text:
Í null gradum vóru vit við Løkin í dag, og ikki bleiv tað heitari, tá ið NSÍ legði seg á odda í 13. minutti til 1-0. Málskorarin hjá NSÍ var Hans Marius Davidsen.
Ikki er at taka munnin ov fullan at siga, at vit vóru væl við, og bólturin var meiri á helvtini hjá NSÍ, enn hjá okkum, men ofta høvdu vit ringt við at finna ein móttakara, ella eisini var ov lítil kraft í avleveringunum, og tí var spælið meiri ping pong, enn gott fótbóltsspæl.
Tað gjørdist enn kaldari í seinna hálvleiki, tá ið Christian í Garði var rikin av vøllinum. Dómarin var ikki í iva, og fór beinleiðis yvir til hann, og lyfti reyða kortið á loftið. Okkara menn fullu tó ikki í fátt. Til tíðir kundi ein síggja, at vit spældu við 10 monnum móti 11, men geisturin var enn til staðar.
Í 87’inda minutti fingu vit brotsspark og Mikkjal Hentze setti tað í netið til 1-1. Tann javnandi rúsurin hevði ikki lagt seg, tá ið Jóhann Gaardbo skoraði fyri NSÍ til 2-1, og nú so ikki serliga gott út, men okkara spælarar høvdu ikki givið upp. Eitt innlegg kom úr vinstru, og Jobin Drangastein stútaði bóltin í netið til 2-2. Dómarin brígslaði fyri málinum, andaði inn og brígslaði síðani dystin av. So ikki kann sigast annað enn, at vit skoraði í allar seinasta sekundi.


c: text/html

text:
Birgir sløkkir sjónvarp undir kønari leiðslu á brandskeiði í Havn, mynd Gundur Mortensen. Niðriundir: en røst fra graven, gomul útvarpslurt hjá Tema Radio í Havn, mynd Birgir Kruse
Tíðindagrein, Jan Lamhauge, Dimmalætting 31. januar 2008:
Eitt alment kringvarp er ein tann týdningarmiklasti mentanarberin í einum samfelagi og ein fortreyt fyri modernaða vitanarsamfelagnum. Men um føroyska almenna kringvarpið – KvF - í núverandi skapi hevur nakað grundarlag, er nógv meira ivasamt. Gamli stovnurin hevur ikki megnað at endurnýggja seg, kappingin á miðlamarknaðinm er nógv harðnað, og hartil líðir stovnurin harðliga undir vánarligari politiskari leiðslu.
- Munurin, almenna útvarpið í dag hevur, er andlátini, sigur Birgir Kruse við einum smíli.
- Hetta er sjálvandi mín lummafilosofi, men um tað ikki var fyri andlátini, dugi eg ikki heilt at síggja, hví fólk skuldu skift frá tíðindunum á Rás 2 kl. 12.00 yvir á tíðindini á ÚF kl. 12.20. Talan er um næstan somu tíðindi, sigur Birgir Kruse.
Komandi landstýrismaðurin í mentamálum skal ein av sínum fyrstu arbeiðsdøgum taka eina av sínum mest týðandi avgerðum, tá hann eftir17 ár við Jógvan Jespersen eftir tilmæli frá Kringvarpsnevndini skal seta nýggjan Kringvarpstjóra. Avgerðin hevur ávirkan á alt føroyskt gerandis- og mentanarlív, og kann avgerðin neyvan undirmetast. Tann annars so fólkakæri stovnurin stendur í dag yvirfyri nógvum avbjóðingum, ið ikki kunna útsetast longur, uttan at stovnurin verður afturútsilgdur.
- Tað má ein upprudding til, og hon má henda innan tey næstu tvey árini. Komandi stjórin má bara átaka sær, at hann verður ein ópopulerur persónur óannsæð hvat. Nakrar tungar avgerðir mugu takast. Og hinvegin ger hann onki, fer misnøgdin at vaksa, sigur Jan B. Jørgensen
Samanlagd hvør sær
Tá Jógvan á Lakjuni í august 2004 avgjørdi at leggja ÚF og SvF saman, tók hetta nógv á bóli. Hóast Jógvan á Lakjuni vissaði um, at avgerðin varð tikin fyri at rationalisera raksturin, so tað besta út- og sjónvarpstilboðið fekst burturúr tøku fíggjarorkuni, tóktist tað, sum avgerðin í veruleikanum varð tikin, tí stjórin á SvF, Mikkjal Helmsdal, hevði boðað frá, at SvF fór at skifta beinleiðis yvir til DR, tá onki føroyskt tilfar var á skránni.
Eftir samanleggingina klagaðu starvsfólkini um, at tey ikki vóru tikin upp á ráð. Tey vildu vera við, at samanleggingin var ófyrireikað. Tá segði Jógvan Jespersen, at »ein ikki kann bjarga SvF við at skerja ÚF«. Tá hann nú leggur frá sær, skyldast tað eisini partvís vantandi politiskan vilja.
Tá ið stovnarnir blivu samanlagdir, skuldu teir eftir ætlanini savnast í Sortudýki, og skuldi hetta viðføra útbygging í Sortudýki. Men hóast ætlanirnar eru gjørdar, er ongin peningur settur av á nakrari fíggjarlóg enn. Samanleggingin ongan veg komin.
Mentamálaráðið vildi heldur ikki ganga umsóknini hjá Kringvarpinum um at hækka kringvarpsgjaldið á møti. Sev, olja, lønir og byggikostnaður eru hækkað nógv, og tað merkir, at KvF hevur munandi minni fíggjarliga orku. Hartil kemur, at sjónvarpsendararnir hava verið teir somu síðani fyrsta dag, og eru so mikið niðurslitnir, at teir kunna ganga fyri, nær tað skal vera.
Tílíkt gongur sjálvandi útyvir trivnaðin, og nógv dugnalig fólk eru rýmd, meðan onnur hótta við at fara.
Politisk miðlastýring ein fiasko
- KvF er í einari keðiligari støðu. Stovnurin varð tvangsamanlagdur eftir at serliga ein flokkur hevði virkað fyri tí. Men aftanfyri samanleggingina vóru ongar ætlanir ella visiónir, sigur Jan B. Jørgensen.
- Kjakið kring samanleggingina bar so nógvan dám av politiskari detailstýring, at politikarar fóru út og tosaðu um detaljur, s.s. at við einari samanlegging, var ikki neyðugt við fýra fólkum at fara uttanlands til ein fótbóltsdyst, men kundi útvarpari í ÚF og SvF verðið ein og sami. Also hetta er ikki visjonert prát, ið tú grundar stórar avgerðir á. Ella um vit taka mest látúrliga dømi um politiska íblanding, so er tað sendingin »Speki«. Har vóru tað nakrir politikarar, ið søgdu »Á Fróðskaparsetrinum eru nakrir fínir fyrilestrar. Filmið teir!«. Men hetta er also eeeeelendugt sjónvarp!, sigur Jan B. Jørgensen og ristir á høvdið.
Góðar hálv fýra túsund krónur!!!
Tað eru 50 ár síðani ÚF byrjaði at senda, meðan SvF skjótt hevur 24 ár á baki. Hesi árini er samfelagið nógv broytt, og skyldast samfelagsbroytingarnar eina mest broytingar innan samskifti og kunningartøkni. Tískil skuldi ein livandi fjølmiðil verið nógv broyttur hesi mongu árini. Men á fleiri økjum hevur KvF ikki megnað at fylgt við nýggju tíðini, og sjálvt í 2008 hevur KvF ongan portal.
Umframt at nógv nýta alnótina til tíðindi og undirhald, og flest øll hava fleiri sjónvarpsrásir, so er heimliga kappingin innan útvarp nógv harðnað seinastu árini. Ikki minst síðani Miðlavarpið yvirtók Rás 2. Hartil er stovnarin og fyrrverandi eigarin av Rás 2, Petur Jacobsen, farin undir at skapa karmar, har føroyskt sjónvarp í framtíðini verður framleitt.
Tað er ikki løgið, at nógv øsa seg, tá girokortið fyri Kringvarpsgjaldið á 3625 kr (2900 + mvg) kemur við postinum. Av og á hoyrast víðgongdar røddir, ið helst høvdu sæð Kringvarpið avtikið – eitt sjónarmið ið vildi verið óhugsandi fyri fáum árum síðani.
Hvør rás veitir Public Service?
Hóast Birgir Kruse heldur, at KvF hevur nógvar veikleikar, heldur hann ikki, at Kringvarpið kann avtakast.
- Eitt og hvørt vitanarsafelag hevur brúk fyri einum miðsavnandi miðli, ið hevur greiðar skyldur og virkar fyri almennan pening. Frá ovast til niðast kann ein tílíkur stovnur - tá best vil til - skapa konsesus í sjálvt teimum truplastu málunum. Tað er tí vit eiga at halda fast um fjórðu samfelagsmaktina, sum KvF higartil hevur umsitið best.
- Men fjórða samfelagsmaktin má altíð vísa seg virðiliga mótvegis okkara krøvum og vónum. Har er tað, at Rás 2 hevur otað seg í so tætt inn at Útvarpinum, og tískil ridlar uppáhaldið um eina almenna kringvarpsstøð, og argumentini gleppa okkum av hondum, sigur Birgir Kruse, og kemur inn á ein av stóru trupulleikunum hjá KvF. Tað eru ov nógvar tilvildarligar ynskikonsertir og útgávur av »Løg mær dámar« uttan nakra formiðling, ov nógv óseriøst prát, endurleysur »Ude & Hjemme-vísdómur«, ja, ov nógv, ið ikki livir upp til heitið ella Public Service-fíggingina.
- Um ein skal tosa um Public Service, má ein hava nakað ítøkiligt at hava tað í. Sum nú er tað bert tokut tala, tí tað finnist ongin ítøkiligur undirskrivaður sáttmáli millum Kringvarpið og avvarandi myndugleika, ið sigur, hvørjar skyldurnar hjá KvF eru, sigur Birgir Kruse.
- Tað er pínligt fyri KvF, at fólk hoyra ikki mun á KvF og Rás 2. Besta dømið var til valið, tá Kringvarpsnevndin avgjørdi, at hon ikki vildi seta pening av, soleiðis at tey deyvu kundu fylgja við í valsendingunum. Dagin fyri valið, fríggjadag, heldur Rás 2 valfund við deyvatulki. Tað var veruliga eitt statement, sum vildi nakað! Tá bleiv støðið undir øllum Public Service-heitinum hjá KvF máa burtur, og vórðu leiklutirnir brádliga umbýttir.
- Tað var spell, at Kringvapið ikki beinleiðis bleiv ein partur av valstríðnum, tí har sóu vit alíkavæl í verki týdningin hjá stovninum við góðum, dýrum og týdningarmiklum valsendinum, sum ongin á privata marknaðinum hevði kunnað gjørt, sigur Jan B. Jørgensen.
- Public Service merkir, at fjølmiðilin er fríður fyri fíggjarligum áhugamálum. Men í dag verður KvF fíggjað við brúkaragjaldi, spølum og lýsingum. Í eini 6-8 ár hevur stovnurin biðið um at kunna hækka hyggjaragjaldið, men hesum er politiskur vilji ikki fyri. Tískil er lýsingarprísurin farin upp, og merkir hetta, at almenna Kringvarpið í veruleikanum gerst alsamt meir tengt at kommersiellum áhugamálum, sum upprunaliga standa í mótsetning til Public Servise prinsippið.
Hvør vann við samanleggingini?
- Sjálvur haldi eg, at sjónvarpið hevur at kalla bløtt út hesa tíðina, sigur fyrrverandi sjónvarppstjórin Tróndur Djurhuus um tíðina síðani samanleggingina.
- Útvarpið megnar so dánt at halda eina ávísa nøgd og góðsku – eitt slag av Public Service. Men eg haldi, KvF kanska meira tørvar visjónir. Hugskot um, hvussu tað kann bera til at gera seg galdandi við teimum fíggjarligu útlitunum, sum eru. At telgja nýggj nýskapandi konsept.
- Neyðugt er helst at sleppa dreyminum um eitt fullfiggjað Public Service sjónvarp. Men hetta krevur, at politikararnir tora at gera tað, sum teir vanliga ikki duga og tora – nevniliga at velja ymsar tænastur frá. At føroyska sjónvarpið endursendir eina rúgvu av útlendskum tilfari, hevur ikki sama týdning í dag sum áður. Tann svarta ringrásin liggur í tí, at samstundis sum tann spennandi føroyski parturin fyllir minni og minni, verður tað truplari at rættvísgera bróðurpartin av kringvarpsgjaldinum.
Skapandi miðdepil
- Komandi stjórin má beinanvegin fara undir at geva Kringvarpinum meiri og betri innihald, soleiðis at hann fær kjølfesti og undirtøku millum fólk. Fólkið er líkasælt við KvF, og endurspeglar hetta innihaldið, sum í grundini er líkasælt, sigur Birgir Kruse, og fer undir at nevna nakað av tí, ið er farið fyri skeyti í KvF.
- Kringvarpið skal vera ein kreativur verkstaður, men tað sæst ikki ídag. Útvarpsleikir hava ikki verið gjørdir, síðani Oskar Hermanson fór. Satiriskar sendingar eru ongar. Hetta er annars eitt øki, har ein mangan sær stóru nýhugsandi persónligheitirnar koma fram, s.s. við Pipar og Salt. Ein kann eisini minnast aftur á gomlu V4-sendingarnar, tá ferðast varð kring landið, og V4 veruliga gav lurtaranum nakað fyri kostnaðin á seðlinum. Mentafólk hava ongan pall longur. Og so skulu vit hava eina radikala fólksins rødd. Eina uppdatering av Fimmaranum. Og livandi kjaksendingar. Eisini kann ein nevna, at vikuskiftiskvøldini er at kalla onki veruligt programmvirksemi, sigur Birgir Kruse, sum sjálvur var við til at bróta miðnáttarmarkið í 1990 við Náttarravnunum.
Eisini Jan B. Jørgensen hevur sínar »eftirlýsingar«
- Ein hevur sæð, hvussu týska tjóðin hevur arbeitt við sær sjálvum við filmum sum »Das Leben der Andre« og »Der Untergang«, men hví er ongin føroysk fiktión? Um vit hyggja eftir skránni seinastu 10-15 árini, so er at kalla onki hent. Vit kunna taka Gekkin ella V4; tey hava altíð verið har, men tað gongur spakuliga skeivan veg við hyggjarum. Brúkararnir broytast jú, og gerast yngri og krevja nakað annað.
Fyri at styrkja skapandi nýhugsandi partin, mælir Birgir Kruse til, at leiðslan verður býtt í tveir partar, soleiðis at ein stjóri tekur sær av umsiting og fíggjarligum viðurskiftum, og ein stjóri verður settur til at taka sær av tí skapandi, innihaldinum. Jan B. Jørgensen ávarar eisini ímóti, at stjórin eisini skal vera bókhaldari.
- Stórin má vera ein, ið hevur visjónir fyri innihaldið á stovninum - og er villigur at taka upp kampin við politikararnar um at broyta fíggingina og vísa, at samanleggingin varð gjørd í álvara, sigur Jan B. Jørgensen.
Birgir Kruse heldur eisini, at Kringvarpið eigur at verða fíggjað beinleiðis gjøgnum skattin.
- Menningin við KvF má gerast langsiktað og væl skipað yvir skattin. Eisini hevði verðið gott, um kringvarpsstjórin varð áramálsettur. Tað er ein fyritreyt fyri dynamikki á stovninum. Vit hava havt stjórar, ið hava sitið í 30 ár. Tað má ikki henda aftur.
Tað ið skal varðveitast
Millum allan kritikkin eru tó glottar, sum vísa vegin. KvF hevur enn nógv gott, ið er vert at varðveita, sambært Birgir Kruse og Jan B. Jørgensen.
- Dagur og Vika spælir ein týðandi leiklut. Hon má bara sendast hvønn dag. Eisini kann eg nevna eina sending sum »Rót & Rútma«, har tað veruliga verður hjúklað um lurtaran, og sendingarnar hjá Gunnar Nolsøe, sum seta nýggjan standard fyri klipping og ljóðmontasjum. Tað er útvarp, har lurtarin merkir, at hann verður virdur og settur í miðdeplinum. Innan sjónvarp kann eg nevna »Ymisk lív«, ið var ein góð farleið við góðum eksistentiellum tilfari. Sjáldsamt, spennandi, og gott filmiskt tilfar.
Birgir Kruse heldur, KvF má leggja seg eftir at framleiða føroyskt tilfar í so stóran mun og gjørligt, og so má ein bara gevast við brúka orku uppá at senda útlendskt tilfar nakrar tímar forskotið frá donsku rásunum. Tað er tað føroyska tilfarið, ið ongin annar ger, og tíski er tað har orkan eigur at fara. Boðskapurin hjá Jan B. Jørgensen júst tann sami:
- Í dag fáa ÚF og SvF somu upphædd, men øll vita, at tað er 5-8 ferðir so dýrt at framleiða sjónvarp. Men politikararnir krevja »meir fyri minni«, og vita ikki, at hetta í veruleikanum bara merkir »verri«. Men játtanin verður ongantíð nøktandi. Vit mugu ásanna, at sumt má veljast frá. Orka er bara til tveir tímar um dagin av sjónvarpi. Sum nú er brúkar SvF hálvt annað starvsfólk pluss sendifólk at passa skráina, og at tendra fyri tilfari, ið stutt frammanundan hevur verið sent á DR. Tað er í grundini bara at lúgva fyri sær sjálvum; at billa sær inn, at vit hava eina breiða skrá.
- Men sum heild haldi eg, nýggja tíðin og kappingin má síggjast sum eitt vælsignilsi fyri KvF. Ikki er neyðugt at eftirapa kappingarneytan, men heldur skal KvF bæði enduruppfinna seg sjálvan, skapa ein dynamikk á stovninum, og at finna út av, hvørja styrkir, stovnurin hevur. Her haldi eg, at styrkirnar hjá KvF eru: barnaframleiðslan, sjónvarpsdokumentarframleiðslan, mentanarsendingarnar og tíðindini. Hetta eru øki, ið longu eru góð, men eisini muga styrkjast fyri at passa til nýggju tíðina og brúkaran, sigur Jan B. Jørgensen.
Fakta
Birgir Kruse: Fekk Nordisk Journalistpris í 1998 fyri sendirøðina »Vetrarbreytin« í ÚF, Pedagogiska Diplomútbúgving í samskifti frá Danmarks Pædagogiske Universitet 2000. Skrivaði lærubókina »Fjølmiðlar« frá 2007.
Tróndur Djurhuus: Samfelagsliga grundútbúgving frá Roskilde Universiteti (RUC), síðani lisið altjóða menningarvísindi á RUC. Utbúgving journalistur frá Danmarks Journalisthøjskole. Starvaðist hjá ÚF í fleiri syftum í 80-unum, og hjá SvF frá 1989 til 2000, harav sum stjóri frá 1995 til 2000
Jan B. Jørgensen: Cand.mag í film- og fjølmiðlavísind frá Københavns Universitet. Hevur starvast í tvey ár á DR, tvey ár á Svf og eitt ár á KvF. Arbeiðir sum miðlaráðgevi á Sendistovuni.
Public service: Út- og sjónvarpsvirksemi, sum verður fíggjað av statinum/borgaranum, og hevur afturfyri til uppgávu at røkja samfelagsligar og mentannarligar uppgávur. At tryggja borgaranum óhefta atgongd til tíðindir, kunning og undirvísing. Skráin má eisini endurspegla fjølbroytni innan mentan, kjak og undirhald; umframt at dentur skal leggjast á heimligt mál og mentan.
Tíðindagrein, Jan Lamhauge, Dimmalætting 31. januar 2008:

