text:
Eitt av kjarnuøkinum í lærugreinini kristnikunnleiki og átrúnaður er: Átrúnaður, lívsfatan og siðfrøði. Námsætlanin lýsir hetta økið soleiðis:
Næmingurin upplivir longsil og leitan eftir meining, endamáli og innihaldi í tilveruni.
Tí skal hann læra at greiða frá og greina átrúnaðarligar, lívsfilosofiskar og siðfrøðiligar spurningar og virði samsvarandi tí undirvísingarstigi, hann er á. Næmingurin skal eisini læra at umhugsa og skilja týdningin av átrúnaði, lívsfatan og siðalæru fyri hin einstaka og samfelagið, í egnum eins væl og í alheims høpi. Eisini verður dentur lagdur á at umrøða og samtala um hóskandi tíðarbærar tilveruspurningar.
Næmingurin eigur at fata ta ábyrgd, menniskjað hevur av sær sjálvum og medmenniskjum sínum. Hann skal læra, hvat tað er at vera sannur, reiðiligur, álítandi, ábyrgdarsamur og rættvísur, og hvat tað vil siga at sýna næstakærleika og samanhald í verki. Hesi virði saman við javnvirði, virðing og tolsemi eru týdningarmikil, tá ið hugsað verður um at skapa góð viðurskifti og samskifti millum menniskju.
Næmingurin skal fáa kunnleika um siðfrøði í Bíbliuni. Grundarlagið kann m.a. vera fjallatalan, tað dupulta kærleiksboðið, tann gylta reglan, tey 10 boðini og dømi úr lívi Jesusar. Í hesum evninum eiga átrúnaðarligir, lívsfilosofiskir og siðfrøðiligir spurningar, ið eru viðkomandi fyri næmingin, at verða umrøddir. Umráðandi er, at samsvar er millum tað, næmingurin lærir, og hvussu hann lærir tað. Næmingarnir eiga tí at fáa høvi til at royna í verki umsorgan, at taka ábyrgd og sýna virðing fyri øðrum menniskjum, t.d. í hjálpararbeiði.
Næmingurin skal eisini fáa kunnleika um samskifti millum menniskju í heimligum og millumtjóða høpi. Nomið verður við, at tað einstaka menniskjað hevur ábyrgd av felagsskapinum, og at felagsskapurin hevur ábyrgd av tí einstaka.
Siðfrøðiligir spurningar og menningin á tøknifrøðiliga og náttúruvísindaliga økinum verða umrødd. Umráðandi er at vísa á, at menniskju eru skapt at liva saman í kærleika og at hava ábyrgd hvørt av øðrum.
Næmingurin skal hava at vita, hvussu virðisgrundarlag Bíbliunnar kemur til sjóndar í siðum og skikkum, í samfelagslívi og mentan. Familja og hjúnalag verða lýst úr einum kristnum sjónarhorni.
Valdir verða fakliga hóskandi átrúnaðarligir, lívsfilosofiskir og siðfrøðiligir tekstir. Næmingurin lærir í hesum sambandi at brúka hóskandi fakligt mál og at gera mun á hugvísindaligum og náttúruvísindaligum máli.


c: text/html

text:
Norski iløgubankin DNB legði á fiskivinnumessuni í Brussel fram sínar metingar um gongdina í eftirspurninginum eftir laksi komandi árini. Bankin er bjartskygdur um eftirspurningin eftir laksi, serliga á teimum nýggju marknaðunum, har laksur enn ikki er so vanligur á døgurðaborðunum. DNB vísir m.a. á, at um eftirspurningurin eftir laksi í Brasil og USA í komandi árum fylgir gongdini, sum hevur verið á øðrum marknaðum, kunnu hesir báðir marknaðir komandi 8 árini einsamallir økja eftirspurningin við tils. 740 tús. tonsum, ella á leið 30-40 mia kr.
DNB vísti eisini á góðar vakstrarmøguleikar á øðrum marknaðum, eitt nú í Kina og Australia.
Kelda: Undercurrent news.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Trygg havnaviðurskifti í Mykinesi
Politikkur17-11-2017 - 18:02 - Jóanis Albert Nielsen
Í dag er aðalorðaskifti í løgtinginum um ferðavinnu. Grundarlagið undir orðaskiftinum er frágreiðingin Ferðavinna í Føroyum, ein ábyrgdarfull og burðardygg leið, sum landsstýrismaðurin, Poul Michelsen, fekk í mai í ár.
Poul Michelsen, landsstýrismaður, er ikki í iva í framløguskrivinum (sbrt. kvf. heimasíðuni), har hann m.a. sigur: Ferðavinnan í Føroyum fer at vaksa, sama hvat politikararnir gera. Tí er avbjóðingin at stýra vøkstrinum og menningini og at skipa eina ábyrgdarfulla ferðavinnu. Ferðavinnan ger Føroyar til eitt stuttligari land at búgva í.
Í 2013 varð avgerð tikin um meiri miðvíst at satsa upp á marknaðarføring av Føroyum sum ferðamannaland uttanlands. Við hesi avgerð, ið varð kjølfest bæði í tí politisku skipanini og vinnuni, hevur tað eydnast Visit Faroe Islands at skapa stóran vøkstur í ferðavinnuni. Hesin vøkstur og betraða ferðasambandi til Mykinesar hevur havt við sær, at oyggin, sum er eitt av størstu atdráttarstøðunum í landinum, hevur upplivað ein sera, sera stóran vøkstur í ferðafólkatalinum, og væntandi fer talið at vaksa ár undan ári.
Men hesin vøksturin hevur eisini stórar avbjóðingar við sær. Tað hava vit m.a. sæð og hoyrt í sendingum í fjølmiðlunum. Ein stór og grundleggjandi avbjóðing er, at vit sýna ábyrgd og forða vandastøðum.
Sørvágs kommuna hevur áður víst á, at tað er av alstórum týdningi at havnaviðurskiftini í Mykinesi gerast tryggari.
Atløgusíðan ella ferjulegan í oynni er als ikki egnað og nóg trygg til risastóra ferðafólkatalið. Fólk standa sum sild í tunnu á lendingini, og kemur eitt óløgi, so er vandi á ferð. Tað verður tí neyðugt sum skjótast at bøta um hetta við m.a. longdum bryggjukanti og girðing fram við bryggjukantinum, tí Føroyar verða ikki eitt stuttligari land at búgva í, um illa vil til.
Gøtan frá lendingini og niðan í bygdina, nevnd Fjørdalsgøta, var fyri kortum asfalterað. Tað vísir seg, at hon ber ikki stóru mannfjøldina. Stór riva er komin í, tí fóturin niðri í helluni í gjónni gevur seg undan soleiðis, at vandi er fyri, at har rapar. Føroyar verða ikki eitt stuttligari land at búgva í, um illa vil til.
Sørvágs kommuna metir tað vera eina landsuppgávu at tryggja havnaviðurskiftini í Mykinesi og hevur í skrivi í dag aftur heitt á landstýrismannin í samferðslumálum at fáa fígging til vega til ferjuleguna og bakkaverjuna í Mykinesi.
Í sáttmálanum frá 2005 um samanlegging av Mykinesar kommunu og Sørvágs kommunu stendur í innganginum, at bygdaráðini í Sørvági og Mykinesi staðfesta serstøðuna fyri Mykines sum útoyggj, og at samanleggingin fær ikki ávirkan á viðurskiftini millum landsmyndugleikarnar og Mykines sum útoyggj.
Harafturat vita vit ikki um, at nøkur kommuna hevur fíggjað tær ferjulegur, ið eru kring landið. Tvøroyrar kommuna hevur neyvan fíggjað ferjuleguna á Drelnesi, Tórshavnar kommuna hevur neyvan fíggjað Gomlurætt og Skopunar kommuna hevur neyvan fíggjað ferjuleguna, sum liggur í teirra kommunu. Og hyggja vit í ársfrágreiðingina 2013-14 hjá Landsverk, so verður sagt frá, at arbeiðið at umvæla og bøta um havnaviðurskiftini í Svínoy er fíggjað av kontuni fyri stuðul til infrakervið á útoyggj, umframt av serligari kontu til havnina, sum løgtingið hevur játtað pening til.
So landsins myndugleikar! Leggið til brots, ongantíð ov skjótt! Mykinesfólki og ferðavinnuni at frama!
Sørvágs kommuna
Aimé Jacobsen, borgarstjóri


text:
Magnus Heinason hevur leingi verið alt ov gamal. Sum fiskivinnutjóð er tað av stórum týdningi, at vit hava eitt framkomið havrannsóknarskip, soleiðis at til ber at gera góðar stovnsmetingar. Fólksins ogn skal vera varandi, og tá hevur týdning at hava góð tilmæli. Gleðiligt er, at løgtingið hevur samtykt at byggja nýtt havrannsóknarskip.
Fyrrverandi fiskimálaráðharranum, Jacob Vestergaard ætlaði at gera eitt havrannsóknarskip, sum skuldi vera privat ogn. Ætlanin var, at privat skuldu byggja skipið, sum tað almenna síðani skuldi leiga stóran part av árinum. Reimund Langgard, sum sat fyri Sambandsflokkin og var løgtingsgrannskoðari, kallaði ætlanina fyri kreativa bókføring. Bogi Hansen, havfrøðingur á Havstovuni kallaði tað reinan ørskap. Tíbetur verður nýggja havrannsóknarskipið ogn hjá landinum. Tað sigur seg sjálvt, at eitt privat felag skal hava vinning. Tí hevði leigan hjá landinum verið ovurhonds stór. Hetta hevði verið ein nógv dýrari loysn í longdini.
Tað er eisini gleðiligt, at føroyska felagið MEST byggir skipið. Hetta skapar arbeiðspláss, styrkir felagið og mennir eina føroyska servitan. Havrannsóknarskipið fer at kosta 286 mió. og hevur fremstu tøkni umborð.
At byggja nýtt havrannsóknarskip hevur stóran týdning. Neyðugt er, at politisku myndugleikarnir fylgja lívfrøðiligu stovnsmetingunum, sum Havstovan kemur við. Okkara fiskivinna skal vera burðardygg, soleiðis at bæði vit og komandi ættarlið fáa gagnnýtt hana á bestan hátt. Vit hava fyrr ovurfiskað grunnarnar, og hetta má ikki endurtaka seg.
Høgni Hoydal, landsstýrismaður, samgongan og alt løgtingið eiga stórt rós fyri samtyktina at byggja skipið, sum er ein góð loysn fyri føroysku fiskivinnuna og Føroyar sum heild.


text:
Mangan miseydnast ymiskt hjá okkum menniskjum. Tað, vit ætlaðu, gjørdist ikki, sum vit vónaðu og tað, vit settu okkum fyri, vísti seg at gerast nakað heilt annað. Í slíkum støðum hava vit fyri at spyrja okkum sjálv: “Hví fyrireikaði eg meg ikki?” ella “Hví gjørdi eg ikki tað neyðuga?” Vit spyrja okkum sjálvan, hví vit ikki gjørdu tær neyðugu fyrireikingar, soleiðis at tað ætlaða kundi gerast, sum vit sóu fram til. Hvussu nógv kenna ikki tað at koma aftur frá innkeypi og síggja, at onkur vøra ikki varð keypt, sum ætlanin var, tá ið farið var frá húsum. “Hví gjørdi eg ikki ein lista?” Ella hvussu lítið fæst burturúr arbeiðinum ein mánamorgun vegna manglandi svøvn. “Hví fór eg ikki fyrr í song?” Ella tá ið læknin sigur, at eg havi fingið ein lívshættisligan sjúkdóm. “Hví livdi eg ikki sunnari?”
Um eg ongantíð fyrireiki meg til tað, sum skal møta mær í lívinum, man eg óivað fara at miseydnast í tí eg vóni skal gerast úrslitið. Og soleiðis liva vit mangan sum menniskju. Kanska kunnu vit kalla tað reaktiónerur levnaður mótvegis visjónerur levnaður. At okkara lív mangan eru gerningar, ið eru svar til tað ófyrireikaða, sum møtir okkum. Hetta førir við sær strongd, stúran og eydnuloysi. Um vit hinvegin týðiliga sóu fyri okkum, hvussu lívið best sá út fyri framman, og vit so gjørdu tað neyðuga sambært tí visjón, mundi úrslitið verið rímiliga nær, um ikki júst tað, vit ynsktu.
Um eg ongantíð fyrireiki meg til tað, sum skal møta mær í lívinum, man eg óivað fara at miseydnast í tí eg vóni skal gerast úrslitið.
Jesu søga um tær tíggju moyggjarnar er ein søga júst um hetta, sum vit øll uppliva í gerandisdegnum. (Her kanst tú lesa meira um tær tíggju moyggjarnar.) Fimm teirra vóru vísar og fyrireikaðu seg til tað, sum kundi møta teimum, meðan hinar fimm vóru tápuligar og komu í neyð vegna manglandi fyrireiking. Lærusetningurin í Jesu orðum kann setast upp sum ein líkning soljóðandi: Visjón+Aktión=Satisfaktión. At síggja framtíðina og gera tað neyðuga gevur eina uppfylling av tí, sum eg vóni.
Visjón+Aktión=Satisfaktión.
Hetta lívið er ein fyrireiking til komandi. So hvør er tín visjón? Hvíld, trivnaður, gleði, friður… himmal? Hvat skalt tú gera fyri at uppfylla hetta? Jú, tú mást elska Gud og menniskju! Men tað megnar tú ikki. Tað megnar ongin okkara! Tess vegna kom Jesus í heimin. Hann hevur eina visjón um eitt samfelag ímillum seg og teg. Hann hevur gjørt tað neyðuga, soleiðis at hetta er ein veruligur møguleiki. Sostatt kanst tú við honum fáa tína visjón uppfylta. Himmalin er vunnin við Jesusi, men lívið skal enn livast.
Sálomon kongur skrivaði: Har eingin er hyggja, dugir sjálvt ágrýtni ikki, og tann, sum bráðføttur er, misstígur seg (Orðtøk Sálomons 19,2). Um eg ikki taki vísar avgerðir um framtíðina, nyttar einki í royndartíðini at arbeiða hart, tí eri eg ófyrireikaður, er einki at gera. Tí kunnu vit við kanadiska prestinum Carey Nieuwhof spyrja: “Hvat kann eg gera í dag fyri at trívast í morgin?”
Ímynda tær eitt lív uttan skuld. Eitt eydnuríkt hjúnalag. Ein heilsusterkan aldurdóm. Himmalin er vunnin við Jesusi, men hvussu skal eg liva í dag, so eg kann trívast í morgin?
Hvat kann eg gera í dag fyri at trívast í morgin?


