text:
Indoktrenering
Heimasíðan hjá Gudloysi varð um mánaðarskfiti apríl-maj 2013 strikað av Spacetown.org uttan ávaring. (Les nærri frágreiðing her.) Neyðugt var tískil at flyta til ein nýggjan netvert og at endurstovna síðuna frá einum gomlum trygdarriti. Tíverri mistu vit onkrar bloggupostar og tilhoyrandi viðmerkingar. Hesin blogguposturin varð endurstovnaður 17. juni 2013 frá Google cache. Tíverri er ikki gjørligt at endurstovna viðmerkingarnar. Vit her á Gudloysi eru framvegis ímóti at strika viðmerkingar, men tað sama kann ikki sigast um Spacetown. – Heini Reinert, skrivari
Hvat er tað og skulu vit vera bangin fyri tí? Ikki ein lættur spurningurin, men ein sera relevantur spurningur, tá tað kemur til trúgv. Tí spuringurin er, hvat skal ein góðtaka av læru, og hvat skal ein loyva? Sum samfelag, royna vit at siga at vit hava nøkur grundleggjandi virðir at fylgja. Fólkaræði og talufrælsi eru kanska tey mest týðningarmiklastu virðini fyri eitt hvørt framkomið samfelag. At fólki hevur ræði og loyvi til at siga sína hjartans hugsan.
Men ivamáli er, tá trúgv kemur upp í leikin. Spurningurin er, hvat skilja vit við trúarfrælsi? Nú nevndi eg ikki trúarfrælsi saman við hinum báðum, tí er tað ikki tað sama sum talufrælsi? Talufrælsi er jú eins hjartans hugsan. Um eg havi hug til at trúgva uppá huldufólk, so er tað væl saktans einki, sum forðar mær í tosa um huldufólk.
Misnýtt trúarfrælsi?
Seinastu árini hava verið merkt av, at kristin (og muslimar haldi eg) hava funnist at atfinnarum, fyri at forfylgja trúnna. Er nakað um tað ella (more…)


c: text/html

text:
Evropeiska hondbóltssamgonga, EHF, er fríggjadagin komið við fráboðan viðvíkjandi landsliðsvirksemi komandi tíðina. Tað er ávirkað av koronakreppuni, og hetta ávirkar tey føroysku landsliðunum, ið skuldu ið eldin komandi mánaðirnar.
Í mars vórðu dystirnir hjá kvinnulandsiðnum í EM-undankappingin móti Ukraina útsettir til fyrst í juni
Les eisini: Landsdystirnir móti Ukraina útsettir.
Trý undómslandslið høvdu eisini spennandi uppgávur á skránni í summar, og Gunn Ellefsen, forkvinna í Hondbóltssambandi Føroya, segði í samrøðu við Portalin fyrr í vikuni, at hesi liðini royndu at fyrireika seg so væl sum møguligt undir umstøðunum, og arbeiddur fram ímóti at kappingarnar fara at vera
Les eisini: Landsliðshondbóltur: Fyrireika okkum eftir førimuni
Greitt er nú, at EM-undankappingin ikki veðrur spæld liðug. EHF hevur tikið avgerð um, at luttøkan til endaspælið í Noreg og Danmark í 2020 verður nú grundað á úrslitini í EM 2018. Talan er tó um somu liðini, sum liggja ovast í undankappingini higartil, skrivar Hondbóltssambandið.
Marianna Geirsdóttir Eystberg í dystinum móti Rumenia (Mynd: Jens Kr. Vang)
Undankappingin var komin áleið í helvt. Føroyar spældu tveir dystir seinasta heyst. Ein í Póllandi, ið endaði við greiðum ósigri. Har spældu føroysku kvinnurnar ein góðan fyrra hálvleik, og eftir fyrra hálvleik móti Rumenia í Høllini á Hálsi nakrar dagar seinni var javnleikur. Rumenia vann við fimm málum tá samanumkom, men talan var um eitt sera gott avrik frá Føroyum. Hetta gjørdist seinasti dystur í undankappingini hjá Føroyum - liðið hjá Ágúst Johannsson hevði fýra undankappingardystir á skránni í ár.
Ungdómslandsliðini
European Open fyri U16-gentur, sum skuldi verða um mánaðrskifti juni-juli í Göteborg, er avlýst.
EM-kappingarnar hjá U18- og U20 monnum, sum skuldu spælast í august eru fyribils útsettar. EHF miðar eftir at fáa kappingarnar leiktar í januar 2021, men er hetta ikki váttað enn, boðar Hondbóltssambandið frá.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vikuskiftið 20. til 22. september 2019 verður skipað fyri tiltakinum Ung í Dansi í Hesti. Her møtast ung í aldrinum 12 til 30 ár at dansa føroyskan dans saman. Tað er ungdómsfelagið í Sláið Ring – Ung í Dansi – ið skipar fyri. Hetta hevur verið afturvendandi tiltak í nógv ár, føroyskum dansi at frama. Vit møtast sum vanligt til eitt vikuskifti við nógvum dansi, spølum og hugna sum heild. Eisini kemur onkur at fortelja um eitthvørt viðvíkjandi føroyskum dansi.
Tiltakið er rúsfrítt og ókeypis!
Tit kunnu tekna tykkum, við at skriva eini privatboð til Róðu Bødvarsdóttir á Facebook, ella við at skriva ein teldupost til bodvarsdottir@hotmail.com.
