text:
CCF 221
Einki TSB-nr.
I
1 Frá Bretland hoyrdist songur,
slíkt hoyrist ikki longur,
um ondirs syndafall,
Mikael stóð í stríðum
við sínum einglum blíðum
ímót tann himmaltræll.
Almakt hann í svalandi dýpið rendi,
við sínum einglum hann í pølin sendi,
evig vreiði eftir teimum brendi,
sligin lá í helviti hvør ein fjendi.
2 Niðri í svávulshavi
lá einglaherur bravi,
sum trossaði Harrans makt.
Í tríggjar vikustundir
tá dvala teir helvithundar,
so hevur tað kvæði sagt.
Raknar hann Sátan sjálvur fyrst úr dvala,
so tekur ónda tunga til at tala:
“Mist havi eg nú himmiríkið sæla,
hann er høvur, og eg man verða til hala.”
3 Belsebub upp hann hyggur,
sum hann í pøli liggur,
hann næstur var í kraft:
“Tú, einglars høvding gevi,
tað stríð var okkum strevið,
nú hava vit himmal tapt.
Gløðandi ríki hava vit aftur fingið,
helviti kom, og himmiríki er gingið,
kalla tín her til ráð í einglatingi,
liggið ei her, men upp á landið springið!”
4 Teir reistust upp úr pøli,
og Sátan skar tað brølið,
so helvithola skalv:
“Mínir stríðmenn djarvir,
her er ei himlaarvur,
vit búgva við avgrunds galv.”
Svávulsbylgja tók tá til at bróta,
dundrar hart, sum goturstykki skjóta,
upp fleyg ótaligt tal tá til at njóta
sítt helviti og seg á landi fóta.
5 Nú stóð tann herur sterki
á helvits landamerki,
og Sátan kongur er.
Fram banarin varð tikin,
av gyltu stong útrikin,
í flammur luftin sker.
Nú hann Sátan sá tann herin standa
í longum rekkjum alt for uttan vanda,
vildi troysta, tó var samanblandað
tala rødd, tí stóra mót var strandað.
6 So stórur eingin herur
í hesi verøld verður,
sum henda devlamongd,
av óndskap var betikin,
frá sáligheit útrikin
og nú í avgrund slongd.
Byggja teir upp tað helvitslottið reysta,
við stál og jarn teir tað tilsaman festa,
gjørt við devlahandverki treysta,
har at halda helvitráð tað versta.
7 Nú ráð varð hildið saman,
tað var foruttan gaman,
teir vísastu hildu ráð,
har í teim helvitkrókum,
men út úr lívsins bókum
tey nøvn eru strokin frá.
Spilla vildu teir Harrans góða verkið,
lovaði hvør ein helvitsdevil sterki,
entin tað fell so lættliga ella berkið,
allir løgdu so noya tað til merki.
8 Tað ráð nú enda hevði,
sum kvæðið forðum segði,
hvør sín forrætning tók,
teir mektigastu fylgdust,
men hinir sundurskildust,
at speia hvønn ein krók,
summir fóru grant seg um at hyggja,
summir fóru váning til at byggja,
summir uppi í svørtum skýggjum skyggja,
summir niðri á brendu avgrund liggja.
9 Sátan ilskusnúgvin
til ferðar er nú búgvin
at finna skaptu verð,
hann spennir gyltar veingir
við sterkar devlastreingir
at fremja sína ferð,
stundum mundi hann miðjan luftin fúka,
stundum undir lofti mundi dúka,
stundum fram við avgrund mundi strúka,
so var skund á hesum ónda púka.
10 Nú helvitvegur líður,
tá fram mót honum skríður
tað øgiliga trøll,
fyri hvørt tað spor, tað strevar,
alt helvitið tað bevar
og syndins avkom øll,
við portur læt seg fúli deyði kenna,
syndin hjá tí ókrút mundi renna,
læt upp helvitportur til at menna
mót hjá devli, dømdur til at brenna.
11 Synd helvitport uppletur,
og Sátan tykir betur,
tá hann ta opning fekk,
tað portur tók at knaka,
út slapp tann gamla draka
og út av helvit gekk.
Flammu og royk tann pølur vítt útsprændi,
í svelandi dýp, alt út av brendum landi,
leiddi tann ónda sum í einum bandi,
tó enn hjá honum kom ein størri vandi.
12 Ei mót hjá devli trýtur,
hann inn í dýpið brýtur
ígjøgnum myrk og grús,
sum elementir sandast
og altíð samanblandast
í evigt sús og dús.
Stundum hann í ‘høgdu’ mundi støkka,
stundum aftur móti avgrund hvøkka,
djúpt í gomlu nátt hann mundi søkka,
lítið hop var ljósinum at røkka.
13 Í niðu Sátan baldrar,
hann upp og niður spjaldrar
í myrku gomlu nátt,
nú møðast gyltir veingir,
nú linkast sterkir streingir,
men hann fekk hjálp so brátt.
Sterka eldskýggj hann mót himli slongdi,
Guds fíinda ígjøgnum myrkur strongdi,
hann kom har upp, sum gamla nátt úthongdi
sítt fyrsta tjúkn, tí ljósið móti sprongdi.
14 Har helvitkongur stendur,
hann sær mót ljósi vendir
og sær seg vítt umkring,
av sól man luftin glansa,
og himlastjørnur dansa
í ordan runt í ring.
Angur mundi leiða devil raka:
“Hví mundi svarti óndskap meg betaka?
Alla lukku havi eg forsakað,
í helviti til evig tíð meg bakað.”
15 Tað angur snart fekk enda,
tí óndskap býr í fjenda,
so snart hann skapti seg
í ljósins einglalíki,
til himmals seg at sníkja,
tað kom til spott og spe.
Við himlamúrin sterkar vaktir ganga,
til einkis varð tann devils reisa langa,
einki hop var himmal til at fanga,
burt fleyg Sátan við sítt eyga ranga.
16 Frá himli Sátan fýkur,
hann millum stjørnur strýkur
og ger so mangt eitt sløðr,
planetir sær hann renna,
men ei hann kundi kenna
ta nýggju skaptu verð,
tí man Sátan móti sól nú halda,
tala vil hann við tann eingil balda,
settur av Gud sjálvum til at valda
yvir sól, sum mílir er ótaldar.
17 Tann ljósins eingil sterki
ei kendi óndskapsverkið,
hann Sátan vísti leið.
So snart sum stjørnur skjóta,
hann kláru luft man bróta,
á jarðarríki steig,
svaku fyrstu móður hann forførdi,
[hon tí fyrsta manni tá forgjørdi],
teirra slag í arvasynd uppnørdi,
synd og deyða yvir vørild snørdi.
18 O evig prís og æra
skal Harrans navni vera,
sum tók burt Sátans makt,
við góðheit uttan enda
hann sín einborna sendi,
so hevur bíbil sagt,
fyri okkum læt sítt dýra blóðið reyða,
knúsaði Sátans makt og fúla deyða,
tí bør hvørt syndigt knæ for honum neya,
skýggja synd og fyri góðum ‘streia’.
Handrit: a-b: Søvn Jakob Jakobsens 1887 (Føroya landsbókasavn, Tórshavn); a: (c. Jens Davidsen skrivaði upp um 1825; b: A. Wentzel Poulsen skrivaði upp; c: Kvæðasavnið hjá Napoleoni Nolsøe (Føroya landsbókasavn, Tórshavn) II (1842), s. 171, nr. 80; d: Hanus Hanusson: Fugloyarbók (fyri 1854), nr. 56 (AM, Access. 4).
Útgávur:
1. Føroya kvæði (N. Djurhuus greiddi til útgávu 1972), Band VI, s. 442.
2. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2003) 30. bind, s. 86.
Heimild: Úr Streymoy. Jakob Jakobsen (1864-1918) Tórshavn, 1887.
II
1 O ve, tann jørð bedrigin,
tí nú er Sátan sligin
á jarðarríkis grund,
hann stóra vreiði hevur,
og mannamorð hann krevur
av sínum óndskaps fund,
í ømalíki sat í Harrans haga,
menniskjuni hann vera vil at skaða,
tey í syndafall við sær at draga,
himmiríki vil hann øllum baga.
2 So fagurt sólin skínur,
og fram í haga trínur
tað yndiliga par,
so er mær greint av sonnum,
at prúðastur av monnum
tann fyrsti maður var,
himmalsk deiligheit av Evu skygdi,
Gud av Ádóm sjálvur hana bygdi,
teirra sjel var full av hvørjum dygdi,
men Sátans bróst var fult av helvitbrigdi.
3 “Eg himmalboma kempa,
ei vildi eg meg lempa
alt eftir almakts ráð,
mót honum mundi kríggja,
men mátti undan flýggja,
hann dreiv meg himmal frá.
Stórur herur mær til helvit fylgdi,
sjeyføld toran eingla innvøl skildi,
mær og mínum var tað sorgargildi,
í helviti vit neyðugt falla vildu.
4 Ta herligheit, eg hevði,
hann her á støvið legði,
tey eru skapt av jørð,
tó eg eri her aleina,
eg djevlakunst skal royna
og gera, sum eg bør,
í upprør koma teim mót teirra skapar,
himmalin straks menniskjan fortapar,
teirra slag snart eftir teimum apar,
helviti tá móti øllum gapar.”
5 [Nú, meðni Sátan gríslar,
við sínum óndskapstonkum sýslar,
hann Ádóm gongur fram
á blomsturmark ta grønu
við hústrú síni skjønu,
ei kendi synd ei skamm,
talar hann Ádóm so til sína kvinnu:
“Tú frá himli givna, mín manninda,
her vit skulu alla lukku finna,
Harrans boð vit gloyma ei, men minna.
6 Tað træ, í haga stendur,
er gjørt við Harrans hendur,
hann bæði okkum beyð
ei eta ella røra,
teg frukt á okkum føra
í tunga deyðsins neyð,
alla vørild fekk hann os at valda,
verilsi í paradís tað balda,
ei er tungt tað Harrans orð at halda,
skapars boð skal altíð hjá os gjalda.”
7 So noya Sátan slotar
og djúpt í hjartað potar
tað bítska avinds fund,
nú vaks tann devla frøi:
“Tað forboð tað var løgið,
eg bíði eina stund.
Evu skal eg sterka lyst innskjóta,
forboð fyrst skal mestur hon forbróta,
ov seint skal hon sína synd fortróta,
part frá mær av helviti skal njóta.”]
8 Nú myrkheits høvding aftur
til ferðar gjørdist lættur,
og tá á flog hann fór,
hann svevar har um landar
og krússar bukt og strandar,
at speia hvørt eitt djór,
frá elefant og hval til minstu fluga,
svevandi alt undir himlaboga,
skálkasnið var nú í Sátans huga,
valdi hvat sum best hann helt at duga.
9 Tann almakts Gud hin stóri,
sum sat í himlakóri,
fullvæl hann Sátan sá,
og djevlaráð hann kendi,
teir høvdu har um hendi,
tá hann dró helvit frá.
Talar hann so til sonin sín einborna:
“Tú mín egin einasti útkorni,
rasarí tók fíandan tilforna,
ei kann halda honum fangatornið.
10 Síggj Sátan, um hann svevar
og eftir illum strevar,
so ónd tað er hans akt,
hann eftir illum ansar,
men ikki hann tað sansar,
av mær hann hevur makt,
menniskjan vil Sátans lygnum trúgva,
væl skal Sátan fyri teimum ljúgva,
frá Harrans boð tá skulu tey sær snúgva,
synd hjá teim hereftirdags skal búgva.
11 Eg gav teim frían vilja,
so væl tey kunnu skilja,
tey hava sjálv eitt val,
tey seg ei kunnu stýra,
so tapt er skapning dýra,
tey blíva Sátans træl.
Er her nøkur himmalmakt at finna,
himmiríki kann teim aftur vinna,
teirra synd pátaka kann, útinna
syndastraff, so straffin verður minna?”
12 Hvør eingil ótta hevði,
og eingin orðum segði,
teir ræddust syndsins løn,
uppreisist tann hin baldi,
av evigheit útvaldi,
Guds elskiliga son:
“O almakts faðir, lat meg eina líða
fulla syndarstraff, eg skal ei bíða
móti alla helvits makt at stríða,
náði tín um ríki frættast víða.”
13 “Sum sagt, tað skal so vera,
tú verðsins synd skal bera
og frelsa falnu verð,
tá ið tíðin er útrunnin,
blant fólk tú verður funnin,
tá ið helvits fallið sker.”
Tóku nú himlatungur til at prísa
frelsaranum og skaparanum tí vísa,
sum fyri falnu verð læt náði lýsa,
og himmalskt gott av illum læt upprísa.
14 Ímens tað himlaráðið,
sum inniheldur náði,
hin helvitsbrandur var
til haga afturvendur,
í paradís hann stendur,
av óndskap tennur skar.
Meðni Sátan nú av óndskap brendi,
sólins eingil gjølliga hann kendi,
snart sum stjørnuskot hann niður rendi
til einglavakt, sum Harrin sjálvur sendi.
15 So talar eingil blíði:
“Upp, Gabrial, til stríðið,
tú reiði hav í akt,
ein fallin ond er snikin,
frá fongsli sínum vikin,
Gud setti teg til vakt.
Finn hann, drív hann, lat hann tað undgjalda,
at hann sníkti seg til vørild balda,
Harrans jørð ei honum bør at halda,
ilt við Harrans skapning kann hann valda!”
16 Tann vaktarhøvding svarar:
“Tú, Uriel, meg varar,
tú ei kanst taka feil,
í hvar ið hann er runnin,
hann út skal verða funnin,
mín vakt skal fara heil.
Sólin nú til jarðar tók at halla,
Gabrial ta vakt man samankalla:
“Leita mær upp tann helvits upprørsskalla,
Harrin straffi hann við djevlar allar!”
17 Upp sólins fúrsti svevar,
ímóti sól hann bevar,
so snart sum snarljós rann,
tá ið náttin á var runnin,
tá varð hann Sátan funnin,
tveir einglar funnu hann,
sum lítið djór hann lá við Evu oyra,
í svøvni ilt læt Sátan hana hoyra,
einglarnir tann ónda mundu koyra,
í hesi ferð ei fekk hann freistað meira.
18 Nú Sátan upp var reistur,
hann var av reiði oystur,
forferdiliga bar
hann Harrans vreiðismerki,
so myrktist nú hin sterki,
tá ið hann stóð einglum nær.
Djúpu toruarr hann mundi bera,
Mikaels svørð so djúpt hann mundi skera,
ongan skaða einglum kundi gera,
til gongd av teim hann drivin mundi verða.
19 Enn svart man náttin klæða,
tá aftur í Guds haga
kom klára einglavakt,
nú vørild er rannsakað,
ei finnast kundi nakað,
sum var ímót Guds makt.
Gabrial talar nú til einglar sínar:
“Frá paradís nú koma vaktir mínar,
fyri teim ein stórur, stoltur man framtrína,
so dimt er ljós, av honum frá man skína.
20 Eg ivist ikki longur,
tað er tann skrekkins kongur,
tit standa væl og fast,
eg kann tað fullvæl kenna,
hann óndskap út vil brenna
og brúka gomlu last.”
Allir einglar høvdings ordrar fylgdu,
himlavákn teir móti honum hildu,
slerdu ring um fíindan við snildi,
vreiðir vóru nú teir einglar mildu.
21 So talar eingil vreiður:
“Tú djevlars høvding leiður,
hvat hevur tú til snið,
her á Guds jørð teg sníkja,
frá fongsli tínum víkja
og bróta Harrans frið ? “
Svaraði Sátan so við grummu øði:
“Tápuligt títt spursmál er og løgið,
leita vil eg eftir meiri frøi,
í helviti er angist, sorg og møði.”
22 Skjótt svarar eingil vakur:
“Er eina tú so svakur,
tú ei kanst tola tað,
sum lægri djevlar líða,
og ikki torir bíða
har í tí dømda lag?”
Hánaður Sátan nú av óndskap fnýsti,
helvitseldur úr hans andlit lýsti,
Gabrial á himmaltekin vísti,
Sátan víkti og av harmi gnísti.
23 Nú sólin tók at roða,
so fagurt var at skoða
ta vøkru morgunstund,
tann døgg tók av at dríva,
og træatoppar blíva
so skínandi í lund.
Lættur av svøvni vaknar fyrsti maður,
alla skaptu vørildu hann ræður,
sorg ei kendi, altíð hjartaglaður,
Harrans góðheit var hans troystarstavur.
24 Upp fyrsta móðir vaknar,
úr svøvninum hon raknar,
og sterkur sveitti rann,
og tárar mundu streyma:
“Eg meg forbreyt í dreyma,
eg sá ein fagran mann,
av kunnskapstræ kom mær til at eta,
Harrans boð til síðu mundi seta,
leingi mundi bæði saman meta,
tí man grátur míni eygun veta.”
25 Her Ádóm gav til svara:
“O Gud hann teg bevari
at gera tað við vit.
Tað, ein í svøvni droymir,
hann vakjandi forgloymir,
tað ei uppvekur nit.”
Men Eva fekk begerligheit ta stóru
at skiljast at, so skild tey bæði vóru,
upp til lættligt verk tey bæði fóru,
uttan møði dagsins arbeið bóru.
26 Imillartíð hin leiði,
nú strýkur hann um heiði
og hugsar sær um ráð,
ei tordi inn at lúra
um paradísis múrar,
har stóðu vaktir á.
Yvir stóra vatn man Sátan svinga,
væl sær djevil, at tað kann gelinga
seg í rennu undir jørð at stinga,
keldan út úr paradís man springa.
27 O Eva, at tú visti,
hvør fíindi teg gisti,
tú ei var fallin so,
tú hevði teg væl varað,
tú fall í Sátans snara,
tí tú breytst Harrans boð.
Sátan djór so noya hevði speiað,
av øllum slangu helst hann vildi eiga,
sum best frá øllum snildum kundi greiða,
Evu út í fristilsi at leiða.
28 Tann slanga Evu møtir,
hon snúðist fyri føtur,
til Eva hana sá,
so talar slangan snilda:
“Vælkomin, tú hin milda,
eg rann úr míni vrá
at heilsa tær, tú gudlík kvinna fagur,
á jarðarríki eingin er so frægur,
hvørki djór ei fuglur ella maður,
gudinda at kalla átti hvør so glaður.”
29 So bilsin Eva standsar:
“Hoyr, at tú, slanga, sansar,
eg fyrr tað havi trúð,
sum menniskja kann tala,
men hevur ormahala,
tað hoyri eg fyrst nú.”
Fagrur ormur so til orða tekur:
“Ei eg undrist, at teg undur vekur,
eg fyrr var stumm, sum djór um vørild rekur,
men nú við vit at snakka er ei trekur.
30 Í morgun eg við møði
mær leitaði um føði,
eg sá so stórt eitt træ,
tað fult við frukt man hanga,
eg hagar mundi ganga
og vildi royna tað,
dets søtu frukt eg át, tað væl man smakka,
fornuft kom straks í dummu slangu nakka,
eg gávur fekk við fólkavit at snakka,
ei neyðugt er nú longur burt at flakka.
31 Tá ið eg, so dumm ein slanga,
tær gávur mundi fanga,
hvat kundi tá sjálv tú?
Tað er ei tvívl at bera,
tú sjálv sum Gud skal vera,
um tú mær hevur trúð.
Vørilds drotning má tað ei forsmáa,
guddómskraft av tí skal hon víst fáa,
við himlamakt skal jarðarríki ráða,
tað eg við sannheit nú kann henni spáa.”
32 Snart hugmóð Evu søkti,
sum slangan so forøkti
við síni snildu list:
“Tí træi skal eg prísa,
tú skalt mær vegin vísa,”
so talar Eva fyrst.
Slangan glað ímillum trø hon smýgur,
Evu gongd so snart tá eftir líður,
til kunnskapstræ tann kvika slanga glíður,
og snart í tað pá slangu vís hon stígur.
33 Hjá kunnskapstræ stóð Eva,
í hjarta tók at beva,
hon sá forbodna træ:
“Gud mær forbeyð at røra
tað træ, dets frukt kann føra
mín deyða enn í dag.”
Slangan svarar: “Ei tú tað skal grúa,
Gud við tí ei deyðan teg vil trúa,
klárari tú eygun fær enn dúva,
ilt og gott skal kenna verðins frúa.”
34 Tey epli vøkur hanga,
og Eva mundi ganga
til kunnskapstræið tætt,
og slangan eggjar hana:
“Hví ivast tú hin væna?
mítt orð tað er alt satt.”
Slangan át nú fyri Evu eyga,
fulla máltíð av tí epli reyða,
longur kundi nú ei Eva ‘streija’,
Eva át, og át so dóm og deyða.
35 Nú var Guds boð forbrotið,
nú hevði Eva notið
tað fyrsta syndarbit,
ei dvaldist Sátan longur,
nú Ádóm higar gongur,
enn hevði *heilagt vit.
Eva nú mót Ádómi sær vendi,
deyðsins epli eitt hon bar í hendi,
kinnar reyðar synd á andlit brendi:
“Kunnskapseplið ikki fyrr eg kendi.
36 Her Ádóm, tú mín keri,
eg tær tað epli beri,
er frukt av kunnskapstræ,
meg lærdi klóka slanga,
tú guddómskraft skal fanga,
um tú vilt eta tað.
Slangan át, og slanguskikk hon misti,
allar fólkasnildir hon straks visti,
lærdi meg at eta tað við lysti,
líkur Gud skal verða maður fyrsti.”
37 Her Ádóm var sum vigin,
hann stóð sum torusligin,
tó fekk hann so til orð:
“O Gud, o mín manninda,
hvør kom tær so at synda?
hvør voldi hetta morð?
Ei á jørð eg eftir teg vil vera,
beiski deyði bæði skal fortera,
somu synd sum tú skal eg nú gera,”
tungt av sorg hans hjarta var besverað.
38 Nú Eva Ádóm flýddi
tað epli, Ádóm stríddi
ei móti Evu ráð,
hann át, og át sín deyða,
av sama epli reyða,
so fullu bæði tá.
Gud sum himmal, jørð og alt man ráða,
sendi sín einborna, so var spáað,
hvør sum trýr á hann, hann skal uppnáa
sáligheit og himmiríki fáa.
39 O evig prís og æra
skal Harrans navni vera,
sum tók burt Sátans makt,
við góðheit uttan enda
hann sín einborna sendi,
so hevur bíbil sagt.
For okkum læt sítt dýra blóðið reyða,
knúsaði Sátans makt og fúla deyða,
tí bør hvørt syndigt knæ for honum neya,
skýggja ilt og fyri góðum ‘streija’.
Handrit: a: Søvn Jakob Jakobsens 1887 (Føroya landsbókasavn, Tórshavn); A. Wentzel Poulsen skrivaði upp; b: Kvæðasavnið hjá Napoleoni Nolsøe (Føroya landsbókasavn, Tórshavn) II (1842), s. 175, nr. 80 a; d: Hanus Hanusson: Fugloyarbók (fyri 1854), nr. 56 (AM, Access. 4).
Útgávur:
1. Føroya kvæði (N. Djurhuus greiddi til útgávu 1972), Band VI, s. 445.
2. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2003) 30. bind, s. 92.
Heimild: Úr Streymoy. Jakob Jakobsen (1864-1918) Tórshavn, 1887.


