c: text/html

text:
Ert tú við?
0 Favorites
Location:
Tórshavn, Faroe Islands
Description:
Savnssending Føroysk barnasending í 13. pørtum. Í hesi barnasendingini síggja vit góðar filmar. Og læra bæði at trumma og tekna. Ert tú við? Lív er vertinna. Í sendingini verður vístur ein stuttur góður filmur um happing, og aftaná koma leikararnir í sjónvarpsstovuna at greiða frá. Børn úr frískúlanum á Velbastað spæla við og tosa um filmarnar. So skulu vit eisini læra at tekna, og tí er neyðugt at hava pappír, blýant og tusj hjá sær, tá sendingin byrjar. Janus fer at vísa hvussu man teknar, og Brandur er trummulærarin, sum saman við Aldu, Vár og Poul Jóhan fara at trumma saman við øllum, sum hyggja. Setið tykkum væl til rættis, so skulu tit bara síggja - og vónandi eisini læra, at tað væl ber til at trumma, hóast eingin trumma er.
Language:
Faroese

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ari av Rana
01.11.2017 - 15:47
Tíðindi > Uttanlands - Yvirgangur
Tíðindakorrespondenturin fyri Miðeystur hjá DR, Michael S. Lund, sigur, at IS drála við at taka ábyrgd av yvirgangsatsóknini í New York í gjár. Hetta hóast at yvirgangsmaðurin, Sayfullo Saipov, gav ISIS æruna fyri atsóknina. Orsøkin til at ISIS drála er at yvirgangsmaðurin ikki er deyður.
Vanliga eru ISIS skjótir at taka ábyrgdina. Hetta sást millum annað júst fyri einum mánað síðani, tá Stephen Paddock skeyt og drap yvir 58 fólk til eina konsert í Las Vegas. Tá vóru ISIS skjótir at taka ábyrgd, hóast tað var lítið sannlíkt, at Paddock hevði nakað við ISIS at gera. Paddock varð skotin av løgregluni og doyði.
Men av tí at Saipov yvirlivdi yvirgangsatsóknina, vilja ISIS ikki taka ábyrgd. Grundin er at ISIS ikki vilja hálova yvirgangsmennirnar, og gera teir til hetjur, um nú teir seinni velja at arbeiða saman við løgregluni. Hetta sama hendi tá usbekiski Rakhmat Akilov koyrdi á mannamúgvi í Stokkhólmi við lastbili í apríl í ár. 5 fólk doyðu, meðan 14 blivu særd. Heldur ikki tá tók ISIS ábyrgdina, hóast svenskir og usbekiskir myndugleikar settu Akilov í samband við ISIS.


text:
Ingi Samuelsen
07.12.2016 - 16:36
Ítróttur > Ítróttur > Svimjing
Fyrsta føroyska metið er nú skrásett undir heimsmeistarakappingunum í svimjing á stuttgeil í Windsor í Kanada.
Í dag svam Sára Ryggshamar Nysted úr Suðuroyar Svimjifelag hevur í dag sett nýtt føroyskt juniormet í 100 metra frísvimjing, skrivar svimjing.com.
Sára svam í innleiðandi kapping, og tíðin upp á 47,43 sekund er væl betri enn gamla juniormetið á teininum á 57,62 sekund, sum Guðrun Mortensen setti í 2013. Sára var einans tveir hundraðpartar frá føroyska metinum, sum er vorðið gamalt eftirhondini.
Tað ljóðar upp á 57,41 sekund, og metið eigur Elspa Mørkøre frá 2007.
Mettíðin hjá Sáru røkk til eitt plass sum nummar 62 av 127 luttakarum.
(Mynd: svimjing.com)


text:
Floksting 2018
Saman kring landið alt
um eina frælsa tjóð og einar javnar og skapandi Føroyar
Fríggjadagur 6.apríl
19.00 Petur í Gong, aðalstjórnarformaður setur flokstingið
19.15 Mentunarlig framførsla – Steintór Rasmussen
19.30 Tingið skipar seg við tingformanni, tingskrivara og yvirlýsingartoymi
19.45 Grannskoðaður roknskapur verður lagdur fram til góðkenningar
20.15 Umrøða av innkomnum uppskotum og atkvøðugreiðsla
21.15 Val av starvsnevnd, grannskoðarum og tiltakslimum
Leygardagin 7. apríl
08.30 Morgunmatur
09.30 Formansfrágreiðing, Høgni Hoydal floksformaður
10.15 Politiskt orðaskifti um formansfrágreiðing og politisku mál floksins
12.00 Matarsteðgur
13.15 Gestarøðari: Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðharri Íslands
13.45 Innlegg: ting og landsstýrisfólk floksins
14.45 Innlegg: Steingrímur J. Sigfússon, forseti Altingsins
15.00 Steðgur
15.30 Politiskt orðaskifti framhald
17.00 Frágreiðing frá Unga Tjóðveldið
17.30 Yvirlýsing
19.30 Tjóðveldisveitsla


text:
Í 2018 fer Psykiatriski depilin á Landssjúkrahúsinum at hava 3 umfør av foreldraundirvísing um ADHD – í februar, mai og oktober, øll á 2 ferðir 2 tímar.
Undirvísingin er ætlað foreldrum/avvarðandi at børnum, sum nýliga hava fingið staðfest ADHD. Undirvíst verður í bólkum.
Undirvísingin fevnir um:
Møguleiki er eisini fyri práti og kjaki.
Undirvíst verður hesar dagar á Eirargarði 15:
Umfar 1:
21. februar kl. 13-15
22. februar kl. 13-15
Umfar 2:
15. mai kl. 13-15
18. mai kl. 13-15
Umfar 3:
17. oktober kl. 13-15
18. oktober kl. 13-15
Av tí at luttakaratalið er avmarkað, verða tit biðin um at melda tykkum til hjá skrivaranum hjá B&U, tlf. 304500, lok. 4480
ella inger.gabrielsen@ls.fo í seinasta lagi eina viku áðrenn undirvísingin verður.
Prenta plakat her.


text:
Innsent
28.08.2017 - 13:30
Her verður einki ættartal roknað upp. Bert hetta: Laura var – mær vitandi – fødd í Norðdepli. Pápi hennara var úr Svínoy, mamman av Kirkju í Fugloy.
Tá ið mamman, til tað blaðung, doyði frá trimum børnum, fóru øll til fosturs. Laura var eina tíð suðuri í Suðuroy, men tráaði norður aftur til Fugloyar, har hini systkini búðu.
Hon treivst væl á Kirkju, har ið forn mentan var í hásæti, men sanniliga eisini opinleiki fyri øllum nýggjum rákum.
Vitugt og vakið var hetta fólkið.
Heilt ung funnu tey saman, Laura og Absalon, og tey fingu børnini Jenny, Amaliu og Lonu, Ólav, Jógvan og Jóhan.
Okkara leiðir bóru saman heilt frá tí, vit á fyrsta sinni ferðaðust í Fugloy á sumri í 1975. Seinni – í 1987 – fluttu vit út til Hattarvíkar.
Tey árini mentist okkara vinalag. Vit gingu javnan yvir á Kirkju, einsamøll ella saman við ferðingarfólki, og fingu altíð blíðskap hjá Lauru og Absaloni. Sama tá ið vit á ferð út til Fugloyar ikki sluppu upp á land í Hattarvík, tí ókyrt var. Um atkomandi var á Skoragjónni, á gomlu lending ella norðuri í Vági, so stóð altíð ein heitur drekkamunnur klárur, tá ið vit ofta vát og illa válað vunnu upp hús.
Frá tí, vit bygdu í Hattarvík, gjørdist samveran meira reglubundin. Vit skipaðu fyri dansikvøldum í køkinum í Útistovu í Hattarvík og í kjallaranum hjá Lauru og Absaloni, har ið Laura og seinni Amalia fóru at hava handil.
Kvøldini vóru hugnalig, tá ið hesi manngóðu, blídligu hjún tóku ímóti okkum øllum, ið komu í dans.
Stundum komu vit við bilum, men eisini stundum til gongu í góðveðrinum upp um Kross – sóu vitan uppi á Fjalli blunka so kátliga til okkara og úr kirkjuhaga ljósini á Viðareiði og ikki so sjáldan eina nýggja bygd, trolbátarnar, sum lógu og krokaðu inni á Viðvík, tá ið hann stóð á vesturhallari lágætt.
Altíð stóð – hjá Lauru og Absaloni – búgvið borð fyri okkum, vit komu yvir, og í dansinum vóru tey trúgv, tá ið Vaagen “stevndi um tangan fram”, og serliga væl dámdi teimum tær stuttu rímurnar úr Songbók Føroya fólks, fremstar teirra “Eg sat á urðargróti/ ein fagran summardag” ella “Tað hevur tókt millum føroyinga gaman”, og skemtiligast leikaði, tá ið okkurt lætt varð kvøðið: “Ungersvend bad sin flicka” ella “Bukkutátturin” – bæði kvøðin í leikandi kæti.
Men tað var ikki bara dansur og kvøðing – eisini prát um dagsins mál, og her var Laura so greið, so sjáldsama falsleys í tí, hon førdi fram.
Her var einki tutl, ongar kávalótir. Henda vakra, livandi, dimmhærda konan – soleiðis minnist eg hana – segði sína hjartans meining, og tað uttan mun til um høgur ella lágur var í stovuni.
Flokspolitiskt mundu vit ikki vera samd, men tað var okkurt tølandi við hesi kvinnu, sum bar síni sjónarmið fram, sum tú ikki vart samdur í. Hon var ikki ein av teimum, sum segði seg vera hetta ella hatta, men sum var. Einki millummenniskja, sum var helvtin hetta ella helvtin hatta.
Ein persónmenska var Laura.
Vit lýsa frið yvir minni hennara og vátta tær, Absalon, tann kempumaður tú hevur verið bæði í bakka, báti og bjørgum, okkara inniligasta samhuga. Somu samhugakvøður fáa børn tykkara og barnabørn, sum altíð hava verið okkum holl og blíð.
Í Bóndabrekku í Havn 27. august 2017
Árni Dahl


text:
Skiparin: Hurðarnar eru nú stongdar
Myndir07-12-2017 - 16:16 - Jóanis Albert Nielsen
Skiparin umborð á Norrønu segði fyri løtu síðani, at manningin hevur nú tikið avgerð um at steingja hurðarnar út á dekki, tað er fyri at fólk ikki skulu fara út á dekki nú ódnin hevur rakt Hetland.
Norrøna hevur annars kroka í allan dag, og veðrið hevur verið fínastaslag, men fyri eini løtu síðani brast ódnarveðrið eisini á leiðina har Norrønu krokar.
Skiparin segði fyrr í dag, at Norrøna byrjar at sigla móti Danmark klokkan 6 í morginárini.


text:
Sent Vinnuhúsinum til hoyringar. Hoyringsfreistin er sett til mánadagin 28. mai 2018.
Uppskot til løgtingslóg um fyrisiting av margfeldinum í náttúrini (náttúrumargfeldislógin)
Hoyringsskriv - Nátturumargfeldislógin
Svar frá Havbúnaðarfelagnum
Ummæli av uppskoti til náttúrumargfeldislóg
Havbúnaðarfelagið takk ar fyri møguleikan at ummæla uppskotið til nýggja náttúrumargfeldislóg. Havbúnaðarfelagið hevur hesar viðmerkingar:
Alment:
Tað er torført at ummæla uppskotið til náttúrumargfeldislóg, tí ávirkanin av uppskotinum verður í stóran mun tengd at, hvussu stevnumiðini og heimildirnar í lógini verða umsitnar í praksis. Fyri føroyskan havbúnað er tað umráðandi, at tey umhvørviskrøv sum verða sett, eru rímulig (proportional), saklig og grundað á vísundaliga vitan. Tað er tí umráðandi, at neyðug orka verður til at umsita lógina, herundir at orka er til at savna neyðugu vitnaina.
Eisini er ávirkanin av lógini treytað av, hvat innihaldið verður í teimum kunngerðum, sum skulu smíðast við støði í lógini. Havbúnaðarfelagið ynskir at verða tikið við uppá ráð, tá hesar kunngerðir skulu smíðast, so tað kann tryggjast, at óneyðugir trupulleikar ikki verða í s.v. íverksetanini av nýggjum reglum.
Gildikomuásetingar tilskila, at landsstýrisfólkið við kunngerð ásetur, nær lógin ella partar av henni fáa gildi. Tað er umráðandi, at avgerðir um gildiskomu verða tiknar í tøttum dialogi við tey, sum verða ávirkað av hesum. T.d. kann nevnast, at tað sambært uppskotinum krevst serligt loyvi til at taka vill súgdjór, herundir eisini kóp sum ger seg inn á alibrúk. Tí kann ásetingin ikki fáa gildi fyrr enn ein ætlan er gjørd fyri hvussu henda broytingin skal útinnast í praksis.
Serstakar viðmerkingar:
§8, stk. 2: Ásett verður, at myndugleikarnir skulu leggja dent á vitan, sum er "grundað á royndir hjá ættarliðum". Hvørki í lógarteksti ella viðmerkingum verður tó útgreinað, hvørja vitan sipað verður til, ella hvussu hon verður staðfest. Í norsku náttúrumargfeldislógini, sum er fyrimynd fyri hesum lógaruppskotinum, verður sum skilst við hesari lógarásetinigini serliga sipað til royndir hjá samum. Spurningurin er, um tað er neyðugt at hava slíka áseting í føroysku lóggávuni, tí tað er undir øllum umstøðum eitt vanligt fyrisitingarligt prinsipp, at myndugleikin hevur skyldu til at upplýsa málið á nøktandi hátt. Í heusm sambandi kann myndugleikin taka ta vitan og royndir við, sum eru viðkomandi fyri málið.
§60: Henda greinin hevur eina heimild at áseta krøv um innaneftirlitsskipanir. Tað er tó ikki greitt, hvørki í lógarteksti ella viðmerkingum, hvørjum henda grein er ætlað. Tað eigur at verða útgreinað í viðmerkingunum, hvør ætlanin við hesari greinini er.
§72: Í hesari greinini verður §11 í alilógini broytt, so hon vísir til nýggju náttúrumargfeldislógina heldur enn verandi náttúrufriðingarlóg. Henda broyting eigur tó at verða gjørd samstundis sum viðkomandi ásetingar í nýggju náttúrumargfeldislógini verða settar í gildi.
Svar frá Handilsvinnufelagnum
Víst verður til teldubræv frá Heilsu- og innlendismálaráðnum sent okkum hin 6. apríl, har lógaruppskot um náttúrumargfeldislóg verður sent okkum til hoyringar.
Handilsvinnufelagið er serliga áhugað í teim ásetingum, sum hava við innflutning at gera og hevur yvirskipað ikki viðmerkingar til lógaruppskotið. Tað er líkt til, at útgangsstøðið verður, at loyvi krevst til at innflyta fremmandar líverur. Samstundis verður heimild at loyva innflutningi uttan loyvi, tá ið fortreytirnar eru til tað. Handilsvinnufelagið væntar at verða hoyrt, tá ið nærri reglur og ásetingar verða settar í kunngerð viðvíkjandi innflutningi av livandi líverum.
Svar frá Ferðavinnufelagnum
Uppskot til ll. um fyrisiting av margfeldinum í náttúruni (Náttúrumargfeldislógin)
Víst verður til teldubræv frá Heilsu- og Innlendismálaráðnum sent okkum hin 6. apríl, har lógaruppskot um náttúrumargfeldislóg verður sent okkum til hoyringar.
Ferðavinnufelagið fegnast um, at landið við hesi lóg vísir vilja til at verja føroysku náttúruna og við hesum skipar karmar fyri einum burðardyggum brúki av náttúruni, soleiðis at føroyingar hava eitt nútíðarhóskandi lógarverk at halda seg til, tá ið teir nýta og njóta náttúruna her í landinum.
Av tí at talan er um eina heimildarlóg er tórført at koma við ítøkiligum viðmerkingum til lógaruppskotið, tí avleiðingarnar av uppskotinum gerast ikki greiðar, fyrr enn nærri ásetingar verða lýstar í kunngerðum. Viðvíkjandi økisverndini verður til dømis nevnt, at avleiðingarnar fyri vinnuvirksemið eru ivasamar, tí tað veldst um hvørjar verndarásetingar verða ásettar í verndarkunngerðunum, sum skulu gerast fyri hvørt einstakt verndarøki.
Harafturat er at nevna, at tað verða í uppskotinun sett høg krøv til vitanargrundarlagið í náttúrufyrisitingini, samstundis sum tað er greitt, at lítil vitan er um støðuna hjá føroysku náttúruni í dag. Kortini er í lógini ásett ein meginregla um varsemi, sum heimilar fyristingarligum avgerðum at verða tiknar, hóast vantandi vitan valdar á økinum. Ferðavinnufelagið óttast í hesum sambandi, at ásetingin í § 9 gevur fyrisitingarmyndugleikanum ov víðar ræsir at seta í verk fyrisitingartiltøk, tá ið vitanartrot er á økinum, og at tað tí er vandi fyri, at greinin fer at virka sum ein blankakekkur, tá ið vitanarkravið ikki kann uppfyllast. Felagið mælir til, at lagt verður upp fyri tílíkum støðum í endaliga lógaruppskotinum, sum verður borið løgtinginum.
Ferðavinnufelagið vil at enda fegnast um tann leistin, ið er valdur í málsviðgerðini av verndarøkjunum, har dentur verður lagdur á gott samstarv við allar viðkomandi partar, teirra millum vinnuligu áhugamálini í økjunum.


