text:
1. Navn
Navn sambandsins er Føroya Fimleikasamband, stuttstavað
FFS.
2. Endamál
Føroya Fimleikasamband hevur til endamál, at menna og skapa
áhuga fyri fimleiki og at vera stuðul hjá feløgum í samarbeiðinum sínámillum
umframt at umboða fimleikin á alheims stigi og í alheims millumlanda samgongum.
3. Limir
Ítróttafelag, ið er limur í ÍSF, og sum íðkar fimleik, skal
gerast limur í FFS. Umsókn um limaskap verður at senda ÍSF, ið avgerð, um
felagið kann gerast limur. Tekur felag seg burturúr, verður fráboðanin send
ÍSF.
4. Limaskyldur
Feløgini hava skyldu:
1. At halda lógir og reglugerðir fimleikasambandsins
2. So
vítt gjørligt at vera FFS til hjálpar, tá ið hetta er neyðugt
3. At
boða FFS skrivliga frá og fáa loyvi at luttaka í fimleikakappingum og venjingarlegum uttanlands
4. At
senda FFS úrslit frá uttanlands kappingum í seinasta lagi 14 dagar aftan á
heimkomuna
5. At
boða FFS frá fimleikavitjanum úr útlondum og fáa loyvi at halda kappingar ímoti útlendskum feløgum.
5. Limaskapur
FFS er limir í ÍSF, og starvsnevndarformaðurin hevur sætið í
stórn ÍSF. FFS umboðar Føroyar í alheims og millumlandasamgongum. FFS er limur
í Nordisk Gymnastik Forbund NGF og International Federation of Aesthetic Group
Gymnastics IFAGG, og eigur at syrgja fyri, at lógir og reglugerðir teirra verða
fylgdar.
6. Stjórnin
Føroya Fimleikasamband verður stjórnað av:
1. Aðalfundinum
2. Starvsnevndini
3. Øðrum nevndum
7. Aðalfundurin
Hægsti myndugleiki FFS’s er aðalfundurin, sum verður hildin
í mai/juni mánaði. Aðalfundurin skal lýsast í bløðunum ein mánað
frammanundan.
Dagsskráin er hendan:
1.
Val av orðstýrara
2. Starvsnevndarformaðurin
leggur fram frágreiðingar frá virki sambandsins í farna ári.
3. Kassameistarin
leggur fram grannskoðaðan roknskap.
4. Innkomin
mál
5. Val
av nevndum og eykalimum.
6. Ymiskt
Innkomin mál
Uppskot um lógarbroytingar skulu verða starvsnevndini í
hendi seinast 14 dagar áðrenn aðalfundin. Innkomin uppskot verða send feløgunum
8 dagar áðrenn aðalfundin.
Uppískoyti í lógirnar og lógarbroytingar skulu standa á dagsskránni. Uppskot
kunnu leggjast fyri aðalfundin av feløgunum í FFS, starvsnevndini,
starvsnevndini ÍSF’s, dómsnevndini og grannskoðaranum. Hesi somu hava talurætt.
Møtirætt
Hvørt felag kann senda upp í 3 umboð til aðalfundin.
Eingin kann á aðalfundinum umboða eitt fimleikafelag, uttan
at hava verið limur í felagnum í minsta lagi ein mánað og hava limagjald og onnur
limaviðurskifti síni í lagi. Starvsnevndin og aðrar nevndir, starvsnevndin
hevur sett, starvsnevnd ÍSF’s, dómsnevndin og grannskoðarin hava møtirætt.
Starvsnevndin kann, um hetta verður hildið at verða neyðugt, bjóða uttanfyri
standandi at luttaka á aðalfundinum við ella uttan talurætt.
Atkvøðurættur
Atkvøðurætt við einari atkvøðu hava starvsnevndarlimirnir.
Feløgini hava eina atkvøðu fyri hvørt møtt umboð.
Atkvøðuháttur
Atkvøðan fer fram munnliga ella skrivliga. Um ein ella
fleiri av teimum, ið hava atkvøðurætt, ynskja tað, skal atkvøðast skrivliga.
Fyri at uppskot skal vinna sømdir á aðafundi, skal meira enn helmingurin av
teimum møttu, sum hava atkvøðurætt, atkvøða fyri. Stendur á jøvnum er atkvøða
starvsnevndarformansins avgerðandi.
Eykaaðalfundur
Eykaaðalfundurin kann verða hildin, um starvsnevndin ella
helvtin av feløgunum í FFS ynskja tað. Hesin skal verða lýstur 14 dagar
frammanundan.
8. Starvsnevndin
Í starvsnevndini, ið kann hava 3 til 5 umboð, sita:
formaður, næstformaður, skrivari og møgulig umboð. Tey verða vald einsæris á
aðalfundinum fyri eitt tveyára skeið. Valdur verður ein tiltakslimur fyri eitt
eittára skeið. Um tiltakslimur kemur inn í nevndina í árinum, kann nevndin skipa
seg av nýggjum, men valið á komandi aðalfundi skal fara fram, sum um umskipanin
ikki var farin fram.
Starvsnevndin hevur øll fíggjar- og fyrisitingarlig
viðurskifti um hendi.
Aðalfundarsamtyk skal fyriliggja við keyp og sølu av
fastari ogn.
Starvsnevndin kann seta kassameistara.
Starvsnevndin sendir eina ferð árliga ÍSF frágreiðing um
virki FFS’s.
Starvsnevndin tekur avgerð handan av heiðursmerkjum og
virðislønum.
9. Aðrar nevndir
Starvnevndin hevur heimild at seta aðrar nevndir at taka
sær av uppgávum í Fimleikasambandinum. Starvsnevndin hevur heimild at finna
nýggj fólk í hesar nevndir, tá hetta er neyðugt. Talið av nevndarlimum avgerð
starvsnevdin. Allar nevndir virka undir ábyrgd og góðkenning
starvsnevndarinnar, eins og starvsnevndin skal góðkenna allar reglurgerðir.
Stjórnarfundir
Starvsnevndin tekur stig til at skipa fyri stjórnarfundum
við jøvnum millumbilum. Á hesum fundum luttaka allir nevndarlimir í øllum
nevndum undir Fimleikasambandinum, tó undantikin dómsnevndin.
Kærur
Allar kærur skulu beinast til ta nevnd, ið hevur málið um
hendi. Avgerðin í hesi nevnd kann kærast til starvsnevndina, ið kann taka
avgerð í málum, ella beina málið víðari til dómsnevndina. Tekur starvsnevdin
avgerð í máli, kann henda avgerð kærast til dómsnevndina.
10. Dómsnevndin
Í dómsnevndini sita 3 limir, sum arbeiða sambært reglugerð
fyri dómsnevndir hjá ÍSF.
11. Felags fyri nevndirnar
Nevndirnar skulu útinna viðtøkur gjørdar á aðalfundinum og
syrgja fyri, at lógir og reglugerðir altíð, so vítt gjørligt, eru í samsvar við
altjóða reglur.
12. Kappingarárið
Kappingarárið hjá FFS er at rokna frá 1. august til 31.
juli.
13. Uttanveltað
FFS er uttanveltað í politiskum og trúarspurningum.
14. Fíggjarligagrundarlagið
Fíggjarliga grundarlagið er inntøkan av luttøkugjøldum,
kappingum, partur av landskassastudningi, sponsorinntøkur o.a.
15. Avtøka
Uppskot um avtøku av FFS kann bert leggjast fram á
aðalfundinum og fyri at vinna sømdir, skal uppskotið viðtakast av ¾ av teimum,
sum hava atkvøðurætt. Samstundis skulu í minsta lagi ¾ av feløgunum verða
umboðaði. Møguligar ognir skulu verða fimleiki at gagni.
Góðkendar av aðalfundi í Føroya
Fimeikasambandi 30. august 2016


c: text/html

text:
Gerst partur av menu.fo
Fá tína matstovu lýsta á Menu.fo. Tað er skjótt, einfalt, og 100% ókeypis!
Við at gerast partur av menu.fo, fær títt matstað sítt egna pláss at lýsa matskráðir, tilboð, døguratilboð og catering møguleikar á.
Alt tær nýtist at gera, er at senda ein teldupost til menu@menu.fo, har tú viðleggur fylgjandi upplýsingar:
- Navn á matstaði tínum
- Kontakt upplýsingar (bústað, tlf., teldupost, heimasíðu osv.)
- Búmerki tykkara
- Upp- og afturlatingar tíðir
- Viðkomandi Matskráðir tykkara
Tað er ikki krav at allir hesir upplýsingar blíva sendir inn. Men heldur at viðkomandi upplýsingar, fyri júst títt matstað, eru við í teldupostinum.
Saman finna vit bestu loysnina til júst tín tørv.
Spurningar? ring á tlf. 583632
Menu.fo
Tín online matskrá

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Okkara visjón er, at Framtak varðveitir ein virknan leiklut, sum íleggjari í føroyskt vinnulív. Okkara endamál er at virka sum kveikjari fyri at menna og fjøltátta føroyska vinnulívið, samfelagnum at gagni.
Framtak hevur eina serstaka uppgávu. Vit vilja virka sum ígongdsetari í føroyskum vinnulívi, bæði tá ið tað snýr seg um eldri siðbundin feløg og møguligar framtíðar fyritøkur.
Sum vágafúsur og tolin íleggjari, hava vit møguleika at menna vinnur, har nýskapan og langtíðarætlanir eru neyðugar, og fíggjarligi vinningurin kanska ikki er her og nú, men longri frammi í tíðini.


text:
Hvat er HPV og hvussu smittar tað?
HPV er orsøk til kyknubroytingar og krabba-meini í lívmóðurhálsi. Kyknubroytingarnar koma av Human Papillomavirus (HPV), sum er eitt felags heiti fyri fleiri enn 100 ymisk sløg av virus. Summi sløg av HPV kunnu geva lívmóðurhálskrabba, um tey ikki verða viðgjørd.
Hvussu smittar HPV?
HPV smittar við kynsligum sambandi og er ein sera vanlig smitta bæði hjá monnum og kvinnum. Upp til 80% av øllum seksuelt virknum verða onkutíð í lívinum smittað við HPV. Smittan sæst serliga ofta millum ung. Ein stór donsk kanning vísir, at 40 % av teimum 15-19 ára gomlu og 45 % av teimum 20-24 ára gomlu eru smittað við HPV.
Hvørji eru sjúkueyðkennini við HPV-ígerð?
Ein HPV-ígerð merkist ikki, so bæði menn og kvinnur kunnu verða smittað uttan at vita av tí. Í flestu førum hvørvur ígerðin av sær sjálvum – eins og krím ger. Hjá nøkrum fáum kvinnum verður ígerðin kronisk og hesar kvinnur eru í størri vanda fyri at fáa lívmóðurhálskrabba.
Hvørji sløg av HPV kunnu geva krabbamein?
Minst 15 sløg av HPV kunnu føra til lívmóðurhálskrabbamein. HPV-sløgini hava nummar. Tey vanligastu sløgini av HPV, sum føra til lívmóðurhálskrabba, eru HPV 16 og HPV 18. Tað er týdningarmikið at vita, tí at hesi bæði sløgini føra til 70 % av øllum tilburðum av lívmóðurhálskrabba.
Hvussu slepst undan, at HPV verður til krabbamein?
Tað er sera góður møguleiki fyri at sleppa undan at fáa lívmóðurhálskrabba, um ein tekur av teimum báðum fyribyrgjandi tilboðunum, sum eru: koppseting og kanning (screening).
Verjir hít móti HPV?
Tað er altíð eitt gott hugskot at brúka hít, tí hon verjir móti at gerast við barn uttan at vilja tað og móti kynssjúkum. Men hít verjir tíverri ikki 100 % móti HPV, tí at virus eisini kann sita í húðini uttanum kynslutirnar.


text:
Ronald Reagan
Ronald Wilson Reagan (f. 6. februar 1911 í Illinois, d. 5. juni 2004 í Kalifornia) var 40. forseti í Sambandsríki Amerika. Gamli filmsleikarin, gjørdist amerikanskur forseti 4. november 1980. Í stjórnarárum hansara var búskapurin fyri skrædli. Reagan lækkaði skattin til tess at fáa búskaparvøksur, men skattalækkingin hevði við sær, at vælferðarjáttanin minkaði stórliga. Mong fólk gjørdust illa fyri, men búskapurin blómaði.
Hann helt fram við búskaparstevnu síni, tá ið hann var afturvaldur 6. nov. í 1984, men játtaði ógvuliga nógvan pening til vápn og ovurdýrar vápnaverkætlanir. Hetta elvdi til hall á fíggjarlógini, til at Amerika gjørdist skuldarbundin tjóð og til skrædl á virðisbrævamarknaðinum í 1987. Funnist varð eisini harðliga at Reagan hetta árið, tá ið tað spurdist, at embætismenn hansara høvdu selt Iran vápn fyri gíðslar og laið contrasdeildunum, ið bardust ímóti vinstrastjórnini í Nikaragua, vinningin.
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]


text:
Sangbók til skúlabrúks, eisini nevnd Starabókin, kom upprunaliga út í 1965. Tað vóru tveir lærarar í Klaksvík sum løgdu fyrstu útgávuni til rættis: Sámal Petersen og J. Símun Hansen. Fridtjof Joensen teknaði staran á permuni, sum enn prýðir permuna og hevur givið bókini heitið Starabókin.
Í 1989 gav Bókadeild Føroya Lærarafelags út aðru og øktu útgávuna. Knút Olsen skipaði fyri sangunum, sum vórðu lagdir afturat. Regin Debess prýddi hesa útgávuna við smámyndum. Bókin er sera væl umtókt, bæði heima og í skúla.
Síðani er sangbókin komin út í 1999, 2006 og 2012.
Í bókini eru nakrir av okkara kendastu barnasangum, 78 í tali, bæði eldri klassiskir sangir sum t.d. Hans A. Djurhuus hevur skrivað og nýggir sangir: T.d. Eg átti mær ein grønan bil, Góða mamma, eg vil sova, Snar, Í ánni siglir skipið mítt, Másin sigur pli, pli, pli, Veturin kom við kulda og kava o.m.a.
Aftur