text:
Kanning av sálarheilsuni hjá miðnámsskúlanæmingum stuðlað
Granskingarráðið hevur játtað felagnum Føroyskir Sálarfrøðingar stuðul til verkætlanina: “Sálarheilsan hjá føroyskum miðnámsskúlanæmingum”.
Stuðulin, kr. 274.064, er játtaður frá Høvuðsøki 1 hjá Sjúkrakassagrunninum, sum er økið, har til ber at fáa stuðul til upplýsandi og mennandi tiltøk umframt kanningarverkætlanir á heilsuøkinum.
Súsanna Skaale er verkætlanarleiðari og Annika H. Davidsen er fakligur vegleiðari. Tær eru báðar í hálvum starvi sum sálarfrøðingar hjá Sernámi við ábyrgd av miðnámsskúlaøkinum. Felagið kemur at standa fyri arbeiðinum, sum fer at verða gjørt í samstarvi við Sernám og við loyvi frá avvarðandi myndugleikum.
Felagið sigur m.a. soleiðis um verkætlanina:
Vit vita lítið um sálarheilsuna hjá føroyskum ungdómum. Tær fáu kanningar, ið hava verið gjørdar á økinum, vísa tó, at børn og ung stríðast sálarliga eins og børn og ung í okkara grannalondum.
Sálarheilsa og sálarligur trivnaður hevur avgerandi ávirkan á, um ung fólk megna at fullføra eina miðnámsskúlaútbúgving. Norðurlendsk gransking hevur víst, at sálarligar avbjóðingar eru ein avgerandi orsøk til, at ung gevast við miðnámsútbúgvingini og sostatt eru í øktum vanda fyri at standa uttan fyri arbeiðsmarknaðin og at fáa varandi sálarligar trupulleikar . Tað, sum tykist vera serliga galdandi í Føroyum, er, at long tíð gongur, áðrenn tey ungu fáa hjálp, og tá er tørvurin á viðgerð størri, enn um tey fingu hjálp fyrr. Tí hevur fyribyrgjandi arbeiði av ymsum slag avgerandi týdning á hesum øki – fyrst og fremst fyri einstaklingin og tey, ið varða av, men eisini fyri at minka um tær samfelagsligu útreiðslur, ið standast av sálarligum trupulleikum. Fortreytin fyri at kunna fremja neyðugu átøkini fyri føroyska ungdómin er tó, at vit hava álítandi vitan um júst sálarheilsuna hjá føroyskum ungdómi.
Sum nú er, eru eingi tøl, ið lýsa sálarheilsuna hjá føroyskum ungdómum, og vit hava bert útlendsk hagtøl at samanbera okkum við. Tað er umráðandi at fáa til vega føroysk hagtøl, soleiðis at miðvís átøk kunnu setast í verk fyri at hjálpa teimum ungu. Verkætlanin fer at vísa, hvussu føroyskir miðnámsskúlanæmingar trívast sálarliga, og um serlig øki ella skúlar í landinum, kyns- ella aldursbólkar eru serliga útsett.
Verkætlanin fer at enda við eini skrivligari frágreiðing og einum tilmæli grundað á úrslitini, m.a. um ítøkilig sálarheilsufremjandi tiltøk á økinum.
Høvuðsøki 1
Høvuðsøki 1 er eitt av trimum økjum hjá Sjúkrakassagrunninum. Frá Høvuðsøki 1 ber til at søkja stuðul til upplýsandi og mennandi tiltøk umframt kanningarverkætlanir á heilsuøkinum. Føroysk áhugafeløg, ið umboða fólk, sum bera brek og feløg innan eldraøkið, sjúklingafeløg og fakfeløg, kunnu søkja um stuðul til upplýsandi og mennandi tiltøk, sum kunnu menna heilsuøkið í Føroyum.
Kanningarverkætlanir eru at rokna sum eitt slag av undanverkætlan til gransking ella ein minni granskingarverkætlan. Áhugafeløg kunnu søkja um stuðul til at gera kanningarverkætlanir innan t.d. sosiala heilsu, heilsufremjan, fyribyrging, røkt, viðgerð og endurmenning. Kravið er, at kanningin skal gerast saman við fólki, sum minst hevur eina miðallanga/langa útbúgving (bachelor ella masterstig) og er knýtt at hóskandi fakligum vegleiðara/ábyrgdarhavara.
Les meira um økini í Sjúkrakassagrunninum her
Yvirlitið yvir allar játtanir frá høvuðsøkið 1 eru at síggja her
Les um felagið Føroyskir Sálarfrøðingar her


text:
Stevnuskrá Fólkafloksins
Fólkaflokkurin er ein borgarligur, sosialur og liberalur tjóðskaparflokkur. Við tí leggja vit dent á sjálvræði hjá tí einstaka, styrkina í felagsskapinum millum menniskju, og frælsið hjá fólki og tjóð.
Tjóðskapur
Í Føroyum skulu føroyingar ráða, tað er tjóðskaparliga stavnhald Fólkafloksins. Føroyar skulu vera fíggjarliga frælsar, vit skulu hava lóggávuvald á øllum økjum, og at Føroyar skulu gerast suverenur fólkaræðisligur statur, er hornasteinur floksins.
Fyritreytin fyri einum frælsum landi er eitt frælst fólk. Fólkaflokkurin vil halda fast um og verja persónliga frælsið og privata ognarrættin. Persónligt frælsi elur ábyrgdarkenslu og framburð. Frælsið skal bert avmarkast av, at eingin borgari ella bólkur av borgarum skal vera øðrum at meini.
Í Føroyum eru javnrættindi, sum flokkurin vil verja og styrkja. Fólkaflokkurin verjir demokratiska stýrislagið í Føroyum og hevjar í sínum politiska virki fólkaræðið og felags mannagongdir føroyinga.
Føroyar eru eitt kristið land, bygt á kristna siðaarvin.
Búskapur
Framleiðsluvirðið, tjóðin skapar, er støðið undir tí fíggjarorku, landskassin hevur. Og fyri at tryggja vælferðina skal búskapurin vaksa skjótari enn almenni geirin, sum støðugt skal gerast virknari, tá ið tað viðvíkur tænastu og skynsomum rakstri.
Vøkstur er vegurin til vælferð. Fólkaflokkurin virkar fyri einum sjálvberandi búskapi, har vinnur av ymsum slag geva avkast og framburð í fríari altjóða kapping, og har trivnaður og umhvørvi verða raðfest høgt. Uppgávan hjá tí almenna er at veita tryggar karmar, ið eru undirstøðið fyri vinnuligum framburði og búskaparligum vøkstri.
Tað skal vera hugaligari hjá øllum at arbeiða, og tí skal skatturin støðugt lækkast. Ágrýtni skal lønast. Okkara skattur skal altíð vera kappingarførur við skattin í grannalondunum.
Privat fyritakssemi í einum samfelagi við vinnuligum frælsi er besta trygdin fyri øking av framleiðsluvirðinum. Tí virkar Fólkaflokkurin fyri tryggum karmum til vinnulívið. Smáar vinnufyritøkur skulu stimbrast, íverksetan skal mennast, og vit virka fyri einum mennandi, tryggum og fevnandi arbeiðsmarknaði.
Ein miðvísur umhvørvis- og orkupolitikkur eigur at verða førdur. Fólkaflokkurin vil, at samfelagið verjir náttúruna móti dálking og øðrum ágangi og vil styðja altjóða samstarvi á hesum øki. Varandi orkukeldur skulu áhaldandi útbyggjast og troytast. Fiskastovnarnir skulu við skynsomum heildaratliti gagnnýtast á vinnuligum grundarlagi.
Føroysk lóggáva byggir Føroya land. Fólkaflokkurin vil seta í verk lóggávu til føroysk viðurskifti heldur enn at brúka útlendska lóggávu, sum hóskar øðrum og størri samfeløgum enn okkara.
Trivnaður
Familjan er kjarnin í føroyska samfelagnum. Fólkaflokkurin ynskir eitt samfelag har øll, frá barni til aldurdóm, kunnu savna góð minnir. Tryggar familjur eru grundvøllurin undir einum sterkum samfelag. Tí er neyðugt, at samfelagið verður meira familjuvinarligt. Møguleikarnir at seta føtur undir egið borð skulu vera góðir.
Tá ræður um stovnspláss skal tænastustøðið góðskutryggjast, og hin einstaki skal hava valfrælsi. Tryggur uppvøkstur er fortreytin fyri ungdóminum, sum skal taka tøkini í komandi tíðum. Frælsið hjá einstaklinginum og familjunum elur ungdómin, ið eigur framtíðina. Góðar umstøður til virkni og frælsi er okkara mál fyri ungdómin.
Tørvur er á øllum handaligum og bókligum førleikum Føroyum at frama. Fólkaflokkurin vil, at tann, sum hevur førleikar at klára seg, skal hava bestu møguleikar til tess, samfelagnum at gagni. Á sama hátt skulu tey við verri fortreytum tryggjast eina góða tilveru og høvi at taka lut í samfelagnum.
Fólkaflokkurin virðir sjálvsavgerðarrættin. Dentur verður lagdur á útbúgving, endurbúgving og arbeiðsmøguleikar hjá fólki við serligum avbjóðingum. Vit skulu hava ein fevnandi arbeiðsmarknað, har brúk er fyri øllum, og ein bústaðarmarknað, har rúm er fyri øllum.
Sjúkraviðgerð og heilsurøkt skulu tryggjast øllum og eru fortreyt fyri frælsi hins einstaka. Fyribyrgjandi átøk, endurvenjing og endurmenning skulu áhaldandi betra um fólkaheilsuna. Nøktandi fíggjarlig kor skulu tryggjast óarbeiðsførum og fólki við inntøkumissi vegna sjúku, eisini á ellisárum.
Ein trygg pensjónsskipan fyri hvønn einstakan er ein fortreyt fyri góðum ellisárum. Fólkaflokkurin vil varðveita rættin til fólkapensjón.
Fólkaflokkurin virðismetir tað stóra arbeiði, sum sjálvbodnir felagsskapir gera, og teir eiga at stuðlast.
Mentan og útbúgving
Mentanin stimbrar tilvitskuna um margfalda føroyska samleikan. Eitt ríkt, fjølbroytt og ágrýtið mentanarvirksemi er besta amboðið til at stimbra og menna tilvitið um okkara felags samleika. Málið fyri ein frílyntan mentanarpolitik er at loysa upp fyri teimum skapandi kreftunum hjá fólki. Tað ræður um at styrkja hugin, gávurnar og møguleikarnar fyri at útinna mentanarligt virksemi.
Virðismesta tilfeingið í Føroyum er fólkið. Føroyar hava tørv á bæði tí góða handalagnum og tí bókliga førleikanum, og tí er sera umráðandi, at øll hava góðar møguleikar at finna sín sess. Føroyska útbúgvingarskipanin má byggja á framtíðarvirkan og íverksetan í føroyska samfelagnum.
Føroyska útbúgvingarskipanin skal vera á altjóða støði, har samstarv millum ansingarstovn, fólkaskúla, miðnám, handaligar útbúgvingar og hægri lestur tryggjar øllum eina samanhangandi gongd.
Lykilin til framburð er gransking, menning og umhugsni, har myndugleikar og vinna samstarva um einar kappingarførar Føroyar.
Vit vilja hava eina fjølbroytta útbúgvingarskipan, har frælsi er at velja millum skúlar, eisini privatskúlar. Styrkin í okkara samfelag er ymiskleikin, og tí skal næmingurin møtast har hann er.
Altjóða viðurskifti
Í Føroyum skulu føroyingar ráða. Vit skulu reka okkara egna uttanríkispolitikk við fullari ábyrgd. Men ábyrgd er eisini samstarv, og tí ynskir Fólkaflokkurin altjóða samstarv uttan at missa sjálvsavgerðarrættin. Føroyar eiga at gerast sjálvstøðugir limir í altjóða felagsskapum, sum hava týdning fyri okkum.
Við samráðingum skulu vit skapa okkum atgongd til teir útlendsku marknaðirnar. Vit skulu samstarva við verandi marknaðarsamgongur og samveldi, men altíð halda Føroyar og føroysk viðurskifti fremst.
Vit vilja í fleirtjóða og altjóða høpi halda fram at tryggja okkara rættvísa part av felags fiskastovnum og øðrum viðurskiftum, sum av røttum hoyra Føroyum til.
Samtykt á floksleiðslufundi 11. november 2017


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Annika Olsen verður nýggjur borgarstjóri í Havn
Blekkið var ikki meira enn gott og væl tornað á semjuni millum Javnaðarflokkin, Fólkaflokkin og Sambandsflokkin um at skipa samgongu eftir býráðsvalið í Havn í gjár, so hálsaði Fólkaflokkurin um og skipaði samgongu við Tjóðveldi og Framsókn.
Afturfyri fær Fólkaflokkurin borgarstjóran, og Annika Olsen verður nýggjur borgarstjóri í Tórshavnar kommunu á nýggjárinum.
Teir tríggir flokkarnir hava havt tíðndafund um nýggju samgonguna.
Tjóðveldi, sum fekk fýra býráðslimir á valinum í Havn i gjár, er størsti flokkur í samgonguni, og flokkurin fær formansskapin í øllum nevndum uttan vinnunevndini. Fólkaflokkurin fær formanssessin í vinnunevndini og borgarstjóran.
Gunvør Balle í Tjóðveldi, sum er nývald, verður varaborgarstjóri. Hon sigur, at veljarin hevur valt kvinnur og tjóðskaparflokkar.
Á tíðindafundinum segði Annika Olsen, at hon ætlar at gera eina langtíðar íløguætlan fyri kommununa, og ætlanin er eisini at lækka skattin millum eitt hálvt og eitt prosent í valskeiðnum.
Nýggja býráðssamgongan fer harumframt at raðfesta eldraøkið, varð upplýst á tíðindafundinum.
Sí eisini


