text:
Hjáland
Hjáland er land ið annað land ræður yvir. Ófrælst land. Um 10 mió. fólk í heiminum eru til dømis undir bretskum, donskum, norskum, fronskum, portugisiskum, amerikonskum, nýsælandskum ella avstralskum yvirræði. Henda skipan er leivd frá hjálandatíðini, og ósjálvstøðugu londini eru enn undir hjálandaharrum sínum. Í nøkrum londum verða hesi viðurskifti broytt, til dømis varð Hongkong latið Kina aftur í 1997. Nøkur lond og landøki verða verandi undir útlendskum yvirvaldi av hernaðarligum ella fíggjarligum orsøkum; onnur verða verandi, tí at yvirvaldið og meirilutin av fólkinum í ósjálvstøðuga landinum halda tað verða ov fáment, veikt ella ov fjarskotið til at standa á egnum beinum.
Hjálandatíðin frá 1870 til 2. heimsbardaga verður ofta nevnd imperialisman (týðir harradømi ella veldi). T.d. verjuleysa Afrika varð lættur fongur hjá imperialismuni. Á fundi í Berlin í 1884 til 1885 býttu stórveldini í Evropa Afrika sínaámillum. Eftir Seinna heimsbardaga tóku hjálondini í Afrika og Asia sær sjálvræði, eitt fyri og annað eftir. Hjálondini í Amerika tóku sær eisini sjálvræði í 18. og 19. øld. Størsta hjálandið, India, tók sær sjálvræði í 1947.
Nøkur lond kring heimin hoyra til onnur lond og eru so statt ikki sjálvstøðug. Flestu teirra eru smáar oyggjar. Men talan er eisini um stór lond, so sum Tibet, Grønland, Puerto Riko, Vestursahara og Franska Gujana. Summi lond, ið ikki eru sjálvstøðug, hava eitt ávíst sjálvstýri. Føroyar og Grønland, ið hoyra undir Danmark, hava til dømis hvørt sær heimastýri og kunnu sjálv taka avgerðir innan fyri ávís mørk. Onnur lond hoyra heilt og fult til móðurlandið, og kunnu ongar avgerðir taka sjálv. Avgerðirnar verða tiknar í stýrandi landinum, og tað kann vera langt burtur, kanska hinumegin jørðina. Til dømis verður Franska Gujana stýrt úr París í Fraklandi.
Innihaldsyvirlit
Amerikanska hjálandaveldið[rætta | rætta wikitekst]
Undir lýsingartiltakinum "Amerika fyri amerikanarar" í 1823 hevði landið víst frá sær krøv frá Sovjet um hjáland á amerikonsku Kyrrahavsstrondini, og í 1867 keyptu teir Alaska frá russum. Kuba gjørdi í 1895 uppreistur móti tí spanska hjálandaveldinum og skjótt kom USA Kuba til hjálpar. Ikki vardi so leingi, so høvdu amerikanskir herskip og hermenn sigrað á spaniólum, og Kuba varð lýst at vera eitt sjálvstøðugt ríki á pappírinum. Amerikanarar settu tó krav fram um, at teimum skuldi verða loyvt at luttaka í kubanskum politikki, bæði í verjupolitikki, uttanríkispolitikki og peningaviðurskiftum. Undir krígnum við Spania um Kuba hevði USA hersett fleiri sponsk hjálond, slík sum Filipsoyggjarnar, ið lógu heilt yviri í Suðurásia, og Puerto Riko í Karibia. Hesi londini høvdu teir sum hjálond, eftir kríggið var endað.
Nærum samstundis hersettu teir tær frælsu Hawaiioyggjarnar, Sámoaoyggjunum, Wake og Guam í Kyrrahavinum við teirri avleiðing, at amerikanski herflotin nú hevði valdið í øllum Kyrrahavinum og í stórum pørtum av Atlantshavinum. Í 1903 kom øll tann amerikanska imperialisman í hæddina. Og tað rímaði ikki serliga væl við frælsishugsjónirnar hjá teimum sjálvum, tá ið USA ognaði sær eitt landaøki inni í Panama, har Panamaveitin varð grivin. Veitin varð opnað í 1913.
Tætt eystan fyri Puerto Riko átti Danmark 3 oyggjar, St. Thomas, St. Croix og St. John (á donskum: De dansk-vestindiske øer). Tá so fólkið í Jómfrúoyggjunum kravdi at verða leyst frá Danmark, vóru oyggjarnar í 1917 latnar til USA fyri 70 mill. krónur (DDK). Norðurmarianoyggjar hevur sjálvstýri, men er eisini undir amerikonskum yvirræði.
Danska hjálandaveldið[rætta | rætta wikitekst]
Danmark vóru uppi í evropeiska hjálandaævintýrinum og løgdu Føroyar, Ísland og Grønland undir seg. 1672 til 1733 keyptu og hersettu danir tríggjar vesturindiskar oyggjar - St. John, St. Thomas og St. Croix (nú Amerikonsku Jómfrúoyggjar) í Karibia, haðan teir fingu romm og sukur. Oyggjarnar vórðu seldar USA í 1917. Í 17. øld fingu Danmark sær hjálond í Eysturindia, tí teir vildu m.a. hava kryddurtir, silki, te og bummull. Kendasta hjálandið var Trankebar á eysturstrond India (selt Stóra Bretlandi í 1845). Í Donskum Guinea (nú Gana) á Gullstrondini í Afrika høvdu teir í 17. og 18. øld skansa og handilsstøðir til trælahandil (selt í 1850). Trælahandilin á Gullstrondini og trælahaldið í Donskum Vesturindia eru daprastu brotini í donsku hjálandasøguni.
Listi yvir hjálond[rætta | rætta wikitekst]
Avstralia[rætta | rætta wikitekst]
- Ashmore og Kartieroyggjar
- Australian Antarctic Territory
- Heard- og McDonald-oyggjar
- Jólaoyggjin
- Kokosoyggjar
- Koralhavsoyggjar
- Norfolkoy
Danmark[rætta | rætta wikitekst]
Øki í[rætta | rætta wikitekst]
Í Karibia (Dansk Vestindien):
- Sankt Thomas 1671 - 1917
- Saint John 1718 - 1917 (Fyrr: "Sankt Jan")
- Sankt Croix 1733 - 1917
Frakland[rætta | rætta wikitekst]
- Clippertonoy
- Franska Polynesia
- Mayotte
- Ný-Kaledonia
- St. Barthelemy
- Saint Martin
- Saint-Pierre og Miquelon
- Wallis og Futuna
Kili[rætta | rætta wikitekst]
Niðurlond[rætta | rætta wikitekst]
Noreg[rætta | rætta wikitekst]
Nýsæland[rætta | rætta wikitekst]
Sambandsríki Amerika[rætta | rætta wikitekst]
- Amerikanska Sámoa
- Bakeroy
- Guam
- Howlandoy
- Jarvisoy
- Johnstonoy
- Jómfrúoyggjar
- Kingman Reef
- Midwayoyggjar
- Navassaoy
- Norðurmarianoyggjar
- Palmyraoy
- Puerto Riko
- Wakeoy
Stóra Bretland[rætta | rætta wikitekst]
- Anguilla
- Bermuda
- Bretska Antarktis
- Bretsku Indiahavsoyggjar
- Bretsku Jómfrúoyggjar
- Caymanoyggjar
- Falklandsoyggjar
- Gibraltar
- Montserrat
- Pitcairnoyggjar
- St. Helena
- Suðursandwichoyggjar og Suðurgeorgia
- Turks- og Caicosoyggjar
- Akrotiri og Dhekelia
- Guernsey
- Jersey
- Mann


c: text/html

text:
Fríggjadagin 17. februar verður áhugaverdur tema- og skeiðsdagur í Løkshøll við evninum "Hvussu ávirkar skermtíð og tøkni menningina hjá barninum?". Tað verður vælumtókti fyrilestrarhaldarin Mette Schatter Carendi, ið kemur at greiða frá hvat nýggjasta granskingini innan evnið týður á.
Barnsins nýtsla av fartelefonum og teldlum er helst nakað, ið foreldur flest kenna til, og kjakið um hetta fyllir meira og meira, eisini hjá fakfólkum. Mette fer at kunna og ráðgeva um, hvussu fakfólk kunnu hjálpa børnunum og foreldrunum við nýggju møguleikunum og avbjóðingunum, ið standast av nýggju tøknini.
Skeiðsdagurin hóskar væl sum ráðleggingardagur hjá vøggustovum, barnagørðum og øðrum starvsfólki, ið hava við børn at gera. Afturvið skeiðnum verður ein betri máltíð, kaffi/the og okkurt leskiligt og frískligt allan dagin. Eisini verður møguleiki at fáa eitt gott fakligt prát.
Bílegg pláss á barnaheilin@gmail.com. Eisini ber til at seta spurningar ella koma við viðmerkingum á Facebooksíðuni: "Tí verða børn bundin av skermi og tøkni - Temadagar við Mette Carendi".

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ríkisfelagsskapurin - Partur 1 av 5
24. apríl 2019
Bankakreppan fyri bert 10 árum síðan
Fyri 10 árum síðan upplivdu vit eina bankakreppu, sum vit seint koma at gloyma. Fólk mistu hús, bil, arbeiði o.a. Fleiri túsund fólk føldu seg noydd at flyta av landinum.
Støðan her heima og í ríkinum, var sera álvarsom. Um allur fíggjargeirin ikki skuldi koma í gjaldsføristrupulleikar, var neyðugt at danski staturin mátti veita trygd fyri, at fólk ikki mistu teirra ognir í bankunum, og harvið setti staturin tí 3.000 mia. kr. í trygd. Hetta var í 2008.
Árini eftir vóru aðrir bankapakkar framdir, sum peningastovnarnir í Føroyum eisini valdu at gera brúk av.
Vit stóðu saman sum eitt ríki, og vit arbeiddu okkum burtur úr kreppuni eftir fáum árum. Vit kunnu í dag bert gita hvat hevði hent, um vit ikki vóru í ríkisfelagsskapi. Tað er eingin ivi, at okkara samfelag var eitt heilt annað tá í mun til í dag, nú vit síggja fólkavøkstur á hvørjum ári.
Føroyski fíggjargeirin hevur ikki gloymt ta kreppu, sum allur heimurin kom í fyri gott 10 árum síðani. Tað er ongin ivi, at teir vilja gera alt fyri, at hetta ikki endurtekur seg. Nógvir Føroyingar mistu milliónir, og eg eri sannførdur, at trygdin í ríkisfelagsskapinum avmarkaði kreppuna í Føroyum og tryggjaði, at vit skjótt komu fyri okkum aftur.
Lat okkum ikki vera bláoygd, og lata kenslurnar vera tað, sum skal stjórna okkara samfelag. Vit mugu brúka sunt skynsemi og duga at síggja, at vit eiga at kempa fyri at tryggja at betra um okkara viðurskifti innanfyri Ríkisfelagsskapin.
Jaspur Langgaard
valevni fyri Sambandsflokkin
RN
Aftur


text:
Semja um handverkarasáttmálanFøroya Handverksmeistarafelag og Føroya
Arbeiðsgevarafelag undirskrivaðu í gjárskvøldið (mikukvøldið 4. oktober 2012) nýggjan handverkarasáttmála við Føroya Handverkarafelag og Landsfelag Handverkaranna.
Umframt sáttmálatillagingar og dagføringar, m.a. av álitismannaskipanini, varð semja um eina lønarhækking á 1,13 % fyrsta árið og 1,89 % næsta árið. Hetta er júst sama støði, sum semja var um við arbeiðarafeløgini fyrr í ár.
Eisini varð semja undirskrivað við Atlantic Workers Union, sum eru flogmekanikarar hjá Atlantic Airways.


