text:
Í dag, 4. oktober, er altjóða yrkingadagur. Gamalt var at siga: A poem a day, keeps the psychiatrist away. Hatta er ikki eitt páhald. Hatta er sannleikin. Óansæð, um tú roynir at skriva eina yrking um dagin ella setir tær fyri at lesa eina yrking um dagin, so er tað heilt vist, at tað hjálpir móti eini ørgrynnu av trupulleikum.
Tá ið tú lesur eina yrking, og hon letur seg upp sum ein margháttlig blóma fyri eygunum á tær, tá er tú komin inn í títt djúpasta stað, og tað er har, tú lærir hvør, tú er.
Slíkt prát er helst mjørkatos fyri nógv, men eg heiti á tykkum um at geva yrkingunun ein møguleika.
Eg fari her at leggja nakrar av mínum yndisyrkingum, sum kæri lesarin kann lesa. Tað er lættari sagt, enn gjørt. Í heiminum munnu vera skrivaðar mílliónir av yrkingum. Ikki ber til at lesa allar. Eg kundi valt bara amerikanskar yrkingar, ella enskar, ella svenskar, ella danskar, ella týskar og so framvegis, men her fari eg at velja tilvildarligar yrkingar, sum á ein ella annan hátt hava sett spor.
Yrkingarnar eftir Tórodd Poulsen hava altíð fylgt mær. Hann gerst betri og betri við árunum. Næstseinasta savn hansara eitur Bræddur firvaldur. Eg havi ummælt yrkingasavnið her á heimasíðuni braeddur-firvaldur. Tóroddur hevur nakrar yrkingar, sum eru so tættar og samankroystar, at ikki eitt orð er ov nógv. Tær eru næstan klaustrofobiskar í sínum einkla máta at greiða frá tí stóra.
lurta eftir
toruni
hon dugir
ikki at
teska
sum vit
ið hoyra
hana
buldra
eftir at
snarljósið
hevur sligið
sítt góða nátt
niður í
tað hvíta arkið
Tóroddur Poulsen, Bræddur firvaldur, 2011
Paul Celan (1920-70) er ein tann mest týðandi yrkjarin í nýggjari tíð. Her er yrkingin “Aspatræ” í týðingini hjá Heðini M. Klein. Ein onnur týðing finst eisini. Hana hevur Tóroddur Poulsen gjørt. Fyrst stendur týðingin hjá Heðini og síðani týðingin eftir Tórodd. So kann lesarin gera sær eina mynd av, hvussu ymiskar tær eru.
ASPARTRÆ, leyv títt blunkar hvítt út í myrkrið.
Hárið á mammu varð ongan tíð hvítt.
Hagasólja, so grøn er Ukreina.
Gulhærda mamma mín kom ikki heim.
Regnskýggj, dvølur tú enn yvir kelduni?
Stillføra mamma mín grætur um øll.
Runda stjørna, tú snúðrar gyltu sloyfu tína.
Hjartað í mammu varð blý-rivið.
Eikihurð, hvør lyfti teg av leikindunum?
Milda mamma mín fær ikki komið.
Heðin M. Klein týddi. Yrkingin stendur í Vencli nummar 5
ØSPUTRÆ, títt leyv lýsir hvítt í myrkrinum.
Mínar móður hár varð aldrin hvítt.
Hagasólja, so grønt er Ukraina.
Mín ljóshærda móðir kom ikki heim.
Regnskýggj, drálar tú við brunnarnar?
Mín spakføra móðir grætur fyri øll.
Runda stjørna, tú knýtir tað gyltu sloyfuna.
Mínar móður hjarta varð sært av blýggj.
Eikihurðin, hvør tók teg av hongslunum?
Mín blíða móðir kann ikki koma.
Tóroddur Poulsen týddi. Yrkingin stendur í Varðanum, bind 60 frá 1993.
Ein annar yrkjari, sum hevur havt stóran týdning fyri meg er amerikanski yrkjarin, Ron Padgett. Padgett var í Føroyum á Listastevnuni, sum varð hildin í 2002. Hann er ein av fremstu núlivandi yrkjarunum í USA. Hansara kunnleiki til evropiska yrkingahevd, serliga franska, ger, at hann knýtir saman tveir heimspartar. Her er yrkingin “Nail” úr savinum How long.
Negl
Hvussu mundu fólk í gomlum døgum klippa neglurnar á tónum ?
Táneglurnar á Mariu moy síggja góðar út
á málningunum frá italsku endurburðartíðini,
og tøkk fái tað, tí tað hevði verið torført
at tilbiðið ein skapning við ógvuliga longum neglum á tónum.
Perugino háðaði eftir einum átrúnaði, ið meddaði
móti Gudi, ið hvørs veruliga áhugamál
var Maria, men hann gav henni fínar neglir á tónum.
Eg havi ongantíð hugt eftir neglunum á Jesu tóm, hóast
tær eru beint við holini
á fótum hans, við hinar naglarnar.
Miskunnarloysið er so grafiskt og ilt at skilja,
vakurleiki afturímóti, enntá vakurleikin frá eini tá,
gevur góða meining. Fyri meg, ið hvussu er.
Oddfríður Marni Rasmussen týddi
Tit kunnu sjálv kanna neglirnar á Jesusi og Mariu.
Eg kundi tikið nógvar aðrar yrkjarar. Nógvar aðrar yrkingar. Eg fari at enda her við at leggja eitt klipp av youtube og prenta føroysku týðingina av somu yrking. Talan er um yrkingina “Tha Ballad Of The Skeletons” eftir Allen Ginsberg. Her spælir hann saman við Sir Paul McCartney.
Í níggjunda Vencli stendur týðingin, sum Gunnar Hoydal ógvuliga hegnisliga hevur greitt úr hondum. “Skrokkakvæði” er ógvuliga passandi til dagsins føroyska politikk, har borgarligi flatskatturin er í ferð við at knúsa vælferðarsamfelagið. Politiskar yrkingar eru ofta vánaligar. Tað er ringt at gera nakað poetiskt við eina politiska yrking, tí at politikkur er so grúiliga ópoetiskur. Men, tá ið tað er sagt, so eru nógvar yrkingar, sum hava eina áskoðan, taka eina støðu, sum er áhugaverd. Her er ein.
Skrokkakvæðið
The Ballad of the Skeletons
Segði forsetaskrokkurin
Eg skrivi ikki undir alt
Segði tingformansskrokkurin
Jú tú skalt
Segði umboðsmannaskrokkurin
Eg tali at
Segði hægstarættarskrokkurin
Íðan so hvat?
Segði hernaðarskrokkurin
Stjørnubumbur eru best
Segði yvirstættaskrokkurin
Svøltaðar mammur eru verst
Segði Yahoo-skrokkurin
Steðgið skitnari list
Segði høgravongsskrokkurin
Gloymið hjartað, hjartað er mist
Segði dulspekiskrokkurin
Heilagt er mannaskapið og frítt
Segði siðmeirilutaskrokkurin
Nei, nei, skapið er mítt
Segði buddistaskrokkurin
Miskunn er rík
Segði partafelagsskrokkurin
Hon er deyðanum lík
Segði gamlakristnaskrokkurin
Setið tey fátæku høgt
Segði Guds-Sonar-skrokkurin
AIDS krevur røkt
Segði kynsræðsluskrokkurin
Tey samkyndu eru grað
Segði arvastevnuskrokkurin
Svørt eru óeydnuslag
Segði reystmannaskrokkurin
Konur skulu venjast rætt
Segði fundamentalistaskrokkurin
Lat nørast øll mannaætt
Segði rætt-til-lívið-skrokkurin
Fostur hava sál
Segði fyri-fríum-vali-skrokkurin
Stikk uppí uttan drál
Segði burturspardi skrokkurin
Tólini tóku mítt starv
Segði strangur-móti-brotsverkum skrokkurin
Gassið fjøldina uttan darv
Segði landsstjóraskrokkurin
Sparið burtur skúlamat
Segði borgarstjóraskrokkurin
Etið fíggjarætlanina aftrat
Segði nýafturhaldsskrokkurin
Av gøtunum heimleys og løt
Segði frímarknaðarskrokkurin
Brúkið tey sum kjøt
Segði tankatangaskrokkurin
Fríur marknaður er best
Segði spar & lán-skrokkurin
Ríkið skal gjalda mest
Segði Chrysler-skrokkurin
Gjaldið fyri teg & meg
Segði kjarnorkuskrokkurin
& meg & meg & meg
Segði umhvørvisskrokkurin
Ger ikki bláum himmali fortreð
Segði fleirtjóðaskrokkurin
Hvat er hann verdur fyri teg
Segði NAFTA-skrokkurin
Fríhandil, gøðið tykkum grøn
Segði Maquiladora-skrokkurin
Sveittið fyri undirløn
Segði ríki GATT-skrokkurin
Hátøkni og ein verð
Segði undirstættaskrokkurin
Nevin harður og reyvin ber
Segði heimsbankaskrokkurin
Fella trø má vera eitt mást
Segði IMF-skrokkurin
Keypið amerikanskan ost
Segði menningarlandaskrokkurin
Sendið okkum rís
Segði framkominlandaskrokkurin
Ringlið bein til søluprís
Segði ayatollaskrokkurin
Doyggj rithøvundur doyggj
Segði Josef Stalin-skrokkurin
Sum at hoyra mítt egna goyggj
Segði miðríkisskrokkurin
Vit gloyptu Tibet
Segði Dalai Lama-skrokkurin
Tit seta búkilskumet
Segði heimskórsskrokkurin
Lagnan er stundum heit
Segði USA-skrokkurin
Vit mugu bjarga Kuwait
Segði kolvetnisskrokkurin
Bumbuflog, bumbið í kór!
Segði sinnisvíðkandi skrokkurin
Roykið ein dinosaur
Segði Nancy-skrokkurin
Sýt, sig nei, bara sýt
Segði Rasta-skrokkurin
Skít, Nancy, bara skít
Segði fólkavillaraskrokkurin
Ikki roykja pott
Segði drykkjumannaskrokkurin
Tín livur skal rotna í nátt
Segði drøggmisnýtaraskrokkurin
Gevið okkum eitt prik
Segði Big Brother-skrokkurin
Girðið teir av handan stik
Segði The Mirror-skrokkurin
Hey, tú rósa reyð
Segði elektriski-stóla-skrokkurin
Hey, hvat kóka tey?
Segði kjaksendingaskrokkurin
Renn meg, títt lúsa roð
Segði familjuvirðisskrokkurin
Míni virði við sviðið soð
Segði New York Times-skrokkurin
Hatta sleppur ikki á prent
Segði CIA-skrokkurin
Hálvtalað orð eru hent
Segði netverkaskrokkurin
Mínar lygnir krevja trúgv
Segði lýsingaskrokkurin
Legg ikki í, bara lúgv
Segði fjølmiðlaskrokkurin
Sannleikan eigi eg
Segði sofaveljaraskrokkurin
Hvat rakar tað meg?
Segði sjónvarpsskrokkurin
Ljóðbitar, etið teir rátt
Segði tíðindaskrokkurin
Hatta var alt, góðanátt
Allen Ginsberg
Gunnar Hoydal týddi. Yrkingin stendur í Vencli nummar 9
Hetta eru nakrar fáar yrkingar, sum eg havi valt út henda altjóða yrkingadagin.
OMR


c: text/html

text:
hvat er at yrkja?
tann ið dugir tað lærir tað aldrin
tann ið ikki hevur lært tað enn
hevur nokk altíð duga tað
Soleiðis tekur Rói Patursson til í yrkingini “hvat er at yrkja” í savninum Líkasum frá 1985. Tað er ongin loyna, at tað ber illa til at læra til rithøvund, men hevur tú eginleikan at síggja alt av nýggjum og sum nýtt, so hevur tú eginleikan at læra teg at skriva.
Nógvir eru rithøvundaskúlarnir í norðurlondum. Á hvør sín hátt eru teir allir góðir. Tó eru ikki nógvir, sum vara longur enn eitt ár. Í Keypmannahavn er rithøvundaskúli, sum varir í tvey ár. Upptøkuroynd er á hvørjum ári, og í ár er Anna Malan Jógvansdóttir sloppin inn á Rithøvundaskúlan í Keypmannahavn.
Nógv eru, sum søkja inn á hvørjum ári. Tey plaga at liggja um eini 700 – 800, sum søkja inn, og eini 25 sleppa til munnliga samrøðu, og so sleppa 6-8 teirra inn á skúlan.
Bara tveir aðrir føroyingar hava gingið á skúlanum. Oddfríður Marni Rasmussen gekk frá 1998 til 2000 og Rasmus á Rógvu gekk frá 2006 til 2008, men hann er uppvaksin niðri og skrivar á donskum, og nú er Anna Malan Jógvansdóttir sloppin inn.
Vit ynskja henni til lukku og góða eydnu.
Kroniskt
Míni eygu tvey hvalspýggj
slímut
bleytt
bláar iris
ultramarin pupillir
kjarnin har æðrarnir spræna út frá
dansa ímillum algir
fangar á hornhinnuni
kronisk minnir
grógvandi sjónotir
eitt korallriv
sum sker glærið
so eg gráti blóðtár
Anna Malan Jógvansdóttir
Vencil