text:
Heystkonsert 2018
Atgongumerkir kr. 150 (www.nlh.fo)
Barnakonsertir 2018
Dirgentur: Bernharður Wilkinson
Páll Sólstein / Andras Olsen: Poetikus (eftir Edward Fuglø)
Almenn konsert (Atgongumerkið verða seld á www.nlh.fo)
Sunnudagin 8.apríl kl. 16:30
Barnakonsertir til stovnar (Tilmelding gjøgnum Norðurlandahúsið)
9-11.apríl
Várkonsert 2018
Dirgentur: Eva Ollikainen
Solistur: Jón Festirstein
Mozart: Figaro ouverture
Barber: Violinkonsert
Steðgur
Beethoven symfoni nr. 7
Leygardagin 17.marts kl. 19:30
HOF samstarvskonsert 2018
Dirgentur: Bernharður Wilkinson
Solistur: Gudmundur Petursson, gittar, Eivør Pállsdóttir og Valgerður Guðnadóttir
Kór FSO
Gudmundur Petursson: Gittarkonsert
Tróndur Bogason: Eg skar mítt navn
Steðgur
Vøruspa
Leygardagin 3.februar kl. 19:30
Nýggjárskonsert 2018
Leygardagin 6.januar kl. 15:00 og kl. 19:00
Jólakonsert 2017
Leroy Anderson: Christmas festival ouverture
Andrias Blaasvær, solistur solo violin Vivaldi Vetur
Lord of the rings
Leroy Andersen: Fiddle Faddle
Luy prima: Sing, Sing
Leroy Anderson: Forgotten dreams
Barnasangir Ein nýggjur jólasangur 2 gamlir jólasangir + Føgur er foldin + Jólasnór sirpa við Barnakór
3 konsertir íalt!
Leygardagin 2.desember kl. 15:00
Sunnudagin 3.desember kl. 14:00 og kl. 16:00
Trúbótarkonsertir 2017
Beethoven: Coriolan Ouvertura
Mendelssohn: Reformation symphony
Nýskrivað verk fyri kór og orkestur við Sálminum úr ref. symf: Vár Guð føst og haldgóð borg
Vaughn Williams: 100 Words Psalm
Leygardagin 28.oktober kl. 16 og kl. 19
Svensk konsert 2017
Andrea Tarrodi – Zephyros
Svante Henryson – Sello konsert, solistur Svante Henryson
Frantz Berwald – 3.symfoni
Leygardagin 23.september kl. 19:30
Barnakonsert 2017
Skrímslið lítla systir mín
3-5. apríl (Tilmelding gjøgnum Norðurlandahúsið)
Almenn konsert – Týsdagin 4.apríl kl. 17:30
Várkonsert 2017
Bartók Bratsjkonsert (Sz. 120, BB 128) var eitt tað seinasta sum hann skrivaði tá hann lá fyri deyðanum við blóðkrabbamein. Kendi bratsjleikarin William Primrose, sum hevði bestilt verkið, væntaði eina tekniskt avbjóðandi konsert, sum ikki mundi líða undir bratsjarinnar serligu avbjóðingum.
Béla Bartók andaðist í 1945 áðrenn konsertin varð fullgjørd. Tá tók tætti vinurin Tibor Serly samanum, samlaði skitsurnar og fullfíggjaði verkið. Í dag finnast nógvar revisiónir við størri ella minni broytingum.
Solistur Jákup Lützen hevur sjálvur granska upprunaskitsurnar og spælir sostætt við útgangspunkt í upprunaligu Tibor Serly útgávuna, men við sínum egnu rættingum.
Leygardagin 18.marts kl. 19:30
Nýggjárskonsert 2017
Leikárið hjá Føroya Symfoniorkestri byrjar við tveimum Gallakonsertum, har vi saman fagna nýggja árinum.
Nýggjársskráin verður sum vanligt spennandi við stórum orkestri og kóri. Sangsolisturin hesuferð er russiski tenorurin Sergei Semishkur.
Sergei er føddur í russiska býnum Kirov. Hann er sera viðurkendur sangari og hevur vunnið fleiri tónlistaprísir í Ruslandi og arbeiðir í dag sum solistur við heimskendu Mariinsky Operainini i Sankta Pætursborg.
Leygardagin 7.januar kl. 15:00 og 19:00
Atgongumerki 500 kr. (sølan byrjar 1.des hvørt ár)


text:
Tað eydnaðist ikki U20 landsliðnum hjá monnum at spæla seg í finaluna í EM-kappingini í Makedonia.
Tað skuldi brotskastkapping til, fyri at avgreiða dystin, sum var móti verttjóðini, Makedonia.
Tað var ein ógvuliga javnur fyrri hálvleikur, har liðini skiftust um at føra. Tá farið var til hálvleiks var støðan 13-12 til makedonar.
Í seinnahálvleiki var líkt til, at Makedonia fór at strúka avstað við sigrinum, tí teir løgdu seg á odda við fimm málum, men føroysku dreingirnir vóru ídnir og raskir.
Í síðstu minuttunum var spenningur fyri allar pengarnar. Tá lítið minuttur var eftir, fóru Føroyar í álop og føroysku dreingirnir tóku av møguleikanum og javnaðu.
Harvið skuldu Føroyar og Makedonia út í brotskastkapping. Í brotskastkappingini gjørdust føroyingarnir ov stuttir og máttu lúta fyri favorittunum.
Føroyski málverjin, Hørður Trygvason, varð kosin dagsins leikari.
Føroyar skulu sostatt spæla um 3. ella 4. plássið. Tann dysturin verður í morgin klokkan 16.30 føroyska tíð móti Sveis.
Málskjúttar:
Brandur Halgirsson 6
Leivur Mortensen 6
Vilhelm Poulsen 5
Høgni Zachariassen 3
Niklas Hanusarson 2
Bartal Klein Olsen 2
Hallur Arason 1


text:
Tíðindi
Lesnaður og bókasøvn
Bókasavnið sum týðandi partur av øllum útbúgvingum
Útbúgving hevur ongantið verið meira umráðandi enn nú, og møguleikarnir hava ongangtið verið fleiri.
Bókasøvn eru ein týðandi partur av øllum útbúgvingum. Tey veita atgongd til ein hóp av tilfari, so sum bókum, greinum, tónleiki, filmum og mongum øðrum, bæði sum fysiskt og talgilt tilfar. Á bókasøvnum ber til at hugsavna seg um lesturin í einum lærings- og mentanarumhvørvi, har tú eisini hittir onnur.
Eitt kveikjandi stað til upplýsing, har tú kanst læra, leita, lesa, skriva, spyrja, luttaka, møta, finna, uppliva, uppdaga og skapa. Vit møta tær, har tú ert.
Verið vælkomin á Landsbókasavnið.
Í øllum hesum meldrinum av útbúgvingarmøguleikum er tað serliga ein útbúgving, sum vit halda vera sera spennandi. Tað er sjálvandi útbúgvingin Informatiónsvísindi og mentanarmiðlan. Hetta er útbúgvingin sum m.a. gevur tær møguleika at arbeiða á bókasøvnum sum bókavørður.
Í hesum videobroti sigur Maria frá, hví hon heldur, útbúgvingin hóskar henni.
Um hetta hevur tín áhuga, ert tú vælkomin út á Landsbókasavnið. Vit vegleiða og greiða fegin frá okkara útbúgving.
Les annars meir um útbúgvingina her
Seinastu greinar
Í síðstu viku vóru Landsbókavørðurin, Annika Smith og Tanya Møller, bókavørður, á vitjan á bókasøvnum í Suðuroynni. Á skránni vóru… Les meira »
Hendan oktober koma bøkur, skrivaðar av útlendskum høvundum, har søgan gongur fyri seg í Føroyum, at standa frammi í útláninum. Bø… Les meira »


text:
Kinverska hervaldið mennir robotkavbát
Granskarar hjá kinverska hervaldinum eru í gongd við at menna ómannaðar kavbátar við manngjørdum skilviti.
Ómannaðu kavbátarnir skulu millum annað nýtast til njósning, kanningarferðir, at leggja minur út og til at spreingja fremmand skip. Roknað verður við, at kavbátarnir eru klárir at taka í nýtslu seinast í 2020-unum.
Ætlanin er, at kavbátarnir, sum verða lutfalsliga bíligir, fyrst og fremst fara at sigla í Suðurkinverska havinum, og har skulu teir verja Kina móti størstu hóttan teirra, USA.
South China Morning Post skrivar, at hetta er liður hjá kinversku stjórnini at menna herflotan við allari nútímans tøkni. Ómannaðu kavbátarnir við manngjørdum skilvísi koma aftrat allari aðrari menning, sum Kina í løtuni fremur í herflotanum.
Kelda: Ingeniøren/South China Morning Post


text:
Monsunar
Monsunar eru vindar, sum broyta ætt, alt eftir hvør árstíðin er. Monsun vindar eru um alt Suðurásia og eru orsøk til heilt serlig veðurfyribrigdi. Um summarið verður landið inni í landinum í Ásia skjótari hitað enn havið. Luftin yvir landøkið verður hitað og fer uppeftir. Tá taka lágtrýst seg upp yvir land, sum súgva slavna luft frá havinum til sín. Frá mai til september streymar summarmonsunurin frá Indiahavi inn yvir Ásia. Tá ið tann slavna luftin uttan av havinum kemur inn yvir land, verður hon noydd upp eftir. Hon verður køld, og tað fer at regna. Glopraregn, monsunregn, kann koma við summarmonsuninum. Í vetrarhálvuni skiftir vindurin ætt. Tá taka hátrýst seg upp yvir kalda landið, sum kólnar skjótari enn havið. Tann kalda og turra luftin í hátrýstinum streymar út ímóti havinum, har trýstið er lægri. Talan er um vetrarmonsunin. Í tíðini millum vetur og summar kann veðrið vera ógvuliga umskiftandi. Tá kunnu til dømis harðar ódnir raka strandaøkini í Bangladesj. Monsunregn elvir ofta til vatnflóð.


text:
Orð: Oswald J. Smith
Lag: Homer Rodeheaver
Týtt: Kajfinn Hammer (niðurlag ókendur)
1. Eitt neyðardýr við vegin sat og biddaði
í kloddum uttan framtíð, uttan vón;
mist sína sjón hann hevði, sat í myrkri,
– tá Jesus kom, Hann gevur honum sjón!
Niðurlag: Tá Jesus kemur loyst hvør leinkja verður,
tá Jesus kemur fært tú frið í sinn;
Hann stillar stormin, fyllir teg við gleði,
Hann alt umbroytir, um Hann sleppur inn.
2. Frá heimi, vinum andar høvdu rikið
sítt offur út til helli fyri hond;
av illum settur hann sítt likam særir,
– tá Jesus kom, Hann loysir Satans bond.
3. Og frá spitølskum hoyrist neyðarrópið,
ein deyvstumman tey leiða fyri Hann;
av fepur tært var um at slokna eygað,
– tá Jesus kom, øll neyð og sjúka svann.
4. So enn í dag hjá Honum hjálp mong finna,
tá egin kraft ei longur strekkir til.
Á, hjarta, bløðandi av synd og pínu,
til Jesus kom, Hann teg jú frelsa vil.


text:
Summartiltak 2016 hjá SÁL – Føroysk sálarfrøðilesandi
Summartiltakið var hildið týsdag 26. juli kl. 17 í hølunum hjá Sernám í Tórshavn. Hesaferð vóru tríggir føroyskir sálarfrøðingar og greiddu frá, hvussu tað er at arbeiða innan teirra øki í Føroyum. Hanna Kampman greiddi frá arbeiðinum á Sernám, Anna Arnfríðudóttir Andreasen greiddi frá arbeiðinum á Arbeiðseftirlitinum og Suni Poulsen greiddi frá, hvussu tað er at arbeiða á psykiatriska deplinum. Eisini var okkurt gott til matna og tíð til at práta við hini sálafrøðilesandi og føroyskar sálarfrøðingar.


