text:
Avstralia, sum er ímillum Indiahav og Kyrrahav, er størsta oyggj í heiminum, men minsti heimspartur. Landið er stórt, næstan líka stórt sum Brasil. Har er lítið avfall, og tveir triðingar av landinum eru oyðimørk. Meginparturin av fólkinum býr í stórum býum við strondina.
Fyri góðum 200 árum síðan búði bara upprunafólk, aboriginar, í Avstralia. Orðið aborigin merkir "úr upphavi", og upprunafólkið sigur seg hava búð í Avstralia, síðan heimurin varð til. Tey lagaðu seg eftir náttúruni, sum var teimum alkunnug: konufólkini savnaðu frukt, nøtir og ormverur, og menninir veiddu dýr t.d. kenguru og posabjørn. Grundarlagið undir mentan teirra er dreymatíðin, tíðin tá ið heimurin og alt livandi vórðu skapað.
Í 1770 sigldi bretski rannsóknarfarin James Cook inn í Botanyflógva og lýsti nýfunna landið sum bretskt land. Í 1901 gjørdist Avstralia sjálvstøðugt samveldisríki. Mangir tilflytarar komu higar; teir fyrstu úr Bretlandi og øðrum londum í Evropa, men seinni eisini úr Asia. Øll hava tey verið við til at skapa fjølbroyttu mentanina í hesum ovurstóra landi. Ull, hveiti og steinsløg sum t.d. jarnmálmur, kol og kopar hava gjørt Avstralia til múgvandi land, og flestu fólk hava góð lívskor.
Í 18. øld vóru fangahúsini í Bretlandi rokað, og vanligt var at senda brotsfangar til fangalegur í hjálondunum. Í 1778 komu fyrstu fangaskipini við tilsamans 757 brotsfangum, og ein fangalega varð bygd har, sum Sydney nú er. Til 1860 vórðu fleiri enn 160.000 fangar sendir til Avstralia.
Tá ið bretar komu til Avstralia, broyttist lívið hjá upprunafólkunum. Mong fólk vórðu dripin ella doyðu av evropeiskum sjúkum. Nú á døgum eru tað alsamt færri upprunafólk, ið eru veiðifólk og savnarar; flestu arbeiða á verksmiðjum og á bóndagørðum. Mong hava ringa heilsu og búgva illa. Í 1967 fingu tey valrætt. Seinastu árini eru lógir viðtiknar, sum geva frumfólkinum rættindi til partar av gamla lendi sínum.
Um 85% av øllum fólkinum í Avstralia býr í býum ella tætt við býirnar við strondina. Flestu skúlar, sjúkrafiús, skrivstovur og verksmiðjur eru her, og lívið er lættari her enn í fjarskotnu býunum og gørðunum. Sethúsini í býunum eru bygd úr viði ella av tigulsteini, flestu hava svala og sólgarð ella urtagarð, har húsfólkið kann njóta góðveðrið og glóðasteikja sær ein bita. Í seksteimum størstu býunum búgva 60% av fólkinum, ein teirra er Sydney við viðgitna Operahúsinum, sum er bygt við havnalagið. Hinir eru Melbourne, Brisbane, Adelaide, Perth og Canberra.
Inni í Avstralia er turt og heitt. Har eru ógvuliga fáir býir, og har býr lítið fólk. Alice Springs, miðskeiðis inni í landinum, var í fyrstuni bara fjarritarastøð á fjarskiftislinjuni ímillum Darwin og Adelaide. Av tí at so langt er ímillum bygdirnar, kunnu mong børn ikki ganga í vanligan skúla; tey fáa ístaðin undirvísing um fjarskiftissamband. Teinurin Darwin til Sydney um Adelaide er 4.822 km. Hóast koyrt verður við bili og ikki steðgað á, hevði ferðin vart hálvt triðja samdøgur.
Stórir landspartar í Avstralia eru víðir slættar, har hvørki eru fjøll, skógir ella áir. Hetta ovurstóran lendi í miðjum landi, har nevnt "The Outback", oyðimerkur, er eitt hitt heitasta og turrasta í heiminum. Her eru fýra stórar sand- og steinoyðimerkur - Simpsonoyðimørk, Gibsonoyðimørk, Sandoyðan Mikla og Stóra Viktoriuoyðimørk; glóðheitar um dagin og bítandi kaldar um náttina. Har tað er eitt sindur av gróðri, ella har tað ber til at veita vatn á lendið, halda bøndur neyt ella seyð. Tá ið tað regnar, er tað av grímd, og plantur sum t.d. oyðimarkarblóman vaksa upp av fræi, sum kann hava ligið í dvala.
Næstan mitt í Avstralia stendur stóri sandsteinskletturin Uluru (Ayers Rock). Niðri við vøllin er hann 9,4 km til ummáls og 348 metrar høgur. Upprunafólkið, aboriginarnir, kalla hann Uluru. Hann er ein hin størsti halgidómur teirra og er nevndur í frumsagnum teirra. Í mong ár varð hann nevndur Ayers Rock eftir einum gomlum forsætisráðharra í Suðuravstralia, men í 1958 fekk hann upprunaliga navn sítt aftur.
Korallrivið Mikla fram við landnyrðingsstrondini í Avstralia er 2.000 km langt og størsta livandi fyribrigdi í heiminum. Rivið er vorðið til av elasmáum koralldýrum. Korallrivið er í roynd og veru fleiri enn 2.500 smá riv, ið eru vaksin saman. Flestu rivini vórðu til fyri meiri enn 2 mió. árum síðan, men tey elstu eru 25 mió. ár. Fleiri enn 2.000 fiskasløg halda til her. Ógvuliga mong ferðafólk koma til Korallrivið Mikla, men nógv frítíðarvirksemið kann skjótt dálka og oyðileggja rivið. Til tess at verja ta hárfínu javnvágina í rivinum, er tað komið undir tey øki, ið verða roknað sum felagsogn hjá mannaættini.
Um miðju 19. øld varð gull funnið í Victoria og New South Wales. Tað fekk fólk at tysja til Avstralia og menti nógv búskapin í landinum. Námsvinna er enn týdningarmikil, og teir høgga nógvan kopar-, uran- og jarnmálm og nógv kol. Einki annað land flytur út so nógv kol, og við Argylvatn er størsta diamantnám í heiminum. Men færri námsverkafólk eru í hesi vinnu enn fyrr, tí at nú verður mesta arbeiðið gjørt við nútíðar maskinum.
Í mong ár handlaði Avstralia mest við Bretland, men tá ið Bretland fór upp í EEC, menti Avstralia handilssambandið við USA og lond í Asia, helst Japan. Mangar útlendskar fyritøkur hava nú sett pening í verksmiðjur, sum gera bilar og telduútbúnað.
I mong ár sluppu bara hvít fólk at flyta til Avstralia; tey flestu komu úr Bretlandi, Italia og Grikkalandi. Í 1972 varð henda viðtøka broytt, og síðan eru fólk flutt higar úr øllum heiminum. "Nýggju avstralarnir" eru m.a. úr Kina og Vjetnam. Hesi fólk hava við sær matsiðir, høgtíðir og móðurmálið í gamla heimlandi sínum.
Einki annað land í heiminum fær so nógva ull sum Avstralia. Mesta seyðahaldið er í New South Wales. Vanligasta seyðaslagið er merinoseyður, sum varð førdur higar úr Suðurafrika og Onglandi í 1790-árunum. Nú á døgum eru um 150 milliónir seyðir í Avstralia. Størstu seyðagarðarnir eru upp í 15.000 km2 -meiri enn 10 ferðir so stórir sum Føroyar. Seyðabøndurnir og seyðamenninir røkta nú mest á motorsúkklu og ferhjólsdrivnum jeppum, tí lendið er so óføra vítt at fara um.
Seyðurin gongur á biti í lendinum uttan um garðin, men um summarið er alt so turt og avsviðið, at hann fær hoyggj og seyðagrón afturat.
Fólkinum í Avstralia dámar væl uttanduraítrótt. Stórar sandstrendur og flógvur sjógvur gera, at kappsigling, svimjing, og tað at standa á vatnskíðum og ríða á brimfjøl er væl umtókt frítíðarítrótt. Avstralar eru eisini kringir í krikket, tennis, frælsari ítrótt og rugby. Ár 2000 skipaði Avstralia á fyrsta sinni fyri olymisku summarleikunum. Teir vóru í Sydney.
Í avstralskum fótbólti kunnu spælararnir sparka ella sláa bóltin, men ikki er loyvt at kasta hann.
Av tí at hesin partur av heiminum hevur verið so avbyrgdur frá umheiminum, vórðu summi øki her ímillum tey seinastu í heiminum, har fólk settu seg niður. Fyrstu fólk at seta seg niður her komu úr Asia, teirra millum vórðu aboriginarnir í Avstralia, maoriarnir í Nýsælandi og ymisk fólkasløg í Kyrrahavsoyggjum. Aboriginarnir komu til Avstralia fyri um 50.000 - 70.000 árum síðan. Tá vóru heimshøvini grynri, og mest sum landfast var ímillum Avstralia og Nýguinea. Kyrrahavsoyggjar vórðu bygdar fyri um 7.000 árum síðan, tá ið fólk úr Landsynningsasia komu hagar. Onnur lond í hesum heimsparti hava ikki verið bygd í meiri enn um 1.000 ár - t.d. komu maoriar til Nýsælands um 950 e. Kr.
Í 18. øld fóru evropearar at koma higar, og bæði Avstralia og Kyrrahavsoyggjar gjørdust bretsk hjálond. Nú á døgum hava hesi lond ikki so nógv samband við Evropa longur. Seinastu árini eru mong fólk komin til Avstralia og Nýsælands úr Miðeystri og Landsynningsasia; bæði londini eru vorðin fjølmentað samfeløg, har er stór vælferð, og vinnulívið er fjølbroytt og gott.
Av tí at bara tvey fólk búgva á hvørjum km2 í Avstralia, er tað strálbygdasta meginland í heiminum. Flestu avstraliar búgva í býunum fram við strondini, fjart frá karga og heita veðurlagnum inni í landinum. Mangar av Kyrrahavsoyggjum eru smáar, tí er fólkið har ikki fjølment.
Umhvørvisvernd er vorðin týðandi samfelagsevni í heimspartinum. Í Avstralia eru stór lendi og mong dýr friðað. Av tí at Kyrrahavsoyggjar eru fjart frá meginlondunum, hava kjarnorkuroyndarspreingingar verið á óbygdum oyggjum her; hóast fólkið hevur harðliga mælt ímóti.
At Avstralia hevur verið bretskt hjáland, sæst m.a. væl á avstralska flagginum. Tað myndar bretska flaggið (Union Jack), samveldisstjørnuna og stjørnumyndina Suðurkross.
Við tað at Avstralia og Nýsæland hava verið bretsk hjálond, er mesta fólkið í londunum nú á døgum av bretskari ætt. Men seinastu 50 árini eru tilflytarar komnir higar úr øllum heiminum. Um 2 milliónir fólk hava nú ikki enskt sum móðurmál. Ymsu tilflytararnir hava tikið við sær egna siðvenju, egnar høgtíðir, matsiðir og hava gjørt Avstralia og Nýsæland til ógvuliga fjølmentað lond.
Í mong ár var undirvísingarmálið hjá aboriginskum børnum í Avstralia og maoriskum børnum í Nýsælandi bara enskt, og tey sluppu ikki at læra sítt móðurmál. Men nú er vend komin í. Mál maorianna er viðurkent sum alment mál í Nýsælandi, og í Avstralia læra næmingarnir um aboriginskar mentanir og siðir. Men mong halda, at upprunafólkið eigur at fáa aftur lendið og tilfeingið, sum niðursetufólkið úr Evropa tók frá forfedrum teirra.
Bæði í Avstralia og Nýsælandi hevur ítróttin stóran týdning fyri tjóðskaparkensluna og samleika fólksins. Rugby er tjóðarítrótt í Nýsælandi; í Avstralia eru fótbóltur og krikket best umtókt. Góðu avrikini í hesum ítróttargreinum eru vorðin tjóðarstoltleiki í hesum londum.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður:
Canberra
Vídd: 7.682.300 km2
Fólkatal: 21.515.754
Alment mál:
enskt
Átrúnaður:
kristindómur 76%, aðrir 24%
Stýrsilag:
Fólkaræði, fleirflokkaskipan
Gjaldoyra: avstralskur dollari (AUD)


c: text/html

text:
Smáskrubbuti glámur (glámaættin)
Alepocephalus agassizii
Goode & Bean, 1883
Stødd: Smáskrubbuti glámur verður upp í 90 cm langur.
Dýpi: Hann er á dýpum úr 600 m niður á 2500 m.
Litur: Óskalaður er hann svartur, men trolveiddur er hann brúnligur, tí slipa og roðsla eru sjavað burtur.
Teinar: R 15-18; U 10-12; B og G 16-18.
Lýsing: Bulurin er hægstur um uggafjaðrarnar. Hann hevur eina lága ryggfjøður aftan fyri miðjan ryggin og aftur móti klingruni. Undir henni, heldur aftari, er ein gotfjøður umleið somu stødd. Hann hevur smáar uggafjaðrar og smáar búkfjaðrar, sýldan stert. Eyguni eru størri enn gronin frammanfyri, og aftari kantur á eygunum er framman fyri miðjuna á høvdinum. Høvdið er longri enn bulahæddin. Hann hevur smáar roðslur. Ovara kjaftbein er umleið undir aftaru trom á eygnasteininum. Hann hevur beina striku.
Eyðkenni: Longdin á kjaftinum, liturin, smáu roðslurnar, langa høvdið, teinatalið, og at hann hevur eingi ljósgøgn.
Týdningur: Smáskrubbuti glámur hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Agassiz glathovedfisk, en: Agassiz smooth head, ís: Berhaus
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Glitfiskar Argentiniformes
Hesin hópurin hevur 6 ættir, 57 slektir og 202 sløg.
Av teimum eru við Føroyar 4 ættir, ið hava 9 slektir og 12 sløg:
Fiskasløgini í hesum hópinum eru tey flestu smá, onkur stór inn ímillum, summi nakað bulmikil og onnur long og kløn. Flestu hava stutta gron og lítlan kjaft. Nøkur hava fitifjøður, onnur ikki.
Litirnir á glitfiskunum eru mest blankir, silvurlittir, gulllittir, brúnir ella svartir. Nakrir hava ljósgøgn. Ein ávísur súrligur luktur gongur at flestum teirra.
Nakrir eru lutvíst í feskum vatni, annars um øll høv.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ein partur av gávuni
Ein ung genta í Afrika gav lærara sínum eina jólagávu. Tað var ein yndislig gogguskel. "Hvar fanst tú hana?", spurdi hon. Gentan segði henni, at ein slík gogguskel finst bara á einari ávísari strond langt burturi.
Lærarinnan var djúpt rørd, tí hon visti, at gentan hevði gingið fleiri míl fyri at finna gogguskelina. "Tú átti ikki at ferðast so langt burtur júst fyri at finna eina gávu til mín, segði hon. Gentan smíltist og svaraði: "Tann langa ferðin er ein partur av gávuni".
Henda gentan - skilagóð hóast sín unga aldur - visti helst ikki, at hon kom við einum stórum sannleika um Jesus Kristus:" ... náðigáva Guds er ævigt lív í Kristi Jesusi, Harra okkara" (Róm.6,23). Tað er ein dýrgripur, sum ber við sær fyrigeving fyri alla synd okkara og sum "hvørki hitt høga, hitt djúpa ella nakað annað, ið skapt er, skal fáa skilt okkum frá kærleika Guds í Kristi Jesusi, Harra okkara" (Róm.8,39).
Gáva Kristusar byrjaði eisini við einari ferð. Hann fór úr dýrdini í Himli niður til okkara jørð, sum var gjøgnumsúrgað av synd, og Hann tók á Seg okkara mannalíki og gekk ta torføru leiðina til krossin á Golgata. Har bar Hann alla synd okkara og straff syndarinnar. Og um eg í takksemi sigi við Hann: "Harri Jesus, tað er alt ov mikið. Tú átti ikki at gjørt hetta", ímyndi eg mær, at Hann eymliga og við kærleiksfullum eygum sigur: "Ferðin er ein partur av gávuni".
Umsett úr Our Daily Bread
Mikkjal á Bergi