c: text/html

text:
Sjóprónur (nálafiskaættin)
Entelurus aequoreus (Linné, 1758)
Stødd: Sjóprónur verður upp í 60 cm langur. Undir Føroyum er vanlig longd 30-50 cm.
Dýpi: Sjóprónur er fingin úr 5 m niður á 600 m dýpi. Undir Føroyum er hann fingin á landgrunninum, á Føroyabanka og í flótitroli sunnan fyri Føroyar á 400-600 m dýpi. Hann er onkuntíð funnin í fjøruni í Føroyum. Sæst av og á í fiskamaga.
Litur: Hann er brúnligur ella gulligur við dimmum tvørbondum.
Lýsing: Sjóprónur líkist øðrum sjónálum, langur og klænur. Tjúkkastur er hann um bulin, sporlið klænkar aftur í nærum einki. Tranturin er eins langur og ella longri enn høvdið, og kjafturin er bendur upp. Hann hevur ikki uggafjaðrar, búkfjaðrar ella gotfjaðrar, og bert ein viðfáning av sterti. Ryggfjøðurin er eisini heilt lítil og situr beint framman fyri miðjuna á fiskinum, og miðjan á fjøðurini er væl framman fyri gotið. Ringar eru tvørtur um kroppin, framman fyri gotið eru 28 upp í 31, og aftan fyri eru 60 upp í 69. Ringarnir eru týðiligir á deyðum fiski. Teir hómast neyvan á livandi fiski. Hetta er fiskur, sum livir úti á havinum, tó at hann eisini fæst við land.
Eyðkenni: Nálalíka skapið. Gotið er undir aftara enda á ryggfjøðurini. Hann hevur bert stert og ryggfjøður.
Týdningur: Hann hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Snippe, en: Snake pipefish, fr: Entèlure de mer, ís: Stóra sænál. no: Stor havnål, tý: Grosse Schlangennadel
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Nálafiskar Gasterosteiformes
Í nálafiskahópinum eru 11 ættir, ið hava 71 slektir og 278 sløg.
Undir Føroyum eru 2 ættir, ið hava 5 slektir og 5 sløg:
Hesin hópurin hevur mest smáar fiskar, onkur verður tó upp í 65 cm til longdar. Flestu eru nakað klænir og onkur nakað bøllutur.
Summir hava píkar í ryggfjaðrunum, og á nøkrum eru búkfjaðrarnar vorðnar til píkar. Onkur sløg hava ikki uggafjaðrar ella búkfjaðrar.
Teir hava ikki roðslu, men eru partvíst klæddir við beinplátum.
Teir liva bæði í feskvatni, blandingsvatni og saltvatni, har teir eisini gýta. Hóast smáir, og við lítlari kroppsvekt, so eru teir ofta langt til havs. Teir liva í Atlantshavinum, Kyrrahavinum og Indiahavinum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Føroyska U21-landsliðið spælir komandi heimadyst í Klaksvík
Nú verður altjóða leikvøllurin í Klaksvík tikin í brúk til landsdyst.
Føroyska U21-landsliðið hevur síðsta árið staðið seg sera væl og fekk seinast javnleik á heimavølli móti Fraklandi. Í oktober eru tvær uppgávur á skránni í EM-undankappingini. Tann fyrri er á heimavølli hósdagin 7. oktober móti Norður Makedonia. Og nú hevur FSF avgjørt, at hesin dysturin skal spælast í Klaksvík, har leikvøllurin nú er góðkendur til altjóða dystir.
Spennandi verður at síggja U21-landsliðið í Klaksvík og tað er neyvan nakar ivi um, at Føroyar fara at fáa ein stóran uppbakning við Djúpumýrar 7. oktober.


text:
Janus á Húsagarði
Janus á Húsagarði (føddur í Tórshavn 13. desember 1975) er føroyskur teknari og rithøvundur. Hann hevur teknað, síðan hann var smádrongur. Tá ið Janus var liðugur at ganga í skúla, arbeiddi hann umborð á Norrønu í seks summur, um veturin fjakkaði hann serliga í Asia. Á fjakkaraferðunum hevur hann teknað alla staðni, hann kom fram, og fekk nógvan íblástur, haðani hann ferðaðist. Síðani hevur Janus lært til snikkara og hevur búð úti á bygd í Føroyum í nógv ár, men er nú fluttur til Havnar við unnustu sínari og tveimum børnum. Janus arbeiðir nú sum snikkari, men brúkar nógv av sínum fríløtum at tekna. Dreymurin er at kunna brúka enn meira tíð uppá at tekna, mála, dreya og telgja trælutir. Í februar 2014 læt hann upp gallarí í Jansstovugøtu 10 í Havn.[1]
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- 2008 Ferðin hjá Mosamollis (er eisini útkomin á donskum og enskum) [2]
- 2010 Ferðin hjá Mosalisu (er eisini útkomin á donskum og enskum) [3]
Heiðurslønir og gávugóðs[rætta | rætta wikitekst]
- 2013 - Gávugóðs úr Grunni Thorvalds Poulsen av Steinum
- 2010 - Barnabókaheiðursløn Tórshavnar býráðs[4]


text:
Málningalistin varð á døgum Luthers eisini nýtt sum eitt amboð at staðfesta tað, sum retormatiónin stóð fyri. Myndlistin var eitt maktamboð. Hendan myndin er eitt gott dømi um tað. Lucas Cranach, yngri, (1515-1586) málaði í 1555 hesa minningartalvu yvir Johann Friedrich kurfúrsta, sum stuðlaði reformatiónini.
Tað serliga við hesum málningi er, at málarin setur bæði Luther og Cranach, eldra, inn í myndina. Teir eru ytst høgrumegin. Báðir eru deyðir, tá málningurin er gjørdur. Teir báðir verða sostatt ein liður í boðanini av rætta gleðiboðskapinum. Tað, sum teir søgdu og gjørdu, fær harvið ein heilt annan myndugleika. Málarin setur teir beint undir Kristusi.
Málarar endurnýttu ofta sama myndevni, ella partar av tí í øðrum myndum. Tá á døgum var tað ikki mett sum kopi. Her nýtir Cranach ein part av málninginum “Synd og náði”, sum pápin málaði í 1529.
Myndamálið er ítøkiligt. Vinstrumegin síggja vit hin sigrandi Kristus, sum stendur á deyðanum og devlinum. Hann heldur á einum spjóti, sum er gjøgnumskygt. Ovast á spjótinum er eitt gjøgnumskygt merkið, vit síggja tað ikki, men har stendur: “Sí Guds lamb”. Í miðjuni hongur hin krossfesti Kristus. Jóhannes Doyparin peikar á hann, frelsaran. Við síðuna á honum stendur Cranach, eldri, pápi málaran, við samanløgdum hondum og hyggur at teimum, ið hyggja at málninginum. Uttast til høgru stendur Luther.
Luther, Cranach og Jóhannes Doyparin eru klæddir sum fólk vóru tá í tíðini. Luther heldur á eini opnari bíbliu og hyggur upp, kanska á merkið á spjótinum. Ein blóðstrála gongur frá tí krossfesta og niður á hin biðjandi Cranach. Luther, sum er við hansara lið, kann tá lesa og skilja Bíbliunnar orð, sum siga: “Sí Guds lamb, sum ber synd heimsins.”