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
16. januar
16. januar er dagur 16 í árinum í gregorianska kalendaranum. 349 dagar eru eftir av árinum (350 dagar um skotár er).
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1992 - Eftir blóðugt borgarakríggj í El Salvador kemur friðaravtala í gildi henda dagin.
- 2011 Tangaskipið Jessica fer á land, nær havnini við Puerto Baquerizo Moreno, á oynni San Cristobal, hetta hendir tætt við Galapagosoyggjarnar. Nógv olja lekur út í havið.
- 2015 - Listaboykottið, sum listafólk í Føroyum settu í verk ímóti tí almenna við Mentamálaráðnum á odda 2. november 2012, er nú av. Tað vóru Steintór Rasmussen og Teitur Lassen, ið tóku stig til boykottið, eftir at samgongan valdi at skerja játtanina við einum fjórðingi.
- 2015 - Mentanarvirðislønir Landsins, sum áttu at verið handaðar dagin fyri, hin 15. januar, verða orsakað av óveðri, handaðar 16. januar á samkomu í Deplinum í Skálavík. Tórbjørn Olsen, listamálari, fær Mentanarvirðisløn Landsins, Tey av Kamarinum fáa Heiðursgávu landsins, Mathias Kapnas, tónleikari, fekk virðisløn til Ungt listafólk. Oddvør Johansen, rithøvundur og Katrin Ottarsdóttir, filmsleikstjóri, fingu Sømdargávu landins.
- 2015 - Landsstýrismaðurin í mentamálum, Bjørn Kalsø, kunnger, at orðabøkur Sprotans nú verða ókeypis atkomuligar hjá øllum ið ynskja tað, bæði føroyingum og útlendingum, í Føroyum eins væl og úti í heimi. Henda tænasta verður fíggjað av Mentamálaráðnum og Kommununum í Føroyum. Avtalan er fyri trý ár fyribils og er ein avtala millum Mentamálaráðið, Kommunufelagið umboðandi allar kommunur í Føroyum og forlagið Sprotan. Í løtuni eru 13 bøkur á kervinum, og tær eru nú fríar hjá øllum at nýta. Fleiri mótmælistiltøk vóru í samband við, at føroyskir næmingar, ið áðrenn 1. januar 2015 høvdu ókeypis atgongd til orðabøkur Sprotans, mistu henda møgulleikan frá 1. januar 2015 og til ein loysn varð funnin í dag. Eitt nú høvdu studentaskúlanæmingar í Hoydølum og Suðuroynni trappuverkfall nakrir dagar frammanundan, og næmingar frá framhaldsdeildini í Eysturskúlanum í Havn handaðu eitt mótmælisskriv til Heðin Mortensen, borgarstjóra, sum lovaði, at ein loysn fór at vera funnin, tó ikki bara fyri næmingar í Havn men fyri allir føroyingar og eisini fyri útlendingar kring allan heimin.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1993 - Jón Páll Sigmarsson, íslendskur kraftamaður (f. 1960)


text:
Átøk innanlands
Føroyar eru vertir fyri einum stórum ferðavinnutiltøkum á hvørjum ári.
VISIT FAROE ISLANDS – 27-30. apríl
VISIT FAROE ISLANDS tiltakið er eitt árligt átak, sum ein samlað føroysk ferðavinna stendur aftanfyri. Endamálið við VISIT FAROE ISLANDS er at geva útlendskum ferðasmiðjum høvi at uppliva Føroyar sum ferðamál. Við at bjóða teimum til Føroyar, fáa tey møguleika at hitta umboð fyri ferðavinnuna og síggja hvat tey hava at bjóða. Harumframt taka tey sjálvi lut á útferðum, sum vísa landið fram og harvið síggja tey hvørji tilboð, vit hava at bjóða ferðafólkum.
Nærri kunning um VISIT FAROE ISLANDS 2017 fæst her.


text:
Jakub Kolas
Jakub Kolas (skrivast eisini Jakub Kołas) (á hvítarussiskum: Яkýб Kóлac), (føddur í 1882, deyður 13. august 1956), veruligt navn: Kanstantsin Mitskievich (MiцkéBiч KaHcTaHцíH MixáйлaBiч) var ein hvítarussikur rithøvundur, Fólksins Skald fyri Sovjetsamveldið í 1926 og limur í Hvítarusslands Vísunda Akademi frá 1928 og frá 1929 var hann vara forseti í akademinum.
Í sínum skaldskapi var Kolas kendur fyri at hava samhuga við tí vanliga hvítarussiska bóndanum. Kunstnaranavn hansara Kolas bendir eisini henda vegin, við tað at Kolas merkir Oyra av Korni.
Hann skrivaði yrkingasøvnini Songs of Captivity (á russiskum: ПecHи HeBoли, 1908) og Songs of Grief (á hvítarussiskum: ПecbHi-жaлbбы, 1910), yrkingarnar Eitt nýtt land (á hvítarussiskum: HoBaя зяMля, 1923) og Tónleikarin-Simon (á hvítarussiskum: CыMoH-Myзыka, 1925), stuttsøgur og sjónleikir. Yrking hansara Smáttan hjá fiskimanninum (á hvítarussiskum: PыбakoBa xaTa, 1947) snýr seg um stríðið eftir at Hvítarussland gjørdist partur av Sovjetsamveldinum. Trilogi hansara Á einum vegamóti (á russiskum: Ha пepeпyTbe, 1954) snýr seg um lívið hjá hvítarussiskum bóndum og tí demokratisku intellligensiani áðrenn-kollveltingina.
Heiður[rætta | rætta wikitekst]
Hann fekk heiðurin USSR State Prize í 1946 og 1949.


text:
Mest av øllum ræðist eg at doyggja mitt í einum setningi
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg,
at setningurin doyr,
og at eg tí doyggi
mitt í einum
setningi. At orðini og gerðirnar eru
uppi. At alt endar,
tá ið eg doyggi mitt í einum setningi,
og ongin fær at vita,
hvat eg ætlaði at siga. At nervarnar
í útsøgnini verða kvettar av,
og at tey bara fáa hálvtalað orð,
at eg noyðist at síggja avleiðingarnar av mínum lívssetningi,
meðan eg liggi á rygginum upp móti himni
og eygleiði jørðina.
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg tað.
Og tó!
Doyggja ikki øll menniskju mitt í einum setningi?
Eru vit ikki ein áhaldandi streymar av setningum,
har orð verða skift út,
og onnur sett ístaðin?
Er tað ikki soleiðis, vit skilja onnur orð?
orð úr vøtnum,
orð úr smílum,
orð úr speglum,
orð úr ravnum,
orð úr myrju,
orð úr grasið,
orð úr loti,
orð úr túsund flúgvandi andlitum,
og orð úr ivasomum setningum.
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg,
at deyðin við sínum gandi
skræðir sálina úr teimum,
sum eg eri góður við,
og at hylkini liggja eftir,
sum orð við ongum hjátýdningum.
Fyrri liðurin í setninginum hevur lisið
seg gjøgnum heilakyknurnar,
meðan seinnu liðirnir hanga
út av sjónarringinum,
eru á veg út í rúmdina at sita á kjørbreyt.
Eg ræðist,
at fyrri liðurin onki sigur,
um ósagda seinna liðin,
og at tey, sum leita eftir
tí ósagda setninginum,
reika í óorðaðari óvissu.
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg tað.
Yrkjarin, Jim Caroll sat ein miðal kaldan morgun
tann 11. september í 2009 og skrivaði eina yrking,
tá ið knappliga pannan dulisliga datt niður á pappírið.
Ljóðið av einum punktum
spjaddi seg um rúmið og síðani
kom ein tøtt, avbrotin tøgn.
Á pappírinum var skrivaður ein hálvur setningur,
og hin helvtin sat millum nikotingulu fingrarnar.
Morgunin gekk, og seinnapartin,
tá ið brandmenninir høvdu borið líkið út
og hurðin varð latin aftur,
fleyg pappírið við hálva setninginum á gólvið,
har hann lá og murraði og vendi sær,
sum ein ketta, sum spælir við eitt fúkandi pu
í ivasama ljósgeislanum.
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg tað.
Øll tey menniskju,
sum onkursvegna ikki sjálv kunnu gera við, at tey doyggja.
Øll tey menniskju,
sum onkur annar drepur,
tey doyggja eisini mitt í einum setningi.
Drongurin, sum liggur sum lívleyst ræ í skóginum,
doyði eisini mitt í einum setningi.
Pápin, sum liggur undir liðini og tvíheldur um kalda kropp hansara,
doyði eisini mitt í einum setningi.
Horvna mamman doyði eisini mitt í einum setningi.
Maðurin í appilsingulu draktini,
sum varð hálshøgdur í oyðumørkini av einum svartklæddum bøðli,
doyði eisini mitt í einum setningi.
Gamla konan,
sum doyði av hjartaslag,
tá ið hon hoyrdi bumburnar í nánd vakja morgunin,
eisini hon doyði mitt í einum setningi.
Øll tey, sum lótu lív á havinum,
í luftini, á vegunum, í fjøllunum,
í heiminum.
Øll fólkamorðini,
tey mongu, sum vórðu avrættað
í My Lai,
Holocaust,
í Rwanda,
í Gulag-legunum,
og sum liggja í ókendum hópgravum,
tey doyðu eisini mitt í einum ókendum setningi.
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg,
at lívið alt sum tað er
er ein setningur,
og summi doyggja mitt í lívssetninginum,
mitt meðan tey liva,
verður tann setningurin,
tey settu sær fyri at gera lidnan,
kvettur av.
Eg ræðist,
at óttin fyri at gerandisdagurin brotnar
sum ein setningur, og verður til okkurt
har lív ikki rættiliga er,
men bara kan ímyndast.
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg tað.
Kvøldarsetningurin er hálvur,
og nógv er eftir at gera. Og tá
verður setningurin avbrotin.
Grundsetningarnir eru altíð har,
eru ikki til at bróta
eru ikki til at fylgja,
eru ikki til at prógva,
eru ikki sandur undir iljunum,
eru ikki iljar, ið riða kroppin,
eru ikki skelvandi knø,
eru ikki vamlið, sum slær í bringuni,
eru ikki munnurin, sum mælir fyri tíðini
eru ikki tankar,
men eru samfeldið av øllum, eg sigi og geri.
Mest av øllum ræðist eg at doyggja
mitt í einum setningi.
Mest av øllum ræðist eg,
at eg ikki fari at uppliva menniskju eldast,
gøtur broytast,
býir mennast,
hugburðir syndrast,
handtøk knirka,
at eg ikki fari at taka skeivar avgerðir,
at minnini um skeivu avgerðirnar fara at hvørva.
Mest av øllum ræðist eg
ikki at vera til,
at eg bara eri ein óskipaður hjartasláttur
í livandi lívi,
har lívsræðslan er tann,
sum heldur penninum
til blekkið er stadnað.
At eg fari at standa og hyggja
konu mína djúpt inn í eyguni,
men hon fer ikki at síggja meg,
at eg fari at hoyra synir mínar tosa,
og tá ið eg svari aftur,
hoyra teir ikki meg.
Alt hetta ræðist eg.
Alt hetta og nógv meir,
men
mesta av øllum ræðist eg
at doyggja
mitt
í
einum
setningi.
Mesta av øllum
ræðist eg
tað.
Oddfríður Marni Rasmussen


text:
Ábraham
Ábraham ella Abraham (hebraiskt אַבְרָהָם, Aḇrāhām), føðinavn Abram, er ein týðandi persónur úr Gamla Testamenti úr Bíbliuni, sum sær hann sum elsta ættfaðirin til tað ísraelska fólkið. Søgan um Ábraham stendur skrivað í 1. Mósebók, kap. 12-25, har hann saman við soni sínum Ísak og Jákup hoyrir til patriarkarnar, sum gjørdust ættfedrar til Ísraels 12 ættarbólkar. Ábraham er ein týðandi profetur hjá teimum kristnu, hjá jødunum og hjá muslimum. Í Islam er hann viðurkendur sum profetur, patriarkur og boðberi undir navninum Ibrahim.
Abraham var ein eftirkomari av soni Nóah Sem.[1][2] Kristin og muslimar trúgva, at Jesus var ein eftirkomari av Ábraham, og harumframt trúgva muslimar, at Muhammed var ein efterkomari gjøgnum Ismail.[3]
Tað er ein vaksandi konsensus millum bíbliugranskarar, at frágreiðingin í Fyrstu Mósebók um Ábraham hevur sín uppruna frá 500- og 400-talinum á.Kr.[4]
Upphav[rætta | rætta wikitekst]
Ábraham var sonur Tarah og eftirkomari av soni Nóa Sem. Upprunaliga navn hansara var Abram, men hann varð seinni kendur sum Ábraham. Hann var giftur við hálvsystir sínari Sarai, seinni kend sum Sára (Sara). Hann hevði tveir brøður, sum kallaðust Nakor og Haran. Síðstnevndi doyði tíðliga og er faðir Lot.
Eftir at Sara var deyð, fekk hann seks synir við hjákonuni Ketura: Simran, Joksjan, Medan, Midian, Jisjbak og Sjuah. Ábraham verður mettur at vera ættfaðir bæði hjá ísraelittum, ísmaelittum, edomittum og midianittum.
Ábraham andaðist 175 ára gamal, og varð grivin í Makpela-holuni sum sambært Bíbliuni skal liggja í býnum Hebron við Vestara Áarbakka. Hetta er ein av orsøkunum til, at jødarnir ynskja at hava atgongd til býin.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Nettbibelen: Første Mosebok 11:10-32 & 14:13
- ↑ Wilson, M. (1989): Our Father Abraham: Jewish roots of the Christian Faith ISBN 0802804233, ISBN 9780802804235, ss. 3, 4
- ↑ «About Islam», i: BibleInfo.com
- ↑ Blenkinsopp, Joseph (2009): Judaism, the First Phase: The Place of Ezra and Nehemiah in the Origins of Judaism, Wm. B. Eerdmans Publishing Company, s. 39