text:
Útbúgving og starvsroyndir:
M.A. í føroyskum og fronskum máli og bókmentum.
M.A. lesandi í vegleiðing á Fróðskaparsetri Føroya
Løgtingskvinna síðani valið 1.september 2015. Forkvinna í mentanarnevnd løgtingsins. Starvsroyndir m.a. frá Miðnámsskúlanum á Kambsdali sum undirvísari og sum lestrarvegleiðari.
Politiskar og líknandi royndir:
Býráðslimur í Eysturkommunu og forkvinna í Vinnu- og havnanevndini, tingkvinna fyri Framsókn og næstforkvinna í Framsókn. Harafturat franskur konsul í Føroyum.
Sum ein av stigtakarunum til Framsókn og vald í Eysturkommunu býrað á listanum hjá Framsókn leggi eg drúgvar royndir við politiskum virksemi og uml.10 ára royndir í býráðsarbeiði og formansarbeiði til.
Framsókn kann vera við til at taka munandi stig á rættari kós fyri okkara samfelag.
Frá ungum aldri havi eg arbeitt fyri størri sjálvbjargni og sjálvstøðugum Føroyum. Korini hjá einstaklinginum og vinnulívi hava eisini havt mín stóra áhuga og hesi virði eru grundarlag undir øllum arbeiði, eg fáist við.
Seinnu árini havi eg arbeitt nógv við útbúgvingarpolitikki og mentanarpolitikki eins og einum fjølbroyttum úrvali av málum innan kommunalpolitikk, sum varatingkvinna og nú sum vald tingkvinna innan landspolitikk.
Afturat hesum koma royndir frá altjóða og norðurlendskum virksemi og royndir haðani.
Ein føroyskur førleikakarmur (NQF)
Ein førleikakarmur (Qualification Framework) er ein
skipan til at lýsa førleikar, og hevur til endamáls at samanbera førleikar og
at betra flytføri millum lond í mun til útbúgvingarskipanir og útbúgvingarstig.
Skipanin er eisini grundarlag undir eini vaksnamannaútbúgving og lívlangari
læru og skal tryggja gjøgnumskygni og dygd. Ein felags evropeisk skipan (European
Qualification Framework, EQF) varð sett í verk í 2008, og mong lond kring
heimin hava egnan førleikakarm (National Qualification Framework, NQF) at lýsa
og góðskutryggja sína útbúgvingarskipan og seta hana i altjóða samanhang.
Sum dømi, so gevur “Den danske kvalifikationsramme
for livslang læring” eitt samlað yvirlit yvir allar alment góðkendar
útbúgvingar í landinum, eina lýsing av hesum og fremur tí møguleikan at
viðurkenna útbúgvingar og førleikar yvir um landamørk. Hetta er til gagns fyri
útbúgvingarskipanirnar í ymisku luttakandi londunum og fyri vinnulív og
arbeiðsmarknað, at lesandi og arbeiðsmegi við eini gjøgnumskygdari
førleikaskipan fáa betri flytføri.
Ein formligur og samtyktur føroyskur førleikakarmur,
sum gerst partur av hesum millumtjóða netverki um útbúgvingarskipanir fer at
økja um tilvitið um egna útbúgvingarskipan, bøta um samstarvsmøguleikar, geva
fleiri stýringsamboð og gera Føroyar meira sjálvstøðugar og sjálvberandi í mun
til okkara útbúgvingarskipan og harvið okkara útbúgvingarpolitikk.
Á tingfundinum í dag, 19.september, setti eg landsstýriskvinnuni í undivísingarmálum nakrar spurningar um, hvussu útlitini eru fyri at vit fáa ein formligan føroyskan førleikakarm - ein NQF.
Spurningarnir vóru hesir:
1)
Verður arbeitt við einum føroyskum
førleikakarmi? Um ja, hvussu langt áleiðis er arbeiðið komið?
2)
Hvussu eigur ein føroyskur førleikakarmur at
vera skipaður viðvíkjandi tilvísing og stigum?
3)
Hvat krevst fyri at koma á mál við einum
førleikakarmi - av tíð, førleikum og fígging?
Landsstýriskvinnan, tók væl ímóti spurninginum og segði, at arbeitt hevur ikki verið við slíkum førleikakarmi, men at stundin er komin at hyggja nærri at hesum. Og tað fegnist eg um, tí tá vit hugsa nærri um hetta, so finst nógv tilfar, sum kann samskipast og nýtast til partar av einum formligum føroyskum førleikakarmi. Tað fer at vísa seg, at tá vit gera hetta grundarbeiðið, so fer tað at fáa stimbrandi ávirkan á, hvussu vit seta ein føroyskan útbúgvingapolitikk saman.


text: Tann almenni mentanarstuðulin er ein íløga, sum loysir seg og meira enn tað. Tað er yrkjarin, Sissal Kampmann, ið eigur dagsins mentanarstarvslønaravrik - hon er á Topp 20 listanum hjá Norðlýsinum yvir mentanarstarvslønarmóttakarar - landið hevur gjørt eina íløga í hana uppá higartil 29 starvslønarmánaðar, og tað má mann siga er væl vurderað og væl givið út. Fyri sítt fyrsta savn fekk Sissal Kampmann debutvirðislønina hjá Klaus Rifbjerg og síðsta savnið, Sunnudagsland var í uppskoti at fáa Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins. Báðar yrkingarnar her eru úr savninum Sunnudagsland.


text:
Hagstova Føroya hevur í dag almannakunngjørt nýggjastu tølini fyri fólkatalið í Føroyum. Tølin vísa, at landafrøðiliga var munandi fólkavøkstur í øllum sýslum uttan Sandoyar og Suðuroyar. Lutfalsliga var størsti vøksturin í Eysturoyar sýslu við 2,4% (harav serliga í Nes og Sjóvar kommunum).
Umleið líka stórur vøkstur lutfalsliga var í Tórshavnarøkinum við 2,2%, og her var eisini nógv størsti vøksturin í tali við 416 fólkum. Hetta er meir enn helvtin av fólkavøkstrinum fyri alt landið.
Síðani eru Norðoya sýsla við 1,5% og Streymoyar sýsla uttan høvuðsstaðin og Vága sýsla hvør við 1,0%.
Í Sandoyar sýslu er ein lítil vøkstur við 7 fólkum ella 0,6%.
Í Suðuroyar sýslu er ein munandi minking við 42 fólkum ella 0,9%.
Sandoy og Suðuroy hava onki fingið úr fólkavøkstrinum síðstu árini
Veturin 2013-14 vendi gongdin í fólkatalinum, og hevur síðani verið stórur árligur fólkavøkstur, sum sæst aftur í flestu høvuðsøkjum. Tó eru tvey av økjunum, Sandoyar og Suðuroyar sýslur, dragnað afturúr. Tað sæst skilliga, um vit seta fólkatalið 1. jan. 2014 til vísitalið 100: meðan fólkatalið er vaksið 5-8% í øllum hinum høvuðsøkjunum, so hevur verið stillstøða í Sandoyar sýslu og beinleiðis minking í Suðuroyar sýslu síðstu hálvfimtu árini.
Kommunurnar: størsti vøkstur í høvuðsstaðnum og eysturoyarkommunum
Tær størstu kommunurnar veksa mest í tali. Tórshavnar kommuna við 471, Runavíkar við 76 og Klaksvíkar við 65. Men beint í hølunum á Klaksvíkar kommunu koma miðalstóru eysturoyarkommunurnar, Nes við 55, Eystur við 42 og Sjóvar við 40 fólkum.
Serliga stórur vøkstur er í grannabygdunum á vestara armi á Skálafjørðinum, Skála (í Runavíkar kommunu) og Strendur (í Sjóvar kommunu): Skála við 39 fólkum ella 5,8% og Strendur við 36 fólkum ella 4,3%.
Av størstu kommununum er vøksturin lutfalsliga størstur í Tórshavnar kommunu við 2,2% og Runavíkar við 1,9%, meðan Klaksvíkar kommuna liggur nakað niðan fyri landsmiðal við 1,3%.
Av smærri kommununum er størsti vøkstur í Kunoyar við knappliga 12% og Eiðis við stívliga 3%.
Hinvegin var størsta minkingin í tali í Tvøroyrar, Hvalbiar og Vágs kommunum við ávikavist 26, 17 og 13 fólkum.
Samanumtikið er vøkstur í 20 kommunum og minking í 9. Á myndini niðanfyri eru kommunurnar settar í raðfylgju frá størstu minking til størstan vøkstur í tali.
Oyggjarnar: minking í Suðuroy og flestu útoyggjum
Verður hugt eftir gongdini í einstøku oyggjunum, er munandi fólkavøkstur í øllum teim stóru oyggjunum, tó minni vøkstur í Sandoy og beinleiðis munandi minking í Suðuroy við 42 fólkum ella 0,9%.
Av útoyggjum er ein vøkstur í Nólsoy við 3 fólkum og í Skúvoy við 1, meðan í Stóru Dímun og Koltri er óbroytt. Í hinum útoyggjunum minkar, mest í Hestoy við 5 – og tað er ein fimtingur av fólkatalinum, sum var fyri einum ári síðani.


text:
Røða, sum Sverri Justinussen helt á midnáttarsamkomu á Eystanstevnu leygarkvøldið 17. juni 2017
Gott stevnufólk, bæði gestir og herbúgvandi,
Tað man vera hent eitt mentalt skamlop í fyrisitingini - á Kunningarstovuni hjá Runavíkar Kommunu. Ella kanska eru bara ikki fleiri bollar í suppuni. Hesin pallur hevur søguliga verið ognin hjá politisku og geistligu elituni. Men nú er man eftir øllum at døma komin allar sólarringin runt. Tað eru ikki fleiri skot eftir í byrsuni. Man hevur tikið ta óvanligu avgerð at fara niður á gólvið at leita. Fram er grivin ein gemenur røktingarmaður innan av Glyvrum, sum er komin í ellisins ungdómsár. Guð viti, hvussu hetta fer at spæla av. Oyruni eru ivaleyst trivalig hjá nógvum. Ikki minst hjá “chief commander” á býráðsskrivstovuni og hjá kammiratarínum hjá undirritaða, hvørs størsta frítíðarítriv er at smíða søgur.
Tað gongur við rúkandi ferð í Føroyum. Hjólini mala skjótari enn nakrantíð. Arbeiði er til øll, ið tíma at seta føturnar undir seg á morgni. Bruttotjóðarúrtøkan er hækkað 6-8% seinastu nógvu árini. Okkara útflutningsvirði hevur ongantíð verið hægri. Vælferðin máld pr. íbúgva hevur yvirhálað móðir Danmark, og vit eru farin uppum 50 túsund íbúgvar. Føroyingar velja aftur Føroyar til.
Høvuðsmotorurin til stóru framgongdina er vinnuligi kraftdepulin í okkara nærumhvørvi og í Eysturoynni sum heild, umframt teir búskaparligu ringvirkningarnir, ið hetta hevur skapt. Ongantíð áður eru so stórar vinnuligar íløgur framdar í nærumhvørvinum sum seinastu árini, og ongantíð hevur virksemið við okkara kaiøkir verið so stórt. Hetta eru fyritreytirnar fyri framhaldandi framburði og kappingarføri, og fyrsta fyritreyt fyri trivnaði í kommununi.
Men tað er vandi í hvørjari vælferð, sigst. Almenni sektorurin bólgnar upp. Sjálvt, um man nú hevur kvinkað seg upp um nullið á fíggjarlógini, so skuldi yvirskotið verið væl størri í slíkum tíðum. Og eg eri bangin fyri, at vit eru við at framala eitt ættarlið av sokallaðum “takers”, ið onkursvegna halda, at vælferð og peningur eru bara nakað sum flykrar niður av himli. Eitt ættarlið, ið við størri ella minni øvundarkenslu definerar sítt egna “well-being” eftir vælferðini hjá nábúgvanum. Man tyrpist rundanum “Kafe Sirkus” í Havnini, avtaglaður við ringum hist og her. Man blakar stakkals livandi hummarar “into freedom” undir stórum seremoniellum umstøðum niðri í Vágsbotni. Man skilur ikki, at vit framvegis drepa grind, og nú er man so “Gud hjálpi tú mær” eisini ímóti eini møguligari oljuvinnu í Føroyum. Eitt ættarlið, sum livir í eini veruleikafjarari boblu, og sum ikki skilur, at alt er ikki bara dansur og spæl, og at øll ikki bara kunnu ganga runt og klippa hvørjum øðrum.
Tíbetur finnast andstøðingar til hetta modernaða rák. Individir hvørs genetikkur og persónsmenska ikki passa til tíðarinnar rák. Las við gleði nú ein dagin, at ein persónur her úr kommununi – er hann nevndur, so er hann kendur – á facebook søkti eftir einum gomlum vadmals arbeiðskoti, og sami persónur er nú vorðin so sintur av ymisku motiónstilboðunum, sum ung og vaksin valfarta til, at hann er komin við einum alternativi. Hann skilur ikki hetta sum eitur “Burn”. Hann skilur ikki, at vaksnir menn og kvinnur brúka nógvan pening og tíma eftir tíma uppá at standa við eini sleggju og sláa niður í eitt dekk, við tí endamáli, at síggja eitt sindur bulmiklari og kimiligari út. Alternativið, hann bjóðaði fólki, var at bera pelar, hegn og kunsttøð yvir dalar og fjøll ókeypis. Men tað sigst, at móti býttleika stríðast sjálvt guðarnir til fánýtis. Ongin meldaði seg til.
Eystanstevnan hevur sín uppruna fyrst í 60´unum, tá kappróðurin í okkara øki tók seg upp. Tær fáu summarstevnurnar, sum tá vóru í Føroyum, gleddu bæði ung og gomul seg til. Her hittust ítróttarfólk til kappingar, og her hittust ungdómurin og vaksin í veitslulagi um kvøldarnar. Fólk fóru á gátt hjá hvørjum øðrum, og vanliga fekk ítróttarfólkið innivist og blíðskap hjá bygdafólkinum. Gloymi ongantíð, tá eitt oldboyslið í hondbólti, hjá eiðismonnum, kom at taka dystin upp við eitt oldboyslið hjá NSÍ, einaferð fyrst í 80´unum - á plenununi omanfyri Glyvra skúla. Dystirnir teirra millum høvdu verið nógvir og dramatiskir á yngri døgum. Hans Egil og kompaní. Minnist, at allir vórðu bodnir oman á gólvið hjá Jørgen bónda í Heimistovu aftaná dystin til ein betri bita og kanska okkurt at svala ganan við. Har bleiv reypað, flent og tosað um gamlar dagar. Hóast strævnan gerandisdag, so gav man sær stundir at liva slíkar løtur, og gestablídnið var sett í hásætið hesar dagar. Má citera ein stórfilosof úr Elduvík, ið sigur, “at har sum gestablídni er, sita einglar til borðs”.
Eg minnist eisini so týðiliga eitt árið, eg sjálvan stevnudagin kom heim úr Danmark. Eg gleddi meg sum vera man nógv at síggja familju og vinir aftur. Stevnukvøldið fóru vit feðgarnir báðir til stroks. Gamli var ikki vaksin upp í einum ættarliði, har festivalar og dansur var hvørt vikuskifti. Í hansara ungdómstíð høvdu tey bara jólini, nýggjárið, føstilávint og kanska onkra summarstevnu og okkurt hendinga brúdleyp. Lagið var sum vera man gott, og seinni um kvøldið skiltust okkara vegir. Eg fór millum hin ungdómin, og hann helt leiðina innar í Hæddina at dansa føroyskan dans.
Tá eg einaferð út á náttina komi til húsa, fór eg innar í stovuna. Har sá eg eina heldur sjáldsama sjón. Rundan um klaverstólin stóðu tríggir stólar og gánaðu einsamallir. Spurdi gamla morgunin eftir, um nakar hevði verið á gátt. Jú, hann hevði møtt Rommarunum í føroyska dansinum. Hesar úrmælingar, ið hann helt so avbera nógv. Fyri at vísa teimum ta tign og virðing, ið teir høvdu uppiborið, hevði hann eftir dansin bjóðað teimum inn á Glyvrar, til eitt hugnaligt prát og ivaleyst ein svelg. Lagið var somikið gott, at hann settist við klaviaturi at spæla fyri teimum, og teir so tolnir í ein ring rundan um hann. Hann var ikki nakar virtuosur við sínum slitnu arbeiðshondum, so neyvan hevur tað verið nøkur klaverkonsert hjá Tchaikovsky, hann hevur luggað teimum við hesa náttina, men helst okkurt hissini lag úr Føroya Fólks sangbók. Men tað var tankin, samveran, virðingin og løtan, sum var avgerandi.
Tíverri mugu vit bara ásanna, at okkara góðu gomlu summarstevnur gráta sáran. Tær eru hoknaðar undir kappingini við tónleikafestivalar, bátafestivalar, eplafestivalar, bindifestivalar, kampingfestivalar, og “you name it”. Tað fer ikki eitt vikuskifti afturum, uttan at okkurt er. Gunnar Dahl Olsen, sáli, segði einaferð, “at lívið verður fátækt, tá onki longur er forkunnugt”. Rætt hevði hann ivaleyst í tí.
Gløgt er gestsins eyga verður sagt. Í setanarrøðuni í gjárkvøldið hugleiddi høvuðsvenjarin hjá NSÍ, Anders Gerber, um ymisk viðurskifti í kommununi sæð við gestsins eyga. Millum annað var hann ovfarin av frágera góðu umstøðununum, vit hava runt og umkring stevnuøkið her úti, sæð í mun til, hvussu fáment vit hóast alt eru. Vit kunnu ikki annað enn geva honum rætt. Vit hava skúlan við Løkin. Vit hava Bylgjuna og fótbóltsvøllin. Vit hava kanska ríkasta vinnulív í landinum. Men vit hava ikki festivalar av ymiskum slag. Vit hava bara Eystanstevnuna. Týdningurin av sosiala felagskapinum í eini kommunu, umframt eitt virkið vinnulív, má ikki undirmetast. Men tað finnast so nógvir ymiskir sosialir felagskapir. Tað er sosiali felagskapurin kring ítróttina. Tað eru andaligir sosialir felagsskapir. Men felagsskapurin kring tímilig viðurskifti hevur eisini ovurstóran týdning fyri trivnaðin í kommununi. Latum okkum tí øll standa saman um Eystanstevnuna og løtur sum hesa. Vit hava nógvar eldsálir, ið slóða fyri, men uttan undirtøku frá hvørjum einstøkum av okkum, verður alt til fánýtis.
Nú er farið av miðnátt. Kendi írski rithøvundurin og skaldið Oscar Wilde segði einaferð, at “summi spreiða gleði allastaðni har tey koma, onnur tá tey fara”. Lat okkum leggja hesi orð okkum væl í geyma. Njótið løtuna. Náttin er ung.
Góða Eystanstevnu


text:
Birita Debes var fyrsti svimjari hjá Esbjerg, tá ið tey á “Danske Mesterskaber for Hold 2013” endaðu við 4×100 frí. Tíðin 58.11 er mær vitandi hennara besta tíð yvirhøvur, har besta tíð hjá henni áðrenn hetta var 58.20 frá Ægir-stevnu í november. Stafettin hjá Esbjerg gjørdist nummar 3, aftanfyri Sigma og Aalborg.
Frans Johannesen svam skjótastu fyrstu 100 hjá monnum, tá ið hann í 4×100 frí svam fyrsta strekkið uppá 49.66, fyri Esbjerg sum eisini vann ta stafettina. Magnus Jákupsson var fyrsti svimjari hjá VAT, og megnaði hann har at svimja fyrsta strekkið uppá 50.65 sekund. VAT varð nr 7, Esbjerg nr 1, Sigma nr 2 og Aalborg nr 3.