text:
Fyri at fáa fleiri ung at ganga regluliga til tannlækna, fáa øll undir 23 ár nú ókeypis kanning pr. 1. okt. 2014. Og øll undir 18 ár fáa alla tannrøkt ókeypis pr. 1. jan. 2015.
Seinastu árini eru gjørd stór framstig við tannheilsuni hjá teimum ungu í Føroyum, sum hava fingið ókeypis tannrøkt í barnatannrøktini til 16 ára aldur. Tíanverri hava fleiri av teimum ungu haft torført við at skifta frá barnatannrøkt til privatu tannrøktina fyri vaksin. Og hevur tað tískil gingið óneyðuga long tíð millum kanningar og tannreins.
Við teimum seinastu broytingunum, sum Tannlæknafelagið hevur mælt til og áhaldandi arbeitt fyri at fáa framt í verki, fáa nú øll ung til 18 ára aldur ókeypis tannrøkt frá barnatannrøktunum kring landið pr. 1. jan 2015. Umframt at øll ung heilt til 23 ára aldur fáa ókeypis kanning frá privatu tannlæknunum pr. 1. okt 2014.
Fleiri børn við frískum tonnum
Endamálið við nýskipanini er at halda fast í teimum ungu, líka frá smábarna aldri til tey sum ung vaksin sjálvi skulu syrgja fyri at ganga regluliga til tannlækna.
í 1991 byrjaðu tannlæknar í Føroyum at skráseta skúlabørn fyri tannsjúkur, og tá høvdu einans 12 % av børnunum frískar tenn. Tvs. tenn uttan hol.
Samstundis byrjaði eitt miðvíst arbeiði fyri at fáa talið á børnum við frískum tonnum at vaksa, har tannlæknar m.a. byrjaðu at eyggleiða byrjandi hol, og at halda teimum niðri við lakk viðgerð, heldur enn at bora caries burtur beinanvegin. Hetta miðvísa arbeiðið sæst nú týðuliga aftur í hagtølum, har heili 60 % av teimum 12 ára gomlu børnunum høvdu frískar tenn í 2013. Taka vit tey 15 ára gomlu, so høvdu einans 4 % av teimum frískar tenn í 1991, meðan talið nú er komið uppá heili 34 %.
Frískar tenn kunnu halda alt lívið
Tað er ein sannroynd, at um tennirnar eru í góðum standi á ungum árum, so halda tær væl betri tá ein gerst eldri. So skjótt ein fær eitt hol í eina tonn, og hendan tonn síðan verður viðgjørd við t.d. plasti, har caries fyrst verður bora burtur, er tað byrjanin til eitt lívlangt viðlíkahaldsarbeiði, har eitt líti sindur meira verður tikið av náttúrligu tonnini hvørja ferð. Einki heldur í allar ævir, men megnar man at halda sínar náttúrligu tenn frískar, tvs. uttan hol, eru góð útlit fyri at tær halda alla eins livitíð. Tíanverri er hetta ikki so ofta galdandi fyri viðgjørdar tenn.
Vit á PETRI Tannklinikk fegnast stórliga um seinastu broytinganar, og bjóða øllum ungum undir 23 ár vælkomin til eina ókeypis kanning. Verður neyðugt við røntgenmyndum, tá verða oftast tiknar ein á hvørjari síðu, so kosta tær 79 krónur pr. stk.
G.G. Vit skulu gera vart við, at tað einans er sjálv kliniska kanningin sum er ókeypis fyri tey undir 23 ár, og at tannreins, plastfyllingar o.a. viðgerðir ikki eru ókeypis. Vanligt er at man fær reinsa sínar tenn, samstundis sum man er til kanning. Vinarliga geri vart við tykkum, um tennirnar ikki skulu reinsast. Hetta kunnu vit tó ikki viðmæla.
Øll eru vælkomin at ringja á telefon 320 320, ella at senda okkum eini boð gjøgnum Facebook, ella at senda okkum ein teldupost á petri@petri.fo
Dagført 04/11-2014 kl. 13:14


text:
Sjónarhornið
1 Favorite
Location:
Tórshavn, Faroe Islands
Genres:
Podcasts
Description:
Savnssending Sending við gestum, ið viðgera evni, sum eru uppi í tíðini (aktuell). Tvey til trý evni vera í hvørjari sending. Ætlanin er at hava tveir ella tríggjar gestir til hvørt evni, soleiðis at hvørt einstakt evni verður viðgjørt úr fleiri sjónarhornum. Slag av sending: Tíðindi og aktuelt Málbólkur: Øll við áhuga fyri samfelagsviðurskiftum Sendilongd: 50 minuttir Vertur: Grækaris Djurhuus Magnussen Redaktørar: Liljan Weihe, liljan@kvf.fo, og Grækaris Djurhuus Magnussen, grakaris@kvf.fo
Language:
Faroese


text:
- Veruleikin er, at vit høvdu onga hóming av, hvat festivalurin skuldi blíva til tá vit byrjaðu fyri 14 árum síðani. Eg sammeti ofta Summarfestivalin við eitt barn, sum nú er við at gerast vaksið og skal skapa sítt egna lív.
Soleiðis sigur Steintór Rasmussen, stigtakari og høvuðsfyrireikari av Summarfestivalinum í Klaksvík, sum nú um vikuskiftið verður hildin á 15. sinni.
Tað er altíð við einum sindri av bivan, tá børnini verða slept út at klára seg sjálvi og prógva sítt virði. Soleiðis er eisini við Summarfestivalinum, nú byrjanin nærkast.
- Tað eru altíð so nógvir faktorar, sum vit ikki hava ávirkan á. Hvussu veðrið verður, hvussu nøvnini verða móttikin og so framvegis. Tað er ikki fyrr enn sunnudagurin er komin, og vit vónandi aftur í ár kunnu staðfesta, at tað gekk sum tað skuldi, og øll komu væl heimaftur til hús, at vit kunnu slappa av aftur og siga um vit eru nøgd ella ikki.
Festivalurin fyllur líka nógv enn
Steintór hevur síðani byrjanina fyri 14 árum síðani verið andlitið aftan fyri stóra fyrireikingarapparatið, sum skal til fyri at fáa eitt so stórt tiltak á beinini. Seinastu árini hevur hann tó latið ein part av hesum leikluti víðari til hina eldsálina í projektinum, Erik Biskopstø, men tað merkir als ikki, at Steintór hevur sett seg hendur í favn.
- Nei, festivalurin fyllur líka nógv, sum hann altíð hevur gjørt. Eg eri við í øllum avgerðum av týdningi, sum verða tiknar, men mín leiklutur er kanska broyttur til meira at taka mær av relasjónunum við myndugleikar, feløg og sjálvboðin, hvørs vælvild vit eru bundin av fyri at kunna halda ein slíkan festival. Erik er hinvegin tann, sum nú fer út og úttalar seg vegna festivalin, serliga tá tað kemur til tað tónleikaliga.
Steintór vísir á, at hann seinastu árini eitt nú hevur lagt sína orku í at fáa tiltøkini fyri børn og fyri familjurnar at virka.
Fyri alla familjuna
- Vit hava altíð kallað Summarfestivalin fyri ein festival fyri alla familjuna, og tað taka vit í allar størsta álvara. Vit hava góðar umstøður við barnalandinum í ítróttarhallunum. Ikki bara hjá børnunum at spæla, men eisini hjá foreldrum at hjúkla um tey minstu. Vit hava eisini støðugt roynt at ment møguleikarnar hjá gestum fyri at gista á festivalinum og annars at skapa umstøður fyri einari góðari uppliving.
- Men høvuðsvøran hjá Summarfestivalinum er sjálvandi tað, sum hendir á pallunum, tónleikurin og undirhaldið – so vil altið vera við einum festivali. Og eg haldi eisini, at hetta hevur eydnast aftur í ár við góðum altjóða nøvnum og fyrsta floks útgerð, sigur Steintór Rasmussen.
Ætlaðu at fara út í Grøv
Hann greiðir frá, at tá tey byrjaðu at tosa um at skipa fyri einum festivali í Klaksvík – tað var fyrst í øldini, samstundis sum G!-festivalurin í Gøtu byrjaði – spældu tey sær við tankanum um at halda festivalin Úti í Grøv. Hetta gjørdist tó ongantíð til nakað, men í teirri tilgongdini spretti hugskotið um at halda festivalin í miðbýnum í Klaksvík.
- Hugskotið vísti seg at kunna halda. Vit vóru heppin við veðrinum tað fyrsta árið og tiltakið varð sera væl móttikið av klaksvíkingum, norðoyingum og gestum sum heild. Og ikki minst myndugleikum, sum loyva okkum at steingja býin av í næstan eina heila viku á hvørjum ári.
Men festivalurin hevur hesi 15 árini verið noyddur at tillaga seg umstøðunum, alt eftir sum býurin hevur broytt seg. Hetta hendi til dømis, tá umfatandi byggingin á útfyllingini, Biskupstorg, byrjaði og festivalurin ikki longur kundi brúka hetta økið til kamping.
Býurin bjóðar av
Og tað er eisini menningin av býnum, sum Steintór Rasmussen sær sum ta størstu avbjóðingina í komandi tíðum.
- Tað er einki at ivast í, at Summarfestivalurin er komin fyri at vera. Men tá hesin 15. festivalurin er av, skulu vit seta okkum niður fyri at eftirmeta og so gjølliga viðgera hvussu Summarfestivalurin skal síggja út í komandi árum.
- Uppsetingin av festivalinum við palli og útgerð annars hevur ongantíð verið so stór, sum hon er nú, og spurningurin, sum vit skulu seta okkum, er, um vit kunnu gerast størri, og um setup’ið kann halda í komandi árum.
Orsøkin til at Steintór setir henda spurningin er millum annað, at Klaksvíkar býur livir sítt egna lív, og stendur støðugt fyri nýggjum avbjóðingum. Ein endi kann nú hómast á stóru byggiætlanini, Biskupstorginum, og tað næsta verður, at posthúsbygningurin, sum Palli Gregoriusen teknaði í síni tíð, í næstum skal skapast um til eitt mentanarhús, ið kemur at breiða seg nakað út yvir Vágsbø, sum annars er miðdepulin fyri stóru konsertirnar hjá Summarfestivalinum.
- Vit mugu fáa greiðu á hvussu menningin av býnum kemur at ávirka festivalin í framtíðini. Tað síggi eg sum stóru avbjóðingina hjá okkum. Skal festivalurin vera líka stórur? Skal hann vera á sama stað, ella kanska flytast? Tað eru stórir spurningar at taka støðu til, sigur Steintór Rasmussen.
Upp í 10.000 fólk
Summarfestivalurin byrjar í annaðkvøld. Enn eru atgongumerki eftir, upplýsir Steintór Rasmussen, og møguleiki verður at keypa dagsatgongumerki við dyrnar. Tey bestu árini hava verið upp móti 10.000 fólk á festivalinum, men tá er alt íroknað, fólk, sum hava goldið, hjálparar, luttakarar og gestir.
Trý høvuðsnøvn eru fingin heim at spæla á stóra pallinum í ár. Hóskvøldið verður tað danska Aqua, fríggjakvøldið svenska Zara Larsson og leygarkvøldið enski Roger Hodgson, sum einaferð stóð á odda fyri bólkin Supertramp.
Harafturat er ein riðil at føroyskum nøvnum við. Undanfarnir bólkar verða eisini savnaðir saman aftur til hetta høvið. Hóskvøldi JoKa, fríggjakvøldið Kjølar og leygarkvøldið Aria.
Les eisini: Aqua: Broyttu tekstin tá Michael Jackson doyði


text:
Akureyri
Akureyri (ella Akuroyri á føroyskum) er ein býur og kommuna í Íslandi. Har búgva umleið 17.500 fólk. Kommunan er fjórðstørst í Íslandi, næst eftir Reykjavík, Hafnarfirði og Kópavogi). Býurin við upplandi er næststørst í landinum, næst eftir Reykjavíkarøkinum. Akureyri liggur væl fyri inni í einum djúpum firði. Veðurlagið har sigst vera nógv betri enn aðra staðni í Íslandi, og av tí hava bæði trø og blómur nógv betri liviumstøður har. Havnin á Akureyri er sera týdningarmikil, og har koma øll sløg av skipum árið runt.
Útferðarmøguleikar á Akureyri eru stak góðir. Har verður skipað fyri nógvum útferðum fyri ferðafólki, men í býnum eru eisini nógv støð, sum eru verd eina vitjan. Til dømis Matthias Jochumsson kirkja, hon er ógvuliga vøkur, og hevur tvey torn. Sigurhæðir, sum er forn-minnissavn Matthias Jochumssons, sum livdi frá 1835 – 1920, og sum yrkti tann íslendska tjóðsangin. Náttúrufræðistofnum Norðurlands, har allir fuglar og allar plantur, sum eru í Íslandi eru at síggja. Lystigarðurin, sum er vakrasta lund í Íslandi, og sum hevur allan tann íslendska vøksturin at vísa. Hatta vóru bert nøkur, men fleiri onnur merkisverd støð eru eisini.


text:
Persónlig viðbót - serliga trupul kor
Persónlig viðbót kann verða veitt pensjónistum, sum hava serliga trupul kor.
Sum grundarlag fyri avgerðini um persónliga viðbót, ger Almannaverkið eina ítøkiliga meting av fíggjarligu viðurskiftunum hjá pensjónistinum, og um útreiðslan er neyðug og rímiliga grundað.
Tað er ein treyt, at umsøkjarin ikki hevur ráð til at gjalda útreiðsluna sjálvur. Hevur umsøkjarin ogn av týdningi, herundir fastogn, innistandandi í peningastovni e.a., kann persónlig viðbót ikki verða veitt.
Persónlig viðbót verður veitt til fult ella partvíst gjald av eini stakútreiðslu ella til eina afturvendandi útreiðslu, sum verður mett neyðug og rímilig.
Meginreglan er, at Almannaverkið skal hava umsókn um stuðul, áðrenn umsøkjarin bindir seg fyri útreiðsluni.
Umsóknarblað til persónlig viðbót er á síðuni oyðubløð.
Dagført tann 04-09-2013


text:
17.05.2018 - Av: fp
Familjuvikuskifti á Deplinum í Skálavík
Enn eru nøkur pláss eftir á familjuvikuskiftinum í Skálavík 1-3. juni. Kom við til eitt hugnaligt og gevandi vikuskifti, har familjan er í miðdeplinum.
Vikuskiftið 1-3. juni bjóðar Javni aftur til familjuvikuskifti á Deplinum í Skálavík. Tiltakið er ætlað familjum, ið hava eitt barn í aldrinum 0-14 ár við einhvørjum breki. Á skránni verður m.a. upplegg um evni, ið hava serligan týdning, tá familjan hevur serligar avbjóðingar.
Men ein líka so týdningarmikil partur av tiltakinum er, at familjurnar hittast, og hugna sær saman. Vit skapa karmar um at øll, bæði stór og smá, skulu fáa eina góða uppliving:
- Góðir karmar fyri alla familjuna bæði inni og úti
- Upplegg um viðkomandi evnir
- Heitir pottar
- Hugni
Pláss er fyri 10 familjum, og hvør familja fær egi kamar. Familjukømrini hava 4 sovipláss, við plássi fyri eini eyka uppreiðing. Kostnaðurin fyri alt tiltakið, íroknað gisting, mat o.a., er einans kr. 500 fyri hvønn vaksnan, um familjan er limur í Javna, annars kr. 700 fyri hvønn vaksnan. Børnini eru ókeypis, óansæð aldur.
Evnið, ið vit hava valt at varpa ljós á hesuferð, er týdningarmikla samstarvið millum familjuna og tær almennu stuðulsskipanirnar.
Tá barnið hjá tær krevur nakað eyka, verða Almannaverkið, Sernám og aðrir almennir stovnar ofta eisini ein partur av dagligdegnum. Tær ymisku skiparnirnar veita á hvør sínum øki tænastur, sum skulu skapa best møguligar umstøður hjá familjuni, og tryggja, at barnið mennist á øllum økjum.
Hetta er – í hvussu so er fyrstu tíðina - fyri tey flestu ein ókendur heimur, sum ikki er so lættur at finna runt í. Hjá familjunum er tað mangan ringt at finna út av, hvør hjálp er at heinta, hvaðani hjálpin skal koma, og hvør skal meta um tørvin. Ráðgevingin sýnist ikki altíð at peika sama veg, og aðrar familjur í somu støðu fáa ørvísi hjálp og ráðgeving. Og hvør hevur ábyrgdina av at halda eyga við, um alt gongur sum tað skal? Foreldrini uppliva hetta mangan ørkymlandi, og tey kenna at tað liggur á teimum sjálvum at royna at leita upp hjálp og stuðul, hóast tey ikki eru fakfólk.
Á familjuvikuskiftinum í Skálavík fara umboð fyri Almannaverkið og Sernám at hava upplegg um teirra tænastur. Tey fara millum annað at greiða frá, hvørja tænastu teirra stovnur veitur barnafamiljum, hvussu tú kemur í samband við hesar tænasturnar, og hvussu mannagongdirnar hjá teimum yvirhøvur eru. Vit leggja upp til, at hetta ikki bert verður einvegis framløga, men dialogur millum partarnir, sum skal gera báar partar betri ílætnar, og styrkja samstarvið teirra millum frameftir.
Tekning hjá Javna á tlf 208090, ella við at senda ein teldupost til javni@javni.fo
SKRÁ
(broytingar/tillagingar kunnu koma fyri)
Fríggjadagin 1. juni
Leygardagur 2. juni
Meðan okkurt er á skrá leygardagin fyri tey vaksnu verður skipað fyri ansing av børnunum.
Sunnudagin 3. juni