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ISLEX-verkætlanin
ISLEX er fleirmálslig orðabók á netinum, sum gongur úr íslendskum í
danskt, svenskt, norskt bókmál, nýnorskt og føroyskt. ISLEX verður
gjørt í samstarvi millum seks granskingarstovnar, í Íslandi, Danmark,
Noregi, Svøríki, Føroyum og Finnlandi. Stovnarnir eru Stofnun Árna
Magnússonar í íslenskum fræðum (SÁM) í Reykjavík, Det Danske Sprog- og
Litteraturselskab í Keypmannahavn, Institutt for lingvistiske,
litterære og estetiske studier við universitetið í Bergen,
Institutionen för svenska språket við universitetið í Göteborg og
Fróðskaparsetur Føroya í Tórshavn. Eisini verður arbeitt við tí finska
partinum nú á universitetinum í Helsingfors; tann íslensk-finska
orðabókin verður opnað 2018.
Tann Íslendska ritstjórnin hevur ábyrgd av íslendska partinum
umframt sniði og menning av dátugrunninum, meðan týðingararbeiðið fer
fram í hvørjum landi sær undir umsjón av eini ritstjórn.
ISLEX-verkætlanin byrjaði í 2005 og var opnað á netinum í november
2011. Í ritstjórnararbeiðinum verður ein dátugrunnur nýttur, sum er
ætlaður serstakliga til hesa verkætlanina. ISLEX gagnnýtir teir
fyrimunir, sum liggja í elektroniskari miðlan, og í orðabókini eru
nógvar myndir, og framburðurin av øllum teimum íslendsku leitorðunum
verður lisin upp sum ljóð. Sýnd verða bendingardømi um øll bendandi
leitorð við tilvísing til Beygingarlýsing íslensks nútímamáls, sum
eisini verður gjørt á SÁM.
ISLEX-orðabókin er fyrsta elektroniska orðabókin, sum bindur
saman mong norðurlendsk mál. Í orðabókini eru umleið 50.000 leitorð
við týðingum. Orðabókin lýsir íslendskt nútíðarmál, har dentur verður
lagdur á at vísa ymisk orðasambond, fastar orðingar og dømi við
týðingum til øll málini.
Á heimasíðuni hjá orðabókini ber til at gera ymiskar leitingar, og
har er møguleiki at velja tað málið, sum týðingarnar skulu sýnast
á. ISLEX veitir innlit í samanhangin millum íslendskt og onnur
norðurlandamál. ISLEX hevur til endamáls at nøkta tørvin hjá ymsum
brúkarabólkum. Sum íslendsk-norðurlendsk orðabók miðar hon ímóti at
hjálpa svenskum, norskum, donskum og føroyskum brúkarum at týða úr
íslendskum og eisini í sambandi við frálæru í íslendskum í
Norðurlondum. Hinvegin kunnu íslendskir brúkarar nýta hana til at
finna hóskandi orðingar í hinum norðurlandamálunum. ISLEX hevur stóran
týdning til tess at styrkja mentanarsambond og økja málfatanina millum
norðurlandamálini.
Samstarvspartar
Ovast á síðu
Starvsfólk ISLEX
Ísland
- Þórdís Úlfarsdóttir, aðalritstjóri
- Halldóra Jónsdóttir, verkætlanarstjóri og ritstjóri
- Jón Hilmar Jónsson, ritstjóri
- Gunnlaugur Ingólfsson, ritstjóri (til 2010)
- Ágústa Þorbergsdóttir, ritstjóri (til 2010)
- Aðalsteinn Eyþórsson, ritstjóri (til 2007)
Umframt hesi komu í ritstjórnina:
Danmark
- Guðrún Kvaran
- Ásta Svavarsdóttir
Noreg
- Lars Trap-Jensen, verkætlanarstjóri
- Kjeld Kristensen, verkætlanarstjóri
- Aldís Sigurðardóttir, ritstjóri
- Liisa Theilgaard, ritstjóri (2008 - 2010)
Svøríki
- Helge Sandøy, verkætlanarstjóri
- Þorsteinn G. Indriðason, verkætlanarstjóri
- Margunn Rauset, ritstjóri
- Kjersti Lea, ritstjóri (til 2010)
- Ragnhild Svellingen, ritstjóri (til 2009)
- Tone Myklebost, ritstjóri (frá 2011)
- Silje Beite Løken, ritstjóri (frá 2011)
- Astrid Kjetså, ritstjóri (frá 2011)
Føroyar
- Anna H. Hannesdóttir, ritstjóri og verkætlanarstjóri
- Håkan Jansson, ritstjóri
- Ylva Hellerud, ritstjóri
Finnland
- Jógvan í Lon Jacobsen, verkætlanarstjóri
- Zakaris Hansen, verkætlanarstjóri
- Þóra Þóroddsdóttir, ritstjóri
- Árni Dahl, ritstjóri
- Bjarni Steintún, ritstjóri
- Carl Jóhan Jensen, ritstjóri (til 2012)
- Helga Hilmisdóttir, ritstjóri og verkætlanarstjóri
- Sari Päivärinne, verkætlanarstjóri (frá 2017)
- Marjakaisa Matthíasson, ritstjóri
- Hanna Ampula, ritstjóri
- Emilia Reitamo
- Áslaug Hersteinsdóttir-Hölttä
ISLEX-fundur í Helsinki í oktober 2014. Bjarni og Zakaris.
Starvsfólk og felagsnevnd í sambandi við at ISLEX varð latið upp í
november 2011.
Ovast á síðu
Tøl um ISLEX
Tøl fyri ISLEX
Ovast á síðu
Stuðlar í ISLEX-verkætlanini
Ovast á síðu
Ritstjórnarfundur í Keypmannahavn í mars 2009.
Greinar og frágreiðingar um ISLEX-verkætlanina
What is a Target Language in an Electronic Dictionary?
Grein í Proceedings of eLEX Conference 2015
(á enskum)
ISLEX - a Multilingual Web Dictionary
Grein um ISLEX-orðabókina í ráðstevnuriti LREC (2014) (á enskum)
ISLEX - norðurlendsk fleirmálslig orðabók
Nágreiniligari grein um ISLEX-orðabókina í Orði og tungu 15
(2013) (á íslendskum)
Tvåspråkig lexikografi – ny teknik, nya funktioner. Den digitala ordboken som parallellkorpus
Grein í Meijerbergs Arkiv för svensk ordforskning (2012) (á svenskum)
Ekvivalensrelationer i tvåspråkig
lexikografi
Grein í LexicoNordica 19 (2012) (á svenskum)
Ein-, to- eller fleirspråkleg ordbok?
Grein í Nordiska studier i lexikografi 11
(2012) (á norskum)
ISLEX - En flersproget nordisk ordbog
Grein í ráðstevnuritinu Nordiska studier i lexikografi 11
(2012) (á donskum)
ISLEX-ordbogen
Yvirlitsgrein um ISLEX (2009) (á donskum)
ISLEX á Euralex 2008
Grein um ISLEX í ráðstevnuriti EURALEX (2008) (á enskum)
Um byrjanina til ISLEX
Stutt grein um byrjanina av ISLEX-verkætlanini (á íslendskum)
Røða eftir A. Ljunggren
Frágreiðing eftir Anders Ljunggren, sendiharra Svøríkis, um byrjanina til íslendska-svenska orðabók, frá november 2011 (á svenskum)
Røða eftir Svavar Gestsson
Røða eftir Svavar Gestsson, tá ið ISLEX varð latið upp í Göteborg 2011 (á svenskum)
Ovast á síðu
Reykjavík árið 1970 (mynd: Úlfar Helgason)
Úr Keypmannahavn (mynd: Þórdís Úlfarsdóttir)
Úr Bergen (mynd: Halldóra Jónsdóttir)
Jón Hilmar Jónsson og Halldóra Jónsdóttir eru hugtikin av einum rúnasteini í Skåne í Svøríki
(mynd: Þórdís Úlfarsdóttir)
Úr Tórshavn (mynd: Sif Gunnarsdóttir)
Úr Helsinki (mynd: Þórdís Úlfarsdóttir)
Ovast á síðu


text:
Kúfiskur er ikki ein fiskur, men ein skel. Hann livir á havbotninum har hann situr niðurgrivin á botninum, og er at finna úr grunnum vatni niður á umleið 400 m dýpi.
Kúfiskur er elsta einstaka livandi dýrið. Ein skel fingin undir Íslandi vísti seg at vera heili 507 ára gomul!
Kúfiskur við Føroyar verður eisini sera gamal, yvir 100 ár.
Týðiligir árringar eru í skelini, sum vísa, hvussu gamal kúfiskurin er. Árringarnir kunnu eisini siga okkum, hvussu nógv hann hevur fingið at eta hvørt árið.
Kúfiskur etur plantiæti, og tí kunnu árringarnir siga okkum nakað um, hvussu nógv plantuæti hevur verið í sjónum fleiri hundrað ár aftur í tíðina.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Lag (2007): Knút Olsen
Viðmerking: Yrktur 8. mai 2007.
Ein skuldabundin tænari eg eri,
mín syndaskuld meg tyngir hvønn ein dag,
at rinda hana ei eg mentur verði,
um faðir mín fær alt mítt foldar fæ.
Á mínum minnisbløðum stendur skrivað,
at Gud ei altíð høvuðssessin fekk,
í sjálvssøkni eg vildi lívið liva,
í eginvild eg egnar leiðir gekk.
Har eru syndir, misgerðir at síggja,
mangt syndaminni, føll og mistøk svár,
mangt ógjørt, hálvgjørt rúgvar upp til skýggja
og annað mangt, ið tú veitst, faðir vár.
O, góði Gud, eg nígi tær til kníggja
við bøn og bót, at tú mást náða meg,
takk, faðir, at eg kann til son tín flýggja,
sum tikið hevur alla synd á seg.
Hjálp mær so Gud av øllum huga mínum
at gloyma tað, at onnur sára meg,
fjal bróður mín við náðarørmum tínum,
og styrk oss øll at ganga trúarveg.
Mín troyst tí Gud er náði tín aleina,
sum tú í góðsku tíni okkum gav,
í Kristi skal hon øll Guds børn sameina,
tá sólin setur handan ytsta hav.