text:
Ingi Samuelsen
19.06.2015 - 01:08
Tað var ein ógvuliga eyðmjúkur Lars Løkke Rasmussen, formaður fyri Vinstraflokkin, sum fyri løtu síðani helt sína røðu fyri floksfeløgunum á Christiansborg.
Hann og Vinstriflokkurin fingu eitt vánaligt fólkatingsval, men kortini eydnaðist tað honum at endurvinna lyklarnar til forsætisráðið, sum hann lat Helle Thorning-Schmidt ”til láns” fyri fýra árum síðani.
Í røðuni vísti Lars Løkke á, at tíðin í andstøðu ikki hevur verið løtt. Sjálvur hevur hann verið undir trýsti av ymsum slag, ikki minst harða formansstríðið í flokkinum fyri einum ári síðani.
Men hann hevði eisini eina serliga heilsu til sína nærmastu familju.
- Eg havi eina fantastiska familju, og má takka tykkum, Sólrun, Bergur, Símun og Lisa. Eg elski tykkum. Uttan tykkum hevði eg ikki kunnað staðið her í dag, segði komandi danski forsætisráðharrin við tárum í eygnakrókunum.
Lars Løkke Rasmussen nýtti eisini høvið at senda Helle Thorning-Schmidt eina heilsu og tøkk fyri at hava leitt landið trygt gjøgnum kreppuna.
Í eyðmjúku røðu síni var hann ikki so sigursvísur í komandi døgunum á politiska leikpallinum. Hann segði ”um” eg gerist forsætisráðharri og vísti á, at tað fara komandi samráðingar at vísa.
Tað er nevniliga stórur ivi um, hvat tað er fyri ein stjórn, sum Lars Løkke kemur at standa á odda fyri, um talan verum eina smala minnilutastjórn, ella eina breiða borgarliga stjórn við fleiri flokkum í samgonguni.


text:
Sosialistisk Ung skriva: [A]t vit eiga at síggja hendan trupulleikan [stakir uppihaldarar] í eyguni. Serliga til seinasta val, varð tað ferð eftir ferð víst á, at størsti trupulleikin, hjá støkum uppihaldarum í Føroyum, eru hóskandi bústaðir. Eisini eiga vit at fáa vaksnamannaútbúgvingar, útbúgvingar ið verða stulaðar øðrvísi enn aðrar. Soleiðis eggja vit støkum og vaksnum at fara at útbúgva seg. Vit meina, at hetta hevði verið ein íløga, ið fór at loysa seg í framtíðini. (les alla greinina á roddin.fo)
Posted
CategoriesDagføringar


text:
Her eru úrslitini frá svimjistevnuni í Klaksvíkar Svimjihøll, nú í vikuskiftinum 21. og 22. oktober 2017, sum Ægir skipaði fyri. Hartil nakrar útvaldar myndir.
Tilsamans vóru tey 131 svimjarar úr øllum teimum 6 virknu svimjifeløgunum í Føroyum, sum kappaðust tilsamans 845 ferðir sum einstaklingar og 64 ferðir sum lið, í 40 greinum.
Úrslitini síggjast eisini her á livetiming.se, umframt her á SwimRankings.
Signhild Joensen megnaði sum kunnugt tvær ferðir at seta føroyskt met og juniormet í 100 metra ryggsvimjing, tá ið hon fyrst svam 1:01.32 í kappingini fyri einstaklingar og síðani 1:01.00 sum partur av liðsvimjing.
Heiðursmerkjabýtið millum feløg
Heiðursmerkjabýtið millum svimjarar og lið
Her niðast eru nakrar útvaldar myndir. Har var tíverri í so myrkt í høllini, í mun til linsuna sum eg hevði valt mær, og summar eru tí heldur grumsutar.
Related


text:
SwimNews.com veit at siga frá einum umboði hjá eysturríkska svimjisambandinum, at FINA í løtuni leitar eftir einum nýggjum verti til HM á stuttgeil í 2010, sum annars eftir ætlanini skal verða í Dubai. Aðalskrivarin Thomas Gangel skal hava fortalt eysturríksku tíðindastovuni APA, at FINA hevur spurgt um tey vóru áhugaði í at yvirtaka HM, men at tey takkaðu nei. FINA stjórin Cornel Marculescu sigur tó enn at heimsmeistarastevnan verður í Dubai, og at hann ringdi til eysturríkar fyri at vita um teir vóru áhugaðir í næsta stuttgeila-HM eftir Dubai, sum verður í 2012. Og so byrja spekulatiónirnar, tí sum Craig Lord sigur á SwimNews, so man tann samrøðan hava verið fyri nokk so langari tíð síðani, við tað at tað langt síðani er avgjørt, at HM í 2012 verður her í Istanbul.
Dubai er hart rakt av fíggjarkreppu í løtuni, sum serliga rakar byggivinnuna meint, og hetta skal so verða orsøk til at heimsmeistarastevnan nú ikki kann verða í Dubai. Hylurin er verri enn so liðugur, og HM er sum heild ein nokk so dýr affæra, um tú vilt yvirganga til dømis HM í Rom í summar. Og tað vilja Dubai-búgvar óivað, nú ætlaði hylurin hjá teimum var so ófatiliga vakur og stásiligur, á tekniborðinum.
Ivamál um HM 2010 verður í Dubai ella ei
SwimNews.com veit at siga frá einum umboði hjá eysturríkska svimjisambandinum, at FINA í løtuni leitar eftir einum nýggjum verti til HM á stuttgeil í 2010, sum annars eftir ætlanini skal verða í Dubai. Aðalskrivarin Thomas Gangel skal hava fortalt eysturríksku tíðindastovuni APA, at FINA hevur spurgt um tey vóru áhugaði í at yvirtaka HM, men at tey takkaðu nei. FINA stjórin Cornel Marculescu sigur tó enn at heimsmeistarastevnan verður í Dubai, og at hann ringdi til eysturríkar fyri at vita um teir vóru áhugaðir í næsta stuttgeila-HM eftir Dubai, sum verður í 2012. Og so byrja spekulatiónirnar, tí sum Craig Lord sigur á SwimNews, so man tann samrøðan hava verið fyri nokk so langari tíð síðani, við tað at tað langt síðani er avgjørt, at HM í 2012 verður her í Istanbul.


text:
SAMKYNDUR
Í seinasta Orðafari vóru uppskot um føroysk orð í staðin fyri fremmandaorðini 'homoseksuel' og 'biseksuel'. Orðini vóru samkyndur og tvíkyndur. Fyrra orðið hevur fingið undirtøku hjá nøkrum fáum, men tíverri í skeivum sniði: "samkynjaður". Tað var við vilja, at nevndin ikki læt seinna lið á orðinum hava henda form, tó at hann var til umrøðu. Ímóti honum talar, at hann longu hevur verið nýttur við merkingini 'við kyni', t.d. í plantufrøðini: tvíkynjaður 'við tveimum kynjum', bæði kallkyns og kvennkyns í senn. Summar plantur eru tvíkynjaðar. "Samkynjaður" kundi tí merkt 'av sama kyni', t.d. "hann er samkynjaður við hann", t.e. 'av sama kyni sum hann', orðað á líkan hátt sum t.d. "hann er javngamal við hann". Eisini kann tað merkja 'av slag', t.d. illkynjaður 'av ringum slag'. Tílíkar hugsanir gjørdu, at nevndin heldur valdi orðsniðið samkyndur sum týðing av 'homoseksuel'.
Eitt triðja orð, ið hoyrir upp í henda orðabólk, kom ikki við í seinasta Orðafari. Tað var hinskyndur fyri 'heteroseksuel', t.e. sum hevur hug á hinum kyninum. Fyrri liður í fremmandaorðinum er grikskt héteros, ið merkir 'annar'; 'hin'.
Í lesarabrævi í Dimmalætting summarmáladag verður málnevndini kastað fyri, at hon góðkennir kynvillu við at skjóta upp hesi orð. Til tess hevur nevndin hvørki vald ella heimild. Hon hevur heldur viljað roynt at finna føroysk orð, ið eru eins uttanveltað og fremmandu orðini, ið vanlig eru í skrift og talu. Og í royndum eru tey einki uttan týðing av teimum lið fyri lið. Okkara mál má eisini vera soleiðis vorðið, at vit kunnu tala og skriva sakliga um lutirnar uttan at blanda kenslur og fordómar uppí.
SMYRIL - KYNDIL
Torført tykist at fáa summi at skilja, at nøvn verða bend sum onnur orð í málinum. Skipsnavnið Smyril hevur leingi verið fyri teirri ringu viðferð, at tað íðuliga er óbent í hvørjumfalli. Tað var vónandi av misgáum ella var tað prentvilla, at Strandfaraskip Landsins herfyri lýstu við stórum støvum: "Við Smyril til Schrabster". Tað skal eyðvitað vera við Smyrli, sum eisini tey flestu munnu siga.
Sama navn hevur eisini tíðum skeivt snið í hvørsfalli í samansettum orðum. "Smyrlamálið" varð tað kallað, tá ið kjak var um keypið á sinni. Hetta er hvørsfall í fleirtali, men skipið var eittans, og átti tað tí at itið Smyrilsmálið.
Á sama hátt verða limir í ítróttafelagnum Kyndli ofta nevndir "Kyndlamenn", sum vóru fleiri kyndlar. Tað rætta er eftir somu reglu sum her omanfyri: Kyndilsmenn.
TÍGGJUMANNAFARARÓÐUR
Soleiðis má tað eita, við fyrra orðliði í hvørsfalli flt., tí at tíggjumannaførini eru fleiri, ið rógva. "Tiggjumannafarsróður", ið verður vanliga sagt, er høpisleyst orð.
FLOGHAVNARSKRIVSTOVA
Floghavn er sterkt bent kvennkynsorð. Tí fær tað ikki itið "floghavnsskrivstova", sum sagt var í eini tíðindasending. Tað rætta er floghavnarskrivstova.
SKYLDSKAPARORÐINI
bróðir, systir, móðir (og mostir, fastir) bendast sum flestum vónandi kunnugt soleiðis í eintali:
Tað, sum hjá mongum veldur iva og óvissu er hvmf av bróðir. Í staðin fyri rætta formin bróður sæst og hoyrist ikki sjáldan "bróðuri". Tað skal vera: "…av hvítingsbróður" sambært bendingarmynstrinum omanfyri. Gevið eisini gætur eftir, at hvørsfalsformurin er bróður og ikki "bróðurs", sum stundum kemur fyri.
NÁTT og HOND í hvørjumfalli flt.
Hesi orð sum so mong onnur við somu bending fáa ofta, bæði í talaðum og skrivaðum máli, óregluligan form í hvørjumfalli flt.
Í lýsingariti frá einum skipafelag stóð "nætrum" fyri náttum, ið er tað regluliga, og í eini tíðindasending ljóðaði um gíslar, sum stóðu við bundnum "hendrum" - hondum átti at verið sagt.
Hesi orð bendast soleiðis í fleirtali:
Tað er ivaleyst ávirkan frá hvrf og hvnf, sum er atvoldin í hesum óregluligu sniðum. Í vandaðum máli áttu vit at fækkað so nógv um tey, sum til ber. Helst áttu tey ikki at komið fyri í útvarpsmáli, sum eigur at vera øllum fólkinum til fyrimyndar.
LIBANSKUR, JORDANSKUR o.s.fr.
Lýsingarorð avleidd av landanøvnum eiga helst ikki at víkja ov nógv frá hesum nøvnum í framburði og herðing. Londini eita Jordan (við stuttum opnum o) og Libanon, men kortini hoyra vit sagt í tíðindum [jo:r'da:nskur] og [li'ba:nskur] (: aftan á sjálvljóð merkir longd og ' framman fyri stavilsi merkir herðing). Sjálvsagt er at siga hesi orð við herðing á fyrsta stavilsi sum í røttum føroyskum orðum ['li:banskur]og ['jordanskur]. Hetta geldur eisini fyri onnur orð sum japanskur, iranskur, irakskur o.fl.
"PAKKAR"
Móti er í orðum eins væl og í klædnabúna, hárseting, bilum og øðrum. Sovorðin mótaorð eru tíbetur eins skjót eftir seg og annar móti, men mannargilig eru tey, meðan tey herja sum harðast.
Nú eina tíð kemur alt í pøkkum, sum hitt almenna letur frá sær, og tíðindafólki dámar væl hetta pakkatosið. Talað verður um "skipapakkar", "skúlapakkar", "sjúkrahúspakkar" og helst fleiri við. Hetta málbrúk er komið uttaneftir, úr donskum, hagar tað man vera komið úr enskum ("package"). Tað verður ikki umrøtt her, tí at Orðafar veit nakað betri at seta í staðin, men bert til at gera vart við fyribrigdið við teirri vón, at hugsað verður um at orða hetta øðrvísi.
MARKNAÐUR
Tá ið vit nú eiga hetta frálíka orð, hví so halda fram at tala um "marked". Gott "marked" fyri sílum, segði ein alari herfyri. Men tað er einki eindømi. Og ein av útflutnigsfyritøkum okkara hevur stovnað "marketingdeild". Her er marknaðardeild eyðvitað rætta orðið - ella vit kunnu samtykkja, at so er. Hitt orðið hóskar als ikki sum navn á deild á føroyskum stovni.
UM KOSTNAÐ
Hjá mongum er brellilysturin betri, enn gott er, eftir fremmandum orðafellum, sum ofta lítil og eingin fynd er í, og aloftast vilja tey troka okkara egnu av, so at tey fara í gloymsku.
Eitt, sum hevur verið í heilum at hoyra, tá ið talað hevur verið um, at eitthvørt er væl dýrt, er at "tað kostar tað hvíta út av(!) eygunum".
Soleiðis tók ein tingmaður til orða nú ein dagin. Hetta er ættað beint úr donskum, men ógreitt er, hvussu tað av fyrstan tíð er íkomið har. Gamalt er tað vist ikki. Spurningurin er, um menn halda seg vera hepnar í orðum, tá ið teir hava tílíkt fyri munni. Beri teir hetta saman við hesi bæði føroysku orðafellini um kostnað: "Tað kostar gull og ikki grót" og "tað kostar ikki stein og allan heim". Hesum er tó meiri málmur í enn teimum innsløddu, ið nú breiða seg sum lok í veltu.
M.A., M.O.
Hetta eru styttingar av orðasambondunum millum annað, millum aðrar og millum onnur. Millum er í hesum føri fyriseting, ið stýrir hvønnfalli, og tað broytist ikki, hvat so kemur undan hesi fyriseting. Men kortini hava summi tikið upp tann ósið at lata fyrisetingar, sum stýra hvørjumfalli, "taka av" fyrisetingini millum og broyta stýringina til øðrum. Tey kunnu siga eitt nú: "Hann hevur verið við millum "øðrum" norskum skipum". Hetta ber ikki til. Her skal verða sagt millum onnur. - "…frá millum "øðrum" skipafeløgum…" segði onkur fyri stuttum. Helst er tað óheppið at lata setningin vera so vorðnan, at fyriseting stendur framman fyri hetta orðasamband, t.d. hann hevur m.a. verið við norskum skipum!
AT HALDA VIÐ
"Pro-iranskir" sigast teir nú at vera, ið halda við Iran. Er hetta ikki óneyðug lifran fyri tí fremmanda? Mundi nakar siga um teir, sum hildu við Týsklandi í síðsta heimsstríði, at teir vóru "pro-týskir", ella um aðrar, at teir vóru "pro-enskir". Nei, tað varð einfalt sagt, at teir hildu við Týsklandi/Bretlandi, ella at teir vóru í parti við hesum londum.
Roynið at gera minni av hesum orðum, ið byrja við "pro-". Og tað sama er at siga um "anti-", sum verður alt ov nógv nýtt í tíðindasendingum, t.d. "anti-apartheid".
HUSSAIN KONGUR
Í føroyskum koma titlar og starvsheiti vanliga aftan á navnið. Tí mundi tað skurra í oyrunum á mongum at frætta, at "kong(!) Hussein" hevði gjørt okkurt tíðindavert. Mundi tað ikki ljóðað rangvørgt, um onkur fór at kvøða eitt nú "Kong Ólavur herjar hann mót trøllum."
"LÆTTA" > FARA Á FLOG
Ofta er at hoyra, at flogfør "lætta". Hetta er óføroyskt, einki annað enn danska orðið lette. Á føroyskum eitur tað at fara á flog.
"Í FAMILJU VIÐ" > SKYLDUR VIÐ
Hví siga "teir eru í familju við kongin", tá ið vit nógv snøggari og vakrari kunnu siga "teir eru skyldir við kongin"?
RENNA ella KOYRA AV LANDINUM
Tað tykist vera fast mál hjá fjølmiðlum okkara, at tey, sum eru dømd í útegd, verða rend av landinum. Hetta ljóðar nóg so harðrent. Kundi ikki onkuntíð upp í millum verið skift við at siga at koyra ella vísa av landinum. Tað er ein vissur munur á at renna ein út og at koyra ein út. Hitt fyrra ljóðar náðileysari. Gera vit ov nógv av at nýta tey sterku orðini, missa tey so líðandi mátt sín og vikna burtur.
LÝSINGUR - IKKI HEYKUR!
Av og á hoyrist um eitt fiskaslag, ið nevnist "heykur". Hetta ljóðar løgið, ikki minst tí tað eisini er navn á vælkendum rovfugli. Men Fiskirannsóknarstovan upplýsir, at hetta er hálvsodnað endurgáva av enska fiskanavninum hake. Hesin fiskur hevur longu føroyskt navn, so eingin umbering er fyri at nýta hetta villandi hálvenska navnið. Føroyska navnið er lýsingur. Tí kemur tað av sær sjálvum, at silver hake verður nevndur silvurlýsingur.