text:
Tíðindaskriv
20. september 2017 kunnu skúlaflokkar í øllum Norðurlondum heilt ókeypis taka lut í Norðurlendska Skúlakjattinum og fara á kanningarferð til øll Norðurlond. Tað gongur fyri seg á undirvísingarportalinum hjá norrønu feløgunum, www.nordeniskolen.org, sum í ár hava býtt kjattið upp í Geo-veiðina fyri 3.–6. flokk kl. 09– 11 og Spyrjitíman fyri 7.–10. flokk kl. 11–13.
Trýst her og les um Norðurlendska Skúlakjattið á svenskum, norskum, finskum, íslendskum, grønlendskum, føroyskum og samiskum.
Rita flokk tín inn ókeypis á www.nordeniskolen.org og send tey á kanningarferð í Norðurlondum í Norðurlendska Skúlakjattinum 20. september 2017.
Norðurlendska Skúlakjattið verður fyriskipað á hvørjum ári og er eitt ókeypis tilboð til allar fólkaskúlanæmingar í Norðurlondum: Fleiri túsund børn og ung videokjatta sínámillum tvørtur um norðurlendsku landamørkini í einum snúningskjatti, har ein aldri veit, hvør er tann næsti, ið kemur fram á skíggjanum, og hvar í Norðurlondum viðkomandi situr!
Vilt tú geva flokki tínum høvi at vera við, kanst tú rita teg sum brúkara her á nordeniskolen.org.
Kjattið fyri 3.-6. flokk er ein Geo-veiða: Næmingarnir skulu gita hvar í Norðurlondum hinir næmingarnir í kjattinum eru – einans við at seta ja/nei-spurningar. Á tann hátt fáa næmingarnir møguleika at venja kunnleikarnar í skandinavisku málunum, norskum, svenskum og donskum, samstundis sum tey kunnu nema sær nýggjan kunnleika um norðurlendska landalæru, mentan og mál. Tú kanst eisini prenta út eitt kort til næmingarnar, har tey kunnu merkja av, hvønn tey hava møtt hvar í Norðurlondum.
Kjattið fyri 7.-10. flokk er ein Spyrjitími: Eitt nýtt konsept har næmingar úr øllum Norðurlondum hittast og seta hvørjum øðrum spurningar, ið gevur teimum innlit í líkheitir og munir millum norrønu londini. Undan spyrjitímanum fyrireika næmingarnir seg við spurningum um evni, tey sjálvi vilja vita meira um. Eftir
Spyrjitíman kann flokkurin deilast um nýggju kunnleikarnar um hvussu tað er at vera ung í teimum ymsu Norðurlondunum.
Næmingarnir avgera sjálvi ferðina – tá tey trýsta á ”næsta”-knøttin á skíggjanum, hitta tey nýggjar næmingar frá einum øðrum flokki í einum tilvildarligum skúla í Norðurlondum.
Kjattið gongur fyri seg á www.nordeniskolen.org. Tað er ikki krav um tilmelding ella stórar tekniskar frireikingar fyri at vera við, men tit mugu hava teldu við myndatóli, mikrofon og smátalarum, og atgongd til Firefox ella Google Crome. Teldlar og snildtelefonir kunnu tíverri ikki brúkast. Kjattið er ment í 2017, so raksturin skuldi verið hin besti. Royn tína skipaan her frá 1. september  , tí lokalir brandmúrar og líknandi kunnu vera ein forðing.
Skúlakjattið og undirvísingarpallurin nordeniskolen.org eru fíggjað av Norðurlendska Ráðharraráðnum og Norðurlendsku Málsamskipanini. Nordeniskolen.org bjóðar ókeypis undirvísingartilfar og tiltøk til allar norðurlendskar skúlar.
GG: Rita teg og flokk tín inn á nordeniskolen.org innan 20. september, so sleppa tit undan seinkingum orsaka av ovbyrjan á netinum.
Samband:
Fá meira at vita her: Thomas Henriksen, programmstjori, tlf. +4526116267, thomas@fnfnorden.org Pressumynd, til frítt brúk, her
Sí kunningarvideo um Norðurlendska Skúlakjattið her Stovna brúkara á nordeniskolen.org her
Fylgið Norden i Skolen á Facebook her
Fakta:
· Norðurlendskt Skúlakjatt hevur verið til síðan 2015 á nordeniskolen.org – ein síða við ókeypis undirvísingartilfari til fólkaskúlan, sum Samband norrønu Felaganna stendur fyri, og sum er fíggjað av Norðurlendska Ráðharraráðnum og Norðurlendsku Málsamskipanini.
· Endamálið við Norðurlendska Skúlakjattinum er at styrkja felags norðurlendsku mál- og mentanarfatanina.
· Samband norrønu Felaganna (FNF) er ein samstarvsstovnur fyri norrønu feløgini og norrønu ungmannafeløgini. Høvuðsuppgávan hjá FNF er at samskipa felags áhugamál hjá einstøku feløgunum í royndini at styrkja fólksliga samstarvið á øllum stigum í Norðurlondum og at arbeiða fyri tættari samstarvi millum Norðurlond. FNF metir mál- og mentanarfatan og samskifti yvir landamørk sum grundleggjandi fyri at styrkja Norðurlond.


text:
Orð: Kajfinn Hammer (versini) og Lina Sandell (niðurlagið)
Týtt: Victor Danielsen (niðurlagið)
1. Ljósið skiftandi glitrar á skýggjanna lag,
leikar fagurt um teig og um garð;
glæman lyftir meg upp mót tí Himmalska Stað,
og mín Guð kemur sál míni nær.
Niðurlag: Har er nakað at fá, har er nakað at fá,
har er nakað hjá børnum at fá;
í tí Himmalska Stað
eru øll altíð glað,
har er nakað hjá børnum at fá!
2. Gjøgnum døggváta rútin ein sólglæma sær
frá tí ævigu verð á mítt kinn;
frá Guðs Trúnu eg hoyri ein ljómandi sang,
sum eitt svalandi lot til mítt sinn:
3. Hoyr, hvørt undurfult lag, hvørji undurfull orð,
eins og ljóð mangra vatna tað er!
Lambsins sangur frá frelstum við Himmalsins borð
út um heimin og rúmdina fer:
4. Hoyr, tú sál, sum í vónloysismyrkri ert stødd,
fyri framman eitt ljós lýsir tær!
Hvørt eitt suff, hvørt eitt vónbrot, hvør missur, hvør sorg,
Harrin Jesus tað fyri teg bar!
5. Á, tú Himmalska Land handan skýggjanna heim,
á, eg hómi í Andanum teg!
Har ei skilnaðarstund meir skal køva tann gleim,
sum eg fekk, tá eg fann Lívsins Veg.