text:
Síðsta ár bleiv ein flaki gjørdur av børnum úr barnagarðinum, hann var sera væl vitjaður, tað vóru bæði børn og vaksin sum brúkti hann, eisini vóru fleiri ferðandi sum eisini vóru túr við honum. Ti helt eg, at tað hevði verið stuttlig um fleiri flakar kundi verið á Vatninum, so lív kom í, har ung og gomul hugnaðu sær við flakunum.
Tórsdagin 17/5-18 klokka 18.00 verður flakatiltakið á Vatninum í Vági, skótarnir fara at selja kaka og bollar og kanska okkurt annað gott.
Tey sum eru við í flakatiltakinum, skulu hava bjargingarvestar við og meðan tiltakið er, skal ein vaksin verða umborð á flakanum.
Tað verður ein kapping at rógva út til hólmin, tann sum verður fyrst út til hólmin vinnur steyp.
Eisini verður kapping um hvør hevur vakrasta flaka.
Tey sum hava flakar við í tiltakinum, hava ábyrgrd av flakaunum, tey skulu sygja fyri at flakarni ikki reka runt á Vatninum eftir at tiltakið er liðugt, t.v.s at tá flakarnir ikki eru í brúk, skulu teir verða bundnir.
Vónandi taka fólk gott undir tiltakinum og fara væl um flakarnir og náttúruna.
Vegna fyrireikarnir.
Bjarni Johansen og Skótaliði Royndin


text:
37 lestrarbústaðir, mentanarhøll og vónandi innandura spælipláss í Finsen
Politikkur03-11-2017 - 20:21 - Jóanis Albert Nielsen
Undanfarna býráðssamgonga legði stóran dent á at fríðka miðbýin, og at bjóða ungdóminum inn í býin. Og sjón gongur fyri søgn. Býurin er veruliga hamskiftur – til tað betra.
Stóra verkætlanin at gera Kommunuskúlan til 37 lestrarbústaðir var ein liður í hesari ætlan. Tjóðveldi ynskti at Kommunuskúlin skuldi javnast við jørðina, men vit hildu fast um, at hesin skúli ber so stóran mentanararv við sær, at hann skuldi varðveitast.
Og nú er verkætlanin, sum hevur fingið navnið Finsen, liðug. Teir 37 bústaðirnir eru góðir. Útiøkið er frálíkt, og gamla aulan er komin aftur til heiðurs og æru, sum mentanar- og framførsluhøli. Og rúm er sett av til verkstaðir til listafólk.
Upprunaliga var ætlanin at fimleikahallirnar skuldu umbyggjast til innandura spælipláss – men hesa ætlan hevur henda býráðssamgongan vrakað - tíverri.
Eg vóni at tað fer at eydnast okkum at fáa upprunaligu ætlanina framda, at gera eitt innandura spælipláss fyri børn í gomlu fimleikahøllini. Tað hevði verið ein kærkomin gáva til fjøldina av barnafamiljum í Havn. Og tað hevði av álvara skapað lív og gleði.
Helena Dam á Neystabø, býráðslimur fyri Javnaðarflokkin


text:
Komið og gerið einar javnari og rættvísari Føroyar
Í vikuskiftinum
hava samgonguflokkarnir Javnaðarflokkurin og Tjóðveldi havt ávikavist landsfund
og floksting í Klaksvík. Tjóðveldi helt floksting undir yvirskriftini “Saman
kring landið alt – um eina frælsa tjóð og einar javnar og skapandi Føroyar”, og Javnaðarflokkurin kom eftir fundin
út við landsfundarsamtykt, við yvirskriftini ”Einar javnari, rættvísari og
grønari Føroyar.”
Á Flokstinginum hjá
Tjóðveldi segði, Høgni Hoydal, formaður, í ársfrágreiðingini m.a., at nú mugu
vit grynna og mjækka tær gjáir, ið veruliga eru í samfelagnum. Fyrrverandi
forkvinnan í Føroya Pedagogfelag, Hildur Patursson, hevði eisini orðið á
flokstinginum og tók fram, tað hon nevndi, nýggju láglønarstættina;
pedagogarnar. Eg fari at hugsa um heilsurøktarar – hvar eru teir í hierarkinum,
tá pedagogar eru láglønarstættin?
Undir
sáttmálasamráðingunum í fjørheyst vísti Føroya Pedagogfelag á munir millum
endalønirnar hjá sær sjálvum og øðrum fakbólkum, tey vilja samanbera seg við.
Her varð upplýst at byrjunar- og endalønin hjá einum pedagogi vóru ávikavist
kr. 25.423,01 og kr. 29.446,66.
Eg kann í tí
sambandi siga frá, at byrjunar- og endalønin hjá heilsurøktarum er ávikavist
kr. 23.974,64 og kr. 26.138,63. Tvs., at áðrenn lønarhækkanina hjá FP var
munurin millum lønirnar hjá okkum á byrjunarstigi kr. 1.448,37 og á endastigi
kr. 3.308,03.
Hugsa vit um, at
næstan eingin heilsurøktari setir seg føran fyri at arbeiða eina 40 tíma
arbeiðsviku vegna trýskiftisvaktir, arbeiðstyngd og styttar vaktir, sum gera,
at ein má arbeiða tveir dagar eyka hvønn mánaða fyri at halda norm, so er tann
veruliga grundlønin hjá einum heilsurøktara ikki meira enn 17.980,98 kr. á
byrjunarstigi og 19.603,97 kr á endastigi, roknað eftir eini 30 tíma
arbeiðsviku. Árligi munurin millum byrjunar- og endalønina hjá heilsurøktarum
og pedagogum hevur sostatt verið 17.380,44 – tað er tað sama sum ein mánaðarløn
hjá einum heilsurøktara á byrjunarstigi, sum arbeiðir 30 tíma viku - og 39.696,36 kr. – ið er
tað sama, sum tvær mánaðarlønir hjá einum heilsurøktara á endastigi, sum arbeiðir 30 tíma
viku. Nú er munurin øktur.
Og hví er tað, at
tað gevur meining at samanbera lønirnar hjá heilsurøktarum og pedagogum? Jú, tí at heilsurøktarar hava eina útbúgving,
sum gevur teimum serstakliga góðar fakligar førleikar, bæði ástøðiliga og í
praksis, til at arbeiða við fólki við sálarsjúku. Heilsurøktarar eru
autoriserað heilsustarvsfólk og hava førleika at umsita og geva heilivág. Tað
er á bústovnum fyri fólk við sálarsjúku, vit serliga arbeiða saman við
námsfrøðingum, og tað kann ikki koma sum nakað yvirraskilsi, at tað eru
heilsurøktararnir sum standa við størstu ábyrgdini fyri teimum fólkunum, vit
her skulu vera um, og ábyrgd má lønast. Á serøkinum arbeiða heilsurøktarar eisini saman við
námsfrøðingum og tað sama ger seg galdandi; heilsurøktarar hava høgu fakligu
førleikarnar innan heilivág, psykiatri, somatik og eldrafrøði, sum skulu til
fyri at arbeiða við fólki, sum hava menningartarn og harav fylgjandi lívsstílssjúkur, ofta hava aðrar diagnosur, umframt, at hesi, eins og øll onnur, gerast eldri og røktarkrevjandi. Tað er neyðugt at samanbera
lønirnar hjá hesum bólkum út frá fakligheit, uppgávum og ábyrgd í arbeiðinum, og tað er ikki rættvíst, at lønarmunurin skal vera so stórur, sum hann er.
Kristina Háfoss,
landstýriskvinna í Fíggjarmálum, vardi seg á flokstinginum við at vísa til
lønarskipanarnevndina, sum skal innplasera allar almennar lønir í eina felags
lønartalvu, og við at leggja ábyrgdina fyri at arbeiðið við lønarskipanini ikki er
komið á mál, yvir á fakfeløgini. Eisini legði hon, í røðu síni, fakfeløgini undir ikki at standa saman.
Hon vísti á, at onnur fakfeløg søgdu seg fara at krevja somu lønarhækkan, sum
tey, ið til hesar samráðingarnar vunnu sær eina hægri lønarhækkan enn Fíggjarmálaráðið
hevði ætlað teimum.
Rætt er tað, at
tveir fakfelagsformenn í varða av hægru lønunum úttalaðu seg nakað soleiðis, men
vit hava eisini sæð, at eitt fakfelag við miðalgóðum lønum síðani hevur
undirskrivað sáttmála uttan at krevja nakra ovurhondsstóra lønarhækkan. At
fakfeløgini veruliga standa saman hava vit í seinastuni sæð greiðast, tá tey
boðaðu frá samhugaverkfalli við Føroya Pedagogfelag.
Vit vita øll,
hvørji tey eru, sum liggja søguliga lágt, tá tað kemur til lønir. Tað eru tey
fakini, sum kvinnur, fyrr sum nú, í størstan mun starvast í, og eini javnstøðu í hesum yrkjunum røkka vit ikki fyrr enn lønirnar eru so góðar, at menn eisini velja hesi yrki í nógv størri mun enn nú. Kristina Háfoss segði
tað so væl í Degi og Viku, tá semjan við Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðinar
varð gjørd, at “..vit vita, at sjúkrarøktarfrøðingar, og eisini aðrir fakbólkar
– ávísir aðrir – hava havt tørv á at fáa eina hægri løn í eina tíð...”.
At enda skal
nevnast, at landstýriskvinnan í Almanna- og heilsumálum, Eyðgunn Samuelsen,
fyri stuttari tíð síðan kom út við einum javnstøðupolitikki, har tað greitt er
orðað, at arbeiðast skal við javnstøðu – eisini í mun til lønir – og har er tað
lønardeildin í Fíggjarmálaráðnum, ið stendur við ábyrgdini og málið skal, saman
við øðrum áhugabólkum, røkkast frá 2018 – 2020. So tað er einki at ivast í, at
viljin til einar javnari og rættvísari Føroyar tilstaðar. Málið má røkkast við
gerðum, og rætta staðið at fremja javnvág í lønum er í løtuni við
lønarsamráðingum.


text:
Tíðindaskriv
12.04.2018 - 11:46
Mentan > Tónleikur > Tónleikakappingar
Ársins tónleikakapping verður hildin um vikuskiftið, tá 17 bólkar og einstaklingar fara at kappast í Stella Polaris/SEMENT 2018 kappingini.
Kappingin er skipað við undankappingum og einari finalu. Undankappingarnar verða hóskvøldið og fríggjakvøldið 12 og 13 apríl í Reinsaríinum. Dyrnar lata upp kl. 18.30 og kappingin byrjar kl. 19.00.
Fimm dómarar eru valdir at meta um avrikini hjá luttakandi bólkum í Stella Polaris/SEMENT 2018, og hesir velja í mesta lagið 6 luttakarar at taka lut í finaluni.
Høvuðsdómarin eitur Ernst Wiggo Sandbakk og er úr Noreg. Dagliga undirvísir hann á musikkskonservatorienum í Trondheimi umframt at hann er lektari á musikkonservatorienum í Tromsø. Hann er someuleiðis eisini dagligur leiðari fyri jazzfestivalin í Trondheimi.
Hinir fýra dómararnir eru Maria Guttesen, Arnold Ludvig, Teitur Lasen og Solveig Hanusardóttir Olsen.
Stóra finalan verður leygarkvøldið 14. apríl í Reinsaríinum og byrjar kl. 19.00.
Umframt vinningarnar, koma eisini umboð frá ymiskum festivalum í Føroyum at velja sær út bólkar/einstaklingar, sum tey fara at bjóða at upptraðka á festivalunum.
Atgongumerkir til Stella Polaris/SEMENT fáast við dyrnar, og kosta 100 kr. Atgongumerkið er galdandi fyri allar dagarnar.
Tað er Musikkskúlanevndin í Tórshavnar Kommunu, sum er fyriskipari av kappingini saman við tónleikakappingini SEMENT.
Betri stuðlar Stella Polaris/SEMENT


text:
Hanus Samró
13.03.2015 - 19:30
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Í samband við “Premier League sendingina,” ið verður víst á portal.fo, hava vit sett Kenneth Hovgaard Djurhuus nakrar spurningar viðvíkjandi dystinum millum Arsenal og West Ham í morgin.
- Vit eiga at klára West Ham á heimavølli. Ox verður ikki við, men annars er tað áleið tað sama liði sum seinastu dystirnar. Ospina kemur væntandi í málið aftur, og annars vænti eg ikki tað stóra útsvingið í mun til dystin móti United. Møguliga Gibbs inn fyri Monreal, Ramsey fyri Ox ella kanska Rosicky.
- West Ham hevur veruliga havt eitt dykk seinastu vikurnar. West Ham hevur ikki serliga góðar royndir á Emirates, so um vit halda fokus og konsentratiónina, eins og í dystinum móti United, EIGA vit at vinna dystin. Vit eiga at halda serligt eyga við Downing, sum leggur upp til mest sum øll málini hjá West Ham, men um vit eru á toppinum frá byrjan, eiga vit at hála ein tryggan sigur heim.
- Arsenal kemur allarhelst at leypa á eitt West Ham lið, sum fer at leggja seg aftur at bíða. Eg vænti at vit vinna 3-1. Alexis, Cazorla og Giroud.
Dysturin millum Arsenal og West Ham verður leygardagin 14. mars.