Vónandi síggjast vit – og um nakrir spurningar eru, so spyrjið endiliga!
Seinasta freist at tekna seg er 16. september 2019.
Nærri kunning viðv. ferðing o.ø. kemur seinni á sr.fo.
Eisini verður aðalfundurin hjá felagnum Ung í Dansi leygarkvøldið 21. september 2019 kl. 18:00 í Hesti. Tíð og stað verður lýst seinni á sr.fo.
Skrá
Fríggjadag 20. september
Fara av Gomlurætt út í Hest kl 19:10, og komin út fáa vit ein lítlan bita at eta. Annars verður hugni og dansur.
Leygardag 21. september
Kl. 08-09 – morgunmatur
— um viðrar fara vit túr við ferðaleigara niðaná oynna
Kl. 13 – dögurði
Kl. 18 – aðalfundur
Aftaná aðalfundin verður nátturabiti og síðani dansur 🙂
Sunnudagur 22. september
Fara úr Hesti kl 14:50
At hava við:
Undirlag/soviposa
Svimjiklæðir/handklæði (vit hava leigað svimjihylin)
Góðar gangiskógvar
Heit klæðir


text:
Innbjóðing til netskeið fyri 6. - 8. flokkar
29. november 2019 verður eitt áhugavert Nordic Craft netskeið, har næmingar í 6. - 8. flokki hava møguleika at vera við. Skeiðið snýr seg um at samstarva við ein annan norðurlendskan flokk um eitt veruleikakent evni.
Evnið hesuferð er “Klima(u)smarte forældre” og hevur til endamáls at fáa næmingarnir at koma við nýhugsandi hugskotum og loysnum, styðja av kt, um hvussu foreldur kunnu gerast meira veðurlagssnild og burðardygg.
Her kanst tú lesa meira um tiltakið
Pláss er fyri seks flokkum úr Føroyum. Tilmeldingarfreistin er 14. november.
Um ein flokkur hevur hug at vera við, kunnu tit senda ein teldupost til Tóra Slættalíð, tori@nam.fo.


text:
29. oktober 2019
Slovensku gestirnir hava alt gott at bera Føroyum og føroyingum eftir teir báðar europeisku dystirnar ímóti H71 fyri skjótt trimum vikum síðani.
“Lutakastið til EHF Challenge Cup kom sum ein skelkur fyri okkum, tí vit høvdu vónað, at vit fingu eitt lið í onkrum av okkara grannalondum. Føroyskan hondbólt kendu vit lítið og einki til, og vit vistu so slett einki um H71.”
Orðini eigur dagligi leiðarin í RK Maribor Branik, Mihael Pisanec, tá vit nakrar dagar eftir teir báðar europeisku dystirnar í høllini á Hálsi fáa hann at greiða frá, hvussu slovensku gestirnir upplivdu dystirnar og vitjanina í Føroyum.
“Fyrst og fremst vóru øll so vinarlig og gestablíð, og tað merkti eg beinanvegin, tá ið eg fór undir at samskifta við forkvinnuna í H71, Annu Dam, um dystirnar. Tað var eitt álitisvekjandi samskifti, ið skjótt sannførdi meg um, at alt var í sera góðum hondum,” sigur Mihael Pisanec.
“Og hóast vit bjóðaðu okkum til at hýsa báðum dystunum, tí tað fór at vera bíligari fyri báðar partar at spæla dystirnar á einum stað, fekk hon sannført okkum um, at báðir dystirnir heldur skuldu spælast í Føroyum. Hon vísti á, at tykkara áskoðarar hungraðu eftir at uppliva europeiskan hondbólt, nú tykkara felag fyri fyrstu ferð var við í europeiskum dystum, so nú aftaná eru vit bara fegnir um, at vit kundu vera við til at gera tað møguligt hjá tykkum.”
Hann sigur, at bæði spælararnir og alt fólkið rundan um liðið fingu eina ógloymandi uppliving, ið nógv fer at verða tosað um í komandi tíðum, tí hetta gjørdist ein serstøk og sera góð ferð. Umframt góðan mat og bestu umstøður, góvust stundir til útferðir og annað, ið gjørdi ferðina so framúr góða.
“Vit høvdu frammanundan tosað um, at ferðin til Føroya skuldi vera ein serligur ágóði til okkara spælarar, men eg hugsi ikki, at nakar okkara hevði droymt um, at tað skuldi gerast ein so góð ferð,” sigur Mihael Pisanec, ið tó viðgongur, at fyrri dysturin gjørdist skelkur hummar tvey.
“Sum sagt, so kendu vit einki til H71, men her komu nakrir spælarar á vøllin, ið vóru bæði styttri og lættari enn okkara, og so vóru teir sera kvikir. Við sínum norðurlendska spælistíli, ið vit ikki kenna so nógv til, løgdu teir okkum undir eitt øgiligt trýst og vunnu fyrra dystin uppiborið.”
Pisanec sigur, at hetta veruliga fekk teir í RK Maribor Branik at leggja høvdini í blot, so teir kundu fáa vent gongdini til seinna dystin. Sum kunnugt, so eydnaðist tað eisini, men hann sigur, at venjarin, Marko Sibila, veruliga mátti grava djúpt í sínum taktiska kunnleika fyri at fáa liðið at røkka á mál.
Í triðja umfari í EHF Challenge Cup skal RK Maribor Branik hálvan november spæla ímóti portugisiska AM Madeira Andebol SAD.