text:
Reglugerðin er galdandi fyri ÍSF, sersambondini, limafeløgini og allar persónar, ið taka lut í virksemi annaðhvørt sum limir, akkrediteraðir ella teir eru við sum leiðarar, venjarar og stuðulspersónar.
Stk. 2. Undantiknir eru teir íðkarar, sum koma undir “Fælles Nationale Antidopingregler for elite- og konkurrenceudøvere” hjá Danmarks Idrætsforbund og ADD, so sum olympiskir luttakarar ella kandidatar til OL. Hvørja reglugerð ein íðkari kemur undir, ger ADD í fyrsta umfari av í sambandi við at roynd verður tikin. Undir málsviðgerðini kann ADD venda sær til ÍSF at fáa gjørt av, annaðhvørt íðkarin kemur undir hesa reglugerð ella Nationale Antidopingregler. Avgerðin kann hava við sær, at málsviðgerðin fyrisitingarliga verður flutt til rætta myndugleika/stovn. Hvørt einstakt mál verður viðgjørt eftir teimum reglum, ið eru galdandi fyri hægsta kappingarstig, íðkarin kappast á.
Stk. 3. Íðkarar, ið taka lut í altjóða kappingum undir altjóða sersambandi og /ella felagsskapi, ið skipar fyri tvørítróttaligum ítróttatiltøkum, hava harumframt skyldu at ganga undir dopingreglur hjá avvarðandi felagsskapi, íroknað reglur um whereabouts, undantøk í sambandi við læknaliga viðgerð (TUE), o.s.fr.
§3. Hvat er doping, og hvat er forboðið?
Doping er at skilja sum, at í einari blóð- ella landroynd, ið tikin er av íðkara, er eitt forboðið evni ella metabolittar ella markørar hjá nevnda evni. Eitt forboðið evni er at skilja sum evni, ið er forboðið sambært listanum hjá World Anti Doping Agency (WADA) yvir forboðin evni.
Stk. 2. Tað er bannað íðkara at nýta ella royna at nýta eitt forboðið evni ella forbodnan hátt. Íðkarin ella annar persónur hevur sjálvur ábyrgdina at tryggja, at einki forboðið evni kemur inn í hansara/hennara kropp, og at eingin forboðin háttur verður nýttur. Tí er ikki neyðugt at prógva tilætlan, skyld, óansni ella tilvitaða nýtslu hjá viðkomandi, fyrr enn tað verður staðfest, at brot er framt á hesa Dopingreglugerð. Hvørt nýtsla av ella royndin at nýta forboðið evni ella forbodnan hátt eydnaðist ella ikki, hevur ongan týdning. Tá talan er um brot á Dopingreglugerðina, er nóg mikið, at viðkomandi hevur nýtt ella roynt at nýtt forboðið evni ella forbodnan hátt.
Stk. 3. Forboðið er at hava og selja og keypa forboðin evni ella forbodnar hættir. At selja og keypa fevnir eisini um at bjóða út, selja, geva, fyriskipa, flyta, senda, flýggja íðkara forboðið evni ella forbodnan hátt, um enn hetta fer fram beinleiðis ella um ein ella fleiri triðju partar. Forboðið fevnir ikki um at persónur selur forboðið evni ella forbodnan hátt, tá ið talan er um lógliga læknafakliga viðgerð.
Stk. 4. At nokta ella uttan áneyðir sleppa sær undan at verða við at taka dopingroynd, eftir at verða innkallaður sambært galdandi mannagongd hjá ADD, ella á annan hátt at sleppa sær undan at taka dopingroynd, er forboðið.
Stk. 5. At svika ella royna at svika í onkrum parti av einum dopingeftirliti, er forboðið. Svik merkir atferð, sum undirgrevur mannagongdina í dopingeftirlitinum, men sum ikki á annan hátt kemur undir allýsingina av forbodnum hættum sambært World Anti Doping Code. Svik fevnir eisini um tilætlaða uppílegging ella roynd at leggja seg upp í arbeiðið hjá dopingeftirlitsfólkinum, geva Antidopingnevndini, Dopingnevndini, Ítróttadómstólinum ella ADD rangar upplýsingar. At hótta ella royna at hótta eitt møguligt vitni er eisini svik.
Stk. 6. Tað er forboðið íðkara, venjara ella leiðara at hava ella hava uppi á sær forboðin evni ella forbodnar hættir undir kapping. Eisini er forboðið uttan fyri kapping at hava ella hava uppi á sær forboðin evni ella forbodnar hættir, sum eru forboðin uttan fyri kapping. Forboðið er ikki galdandi, um viðkomandi kann prógva at hann/hon av heilsuligum ávum ella aðrari grund, ið kann verða góðtikin, má gera hetta.
Stk. 7. Ólógliga at selja ella royna at selja íðkara, at umsita ella royna at umsita fyri íðkara forboðið evni ella forbodnan hátt undir kapping er forboðið. At lata íðkara uttan fyri kapping ella royna at lata honum forboðin evni ella forbodnar hættir, sum eru forboðin uttan fyri kapping, er forboðið.
Stk. 8. At eggja til, stuðla, hjálpa, at fjala útyvir ella á annan hátt at viðvirka til brot á hesa reglugerð er forboðið.
§4. Dopingeftirlitið
Einans ADD kann gera dopingeftirlit sambært hesari reglugerð. Dopingeftirlitið verður gjørt í samstarvi við Antidopingnevndina. Antidopingnevndin ásetur í samstarvi við ADD, nær og hvar dopingeftirlitið fer fram.
Stk. 2. Dopingeftirlit kann verða framt uttan ávaring, hvar sum helst og nær sum helst undir kapping ella uttan fyri kapping.
Stk. 3. Dopingeftirlitið fer fram sambært mannagongd hjá ADD.
§5. At greina dopingroyndirnar
Eitt greiningarúrslit er positivt, tá positiv A-roynd frá einari av WADA-góðkendari starvstovu ella aðrari starvstovu, sum ADD hevur valt, er staðfest.
Stk. 2. Íðkari ella annar persónur kann tó fyri egna rokning krevja, at B-royndin verður greinað. Er greiningarúrslitið av B-royndini negativt, verður dopingsakin niðurløgd. Krevur íðkarin ella annar persónur ikki at B-royndin verður greinað, verður hetta tulkað, sum at viðkomandi sigur frá sær greiningina av B-royndini. Íðkarin ella annar persónur ella umboð fyri hann hevur rætt fyri egna rokning at vera til staðar, tá ið B-royndin verður latin upp og greinað, og hevur rætt at fáa avrit av greiningarúrslitinum á A-royndini og møguligari B-roynd.
§6. Prógv fyri doping og øðrum brotum
Antidopingnevndin hevur ábyrgdina at prógva, at brot á Dopingreglugerðina er framt. Sannroyndir um brot á Dopingreglugerðina kunnu verða fingnar til vega á allan álítandi hátt, eisini sum ájáttan. Í øllum málum, ið koma fyri Dopingnevndina og Ítróttadómstólin, skal próvkravið vera hægri enn rímilig sannlíkindi, kortini er kravið ikki, at ein og hvør ivi er burtur.
Stk. 2. Har Dopingreglugerðin leggur próvbyrðuna fyri at mótprógva ein grunsul ella prógva serstakar sannroyndir ella umstøður á íðkaran ella annan persón, sum er kærdur fyri at hava brotið eina antidopingreglu, er próvkravið rímilig sannlíkindi.
Stk. 3. Vísir greiningarúrslitið, at funnin er nøgd av evnum , sum natúrliga verða framleidd í kroppinum, sum er oman fyri markið, har skylda er at melda, liggur tað á íðkaranum ella øðrum persóni at prógva, at hetta er íkomið av fysiologiskum ella patologiskum grundum.
Stk. 4. Tann hugsan er galdandi, at starvsstovur, ið eru WADA-viðurkendar og aðrar starvsstovur, sum ADD hevur tilnevnt, greina royndir og fylgja mannagongdum fyri, hvussu slíkar royndir verða goymdar, sambært altjóða standardi fyri starvsstovugreiningar. Kann íðkari ella annar persónur kortini prógva, at frávik frá altjóða standardinum er gjørt, sum við líkindi kann hava ført til positiva greiningarúrslitið, skal Antidopingnevndin prógva, at frávikið ikki hevur ført til positiva greiningarðúrslitið.
Stk. 5. Kann íðkarin ella annar persónur vísa á, at feilur er í mannagongd ella frávik frá øðrum altjóða standardum ella aðrari antidopingarreglu- ella –politikki, sum við líkindi kann hava ført til positivt greingingarúrslit ella annað brot á Dopingreglugerðina, liggur tað á Antidopingnevndini at prógva, at slíkt frávik ikki hevði við sær positiva greiningarúrslitið ella er ítøkiliga orsøkin til brot á Dopingreglugerðina.
Stk. 6. Veruligar umstøður, sum eru staðfestar við ein dómstól ella í einari líknandi aganevnd, kunnu galda sum prógv í málum undir hesari reglugerð.
§7. Undantaksloyvi í sambandi við viðgerð (TUE), heilivágur og læknaligar royndir
Nýtir íðkari ella annar persónur forboðið evni ella roynir at nýta tað, eigur hann tað, umsitur ella roynir at umsita forboðið evni ella forbodnan hátt, er hetta ikki at meta sum brot á Dopingreglugerðina, verður hetta gjørt sambært undantaksloyvi í sambandi við læknaliga viðgerð (TUE).
Stk. 2. Ein og hvør íðkari í Føroyum, sum hevur fyri neyðini at nýta eitt forboðið evni ella ein forbodnan hátt, tí hann er í viðgerð, skal søkja ÍSF um undantaksloyvi, so skjótt tørvurin vísir seg og í øllum førum (tó undantikið í neyðstøðu ella undir serligum umstøðum) minst 30 dagar undan næstu kapping. ÍSF tilnevnir eina nevnd, sum skal viðgera umsóknir og geva undantaksloyvi í sambandi við læknaliga viðgerð TUE-nevndin. Avgerðir hjá TUE-nevndini skulu fráboðast sersambandinum hjá viðkomandi íðkara, sambært altjóða standardum hjá WADA viðvíkjandi undantaksloyvum í sambandi við læknaliga viðgerð.
Stk.3. Hjá øðrum íðkarum enn teimum í stk. 2. nevndu er galdandi, at teir, tí at teir eru í viðgerð, kunnu vera noyddir at taka heilivág, ið er á listanum yvir forboðin evni. Hetta er ikki brot á Dopingreglugerðina. Hesir íðkarar skulu tó, tá dopingeftirlit er, upplýsa, at teir taka heilivágin. Hevur lækni fyriskipað heilivágin, skal hann seinnameiri, verður heitt á hann, skjalprógva hetta. Er roynd positiv, verður ikki reist ákæra um brot á Dopingreglugerðina, um so er at Antidopingnevndin heldur, at tað er skjalprógvað, at grundin til at royndin er positiv, er treytað av læknaligari viðgerð. Læknalig fyriskipan er at rokna sum nøktandi skjalprógv.
Stk. 4. Íðkarar, sum ganga undir hesa Dopingreglugerð, kunnu, um teir frammanundan hava fingið skrivligt loyvi frá ÍSF, vera við í læknaligum royndum, sum hava við sær, at teir nýta evni, ið eru á listanum yvir forboðin evni. Tað er brot á Dopingreglugerðina, um so er at íðkarin brýtur fylgistreytirnar við einum slíkum loyvi.
Stk. 5. Avgerð hjá TUE-nevndini kann av íðkarinum kærast til Dopingnevndina innan 4 vikur eftir móttøku av avgerðini.
§8. Málsviðgerðin hjá Antidopingnevndini, og hvussu verða mál løgd fyri
Antidopingnevndin kannar og greiðir øll mál um brot á hesa reglugerð.
Skt. 2. Sambært §24 stk. 4 í Evstulóg ÍSF verður Antiopingnevndin mannað við 3 limum. 1 umboð frá umsitingini hjá ÍSF, sum er formaður og 2 eksternir fakpersónar.
Stk. 3. Antidopingnevndin hevur skyldu at viðgera mál so skjótt sum gjørligt og tekur avgerð um fyribils útihýsing, og um mál skulu leggjast fyri Dopingnevndina.
§9. Vitnis- og sannleikaskylda og vitnisvernd
Persónar, sum Antidopingnevndin, Dopingnevndin ella Ítróttadómstólurin kalla inn til samtalu um møguligt brot á Dopingreglugerðina, hava skyldu at møta ásettu tíð og skulu í øllum lutum siga satt. Brot á hetta kann verða revsað eftir §13.
Stk 2. Er átrokandi at taka atlit til navnloynd, kann Antidopingnevndin gera av, at ákærdi ikki fær at vita samleikan hjá dopingeftirlitfólki og vitnum dopingmálum. Í slíkum førum kann Antidopingnevndin gera av, at frágreiðingar frá viðkomandi kunnu verða givnar, uttan at ákærdi er hjástaddur. Ákærdi skal fáa at vita hesar frágreiðingar, uttan at vita, hvørjir persónarnir eru.
Stk. 3. Ákærdi kann leggja avgerðina hjá Antidopingnevndin eftir stk.2. fyri Dopingnevndina innan 7 dagar eftir at hann hevur fingið avgerðina. At leggja avgerðina fyri Dopingnevndina hevur ikki steðgandi virknað. Avgerðin hjá Dopingnevndini skal vera til taks í seinasta lagi 1 mánað, eftir at málið er lagt fyri og kann ikki verða kærd.
§10. Fyribils útihýsan
Vísir greiningarúrslitið av A-royndini, at dopingevni eru í, ella Antidopingnevndin kemur fram á onnur brot á Dopingreglugerðina, kann Antidopingnevndin uttan partsyvirhoyring fyribils útihýsa viðkomandi frá øllum venjingum og kappingum. Hann missir eisini fyribils øll størv, lønt ella ólønt í feløgum og sjálvsognarstovnum undir ÍSF.
Stk. 2 Fyribils útihýsan verður at rokna frá teirri løtu, viðkomandi fær boðini um hetta. Boðini skal hann hava í innskrivaðum brævi ella við boðberaposti, eins og hann skal hava tey í vanligum brævi ella telduposti. Felagið hjá viðkomandi og sersambandið/sersambondini skulu hava boðini í vanligum posti ella telduposti.
Stk. 3 Viðkomandi, sum er fyribils úthýstur, kann leggja avgerðina hja Antidopingnevndin fyri Dopingnevndina innan 7 dagar, eftir at hann hevur móttikið boðini um hetta. Tað, at málið er lagt fyri Dopingnevndina, hevur ikki steðgandi virknað. Avgerðin hjá Dopingnevndini skal vera til skjals í seinasta lagi ein mánað, eftir at Dopingnevndin hevur fingið málið, og avgerðin kann ikki verða kærd.
§11. Dopingnevndin
Dopingnevndin tekur avgerðir í málum um brot á Dopingreglugerðina og um revsing í sambandi við hetta.
Stk. 2. Sambært §21 í Evstulóg ÍSF er Dopingnevndin mannað við formanni og tveimum nevndarlimum og einum varalimi. Formaðurin og ein av nevndarlimunum skulu hava lógkøna ella tilsvarandi útbúgving. Hin nevndarlimurin skal hava læknaliga útbúgving.
Aðafundurin velur nevndarlimir og varalim, tá ið skeiðið hjá sitandi limum er útri, eftir somu mannagongd sum starvsnevmdarmir verða valdir.
Stk. 3. Dopingnevndin velur sjálvt formann. Formaðurin skal hava lokið løgfrøðiligt embætisprógv.
Stk. 4. Málsviðgerðin fer fram skrivliga, uttan so at ákærdi hevur ynskt munnliga viðgerð, ella um Dopingnevndin tekur avgerð um hetta. Formaðurin kann tó gera av, at spurningar um fyribils útihýsan og formleikaspurningar verða viðgjørdir skrivliga. Munnliga viðgerðin av einum máli er almenn. Meðan umrøðan fer fram, er hvørki loyvt at taka myndir, taka film ella taka upp ljóð. Tá ið serligar umstøður tala fyri tí, undir hesum eisini atlitið til at upplýsa málið, ella til at ein av pørtunum verður fyri óneyðugari illkennan, kann umrøðan fara fram fyri afturlatnum hurðum.
Stk 5. Undir málviðgerðini kann ákærdi hava hjásitara við, sum hann sjálvur hevur valt. Dopingnevndin kann eftir áheitan frá ákærda tilnevna ein verja. Nevndin ásetur samsýningina.
Stk 6. Við í málsviðgerðini eru minst tveir og í mesta lagi tríggir limir Dopingnevndini, har minst ein skal hava lokið løgfrøðiligt embætirprógv. Um so er, at formaðurin ikki tekur lut í málviðgerðini, tilnevnir Dopingnevndin ein virkandi formann. Hesin skal hava lokið løgfrøðiligt embætisprógv. Stendur á jøvnumí atkvøðugreiðsluni, hevur formaðurin avgerandi atkvøðuna.
Stk. 7. Avgerðin hjá Dopingnevndini skal, uttan so at heilt serligar umstøður tala fyri tí, vera til skjals í seinasta lagi 4 mánaðir, eftir at málið er lagt fyri Dopingnevndina.
Stk. 8. Dopingnevndin kann gera av kostnaðin fyri málsviðgerðina, sum kann fevna um rímiligar útreiðslur í sambandi við at upplýsa málið.
Stk. 9. ÍSF skrásetir allar avgerðir hjá Dopingnevndini og kunnar um hesar sambært §21.
Stk. 10. Dopingnevndin ger annars sína starvsskipan.
§12. Ítróttadómstólurin
Ákærdi, Antidopingnevndin, avvarðandi sersamband og altjóða sersamband kunnu kæra avgerðir hjá Dopingnevndini til Ítróttadómstólin.
Stk. 2 Kæran skal vera skrivlig við grundaðum kæruskrivi og skal vera Ítróttadómstólinum í hendi í seinasta lagi 4 vikur, eftir at ákærdi hevur mótikið avgerðina. Kæran hevur ikki steðgandi virknað, uttan so at Ítróttadómstólurin tekur avgerð um hetta.
Stk. 3 Sambært Evstulóg ÍSF §19 velur Aðalfundurin 5 limir og 3 varalimir í Ítróttadómstólin. Minst 3 ítróttadómarar og 2 varadómarar skulu vera lógkønir. Ítróttadómarar og varadómarar verða valdir, tá skeiðið hjá sitandi dómarum er úti, fyri eitt 2-ára skeið, soleiðis at tveir ítróttadómarar og tveir varadómarar verða valdir annaðhvørt ár og tríggir dómarar og ein varadómari annaðhvørt ár. At fáa skeiðið at passa, kann ítróttadómari ella varadómari verða valdur fyri styttri skeið. Formenn og starvsnevndarlimir í sersambondum, sum eru limir í ÍSF, og formenn í ítróttarfeløgum, sum er limir í sersambondum, kunnu ikki vera limir í Ítróttadómstólinum. Um ein limur í Ítróttadómstólinum gerst formaður ella starvsnevndarlimur í einum sersambandi ella formaður í einum ítróttarfelagi, má hann siga sessin frá sær.
Ítróttadómari ella varalimur kann ikki samstundis vera limur í nøkrum meginstovni ella øðrum stovni í ella undir Ítróttasambandi Føroya. Ítróttadómstólurin skipar seg sjálvan við formanni og einum næstformanni, sum báðir skulu vera lógkønir.
Aðalfundurin samtykkir reglugerð fyri Ítróttadómstólin.
Stk. 4. Ítróttadómstólurin ásetur karmar fyri, hvussu málið verður fyrireikað og ger av, nær fyrireikingin er liðug
Stk. 5. Málsviðgerðin er skrivlig, uttan so at ákærdi hevur ynskt munnliga viðgerð, ella um Ítróttadómstólurin tekur avgerð um hetta. Formaðurin kann tó gera av, at formleikaspurningar verða viðgjørdir skrivliga. Munnliga viðgerðin av einum máli er almenn. Meðan umrøðan fer fram, er hvørki loyvt at taka myndir, taka film ella taka upp ljóð. Tá ið serligar umstøður tala fyri tí, undir hesum eisini atlitið til at upplýsa málið, ella til at ein av pørtunum verður fyri óneyðugari illkennan, kann umrøðan fara fram fyri afturlatnum hurðum.
Stk. 6. Ítróttadómstólurin kann eftir áheitan frá ákærda tilnevna ein verja. Nevndin ásetur samsýningina.
Stk. 7. Ítróttadómstólurin kann gera av kostnaðin fyri málsviðgerðina, sum kann fevna um rímiligar útreiðslur í sambandi við at upplýsa málið.
Stk. 8. Avgerðir hjá Ítróttadómstólinum verða skrásettar sambært §21.
Stk. 9. Annars ger Ítróttadómstólurin sína starvsskipan.
Stk. 10. Avgerðir hjá Ítróttadómstólinum kunnu ikki kærast til annan stovn undir ÍSF.
§13. Revsing
Útihýsingartíðarskeiðið í sambandi við at íðkari ella annar persónur hevur, nýtir ella roynir at nýta ella ogna sær forboðið evni ella forbodnan hátt skal vera fýra ár. Tó er møguleiki at stytta um ella heilt strika tíðarskeiðið sambært stk. 6 – 9 ella § 14 ella § 15, har brot á Dopingregleugerðina ikki fevnir um eitt specificerað evni, uttan so at viðkomandi kann staðfesta, at brotið á ikki var tilætlað, ella at brotið á Dopingreglugerðina fevnir um specificeret evni, og Antidopingnevndin kann prógva, at brotið á antidopingregluna var tilætlað. Er hetta ikki galdandi, er útihýsingartíðarskeiðið tvey ár.
Stk. 2. Hugtakið “tilætlað”verður í §13 brúkt fyri at gera av, hvørjir íðkarara svika. Orðingin sigur tá, at viðkomandi var fløktur upp í atferð, sum hann ella hon visti var brot á Dopingreglugerðina, ella visti, at stórur vandi var fyri, at henda atferð kundi vera ella gerast brot á Dopingreglugerðina og opin lætst ikki at síggja vandan. Brot á Dopingreglugerðina, sum er staðfest, tá ið greiningarúrslitið vísir, at eitt evni, sum bert er forboðið í kappingum, skal kunna verða mótprógvað at vera ikki-“tilætlað”, um so er, at hetta er eitt specificerað evni, og íðkarin kann staðfesta, at forbodna evnið varð nýtt uttan fyri kapping í einum samanhangi, sum ikki hevði nakað samband við eitt ítróttaavrik.
Stk. 3. Fyri brot á § 3, stk. 4 (at sleppa sær undan at lata land- ella blóðroynd) ella stk. 5 (svik) skal útihýsingarskeiðið vera fýra ár. Tó kann útihýsingarskeiðið vera tvey ár, um so er, at íðkarin kann staðfesta, at hann ella hon ikki tilætlað hevur sloppið sær undan at lata roynd (sum lýst er í stk 2.).
Stk. 4. Útihýsingarskeiðið fyri brot á § 3 stk 7 (ólógligur handil við ella umsiting av dopingevnum ella háttum) skal vera í minsta lagi fýra ár treytað av, hvussu álvarsamt brotið er. Brot á § 3, stk. 7, har ein ómyndingi er uppi í, er at meta sum sera álvarsligt brot. Hevur ein stuðulspersónur framt brotið, og eru onnur enn specificeraðu evnini uppi í, verður stuðulspersónurin útihýstur í alla tíð. Álvarslig brot á § 3, stk. 7, sum eisini kunnu vera brot, sum ikki eru knýtt at ítróttaligum lógum og viðtøkum, skulu eisini verða fráboðað gegnigum fyrisitingarligum, fakligum ella løgfrøðiligum myndugleikum.
Stk. 5. Útihýsingarskeiðið fyri tilætlaða medvirkan til brot á Dopingreglugerðina skal vera í minsta lagi tvey ár og upp í fýra ár treytað av, hvussu álvarsamt brotið er.
St. 6. Kann viðkomandi prógva, at hann ella hon er uttan skuld ella ikki hevur verið óskettin í sambandi við brotið, fellur útihýsingin burtur. Um so er, hevur brotið ikki endurtøkuvirknað.
Stk. 7. Har brotið á Dopingreglugerðina snýr seg um eitt specificerað evni, og at viðkomandi kann staðfesta, at hann ella hon ikki er sekur ella óskettin, skal útihýsingartíðarskeiðið í minsta lagi vera ein ábreiðsla og ikki útihýsing og í mesta lagi tvey ára útihýsing treytað av, í hvønn mun hann er sekur.
Stk. 8. Í førum, har viðkomandi kann staðfesta, at hann ikki er sekur ella óskettin, og at avdúkaða forbodna evnið stavar frá einum dálkaðum úrdrátti, skal útihýsingartíðarskeiðið í minsta lagi vera ein ábreiðsla og ikki útihýsing og í mesta lagi tvey ára útihýsing treytað av, í hvønn mun hann er sekur.
Stk. 9. Um so er, at íðkari ella annar persónur staðfestir í einum einstaklingsmáli, har stk. 7 og 8 ikki kunnu verða brúkt, at hann ikki er munandi sekur ella óskettin, verður tað annars galdandi útihýsingar-tíðarskeiðið stytt, grundað á, í hvønn mun viðkomandi er sekur. Møguleiki er at tíðarskeiðið verður enn stytri ella heilt fellur burtur sum tilskilað í §14 ella §15, men styttað tíðarskeiðið skal vera í minsta lagi helvtin av útihýsingartíðaskeiðnum, sum annars er galdandi. Er galdandi útihýsingartíðarskeiðið lívstíð, so skal styttað útihýsingartíðarskeiðið eftir stk. 9 í minsta lagi vera átta ár.
Stk. 10. Íðkari, sum við dopingroynd verður funnin sekur í einstakari kapping, verður burturvístur frá kappingini, uttan mun til eitt fylgjandi dopingmál. Var viðkomandi kapping partur av einari størri stevnu, kann Dopingnevndin gera av, at burturvísingin fevnir um allar kappingarnar á hesari stevnu. Í liðkappingarítróttagreinum eru reglur hjá avvarðandi sersambandi um burturvísing (diskvalifikation) galdandi.
§14. Víðfevnd hjálp at avdúka brot á Dopingreglugerðina
Dopingnevndin kann í sambandi við avgerð í einum máli, ella áðrenn endaligt kærumál er avgjørt eftir § 12 ella áðrenn kærufreistin er úti sambært § 12, stk. 2, strika ein part av útihýsingartíðarskeiðnum, sum ásett er í málinum, tá íðkarin ella annar persónur hevur veitt ADD, ÍSF, løgregluni ella fakligari aganevnd víðfevnda hjálp, sum hevur við sær, at løgregla ella aganevnd varnast ella staðfesta, at annar persónur fremur lógarbrot ella brýtur fakligar reglur. Annaðhvørt galdandi útihýsingarskeiðið skal fella burtur, veldst um, hvussu álvarsamt brotið á Dopingreglugerðina, sum íðkarin ella annar persón hevur framt, er, eins og týdningurin av teirri víðfevndu hjálp, sum viðkomandi hevur veitt fyri at royna at fáa doping burtur úr ítróttini.
Stk. 2. Í mesta lagi tríggir fjórðingar av annars galdandi útiihýsingarskeiðnum kann fella burtur. Er annars galdandi útihýsingarskeiðið lívlangt, kann styttað tíðarskeiðið sambært § 14 ikki vera minni enn átta ár.
Stk. 3. Um so er, at Dopingnevndin seinni tekur upp aftur partar av útihýsingini, tí viðkomandi hevur sloppið sær undan at veita ta víðfevndu hjálp, ið væntað varð, kann viðkomandi kæra nevndu uppafturtøku sambært § 12.
Stk. 4. Um so er, at Dopingnevndin fyribils strikar ein part av annars galdandi revsingini, tí viðfevnd hjálp er veitt, skal hetta við grundgeving verða fráboðað pørtunum, sum hava rætt at kæra sambært grein 12, stk. 1.
§15. Játtan uttan onnur prógv
Játtar ein íðkari ellar annar persónur sjálvboðin at hava framt brot á Dopingreglugerðina, áðrenn viðkomandi hevur fingið boð at møta til dopingroynd, sum møguliga kann hava við sær, at brot er framt á Dopingreglugerðina ella, um annað brot er framt á Dopingreglugerðina, ella um so er, at annað brot er framt á Dopingreglugerðina, áðrenn viðkomandi hevur fingið boð um framda brotið, og henda játtan er einasta álítandi prógv um brotið, tá játtanin varð givin, kann útihýsingartíðarskeiðið styttast, tó ikki meira enn niður í helvt av tí tíðarskeiði, sum annars er galdandi.
Stk. 2. Ein íðkari ella annar persónur, sum møguliga stendur fyri at fáa eina revsing upp í fýra ár eftir § 13, stk. 1, kann, um hann beinanvegin játtar, tá ið ÍSF hevur gjørt hann varugan við brot á Dopingreglugerðina, fáa útihýsingartíðina styttað niður í minst tvey ár treytað av, hvussu álvarsamt brotið er, og í hvønn mun hann er sekur.
§16. Fleiri grundir at stytta um revsing
Tá íðkari ella annar persónur prógvar, at hann hevur rætt at fáa stytt revsingina sambært fleiri enn einari áseting í §13, stk. 6 – 9, ella §14 ella §15, skal annars galdandi útihýsingarskeið verða ásett sambært §13, stk. 6 – 9, áðrenn avgerð um at stytta revsingina sambært § 14 ella § 15 verður brúkt. Kann viðkomandi prógva, at hann hevur rætt at fáa revsingina linkaða, ella at útihýsingarskeiðið verður strikað sambært § 14 ella § 15, kann útihýsingarskeiðið veða stytt, men ikki meira enn til ein fjórðing av annars galdandi útihýsingarskeiði.
Stk. 2. Dopingnevndin ásetur hóskandi revsing í fýra stigum. Í fyrsta lagi ger Dopingnevndin av, hvør av teimum grundleggjandi revsingunum (§ 13, stk. 6 – 9) er galdandi fyri brotið, sum framt er. Í øðrum lagi kann Dopingnevndin, um so er at grundleggjandi revsingin kann býtast upp í interval, gera av, at revsingin verður ásett til tað interval, sum samsvarar við, í hvønn mun viðkomandi er sekur. Í triðja lagi ger Dopingnevndin av, um grundarlag er fyri at linka revsingina (§ 14 og § 15). Í fjórða lagi ger Dopingnevndin av, nær útihýsingartíðarskeiðið skal byrja sambært § 18.
§17. Afturvendandi brot á Dopingreglugerðina
Brýtur ein íðkari ella annar persónur Dopingreglugerðina aðru ferð, sama um ÍSF ella annar antidopingstovnur hevur viðgjørt fyrra brot, skal útihýsingarskeiðið vera tað longsta av: seks mánaðum; helvtin av útihýsingartíðarskeiðnum áløgd fyri fyrra brotið á Dopingreglugerðina, uttan at taka við nakra linking eftir § 13, stk. 6 – 9, ella § 14 ella § 15; ella dupult so langt sum galdandi útihýsingartíðarskeiðið er fyri annað brotið, viðgjørt sum var tað fyrsta brot, uttan at taka við nakra linking eftir § 13, stk. 6 – 9, ella § 14 ella § 15.
Stk. 2. Útihýsingartíðarskeiðið ásett sum framman fyri nevnt kann verða stytt enn meira við at brúka § 13, stk. 6 – 9, ella § 14 ella § 15.
Stk. 3. Triðja brot á Dopingreglugerðina hevur altíð við sær útihýsing fyri lívið (fyri alla tíð), tó undantikið um so er, at brotið kemur undir treytirnar fyri afturtøku ella stytting av útihýsingarskeiðinum sambært § 13, stk. 6 – 9, ella tað er brot á reglurnar um whereabouts í øðrum antidopingfelagsskapi. Í hesum serstaka føri er útihýsingartíðarskeiðið frá átta ár til lívstíð.
Stk. 4. Brot á Dopingreglugerðina, har viðkomandi hevur prógvað, at hann er ósekur ella óskettin, er ikki at meta sum brot, sum hevur verið sambært hesari grein.
Stk. 5. Einstaka brotið á Dopingreglugerðina er at meta sum brot framt aftur og aftur, um so er, at hetta er framt innan fyri eitt tíðarskeið upp á tíggju ár.
§18. Nær byrjar útihýsingin
Útihýsingartíðarskeiðið bryjar tann dagin, tá ið Dopingnevndin dømir. Ein fyribils útihýsing telur tó við í øllum útihýsingartíðarskeiðinum.
§19. Støðan í útihýsingarskeiðinum
Útihýsing eftir hesari Dopingreglugerð fevnir um allar venjingar og kappingar undir ÍSF, eins og øll lønt ella ólønt størv í feløgum og sjálvsognarstovnum undir ÍSF. Íðkari ella annar persónur, ið er útihýstur, kann sostatt ikki í útihýsingartíðarskeiðnum taka lut í kappingum ella virksemi, so sum venjingarlegum, framsýningum ella venjingum, sum ÍSF ella sersamband ella felag undir ÍSF skipar fyri ella hevur góðkent, ella í kappingum, sum yrkisfelagsskapur hevur góðkent, ið skipar fyri altjóða- og landskappingum.
Stk. 2. Úrslitini hjá viðkomandi íðkara, sum brýtur Dopingreglugerðina sambært stk. 1, verða ógyldað, og uppruna útihýsingarskeiðið byrjar um aftur frá tí degi, brotið er framt. Hetta útihýsingarskeiðið kann verða stytt eftir teimum reglum, sum eru galdandi fyri hetta, um so er, at viðkomandi kann prógva, at hann er ósekur ella óskettin ella at hann ikki er munandi sekur ella óskettin.
Stk. 3. Íðkari ella annar persónur, sum er útihýstur, hevur skyldu at lata seg dopingtesta í útihýsingarskeiðinum.
Stk. 4. Dopingnevndin tekur avgerð í málum um brot á § 17. Avgerðirnar kunnu verða kærdar sambært reglunum í § 11 og § 12.
§20. Fyrning
Brot á hesa reglugerð verða ikki revsað, um talan er um fyrning. Fyrningarfrestin er tíggju ár at rokna frá tí degi, tá brotið endaði. Fyrningarslit er, tá ið viðkomandi fær at vita frá ÍSF, at mál er reist ímóti viðkomandi.
§21. Kunning og skráseting
Boð um dopingeftirlit og um dopingmál skulu latast WADA og altjóða sersambandi, um so er at persónur er undir hesari reglugerð ella er undir altjóða sersambandi. Dopingroyndir og dopingmál hjá øðrum persónum, sum eru undir hesari reglugerð, verða skrásett sambært ásetingum hjá ÍSF.
§22. Sínámillum viðurkenning
ÍSF viðurkennir og setur í verk avgerðir um revsing, undantøk og dopingtestir, ið annar antidopingstovnur hevur gjørt sambært World Anti Doping Code.
§23. Broytingar í reglunum
ÍSF kann broyta hesa reglugerð, um so er, at broytingin er innan fyri karmarnar hjá World Anti Doping Code.
§24. Gildiskoma
Henda reglugerð kom í gildi 1. januar 2016.
Møguligar smáar tillagingar kunna blíva framdar.


