text:
TRÚARSPURNINGAR
Hvussu verði eg ein kristin?
- At blíva ein kristin er nakað, ið fullkomuliga fer at broyta títt lív. Fyri at hetta skal gerast veruleiki, má ein trúgva, at Jesus doyði okkara vegna á krossinum, og at Hann harvið tók okkara skuld og synd á Seg. Henda gerð Jesusar gevur okkum vón, frið og lív. Jesus er okkara Frelsari! Og Hann fer at geva okkum ævigt lív aftan á deyðan, men enn betri: Hann ynskir, at vit skulu hava samfelag við Seg longu her og nú.
- At blíva ein kristin er ein gáva, ið Gud gevur, tá Hann sannførir okkum um okkara synd, og at vit hava tørv á at koma at kenna Hann. Her eru nakrar hendingar, ið vanliga fara fram í lívinum hjá ein einstaklingi, tá viðkomandi merkir kraft Guds virka í sínum lívi:
- Kenna at Gud hevur skapt teg, at Hann elskar teg og ynskir at hava samfelag við teg (Jóhannes 3:16)
- Kennir á tær, at tú ert ein syndari (Rómbrævið 3:23), og at tú kanst onki gera fyri at bjarga/broyta teg.(Rómbrævið 6:23). Bíblian lærir, at vit eru øll syndarar – tað merkir í stuttum, at vit ikki megna at ‘liva upp til’ Guds standard, tá talan er um reinleika og heilagleika. Sjálvt okkara bestu gerðir klára ikki at máta seg við Guds krøv.
- Tú skilir, at Gud tók fyrsta fetið við at senda Jesus Kristus at doyggja fyri tínar syndir, og at Hann er vegurin til frelsu (Jóhannes 3:16). Jesus segði: “Eg eri vegurin, sannleikin og lívið. Ongin kemur til Faðirin uttan við Mær.” (Jóhannes 14:6).
- Vend tær burtur frá synd tíni (Ápostlasøgan 2:38) og tak ímóti Guds fríu náðigávu (Effesusbrævið 2:8). At venda sær burtur merkir bókstavuliga, at tú vendir við og gongur ein annan veg. Tað er at fara av einari lívsleið inn á eina aðra. Lívið verður nú livað saman við Gudi.
- Tak ímóti Guds fyrigeving og fá Heilaga Andan inn í títt lív (Ápostlasøgan 2:38-39).
- Tak ímóti Jesusi Kristi sum Harra og Frelsara tínum.
Fortel mær um bøn
- Tað kemur javnan fyri, at vit ikki vita, hvussu vit skulu náa einum máli, og vit kunnu enntá koma longur burtur frá málinum, tí vit ganga skeivan veg, meðan vit leita. Tað verður til dømis ofta skemtað við, at mannfólk hava torførari við at spyrja um veg, enn konufólk, tá teir skulu finna onkran búðstað.
- Meðan vit eru á lívi, kunnu vit ongantíð siga, at NÚ eru vit endaliga nádd á mál. Øll hava uppgávur, forðingar og eitt og annað at stríðast við. Tá er mangan gott at hava onkran at ráðføra seg við á leiðini. Gud hevur givið okkum bønina sum eitt amboð at samtala við Hann á lívsleið okkara. Bønin er okkara máti at biðja um vegleiðing á lívsleiðini, og er samstundis ein máti, vit kunnu prísa Honum og biðja um fyrigeving fyri syndir.
- Niðanfyri eru nakrir spurningar og svar, ið kunnu hjálpa tær at skilja endamálið við bøn.
Hvat er bøn?
- Bøn er at tosa við Gud. Tær nýtist ikki at brúka ‘stór’ og flott orð ella serligt orðalag, tá tú tosar við Gud.
- Guds Orð sigur, at vit skulu biðja. Aftan á at tú hevur lisið í Orðinum, kanst tú til dømis biðja til Gud, og siga, hvat tú lærdi, meðan tú læs.
- Bøn er ein partur av at tilbiðja Gud. Kristin hava ofta tað tey kalla eina ‘stilla løtu’, har tey lesa og biðja til Gud. Tá brúkar ein tíð til at lesa, biðja og hugsa um Gud.
- At hava eina stilla løtu hvønn dag, er ein góður vani at fáa sær, tí tað styrkir um sambandið millum teg og Gud.
Hvørja ávirkan hevur bøn á meg?
- Bøn vísir, at eg líti á Gud, og at mær tørvar Hann.
- Bøn varðveitir og styrkir samfelagið við Gud, og gevur mær høvið at luta mínar innastu kenslur við Hann.
- Bøn gevur mær høvi at leggja mín egna tørv og tørvin hjá øðrum menniskjum fram fyri Gud (Efesusbrævið 1:15-17; 3:14; 6:19).
Hví biðja vit?
- Tað stendur í Bíbliuni (Matteus 6:9).
- Fólk í Bíbliuni bóðu, Jesus bað eisini (Markus 1:34-35)
- Bøn stimbrar persónliga samfelagið við Gud.
- Eg kann biðja fyri øðrum.
Hvussu skal eg biða?
- Við opnum ella afturlatnum eygum? Hart, teskandi ella innantannað? Tað stendur onki beinleiðis í Bíbliuni um, hvussu vit skulu biðja, tó at fólk flest lata eyguni aftur.
- Tá ið tú biður, kanst tú tosa við Gud á sama hátt, sum tá ið tú tosa við vanlig fólk, tú hevur virðing fyri.
- Brúka vanlig orð – tað er óneyðugt at læra serligar setningar og háfloygd orð.
- Tosa við Gud um tað, tú hevur lisið og upplivað gjøgnum dagin.
- Nøkur hava ein lista við bønarevnum, ið hjálpir teimum at minnast ymiskt at biðja fyri.
Hvat skal eg biðja fyri?
- Bið fyri tínum egnu tørvum – bið fyri familju og vinfólki.
- Bið fyri samkomuni – leiðsluni og teimum ið hjálpa til, og bið fyri ymsu tænastunum, ið verða gjørdar í samkomuni.
- Bið fyri trúboðarum – Til dømis kanst tú læra teg nøvnini á nøkrum teirra, og síðani biðja javnan fyri teimum.
- Bið fyri Føroyum og bið fyri teimum, ið stýra landinum.
Er munur á bønum?
- Bønir kunnu hava ymisk snið og endamál, men tað er ongin máti, ið er ‘rættari’ enn ein annar. Bønir tínar kunnu millum annað fevna um:
- Tilbiðjan og lovprísan
- Fyrigeving av synd
- Tøkkir fyri ymiskt
- Bøn fyri onkrum serligum tørvi
Svarar Gud bønum?
- Ja, tað ger Hann – men ikki altíð á tann hátt, ið vit høvdu væntað. Vit mugu læra at líta á, at Gud veit best, hvat okkum tørvar. Men vit hvíla í vissuni um, at Hann vil okkum tað besta, og ynskir at taka sær av okkum.
- Tað kemur meira enn so fyri, at svarið er “Nei” ella “Bíða!”
Hvat er Bíblian?
- Gud hevur givið okkum Bíbliuna, so vit kunnu brúka Hana sum vegleiðing gjøgnum lívið.
- Her eru nakrir sannleikar um Bíbliuna, og hvussu vit kunnu lesa í Henni
Bíblian er Orð Guds
- Kristin trúgva, at Bíblian er Orð Guds og er innblást av Gudi (Seinna Timoteusarbræv 3:14-17).
- Sálmur 119 er longsti sálmur í Bíbliuni og vísir ymsa staðni á Orð Guds, og hvussu Orðið kann vegleiða okkum.
- Gud hevur altíð tosað við Sítt fólk (Hebrearabrævið 1:1), og tað ger Hann enn í dag millum annað við Bíbliuni.
Bíblian er dagliga føði okkara
- Les javnan Orð Guds – ger tað hvønn dag. Ger tað til ein vana, ið tú ikki kanst verða fyri uttan.
- Hevur tú ikki lisið í Bíbliuni áður, kanst tú til dømis byrja við at lesa alt Fyrsta Bræv Jóhannesar. Tá tað er lisið, kanst tú halda áfram at lesa Jóhannesar evangeliið, har tú lærir um lív Jesusar.
- Verð ikki kedd/ur ella mótfallin, um tú ikki skilur alt, tú lesur. Fólk flest skilja ikki alt, tey lesa í Bíbliuni! Spyr onnur trúgvandi, um tey kunnu hjálpa tær at skilja ymisk skriftstøð.
- Tað ber eisini til at byrja varliga. Eitt ørindi um dagin er betri enn onki.
Lær teg at lesa á rættan hátt
- Ver vakin og umhugsin meðan tú lesur
- Ver móttakilig/ur mótvegis Guds rødd, meðan tú lesur, tí Hann kann tosa við teg gjøgnum tað, tú lesur.
- Byrja við at lesa ein bók í Bíbliuni, og les hana lidna, áðrenn tú fert víðari.
- Nýt annað tilfar, sum til dømis bíbliuorðabøkur og leksikon, meðan tú lesur.
- Hugsa um, hvat Gud vil siga við teg, og bið Hann vegleiða teg gjøgnum tað, tú lesur
- Lær teg okkurt ørindi uttanat. Tað kann verða til styrki og vegleiðing aðrar tíðir.
Bíblian er ein bók samansett av fleiri bókum
Bíblian er býtt upp í tveir partar:
- Gamla Testamentið – Er í høvuðsheitum ein frásøgn um Gud og Hansara samband við Sítt fólk Ísrael, men er eisini ein forsøgn fyri Jesus Krists verki á jørðini. Tað eru 39 bøkur í Gamla Testamenti, og tær kunnu bólkast soleiðis:
- Mósibøkurnar
- Søgubøkurnar
- Vísdómsbøkurnar (íroknað Sálmabókina)
- Profetabøkurnar
- Nýggja Testamentið – Er ein frásøgn um Jesusar lív og virki og um stovanina av samkomuni á jørð. Tað er 27 bøkur í Nýggja Testamenti, og tær kunnu býtast upp í hesi bókmentasløg:
- Evangeliini (Matteus, Markus, Lukas og Jóhannes)
- Søgubøkur (Ápostlasøgan)
- Brøvini
- Opinberingin
Hvussu kann eg siga øðrum frá míni trúgv?
- Tá vit hava upplivað okkurt serligt, til dømis verið á einum óvanliga góðum hotelli, luta vit okkara uppliving við onnur. Tí eiga vit á sama hátt at siga øðrum frá tí, sum er hent í okkara lívi, tá ið vit komu til trúgv á Jesus. Hetta er einasti máti onnur kunnu finna sama friðin, ið okkum er givin.
-
- Týdningurin av at luta sína trúgv við onnur.
- Jesus ynskir, at vit siga frá um okkara trúgv. Hann biður okkum um at gera onnur til ‘lærisveinar Hansara’ (Matteus 28:19-20
- Tað váttar, at tú trýrt á Kristus. Um tú veruliga trýrt á Kristus, so fert tú at vilja fortelja tað fyri onkrum.
- Tað styrkir teg í tíni egnu trúgv. Tá tú greiðir øðrum frá, at tú ert ein trúgvandi, fert tú at broyta teg, soleiðis at tú eisini livir, tað tú sigur.


c: text/html

text:
1. Hvat var tín størsta listauppliving í 2010?
Tað var sera hugtakandi at uppliva Jesus Christ Superstar í Norðurlandahúsinum, men tað sum stendur uppaftur sterkari í huganum eru stóru framførslurnar á Summarfestivalinum, kanska serliga Westlife og Guðri Hansdóttir. Hugsi at ongantíð áður hevur nøkur pall- og ljóðmynd verið á so høgum støði í Føroyum.
2. Hvat gleðir tú teg mest til at uppliva innan tína listagrein í 2011?
Eitt spennandi og ríkt festivalsummar og vónandi eisini nakrar góðar føroyskar fløgur.
3. Hvat hevði verið størsta mentanarpolitiska frambrotið, sum tú hevði viljað sæð í verki í 2011?
Eg hevði vilja sæð eitt frambrot innan filmslist...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Føroyingar fáa færri p-bøtur
Sambært tølunum hjá politinum vórðu 7.751 bøtur skrivaðar í fjør. Í 2008 var talið 13.051. Og talið er minkað hvørt ár síðani tá.
Fráboðaðu ferðsluóhappini vóru eisini nógv færri í fjør enn í 2008. Tey vóru 474 í fjør og 848 í 2008. 27 fólk fingu skaða í ferðsluóhappum í fjør, tey vóru 67 í 2008.
Trý fólk fingu skaða í fjør í ferðsluóhappum, har bilførarin var rúsdrekkaávirkaður ella ávirkaður av øðrum, so sum heilivági.
117 fólk vórðu skuldsett fyri at koyra ávirkað í fjør. 91 teirra koyrdu uttan at gera nakað óhapp.


text:
Eftirmeting av starvsvenjing
Vegleiðarin eigur at stuðla næminginum at gera eina skrivliga eftirmeting av starvsvenjingartíðini, í samband við seinastu samrøðuna.
Eftirmetingin eigur m.a. at innihalda eina meting av tíðini, møguleikum fyri læring, møguleika fyri at vera næmingur og øðrum praktiskum og námsfrøðiligum viðurskiftum, og eisini av sínum egna leikluti sum næmingur.
Starvsvenjingarstaði skal nýta eftirmetingina til at meta um sín lut sum starvsvenjingarstað og sum lærupláss. Eftirmetingin eigur at verða ímillum vegleiðara og næming, um ikki annað er avtalað, soleiðis at næmingurin yvirfyri arbeiðsplássinum kann verða ónevnd í sínari eftirmeting, .
Best er, at eftirmetingin verður latin inn, í samband við seinastu samrøðu við vegleiðaran, samstundis sum næmingurin fær munnliga og skrivliga støðismeting frá vegleiðaranum.
Soleiðis fer eftirmetingin ikki at ávirka støðismetingina, ella umvent.
Næmingurin kann sjálvur velja at lata eina eftirmeting inn, hóast vegleiðarin ikki hevur biðið um tað.


