæði skjótt og brátt,
biður til Sveinin í Vallarlíð
bæði dag og nátt.
77 Tað var Sveinin í Vallarlíð,
klæðist alvæl ný:
“Nú skal fara til tinga í dag
og aldri undan flý.”
78 Tað var Sveinin í Vallarlíð,
fyrst fór hann í ringabrynju,
klæðir seg í skrúður tá,
og so reið hann fagur á sinni.
79 So var Sveinin í Vallarlíð
til útreiðina fús,
klæðist innan høgaloft
alt med eitt kertiljús.
80 So var Svein í Vallarlíð
til útreiðina prúður,
fyrst fór hann í ringabrynju
uttan yvir í skrúður.
81 Tað var Sveinin í Vallarlíð,
klæðist alvæl ný:
“Nú skal ríða til tinga í dag,
og aldri undan flý.”
82 Tað var Sveinin í Vallarlíð,
rennir sín gangar[a] í skóg:
“Hvør hevur hetta tingið sett?
og vár gangari er móð.”
83 Viljormur stendur á tingi upp,
eingin ið hann kendi,
gullborin hjálma á høvdi bar
og svenskan boga í hendi.
84 Viljormur stendur á tingi upp
við silkikneptari húgvu,
kinnin reyð sum hummarsklógv,
eygað sum í dúgvu.
85 “Hoyr tað, Sveinin í Vallarlíð,
tað tali eg til tín,
ongar havi eg bøtur fingið
til sæla faðir mín.”
86 Svaraði Svein í Vallarlíð,
hann spretti so lítið skegg:
“Tú skalt fáa lambið tað,
sum lágt [er] og loðið um legg.”
87 “Hoyr tað, Sveinin í Vallarlíð,
tað tali eg til tín,
aðrar vil eg bøtur hava
til sæla faðir mín.”
88 Tað var Viljormur ungi,
sínum svørði brá,
hann kleyv Sveinin í Vallarlíð
sundur í lutir tvá.
89 Hann vá Sveinin í Vallarlíð,
við so frítt eitt mót,
við aðrari hendi hans systurson
hann sendi ígjøgnum við spjót.
90 Tað var Viljorm ungi,
heim í garðin fór,
úti hansara sæla móðir
fyri honum stóð.
91 “Ver vælkomin, sæli sonur,
higar heim til mín,
hevur tú nakrar bøtur fingið
til sæla faðir tín?”
92 “Lítlar havi eg bøtur fingið,
sum tær tykist *mun,
eg vá Sveinin í Vallarlíð
og so hans systurson.”
93 Viljorm stendur á hallargólvi,
turkar sítt svørð í dúki:
“Eg havi vigið tann stoltsriddar
og skilt hans høvur frá búki.”
94 “Er tað satt og ikki lygn,
alt sum tú sigur mær,
eingin svein í Danmark
var betur lovað enn tær.
95 Hoyr tað, mín hin sæli son,
hvat eg sigi tær tá,
far tú teg í garðin heim,
frú Hermintrú at fá!”
96 Tað var Viljormur ungi,
heim í garðin fór,
úti frúgvin Hermintrú
fyri honum stóð.
97 “Hoyr tú, frúgvin Hermintrú,
hvat eg sigi tær tá,
eg møtti Sveinin í Vallarlíð,
og sjálvur eg hann vá.”
98 “Vá tú Sveinin í Vallarlíð,
hans systursonin tá við,
so væl verði teg tá higar komið,
og sjálva meg at biðja.”
99 Tað var Viljormur ungi,
hann leyp yvir songarstokk,
myntist við frúnna Hermintrú,
og síðan reið hann burt.
100 Av gulli var hans saðil,
og silvur var hans boksl,
glaður ríður Viljormur
í Breiðabýar heim.
101 Hetta frætti tá kongurin
eystur yvir hav,
at hann Viljorm ungi
hevði sovið hjá *frúnnar arm.
102 At hann ungi Viljormur
hevði sovið hjá *frúnnar arm,
vigið Sveinin í Vallarlíð,
tað ríka jalsins barn.
103 Fimtan letur hann herskipini
út á sjógvin ganga,
annaðslíkt skal eftir koma
undan ein loynitanga.
104 Fimtan letur hann herskipini
út á sjógvin gá,
annaðslíkt skal eftir koma
við skjoldir og brynju blá.
105 Skutu teir síni skipini
har í tað myrka hav,
líka kerdu teir seg eftir
um náttin ella dag.
106 Kastar hann sínum akkerum
á so hvítan sand,
fyrstur steig tá kongurin
sínum fótum á land.
107 Fyrstur steig tá kongurin
sínum fótum á land,
tólv brynjaðir adilsmenn
undir hans høgru hand.
108 Ikki visti Viljormur av
fyrr enn sum tá,
komin var tann kongurin
við alt sítt lið, hann ár.
109 Viljormur rennir í herin fram,
á ta mannatrongd,
fimmti vá hann edilingar
og ruddi fyri sær gongd.
110 So reið hann Viljormur
beinan vegin fram,
hann klývur hvønn um tvørar herðar,
ímóti honum rann.
111 Hann klývur hvønn um tvørar herðar,
ímóti honum rann,
eftir [stóð] tá kongurin
við sín triðja mann.
112 Kongurin er kropin
nú undir borgarlið:
“Mín kæri Viljormur,
gev mær nú grið!
113 Mín kæri Viljormur,
gev mær nú grið,
hetta bað eg ongan
kongasonin fyrr!
114 Eg gevi tær við strondum oman
skip og seglið reyða,
hálvt mítt ríki, meðan eg livi,
og alt eftir mín deyða.
115 Eg gevi tær við strondum oman
skip og seglini *tey reyðu*,
hálvt mítt ríki, meðan eg livi,
frú Hermintrú tar við.”
116 “Hevði ikki frú Hermintrú
verið mær so blíð,
her skuldi tú, kongurin,
so látið títt lív.
117 Hevði ikki frú Hermintrú
verið mær so góð,
her skuldi eg, kongurin,
sætt títt hjartablóð.”
118 Væl varð teim til brúdleyps ætlað
av so mikið meingi,
kom so mangur hovmaður til,
sum fjøður á fuglaveingi.
119 Væl varð teim til brúdleyps ætlað,
tá var ei at tvørra,
átjan *borgum boðið varð,
og tólv hundrað á hvørji.
120 Drukkið varð teirra brúdleypið,
og kátt var teirra lív,
bæði gingu í eina song,
Viljorm og hans vív.
121 Gingu so bæði í eina song,
Viljormur og hans vív,
síðan *fór hvør, sum boðin var,
haðan heim til sín.
122 Kongurin aftur til ríkið fór
við ongum sigur á hendi,
hevði sorg og mikil harm,
sínar ævir til enda.
123 Adalús situr í Breiðabý,
drekkur tann mjøðin reina,
tað ráddu ei færri fyri hans borð
enn væl fimm hundrað sveinar.
Fuglin í fjøruni,
við sítt nevið reyða,
mangt var djórið í høviska fugli,
hevur hann greitt frá deyða.
Fuglin í fjøruni.
CCF 173 C
TSB E 96
Handrit: Hanus Hanusson: Fugloyarbók (fyri 1854), nr. 69 (AM, Access. 4).
Útgávur:
1. Føroya kvæði (N. Djurhuus greiddi til útgávu 1972), Band VI, s. 220.
2. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2004) 34. bind, s. 115.
Heimild: Úr Fugloy: Hanus Hanusson, Sjeyndi Hanus (1794-1854), Hattarvík.
D, F, Í: Sveinur í Vallalíð vil giftast við Adalus, men hon velur at giftast við Viljormi. Sveinur er ógvuliga eljusjúkur og skjótt aftan á, at Viljormur er giftur við Adalus, drepur hann hann.
Adalus eigur son og kallar hann upp eftir pápanum. D, F, Í, S: Tá ið ungi Viljormur er tilkomin, sigur mamma hansara honum, hvør ið drap faðir hansara. Hann sendir Sveini í Vallalíð boð um at møta sær á tingi. Sveinur ber seg undan at rinda Viljormi skaðabøtur fyri deyða faðirs hansara, og Viljormur drepur Svein. Hann sigur mammu síni, at nú er faðir hansara hevndur. cD, F: Viljormur lokkar systur Svein (F: konu). Beiggi hennara (F: pápi) kemur at hevna seg. Viljormur drepur hann (F: eirir honum, aftan á at hann hevur dripið allar menn hansara).
Viljormur giftist við kvinnuni, sum hann lokkaði.
á føroyskum: CCF 173 (eisini á donskum, íslendskum og svenskum)


c: text/html

text:
Nógv børn í Føroyum merkja hvønn dag sviðan av at liva undir fíggjarliga trongum korum. Tí arbeiðir Barnabati eins og undanfarin ár við at savna pening inn til hesar familjur, nú jólini stunda til. Í ár senda vit okkara jólakalendara út til hvørt húski í Føroyum. Jólakalendarin er samstundis ein lutaseðil. Fyri at gera lutaseðilin virknan, mást tú skráseta lutaseðilin í gjaldsvindeyganum omanfyri, ella við at flyta 100 krónur á kontu 9181-130.388.2 hjá Barnabata og viðmerkja nummarið á jólakalendaranum.
Tú ert eisini vælkomin at stuðla Barnabata við aðrari upphædd. Allur innkomin peningur fer til at stuðla fíggjarliga sperdum barnafamiljum í Føroyum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Í døgunum 6.-7. juni verða Føroyar vertir fyri HM í estetiskum fimleiki fyri bæði kvinnuunglingar og kvinnur. Hetta verður ivaleyst størsta ítróttaliga tiltak, sum higartil hevur verið í Føroyum og eru fimleikarar, venjarar, samskiparar og fimleikaáhugað frá øllum teimum føroyskum feløgunum sera spent uppá kappingina.
Hesar dagar koma uml. 500 estetiskir fimleikarar úr 13 ymiskum londum til Føroyar at kappast um at gerast heimsmeistarar í estetiskum fimleiki.
Tað var í 2012, at IFAGG (International Federation of Aesthetic Group Gymnastics) avgjørdi, at Føroyar skuldu verða vertir fyri HM í 2015. Líka síðani tá hava fyrireikingarnar verið í gongd, og nú er tað so tær síðstu fyrireikingarnar, sum skulu fáast upp á pláss.
HM verður fyri bæði kvinnuunglingar og kvinnur, og øll tey føroysku liðini í hesum báðum aldursbólkunum fara at luttaka í kappingini. Tilsamans verða Føroyar umboðaðar við 4 kvinnuunglingaliðum og 2 kvinnuliðum.
Kappingin verður í høllini á Hálsi í Havn. Lýst verður her á síðuni, tá atgongumerkjasølan byrjar.
Myndin omanfyri er av kvinnuunglingaliðnum Svalan hjá Støkk, sum fer at luttaka í HM.


text:
Orð og lag: Simme
Eg gangi og mali, dreivi bert runt,
havi einki at eta, og kaffi er tunt,
rúmið er kvalið, songin er køld,
eg føli meg eina, sjálvt í eini fjøld.
Hví og hví … Hví hví
Hví hví og hví og hví
Í gjár fór eg út at vitja ein vin,
hann kendi meg neyvan og beyð mær ei inn,
so yvir til Strond ein túr gekk eg mær,
sjálvt kettur og høsn runnu undan mær har.
Hví …
Eg rýmdi til hús, men rúmið var kalt,
og hvat var har inni – eitt bræv, tað var alt.
Tú skrivar: Eg fann mær ein annan vin.
Eg tími ikki longur, so nú tørni eg inn.
Hví og hví … Hví hví
Hví hví og hví og hvíGoym tekstin


text:
Kommunala brennistøðin hevur sett sær fyri økja um mongdina av pappi og pappíri, ið fer til endurvinning.
Í juni varð Endurnýtslan umskipað soleiðis, at bingjur til restburturkast eru fluttar, so at viðskiftafólk fyrst kemur til papp- og pappírspressurnar.
Tað er soleiðis lætt at lata papp og pappír inn til endurvinning. Í juli mánað hevur Brennistøðin kannað innihaldið í bingjum frá vinnuni fyri at fáa eina mynd av, hvussu stórar nøgdir av pappi og pappíri eru í eini bingju til burturkast at brenna. Úrsltiið vísir, at mongdin av pappi er alt ov høg. Tí verður heitt á vinnuna um at lata papp og pappír til endurvinning heldur enn til brenning.
Fíggjarligur vinningur fyri fyritøkur
Fyri fyritøkur er tað ein fíggjarligur vinningur at lata papp og pappír til endurvinning. Papp og pappír til endurvinning kostar 320 kr/tons. Tað kostar 1000 kr/tons at brenna papp og pappír. Papp, ið verður blandað saman við vátum tilfari, fær eisini eina hægri vekt, og kostar hetta tískil meir at burturbeina.
Ein meting er, at millum 25-30 % í hvørji bingju er papp. Letur ein fyritøka 100 tons inn árliga, sparir hon millum 7-37 túsund krónur við at lata papp og pappír til endurvinning.
Aðrir fyrimunir
Papp fyllir sera nógv og er torført at stápla, tí fyllist siloin óneyðuga skjótt. Brennistøðin er undir sera stórum trýsti, tí nógv ferð er á samfelagnum, og burturkastmongdirnar eru høgar. Ovnurin brennur 24 tímar um døgnið, og tann 1. sept. 2019 hevði ovnurin brent 5463 tímar av 5832 møguligum tímum, svarandi til 93% av tíðini í 2019 (íroknað steðg ísv. viðlíkahald).
Papp hevur eitt lágt brennivirði samanborið við t.d. træ og má tí blandast við onkrum við høgum brennivirði fyri at halda eina javna brenning og soleiðis fáa eina góða roykreinsan.
Papp økir um eldvandan uttan fyri ovnin. Innføringin í ovnin er lítil, og verður papp fast í innføringini, kann eldur koma upp úr ovninum.
Papp og pappír kann endurvinnast upp til 10 ferðir, áðrenn tað verður brent og nýtt sum fjarhiti. Tað er soleiðis gott fyri umhvørvið at senda papp og pappír til endurvinning. Alt papp og pappír kann endurvinnast, uttan so at tað er sera vátt ella t.d. fult av máling.
Í kunngerð nr. 147 um burturkast § 10 stendur soleiðis: “Tað áliggur øllum at nýta innsavningarskipanirnar hjá kommunustýrinum ella tann avhendingarmøguleika, ið kommunustýrið vísir á.”
Kommunala brennistøðin vónar, at tit eftir hesa áheitan fara at skilja papp og pappír og lata hetta inn til endurvinning.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
At Steintór Rasmussen við sínum eldhuga og virkishuga er gull verdur fyri føroyska mentan, kunnu vit øll vera samd í. Steintór hevur sanniliga við sínum mongu sangskattum, og ikki at gloyma sínum ótroyttiliga arbeiði við ungum talentum, sett sítt fingramerki á føroyska tónleikamentan. Hvør minnist ikki til unga fitt bolluta klaksvíksdrongin Jógvan Hansen, sum við Kulum Rótum fekk luft undir veingirnar og fleyg uppá tindin fyrst her heima, síðani í víðu verð. Eisini minnast vit fitta tvøradrongin, sum Steintór fekk at spíra, til síðani at vaksa til eina rætta poppstjørnu.
Tá ið eg ein dagin fekk spurningin frá kong Kularót sjálvum, Steintór Rasmussen, um dóttir okkara kanska hevði hug at royna seg saman við Kula Rótunum, gjørdist eg ikki sørt errin. Steintór hevði frætt at hon kanska hevði onkur talent hann møguliga kundi brúka í Kulum Rótum. Tórfríð, sum flest onnur børn í Føroym, hevur lurta nógv eftir Kula Rótum, so tá eg fortaldi henni at hon nú møguliga kundi sleppa at royna seg í Kulum Rótum bleiv hon ógvuliga ovfarin, og trúði mær næstan ikki. Sjálvandi vildi hon royna hetta, og var hon sera spent at sleppa at vísa síni kynstir fyri hinum børnunum.
Vit blivi boðin til eina rættuliga audition heima hjá Steintór og Jóngerð, har allar Kula Røturnar vóru samlaðar til venjing. Tórfríð og Anniku, eitt talent úr Havn, sloppu so at vísa hvør dugur var í teimum. Eg giti eg havi verið meira nervøsur enn Tórfríð. Eg haldi ikki at Tórfrið føldi seg rættuliga á heimabana at byrja við, men sum kvøldi leið gekk betur, og tá ið hon so fekk møguleikan haldi eg tað riggaði bara heilt ok.
So at síggja Tórfríð avmyndaði á Portalinum í kvøld saman við hinu frísku Kula Røtunum gjørdi meg sera stoltan. Steintór takk fyri tín stóra eldhuga. Góða eydnu leygardagin.