text:
Eik stuðlar SÍ flogbólti17-10-2007
Í Sørvági er lag á manni eftir at Eik í vikuni skrivaði undir 2 ára stuðulsavtalu við SÍ flogbólt
Avgerandi vika á virðisbrævamarknaðinum16-10-2007
Hesa vikuna fæst innlit í, um og í hvønn mun fleiri amerikonsk feløg eru rakt av kreppuni á amerikanska lánimarknaðinum
Kom við í Eik Liguna09-10-2007
Støðan, greiningar, viðmerkingar, spurnarkassi, vinningar og tilmelding. Alt um íløguspælið Eik Liguna er at finna á dagførdu síðuni
Clinton brandar Føroyar – og Eik06-10-2007
Vitjanin hjá Bill Clinton kann nú brúkast til at gera Føroyar og Eik Banka betri kend uttanlands
Leys størv í Eik03-10-2007
Vit sóknast eftir Vinnukundaráðgeva til deildina í Havn og móttøkufólki til deildina í Klaksvík


text:
Orð: Jákup Olsen
Lag: Charles Crozat Converse
1. Hvat var verðin uttan Jesus!
Hon av Gudi bannað varð,
og um ikki hann varð føddur,
enn sín deyðadóm hon bar;
hon tá, stødd í hjálparloysi,
var eitt myrkur uttan ljós,
sum eitt skip í ódnarveðri
uttan kumpass, uttan kós.
2. Hvat er lívið uttan Jesus!
Tað er tómt og myrkt og kalt;
alt hitt góða her á foldum
er við honum burtur fjalt,
uttan hann er eingin gleði,
eingin hjálp í trongd og neyð,
eingin trygd og eingin friður.
Eingin vón – bert grøv og deyð.
3. Vinur, ert tú uttan Jesus?
Ver ei longur uttan hann!
Alt tað, sum er vert at eiga,
eina hann tær geva kann;
vilt tú verða fríur, sælur,
bæði nú og alla tíð,
tak ta frelsu, hann tær býður! –
Ger tað nú, og kallið lýð!
4. Æra, prís og tøkk til Jesus!
Hann leið straff og dóm og deyð
fyri teg og meg at loysa
út úr vanda, sorg og neyð.
Hann, sum kom við boð um hvílu
til ta sál, ið byrðar ber,
hann, sum forðum fallin reisti,
enn í dag hin sami er.