text:
Mikukvøldið 27. mai (2015) skipaði Løgmansskrivstovan fyri almennari hoyring í mannarættindum. Endamálið við hoyringini var, at borgarar og áhugabólkar kunnu siga sína hugsan um mannarættindastøðuna í landinum.
Hoyringin er liður í Universal Periodic Review (UPR) tilgongdini hjá ST. Føroya Pro Vita og Rachel´s Vineyard vóru til staðar og bóru fram okkara sjónarmið og atfinningar um mannarættindastøðuna í Føroyum.
Í juni 2015 lat Føroya Pro Vita eina “skuggafrágreiðing” inn til United Nations Human Rights Committee (OHCHR).
Universal Periodic Review, juni 2015
Skuggafrágreiðing, Føroya Pro Vita, Føroyar
Altjóða yvirlýsingin viðvíkjandi mannarættindum, Evropasáttmálin víðvíkjandi mannarættindum, millumtjóðasáttmálin viðvíkjandi rættindum hjá børnum og aðrar yvirlýsingar viðvíkjandi mannarættindum staðfesta greitt, at øll hava persónligan rætt til lív, frælsi og tryggleika, og at eingin eigur at verða kúgaður við píning ella ringari, ómenniskjansligari ella vanæriligari viðferð. Somuleiðis staðfesta hesar yvirlýsingar, at øll hava rætt til samvitskufrælsi og fría kunning. Tær tryggja eisini grundleggjandi rættindi so sum vatn, føði, skýli, heilivág og útbúgving. Hinvegin, so staðfesta hesar yvirlýsingar ikki rættin til fosturtøku. Til hendan dag eru allar royndir at seta tílík rættindi í gildi havnaðar og feltar á altjóða støði. Í staðin er hetta málið latið yvir til rættarmyndugleikarnar í hvørjum stati sær.
1) Okkara fremstu áhugamál: Føroya Provita hevur serliga áhuga fyri staðfestingini av rættinum til lív, tryggleika og frælsi frá píning ella mannminkandi viðferð, rættinum til eitt vælvirkandi og atkomuligt heilsuverk og rættinum til fría kunning og samvitskufrælsi, serliga við atliti til fosturtøku. Vit eru eisini áhugað í málunum og innihaldinum í sáttmálanum til útihýsing av øllum mismuni mótvegis kvinnum (the Convention on the Elimination of all forms of Discrimination Against Women – CEDAW). Innihaldið í CEDAW sáttmálanum umfatar evni sum heilsuverk, familjuplanlegging, verju móti harðskapi, útbúgving og grundleggjandi mannarættindi. Vit staðfesta her aftur the ”San José Articles” (ST 2011).
2) CEDAW og føroyska fosturtøkulógin: Í mars 2015 viðmælti CEDAW álitið, at Danmark endurskoðar sína støðu viðvíkjandi tí føroysku fosturtøkulógini, og setti spurnartekin við góðskuna av heilsutænastuni fyri kvinnur. Viðmælið til fosturtøku- eftir-ynski (sum í Danmark) er uttan fyri ræðisøkið hjá CEDAW nevndini, eftirsum eingin altjóða viðurkenning er viðvíkjandi fosturtøku. Eisini kemur fram, at nevndin í CEDAW ikki veit nóg nógv, tá tað snýr seg um Føroyar.
2.1) Føroyar hava sjálvstýri viðvíkjandi okkara heilsuverki. Ein fosturtøkulóg er, sum heimilar fosturtøku fram til 16 vikur, 4 vikur longri enn í Danmark. Treytirnar eru leysliga tulkaðar, og í veruleikanum fer fosturtøka fram so gott sum eftir ynski.
2.2) Tað eru trý sjúkrahús í oyggjunum, har væl kvalifiserað og professjonell toymi veita heilsutænastu áðrenn og aftan á barnsburð og taka sær av mammunum. Eisini hava vit eitt væl útbygt infrakervi og góða almenna ferðslutænastu.
- Føroya Pro Vita er ørkymlað av teimum lítið upplýstu og velleiðandi úttalilsunum um heilsurøktina hjá føroyingum, sum koma til sjóndar í tilmælinum hjá CEDAW nevndini í 2015.
3. Fosturtøka er ikki familjuplanlegging: Fosturtøka er ikki nýskapan, men oyðing. Hon er “mistakið” í familjuplanleggingini og umfatar soleiðis, at mannalív í vøkstri, harav tey flestu eru sunn og frísk, verða burturbeind. Tað ber í sær mismun í og við, at mann ger seg inn á verjuleys ófødd børn, orsakað av stødd ella staði, tí tey hava eitt brek, tí tey eru til fortreð, óynskt, ella, alt ov ofta, tí tey eru gentubørn.
-
Føroya Pro Vita er ørkymlað av tí løttu atgongdini til “neyðfyribyrging” í Føroyum uttan resept, nøktandi eftirlit ella uppfylging havandi í huga, at hesin heilivágurin er 25 ferðir sterkari enn vanligar fyribyrgjandi tablettir, at hann framprovokerar fosturtøku heilt tíðliga og kann hava langtíðar árin á kvinnuna, sum vit enn ikki vita um. Tað er eisini orsøk til ørkymlan, at hann verður seldur til øll yvir 15 ár og verður brúktur frá hond av summum kvinnum hóast ávaringar.
4. Fosturtøka er ikki heilsutænasta: Nógv læknaliga serkøn hava sagt alment, at beinleiðis fosturtøka – tann tilætlaða atgerð ímóti og oyðing av tí ófødda barninum – er ikki neyðug fyri at bjarga lívinum hjá einari kvinnu. Góð læknapraksis viðurkennir og loyvir lívbjargandi inntrivum, sjálvt um tað setir lívið hjá einum óføddum barni í váða. Í slíkum førum er málið tó altíð, um tað er gjørligt, at bjarga lívunum hjá báðum.
4.1 Fosturtøka ger neyðsemju við og spillir alla læknapraksis við at drepa í staðin fyri at lekja og gongur soleiðis beint ímóti læknalyftinum. Hon er í síni náttúru ein valdsgerð og eitt álop á rættin til lívið hjá einum mannalívi í vøkstri, tá tað er á sínum mest viðbrekna vakstrarstøði.
-
Føroya Pro Vita mótmælir atgongdini til fosturtøku upp til 16 vikur sambært eini røð av leysliga tulkaðum treytum og uttan hóskandi atlit til rættin hjá tí ófødda barninum.
5. Fosturtøka inniber ein álvarsligan heilsuvanda fyri kvinnuna: Sambært gransking í fleiri londum (t.d. Finnlandi, Danmark, USA, Ný Sælandi, India, Kina, Noregi) eru kvinnur, sum fáa fosturtøku framda, í álvarsligum vanda fyri at fáa bæði likamligar og sálarligar trupulleikar.
5.1 Likamligir trupulleikar fevna um hægri deyðstíttleika, tá vit samanbera við kvinnur, sum ikki hava fingið fosturtøku framda, 4-6 ferðir hægri sjálvmorðstíttleika, 40-60 prosent størri vanda fyri at fáa bróstkrabba, bløðingar, ígerðir, ófruktbæri, størri vanda fyri lívmóðurhálskrabba, hol á lívmóðurina, at hitta reis (kasta burtur) og eiga í ótíð.
5.2 Sálarligir trupulleikar fevna um álvarsligt tunglyndi, svøvnólag, rúsdrekka– og rúsevnismisnýtslu, etingarólag, illa virkandi kynslív, vanrøkt ella atgerðir mótvegis børnum, eftir-fosturtøku-strongdartrauma,varandi trupulleikar við sambondum, endurtiknar fosturtøkur og sjálvmorð. Hesir vandar verða ofta ikki upplýstir fyri kvinnum, sum søkja um fosturtøku, og verða viðhvørt enntá avnoktaðir ella kveistraðir burtur.
-
Føroya Pro Vita er sera ørkymlað av tí sannroynd, at fosturtøka viðhvørt verður sett fram sum heilsufremjandi, bæði í Føroyum og aðrastaðni, hóast prógv um, at tað er tvørturímóti.
6. Fosturtøka ger mismun: Barnakonur, sum fáa eina diagnosu, ið bendir á heilsutrupulleikar ella brek, koma ofta undir stórt trýst at fáa tikið sítt ófødda barn. Foreldur fáa stundum lítlan stuðul og lítið av jaligari kunning og verða enntá leidd til eina kenslu av, at tey eru ein byrða fyri samfelagið, um tey ikki velja fosturtøku.
-
Føroya Pro Vita er ørkymlað av upplivingum hjá kvinnum, sum siga, at tær ikki fáa nøktandi upplýsing frá fakfólki í hesum sambandi.
-
Føroya Pro Vita er eisini ørkymlað av, at kvinnur viðhvørt uppliva sera stórt trýst til tess at fáa sínióføddu børn tikin vegna heilsutrupulleikar her í Føroyum. Vit halda, at tað at útiloka ófødd børn vegna stødd, stað, kyn, brek, sosiala bakgrund, fíggjarlig viðurskifti, ella tí tey eru til hindurs, er at gera mismun. At viðmæla fosturtøku undir hesum umstøðum sendir eisini eitt sera ágangandi signal til tey ímillum okkara, sum bera brek. Vit halda, at tað at seta mammur og pápar undir sálarligt og kensluligt trýst at fáa tikið síni børn, og ikki at geva nøktandi upplýsing og nøktandi uppbyggjandi heilsuhjálp og stuðul vera brot á mannarættindi.
7. Fosturtøka er tengd at tvingsli: Gransking fyriliggur, sum avdúkar, at upp til 64 prosent av kvinnunum siga, at tær vóru skundaðar ella noyddar til fosturtøku av partnarum, foreldrum, fakfólkum, arbeiðsgevum ella vinum. Eftir-fosturtøku-trauma er eitt mál, sum gerst alt meira kent viða um. Kvinnur, sum fáa fosturtøku vegna trýst ella vantandi upplýsing og umsorgan og tí ikki vita sær onnur ráð, eru serliga viðbreknar.
-
Føroya Pro Vita er ørkymlað av, at kvinnur í Føroyum siga, at tær fingu fosturtøku vegna sálarligt trýst, hóttanir, og at tær vórðu harðliga viðfarnar og/ella sviknar av sínum partnara. Vit eru stúrin um eftir-fosturtøku kvinnur og menn okkara millum, um vantandi tøka relevanta kunning við atliti til eftir-fosturtøku-trauma, og um vantandi umsorgan fyri teimum, sum líða undir hesum. Vantandi atgongd til upplýsingar ella at halda hesum aftur er brot á mannarættindi, somuleiðis tvungin fosturtøka.
-
Føroya Pro Vita er ørkymlað av teimum nýggju hagtølunum fyri sjálvmorðsroyndir ímillum kvinnur í Føroyum, sum vórðu almannakunngjørd í juni 2015, havandi í huga, at sjálvmorð millum kvinnur og fosturtøka hongur sera nógv saman. Nýggj gransking avdúkar, at títtleikin av sjálvmorðsroyndumímillum kvinnur er dupult so stórur sum hjá monnum í Føroyum (2009-2013:110 kvinnur, 57 menn).
8. Fosturtøka ger neyðsemju við samvitskufrælsi: Tey, sum fremja fosturtøku, tvs. læknar og sjúkrarøktarfrøðingar, kenna seg viðhvørt at koma í eina ivastøðu vegna sína etisku sannføring í hesum máli. Reglur fyri almenna praksis innan heilsuverkið kunnu koma undir óhepna ávirkan, um tann serkøni læknafrøðiligi førleikin verður settur í vanda, og tey kanska kenna seg trýst til ella halda tað vera sína skyldu antin at góðtaka fosturtøku ella fara úr sínum arbeiði.
-
Føroya Pro Vita er ørkymlað av vantandi greiðum leiðreglum og kunning í sambandi við samvitskufrælsi í Føroyum. Vit hava orsøk til at óttast, at fakfólk kunnu koma undir trýst beinleiðis ella óbeinleiðis til at vera partur av fosturtøku, ella at tey kanska ikki kunnu fáa arbeiði vegna sína etisku sannføring. Vit halda, at tað er neyðugt við greiðum leiðreglum og verju í hesum sambandi, samsvarandi rættinum til samvitskufrælsi og samtyktini hjá Evroparáðnum 1763 (2010).
9. Okkara tilmæli: Sæð í ljósinum av okkara stúran halda vit, at tað er óskiljandi, at CEDAW, aðrir felagsskapir undir ST, NGO‘ar (ikki-stjórnarligir felagsskapir) og summi læknaliga serkøn eru talsmennfyri fosturtøku sum heilsufremjandi og enntá birta upp undir, at mótstøða ímóti fosturtøku er kensluleys og mannminkandi “stovnsgjørd valdsgerð” og “religiøs ekstremisma”.
- a) Føroya Pro Vita mælir til, at “neyðfyribyrging” bara kann fáast upp á resept, og at kunning um, hvussu nógv verður selt av hesum og undir hvørjum umstøðum, skal verða atkomulig hjá øllum.
- b) Vit mæla til, at aldurin at fáa fyribyrgjandi heilivág verður settur til 18 ár, sama loyvismark, sum er fyri at keypa sigarettir og alkohol, reseptheilivág, at koyra bil, at velja og at fara í herin.
-
c) Harafturat mæla vit til, at føroyskir myndugleikar gera íløgur í at fáa til vega neyva kunning um, hvussu fosturtøka gongur fyri seg, og um tær sálarligu og likamligu avleiðingarnar aftaná.
-
d) Vit heita á avvarðandi myndugleikar og sjúkrahússtýri at gera íløgur í eftir-fosturtøku-umsorgan fyri kvinnur og menn, sum líða í Føroyum.
-
e) Vit stuðla tí nýggja átakinum hjá føroysku myndugleikunuum at seta upp eina hjálparlinju og opna fyri peningahjálp til kvinnur, sum vegna barnsburð eru í kreppu. Vit stuðla hesari gongdini, so leingi sum hon kemur við øðrum og positivari útvegum enn fosturtøku og gevur lívsjáttandi stuðul til kreppuraktar kvinnur. Vit heita á avvarðandi myndugleikar at betra um møguleikarnar fyri ættleiðing og fostran.
-
f) Føroya Pro Vita mælir til, at avvarðandi myndugleikar og heilsustýri leggja alla orku í at finna fram til, hvørjar orsøkir fyrst og fremst fáa føroyskar kvinnur at “velja” fosturtøku, tí tað hevði verið ein stór hjálp til tess at kunna møta tørvinum hjá hesum kvinnum á ein lívsjáttandi hátt.
-
g) Vit vilja mæla til, at kvinnur og teirra óføddu børn verða vard ímóti øllum sløgum av harðskapi og tvingsli, í samsvari við altjóða viðurkendan rætt til lív, persónligan tryggleika og frælsi frá píning og mannminkandi viðferð.
-
h) Vit vildu fegin sæð, at fosturtøka helt uppat í Føroyum, ella í minsta lagi, at hon minkaði. Vit mæla til, at markið upp á 16 vikur verður umhugsað av nýggjum.
-
j) Vit eftirlýsa, at avvarðandi myndugleikar gera og seta í verk leiðreglur til tess at verja altjóða viðurkenda rættin til samvitskufrælsi hjá øllum fakfólki, serliga innan heilsuverkið.
-
k) Føroya Pro Vita mælir til, at tey, sum gera seg inn á og fara illa við kvinnum við at afturhalda týdningarmikla kunning, fremja eitthvørt slag av tvingsli, ikki uppfylla krøv um eftiransing og trygga, holla heilsuliga umsorgan áðrenn og eftir barnsburð, ella seta lívið hjá kvinnum í vanda við vansketni, vantandi fakkunnleika ella læknafrøðiligum sviki, verða stevnd fyri rættin.
-
l) Vit mæla eisini til, at eitt umboðsráð verður sett á stovn, har offur fyri slíkum atgerðum kunnu seta fram klagur og har fáa útvegað rættarverju og rættvísi.
The original English text of the UPR Shadow Report may be read HERE. It is also available from FPV in pdf format and includes sources for the information provided in the report.
Føroya Pro Vita, Føroyar, 19. juni 2015