text:
Bátur sokkin
Táið lýsti fyri degi varnaðust menn, at báturin hjá Kristian Joensen var sokkin á plássi sínum við bátabrúnna.
Grýludansur var í Mentanarhúsinum síðstu nátt. Um hendingin hevur nakað við tað at gera er óvist. Hvør orsøkin er fæst ikki at vita fyrrenn báturin er tikin upp.
Bátabrúgvin hevur eisini ligið í streymloysi í nógvar dagar. Um álitið verður sett á el pumpurnar, kann man vera um ein háls táið veitingarskyldan svíkir.
Eitt snotuligt portur við digitalari lásiskipan varð sett upp fyri 3 árum síðani. Best er ikki at nevna prísin, tí so fáa tit verðuliga ein hvøkk. Hvar tað digitala við skipanini er blivið av skulu gudarnir vita.
[18.02.2007 – Jóhan Heri Joensen]


text:
Nýggj upprunaføroysk barnabók eftir rithøvundan Marjuna Syderbø Kjelnæs.
Flestu kenna Marjuna frá stuttsøguskriving fyri vaksin, men nú roynir hon seg við barnabókmentum, og tað er blivið til eina tankavekjandi bók um gentuna Viktoriu, sum ein dagin hittir ein pingelipong, sum býr í postkassanum á húsunum hjá Viktoriu og teimum. Knappliga hendir so nógv, bæði stuttligt og spennandi og av tí at pingelipongurin er ein sera lítil vera, fær rithøvundurin lýst heimin so, sum hann kann sýnast í barnahædd.
Saman við listamanninum Hanna Bjartalíð hevur hon skapað eina vakra og upplivilsisríka søgu við tekningum í sterkum litum á so at siga hvørjari blaðsíðu.
Søgan er í átjan pørtum við einum lítlum filosofiskum inngangi, har lesarin fær tankarnar á flog og okkurt at hugsa um.
Sjálv søgan er um, hvussu spennandi tað er at hava ein pinkuling búgvandi, sum ongin annar veit nakað um, men hesin sami pinkulingur er eisini við til at loysa ein trupulleika, sum nívir Viktoriu.
Bókin er ætlað teimum 7-10 ára gomlu og egnar seg bæði til at lesa sjálv og til upplesing.
Aftur


text:
Søga felagsins
Høvuðsvirksemi felagsins er fólka- og farmaflutingur í Norðuratlantshavi.
Smyril Line varð stovnað í 1982 av nøkrum yvirmonnum á M/F Smyrli. Teir útvegaðu ferjuna Gustav Vasa, góvu henni navnið Norröna, og í 1983 byrjaði Smyril Line at sigla á gomlu rutuni hjá Smyrli.
Eftir 37 ár er Smyril Line eitt kent felag á ferðafólka- og farmamarknaðinum. Felagið hevur bygt upp eitt umdømi, har orð sum nissja, sermerki, eksotiskt, fýrahjólstrektir bilar, húsbilar, motorsúkklur, uppdagingarferðir og síðst, men ikki minst, ferðafólka flutningur og farmur, øll lýsa felagið sera væl.
Í apríl 2003 kom nýggja Norröna, eitt luksusskip, ið kann taka 1.482 ferðafólk og upp til 800 bilar, alt eftir stødd sjálvandi, tí skipið er eisini ætlað til stórar farmabilar. Norröna vigar 36.000 BRT, er 164 metrar long, 30 metrar breið og kann sigla við eini ferð á 21 míl um tíman. Hon er tríggjar ferðir størri enn gamla Norröna, sum var vorðin 30 ára gomul og hevði siglt 20 tey seinastu árini í Norðuratlantshavi, tá ið leiðslan gjørdi av at útvega eitt meira nýmótans ferðafólkaskip.
Smyril Line eigur fraktfyritøkuna Smyril Line Cargo, sum hevur fraktskipini Eystnes, Hvítanes og Mykines. Fá nærri kunning um Smyril Line Cargo á cargo.fo.
Umframt skipini og skrivstovuna í Føroyum eigur felagið eisini eitt minni felag í Danmark, Smyril Line Transport A/S. Hetta felag rekur virksemi í Kiel í Týsklandi. Harafturat eigur Smyril Line 49% av Norröna Ferðaskrifstofan í Reykjavík.
Stóru eigararnir í Smyril Line eru P/F 12.11.11 (59,5%), Føroya Landsstýri (16,2%) og Framtaksgrunnur Føroya (6,3%). Smærru partaeigararnir eiga til samans 18%. Partapeningurin er í alt 112.012.332 DKK.


text:
Síðani 2002 hevur landsgrannskoðarin í sínum árligu frágreiðing átalað løgtingslóg frá 1984 um stuðul til musikkskúlar í Føroyum. Fleiri royndir hava verið at gera nýggja musikkskúlalóg, men ikki fyrr enn 10. mai í ár varð nýggj musikkskúlalóg samtykt á tingi og lýst 29. mi at koma í gildið 1. august 2017.
Tíðindaskriv frá Musikklærarafelag Føroya,
Arbeiðið at gera lógina byrjaðið 4. desember, og tað skuldi ganga skjótt. Uppskotið skuldi verða klárt at koyra oman í løgtingið longu 1. februar. Landsstýrismaðurin skal í seinasta lagi trý ár eftir, at lógin er komin í gildi, koma við einari frágreiðing um, hvussu lógin virkar. Nú lógin er farin at virka, hevur mentamálaráðið enn ikki kunngjørt nakrað reglugerð, sum fyriskrivað er í nýggju lógini:
“Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um undirvísing og próvtøku sambært stk. 3 og 4 herundir kærur og kærufreistir.“Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur fyri virki musikkskúlastjórans. Landsstýrismaðurin ásetur í samráð við kommunurnar nærri reglur fyri virkið nevndarinnar”. Landsstýriðmaðurin ásetur í samráð við kommunurnar nærri reglur um virki kommunala musikkskúlaleiðarans. Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um virkið hjá Námsfrøðiliga ráðnum”.
Havi fleiri ferð skrivað mail til viðkomandi partar í hesum máli í mentamálaráðnum, fyrstu ferð 2. september. Havi bert fingið eitt sjálvvirkandi svar, dagfest 22. september frá MMR, sum sigur, at musikklærarafelagið hoyrir aftur, um telduposturin krevur málsviðgerð. 16. oktober hevði MMR longu brúkt líka nógva tíð uppá at smíða reglugerðir til nýggja musikkskúlalóg, sum alt lógararbeiðið frá byrjan til endan hevur tikið. Nú pengarnar passa hjá landsgrannskoðanini og mentamálaráðnum, vil Musikklærarafelagið eisini gera vart við, at lógin kann ikki virka fullfíggjað, fyrr enn hesar reglugerðir eru settar í verk.
Vinarliga,
Sámal Petersen, formaður í Musikklærarafelag Føroya


text:
Hóast tap í Klaksvík síðsta leygardag, so er møguleikin hjá 07 Vestur at flyta upp ikki burtur, og eftir 3-2 sigur á útivølli á Skála í kvøld, er vónin bjartari.
Skála var tvær ferðir á odda í fyrra hálvleiki. Bara ein lítil løta var farin, tá ið Leivur Zachariasen eftir horna legði heimaliðið framum. Ein stórur hálvur tími var farin, tá ið 07 Vestur javnaði til 1-1. Niels Mouritsen var málskjútti.
Fýra minuttir undan steðginum legði Skála seg framum aftur. Hesa ferð skoraði Jan Ingason Hansen.
Tólv minuttir eftir steðgin javnaði 07 Vestur eftir hornaspark. Málskjútti var Sølvi Egilsson, sum eftir horna og útfrá og nýtt innlegg skoraði.
Leivur Zachariassen sendi við frísparki bóltin í innarusíðu í stólpanum aftanfyri Silas Eyðsteinsson í 07 Vestur málinum, tá ið støðan var 2-2. Níggju minuttir undan leikloki eydnaðist tað 07 Vestur at skora sigursmálið. Málskjútti var liðformaðurin Høgni Egilstoft Nielsen, sum umsetti brotsspark til mál og 3-2 sigur.
07 Vestur hevur nú 44 stig og er trý stig aftanfyri KÍ, sum í kvøld eigur heimavøll ímóti NSÍ.
Skála hevur 27 stig.
Í 26. umfari, sum verður annan leygardag, skal 07 Vestur spæla í Gundadali ímóti B36, og Skála eigur heimavøll ímóti NSÍ.


text:
Nordjobb útvegar starv, bústað og skipar fyr mentanartiltøkum fyri ung í Norðurlondum. Hugsjónin lýsir langtíðarmálini við arbeiði okkara umframt yvirksipaðu málini hjá Nordjobb sum virki.
At styrkja felags arbeiðsmarknaðin og sambandið Norðurlanda millum
Tørvurin at flyta millum lond kann eitt nú koma gjøgnum arbeiði, lestnað, skeið og líknandi.
Nordjobb virkar fyri einum felags norrønum arbeiðsmarknaði, har ung ella aðrir aktørar kunnu flyta seg tvørturum landamørk, og tað skapar bjartskygni fyri samstarvinum millum Norðurlond.
At vera við til at økja um norrønan málkunnleika og samanhald
Nordjobb miðjar eftir at nýta skandinaviska málið mest møguligt í norrønu høpi.
At fremja eitt fríari samband
Tað skal ikki vera verri fyri norrønu ríkisborgarar at búgva, arbeiða ella lesa aðrastaðni í Norðurlondum, enn tað er har tey búgva.


text:
Nevza-kappingin, U17 gentur: Føroyar – Ísland 3-1 (25-23, 25-20, 20-25, 25-13)
Eftir greiða sigurin á Grønlandi fyrr um dagin vistu føroysku genturnar, at mótstøðan fór at vera munandi harðari ímóti Íslandi. Og so varð.
Í fyrsta setti gekk javnt á, og munurin var lítil og eingin at síggja á liðunum. Okkara gentur vóru til seinast avgjørdari og tóku settið 25-23.
Føroysku genturnar koma eftir henda sigur út til 2. sett flúgvandi og vóru eftir stuttari løtu langt frammanfyri. Men Ísland er ikki at spæla við, og til seinast í settinum kom spenningur í aftur. Føroysku genturnar høvdu trupult við at finna loysnirnar at loka settið. Tað eydnaðist tó eftir tógvið stríð, og nú var 2-0 til Føroyar.
Júst hvat tað er við Íslandi, er ilt at siga, tí tær vóru aftanfyri 2-0 ímóti Noregi og berja seg so inn aftur í dystin. Sama hendi í 3. setti, har føroysku genturnar at byrja við vóru langt frammanfyri, men tað var bara ikki nokk, tí Íslendsku genturnar tóku settið 25-20 og vóru nú rættiliga tendraðar.
Spældu sum einglar
Venjarin Romica Øster man hava verið nakað avgjørdur við føroysku genturnar millum 3. og 4. sett, tí í 4. setti spældu genturnar sum einglar og avgjørdu í grundini dystin beinanvegin við støðuni 11-1! Settið endaði 25-13 og dysturin 3-1. Eitt sterkt liðavrik har liðskiparin Inga Helena Henriksen gekk á odda fyri liðið, og Barbara Káradóttir var okkara besti leikari.
Bólkafinala í morgin kl. 10.00 ímóti Noregi
Føroysku genturnar eru ósigraðar og hava fult stigatal, 6 stig eftir fyrsta leikdagin. Bólkafinalan verður í morgin ímóti Noregi, sum eisini hevur vunnið sínar báðar dystir, tó tann ímóti Íslandi 3-2 og hevur tí 5 stig.
Bólkafinalan er kl. 10.00 í morgin og sæst hann her: http://www.volleytv.dk/nevza-u17-championship-hall-a?


text:
FASHION WEEK
Slóbrótandi samstarv, eNám
Felags kunningarfundur var í Kelduni í Skálafirði í kvøld har umleið 150 foreldur og næmingar lýddu á, meðan skúlaleiðslurnar í Skúlanum við Streymin, Fuglarfjarðar...
GADGET WORLD
BEST Smartphones
Kanningar á Havstovuni
Ein av uppgávunum hjá Havstovuni er at savna vitan um tað livandi tilfeingið og umhvørvið í føroyskum sjóøki og at seta vitanina saman í...
POPULAR VIDEO
Jarðfeingi á Prospex 2015
Seinastu viku vóru umboð frá Jarðfeingi saman við Uttanríkis- og Vinnumálaráðnum á árligu Prospex søluráðstevnuni í London. Hóast nógv veitara- og oljufeløg í løtuni...


