text:
Formansfrágreiðingin til aðalfundin 15.
september 2012
Eins og undanfarin ár, hevur Sláið Ring og nevndin havt úr at gera – føroyskum
dansi at frama.
Eg skal nevna nakað av tí, har vit hava luttikið.
- Barnadansistevnan 2012 varð hildin í Hósvík. Norðstreymoyar
Dansifelag vóru vertir saman við Sláið Ring
o
Stevnan varð hildin leygardagin 12. februar.
Luttøkan var góð uml. 450 fólk. Eini 400 børn og 50 vaksin. Sama talið sum
undanfarin ár
o
Útferðir vóru gjørdar til Áirnar, har greitt
varð frá gomlu hvalastøðini og eisini varð sagt frá ymsum søguligum á leiðini
- Ung í dansi.
o
Stevnan í 2011 varð hildin á Húsum
o
Luttøkan var góð, uml. 30 ungdómar.
o
Fleiri teirra høvdu
verið til Barnlek í Skive í Danmark, so tey kendust og stemningurin varð góður
við tað sama
o
Lagt varð upp til dans og dansiupptøkur, sum
skuldu leggjast út á Yootube
o
Tíverri er tað so, at eg havi onga upptøku
fingið, hóast eg havi rykt
o
Tíðarætlan og átøk vóru fyriskipaði, og tað
gekk lutfalsliga væl, men okkurt er, ið bendir á, at komandi stevnan við teimum
ungu, skal skipast eftir øðrum leisti
o
Havi heitt á Hildur K. Sørensen og Elina
Syderbø um at skipa fyri teirri komandi. Tær vóru leiðarar á Sommerleiren í
summar og hava játtað
- Kvæða cruise við Norrønu
o
Í fjør var eitt lesarabræv í bløðunum, har
spurningurin, um at Smyril Line gjørdi eina ferð við kvæða- og dansifólkum, var
uppi og vendi
o
Hetta var nakað, sum vit í nevndini eisini høvdu
umrøtt, so tað var ein sjálvfylgja, at vit tóku undir við tankanum, tá Smyril
Line vendi sær til okkara
o
Saman løgdu vit so ferðina til rættis
o
Smyril Line legði nógva orku í at gera
ferðina so góða sum gjørligt, teir hugsaðu um mat, útferðir og servisu í
heilatikið
o
Sláið Ring tók sær av tí, ið hevði við kvæðir
og fyrilestrar at gera
o
Vit høvdu eina sera væleydnaða kvæða cruise
o
Upp á fyrispurning, um hann skal verða
gjørdur aftur, svaraði eg ja, um eini tvey ár
o
Eg meiti, og sama sigur Smyril Line, at vit
eiga at lata eina tíð ganga áðrenn vit fara avstað aftur
o
Hetta er eitt gott tiltak, ið ikki skal
útvatnast við tað sama
- Dansináttin 2012 varð leygardagin 18. august
o
Eg havi nú í nøkur ár tosað um, hvørt vit
skuldu gevast við dansináttini, tí tað sá út til, at tíðin var farin frá henni
o
Hon lá ikki væl í juli, nú so nógv brúdleyp
eru ta tíðina. Vit samdust seinasta ár um at flyta hana til august
o
Og má eg siga, at hon eydnaðist sera væl. Um
tað er tí, at hon var í august veit eg ikki
o
Dansað varð í Skálanum í Athøll. Gólvið var
býtt upp í tvey. Dansað varð innari og uttari vóru borð sett upp, og sølan av
vatni og øli var har.
o
Riggaði stak væl sum kaffelíknandi umstøður.
At fólk tosaðu, meðan hini kvóðu, órógvaði ikki.
o
Uml. 120 fólk vóru inni á gólvinum í
Norðurlandahúsinum hettar kvøldið. Í fjør vóru uml. 90 fólk.
- Samstarv við ÚF og Rás 2
o
Sláið Ring hevur sum so ikki havt nakað
samstarv við teir báðar loftmiðlarnar Kringvarp Føroya og Rás2
o
Tó hava vit víst sendingum áhuga, og hesi
hava eisini víst Sláið Ring áhuga, tá vit hava roynt at vísa á okkurt, sum vit
meta er føroyskum dansi at frama
o
Tá vit koma til afturvendandi spurningain um
upptøkur – vit eru tá í samráð við Kringvarpið – koma vit ikki longur
§ Eingir pengar
§ Tað er nógv bíligari at hava tað ein kennir, tí so
slepst undan at senda fólk út á bygd, tað kostar, og eisini tekur tað tíð og
kostar at seta ljóð og ljós upp á nýggjum støðum
§ Einki divi og eingin entusiasma at hóma í
Kringvarpinum – tey eru ikki før fyri at lyfta arvin, tíverri
o
Eg havi tó á fundi nú í summar víst á, at ein
gongd leið er, at vit fáa onnur feløg at koma til Havnar at gera upptøkur
o
Tó ein møguleiki er eisini, at vit gera
avtalu millum øll feløgini í t.d. Suðuroynni og kringvarpið, so teir koma suður
og kunnu gera upptøkur við øllum feløgunum, men í einum húsum
o
Tungt hoyggj at draga
- Nordlek 2012 og Sommerleir í Steinkjer í
Noreg
o
Í summar vóru vit 39 fólk frá Sláið Ring, ið
vóru við til Nordlek í Steinkjer. Tey vóru 22 tilkomin og tveir bilførarar og 3
úr Hvidovre. Herumframt vóru 10 ungdómar og tveir leiðarar
o
Ungdómarnir vóru eisini til Sommerleir, sum
Noregs Ungdomslag skipaði fyri, beint undan Nordlek og á sama staði
o
Ferðin varð gjørd sum ein søguferð, har vit vitjaðu
støð, ið vit kenna frá søguni. Ferðin vardi í 18 dagar
o
Í Oslo varð steðga við Bygdøy,
Vigelandparkina, Holmenkollen, Akershus og Miðbýin
o
Síðani vitjaðu vit dansifelagið Sølja í
Hamar, umframt at fara gjøgnum Gudbrandsdalin, har vit vitjaðu Dale Gudbrand,
Sinklar og Kristin Lavransdatter
o
Steðgað varð í Tróndheimi, har vit m.a.
vitjaðu Niðarosdomen og Nidelven
o
Í Steinkjer var Nordlek hildið og høvdu vit
sera stóran leiklut, tí temaið var: Norden for Trondhjem. Steinkjer liggur uml.
ein tíma at koyra norðanfyri Tróndheim. Vit høvdu høvuðsleiklut bæði vit setan
og enda
o
Eitt av tiltøkunum á Nordlek var Vestnordisk
aften á Stiklastøðum, sum kom eftir áheitan frá Sláið Ring. Hetta var serstakt
kvøld, har formaðurin helt talu við setanina á vøllinum. Vit skipaðu dansin
inni í langhúsinum, skiparar vóru bæði millum tey eldru og yngru. Millum
kvæðini var greitt frá tí komandi, so fólkini kundu fáa eina hilling á.
Tiltakið var fulteknað 250 fólk, sum høvdu goldið 250 kr. hvør fyri at vera
við. Peningurin fór til húsið.
o
Tiltakið var so væl umtókt, at leiðari fyri
húsinum helt, at vit máttu koma aftur, so teir fingu gjørt reklamu fyri húsið.
- Barnlek verður í Føroyum 2017
o
Komandi Barnlekstevna verður í Íslandi í 2014
o
Feløgini, ið hava ætlanir um at vera við, eiga
fara í gongd við tað sama
o
Sláið Ring hevur bundið seg til at hava
Barnlek í Føroyum í 2017
o
Vit eiga longu nú, at arbeiði við
fyrireikingunum
§ Velja stað (Norðoyingar bjóða Klaksvík fram)
§ Seta fyrireikingarnevnd
§ Vit koma at umrøða bræv frá Klaksvíkar dansifelag
hesum viðvíkjandi
§ Feløgini eiga at fyrireika seg og børnini
- Brúðarvísur og brúðardansur
o
Fleiri fundir hava verið í vetur saman við
teimum, ið hava sent uppskot inn
o
Seinasti var á Háskúlanum 2. juni, og sum tit
hava lisið, so eru nógvir spurningar havdir á lofti og fleiri uppskot eru, sum
vit fara at umrøða seinni
- Brynhildartáttur kvøðin í Norðurlandahúsinum hóskvøldið
27. oktober
o
Tiltak við evninum úr Brynhildatátti var í
Sjónleikarhúsinum 24. sept
o
Hóskvøldið 27. oktober varð so allur
Brynhildartáttur kvøðin í Norðurlandahúsinum
o
Skipari var Hákun Jacobsen úr Miðvági,
ættaður frá Gjógv. Eg royndi at fáa skiparar, helt at eini fimm mundu vera at
velja í, men eg haldi at tað var bert ein, ið kundi megna hetta, og var tað
Hákun. Hann eigur stóra tøkk uppiborna og stóra rós fyri avrikið. Hákun er 78
ár, so hetta má metast sum stórt avreksverk
o
Við síðuna av Hákuni dansaði eldri bróðurin
Jens Jacobsen, ið er vorðin nærum blindur og er farin um tey nýti, og við hina
liðina Høgni Mohr, ið er 86 ár
o
Fleiri aðrir eldri og yngri kvøðarar vóru
eisini við
o
Sum formaður í Sláið Ring kann eg bert
gleðast um slík kvøld
o
Og eg droymi og handli
o
Møguliga leggja upp til afturvendandi tiltak,
kvæða(festivali)stevnu, har Sláið Ring, Fróðskaparsetrið og Norðurlandahúsið skipa
fyri stevnu og bjóða áhugaðum úr øllum heiminum
o
Eg var í sambandi við Norðurlandahúsið í fjør
og havi lagt av eitt vikuskifti í nov. 2013. Havi eisini havt fund við rektaran
á Fróðskaparsetrinum
o
Eg havi sent honum teldupost, sum hann skal
viðgera og venda aftur
o
Sjálvandi verður einki gjørt, uttan
uppbakking er fyri tíð í millum feløgini og í NLH og á Setrinum
- Heimasíðan
o
Seinasta vetur høvdu vit avtalu við Edvard í
Skorðini Joensen um at hjálpa okkum við heimasíðuni.
o
Støðan nú er tann, at Edvard hevur fingið
annað arbeiði, og vil ikki binda seg til heimasíðuna
o
Formaðurin legði eisini væl av tilfari út
o
Nevndin er av teirri ákoðan, at tað er
lættari sagt enn gjørt, at leggja tilfarð út, og tí arbeiðir nevndin við
uppskoti um, at veita samsýning fyri tilfar, ið verður lagt út
o
Vit fara framhaldandi at heita á feløgini, at
dagføra teirra part av síðuni, nevnd, skrá og tiltøk. Leggið tiltøkini í
kalendaran, har síggjast tey betur
o
Hava tit tilfar, men halda tykkum ikki til,
at leggja tað út, sendið so til nevndina og vit skulu royna at leggja tað á
heimasíðuna
o
Nevndin er sera spent upp á at fáa feløgini
at leggja tvær greinar út vetrarhálvuna. Hetta hevði gjørt heimasíðuna nógv
meira livandi og mennandi – føroyskum dansi at frama
- Veturin 2012 – 2013
o
Ung í Dans
§ Havi heitt á Hildur K. Sørensen og Elin Syderbø,
um at standa fyri
§ Tær hava játtað og ætlandi verður tiltakið í
november
o
Upptøkur at leggja á alnótina
§ Gott var um feløgini sjálvi fingu gjørt onkrar
upptøkur
§ Sláið Ring vil hjálpa til í tann mun, tað ber til
o
Tey ungu brúka youtube og tað, sum liggur úti
har
§ Vit hava eina ávísa ábyrgd, at leggja tilfar út
o
Eru vit ikki har, so taka tey okkurt annað
ístaðin
o
Samstarv við ÚF og Rás 2. Góðar sendingar
menna
o
Vit skulu royna at fáa eitt “live” kvøld í
øðrum av loftmiðlunum
o
Geva teimum ungu størri rúmd í feløgunum (um
tað ber til)
o
Leggja gott í tæguna, ið tey ungu skulu hava
við fram á vegin
Tankar
og ætlanir komandi árið – frameftir
- Um støðuna í dag
o
Eg meti, at
hugburðurin millum fólk í dag er, at føroyski dansurin er nakað serligt, nakað
forkunnugt, sum tey eru stolt av, men sum tey mugu ásanna, at tey ikki hava
nokk av kunnleika um
o
Eg haldi, at
tað er rúm fyri at kunna um dansin í Kringvarpinum, bæði í Útvarpi og Sjónvarpi
og at vit framhaldandi mugu arbeiða fyri hesum, vísandi til Public relation
sáttmálan
o
Vit mugu tó
ikki gloyma, at ætlar tú at læra teg føroyskan dans, so mást tú koma í dansin.
Tú mást taka lut og leggja eitt ávíst arbeiði í at læra teg kvæði.
o
Tú kanst
eisini lesa um søgurnar aftanfyri kvæðini og vísurnar, men dansin og dansimentanina,
lærir tú bert í dansinum
- Tað er alneyðugt, at tað almenna og
fjømiðarnir taka føroyska dansin, við øllum tí hann hevur við sær, til
umrøðu. Tað eru lættari sagt enn gjørt, tí tey eru ikki so mong, sum eru
før fyri tí. Fleiri hava helst lisið seg til okkurt og møguliga enntá
tikið prógv í onkrum, men at bera livandi dansin og dansitraditiónina, tað
skal annað til
- Vit mugu vísa á, at vit, ið brúka dansin,
bera og tulka hann. Ein vandi kann vera, at vit gerast undirbrotlig fyri
teimum, ið hava lisið seg til kvæði og vísur, men sum ikki duga at skipa
og tulka, tað mugu vit ikki. Vit skulu heldur ikki illneitast inn á tey,
men vit skulu samstarva
Eg fari at enda við somu orðum sum fleiri ferðir áður:
Sláið Ring hevur verið virkið seinasta árið, og meti eg at nógv er komið
burturúr – føroyskum dansi at frama.
Tað er nokk ymiskt, hvussu stendur til í teimum ymsu dansifeløgunum, men eg
vóni tað besta og fari at ynskja øllum feløgunum ein góðan dansivetur.
Latið okkum pussa gimsteinin – føroyska dansin !!