text:
Hugnaløtan (37) - Gestur: Páll Isholm
Beinleiðis sending saman við gesti. Hesaferð við Páll Isholm í R7 studio í Runavík.
Hugnaløtan er hvønn fríggjadag klokkan 13:00 á R7. Helgi Abrahamsen leggur til rættis.
------------------------------
Trýst 'HOYR INNSLAG' knøttin omanfyri fyri at hoyra sendingina.
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í sendingum á R7, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Blaðstjórin í Miðlahúsinum: Jørgen Niclasen helst ikki løgmaður
Vagnur Michelsen: Sambandsflokkurin má ikki gera sama brølara enn einaferð
Vespureiðrið (119) - 9. sept 2019
Páll á Reynatúgvu: Bárður Nielsen hevur ikki langan snór
Erla Olsen ( eldra ) vald til Ársins borgara í Vestmanna 2019
Formaðurin í Reyða Krossi afturvísur pástandin
”Eg hevði tað, tá eg ikki átti tað, men misti tað, tá eg fekk tað.”
Metis - Øll sendingin - 10. sept 2019
Jenis av Rana verður landstyrismaður í uttanríkismálum
Ljóðupptøka: Tá Bárður á Steig Nielsen tók við sum løgmaður
MYNDARØÐ: Jenis av Rana sat einsamallur í samráðingarrúminum í 55 minuttir
Ljóðbrot: Sendistovur í Japan og Ísrael
Tíðindaskriv frá Vónini
Samrøða við Jørgen Niclasen. Eg var ikki bangin tá Bárður fór at tosa við CE og F
Samrøða: Kristina Djurhuus Christiansen hevur verið ferðaleiðari í Tibet
Nakrir spurningar til Karin Kjølbro
Bárður Nielsen ljóðbrot: Ongin undirskrift uttan málsøkjabytið er avgreitt
Ljóðupptøka: Tá Jógvan á Lakjuni tók við sum tingformaður
Samrøða: Búi Tyril hevur búð uttanlands í fleiri ár og útgevur ymisk tíðarrit
So bar ikki til longur - kinkur er komin í samráðingarnar
Ljóðbrot: Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur fegin um at hava fingið almannamál
Fyrsta reikferðaskipið við X-bógvi latið eigarunum
MYNDARØÐ: R7 myndir frá samráðingunum í millum BCE og F
Samrøða við Johan Lútzen: Tað verður AB og H og ikki BCE og F
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Tíðindi klokkan 16
9. juli 2019: Sermerkta býráðshúsið í Eysturkommunu hevur vunnið enn eina altjóða virðisløn.
Mest lisið í farnu viku
Blaðstjórin í Miðlahúsinum: Jørgen Niclasen helst ikki løgmaður
Vagnur Michelsen: Sambandsflokkurin má ikki gera sama brølara enn einaferð
Vespureiðrið (119) - 9. sept 2019
Páll á Reynatúgvu: Bárður Nielsen hevur ikki langan snór
Erla Olsen ( eldra ) vald til Ársins borgara í Vestmanna 2019
Formaðurin í Reyða Krossi afturvísur pástandin
”Eg hevði tað, tá eg ikki átti tað, men misti tað, tá eg fekk tað.”
Metis - Øll sendingin - 10. sept 2019
Jenis av Rana verður landstyrismaður í uttanríkismálum
Ljóðupptøka: Tá Bárður á Steig Nielsen tók við sum løgmaður
MYNDARØÐ: Jenis av Rana sat einsamallur í samráðingarrúminum í 55 minuttir
Ljóðbrot: Sendistovur í Japan og Ísrael
Tíðindaskriv frá Vónini
Samrøða við Jørgen Niclasen. Eg var ikki bangin tá Bárður fór at tosa við CE og F
Samrøða: Kristina Djurhuus Christiansen hevur verið ferðaleiðari í Tibet
Nakrir spurningar til Karin Kjølbro
Bárður Nielsen ljóðbrot: Ongin undirskrift uttan málsøkjabytið er avgreitt
Ljóðupptøka: Tá Jógvan á Lakjuni tók við sum tingformaður
Samrøða: Búi Tyril hevur búð uttanlands í fleiri ár og útgevur ymisk tíðarrit
So bar ikki til longur - kinkur er komin í samráðingarnar
Ljóðbrot: Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur fegin um at hava fingið almannamál
Fyrsta reikferðaskipið við X-bógvi latið eigarunum
MYNDARØÐ: R7 myndir frá samráðingunum í millum BCE og F
Samrøða við Johan Lútzen: Tað verður AB og H og ikki BCE og F
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Hilton Garden Inn Faroe Islands verður navnið á nýggja fýra stjørnu hotellinum, sum Atlantic Airways fer at reka við Staravegin í Havn. Hotellið verður sostatt partur av heimsumfatandi og navnframu Hilton-ketuni, ið hevur 100 milliónir fólk í sínum kundanetverki, og sum kann draga kundar til Føroyar úr m.a. Asia og USA, har Hilton-ketan er serliga sterk.
Stjóri á nýggja hotellinum verður Martin Restorff, sum hevur drúgvar royndir frá hotell-virksemi bæði í Føroyum og uttanlands.
- Hilton-navnið gevur okkum atgongd til ein umfatandi og spennandi kundaskara, sum vit kunnu selja til alt árið. Føroyar verða við hesum settar á Hilton-heimskortið og saman við tí marknaðarføring, sum longu er og verður gjørd á ferðavinnuøkinum, er hetta ein framúr góður grundvøllur undir nýggja hotellinum, sigur Martin Restorff, sum í næstum setur seg í stjórasessin á Hilton Garden Inn Faroe Islands.
Hilton-hotellið
Hilton Garden Inn er tann parturin av Hilton-ketuni, ið hóskar seg sera væl til ferðafólk, sum í stóran mun vilja hava virknar frítíðarferðir við náttúruupplivingum. Harumframt hóskar hotellið avbera væl til vinnuferðavinnu økið.
130 stór kømur verða á Hilton Garden Inn Faroe Islands, og tænastur og umstøður liva upp til høga støði hjá altjóða Hilton hotellketuni.
- Vit skulu áhaldandi stremba eftir at geva kundanum tað besta av tí besta, tá talan er um tænastustigið, sigur Martin Restorff.
Hilton Garden Inn Faroe Islands verður byggilistarliga lagað eftir umhvørvinum, og tað verður bygt sambært øllum nútíðar byggireglum og orkukrøvum. Hotellið hevur við sær nýggj arbeiðspláss, og talan verður um eitt snøgt og tíðarhóskandi hotell.
Restorff-stjórin
Stjórin á Hilton Garden Inn Faroe Islands hevur fingist við hotell- og tænastuvirksemi, síðani hann dugdi at ganga. Sigast kann, at Martin Restorff hevur hotell-virksemi í blóðinum. Hann er triðja ættarlið av teimum, sum í síni tíð stovnaðu og róku Hotell Hafnia við Áarvegin í Havn.
- Tú kanst siga, at eg eri vaksin upp á Hafnia, har eg gekk í fótasporunum hjá pápa, pápabeiggja og abba mínum – Johan, MC og Christian-abba. Eg tori at siga, at vit settu altíð kundan í miðdepilin, og hetta ætli eg mær at grunda mítt nýggja starv á, sigur Martin Restorff.
Umframt royndirnar frá hotell-virksemi í Føroyum bæði innan mat, vín og tænastur, hevur Martin Restorff eisini royndir uttanlands frá Radisson SAS Royal í Keypmannahavn. Harumframt hevur hann eitt stórt netverk innan hotell-vinnuna uttanlands.
Seinastu 10 árini hevur Martin Restorff starvast í Eik Banka og Betri-samstakinum, har hann hevur havt leiðandi starv innan tænastuøkið.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Heilsuhjálpari
Tú arbeiðir m.a. við røkt, fyribyrging og endurmenning til tey, sum búgva á ellisheimi, ella í egnum heimi. Menn teg persónliga við at læra um samskifti, samstarv, virðing og fordómar. NÓGVAR ARBEIÐSROYNDIR VIÐ ELDRARØKT?
Tú ert í skúla 2 ferðir 3-4 mánaðir í Suðuroy. Í starvsvenjing 2 ferðir 3 mánaðir, kring landið.
Freist: 1. novembur og 15. mars. Søk inn. Gevur atgongd til heilsurøktara.
Heilsurøktari
Tú arbeiðir við sjúkrarøkt, fyribyrging og endurmenning hjá teimum, sum hava mist kropsligar ella sálarligar førleikar. Tú kann arbeiða á eldraøkinum, sjúkrahúsi og innanfyri psykiatriska økið. Menn teg persónliga, við at læra um t.d. samskifti, samstarv, virðing og fordómar.
Tú ert 3 ferðir í skúla í Suðuroy og 3 ferðir í starvsvenjing runt landið, yvir íalt 22 mánaðir. Freist: 1. novembur. Søk inn. Víðari útbúgvingar.
Partvís fjarundirvísing á Heilsuskúlanum !
Vit gera royndir við fjarundirvísing.


text:
Avtala millum Fjølrit og Tórshavnar kommunu um er nú undirskrivað. Avtalan er um nýtslu av vardum verkum, og í Tórshavnar kommunu kunnu nú skúlar og aðrir undirvísingarstovnar í kommununi lógliga avrita vard verk til brúk í undirvísingini.
Avtalan millum Tórshavnar kommunu og Fjølrit er ein royndarskipan, sum er galdandi í tvey ár. Avtalan kostar 200 krónur fyri hvønn ársnæming í fólkaskúlanum, og hon tryggjar, at upphavsrættarfólk fáa gjald fyri nýtslu av sínum verkum.
Annika Olsen, borgarstjóri, fegnaðist um, at ein greið avtala nú er gjørd. Hon sæst her saman við Atla K. Petersen, stjórnarformanni í Fjølrit, tá avtalan varð undirskrivað í gjár.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Lestrartíð: 4 ár
Umsóknarfreist: Læruplássið ásetir freistina
Útbúgvingarstovnur
Glasir
Útbúgvingarstaður
Tórshavn
Rørsmiðurin arbeiðir við nýgerð og røkir innleggingar í sethúsum, verksmiðjum og virkjum. Tú lærir at seta upp HVS-stýrisskipanir, oljuketlar og varandi orkuinleggingar og at vegleiða kundar.
Eisini lærir tú at gera samankomingar, tilskeringar og evna til skurð í plátum og rørum.
Sum rørsmiður lærir tú at leggja til rættis og gera smá skap í plátu-, rør- og stálprofilum.
Allar yrkisútbúgvingar eru skipaðar soleiðis, at skift verður millum verkliga læru á góðkendum læruplássi og skúlagongd á yrkisskúla.
Útbúgvingin endar við sveinaroynd.
Fráfaringarroynd fólkaskúlans.
Eftir útbúgvingina kanst tú arbeiða sum góðkendur rørsmiður.
Tú kanst eisini fara undir framhaldsútbúgving sum t.d.:
● maskinmeistari
● framleiðslutøkningur
● viðkomandi akademiútbúgving
● viðkomandi professiónsbachelorútbúgving
● verkfrøðingur (krevur upptøkuskeið).
Glasir – www.glasir.fo
Les meiri á Uddannelsesguiden www.ug.dk her
Les "Ofta Settir Spurningar" her
Yrkisdepilin – www.yrkisdepilin.fo
Lestrartíð: 4 ár
Umsóknarfreist: Læruplássið ásetir freistina
Útbúgvingarstovnur Glasir
Útbúgvingarstaður
Tórshavn


text:
Samgongan sagt nei til hækking í grundarupphæddini til pensjónistar
2018-12-13 23:07
Sosial- og almannapolitikkur -
Eftir drúgva politiska viðgerð í Løgtinginum í dag, so fall uppskotið frá Sambandsflokkinum um at hækka grundarupphæddina til fólkapensjón, endalig.
Sambandsflokkurin harmast um, at tað ikki eydnaðist at tryggja pensjónistunum upprunaligu grundarupphæddina - ein pensjón, sum gjøgnum allar tíðir hevur verið fatað sum ein sosial sátt millum ættarlið.
Vit ætla ikki at gevast í hesum málinum, og tá Sambandsflokkurin kemur aftur í landsins leiðslu, fer flokkurin at virka fyri, at grundarupphæddin til fólkapensjónir kemur á sama støðið sum áður.
Bárður S. Nielsen
formaður í Sambandsflokkinum


text:
Ein heilsuhjálpari til arbeiðis fortelur..
Løtan tú ert saman við borgaranum, er ikki tín løta, men tað er løtan hjá borgaranum
Smá brot úr einari frásøgn
”Eg var tilkallað at hjálpa einum starvsfelaga, tí ein borgari lá á gólvinum”. Har var sera nógv at arbeiða við, hann skuldi hava hjálp til alt…
Har var ongin kontakt við familjuna, børn ella fólk yvirhøvur uttan heimahjálpina. Og kallitólið var slitið, tí tað bleiv misbrúkt.
Áðrenn vit, borgarin og eg, seta gongd á alt ov nógv, má eg fyrst vita, um viljin veruliga er til staðar til eina broyting. Tá vikan var av, føldi eg onki framstig.
Eg spurdi hann, hvat hann hevði tikist við áður og hvat hann tímdi at gera.
Vit fáa telefonina í rættlag og tosa um tey nærmastu, ið hann hevur mist samband við. Borgarin blívur keddur og vil ella veit ikki, hvussu hann skal tosa um hetta.
Eg finni nummarið hjá einum av hansara nærmasta. Fyri meg er umráðandi at finna javnvágina. Hvussu nógv kann eg pressa uppá? Eg sigi nummarið einar tvær til tríggjar ferðir um dagin í einar tveir, tríggjar dagar.
Ein morgun eg komi til arbeiðis, er hann sera glaður. Hann hevur ringt og alt gekst væl.
"Tá tú trýrt uppá meg, so má eg eisini" segði hann.
Í dag hevur borgarin samband við nógv av sínum nærmastu. Hevur fingið ein virðiligan gerandisdag, har hann sjálvur kann passa sítt persónliga reinføri, ganga túr, vera ein partur av tí sosiala samfelagnum, gera ítriv heima og vera ein partur í matgerð heima, fara til handils o.a.
Eg havi lært sera nógv av hesari tíðini:
Hvussu umráðandi tað er at vera tolin, róligur og til staðar. At eygleiða gerðir og útsagnir. Hvat tær kunnu merkja, tí tað merkir ikki altíð tað, sum verður sagt ella gjørt. At hjálpa borgaranum at seta orð á gerðir og útsagnir, so hann betur kann skilja seg sjálvan.
Stuðla undir, at borgarin kann byggja upp ella varðveita sítt sjálvvirðið. Tað er ikki altíð neyðugt hjá okkum sum heilsuhjálparar at seta orð á “feilir,” men heldur eygleiða og vegleiða borgarin á annan hátt, við at siga: “gott, men tú kanst eisini gera so ella siga so” so borgarin ikki følir, at hann ikki megnar.
At løtan tú ert saman við borgaranum, ikki er tín løta, men tað er løtan hjá borgaranum, tú ert har fyri hann. Hansara løta, ikki mín løta, mínar kenslur og mínar gerðir, ið hava týdning.
Hvussu umráðandi tað er at hava tvørfakligt samstarv við aðrar starvsbólkar, starvsfelagar og familju/vinir. Uttan samstarv hevði hetta ikki kunna latið seg gjørt. Samstarv við fysioterapeutin um, hvørjar rørslur eru best fyri hendan borgaran likamliga, fyri at blíva styrktur. Samstarv við starvsfelagar, so øll kunna arbeiða eftir sama leisti, uttan ov nógv afturstig. Hvussu umráðandi familja og vinir eru, at vera sosialur, sosialur í samfelagnum, varðveita kensluna av, at man er nakað.
Og ikki at gloyma samstarvið við borgaran sjálvan, ið kemur fyrst og fremst – framstig fær man ikki uttan samstarv við borgaran.
Akkurát hendan støðan hevur lært meg sera, sera nógv. Eg dugi ikki heilt at seta orð á, hvussu nógv, men eg eri heilt víst blivin ein betur heilsuhjálpari, eitt betur menniskja, kona, mamma og omma. Eg síggi øðrvísi uppá mín egna dagligdag. Onki er ein sjálvfylgja; øll hava brúk fyri at vera sædd, hoyrd, stuðla og føla, at man er nakað og ger mun.
Ting, eg havi tikið fyri givið, eru ikki altíð so einføld ella hava so stóran týdning, sum eg helt.
Søk inn freist 1. novembur og 15. mars.
..um tú eisini vilt gera mun.


text:
Landsfelag pensjónista tekur undir við Fólkaflokkinum
Fólkaflokkurin hevur lagt uppskot fyri løgtingið, har dupultskattingin av Samhaldsfasta verður avtikin.
Í løtuni gjalda pensjónistar skatt av bæði inn- og útgjaldinum
Landfelag Pensjónista tekur undir við uppskotinum. Tað gjørdist greitt í gjár, tá felagið sendi yvirlýsing út til allar miðlarnar.
Tíverri fyri okkara pensjónistar taka Tjóðveldi, Javnaðarflokkurin og Framsókn ikki undir við uppskotinum.
Tey ynskja at pensjónistar framhaldandi skulu gjalda skatta av bæði inn- og útgjaldinum. At dupultskattingin heldur fram.
Hetta má og skal broytast. Ongangtíð ov skjótt.
Verður uppskotið hjá Fólkaflokkinum samtykt fáa pensjónistar 2000 kr. meira at liva fyri um mánaðan. Tað er teimum sera væl unt.
Fólkaflokkurin


text:
Eftir at hava hoyrt um negativ vakstrartøl í fleiri ár er nú ljós fyri endan á tunlinum, tað heldur Altjóða Gjaldoyragrunnurin, IMF í nýggjari forsøgn sum júst er kunngjørd.
- Ja, vøksturin í heimsbúskapinum fellur úr 3,6% í fjør niður í 3,3% í ár, men síðani fer at ganga rættan veg aftur. Vit vænta at vøksturin næsta ár aftur fer at vera 3,6% og har fer hann at liggja í fleiri ár, sigur Gita Gopinath, sum er ein av stjórunum í IMF í samband við nýggju frágreiðingina.
Tjóð - og miðbankar í stóru búskapunum, eitt nú USA, ES, Japan og Stórabretlandi hava boðað frá lagaligum politikki. Men vandar lúra alla tíðina í havsbrúnni, og IMF nevnir handilsstríðið ímillum USA og Kina, USA og ES og Brexit sum vandar fyri heimsbúskapin.
Í longdini fer vøksturin í heimsbúskapinum at liggja á umleið 3,5% og hann fer fyrst og fremst at hvíla á búskapunum í fólkaríkastu londunum í heiminum, Kina og India.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Bíblian er ein orduliga gomul bók og hon er full av spennandi søgum og øllum møguligum, sum bæði børn og vaksin kunnu læra nakað av.
Og so er hon eisini Guds orð.
Vit eita Arni og Lý og hetta er eitt podcast, har vit lesa Bíbliuna. Arni er pápin og Lý er dótturin. Arni hevur lisið Bíbliuna nógv og hevur gingið í skúla fyri at læra meir um hana. Lý hevur altíð góðar tankar og spurningar um tað, sum stendur í Bíbliuni.
Endamálið við podcastinum Lý og Arni lesa Bíbliuna er at hjálpa børnum og vaksnum í Føroyum at lesa Bíbliuna saman. Man kann koyra tað frá um kvøldi áðrenn songartíð. Ella tá ið tit koyra bil. Ella sunnudag ella onkran annan dag, tá ið tit hava eina góða løtu saman at tosa um Gud og Bíbliuna. Tað er gott at lesa í Bíbliuni. At lesa í Bíbliuni ger, so vit koma at kenna Gud betri og blíva betri við hann. Og tá ið vit koma at kenna Gud betri og vit blíva betri við hann, so blíva vit eisini betri við hvønn annan, bæði børn og vaksin.