text:
Glutenfrí
súrepla trifla
Tá man hevur cøliaki kan man ikki eta tær vanligu makrónunar ella makrónraspið, sum man kann keypa í matvøruhandlunum, tí oftast er gluten í. Eg havi tí valt at gjørt eina uppskrift hesa ferð, fyri at vísa hvussu lætt man kan gera glutenfríar makrónur og müsli, ið kann nýtast sum køkurasp.
Krás
Á handlarnir fáa kjøt frá Krás fimm ferðir um vikuna. Tað eru bara dygdarvørur, ið koma í kølidiskin við Krás stemplinum á.
Borðreið
Hara í øli
2 persónar
Tilfar ½ hara, skorin í 3-4 partar salt 2-3 dl øli 25 g smøri eitt sindur av hveitimjøli 1 leyk, skorin i terningar 2 gularøtur, skornar í skivar 2 tsk timian 3 dl turrum hvítvíni 1 dl hindbærsaft 1-2 spsk ribsgelé
Arbeiðsháttur
Gníggja harustykkini við salti og koyr tey í ein frystiposa, fyll síðan ølið í, bint fyri, og lat liggja í køliskápi í 5 tímar. Tak harustykkini úr posanum og goym ølið. Vend harustykkini í hveitimjølið. Smelta helvtina av smørinum í eini steikigrýtu og brúnka harustykkini saman við smeltaða smørinum. Tak harustykkini upp, smelta restina av smørinum, og brúnka so leykin og gularøturnar saman við. Legg harustykkini í aftur steikigrýtuna, saman við leyki og gularótum, krydda við timian og stoyt ølið og hvítvínið í steikigrýtuna – lat smákóka í ein tíma. Tá ið 10 min. eru eftir at steika, skal ribsgelé og hindbersaft koyrast í. Smakka til við salti.
Minka um matoyðsl
Vit ynskja at taka ábyrgd og gera ein mun, tí hava vit í Á-samtakinum sett okkum fyri at minka um matoyðsl við at stimbra undir eina hugburðsbroyting, og vit vóna, at tit vilja vera við!
Ein faldari við góðum ráðum um hvussu tú kanst goyma frukt og grønmeti, er sendur til hvørt hús í Føroyum. Faldarin er eisini tøkur í øllum Á handlum. Nýggja heimasíðan www.matoydsl.fo verður okkara pallur, tá ið tað snýr seg um matoyðsl.


text:
Hank Williams
Staðfesting av
deyða Hank Williams
Sum eg greiddi frá um seinasta biltúrin hjá HW, so bleiv staðfest, at
Hiram ”Hank” Williams, doyði kl.7.00 um morgunin tann 1. januar 1953, á Oak
Hill Hospital, í West Virginia, og at Hank tá hevði verið deyður í umleið 6
tímar. Tað var italiumaðurin, Dr.Diego Nunnari, sum gjørdi kanningina.
Seinastu tímarnir hjá HW
Møguliga var Hank deyður, tá ið teir bóru hann av hotellinum í Knoxwill 8
tímar frammanundan, ella tá ið Hank 6 tímar frammanundan, sat í bilinum
uttanfyri
dómhúsið í Rutladge. Ímeðan hetta fór fram, varð Carr, ungi bilførðarin,
førdur fyri ein dómara, fyri skilaleysa koyring.
Joe Tyree
Kl.9.00 um morgunin bleiv
ringt til Joe Tyree, ið átti ”Tyree Funural Home”,
sum lá beint yvir av Oak
Hill Hospital.
Líkið av Hank bleiv nú flutt yvir um
gøtuna av Joe Tyree.
Líkskoðan bleiv gjørd har. 6
borgarar í Oak Hill vórðu tilnevndir at skoða líkið
av Hank Williams. Lagt var
til merkis, at nálarhol vóru á báðum ørmunum, og ein stór
skeina var á høvdinum.
Eisini var umráðið við rørarnar violett blátt. Tað hevði
verið sparkað í umráðið.
Møguliga var hesin løstur
komin kvøldið fyri hann skuldi fara
avstað
á sína konsertferð. Hann
hevði verið inni á einari drykkjustovu í
Montgomery, og har var hann
komin í bardaga við ein skylmann hjá Bobby Jett. Bobby Jett var við barn, og
Hank Williams var pápi at barninum.
Í samband við líkskurð, var
neyðugt at fara til eitt universitets hospital, ið lá har um vegir, fyri at fáa
hendur á einum skurðlækna. Farið var til býin
”Beckley”, og skurðlæknin,
sum bleiv sendur til at
gerða líkskurðin av Hank í Oak Hill, var ein russi,
Dr.Ivan Malinin. Hann var
undir útbúgving í USA, og dugdi líti av enskum.
Blóð bleiv tappað upp í
eitt lítið glas við korkproppi, og partar av vitalu gøgnunum
blivu koyrd í posar, pakkað
og send til býðin Charleston til nærri kanningar.
Sami býður sum Hank skuldi
havt spælt til eina konsert í, bert 12
tímar frammanundan..
So sannast má Føroyska
orðafelli ”Ongin veit á morgni at siga, hvar hann á kvøldi gistir”. Hank hevði
fyri 24 tímun síðani sovið sín søta svøvn, á einum hotellkamari í býnum
Birmigham í Alabama. Nú lá hann sum lík, á einari líkstovu í Oak Hill, í West
Virginia.
Burdett´s Pure Oil Gas Station
Ungi bilførarin hjá HW
Tá ið tann bert 17 ára
gamli Charles Carr, sum hevði verði bilførari hjá Hank,
fær at vita, at Hank er
deyður, verður hann so skelkaður, at hann ikki torir at ringja til mammu Hank,
Lillie Stone, og siga henni frá støðuni. Tað vóru bert 12 tímar síðani, at hann hevði tosa við hana og greitt
hennin frá, at Hank var dottin, hevði
smekka høvdið í ein borðkant á hotellkamarinum
og var illa fyri. Hann var farin at hista ógvusliga, og lá i songini og
ringdi seg av pínu.
Lillie hevið tá fingið ein
lækna til at koma á hotellið. Hesin hevði givið Hank tvær sproytur av morfini
og eitt glas av B12 vitaminum, uttan at kanna Hank, sum í tí løtu var uttan vit
og lá so at siga lívleysur á einari song á Andrew Johnson Hotellinum í Knoxwille.
Nú, 12 tímar seinni, skuldi
Carr ringja aftur til Lillie, og boða
henni frá, at einkar
sonurin Hiram ”Hank” Williams var deyður. Hetta tordi Carr ikki at gera. Hann
ringdi í staðin til
pápa sín, Daniel Carr, og biður hann kunna Lillie um støðuna.
Lilly Stone
Daniel ringdi til Lillie og
greiddi frá støðuni, og tað fysta hon spurgdi um, var um
nakað var hent við bilinum,
sum hvørki var tryggjaður ella goldin. Hon var
bangin fyri at Hank hevði
koyrt skít, og var komin út fyri eini bilvanlukku.
Lillie og Daniel gjørdu
skjótt av, og fóru sama dag við flogfari upp til Charleston, og koyrdu víðari
til Oak Hill. Dagin eftir kom seinna kona Hank, Billie Jene við flogfari, úr
Shreveport í Louisiana, har hon hevði hildið nýggjársaftan saman við sínum
foreldrum.
Audrey helt seg vekk
Audrey Williams, fyrra kona
Hank, hevði verið uppi alla náttina og lá nú í songini við timburmonnu.. Hon
hevði hildið nýggjársaftan á ”Plantation
Club” í Nashwille, saman við Maxine konu A.V.Bramford, sum stílaði fyri konsertini har
Hank skuldi spæla í Canton. Audrey var illa fyri, tá hon fekk boðini um, at
fyrrverandi maður hennara Hank Williams var deyður. Hon avgjørdi ikki at fara
til Oak Hill, sum gott var.
Rok av Billie Jane
Tí dagin eftir, tá ið
Billie Jean kom til Oak Hill, bleiv rok. Hon ákærdi Lillie
fyri at hava stolið allar
ognarlutirnar, sum hank Hevði uppi á sær, og fyri at hon var farin avstað við
bilinum, sum hon helt Hank átti.
Bilin hevði løgreglan sett inn í eina garagu á Burdett´s ”Pure Oil”
bensinstøðina,
har Glenn Burdett skuldi
halda eyga við, at ongin stjól nakað úr bilinum.
Seinni kom fram, at sami
Glenn Burdett hevði stolið hattin hjá Hank og ein
Colt 45 revolvara, sum Hank
hevði liggjandi í bilinum.
Bert góð 2 ár eftir hesa
hending, bleiv Glenn Burdett funnin deyður, skotin
í hjarta, og bleiv hetta staðfest
sum sjálvmorð. Hann bleiv 42 ára gamal.
Óndar tungur vildu verða
við, at Glenn toldi ikki at verða happaður, sum
líkrøvari, og tí beindi
hann fyri sær.
Burdett´s ”Pure Oil”
bensinstøðin bleiv seinni rivin niður. Í dag stendur ein minnispláta á staðnum.
Hon boðar frá, at her var síðsti steðgur hjá Hank Williams í Oak Hill.
Cliff Rodgers
Konsert uttan Hank Williams
Tá ið A.V.Bramford, sum var
staddur í Canton, Ohio fær at vita, at høvuðsnavnið
á konsertini, Hank
Williams, var deyður, bleiv hann í villareiði, men tá hann tosaði
við Lillie, samdust tey um,
at halda konsertina.
Konsertin byrjaði við, at
ein projektørur lýsti á ein tóman pall. Tað var Cliff Rodgers,, sum var
plátuvendari á radiostøðini WHKK, ið
fekk uppgávuna at boða frá, at Hank var deyður.
Cliff Rodgers byrjaði við
at siga ”Mínar damur og harrar, í mínum lívi innan show
business í 20 ár, havið eg
ongatíð upplivað nakað sum hetta. Maðurin, ið eg skuldi rópa inn á pallin, Hank
Williams er deyður”. Tá reisti fólki í salinum
seg, og sungu sangin,
”I Saw The Light”. Síðan helt konsertin fram.
Heim til Montgomery
Tann 2 januar 1953 var
líkið av Hank Williams leysgivið av mynduleikum í
Oak Hill. Lillie hevði orða
við Joe Tyree og ein hjálparmann um at koyra líkið
til Montgomery. Sjálv fór
Lillie heim í sínum egna bili,
saman við Daniel og Charles Carr, sum koyrdu bilin. Teir báðir skiftust um at koyra, og koyrt var út í eitt
bæði dag og nátt. Billie Jane fór aftur til Shreveport í Louisiana við
flogfari.
Tann 3 januar 1953 kom
líkið av Hank Williams til Montgomery, og kistan bleiv koyrd til ”Ból og Bita” húsið hjá Lillie, har
líkið var víst fram fyri alminninginum.
Lillie vildi, at
jarðarferðin skuldi verða úr hennara heimi, men hon skifti meining. Tá tað
frættist, at líkið av Hank Williams var komi heim, tustu fólk í
hundratatali inn í húsið, at siga Hank
Williams "Seinast farvæl".
Boð vóru nú send eftir
A.V.Bramford, sum var á konsertferð, um at koma og skipa fyri jarðarferðini.
”Bram”, sum hann dagliga var nevndur, fór við flogfari til Nashville, har Audrey og elitulimir úr "Grand Ole Opry” vóru tikin við, áðrenn
flogið var til Montgomery.
Tað fysta ”Bram” gjørdi,
var at kann hvørji hølir vóru tøk, og fall valið á býar
samkomuhúsið í Montgomery,
sum hevði uml. 3000 sitipláss, og var støsta høli sum kundi
fáast, um jarðarferðin
skuldi haldast innandura.
Hezy´s-Drifting-Covboys, Braxton nr.2 frá vinstru
Fremmamdur maður
Seint um kvøldið kom ein
maður á gátt hjá Williams familjuni. Ongin kendist við
mannin beinan vegin. Braxton Shuffert, sum hjálpti til við jarðarferðini, og
sum hevði verið við til at stovna tann fyrsta tónleikabólkin hjá Hank í 1937,
tá ið Hank bert var 14 ára gamal, hann kendi mannin aftur. Maðurin var pápi
Hank, Elonzo Williams, vanliga nevndur Lon.
Hann var ikki nakar
ríkmaður peningaliga, hann hevði tumla allan vegin til
jarðarferðina í Montgomery,
og nú vildi Lon keypa soninum ein blómukrans.
Farið var so oman í ein
blómuhandil, men har var stongt. Lon bankaði uppá
og innanfyri bleiv spurgt,
hvør tað var? "Hetta er pápi Hank Williams, sigur Lon".
"Hvat sigur tú? Hank hevur ongan pápa", varð svarað.
Hetta var fyri ein part rætt, tí Lon hevði ikki verið partur av hansara
lívi, síðani Hank var 6 ára gamal.
Tá ið blómuhandlarin
spurgdi Lon, hvussi stórur kransurin skuldi verða, segði
Lon, at hann var ein
fátakur maður og hevið bert 5 dollarar uppi á sær. Hann fekk ein stóran krans
til jarðarferðina hjá soninum.
Hevði verið á hurðini hjá pápanum
Hank og Lon høvdu so at
siga onki samband havt við hvønn annan síðan 1929, tá ið Lon varð innlagdur á
sjúkrahús í samband við løstir av nervagassi, sum hann hevði fingið í
seg, tá hann var hermaður í
Fraklandi undir fyrra heimsbardaga.
Hank og Billy Jean
Hank og Billie Jean vóru
jólaaftan í 1952 farin at vitja Skipper familjuna í móður
ætt hjá Hank. Tey fóru í
kirkju, har Hank framførdi nakrar sangir. Sama dag
framførur Hank ein sang,
sum hann hevði gjørt til pápan sín, sangin, ”The Log Train”.
Jóladag í 1952 fór Hank at
vitja Lon. Hann hevði keypt ein posa av góðgæti
og vildi sleppa at syngja
sangin ”The Log Train” fyri pápa sínum. Lagnan
vildi tað so, at Lon var
farin at vitja sína familju í býnum Selma, so Hank kom
á stongdar dyr. Hann hongdi
posan við góðgætinum uppá lásið og skrivar
Lon eina heilsu á ein lepa. Nú 10 dagar aftaná liggur Hank í einari kistu í
Montgomery.
Òsemja
Seinni um kvøldið kom
Billie Jene úr Louisiana til jarðarferðina. Hon og Hank
høvdu eina lítla íbúð í
”Ból og Bita” húsinum hjá Lillie. Íbúðin var nú tómd fyri
allar ognarlutir hjá Hank,
harímillun bøkur sum Hank hevði skriva sínar
yrkingar í. Tá ið Billie
Jane sær hetta, bleiv handfast ímillun hana og vermóðurina, so fólk fóru uppí
fyri at skilja sundur.
Sunnudagin tann 4. januar
1953 fór Hank Williams til gravar. Minnisløtan bleiv
hildin í býarsamkomuhúsinum
í Montgomery, sum tók uml. 3000 fólk. Uttanfyri
var ein ovurstór mannamúgva
komin saman, at siga Hank Williams, tað seinasta farvæl.
Henda mannamúgva var mett
til ca. 25.000 fólk, hetta var støsta mannamúgva
sum var sædd til eina
jarðarferð í Montgomery. Hetta er at undrast á, tí Hank
var tilflytar til býðin, og
búði bert 10 ár í Montgomery.
Hank hevði sagt við Jim
Denny tann 11. august 1952, tá ið Hank fekk sekkin frá
”Grand Ole Opry”, at hann
kundi samla meira fólk til sína jarðarferð enn Jim
Denny kundi samla til sínar
framførslur á ”Grand Ole Opry”, og rætt fekk
Hank. Tað komu meir enn 10
ferðir so nógv fólk til jarðarferðina, sum tað sluppu inn í ”Ryman Auditorum”
har ”Grand Ole Opry” helt til.
Hank Williams í kistuni
Lit de parade
Kl.13.00 blivu dyrnar latnar
upp. Hank lá í einari silvur málaðari
kistu, sum var fóðrað
innan við klæði. Kistan stóð
framanfyri pallin, ímillun tveir manshøgar gitarar,
gjørdir av blómun. Lokið var
í tveimun, har ovari partur við yvirkropin var opin.
Hank var í einum hvítum
klædningi og lá við samanfalda hondum, sum
hildu um eina hvíta bíbil.
Omaná var lagt eitt hvítt fíntmaska net. Tey, sum komu framvið sóðu, at hann
var byrjaður at verða skallutur, bert 29 ára gamal, og tí gekk hann altíð í hatti, tá ið hann vísti seg alment.
Hvítir solistar og eitt
litt manskór
Kl.14.30 byrjaði løtan, við
at Ernest Tubb sang ”Be On The Sunset”. June
Carter, sum kom nógv í
húsið hjá Hank og Audrey, tá ið tey búði í Nashville,
og var gumma Hank Williams
junior, sang eisini ein sang. Eitt manskór við
littum sangarum sang, og
hetta var heilt óvanligt við eina jarðarferð hjá
einum hvítum persóni í
suðurstatinum Alabama.
Eftir minnisløtuna fór
kistan og eitt bil fylgið út til Oakwood kirkjugarðin,
har Hank bleiv grivin í
einum avsíðis horni, eftir ynski frá Lillie. Hank bleiv
grivin við síðuna av dóttur
Irenu, sistur Hank Williams, sum í 1949 hevði átt
eitt barn, sum bert yvilivdi 1 samdøgur.
Bobby Jett eigur eina dóttur
Tann 6 januar 1953, eigur Bobbie Jett eitt gentubarn, sum Hank Williams
var
pápi at. Mamman var ikki
væl fyri sálarliga, og letur hon tí gentuna til mammu
Hank, Lillie Stone, sum
attleiðir gentuna.
Tá ið Lillie 3 ár seinri
doyr, verður gentan aftur attleid. Tað er ikki fyrr enn
í 1990, 37 ár eftir at hon
er fødd, at rættarskipan í USA góðtekur, at hon var
dóttir Hank Williams. Gentan eitur í dag Jett Williams og upptrakar sum
country sangari, eins og pápi hennara Hank Williams gjørdi.
Onki testamenti skrivað
Hank Williams hevði onki testamenti skrivað, so tað bleiv eitt eljustríð
ímillun
kvinnurnar í hansara lívi,
Lillie, Audrey og Billie Jean, um at fáa sín part av
arvinum. Har var ikki so
nógv at arva. Hank Williams átti 4.000 dollar í reiðum
peningi, og ca. 9.000
dollar í persónligum lutum. Tað mesta av hansara ogn,
húsið, bilar.o.a, var
Audrey farin avstað við, í samband við teirra hjúnaskilna, bert eitt 1/2 ár
framanundan.
Deyður av hjartatilburði
Tann 10 januar 1953 kom
deyðsraportin hjá Hank Williams. Hon segði, at
deyðsorsøkin var ein
hjartatilburður, orsaka av ovurnýslu av alkoholi, morfini
og nervastillandi
heiluvági, sum ”Toby” Marshall hevði viðgjørt Hank við,
eftir tað stóru
skurðviðgerðina í rygginum, eitt ár frammanundan.
Tað er ein gáta, hví Hank
og partvís Lillie geva seg uppí hendurnar á hesum
manni. ”Toby” var tann 9
oktobur í 1951 royndarleyslatin úr fongsli, har hann
hevði siti inni fyri
”kvaksalvarí” við heiluvági. Hann segði seg vera útbúgvin
alkoholviðgerðarlækni.
Tann 3. mars 1953, bert 2
mánar aftaná at Hank var farin, doyr kona
”Toby” av somu mystisku
viðgerð sum Hank fekk. Og ”Toby” fór 3 dagar
seinni, aftur í fongslu.
Heilivagurin, sum ”Toby” nýtti til sínar viðgerðir, var
morfin og tablettir, so sum
valium o.a. Hetta saman við stórari nøgd av
alkoholi, var ein
deyðuligur blandingur.
Tann 17 januar 1953 sóðu
íbúgvar í Montgomery á náttartíð, at fólk við
petroliumslygtum vóru í
holt við at grava grøvina hjá Hank uppaftur.
Fólk hildu, at hetta vóru
fjepparar, sum vildu tryggja sær onkran ognarlut
av Hank Williams.
Boða var frá hesum til
løgregluna, sum fór at kanna máli. Tað vísti seg,
at har var alt í lagi.
Mamma Hank Lillie hevði fingið at vita, at 4 franskir
flogskiparar, sum lógu
grivnir nær inngongd til Oakwood kirkjugarðin,
skuldi gravast upp og
sendast heim aftur til Frankaríki. Teir vóru deyðir
undir flogskiparavenjing í
USA, undir seinra heimsbardaga.
Lillie hevði nú keypt henda
gravstað til sína familju. So kistan av Hank bleiv
uppaftur grivin og flutt
har, ið grøvin hjá Hank Williams er í dag. So sigast má, at Hank Williams er
ein av teimun, sum er grivin tvær ferðir
Her liggja Audrey til vinstru og Hank Williams til høgru
Stutt og ríkt tónleikalív
Presturin, sum helt talu
við jarðarferð hjá Hank, segið, at hann ikki kundi
halda nakra talu, tí tað
hevði Hank sjálvur gjørt, við sínum sangi og boðskapi
til fólki. Hann samanbar
Hank við eina byrging. Tá ið hol kom á, floymdu
sangir og tónleikur út til
fólki. Sangir og tónleikur, sum Hank so inniliga vildi siga okkum frá, hvussu
vit eru sum menniskju.
Presturin segið at øll
kunnu syngja ein sang fyri fólki, men Hank hevði serligar gávur
at syngja til hjartað og kenslurnar,
og satt er tað.
Hank Williams untist bert 6
ár og 20 dagar á tónleika pallinum við sínum
plátupptøkun, og tað er ein
ótrúliga stórur sangskattur, sum liggur eftir hann.
Sjálvt í dag, 65 ár aftaná
hansara deyða, verða hesir sangir framførdir.
Yrking til Audrey
Tá ið fólk aftan á
jarðarferðina, fóru at rudda og vaska bilin, sum Hank
Williams var deyður í,
funnu tey ein papírslepa við einari yrking, sum ikki er dagfest. Hetta var
seinasta heilsan frá Hank til Audrey. Hildi verður, at yrkingin er skrivað á
hansara seinasta biltúri.
Audry og Hank Williams
Yrkingin er soljóðandi,
leystliga týdd til Føroyskt.
Vit møttust, vit livdu, og
góða sum eg elskaði teg.
So kom feigdardagur, tá
okkara kærleiki fjaraði burtur.
Í nátt eru vit bæði aleina,
og kan eg bert siga,
eg elski teg, og vil altíð gerða
tað.
Hetta er prísurin vit mugu
gjalda.
Klaksvík september 2018
Oddbjørn Vágslíð