text:
Aftursvar til Berg D. Joensen
Gudloysi hóttir ongan
Grundarlagið og endamálið við felagskapinum Gudloysi er at virka fyri at kirkjan, og allar trúgvir fyri tanns skyld, vera loystar frá landinum, og at religión á ongan hátt skal umboðast av tí almenna. Harafturat vil Gudloysi virka fyri at upplýsa almenningin um gudloysi. Vit vilja vísa á at vit eisini eru til og at allir føroyingar ikki eru kristnir.
Tað at kristin mugu trúgva, tí tey ikki kunna vita ella fáa nakað prógv fyri sínari heimsmynd merkir ikki at øll onnur eisini noyðast at gera tað. Bergur D. Joensen sigur at vit eru øll felags um eitt, og tað er at hava eina heimsmynd og eina trúgv. Eina heimsmynd kann eg vera samdur í at flest øll hava, men trúgv hava øll ikki. Teimum, ið hugsa vísindaligt tørvar ikki at trúgva nakað, tí tað, ið kann prógvast vísindaligt tørvar okkum ikki trúgv til at góðtaka, og tað, ið enn ikki kann prógvast á nakran hátt mugu vit góðtaka at vit ikki vita. Ongin trúgv er neyðug í einari slíkari heimsmynd.
At allar heimsmyndir hava lærusetningar, ið fevna um upprunan til heimin, lívið og menniskjað passar heldur ikki. Vit eru summi, ið góðtaka at vit vita ikki enn hvussu alheimurin er vorðin til, og at vísindin enn ikki kann greiða frá øllum; men byggja okkara heimsmynd á tað vit vita ístaðin fyri tað vit ikki vita. Eg veit ikki hvat Bergur sipar til tá hann sigur at Nietzsche festi sítt álit á ein annan gud aftaná at hann hevði avnoktað gud. Her haldi eg at Bergur skal lesa eitt sindur betur uppá, ella greiða eitt sindur betur frá sínum meiningum.
At verðsligir humanistar trúgva á menniskju er beinleiðis skeivt. Tær nýtist ikki at trúgva á nakað fyri at vera verðsligur humanistur. Eg veit at Bergur trýr á gud, altso tann judeokristna gudin Jahve, men fyri tað nýtist honum ikki at ganga út frá at øll onnur eisini trúgva á okkurt. Verðsligir humanistar, haldi eg, eru fólk, ið hugsa vísindaligt, og vísindaligt er menniskjað einasta keldan til sín egna moral og etikk. Moralur uppstendur ímillum menniskju, og ikki ímillum menniskju og handan bronsualdar gudin úr miðeysturi, ið kallast
Jahve.
Tað er ein púra høp isleysur pástandur, tá Bergur sigur, at ein erligur gudoysingur óivað hevur onkran gud. Vónandi meinar Bergur ikki gud í tí vanligu merkingini, men í tí Einsteinsku merkingini, ið onki hevur við trúgv at gera. Um tað er, so er tað ein sera fløktur háttur at fara undir eitt samskifti við ein bólk av gudloysingum.
Tað einasta eg eri samdur við Bergi í er, at tað er ikki áhugavert at tosa við líkasæl fólk um hetta evnið, men tað sigur seg sjálvt, og er galdandi fyri øll evni.
Felagið gudloysi ætlar ikki at vera ein hóttan ímóti nøkrum, men ein møguleiki fyri tey, ið ikki síggja seg sjálvi aftur í nakrari trúgv at hava ein felagskap at umboða sína meining. Tað er ein fólkaræðiligur rættur, og ikki ein hóttan ímóti nøkrum.
Øll sjónarmi! hava uppiborið ta virðing tey eiga til góðar, og hvør tann virðingin er kann einans tíðin vísa. Vónandi fáa vit eitt gott og gevandi orðaskifti um hetta evnið.
Vegna Gudloysi
Heri Joensen
tónleikari
Merki: aftursvar, Bergur D. Joensen, Bergur Debes Joensen, Gudloysi, heimsmyndir, Heri Joensen, lesarabræv, sekularisering


text:
Fríur vilji, alvitan og Kinatúrar
Eg kann ikki torga heitið “fríur vilji.” Tað er ikki tí at eg haldi, at vit ongan slíkan hava. Tað hevur heldur onki at gera við, at mær ikki dámar, at vit hava ein. Eg veit heilt einfalt ikki, um vit hava ein “frían vilja,” tí eg veit ikki hvat orðið merkir. Jú, sjálvandi veit eg hvat tað er at vilja okkurt og eg veit eisini nøkulunda hvat lýsingarorðið “fríur” er fyri ein stødd. Men tá fólk – ofta trúgvandi – tosa við meg um frían vilja blívir alt til ein vavgreyt og eg fái varhugan av, at persónurin eg tosi við, ikki sjálvur veit hvat hann ella hon tosar um. Eg havi viðhvørt spurt, men um eg onkra hendinga fer eri so heppin at fáa eitt greitt svar (tað hendir sjáldan) so verður tann fríi viljin tó aldrin verandi tann sami til endan av samrøðuni.
Her eru onkur vítt ymisk hugtøk, vit kunnu meina við:
- At hava fleiri valmøguleikar
- At kunna handla uttan tvang frá nøkrum øðrum
- At kunna broyta framtíðina
- At ein kundi havt valt okkurt annað enn ein gjørdi
- At liva uttan atlit til hvat onnur halda
- O.s.fr.
Eg fari ikki at halda fast við, (more…)


text:
FOL Faroese Online - Bjargni
Hjalmar P. Petersen
Faroese Online (FOL) er ein verkætlan, sum snýr seg um at gera undirvísingartilfar í føroyskum til útlendingar. Talan er um skeið, sum er atgongt á netinum. Skipanin byggir beinleiðis á skipanina Icelandic Online (IOL), sum er eitt opið, ókeypis málskeið í íslendskum á netinum í 6 pørtum. Skeiðið er ment av málvísindafólki á Háskóla Íslands, so góðskan er í lagi á hesum rúgvismikla tilfarinum, sum tey lata okkum fáa til grundarlag undir okkara skeiði. Partarnir 1-5 vóru gjørdir til byrjanarundirvísing á universitetsstigi, men hevur roynst væl hjá fólki við øðrum fortreytum eisini. Nýggjasti parturin, “partur null”, eitur so Bjargir. Hesin parturin er gjørdur til nýtilflutt fólk, sum einki íslendskt duga frammanundan. Partarnir 1-5 vórðu lagdir á netið í 2004-2013. Parturin Bjargir, ið nú verður týddur og lagaður til føroyskt, kom á netið í 2010. Arbeitt verður í løtuni við at laga skipanina til hendan partin, so eisini ber til at brúka smartfon og teldil.
Arbeiðið at laga íslendsku skipanina Icelandic Online til føroysk viðurskifti byrjaði so smátt á heysti 2014. Avgjørt var at byrja við partinum fyri byrjarar, sum á íslendskum kallast Bjargir. Hetta skeiðið er serliga ment til tilflytarar, sum búgva og arbeiða í Íslandi/Føroyum. Tí er tað, ið verður lært, orð og orðingar úr gerandisdegnum, sum nýtilflutt kunnu væntast at hava brúk fyri. Tilfarið er býtt sundur í seks kapitlar við á leið 260 venjingum.
Venjingarnar vóru umsettar til føroyskt á vári 2015 og byrjað var upp á arbeiðið við ljóð- og myndaupptøkum í juli 2015. Eftir ætlan er hesin parturin, Bjargni, liðugur í 2017, og vónandi fer tá at bera til at halda fram við pørtunum eitt til fimm.
Faroese Online er ein samstarvsverkætlan millum Fróðskaparsetur Føroya og Háskúla Íslands. Verkætlanin hevur fingið stuðul til fundarvirksemi frá Nordplus Vaksin.
Verkætlanarleiðari í Føroyum er Hjalmar P. Petersen,dr.phil. og lektari á Føroyamálsdeildini. Hini í leiðslubólkinum eru: Sigurð í Jákupsstovu, rektari á Setrinum, John Mikkelsen, forritari og BA í føroyskum, Birna Arnbjörnsdóttir professari, Kolbrún Friðriksdóttir, adjunktur, Patrick Thomas og Úlfar Bragason professari við Háskóla Íslands og Helga Hilmisdóttir lektari á universitetinum í Helsingfors.


text:
Herfyri legđi kommunurnar ì Suđuroynni eina ætlan viđ tilmælum fyri bjarging av Suđuroynni, fram fyri politiska mynduleikan til støđutakan og politiski viljin er gòđur.
Fyrsta ùtmeldingin frá politiska mynduleikanum var, at Bakkafrost skal hava øll aliloyvir ì Suđuroynni og støđa skal takast til spurningin viđ eldraøkinum, sum m.a rakar misvìsandi fyri summar smærri kommunur ì Suđuroynni.
Fleiri ùtmeldingar er komnar, har politikarar norđanfyri og onnur, ynskja okkum og Suđuroynni har sum pipari grør.
Tey eru klár, at verja miđstađarøki. Lìka sum, fylgi nù trop og verji miđstarøki fyri ein og hvønn prìs.
Minnir kanska eitt sindur um verjustøđuna hjá Hitler Jugend á sinni. Har eitt av slagorđinum var klár fyri ” Das Vaterland “. Burtursæđ frá at framgangsmátin er sjálvsagt ørvìsi.
Fyrstur, at melda ùt var Tobbi, um avgjerđina hjá viljasterka Landstýrinum um aliloyvini og eldraøki ì Suđuroynni. Men hinvegin Tobbi ùttalađi seg reint politiskt.
Nu vil ein annar almennur persònur eisini verđa viđ ì kjakinum og viđ at niđurgerđa alla Suđuroynna og vil heldur bùgva ì Danmark enn ì Suđuroynni.
Hesin er Jògvan Philbrow, formađur í Føroya Pedagogfelag, hann sigur m.a ” limir í felagnum hava boðað frá, at um útbúgvingin verður lagd í Suðuroynni, loysir tað seg eins væl hjá teimum at fara av landinum at lesa. ”
Sera lágt, at ein fakfelagsformađur niđurgerđ eina heila oyggj av einari politiskari stađseting av komandi Hjálparfòlkaskùlanum. Sum løgmađur hevur melda ùt, skal verđa ì Suđuroynni. Har framvegis umleiđ 10 % av okkara fòlki býr.
Øll vita, at Suđuroyggin er sera hart rakt av arbeiđsloysiđ, minkandi fòlkatali og fjarstøđan til meginøki er stòr osfr. Her vilja landsins mynduleikar vìsa ì verki, at ein ùtjavning má til, fyri at Suđuroyggin ikki skal doyggja heilt ùt.
Fakfelagsformađurin hjá Pedagogfelagnum, gloymir at nevna, at ì Vági ganga 18 pedagog næmingar á Fjarlestradeplinum, sum vera lidnir um 1 ár og tey koma ùr øllum landinum.
Sama er galdandi viđ Heilsuskùlanum ì Suđri, har næmingar koma ùr øllum Føroyum. Felags fyri hesar næmingar eru, at ùtmeldingar viđ at lesa ì Suđuroynni eru gòđar.
Eg eri so avgjørt ikki samdur og ikki er tađ serligani umhugsað, av formanninum hjá Føroya Pedagogfelag, at spæla politikara, við at útmelda og niðurgerða plaseringina av komandi Hjálparfólkaskúlanum ì Suđuroynni.
Hinvegin er tað ein politiskt avgerð, hvussu raðfest verður. Meini avgjørt, at ein fakfelagsformađur, skal halda seg til fakta og fakfelagsarbeiđi. Ikki um politik, hvar ein skùli skal vera ì landinum.
At Føroya Pedagogfelag, ikki er hoyrt, er ein onnur søga. Har rammur um fakligt innihald kunnu takast upp.
Hinvegin er einki ì vegin viđ, at næmingar á komandi Hjálparfòlkaskùlanum kunnu koma til miđstarøki ì starsvenjing, um pláss ikki er fyri tìì Suđuroynni. So fær miđstarøki, jù okkurt meira av landsins ágòđa.
Til ber at lesa um tađ megnar arbeiđi sum kommunurnar ì Suđuroynni, hava lagt fyri politiska mynduleikanum her. http://vagur.fo/?p=7641
Levi Mørk, býráđslimur fyri Javnađarflokkin ì Vági


text:
Bátapláss
Skopunar Kommuna ruddaði keiøkið fyri nøkrum árum síðani og gjørdi nýggjar skúrar til bátarnar. 21 smáar og átta stórar skúrar.
Hesir hava verið til stóra gleði hjá bátaeigarum, tí skúrarnir hava fingið streym, eru rúmligir og ljósir at arbeiða í.
Kundi tú hugsað tær eitt bátapláss, skal tú venda tær til Skopunar kommunu ella havnafútan á telefon 211361.
Bátapláss
Kostnaður er 1.500,-/árið við teymi.
Leiga av skúri:
Lítil skúrur 150,-/mðn.
Stórur skúrur 250,-/mðn.
Rúm á frystigoymsluni 200,-/mðn.
Skúrar hava egnan el-málara.