27. mai
21. mai
7. apríl
15. februar
13. februar
11. februar
10. februar
3. februar
23. januar
22. januar
Hondbóltsfelagið H71
Hoyvíkshøllin
Postsmoga 1067
FO-188 Hoyvík


text:
Tað sigur Henny á Líknargøtu, forkvinna í Ferðavinnufelagnum í fráboðan frá Vinnuhúsinum.
– Síðani 12. mars, tá ið ferðavinnan mátti niðurleggja alt sítt virksemi, hevur verið bíðað eftir einum hjálparpakka, og vit bíða enn, sigur Henny á Líknargøtu, og hon heldur fram:
– Vit í ferðavinnuni steðgaðu frá degi til dags við øllum virksemi, og vit hava samstarvað við myndugleikarnar á øllum økjum, samstundis sum vit hava hildið sáttmálan, ið er bygdur á álit. Nú er tíðin komin til, at landsins myndugleikar koma við einari upplatingarætlan og einari kompensatión, ið munar. Álit gongur báðar vegir.
Ferðavinnnan hevur fingið forboð at virka, og tí má ferðavinnan nú fáa endurgjald. Vit liva av tíðarskeiðinum frá apríl til oktober, og higartil hava vit mist so at siga alla ta væntaðu søluna í apríl, mai, juni og størsta partin av juli og august. Higartil hevur ferðavinnan sostatt mist áleið 70% av søluni í 2020. Óansæð hvat so kemur hendan sølan ikki aftur.
Ferðavinnan hevur møguleika at bjarga 30% av árinum, men tað krevur, at vit fáa greið boð nú.
Vinnan hevur sølu liggjandi á bók fyri seinnu helvt av árinum, og hesari sølu hava vit møguleika at bjarga, men tað krevur greið boð, og at politiski myndugleikin nú arbeiðir við einari greiðari upplatingarætlan.
Peningurin fossar út úr vinnuni hvønn dag – hetta er sjálvsagt ikki haldbart, og tí má vinnan fáa greið boð um, nær vit lata upp, og um vit lata upp. Hvør dagur telur, og fyri hvønn dag vit bíða, kostar hetta okkum milliónir.
– Evropa arbeiðir við at lata mørkini upp hálvan juni, og her eiga vit ikki at standa uttanfyri, men heldur arbeiða við somu loysnum, sigur Henny á Líknargøtu, forkvinna í Ferðavinnufelagnum.


text:
Ítróttardagurin er ætlaður persónum við avmarkaðum sálarligum førleika og starvsfólkum, ið arbeiða innan hetta økið.
Øll luttaka á jøvnum føti í teimum ymisku ítróttargreinunum.
Endamálið við ítróttardegnum er fyrst og fremst at hava tað stuttligt saman, at røra seg og síðst, men ikki minst, at knýta samband millum tey luttakandi.
Um onkur ikki kann/vil luttaka í kappingunum, er viðkomandi tó vælkomin við sum fjeppari.
Til ber at luttaka í 2 ítróttargreinum. Í samband við innskrivingina í Sørvági skal boðast frá hvørjari grein ein ynskir at luttaka í.
Boðast skal frá luttøku í seinasta lagi hódagin 9. juni á tlf. 333213, 297510 ella við at senda ein teldupost til: gerdan@av.fo.
Luttøkugjaldið á kr. 150 skal gjaldast í samband við innskriving í Miðvági kl. 9.30.
Við í prísinum er morgunmatur, frukt, kaffi/te, køkur og borðhald.
Skrá fyri ítróttardagin:
Kl. 09.30 – Innskriving + luttøkugjald
Kl. 10.00 – Sørvágs og Vága kommuna bjóða morgunmat.
Kl. 10.15 – Rósa Samuelsen, borgarstjóri í Vága kommunu, bjóðar vælkomin.
Kl. 10.45 – Upphiting.
Kl. 11.00 – Fótbóltur og boccia.
Kl. 11.30 – Kaffi/te, køkur og frukt.
Kl. 12.30 – Stafett-kapping og postarenning.
Kl. 14.00 – Borðhald v/felagssangi og undirhaldi.


text:
Í samband við serstøku støðuna, ið samfelagið er komið í orsaka av covid-19 sjúkuni, hava Føroya Pedagogfelag og Kommunala arbeiðsgevarafelagið gjørt avtalu um starvsfólkini á dagstovnaøkinum, at hesi sjálvboðin kunnu átaka sær vaktir á eldraøkinum. Meðan nógvir dagstovnar standa manntómir, er tørvur á eyka starvsfólki á eldraøkinum.
Avtalan inniber, at starvsfólk sum átaka sær vaktir ella uppgávur á eldraøkinum, fáa sína vanligu løn. Um tey arbeiða meira enn teirra verandi setan, eru vanligu sáttmálatreytirnar galdandi, um meirtíð ella yvirtíð. Gjøldini fyri ólagaliga arbeiðstíð skulu eisini veitast, umframt, at arbeiðstíðaravtalan við Fíggjarmálaráðið eisini er galdandi fyri tey.
Vit skulu gera greitt, at tað stendur øllum í boði sjálvboðin at bjóða seg fram. Tey, ið av ymiskum orsøkum ikki bjóða seg fram, missa ikki nakra løn. Hædd skal takast fyri umstøðunum hjá tí einstaka starvsfólkinum, arbeiðstíð, familjuumstøðum, barnaansing, heilsustøðu, førleikum, og at fólk ikki verða sett til uppgávur, tey eru ótrygg við.