text:
Starvsfólk til Bónus í Miðlon
Bónus í Miðlon leitar eftir einum starvsfólki at arbeiða fulla tíð til frukt og grønt økið.
Vit vænta, at tú ert fyrikomandi, ágrýtin og álítandi.
Vit bjóða ymiskar arbeiðsuppgávur, har ongin dagur er líka, góðar starvsfelagar og arbeiðsumstøður.
Er hetta nakað fyri teg, og vilt tú vera partur av einum samtaki í stórari menning, vilja vit fegin hoyra frá tær.
Starvið verður sett sum skjótast.
Løn sambært S&K.
Umsóknir skulu sendast til Arnbritt Johansen á aj@bonus.fo
Starvsfólk til Bónus í Hoyvík
Bónus í Hoyvík leitar eftir starvsfólki at arbeiða fulla tíð.
Vit vænta, at tú ert fyrikomandi, ágrýtin og álítandi.
Vit bjóða ymiskar arbeiðsuppgávur, har ongin dagur er líka, góðar starvsfelagar og arbeiðsumstøður.
Er hetta nakað fyri teg?
Send so eina umsókn til Dánial Jespersen á danial@sms.fo
Hevur tú spurniningar kanst tú ringja á tel 210807


text:
Søgan um samkomuna í Hebron.
Á Argjum búðu Margretha og Jacob Danielsen. Tey vóru trúgvandi fólk og byrjaðu at halda møtir í heimi sínum við minnisvarðan omanfyri støðna á Argjum. Seinni bygdu tey sær nýggj hús longri úti - á Argjaboða - og hildu fram at hava møtini har.
Í 1930-unum varð farið undir at byggja ein lítlan sal niðri við støðna, og í 1935 varð gamli Hebron tikin í nýtslu. Jacob Danielsen gav grundøkið, sum salurin varð bygdur á.
Sunnudagsskúli og møti vórðu hildin hvønn sunnudag. Seinni varð sunnukvøldsmøtið flutt til hóskvøld, og breyðbróting var annanhvønn sunnudag. Útimøti vóru javnan um summarið.
Øll hesi árini stuðlaðu trúgvandi úr Ebenezer í Havn trúfast møtunum.
Sum tíðin leið gjørdist gamli Hebron ótíðarhóskandi og varð tí avgjørt at byggja nýggjan sal á Traðagøtu. Hin 15. mai í 1990 varð fyrsti formurin fyltur, og flaggdaginm 1992 varð salurin tikin í nýtslu. Nærum alt arbeiðið varð gjørt sjálvboðið.
Onkur av okkum, sum í dag savnast í Hebron, minnast tey, sum høvdu sína regluligu gong her, góvu ein sang út, bóðu eina bøn, høvdu ein vitnisburð, ámintu ella kunngjørdu evangellið í salinum ella á útimøti.
"Minnist vegleiðarar tykkara, sum hava talað orð Guds til tykkara! Aktið eftir, hvussu teir endaðu lív síttr, og eftirfylgið so trúgv teirra."


text:
Orð: J.O. Wallin
Týtt: Mikkjal á Ryggi
1. Hann livir! Gleð teg, andi mín,
uppstaðin er nú Harri tín!
Hann deyðans megi yvirvann,
hans rødd nú aftur hoyrast kann
at lívga tað, sum fyrr var kalt;
hann livir, og tú liva skalt!
2. O, lýð so á hans orð við gleim,
tú vallari til betri heim,
sum lítla stund her roynast má,
reis høvur upp og fróur sjá,
at brátt er endað stríð títt alt,
hann livir, og tú liva skalt!
3. Tú sál, sum vart í syndum deyð,
statt upp, hygg upp, sum Harrin beyð,
tí breiða vegi vend tær frá,
so fegin skalt tú kenna tá,
sum sín teg Jesus hevur talt;
hann livir, og tú liva skalt!
4. Lat Harrans orð tær lýsa bjart,
so himmalvegin gløgt tú sært
og leita til tíns faðirs búgv!
Í kærleika, í vón og trúgv
til Jesu læru fast teg halt;
hann livir, og tú liva skalt!
5. Og verðin øll skal enda fá,
vár heimur brenna upp sum strá;
men Jesu orð ei vikast má,
hans lyfti skalt tú líta á.
Hann hevur teg til lívs út valt;
hann livir, og tú liva skalt!


text:
1942
Jump to navigation Jump to search
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
- Fyrsta landskappingin í Føroyskum Fótbólti
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 8. januar - Stephen Hawking, enskur alisfrøðingur (d. 2018)
- 17. januar - Muhammad Ali, amerikanskur nevaleikari (d. 2016)
- 6. november - Elsa Funding, fyrsti føroyski kvinnuligi prestur.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 9. oktober - Símun av Skarði, føroyskt skald (f. 1872)


text:
Tað upplýsir ovasti politiski leiðarin í Hongong, Carrie Lam, á tíðindafundi í morgun.
– VIt eru framvegis í iva um, hvørt stjórnin fer undir tilgongdina aftur í lóggevandi ráðnum.
– So eg endurtaki tað her: Tað er eingin slík ætlan. Lógaruppsotið er deytt, segði hon á tíðindafundinum.
Carri Lam viðgongur, at arbeiðið hjá stjórnini viðvíkjandi lógaruppskotinum hevur verið ein »total fiasko«.
Lógaruppskotið elvdi til risastór mótmæli í gøtunum í Hongkong. Mótmælini endaðu fleir ferðir í hørðum samanbrestum millum mótmælisfólk og løglregluna.
/ritzau/Reuters


text:
3. flokkur í Norðskála-Oyrar skúla
Lese opp på færøysk av Lea Mariusardóttir
Æðan er ein antarfuglur, sum heldur til við strendurnar. Bøgan er brún, og blikurin er svartur og hvítur.7
Í juni eru nógv æðureiður at síggja. Æðan roytir dún av sær sjálvari og leggur tað rundan um tey ljósagrønu eggini, so at tey ikki skulu kólna.9
Starin er ein smáfuglur, sum vit síggja millum húsini alt árið. Nær hjá sært tú, at hann ikki bara er dimmur, men eisini skyggir grønur og korkalittur og hevur nógvar hvítar og gulbrúnar prikkar.11
Um várið láta teir nógv, og teir duga sera væl at herma eftir øðrum fuglum. Um heystið savnast teir ofta í stórum flokkum, tá ið teir saman leita eftir einum staði at yvirnátta.13
Krákan etur næstan alt. Hon etur millum annað ormar, sniglar, egg, ungar, mýs, rottur, skeljadjór, fisk, deyð djór og rusk.15
Krákan er ein klókur fuglur, sum dugir væl at samstarva við aðrar krákur. Tvær krákur kunnu finna uppá at taka haruungar; onnur lokkar haruna út úr holuni, meðan hin tekur ungarnar.17
Havhesturin er ein sjófuglur. Tað vil siga, at hann livir næstan alt lívið á sjónum. Tó má hann upp á land, tá ið hann skal verpa. Havhestur verpur bara eitt egg.19
Longu tá ið ungin er einar 6 vikur, er hann størri og tyngri enn foreldrini. Síðst í august verða nógvir tiknir á sjónum, tí føroyingum dámar væl at eta havhest. Havhesturin sæst næstan alt árið.21
Foto/ Myndir/ Asseq/ Valokuva/ Guvvieh/ Nuotraukos/ Photo:
S1+16: Marek Szczepanek - commons.wikimedia.org
S4: Rúni Joensen
S6: Martin Olsson - commons.wikimedia.org
S8: June-Eyð Joensen
S10: Anbucco - commons.wikimedia.org
S12: 4028mdk09 - commons.wikimedia.org
S14: Inugami-bargho - commons.wikimedia.org
S18: Andreas Trepte - commons.wikimedia.org
S20: Erik - commons.wikimedia.org
S22: Rebekka Dís Káradóttur


text:
Bygdarráðsfundurin er útsettur.
Vegna aðalfund hjá SEV í Havn, er bygdarráðsfundurin sum skuldi verða 29.11.2019, útsettur til 01.12.19 kl. 19:00.
Sumbiar Kommuna
Jólatræið í Sumba verður tendrað sunnukvøldið 1. desembur
Okur byrja í kirkjuni kl. 17:00, har okur spæla og syngja jólini inn.
Síðani fylgjast okur út á mølina, at tendra jólatræið, har okur syngja og fáa vitjan av jólamonnunum, sum altíð hava okkurt gott við til børnini.
Aftaná eru øll boðin í Samkomuhúsið til heitt kakao og bollar.
Vælkomin til eitt hugnaligt kvøld.
Sumbiar kommuna
Jólatræið í Lopra/Akrar
Jólatræið í Lopra/Akrar tendrar týskvøldið 03.12, kl. 19:00 við luttøku av frelsensher.
Aftaná verður bollar og kakao í bygdarhúsinum.
Vælkomin til eitt hugnaligt kvøld.
Sumbiar kommuna
Skráin til bygdarráðsfundin 29. novembur 2019.
Hesi mál verða viðgjørd á bygdarráðsfundi, fríggjadagin 29. novembur 2019 kl. 16:00.
Sumbiar Kommuna
Fundarfrásøgn frá bygdaráðsfundinum 23. oktobur 2019.
Fundarfrásøgn frá bygdaráðsfundinum 23. oktobur 2019.,.er løgd út á heimasíðuni.
Fundarfrásøgnin frá bygdaráðsfundinum her.
Sumbiar Kommuna
Parkeringsvørur
Aftaná eina tíð við ongum parkeringsvørði, hevur Sumbiar kommuna gjørt avtalu við VAKA v/Signar Strøm um at taka sær av parkerings viðurskiftunum fyri Sumbiar kommunu.
Avtalan kemur í gildið 01.11.2019
Sumbiar Kommuna