text:
Tað næsta verður kanska, at sjúka verður lagt fram positivt sum arbeiðsskapandi. Tað eru tær í sjúkraviðgerðarvinnuni (og eingin grund er at mótrokna sjúkradagar hjá tí sjúka), eins og ein skaðaódn gevur handverkarum arbeiði, men tá búskaparfrøðingar vísa á økt virksemi eftir skaðaódnir, so er ikki neyðugt at greiða frá, at tað ikki er gott uppá vanligan máta, men meira uppá "einki-er-so-ringt-at-tað-ikki-er-gott-fyri-okkurt"-mátan. Tí tað skilja fólk.
Eg haldi, at um Kringvarpið ("public service") skal gera eitt innslag um FAS, so áttu tey at víst, hvussu dýr skipanin er fyri samfelagið, heldur enn hvussu glað tey eru á kontórinum, sum hevur til uppgávu at reklamera fyri skipanini, og hvussu deiligt tað er hjá summum at sleppa undan at rinda skatt.
Hvar hevur KVF sent um FAS??
FAS skapar eini 5 ársverk í privatari vinnu mást tú minnast til. Politikararnir hava avskeplað skipanina so nógv, at hon kann ikki gerast veruligt vinnualternativ.
Flóvin, føroyingar kunnu ikki nýta hana, well?
Sum eg hoyrdi tað í innslagnum, var tað vinnustuðil til útlendsk reiðarí
Nadoyds negativt vroevl tit koma vid
Óli Hans Hammer Olsen:
Tíverri er í hvussu er Flóvin ikki negativur. FAS skipanin kostar Føroyska skattgjaldaranum pening. Størsta orsøkin er politisk avskeplan síðani 2009. Men størsti trupulleikin er, at politikararnir far fram eftir fummum sum hentir býttlingar hjá útlendskum kapitaláhugamálum, sum vilja brúka FAS til at menna sína egnu vinnu, føroyingar rinda teimum stuðul. FAS hevur í besta føri skapt 5 privat arbeiðspláss á landi í Føroyum, sum ikki vildu verið her, um FAS ikki var. Síðani Børt Samuelsen í 2008 setti ferð á menningina av FAS, hevur hendingagongdin síðani 2009 verið, at skipanin er meira og meira farin at líkjast gomlu høgleikafløgguunum, sum ikki hava fólk, at reka eina skipaskráseting. Samstundis verður skotið út í bláa luft um kvalitet, men man vil ikki hava ta volumen í, sum skal til, fyri at FAS skal gerast kommersielt burðardygg. Ein rúgva av góðum pengum verða grýttir eftir FAS, uttan at nakað fæst afturfyri.
Jákup Magnussen:
ÓHHO, kanst tú forklára nærri... volum og kommersielt burdardygg, hvussu kann tað best gerast?
Óli Hans Hammer Olsen:
Fyri tað fyrsta við at seta aldursmarki úr gildi. Aldursmarkið verður tilvildarliga umsitið og er ein forðing fyri vulumen og ikki minst hjá føroyingum at byrja reiðara virksemi undir føroyskum flaggi.
Síðani brúka eykagjaldið (skattin) til at stýra so, at tað avgjørt skal loysa seg at leggja fyridting av reiðaríum í Føroyum, sum t. d. Thor í Hósvík, Skansi, Smyril Line og fleiri av sandbátunum gera. Tað triðja er at fara í holt við "quality shipping" og melda tað greitt út.. Verður tað gjørt, eru stórir møguleikar fyri, at nógv fultskattaði vællønt størv verða á landi í Føroyum, umframt at tey eru vitanartung. Tað er smekkfult av navigatørum og maskinmeistarum í Føroyum at røkja størvini, sum hava vitanina. Vitanin verður sum er útflutt til Noregs og Danmarksr fyri óskattaðar lønir. Vitan um sjóvinnu er nógv eftirspurd, og rakna vit ikki við, koma vit at selja hesa vitan sum bíliga arbeiðskraft til India og Kina um 20 ár.
Skaðin, sum er hendur, serliga av aldursmarkinum er kortini so stórur, at tað verður ein stór uppgáva at bøta hann aftur.
Eitt annað, sum kundi verið gjørt, er at útlisitera ( privatisera) FAS, á líknandi hátt sum t. d Bahamas, Marshall Islands og Liberia, men til eitt føroyskt felag, tí tað finst fólk við bæði vitan og førleikum til at umsita slíkt í Føroyum.
Bui Tyril:
Eg havi inntrykk av at raettiliga mong eru samd har. Vonandi ber til at raetta skutuna upp sum skjotast.
Óli Hans Hammer Olsen:
Ja Búi, áhugavert hevði verið at fingið búskaparfrøðingin í gongd við hvassa penninum.
So var eitt sindur av undirtøku kortini. Men ikki sum eg ætlaði.


text:
Eina ferðina í forðum var hungursneyð í Føroyum: felli hevði verið á seyðinum, kornið var ikki búnað, og einki var at fiska á sjónum.
Í Vágum sigist neyðin at hava verið hin størsta, tí at tað var langt síðani, teir høvdu fingið nakað á teim góðu miðunum vestur í havi og víðari á várgrunnunum - ikki eitt æti fiskaðist; - teir royndu at rógva út, men komu sørir aftur. Har vesturi gekk nú ein fátækur maður tungur og sorgarbundin og kærdi sína neyð; - hann átti mong smá børn, men visti sær ongar vegir, hvussu hann skuldi fáa ein bita at leggja í munnin á børnunum.
Meðan hann nú so gekk í døpurhuga og ráðloysi og klagaði yvir lagnuna, sum var so óblíð, at hann skuldi svølta børn síni í hel og doyggja sjálvur í hungri, møtir hann einum huldumanni, sum spyr hann, hví hann tóktist so illa hýrdur, og hvat var honum at meini. Vágamaðurin sigur honum nú frá, hvussu illa hann var staddur. Huldumaðurin svarar honum, at synd var í honum, at hann skuldi tola tílíka neyð, tí ikki treyt fiskurin, tá ið teir høvdu dugað at finna á hann, og tí vildi hann nú siga honum, hvussu miðið átti at verða lagt: “strykkjur í Dali, túgvan á Harðavølli, áin í tanga - har skalt tú fiskin fanga - tugt jarn og troðið; - hann, ið ikki fiskar tá, er feigur.”
Men tá ið huldumaðurin hetta hevði sagt, hvarv hann brádliga uttan at týða hesi duldu orðini og hesi ókunnigu nøvnini. Tó legði maðurin sær væl í minni, hvat sagt var, og fór at grunda yvir hetta, og um langt og leingi helt hann seg nøkulunda hava fingið skil á, hvar miðið mundi vera; gomul fólk í bygdini kendu nøvnini og vistu at siga honum, hvar hesi ýtini skuldu finnast. Men nú var eftir at fáa at vita, hví huldumaðurin hevði nevnt “tugt jarn og troðið”. Um síðir datt honum tað í huga, at tugt jarn kundi vera meilin á einum boygsli, og troðið jarn kundi vera hestaskógvur; hetta tók hann og gjørdi sær onglar av.
Tá ið hann nú er liðugur við hetta verkið, manna teir bát til útróðrar og leggja mið, so sum vágamaðurin hevði úttýtt orð huldumansins. Hann gav øllum bátmonnunum onglar, sum hann sjálvur hevði smíðað av meiliboygslunum og hestaskónum, og so kastaðu teir niður. Teir vóru komnir á tað rætta miðið, og ikki høvdu teir sitið har meir enn eina góða løtu, fyrr enn báturin var søkklaðin av fiski.
Teir róðu nú fegnir heim av hesum miðinum, sum enn á døgum kallast Dulurin eftir huldumanninum; hagar søkja menn javnliga enn. Á heimferðini róðu vágamenninir fram við ein bát, teir ikki kendu, og var tað huldubátur; formaðurin reisti seg upp úr rongini og segði við vágamannin: “Eydnumaður ert tú, væl var týtt, og væl var miðið funnið”; báturin hvarv úr eygsjón og sást ikki aftur. Men útróðrar-menninir úr Vágum vóru glaðir at hava nakað at geva konum og børnum tað kvøldið og síðari.
V.U. Hammershaimb: ”Færøsk Anthologi I”, 1891


text:
Hetta var ein minnisríkur steypadagur
Fagnaðurin var stórur, tá ið óføru U-17 genturnar stríddu og spældu seg til sigur í steypafinaluni
Stigatalvan í FM kappingini segði tað, og
tølini frá innanhýsis dystunum søgdu tað. B68 var favorittur at vinna
steypafinaluna í kappingini millum U-17 gentur, og røsku genturnar megnaðu tað.
Tær vunnu fríggjakvøldið 8. september finaluna á Tórsvølli móti EB/Steymi 3-1.
Tað var dramatikkur til tað síðsta, tí
máltalvan vísti 1-1, tá ið vanliga leiktíðin – tvær ferðir 40 minuttir – var
farin. So var neyðugt við longdari leiktíð – tvær ferðir tíggju minuttir – og
tá skoraði B68 tvær ferðor, og harvið var sigurin tryggjaður í steypafinaluni.
Góðir karmar
EB/Streymur er tiltikið at eiga góðan stuðul í
viðhaldsfólkunum, sum altíð síggjast og hoyrast, tá ið tey stuðla sínum liði,
um tað so er á heimavølli ella útivølli. Soleiðis var eisini í steypafinaluni.
Tí var tað so ógvuliga hugaligt, at B68
viðhaldsfólkini avgjørt ikki stóðu aftanfyri tey hjá mótstøðuliðnum.
Seinnapartin savnaðust nógv á Svangaskarði, har hýrurin var góður, og har tað
varð skipað fyri andlitsmáling og øðrum.
Málið var at syrgja fyri, at okkara skuldu
kenna seg so væl á Tórsvølli, sum tær gera, tá ið tær spæla á heimavølli, og
tað eydnaðist.
Tveir bussar við glaðum B68 viðhaldsfólkum
fóru av Svangaskarði og suður á Tórsvøll, har tað eisini vóru so nógv onnur í
reyðum og svørtum, sum vóru farin suður í bilum.
Tá ið havt verður í huga, at talan var um
finalu í U-17 kappinin fyri gentur, so var áskoðarafjøldin stór, og rómin var
so stórur í báðum legunum, sum hann sjáldan man vera sæddur at vera í finalu í
yngru deildunum.
Stríddust til tað síðsta
Í bæði fjórðingsfinaluni og hálvfinaluni var
tað neyðugt við longdari leiktíð og brotssparkskapping, áðrenn tað var greitt,
at B68 skuldi halda fram í kappingini.
Í finaluni var tað neyðugt við longdari
leiktíð, áðrenn tað var greitt, at B68 hevði vunnið 3-1.
B68 var omaná tað mesta av tíðini, men tað tók
sína tíð, áðrenn tað eydnaðist at skjóta mál.
Seinni hálvleikur var meiri enn eitt korter
gamal, tá ið B68 legði seg framum 1-0. Liðformaðurin Rúna Olsen skoraði.
EB/Streymur gav tó ikki skarvin yvir, og sjey
minuttir seinni javnaðu tær. Málskjútti var Eyðbjørg Ellingsgaard.
Síðstu løtuna gekk tað báðar vegir. B68 hevði
eitt sindur meiri av spæli, men tað bleiv ikki til meiri enn nær við og næstan
støður í báðum endum.
So var neyðugt við longdari leiktíð.
Aftur avgjørt í longdu leiktíðini
Kanska var eitt sindur av fjáltri á, og tí
lætnaði tað nógv, tá ið B68 í fyrsta minutti av longdu leiktíðini legði seg
framum aftur. Málskjútti til 2-1 var aftur Rúna Olsen.
Sum tíðin leið hevði EB/Streymur hug at leggja
meiri fyri í álopsspartinum, uttan at tað eydnaðist at vinna upplagda
málmøguleikan. Í staðin var B68 fleiri ferðir í góðum atsóknum, og fýra
minuttir undan leikloki eydnaðist tað at skora til 3-1 og harvið at staðfesta,
at steypið skuldi inn á Svangaskarð. Málskjútti til 3-1 var Edna Maria á Regni
Højgaard.
Tá ið dómarin bríkslaði fyri síðstu ferð, var
fagnaðurin ógvuliga stórur í okkara legu – bæði millum spælararnar og tey á
beinkinum – og millum áskoðararnar.
Gullkrónur og steypið og ovurfegnir spælarar
síggjast á myndini. Óneyðugt er at siga, at tað var kæti og fagnaður á ferðini
innaftur.
Tá ið genturnar vóru aftur á Svangaskarði,
fingu tær pitza og sodavatn, og øll hini, sum vóru møtt at fegnast saman við
teimum, fingu drekkamunn og køkur.
Stóra avbjóðingin hjá gentunum verður nú at
halda fokus í kappingini at vinna FM og harvið greipuna.
Hjartaliga til lukku við sigrinum í
steypafinaluni og bestu eydnu í endaspurtinum í FM kappingini verður ynskt
tykkum.
Tær, sum vóru við á Tórsvølli fríggjakvøldið
8. september 2017, vóru Eyðgerð Mikkelsen, Margit Andersen, Mary Olsen, Lena
Olsen, Rúna Olsen, Miriam Harishi Egilsdóttir, Eyðbjørg Bogadóttir Jacobsen,
Edna Maria á Regni Højgaard, Eyð Knudsen, Bjørk Nolsøe og Ása Carlsen. Venjari
er Egil G. Olsen.


text:
Fiskivinnunýskipan: Gitingar og niðurstøður í ótíð
Kanska var tað skilagott, tá Johnny í Grótinum, búskaparfrøðingur, í januar sum nýútnevndur formaður í arbeiðsbólkinum, sum skal gera tilmæli um eina fiskivinnunýskipan, boðaði frá, at hann lítið og onki ætlaði at siga alment, meðan arbeiðsbólkurin arbeiddi.
Tí nú tað kortini læt í honum í vikuni í sambandi við fiskivinnuráðstevnuna í Runavík, hevur tað elvt til dúgligt kjak fyri ikki at siga mikla øsing. Sigi ikki andstøðuna ringa fyri at spinna lesullina, ið rekst fyri hana, men her er, sum maðurin segði, onki at koma eftir.
Fekk ikki sjálvur verið til staðar í Runavík, tí eg var á aðrari fiskivinnuráðstevnu í Grønlandi. Hon var í stóran mun um tað sama sum ráðstevnan í Runavík, so tað var óheppið at tær vórðu lagdar oman á hvørja aðra.
Men eg havi lurtað eftir tí, sum er skrivað og varpað út frá ráðstevnuni í Runavík, og eg kann bara staðfesta, at onki av tí, eg havi hoyrt Johnny í Grótinum siga, er í andsøgn við arbeiðssetningin hjá arbeiðsbólkinum. Og arbeiðssetningurin hevur verið almennur síðani 21. januar í ár.
Johnny í Grótinum hevur sambært tí skrivaða og útvarpaða heldur onki sagt um uppsboðssølu, sum ikki øll, ið hava minsta áhuga í málinum, ikki vistu frammanundan.
Tí undrar tað, at leiðararnir í teimum báðum stóru andstøðuflokkunum í útvarpstíðindunum í kvøld (leygarkvøldið 3. september) harmast um tað, sum kemur frá arbeiðsbólkinum – ein lítlan mánaða áðrenn tilmælið verður handað landsstýrismanninum, og áðrenn nakar annar, enn tey, ið manna arbeiðsbólkin, vita nakað sum helst um, hvat tilmælið ítøkiliga fer at snúgva seg um.
Profetar hava til allar tíðir megnað at rúnarbundið mannaættina, men nútíðar profetar, ið fyri tað mesta hava fingist við dómadagsprofetiir, eru oftast farnir skeivir.
Tað skuldi heldur ikki verið neyðugt at kýtt seg við profetium um nakað, sum vit øll fáa skjalfast svar upp á um skamma stund.
Men alt skal um uppboðssølu, var í útvarpstíðindunum í kvøld niðurstøðan hjá Jørgeni Niclasen og Bárði á Steig Nielsen. Og niðurstøðuna grundaðu teir á útsøgnirnar hjá Johnny í Grótinum, ið leysliga hevði endurgivið úr arbeiðssetninginum hjá arbeiðsbólkinum.
Arbeiðssetningurin byggir millum annað á hesa meginreglu úr samgonguskjalinum:
“Farast skal frá privatari sølu av loyvum og fiskirættindum. Farast skal frá politiskari útluting av fiskirættindum til eina marknaðargrundaða skipan.”
Og í sjálvum arbeiðssetninginum stendur millum annað soleiðis um høvuðsmálini við fiskivinnunýskipanini:
”- At tilfeingisrentan gerst so optimal sum gjørligt, og at størst møguligur partur av tilfeingisrentuni fellur til landið.
– At til ber at virka í eini marknaðargrundaðari fiskivinnu við vinnuligum frælsi undir jøvnum kappingartreytum.”
Um hesir setningarnir undir einum merkja uppboðssøla, so lat fara, men so kunnu vit í øllum førum staðfesta, at uppboðssøla er eitt sera rúmligt hugtak.
Hesir setningarnir og restin av arbeiðssetninginum merkja, at føroysk fiskirættindi fram eftir skulu verða tíðaravmarkað brúksrættindi, ið kunnu útvegast eftir marknaðartreytum. Tað er, at ein prísur onkursvegna skal latast fyri tey.
Kanska kann prísurin enntá í onkrum førum verða null krónur, um talan er um onkra nýmenning, eg veit tað ikki.
Men ”marknaðargrundað skipan” merkir í øllum førum ikki, at kvotur og fiskidagar bara skulu kunna seljast í smáum á einum dag til dag marknaði.
Ein slík skipan kann sjálvandi skrúvast saman upp á ógvuliga nógvar ymiskar mátar við bæði langtíðar- og stutttíðar-rættindum og kombinasjónum av báðum. Tað haldi eg eisini, at Johnny í Grótinum hevur fingið týðuliga fram.
Fleiri miðlar halda eftir øllum at døma, at nýggja fiskivinnunýskipanin er júst tað, sum arbeiðsbólkurin hjá Johnny í Grótinum borðreiðir við 1. oktober. Og retoriskt snildir andstøðupolitikarar eru skjótir at fanga hetta villfarilsið og látast ídnir sum um, at so er.
Tí er helst vert at minna á, at tástani – eftir 1. oktober – byrjar politiska viðgerðin og politiska kjakið av álvara. Arbeiðsbólkurin kemur nevniliga ”bara” við einum tilmæli, sum skal verða grundarlag undir tí politiska stórarbeiðnum, sum tað verður at skapa eina breiða politiska semju um framtíðina hjá okkara høvuðsvinnu.
Ongin hevur enn ánilsi av, hvat endaliga úrslitið av hesum stórarbeiði verður. Men verður ongin breið semja, so verður heldur ikki talan um nakra nýskipan. Tá verður í besta føri bert talan um eina skipan, sum kann syndrast aftur, alt eftir hvussu politiska rákið er í Løgtinginum.
So latum okkum nú heldur halda høvdið kalt og við tolni bíða eftir, at arbeiðsbólkurin er liðugur, og eitt tilmæli liggur á borðinum. Tá kann politiska kjakið og politiska viðgerðin byrja, og aftaná, tá vit annaðhvørt hava fingið eina nýskipan ella bara eina skipan, kunnu vit so annaðhvørt gleðast ella harmast.
Sjálvur ivist eg ikki í, at vit fara at kunna gleðast um eina breiða semju um eina nýskipan, ið tryggjar støðugar og tryggar karmar um okkara fiskivinnu langt fram í tíðina. Tað skylda vit vinnuni, fólkinum, øllum samfelagnum og ikki minni okkara eftirkomarum, tí hetta málið er, um nakað, alt ov álvarsligt til at skula enda í ongum orsakað av politiskum stívsinni og skotgravarkríggi millum samgongu og andstøðu.
Og vónandi fara vit eftir 1. oktober at kjakast eins dúgliga um virðisøking, økta gagnnýtslu av tilfeinginum, burðardygd og fiskivinnuliga nýmenning, sum vit higartil hava kjakast um sjálvi rættindini at fiska.
Ingolf S. Olsen
Tjóðveldi, limur í Løgtingsins vinnunevnd