text:
Vikan byrjaði nakað buldrasliga. Landsverk boðar frá einum lítli stormur og á Ørðaskarðið og á Fámjinsveginum er hvassur stormur, í hvirlunum upp til 35 m/s. Lovar eitt sindur betur veður út á dag. Her nakrar myndir frá ímorgun, myndirnar eru tiknar kl. 06.00 ímorgun. Hav eina góða viku øll somul. SáH
Enn ein løgin eyka úttøka til NMU, EJM og EM 2018
Hevði verið uppá sítt pláss, at Svimjisamband Føroya fortaldi okkum, hví hesir svimjarar blivu úttiknir til NMU, EJM og EM 2018, sjálvt um teir ikki kláraði kravtíðirnar. Hava teir forbetra seg ella sett persónlig met? ella hví eru tey í heila tikin úttikin? Tað hevði eisini verið gott fyri restina av svimjarnum í Føroyum at Les meira…
Bragd avreiddi 7.320 pund í gjár
Teir fóru túr tann 10. juni og komu aftur tann 13. juni og løgdu veiðuna upp til N.F.C.S. Veiðan var boðin út á Uppboðssøluni hjá FMF og samlaða virðið bleiv 54.876,00 kr. Mesta av veiðuni var Longa íalt 3.818 pund, restin var Brosma, Kongafiskur, Havtaska, Skøturavar og Toskur. SáH
Polarhav og Stjørnan landa gullaks til Kósina
Polarhav og Stjørnan landa júst nú á Kósini. Teir hava 187,4 tons av gulllaksi og var veiðan boðin út á Fiskamarknaður Føroyar, prísurin varð 5,05 og samlaði virðið av veiðuni varð 936.270,00 kr. SáH
Fiskaklettur landar í morgun til N.F.C.S.
Tey eru longu farin ígongd við landingina á vestur síðuni, har Fiskaklettur liggur við bryggju og landar. Hann hevur góð 54.000 pund og veiðan er seld via Fiskamarknaður Føroyar og bleiv samlaði virðið av veiðuni 446.924,00 kr. SáH
So hevur regna í 24 tímar í Klaksvík
Eftir at vit hava havt turrveður í vikuvís, so kom regni í gjár og nú hevur tað regna í 24 tímar út í eitt. Í løtuni, klokkan er seks um morgunin, regnar illa, heili 4.2mm, men klokkan 12.00 verður ein glottið og síðani byrjar tað at regna aftur. Sambært veðurstøðini yr.no, so heldur regni áfram Les meira…
Virkishugurin og viljin til Gamlagarð er stórur
Í samband við, at Gamligarður í dag varð handaður Visit Norðoy at umsita, høvdu umboðini fyri kunningarstovuna eisini sett bygdafólkinum í Svínoy stevnu fyri at byrja samskipanina av teimum tilboðum og tænastum, sum Gamligarður nú kann leggja lunnar undir í oynni. Merkið veittraði frammanfyri Gamlagarð og setti sín dám á løtuna, tá bygningurin varð handaður Les meira…
Gamligarður handaður Kunningarstovuni
Jógvan Skorheim, borgarstjóri handaði í dag Elsu Poulsen, leiðara á Visit Norðoy gistingarhúsið í Svínoy – Gamlagarð – at umsita vegna kommununa. Tað var ein ovurfegin borgarstjóri, sum í dag vitjaði í Svínoy, har Útoyggjastevna er á skránni leygardagin. Eyðun Jacobsen er nevndarlimur í Svínoyarnevnd Býráðsins og harumframt staðbundin maður hjá kommununi í oynni, og Les meira…
Húsini hjá Nólsoyar Páll eru sera vøkur og taka seg væl út har tey eru steinsett
Var ein biltúr í morgun og tók nakrar myndir av húsinum Nólsoyar Páll, sum eru sera vøkur og taka seg væl út í lendinum. Húsini hjá Nólsoyar Páll vera heilt sikkurt ein stór uppliving hjá øllum ferðafólkunum, sum koma á vitjan í Klaksvík, men eisini fyri okkum sum búgva her. Tað er Archibald Black, sum Les meira…
Garðavegurin, so verður tað gjørt
Eitt av mínum hjartamálum til seinasta Býráðsval, var at fáa Garðavegin gjørdan lidnan og nú sær út sum at Klaksvíkar Kommuna er farin í holt við tað. Teir hava gjørt ovara gonguteigin næstan lidnan, har manlgar bert at asfalterast. So kunnu vit siga at teir eru komnir í helvt, nú manlgar niðari gonguteigurin at gerast, Les meira…


text:
08. Sep 2016
Minnist til Ráðleggingardagin, fríggjadagin 16. sept. tá er tað stongt við Kráir og við Margáir. ...
09. Aug 2016
Vælafturkomin allar perlur og vælkomin nýggjar perlur! Sunda kommuna skrivar á heimasíðu sínari, at fólkatali í kommununi er methøgt og vøksturin sæst aftur á barnatalinum á dagstovnunum. Vit verða 98 børn aftaná summarferiuna og so nógv hava vit ongantíð verið áður. ...
08. Aug 2016
Í dag byrjar Kristvør í Liljuperlu.Mánadagin byrjar Emly við Margáir og Vónbjørt byrjar í Smæruperlu 1. septembur.Verið vælkomnar! ...
10. Jul 2016
Vit øll, bæði stór og smá, ja og Stampe, ynskja tykkum øllum eitt gott summar!Nú eru tey flestu farin í summarferiu. Summaransingin hjá Sunda kommunu verður við Kráir í ár, so eitt sindur av lív verður í.Vit ynskja tykkum øllum eina góða summarferiu, síggjast...
22. Jun 2016
Hósdagin 7. juli uml kl. 16.00 steðgar Team Rynkeby á við Margáir, á ferðini ávegis til París.Vit fara at heilsa uppá og veittra tykkum farvæl og ynskja tykkum góða ferð víðari og ikki minst, fara vit at takka fyri innsatsin!Takk fyri innsatsin til krabbameinsrakt...
11. Jun 2016
Fyri áttandi ferð fór skrúðgonga frá Margáum til Kráir.Aftur hesaferð vilja vit á henda hátt siga 1000 takk fyri!1000 takk fyri, øll tit, sum komu at fagnað børnunum!1000 takk Dia og Ulrik, Skótar, EB/Str, HSR, H.V.R og Stórheygg fyri luttøku.1000 takk fyri øll sum á...
09. Jun 2016
Vælkomin til ein stuttligan – litríkan og larmandi Barnakarneval, við stevnudámi, í Sundalagnum. Fríggjadagin 10. juni 2016 kl. 15.00 Flaggskrýdda skrúðgongan, við skótunum á odda, fer frá Margáum til Kráir kl. 15.00. Við í skrúðgonguni verða børn, vaksin,...
03. Jun 2016
Eigur tú eitt noða ella tvey sum vit kunna fáa ella kennir tú onkran sum ger?Tógv sum ikki verður brúkt taka vit fegin ímóti :)Vit fara at hava eitt Træðraverkstað á Barnafagnaðinum sum verður komandi fríggjadag kl. 15.00 og vit skula brúka eina rúgvu av...


text:
Íbúgvaviðurskifti
Fólkatalið
Seinast í 18. øld búðu umleið 5.000 fólk í Føroyum. Í 1870 fór talið upp um 10.000, í 1901 upp um 15.000, í 1933 upp um 25.000 og í 1973 upp um 40.000. Tað var støðugt veksandi fram til 1990, tá fólkatalið av búskaparliga skrædlinum fyrst í 90-unum minkaði nærum 10%.
Frá 1996 vaks fólkatalið aftur og fór í 2003 fyri fyrstu ferð upp um 48.000. Eftir tað kom stígur í, og í nøkur ár var eisini minking í fólkatalinum. Tó hevur síðani 2013 aftur verið vøkstur í fólkatalinum. Í mars 2017 kom tað upp um 50.000, og er tað í juli 2018 komið upp um 51.000.
Føðitíttleiki
Í 1970 fingu føroyskar kvinnur í barnsburðaraldri í miðal 3,4 børn, og minkaði talið líðandi niður í 2,2 børn í 1983. Tað rættaði seg so nakað uppaftur og hevur síðani síðst í áttatiárunum sveiggjað um 2,5 børn. Við hesum er føðitíttleikin í Føroyum tann hægsti í Evropu. Bert fá lond eru í Evropu, har kvinnurnar fáa tvey ella fleiri børn í miðal. Næst Føroyum í Norðurlondum eru Grønland um 2,0, Svøríki við 1,9 og Danmark við 1,8 børnum.
Síðani mitt í 1960-árunum hevur burðaravlopið (munurin millum fødd og deyð) verið støðugt minkandi. Hetta kemur av eini langtíðargongd við minkandi føðitali og spakuliga veksandi deyðatali.
Væntað lívsævi
Miðallivialdurin er so líðandi vorðin hægri. Nýfødd dreingjabørn kunnu vænta at liva til tey blíva gott 80 ár, meðan genturbørnini kunnu vænta at liva næstan 85 ár. Í 1985/86 vóru hesi tølini ávikavist 72 og 79 ár. Tað er ikki nakað, ið bendir á nakran steðg í hækkandi miðallivialdrinum hjá monnum og kvinnum. Hóast livialdurin er hækkaður munandi, er enn stórur munur í livialdri millum kvinnur og menn.
Flytingin millum Føroyar og útlond
Flytingin til Føroya og úr Føroyum er stór, sammett við fólkatalið, ið eisini verður nógv ávirkað av hesum. Í 1950- og 60-árunum vóru munandi fleiri fráflytarar enn tilflytarar. Frá 1973 til 1988 vóru nakað fleiri tilflytarar enn fráflytarar.
Men so hendi stóra afturstigið undir búskaparkreppuni, so at stór netto fráflyting var av landinum, og fólkatalið minkaði tí nógv. Í 1996-2003 var tilflytingin størri, tá nógv fluttu heimaftur, eftir at kreppan hæsaði av. Samanborið við nettofráflytingina á 7.242 fólk í árunum 1989-1995, var nettotilflytingin árini 1996-2003 bert 2.558 fólk - tvs. at afturflytingin svaraði til ein góðan triðing av fráflytingini.
Frá 2004 til 2013 var øll árini, 2008 undantikið, ein netto fráflyting, í miðal við 290 fólkum um árið. Eftir 2009 vigaði minkandi burðaravlopið heldur ikki upp móti fráflytingini, so fólkatalið varð minkandi. Í 2014 vendi aftur: fráflytingin minkaði nógv og tilflytingin vaks eisini, so at munandi vøkstur aftur er í fólkatalinum. Í 2014 var ein nettotilflyting á 240, í 2015 á 294, í 2016 á 406, og gongdin heldur fram í 2018.