text:
Fyrispurningar á tingi
Spurningur um kostfakligu útbúgvingarnar
Sirið Stenberg setur Bjørn Kalsø munnligan fyrispurning viðvíkjandi næmingum til kostfakligu útbúgvingarnar. Spurningurin skal svarast á tingfundinum í morgin 1. Hvussu nógvir næmingar eru í gongd við útbúgving sum kost og føðsluatstøðingar? 2. Er nøkur miðvís ætlan løgd fyri at tryggja, at vit hava nokk av útbúnum starvsfólkum innan kostfakliga økið? Viðmerkingar Kostfakligur førleiki er neyðugur fyri at geva dygdargóða tænastu til fólk, sum eru innløgd, búgva á eldrabústovnum, í mun til serligar sjúkur og í veruleikanum til flest øll fyri at tryggja og menna fólkaheilsuna. Sum skilst er ikki altíð lætt at fáa útbúgvið fólk til ymisku køkarnar. Samstundis sum tørvurin er vaksandi á fólki við kostfakligum førleikum, og nógv hoyrist um vaksandi tal á fólki við sjúkum, knýttar at kostinum, so hoyrist ikki so nógv um, hvussu hesir útbúgvingarmøguleikar verða troyttir her á landi. Vit eru serliga seinastu tíðina gjørd varug við, at føðslutrot er ein vaksandi heilsuligur trupulleiki, og at neyðugt er at raðfesta økið frá politskari síðu. Sostatt eigur her at vera nógv at vinna bæði í mun til økt útbúgvingarpláss og betri heilsu, um kostfakligu útbúgvingarnar verða raðfestar Á Løgtingi, 9. desember 2014 Sirið...Les meira
Sirið spyr um trygd og tilbúgving í tunlum
Á tingfundinum í morgin, skal Jørgen Niclasen, landsstýrismann í fíggjarmálum, svara Sirið Stenberg uppá fyrispurning viðvíkjandi trygd og tilbúgving í tunlum 1. Kann landsstýrismaðurin greiða frá, um trygdin er nøktandi í øllum landsins tunlum? 2. Eru góðkendar tilbúgvingarætlanir og neyðug útgerð knýttar til allar tunlar? 3. Hvussu ber til at bøta um trygdina í gomlu tunlunum? Viðmerkingar Spurningurin um trygd og tilbúgving er javnan frammi í mun til landsins tunlar. Tunlarnar eru sera ymiskir í góðsku og í aldri. Meðan nakrir tunlar hava ljós, telefonsamband og trygdarútgerð, eru aðrir myrkir og uttan telefonsamband og harafturat smalir og einsporaðir. So støðan er ymisk. Tó má tað altíð vera so, at trygdin er í hásæti uttan mun til, um tunnilin er nýggjur ella gamal. Javnan eru røddir frammi, sum gera vart við trygdina í tunlunum. Ivamál verða sett við trygdina og um tilbúgvingin er nøktandi, serliga í gomlu tunlunum. Tí hesir spurningar til landsstýrismannin í fíggjarmálum, sum umsitur málsøkið. Á Løgtingi, 9. desember 2014 Sirið Stenberg...Les meira
Svar uppá fyrispurning um dagstovna- og fólkaskúlaráðið
Gunvør Balle hevur fingið svar frá Bjørn Kalsø uppá § 52a fyrispurning sín um dagstovna- og fólkaskúlaráðið Fyrispurningurin er soljóðandi: 1. Nær ætlar landsstýrismaðurin at seta fólkaskúlaráðið? 2. Hví er drálað so leingi við at seta ráðið? 3. Nær verður dagstovnaráð sett? 4. Hvønn leiklut skulu kommunurnar hava í dagstovnaráðnum ? Svar Til 1: Ætlanin er, at fólkaskúlaráðið verður sett fyrst í nýggja árinum. Til 2: Tað hevur tikið heldur longur tíð enn upprunaliga ætlað at seta fólkaskúlaráðið. Til 3: Undanfarna landsstýrið setti dagstovnaráð í juli 2011, og hevði tað nakrar fundir. Dagstovnaráðið virkaði tó ikki eftir ætlan, m.a. tí at kommunurnar, sum varða av økinum, vóru ikki nøgdar við leistin, ráðið tá varð skipað eftir. Landsstýrismaðurin hevur m.a. ‘yvirskipaða eftirlitið við, at kommunurnar umsita dagstovnar og dagrøktir’. Út frá hesum varð dagstovnaráðið í sínari tíð skipað, tí tað skuldi geva landsstýrismanninum ráð og tilráðingar í málum um dagstovnaøkið. Roynt hevur verið at fingið málið á beint við fundum við umboðum fyri kommunurnar og Pedagogfelagið. Og málið er, at nýtt dagstovnaráð verður sett í nýggja árinum. Til 4: Kommunurnar varða av dagstovnaøkinum, og er tað tí natúrligt, at tær eru við í hesum arbeiði. Hetta verður eisini havt í huga, tá ið nýtt dagstovnaráð skal setast. Vinarliga Bjørn Kalsø...Les meira
Bjørt spyr um sølu av føroyskum kjøti
Munnligur fyrispurningur um sølu av føroyskum kjøti, settur Johan Dahl, landsstýrismanni í vinnumálum. 1. Hvussu ætlar landsstýrismaðurin at loysa avbjóðingarnar, tá undantøkini at selja føroyskt kjøt í handlum og matstovum fer úr gildi í juni 2015? 2. Ætlar landsstýrismaðurin á nakran hátt at broyta lógina, fyri at styrkja menningina av føroysku matvinnuni? Um ja, á hvønn hátt? 3. Hevur arbeiðsbólkurin, sum settur varð at arbeiða við matvinnumenning og matvørutrygd gjørt nakað tilmæli um hvussu til ber at tryggja framhaldandi sølu av føroyskum kjøti og menning av matvinnu okkara? 4. Um nei, hvør er orsøkin til, at tilmælið ikki er komið? Viðmerkingar Um fáar mánaðir fer úr gildi undantakið í matvørulógini, sum ger, at handlar og matstovur kunnu selja føroyskt kjøt, sum ikki er framleitt undir løggildum viðurskiftum. Tað merkir, at frá juni 2015 skal føroyskt neyta- og seyðakjøt, ætlað at selja í handlum og matstovum, verða slátrað og turkað í løggildum hølum og hjallum. Hetta elvir til stúran í matstovuvinnuni, hjá bóndum og borgarum fyri, at tað kann fara at skaða menningina av føroysku matvinnuni, tí útboðið verður skert, ov eintáttað og avmarkað. Durasøla – tað er, at fólk sjálvi keypa beinleiðis frá bóndum, fer tó framhaldandi at vera júst sum í dag. Fyri at lýsa hesa avbjóðing, setti Landsstýrismaðurin í januar ein arbeiðsbólk at viðgera spurningar um matvøruframleiðslu úr føroyskum neyta- og seyðakjøti. Í bólkinum vóru umboð fyri kokkayrkið, Bóndalfelagið, Útoyggjafelagið umframt Vinnumálaráðið og Heilsufrøðiliga Starvsstovuna. Bólkurin skuldi koma við einum tilmæli í apríl, men einki hevur verið alment at frætta um hetta. Spurningarnir verða settir til tess at fáa fram, hvat landsstýrismaðurin ætlar at gera fyri at loysa eyðsýniligu avbjóðingarnar og hvat er komið burturúr arbeiðinum hjá bólkinum, sum varð settur at lýsa avbjóðingarnar. Á Løgtingi 8. desembur 2014 Bjørt Samuelsen...Les meira
32 arbeiðspláss eru mist á Elektron síðani 2010
Í dag verður støðan á Elektron og framtíðin hjá føroyskari KT-vinnu og KT-trygd viðgjørd á tingi. Landsstýrismaðurin í fíggjarmálum hevur svarað einum fyrispurningi frá Høgna Hoydal um avleiðingarnar av, at bankarnir fluttu netbankan og allar sínar KT-skipanir av landinum. Í svarinum kemur m.a. fram, at Elektron hevur mist ein triðing av sínum starvsfólki síðani 2010 – 32 starvsfólk. Eisini kemur fram, at landsstýrið noyðist at brúka stórar upphæddir til at umleggja skatta-innkrevjingina. Og onki bendir á í svarinum, at landsstýrið hevur nakrar ætlanir um at venda gongdini og at gera føroyskar loysnir á økinum – heldur ikki fyri elektroniskari undirskrivt, ið er í ferð við at verða flutt av landinum eisini. Seinnapartin í dag skal spurningurin og svarið viðgerast á løgtingi, har høvi verður hjá øllum tingfólki at siga sína hugsan Svar upp á fyrispurning í løgtingsmáli nr. S-10/2014 frá Høgna Hoydal, løgtingsmanni, viðvíkjandi støðuni á Elektron, avreiðing av KT-virksemi úr Føroyum, føroyskari loysn fyri elektroniska undirskrift o.a. Fyrispurningurin er soljóðandi: 1. Hvør er fíggjarliga støðan hjá P/F Elektron, og hvørji eru útlitini fyri inntøkum, virksemi og arbeiðsplássum hjá fyritøkuni komandi árini? 2. Hvussu samsvara støðan og útlitini hjá P/F Elektron við tær upplýsingar og metingar, sum nevndin og leiðslan í fyritøkuni hava upplýst Løgtinginum, landsstýrinum og almenninginum, síðan byrjað varð at flyta alt KT-virksemið hjá peningastovnunum av landinum í 2004 – m.a. tá Løgtingið hevur viðgjørt røð av lógaruppskotum um at steðga flytingini og at taka virk¬semið heimaftur? 3. Hvussu nógv hevur tað kostað í krónum og oyrum hjá eigarunum av P/F Elektron (Lands¬stýrinum og peningstovnunum) at flyta alt virksemið av landinum? 4. Hvussu nógv hevur tað kostað og fer at kosta landskassanum at gera nýggjar/broyttar KT-loysnir, ið kunnu samskifta við tær útfluttu skipanirnar hjá peningastovnunum? 5. Hvussu nógvir peningur verður nýttur árliga í rakstrarútreiðslum og íløgum hjá føroysku peningastovnunum til at gjalda til ta fyritøkuna/fyritøkurnar, sum virksemið er flutt til uttanlands? 6. Hvussu trygga fyri føroyskar brúkarar metir landsstýrið, at útflutta skipanin við persónsupplýsingum hjá øllum føroyingum er – og hvat ger landsstýrið fyri at kunna standa til svars mótvegis føroyskum brúkarum um, at trygdin er í lagi? 7. Hvussu nógv arbeiðspláss eru mist í sambandi við KT-virksemið hjá P/F Elektron, síðani bankarnir byrjaðu at flyta virksemið av landinum? 8. Hevur P/F Elektron – ella annar føroyskur veitari – møguleika at gera eina skipan við elektroniskari undirskrift í Føroyum – og er nakað gjørt á hesum øki? 9. Hví boða peningastovnar frá, at ætlanin er at nýta ta donsku skipanina NEM-ID – og hvat hevur landsstýrið gjørt og ætlar at gera í hesum sambandi? 10. Hvat hevur landsstýrið gjørt sum politiskur myndugleiki og sum partaeigari í P/F Elektron til tess at tryggja føroyskar førleikar, trygd, arbeiðspláss og ávirkan á hesar grundleggjandi KT-tænastur og nýtsluna av persónsupplýsingum hjá øllum føroyingum? 11. Hvat hevur landsstýrið gjørt, síðani seinasta uppskotið hjá Tjóðveldi á Løgtingi um at fáa føroyskar skipanir at virka aftur varð felt – men har meirilutin í Rættarnevnd Løgtingsins í sínum áliti kravdi eina eftirmeting av, um tað var rætt at flyta skipanirnar av landinum? Til spurning 1 Av roknskapinum hjá P/F Elektron sæst, at gjaldføri felagsins er vánaligt og er versnað seinastu 3 árini. Felagið hevði í 2013 eitt hall á 19,8 mió.kr. Í hesum sambandi skal viðmerkjast, at óvanligar eyka kostnaðarføringar vóru framdar í 2013 á...Les meira
Høgni fingið svar uppá spurning um Strandfaraskip Landsins
Høgni Hoydal hevur fingið svar uppá skrivligan fyrispurning um ráðgeving og keyp av uttanhýsis tænastum í sambandi við kanningarmálið um Strandfaraskip Landsins Svar uppá § 52a fyrispurning frá Høgna Hoydal, løgtingsmanni, í løgtingsmáli nr. 17/2014, um ráðgeving og keyp av uttanhýsis tænastum í sambandi við kanningarmálið um Strandfaraskip Landsins Spurningurin var soljóðandi: 1. Hevur landsstýrismaðurin keypt uttanhýsis ráðgeving og tænastur í sambandi við kanningarmálið um játtan og nýtslu hjá Strandfaraskipum Landsins í 2013 – antin persónliga ella umvegis Vinnumálaráðið? 2. Um svarið er játtandi, hvørja ráðgeving og tænastu er talan um, og hvat hevur tað kostað? 3. Hvør hevur ráðgivið og veitt tænastu til landsstýrismannin í sambandi við tíðindaskrivini, ið vórðu send út og løgd á heimasíðuna hjá Vinnumálaráðnum leygardagin 25. november 2014, har niðurstøðurnar hjá Landsstýrismálanevndini vórðu lagdar út til frama fyri landsstýrismannin, hóast Landsstýrismálanevndin ikki hevði almannakunngjørt sína frágreiðing? Svar: Til nr. 1 Ja, Vinnumálaráðið hevur keypt uttanhýsis ráðgeving og tænastur í sambandi við kanningarmálið um játtan og nýtslu hjá Strandfaraskipum Landsins í 2013. Til nr. 2 Talan er um løgfrøðiliga ráðgeving, sum hevur kostað 79.800 uttan mvg í sambandi við landsstýrismálanevndina. Til nr. 3 Vinnumálaráðið hevur ráðgivið og veitt landsstýrismanninum tænastur í sambandi við tíðindaskrivini. Uttanhýsis løgfrøðiligi ráðgevin í sambandi við kanningarmálið og uttanhýsis fjølmiðlaráðgevi hava eisini havt ein leiklut i tilgongdini. Vinnumálaráðið, tann 17. november 2014 Johan Dahl...Les meira
Psykiatriska økið
Spyrjari: Sirið Stenberg Svarari: Karsten Hansen Á tingfundi 5. desember 2014 boðaði formaðurin frá omanfyrinevnda fyrispurningi, sum er soljóðandi: 1. Er tað rætt, at sparingar skulu fara fram á psykiatriska deplinum í 2015 og um ja, hvussu stór er henda sparing? 2. Hvussu nógv fastbúgvandi fólk á psykiatriska deplinum flyta ætlandi ikki inn í nýggju búeindina Eystan Heyg, men vera verandi á Psykiatriska deplinum? 3. Hevur ætlanin allatíðina verið, at so hvørt, sum búfólk fluttu út, skuldi peningurin sparast burtur a psykiatriska deplinum, og ikki fara til at menna og útbyggja psykiatriska økið við? 4. Hvørjar ætlanir eru nú i 2015 um at útbyggja økispsykiatriina í teimum økjum, sum enn mangla, og at raðfesta ambulant viðgerðartilboð generelt? 5. Verður arbeitt við nakrari loysn uppá, at psykiatriski yvirlæknin ikki er í starvi fyrst í komandi ári? 6. Hvussu fer landsstýrismaðurin at tryggja, at tann menningartilgongd, sum psykiatriska økið er í, heldur áfram? 7. Hvussu ætlar landsstýrismaðurin at tryggja, at psykiatriska økið fær ta reðfesting, sum tørvur er á, fyri at kunna veita dygdargóða tænastu til okkara borgarar við sálarheilsu avbjóðingum? Viðmerkingar Síðan fíggjarlógin bleiv framløgd hevur frá fleiri pørtum verið víst á, at psykiatriska økið fór at vera við skerdan lut. Víst hevur verið á, at í sambandi við, at fastbúgvandi fólk á psykiatriska deplinum fingu í boði at flyta í nýggju búeindina Eystan Heyg, so fór peningurin at fylgja við teimum út, og partvíst at fara til aðrar heilsutænastur, eitt nú mammografiscreening. Spurningurin er tí at fáa landsstýrismannin at nágreina, hvat ætlanin er. Fyri góðum ári síðan hevði eg skrivligan fyrispurning til landsstýrismannin um framtíðarætlanir á psykiatriska økinum. Spurningur nr. S-13/2013. Í svarinum tá varð víst á, at tá ið Eystan Heyg fór at verða liðugt at taka móti teimum fastbúgvandi fólkunum, fór at verða pláss til at gera ymiskar raðfestingar á psykiatriska økinum. Út frá hesum svari ljóðar tað sum, um peningurin skuldi verða verandi á psykiatriska økinum, og soleiðis verða nýttur til at skapa framtíðar mennning og røktartilboð fyri. Seinastu árini hevur psykiatriska økið verið í sera góðari menning. Starvsfólkið hevur verið í eini menningartilgongd, har tey hava ment sínar førleikar og fingið nýggj og hóskandi arbeiðsamboð. Nýggir viðgerðar- og arbeiðshættir eru settir í verk, alt samalt viðvirkandi til at tryggja okkara borgarum við sálarheilsu avbjóðingum eitt munandi betri røktar- og viðgerðartilboð. Størri opinleiki er um sálarsjúkur, og fokus hevur flutt seg yvir til, at fólk kunnu blíva frísk aftur av sálarsjúku, og størri og størri dentur verður lagdur á stuðlandi økispsykiatrisk og ambulant uppfylgjandi tilboð. Við íkomnu støðuni, har sparingar eru fyri framman, og psykiatriski yvirlæknin ikki er í starvi frá komandi ári, er støðan sera ótrygg. Vandi er fyri, at nógv av tí, sum í áravís er bygt upp, fellur niðurfyri, tí serligu viðurskiftini á psykiatriska økinum eru tengd at starvsfólkum, sum sjálvi eru stórur partur av viðgerðaramboðnum. Tí er spurningurin eisini, hvørji stig landsstýrismaðurin ætlar at taka, fyri at framtíðartryggja psykiatriska økið, og hvørji stig landsstýrismaðurin arbeiðir við, sum kunnu tryggja, at vit ikki standa við ongum yvirlækna fyrst í komandi ári. Her er alneyðugt at finna eina haldbara loysn. Líka so ørkymlandi tað er fyri starvsfólkini á psykiatrika deplinum við íkomnu støðuni, líka so ørkymlandi er tað fyri okkum øll. Psykiatriski depilin tekur hond um okkara allar viðbreknastu borgarar. Tað...Les meira
Sirið spyr um psykiatriska økið
Karsten Hansen hevur í dag fingið skrivligan fyrispurning frá Sirið Stenberg um psykiatriska økið Skrivligur fyrispurningur til Karsten Hansen, landsstýrismann í heilsumálum Løgtingsmál nr. S-26/2014: Viðvíkjandi psykiatriska økinum 1. Er tað rætt, at sparingar skulu fara fram á psykiatriska deplinum í 2015 og um ja, hvussu stór er henda sparing? 2. Hvussu nógv fastbúgvandi fólk á psykiatriska deplinum flyta ætlandi ikki inn í nýggju bú¬eindina Eystan Heyg, men vera verandi á Psykiatriska deplinum? 3. Hevur ætlanin allatíðina verið, at so hvørt, sum búfólk fluttu út, skuldi peningurin sparast burtur a psykiatriska deplinum, og ikki fara til at menna og útbyggja psykiatriska økið við? 4. Hvørjar ætlanir eru nú i 2015 um at útbyggja økispsykiatriina í teimum økjum, sum enn mangla, og at raðfesta ambulant viðgerðartilboð generelt? 5. Verður arbeitt við nakrari loysn uppá, at psykiatriski yvirlæknin ikki er í starvi fyrst í komandi ári? 6. Hvussu fer landsstýrismaðurin at tryggja, at tann menningartilgongd, sum psykiatriska økið er í, heldur áfram? 7. Hvussu ætlar landsstýrismaðurin at tryggja, at psykiatriska økið fær ta reðfesting, sum tørvur er á, fyri at kunna veita dygdargóða tænastu til okkara borgarar við sálarheilsu avbjóðingum? Viðmerkingar Síðan fíggjarlógin bleiv framløgd hevur frá fleiri pørtum verið víst á, at psykiatriska økið fór at vera við skerdan lut. Víst hevur verið á, at í sambandi við, at fastbúgvandi fólk á psykiatriska deplinum fingu í boði at flyta í nýggju búeindina Eystan Heyg, so fór peningurin at fylgja við teimum út, og partvíst at fara til aðrar heilsutænastur, eitt nú mammografiscreening. Spurningurin er tí at fáa landsstýrismannin at nágreina, hvat ætlanin er. Fyri góðum ári síðan hevði eg skrivligan fyrispurning til landsstýrismannin um framtíðarætlanir á psykiatriska økinum. Spurningur nr. S-13/2013. Í svarinum tá varð víst á, at tá ið Eystan Heyg fór at verða liðugt at taka móti teimum fastbúgvandi fólkunum, fór at verða pláss til at gera ymiskar rað¬festingar á psykiatriska økinum. Út frá hesum svari ljóðar tað sum, um peningurin skuldi verða verandi á psykiatriska økinum, og soleiðis verða nýttur til at skapa framtíðar mennning og røktar¬tilboð fyri. Seinastu árini hevur psykiatriska økið verið í sera góðari menning. Starvsfólkið hevur verið í eini menningartilgongd, har tey hava ment sínar førleikar og fingið nýggj og hóskandi arbeiðsamboð. Nýggir viðgerðar- og arbeiðshættir eru settir í verk, alt samalt viðvirkandi til at tryggja okkara borgarum við sálarheilsu avbjóðingum eitt munandi betri røktar- og viðgerðartilboð. Størri opinleiki er um sálarsjúkur, og fokus hevur flutt seg yvir til, at fólk kunnu blíva frísk aftur av sálarsjúku, og størri og størri dentur verður lagdur á stuðlandi økispsykiatrisk og ambulant uppfylgjandi tilboð. Við íkomnu støðuni, har sparingar eru fyri framman, og psykiatriski yvirlæknin ikki er í starvi frá komandi ári, er støðan sera ótrygg. Vandi er fyri, at nógv av tí, sum í áravís er bygt upp, fellur niðurfyri, tí serligu viðurskiftini á psykiatriska økinum eru tengd at starvsfólkum, sum sjálvi eru stórur partur av viðgerðaramboðnum. Tí er spurningurin eisini, hvørji stig landsstýrismaðurin ætlar at taka, fyri at framtíðartryggja psykiatriska økið, og hvørji stig landsstýrismaðurin arbeiðir við, sum kunnu tryggja, at vit ikki standa við ongum yvirlækna fyrst í komandi ári. Her er alneyðugt at finna eina haldbara loysn. Líka so ørkymlandi tað er fyri starvsfólkini á psykiatrika deplinum við íkomnu støðuni, líka so ørkymlandi er tað fyri okkum øll. Psykiatriski depilin tekur hond...Les meira
Svar uppá fyrispurning um CIP – málið
Kristina Háfoss hevur fingið svar frá Kaj Leo Holm Johannesen, løgmanni, um framhaldandi manglandi innlit í CIP-sáttmálan og brot á innlitslóg Svar uppá skrivligan fyrispurning nr. 30/2014 eftir tingskipanini § 52a til Kaj Leo Holm Johannesen, løgmann, frá Kristinu Háfoss, løgtingskvinnu um framhaldandi manglandi innlit í CIP-sáttmálan og brot á innlitslóg Fyrispurningurin var soljóðandi: 1. Heldur løgmaður at landsins fyrisiting skal fylgja teimum avgerðum, ið Løgtingsins Umboðsmaður tekur? 2. Heldur løgmaður tað vera rætt, at landsstýrisfólk senda avgerðir hjá Løgtingsins Umboðsmanni til hoyringar hjá øðrum aðalráðum, privatum feløgum og ráðgevum uttanfyri egna fyrisiting? 3. Ætlar løgmaður at landsstýrisfólk framyvir skulu senda niðurstøður hjá Løgtingsins Umboðsmanni til hoyringar hjá øðrum aðalráðum og hjá uttanhýsis pørtum? 4. Hevur miðfyrisitingin áður sent eina avgerð hjá Løgtingsins Umboðsmanni til hoyringar hjá pørtum uttanfyri miðfyrisitingina? Um ja, nær og í samband við hvat mál? 5. Metir løgmaður, at Løgmansskrivstovan og Fíggjarmálaráðið hava fólk við neyðugum førleikum til at umsita sambært innlitslóg landsins? Um ja, hví avgreiða starvsfólk í Fíggjarmálaráðnum ikki sjálvi málið um innlit í sokallaða CIP-sáttmálan, og hví vísir Løgmansskrivstovan til útlendskan ráðgeva at ráðgeva um eitt innlitsmál? Um nei, fer løgmaður at tryggja, at starvsfólk við neyðugu førleikunum verða sett í starv, soleiðis at miðfyrisitingin kann avgreiða mál sambært innlitslógini? 6. Hví hevur Løgmansskrivstovan mælt Fíggjarmálaráðnum til, at biðja Løgtingsins Umboðsmann siga aðalráðnum, hvat skal útstrikast í sokallaða CIP-sáttmálanum, tá hetta er uppgávan hjá Fíggjarmálaráðnum og als ikki hjá Løgtingsing Umboðsmanni? 7. Metir løgmaður at innlit í mest møguligan mun eigur at verða latið í almennu fyrisitingina? Um ja, hví verður útlendskur professari biðin um, at koma við grundgevingum fyri, hvussu minst møguligt innlit kann latast í sokallað CIP-sáttmálan? 8. Nú málið er sent Løgmansskrivstovuni til hoyringar, fer løgmaður at mæla landsstýrismanninum í fíggjarmálum til, at veita mest møguligt innlit í sáttmálan millum landsstýrið og Copenhagen Infrastructure Partners (CIP)? 9. Hvør skal hava eftirlit við, um Fíggjarmálaráðið umsitir rætt sambært innlitslógini, um Løgmansskrivstovan veitir ráðgeving til Fíggjarmálaráðið, áðrenn málið er avgreitt? Svar: Til 1. Terminologiskt tekur Løgtingsumboðsmaðurin ikki avgerðir. Hann viðmerkir avgerðir, sum fyrisitingin tekur. Hetta ger hann aftaná at hava sæð øll skjøl málsins og fingið til vega neyðug ummæli frá røttu viðkomandi. Avgerðin er ikki Løgtingsumboðsmansins. Tað er landsstýrismaðurin, sum í seinasta enda tekur avgerðina og stendur løgtinginum politiskt og rættarliga til svars fyri, at alt er í lagi. Løgtingið velur tann best hugsaða yrkisliga skikkaða løgfrøðing í starvið sum løgtingsumboðsmann. Hann hevur ongar tvingandi heimildir mótvegis fyrisitingini. Hansara vald liggur m.a. í sannførandi løgfrøðiligum grundgevingum, sum fyrisitingin tekur til sín sum síni. Tað ber ikki til at seta eina reglu upp, sum sigur, at niðurstøður hjá Løgtingsumboðsmanninum altíð skulu fylgjast. Tað má vera grundgevingarnar, sum eru avgerandi fyri, um fyrisitingin rættar seg eftir niðurstøðuni. Landsfyrisitingin kom t.d. í sonevnda grannskoðaramálinum í ta óhepnu støðu, at ein løgtingsumboðsmansniðurstøða ikki vísti seg eftirfylgjandi at halda í ábyrgdarmáli í móti involveraðum landsstýrismonnum og aðalstjórum. Tí er altíð neyðugt hjá fyrisitingini at lesa niðurstøðurnar hjá Løgtingsumboðsmanninum gjølla og, um neyðugt, at fáa til vega ummæli í málinum, tí tað í seinasta enda er landsstýrismaðurin á viðkomandi øki, sum politiskt og rættarliga stendur tinginum til svars fyri avgerðini og ikki løgtingsumboðsmaðurin. Til 2 og 3. Ein sera týdningarmikil grundregla í allari fyrisiting er, at fyrisitingin altíð skal upplýsa mál so væl sum gjørligt, áðrenn...Les meira
Svar uppá fyrispurning um dialysuviðgerð í Føroyum
Á tingfundinum í dag, skal Karsten Hansen svara Páll á Reynatúgvu uppá fyrispurning um dialysuviðgerð í Føroyum Svar upp á fyrispurning frá Páll á Reynatúgvu, løgtingsmanni, í løgtingsmáli nr. S-21/2014: Viðvíkjandi dialysuviðgerð í Føroyum Fyrispurningurin var soljóðandi: 1. Hevur landsstýrismaðurin tikið stig til at skipa dialysuviðgerð á fleiri sjúkrahúsum í Føroyum, herundir keypt útgerð til Klaksvíkar Sjúkrahús? 2. Hvør hevur virkað sum fakliga tilmælandi myndugleiki í støðutakanini? 3. Eru persónlig sambond, sum ávirka støðutakanina hjá landsstýrismanninum? 4. Hvør hevur læknafakligu ábyrgdina av dialysuviðgerðini á Klaksvíkar Sjúkrahúsi? 5. Hvør er kostnaðurin av íløguni á Klaksvíkar Sjúkrahúsi? 6. Hvør kemur árligi rakstrarkostnaðurin av viðgerðini á Klaksvíkar Sjúkrahúsi at verða? 7. Hvussu nógvir dialysusjúklingar eru í Føroyum? 8. Hvussu nógvir dialysusjúklingar skulu viðgerast á Klaksvíkar Sjúkrahúsi? Svar: 1. Hevur landsstýrismaðurin tikið stig til at skipa dialysuviðgerð á fleiri sjúkra-húsum í Føroyum, herundir keypt útgerð til Klaksvíkar Sjúkrahús? Tað endaliga stigið til at skipa dialysuviðgerðina á Klaksvíkar sjúkrahúsi er ikki tikið, men Landssjúkrahúsið og Klaksvíkar sjúkrahús viðgera í løtuni – eftir áheitan frá landsstýrismanninum – hvat krevst, fyri at seta á stovn eina sonevnda satelitteind á Klaksvíkar sjúkrahúsi. Orsøkin til, at landsstýrismaðurin ynskir at taka hetta stigið, er at hjálpa teimum mongu dialysusjúklingunum í Norðurøkinum, sum tríggjar ferðir hvørja viku noyðast tann langa teinin inn á Landssjúkrahúsið. Bert koyritúrurin tekur umleið tveir tímar hvønn vegin hjá fleiri av hesum fólkunum. Útgerð er ikki keypt og verður ikki keypt, fyrr enn eitt ítøkiligt uppskot fyriliggur um, hvussu ein satelitteind kann skipast. 2. Hvør hevur virkað sum fakliga tilmælandi myndugleiki í støðutakanini? Málið er viðgjørt saman við Landssjúkrahúsinum og Klaksvíkar sjúkrahúsi, og tí serfrøði sum er á staðnum. Í hesum sambandi hava tað verið reist ymisk ivamál í sambandi við at skipa eina tílíka eind uttanfyri Landssjúkrahúsið. Samskifti er millum partarnar og fundur er avtalaður í komandi mánað millum leiðslur og avvarðandi læknar á Landssjúkrahúsinum og Klaksvíkar sjúkrahúsi um hetta mál. Landsstýrismaðurin vónar, at tað verður funnin ein virðilig og skilagóð loysn fyri okkara heilsuverk og ikki minst teimum sjúklingum sum hetta viðkemur. 3. Eru persónlig sambond, sum ávirka støðutakanina hjá landsstýrismanninum? Nei, tað eru ikki persónlig sambond sum ávirka støðutakanina. 4. Hvør hevur læknafakligu ábyrgdina av dialysuviðgerðini á Klaksvíkar sjúkrahúsi? Eins og greitt er frá, til fyrsta spurning, so er dialysuviðgerð ikki sett á stovn á Klaksvíkar sjúkrahúsi. 5. Hvør er kostnaðurin av íløguni á Klaksvíkar Sjúkrahúsi? Tað fyriliggur ikki nakað ítøkiligt uppskot um, hvussu tilboðið kann skipast, og tí eru ongar íløgur gjørdar á Klaksvíkar sjúkrahúsi. 6. Hvør kemur árligi rakstrarkostnaðurin av viðgerðini á Klaksvíkar Sjúkrahúsi at verða? Tað fyriliggur ikki nakað ítøkiligt uppskot um, hvussu tilboðið kann skipast, tí er rakstrarkostnaðurin ikki kendur. 7. Hvussu nógvir dialysusjúklingar eru í Føroyum? Í løtuni eru samanlagt 17 dialysusjúklingar í Føroyum. Talan er um 12 sjúklingar, sum eru í hemodialysu og 5, sum eru í posadialysu. 8. Hvussu nógvir dialysusjúklingar skulu viðgerast á Klaksvíkar Sjúkrahúsi? Tað er ikki avgjørt. Í løtuni búgva t.d. 6 dialysusjúklingar í norðurøkinum (Norðoyggjar, Leirvík og Fuglafjørð). Talan eru um 5 sjúklingar, sum eru í hemodialysu og 1 sjúkling, sum er í posadialysu. Tórshavn, 21. november 2014 Karsten Hansen...Les meira