text:
Hesuferð fylgdi eg kappróðri á serliga hátt, tí jarðarferð og uppruddan darvaði. Tó so, hoyrdi brot úr onkrum róðri í bilinum, og á Tjarnagarði sá eg 10.mannaførini fara um málið. Spentur sum altíð, men segði vinmanni, at vit fingu kanska bara ein nýggja vinnara í Fuglafirði ella helst ongan. Tí eg visti, at eykarógvari sat umborð á Ingibjørg barnaróður við gentum, og at lot var undan. Ja, ein nýggjur vinnari frá seinast, og hetta gjørdist Hulda barnaróður við gentum, sum nú hevur vunnið tveir róðrar og Ingibjørg tveir róðrar. Tá tað er sagt, hevur man altíð onkrar tankar um føroyskan kappróður. Og fótutól mítt var til fleiri av róðrunum.
Sá í sjónvarpinum, hvussu fáir áskoðarar sóu róðrarnar frá byrjan í allar fagrasta veðri og góðari fyrireiking. Nú er tað mest sum bara á ólavsøku, at áskoðarin leitar í hópatali til kappróður. 7.000 áskoðarar sóu í fjør róðrarnar á ólavsøku. Er illveður, so fer hetta tal niður í 2000 ákoðarar.
Foreldur at rógvarum í barnaróðir síggja barnaróðrarnar, og fleiri fara tá til húsa aftur eftir róðrarnar, tí tey hava ikki samband ella kennast við eldru manningarnar. Fólk vilja síggja javnar róðrar og spenning, og tá so fleiri øki í Føroyum ikki er umboð í eldru bátastøddunum, so fækkast sjálvandi áskoðaratalið.
Róði tildømis Eysturoyingur, Klaksvíkingur, Vestmenningur, Drekin Reyði, Vágbingur ella Skálabáturin, so kom heilt nógvir áskoðarar úr hesum plássum at síggja teirra stolleika rógva. Hetta sigur søgan. Kann minnast mann í Hvannasundi siga mær, at tá 6-mannafarið Sundabáturin á sinni var heilt frammi í oddinum, var manntómt í Hvannasundi og Norðdepli, tí bygdarfólkið fylgdi Sundabátinum á øllum stevnum.
Ja, so síggja fólk frálíkar róðrarmyndir í sjónvarpinum, sum eisini fækkar um áskoðaratalið. Róðrarnir á varmakeldu fingu tey úrslit, sum eg væntaði. Tó, at eg ikki væntaði, at Hulda barnaróður við gentum vann, og Ingibjørg fór aftur á triðja plássið. Men alt hevur sína orsøk.
Vit hava jú longu seks av níggju tryggar føroyameistarar, og eru bátarnir 10-mannafarið Ormurin, 6-mannafarið Sølmundur við kvinnum, 5-mannafarið Erla Kongsdóttir við kvinnum, 5-mannafarið Fípan Fagra barnaróður við dreingjum, Blikur 5-mannafarið við gentum og 6-mannafarið Hvessingur við monnum. Eftir eru 5-mannaførini við dreingjum, 8-mannaførini Argjabáturin ella Nevið Reyða og barnaróðurin við gentum, har Hulda og Ingibjørg hava vunnið hvør sínar tveir róður.
So uppliva vit eisini á varmakeldur, at 6-mannaførini við monnum er tódnað úr átta niður í seks bátar, tí menn heldur vilja rógva í 8-mannafari. Lómur og Riddarin eru skiftir út við 8-mannaførini Sjóriddaran og Miðving.
Skemt og kappróður ganga mangan hond í hond, og í gjárkvøldið hoyrdi eg kollfirðing siga, at nú gongur framá við kappróðri í Kollafirði. Genturnar kláraðu seg hampuliga væl, Kollfirðingur gjørdist nummar tvey og Ormurin nummar eitt. Ormurin? Spurdi eg. Ja, kollfirðingar halda seg nú eiga Ormin, sum í tvey ár hevur vant og býr í neysti í Kollafirði. Hann átti at verið málaður appelsingulur til næsta ár, segði hann við einum smíli.
Annars komi eg eisini at hugsa um allan stuðulin føroyskur kappróður fær fá óløntum fólkum og ikki minst fyritøkum, sum eiga hesar tvíkiljurnar, sum halda startinum. So alt kjakið um góðar og minni góðar bátar. Kann upplýsa, at Sámal Hansen úr Runavík hevur smíðað flestu bátarnar í flotanum, tó at Terji Reinert Jacabsen á Kjalnesi hevur smíðað 5-mannaførini Heyk , Blik og Ingibjørg, sum liggja heilt frammi í oddinum og hava vunnið fleiri róðrar í summar. Haldi, at vit gloyma mangan Terja í kjakinum um bátarnar.
So skulu vit eisini takka Richard Olsen fyri frálíkar myndir av barnaróðrinum og øðrum róðrum. Áhugavert at síggja. (Vagnur)


text:
Reingerðarfólk til dagrøktina í Sumbiar kommunu
Søkt verður eftir reingerðarfólki til Kommunalu dagrøktina í Sumbiar kommunu. Starvið er til setan tann 15.oktobur 2018, ella sum skjótast har eftir.
Fyribyrgjandi- og viðlíkahaldsvenjing
Nú summarferian er av, fara vit aftur í gongd við fyribyrgjandi- og viðlíkahaldsvenjing á Hamragarði.
Tilboðið er til allar borgarar í Suðuroy, ið eru eldri enn 65 ár.
Gips má ikki brennast
Gips gevur sera dálkandi útlát frá sær, tá tað verður brent. Hugsið tí um umhvørvið og latið gips til tyrvingar - eisini allir smærri avskurðir. Gips er eitt náttúruligt tilfeingi, sum skal tyrvast.
Fundarfrásøgn frá bygdaráðsfundinum 29. august 2018
Fundarfrásøgn frá bygdaráðsfundinum 29. august 2018 er løgd út á heimasíðuni.
Fundarfrásøgnin frá bygdaráðsfundinum her.
Sumbiar Kommuna
Skráin til bygdarráðsfundin 29. august 2018.
Hesi mál verða viðgjørd á bygdarráðsfundi, onsdagin tann, 29. august 2018. kl. 19.00.
Sumbiar Kommuna
Fundur um menning av ferðavinnuni í Sumba/Suðuroy
Fundur verður mikudagin 5 septembur kl. 19:00 í skúlanum í Sumba, fyri øllum áhugaðum um ferðavinnuverkætlan í Suðuroy.


text:
Heilsufótbóltur
EB/Streymur hevur sjálvandi eisini heilsufótbólt.
Tíðirnar eru hesar:
Mánakvøld kl. 20:00 til 21:30 við Margáir
Hóskvøld kl. 20:00 til 21:30 á Eiði
Fyrsta venjingin verður mánakvøld 18. Februar 2019.
Samskipari er Sunniva Kollslíð tlf.291971
Um heilsufótbólt skrivar fótbóltsambandið soleiðis:
"Í samstarvi við Fróðskaparsetur Føroya, eru FSF og feløgini farin undir átakið "Heilsufótbóltur".
Endamálið er at fáa vaksin og tilkomin, bæði kvinnur og menn, at venja/spæla fótbólt eina til tríggjar ferðir um vikuna, og samstundis at bøta um fólkaheilsuna hjá luttakarunum.
- Nýggja gransking vísur, at fótbóltsspæl hevur gagnligari heilsu-árin og rakar breiðari enn renning, svimjing og venjing í heilsumiðstøðum. Í Danmark eru í dag meir enn 300 feløg, sum bjóða heilsufótbólt, og tað hevur verið ein lang sólskinssøga, har luttakararnir ikki bara bøta um heilsuna, men hava eisini góða og stuttliga sosiala samveru, sigur Magni Mohr, lektari á Fróðskaparsetri Føroya.
Ætlanin er at gera ymsar grundleggjandi mátingar av teimum, ið taka lut, fyri síðani at eftirmeta átakið.
Átakið "Heilsufótbóltur" verður skipað á tann hátt, at Fótbóltssamband Føroya útvegar feløgunum útbúna og venjingartilfar. Síðani skulu feløgini útvega vøll og ábyrgdarpersón, ið kann skipa fyri lættari venjingum. Heilsufótbóltur er ikki krevjandi venjingar, men vanligt spæla á tvey mál."


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Sámal Erik Hentze givin í B36
Ein bumba brast í føroyskum fótbólti í kvøld. Heimasíðan hjá B36 skrivar, at venjarin, Sámal Erik Hentze er givin í starvinum.
Sámal Erik Hentze, sum varð valdur til ársins venjara fríggjakvøldið, hevur boðað leiðsluni í B36 frá, at hann tekur frí frá fótbólti í eitt ár.
Ikki tíð at vera stjóri og venjari ísenn
Sámal Erik Hentze sigur við b36.fo, at hann hevur ikki tíð at reka sína fyritøku og at røkja venjarastarvið samstundis
- Eg havi eina hampuliga stóra fyritøku, sum krevur sín stóra lut. Har hava vit úr at gera, og vit hava fingið fleiri stór arbeiðir til komandi árið. Hetta hevur við sær, at tíðin ikki røkkur til bæði stjóra- og venjarastarvið.
- Eg havi fyri langari tíð síðani gjørt upp við meg sjálvan, at kann eg ikki vera heilur, har eg eri, so er tað betri, at onkur annar tekur yvir, sigur Sámal Erik Hentze við b36.fo
Sámal Erik Hentze er stjóri í Húsavarðatænastuni


text:
Fóta tær aftur
At missa starvið kann vera ein skelkur fyri flestu okkara. Serliga um tú verður uppsøgd/uppsagdur, tí tað er jú eitt val, sum tú ikki sjálv/ur hevur tikið. Eisini um tú hevur valt at siga starvið frá tær, er hetta ein stór avgerð og ein týðandi broyting í lívinum.
Starvið hevur týdning fyri inntøkuna, samleikan, sosiala lívið og fyri vanarnar í gerandisdegnum. Knappliga er hetta burtur, og tú skalt eina tíð finna fótafestið í einum nýggjum fíggjarligum veruleika, broyttum gerandisdegi og eini aðrari fatan av, hvør tú sjálv/ur ert.
Tað er heilt natúrligt, at tú ávirkast av broytta veruleikanum, bæði sálarliga og kropsliga. Her kanst tú lesa um vanligastu ávirkanirnar av at gerast arbeiðsleys/ur og fáa góð ráð um, hvussu tú fótar tær aftur.
Arbeiðsloysi kann geva óvissu um framtíðina, vánaliga fíggjarstøðu, einsemi og samleikakreppu. Tey flestu, sum eru arbeiðsleys, stríðast við krøv frá sær sjálvum, samfelagnum og einari skipan (ALS). Fleiri kenna stóra óvissu viðvíkjandi rættindum, reglum og lógum og kunnu lætt fáa kensluna av at hava mist ávirkanina á egið lív.
Kanningar staðfesta, at vandin fyri at gerast strongd/ur er munandi størri fyri fólk, sum eru uttan fyri arbeiðsmarknaðin, enn fyri tey, sum eru í starvi.
Tað er heilt vanligt at koma í eina samleikakreppu, tá ið tú ikki longur ert partur av arbeiðsmarknaðinum ella lestrarlívinum og skalt finna svarið til spurningin frá tær sjálvum/sjálvari ”Hvør eri eg uttan tað?” og so klassiska spurningin frá hinum ”Hvat gert tú?”
Oman á alt hetta kemur so áhaldandi jagstranin eftir dreymastarvinum, sum ger, at tú ongantíð kanst slappa av. Tey flestu kenna tað soleiðis, at tey eru arbeiðssøkjandi alt samdøgrið og allar dagar í vikuni.
Einsemi er eitt rættiliga vanligt fyribrigdi hjá arbeiðsleysum. Frá at hava ein gerandisdag saman við starvsfelagum á einum arbeiðsplássi skalt tú nú venja teg við ein nýggjan veruleika. Ongan at halda matarsteðg saman við, fakliga prátið við starvsfelagarnar er burtur, og ongin varnast, um tú ert sjúk/ur.
Fólk, sum eru arbeiðsleys, kunnu eisini hava minni hug at fara út millum fólk, tí tey orka ikki afturvendandi spurningarnar um, hvar tey starvast, ella hvussu gongst at søkja arbeiði.
Ein neiligur hugburður í samfelagnum til arbeiðsloysi – ”um tú ikki hevur eitt starv, má okkurt vera galið við tær” ella ”tímir tú ikki at arbeiða?” – kann gera tað minni hugaligt hjá arbeiðssøkjandi at fara til sosial tiltøk.
Tú kanst gera nakað sjálv/ur at minka um strongd og kensluna av einsemi, meðan tú ert arbeiðsleys/ur. Her eru nøkur góð ráð:
- Loyv tær at hava allar kenslur. Tað er í lagi at vera kedd/ur summar dagar og glað/ur aðrar dagar. Hetta er bara eitt tekn um, at tú ert eitt heilt menniskja.
- Met hetta at søkja arbeiði sum eitt starv. Syrg fyri at hava frídagar, feriu og sjúkradagar. Minst til, at tín fremsta uppgáva er at søkja arbeiði, so kanska eigur makin líka væl at taka sær av húsligum skyldum sum tú.
- Skipa gerandisdagin. Ger eina neyva ætlan fyri dagin, soleiðis at leitanin eftir arbeiði er innan fyri eitt ávíst tíðarbil. Soleiðis gert tú neyðugt pláss til tað, sum gevur tær orku og gleði.
- Ávirka títt egna lív. Tú kanst ikki stríðast móti lógum og reglum, men tú kanst t.d. fyrireika teg til eina samrøðu hjá ALS og koma við einum uppskoti um, hvussu tú broytir tína støðu. Og hugsa um at skipa frítíðina soleiðis, at tú kanst fáa eitt gott lív uttan fyri uppgávuna at søkja størv.
- Brúka tína styrki og tíni evnir. Luttak í frítíðarvirksemi, sjálvbodnum arbeiði ella fakligum tiltøkum, har tú kanst brúka tínar førleikar.
- Leita upp sosial sambond. Øll hava brúk fyri sosialum sambondum, og næstringarnir eru ikki nóg mikið. Ver tí tilvitað/ur um at luttaka í felagsskapum og sosialum átøkum.
- Rør teg. At ganga, renna ella íðka annan ítrótt minkar um strongd, gevur vælveru og bøtir um hýrin, tí rørsla setur gongd í sonevndu eydnuhormonini. Íðka onkuntíð saman við øðrum um gjørligt.
- Finn samleika í øðrum enn arbeiði. Gongst striltið at finna starv, brúka so orku til aðrar partar av tínum lívi, t.d. vinir ella frítíðarítriv. Minst til, at tú ert nógv annað enn tín arbeiðssamleiki.
Hevur tú brúk fyri at práta um tína støðu, t.d. eina trupla uppsøgn, avbjóðingar sum arbeiðssøkjandi ella fáa eina vegleiðing til at skriva eina ítøkiliga umsókn, ert tú vælkomin at venda tær til okkara á ALS. Vit eru har til tað sama.
Bílegg eina tíð her ella ring á tlf. 349550. Tú ert sjálvandi eisini vælkomin at støkka inn á gólvið hjá ALS á Tinghúsvegi 14. Opið er mánadag til hósdag kl. 10-15 og fríggjadag kl. 10-13.