text:
Wikipedia:Keldur
Tað ið verður skrivað á Wikipedia skal ikki verða avritað beinleiðis av síðum, ið eru undir copyright, tvs. eru vardar av lóg um upphavsrætt. Tó kann ein høvundur saktans endurgeva innihald av síðum, um tað verður umformulerað og ikki skrivað av. Ein og hvør síða á Wikipedia eigur at hava kelduávísingar. Keldurnar kunnu t.d. vera tey føroysku bløðini ella internetmiðlar ella søgubøkur o.a. Keldur skulu setast inn í    sum tú finnur undir hvørjari síðu undir "Wikikotur", trýst á kotuna, so kemur hon inn á síðuna, avrita síðani url'in ið tú vilt nýta sum keldu og set hann inn millum teknini > < og síðan gera eitt millumrúm og so skriva navnið á portalinum, t.d. in.fo, tað kann t.d. síggja soleiðis út:
Norðlýsið er eitt blað og internetportalur úr Norðoyggjum. Fyrsta blaðið kom út hin 16. apríl 1915.  [http://www.in.fo/news-detail/news/solin-skinur-a-nordlysid/ in.fo]
Síðan kemur eitt tal at standa har ið tú hevur innsett kelduna, og niðast á síðuni undir yvirskriftini Keldur kemur at standa sjálv keldan, í hesum førinum bara in.fo saman við talinum (keldunummar).
Tað ber til at siga um keldur á Wikipedia, at vit sleppa at avrita alt tilfar, sum er givið út undir GNU Free Documentation License. Vit skulu bara geva navnið á kelduni. Finnur tú spennandi tilfar, sum er givið út undir GNU FDL, so ert tú vælkomin at leggja tað afturat listanum niðanfyri.
Fyri alt annað tilfar geldur, at uttan so um tað stendur, at tilfarið kann nýtast til tað, ein hevur hug til, so skulu vit hava loyvi til at geva út tilfarið undir GNU Free Documentation License, áðrenn vit sleppa at avrita tað.
Finnur tú spennandi tilfar, sum tú meinar, Wikipedia væl kundi brúkt, men sum ikki er frítt ella givið út undir GNU FDL, send so teimum, sum standa fyri hesum tilfari, eina umbøn um at fáa loyvi at avrita tilfarið. Nógvir vevstjórar og tílíkir eru fegnir um, at onnur hava áhuga fyri tí, sum teir gera, og geva fegnir loyvi, um at tilfarið kann verða givið út á Wikipedia. Hevur tú fingið svar á eina umbøn, um tú so hevur fingið loyvi ella ikki, so skoyt hana uppí listan niðanfyri.
Innihaldsyvirlit
Dømi um Telduræv við umbøn um loyvi at avrita[rætta wikitekst]
Til høvund
Eg eri samhøvundur á Wikipedia (http://fo.wikipedia.org), hin frælsa alfrøðin. Eg havi varnast tína mynd/tína grein/o.s.fr. á URL, og eg haldi, at hon hevði hóskað væl til Wikipedia.
Vegna Wikipedia vil eg tí spyrja, um vit sleppa at brúka omanfyristandandi tilfar á Wikipedia. Fyri at vit kunna brúka tilfarið, er tað neyðugt, at tilfarið er frítt at brúka fyri øll ella verður útgivið undir GNU FDL (GNU Free Documentation License). Ynskir tú tað, so upplýsa vit teg sjálvandi sum keldu til upprunaliga tilfarið.
Fyri at síggja í staklutum um GNU FDL, so sí vinarliga greinina á Wikipedia (http://en.wikipedia.org/wiki/GNU_Free_Documentation_License). Í stuttum tryggjar GNU FDL, at øll hava rætt til at avrita og broyta tilfarið, og at alt tilfar, sum er givið út undir GNU FDL, verður verandi undir GNU FDL, eisini um tað verður broytt, víðkað ella selt.
Frammanundan takk Títt navn
Hesar síður hava vit loyvi at avrita frá[rætta wikitekst]
- Wikipedia (á enskum, skal týðast)
- Wikimedia Commons er ein felags miðalgrunnur til allar wiki-verkætlanirnar
Hesar síður hava vit loyvi at avrita frá við keldufrásøgn[rætta wikitekst]
(Tekstir givnir út undir GNU FDL hoyra til hendan bólk)
- Leksikon for det 21. århundrede (bert loyvi at avrita einstakar greinir, ikki alla alfrøðina)
- Planetmath (á enskum, skal týðast fyrst)
- folketinget.dk Loyvt er at avrita tekstir frá hesi síðu, um keldufrásøgn og tíðarfrásøgn fyri avritingina verður uppgivið. Malene 11. Jun *
Arne List 16. jun 2006 kl. 16:41 (UTC)
Hesar síður hava vit ikki loyvi at avrita frá[rætta wikitekst]
- kongehuset.dk
- faroeislands.dk ℚuackor 26. des 2005 kl. 00:43 (UTC)


text:
TÍÐINDI
Grót úr Tangafjarðarsmoguni
Síðani partafelagið Eystur- og Sandoyartunlar varð skipað við nevnd, stjóra og skrivstovu, hava tríggjar av kommununum við Skálafjørðin verið í samráðingum við felagið, um hvussu…
Haifaa í Løkshøll
Tann sýriski sorgarleikurin - Haifaa Awad um kríggið í Sýria Tað hevur eydnast bituff at fáa sýriska læknan Haifaa Awad til Føroya á vitjan. Hesaferð…
Nýggársrøðan á Skála
Jonnhild Reynholdsdóttir Gott kvøld øll somul. Hesi seinastu árini, havi eg varnast, at tá vit hava sagt tað síðsta farvæl við fleiri av okkara bygdafólki,…
Nýggársrøðan í Runavík
Snildið tað, at stevna fram á veg – tórbjørn jacobsen Hóast hin legendariski og óvanliga væl begávaði franski forsetin Charles de Gaulle í nýggjársrøðuni gamlaárskvøld…


text:
Nikæno-konstantinopolitanska trúarjáttanin
Nikæno-konstantinopolitanska trúarjáttanin verður eisini kallað 2. trúarjáttan (latín: symbolum Nicaenum). Hon er ein av teimum 5 játtanarritunum í føroysku fólkakirkjuni.
Heitið sipar til, at orðaljóðið er eitt úrslit av kirkjufundunum í Nicea í 325 og í Konstantinopel í 381. Hon er soleiðis ein fornkirkjulig trúarjáttan. Nikæno-konstantinopolitanska trúarjáttanin verður stundum brúkt í guðstænastuni í føroysku fólkakirkjuni, hóast apostólska trúarjáttanin er tann vanligara.
Stundum verður byrjað við at avnokta alt tað ónda, men tað er ikki partur av sjálvari trúarjáttanini.
Nikæno-konstantinopolitanska trúarjáttanin greinar læruna eitt sindur gjøllari enn apostólska trúarjáttanin. Ein týðandi munur er tó, at hon aftur at teimum trimum liðunum, ið samsvara við tríeindina, hevur fingið ein fjórða lið um dópin.
- Eg trúgvi á ein Gud, hin alvalda Faðir, sum hevur skapað himmal og jørð, allar sjónligar og ósjónligar lutir.
- Og á ein Harra, Jesus Krist, Guds einborna son, sum er føddur av Faðirinum fyri upphav tíðarinnar, Gud av Gudi, ljós av ljósi, sannur Gud av sonnum Gudi, føddur, ikki skapaður, av somu veru sum Faðirin, ið alt hevur skapað, sum fyri okkum menniskju og frelsu okkara er komin niður av himni og er vorðin hold við Heilagum Anda av Mariu moy, sum eisini okkara vegna er krossfestur undir Pontiusi Pilatusi, píndur og jarðaður. Triðja dagin risin upp samsvarandi Skriftunum og farin til himmals, situr við Faðirsins høgru hond og skal koma aftur í dýrd at døma livandi og deyð, og á ríki hansara skal eingin endi vera.
- Og á Heilagan Anda, Harran og lívgevaran, sum gongur út frá Faðirinum og Soninum, sum saman við Faðir og Soni verður tilbiðin og dýrmettur, og sum hevur talað við profetunum. Og á eina heilaga almenna og ápostólska kirkju.
- Eg játti ein dóp til fyrigevingar syndanna og vænti uppreisn teirra deyðu og lívið í komandi heimi. Amen.
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
Trúarjáttan føroysku fólkakirkjunnar, Føroyskt kirkjumál, 2000


text:
Tak niður
Kitty May Ellefsen er ein kvinna, sum altíð hevur havt nógva ferð á. Útbúgving, arbeiði, familja og vinir. Men so við og við varð hon alt meiri strongd og hevði torført við at sovna.
Hjartað dukaði og leikaði í, so hon royndi at drekka eitt glas, áðrenn hon fór til songar. Men skjótt varð eina glasið til tvær fløskur, og hon varð bundin av alkoholi. Og tá fór alt sína skeivu gongd.
Ikki fyrr enn Kitty May viðgekk fyri sær sjálvari, at hon var alkoholikari, byrjaði at ljósna. Góða ráðið, at fara at renna hvønn dag, gevur henni frið og ró og fyllir hana við takksemi, so hon nú kann liva sum ein fræls kvinna.
Lagt til rættis: Armgarð Arge.


text:
Jens Hákun Leo
11.01.2017 - 13:31
Tíðindi > Tíðindi > Danmark
Vátt er nú komið í reiðrið ímillum løgreglufólk í Svendborg og løgregluleiðsluna á Fjóni í Danmark.
Hetta kemur til sjóndar í blaðnum Fyens Stiftstidende, har ið løgreglumaðurin, John Arly Henriksen, í fyrstu atløgu, tann 6. januar, gjørdi vart við sína misnøgd við, at løgregluleiðslan á Fjóni seint í desember, sambært honum, gav løgreglufólkunum í Svendborg boð um at geva bøtur fyri 4,5 milliónir krónur innan ársenda.
Í aðru atløgu gjørdi Johnny Schou, politiinspektørur á Fjóni, vart við, at talan var um eina misskiljing, og at løgregluleiðslan á Fjóni einans hevði givið løgreglufólkunum í Svendborg boð um at hava eitt neyvari eftirlit við framd brot á ferðslulógina um jóltíðir, hetta sum ein partur av málsetninginum hjá løgregluni at halda ta árligu kvotuna uppá 12.200 bøtur, sum løgregluleiðslan hevði sett sær fyri at geva fyri árið 2016.
Men nú hevur so Birger Jensen, løgreglumaður í Svendborg, talað at Johnny Schou í einum lesarabrævi í Fyens Stiftstidende í gjárkvøldið, har ið hann vísir á, at...
- Tá ið Johnny Schou í lesarabrævi sínum vísir á, at talið á brotum á ferðslulógina einki hevur við fíggjarstøðuna hjá løgregluni at gera, úttalar hann seg annaðhvørt ímóti betrivitandi, ella hevur leiðslan ikki samband við undirsáttar sínar.
- Fleiri løgreglufólk á Fjóni liggja inni við teldupostum, har ið tað greidliga framgongur, at vit fingu boð um at geva bøtur fyri serlig brot á ferðslulógina – ikki við ferðslutrygdini fyri eyga, men við tí fyri eyga at tryggja løgregluni á Fjóni 4,5 milliónir krónur til fíggjarætlan tess.
Birger Jensen sigur víðari, at løgreglufólkið í Svendborg gjørdi tað, tey kundu fyri at skriva so nógvar bøtur sum gjørligt, men at borgararnir vóru somikið lýdnir mótvegis ferðslulógini, at tey eftir øllum at døma ikki megnaðu at fáa tær umbidnu 4,5 milliónir krónurnar í kassan. Hetta er, sambært honum, gleðiligt, tí at borgarar, sum eru lýdnir mótvegis ferðsulógini, eru betri fyri samfelagið enn tal á bótum og árligar kvotur uppá so og so nógvar bøtur.
Birger Jensen hartar at enda løgregluleiðsuna á Fjóni við at føra fram, at...
- Um tann ovasta leiðslan og Johnny Schou meta, at boðini, sum vórðu send til okkum seint í desember, vóru rong, gev so tí rætta viðkomandi eina nøs heldur enn at finnast at okkum, tí arbeiðandi fólkinum. Verið erlig! Vit royna at fáa tingini at koyra so væl sum gjørligt til dagligt, hóast umstøðurnar sum tit bjóða okkum og medborgarunum. Eg havi sagt tað fyrr, og sigi tað fegin aftur: ein leiðsla, ið ikki er sinnað at lurta eftir arbeiðarum sínum, hevur uppiborið at verða skift út.
Greinin við Johnny Schou, politiovasta á Fjóni, kann lesast her.
Lesarabrævið hjá John Arly Henriksen, løgreglumanni í Svendborg, kann lesast her.
Lesarabrævið hjá Birger Jensen, løgreglumanni í Svendborg, kann lesast her.
Brævið, sum løgreglufólkini í Svendborg fingu frá løgregluleiðsluni á Fjóni, sæst niðanfyri.
Mynd: Fyens Stiftstidende.


text:
Ingi Samuelsen
11.01.2017 - 12:20
Klokkan hálvgun tvey í dag fer forseti Íslands at seta nýggju íslendsku stjórnina í embæti. Hetta hendir eftir at núsitandi stjórnin fer at leggja frá sær á einum fundi á Bessastøðum.
Ísland fær eina smala mið-høgra stjórn, mannað við Sjálvsteiðisflokkinum, Viðreisn og Bjartari Framtíð, sum fáa ávikavist seks, tríggjar og tveir ráðharrar.
Formaður Sjálvsteiðisfloksins, Bjarni Benediktsson, verður nýggjur forsætisráðharri. Hann hevur sitið sum fíggjarmálaráðharri í núverandi stjórnini, har Framsóknarflokkurin hevur havt leiðsluna.
Hinir ráðharrarnir hjá Sjálvsteiðisflokkinum verða Guðlaugur þór þórðarson, sum verður uttanríkisráðharri, Sigríður Ásthildur Andersen verður løgmálaráðharri, Jón Gunnarsson verður ráðharri fyri samferðslu, útjaðara- og kommunumál, Kristján þór Júlíusson verður mentamálaráðharri og þórdís Kolbrún Gylfadóttir verður ráðharri fyri ferðavinnu, ídnað og menning.
Benedikt Jóhannesson, formaður fyri Viðreisn, verður fíggjarmálaráðharri, þorgerður Katrín Gunnarsdóttir verður fiskivinnu- og landbúnaðarráðharri og þorstein Víglundsson verður ráðharri fyri sosial- og javnstøðumál.
Óttarr Proppé, formaður fyri Bjartari Framtíð verður heilsumálaráðharri og Björt Ólafsdóttir verður ráðharri fyri umhvørvi og náttúrutilfeingi.