text:
1932
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1. januar - Postverkið í USA útgevur 12 frímerki, til at hátíðarhalda at 200 ár eru síðani George Washington varð føddur.
- 3. januar - Onglendingar handtaka og yvirhoyra Mahatma Ghandi og Vallabhbhai Patel.
- 8. januar - Erkibiskuppurin av Canterbury bannar skildum at giftast uppaftur í Angliksu kirkjuni í Englandi.
- 15. januar - Umleið 6 miliónir eru nú arbeiðsleys í Týsklandi.
- 19. januar - Løgtingsval
- 11. februar - Pius XI pávi møtir Benito Mussolini in Vatican City.
- 25. februar - Adolf Hitler fær týskan ríkisborgararætt, og kann nú stilla upp til val. Hitler stillar upp til valið av Reichspräsident í 1932. Hann verður ikki valdur.
- 1. mars - Sonur Charles Lindbergh verður rændur úr sovikamari sínum.
- 19. mars - Kenda brúgvin Sidney Harbour Bridge opnar fyri almenninginum í Sydney, Avstralia.
- 5. apríl - Rúsdrekkabannið verður upploysti Finnlandi, men rúsdrekka kann bert keypast í rúsdrekkasøluni, sum verður samstundis sett á stovn.
- 17. apríl - Haile Selassie bannar trælahald í Abyssinia.
- 19. apríl - Týski kunshandlarin Otto Wacker verður dømdur í 19 mánaða fongsul, fyri at royna at selja eitt falskt Van Gogh málverk í Berlin.
- 6. mai - Franski forsetin Paul Doumer verður skotin í París. Hann doyr av løstum sínum dagin eftir.
- 10. mai - Albert Lebrun verður nýggjur forseti Fraklands.
- 12. mai - Sonur Charles Lindbergh verður funnin deyður stutt frá heimi sínum, 10 vikur aftaná at hann varð rændur frá foreldrum sínum.
- 6. august - Fyrsti filmfestivalurin í Venedig verður hildin.
- 31. august - Full sólarmyrking kann síggjast í fleiri støðum í Norðuramerika.
- 6. oktober - Sjóvinnubankin verður stovnaður.
- 6. november - Nazi flokkurin verður størsti flokkur í Týsklandi, tá teir vinna Reichstags valið við 32% av atkvøðunum.
- 8. november - Franklin D. Roosevelt vinnur tað amerikanska forsetavalið.
- 9. november - Hvirvilvindur (hurricane) og flóðaldur í Kuba hava við sær at 2.500 lata lív. Hetta er størsta náttúrvanlukka í søgu landsins.
- 12. desember - Í sambandi við umbygging verður Haldarsvíkar kirkja endurvígd.
- 23. desember - Ein vanlukka í eini kolaminu í Illinois, USA hevur við sær at 54 lata lív.
- 25. desember - Ein jarðskjálvti í Kina hevur við sær at 70.000 lata lív.
Ókendar dagsetningar[rætta | rætta wikitekst]
- Kvinnur fáa valrætt í Brasil.
- Zippo tendrarar koma á marknaðin.
- James Chadwick uppdagar nevtronið.
- 14 milliónir ella 33% eru arbeiðsleys í USA.
List[rætta | rætta wikitekst]
Filmar[rætta | rætta wikitekst]
- Tarzan the Ape Man (frumsýndur 25. mars)
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
- 4. - 15. februar - Vetrar OL í Lake Placid í New York, USA.
- 30. juli - 14. august - Summar-OL í Los Angeles, USA.
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 26. februar - Johnny Cash, amerikanskur sangari (d. 2003)
- 27. februar - Elizabeth Taylor, ensk-amerikanskur sjónleikari (Cleopatra)
- 14. apríl - Loretta Lynn, amerikonsk songkvinna
- 8. september - Patsy Cline, amerikonsk songkvinna (d. 1963)
- 13. september - Atli Pætursson Dam, løgmaður (d. 2005)
- 29. november - Jacques Chirac, franskur forseti
- 5. desember - Little Richard, amerikanskur sangari og evangilistur
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 26. oktober - Molly Brown, amerikanskur yvirlivari av Titanic vanlukkuni. Kend sum "The Unsinkable Molly Brown" (f. 1867)


text:
Ingi Samuelsen
14.02.2018 - 10:23
Tíðindi > Tíðindi > Kongalig
Tað verður ikki hildin nøkur stór jarðarferð fyri Henrik prinsi, sum doyði í gjárkvøldið.
Kongshúsið boðar í dag frá, at prinsurin verður kórsettur í Christiansborg Slotskirke 20. februar klokkan 11, og at hann sjálvur ikki ynskti at nógv skuldi gerast burturúr. Talan verður um eitt lítið minnishátíðarhald við nærmastu familjuni og vinum.
Prinsurin hevur eisini sjálvur ynskt, at hann verður brendur. Helmingurin av øskuni skal spjaðast út yvir danskan sjógv, og at hin helmingurin skal gravast niður í privata urtagarðinum við Fredensborg Slot.
Um hetta hendir, er tað fyrstu ferð, at ein limur í danska kongshúsinum verður brendur – kremeraður.


text:
Bretski sjónleikarin, Ed Westwick, sum spælir Chuck Bass í vælumtóktu sendirøðini Gossip Girl, er ákærdur fyri at hava gjørt seg kynsliga inn á kvinnur, og fyri at hava neyðtikið tríggjar kvinnur.
Hetta hevur nú fingið avleiðingar fyri hansara yrkisleið. BBC hevur avgjørt, at ED Westwick verður kliptur úr sendirøðini “Ordeal by Innoncence”.
Ákærurnar móti Ed Westwick komu fyrst undan kavið í november. Millum annað verður hann lagdur undir at hava neyðtikið Kristina Cohen, sum hevur havt ein leiklut í sendirøðini, Californication.
Kristina Cohen fortelur, at hon hevði etið døgurða heima hjá Ed Westwick, og varð sovnað í hansara gestakamari. Tá hon vaknaði aftur lá hann á henni. Hon royndi at berjast ímóti, men hann var ov sterkur, og neyðtók hana.
Ed Westwick sigur seg ikki kenna Kristina Cohen, og at hann aldrin kundi funnið uppá at neyðtikið nakran, skrivar TV2.
Upptøkurnar til skemtirøðina “White Gold”, har Westwick hevur høvuðsleiklutin og sum verður víst á Netflix, eru eisini steðgaðar meðan kannað verður um hald er í ákærunum.


text:
Høgni Hoydal, fiskimálaráðharri, luttikið á flaggdagshaldi í London
politikkur26-04-2017 - 19:56 - Jóanis Nielsen
Týsdagin 25. apríl vitjaði Høgni Hoydal, fiskimálaráðharri, í London, har hann var heiðursgestur til árliga flaggdagshaldið hjá Sendistovu Føroya, sum í ár varð hildið í The Travellers Club.
Umframt, at flaggdagshaldið var væl vitjað av føroyskum útisetum, luttóku eisini bretskir politikarar, diplomatar og umboð fyri altjóða felagsskapir, umframt umboð úr handilsumhvørvinum og mentanarlívinum í London. Nítiníggju ára gamli Harry Wilson, sum gjørdi hertænastu í Føroyum undir 2. heimsbardaga, var eisini millum gestirnar á flaggdagshaldinum.
Í flaggdagsrøðu síni hugleiddi fiskimálaráðharrin um týdningin, ið viðurkenningin av flagginum hevði í 1940 eins og í dag – sum ein grundleggjandi drívmegi av føroysku tjóðini, og umboðan hennara í altjóða viðurskiftum.
Í røðu síni greiddi fiskimálaráðharrin eisini frá fundinum við bretska starvsbróður sín George Eustice, og um felags ynski um tættari framtíðar samstarv millum Føroyar og Bretland innan fiskivinnu og handil.
Røðan er tøkher.


text:
André Olsen 12.05.2018 (20:05)
Her vinnur KÍ á HB
Klaksvíkingar eru í løtuni oddalið í næstbestu deildini hjá monnum, og í dag vann KÍ níggjunda sigurin á rað í 1.deild, tá KÍ á heimavølli vann 2-1 móti arvafíggindunum úr HB.
Eivin Sørensen legði KÍ á odda 1-0 í fyrra hálvleiki, og David Langgaard økti um munin til 2-0. 2-0 var eisini hálvleiksstøðan í dystinum. Í seinna hálvleiki minkaði HB um munin, tá innskifti Páll Holm Jacobsen kom á máltalvuna.
Omanfyri ber til at síggja hæddarpunkt frá dystinum, sum Jóhan Thomsen hevur tikið upp.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Orð: Stuart Townend
Týtt: Mariann D. Poulsen
Upprunaheiti: How deep the Father’s love
Guds kærleiki so stórur er, eg aldri heilt kann fata
Eitt offur stórt – sín einkarson í deyðan vildi lata.
Á krossinum var pínan svár – burt faðirin sær vendi.
Tey sár nú eru vitni um, at eg í Himli lendi.
Tá Jesus mína syndaskuld á herðum mátti bera.
Hann líða mátti spott og háð og tornakrýndur verða.
Mín synd á krossi honum helt, til fullgjørt hoyrdist ljóða.
Við deyða hans eg liva kann, ja, eg fekk gávu góða.
Eg ongantíð kann rósa mær av vísdómi og styrki
men rósi mær av Jesusi og hansar’ stóra verki.
Hví slíka gávu hann mær gav, eg ongantíð kann svara,
Men eitt eg veit av hjarta nú, eg eri barn hans kæra.


text:
Teknifilmur
Teknarin, sum ger teknifilm, teknar hvørt minsta sindur av rørsluni á plastsíður, nevndar sellur. Baksýnið er málað á serstaka plastsíðu og sæst ígjøgnum glæru og síðurnar, omaná eru lagdar. Verða síðurnar avmyndaðar í røttum rað, síggja vit verurnar røra seg. Við hvørt mugu teknarar tekna eina mió. tekningar til teknifilm, ið er sum spælifilmur til longdar. Tað var amerikanarin Walt Disney úr Chicago, sum gjørdi teknisøguna viðgitna. Í 1928 gjørdi Walt Disney hin ódeyðiliga Mikkjal Mús, og í 1937 gjørdi hann fyrsta teknifilmin, ið var sum vanligur filmur til longdar, Snóhvíta og teir sjey dvørgarnir. Kendar amerikanskar teknifilmsrøðir eru til dømis Familjan Griffin, Dunnaldur Dunna, South Park og Lívið við Louie.


text:
Guy de Maupassant
Guy de Maupassant (1850 - 1893) var ein franskur høvundur og yrkjari sum skrivaði fleiri enn 300 stuttsøgur. Hann verður sagdur at hava skrivað bestu stuttsøgurnar á fronskum yvirhøvur. Tær eru lutligar, málsliga fullkomiligar og speiskar. Tær flestu eru sera stuttar og snúgva seg um gerandishendingar, men eru tó sálarfrøðiliga gløggar og lata nógv vera ósagt.
Ein beiggi hansara gjørdist svakur, og Guy hjálpti til við at fáa hann innlagdan; í hurðini vendi beiggin sær á og segði við Guy: "Tað eri ikki eg, sum eri tann svaki í okkara familju - tað er tú!" Maupassant fekk syfilis, tá hann var ungur, og seinni í lívinum varð hann innlagdur á sinnissjúkrahús, har hann doyði. "Horlin" er kendasta stuttsøga Maupassants - hon er um ein, sum blívur svakur - og hon varð skrivað áðrenn hann visti av, at hann hevði hesa serligu kynssjúku.
Tvær av søgum hansara hevur Jakob Jakobsen, doktari, týtt til føroyskt sum bókmentaliga roynd við ljóðfrøðiligu stavseting síni frá 1889. Tær eru "Á Hävenun" og "Tvair vinir", báðar givnar út í 1891 í lítlu bókini: Tvär smásøvur av Guy de Maupassant, sættar út uppá førist. Tórshavn 1891. (Bókagarður, Emil Thomsen, 1977)


text:
Vetur og einkultstartur - og gott veður
Tað er ikki altíð at tað er so nógv at siga um eina Einkultstartskapping. Tað er súkklarin versus urið, og so er dagsformurin sera umráðandi.
Teinurin, ið verður koyrdur er eisini av stórum týdningini.
Teinurin leygardagin var sermerktur á tann hátt, at rutan var alt annað enn fløt, sum einkultstartir ofta eru. Og rutan gekk ígjøgnum fleiri rundkoyringar, og gjøgnum alla ferðsluna, ið er ein leygardag í Havn. Byrjað var á 0 hæddarmetrum, og vent við 175 hæddarmetrum. Hetta ávirkaði sjálvandi úrslitið - onkran meira enn annan.
Rutan gekk frá Vágsbotn, eftir Strond, eftir Ringvegnum, út í Norðasta Horn. Her bleiv vent, og so varð koyrt sama veg aftur til miðbýin, til Vágsbotn, til Nólsoyar Páll, har startur og mál var.
Vit hava fyrr tosað um menningina hjá Jan Hjaltalin Olsen. Formurin er góður, og vektin fín til øll fjøllini og brekkurnar í Føroyum. Jan rakti dagin, dagsformurin var góður, og hann var væl koyrandi leygardagin. Tað bleiv til eitt 2. pláss hjá honum.
Hilmar Hansen er komin ígongd aftur, og tað er sjálvandi at gleðast um. Hann gjørdist numar trý. Men hørð kapping var um triðjaplássið, tí Jóanis Albert Nielsen, sum eisini hevur sett seg á súkkluna aftur, var bert 9 sekundir eftir Hilmar.
Tóri Thorleifsson var aftur við ígjár. Ferðin var góð, men hann visti ikki betur, enn at vendast skuldi millum Horna! Sama gjørdi Sámal Petur Danielsen, og hvørgin fekk tí stig í gjár. Ergriligt, men ein partur av "game´inum" at kanna rutu, asfaltið, vind, ferðslu, vandar og annað áðrenn kappingarbyrjan.
Næsta kapping verður 20. novembur. Verða veðurguðarnir aftur við okkum tá, so gongur leiðin um Oyggjarvegin, tá kappast verður í 42 km einkultstarti. Kappingin byrjar kl. 15.
Úrslit, 20 km Einkultstart:
1. Gunnar Dahl-Olsen, 28 minuttir 36 sekund
2. Jan Hjaltalin, 29.41
3. Hilmar Hansen, 30.36
4. Jóanis Albert Nielsen, 30.45
5. Kári Davidsen, 31.00
6. Jógvan Højgaard, 31.48
7. Petur av Vollanum, 33.00
8. Evald Rasmussen, 35.56
9. Sámal Petur Danielsen, DNF
10. Tóri Thorleifsson, DNF
11. Sverri M. Edvinsson, DNS
12. Kjartan Egholm, DNS
Vetrakappingin 2016, Einkultstartskappingar.xlsx