text:
Lesandi vilja arbeiðaFleiri lesandi hava vent sær til MFS, av tí at tað er ein trupulleiki hjá teimum, at tey mugu hava eitt starv klárt, áðrenn tey flyta aftur til Føroyar. Hetta er ein trupulleiki, sum er sera lættur at loysa. Um nýútbúgvin fáa okkurt slag av arbeiðsloysisgjaldi ta (sum oftast) stuttu tíðina, tað tekur at finna eitt starv, er tað munandi lættari at flyta heim.
Arbeiðshugur Fyri at lesa krevst at fólk hava hug at arbeiða. Fleiri av okkum hava hug til at arbeiða í Føroyum. At lesa í fleiri ár fyri síðani einki starv at finna, er ikki dreymurin hjá nøkrum lesandi. At fólk hava møguleika at búgva í Føroyum, inntil tey fáa eitt starv, merkir á ongan hátt, at vit missa hugin til at arbeiða. Tað merkir bara, at vit eru før fyri og tøk til at arbeiða, tá møguleikin er tilstaðar. Vit føla okkum vælkomin í Føroyum og vilja tískil arbeiða her.
Tað er ein sannroynd, at tú festir røtur, har tú býrt. Vinfólk, skattalógir, bústaðarviðurskifti... alt kemur uppá pláss so við og við, og tú skal vera serstakliga heppin, um tú kann siga íbúðina hjá tær upp her og nú fyri síðani at finna eitt stað í Føroyum at búgva samstundis. Hevur tú møguleika at fara heim til Føroyar beint eftir loknan lestur, um tað er tað tú vil, so er tað nógv meira sannlíkt, at tú búsetir teg í Føroyum.
Tað er eisini nógv lættari at finna eitt starv, um tú leitar eftir einum starvi í tí landinum, sum tú nú einaferð ert í. Tað er gjørligt at hava starvssamrøður, tú hevur atgongd til allar miðlar, tú kanst práta við fólk, og arbeiðsgevarar vita, at tú ert har. At leita eftir einum starvi í einum landi tú ikki er í er gjørligt, men tað er øgiliga nógv lættari at leita, har tú nú einaferð ert.
Lesandi sum útreiðsla? Hanus Samró, tinglimur fyri Fólkaflokkin, fanst mánakvøldið at MFS, fyri at vit vilja hava at lesandi, sum júst eru liðug við útbúgving sína, skulu kunna fáa eitt arbeiðsloysisgjald í Føroyum, inntil tey finna sær eitt starv. Hann er av teirri fatan, at tað tekur arbeiðshugin frá fólki, at tey hava tann møguleikan. Vit meta, sum vit søgdu omanfyri, at tá tað verður lættari at finna arbeiði í og flyta til Føroyar, fara vit at vilja arbeiða enn meira.
Vit skilja ikki heilt, hvat tinglimurin meinar við, tá hann tosar um, at lesandi uttanfyri Føroyar bara blíva ein størri byrða fyri landið, um tey fáa sama møguleika sum onnur til eitt arbeiðsloysisgjald av onkrum slagi – verið tað seg lesandi í Danmark ella uttanfyri Danmark. Lesandi í Danmark fáa danskt SU, og Danmark betalir fyri alla útbúgvingina. Lesandi uttanfyri Danmark fáa somuleiðis danskt SU, og eitt nú lesandi í Skotlandi fáa sína útbúgving frá skotsku stjórnini, eins og føroyska ÚSUN er munandi lægri enn SU.
Í so máta er arbeiðsloysisgjald, ikki júst serliga nógv at gjalda, samanborið við hvat onnur lond gjalda, fyri at okkara borgarar fáa eina útbúgving. Tað er nóg nógv, at bara nøkur fá eyka lesandi búsetast og finna starv um árið vegna hesa skipan, til at tann lutvíst lítla útreiðslan kemur fleirfalt innaftur.
Tað verður ikki arbeiðsloysisgjald, sum ger, at fólkatalið fleirfaldast í Føroyum. Men alt bendir á, at tað fer at hjálpa og kann eggja fleiri fólki at koma til Føroyar at arbeiða.
Vegna MFS, Regin Berg, formaður í MFS og MFS Aberdeen Birita í Dali, forkvinna í MFS Keypmannahavn Guðrið Poulsen, forkvinna í MFS Føroyum