text:
Tíðindi
Rættingarhefti til 3. útgávu av Hagar og seyðamark
Rættingarhefti til 3. útgávu av bókini Hagar og seyðamark, er gjørt og latið bókabúðunum.
Tey, sum hava ognað sær bókina, fáa rættingarheftið uttan kostnað.
Bókamiðsølan kemur at hava tey flestu eintøkini undir hond og hevur yvirlit vísandi til, hvussu nógv eintøk eru latin til bókabúðirnar, kommunur og onnur.
Seinastu tíðindi
Rættingarhefti til 3. útgávu av Hagar og seyðamark
Rættingarhefti til 3. útgávu av bókini Hagar og seyðamark, er gjørt og latið bókabúðunum. Tey, sum…
Fígging til føroyskan landbúnað
GranskingØll gransking byrjar við einum hugskoti og eini ætlan. Men tað krevur góðan gróðrarbotn at…
Bókin Hagar og seyðamark er komin og fæst í bókabúðunum um landið. Í Vágum í FK Miðvági
Bókin Hagar og seyðamark. Bókin er við hagayvirliti vísandi hagastødd, áseyðatal, seyðamark, eigara…


text:
6 Uppskot til samtyktar um Samhaldsfasta Arbeišsmarknašareftirlųnargrunnin
A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš (Oršaskifti riggar ikki)
C. Įlit
D. 2. višgerš
Įr 2008, 8. august, lųgdu Kįri P. Hųjgaard og Kįri į Rógvi, tingmenn, vegna Sjįlvstżrisflokkin fram soljóšandi
Uppskot
til
samtyktar
Lųgtingiš heitir į landsstżriš um at kanna, hvųrt Samhaldsfasti arbeišsmarknašareftirlųnargrunnurin er ķ ósamsvari viš noršurlendsku konvensjónina um Social Sikring, iš Fųroyar hava bundiš seg til, og leggja neyšug lųgtingslógaruppskot ķ hesum sambandi fyri Lųgtingiš, so at henda skipan javnstillar fųroyingar viš borgarar ķ hinum Noršanlondunum.
Višmerkingar
Samhaldsfasta śtgjaldiš vaks seinasta samgonguskeiš śr 700 krónum mįnašarliga upp ķ kr. 2.230. Allir persónar ķ Fųroyum, sum eru fyltir 67 įr fįa hesa arbeišsmarknašarpensjón hvųnn mįnaš sum ķskoyti til fólkapensjónina. Stóri trupulleikin er, at gjógvin millum teir bólkar, sum hava eina nųktandi pensjón, og tey, sum bara hava almennu pensjónirnar at lķta į, veksur, tķ višbótin er tann sama, mešan pensjónshękkingin liggur ķ Samhaldsfasta, sum ųll fįa śtgoldiš uttan mótrokning.
Fųroyingar, iš flyta av landinum missa śtgjaldiš śr Samhaldsfasta Arbeišsmarknašareftirlųnargrunninum, tķ treytin fyri śtgjaldi er, at tś skalt bśgva ķ Fųroyum. Her er talan um, at fųroyingurin er fyri įlvarsligum mismuni samanboriš viš śtlendingar, iš koma higar at bśgva og einki hava goldiš inn ķ skipanina; tķ fųroyingar, iš flyta, fįa ikki samhaldsfųstu pensjónina viš sęr ķ onnur lond.
Trivnašarnevndin hevur ķ tveimum fųrum įšur, bęši ķ 2004 og 2005, tį broytingar hava veriš ķ lógini, ķ įliti sett fram ynski um, at landsstżrismašurin ķ almanna- og heilsumįlum kannaši, um Samhaldsfasti Arbeišsmarknašareftirlųnargrunnurin er ķ samsvari viš meginreglu Noršurlandarįšsins, at beina burtur foršingar hjį noršbśgvum, iš bśseta seg hvųr hjį ųšrum. Trivnašarnevndin hevur enn ikki fingiš svar.
Ķ munnligum fyrispurningi frį Kįra P. Hųjgaard til landsstżrismannin ķ fķggjarmįlum, Bįrš Nielsen, var hesin ivi enn einaferš reistur. Landsstżrismašurin gav spyrjaranum rętt ķ, at taš kundi ikki avvķsast, at vantandi samsvar var millum lógina um arbeišsmarknašareftirlųnargrunn og nordisk konvention om social sikring.
Eins og Trivnašarnevndin er ivasom og ynskir svar frį landsstżrismanninum, metir Fķggjarnevndin ķ įliti 28. november 2006, taš vera sera óheppiš, um lógin ikki uppfyllir nordisk konvention om social sikring. Hetta serliga, tį śtgjaldiš er įleiš ein fjóršing og tķ gerst ein tżšandi partur av tķ almennu pensjónsskipanini. Nevndin heldur, at śtgjaldiš įtti at komiš undir somu reglur sum fólkapensjónin, iš gjųgnum skipanina viš brųkpensjón lżkur treytirnar ķ nordisk konvention om social sikring.
Ķ Fķggjarnevndini hevur landsstżrismašurin greitt nevndini frį, at hann ętlar at fįa hetta vantandi samvar viš skipanina og noršurlendskar reglur ķ ręttlag ķ sambandi viš arbeišiš viš einum pensjónsreformi. Eisini Magni Laksįfoss, iš tók viš eftir Bįrš Nielsen sum landsstżrismašur ķ fķggjarmįlum, tók undir viš hesum sjónarmiši, at fįa hesi višurskifti ķ ręttlag.
Stżrisskipanin sigur greitt, at altjóša įsetingar skulu haldast, og tķ mį landsstżrismašurin fįa hesi višurskifti ķ ręttlag skjótast gjųrligt. Ķ § 55 ķ Stżrisskipan Fųroya stendur: Lųgtingslóg ella partur av lųgtingslóg hevur ikki gildi um
a) hon gongur móti millumtjóšasįttmįla, heimastżriš hevur gjųrt viš onnur lond
b) hon gongur móti millumtjóšasįttmįla, Danmark hevur gjųrt viš onnur lond og sum eisini fevnir um Fųroyar.
Uppskotiš byggir į tingmįl nr. 142/2007, og veršur vķst til višgeršina av tķ.
1. višgerš 22. august 2008. Mįliš beint ķ Trivnašarnevndina, sum tann 11. februar 2009 legši fram soljóšandi
Įlit
Sjįlvstżrisflokkurin hevur lagt mįliš fram tann 8. august 2008, og eftir 1. višgerš 22. august 2008 er taš beint Trivnašarnevndini.
Mįliš hevur tvęr feršir fingiš longda freist frį formanninum, fyrru ferš var viš skrivi, dagfest 22. september 2009, tį varš freistin longd til 13. oktober 2008, og seinnu ferš var viš skrivi, dagfest 15. desember 2008, tį varš freistin longd til 23. januar 2009.
Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum 2. og 8. september, 10. oktober, 5. november, 1. og 15. desember 2008, 27. januar og 10. februar 2009.
Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš Sigurd Poulsen, formann fyri Arbeišsmaknašareftirlųnargrunnin, og Jóannes Eidesgaard, landsstżrismann ķ fķggjarmįlum.
Formašurin fyri Arbeišsmaknašareftirlųnargrunninum greiddi frį, at grunnurin hevši sent eina įheitan į Fķggjarmįlrįšiš um at broyta lógina soleišis, at grunnurin lżkur noršurlenskar avtalur. Viš įheitanini hevši grunnurin sent eitt uppskot til lógarbroyting hesum višvķkjandi.
Landsstżrismašurin ķ fķggjarmįlum hevur viš skrivi, dagfest 30. januar 2009, greitt nevndini frį, at Fķggjarmįlarįšiš hevur móttikiš įheitan frį grunninum og at lógaruppskotiš veršur lagt fyri tingiš ķ hesi tingsetuni.
Undir višgeršini hevur nevndin bżtt seg ķ ein meiriluta og ein minniluta.
Meirilutin (Jįkup Mikkelsen, Andrias Petersen, Jaspur Vang og Helgi Abrahamsen) vķsir til, at tį landsstżrismašurin hevur bošaš frį, at hann ķ hesi tingsetuni fer at leggja fyri tingiš uppskot til lógarbroyting, sum loysir tann trupulleika, sum verandi uppskot vķsir į, heldur meirilutin ikki, at grundarlag er fyri uppskotinum.
Meirilutin tekur tķ ikki undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum frį at samtykkja uppskotiš.
Minnilutin (Karsten Hansen, Tórbjųrn Jacobsen og Bergtóra Hųgnadóttir Joensen) tekur undir viš mįlinum. Mįliš er lagt fram 8. august 2008 og ķ trķggjar mįnašir hevur taš ikki eyšnast nevndini at fįa svar frį landsstżrismanninum ķ fķggjarmįlum um landsstżrisins stųšu til mįliš, tó at taš nś fręttist, at landsstżriš ętlar at leggja uppskot frį grunninum sjįlvum fyri tingiš ķ nęstum. Minnilutin er ikki kunnašur um uppskotiš, men tekur ķ prinsippinum undir viš uppskotsstillarunum og męlir Lųgtinginum til at taka undir viš uppskotinum.
2. višgerš 24. februar 2009. Uppskot til samtyktar fall 14-0-15. Mįliš avgreitt.


text:
Sum kunnugt, hava vit havt evnisviku hesa vikuna, har næmingarnir hava havt øðrvísi dagar og arbeitt við ávísum evnum.
Næmingarnir í byrjanardeildini arbeiddu við evninum ”Fyrr og nú”. Tey hava vitjað gomul støð í bygdini, tosað við eldri fólk um farna tíð, sæð gomul ting og spælt gomul barnaspøl. Eisini vitjaðu tey bygdasavnið “Forni” á Glyvrum.
Miðdeildin hevur arbeitt við evninum ”Endurnýtsla og djóralív”. Næmingarnir hava verið til fyrilestur hjá Silasi Olofson, fuglafrøðingi, gjørt íløt til fuglafóður úr endurnýtslu, gjørt fuglafóður úr tálg og matrestum og tekna fuglar saman við Jóruni Pálsdóttir. Eisini vóru stundir til at vitja Varmakeldugarðin og Varmakelduna.
7. og 8. flokkarnir hava havt SSP-viku. Tey hava arbeitt við evninum “Ung og lívið”. Í hesum sambandi hava tey havt vitjan av løgregluni, Bláa krossi, Martini Kúrberg og Gerhardi J. Mikkelsen, presti. Eisini hava tey vitjað á sosialu deild fyri Fuglafjarðar kommunu og Eysturkommunu.
9. flokkarnir høvdu upprunaliga sett út í kortið at arbeiða við evninum ”Tilfeingi úr sjónum”. Ætlanin var í hesum sambandi at vitja ymiskar deildir hjá Bakkafrosti, men av tí, at leiðreglurnar í Bakkafrosti vórðu herdar í síðstu løtu, bar tíverri ikki til at vitja støðini.
Læraratoymið broyttu tí skránna mánamorgun. Næmingarnir fóru m.a. í biograf at hyggja eftir James Bond, vitjaðu umborð á havrannsóknarskipinum Jákup Sverra og arbeiddu vit stuttfilmum.
Vit takka fyri eina sera góða evnisviku og ynskja tykkum øllum eina góða heystfrítíð.
Vit síggjast aftur mánadagin tann 18. oktober.
Her síggjast myndir frá evnisvikuni:


text:
1. deild: B71 2-0 TB
TB venjarin, Hans F. Hansen, sigur stutt um dystin:
Hevði dysturin verði leiktur t.d. ímillum ÍF og Víking, so hevði hann blivi fluttur til ein annað dag vegna veður. Men nú vóru vit komnir til Sands við Thorshavn og dómara trio komin úr Eysturoy, so har var einki annað enn at spæla dystin.
1. hálvleikur hevði einki at bjóða uppá uttan eitt skot frá Einar, sum fór beint omanfyri.
Í 2. hálvleiki royndu vit at spæla, hóast tað var so at siga ómøguligt, tí tað var so nógvur vindur.
Teir fingu 2 mál slag í slag, so tað bleiv trupult hjá okkum at koma inn aftur í dystin.
Men áðrenn teir skoraðu, høvdu vit ein risa møguleika at leggja okkum á odda, har Hanus trekti fram við okkara vinstru síðu og legði hann væl innfyri til ein púra frían Benjamin, sum ikki kláraði at seta bóltin í máli.
Vit royndu at pressa á restina av dystinum, men tað var trupult, tí tað var so nógvur kastivindur allan dystin á tamb. Vit kláraðu ikki at útnytta okkara møguleikar, og teir klára at straffa okkum, so tað var nokk uppborið at teir vinna dystin.
Chris fekk eitt beinleiðis klárt reytt kort ímóti dystarenda, fyri at hevna seg.


text:
Meðan vit her heima hugsa um endaveitslur í skúlunum, leingjast eftir summarfrítíðini og renna eftir asfaltinum, er ein Bragdarmaður á einari heilt øðrvísi ferð. Rúni Simonsen hevur heilt aðrar tankar, tí hann er í ferð við størstu avbjóðingina, nakar Bragdarlimur hevur verið í holt við. Hann er farin tað longu leið til Gobi oyðmørkina í Kina, har hann skal renna 250 km í 7 dagar.
Vit, sum kenna Rúna vita, at honum dámar væl at renna á øðrum undirlagið, enn vanliga asfaltinum. Henrik Kølleskov, Kølle, og Rúni arbeiða báðir uttanlands og eru teir heima í senn, eru teir á fleiri ævintýraferðum saman í vøkru náttúru okkara, antin rennandi ella við MTB. Tað er frá Kølle, at Rúni fekk brell at fara hesa longu ferð og við góðum ráðum frá honum og Jesper Kenn Olsen, sum vit rennarar kenna til, hevur hann fyrireika seg til ferðina. Eisini hevur hann fingið góð ráð frá Jacob Juul Hastrup, viðv. útgerð o.ø. Rúni og hini, hava fingið telt at sova í, men annars skal hann hava alt annað við sær, so sum mat, kókigreiðir, soviposa, undirlag og klæðir. Tey fáa vatn útflýggjað hvønn dag, og á túrinum eru vatndepot.
Í morgin, hósdagin, er tað hvílidagur og so fer hann aftur á ferð. Tá skal hann á 80 km langa túrin í Black Gobi Desert, í 40 hitastigum.
Rúni er higartil nr 13 av 110 luttakarum.
Ferðin byrjaði 18.juni og spennandi er at fylgja við túrinum, sum ikki er nakar vanligur túrur. Hann rennur, gongur, klintrar upp og niður! Rúni bloggar um ferðina og her er leinki til bloggin:
https://www.4deserts.com/gobimarch/view-full-blogs.php?pid=MzA3OQ%3D%3D&blog=144
Eisini ber til at skriva honum boð og senda honum góðynski.
Vit ynskja Rúna allar bestu eydnu 🙂


text:
Ein nýsmurd terassa er sera flott. Vit hava stórt úrvæl av terassuolju, sum bæði sær gott út, og heldur leingi.
Terassuolja er ein serlig olja, sum er gjørt til terassur. Hon er sera haldfør, og tí vælegna til tað føroyska veðurlagi.
Tað er nógv forarbeði:
Stig1: Fyrst skal terassan gerast vát við havaslanguni.
Stig 2: Vaska terassuna við terassureins. Blanda tað sum víst á dunkinum, og fordeil veskuna á terassuna við einum kusti. Lat tað virka í 15 min.
Stig 3: Skrubba terassuna grundigt. Legg kreftur í, soleiðis at hon verður heilt rein.
Stig 4: Spula nú terassuna aftur, so at skitturin fer vekk.
Stig 5: Um neyðugt, vaska hana aftur.
Stig 6: Tá træið er torna, kanst tú byrja at smyrja olju á.
Stig 1: Byrja við at mála tey brettuni, sum eru tættast húsinum, við penslinum.
Stig 2: Nú skiftur tú til rullu, við skafti. Mála restina av terassuni. Mála 1-2 brettir samstundis, og ger tey liðugt, áðrenn tú fert víðari.
Stig 3: Mála so væl sum til ber, ímillum brettini.
Stig 4: Har skal eitt javnt og dekkandi lag á øll brettini.
Stig 5: Tá tú ert liðugur, bíðar tú í 20 minuttir. Eftir hetta, turkar tú tað oljuna sum er til yvirs av við einum klúti. Klúturin skal burturbeinast á rætta hátt, tí hann er brandfarligur.
Stig 6: Endurtak 1 døgn seinni.
Ein góð terassuolja heldur vanliga í 3-4 ár, áðrenn hon skal smyrjast á av nýggjum.