text:
Tróndur Arge 13.10.2018 (18:52)
Lars: Í mesta lagi tvær broytingar
Føroyska landsliðið hevði fyrr í dag sína seinastu venjing undan Nations League landsdystinum móti Kosovo, sum verður í morgin klokkan 17. Landsliðsvenjarin, Lars Olsen, vil ikki siga ov nógv um liðið, hóast tað ljóðar, at tað verður broyting í spælskipanini.
Hoyr samrøðuna við at trýsta á pílin undir myndini
- Eg fari ikki at kunngera liðið ella um vit broyta spælskipan, men eg kann siga at vit í mesta lagi koma at gera tvær broytingar. Mær dámar væl at brúka teir bestu spælararnar, men um tað verður í eini broyttari spælskipan fáa tit at síggja í morgin, sigur Lars Olsen við FM1.
Les eisini: Broyta spælskipan og tveir spælarar
Venjingin gav boð um, at landsliðið fer at spæla 5-4-1, har Sonni Ragnar Nattestad og Rógvi Baldvinsson koma inn á liðið, meðan Kaj Leo í Bartalsstovu og Finnur Justinussen detta út.
Vit gita: Føroyar (5-4-1)
Gunnar Nielsen – Gilli Rólantsson, Odmar Færø, Atli Gregersen, Sonni Ragnar Nattestad, Viljormur Davidsen – Brandur Hendriksson, Rógvi Baldvinsson, Hallur Hansson, René Shaki Joensen – Jóan Símun Edmundsson.
Landsdysturin verður í morgin klokkan 17 á Tórsvølli. FM1 byrjar at senda frá klokkan 15.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Eingin próstagarður burturav
02.01.2013 - 11:34 - Ásbjørn Jacobsen
Stundum hoyra vit fólk tala um próstagarðin á Nesi, Eysturoy og próstagarðin í Sandagerði, Suðurstreymoy.
Hetta er ikki beint, tí tey 400 árini, Føroyar vóru próstadømi, hevði einki prestagjald framíhjárætt til próstaembætið. Tað man vera talið á próstum í einstøkum prestagjaldi og at summir teirra hava verið navnframir, ið hava fingið fólk at festa próstagarðsheiti á ávís prestasæti
Ikki sjáldan hoyra vit fólk siga: próstagarðurin á Nesi (Eysturoy) og próstagarðurin í Sandagerði (Suðurstreymoy). Og hóast fólk, køn í okkara kirkjusøgu hava roynt at mana hetta páhaldið í jørðina, so verður tað ferð eftir ferð endurtikið. So seint sum í sjónvarpssendingini Túnatos týsd. 11. des. nevndi verturin, sum vitjaði á Toftum, gamla prestabústaðin á Nesi próstagarð.
Men hetta er skeiv málbering. Vit hava hvørki havt próstagarð á Nesi ella í Sandagerði sum embætisbústað burturav. Teir vóru prestagarðar á jøvnum føti við allar aðrar prestagarðar í prestagjaldum okkara.
Orsøkin til, at hesi prestasetur hava fingið heitið »próstagarðar«, man hvat Nesi viðvíkur í fyrstu atløgu vera tann, at her hava so mangir av sóknarprestunum eisini verið próstar. Haraftrat hava navnframir próstar sitið á Nesi, t.d. V. U. Hammershaimb og Fríðrikur Petersen; tann fyrri kendur sum faðir at skriftmálinum, tann seinni sum fosturlandsskald og politikari.
Og hvat Sandagerði viðvíkur, so man Jákup Dahl vera høvuðsorsøkin til, at hetta prestasetur hevur fingið heitið »próstagarður« fest á seg. Í tíð sínari sum sóknarprestur í Suðurstreymoy 1912-44 og at kalla næstan alla tíðina samstundis Føroya próstur, var hann høvuðsforsprákari fyri føroyskum kirkjumáli og bíbliutýðingararbeiði, yrkti og týddi sálmar og gav út føroyskar lestrar.
Í roynd kundi ein og hvør sóknarprestur í Føroyum gerast próstur, uttan mun í hvørjum prestagjald hann sat, bert hann var skikkaður til embætið. Og tá Suðuroyggin er undantikin, so hava próstar verið í øllum prestagjøldum í Føroyum.
Fastan embætisbústað til próst í Føroyum fingu vit ikki fyrr enn í 1991. Árið fyri vórðu Føroyar skipaðar sum sjálvstøðugt biskupsdømi við egnum biskupi og dómkirkju. Havnar kirkja í Tórshavnar eystaru kirkjusókn gjørdist dómkirkja og sóknarpresturin í Suðurstreymoyar eystara prestagjaldi, Petur Martin Rasmussen, gjørdist Føroya fyrsti dómpróstur. Embætishúsini vóru í Essalág í eysturbýnum í Havn, ið frammanundan høvdu verið prestagarður. Her búði eftirmaður hansara, Bjarni Bæk sum dómpróstur. Og nú býr so verandi dómpróstur, Uni Næs, í Essalág.
Dómprósturin er sóknarprestur við dómkirkjuna og er próstur í biskupsdøminum. Harumframt er dómprósturin varamaður hjá bispi.
Dómprósturin er fastur limur í próstadømisráðnum og limur í nevndini hjá føroyskum kirkjumáli. Hann er eisini umsitingarligt millumlið millum bisp, prestar og kirkjuráð.
Allir prestar javnbjóðis rætt
Petur Martin Rasmussen, dr. theol, og fyrrverandi prestur og dómpróstur, viðgerð spurningin, hvar Føroya próstar hava búð í grein í Kirkjutíðindum nr. 1, juni 1974 og í bókini »Tættir úr Føroya kirkjusøgu« (Føroya Skúlabókagrunnur 1978).
Eftir trúbótina var bert ein biskupur í Føroyum, Jens Gregersen Riber. Hann rýmdi úr Føroyum 1557 – undan sjórænarum, sigst. Prósturin var nú ovasti maður hjá teimum føroysku prestunum og kom hereftir at røkja ein part av tí arbeiði, biskuparnir høvdu havt um hendi. Og hetta man vera ein orsøkin til, at próstarnir í Føroyum altíð høvdu størri myndugleika enn aðrir próstar í danska ríkinum; og í innsigli teirra stóð »olim episcopus« (áður biskupur).
Í 1963 varð varabiskupsdømi sett á stovn í Føroyum. Prósturin í Føroyum síðan 1946, Jákup Joensen, helt nú fram sum varabiskupur. Tey 400 árini, Føroyar vóru próstadømi, sótu 33 próstar í embætinum, í miðal stívliga tólv ár hvør. Umframt hesar 33 hava aðrir sum settir próstar røkt embætið. T.d. var Hvalbiar prestur Gulak Jacobsen virkandi próstur frá tí Jákup Dahl doyði í juni 1944 til Jákup Joensen varð útnevndur í oktober 1946.
Í grein síni »Hvar hava Føroya próstar búð?« (Kirkjutíðindi nr. 1, juni 1974) gevur Petur Martin Rasmussen okkum eitt yvirlit, sum vísir, hvussu nógvir próstar vóru í Føroyum 1557-1963, hvørjir teir vóru og hvar teir sótu.
Próstaskipanin segði, at ein av prestunum í próstadøminum skuldi vera próstur. Sambært hesari skipan er eingin av próstunum í Føroyum vorðin próstur samstundis sum hann er vorðin prestur í Føroyum. Próstaskipanin segði eisini, at einhvør sóknarprestur í próstadøminum kundir gerast próstur, uttan mun til, hvørjum prestagjaldi, hann var sóknarprestur í. Og henda skipan hevur verið fylgd í Føroyum.
Tað, at eingin próstur hevur sitið í Hvalba hevur helst verið tí, at Suðuroyggin lá so uttanhanda og at torført varð hjá prósti her at røkja embætisskyldu sína sum umsjónarmyndugleiki yvir øllum Føroyum. Men prestarnir í Suðuroy høvdu eitt skifti framíhjárætt at søkja onnur prestaembæti í Føroyum.
Í øllum hinum prestagjøldum hevur próstur sitið:
Norðurstreymoy: Kvívík 1 ferð, 1 próstur í 3 ár
Vágar: Miðvági 1 ferð, 1 próstur í 7 ár
Norðoyar: Viðareiði 3 ferðir, 3 próstar í 37 ár
Sandoy: Sandi 6 ferðir, 6 próstar í 54 ár
Suðurstreymoy: Havn 7 ferðir, 9 próstar í 84 ár
Eysturoy: Nesi 9 ferðir, 14 próstar í 215 ár
Í Havn hava tvær ferðir sitið tveir próstar á rað, á Nesi tvær ferðir tveir og eina ferð fýra.
Fimm ferðir hevur próstur sitið á Nesi í meira enn 20 ár á rað, í Havn eina ferð; annars altíð undir 20 ár. Tað sæst í hesum yviriliti:
Á Nesi sótu 4 próstar í 50 ár frá 1867-1917
Í Havn sótu 2 próstar í 45 ár frá 1918-1963
Á Nesi sat 1 próstur í 42 ár frá 1583-1625
Á Nesi sat 1 próstur í 31 ár frá 1783-1814
Á Nesi sótu 2 próstar í 25 ár frá 1675-1700
Á Nesi sótu 2 próstar í 22 ár frá 1557-1579
Samanbera vit nú talið á próstum á próstasætunum við áramálið, teir hava sitið, so sæst, at tey ikki samsvara hvørt við annað. Meðan próstarnir sum heild hava verið í tænastuni í tólv ár í miðal, hava teir sitið á Nesi í fimtan ár í miðal, í Havn í níggju ár, á Sandi í níggju ár, á Viðareiði í tólv ár; prósturin í Kvívík sat bert í trý ár, í Miðavági í sjey ár.
Í prosentum sær hetta býtið soleiðis út:
42 % av próstunum hava sitið 53 % av tíðini á Nesi
27 % av próstunum hava sitið 21 % av tíðini í Havn
18 % av próstunum hava sitið 14 % av tíðini á Sandi
9 % av próstunum hava sitið 9 % av tíðini á Viðareiði
3 % av próstunum hava sitið 1 % av tíðini í Kvívík
3 % av próstunum hava sitið 2 % av tíðini í Miðvági
Knappliga helmingurin av próstunum hevur búð á Nesi reiðiliga helmingin av tíðini, próstadømið stóð við.
Vit skulu nú seta allar próstarnar upp við nøvnum og við árunum, teir vóru próstar, hvørt sæti fyri seg:
Á Nesi:
Heini Havreki 1557-1566
Audun Andersen 1566-1579
Thorluf Gregersen 1583-1625
Peder Hellesen Viborg 1675-1679
Jacob Christensen Klinte 1679-1700
Anders Knudsen Lemvig 1712-1730
Christen Jensen Djurhuus 1758-1775
Andreas Christensen Djurhuus 1783-1814
Christian Benedictus Garde 1838-1843
Otto Jørgensen 1849-1854
V. U. Hammershaimb 1867-1878
Theodor Sørensen 1878-1884
Jens Chr. Evensen 1885-1900
Fríðrikur Petersen 1900-1917
Í Havn:
Christian Pedersen Morsing 1625-1628
Hans Rasmussen 1646-1651
Lucas Jacobsen Debes 1670-1675
Christian Jensen Fers 1704-1711
Hans Andersen Lund 1843-1847
Andreas Chr. Pontoppidan 1847-1849
Andreas Djurhuus 1854-1867
Jákup Dahl 1918-1944
Jákup Joensen 1946-1963
Á Sandi:
Thorluf Gregersen 1579-1583
Jens Jensen Skive 1628-1646
Michel Andersen Arrheboe 1747-1757
Jacob Frederiksen Eisenberg 1776-1783
Peter Mathias Hentze 1814-1829
Andreas Chr. Evensen 1917
Á Viðareiði:
Hans Gabrielsen Mitens 1651-1670
Clemend Jensen 1730-1746
Søren Sørensen 1829-1831
Í Kvívík:
Gregers Hansen Varde 1701-1704
Í Miðvági:
Niels Johnsen Struer 1831-1838
Kring miðstaðarøkið
Umframt á Nesi er tað serliga í Havn og á Sandi, próstarnir mest hava verið.
»Men hóast Havnin hevur verið miðdepilin hjá føroyingum og teir flestu próstarnir ikki hava búð her, men á Nesi, kann tað hugsast, at tað ikki hevur verið ráðiligt ella at Havnar prestar ikki allir hava hildið seg til at røkja bæði rektarastarvið í latínskúlanum og próstastarvið samstundis (í gamlari tíð). Eisini hevur tað gjørt seg galdandi, at próstarnir skuldu hava eitt vællønt sóknarprestaembæti. Eykalønin fyri at vera próstur var garðurin Garðshorn í Oyndarfirði. Aftrat hesum taldi so eisini persónligi førleikin,« sigur P. M. Rasmussen.
Viðhvørt tykist tað sum tað skuldi ein serstøk grund til, at prósturin ikki sat á Nesi; onkuntíð hevur fráfarni prósturin verið sitandi sum sóknarprestur á Nesi, aðrar ferðir hevur hann bert verið hjálparprestur ella nýkomin prestur har, tá ið próstaskifti var. So tykist eisini sum onkur annar enn nesprestur hevur verið sjálvskrivaður sum próstur, og so er tað eisini hent, at onkur annar enn nesprestur hevur havt lyfti frá kongi um at gerast próstur, og at prestur hevur verið á Nesi, tá ið próstaskifti var, so at ikki bar til at flyta hagar.
Tað er eisini komið fyri, at Nes hevur verið ósett, tá ið próstaskifti hevur verið, og nýggi prósturin ikki er fluttur hagar. Serliga tykist tað sum havnarprestar, ið vórðu próstar, ikki hava lagt í at flyta inn á Nes.
Á Nesi, í Havn og á Sandi hava 87 % av próstunum búð í 88 % av tíðini, Føroyar vóru próstadømi. Hetta er í høvuðsstaðnum, ella so nær miðstaðarøkinum, sum tilber.
Tá ið fólk nevna Nes og Sandgerði próstagarðar ella siga, at »próstarnir búðu altíð á Nesi fyrr«, er tað ikki kunnleiki til 400 ára longu próstasøguna, sum er orsøkin til hetta tiltak, men heldur tað 50 ára langa próstaskeiðið á Nesi frá 1867 til 1917, og so tað, at allir próstarnir í hesum tíðarskeiði vóru føroyingar og høvdu serstakt tilknýti til fólkið her.
Sum vit hava sæð her frammanundan, var tað altíð ein sóknarprestur í Føroyum, sum gjørdist próstur. Tey seinastu hundrað árini til próstaembætið varð avtikið, var tað »óskrivað lóg«, at prósturin skuldi vera føroyingur:
Andreas Djurhuus úr Havn (1854-67)
V. U. Hammershaimb úr Sandavági (1867-78)
Theodor Sørensen av Sandi (1878-84)
Jens Chr. Evensen úr Hvalba (1885-1900)
Fríðrikur Petersen úr Saltnesi (1900-17)
A. C. Evensen, føddur á Viðareiði, vaksin upp í Hvalba og á Nesi (1917)
Jákup Dahl úr Vági 1918-44
Jákup Joensen úr Klaksvík (1946-63; helt síðan fram sum varabispur til 1972)
Hvørki próstadømi ella biskupsdømi
Fram móti 1957, tá ið nærkaðist 400 árum fyri avtøkuni av bispaembætinum, tóku røddir seg upp, sum vildu hava biskupsembætið endurreist. Samráðingar vóru millum føroyskar og danskar myndugleikar, sum endaðu við lógini um varabisp í 1963.
»Úrslitið kann sigast at vera, at Føroyar nú hvørki vóru prósta- ella biskupsdømi. Keypmannahavnar biskupur – hvørs stift vit lógu undir – var framvegis Føroya veruligi biskupur,« sigur P. M. Rasmussen.
Og henda støða varð ikki broytt, tá Ejvind Vilhelm, varabiskupur, í 1978 varð loystur úr embætinum sum sóknarprestur í Suðurstreymoyar eystrara prestagjaldi.
Broytingarnar, sum veruliga hendu í 1963, vóru, at próstaheitið varð avtikið og eitt nýtt heiti varð givið hesum starvi. Varabiskupurin hevði ordinatiónsrætt (at víga prestar til tænastu). Tað var einasta virkisøkingin. Kirkjuligan týdning kundi hetta ikki sigast hava.
Í 1990 gjørdust Føroyar sjálvstøðugt biskupsdømi við Hans Jacobi Joensen sum biskupi. Varabiskupsembætið fór í søguna. Á ólavsøku 2007 yvirtók heimastýrið fólkakirkjuna sum egið málsøki. Á heysti sama ár tók Jógvan Fríðriksson við sum biskupur.
— — —
Viðm.: Tá ið onkustaðni talið á próstum er vorðið til 34, er tað tí, at ein av próstunum sat sum próstur bæði á Sandi og á Nesi. Og tá ið samanlagda áramálið fyri próstatíðina er vorðið til 400 í staðin fyri 406, er tað tí, at glopp onkuntíð hava verið millkum próstarnar; til dømis millum Jákup Dahl og Jákup Joensen og konstitueraðir próstar – sum í hesum føri Gulak Jacobsen – ikki eru taldir við í yvirlitið.
Miðskeiðis í 1970-árunum fór Suðurstreymar prestagjald sundur í tvey prestagjald, eystara og vestara. Ejvind Vilhelm, varabiskupur, ið eins og undanmaðurin, Jákup Joensen, hevði verið sóknarprestur í gamla prestagjaldinum, varð nú sóknarprestur í Suðurstreymoyar eystara prestagjaldi. Hans Jacob Joensen var búfastur kapellánur. Í Suðurstreymoyar vestara prestagjaldi var Kjartan Mørkøre sóknarprestur og Høgni Poulsen kapellánur. Í 1978 varð Ejvind Vilhelm loystur frá sóknarprestaembætinum og varð nú varabiskupur burturav. Hans Jacob Joensen tók við sum sóknarprestur í Suðurstreymoyar eystara prestagjaldi og Axel Tórgarð sum búfastur kapellánur.
Kelda: Pól á Kletti/folkakirkjan.fo


text:
Orð og lag: Ókendur
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Ert tú nívdur av so svárum, tungum byrðum?
Er títt hjarta fylt av iva, stúran, kvøl?
Einans Jesus hjálpa kann,
eingin, eingin er sum Hann;
Hann vil svara tíni bøn og geva frið!
Niðurlag: Tú kanst koma nú til Guð, sum tú ert,
við tí byrðu og tí neyð, sum tú bert!
Alla stúran, alla kvøl og alla pínu,
kanst tú leggja av við krossins fót!
2. Ert tú veikur, tá ið freistingum tú møtir?
Kennist tung at bera syndarinnar løn?
Einans Jesus hjálpa kann,
eingin, eingin er sum Hann;
Hann vil hjálpa tær, fert tú til Hann í bøn!
3. Ert tú særdur djúpt av syndarinnar ávum?
Pínist tú av kvøl og synd, sum eingin sær?
Einans Jesus hjálpa kann,
eingin, eingin er sum Hann;
Hann í stríði tínum altíð er tær nær.