text:
Vælkomin á nýggju heimasíðuna hjá Bókasavninum við Løkin!
Endamálið við hesi síðu er m.a. at gera bókasavnið og virksemið sjónligari, og at geva okkara brúkarum atgongd til bókasavnið umvegis netið. Ein boðskapur, sum vit ynskja at heimasíðan skal vísa, er at bókasavnsvirksemi í dag, er annað enn røkt av eini bókagoymslu. Vit arbeiða við menniskjum, vitan og mentan í breiðum týdningi.
Við hesi síðuni kunnu vit siga, at bókasavnið hevur bygt út og fingið eitt nýtt rúm, sum gevur nýggjar møguleikar. Frammanundan hava vit eitt stórt hábærsligt rúm í sama bygningi sum skúlin við Løkin og Løkshøll. Hetta høli hevur nógvar dygdir og møguleikar. Rúmið her á heimasíðuni hevur aðrar dygdir og aðrar møguleikar. Vit fara áhaldandi at økja um innihald og tillaga snið og møguleikar. Og vit hoyra fegin frá tær, um tú hevur spurningar ella góð ráð til okkara.
Búmerkið hava vit ment saman við lýsingarvirkinum KREA. Búmerkið ímyndar ein løk, sum rennur frá vinstru til høgru, snarar runt um ein depil, (har hann speglast), og rennur so út aftur frá vinstru til høgru. Depilin, tann hvíta miðjan í búmerkinum, ímyndar bókasavnið, meðan løkurin er streymurin av tilfari, tiltøkum og menniskjum, sum rennur inn og út av bókasavninum. Summi siga seg síggja búmerkið sum eitt eyga. Hetta er eisini ein góð ímynd fyri eitt bókasavn, sum ynskir at stimbra lesihug, innlit og útsýni. Vit hava møguleika at broyta litin í búmerkinum, t.d. í mun til hvat endamál ella í hvørjum sambandi vit nýta búmerkið.


text:
- Vit vóru komin niðan á Háls at búgva og vóru nú búsett uttan fyri Havnina. Vit vóru hvørki von við seyð ella neyt, men høvdu livað sorgleys í fjøruni niðri við fabrikkina hjá Østrøm millum snurriváðsbátar og saltfiskastakkar, fiskasentral og jollur hjá skipasmiðjuni. Har stóð eisini eitt skeivt pakkhús.
- Vit kendu okkum øðrvísi her uppi í fjøllunum. Her vóru eingir handlar, og einasti maðurin undir hatti her var Hendrik hjá Amandu, sum seldi nakrar gátuførar seðlar, sum itu happadrátturin."
Hetta er eitt brot úr nýggja søgusavninum hjá Oddvør Johansen, Svanirnir syngja, ið er eitt savn av stuttsøgum, endurminningum og hugleiðingum skrivað við tí lætta og tølandi stílinum, sum eyðkennir skrivingina hjá Oddvør Johansen.
Søgurnar og stubbarnir eru allir merktir av Oddvørs lætta stíli, og at hon dugir at geva bæði fólki og hendingum skemtibrá.
”Svanirnir syngja” er løgd til rættis og prentað á Føroyaprenti. Hon er 135 síður til longdar og er tað Mentunargrunnur Studentafelagsins, ið hevur útgivið savnið.
Oddvør við nýggjum søgusavni
- Vit vóru komin niðan á Háls at búgva og vóru nú búsett uttan fyri Havnina. Vit vóru hvørki von við seyð ella neyt, men høvdu livað sorgleys í fjøruni niðri við fabrikkina hjá Østrøm millum snurriváðsbátar og saltfiskastakkar, fiskasentral og jollur hjá skipasmiðjuni. Har stóð eisini eitt skeivt pakkhús.


text:
19. juni 2019
Summarveistlan í Frítíðarskúlanum á Argjahamri - longsta dag 2019.
Skrá:
Kl. 15.00 Vælkomin á ÁRSINS KULASTU Summarveistlu!
Kl. 15.15 Upphiting við pallin.
Kl. 15.30 Vit verða send avstað. Vit fara á KONDIBINGO!
Kl. 16.00 Vælafturkomin til Frítíðarskúlan á Argjahamri!
Vit FáA bjóða okkurt lekkurt frá grillini + Kaffi, te, saft og kaku.
Tað verður felagssangur, sum Mortan og børn, skipa fyri.
Tá vit koma til Summarveistluna, fáa vit útflýggja tríggjar bingoplátur í part. Síðani verða tit send avstað til postarnar, sum eru 11 í talið.
Minnist til at verða í røttum skóm og at hava blýant við tykkum!
Rutan er, fyri tykkara børn ein kend ruta, so njótið hana og ikki minst
Føroya fagrasta útsýni. <3
Vælkomin til at taka myndir á rutuni og hashtagga #frítíðarskúlináargjahamri. <3


text:
Átta nýggj partafeløg eru sett á stovn í seinastu viku. Enn eitt fiskivinnufelag og eitt ferðavinnufelag eru sett á stovn, og tvey ráðgevarafeløg, sambært yvirlitinum á bl.fo.
Tað er Knút Hammer í Vági, sum hevur stovnað smápartafelagið Celeste, sum skal reka fiskivinnu. Á Argjum hevur Tummas Andrias Rubeksen stovnað eitt smápartafelag, sum skal reka ferðavinnu.
Teknistovan í Runavík og EM Ráðgeving í Norðragøtu hava stovnað partafefelagið FORMO. Eyðun Petersen úr Saltangará er stjóri og nevndarlimur. Elias Jákup Hansen úr Syðrugøtu er nevndarlimur og Magni Thomsen av Skála er nevndarformaður. P/F FORMO skal reka ráðgevaravirksemi innan byggivinnu og annað virksemi í hesum sambandi. -Fyrrverandi fíggjarstjórin í Bakkafrost, Gunnar Nielsen, hevur eisini stovnað eitt felag, sum skal fáast við ráðgeving.
Lis Helgadóttir og Hildur Eyðunsdóttir hava stovnað og eru stjórar í íverksetarafelagnum Yogasentrið, sum skal reka ein yogasal.
Annars eru feløg stovna innan vælveruvirksemi, design og klædnahandil.


text:
Læra fleiri stavir um vikuna
Í Noregi hevur verið vanligt, at nýggju næmingarnir, sum júst eru komnir í fyrsta flokk, læra ein stav um vikuna, men ein nýggj kanning staðfestir, at hetta er fyri broytingum.
Nýggja kanningin staðfestir, at fleiri enn 60% av lærarunum, sum vóru við í kanningini læra næmingarnar tveir ella fleiri stavir um vikuna. Broytingin er stór og er hend skjótt, tí í 2013 var staðfest, at bara 21% av lærarunum søgdu seg læra næmingarnar meiri enn ein stav um vikuna.
Kanningin er partur av eini størri norskari verkætlan, sum millum annað skal kanna hvønn týdning, tað hevur fyri næmingarnar at læra fleiri stavir um vikuna, heldur enn bara ein.
Í Noregi hevur tað verið vanligt at læra ein stav um vikuna, men sambært Kjersti Lundetræ á Lesesenteret í Noregi, so byggir tað meiri á siðvenju enn gransking.
– Hugsanin hevur verið, at um farið verður varliga fram, so tryggja vit, at allir næmingarnir eru við. Men hetta er ikki granskingargrundað. Tvørturímóti vísir granskingin, at eisini teir næmingarnir, sum ikki læra stavirnar so skjótt, fáa fyrimun av at síggja nógvar stavir og skjótari, enn vanligt hevur verið fyrr, sigur Kjersti Lundetræ.
Duga nógvar stavir
Kanningin staðfestir, at næmingarnir, sum júst eru byrjaðir í fyrsta flokki, duga nógvar stavir. Longu, tá ið tvær vikur eru farnar av skúlaárinum, duga næmingarnir í miðal 17 stavir. Tað at duga merkir í hesum førinum, at tey duga at seta saman stav og ljóðið, sum hoyrir til stavin.
– Møguliga kann tað hugsast, at næmingarnir í fyrsta flokki síggja fleiri stavir í barnagarðinum, enn tey gjørdu fyrr. Harafturat so eru næmingarnir vaksnir upp við teldlum og teldum, og tí síggja tey nógv fleiri stavir nú enn tey gjørdu fyrr- Kanska er tað orsøkin til, at tey duga so nógvar stavir, sigur granskarin Kristin Sunde, sum stendur fyri kanningini.
Lærararnir lata væl at
Lærararnir, sum eru farnir at læra næmingarnar fleiri stavir um vikuna, lata eisini væl at. Teir greiða frá, at næmingarnir eru skjótari at bróta lesikoduna, og at teir eisini lesa torførari bøkur enn fyrr.
– Tá ið næmingarnir síggja stavirnar skjótari, so lesa teir eisini fyrr og teir stavirnir, sum næmingarnir halda vera torførar, verða eisini endurtiknir oftari. Næmingarnir, sum duga stavirnar, fáa betri stundir at læra seg at skriva og sleppa undan at ‘læra’ okkurt sum teir longu duga. Harafturat síggja lærararnir eisini fyrr, hvørjir næmingar hava brúk fyri eini hjálpandi hond og kunnu tí seta tiltøk í verk, sigur Kjersti Lundetræ.
Kelda: utanningsforskning.fo


text:
2440.16 - Almennur starvsfólkarættur
Skeiðsnummar
2440.16
Heiti
Almennur starvsfólkarættur
ECTS
10
Fortreytir
Bachelor prógv ella samsvarandi við nóg mikið av løgfrøði
Endamál
At veita innlit í tær lógir, reglur og meginreglur, sum áseta rættarstøðuna hjá alment settum starvsfólkum í samvirki teirra við arbeiðsgevaran.
Innihald
Almennur starvsfólkarættur snýr seg um rættarstøðuna millum arbeiðsgevarar og starvssett á almenna arbeiðsmarknaðinum. Almenn setan er eitt bland millum almennan og privatan rætt, fyrisitingarætt og arbeiðsrætt. Tænastumannasetan hevur egið grundarlag í tænastumannalóggávu og kollektivum avtalum sáttmálum á arbeiðsmarknaðinum, meðan sáttmálasetan fer í stóran mun fram á sama grundarlagi sum privatar setanir. Kortini er almenni arbeiðsgevarin, í báðum sløgum av setanum, eisini bundin av fyrisitingarrættarligum reglum. Skeiðið fevnir um, hvussu almenni arbeiðsmarknaðurin er skipaður, um lógir og reglur og myndugleikar á økinum. Reglurnar um, hvussu tey bæði sløgini av setanum, tænastumannasetan og sáttmálasetan, eru skipað, fáa serliga viðgerð. Meira verður kortini gjørt burtur úr sáttmálasetan, ið gerst alt meira vanlig heldur enn tænastumannasetan. Eisini gevur skeiðið innlit í yvirskipaða samanspælið millum arbeiðsrættarligar og fyrisitingarrættarligar reglur og mannagongdir. Komið verður eisini inn á meginreglur innan kollektiva arbeiðsrættin innan tað almenna, eitt nú sum samráðingarrættin hjá feløgunum og leiðslurættin hjá arbeiðsgevarum. Meira neyvt verður innihaldið at snúgva seg um: - Setanina sjálva. - Rættindi hjá tí setta (løn, arbeiðstíð, sjúka, barsil, orlov o.a.). - Skyldur hjá tí setta. - Góða atferð í fyrisiting. - Broytingar í setanini. - Tá setanin endar. Eftirløn. - Arbeiðsumhvørvi. - Álitsfólk og samstarvsnevndir. - Persónsupplýsingar í setanarmálum. - Reglurnar í sambandi við, at alment virksemi verður Umskipað.
Læru- og undirvísingarhættir
36 tímar. Undirvísingin verður í høvuðsheitum skipað við framløgum frá lærara. Eftir umstøðunum verða næmingavenjingar og – framløgur.
Læruúrtøka
Tey lesandi skulu kunna: - Greiða frá hvussu almenni arbeiðsmarknaðurin er skipaður við serligum atliti til samanspælið millum fyrisitingarrættarligar og arbeiðsrættarligar grundreglur - Greiða frá og greina yvirskipaðar munir á tænastumannasetan og sáttmálasetan innan almenna arbeiðsmarknaðin. - Allýsa allar týðandi løgfrøðiligar spurningar í sambandi við ítøkiliga setan og duga væl at grundgeva fyri loysnum, so at ymiskar tilgongdir eru fakliga mettar um og vigaðar hvør móti øðrum. - Greiða frá og perspektivera markamót millum fyrisitingarættarligar og arbeiðsmarknaðarligar meginreglur í sambandi við avgerðir, ið knýta seg til eina setan - Miðla og orða vitan innan almennan setanarrætt at leggja fram bæði skrivliga, sum upprit ella tilmæli, og munnliga, merkt av greiðari fakligari fatan.
Próvtøkuháttur
Skrivligt avrik telur 1/3 av próvtalinum, munnlig próvtøka 2/3. Munnliga próvtøkan verður uttan fyrireiking við støði í heimauppgávu. Spurt verður eisini um onnur evni í pensum. Einans eitt samlað próvtal verður givið.
Próvdøming
Uttanhýsis
Próvtalsstigi
7-talsstigin
Lestrarlisti
Oluf Emborg og Peer Schaumburg-Müller, Offentlig arbejdsret, 2 udg. Thomson Reuters, 2010. Umframt er tilfarssavn við greinum og úrskurðum v.m. tøkt á First Class-skipanini. Kravdur lesnaður er samanlagt umleið 700 síður.
Ábyrgd
Bárður Larsen


text:
EB/Streymur vann botndystin í Fuglafirði
B36 vann oddadystin í Runavík. Fyrr í dag snávaði Víkingur móti AB á heimavølli, meðan HB vann trygt móti Skála. KÍ vann, eins
KÍ er føroyameistari
Eftir tvey FM á rað til EBS/Skála, tryggjaði KÍ sær sítt 18. FM-heiti í hesari øldini við javnleiki móti felagsliðnum
B36 setti NSÍ uppá pláss í oddadystinum
Liðið hjá Jákup á Borg skoraði tríggjar ferðir og tók trý stig við sær úr Runavík - nú er árstalsfelagið í frálíkari støðu í od
16 ára gamal blómaði í Barcelona stórsigri
16 ára gamli Ansu Fati vísti góð evnir, við málið og uppleggi í undirhaldandi dysti, sum Barcelona vann 5-2


text:
Eg stúrdi eitt sindur fyri, at hetta fór eg ikki at megna, tí tað er so langt síðani, at eg havi tikið nakra útbúgving. So tað var ein ordilig aha'uppliving fyri meg, at eg framvegis megni at taka útbúgvingar, hóast tað er laaangt síðani, at eg havi tikið nakrað útbúgving
– NN
Eitt ógvuliga gott skeið við ógvuliga kompetentum undirvísarum, sum dugdu síni ting :-). Konkret við góðum dømum og virknum luttakarum.
– Jeanette Blaasvær, Almannamálaráðið
Kompetentir, orkuríkir og inspirerandi undirvísarar. Sera læruríkt, undirhaldandi og stuttligt skeið. Lærdi eisini nógv av hinum skeiðsluttakarunum. Vit fingu fleiri amboð og 'fif', sum eg ætli mær at brúka.
– Eyðbjørn Brimnes, LBF - ráðgevandi verkfrøðingar
Væl upplagdur undirvísari, energiskur og skemtiligur, so man sat og lurtaði við andakt alla tíðina.
– Sofus Debes Johannesen, TAKS
Greið undirvísing, Góðar umstøður. Ikki ov nógvir luttakarar. Pedagogiskt uppbygt.
– Bjørt Samuelsen
Tað var so livandi. Man var við allatíðina. Hann dugdi sera sera gott at undirvísa.
– Hansina Magnussen, BankNordik
Serliga gott var, at skeiðsmaterialið er lætt at brúka og Sigmund tosar "uden omsvøb" - tað er greitt tað hann kemur við og veit hann ikki, so sigur hann tað heldur enn at gita okkurt.
– Ulla Joensen, Elektron
Eg var vælnøgdur við alt skeiðið. Eg haldi at skeiðleiðarin livdi upp til allar mínar forvantningar. Eftir hesar dagar havi eg heilt víst fingið betri lesi førleika, av somu orsøk betri huga at lesa, hettar vær júst endamálið við at fara á hettar skeiðið.
– Birgir Andreasen, Ide Møblar
Alt var gott - undirvísing, umstøður, matur, veður :) Einki at seta fingurin á.
– Brynleif Poulsen, Gjaldstovan