text:
Náði Guds – og tornir og rullistólar
Hugdi at eini dokumentarsending um tað, sum á enskum kallast „the Prosperity Gospel“ og á gerandismáli herligheits evangeliið. Áhugaverd sending.
Hesi prædika, at um trúgvin er nóg stór (og gávurnar, sum sendar verða teimum sum prædika), ja, so verður úrslitið jaligt, og tú fært tað, sum tú heldur, at tær tørvar, verið tað góða heilsu, góðar fíggjarumstøður o.s.fr.
Flestu okkara rista bara við høvdinum, tá ið vit hoyra slíkt. Vit halda okkum kenna Skriftina ov væl til at falla fyri slíkum. Eg veit ikki – kanska er hatta, tey prædika, júst tað, sum mong okkara innast inni trúgva.
Eg og tú og vælferð okkara
Um vit eru ærlig, so halda vit ofta innast inni, at høvdu vit gjørt alt, so sum tað eigur at verða gjørt, so hevði lívið lagað seg øðrvísi.
Hjá onkrum merkir hetta, at um trúgvin var, sum hon skuldi havt verið, so hevði hjúnabandið verið øðrvísi. Onkur annar heldur, at so høvdu umstøðurnar við børnunum verið øðrvísi. Ein triði heldur, at so var heilsan betri og ein fjórði, at fíggjarligu umstøðurnar høvdu verið betri. Listin er óendaligur.
Og aftursvarini, tá ið tað ikki er, sum vit halda, tað skuldi verið, eru óendalig.
Onkur verður óður inn á Gud ella sær vónbrotið sum prógv um, at eingin Gud er. Onkur sær tað sum prógv um, hvussu illa skikkað, tey eru at tora at kalla seg trúgvandi. Onkur sær tað sum revsing frá Gudi.
Tað syrgiliga við øllum hesum er, at vit skilja ikki, hvussu sjálvsøkið tað veruliga er at halda, at vit sum trúgvandi hava rætt til at verða spard fyri tað, sum restin av mannaættini ikki verður spard fyri. Vit hava ongan rætt at halda, at hava vit bara nóg nógva trúgv, so sleppa vit undan tí, sum onnur ikki sleppa undan.
Hugsaði at nevna tveir persónar, sum eg haldi hava okkurt at læra okkum hesum viðvíkjandi. Annan finna vit í Bíbliuni, hin í Kalifornia. Tann í Bíbliuni eitur Paulus, tann í Kalifornia eitur Joni Eareckson Tada.
Vit kenna øll Paulus. Joni er eisini væl kend, men sjálvand ikki líka væl sum Paulus. Hon hevur sitið í rullistóli, síðani hon breyt ryggin í einari svimjivanlukku í 1967. – Eg kundi óivað nýtt onkran føroying sum dømi, heldur enn Joni, men ofta er lættari at nýta útlendsk dømir. Vit kenna jú hvør annan so væl, og tað er so lætt at verða misskiltur.
Paulus og tornir
Seinna Korintbræv 12.7-10:
„Og fyri at eg skal ikki gera meg stóran av hinum høgu opinberingum, er mær givin tornur í holdið, eingil Satans, fyri at hann skal sláa meg, so eg geri meg ikki stóran.
At hann skuldi víkja frá mær, bað eg Harran um tríggjar ferðir.
Men Hann segði við meg: „Náði Mín er tær nóg mikið; tí kraft Mín verður fullkomin í veikleika.“ – Tí rósi eg mær helst av veikleika mínum, fyri at kraft Kristusar kann hvíla á mær.
Og tí havi eg gott mót í veikleika, í ringari viðferð, í neyð, í atsóknum, í angist fyri Kristusar skuld; tí táið eg eri veikur, eri eg sterkur.“
Vit vita ikki hvønn torn, talan er um, vit vita bara, at hann hevur verið pínufullur og tungur. Paulus kallaði hann „eingil Satans“, sum var komin fyri at sláa seg. Paulus bað Harran tríggjar ferðir um, at hann skuldi víkja frá sær. Orðingin „tríggjar ferðir“ merkir møguliga, at hann bað Harran fleiri ferðir um, at hann skuldi víkja frá sær. Men svarið var nei. Ístaðin fekk hann at vita (v. 9):
„… Náði Mín er tær nóg mikið; tí kraft Mín verður fullkomin í veikleika. …“
Paulus hevði livað leingi við torninum, tá ið hann fortelur um hann í Seinna Korintbrævi. Við øllum royndunum, sum tornurin hevði givið honum, kundi hann nú siga, at hann rósti sær helst av veikleika sínum. Hann gjørdi tað „fyri at kraft Kristusar kann hvíla á mær“. Hann hevði upplivað, hvussu tornurin var lykilin til náðina.
Joni og rullistólar
Joni Eareckson Tada sigur frá, at nakað eftir, at hon breyt ryggin, tók onkur hana við sær á møti hjá einum kendum grøðaraprædikara. Kanska kundi hon verða grødd; men nei, hon fór á møti í rullistóli, og hon fór heim aftur í rullistóli.
Hon sigur, at hon gloymir ongantíð tey mongu í hennara støðu, har tey sótu í rullistóli aftan á møtið og bíðaðu eftir lyftini. Tey vóru komin á møtið í tí vón at verða grødd, men fóru heim aftur í sama standi, sum tey komu.
Sum hugt verður aftur á øll hesi ár, ið Joni hevur sitið í rullistóli, so er tað eyðsæð, at Harrin – eins og Hann nýtti tornin at vísa Paulusi náði Sína – hevur nýtt rullistólin hjá Joni at vísa óteljandi fólkum kraft Sína. Tað hevði ikki borið til, um Joni hevði verið frísk.
Hvør er tín tornur, tín rullistólur? Duga vit at knýta tað at náði Guds? Tað er bíbilskt at gera tað.


text:
Í samband við at nakrar kappingar eru útsettar, so er líkt til at reiðfólk ikki hava fingið røttu kunningina, tí hendan rættleiðing.
Ríðisamband Føroya hevur ikki noktað nøkrum felag at kappast í ár - sambandið hevur heldur ikki strikað nakra kapping.
Tvørturímóti hava vit havt nógvar fundir fyri at røkka einari semju millum feløgini, men hendan semjan ið var rokkin, var bara um FM kappingar - Feløgini hava fingið greitt at vita, at ríðisambandið ikki blandaði seg uppí, um feløgini hildu aðrar kappingar. Tað tykist tó ikki sum um hendan kunning er komin til øll reiðfólk.
Tí vilja vit enn einaferð boða frá, at feløgini kunna skipa fyri øllum teimum kappingum tey vilja, tá tey vilja - Sjálvandi við tí fyrivarni at leiðbeiningar frá Coronaráðgevingini vera virdar


text:
Endurgivið av heimasíðuni hjá Heilsumálaráðnum:
Landsstýrismaðurin í heilsumálum mælir nú til fleiri ítøkilig átøk, sum hava til endamál at byrgja fyri, at fleiri fáa corona-smittuna.
“Vit mugu ansa eftir hvørjum øðrum og taka neyðug atlit. Tað er týdningarmikið, at vit øll gera okkara og standa saman, so at vit tryggja, at so fá sum gjørligt verða smittað, heldur Kaj Leo Holm Johannesen, landsstýrismaður í heilsumálum.
Í fyrstu atløgu mælir landsstýrismaðurin til eftir tilráðing frá donsku heilsumyndugleikunum, at vit hugsa okkum um, tá ið vit eru í sambandi við onnur fólk. Í stuttum verður skotið upp:
- At vaksa hendurnar ofta ella at brúka hondspritt
- Hosta og njósa í ermuna
- Halt teg frá at taka í hondina á øðrum fólkum.
- Hugsa um reinføri – bæði heima við hús og arbeiðsplássinum.
- Um tú ert eldri ella hevur kroniska sjúku við niðursettari immunverju – ansa so eftir at fara í størri samkomur.
Í øðrum lagi verður mælt til, at almenn tiltøk, har fleiri enn 500 borgarar savnast annaðhvørt verða útsett ella avlýst. Eisini ber at hýsa tiltøkum uttan eitt nú áskoðarar ella áhoyrarar.
“Vit eiga at brúka vit og skil. Tað eru fyrst og fremst okkara eldri borgarar og fólk við kroniskari sjúku, sum eru í vanda. Tí mæli eg til, at bæði land og kommunur hugsa seg væl um í mun til ymisk tiltøk, har nógv eldri fólk ella fólk við niðursettari immunverju savnast, vísir landsstýrismaðurin í heilsumálum á.
Kaj Leo Holm Johannesen mælir eisini til, at allir borgarar, sum hava verið í londum, ið verða bólkað sum vandaøki, avbyrgja seg sjálvboðið í 14 dagar. Eisini er skilagott hjá hesum borgararum at halda seg frá at vitja á sjúkrahúsum, ellisheimum ella øðrum støðum, har eldri borgarar ella sjúk fólk savnast.
Tilmælini hjá landsstýrismanninum í heilsumálum eru í fyrstu atløgu galdandi komandi 14 dagarnar.
Sí hvørji vandaøkini eru her
Sí tilráðingarnar hjá danska heilsustýrinum her
Kelda: hmr.fo


text:
Surrandi og krúpandi smákykt
Bókaklubbin
- Síður: 76
- Útgávuár: 2020
- Upprunamál: føroyskt
- Innbinding: heft
- Rithøvundur: Beinta Johannesen
- Myndir: Beinta Johannesen, Ólavur Frederiksen, Tom Oates, Øssur Egilstrøð
Tað eru nógv túsund sløg av smákyktum til. Visti tú, at tað bara er honmýggjabitin, sum sýgur blóð? Ella at grindalokkur er ein risamýggjabiti? Og at grátt undir steini hevur táknur? Og hevur tú nakrantíð hugsað um, hvussu nógv eygu ein eiturkoppur hevur? Um klukkur duga at flúgva? Ella um reyðmaðkur skríður líka væl aftureftir sum frameftir? Les meiri um, hvussu hesi og onnur smákykt liva.
Nýggj faktabók til alla familjuna um smákykt í Føroyum.
Lilla krabbabók


text:
Við útbúgvingarlok verður skipað fyri sveinaroynd innan handaligu útbúgvingarnar og fyri yrkisroynd innan merkantilu útbúgvingarnar. Skipað verður harumframt fyri ávegis próvtøku eftir 1. skúlaskeið við uttanhýsis meting. Sveinaroyndir og yrkisroyndir verða roknaðar sum endaliga viganin av, hvørt viðkomandi lærlingur nú hevur ognað sær teir mest týðandi førleikarnar í sínum yrki.
Til yrkis- og sveinaroyndir døma góðkendir metingardómarar úrslitið. Treytirnar fyri at vera metingardómari eru viðkomandi útbúgving og í minsta lagi 5 ára royndir í viðkomandi yrki.


text:
Heimasíður
Heimasíður
Umframt at veita alla forritan og gera internar uppgávur, kunnu vit eisini menna kundamálrættaðar loysnirSí dømi
Næsta
Búmerki
At hava eitt snøgt búmerki er sera týdningarmikið fyri framgongdina og virðingina hjá einum virkiSí dømi
Næsta
Sniðgeving
Tað hevur stóran týdning, at eitt virki hevur eitt gjøgnumført snið. Vit gera sniðhandbøkur, fyrst og fremst við reglum um brúk av búmerki, men eisini við føstum reglum um útsjónd á øllum pappírum og tingum, sum eitt virki brúkarSí dømi
Næsta
Lýsingar
Tað er týdningarmikið, at lýsingin nær rætta málbólkin við rætta boðskapinumSí dømi
Næsta
Intranet frá Krea
HENT — EINFALT — EFFEKTIVTSí dømi
Upp aftur


text:
UM BÚMERKIÐ
Navnið og búmerkið eru eitt, og standa altíð saman sum ein heild. Bil stendur við beinari skrift, meðan reins stendur við skráskrift. Bil stendur við beinari skrift, tí bilarnir standa stillir, meðan man reinsar teir.
Reinsingin er aktiviteturin, tí er framdrift og aktivitetur í tí, og tí stendur tað við skráskrift. Yvir og undir REINS eru bláar tríkantaðar rípur, sum hava við tað at gera, at reingerðin krevur vatn og reingerðarevni.Fyri at búmerkið ikki skal geva boð um bilvask, eru eingir dropar ella vatnplask í búmerkinum. Búmerkið úttrykkir sostatt klárt bilreins, ikki bilvask. Hetta er týdningarmikið.
Mett verður, at tað er ikki seriøst at hava ein bil sum evni í búmerkinum, men heldur reins í breiðari týdningi. Fyrsti partur av navninum er jú BIL, tí nýtist ikki at útpensla tað meira.
Frágreiðing:
Búmerkið er gjørt úr tí, tá ið ein sproytar reinsievni á ein rút, ella annað øki á bili, og síðan strýkur eftir tí við einum klúti, og alt verður reint.
UM LITIRNAR
Tveir litir eru í búmerkinum: Myrkablátt og ljósablátt. Teir úttrykkja stál, bilar, maskinur, seriøsitet, álit, reinleika, vatn.
UM NAVNASKRIFTINA
Navnið er sett við skrift-týpuni Futura. Hon er ein sans-serif skrift frá fyrru helvt av 20 øld.
UM UPPSETINGINA AV NAVNINUM
Tveir partar eru í navninum: Bil og Reins. Teir eru deildir sundur, bæði í formi og í liti. Eyðkenni er lagt inn í navnið, samstundis sum tað er deilt sundur í tvey, og tí lættari at lesa. Navnið er búmerkið, búmerkið er navnið.
SKRIFT TIL BRÆVSKRIVING OG SNIÐ
Til adressu á brævpappírir og brævaskriving sum heild, verður Helvetica Neue brúkt.
Nota Bene
Uppsetingarhættirnir av búmerkinum eru avgerandi og endaligir.
Ein eigur ongantíð at toyggja búmerkið á nakran hátt, men altíð at minka og vaksa tað proportionalt.
Sjúrður Højgaard, grafiskur sniðgevi, MHÍ 1997.