text:
Torføra samrøðan
Velur tú at tosa við ein avvarðandi um versnaðu førleikarnar at koyra bil, kanst tú vænta, at persónurin gerst keddur ella óður. Møguliga veit viðkomandi, at tú hevur grein í tínum máli, men tankin um avmarkingar í tí frælsinum, ein bilur gevur, kann ivaleyst tykjast ræðandi. Hóast samrøðan ikki fær avleiðingar beinanvegin, kann vera, at persónurin umhugsar støðuna og seinni fylgir tínum ráðum.
Samrøðan kann m.a. snúgva seg um:
- at tit umrøða, hvat hendir, um hann/hon ikki longur kann koyra bil
- at tú vísir á tín ótta fyri, at okkurt hendir honum/henni í ferðsluni
- at tú greiðir frá tínum ótta fyri, um hann/hon verður orsøk til, at onnur fáa mein í ferðsluni
- at tú vísir á, at tú ert bangin, tá tú koyrir við honum/henni, og at tú ikki vilt lata børnini koyra við honum/henni
- at tit tosa um aðrar flutningsmøguleikar enn í egnum bili
Ger samrøðan ongan mun, kanst tú tosa við læknan hjá persóninum. Læknin kann ikki tosa við teg um heilsustøðuna hjá viðkomandi, men tú kanst gera læknan varugan við tín ótta. Læknin kann geva einum persóni koyriforboð, um heilsustøðan hjá viðkomandi ger, at hann/hon ikki kann koyra bil. Metir læknin, at persónurin ikki hevur í hyggju at akta hesi boð, hevur hann skyldu at boða myndugleikunum frá.


text:
Árni Gregersen, ting.fo 02.05.2018 (15:57)
Læknarnir fylgja ikki semingsstovninum
Semingsstovnurin boäï seinnapartin frá, at verkfalli¨hjá kommunulæknunum verür útsett í eina viku.
Bæði fíggjarmálaráðið og semingsstovnurin halda, at sáttmálatrætan er fevnd av lógini um seming, men tað heldur Kommunulæknafelagið ikki.
-Vit hava áður spurt fíggjarmálaráðið um hetta og tá hava vit greitt fingið at vita, at vit eru uttanfyri lógina um seming, eins og kommmunulæknarnir í Danmark eru tað, sigur Marius Dam, formaður í Kommunulæknafelagnum.
Hann leggur afturat, at tað undrar hann, at fíggjarmálaráðið ikki heldur roynir at finna eina loysn enn at kúvenda og royna at fáa semingsstovnin at koma uppí sáttmálatrætuna.
So sum støðan er nú, so fer Kommunulæknafelagið ikki at fylgja boðunum frá semingsstovninum. Tað vil siga, at verkfall er frá í morgin ári.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Ian Joensen hevur verið røktingarmaður í sjeyti ár
mentan02-01-2017 - 19:39 -
Ian Joensen, vanliga nevndur ”Bónda Ian” í Miðvági, hevur í 2016 verið røktingarmaður á hagapartinum Norðaraleiti í 70 ár.
Ian byrjaði at røkta sum 14 ára gamal í 1946, tá eldri bróðurin Hans Christoffer “Hassi” fór til Noregs á Landbúnaðarskúla. Hann passaði tá garðin saman við beiggjanum Marius Joensen, “Bónda Marius”, til Hassi kom aftur í 1947. Hassi byrjaði at røkta í 1939, eisini sum 14 ára gamal.
Eftir at Hassi kom aftur til Føroyar í 1947, røktaðu teir báðir brøðurnir, Hassi og Ian saman í næstan 60 ár til Hassi doyði í 2006. Eftir tað hevur Ian røktað á Nordaraleiti saman við elsta soninum Jógvan Páll Joensen. Teir røkta saman enn.
Fríggjadagin hin 30. desember var skipað fyri lítlari heiðursløtu, har festarin og bróðursonur Ian, Jógvan Joensen, handaði eina heiðurstalvu úr gróti sum tøkk og viðurkenning fyri tey 70 árini, Ian hevur verið røktingarmaður. Nakrir av teimum mongu fjallmonnum, sum hava gingið á fjall á Norðaraleiti hesi mongu árini, Ian hevur røktað, vóru til staðar undir handanini.


text:
Hesi trý spæla eisini við
Summar Festivalurin kunnger trý nøvn afturat til ársins festival.
Hans Andrias Jacobsen, Annika Malunardóttir og Jákup Eli Joensen verða við á ársins Summar Festivali í Klaksvík.
Tey trý hava á ymsan hátt gjørt vart við seg í føroyskum tónleikalívi og verða við á landsins størsta tónleikatiltaki, sum verður hildið í døgunum frá 6. til 8. august.
Hans Andrias
Stjørnuskotið úr Klaksvík hevur ment seg til ein dugnaligan sangskrivara og framførara. Hans Andrias hevur spælt til nógv størri og smærri tiltøk seinastu árini, og allastaðni er tað púra eyðsýnt, at hann hevur eitt óvanligt talent.
Hans Andrias syngur framúr væl, hann spælir væl gittar, og so hevur hann eisini ment seg nógv sum sangskrivari. Hann hevur í ár verið í studio og innspælt nýggjar sangir, og á Summar Festivalinum fer hann at spæla nakrar av hesum sangum umframt onkran, sum hann áður hevur givið út.
Stílurin hjá Hans Andriasi er amerikana rokkur og myrkur fólkatónleikur, og afturat sær hevur hann bólk við fýra tónleikarum.
Annika
15 ára gamla Annika Malunardóttir er ein av nýggju tónleikarunum, ið hevur gjørt vart við seg í ár. Annika hevur givið sangin ”Life” út, og hon hevur havt einstakar framførslur.
Annika fer á Summar Festivalinum at framføra á pallinum á Torginum, og hon fer at tríva í sangir, sum hon hevur skrivað.
Summar Festivalurin er fegin um at bjóða hesa nýggju og spennandi songkvinnuna á festivalinum fyri fyrstu ferð.
Jákup Eli
Jákup Eli Joensen fekk sítt stóra gjøgnumbrot sum tónleikari, tá ið hann útgav sangin Vanja, sum var eitt av størstu hittunum í Føroyum í 2011. Sangurin varð kosin Ársins sangur á Planet Awards hetta árið.
Jákup Eli hevur verið sera virkin sum sangskrivari, og hann hevur støðugt givið tónleik út síðani 2011.
Í ár verður Jákup Eli at hoyra á Summar Festivalinum, har hann fer at spæla sangir, hann hevur skrivað gjøgnum árini.


text:
Próvtøkur
Próvtøkurnar eru vanliga, tá eitt skeið ella ein eind eru liðug.
Próvtøkurnar liggja vanliga í desember og januar eftir heysthálvuna og í mai og juni eftir várhálvuna.
Tó kunnu frávik vera frá hesum. Eindirnar á Sjúkrarøktarfrøðideildini og Nátturuvísindadeildini eru til dømis øðrvísi bygdar upp enn lestrarhálvurnar á hinum deildunum. Les meira um hetta á síðunum um tær ymisku útbúgvingarnar, sum tú finnur undir skránni "Útbúgvingar".
Tá tú tekur av einum lestrarplássi og hevur latið inn váttan um innskriving, er hetta samstundi innskriving til próvtøkurnar á útbúgvingini.
Men meldar tú teg til onnur skeið skal tú spyrja teg fyri á deildarskrivstovuni um innskriving til próvtøku er neyðug.
Er sjúka orsøk til, at tú ikki kanst møta próvtøkudagin, eigur tað at verða skrivliga fráboðað sum skjótast saman við læknaváttan og áheitan um, at fráveran ikki verður roknað sum próvroynd.
Um tú ikki møtir til próvtøku og ikki hevur meldað frá henni, verður tú skrásettur fyri eina fullgilduga próvtøkuroynd og tú hevur brúkt tann fyrsta av tínum trimum próvtøkmøguleikum í hesum faki.
Ein lestrarlisti er tað sama sum ein pensumlisti. Tú skalt hava ein slíkan, tá tú fert upp til próvtøku.
Tað er ymiskt, hvussu farið verður fram. Í summum førum er hann gjørdur fyri teg frammanundan og í øðrum førum skalt tú sjálvur seta hann saman, fyri próvtøkuna.
Um tú ber brek, kann tað eftir serligari áheitan frá tær verða skipað fyri serligum tiltøkum í sambandi við próvtøku, sum t.d. longdari tíð ella serhøli.
Umsókn við próvtilfari eigur tá at verða innkomin saman við innskrivingini hjá tær.
Stendur tú ikki próvtøkuna, hevur tú rætt at sleppa upp til endurpróvtøku.
Á summum deildum liggja endurpróvtøkurnar ávísar vikur í árinum.
Tú kanst í mesta lagi fara tríggjar ferðir til somu próvtøku. Leiðslan kann tó eftir skrivligari umsókn loyva tær at fara til próvtøku í sama faki fjórðu ferð, um serligar umstøður tala fyri tí.
Umsókn um undantaksloyvi skal vera latin deildini í seinasta lagi tvær vikur eftir, at tú hevur fingið boð um, at tú ert fallin triðju ferð.
Eftir, at tú ert fallin triðju ferð ert tú roknaður sum útskrivaður av Setrinum.
Próvdómarar skulu tryggja:
- At krøvini til skrivligu ella munnligu uppgávuna eru í tráð við tey endamál og krøv, sum eru lýst í kunngerðum, námsskipanum, o.s.fr.
- At próvtøkurnar eru í tráð við galdandi reglur og at lesandi fáa eina rættvísa og eins viðgerð, tá mett verður um teirra avrik
- At metingin er í tráð við galdandi reglur fyri próvtøl
Tað er harafturat ein uppgáva hjá próvdómarum støðugt at geva sítt íkast til arbeiðið við góðskutrygging og menning av útbúgvingum.
Um tú kennir teg órættvíst viðfarna/n, so hevur tú møguleika at kæra. Tú kanst kæra um próvtøkur sambært galdandi reglum. Kæran skal verða Fróðskaparsetrinum í hendi í seinasta lagi tvær vikur eftir, at próvtalið er givið. Tó ber at søkja um undantak.
Um kæran snýr seg um próvtal ella hvussu mett hevur verið um teg undir próvtøkuni, sendir Fróðskaparsetrið kæruna til prógvhoyrara og próvdómara at viðgera. Hesi orða síðani eitt svarskriv til kæruna. Tú kanst gera viðmerkingar til svarskrivið, áðrenn Fróðskaparsetrið ger ein úrskurð. Snýr kæran seg um mistøk við próvtøkuni, kann Fróðskaparsetrið gera úrskurð í málinum, uttan at senda kæruna víðari til prógvhoyrara og próvdómara.
Tú skalt hava svar upp á kæruna í seinasta lagi seks vikur eftir at Fróðskaparsetrið hevur móttikið kæruna. Verður hetta ikki gjørt, skalt tú hava beinleiðis boð um hetta og nær tú kanst vænta tær svar.
Fróðskaparsetrið kunnar á heimasíðuni um framferðarhátt í samband við kærur og lesandi kunnu tí fáa vegleiðing í at orða kærur á alnótini. Les meira um tað her.
Sum lesandi skal tú fylgja reglunum um vísindaligt rættlæti - tvs. ikki fremja vísindaligt óreglusemi (plagiarismu).
Tað er óreiðiligt at lata vera við at uppgeva/dylja á slíkan hátt, at villleiðing stendst av viðvíkjandi avriki tínum.
Til dømis metist tað sum dyljing ikki at geva upp allar heimildir til ritgerð.
Avskrift og eftirgerð av tekstum hjá øðrum er falsan, um ikki greitt verður tilskilað, hvat er sitat, hvat er endursøgn av teksti hjá øðrum, og hvaðani hugmyndir, sum ikki eru almennar og ikki eru tínar, eru fingnar.
Verður stuldur og svik avdúkað í skrivligum uppgávum, bæði próvtøkuuppgávum og øðrum innlatingum, verður hetta revsað, og í ringasta føri kann tú verða burturvístur av Fróðskaparsetrinum.
Dømi, sum heilt greitt eru svik, er at lata uppgávu inn, sum tú ikki sjálv/ur hevur skrivað ella at lata somu uppgávu inn til fleiri próvtøkur.
Les meira um próvtalsstigan, sum nýttur verður á Fróðskaparsetri Føroya HER.
Vanligt er at hava hug til okkurt heilt annað, tá tú skalt lesa til próvtøku. Jólini nærkast í hvørjum, ella summarið byrjar at gera seg galdandi. Tað kennist ómenniskjaligt at skula sita inni og lesa og terpa.
Soleiðis er tó ikki neyðugt at hava tað, um ein fyrireikar seg væl frá byrjanini.
Próvtøkufyrireikingin byrjar í roynd og veru tann dagin, tá lesturin byrjar. Vilt tú hava eitt gott úrslit, mást tú kýta teg frá fyrsta degi. Munadyggir arbeiðs- og lesivanar, so sum virkin luttøka í undirvísingini og viðkomandi notat frá ymsu lærugreinunum heilt frá byrjan, er besta próvtøkufyrireikingin.
Sjálv próvtøkutíðin er tíðin, har tú fært yvirlit yvir tína vitan, fært fylt møgulig hol – fært gleðina av at hava endað eina hálvu. MEN fyri tey flestu er tað ein tíð við sera umfatandi innlæring, har tú skalt ogna tær vitan, sum tú ikki náddi í lestrarhálvuni.
At duga væl at vera til próvtøku er í ávísan mun ein spurningur um venjing og teknikk. Tað minnir eitt sindur um lestraraga, men munurin er, at trýstið kennist størri orsakað av tíðarneyð og psykiskum fjáltri.
Fjáltur í sambandi við próvtøku er bæði vanligur og skilligur, tá tú hugsar um álvara í støðuni. Tað er heldur óvanligt, um tú ikki hevur fjáltur. Órógv, sveittutar hendur, kitlan í búkinum – hesi eru øll tekin um, at kroppurin er í tilbúgving. Men tað má hann eisini vera, tá tú í eitt avmarkað tíðarbil skalt gera títt allarbesta. Brúka fjálturin, tí hann er eyka orkutilskot.
Próvdómarin og lærarin kenna til trýstið og vita, hvussu tað kennist. Teir hava sjálvir staðið í hesi støðu, tá teir vóru studentar. Um tú ikki heilt hevur tak á fjáltrinum, eru nøkur einføld ráð, ið tú kanst royna:
- Anda leingi og djúpt inn við opnum munni og anda spakuliga út, meðan varrarnar varisliga verða trýstar saman (so eitt ljódligt blásiljóð hoyrist).
- Slá eina regluliga takt við fingrinum á búkin, soleiðis at tú leiðir títt uppmerksemið hagar.
- Set teg í bilin, um tú hevur ein, koyr útvarpið frá og syng av øllum alvi. Hetta hitar eisini røddina upp.
Fjáltur er vanligur og hentur
Fjáltur í sambandi við próvtøku er bæði vanligur og skilligur, tá tú hugsar um álvara í støðuni. Tað er heldur óvanligt, um tú ikki hevur fjáltur. Órógv, sveittutar hendur, kitlan í búkinum – hesi eru øll tekin um, at kroppurin er í tilbúgving. Men tað má hann eisini vera, tá tú í eitt avmarkað tíðarbil skalt gera títt allarbesta.
Brúka fjálturin, tí hann er eyka orkutilskot.
Próvdómarin og lærarin kenna til trýstið og vita, hvussu tað kennist. Teir hava sjálvir staðið í hesi støðu, tá teir vóru studentar.
Um tú ikki heilt hevur tak á fjáltrinum, eru nøkur einføld ráð, ið tú kanst royna:
- Anda leingi og djúpt inn við opnum munni og anda spakuliga út, meðan varrarnar varisliga verða trýstar saman (so eitt ljódligt blásiljóð hoyrist).
- Slá eina regluliga takt við fingrinum á búkin, soleiðis at tú leiðir títt uppmerksemið hagar.
- Set teg í bilin, um tú hevur ein, koyr útvarpið frá og syng av øllum alvi. Hetta hitar eisini røddina upp.
Frá fjáltri til ótta
Flestu lesandi uppliva fjáltur, áðrenn og undir eini munnligari ella skrivligari próvtøku eina ella fleiri ferðir gjøgnum lestrartíðina. Vanligir summarfuglar í búkinum kunnu vera ein fyrimunur, tí teir hvessa uppmerksemið, og fáa okkum til at leggja meiri fyri og tískil fáa vit eitt betri úrslit. Fjálturin kann blíva til ótta, um tú hugsavnar teg ov nógv um upplivingina av fjáltrinum og letur tankan um hann forða fyri vitanini um evnið og fyri framløguni av henni.
Próvtøkuótti vísir seg á ymsan psykiskan og fysiskan hátt og kann koma av ymsum orsøkum. Óttin kann koma fram í ávísum støðum ella bara tilvildarligt uttan at fylgja einum mynstri. Hevur mann fingið trupulleikar við próvtøkuótta, letur til, at hann verður verri við tíðini, um tú ikki søkir tær hjálp.
Tað er ymiskt frá persóni til persón, hvussu nógv ein verður merktur av próvtøkuóttanum, og hvussu stóran týdning hann hevur í mun til próvtøkuna. Hóast próvtøkuóttin ikki er líka ringur hjá øllum, er hann slítandi í longdini.
Tað er eingin undurviðgerð av próvtøkuótta, men tað eru ymsir hættir, sum kunnu hjálpa teimum flestu við at fáa bilbugt við hann.
Tó eru tað hópin av lesandi, ið uppliva meiri darvandi ótta, tá tað kemur til próvtøkur.
Tað verður ein strongd støða, ið leiðir til negativar tankar um ein sjálvan og evnini hjá einum. Hjá summum er óttin so ógvusligur, at tey mugu leita sær hjálp hjá sálarfrøðingi.
Hjálp til at sleppa av við fjálturin
Um tú stríðist við próvtøkuótta, so halt teg ikki aftur við at leita tær hjálp frá lestrarvegleiðaranum á tíni deild. Les meira HER.