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Føroyaflokkurin fingið 137 undirskriftir
Sjálvur skrivar Hjalmar Zachariassen á Facebook, at tá gjárdagurin var av, hevði tað eydnast honum saman við øðrum fólki at savna 137 undirskriftir.
6. juni fekk hann 23 undirskriftir.
7. juni 43 og í gjár 71.
Tað svarar til 17,1 prosent.
Hjalmar Zachariassen vil stilla upp til løgtingsvalið við Føroyaflokkinum, sum eitt nú fer at leggja dent á ein frían marknað og at fáa frælsi aftur til fólkið. Hann hevur áður roynt at stilla upp við Føroyaflokkinum, men slepti ætlanini og fór síðani upp í nýstovnaða flokkin "Framtakið fyri rættinum at velja kannabis", men fór síðani úr aftur flokkinum og ger nú enn eina roynd at stilla upp við Føroyaflokkinum.


text:
Línuskip: Undir Føroyum eru fimm línuskip til fiskiskap, Tey fiska mest av toski og longu og so nakað av hýsu og brosmu. Okkurt av teimum kemur inn mánadagin at landað, og hini seinni í vikuni. Av frystilínufiskiskipunum eru tvey við Ísland og tvey við Eysturgrønland.
Útróður: Streymurin verður harður í vikuni, men veðri verður gott, men av tí at bólkur 5B ikki hevur nakar dagar eftir, so tað verður helst ikki so nógv av útróðri. Bátarnir hava annars góðan fiskiskap og fáa mest av toski og hýsu og so nakað av hvítingi.
Djúpvatnstrolarar: Tveir eru til fiskarí. Teir fiska svartkalva og kongafisk. Vit rokna við at í hvussu so er annar landar í vikuni.
Partrolarar: Tey flestu pørini eru til fiskarí og koma tey at landa sum vikan líður. Upsa fiskiskapurin er ikki so góður. Trý pør fiska gulllaks.
Trolbátar: 4 Trolbátar eru á landleiðini og fiska tosk og flatfisk. Teir koma at landa mitt í vikuni, tí landleiðin er stongd frá 18 til 31 Juli. 2 Trolbátar er norðanfyri teir landa báðir mánadagin.
Garnaskip: Tvey garnaskip fiska svartkalva. Annað frystir fiskin, meðan hitt ísar fiskin umborð. Fiskaríið er smáligt.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Macron stuðlar Merkel til ES-starv
Verður týski samveldiskanslarin, Angela Merkel, við í kappingini um at gerast forkvinna í ES-nevndini, kann hon vænta stuðul frá franska forsetanum, Emmanuel Macron. Tað sigur forsetin í samrøðu við eina sveisiska sjónvarpsstøð.
– Vil Merkel hava formanssessin, fari eg at styðja hana. Sjálvandi fari eg tað. Vit hava brúk fyri einum sterkum persóni í hesum sessinum, sigur Emmanuel Macron í sjónvarpssamrøðuni.
Angela Merkel, sum herfyri legði frá sær sum forkvinna í stjórnarflokkinum CDU, hevur boðað frá, at hon gevst í politikki um tvey ár.
>> SÍ EISINI Telvingin um sessirnar byrjað
Ein onnur kvinna, sum dyrgir eftir formanssessinum í ES-nevndini, er 51 ára gamla Margrethe Vestager úr Danmark, sum hevur verið nevndarlimur í kappingarmálum seinastu árini.
Vestager fær stuðul frá eitt nú fráfarandi formanninum í ES-nevndini, Jean Claude-Juncker. Eftir valið til ES-tingið herfyri, skulu nógvir týdningarmiklir sessir mannast av nýggjum í Brússel, eitt nú formanssessurin í evropeiska ráðnum.
Tann, ið situr í hesum sessinum, verður eisini nevndur ES-forseti. Ein nýggjur uttanríkisleiðari skal tilnevnast, ES-tingið skal hava nýggjan formann, og evropeiski miðbankin skal eisini hava nýggjan formann.


text:
Lestrarstuðul
Lestrarstuðulin er til føroyingar, ið lesa í Føroyum og uttanlands. Fleiri ymisk sløg av stuðli eru og krøvini til tann lesandi eru ymisk fyri at vera skikkað. Eisini ber til at søkja um lestrarlán frá stuðulsveitarunum.
Allur stuðul til og við 2009 er uppgjørdur eftir kalendaraári. Eftir hetta er stuðulin uppgjørdur eftir skúlaári, sum er frá 01. august til 30. juni.
Tvær stuðulsskipanir eru og teir vanligastu lestrarstuðlarnir eru:
- ÚS-skipanin tils.: Allur stuðul til lesandi í Føroyum tilsamans:
- Studningur til livikostnað: Verður bert latin lesandi, sum eru 18 ár og eldri.
- Ferðastuðul innanoyggja: Verður latin teimum, ið nýta Strandfaraskip Landsins, soleiðis at øll gjalda tað sama fyri at koma í skúla, uttan mun til fjarstøðu frá skúlanum.
- Bókastudningur: Verður latin øllum lesandi undir 18 ár.
- Vistarhaldsstudningur: Verður latin lesandi undir 18 ár, sum noyðast at flyta til útbúgvingarstaðið
- ÚSUN-skipanin: Stuðul til teirra, ið lesa uttan fyri Norðurlond. Vanliga fáa føroyingar, sum danskir ríkisborgarar, stuðul frá SU til livikostnað, bæði í Danmark, Norðurlondum og uttan fyri Norðurlond. Harafturímóti verður skúlagjaldið ofta goldið av Stuðulsstovninum.
Tað ber haraftrat eisini til at søkja um:
- Ferðastuðul: Verður latin lesandi føroyingum uttanlands eina fer árliga.
- Verkætlanarstuðul: Ferðastuðul til ferðir hjá lesandi føroyingum á hægri lærustovnum (í Føroyum og uttanlands), ið skulu ferðast til annað land enn lestrarlandið í sambandi við størri verkætlanir.
Tvey sløg av láni eru til føroysk lesandi:
- ÚS-lán: Lán veitt úr Føroyum.
- ÚSUN-lán: Lán veitt føroyingum, ið lesa uttan fyri Norðurlond.


text:
Hjálp:Innritan
Innritan er ikki eitt krav fyri at lesa ella rætta/skriva innihald á Wikipedia, men um tú ert innritað/ur, so fært tú atgongd til fleiri funksjónir enn annars, og tað verður sum heild mælt til at rita inn, um tú ynskir at skriva og gera rættingar.
Skrásetan og innritanRætta
Tú ið tú skrásetir teg, so velur tú eitt brúkaranavn, sum kann vera eitt navn ið tú finnur uppá ella títt veruliga navn, og harumframt velur tú eitt loyniorð. Skipanin vil ikki góðtaka tað, um tú roynir at skráseta eitt brúkaranavn, ið onkur annar longu hevur skrásett. Ein brúkarakonta kann bert upprættast einaferð og kann ikki slettast aftur. Næstu ferð ið tú skal rita teg inn her, so skrivar tú bara brúkaranavnið og loyniorðið í teigarnar og trýstir á "Rita inn" og so ert tú innritað/ur.
Rættingar ið tú gert verða goymdar undir tínum brúkaranavni. Um tú ikki ritar inn, so verða tínar rættingar goymdar undir tínari IP-adressu.
Hví rita inn?Rætta
Innritan er sum nevnt ikki eitt krav fyri at lesa ella rætta innihald á Wikiepida, men tað er hóast tað eitt gott hugskot at rita inn orsakað av hesum møguleikunum:
- Aðrir brúkarar fara at kenna títt brúkaranavn aftur, tá ið tú broytir eina síðu.
- Tú fær tína egnu brúkarasíðu, har ið tú kanst skriva eitt sindur um teg sjálvan, um tú ynskir tað. Tú fært eisini eina kjaksíðu, soleiðis at aðrir brúkarar kunnu seta seg í samband við teg.
- Tú fært møguleika fyri at markera eina rætting sum «smá broyting», harvið vita aðrir brúkarir, at tú ikki hevur gjørt stórar broytingar men kanska bert rætta eina stavivillu.
- Tú fært møguleika fyri at halda eyga við broytingum á greinum, ið tú hevur serligan áhuga fyri við at brúka tín eftirlitslista.
- Um tú velur at upplýsa um tína t-post adressu, tá tú skrásetir teg, so kunnu aðrir brúkarar seta seg í samband við teg gjøgnum teldupost uttan at tey tó fáa upplýst tína teldupost adressu, tvs. bert um tú svarar teimum beinleiðis.
- Tú fært møguleika fyri at flyta síður. (broyta navni á síðuni)
- Tú fært møguleika fyri at velja tínar egnu persónligu innstillingar.
Hvussu riti eg út?Rætta
Tú anst rita út (logga út) nær sum helst við at klikkja á rita út ovast til høgru á síðuni. Minst til altíð at rita út, um tú ert á einari almennari teldu, sum onnur brúka, t.d. í einum skúla, á einum bókasavni ella líknandi, so onnur ikki finna uppá at misnýta títt brúkaranavn og t.d. gera herverk við tínum brúkaranavni, tí tá er vandi fyri, at títt brúkaranavn verður sperrað.
Rætta
Ja, tað ber til at broyta títt brúkaranavn. Fyrr vóru tað embætisfólk (byrokratar, ið eru administratorar við víðkaðum heimildum) á teimum ymisku lokalu Wikipediunum. Men í 2014 eru reglarnar broyttar hesum viðvíkjandi. Nú skulu allir brúkarar á Wikipedia hava eitt serstakt navn, ið ongin annar á øðrum Wikipedium brúkar. Orsakað av hesum fara brúkaranavnabroytingar nú fram eitt sentralt stað og ikki á teimum lokalu Wikipediunum. Um tú ynskir at broyta títt brúkaranavn, so skal tú venda tær til hesa síðuna fyri at biðja um eitt nýtt globalt brúkaranavn.