text:
Búmerkið
Búmerkið vísir tíggju formar, sum standa saman í einum rundingi. Vit standa úti á Toftum, omanfyri kirkjana, og hyggja norðureftir. Beina, tjúkka, sveiggjandi linjan, beint undir sólini, lýsir keiina niðast, men upp eftir miðjuni lýsir hon eisini lendið og sjóvarmálan frá Nesi inn til Saltnes. Hesin sami formur, saman við teimum báðum formunum til høgru fyri hann, umboða Nes, Toftir og Saltnes. Ovarliga í vinstru síðu síggja vit eyðkenda Strandafjall í fjarstøðu, og tann eyðkendi tangin stingur framúr beint niðanfyri. Ímillum Toftir og Strandafjall eru tvær bláar aldur, sum lýsa virksemi á sjógvi: bátafestival, rógving og vatnskutara. Ovarliga til høgru lýsir sólin yvir okkum, og ovast eru tvær gular rendur, sum eru sum sólstrálur, skýggj, grasstrá, og eisini sum sólsetur.
Teir báðir formarnir til høgru fyri Toftir líkjast bløðum, men umboða eisini ovara part av Toftum og undir Nesinum. Formarnir í búmerkinum eru gjørdir soleiðis, at teir líkjast aldum, bløðum og grasstráum. Formarnir líkasum flákra við einum samanhangandi sveiggi, har vindurin kemur úr høgru síðu ímóti okkum, t.e. úr eystri, og kemur sostatt frá sólini; altso heitur sólvindur á vári; øll í góðum lag. Hvat kundi verið betri?
Vit hava tíggju fingrar á hondunum. Tí lýsa teir tíggju formarnir í búmerkinum virksemið á várdøgum í síni heild.
Opna plássið rundan um sólina, saman við sólini, myndar eitt eyga. Í hesum liggur, at á vári vaknar alt skaparverkið úr vetrardvala til ljósari tíðir og meiri útivirksemi.
Litir
Í búmerkinum eru tveir litir: gulgrønt og ljósablátt. Har, ið hesir litir blandast í miðjuni, er ein myrkari grasgrønur litur, tí tá ið man blandar gult og blátt, kemur grønt burturúr.
Gulgrøni liturin, sum er út ímóti at vera gulur, har hann er klárast, lýsir sólina og várljósið. Ljósablái liturin lýsir sjógv, bátafestival og annað virksemi á sjógvi, meðan grøni liturin í miðjuni lýsir várgróður og virksemi á landi.
Navnaskrift
Navnið er sett við skrift-týpuni Museo Sans. VÁR stendur við eini feitari útgávu, meðan DAGAR stendur við eini tynri útgávu. Hetta deilir heitið í tvey, og ger tað lætt at lesa; og ger, at VÁR er meira framtraðkandi.
Museo er ein nýggj skrift, sum varð teknað av Jos Buivenga í 2004-05. Hon hevur rundar og opnar formar, sum ger, at hon er lætt lesilig.
Undirteksturin er eisini settur við Museo.
Nota Bene
Uppsetingarhættirnir av búmerkinum eru avgerandi og endaligir.
Ein eigur ongantíð at toyggja búmerkið á nakran hátt, men altíð at minka og vaksa tað proportionalt.
Sjúrður Højgaard, grafiskur sniðgevi, MHÍ 1997.


text:
Magnus Rasmussen spyr Sirið Stenberg um rúsdrekka- og rúsevnamisnýtslu í Føroyum
22. august 2017
Til løgtingsfundin í morgin 23. august 2017, hevur Magnus Rasmussen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, sett Sirið Stenberg, landsstýriskvinnu í heilsumálum, ein munnligan fyrispurning um rúsdrekka- og rúsevnamisnýtslu í Føroyum
Løgtingsmaðurin spyr fylgjandi:
1. Hvørjar yvirskipaðar ætlanir hevur landsstýrið við rúsdrekka- og rúsevnamisnýtsluni í Føroyum?
2. Eru ítøkiligar ætlanir, sum vit fara at síggja aftur á landsins fíggjarlóg, fyri 2018?
Magnus Rasmussen sigur í sínum viðmerkingum til fyrispurningin, at vit hoyra mangan, at tað gongur væl í Føroyum. Jú, tað gongur væl í Føroyum á nógvum økjum, men tó ikki á øllum økjum. Eitt økið, sum tað ikki gongur væl á er rúsdrekka- og rúsevnaøkinum, og her hugsi eg um rúsdrekka- og rúsevnamisnýtsluna í landinum. Hesin trupulleikin er stórur og er eisini vaksandi, serliga millum ungfólk. Løgmaður tekur hetta við í ólavssøkurøðu síni og sigur m.a. soleiðis:
- Men summi ung tykjast vera fangað í eini marru. Tey droyma um at fóta sær og koma aftur á beint. Rúsdrekka- og rúsevnamisnýtsla er gerandisdagur fyri alsamt fleiri av okkara ungu. Men higartil hava tey undir 18 ikki fingið viðgerð í Føroyum.
- Í 2017 er peningur játtaður til tvey viðgerðartilboð til ung: annað er stovnurin “Frælsið” á Eiði, og hitt er Blákrossheimið, sum fer at veita ungum eitt ambulant tilboð
- Mangan eru tað tó samansettir trupulleikar, sum elva til misnýtsluna. Tí verður eitt breitt viðgerðartilboð eisini skipað til ung undir 18
- Í næstum verður aðalorðaskifti um rúsdrekka- og rúsevnapolitikk, og hvussu vit tryggja dygdargóð viðgerðartilboð til øll, sum hava viðgerð fyri neyðini.
At enda sigur Magnus Rasmussen í sínum viðmerkingum til munnliga fyrispurningin, at tað er í hesum sambandi, at hann setir landsstýriskvinnnuni spurningin, hvørjar yvirskipaðar ætlanir landsstýrið hevur við rúsdrekka- og rúsevnamisnýtsluni í Føroyum, og um landsstýrið hevur ítøkiligar ætlanir á økinum fyri 2018.
Sambandsflokkurin
RN
Aftur


text:
Pole Dance:
Vilt tú koma í form og røra teg á ein nýggjan, festligan og øðrvísi hátt? Ja so er hetta júst nakað fyri teg. Poledance er ein sjáldsamur venjingarháttur viđ eini polestong sum fitness ambođ. Tú fært brúkt allan kroppin í venjingini, bæđi viđ festligum venjingum um polestongina, og eisini viđ styrkivenjingum bæđi fyri bein, búk og yvirkropp.
Tađ er pláss fyri øllum. Tær nýtist ikki at hava nakrar royndir ella vera í góđum formi, bara tú ert klár/ur til nýggjar gevandi og stuttligar avbjóđingar.
Hent at vita áðrenn ein poledance tíma:
- vit venja í shortsi og berum ørmum
- havið eitt lítið handklæði við
- tú skalt helst ikki hava brúkt krem/body lotion sama dag
Royndir ið Barba hevur:
Barba hevur vant poledance síðani 2014 har hon byrjaði í Danmark, og helt áfram í Føroyum.
Barba hevur millum annað undirvíst í:
· Pilates
· Yoga
· Dansi
· Fimleiki
Hvør er venjari í Poledance?
Barba Jansdóttir
Nær, hvar og hvussu leingi venja vit?
· Undirvísing og venjing er í BURN Fitness í Tórshavn
· Hvør venjing 50 min.
· Venjingin er í 6 vikur
GG!! Komandi skeið 8. november verður bert undirvíst í Level 1 og Open Class
Undirvíst verður mánakvøld
· Level 1 kl.19.00
· Open Class kl. 20.00
Level 1:
Hetta er eitt lið fyri óroynd og lætt roynd. Undirvíst verður í tricks og spins á grundstøði.
Level 2:
Hetta er eitt lið fyri roynd. Her byggja vit víđari frá grundstøđinum á Level 1. Fyri at tilmelda seg til hetta liðið, skalt tú klára:
- klintra
- fireman
- sunwheel
- chair spin
- polesit
- crusifix/hanga á høvdinum
- angel/outside leg hang
- scorpion/inside leg hang
- straddle
Open class:
Hetta liðið er fyri tey, ið hava roynt pole dance áður, og vilja menna seg innan tað tey longu duga.
Her verður felags upphiting, men annars eingin undirvísing. Tú venur tað tú vilt duga betur, og ein venjari er til staðar at hjálpa og vegleiða teg.
Kostnaður:
· Level 1 845,-
· Level 2 845,-
· Open Class 600,-
GG - limahald til Burn Fitness er ikki íroknað prísinum.


text:
-
Xiaira Zabbar deviazione 120
nálægt San Pietru, Il-Kalkara (Malta)
Staðir í Il-Kalkara
- Ferlar í Bighi
- Ferlar í Il-Wileġ
- Ferlar í Kalkara
- Ferlar í San Pietru
- Ferlar í Santu Rokku
- Ferlar í Smart City
- Ferlar í Wied Għammieq
Flokkar í Il-Kalkara (Malta)
- Bestu Fjallahjól ferlar í Il-Kalkara (Malta)
- Bestu Útivist ferlar í Il-Kalkara (Malta)
- Bestu Bíll ferlar í Il-Kalkara (Malta)
- Bestu Fjallahlaup ferlar í Il-Kalkara (Malta)
- Bestu Ganga ferlar í Il-Kalkara (Malta)
- Bestu Lest ferlar í Il-Kalkara (Malta)
- Bestu Torfæruakstur ferlar í Il-Kalkara (Malta)
- Bestu Landstökk ferlar í Il-Kalkara (Malta)


text:
Riggar koppsentingin?
Hví fáa koppsett fólk koronu?
Hvat hjálpir ein koppseting, tá ið man fær korona alíkavæl?
Tað verður sagt, at hetta er eitt mRNA koppingarevni. Hvat er tað fyri nakað?
Eg kenni ikki langtíðar hjáárini av koppsetingini, tí lati eg meg ikki koppseta. Er tað eitt skilagott argument?
Tað verður sagt, at koronukoppseting oyðileggur førleikan hjá bæði kvinnum og monnum at fáa børn. Er tað rætt?
Kvinnur, ið eru við barn, missa fostrið av koppsentingini. Passar tað?
Er tað vanligt, at menstruatiónin ávirkast av koppsetingini?
Er tad satt, at speikproteinini í koronavaksinuni eftir innspræning spjada seg í kroppinum og verda føst í ædrunum?
Tað verður sagt, at koppingarevnið fyri koronu inniheldur deyðiliga gift, og at fólk í Føroyum higartil eru dripin av hesi gift. Passar tað?
Øll tey, ið ikki doyggja beinanvegin av koppingarevninum, fara at doyggja innan 2-3 ár. Passar tað?
Hetta eru bara nakrir av spurningunum, ið vóru settir Marnari í morgun, tá ið vertir og lurtarar kundu spyrja um koppseting og koppingarevnið fyri koronu.


text:
Saturday, April 5, 2014
Vikuskiftisviðmælið
Djúpbláa og svarta myndin er partur av framsýningini hjá Tróndi Patursson í Steinprenti, sum út móti túsund fólk hava vitjað. Eg rokni við, at tey allarflestu kenna stílin aftur við tí ultramarinbláa signaturlitinum. Verkini á nýggju framsýningini hjá Tróndi Patursson í Steinprenti koma frá einum listamann, tá hann er allarbest fyri á síni starvsleið og sum fyri kortum fekk landsins hægsta mentanarheiður, mentanarvirðisløn landsins handaða frá mentamálaráðharranum. Teir einlittu/tvílittu málningarnir draga áskoðaran at sær við síni monumentalu stødd, sum næstan sprongja framsýningarhølið. Hesi verkini eru sum gjørd til meditatión, og tá tú stendur leingi og hyggur at teimum, er tað sum um, at myndin letur seg upp og tú í tonkunum sleppur inn um svarta rimaverkið og inn í tað endaleysa myndarúmið. Tróndur Patursson hevur málað nógvar myndir út frá hesi somu grundmetodu, mynstrið er málað so mikið tjúkt á løriftið, at tað liggur omaná løriftinum næstan sum eitt relieff. Hetta sæst ikki á fotomyndum, men er týðiligt, tá tú sært myndina, har hon hongur í Steinprenti. Í byrjanini tykist mynstrið kanska eitt sindur tilvildarligt, men hyggur tú eina løtu, gert tú varug við eina ávísa kós og dynamikk í bygnaðinum. Hvat snýr myndin seg um? Av tí, at hon ikki endurgevur veruleikan á mimetiskan hátt, er tulkingin ikki definerað frammanundan. Kanska snýr hetta seg um náttúru og kosmos og er ein ítøkilig lýsing av tí óítøkiliga, men tað ber eisini til at fata málningin meira konkret sum ein flata við ultramarinbláari temperamáling við svørtum mynstri. Farið sjálvi og hyggið, har er opið gerandisdagar frá 9-17 og leygardag 14-17
(KP)
Posted by Listin at 9:25 AM


text:
OgnarEftirløn
Ert tú yvir 60 ár, eigur fasta ogn og hevur frívirði í ognini, so kunnu vit bjóða OgnarEftirløn.
OgnarEftirløn er eitt munagott tilboð til tín, ið ikki hevur aðra inntøku enn vanligu fólkapensjónina, ella hugsar um at arbeiða niðursetta tíð.
Við OgnarEftirløn fært tú møguleika at brúka samansparingina, sum er í frívirðinum í eini fastari ogn, ígjøgnum tíni eftirlønarár.
OgnarEftirløn er eitt slag av láni, har ið lánið hækkar so hvørt tú fært eitt útgjald. Við støði í frívirðinum, kanst tú fáa eitt mánaðarligt útgjald ella stakupphæddir eftir avtalu.
Fasta ognin, ið er grundarlagið fyri OgnarEftirlønini, verður virðismett 5. hvørt ár.
OgnarEftirløn kann soleiðis gerast eitt munagott ískoyti til tín, ið er komin upp í árini og bert hevur vanligu fólkapensjónina at dúva uppá.
OgnarEftirløn kann geva tær møguleika at gera tað tú hevur hug til.


text:
Fyrsta kvinnan ákærd fyri at fjala andlitið
Mikudagin kom danska lógin um, at tað ikki er loyvt at fjala andlitið í almenna rúminum í gildi. Nú er kvinna ákærd
Veðurlagsgranskari: 40 hitastig í Danmark er ikki óhugsandi
- Miðalhitin bara hækkar og hækkar vegna veðurlagsbroytingunum
Mathias og Rólvur fingu Betri legatið
Betri legat er eitt legat fyri føroysk lesandi, ið eru farin undir eina hægri bókliga útbúgving ella yrkisútbúgving
Bussamband í Kalsoynni til hvønn túr hjá Sam
Klaksvíkar kommuna hevur tikið stig til, at bussamband verður til hvønn túr hjá Sam á Syðradal komandi fjúrtan dagarnar


text:
Nú fáa øll børn í Føroyum møguleika at koma við teirra uppskoti til, hvussu jólaposin í SMS skal síggja út í ár.
Eins og undanfarnu árini, skal SMS hava ein jólaposa við eini fittari barnatekning á. Tískil heitir SMS øll børn um at koma framvið Marknaðardeildina í SMS eftir einum teknipappíri at tekna teirra tekning á og síðan lata tekningina inn aftur til Marknaðardeildina í seinasta lagi mánadagin 2. september kl. 12.
Besta jólatekningin vinnur eitt gávukort á 2000 kr frá SMS. 10 útvaldar tekningar vinna gávukort á 200 kr. frá SMS
Treytir
Besta jólatekningin verður prentað á serliga jólaposan hjá SMS 2019. Øll børn upp til 13 ár kunnu vera við í kappingini. Vinnararnir fáa beinleiðis boð frá okkum. Tekningin SKAL gerast á serliga tekniblaðið, sum kann heintast á Marknaðardeildini og skal vera latin SMS í seinasta lagi mánadagin 2. september 2019 klokkan 12.00. Tekningar kunnu latast inn við koyra tær í postkassan uttanfyri Marknaðardeildina á 3. hædd í SMS ella við at senda tær við brævi til:
SMS, Postboks 1059, 110 Tórshavn. Viðmerk ”Jólaposin”.
Innkomnu tekningarnar verða sýndar fram í SMS, tá vinnarin verður kunngjørdur, mánadagin 11. november.
SMS skilar sær rætt til at brúka tær innkomnu tekningarnar í marknaðarføring síni og tiltøkum annars.