text:
Tintin
Tintin er teknirøð, sum eisini er gjørd til teknifilm og leikfilm. Belgiski listamaðurin Georges Remi, sum brúkti dulnevnið Hergé, hevur skrivað og teknað teknirøðina um Tintin.
Høvuðspersónurin í teknirøðini er ungi tíðindamaðurin Tintin. Hann og hundurin Terri eru teir einastu, sum eru við í øllum søgunum. Á ferðum sínum runt heimin fær Tintin hjálp frá ymsum vinum sínum sum eru afturvendandi í bókunum. Har ímillum eru Haddock kapteynur, løgreglumenninir Dupond og Dupont og Tournesol professari, sum er eitt sindur av einum ørvitisknokki.
Innihaldsyvirlit
Upplivingar Tintins[rætta | rætta wikitekst]
Bara tvær av søgunum eru givnar út á føroyskum:
- Hin gátuføra stjørnan (10)
- Tignarstavur Ottokars (8)
Tintin í Norðurlondum[rætta | rætta wikitekst]
Danmark[rætta | rætta wikitekst]
Á donskum hava søgurnar verið í bløðunum Kong Kylie, Politiken, Fart og tempo, Se og Hør og Billed Bladet umframt at verða givnar út í bókum í fleiri umførum í tveimum umsetingum.
Fyrra umsetingin er eftir Jørgen Sonnergaard og varð upprunaliga givin út millum 1960 og 1989. Søgurnar eru givnar út í tilvildarligari raðfylgju, og í talvuni er nummarið sett í klombrum eftir heitið á søguni. Flestu skreytheftini í hesi røðini eru uppafturprentað fleiri ferðir, tey elstu umleið 18 ferðir.
Seinna umsetingin er eftir Niels Søndergaard og varð upprunaliga givin út millum 2005 og 2007 í innbundnum bókum uttan nummar á. Síðani er øll røðin eisini givin út í minni innbundnum bókum nevnd minicomics; henda røðin hevur rætta nummarið á rygginum. Frá 2011 og fram til umleið 2016 verður nýggja umsetingin eisini givin út í teimum vanligu skreytheftunum, men uttan nummar á rygginum.
Noreg[rætta | rætta wikitekst]
Á norskum (bokmål) eru søgurnar eisini givnar út í fleiri umførum. Fyrstu ferð, í 1972, vórðu bara 4 søgur givnar út. Aðru ferð, 1978-1980, vórðu 11 søgur givnar út. Triðju ferð, 1984-1990, vórðu allar givnar út, bæði sum skreythefti og innbundnar. Í øllum trimum førum var raðfylgjan tilvildarlig, og nummarið er við í talvuni - fyrsta raðfylgjan í {tuborgklombrum}, onnur raðfylgja í [kantutum klombrum], og triðja raðfylgjan í 〈spískum klombrum〉.
Fjórðu ferð vórðu tær 23 fyrstu søgurnar givnar út í rættari raðfylgju í 8 bókum, sum bert kundu keypast saman í eini eskju. Hendan útgávan var nakað minni enn hinar útgávurnar.
Fimtu ferð, 2010-2012, vórðu allar 24 søgurnar givnar út í 12 bókum við tveimum søgum í hvørjari. Tíverri ikki í kronologiskari raðfylgju. Hendan útgávan er talmerkt (1a), (1b) o.s.fr. í vanligum (avrundaðum) klombrum.
Svøríki[rætta | rætta wikitekst]
Á svenskum komu 4 bøkur 1960-1962, sum Per Kellberg umsetti. Øll røðin kom út frá 1968 til 1977, hesu ferð vóru tað Karin og Allan B. Janzon, sum umsettu. Nýggjasta umsetingin er frá 2004-2005, og henni hevur Björn Wahlberg staðið fyri.
Ísland[rætta | rætta wikitekst]
Forlagið Fjölvi útgav flestu søgurnar á íslenskum frá 1971 til 1978 í tilvildarligari raðfylgju. Í talvuni er árstal sett eftir heitið á søguni. Flestu søgurnar hevur Loftur Guðmundsson týtt, nakrar hevur Þorsteinn Thorarensen týtt; tær eru endurprentaðar eina til fýra ferðir.
Tinni í Sovétríkjunum varð ikki útgivin fyrr enn í 2007 vegna politiska innihaldið, ið tóktist vera sera eymt evni í 1970- og 1980-árunum. Søguna hevur Björn Thorarensen týtt.
Í 2010 fór forlagið Iðunn at endurútgeva bøkurnar í minni stødd, umleið 16,5 x 22,5 cm.
Yvirlit yvir Tintin-bøkur og heiti teirra á norðurlandamálum[rætta | rætta wikitekst]
Filmsbøkurnar eru gjørdar eftir filmar, og Hergé hevur ikki verið við til at skriva ella tekna nakra av teimum. Greg skrivaði og Bob de Moor teknaði Tintin et le lac aux requins.
Einasta norðurlendska málið, sum Tintin et le oranges bleues er útgivin á, er íslendskt.
Tintin-filmar[rætta | rætta wikitekst]
Ísland[rætta | rætta wikitekst]
21 av teimum 24 bókunum vórðu útgivnar sum teknifilmar, og vórðu allir hesir filmar útgivinir, yvir 3 seriur, við íslenskari talu. Í vanligari talu verða teir kallaðir ""Tinnamyndirnar" (á føroyskum "Tintin filmarnir". Í fyrsta umfari, tá filmarin vórðu útgivnir í 1980-árunum var tað bert ein persónur, sjónleikarin Eggert Þorleifsson, sum tosaði fyri allar persónarnar í filmunum. Men mitt í 2000-árunum vórðu filmarnir endurútgivnir við fleiri røddum. Nakað sum var nógv umtalað, tí ættarliðið sum vaks upp við filmunum í 1980 og 1990-árunum, vildu meina at tað tók sjarmuna frá hesum klassisku teknifilmum, og at tað var óneyðugt at broyta nakað sum ikki var í ólagi.
Í 2011 kom biograffilmurin The Adventures of Tintin: The Secret of the Unicorn, Steven Spielberg leikstýrdi. Áskoðarar kundu velja um tey sóu filmin í biografunum á íslenskum ella enskum.


text:
Tá tú skalt keypa, umbyggja ella umvæla bústaðin, er tað ein fyrimunur at hava uppspardan pening tøkan. Við Bústaðarkontuni hjá BankNordik kanst tú spara upp til bústaðin við eykarentu í 10 ár. Til ber at seta 50.000 kr. inn á kontuna um árið hesi 10 árini. Øll kunnu stovna sær Bústaðarkontu.
Uppspardi peningurin kann nýtast til:
- Eginpening í sambandi við bústaðarfígging
- Keyp av grundstykki, sethúsum ella íbúð
- Sethúsabygging ella íbúðarbygging
- Umvæling ella umbygging av bústaði (umfatar eisini bilhús, tún, garð og fast innbúgv v.m.)
Frá møguleika til veruleika
Við eini miðvísari samansparing á Bústaðarkontu verður lættari at røkka málinum. Tað verður fíggjarliga lættari at seta búgv og gera umbyggingina, og samstundis verður møguleikin fyri at fáa lán betri.


text:
Orð: Hans Andrias Djurhuus
Lag: Tjaldursunga beyð hin lagna harða
1. Hann glógvar eins og Surturs bjarti logi
og litar hav, hin gylti morgunroði.
Sum ljóð í silvurstreingjum
er havsins bárubrot,
sum suð av stórum veingjum
kenst unga morgunlot.
Yvir land fuglaflokkur flýgur,
fram úr nátt fjallatindur stígur,
boðar dag.
2. Men dalur enn í dýrdarfriði svevur,
og dimmið vald í bygd og býli hevur.
Tað er so hátt til tindar,
til havs er leiðin long,
og sólargeislin blindar,
og smáttan gerst ei trong.
Durvar alt tí í tryggum dvala,
einki lív, – eingir hanar gala.
Dreymavald.
3. Tað kvøður frítt um gull og gyltar salir
og tónar vænt og fagurt gjøgnum dalir –
tá klárna allar líðir,
og blonk gerst hvør ein á;
og morguntímin fríður
fer fram um gil og lág,
sveipar sól, sjálvt um minstu túgvu,
fríðkar tún, skyggir inn at grúgvu,
vekur menn.
4. Men dagsins verk er torført fyri mongum
og vont at halda fram í skorum trongum,
tí drála mangir; – aðrir
tó taka tól í hond
og rudda rás og gøtu,
nú dagur er í nánd,
fylkja seg, standa fróir saman,
síggja, bjørt lýsir morgunglæman,
vilja verk.


text:
LÍVIÐ SUM KRISTIN
Bjóða øllum at koma á minningarhøgtíðina!
Í átakinum, sum byrjar 27. februar, fara vit at bjóða so nógvum sum gjørligt í okkara øki at minnast Jesu deyða saman við okkum. Vit eiga at leggja okkum eftir at varnast allan áhuga, ið verður vístur, so vit kunnu fáa hann at vaksa.
SOLEIÐIS KANST TÚ GERA
FRAMLØGA
„Vit býta eina innbjóðing út til eitt serligt møti. Mikudagin 23. mars fara milliónir kring heimin at minnast Jesu deyða og lurta eftir einum bíbilskum fyrilestri um, hvussu hansara deyði gagnar okkum. Á innbjóðingini stendur, nær og hvar hetta møtið verður hildið her á staðnum. Tú ert hjartaliga vælkomin.“
Um tann vitjaði vísir áhuga:
BJÓÐA VAGTTÅRNET
Legg upp til eina afturvitjan.
VÍS FILMIN UM MINNINGARHØGTÍÐINA
Legg upp til eina afturvitjan.
Tá ið tú kemur aftur:
VÍS HVÍ KANNA BÍBLIUNA?
Bjóða síðani okkurt lestrartilfar.
BJÓÐA HVAT LÆRIR BÍBLIAN VERULIGA?
Vís á fleiri upplýsingar um minningarhøgtíðina á síðunum 206-208. Bjóða síðani bókina.
BJÓÐA LURTA EFTIR GUDI OG FÁ ÆVIGT LÍV
Tosa um, hvønn týdning Jesu deyði hevur við at brúka síðurnar 18-19. Bjóða síðani heftið.


text:
Pingvin
Pingvin (frøðiheiti - Pingvinus sp.; da. Pingvin) er ikki so ólík gorfugli í útsjónd. Nógv eru sløgini, størri og smærri, men øll eru tey minni enn gorfuglur. Fjaðrarnar eru avbara stuttar, eisini á veingjunum, so teir eru heilt ónýttir til at flúgva við, meira líkir bøkslum enn veingjum. Tær liva í meingi suðuri í kaldasta Íshavinum. Mest halda tær seg á sjónum, men fara stundum upp á ísin at spáka. Flestu av teimum hava ikki sæð fólk, og koma skipsmenn á land, so fara tær tætt til teirra at forvitnast. Taka teir tá í veingin á teimum, lata tær seg vinaliga leiða. Ungarnir eru lættir at ala, teir gerast sera alsknir, og summir elta eigarmannin sum hundar.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Now Playing:
Tey stóru orðini: Men størstur er kærleikin (3:3)
Listen to Tey stóru orðini on your phone!
More information
Theodor E.D. Olsen, prestur, og Armgarð Arge, útvarpsvertur, tosa um tey stóru orðini í okkara tilveru, eitt nú synd, deyða, kærleika, hatur, girnd, øvund og miskunnsemi. Hvat merkja hesi orðini sum fyribrigdi og hugtøk? Nær brúka vit hesi orðini? Í hvørjum høpi? Eru tey elligomul og hóska ikki til okkara tíð? Ella eru tey tíðarleys og ódeyðilig? Ætlanin, við sendingini "Stóru orðini", er, at varpa ljós á, hvat ymsir heimspekingar og rithøvundar hava hugsað og skrivað um hesi stóru orð.


text:
Hvar kunnu vit finna svar upp á lívsins stóru spurningar?
Eru svarini í ...
vísindum?
heimspeki?
Bíbliuni?
EIN BÍBLIUSKRIVARI SEGÐI VIÐ GUD
’Gev mær vit. Orð Títt er sannleiki.’ — Sálmur 119:144, 160, umseting eftir Victor Danielsen.
Milliónir av menniskjum fáa svar úr Bíbliuni.
Vilt tú vera ein teirra?
Heimasíðan jw.org kann hjálpa tær.
LES tilfar online
Bíblian á meira enn 100 málum
Hjálp til familjur
HYGG at filmum, sum eru grundaðir á Bíbliuna
Undirvísing og sangir til børn
Góð ráð til tannáringar
Trúgv í verki
TAK NIÐUR lesnað
Heftið Góð tíðindi frá Gudi
Bløðini Vagttårnet og Vågn op!
HVØNN AV HESUM STÓRU SPURNINGUM HUGSAR TÚ MEST UM?
Hvør stýrir í roynd og veru heiminum?
Halda líðingar nakrantíð uppat?
Fáa tey deyðu veruliga lívið aftur?
Les, hvussu Bíblian svarar hesum spurningum á jw.org.
(Far til ÚTGÁVUR > BØKUR & HEFTI)
LÆR MEIRA
Hvat er at finna á okkara heimasíðu?
Tú kanst læra meira um okkum og okkara trúgv, og eisini fáa svar uppá bíbilskar spurningar.