text:
Tórshavnar kommuna á odda á orkupolitiska økinum
Á býráðsfundi hóskvøldið samtykti meirilutin í Tórshavnar býráð ein framsóknan orkupolitikk, sum leggur upp til at minka um útlátið av veðurlagsgassum við 50 % í 2025 í mun til útlátið í 2016. Fimm miljónir vórðu játtaðar á fíggjarætlanini í 2020 til endamálið, og í langtíðarætlanini fram til 2025 eru settar av 13,5 miljónir krónur um árið.
Tað er umráðandi, at Tórshavnar kommuna sum høvuðsstaðarkommuna gongur á odda í bardaganum ímóti veðurlagsbroytingunum, og tekur avgerðandi stig á leiðini at minka útlátið av vakstrarhúsgassum. Tað er umráðandi, at vit taka umhvørvið í størsta álvara, og hóast vit eru lítil í heimshøpi, er tað av alstórum týdningi, at vit sum arktisk tjóð eisini eru við til at vísa vegin.
At minka um oljunýtsluna og harvið vakstrarhúsgass er eisini við til at styrkja okkara kappingarføri. Landið innflytir fyri yvir 1,2 milliard um árið í olju, og Tórshavnar kommuna eigur ein stóran part av hesum. Tí eiga vit at gera okkum óheft av oljuni og verða sjálvberandi við varandi orku.
Í ferðavinnuhøpi eru eisini nógvir fyrimunir við at minka um veðurlagsgass. Ferðafólk seta alsamt fleiri krøv til burðardyggar loysnir. Vit selja Føroyar sum “Faroe Islands untamed, unspoiled and unexplored”, og tað er tí umráðandi, at ferðandi eisini uppliva hetta, tá tey koma hendanvegin.
Framsøkin orkupolitikkur – 50 % niðurskurð av CO2 í 2025
Tað eru fýra høvuðsøki, sum orkupolitikkurin hjá Tórshavnar kommunu byggir á:
- Bygningar
- Gøtuljós
- Bilar
- Bussleiðin
Bygningar: Samlaðu útlátstølini fyri Tórshavnar kommunu er í dag 8.915 tons av Co2, og málið er at minka hetta niður í eina helvt. Tað er teir almennu bygningarnir, ið standa fyri 55 % av samlaða útlátinum av CO2. Tórshavnar kommuna umsitur 171 bygningar og 137 bygningar eru í dag upphitaðir við oljufýri.
Orkupolitikkurin leggur upp til at skifta oljufýringar út við grønar hitaskipanir, t.e. varandi orkukeldum so sum sjóvarorku, sólorku, hitapumpur, jarðhita og fjarhita. Við hesi umleggingini minkar Co2-útlátið við 2.669 tonsum í 2025 og samlaða útlátið hjá kommununi minkar við 30%. Fyri at røkka hesum máli verður neyðugt at játta 7 miljónir árliga.
Leggjast skal afturat, at Tórshavnar kommunu tey seinastu árini hevur gjørt nógvar grønar umleggningar við m.a. at leggja fjarhita í svimjihøllina, dagstovnar og býlingar. Sjóvinnuhúsið og Boðanesheimið eru upphitað við sjóvarhita. Somuleiðis hava vit økt játtanina til viðlíkahald og bjálving av almennum bygningum munandi seinastu árini. Í 2015 brúkti Tórshavnar kommuna 123 kr pr m2 til vílíkahald og tað talið hava vit økt hesa setuna til áleið 185 kr m2. Til samanberingar kann nevnast, at landið einans setir 96 kr m2 av til viðlíkahald av sínum bygningum.
Gøtuljós: Gøtuljósini hjá Tórshavnar kommunu standa fyri 8% av samlaða útlátinum. Tað eru 9.000 gøtuljós og av hesum eru 1300 skift út við LED. Hetta svarar til ein niðurskurð á 14 % av samlaða útlátinum frá gøtuljósum.
Í vikuni bóru vit tíðindi um, at vit í Kaldbak hava skift øll gøtuljósini út við LED, ið hevur gjørt at Co2-útlátið minkaði við 8 tonsum og samlaða orkunýtslan við heili 66 %. Sambært orkupolitikkinum skulu øll gøtuljós skiftast út við LED. Hetta fer eisini at gera tað lættari at stýra ljósskipanini í mun til ljós og árstíð. Hetta kostar áleið 3,5 mió og hevur kommunan spart hesa íløgu inn aftur eftir 2-3 árum.
Ætlanin er, at øll gøtuljósini verða skift út komandi ár og býráðið hevur sett neyðugu játtanina av til endamálið.
Bussleiðin: Tórshavnar kommuna hevur eina skattafíggjaða bussleið, sum merkir, at borgarar ikki rinda, tá koyrt verður við bussi. Endamálið er at minka um bilaferðsluna. Bussleiðin stendur fyri 14 % av CO2-útlátinum hjá Tórshavnar kommunu. Um eitt ár er ætlanin at bjóða bussleiðina út og skal dentur leggjast á eina grøna bussleið.
Bilar/akfør: Tórshavnar kommuna hevur 177 akfør og maskinur í nýtslu og samlaða útlátið frá bilum er 11 %. Ætlanin sambært orkupolitikkinum er, at akførini skulu vera umhvørvisvinarlig og at løðistøðir verða settar upp til elbilar. Málið er fram til 2025, at 77 akfør skulu vera drivin við el ella aðrari burðardyggari orku.
Veðurlagspolitikkur Føroya 2009 og samgonguskjalið
í 2009 stóð eg sum landsstýriskvinna fyri arbeiðinum at gera veðurlagspolitikk Føroya, sum eitt samt løgting tók undir við. Veðurlagspolitikkur Føroya sigur, at Føroyar skulu skerja útlátið av vakstrarhúsgassum við 20% í 2020 í mun til útlátið í 2005. Tíverri má mann siga, at føroyskur orku- og veðurlagspolitikkur hevur gingið skeiva vegin og ongantíð hava vit dálkað so nógv sum nú. Tó eru glottar at hóma politiskt.
Í samgonguskjalinum stendur: “Grøna tilgongdin skal skipast í samráð millum land, kommunur og vinnu. Hetta skal samskipast í einari orkuráðgevandi nevnd, har hesir tríggir partar koma við sínum tilmælum um, hvussu vit fáa einar grønari Føroyar. Trípartsamráðingar millum hesar partar skulu koma við bæði stutt- og langtíðarmálum einum grønari Føroyum at frama”.
Vit í Tórshavnar kommunu eru klár við okkara málum og til reiðar at seta okkum til samráðingarborðið. Nú liggur bólturin hjá landsstýrinum at bjóða okkum til samráðingar.
Annika Olsen
borgarstjóri í Tórshavnar kommunu
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Rindaði bara 16 krónur fyri ein stóran bygning í Vestmanna
Tobbi: Hetta er so stórt, at eg næstan ikki havi orð fyri tí.
Hanus Hansen, reiðari: Eg kenni meg ikki aftur í tí sum stjórin í North Pelagic førir fram
Durita Fagradal Augustinussen er sett sum mentanar- og ungdómsleiðari í Vestmanna
Uppsjóvarvinnan betalti 65% í skatti í 2017
Myndarøð: Fuglafjarðar Sangkór og Vestmanna kirkjukór konsert í Vestmanna
Føðideildin hevur fingið eina kølivøggu
Miðvika við Kára P. Højgaard (3) - Gestur: Hendrik Old
R7 Premier League (40) - 2. des 2019
Leygardagurin var góður fyri lítla nótabátin úr Søldarfirði
Jógvan Andersen helt hesa talu, tá jólatræið varð tendrað á Skála 30/11-2019
Absalon og Rumenia - í 30 ár
Ivan H. Niclasen: Meira gjøgnumskygni
Nú er nóg mikið í Runavík! Fólkið sigur stopp!
Regin Jacobsen er næststørsti eigari í Bakkafrosti
Klæmint avloysir Páll
Samrøða: Absalon Absalonsen um bókina "Grønlendskir norðbúgvar"
Metis - Øll sendingin - 03. des 2019
Samrøða: Terji Nielsen um grøna orku
SEV: Elrokningin verður dýrari fyri húsarhald í 2020
Deyður persónur funnin á Kunoynni
Ring til tann føroyska jólamannin
Høgni í Jákupsstovu: Eg skilji báðar partar
Ein mamma, sum nú er deyð, undir illgruna fyri dráp og drápsroynd í Tromsø
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Heilkiksarin í 3. deild – Liðið koyrt úr kappingini
TB | 03/10/13
Tá kappingarári 2013 byrjaði, møttu ofta yvir 15 mans til venjing í 3.deild, og vónirnar fyri árið vóru tí hampiligt góðar. Sum fyrr skrivað her á heimasíðuni, lá liðið eisini á einum ørðum plássi í summarsteðginum, og alt sá ljóst út. Sjálvt um færri og færri leikarar møttu til venjing, so megnaði mann hvørjaferð at finna so mikið av leikarum til dystirnar, og úrslitini vóru eisini sera góð. Ein skal hava í huga, at hetta er triðabesta liðið hjá TB, og tí er avmarka hvat man kann vænta.
Eftir summarsteðgin hendi so tað góða fyri Tvøroyrar bý, at Varðin Pelagic fór at koyra í døgndrift. Fyri 3.deild fekk hetta tíanverri katastrofalar fylgir, tí nógvir leikarir fór at arbeiða fulla tíð, og fingu ikki stundir til at hvørgan at venja ella leika at dyst. Harumframt blivu fleiri leikarir fluttir uppí 1.deildarhópin, sum eisini manglaði fólk. Hetta førdi við sær at eftir summarsteðgin, var liðið so illa mannað, soleiðis at liðið tapti fleiri dystir, og til endans mátti mann melda avboð til tveir útidystir; simpulten, tí tað bar ikki til at finna nóg mikið av leikaratilfari fyri at mannað liðið. Eftir seinna avboðið reageraði FSF skjótt og gjørdi sambært egnum reglunum, og kastaði TB úr deildini í 3.deild.
Hetta er sera harmuligt og als ikki nakað, sum nakar ið hevur havt við liðið at gjørt, hevði væntað og roknað við.
So 3.deild má bara takka fyri seg í ár og vóna, at tað fer at ganga frægari komandi ár, um nakað lið verður melda til.
Sigast skal tó, at málsetningurin um at røkka finalubólkinum er náddur, men um okur høvdu kunnað stillað upp við einum hampuligum liði til onkrar útidystir, so høvdu okur væl og virðiliga nátt einum heiðursmerkjaplássi. Havast skal eisini í huga, at mannfall var eisini í 1.deild, og onkrir av teimum frægastu í 3.deild hava eisini verið til taks har, hetta hevur ikki bøtt um viðurskiftini hjá teimum 3.bestu í felagnum
Fyri at bera í bøtuflaka hevur 3.deildarmanningin í hyggju, at hava ein mini-aðalfund, soleiðis at kappingarárið 2013 kann endurskoðast og endurmetast.


text:
Senatið í USA
Senatið í USA (enskt: United States Senate) er tann eini helmingurin av tí føderala lóggevandi tinginum, sum er Kongressin. Hin helmingurin er Umboðsmannatingið (House of Representatives). Hvør einstakur av teimum statunum í USA hava tveir senatorar. Annað hvørt ár stendur ein triðingur av senatorunum fyri vali, og tí varir eitt valtíðarskeið í seks ár. Upprunaliga vóru senatorarnir tilnevndir av lóggevandi tinginum í teirra statum, men síðan 1913 hevur amerikanska grundlógin kravt beinleiðis val. Senatið hevur umframt vanligt lógararbeiði ábyrgdina av at undirskriva ella at vraka altjóða sáttmálar, sum USA ger við aðrar tjóðir, og hevur ábyrgdina fyri at góðkenna ráðharrar, umboðsmenn (ambassadørar) og dómarar, sum eru tilnevndir av forsetanum.
Senatið hevur eins og øll kongressin hjá USA bústað í Capitol-bygninginum í Washington, D.C.. Varaforsetin í USA er formaður fyri Senatið. Um so er, at atkvøðurnar standa á jøvnum, tá atkvøtt verður, so kann hansara atkvøða gerast tann avgerandi. Í verandi Senati, hava demokratarnir meiriluta við 59 limum, meðan republikanararnir hava 41 limir. Harry Reid (D), Senatorur, er meirilutaleiðari, og Mitch McConnell (R), senator, er minnilutaleiðari. Tveir limir eru uppstillaðir og valdir sum uttanveltaðir, men hoyra de facto til demokratarnir.
Limir í Senatinum[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Fyrr vóru vit heimahjálparar! NÚ ERU VIT HEILSUHJÁLPARAR.
Í sendingini hjá Kringvarpinum “Radarin” í dag vóru vit umtalaðar sum heimahjálparar.
Fyri 12 árum síðan var heilsuhjálpara útbúgvingin sett á stovn í Føroyum. Síðan tá hava uml. 40 heilsuhjálparar fingið prógv um árið.
Eg undrist yvir, at Kringvarpið velur at taka 2 fakbólkar inn, at tosa um eitt økið, í hesum føri, heimatænastuna,tá tað eru 3 fakbólkar sum starvast innan hetta økið.
Afturat tí kemur, at nógv tann størsti yrkisbólkurin í heimatænastuni, eru limir í Heilsuhjálparafelag Føroya.
Heilsuhjálparaútbúgvingin er ein breið útbúgving.
Heilsuhjálparar veita borgarum stuðul, til røkt og dagligt virksemi, á røktarheimi, sambýli ella í egnum heimi.
Heilsuhjálparar veita hjálp til sjálvhjálp og geva heilivág, skifta stomi og taka blóðsukur, í tøttum samstarvi við sjúkrarøktarfrøðingar,tó ójavnt frá økið til økið.
Tá tað kemur til skamta heilivág og viðgerð av sárum, kennir heilsuhjálparin sín førleika og boðar frá, til rætta viðkomandi, her hevur tvørfakliga samstarvi altíð virkar væl.
Vit vilja verða vird, fyri okkara útbúgving og vilja tí verða kallaðar fyri heilsuhjálparar.
Tórshavn, hin 9. oktobur 2013
Ása Holm, forkvinna


text:
Orð: Lisbeth Smedegaard Andersen
Lag: Páll Sólstein
Týtt: Nicolina Dahl
Helst hómast summardáar enn á fløtu,
í bø og haga følnar tó við lít,
skjótt fýkur tað so kalt um tún og gøtu,
skjótt fer at kava, foldin verður hvít
Ein ævig ringrás er, har sólin rýmir
og setur, meðan myrkrið kemur brátt
til aftur stjørnur tendrast, tá ið skýmir
og lýsa sum í Betlehem á nátt
Ta nátt, tá tíð stóð still, ja, ilt at skilja,
at einglar sungu har um fragd og frið
og alt var aftur eftir Harrans vilja,
tí kærleika Hann skapti okkum við
Mangt ónt og dapurt her er ringt at greiða,
men nú vit tendra adventsljósið glað
og gera hjartakamarið til reiðar
til hann, sum ger, at vón er nýggj hvønn dag.
Skjótt fýkur tað so kalt um tún og gøtu
í bø og haga følnar alt við lít,
men undir frystum bløðum hvørja løtu
skal blóma jólarósan rein og hvít


text:
Í innslagi í Degi og viku í kvøld mótmælti eigarafelagið undir Kongavarða nýggju útstykkingini undir Kongavarða og vísti á, at hetta fer at føra til ferðslu- og parkeringstrupulleikar í økinum. Eisini varð víst á, at tað ikki verða settar nakrar treytir við byggingina. Bert at ein byggisamtykt skal gerast, sum skal tillagast endaligu byggiætlanini.
Tórshavnar kommuna hevur sett 3 mió. kr. av til at skipa økið, har verandi bygging er í gongd. Hetta arbeiðið umfatar 30 nýggj parkeringspláss, gongubreyt, súkklubreyt umframt ger av spæliplássi. Arbeiðið er liðugt prosjektera og boðið út, og væntandi fer arbeiðið í gongd í næstum.
Tað økið, sum nú er lýst til sølu, skal fylgja teimum ásetingum, sum eru viðvíkjandi parkering, og sum eru ásett í bygningskunngerðini, almennu byggisamtyktini og serstøku byggisamtyktini sum verður gjørd.
Kommunan er vitandi um, at tað kann tykjast óskipað, meðan so nógv arbeiði fer fram í økinum. Men tá alt arbeiðið er liðugt, verður talan um eitt væl skipað øki, har atlit eru tikin til bæði ferðslutrygd og parkeringsviðurskifti, sum Tórshavnar kommuna tekur í størsta álvara.
Tað er ikki rætt, tá tað verður sagt, at kommunan ikki setur nøkur krøv til byggingina. Sambært almennu byggisamtyktini skal kommunan gera eina serstaka byggisamtykt fyri at loyva íbúðarbygning. Í serstøku byggisamtyktini verða krøv sett til hædd, nýtslustig, parkering o.a., og alt hetta skal vera innan fyri ásetingarnar í almennu byggisamtyktini.
Harumframt hevur kommunan sett sum treyt, at byggingin skal tillagast nærumhvørvinum og taka hædd fyri, at útstykkingarnar oman fyri varðveita útsýnið í mest møguligan mun, umframt at kommunan kann seta treytir til byggingina viðvíkjandi staðseting, byggilist og øðrum.
Tórshavnar kommuna
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Minst til telefonkaðalin
Her eru nøkur góð ráð til tín, sum skal byggja hús.
1. Kaðalinnlegging
Tá tú fert undir at byggja hús, er tað skilagott at leggja eitt telekaðalrør inn til húsið. Tað er tryggast og lættast at leggja eitt rør heilt inn í húsið og harnæst lata el-innføraran leggja telekaðalin inn í rørið.
Telekaðlar verða latnir ókeypis av okkum, meðan pelrør fáast til keyps í øllum HVS-handlum kring landið. Umráðandi er, at kaðalinnføringsdósin (NSP) er lætt atkomulig og ikki verður innilokað ella fjald.
2. Framtíðartryggja hús og net
Tað er týdningarmikið, at tú framtíðartryggjar tíni hús og ta net, sum einaferð skal brúkast í húsinum. Minst tískil til teleútgerð, so tú sleppir undir at fara afturumaftur við teleinnlegging.
Tá tann, sum fer at innføra telekaðalin, fer undir arbeiðið, skal viðkomandi leggja UTP-kaðlar (kat.6) út frá dósini (NSP) ella patchpanelinum og út til hvørt stikk (RJ45) sær.
3. Kundi og Net
Tú, sum kundi, eigur og hevur alla ábyrgd av innleggingini. Net hevur ábyrgdarøki frá brunninum (á myndini) og fram til Netskiljipunkt (NSP).
Sí bláu strikuna frá Brunninum á myndini. Tað er har, sum kaðalin til innførsluna kemur inn í húsið. Hetta er vanliga í einum kjallara, einum fýrrúmi, einum vaskirúmi ella við eitt elmátaraskáp.
Kundin skal tó syrgja fyri at grava eina veit frá mark og fram til húsið (sí mynd), soleiðis at tað verður atkomuligt hjá Net at skoyta innleggingina upp í kaðalnetið.
Kundin skal venda sær til sín veitara, tá klárt er at koma at skoyta.
4. Netskiljipunkt (NSP)
Tað er greiður skilnaður millum kunda og Net. Ábyrgdarøkið hjá Net er til dømis, tá brek er á telesamskiftinum. Tá kannar Net linjuna fram til NSP. Ábyrgdarøkið hjá kundanum er at fáa veitaran at taka sær av innleggingini innanfyri NSP.
5. Hvar liggja telekaðlarnir?
Áðrenn farið verður undir at grava, er tað vert at fáa fólk frá Net út at markera, hvar telekaðlarnir liggja, so sleppast kann undan at gera skaða á telekaðalnetið.
Einki fast mát er fyri, hvussu djúpt slíkir kaðlar liggja. Ver tí fyrivarin og spyr okkum, um tú ivast. Vit koma fegin út at merkja av, hvar telekaðlarnir liggja.
Ring 303030 og bið um at fáa Net at markera, hvar telekaðlarnir liggja. Hav í huga, at tú sjálv/ur ber kostnaðin, um tú ert óheppin og meiðslar kaðalin.