c: text/html

text:
Wikipedia:Hendingar/5. apríl
Hin 5. apríl:
- 1969 - Stór mótmælistiltøk verða framd í fleiri býum kring heimin fyri at mótmæla Vjetnakrígnum.
- 1994 - Kurt Cobain (myndin), heimskendur amerikanskur tónleikari fremur sjálvmorð.
- 2014 - Føroyska kvinnulandsliðið skrivar søgu, tá tær spælda javnleik 1-1 Tórsvølli ímóti Bosnia-Hersigovina og fáa harvið fyrsta stigið nakrantíð í einari HM-undankapping. Eyðvør Klakstein skorar málið hjá Føroyum í 78. minutti.
Leiðbeining[rætta wikitekst]
Á hesi síðu skulu helst bert vera tríggjar hendingar, ið verða skrivaðar stutt og í punktformi, danska Wikipedia hevur bert 3 hendingar fyri hvønn dagin, ið sæst á forsíðuni, tann enska hevur fimm hendingar og tann norska hevur uppaftur fleiri hendingar. Tað má bara vera upp til tann ið skrivar her at meta um, hvat ið passar best, men ikki ov nógvar hendingar. Hendingarnar skulu eisini kunna finnast aftur í greinini fyri dagin, og tað eigur at vera talan um týðandi hendingar fyri dagin.
Harumframt kunnu merkisdagar skrivast ovast (t.d. ólavsøka fyri 29. juli). Ein viðkomandi mynd skal eisini vera við her fyri at ímynda eina av hendingunum, hon skal bert vera 80 pixel (px) til støddar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Í dag gevur heimskendi rithøvundurin handan Harry Potter-røðina út nýggja barnabók.
Nýggja bókin hjá J.K. Rowling, sum á føroyskum er nevnd "Jólagrísurin" ("The Christmas Pig" á upprunamálinum, red.) snýr seg um hvussu høgt eitt barn kann elska nakað, sum tað virðismetir mest av øllum – og hvussu langt tað vil fara at bjarga tí.
Myndprýðarin Jim Field hevur myndprýtt bókina.
"Jólagrísurin" verður m.a. lýst soleiðis:
– Jack er so góður við toyleikað hjá sær, Gísjaba. GB hevur altíð verið hjá honum, bæði í góðum og ringum. Til eitt jólaaftanskvøld, tá ið nakað ræðuligt hendir – GB hvørvur. Men jólaaftan er náttin fyri undurverk og tað tapta. Ein nátt, tá ið lutir vakna til lívs ... eisini leiku.
Bókin er til børn, sum eru umleið átta ár og eldri. Bókin er innbundin og er 318 síður. Tað er Bergur Rasmussen, ið hevur týtt bókina úr enskum, og Bókadeildin, sum gevur hana út í Føroyum.
"Jólagrísurin" er fyrsta skaldsøgan til børn, sum J.K. Rowling gevur út, síðan seinastaa bókin um Harry Potter kom út í 2007. Í fjør gav hon eisini út bókina "The Ickabog", eitt barnaævintýr, sum fyrst varð lagt út á netið til børn at lesa ókeypis, meðan tey vóru heima í sóttarhaldi. Seinni varð ævintýrið eisini givið út sum pappírsbók.
Stjórin á Bókadeild Føroya Lærarafelags, Niels Jákup Thomsen, sigur soleiðis um útgávuna av "Jólagrísinum":
– Vit á Bókadeildini gleðast um at vera partur av hesi spennandi útgávuætlan. Eins og Harry Potter-bøkurnar megnar bókin at viðgera veruleikan á gandakendan hátt og talar soleiðis beint til børn í øllum aldri.
Um rithøvundin
J.K. Rowling er best kend sum rithøvundurin, ið hevur skrivað bøkurnar um Harry Potter. Bøkurnar eru nú seldar í meira enn 500 milliónum eintøkum, eru týddar til eini 80 mál og gjørdar til átta stórfilmar. Hon hevur eisini skrivað filmshandrit til filmarnar um "Undursom djór og har tey eru" (Á enskum: "Fantastic Beasts and Where to Find Them"), umframt at hon hevur samstarvað um at skriva ein sjónleik um Harry Potter sum vaksnan: "Harry Potter og bannsetta barnið" (Harry Potter and the Cursed Child). Eisini hevur hon skrivað fleiri bøkur til vaksin. Fyrsta bók hennara til vaksin, "The Casual Vacancy" kom út í 2012, og síðani hevur hon skrivað fimm bøkur í krimirøðini um privatdetektivin Cormoran Strike undir navninum Robert Galbraith. J.K. Rowling hevur fingið nógvar heiðurslønir fyri verkini, hon hevur skrivað til børn og vaksin.
Um myndprýðaran
Jim Field er myndprýðari, sniðgevi og stjórnar teknmyndagerð. Hann hevur myndprýtt barnabøkur, ið eru seldar kring allan heim og hava vunnið nógvar virðislønir. Eitt nú "Oi Frog" og "The Lion Inside" og røðina "Rabbit and Bear", barnabøkur eftir David Baddiel, umframt sína egnu tvímálsligu myndabók "Monsieur Roscoe On Holiday".


text:
Føroyaprent hevur umbrotið og prentað nýggja yrkingasavnið hjá Alexandur Kristiansen „Flotoyggjar“. Hugaligt at prenta eitt yrkingasavn, har seinasti teksturin endar soleiðis, um sólina: „sum støkkur upp hvønn morgun / sum var hvør dagur tann fyrsti“. Eini ráð, sum lesarin kanska átti at gjørt til síni egnu.
Tað eru tíggju ár síðani, at Alexandur Kristiansen gav sítt seinasta yrkingasavn út. Nú er hann aftur á pallinum, sterkari enn nakrantíð. Tittulyrkingin er ein hugvekjandi og tølandi tekstur, sum sigur frá, at í skýmingini slíta oyggjarnar seg leysar úr botni. Eins og yrkjararnir undan romantikkini vistu, so veit høvundurin, at í skýmingini er markið millum himmal og jørð burtur. Hesi gerast eitt. Tað er tá, at yrkjarans hugflog er máttmiklast og tær andaligu kreftirnar sterkast. Yrkingin endar við hesi hugkveikjandi myndini: „Eisini stóru ferðamannaskipini víkja viðhvørt frá síni kós / tá ið mánin spakuliga hálar í tey“.
Savnið er annars sett saman av náttúrulýsingum, hugleiðingum um málningalist, hvat tey deyðu gera í sínum fríløtum, menn undir hatti, busstúrar og mangt, mangt annað. Yrkingarnar eru grundandi, skemtingarsamar og bersagnar alt í senn.
Alexandur Kristiansen: Flotoyggjar
Føroyaprent prentaði og gjørdi permuna
Mentunargrunnur Studentafelagsins
89 bls. kr. 148


text:
Tá ið lítli Luther fór í skúla, var tað eingin sjálvfylgja at børn sluppu í skúla. Pápi Luther var ikki serliga ríkur, kortini lat hann sonin í skúla. Annars vóru tað bara børnini hjá teimum ríku, sum fingu tann møguleikan.
Skúlin tá á døgum kann ikki samanberast við skúlar nú. Børnini lærdu næsta bara latín, og tey byrjaðu við latíni beinan vegin, tá ið tey komu í skúla. Alt skuldi lærast uttanat. Dugdu næmingarnir ikki tað teir skuldu, blivu teir revsaðir og revsingin var hørð.
Luther lærdi trúarjáttanina og Faðir vár á latíni, og teir týdningarmestu halgidagarnar.
Sum vaksin hevði Luther lítið gott at bera skúlanum. Hann segði at undirvísingin var tíðarspilla.
Bæði fyri gentur og dreingir
Hóast Luther ikki helt nógv um sína egnu skúlagongd, so helt hann kortini at skúli og undirvísing skuldi vera fyri øll. Tað var týdningarmikið at bæði gentur og dreingir gingu í skúla, tí so fóru bæði húsarhaldið og samfelagið at verða væl stýrd.
Luthers lítla katekismus
Í 1528 var Luther á vitjan kring Wittenberg, fyri at kannað, hvussu tað var stætt við kristnikunnleikanum hjá vanligum fólki. Hann var skelkaður av, hvussu lítið fólk dugdu. Ikki so mikið sum Faðir vár ella trúarjáttanina, dugdu tey. Her mátti okkurt gerast, hugsaði Luther.
Árið eftir skrivaði Luther sína Lítlu Katekismus, sum er ein stutt lærubók um kristindóm. Í bókini sigur hann frá um tey tíggju boðini, trúarjáttanina, Faðir vár, tey tvey sakramentini dópin og altargongdina, og skriftamálið. Bókin hevði eisini myndir, sum skuldu gera tað lættari at skilja frágreiðingarnar. Lítla Katekismus hoyrir í dag til læruinnihaldið í fólkakirkjuni.
Sama ár skrivaði Luther eisini eina Stóra Katekismus. Hon er um tað sama, men er nógv meira umfatandi. Lítla katekismus varð hugsað til undirvísing heima, Stóra katekismus varð skrivað til prestarnar.
Orðafrágreiðing
Katekismus: Ein lærubók í um kristindóm


text:
GEVIÐ GÆTUR: SKÚLAGONGDIN BYRJAR AFTUR HÓSMORGUNIN20. oktober 2018
Í heystfrítíðini hevur verið arbeitt við at gera bygningin lidnan innan. Málið er, at so gott sum allir tættir av arbeiðinum innandura eru lidnir tá vit møta aftur.
Vegna seinkingar í hesum arbeiði hevur Landsverk heitt á Glasir um at fáa tríggjar arbeiðsdagar afturat at gera ábøturnar lidnar. Hesum hevur leiðslan á Glasir eftirlíka.
Tískil byrjar undirvísingin eftir heystfrítíðina ikki mánamorgunin, sum ætlað, men hósmorgunin 25. oktober kl. 08:10. Hetta er galdandi fyri undirvísingina á gymnasialum miðnámi, á yrkisrættaðum námi og á serbreytini. Hægri nám er ikki ávirkað av broytingini.


text:
Longd umsóknarfreist
LONGD UMSÓKNARFREIST
Eindarleiðari til Mørkina og útiøkið við Sundalagið á Streymoynni
Í VEKS ynskja vit, at borgarar hava førleikar at vera virknir heima sum longst. Tí leggja vit okkum eftir at veita borgaranum rætta tænastu, til rætta tíð, á røttum stað, við røttum førleikum. Er hetta eisini tín hugburður, so er tað kanska í VEKS tú skal vera eindarleiðari.
VEKS leitar eftir eindarleiðara til Mørkina og útiøkið Streymoy, sum við røktarfakligum førleikum, fyrisitingarligum innliti og góðum leiðsluhugburði hevur hug og áræði at gerast partur av leiðsluni í VEKS. Afturfyri bjóða vit eitt mennandi og meiningsfult starv í nýggjum starvssamleika, har tú hvønn dag gert mun og skapar úrslit.
Um starvið
VEKS ynskir at menna organisatiónina við at samskipa arbeiðsgongdir, so ymisku eindirnar verða knýttar tættari at hvørji aðrari. Hetta krevur eina leiðslu, sum megnar at samstarva og samskipa, og sum hevur evnini at samskifta við starvsfólk, búfólk, brúkarar og avvarðandi.
Eindarleiðarin skal megna at seta greið og ítøkilig krøv til fakliga støðið í einum gerandisdegi, sum er merktur av at verða mennandi, fevnandi og meiningsfullur.
Eindarleiðarin skal eisini tryggja, at virksemið í VEKS fylgir fyrisitingarligum mannagongdum og fakligum standardum, og at rættartrygdin hjá búfólki og brúkarum er nøktandi.
Førleikakrøv
Prógv og autorisatión sum sjúkrarøktarfrøðingur eru krav.
Kunnleiki til og áhugi fyri leiðslu og fyrisiting eru ein fyrimunur, eins og kunnleiki til viðkomandi lógir, faklig krøv og standardir á økinum. Tað er umráðandi at tú hevur áhuga at leiða og menna starvfólkini, megnar at skapa eitt lærandi umhvørvi og hevur evni og førleikar at flyta VEKS inn í framtíðar røktarfakligar og tøkniligar arbeiðshættir
Setanar- og lønarviðurskifti
Eindarleiðarin á Mørkini og útiøkið við Sundalagið á Streymoynni vísir til leiðaran í VEKS.
Starvið er fulla tíð. Løn og setanartreytir eru sambært sáttmála millum KAF/Fíggjarmálaráðið og Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar. Starvið verður sett skjótast til ber.
Umsókn
Umsókn við prógvum, C.V. og viðkomandi skjølum skal sendast til:
Heimatænastan í VEKS
Bakkavegur 59
FO-350 Vestmanna
ella til teldupostadressuna: veks@veks.fo
Viðmerk: Eindarleiðari Mørkin og útiøkið við Sundalagið
Umsóknin skal vera VEKS í hendi í seinasta lagi mánadagin hin 20 juli 2020 kl. 12.00.
Fleiri upplýsingar
Ynskir tú fleiri upplýsingar um VEKS, starvið og førleikarnar, ið krevjast, vísa vit til starvs- og persónsprofilin á heimasíðuni www.veks.fo
Tað ber eisini til at ringja til Niels A. Joensen, leiðara fyri VEKS á telefon nr. 260 552, ella skriva til teldupostadressu nielsj@veks.fo


text:
Jarnbardur við kvinnum er ein av tveimum bátum, sum eigur metið í at vinna FM. Óføru kvinnurnar á Jarnbardi hava vunnið 15 FM heiti.
Í dag vann Jarnbardur fyri fimtu ferð í summar, og nú skal tað vilja meiri enn illa til, um Jarnbardur á ólavsøku ikki fer at tryggja sær 16. FM heitið.
Jarnbardur og Sølmundur fylgdust í startspurtinum, men so var tað skjótt, at blái Jarnbardur stakk seg undan gula Sølmundi, og so var spurningurin bara, hvussu trivaligur sigurin fór at verða. Og hann vísti seg at vera ógvuliga trivaligur. Tað vóru fleiri enn 15 sekund ella einar 6 – 7 bátslongdir frá tí, at Jarnbardur fór um málið, og inntil Sølmundur kom á mál.
Tað hevur verið ein røð av trupulleikum at fáa bilbukt við hjá fyrireikarunum av kappróðrinum. Tá ið trupulleikarnir loksins vóru loystir, og tað var klárt at fara undir kappingarnar vísti tað seg, at tvey av 6-mannaførunum, sum eftir ætlan skuldu vera við í kvinnukappingini, ikki møttu upp. Talan var um Víking og Tind.
FM støðan
1 Jarnbardur 41
2 Sølmundur 37
3 Víkingur 25


text:
Endamál:
Hesin privatpolitikkur lýsir, hvørjar persónsupplýsingar verða savnaðar á www.yrkisdepilin.fo og hvat hetta verður brúkt til.
Tá tú ferðast á okkara síðu, savna vit upplýsingar um tína tóleind (teldu/teldil/snildfon). Hesar upplýsingar fevna um:
Tøknin, vit nýta til innsavnan, er cookies sum eru eru dátufílur, sum verða goymdar á tíni tóleind.
Tú kanst síggja hvørjar cookies, ið vera nýttar her [
Her  CookieFirst.com . ]
Upplýsingar um tóleindir
Vit brúka upplýsingar, ið vit savna inn um tóleindir o.a., til at hava eyguni við møguligum álopum á síðuna. Vit brúka eisini hesar upplýsingar til at betra um okkara síðu, so at vit kunnu geva tær eina betri uppliving.
Ísv. marknaðarátøk kunnu vit brúka upplýsingar um tóleindina fyri at betra, avmarka og tillaga samskiftið, so at tað er so greitt og viðkomandi sum gjørligt.
Deiling av tínum upplýsingum
Fyri at kunna útinna tað, sum er lýst omanfyri, verða tínar upplýsingar deildar við hesar uttanhýsistænastur:
Dynamicweb – fyri at kunna uppspora og forða fyri møguligum álopum frá teldusníkum og fyri at støðugt kunna betra um virkisførið av síðuni.
Google Analytics – fyri at síggja, hvussu tú brúkar síðuna, og betra um upplivingina.
Vit brúka Facebook tracking pixels, so at marknaðarføringin verður betri og meira málrættað.
Dátueftirlitið fyri hesa heimasíðu er: [KUNDI] – føroyskt felag við virkisnummari (V-tal) [TAL] og heldur til á:
[Fyritøka]
[Addressa]
[Postnummar] [Býur/bygd]
[Telefonnummar]
[Teldupostur]
[Heimasíða]
Tú hevur rætt til atgongd til allar upplýsingar, vit goyma um teg. Tú kanst eisini biðja um, at upplýsingarnar um teg verða tillagaðar ella strikaðar. Ynskir tú innlit í upplýsingar, vit goyma um teg, ella ynskir tú at broyta ella strika hesar upplýsingar, so send okkum ein teldupost á [Telduposti]
Vit svara tínum fyrispurningi í seinasta lagi 4 vikur eftir, at boðini eru móttikin.
Ivast tú í onkrum, ert tú vælkomin at venda tær til okkum á [Telefonnumar] ella á [telduposti].
Dagføringar
Okkara privatpolitikkur verður dagførdur, tá ið viðkomandi broytingar eru. Vit mæla tær til at vitja hesa síðu av og á og kunna teg um galdandi privatpolitikk.
Seinast dagført okotober 2021