Tørvurin er ymiskur runt landið, og eisini er ymiskt, hvussu kommunurnar bera seg at, tá tey heita á starvsfólk. Í nøkrum kommunum seta leiðslurnar seg beinleiðis í samband við starvsfólkini, meðan aðrastani eru tilmeldingarlistar tøkir á netinum.
Tørvur er á øllum góðum kreftum at halda samfelagnum í gongd. Hettar er ein møguleiki hjá námsfrøðiligum starvsfólki at bjóða seg fram. Limirnir í Føroya Pedagogfelag gera longu eitt stórt arbeiði, undir umstøðum sum eru óvanligar.
Vit vilja heita á øll, um at gera sítt til at fylgja ráðunum frá heilsumyndugleikunum, soleiðis at vit koma so væl sum gjørligt gjøgnum hesa undantaksstøðu.


text:
Broytingar trygd fyri autorisatión
Broytingar í heilsuhjálpara- og heilsurøktaraútbúgvingunum
Trygd fyri autorisatión
Í januar 2019 eru fleiri broytingar innførdar í útbúgvingunum á Heilsuskúla Føroya.
Útbúgvingarnar verða javnan broyttar, tá broytingar eru í somu útbúgvingum í norðurlondum. Hetta verður gjørt fyri at fylgja við menningini á økinum, so best møgulig røkt og sjúkrarøkt kann veitast teimum, sum tørva hana.
Umráðandi er at tryggja, at útbúgvingingarnar eisini geva atgongd til størv í øðrum londum og til víðari útbúgvingarførleikar.
Heilsuútbúgvingarnar enda við at geva danska autorisatión og tí er neyðugt at fylgja við krøvunum til útbúgvingarnar í øðrum londum.
Seinast broytingar vóru í heilsuútbúgvingnum var í 2016, tá lærugreinin Farmakologi/heilivágslæra varð innførd sum sjálvstøðug og kravd próvtøkulærugrein í heilsurøktaraútbúgvingini.
Broytingar í januar 2019
Í januar 2019 eru nakrar broytingar gjørdar í endamálunum fyri útbúgvingarnar. Málini fyri starvsvenjing eru eisini broytt. Størri dentur verður lagdur á at tryggja eina samanhangandi sjúklingagongd; at gott samstarv er ímillum sjúkrahúsverkið og kommunala eldraøkið, tá innleggingar og útskrivingar fara fram.
Meira fyribyrging og heilsufremjan skal fremjast í verki, at fyribyrgja sjúku og at eygleiða tekin tíðliga uppá sjúku ella vandan fyri heilsubroytingum.
Heilsujálparar og heilsurøktarar skulu umhugsa enn meira hjálp til sjálvhjálp og endurmenning inn í allar uppgávur. Ikki yvirtaka uppgávur frá borgaranum, sum hann er við at missa. Heilsuhjálparar fáa eisini meira undirvísing í m.ø. demens.
Støði í almennum lærugreinum føroyskum og enskum er hækkað fyri lættari at geva atgongd til víðari lestur.
Autorisatión
Í 2010 var danska heilsustýrið í Føroyum og metti um innihaldið í føroysku útbúgvingunum, so møguleiki er at søkja autorisatión eftir danskari lóg, (sett í gildi í Føroyum).
Heilsustýrið metti, at innihaldið í útbúgvingunum var eins og tað er í Danmark og síðani 2013 hevur heilsurøktaraútbúgvingin givið autorisatión.
Samstarv við aðrar skúlar
Heilsuskúlin tryggjar á fleiri økjum, at krøvini verða hildin, m.a. við javnan at vitja skúlar aðrastaðni og vera við til próvtøkur og undirvísing.
Eisini hava umboð fyri skúlar aðrastaðni frá verið í Føroyum sum próvdómarar. Heilsuútbúgvingarnar nýta evidensbaserað undirvísingartilfar, úr donsku útbúgvingunum, í lærugreinum, sum hava sama innihald, soleiðis kann eisini veitast trygd fyri støði og góðkenning.
Umhugsað verður altíð at tillaga broytingar, sum verða gjørdar, til føroysk viðurskifti. Tí er tað í dag ein ávísur munur í uppbygnaði av útbúgvingunum her, í Føroyum, samanborið við onnur norðurlond.
Mars 2019.
Hvat merkir autorisatión?


text:
Avstralska oljufelagið “Spark Exporation”, sum eigur fleiri leitiloyvi á Atlantsmótinum, miðskeiðis millum Hetland og Føroyar, er nú farið at leita eftir partnarum at keypa partar av loyvunum, til tess at kunna fara undir at bora brunnar í einum øki, ið er mett at goyma eina mia. tunnur av olju. Fyri at kunna hetta mugu fleiri vera við til at bera kostnaðin av eini boring.
Talan er um eina leið, sum liggur millum tvær stórar oljukeldur, onnur er oljurisin Clair, sum liggur beint norðanfyri og hin er Lancaster oljukeldan, sum liggur longur syðri. (Sí kort) Tvær keldur, ið báðar framleiða olju í dag.