text:
Hvat er rátt kopar?
Við eini avtalu um rátt kopar er beinleiðis atgongd til kundarnar. NET hevur eitt væl útbygd telenet, sum er sera álítandi í rakstri.
Ein avgerandi partur í hesum neti eru tær koparleiðingar, sum liggja undir jørð og ganga inn í mest sum hvørt hús og virki í Føroyum.
Tað eru hesar leiðingar, sum televeitarar hava møguleika at leiga frá NET við at gera eina avtalu um atgongd til ráa koparið.
Við leigu av fysiska sambandinum út til einstaka kundan, kann veitari frítt menna sítt virksemi.
Við eini avtalu um samhýsing samstundis, har NET hýsir útgerð (samhýsingssáttmála), er besta sambandið tryggjað.


text:
Sunnudagin seta nakrir av leikarunum á føroyska ungdómslandsliðnum kósina ímóti Malta, har teir skulu luttaka í Malta International Invitational Juniors and Cadet Table Tennis Tournament, skrivar Borðtennissambandið í tíðindaskrivi í dag.
Talan er um eina millumtjóða kapping, har luttakandi londini umframt Føroyar eru Malta, Noreg, Írland, Wales, Kosovo, Libanon og Kýpros. Hetta er fyrstuferð at føroysk luttøka er í kappingini.
Kappingin er skipað sum liðkapping við tveimum leikarum á hvørjum liði, og so verður eisini ein kapping í einmansleiki. Áðrenn kappingarnar byrja verður ein stór felags venjingarlega.
Liðkapping er á skránni hósdag og fríggjadag, og leygardag og sunnudag er einmansleikur á skránni.
Føroyska ferðalagið fer til Danmarkar sunnudagin og víðari til Malta mánadagin 9. september. Tey vera aftur í Føroyum eina viku seinni, mánadagin 16. september.
Spælarar:
Anja Wongwai (TBF)
Britt Michelsen (TBF)
Ári Fríðason Jensen (Tór)
Heri Lava Láadal (Tór)
Høgni Heinason (Tór)
Marin Elisabet Poulsen (TBF)
Rói Hjaltason (Tór)
Tórur Eið Eliasen (Tór)


text:
Fráboðan frá Føroya Pedagogfelag
Lýsing22-11-2019 - 07:20 - Jóanis Albert Nielsen
Tórshavnar kommuna hevur lýst eindarleiðarastørvini leys at søkja, hóast eingin avtala um flokking er gjørd millum sáttmálapartarnar.
Hetta er brot á grein 14, stk. 3 í sáttmála okkara, sum sigur, at sáttmálapartarir skuldu samráðast um flokking av nýggjum størvum áðrenn tey vera lýst leys.
Vit skulu tí boðað frá, at tá talan er um størv, sum eingin lønaravtala er gjørd fyri, so verður noktað limum felagsins at søkja nevndu størv so leingi eingin avtala er gjørd um lønarflokking av størvunum.
Nevndin í Føroya Pedagogfelag


text:
Dysturin ímillum VÍF og Tjaldur í dag bleiv ongantíð tað spennandi, sum kanska mong kundu hugsa sær. Tjaldur leggi seg beinanvegin framum við 4 málum og økti so við og við bara um munin. Hálvleikstøðan var 16-10 til Tjaldur Tó var tað fyrst í seinna hálvleiki, at VÍF kvinnunar gjørdu eina roynd, at koma inn í dystin aftur. Tær fingu minka um munin niður í 4 mál, men so svaraði Tjaldur aftur og økti um leiðsluna har VÍF kvinnunar byrjaðu at gera ov nógvar tekninskar feilir og tað kostaði orku.
Tað skal tó sigast at VÍF kvinnunar vóru ikki fullmannaðar. Tórgunn var burturstødd og Liljan situr uttanfyri við skaða. Tað vil siga at skotstyrkin útifrá hjá VÍF var ikki tann hon kundi verði. Hjá VÍF var tað serliga Agnas Olsen sum beit frá sær, hon skoraði eisini 7 mál.
Tað bleiv til tíðir tunkt hjá vestmanna kvinnunum, tí skotstyrkin útifrá manglaði og skuldu tær spæla seg ígjøgnum sterku Tjaldurs verjuna hvørja fer.
Tjaldur koyrdi sítt spæl og var tað Simona og Adina sum løgdu linjuna. Tað sást ikki á Tjaldurs kvinnunum, at tær høvdu havt ein strævnan dyst ímóti Sjørnuni í Coca Cola Cup finaluni farna vikuskifti.
Alt í alt so var sigurin hjá Tjardur fult uppiborðin og verða tær nokk ringar at sifta í ár.
Toppskjúttanir hjá VÍF vóru Agnas Olsen við 7 málum, Tóra Seloy 4 mál og Annika Poulsen skjeyt eisini 4 mál.
Hjá Tjaldur var tað Adina Petrea sum skjeyt 13 mál, Simona Petersen skjeyt 6 mál og Annika Thomsen skjeyt 4 mál.


text:
Mikudagin 31. januar hevði Reiðarafelagið fyri Farmaskip (RFF) aðalfund. Fyri vali á aðalfundinum stóðu Hentzar Steingrímsson, Jónas Sigmarsson, Sjúrður Johansen og Bogi P. Nielsen. Allir vórðu teir afturvaldir.
Í ársfrásøgnini, sum formaðurin, Jens Meinhard Rasmussen, legði fram á aðalfundinum, varð m.a. víst á eina uppgerð, sum er grundað á tøl frá limunum í RFF, og sum vísir, hvussu nógv fólk starvast í vinnugreinini, á sjógvi og landi.
Uppgerðin vísir, umleið 600 føroyingar hava sín vinnuveg við einum handilsskipi. Afturat hesum eru knapt 400 sjófólk úr hinum norðurlondunum og umleið 350 sjófólk aðrastaðni frá. Á sjónum er talan um útvið 1350 sjófólk.
Tað er harafturat vert at leggja merki til, at út við 300 fólk á landi hava sín vinnuveg í einum reiðaríi, sum er limur í RFF.
Afturat hesum koma sjálvandi fleiri onnur, sum ikki starvast beinleiðis hjá einum limi í RFF, men sum annars hava alt ella partar av sínum yrki í vinnugreinini.
Tað er sostatt einki at ivast í, at vinnugreinin er ein týðandi partur av føroyska vinnulandslagnum, og at vinnugreinin, eisini tá talan er um arbeiðspláss, er við til at styrkja føroyska samfelagið.
Skipini hjá limareiðaríunum í RFF virka í Norður-Europa, Norður-Amerika, Afrika, Indiska Havinum, stutt sagt um allan heimin, tó virka flest skip í norður-europeiskum øki.
Til ber at lesa alla nevndarfrásøgnina her.
Í nevndini í RFF sita nú Jens Meinhard Rasmussen, formaður, Hentzar Steingrímsson, næstformaður, Gunnbjørn Joensen, Rúni V. Poulsen, Jónas Sigmarsson, Sjúrður Johansen og Bogi P. Nielsen.


text:
Papageykar
Pappageykar eru fuglar, sum hava fjaðrar, tvey bein og sum verpa. Pappageykar halda til í Mið- og Suður-Amerika, Afrika, Suður-Ásia og Avstralásia. Pappageykar eru ójavnir á stødd. Undulátar eru smáir, og arur eru stórar. Fleiri pappageykar brúka føturnar sum hendur til at halda í nøtunum, meðan teir bróta tær við krókuta nevinum. Flestu pappageykar hava reiður í træholum ella gera sæt reiður í opum í bakka, lendi ella kletti. Veingjavíddin á reyð-grøna undulátinum kann verða upp í 125 sentimetrar og kropslongdin 94 sentimetrar. Undulátar og onnur pappageykasløg eta ofta leir úr áarbakkum. Í leirinum er nógv natrium, sum er heilsugott hjá pappageykum. Flestu pappageykar eta nøtir, fræ, knubbar og annan plantugróður. Krákur og pappageykar hoyra til gløggastu fuglar í heiminum. Nøkur pappageykasløg duga at herma eftir menniskjum.
Papageykar er ein skipan av fuglum, á latíni kallað Psittaciformes. Undir hesum eru 13 familjur:
- Skipan: Papageykar (Psittaciformes)
- Familja: Aratingur (Aratingidae)
- Familja: Kakadúgvur (Cacatuidae)
- Familja: Vanligir papageykar(Psittacidae) t.d.: Ara, Undulátur
- Familja: Flogmýsapapageykar (Loriculidae)
- Familja: Loriur (Loriidae)
- Familja: Undulátar (Melopsittidae)
- Familja: Spætupapageykar (Micropsittidae)
- Familja: Nestorpapageykar (Nestoridae) t.d.: Kea, Kaka
- Familja: Jørðparakittar (Pezoporidae)
- Familja: Rosellur (Platycercidae)
- Familja: Aðalparakittar (Psittaculidae)
- Familja: Pesquet'sa papageykar (Psittrichidae)
- Familja: Uglupapageykar (Strigopidae) t.d.: Kakapo
Í hesum 13 familjum finnast meira enn 350 ymisk sløg.


text:
Hesi 5 tíðaravmarkaðu størvini eru leys at søkja í Tvøroyrar skúla
Lærarar skúlaárið 2017/2018
5 lærarar í tíðaravmarkað starv
Hesi fimm størvini eru vegna lækkað tímatal, serligan tørv, farloyvi og avlopstímar.
Eitt av hesum tíðaravmarkaðu størvum fær endaliga ásett tímatal 1.sept.2017.
Søkt verður eftir lærarum sum
• duga væl at samstarva og samskifta
• vilja menna seg sjálvan og skúlan
• sýna næmingum og undirvísing sín eldhuga
• vilja fevna ymiskleikanum og styrka felagskapin
Førleikakrøv:
Læraraútbúgving og linjulestur ella samsvarandi førleika í nevndu lærugreinum:
1. Týskt í hádeild
2. Støddfrøði í mið/hádeild
3. Heimkunnleika
4. Tímar í serflokki
Lønar- og setanartreytir:
Lærarastørvini verða sett sum sáttmálasett størv, uttan so er, at tann, sum settur verður, er tænastumannasettur lærari frammanundan.
Lærarastørvini eru lønt í lønarflokki 18.1 – 29.2 sambært avtalu millum Fíggjarmálaráðið og Føroya Lærarafelag.
Umsóknir
Umsóknir við cv og avriti av prógvum og møguligum ummælum skulu vera skúlastjóranum í hendi í seinasta lagi ónsdagin 17.mai 2017 kl.12.00
Nærri kunning um størvini fæst við at ringja til
Finn Thomsen, skúlastjóra, á tlf.214955 í skrivstovutíð. (Sí heimasíðu skúlans tvoroyrarskuli.fo
Eisini ber til at senda teldupost til : finn.thomsen@skulin.fo
Tvøroyrar skúli er skipaður sum tveir skúlar, Trongisvágs skúli og Tvøroyrar skúli, har innskúlingin fer fram í Trongisvágs skúla, og mið- og hádeildin er í Tvøroyrar skúla. Tey bæði seinastu árini hevur býráðið og skúlastýrið í samstarvi við skúlaleiðsluna gjørt munandi ábøtur og dagføringar á skúlan, og tað arbeiðið heldur fram, inntil skúlin lýkur øll krøv til nútímans undirvísing.
Umframt neyðug flokshøli og serstovur er skúlin tøkniliga væl útgjørdur. Samvirknar talvur eru í øllum skúlastovum og í fleiri serhølum, skúlin er hampiliga væl útgjørdur við teldum til næmingarnar, og internetsamband er í øllum skúlanum. Av bókum til flokkarnar hava vit alt tað nýggjasta, ið er útkomið á føroyskum, umframt tað, ið tørvur er á av útlendskum tilfari. Trongisvágs skúli hýsir eisini frítíðarskúlanum, útibarnagarðinum og dagrøktini og er granni við barnagarðin Mýrifípuna. Hesir stovnar og skúlin hava eitt ávíst samstarv.