text:
North Carolina
North Carolina (enskt: State of North Carolina) er stakríki í Sambandsríkinum Amerika við umleið 8 mió. íbúgvum. Høvuðsstaðurin kallast Raleigh og størsti býurin er Charlotte. Í 1789 bleiv North Carolina stakríki í USA. Í norðri hevur Norður Carolina mark við Virginia, í suðri við South Carolina og Georgia, og í vestri við Tennessee. Í eystri liggur Atlantshavið.
Eyknevni er "Tjørhælstaturin" (enskt: Tar Heel State). Upprunaavgerðið av Tar Heel er ókendur.
Ein dómari í North Carolina hevur avgjørt at tað ikki bara skal vera loyvt at svørja á Bíbliuna, men eisini á einhvørja aðra átrúnaðarliga bók, í sambandi við rættarmál í North Carolina.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Upprunafólkið[rætta | rætta wikitekst]
Í 1711 - Tuscarora-kríggið ímillum niðursetumenn og indiánar í norður-North Carolina.
Flogfør[rætta | rætta wikitekst]
Í 1903 taka brøðurnir Wright seg á flog í North Carolina og eru teir fyrstu, ið flúgva við motorriknum flogfari. Fólk í North Carolina varnast ikki veruliga, hvønn týdning henda stórhending hevur, fyrr enn fyrri heimsbardagi brestur á í Evropa á sumri 1914. Hetta er fyrsta kríggj, har alt fólkið í statinum er partur í krígsførsluni ella krígsframleiðsluni.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Staturin Norðurcarolina verður mettur sum ein tann týdningarmesti í amerikanska forsetavalstríðnum. Norðurcarolina er ein av teimum sokallaðu svingstatunum. Tað serstaka við amerikanska valinum er, at tað forsetavalevnið, ið fær flest atkvøður í givna statinum, fær allar valmenninar í tí statinum. Eitt nú vann Barack Obama í 2008 allar atkvøðurnar í statinum, tá hann fekk 49.7% av atkvøðunum, meðan mótstøðumaðurin, John McCain fekk 49.3% av atkvøðunum. Sostatt vann Barack Obama allar atkvøðurnar frá teimum 15 valmonnunum í Norðurcarolina. Í nógvum statum eru republikanararnir ella demokratarnir so dominerandi, at mótstøðufólkini hava givið upp. Stríðið er tí mest í teimum sokallaðu svingstatunum, har tað er meira ella minni javnt millum valevnini. Í statum sum Norðurcarolina og Florida er serliga nógv stríð um atkvøður, tí har leikar sera javnt á, og statirnir hava nógvar valmenn.


text:
Dunnaldur Dunna
Dunnaldur Dunna (enskt Donald Fauntleroy Duck) er ein víðagitin teknifilmsrøð og teknirøð. Millumnavnið hjá Dunnaldi Dunnu er Fountleroy. Tað er tó ikki umsett til føroyskt.
Hóast tað var Walt Disney, sum uppfann høvuðspersónin og átti rættindini til hann, so vóru tað fyrst og fremst Carl Barks og Alfred Taliaferro, sum gjørdu hann kendan. Nakrar av søgunum hjá Alfred Taliaferro hava verið at sæð í Barnablaðnum, meðan einar 90 søgur hjá Carl Barks eru at lesa í 18 skreytheftum við felagsheitinum Carl Barks savnið.


text:
Ormurin langi
«Ormurin langi» er en svært populær sang på Færøyene.
Kvadet om Ormen den Lange henter sin inspirasjon fra Heimskringlas fortelling om Sjøslaget ved Svolder rundt år 1000, da de svenske og danske kongene, Svein Tjugeskjegg og Olof Skötkonung, sammen med den norske Eirik Håkonsson-ladejarl, angrep den norske kongen Olav Tryggvason, mens han var på vei hjem fra Vendland (Pommern) til Norge ombord på skipet «Ormen Lange» sammen med flåten sin. De angriper etter tur, kong Olav slår de to kongenes angrep tilbake, men må se seg slått av sin landsmann Eirik Jarl. Slagets utfall er velkjent: når Olav innser at slaget er tapt, hopper han overbord sammen med de få overlevende blant sin hird. Man ved ikke hvor slaget fant sted, det er tvilsomt at en øy har hatt navnet Svolder. I kvadet lar dikteren Olav seile fra Østersjøen inn i Øresund, hvor han tenker seg at øyen ligger og sjøslaget foregår mellom øyen og land.
Visa har 86 vers, et utdrag av den færøyske originalversjonen (som med noen ordforklaringer er forståelig for nordmenn):
1. Viljið tær hoyra kvæði mítt, (Vil dere høre kvadet mitt.) vilja tær orðum trúgva, (Vil dere ordene tro,) um hann Ólav Trygvason, (om han Olav Trygvason.) hagar skal ríman snúgva (her skal rimet snu (dreie seg om)) Ref: Glymur dansur í høll, Dans sláið ring Glaðir ríða Noregs menn til Hildar ting 2. Kongurin letur snekju smíða (Kongen lot seg snekke bygge) har á sløttumsandi; (her på [den] slette sand.) Ormurin langi støstur var, (Ormen Lange størst [skip] var) Sum gjørdur á Noregis landi. (som [ble] bygd i Norges land.) Ref. 3. Knørrur var gjørdur á Noregis landi, (Knarren ble lagd i Norges land.) gott var í honum evni: (Gode var emnene i ham.) sjútti alin og fýra til (Sytti alen og fire til) var kjølurin millum stevni (var kjølen mellom stevnene.) Ref. … 8. Har kom maður á bergið oman við sterkum boga í hendi: "Jallurin av Ringaríki hann meg higar sendi." Ref. … 10. "Einar skalt tú nevna meg, væl kann boga spenna, Tambar eitur mín menski bogi, ørvar drívur at renna." Ref. 11. "Hoyr tú tað, tú ungi maður, vilt tú við mær fara, tú skalt vera mín ørvargarpur Ormin at forsvara." Ref. 12. Gingu teir til strandar oman, ríkir menn og reystir, lunnar brustu og jørðin skalv: teir drógu knørr úr neysti. Ref. … 30. Nú skal lætta ljóðið av, eg kvøði ei longur á sinni; nú skal eg taka upp annan tátt; dreingir leggi í minni ! Ref. … 71. Einar spenti triðja sinni, (triðja sinni = tredje gang) ætlar jall at raka, (vil treffe jarlen) tá brast strongur av stáli stinna, (tá = da) í boganum tók at braka. Ref. 72. Allir hoyrdu streingin springa, kongurin seg undrar: "Hvat er tað á mínum skipi, (hva er det på skipet mitt) so ógvuliga dundrar ?" (som så høgt/fælt dundrer) Ref. 73. Svaraði Einar Tambarskelvir kastar boga sín "Nú brast Noregi úr tínum hondum, (nå brast Norge ut av dine hender,) kongurin, harri mín!" (kongen, min herre!) Ref. …
Det populære færøyske viking-metalbandet Týr, har lagd en innspilling med Ormurin langi, i mer moderne form, men allikevel med originalteksten (som er sitert ovenfor).


text:
Julianski kalendarin
Julius Cæsar, keisari í Rom (deyður ár 44 f.Kr), dagførdi tann kalendaran, mann hevði nýtt í Rom. Frammanundan hevði mann nýtt ein mánakalendara við 12 mánaðum - (mánamánaðum). Árið var tí ov stutt, og av og á vórðu so eyka dagar lagdir afturat. Eftir ferð í Egyptalandi, har Julius Cæsar helst hevur havt høvi at fundast við teir lærdu í Alexandria, gjørdi hann av at skifta til nýggjan kalendara; við tað at árið er umleið 365,25 samdøgur, skuldi árið verða 365 dagar í 3 ár og 366 dagar 4. árið. Árið við eyka degnum kalla vit leypár ella skotár. Skiftið var gjørt við, at ár 46 f.Kr. varð longt við 80 døgum - partvís lagdir inn efti februar mánað og partvís millum november og desember. Hetta árið varð soleiðs 445 dagar. Hesin kalendarin - uppkallaður eftir Juliusi - varð galdandi til 1582, tá Gregorius XIII pávi innførdi nýggjan kalendara, gregorianska kalendaran.
Í Føroyum var tann julianski kalendarin brúktur fram til og við 16. november 1700.


text:
Henda útgávan av skaldsøguni Fiskimonnum er í fyrstu syftu ein skúlaútgáva. Men samstundis er skaldsøgan við inngangi sínum, sínum viðmerkingum, tekningum og sínum ávísingum ein fongur hjá øllum bókmentaáhugaðum fólki í landinum.
Skaldsøgan Fiskimenn er realistisk og sálarfrøðilig lýsing av føroyska fiskimanninum í sluppfiskitíðini, tá ið fiskað varð við snøri í sjálvdrátti við smáum seglskipum undir Íslandi, haðani fiskurin var fingin til Føroya sum saltfiskur og síðani turkaður av fiskagentum og øðrum fiskafólkum á fiskastykkjunum og útfluttur sum klippfiskur til Suðurevropa.
Martin Joensen lýsir á sannførandi hátt tað serstaka rúmið, sum tátíðar sluppfiskimaðurin í Føroyum er staddur í, bæði materielt og immaterielt, í orðum og atferð, hansara sjónarring, hansara trúgv og pátrúgv, hansara tráan og vón, hansara mangan dýrgoldnu royndir á sjógvi og landi, alt litað av umstøðunum og fortíðini hjá hvørjum einstøkum – og skrivað við slíkum sálarfrøðiligum innliti og kynstri, at persónarnir rísa upp av blaðsíðunum og standa livandi fyri lesarunum.
Men tó at fiskimaðurin og hansara útvortis og innvortis heimur eru umsnúningsásurin í allari skaldsøguni, verður komið víða um í føroyska samfelagnum í sluppfiskitíðini, bæði á bygd og í keypstaði. Tað er ikki ov mikið sagt, at skaldsøgan á so mongum økjum er ein eftirfarandi tíðarmynd úr føroyska samfelagnum í síni heild í hesum tíðarskeiðinum, kanska onkustaðni í árunum 1925-35 ella har í námd.
Hesa útgávuna av Fiskimonnum hava Ann Ellefsen og Kristinbjørg Høgnesen ritstjórnað. Tær báðar hava skrivað drúgvan og fródligan bókmentaligan og søguligan inngang, í trimum pørtum: Martin Joensen og skaldskapur hansara, Fiskimenn í søguligum høpi og Fiskimenn í bókmentaligum høpi. Til tess at lætta um hjá skúlaungdómi og øllum teimum lesarunum, sum ikki kenna sluppfiskitíðina øðrvísi enn av umrøðu, standa einstakar orðafrágreiðingar ávegis úti á breddanum á blaðsíðunum. Við somu ætlan hevur Bárður Jákupsson gjørt nakrar frálíkar tekningar til hesa útgávuna. At gera skaldsøguna hentari, sum skúlaútgávu, hava Ann Ellefsen og Kristinbjørg Høgnesen eisini gjørt bæði arbeiðsspurningar og fríar uppgávur til lærara og næmingar at nýta í undirvísingarligum samanhangi, eina helst í miðnámsskúlunum.
Hetta er ein skúlaútgáva av skaldsøguni Men lívið lær eftir Heðin Brú. Skaldsøgan er ein virðismikil lýsing av...


text:
Nólsoy
Nólsoy er ein av smáu oyggjunum í Føroyum, 10 km² til víddar, og liggur stutt eystan fyri høvuðsstaðin Tórshavn. Hóast Nólsoy er 371 metrar høg, so er hon tann lægsta av øllum 18 oyggjunum í Føroyum. Í 2004 kom Nólsoyggin uppí Tórshavnar kommunu eftir at hava verið sjálvstøðug kommuna. Tó at eingin býráðslimur er nólsoyingur er ein fólkavald staðbundin nevnd mannað við nólsoyingum, sum ráðgevur býráðnum í málum, sum viðkoma nólsoyingum og Nólsoynni. Fólkatalið í oynni, tá ið tað var størst (1970), var um 350, men sum í øllum teimum smáu oyggjunum er tað minkað, og í 2014 búgva umleið 220 fólk í Nólsoy.
Í sanginum hjá Hans Andreasi Djurhuus Lítið yvir Føroyaland tekur hann soleiðis til: Nólsoy ryggin úr sær spennir, stendur stinn - so long og mjá, verjir fyri Havnarvág. So einfalda og sigandi lýsing kann bert eitt skald gera. Vit fáa at vita, hvussu oyggin sær út, og hvønn týdning hon hevur fyri høvuðsstaðin Tórshavn. Um oyggin ikki var, so var Tórshavn ikki høvuðsstaður Føroya.
Um ár 1400 er navnið á oynni skrivað Nors-oy, og málfrøðingar halda navnið hava fornnorrønan uppruna í týdninginum tann smala ella mjáa oyggin. Serliga mjá og lág er hon, har bygdin liggur. Ja, tá ódnarveður er eystaneftir, hendir tað seg, at tað brýtur tvørtur um tað lægsta. Mitt í bygdini, har oyggin er smalast, var inntil 1984 Holið. Hol kom í oynna umleið 1900, tá lendið byrjaði at máast undan av veðri og sjógvi. Fyrrapartin mánadagin 4. oktober 1984 var so nógv máað undan, at holið datt saman. Í dag er fótbóltsvøllur, har Holið var.
Innihaldsyvirlit
Vitin á Borðuni[rætta | rætta wikitekst]
Í 1893 bygdi danska Farvandsvæsenet vita syðst á Nólsoy, og hann er tann størsti í danska kongaríkinum. Vitin á Borðuni varð bygdur í 1893.
Vitameistarar[rætta | rætta wikitekst]
- 1895 - 1903 Eduard Vilhelm Ferdinand Christoffer Schønfeldt
- 1903 - ? V. Larsen
- 1940 - ? Anders Hansen
Vitameistarar í tíðarrøð[rætta | rætta wikitekst]
- E.P. Sonne, 1893 - 1895
- Eduard Vilhelm Ferdinand Schønfeldt, 1895 - 1903
- L.C. Larsen, 1903 - 1909
- Christoffer Larsen, 1909 - 1917
- Dánial Olsen, 1917 - 1940
- Anders Hansen, 1940 -1945
- Jens Pauli Hansen, 1945 - 1948
- Johan Djurhuus, 1948 - 1954
- Jákup Nielsen, 1954 - 1970
- Elias Lið, 1970 - 1979
- Leon Heinesen, 1979 1982, tá starvið var niðurlagt. [1]
Djóralív[rætta | rætta wikitekst]
Drunnhvítastovnurin í Nólsoy er eitt náttúruvirði í heimsflokki, tí talan er um heimsins størsta drunnhvítabøli. Í juli og august 2012 vórðu drunnhvítar taldir í Urðini í Nólsoy. Økið var 106 000 m2. Hetta er fyrstu ferð, ein tílík teljing verður gjørd í Føroyum. Drunnhvíti býr í holum og undir steinum og kann tí ikki teljast beinleiðis. Náttúrugripasavnið, sum hevur gjørt teljingar av drunnhvíta í Nólsoy, hevur mett, at umleið 50 túsund pør av drunnhvíta eiga í Nólsoy. Harumframt eru umleið 30 túsund pør av lunda.
Nólsoy hevur eisini fyrsta staðfesta villstovnin av vanligum froski í Føroyum.
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Bók: Egon Hansen: Nólsoy søgubrot og fólk