text:
Flaggrøða hjá Brandi Klettskarð í Kongsstovu
Røðan var hildin á flaggdagskafé í Klaksvík 25. apríl 2018:
Sendingin hjá Heina í Skorini ”Guð signi Føroyar”, skelkaði helst tey flestu í Føroyum.
Men vita tit, hvat skelkaði meg mest?
Tað var parturin, har øll prestastættin í Føroyum sat inni hjá bispi og nýtti Merkið til borðklútar. Er hetta ikki brot á flagglógina? Og er hetta ikki blasfemi? Eg meini Merkið er jú formað sum ein krossur – er ikki ein lóg ímóti slíkum?
Hetta er so langt frá tí abbi lærdi meg, tá vit drógu Merkið í húnar hátt, og hann vísti mær, hvussu hetta skuldi fara fram. Merkið má ikki nerta jørðina! Vit skuldu nýta rætta knútin! Og Merkið skal leggjast saman aftur, so at onki hvítt sæst! Tá høvdu vit virðing fyri Merkinum!
Kanska eg eri ov eymur, tá tað kemur til Merkið, tað verður jú nýtt til so nógv. Til dømis verður merkið nógv nýtt av fyritøkum til at ”branda” seg við. JFK nýtir reytt, blátt og hvítt í sínum búmerki. Bakkafrost nýtir eisini ”føroysku litirnar” í sínum. Men vert er at leggja sær í geyma, at ”føroysku litirnir” eru eisini hálenskir, norskir ella amerikanskir.
Í hesum sambandi havi eg serliga hug at nevna tvær smáar lokalar fyritøkur.
Tær eru Faroe Dive og Zenith Offshore. Hesar ungu fyritøkur byrjaðu sum íverksetarafyritøkur, áðrenn hetta hugtak veruliga tók dik á seg. Tær eru mentar av fólki við servitan innan sítt øki.
Fyritøkurnar eru – ósmædnar og við røttum ryggi – farnar í gongd við virksemi á altjóða pallinum við búðmerkjum har íblásturin frá Merkinum, ikki er at ivast í.
Zenit Offshore veitir tænastur innan oljuvinnuna á sjónum um allan heim, og hevur megnað at hóra undan, hóast herviligu kreppuna, ið hevur rakt hesa vinnu. Hóast fleiri av teimum stóru altjóða kappingarneytunum ikki hava megnað hetta.
Faroe Dive er ein privatur kavaraskúli, ið útbúgvir kavarar eftir altjóða leiðreglum. Tað vil siga, at eftir lokna útbúgving í Klaksvík, kunnu kavararnir fara til arbeiðis um alla verðina.
Nú eg eri inni á at hava allan heimin sum arbeiðspláss, so komi eg at hugsa um ein serligan morgun á akkersplássinum í Baia de Guanabara. Tað er víkin Rio de Jaineiro er bygdur rundan um.
Tá sólin reis hendan morgunin sá eg eitt nýtt skip var komið at liggja aftan fyri okkum, og til mína stóru gleði sá eg, at skipið veittraði við Merkinum. Tað var ein serlig kensla at síggja eitt føroyskt skip so langt heiman. Ein blanding av stoltleika og ovfarni.
Seinni fann eg útav, at hóast skipið eg var við var undir útlenskum flaggi, so vóru vit fleiri føroyingar umborð, enn teir. Tað er nevniliga so, at onki krav er um føroyska manning ella føroyskan ognarskap yvirhøvur fyri at eitt skip kann sigla undir Merkinum. Ein strámaður í Føroyum er nokk.
Innan sjóvinnu kann Merkið vera skýrt at vera hvítt, grátt ella svart. Alt eftir hvussu góðum standi skipinin er í, ið eru skrásett í føroysku altjóða skrásetingini FAS.
Eisini kann Merkið vera dømt at vera eitt FOC (Flag of convienience). Eitt hentleikaflagg.
So vit kunnu siga, at nú á døgum verður Merkið, vit eru so góð við, nýtt til mangt og hvat, ið vit ikki hugsa um til dagligt. Helst hugsa vit, at Merkið er merkið, ið tjóðin Føroyar savnast undir.
Men nýliga hevur verið tosað nógv um, at Føroyar eru um at klovna í útjaðara og miðstað. Fólk í útjaðaranum skilur ikki fólk í miðstaðnum, og fólk í miðstaðnum dugir als ikki at seta seg inn í, hvussu tað er at búgva í útjaðaranum. Nýggj kanning vísur eisini, at religiøst eru Føroyar klovnaðar. Vit, ið búgva í Norðurføroyum, eru mest sum tryggjað pláss í himmiríki, ímeðan Suðurføroyar eru mest sum vornar heidnar.
Í útjaðaranum eru vit privat lønt, í Kontórshavn arbeiðir mann hjá tí almenna.
Í høvuðstaðnum gongur mann til mentanarnartiltøk, í Norðurlandahúsinum ella á Tjóðpallinum, á bygd gongur mann í bindiklubb. Og so víðari. Og so víðari.
Onkur hevur róð framundir, at ein útjaðaraflokkur burdi verið settur á stovn til at umboða okkum misskiltu í útjaðaranum. Onkur annar heldur, at nú er vegakervið í Føroyum vorðið so gott, at spurningurin er, um klaksvíksingar høvdu sloppið upp í ein útjaðaraflokk.
Eg haldi, at orsøkin til hetta tvíbýti er, at vit liva í eini rembingartíð, har Føroyar í størri og størri mun, verða ein eind.
Líka sum vit hava vant okkum við, at Merkið nú á døgum verður nýtt til mangt og hvat, verða vit í Norðuroyggjum, sum ikki búgva á útoyggj væl at merkja, noydd at venja okkum við nýggja samleika okkara sum ein part av miðstaðarøkinum.
Hetta kann viðhvørt kennast, sum vit verða nýtt til borðklút, og vit hava hug at minnast gamlar dagar, tá vit vóru handfarin við virðing.
Men mín áheitan er, at vit í Norðuroyggjum ikki seta okkum niður at grenja, men heldur nýta fyritøkurnar, eg nevndi fyrr í røðuni sum fyridømi. Ósmæðin og við røttum ryggi taka ímóti nýggja veruleikanum, har vit eru partur av einum savnaðum Føroyum. Líkamikið hvørjum vit trúgva, hvaðan løn okkara kemur ella hvaðan sjálvi vit koma.
Eitt merkið, fyri einar Føroyar.
Takk fyri.


text:
Minst til at melda teg til hjá ALS, um skip títt liggur meir enn 1 mánaða til umvælingar.
Sjófólk fáa útgjald frá 31. degi um tey hava melda til og ALS hevur fingið neyðugu váttanirnar.
Kunngerð um útgjald til fiskimenn, tá ið skip teirra verða løgd vegna umvælingar
Við heimild í § 20a, stk. 2 í løgtingslóg nr. 113 frá 13. juni 1997, um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 79 frá 25. mai 2009, verður ásett:
Fiskimannaskipan
§ 1. Fiskimannaskipanin verður í hesi kunngerð nýtt sum hugtak fyri ta skipan, sum fevnir um rættindi og skyldur hjá teimum fiskimonnum, sum koma undir treytirnar í hesi kunngerð.
Skip, fevnd av kunngerðini
§ 2. Bert fiskiskip, sum hava veiðiloyvi sambært løgtingslóg um vinnuligan fiskiskap, koma undir hesa kunngerð. Veiðiloyvið sambært løgtingslóg um vinnuligan fiskiskap hava øll fiskifør onnur enn útróðrarbátar undir 15 tons á húkaveiðu.
§ 3. Fiskiskipið skal vera lagt vegna umvælingar, sum gera, at skipið liggur, og skulu hesar umvælingar ikki vera fevndar av inntøkutapstrygging.
Fiskimenn
§ 4. Bert tann fiskimaður, sum er við einum fiskiskipi sambært §§ 2 og 3, kann fáa arbeiðsloysisstuðul eftir hesi kunngerð.
Stk. 2. Tað er ein treyt fyri útgjaldi, at fiskimaðurin hevur verið við skipinum, áðrenn skipið fer til umvælingar, og at hann hevði verið við skipinum, um skipið ikki fór til umvælingar, og at hann ætlandi skal við skipinum, eftir at umvælingarnar eru av.
Stk. 3. Tað er ein treyt fyri útgjaldi, at fiskimaðurin hevur verið og eftir ætlan verður mynstraður sambært Ll. nr. 67 frá 9. juni 1988 um mynstring, við seinni broytingum.
Rætturin til útgjald
§ 5. Fiskimaður fevndur av hesi kunngerð fær útgoldið arbeiðsloysisstuðul aftaná 30 dagar frá tí, at umvæligararbeiðið er byrjað. Goldið verður í mesta lagi fyri 60 útgjaldsdagar í sambandi við hvørja einstaka umvæling. Arbeiðsloysisskipanin ger av, um talan er um eina ella fleiri umvælingar.
Stk. 2. Fyri hvørjar kr. 1000, sum útrokningargrundarlagið hjá fiskimanninum fer uppum upphæddina nevnda í § 16, stk. 2 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, minkar útgjaldið við 0,5% stig.
Tøkur á arbeiðsmarknaðinum
§ 6. Fiskimaðurin skal, hóast setanarliga tilknýtið til arbeiðsgevaran ikki er av, vera tøkur á arbeiðsmarknaðinum sambært reglunum í kunngerð um útgjald v.m. av arbeiðsloysisstuðli.
Aðrar reglur
§ 7. Viðvíkjandi umsókn um arbeiðsloysisstuðul, treytir fyri stuðli, avgreiðslu av útgjaldi, øðrum inntøkum og reglunum annars eru reglurnar í løgtinglóg um arbeiðsloysistryggin og arbeiðsávísing og í kunngerð um útgjald v.m. av arbeiðsloysisstuðli galdandi við teimum tillagingum, sum eru náttúrligar.
§ 8. Arbeiðsloysisskipanin kann krevja neyðugar upplýsingar í sambandi við viðgerð av umsóknum um arbeiðsloysisstuðul. Arbeiðsloysisskipanin kann krevja at hesar upplýsingar verða váttaðar av øðrum t.d. reiðara ella skipasmiðju.
Gildiskoma
§ 9. Hendan kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Vinnumálaráðið, 20. juli 2009
Jóhan Dahl
landsstýrismaður
/Arne Poulsen