text: Fyri umleið trimum vikum síðani raktu arbeiðsmenn í Eysturoyartunlinum brádliga við heitt vatn Tofta-megin rundkoyringina. Økið, har rúkandi vatnið er funnið, er áleið 425 metrar frá rundkoyringini ímóti Rókini. Ein stutt filmsupptøka, sum arbeiðsmenn í tunlinum hava tikið upp, vísir, hvussu vatnið rýkur og møguliga eisini kókar. Sambært arbeiðsmonnunum hendir sama fyribrigdi aftur umleið 10 metrar longur inn ímóti Toftum, hesa ferð er vatnið tó meiri runut. Enn er ikki møguligt at siga meira um fyribrigdið, og kanningar eru í gongd.


text:
Spælireglar
Í trimum teimum fyrstu spølunum vinna tey, sum fáa fult rað. Øll, sum fáa fult rað, vinna eina peningaupphædd. Tey, sum eru fyrst at ringja inn og sleppa ígjøgnum, sleppa at velja ein bókstav. Handan bókstavin eru nakrir vinningar at velja ímillum.
Virðið á vinningunum handan bókstavirnar er annaðhvørt umleið 2000, 4000 ella 6000 krónur.
Í síðsta spælinum vinna tey, ið fáa fulla plátu. Her er sama galdandi, at øll, ið vinna, fáa eina peningaupphædd. Í síðsta spælinum er tó bert ein, ið sleppur ígjøgnum til sjónvarpsstovuna.
Tann, ið sleppur ígjøgnum, skal draga gekkahjólinum, og hevur møguleika at vinna stórar upphæddir. Størsti vinningurin er gekkapuljan.
Størsta upphæddin, ið er vunnin, er 2.200.000,00 krónur. Tað var fríggjakvøldið 15. apríl 2016.
Um sendingina
Gekkurin er bingospælið í sjónvarpinum hjá Kringvarpinum. Øll, sum hava keypt seðil/seðlar á sølustøðunum kring landið áðrenn klokkan 19:00 fríggjakvøld, hava møguleika at spæla við í Gekkinum. Hvør seðil kostar 30,00 krónur.
Søgan
Gekkurin var fyrstu ferð á skránni í februar 1997, og hevur koyrt á meir ella minni sama hátt síðan. Fyrstu tvey árini var vinnarin frá seinasta fríggjakvøldinum inni í sjónvarpsstovuni og snaraði hjólinum, og tá vóru eisini tvær gekkapuljur.
Seinni gjørdist møguligt at ringja inn í sjónvarpsstovuna og snara hjólinum við at trýsta á knapparnar á telefonini. Samstundis bleiv avgerð tikin um minka gekkapuljarnar til eina størri heldur enn tvær minni.
Senditíð
Spælið Gekk hvørt fríggjakvøld klokkan 19:45. Gekkahefti kunnu keypast til klokkan 19 fríggjakvøld í flestu kioskum og matvøruhandlum um landið.
Gev gætur
Vit gera vart við, at spælir tú gekk og fylgir við beinleiðis á heimasíðuni – har gekkurin verður stroymdur - kann vera seinking á signalinum.
Gomul Gekkaspøl
Gekkurin á Facebook (letur upp í nýggjum kaga)


text:
Orð og lag: Kajfinn Hammer
1. Eg leitaði, søkti, ja, ár eftir ár,
í syndaneyð feldi mangt svíðandi tár;
ein skáa mítt hjarta tó kendi viðhvørt,
– nú heystaði syndlívið, eg hevði ført.
2. Mangt tárið tað rann, ja, mín sál var í neyð,
kenslur og lyfti, sig, hvat hjálptu tey?
Bønir ei frelsa, bert Jesusar blóð,
trúgva eg mátti, -so skrivað tað stóð!
3. Men var tað nóg mikið, at trúgva, at alt,
um frelsu stóð skrivað, at meg hetta galt?
Meg djevulin plágaði, fast hann meg bant,
eg merkti hvønn Harra eg blint hevði tænt.
4. Hann sá jú, hann var við at missa ein træl,
sum Guð hevði keypt, og tað vitsti hann væl;
hann fong sín tá slepti, Guðs kraft var ov sterk,
meg syndara loysti hitt Golgata verk.
5. Nú sál mín er fylt við Guðs gleði og frið,
doyptur eg varð, á, hvørt undurfult stig!
Um Jordan eg fór, inn í Kána’an eg steig,
hin gøtan, sum fyrr var so fløkt, er nú greið.
6. Á, sál, tú sum kennir tey svíðandi sár,
eitt syndalív gav tær her ár eftir ár,
kom, ákalla blóðið og trúgv nú á Hann,
hvørs blóð eitt sinn æviga frelsu tær vann.


