text:
Ingi Samuelsen
13.06.2016 - 07:55
Tíðindi > Uttanlands - Yvirgangur
Maðurin, sum sunnudagin framdi eitt álop móti einum náttklubba fyri samkynd í Orlando í Florida, er nú eyðmerktur at vera Omar Mateen. 50 fólk lótu lív, og 53 fingu álvarsligan skaða.
Sambært fyrrverandi konu hansara, Sitora Yusufiy, hevði Omar Mateen einaferð eitt ynski um at gerast løgreglumaður, skrivar ABC News.
Hann var ongin lógbrótari, men fyrrverandi konan hevur sagt fyri Washington Post, at hann var sálarliga óstøðugur og var ofta harðligur móti henni meðan tey vóru gift frá 2009 til 2011.
Gerningsmaðurin doyði sjálvur undir skotbardaga við løgregluna. Hann var amerikanskur ríkisborgara av afghanskum uppruna. Hann búði í býnum Fort Pierce nærhendis Orlando, og arbeiddi hjá trygdarfelagnum G4S, og bar vápn í hesum sambandi, upplýsir felagið fyri Reuters.
Hann verður ikki lýstur sum serliga trúgvandi, men gekk tó til bøn í lokalu moskuna tríggjar-fýra ferðir um vikuna, ofta saman við soni sínum. Hann var ikki serliga sosialur, men vísti aldri tekin um harðskap, sigur imamurin í moskuni Syed Shafeeq Rahman, sambært NRK.
Marteen ringdi sjálvur til 911 undan álopinum fyri at fortelja, at hann var IS-viðhaldsmaður. Yvirgangsfelagsskapurin hevur eisini sagt seg hava ábyrgdina av álopinum á Pulse-náttklubban í Orlando.
Rahman, imamur, heldur tó ikki, at álopið og IS hava nakað við hvørt annað at gera. Talan er um eina gerð av einum manni við sálarligum trupulleikum, heldur hann.
Pápi gerningsmannin, Seddique Mir Mateen, hevur greitt frá, at ein samanhangur kann vera millum illgerðina og eina hending fyri nøkrum vikum síðani, tá sonurin sá tveir mans kyssast í Miami.
Herundir myndir av syrgjandi fólkum uttan fyri gerningsstaðið í Orlando
(Mynd: EPA)
(Mynd: EPA)
(Mynd: EPA)
(Mynd: EPA)


c: text/html

text:
Nú amerikanski forsetin Donald Trump hevur viðurkent, at Jerusalem er høvuðsstaður í Ísreal, og boðað frá, at hann hevur flutt ta amerikonsku sendistovuna í Tel Aviv til Jerusalem, hevur Steffen Jensen, serfrøðingur í Miðeysturviðurskiftum hjá TV2, givið nøkur boð uppá, hvørjar avleiðingar avgerðin hjá Trump kann fáa, og hví hann yvirhøvur hevur valt at blanda seg í hetta stríðið ímillum ísrealittar og palestinensar.
Harundir sigur hann millum annað, at...
- Tað vanliga hevur verið, at skuldi man gera sær vónir um at loysa Miðeystur-spurningin, skuldi man loysa spurningin um Jerusalem sum tað allarseinasta, av tí at hetta er ein so eymur spurningur. Tað, sum Trump ger nú, er beint tað øvugta. Hann tekur spurningin um Jerusalem sum tað fyrsta. Við hesum er eisini vandi fyri, at partarnir aldrin koma aftur til samráðingarborðið.
- Tað er eitt ella annað við Jerusalem, sum fær fólk at fara frá viti og skili. Jerusalem er ikki bara ein býur, sum tvær tjóðir stríðast um. Tað er eisini ein heilagur býur fyri tríggjar átrúnaðir. Palistinensarar hava longu útnevnt hesar næstu tríggjar dagarnar til at vera sonevndar vreiðisdagar. Hetta leiðir fram til fríggjadagsbønina, har vandi er fyri, at tað kann ganga heilt galið.
- Men ein kann bert spekulera uppá, hvørja avleiðingar avgerðin hjá Trump at viðurkenna Jerusalem sum høvuðsstað í Ísrael kemur at merkja uppá longri sikt.
Steffen Jensen leggur aftrat v.v. motivunum hjá Trump fyri at taka hesa avgerðina, at...
- Eg trúgvi, at tað snýr seg fyrst og fremst um innanríkispolitikk. Hendan avgerðin var ein av mongum, sum hann lovaði undir valstríðnum. Tað hevur ikki gingið so væl hjá honum at fáa avgerðir ígjøgnum í USA, so nú heintar hann við hesum ein lutfalsliga lættan sigur í Miðeystri, sum haraftrat kemur at fella í góða jørð hjá kristnum og borgarligum kjarnuveljarum.
- Fyrrverandi forsetar hava altíð gjørt tað, sum vanligt er, við at samráðast út í tað óendaliga, men nú kemur Trump burtur úr ongum, sum ein annar Klods Hans, og ger tingini uppá sín heilt serliga máta. Og hvør veit, kanska tað er tað, sum skal til. Man kann vóna, at hendan heilt merkverdiga nýhugsanin frá Trump kann skaka partarnar somikið nógv, so at teir kanska fara at hugsa, at nú vit mugu sjálvir fáa eina avtalu í lag, áðrenn Trump kroystir fleiri avgerðir yvir høvdið á okkum, sigur Steffen Jensen.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Í sambandi við mótmælistiltakið hjá pedagogunum á Vaglinum í dag var merkisvert, at eingin politikkari, heldur ikki nakar frá CEF-samgonguni, var ímillum røðararnar, sum stóðu fram og talaðu søkina hjá pedagogunum.
Soleiðis var ikki seinast, tá pedagogarnir høvdu verkfalstiltak á Vaglinum í Havn - tann 4. februar 2012.
Tá vóru tríggir politikkarar ímillum røðararnar: Kristina Háfoss, Rigmor Dam og Sjúrður Skaale.
Hoyr røðurnar hjá teimum her
Heðin Mortensen og Djóni Nolsøe Joensen hava fyrr í vikuni úttalað seg jaligt í miðlunum yvirfyri søkini hjá pedagogunum, men heldur ikki teir vóru ímillum røðararnar í dag.
Javnaðarflokkurin deildi upprunaliga boðskapin hjá Djóna Nolsøe Joensen, sum annars sjálvur er námsfrøðingur, men varð boðskapurin hjá honum seinni strikaður av Facebook-síðuni há flokkinum.
Sostatt kann ikki annað enn staðfestast, at samgongan stendur saman, øll sum hon er, í hesari lønartrætuni.
Frá einum samgongu-ella realpolitiskum- perspektivi kann ein føra fram, at samgongan er disiplinerað í hesum málinum og stendur aftanfyri Kristinu Háfoss, landsstýriskvinnu í fíggjarmálum, meðan ein frá einum sosialistiskum fakfelagsperspektivi kann føra fram, at samgongutingfólk svíkja lægri lønt arbeiðsfólk, og at tey ikki halda givin lyfti.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Høgni L. Højgaard úr Saltangará er júst farin til Washington DC, har hann skal ganga eitt ár á Gallaudet university. Runavíkar Kommuna fegnast um, at borgarar í kommununi eisini leita sær út í heim at fáa sær útbúgving, og gjørdi tí hesa samrøðu við Høgna, áðrenn hann fór.
-Hvussu ber tað til, at tú fert á skúla í USA?
Eg havi leingi haft útlongsul, og tankin um at sleppa á Gallaudet University, ið er eitt Universitet fyri deyv í Washington DC er ein dreymur, sum nú gongur út. Eg fari eftir at læra ASL, tað er amerikanskt teknmál, enskt skriftmál og deyvamentan.
-Hvat er hetta fyri skúli/útbúgving? Og hvussu leingi tekur útbúgvingin?
Gallaudet er eitt universitet við fleiri linjum og torleikastøði, soleiðis at næmingar kunnu velja seg inn á tað økið, ið hevur teirra áhuga, t.d. málskeið ella jura o.s.v. Alt eftir hvat ein velur, er tíðin eisini ymisk, hvussu leingi ein er har. Mín ætlan er at ganga í skúlanum í eitt ár.
-Hvussu er bústaðarmøguleikarnir ísv. skúlan?
Ja, tað verður spennandi hjá mær at finna út av, hvussu eg komi at búgva. Tað einasta, eg veit, er, at tað eru kollegiir inni á skúlaøkinum. Eg rokni við, at eg skal búgva í tveymanskamari saman við onkrum øðrum. Hetta havi eg hoyrt frá øðrum ungum úr Danmark, ið hava verið á Gallaudet fyrr. So hetta verður eisini ein avbjóðing hjá mær.
-Hvat ætlar tú tær at nýta útbúgvinga úr USA til?
Eg eri útbúgvin snikkari, og vil fegin útbúgva meg víðari til bygningsteknikara seinni. Her rokni eg við, at nakað av tilfarinum verður á enskum, og tað vóni eg so at hava lært í USA. Eisini fari eg at hava tann fyrimun at kunna samskifta við onnur kring knøttin við ASL (American Sign Language), ið er tað teknmálið, sum flestu deyvu brúka sum felags mál, tá tey hittast tvørtur um landamørk.
-Hvussu eru útbúgvingarmøguleikarnir hjá deyvum í Føroyum og í Norðurlondum annars?
Hetta er ikki lætt at svara stutt, men útbúgvingarmøguleikarnir eru tengdir at samfelagshugburðinum, og hvørji virðir, man ynskir at hava í samfelagnum. Eg haldi, at sum heild er okkara samfelag jaligt, og vit deyvu hava tað gott. Men eg sakni nakrar prinsippavgerðir. T.d. hava vit øll rætt til at fáa útbúgving, men hvat hendir, um tvey deyv ynskja at útbúgva seg samstundis? So hava vit ein trupulleika, tí í Føroyum hava vit bert 2 tulkar, og tað er ikki nokk, um vit skulu hava somu møguleikar sum aðrir borgarar. Í Norra virka útbúgvingarrættindini soleiðis, at um ein deyvur søkir inn á útbúgving, útloysir hetta automatist teknmálstulkar, t.v.s at tulkar skulu setast at dekka tørvin. Sum heild er tað lættari at fáa útbúgving í hinum norðanlondunum, tí har eru fleiri útbúgvingartilboð - og eisini fleiri teknmálstulkar.
-Hvat kundu føroyska samfelagið gjørt fyri at betra um útbúgvingarmøguleikarnar hjá deyvum?
Hetta er eisini ein spurningur, ið er trupul at svara stutt. Men okkara politisku og útbúgvingarmyndugleikar kundu sett seg meiri inn í, at vit eru ein minnilutabólkur av deyvum føringum í Føroyum, sum altíð hava verið her og altíð koma at vera her, og sum hava serligar fortreytir fyri neyðini, um vit skulu fáa útbúgving í Føroyum. Hetta skuldi ikki verið so trupult.
-Hvørji ráð vilt tú geva øðrum, sum kanska genga við dreyminum um at fáa sær eina útbúgving, sum ikki fæst her í Føroyum?
Við tað at okkara deyvasamfelag er so lítið her í Føroyum, so haldi eg, at tey skulu út í heimin at fáa sær nakrar upplivingar og síggja, hvussu nógvir møguleikar veruliga eru. Tað er so nemt at fella í tað felluna her í Føroyum, at eg kann ikki - eg dugi ikki. Tey kunnu soleiðis møta øðrum deyvum, ið hava roynt ymiskt, og hetta kann geva teimum dirvi til at royna ymiskt sjálvi.
-Ert tú spentur at fara í skúla?
Eg eri øgiliga spentur, og gleði meg nógv til skúlan. Havi ferðast nógv í Evropa, men hetta verður ein heilt serlig avbjóðing fyri meg - at ferðast heilt til USA, og so eisini tað at skula royna at ganga í skúla har yviri, og at møta fólki úr øllum heiminum, tí næmingarnir koma allastaðni frá.
Akkurát nú eri eg mest bara spentur, men 8. januar, tá eg siti í flogfarinum, fari eg nokk at hava nógvar summarfuglar í búkinum.
Runavíkar Kommuna ynskir Høgna L. Højgaard blíðan byr tvørtur um hav og góða eydnu við útbúgvingini.


text:
Hvussu hjálpa vit hvørjum øðrum á bestan hátt?
Tað ber altíð til at venda sær til nevndina um ráðgeving og við spurningum.
Skriva umvegis teldupost: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Tíðanverri hava vit onga telefonavgreiðslu.
Harumframt hava vit eitt sterkan felagsskap í leiklistaumhvørvinum, sum vit skulu minnast til at brúka.
- vit mæla til at práta innanhýsis og soleiðis gagnnýta ta vitan, royndir og fasilitetir vit eiga okkara millum.
- til ber at taka kjak og spurningar upp í okkara facebook-bólki
- eisini eru limir vælkomnir at booka fundarhøli á Lützenstrøð 4 í Tórshavn til eitthvørt endamál. Setið tykkum í samband við nevndina. Køkur og ókeypis wifi er á staðnum.