text:
Fólkatingið
Fólkatingið er tað lóggevandi tingið í Kóngsríkið — Danmark verður saman við Føroyum og Grønlandi. Frá 1849 til 1953 var fólkatingið eitt av tveimum kømrum í ríkisdegnum; hitt kamarið var landstingið. Síðan 1953 hevur fólkatingið havt eina eittkamarsskipan. Fólkatingið heldur til á Christiansborg í Keypmannahavn og hevur 179 fólkatingslimir, harav tveir limir eru úr Føroyum og tveir eru úr Grønlandi. Fólkatingslimirnir verða valdir í 19 valdømum í Danmark. Føroyar og Grønland velja sínar limir við egnum valum. Fólkatingslimirnir eru valdir fyri eitt fýraára tíðarskeið. Arbeiðið í fólkatinginum verður leitt av einum presidium, sum umframt fólkatingsformannin, ið verður valdur av fólkatinginum fyrst í skeiðnum, hevur upp til fýra varaformenn. Eftir eitt fólkatingsval skal ein ella fleiri flokkar skipa samgongu, og síðan verða nevndir valdar. Allir fólkatingslimir kunnu koma við lógaruppskotum, sum síðan verða viðgjørd lutvíst í fólkatingssalinum við fyrstu, aðru og triðju viðgerð, og lutvíst í nevndunum.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Afturgongd í búskapinum rakar útflutningin
Tak niður
Alt bendir á, at stígur ella afturgongd kemur í heimsbúskapin um eitt ella tvey ár, og tað kann eisini ávirka føroyska búskapin.
Í nógvum londum hevur búskapurin riðið á einum aldukambi í mong ár. Nú er eisini handilskríggj millum USA og Kina, og Brexit hevur elvt til ótryggleika.
Malan Johansen, landsbankastjóri, sigur, at búskaparfrøðingarnir ávara stjórnirnar í góðari tíð, so tær kunnu seta tiltøk í verk.
Sí eisini


text:
Í samband við fyrireikingarnar til føroysku frálandakavara útbúgvingarnar hevur føroyski vinnukavaraskúlin keypt eitt trýst- og viðgerðarkamar.
Trýstkamarið skal millum annað brúkast at útbúgvinga føroyskar vinnukavarum og trýsttanga-operatørar.
Eisini er ætlanin at trýstkamarið kann brúkast sum ein trygd hjá vinnukavarum har kavað verður.
Harumframt lýkur trýstkamarið eisini krøvini, sum í dag verða sett einum viðgerðarkamari.
Heilsuverk í grannalondum okkara brúka slík viðgerðarkømur til sokallaðar HBO viðgerðir.
Trýst- og Viðgerðarkamarið hevur møguleika, um føroyska heilsuverkið ynskir, at avgreiða 16 HBO viðgerðir um dagin ella uml. 80 viðgerðir um vikuna.
Á myndini síggja vit starvsfólkini hjá keypara og veitara ið hava verið knýtt at verkætlanini. Myndin varð tikin í Rotterdam, farnu viku tá Trýstkamarið fekk endaligu góðkenningarnar frá Lloyd's.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Ermarsundsoyggjar
Ermarsundsoyggjarnar (enskt: Channel Islands, normanskt: Îles d'la Manche, franskt: Îles Anglo-Normandes or Îles de la Manche) Jersey og Guernsey eru bretskar, hóast Jersey er bara 24 km. úr fronsku strondini. Nærhendis Jersey og Guernsey eru nógvar smáoyggjar (t.d. Alderney, Sark og Herm), sum eisini verða taldar upp í Ermarsundsoyggjarnar. Veðrið har er ógvuliga lýtt, og høvuðsvinnan er grønmetisvelting. Góða veðrið og nógva sólskinið lokka nógv ferðafólk hagar, og um summarið er fólkatalið á oyggjunum tvær ferðir tað vanliga, sum er um 158 000 fólk.


text:
Okkaradeildin: StÍF - Neistin 28-25
StÍF hevur havt eina rokaliga viku.
Seinasta leygardag vunnu strandingar stórsigur ímóti Kyndilsmonnum við 39-29. Longu mikudagin komu strandingar niður á jørðina aftur, tá ið teir fingu ein 31-17 lúsing í Hoyvík.
Men á heimavølli í dag reisti StÍF seg aftur. Í einum jøvnum dysti hevði Neistin munin í fyrra hálvleiki og var á odda 13-14.
Men í seinna hálvleiki skoraði StÍF tŕý ósvaraði mál við teimum báðum høvuðsmálskjúttunum í dag, Pæturi Johansen og Djóna Petersen.
Neistin helt fast til 18-17 áðrenn StÍF aftur fór at draga frá og um miðan seinna hálvleik var støðan 23-18.
Neistin hótti við at koma inn aftur í dystin tá ið Pætur Johansen fyrst brendi brotskast og Rasmus Søby síðani minkaði um munin til 25-23.
Við fimm minuttum var støðan 26-24 til StÍF, ið tók time-out, og avgjørdi dystin stutt eftir, tá ið Ivan Mrdalo og Pætur Johansen skutu tvey mál afturat ímóti einum hjá Rasmusi Søby.
Sostatt endaði dysturin 28-25 til StÍF, ið aftur prógvaði at liðið - í øllum førum á heimavølli - ætlar at spæla við ímóti teimum bestu.
Pætur Johansen var toppskjútti hjá StÍFvið tíggju málum - níggju úr opnum spæli. 19 ára gamli strikuleikarin, Djóni Petersen, skeyt seks mál. Strikuleikarin var ikki við í stórtapinum í Hoyvík mikukvøldið vegna at hann eisini spælir fótbólt fyri Skála.
Hjá Neistanum gekk 18 ára gamli Tróndur Mikkelsen aftur undan við sjey málum. Rasmus Søby fekk somuleiðis sjey mál. Eingin teirra skeyt brotskast.


text:
Nývalda nevndin í Føroya Ríðingarfelag hevur í kvøld skipað seg. Brandur í Dali heldur fram sum formaður, Anna Maria Holm Nolsøe er nývald sum næstformaður og nevndarlimir eru Hallur Hansen, Mortan Hansen og Kristfríð Dam Jacobsen. Bryndis Hjartardóttir og Kristina Troest Davidsen eru tiltakslimir. Brandur í Dali er valdir sum umboð í Ríðisamband Føroya, Hallur Hansen í Kappingarnevndina og Anna Maria Holm Nolsøe er vald at umboða nevndina í Ungdómsnevndini.
Bjørn Patursson er valdir til kassameistara og Poul Hansen sum grannskoðari.
Størsti málini hjá nevndini komandi árið er projektering av nýggjum fjósum og av ríðibreyt á økinum í Havnardali, umframt ábøtur á Reiðhøllini hjá felagnum.
Føroya Ríðingarfelag hevur áleið 300 limir og er størsta og elsta ríðifelag í landinum. Felagið var stovnað í 1943 og hevur sostatt 75 ára stovningardag næsta ár.


text:
Politiskur fundur ß Vinnuhßsk˙lanum
Politiskur fundur var ß Vinnuhßsk˙lanum Ý morgun. Felagi fyri ˙tisiglarar Antares skipai fyri. Fitt av fˇlki var savna til fundin. Lesandi, lŠrarar og ˙tisiglarar.
Umboini fyri politisku flokkarnar vˇru: Framtaki Hanus Vang, Miflokkurin Ragnar Ludvig, Framsˇkn Karlot Hergeirson, Tjˇveldi Kristina Hßfoss, Sjßlvstřri Bßrur Kass Nielsen, Javnaarflokkurin Sj˙rur Skaale, Sambandsflokkurin Johan Dahl, Fˇlkaflokkurin Brandur Sandoy.
Stjˇrin ß Vinnuhßsk˙lanum ľ Wilhelm Petersen ľ greiddi frß virksemi sk˙lans og um Štlanirnar at savna Vinnuhßsk˙lan ß einum sta fyri at gera umst°urnar hjß lesandi og lŠrarum so gˇar sum m°guligt. Sitandi samgonga hevur tiki undir vi hesi Štlan. Umboini fyri ymisku flokkarnar tˇku undir vi Štlanini og l°gdu dent ß, at Vinnuhßsk˙lin ľ vi tÝ třdningi hesin hevur fyri samfelagi ľ skal hava bestu umst°ur at virka undir.
Formaurin Dßnjal Jßkup Meinertsson greddi frß fj°ltßttaa arbeismarknainum hjß ˙tisiglarum. Hesir hava sÝn arbeissta allastani Ý verini og vinna munandi upphŠddir til f°royska samfelagi. Hann heitti ß valevnini at arbeia fyri, at foringar, av ymiskum slag, i vÝsa seg hjß ˙tisiglarum, vera ruddaar av vegnum.
Orstřrari, frß Antares, var Andreas
Poulsen. Luttakararnir fingu fyrst 5 minuttir hv°r at greia frß sÝnum
sjˇnarmium. SÝan var m°guleiki at seta spurningar til valevnini.
Hˇpin av spurningur vˇru og lÝvligt
kjak var.


text:
Um Elisu, sum hevur tað trupult. Hini siga, at hon lýgur, men hon hevur einki annað val, tí hon minnist einki frá barnaárunum, og mammuna nyttar einki at spyrja.
Nógv temu eru í skaldsøguni: saknur, svik og skuldarkensla.
Søgugongdin er uttaná næstan sum eitt ævintýr: at fara til eini manntóm hús at leita eftir svørum um fortíðina.
Álvarin í søguni gerst átrokandi, og avdúkingarnar eru skakandi lesnaður.
Bókin er um eina ferð aftur til barnaheimið at leita eftir sporum av lívinum og svarinum uppá, hví hon einki minnist.
Aftur


text:
Sjálvstøðug vinnurekandi
Sjálvstøðug vinnurekandi og vinnufyrtøkur hava stóran týdning fyri vøksturin av okkara búskapi. Tað er umráðandi, at vit tryggja, at allar vinnur eru kappingarførar og lønandi. Tí skal tað vera møguligt hjá øllum at bjóða uppá arbeiði hjá tí almenna. Hetta er alt frá ráðgeving, innbúgv, list, málaraarbeiði, byggiarbeiði, v.m. og har øll í vinnuni skulu hava javnbjóðis møguleikar.
Tað er kappingaravlagandi, at tað almenna kappast við tær privatu vinnurnar, og harvið forðar fyri búskaparligari menning og vøkstri. Arbeiðsmarknaðurin skal tí vera vælvirkandi, mennandi tryggur og rúmligur. Lætt skal vera at bjóða seg fram eins og tað skal vera lætt at fáa fatur á skikkaðari arbeiðsmegi. Vit fara tí, at leggja dent á
· AT tryggja føroyskum fyritøkum betri atgongd til almenn arbeiði
· At bjóða almennar tænastuveitingar og bygging út til vinnumarknaðin at reka, har eisini sjálvstøðug vinnurekandi kunnu bjóða
· At ongi nýggj avgjøld verða løgd á vinnuna og óneyðug avgjøld tikin burtur.
· At tryggja at partafelagsskatturin er kappingarførur.
Vøkstur er vegurin til økta vælferð.
Annika Olsen
Valevni Fólkafloksins til løgtingsvalið


text:
Við gildi frá 1. apríl 2013, eru broytingar gjørdar í koyrikortkunngerðini um myrkakoyring og sýning í sambandi við koyrifrálæru. Staðfest er, at tey sum á fyrsta sinni taka koyrikort til bólk A (motorsúkklu) og/ella B (vanligan bil), skulu skjalprógva fyri Akstovuni at hava fingið frálæru í koyring í myrkri, umframt at frálæran í koyring í myrkri skal fevna um sýning.
Sambært læraravegleiðingini og lesiætlanini til bólk B, skal ástøðisfrálæran um koyring í myrkri og í lyktatendringartíðini annars, sbrt. pkt. 7.19, fremjast í frálærumótuli 19 (skúlatími 38 og 39).
Sambært læraravegleiðingini og lesiætlanini til bólk B, skal verkliga frálæran um koyring í myrkri og í lyktatendringartíðini annars og sýning fremjast í frálærumótuli 20 (skúlatími 40 og 41).
Í minsta lagi 1 verkligur skúlatími skal vera nýttur til sýning á útiøki við lítlari ella ongari ferðslu, har royndirnar hjá bæði fólki til gongu og koyrandi, verða sæddar í røttum samanhangi. Hesin parturin kann verða framdur við í mesta lagi 6 næmingum fyri hvønn koyrilærarara.
Í minsta lagi 1 verkligur skúlatími skal vera nýttur til sýning á vegi, í veruligum ferðsluumstøðum við næmingum sum ferðandi. Hesin parturin kann verða framdur við í mesta lagi 2 næmingum í sama skúlavogni.
Staðfest er, at frálæra í koyring í myrkri og sýning skal vera hildin í tíðarskeiðinum 15. september til 15. apríl. Í tíðarskeiðinum 16. apríl til 14. september, kann koyriroynd tó verða hildin og koyrikort verða útgivið við gildistíð til 31. desember sama ár, við tí treyt at frálæra í koyring í myrkri og sýning verður framd og koyrikortið endurnýggjað áðrenn 31. desember sama ár.
Akstovan kann í heilt serligum føri eftir skrivligari umbøn, um tað snýr seg um frálæru í koyring í myrkri og sýning í seinnu helvt av apríl ella fyrru helvt av september, víkja frá ásetingini um, at frálæra í koyring í myrkri og sýning skal vera hildin í tíðarskeiðinum 15. september til 15. apríl. Hetta merkir samstundis, at frálæra í koyring í myrkri ikki má vera framd í tíðarskeiðinum 16. apríl til 14. september.


text:
SJÚKUVIÐGERÐ UMBORÐ Á SKIPUM
Fráboðan frá Sjóvinnustýrinum nr. 2 frá 11. december 2012 um medisinkistu og sjúkuviðgerð umborð á skipi, við heimild í Løgtingslóg nr. 165 frá 21. december 2001 um trygd á sjónum við seinni broytingum.
Gevið gætur! Fráboðanin kom í gildið 1. jan. 2013 og nýggju medisinkisturnar skulu fáast til vega skjótast gjørligt og í seinasta lagi 1. januar 2014. Somuleiðis skal útbúgvingin til sjúkraviðgera verða tikin skjótast gjørligt og í seinasta lagi 1. januar 2014, tó við teimum í § 28, stk. 3, nr. 1 og 3 í fráboðanini nevndu tillagingum.
Ábyrgd og rættindi
Skiparin og sjúkraviðgerin umborð hava ábyrgdina av sjúkuviðgerð umborð og skal hon leggjast til rættis og fremjast samsvarandi ásetingunum íSøfartsstyrelsens Lægebog. Sjúkraviðgerin hevur eisini ábyrgd av, at alt viðvíkjandi sjúkrakanning og -viðgerð verður skrásett í Radio Medical Optegnelser.
Einans skiparin og sjúkraviðgerin umborð hava atgongd til upplýsingarnar í Radio Medical Optegnelser. Tó hevur sjúklingurin sjálvur rætt til innlit viðvíkjandi egnum viðurskiftum. Soleiðis skulu eisini sjófólk, tá tey mynstra av, og ferðafólk , tá tey fara í land, hava útflýggjað viðkomandi tilfar.
Útbúgving og førleikakrøv til sjúkraviðgerar umborð
Sjúkraviðgerin umborð skal hava gyldugt vinnubræv ella í minsta lagi 24 mánaða skjalprógvaða siglingstíð. Lækni ella sjúkrarøktarfrøðingur, sum hava staðið góðkenda útbúgving sambært ásetingunum í fráboðanini, kunnu eisini virka sum sjúkraviðgerar umborð á skipi. Reiðarin hevur ábyrgd av at syrgja fyri, at skiparin og sjúkraviðgerin umborð hava staðið eina góðkenda útbúgving í sjúkuviðgerð, umsiting og handfaring av heilivági og medisinskari útgerð. Útbúgvingin skal endurnýggjast í minsta lagi 5. hvørt ár.
Fyri førarar av fiskiførum undir 15 metrar er kravið fyrstuhjálparskeið og annars gjølla at seta seg inn í innihaldið og nýtsluna av heilivágum og medisinsku útgerðini í medisinkistu C, samsvarandi avvarðandi hefti, sum altíð skal vera til taks umborð á farinum.