text:
Jørgen Frantz Hammershaimb
Jørgen Frantz Hammershaimb (6. juli 1767 - 24. mai 1820) var seytjandi og seinasti løgmaður á Steigagarði í Sandavági.
Hann er faðir Venceslaus Ulricus Hammershaimbs.
Gilli | Sjúrður | Símun | Dagfinnur Halvdanarson | Haraldur Kálvsson | Roald | Jørundur Skógdrívsson | Tórmóður Sigurðsson | Andras Guttormsson | Guttormur Andrasson | Jógvan Heinason | Ísak Guttormsson | Pætur Jákupsson | Tummas Símunarson | Zakarias Tormóðsson | Jógvan Justinusson | Jógvan Poulsen | Balzer Jacobsen | Jógvan Poulsen | Jákup Jógvansson | Jóhan Hendrik Weyhe | Sámal Pætursson Lamhauge | Hans Jákupsson Debes | Thorkild Fjeldsted | Jacob Hveding | Johan Michael Lund | Jørgen Frantz Hammershaimb


text:
Sum kunnugt er meginparturin av listprýðingini á Glasi stødd í brandtrappunum, men verkini hjá tveimum av teimum sjey avvarðandi listafólkunum verða stødd inni í hitanum ella skulu vit siga í kuldanum, tí har er eitt sindur kalt í støðum á Glasi, og her hugsi eg ikki um tann sera svingandi temperaturin í bygninginum, men um tað arkitektfagnaða glas- og betongtilfarið, ið er flott, modernað og skínandi, men sum tilfarsliga tykist hart, kalt og kontrollerað. Eitt sindur av listarligum villskapi, hita og kolorismu hevði ivaleyst klætt Glasi.
Tvey av listafólkunum í Glasir-verkætlanini hava verk inni í sjálvum høvuðsbygninginum; verkið hjá Hanna Bjartalíð er úr træi meðan prýðingin hjá Ragnhild Hjalmarsdóttir Højgaard er úr føroyskari ull. Verkið hjá Hanna Bjartalíð fer at verða sett upp á fjórðu hædd og verkini hjá Ragnhild H.Højgaard eru hongd upp niðast í bygninginum har sum auditoriini eru. Har er eitt sindur rokaligt enn við betongdusti osfr., men allíkavæl ber til at uppliva tekstilverkini, ið eru serstakliga væl eydnað.
Í øllum tí slætta og blanka Glasirbygninginum er taktila, ullinta tilfarið hjá Ragnhild H.Højgaard eins og ein fjálg opinbering, ið tú sum áskoðari fært hug at balla teg í. Myndevnisliga minnir grafiska mynstringin partvíst á eitt landslag eins og hon eyðsýnliga sipar til bygningin, til arkitektoniskar staklutir, trappur o.a. og fær áskoðaran at ivast í hvørt myndateppini eru gjøgnumskygd ella ikki. Hetta er sera elegant gjørt - tað er abstrakt, men við hópin av figurativum assosiatións-møguleikum. Litirnir eru einfaldir. Í tí minna fyrilestrarsalinum hevur listakvinnan brúkt helvt um helvt av ljósagráum og myrkagráum. Og í størra hølinum hevur hon brúkt hvítt og ljósamorreytt. Sambært Ragnhild H.Højgaard stavar mynstringin upprunaliga frá eini viðgjørdari fotomynd, ið hon síðani hevur umskrivað til talgildar vevifílar. Endaliga úrslitið er maskinvovið í samstarvi við eina vevstovu í Litava.


text:
iNOVA p/f stovnssett til at reka granskarasetur
31-11-2011
Grein ß gransking.fo
Felagi iNOVA er j˙st sett ß stovn. Endamßli vi felagnum er at reka granskarasetri, sum fer at halda til Ý bygninginum hjß Vinnuframagrunninum ß HoyvÝksvegi 51 Ý Tˇrshavn. Navni iNOVA sipar til nřhugsan og nřskapan. Ta er P/F Fiskaaling, sum eftir ßheitan frß Vinnumßlarßnum hevur evna felagi til og tiki stig til at finna Ýleggjarar til felagi.
Vi stovnanini av iNOVA er skj°tul settur ß at fßa savna eina felags tˇlpark, sum Frˇskaparsetri og arir almennir granskingarstovnar kunnu nřta, umframt at m°guleiki er fyri at fßa gj°rt fleiri av kanningunum fyri vinnuna, sum Ý dag vera gj°rdar uttanlands.
Bygningurin verur Ý l°tuni settur Ý stand fyri 10 miˇ. kr. sum er peningur, i er fingin til vega vi, at stovnsfŠi hjß Vinnuframagrunninum er niurlaga tilsvarandi. Ătlandi skal vinnan saman vi almenna geiranum leiga seg inn Ý bygningin og harvi skapa eitt st°rri og sterkari umhv°rvi til gangs fyri °ll.
┴hugin Ý vinnuni hevur veri sera stˇrur fyri Štlanini og ein r° av f°royskum vinnufyrit°kum og stovnum hava valt at seta pening Ý felagi. Stovnararnir frß byrjan eru: P/F Fiskaaling, Felagi Nˇtaskip, P/F Bakkafrost, P/F Havsbr˙n, TF Holding, Framtak, P/F Luna, P/F Marine Harvest Faroes, Sp/f Tavan og MBM. Felagi er sett ß stovn vi 1,3 mio. kr. Ý kapitali.
═ fyrstu nevndini vera Jˇgvan Jespersen, umboandi vinnuna, Durita Nielsen, umboandi vinnugransking og Debes H. Christiansen, umboandi almennu granskingina. Nevndin skipar seg sjßlv. Sum fyribils stjˇri Ý felagnum verur Jonhard Eysturskar, granskari ß Fiskaaling, settur, til nevndin hevur funni stjˇra.


text:
Eivind hevur enn fast í Tasermiut
vinna06-11-2017 - 08:00 - Jóanis Nielsen
Vit hava tosað við skiparan á Eivind - Jan Vang - í morgun.
Danska verjuskipið er komið á leiðina á Kappanum í Grønlandi, har Eivind er staddur við Tasermiut uppá sleip, veðrið er enn so vánaligt, at tað ikki er ráðiligt at flyta sleipiendan umborð á danska verjuskipið, so teir bíða til veðrið batnar.
Tað er nógvur vindur og harður streymur í smala sundinum har skipini eru stødd, vindferðin liggur upp ímóti 30m/sek, segði skiparin á Eivind fyri løtu síðan.


text:
Undan 6. umfari í Effodeildini: HB - Víkingur Vit skulu reisa okkum eftir eina vánaliga byrjan uppá ársins Effodeild. Víkingur kemur á vitjan í Gundadali, og nú mugu vit fáa gongd í. Uppgávan er torfør men ikki ómøgulig. Eftir
Og hann hevur svarað mær: "Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi." Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær.
2. Kor 12,9
"Remember the golden rule: He who has the gold makes the rules"


text:
Endurnýggjast áðrenn tað gongur út.
Frá 01. apríl kemur ein kunngerð, sum sigur at øll certifikat, (undantikið Heilsuskeið), sum ganga út, skulu endurnýggjast áðrenn útgongudagin . Um hetta ikki verður gjørt, ber IKKI til at endurnýggja, men skal takast av nýggjum t.v.s. ikki 1 dag men 3 dagar.
ELDSLØKKING fyri SKIPSYVIRMENN skal endurnýggjast
Higartil hevur ikki verðið neyðugt at endurnýggja “ELDSLØKKING fyri SKIPSYVIRMENN”, men hetta er nú broytt, og skal eins og hini endurnýggjast 5. hvørt ár.
Vinnuháskúlin hevur nú fingið nýggja heimasíðu, har tú kann melda teg til skeið.
Um tú trýstir á “skeið” her omanfyri, ella um tú fer longur niður á síðuna, kemur tú til yvirlit yvir øll okkara skeið, um tú trýstir á gula feltið, kemur tú inn á hetta skeiðið, har allar upplýsingar eru um skeiðið, og nær hvørt skeiði verður hildið, her ber eisini til at melda seg til skeiðið við á trýsta á “tilmelding”.
Fyri at melda teg til skeið, skal tú fyrst innrita teg, trýst á “innrita” ovast á síðuni. Skriva tín teldupost og loynital.
Hevur tú ongantíð gjørt hetta áður, so er tú ikki skrásettur í skipanini. Hetta má gerast fyrst.
Trýst á “skráset teg” og útfyll øll feltini og trýst á “skráset” niðast á skerminum, so gongur ein lítil løta og tú er innritaður.
Nú er so klárt at vejla skeið og melda til.
Tá hetta er avgreitt, fær tú ein teldupost frá okkum, sum boðar frá at tú er tilmeldaður til skeið á Vinnuháskúlanum.
Vinnuháskúlin hevur nógv skeið at bjóða
Her finnur tú okkum


text:
Í gjárkvøldið var kappast í snartalvi í Andorra millum teir, sum eru við í smálandakappingini fyri landslið í Evropa.
Føroyski stórmeistarin Helgi Dam Ziska vann kappingina. Hann fekk seks av sjey stigum. Nummar tvey var annar stórmeistari, Igor Efimov úr Monaco. Hann fekk 5½ stig. Og nummar trý var John Rødgård, sum er gamal danmarkarmeistari í snartalvi. Hann fekk 4½ stig. 44 telvarar vóru við. Hvørgin stórmeistarin hjá Andorra, Oscar De La Riva og David Norwood, vóru við í kappingini. Helgi er tann, sum hevur hægsta styrkitalið av øllum í kappingini í Andorra.
Klokkan trý seinnapartin verður farið undir dystirnar í áttanda og næstsíðsta umfari. Føroyar telva móti Kýpros. Føroyska liðið er nummar tvey í røðini, eitt stig aftanfyri Andorra. Kýpros er nummar fýra. Vinna Føroyar á Kýpros í dag, verður talan um beinleiðis finaludyst í morgin millum Føroyar og Andorra. Andorra hevur vunnið allar dystirnar í kappingini. Í dag telva teir móti Monaco, sum er nummar trý. Tíggju lið kappast.
Á føroyska liðnum í dag telva Helgi Dam Ziska, Høgni Egilstoft Nielsen, Rógvi Egilstoft Nielsen og John Rødgård. Fylgjast kann við beinleiðis leik fyri leik á øllum borðum. Sí leinki niðanfyri.