text:
Nú veturin hevur fastatøkur á okkum, og skiftandi veðurløg leggja løgnar tankar í sinn, tá er gott at hava eina góða bók at lesa. Tú veitst ongantíð, hvat kann henda! ”Tað var ein tíð, tá ið eg hugsaði nógv um axolotlar. Eg vitjaði teir í sjósavninum í Jardin des Plantes og varð standandi í tímar […]
Í morgun frættust so tey feigdarboð, at Jan Sonnergaard var deyður av hjartaslagi, bara 53 ára gamal. Forleggjari hansara, Johannes Riis, skrivaði í morgun, at Jan hevði verið á bókaturne í Beograd, og tá ið bókin skuldi leggjast fram, kom ongin Sonnergaard. Seinni varð hann funnin lívleysur á gólvinum í íbúðini. Jan Sonnergaard var føddur […]


text:
Enn ein Aqua Frísk frá Føroya Bjór
Enn ein Aqua Frísk frá Föroya Bjór
Í mai mánaði kom nýggjur tostadrykkur frá Föroya Bjór, Aqua Frísk Ananans og Citrus út á marknaðin, sölan og móttökan hevur verið framúr góð.
Annika Waag góðsku- og framleiðslustjóri á Föroya Bjór sigur:
“Vit fegnast um góðu móttökuna av AQUA FRÍSK, og tí fóru vit beinanvegin undir at menna nýggjan smakk av AQUA FRÍSK, og úrslitið er AQUA FRÍSK við smakki av rabarbu og jarðber. Aqua Frísk er leskiligur tostadrykkur við rabarbu og jarðber, ið hevur ein sera frískan og leskiligan smakk. Aqua Frísk inniheldur einki sukur, ongar kaloriur og einki litevni.”
Klára PET-flöskan er framleidd í Føroyum.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Felagsskapur vil varðveita ríkisfelagsskapin
Fólk í Danmark, Grønlandi og Føroyum hava stovnað felagið Ríkisfelagsskapurin.
Felagið varð stovnað í Keypmannahavn og tað er, sambært teimum, sum stovnaðu felagið, ein fólkslig rørsla, sum vil varðveita og styrkja ríkisfelagsskapin, sum tey siga, til gagns og gleði fyri komandi ættarlið.
Nauja Lynge, sum hevur tikið stig til nýggja felagsskapin og er forkvinna, sigur, at tey eru sannførd um, at Grønland, Føroyar og Danmark eisini í framtíðini eiga at samstarva og vera saman. Hesin felagsskapur, sum vit hava kent í øldir, er rætta grundarlagið undir einum nýggjum, fruktabærum og javnbjóðis samstarvi.
Felagið Ríkisfelagsskapurin skal ikki bara vera fyri tey fáu, men heldur ein fólkslig rørsla. Styrkin hjá rørsluni eru familjubond og tætta sambandið millum føroyingar, grønlendingar og danir.
- Tí fara vit at brúka alla megi fyri at tryggja samanhaldið millum fólkini og londini, sigur Nauja Lynge.
Umframt hana eru Jairus Lyberth, Martine Lynge Lyngesen, Nikolaj Olsvig, Edmund Joensen, Michael Keldsen og Morten Larsen í nevndini hjá felagnum Ríkisfelagsskapinum.
Sí eisini


text:
27. mai 2009
AKF aðalfundur 29. mai kl. 18
AKF ašalfundurin 2009 veršur į Hotel Hafnia frķggjadagin 29. mai kl 18.
Aftanį fundin veršur okkurt til matna. Limirnir gjalda sjįlvir fyri drekkivųrur.
Skrį (sambęrt §8 stk 5):
1. Val av fundarstjóra og skrivara.
2. Frįgreišing um virksemi felagsins ķ farna skeiši
3. Framlųga av grannskošašum roknskapi til góškenningar (Roknskaparįriš 2008 veršur tikiš uppķ 2009)
4. Įsetan av limagjaldi
5. Višgerš av innkomnum mįlum, uppskotum og vištųkubroytingum (onki mįl er innkomi)
6. Frįbošan frį nevndunum ķ limafelųgunum um tilnevning av nevndarlimum og eykalimum ķ AKF (annašhvųrt įr)
7. Val av formanni og nęstformanni fyri 2 įr (annašhvųrt įr)
8. Val av grannskošara
9. Ymist


text:
Myndugleikarnir hava sum heild væl skipaðar mannagongdir, og havbúnaðarfyritøkurnar ganga høgt uppí, at krøvini, sum myndugleikarnir seta, verða fylgd bæði væl og virðiliga.
Havbúnaðarfelagið heldur tað tó vera gott, at eisini privatir felagsskapir og privatpersónar geva sítt íkast til umhvørviskjakið.
Orsøkin til at Havbúnaðarfelagið eisini vil geva sítt íkastið til kjakið er, at tað í lesarabrøvunum seinastu tíðina hava verið nógvar misskiljingar og illa undirbygd uppáhald, at Havbúnaðarfelagið heldur tað vera neyðugt at fáa nøkur fakta uppá pláss um, hvussu støðan er, og hvat myndugleikarnir og havbúnaðarfyritøkurnar gera fyri at verja umhvørvið í sambandi við laksaframleiðsluna.
Galdandi fyri havbúnaðin er, at
• aliøki, smoltstøðir, lívfiskastøðir og framleiðsluvirki skulu hava umhvørvisgóðkenning,
• krav er um regluligar botnkanningar,
• fyritøkur eru sertifiseraðar fyri burðardygd,
• havbúnaðurin tekur atlit til globalu umhvørvisavbjóðingarnar,
• føroyskur havbúnaður nýtir bert heilivág, tá djóralækni metir tað vera neyðugt,
• havbúnaðurin nýtir ikki antibiotika í framleiðsluni,
• havbúnaðurin ger stór átøk og íløgur í mun til avbjóðingarnar við laksalúsini, og
• aldur laksur er ein trygg og sunn matvøra.
Tey einstøku punktini verða útgreinaði niðanfyri.
Aliøki, smoltstøðir, lívfiskastøðir og framleiðsluvirki skulu hava umhvørvisgóðkenning
Sambært reglunum í umhvørvislógini skulu aliøki, smoltstøðir, lívfiskastøðir og framleiðsluvirki hava eina umhvørvisgóðkenning. Tá Umhvørvisstovan viðger eina umsókn um umhvørvisgóðkenning, verður dentur serliga lagdur á:
• at umhvørvisdálkandi evni ikki verða leidd út í umhvørvið,
• at evni, sum verða nýtt í havbúnaðinum, ikki hava árin á náttúruna,
• at innaneftirlit, umhvørvisstýriskipan og skrásetingar eru sambært viðurkendum skipanum,
• at umhvørvisliga besta tøknin í mest møguligan mun verður nýtt,
• at vandin fyri óhappum, sum kunnu hava dálking við sær, ella at fiskur sleppur, skal minkast mest møguligt,
• at fyritøkan áhaldandi arbeiðir við at skifta rávørur út við meira umhvørvisvinaligar rávørur
Umhvørvisgóðkenningarnar, sum Umhvørvisstovan hevur givið, kunnu síggjast her:
http://www.us.fo/Default.aspx?ID=14114
Krav um regluligar botnkanningar
Umhvørvislóggávan setir krav um at gera regluligar kanningar fyri ávirkan á umhvørvið. Eitt nú ger Umhvørvisstovan av, hvussu botnkanningar skulu gerast undir føroysku alibrúkunum, og ein óheftur kanningarstovnur (BIOFAR) ger kanningar fyri havbúnaðarfyritøkurnar. Harumframt gera havbúnaðarfyritøkurnar eisini sínar egnu kanningar. Yvirhøvur vísa kanningarnar, at skarn frá laksinum ávirkar botnin beint undir aliringunum, men tá laksurin er tikin, verður økið lagt brakk í eitt tíðarskeið, og tá hvørvur árinið aftur. Annars skipaði Umhvørvisstovan herfyri fyri einum fundi um ávirkan frá havbúnaðinum á vistfrøðina í firðunum. Tá kom fram, at bert ein lítil partur av biologiska tilfarinum í alifirðunum er frá havbúnaðinum, meðan nógv tann størsti parturin kemur aðrastaðni frá.
Fyritøkur eru sertifiseraðar fyri burðardygd
Føroyskar havbúnaðarfyritøkur hava harafturat ymiskar altjóða góðkenningar, t.d. Global GAP og ASC, sum verða nýttar til at prógva burðardygdina í framleiðsluni, bæði í mun til umhvørvi, djóraheilsu og onnur viðurskifti. Havbúnaðarfyritøkur verða við jøvnum millumbilum eftirkannaðar av óheftum kanningarstovni fyri at tryggja, at virksemið livir upp til krøvini til at fáa og varðveita altjóða góðkenningina.
Havbúnaðurin tekur atlit til globalu umhvørvisavbjóðingarnar
Fóðrið, sum føroyskur havbúnaður nýtir, inniheldur bert non-GMO tilfar. Harumframt er tað soya, sum eitt nú Havsbrún nýtir í framleiðsluni av laksafóðri, Pro-terra sertificerað. Hetta merkir m.a., at hetta soya er framleitt á økjum, har eingin regnskógur er høgdur niður fyri at gera pláss til soyaframleiðslu.
Harumframt vísir nýggj gransking hjá Havsbrún, at havbúnaður er við til at økja um framleiðsluna av matvørum í heiminum, tí fyri hvørt kilo av fiski, sum annars kundi verið nýtt sum matvøra, framleiðir havbúnaðurin uml. 3 kg. av hágóðsku matvøru. Orsøkin er m.a., at stórur partur av tí marinu rávøruni, sum verður nýtt til laksafóður, er gjørt burturúr fráskurði, slógvi og øðrum, sum ikki annars hevði verið nýtt til mannaføði.
Føroyskur havbúnaður nýtir bert heilivág, tá djóralækni metir tað vera neyðugt
Í summum førum er neyðugt at nýta heilivág, men tá eru tað bara evni, sum almenna skrásetingarráðið hevur góðkent sum trygg at nýta, og til at nýta tey krevst ávísing frá djóralækna.
Havbúnaðurin nýtir ikki antibiotika í framleiðsluni
Hóast tað, sum stendur omanfyri um heilivág, nýtir føroyskur havbúnaður ikki og hevur ikki nýtt antibiotika í framleiðsluni í rættuliga nógv ár, og er tí ikki við til at økja um vandan við mótstøðuførum bakterium.
Avbjóðingarnar við laksalúsini
Á einum øki hevur laksaalingin trupulleikar í framleiðsluni, og tað er í sambandi við laksalús. Tað hevur víst seg at vera sera torført at fáa bilbukt við laksalúsina. Hóast havbúnaðarfyritøkurnar hvør í sínum lagi gera átøk og stórar íløgur fyri í størri mun at avlúsa uttan nýtslu av avlúsingarevnum, slepst framvegis ikki undan at nýta hesi evni.
Hetta er ein trupulleiki, sum føroyskur havbúnaður tekur í størsta álvara, og ein stórur partur av teimum íløgunum, sum eru og verða gjørdar, hava sum endamál at minka um trupulleikan. T.d. verða hundraðtals milliónir av krónum í hesum árum nýttar til at útbyggja smoltstøðirnar, so fiskurin kann vera styttri tíð í sjónum og harvið minka um lúsatrupulleikan. Eisini eru íløgur gjørdar í brunnbát, sum ger tað møguligt at avlúsa við feskvatni, og keyptir eru lúsaspularar, termolúsari og lúsalasarar, sum gera tað møguligt at avlúsa uttan nýtslu av heilivági. Harumframt eru rognkelsi bæði innflutt til og framleidd í Føroyum at nýta sum reinsifiskar. Samanumtikið hava hesir hættir víst seg at vera effektivir, men tíðin má vísa, um man sleppur heilt undan at nýta avlúsingarevni.
Aldur laksur er ein trygg og sunn matvøra
Aldur laksur inniheldur stórar mongdir av Omega 3, sum verður hildið at ávirka fólkaheilsuna positivt. Hinvegin hevur fokus eisini verið á innihaldið av umhvørviseitrum sum PCB og Dioxin, umframt tungmetallum sum kyksilvur í bæði villum og aldum laksi. Norska Vitenskapskomiteen for Mattrygghet kannaði tí í 2014, hvussu tað ávirkar heilsuna at eta villan og aldan fisk, og høvuðsniðurstøðan var, at tað bæði er trygt og umráðandi at eta fisk, eisini feitan fisk. Aldur laksur varð mettur at kunna etast í stórum mongdum, hetta er eisini galdandi fyri barnakonur.
Frágreiðingin kann lesast her: http://www.vkm.no/dav/0a646edc5e.pdf
Úrslitini í norsku kanningini samsvara væl við úrslitini frá teimum regluligu kanningunum, sum Heilsufrøðiliga Starvsstovan (HFS) ger av føroyskum aldum laksi. Føroysku úrslitini vísa millum annað, at PCB- og dioxin-innihaldið í føroyskum laksi er langt niðanfyri tey markvirði, sum ES hevur ásett, og innihaldið hevur verið minkandi seinnu árini. Hóast innihaldið frammanundan er lágt, eru fóðurframleiðarar (eitt nú Havsbrún) farnir undir at reinsa lýsið sum verður nýtt í laksafóðrinum fyri bæði PCB og Dioxin, so tað slepst undan hesum evnum í alda laksinum. Harumframt eftirkannar HFS, at tað ikki eru heilivágsleivdir í laksinum.
Samanumtikið
Samanumtikið er ávirkanin frá havbúnaðinum á umhvørvið avmarkað, serliga um samanborið verður við aðra matvøruframleiðslu. Føroyskur havbúnaður hevur sum heild eina burðardygga framleiðslu av einari sunnari matvøru, og arbeiðir hvønn einasta dag við at seta nýggj mál fyri burðardygdina.
Havbúnaðarfelagið


text:
Vit eru á Doktaragrund. Klokkan er 19 og tað er ólavsøkudagur. Unga Tjóðveldi skipar fyri røðum og sangi. Røðarar hesa ferð eru: Niels A. Galán, Annlis Bjarkhamar, Mortan Østerø (søgan “Lívsjáttandi líkasæla” eftir Mortan stóð í Vencli 8) og Annika Hoydal sang tvey løg við íslendskum hálskrími sum fylgispæl. Hetta er tíðin, tá ið løgtingið […]
Ikki er tað á hvørjum degi, at ein verður andliga ríkaður av yrkingasøvnum, sum teir meir viðurkendu og rótfestu rithøvundarnir ikki hava skrivað. Fyri stuttum ummælti eg framúr góða savnið, Rót Tripp, eftir Marjuna Syderbø Kjelnæs, og nú havi eg lisið savnið, Endurtøkur, eftir Sissal Kampann. Hesar eru báðar kvinnur, men tær umboða ikki tað […]
Tann 19. mars í 1970 gav Dan Turéll út á egna forlagi sínum, Peace Eye Spirit, savnið Change of Light. Dan skrivar aftast: Dette exemplar er skrevet af Dan Turéll til Per Højholt. Turéll gav út hetta stutta savnið við fimm handskrivaðum yrkingum út á 24 ára føðingardegi sínum. Upplagið var eini 20 til 24 eintøk. […]
Í dag, 12. juli, hevði kilski rithøvundurin, diplomaturin og politikarin, Pablo Neruda, fylt 108 ár. Í 1971 fekk hann bókmentaheiðursløn Nobels. Hann doyði tvey ár seinni. Eg fari ikki at siga so nógv her, um hvussu hann livdi sítt lív, sum var ógvuliga spennandi, men eg fari her at siga eitt sindur um, tá ið […]
Hesa yrkingina skrivaði Walt Whitman til amerikanska forsetan, Abraham Lincoln, ið varð skotin 15. apríl í 1865. O Captain! My Captain! eftir Walt Whitman (1819 – 1892) O CAPTAIN! my Captain! our fearful trip is done; The ship has weather’d every rack, the prize we sought is won; The port is near, the bells I […]
Durs Grünbein er týskur yrkjari, føddur í 1962 í Dresden. Hann er helst ein tann týdningarmesti samtíðaryrkjarin í Týsklandi, ja, kanska í øllum Evropa. Hann hevur eisini skrivað ritroyndir, har hann er ógvuliga beinrakin, tá ið hann lýsir Evropa. Henning Goldbæk týddi nakrar yrkingar eftir Durs Grünbein til danskt. Tær eru savnaðar í yrkingasavninum Celebralis og andre […]
Fríggjakvøldið klokkan níggju var nýggja yrkingasavnið eftir Marjuna Syderbø Kjelnæs, Rót Tripp (Sprotin) lagt fram fyri almenningin. Fyrst segði forleggjarin, Jonhard Mikkelsen nøkur orð um savnið og um hetta at lesa yrkingar. Síðani spældu Mike Viderø og Mariann Hansen stuttleikin Trappan eftir Marjuna S. Kjelnæs. Bárður Persson leikstjórnaði. Leikin skrivaði Marjan á einum skeiði, ið Meginfelag Áhugaleikara Føroya […]
Marjun Syderbø Kjelnæs – nýtt, flott avrik Marjun Syderbø Kjelnæs gevur út yrkingasavn fríggjakvøldið í Posthúskjallaranum. Savnið eitur Rót Tripp, og tittulin flirtrar við amerikanska hugtakið Road Trip – sum vísir seg sum eitt helt serligt tripp út av vegnum og niður til røturnar undir beinu asfalteraðu leiðini, har skammlopini sjóða og svíða og titra millum […]


text:
Ísraelsmissiónin hevur havt fleiri enn 20 volontørar/útsendingar í Ísrael.
Møguleiki er fyri nógvum ymiskum slagi av volontørarbeiði. Millum annað praktiskt hjálpararbeiði, arbeiði á heimi fyri fólki, ið bera brek, arbeiði í bíbliuhandli, arbeiði í meinigheit/kirkju og nógv annað.
Vit hava gott samband við fleiri felagsskapir, kirkjur og stovnar í Ísrael. Vit kunnu tí vísa tær á volontørmøguleikar, ið passa til tín.
Hevur tú áhuga at verða útsendingur okkara, og tekur undir við endamálinum og hugsjónini hjá Ísraelsmissiónini, so er bara at seta teg í samband við onkran av okkum í landsnevndini fyri at fáa meira at vita.