text:
Tað verður ikki í bræði við verandi raðfesting í verandi íløgu- og viðlíkahaldsætlanum á samferðsluøkinum, at Selatraðarvegurin verður breiðkaður og dagførdur. Hetta framgongur av svarinum til Edmund Joensen, løgtingsmann fyri Sambandsflokkin frá landsstýrismanninum í Samferðslumálum, Henrik Old. Hann greiðir m.a. frá, at neyðugt verður við hægri játtan til Selatraðarvegin.
Eg haldi, at svarið frá Henrik Old, greitt vísir, at hvørki hann ella Landsverk hava nakrar ítøkiligar ætlanir um at flyta grót frá Eysturoyartunnlinum til breiðkan og dagføring av Selatraðarvegnum.
Játtanin til Selatraðarvegin er 1,5 mió kr. í 2018, og 2,0 mió kr. í 2019 - hetta munar lítið, tá mett verður, at ein samlað loysn vil kosta einar 50 mió. kr.
Tað virkar fyri mær sum, at landsstýrismaðurin hevur nógvar ætlanir um samferðslukervið, men í hesum føri, so er Selatraðarvegurin ikki raðfestur serliga høgt, hóast vegastrekkið er nógv belastað við ferðslu - og verður tað enn meira komandi árini.
Í svarinum, dagfest 2. februar 2018, frá Henrik Old stendur:
Hvørjar ítøkiligar ætlanir hevur landsstýrismaðurin um at breiðka og dagføra Selatraðarvegin?
Er peningur settur av á fíggjarlógini til breiðkan og dagføring av Selatraðarvegnum?
Sitat byrjar: “ Til spurning 1 og 2
Verandi støða
Vegurin av Strondum til Selatraðar varð bygdur í 1930-árunum og er ein smalur einbreytaður vegur, har undirlendið er vánaligt í støðum. Vegurin er landsvegur, umleið 10 kilometrar til longdar.
Av tí, at tað ongantíð hevur verið játtan til eina samlaða dagføring av vegnum, hevur Landsverk valt at dagføra ringastu strekkini, tá ið játtan hevur verið til endamálið. Í árunum 2005 til 2014, eru umleið 5,6 mió. kr. brúktar til farleiðina.
Trý vegastrekki eru breiðkað. Samanlagt 1,1 kilometur. Av hesum eru 500 metrar asfalteraðir. Ein brúgv er gjørd av nýggum og víkipláss í hesum sambandi umframt annað.
Ítøkiligar ætlanir í 2018 og 2019
Játtanin til Selatraðarvegin er 1,5 mió kr. í 2018, og 2,0 mió kr. í 2019.
Landsverk vísir á, at ein møguleiki er at asfaltera strekkini, ið vóru breiðkað í 2005 og 2006, samanlagt umleið 600 m, og at gera bilverjuna lidna, har sum pelar eru settir upp, og annað.
Ein annar møguleiki er at breiðka ein part av vegastrekkinum millum Strendur og Morkranes í ár. Breiðkingin kann halda fram næsta ár og so verða gjørd liðug við asfaltering og øðrum. Samanlagt verða tá einir 7-800 metrar breiðkaðir hesi bæði árini. Aðrar loysnir kunnu koma uppá tal.
Samlað loysn
Eftir samferðsluætlanini fyri 2012-2024, og tilmæli frá Landsverki, verður mælt til at dagføra Selatraðarvegin soleiðis, at hann er hóskandi eisini í mun til ferðsluna.
Tað vil siga at breiðka vegin til ein smalan tvíbreytaðan veg í støðum, og annars at gera góð víkipláss, har tað er kostnaðarmikið at gera vegin tvíbreytaðan. Hetta var í 2012 mett til at kosta 50 mió kr.
Sparing
Vanliga hevði grót frá grótbrotum nærhendis, eitt nú av Lambareiði, verið brúkt til at breiðka Selatraðarvegin. Tað hevði verið skilagott at brúkt grót frá Eysturoyartunlinum til vegagerðina og breiðka Selatraðarvegin, samstundis sum tunnilin verður boraður. Á henda hátt hevði vegagerðin verið nakað bíligari.
Sparingin munar bara, um vegagerðin verður gjørd samstundis, sum Eysturoyartunnilin verður boraður, tað vil siga í 2018 og 2019. Grótið skal koyrast beinleiðis frá tunlinum til Selatraðarvegin, har tað skal brúkast. Um grótið skal umskipast ella skal á goymslu, áðrenn tað verður brúkt, verður at kalla eingin sparing.
Landsverk metir leysliga, at tað kostar 4 mió kr. at breiðka vegin 1 kilometur, ella 36 mió. kr. samanlagt. Um grótið til ífyllu verður ókeypis frá tunnilsfelagnum, kostar tað 3,3 mió. kr. at breiðka vegin 1 kilometur, ella umleið 30 mió. kr. samanlagt. Harumframt kemur asfaltering og annað arbeiði, sum kostar einar 15 mió. kr.
Landsstýrismaðurin metir tað verða sera umráðandi, at vegakervið er gott um alt landið, heruppií, at farleiðin til Selatraðar er nøktandi. Vónandi ber til at hækka játtanina til Selatraðarvegin.” Sitat endar.


text:
Eg rósi viðhvørt Kringvarpinum, men øgiliga ofta haldi eg, tey arbeiða við høvdinum undir arminum sunnudagar á tíðindadeildini. Eg havi fílst á tað fyrr (her
og her
). Og so var aftur í dag. Útvarpið segði frá, at politisk semja er um sandoyar- og skálafjarðartunlarnar
, og tað gekk heilt galið, tá Gerhard Lognberg slapp at reypa av sínum stóra bragdi
.
Á vegginum í facebook-bólkinum Kringvarp, havi eg tí spurt
:
Tá tit nú hava samrøðu við Gerhard um sandoyartunnilssemjuna: í staðin fyri bara at halda mikrofonina, meðan hann reypar, hví brúka tit so ikki høvið at konfrontera hann við, at tunnilsuppskotið, sum nú er semja um, er 99 pct tað sama, sum Bjørt arbeiddi við í CEH-samgonguni, og sum fekk Gerhard at fara úr teirra samgonguni, og næstan akkra tað sama, sum Bjørt og Aksel løgdu fram í fjør (pluss nakrar mest sannlíkt irrelevantur ásetingar aftrat), og sum fekk Gerhard at bróta við flokkin hjá sær? Tað fyrra viðførdi, at Gerhard, mest sum einsamallur maður, nú hevur seinkað Sandoyartunlinum fimm og eitt hálvt ár.
Tað er í lagi, at tit ikki eru so konfrontatorisk, sum eg her seti tað upp, men eg vil bara vísa á, at tað skuldi ikki ein gang verið neyðugt við research, har er nokk av tilfari tilgongiligt, um man bara hugsar seg um og minnist.


text:
Gleðilig jól SSL
Tað ljóðaði sum eitt framstig, at SSL skuldi skipa fyri ferðasambandi á jólum. Eg hugsaði mítt, at hetta var eitt framskotið framstig – eins og Vágatunnilin, Smyril..., - men kanska fór tó at hepnast SSL at sýna í verki at tey høvdu orku og vit at samskipa farðleiðirnar innanoyggja.
Men gakk! Hvat ólukkan hugsar SSL fyri sær, at seta EIN TÚR inn jólamorgun?
Fyrsta “S” átti at staði fyri “Service” og seinna “S” átti at staði fyri “Samskipan”. Men tað sýnist sum at hvørki service ella samskipan eru fyrstu atlitini, ið SSL hevur til starvsøki sítt. Kanska “L” stendur fyri lamið?
Eg loyvi mær at leggja fram hugskot, ið møguliga kann vaksa um inntøkumøguleikar SSL: Setið tveir túrar inn, at tey, ið ynskja at ferðast jóladag, sleppa heim aftur SAMA DAG!
Fyri at skerða tað út í papp, loyvi eg mær at leggja afturat: Ynskir SSL at vaksa um inntøkurnar, so er ein grundarsteinur at skipaðir verða túrar, ið geva ferðafólki møguleika at ferast til eitthvørt ferðastað OG heimaftur. Hesin møguleikin at ferðast jóladag, kann hava við sær, at onnur enn tey, ið hava tunnilsamband, nýta høvi at vitja skyldfólk jóladag.
Ja! Tað kann væl vera, at vit eiga at sita á afturpartinum eina løtu á jólum. Ja! Tað kann væl vera, at alt er so hektist á jólum. Men! Tað er stórur munur á at velja at sita í frið og at verða skorðin burtur frá øllum ferðasambandi.
Eg haldi at fremsta ábyrgd SSL er at skipa fyri føstum og tryggum ferðasambandið – alt árið!. Tað merkir bæði á sjóleiðum og fyri bygdaleiðirnar.
Við bestu ynskjum um góða og trygga farleið – eisini um Nólsoyarfjørð. Jákup av Skarði


text:
23. Apr 2011
Eyðun Ellendersen, Royn, er unglingaføroyameistari í einmansleiki í 2011. Hann vann finaluna móti Tórðuri Dahl, Tór. ...
23. Apr 2011
Rakul Mikkjalsdóttir, TBF, er føroyameistari í einmansleiki fyri kvinnuunglingar. Rakul vann í eini spennandi finalu móti Henriettu Nielsen, ið leikar borðtennis í Danmark. Settmunurin var 3-2 til Rakul. ...
20. Apr 2011
Henrietta Nielsen og Ragnar Egilsson vunnu finaluna ímóti Rakul Mikkjalsdóttir og Kai Roest og eru sostatt føroyameistarar í blandaðum tvímansleiki 2011. ...
20. Apr 2011
Pætur Albinus og Peter Niclasen eru føroyameistarar í tvímansleiki 2011. Í finaluni vunnu teir sannførandi móti Halli Thorsteinsson og Fróða F. Jensen. ...
19. Apr 2011
Á gallaveitsluni leygarkvøldið varð eisini kunngjørt, at Elias Ellefsen á Skipagøtu úr borðtennisfelagnum TÓR varð valdur til ársins stjørnuskot í borðtennis í ár. Elias sjálvur var burturstaddur, men semja var millum mongu borðtennisfólkini á veitsluni, at valið av unga og evnaríka Eliasi var rætt. Tillukku...
19. Apr 2011
Á gallaveitslu leygarkvøldið varð kunngjørt, hvør varð ársins leikari hjá kvinnum og monnum. Ikki óvæntað varð talan um FM-vinnararnar Henriettu Nielsen og Ragnar Egilsson. Tillukku við tí. ...
19. Apr 2011
Landsliðsvenjarin Jan Berner kom til Føroya fríggjadagin í farnu viku fyri at fylgja FM-kappingunum um vikuskiftið. Mánadagin byrjaði so venjingalega við bruttohópi úr A-landsliði og ymsum unglinga-landsliðum. Venjingarlegan fer fram í frálíku hølunum í nýggja skúlanum við Løgmannabreyt. ...
19. Apr 2011
Finalan í einmansleiki hjá kvinnum varð eisin avgreidd stóra finaludagin, ið var leygardagin. Tað vóru tær báðar Henrietta Nielsen og Rakul Mikkjalsdóttir, ið møttust í finaluni. Henrietta býr og spælir í Danmark, meðan Rakul býr og venur á Tvøroyri. Henrietta vann finaluna við úrslitinum 4-1...


text:
Bárður fer ímóti bæði donsku stjórnini og sínum egna flokki
Bárður Nielsen er blivin sambandskari, enn bæði danska stjórnin og Sambandsflokkurin sjálvur. Og hann er farin í stríð móti nøkrum, sum ikki finst...
Á netinum í gjár hevur Bárður á Steig Nielsen rættiliga niðrandi viðmerkingar um tað, eg segði um stjórnarskipanina í Degi og Viku kvøldið fyri. Hann kallar tað ósømilig, og sigur meg hava sagt ósatt um leiklut Sambandsfloksins í málinum.
Nú hava ósannindi ongantíð verið mín merkivøra, og eg havi í øllum lutum roynt at bygt alt mítt arbeiði og mínar viðmerkingar á tað, sum hald er í. So var eisini í hesum føri, og tí skal eg grundgeva fyri her:
Seinna Flaggdagsálitið
"Seinna Flaggdagsálitið" um stjórnarskipan varð handað táverandi løgmanni 18. des. 2006. Umboð Sambandsfloksins í hesum álitisarbeiði høvdu verið Edmund Joensen, tingformaður, Bárður Nielsen, landsstýrismaður og Lisbeth Petersen, løgtingskvinna.
Á síðu 15 í hesum áliti undir partinum Tjóðskaparliga Semjunevndin skrivar Herluf Sigvaldsson, formaður í nevndini: "Verður tikið samanum, ber til at siga, at nevndin var samd um orðingarnar viðvíkjandi formæli, fólkið og landið umframt samtykt og gildi. Hinvegin var nevndin ikki fullsamd um orðingarnar viðvíkjandi stýrislagi, skipan, umskipan og uttanríkisvaldi." Í TjóðskaparliguSemjunevndini høvdu flokkarnir hvør sítt umboð og tískil eisini Sambandsflokkurin.
Tað var hetta brotið úr álitinum, eg bygdi mína útsøgn á í Degi og Viku.
Rætt er tað, at bæði Bárður Nielsen og táverandi formaður floksins, Kaj Leo Holm Johannesen, komu við nøkrum viðmerkingum - men tær søgdu ikki, at flokkurin ikki tók undir við álitinum. Formaðurin segði vegna flokkin, at "Sambandsflokkurin er av tí fatan, at henda lógin skal koma í staðin fyri verandi stýrisskipanarlóg og skal tí vera á sama rættarstigi (tað vil siga undir donsku grundlógini og Heimastýrislógini). Sambandsflokkurin ynskir tí, at lógin verður orðað soleiðis, at eingin ivi er um hetta."
Hetta álit handaði táverandi løgmaður Løgtinginum sum eina frágreiðing. Og í 2010 varð ein 25 nevnd sett at viðgera uppskotið víðari við støði í hesum.
Grein 25 nevndin í 2011
2. mei 2011 legði grein 25-nevndin so fram sítt álit um uppskotið til stjórnarskipan. Meirilutin í hesi nevnd - eisini umboðini hjá Sambandsflokkinum Helgi Abrahamsen og Edva Jacobsen - høvdu eitt broytingaruppskot til formælið, sum m.a. var soljóðandi: "Stjórnarskipanin virðir teir stjórnarrættarligu sáttmálar og avtalur, sum eru í gildi, tá hon verður sett í verk, men staðfestir, at føroyskir myndugleikar hava fullan rætt til at siga hesar upp og taka við málsræðinum."
Sambandsflokkurin tók altso undir við hesum. Tað vóru floksins egnu orð.
Men 20. juni 2011 segði danska løgmálaráðið um hetta álitið, at: "Det er endvidere Justitsministeriets opfattelse, at den foreslåede nye formulering af forordet ikke er forenelig med Færøernes forfatningsretlige stilling."
Men hóast hørðu og avgjørdu útsøgnina frá danska løgmálaráðnum, so stóð Sambandsflokkurin aftanfyri orðingarnar í formælinum.
Sambandsflokkurin læt altso ikki danir gera av, hvat hann skuldi halda. Flokkurin hevði sína egnu meining. Og rós fái hann fyri tað.
Framlagda uppskotið til stjórnarksipan
Hyggja vit so at formælinum, sum tað nú sær út, stendur soleiðis: "Stjórnarskipanin setur ikki úr gildi verandi stjórnarrættarligu sáttmálar og altjóðaavtalur, men staðfestir, at Føroya fólk hevur sjálvsavgerðarrætt og fullan rætt til at siga hesar upp."
Í hoyringsskrivi frá danska forsætismálaráðnum til hetta upppskotið verður sagt, at: "forslaget ikke rejser væsentlige forfatningsretlige spørgsmål."
Danska stjórnin sigur altso nú, at alt er í lagi, sæð við hennara eygum.
Men nú hendir tað, sum fáur skilir: Sambandsflokkurin fer í svart!
Hóast orðingin er LINARI enn hon var í 2011, og hóast danir siga hana liggja innanfyri grundlógina - so sigur Sambandsflokkurin nei!
Sambandsflokkurin er altso ikki bara sambandskari, enn Sambandsflokkurin var í 2011. Sambandsflokkurin er eisini sambandskari enn danska stjórnin.
Tað er hetta, sum fær fólk at hugsa um tíðina, tá Sambandsflokkurin fyri næstan hundrað árum síðani atkvøddi ímóti, at føroyskt mál skuldi nýtast í føroyska skúlanum, hóast danska stjórnin helt tað vera rætt.
Tað er eisini hetta, sum fær, ið hvussu er meg, at hugsa, at Bárður Nielsen roynir at seta nakað á skrá, sum als ikki er á skrá. Nevniliga loysing ella samband.
Men hetta snýr seg IKKI um loysing og samband, hvussu Bárður so vendir og snarar tí.
Og fyri tað, um Bárður - fyri at tekkjast ávísum veljarum - roynir at seta meg fram sum garrvillan loysingarmann, so eri eg ikki tað.
Hetta er bæði bíligt og býttisligt. Javnaðarflokkurin hevur aldrin verið loysingarflokkur - men vit hava altíð ment og útbygt ríkisfelagsskapin. Tað er eisini tað, vit - saman við øðrum - gera við nýggju stjórnarskipanini.
Løgni leiklutur Sambandsfloksins
Støðan er altso tann, at Sambandsflokkurin 2011 góðtók eina orðing í formælinum, sum danir ikki kundu góðtaka. Og í dag kann Sambandsflokkurin ikki góðtaka eina orðing í formælinum, sum danir ongar trupulleikar hava av.
Tá uppskotið við nýggja formælinum varð lagt fram, skrivaði Helgi Abrahamsen heldur speiskliga á sosialu miðlunum, at um Tjóðveldi kundi góðtaka hesa orðingina til formæli, so gav flokkurin seg undir donsku grundlógina.
Men nakrar dagar seinni boðaði leiðslan í SAMBANDSFLOKKINUM frá, at HON ikki kundi góðtaka nevnda formælið...
Hetta fær meg og onnur at hugsa, at tað, Sambandsflokkurin vil, er at sleppa aftur í skotgravirnar at rópa og klandrast um loysing ella samband.
Tað flytir EINKI. Tað gagnar ONGUM. Og eg rokni heldur ikki við, at Sambandsflokkurin vinnur uppá tað. Fólk vilja hava konstruktivt kjak og ítøkilig úrslit, heldur enn meiningsleyst skotgravakríggj.
Til endans vil eg heita á Bárð Nielsen um at venda aftur á ta semjusøkjandi kósina, sum flokkurin helt, tá Kaj Leo Holm Johannesen var floksins formaður og Helgi Abrahamsen var framsøgumaður um stjórnarskipanina.
At stríðast ímóti loysing við støði í nýggja uppskotinum, er at stríðast móti nøkrum, sum ikki finst. Á tann hátt minnir Bárður ikki sørt um Don Quijote í hesum døgum.
Nýggja uppskotið er ikki nakað loysingarskjal. Tað síggja øll, sum lesa tað. Eisini danska stjórnin. Men í uppskotinum er nógv, sum kann flyta Føroyar fram.
Kom nú uppí tað kjakið, Bárður!
Aksel V. Johannesen, løgmaður