“Fractured Basement”
Ætlanin er at fáa samstarv við onnur oljufeløg longu í fyrru helvt av hesum árinum. Stjórin í Spark, Matt Szedzicki, sigur við Energy Voice heimasíðuna, at roynt verður at fáa okkurt av teimum stóru oljufeløgunum at “farma” inn í tess loyvi fyri harvið betur at kunna tryggja sær eina menningartilgongd. Hann visir á, at áhugin fyri at samstarvi er stórur og eru tað serstakliga feløg, sum fylgja væl við gongdini á Lancasterleiðini nærhendis, ið vísa áhuga. Lancaster er tann fyrsta keldan vestan fyri Hetland, sum er farin undir nýggja slagið av framleiðslu, sum verður nevnt “Fractured Basement”, har oljan liggur goymd í sjálvum grundfjallinum. Roknað verður við, at júst henda jarðfrøðin heldur fram norðureftir á loyvum hjá Spark Exploration.
“Vit eru vísir í at hava funnið rætta staðið at seta borin í og leggja nú til rættis eina leitiboring í økinum,” sigur Matt Szedzicki." Nú er bara eftir at finna tann rætta partnaran, soleiðis at borurin sum skjótast kann setast í.
Spark hevur høvuðsskrivstovu í Perth í Avstralia og lat upp deild í Bretlandi í 2017. Tað fekk longu fleiri leitiloyvi í 30. útbjóðingini á bretska landgrunninum. Felagið hevur so valt at varpa ljós á øki á Atlantsmótinum, eins og fleiri onnur oljufeløg hava gjørt hesi seinastu árini. Íblásturin kom frá væleydnaðu boringunum á Lancaster oljuleiðini beint sunnanfyri, sum oljufelagið Hurricane Energy stendur á odda fyri og sum stórur spenningur er um í oljuheiminum, nú hetta er nýtt slag av framleiðslu. Felagið miðjar eftir at økja um framleiðsluna við at knýta aðrar keldur nærhendis uppí Lancaster “hubbin”.
Bader leitimiðið høvuðsmálið
Høvuðs leitimiðið hjá Spark Exploraion er “Bader”, sum liggur beint norðan fyri Lancaster kelduna. So hetta verður eftir øllum at døma tað, sum farið verður eftir at kanna. Bader verður mett at goyma millum 676 mió. og 1,28 mia. tunnur av olju. Eitt annað leitimið, Buzz, liggur tætt við risakelduna Clair, sum er sjálvur juvelurin í krúnuni í oljuframleiðsluni sum heild á Atlantsmótinum, og sum BP stendur á odda fyri.
Spark miðjar annars móti at økja sítt virksemi bæði í Aberdeen og London og metir seg standa sterkt á Atlantmótinum, nú tveir av tess tøkniligu stjórum nettupp hava arbeitt við økinum vestan fyri Hetland hjá ávikavist Enterprice og Faroe Petroleum. Sparkstjórin vísir annars til tað, sum íløgufelagið “BMO Capital Markets”, sigur um leitimiðið Bader:
“Tað kann vera eitt framhald av somu jarðfrøði, sum er grundarlag fyri oljugoymslum í bæði Lancaster og Halifax keldunum nærhendis. Tað er 64% møguleiki fyri at gera eitt lønandi fund her.”
Samanber við skiferævintýrið
Vónirnar til hetta stóra og nýggja økið eru stórar tó at tað var eitt afturstig, at brunnar boraðir av “Spirit Energy” í Warwick grannalagnum, ikki góvu tað úrslit, sum man hevði vónað. Spark stjórin heldur, at um nýggi “Fractured basement” framleiðsluhátturin fer at eydnast, so kann talan gerast um eitt nýtt oljuævintýr her eins og skiferævintýrið í USA.
“Í USA var skifurframleiðsla eitt ljótt orð í byrjanini, áðrenn man fann fram til, hvussu tað skuldi fáast upp úr undirgrundini - til stóru oljufeløgini tóku um endan, og tað gjørdist ein spildurnýggjur møguleiki, ein “game-changer”, sigur stjórin í Spark og leggur aftrat, at hann tó ikki kann siga við vissu nú, um hetta sama fer at henda við “fractured basement” vestan fyri Hetland. Men møguleikin er so har. Hóast tað tók “a lot of wells to crack the formula on shale,” so vónar Matt Szwedicki, at arbeiðið, sum Hurricane longu hevur gjørt og sum er grundarlagið undir fyrstu framleiðsluni á Atlantsmótinum av hesum slag, eisini kann vera grundarlag fyri framtíðar menning í teirra øki.
Spark stjórin sigur at enda í samrøðuni, at ein orsøk til, at feløg enn ikki hava tikið av tilboðnum at keypa seg inn í teirra loyvi, kann vera tann, at feløgini hava havt so nógv um at vera í sambandi við seinastu 32. útbjóðingina, og at feløg so sum Siccar Point og Spirit Energy hava staðið til sølu umframt annað, sum hevur gjørt, at stundir hava ikki verið eisini at arbeiða við teirra loyvum. Vónin er, at hetta fer at broyta seg, nú útbjóðingin er liðug.
Til hetta kann nevnast, at hetta sama kann eisini vera ein av orsøkunum til, at eingin umsókn var í 5. útbjóðingini við Føroyar. At feløgini hava verið so upptikin av 32. útbjóðingini, at tey hava ikki tikist við annað. Og eins og Spark stjórin vónar, at gongdin fer at venda, so kunnu vit í Føroyum vóna tað sama.


text:
Jólatræið í Sumba verður tendrað sunnukvøldið 1. desembur
Okur byrja í kirkjuni kl. 17:00, har okur spæla og syngja jólini inn.