text:
Áhugin fyri góðum whisky er støðugt vaksandi í Føroyum. EinMalt roynir tí eftir førimuni at koma kring alt landið við smakkingum, fyri at stimbra tann lokala áhugan í whisky.
Læs resten →
Í vikuskiftinum verður Barr-quiz fríggjakvøldið og livandi tónleikur við Hjalmar og Dagfinn leygarkvøldið.
Læs resten →
Hevur tú hug, tíð og garnrestir, so er at koma í Stóra Pakkhús mánadagar frá kl. 13 til kl. 16, har bundið verður til Rumenien. Byrjað verður aftur mánadagin 7. sept.
Læs resten →
“Konsepti” á ferð. Leygardagin kl. 15 verða vit í Stóra pakkhús í Vági … vit byrja kl 15.
kostnaður 150 kr.
Læs resten →
Vikuskiftið 24. og 25. apríl er hondbólts-galla-vikuskiftið í Vági, við hondbólts-gallaveitslu leygarkvøldið 25. apríl. Fríggjakvøldið er LIVE tónleikur við Jens Marna í Stóra Pakkhúsi.
Læs resten →
Leygarkvøldið 21. mars kl. 20 verður sólarmyrkingar-kvøldseta í Stóra Pakkhúsi í Vági.
Læs resten →
Stóra Pakkhús
Fríggjakvøldið 20. feb. kl. 17.00 verða atgongumerkini til Harraborðhaldið seld í Stóra Pakkhúsi í Vági. Harraborðhaldið verður í Stóra Pakkhúsi leygarkvøldið 28. februar.
Læs resten →
Leygarkvøldið 7. februar verður aftur eitt framúr gott kvøld á skránni í Stóra Pakkhúsi, tá Jens Marni Hansen fer at spæla.
Læs resten →
Leygarkvøldið spæla Ingi Poulsen og Bergur Gudmundssen í Stóra Pakkhúsi. Leggið leiðina framvið til eitt fantastiskt kvøld í Stóra Pakkhúsi.
Læs resten →
Leygarkvøldið kl. 21 verður eitt forkunnugt tiltak í Stóra Pakkhúsi við ølsmakking, ábiti og livandi tónleiki.
Læs resten →


text:
Eirikur Lindenskov 26.06.2017 (18:35)
Auto Service 4,9 milliónir í avlopi
Rakstrarúrslitið hjá bilasøluni Auto Service táttaði í fimm milliónir fyri rakstrarárið 2016.
Við einum úrslitið upp á 4,9 milliónir krónur er tað besta úrslitið, síðani nýggju eigararnir, P/f RS47 keyptu fyritøkuna tann 3. november í 2005. P/F RS47 er sama felag, sum eigur Reyni Service.
Les eisini: Gott ár hjá Reyni Service
Bruttovinningurin hjá Auto Service var upp á 18,8 milliónir krónur. Starvsfólkakostnaður var 10,8 milliónir krónur.
Eginognin hjá Auto Service er nú 15,3 milliónir krónur.
Auto Service selur bilarnar Nissan, Opel og Peugeot. Av teimum vóru bæði Nissan og Opel umboðað á topp 10 listanum. Seldir vórðu 239 Nissan og 89 Opel.
Topp 10 listin í fjør sær soleiðis út:
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
VISA/Dankort
- gjaldskort, ið kann brúkast allastaðni - í Føroyum, uttanlands og á internetinum. Við VISA/Dankortinum í lummanum kanst tú fara til handils allastaðni uttan at hava reiðan pening. Tá ið kortið verður brúkt, verður keypsupphæddin beinanvegin skuldskrivað á kontu tínari.
Tú kanst í mesta lagi taka út kr. 5.000 um samdøgrið í sjálvtøkum hjá Suðuroyar Sparikassa í upplatingartíðunum, og kr. 2.000 um samdøgrið uttanfyri upplatingartíðirnar. Mest loyvda upphædd, tá ið kortið verður brúkt í sjálvtøkum hjá øðrum peningastovnum, er kr. 2.000 um samdøgrið.
Saldueftirlit er á kontuni, tá ið kortið verður brúkt í sjálvtøkum hjá Suðuroyar Sparikassa.
Uttanfyri Føroyar, Danmark og Grønland hevur tú møguleika at taka pening út og/ella brúka upp til í alt kr. 25.000 fyri hvørjar leypandi 30 dagar.
Tú skalt verða 18 ár fyri at fáa eitt VISA/Dankort. Kortið hevur eins og onnur gjaldskort eina persónliga PIN-kotu.
Um VISA/Dankort hevur tín áhuga, ert tú vælkomin at seta teg í samband við tín kundaráðgeva.
Trýst her um tú vilt fáa egna mynd á kortið, og harvið gera kortið enn meiri persónligt.


text:
Nú byrjar man at merkja kuldan, og hvat er tá betur enn ein góð suppa! Hendan hóskar seg bæði sum ein lættur rættur á middegi og sum forrætt ella høvuðsrætt. Tað kann tykjast møtumikið at fara í gongd, men av... Continue reading →
SuppuSunnudagur er her!! Áhh, ein fer ongantíð skeivur við einari góðari karrysuppu. Tilfar til 2 persónar 2 hósnarungabringur 1 stóra purru 4 gularøtur 5 dl vatn + hósnarunga bótarmola 2 spsk karry 2,5 dl róma salt, pipar og chili Arbeiðsháttur... Continue reading →
So var aftur SuppuSunnudagur. Yayyy!! Er tað ikki lekkurt at fáa eina góða heita suppu ein tílíkan dag? Tað góða við suppum, er eisini tað at tú kanst gera tær tímar undan tær skulu etast. Tær eru lættar at hita... Continue reading →
So var fyrsti SuppuSunnudagur við SukurSøtt! Nú tá veðrið er blivið kaldari, so er tekin uppá at suppa verður borðreidd oftari heima hjá okkum. Eg haldi tað verða so lekkurt, og ofta er tað eisini lætt at gera. Hendan... Continue reading →
Sum nakað nýtt verður Novembur mánaður fyltur við suppu uppskriftum. Ja, eg havi rokast í køkinum, og er tað nakað vit elska heima hjá okkum, so er tað suppur. Fyrst og fremst er tað ofta sera lætt at gera og... Continue reading →


text:
Fríggjadagin 7. september fer føroyska U21-landsliðið á vøllin aftur, tá Pólland tekur ímóti í Lubin í Póllandi. Tá Føroyar og Pólland spældu á Tórsvølli í november í fjør, gjørdist úrslitið javnleikur 2-2. Føroysku málskjúttarnir vóru Meinhard Egilsson Olsen og Bjarni Petersen. Tá sá annars leingi út til, at Føroyar fóru at fáa fulla úrtøku móti póllendingunum, men tá fýra minuttir vóru spældir út yvir vanligu leiktíðina, javnaði Pólland.
Vert er at leggja merki til, at Meinhard E. Olsen er tøkur aftur, eftir at hann hevði leikbann móti Finnlandi í seinasta dystinum. Hartil eru Bjarni Petersen og Erlendur Magnusson, somuleiðis úr B36, eisini tøkir aftur eftir skaða. Adrian Justinussen, toppskjúttin í føroyskum fótbólti, spælir ikki útidystirnar hjá U21-landsliðnum, eftir egnum ynski. Tí er hann ikki úttikin.
Eli Hentze hevur úttikið 18 spælarar til dystin móti Póllandi, og teir, ið hava fingið landsliðsboð hesaferð, eru hesir:
Elias Rasmussen, Víkingur
Karstin Hansen, Skála
Jóannes Kalsø Danielsen, KÍ
Ari Olsen, Skála
Bjarni Petersen, B36
Bartal Wardum, HB
Ólavur Niclasen, KÍ
Erlendur Magnusson, B36
Betuel Hansen, NSÍ
Jákup Biskupstø Andreasen, KÍ
Benjamin Heinesen, B36
Dan í Soylu, HB
Steinbjørn Olsen, KÍ
Jóannes Bjartalíð, KÍ
Petur Knudsen, NSÍ
Meinhard Egilsson Olsen, B36
Búi Egilsson, TB/FCS/Royn
Jákup Ludvig Thomsen, FH (ICE)


text:
Sum nakað nýtt verður Novembur mánaður fyltur við suppu uppskriftum. Ja, eg havi rokast í køkinum, og er tað nakað vit elska heima hjá okkum, so er tað suppur. Fyrst og fremst er tað ofta sera lætt at gera og... Continue reading →
Eitt av heilt stóru mótahittunum í vetur, eru pløgg við puntutum mynstri. Ja, hvat heldur tú? Eg minnist at eg áður havi hildið hetta verðið eitt sindur giggut, men nú eri eg sum so nógv onnur, fullkomiliga fallin fyri puntunum.... Continue reading →
Altso tit, eg fái ikki armarnar niður, aftaná at hava roynt hesa lekkru uppskriftina! Ein vinkona hjá mær fortaldi mær um hana, og segði at eg mátti royna hana, og eg so gjørdi. Eg hugsaði við mær sjálvari, at “Sitrónmáni”... Continue reading →
Sum eg nevndi í fyrrverandi brúðardagbók, sat eg og hugdi eftir avboðsferðum, ímeðan hárið bleiv sett á brúðardegnum. Og ja, brúðarferðin bleiv heldur ikki funnin tann dagin.. Vit høvdu bílagt okkum ferðina niður til Danmarkar týsdagin eftir brúdleypið og Sigurd... Continue reading →
Nú fyrsti oktobur kom, byrjaði eg brádliga at síggja ljósareyðu sloyfuna runt um kring, og eg fór at hugsa.. Men áðrenn tað, hevði tað ikki skoytt mær ein tanka, at hugsa um at oktobur hoyrir saman við dystinum ímóti bróstkrabba.... Continue reading →
Tað sum var mest umráðandi fyri okkum til okkara brúdleyp, var at gestirnir hugnaðu sær. Vit ynsktu ein avslappandi stemning, og valdu tí nakrar ávísar smálutir, ið skuldu hjálpa uppá júst hetta. Vit kenna øll til tað. Sjálvandi hava fólkini... Continue reading →
Óansæð hvørjum handli eg eri í, so renni eg meg í okkurt “slåom” plagg. Ja, altso er nakað føroyskt orð fyri hetta? Líka mikið. Tað sum eg vil við hesum, er at fortelja tykkum (og mær) at um vit ynskja... Continue reading →


text:
Føroysku U19-genturnar leiktu mánadagin seinasta dystin í EM-undankappingini. Dysturin var ímóti litavisku vertunum. Tað endaði við, at Litava var omaná og vann 1-0.
Les meira
Høvuðsvenjari hjá U19-gentunum er John Petersen. Hann sigur við heimasíðuna hjá FSF, at hann er vónbrotin um 1. hálvleik ímóti Litava, og at Føroyar endaðu á null stigum:
- Eg eri eitt sindur skuffaður av fyrra hálvleiki. Vit leggja ikki nóg nógv fyri, sjálvt um vit spæla okkum til onkrar stórar møguleikar. Og so gera vit eitt mistak, sum kostar mál. Samlaða úrtøkan verður so einki stig, og tað er sjálvandi ikki nøktandi
Men fyrrverandi landsliðsvenjarin hevur tó eisini rós til liðið, ið stríddist sera væl ímóti sterkari mótstøðu fyrr í kappingini( Ukreina og Írlandi), og sum hevði fleiri málroyndir enn Litava mánadagin:
- Genturnar hava verið ótrúliga raskar, og eg hevði unt teimum ein sigur, ella í øllum føri javnleik móti Litava. Serliga í seinna hálvleiki vóru vit greitt omaná, og leggja litaviska liðið undir stórt trýst. Men vit fáa ikki mál, hóast stórar málmøguleikar, og so standa vit eftir við ongum, sigur John Petersen.
Kelda: fsf.fo
- Genturnar hava verið ótrúliga raskar
Landsliðsvenjarin irðar seg um, at U19 genturnar ikki fingu stig seinasta dystinum í EM-undankappingini í Litava..
Føroyska liðið, ið byrjaði á vøllinum móti Litava(Mynd: fsf.fo)
Føroysku U19-genturnar leiktu mánadagin seinasta dystin í EM-undankappingini. Dysturin var ímóti litavisku vertunum. Tað endaði við, at Litava var omaná og vann 1-0.


text:
Parasport Føroyar: Øll kunnu íðka
ítróttur08-10-2018 - 13:16 - Jóanis Nielsen
Parasport Føroyar hava framleitt ein film, sum vísir sersambandið úr einum nýggjum sjónarhorni.
Parasport Føroyar er sersambandið fyri ítróttarfólk ið bera brek. Fyrr æt sersambandið ÍSB. Navnabroytingin umboðar eina nútímansgerð av sersambandinum. Parasport er framvegis sosialt og viðurkennandi, og hetta sæst eisini aftur í slagorðinum – øll kunnu íðka. Og endamálið við filminum er at vísa á Parasport úr einum nýggjum sjónarhorni: Tað ítróttarliga, tað kappingarliga.
Ítróttur fyrst og fremst„Vit ynskja at fáa nýggjar limir. Við filminum varpa vit ljós á tann ítróttarliga partin. Tað snýr seg um ítrótt, og vit vilja, at øll kunnu kenna seg heima í ítróttinum. Filmurin skal samstundis varpa ljós á, at hóast sera ymiskar avbjóðingar, so ber væl til hjá øllum at íðka onkran ítrótt”, sigur Tróndur Ravnsfjall, ítróttarráðgevi í Parasport.
Tríggir íðkarar – tríggjar ymiskar støður - tríggjar ítróttargreinarFilmurin vísir íðkarar úr trimum ymiskum ítróttargreinum. Ein teirra er badmintonleikarin Eydna Mouritsen, ið situr í rullistóli. Og Eyð Patursson ið hevur Downs-syndrom, men tað forðar henni ikki at gera tað, henni dámar allarbest – at svimja.
Og so eisini Hávard Vatnhamar, ið misti hálvan armin á yngri árum. Nú venur hann triatlon. „Málið er at koma til paralympisku leikirnar og vinna eina medalju fyri Føroyar” sigur Hávard og leggur afturat, at „tað er ikki ein spurningur um, hvat tú kanst – men hvat tú vilt!”
Filmurin er at síggja á heimasíðu teirra: parasport.fo
–Tað er Betri, ið hevur stuðlað átakinum.


text:
Brasilski Nicholas Santos setti í gjár nýtt heimsmet í 50 metra firvaldasvimjing á stuttgeil, á FINA World Cup stevnuni í Budapest. Hetta við tíðini 21.75 sekund, har týski Steffen Deibler átti metið á 21.80, frá tíðini við ‘superdraktum’ á FINA World Cup stevnuni í Berlin í 2009.
Santos hevði ikki trappað niður, nú, og ætlar sær at svimja skjótari á HM á stuttgeil í Hangzhou í desember.
“No, I didn’t plan that, I’ve not even rested before this meet. It’s amazing to swim a world record especially in front of such a crowd. I’m pretty happy but my target is the World Championships in December and I want to swim faster there”
Santos er væl møguligt hin elsti svimjarin nakrantíð sum hevur sett heimsmet.
Mansliðið hjá Suðuroyar Svimjifelag setti í gjár nýtt føroyskt met í 4×50 metra blandaðari svimjing, tá ið teir á Ægir Open í Klaksvík svumu teinin í tíðini 1:50.85. Teir áttu sjálvir føroyska metið á 1:50.96, frá HS Open í mars mánaða.
Her eru luttakaralistarnir til svimjistevnuna Ægir Open nú leygardagin hin 6. oktober og sunnudagin hin 7. oktober 2018, sum Ægir skipar fyri í Klaksvíkar Svimjihøll. Listarnir síggjast eisini her á livetiming.se
Fyriskipararnir av Tokyo 2020 kunngjørdu í dag skránna fyri svimjistevnuna á hesum Olympisku Leikum, har vit kunnu lesa at svimjistevnan verður frá 25. juli til hin 2. august, við innleiðandi riðlum frá kl 19:00 um kvøldið og síðani finalum frá kl 10:30 dagin eftir.
Nú eru minni enn 100 dagar til HeimsMeistarastevnan á stuttgeil 2018 fer av bakkastokki, í kineiska býnum Hangzhou nær Shanghai. Hetta feiraðu fyriskipararnir og FINA við einum hátíðarhaldi í gjár, við avdúking av maskotti og tí sum hartil hoyrir. Einir 1000 íðkarar úr 170 londum fara at kappast hesar dagarnar í Kina, frá 11. til 16. desember 2018. Lesið her á FINA


text:
Heilagt ljós yvir Boogie Street - Cohen 80 ár/
Sunnudagin 21. sept. kl. 17.00 verður fyrilestur í Skálanum í NLH. Hanus Kamban hugleiðir um Leonard Cohen og hansara lív og verk í sambandi við, at Cohen hevur 80 ára føðingardag. Ókeypis atgongd.
Tann 21. september í ár verður sangarin, yrkjarin og tónaskaldið Leonard Cohen 80 ár. Tað er í Í hesum sambandi, at fyrilesturin verður hildin.
Leonard Cohen er kanadiskur jødi. Fyrilesarin greiðir frá hansara uppvøkstri í Montreal og frá hansara jødiska umhvørvi. Víðari verður greitt frá, hvussu rithøvundurin Cohen í 1967-68 gjørdi lopið til at gerast sangari og seinni tað mest lýsandi ikonið á rock- og beat-pallinum. Fyrilesarin viðger hansara kendastu sangir, teirra millum Suzanne, Sisters Of Mercy, Hallelujah, So Long, Marianne, If It Be Your Will og Alexandra Leaving. Tekstirnir og løgini hjá Cohen eru skapt á mótinum millum erotikk og andaligan longsul, millum Mount Baldy og Boogie Street. Eisini hesin spenningur verður lýstur í fyrilestrinum.