text:
BÚMERKIÐ
Vit síggja tríggjar fiskar, sum allir svimja sama veg. Tríggir er nóg nógvir til at siga, at hetta er ein torva, tí sum eingilskmenn siga: “Two is a bunch, - three is a crowd”.
Búmerkið inniheldur fimm formar, sum allir eru eins. Búmerkið hevur tí eitt sera greitt úttrykk og eitt sterkt eyðkenni, og er lætt at leggja á minnið. Linjurnar frá stertinum á fiskinum frammanfyri renna saman við linjurnar á fiskinum aftanfyri í eina harmoniska eind. At ein fiskur stingur seg framúr sigur nakað um góðsku og góðskumeting.
Formurin á fiskunum er gjørdur so einfaldur sum gjørligt; hetta fyri at geva rúm fyri fiski av øllum slagi og stødd. Formurin á fiskunum er útstrálar gleði; við tað at stertarnir spíska seg uppeftir, og høvdini venda eisini uppeftir. Fiskarnir síggja fríir, frískir og stoltir út. Teir eru ikki innibyrgdir, men svimja frítt og í einum opnum rúmi.
At tann eini fiskurin er grønur, meðan hinir eru bláir ger, at samstundis sum hetta er ein torva, so fær ein boð um, at vit hava við mong ymisk sløg av fiski at gera. Eru tvey sløg til, ja so eru eisini trý, fýra og fimm o.s.fr..
Niðasti grøni formurin er havbotnurin við sínum hólum og lagdum. Stóri blái formurin ovast er luftin, sum tó samstundis ímyndar havið, har niðasta bylgjuta linjan er havyvirflatan. Fiskarnir svimja í hvíta økinum ímillum grøna og bláa formin, sum hyggjarin skilur sum verandi hav, orsakað av bylgjutu linjunum omanfyri og niðanfyri.
Rundi heildarformurin í búmerkinum ímyndar jørðina, har tann grøni formurin er landøki og tann blái er havøki. Vit fáa tí tað globala aspektið við, at fiskurin í grundini kann svimja runt um allan heim, og at økologiska javnvágin í øllum heiminum ávirkar korini hjá fiskinum.
LITIRNIR
Merkið sjálvt hevur tveir litir, ljósablátt og ljósagrønt. Navnið hevur ein myrkari bláan lit, fyri at tað skal standa sterkt, greitt og væl lesiligt, uttan at nýtast at standa við feitum stavum.
Bjarti grøni botnurin ímyndar eitt neyðugt ríkt tilfeingi av tara og æti o.s.fr.
NAVNASKRIFTIN
Stavirnir í navninum eru settir við Goudy Old Style. Tað var Frederic W. Goudy, sum teknaði henda vakra font í 1915, og hann kom at verða ein tann vinsælasti fontur nakrantíð, sum eisini hevur verið sera nógv brúktur bæði til pakningar og lýsingar. Goudy Old Style er ein Serif fonttýpa, sum merkir, at stavirnir hava føtur.
Goudy Old Style hevur opnar og rundar formar, sum geva hesum fonti sera góðan lesiligleika. Stavirnir eru livandi og frítt teknaðir, har sjálvt tær beinu linjurnar hava eitt frítt aldukent sveiggj.
Navnið er sett við mesta nærlagni og neyvleika, har atlit er tikið til hvønn stav sær, eins væl og fyri heildini, bæði hvat varðar lesiligleika og eisini vøkrum úttrykki.
BRÆVASKRIFTIN
Til adressuskrift og brævaskrift havi eg valt at brúka fonttýpuna Meta. Hetta er ein Sans-serif fonttýpa, sum merkir, at stavirnir hava ongar føtur. Tað var Erik Spiekermann sum í 1984 teknaði Meta fyri Deutsche Bundespost. Meta er ein sera høgt virdur fontur millum týpografar og sniðgevar, og fæst í eini ørgrynnu av útgávum.
Nota Bene
Teir tveir uppsetingarhættirnir eru avgerandi og endaligir. Ein eigur ongantíð at flyta, minka ella vaksa merkið í mun til skriftina, ella skriftina í mun til merkið.
At búmerkið einans hevur tveir uppsetingarhættir er ein styrki, tí jú meira monotont og sterkt verður eyðkennið.
Sjúrður Højgaard. Grafiskur sniðgevi. MHÍ 97.


text:
Mynd: © jn.fo
Við tveimum sigrum eru Føroyar nú einsamallar á odda í HM-undankappingarbólkinum, sum verður avgreiddur í Føroyum.
Føroyar vunnu í kvøld 31-25 á Ísrael. Hálvleiksstøðan var 17-16 til Føroyar.
Toppskjútti hjá Føroyum bleiv Rói Berg Hansen við seks málum.
Úrslitið í hinum dystinum í dag ímillum Sveis og Finnland lagaði seg soleiðis, at Føroyar nú eru einsamallar á odda í bólkinum við fullum stigatali.
Sveis vann 28-26, eftir at hava verið á odda 13-11 í hálvleikinum.
Úrslitini hava við sær, at Føroyar eru nummar eitt bólkinum við fýra stigum. Sveis og Finnland hava tvey stig og Ísrael hevur null stig.
Eitt lið spælir seg víðari til HM-endaspælið. Ein javnleikur ella sigur ímóti Finnlandi í morgin hevur við sær, at Føroyar koma víðari.
Føroyar og Finnland spæla klokkan 17.00 í morgin. Sveis og Ísrael spæla klokkan 15.00. Báðir dystirnir eru í høllini á Hálsi í Havn.
mynd: jn.fo
Tíðindi
Tað er tætt samband millum Andras Mortensen og Jóan Paula Joensen, sum fyri jól metti um tvær kærur um Andras Mortensen.
Hópurin er styrktur og NSÍ hevur sett sær høg mál fyri komandi kappingarár
Hóast Sveinur Justinussen fekk beinleiðis reytt kort í fyrra hálvleiki, so stríddi StÍF seg til sigur á Kyndli í fyrsta umfari í steypakappingini
Bretski forsætisráðharrin Theresa May er komin undir trýst at fortelja, hvussu nógv hon visti um eina kjarnorkurakett, sum fór av kós í summar.


text:
Kringvarpslógin ásetir, at Kringvarp Føroya kann hava ískoytisveitingar til serstøk og samskipað tiltøk, og at greiður skilnaður skal vera ímillum programminnihald og ískoytisveitingar.
Ein ískoytisveiting er ávís stuðulsveiting sum peningur, stuðul ella vinningur, ið verður latin. Ískoytisveitingin kann latast til størri og kostnaðarmiklar sendirøðir, t.d. innan greinir sum dokumentar, drama og undirhald, ella kostnaðarmiklar ítróttaframleiðslur.
Fyritøkur, virki, handlar, stovnar, feløg o.l. kunnu gera sáttmála/ar um ískoytisveiting/ar. Víst verður til ískoytispolitikkin hjá Kringvarp Føroya: Ískoytispolitikkur hjá Kringvarpi Føroya (PDF-skjal, letur upp í nýggjum kaga)


text:
Thales
Thales (umleið 624 BC – umleið 546 BC) var ein griksur heimspekingur frá Miletus. Aristoteles roknaði hann fyri at verða tann fyrsta av teimun griksu heimspekingunum.
Thales royndi at fáa greiði á nátúrligum fyribrigdum uttan at leita til tað yvurnátúrliga. Eisini varð hann tann fyrsti at føra fram eina hypotesu og er tí í dag kendur sum "faðirin at vísindini".
Vatn sum grundarlag[rætta | rætta wikitekst]
Mest kenda meiningin hjá Thales er hansara kosmologiska thesa ið byggur á at vatn er upprunin til alt. Alt er vatn og vatn er alt, bara í ymiskum formi.


text:
Gene Vincent
Gene Vincent (11. februar 1935 - 12. oktober 1971), sum í veruleikanum æt Vincent Eugene Craddock, amerikanskur tónleikari, sum verður roknaður sum ein av undangongumonnunum, tá ið talan er um rock and roll tónleik og tá serliga rockabilly tónleik. Gene Vincent og bólkurin hjá honum The Blue Caps spældu nógv uttanfyri Amerika. Millum annað spældu teir í Hamburg í Týsklandi og møttu har The Beatles.
Í 1960 var Gene Vincent við í einari ferðsluvanlukku í Stóra Bretlandi, tá ið hann og Eddie Cochran vóru á konsertferð. Vincent slapp við lívinum, men var tó plágaður av einum stívum beini aftaná. Eddie Cochran var ikki so heppin og doyði á staðnum. Størstu hittini hjá Gene Vincent vóru: Be Bop A Lula; Catman; Blue Jean Bop; Lotta Lovin' og Dance To The Bop.


text:
OKKARA KRISTNA LÍV OG TÆNASTA – ARBEIÐSHEFTI JANUAR 2016
Framløguuppskot
Hugskot til at bjóða bløðini Vagttårnet og heftið Góð tíðindi frá Gudi. Brúka dømini til at gera tína egnu framløgu.
DÝRGRIPIR ÚR GUDS ORÐI
Sonn tilbiðing krevur hart arbeiði
Ímynda tær, hvussu Ezekias kongur íðin endurreisti sonnu tilbiðingina. Brúka myndirnar, kortið og tíðartalvuna, sum lýsa hendingar í Seinnu Krønikubók 29-30, til at hjálpa tær.
GER FRAMSTIG Í BOÐANINI
Soleiðis leiðir tú ein bíbliulestur við heftinum Góð tíðindi frá Gudi
Fimm stig til at leiða munadyggar bíbliulestrar við heftinum Góð tíðindi frá Gudi.
LÍVIÐ SUM KRISTIN
Tað er ein framíhjárættur at byggja og viðlíkahalda bygningar, sum verða nýttir í sonnu tilbiðingini
Hvussu kunnu vit á staðnum, vit tilbiðja, vísa, at vit elska heilaga tænastu?
DÝRGRIPIR ÚR GUDS ORÐI
Jehova gleðist, tá ið menniskju angra av hjarta
Tað hevði positivar avleiðingar, at Manasse kongur angraði av hjarta. Samanber hansara stjórnartíð áðrenn fangatøkuna við stjórnartíðina eftir leysgevingina úr Bábylon. (2 Krønikubók 33-36)
DÝRGRIPIR ÚR GUDS ORÐI
Jehova heldur síni lyfti
Ein tíðarlinja, sum vísir hendingarnar í Ezra 1-5. Hóast nógvar forðingar koma jødarnir aftur úr Bábylon at endurreisa sonnu tilbiðingina og templið.
DÝRGRIPIR ÚR GUDS ORÐI
Jehova vil hava villigar tænarar
Ezra og tey, sum ferðaðust saman við honum til Jerusalem, máttu hava sterka trúgv, kærleika til sonnu tilbiðingina og dirvi. Hygg at myndunum og kortinum, so tú kanst ímynda tær ferðina.
LÍVIÐ SUM KRISTIN
Soleiðis gerst tú ein betri boðari – Legg upp til eina afturvitjan
Trý stig til munadyggari afturvitjanir hjá teimum, sum eru áhugað í Bíbliuni.