Síðani fylgjast okur út á mølina, at tendra jólatræið, har okur syngja og fáa vitjan av jólamonnunum, sum altíð hava okkurt gott við til børnini.
Aftaná eru øll boðin í Samkomuhúsið til heitt kakao og bollar.
Vælkomin til eitt hugnaligt kvøld.
Sumbiar kommuna
Jólatræið í Lopra/Akrar
Jólatræið í Lopra/Akrar tendrar týskvøldið 03.12, kl. 19:00 við luttøku av frelsensher.
Aftaná verður bollar og kakao í bygdarhúsinum.
Vælkomin til eitt hugnaligt kvøld.
Sumbiar kommuna
Skráin til bygdarráðsfundin 29. novembur 2019.
Hesi mál verða viðgjørd á bygdarráðsfundi, fríggjadagin 29. novembur 2019 kl. 16:00.
Sumbiar Kommuna
Fundarfrásøgn frá bygdaráðsfundinum 23. oktobur 2019.
Fundarfrásøgn frá bygdaráðsfundinum 23. oktobur 2019.,.er løgd út á heimasíðuni.
Fundarfrásøgnin frá bygdaráðsfundinum her.
Sumbiar Kommuna
Parkeringsvørur
Aftaná eina tíð við ongum parkeringsvørði, hevur Sumbiar kommuna gjørt avtalu við VAKA v/Signar Strøm um at taka sær av parkerings viðurskiftunum fyri Sumbiar kommunu.
Avtalan kemur í gildið 01.11.2019
Sumbiar Kommuna
Minningarhald
Minningarhald veðrur við minnisvarðan í Sumba Allahalgannadag kl. 15:30 við luttøku av Jónsvein Bech, presti.
Aftaná minningarhaldið veðrur kaffi at fáa í samkomuhúsinum.


text:
Enn er enn ikki eydnast at finna útav, hvør tað er, sum í fleiri minuttir stendur og stríðist við at fáa lívið av tí eina springaranum í drápinum í Streymnesi 11. september.
Róð hevur verið framundir, at myndirnar, serliga á tí eina filminum, sum Sea Shepherd legði út eftir drápið, kanska vóru manipuleraðar ella tilætlaðar onkusvegna.
Karl Johansen, sýslumaður í Klaksvík og ovasti myndugleiki í sambandi við drápið henda dagin, er eisini alt meira sannførdur um, at endamálið við myndunum einans hevur verið at skaða umdømi hjá Føroyum.
- Tað er ógvuliga nógv, sum undrar meg við hesum filminum, og eg ivist stórliga í, um tað er ein føroyingur, sum stendur har og stríðist við at fáa lívið av hasum springaranum, sigur Karl Johansen í samrøðu við dimma.fo í dag.
Umrøddi filmur sæst í hesi grein: Hetta er einki minni enn ein katastrofa
Karl Johansen (Savnsmynd: Norðlýsið)
Løgin atburður
Upptøkurnar eru gjørdar við neystini norðan fyri Streymnes, har nakrir fáir springar endaðu í grótinum.
- Eg haldi tað vera løgið, at kvinnan, sum skuldi dokumentera drápið, er farin oman millum neystini at taka upp. Tí tað var ikki har, sum sjálvt drápið gekk fyri seg. Tað var frá ósanum og í buktini norðureftir. Tað var eisini har, sum eg sjálvur og allir grindaformenninir vóru staddir. Onkrir hvalir endaðu í grótinum har norðuri við neystini, men tað eydnaðist bátunum at fáa teir flestu springarnar longur inn í buktina har høgligari var at drepa, greiðir Karl Johansen frá.
Ongin kennist við fólkini
Harvið leggur hann eisini upp til, at ætlanin við upptøkunum var at vísa nakað, ið einans kann skaða okkara umdømi og ikki vísa hvussu vit halda springarum til.
- Eg havi spurt nógv fólk í økinum - grindaformenn og onnur, men tað er ongin, sum kennist við fólkini, sum síggjast á filmsupptøkunum. Tað er undarligt.
- Mátin, sum persónurin uppførir seg er eisini sjáldsamur – beinleiðis óføroyskur. Eg havi ongantíð upplivað í grind, at onkur, sum ikki hevur havt amboð til at avlíva ein hval, soleiðis er hildin áfram við at skera í djórið í fleiri minuttir. Vanligt er, at tað kemur róp í beinanvegin, og kallað verður eftir hjálp frá onkrum, sum hevur betri amboð, at fáa lívið av hvalinum, sigur sýslumaðurin.
Í baksýni kann Karl Johansen gott iðra seg um, at eingir ábyrgdarpersónar vóru til staðar í økinum, har hesar upptøkurnar eru gjørdar.
Eiga at ansa betri eftir
Men hann staðfestir eisini, at myndugleikin í framtíðini helst eigur at ansa betri eftir hvat fer fram undir grindadrápi viðvíkjandi fotografering og stroyming.
- Í hesum føri vita vit, at tað var ein limur ella eitt umboð hjá felagsskapinum Sea Shepherd, sum tók upp, tí sum eg skilji, vóru myndirnar sendar beinleiðis á síðum hjá Sea Shepherd. Og vit vita jú hvussu hesin felagsskapurin arbeiðir...