text:
Formaðurin í Javnaðarflokkinum hevur fleiri ferðir verið í miðlunum og givið vissu fyri, at meiriluti er fyri fiskivinnuuppskotinum. Ja, enntá hava 17 tingfólk skrivað undir uppá, at tey taka undir við uppskotinum, sum steðgar spekulatión við landsins virðum. Men ikki allir sosialdemokratar tora at tosa ímóti stórkapitalinum.
Tráin P. Nónklett hevur skrivað klummuna hesa vikuna,
Í miðlum frættist tað, sum leingi hevur verið væntandi: Fleiri javnaðartingfólk hava lagt seg skerfløt fyri stórkapitalinum og tora ikki at gera neyðugu broytingarnar í fiskivinnuni.
Fyrst hoppaðu tvøroyrartingmenninir Bjarni Hammer og Kristin Michelsen av, og nú er Jónleif Johannesen eisini ivasamur. Samgongan hevur ein stóran trupulleika, og hesin trupulleikin liggur í Javnaðarflokkinum. Lat meg seta sama spurning, sum formaðurin í Javnaðarflokkinum hevur sett: Er Javnaðarflokkurin stjórnarberandi?
Øll vita, at andstøðan hevur leingi verið í lummanum hjá stóru reiðaríunum, og nú er tíverri eisini líkt til, at tey hava vald á javnaðartingmonnunum úr sosialdemokratiska miðstaðnum í Føroyum. Tað tykist nevnliga sum, at Bjarni Hammer og Kristin Michelsen av Tvøroyri hava brotið allar avtalur í samgonguni um nýskipanina. Tað er heldur margháttligt, at hesin flokkurin, sum er sprottin burtur úr arbeiðararørsluni, nú leggur seg skerflatan fyri teimum stóru reiðaríinun.
Føroyska arbeiðararørslan byrjaði í Suðuroynni, tá ið Fylking varð stovnað í 1915 og Fiskepigernes Fagforening í 1922. Men tað eru valla somu hugsjónarligu stavnhald hjá gomlu fiskagentunum av Tvøroyri, ið gera seg galdandi hjá javnaðamonnunum, sum ikki tora at seta seg upp ímóti stórkapitalinum.
Jónleif Johannesen kundi brádliga heldur ikki taka undir við skipanini, men hansara grundgeving var kreativari. Náttúrligar broytingar gera, at føroysku reiðararnir, sum fiska makrel og sild, missa eitt sindur av inntøkugrundarlagnum. Men Jónleif heldur ikki, at reiðararnir í Klaksvík skulu vera fevndir av náttúrulógunum. Óluva Klettskarð er eisini úr Norðuroyggjum, men hon var púra greið í Degi og Viku fyri nøkrum døgum síðani, tá ið hon segði: “Vit mugu gera upp, um tað er Føroya løgting, sum ræður, ella um vit skulu lata fýra stórar vinnufyritøkur gera av, hvussu vit fremja politikk í Føroyum.”
Løgmaður má sláa nevan í borðið og krevja, at javnaðartingmenninir halda sínar avtalur. Hann hevur púra rætt í, at Javnaðarflokkurin ikki er stjórnarberandi, um hann ikki klárar at fáa nýggja fiskivinnuskipan samtykta. Men er tað ikki uppgávan hjá løgmanni, sum er formaður í Javnaðarflokkinum, at vera stjórnarberandi?


text:
Jóannes Hansen 12.09.2016 (16:33)
Helgi er stórmeistari!!
Tað hevur verð bíðað eftir tí, og nú er tað veruleiki!
Í dag var næstsíðsta umfar í talvolympiaduni í Baku á skránni. Helgi Dam Ziska var á fyrsta borði. Yvir av honum í dag sat Jose Daniel Gemy, sum er fremsti telvarin hjá Bolivia. Hóast styrkistalið hjá honum er 2384 – tað hjá Helga er 2546 – so hevur hann higartil í OL kappingini staðið seg fram úr væl.
Men í dag dró bolivianski telvarin við hvíta fólkinum svart. Helgi Dam Ziska var tryggur og miðvísur. Hann vann finnu frá mótstøðumanninum, ið sum fráleið hevði dagsskránna at varðveita javnleikin. Men Helgi kroysti stútt og støðugt mótstøðumannin, sum legði kongin, tá ið Helgi bæði hótti við máti og at vinna nýggja frúgv.
Hesin sigurin er søguligur!
Fyri fyrstu ferð nakrantíð er ein føroyskur telvari nú stórmeistari. Undan OL í Baku í Aserbadjan hevði Helgi vunnið ein GM norm av teimum trimum, sum skulu til fyri at verða stórmeistari.
Gott úrslit í OL ber tveir normar við sær, og úrslitini hjá Helga hava verið so mikið góð, at hann í dag hevur tikið síðsta risa stóra lopið á leiðini, so hann nú er stórmeistari!
Føroyski talvheimurin og allir føroyingar stórfegnast um avrikið hjá Helga Dam Ziska. Tað fer altíð at standa sum varði í føroyskari talvsøgu og í føroyskari søgu yuvirhøvur!
Tá ið vit undir kappingini í Baku hava havt samband við Finnbjørn Vang, formann í Talvsambandi Føroya og ferðaleiðara í Baku, so hevur hann ikki verið við upp á at gera so nógv burtur úr møguleikanum hjá Helga at verða stórmeistari.
-Helgi hevur onkuntíð verið tætt við, men so er tað kortini ikki vorðið til nakað. Nú fara vit at fegnast, tá ið tað er veruleiki, at Helgi er vorðin stórmeistari, hevur viðmerkingin hjá formanninum í Talvsambandinum verið.
Nú kunnu Finnbjørn Vang, sum í dag situr á fjórða borði í Baku, hinir føroyingarnir í Aserbadjan og allir føroyingar fegnast um, at tað er veruleiki. Helgi Dam Ziska er stórmeistari í talvi!
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Sosiala netverkið má ikki svíkja
20. september 2016
Sambandsflokkurin kann einki gera við, at vit eldast, men Sambandsflokkurin kann betra um umsorganina av okkara eldru
Í valskrá okkara fer Sambandsflokkurin at leggja stóran dent á ein sterkan og støðufastan kommunalbúskap við góðum vælferðartænastum, ið skal koma hvørjum einstøkum av okkara borgarum til góðar.
Men tað er ikki lætt, sum støðan er. Serliga ikki, tá ein kommuna sum Tórshavnar kommuna fyllir skattapengarnar í stóru pengakistuna fyri síðani at keypa innantómar bygningar í staðin fyri at hækka íløguna til eldraøkið og vælferðartænastuna í síni heild.
Fyri meiri enn hálvum øðrum ári síðani yvirtóku kommunurnar eldraøkið, eftir sum kommunurnar høvdu besta kunnleikan til tørvin hjá okkum eldru. Hartil kom, at summar kommunur, verri enn so allar, søgdu seg verða til reiðar at yvirtaka økið. (Samstundis liggur í hesum ein fjaldur frívillugur tvingsul frá landsins síðu, at eggja kommunur til at leggja saman).
Vend má koma í
Ein kommuna skuldi kent sínar borgarar best, men tá tað kemur til at taka sær av teimum/okkum, sum vanta hjálp, kennist kommunan verri enn so altíð við sínar borgarar.
Tá verða vit slept uppá fjall. Orsøkin er, at fleiri kommunur yvirhøvur ikki eru til reiðar at taka sær av eldraøkinum, einum øki, ið er so stórt, at sjálvt landið ikki var ført fyri røkta sínar lógarásettu uppgávur og fekk skumpað økið yvir á kommunurnar.
Her má vend koma í.
Tað sama siga sjálvandi allir flokkar, sum stilla upp til kommunuvalið komandi, men Sambandsflokkurin meinar tað, hann sigur, og ætlar sær eisini at gera nakað við tað.
Umsitingin av eldraøkinum hevur ikki riggað serliga væl við sitandi manning í skjótt farna valskeið eftir. Tað kundi verði betur. Tað er ongantíð gott fyri eitt býráð ella eitt lóggevandi ting, at ein flokkur einsamallur hevur meirilutan, so sum Javnaðarflokkurin hevur manurerað seinastu fýra árini.
Val var t.d sunnudagin í Russlandi, og vit síggja/lesa longu nú, hvussu tey puffa har yviri eftir, at ein einsamallur flokkur hevur fingið meirilutan.
Bara hesa seinastu vikuna havi eg frætt um tvey dømi um álvarsliga sjúkar eldri sjúklingar í okkara kommunu, sum útskrivaðir eru av Landssjúkrahúsinum.
Útskrivaðir til hvat? Til einki. Jú, útskrivaðir til eina tóma íbúð og eini tóm hús.
Hatta kenna vit, og dømini eru mong. Avvarðandi vilja sjáldan standa fram við sínum lagnusøgum av ótta fyri, at so verður kanska uppaftur verri.
Oyramerktir pengar
Hetta eru einsamøll fólk, sum higartil hava klárað seg sjálvi, men sum tíverri eru komin soleiðis fyri, at tey knappliga krevja neyðuga hjálp hvønn einasta dag. Pláss er ikki fyri teimum nakra staðni. Og sjúkahúsverkið? Ja, har eru hesi sjúklingar, sum upptaka eina song ov nógv. Haraftrat er tað eitt stórt minus, at sjúklingarnir eru gamlir. Og so má familjan um rest.
Sambandsflokkurin kann einki gera við, at vit eldast og gerast gomul, men Sambandsflokkurin kann gera, hvat hann megnar at betra um ta umsorgan, so tey, ið eru illa fyri, kunnu fáa neyðugu hjálpina og umsorganina, um vit koma fjølment framat í Tórshavnar býráð.
Tí má íløgukarmurin til eldraøkið hækkast. Fíggingin má kunna fáast til vega t.d. við, at býráðið sleppur sær av við óneyðugu keyptu ognir sínar, og oyramerkir peningaupphæddina til eldraøkið.
Beate L. Samuelsen
valevni Sambandsfloksins til býráðsvalið í Tórshavnar kommunu
RN
Aftur


text:
Nú ber til at melda seg til Aliráðstevnuna 2015, sum verður á Hotel Føroyum t. 6. Mars. Endamálið við aliráðstevnuni er at fólk í og kring alivinnuna og onnur við áhuga fyri alivinnuni kunnu hittast at fáa kunning, nýggja vitan og íblástur. Eisini eru góðir møguleikar at netverka.
Sum vanligt verða eina røð av framløgum, sum snúgva seg um alivinnuna og aling. Á skránni hesuferð eru m.a. marknaðarútlitini fyri føroysku alivinnuna, samfelagsbúskaparlig greining av alivinnuni, laksalús, AGD og kunning um alivinnuna í Íslandi. Eisini verður úrslitið av kappingini um besta úrslit 2014 kunngjørt.
Til ber at melda til Aliráðstevnuna 2015 her.


text:
Orð: Nikolai Frederik Severin Grundtvig
Lag: Melchior Vulpius
Týtt: Gudmund Bruun
1. Hesin er dagurin, Guð hevur sett
tænarum sínum til fragdar,
sunnudag hevur hann leinkjurnar kvett,
sum vóru á okkum lagdar.
Árla á sonarins degi
sigraði lívið á deyðans nátt,
sendist Guðs andi av himni brátt;
tí verður kimað av megi.
2. Harri, tú væl lati falla í lag
frelsunnar verk títt at inna,
so at tær mannfjøldir takka í dag,
tí at øll sorg tók at linna.
Hjálp, at vit syngja við megi:
Kristus sítt fólk hevur endurloyst,
Andin vil signa og geva troyst,
bera oss frið sín og gleði.
3. Harri, vár Guð, har tín kirkja er stødd,
vitja tú hana við veldi,
tungur tær lovi við hvøllari rødd,
gløddar av himmalskum eldi;
hátíðin magni í megi,
páskirnar bera av jólatíð,
meir er tó hvítsunnuhalgin blíð,
Andin ber ríkastu gleði.
4. Sjálvur tú signi títt bað og títt borð
við teimum alvígdu tungum,
so tað kann kennast, at andi og orð
liva í gomlum og ungum.
Skari tín kenni fullglaður:
Andin er betri enn hold og blóð,
náðin er lívgandi sterk og góð,
krúnu fær kristmanna dagur.


text:
M&M’arar
Ein av uppgávunum, sum eru her á TeenStreet, er at vera M&M’ari. Og so spyrt tú ivaleyst hvat tað er fyri nakað.
Eg hitti Stig Eltør úr Klaksvík og Pól í Skorini, havnarmann í Leirvík uttanfyri, sum báðir hava hetta starvið á TeenStreet í ár. Teir fortelja fyri mær, at teir eru eitt slag av millumliði millum føroysku leiðsluna og liðleiðararnar. Tey eru 10 – tvs., at tey í ár eru 5 pør, sum hava hesa uppgávuna. Í TeenStreet heftinum fyri starvsfólk stendur soleiðis: “M&M stendur fyri “Ministry and Mentoring” – tað er ein maður og ein kvinna, ið arbeiða væl saman – teimum nýtist ikki at vera hjún. Eitt M&M par tekur sær av og stuðlar 7 – 10 leiðarum úr sínum landi.”
Stig og Pól siga víðari, at tey møtast hvønn dag kl 12.15 saman við føroysku leiðsluni til andakt, har tey eisini tosa um dagin og fáa kunning, sum tey skulu bera víðari. Eisini møtast tey hvønn dag við liðleiðaranum, sum tey hava ábygdina av.
Ein av høvuðsuppgávunum hjá M&M’arunum er at lætta um hjá liðleiðarunum, soleiðis at hesin einans hevur sjálvt liðið at taka sær av. Gjarna traðka tey til, um onkur trupuleiki tekur seg upp, so sum um onkur gert sjúkur, leingist ella ikki hevur tað gott á ein ella annan hátt.
Onnur uppgáva kann eisini vera á hjálpa til hjá bønartoyminum um kvøldið undir og eftir Throne Room. Eisini hava tey vakt um kvøldið, og eru á tann hátt við til at tryggja at friður gert á økinum til rætta tíð.
Samanumtikið kann sigast at høvuðsuppgáva teirra er at syrgja fyri og hjálpa til, at liðleiðarin kann hava 100% fokus á sítt lið.
Afturat hesum 10 M&M’arunum eru eisini 2, sum hava somu uppgávu mótvegis øllum teimum føroysku starvfólkunum, sum hjálpa til á leguni.
Á myndini síggjast føroysku M&M’ararnir saman við føroysku leiðsluni.
Skrivað: Eyðun á Lakjuni


text:
Hjørtur
Hjørtur og ættfelagar hansara duga væl at vara seg. Grái og morreyði liturin hylur tey væl, og bæði oyru, eygu og tev eru so góð, at tey skjótt varnast ránsdjór og kvika sær burtur. Til eru 36 hjartarsløg. Tey flestu halda til í skógum, men reindýrið til dømis er í kuldalondum fyri norðan, m.a. í Alaska, Kanada og Skandinavia. Flestu hjørtir ganga í fylgjum. Um heystið berjast hjørtirnir dúgliga at vinna sær lendi og hindir at brunda. Krúnhjørtir ýla hóttandi, rúka saman at stangast, til annar má flýggja ella falla. Tann sterkasti og størsti eigur hindafylgið. Hetta er í brundtíðini. Teir stóru hjørtirnir verja fylgið og lendið fyri øðrum fylgjum. Hjørtur er 120-150 cm høgur og kann viga upp til 800 kg. Hann kann gerast 25 ára gamal.