text:
Frælsur ítrottur og Racerunning
Um ítrottargreinina
Hvussu komi eg í gongd
Parasport skipar fyri opnum venjingum, har øll kunnu royna seg. Hetta er bæði í frælsum ítrótti og í racerunning.
Tiltøkini verða lýst undir “tiltøk” her á síðuni, og á facebook síðuni hjá Parasport Føroyar
Tá tú hevur hug til eitt sindur meira, er gjørligt at koma á úrvalsslið hjá Parasport Føroyum, og luttaka í kappingum bæði í Føroyum og uttanlands.
Tað hevur týdning at tú setir teg í samband við okkum vissi tú ert áhugaður í venjingum og kappingum sum Parasport skipar fyri og luttekur í, soleiðis at vit kunnu geva boð.
Klassifisering / flokking
Tó eru avmarkaðar frælsar ítróttargreinar til Paralympiskar leikir, HM og EM, serliga fyri fólk við menningartarni. Hesi hava tó fleiri kappingarmøgulleikar í kappingum hjá felagsskapinum INAS-fid ið skipar fyri ítróttarkappingum og klassifisering fyri úrvalsítróttarfólk við menningartarni.
Met 2016
Met 2015
1 (234) 987-654
Met 2015
1 (234) 987-654


text:
Í næstum verða øll okkara hølir umvæld, hesi orðini eigur Kári Hansen, sum fyri sutt síðan bleiv settur sum stjóri hjá Áway Bilar og & Maskinur.
Øll hølini verða umvæld og nýtímasgjørd, umframt at vit byggja eina nýggja móttøku, har vit koma at taka ímóti okkara viðskiftafólki og kunna bjóða vørur til keyps. Tað verður sjálvsagt eisini møguleiki at seta seg niður við einum góðum te ella kaffimunni.
Leingið ávegis.
Kári leggur út við at tað hevur leingi verið talan um at gjørt eina móttøku, sum kann leggja lunnar undir eina betri og mennandi viðskiftamóttøku, eins við øðrum, so leggja vit stóra dent á, at tænastan og umhvørvið skal enduspegla okkara dygir og ágrýtni.