text:
Áðrenn norðmenn komu til Føroya, sigast tríggjar írskar slektir at hava búð umvið ein kilometur fyri innan Skipanes. Søgnin sigur, at seinni skuldu hesar slektir saman við øðrum vera fluttar heilt inn í botnin.
Eg havi verið har og sæð hetta fyrra plássið, ið nevnist írakøstatoftir. Har kundi síggjast skilliga ein toft. Í fýrkant var hon 7 alin í ummáls, máld innangrunda. Hinar toftirnar kundi eg ikki síggja rættuliga, hóast eg fleiri ferðir ivaðist í, um ikki skamt frá hesi toft vóru líkindi fyri, at aðrar toftir høvdu verið. Her, hvar toftirnar skuldu vera, hava menn í seinni tíðini havt tarakøstar, so eyðvitað er, at túsund ára gamlar toftir kunnu ikki undir slíkum viðurskiftum halda sær.
Sandurin niðan fyri henda gamla írabýling nevnist írasandur ella írakøstasandur; har skal leggja upp nakað av tara.
Eftir føroyskum viðurskiftum er jørðin um íratoftirnar væl evnað til velting av korni. Bygg er einasta slagið av korni, ið lættliga trívst her á landi, og var tað byggið, sum í teirri gomlu tíðini eina varð velt í Føroyum.
Av hesari og øðrum tílíkum orsøkum er tað skilligt, at teir elstu íbúgvarnir vóru ansnir um, hvar í oynnum teir settu upp skjøldur síni.
Andreas Weihe: “Søga og søgn”, 1933


text:
Veldugar nøgdir av olju eftir í Norra
Tað eru framvegis "veldugar nøgdir" av olju og gassi eftir í norska partinum av Norðsjónum.
Ein nýggj frágreiðing frá norska oljudirektoratinum sigur, at fund eru gjørd á norska landgrunninum, sum innihalda umleið 4,4 mia. tunnur av olju.
Harumframt kunnu 5,4 miljardir tunnur av olju útvinnast aftrat, um oljufeløgini gera av at gera upp aftur meiri íløgur í verkætlanir, sum longu eru í gongd, skrivar Dagens Næringsliv.
"Í Norra hava vit framleitt olju og gass í skjótt 50 ár, og vit eru enn ikki komin hálva leið. Fund av veldugum nøgdum av olju og gassi á norska landgrunninum bíða framvegis eftir at verða framleidd. Vit vilja fegin hava feløg higar, sum hava evni og vilja til at brúka nýggja vitan og framkomna tøkni. Hetta fer at geva lønandi framleiðslu í mong ár framyvir," sigur Ingrid Sølvberg, stjóri fyri útbygging og rakstri í oljudirektoratinum, í eini fráboðan.
Higartil størsti einstaki fundurin á norska landgrunninum er Johan Sverdrup-feltið.
Kelda: shippingwatch.dk


text:
Orð: Jacob Hjelte
Týtt: Sverri Egholm
1. Tá vit arbeiddu her saman, Anna Joensen og eg
tá komu nógvir sjeikar inn á okkara kafé
men so ein dagin síggja vit ein sera spelknan mann
grisk andlitsgrein og yvirskegg, ein gjørdur Don Juan.
2. Anna Joensen var pjakut men tá hann so kom á gátt
fleyg hon straks ímóti honum, smikrut sum eitt frell og spott
tó eg royndi alt eg kundi, næstan rann hvørt fótaspor
so var tó altíð Anna Joensen tann fyrra til hans borð.
3. Men hann vitjaði so javnan og so spentar royndu vit
at fáa meira at vita um fýrin – tó við fyrilit
og so ein dagin segði hann seg hava væl lønt starv
á virkinum hjá pápanum og væntaði ein arv.
4. Anna Joensen og eg, vit droymdu hvør í sínum lag
dreym um hús og bil og pengar og ein mann av góðum slag
men eg tordi ei at vóna, at hann hevði hug á mær
tí sjálvsagt hevði Anna Joensen tann besta kjansin har.
5. Hann var høviskur og hevði stóran ring við diamant
vit gingu so við oyrnaklips og øðrum pynt og fjant
og varrapynt og neglalakk á fingrum og á tóm
í sunnudagsklæðum yrkadag og okkara bestu skóm
6. Anna Joensen var vøkur, yndislig í brúm og brá
nøsin hennara var bein, men mín var greflig, reyð og skrá
hon var kløn og snøgg, men eg var meira at siga prúð og rund
so eg kundi einki vænta mær, so tað skilti eg um stund.
7. So ein dagin kendi eg mær ein so meinan hjartasting
tí tá kom Anna Joensen og vísti mær sín ring.
Tá tók eg av mær oyrnaklips og neglalakk og alt
og tað sum síðan hendi, tað er stutt og skjótt fortalt.
8. Anna Joensen seg iðraði, tað skilja vit jú øll
tí hann royndist stórur svindlari, og hann er horvin nú.
“Og eg standi enn við diskin og eg eri bara glað,
tí hevði hann havt biðið meg, so hevði mestur eg sagt ja.”


text:
Takið hond um veruliga trupulleikan
Nú tosað verður um at seta heilsuhjálparaskúla á stovn í Havn fyri at nøkta tørvin á starvsfólki í eldrarøktini, vil TIGN vísa á, at tað fer ikki at loysa trupulleikan. TIGN stúrir fyri, at vánaligar arbeiðsumstøður og lønarviðurskifti eru orsøkin til starvsfólkatrotið.
--
TIGN hevur spurt avvarðandi, hvussu tey síggja støðuna. Í flestu førum svara tey, at starvsfólkini hava ov lítlta tíð til umsorgan. Tey síggja starvsfólk, ið arbeiða hart og eru sperd. Tað er ymiskt hvussu tey eldru tola umstøðurnar, men fleiri teirra eru ávirkað av, at tað ikki eru nóg nógvar hendur at taka sær av teimum.
Avvarðandi hjá búfólkum, sum ikki kunnu flyta seg:
Tey avvarðandi uppliva, at illa nokk er tíð til tann heilt grundleggjandi partin av fysiskari røkt, so sum dagligt persónligt reinføri, hjálp til máltíðir og at lata seg í.
Avvarðandi siga, at tey hava kensluna av, at tað ikki eru stundir til kvalitetsrøkt. Heldur ikki síggja vit, at tíð er til at fyribyrgja, soleiðis at førleikin ikki minkar.
Gjøgnumgangandi síggja vit, at eftir at fólk eru farin á røktarheim, minkar flytførið rættiliga skjótt hjá teimum, har flytførið er hótt.
Hetta kunnu vit ikki briksla starvsfólkini fyri, tí ein gongutúrur eftir gongini tekur gjarna 15 minuttir hvørja ferð, og skal tað gerast fimm til seks ferð um dagin, eins og gjørt var heima við hús, so tosa vit um 1,5 tímar av arbeiðstíð. Øll vita, at hetta er neyðugt viðlíkahald, men kommunurnar kunnu ikki tilláta sær at blíva við at bjóða viðlíkahald av førleikum ella fyribyrging av óflytiføri, tá tær í veruleikanum ikki eru sinnaðar at gjalda fyri uppgávuna.
Avvarðandi hjá búfólkum við tungum demens, men góðum flytføri.
Avvarðandi uppliva, at tíð er ikki til sálarliga røktartørvin. Foreldur, sum eru illa dement ganga og leita og leita í einum púra fremmandum umhvørvi. Hetta er ein nærum konstantur tilstandur hjá summum av teimum gomlu. Tá bert tvey starvsfólk eru til eina heila deild, so sigur tað seg sjálvt, at tíð ikki er til at hjálpa teimum, sum ganga so bangin mestsum alla tíðina.
Tað er svárt sum avvarðandi at síggja síni gomlu sita einsamøll og vera vitni til, at tey fáa ov góða tíð til at leita og ganga ørkymlað og bangin.
Avvarðandi hjá búfólki við góðum kognitivum førleikum, men somikið skerd likamliga, at ikki er ráðiligt at búgva heima:
Avvarðandi uppliva, at foreldur teirra eru sera, sera einsamøll. Tey, sum eru klár búgva saman við fólki, sum øll eru dement. Tey siga, at hóast tey vitja nógv, so vita tey, at tá eingin er á vitjan, sita tey óvirkin og bara bíða. Tey avvarðandi standa spyrjandi og skila ikki hví endamálsorðingin hjá eldrarøktini eisini umfatar at røkta og viðlíkahalda sosialan tørv, tí tað verður í alt ov lítlan mun gjørt.
Tað er EINGIN ivi um, at kropslig, sálarlig og sosial røkt er ein grundleggjandi tørvur hjá øllum okkara eldru. Hvussu vit enn venda og snæra okkum, so ávirkar henda manglandi røktin sera nógv tey avvarðandi, sum ikki kunnu passa teirra foreldur heima.
At síggja síni foreldur órøktað sum ongantíð fyrr í lívinum, særir tey avvarðandi sera nógv og gevur teimum ringa samvitsku av at hava verið við til at flyta foreldrini á eitt heim – hóast als onki annað val er.
Starvsfólkini sæð úr sjónarhorninum hjá avvarðandi:
Tey avvarðandi síggja, at starvsfólkini konstant er í gongd við okkurt slag av kropsligari røkt, men so at siga ongantíð síggjast tey at sita og práta og halda í hond, sum typisku mynda-kampagnurnar hjá eldraøkinum altíð sýnast at royna at geva okkum fatan av.
Ein orsøk til mangul upp á starvsfólk kann júst vera, at tey ikki fáa brúkt sína fakligheit í arbeiðinum. Alt tað góða tey lærdu í útbúgvingini um umsorgan og fyribyrging, hava tey ikki tíð til og arbeiðið gerst tí ófullnøgandi.
Tey avvarðandi møta dagliga starvsfólkum, sum eru ørkymlað, strongd og kedd, tí tey ikki hava nóg mikið av tíð til at hjálpa teimum gomlu.
Røktartyngd má staðfestast:
Fokus má vendast og setast á tørvin. Hvat er tørvurin, og hvussu skipa vit okkum allarbest sum land, tá vit skulu hugsa um, at nøkta tørvin. Fokus kann ikki vera, hvat vit hava ráð til, peningaliga. Fokus má vera tørvurin, og síðani hvussu vit nøkta henda tørvin bíligast, uttan at ganga uppá kompromis við tíð og góðsku.
Tá vit skulu meta um tørvin, mugu vit eisini taka við tørvin hjá avvarðandi og tørvin hjá teimum, ið skulu starvast á gólvinum.
Um vit skulu hava røktarheim við útbúðnum starvsfólkum, sum skulu røkta henda tørv, so MÁ setast inn við nóg mikið av starvsfólkum og nokk av tímum.
Vit mugu finna ein máta at rokna út hvussu nógv tíð eitt búfólk hevur tørv á og so seta starvsfólk hareftir.
Buttom up- og nærleiðslur:
Vit ynskja leiðslur, sum eru sinnaðar at tæna búfólkunumm, starvsfólkum og teimum avvarðandi. Í løtuni verða hesir tríggir bólkar roknaðir sum undirsáttar. Hetta mugu vit arbeiða fyri at broyta. Starvsfólk eru tænarir hjá búfólkunum, sum gjalda fyri tænastuna, og leiðslurnar eiga at vera tænarir hjá bæði búfólkunum og starvsfólkum.
Vit síggja týðiliga, at búfólkini, sum eru klár, vita ikki hvør leiðslan er, og starvsfólkini sýnast í mongum førum ónøgd og útlúgvað og hava sjáldan nakra ávirkan á starvsfólkatalið. Hetta er sjálvsagt skeivt. Vit halda, at búfólkini, tey avvarðandi og starvsfólkini skulu seta leiðslurnar og vera við í avgerðum um tað, sum leiðslan ger og brúkar pengar til. Leiðslan skal tæna starvsfólkunum, sum útføra røktina. Tað er sjálvsagt tað, leiðsla er til. Leiðslan skal tí eisini nærri búfólkunum. Fjarleiðsla skapir alt ov góðan gróðrarbotn fyri ringum arbeiðsklima, máttloysi og forráan. Vit ynskja fakliga dugnaligar leiðslur nær hjá búfólkunum.
TIGN er sannført um, at búfólk og avvarðandi kring landið ynskja at býta toppstýrdu fjarleiðslurnar út við botnstýrdar nærleiðslur.
Tey avvarðandi ynskja eisini innlit í viðurskiftini á heimunum og ávirkan á hvat peningurin verður nýttur til.
Megna kommunurnar ikki at fáa nóg mikið av starvsfólki, so mugu vit hugsa út um kassan. Røktaruppgávunar kundu i mongum førum verið betri røktaðar við hús, við at seta fólk við løn at ansa heima, umframt heimahjálp, har tørvur er. Her verður ikki tosað um 20 tímar um vikuna til ein ansara, sum møguleiki er til í løtuni, men ansing 24 tímar um døgnið og eina ansaraløn, sum ber til at liva av.
Endamálið hjá TIGN:
TIGN er eitt brúkara og avvarðandi felag, sum hevur til endamál at virka fyri málum teirra, ið hava tørv á røkt frá røktarstarvsfólkum ella stuðlum. Felagið fevnir um øll, ið hava tørv á røkt og hjálp í gerandisdegnum, frá børnum til eldri.
Rúna Sivertsen,
forkvinna