text:
Havtaska
Havtaska (frøðiheiti - Lophius piscatorius) er ein fiskur, ið livir á grunnum. Havtaska kann gerast 200 cm long, men er vanliga styttri enn 100 cm. Hon er funnin á 20-1800 metra dýpi í øllum Atlantshavi. Havtaska hevur teinar á høvdinum, sum líkjast agni, sum hon lokkar annan fisk til sín við. Tá ið ein fiskur er nóg nær, letur havtaskan kjaftin upp og gloypir honum. Havtaska verður veidd vinnuliga. Havtaska hevur stórt, breitt og flatt høvd, við stórum og breiðum kjafti. Sporlið er nakað flatt fremst og meira rundligt aftari. Tveir stórir beinnaddar eru aftanvert eyguni. Tríggjar høgar stengur eru á bakinum, tann fremsta er heilt fram móti gronini. Henda stongin hevur ein skræðulepa við ljósgagni á toppinum, og hann verður brúktur at lokka fong til sín. Onnur stongin er beint aftan fyri hesa stongina. Triðja stongin er á nakkanum. Mitt á bakinum millum uggafjaðrarnar er ein lítil fjøður við 3-4 teinum, og hetta alt er fremsta ryggfjøðurin. Aftara ryggfjøðurin er oman á sporlinum, og ein gotfjøður undir. Tær eru umleið eins til støddar. Sterturin er lítil, tykist samanfallin og trevsutur. Hon hevur stórar uggafjaðrar, ið sita frammanvert miðjuna. Búkfjaðrarnar eru smáar og eru tætt saman. Tær sita mitt undir øsinum og venda nakað ímóti síðunum og minna um føtur.
Tenninar eru nógvar, óregluligar, væl atskildar, langar og klænar, spískar og hvassar, afturábendar. Tær eru ójavnar í stødd, og í undirkjaftinum í mest sum tveimum røðum. Hon hevur smá eygu, sum sita nakað tætt saman. Roðsla er eingin. Táknaopini eru smá, eitt hvørjumegin aftan fyri og mest sum undir uggafjaðrunum. Fram við síðunum allan vegin runt kroppin eru smáir, trevsukendir skræðulepar. Hon er nakað broytilig eftir umstøðunum, men vanliga er hon einlitt brún og sprøklut, dimmari ella ljósari, viðhvørt við reydligum farra. Gráhvít er hon undir búkinum. Royggið er gráhvítt.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur um kyndislmessuleitið 1963.
Tøkk, Jesus Krist, mín frelsari,
so svárt tú píndist fyri meg;
eg veit, at beisk tær gjørdist skál,
tí rokað var mítt syndamál.
Niðurlag: O, Jesus Krist, tær veri prís,
tí frelsuleiðin liggur vís.
Títt himmiríki er í námd,
og skjótt so hvørva skuggalond.
Tøkk, Jesus Krist, víst tori eg
at seta álit mítt á teg;
eg veit, tín dýra sáttargerð,
hon allar mínar syndir ber.
Eg má teg elska, Jesus mín,
so dýrakeypt er náðin tín;
o, Jesus, halt meg tætt at tær,
so bílig náðin ei gerst mær!
Tú veit mær styrk at liva svá,
at eina teg eg byggi á!
Ver klettur mín um alla stund,
mín vón og troyst, mín lívsins grund!
Í lýdni lær meg tæna tær
ta foldarstund, ið tú gavst mær.
Tá sólin sær á síðstu sýn,
tá, Harri, tak meg heim til tín.


text:
Bókasavnið við Løkin í Runavík verður karmur um áhugavert bókmentatiltak hóskvøldið 25. oktobur kl. 19.00.
Tiltakið er fyriskipað sum samstarv millum bókasavnið og okkum. Fjølbroytt og sera forvitnislig skrá er sett saman við framløgum, upplestri og tónleiki.
– Jonhard Mikkelsen, stjóri á Sprotanum, hevur eina framløgu um bókaárið 2012
– Nýútkomna “Brævabókin” eftir viðgitna russiska høvundin Mikhail Sjisjkin verður umrødd. Vit hoyra brot úr samrøðu við russiska høvundan, tá hann vitjaði í Føroyum í farnu viku, og Páll Danielsen fer at lesa brot úr bókini
– E-bókaportalurin VITRA verður latin upp, og almenningurin sleppur inn
– Heri á Rógvu greiðir frá bókini “EXIT Føroyar”, sum hann og Høgni Reistrup hava ritstjórnað. Bókin leggur upp til kjak og loysnir, ið kunnu liggja fyri stavn
– Heini Olsen vísir eitt stutt filmbrot frá tíðini hann arbeiddi sum ungur verkfrøðingur niðri í Persia í fimmtiárunum. Hann hevur skrivað bók um lívsroyndir sínar millum muhameds menn og kvinnur
– Steðgur og bókasavnið bjóðar drekkamunn og okkurt gott afturvið
– Elin Henriksen fer at umrøða bókina “Vegginurin” eftir Marlen Haushofer
– Edvard Olsen fer at umrøða bókina “Kristin Lavransdóttir 1”, og Páll Danielsen fer at lesa brot úr hesi bók
– Jonhard Mikkelsen greiðir frá bókini ”Heilsan Pól F” og vit hoyra vit brot úr samrøðu, gjørd var við Pól F., tá ið hann fylti 70 ár. Hanus G. Johansen fer at leggja koll í kvøldið við tveimum løgum, hann hevur sett til yrkingar hjá Pól F.
Bókasavnið bjóðar aftur drekka og okkurt afturvið, og fólk kunnu práta og hugna sær. Tiltakið er alment og ókeypis. Byrjað verður klokkan 19 og skráin røkkur væntandi til uml. klokkan 21.


text:
CTD
CTD, Carnitine transporter deficiency, er ein arvalig ílegusjúka, sum forðar kroppinum at brúka feitt sum orku, serstakliga í tíðarskeiðum uttan mat. Carnitinið í kroppinum stavar frá føði og verður eisini framleitt í kroppinum. Fólk við CTD hava ein protein feil í proteininum kalla carnitin transporter, sum føra carnitin inn í kyknurnar og forða fyri, at tað fer úr kroppinum.
Innihaldsyvirlit
Sjúkueyðkenni[rætta | rætta wikitekst]
Vanliga koma fyrstu tekinini og sjúkaeyðkennini av CTD hjá nýføddum og tíðliga í barnaárunum. Tekin kunnu verða óvanligur heilavirkni, sjúkt hjarta, ørviti, spýggj, vøddaveikleiki og lágt blóðsukur.
Sjúkuavgerð og sjúkuviðgerð[rætta | rætta wikitekst]
Ein kan kannast fyri CTD á tríggjar hættir: 1. Máta carnitininnihaldið í blóðinum. 2. Ílegukanningar. 3. Máta virkni av carnitinflytarum á dyrkaðum húðkyknum[1].
Viðgerðin fyri CTD er at tilføra carnitin í so stórum mongdum, at innihaldið av carnitini í blóðinum verður regulskipað.
Títtleiki[rætta | rætta wikitekst]
Helvtin av Føroya fólki hevur latið seg kanna fyri CTD, 120 eru funnin við ílegusjúkuni, og tað eru fleiri, enn læknarnir høvdu væntað. Áðrenn kanningarnar byrjaðu, varð hildið, at ein av hvørjum 1.300 í Føroyum mundi hava sjúkuna [2], nú vísir tað seg, at ein av hvørjum 400 hevur CTD. Aðrastaðni, til dømis í USA, Danmark, Avstralia og Japan, er talið ein av hvørjum 40 000. Kanningarnar seinasta árið vísa, at sjúkan kann raka øll og ikki bert børn og ung. Tilkomnir menn eru funnir, har aldur og æðrakálking kundi verið ørsøkin til teirra hjartatrupulleikar, men nú vísir tað seg at vera CTD.


text:
Gregorianski kalendarin
Gregorianski kalendarin verður brúktur í Vesturheiminum. Hann er ein tillaging av julianska kalendaranum. Hann varð fyrst skotin upp av Aloysius Lilius, og varð settur í gildi av Gregorius XIII páva, sum hann eisini fekk navn eftir, 24. februar 1582. Summir mæltu til at rætta kalendaran við at loypa skotárini um 10 ferðir. Soleiðis hevði kalendarin verið fluttur 10 dagar fram. Gregorius XIII pávi vildi kortini hava hetta gjørt í einum við at stytta oktober 10 dagar, og soleiðis kom dagurin eftir hósdag 4. oktober 1582 at eita fríggjadagur 15. oktober 1582. Ymiskt var, hvussu lond tóku ímóti gregorianska kalendaranum, men so við og við tóku øll katólsk og síðan protestantisk lond við kalendaranum.
Gregorianski kalendarin varð gjørdur, tí at julianski kalendarin var eitt sindur skeivur. Neyðugt var við árum við ymiskari longd, og tí vórðu leypár / skotár sett inn í julianska kalendaran. Julianski kalendarin hevði fast leypár / skotár 4. hvørt ár. Við rættingum í gregorianska kalendaranum verða bert 97 skotár fyri hvørji 400 ár. Gregorianski kalendarin er so mikið neyvur, at tað ganga 3571 ár, áðrenn kalendarin er eitt samdøgur skeivur.
Í Danmark var ikki farið yvir til gregorianska kalendaran fyrr enn ár 1700. Danski astronomurin Ole Rømer arbeiddi við málinum, og tá Fríðrikur IV kongur tók við eftir Christian V í 1699, fekk Ole Rømer sannført hann um broytingina. Kongur gjørdi av, at dagurin eftir sunnudag 18. februar 1700 skuldi eita mánadagur 1. mars 1700. Men í Føroyum hendi hetta skiftið ikki fyrr enn í november 1700, tá dagurin aftan á leygardag 16. november varð sunnudagur 28. november.
Katólska kirkjan vildi hava kalendaran endurskoðaðan fyri at páskirnar kundu verða hildnar á teirri tíðini, ið katolikkar hildu verða komið ásamt um á fyrsta ráðnum í Nicæa í 325. Sjálvt um ein kirkjulóg frá ráðnum sigur, at allar kirkjur skulu halda páskir í senn, gjørdu tær ikki tað.
Eftir tí gregorianska kalendaranum er árið býtt í 12 mánaðir:
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- Peter Øhrstrøm: Tid - et filosofisk begreb og en målelig størrelse, systime 2006.


text:
Orð: Brorson
Týtt: Christian Matras
1. Upp alt, ið Harrin hevur gjørt,
hans dýrd og tign at prísa,
hans minsta skaparverk er stórt
og kann hans megi vísa.
2. Og gingu kongar fram á rað
og vístu megi mesta,
teir megnaðu ei minsta blað
á notulegg at festa.
3. Tey minstu grøs eg undrist á,
í skóg og dølum næla,
hvar skuldi eg tann vísdóm fá
um tey við skil at tala?
4. Hvat gat eg sagt, tá eg man sjá
alt lív í skógum yðja,
hvønn fuglaleik um heyg og lág
mær gleðisøgur siga.
5. Hvat gat eg sagt, tá eygað sær
á blómurnar um eingir,
og fuglasongur samfelt slær
sum túsund harpustreingir.
6. Hvat gat eg sagt, tá ið mítt sinn
í havsins djúp og grunnar
so lítið bert kann kaga inn
og sær so nógvar munnar?
7. Hvat gat eg sagt, tá eygað sær,
hvør stjørnuherar leiftra,
hvør allir brosa blítt at mær
og sál at himni veittra?
8. Hvat gat eg sagt, tá upp eg við
til Guðs í ond man fara
og síggi fylkjast lið í lið
hin blíða einglaskara?
9. Hvat gat eg sagt? Ja, málið mítt,
o Guð, ei megnar mæla,
hvør ríkt er kærleiksundur títt
og vís tín stjórn og tala.
10. Upp samfelt lov tú Drotni ber,
tú heimsins mannaskari:
Halleluja! Guð mikil er!
og himin: Amen! svari.


text:
Carl Lewis
Carl Lewis (føddur 1. juli 1961 í Alabama) vann níggju olympisk gullmerki í frælsum ítrótti og var níggju ferðir heimsmeistari í renning og longdarlopi. Lewis sleppur ikki at stilla upp til tingið í statinum New Jersey, sum hann hevði ætlað sær. Orsøkin er, at hann hevur ikki búð í statinum tey seinastu fýra árini, sum valreglurnar krevja. Lewis var annars komin á vallistan til undanvalið hjá demokratunum.
Carl Lewis vaks upp í New Jersey. Hann hevur átt hús har síðani 2005 og hevur arbeitt á einum studentaskúla síðani 2007. Men myndugleikarnir eru komnir eftir, at hann hevur goldið skatt í Kalifornia, og at hann var skrásettur har sum veljari til fyri stuttum. Harafturat eigur hann hús í Kalifornia og hevur fyritøku har.


text:
Orð: Edwin Young
Lag: Harry E. Storrs
Týtt: Johannes Nilssen
Upprunaheiti: Säg, har jag räddat någon själ från döden / How many are the lost that I have lifted
1. Mítt eyga móti offurheygnum skoðar,
á Golgata, har Jesus hekk,
í Andanum ein kærleikseldur logar,
mín Jesus fyri meg í deyðan gekk!
Niðurlag: Á, havi eg frá deyða sálum bjargað,
leitt nakran syndara av villum veg?
Meg sjálvan Honum velji heilt at halga,
tí Hann Seg Sjálvan ofraði.
2. So mangar dýrar løtur burt eg spilti
og Jesusi so fáar gav;
og elskað ei mín Harra, sum eg vildi,
so mangar dýrar tímar burt eg svav!
3. Í dalinum ei longur vil eg bíða,
bert heimeftir nú leingist eg!
Á, tak mítt hjarta, Jesus kæri, hjálp mær,
at kalla sálir inn á Lívsins Veg.
Niðurlag: Á, havi eg frá glatan nøkrum bjargað,
leitt nakran syndara av villum veg?
Víst kundi eg gjørt meira fyri Jesus,
Hann, sum Seg sjálvan ofraði.


text:
Orð: Ismar Joensen
Lag: Christoph Ernst Friedrich Weyse
1. Menniskjum bórust boð so góð
av einglamunni til jarðar,
og hátt bóru Gudi fagnaðarljóð
óteljandi himlanna skarar.
„Frelsari føddur tykkum er,
í Dávids bygd tit hann finna.“
Tey boð bórust hirðum einaferð,
um tey er enn vert at minna.
2. „Lovaður Gud á hæddini,“
so sungu teir einglar í flokki,
„og friðurin valdi foldini,
í menniskjum góður tokki.“
Henda var heilsanin Himli frá
og ynskið, einglarnir bóru,
sum gjørdi, at hirðarnir allir tá
at finna Frelsaran fóru.
3. Funnu teir hann á krubbustrá
og tilbóðu hann av hjarta,
tí hirðum í barmi birtist tá
hitt himmalska ljósið bjarta.
Lovandi Gudi hildu teir
avstað tá, fullir av gleði.
Ta gleði vil Gud, at fleir og fleir
her finna á sínum vegi.
4. Um tú vilt ganga Andans leið,
sum forðum hirðarnir gingu,
so skal tær hin gleði svitast ei,
sum hesir seyðamenn fingu.
Jesus er enn at finna hjá
tí sál, sum til hann vil leita.
Hann stilla vil hjartans trongd og trá
við Anda síns samfundi heita.