text:
Einaferð var tað ein kongasonur. Ongin átti so nógvar og so vakrar bøkur sum hann. Alt, sum hent var í heiminum, kundi hann lesa um og síggja myndir av í bókunum. Øllum fólkum og øllum londum visti hann at siga frá, men hvar ið urtagarðurin í Paradísi var at finna, tað visti hann ikki, tí onki stóð um hetta í bókunum, og tað var júst henda urtagarðin, hann hugsaði mest um.
Omma hansara hevði sagt honum, meðan hann enn var lítil smádrongur, men skuldi fara í skúla, at hvørt av blomstrunum í paradísurtagarðinum var sum tann søtasta kakan, sáðberarnir sum søtasta vín. Á einum blomstri stóð søga, á einum øðrum landalæra og einum triðja tabell. Tær nýttist bert at eta eina kaku, so dugdi tú tað, sum tú hevði fyri, og tess meira tú át, betur dugdi tú søgu, landalæru ella tabell.
Hesum trúði hann tá, men sum hann eldist, lærdi meir og gjørdist klókari, kom honum eisini fyri, at tað máttu vera nógvir aðrir vakurleikar til í urtagarðinum í Paradísi enn hasir.
”Á, hví skuldi nú Eva fara at brellast eftir frukt av kunnskapartrænum! Og hví fór Adam at eta av teirri forbodnu fruktini! Hevði eg verið Adam, so var tað aldri hent! Aldri skuldi syndin verið komin inn í heimin!”
Hetta segði hann tá, og hetta segði hann eisini nú, hann hevði fylt seytjan ár. Paradísurtagarðurin var altíð í hansara tonkum.
Ein dagin gekk hann úti í skógini. Hann gekk einsamallur, tí tað dámdi honum best.
Kvøldið kom, og tað sá út til at fara at koma avfall. Og so loysti hann regnið, og tað gjørdist so grovt, at tað fossaði niður av himli, sum var tað úr áarfossinum. Tað var eisini so myrkt sum á náttartíð niðri í djúpasta brunni. Viðhvørt gleið hann í tí váta grasinum, og viðhvørt datt hann um steinar, sum stóðu upp úr jørðini. Og vatnið rann úr honum, so tað var ikki trevilin turrur á hansara kroppi. Neyðars prinsur! Har lá hann og grulvaði og klóraði seg upp um høgar steinar og tvassaði í mýrilendi. Hann var um at hokna niður av møði. Tá hoyrdi hann eitt merkiligt, suðandi ljóð, og beint framman fyri sær sá hann eitt stórt, alljóst helli. Mitt inni í hellinum brann eldur, so at tað bar til at steikja ein heilan hjørt, og ein hjørtur bleiv eisini stoktur, ein vælvaksin hjørtur við stórum hornprýði varð settur á tein og varð snaraður millum tvey grannatrø. Ein gomul kona, stór og stimburmikil, sá út sum eitt mannfólk í konufólkaklæðum, sat og legði aftrat eldinum ein stóran trækubban fyri og annan eftir.
”Kom bara nærri!” segði hon, ”set teg nærri eldinum, so at klæðini torna!”
”Her gýsur so illa!” segði prinsurin og setti seg á gólvið.
”Tað verður verri enn, tá ið synir mínir koma heim,” svaraði konan. ”Nú situr tú í hellinum hjá vindunum. Synir mínir eru teir fýra vindarnir. Skilir tú tað?”
”Hvar eru synir tínir?” spurdi prinsurin.
”Ja, tað er ikki so lætt at svara, tá ið býtt verður spurt!” segði konan, ”synir mínir ráða sær sjálvir, teir spæla bólt við skýggini har uppi í roykstovuni!” og so peikaði hon upp í luftina.
”So, so!” segði prinsurin. ”Annars haldi eg, at tygum eru so harðmælt og ikki so mild sum hini konufólkini, her eru!”
”Ja, men tær hava onki annað at gera! Eg noyðist at vera hørð, um eg vil fáa synir mínar at akta meg. Men til ber hjá mær, tó at teir eru ringir at boyggja. Sært tú hasar fýra posarnar, sum hanga har á bróstinum? Hasar ræðast teir líka illa, sum tú ræddist homlubandið. Eg dugi at boyggja teir, leggja teir saman og koyra teir í posan, og har fáa teir ongar ónáðir gjørt. Har mugu teir so sita og sleppa ikki út at gartast, fyrr enn eg lovi teimum. Men har kemur ein av teimum!”
Tað var norðanvindurin, sum kom inn við ísandi kulda á baki. Stórir heglingar hoppaðu á gólvinum, og kavaflykrurnar fuku um oyruni. Hann var í bjarnaskinsbuksum og troyggju og í kópaskinshettu á høvdinum. Stórar glerpípur hingu í skegginum, og heglingarnir rullaðu niður eftir troyggjuni.
”Farið ikki fram at eldinum beinanvegin!” segði prinsurin. ”Tygum kunnu fáa frost bæði í andlit og hendur!”
”Frost!” segði norðanvindurin og flenti við. ”Frost! tað er jú tað besta, eg fái! Hvat ert tú annars fyri ein mýrivongur! Hvussu ber tað til, at tú ert komin inn í helli vindanna?”
”Hann er gestur mín!” segði tann gamla, ”og ert tú ikki nøgdur við tað, so kanst tú sleppa í posan! Tú veitst, hvussu eg meti!”
Tá batti, og norðanvindurin segði frá, hvaðani hann kom, og hvar hann hevði verið næstan ein heilan mánað.
”Úr Pólhavinum komi eg!” segði hann. ”Eg havi verið við Beringsoynna við russiskum hvalastingarum. Eg sat og svav við róðrið, tá ið teir fóru um Kappan! Tá ið eg kvaklaðist við eina løtu, flugu havhestarnir um beinini á mær. Tað er ein løgin fuglur, tekur nøkur rimmar tøk við veingjunum og fer so við stillum veingjum langar leiðir og við nógvari ferð.”
”Ver bara ikki so langrøkin!” segði móðir vindanna. ”Og so komst tú til Beringsoynna!”
”Ja, har var deiligt. Har skuldu tit sæð eitt slætt dansigólv! Flatt sum ein borðiskur! Vátakavi, hvast grót og ræð av deyðum roysningum og ísbjarnum lógu og rókust, líktust risaarmum, sum vóru grønkaðir av elli. Tað sá út, sum sólin aldri hevði borið við teir. Eg blásti mjørkan burtur, so vit kundu finna skúrið. Tað var gjørt av rekaviði og klætt við roysningahúð. Skinnið vendi úteftir við reyðum og grønum blettum, og uppi á takinum sat ein livandi ísbjørn og grenjaði. Eg fór oman at strondini, hugdi at fuglareiðrunum, at teim naknu ungunum, sum róptu og gapaðu. Eg blásti niður í tey túsund gapini og lærdi teir at lata munnin aftur. Niðastir lógu roysningarnir og veltu sær sum livandi vembur ella risagrasormar við grísatrýni og alinlongum tonnum!”
”Tú dugir væl at siga frá, sonur mín!” segði móðirin. ”Vatnið rennur úr tonnunum av at sita og lurta eftir!”
”So fóru vit at veiða! Harpunin varð rend í bringuna á roysninginum, so at blóðfossurin sprændi út yvir ísin. Tá kom mær í huga, hvat ið eg plagdi at gera! Eg øtlaði vindin og læt skip míni, ísfjøllini, kroysta seg saman um bátarnar. Hu-u, tann stormur, og sum teir róptu, men eg rópti harðari! Teir deyðu hvalakropparnar, skipskistur og togverk máttu teir taka út á ísin! Eg risti kavaflykrurnar um oyruni á teimum og læt teir innikroystu bátarnar reka suðureftir við øllum fonginum, so at teir skuldu sleppa at smakka saltráman. Teir komu aldri aftur til Beringsoynna!”
”So hevur tú verið illavorðin!” segði móðir vindanna.
”Tí góða, eg havi gjørt, kunnu hini siga frá!” segði hann, ”men har kemur bróðir mín, Vestan, hann dámar mær best av øllum, hann hevur sjórákan við sær og ein vælsignaðan kulda.”
”Er tað tann lítli Zefyr?” spurdi prinsurin.
”Ja, víst er tað Zefyr!” segði gamla, ”men hann er ikki so lítil, sum tú heldur. I gamlar dagar var hann ein vakur drongur, men nú er ongin vakurleiki meir!”
Hann sá út sum ein villmaður, men hann hevði fallhatt á høvdinum fyri ikki at fáa mein, og í hondini hevði hann ein gassa av mahogni, sum var slektaður úr skógunum í Amerika, tað kundi ikki minni vera!
”Hvaðani kemur tú?” spurdi mamman.
”Úr skógaroyðimørkunum!” segði hann, ”har, sum tyrnivaksnu liánirnar gera garð millum hvørt træ, har sum vatnormurin liggur í tí váta grasinum, og menniskjuni tykjast at vera til onki gagn!”
”Hvat gjørdi tú har?”
”Eg hugdi at stóru ánni, sá tá ið hon kom fossandi út av klettinum og varð til fon, sum feyk upp móti skýggjunum og gjørdist til ælaboga. Eg sá tann villa búffilin svimja í ánni, men streymurin fór við honum. Hann fór rekandi saman við flokki av villdunnum, sum fóru á flog, tá ið tær komu oman at fossinum. Men búffilin noyddist útav, og tað dámdi mær, og eg gjørdi ein storm í vindi, so at tey avgomlu trøini vórðu skrødd út í ánna og fóru flótandi omaneftir sum høvilsspønir.”
”Er hatta alt, tú hevur avrikað?”
”Eg bóltaði rút á grasfløtunum, savannunum, eg klappaði villhestunum og risti kokusnøtir niður. Jú, sanniliga, eg veit mongum at siga frá! Men ein skal ikki siga frá øllum, ein veit. Tað veitst tú best, hin gamla!” og so kysti hann móður sína, so at hon var um at fara eftir nakkanum, tí hann var ein villur drongur.
Nú kom sunnanvindurin við turbáni á høvdinum og flákrandi beduinfrakka. ”Á, sum her er kalt!” segði hann og legði aftrat eldinum, ”tað kennist, at norðanvindurin hevur verið her!”
”Her er so heitt, at tú væl kanst steikja eina ísbjørn!” segði norðanvindurin.
”Tú kanst sjálvur vera ein ísbjørn!” svaraði sunnanvindurin.
”Vilja tit sleppa í posan?” spurdi gamla. - ”Set teg niður har á steinin og sig okkum, hvar tú hevur verið!”
”Í Afrika, mamma!” svaraði sunnanvindurin. ”Eg var við hottintottunum á leyvuveiðu í Kaffaralandinum! Har skuldu tit sæð gras, grønt sum olivin. Har dansaði gnuurin, og strutsurin kapprann við meg, men skjótari var eg á føti. Eg kom til oyðimørkina, til gula sandin, sum líkist sandinum á havbotninum. Eg møtti einum karavána! Teir drupu sín síðsta kamel fyri at fáa ein vatnsopa, men lítil var fongurin. Sólin steikti úr erva, og sandurin kolaði í neðra. Oyðimørkin tóktist onki mark at hava. Tá dámdi mær at spæla mær í sandinum, eg fýsti hann upp í loft, so hann sást sum stórar meldurhvirlur. Tað var dansur, ið dugdi! Tú skuldi sæð dromedarin, hvussu bangafullur hann stóð, og keypmaðurin ballaði kotið upp um høvdið. Hann tveitti seg á knæ fyri mær eins og fyri Allah, gudi sínum. Nú liggja teir grivnir har. Ein sandheyggjur sum ein pyramida er á grøv teirra. Tá ið eg einaferð fari at blása sandin burtur, fara beinaræðini at liggja so bleik í sólini, og ferðamaðurin, sum kemur tann vegin, fer at síggja, at har hava verið menniskjur áður, sum tú neyvan skuldi trúð, so oyðið sum har er!”
”So hevur tú bara gjørt tað, ið ilt er!” segði mamma hansara. ”Slepp tær í posan!” og áðrenn hann visti av tí, hevði hon tikið um miðjuna á sunnanvindinum, boygt hann saman og stungið hann í posan. Hann lá og brestist á gólvinum í posanum, men so setti hon seg á posan, og tá mátti hann liggja stillur.
”Hatta eru raskir dreingir, synir tínir!” segði prinsurin.
”Tað bagir ikki,” segði hon, ”og eg dugi eisini at temja teir. Har kemur tann fjórði!”
Tað var eystanvindurin, hann var ílatin sum ein kinesari.
”Nú, kemur tú haðani!” segði mamman, ”eg visti ikki betur, enn at tú hevði verið í paradísurtagarðinum.”
”Nei, har fari eg ikki fyrr enn í morgin. Í morgin eru hundrað ár, síðan eg var har seinast. Eg komi úr Kina, og har dansaði eg uttan um postalínstornið, so allar klokkurnar ringdu. Úti á vegnum vórðu embætismenninir bardir við bambustráðum, so at gnístini hoyrdust langan veg, og hetta vóru menn frá fyrsta upp í níggjunda flokk, og teir róptu: ”Stóra tøkk okkara faðirligi vælgerari!” Men teir meintu tað ikki, og eg ringdi við klokkunum og sang tjing, tjang, tju!”
”Tú, meini eg, ert so kátur!” segði gamla, ”tað er gott, at tú í morgin kemur til urtagarðin í Paradísi, tað bøtir altíð um atburðin! Drekk so dúgliga av keldu vísdómsins og tak upp í eina fløsku heim til mín, tá ið tú kemur aftur!”
”Ja, tað skal eg,” segði eystanvindurin. ”Men hví hevur tú nú koyrt bróður í posan? Tak hann uppaftur! Hann veit at siga mær okkurt um fugl Feniks! Tí prinsessan í Paradísi vil altíð sleppa at hoyra um tann fuglin, hvørja ferð eg hundranda hvørt ár fari at vitja. Tak kjaftbandið av posanum, so er tú ein fitt mamma, og eg skal koma aftur við báðum lummunum fullum av te til tín, so frískum og grønum, sum eg havi hentað tað av terunninum!”
”Ja, aftur fyri teið, og tí at tú ert kelivættið hjá mær, skal eg loysa kjaftbandið av posanum!”
Hetta gjørdi hon, og sunnanvindurin kom krúpandi út, men hann sá lotur út, tí at ókunnuprinsurin hevði sæð.
”Her hevur tú eitt pálmablað til prinsessuna!” segði sunnanvindurin, ”hetta blaðið hevur gamli fugl Feniks, tann einasti Feniks, sum til var í verðini, givið mær. Við nevi sínum hevur hann skrivað lívssøgu sína, øll hundrað árini, sum hann livdi. Nú kann hon sjálv lesa sær tað til. Eg sá, tá ið fugl Feniks setti eld á reiðrið og sat og kolaðist upp sum einkjan eftir ein hindua. Eg hoyrdi, hvussu tað brakaði í greinunum, eg sá roykin og kendi smílin í nasarnar. At enda var alt ein stórur logi, og gamli fugl Feniks varð ber øska, men eggið hjá honum lá bløðandi reytt í eldinum, tað brast, og bresturin var hvøllur, og út fleyg ungin, sum nú ræður yvir øllum fuglunum og er einasti fugl Feniks í verðini. Hann hevur bitið hol á pálmablaðið, eg gav tær, tað er sum ein heilsan til prinsessuna!”
”Latið okkum nú fara at fáa okkum okkurt at eta!” segði móðir vindanna, og so settu tey seg øll at eta av tí stokta hjørtinum, og prinsurin sat undir liðini á eystanvindinum, og so var tað brátt, at teir vóru bestu vinir.
”Hoyr, sigið mær nakað, hvat er tað fyri ein prinsessa, sum tit tosa so nógv um, og hvar er urtagarðurin í Paradísi?”
”Ho, ho!” segði eystanvindurin, ”hevur tú hug at koma hagar, so kom við mær í morgin! Men eitt kann eg siga tær, at har hevur onki menniskja verið, síðani Adam og Eva vóru í vælmaktini. Tey veitst tú væl um úr bíbliusøguni?”
”Tað skal eg ætla!” segði prinsurin.
”Tá ið tey vórðu rikin út, sakk urtagarðurin í Paradísi niður í jørðina, men hann hevði tað heita sólskinið, ta flógvu luftina og allan vakurleikan við sær. Álvadrotningin býr har, og har er sælunnar oyggin, har deyðin aldri kemur. Har er gott at vera! Set teg upp á ryggin á mær í morgin, so taki eg teg við. Eg haldi, tað fer at bera til. Men nú mást tú ikki práta meir, tí nú vil eg sleppa at leggja meg at sova!”
Og so løgdu øll seg at sova.
Tíðliga um morgunin vaknaði prinsurin og stúrsaði við, tá ið hann sá, at hann var langt oman fyri skýggini. Hann sat á rygginum á eystanvindinum, og hann sat tryggur. Teir vóru so høgt uppi, at skógir, bøur, áir og vøtn vóru at síggja sum á einum landkorti.
”Góðan morgun!” segði eystanvindurin. ”Tú kundi bara sovið eitt sindur aftrat, tí her er lítið at síggja undir okkum, uttan so at tú hevur hug at telja kirkjur. Tær standa sum spælikubbar niðri har á grønari fjøl.” Tað var hagin og bøurin, hann meinti við, tá ið hann segði grøna fjølin.
”Tað var ófólkaligt, at eg ikki fekk sagt teimum farvæl, mammu tíni og brøðrunum!” segði prinsurin.
”Hann, sum svevur, er skuldafríur!” segði eystanvindurin, og so settu teir uppaftur meira ferð á. Tað hoyrdist, tá ið teir komu uppi yvir skógunum, hvussu tað skróvaði í greinum og bløðum, og tað hoyrdist eisini á havinum og vøtnunum, tí hvar ið teir komu flúgvandi uppiyvir, rísnaði sjógvurin upp, bylgjurnar brutu, og tey stóru skipini settu djúpt sum svimjandi svanir.
Um kvøldið, tá ið tað var vorðið myrkt, var stuttligt at flúgva uppi yvir býnum og síggja ljósini. Tað sá út, sum smábørn gingu við stjørnukastarum og spældu sær har niðri. Og prinsurin klappaði í hendurnar, men eystanvindurin bað hann lata vera og heldur sita og halda sær, tí annars kundi hann detta niður og verða hangandi í onkrum kirkjuspíri.
Ørnin í teim stóru skógunum var løtt á flogi, men eystanvindurin fleyg skjótari. Kosakkurin á sínum fitta rossi fór fúkandi um steppurnar, men prinsurin reið skjótari á sínum eystanvindi.
”Nú sært tú Himmalaya!” segði eystanvindurin, tað er hægsta fjall í verðini, og nú verður tað skjótt, at vit eru í urtagarði Paradísins!” So snaraðu teir eitt sindur meira suðurá, og tað var beinanvegin, at smílurin av kryddurtum og blómum kendist í nasarnar. Fikur og granateplir vuksu úti á berajól, og tað gjørdi víntræið við. Tað hevði bæði bláar og reyðar drúur. Nú settu teir seg og løgdu seg í tað mjúka grasið, og blomstrini heilsaðu vindinum og nikkaðu, eins og søgdu tey: ”Vælkomin aftur!”
”Eru vit nú komnir til urtagarðin í Paradisi?” spurdi prinsurin.
”Nei, tað eru vit ikki!” svaraði eystanvindurin, ”men nú eru vit brátt har. Sært tú hatta bergið og hatta stóra hellið, har vínberjatræið hongur eins og síðar, grønar gardinur? Har ígjøgnum skulu vit. Balla kappan uttan um teg, tí væl er sólin brennandi heit, men eitt fet, og tað er ísandi kalt. Fuglurin, sum flýgur fram við hellismunnanum, er við øðrum vonginum her úti í sólskininum, meðan hin er inni í vetrarkuldanum!”
”So, hatta er vegurin til urtagarðin í Paradísi?” spurdi prinsurin.
So fóru teir inn í hellið. Á, sum har var ísandi kalt! Men ikki vardi tað so leingi, tí eystanvindurin breiddi veingirnar út, og teir lýstu sum bjartasti eldur. Eitt merkiligt helli! Uppi yvir teimum hingu klettar, sum vatnið dreiv av. Viðhvørt var hellið so trongt, at teir máttu grulva á øllum fýra, og viðhvørt var tað so høgt sum úti undir opnum himni. Tað líktist mest einum líkhúsi við tigandi urgupípum og steinrunnum fánum.
”Tað sær út, sum vit ganga veg deyðans til urtagarðin í Paradísi,” segði prinsurin, men eystanvindurin svaraði honum ikki aftur, bert peikaði frameftir, og vakurt, bláligt ljós sást geislandi framman fyri teir. Klettarnir uppi yvir teimum gjørdust meir og meir til toku, sum at enda var at síggja sum eitt hvítt skýggj í mánalýsi. Og nú vóru teir sum mild og lýggj luft og kortini frísk sum fjallaluft, so angandi sum rósurnar í dalinum.
Har rann ein á so klár sum luftin sjálv, og fiskarnir glitraðu sum silvur og gull. Purpurreyðir állar fóru buktandi gjøgnum vatnið, og bláligir neistar ruku úr teimum, hvørja ferð teir gjørdu eina bukt á seg, og ákannubløð breiddu seg í ánni í øllum ælabogalitum. Sjálvt blomstrið var ein reyðgulur logi, sum fekk føðslu úr vatninum, eins og oljan gevur lampuni føðslu, so hon kann brenna. Ein marmarabrúgv so listarliga útskorin, sum var hon gjørd av kniplingum og glasperlum, var tvørtur um ánna og gekk yvir til Sælunnar oyggj, har urtagarðurin í Paradísi blómaði.
Eystanvindurin tók prinsin upp í armar sínar og bar hann yvirum. Har sungu blomstur og bløð teir vakrastu sangirnar, sum hann hoyrdi sum barn, men so vakurt ljóðaði tað, sum onki mannamál er ført fyri at syngja.
Vóru tað pálmar ella risastórar vatnplantur, sum her vuksu? So stór og saftmikil trø hevði prinsurin ongantíð sæð áður. Í longum kransum hingu undurfullar sleingiplantur, sum hann ikki hevði sæð aðrastaðni enn á myndunum, sum vóru gjørdar í vøkrum litum og gulli í marguni á gomlum halgibókum og í teim vøkru byrjanarstavunum. Har vóru vakurt samansettar myndir av fuglum, blomstrum og snirklum. Í grasinum har nær við stóð ein flokkur av páfuglum við útspreiddum velum. Ella vóru hatta páfuglar? Prinsurin mátti nerta við velini, men tá føldi hann, at hetta var ikki so, hetta vóru stór hømiliubløð, sum vóru so litføgur, at tey vóru meinlík páfuglavelum. Leyvan og tikarin spældu sær millum grøna kjarrið, sum angaði eins og blomstrini á oljutrænum, og leyvan og tikarin vóru tom. Villa skógdúgvan, sum skein sum vakrasta perla, sat og læt við veingjunum í faksinum á leyvuni, meðan antilopan, sum annars plagar at vera so stygg, stóð og nikkaði.
Nú kom paradísdísin. Klæðini skinu sum sólin, og andlitið var milt sum á eini glaðari mammu, sum frøir seg um barnið. Hon var so ung og vøkur, og vakrar gentur hvør við sínari lýsandi stjørnu í hárinum, fylgdu henni.
Eystanvindurin fekk henni blaðið, sum fuglurin Feniks hevði skrivað uppá, og eygur hennara glógvaðu av gleði, hon tók í hondina á prinsinum og leiddi hann inn í slottið hjá sær, har bróstini vóru litað sum vakrasta tulipanblað, tá ið tú heldur tað upp móti sólini. Loftið var eitt einasta geislandi blomstur, og meðan tú stóðst og hugdi upp undir loftið, var tað, sum bikarið gjørdist djúpari. Prinsurin fór yvir til vindeygað og hugdi út. Tá sá hann kunnskapartræið við eiturorminum, og Adam og Eva stóðu har tætt hjá. ”Eru tey ikki rikin út?” spurdi prinsurin, og dísin smíltist og greiddi honum frá, at í hvønn av rútunum hevði tíðin brent eina mynd, men ikki, sum tað var vanligt at síggja, tí her var lív í myndunum. Bløðini á trøunum rørdu seg, fólkini gingu sum í eini spegilsmynd. Og hann hugdi út ígjøgnum ein annan rút, og har sá hann dreymin hjá Jákupi, stigan, sum røkk til himmals, og einglar Guds sveimaðu niður á stórum veingjum. Ja, alt, sum hent var her í verðini, livdi og rørdi seg á rútunum. So listarligar málningar kundi einans tíðin mála.
Dísin smíltist og leiddi hann inn í ein sal, har tað var bæði høgt til loft og vítt til veggja. Á bróstinum hingu málningar, sum vóru gjøgnumskygdir, og hvørt andlit var vakrari enn annað. Har vóru milliónir av andlitum, sum smíltust og sungu, so at tað ljóðaði sum eitt vakurt sanglag. Tey ovastu á myndini vóru so smá, at tey tóktust smærri enn minsti rósuknubbur, sum verður teknaður sum ein prikkur á pappírið. Og mitt í salinum stóð eitt stórt træ við hangandi, frukt-miklum greinum. Gylt eplir hingu sum appilsinir millum bløðini. Hetta var kunnskapartræið, sum Adam og Eva tóku eplið av. Úr hvørjum blaði dryppaði ein skínandi reyður døggdropi, tað sá út, sum træið græt við blóðigum tárum.
”Latið okkum nú fara í bátin!” segði dísin, ”har kunnu vit fáa okkum okkurt svalandi úti í tí djúpa vatninum. Báturin vaggar, men fer ikki úr stað, men vit síggja øll heimsins lond fara framvið.”
Og merkiligt var tað at síggja ta glíðandi strondina. Har komu tey høgu, snjóklæddu alpafjøllini, og skýggini líktust svørtum grannatrøum, hornið hevði ein djúpan, sorgblíðan tóna, og hirðin jodlaði so vakurt í dalinum. Banantrøini við teirra longu, hangandi greinum, toygdu seg út yvir bátin, kolsvartir svanir svumu á vatninum, og tey merkiligastu dýr og blomstur sóust inni á strondini. Tað var Nýggja Holland, fimti heimsparturin, sum við útsýni til tey bláu fjøllini fór framvið. Vit hoyrdu prestarnar messa og sóu tey villu dansa, meðan spælt varð upp á trummur og beintubur. Pyramidurnar í Egyptalandi, sum vóru himnahøgar, niðurdotnar súlur og svinksar, hálvavegna undirroknir í sandi, fóru framvið. Norðlýsið blaktraði yvir jøklunum norðuri í kuldanum, tað var skreyteldur, ið dugdi. Prinsurin var hugtikin, tí hann sá uppaftur meir, enn vit her duga at siga frá.
”Og kann eg sleppa at vera her altíð?” spurdi hann.
”Tí ræður tú sjálvur fyri!” svaraði dísin. ”Um tú ikki eins og Adam letur teg freista at gera tað, sum er forboðið, so kanst tú vera her altíð.”
”Eg skal ikki nema við eplini á kunnskapartrænum!” segði prinsurin. ”Her eru jú túsundir av fruktum líka vakrar sum á tí!”
”Ja, ger eina roynd, og ert tú ikki nóg sterkur, so far aftur við eystanvindinum, sum tú komst higar við. Hann fer nú avstaðaftur og kemur ikki aftur fyrr enn um hundrað ár. Hesi hundrað árini fari eg at vera fyri tær, um tú ert her, sum hundrað tímar, men tað er ein long tíð hjá freistingini og syndini. Hvørt kvøld, tá ið eg fari frá tær, fari eg at rópa: ”Fylg mær!” Eg veittri til tín við hondini, men kom ikki við, tí kemur tú, so fer longsulin fyri hvørt fet at kennast tyngri. Tú kemur inn í salin, har kunnskapartræið veksur. Eg liggi og sovi undir teim angandi, tungu greinunum, tú boyggir teg niður yvir meg, eg smílist í svøvni, men gevur tú mær ein koss á munnin, so søkkur Paradís djúpt niður í jørðina, og tað er burtur fyri tær. Tann hvassi vindurin úr oyðimørkini fer at fúka tær um oyruni, kalt regn fer at drýpa úr hárinum. Sorg og neyð verða arvalutir tínir.”
”Her verði eg!” segði prinsurin og eystanvindurin kysti hann á pannuna og segði: ”Ver sterkur, so finnast vit her aftur um hundrað ár! Farvæl! Farvæl!” og eystanvindurin breiddi veingirnar út, teir vóru á at líta sum norðlýsið kaldar vetrardagar. ”Farvæl! Farvæl!” ljóðaði tað frá blomstrum og trøum. Storkar og pelikánar flugu á rað sum flákrandi bendlar og fylgdu honum til endan á urtagarðinum.
”Nú fara vit at dansa,” segði dísin, ”og tá ið dansurin er liðugur, sum eg dansi við tær, fert tú at síggja, áðrenn sólin fer í kav, at eg veittri til tín og rópi: ”Fylg mær!” Men tú skalt ikki akta. Í hundrað ár má eg hvørt kvøld taka hetta uppaftur, men fyri hvørja ferð styrknar tú, og endin verður, at tú als ikki hugsar um hetta. Hetta er fyrstu ferð í kvøld, men nú hevur tú fingið ávaring!”
Og dísin fór við honum inn í ein stóran sal av hvítum, gjøgnumskygdum liljum, og teir gulu sáðberararnir vóru hvør av teimum ein lítil gullharpa, sum ljómaði við streingjaljómi og floytutónum. Alfagrar gentur, kimiligar og liðmjúkar, klæddar í eiturfínar kjólar, sveimaðu dansandi og sungu um, hvussu deiligt tað var at liva, at tær aldri skuldu doyggja, og at urtagarðurin í Paradísi skuldi standa í ævigum blóma.
Og sólin setti, allur himmalin sýntist gyltur, og gylling legðist á liljurnar, so at tær skygdu sum vakrastu rósur, og prinsurin drakk av tí skúmandi víninum, sum gentur rættu honum, og hann kendi seg so eydnusælan sum ongantíð áður. Hann sá, at salurin læt seg upp, og kunnskapartræið stóð og skein, so at eygað blindaðist. Sangurin haðani ljóðaði so mildur og vakur, sum var tað móðurrødd, hann hoyrdi, og tað var fyri honum, sum sang hon: ”Barn mítt! Mítt elskaða barn!”
Tá veittraði dísin og rópti so blídliga: ”Fylg mær! Fylg mær!” og hann rann yvir ímóti henni, gloymdi lyfti sítt, gloymdi tað longu fyrsta kvøldið, og hon veittraði og smíltist. Angin, kryddangin uttanum kendist ramari. Harpurnar ljómaðu vakrari, og tað tóktist, sum allar tær smílandi milliónirnar av andlitum í salinum, har træið vaks, nikkaðu og sungu: ”Alt eigur tú at vita! Menniskjað er harri jarðarinnar.” Og nú vóru tað ikki blóðtár, sum runnu av bløðunum á kunnskapartrænum, tað vóru reyðar, glitrandi stjørnur, tóktist honum. ”Fylg mær! Fylg mær!” ljóðaði tað bivandi fyri honum, og fyri hvørt fet, hann steig, gjørdist hann kinnareyðari, tí at blóðið streymaði gjøgnum æðrarnar. ”Eg má!” segði hann. ”Hetta er ikki synd, tað ber ikki til! Hví skalt tú ikki fylgja vakurleikanum og gleðini! Eg vil sleppa at síggja hana sova, tað er onki forgjørt í tí, bara eg ikki kyssi hana, og tað geri eg ikki, tí eg eri sterkur, eg havi ein fastan vilja!”
Og dísin tveitti ta geislandi draktina frá sær, boygdi greinarnar til viks, og brátt var hon horvin.
”Enn havi eg ikki syndað!” segði prinsurin, ”og tað fari eg heldur ikki at gera.” Og so tók hann greinarnar til viks, og har lá hon longu og svav, deilig sum einans dísin í urtagarðinum í Paradísi kann vera. Hon smíltist í dreymum, hann toygdi seg niður til hana og sá, at hon hevði tár í eygunum.
”Grætur tú um meg?” teskaði hann, ”grát ikki, tú deiliga kvinna. Nústani veit eg, hvat ið paradíseydnan er, hon fer gjøgnum blóðið, við tankanum, megina frá kerubinum og tað æviga lívið kenni eg í mínum jarðarlikami. Lat ævigu náttina koma til mín, tí ein minuttur sum hesin er nóg stórt ríkidømi!”
Og hann kysti tárið úr eygum hennara, og varrar teirra møttust í kossi.
Tá hoyrdist eitt torubuldur so hvølt og ræðuligt, sum ongin hevði hoyrt áður, og alt skramblaði niður: tann vakra dísin, tað blómandi Paradís sakk, sakk so djúpt so djúpt. Prinsurin sá tað søkka niður í ta svørtu náttina. Sum ein lítil, skínandi stjørna sá hann tað geisla langt burturi. Hann kendi deyðakuldan fara ígjøgnum seg, hann læt eyguni aftur og lá leingi, sum var hann deyður.
Regnið díkti í andlitið á honum, og vindurin tók í hárið, tá kom hann aftur fyri seg: ”Hvat havi eg gjørt!” suffaði hann, ”eg havi syndað sum Adam! Syndað, so at Paradísið er sokkið í avgrundina!” Og hann læt eyguni upp, stjørnuna langt burturi, stjørnuna, sum glampaði sum tað sokna Paradís, sá hann enn - tað var morgunstjørnan á himlinum.
Hann reisti seg og sá, at hann var í tí stóru skógini tætt við helli vindanna, og móðir vindanna sat hjá honum. Hon sá ill út og lyfti annan armin.
”Longu fyrsta kvøldið!” segði hon, ”eg væntaði tað altíð! Ja, hevði tú verið sonur mín, so skuldi tú beinanvegin í posan!”
”Har skal hann eisini sleppa!” segði deyðin. Hann var ein sterkur, gamal maður við líggja í hondini og við stórum, svørtum veingjum. ”Í líkkistuna skal hann leggjast, men ikki nú. Eg marki hann bara nú, og so kann hann sleppa at fjakka eina tíð omaná, bøta fyri synd sína og batna! Eg komi einaferð. Tá ið hann so minst varar, leggi eg hann í ta svørtu kistuna, taki hana upp á økslina og flúgvi upp móti stjørnunum. Eisini har blómar urtagarðurin í Paradís, og er hann góður og frómur, so skal hann sleppa inn hagar, men eru tankar hansara óndir og hjartað enn fult av synd, søkkur hann í kistuni djúpari, enn Paradís sakk, og einans túsunda hvørt ár fari eg eftir honum, so at hann antin skal søkka uppaftur djúpari ella verða verandi á stjørnuni, teirri glampandi stjørnuni har uppi!”
Upprunaheiti: H.C. Andersen: ”Paradisets have”, ”Eventyr, fortalte for Børn. Ny Samling. Andet Hefte”, 1839.
Marius Johannesen (1905-1986) týddi. H.C. Andersen: ”12 ævintýr”, Bókaforlagið Grønalíð 1982.