text:
Kortini fulltíðarlestur til master í løgfrøði á Setrinum í ár
8. januar boðaði Setrið frá, at orsakað av sparingum varð upptøka til fulltíðarlestur til master í løgfrøði avlýst í 2018.
Síðani hevur verið hugt at øðrum møguleikum at finna sparingar, og hetta hevur nú eydnast, soleiðis at upptøka í summar kortini verður.
Tað boðar leiðslan á Setrinum frá á heimasíðuni.
Við at leggja skeiðsskránna um, eru neyðugu sparingarnar funnar, og tí er nú avgerð tikin um, at upptøka til fulltíðarlestur til master í løgfrøði verður á sumri 2018, sum vant.
Nærri kunning um lestur í løgfrøði fæst við at venda sær til Lestrarskrivstovuna á Fróðskaparsetrinum lls(at)setur.fo ella tlf nr 352511 ella til Bárð Larsen, útbúgvingarleiðara, bardurl(at)setur.fo ella tlf nr 292598.
Mest lisið í farnu viku
Góð ráð til at eyðmerkja maktmenniskju
Rák (6) - Mannarættindi verða brotin í Føroyum og í Danmark, tá tað snýr seg um sálarligan harðskap
Leopardsnigilin vinnur á morsniglinum
Tá fake gerst fakta
Video - Vardø er ein óhugnaligur býur
Dreingirnir úr Gøtu sleppa at halda fram í skúlanum við Løkin
Tvillingar doyðu av hita, tí pápin gloymdi teir í bilinum
Útflutningurin av makreli og sild er nógv minkaður
Vespureiðrið (76) - 14. mai 2018
Aling á landi verður ein avbjóðing fyri føroyska alivinnu
Nýggjur kupil verður reistur á Sornfelli
Fyrsti spakin settur í til nýggjan Hvalbiartunnil
Tíðindi frá Taekwondo felagnum Hwarang Føroyar
Skógarmotta funnin á seyði í Føroyum
Bilsølustevna í SALT á Drelnesi
Radiooperatørur roknaði positionina út, tað var bjargingin
Rák (6) - Urtagott
Prát við Regin Jacobsen, um at Bakkafrost hevur keypt sølufyritøku í USA
NOVA úr Suðuroynni - Sending 6
Hetta kann ikki góðtakast
2.400 pendla til Havnar hvønn dag
Løtan er ikki røtt
Doyði av e-sigarettini
Hugnaløtan (21) - Gestur: Lasse Klein
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Aldri áður hevur so nógv fólk verið savnað í Steinprenti sum fríggjakvøldið, tá Carl Jóhan Jensen legði fram nýggju skaldsøguna Eg síggi teg betur í myrkri - Forspæl til ein gleðileik. Tað er aftur forlagið Sprotin í Vestmanna, sum gevur út. Sámal Blak hevur gjørt permuna og Sonja Kjølbro hevur umbrotið tekstin, sum er á 520 blaðsíðum. Seks teirra kunnu lesast á heimasíðuni hjá Sprotanum, har bókin eisini fæst sum e-bók.
Kinna Poulsen, sum rekur nýggja Listaportalin, hevði lisið nýggju stóru bókina hjá Carl Jóhan. Hon helt seg ikki til at greina bókina út í æsir, men segði millum annað: "Skaldsøgan hjá Carl Jóhan Jensen er hvørki lokal ella national, hon er í grundini nógv størri enn spurningurin um úr hvørjum landi ella landsparti vit koma. Hetta er søgan um hvussu óndskapur, girnd og óreinska undir røttum fortreytum og kærleikatroti fær brotið sær veg gjøgnum ússaligar lagnur og menniskjaligan veikleika til at gerast ein heil skipan, sum er grundað á viljan til at gera gott fyri tey nógvu, men sum er gjøgnumperverterað av múgvumentalitetinum og trongd múgvunnar at finna onkran at skylda uppá. Hetta er ein stór, altjóða søga, ein ferð inn í myrkrið sum hjá Joseph Conrad í hansara Heart of Darkness, sum hjá Lars von Trier í Europa-triologiini og í Breaking the Waves ella í 1900 hjá Bernardo Bertolucci. Men at talan er um eitt avrik hjá Carl Jóhan Jensen, kann eingin lesari ivast í. Málið er óvanligt og ríkt, skaldsøgan er ómetaliga samansett.
Veruleiki og fiktión er blandað saman og fragmentariska, kaleidoskopiska árinið hevur við sær, at hesin lesarin í løtum kendi eitt ávíst lyndi á sær til hugspjaðing og uppvask. Men nú veit eg, at meira tú lesur og longur tú kemur inn í bókina, jú minni letur tú teg ørkymla av tí formliga. Eg ætli mær als ikki undir at greina alt innihaldið í bókini her – bókin er ov drúgv og kompleks til tað, og tó at eg havi lisið hana, eru helst nógvar bókmentaligar og søguligar tilsipingar, sum eg ikki havi fingið við í fyrsta umfari. Hetta er ein bók, sum kann lesast fleiri ferð. Eg rokni við, at kjak verður um kvinnuskoðanina í bókini og tá er umráðandi at minnast til, at kvinnuskoðanin í bókini bæði hevur við tað lýsta tíðarskeiðið at gera og at hugburðurin í sær sjálvum er eitt týdningarmikið lyndiseyðkenni hjá fleiri persónum í bókini.
Tað er ikki lukkuligt sum konurnar eru óreinar og ljótar allar sum ein. Teirra lív snýr seg um menn so ella so, og tær eru allar avmarkaðar í konu- móður ella frillu-líki. Høvuðspersónurin er sum ein annar Edvard Munch, hann ræðist kvinnuna og hennara lokkandi evni til at tendra kærleikans einstaklingaupploysandi megi. Lesarin skilir spakuliga, at tað av sonnum er sum hjá Munch, at eisini Einarson er fullkomiliga uppslúktur og hugtikin av kvinnum, og at tað er m.a. óeydnusamur kærleiki, sum leiðir hann yvir í anstygdina. Sum heild er Benedikt Einarson yvirhøvur ikki ein høvuðspersónur, ið er lættur at halda av, ein sjálvhátíðarligur kvinnuhatari, ein ótrúgvur, ábyrgdarleysur persónur, sum rótar seg út í alt møguligt merkiligt. Og sjálvt um vit í skaldsøguni fáa allar hansara grundir lýstar væl og virðiliga, er lesarin neyvan serliga harmur um morfinsproytuna, sum ger enda á honum. Samstundis er Benedikt Einarson ómetaliga væl lýstur sum persónur, menniskjansliga sjálvsøknið og girndin tykist næstan ítøkilig í bókini, eg veit meg heldur ikki hava lisið so um somu tíð detaljeraðar og í grundini óbehagiligar lýsingar av mannligum seksualiteti áður.
Fleiri staðni í bókini, mátti eg leggja bókina eina løtu fyri at sodna brot, antin tí tey eru so óhugnalig ella tí tey eru skelkandi væl skrivað, hetta er t.d. galdandi fyri ta blóðdryppandi lýsingina av upplivingum, yvirsjónum og perversiónum, sum ein eysturríksk femme fatale, Jora Thal er úti fyri, ið minna um lýsingar hjá týsku ekspressionistunum, Ernst Kirchner m.a. Hetta eru sansandi og kaleidoskopiskar myndir við grellum litum, sum eru fullar av líðing, aggressión og disharmoni. Myndir, ið sum heild eru daprar og fullar av iva mótvegis tilveruni. Samanumtikið er “Eg síggi teg betur í myrkri Forspæl til ein gleðileik” ein bókmentaliga og listarliga sæð sera ambitiøs bók, hon er poetisk og filosfisk og háfloygd, men við stuttligum trivialbókmentaligum sprelli, damum og kulørtum nazistum, har s/s Lyra gerst átøk eini Orientekspress."
Frá Kringvarpinum vóru Hans Petur Hansen og Suni Merkistein til staðar og dokumenteraðu løtuna meðan fototólini glintaðu og sonurin, Jóhan Fríðrikur, sang og spældi nakrar vælvaldar sangir. Øll tey møttu, eg tosaði við, vóru spent at vita, hvat veturin í Kringvarpinum mundi fara at bjóða á mentanarliga økinum í varpunum báðum. Ikki sørt at júst mentan í miðlunum var stóra kjakevnið, tá formelli parturin av framløguni var liðugur. Og tað vóru ikki bara illbrýntar skonir at síggja. Nei, lagið var gott, tí hetta var ein veitsludagur mitt í Havn.


text:
Tað 13.092 TEU stóra bingjuskipið COSCO Development, ið er 366 metrar til longdar og 48,2 metrar breitt, er størsta skipið, ið er farið ígjøgnum nýggju víðkaðu Panama-veitina, síðani hon varð tikin í nýtslu í juni 2016.Higartil hava meira enn 1.200
Tess vegna, elskaðu mínir, líkasum tit altíð hava verið lýdnir, so arbeiðið, ikki bert sum tá ið eg eri hjástaddur, men nú nógv meira, tá ið eg eri frástaddur, upp á tykkara egnu frelsu við ótta og bivan;
Fil. 2,12
"Remember the golden rule: He who has the gold makes the rules"


text:
Badminton - 4. pláss í liðkappingini
ítróttur27-06-2017 - 16:20 - Jóanis Albert Nielsen
Sunnudagin byrjaði kappingin í badminton. Byrjað varð við liðkappingini. Í innleiðandi dystunum spældi Føroyar ímóti Hetlandi og vertstjóðini Gotlandi. Føroyar vunnu báðar dystirnar og spældu seg sostatt víðari í hálvfinaluna, sum varð spæld mánadagin. Leikarir, venjarir og áskoðarir vóru sum vera man spent, men tíverri rakk tað í ár bara til eitt 4. pláss. Føroyar taptu 1-3 ímóti Guernsey í hálvfinaluni, og bronsudystin taptu Føroyar somuleiðis 1-3 ímóti Isle of Man.
Í báðum liðdystunum í gjár møttu vit einum liði, sum á degnum, var sterkari enn vit. Men liðið skal tó hava rós fyri ein sera góðan innsats, tí hóast, at tey taptu í dag, so kempaðu tey sera gott, høvdu ein góðan liðanda og spældu sera tættar dystir, sum líka so væl kundu farið til okkara.
Eisini er vert at leggja sær í geyma, at vit hava eitt ungt lið, sum hevur framtíðina frammanfyri sær. Vit venda sterkt aftur í liðdystinum á Gibraltar 2019.
Í dag byrjar einstaklingakappingin, og hon heldur áfram til fríggjadagin - vit eru slett ikki liðug enn - koyr á FØROYAR....


text:
Fyrsta mars skulu nýggj lógaruppskot vera tinginum í hondum, og sjálvt um vónin ikki longur er heilt ljósagrøn, livir vónin enn.
Vit hava av sonnum tørv á nýggjum lógum á lista- og mentanarøkinum. Okkum tørvar til dømis eina tíðarhóskandi savnslóg og so tørvar okkum í hættisligan mun nýggja lóggávu á listastuðulsøkinum. Kanska verður tað í ár.
Nú eru tað sjálvandi ikki útsagnirnar hjá Gerhardi Lognberg herfyri, sum fáa meg at hóma ein glotta fyri framman. Eisini sjálvt um tær fingu fólk til at kjakast mentanarpolitik sum eg veit ikki hvat. Í grundini er tað heldur ikki keðiliga reaktiónin hjá Javnaðarflokkinum uppá hesar útsagnir, sum ikki vitnaðu um nógv størri mentanarpolitiskt innlit og visiónir enn tað, at man í øllum førum ikki meinar tað sama sum Gerhard.
Nei, orsøkin til at vónin livir, hevur nógv meira við fisk at gera og teirri sannroynd, at tað sær út til, at andstøðan stendur saman um at tryggja fólksins ogn, lurta eftir serfrøðingum og sum heild tykist andstøðan alt meira bardagafús.
Fiskur og list eru so mangan samanborin, men ongantíð av mær, ei heldur í dag. Eg haldi bara, at kunnu tey standa saman um fiskin, kunnu tey helst eisini standa saman um listina. Um tey gera tað, eru møguleikarnir mangir. Ein savnslóg er einki fyri at fáa í lag eftir at vit hava fingið limaskap í UNESCO, sum hevur fínar skipanir, og ein rímilig stuðulskipan skuldi somuleiðis verið fyri hond.
Seinastu árini hevur talan verið um at savna saman kassarnir, sum eru til listina í einum stórum kassa undir Mentanargrunni Landsins, og tað sær nú út til at blíva til nakað. Hetta haldi eg vera ómetaliga gott, tí so kunnu vit byrja av nýggjum og luta sundur á nýggjan hátt, tí neyðugt er at luta sundur.
Tað er sjálvandi umráðandi, at kassin ikki verður syndraður í atomir, so at tað gerst óyvirskoðiligt. Men tørvurin er ógvuliga ymisháttaður og tað er spill av peningi og orku, tá tørvurin verður skeivt nøktaður.
Etableraðu listafólkini hava tørv á peningi. Tey skulu kunna yvirliva fyri at skapa list, so at vit ikki gerast ein mentanarleys tjóð uttan skuggan av stoltleika. Starvslønir skulu avtakast og í staðin skal ein føst lønarskipan gerast fyri okkara bestu listafólk. Eg haldi, at upphæddin skal svara til arbeiðsloysisstuðulin, sum er umleið 18.750 kr. um mánaðin, upphæddin skal inntøkujavnast soleiðis, at listafólkini hava vissu fyri eini inntøku á 225 000 kr um árið, men bert fáa stuðul upp til hesa upphæddina. Stuðulin skal vera permanentur og uttan ásett krøv um framleiðslu. Tað skulu vera fakfólk, sum býta út hesar permanentu veitingar og tað skulu fyriliggja almennar grundgevingar fyri avgerðirnar hjá serfrøðinganevndini
Ein annar tørvur er hjá teimum mongu, sum fáast við list og mentan við síðuna av øðrum arbeiði. Hesi skulu kunnu skapa lív, gleði og inspiratión fyri okkum øll og tey skulu hava stuðul til at gera framsýningar, geva út bøkur, skipa fyri konsertum, leikum osfr. Tey skulu eisini kunnu søkja um fíggjarligan stuðul til at taka lut í skeiðum, til námsferðir osfr. Eg haldi tað skal vera ein kassi, sum verður stýrdur av eini nevnd við ymiskum umboðum fyri mentanarlívið (à la nevndin í Mentanargrunni Landsins), har øll kunnu søkja upphæddir millum 5000 og 25000 krónur til ymisk tiltøk ella persónliga menning.
Ein triði tørvur er tann hjá lista- og mentanarmiðlarunum. Tílíkum sum mær sjálvari. Vit skulu kunna søkja pening til ávísar verkætlanir. Eg haldi, at ein tílíkur kassi kundi verið knýttur at Granskingarráðnum og her kunnu tað somuleiðis vera fakfólk, sum meta um týdningin av teimum ymisku verkætlanunum og um dygdina, hvussu long tíð skal setast av til verkætlanina, hvørt umsøkjarin er førur fyri at greiða arbeiðið úr hondum, um tørvur er á fakligari ráðgeving, um verkætlanin er vísindaliga forsvarlig osfr. Upphæddin skal vera tann sama, sum yrkislistafólkini fáa, men talið av mánaðum skal ásetast frá verkætlan til verkætlan við kravi um ítøkilig úrslit.
Ein fjórði tørvur er at finna hjá stovnunum og hjá teimum, ið ynskja at blíva ein stovnur. Eg haldi, at kassin undir Mentanargrunni Landsins, sum eitur Íverksetarastuðul eigur at verða niðurlagdur og at vit í staðin skulu gera ein sáttmálakassa, sum stovnar ella stovnar in spe kunnu søkja. Tað kundi t.d. verið, at Tjóðpallur Føroya fekk hug at gera meira burtur úr barnamentan, so kundu tey søkt stuðul til, at ein leikari kundi arbeitt við hesum. Ella tað kundi eisini verið, at nøkur listafólk høvdu hug at stovna ein listaskúla, so kundu tey gjørt eina verkætlan og fingið fíggjaða eina royndartíð uppá t.d. trý ár. Orsøkin til, at eg kalli tað ein sáttmálakassa, er tí eg haldi, at tey, sum søkja hesa veitingina skulu skriva ein sáttmála við landið. Hesar verkætlanirnar skulu allar vera alment gagnligar, tær skulu evaluerast aftaná og brúkast mentanarpolitiskt. Nú hevur í so nógv harrans ár verið talað um ein listaskúla, men ein verkætlanarkassi av hesum slagnum kundi givið fakfólkum møguleika fyri at royna okkurt hugskot og fyri at finna út av hvat riggar best. Síðan kundi man mett um hvørt verkætlanin er nóg gott grundarlagið hjá einum stovni. Ein tílíkur sáttmálakassi kundi eisini verið brúktur til pilotverkætlanir innan fyri film ella onnur listasløg, sum enn ikki hava funnið teirra bein at standa á í stuðulskipanini - men her koma vit inn á ein annan part av míni masterplan, sum tit fáa ein annan dag.
(IS)