text:
Rættiligt orðaskifti tók seg upp um uppskot frá Unga Tjóðveldinum um at gevast at útvinna olju og ístaðin at leggja seg eftir varandi orku.
Brandar Heðinsson legði uppskotið fram fyri flokstingið og vísti á vandan við veðurlagsbroytingum og avleiðingunum av teimum, so sum hungursneyð, kríggj og tjóðaroyðing.
Uppskotið innihelt 6 punkt, har fyrsta punkt mælti til at Flokstingið samtykkir, at Tjóðveldi er ímóti allari útvinning av olju, koli ella øðrum kolvetni. Tað var um hetta punktið at fundarluttakarar ikki vóru á einum máli.
Magni Arge var fyrstur at taka orðið. Hann helt, at olja er ikki bert av tí ringa, og vísti á dømi frá 1992, tá djúp kreppa valdaði, men tað sum fekk fólk at lýta frameftir var at vit droymdu um at finna olju, tí vit høvdu fingið undirgrundina.
Áðrenn hetta vóru einans 2 fólk í føroysku oljuvinnuni, men nú hava eini 1200 fólk hava verið í hesi vinnu, og enn hava vit onga olju tikið upp og einki dálkað. Magni Arge vísti á at Noreg hevur ikki negativar ávirkan av oljuni, tí tey hava dugað fyriskipað soleiðis, at pengarnir ikki hava skeiklað samefelagið ov nógv. Tey hava dugað at ment vinnulív og varandi orku.
Elsa Berg, forkvinna í Unga Tjóðveldinum vísti á vandan við at miðalhitin á knøttinum økist meira enn 1,5°C, og helt, at fólk eru sera trek at broyta hugsunarhátt.
– Vit brúka olju nú, og vit ætla at halda fram at halda olju. Tað ber ikki til, og vit mugu góðtaka, at vit ikki kunnu halda fram við at finna nýggjar oljugoymslur. Tær goymslur vit hava nú, røkka 50 ár fram. Vit vita, at neyðin lærir nakna kvinnu at spinna, og tann dagin ongin olja er, so finnur man loysnir uppá tað. Arbeitt verður støðugt við at menna loysnir.
Elsa Berg vísti eisini á, at reinsan av olju krevur sera nógv, og fer tað í gongd her, so er ikki longur talan um reint umhvørvi. Hon endaði við at spyrja: Nær eru vit nóg rík til at loysa? Skulu vit hava oljupengar fyri at verða nóg rík til at loysa?
Uppskotið um at vera ímóti allari útvinning av olju, koli ella øðrum kolvetni fall við 10 atkvøðum fyri, 31 ímóti.
Hini 5 punktini vórðu øll einmælt samtykt. Tey vóru soljóðandi:
- Tjóðveldið vil, at Føroyar gerast undangonguland í varandi orku; hetta mál skal røkkast við stórum íløgum í grønari orku, útbyggingum í orkukervinum og við, at øll orkunýtsla her á landi verður útvunnin av grønari orku.
- Tjóðveldi vil gera neyðugar íløgur, til tess at orkutøknin kann mennast.
- Tjóðveldið viðurkennir, at sjálvveitan av grønari orku er ein aðaltáttur í tjóðarbygging føroyinga.
- Tjóðveldi viðurkennir okkara skyldu at fara væl við teirri føroysku náttúruni, so at komandi ættarlið áhaldandi kunnu liva, støðast og mennast her á landi – Føroyum og føroyingum at frama.
- Tjóðveldi vil herða umhvørviskrøv, so at onki alment ella privat samtak (útlendskt ella føroyskt) skal gera sær dælt av eini veikari umhvørvisverju.


text:
Fullkomin Frelsa
John Newton, høvundurin til vælkenda sálmin "Á náði rík og dýrabar", var ein ólukkuligur maður, táið hann var um 23 ára aldur. Hann var komin sær upp í ómoralskan lívsstíl og var heftur av tí hjartaleysa og miskunnarleysa afrikanska trælahandlinum. Men nú hevði hann fingið nóg mikið av syndafulla lívi sínum.
Vend kom í hin 10. mars 1748 umborð á einum skipi, sum var komið út í eitt sera ógvusligt ódnarveður. Í tí hann hugsaði, at nú var øll vón úti, rópti John Newton í ótta og ræðslu: "Harri, síggj í náði til okkara!" Alt í einum rakti hetta orðið "náði" hann við miklari kraft. Um nøkrum tørvaði náði, so var tað hann. Frá teirri stund trúði hann á Jesus Kristus sum sín persónliga Frelsara. Gud fyrigav honum syndirnar og breyt niður valdið í hansara ógudiliga lívshátti.
Paulus vísir á, at vit bæði við náði og miskunn eru vorðin rættvísgjørd og frelst. Hann kunngjørdi, at tað er við náði Hansara, at vit eru rættvísgjørd og skulu í vón verða arvingar til ævigt lív (Titus 3,7).. Men hann segði eisini, at tað er av náði Guds, at vit eru rættvísgjørd og bjargað frá skuldarkenslu syndarinnar. Og Hann segði eisini, at tað er náði Guds, sum frelsti okkum frá einum lívshátti, sum hann lýsir sum: "skilaleys, ólýðin, villfarandi, trælir undir mongum ymiskum girndum og lystum; livdu í óndskapi og øvund, vóru hataði og hataðu hvørt annað" (Titus 3,3).
Latum okkum dagliga takka Gudi fyri Hansara stóru náði og miskunn, sum saman útvega okkum eina fullfíggjaða frelsu.
Umsett úr Our Daily Bread
Mikkjal á Bergi


text:
Tjóðskjalasavnið Faroese National Archives
V.U. Hammershaimbs gøta 18
FO-100 Tórshavn
T-postur: skjalasavn@skjalasavn.fo
Tlf: +298 340 540
Seinast dagført: 14-12-2014
Endamálið við history.fo er at gera søguligar keldur, søgulig hagtøl og annað søguligt tilfar atgongt fyri fakfólki og fyri almenninginum, bæði í Føroyum og aðrastaðni.
Ætlanin er at leggja bæði nógv brúkt tilfar, so sum kirkjubøkur, á heimasíðuna og eisini meiri sjáldsamt tilfar.
Heimasíðan verður umsitin av Landsskjalasavninum, og meginparturin av originalunum av teimum skannaðu keldunum er í varðveitslu her.
Eisini fólk uttanfyri Landsskjalasavnið hava latið tilfar til heimasíðuna.
Ein ráðleggingarbólkur var knýttur at heimasíðuni, tá hon varð gjørd.
Í honum sótu:
Rolf Guttesen
Magni Laksáfoss
Arne Thorsteinsson
Sámal Tróndur F. Johansen
Lena Nolsøe


text:
Um hálvgum fimm-tíðina í gjár varð eitt ferðsluóhapp í Eysturoynni.
Talan var um ein bilførara, sum ikki helt víkiskylduna, og tí rendi á ein annan bil.
Vakthavandi á politistøðini sigur, at eingin skaði var, og at førarin fær bót og klipp í koyrikortið fyri ikki at halda víkiskylduna.
Klokkan 23.40 var eitt annað ferðsluóhapp í Havnadali, har ein bilur gleið av vegnum í hálkuni. Heldur ikki her var nakar álvarsligur skaði.
Annars hevur verið ótrúrliga friðarligt seinastu dagarnar, sigur vakthavandi.


text:
Mynstring sum heimaskipari eftir 1. januar 2017.
Heimaskiparar skulu hava skeið í ECDIS fyri at fáa sjóvinnubræv sbrt. STCW Manila 2010.
Mynstring sum skipari eftir 1. januar 2017.
Skiparar við útbúgving áðrenn 2015 skulu hava skeið í BRM. Er útbúgvingin frá áðrenn 2006, krevst eisini skeið í ECDIS.
Mynstring sum skipsførari eftir 1. januar 2017.
Skipsførarar við útbúgving frá 2006 ella seinni lúka øll krøv til at fáa útskrivað sjóvinnubræv sbrt. STCW 2010. Skipsførarar við útbúgving fyri 2006 skulu hava skeið í ECDIS.
Møguleiki er at útskriva avmarkað sjóvinnubrøv, t.e. sjóvinnubræv uttan ARPA og ECDIS.
Hvussu søki eg um sjóvinnubræv?
Vit mæla til, at tú søkir á online skipan okkara. Har sært tú greitt, hvørji krøv eru til títt sjóvinnubræv, og hvat tú skalt senda við. Viðgerðartíðin er eisini munandi styttri, um tú søkir online.
Tú kanst eisini útfylla oyðublað og senda kravdu skjølini við. Á oyðublaðnum stendur, hvørji skjøl skulu sendast við umsóknini. Gev gætur, at umsóknin verður ikki viðgjørd, fyrr enn øll skjøl eru móttikin.
Oyðublað: Umsókn um vinnubræv
Hvørjar treytir eru til at fáa sjóvinnubræv?
Sjófólk, ið skulu hava sjóvinnubræv sum brúgvayvirmaður við handilsskipum, skulu lúka hesar treytir:
Viðkomandi skal vera myndugur: Allir umsøkjarar skulu vera 18 ár ella eldri.
Prógv frá sjómansskúla: Fyri at fáa sjóvinnubræv sum brúgvayvirmaður til handilsskip, skal viðkomandi hava fingið prógv sum heimaskipari, skipari ella skipsførari. Skúlaprógvið má ikki vera eldri enn 5 ár, tá ið fyrsta sjóvinnubrævið verður útskrivað.
Galdandi heilsuprógv til sjófólk: Umsøkjarar skulu hava galdandi heilsuprógv til sjófólk, ið vísir at viðkomandi bæði er skikkaður til skips- og kagtænastu.
Galdandi radioprógv: Umsøkjarar skulu hava galdandi radioprógv GMDSS (ROC ) ella (GOC).
Siglingartíð: Tað er ymiskt, hvat kravið til siglingartíð er, alt eftir hvat sjóvinnubræv talan er um. Er talan um endurnýggjan, kanst tú lesa meira her.
Útbúgvingarbók: Umsøkjarar, ið hava verið undir aspirantskipan, hava tikið sjóvinnuskúla ella eru skipsatstøðarar og tískil hava niðursetta siglingstíð, skulu eisini hava góðkenda útbúgvingarbók. Útbúgvingarbókin fæst á heimasíðuni hjá Vinnuháskúlanum . Tá ið útbúgvingarbókin er útfylt, skal hon góðkennast av Vinnuháskúlanum, áðrenn hon verður latin Sjóvinnustýrinum.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
DR: Stram Kurs ikki umboð í Fólkatinginum
Í Danmark er greitt, at reyði vongurin hevur vunnið valið í greitt.
95 prosent av atkvøðunum eru upptaldar, og tað gevur reyða vonginum hjá Mette Frederiksen 91 fólkatingslimir og bláa vonginum hjá Lars Løkke Rasmussen 75 fólkatingslimir.
Sambært DR, so fær flokkurin hjá Rasmus Pauldan, Starm Kurs, ikki umboðan í fólkatinginum. Tað gera Kristnu demokratarnir heldur ikki.
Eisini Liberal Alliance hevur havt eitt sera ringt val, og formaðurin og uttanríkisráðharrin, Anders Samuelsen, kann falla.
Sí eisini


text:
05.02.2019 - Av: fp
Miðnámskúlin á Kambsdali opið hús
Mikukvøldið 6. februar hevur miðnámsskúlin á Kambsdali opið hús. Næmingar, foreldur og onnur eru vælkomin á gátt hjá serbreytini og síggja hølini og hoyra um serbreytina. Enn er ikki vist hvussu nógvir næmingar verða tiknir inn til næsta skúlaár, men 6 næmingar verða lidnir komandi summar.
Tiltakið byrjar klokkan 18.
Á Kambsdali eru sjey ymiskar miðnámsbreytir. Búskapar-, fyrireikingar- hug-, náttúru- og serbreyt og FHS yrkisnám umframt nýggi norðuratlantiski studentaflokkurin, sum ferðast millum fýra lond uppá trý ár. Kunnað verður sjálvandi eisini um musikkskúlamiðnám, ítróttarmiðnám, ungt virki, FabLab, skúlakór o.a. sum eyðkennir skúlan á Kambsdali.
Høvi verður at hitta næmingar, lærarar, lestrarvegleiðarar og orðblindalærarar.
Frá 18 til 19 og frá 20 til 21 verður møguleiki at vitja básar, sum kunna um ymisku breytirnar, lærugreinarnar og tilboðini á skúlanum. Tá eru sjálvandi øll serhøli skúlans eisini opin. Millum 19 og 20 verður felagstiltak í Auluni við samrøðum og tónleiki.
Skráin fyri kvøldið:
Kl. 18:00 Dyrnar og kunningarbásar lata upp
Kl. 19:00 – 20:00 Felagstiltak í Auluni við samrøðum og tónleiki
Kl. 20:00 – 21:00 Kunningarbásar hava opið.
Freistin at søkja inn á miðnám er 15. mars.
Á myndini eru serbreytanæmingarnir á Kambsdali, tá tey fingu OCN prógv á jólum.