text:
Formansfrágreiðingar
Formansfrágreiðing á aðalfundinum hjá OM Føroyar, 18. mars 2017
Byrjan
Í ár eru tað 60 ár síðani, at altjóða OM felagsskapurin byrjaði. George Verwer, stovnarin, hevur sagt og skrivað tað fleiri ferðir áður: tað er bønarmenniskja Dorothea Clapp. Hon var ein biðjandi og eyðmjúk kvinna. Har var einki hóvasták, einki drama, eingin stórur skari og eingin heiður at fáa. Men bara áhaldni og gott treysti. At biðja handan afturlatnar dyr. Í dag kunnu vit, nógv ár seinni, uppliva, hvussu Gud hevur svarað bønum hennara, og hvussu stórt verk Gud hevur bygt út frá bønarvirksemi og áhaldni hennara.
Hetta er eitt av høvuðsreiðsskapinum í OM. Bøn. Eg veit ikki, hvussu nógv skilja hetta, ella taka hetta til sín í dagligdegnum, men hetta er nervan í øllum tí, vit uppliva, har vit aftur og aftur kunnu vitna um, at Gud grípur inn. Gud letur okkum síggja, hvussu gleðiboðini um Jesus Kristus verða borin og boðað kring heimin. Jesus møtir menniskjum, og tey verða frelst frá glatan, synd, deyða og dómi. Ein kvinna í bøn. Eg ynski, at henda søga kann eggja okkum til at síggja týdningin av bøn – og at bøn má vera lívsnervan í okkara felagsskapi tey næstu nógvu 60 árini – um Gud vil!
Kenna og dýrmeta Gud. Tað er visjónin í OM! Boða evangeliið fyri hvørjum einstøkum menniskja, tað er visjónin í OM!
Nógv er broytt gjøgnum 60 ár í OM. Fyrst var tað India, og so hevur tað verið eystur Evropa. Í dag eru tað serliga flóttarfólkini, sum er kjarnuøki. Hvat verður tað um 20 ár – um 40 ár? Sum altjóða missiónsfelagsskapur hevur tað sera stóran týdning at fylgjast við Jesusi. Á henda hátt vilja vit hoyra og lata okkum leiða, til áhaldandi at vera til reiðar at fara, har Jesus kallar okkum. Men tað krevur, at vit eru árvakin í bøn og búgva okkum til tænastu og fara til tey nýggju støðini, har vit ikki hava verið áður. Vit hava millum annað tosa um Ísland og Grønland í leiðsluni. Tvey lond har evangeliið ongantíð hevur fest røtur, men menniskju ganga í myrkrinum. Hvør vil fara til tey?
Hava vit visión fyri flóttunum? Hvussu kunnu vit náa teir? Hvør vil fara til teir – ikki bert í nakrar dagar, men í langa tíð?
Ein dag kemur aftur eitt nýtt tíðarskeið eftir flóttar. Hvussu sær tað tíðarskeiðið út? Vit kunnu læra nógv av profetinum Nehemia. Nehemia fyrireikaði seg at taka ímóti fíggindunum í friðartíð. Fólkið skilti ikki Nehemia í byrjanini, men tá Nehemia fortaldi, hvør uppgávan var, og hví tey skuldu byggja ein múr í friðartið, kom fólkið við, og Nehemia kom á mál við ætlanini. Men hvussu við okkum? Eru vit greið yvir, hví vit skulu biðja, savna inn gávur og senda fólk út? Hava samkomur og missiónshús týðulig mál, at røkka longri út til menniskju við evangeliunum?
Menniskju ganga í myrkrinum á veg móti deyðanum. Tey kenna ikki vegin; tey eru blind. Men Guds orð er ein lykt fyri fótum okkara. Guds orð vísir á vegin. Vegurin er Jesus, vegurin, sum førir til lívið. Vit eru send við Guds orði, sum kann verða ljós fyri tey, sum ganga í myrkri, so tey síggja – og kunnu ganga á vegnum – fylgja Jesusi eftir móti tí æviga máli.
Hvør er so okkara framtíðardreymur?
Uppgávan hjá OM er at kenna Gud og dýrmeta Hann í øllum, vit gera. Kirkja/samkoma Jesu Krists er kallað til at boða evangeliið fyri hvørjum einstøkum menniskja, og til at seta á stovn kirkjulið/samkomur í øllum fólkabólkum.
Vit ynskja OM altjóða hjartaliga til lukku við føðingarárinum – og takka Gudi fyri trúfesti at svara bønum og ríkiliga at hava vælsignað so nógv menniskju kring allan heimin.
Leiðsla og starvsfólk
Jóhan Petur tók við sum dagligur leiðari og hevur røkt hetta starv síðani seinasta aðalfund. Vit hava verið sera glað fyri Jóhan Petur, sum hevur gjørt eitt gott arbeiði. Hann hevur megnað at ført ætlanirnar víðari eftir at Anita og Oddmar fóru úr leiðarastarvinum. Hetta hevur til tíðir kravt nógv, men vit eru komin á mál. Jóhan Petur hevur verið kring landið, og vit takka fyri og gleðast um, at øll hava tikið so væl ímóti Jóhan Peturi. Takk fyri tað.
Vit hava í langa tíð sæð, at tørvurin fyri at seta fleiri fólk í tænastu her heima, hevur verið stórur. Tí avgjørdu vit á heysti 2016 at seta Guðri Larsen í starv á skrivstovuni. Tað hevur munað væl at fingið Guðri í starv. Men tørvurin at fáa fólk til bókhaldið hevur eisini verið stórur. Tí kundu vit serliga gleðast um, at Anita Tausen hevði fingið styrki aftur og kendi kallið at koma aftur í starv at taka sær av bókhaldinum og tí fíggjarliga. Hetta eru vit sera takksom fyri og síggja Guds náði gjøgnum hetta seinasta árið sum ein reyðan tráð. Gud hevur signað OM Føroyar.
Robert Gutke og Pól Andrias Larsen hava umsitið KT kervið í nøkur ár, hóast ikki í føstum starvum. Hetta hevur gingið framúr væl, og eru vit sera takksom fyri, at tað ber til. KT- økið er eitt týdingarmikið øki, sum vit øll brúka í tí dagliga. Saman við Guðri Larsen, hava tey endurnýggjað okkara heimasíðu, sum hevur fingið eitt nýtt snið. Eitt sera vakurt snið! Takk fyri tað!
Vit hava gleðiliga eisini nógv starvsfólk úti í heimi.
Fólk úti við OM
2016/17
Logos Hope:
Fríði Dam.
Petur Pauli Christiansen.
Eirikur Lauritsen.
Jón & Katrin Helmsdal og børnini Fríðrikkur, Ingi & Olivia.
Dánjal Petur Abrahamsen
Beinta og Grímur Vang og børnini Durita og Jákup.
Elsa Steinberg
Eldrið Meinhardsdóttir
Miðeystur:
Tórur Zachariasen
USA:
Rebekka Petersen
Chile:
Durita Olsen
Life Hope:
Graig og Clarie Niclasen við familju.
Italia:
Fríða Gaardlykke
Frankaríki:
Jóhannes og Cecile Mortensen við familju
Belgia:
Rani Kjærbo
Logos Hope
Skipað varð aftur fyri eini Logos Hope viku í 2016. Vikan eydnaðist sera væl. Samkomu- og missiónshús fingu vitjanir, og vit vóru væl móttikin. Samstarv var eisini við Lindina, sum varpaði ljós á tiltakið. Vinnulívið fekk eisini vitjan. Til samans komu 720.000,- inn í gávum og eru vit sera takksom fyri, at tit hava stuðlað hesum tiltaki so væl. Umframt hesar gávur, lat skótahjálpin kr. 75.000,- í gávu til arbeiðið millum børn í Ghana, meðan Logos Hope lá við bryggju í landinum. Mai og Marni Simonsen hava saman við Johan Petur Johannesen ábyrgd fyri Logos Hope vikuni. Hetta er eitt týdningarmikið tiltak og eru vit takksom fyri øll, sum luttaka á ymiskan hátt.
Logos Hope kom inn í 17 havnir í 10 ymiskum londum í 2016. Tilsaman 738.267 fólk vitjaðu umborð á skipinum. 27.493 bíbliur og nýggja testamenti eru latin vitjandi. Umleið 700.000 kristnar og aðrar lærubøkur eru farnar úr bókabúðini á Logos Hope. Logos Hope er í hesum døgum í Karibiska havinum.
TeenStreet
TeenStreet-tiltakið eydnaðist sera væl í 2016. Samanlagt vóru 418 persónar í Týsklandi úr Føroyum. Av hesum vóru 239 tannáringar, 22 børn og 157 vaksin. Vit kunnu bara siga, at leiðslan í TeenStreet, saman við øllum leiðarunum og luttakarunum, hava gjørt – og framvegis gera eitt framúr gott arbeiði. Hetta eru vit tykkum sera takksom fyri og trúgva vit, at orðið, sum sáðað hevur verið, ongantíð vendir tómt aftur.
TIM (tannáringar í missión)
Guðrun og Stig Eltør vóru leiðarar fyri 12 tannáringum í Moldova.
Annalisa G. Jacobsen og Jóhan Petur Johannesen leiddu 11 tannáringum til Albania.
Uppgávur, felagsskapurin og tíðin í londunum gekk avbera væl. Fleiri av teimum ungu ynskja at endurtaka missiónsferðina.
Transform
Tríggir føroyingar vóru á Transform í 2016. Eftir sjálva stevnuna í Bacelona, tóku tveir luttakarar lut í missiónsarbeiði og barnaarbeiði einum býi uttanfyri Valencia og triði luttakarin var í Barcelona.
Nevndin
Vit eru fimm fólk í nevndini. Á síðsta aðalfundi komu tveir nýggir limir í nevndina. Nevndin hevur áhaldandi virkað væl og hildið fast við tær ætlanir, sum vórðu samtyktar í 2014. Stórsta avbjóðingin hevur verið leiðsluskiftið, men hetta hevur eisini gingið sera væl. Vit hava upplivað stóran stuðul, og tað er lætt at virka sum nevnd, har so nógv fólk frá so nógvum ymiskum samkomum eru partur av OM felagsskapinum og taka ábyrgd og uppgávur á seg, soleiðis sum vit uppliva tað í OM. Takk fyri tað!
Á seinasta nevndarfundi undan aðalfundinum í dag, hava vit valt ein nýggjan nevndarlim. Eg havi tað gleði at kunna tykkum um, at í dag verður Kristianna Johannesen av Nesi vald sum nevndarlimur í OM Føroyar. Kristianna er gift við Torleif Johannesen og eiga tey tvey børn. Kristianna er starvsfólk í Bláa Krossi og hevur sína regluligu gongd í Missiónshúsinum á Toftum.
Orsøkin til, at Kristianna er vald inn í nevndina er, at eg sjálvur havi valt at takka fyri meg í nevndini. Eg havi sitið í nevndini í 6 ár – síðani nevndin varð stovnað. Hetta hevur verið ein sera gevandi, spennandi og góð tíð. Eg kenni Guds signing, og eri eg ógvuliga takksamur fyri hesa tíð. Eg havi møtt nógvum fólki frá so ymiskum samkomum, kring alt landið. Tað er stórt, at vit kunnu vera saman í OM, har bøn, missión og Jesus eru okkara felags miðdeplar. Eg havi kent meg at hava verið – og eg eri framvegis saman við Jesu Kristi eftirfylgjarum.
Men sum sagt, takk fyri meg og fyri tíðina í nevndini. Má Harrin signa tykkum, sum nú halda á fram í nevndini. Latum okkum minnast til øll tey, sum sita í nevndini, áhaldandi í bønum okkara – og takið væl ímóti Kristionnu. Í nevndini sita nú: Jens Christian Olsen, Absalon Áargarð, Randi Joensen, Hendrik Mellemgaard og Kristianna Johannesen.
Heilsan og tøkk
Til seinast vil eg nýta høvi at takka tykkum øllum fyri trúfesti, áhaldni og vælvild í tænastuni. Takk fyri, at tit brúka tíð, pening og orku til OM, so visjónin fyri at náa enn fleiri við gleðiboðskapinum kann náast. Eg vil takka mínum Harra Jesusi Kristi, fyri náði og miskunn, at hann hevur leitt okkum og vart okkum. Hansara er æran og allur heiður. Gud signi tykkum øll.
Heri Kjærbo
formaður


text:
Forsøga
Bandasavnið á Føroyamálsdeildini er eitt savn av voxrullum, spolabondum og kassettubondum. Tilfarið inniheldur viðtøl við fólk um alt landið um t.d. bygdasøgu, pátrúgv og siðir bæði í sambandi við gerandislív og høgtíðir. Haraftrat eru eisini upptøkur av kvøðing og sangi.
Mortan Nolsøe, professari, 1924-87, grundaði savnið við teimum bondum, hann hevði savnað, áðrenn hann kom á Føroyamálsdeildina at arbeiða. Hann helt á at savna alla sína tíð á deildini og fekk onnur bandasøvn til vega. Eitt nú avrit av øllum bondum við føroyskum upptøkum, sum vóru á Dansk Folkemindesamling. Seinni eru øll bondini, sum Danmarks Radio hevði við føroyskum sendingum, komin í savnið.
Seinast eru staðanøvn savnað og tikin upp á band um alt landið í sambandi við, at føroyakort er givið út av nýggjum. Nakað av bondum hevur savnið fingið frá fólki kring um landið, sum tey sjálvi hava tikið upp, og fólk lata framvegis savninum bond.
Í Bandasavninum eru stívliga 2.100 spolabond og eini 100 kassettubond. Voxrullurnar eru allar spældar á bond. Innihaldið á bondunum er lutvíst skipað í evnisbólkar. Upptøkurnar umboða meginpartin av føroyskum bygdamálum, og arbeiðið við at skráseta bygd fyri bygd er dagført.


text:
Føroyska sangarinnan, Eivør, hevur saman við skotska tónaskaldinum, John Lunn, gjørt tónleik til bretsku sendirøðina, The Last Kingdom. Nú er tónleikurin givin út á vinyl plátu í avmarkaðari nøgd - einans 500 eintøk verða prentað í silvur vinyl.
Sjónvarpsrøðin The Last Kingdom fylgir unga bretanum Uhtred of Bebbanburg, ið er uppvaksin millum víkingarnar. Men seinni í lívinum verður hann noyddur at velja, hvørja síðu hann stuðlar í stríðnum millum eingilsmenn og víkingarnar. The Last Kingdom er at síggja á stroyminstænastuni, Netflix, og er gjørd í samstarvi við BBC.
Hesi eru løgini á nýggju plátuni:
Síða 1:
1. The Last Kingdom
2. Lívstræðrir
3. Lighting the Beacons
4. Helig
5. Destiny Is All
Síða 2:
1. Icicle
2. The Hall of the Fallen
3. Aeternum
4. Blood Moon
5. My England