text:
Áki Bertholdsen 06.12.2017 (16:03)
Samgongan brýtur javnstøðulógina
Kvinnur og menn eiga sama rætt til at fáa pening úr barsilsskipanini. Men tað hava tey ikki, og tí er barsilsskipanin brot á javnstøðulógina.
Tað gera tey í Búskapar- og Løgfrøðingafelagnum, BLF, vart við, nú Løgtingið viðger eitt uppskot um at leingja barsilsfarloyvið í tvær vikur.
BLF staðfestir, at kvinnur og menn hava ymisk rættindi til at fáa útgjald úr barsilsskipanini og sostatt ger lógin mun á kynunum.
– Hetta er aðru ferð at sitandi samgonga broytir barsilslógina, men tað er ikki líkt til, at landsstýrið vil brúka barsilsskipanina til at bøta um javnstøðuna ímillum kynini í Føroyum, hóast júst barsilsskipanin kanska er besta amboðið at fremja javnstøðu, sigur BLF.
– Tað er heldur ikki líkt til at samgongan er sinnað at gera neyðugu broytingar í sáttmálunum á almenna arbeiðsmarknaðinum fyri at tryggja báðum kynum sama rætt til løn undir barsilstíðini, leggja tey afturat.
Annars hava øll fakfeløgini á almenna arbeiðsmarknaðinum, heilar tvær ferðir, heitt á landsstýriskvinnuna í fíggjarmálum í felag um at broyta hesi viðurskifti. Men enn er onki sum bendir á, at landsstýrið hevur í hyggju at taka hesa áheitanina frá eini samdari fakfelagsrørslu til eftirtektar, sigur BLF.
Tey siga, at meinar samgongan tað í álvara, hava tey havt tvey gylt høvi at vísa tað í verki. Í fyrra lagi kundi samgongan tryggja pápum og mammum somu rættindi til stuðul úr barsilsgrunninum. Í øðrum lagi kann landsstýrið nú, meðan sáttmálasamráðingarnar eru, tryggja, at eisini pápar hava rætt til løn í barsilstíðini fyrstu 14 vikurnar.
Í BLF eru tey sannførd um, at vil Løgtingið ikki tryggja javnrættindi í barsilslógini, verður tað seinur dagur at javnstøða á arbeiðsmarknaðinum, í leiðslu, og í samfelagnum sum heild, verður veruleiki.
Felagið sigur, at sum støðan er nú, bæði viðvíkjandi barsilsskipanini og sáttmálunum á almenna arbeiðsmarknaðinum, verða kvinnur beinleiðis eggjaðar til at vera heima hjá børnunum, meðan maðurin er á arbeiðsmarknaðinum og vinnur sær fleiri royndir, pening og betri starvsmøguleikar í framtíðini.
Felagið vísir á royndirnar í Íslandi, sum hava víst, at barsilsskipanin er besta amboðið at fremja javnstøðu í verki. Orsøkin er heilt einfalt, at barsilsskipanin hevur ikki bara ávirkan á rættindi og skyldur á arbeiðsmarknaðinum. Hon er eisini við til at broyta siðbundnu kynsleiklutirnar og hugburðin millum manna. Og tað er tað ið krevst, vilja vit javnstøðu, sigur felagið hjá búskaparfrøðingum og løgfrøðingum.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Oxygen
Oxygen (latín oxygenium, úr grikskum ὀEύς-, oxys-, "sýra", upprunaliga "hvast", frá smakkinum á sýru, og -Yevής, -genēs, "framleiðari", upprunaliga "upphav"; symbol O), er eitt frumevni, ið hevur atomnummar 8 í skeiðbundnu skipaninini. Á føroyskum verður evnið eisini nevnt súrni og súrevni av upprunaheitinum, sum meira neyvt kundi verið umsett sýruupphav. Latínska heitið kemur av, at lívrunnin evni sum t.d. fiti verða súr, tey trána, av oxygeni, og nanvgevarin, franski evnafrøðingurin Antoine Lavoisier, helt oxygen vera í øllum sýrum. Almenna danska heitið er oxygen, men heitið ilt verður eisini brúkt. Hetta seinna navnið kemur av, at oxygen nørir um eld.
Í reinari, turrari luft eru umleið 21 rúmprosent av O2.


text:
Dystarfrásøgn: koppaði skeivan veg
Í góðveðrinum á tunnilsdegnum, var oddadystur við Djúpumýru í Klaksvík, har KÍ tók ímóti B68. Undan dystinum var KÍ eitt stig frammanfyri B68. Hjá B68 vóru Esmar Clementsen og Niklas Joensen ikki við vegna skaðar, meðan Jann Ingi Petersen og Albert Róin Johannesen vóru báðir við aftur.
Talan var um ein javnan dyst, har byrja varð eitt sindur varliga, men so við og við kom meiri ferð á. Tá 12 minuttir vóru leiktir, varð eitt útspark frá KÍ málverjanum, stútað víðari til stórtalentið í KÍ álopinum, 16 ára gamli Jonn Johannesen, og hann gjørdist fríur og legði KÍ framum 1-0. Eftir málið setti B68 seg á dystin, har B68 eisini kom fram til fleiri vandamiklar atsøknir á KÍ málið, men inn vildi bólturin ikki. Hinvegin hevði KÍ eisini nakrar góðar málkjansir, men tað varð við 1-0 í hálvleikinum.
B68 helt eisini áfram við at trýsta í seinna hálvleiki, men hóast fleiri spentar støður, gjørdist tað ongantíð veruliga vandamikið. Í seinna hálvleiki, varð KÍ veteranurin Hjalgrím Elttør skiftur inn, og meðan B68 trýstir, kontrar KÍ, har Hjalgrím Elttør finnur ein púra frían Eivind Sørensen, sum síðani skorar til 2-0. Eftir málið fór nógv av gassinum úr ballónini hjá B68, og endaliga úrslitið gjørdist so 2-0 til KÍ.
Tað var ein javnur og væl leiktur dystur, har bæði liðini royndu at spæla góðan álopsfótbólt, men tíverri fyri B68, gekk tað ikki væl at raka málið, tá kjansirnir vóru har. Hóast tapið, er B68 framvegis nr. 2, tí hini bæði oddaliðini, NSÍ og ÍF hittust eisini í dag, og tann dysturin endaði við javnleiki 1-1. KÍ er nú 4 stig á odda í 1. Deild, og man kann ikki annað enn at rósa teimum fyri at vera oddalið í báðum teimum ovastu deildunum í føroyskum fótbólti.
B68 leikar aftur um eina viku, tá ÍF tekur ímóti Í Fuglafirði.
Hagtøl frá dystinum kunnu síggjast við at klikka á slóðina niðanfyri
http://www.faroesoccer.com/match.php?matchID=18410&pid=50
Koyr á B68


text:
Halldór Ásgrímsson
Halldór Ásgrímsson (8. september 1947 - 18. mai 2015) var ein íslendskur politikari. Halldór var forsætisráðharri Íslands frá 2004 til 2006 og formaður Framsóknarflokksins frá 1994 til 2006.
Innihaldsyvirlit
Útbúgvingar- og starvsleið[rætta | rætta wikitekst]
Halldór fekk Háskúlaprógv frá háskúlanum Bifröst og varð grannskoðari í 1970. Seinni las hann handil á háskúlunum í Bergen og Keypmannahavn, og varð undirvísari á Háskúla Íslands frá 1973 til 1975.
Politisk starvsleið[rætta | rætta wikitekst]
Halldór umboðaði eysturlandið á Altingi frá 1974 til 1978, og seinni frá 1979 til 2003, tá hann umboðaði valdømið Reykjavík norður. Hann hevur starvast á nógvum postum í gjøgnum árini og kann harímillum nevnast: Fiskivinnuráðharri frá 1983 til 1991,Dóms- og Kirkjumálaráðharri frá 1988 til 1989, Norðurlendskur samstarvsráðharri frá 1985 til 1987, og aftur frá 1995 til 1999, og Uttanríkisráðharri frá 1995 til 2004.
Halldór tók yvir frá Davíði Oddson sum forsætisráðharri tann 15. september 2004. Davíð tók yvir sess Halldórs sum uttanríkisráðharri.
Tann 5. juni 2006 boðaði Halldór frá, at eftir vánalig úrslit í íslendska kommunuvalinum, fór hann at siga frá sær forsætisráðharrasessin, og fara frá sum formaður Framsóknarflokksins í august 2006. Geir H. Haarde, uttanríkisráðharri, tók yvir sum forsætismálaráðharri tann 15. juni 2006.
Jón Sigurðsson, ferðamála, orku, og vinnumálaráðharri tók yvir sum formaður Framsóknarflokksins eftir Halldór, aftaná val á aðalfundi flokksins í august 2006. Á aðalfundinum endaði Halldór politiski yrkisleið sína, við einari kenslufullari røðu til flokk sín. Halldór fór frá sum tingmaður aftaná aðalfundin. Halldór havði tá sitið í 31 ár á tingi, sum er næst longst av øllum íslendskum tingmonnum. Bjarni Benediktsson eigur metið sum longst sitandi tingmaður.
31. oktober 2006 varð Halldór valdur til aðalskrivara Norðulandaráðsins. Halldór var eisini heiðurslimur í The International Raoul Wallenberg Foundation
Deyði[rætta | rætta wikitekst]
Halldór Ásgrímsson varð fluttur á sjúkrahús í Reykjavík, eftir ein hjartatilburð hann hevði fingið í summarhúsi sínum í Grímsnesi tann 15. mai 2015. Hann andaðist tríggjar dagar seinni á sjúkrahúsi í Reykjavík tann 18. mai 2015.[1][2] Halldór letur eftir seg konu sína Sigurjónu Sigurðardóttir, læknaskrivara og tríggjar vaksnar døtur: Helgu, Guðrún Lind og Íris Huld, samt barnabørn og barnabarnabørn.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://icelandreview.com/news/2015/05/19/former-prime-minister-iceland-passes-away Heintað tann 19.05.2015
- ↑ http://www.mbl.is/frettir/innlent/2015/05/19/halldor_asgrimsson_latinn_2/ (á íslendskum) Heintað tann 19.05.2015


text:
Gransking
Gransking er nýtt virksemi á Sjúkrarøktarfrøðiskúlanum, sum enn ikki hevur so langa akademiska traditión. Tó verða gransking og menning raðfest høgt á Sjúkrarøktarfrøðiskúlum. Tað er ógvuliga umráðandi, at bæði undirvísarar og lesandi geva sítt ískoyti til, at vitanin, sum verður brúkt í útbúgvingini, er grundað á nýggjastu granskingar- og menningarúrslit.
Gransking og menning eru partar av yvirskipaðu strategiini á Sjúkrarøktarfrøðiskúlanum. Serligur dentur verður lagdur á at styrkja samstarvið við kliniska praksis og at lesandi so hvørt taka lut í granskingar- og menningarverkætlanum.
Á Sjúkrarøktarfrøðiskúlanum verður dentur lagdur á, at undirvísararnir hava møguleika at taka lut í og sjálvir at útinna granskingar- og menningarverkætlanir.
Áhugin fyri gransking í sjúkrarøkt er vaksandi bæði internationalt og her í Føroyum. Vit eru væl á veg.


text:
Oda Strøm
10.02.2018 - 15:03
Mentan > Tónleikur > Tónleikakappingar
Carlsen systrarnar eru spentar og klárar til í kvøld, siga tær í samrøðu við vertirnar í sendingini "Nú er leygardagur".
- Tað brúsar í búkinum við nervum! Tað er ikki tað, at vit eru ósikrar, men mann vil bara levera tað besta.
Systrarnar skulu á pall um góðar fýra tímar, og tað er við góðari hjálp, at alt er klárt til í kvøld.
- Vit hava gjørt ta mestu sminkuna sjálvar, tí vit eru make-up artistar, men vit hava fingið góða hjálp frá Karin Sólsker til hár, og fingu eisini hjálp frá DR til klæðir. Laila av Reyni hevur eisini hjálpt við klæðunum, so vit eru klárar til í kvøld. Vit harmonera, leggja systrarnar afturat.
Sendingin byrjar klokkan 19:00 á Kringvarpi Føroya, og systrarnar skulu spæla sum nummar sjey.
Hoyr alla samrøðuna við Carlsen systrarnar her


text:
Tilboð latin inn um at menna talgildan samleika
Kl. 12 í dag var seinasta freist at lata inn endaligt tilboð at menna talgildan samleika. Tvey tilboð komu inn, annað frá Elektron og hitt frá einum samtaki millum Klintra/Føroya Tele. Næstu dagarnir verða brúktir at meta um tilboðini, og síðani verður farið í samráðing við tann partin, sum út frá samlaðari meting út frá prísi og góðsku, er mettur at verða best skikkaður at loysa uppgávuna. Eftir ætlan verður sáttmáli undirskrivaður fríggjadagin hin 30. Juni.


text:
Martin Joensen – Úr dagbókini
Konsertummæli
Ásbjørn Berthelsen
Leygarkvøld er. Pallurin vakurt pyntaður. Reyðu stólarnir passa væl til reyðu myndina av Ettesabrúgv, sum verður víst uppá løriftið. Tveir gittarar, ein mikrofon, eitt nótastativ og eitt borð við eini vatnkannu og einum glasi. Løkshøll er stásilig at koma inn í. Pallurin er klárur hjá einum av okkara mætastu tóna og orðasmiðum, sum í kvøld skal hava konsert. Einsamallur maður á pallinum – bara Martin! Konsertin hevur heitið ‘Úr dagbókini’.
Fitt av fólki var á konsert, og fingu vit eitt sera gott upplivilsi. Martin greiddi frá síni lívssøgu frá byrjan í Vestmanna. Barnaárini í Vestmanna, ungdómsárini við tónleiki og veitslum, manndómsárini við rúsevnistrupulleikum, og hvussu hann á undurfullan hátt slapp undan hesum trupulleikum við hjálp frá ‘Timburmanninum úr Nasaret’. Afturvið frásøgnini fylgdu sangir hansara frá hesum tíðarbilum, og stuttligt var at síggja, hvussu sangirnir hingu saman við frásøgnini og søgdu hansara søgu.
Martin spældi og sang nógvar av sínum kendastu sangum so sum Svarti Ravnur, Morgun og Lat meg goyma teg, sum allir høvdu sína søgu.
Serliga nógv pláss gav Martin tíðini, hann var sjúkur av krabba. Hann greiddi frá um sína sjúkralegu, og um ymiskt, sum var hent í hesum sambandi, og um hvussu hann hevði upplivað, at Gud var við honum á vegnum. Konsertin endaði við sálminum Uttan teg, sum varð skrivaður á sjúkralegu.
Fólk vóru væl nøgd, og mátti Martin eisini innaftur at spæla tvey eykaløg. Sera vakurt var at hoyra, tá øll til endans sungu við í Ró. Tað kendist sum áhoyrararnir bert vildu dvølja í løtuni, tá tað ljómaði ‘Alla tíð ver hjá mær’
Takk Martin, fyri eina góða, inniliga og gevandi løtu í Løkshøll.