text:
- Koda Sessions 2019 - Fríggjadagin tann 13. til sunnudagin tann 15
-
Koda Sessions 2019 – ókeypis tiltak!
Fríggjadagin tann 13. til sunnudagin tann 15. septembur verður eitt heilt nýtt slag av limatiltaki í tí nýggja Musikkskúlanum í Havn.
Tiltakið er ætlað sangskrivarum og ljóðframleiðarum, ið vilja mennast innan sangskriving sum handverk.
Fríggjadagin er ein framløga við heitinum ”Skriv Hits & Sælg Dem”. Framløgan leggur grundarlag fyri skeiðnum, har luttakarar komandi tveir dagarnar fáa høvi at skapa nýggjan føroyskan tónleik saman.
Leygarkvøldið verður greitt frá teimum føroysku tónleikafeløgunum FFT og FTF, harumframt ein framløga um, hvussu tú fært søkt stuðul til tínar tónlistarligu verkætlanir umvegis Koda Kultur.
Sunnukvøldið verður tikið samanum sangskrivaraskeiðið.
Marcus Winther-John stendur á odda fyri tiltakinum. Hann byrjaði sína starvsleið sum sangskrivari og forsangari í danska bólkinum ”Inside The Whale”. Síðan hevur hann skrivað sangir til útgávur hjá Tim Christensen, Sanne Salomonsen, Mads Langer, Christopher, New Kids On The Block v.m. Eftir at hann í 2017 gav bókina ”Skriv Hits & Sælg Dem”, hevur hann hildið skeið í hópatali við grundarlagi í bókini, sum er ein praktisk vegleiðing til at fáa sum mest burturúr sangskrivingini.
Skrá:
Fríggjadagin tann 13. septembur
17.00 - 18.40 Framløga: Skriv Hits & Sælg Dem
18.40 - 19.00 Steðgur + okkurt at leska sær við
19.00 - 21.00 Framløga: Skriv Hits & Sælg Dem
21.00 - 22.00 Social Hour
Eg vil teknast til kvøldtiltakið fríggjadagin tann 13. septembur
Leygardagin tann 14. septembur
10.00 - 19.00 Sangskriving (gevið gætur: tilmelding neyðug)
19.00 - 20.00 Framløga: Søk stuðul umvegis Koda Kultur, framløga um FFT og FTF
20.00 - 21.00 Social Hour
Eg vil teknast til kvøldtiltakið leygardagin tann 14. septembur
Sunnudagin tann 15. septembur
10.00 - 18.30 Sangskriving (gevið gætur: tilmelding neyðug)
19.00 - 20.00 Lurtisession (Obs. ”Blábar”, 23 Niels Finsens gøta)
20.00 - 21.00 Social Hour
Eg vil teknast til kvøldtiltakið sunnudagin tann 15. septembur
Gevið gætur:
Kvøld-tiltøkini eru opin fyri øllum áhugaðum, men neyðugt er við tilmelding til skeiðið í sangskriving, sum er leygardag og sunnudag millum 10-19. Fyri at melda til, skal tú senda 1-3 egin løg til idl@koda.dk seinast fríggjadagin 6. septembur við einari stuttari lýsing av:
- Tínum leikluti í sangskrivingini (ljóðframleiðari, sangari/topline, tekst ella ljóðføri)
- Hvørji ljóðføri tú spælir (umframt hvat ljóðføri tú ætlar at taka við á skeiðið)
- Tilskila hvønn dag tú vilt luttaka, um tað ikki ber til at luttaka báðar dagarnar.
Av tí at plássini á skeiðnum eru avmarkaði, er ein nevnd sett at samanseta bólkarnar. Í nevndini eru Ilang Lumholt frá Koda, Marcus Winther-John og Torleik Mortensen (FTF). Boð um pláss á skeiðnum verða givin sum frá líður ella seinast mánadagin tann 9. septembur.
- Um Koda
-
Koda er ein nonprofit limafelagsskapur við umleið 47.000 limum. Okkara uppgáva er at syrgja fyri, at tey ið skapa tónleik, fáa viðurlag, tá teirra tónleikur verður spældur alment.
Hetta arbeiðið røkja vit við at gera avtalur um brúk av tónleikinum hjá okkara limum, tá verk teirra verða spæld alment (t.d. í útvarpi, á konsertum, matstovum vm.). Okkara viðskiftafólk rinda fyri nýtsluna av tónleiki í samsvari við avtalurnar. Vit senda síðani pengarnar víðari til orða- og tónasmiðir og tónleikaforløg.
Allur peningurin – undantikið ein minni partur, ið fer til umsiting – verður sendur víðari til tey, ið hava skapað tónleikin. Býtið verður roknað út frá spælitíðum og út frá teimum einstøku avtalunum um nýtslu av tónleiki millum Koda og brúkaran.
Tú fært pengar, tá tín tónleikur verður spældur alment, t.d. á konsert ella í útvarpi. Soleiðis tryggja vit, at peningurin kemur aftur til føroyskar rættindahavarar.
Vit umsita eisini tey sonevndu mekanisku rættindini, tvs. rættindini til at spæla tónleik inn á fløgu, film og aðrar ljóðberandi miðlar. Hetta verður gjørt umvegis NCB (Nordisk Copyright Bureau).
- Fyrimunir við limaskapi
-
Fyrimunir við limaskapi
- Vit arbeiða fyri, at tú fært gjald fyri tað, tá tíni tónleikaverk verða nýtt alment
- Vit gera avtalur við nógvar tónleikabrúkarar – spælistøð, festivalar, streamingtænastur, útvarps- og sjónvarpsstøðir – tína vegna.
- Vit samstarva við rættindafelagsskapir í øllum heiminum, og tryggja tær á tann hátt gjald, tá tín tónleikur verður brúktur uttanlanda.
- Fleiri øki verða avroknað hvønn ársfjórðing.
- Vit veita ráðgeving um tíni rættindi í sambandi við framførslu.
- Limaskapur í NCB (Nordic Copyrigth Bureau) er við í limaskapinum í Koda.
- Tú fært atgongd til okkara online skipan, har tú kanst skráseta nýggj verk, rapportera frá konsertum og finna kunning um tíni útgjøld frá Koda.
- Gerst limur
-
Gerst limur
Gerst limur og fá avrokning tá tín tónleikur verður spældur
At gerast limur í Koda kostar kr. 650 hjá orða-/tónasmiði og kr. 3.500 hjá tónleikaforlagi. Hetta er eitt eingangsgjald, sum verður rindað við innliman. Limaskapur er persónligur, so ein bólkur kann ikki gerast limur.
- Øll kunnu gerast limur í Koda uttan mun til tjóðskap og bústað.
- Tá man gerst limur í Koda, verður man samstundis limur í NCB (Nordisk Copyright Bureau). NCB umsitur rættindini til innspæling og kopering av tínum tónleiki.
GG: Um tú ikki hevur eitt danskt cpr-nr., mást tú skriva fýra nullir aftaná tín føðingardag (-0000).
- Føroyski mentanarpeningurin hjá Koda
-
Um Koda-Føroyar Grunnin
Sambært viðtøkunum hjá Koda skulu 10 % av nettoinntøkuni av teimum innkravdu viðurløgunum fyri tónleikanýtslu nýtast til mentanarlig endamál; í Danmark nevnt de kulturelle midler. Ein partur av hesari upphædd endar í Føroyum.
- Høvuðsendamálið við Koda-Føroyar Grunninum er at stuðla nýggjum føroyskum tónleiki við tilhoyrandi teksti, sum hevur tilknýti til tað føroyska skapandi tónleikalívið og sum er skrivað av limum í Koda.
- Les reglugerð og starvsskipan fyri býtinum í Koda-Føroyar Grunninum
Hvør viðger mína umsókn?
Tað er Felagið Føroysk Tónaskøld, ið stendur fyri býtinum í Koda-Føroyar Grunninum. Í nevndini í Felagnum Føroysk Tónaskøld eru (oktobur 2018) Kristian Blak, Heðin Ziska Davidsen, Jóhannus á Rógvu Joensen og Theodor Kapnas.
Fá meira kunning á www.composers.fo.
Hvør kann søkja?
Koda-limir kunnu søkja stuðul frá Koda-Føroyar Grunninum. Harumframt kunnu eisini festivalar, bólkar og solistar søkja.
Hvat verður stuðul latin til?
- Innspælingar og útgávur (til dømis á fløgu, plátu og talgilt)
- Konsertir
- Framførsla av tónlistaverki
- Bílegging av verkum
Hvat hevur týdning, tá mín umsókn verður viðgjørd?
- Ein av treytunum er, at meginparturin av tilfarinum er egið ella er skrivað av tónaskøldum og orðasmiðum, ið hava tilknýti til tað føroyska skapandi tónleikalívið. Tá talan er um fløguútgávu, skal tilfarið vera minst 20 minuttir til longdar.
- Konsertir verða bert stuðlaðar í tann mun, at ein týðandi partur av framførda tónleikinum er føroyskur.
- Sum tónaskald ber ikki til at bíleggja eitt verk fra sær sjálvum.
Hvussu nógv verður latið í stuðli?
Vitja www.composers.fo fyri at fáa nærri at vita um, hvat tú kanst tú fáa í stuðli til ávikavist innspælingar og útgávuar, framførslu av tónlistaverki (kompositión), konsertir, bílegging av nýskrivaðum verki og til størri tiltøk.
Tíðarfreistir fyri umsókn og nær útgoldið verður
- Til ber at senda umsókn alt árið.
- Stuðulin verður latin sum undirskotsgaranti. Tað merkir, at verkætlanin ikki má hava hægri inntøkur enn útreiðslur. Stuðulin kann útgjaldast, tá verkætlanin er endað og tað kann skjalprógvast, t.d. við einari fløgu og roknskapi.
- Verður verkætlanin stuðlað skal Koda krediterast við búmerki og teksti. Tú fært fatur á búmerkinum her.
- Tekstdømi: "Udgivet med støtte fra Kodas færøske kulturelle midler" / Útgivið við stuðli frá Koda-Føroyar Grunninum.
Soleiðis søkir tú
- Send tína umsókn til composers@composers.fo
- Kunna um verkætlanina, tónaskøld og orðasmiðir, longd á tónleikinum og viðheft eina fíggjarætlan fyri verkætlanina.
- Koda Kultur
-
Tá ið tú ert limur í Koda, ber til at søkja stuðul frá Koda Kultur. Koda Kultur fíggjar fleiri enn 25 stuðulspuljum, sum nú kunnu søkjast frá sama portali.
25 puljur savnaðar
Áður skuldu stuðulsumsóknir sendast til tey ymisku feløgini, DJBFA, DPA, DKP og Musikforlæggerne. Soleiðis er tað ikki longur. Nú eru fleiri enn 25 puljur savnaðar í einum portali undir Koda Kultur. Tað merkir, at tær bert nýtist at hyggja á einum staði, fyri at finna tær puljur og starvslønir, ið eru viðkomandi fyri teg.
Viðgerðin av stuðulsumsóknunum er býtt millum ávikavist DJBFA, DPA, Musikforlæggerne og Koda. Tað merkir, at har eru ymiskar nevndir við høgari fakligari vitan innan tónleik, ið taka støðu til hvørja einkulta umsókn. Hvør puljan hevur sína egnu síðu, har til ber at síggja, hvør situr í júst tí stuðulsnevndini.
Ert tú ikki limur í Koda
Tað ber til at søkja stuðul frá summum av puljunum, hóast man ikki er limur í Koda. Lættast er at finna júst hesar puljur, um man tilskilar ikki at vera limur í Koda í leitivegleiðingini.
Soleiðis gert tú
- Har eru fleiri enn 25 puljur at søkja stuðul frá. Ert tú í iva um, hvørjar av teimum hóska til tín, er hjálp at fáa í leitivegleiðingini á forsíðuni
- Tørvar tær eitt yvirlit yvir allar puljurnar, ber til at síggja ein lista við øllum teimum tøku møguleikunum
- Frá listanum ber til at klikkja seg inn á tær einstøku puljurnar og lesa meira um metingarstøði og freistir.
Koda Kultur
Koda leggur árliga upp til 10% av inntøkunum til síðis til mentanarlig endamál, tey sonevndu kulturelle midler. Hendan partin av arbeiðinum hjá Koda kalla vit Koda Kultur. Peningurin frá kulturelle midler fer m.a. til at stimbra og stuðla skapanini av nýggjum tónleiki. Nevnast kunnu starvslønir ella stuðul til tónaskøld og sangskrivara, framleiðslustuðul, sangskrivaraskeið, undirvísing, netverk og menning av altjóða samstarvi. Umvegis hendan stuðulin verður ein partur av inntøkunum hjá Koda brúktur sum íløga í menningini av tónleikalívinum.
- Rapportering
-
Rapportering
Um tín tónleikur verður spældur á almennum konsertum, eigur tú at fáa eina avrokning fyri tað frá Koda. Minst tí til at rapportera tínar konsertir umvegis "Mit Koda".
Rapportera eisini, tá tú spælir tónleik hjá øðrum, so fleiri fáa gleði og ágóða av teirra upphavsrætti
- Viðskiftafólk og avtalur
-
Tær avtalur, ið Koda ger við viðskiftafólk og fyriskiparar í Føroyum, tryggja limum okkara viðurlag, tá teirra tónleikur verður spældur alment.
Til dømis hava Koda og Mentamálaráðið tann 1. septembur 2013 gjørt eina avtalu um nýtslu av tónleiki á øllum miðnámsskúlum í Føroyum.
- Føroyskur upphavsrættur
-
Her finnur tú føroysku upphavsrættarlógina frá 6. mei 2013: Løgtingslóg nr. 36 frá 6. mai 2013 um upphavsrætt
- Føroysk tíðindabræv
-
Síggj seinasta tíðindabrævið til Føroyar
- Føroyska ársfrágreiðingin
-
Í mars 2016 viðtók Fólkatingið lóg um kollektiva umsiting av upphavsrætti. Teir mest týðandi lutirnir í bæði direktivinum og lógini eru, at Koda og onnur umsitingarfeløg mugu lúka ávís krøv um ‘gjøgnumskygni’ og ‘góðan leiðsluhátt’. Her merkir gjøgnumskygni, at tað skal vera gjørligt hjá rættindahavarum (tónaskøld, orðasmiðir og tónleikaforløg) at síggja - t.d. í ársfrágreiðingini ella ‘Mit Koda’ - hvussu nógvir pengar eru komnir inn og hvussu nógvir eru útgoldnir. Góður leiðsluháttur tilskilar her, limirnir skulu hava størri ávirkan og at Koda umsitir peningin hjá rættindahavarunum á fullgóðan hátt, og t.d. ikki brúkar meira enn neyðugt uppá fyrisiting. Tí hava vit valt at gera eina ársfrágreiðing fyri Føroyar, fyri at tit fáa størri innlit í, hvussu tær upphæddirnar, sum Koda umsitir, verða brúktar. Ársfrágreiðingin fyri 2015 er sostatt fyrsta føroyska ársfrágreiðingin hjá Koda.


text:
5. flokkur í Skúlanum við Streymin
Lohkeme saemiengïelesne Heidi Gleðisheygg
Mýrisólja blómar í mai og juni. Hon kann gerast 10 til 50 cm høg. Hon veksur í veitum, eftir áarbakkanum og í mýrum.5
Summardáin er lítil á vøkstri, einar 5 til 15 cm til støddar. Hann er so lívseigur, at hann veksur alt árið. Eisini um veturin, tá ið kavin toyar, setur hann høvdið uppundan.7
Mýrufípan blómar í mai og juni. Hon kann gerast 20 til 40 cm høg. Hon veksur, har tað er eitt sindur vátt. Veksur bert á norðaru hálvkúlu.9
Børkubóndi verður eisini nevndur kápukona. Hetta helst tí, at um tú hyggur nær at honum, líkist hann eini konu í fínum kjóla. Hann blómar tíðliga á sumri, í juni og juli. Hann gerst 10 til 30 cm høgur. Hann veksur í bø og í haga.13
Litingarsortugras blómar í juni og juli. Tað gerst 15 - 60 cm høgt, og verður brúkt at lita tógv við. Tað gevur gulan lit. Tað veksur, har tað er góð jørð og góður sólargangur.15
Reyðakkuleyða blómar í juli. Hon gerst 20 til 30 cm høg. Hon er vanlig í vátlendi, í bønum og við vegjaðarin.17
Smyrilsurt er 20 til 60 cm høg. Hon blómar frá juli til september. Smyrilsurt veksur, har tað er grýtut og turt.19
Smæra verður 10 til 25 cm høg. Hon er ofta at síggja í bønum og fram við vegnum. Smæra verður eisini nevnd seyðasmæra.21
Foto/ Myndir/ Asseq/ Valokuva/ Guvvieh/ Nuotraukos/ Photo:
S1-24: Thordis Dahl Hansen


text:
- Nógv nýggj vinnuvirki eru bygd kring landið, og tá hava vit skyldu at tryggja streymveitingina. Hesum sleppa vit ikki undan, eins og millum annað motorarnir á Sundi mugu skiftast, sigur Hákun Djurhuus, stjóri í SEV.
Neyvan nakrantíð áður hevur SEV spent seg so hart fyri sum nú og tey komandi fimm árini. Ein av størstu íløgunum hjá SEV seinastu árini er vindmyllulundin í Húsahaga, men tann íløgan er einki at sammeta við stóru ætlanirnar komandi árini. Vindmyllulundin kostaði 102 milliónir krónur, afturímóti 1,7 milliardum krónum, sum skulu brúkast næstu fimm árini.
Gamlir motorar
Størsta einstaka íløgan er útbyggingin av oljurikna verkinum á Sundi, sum fer at kosta 800 milliónir krónur. Íløgan umfatar nýggjar motorar fyri teir gomlu, og í tí sambandi eina heilt nýggja maskinhøll, koplingarstøð og tangahús í gamla grótbrotinum á Sundi.
- Tveir motorar á 12 MW eru frá 1981 og 1983, og liggja nú á markinum fyri hvussu leingi framleiðararnir meta teir kunnu koyra. Hesir eru grundleggjandi fyri veitingartrygdina, og teir mugu vit ikki missa. Longu tá eg byrjaði í starvinum í 2008, tosaðu vit um at skifta motorarnir. Hetta er vorðið útsett, millum annað tí vit máttu byggja út í Suðuroynni fyrst í sambandi við at Varðin Pelagic kom. Men nú kunnu vit ikki bíða meira, sigur Hákun Djurhuus.
Næststørsta íløgan hjá SEV er ein útbygging av netinum upp á 682 milliónir krónur. Tað umfatar millum annað fimm nýggjar koplingsstøðir, sjókaðal til Suðuroyar, battarískipan og stýriskipan – men ein partur er eisini ein nýggjur fyrisitingarbygningur fyri 113 milliónir krónur.
Júst íløgan við bygninginum er ein av teimum, sum SEV møguliga kann dríggja, hóast hølisumstøðurnar ikki eru nøktandi sum er.
- Vit kundu hugsað at selt bygningin, og bygt nýtt. Her hendir jú nógv nýtt í Marknagili, so tað kundi verið ein marknaður. Men henda ætlanin er ikki líka átroðkandi sum fleiri av hinum. Vit royna so at tillaga okkum her vit eru, men tað er ikki besta loysnin, sigur Hákun Djurhuus.
Hita búskapin
Tað hevur verið nógv tosað um eina yvirupphiting av búskapinum, og fer SEV undir milliardaíløguna er tað eisini við til at skumpa undir.
- Vit eru varugir við hetta, og eru eisini í sambandi við myndugleikar og vinnu í hesum sambandi. Vit vit sleppa bara ikki undan størsta partinum av íløgunum, um eftirspurnignurin eftir orku skal nøktast og veitingartrygdin vera í lagi, sigur Hákun Djurhuus.
Millum stóru íløgurnar, sum leggja trýst á Sev, er Pelagos í Fuglafirði, byggingin av virki hjá Bakkafrost í Runavík og smoltstøð í Klaksvík.
Grønt lyfti
Og so kemur alt tað grøna og ynskið um at øll øll orka í 2030 er grøn. Tað krevur útbygging av vindorku. Sambært ársfrágreiðingini hjá SEV skulu 75 milliónir krónur brúkast til íløgur í vindmyllur. SEV fyrireikar millum annað eina íløgur upp á 50 milliónir krónur í Suðuroynni. Hetta er tó ikki ein ætlan sum SEV bara kann gera, tí talan er um útboð, sum SEV má vinna fyri at gera íløguna – tí kannar og fyrireikar SEV seg í løtuni til hetta.
Talan er tó um annað enn bert vind, tí SEV hyggur eisini eftur íløgum í aðrar orkukeldur, millum annað sólorku og sjóvarfall, umframt at ein skipan skal kannast við eini pumpuskipan í Vestmanna, so vatnið frá vatnorkuni kann endurnýtast. Til hetta hevur SEV sett 64 milliónir krónur av.