text:
Gunvør Balle sigur við Fjúrtanda, at arbeitt verður við nýggjum býarsavni. Hon heldur, at kommunan yvirhøvur raðfestir mentan og list.
Seinni í oktobermánaða verður kunnandi fundur í auluni í Finsen um eitt nýtt býarsavn, ið Tórshavnar kommuna ætlar at seta á stovn. Framløgur og okkurt undirhald verða til tiltakið, men ætlanin er eisini, at borgarin skal sleppa at luttaka á fundinum við hugskotum til býarsavnið, ið helst verður eitt pop-up savn (flytisavn), skipað við ávísum temaum, til kommunan hevur funnið hóskandi høli til savnið.
– Tað verður kunnandi fundur seinni í mánaðinum fyri øllum áhugaðum, har til ber at koma við hugskotum og lutum, ið kunnu brúkast í einum býarsavni. Fundurin verður í Finsen, so tá verður eisini møguleiki at uppliva Auluna, ið er nýumvæld sigur Gunvør Balle, varaborgarstjóri í Tórshavnar kommunu. Finsen er navnið á gamla Kommunuskúlanum, ið nú fer at hýsa lestraríbúðum umframt Auluni og fimleikahallunum.
– Ætlanin er, at býarsavnið fyrstu tíðina verður eitt sokallað “pop-up” savn, ið flytur kring býin við serligum temasýningum, greiðir Gunvør Balle frá. Hon sigur at leitað verður eftir hóskandi hølum, har ið savnið í framtíðini kann húsast, men at ætlanin ikki er at bíða við savninum, til hølini eru klár.
Gunvør Balle greiðir eisini frá, at talan verður um eitt nýtímans savn, har fleiri tól skulu brúkast at miðla við og allir sansir hjá gestunum á savninum skulu aktiverast. Men fyrst og fremst snýr tað seg um at fáa borgaran við í verkætlanina.
– Vit vóna, at borgarin fer at taka væl ímóti savninum, tí tá kunnu eldri borgarar og onnur, ið hava áhuga og tíð, hjálpa til við at passa savnið. Tað kann vera okkurt evnið, ið borgarar hava serligan áhuga og vitan um, sigur Gunvør Balle. Í Nólsoy verður eisini arbeitt við einum savni, og hugsanin er, at Tórshavnar býarsavn skal stuðla undir og skipa bygdasøvnini í kommununi.
Seinni kemur tíðindaskriv um kunnandi fundin við nærri dagfesting og fleiri upplýsingum.
Mentan og list verður raðfest
Gunvør Balle heldur heilt víst, at kommunan raðfestir mentan og list høgt, eftir at hesi kanska hava verið raðfest lægri í nøkur ár. Hon vísir á, at musikkskúlin langt um leingi verður bygdur, aulan í Finsens húsi verður lagað til klassiskan tónleik, umframt at býarsavn skjótt verður sett á stovn.
– Tað næsta eftir býarsavnið, ið liggur í stoypiskeiðini, er eitt listasavn. Vit eiga nógva list, ið borgararnir í kommununi skulu sleppa at síggja, umframt at yrkislistafólki vanta eitt hóskandi høli til framsýningar, sigur hon. Listasavnið kann verða partur av somu hølum sum býarsavnið, um hóskandi høli verða tøk. Gunvør vísir á, at tey veruliga hava strongt á fyri at gera musikkskúlan gjørdan, men tað merkir, at aðrar íløgur mugu bíða. Men hon heldur, at tað er neyðugt at gera musikkskúlan nú, tí hann hevur bíðað nóg leingi.
Gunvør Balle sigur eisini, at ætlanin er at skipa mentanarligan stuðul í kommuni betur. Arbeitt verður millum annað við, at peningur skal markast til at bjóða listarligar uppgávur út. Enn er ikki heilt greitt, hvussu hetta skal skipast, men hugskotið er, at kommunan skal kunna bjóða listafólkum uppgávur at bjóða uppá, soleiðis at tað fer at bera til politiskt at raðfesta yrkislist í kommuni betur.
Landið eigur at fíggja sín part av býarsavninum
Í lógini um bygdasøvn frá 1986 er staðfest, at landið letur øllum góðkendum bygdasøvnum stuðul, ið svarar til 60 prosent av rakstrarútreiðslunum. Tórshavnar býarsavn er longu góðkent bygdasavn, men Gunvør Balle stúrir fyri, at landið ikki fer at hækka játtanina samsvarandi við vaksandi virksemið, ið býrarsavnið fer at hava. Hon vísir á, at tað er alt ov ofta, at kommunurnar gjalda meira, enn tær eiga í mun til lógina.
– Fyribils havi eg onga ábending um, at landið ætlar at hækka játtanina til bygdasøvn, soleiðis at vit sleppa at gera tað, vit ætla, sigur Gunvør Balle um, at landið eigur at fíggja 60 prosent av býarsavninum.
– Hetta er bara eitt av mongum økjum, ið vit gjalda nógv meira til, enn lógarbundið er. Tað sama ger seg galdandi fyri Kvøldskúlan og Býarbókasavnið o.a. Vit enda við at yvirtaka allar hesar stovnarnar, ið landið smbrt. lóg skal gjalda sín part av, sigur Gunvør Balle, sum tó vónar, at landið fer at røkja sína skyldu.


text:
Cool Faeroensia - Ein verkætlan um mentanarferðavinnu í Føroyum og oyggjasamfeløgum
Cool Faeroensia er verkætlan um mentanarferðavinnu við tí endamáli at granska í nýtslu av bókmentum og mentan til tess at branda og skapa eina modernaða, kosmopolitiska storytelling um Føroyar. Talan er um eina granskingar- og innovatiónsverkætlan, sum er beinleiðis í framhaldi av tí nýggju kreativu vinnuni innan samskifti, gastronomi, list, íverksetan og mentan yvirhøvur. Vit arbeiða undir yvirskriftini Cool Faeroensia, tí kaldar oyggjar eru vorðnar vælumtókt ferðamál, og Føroyar eru vorðnar cool!
Mentanarferðavinna snýr seg stutt sagt um, hvussu mentan og list/listahandverk kunnu brúkast í ferðavinnuhøpi. Hetta er vorðið ein átroðkandi spurningur, nú føroyingar eru farnir at síggja nýggjar møguleikar í at branda Føroyar ikki einans við atliti at vakrari náttúru, men eisini við atliti at fremstu avrikum landsins innan list og mentan. Ein nýggj branding, ein nýggj storytelling um Føroyar er á veg, og hon byggir brúgv millum list, gransking og mentan øðrumegin og (innovativt) vinnulív hinumegin.
Ferðafólkini gerast alsamt fleiri. Henda verkætlan spyr, hvussu fyrireika vit okkum mentanarliga til hetta, og hvønn týdning kunnu list og gransking fáa í hesum høpi?
Í hesum sambandi hevur verkætlanarleiðarin og lektari á Føroyamálsdeildini Bergur Rønne Moberg í mai-juni havt 3 gestir á vitjan í Føroyum til tess at menna hesa verkætlan við atliti at eina umsókn til Horizon 2020. Teir eru:
Ottmar Ette, professari á Universität Potsdam í Berlin
Martin Zerlang, professari á Københavns Universitet
Henrik Stampe Lund, ph.d. og fíggingarráðgevi á Københavns Universitet
Almenningurin fekk innlit í og høvi at kjakast um hesa verkætlan á einum pallborðsfundi í Sjóvinnuhúsinum 1. juni. Við pallborðið sótu teir útlendsku gestirnir og Bergur Rønne Moberg var orðstýrari. Til frama fyri sínámillum hugkveiking hevur fundur eisini verið við umboð fyri mentanarferðavinnuna um Cool Faeroensia.
Samarbeitt verður við oyggjabólkar kring um í heiminum, men eisini við býir sum kalla seg ikonbýir, tí teir hava fostrað stór skald. Her er ætlanin at samanbera eitt nú brandingina av Havnini og Williami Heinesen við brandingina av H.C. Andersen og Odense. Í hesum sambandi er ætlanin at søkja Horizon 2020 um eina umfatandi verkætlan, sum gjøgnum tvørvísindaliga gransking skal vera við til at menna gransking innan føroyska mentanarferðavinnu í Føroyum, men eisini stuðla upp undir og skipa fyri átøkum innan mentanarferðavinnu.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Hvussu eitur 'blíður' á donskum? - Og hvussu eitur 'venlig' á føroyskum? -
Nú er alt vorðið "vinaligt", ikki bara fólk, men eisini amboð, bilar, bátar og hús eru "vinalig".
'Vinaligur' er eitt gott føroyskt orð, men vit eiga eisini onnur orð at skifta við, umframt 'blíður', eitt nú 'barngóður' heldur enn "barnavinaligur".
Og í øðrum høpi: lagaligur, fittligur, passaligur, hóskandi, hóskiligur, høviligur, hugnaligur, hugfarsligur, íheimligur, nossligur, trivaligur, dygdargóður, hollur, álítandi, lítargóður, dyggur, frálíkur, framúr, tryggur, høgligur, hentur.
Tað veldst um, hvat tú tosar um. Men í mínum huga kunnu hvørki amboð, bilar, bátar, hús ella umhvørvi vera "vinalig".


text:
Bøkurnar um Hugo
1. Tey kalla meg bara Hugo
11 ára gamli Viktor Hugo Person býr í Port Janua. Ein langutungan skúladag fær flokkurin hjá Hugo ein nýggjan lánslærara, Elo Skjálm nevndur. Fyri Hugo og vinir hansara er Skjálm ein gamal skitin hundur, sum eitt av rekavættunum í býnum eigur. Hugo fær láturkrampa, og lánslærarin tekur tað ógviliga illa upp.
Hesin fer at siga flokkinum eina søgu, sum kendi rithøvundin Victor Hugo hevur skrivað: Klokkarin úr Notre Dame. Og tað gongur sum E. Skjálm allarhelst hevði væntað: allur flokkurin fer at arga Hugo og kalla hann Quasimodo, eftir vanskeplaða klokkaranum.
Les meira um Tey kalla meg bara Hugo…
2. Hvørjum flenna likkurnar at, Hugo?
Foreldrini hjá Hugo keypa nýggj hús, í Merian Seraphiaskákinum í gamla býarpartinum í Port Janua. Hugo er alt annað enn fegin um at flyta, men tá foreldrini eisini finna uppá, at hann skal skift skúla, tá verður ovboðið. Hann fer í verkfall.
Men hetta er ikki tað einasta sum hendur hetta summarið. Paul Bonaventura, rekavætti, ið eisini er nevndur Lasafarið, pápabeiggi Ravn og Heyk og sum er ein av bestu vinunum hjá børnunum, missir sín gamla hund Skjálm, og gerst ógvuliga hugtungur.
Fyri at hjálpa honum avgerða Hugo, Ravnur og floksfelagið teirra Tóa Anatol at finna honum eitt arbeiðið. Tað finna tey eisini, men alt gongur ikki heilt sum ætlað.
Les meira um Hvørjum flenna likkurnar at, Hugo
3. Kom yvirum, Hugo
Hugo er so smátt farin at kenna seg heima í teimum nýggju húsunum, sum foreldrini hava keypt í Gamla Býi í Port Janua. Enn er hann tó keddur um, at hann nú býr so langt frá besta vini sínum, Ravni. Men alt broytist, tá ein brúgv verður bygd um fjørðin, sum bindur býarpartarnar saman.
Hátíðardagin, tá ið brúgvin verður tikin í nýtslu, hava Ravnur og Hugo avrátt, at teir skulu verða fyrstir at hittast á miðjari brúgv. Tað ber tí ikki til, tí Hugo sleppur ikki gjøgnum mannamúgvuna við súkkluni. Hann verður noyddur at bíðja og tá verður hann vitni til eina løgna hending.
Les meira um Kom yvirum, Hugo
4. Gott hugflog, Hugo
Søgan byrjar við eini lítið sermerktari hending: Hugo sær eina hond koyra ein posa í eina ruskspan, men hetta førir við sær nógvar og løgnar og spennandi hendingar fyri Hugo og vinmenn hansara, Ravn og Stefan.
Les meira um Gott hugflog, Hugo
Úr Mosakulluni
Várferðin til Brúnna
– Úr Mosakulluni 1
Sniffilin Nói, eitt heilt lítið smádýr, við rundum kroppi og smáum beinum, finnur eitt grátandi risaskrímsl úti í skóginum. Tí noyðist heimkæri Nói við vinum sínum út á eina langa ferð at loysa gátuna um skrímslið, og lítli sniffilin noyðist at vera djarvari, enn hann vanlig er.
Søgan myndprýdd av einum av fremstu listafólkum okkara, Edward Fuglø, og sigast má, at hetta er hann sloppin væl frá. Bókin er prýdd við stórum myndum og vignettum, og høvuðslitirnir eru bjart reyðir, grønir og gulir.
Bókin kom í 2008, og varð í 2009 tilnevnd Barna- og ungdómsheiðursløn Útnorðurráðsins, sum íslendska Gerður Kristny vann ta árið.
Søgan er ætlað vaksum at lesa fyri børnum.
Veturin hjá Undu
– Úr Mosakulluni 2
Nói er ikki nakar djarvur sniffil, men tá ein av elstu vinum hansara, áarsveimið Unda, er í deyðavanda, fer hann kortini út á eina vandamikla ferð ígjøgnum tann kavaklædda Dalin. Og tað er ikki bara kuldan, hann skal varða seg fyri – alt er øðrvísi, tá kavi er, og har eru vandar í Dalinum á vetri, sum Nói onki kennur til.
Bókin kom í 2009.
Søgan er ætlað vaksum at lesa fyri børnum.