Og harvið sipar sýslumaðurin til illgrunan um, at tað kanska ikki er óhugsandi, at tað er eitt umboð fyri felagsskapin, sum stendur og pínir handa neyðars springaran á filminum. Góðskan á myndunum er so vánalig, at tað ikki ber til at kenna persónarnar aftur. Tað er ikki vanligt, at Sea Shepherd sendir myndir av so vánaligum kvaliteti út. Tí eru tað nógv sum undra seg, og hugsa tankan um, at talan er um eina tilætlaða píning av djórinum við tí endamáli at skaða føroyskt umdømi í umheiminum.
Karl Johansen sigur, at kanningar í løtuni verða gjørdar fyri at finna útav, um ein manipulatión er farin fram í sambandi við framleiðsluna av hesum filminum. Hann ynskir tó ikki at koma nærri inn á hvat slag av kanningum, talan er um.
Les eisini: Bretskir miðlar vísa hvussu springarar "slátrast av læandi føroyskum fiskimonnum"
Les eisini: Eiga at umhugsa springaradráp
Les eisini: - Rakar ikki útlendingar um vit drepa springarar


text:
Lestur til pálmasunnudag
Lestur til pálmasunnudag
Úr “Orð títt er sannleikin” eftir John Myllhamar
Onnur tekstarøð
Rit at prenta:
Lestur til Pálmasunnudag
Uppskot til heimalestur
Pálmasunnudagur
Og meðan hann var í Betániu, inni hjá Símuni hinum spitalska, og sat til borðs, kom har ein kvinna við eini alabastur-krukku av reinari, sera dýrabarari nardus-salvu; og hon breyt alabastur-krukkuna sundur og helti salvuna út yvir høvur hansara. Men har vóru nakrir, ið ilskaðust og hildu hvør við annan: »Hvat skal henda salvan verða spilt burtur til? Tí at henda salvan kundi verið seld fyri meir enn trý hundrað denarar og givin fátækum.« Og teir deildu hana. Men Jesus segði: »Latið hana fáa frið! Hví gera tit henni ónáðir? Hon hevur gjørt eina góða gerð ímóti mær. Tí at fátæk hava tit altíð hjá tykkum, og tit kunnu gera væl ímóti teimum, nær tit vilja; men meg hava tit ikki altíð. Hon gjørdi tað, sum hon kundi; hon hevur frammanundan salvað likam mítt til jarðarferðina. Og sanniliga sigi eg tykkum, hvar sum helst um allan heimin gleðiboðskapurin verður boðaður, har skal eisini tað, sum hon gjørdi, verða frásagt til áminningar um hana.« Mark 14, 3-9
Danska sjónvarpið gjørdi einaferð sending um fólkakirkjuna og bygnað hennara. Um ovurhonds kostnaðin av nýggjum kirkjubygningum og ymiskum hentleikum, sum tíðin nú einaferð krevur. Sendingin var gjørd við tí fyri eyga, at síggjararnir skuldu sita eftir við teirri fatan, at søplanin av peningi er øgilig, tá ið talan er um kirkjuna. Sendingin elvdi eisini til mikið kjak um tað marglæti og tað oyðsl, sum kirkjan er, og sum hon kostar borgarunum.
Nú kann altíð verða mett um, hvat er neyðugt, og hvat er óneyðugt, tá ið kirkjur skulu byggjast ella umvælast. Møguliga er tað okkurt, sum kundi verið øðrvísi og er óneyðugt. Men vit kenna søgurnar aftur. Tær eru bæði gamlar og nýggjar. Er tað ikki høpisleyst at reisa stásilig tempul fyri tíggjutals milliónir? Er tað ikki burturvið at byggja kirkjur í lítla landinum Føroyar, sum eru eins kostnaðarmiklar og fimm-stjørnu hotel? Líkist tað nøkrum at ofra hundrað túsund tals krónur til viðlíkahald av deyðum kirkjubygningum, sum ofta bara vera brúktir fáar tímar um vikuna? Kundi ikki hesin peningur verði brúktur til okkurt meira skilagott, eitt nú at metta túsundtals svøltandi og fingið teimum tak yvir høvdið? Jú, vit menniskju føra fram okkara vælljóðandi grundgevingar, tá ið finnast skal at.
Tað var judassinnið, ið fanst at Mariu, at hon ofraði krukkuna við tí dýrabara smyrslinum uppá Jesus. Hetta var marglæti. Hvussu nógv gott kundi ikki verið gjørt fyri tey fátæku við tí, sum her fór til spillis! Mundi Judas hava so stóra umsorgan fyri teimum fátæku? Tað ljóðaði so frómt og kensluborðið, ja, orð hansara fingu nærum øll at tára. Men hevði hann so stóra umsorgan fyri fátækum, var møguleiki alt lívið at fremja hann.
Segði Jesus hesi orðini, tí hann einki legði í menniskju, sum vóru í neyð? Nei, hann hevði sum nakar umsorgan fyri teimum fátæku. Hann gloymdi sanniliga ikki tey. Men sum hann gjørdist glaður um tað, ið Maria gjørdi, og hann tryggjaði seg við orðum sínum, at tann gerningur, ið hon hevði gjørt, skuldi minnast, so leingi heimurin stendur. Hann reisti ein minnisvarða yvir hennara kærleiksgerning móti sær, ein varða, sum skuldi síggjast út um allan heimin. Gamli prædikuteksturin í dag ber boð um hetta.