text:
3. desember 2019
Jólahald verður í Hoyvíkshøllini hósdagin 5. desember frá klokkan17.00 til umleið klokkan 19:30.
Frá klokkan 17:00 og umleið ein tíma fram verður ein hugnaløta, har vit fara at dansa um jólatræið.
Hvør familja verður biðin um at hava eitt fat av smurdum breyði ella líknandi við.
Vit fáa eisini jólamenn á vitjan við pakkum til børnini. Aftaná hugnaløtuna verða hondbóltsdystir, har nøkur av yngru liðunum (U8, U10 og U12) fara at spæla hondbólt ímóti foreldrum.
Systkin, foreldur, ommur, abbar og onnur eru sjálvandi vælkomin við.
Vit vóna at síggja nógv fólk í høllini.
Vaksin og børn skulu vera í ítróttarskóm og klár til ein dyst um neyðugt.
5. desember
3. desember
22. november
5. november
29. oktober
29. oktober
7. oktober
7. oktober
26. september
11. september
Hondbóltsfelagið H71
Hoyvíkshøllin
Postsmoga 1067
FO-188 Hoyvík


text:
Tað er eingin loyna, at framlagda uppskotið um eina fiskivinnunýskipan fyri Føroyar, er ikki eitt uppskot, sum verður gott fyri Føroyar.
Kvotaskipan, uppboðssøla og aðrar teoriir skulu gjøgnumførast, og vil samgonga vera við, at hetta er burðardygd og kemur at verða rættvísari fyri okkum øll.
Men er hetta so? – Nei so avgjørt ikki.
Tá ið vit í dag hava eina fiskivinnu, sum hevur fóta sær rættuliga aftaná nógv tung ár, skal hetta nú niðurlagast og argumentini frá samgongutingmonnum eru tey, at hetta er betri fyri okkum øll.
At tað gongur væl í Klaksvík og norðurøkinum í dag og at eitt slíkt uppskot kemur at niðurlaga hendan framburð, er bara fakta.
Í einum økið, har fiskivinnan er drívmegin, vilja tað altíð verða sveiggj. Hesi sveiggj raka ikki bert fiskivinnuna sjálva, men eisini tað avleidda virksemi, sum fiskivinnan stendur fyri.
Ofta verður tikið til, at um veðrið er ringt, harður streymur og lítið til av fiski, so rakar hetta smiðjur, bakaran, klæðnasølur – ja alt – tí hetta er jú lokalbúskapur.
Vit vita at so er og brynja okkum við tolið og treysti til tað batnar. Hetta eru so tey náttúrugivnu elementini, sum vit sum oyggjabúgvar og veiðufólk hava tillaga okkum eftir í fleiri hundrað ár.
Tá ið vit so nú skulu fyrihalda okkum til eina fullkomiliga sentralstýrdari fiskivinnu, ið skúgvar sunnan hugsunarhátt burtur og har vit frameftir skulu fyrihalda okkum til teoretiskar akademiskar útrokningar, hongur hetta ikki saman.
Væl vitandi, at onkrar dagføringar kunnu gerast, so er eitt nýskipan sum hendan so avgjørt ein niðurlaging av fiskivinnuni sum heild.
Henda nýskipan leggur ikki upp til eina endurnýggjan av okkara veiðuflota og hon leggur heldur ikki upp til at burðardygga veiðan verður betri enn í dag.
Hon leggur upp til, at inntøkurnar í tí privatu vinnuni skulu kanaliserast í landskassan, soleiðis at tað almenna kann fíggja eina munandi hægri rakstar- og umsitingarútreiðslu til sín politik.
Eg vil fara so langt og siga, at um hetta verður leisturin so hava vit eitt – ja bara eitt landsreiðarí – har sjómenn verða starvssettir við somu treytum, sum landsreiðaríini í dag (Vørn/SSL). Tá lystir meg at sjá, føroyingin - veiðimannin, lívsæðr føroya – um her verður lív lagað.
Hetta er tað sum fyrigongur, hetta er tað samgongan ætlar at gjøgnumføra – tey vita kanska ikki betri, men hetta er so ikki nakar vegur fram móti einum betri Føroyum fyri føroyingar.
Um tað gongur væl lokalt, er hetta ikki bara gott fyri lokalsamfelagið, sum fleiri tingmenn vilja føra fram, hetta er jú gott fyri alt samfelagið.
Vónandi verður hetta uppskot broytt munandi, soleiðis at vit og skil ræður heldur enn øvund og óvitan.
Símun Gullaksen
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
7. juni
7. juni er dagur 158 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 159 um skotár). Tað eru 207 dagar eftir av árinum.
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1576 - Enski rannsóknarfarin Martin Frobisher ger eina rannsóknarferð til Grønlands í leitingini eftir einari siglingarleið norður um Amerika, sonevnda útnyrðingsleiðin. Har uppdagar hann víkina, sum liggur á suðurstrondini á Baffinsland. Víkin er nú uppkallað eftir honum.
- 1654 - Ludvík 14. av Fraklandi (myndin) verður krýndur.
- 1862 - USA og Stóra Bretland avgera at berjast ímóti trælahandil.
- 1863 - Frakland hertekur meksikanska høvuðsstaðin.
- 1929 - Vatikanið verður sjálvstøðugt ríki.
- 1942 - USA vinnur á Japan í avgerandi sjóbardaganum tætt við oynna Midway (USA) í Kyrrahavi.
- 1982 - Priscilla Presley opnar Graceland fyri almenninginum. Baðirúmið har Elvis Presley doyði 5 ár áðrenn, verður tó ikki opið almenninginum.
- 2017 - Tvær yvirgangsatsóknir verða samstundis í Tehran, ein í tinginum og ein í einum gravhýsi. Í minsta lagi 18 fólk verða dripin og fleiri enn 40 verða særd. Hetta er fyrsta álop ISIL á Iran.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
- 2013 - A-landsdystur menn Írland - Føroyar 3-0
- 2013 - Landsdystur U21 menn, EM undankapping: Rumenia - Føroyar 2-2. Málini fyri Føroyar gjørdu Gunnar Zachariasen (29. min.) og Poul Ingason (93. min.)
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1848 - Paul Gauguin, franskur listamalari (d. 1903).
- 1958 - Prince, amerikanskur sangari, tonleikaframleidari og sjonleikari (d. 2016).
- 1959 - Anker Eli Petersen á Tvøroyri, føroyskur grafikari.
- 1959 - Mike Pence, amerikanskur varaforseti.
- 1969 - Joachim, prinsur Danmarks.
- 1982 - Høgni Lisberg, føroyskur tónleikari.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 2015 - Christopher Lee, bretskur sjónleikari


text:
U17-landsliðið við kvinnum fór í dag av landinum við kós móti býnum Tbilisi í Georgia, sum er vertur fyri EM-undankapping.
Føroyar eru í bólki við Grikkalandi, Ukraina, Serbia og Bulgaria. Fyrsti dystur er leygardagin klokkan níggju føroyska tíð.
Venjarin, Dia Midjord, hevur tikið hesar leikarar út til uppgávuna:
Rakul Wardum, Skanderborg
Natasja Hammer, Kyndil
Jana Mittún, H71
Elsa Egholm, H71
Brynhild Pálsdóttir, H71
Vár Zachariasen, KIES
Lív Zachariasen, KIES
Sára Jacobsen, EB
Petra Andrea Larsen, Oure
Rúna Jógvansdóttir Larsen, Neistin
Hervør Niclasen, Neistin
Maria P. Nólsoy, Neistin
Sára Sigrunardóttir, Neistin
Frida Holm Jacobsen, Neistin
Rannvá Olsen, VÍF
Lea Mortensen Mørk, VÍF


text:
Teletøkni
Á ólavsøku í 1906 knýtti Frírikur kongur 8. Føroyar í fyrsta tøkniliga sambandi út í heim.
Føroyar fingu telegrafsamband við útheimin á Ólavsøku í 1906. Fyrsti kaðalin lá úr Hetlandi og í Sandágerðsvík. Myndin er frá hátíðarligu løtuni táið kaðalin varð tikin í nýtslu. Fyrsta fjarrit sendi Fríðrikkur kongur 8. og varð tað soljóðandi:”Lykkelig ved i dag at kunne indvie den så længselsfuldt ventede telegraflinje sender jeg som mine første ord min hjertelige hilsen til ethvert hjem på Færøerne. Jeg lykønsker til den nye forbindelse, som således hermed er åbnet, og udtaler det håb, at den mægtige må bidrage til udvikling af færingernes vel, både i åndelig og materiel henseende og derved styrke vort fælles fædreland.”Amtmaðurin takkaði kongi fyri heilsuna og segði, at føroyingar fegnaðust um tað stóra framstig, sum teimum hevði hent fyrsta stjórnarár Fríðriks 8. Eisini løgtingið sendi kongi takkarkvøðu.
Tað var Det Store Nordiske Telegraf-Selskab, sum legði kaðalin millum Hetland og Føroyar og higani til Íslands. Alment varð kaðalsambandið opnað 1. august. Ein telegrafstøð varð bygd í Havn og tikin í brúk hetta sama árið.
Telegraflykilin opnaði verðina fyri okkum. Telefonirnar við kastinum á síðuni vóru nýttar fyri at koma í samband við telefonstøðirnar, har vit kundu biða um at verða umstillaði til eina ávísa telefon.
Tað eru 100 ár síðani vit fyrstu ferð tøkniliga kundu geva boð frá okkum. Myndirnar av fjarskiftistólunum her á síðuni vísa gongdina hesi 100 árini.
Telefonin við dreyguskivuni gjørdi telefonstøðina óneyðuga, síðani kom digitala knøttatelefonin.
Telex varð verðuligt frambrot í 50-60unum. Í dag er telex næstan ókent og hoyrir heima á forngripasøvnum.
Ja sjálvt fax maskinurnar, sum komu í 70unum og verðuliga góðu okkum nýggjar møguleikar, eru í dag fornleivdir, myndir og tekstur verður lættliga og skjótt flutt um alnetið.
Í dag verður telefonsambandið verðuliga kollvelt. Nú tekur IP telefoniin valdið. Við Skype kann ringjast um allan heim kostnaðarfrítt, um tú hevur breiðbandssamband.
Tað steðgar ikki her, tøknin koyrir fram við fúkandi ferð. Tað sum í dag er tað einasta rætta, verður avloyst av betri tøkni, um stutta tíð.
[14.02.2007 – Jóhan Heri Joensen]


text:
Gudleys og Gudloysi. Hvat vilja vit?
Heimasíðan hjá Gudloysi varð um mánaðarskfiti apríl-maj 2013 strikað av Spacetown.org uttan ávaring. (Les nærri frágreiðing her.) Neyðugt var tískil at flyta til ein nýggjan netvert og at endurstovna síðuna frá einum gomlum trygdarriti. Tíverri mistu vit onkrar bloggupostar og tilhoyrandi viðmerkingar. Hesin blogguposturin varð endurstovnaður 17. juni 2013 frá Bing cache. Tíverri er ikki gjørligt at endurstovna viðmerkingarnar. Vit her á Gudloysi eru framvegis ímóti at strika viðmerkingar, men tað sama kann ikki sigast um Spacetown. – Heini Reinert, skrivari
Gudloysingar hava ein image-trupulleika fyri tíðina. Vit eru frustrerað. So øgiliga frustrerað yvir hvat gongur fyri seg í almenna rúminum. Tað frustrerar okkum at síggja, hvussu átrúnaður forpestar kjakið um so mikið týdningarmikil ting sum barnauppaling, ræðið hjá kvinnum yvir egnum kroppi og undirvísing í skúlunum. Tað frustrerar okkum, at hoyra trúgvandi fortelja okkum, hvat *vit* trúgva og halda. Tað frustrerar okkum at hoyra um, hvussu kristni meirilutin følir seg forfylgdan og hóttan. Tað sigur seg sjálvt, at okkara frustrasjón má koma út onkursvegna. Og ein máti at gera hetta, er at gera gjøldur burturúr meiningunum hjá hartrópandi minnilutanum av kristnum.
Eg dugi væl at síggja, hví hetta er problematiskt og hví summi kristin føla seg órættvíst viðfarin. Eg veit eisini at summir, kanska meira tolnir, gudloysingar ikki føla seg (more…)


text:
Føroya váðaráð hevur hildið fjórða fundin. Ráðið metir framvegis, at ongar greiðar ábendingar eru um systemiskar váðar í føroysku peningastovnunum. Útlánsvøksturin er vaksandi, men meginparturin stavar frá útlánum til kommunur og fyritøkur undir almennum ræði. Váðaráðið ger vart við, at førdi makrobúskaparligi politikkurin eigur at hava atlit at tí veruleika, at búskaparliga gongdin kann venda. Innlánini hjá tí almenna vóru oman fyri 2 mia. kr. við árslok 2017. Váðaráðið mælir til at hugt verður at hvar almennu stovnarnir og feløg skulu seta sínar pengar.
Enn eingi greið tekin um systemiskar váðar
Framvegis gongst væl í føroyska búskapinum, og hákonjunktururin tykist at halda fram. Sum danski tjóðbankin vísir á í nýliga kunngjørdu búskaparfrágreiðingini, verður framgongdin mett at vera haldbetri enn undanfarnu hákonjunkturar í Føroyum.
Hetta sæst millum annað í útlánunum hjá føroysku peningastovnunum. Útlánsvøksturin í 2017 er ikki størri enn vøksturin í búskapinum, sum annars gjørdi um seg undan fíggjarkreppunum í 1992 og í 2008. Útláns-vøksturin er vaksandi, men verður hugt gjøllari at hesum útlánsvøkstri, eru tað útlán til fyritøkur undir almennum ræði og kommunur, ið stendur fyri meginpartinum.
Somuleiðis hava føroysku peningastovnarnir eitt stórt og vaksandi innlánsyvirskot. Innlánsyvirskotið hjá húsarhaldunum og privatu vinnuni er batnað nógv síðan árslok 2013.
Av tí at útlánsvøksturin er hækkandi, ger Váðaráðið tó vart við, at førdi makrobúskaparligi politikkurin eigur at hava atlit at tí veruleika, at búskapargongdin kann venda.
Diamanturin
Peningastovnarnir gera stutt innlán um til long útlán og hava tørv á at fáa fígging til vegar gjøgnum kapitalmarknaðirnar. Um kapitalmarknaðirnir tátta í, kunnu peningastovnarnir verða noyddir at minka um útlánini til húsarhaldini og privatu vinnuna, og tað kann fáa neiligar fylgjur fyri reala búskapin. Lyklatalið fyri sokallaðu umlagingina í gildistíðini (løbetidstransformation) hjá føroysku peningastovnunum hevur havt eina jaliga gongd síðan 2014.
Royndirnar vísa, at teir peningastovnarnir, ið fingu trupulleikar undir kreppuni, høvdu ávís felagseyðkenni. Tey vóru millum annað høgur útlánsvøkstur og lækkandi kredittgóðska, ovurbjartskygdar kredittváðametingar (millum annað í sambandi við útlán til fastognir) og vantandi stýring av ógvisligum eksponeringum. Fíggjareftirlitið hevur tí í sokallaða eftirlitsdiamantinum sett nøkur ýti, nær peningastovnar verða mettir at hava ov stóran váða. Allir teir føroysku peningastovnarnir liggja væl innan fyri hesi mørk, sí talvuna niðanfyri.
Ein ávísi (indikator), sum peikar á annan bógv enn omanfyri nevndu ávísar eru húsaprísirnir. Sethúsaprísirnir hækka í løtuni skjótari enn inntøkurnar. Serliga eru fermeturprísirnir á íbúðum í miðstaðarøkinum lutfalsliga høgir. Veksur útboðið av bústøðum, er tað ikki víst, at prísirnir fara at halda seg á tí høga stigi, ið nú er.
Onnu evni
Innlánini hjá tí almenna í føroysku peningastovnunum vóru við árslok 2017 oman fyri 2 mia. kr. Tað almenna fevnir um land, kommunur, sosialar grunnar og fyritøkur undir almennum ræði. Váðaráðið mælir til at hugt verður at hvar almennu stovnarnir og feløg skulu seta sínar pengar.