text:
Vilhelm: Vit vóru spentir til dystin
ítróttur03-02-2018 - 20:12 - Jóanis Albert Nielsen
Team Klaksvík tapti í kvøld seinasta dystin móti Kyndli í
bólkaspælinum í kappingini at koma í hálvfinaluna í steypakappingini hjá
monnum.
Eftir dystin fingu vit orð á Vilhelm Vilhelmsen, leikara hjá
Team Klaksvík.
Hvussu hevur tað
verið í Klaksvík seinastu dagarnar?
-
Tað hevur verið ein spentur og góður stemmningur.
Bæði áskoðarar og vit hava verið spentir til dystin.
Hvussu upplivdi tú
dystin?
-
Eg føli at vit renna aftaná Kyndli meginpartin
av dystinum. Vit kláraðu ikki at takla teir, og fingu teir fleiri løtt mál. Í seinna
hálvleiki vóru vit ikki nóg nærlagdir. At tapa við 7 málum er ikki gott nokk.
Støðan var 15-15, men
so fóru teir frá tykkum, hvat hendi har?
- Tað er eitt typist Team Klaksvík útfall, vit skora einki, og hinir fáa nokkso nógv mál móti endaum. Vit fingu ikki nóg nógv burturúr eftir tað, og so er tað yvirstaðið.
Tit komu afturút beinavegin, men tá ið tit fingu mál kom lív í høllina. Høvdu tit komið framum
beinavegin, hevði tað so verið ein nemmari dystur?
-
Ja tað kann man siga, vit fingu eina keðiliga
byrjan. Vit komu til møguleikarnar, men brenna. So fara teir í skjótálop og
skora nøkur mál. Tað hevði kanska verið ein øðrvísi dystur høvdu vit skora at
byrja við, segði Vilhelm við jn.fo eftir dystin.


text:
Annars stuðul
Serlig stuðulsskipanir
Stuðul í serstøkum førum í Norðanlondum
Henda skipan veitir stuðul í ávísum førum til livikostnað og í serstøkum førum til skúlagjald í Norðurlondum.
Nærri kunning fæst frá Altjóða Skrivstovuni.
Íslendskur lestrarstuðul
Íslendska mentamálaráðið lýsir árliga við stuðli til føroysk lesandi, sum hava hug at lesa eitt skifti Íslandi. Lýst verður við stuðlinum á heimasíðuni. Umsóknarfreistin er vanliga 1. desember, nærri kunning HER.
Legat til USA
Danmark-Amerika Fondet & Fulbright Kommissionen hava størsta úrvalið av legatum til Graduate universitetslesnað og/ella gransking í USA. Umsóknarfreistin fyri legat til lesnað ella gransking er vanliga í mars mánaða.
Við at fara inn á heimasíðuna www.wemakeithappen.dk fært tú meiri at vita um tað at lesa ella granska í USA , eins og til ber at taka umsóknarskjalið niður. Eisini ber til at ringja á +45 - 33 12 82 23 ella skriva til advising(at)daf-tulb.dk
Danmark-Amerika Fondet & Fulbright Kommissionen
Fiolstræde 24, 3
DK-1171 København K


text:
Seyskelloyggjar
Lýðveldið Seyskelloyggjar (kreólskt: Repiblik Sesel, enskt: Republic of Seychelles, franskt: République des Seychelles) er oyggjabólkur uttanfyri afrikonsku eysturstrondini.
Innihaldsyvirlit
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Tað at vera samkyndur er ólógligt [1]. Kvinnur verða ikki nevndar í lógini.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Seyskelloyggjar í Indiahavi eru 92 oyggjar. Fólk býr bara á fáum oyggjum. 80 % av fólkinum búgva á oynni Mahe. Oyggin er 155 ferkilometrar til støddar, t.e. nakað sum Suðuroy (163,7 km²).
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Landbúnaður, ferðamannavinna og fiskivinna eru mesta vinnan.
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Hava tit nakrantíð lagt til merkis tær norðurlendsku sjónvarpssendingarnar, sum eru á skránni, tá mann bíðar eftir Degi og Viku? Tær eru norðurnorskar, suðursvenskar og onkuntíð meðalíslendskar og smásamiskar og snúgva seg um alt møguligt áhugavert sum norðurlendskar alkoholikarar ella ditto matuppskriftir og hunda- hesta ella havahald. Sendingin í dag snúði seg um havahald við denti á agurkur, serliga stuttar og langar, bogaðar slanguagurkur og óslættar upprunaagurkur. Hetta var nevniliga ein norðurlendskur agurkufjeppari, sum vísti okkum hvussu hann gjørdi salatagurk við og uttan myntu og persillu og hvussu hann bar seg at við at gera døguraagurkur, ella agurkusalat osfr. Og meðan greitt varð frá, var eitt øgiligt smaskarí av norðurlendska agurkufjepparanum, sum (tað segði hann fleiri ferðir) ELSKAR agurkur. Agurkin hevur annars eina tíð verið verri lýdd enn dreparatomatirnar á sinni. Orsakað av onkrum serliga vandamiklum colibakterium hava týskar agurkir ella bønaspírar ella okkurt annað elvt til álvarsliga nýrasjúku og fleiri fólk eru deyð. Nú er agurkupanikkurin av fyri fyrst uttan at nakar veit fyri vist júst hvat tað var, ið hendi og soleiðis er tað ofta við teimum ymsu panikkherðindunum, sum fjølmiðlarnir lata floyma yvir okkum. Portalurin er eyðsýniliga eisini við at fáa eyguni upp fyri hvussu umráðandi tað er við panikki og ræðuleikum og letur seg í alsamt størri mun inspirera av systematiskt fordummandi donskum netmiðlum sum BT og Ekstrabladet og tessvegna kunna vit á Portalinum lesa føroyskar týðingar av tíðindum um áhugaverdar hendingar í danska samfelagnum, sum yvirhøvur onga ávirkan ella týdning hava fyri okkum í Føroyum. Harumframt verða eisini horror-tíðindi týdd, altso serliga vemmilig tíðindi um fólk, sum eru hálshøgd og børn, sum eru misbrúkt og tey, sum hava keypt hús fult av slangum.
Áðurnevndi agurkufjepparin skuldi kanska búð í Føroyum. Føroyar eru fyri tað fyrsta so mikið norðurlendskar, at sólin bjarta bert hitar land og hav í tjóðskaparromantiskum sangum og so eina og eina hálva ferð um árið, tá hon sum av misgávum fær trokað seg fram í fríska lotinum, sum í grundini er ísakalt, eisini í juni. Agurkur hava vit nóg mikið av og tá tosi eg ikki bara um tær ES-reguleraðu og vakurt snórabeinu agurkurnar í Miklagarði, nei fjølmiðlarnir eru somuleiðis farnir totalt agurk her á landi. Kanska er tað tí tað er so ljóst, at eingin fær sovið, kanska er tað vatnið í Havn, sum eisini er fult av colibakterium. Og ikki kann Tórshavnar Kommuna skýrast fyri at fara ov lættliga í panikk. Framferðarhátturin tóktist sjáldsama ineffektivur yvir í tað flegmatiska... -tað tók fleiri dagar í fleiri stigum at fáa formidlað varsemisráðini viðvíkjandi dálkaða vatninum. Men til alla eydnu var eisini Havnarversiónin av colibakteriuni samsvarandi ineffektiv. Kringvarpið reklamerar í løtuni við løttum summarsendingum og eg spekuleri uppá um vit eru býttari um summarið enn annars og um sendingarnar vetrarhálvuna í grundini eru so heilt óluksáliga tungar. Nåh, men Dagur og Vika fóru fullkomiliga agurk í kvøld við eini dýpdarborandi reportasju um Smyril, sum á Jóansøku ikki fer av Tvøroyri fyrr enn heilar 3 tímar seinni enn hann plagar. Sum skiltist var í øllum førum 1 stk norðingur ónøgdur við hetta og tessvegna var drúgv og long samrøða gjørd við norðingin, sum tó ikki tyktist dramatiskt ónøgdur, tá tað kom til skarpskeringar. Men Dagur og Vika gavst ikki so. Persónligi vinkulin varð sleptur upp á Skælingsfjall, málið gjørdist prinsipielt og tí varð drúgv samrøða gjørd við borgarstjóran á Tvøroyri. Eg hoyrdi ikki hvat hann segði, tí oyruni vóru full av agurkum...
(KP)