text:
Haldi, tað var Børge Petersen, sáli, sum á linjulesturi í evning á Føroya Læraraskúla í 80’unum skapti okkara áhuga fyri list í almenna rúminum, har sum bara gráir betongveggir vóru, serliga har Skattadeildin helt til úti við Strond. Hetta burdu vit gjørt eina linjufaksverkætlan burturúr, helt Børge varisliga fyri. Málingahandlar og ein stilladsútleigari vildu sponsorera, ørminnist eg at hann segði. Hesir góðu tankar um Børge komu fram fyri meg, tá eg koyrdi gjøgnum eitt av teim so fáu ferðsluljósunum í Bøkjarabrekku, at Danmarks Radio í farnu viku kendi seg kallað at gera sending um hesi sjáldsomu trafikkviðurskifti í heimsins, probably, minsta høvuðsstaði.
Snarar tú um hornið av Bøkjarabrekku og oman til høgru eftir R.C. Effersøes gøtu, sært tú hesa veggjalist á skjøldrinum í nummar tíggju, har sum Lemvigh-Müller eigur húsini og selur ljós og tøkni í kjallaranum. Ein glinsandi ælabogamakrelur, sum rennur seg á kav í kongaligum postalíni, so kaffið spruttar upp í loft. Eitt surrealistiskt og litfagurt myndaevni blást upp á berliga veggin mitt í býnum.
Hinumegin, í skotinum millum nummar fimm og sjey, síggi eg signaturin hjá Heiðriki á Heygum undir enn einum risastórum veggjamálningi, blonk kvinnueygu við regnandi tárum, sett inn í eitt lundanev. Á Facebookvanganum hjá Heiðriki kann eg lesa, at hann ”júst hevur málað veggin, sum liggur yvirav húsunum hjá systir mínari mitt í býnum. Tað var bara ein keðilig hvít fasada, og eg helt - veðri er so grátt og keðiligt - at eitt sindur av sprell og liti hevði verið stuttligt,” sigur Heiðrikur á Facebook 25. august í ár eftir lokið veggjaverk.
Heiðrikur sigur, at hann sær nógvar tílíkar keðiligar fasadir her í Havn. ”Vóni hettar kann geva íblástur til listafólk, so hesir keðiligu veggirnir kundu verið eitt sindur meira spennandi. Sindur meira sprell í hesu tokuni,” sigur Heiðrikur, sum helst øll í Havn takka fyri avrikið.
Niðri á kaiøkinum, innanfyri gamla Skipshandilin, har sum pylsuvognurin og kaikioskin enn eru, har hevur veggjalist verið at sæð í eina tíð. List í almenna rúminum, sum eisini kann verða skipað og avtalað, er enn ein fulkomuliga rár sjón í høvuðsstaðnum. Tí fari eg at minna á gamla verkætlanartankan hjá Børge á Frælsinum í 80’unum: At namsfrøðingar og læraralesandi við evning á linju við jøvnum millumbilum gera deyðu betongveggirnar í Havn livandi.


text: Næsta vikuskifti 20. – 21. februar verður landsdystur í svimjing millum Týskland og Bretland, í býnum Swansea í Wales. Týska luttøka er hesuferð væl sterkari enn tá ið teir saman við bretum og italiumonnum skuldu kappast ímóti USA í desember, nú bæði Britta Steffen og Paul Biedermann luttaka, umframt aðrir góðir svimjarar sum evropameistararnir Jan Wolfgarten og Johannes Dietrich frá EM í Istanbul í desember. Bretarnir hava kanska ikki so øgiliga nógvar heimsprofilar á liðnum, út yvir Liam Tancock, Joanne Jackson og Rebecca Adlington; men sovorðnir landsdystir verða jú sum kunnugt líka nógv avgjørdir uppá breiddina av liðnum, sum uppá hvør sum vinnur hvørja einstaku kapping. Les SwimInfo.com


text:
Minst til nýtsluhámarkið á gjaldskortinum27-06-2014
Ferðast tú uttan fyri danska kongaríkið, er mark fyri, hvussu nógv tú kanst brúka av kortinum
Taka ikki longur í móti kekkum í útlendskum gjaldoyra25-06-2014
Frá 1. juli 2014 ber ikki til at innloysa kekkar í útlendskum gjaldoyra í Eik. Tikið verður í móti donskum kekkum í donskum gjaldoyra eins og áður
Minst til fulltrú, tá tú fert at ferðast20-06-2014
Skulu onnur hava atgongd til tínar kontur, meðan tú ert burturi, er neyðugt við undirskrivaðari fulltrú
Eik stuðlar Team Rynkeby17-06-2014
Team Rynkeby var á venjingarlegu um Hvítusunnuna, og súkklaðu tey umleið 340 kilometrar. Á tí eina túrinum løgdu súkklararnir leiðina framvið høvuðssætinum hjá Eik, Yviri við Strond
Bassi er klassi - nýggjur bassasangur28-05-2014
Nýggi bassasangurin er gjørdur í samstarvi við Baroli Music


text:
Eirikur Lindenskov 25.04.2015 (06:35)
Skálafjarðartunnilin farin í likvidatión
Skráseting Føroya boðaði í gjár frá, at P/F Skálafjarðartunnilin, 650 Toftir, er farin í likvidatión.
Nevndin og stjórin eru farin frá, og likvidator settur.
Fráboðanin frá Skráseting Føroya er soljóðandi:
Skráseting Føroya hevur í dag skrásett niðanfyri standandi fráboðan:
Skrásetingar-nr. P/F 4186, P/F Skálafjarðartunnilin, 650 Toftir.
Navn: Nýtt navn: P/F Skálafjarðartunnilin í likvidatión
Nevnd: Farin úr nevndini: Ingi Højgaard, Yviri við Strond 107, 100 Tórshavn (nevndarformaður) Artur Johansen, Láarvegur 4, 490 Strendur (nevndarlimur) Jan Jakobsen, Tjarnarlág 12, 100 Tórshavn (nevndarlimur) Símin Johannesen, Høganesvegur 67, 650 Toftir (nevndarlimur)
Magnus Rasmussen, Lambavegur 12, 627 Lambi (nevndarlimur) Beinta Petrea Olsen, Varðagøta 10, 640 Rituvík (nevndarlimur)
Stjórn: Innkomin sum likvidator: Ingi Højgaard, Yviri við Strond 4, Postbox 359, 110 Tórshavn
Farin frá sum stjóri: Jan Jakobsen, Tjarnarlág 12, 100 Tórshavn
Átekning: Felagið er tann 13.04.2015 farið í sjálvbodna likvidatión
Proklamalýsing: Ognarar felagsins verða bidnir um innan 3 mánaðir frá í dag, at fráboða krøv síni til felagið.
Skráseting Føroya tann 23. apríl 2015
Kristin Balle
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Sunnudagar eru so deiligir og ætli mær eisini at njóta hendan. Tíðin bleiv flutt aftur í nátt, so vit fingu ein tíma longur. Lekkurt, og vit vóru tíðliga uppi. Veðrið var fantastiskt, so eg fekk hála hann sjálvan við ein... Continue reading →
Tað er vikuskifti og tað hongur í mínari verð saman við at man gott kann hugna sær eitt sindur eyka. Tá eg var yngri høvdu vit ikki fastan bommdag, men eitt var sikkurt, at fríggjakvøld tá fekk búkurin hvussu er... Continue reading →
Eitt nýtt HON blað er útkomið og verður borið út í húsini í dag, og SukurSøtt er sjálvandi við.. (Tað má verða eitt tekin at bloggurin er settur við síðunar av so nógvum lekkrum sjokulátakøkum) MUMS! Tað sum SukurSøtt bloggar... Continue reading →
Viðhvørt haldi eg at vit hava lyndi til at gloyma at røkta okkara kropp um veturin. Vit halda tað kanska verða líkamikið, tí vit eru so væl innballaðar í heitum troyggjum og jakkum. Men hóast vit eru væl krógvaðar... Continue reading →
Nokk av sukri og sjokulátu, so gongur tað nokk! Set ovnin á 170 stig Tilfar til eina køku við diametur á 20 cm 140 g sukur 1 egg 40 g smør 100 g mjøl 20 g kakaopulvur 1 tsk vaniljusukur 1... Continue reading →
Hesi hugtøkini fylla bara meira og meira í mínum gerandisdegi. Ja viðhvørt so er tað kanska ikki so smart at lesa okkurt sum fellur einum so áhugavert og liggur so tætt at einum sjálvum. Áðrenn eg byrjaði at lesa sálarfrøði... Continue reading →
Nú havi eg aftur verið í sving í køkinum. Hendan lekkra kærleikstertan er í Á tilboðsblaðnum hesa vikuna. Ihh tað er altíð líka hugnaligt at baka! (bara ikki tá tað kiksar, og tað er faktiskt nokk so ofta). Náhh líka... Continue reading →
Tilfar til 10 lítlar Pavlova Marrengs 6 eggjahvítar 300 g sukur Píska eggjahvítarnir til blandið er stíft og koyr síðani sukrið í so við og við ímeðan tú pískar. Koyr marrengs blandið í tríggjar ymiskar skálir og brúka fruktfarvu... Continue reading →
“Jamen eg fekk vitjan” er mín yndis umskyldningur fyri at gera lekkran mat! Eg fekk eina vinkonu á vitjan til frokost og eg hevði mungað so leingi eftir pastarætti. Eg eeeelski sovrigt svans, tað er bara ikki so gott fyri... Continue reading →
Nú kann eg alment fráboða at eg eri ein “Plint Pige”. Tú mást halda at eg eri ør í høvdinum, at eg jamri so nógv um hetta nýggja arbeiðið. Sum um eg havi fingið arbeið hjá drotningini! Hehe… tó ikki,... Continue reading →