text:
Eirikur Lindenskov 27.04.2018 (06:31)
Ein kveikjandi løta um Beintu í Kálvalíð
– Vágafólk sýndu fram ein part av sínum heimliga søgumeingi seinasta vikuskifti (20.-22. apríl) og á ein viðkomandi hátt. Væl fyriskipað av kommunum báðum, søvnunum og Visit-Vágar.
Tað heldur Arnstein Niclasen, sum skrivar soleiðis til okkara um savnsfagnaðin:
Á Giljanesi var framsýning í skúlanum. Nógv at skoða fyri børn og vaksin. Fornlutir og ymisk gøgn. Krígssavnið. Bátar og útgerð. Ein mina og ein partur av Catalina–flogfari, ið datt niður í Norðuroyum undir krígnum, lá sum ein dynosaurur á miðjum gólvi. (Einki KvF?)
Í Gásadali vóru myndir úr farnum døgum. Frá hesi avbyrgdu bygdini millum Bø og Víkar, sum hóraði undan uppiløgu og váða á havi, bergi og bratta. Við fjøltáttaðum sagnum og søgu. Gæsa. Neytakonugildi. Mikkjal á Ryggi, dýptarkava, gleri og útlongsli o. m. a.
Í Sørvági er bygdarsavnið flutt í betri høli. Ørgrynna av lutum, sum fólkini av Ørg hava savnað og tikið ímóti. Eitt nú róðurarmurin av “Haffarinum” við drekahøvdi, har menn stóðu bundnir í ódn fyri ikki at skola yvir borð. Ein onnur tíð...
Í Miðvági í “Listastovuni” hekk uppi eitt bæriligt úrval av Mikines-málningum. Læntar frá bankum og privatum. Rárt at dvølja við. Vær tøkkum.
Beinta í Kálvalíð
Men har var eisini ein kveikjandi løta um Beintu í Kálvalíð (uml.1670-1752). Sera væl frágingin - bæði teksturin eftir Maritu Dalsgaard og upplesturin/sjónleikin av Anniku Johannesen. Báðar útbúnir sjónleikarar.
Sagnir eru mangan grummar og svart/hvítar. Og her bleiv enn ein kordelur tvinnaður upp í lívslínuna hjá Beintu. Hennara søgn og søgu, eins og bókin eftir Jørgen Frants Jacobsen (um Barbaru) og filmin hjá Nils Malmros v.m. - um tekkiliga gentubarnið, ta løgnu dóttir sorinskrivaran, sum á sínum lagnukvidna lívi skuldi hoyggjast við heilar fýra meir og minni merkiligar samtíðar prestar – umframt fordómar, pátrúgv, hamferð, sóttir, sakn, boysin tænastufólk og tíðarinnar fátækt.
Lesið eisini: Nú sleppur Beinta at tala
Embætismannastættin, sum allar dagar hevur duga at hevjað sítt virði i mun til almenna fólkið. Hesir garpar søgdu seg kallaðar til umsorgan; men royndust hersknir harramenn yvir tí fylgi, ið teir vóru settir at tæna.
So hugfarslig var løtan. Undir myndum mæta listamansins við sakni, sorg, stúran og føgrum landsløgum, varð ein stólur, ein kvinna og ein kerta kveikt á einum borði. Ein djúp og einføld recitasjón - so leikandi løtt og livandi.
Kvinnurøddin fylti rúmið uttan hjálpitól. Og uttan framíhjá undir- ella yvirspæl við bygdarmáli ella handakeipum. Bara onkur hissini andlitsbrøgd og rørslur; sum riggar hjá teimum, ið talentið eiga.
Laxness nevnir í “Skaldatími” (En digters opgør), staddur í Stockhólmi í 1932, tá ein ung sjónleikarkvinna (Anna Borg) á palli las einfaldu/djúpu donsku yrkingina eftir íslendingin Jóhann Sigurjónsson, ið byrjar soleiðis:
Han kom en sommeraften den farende svend.
Hans stolte hvide ganger jeg kender let igen.
Endnu hører jeg de hovslag i mit hjerte....
Hann upplivdi har, at ein ung ljósleitt íslendsk sjónleikarinna við virðiligari, fólkaligari og kvinnuligari atferð og máli trein fram og las yrkingina á ein hátt, sum ikki fór frá honum aftur.
Og hann tekur samanum: “...og sagan er øll; saga heillar ævi – í miðjum óendanleikanum”.
Nakað soleiðis kendist løtan - henda sirmsveipta leygardagin í gamla “Salem”.
Arnstein Niclasen
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Av teim 4213 m³ av spillolju og oljudálkaðum vatni, sum komu inn til Spilloljuverkið í farna ári, eydnaðist tað IRF at endurnýta heili 99% av tí, sum var móttikið. Tað síðsta prosentið var óreinska, sum ikki kann endurnýtast, og sum var brend á Brennistøðini hjá IRF.
IRF fær spillolju og oljudálkað vatn inn til reinsingar. Av endurnýtsluni á Spilloljuverkinum var sostatt 64% reinsað vatn, sum varð leitt út aftur í náttúruna, meðan 35% var reinsað spillolja, sum varð seld til endurnýtslu.
Endurnýtslutølini hjá Spilloljuverkinum hjá IRF fáast neyvan nógv betri enn hetta, og er IRF sera væl nøgt við gongdina.


text:
Orð: Olivar á Ryggi
Lag: Hans Jacob Højgaard
1. Mítt føðiland, ið liggur her í norði
so frítt, at fólk her landi byggja á,
mítt móðurland, tað er tað dýra orðið,
ið eigur alsk mín og mín’ heitu trá,
tað er tað land, hvar vøggan mundi standa,
sum barn eg hvíldi móðurarmi á,
tað er tann sól, ið hesar oyggjar brandar,
tað er títt hav, meg knýtir móður hjá.
2. So fagurt krýnt tú stígur upp úr havi,
mítt føðiland, í vetrar ódnum vígt,
teg vil eg elska alla mína ævi,
ei nakað annað kann eg elska slíkt,
tú fríða land, ið fedrar várir nomu,
hitt stolta far teir bar um brattan sjógv;
tað sama land og oyggjarnar tær somu,
ið rísur hátt við aldubrot á lógv.
3. O, fagra land og føgru føðioyggjar,
so einsligt her frá øðrum londum statt,
tú hevur fostrað vænar menn og moyggjar,
ið trúfast goymdu mangan dýran skatt:
Várt móðurmál hitt forna, aðalborið,
ein perla dýr, væl goymd í føroyings barm’,
norrøn er tungan, føroyskt er tað orðið,
ið hevjar meg í gleði og í harm’.
4. Gud signi teg, mítt land, á hvørjum degi,
og fólk, á hesum oyggjum reistu bú,
og veit tú teimum áræði og megi,
í ferðalagi sjálvur veri tú,
á hvørjum havi ferðist knørrur fríði,
við Íslands jøklar og um Grønlands sker,
og gev tú teimum fong og byrin blíða,
og slætta tú á vandafullu leið.


text:
MYND KREVUR SAMTYKKI
Undir heitinum Mynd krevur samtykki fer eitt nýtt upplýsingar átak nú ígongd.
Tað eru vit í Amnesty Føroyar, sum saman við Føroya Politi, Fólkaheilsuráðnum og Sig frá/Almannamálaráðið, sum í felag skipa fyri átakinum.
Samtykki samstarvið byrjaði seinasta summar, við átakinum SEX KREVUR SAMTYKKI. Undir sama evni varpa vit nú ljós á samtykki í talgilda heiminum. Sum liður í arbeiðinum at varpa ljós á rættin til egnan kropp er tað natúrligt eisini at varpa ljós á, at hesin rættur sjálvsagt eisini fevnir um talgilda heimin og myndir. Átakið verður í okkara føri bólka undir størra átakinum hjá Amnesty International MÍN KROPPUR MÍNI RÆTTINDI, sum vit hava arbeitt við í nógv ár.
Í juni vitjaðu brøðurnir handan Pulterkammerets Aktivister okkum, og vit høvdu væleydnaðað tiltakið NAKIN Á NETINUM í Perluni. Hóast vit vistu tað áðrenn, so gjørdust vit í samband við fyrireikingar og samrøður, tá enn meira varug vid hvussu viðkomandi og aktuellur hesin trupulleiki er. Tey ungu hava veruliga tørv á einum talgildum ella digitalum dannilsi, og vit trúgva uppá, at tað ber til at læra hvønn annan tað. Tey vaksnu skulu eisini rustast, umframt børnini. Vit eiga øll lut í, at samtykki og siðilig viðferð av hvørjum øðrum fer fram – on eins og offline.
Tey eru alsamt fleiri børn og ung, sum verða útsett á alnótini, tí at nakinmyndir av teimum fara í umferð. Myndirnar kunnu vera stolnar ella tiknar, uttan at persónurin veit av tí, t.d. í einum skiftingarrúmi, ella tað kann vera ein mynd, sum er send og ætlað einum ávísum persóni, men sum endar í skeivum hondum, ella í hevnisøku verður deild uttan samtykki. Sambært løgregluni er hetta eisini ein stórur trupulleiki her í Føroyum.
Við hesum tiltaki vilja vit varpa ljós á, at tað er ólógligt at deila myndir á netinum uttan samtykki. Persónsálop og ágangur umframt deiling av nakinmyndum og øðrum persónsviðkvomum upplýsingum, uttan samtykki, er beinleiðis ólógligt. Tað eru tað nógv, sum ikki vita, men kanska verri – nógv sum vita og ikki virða. Tað er púra vanligt, at serliga ung nýta viðkvæmar persónligar upplýsingar sum undirhald, hevndarálop ella hóttanaramboð ímóti verjuleysum persónum. Er myndin komin á alnótina, er mest sannlíkt ógjørligt at fáa hana aftur. Slíkur ágangur og skemmilsi eru álvarsom, og hjá tí rakta kunnu árinini samanlíknast við tey, tú fært av harðskapi og øðrum ágangi. Tey eru álvarsom, og tað er í 2017 neyðugt hjá okkum at tosa um talgilda mentan og dannilsi, um rættindi á netinum og um galdandi lógarkarmar. Somuleiðis er ikki minst týdningarmikið at tosa um virðiliga og siðiliga framferð, og hvussu vit fara at yvirfyri hvør øðrum. Tað er neyðugt at gera tað púra greitt fyri øllum, at tað er ALTÍÐ tann, ið deilir myndina, sum hevur skyldina, og at tað tí ONGANTÍÐ er tann, sum hevur tikið ella sent myndina í trúnaði, ið skal revsast fyri nakað, hvørki moralskt ella sambært lóg. Hinvegin er tað tann, sum hevur deilt myndina uttan samtykki, ið sambært revsilógini kann revsast.
SAMTYKKI skal gevast tvær ferðir. Tú skal hava SAMTYKKI fyri at taka myndina og SAMTYKKI fyri at deila myndina. At tú hevur fingið eina mynd sendandi merkir ikki, at tú harvið hevur rætt at deila hana.
Á Facebook síðuni SAMTYKKI og umvegis okkara INSTAGRAM profil, fara vit at taka prátið digitalt m.a. við tagginum #samtykki og #stýrtær, meðan vit í góðum gomlum stíli, eisini eru at hitta í fysiskum formi á G!
Átakið er skipað soleiðis, at stórar plakatir verða hongdar upp kring landið, eins og gjørt varð í fjør í sambandi við SEX krevur SAMTYKKI. Vit skjóta átakið í gongd í dag, sama dag sum G! vit vóna at hitta tykkum, og práta meira um evni.


text:
Orð: Grundtvig
Týtt: Salomon J. Joensen
1. Í dag vit á apostla vís
her vitni nýggj til Jesu prís,
til ljós og troyst for Harrans smá
nú leggja várar hendur á.
2. Í gjár vit komu, men so brátt
várt lív er beint at ytstu gátt,
men Jesus Krist í dag, í gjár
tann sami er, og ár um ár.
3. Við sólargongd títt frelsarnavn
ætt undan ætt er friðarhavn.
Sum stjørnutal, á himni er,
tú skapar vitni um teg her.
4. Vit hesar leggja tær í hond,
tú búgv teir út við sannleiks ond
til vitni um títt orð, tín frið
og trúgv og vón og kærleik við.
5. Tú himmaleld teim gev í barm,
og gev teim ljós, ið lættir harm,
og gev teim munn at troysta mødd
og mál av tíni egnu rødd.
6. Knýt teir at tær, vár Harri Krist,
gev vísdóm móti heimsins list,
sum reisist móti trúgv á teg
og vísir fólki rangan veg.
7. Gev treysti teim á tíni orð
og hug at fylgja í títt spor.
Teim tolmóð veit í royndartíð
og sigur í tí góða stríð.
8. Tú sjálvur orðið teimum ber
og sjálvur teirra prestur ver,
við halgum tínum gev teim kor,
teir verdir søkja Harrans borð.
9. Tá trúgvar tú teir finnur her,
teir heimavandar hjá tær ger,
at ganga inn og út hjá tær,
og gleði tín teim veri nær.