text:
Nógvir føroyingar hava eitt romantiskt forhold til bygdir. Ikki minst í hesum tíðum – tá fjøllini kortsíðani hava verið gingin og øll mentanin kring slaktið hevur staðið í fullum blóma – er ímyndin um bygdina full av nostalgi. Tað er okkurt heimligt, okkurt familjert, okkurt trygt við hesi ímyndini – sum um vit við hesum droyma okkum aftur í ein heim, ið ikki var so trupul og torskildur sum heimurin í dag.
Men hetta er sjálvandi ein illusión. Fyri tað fyrsta var føroyska bygdin munandi truplari at liva í í hesi ”heilagu fortíðini”, og fyri tað næsta varar heystið einans fáar vikur, áðrenn kaldi veruleikin aftur ger um seg við sínum kravi um píkadekk, tá koyrast skal til og frá arbeiði á hálu landsvegunum í Eysturoynni.
Summi av tykkum arbeiða ivaleyst í heimbygdini. Men nógv av tykkum arbeiða helst í onkrum øðrum bygdum. Klaksvík? Leirvík? Gøtu? Runavík? Ella kanska arbeiða summi av tykkum í Havn? Nógv av tykkum hava ein gerandisdag, ið verður hildin saman við hjálp av bilinum. Nógv av tykkum hava ein gerandisdag, ið strekkir seg yvir minst tvær og kanska tríggjar ella fleiri bygdir. Hvar er tann romantiska fatanin av einum siðbundnum framleiðslufelagsskapi í hesum? Tað hava tit einans tíð til í heystferiuni og kanska eitt sindur um vikuskiftini. Men týðandi parturin av tykkara lívi verður til í eini sambinding millum ymiskar bygdir.
Netverksbýurin og funktiónsbýtið
Eysturoy – ja í grundini alt tað føroyska meginlandið – er í dag ein býur. Gaman í ein sera spjaddur býur og ikki ein samanhangandi mongd av húsum. Men hóast tað – kanska serliga her í Eysturoy – er langt millum húsini, so skerst ikki burtur, at Eysturoy hevur eit sterkt funktiónsbýti millum bygdir. Summar bygdir hava ítróttarhallir, aðrar hava svimjihallir, onkrar hava fótbóltsvallir, aðrar hava bygdarhús, summi hava mentanarhús, onnur hava samkomuhús, ein hevur rúsdrekkasølu, aðrar hava gistingarhús, fáar hava grillbarrir, nógvar hava kioskir, summar hava flakavirki, aðrar hava heilsølur, summar hava handlar, aðrar hava skúlar, summar hava bensinstøðir, aðrar hava posthús.
Soleiðis kann man halda fram. Eingin bygd í Eysturoy er nóg stór til at kunna bjóða út allar funktiónir. Tí eru bygdirnar noyddar at býta funktiónirnar millum sín. Summar hava styrkir á nøkrum økjum – kanska vegna ein djúpan, tryggan fjørð. Aðrar hava styrkir á øðrum økjum – kanska tí tær liggja beint við høvuðsvegin. Neyðugt er sjálvandi hjá einihvørji bygd at meta um hvørjar styrkir hon hevur – og satsta upp á tær.
Hvat er bygdarmentan í dag?
Fólk fara ofta skeivt í býin, tá tey tosa um bygdarmentan. Tey tosa sum um eginleikarnir, ið gera seg galdandi í heystferiuni, eru eginleikar, ið eru í bygdini alt árið. Tey tosa sum um felagsskapskenslan, ið stendst av samstarvinum um seyð og slakt, er til staðar alt árið. Tey tosa sum um fólk í bygdunum framhaldandi hava beinleiðis ”mekaniskan” tørv á hvørs annans tænastum.
Í dag er klassisk, føroysk bygdarmentan nærum horvin – undantikið í ávísan mun í summum smábygdum, har primervinnan framvegis er dominerandi. Man kann ikki tosa um bygdarmentan uttan eisini at tosa um primervinnu. Primervinna er landbúnaður og fiskivinna, ið framvegis verða rikin á einum hondverksligum grundarlagi. Í Fuglafirði er lítið eftir av slíkum virksemi. Nakrir knæbøndur stríðast við sítt, nakrir útróðrarmenn stima framvegis móti rákinum. Men í dag arbeiða tey flestu innanfyri íðnað og tænastur – innanfyri sekundervinnurnar og tertiervinnurnar.
Hetta merkir víðari, at mentan á bygd í dag er vorðin borgarlig. Fólk á bygd eru ikki longur bygdafólk, men býarfólk. Fólk á bygd fara á tiltøk, hyggja eftir fótbóltsdystum, ganga á matstovu, spæla bingo, ganga í bindiklubba, spæla innandurðafótbólt og so framvegis og so framvegis. Kvæði og skjaldur hoyrist lítið til. Mammur sita ikki og læra ommudøturnar at kæra. Páparnir læra ikki synirnar at binda knútar ella at telgja. Abbar sita ikki og fortelja abbasynum søgur um trøll og huldufólk. Ommur sita ikki og kara og syngja gamlar kingosálmar. Børnini venja við ÍF ella Flog. Og so skulu tey spæla Playstation ella hyggja eftir teknifilmi. Gamla føroyska bygdamentanin – samspælið millum húsarhald og búskap – og millum ættarliðini – er ikki longur. Børnini eru parkerað í skúlum og í barnagørðum. Tey gomlu sita upp í Vesturstovu. Konurnar eru úti og arbeiða, og hava ikki tíð at halda hús á sama hátt sum tær gjørdu fyrr. Nú má serfrøði til at røkja hesar gomlu húsarhaldsmentanarligu uppgávurnar.
Forstaðsmentan og vælferð
Ein bygd er í dag at meta sum ein býlingur. Bygdir eru vorðnar suburbanar. Her eru flottar girðingar millum húsini. Vegirnir eru snórabeinir, asfalteraðir og við gonguteigum. Ymsastaðni eru spælipláss og sparkivallir. Bilar standa parkeraðir fram við vegin ella í garasjum. Hvat er munurin á Fuglafirði og onkrum býlingi í Havn ella í Ballerup? Kanska at tað er brattari, men so heldur ikki nógv meiri. Tað eru eingir leysir hundar, ið renna aftaná traktorunum. Tað eru ongar leysar gæs, ið spáka sær runt millum húsini og eta tulipanirnar hjá frú Abrahamsen. Tað eru fáir konur, ið hava veltu uttanfyri húsini og fáir seyðir, ið eru stikaðir inni millum húsini. Í forstaðnum Fuglafirði eru havarnir bert til pynt – eitt forlongilsi av fínustovu og samtalukøkinum – og vónandi ein kandidatur til urtagarðssendingina hjá Kringvarpinum. At fáa vitjan av Bergljót er jú tað størsta, ið kann henda her í lívinum – aftaná at vinna fulla plátu í bingo, sjálvandi…
Vælferðarstaturin leingi livi! Hann er jú eisini komin til Fuglafjarðar. Her tjena fólk tjúkt upp á íðnað og tænastur. Her er ráð til eina nýggja Weber-grill á hvørjum ári – og eina fartelefon til dótrina – og eina Liverpool-troyggju til sonin. Her osar av vælferð og ríkidømi. Flatskíggjar, leðursofur, eikiborð, espressomaskinur. Alskyns luksusvørur skulu stappast inn í flottu, nýmálaðu húsini.
Ein post-materiell bygd við ráðaríkum kvinnum
Men sjálvt í Fuglafirði er pláss til mentan. Tá man hevur tað so gott og ikki kann finna upp á meiri luksus at keypa, so er tíð upp á at gerast post-materiellur. Hvat skal man geva henni, ið hevur alt? Tað kann man hugsa leingi um, men einfalda svarið er, at eitt kvøld í býin er eitt gott hugskot. Kanska ein sjónleikur ella ein konsert eru á skránni í mentanarhúsinum, Atlantis ella í Norðurlandahúsinum. Ella kanska kann man ganga til yoga saman? Ella hvussu við einum kreativum skriviskeiði?
Ja, tit merkja hvussu tit ordiliga sita ovast á tindinum á tørvspyramiduni. Tað er sjálvrealisering hetta snýr seg um. Tit skulu finna tykkara innara, sanna ego. Summar av tykkum ætla enntá upp í politikk – hóast Bill Justinussen staðiliga hevur víst á hvussu skaðiligt hetta kemur at vera fyri moralska kjølfestið í samfelagnum. Nei, kvinnur, fylgið ráðini hjá teimum kristin-konservativu: haldið tykkum til heimið og syrgið fyri at trútta ein strangan, kristnan moral niður í tykkara børn og tykkara menn. Og fremst av øllum: haldið tykkum burtur frá almenninginum, har tit bara skapa forvirring og moralskt forfall.
Nei, skemt til viks. Sjálvandi mugu konufólk gerast ein virknari partur av politikkinum. Tað hevur sjálvandi nakað við sjálv-realisering at gera, men tað er hinvegin neyðugt fyri at hava eitt ektað demokrati, at flestir partar av samfelagnum eru umboðaðir. Og kvinnur umboða hóast alt næstan helvtina av fólkinum. Har er einki at rafla um, um man ynskir at styrkja fólkaræðið.
Mentan – ein ”bleyt” vinnugrein
Nógv beklaga seg um hesi – sokallaðu – bleytu virðini. Hvat er tað fyri nakað fjas at brúka pengar til? Hví ikki hava tað sum í gomlum døgum. Tá var einasta institutionaliseraða mentanin kirkjan. Restin av mentanini vóru húsarhaldsbundnar tænastur, og tær vóru sjálvandi óløntar. Síðani komu skúlar og fótbóltsvallir. Seinni komu eisini barnagarðar og ungdómshús.
Tað er eftirhondini langt síðani at tað almenna – í hesum føri tað kommunala – byrjaði at taka sær av teimum bleytu málunum. Men tey bleytu málini eru farin at fylla meiri – bæði á budgettunum og í sinnunum. Nú á døgum hugsa kommunur ikki bara um skúlar og barnagarðar, men um listasøvn, bókasøvn, spælistøð. Ella kanska parkir, grøn øki, golfbanar og annað slíkt náttúrutengt frítíðarvirksemi.
Enn einaferð: borgarliga býarmentanin ger alsamt meiri um seg!
Tað má sláast fast, at mentan er eitt slag av tænastuvinnu. Mentan er ikki bara nakað, ið bara er har. Mentan skal framleiðast, eins og hoyggj og krov skulu framleiðast, eins og fiskur og nótir skulu framleiðast, eins og hús og vegir skulu framleiðast. Mentan er ongantíð bara bara. Mentan verður altíð framleidd. At man so ikki er tilvitaður um hesa framleiðslu, er so ein heilt onnur søk. Tríva vit aftur í siðbundna landbúnaðarsamfelagið, so var „mentan“ oftast eitt hjáprodukt hjá primervinnuni. Mentan var nakað, ið varð til samstundis sum neyðsynjarvørurnar vórðu framleiddar. Mentan var ikki ein tilvitað framleiðsla, men nakað, ið var ósundurskiljiliga tengt at, tí man var noyddur framleiða. Mentan var búskapur – og búskapur var mentan.
Mentanarvinnurnar – serliga fyri kvinnurnar?
At vit í dag tosa so nógv um bleyt virði, er tí at vit í alt størri mun uppliva eina sundurskiljing millum mentan og búskap – ella rættari: eina búskapargerð av mentanini. Við tað at mentanin gerst eitt fyribrigdi í egnum mátti, verður hon knappliga eisini nakað verd og fer tí at kosta. Mentan er ikki longur bert ein hjáveiða, men nakað, ið krevur pening og lønta arbeiðsmegi. Í dag arbeiða sera nógv fólk við mentan av øllum møguligum slagi. Bæði pedagogar, lærarar, venjarar, skrivstovufólk og nógv onnur arbeiða burturav við at fáa mentanina at koyra. Mentan – serliga tann meiri basali parturin av mentanini, ið vit kalla umsorgan ella uppaling – er vorðin størsta vinnugreinin í samfelagnum. Hvønn morgun fara túsundtals føroyingar avstað til teirra arbeiði við mentanarskapan og mentanarformidling. Hvønn morgun fara hundraðtals fuglfirðingar avstað til slík størv. Og tað er nú einaferð ein sannroynd, at tað eru konufólkini, ið í størstan mun hava sett seg á hesi størv. Um tað er tað mentanarliga, umsorganarliga og uppalingarliga innihaldið, ið dregur – ella um tað er tryggleikin við einum almennum/kommunalum starvi, ið dregur – er so ein góður spurningur, ið átti at verið kannaður
Møguliga hevur tað nakað at gera við, at í farnum tíðum umsat kvinnan í stóran mun uppaling og umsorgan, meðan maðurin var í fjøllunum, í bjørgunum og á havinum. Tað er sera sannlíkt, at starvspreferansurnar hjá kvinnum í dag eru ein avspegling av teimum normum, ið gjørdu seg galdandi í siðbundna landbúnaðarsamfelagnum.
Almenn ella privat mentan?
Men ikki øll mentan verður alment framleidd. Mentan er eisini marknaðar- ella sivilsamfelagstengd. Hugsið bara um skótaliðini, ítróttarfeløgini, samkomurnar, sangkórini, sjónleikarafeløgini, hornorkestrini, rockorkestrini, bindiklubbarnar (eg ivist tó í hvussu nógv tit binda, tá tað kemur til stykkis) og allar hinar fríviljaðu felagsskapirnar, ið taka sær av at framleiða mentan. Og hugsið um listafólkini, rithøvundarnar, tónleikararnar, designararnar, fyrilestrarhaldararnar og øll hini, ið selja mentan sambært marknaðartreytum.
Tit hava kanska longu uppdagað, at tann marknaðartengda mentanin stendur munandi veikari enn tann almenna/kommunala og tann sivilsamfelagsliga. Og hetta av góðum grundum. Sivilsamfelagsliga mentanin verður gjørd fríviljað, t.v.s. at peningur verður vanliga ikki kravdur fyri arbeiðið. Hetta gongur sjálvandi bara so leingi undirtøka er fyri arbeiðnum og eldsálirnar kenna, at tær fáa onkran ikki-peningaligan ágóða afturfyri ómakin. Almenna/kommunala mentanin verður hinvegin goldin gjøgnum almennar kassar, so har ber væl til at hava eitt stabilt útboð – so leingi skuldin ikki fer upp um eina álíkning...
Men marknaðartengda mentanarútboðið krevur ein ávísan marknað. Og jú fleiri fólk búgva á einum staði, tess størri mentanarútboð vil man fáa. Sjálvandi hjálpir tað eisini, um talan er um eitt ríkt stað. Jú størri og ríkari staðið er, tess størri er tann potentielli mentanareftirspurningurin. Man kann sjálvandi eisini ímynda sær støð, har áhugin fyri at keypa privatar mentanartænastur ikki er serliga stórur, men fyritreytin fyri einum stórur mentanarútboði vil undir øllum umstøðum vera ein stórur mentanareftirspurningur. Fyri at fáa live-tónleik, er neyðugt at hava eitt spælistað, og fyri at eitt spælistað kann bera seg, er neyðugt at fólk koma og lurta. Og um fólk ikki koma at lurta nóg ofta – kanska tí Gekkurin er so ótrúliga spennandi – so er ikki grundarlag fyri spælistaðnum, og harvið vil tað ikki vera grundarlag fyri live-tónleiki…
Bygdir við stórbýarambitiónum
Men Fuglafjørður – og øll onnur støð í Eysturoy – er eitt lítið stað við einum avmarkaðum eftirspurningi eftir mentan. Og sjálvt um øll Eysturoy verður tikin sum ein eind, so er talan framvegis um eitt lítið øki. Um man vil hava eitt øki við einum sterkum mentanarligum profili, er tað tískil neyðugt at satsa upp á at styrkja ta almennu/kommunalu mentanina og ta sivilsamfelagsligu mentanina.
Eg nevndi fyrr, at bygdafólk í dag eru at meta sum býarfólk, og hetta merkir, at bygdafólk eisini gjarna vilja konsumera borgarliga býarmentan. Tað er sjálvandi fullkomiliga ógjørligt at royna at matcha støð sum Keypmannahavn ella London, men minni kann eisini gera tað.
Og her er tað vit koma inn á kommunala mentanarpolitikkin. Nógvar kommunur hava ásannað, at tað ikki longur einans eru góðir arbeiðsmøguleikar, ið draga fólk til, men eisini góðir frítíðarmøguleikar. Hóast tit ivaleyst kenna, at tit arbeiða alla somlu tíðina, so er støðan tann, at tit hava nógv meiri frítíð enn tykkara forfedrar høvdu.
Mentan – men hvat slag av mentan?
Av hesi orsøk er ein sterkur mentanarpolitikkur avgerandi fyri framburðin hjá hesum suburbanu forstaðarkommununum, ið Fuglafjørður eisini telist millum. Her er neyðugt at satsa breitt. Alt frá barnaansing og skúlum til ítróttaranlegg og mentanarhús hava týðning. Men mentan verður framvegis sæð sum luksus – sum tað leskiliga, men í grundini óneyðuga kremið á kommunalu køkuni. Skal tað sparast, so verður fyrst hugt eftir mentanarliga ”fløtaskúminum”.
Summar smærri kommunur nýta enntá ikki meiri til mentan enn tað lógarfest neyðuga. Og um pengar skulu brúkast til mentan, so skulu teir helst brúkast til ítrótt – allarhelst fótbólt. Tað hevur víst seg, at í nógvum kommunum í Eysturoy eru tíggjutals miljónir farnar niður í fótbóltsvallir hesi seinnu árini – millum annað vegna herdu krøvini hjá UEFA. Men tað er greitt, at hetta má taka pengar frá øðrum møguligum íløgum í samfelagnum. Tað er ikki tí at tað er nakað galið við fótbólti. Ein fótbóltsvøllur er eitt framúr spælipláss, har børn kunnu savnast og renna bæði frustratiónir, hormonir og kaloriur av sær. Spurningurin er bara um íløgurnar í fótbóltin eru farnar ov vítt. Er tað veruliga rætt, at smápláss sum Fuglafjørður, Gøta, Streymnes og Eiði nýta so nógvan pening til at tryggja fáum úrvalsspælarum møguleika at spæla í Formuladeidini? Man kundi gjørt so nógv annað fyri hesar pengarnar, ið kundi komið so nógvum fólki til góðar. Hvussu við einum ungdómshúsi? Hvussu við mentanarhúsinum? Hvussu við eini viðalund við spæliplássi? Hvussu við gongurásum í høgunum?
Man kann so mótmæla og siga, at tað ikki er nóg nógvur áhugi fyri slíkum. Men eg spyrji tykkum so: hvussu veit man tað?
Kennir kommunan borgaran?
Ein trupulleiki er, at kommunurnar vita ikki hvat borgararnir vilja hava. Mentanarpolitikkur gongur fyri tað fyrsta út upp á at liva upp til lógina og harnæst at nøkta bráðfeingis tørvir, ið mega stinga seg upp. Í triðja føri snýr tað seg so um at prioritera millum tey ynski, ið teir mest ágangandi og hartrópandi áhugabólkarnir seta fram. Men at spyrja borgararnar hvat teir halda seg hava tørv á – tað verður als ikki gjørt. Onkur nøgdsemiskanning hevur verið gjørd, men tað finnast ongar kanningar av hvørjar fatanir borgararnir hava av tí góða lívinum. Tað hevði verið ynskiligt, um kommunur í størri mun nýttu orku til at savna inn systematiska vitan um lívsformarnar og lívsstílarnar hjá sínum borgarum. Tað kundi verið at kommunurnar settu starvsfólk, ið sjálvi høvdu førleika fyri at stíla fyri slíkum kanningum. Tað kundi eisini verið, at kommunufelagið hevði ein tilknýttan persón, ið kundi gera slíkar kanningar fyri kommunurnar. Tað kundi eisini verið Fróðskaparsetrið ella Granskingardepilin fyri Samfelagsmenning, ið stóð fyri slíkum kanningum.
Tí hvat er leikluturin hjá kommununum? Sjálvandi eru kommunurnar stovnar, ið skulu loysa nakrar konkretar uppgávur. Men harumframt eru kommunurnar til fyri at skapa ein nærleika millum borgaran og tað almenna. Her er tað, at kommunurnar svíkja so dyggiliga. Samskiftið millum kommunur og borgarar er út av lagi vánaligt. Fáar kommunur hava yvirhøvur ein trivnaðarstjóra ella trivnaðarleiðara. Og uppaftur færri kommunur hava ein kunningarleiðara. Tað tykist viðhvørt sum suksekriteriið hjá kommununum er, at borgararnir bara ikki skulu gera ov nógv vrøvl.
Men kommunurnar kunnu eisini vera tilelvandi og ikki einans renna aftan á borgarunum. Kommunurnar kunnu skapa karmar fyri at fólk síggja nýggjar møguleikar á mentanarøkinum. Kommunurnar kunnu vera við til at økja um mentanarligu tilvitskuna í lokalsamfelagnum.
Betri samskifti millum borgarar og kommunu
Tað, at kommunurnar ikki miðvíst sýna áhuga fyri hvussu borgararnir fata tað góða lívið, ger at kommunustýrislimirnir og teir sterkastu áhugabólkarnir seta seg á kommunalpolitikkin. Millum teirra, ið hava ringt við at koma til orðanna eru tit konufólk, ið nú enn einaferð hava tikið stig til at stilla upp á einum felags lista her í Fuglafjarðar kommunu. Seinast fingu tit einans eitt umboð, og tað er at vóna, at fleiri kvinnur verða valdar inn á hesum sinni – ikki einans fyri kvinnulistan, men eisini á flokslistunum.
Nú er Fuglafjørður ikki ringast fyri á mentanarliga økinum. Her er eitt mentanarhús, ið kann brúkast til mangt og hvat. Men tað ræður um at fáa nýggju ”mentanar- og menningardeildina” hjá kommununi upp at virka best gjørligt. Eg skal ikki avgera fyri tykkum hvørji ting fuglfirðingar eiga at prioritera á tí mentanarliga økinum, men eg vil heita á tykkum um at styrkja sambandið millum borgarar og kommunu munandi. Tað er neyðugt fyri trivnaðin í kommununi, at fólk hava eina kenslu av at tey verða hoyrd og at kommunan ikki einans eru nøkur løgin fólk, ið sita og klandrast í teirra egnu lítlu verð – rópa ókvæmisorð eftir hvørjum øðrum ella hvat man annars kann uppliva í einum kommunustýri.
Tað besta við at fáa fleiri kvinnur inn í kommunustýrið er ikki, at tit hava betri meiningar enn menninir. Tað besta er, at fólkið verður breiðari umboðað, umframt at tað verður skapt ein øðrvísi og meiri avbalanserað politisk mentan.
Vónandi verður ikki tørvur á einum Kvinnulista til kommunuvalið 2012. Vónandi verða tit kvinnur tá valdar inn gjøgnum flokslistarnar.
* Greinin er ein fyrilestur hildin hóskvøld 6. novembur á valfundi hjá Kvinnulistanum til býráðvalið í Fuglafirði 2008. Greinin inniheldur element av ironi og skemti, og lesarin verður vinarliga biðin um at hugsa um hetta.
Sámal Matras Kristiansen, samfelagsfrøðingur