text:
Vegurin til House of Blues á Mandalay Bay gekk framvið einum egyptiskum sfinski og pyramidum við so sterkum toppljósi, at rúmdarmenn sóu tað í ringrás. Innan konsertina fekk eg southern soul food - Jambalaya við sterkum gulum pipari og søtum flatbreyði (Myndir: Cornell MySpace og Birgir Kruse)
Endurpostaður bloggur frá 7/8-2008:
Í nøkur ár hevur fløgan Euphoria Morning verið mín yndisfløga. Upphavsmaður er Chris Cornell, ein frálíkur sangari, ið ljóðar sum ein samandráttur av øllum tí tónleiki eg lurtaði eftir í 70’unum. Deep Purple, eftir Ian Gillan, Paul Rogers í Free og Bad Company - og í løtum við einum farra av Led Zeppelin og Ritchie Blackmore, men tá er tað meiri á gittarsíðuni. Og so er allar ræddarreferansurnar eisini at hóma úti í tí fjara - Journey, Kansas og so framvegis.
Chris Cornell er í mínum huga hin besti 70’ara sangarin, sum ikki er úr 70’unum. Hann er nógv yngri enn so. Kom fram síðst í 80’unum við Soundgarden og var stórsta Seattle navnið tá Náttarravnssendingin fór í luftina á sinni. Thanks, Heðin, Jónheðin, Eyðbjørn og Hjalmar!
Síðani hevur hann sungið í einum James Bond filmi og saman við Eddie Vedder úr Pearl Jam, meðan nýggjasta solo við Timbaland er sindur ivasom.
Chris Cornell hevur eina undarliga skeiva glissando rødd, sum er absolutt hugtakandi í hesi sjangru. Serliga tá hann fer nýggjar, óvæntaðar leiðir og tulkar Billy Jean hjá Michael Jackson. Bravo. Men toppurin var sjálvandi Black Hole Sun. Og so eitt aktustiskt solosett mitt í konsertini, sum var í House of Blues í Las Vegas gjárkvøldið. Strangliga bannað at fotografera, so eg havi tikið myndina av MySpace síðuni hjá Cornell.
Bólkurin var: Chris Cornell sang, Yogi Lonich guitar, Peter Thorn guitar, Corey McCormick bass, Jason Sutter trummur og ein urguleikari, sum eg ikki fekk navnið á.
Trummusláarin var eitt gosfjall og teir báðir guitarleikararnir vóru fínir og peikaðu beint aftur á Jimmy Page og teir stóru góðu gomlu, ið byrjaðu at lyfta svarta amerikanska arvin á hvítu bretsku bluesscenuni, hinumegin Atlantshavið.
Soleiðis gongur alt í ring.
Og nú fara vit til Grand Canyon og tankarnir leita til frálíka brotið í Brá úr USA, har Steinbjørn B. Jacobsen rennur undan skugganum í setandi sól í Grand Canyon. Tað krevur sín mann.
(7. august 2008)


text:
Beinta Johannessen er fødd 1973 og búsitandi í Tórshavn.
Hon er ritstjóri á Míni jólabók saman við Turið Kjølbro og blaðstjóri á STROK.
Hevur myndprýtt bøkur og søgur í STROK og Míni jólabók.
Útgávur:
2004 Díðrikur hin djarvi í Míni jólabók
2005 Vinir mínir
2007 Álvur og eingilin í Míni jólabók
2011 Heiðafuglur í Føroyum
Sjófuglur í Føroyum
2012 Firvaldur í Føroyum
Smáfuglur í Føroyum
2013 Lívið á sjósavni
2014 Úti í rúmdini
2016 Eg og mítt kelidýr. Kanin
2017 Sjófuglur í Føroyum. 2. upplag
2018 Eg og mítt kelidýr. Hundur
Eg og mítt kelidýr. Ketta


text:
Fiskur
Fiskur er ryggdýr við fjaðrum og sterti ið livir í vatni el. sjógvi og andar vanliga við táknum. Fiskar eru ofta eitrandi. Tí eru fleiri sløg vandamikil at eta. Tann hættisligasti fiskurin er blásifiskurin, sum hevur eitt eitur, sum kallast tetrodoxin. Tað skal bert 0,1 gramm av eitrinum til at drepa eitt vaksið folk eftir 20 minuttum. Fiskurin sjálvur fær ikki skaða av eitrinum. Sjálvt um fiskurin er eitrandi, verður hann hildin at vera ein sannur leskibiti í m.a. Japan. Hesin serligi fiskarætturin kallast fugu. Kokkar eru fleiri ár um at læra seg at skera eitrandi partin av fiksinum burtur uttan at eitra restina av fiskakjøtinum. Hóast størt varsemi, verða fleiri fólk á hvørjum ári eitraði, tí tey eta fugu [1].