text:
Til Feløgini.
Fuglafjørður 20. juni 2019
ÍF Kappróður bjóðar øllum feløgum hjartaliga vælkomin á Varmakeldu 29. juni 2019. Sum vanligt byrjar barnaróðurin kl. 13.30 og FM-róðrarnir kl. 15.
Beint eftir innkoyringina til kappróðrarøkið (6), verða fólk, sum taka ímóti og vísa á pláss til bátarnar og bilar at standa.
Allir luttakandi bátar til barnaróður skulu verða komnir at standa á bátaøkinum (5) í seinasta lagið kl. 12.30 og takast av vogninum!
Bátarnir, sum luttaka í FM róðrinum, skulu vera á bátaplássinum (5) í seinasta lagið kl. 14 og eins og barnaróður, skulu bátarnir takast av vogninum!
Við dráttin (1) verða nummurni útflýggjaði. Her eru fólk, sum samskipa ferðsluna av flotanini av bátunum.
Uttanfyri Petur Larsen (2) er brúgv til manningarskifti. Ábit til róðrafólk verður í hølunum hjá ÍF kappróðri (3).
Steypa handan verður við Mentanarhúsið eftir 10 mannafars róðurin WC eru í kappróðraneystinum (3) - Egningarmiðstøðini (4).
Øll hjálparfólk hjá ÍF Kappróðri verða í orange vesti ella jakka
Kappróðrarøkið:
Gjørt verður vart við, at bátar, sum fara út á start málið ella hita upp, skulu halda seg til tað vestara landið.
500 m fasti starturin er festur í land á eystur síðu (undir Havsbrún). Hesin startur verður tikin vekk, líka so skjótt sum barnaróður er liðugur.
1000 m er festur í land sunnan fyri Pelagos.
Við róðrakvøðu
Vegna ÍF kappróður Bjartur Larsen Formaður


text:
Gandur í luftini á Tórsfest
Mentan30-04-2019 - 09:50 - Jóanis Albert Nielsen
Ein nostalgisk hittparada verður á Tórsfest, tá Halberg & Friends koma at framføra. Oddamaðurin Poul Halberg hevur í 45 ár verið partur av danska tónleikapallinum, og nú sleppa vit at njóta hansara tónlistarligu góðskubitar tann 20. juli í gongugøtuni í Havn.
Hann var oddamaður í bólkinum Halberg Larsen og ein av stovnarunum í dansku poppmaskinuni RayDeeOhh. Saman við bólkunum skrivaði og framleiddi Poul Halberg nøkur av teimum allarstørstu hittinum í 80unum. Løgini ”Magi i luften”, "Jeg vil lade lyset brænde” og ”Mandags stævnemøde” eru bara nøkur av løgunum, sum vórðu tráspæld í Danmark og í Føroyum. Seinastu 6 árini hevur Poul Halberg framført undir flagginum Halberg & Friends, og eru framførslurnar hjá bólkinum sera vælumtóktar. Sostatt er lagt upp til eina røð av afturlítandi hittum tá vælsmurda tónleikamaskinan Halberg & Friends trína á pallin á Tórsfest.
Frammanundan er longu greitt at tungu dreingirnir úr Suspekt og rokklegendan úr Twisted Sister, Dee Snider fara at framføra á Okkara Tórsfest 2019. Atgongumerki fáast á ebillet.fo, í Power í SMS og í øllum Fast handlum kring landið fyri kr. 495,-
Okkara Tórsfest er stuðlað av:
Power, SMS, Norðoya Sparikassa, Fast, Hvonn, Atlantic Airways og Okkara.
Tónleikur. Tórshavn. Tað er Tórsfest.
http://poulhalberg.dk/ph-friends/fotos.html


text:
Í eina tíð hevur verið arbeitt við einari útstykking í Kass miðskeiðis í Rituvík. Eliesar Kastalag hevur verkætlað útstykkingina fyri Runavíkar kommunu, og eftir at byggibúgvingararbeiðið hevur verið í útboði hjá fleiri arbeiðstakarum er greitt, at Fa. Verkon, hjá Lars í Dalinum í Lamba, lá best fyri í kappingini.
Verkætlanin og arbeiðstøkan snúgva seg um 10 grundstykkir. Í gjár hittust Lars og borgarstjórin í Ráðhúsinum í Saltangará, har teir skrivaðu undir arbeiðstakarasáttmála. Ætlandi verður arbeiðið liðugt um hálvan august í ár. Nakrar umsóknir liggja niðurfyri til hesa útstykkingina, og tey sum hava áhuga fyri at ogna sær grundstykki í Rituvík, kunnu venda sær til Runavíkar kommunu.
Tvær aðrar útstykkingarætlanir gerast veruleiki í næstum. Ein í Horni á Skála. Hon er seinkað nakað orsaka av eini kæru, sum er avgreidd frá Friðingarnevndini fyri Eysturoyar Sýslu. Hennara avgerð kann tær næstu 4 vikurnar kærast til Yvirfriðingarnevndina. Vendir hesin seinri instansurin ikki málinum í mun til avgreiðsluna hjá friðingarmyndugleikanum í økinum, verður farið undir hesa útstykking fram eftir árinum.
Hin útstykkingin fer at fara fram í Leitinum í Saltangará/Runavík. EM-Ráðgeving á Líknargøtu neyvætlar í løtuni samsvarandi skitsu hjá Ósbirni Jacobsen, arkitekti, og væntandi kann verkætlanin fara í útboð seint í vár ella tíðliga í summar. Í hesum økinum verður rúm fyri áleið 85 búeindum.


text:
Vegleiðaraskeið
Vegleiðaraskeiðið er einaferð árliga á Heilsuskúlanum, og varir 2 vikur.
Skeiðið er fyri vegleiðarar, ið ikki enn hava tikið skeið í vegleiðing á Heilsuskúlanum. Báðar vikurnar eru kravdar. Møtiskylda er.
Innihald:
Kunning um útbúgvingarnar, námsskipan, útbúgvingarbók - persónligir førleikar, lestrarumhvørvi, læring, kravdar samrøður og støðismetingar v.m.
Venja at skriva støðismetingar og at arbeiða við næmingadømum/cases.
Skeiðið er í tveimum eindum, yvir tvær vikur. Lærarar á Heilsuskúla Føroya undirvísa.
Byrjað verður kl. 11.00 mánadag, báðar vikurnar.
Undirvísing er hinar dagarnar frá kl. 8.15 - 16.00. Endað verður kl. 14.30 fríggjadag. 4 yvirnáttingar pr. viku.
Upptøkukrav
Viðkomandi heilsuútbúgving.
Undirvísingin á skeiðnum er ókeypis. Luttakari/arbeiðsgevari rindar kost og yvirnátting.
Við tilmelding
Upplýs útbúgving, og arbeiðspláss ið tú er tilknýtt/ur.
Tilmelding: Heilsuskúli Føroya tlf. 61 42 10 ella heilsuskulin@skulin.fo, sí ásettu freist í lýsing.
Undirvísingartilfar til vegleiðarskeið
Bøkur sum næmingar og vegleiðarar skulu nýta til arbeiði við málum í starvsvenjingini.
Til skeiðið: Bið um bókina til útbúgvingina sum tú arbeiðir við. Bøkurnar innihalda mál fyri starvsvenjing og greiða frá hvussu arbeiðast kann í tí dagliga við at náa málinunum. Bøkurnar verða nýttar á vegleiðaraskeiðnum og dagliga í starvsvenjingini.
Praktikbogen social- og sundhedshjælper, Munksgaard - heilsuhjálparar
Praktikbogen social- og sundhedsassistent, Munksgaard - heilsurøktarar
Bið um nýggjastu útgávu, um ongin útgáva er ásett í lýsingini.
Endamál vegleiðaraskeið
Endamál
At styrkja luttakararnar í teirra leikluti sum vegleiðarar, so teir út frá námsfrøðiligari umhugsan verða førir fyri at útinna vegleiðing í starvsliga partinum av heilsu-útbúgvingunum.
Skeiðsinnihald
Læringarhættir í ástøði og í verki, læringarstílur, læringarumhvørvi
Umhugsanir (refleksjón)
At arbeiða við næmingum
- næmingafortreytir
- motivasjón
- samrøður
- ráðlegging av starvsvenjingartíð og samrøðum
Námsfrøði í mun til vegleiðaraleiklutin og tilgongd
Førleikar hjá næmingunum – yrkisligir og persónligir
Samskifti
Uppbygnaður av heilsuútbúgvingunum
Meting og eftirmeting í heilsuútbúgvingunum
- at byggja upp og seta mál
- taksonomi
- støðiseftirmetingar
- jaligar eftirmetingar
Skeiðið fevnir um 60 undirvísingartímar.


text:
Sum vit hava víst á í nøkrum greinum, so vísa kanningar, at tað eru ikki bara menn, sum fremja harðskap móti kvinnum, tað øvugta ger seg eisini galdandi, at kvinnur fremja harðskap móti monnum. Vit tosa um harðskap í parløgum.
Í høvuðsstaðarøkinum býr ein maður í fýratiárunum, sum hevur verið fyri ógvusligum harðskapi. Harðskapurin varð framdur bæði her í Føroyum og eitt skifti, tá maðurin flutti til unnustuna í Danmark. Maðurin ynskir ikki at verða nevndur við navni, og tað bæði skilja og virða vit. Í samrøðuni nýta vit tískil “gjørda” navnið, Leivur.
Áðrenn samrøðan varð gjørd, sóu vit myndir av skaðum, maðurin hevur fingið í andlitið og ymsa aðrastaðni á kroppin. Onkur av myndunum varð tikin á sjúkrahúsi.
Fráskildur
Fyri nøkrum árum síðani fór Leivur gjøgnum ein hjúnaskilna, og var eina tíð einsamallur við fleiri børnum. So var tað, at hann kom til tað, at hann mátti finna sær ein nýggjan maka.
- Eg fór á ymsar datingsíður, og teirra millum var ein kristilig datingsíða, ið eitur www.kristendating.dk. Sjálvur eri eg trúgvandi, so eg hugsaði, at hetta mundi vera tað rætta fyri meg. Eg kom so fram á eina mynd av eini kvinnu, og tað var eitthvørt við hesi myndini, sum fangaði meg. Sjálvur trúði eg, at hendan kvinnan var donsk. Skjótt svarar hon mær aftur, men á føroyskum, greiður Leivur frá.
Tey skriva eitt sindur aftur og fram miðskeiðis í 2016, og avtala so at møtast.
- Eg valdi at taka eitt langt vikuskifti, og fór niður at hitta hana. Eg segði henni, at ein beiggi mín búði nærindis, og at eg ætlaði at búgva hjá honum, so kundi eg vitja hana um dagin. Men tað vildi hon ikki hoyra talan um. Hon bað meg ongum siga frá um hetta, hon skuldi sjálv koma á flogvøllin eftir mær, sigur hann.
Kyssast beinanvegin
Leivur fór við flogfari úr Vágum til Billund, og har var kvinnan ímóti honum. Tey høvdu bara koyrt eina lítla løtu, so steðgaði hon, tók Leiv til síðis, og vildi kyssast og klemmast beinanvegin.
- Tað helt eg vera eitt sindur løgið, men eg eri nú einaferð soleiðis á lyndi, at eg vil gera fólk nøgd og glað, og eg lat mær lynda. So hetta gjørdist eitt øðrvísi vikuskifti, enn eg hevði væntað. Alt gekk so skjótt fyri seg, at longu tá eg fór heim aftur, høvdu vit gjørt av at taka ring uppá, so ringarnir vórðu longu bílagdir tá.
- Eg havi tann hugburðin, at tú spælir ikki við kenslurnar hjá øðrum. Her fór eg inn við tí endamáli, at giftarmál skuldi spyrjast burturúr, sigur Leivur.
Fjúrtan dagar eftir at Leivur var komin heimaftur til Føroya, kom unnustan aftaná. Hon flutti inn hjá Leivi, og búði inni hjá honum í einar tveir mánaðir. Misjavnt var, hvussu tað gekst hesa tíðina.
- Tað var rættiliga upp og niður. Onkrar góða løtur vóru, men hon byrjaði skjótt at krevja nógv uppmerksemi. Tað helt eg fyri so vítt vera í lagi fyri ein part, tí maðurin eigur at geva kvinnuni uppmerksemi. Men so byrjaðu at henda løgin ting, atferðin broyttist skjótt.
Breyt tallerkar og annað
Sum dagarnir gingu, byrjaði unnustan at fara inn í skáp, tók ting út og oyðilegði tey.
- Hon kundi taka tallerkar út úr skápunum og knúsa teir niður í gólvið, ella kasta teir niður gjøgnum trappurnar. Eg kundi eisini koma heim og hyggja inn í klædnaskápið, og tá kundu undirbuksur og hosur liggja kliptar sundur í skápinum, greiður Leivur frá.
Hvat hugsaði tú, tá tú upplivdi hetta?
- Ja, tað løgnasta er, at eg onkursvegna hevði fingið tað snilda hugskotið, at eg her hevði fingið eina gávu frá Gudi, og eg helt, at nú skuldi hon “uppdraga” meg til ein betri mann. So eg lat hana gera hetta, sigur Leivur.
Tað gekk so øðiliga skjótt, at nýggja unnustan fekk hála Leiv burtur frá øllum vanligum virksemi. Tað var ikki meira enn, at hann fekk frið at vera til arbeiðis. So skjótt arbeiðstíðin var av, noyddist hann í skundi heim. Helst skuldi hann eisini so mikið seint til arbeiðis, at hann var eitt lítið sindur ov seinur. Tað var eitt øðiligt uppmerksemi, ið varð kravt av honum. Hann slapp hvørki at síggja vinir ella familju, heldur ikki foreldur síni slapp hann at vitja fyri gentuni.
Helt tað vera galið við sær
Leivur ivaðist ikki í, at tað var sær tað var galið við. Honum bagdi okkurt í “ovastu hædd”. Tað fekk hann eisini at vita alla tíðina.
- Tú ert psykopat, og tú ert egoist, fekk eg støðugt at vita. Eg var eisini skildur fyri kortum – megnaði ikki at halda saman upp á familjuna, so tað var ivaleyst rætt, at tað var mær, tað var galið við. Í veruleikanum sá eg ikki, at talan var um manipulasjón, ikki fyrr enn nógv seinni, greiður Leivur frá.
Tá unnustan hevði verið heima í Føroyum í umleið tveir mánaðir, fór hon aftur til Danmarkar. Stutt eftir kom hon heimaftur til Føroya, og hon flutti inn aftur til Leiv. Hetta var stutt fyri jól í 2016. Tá gjørdist støðan onki mætari enn frammanundan.
(samrøðan heldur fram í einari seinni grein)
Skrivað hevur Grækaris Djurhuus Magnussen, PRESS
Les eisini:
Kvinnur fremja eisini harðskap
Kvinnur kunnu pilka menn niður
Vanliga harðskapsmyndin er skeiv
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Tíverri vóru tilmeldingarnar í so fáar til ætlaða Svimjifagnaðardagin í Klaksvík nú hin 1. juli 2018, og avgjørdi starvsnevnd SSF tí hóskvøldið at heldur vilja útseta hendan dagin til hin 15. ella 16. september 2018.
Tey tilmeldaðu skuldu gjarna hava fingið boð í gjár, og annars royna vit í dag at tryggja okkum at eingin møtir til fánýtis í morgin. Av hesum hava longu fleiri meldað aftur, at tey eru klár til dagin eisini mitt í september.
Annars var alt fyri so vítt klárt, har til dømis Joan Kristina hevur verið úti og keypt vatnpistólar, og Sørin hevur skaffað útgerð og stuðul til børnini at kunna royna eina veruliga bjargingarútgerð, við vestum og VIKING báti at blása upp.
Tit frætta meira seinni.
Við svimjikvøðu
Rókur


text:
Jørgen Niclasen
Vit vilja hjálpa flóttafólkum, men...
12. Jun 2015
...
les meir
Jørgen Niclasen úr Fólkaflokkinum og Sjúrður Skaale úr Javnaðarflokkinum bresta saman
10. Jun 2015
Hóskvøldið klokkan 20.30 verður politisk hólmgonga í sambandi við fólkatingsvalið. Og tað verða Jørgen Niclasen úr Fólkaflokkinum, og Sjúrður Skaale úr Javnaðarflokkinum, sum bresta...
les meir
Fólkafloksumboðan á Fólkatingi
05. Jun 2015
Á Fólkatingi vilja vit virka fyri einum góðum og uppbyggjandi samstarvi millum lond okkara. Fólkafloksumboð á...