text:
Tað sum vitast kann um Gud liggur teimum jú opið; Gud hevur gjørt teimum tað opinbert. Ósjónliga vera Hansara, bæði æviga kraft og guddómleiki Hansara, sæst frá skapan heimsins; tað skilst av verkum Hansara; tey hava tí onga avsakan (Rómbrævið 1: 19-20)
Youtube: Faroe Apologetik
Monday, September 3, 2012
Ivaleyst ein replikatorur, men møguliga ein E.T
Fyri at gleða okkara kritikkarir, hava vit tí funni fram til eina heilt nýggja Dawkins satiru, sum leggur størri trýst á javnvágin. Vónandi fara hesir ávísu gudloysingar, hesuferð at kunna førka smílibondini eitt sindur:


text:
8. mars 2001Nr. 37
Kunngerð um nýtslu og burturbeining av evnum og tilfari frá havstøðum, sum broytt við kunngerð nr. 90 frá 28. september 2007
Við heimild í § 30, § 33, stk. 1, § 38, stk. 5, § 39, stk. 3, § 40, stk. 2 og § 61 í kgl. fyriskipan nr. 646 frá 12 august 1999 ”om ikrafttræden for Færøerne af lov om beskyttelse af havmiljøet”, hevur landsstýrismaðurin fyrisett:
Endamál, allýsingar v.m.
§ 1. Kunngerðin fevnir um nýtslu av evnum og tilfari á havstøðum og um burturbeining í luft, á sjógv, í undirgrundina ella á land sum beinleiðis stavar frá kolvetnisvirksemi á føroyskum fiski- og sjóøki og landgrunni.
§ 2. Hesi hugtøk skulu skiljast soleiðis:
1) Havstøðir:
a) Fastur útbúnaður sum pallar, rørleiðingar og onnur virki og innrættingar á sjóøkinum og landgrunninum, ið verða nýtt til kolvetnisvirksemi.
b) Flytandi eindir sum boriskip, -rygg, framleiðslu-, goymslu-, íbúðar- og tílík før, meðan tey eru støðuføst og verða nýtt til kolvetnisvirksemi.
2) Nýtsla: Einhvør nýtsla ella goymsla av evnum og tilfari, sum verða nýtt í sambandi við leiting eftir og framleiðslu av kolvetnum.
3) Burturbeining: Einhvør burturbeining og eitthvørt útlát í havið ella í luftina, einhvør innspræning í undirgrundina, ella einhvør burturbeining á landi av evnum og tilfari.
4) Besta tøka tøknin: Tann tøknin, sum hevur bestu umhvørvisligu úrslit, og kann fremjast tøkniliga og búskaparliga.
5) Raðfesting av nýtslu og viðgerð av burturkasti: Avmarking av tilfarsnýtslu, tilfars-endurnýtsla, endurnýgging av tilfari, endurnýtsla sum brenni og burturbeining.
Loyvi og umsókn
§ 3. 1) Nýtsla ella burturbeining av evnum ella tilfari má bert fara fram við loyvi frá Umhvørvisstovuni.
Stk. 2. 1) Umsókn, sum verður grundarlag undir loyvinum, skal av fyristøðufelagnum sendast Umhvørvisstovuni.
Umsóknin
§ 4. Í umsóknini skulu vera allar upplýsingar, sum eru neyðugar fyri at meta um ávirkanina á umhvørvið av nýtslu ella burturbeining av viðkomandi evnum og tilfari.
Stk. 2. Í umsóknini skulu vera upplýsingar, so metast kann um, hvørt besta tøka tøknin verður nýtt fyri at avmarka ávirkanina á umhvørvið.
Stk. 3. Umsóknin skal innihalda upplýsingar um hesi viðurskifti:
1) slag av havstøð, landafrøðilig knattstøða og endamálið við virkseminum,
2) vistfrøðina á økinum har borað verður, alis- og evnafrøðilig viðurskifti umframt lívfrøðiliga tilfeingið, sum finst á økinum,
3) frágreiðing um umhvørvisstýriskipan, umhvørvispolitikk, umhvørvismál og mannagongdir, sum verða nýttar í sambandi við innaneftirlit,
4) nýtsla av evnum og tilfari: Nøgd, samanseting, umhvørvisligar eginleikar, greiningar-, reinsanar- og burturbeiningarhættir,
5)5) borispønir (cuttings): Nøgd, samanseting, reinsanar- og burturbeiningarhættir,
6) frágreiðing um raðfestingina, jvb. § 2, nr. 5, og
7) umhvørvisverjandi tiltøk.
Stk. 4. 1) Umhvørvisstovan kann í samband við viðgerð av umsóknum biðja um ískoytisupplýsingar.
§ 5. 1) Umhvørvisstovan kann áseta treytir í sambandi við veitan av tí í § 3 nevnda loyvi.
Stk. 2. Er annað ikki ásett í loyvinum, er tað galdandi, meðan virksemið á ásetta staði fer fram, jvb. tó § 11.
Eftiransing v.m.
§ 6. 1) Umhvørvisstovan kann, í sambandi við leiti- og framleiðsluboringar ella framleiðslu, áleggja eigara ella brúkara av havstøð at gera kanningar ella seta í verk tiltøk til eftiransing og varðveitslu av umhvørvinum á sjóøkinum uttanum. Umhvørvisstovan kann áleggja eigara ella brúkara av havstøð at varðveita sjóøkið í umhvørvisliga fullgóðum standi.
Stk. 2. 1) Umhvørvisstovan kann ásetta nærri leiðreglur fyri hesum arbeiði, og lata arbeiðið gera fyri eigarans ella brúkarans rokning um hetta verður mett neyðugt við atliti at altjóða avtalum.
Aðrar ásetingar
§ 7. Tað er bannað at blaka amboð á sjógv.
Stk. 2. 1) Umhvørvisstovan kann gera av, at øll størri útgerð, sum verður nýtt á havstøðum, ella verður flutt til og frá havstøðum, skal vera merkt.
§ 8. 1) Eigari ella brúkari av havstøð hevur skyldu at boða Umhvørvisstovuni frá, nær virksemið á havstøðini heldur uppat.
Eftirlit og afturtøka av loyvinum
§ 9. 1) Umhvørvisstovan hevur eftirlit við, at reglurnar í hesi kunngerð verða hildnar.
§ 10. 1) Eigari ella brúkari av havstøð skal lata allar upplýsingar, sum eru neyðugar fyri, at Umhvørvisstovan kann hava eftirlit við tí virksemi, sum er fevnt av hesi kunngerð. Umhvørvisstovan kann, í tann mun tað er neyðugt í sambandi við eftirlitið, áleggja eigara ella brúkara av havstøð at hava royndarútgerð tøka, lata inn royndir, rádáta, viðgerðarúrslit, tulkingar og metingar, umframt tøkniligar og fíggjarligar upplýsingar.
§ 11. 1) Um so er, at umstøðurnar, sum liggja til grund fyri loyvinum, verða broyttar munandi, skal eigari ella brúkari av havstøð beinanvegin geva Umhvørvisstovuni fráboðan um hetta.
Stk. 2. 1) Umhvørvisstovan kann til eina og hvørja tíð broyta ella taka loyvi aftur, um so er, at reglur ella ásettar treytir sambært hesi kunngerð ikki verða hildnar. Sama er galdandi, um tað í umsókn um loyvi eru latnar rangar ella villleiðandi upplýsingar, ella um umstøðurnar munandi eru broyttar.
Revsing og gildiskoma
§ 12. Um harðari revsing ikki er ásett eftir lóggávuni annars, verður við bót, hefti ella fongsul í upp til 1 ár, revsaður tann, sum
1) 1) nýtir ella burturbeinir evni ella tilfar frá havstøð uttan loyvi frá Umhvørvisstovuni eftir § 3,
2) letur rangar upplýsingar í sambandi við umsókn eftir § 4,
3) ikki heldur treytir í loyvinum eftir § 5,
4) ikki letur inn upplýsingar ella royndir eftir § 10 og § 11, ella
5) ikki heldur reglurnar um eftiransing og upprudding eftir §§ 6 – 8.
§ 13. Verður brotið framt av partafelag, lutafelag, smápartafelag ella tílíkum, kann bótin verða kravd av felagnum sjálvum.
Stk. 2. Er brotið framt av landinum, einari kommunu ella einum kommunalum felagsskapi, kann landinum, kommununi ella kommunala felagsskapinum verða áløgd bót.
§ 14. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Oljumálastýrið, 8. mars 2001
Eyðun Elttør (sign.)
landsstýrismaður
/ Herálvur Joensen (sign.)
1) Broytt við kunngerð nr. 90 frá 28. september 2007, har § 15 er soljóðandi: “Henda kunngerð kemur í gildi 1.oktober 2007.”


text:
Aftast f.v. Jóhannus Danielsen, Petra Iversen og Tummas Lervig. Fremst f.v.: Jonhard Joensen, Kristina Sørensen og Bjarki Henriksen.
Nýggj nevnd í IRF
politikkur10-04-2017 - 15:31 -
IRF hevði aðalfund á Hotel Hafnia í dag. Nevndarval var á skránni, og Kristina Sørensen av Tvøroyri varð vald til nýggja forkvinnu.
Nevndin hjá IRF verður vald eftir kommunuvalini. Reglugerðin sigur, at seks fólk verða vald í nevndina at umboða hvør sítt øki.
Í nevndini vórðu vald: Tummas Lervig, Klaksvík, Jóhannus Danielsen, Toftir, Petra Iversen, Kvívík, Jonhard Joensen, Sandavágur, Bjarki Henriksen, Sandur og Kristina Sørensen, Tvøroyri.
Nevndin skipaði seg beint eftir fundin við Kristinu Sørensen sum forkvinnu. Tað er fyrstu ferð, at Suðuroyggin hevur formanssessin og fyrstu ferð, at eina kvinna er forkvinna. Næstformaður gjørdist Jonhard Joensen.
Í mun til gomlu nevndin, so vórðu fýra fólk skift úr nevndini. Í gomlu nevndini vóru: Árni Jacobsen, Eysturoy, formaður, Kristian Eli Zachariasen, Norðoyggjar, næstformaður, Petra Iversen, Norðstreymoy, Jonhard Joensen, Vágar, Bárður Olsen, Sandoy og Niels Jacob Thomsen, Suðuroy.