text:
Viðtal, Dimmalætting 6. januar 2006
Tá fólk hoyra orðið »plumbing«, flenna tey, tí tey halda ikki at tað ljóðar serliga glamorøst og stórbýarkent, sigur Dann Vinther og setur vinstra tummul undir høkuna, meðan ein hugsunarsamur fremstifingur strýkur aftur og fram eftir skeggstubbunum á høkuni.– Høvdu tey bara vitað hvussu nógv ídnaðarjournalistar blíva forkelaðir í Bretlandi, sigur varablaðstjórin á mánaðartíðarritinum »Heating and Plumbing Magazine«, í dagligari talu bara HPM, sum á tjúgunda ári í 34.000 eintøkum lýsir bretsku hitavinnuna.– Tá nýggjar vørur koma á marknaðin, bjóða framleiðslufeløgini journalistum at vitja verksmiðjurnar, ið oftast eru uttan fyri Bretland, sigur Dann, ið dámar væl at ferðast.– Í teir átta mánaðirnar eg havi arbeitt hjá HPM, havi eg verið kring alt Evropa á tíðindafundum og upplivað luksus, sum eg ikki helt vera til. Og so at hugsa sær, at eg fái pengar fyri hetta lívið, leggur Dann afturat, smírist og blæsur sigarettroykin upp í loft.Við høvdinum enn afturá, leggur hann spakmæltur afturat, at sjálvandi eru verksmiðjurnar ikki altíð so spennandi, men feløgini finna skjótt út av, at fyri at fáa góða umtalu í blaðnum, ræður um at forkela journalistarnar so nógv sum gjørligt.– Tað førir so aftur til pínliga spurningin, um vit ikki bara eru til fals fyri vinnuni, hugleiðir Dann og svarar sjálvur, at júvist eru vit tað, men uppá ein stuttligan máta, sum allir partar eru samdir um. – HPM er leiðandi ídnaðarblaðið av hesum slagi og hóast vit liva av hvørjum øðrum, so kenna vit leiklutirnar og vita hvar etisku mørkini eru.
Samband við lesaran
Arbeiðið á blaðnum, sum heldur til í Sevenoaks í Kent, lýsir Dann sum spennandi og fjølbroytt. Vit eru fimm, sum gera blaðið, tvey skriva og trý selja lýsingar og tekniski parturin verður so latin prentdeildini. – Onkuntíð havi eg samrøður við fólk í telefonini og so fari eg til London, ella aðrastaðni, at tosa við tey um aktuellu evnini, sum vit hava valt at taka upp. Eg havi eisini skrivað onkrar útdýpandi greinar um hitavinnuna í Bretlandi, sigur Dann, sløkkir sigarettstubban og avdúkar, at tá hann umrøður bretsku hitavinnuna kunnu samrøðurnar gerast heilt »upphitaðar«.– Men tað ger jú bara starvið enn meiri spennandi, sigur ein stríðsfúsur Dann, ið metir tílíkar hendingar sum gott feedback og tekin um at fólk veruliga lesa og brúka blaðið.
Magasinjournalistikkur
Dann Vinther er útbúgvin magasinjournalistur. – Vit hava ein úrvaldan lesaraskara, sum vit vita nógv um, og sum tí er lættur at skriva til. So málbólkurin ger allan munin, sigur Dann og strýkur sær aftur um høkuna. – Um eg skrivi fyri Dimmu, so skal eg hava bæði ommu og lítlabeiggja og alt harímillum í huga, sigur Dann, sum nú hevur tosað seg heitan og pakkur Dimmuna saman, fyri síðani at klamsa tíðarritið »Ð« á borðið, saman við »Frøði« og »Euroman«. – Um eg ístaðin skrivi fyri »Ð«, er skarin nakað væl lættari at definera. Tað betýðir nógv fyri meg at kunna síggja lesaran fyri mær. So eg ætli mær at hanga í magasinverðini so leingi sum gjørligt.
Lestrartíðin
Stuðulsstovnurin upplýsir, at umleið 80% av føroyingunum, ið lesa uttan fyri Norðurlond, velja eitt ES-land og 90 av teimum umleið 110 lesandi velja Stóra Bretland. Dann Vinther, sum nú er 30 ára gamal, var ein teirra, ið valdi Stóra Bretland. Hann las heimspeki og sálarfrøði á Glasgow University, men eftir loknan lestur vóru eingir viðkomandi starvsmøguleikar og hann tók við starvi sum postmaður í Havn. Hóast honum dámdi stak væl á Posthúsinum, var útferðarhugurin so stórur, at hann eftir einum ári setti sær fyri at finna nýggjar fakligar avbjóðingar.– Tá datt eg inn á heimasíðuna hjá Cardiff University og sá, at tey høvdu eina útbúgving, ið nevndist Postgraduate Diploma in Magazine Journalism. Dann mátti tó skjótt ásanna, at tey settu sera hørð krøv.– Eg helt, at eg ongantíð fór at kunna prógva fyri teimum, at ein útlendingur kundi skriva eins gott enskt og ein breti, sigur Dann, sum tó ikki gavst á hondum.– Eg sendi eitt ótal av teldupostum til tey, har eg royndi at imponera við ymiskum skrivistílum. Eitt sindur klikkað, tá eg hyggi aftur upp á tað, sigur ein lotur Dann.– Men eg slapp so inn!
Vunnu virðislønir
Útbúgvingin í Cardiff tók eitt ár. Høvuðsuppgávan var at gera eitt egið tíðarrit og hann fekk til uppgávu at gera online útgávuna av blaðnum. Samlaða úrslitið hjá bólkinum var so mikið gott, at tey gjørdust The Press Gazette Student Team of the Year og harumframt nummar tvey í eini líknandi kapping hjá the Guardian.
Klassiskur tónleikur
– Eg eri tíverri soleiðis av lyndi, at grasið er altíð grønari hinumegin. Hóast hetta er eitt spennandi starv, við stórari ábyrgd, nógvari ferðing og persónligari menning, so havi eg altíð eyguni opin fyri øðrum starvsmøguleikum, sigur Dann.– Tá eg so sá, at tíðarritið Gramophone leitaði eftir einum skrivandi persóni, kundi eg ikki lata vera við at søkja. Tað hevði verið fantastiskt at sloppið at skriva um klassiskan tónleik, tí tað er nakað, sum eg brenni nógv fyri, sigur Dann og leggur eina fløgu í spælaran. Beethoven, sjeynda symfoni, við BBC filharmonikarunum spæla undir leiðslu av Gianandrea Noseda.Meðan tónarnir fylla rúmið og laga eitt nýtt landslag, sigur magasinjournalisturin, at hann eisini ofta freistast av tankanum at skriva fyri okkurt av teimum fjollutu mannfólkabløðunum í Bretlandi, til dømis FHM, Maxim og Loaded. Ikki so intelektuell sum danska Euroman, stuttligari og fleiri diddur.– Samanumtikið havi eg eina stóra trongd at skriva stuttlig ting, slær Dann fast og flennir. Til hann aftur varnast Beethoven í rúminum.
Mozart 250
– Mozart 250 ár, sigur tú? Tað sigur mær ikki so nógv, sigur journalisturin, ið helst sær fyri sær eina framtíð á Gramophone.– Eri tó samdur við teimum, sum siga at hann var eitt flogvit, eingin ivi um tað. Men hansara stílur talar ikki ordiliga til mín, sigur Dann og vil vera við, at tað var okkurt, sum lá í teirri tíðini, sum honum ikki dámar.– Stílurin hjá Mozart og Haydn er for ljósur til mín smakk. Tí er tað eitt sindur undarligt, at mín fyrimynd er javngomul við Mozart. Tað er góði gamli Beethoven, sum, hóast eg havi hoyrt hansara symfoniir upp í saman, enn fær hárini at reisa seg á mær, sigur Dann og spælir yndispartin úr sjeyndu symfoniini, meðan hann livir seg inn í tónleikin.
Kommaorð
– Sum støðan er nú, kundi eg ikki trivist betur enn eg geri í Bretlandi. Um eg nakrantíð skal búgva í Føroyum aftur, so verður tað neyvan við einum skriviarbeiði, sigur Dann og lýsir orsøkina við eini søgu úr egnari skúlagongd:– Lítli Dann situr í Eysturskúlanum og lærarin fortelur um »kommaorð«. Nú eri eg nokk ikki blivin nógv vaksnari, men enn tann dag í dag skilji eg ikki hví tað skal vera neyðugt at skriva komma framman fyri ávís orð, bara tí man »eigur«. Hetta er ikki fyri at grenja, men eg haldi bara, at tann enska teknsetingin er nógv meiri lesivinarlig. Har steðgar setningurin so nøkurlunda í takt við nær eg hevði andað, um eg las tekstin upp, tí har eru reglurnar smidligari, sigur Dann.Hann leggur afturat, at hann altíð hevur hildið, at tann einasta funktiónin við tí føroyska brúkinum av komma er at seinka málinum.
Rættskrivingarreglur
– Tað er kanska at taka í so dýran til, at siga, at føroysktlærarar eru meiri fokuseraðir upp á rættskriving heldur enn hitt góða, livandi og lívliga málið. Tað eru nøkur fólk, sum duga væl at fáa tað føroyska skriftmálið at liva, men tey eru ikki nógv. Og so slettis ikki eg, sigur Dann og yppir øksl.– Í mínum føri er støðan eitt trilemma: skal eg halda meg til reglurnar og harvið gera skrivingina til eina málsliga forðarenning? Skal eg vera ein irriterandi upprørari, sum brýtur reglurnar, bara fyri at gera tað? Ella – og eg rokni við at nógv kenna til hendan trupulleikan – skal eg ignorera reglurnar og harvið tykjast sum um eg ikki skilji føroyskar rættskrivingarreglur?Dann smírist og ristir á høvdinum. – Nei, nú fái eg tað at ljóða verri enn tað er. Men eg haldi bara, at tað er skegari at skriva á enskum. Tað var bara tað, eg vildi siga.
Dimmalætting, 6. januar 2006


text:
Viðmæli 1: Tóroddur Poulsen: Himnahyljar
Nýggja yrkingasavnið hjá Tóroddi Poulsen er gott og verður betri, tá tú lesur tað umaftur. Tað eitur nakað so glitrandi og speglandi sum Himnahyljar. Yrkingin omanfyri er haðani, ein einføld og djúp ávaring ímóti rutinuhugsan og mentalum automatpiloti og tí loysir tað seg eisini at lesa yrkingarnar nógvar ferð. Hjá mær valdast upplivingin eitt sindur av mínum egna lagi - onkuntíð varnist eg mest skemtið og flenni at teimum beinraknu speisku lýsingunum av okkara samtíð í savninum. Aðrar tíðir rørist eg av melankolska tónanum, av einseminum í reglunum og beint í áðni gjørdist eg varug við originalitetin og kompleksitetin í teimum einfaldastu orðingunum. Bókin byrjar við eini smidligari, slingrandi vikuskiftisyrking, hvørs skap samsvarar innihaldinum. At yrkja og at skapa eru enn sum áður høvuðsevni í yrkingunum, eins og fleiri spískar viðmerkingar eru til samtíðina t.d. til okkara angist fyri at siga tað, vit í roynd og veru meina og til erkvisnar grannar, sum taka sær tikni av roykinum frá einum báli, tí tað fær teirra klæði á snórinum til at lukta av royki. Tóroddur Poulsen er ein sannur meistari, tá tað kemur til at orða pregnantar reglur við týdningum, sum kunnu fara fleiri vegir. Tað er honum so líkt at velja ein tekst til endayrking, sum er full av byrjan, av vón og av vanda: “okkurt/ nýtt/ sum ikki/ skal sigast/ men síggjast/ hóttir/ sjónarringin”.
Viðmæli 2: Anna Malan Jógvansdóttir: Korallbruni
Bæði evni og umhvørvi í yrkingasavninum fáa allar kliché-alarmlampur at blinka og tí er tað tess meira imponerandi, at tað eydnast Onnu Maluni at fáa frásøgnina um tað suicidala yrkjaraegið, sum gerst eitt við havið, til góðar yrkingar. Tað hevur við málið at gera, og í hesum yrkingasavninum megnar hon bæði tað minimalt reduktiva og tað maksimalt sansiliga, erotiska og uppøst endurtakandi, so at tað er ein fragd at lesa, eisini úti á Boðanesi, tá sólin skínur - Har er líðing og blóð í deyðanum. Kroppurin doyr og søkkur til botns og á botninum gera havsins djór sær dælt av honum. Krabbar og gággur leggjast á og verða likamliga eitt við yrkjaraegið. Meðan henda prosessin er í gongd, gongur eisini ein annar leikur fyri seg, sum fyrst er ein samrøða millum havið, sonevnda gágguhjartað og aðrar verur. Miðskeiðis í bókini er ein mynd, eitt ravmagnshjartarit ella eitt EKG av tí slagnum, sum verður gjørd, tá tú kemur til kanningar á sjúkrahúsinum og elektrodur verða settar ymsastaðni á yvirkroppinum at máta virksemið hjá hjartanum. Gágguhjartað er eitt slag av høvuðspersóni í frásøgnini. Tað liggur væl vart inni í eini gágguskel og ber, sum tað so vakurt stendur, beinagrindina uttaná. Hjartað er eftir øllum at døma gitnaðarført og leggur rogn, sum klekjast út í ljósið alt í meðan kroppurin upploysist, verður etin av fiskum og fer í eitt við havsins lívrunnu vøkstir: "eygnatarin blundar/ munntarin gapar reytt/ andlitstarin sveimar tungt".
3. Trygvi Danielsen/Silvurdrongur: Silvurbók.
Nýggja yrkingasavnið hjá Trygva Danielsen er somuleiðis samanhangandi, skrivað við smáum stavum uttan yrkingaheiti. Yrkingarnar eru bygdar upp um eitt sansandi og viðmerkjandi eg, sum er Silvurdrongur. Silvurdrongur er altso alter ego eins og t.d. Ziggy Stardust var tað hjá David Bowie og eg haldi, at Silvurdrongur minnir eitt sindur um yrkjaran, Trygva Danielsen. Hann er ungur, miðskeiðis í tjúgunum, men følir longu andadráttin frá næsta ættarliðnum, teimum dugnaligu og stílsliga tilvitaðu anda seg í nakkan samstundis sum tey vilja taka selfie saman við Silvudrongi. Tað dámar honum allarhelst væl, tí hann er narsissist (tað sigur hann sjálvur), men hann er eisini ein uttanfyristandandi alien, sum lyftir seg upp frá gerandisdegnum ella sum skrivað stendur á síðu 39: ...gjørdi dronginum/ eina nýggjárslyftu/ at hevja seg upp/ úr flóðalduni/ av eygnakontaktum/ sum vit skeita á/ tá vit skríða og skragga/ út úr bussinum.. (s.39 í Silvurbók). Hann lýsir seg sum eygleiðara, ið stendur fyri seg sjálvan, men Silvurdrongur er í grundini ein nokk so typiskur ungur poetur, ið sjálvandi finst at etableraða samfelagnum, teimum, sum liggja á sofuni og spæla Gekk og síggja X-Faktor og teimum, ið verja seg við kynismu tí sum tað stendur í yrkingini at “tey /ræðast/ at røra /tey /sum mest /hava /brúk/ fyri einum klemmi”. Silvurdrongur ræðist ikki klemm og ætlar sær eftir øllum at døma at liva sterkt og doyggja rúsaður – hann hevur ikki í hyggju at skjóta ella heingja seg sum Hemingway og Robin Williams, men at fara meira snildisliga fram eins og Aldous Huxley – her mátti ummælarin googla – (eg var ikki greið yvir, at kendi høvundurin, sum í 1932 skrivaði A Brave New World, bað um og fekk innspræningar av LSD frá konu síni, tá hann lá til at doyggja). Í Silvurbók verður funnist at idealistum av ymiskum slag, tjóðskaparromantikarum, poetiskum, idealistiskum, humanistiskum og filantropiskum romantikarum. Og sjálvandi fær akademiski romantikarin ein serligan ein yvir nakkan, tí akademikarin sær ikki veruleikan fyri nalvaull – hetta er ikki fyrstu ferð mann sum akademikari møtir hesum ikki serliga flatterandi skoðsmálinum. Funnist verður sum heild at etableraða samfelagnum í okkara tíð við sjálvsdyrkandi materialismu, perspektivleysari kroppsdyrkan og fíggjarligum grammleika, sum hevur við sær, at hvørt elalítið rúm ella kurpali í høvuðstaðnum nú verður leigað út til air-bnb, so at vit tjena kassan, samstundis sum vit hava medborgarar, ið einki hava at búgva í.
4.Eyðun Johannessen: Míni leikapetti
Um nú lesarin av órannsakiligum og óforstáiligum orsøkum ikki tímir at lesa yrkingar, so kann tað vera, at hann ella hon í staðin skal velja sær Míni leikapetti hjá Eyðuni Johannessen sum summarbók. Henda bókin er sjáldsama væl skrivað, hon er vøkur og so er hon eisini poetisk í støðum, tað sæst longu á lýsingini hjá rithøvundinum av bókini:
Mjørkin hevur altíð drigið meg at sær.
Sparrar upp allar sansir.
Ger tað kenda nýtt og margfalt.
Nú ið árini hava nomið tey áttati,
havi eg roynt at kaga aftur um bak
og litið inn í mín mjørka.
Hvat er tað, eg síggi og upplivi?
Eg sigi ikki, at hetta er sannleikin um meg.
Teir eru fleiri og marglittir.
Eg royni at reka teir
eins og hvítar, morreyðar og flekkutar seyðir,
í rætt.
So kann lesarin, í sínum lag,
tumma teir og meta um vektina.
Søgan er um ein havnardrong,
sum frá barnaárum veksur upp
í einum umhvørvi, har
Sjónleikarhúsið – „Tað reyða húsið“ –
gjørdist ein depil og mín gyklaði heimur.
Í bókini er hópin av myndum úr føroysku leiklistasøguni. Harumframt eru ymiskar ritroyndir, ið snúgva seg um Sjónleikarhúsið, um lívið hjá Eyðuni Johannessen, ein røða, tá Annika Hoydal fekk Mentanarvirðislønina, har eru greinar og stubbar, byrjanin til eina skaldsøgu, eitt bræv osfr. Aftrat sínum egnu frásøgnum hevur Eyðun Johannessen valt at taka fýra ummæli við í bókina, trý donsk ummæli, umframt eitt ummæli hjá Sverra Egholm av Glataðu Spælimonnunum, tað elsta ummælið er frá 1989, tað nýggjasta frá 2008 - hetta munu vera ummæli, sum Eyðuni Johannessen dámar og tað er áhugavert, at hann ikki hevur tikið nakað av teimum mongu føroysku ummælunum við, sum komu í kjalarvørrinum av stórverkum, sum hava verið framførd á Tjóðpallinum, Meðan vit bíða eftir Godot, Kravravnar, Tóm Rúm, Havfrúgvin. Sum ummælari er hetta nakað, eg leggi merki til og undrist á. Aðrir lesarar fara at leggja merki til ymiskt annað, tí soleiðis er hendan bókin - her eru nógvir møguleikar og bókin kann bæði lesast intenst út í eitt og meira leysliga, har kagast kann í myndir, í yrkingar osfr. Bókin er áhugaverd - ikki minst er "Bræv til ein vinman" sera spennandi. Her fyriheldur leikstjórin Eyðun seg kritiskt til ymiskt í handritinum hjá Jóanesi Nielsen til Havfrúnna. Søguligar enduminningar visionerar framtíðarvónir eru spennandi at lesa, men seriøs, samtíðarlig listakjak av hasum kalibrinum hava vit ikki nógv av og tey mangla!