text:
Amplexa Genetics A/S
Tolderlundsvej 3B, 2
DK-5000 Odense C
Danmark
Tel.: +45 6611 6628
Avgreiðslutíðir: Mán-Frí: 9:00-15:00
CVR nr. 2942 8441
Teldupostur: info@amplexa.com
Banki: Danske Bank
SWIFT: DABADKKK
Gjald í DKK:
Skrás. nr.: 3596 Konta: 3600 3362 2373 43
IBAN: DK1230 00 3362 2373 43
Gjald í EURO:
Skrás. nr.: 3596 Konta: 3600 085 980
IBAN: DK4030 00 3600 085 980
FØROYSKA SJÚKAN – SUCCINATE-CoA-LIGASE DEFICIENCY (SUCLA) – er grundað á broytingar í SUCLA2-íleguni
SUCLA– Ein ílegu-variantur fyri SUCLA2 er skrásettur í Føroyum. Varianturin, sum verður kannaður, er c.534+1G>A.
SUCLA ávirkar tíðligu ella fyrstu menningina av heilanum og aðrar likamsskipanir. Arvagongdin fyri SUCLA2 er víkjandi.
Víkjandi arvagongd
Fyri ílegur, sum eru víkjandi, koma sjúka ella sjúkutekin ikki til sjóndar uttan so, at bæði eintøkini av íleguni eru broytt – bæði tað frá mammuni og tað frá pápanum. Tískil kunnu fólk býtast í tríggjar bólkar, alt eftir hvørja støðu av íleguni ein hevur fingið frá foreldrunum:
Ikki berarar (WT): Hesi hava tvey vanlig eintøk av íleguni á báðum arvastrongjum. (Støðan hjá barninum til ytst vinstru í tekningini niðanfyri)
Berarar: Hesi hava fingið eina av teim sjúkuberandi ílegunum – antin frá mammuni ella pápanum. (Støðan hjá teimum báðum børnunum í miðjuni í tekningini niðanfyri)
Sjúk: Hesi hava tvey sjúkuberandi eintøk av íleguni, eitt á hvørjum arvastrongi. (Støðan hjá barninum ytst til høgru í tekningini niðanfyri)
Sum tað sæst á myndini, so eru sannlíkindini hjá einum pari, har bæði foreldrini eru berarar, at 1/4 (25%) av børnunum verða ”ikki berarar”; 2/4 (50%) verða berarar; og 1/4 (25%) verða dupult berarar og sostatt sjúk.
Hvørji eru tekinini við SUCLA?
Eitt av teimum fyrstu tekinum uppá hesa sjúku er maktarloysi. Tað gerst sjónligt, tá barnið bert er fáar mánaðar gamalt. Útbreiddur vøddaveikleiki seinkar motorisku menningina, so børnini hava trupult at halda høvdinum og at rulla sær á. Nógv av teimum raktu børnunum hava sum nevnt vøddaveikleika og niðursetta vøddamongd, tað forðar teimum eisini í at standa og ganga sjálvi. Onnur árin orsakað av SUCLA kunnu verða versnandi skeivleiki av ryggjageiðslum, óstýrilig rørsla, ógvusliga niðursett hoyrn og krampar, sum byrja frá pinkubarna-aldri. Flestu børn við SUCLA hava vánaligan trivnað og seinkaðan vøkstur. SUCLA gevur eisini trupuleikar við andingarlagnum, sum ofta førir við sær afturvendandi ígerð(infektión) í lungarørunum/lungapípunum. Hesar ígerðir kunnu verða lívshættisligar fyri flestu fólk við manglandi Sucinate-CoA (Ravsýru) og hava hesi ikki langar lívsvánir.
Nakrir fáir sjúklingar við SUCLA hava eitt heilt serligt slag av sjúkuni; tey uppbyggja mjólkasýru í likaminum fyrsta dagin av lívinum. Mjólkasýran viðførir vøddaveikleika og gevur trupuleikar at anda. Nýføðingar við deyðiligari mongd av smábarna-mjólkasýru í sær, liva bert fáar dagar eftir føðing.
Berarar av SUCLA2 broytingini hava ongi árin.
Kann sjúkan lekjast?
Sjúka kan ikki lekjast og viðgerð er bert symptomatisk.
Kelda: https://ghr.nlm.nih.gov/condition/succinate-coa-ligase-deficiency#diagnosis
Amplexa Genetics A/S
Tolderlundsvej 3B, 2
DK-5000 Odense C,
Denmark
Tel. +45 66 11 66 28
Opening hours: Mon-Fri: 9:00-15:00
CVR nr. 29428441
info@amplexa.com
Bank Name: Danske Bank
SWIFT: DABADKKK
For payment in DKK:
Reg. nr.: 3596
Account nr.: 36003362237343
IBAN: DK1230003362237343
For payment in EURO:
Reg. nr.: 3596
Account nr.: 3600085980
IBAN: DK4030003600085980


text:
Træhúsið í 104 hæddum
Bókaklubbin
- Síður: 352
- Útgávuár: 2021
- Upprunamál: Enskt
- Innbinding: heft
- Rithøvundur: Andy Griffiths
- Myndir: Terry Denton
- Týðari: Vagnur Streymoy
Andy og Terry búgva í einum træhúsi í 104 hæddum (einaferð vóru bara 13, men fyri hvørja bók byggja teir 13 afturat). Í træhúsinum er mangt og hvat. Nú kanst tú blaka við køliskápum, gera pengar við pengamaskinuni (sum eisini ger hunang), ganga í teimum óendaligu trappunum, spæla bolla-kríggj, fara í rop-bankan, fløkjast inn í eina stóra fløkju ella vitja stóra skansan, sum er styrktur við eyka sterkum skansa-styrkjara. Íðan, hvørjum bíðar tú eftir? Kom við upp!


text:
Heimasíðan hjá ÍSF setir ymiskum fólkum spurningar um ítrótt og rørslu. Hesa ferð er gesturin Sigfríður Skaale Clementsen.
- Navn: Sigfríður Skaale Clementsen
- Aldur: 47 ár
- Unnusta: Erla Nielsen
- Børn: Vígdis 9 ár
- Útbúgving: Krambakallur, starvist í dag sum Fótbóltsmennari hjá FSF
Hvussu ofta íðkar tú ítrótt um vikuna og hvønn ítrótt er talan um.
Stutta svarið er, at eg mest sum aldrinn íðki ítrót ……. og tó so eru tíðarskeið har eg takið meg saman. Tað hendur tá vektin er komin í so høgt upp, tá fari eg á venjingarmiðstøð.
Gamlir skaðar gera at eg td. ikki fái runnið uttan at fáa pínu og tí kann eg t.d ikki longur spæla fótbólt, sum annars var mín høvuðs- ítrótt.
Hetta kann kanska tykjast sum eitt paradoks, tí hóast eg ikki sjálvur havi verið serliga fysiskt aktivur, so havi eg seinastu 20 árini mest sum út í eitt arbeitt sum fótbóltsvenjari og tíðskil verið á vøllinum 5 dagar um vikuna + tað leysa frá január til novembur og vant lið.
Men eg má líka nevna, at eg í desembur havi keypt mær sjálvum eina súkklu í jólagávu og planurin er at hon ikki bara skal standa til pynt.
Íðkaði tú ítrótt sum barn?
Ja!!! Alla tíðina sum eg minnist tað. Í barnagarðinum fekk eg eyknevni drongurin við bóltinum og bólturin fylgdi mær allan ungdómin – og helst eisini enn. Minnist tað sum at hvørt fríkorter og hvør fríløta fór við at spæla. Serliga var tað fótbóltur men eg royndi meg eisini í hondbólti.
Hvønn týdning hevur ítróttur fyri teg og familjuna.
Eg eri væl tað tættasta man kemur uppá ein sport’s idiot – so eg kann næstan siga at ítróttur er alt fyri meg. Bólturin fylti alt sum barn og tað ger hann enn. Tá eg var barn sum spæl og sum vaksin er bólturin blivin til mítt livibreyð.
Í sjónvarpið hyggi eg eftir øllum ítrótti sum eg komi fram á – um tíð er til tess.
Unnustan er fysioterapeutur so rørsla er partur av hennara arbeiðið. Henni dámar eisini væl at renna sær ein túr og tað kemur fyri at hon fer til oldgirls fótbólt. Hon hevur eisini verði venjari hjá dótturini í svimjing.
Dótturin svimur og gongur til skótar og hevur gjørt fimleik, har er hon fysiskt aktiv og fær eisini vinir. Henni dámar eisini væl at spæla úti, súkla og klintra og annað.
So saman um tikið má sigast at ítróttur fyllur nógv hjá okkum.
Hvat heldur tú er týdningarmesta uppgávan/avbjóðingin hjá ítróttarfeløgunum?
Tá eg hugsið um ungdóm so er týdningarmesta uppgávan at vit megna at skapa pláss og rúm fyri øllum – og at tað skal verða rúm fyri avbjóðingum til bæði breidd og elitu. Megna vit tað, vil ítróttin verða við til at ungdómurin uppbyggir sær góðar vanar, man skapar lívslang vinarløg og alt annað líka so vil tað eisini geva nógvar góðar upplivingar.
Børn eru eisini fysiskt aktiv í ítrótti og vit vita øll at tað er sunt at sveitta.
Megna ítróttarfeløgini hetta vil tað verða øllum samfelagnum til frama.
Stórstu avbjóðingarnar síggi eg í, at nógv børn í dag slett ikki gerast partur í ítróttaafeløgum – og so er fráfalli eisini alt ov stórt – og fráfalli byrjar eisini ov tíðliga. Her mugu ítróttaafeløgini til at hugsa nýtt og seta inn – samstundis sum tey mugu tillaga seg nýggju krøvini hjá teimum ungu.
Eg havi eina kenslu av at ítróttarfeløg í dag eru sera tengd av at rætti persónurin er í felagnum til røttu tíð – hesir persónar eru gull verdir fyri felagsskapin, men samstundis er orkan hjá familjum, leiðarum, venjarum o.ø er eisini avmarka, tí vit øll hava so nógv um at verða. Hetta er ein avbjóðing ogvandi er fyri at ”lyklapersónarnir” í feløgunum, brenna út.
Fíggjarliga eru flestu ítróttarfeløg eisini pressa. Her er tað ein góð hjálp, at nakrar kommunir nú hava átikið sær at gjalda limagjaldi (Frítíðarkortið). Samla sæð haldi eg at landi gott kundi stuðla ítróttinum enn meir. Tí tað hevði verði væl útgivnir pengar í tí langa løbinum til samfelagið.
Lagt út: 11-12-2020


text:
Um vikuskiftið var skeið fyri venjarum hjá børnum og ungum hildið í Tofta Skúla.
Aftur hesaferð var tað Ulrik Balle sum undirvísti, og venjarar í fimleiki, flogbólti, fótbólti, kappróðri, svimjing og ítrótti fyri breka luttóku á skeiðnum. Skeiðið gekk væl, og luttakararnir vóru væl nøgdir við tað sum tey høvdu fingið burturúr.
Komandi vikuskifti verður sama skeið hildið í Klaksvík. Vit í ÍSF gleða okkum og vóna at undirtøkan verður líka góð. Til ber at tekna seg til skeiðið við at venda sær til skrivstovuna hjá ÍSF á tlf 312606 ella á ahl@isf.fo
[nggallery id=22]


text:
Yvirlit yvir útbúgving
Miðnám Fyrireiking er eitt ára útbugving, sum vendir sær til tín, ið hevur tørv á at fyrireika teg til at byrja eina miðnámsútbúgving, t.d. FHS, Gymnasielt miðnám ella Yrkisrættað nám. Á Miðnám Fyrireiking leggja vit dent á ymiskleikan. Undirvísingin er lagað til tørvin hjá einstaka næminginum, og dentur er lagdur á at virka í felagsskapi. Arbeitt verður í evnum innan samfelag, vinnulív og mentan, umframt einum evni, sum næmingarnir velja. Hóast tímatalvan er býtt sundur í lærugreinar, koma næmingarnir at arbeiða tvørtur um fakmørk og gera eina verkætlan.
Lærugreinar
Føroyskt, Enskt, Støddfrøði, Alisfrøði, Samfelagsfrøði, Lestrarmenning, Danskt
Kunning
Tíðarskeið: 1 ár
Næsta skeið byrjar: August 2021. Tilmelding á innskriving.fo.


text:
Elia
Elia (hebráiskt: אליהו, Eliyahu), sum er nevndur í Gamla Testamenti, var profetur og fór harðliga fram móti dýrkanini av teim gomlu gudunum, t.d. Baal. Hann kravdi, at ísraelsmenn bara dýrkaðu tann eina sanna Gud, Jehova. Í Kongabókini verður greitt frá, at Elia fór livandi til himmals.
Elia profetur er ofta lýstur við einum ravni. Í einum óvanliga drúgvum turki beyð Guð Elia at fara til áarløk eystan fyri Jórdanánna. Og "Hvønn morgun komu ravnarnir við breyði til hansara og hvørt kvøld við kjøti; og hann drakk úr ánni".


text:
Føroya Rættur
Føroya Rættur er okkara dómstólur. Her tekur dómarin, sum eisini verður nevndur Sorinskrivarin, støðu til lógarbrotini. Dómur kann verða skotin inn fyri landsrættin. Av tí, at dómsvaldið í Føroyum er danskt, skal danski landsrætturin viðgera slík mál. Tveir landsrættir eru, Vestari landsrættur í Viborg og Eystari landsrættur í Keypmannahavn, sum er tann, ið kemur til Føroya nakrar ferðir um árið at viðgera dómsmál.
Søgan[rætta | rætta wikitekst]
Her ein stuttur samandráttur av søguni, sum knýtir seg at føroya rætti. Samandrátturin er er at finna í bóklinginum "Dommeren - i det 20. århundrede", har Jógvan H. Andreassen, fyrrv. sorinskrivari hevur skriva partin um Føroyar.
Føroyar eru bygdar av norskum landnámsmonnum, og teir fyrstu teirra eru helst komnir higar í fyrru helvt av 800-talinum. Í fyrstuni høvdu oyggjarnar eina rættiliga sjálvstøðuga støðu við egnum altingi; men okkurt um 1035 gjørdist Føroyar norskt skattland, og norsk lóggáva trokaði seg meira og meira fram.
Eftir kongssfelagsskapin millum Danmark og Noreg, vórðu Føroyar framvegis roknaðar sum norskt land, og tað var framvegis norsk lóggáva, sum var galdandi her. Føroyar vóru, og eru býttar sundur í 6 sýslur, og hvør sýsla var roknað sum eitt sjálvstøðugt rættardømi.
Dómarnir á sýslutingunum, ella vártingunum, sum sýslutingini eisini vóru nevnd, kundu skjótast inn fyri løgtingið, sum var samansett av løgmanni og upprunaliga 36, seinni 48 løgrættumonnum – 8 fyri hvørja sýslu, har tó bert ein partur dømdi í teimum einstøku málunum. Í revsimálum var fútin ákæri, á vártingum tó viðhvørt í hansara stað viðkomandi sýslumaður.
Sorinskrivari hevur verið knýttur at løgtinginum heilt síðan umleið 1571; men hansara uppgáva var upprunaliga bert at vegleiða løgrættumenninar og at føra tingbókina. Seinni fekk sorinskrivarin mynduleika at døma á vártingunum. Í 1816 varð løgtingi avtikið og dómsvaldið í næstan øllum málum latið upp í hendurnar á sorinskrivaranum.
Eftir at Danmark hevði fingið sína egnu rættargangslóg, varð serlig rættargangslóg gjørd fyri Føroyar. Føroyska rættargangslógin líkist frá teirri donsku m.a. við tað, at Føroya rættur hevur dómsmyndugleika í øllum rættarmálum, og eru Føroyar eitt serligt nevningarættardømi við sorinskrivaranum sum rættarformanni. Til at skjóta rættarmál fyri Hægstarætt krevst ikki serligt loyvi.
- Sí eisini: Sorinskrivarar í Føroyum
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
Útvortis ávísingar[rætta | rætta wikitekst]
- Dommeren - i det 20. århundrede.