text:
Her er yvirlit yvir tær tíggju mest lisnu greinarnar á Nudlum í 2014. Umframt greinarnar, er forsíðan nógv mest vitjaða síðan, meðan menupunktið “Handan Nudlar” eisini er væl vitjað, og hevði sloppið á eitt 8. pláss á listanum, um hetta var ein grein.
Mest lisna greinin er eins og í fjør um løgmann “Einki nemt at vera Kaj”, har eg viðgjørdi leiklutin hjá Kaj Leo í sambandi við Tollmálið, og ákærurnar móti Jørgen Niclassen, tann greinin var tó bert eitt vet frammanfyri næstlisnu greinina, ið var um fúla avlurtingarpakkan hjá Elsebeth Mercedes og dýnulyftarabandanum.
1. Einki nemt at vera Kaj
28. mei, hugleiðing um andsøgnina millum atburðin hjá Kaj Leo Holm Johannesen og vanliga hugburðin hjá sambandsfólki, og um hví støðan hjá løgmanni var alt annað enn nemm í Tollmálinum.
2. Avlurtingarpakkin er dýnulyftan av fúlasta slag
13. apríl, hugleiðing um hvussu landsins myndugleikar á fúlasta hátt kroystu ein avlurtingarpakka ígjøgnum, soleiðis at vit borgarar ikki longur hava rætt til eitt privatlív.
3. Meðan eg hugdi at landsdysti
12. oktober, hugleiðing um politiska spælið kring okkara landslið í fótbólti, aftaná, at FSF hevði koyrt Trónd Vatnhamar til hús
4. Við Anthony í oyrunum og Agga í huganum
2. februar, hugleiðing frá einum rennitúri, har ljóta álopið hjá Agga Niclassen á Jóan Høgnesen í Sosialinum, eftir at Jóan herfyri bleiv interviewa av Prei. Lesarabrævið hjá Agga snýr seg um støðuna hjá Jóan sum transkynd.
5. Lisbeth er ordiligt fólk
10. februar hugleiðing í sambandi við, at Lisbeth Petersen fyrrverandi forkvinna í Sambandsflokkinum, meldaði seg úr Sambandsflokkinum, í ónøgd yvir politikkin og linjuna hjá verandi leiðslu í flokkinum.
6. Søgan um MC-Hár – Fyrstu árini
6. juli, grein um søguna hjá MC-Hár, har eg tók samanum fyrstu árini hjá MC-Hár, frá stovnan í 1991 til fløgan “Framvegis uttan vit” kom út í 1998.
7. Eg havi álit á føroyingum
15. desember, hugleiðing um, at komandi ár er valár, og at føroyingar fara at liva upp til sína demokratisku skyldu.
8. Familjuútferð í Íslandi dagur 2
15. apríl, 2. partur av míni ferðafrásøgn frá okkara familjuútferð til Íslands við Norrønu. Hetta er um tænastu, hugnaligar upplivingar og annað, ið møtti okkum á ferðini.
9. Ein gongutúr við sjóvarmálan
25. apríl, frásøgn frá einum gongutúri við sjóvarmálan, har gruppupress og havsvimjing fyltu nógv.
10. Jólakalendarin 12. desember – dagsins gáva til tín
12. desember, aftur í ár hevði eg ein jólakalendara, og aftur í ár, kundi eg deila okkurt heilt forkunnugt, sum uppstøkuna av Halli Joensen og Guðrið Hansdóttir, ið sungu duett saman við Bjøllubandanum í Reinsarínum í Tórsgøtu.


text:
“Við lóg skal land byggjast”
Dan Klein --- 13.09.2017 - 07:45
Sambært lógini um dagstovnar og dagrøkt er staðfest, at fleiri hundrað námsfrøðingar mangla á dagstovnaøkinum í Føroyum.
Hvar eru lyftini um hægri raðfesting av dagstovnaøkinum í samgonguskjalinum? Evnisdagur um málmenning hjá børnum er einasta upplop inntil víðari.
Í londum kring okkum, serliga Danmark, er stórur gravgangur eftir námsfrøðisligum størvum.
Hóast tað, so mangla vit í Føroyum útvið 400-600 námsfrøðingar á arbeiðsmarknaðinum. Tað sigst eisini, at vit mangla áleið 2000 kvinnur í Føroyum. Flestu námsfrøðingarnir eru kvinnur.
Hví so ikki sláa tvær flugur við einum smekki, og gera tað meira áhugavert at útbúgva seg og starvast sum námsfrøðingur í Føroyum?
Eftirspurningurin eftir fakbólkinum er so stórur, at um átøk vóru sett í verk at skapa røttu rammurnar, so kundu vit verulig havt framgongd á økinum – og hvør veit – verið fyrimynd fyri umheimin?
Tað er landsstýriskvinnan í Mentanarmálum, sum hevur valdið at menna økið, valdið at leggja lunnar undir hugburðsbroytingar, so mentanin í Føroyum broytist, og fleiri fáa nomið sær útbúgving sum námsfrøðingar.
Tað er kommunurnar og fíggjarmálaráðið, sum kunnu - í takt við eftirspurningin av námsfrøðingum – økt um lønirnar, og harvið “lokkað” fleiri námsfrøðingar heim til Føroya at arbeiða.
Tað eigur vera sjálvsagt, at ynski er um, at betra umstøðurnar hjá júst hesum fakbólkinum, soleiðis at fleiri teirra støðast í Føroyum.
Ístaðin greiðir landstýriskvinnan í Mentanarmálum frá, í grein í Dimmalætting, at “Tað eru kommunurnar, sum hava ábyrgd av dagstovnaøkinum, men landsmyndugleikarnir hava yvirskipaðu ábyrgdina av, at lógin verður hildin – tað verður hon ikki, og landsstýriskvinnan leggur upp til, at landið sleppur endanum”.
Landið skal sleppa endanum, tí tað er torført at halda lógina? Skulu vit bara sleppa øllum lógum og byggja land uppá giss?
Enn hava vit bert sæð eina røð av niðurraðfestingum hjá Mentamálaráðnum. Av øðrum kann vísast á:
• Manglandi hug at fíggja ískoytisútbúgving til námsfrøðingar á setrinum.
• Manglandi visjónir at stuðla ella loyva námsfrøðingum á leiðsluútbúgving á setrinum.
• Manglandi áhuga at fáa dagstovnaráð sett á stovn.
• Parkeringin av málinum at tryggja minstamark fyri normeringar á dagstovnum.
Viðmerkingar frá Mentamálaráðnum til hesi evni eru, at tað verður arbeitt við tí. Men einki hendir. Einki.
Javnaðarflokkurin og samgongan svíkir dagstovnaøkið so dyggiliga í løtuni.
Tað hevði sømt seg betur, at fingið greitt at vita, á hvønn hátt landsstýriskvinnan í Mentamálum ætlar at uppraðfesta dagstovnaøkið.
Jógvan Philbrow, formaður, Føroya Pedagogfelag.


text:
19 ára gamli telvarin Høgni Egilstoft Nielsen úr Sandavági hevur í dag tryggjað sær fyrsta IM-normin, sum er fyrsta stigið á leiðini at gerast altjóða meistari í talvi. Høgni – og bróðirin Rógvi – hava á nýggjárinum verið við í sterkari altjóða kapping í Svøríki – Rilton Cup. Fleiri enn hundrað telvarar hava verið við – eisini nógvir stórmeistarar og altjóða meistarar.
Kappingin endaði í dag. Høgni vann í seinasta umfari á svenska stórmeistaranum Pia Cramling, sum í síni tíð var mett sum fremsta kvinna í heiminum at telva. Høgni fekk 5½ stig og endaði nummar 16 í røðini. Eldri bróðirin Rógvi fekk 4½ stig.
Høgni Egilstoft Nielsen gjørdi hol í sjógvin í føroyskari telving í 2014, tá ið hann sum 16 ára gamal vann hvørt talv í meistarabólkinum í árligu FM-kappingini, og gjørdist yngsti føroyameistari nakrantíð.
Kravið fyri at gerast altjóða meistari er, at tú fær tríggjar IM-normar, og at styrkitalið er omanfyri 2400. Fyri kappingina í Svøríki var styrkitalið hjá Høgna 2262, men við góða úrslitinum í Svøríki hækkar talið samsvarandi. Fleiri føroyskir telvarar hava IM-normar, men bara tveir – John Rødgård og John Arni Nilssen – eru altjóða meistarar. Helgi Dam Ziska gjørdist í 2007 triði altjóða meistarin í Føroyum, men hann er sum kunnugt síðani vorðin stórmeistari.
Høgni Egilstoft Nielsen er sonur Torkil Nielsen, sum var føroyameistari í talvi tríggjar ferðir í síni tíð.


text:
Archive for the ‘Tíðindir’ Category:
Ein av síðstu venjingunum í 2013
Í kvøld var av fagrasta veðri á Skálafjørðinum. Ikki eitt lot og sólin bakaði.
Tískil vóru allir bátarnir hjá felagnum flotaðir í kvøld kl.18. Síðan bleiv róð kapp 1 x 500m og 2 x 250m
Eftir róðrarnar lupu mannfólkini í bátahylin og svumu millum neystið og bátabrúgvarnar.
Ein sera hugnalig venjing og løta eftir venjing. Read more »
Gull til barnaróður gentur og silvur til masters kvinnur
Í dag var Vestanstevnan hildin í Sørvági. Eins og síðsta leygardag, so vístu veðurgudarnir seg ikki frá síni bestu síðu. Regn og nógvur vindur darvaðu róðrarlíkindunum. Fyri okkum gulu kom tað eisini at merkjast á nøkrum úrslitum.
Men latum okkum halda okkum til róðrar og úrslit fyrst.
Lagt var til bráts við barnaróðrunum. Væl úr hondum greiddir í allar mátar. Okkara ungu dreingir í Ternuni drivu á, og komu hesaferð eitt pláss longur fram enn seinast. Teir endaðu á einum 5. plássi.
Síðan løgdu barnaróður gentur seg til startin og her fingu vit so gullmerkið í dag. Okkara gentur hava víst at tær eru góðar og tær prógvaðu so dyggiliga í dag at tær eru millum bestu gentumanningar í barnaróðri. Við 3 sekundum aftur til næsta bát settu tær alt uppá pláss vestri í Sørvági. Flott gentur og stórt til lukku. Vit gleða okkum til Ólavsøkuna
Góður dagur á Varmakeldu
Hóast veðurgudarnir ikki vóru við á Varmakeldu hetta vikuskiftið, so mugu vit staðfesta at eydnan var við okkum gulu á Varmakeldu. Ikki færri enn fýra ferð vóru boð eftir manningum úr Kappróðrarfelagnum NSÍ, í samband við heiðursmerkja handan. Hetta var eitt frálíkt úrslit, ið vit eru stolt av.
Barnamanningin við gentum var fyrst at hála medalju heim til felagið. Við sera góðum róðri eydnaðist tað teimum at fáa silvurheiðursmerkið heim við, meðan løtu seinni fingu masters kvinnur bronsu.
Síðan byrjaði FM kappróðurin langt um leingið. Ilt hevði gingið at lagt masters kvinnur, men tíbetur minkaði vindurin, soleiðis at tá FM-róðrarnir skuldu rógvast, tá blikaði Fuglafjørður. Read more »
Lutaseðlarnir drignir
Leygarkvøldið á Eystanstevnu dróg Kappróðrarfelagið NSÍ lutaseðilin, sum felagið hevur selt.
Vinnandi seðlarnir vóru:
- 0821
- 0345
- 3152
- 1822
- 1830
- 3646
- 0275
- 3049
- 1508
- 3119
- 0956
- 0958
Vinnararnir kunnu venda sær til Kappróðrarfelagið á kappnsi@kappnsi.info
Kappróðrarfelagið NSÍ takkar fyri stuðulin.
Væl eydna flaggdagshald í neystinum
Í gjár, flaggdagin, 25. apríl var skipað fyri flaggdagshaldi í neystinum.
Um 1-tíðina møttu allir rógvarar hjá felagnum í neystinum fyri at flota bátarnar. Róð var út í bátahylin í Runavík, og síðan var gingið inn til posthúsið, fyri at luttaka í flaggdags skrúðgonguni, ið gekk út til býráðshúsið.
Eftir flaggdagshaldið bjóðaði Kappróðararfelagið NSÍ øllum inn í neystið, har nógv bleiv gjørt burtur úr. Fyrst komu allir bátarnir rógvandi innaftur í bátahylin, saman við fleiri frítíðarbátum.
Bátarnir um at vera klárir
Síðsta mánan hevur nógv lív verið í sjálvum bátaneystinum, har fleiri av okkara manningum hava stríðst við at gjørt bátarnar klárar til at vera sproytaðir av nýggjum.
Nú eru so tríggir av bátunum sproytaðir, og av teimum eru tveir sjósettir. Tjaldrið og Sølmundur hava verið nakrar túrar á fjørðinum.
Vit eru tískil sera spent at síggja hvussu hesar ungu manningar koma at klára seg í summar. Um tveir mánar, vera fyrstu róðrarnir og tá vóna vit at hava fleiri gular bátar við.
Aðalfundur hjá Kappróðrarfelagnum NSÍ
Kappróðrarfelagið NSÍ heldur ársaðalfundin fyri árið 2012 í róðrarneystinum Niðri á Støð á Glyvrum týskvøldið 26. februar 2013 kl. 19:30. Øll róðrarhugað eru vælkomin at luttaka, og á fundinum ber til at gerast limur í felagnum.
Skráin:
• Val av fundarstjóra
• Frágreiðing nevndarinnar um farna árið
• Framløga av roknskapi og góðkenning av fíggjarstøðu
• Val av nevndarlimum og tiltakslimum
• Val av grannskoðara
• Innkomin mál (eitt nú viðtøkubroytingar)
• Ymiskt
Møtið stundisliga
Kappróðrarfelagið NSÍ
Út á skúlarnar
Kappróðrarfelagið NSÍ fer undir eitt átak, fyri at fáa fleiri ung fólk, at setast við árarnar.
Umboð fyri kappróðrarfelagið, fara komandi mikudag, at vitja skúlarnar á Toftum og við Løkin, fyri at greiða frá um virksemi felagsins, og hvat felagið væntar av eini møguligari manning.
Vónandi taka tey ungu væl ímóti hesum og gera eina roynd at manna onkran bát.
Eru tað onnur í hava áhuga at rógva, kunnu tey venda sær til onkran í nevndini, fyri at fáa meiri at vita.
Góð uppmøting til kunningarátak í neystinum
Nú vit eru farin forbí styttsta dag, og vit spakuliga nærkast tí nýggja árinum, so kemur tíðin eisini at rógvarar og aðrar summar ítróttargreinar gera seg klárar til nýtt kappingarár.
Tað er einki dulsmál at síðstu tvey árini hevur Kappróðrarfelagið NSÍ verið í einum aldudali. Gomlu kempurnar, ið høvdu mannað bát síðstu nógvu árini, valdu at taka frí, og hetta merkti at fleiri av bátunum ikki høvdu nakra manning.
Í fjør tók nýggj nevnd við og hevur hendan nevndin sett út í kortið, at okkurt munagott skal gerast fyri kappróðurin í økinum.
Á hugnaløtuni í kvøld var nógv á skránni og nógv fólk vóru eisini møtt upp, fyri at vísa áhuga og fyri bjóða seg fram at rógva. Read more »
Róðrarhugað hittast leygardagin í neystinum á Glyvrum
Seinnapartin leygardagin – 29.12.12 – frá 15-17, skipar Kappróðrarfelagið NSÍ fyri kunningarátaki í neystinum Niðri á Støð á Glyvrum. Øll, ið hava áhuga fyri rógving og felagnum, eru hjartaliga vælkomin, og vón nevndarinnar er, at so mong sum yvirhøvur gjørligt geva sær stundir at vitja felagið hendan dagin.
23. mai í ár var aðalfundur í felagnum, og nýggja nevndin skipaði seg við Eyðuni Petersen sum formanni. Harumframt sita Annika Tórbjarnardóttir, Tórbjørn Jacobsen, Magni Lamhauge og Bjarki Danielsen í nevndini og varalimir eru Eiler Lamhauge og Rodmundur Nielsen. Nógv innanhýsis virksemi hevur verið í felagnum, og nevndin og varalimirnir hava síðani summarfrítíðina verið saman at kalla hvørja viku.
Mesta virksemi hevur snúð seg um at skipa róðurin á Eystanstevnuni í summar og at tryggja felagið fíggjarliga, fyri at fáa ítróttina – rógvingina – á eitt munandi hægri støði enn hesi seinastu árini, tí tað er ongin loyna, at gulu bátar felagsins hava verið alt ov lítið eyðsýndir á føroyskum firðum og vágum í alt ov rúma tíð.
Leygardagin fer nevndin at greiða frá virkseminum síðani aðalfundin, og um hvørjar ætlanir felagið hevur higani og frameftir. Felagssangur og eitthvørt til ábits verður eisini. Av serligum týdningi er tað, at ungdómar og eldri, sum hava áhuga fyri at rógva í 2013, møta so fjølment sum gjørligt, soleiðis, at endamál felagsins – ítróttin – aftur kemur til heiður og æru.
Felagið búleikast á Glyvrum, felagshúsið er har, men hetta merkir ikki tað, at felagið á nakran hátt hevur nágreinað seg til bara at virka í egnum grannalagi. Nevndin staðfestir, at ítróttaliga upptøkuøkið er óavmarkað og á ongan hátt er tengt at kommunumørkum og øðrum landafrøðiligum avmarkingum.
Annars skal boðast frá, at Róðrarsamband Føroya hin 5. januar 2013 hevur lænt neystið á Glyvrum til úttøkukapping ávegis fram ímóti heimsmeistarakappingini í inniróðri, sum verður fyriskipað í Boston í USA til várs, eisini um hetta fæst meiri at vita leyardagin.
Kappróðrarfelagið NSÍ