text:
Starvsvenjing í Oulu í Finnlandi
Eitt starvsvenjingarpláss gjøgnum North2north samstarvið.
North2north samstarvið er partur av UArctic samtakinum. Nøkur universitet í danska kongaríkinum eru partur North2north, herímillum Fróðskaparsetur Føroya.
Eitt starvsvenjingarpláss er lýst leyst í Oulu í Finnlandi. Starvsvenjingarplássið er á UArctic Research Liaison and Thematic Networks Office at the University of Oulu, Thule Institute. Starvsvenjingin verður á vári í 2016.
Umsóknin skal vera eina síðu long.
Lýsingina kanst tú lesa her.
Umsóknarfreistin er 15. oktober 2015.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Fráfarnir prestar í Føroyum: Niels Pauli Danielsen
14.06.2013 - 07:54 - Kelda: folkakirkjan.fo
Í 1962 fara Kirkjutíðindi undir eina greinarøð, ið nevnist »Hvar fóru teir?« Her siga prestar, sum hava verið í tænastu í Føroyum, men sum eru fluttir av landinum, frá tí, teir nú takast við – antin sum virkandi ella fráfarnir prestar; »pastor emeritus«.
Nakrir føroyingar, sum høvdu verið prestar í Føroyum, fóru eftir einum áramáli aftur til Danmarkar, har teir høvdu lisið gudfrøði. Ein teirra var elduvíkingurin Salomon J. Joensen (1916-1991), sum í Torup í mars 1962 leggur fyri við at siga frá sínum prestagerningi í Danmark. Eftir at hava verið prestur í Øse-Næsbjerg í Jútlandi undir seinna heimsbardaga, tók hann við kalli í Nes prestagjaldi í Eysturoy í 1946. Í 1958 flutti hann til Danmarkar, men kom í 1973 aftur til Føroya og tók við kalli í Norðuroya eystara prestagjaldi. Hann legði frá sær í 1981 og flutti til heimbygdina Elduvík at búgva.
Vit ætla her á heimasíðu fólkakirkjunnar at taka henda táttin upp og hitta fráfarnar føroyskar prestar – annaðhvørt teir búgva her á landi ella uttanlands. Hvussu reglulig, vit vera við hesum tilfari, er enn ilt at siga, men vit leggja í dag fyri við Niels Paula Danielsen, sum hevur verið prestur á Viðareiði, á Gjarnesi og í Klaksvík. Hann býr nú í Havn og er 74 ára gamal.
– Hvar og nær ert tú føddur, uppvaksin og gingið í (barna)skúla?
– Føddur á Suðuroyar sjúkrahúsi á Tvøroyri hin 6. desembur 1938. Uppvaksin á Krosslið suðuri í Vági og gingið í barnaskúla í Vági og í Fámjin.
– Eitt sindur um ættina (foreldur, ommur, abbar osfr.)
– Sonur Hilmars á Teigum (Danielsen) og Elsu Midjord.
Uppkallaður eftir abbanum, Niels Paula á Teigum (Danielsen) í Fámjin. Faðirættin hevur búð á Teigum í nógv ættarlið og segðist stava frá Jansaguttunum, og høvdu abbin og teir bát, sum bar navnið »Jansin«. Hetta vóru festibøndir. Annars er ættarsamband til bóndahús í Øravík, Hov og Sumba, haðan omman var ættað; elsta dóttir gomlustovubóndans (Dánjal Petur). Móðir abbans var eisini úr Sumba ‒ Maria Hammershøi uttan Geil á Hamri ‒ og skuldi vera tiltikin vøkur, meðan langabbin skuldi vera heldur misháttur. Hon var av fátækum fólki, og hann einkarsonur bóndans. Móðir hansara, Marin á Teigum, einkja, var sambært Siglingarsøguni hjá Pálli Nolsøe hon, sum steðgaði adressu, ið var í gongd móti Mortensen á Tvøroyri um at krevja hægri avkast tað fyrsta árið, hann fór undir virksemi sítt. Hon vildi ikki skriva undir, tí at hon fekk ta rentu, sum henni varð játtað, og adressan datt burtur, tá ið hon vildi ikki vera við í mótmælinum. Tað var eisini skyldskapur.
Móðurættin er av Marknoyri í Vági. Abbin æt Palli á Øgrum ‒ Hans Pauli Midjord, sonur Niels, ið aftur var sonur táttayrkjarans Pól Jóhs. á Øgrum. ‒ Omman æt Marin Kristina Splidt av Nesi í Vági. Omman og abbin á Marknoyri vóru systkinabørn og stava frá fyrsta niðursetumanni í Lopra, ið kom úr Bramhúsi í Sumba, Andreas ella Andras. Sonur hansara, Niklas í Bramhúsi, og konan doyðu út frá ommudóttrini, Marin Kristinu á Marknoyri.
– Hvar hevur tú gingið í framhaldsskúla (real/preliminer?) og hvar hevur tú gingið í studentarskúla og nær tók tú prógv?
– Preliminerprógv tók eg í Vágs skúla apríl 1955 og gamalt-málsligt studentsprógv eftir tvey ára lestur á Rønde Kursus summarið 1958.
– Nær fór tú undir at lesa gudfrøði og hvar?
– Tað var í 1959, á lærda háskúlanum í Keypmannahavn, eftir at hava arbeitt sild, róð út og verið læraravikarur eitt ár í Klaksvík og Fámjin.
– Hví fór tú at lesa gudfrøði?
– Tí eg vildi verða prestur. Foreldrini vóru heimamissjónsfólk. Abbin á Teigum í Fámjin gamal kirkjumaður, ið hvørt kvøld og hvønn morgun bað langar bønir á donskum. Svav onkuntíð hjá honum.
– Nær tók tú gudfrøðiprógv og hvar ert tú prestvígdur?
– Eg tók gudfrøðiligt embætisprógv í 1968 og varð prestvígdur í Havnar kirkju. Tað var Jákup Joensen, varabiskupur, ið vígdi meg sum tann næsta í Føroyum í nýggjari tíð. Kjartan Mørkøre var tann fyrsti. Tað seinkaði lesturin, at eg tey fyrstu trý árini var nevndarlimur ‒ skrivari, kassameistari og formaður ‒ í føroyska studentafelagnum umframt stovnari og fyrsti formaður í Tjóðveldisfelagnum í Keypmannahavn. Vit vóru tríggir føroyingar, sum tóku gudfrøðiprógv í Keypmannahavn samstundis í 1968 ‒ Hans J. Joensen, Bjarni Bæk og eg. Teir báðir fyrru fóru fyrst í starv í Keypmannahavn, meðan eg fór heim í tað einasta leysa embætið tá, á Viðareiði eftir K. O. Viderø, sum var farin til Hvalbiar.
– Hvørjum prestagjaldum hevur tú havt embæti, og hvussu leingi hevur tú verið í hvørjum prestagjaldi?
– Norðoya eystara prestagjaldi í fimm ár (1968-1973), Sjóvar prestagjaldi í seks ár(1973-1979); fyrsta árið sum residerandi kapellanur í Nes prestagjaldi við tænastu eisini í Fuglafjarðar prestagjaldi og bústaði á Gjaranesi; og Norðoya vestara prestagjald í 30 ár (1979-2009) við farloyvi frá 1. februar 1985 til 1. mai 1988 tá eg var landsstýrismaður í almanna- og kommunumálum og løgtingsmaður frá 8. novembur 1988 til 7. juli 1994.
– Hvør er besta presttíðin hjá tær?
– Árini í Sjóvar prestagjaldi.
– Umframt prestagerningin hevur tú eisini verið uppi í politikki (kommunu-, landsstýris- og løgtingslimur) og tú hevur eisini verið uppi í vinnulívi. Er tað vanligt fyri prestar?
– Tað var ikki óvanligt fyrr. Annars hava nógvir prestar mína tíð havt undirvísingartímar umframt prestarbeiði bæði í fólkaskúlanum, HF og studentaskúla. Tað havi eg ikki gjørt nógv av.
– Hvørji frítíðarítriv hevur tú havt?
– Plagdi at vera á floti, spælt fótbólt og skrivað.
– Prestar eru bókamenn – tiltikið er at lesa sum ein prestur – men hvørjar bøkur – umframt Halgubók og aðrar andligar – heldur tú mest av?
– Føgrum bókmentum og søgubókum, bæði persónssøgum og siðsøgum.
– Tú hevur familju. Hvaðan er konan, hvussu eitur hon og hvørja útbúgving hevur hon? Hvussu mong børn eiga tit? Abba- og ommubørn?
– Úr Klakksvík, móðurættin av Húsum, stjúkfaðirin hálvur dani. Konan eitur Elsebeth Kalsø Danielsen, f. Kalsø. Hon hevur realskúlaprógv úr Klaksvík. Eftir at synirnir vóru fluttir heimanífrá, var hon í trettan ár bókhaldari og leiðari á bensinsølustøð. Vit eiga tveir synir og sjey abba- og ommubørn.
– Umframt at hava loyst aðrar prestar av, tá teimum hevur borist frá, hvat tekst tú nú við sum fráfarin prestur?
– Skrivi andaktir og prædikur. Havi týtt onkrar bøkur. Granskað føroyska og norðurlendska kirkjusøgu. Talað á møtum og havt bíbliutímar hjá heimamissjónini. Hjálpt konuni í urtagarðinum. Hon fekk 1. virðisløn fyri vakran urtagarð tær báðu ferðirnar, hetta varð latið í Klakksvík, í 1984 og og 2005.
– Kunnu vit rokna við endurminningum, ættarsøgu e.tl.?
– Kanska ættarsøgu og kanska endurminningar.
Skrivað hevur: Pól á Kletti.


text:
Lítil krúlla ella stór fløkja ?
Dan Klein --- 05.02.2012 - 12:55
RØÐA Á VAGLINUM
Tiltak hjá Føroya Pedagogfelag
”Mamma ... eg veit, hví barnagarðurin er stongdur”.
Soleiðis segði 5-ára gamli sonurin í vikuni. Eg spurdi sjálvandi hví, og svaraði hann: ”Tey vaksnu tíma ikki at arbeiða - tí tey vilja hava fleiri pengar”.
Hann hevði gjørt sína niðurstøðu eftir at hava hoyrt útvarpstíðindini og nógv tos um verkfallið. Mátti greiða honum frá, at orsøkin var ein ”krúlla” – nei, hetta skilti hann onki av.
Royndi síðan at greiða nærri frá hesi sokallaðu ”krúllu”, og at málið í veruleikanum snúði seg um so ómetaliga nógv annað og meira enn pengar.
Frá flatskatti til krúllu
Ongantíð minnist eg til, at ein ”krúlla” hevur fingið so nógva umtalu – sum tann, ið vit viðgera her í dag.
Hetta myndamálið stendur eisini í greiðari mótsøgn til, at vit seinastu mánaðarnar hava práta mest um fløt viðurskifti – so sum flatskatt í Føroyum og hækkaðan blokk frá flatlondum.
Men í veruleikan er talan sjálvandi ikki um eina lítla krúllu, men hinvegin um eina stóra fløkju.
Frá krúllu til fløkju
Eina fløkju – tí at komið er so ómetaliga greitt til sjóndar:
- at grundleggjandi munir eru millum sáttmálarættindi hjá ymsum rættiliga líknandi starvsbólkum,
- at grundleggjandi trupulleikar eru við, at tengja saman ein frammanundan ásettan skattapolitikk saman við lønarsamráðingum,
- at framdi skattapolitikkurin fremur munandi gjáir millum realløn hjá lágløntum og háløntum, og
- at tað hevur grundleggjandi stóran týdning, at fakfelagsrørslan hevur eina eins stóra styrki sum arbeiðsgevarasíðan – um javnvág skal verða í samráðingum.
Alneyðugt við javnvág millum arbeiðsgevara og arbeiðstakara
Og ikki minst hetta seinasta er ófatiliga týðandi. Tað at javnvág er í samráðingunum.
Tí uttan hetta, so fánar samráðingarrætturin. Ein rættur, ið ongin eigur at taka fyri givið.
Undan okkum sum standa her í dag, hava ótalligir føroyingar kempað fyri, at fáa henda samráðingarrætt, tá umræður løn og rættindi hjá lønmóttakarum.
Hetta er ein rættur, ið er ringur at fáa – men lættur at missa – um so er, at rætt ikki verður borið at.
Ansið eftir ikki at avmarka samráðingarrætt
Eitt dømi um hetta hevði verið, um so var, at tað var eitt ófrávíkiligt krav, at skattapolitikkur og lønarsamráðingar skuldu tengjast saman. Tá varð samráðingarrætturin munandi avmarkaður.
Tí ein skattapolitikkur – sum nærum øll fakfeløg hava mótmælt, men sum hóast hesi mótmæli varð settur í verk – hvussu kann hesin gerast nakað, ið somu fakfeløg skulu nýta sum fyritreyt fyri lønarsamráðingunum stutt eftir ?
Serliga undarlig gerst støðan tá tann arbeiðstakari, ið er umboðaður her í dag, í stóran mun fær eina reallønarlækking í 2012 – heldur enn hækking.
Flatskattalætti, ið fremur stóra reallønargjógv
Hyggja vit nærri at flatskattalættanum, so eru talan um 265 mió. kr., ið allir føroyingar verða við til at rinda, men sum fyrst og fremst háinntøkurnar fáa gleði av.
Ein føroyingur við løn á 20.000 kr. um mánaðin fær 117 kr. í skattalætta mánaðarliga – 1.400 kr. um árið.
Hevur tú hinvegin eina dupult so stóra inntøku tvs. 40.000 kr. um mánaðin, so fært tú 2.600 skattafrítt eyka um mánaðin og harvið 34.000 kr. eyka um árið at liva fyri. Er inntøkan 60.000 kr. um mánðain, ja, so fært tú 4.300 skattafrítt eyka um mánaðin og 51.600 kr. eyka um árið eyka at liva fyri.
Jú, hægri inntøku – jú, munandi hægri skattalætta.
Samstundis hækkar pensjónsskatturin og onnur gjøld, so lægru lønirnar, ið ikki fáa stórt meira enn ein 100 kr. seðil um mánaðin í skattalætta – fáa tí í veruleikanum eina týðandi reallønarlækking.
Staðfestast kann, at 2012 verður árið, har ...
Vit við flatskattalættanum fáa eina munandi størri gjógv millum realløn hjá lágløntum og háløntum.
Vit fáa eisini eina pensjónsskattahækking – serliga til føroyingar við lág- og miðalpensjónum.
Vit fáa við skatting av pensjónsinngjaldi – heldur enn útgjaldi - eina stóra flyting av framtíðar pensjónsskattainntøkum til nútíðina – frá komandi ættarliði til nú.
Og vit flyta eina munandi inntøkukeldu – pensjónsskatt – frá kommunum kring landið til landskassan.
Sum heild er talan um ein býtispolitikk, ið rakar bæði
- sosialt skeivt,
- skeivt millum ættarlið og
- skeivt millum øki kring landið.
Fakfeløgini hava ikki góðkent skattapolitikkin
Vit vita, at skattapolitikkur kann altíð verða broyttur alt eftir, hvør politiska leiðslan er, men um tað yvirhøvur skuldi givið meining at tengja skattapolitikk og lønarsamráðingar saman, so máttu allir samráðingarpartarnir verða við til at gera langtíðarsemjur um ikki bert um lønarsáttmálar – men eisini um skattaskipan og skattapolitikkin í sáttmálatíðarskeiðnum.
Tvs. so skuldu fakfeløgini eisini verið við til at samansett og góðkent skattapolitikkin.
Hetta hevur sum kunnugt ikki verið galdandi – tvørturímóti.
Takk. 1000 takk.
Torført er at finna røttu orðini til at siga nóg nógv takk. Men kundi ikki hugsað mær eitt betur høvi enn hetta at siga takk til allar tykkum námsfrøðingar og ikki minst øll tykkum hjálparfólk, sum eru við til at ríka lívið hjá okkum øllum.
Hvønn dag verður ábyrgdin av okkara børnum og teimum, ið hava serligar avbjóðingar í lívinum, løgd á tykkara herðar – í hvørt fall stóran part av degnum - og hvønn dag bera tit hesa byrðu við røttum ryggi og eru við at lyfta ótalligar føroyingar fram á lívsleiðini.
Havi størstu virðing fyri tí, ið tit geva okkum øllum hvønn einasta dag.
Stóra takk fyri tað.
Føroyar eru ikki fyri øll – enn
Eg havi eitt hjartasuff, ið eg gjarna vil bera fram her.
Kanska tí, at eg vænti, at júst millum tykkum, ið eru her í dag, er stórt ”forstáilsi” fyri hesum.
Kanska eru vit ikki komin longur – vegna tað, sum eitt gamlt føroyskt orðatak sigur:
“Blindar eru ókunnar gøtur.”
Vit vilja so gjarna siga, at vit hava dagstovnar fyri øll.
At vit hava fólkaskúlar fyri øll.
At vit hava einar Føroyar fyri øll.
Men eg má tíverri staðfesta tað, sum flestu okkara her uttan iva vita - at so er ikki.
Vit hava í dag eitt samfelag, ið fyrst og fremst er innrættað til tey, ið klára seg.
Vit royna at hjálpa og stuðla teimum, ið hava serligar avbjóðingar, og eru fleiri framstig eisini hend, síðan vit útfluttu hesi fyri fáum áratíggjum síðan.
Men vit eru enn lagt afturút.
Vit síggja tað eitt nú dagliga í fólkaskúlunum.
Vit síggja tað ikki minst á miðnámsskúlaøkinum – har vit eru ófatiliga lagt afturúr tá umræður javnrættindi – og eisini síggja vit hetta tá umræður manglandi vardar bústaðir og vard størv – og hildið kundi verið áfram. Men ... ” Einki er so ringt, at tað ikki er gott fyri okkurt. “
Tað gongur rætta vegin
Tað gerast alsamt fleiri, ið virka fyri, at fáa broytt hesa støðuna, soleiðis at Føroyar veruliga gerast einar Føroyar fyri øll.
Ikki minst fleiri av tykkum sum eru her í dag, virka dagligt fyri hesum og eru tit eisini týðandi partur av at gera hesa vón og visjón til veruleika.
Ongin ivi er um, at tær fyritreytir, sum tit í hesum døgum kempa fyri - fyri at kunna gera tykkara arbeiði enn betur - vilja m.a. verða til fyrimuns fyri tey, ið hava serligar avbjóðingar í okkara samfelag.
Vit kunnu tó gleðast um, at spakuliga - men støðugt - gongur rætta vegin.
Og um allar tær eldsálirnar sum eru her í dag, eru við til at skapa neistar kring Føroyar, fyri at náa hesum máli, so røkka vit hesum skjótt. Tí sum vit vita, so kann sjálvt ”Lítil neisti birta stóran eld.”
Fakfeløgini høvdu staðið sterkari saman
Tit eru ein stórur og týðandi samfelagsbólkur í dag.
Nærum 2.000 føroyskir námsfrøðingar. Hetta er ein stórur partur av føroysku arbeiðsmegini.
Hetta gevur eina sterka rødd, men um øll fakfeløgini valdu at standa saman – ja, so hevði røddin verið enn meira sjónlig í almenna rúminum, og samráðingarstøðan enn sterkari.
Tí saman høvdu tit ikki bert gjørst fleiri, tit høvdu eisini nátt eini størri javnvág millum arbeiðsgevarasíðuna og arbeiðstakarasíðuna.
Skal ikki leggja meg útí, hvussu fakfeløgini skipa seg, men meti avgjørt, at ein javnvág millum arbeiðsgevara og arbeiðstakara er avgerandi fyri framhaldandi menning av føroyska arbeiðsmarknaðinum, og er tað mín vón, at fakfeløgini í Føroyum velja at samstarva munandi meira í framtíðini.
Bæði um yvirskipað viðurskifti og somuleiðis um ítøkilig viðurskifti.
Ein fitt søga
Nú vit eru inni á, at verða ítøkilig og eg standi her saman við so nógvum námfrøðingum, hjálparfólkum og fittum børnum, havi eg hug at siga eina fitta søgu frá einum degi, tá eg og børnini fóru ein túr í kirkjugarðin við Velbastaðvegin.** Lítli sonurin spurdi, hvar tey deyðu vóru í kirkjugarðinum.
Eg svaraði at kropparnir lógu niðri í jørðini og sálin var farin í himniríki.
Tá vit nakað eftir vóru komin út á Argir spurdi hann aftur (sera umhugsunarsamur).
”Mamma, er tað rætt, at kropparnir eru í jørðini í kirkjugarðinum”. ”Ja” segði eg. So spurdi hann aftur (nú enn meira umhugsunarsamur). ”Men mamma, um kropparnir eru har - hvar eru so høvdini” ?
Hugsaði tá, at helst hevði eg ikki verið nóg ”pedagogisk” í míni frágreiðing, tí børn taka jú alt so sera ítøkiligt.
Samanhald gevur styrki
Tað er ein fantastisk kensla at kunna standa her saman við tykkum øllum í dag.
Tí tað at standa saman um eitt felags mál gevur eina heilt serstaka kenslu og styrki.
Meðan vit hvør í sínum lagi hava okkara styrkir og veikleikar – og ikki fylla so nógv – so gerast vit ómetaliga sterk, tá vit savnast og standa saman.
Eitt sindur sum eitt puslispæl, har ongin prikkur er eins – men saman geva allir hesir eina vakra og sterka mynd.
Vónin er ein góð og virðilig loysn
Tað er ikki bert her á Vaglinum, at fólk í dag savnast um eitt felags mál.
Eisini í Moskva er fráboðað til mótmælisgongu júst í dag – men har hava myndugleikarnir frárátt fólki at møta upp av fleiri orsøkum – men alment verður sagt at hetta er vegna kulda.
Eg vóni veruliga, at hóast tað kann tykjast kalt millum Pedagogfelagið og
arbeiðsgevarasíðuna í løtuni, at vit skjótt fara at fáa lýggjar vindar, ið kunnu geva eitt úrslit, ið er bæði gott og virðiligt – og uttan krúllur, ið skilja partarnar.
Góðan arbeiðhug víðari !
Á Vaglinum, 4. februar 2012
Kristina Háfoss
Løgtingskvinna fyri Tjóðveldi