text:
B.S.Sc. í politikki og umsiting
Bachelor of Social Science in Politics and Administration
- Lestrartíðin er 3 ár og telur 180 ECTS
- Lokin útbúgving gevur rætt til heitið Bachelor of Social Science, stytt B.S.Sc.
- Útbúgvingin er staðsett á Søgu- og samfelagsdeildini í Jónas Broncks gøtu 25, Tórshavn
- Søgu- og samfelagsdeildin verður eisini rópt SSD
- Umleið 20 lesandi verða tikin inn á útbúgvingina um árið
- Lestrargjald:
- Fulltíðarlestur: Ókeypis fyri borgarar í danska ríkinum o.ø. Norðurlondum
- Stakgreinir: 200 DKK/ECTS
- Til ber at søkja um upptøku elektroniskt. Umsóknarbløð og leiðbeining eru at finna HER
- Umsóknarfreistir eru at finna HER
Endamál
Endamálið við útbúgvingini er at geva teim lesandi fjølbroytta vitan og innlit í politisk og umsitingarlig viðurskifti við serligum denti á tær avbjóðingar, sum smátjóðir møta í einum støðugt meira altjóðagjørdum heimi.
Politikkur og umsiting er fyri tey, sum hava áhuga í, hvussu politikkur verður skaptur, reguleraður og broyttur.
Skipan av útbúgvingini
Bachelorútbúgvingin í søgu tekur trý ár. Nøkur skeið eru kravd, og nøkur ber til at velja eftir egnum áhuga.
Tey bæði fyrstu árini eru støðisár, har lærugreinirnar í ávísan mun eru tær somu sum í hinum bachelorútbúgvingunum á Søgu- og samfelagsdeildini 'Søga' og 'Sosialvísindum og samfelagsplanlegging'.
Útbúgvingin endar við eini B.S.Sc.-ritgerð.
Bygnaður
Innihald
Útbúgvingarnar á Søgu- og samfelagsdeildini á Setrinum eru tvørvísindaligar, ið merkir, at tað verður tikið støði í praktiskum søgu- og samfelagsligum viðurskiftum við stórum denti á spurdómsstýrda læring.
Tey lesandi ganga til nógvar fyrilestrar, men harafturat læra tey eisini sjálvstøðugt arbeiðslag, samstarv og kritiska støðutakan - ikki minst gjøgnum verkætlanararbeiði.
Undirvíst verður m.a:
- um samfelagsvísindalig ástøði og háttaløg
- um tvørvísindi og verkætlanararbeiði
- um føroyskan og altjóða politikk
- um stýrisskipanir, demokrati og vald
- um hvussu almennur politikkur verður umsitin og reguleraður
Upptøkutreytir
Treyt fyri upptøku er bókligt (t.e. gymnasialt) miðnámsskúlaprógv.
Verður søkt eftir kvotu 2, kunnu aðrar fortreytir við javnsettum kunnleikastøði góðtakast eftir nærri meting.
Framtíðarmøguleikar
Við útbúgving í politikki og umsiting ert tú væl ílatin til arbeiðsmarknaðin, tú kanst millum annað starvast innan: politikk, almenna umsiting, ella á privatum fyritøkum.
Framhaldandi útbúgving
B.S.Sc. útbúgvingin í politikki og umsiting gevur grundarlag fyri framhaldandi lestri á masterstigi, ið m.a. gevur førleikar til hægri undirvísingar- ella granskingarstørv.
Umsóknarblað og umsóknarfreistir
Til ber at søkja um upptøku elektroniskt. Tú finnur umsóknarbløðini HER.
Sí vinaliga umsóknarfreistirnar HER.
Á síðuni eru eisini lagdar leiðbeiningar til umsóknarbløðini. Les leiðbeiningina væl, áðrenn tú fyllir umsóknarblaðið út.
Nærri kunning
Nærri kunning við at venda tær til lestrarvegleiðingina: SSD-studvegl(at)setur.fo, ella til Jens Christian Svabo Justinussen, útbúgvingarleiðara, jensj(at)setur.fo


text:
21. mars 2017Nr. 22
Kunngerð um at seta í gildi løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um verju av havumhvørvinum
Við heimild í § 2 í løgtingslóg nr. 64 frá 17. mai 2013 um broyting í løgtingslóg um verju av havumhvørvinum verður ásett:
§ 1. Løgtingslóg nr. 64 frá 17. mai 2013 um broyting í løgtingslóg um verju av havumhvørvinum verður sett í gildi 1. apríl 2017.
§ 2. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Heilsu- og innlendismálaráðið, 21. mars 2017
Sirið Stenberg (sign.)
landsstýrismaður
/ Turid Arge (sign.)


text:
Orð: A.L.
Lag: Andreas Peter Berggren
Týtt úr norskum: Victor Danielsen
Upprunaheiti: Bygger du på sandheds klippe
1. Byggir tú á tryggar grundir,
fast á klettin Jesus Krist?
Aldri skalt tú ganga undir,
henda grund skal halda vist;
har teg rakar einki ilt,
húsið stendur fast og stilt,
um so hav og vatnsflóð brúsar,
um so villur stormur súsar.
2. So kanst tú tá glaður vera,
henda grundin stendur væl,
men tað verk, ið tú manst gera,
roynt og kannað verða skal;
hvat tú byggir, væl síggj til,
at tað eldin tola vil!
Burt við tí, sum ei kann bera
hitan, ið skal royndin vera!
3. Royn at fáa tey, sum standa
á tí svikafullu grund,
til at flýggja burt úr vanda,
meðan enn er náðistund,
áðrenn stormur brestur á,
vatnsflóð teirra hús skal ná,
áðrenn Harrans tíð er endað,
og hann vreiðidóm skal senda!
4. Prísa Gudi tá, sum hevur
upp úr avgrund drigið teg,
stað á klettinum tær gevur,
setti teg á sannleiksveg!
Ansa Harrans boðum nú,
Jesus Kristus minnist tú!
Tú mást honum lýðin vera,
Faðir tínum æru gera.


text:
Útbygging av Kaldbaks skúla
Veturin 02/03 bygdi ÁTS skúlan í Kaldbak út, so at hann kundi rúma fleiri næmingum. Skúlin í Kaldbak bleiv fyrstu ferð tikin í brúk fyri 100 ár síðani, tá var bara ein bygningur. Seinni bleiv so ein annar bygdur uppí. ÁTS bygdi so út fyrst í hesu øld, so tríggjar skúlastovur vóru í skúlanum, eins og fleiri rúm á loftinum vórðu løgd afturat.
Myndir av lidna bygninginum kunnu síggjast niðanfyri.
Okkara bústaður
ÁTS Sp/f
á Fløtum 14
FO-180 Kaldbak
Føroyar
tel: 21 75 46
e-mail: ats@ats.fo


text:
Ari av Rana
17.01.2018 - 16:39
Tíðindi > Pengar > Gjaldoyra
Virðið á kryptogjaldoyranum Bitcoin er fallið við áleið 20 prosentum seinasta samdøgrið, meðan onnur kryptogjaldoyru hava mist meiri virði.
Virðið á Bitcoin fall til 12.000 dollarar í gjár, og í morgun fall tað til undir 10.000 dollarar, áðrenn tað vaks eitt vet aftur í virði.
Næst størsta kryptogjaldoyra, Etherium, fall við 30 prosentum í sama tíðarskeiði.
Stjórin í bitcoin bankanum Bitcoin Suisse, Niklas Nikolajsen, sigur við TV2, at tílíkar reguleringar á marknaðinum eru vanligar.
- Tá tú hevur ein marknað, sum er hitaður yvir, sum kryptomarknaðurin er í løtuni, so er tað bara ein spurningur um tíð, áðrenn ein tílík regulering fer fram, sigur Niklas Nikolajsen.


text:
Berlin 2016
03.04.2016 - Sverri Egholm
Myndir: Ritter Sport, múrurin, felagssangur og kappingar
09. Mai 2016
So eru tær her - seinastu myndirnar frá frálíka Berlin-túrinum. Næmingar hava tikið myndirnar-- ...
les meir
Berlin 2016: spurnarkapping umborð á Norrønu
09. Mai 2016
...
les meir
Sjóvinnubreytin vitjar á brúnni umborð á Norrønu
09. Mai 2016
Á heimferðin fekk sjóvinnubreytin høvið at vitja á brúnni umborð á Norrønu.
les meir
Where east meets west
05. Mai 2016
Nám X hópurin vitjaði í dag Checkpoint Charlie, ið einaferð var marknaðarlið ímillum Eystur- og Vesturberlin.
les meir
Eisini okkara ábyrgd?
04. Mai 2016
Nám X hópurin vitjaði týningarleguna Sachsenhausen í dag.
les meir
Upp á súkklurnar!
03. Mai 2016
Týsmorgunin fóru Nám X’arar út á gøturnar í Berlin at súkkla.
les meir
Myndir: OL - limaskapur hevur virðið
02. Mai 2016
Føroyar stríðast í løtuni við at fáa altjóða limaskap í altjóða kappingini OL.
Ikki er neyðugt at tosa um limaskap ella ei ...
les meir
Nám X letur heilsa úr Berlin
02. Mai 2016
Nám X hópurin er komin til Berlin í øllum góðum. Øll hava tað gott, og lata heilsa ...


text:
"Eg havi ikki skil fyri politikki, tí havi eg ikki áhugað í tí"... er ein útsøgn, sum ein oftað hoyrir.
Hetta er í roynd og veru ein heldur syrgilig útsøgn, tí politikkur er tað sum ávirkar tí gerandisdag og tína framtíð.
Men er tað løgið at fólk missa hugin at fylgja við og royna, at gera sína ávirkan galdandi? Nei, tað haldi eg ikki, tí hvat hendir á politiska pallinum?
Ein stórur partur av talutíðini hjá politikkaranum tykist at skula brúkast, til at niðurgera hvønn annan ella finna feilir hjá hvørjum øðrum, hetta bert fyri at varveita valdið. Var talan um eina fyritøku var hon langt síðani farin á heysin, um starvsfólkini vóru á sama hátt sum politikarin.
Politikararnir tykjast at hava gloymt, at teir eru valdir at stýra og byggja land - ikki fyri seg sjálvar, men fyri øll... Okkum øll!
Vit áttu at roynt, at stimbrað og stuðla áhugan hjá fólki at fylgja við og komið við okkara íkasti til, hvussu vit kunnu tryggja eit sunt og gott samfelag fyri øll.
Um handilsfyritøkur royndu at lýsa sína vørðu á sama hátt sum politikkarar, eitt nú "lýsa" fíggjarlógina, so hevði áhugin fyri teirra vørðum eisini verði hareftir.
Eg havi roynt at hugt gjøgnum fíggjarlógina. Fyri mær er hon bara "Business as usual”.


text:
Føroya Sjósavn varð sett á stovn í 2006, við ti endamáli, at sýna fram dýr og plantur sum liva í sjónum. Harumframt er eitt aðalmál at undirvísa skúlaflokkum, barnagørðum og øðrum bólkum í evnum sum hava beinleiðis samband við framsýningarnar. Síðan 2006 hava skúlaflokkar og barnagarðar í hópatali vitja á sjósavninum. Skúlatænastan er opin alt árið, tó ikki tær tíðir tá ið opið er fyri almenninginum. Um tú ert lærari ella námsfrøðingur og ætlar at vitja okkum, so ber til at avtala tíð frammanundan og um ynski er fyri serligari undirvísing á staðnum so kan tað eisini leggjast til rættis.
Skúlatænastan
Skúlatænastan er tøk allar gerandisdagar frá 08:00 til 15:00. Skúlatænastan skal bíleggjast frammanundan. Ringið 505120 ella 321020 í góðari tíð. Kostnaðurin er 25 fyri hvønn í bólkinum ella í minsta lagið 300 kr til samans
Copyright © All Rights Reserved


text:
– miðdepilin í forhøllini
Kom og njót ein kopp av kaffi, eina fríska salat, eina køku ella okkurt annað leskiligt.
Umframt hetta selir Kafein eisini hópin av drykkjuvørum, góðgæti, bløðum, vørur til persónliga røkt og gávulutum.
Gerandisdagar er møguleiki at keypa heitan rætt til døgurða og rætt omaná sum er gjørdur í køkinum á LHS. Sí matarskrá niðast til høgru á forsíðuni. Døgurði er at fáa ímillum kl. 11.30 og 13.00
Gerandisdagar er møguleiki at keypa salat úr fjølbroyttari salatbarr og heimabakað smábreyð. Salatbarrin er sjálvtøka. Kundin fær sær hetta sjálvur. Salatbarrin er opin frá 11.30 – 16.30.
Maturin kann njótast í hugnaligum umhvørvi við borðini í forhøllini ella kann takast við heim.
Í forhøllini eru tvær sjálvtøkur við sodavatni og góðgæti, ein sjálvtøka við kaffi, te v.m. og ein sjálvtøka við køldum vatni.