text:
Føroya Tele hevur á ársaðalfundi fríggjadagin 21. apríl kunngjørt roknskapin fyri 2016. Roknskapurin vísir eitt avlop uppá 44 milliónir krónur eftir skatt. Áðrenn skatt varð úrslitið 57,5 milliónir krónur. Til samanberingar varð úrslitið eftir skatt 29,8 milliónir krónur í 2015.
Verður hugt nærri at roknskapinum sæst, at úrslitið áðrenn avskrivingar varð góðar 128,4 milliónir krónur í 2016 samanborið við 138,2 milliónir krónur í 2015, upplýsir Føroya Tele í skrivi sent miðlunum.
- Samanumtikið er úrslitið gott. Árið er merkt av stórum útbyggingum og nýggjum produktum, eins og tænastustøðið varð munandi betrað. Á Føroya Tele hava vit sera dugnalig starvsfólk, ið hava gingið á odda við hesum tilgongdum, og have lagt nógv fyri, fyri at kundarnir kunnu fáa eina ennbetri tænastu og prísir. Samstundis hevur verið arbeitt miðvíst við at tillaga fyritøkuna og skapa ein enn effektivari rakstur. Hetta hevur merkt fíggjarárið 2016, tó at úrslitið er betri enn árið frammanundan, staðfestir Jan Ziskasen, samtaksstjóri í Føroya Tele í fráboðanini frá Føroya Tele.


text:
Fløgan Cohen tulkingar hjá Niels Midjord hevur verið ein av mínum absoluttu yndis útgávum í ár. Tí var eg ikki í iva, um at eg skuldi á konsertina í Tøting fríggjakvøldið. Børnini eru í Danmark, so eg var leysur at fara ein túr norður. Sjálvt um eg mátti koyra øssemallur allan vegin norður í Syðrugøtu, so var tað ikki nóg mikið til at styggja meg frá at fara og hoyra Niels tulka Cohen skattin live.
Well, Holgar og Tórfríð løgdu fyri, og løgdu eitt høgt støði, sum tit kunnu lesa um her
Niels hevði við øðrum orðum nakað at liva upp til, og tað gjørdi hann sanniliga eisini. Tí konsertin við Niels var bæði innilig, serlig og forbiðið góð.
Nú kenni eg slett ikki Niels Midjord persónliga, men hann tykist sum ein stillførur og dámligur maður, ið tó hevur eitt slag av hugtakandi medferð, ið ger, at tú lurtar eftir honum. Ivaleyst eitt slag av bygdasligari karisma, og her er bygdasligt meint, sum eitt reint + orð. Hetta er altíð eitt gott stað at byrja.
Sum sagt hevði hann nakað at liva upp til, men tað var ikki bert upphitanin, ið setti síni krøv. Hetta at tulka Cohen er eisini ein stór uppgáva. Havandi hetta í huga, so tyktist byrjanin uppá framførsluna sera djørv, vit fingu einki minnið enn Halleluja, ið man vera mest elskaða og kenda lagið hjá Cohen, og eisini eitt sera yndisligt lag.
Væl hjálptur av Holgari leiddi Niels okkum inn í sín Cohen heim, ið nettup ikki er eitt føroyskt kopi av Cohen, men heldur ein Niels Midjord útgáva av Cohen. Halleluja við Niels Midjord er eisini yndisligt, men á ein heilt annan máta enn hjá Cohen, ella fyri sovítt hjá Jeff Buckley ella hjá Annu Mariu Olsen, ið sang lagið á Cohen kvøldinum í Kvívíkar kirkju í vár.
Les ummælið av Cohen kvøldinum í Kvívík her
Niels framførdi løg av fløguni við karisma og inniligheit og man kendi seg ríkaðan mentanarliga. Týðingarnar, ið Niels og Alexandur Kristiansen hava gjørt eru ein djørv verkætlan, tí at týða ein meistaraligan orðasmið sum Cohen er ikki lætt. Men sungnar av Niels Midjord fungera tær, og tað gjørdu tær eisini í Tøting hetta kvøldið.
Framførslan endaði við vøkru útgávuni av Suzanne, ið hevur fingið heitið Sanna. Men so lætt slapp Niels ikki, og sjálvt eftir eitt eykalag, so vóru klappini so áhaldandi, at hann treiv í lagið, ið um nakað kundi seta punktum fyri kvøldinum. Hansara evergreen “Mín grái fordur”. Pætur Zachariasson, filmaði hesa framførsluna og hevur lovað mær at lagt hana her.
Vælgagnist:


text:
Fyri einum mánað síðan skrivaðu Landsverk, Runavíkar kommuna og Løgreglan undir eina samstarvsavtalu um eina samlaða ferðslutrygdarætlan fyri vegateinin "Undir Gøtueiði-Mýravegur". Hóskvøldið klokkan 19 verður borgarafundur í Býráðshøllini í Runavík, har partarnir fara at kunna um avtaluna
Høvuðsferðsluæðrin millum Mýravegin í Runavík og Undir Gøtueiði við Skipanes skal gerast tryggari. 9. november gjørdu Landsverk, Runavíkar kommuna og Løgreglan eina samstarvsavtalu um at ferðslutryggja hendan teinin, sum er 9,2 kilometrar langur.
Ein stýrisbólkur er settur við einum arbeiðsbólki undir sær. Arbeiðsbólkurin skal lata stýrisbólkinum eitt álit í seinasta lagi 1. apríl komandi ár. Í hesum skal hvørt einstakt ferðslutrygdarátak á samlaða vegateininum lýsast nágreiniliga.
Arbeiðsbólkurin fór beinanvegin í gongd við at kortleggja verandi støðu og lýsa teir trupulleikar, ið eru á hesum vegastrekki. Við støði í ferðsluteljingum, ferðmátingum og óhappsskrásetingum fer arbeiðsbólkurin at gera eitt uppskot um ferðslutrygdartiltøk, ið kunnu betra um ferðsluumhvørvið.
Ein liður í ferðslutrygdarætlanini eru tveir borgarafundir í Runavíkar kommunu. Tann fyrri verður nú hóskvøldið 10. desember klokkan 19 í Býráðshøllini í Runavík. Har fara umboð fyri arbeiðsbólkin og stýrsbólkin at greiða borgarum í kommununi frá arbeiðssetninginum og millum annað lýsa tøl fyri ferðsluteljingar, ferðslumátingar, tal av óhappum, hvussu væl ella illa busssteðgiplássini liggja, íbindingar í høvuðsvegin og hvørji óheppin vegamót finnast á strekkinum. Á fundinum verður sjálvandi eisini møguleiki hjá borgarum at koma við ynskjum til ferðslubetringar og annars at koma við viðmerkingum til ætlanina.
Seinni borgarafundurin verður um miðjan mars, tá eitt ítøkiligt ferðslutrygdauppskot skal fyriliggja, sum tá verður lagt fram fyri borgararunum í Runavíkar kommunu.
Tíðindaskriv 8. desember 2009


text:
- ┴rsfrßgreiingin 2017 ˙tkomin
- 3. mai 2018
- Javnstøðunevndin hevur í dag kunngjørt ársfrágreiðingina fyri 2017 , og eins og í øllum ársfrágreiðingum síðani...
- » Les meira
- Javnst°ulˇgin eigur at fevna vÝari
- 16. februar 2018
- Javnstøðulógin eigur at fevna víðari Ein stórur meiriluti heldur, at javnstøðulógin eigur at fevna um meira enn bara mismun vegna kyn. Hetta st...
- » Les meira
- Javnst°upolitikkur ľ tÝ ta loysir seg
- 21. februar 2018
- Javnstøðupolitikkur – tí tað loysir seg - Vit hava ikki javnstøðu millum kynini og enn er langt á mál. Vit eru langt aftan fyri grannalondini. H...
- » Les meira
- ┴rsfrßgreiing 2016 komin ˙t
- 12. februar 2018
- Ársfrágreiðing 2016 komin út Ársfrágreiðing fyri 2016 hjá Javnstøðunevndini er komin út. Les hana her .
- » Les meira
- Kvinnur og menn Ý milum ľ Sex and the City
- 20. marts 2017
- Hvussu ávirka miðlar og arkitekturur okkara hugsanir um kvinnur og menn? Í hvønn mun er kyn avgerandi fyri byggisnið og samferðslu? Hvussu skipa vit almenna r&uacut...
- » Les meira
- Javnst°a er eisini fyri b°rn
- 21. februar 2018
- Javnstøða er eisini fyri børn 31-10-2016 Er ein dukkukrókur til genturnar í barnagarðinum? Smíða tit kassabilar við dreingjunum? Fáa gentur...
- » Les meira
- Skeisrundfer ß dagstovnum kring landi
- 7. november 2016
- Skeiðsrundferð á dagstovnum kring landið Javnstøðunevndin bjóðar starvsfólkum í øllum vøggustovum, barnagørðum og dag...
- » Les meira


text:
Meldurmynd
Gerið eina meldurmynd av einum ferðsluumhvørvi. Fáið ymisk akfør við, fólk til gongu og ymsar støður í ferðsluni. Tosið saman aftaná um alt tað, sum tit hava fingið við á myndina. Leggið dent á at brúka ferðsluorð og hugtøk.
Tit velja sjálv, um tað skal vera ein tekning, málningur ella eitt samklipp (kollaga), har tit klippa myndir úr tíðindabløðum, vikubløðum o.ø. Tit kunnu heingja samklippið/tekningina upp í barnagarðinum. Tað kann geva foreldrunum íblástur til at tosa við børnini um t.d. at ganga á gongubreytini. Til ber eisini at taka niður fýra tekningar av meldri í einum býi, sum tit seta saman til eina stóra mynd. Tak myndirnar niður her.


text:
Sverri Egholm
28.09.2017 - 21:02
Tíðindi > Vinna & Tøkni > Tøkni & vísindi
Eftirspurningurin er ikki tann, sum hann hevur verið.
Tað staðfesta Rúni Nolsøe, leiðari fyri Telebúðirnar og Rói B. Poulsen, privatkundastjóri á Vodafone, tá vit spyrja um nýggju útgávurnar av iPhone.
Hesaferð koma telefonirnar út í tveimum. iPhone 8 og iPhone 8 Plus eru komnar til landið í hesari vikuni, meðan iPhone X kemur ikki fyrr enn fyrst í november. Kanska seinni.
Síðst nevndu telefon er tann, sum flestu føroyingar ynskja sær
- Tað er møguligt at bíleggja telefonirnar áðrenn, og tað eru nógv tey flestu, sum hava bílagt iPhone. 90% av bíleggingunum eru iPhone X, staðfestir Rúni Nolsøe frá Føroya Tele.
Hesum tekur Rói B Poulsen frá Vodafone undir við.
- Heilt nógv hava bílagt sær telefon, men tað er eitt klárt mynstur, at tey flestu ynskja sær iPhone X, sigur hann.
iPhone X hevur ymsar fyrimunir við andlitisgóðkenning, skermurin fer heilt út til kantin og annað, greiðir hann frá.
Hinvegin er 10.000 krónur sera nógv fyri eina telefon, og tað er helst orsøkin til, at nøkur velja iPhone 8, sum er tað bíligari, heldur Rói B. Poulsen.
Prísurin fyri eina iPhone X fer at liggja um 10.000 krónur.


text:
Olsen
Olsen er eitt norðurlendskt eftirnavn, tað er 4. vanligasta eftirnavnið í Føroyum.
Innihaldsyvirlit
Kend fólk sum eita Olsen:[rætta | rætta wikitekst]
Føroyingar[rætta | rætta wikitekst]
- Annika Olsen, politikari.
- Alfred Olsen, politikari.
- Brandur Olsen, fótbóltsleikari
- Jensina Olsen, songkvinna og sjónleikarinna.
- Katrin Olsen, ítrottakvinna.
- Vígdis Hentze Olsen, dansari.
Danir[rætta | rætta wikitekst]
- Olsen Brothers (Brødrene Olsen, brøðurnir Niels (Noller) og Jørgen Olsen, tónleikaduo úr Danmark.
- Erling Olsen, politikari.
- Lars Olsen, fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari
Norðmenn[rætta | rætta wikitekst]
- Gunn Olsen, politikari.
Amerikanarar[rætta | rætta wikitekst]
- Ashley Olsen, sjónleikarinna.
- Mary-Kate Olsen, sjónleikarinna.


text:
Heitið á fyrilestrinum er Lýs máltøku av donskum sum M2 í Føroyum, og met hana saman við M2-máltøku alment.
Fyrilesturin er síðsta stigið fram til at fáa MA-heitið, og Asta Wolles Eiðisgarð hevur skrivað forvitnisliga ritgerð um, nær føroysk børn læra danskt.
Heitið á sjálvari ritgerðini er Tvímæli hjá føroyskum børnum. Ein kvalitativ kanning av førleikanum í donskum hjá nøkrum 6-10 ára gomlum føroyskum børnum. Her hevur Asta kannað førleikarnar í donskum hjá 6 ára gomlum børnum og hjá 10 ára gomlum børnum. Tey seinnu hava tamarhald á teimum málsligum førleikunum at tosa, at fata (og at lesa og skriva), meðan tey fyrru, tey 5 ára gomlu, fata danskt, hóast tey ikki tosa tað raðið.
Astusa ritgerð er forvitnislig, og tekur hon upp eitt granskingarevni, sum leingi hevur ligið á láni, t.e. nær føroysk børn byrja at læra danskt. Tey granskingarúrslit, ið Asta Wolles Eiðisgarð leggur fram, kunnu nú setast í ein størri samanhang í sambandi við tvímælisgransking í Føroyum yvirhøvur, og niðurstøður hennara eiga at fáa ávirkan á frálæru- og frálærutilfar í tí føroyska fólkaskúlanum.