text:
Hesin strukturur riggar væl til orðaskifti og til at afturíaftur eitt evni, sum limirnir í bólkinum hava fingið vitan um.
Næmingarnir sita við borð í bólki 3-4 saman. Hvør bólkur fær útflyggjað eitt pappírs ark (gott við stórum t.d. A3)
Stig 1: lærarin gevur eina uppgávu, sum hevur fleiri svar, t.d.
Stig 2: toymislimirnir skriva sítt íkast (svar) og so fer arkið víðari til tann næsta til komið er runt.
Lærarin kann seta tíð á, t.d. hvussu nógv svar koma áðrenn ein minuttur er gingin
Riggar væl, tá ið eitt evni skal viðgerast og til orðaskifti, repetitión, reflektión og at bera vitan víðari til onnur
Duettlesing er ein góður øðrvísi máti at lesa ein tekst í gjøgnum.
Endamálið við hesum strukturinum er at næmingarnir gera sítt besta at tryggja, at øll í toyminum eru við. Struktururin er lættur at nýta, tí at tað altíð er eitt sindur spennandi, hvør tað er, sum skal svara og tað gevur orku og arbeiðsgleði.
Hesin strukturin fevnir um alla prosessina frá at ogna sær vitan, viðgera vitanina og at leggja hana fram fyri øðrum. Hon riggar væl at nýta, tá ið farast skal í gjøgnum rúgvusmikið lesitilfar - ella tá ið nógvar ymiskar uppgávur skulu verða gjøgnumgingnar
At nýta at taka aftur í aftur eitt evni upp á ein stuttligan hátt
Fyrireiking: Næmingarnir skulu vera tveir og tveir og hvørt pari fær nøkur kort við spurningum á aðrari síðuni og svarum á hinari. Ein næmingur spyr og hin skal svara
Flipover-stafet er ein stuttlig og øðrvísi CL háttur, sum bæði inniheldur endurtøku, fysiskan aktivitet og hugflog
Sett verða upp Flip-over ørk á veggin í flokkinum, eitt til hvønn bólkin og pláss skal vera fyri at hvør bólkur hevur pláss til at stilla seg í rað uml. tveir metrar burtur frá.
A: Uppgávan er at minnast so nógv sum til ber frá tí evninum, sum júst hevur verið arbeitt í gjøgnum
B: CL-hátturin kann eisini verða nýttur til hugarok
Umframt til hugarok, kann hesin CL verða nýttur til uppsummering og afturíafturtøku repititión av øllum sløgum av vitan.
Av tí at tað skal verða skrivað skjótt, verður tað, sum skrivað verður, ikki so snøgt. Men av tí at fokusið og intensiteturin er høgur kemur væl burtur úr. CL hátturin ljóðar kanska eitt sindur fjasutur, men tey góðu kognitivu, fysisku og emotionellu elementini gera at tað mesta kemur við - lítið verður gloymt.
Ikki kapping: Umráðandi er at gera sær greitt, at hóast CL hátturin hevur orðið “stafett” í sær, so snýr tað seg ikki um eina kapping - tað snýr seg ikki um, at ein bólkur skal vinna á einum øðrum. Royndirnar eru, at næmingarnir kenna seg at kappast við seg sjálvan um at minnast so nógv sum gjørligt og tað er tað stuttliga.
Fyri at tryggja, at allir næmingarnir ava fingið alt við royna CL-háttin: stand og být ella trý til te
Hesin CL háttur kann verað nýttur at lesa tekstir í øllum lærugreinum. Luttakararnir verða hjálptir í gjøgnum tekstin - eisini um talan er um torføran tekst - soleiðis ata øll betri skilja og minnast tað, sum tey lesa
Lærarin býtur tekstin upp í fýra partar - ella so nógvar partar, sum tað eru næmingar í bólkinum.
Fyrireiking: Lærarin ger spurningar og skrivar á teir á kort/ seðil. Um ætlanin er at nýta kortini fleiri ferð, kunnu tey verða plastað.
Tað skulu vera líka nógv kort, sum tað eru næmingar í klassanum. Næmingarnir ganga runt millum hvønn annan og finna onkran at spyrja svara
Hesin háttur riggar væl til at fáa nýggja vitan til at sita fasta, til at greiða øðrum frá ella bara at nýta nýggjar førleikar
Forberedelse: Hver elev har et kort med et spørgsmål på. Alle spørgsmål er forskellige.
Ein undirvísingargongd er gjørd til hvørt heimsmál. Trýst á ímyndinar fyri at síggja undirvísingargongdinar til ávísu heimsmálini.
Undirvísingargongd - Inngangur
17 heimsmál fyri burðardygga menning


text:
Sum limur í Havnar Arbeiðarafelag fært tú lut í hópin av fyrimunum og tænastum, sum felagið bjóðarFyrimunir
16.09.2021
Útsetti ársaðalfundur felagsins verður Leygardagin, tann 02. oktobur 2021 kl. 15:00 á Hotel Føroyum. Skrá fyri aðalfundin: 1. Frágreiðing frá farna ári 2. Framløga av r… Les meira
29.04.2021
Aftur í ár skipar Havnar Arbeiðarafelag fyri 1. mai dags haldi á Vaglinum. Haldið verður leygardagin kl. 15.00. Røðarar verða Høgni Hoydal løgtingsmaður, Helena Dam á Neystab… Les meira
TEMA
Nógv ljós hevur í seinastuni verið varpað á heilsuna hjá monnum, og serliga hevur verið víst á, at menn taka fleiri váðar enn kvinnur og tí liva styttri. Les meira


text:
Í nátt tann 21. Apríl 2018 kom nýtt patch til Counter-Strike: Global Offensive. Nýggja updateringin er sera lítil, tó at hon óivað kemur at hava stóra ávirkan á Counter-Strike kappingar framyvir. Hetta grundað á, at dust2 er lagdur í Active Duty Map Pool aftur. Hetta hevur við sær, at Cobblestone var tikin úr Active Duty Map Pool, ið bendir á, at Cobblestone kemur at fáa eina HD útgávu, júst sum t.d. Nuke, Inferno, o.s.fr.
Avtrat hesum hevur lítla updateringin eisini við sær, at til ber at spæla Nuke í wingman. Eisini vóru Austria og Shipped fluttar til sonevnda casual map bólkin Defusal Group Sigma. Avtrat hesum er ein smá broyting eisin gjørd viðvíkjandi einum exploit sum hevði ávirkan á servararnar.
Ávirkan á Elektron deildina:
Hendan updateringin kemur ikki at hava ávirkan á map pool í Elektron deildini, av tí orsøk, at kappingardeildin byrjaði áðrenn handan stóra broytingin var gjørd í map pool. Tískil verður map pool í Elektron deildini framvegis:
- Mirage
- Cache
- Inferno
- Nuke
- Cobblestone
- Overpass
- Train
Sí patch notes her:
Release Notes for 4/20/2018
2018.04.20
[MAPS]
– Added Dust II to the Active Duty map pool.
– Removed Cobblestone from the Active Duty map pool.
– Added support for Nuke in Wingman.
– Moved Austria and Shipped into Defusal Group Sigma casual map group.
– Moved Cobblestone into Defusal Group Delta casual map group.
[MISC]
– Fixed an exploit that impacted game server performance.
Kelda: http://blog.counter-strike.net/index.php/2018/04/20344/


text:
Fært tú eitt barn, hevur tú rætt til at vera heima hjá barninum í 56 vikur. Barsilsskipanin rindar tó bert barsilspening í 52 vikur eftir føðing. Mamman hevur til barsilspening tær fyrstu 14 vikurnar eftir føðing, og pápin hevur rætt til 4 vikur eftir føðing. Hartil hava foreldrini rætt til barsilspening í 34 vikur, sum tey kunnu býta sínamillum. Áðrenn barnsburð hevur mamma rætt til útgjald, tá mett verður, at fýra vikur eru eftir til barnsburð.
Er talan um einligt foreldur, hevur tú rætt til allar vikurnar. Foreldur, sum fáa tvíburar ella fleiri børn undir sama barnsburði, fáa fýra vikur eyka. Samlaða barnsburðarfarloyvi er tá 56 vikur.
Verður barnið føtt áðrenn 32. viku í viðgongutíðini, verður samlaða barnsburðarfarloyvið 60 vikur. Tvs. ein leingjan á átta vikur, sum foreldrini kunnu býta sínámillum.
Foreldur, ið eru løntakarar og ættleiða barn, hava rætt til barsilsfarloyvi í 56 vikur eftir móttøku av barninum, men barsilspeningur verður bert útgoldin í tilsamans 52 vikur eftir móttøku av barninum og fýra vikur hvør undan móttøku av barninum.
Útgjaldið, sum tú fært úr barsilisskipanini er 100% av tíni lønarinntøku, tó í mesta lagi 25.000 kr um mánaðin. Tú fært nærri upplýsingar við at venda tær til barsilsskipanina, sí eisini www.barsil.fo.


text:
Umboð fyri kvinnuhúsið hitti Krúnpirnsessu Mary
Í septembur mánaða var árliga ráðstevnan "Nordiske kvinder mod vold". Heiti á ráðstevnuni var: Frá sjálvbodnum til yrkisarbeiði.
Fyrsta kreppumiðstøðin í norðanlondunum kom í 1974. Kvinnuhúsið/kreppumiðstøðin í Føroyum varð stovnað í 1990. Fyrstu árini vóru bert sjálvboðin knýtt at kreppimiðstøðunum. Tað vóru kvinnur ið ynsktu at hjálpa og stuðla harðskapsraktum kvinnum. Tað vísti seg tó at vera neyðugt við starvsfólki at samskipa arbeiði. Tey mongu næstu árini vóru, eins og tað er í Kvinnuhúsinum, bæði sjálvboðin og lønt starvsfólk. Í dag hava flestu kreppumiðstøðir í hinum norðanlondunum bert lønt starvsfólk.
Nógvar av gistandi kvinnunum høvdu børn við sær. Seinnu árini er størri focus sett á børnini ið hava haft somu upplivingar sum mammurnar. Flest allar kreppumiðstøðir hava sett námsfrøðingar at vera um børnini.
Krúnprinsessa Mary er protektor fyri donsku Kreppumiðstøðirnar og setti ráðstevnuna. Hon hevði ynskt at hitta eitt umboð fyri hvørt luttakandi land. Høvi var m.a. at takka henni og "Mary Fonden" fyri ryggsekkirnar sum børnini, ið gista á Kreppumiðstøðini, fáa.


text:
Región Høvuðsstaðurin
Región Høvuðsstaðurin (á donskum: Region Hovedstaden) er við sínum 1,7 mió. íbúgvunum tann fólkaríkasta av teimum fimm regiónunum í Danmark.
Regiónin er ein samanlegging av teimum gomlu amtunum Keypmannahavnar og Frederiksborg amtum, Keypmannahavnar og Frederiksberg kommunum og Bornholms Regiónskommunu og hevur harumframt yvirtikið uppgávurnar hjá Hovedstadens Sygehusfællesskab. Regiónin hevur miðfyrisiting í Hillerød. Regiónin hevur umleið 36 000 starvsfólk (gjørt upp í fulltíðarstørv) og hevði í 2013 eitt samlað búskett á 34,2 mia. kr.
Región Høvuðsstaðurin verður stýrt av einum regiónsráði, sum fyrstu ferð varð valt hin 15. november 2005. Uppgávurnar hjá regiónini eru fyrst og fremst innan heilsu og sjúkrahús, íroknað heilsutrygging. Regiónin hevur størsta sjúkrahúsverkið í Danmark við 11 sjúkrahúsum, íroknað Region Hovedstadens Psykiatri. Útreiðslurnar til heilsuøkið eru umleið 90 % av samlaðu útreiðslunum hjá regiónini.
Statsligar uppgávur í Región Høvuðsstaðnum hoyra undir Statsforvaltningen Hovedstaden.
Regiónsráðið[rætta | rætta wikitekst]
Regiónsráðið sær soleiðis út tíðarskeiðið 2014-17:
- Socialdemokraterne – 13 limir
- Socialistisk Folkeparti – 2 limir
- Venstre – 8 limir
- Konservative – 5 limir
- Dansk Folkeparti – 4 limir
- Det Radikale Venstre – 3 limir
- Eindarlistin – 5 limir
- Liberal Alliance – 1 lim
Sophie Hæstorp Andersen (Socialdemokraterne) er regiónsráðsformaður.
Kommunur í regiónini[rætta | rætta wikitekst]
Tað eru 29 kommunur í Región Høvuðsstaðnum:
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ FOLK1: Fólkatalið 1. oktober dátugrunnur frá Danmarks Statistik (Danskt)