text:
Posta
Posta (fyrr: Postverk Føroya) er almennur stovnur/fyritøka og stendur fyri postútbering í Føroyum. Heimastýrið yvirtók 1. apríl 1976 postverkið frá Post- og telegrafvæsenet í Danmark. Í hesum sambandi útskrivaði Føroya landsstýri búmerkja- og navnakapping. Í 2005 varð Postverk Føroya, sum tað nevndist tá, gjørt um til partafelag. Í 2009 fekk stovnurin nýtt navn og nýtt búmerki, nýggja navnið er Posta.[1] Landið eigur allan partapeningin í partafelagnum. Landsstýrismaðurin velur á hvørjum ári teir tríggjar limirnar í nevndini, meðan starvsfólkið velur tveir nevndarlimir.[2] Stjóri í Posta er Joel undir Leitinum.[3]
Innihaldsyvirlit
Nevndin[rætta | rætta wikitekst]
- Tummas Hanus Dam, formaður
- Brynhild Setberg
- Petur Holm
- Áslak Tausen
- Jens Peder Jensen
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Skjútsur[rætta | rætta wikitekst]
Áðrenn regluligt samband var komið, var serligt flutningslag neyðugt til tess at fáa fólk og boð oyggjanna millum. Hetta var skjútsskipanin. Hvør bygdin skuldi hava nevnara (eisini róptur skjútsskaffari), ið átti at fáa manning at føra fólk, brøv ella pakkar úr oyggj í oyggj.
Fyrsta lógin um skylduna at skjútsa kom í 1865, og løgtingið ásetti gjaldið fyri fimm ár í senn. Tað var ymiskt fyri tey trý sløgini: embætisskjúts fingu teir minst fyri, nakað meira fyri prestaskjúts og mest fyri almenningsskjúts. Lítið var goldið, men hetta var framstig, tí undan hesi lóg var einki gjald. Hvør birgur maður, 15-50 ár á aldri, hevði skyldu at skjútsa og fekk bót, noktaði hann.
At føra post úr einari oyggj í aðra var mangan vandasigling í mysing og brotasjógvi. Petur í Mattalág var millum teir fyrstu postførararnar. Hann hevur sagt frá eini ferð frá skjútstíðini. Bræv, skrivað í Havn, skuldi í Leirar í Hvalba. Tað var merkt K. T. – ið stóð fyri Kongelig Tjeneste – og Uopholdelig Befordring, ið bar í sær, at tað skuldi sendast beinanvegin, ið líkindi vóru. Nevnarin í Havn fekk brævið og tilnevndi mann at fara um reynið til Kirkjubøar, har hann handaði nevnaranum har brævið. Hesin fekk áttamannafar at føra brævið um fjørð. Har lendu teir í óbygdum, har nú Skopunarbygd er. Maður fór fimur á fóti teir 4 fjórðingarnar heim á Sand at geva nevnaranum har brævið. Hann so norðuraftur til bátsfelagar sínar, ið lógu og bíðaðu. Heimasandsnevnarin fekk nú mann til Dals við brævinum, haðani annar bátur fór við tí til Hvalbiar. Har var brævið latið prestinum í Leirum. Streymurin var harður og hann øtlaði sjógvin, so bátsmanningin noyddist at gista í Suðuroy, men har gjørdist liggjandi illveður, ið helt teimum veðurføstum í samfullar tvær vikur.
Skjútsskipanin helt sær til fyrra heimsbardaga, tá hon so við og við fjaraði burtur, tí at postgjøldini vóru lutfalsliga lægri.
Fyrsta føroyska posthúsið[rætta | rætta wikitekst]
Fyrsta føroyska posthúsið læt upp í Tórshavn tann 1. mars 1870. Tað var táverandi sýslumaðurin í Suðurstreymoyar sýslu, Hans Christopher Müller, sum stóð fyri posthúsinum tey fyrstu árini. 1. mars 1884 varð posthús latið upp á Tvøroyri. Tann 1. mai 1888 læt posthúsið í Klaksvík upp sum tað triðja posthúsið í landinum. Bæði á Tvøroyri og í Klaksvík vóru tað eisini sýslumenninir, ið høvdu postin um hendi.
Í 19. øld komu ikki fleiri posthús enn hesi trý. Eftir aldarskiftið kom tó rættilig gongd á. Í 1903 vórðu sjey posthús latin upp. Í 1905 fóru teir undir at smíða posthús í miðbýnum í Havn, og var tað tikið í nýtslu 1. desembur. Tað var avgreiðslumaðurin C.C.Danielsen (seinni postmeistari), ið fekk hetta í lag. Hetta var fyrsta hús í Føroyum til post burturav.
Tey næstu 25 árini verða posthús latin upp í so at siga hvørjari bygd í landinum. Tey flestu lótu upp í árinum 1918, tá 15 nýggj posthús koma. Frá seinast í sekstiárunum til dagin í dag eru fleiri posthús latin aftur. Postsamskiftið við hesar bygdir verður nú avgreitt av sonevndum avgreiðslupostboðum. Hendan broytingin er ein partur av skynsemisbroytingunum í føroyska postverkinum seinastu árini.
Trupult og vandamikið starv[rætta | rætta wikitekst]
Fyri at lýsa hvussu trupult tað var at at avgreiða postsamskiftið við bygdir og útoyggjar tey fyrstu árini, skal her sum dømi sigast frá, hvussu fram varð farið í Norðoyggjum fyri og eftir aldarskiftið. Postmaðurin í Klaksvík tók sær av at bera post til bygdirnar eystan Múla. Hann gekk um Áarskarð til Árnafjarðar og um Toftaskarð norður á Norðtoftir. Síðan hevði hann bygdirnar Depil, Norðdepil og Fossánes á Borðoynni. Á Viðoynni hevði hann Hvannasund og Viðareiði. Posturin til Múla varð lagdur til heintingar á Fossánesi og posturin til Svínoyar og Fugloyar varð lagdur til heintingar í Hvannasundi. Tá í tíðini skuldi postmaðurin úr Klaksvík eisini í hvørt hús í teim bygdum, hann røkti.
Sami postmaður fór við árabáti úr Klaksvík til Kunoyar og síðan í Kalsoynna. Hann bar út post í Kunoy, á Syðradali, á Húsum og í Mikladali. Tá ikki var lendandi á Húsum og/ella í Mikladali, fór hann til gongu av Syðradali til Húsar og Mikladals, ella av Húsum til Mikladals og aftur. Posturin, sum skuldi norður á Trøllanes, varð lagdur til heintingar í Mikladali. Fólk á Trøllanesi komu so til Mikladals við og eftir posti av og á. Hetta gamla mynstrið er júst tað sama, ið nú er galdandi nógvastaðni í Føroyum, har avgreiðslupostboð taka sær av samskiftinum í nógvum bygdum.
Hetta starv kundi stundum vera vandamikið, og tí hava vit eisini dømi um, at maður lá eftir á. Fyrstu ferð var í 1887, tá Jakki í Vági var á veg úr Klaksvík til Árnafjarðar, hóast vetur var og vánaveður. Posturin skuldi fram, hvussu líkindini vóru, men hesuferð kom Jakki ikki vegin fram. Hann var seinni funnin undir Svøðunum, har hann var farin útav. Hann gjørdist bert 52 ára gamal.
Motorbátar[rætta | rætta wikitekst]
Í 1920-unum varð skipanin við árabáti millum oyggjarnar og postgongdin millum bygdir í stóran mun løgd niður. Í Klaksvík keypti Samson Joensen, ið var postmaðurin, sum gekk norður um fjall og róði í Kalsoynna, deksbátin Guttaberg. Hetta var í 1927. Guttaberg, sum hevði motor, var settur í sigling millum Klaksvík, Kunoyarbygd og Kalsoynna við posti, ferðafólki og farmi. Í 1914 setti Olaf Olsen (Olaf á Stongunum), keypmaður, Klaksvík, deksbátin Dan í sigling millum Klaksvík, Árnafjørð, bygdirnar eystan Múla, Svínoy og Fugloy, og 2 ár seinrí, í 1916, var Immanuel settur í sigling, og røkti Immanuel postrutuna til Másin byrjaði í sigling í 1959.
Postmaðurin í Fuglafirði um hetta mundið, Hans Jacob Petersen, ognaði sær tveir deksbátar við motori. Annar æt Ragnhild og hin Alma. Ragnhild sigldi við posti, ferðafólki og farmi norðureftir. Talan var um bygdirnar Hellur, Oyndarfjørð, Elduvík, Funning og Gjógv. Alma sigldi millum Fuglafjørð, Leirvík og Klaksvík. Báðir bátarnir høvdu navn eftir døtrunum hjá Hans Jacobi. Dóttir Hans Jacob, Alma Rustin, var elsta postfólk í Føroyum og hon gjørdist 100 ár. Hon byrjaði á posthúsinum í Fuglafirði sum 14 ára gomul. Í 1926 fekk Alma ábyrgdina av postviðurskiftunum í Fuglafirði . Hon fór úr starvinum sum posthúsleiðari 31. oktober 1975.
Annars var tað A/S J. Mortensens eftf. á Tvøroyri, sum í 1895 settu ta fyrstu maskinriknu strandfarasiglingina á stovn við dampskipinum Smirili, ið sigldi kring allar oyggjarnar. Tann 5. mars 1908 varð A/S Thorshavns Mælkeforsyning og Margarinefabrik sett á stovn. Longu í apríl sama ár keypti fyritøkan bátin Ruth úr Noregi. Ruth, sum hevði dampmaskinu, var 15 brutto tons til støddar. Hon varð keypt fyri 14.000 kr. Tann 1. august 1908 varð Ruth sett í fasta sigling millum Tórshavn og Hvalvík. Á farleiðini legði hon at fleiri staðni á vegnum. Hon sigldi eisini í Sandoynna. Í umleið 70 ár røkti A/S Thorshavns Mælkeforsyning og Margarinefabrik postflutningin millum Tórshavn og Skálafjørðin og nærum líka leingi millum Tórshavn og bygdirnar við Sundalagið.
Yvirtøka[rætta | rætta wikitekst]
Fram til 1. apríl 1976 varð postverkið í Føroyum rikið av danska postverkinum (Post- og Telegrafvæsnet). Tá í tíðini var bygnaðurin í postverkinum skipaður soleiðis, at vit høvdu eitt posthús (Postkontoret Thorshavn) við einum postmeistara. Síðan høvdu vit postavgreiðslurnar (postekspeditiónir) við sonevndum postekspeditørum sum leiðarum. Postavgreiðslurnar vóru: Klaksvík, Tvøroyri, Vágur, Vestmanna og Saltangará. Øll hini posthúsini vóru flokkað í tveir flokkar. Tey størru bóru heitið "brevsamlingssteder" og tey smærru bóru heitið "postudvekslingssteder".
Eftir løgtingsvalið í november 1974 skipaðu javnaðarflokkurin, fólkaflokkurin og tjóðveldisflokkurin samgongu. Henda setti sær fyri, at taka yvir postverkið. Í 1975 komu samráðingar í lag millum donsku ríkisstjórnina og landsstýrið um yvirtøkuspurningin. Úrslitið av hesum samráðingum varð, at heimastýrið yvirtók postverkið í Føroyum frá 1. apríl 1976. Nýggi stovnurin undir Landsstýrinum fekk navnið Postverk Føroya, og eitt veðrahorn varð kosið til búmerki hjá stovninum.
Føroysk frímerki[rætta | rætta wikitekst]
Í 1974/75 fór danska postverkið undir at framleiða føroysk frímerki. Postverkið í Føroyum nýtti hesi frímerki til frímerkingar av postsendingum og at selja til frímerkjasavnarar. Tey fyrstu føroysku frímerkini komu á marknaðin 30. januar 1975. Frá fyrsta degi sýndu frímerkjasavnarar í ymiskum londum stóran áhuga fyri føroysku frímerkjunum. Fleiri ferðir hava frímerki verið næststørsta føroyska útflutningsvøra.
Eitt áhugavert tíðarskeið í føroysku frímerkjasøguni er tíðin beint eftir fyrra heimsbardaga, tá vit í Føroyum vóru noydd til at nýta bráfeingisfrímerki (provisorier). Tann 8. desember 1918 fekk "Thorshavns Postkontor" eitt skriv úr Keypmannahavn dagfest 16. november 1918. Í skrivinum varð boðað frá fylgjandi hækkingum í teim galdandi postgjøldunum:
- Brøv innanoyggja upp til 250 gr. úr 5 oyrum uppí 7 oyru
- Postkort til Danmarkar upp til 250 gr. úr 4 oyrum uppí 7 oyru
Hækkingin skuldi galda frá 1. januar 1919.
Vegna vánaligt samband við umheimin var ikki møguleiki fyri at fáa tey nýggju 7-oyra frímerkini til Føroya áðrenn 1. januar 1919. Økti tørvurin á 7-oyra frímerkjum - til brøv innanoyggja og postkort til Danmarkar - førdi við sær, at goymslan av 1-, 2-, 3-, og 4-oyru suppleringsmerkjunum ikki rakk til og varð tí neyðugt við øðrum tiltøkum. Thorshavns Postkontor fekk tí loyvi til at klippa 4-oyru frímerkini í helvt, soleiðis at hvør helvtin kundi nýtast sum 2-oyra frímerki.
Tá hesi eisini vóru við at verða uppi, fekk Thorshavns Postkontor loyvi til at yvirstempla ta neyðugu mongdina av 5-oyra merkjum, soleiðis at hesi kundu nýtast sum 2-oyra frímerki. Til hetta endamál gjørdi Peter Poulsen, snikkarameistari, eitt hondstempul við tekstinum 2 Øre. Stemplið varð kallað "stólabeinsstemplið" av tí at skaftið varð gjørt úr einum gomlum stólabeini.
Ein líknandi støða var í 1940/41. Hin týska hersetingin av Danmark - og ein serliga ringur vetur við ísi í Skagerak og Kattegat - førdi við sær at skipaferðslan millum Føroya og Danmarkar varð tarnað, soleiðis at vit í Føroyum komu at mangla frímerki við teim mest brúktu virðunum. Aftur hesuferð vórðu frímerki yvirstemplað og tikin í nýtslu til nýggj merki komu úr Danmark.
Sum ein náttúrlig avleiðing av yvirtøkuni 1976 vórðu tvær nýggjar deildir skipaðar í føroyska postverkinum. Hesar vóru Frímerkjadeildin og Postgirostovan. Síðani hevur Frímerkjadeildin yvirtikið alt frímerkjaarbeiði. Deildin skipar fyri framleiðsluni, stendur fyri útgávunum og hevur sjálv alla søluna um hendi.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Uttanhýsis slóðir[rætta | rætta wikitekst]
- Postur.fo
- Stamps.fo - Frímerkjadeildin
- Stamps.fo: "Brot úr postsøguni" (kelda)
- FaroeStamps.fo (natúr, søga og landfrøði á frímerki)
- FaroeStamps.fo - Postverk Føroya 25 ár (kelda)
- FaroeStamps.fo - Postsøgan í Fuglafirði (kelda)
- FaroeArtStamps.fo (list og listafólk á frímerki)
- Tjatsi.fo (sagnir og kvæði á frímerki)
- Myndablaðið NÚ nr. 6, 1976


text:
Kirkjurnar í Vági
Brot úr frásagnini hjá Magnus Hansen í bókini "Kirkjurnar í Vági, sum kom út í 1989.
Inngangur.
Vágur er gomul bygd. Hvussu gomul hon er, vita vit ikki. Í Føroyingasøgu, sum er skrivað um 1220, verður hon ikki nevnd, men í Hundabrævinum, sum verður hildið at vera frá 1350-1400, verður sagt, at í Vági høvdu teir loyvi at hava tveir hundar.
Í søgnini um Regin í Toftum, sum verður hildin at hava livað um 1450, verður sagt, at hann átti fjórðingin av Vágs bygd. Hvør hevur átt hinar tríggjar fjórðingarnar, vita vit einki um, men óivað hava tað verið fleiri, tí eftir søgnini um Regin í Toftum at døma, so var Regin mætur maður.
Aðrar keldur siga frá, at í Vági búðu fólk í katólskari tíð.
Jákup Dahl, próstur, sáli sigur í eini grein frá, at tá ið teir katólsku prestarnir í Føroyum í 1538 vórðu avsettir, vóru tað bara tveir av teimum, ið hildu fram eftir trúbótina, og teir vóru Mortan bróðir í Suðurstreymoy og Andras bróðir í Suðuroy (Vági).
Av tí at prestur búði í Vági, so hevur eisini kirkja verið her. Nær tann fyrsta kirkjan er bygd, vita vit ikki, men Jákup Dahl sigur frá einari søgn m.a.
Sum flest øllum man vera kunnugt, hevur tað frá gamlari tíð verið siður at lova olmussu til kirkjuna suðuri í Vági. Vit minnast øll orðini í grindavísuni:
"Kirken i Waaji paa Suderø,
vi skjænke et Altersmykke."
At henda kirkjan hevur verið ein slík olmussukirkja, ella votivkirkja, sum tey kalla tað, man koma av, at hon sjálv, sum søgnin er, skal vera givin í olmussu.
Søgan er eftir gamla manna frásøgn í Vági henda:
Ein múgvandi einkja í Noregi, sum hevði mist mann sín á sjónum, gav eina kirkju í olmussu. Hon læt allar stórviðin gera til, bant hann saman og slepti honum út á sjógv, og hon legði tað lyftið við, at har sum henda kirkja rak á land, har skuldu tey eiga hana.
Kirkjan rak til Føroya. Hon kom suður gjøgnum Nólsoyarfjørð. Nólsoyingar vórðu varir við henda merkiliga reka og fóru eftir honum og royndu at fáa hann til sín; men tað eydnaðist teimum ikki, og teir noyddust at sleppa honum.
Kirkjan kom so rekandi inn á Vágsfjørð, og rak sjálv á land á tí staði, sum síðan kallast á Kirkjukletti. Har varð hon sett upp, og har hava allar kirkjurnar i bygdini síðan staðið, hvor aftan á aðra.
Allur viðurin var tilgjørdur og samanbundin í ein, og stokkaviður skuldi tað vera. Ein bjálki restaði, tá ið kirkjan var komin upp á land; - hann mundi verða slitnaður burtur úr flakanum, tá ið Nólsoyingar baksaðu við hann; men hesin bjálkin kom eitt sindur seinri av sær sjálvum rekandi inn á fjørðin, og varð soleiðis eisini settur á kirkjuna.
Hvussu langt tað er, síðan hetta hendi, vita menn ikki fyri vist; men henda gamla kirkjan (tann seinasta kirkjan á Kirkjukletti), sum nú stendur, sigst at vera fjórða kirkjan frá hinari, sum kom rekandi.
Við kirkjuni fylgdi ein grøðisteinur. Slíkur steinur er hildin at hava tey evni í sær at kunna geva heilsubót. Og hesin grøðisteinur, søgdu tey, grøddi øll sár Í teirri kirkjuni, sum var undan hesari, sum nú stendur, vóru nøkur stólahøvd úr teirri gomlu kirkjuni, og umframt ymis sprek í tróðrinum. Á stólahøvdunum sigst hava verið ymist skurðverk, mest fólkaandlit.
Tá ið henda kirkjan, sum nú er, varð gjørd, løgdu teir hesi stólahøvdini niður undir gólvið innari í kóri, undir altari og prædikastóli. -
Í gomlum bókum um Føroyar havi eg einki kunnað funnið um henda tilburð, sum søgan sigur frá.
Soleiðis greiðir Jákup Dahl frá søgnini, sum hann hevur hoyrt hana.
Henda søgnin er borin av mannamunni ætt eftir ætt og einki er at ivast í, nakað man vera í henni. Eitt er í øllum førum vist, og tað er, at hon upprunaliga hevur verið øðrvísi. Tað er so við munnligum frásagnum, at tað ígjøgnum øll tey ættarlið, tær hava verið bornar munn av munni, er bæði lagt aftrat og tikið burtur av teimum, og so er sjálvandi nakað upprunaligt eftir. Tað er á sama N
Soleiðis hevur óivað verið við søgnini um Vágs kirkju. Einaferð er ein løgin reki rikin á land á Kirkjukletti í Vági, og menn hava tikið hann og bygt eina kirkju av honum sum tøkk til Várharra.
Eitt annað kann eisini verða drigið inn í myndina her.
Í gomlum døgum tá ið norðbúgvar fluttu stórvið úr Noregi til Íslands, løgdu teir leiðina norðan fyri Føroyar. Viðin bundu teir saman í flakar og hongdu teir aftur úr skipinum. Um óveður brast á á leiðini, noyddur teir ofta at kvetta at bjarga sær úr vandanum. Flakarnir róku so fyri vág og vind, til teir onkunstaðni róku á land.
Um tað er ein slíkur flaki, sum er rikin á land á Kirkjukletti, vita vit einki um, men tað er ikki óhugsandi.


text:
Norðingur kemur á Kollafjørð í nátt
vinna13-09-2018 - 15:04 - Jóanis Nielsen
Norðingur er farin at sigla inn av makrelfeltinum norðanfyri, teir hava 750 tons av makreli, sum teir skulu landa til Faroe Pelagic í Kollafirði, Norðingur verður á Kollafirði kl. 2 í nátt.
Norðingur hevur fiskað í føroyskum sjógvi, støddin á makrelinum er sera góð - 490 gramm í meðal.
Tummas T. er júst nú liðugur at landa 700 tons í Kollafirði, upprunaliga ætlanin var at teir fyrst skuldu landa 100 tons til Vestmanna Seafood, og so skuldu teir fara á Tvøroyri at landa 600 tons, tað varð broytt, so teir landaðu tey 600 tonsini til Faroe Pelagic í Kollafirði.