text:
21. mai 1954Nr. 13
Løgtingslóg um býarskipanir og byggisamtyktir, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 19 frá 18. mars 2013
§ 1. 1) Landsstýrismaðurin kann, tá ið eitt kommunustýri (býráð ella sóknarstýri) mælir til tess, góðkenna býarskipan fyri hesa kommunu ella ein part av henni.
Stk. 2. 1) Tórshavnar kommuna skal, áðrenn 3 ár eru liðin, aftaná at henda lóg er komin í gildi, hava fingið í lag eina býarskipan fyri Tórshavnar kommunu. Landsstýrismaðurin kann tó eftir áheitan frá Tórshavnar býráði, og um býarskipanarnevndin smb. 2. gr. játtar tí, leingja hesa tíðarfreist.
Stk. 3. 1) Tá ið annars hildið verður neyðugt at fáa gjørda býarskipan fyri eitt vist øki, kann landsstýrismaðurin, um býarskipanarnevndin tekur undir, fyriskipa tí ella teimum kommunustýrum at útvega eina býarskipan. Kortini kann ikki verða kravt, at kommunustýrið skal hava fingið býarskipan í lag við styttri enn 2 ára ávaring. Somu treytir galda, tá ið hildið verður neyðugt at broyta eina áður góðkenda býarskipan.
Stk. 4. 1) Til at ráðgerða um býarskipanir fyri eitt øki, ið umfatar fleiri kommunur, kunnu verða samskipaðar, kann landsstýrismaðurin seta nevnd, ið skal vera kommunustýrinum til hjálpar í arbeiðinum við at fáa býarskipan í lag fyri økið alt. Koma hesar kommunur ikki ásamt um vídd ella innihald býarskipanar, avger býarskipanarnevndin trætuna og ásetur á hvønn hátt, útreiðslurnar við samskipanini skulu verða býttar millum hesar kommunur.
Stk. 5. 1) Verður ikki gjørt eftir hesum skyldum og fyriskipanum, kann landsstýrismaðurin við undirtøku býarskiparnevndarinnar fáa til vega ella broyta eina býarskipan fyri ummælda øki. Kommunan, ella um so er kommunurnar, gjalda útreiðslurnar.
Stk. 6. 1) Til at útvega ella broyta eina býarskipan, samsvarandi stk. 5., hevur landsstýrismaðurin vald til at fremja øll mál, sum annars eftir hesi lóg og lóggávuni yvirhøvur liggja undir kommunustýrinum.
Býarskipanarnevndin
§ 2.2) 3) 4) Í býarskipanarnevndini sita 5 limir, valdir soleiðis: Landsstýrismaðurin velur 3 limir í nevndina, harímillum formannin, sum skal vera løgfrøðingur. 2 limir skulu vera byggikønir, harav Føroya Kommunufelag velur 1 og Kommunusamskipan Føroya 1.
Stk. 2. 2) 4) Landsstýrismaðurin kann biðja býarskipanarnevndina um ummæli í sambandi við viðgerðina av uppskotum til býarskipanir og byggisamtyktir og broytingar í hesum. Landsstýrismaðurin ger starvsskipan fyri býarskipanarnevndina, har m.a. starvsøkið hjá nevndini verður nágreinað.
Stk. 3. Tiltaksmenn skulu verða valdir fyri formannin og hinar nevndarlimirnar.
Stk. 4. Allar avgerðir nevndarinnar verða tiknar við vanligum atkvøðumeirluta. Tann kommuna, sum serligan áhuga hevur fyri tí máli, ið nevndin hevur til viðgerðar, hevur rætt til at senda umboðsmann, ið persónliga kann greiða nevndini frá sjónarmiðum kommunnunar.
Stk. 5. 2) Nevndin situr í 4 ár. Nevndin skal verða sett so skjótt sum tilber, aftaná at henda lóg er komin í gildi.
Stk. 6. Landskassin ber allar útreiðslur nevndarinnar, haruppí roknað samsýning til serfrøðingarnar og skrivara nevndarinnar.
Innihald, broytan og víðkan býarskipana
§ 3. Í eini býarskipan skal verða greitt frá, hvussu økið, ið skipanin umfatar, er vorðið í løtuni, og hvussu tað er ætlað skipað og bygt.
Stk. 2. Í býarskipan skal í minsta lagi verða greitt frá hesum her aftaru nevndu umstøðum so gjølla, sum neyðugt er til at vissa hóskandi og haldgóða skipan fyri byggi-, vega- og havnaviðurskiftum nú og í framtíðini:
1) Hvar ið vegir eru, leið og breidd teirra, byggilinjur, hvussu hornini eru sneidd, og hvussu og hvar vegir koma saman.
2) Hvar ið opin økir og annað tílíkt, ætlað almennari ferðslu, eru.
3) Hvar ið vatnveitingar, frárennsl, ravmagns- og telefonveitingar og tílíkt liggja.
4) Hvar ið almenn hús, torg, leikvøllir, spælipláss og annað havnaøki, viðalundir, kirkjugarðar eru.
5) Hvussu økið er bygt, hvørji húsasløgini eru, og hvussu økið er býtt teirra millum viðvíkjandi hædd og stødd, og um bygt er lágt ella høgt og trunkað og viðvíkjandi nýtslu, um húsini eru sethús, krambúðir, virkishús (neyst og fiskapláss uppítald) ella økið er dyrkilendi (traðir uppítaldar).
Stk. 3. Býarskipanir skulu fylgja øll neyðug kort og flattekningar, sum, har tað tørvar, skulu merktar verða við hæddarmátum.
Stk. 4. Góðkend býarskipan kann verða broytt ella víðkað eftir teim í § 1 ásettu reglum. Eitthvørt kommunustýri hevur í umsiting síni yvirhøvur skyldu at ganga fram eftir góðkendari býarskipan.
Byggisamtyktir
§ 4. 1) Tá ið eitt kommunustýri mælir til tess, kann landsstýrismaðurin góðkenna eina byggisamtykt fyri hesa kommunu ella part av henni.
Stk. 2. 1) Hevur ein kommuna samsvarandi § 1 fingið í lag býarskipan, skal hon í seinasta lagi 1 ár aftaná, at henda býarskipan er góðkend, senda landsstýrismanninum til samtyktar uppskot til byggisamtykt fyri tað øki, býarskipanin umfatar. Landsstýrismaðurin kann tó loyva, at byggisamtyktin bara skal umfata ein part av býarskipanini.
Stk. 3. 1) Allar kommunur skulu í seinasta lagi 31. desember 2010 hava sent landsstýrismanninum byggisamtykt til góðkenningar fyri allar bygdir í kommununi. Í kommunum við fleiri bygdum verður hvør bygd mett fyri seg í mun til tørv á byggilendi til tey ymisku endamálini, ið eru góðkend í byggisamtykt. Góðkendar byggisamtyktir skulu endurskoðast og sendast landsstýrimanninum til staðfestingar fimta hvørt ár.
Stk. 4. 1) Landsstýrismaðurin kann annars, um býarskipanarnevndin tekur undir við tí, áleggja eini kommunu at útvega byggisamtyktir fyri kommununa ella part av henni, við tí í § 5, stk. 2, 4 og 6 nevnda innihaldi. Landsstýrismaðurin kann somuleiðis áleggja kommunu at broyta eina góðkenda byggisamtykt. Viðvíkjandi slíkum áleggingum og frama teirra galda reglurnar í § 1, stk. 3, 4, 5 og 6. Umframt kann landsstýrismaðurin seta tær við byggisamtykt umrøddu ætlanir í verk, so umfatandi sum neyðugt er, fyri kostnað kommununar.
Stk. 5. 5) 6) 1) Landsstýrismaðurin kann við gildi fyri allar kommunur í einari serligari byggireglugerð áseta almennar fyriskipanir viðvíkjandi teimum í § 5, stk. 4. nr. 1-5 a umrøddu viðurskiftum og almennar fyriskipanir um vegagerð (eisini við fyriliti til serliga tørvin hjá rørslutarnaðum), hvussu vegir skulu liggja, leið og breidd teirra, um størstu hæddir á bygningum, minstu stødd á grundstykkjum, hægsta byggistig og um hvussu langt skal verða ímillum bygningar.
Stk. 6. 6) 1) Vikið kann verða frá fyriskipanunum í teirri í stk. 5. nevndu reglugerð um annað verður fyriskipað í eini av bygdaráðnum samtyktari og av landsstýrismanninum góðkendari byggisamtykt.
Innihald byggisamtykta
§ 5. Er ein samsvarandi § 1 góðkend býarskipan til skjals, skulu reglurnar í byggisamtyktini verða gjørdar í samljóði við býarskipanina.
Stk. 2. Ein byggisamtykt skal annars, so langt sum tær serligu sókna- og staðarumstøður gera tað ráðiligt, bera í sær reglur, ið roynst hava neyðugar at vissa hóskandi og haldgóða skipan fyri vega- og byggiviðurskiftum nú og í framtíðini.
Stk. 3. 1) Uppfylt ella turrlagt sjóøki, tunlar og onnur bygningsverk undir jørð skulu, áðrenn hesi verða gjørd, hava heimild í góðkendari byggisamtykt.
Stk. 4. 1) Í byggisamtykt, ið býtt kann verða í tvær ella fleiri deildir, skulu við teimum í stk. 2 nevndu reglum í huga verða tiknar fyriskipanir um hesi mál:
1) Byggivaldið og virki tess.
2) Um revsing fyri at broyta reglur byggisamtyktarinnar, um hvussu sakarmál um slík reglubrot skulu fara fram í rættinum, um broytan av ólógligum standum, og um hjálp frá politivaldinum til tess smbr. § 22.
3) Um undantøkur og kærur viðvíkjandi avgerðum, ið byggivaldið hevur tikið.
4) Um eykagjald til byggivaldið fyri at viðgera byggimál og annað.
5) Um húsasmíð viðvíkjandi byggihátti og bruna- og heilsuumstøðum o. s. fr. har nevnt skal verða, um rúmini eru ætlað at vera í, at arbeiða í ella at búgva í o. s. fr.
5 a) 5) Um bygging og innrætting av húsum og gerð av atkomuvegum og uttanumøkjum, túnum, parkeringsøkjum v.m., á ein tílíkan hátt, at byggingin kann nýtast av rørslutarnaðum. Tær fyriskipair, sum verða ásettar sambært hesum reglum, fevna ikki um støk hús til eina familju, ella hús, sum eru sambygd íbíðarhús (raðhús, dupulthús v.m. við loddrættum marki ímillum íbúðirnar). Í byggisamtyktini, ella í tí serligu reglugerðini, sum landsstýrismaðurin ger, kann fyriskipast, at eisini onnur bygging skal vera undantikin frá ásetingunum í síni heild ella frá einstøkum ásetingum.
6) Um hvar ið vegir skulu verða, leið teirra og breidd og annað, samanber § 3, stk. 2 nr. 1, bæði viðvíkjandi vegum yvirhøvur og viðvíkjandi einstøkum vegum.
7) Um hvar ið opin øki og annað skulu verða, samanber § 3, stk. 2 nr. 2.
8) Um hvar veitingar skulu verða, samanber § 3, stk. 2 nr. 3.
9) Um hvar ið almenn hús, torg og annað skulu verða, samanber § 3, stk. 2. nr. 4.
10) Um húsasløgini, hædd teirra og nýtslu og hvar á lendinum hvørt húsaslagið má verða bygt samanber § 3, stk. 2 nr. 5.
11) Um hvussu stór og hvørjum standi byggilendi skulu verða.
12) Um hvussu stórur partur av økinum nýttur og bygdur skal verða.
13) Um hvussu langt skal verða millum hús á sama byggilendi, hvussu langt skal verða frá húsum til vegir ella byggilinjur og til mark grannans.
Stk. 5. 1) Umframt tær í stk. 4 í hesi grein nevndu reglur kann í byggisamtykt verða fyriskipað:
14) Hvussu langt og breitt byggilendið skal verða.
15) Hvussu hús skulu standa á byggilendi og hvussu víða tey mega standa.
16) Hvussu húsini skulu síggja út viðvíkjandi samsvarandi hæddum, reisingum ella serligum klædningi og annað sovorðið.
17) Um og á hvørjum lendum bygt kann verða úr viði ella øðrum eldfimum tilfari.
18) Hvussu og við hvørjum gyrt skal verða og hvussu høg gyrðing eigur at vera.
19) Varðveitan av einum øki við teimum eyðkennum, tað higartil hevur havt annaðhvørt viðvíkjandi byggihátti ella viða- og/ella plantuvøkstri.
Stk. 6. 1) Saman við byggisamtykt skulu liggja øll neyðug kort og flattekningar, sum, har ið tað tørvar, eigur at verða merktar við hæddarmátum.
Stk. 7. 1) Ein góðkend byggisamtykt kann verða broytt ella víðkað við nýggjum og greiniligari reglum viðvíkjandi teim í stk. 4 og 5 umrøddu viðurskiftum eftir reglunum, sum settar eru fyri nýggjar samtyktir.
Kunngerð og framløga byggisamtykta
§ 6. 1) Áðrenn uppskot um byggisamtykt verður sent landsstýrismanninum, skal tað verða lagt fram í minsta lagi 3 vikur til alment eftirlits á einum fólki atkomuligum staði. Kommunan skal frammanundan á vanligan hátt kunngera, at byggisamtyktin er framløgd til eftirlits, og kunngerðin skal skila til, hvørt økið tað er, ið uppskotið umfatar. Mótmæli móti uppskotinum, og broytingaruppskot mega verða send kommunustýrinum, áðrenn 6 vikur eru lidnir frá kunngerðardegnum.
Stk. 2. 1) Innkomið mótmæli og broytingaruppskot, sum kommunustýrið ikki tekur við, skulu fylgja við uppskotinum, tá ið hetta verður sent landsstýrismanninum til góðkenningar.
Stk. 3. 1) Landsstýrismaðurin kann, tá ið mett verður, at eitt uppskot eigur at verða broytt í einum ella fleiri førum, áðrenn tað kann verða góðkent, gera av, at kommunustýrið av nýggjum skal leggja uppskotið við teim ætlaðu broytingum fram til alment eftirlits aftaná kunngerð eftir reglunum í stk. 1.
Stk. 4. Somuleiðis kann kommunustýrið, tá ið tað, orsakað av innkomnum mótmælum ella broytingaruppskotum, hevur samtykt at broyta hitt upprunaliga uppskotið, fáa í lag, at uppskotið við hesum broytingum verður framlagt av nýggjum.
Stk. 5. 1) Viðvíkjandi uppskotum, ið viðgjørd verða eftir reglunum í § 4, stk. 4, avger landsstýrismaðurin, nær og hvussu hesi uppskot skulu verða framløgd til eftirlitið umrøtt í hesi grein.
Stk. 6. 7) Landsstýrismaðurin kann í heilt serligum førum, eftir áheitan frá kommunustýrinum, taka avgerð um at víkja frá ásettu freistum í stk. 1, soleiðis at framløgutíðin verður ásett til 1 viku og mótmælisfreistin til 1 viku frá kunngerðardegnum. Við áheitanini skal grundgevast fyri, hvørji týðandi samfelagslig og vinnulig atlit tala fyri, at umsóknin kann verða gingin á møti. Verður áheitanin gingin á møti, skal kommunan beinleiðis og persónligt kunna teir borgarar, ið beinleiðis verða ávirkaðir av broytingini, um hetta í seinasta lagi dagin eftir, at frávikið er givið.
Stk. 7. 7 Kærur sambært § 10 a um loyvir, ið eru givin við heimild í byggisamtykt, sum er fevnd av stk. 6, hava ikki steðgandi virknað.
Kunngerð og tinglestur byggisamtykta
§ 7. Beinan vegin byggisamtyktin er góðkend, skal kommunan fyri egnan kostnað kunngera hetta á vanligan hátt.
Stk. 2. Umfatar byggisamtyktin fyriskipanir, ið bara viðkoma einum einstakum húsi ella eftir áskoðan kommunustýrisins nøkrum fáum húsum, sammett annaðhvørt við talið á teimum, ið byggisamtyktin umfatar ella við talið á øllum húsum í kommununi ella sum fastleggur, hvar ið serstakur vegur skal verða, leið og breidd hansara og so frameftir, ella hvar ið byggilinjan skal verða, hvar ið almenn hús, torg og tílíkt skulu verða, skal byggisamtyktin, so skjótt sum tilber, aftaná at hon er góðkend, verða tinglisin fyri kostnað kommununar.
Stk. 3. 1) Vanligar reglur um, hvar ið vegir skulu verða, leið og breidd teirra o. s. fr., um býti av byggiháttum á einum øki, um hædd húsanna og annað, skulu vanliga ikki verða tinglisnar. Kommunustýrið kann kortini lata bæði hesar og aðrar reglur í byggisamtyktum tinglesa. Landsstýrismaðurin hevur rætt til fyri kostnað kommununar at lata tinglesa, tá ið stýrið heldur tað vera neyðugt eftir lógini ella gagnligt, tó at kommunustýrið ikki hevur tøkt tinglestur verða kravdan ella neyðugan.
§ 7a. 1) Allar kommunalar byggisamtyktir verða skrásettar í eini lendisskrá, sum er atkomulig hjá almenninginum.
Stk. 2. 1) Tá byggisamtyktin er góðkend, hevur kommunan innan 4 vikur skyldu til at senda myndugleikanum, ið umsitur lendisskránna, eina teldutøka útgávu av byggisamtyktini.
Stk. 3. 1) Landsstýrismaðurin ásetur í kunngerð, hvussu lendisskráin skal skipast, harundir nýtslugjøld og reglur fyri, hvussu kort og dátur skulu verða skikkað, tá tey verða send lendisskránni.
Stk. 4. 1) Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um, at uppskot um byggisamtyktir eftir § 6 skulu fráboðast lendisskránni.
Fyribils forboð
§ 8. 1) Tá ið eitt kommunustýri, ið hevur byggisamtykt í umbúnað, biður um tað, kann landsstýrismaðurin nokta fyri, at ein ogn, ið ætlandi kemur inn undir byggisamtykt, verður nýtt á slíkan hátt, ið hildin verður ósamsvarandi byggisamtyktini. Slíkt forboð má bara galda eitt ár og kann ikki, uttan býarskipanarnevndin samtykkir, verða sett meira enn hesa einu ferð.
Virkan av uppskoti til byggisamtyktar
§ 9. 1) Beinan vegin kunngerðin, ið umrødd er í § 6, stk. 1, er vorðin lýst, má fyribils einki øki, ið samtyktin umfatar, verða bygt ella á annan hátt nýtt í mótstríði við hana samanber § 10, uttan loyvi frá teirri yvirvøld, ið gjørt hevur hitt framlagda uppskoti. Sýtir kommunustýrið slíkum loyvi, kann málið verða lagt fyri landsstýrismannin.
Stk. 2. 1) Er byggisamtyktin ikki vorðin góðkend, áðrenn eitt ár er liðið frá kunngerðardegnum, fellur henda umrødda virkan av kunngerðini burtur. Landsstýrismaðurin kann leingja freistina, ið framman fyri er nevnd til 6 mánaðir tá ið hetta verður hildið ynskiligt til at fáa enda á viðgerðini av uppskotinum, ið liggur fyri.
Virkan av góðkendum byggisamtyktum
§ 10. Góðkenda byggisamtykt skulu virða ikki bara teir, ið ognina eiga og nýta, men eisini teir, sum í henni eiga veð og aðrar, sum rættindi í henni hava, uttan mark fyri, nær ið hesi rættindi eru fingin.
Stk. 2. Á einum øki, sum góðkend byggisamtykt umfatar, skal annars eingin ogn verða nýtt, verða bygd við nýggjum húsum ella verða umbygd ella sundurbýtt uttan samsvarandi byggisamtyktini.
Kæra 8)
§ 10 a. Avgerð, sum ein kommuna hevur tikið sambært hesi lóg ella sambært byggisamtykt, kann verða kærd til landsstýrismannin.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann leggja kærumyndugleikan eftir stk. 1 til kærunevndina í lendismálum, hvørs avgerðir eru endaligar innan fyrisitingina.
Byggilinjur við akvegir
§ 11. 1) Heldur landsstýrismaðurin tað verða neyðugt fyri almennaferðslu at vissað verður vegi størri breidd til víðkanar ella til at fáa betri útlit yvir slíkan veg, kann landsstýrismaðurin eftir teimum í §§ 6 og 7 fyrisettu reglum í eini samtykt gera av, hvussu byggilinjur fram við vegnum skulu vera.
Stk. 2. 1) Ein byggilinja, ið er samtykt, hevur somu ávirkan sum tær í § 10 nevndu byggisamtyktir, at allar byggingar, viðroknaðir septiktankar og annað, skulu verða hildnar í minsta lagi so langt frá vegi, sum byggisamtyktin tilskilar ella frá miðlinjum vegsins. Er ivamál um, hvar miðlinjan er, avger landsstýrismaðurin tað.
Stk. 3. 1) Á sama hátt verða §§ 12-14 nýttar, tá ið hesir vegir verða víðkaðir, og tá ið goldið skal verða endurgjald, orsakað av byggilinjukravi, tó soleiðis at í hesum gr. skal verða lisið landsstýrismaðurin í staðin fyri kommunustýrið.
Ognartøka o. a.
§ 12. Grundir, hús, vøtn og áir, brúgvar og annað, sum eru privat ogn, og sum neyðug eru til tey í góðkendari byggisamtykt ætlaðu tiltøk, vegir, torg, leikvøllir, spælipláss, kirkjugarðar og veitingar av ymsum slagi ella til at byggja á tey í samtyktini almennu hús og annað, ella til at útvega onnur byggilendi, ella sum tað annars hevur umráðandi týdning fyri hitt almenna at hava ræði til at seta reglur í verk samtyktarinnar, skulu, tá ið kommunustýrið krevur tað, verða latnar fyri endurgjøld eftir teimum fyriskipanum, sum henda lóg ásetir.
Stk. 2. Privatur servituttur ella nýtslurættindi, sum ikki verða hildin verða úr gildi eftir § 10, stk. 1 sum ósamsvarandi teimum í byggisamtyktini góðkendum reglum fyri, hvussu eitt øki skal verða bygt ella nýtt í framtíðini, men sum tað kortini hevur almiklan týdning fyri hitt almenna at ráða yvir til at kunna fremja eina byggisamtykt, kann kommunustýrið krevja latnar fyri endurgjald eftir reglunum í hesi lóg.
Stk. 3. 1) Tann, ið eigur slíkt øki, ella hevur rættindi til tess, kann leggja spurningin, um tað er neyðugt samsvarandi hesi grein at lata tað koma fyri landsstýrismaðurin, áðrenn 6 vikur aftaná almenna kunngerð, um avgerð kommunustýrisins. Umframt skulu, alt tað er gjørligt, ognarmaður ella hann, ið rættindi hevur, fáa beinleiðis boð um hesa avgerð.
§ 13. 1) Tá ið tað samsvarandi byggisamtykt verður kravdur ein partur av eini ogn ella av rættindum í samband við hana, og tann parturin av ognini, ið eftir er, aftaná ta kravdu avhending, eftir ætlan metingarnevndarinnar fær slíka stødd, sni, legu og umstøður annars, at hann ikki longur vil kunna verða nýttur sum sjálvstøðug ogn, soleiðis sum fyrr, kann ognarmaður, áðrenn 6 vikur eru lidnir, aftaná almenna kunngerð um avhending krevja, at kommunan tekur alla ognina fyri fult endurgjald. Henda sama rætt hevur ognarmaður, tá ið ognin hevur ligið saman við virkið, sum hon ikki eftir metingarnevndarinnar ætlan rættiliga kann verða nýtt saman við, aftaná ta kravdu avhending av einum parti av ognini ella av rættindum, knýttum til hennara.
Stk. 2. 1) Hevur ognarmaður kravt ogn avhendaða eftir hesum frammanfyri nevndu reglum, skal virðið við endurgjaldsútrokningini verða ásett eftir tí, ið ognin higartil hevur verið nýtt.
Endurgjald
§ 14. Tá ið eitt øki samsvarandi byggisamtykt er lagt av til almenn hús ella virki, ella er ætlað til vegir, torg ella annað sovorðið og ognarmaður tess eftir meti metingarnevndarinnar smbr. § 15 missir møguleikan at nýta teir fyrimunir, ið økið hevur á rímiligan og forsvarligan hátt sammett við, hvussu grannaøkini í roynd verða nýtt, kann ognarmaður krevja, at kommunan skal taka økið fyri endurgjald.
Stk. 2. Er økið bara ein partur av ognini, og vil avhendingin fáa tað í § 13 nevndu ávirkan á tann partin, ið eftir er, kann kravið um ognartøku kommununar umfata alt økið, sum tað er.
Stk. 3. Ognarmaður kann umframt krevja, at kommunan tekur ogn hansara fyri endurgjald, um so er, at tær í eini byggisamtykt umrøddu vega- ella byggilinjur valda, at tann parturin av einum higartil óbygdum byggilendi, ið bygt kann verða á, verður so lítil ella soleiðis vorðin, at metingarnevndin metir hann vera hóskandi til húsagrund. Sama rætt hevur hann, ið eigur eitt lendi, ið higartil hevur verið bygt á annaðhvørt aftaná at húsini eru niðurtikin, niðurbrend, ella á einhvønn hátt burturbeind, ella aftaná byggivaldið hevur avgjørt, at ein ætlað bygging á lendinum, tá ið hin núverandi bygging á lendinum er niðurbrotin, ikki kann verða framd samsvarandi reglunum í byggisamtyktini.
Stk. 4. Krav um ognartøku eftir stk. 1 kann verða sett fram nær sum helst. Krav um ognartøku eftir stk. 3 skal vegna uppskots til vega- og byggilinjur, tá ið tað viðvíkjur einum óbygdum lendi, verða sett fram, áðrenn freistina, ið avmarkað er í § 6. Viðvíkjur ognartøkan eina higartil bygda ogn, kann kravið eftir stk. 3 verða sett fram, tá ið tann verandi byggingin er burturbeind, ella tá ið uppskot um nýggja bygging á lendinum kann ikki verða sett í verk.
Stk. 5. Krav um ognartøku eftir teimum reglum, ið nevndar eru í stk. 1 og 3, skal verða sett fram fyri avvarðandi kommunustýri, sum so beinir málið til metingarnevndina.
Stk. 6. Metingarnevndin skal royna at bøta um tær ónáðir, ið standast av hesum við býtum samsvarandi § 20.
Stk. 7. Tekur kommunan eitt øki ella eina ogn eftir reglunum í stk. 1, 2 og 3, skal virði økisins ella ognarinnar verða sett í samband við tær umstøður, ið grunda kravið um ognartøkuna, uttan at farið verður eftir teirri í byggisamtykt ætlaðu nýtslu av økinum ella ognini.
Stk. 8. Kommuna fær sloppið sær undan skylduni til at yvirtaka lendi ella ogn móti endurgjaldi við – í seinasta lagi 6 vikur aftaná at hon er vorðin kunnug við avgerð metingarnevndarinnar – at gevast við kravinum um avvarðandi tilætlanir.
Vanligar reglur um endurgjald
§ 15. 1) Støddin av tí endurgjaldi, sum ognarmaður eftir §§ 12-14 eigur at fáa, verður, um semja ikki er fingin í lag, sett av eini metingarnevnd. Í hesi nevnd sita 2 manns, ið landsstýrismaðurin velur fyri 6 ár í senn, annar teirra skal verða formaður nevndarinnar og tveir málinum óviðkomandi menn, fyri hvørt serstakt mál at sær valdir av dómsvaldinum. Standa atkvøðurnar á jøvnum, kemur sýslumaðurin í teirri sýslu, sum málið viðvíkir í nevndina sum avgerðarmaður. Tiltaksmenn skulu verða kosnir fyri hvønn nevndarlim.
§ 16. 1) Nevndin skal í øllum endurgjaldsmálum, ið viðgjørd verða samsvarandi hesi lóg, taka afturat sær serkøna hjálp, ið skal verða við í øllum samráðingum, um tey endurgjaldsmál, ið liggja fyri og leiðbeina nevndina í øllum tekniskum spurningum, ið koma fyri í málinum, men atkvøðurætt eiga teir ongan. Landsstýrismaðurin skjýtur upp hesar serfrøðingar so nógvar, at nevndin hevur 4 serfrøðingar at velja ímillum.
§ 17. Nevndin skal avgera á hvønn hátt, útreiðslur fyri viðgerð málsins skulu verða goldnar, eisini samsýning til nevndarlimir og til serfrøðingar og kann krevja, at hann, ið reisti kærumálið, sum trygging frammanundan skal seta í veð vissa peninganøgd til hesar útreiðslur. Tær útreiðslur, ið nevndin ásetir, kunnu verða pantaðar.
§ 18. 1) Landsstýrismaðurin skrivar nevndini fyriskipan, hvussu útreiðslur fyri viðgerð av málum skulu verða greiddar, endurgjald útroknað o. s. fr.
Stk. 2. Í hesi fyriskipan kann verða tilskilað, at tá ið endurgjald verður ásett, skal virðisøkingin, sum ognin verður mett at fáa av teimum gjørdu tiltøkum, verða frádrigin. Av hesum kann endurgjald heilt falla burtur, tá ið tey gjørdu tiltøk mett verða at geva ognarmanni størri fyrimun enn virði av tí latna øki ella rættindum er.
§ 19. Endurgjald fyri veðbundna ogn verður, tá ið onnur avgerð er ikki gjørd, goldið millum veðeigararnar í teirri røð, ið bøkur sorinskrivarans vísa veðrættindi teirra, og so nógv sum neyðugt er til fullnaðargjald veðeigarans fyri ta virðislækkan av veðtrygging teirra, ið ognartøkan ella avhendingin voldu, meðan ognarmaður fær tað av endurgjaldinum ið loypir av, um so er.
Býti
§ 20. Metingarnevndin skal í teimum §§ 13 og 14 umrøddu viðurskiftum, tá ið tað er gjørligt, fáa í lag býti annaðhvørt við peningagjaldi ella við ognarbýti. Verður ikki semja um málið á vanligan hátt, kann metingarnevndin, tá ið staðarumstøðurnar tala fyri tí, krevja, at lendi, ið nevndin virðismetir til sama virði, skulu verða ognarbýtt.
Tiltøk, sum nema tvær ella fleiri kommunur
§ 21. Trætumál millum tvær ella fleiri kommunur um, hvør ella hvørjar, ið gjalda skulu endurgjald ella útreiðslur við at fremja tey í byggisamtykt fyriskipaðu tiltøk, avger býarskipanarnevndin.
Revsing, broyting o. a.
§ 22. 1) Í eini byggisamtykt kann verða tilskilað (sbr. § 5, stk. 4 nr. 2, at ólýdni móti reglum í hesi lóg og teimum í henni settu fyriskipanir og forboð verður revsað við bót frá 40 kr., og at tann, ið brýtur hesa lóg, hevur skyldu at bøta tann við lógarbrotinum íkomna stand, og soleiðis, at landsstýrismaðurin, tá ið serligar umstøður loyva tí, aftaná at hava fingið ummæli frá kommunustýrinum, kann gera undantak frá hesum, og at kommunustýrið kann krevja hjálp frá politivaldinum til at fremja tey boð, ið givin verða samsvarandi fyriskipanum í hesi lóg.
Sakarmál
§ 23. Sakarmál viðvíkjandi einum um nýtslu lógarinnar reistum spurningi, sum umsitingarvaldið ikki eigur at avgera endiliga sjálvt, skal verða reist áðrenn 6 vikur eru lidnar, aftaná at kærumaðurin hevur fingið frásøgn um ta avgerð, ið ynskt verður roynd.
Atgongd til máting
§ 24. 1) Ein og hvør ognarmaður hevur skyldu, aftaná í minsta lagi viku ávaring at geva landsstýrismanninum ella kommununi atgongd til at útinna tey arbeiði, ið neyðug eru til at útvega ella endurkanna býarskipanir og byggisamtyktir, og at lata tey undir slíkum arbeiðum sett merki verða órørd.
Stk. 2. Skulu hesi merki ikki bara standa heilt stutta tíð, skulu tey verða sett á girðing, hús ella nærhendis teimum ella niður í svørðin, soleiðis at tey ikki forða fyri, at ognin kann verða nýtt sum vant.
Gildi lógarinnar
§ 25. Henda lóg kemur í gildi tann 1. oktober 1954.
Avtøka av øðrum fyriskipanum
§ 26. 6) 1) Landsstýrismaðurin fær vald til í hvørjum einstøkum føri, tá ið byggisamtykt er góðkend, aftaná at hava fingið viðmæli frá tí kommunustýri, byggisamtyktin viðvíkjur, at avgera, hvussu umfatandi eldri byggilógir, fyriskipanir o. a. skulu verða í gildi saman við byggisamtyktini. Eisini hevur landsstýrismaðurin heimild at gera av hvussu umfatandi frammanfyri nevndu lógir og fyriskipanir skulu verða í gildi, tá ein byggireglugerð sum umrødd er í § 4, stk. 5, verður sett í gildi.
Stk. 2. Har tað í lóggávuni orðið “býarskipan“ hevur verið nýtt, skal orðið “byggisamtykt“ verða nýtt í staðin fyri ella javnbjóðis tí, tá ið lóggávan ikki skilliga tilskilar annað.
1) Broytt við løgtingslóg nr. 81 frá 25. mai 2009.
2) Broytt við løgtingslóg nr. 59 frá 5. juni 1984.
3) Broytt við løgtingslóg nr. 80 frá 13. juni 1995. §§ 2 og 3 í hesi løgtingslóg eru soljóðandi: “§ 2. Løgtingslóg nr. 75 frá 9. juni 1988 um kommunalan lánigrunn verður avtikin. § 3. Henda lóg fær gildi ólavsøkudag 1995. Stk. 2. Nýval av býarskipanarnevndini eftir § 1 fer fram aftaná, at lógin hevur fingið gildi og í seinasta lagi 1. oktober 1995.“
4) Broytt við løgtingslóg nr. 32 frá 30. apríl 2007.
5) Broytt við løgtingslóg nr. 57 frá 13. juni 1997. § 2 í hesi lóg er soljóðandi: “Henda lóg fær gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. Samstundis fer úr gildi danski lógarteksturin í løgtingslóg nr. 13 frá 21. mai 1954 um býarskipanir og byggisamtyktir við seinni broytingum.“
6) Broytt við løgtingslóg nr. 48 frá 24. mai 1974.
7) Broytt við løgtingslóg nr. 19 frá 18 mars 2013.
8) Broytt við løgtingslóg nr. 111 frá 13. desember 2006.