text:
2011/2012 er farið at halla
Góðu badmintonleikarar og foreldur.
Venjingar- og kappingarárið 2011/2012 er farið at halla. Árið hevur eydnast sera væl fyri leikararnar úr HBF og vit hava vunnið nógv heiðursmerki, bæði í liðkappingini, í Grand Prix kappingini og til FM. Nevndin ynskir tykkum øllum, ið hava vunnið heiðursmerki gjøgnum árið, hjartaliga tillukku.
Vit í nevndini og venjararnir hjá børnum og ungum hjá HBF, hava eisini sæð stóra framgongd hjá flest øllum tykkum, ið ikki megnaðu at vinna heiðursmerki í ár. Nógvir sera tættir og spennandi dystir hava verið gjøgnum árið, og tað er millum annað hesir dystir ein badmintonleikari mennist av. Venjarar og nevnd eru sannførd um, at miðvís venjing er vegurin fram og vóna vit, at eins nógv børn og ung fara at leika badminton hjá Havnar BadmintonFelag komandi venjingar- og kappingarár.
Takk fyri í ár
Nevndin vil fegin takka øllum, ið hava verið partur av HBF í ár. Vit fegnast um, at so nógv børn og ung hava valt badminton framum so nógvar aðrar møguleikar, og vit vóna at síggja øll aftur næsta ár. Eisini venjarar og hjálparvenjarar skulu hava stóra tøkk og eiga stórt rós uppiborið, vit vóna at kunna heita á tykkum aftur komandi venjingarár.
Foreldur, ið hava hjálpt til við dómaraborðið og verið teljarar, hava bakað, hjálpt til við tí praktiska og koyrt til og frá í sambandi við kappingar, ynskja vit eisini at takka.
NEMA FM 2012
Fleiri av okkara ungu evnaríku leikarum, hava meldað seg til FM í meistarabólkinum. Tit eru øll vælkomin niðan í Badmintonhøllina at hyggja at bestu badmintonleikarum føroyingar eiga, og stuðla teimum ungu til tey innleiðandi umførini. Innleiðandi umførini til finalurnar vera 12. og 13. apríl. Hóskvøld er einmansleikur fyri kvinnur og menn, og fríggjakvøld er tvímansleikur og blandaður tvímansleikur á skránni. Byrjað verður bæði kvøldini kl. 18.00.
Venjingin 2011/2012 heldur uppat soleiðis
U9 høvuðsvenjararnir er farnir í summarfrí og tískil er venjingin sum so liðug fyri í ár. Nevndin heldur kortini, at tað er nakað tíðliga hjá børnunum at gevast, og hevur tí heitt á nakrar ungar leikarar/hjálparvenjarar frá U13 og U15 um at verða um, og venja U9 børnini í apríl.
So um undirtøka er fyri hesum og U9 børn møta upp, verður U9 venjing týsdagarnar 17.4 og 24.4, kl 16.00-17.00.
U11, U13, U15 og U18 venja sum vant, til fríggjadagin 27. apríl. Venjararnir fara síðani í summarfrí. (okkurt undantak er og tá fáa børnini beinleiðis boð frá venjaranum)
Tvær vikur í mai - frá 30. apríl til og við 11. mai - er høllin opin og leikararnir eru vælkomnir at venja somu tíðir sum frammanundan, tó uttan venjara. Foreldur eru vælkomin at spæla badminton við børnunum.
12. mai
Seinnapartin og kvøldið leygardagin 12. mai verður eitt endatiltak í høllini, har allir HBF’arar eru vælkomnir. Vit vóna at síggja nógv børn og vaksnar leikarar, og foreldur og systkin. Vit koma at hugna okkum við spølum og stuttligum kappingum og enda dagin við at eta døgurða saman.
Meira kunning um 12. mai tiltakið verður sent út seinni.
Venjingarárið 2012/2013
Miðjað verður eftir, at venjingin byrjar aftur mánadagin 3. september 2012. Nærri kunning verður at síggja á www.hbf.fo um miðjan august.
Heilsan
Nevndin


text:
Mikudagin 16. desember tekur 19 ára gamla Kristina Clementsen sæti á tingi fyri Tjóðveldi.
Kristina varð uppstillað fyri Unga Tjóðveldið á listanum hjá Tjóðveldi. Hon fekk 134 atkvøður á løgtingsvalinum og gjørdist harvið nummar 13 á listanum hjá Tjóðveldi. Kristina er fødd 5. juni 1996. Kristina arbeiðir hjá Skyn umframt, at hon er skrivari hjá Unga Tjóðveldinum.
Hon tekur sæti fyri Annitu á Fríðriksmørk, sum hevur biðið um farloyvi. Kristina tekur sæti í eina viku.
– Eg havi verið virkin í ungdómspolitikki í fleiri ár, og havt stóran áhuga fyri, hvussu Føroyar kunnu gerast eitt enn betri samfelag hjá øllum at liva í. Hetta er tískil ein stórur dagur fyri meg og eg gleði meg ótrúliga nógv, sigur Kristina Clementsen.
Tjóðveldi


text:
Tilhoyr til stýristøðir
Um tú skalt brúka tilhoyr til tína stýristøð, so kanst tú finna tað mesta í stóra úrvalinum hjá Elding. Vit hava m.a. headsets, minniskort, kontrollarar, fjarstýringar, myndatól, róður, káplar og annað tilhoyr til Nintendo, Playstation og Xbox. Tú kanst eisini finna flottar taskur til Nintendo DS ella Nintendo 3DS og serligar mýs og knøttaborð til gaming á telduni.
-
WIIUCONTPOKE
269
Netgoymsla: Levering 5-13 dagar
- Nintendo Wii U controller
- Klassisk design
- Pikachu dekoration


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Fyrstu fiskirættindini fara undir hamaran í dag
Fyrsta uppboðssølan av rættindum at fiska verður á Fiskamarknaðinum í dag klokkan eitt.
Seld verða rættindi at fiska 5.447 tons av makreli og 1.106 tons av botnfiski í Barentshavinum.
Fiskimálaráðið fer at selja rættindi at fiska 121 túsund og 315 tons av fiski á uppboði á átta uppboðssølum nú í august og september.
Nógv tað mesta er uppsjóvarfiskur, sild, svartkjaftur og makrelur, og 2.827 tons eru botnfiskur í Barentshavinum.
Vørn hevur fýra afturlatnar uppboðssølur hósdagar, tann fyrsta verður hósdagin.
Fiskamarknaðurin hevur fýra opnar uppboðssølur týsdagar, tann fyrsta verður í dag.
Sí eisini


text:
Visti tú at um tú hevur eina promillu uppá 1,5 klokkan 12 um náttina, hevur tú ikki brent alkoholið niður fyrr enn í fyrsta lagið klokkan 10 dagin eftir?
Vit vita øll, at rúsdrekka og koyring ikki hóska saman. Hóast hetta, eru tað mong, sum ikki lata bilin standa, tá tey hava drukkið. Tey seinastu árini eru nógv ferðsuóhapp hend, tí førarin var ávirkaður av rúsdrekka.
Eingin má koyra bil, sum er ávirkað/ur av rúsdrekka ella øðrum rúsandi/doyvandi evni.
Vaksandi vandamál
Hagtølini vísa, at talið á meldaðum óhappum á føroyskum vegunum er minkað tey seinastu árini, og somuleiðis talið á óhappum við perssónsskaða. Men tølini fyri rúsdrekka- og rúsevnakoyring vísa eitt óheppið rák tann skeiva vegin. Tað sama er galdandi fyri ferðsluóhapp, har rúsevnir og rúsdrekka hava verið uppi í.
Fyrr vóru tvær ásetingar í ferðslulógini, sum raktu tann ávirkaða bilføraran. Promillu markið upp á 0,5 og rúsdrekka mark ið upp á 0,8 promillu. Tað, sum lá millum 0,5 og 0,8 varð kallað promillumkoyring, og tað sum lá omanfyri 0.8 var rúsdrekkakoyring. Nú verður bert eittans mark upp á 0,2 promillu. Alt, sum er omanfyri 0,2 promillu verður hereftir dømt sum rúsdrekkakoyring og samstundis fer hugtakið promillu koyr ing í søguna.
Við hesum fáa Føroyar sama rúsdrekkamark, sum Svøríki hevur havt síðan 1990 og Norra síðan 2001. Men hóast promillukoyringin nú hvørvur sum hugtak, so verður meginreglan um, at tess meira tú ert ávirkaður tess álvar samari verða avleiðingarnar av lógar brotinum, varðveitt. Spurningurin um frá døming av koyrikortinum og revsing fyri rúsaða koyring verður framhaldandi ásettur eftir hvussu høga promillu førarin hevði í blóðinum, tá ið hann varð tikin.
Eitt sindur um alkoholbrenning
Um tú drekkur eitt glas av øli aftur við matinum og konjakk og kaffi omaná, fært tú promillu, sum er 0,5-1,0. Rúsdrekka brennur úr kroppinum 0,10-0,15 promillu um tíman.
Hevur tú 1,5 promillu klokkan 12 um náttina, hevur tú ikki brent alkoholið niður fyrr enn í fyrsta lagið klokkan 10 dagin eftir.
Tú skalt altíð rokna ríviliga tíð, so at tú ert vissur í, at alt alkoholið er farið úr kroppinum.
Ger tær eisini greitt, at kroppurin er illa fyri, eftir tað at alkoholið er brent, hann hevur fingið eitt slag av skelki.
Er brenningin 0,15 pro. um tíman, verður tíðin 10 tímar.
Er brenningin 0,10 pro. um tíman, verður tíðin 15 tímar.
Sí áhugaverdan lesna um evnið niðanfyri:
NRK - "tá mamma og babba drekka"
WHO Evidence for the effectiveness and cost-effectiveness of interventions to reduce alcohol-related harm
WHO Handbook for action to reduce alcohol-related harm
Les meira um hvussu tú handfer rúsdrekka við skili á Alt om alkohol


text:
Namnam suppan
Tilfar
3 leykir
4-6 bátar av hvíttleyk
1 reyða piparfrukt
1 gula piparfrukt
1 blikk soppar, ella frískar soppar
3 blikk flåede tomatir
1 blikk tomatkonsentrat
200 gram pasta (man kann brúka skrúður ella okkurt annað pasta)
tilpassa matolju, og krydd við
25 minuttir at gera
Uppskriftin er til 2-4 persónar
Mannagongd
Koyr soppar, leyk, reytt & gult pipar i eina grýtu, eitt sindur av olju, og lat tað svira eina løtu. Síðan koyrur tú 1-2 glas av vatn í, letur koma uppá kók. So koyrur tú pasaskrúður í og letur tað smákóka í 8-10 min.
Aftaná pressar tú hvíttleykk, og k


text:
Kundaprátið gevur tær eitt gott grundarlag, tá fíggjarligar avgerðir skulu takast
Við kundaprátinum fært tú persónliga ráðgeving um tey viðurskifti, sum eru viðkomandi fyri fíggjarstøðuna hjá tær og tínari familju.
Í prátinum taka vit støði í tí, sum tú hevur tørv á. Harafturat eru okkara ráðgevar útbúnir til at vegleiða og hugsa um tína fíggjarstøðu og tínar møguleikar. Á henda hátt stuðla ráðgevingin og kundaprátið teimum avgerðum, tú tekur, og hjálpa tær at røkka settum málum.
Ert tú nýggjur kundi, ella er tín lívsstøða broytt munandi síðstu tíðina, kann ráðgevin fara allan vegin runt um títt fíggjarlív - útfrá tínum tørvum og ynskjum. Eftirfylgjandi kundaprát taka støði í einstøkum avgerðum ella ynskjum.
Um tín lívsstøða broytist, mæla vit altíð til at koma inn til eitt prát. Saman kunnu vit tá seta orð á, hvørjar fíggjarligar avleiðingar hetta kann fáa fyri tína framtíð.
Bílegg eitt kundaprát við tín ráðgeva her á síðuni, ella á telefon 348000.
Gerandisdagur
Hevur tú røttu uppsparingina til børnini? Standa merkisdagar fyri framman? Við góðum yvirliti yvir fíggjarviðurskiftini í gerandisdegnum, ert tú betur fyrireikað/ur til óvæntaðar útreiðslur og størri fíggjarligar avgerðir.
Í prátinum kunnu vit tosa um, hvussu tú kanst fáa eitt betri dagligt yvirlit, eitt nú við Heildarkontu, Netbanka og Boðtænastuni.
Vit kunnu eisini koma inn á tiltøkupening, aðrar sjálvtænastur, uppsparing, útbúgving, merkisdagar og ferðing.
Fígging
Er bilurin gamal og skal skiftast út? Umhugsa tit at keypa nýtt innbúgv?
Hevur tú ikki spart upp til tær íløgur, sum við árunum verða alt meira neyðugar, ber til at tosa við okkum um, hvussu tú kortini kann fáa tað at bera til.
Í Eik bjóða vit ymsar fíggingarhættir til størri og minni íløgur.
Kom inn til eitt prát um fígging til t.d. bil, bát, teldu ella innbúgv.
Bústaður
Umhugsar tú at byggja nýtt, byggja um ella keypa? Íløgan í bústaðin er ein tann týdningarmesta íløgan í lívinum, tí er sera umráðandi við góðari ráðgeving. Í Eik hava vit fleiri ymiskar lánimøguleikar til bústaðin, eitt nú byggilán, bústaðarlán og ymisk sløg av realkredittlánum.
Tíni fíggjarviðurskifti, so sum eginfígging, samlað skuld, gjaldsvilji og gjaldsevni eru avgerandi viðurskifti, tá vit viðgera tína lániumsókn.
Saman við tær finna okkara ráðgevar fram til, hvat fíggingarslag hóskar best til tín tørv.
T.d. er vanligt krav í minsta lagi 10 prosent í eginfígging fyri at fáa bústaðarlán. 1. veðrættarlán verður veitt til í mesta lagi 80 prosent av keypsvirðinum.
Kom inn til eitt prát um tínar lánimøguleikar til keyp, nýbygging, viðlíkahald og/ella umvæling.
Eftirløn
1. januar 2014 kom nýggj eftirlønarlóg í gildi, ið ásetur, at allir løntakarar, sum hava fylt 21 ár, men ikki nátt pensjónsaldur, skulu spara saman til eftirløn. Tó hava persónar, ið eru føddir fyri 1. januar 1954, ikki skyldu til at spara saman til egna eftirløn, men kunnu sjálvbodnir spara saman til eftirløn.
Fyri at arbeiðsgevarin skal kunna flyta løn eftir ársskiftið, er neyðugt at upplýsa honum kontunummarið á eftirlønarkontuni í peningastovni ella í aðrari eftirlønarskipan.
Sum eina tænastu, hava vit stovnað kundum, sum hava lønarkontu hjá okkum, eina eftirlønarkontu, ið kann brúkast, um teir ikki frammanundan hava eina eftirlønarkontu ella eftirlønarskipan.
Trygging
Tryggja teg og tín nærmastu fíggjarliga, um illa vil til. Sum kundi í Eik hevur tú møguleika at velja millum fleiri sløg av tryggingum.
Lívstrygging - tryggjar tíni nærmastu, um tú fellur frá.
Restskuldatrygging - lættir um lánsbyrðu hjá teimum, ið sita eftir.
Bráðsjúkutrygging - tryggjar tær útgjald, um tú ella barn títt fær álvarsliga sjúku.
Óarbeiðsføristrygging - tryggjar teg og tíni nærmastu, um tú gerst óarbeiðsfør/ur.
Gjaldsundantøkutrygging - tryggjar, at inngjald til pensjón og tryggingar ikki steðgar vegna óarbeiðsføri
Kom inn til eitt prát um tryggingar í sambandi við mist arbeiðsevni, sjúku og deyða.
Eik samstarvar við Betri Pensjón um tryggingar.
Pengarøkt
Skal peningurin standa á kontu, ella skal partur av honum setast í íløgur?
Øll íløguráðgeving verður gjørd við støði í tínum íløguprofili, soleiðis at íløgurnar hóska til títt váðafýsni og tínar væntanir um møguligt avkast.
Kom inn og fá ráðgeving frá serfrøðingi um íløguprofil, váðafýsni, íløgutíðarskeið, plasering og skattaviðurskifti.