text:
Árni Dahl:
Floksmenn á ferð
Í fjórða bindi av “Varðanum“, sum kom út í 1924, finna vit kvæðið um floksmenninar, sum Poul Johannes Poulsen á Gaddinum í Sumba hevur yrkt.
Sophus Petersen, føddur í Sandvík í 1899, lærari í Sumba árini 1922-44, tykist vera tann, sum hevur útvegað tíðarritinum uppskriftina, og hann skoytir hesa viðmerking, hetta hjartasuff, upp í kvæðatekstin:
“Nú á døgum er tað sjáldsamt at síggja nýggj kvæði verða borin fram fyri almenningin. Vit eiga ein hóp av yrkjarum, sum millum ár og dag greiða nógv gott úr hondum; tó eru tað bert einstakir menn, ið fáast við at yrkja kvæðir. Tað eru teir menn, ið siga, at tað næstan er nyttuleyst at yrkja fleiri kvæði, enn tey vit eiga, tí dansurin á okkara døgum, í teimum flestu bygdum, ikki lívgar men drepur okkara kvæðir. Ivaleyst hava teir rætt, ið siga so um dansin, tí tá ið ein, sum hevur ans fyri føroyskum dansi og veit, hvussu hann skal vera, kemur til tær størstu bygdirnar og sær dansin har, so nervar tað hann í hjartarøturnar. Fyri tað fyrsta hoyrist ikki eitt kvæði, men bert renningarvísur, og enntá kann ein hoyra eina fleiri ferðir um kvøldið; fyri tað annað gongur sjálvur dansurin eins og at elta varg.
Hvat ið hevur elvt henda ósið, vita flest øll - eins og vit vita, hvat ið skal gerast fyri at køva hann. Eg vil loyva mær at vísa á eina bygd sum t.d. Sunnbø, og tað kann sigast til teirra æru, sumbinganna, at teir hava ans fyri føroyskum kvæðum og dansi framum flest allar í Føroyum; tó kennist á dansinum nú, at hann er nertur av teirri sótt sum dansurin víða hvar.
Tað er ikki ætlan mín her at draga fram munin millum tær ymisku bygdirnar dansi viðvíkjandi, um tað kundi verið hóskandi, men bert siga nøkur orð um kvæðið og yrkjaran.
Poul Johannes Poulsen ella Poul á Gaddinum í Sunnbø, sum hann í vanligari talu nevnist, er føddur á Gaddinum í Sunnbø hin 10. september 1867.
Kvæðið um floksmenninar eins og hini yrkti hann á ungum aldri, bert 18 ára gamal, meðan hann um vetrarkvøldini sat inni í roykstovuni og karðaði. Umframt hetta kvæðið hevur hann yrkt kvæðið um Gunnar av Líðarenda og kvæðið um Niels Ebbason.
Einamest “Gunnar av Líðarenda” prógvar, hvat skaldsligt hegni yrkjarin hevur. Ivaleyst kunnu atfinningar gerast at hesum kvæði; tó haldi eg, at tær hava ikki so nógv at týða, tá ið vit minnast til, at yrkjarin er ein ólærdur maður, og kvæðið er yrkt í roykstovuni, meðan hjólið hevur hurrað, og karðarnir hava gnaddað“.
Vit kundu fyrst spurt, hvaðani Poul á Gaddinum hevur fingið tilfar til hetta kvæðið - stívliga stórthundrað ørindi til longdar. Og svarið er so sjálvsagt: Hann hevur yrkt kvæðið eftir søgnini.
Nú er tað so løgið við floksmannasøgnini, at hon - hóast hon hevur verið mett so stak heilskapað frásøgulistaliga og sjáldsom í aðrar mátar við - ikki er at finna í stóra sagnaverkinum hjá Jákupi doktara Jakobsen, “Færøske folkesagn og æventyr“, sum kom út árini 1898-1901.
Orsøkin er tann einfalda, at hon longu tá var komin á prent eini 16-17 ár undan hesi útgávuni.
Tummas Lenvig, fyrrverandi lærari í Klaksvík, skrivar í jólablaðnum “Hugnalig jól“, 1967, stak áhugaverda grein um floksmannasøgnina, og har greiðir hann soleiðis frá um, hvussu hon varð prentað á fyrsta sinni:
“Í 1846 gingu herviligir meslingar í Føroyum. Tá kom higar ein kendur danskur granskari, J.L. Panum, at gera kanningar um hesa sjúku. Hann kom tá í samband við Zacharias Mikkelsen á Kirkju í Fugloy (f. 1814, d. 1878).
Panum fekk søgnina um floksmenn frá Zachariasi, men hon var niðurskrivað á donskum; Zacharias hevði tó latið samrøðurnar verið á føroyskum ymsastaðni í tekstinum. Hesa søgn tók so J.L. Panum við sær niður til Danmarkar og læt hana seta í blaðið “Folkelæsning“ í 1848, har tey føroysku orðini eru prentað uppií. Seinni týddi eysturoyingurin Fríðrikur Petersen, próstur, søgnina til føroyskt og setti hana í „Dimmalætting“ í 1884.“
Her kunnu vit skoyta uppí, at søgnin stóð sum framhaldssøga í „Dimmalætting“ nr. 21, 23, 24 og 25 hetta árið, (tá var Fríðrikur Petersen ikki vorðin próstur men røkti embætið sum prestur í Sandoyar prestagjaldi), og seinni sama ár varð hon givin út í einum lítlum hefti, 14 síður til støddar, og Sophus Petersen veit at siga, at Poul á Gaddinum yrkti kvæðið burtur úr hesum heftinum. Seinni varð søgnin so prentað í „Færøsk Anthologi I“, 1891.
Søgnin - og kvæðið - leggja fyri við at navngeva tríggjar av floksmonnunum:
“Í Hattarvík í Fugloy livdu einaferð í gomlum døgum tríggir menn, ið kallaðir vóru Hálvdan Úlvsson, Høgni Nev og Rógvi Skel. Hálvdan Úlvsson var sterkastur av teimum, tí hann orkaði at lyfta ein stein, sum enn sæst í haganum har og er kallaður „Hálvdans Úlvssonar hav“; steinurin er átta alin ummáls eftir tjúktini og tíggju alin ummáls eftir longdini.“
1. Nú skal eg kvøða kvæði mítt,
um tit vilja trúgva,
hava tit hoyrt frá floksmonnum,
í Føroyum mundu búgva.
Fuglin í fjøruni
við sínum nevi reyða,
mangt eitt dýr og høviskan fugl
hevur hann greitt frá deyða.
Fuglin í fjøruni.
2. Høgni Nev og Rógvi Skel
fóru ei um við friði;
nevndur varð hann Úlvsson,
Hálvdan sterki tann triði.
3. Hálvdan var bæði stórur og sterkur,
so er sagt ífrá;
fjórði maður í teirra lið
var Sjúrður við Gellingará.
4. Um hesar fýra norðoyingar
harum skal ríman snúgva;
í Hattarvík í Fugloy
har mundu teir búgva.
5. Í Fugloy eru tvey bygdarløg,
hagar vil eg leita,
Hattarvík og Kirkja
so munnu tey eita.
6. Í Fugloy har sum floksmenn búðu,
har eru bygdir tvær,
Hattarvík og Kirkja
so nevndar eru tær.
7. Hálvdan var bæði stórur og sterkur,
so er sagt ífrá;
hann lyfti einum stórum steini,
sum har á oynni lá.
8. Ummáls eftir longdini
var hann tíggju alin,
átta alin var hann tjúkkur,
harav gongur talan.
9. Hálvdan lyfti hesum steini,
tað er ikki at loyna,
hann liggur har á oynni til skjals,
um nakar hevur hug at royna.
Sjálvsagt er tað so, at hóast yrkt verður eftir søgn, so verða ikki altíð allar frásagnir tiknar við. Her er dømi um søgu, sum kvæðayrkjarin letur fara aftur við borðinum:
“Hesir tríggir, ið nú eru nevndir, vóru eitt heystið á fjalli við øðrum fugloyingum. Sum venja er til, hevði hvør maður seyðbond við sær ; seyðbondini vóru ikki samlitt og heldur ikki javngóð, og kom tí til ilnar millum rakstrarmenninar, at hvør ognaði sær tey bestu. Men av tí at hesir tríggir menninir, ið áður eru nevndir, hildu saman, tordu hinir ikki at forða teimum at taka bestu seyðbondini. Hesir tríggir sóu nú, at teir bóru yvirluta yvir hinar, og tað datt teimum tá í hug, at høvdu teir vilja til tess, tá stóð tað í teirra valdi at leggja undir seg fyrst Fugloy og síðani, um teir fingu nakrar í lið við sær, allar Føroyar, og ikki var leingi eftir at bíða, at teir løgdu ráð saman at fremja tað í verki, ið fyrr bert hevði verið umhugsað. Men tað sóu teir, at skuldi tað alt væl ganga, ið teir høvdu í hyggju, so máttu teir vera vápnaðir, og tí sendu teir bræv til kongs og bóðu um svørð. Haðani kom tað svar aftur, at føroyingar vóru friðardýr, og tí nýtti eingin svørð í Føroyum. Men teir vóru treiskir og vildu ikki gevast; teir skrivaðu kongi aftur og greiddu so frá, at ikki var friður í Føroyum fyri útlendskum ránsmonnum, sum kundu herja á fólk og drepa, áðrenn nakran vardi. So er at vera treiskur - tá fingu teir svørð.“
Nú verður greitt frá, hvussu teir tríggir, Høgni, Rógvi og Hálvdan noyða Sjúrð at koma í part við sær:
“Nú skal nevna við navni fjórða mannin í Hattarvík; hann æt Sjúrður við Gellingará. Hann var sum hinir tríggir stórur og sterkur; men í tí var hann ólíkur hinum, at hann var spakligari og stillisligari enn teir, og sjaldan var hann ráðaleysur; hann var ríkur bóndi. Sjúrð hendan vildu hinir tríggir fáa í fylgi við sær; men tá ið teir høvdu tosað við hann um tað, hevði hann altíð ført undan og sligið tað upp í glens. Hann hevði tvær orsakir til at gera so; onnur var, at honum líkaði ikki tað, sum teir ætlaðu sær, men hin orsøkin var, at hann stutt fyri tað í Gøtu hevði sæð eina gentu, dóttur ríka bóndans niðri við Hús. Honum leitst væl á gentuna, so væl, at tá ið hann var heimafturkomin til Fugloyar, lá hjartað eftir í Gøtu; hann var tí farin til Gøtu aðru ferð og hevði borið upp bønarorð. Gentan hevði tá svarað honum so aftur: “Kemur tú at ári í so vorðnum báti, sum tú komst við nú, so skal verða, sum tú vilt.“ Av tí at hann nú hugsaði um brúdleyp sítt, var hann ófúsur at fara slíka váðaferð. Men nú høvdu hinir tríggir sett tað í seg, at Sjúrður skuldi fara við teimum, og tá ið hann nú ikki vildi við góðum, gingu teir ein páskamorgun snimma inn í stovu, har sum hann lá og svav, drógu hann fram úr rekkju og lovaðu, at hann skuldi láta lív, um hann ikki vildi fallast á tað, sum teir høvdu í ráði, og ganga í felag við teimum. Tá læt hann sær eftirlíka.”
10. Hálvdan, Høgni og Rógvi Skel
løgdu ráðini saman
til at fáa Sjúrða við,
men ei var tað til gaman.
11. Tað var um ein halgan dag,
tað fall so væl í lag,
fóru teir at vitja Sjúrð
fyrsta páskadag.
12. Tað var fyrsta páskamorgun,
sólin roðar í nøvu,
Sjúrður svav í síni song,
so sigst í hesi søgu.
13. Gingu teir til Sjúrðar stovu
á teirri somu stund,
Hálvdan gekk til songina
og vakti Sjúrð úr blund’.
14. Hálvdan so til orða tekur,
mælir av tungum ynna:
Sjúrður vilt tú fylgja okkum
allar Føroyar vinna.
15. Sjúrður so til orða tekur,
svarar so fyri seg:
Eg vil ikki fylgja tykkum
til slíka váðaferð.
16. Eg kann ikki fylgja við,
tað er so mangt í møti,
eg havi fest mær jomfrú ta
bóndadóttur í Gøtu.
17. Á tí sama heystinum
skuldi hann brúdleyp gera,
tí vildi hann ikki fylgja við
tað níðingsnavn at bera.
18. Teir feldu Sjúrð úr songini fram,
teir bíðaðu ikki leingi;
tað er mær av sonnum sagt,
tá bliknaði nýtur drongur.
19. Hálvdan tók í Sjúrðar hár,
hans høvur av at skera;
so var sagt, at Sjúrður svór,
hann skuldi floksmaður verða.
Síðani verður sagt frá, hvussu Sjúrður og teir tríggir blanda blóð:
“So gingu allir fýra út fyri dyr, tóku sær av blóði og lótu saman renna til at vita, um allir vóru samsintir í tí, sum nú var fyri hondum. Men blóð Sjúrðar vildi ikki renna saman við blóðið úr hinum, og tí kom ilt í teir, og teir søgdu: “Nú skulu vit drepa teg, tí tú vilt ikki halda við okkum.“ Men Sjúrður svaraði: “Ikki er tað so, sum tit halda; er so lítið skil í tykkum, at tit ikki síggja, at tí vil mítt blóð ikki renna saman við tykkara, at tykkara blóð er heitt, men mítt kalt?“ Teimum skildist tá hetta satt at vera. Á tí staðnum, har sum teir blandaðu blóð, vuksu høgar túgvur úr jørðini, og hava tær sæst higar til dags.”
20. Sjúrður bað um lív og grið
fast av miklum móði,
síðani gingu teir út fyri dyr
og tóku sær av blóði.
21. Síðani tóku teir sær av blóði,
høvdu til merki at kenna,
at vita um teir vóru samsintir
og lótu saman renna.
22. Hjá hinum trimum rann tað saman,
tað fingu teir at sjá,
Sjúrðar blóð fleyt ikki saman,
men skilti seg burtur frá.
23. Vreiður Hálvdan Úlvsson varð,
tá hann hetta sá,
svór hann skuldi drepa Sjúrð
og høgga hans høvur frá.
24. Sjúrður var so bráður at svara:
“Altíð teinkir tú galt;
tykkara blóð man vera heitt,
meðan mítt er vorðið kalt.”
25. Hálvdan kom á samt um tað,
at so mundi fara at vera,
hann svór Sjúrði trygdareið,
hann skuldi hans vinmaður verða.
26. Har sum floksmenn blandaðu
blóð, var undir flag,
høgar vuksu túgvur upp,
ið síggjast enn í dag.
Nú kemur brongl í raðfylgjuna í frásøgnini, bera vit saman søgnina og kvæðið. Søgnin sigur fyrst frá fundinum á ólavsøku í Havn og síðani frá vitjan floksmanna yviri á Kirkju í Fugloy. Kvæðið tekur hesa seinnu hendingina framum, og tað verður eisini gjørt her:
“Í Fugloy eru ikki meir enn tvær bygdir: Hattarvík, har sum floksmenninir búðu, og Kirkja, sum so var kallað, av tí kirkja var bygd har. Teir fóru tá alvápnaðir til Kirkju; men har hildu tey vakt, og tá ið tey sóu floksmenninar, flýddu øll sum skjótast inn í kirkjuna, tí kirkjan var vígdur halgidómur, so at ikki hin versti ránsmaður tordi at bróta frið har. Tá ið floksmenninir sóu fólkið flýggja í kirkjuna, søgdu teir við Sjúrð: “Tú ert skjótastur, Sjúrður, skunda tær oman og drep hvønn, ið tú fært fatur á.“ Sjúrður rann tá tað, ið hann var mentur, og tá ið hann kom at húsunum, sá hann eitt smábarn, sum tey í ræðsluni høvdu gloymt at taka við sær í kirkjuna. Sjúrður vildi helst koma barninum undan; men hann vildi eisini, at hinir floksmenninir skuldu halda hann vera dúgligan og illan í sær, so at teir ikki aftur skuldu illgruna hann. Hann rendi tí spjótið í klæðini á barninum og floygdi tað yvir eina húslon til at koma tí burtur av vegnum, tí hinir høvdu ivaleyst dripið barnið, høvdu teir funnið tað. Men av tí at fjáltur var á honum, so kastaði hann so hart, at barnið steindoyði, tá ið tað datt niður aftur á jørðina. Fótasporið, sum Sjúrður stóð í, tá ið hann floygdi barnið yvir lonina, sæst enn, tí har hevur ikki síðani vaksið grasstrá. Av tí at annars alt fólkið í bygdini var flýtt í kirkjuna, so at teimum einki kundi gerast, máttu floksmenninir fara nakkalangir aftur til Hattarvíkar.”
27. Búgvast teir til hesa ferð
við so frítt eitt mót,
teir høvdu bæði øksir og svørð
og so tey hvøssu spjót.
28. Gingu teir eftir oynni fram
næstu bygd at vitja,
tá sóu teir fólkið alt
í túninum at sitja.
29. Tá ið fólkið floksmenn kendu,
fingu tey ræðslu í sinn,
lupu hvør sum skjótast var
og hildu í kirkjuna inn.
30. Teir bóðu Sjúrða undan renna,
tí hann var lættast á fóti,
søgdu, hann skuldi ongum eira
við sínum hvassa spjóti.
31. Sjúrður leyp við miklari ferð
við hvøssum spjóti í hendi,
alt var fólk í kirkjuni inni,
tey hann at durum rendu.
32. Kirkjan henda, hon var vígd
Harrans navni til æru,
ikki tordu ránsmenn fýra
ófrið har at gera.
33. Sjúrður helt frá kirkjuni,
ongum var hann til meina;
tá sá hann eitt lítið barn
sita fyri seg aleina.
34. Barnið sat í túninum
við so miklum longsli,
tað var gloymt av móður síni
í tí stóra trongsli.
35. Sjúrður ætlaði barninum lív,
hann var til ferðar snarur,
tá sá hann, at hinir tríggir
vóru tað eisini varir.
36. Stakk hann spjót gjøgnum barnsins klæði,
til tess var hann fúsur,
syfti hann tað í loftið upp
yvir einum húsum.
37. Tá tordi hann ikki líva tí,
men beindi tað burt av vegi,
stakk við sínum hvassa spjóti
gjøgnum barnsins klæði.
38. Syfti hann tað í luftina upp,
honum megi ei treyt,
tá barnið kom á jørðina niður,
var tað áður deytt.
39. Ikki hevur vaksið gras,
sum Sjúrðar fótur stóð,
tá ið hann barnið av lívi tók
og vakti upp sakleyst blóð.
40. Síðani gingu teir kirkjuni frá,
einki meir teir gjørdu,
rændu bæði góðs og fæ,
heim við sær tað førdu.
Um Havnarferðina hjá floksmonnum verður hetta sagt:
“Um ólavsøkuna fóru hesir fyra ránsmenn ella floksmenn, sum teir nú skjótt vóru kallaðir, til Havnar til tess at tosa við aðrar føroyingar um ætlan sína at leggja undir seg allar Føroyar, sum tá stóðu undir útlendskum harradømi. Teir fingu tá 50 aftrat sær í flokk við sær; flestir av teimum vóru úr Suðuroy. So var avgjørt, at teir skuldu møtast á Gøtueiði, og skuldu hvørjir kenna aðrar av tí, at bátar teirra skuldu vera bræddir í annað borð og hvítir í hitt. Men tað var ikki floksmonnum til gagns, at teir fingu aðrar í lið við sær, tí tá barst ætlan teirra út og frættist skjótt um allar Føroyar, so at fólk á flestum støðum hildu vakt fyri floksmonnunum.“
41. So fóru teir at smíða ein bát,
ætlaðu ei inni at liggja,
tann, ið teir fingu fatur á,
skuldi deyðan tiggja.
42. Gjørdu teir sær ein stóran bát,
víða man vera gitið,
bræddur var hann í annað borð,
í annað hvítur á liti.
43. Tað var upp á ein halgan dag,
tað fell so væl í lag,
fóru teir til Havnarting
ólavsøkudag.
44. Har vóru allir føroyingar komnir
sakir sínar at røkja,
floksmenn hildu seg stillar har,
tí varð eingin fløkja.
45. Bóru fram á loyndarmál
alt um hesa ferð,
fimmti vóru føroyingar,
teir fingu í lið við sær.
46. Fimmti vóru føroyingar
teir fingu í lið við sær,
flestir vóru suðuroyingar,
so er greitt fyri mær.
47. Síðani løgdu teir ráðini saman,
hvussu teir skuldu gera,
á Gøtueiði har skuldu teir møtast
og vera búnir til ferða.
Og so fara floksmenn til Árnafjarðar:
“Teir ætlaðu so at royna bóndan í Árnafirði og drógu tí bát sín, bræddan í annað borð, hvítan í hitt. Tá ið teir vóru komnir nakað frá landi, hevði Sjúrður fyri munni á sær: “Frítt er Eystfelli frá at fara“. Hálvdan Úlvsson svaraði aftur: “Ómenni títt! fríðari eru allar Føroyar.“ – “Tá ið tú hevur tær“, svaraði Sjúrður. Teir komu nú inn til bóndans í Árnafirði. Hann var bæði stórur og sterkur, og hann helt ímóti Hálvdani; teir bardust leingi á gólvinum, og tað sýndist at standa á jøvnum føti. Tá ið húskallur bóndans sá hetta, legði hann seg fyri føtur bóndans, so hann fall um hann. Hálvdan Úlvsson høgdi tá høvdið av honum við svørði sínum. Tá ið hann var deyður, vendi húskallurin sær at kroppinum høvuðleysum og mælti: “Nú fekst tú løn fyri fleytagjaldið“.
48. Fóru teir til Fugloy heim
men dvøldust ikki leingi,
teir høvdu meira ilt í hug,
tí óndir vóru dreingir.
49. Drógu bát úr neysti út
á ein morgun snimma
at royna bóndan í Árnafirði
og sigur av honum vinna.
50. Róðu teir frá landi út
valdir garpar fýra,
sjógvur reyk frá báti teirra,
og fram gekk skútan dýra.
51. Løgdu at landi í Árnafirði,
harfrá vil eg greiða,
drógu bát og gingu til hús,
tá var bóndin heima.
52. Fremstur Hálvdan Úlvsson gekk,
væl kundi vápni stýra,
síðani gingu teir allir inn
valdir garpar fýra.
53. Gingu teir í stovuna inn
bæði miklir og reystir;
bóndin gløir við stórum eygum,
væntar ei slíkar gestir.
54. Bóndin var so mikil maður,
ei frægari var at leita;
Hálvdan helt á hvøssum brandi,
ætlaði honum høgg at veita.
55. Bóndin leyp á Hálvdan sterka,
sítt lív vildi hann fríggja,
so treiv hann í buðlungs klæði,
hann næstan fall til kníggir.
56. Bóndin leyp á Hálvdan sterka,
ei var longur friður;
so var Hálvdan í tøkum staddur,
hann misti svørðið niður.
57. Síðani tóku teir brókatøk,
góðar syftur veittu;
hinir tríggir stillir sótu
og hildu sær at teiti.
58. Syftust bæði hart og skart,
øllum tókti undur;
javnir sýntust báðir vera,
klæðini gingu sundur.
59. Syftust bæði hart og skart,
ikki vóru tólpar,
knakaði í hvørjum spreki,
sundur gingu stólpar.
60. Bóndin átti húskall tann,
sum honum unti illa,
kastaði seg fyri bóndans føtur,
so hann skuldi fella.
61. Hálvdan sterki syftur veitti,
í tøkum var hann tættur,
bóndin kom um húskallin,
so hann fell opin aftur.
62. Bóndin kom um húskallin,
hann tók seg ei í vara;
hetta voldi tann argi trællur,
at hann fell til jarðar.
63. Hálvdan treiv eftir svørðinum,
snarliga tað brá,
hann høgg høvdið av bóndanum,
lívið læt hann tá.
64. Glaður mælti húskallur,
tí gjørt var tað, hann vildi:
“Hetta fekst tú, bóndin,
í løn fyri fleytagjaldið.“
65. Floksmenn vóru til ferða fúsir,
tordu væl á at herja,
løgdu undir seg bóndans garð,
eingin tordi verja.
Floksmenn ætla nú at fara til Kunoyar, og greitt verður frá bátsferð teirra:
“Haðani fóru teir ígjøgnum Hvannasund, og síðani hildu teir fyri Kunoyarnakk, tí teir ætlaðu sær til Kunoyar. Tá ið teir komu fyri nakkin, var ein bátur har á útiróðrum; tá ið menninir á útiróðrarbátinum sóu, hvussu hin báturin var littur, vistu teir við tað sama, at tað vóru floksmenninir, og teir skundaðu sær tí at leggja inn á eina gjógv. Eingin av floksmonnunum uttan Sjúrður hevði sætt bátin. Tá ið floksmenninir komu áraka gjónna, varð einum gomlum manni á hinum bátinum á at hosta; bæði Sjúrður og Hálvdan Úlvsson hoyrdu tað. Hálvdan segði: “Her er bátur inni.“ Men Sjúrður svaraði: “Altíð er illgruni á tær; hoyrir tú ikki, at tað er sjógvurin, sum runar inni á gjónni?“ – “Tað kann vera, at so er, sum tú sigur“, svaraði Hálvdan, og teir róðu sína leið.“