text:
Konsert við Heiðrik
Multi-talentið Heiðrik fer við føroyska/íslendska bólki sínum á konsertferð í Føroyum í sambandi við nýggju útgávu sína “Funeral”.
Ikki minni enn 2 FMA virðislønir og fult hús av stjørnum frá øllum ummælarunum bæði her heima og uttanlanda.
Útgávan snýr seg um fortíð hansara sum ungur LGBT-ari í Føroyum. Vakra og livandi røddin hjá Heiðriki dregur okkum við á eina sorgblíða, konfronterandi og eisini eitt sindur stuttliga ferð við íblástri úr jazzi og fólkatónleiki frá 20’unum og 50’unum. Við á útgávuni er vokalbólkurin KATA. Janus Ramussen úr BYRTA hevur framleitt.
Við sær á palli hevur hann Heðin Ziska Davidsen (guitar) Halldór Sveinsson (klaver) Per Højgaard Petersen (trummir) og Bergur Fonsdal Johannesen (bass)


text:
At vitja á bygd og koma á tal við fólkið er spennandi, ikki bara í øðrum londum, men eisini her hjá okkum. Hósdagin vóru vit í Námi á námsferð í Kalsoy. Hetta man vera mest og best dokumenteraði túrur hjá einum arbeiðsplássi. Umframt eitt gott og vakið eyga, høvdu flest øll eitt myndatól við. Summi í fikkustødd, onnur speglrefleks við veldugum linsum. Vit byrjaðu ferðina við bygdaleiðum á farstøðini í Havn, eitt korter til sjey. Longur norði, í Kollafirði, Hvalvík og við Streymin, komu fleiri við og sum frá leið vóru vit tjúgu. Bert tvey vóru burturstødd. Bussurin steðgaði í Klaksvík og vit gingu út á ferjuleguna, har Sam førdi okkum yvir á Syðradal. Í salongini var ein sjáldsamur lesikassi við gomlum bløðum, Anders And og Ude og Hjemme.
Bárður Østerø koyrdi okkum í bussi hjá Bygdaleiðum. Hann er eisini søgufróður bóndi og visti nógv at siga, ikki bara um seyð og lendi, men eisini um trupla kappingarførið á útoyggj, sum mong virki í oynni, hvussu góð tey so hava verið, hava noyðst at givið seg undir og harvið lukkað, tí onnur kunnu framleiða bíligari. Jú, tað er at finna rætta beinið at standa á, skal ein kunna liva á útoyggj.
Matmóðir okkara er Hannebeth Garðalíð á Húsum. Hon ger okkum morgunmat, matpakka við út á Kallin og trírættaðan døgurða, tá vit koma heimaftur. Forrætturin er suppa við tomat, kili og fersku við heimabakaðum breyði. Høvuðsrætturin er lambasteik við rómaeplum og omaná fáa vit heimagjørda rabarbudessert.
- Hetta er praktikkveitin, sigur Mikkjal, lítillátin. Hon er fýra hundrað metrar long og hana gróvu pápi og eg, tá eg var í praktikk í framhaldsdeildini.
Kallurin, sum vit nevna bæði høvdan og vitan, er í roynd og veru burtur, Kallurin altso. Fimm okkara tordu at ganga út í Lítlhøvda, meðan vit sóu niður á Kalsvík og drangin, Geirrøvilin, ið skapar víkina har. Útsýnið er frálíkt av Eggjunum undir Borgaranum og Gunvá peikar niðast móti Risanum og Kellingini uttanfyri Eiðiskoll. Mann er jú heimkærur!
Rói og Mikkjal standa við fýrin og farrin av ein ælaboga spælir sær í skiftandi lýsinum innan av Norðhavinum, meðan Magnus tosar í telefon og eg sjálvur vindi vátar hosur og Karina avmyndar.
Komin oman av Stórhøvda og niður í Høvdagil, fáa vit okkum ein bita við ein stein, ið onkur navngav Grækaris Grashøvd.
Úr Borgardali sóu vit upp í Borgaran, har sirmið og tokan kýnandi spældu sær upp at brøttu síðunum. - Tað ger mær ongan mun at síga, hvussu høgt tað so er, sigur Mikkjal. - Men at fara upp á tekjuna heima, tað kann eg ikki ,uttan sjálvur at hava smíðað, sigur hann hugsunarsamur og vit skifta orð um hæddarræðslu, sum kanska er bundin at perspektivi og ongum øðrum. Setir tú teg sjálvan onkursvegna inn í perspektivið, so er vunnið á hæddarræðsluni. Her er so ein avbjóðing, sigi eg, sum ikki eri so álvuligur í hæddum.
Komin heim aftur á Nes, Trøllanes, síggja vit ein rabarbugarð, innan vit koma inn í nýggju smiðjuna hjá Mikkjali, har hann vísir fram ymisk avrik og greiðir frá um samstarvið við líknandi støð, Economusé, í Kanada.
- Skal eg loypa ella ikki, hugsar kópakonan niðri á støðni í Mikladali. Karina hugsar um Kópakonuna og um hon sjálv skal brúka vátdrakt ella turrdrakt, tá hon , Gunvá og Dorit um eitt bil fara at kasta seg á Borðoyavík at svimja.
Alt hevur ein enda. Tað hevur námsferðin í Kalsoynni eisini. Endamyndina lati eg vera hina somu, sum í byrjanini. Tað er bóndin á Trøllanesi, Jógvan Joensen, sum eftir at hava skoða út í hav eitt bil, nú hyggur upp á luftina. Jú, hann blíðkar!


text:
Sverri Egholm
21.04.2018 - 07:56
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Landspolitikkur
Tað bleiv seint hjá tingfólkunum í nátt, ella í morgun um ein vil. Ikki fyrr enn klokkan 03:50 í nátt var tingfunndurin av og øll 26 málini viðgjørd.
Byrjað var klokkan 9:30 í morgun, og síðani varð koyrt á við styttri og longri viðgerðum. Síðst á skránni vóru millum annað mál sum vegleiðandi fólkatkvøða um hjúnabandslógina og tunlarnir norð um fjall. Bæði hesi málini fullu. Sum tað síðsta fór tingið í holt fyrstu viðgerð av eykajáttanarlóg klokkan hálvgun fýra, sum tó ikki var so drúgv.
Tingið ætlar sær í summarfrí á flaggdegnum 25. apríl, og tí kunnu tingfólk rokna við langum arbeiðsdøgum mánadagin og týsdagin.


text:
Bústaðarlán
Skalt tú keypa ella byggja hús, hevur tú møguleika at taka Bústaðarlán.
Rentan á Bústaðarláni er skiftandi og verður ásett eftir gongdini á fíggjarmarknaðinum. Tískil kann rentan hækka, og tá er neyðugt at hava pláss í fíggjarætlanini.
Annuitetslán ella seriulán
Sethúsafíggingin verður antin veitt sum annuitetslán ella seriulán. Við annuitetsláni hevur tú eins stór mánaðarlig lánsgjøld øll árini. Við seriuláni hevur tú fastar avdráttir, men gjøldini fyri rentur minka hvørt ár í samsvari við restskuldina.
Vit hjálpa tær við at gera møguleika til veruleika við eini heildarfígging, sum er lagað eftir tínum tørvi.
Bíligari bústaðarlán við Nordik360
Tá tú savnar tíni fíggjarviðurskifti hjá okkum og gerst Nordik360-kundi, fært tú lagaligari rentur og møguleika fyri einum bústaðarláni við sera góðari rentu.


text:
Hóskvøldið 21. september skipaði Havnar Framburðsfelag fyri spennandi fundi um Stjórnarskipanaruppskotið.
Útvið 70 fólk høvdu leita sær oman á Parnassi á Hotel Hafnia, at hoyra og skifta orð um Uppskot til Stjórnarskipan Føroya, sum væntandi verður borið niðan í Løgtingi fyrsta dagin.
Jógvan á Lakjuni byrjaði við at siga frá, hvussu grundlógararbeiði byrjaði undir sokallaðu fullveldissamgonguni og frá søguligu gongdini, til í dag. Aftaná segði Jørgen Niclasen frá megintáttinum í uppskotinum, sum tað er orða nú, umframt vansar og fyrimunir við ymiskum orðingum og hugsjónum. At enda greiddi Christian Andreasen frá løgfrøðisliga innihaldinum, umframt týdningarmiklum løgfrøðisligum atlitum og fyrivarnum.
Eftir ein góðan kaffimunn og gott prát, var høvið hjá fundarfólkinum til at seta spurningar og gera viðmerkingar, eins og at fyrihalda seg til sera áhugaverdu frágreiðingarnar og svarini frá panelinum. Orðaskiftið var gott og lívligt, men ikki minst viðkomandi og upplýsandi.


text:
24. desember 2015Nr. 160
Løgtingslóg um familjuískoyti, sum broytt við løgtingslóg nr. 167 frá 20. desember 2017
Samsvarandi samtykt Løgtingsins staðfestir og kunnger løgmaður hesa løgtingslóg:
§ 1. Familjuískoyti verður veitt til húski við skrásettum bústaði í Føroyum, ið hava heimabúgvandi børn undir 18 ár.
Stk. 2. Húski fevnir um stakan uppihaldara, gift ella uppihaldarar, ið liva í samlívi, sum hava heimabúgvandi børn undir 18 ár, ið eru búføst á bústaðnum sambært Landsfólkayvirlitinum.
Stk. 3. Uppiheldur barnið sær fyribils uttan fyri heimið í útbúgvingarørindum í upp til eitt ár, verður sæð burtur frá treytini í stk. 2 um, at barnið skal vera heimabúgvandi.
§ 2. 1) Fyri stakar uppihaldarar, ið hava eitt inntøkugrundarlag á 200.000 kr. ella lægri, er familjuískoytið ásett til 18.000 kr. um árið, um uppihaldarin hevur 1 barn.
Stk. 2. Familjuískoytið sbrt. stk. 1 hækkar við 5.000 kr. fyri hvørt eftirfylgjandi barn.
Stk. 3. 1) Fyri uppihaldarar, ið liva í samlívi ella eru hjún og hava eitt inntøkugrundarlag á 280.000 kr. ella lægri, er familjuískoytið ásett til 22.000 kr. um árið, um tey hava 1 barn.
Stk. 4. Familjuískoytið sbrt. stk. 3 hækkar við 5.000 kr. fyri hvørt eftirfylgjandi barn.
§ 3. 1) Fyri stakar uppihaldarar, ið hava eitt inntøkugrundarlag hægri enn 200.000 kr., verður familjuískoytið ásett við at taka ein prosentpart av muninum millum inntøkugrundarlagið og 190.000 kr., og draga hetta tal frá støddini av familjuískoytinum sbrt. § 2, stk. 1 ella stk. 2.
Stk. 2. 1) Fyri uppihaldarar, ið liva í samlívi ella eru hjún, og hava eitt inntøkugrundarlag hægri enn 280.000 kr., verður familjuískoytið ásett við at taka ein prosentpart av muninum millum inntøkugrundarlagið og 280.000 kr., og draga hetta tal frá støddini av familjuískoytinum sbrt. § 2, stk. 3 ella stk. 4.
Stk. 3. Prosentparturin sbrt. stk. 1 og 2 er:
1) 20% fyri 1 barn.
2) 25% fyri 2 børn.
3) 30% fyri 3 ella fleiri børn.
§ 4. Inntøkugrundarlagið sbrt. §§ 2 og 3 er inntøkan nevnd í § 7.
§ 5. 1) (Strikað).
§ 6. Familjuískoytið fellur burtur, um mánaðarliga útgjaldið er 100 kr. ella minni.
§ 7. Inntøka er skattskyldug inntøka sambært skattalógini, kapitalvinningsskattalógini og leiguinntøka sambært § 8 a í ásetingarlógini.
Stk. 2. Sum skjalprógv fyri inntøkur sambært stk. 1 verða nýttar eitt nú uppgjørdar sjálvuppgávur og endauppgerðir frá TAKS, kontoavrit frá fyribilsskattaskránni hjá TAKS, váttan frá Studna ella útlendskum stuðulsveitara um lestrarstuðul.
Stk. 3. Aðrar inntøkur, vinningur ella møguligur annar stuðul verður lagt afturat inntøkuni. Barnaviðbót/barnagjald, serligt barnaískoyti til einsamallar uppihaldarar, viðbót til ávísar pensjónistar, røktarviðbót, hjálparviðbót, avlamisviðbót, avlamisveiting og endurgjald fyri varandi mein og ikki-fíggjarligan skaða verður ikki tikið við sum inntøka.
Stk. 4. Fyri A-inntøku er inntøkutíðarskeiðið, sum familjuískoyti verður grundað á, inntøkan seinastu 12 mánaðirnir. Um inntøkan broytist, kann avgerð um familjuískoyti grundast á eina inntøku frá tí mánaðinum, inntøkan broytist, og inntøkutíðarskeiðið verður roknað frá tí mánaðinum og frameftir.
Stk. 5. Fyri B-inntøku og vinning sbrt. kapitalvinningsskattalógina er inntøkutíðarskeiðið, ið familjuískoyti verður grundað á, inntøkan seinasta álíknaða inntøkuár.
Stk. 6. Landsstýrismaðurin ásetir nærri reglur um inntøku sbrt. stk. 4 og 5.
§ 8. Familjuískoyti verður útgoldið tí, ið uppiheldur barninum, og sum hevur foreldramyndugleikan yvir einum barni, hevur lut í foreldramyndugleikanum ella hevur góðkenning sum fosturforeldur og sambært Landsfólkayvirlitinum hevur barnið búgvandi.
Stk. 2. Umsókn um familjuískoyti verður latin inn til Almannaverkið. Serligt umsóknarblað skal nýtast, tá søkt verður um ískoyti.
Stk. 3. Umsókn um familjuískoyti við afturvirkandi gildi kann ikki gangast á møti.
Stk. 4. Almannaverkið kann heinta inn upplýsingar av týdningi fyri viðgerð av málum um familjuískoyti frá skattamyndugleikum, Landsfólkayvirlitinum, kommunalum myndugleikum og øðrum viðkomandi, ið hava kunnleika til viðurskiftini.
§ 9. Familjuískoyti verður útgoldið mánaðarliga og í fyrsta lagi við virknaði frá 1. januar 2016.
Stk. 2. Familjuískoyti verður útgoldið við virknaði frá tí mánað, ið umsóknin um familjuískoyti er móttikin av Almannaverkinum, sbr. stk.1.
Stk. 3. Familjuískoyti verður útgoldið fyrstu fer, mánaðin eftir at rætturin til familjuískoyti er staðfestur, og seinastu ferð fyri tann mánaðin, tá staðfest er, at rætturin til familjuískoyti fellur burtur.
§ 10. Hevur nakar av órøttum fingið familjuískoyti, og átti hann at verið vitandi um hetta, skal hendan upphæddin gjaldast aftur. Tað sama er galdandi, um orsøkin er vantandi ella skeivar upplýsingar frá viðkomandi, sum hesin hevur skyldu at lata Almannaverkinum.
Stk. 2. Almannaverkið kann í sambandi við afturgjald gera avtalu um afturgjaldsskipan.
Stk. 3. Afturgjaldskrav kann krevjast inn við panting ella afturhaldast í A-inntøkuni.
Stk. 4. TAKS fremur sbrt. stk. 3 panting eftir reglunum um innkrevjing av skattum og avgjøldum og afturheldur í A-inntøku sambært reglunum um lønarafturhald í skattalógini.
§ 11. Familjuískoyti kann ikki verða veitt, um uppihaldararnir eiga ogn, ið er mett til eina upphædd, ið er omanfyri 30.000 kr.
Stk. 2. At meta sum ogn er innistandandi í peningastovni og virðisbrøv.
Stk. 3. Undantikið er ogn, ið er endurgjald fyri varandi mein og ikki-fíggjarligan skaða.
§ 12. Almannaverkið heitir einaferð um árið á tey, ið fáa familjuískoyti sambært hesi lóg, um skrivliga at vátta, at tey framhaldandi lúka treytirnar fyri at fáa familjuískoyti.
Stk. 2. Hevur Almannaverkið ikki móttikið váttanina í seinasta lagi ein mánaða eftir áheitan, steðgar útgjaldið av familjuískoytinum við virknaði fyri næsta mánaða. Útgjaldið kemur aftur í gildi mánaðin eftir, at váttanin er móttikin.
Stk. 3. Umsøkjarin hevur skyldu til at boða Almannaverkinum frá broytingum í inntøkuviðurskiftunum og øðrum viðurskiftum, ið skerja rættin til familjuískoyti.
§ 13. Rætturin til familjuískoyti kann ikki verða fyri rættarsókn, fyrr enn umsøkjarin hevur fingið familjuískoytið útgoldið. Avtala um transport er útgjaldaranum óviðkomandi.
§ 14. Almannaverkið hevur fyrisitingina av familjuískoytinum um hendi.
Stk. 2. Avgerðir, tiknar sambært hesi lóg, kunnu innan 4 vikur kærast til Kærunevndina í almanna- og heilsumálum.
§ 15. Landsstýrismaðurin skal eftir 2 árum leggja fram fyri Løgtingið eina eftirmeting um, hvørt lógin virkar eftir ætlan, herundir um broytingar mugu gerast í lógini.
§ 16. Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Í Tinganesi, 24. desember 2015
Aksel V. Johannesen (sign.)
løgmaður
Lm. nr. 30/2015
1) Broytt við løgtingslóg nr. 167 frá 20. desember 2017, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2018.”