text:
Sveisiski Peter Colat setti í gjár nýtt heimsmet í at halda ondina, tá ið hann helt ondina í heilar 19 minuttir og 21 sekund. Hetta var í greinini “statiskt apnea við oxygen-hjálp”, har loyvt er at anda reint oxygen í 10 minuttir áðrenn man skal til at halda ondina. Colat skrivar á heimasíðu síni, at italski Nicola Putignano átti heimsmetið áðrenn, við 19 minuttum og 2 sekundum. Gandakallurin David Blaine hevur eisini roynt seg í hesi grein, og kláraði tá 17 minuttir og 4 sekund, eftir fyrst at hava anda reint oxygen í 23 minuttir. Annars sigur Colat, at fyrstu 12 minuttirnir vóru eingin trupulleiki, men at tað tá slóg so mikið harðari, tá ið hann seinni fekk hug at anda. Les her á telegraph.co.uk
Her er tað David Blaine sum greiðir frá tá ið hann helt ondina (og annað garvilt, so sum at vera niðurgravaður í eina kistu í eina viku, at sita í einum ísklumpi í 3 døgn, at standa á einum pela í 36 tímar, og tílíkt):


text:
Prísurin fyri eina tunnu av olju fer skjótt at røkka 100 dollarum. Hetta metir oljuhandilsfyritøkan Mercuria Energy Group Ltd sambært Ritzau/AP.
Orsøkin til hesa gongdina í oljuprísinum er tann, at iranski útflutningurin av olju skjótt minkar niður í lítið og einki, tí USA hevur sett í gildi sanktiónir av Iran og harvið eisini av útflutninginum av olju. USA hevur eisini hótt lond, sum ætla at halda fram við at keypa olju frá Iran eftir 4. november við sanktiónum. Tað hevur við sær, at sanktiónirnar móti Iran uttan iva fara at merkjast sera væl. Í dag letur Iran 2 mió tunnur av olju um dagin út á heimsmarknaðin skrivar Bloomberg News. Og um henda nøgdin brádliga hvørvur, so verða onnur lond ikki før fyri at lata so stóra nøgd á marknaðin fyri at fáa javnvág íaftur metir Mercuria. Síðani Opec londini í hesi vikuni gjørdu av ikki at økja um sína framleiðlsu og harvið ikki at ganga ímóti áheitanini frá amerikanska forsetanum at økja sína framleiðslu á møti, tykist støðan rættiliga fastløst. Og hetta er orsøkin til, at metingar nú siga, at oljuprísurin kann fara upp um 100 dollarar seinni í ár.
Aðrar fyritøkur, sum handla við olju, eitt nú Tarfigura Group, meta, at oljuprísurin fer at liggja um 90 dollarar á jolum, og at prísurin fer at vera 100 dollarar tíðliga í 2019. Tað eru fýra ár síðani, at oljuprísurin seinast var omanfyri 100 dollarar. Prísurin á olju er hækkaður við nærum 20% í 2018, og hann er hækkaður við 40% síðani Trump tók við sum forseti.
Trump hevur annars aftur á Twitter kravt av Opec, at tey hækka framleiðsluna í stundini, soleiðis at tað lækkar oljuprísin. Kortini hevur Opec á fundi í vikuskiftinum víst aftur amerikanska kravinum og fer at varðveita verandi framleiðslu. ”Eg ávirki ikki prísir, segði orkuráðharrin í Saudi Arabia, Khalid al-Falih eftir Opec fundin. Hann leggur aftrat, at Opec fer at framleiða tær nøgdir, sum verða eftirspurdar.


text:
Fleiri bústaðir nú
Fólkið er grundarlagið í Tórshavnar kommunu. Vit eiga at fevna allar borgarar og hjúkla um teir. Men fremsta treyt fyri verandi og komandi borgarum í Tórshavnar Kommunu er, tey hava møguleika at seta føtur undir egið borð. Tað merkir fleiri og bíligari grundstykki, og at skundað verður undir fjøltáttaða íbúðarbygging. Snøgt sagt øllum samfelagsbólkum vantar góðar, ódýrar bústaðir, bæði til leigu og til keyps.
Fólkatalið í Tórshavnar kommunu er vaksandi. 1. august 2016 stóðu 1335 fólk á bíðilista hjá Bústøðum í Tórshavnar kommunu, teirra millum fleiri 100 útisetar. Eftirspurningurin er munandi størri enn Bústaðir megnar at fylgja við. Tjóðveldi fer at útstykkja grundstykki til sethús, raðhús, íbúðarhús, vardar íbúðir v.m.
Ódýrir bústaðir krevja miðvísa planlegging. Ítøkiligi íbúðartørvurin skal tí kannast og eftir hesum skulu greið mál setast fyri, hvussu nógv skal bjóðast út tey komandi 10 árini.
Tjóðveldi fer at bjóða landsstýrinum, Bústøðum, fakfeløgum, pensjónsgrunnum og øðrum áhugaðum íleggjarum til samstarv um at loysa bústaðarmálið. Møguleikarnir fyri at seta á stovn lutafeløg og finna almennar og privatar íleggjarar er liður í hesum. Kommunan skal vera virkin viðleikari og skapa neyðugu fyritreytirnar fyri at loysa málið.
Endamálið er greitt. Bústaðartrupulleikin skal loysast og Tórshavnar kommuna kann ikki bíða eftir at onnur loysa trupulleikan fyri okkum. Hetta mugu vit loysa saman.
At fevna øllum borgarum merkir eisini at taka væl ímóti útlendingum, sum velja kommununa sum teirra tilverustað. Tjóðveldi arbeiðir fyri at tilmælini um integratiónspolitikk fyri Tórshavnar kommunu verða fylgd, og at tilboð fyri tilflytarar í kommununi verða raðfest og løgd í fasta legu. Kvøldskúlin skal styrkjast, so hann kann bjóða fleiri skeið á ymsum stigum til tilflytarar, og kommunan skal ganga á odda við at bjóða starvsvenjing á kommunalum arbeiðsplássum, sum lopfjøl til at tey kunnu nýta teirra egnu førleikar.


text:
Tað er ræðandi at hoyra avmaktina úr Tinganesi. Samgonganskjalið lovar meira enn tað klárar at halda og gjøgnumføra. Nú hava Jørgen Niclassen og Kaj Leo Johannesen fingið maktina. Tað vandamikla er, tá ið teir ikka makta uppgávuna og maktin blívur til avmakt. Og avmaktin hoyrdist úr Tinganesi í dag. Jørgen Niclassen biður fólk arbeiða yvir, har onki arbeiði er og Kaj Leo Johannesen biður fakfeløgini tiga. Hetta er dagur 1.
Hjartasuff og illsinnisgleps ... til øsing og upplýsing ... um búskap og búskaparfrøði ... og um hvussu politikkur, miðlar og lobbyisma grugga alt.


text:
Fyrstur at gera vart við hesa sjúkuna var enski læknin James Parkinson í 1817, tí eitur sjúkan parkinsonsjúkan. Sjúkan hevur sín uppruna í heilanum, tí ov lítið dopamin verður gjørt og vísir seg fyrst og fremst sum ristilamningur.
Sjúkan tekur seg oftast upp hjá tilkomnum og serliga eldri fólki. Bæði kyn verða líka ofta rakt. Høvuðstrupulleikarnir eru partvísur lamningur (trekleiki) í rørslum, stívleiki og ristingar, mest í ørmum og beinum. Stívleikin og trekleikin í rørslunum í beinunum elvir ofta til, at gongulagið verður støplandi. Hjá summum verða inn ímillum rørslur læstar sum herðindi, ein kemur ikki úr stað.
Onnur fyribrigdi standast ofta av sjúkuni, t.d. nógvur sveitti, nógv spýtt, harður magi, trupulleikar at lata vatnið og minni evni til kynsliga samveru. Tað sinnisliga verður ofta burturgloymt ella bert roknað sum eftirvirkni av sjúkuni. Slíkt kann eisini vera sum sinnistyngd, men tað tykist mest sum at hoyra við til sjúkuna, at ein kann koma í sinnisligan trekleika og hava lyndi til sinnistyngd (depressión). Vitið og minnið verða ikki rakt, men av tí at flest sjúk eru eldri fólk, kann ávirkan á minnið eisini vísa seg og gera tað tyngri at dragast við sjúkuna.
Hildið verður, at høvuðsorsøkin er, at ov lítið av dopamini verður gjørt í ávísum pørtum í heilanum. Dopamin er eitt evni, sum í heilanum er millumliður millum nervakyknur.
Sjúkan verður ávíst við vanligari læknakanning. Serliga stívleikin í limunum er høvuðstekin. Eingin blóðroynd ella onnur kanning kann ávísa sjúkuna.
Eingin grøðandi viðgerð er, men tey seinnu árini eru komin fram fleiri sløg av heilivági. Høvuðsvirkanin hjá øllum hesum heilivági er beinleiðis ella óbeinleiðis at vaksa um dopaminið í heilanum. Heilivágur, sum økjur um dopamin í heilanum er eldepryl. Heilivágur, sum verður umgjørdur í heilanum til dopamin, er madopar og sinemet. Eitt nýggjari slag av heilivági er, og eitur comtess og kann takast afturat madopar og sinemet. Onnur sløg eru eisini á marknaðinum í dag og eita: cabaser, sifrol, permax og parlodel. Ymisk árin kunnu vera av heiliváginum.
Av aðrari viðgerð, sum er týdningarmikil, er at venja vøddar og rørslur og eisini fysioterapi. Ymisk hjálpitól, sum kunnu vera til nyttu, eru eisini.


text:
62 stig norður, 62. breiddarstig, 62. latitude ella 62. parallellin . Øll 4 heitini merkja tað sama, og helst eru eisini fleiri heiti.
Vinkulrætt gongur 7 stig vestur, 7. longdarstig, 7. longitude ella 7. meridianin.
Men hvar gongur so 62. breiddarstig? Flestu vita at 62˚ N og 7˚ V skerast í nánd av Koltri (les meiri her), men visti tú, at 62˚ gongur beint ígjøgnum høvuðsstaðin?
Myndin, sum er frá Google Earth, vísir hvar 62° N og 7° V skerast.
Myndakort við 50 cm upploysn vísir 62° N (© P/F Føroya Dátusavn).
Myndakort við 10 cm upploysn vísir at 62° N fylgir Sandá frá brúnni og oman á sjógv (© P/F Føroya Dátusavn).
Henda eftirgjørda myndin vísir, hvar tú kanst standa, um tú vilt standa á 62° N. Argir er tá sunnanfyri og Havnin norðanfyri 62°.


text:
Fyrsti sigurin í hús
24. Okt 2016
Fyrsti sigurin í húsEftir eina heldur laka byrjan uppá kappingina, var tað alneyðugt við einum sigri, tá Team Klaksvík kom á vitjan sunnudagin 23. oktobur....
les meir
Fara eftir fyrsta sigrinum
22. Okt 2016
Fara eftir fyrsta sigrinumÍ morgin, sunnudagin 23. oktobur, er aftur dystur í høllini á Skála. Dysturin byrjar kl. 16, og hesa ferð er tað Team...
les meir
Leikarin hesa vikuna: Lív F. Arge
18. Okt 2016
Leikarin hesa vikuna: Lív F. Arge Aldur: 19 ár Arbeidi/skúli: Í løtuni postboð Plàss à vøllinum:Málmaður Hvat er...
les meir
Leikarin hesa vikuna: Rúni Jallson Niclassen
04. Okt 2016
Leikarin hesa vikuna: Rúni Jallson NiclassenAldur: 29 árArbeið/skúli: Fulltrúi á Kappingareftirlitinum Pláss á vøllinum: Høgri bakkur/vongur Hvat er tað fyrsta minnið, tú hevur sum hondbóltsspælari?Góða...
les meir
Leikarin hesa vikuna: Poula Dulavík Berg
27. Sep 2016
Leikarin hesa vikuna: Poula Dulavík Berg Aldur: 34 Arbeiði/skúli: Ergoterapeutur á Klaksvíkar Sjúkrahúsið Pláss á vøllinum: Strika Hvat er tað fyrsta...
les meir
Leikarin hesa vikuna: Eyðbjørn Eiriksson
21. Sep 2016
Leikarin hesa vikuna: Eyðbjørn Eiriksson Navn: Eyðbjørn Eiriksson Aldur: 19 ár Arbeið/skúli: Bakkafrost Pláss á vøllinum: Vinstri bakkur ...
les meir
Fyrsti dystur verður móti VB
16. Sep 2016
Fyrsti dystur verður móti VBHvonn kappingin fer av bakkastokki um vikuskifti. Fyrsti dysturin í hesum kappingarárinum verður millum okkara kvinnulið og VB. Dysturin byrjar kl....
les meir
Skjóta kappingarárið í gongd móti KÍF
16. Sep 2016
Skjóta kappingarárið í gongd móti KÍFUmsíðir byrjar hondbólturin aftur. Hetta kappingarárið verður skotið í gongd í Kollafirði, har okkara besta manslið møtir KÍF kl. 18...
les meir