66. Gingu teir til strandar oman
við hvøssum svørði í hendi,
ætlaðu at vitja kunoyingar
og bátin á sjógvin rendu.
67. Løgdu teir frá landi út,
mundu um ferðina snakka,
rógva hart og skundisliga
inn fyri Kunoyarnakka.
68. Ein var bátur á útiróðri
stutt frá landi staddur,
tá teir sóu floksmenn koma
gjørdust teir bangnir og ræddir.
69. Drógu teir snøri í bátin inn,
løgdu árar í sjógv,
rógva hart og skundisliga
inn á ein gjógv.
70. Sjúrður mundi bátin síggja,
tá hann á gjónna legði,
hann læt ikki hinar vita,
tí tað var teirra deyði.
71. Floksmenn róðu fyri gjónna fram
á tí sama sinni,
Hálvdan so til orða tekur:
“Her er bátur inni“.
72. Ein gamal maður hostaði,
tað mundi Hálvdan hoyra,
Sjúrður situr á toftubekki,
hann rodnar sum ein droyri.
73. Sjúrður so til orða tekur:
“Illgruni er á tær;
tað, ið tú hoyrir, er landabrim,
ikki er bátur har.“
74. Síðani róðu teir gjónni frá,
út á víðan sjógv,
gjógvin hon ber navnið enn
og kallast Mánagjógv.
75. Tigandi gekk nú teirra ferð,
og báran breyt frá stevni,
duguliga á árar tóku,
tí gott var í teimum evni.
76. Sjúrður fyri munni mælir:
“Hatta var okkum ein fløkja,
betri var í Fugloy heima,
egið góðs at røkja.“
77. “Tú manst vera eitt ómenni“,
Hálvdan svarar aftur,
“betri munnu Føroyar vera,
enn vera til ferða ræddur“.
Og so kemur drúgva søgan um Árna, bóndason úr Kunoy, sum endar í floksmannabátinum:
“So vildi til, at sonur bóndans í Kunoy henda sama dag var burtur í haga. Hann hevði lagt stóran kava av landnyrðingi. Tá ið Árni - so æt sonur bóndans - hevði gingið hagan at enda, var hann móður, tí nógvur hevði kavin verið fyri fótunum á honum. Hann hevði ikki meir enn sett seg niður at hvíla seg, tá ið hann sá bát, sum helt inn undir land. Hann rópti á teir og spurdi, hvar teir ætlaðu sær; teir svaraðu, til Kunoyar. Hann var glaður við at sleppa frá at vaða í gjøgnum kava heim aftur og bað teir lova sær í bátin; tað var gaman í, søgdu teir. Tá ið hann var komin í bátin, sá hann ein hóp av vápnum har; afturi í bakskutinum lógu fýra svørð, eitt til hvønn floksmannin; so høvdu teir eisini bæði øksir og spjót. Hann fór tá at hava illgruna á, at tað mundu vera floksmenninir, sum hann var í báti hjá; ræðsla kom, sum vera man, á hann, men ikki læt hann teir síggja tað á sær. “Vilt tú vera við okkum?“ spurdi Rógvi Skel Árna. “Til hvørs?“ svaraði Árni. “Til at vinna Føroyar“, svaraði Rógvi. “Ja, tað vil eg“, svaraði Árni. Tá segði Rógvi: “Nú skalt tú fyrst vera formaður hjá okkum til Kunoyar, tí vit eru ikki væl kunnugir“. - “Tað skal eg vera“, svaraði Árni, “hagar fáa tit ongan betri formann enn meg; eg vil nú skifta vegin í fýra: fyrsta fjórðingin skal Rógvi Skel stýra, annan Høgni Nev, triðja Hálvdan Úlvsson og tann fjórða Sjúrður.“ Síðani sat hann stillur og var sum millum heims og heljar, tí hann væntaði sær vissan deyða.
Tá fór Sjúrður at tosa við hann, tó spakuliga, so at hinir ikki skuldu hoyra, og segði: “Nú er deyðin tær vísur, tí floksmenninir høgga høvdið av tær, áðrenn teir leggja at landi; eg veit tær ikki annað ráð, enn at tú loypur upp á flata skerið undir Kunoy og roynir at leypa haðani á land; vilt tú royna tað, so skal eg stýra bátinum tætt inn at skerinum.“ Árni helt seg til at kunna leypa av skerinum á land. Hálvdan Ulvsson tók eftir, at teir í loyndum tosaðu saman; hann rópti tí snøggliga á Sjúrð og segði: “Um hvat er tað, tit sita og lýðast á, Sjúrður; hví mugu vit ikki hoyra tað?“ Sjúrður svaraði stillisliga aftur: “Eg spyrji hann, um veðrarnir í Kunoy eru líka feitir enn, sum teir vóru fyrr í tíðini, og hann sigur so vera.“ Síðani vendi Sjúrður sær aftur til Árna og segði spakuliga, so hinir ikki skuldu hoyra: “Sig við fólkið, sum enn man vera í kirkjuni, at tey ikki mugu fara úr henni, tí ongastaðnis eru tey í frið fyri floksmonnunum uttan í vígdari kirkju. Minst nú væl til, hvat eg havi sagt tær.“ “Tað skal eg“, svaraði Árni. Hálvdan Ulvsson tók nú aðru ferð til orða, var illur og segði: “Hvat loyndarmál er tað, sum tú hevur at tosa við hann um? Sit ikki og lýð og lýð, men tosa hart, so vit kunnu hoyra, hvat tú sigur.“ Sjúrður svaraði: “Eg spurdi hann, um kýrnar eru líka feitar í Kunoy enn, sum tær vóru í gamlar dagar, og hann sigur so vera.“
Tá ið teir nærkaðust at lendingini í Kunoy, stýrdi Sjúrður tætt inn móti skerinum, og tá ið teir vóru áraka tað, leyp Árni úr bátinum á skerið og haðani á land; men skerið liggur hálvasættu alin frá landi, so at áttamannafar kann rógva innan fyri tað. Sjúrður tók øksina og kastaði eftir Árna, men við vilja rakti hann ikki. Hálvdan Úlvsson leyp skunduliga upp á skerið til at elta Árna, men hann tordi ikki at leypa inn á land, har sum Árni leyp, og mátti tí fara ein óhøgligari veg. Kunoyingurin, sum var lættur upp á fót, slapp soleiðis nakað undan honum; men tá ið Hálvdan sá, at hann ikki kundi fáa hann aftur, kastaði hann øksina eftir honum. Hon feyk átta favnar á lofti og rendi so í klettin í seinasta fótsporið, sum Árni hevði stigið. Holið eftir øksina sæst skiluliga í klettinum enn í dag. Árni rópti inn í kirkjuna og bað ongan ganga út haðani, tí floksmenninir vóru komnir at landi; síðani helt hann til fjals og fjaldi seg har.
Tá ið floksmenn komu at húsum, sóu teir, at allir kunoyingar vóru í kirkjuni. Teir fóru tá at hugsa um tað, at best mundi vera at royna at vinna sær vinskap hjá kunoyingum; teir fjaldu tí vápn síni, játtaðu, at teir vóru floksmenn, men lovaðu, at teir ikki skuldu gera kunoyingum nakað ilt, og so vóru teir har fridligir og vinaligir."
78. Árni so æt bóndans sonur,
tá í Kunoy búði;
hann var vænur og vakstraligur
í øllum brøgdum snúðin.
79. Nógvur var kavin av landnyrðingi
lagdur í stórar fannir;
Árni fór í hagan burt
seyði sínum at kanna.
80. Tá ið hann hevði um hagan gingið,
seyðin rikið til ból,
tá var væl á degi liðið,
og seta tekur sól.
81. Árni tók sær stav í hond
heim til hús at ganga,
sá hann, hvar ein bátur kom
rógvandi fram við landi.
82. Árni leyp til strandar oman,
sló tað í ein gleim:
“Lova mær í bátin inn,
vit fylgjast til bygdar heim.“
83. Snarliga floksmenn bátin vendu,
løgdu inn at landi;
Árni leyp í bakskutin,
hann hugsaði ikki um vanda.
84. Árni settist á lærbekk niður
við so frítt eitt mót,
hann sá frammi í skuti liggja
øksir, svørð og spjót.
85. Roðin dreiv at Árna unga,
nú var ikki gott at velja,
hann var staddur í hesum báti
sum millum heims og heljar.
86. Sjúrður so til orða tekur:
“Tú gekst tær sjálvum í vanda,
floksmenn høgga høvdið av tær,
áðrenn tú kemur til landa.
87. Eg skal stýra bátinum
fram við stóra sker,
tú mást leypa so lættur á land
og tað við miklari ferð.“
88. Hálvdan rópar harðliga:
“Hvat er tað, tú, Sjúrður, sigur?
kanst tú ikki snakka hart,
so er tað best tú tigur.“
89. Sjúrður so til orða tekur,
lygn hjálpir ofta í neyð:
“Eg spurdi hann um fólk og fæ
og hartil neyt og seyð.“
90. Floksmenn róðu harðliga
fram við land at fara;
Sjúrður fór at svíkja teir,
tað mundi teir ikki vara.
91. Sjúrður stýrdi bátinum
fram við svarta sker;
Árni leyp so lættur á land
og tað við miklari ferð.
92. Fýra favnar var dýpið breitt
millum sker og landið;
Árni lættur yvir leyp,
og nú var lokin vandi.
93. Sjúrður slongdi øksi sína,
hann vildi ikki Árna fall,
hon feyk yvir høvdinum
og niður í klettin small.
94. Hálvdan treiv eftir øksi síni,
tað við miklari ferð,
skundiliga úr bátinum feyk
og upp á svarta sker.
95. At skerið lá so langt frá landi,
tað fekk Hálvdan at síggja,
hann var ikki førur at leypa um,
men veður upp til kníggja.
96. Hálvdan slongdi øksi sína,
tá mundi í hondum knaka,
kunoyingurin var lættur á fóti,
hann var hann ei førur at taka.
97. Hálvdan slongdi øksina
við so mikið stríð,
síðsta spor, ið Árni steig,
har fall øksin í.
98. Hálvdan aftur í bátin kom,
illa var hann vátur,
tað er mær av sonnum sagt,
hann var ikki longur kátur.
99. Árni leyp til húsa heim
á tí sama sinni,
fólk fór alt í kirkjuna
at verja seg har inni.
100. Floksmenn komu til Kunoy heim,
frá man frættast víða,
Árni helt í hagan burt,
hann tordi ikki heima bíða.
101. Teir lovaðu kunoyingum trygdareið,
ikki frið at bróta,
vóru har í nakra tíð,
alt gott teir mundu njóta.
Nú hevur søgnin eini tvey dømi um, hvussu fákunnugir menn, floksmenn eru, men kvæðið letur hesar søgurnar liggja:
“Einaferð, tá ið tosað var um, at vígdar kirkjur vardu móti ránsmonnum, spurdu teir kunoyingar: “Hvar er tann kirkjan í Føroyum, ið okkum kann verja?“ Kunoyingar svaraðu: “Tað er Svínoyar kirkja, tí hon er vígd seinast.“ Men tað var lygn, tí Svínoyar kirkja var einasta kirkjan í Føroyum, sum óvígd var.
Floksmenninir søgdu, at tað var ætlan teirra at fara á Trøllanes, og spurdu kunoyingar, nær best mundi bera til at fara hagar. Kunoyingar svaraðu: “Landnyrðingur norðan er besta ætt, og mysing sjóvað er besta sjóvarfall.“ Teir dvaldu enn nakrar dagar í Kunoy, men so sýndust at vera góð líkindi at fara á Trøllanes. Tá ið teir vóru komnir nakað frá landi, var so ringt í sjónum, at teir vóru nær við at ganga burtur; teir tordu tí ikki at halda longur fram á vegin, men vendu aftur til Kunoyar. Kunoyingar spurdu tá: “Hví koma tit so skjótt aftur?“ “Vit sluppu ikki longur fyri sjóvarilsku“, svara teir. Men kunoyingar søgdu tá:“Høvdu tit hildið longri, so høvdu tit verið úr øllum vanda. “Tá ið floksmenn hoyrdu hetta, erraðu teir seg upp og fóru aðru ferð av stað til Trøllanes. Tó at sjógvurin var verri enn fyrru ferðina, vildu teir ikki venda aftur, men róðu líka tætt at lendingini á Trøllanesi. Men har stóð brimið uppi í grasinum, yvir hundrað føtur stóð tað upp við berginum, so har var ikki at hugsa um at lenda; ódn var í sjónum og ein stormur í vindi, so at teir hugsaðu ikki um nakað lív. Teir stýrdu tí aftur til Kunoyar, og tað var ikki meir, enn teir bóru boðini fram. Teir søgdu tá við kunoyingar: “Vit sleppa aldri á Trøllanes; vit vóru tætt við lendingina, men ikki var hugsandi um at komast á land“, og so svóru teir ein dýran eið uppá, at teir skuldu ikki aftur royna at koma á Trøllanes, fyrr enn teir høvdu lagt undir seg allar Føroyar. Tá svaraðu kunoyingar: “Høvdu tit komið tykkum um tangan, sum er við lendingina, so var sloppið.“ Men tað var lygn sum alt annað, sum kunoyingar høvdu sagt floksmonnum; høvdu teir farið longri, so høvdu teir sjólátist.“
Og so sigur søgnin frá seinastu ferð floksmanna:
“Floksmenn sótu nú kvirrir í Kunoy, til tíðin nærkaðist, tá ið teir, sum avgjørt var, skuldu møta á Gøtueiði. Teir fóru tá eitt kvøldið av stað og stýrdu fyri Gøtunes. Sama kvøldið vóru vágsmenn á útiróðrum; teir sóu bátin hjá floksmonnum og kendu á litinum, tí mánalýsi var, og flýddu tí sum skjótast inn á eina gjógv á vestursíðuni á Borðoynni. Sjúrður hevði sætt bátin skiluliga, og tá hann fór inn um gjáarkjaftin, bar Hálvdan Úlvsson eyga við hann. “Har fór ein bátur inn á gjónna“, segði hann. Men Sjúrður svaraði: “Tú sært altíð so nógv; sært tú ikki, at hatta er mánin, sum glampar á brimaldurnar við landið?“ “Tað kann so vera“, hugsaði Hálvdan við sær, og róðu teir sín veg fram. Síðani hevur gjógvin verið kallað Mánagjógv.
Nú er frá tí at siga, at teir, ið embætisvald høvdu í Føroyum, høvdu hoyrt um møtið tað, ið vera skuldi á Gøtueiði; og teir 50, sum floksmenn høvdu fíngið í lið við sær á tinginum í Havn, vóru tiknir fastir og kundu tí ikki møta. Tann dagin, møtið skuldi vera, vóru samankomnir í Gøtu føroyingar úr øllum ættum, mong hundrað, til at taka hesar fýra floksmenn úr Norðoyum. Tá ið teir nú komu at landi á báti sínum, ið bræddur var í annað borð og hvítur í hitt, og sóu alla hesa mannamúgvu og sóu, at teir vóru allir óvinir teirra, men sóu ongan vin, ongan av sínum monnum, tá vendu teir sum skjótast bátinum og róðu burt úr Gøtu. Teimum datt í hug tað, sum kunoyingar høvdu sagt, at Svínoyar kirkja var seinast vígd, og tí tóku teir til at fara til Svínoyar. Teir løgdu at landi norðan fyri eiðið, drógu bátin, gingu um eiðið oman á bøin, og so væl vóru teir tá hýrdir, at teir fóru at spæla sum smádreingir og blaka til máls við gróti.
Men føroyingar mannaðu seg upp, vápnaðu seg sum best og fóru við nógvum bátum til Svínoyar at taka floksmenninar fastar. So er sagt, at um 70 bátar fylgdust hagar. Tá ið teir løgdu at landi undir Svínoyareiði, sóu teir bátin hjá floksmonnum standa har og fingu so at vita, at teir vóru í Svínoy. Teir skiftust í flokkar, fóru um eiðið oman á bøin, og tá sóu teir, hvar floksmenninir gingu og spældu. Teir steðgaðu tá og sendu fyrsta flokkin oman til at taka teir fýra menninar; men teir hildu tá upp at spæla, tóku vápn síni og vardu seg manniliga. Tá ið føroyingar sóu tað, sendu teir straks annan flokkin ímóti teimum; men floksmenn tóku reystliga ímóti, og óvist er, um teir ikki høvdu vunnið, høvdu ikki so nógvir verið ímóti teimum. Føroyingar sendu tá triðja flokkin oman, og í honum vóru nógvir sterkir og væl vápnaðir menn. Tá ið floksmenn sóu teir koma, mistu teir mótið og rýmdu undan at kirkjuni. Har løgdu teir vápn síni uttan fyri kirkjudyrnar, gingu síðan inn í kirkjuna og hildu seg nú vera úr øllum vanda. Men føroyingar vistu, at Svínoyar kirkja var óvígd; teir valdu tí sterkaru menninar burturúr til at fara fyrst inn í kirkjuna og leggja hendur á floksmenn; teir vóru so tiknir fastir og bakbundnir.“
Í kvæðinum verður søgan søgd eitt sindur øðrvísi. Svínoyarferð floksmanna verður ikki nevnd - vit fáa varhugan av, at teir verða tiknir í Gøtu, men harafturímóti ger yrkjarin meira burtur úr bardaganum enn sagnateksturin:
102. Nú man líða at tíðini,
so er greitt fyri mær,
at teir skuldu møtast á Gøtueiði
og savna ein størri her.
103. Árla var um morgunin,
floksmenn hildu skrál,
drógu segl á skútu sína,
Eysturoy var teirra mál.
104. Blíðan fingu teir byrin
út frá Kunoyarlandi
støðgaðu ikki ferðini
fyrr enn á Gøtusandi.
105. Gingu teir í bøin niðan,
gitið man verða leingi,
so fóru teir at renna dyst,
tí spelknir vóru dreingir.
106. Føroyingar høvdu mannað seg,
tað fall so væl í lag;
floksmenn skuldu á hondum takast
á tann sama dag.
107. Floksmenn vóru glaðir í hug,
teir blaka til máls við gróti,
tá sóu teir eina mannamúgvu
ganga sær í móti.
108. Føroyingar sendu tann fyrsta herin,
men teir fingu annað at síggja;
floksmenn gripu til vápnini síni
og vildu ei undan flýggja.
109. Floksmenn stríddu manniliga,
tað fingu hinir at kenna,
teir, ið ikki lívið lótu,
undan máttu renna.
110. Savnaðu aftur ein annan her
á tí sama sinni,
floksmenn tóku ímóti teimum
og bardust ikki minni.
111. Floksmenn troka í herin fram,
ikki var ferðin greið,
føroyingar vóru við undirlutan
og komu onga leið.
112. Undan flýddi hesin herur,
nógvir vóru deyðir,
tá mundu allir undrast á,
at floksmenn vunnu sigur.
113. Føroyingar manna seg triðju ferð,
nú mundi blaðið venda,
hetta vóru kappar raskir,
teir nú aftur senda.
114. Floksmenn mistu hug og hjarta,
teir sóu teir kappar fríðu,
kastaðu síni vápn á jørð
og lystu ei longur at stríða.
Og so endar søgnin við hesi hjartanemandi søguni um Sjúrð og bóndadóttrina niðri við Hús í Gøtu:
“So var dómur fallin longu áður, at hesir fýra floksmenn úr Norðoyum skuldu verða omanstoyttir av hægstum Valaknúki í Skálabotni. Teir vóru tá fyrst førdir til Gøtu og vóru leiddir inn hjá bóndanum niðri við Hús.
Tá ið dóttir bóndans sá Sjúrð bakbundnan og dømdan til deyða, græt hon og segði: “Eg síggi, tú kemur øðrvísi vorðin í dag, enn tú komst í dag ár síðani, tá ið tú bart upp bønarorð til mín.“ Hetta var júst dagurin, sum hon árið fyri hevði nevnt Sjúrði, tá ið hann bað um hana. Sjúrður græt og fekk valla talað fyri sorg og sút.
Fangarnir fingu nakra tíð at búgva seg til deyða. Hálvdan Ulvsson, Høgni Nev og Rógvi Skel settu seg tá til borðs og gjørdu sær til góðar við skerpukjøti og alskyns góðum mati og drekka, men Sjúrður tók bønabókina at lesa í og bað Gud um at tilgeva sær sínar syndir. Tá ið føroyingar sóu tað, fíngu teir enn meiri vælvild til Sjúrðar; teir hugsaðu um tað, at hann hevði móti sínum vilja verið noyddur til at vera floksmaður, og at hann hevði roynt at hindrað so nógv ilt, sum í hansara valdi stóð, og tí vildu teir geva honum lív og grið. Men Sjúrður kravdi at láta lív. “Eg havi samtykt í tí illa, sum hinir hava gjørt,“ segði hann, “tí vil eg fáa sama gjald sum teir, og um eg hevði sloppið leysur hesu ferð, so kundi eg komið til at gjørt ilt eina aðru ferð.“
Floksmenninir vóru síðani førdir upp á hægstan Valaknúk, omanstoyttir haðani og grivnir niðriundir. Leiðir teirra síggjast enn í dag; leiðini hjá teimum trimum eru svørt og ljót, eyrur og grót, men leiðið, sum Sjúrður hvílir undir, tað er vakurt; altíð er tað prýtt við grønum grasi.“
115. Teir vóru har á hondum tiknir,
hendur bundnar á bak,
so vórðu teir førdir til húsa,
og dømd varð henda sak.
116. Sára græt ríka bóndans dóttir,
henni rann tár á kinn,
tá ið hon sá Sjúrða bakbundnan
leiddan í stovuna inn.
117. Hetta var sami dagurin,
ætlað var teirra gifta,
syrgiligt var fyri bæði tey,
at so skuldi tíðin skifta.
118. Sára græt ríka bóndans dóttir,
heitt sló hjartað í barmi;
Sjúrður fekk ikki talað orð
bæði fyri gráti og harmi.
119. Floksmenn bóðu um kjøt og breyð,
teir hildu so mikið skrál;
Sjúrður bað um bønabók,
hann tonkti um sína sál.
120. Teir vóru førdir í Skálabotn
upp á hægsta knúka,
har vórðu teir omanstoyttir,
so skjótt mundu lívið lúka.
121. Floksmenn fingu harðan deyða
so alt teirra lið,
so man gangast øllum teimum,
ið bróta landafrið.
Hóskiligt kundi verið at enda við at spurt, nær ið floksmenn mundu vera á døgum.
Sum flest øll munnu vita, so eru skrivligu heimildir okkara úr miðøld fáar - so haðani fæst lítil og eingin glotti í hesum sambandi, men tvær av elstu Føroya-frágreiðingunum - báðar skrivaðar á donskum - umrøða floksmenn stutt.
Í bók síni “Færoæ & Færoa Reserata“, sum kom á prenti í 1673, tekur havnarprestur, Lucas Debes, sum kom til Føroya í 1651, soleiðis til orðanna:
“Et andet oprør fortælles her også at være sket for nogen rum tid siden af nogle faa, som rottede sig tilsammen udi Norderøerne og ville bemande sig Færø, hvilke sloge ihjel alle saa mange, som ikke vilde give sig under deres parti; hvilke oprøriske de kalde endnu paa denne dag floksmænd, udaf deres flok eller parti, de havde slaget sig udi tilsammen. Men de bleve straks ødelagde og finge ingen overhaand.“
Og Jens Christian Svabo, sjálvur føroyingur, føddur í 1746, sigur í bók síni “Indberetninger fra en rejse i Færø 1781 og 1782“ soleiðis frá - hann viðger pláss ymsastaðni í landinum, sum merkisverd eru:
“Vealaknúkar ere smaa Fjeld-Afsætninger inderst paa Skaale-Fjordens østre side. Af disse skulle floksmændene, som L. Deb. ommelder s. 234, til straf for sin opførsel være nedstyrtede. Disse oprørere skulle have været fra Fugløen og hedt: Høgni Heel, Røgvu Skjeel, Haaldan Ylvsson og Sjúrur vi Kjædlingaraa. Men begivenheden er, om rigtig, meget gammel.“
Hvat ið Lucas Debes meinar við “for nogen rum tid siden“, og hvat ið Svabo skilir við “meget gammel“ er sjálvsagt ilt at siga, men í grein síni “Søgnin um Floksmenn“, sum stutt var umrødd her frammanfyri, kemur Tummas Lenvig, lærari í Klaksvík, til ta niðurstøðu, at floksmenn hava herjað um leið 1430-1440. Og próvførsluna leitar hann fram úr tí veruleika, at júst henda tíðin var merkt av rembingum, ótryggleika og uppreistri í grannalondum okkara.