text:
1FLTV
1FLTV (allarhelst: 1 Fürstentum Liechtenstein Television) er einasta sjónvarpsstøðin í Liktinsteini. Byrjað varð at senda 15. august 2008 á týskum. 15. august 2008 byrjaði 1FLTV at senda eftir at hava fingið loyvi frá liktinsteinsku stjórnini 1. Støðin sendir á týskum og verður rikini av eysturríkska handilsmanninum Beatrix Schartl 2.
Innihaldsyvirlit
Evropeiska songkappingin[rætta | rætta wikitekst]
Fólkið í Liktinsteini hevur altíð havt áhuga í at luttikið í evropeisku songkappingni, men hetta var ógjørligt, tí landið hevði ikki egna sjónvarpsstøð. Um støðin hinvegin velur at gerast limur í EBU, so ber til hjá landinum at melda seg til kappingina. Liktinstein royndi í 1976 at melda seg til, men hetta var noktað, tí eingin sjónvarpsstøð var í landinum 1.


text:
1. Hvør er sannleikin um Gud?
1. HVØR ER GUD?
„Tú hevur skapt alt.“ – Opinberingin 4:11
Hvat lærir Bíblian okkum um Gud?
Opinberingin 15:3
Hann er alvaldur, tann, sum hevur størsta valdið í alheiminum.
Sálmur 90:2
Hann hevur altíð verið til.
Matteus 6:9
Gud er faðir okkara.
Hann vil, at vit skulu hava eitt so gott lív sum møguligt.
Ápostlasøgan 17:27
Gud vil fegin vera tætt knýttur at okkum.
2. GUD HEVUR EITT NAVN
„HARRIN * ... er navn Mítt til ævigar tíðir.“ – 2. Mósebók 3:15
Hví hevur Guds navn týdning?
Sálmur 83:19
Gud fortelur okkum, at hann eitur Jehova. „Gud“ og „Harrin“ eru ikki nøvn. Tey eru heiti líkasum „kongur“ og „løgmaður“. Jehova vil, at tú skalt brúka hansara navn.
2. Mósebók 3:14
Hansara navn merkir „Hann fær at verða“. Jehova hevur skapt alt, og tí ber tað til hjá honum at halda øll síni lyfti og at fullføra sína ætlan.
3. JEHOVA ELSKAR OKKUM
„Gud er kærleiki.“ – 1. Jóhannesarbræv 4:8
Hvønn týdning hevur Guds kærleiki fyri okkum?
2. Mósebók 34:6; Sálmur 37:28
Hann vísir miskunn og samkenslu. Hann elskar sannleika og rættvísi.
Sálmur 86:5
Hann fyrigevur.
2. Pætursbræv 3:9
Hann er tolin.
1. Korintbræv 1:9
Hann er trúfastur.
4. GUD VÍSIR OKKUM UMSORGAN
„Kastið alla sorg tykkara á Hann! Tí Hann hevur umsorgan fyri tykkum.“ – 1. Pætursbræv 5:7
Hvussu veitst tú, at Gud veruliga hevur umsorgan fyri tær?
Sálmur 37:9-11
Hann lovar at steðga líðing og at bøta allan skaða, sum ónd menniskju hava gjørt.
Jákupsbrævið 4:8
Jehova vil, at tú skalt halda teg nær hjá honum.
Jóhannes 17:3
Jú meira tú lærir um Gud, meira fert tú at elska hann.
^ par. 15 Í orðafrágreiðingini í umsetingini eftir Dahl/Viderø, útgávuni frá 2006, stendur at lesa undir ’Harrin’: „Navn hansara er Jahve.“


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur í februar 2007.
1. Sum húshaldarar Guds vit liva,
til láns vit hava húshald hans,
tann ábyrgd stór er uttan iva,
hon bæði kvinnu er og mans.
Alt hevur Gud oss litið til:
várt lív, várt arbeið, vit og skil.
2. Um tú og eg tað gjølla kanna
tær ognir, gávur Gud oss gav,
hvør má tá ikki stúrin sanna,
at mangt er oytt har burtur av.
Forkomin, spilt mong arbeiðstíð,
og fáfongt mangt eitt strev og stríð.
3. Men einaferð tað til oss ljóðar:
Tú legg fram rokniskapin tín!
Tað neyvan nøkrum okkar hóvar,
tá Gud hann kannar húskall sín.
Væl tann, ið tá fær hetta svar:
Tøkk, tænari, tú trúgvur var.
4. Ei ævigt her vit hús hans halda,
várt heimbýli er himni á
hjá Harra várum, tí alvalda,
har vinir vænta okkum tá.
Várt rætta heim er himmalin,
o, sælur hvør, har sleppur inn.


text:
9. november
9. november er dagur 313 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 314 um skotár er). 52 eru dagar eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1989 Berlinmúrurin, sum hevur byrgt Vesturberlin av frá Eysturtýsklandi, fellur.
- 2002 Pia Kjærsgaard, leiðari í Dansk Folkeparti, verður ákærd fyri at hava brotið vápnalógina. Dagin fyri hevur hon hótt eina kvinnu við piparsprayi, sum skeldaði hana út.
- 2013 - 9. november letur nýtt røktarheim upp í Klaksvík, Heimið við Vágna.
- 2013 - Skúlin á Viðareiði hátíðarheldur, at ein útbygging á 1100 fermetrar nú er liðug og kann takast í brúk. Hin eldri parturin av skúlanum var bygdur í 1986.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1934 - Ingvar Carlsson, svenskur forsætisráðharri 1986-91 og 1994-96
- 1936 - Mary Travers, amerikanskur fólkasangari
- 1948 - Billie August, danskur filmleikstjóri
- 1966 - Stefen Edberg, svenskur tennisleikari


text:
Orð og lag: Hank Williams
Týtt: Jógvan K. Henriksson
Upprunaheiti: Cold, cold heart
Eg havi roynt at vísa tær, at tú ert alt hjá mær
Men tínar kenslur goymir tú, eg fái onki svar.
Tey minni svár sum plága teg, títt hjarta hava knýtt
Á kundi eg bert funnið veg, til stirda hjarta títt.
Hann, sum áður átti hjarta títt, so djúpt hann særdi teg.
So skjótt eg nærkist, rýmir tú og eftir standi eg.
Í øði fella orð so ljót, so tár tey renna frítt.
Á kundi eg bert funnið veg, til stirda hjarta títt.
Tú veitst ei hvussu sárt tað er, at síggja tíni tár.
Tú torir ei at elska meg, teg plága minni svár.
Hví renna burt og fjala teg, hví ræðast lyfti mítt?
Á kundi eg bert funnið veg, til stirda hjarta títt.
Eg vónaði at einaferð, tú vildi elska meg.
Men skilji nú at minnini, tey fjøtrað hava teg.
Og meir eg royni, verri eg, – So nógv eg havi strítt.
Á kundi eg bert funnið veg, til stirda hjarta títt.
Eg vil so fegin finna veg, til stirda hjarta títt.


text:
21. januar
21. januar er dagur 21 í árinum í gregorianska kalendaranum. 344 dagar eru eftir av árinum (345 dagar um skotár er).
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 21. januar er almennur klemmidagur í fleiri londum. Dagurin hevur sín uppruna í býnum Cairo í Michigan í USA, og síðan dagurin var samtyktur í USA 21. januar í 1986, hava fleiri lond tikið dagin til sín, eitt nú Týskland, Avstralia, Stóra Bretland, Kanada og Pólland.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1890 - Louis Zachariasen føddur á Kirkju.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1924 - Vladimir Lenin, sovjettiskur statsleiðari


text:
Søga 91: Jesus talar á fjallinum
HER situr Jesus. Hann lærir øll hesi fólkini á einum fjalli í Galilea. Teir ið sita næstir honum eru lærisveinarnir. 12 teirra hevur hann valt til ápostlar. Teir eru hansara serligu lærisveinar. Veitst tú hvussu teir eita?
Teir eru Símun Pætur og bróðirin Andrias. Síðan hava vit Jákup og Jóhannes, ið eisini eru brøður. Ein annar eitur eisini Jákup, og uppaftur ein Símun. Tveir ápostlar eita Judas. Annar er Judas Iskariot, og hin Judas nevnist Taddeus. Síðan eru Filip og Natanael (eisini nevndur Bartolomeus), og Matteus og Tummas.
Tá Jesus kemur aftur úr Samaria, fer hann at prædika: ’Himmiríkið er komið nær.’ Veitst tú hvat tað er fyri ríki? Tað er eitt rættiligt ríki, Guds stjórn. Jesus er kongurin. Hann skal ráða úr himli og fáa frið í lag á jørðini. So fer Guds ríki at gera alla jørðina til eitt vakurt paradís.
Her lærir Jesus fólk um Ríkið. ’Soleiðis skulu tit biðja,’ sigur hann. ’Faðir okkara í himli, lat navn títt verða heilagt. Lat ríki títt koma. Lat vilja tín verða á jørðini, sum hann er í himli.’ Nógv nevna hesa bønina ’Faðirvár’. Dugir tú alla bønina?
Jesus lærir eisini fólk hvussu tey skulu bera seg at hvør móti øðrum. ’Ver móti øðrum sum tú vilt at tey skulu vera móti tær,’ sigur hann. Dámar tær ikki at onnur eru vinalig móti tær? So mugu vit eisini sjálv vera vinalig móti øðrum, sigur Jesus. Verður tað ikki deiligt í Paradísinum tá øll bera seg soleiðis at?
Matteus, kapitlini 5 til 7; 10:1-4.


text:
11. august
11. august er dagur 223 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 224 um skotár er). 142 dagar eru eftir av árinum.
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 117 - Hadrian verður av herfólkinum í Sýria útnevndur til nýggjan keisara í Rómverjaríkinum
- 1611 - Týskrómverski keisari Rudolf verður noyddur at lata beiggja sínum Matthiasi Čechylandslutin
- 1658 - Við Karli 10. á odda byrjar svenski herurin kringsetanina av Keypmannahavn
- 1919 - Weimarlýðveldið góðtekur grundlógina
- 1929 - Arábar leypa á jødar við Grátimúrin
- 1952 - Sinnisjúki kongurin Talal í Jordan verður noyddur frá, og sonur hansara Hussein tekur við ræðinum
- 1960 - Kjad fær sjálvstýri frá Fraklandi
- 1963 - Vostok 3 við Andriani Nikolajev umborð verður skotin út
- 1984 - Knópsvanurin verður valdur til danskan tjóðarfugl
- 1986 - Fleiri túsund heiðra føroyinginum Ova Joensen á Langelinie, eftir at hann hevur róð 900 fjórðingar við Dianu Victoriu úr Føroyum til Danmarkar
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1897 - Enid Blyton, enskur barnabókarithøvundur (d. 1968)
- 1898 - Peter Mohr Dam, løgmaður í Føroyum og formaður Javnaðarflokksins (d. 1968)
- 1943 - Pervez Musjarraf, pakistanskur generalur og leiðari
- 1944 - Ian McDiarmid, sjónleikari
- 1950 - Steve Wozniak, amerikanskur teldusnillingur
- 1953 - Hulk Hogan, amerikanskur glímari og sjónleikari
- 1970 - Andy Bell, enskur bassleikari (Oasis)
- 1992 - Gilli Sørensen, føroyskur fótbóltsleikari
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 480 f.Kr. - Leonidas, kongur í Sparta
- 1926 - Thomas Juul Petersen, føroyskur løgtingslimur (Sambandsflokkurin) og sýslumaður í Eysturoy og Norðuroyggjum.
- 2001 - Jorge Amado, brasilskur rithøvundur
- 2014 - Robin Williams, amerikanskur sjónleikari


text:
Condoleezza Rice
Condoleezza Rice (f. 14. november 1954 í Birmingham, Alabama) var uttanríkisráðharri í stjórnini hjá Republikanska forsetanum George W. Bush. Rice er fødd í Alabama í 1954. 15 ára gomul fór hon at lesa musikk í Denver í Colorado, og ætlanin var at blíva konsertpianistur. Men á universitetinum fylgdi hon einum skeiði í internationalum politikki og bleiv hereftir bitin av áhuga fyri Sovjetsamveldinum og internationalum relatiónum. Í 1974 tók hon bachelorprógv í politiskari vísund, í 1975 masterprógv og í 1981 PhD.
Í 1990unum undirvísti hon í politiskari vísund. Haraftrat hevði hon tilknýti til vinnulívið. Hon var m.a. stjóri í oljufelagnum Chevron. Í 1989-91 var hon stjóri á deildini fyri sovjetisk og eysturevropeisk málsøki í Trygdarráðnum í USA. Við síni hollu vitan um Sovjetsamveldið gjørdi hon stórt inntrykk á forsetan, George W. Bush. Í 2000 bleiv hon útnevnd til ráðgeva í uttanríkismálum hjá forsetanum, og í desember sama ár bleiv hon trygdarráðgevi hansara. Í 2005 bleiv hon uttanríkisráðharri. Rice hoyrir til á tí neokonservativa vonginum í USA.
Condoleezza Rice er annað konufólkið, sum er sloppið í uttanríkisráðharrasessin hjá stórveldinum. Hin fyrra var Madeline Albright, sum var dóttir ein av lærarunum hjá Condoleezzu Rice á lærda háskúlanum. Hon er úr svarta minnilutanum í USA.