text:
08.10.2018 (13:12)
LEIÐARI TIL FLOGSAMSKIPANINA (OPS – OPERATIONS) HJÁ ATLANTIC AIRWAYS
Vit leita eftir einum leiðara til okkara OPS-deild, sum skal hava ábyrgdina av at samskipa dagligu flogferðsluna hjá Atlantic Airways.
Á deildini avgreiða vit og hava eftirlit við allari flogferðslu og tryggja, at flogferðslan gongur so smidliga sum gjørligt. Hetta er ein deild, har ferðin ofta er høg, og har optimering av manning og flogførum hevur ein avgerandi leiklut.
HØVUÐSUPPGÁVURNAR Á DEILDINI ERU HESAR:
- Samskipa dagliga avgreiðslu av flogferðsluni og avgreiða allar brádliga íkomnar avbjóðingar, tá ið tað kemur til manning, flogfør og dagligu flogavgreiðsluna
- Ábyrgd fyri, at allar uppgávurnar hjá deildini í sambandi við flogferðsluna eru skipaðar á bestan hátt
- Ábyrgd fyri at leggja arbeiðsætlanirnar hjá flogmanningini
VIT VÆNTA, AT TÚ...
- Hevur góð greiningarevni og logiskan sans
- Hevur gott yvirlit, og at tú skjótt dugir at síggja samanhangir, tá ið avgerðir skulu takast
- Ert diplomatisk/ur og sært loysnir heldur enn forðingar
- Tað fellur tær natúrligt at hava nógvar bóltar í luftini samstundis
- Hevur lætt við at seta teg inn í kt-skipanir
- Heldur allar reglur og trygdarviðtøkur á økinum
- Dugir væl føroyskt, danskt og enskt í skrift og talu
VIT BJÓÐA:
Fyri tann rætta viðkomandi er talan um eitt spennandi, avbjóðandi og fjølbroytt starv í eini dynamiskari fyritøku í støðugari menning, har samstarv tvørturum deildirnar í felagnum er avgerandi.
LØN- OG SETANARTREYTIR:
Sambært avtalu. Starvsstaðurin er á høvuðsskrivstovu okkara í Vága Floghavn. Sum leiðari fyri OPS vísir tú til flogovastan.
UMSÓKN
Umsókn við lívsrensli (cv), avriti av prógvum og viðkomandi tilfari skal sendast við telduposti til georg(at)atlantic.fo í seinasta lagi mánadagin 29. oktober 2018.
Allar umsóknir verða viðgjørdar í trúnaði.
VILT TÚ HAVA MEIRA AT VITA?
Set teg í samband við Jóhan Mikkelsen, flogsamskipanarleiðara á tlf. +298 21 37 84 ella við telduposti á oha(at)atlantic.fo
UM OKKUM
Atlantic Airways er tjóðarflogfelag Føroya. Í fyritøkuni starvast umleið 200 eldhugað og tænastusinnað starvsfólk í nógvum ymsum starvsbólkum. Okkara fremstu uppgávur eru at knýta Føroyar nærri umheiminum og at knýta oyggjar saman og skapa tryggleika. Hjá okkum er trygdin í hásæti, og vit vilja veita eitt regluligt, smidligt og fjølbroytt rutunet við Føroyum sum hornasteini, og eina framúr góða tænastu.
https://www.atlantic.fo/um-okkum/leys-stoerv/lei%C3%B0ari-til-flogsamskipanina-ops-hj%C3%A1-atlantic-airways/
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her
hava deilt hesa grein.


text:
Leygardagin 17. nov. varð skipað fyri heilsurenning eftir tí 4,3 km. langa vegnum millum Skála og Strendur. Hóast veðrið ikki var av tí besta, vóru nógv, ið hættaðu sær út at ganga og renna. Farið varð av Hulki kl. 12.00 og komin á mál, skar Bjarni Djurholm, landsstýrismaður, snórin. Síðani vóru øll boðin í ítróttarhøllina á Skála til gløgg og holukøkur.
Samb. heimasíðuni hjá Landsverk, er vegurin 4,3 km. langur, vegbreiddin er 7 m. við 1,5 m. vegøksl báðumegin.
Fyri bygdirnar Skála og Innan Glyvur merkir henda nýggja farleið, at nógv minni ferðsla verður gjørnum bygdirnar. Ferðslan er nógv, og tá fjørðurin verður bundin saman, verða uppaftur fleiri, ið fara at nýta hesa farleið.


text:
Her eru ymiskar frágreiðingar, greiningar og tilmæli úr ymiskum londum.
Gransking, menning og nýskapan í Føroyum 2007. Granskingarráðið tók á heysti 2003 stig til at kanna, hvat tað almenna og vinnulívið gera fyri at granska, menna vørur og tænastur og fyri at fremja nýskapan. Sí frágreiðingarnar og tilmælini her.
Innovatiónsspjaðing millum almennar organisatiónir í Føroyum. Trý føroysk lesandi (cand.scient.adm.) skrivaðu á heysti 2016 eina ritgerð um innovatiónsspjaðing millum almennar organisatiónir í Føroyum. Les alla ritgerðina her.
Radikal Velfærdsinnovation. Henda lýsing/greining setir fokus á alneyðuga tørvin á at hugsa nýtt og fremja munandi broytingar á vælferðarøkinum. Sí frágreiðingina her.
Innovationsstrategi fyri Svøríki. Sí her á enskum ella á svenskum her.
Innovatiónsstrategi fyri Danmark. Sí her.
Visión 2015. Mál og vegir. Bókin var úrslit av arbeiðinum hjá fleiri bólkum, sum orðaðu uppskot til mál og stretegiir fyri 13 ymisk samfelagsøki í Føroyum. Sí Visión 2015 her.
Change You Can Believe In. The Leadership of Innovation. National Shcool of Government. Hetta rit (paper) snýr seg um leiðslu og innovation. Sí ritið her.
ASAS Innovation Action Plan. Hetta er átaksætlan, sum avstralska fyrisitingin hevur gjørt við tí fyri eyga at stimbra innovatión og nýskipanir í mun til avbjóðingarnar hjá stjórnini í Avstralia. Sí átaksætlanina her.
OECD Innovation Strategy. Hetta strategiskjal frá 2010 inniheldur kanningarúrslit og tilmæli viðv. innovation í OECD-londum. Sí strategiskjalið her.
Getting Results in Government. A Checklist for effectice policies & programs. Í hesi útgávu frá Deloitte er góð lýsing av tilgongdini og avbjóðingum í samband við at skapa hugskot og síðan at fremja tey (í einum politiskum/fyrisitingarligum samanhangi). Sí útgávuna her.
An Action Plan for Europe 2020. Strategisk tilmæli fyri Evropa, sum Lisbon Council (think tank, vitanardepil) hevur latið út hondum. Sí tilmælið her.