text:
Um arbeiðið við nýggju býarlundini
Kunngjørd og kend ætlan
Í tíðindaskrivi dagfest 21. februar 2018 kunngjørdi kommunan, at sáttmáli var undirskrivaður við Kanjon um arbeiðstøkuna í samband við býarlundina, men verkætlanin var alment kend væl áðrenn tað.
Ætlanin um at gera býarlund á Akursmørk hevur nevniliga nøkur ár á baki, og fyrireikingarnar hava verið ávegis í fleiri ár. Verkætlanin er savnandi partur av nýggja miðbýnum og hevur til endamáls at fríðka og hugna um miðbýin.
Tá ið Ósbjørn Jacobsen arkitektar vunnu hugskotskappingina um nýggjan miðbý í 2012, var Akursmørk longu partur av samlaðu miðbýarætlaninini. Og í skipanaruppskotinum, sum varð samtykt og almannakunngjørt í 2015, sóust tekningar av, hvussu Akursmørk í framtíðini skuldi gerast til eina vakra grøna lund mitt í býarhjartanum.
Á býráðsfundi 17. mars 2016 varð einmælt samtykt at fara undir verkætlanina at gera býarlund á Akursmørk. Øll málsviðgerð og fyrireiking hevur tikið hædd fyri galdandi byggisamtykt fyri økið, sum ásetur, at økið er avsett sum grønt øki í økisparti D9. Byggisamtyktin inniheldur ikki viðmerkingar um friðing ella fornleivdir, og hon er góðkend av Føroya landsstýri og Umhvørvisstovuni, sum umsitur slík mál.
Í frágreiðingini um málið stendur m.a., at uppskotið leggur upp til størri gagnnýtslu av ovara Vágsbø, sum kann geva borgarum uppaftur størri gleði av økinum. Økið liggur tætt uppat skúlaøkinum, og tí verður eisini væntað, at yngstu borgararnir í býnum kunnu fáa stóra gleði og tryggleika í lundini, sum skapar eitt vakurt frírúm beint við skúlan.
Ongin fráboðan frá Tjóðsavninum um friðing
Kommunan er ikki gjørd varug við, at talan er um friðað øki. Hvørki byggisamtykt, tinglýsing ella servituttar á økinum siga nakað um friðing, og tí hevur arbeiðið við málinum gingið sína gongd. Tá ið kommunan nú, í samband við byrjanina av sjálvum graviarbeiðnum, er gjørd varug við, at økið sambært Tjóðsavni Føroya er friðað, varð fundur við Tjóðsavnið fingin í lag sum skjótast.
Í sama umfari varð lagt upp til, at Tjóðsavnið kundi senda umboð norður til Klaksvíkar at gera kanningar av eventuellum fornleivdum. Hetta tí at kommunan sjálvsagt ikki vil gera seg inn á nakað friðað øki, men harafturímóti er opin fyri at innlima møguligar fornleivdir í lundina, skuldu kanningarúrslit víst, at talan veruliga er um slík á økinum.
Kommunan hevur biðið Tjóðsavnið um eina skrivliga leiðbeining um, hvussu víðari skal farast fram, men hevur higartil onki móttikið.
Okkara vón er, at kommunan saman við Tjóðsavninum kann finna eina góða loysn, sum virðir økið og umhvørvið, og samstundis tryggjar trivnaðin í økinum.
Kelda: www.klaksvik.fo
SáH


text:
Tiltak byrjar: 18. november 2021 kl. 17:00
Stað:
Skeið í listamáling við Kára Svensson á Gjáargarði 18-21 november 2021
Innihald:
Á skeiðnum verður arbeitt við tekning, akvarel og akrylmáling. Arbeiða tit við øðrum tilfari, eru tit vælkomin at taka tað við. Men vit arbeiða ikki við oljumáling, og terpentin er ikki loyvt at brúka orsaka av luktinum.
Undirvísingin verður laga til støði hjá luttakarunum, og tey sum hava hug at luttaka á fleiri skeiðunum eru vælkomin til tað.
Luttakararnir hava við sjálvi:
Bíligt teknipappír til skitsur og betri teknipappír til endaligar tekningar. Allar møguligar tekniblýantar, oljukrit, pastel, akvarel ella annað tykkum dáma at arbeiða við. Lørift í ymsum støddum, og eitt ella tvey áleið 50x70cm, akryllitir, penslar, spartlar o.a.
Luttakaratal:
Verða í mesta lagi 12 skeiðslutakarar.
Skeiðið byrjar við hósdagin kl. 17 og endar sunnudagin kl. 16.
Máltíðir og gisting:
Hósdag:
Døgurði kl. 18 og drekkamuður seinni um kvøldi
Fríggjadag & leygardag:
Morgunmatur, kaffisteðgur við frukt fyrrapart, miðmáli, kaffisteðgur við heimabakstri seinnapartin, døgurði og drekkamuður seinni um kvøldi
Sunnudagur:
Morgunmatur, kaffisteðgur við frukt fyrrapartin, miðmáli og kaffisteðgur við heimabakstri seinnapartin
Aðrar drekkivørur til máltíðirnar, kunnu keypast eyka.
Prísur fyri skeiðið:
Prísirnir eru ymiskir, alt eftir hvat slag av kamari, tú velir at bíleggja, og um tú ynskir at gista í einakamari ella dupultkamari.
Prísirnir eru úr kr. 5.998 í einakamari og úr kr. 4.798 pr. persón í dupultkamari.
Eru serlig atlit til diabetikarar, allergikarar v.m., vinarliga boða frá hesum skjótast gjørligt.
Bílegg pláss https://bit.ly/3AxgOVm
Vælkomin á skeið


text:
Snar hevur spurt Hallberu Fríðu West, sum er stjórnmálafrøðingur, Ph.D lesandi og lærari í samfelagsfrøði á miðnámi, um lobbyismu. Spurt verður, hvat lobbyisma er fyri eitt fyribrigdi, um vit uppliva lobbyismu í Føroyum, um lobbyisma hevur verið brúkt í sambandi við ætlanina at broyta hjúnabandslógina í løtinginum seinastu tíðina, og um lobbyisma kann verða góð ella vánalig fyri fólkaræði.
Hvat er lobbyisma?
Uppgávur:
1. 1. Nevn sjónlig dømi um lobbyismu í Føroyum, og hvussu henda lobbyisma fer fram.
2. 2. Hví er lobbyisma ein natúrligur partur av fólkaræðinum?
3. 3. Nær er lobbyisma ring?
4. 4. Hvussu hevur lobbyisma verið brúkt í sambandi við ætlaðu broytingarnar í hjúnabandslógini?


text:
So er Vangin komin og Almannaverkið er við. Á vanganum kann tú síggja tíni mál og tíni útgjøld – umframt at tú kann søkja um stuðul.
Vangin gevur okkum nógvar møguleikar, og komandi tíðina fara vit at fáa enn fleiri umsóknarbløð út, og leggja okkum eftir at betra okkara tænastur við hesum talgilda møguleika.
Eitt gjørt dømi um ein sum søkir um fólkapensjón
Eitt gjørt dømi um eitt sjúkradagpeningamál, har man sær útgjøld
-
Tað var Landsgrannskoðanin, sum hevði atgongd til skipanirnar hjá AlmannaverkinumFríggjadagur 15-10-2021Kringvarpið bar í gjár tíðindini um, at Almannaverkið hevði loyvt einum øðrum almennum myndugleika beinleiðis atgongd til KT-skipanirnar hjá
-
Nú ber til at søkja um viðlíkahaldsvenjingMikudagur 01-09-2021Nú ber til at søkja um viðlíkahaldsvenjing frá Almannaverkinum. Les meira og finn umsóknarblað her
-
Hagtøl um AlmannaverkiðTýsdagur 22-06-2021Fyri at náa málinum vit hava sett okkum um at gerast ein meira opin stovnur, so hava vit gjørt eina hagtalssíðu á heimasíðu okkara, sum vísi


text:
Jólaaftan skrivaði Havnar Svimjifelag sáttmála við 36 ára gamla grikkan Panagiotis Christou, ið vanliga verður nevndur Panos. Sáttmálin er galdandi í hálvtfjórða ár, fram til endan av sesongini 2021/22. Panos byrjar í starvinum sum høvuðsvenjari mánadagin 21. januar.
Nýggi høvuðsvenjarin kemur úr einum starvi sum venjari í stóra svenska svimjifelagnum SK Poseidon í Lund. Frammanundan hevur hann verið høvuðsvenjari í Bodø í Noregi í tvey ár, og áðrenn hann flutti til Bodø, var hann venjari í Grikkalandi. Panos hevur sjálvur verið íðin kappsvimjari, til hann fyri 12 árum síðani gavst at svimja.
Nýggi venjarin hevur hægri útbúgving innan ítrótt og rørslu úr Grikkalandi og Onglandi: B.Sc í Physical Education and Exercise Science frá University of Athens við svimjivenjing sum sergrein og M.Sc í Exercise Physiology frá Manchester Metropolitan University.