text:
Í kvøld kl. 20:30 savnar Kappróðrarfelagið NSÍ á Glyvrum øll tey, sum hava áhuga fyri kappróðri, og fyri at rógva nú og næsta ár, til kunnandi átak um ætlanir felagsins frameftir. Felagið heldur til í felagshølunum Niðri á Støð á Glyvrum, og øll áhugað eru hjartaliga vælkomin at luttaka.
Mikukvøldið 23. mai 2012 var aðalfundur hildin í felagnum, og kvøldið eftir skipaði nývalda nevndin seg við Eyðuni Petersen, Søldarfirði, sum formanni. Næstformaður er Bjarki Danielsen, Søldarfirði, skrivari er Tórbjørn Jacobsen, Glyvrum, peningarøkil er Annika Tórbjarnardóttir, Søldarfirði, og nevndarlimur er Magni Lamhauge, Saltangará. Eykalimir eru Rodmundur Nielsen, Glyvrum og Eiler Lamhauge, Lambareiði.
Felagið stevnir eftir menning í rógving og av felagsins virksemi yvirhøvur. Til tað krevst stuðul frá øllum góðum kreftum, og áhugaðum fólki í økinum, har felagið virkar.
Møtið fjølment !


text:
Áhugin fyri at binda og seyma slóknar ikki
Kjallarin/sølubúðin í Tungu 14 í Syðrugøtu er á tremur við vøkrum klædnapløggum – alt bundið og seymað í sama húsi. Tað er ein eldhugað Hallbera Ólavsdóttir, sum brúkar stóran part av sínari frítíð at binda og seyma ullint klædnapløgg, sum hon selur undir vørumerkinum Hallbera.
Tað sæst, at Hallbera er nærløgd, og hoyrist, at hon er eldhugað. Vøkru klædnapløggini, sum prýða rúmið, tala fyri seg. Fleiri av mynstrunum eru íblást av føroysku náttúruni, millum annað vísir Hallbera á eina troyggju við íblástri úr fjallarókunum á Kunoynni.
Stóri áhugin kemur heldur ikki úr ongum. Hallbera er ”uppvaksin” á gamla Tøtingarvirkinum í Syðrugøtu, sum foreldrini Elin Maria (eisini nevnd Ellemia) og Ólavur Gregersen byrjaðu í 1961.
50.000 troyggjur til Týsklands
Familjan rak virksemi á Tøtingarvirkinum í nógv ár, og í sølubúðini í kjallaranum í Tungu 14 hongur fyrsta mynstrið, sum fór ígjøgnum maskinurnar á Tøtingarvirkinum. Tá virksemi í Tøtingarvirkinum var uppá tað mesta starvaðust 50 fólk har. Hetta var serliga fyrst í 80’unum, tá tey fingu eina bílegging á 50.000 troyggjur úr Týsklandi.
Hóast familjufyritøkan steðgaði, er áhugin hjá Hallberu fyri binding ikki slóknaður.
– Eg havi alla tíðina saknað hetta, sigur Hallbera, so fyri tveimum árum síðan fór eg í gongd aftur at binda.
Nú arbeiðir hon sum vaskifólk hjá Eysturkommunu, í frítíðini bindur og seymar hon pløggini. Sigast má, at nógv kemur av skafti. Í januar var sølubúðin tóm av pløggum – nú er longu fult aftur av troyggjum, turriklæðum o.ø.
Nógv virksemi
Hallbera hevur sølubás á Bindifestivalinum í Fuglafirði, Mentunarvikuni í Runavík, og er eftir avtalu til tiltøk runt í landinum við sølubásum. Ferðafólk og onnur koma eisini á vitjan í sølubúðina í Tungu 14, umframt at Hallbera skræddaraseymar, so føroysku klædnapløggini passa til hvønn einstakan kunda.
Sølubúðin er opin eftir avtalu allar dagar í vikuni.
Niðanfyri síggjast myndir av tí, sum Hallbera hevur bundið seinastu fáu mánaðirnar.


text:
Franskt er gomul lærugrein í føroysku miðnámsskúlunum, men higartil hava næmingar altíð flutt seg millum franskt og føroyskt við danska málinum sum millumstøð. Við nýggju teldutøku Fransktbókini ber nú til at læra franskt í føroyska miðnámsskúlanum við støði í føroyskmæltari mállæru og fronskum tekstum við føroyskum orðafrágreiðingum.
Tað eru Hallgerð Brim og Hanna Jensen, sum hava týtt og tillagað donsku útgávuna Franskbogen, sum føroyskir fransklærarar eru vanir at brúka. Forlagið Systime hevur givið upprunaligu útgávuna út, og Nám hevur samskipað útgávuna av føroysku Fransktbókini. Bæði Hanna Jensen og Hallgerð Brim undirvísa í fronskum í Miðnámi á Kambsdali.
- Tað er altíð best at læra eitt nýtt mál við støði í móðurmálinum og ein byrjanarbók til franskt hevur leingi vantað í føroyska miðnámsskúlanum, sigur Hanna Jensen, sum hevur verið fransklærari í 10 ár.
- Eg setti mær fyri at royna at gera nakað við hetta og kundi við gleði staðfesta, at Hallgerð Brim, sum var undir útbúgving sum fransklærari, var til dystin fús at gera hetta arbeiðið saman við mær. Hallgerð var næmingur á fyrsta franska holdinum, sum eg undirvísti í Studentaskúlanum á Kambsdali. Nú er hon sjálv lærari á sama stað, og vit hava báðar brúkt Franskbogen hjá Vibeke Gade sum sBók, meðan vit hava týtt og tillagað hana til føroyskt, greiðir Hanna Jensen frá.
Ein sBók er ein samvirkin, netborin útgáva, sum í sniði líkist einari bók og í møguleikum er sum ein heimasíða. Í nýggju sBókini eru m.a. 50 tekstir, 180 myndir, 90 ljóðbrot, 250 samvirknar uppgávur og 1600 orðafrágreiðingar. Samvirknu uppgávurnar geva næmingum møguleika sjálv at venja bæði mállæru og lesing, og franski upplesturin gevur teimum møguleika at hoyra, hvussu orðini verða úttalað, meðan lisið verður.
Allar orðafrágreiðingarnar eru á føroyskum, og 40 síður langa mállæran er eisini á føroyskum. Hetta eru fyrstu ferð, at franska málið verður lýst við føroyskum hugtøkum í einari skrivligari útgávu, og í onkrum føri hevur verið neyðugt at hava Málráðið við, tí stórur munur er á málunum, og okkurt franskt fyribrygdi hevur ikki havt nakað føroyskt heiti.
Fyri at gera tað lættari hjá lærarum og næmingum at læra seg at brúka nýggja miðilin, hevur Nám týtt og tillagað talgildu vegleiðingina sBókina um sBókina til føroyskt. Harumframt hevur Nám skipað fyri kunningardegi fyri teimum, sum undirvísa í fronskum, fyri at so nógvir næmingar, sum møguligt, fáa ágóðan av føroyska undirvísingartilfarinum.
Nýggja sBókin, sum hevur heitið Fransktbókin, kostar 100 krónur fyri eitt 3-ára hald. Styttri hald kunnu eisini keypast.


text:
- ÓKEYPIS VEITING Kring alt landið.
- VERÐUR SENT INNAN 1-3 Gerandisdagar.
- EINFØLD UMBÝTING Innan 14 dagar.
ODDER VOGNURIN ER NÚ OKKARA
Vit eru sera fegin at nú hava fingið Odder Vognin í okkara toymið. Hann hevur næstan 100 ár á bakið, og er eyðkendur fyri, at vera ein barnavognur í leggur stóran dent á tryggleika, góðsku, komfort og snið.
Eitt sindur um okkum
Vit eru eitt par í 30' inum, sum búgv í Kvívík. Vit hildu at úrvalið av baby og barnaútgerð, leikum, klæðum og øðrum til børn kundi verið størri í Føroyum. So eftir at vit fingu okkara triðja barn valdu vit at læta upp ein nethandil við ymiskum til børn.
Müsli by Green Cotton
Little Dutch eru einastandandi vørur til børn og barnakømur.
Allar røðirnar hava ymisk snið, og eru eyðkendar av litríkum mynstrum og vøkrum tilfarið, við einum flottum tíðarleysum finish.


text:
Umsókn um byggiloyvi skal týðiliga lýsa tað arbeiðið, sum gerast skal, og hjálagt skulu vera allar tekningar og upplýsingar, sum hava týdning fyri byggingina.
Tekningar skulu vera mátfastar og tilskilaðar við støddarlutfalli, soleiðis at kommunali byggimyndugleikin lættliga kann meta um vídd og stødd á ætlaðu byggingini.
Umsóknin skal fevna um allar upplýsingar av týdningi fyri kommunala byggimyndugleikan til viðgerðina av ásetingunum í bygningsreglugerðini og øðrum ásetingum til byggingina.
Umsóknin um byggiloyvi skal fevna um:
Umsóknin skal fevna um allar upplýsingar av týdningi fyri kommunala byggimyndugleikan til viðgerðina av ásetingunum í bygningsreglugerðini og øðrum ásetingum til byggingina.
Upplýsingar til eyðmerking av ogn, bygningi ella eind eru t.d. upplýsingar um matrikulnummar, bústað, byggiharra, byggiharraráðgeva o.s.fr.
Treytað av slag av bygging kunnu t.d. hesar upplýsingar og tekningar hava týdning fyri at lúka krøvini í bygningsreglugerðini:
Tá søkt verður um frávik frá ásetingum í byggilógini, bygningsreglugerðini, byggisamtyktini, servituttum ella øðrum galdandi krøvum til byggingina, skal umsóknin hava upplýsingar, sum eru neyðugar, fyri at kommunali byggimyndugleikin kann viðgera umsóknina.
Kommunali byggimyndugleikin kann krevja fleiri upplýsingar og/ella tekningar, um hetta er neyðugt fyri at kunna viðgera umsóknina um byggiloyvi.
Kommunali byggimyndugleikin kann í samband við umsóknina seta krøv um at fáa fleiri upplýsingar. Tað kunnu t.d. vera upplýsingar um tilfarsval, litir o.a. fyri at kunna meta, um ásetingarnar sbrt. serstøku byggisamtyktunum eru loknar.Umsóknin skal fevna um allar upplýsingar av týdningi fyri kommunala byggimyndugleikan til viðgerðina av ásetingunum í bygningsreglugerðini og øðrum ásetingum til byggingina.
Um neyðugt kann kommunali byggimyndugleikin eisini krevja t.d.:
Tá serkøn váttan, frágreiðing ella skjalprógv av einum hvørjum slag verður kravd, skal skjalið gerast av ráðgeva, sum hevur førleika til at savna og samskipa skjalprógvanina / váttanina, soleiðis at hendan verður ein heild.
Byggiharrin/umsøkjarin velur ein ráðgeva, sum fær ábyrgdina av at gera og undirskriva skjalprógvið ella váttanina. Valið av ráðgeva skal góðkennast av kommunala byggimyndugleikanum.
Ráðgevin hevur ábyrgdina av, at skjalið/ váttanin er gjørd sbrt. almennu krøvunum, og at byggingin verður gjørd eftir serstøku krøvunum fyri byggingina
Treytað av slagi av bygging skal skjalprógvið fevna um:
Yvirskipaða ætlan fyri brunatrygdini, tekningar og frágreiðingar, sum vísa brunatøkniligu eginleikarnar á einstøku bygningslutunum, brunatøkniligu innleggingarnar, rýmingarleiðirnar og bjargingarviðurskiftini o.a., brunatøkniligu útrokningarnar, skjalprógv fyri brunatøkniligu eginleikunum á einstøku bygningslutunum og innleggingunum, umframt lýsing av, hvussu møguligar brunatøkniligar innleggingar og bygningslutir so hvørt verða eftirhugdir og hildnir við líka.
Skjalprógvið eigur at vera sbrt. „SBi-anvisning 223, Dokumentation af bærende konstruktioner“.
Umsøkjarin tilnevnir ein ráðgeva til berandi konstruktiónirnar.
Statisk skjalprógvan fyri bygningskonstruktiónir av minni týdningi (sekundære bygningskonstruktioner, sbrt. „SBi-anvisning 223, Dokumentation af bærende konstruktioner“) eru ikki fevndar av kravinum um váttan frá einum ráðgeva. Bygningskonstruktiónir av minni týdningi eru bygningskonstruktiónir, har brek bara fevnir um viðkomandi konstruktiónslut, og har avleiðingarnar av brekinum eru avmarkaðar.
Fyri bygningar í lágum skjalprógvingarflokki (lav dokumentationsklasse sbrt. „SBi-anvisning 223, Dokumentation af bærende konstruktioner“), er vanliga ikki grundarlag fyri at krevja skjalprógv fyri, at konstruktiónirnar lúka ásetingarnar í kap. 4, Konstruktiónir. Lágur skjalprógvingarflokkur fevnir um einfaldar konstruktiónir sum t.d. skúrar og bilhús.
Fyri bygningar, har berandi konstruktiónirnar ikki eru fullgóðar, og tískil kunnu hava við sær álvarsligar avleiðingar, so sum mannskaða o.a., ella har fíggjarligu, samfelagsligu ella umhvørvisligu avleiðingarnar eru serliga stórar, skal váttan liggja saman við statiska skjalpróvnum sbrt. stk. 4, nr. 6. Váttanin skal vera skrivað og undirskrivað persónliga av einum ráðgeva. Váttanin skal fevna um statisku skjalprógvanina í heilum líki.
Ráðgevin má ikki, hvørki beinleiðis ella óbeinleiðis, vera fíggjarliga bundin til tað ella tey feløg, sum hava verið við í prosjekteringini av bygninginum. Eigarin velur ráðgevan, og valið skal góðkennast av kommunala byggimyndugleikanum.
Bygningskonstruktiónirnar, talan er um, svara til Nationalt Anneks til Eurocode 0, tabel B1 (EN 1990 DK NA Nationalt Anneks til Eurocode 0: Projekteringsgrundlag for bærende konstruktioner) brot á B4 er fevnt av høgum avleiðingarflokki (konsekvensklasse) CC3.
Tilnevndi ráðgevin ger eitt triðjapartseftirlit (tredjepartskontrol, sbrt.„SBi-anvisning 233, Dokumentation af bærende konstruktioner“) av verkætlanini og skjalfestir eftirlitið. Skjalprógvið eigur at vera sbrt. „SBi-anvisning 223, Dokumentation af bærende konstruktioner”.
Fyri bygningar, sum ikki eru fevndir av stk. 5, kann kommunali byggimyndugleikin í serligum førum krevja, at váttan skal liggja saman við statiska skjalpróvnum sbrt. stk. 4, nr. 6 við tilhoyrandi skjølum.
Váttanin skal vera skrivað og undirskrivað persónliga av einum ráðgeva.
Eitt dømi um serlig føri, har kommunali byggimyndugleikin kann krevja, at tann statiska skjalprógvanin sbrt. stk. 4, nr. 6 verður hjáløgd eini statikaraváttan, kann vera bygningskonstruktiónir, sum vísa til ein høgan skjalprógvingarflokk (høj dokumentations-klasse, sbrt. „SBi-anvisning 223, Dokumentation af bærende konstruktioner“).