text:
Kæru foreldur at næmingum úr Eysturkommunu, sum ganga í Skúlanum við Løkin:
Góður skúlaskapur er alt avgerandi fyri einstaklingin og samfelagið, tí er tað ímillum fremstu uppgávurnar hjá einari kommunu og einum borgarstjóra, at tryggja, at ungdómarnir innanvert kommunumark fáa so neyva og góða frálæru sum yvirhøvur gjørligt. Hetta snýr seg um skúlabygningar, amboð og tilboð.
Samskiftið um børn tykkara, sum nú eru næmingar okkara, hevur verið lítið hugaligt. Eysturkommuna eigur sjálv onki tilboð, táið tað snýr seg framhaldsdeild, tí hevði tað ikki verið meiri enn rímiligt, fyri ikki at siga sjálvsagt, at foreldrini, sum m.a. hava goldið skatt til Eysturkommunu fyri at børn teirra fáa neyðugu og bestu frálæruna, skúlatilboðið, kundu valt hvussu hetta næmingagjaldið verður brúkt.
Eftir øllum at døma hevur Eysturkommuna tikið ta støðu, at hetta ikki skal vera soleiðis. Hon hevur slaviskt krøkt seg uppí framhaldstilboðið við Fuglafjarðar skúla. Er ein borgari ikki nøgdur við hetta tilboðið, og sendur barn sítt til annan skúla, so verður eykaskattur lagdur á viðkomandi, tí svarið frá borgarstjóra tykkara, Jóhan Christiansen, kann ikki skiljast ørðvísi enn tað, at ábyrgdin, eisini hin fíggjarliga, er tykkara, um tit ikki velja Fuglafjarðar skúla, hóast tit umvegis skattin longu hava goldið fyri skúlaskapin hjá børnum tykkara. Runavíkar kommuna hevur av góðum grundum ikki vitað um hesa meginregluligu støðu, sum Eysturkommuna eftir øllum at døma hevur tikið og knæsett fyri kortum. Ikki fyrrenn vit senda rokningina, og hon verður avvíst - og nú tað gongur fram í orðaskifti, er tað okkum greitt, at Eysturkommuna ikki ætlar at gjalda næmingagjaldið fyri næmingar teirra, sum ganga í skúla okkara.
Hevði satt at siga roknað við, at Eysturkommuna var somikið at sær komin, at hon heldur seg hava skyldu til at fíggja skúlaskapin hjá sínum unga fólki, men tað er nú greitt, at her finst ongin ábyrgd, bara eitt margháttligt prinsipp, sum nakrir tilvildarligir kommunupolitikarar hava knæsett um, hvat ið tað rættasta og besta skúlatilboðið er fyri børn tykkara. Runavíkar kommuna hevur í áratíggju havt framhaldsdeild sum part av skúlaskipanini, men er tað undantaksvíst komið fyri, at næmingar av serligum orsøkum hava valt skúla í aðrari kommunu, so hevur Runavíkar kommuna goldið fyri hetta. Seinasta dømið eru tveir næmingar, sum ganga í Stranda skúla.
Vit hava sett eitt evstamark fyri, nær ið næmingagjaldið skal vera goldið, skulu børn tykkara halda fram í Skúlanum við Løkin. Evsta markið er í dag.
Tað er nú greitt, at Eysturkommuna ikki ætlar at greiða sínar skyldur, og tað fáa vit onki gjørt við. Heldur ikki tit, sum varða av næmingunum. Borgarstjóri tykkara, sum sæst í seinasta brævi hansara, vónar, at Runavíkar kommuna hugsar um næmingarnar úr Eysturkommunu og bønar og biður eftir, at vit ikki taka so rívan til, at vit nokta teimum at halda áfram í Skúlanum við Løkin. Hvør skal siga: Vinarligast gjaldið tit fyri skúlaskapin hjá ungdómunum úr mínari kommunu. Til hetta skal hartil leggjast, at tað sum hann og kommuna hansara ikki borga til okkara, tað sparir hann aftur í mun til eitt minni næmingatal, sum velur at fara inn til Fuglafjarðar at ganga í framhaldsskúla. Til endans í brævinum vónar hann, at vit finna eina loysn saman við tykkum, sum er so lagalig sum gjørligt fyri næmingarnar.
Tað finnast ikki orð fyri, hvat ið eg haldi um hendan margháttliga hugburðin, sum við hesum verður borin fram á torg.
Ússaliga áheitanin hjá Jóhan Christansen ávirkar ikki okkara støðu í málinum, - als ikki. Runavíkar kommuna setir sínar næmingar í fokus og miðar støðugt eftir at hava tað besta skúlatilboðið í landinum, og tað man vera á góðari leið, táið næmingar úr ymsum heraðshornum í oyggjunum velja tilboð okkara.
Ta hugsanina og tann skúlapolitikkin, sum vit ynskja fyri okkara egnu børn, ynskja vit eisini skal vera galdandi fyri aðrar ungdómar, t.d. tykkara børn, sum í eina tíð hava verið partar av okkara skúlaskipan. Vit hava umrøtt málið, og hugburðurin hevur verið greiður, soleiðis, at avgerðin sum verður tikin, á ongan hátt skal vera børnum tykkara, ungmennum úr Eysturkommunu, til bága.
Tí hava vit ídag tikið ta avgerð, at børn tykkara, næmingar okkara, halda fram í Skúlanum við Løkin hagartil hetta skúlaárið er komið til endans. Táið nýggja skúlaárið 18/19 byrjar, skal tað vera tryggjað treytaleyst, at fíggingin – næmingagjaldið – fylgir næminginum, líkamikið hvør ið annars borgar fyri tilboðið, sum næmingar úr aðrari kommunu ynskja at brúka í skúlum okkara. Vit fara ikki at leggja skatt á okkara egnu borgarar fyri at fíggja skúlaskapin hjá børnum í fremmandari kommunu.
Sum borgarstjóri harmist eg um, at málið kom so langt, at næmingarnir nú gjørdust kastibløkur í almenna rúminum, men ábyrgdina fyri hesum eigur bara Eysturkommuna, sum eftir øllum at døma onki hevur ímóti at inkassera skattakrónur tykkara, eisini fyri næmingagjøld, sum borgarstjórin nú heldur at tit skulu gjalda omaná kommunuskattin, sum eykaskatt, tí at tit ynsktu eitt betri tilboð enn tað, sum Eysturkommuna hevur keypt seg til á skúlamarknaðinum, nú hon sjálv ikki eigur nakað tilboð at geva sínum unga fólki.
Næmingar úr øðrum kommunum skulu vera hjartaliga vælkomnir at ganga í skúlum okkara, men frameftir er eitt fíggjað næmingagjald treytin, tí borgarstjórin kann ikki verja ta støðuna, at borgararnir í Runavíkar kommunu gjalda fyri skúlaskapin hjá ungdómum og næmingum úr øðrum kommunum, í hesum førinum Eysturkommunu.
Við frændakvøðu
Tórbjørn Jacobsen,
borgarstjóri,
Runavíkar kommuna.


text:
Zacharias Zachariassen - Tíðarhúshaldini
Zacharias Zachariassen - Tíðarhúshaldini (21.januar 2017)
Tað er við virðing og takksemi, at vit minnast Zacharias Zachariassen úr Gøtu. Zacharias hevur í nógv ár við stórum trúfesti og ídni undirvíst í Orði Guds. Hetta hava bæði yngri og eldri havt stóra gleði av. Zacharias var av sonnum ein Orðsins tænari, og ein hin virknasti bíbliulærarin vit hava havt í Føroyum í nýggjari tíð. Zacharias var altíð frammaliga í huganum tá ið vit skuldu skipa fyri bíbliutímum til orðið.fo. Ein av orsøkunum til, at vit fóru undir verkætlanina orðið.fo, var at taka upp og varðveita bíbliuundirvísingina hjá m.a. Zacharias Zachariassen. Í bíbliuundirvísing var Zacharias sjáldsama greiður, nærlagdur og eyðmjúkur. Vit eru takksamir fyri at kunna varðveita dýrabøru bíbliuundirvísingina, til nútíðar og framtíðar ættarlið. Serliga eru tað bíbliutímarnir um tær tríggjar síður frelsunnar (rættvísgerðingin heilaggeriðingin og dýrdargerðingin) og nú tíðarhúshaldini, ið vit serligani minnast Zacharias fyri. Vit vilja við hesum fáu orðum vísa okkara takksemi fyri tað fyrimynd, ið Zacharias var og tað hann hevur lagt eftir seg. Æra verið minnið um Zacharias Zachariassen.
Bíbliutímarnir hjá Zacharias um tíðarhúshaldini kunnu síggjast her: TRÝST HER


text:
Síðstu dagarnar hevur verið nógv fokuserað uppá grøna orku. Politikarar eru spurdir, um teir fara at keypa nýggjan bil við grønari orku. Eg kann her upplýsa, at bilar standa fyri 10 % av útlátinum. Haldi at skipaeigarar hóskandi skuldu blivið spurdir, um teir hava ætlanir um at skifta skipini út. Tað er ikki óhugsandi, at Les meira…
Svar til Óluvu Klettskarð frá Hanus Hansen
Óluva Klettskarð hevur sett Høgna Hoydal, fiskimálaráðharra, nakrar spurningar um fiskivinnuna í Norðoyggjum. At spyrja ein havnamann um tað, tykist mær at verða at fara yvir um ánna eftir vatni, eg haldi, at vit duga betri at svara spurningunum her norðuri, so meðan eg havi bíðað eftir svari, havi eg gjørt eina roynd at svara Les meira…
Minst til at melda til Svimjifagnaðardagin 2018 í Klaksvík
Vit hava nú fingið nóg nógvar tilmeldingar til at vilja hava Svimjifagnaðin sum ætlað, í Klaksvíkar Svimjihøll nú sunnudagin hin 16. september 2018. Enn ber til at melda til, melda til, klikk her “Svimjifagnaðardagin 2018 í Klaksvík”, men tit mugu skunda tykkum um tit ætla tykkum luttøkuprógv eisini, tí tey verða bíløgd í morgin. Spælitiltakið Les meira…
Yvirlýsing: Verkfallsrætturin skal ikki rørast
Í viðmerkingunum til ólavsøkurøðu løgmans, verður boðað frá, at samgongan umhugsar at skerja verkfallsrættin hjá fakfeløgunum. Á fundi í Fakfelagssamstarvinum í síðstu viku samtyktu tey seks feløgini, at koma við hesi yvirlýsing um verkfallsrættin: Rætturin at samráðast frítt, og rætturin at fara í verkfall eru vunnin gjøgnum hart stríð og drúgvar samráðingar. Fakfeløgini í fakfelagssamstarvinum, Les meira…
Væl spælt í gjár, dreingir
Góða eydnu í Kosovo Atlantic Airways hevur í mong ár verið stoltur stuðul hjá føroyska A-landsliðnum hjá monnum. Nú hava Atlantic Airways og Fótbóltssamband Føroya skrivað undir nýggjan fýra ára stuðulssáttmála, sum fevnir um øll fótbóltslandsliðini, bæði hjá monnum, kvinnum og ungdómslandsliðini. Christian Andreassen, formaður í FSF, sigur soleiðis: “Øll okkara landslið fáa nú ágóðan Les meira…
Úrslitið hjá nótaskipunum minkað niður í helvt
Ársúrslitið hjá feløgunum, sum eru limir í Felagnum Nótaskip, er minkað niður í eina helvt. Í 2016 varð samlaða ársúrslitið hesum feløgum 359 mió. kr., og tað minkaði niður í 180 mió. kr. í 2017. Hetta er ein afturgongd upp á 48%. Fleiri orsøkir eru til gongdina. Høvuðsorsøkin er lægri prísir. Meðal avreiðingarprísurin á sild Les meira…
FM í leirdúgvuskjóting 2018
Komandi vikuskifti 1-2. september, verður føroyameistara kapping 2018 í leirdúgvuskjóting. Byrjað verður at skjóta innleiðandi umførini leygardagin kl. 9:00, og sunnudagin kl. 13:00 verða seinastu umførini, umframt finalurnar skotnar. Kappast verður í skeet og trap, og báðar dagar á skjótibreytini hjá Veiðifelagnum Byrsumúla á Sandvíkum. Leygardagurin er samstundis seinasta umfar í FM-liðkappingini í ár, og Les meira…
Føroyingar við til norðurlendska skjótikapping í Noregi
Komandi vikuskifti er norðurlendsk meistara kapping í ítróttar skjóting í Oslo í Noregi. Skjótisamband Føroya hevur úttikið 6 skjúttar at umboða Føroyar í kappingini. Teir eru Finn Ludvig, Esmar Joensen og Jón Jacobsen í trap, og Jóannis Joensen, Tórur Fløtt og Jóhann Fløtt í skeet. Hesirskulu kappast í leirdúgvuskjóting, við aðrar skjúttar úr Danmark, Finnlandi, Les meira…
Pólskir granskarar á R/V Oceania koma á vitjan í Føroyum
Frá 24. august til 28. august koma nakrir pólskir granskara á vitjan í Føroyum, hetta skrivar Magdalen Lacka til news.fo: Polish scientists on the R/V Oceania are going to visit Faroe Islands on their way back home from the Arctic scientific cruise. A group of 7 scientists from the Institute of Oceanology Polish Academy of Les meira…
Krúnprinshúskið vitjar Klaksvík og Mikladal fríggjadagin
Fríggjadagin 24. august kemur krúnsprinshúskið á almenna vitjan hjá Klaksvíkar kommunu. Skráin fyri dagin fevnir víða, og høvið verður í fleiri umførum hjá almenninginum at síggja og veitra til krúnprinshjúnini og fýra børn teirra. Kongsskipið Dannebrog kemur á Klaksvík kl. 9, og tá eru øll vælkomin á kajina at veitra til Fríðrik, krúnprins, Mary, krúnprinsessu Les meira…