text:
Teinæringafelagið nýggjan formann
Á aðalfundinum 16. februar var nevndarval á skránni. Góð uppmøting var til fundin, har tríggir nevndarlimir stóðu fyri vali.
Bødvar Hjartvarsson stillaði upp sum nýggjur nevndarlimur, og varð valdur í nevndina. Búi Brattaberg og Eyðun Egholm vóru afturvaldir.
Nevndin skipaði seg stutt eftir aðalfundin, og hevur nú fingið nýggjan formann. Undanfarni formaður, Búi Brattaberg, er nú næstformaður.
Nevndin í Teinæringafelagnum:
Heðin Laksá Nielsen, formaður
Búi Brattaberg, næstformaður
Eyðun Egholm, kassameistari
Jón Kragesteen, skrivari
Bødvar Hjartvarsson
Sí eisini: Nú kann teinæringurin torna


text:
Ronald Reagan
Ronald Wilson Reagan (f. 6. februar 1911 í Illinois, d. 5. juni 2004 í Kalifornia) var 40. forseti í Sambandsríki Amerika. Gamli filmsleikarin, gjørdist amerikanskur forseti 4. november 1980. Í stjórnarárum hansara var búskapurin fyri skrædli. Reagan lækkaði skattin til tess at fáa búskaparvøksur, men skattalækkingin hevði við sær, at vælferðarjáttanin minkaði stórliga. Mong fólk gjørdust illa fyri, men búskapurin blómaði.
Hann helt fram við búskaparstevnu síni, tá ið hann var afturvaldur 6. nov. í 1984, men játtaði ógvuliga nógvan pening til vápn og ovurdýrar vápnaverkætlanir. Hetta elvdi til hall á fíggjarlógini, til at Amerika gjørdist skuldarbundin tjóð og til skrædl á virðisbrævamarknaðinum í 1987. Funnist varð eisini harðliga at Reagan hetta árið, tá ið tað spurdist, at embætismenn hansara høvdu selt Iran vápn fyri gíðslar og laið contrasdeildunum, ið bardust ímóti vinstrastjórnini í Nikaragua, vinningin.
Morðroynd[rætta | rætta wikitekst]
John Hinckley Jr. hevði sæð filmin Taxi Driver minst 15 ferðir og var trásettur av Jodie Foster, sum spældi við í filminum. Hann royndi fleiri ferðir at koma í samband við hana, men uttan eydnu, og tí gjørdi hann av, at fyri at hon skuldi geva honum gætur, noyddist hann at gera okkurt heilt serligt - at drepa amerikanska forsetan. So 30. mars í 1981 fór Hinckley til Hilton Hotel í Washington DC, har Ronald Reagan tann dagin skuldi halda røðu. Tá Ronald Reagan var liðugur við røðuna og var á veg aftur til bilin hjá sær, hoyrdust seks skot. Eitt rakti pressuskrivaran hjá Reagan, eitt annað rakti ein politist, og enn eitt skot rakti ein av lívverjunum hjá forsetanum. Tvey skot raktu bilin, og sætta kúlan stiklaði av bilhurðini og endaði undir arminum á Reagan, sum í skundi varð skumpaður inn í bilin og koyrdi avstað. Tey flestu vistu ikki beinanvegin, at forsetin var raktur.
Skemtligi Reagan spurdi skurðlæknan, um hann var republikanari. Læknin var demokratur, men svaraði, at “í dag eru vit øll republikanarar”. Hinckley varð roknaður sum sinnissjúkur og bleiv tí dømdur at sita á sinnissjúkrahúsi. Tað gjørdi hann til 2016, tá hann slapp út.
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]