Nær reistu vit Gudi nakað til heiðurs, ið var ov dýrabart og stásiligt? Ongantíð. Og tað kunnu vit heldur ongantíð. Hvussu nógv vit lótu av heimsins ríkidømi, so var tað einki at rokna móti tí, sum hann hevur ofrað fyri okkum. Nær ofraðu vit ov nógv til Jesus? Hvussu nógv ofraði hann fyri at vinna okkum ævigt lív?
Atfinningarsama judassinnið hevur altíð gjørt vart við seg. Tað kemur eisini við sínum ofta væl undirbygdu grundgevingum: Kunnu tíð og peningur ikki brúkast til okkurt annað? Kann tað ikki gerast bíligari.
So nógv, ið brúkt verður í Guds ríkis arbeiði, kundi verið gjørt fyri nógv minni pening og er ofta heilt burturvið, halda mong. Hví brúka langa tíð at biðja og at ganga í kirkju og á møti? Heimurin heldur hetta vera at spilla tíðina, spilla dýrabart smyrsl. Hvussu nógv annað gott kundi hendan tíð, orka og peningur ikki verið brúkt til? Soleiðis heldur judassinnið, ið ikki skilir, at hetta er marglæti av øðrum slag, sum skapar gleði í himmiríki, tí tað er ein fylgja av trúgv, tøkk og tilbiðan. Eingin gerningur er ov góður og dýrur at ofra Gudi. Jesus góðtekur tað, ið kvinnan ger, ja, hann gleðist um, at hon brýtur krukkuna og oyðslar tað dýra smyrslið uppá hann. Hann frøist um, at tað lítla ytra fer í sor fyri at ofra tað dýrabara innara.
Hvat er ein góður gerningur? Tað er ein gerningur, har bara Gud fær heiðurin. Har vit ikki kanna okkum tær góðu gerðirnar. Ein góður gerningur er hann, ið gjørdur verður fyri Kristi skyld. Ikki fyri okkara skyld at vinna okkum sælu við. Ein góður gerningur sprettur av takksemiskenslu móti honum, ið vit skylda alt. Ein góður gerningur er, at vit til fulnar geva okkum sjálv. Hon hevur gjørt ein góðan gerning, hon gjørdi alt hon kundi, segði Jesus um Mariu. Og hevur hon sostatt skrivað navn sítt í søguna.
Hvat var tað, hon gjørdi, ið gleddi Jesus so nógv? Hon gjørdi nakað í hvussu so er. Løtan var brúkt, meðan hon hevði hana. Óivað var ymiskt, sum kundi halda henni aftur: Hví beint nú? Bíða til næstu ferð, tá ið hann kemur aftur úr Jerúsalem. Einki er at skunda sær til. Og tó. Um tað nú verður seinastu ferð. Hann hevði eisini beint tá sagt: Meg hava tit ikki altíð hjá tykkum. Tað skoytti hann uppí, tá ið hann svaraði Judasi, at teimum fátæku verður nóg mikið av, so leingi heimurin stendur. Teimum kunnu tit altíð hjálpa – og hjálpið teimum!
Maria brúkti eisini løtuna, meðan hon var, tí Jesus kom ongantíð aftur úr Jerúsalem. Við Sakeus segði hann á hesi somu ferð síni: Í dag má eg koma at gista í húsi tínum! Hví mátti hann í dag? Tí hetta var seinasti møguleiki. Hann kom ongantíð aftur úr Jerúsalem.
Jú, tað er satt, sum Jesus sigur: Meg hava tit ikki altíð hjá tykkum. Har afturímóti er tað nakað annað, vit altíð hava, tey fátæku. Vesaldómur verður altíð á jørðini. Deyðin er her altíð, sjúk og brekað eru altíð. Kríggj og órættur er altíð. Men Guds náði vitjar okkum, tá ið hann vil tað. Tað er av stórum týdningi at gera sær greitt, hvat ein altíð kann, og nær ein má nýta høvi, tá ið tað býðst. Glatast kunnu vit altíð, men venda um kunnu vit ikki altíð. Doyggja kunnu vit altíð, men liva kunnu vit ikki altíð. Tæna hinum illa kunnu vit altíð, men tæna Jesusi kunnu vit ikki altíð. Detta niður í gryvjuna kunnu vit altíð, men klatra upp aftur kunnu vit ikki altíð.
Mong menniskju gjørdu eins og konan í tekstinum í dag. Tað vóru løtur, tá ið Gud var teimum so nær, at tey skiltu: Nú er mín løta at takka honum við at geva lív mítt í hendur hansara. Og so var alt annað við menniskjum sett til viks. So máttu menniskju siga, hvat tey vildu.
Vit hava nógv at læra av kvinnuni í hesum teksti, bæði á ein og annan hátt. Ikki minst í dag, hvar vit brúka nógva tíð og nógvan pening til alt møguliga annað enn Gud og tað, ið er hansara. Konan var ikki bangin at ofra trýhundrað denarar, sum var nógvur peningur. Hon ivaðist ikki, tá ið tað var Jesus, tað galt. Okkurt skal altíð ofrast, um Gud skal trúgva á okkara kærleika. Men tá ið tað er um Gud, tað ræður, er pengapungurin ofta trekur at fáa upp, afturímóti tá ið tað er okkara egni tørvur, ið skal nøktast. Tað er ikki altíð angin av dýrum Jesussmyrsli, ið fyllir hús okkara.
Um nakrar dagar hava vit langa fríggjadag. Tann gávan, ið Gud ofraði okkum har, var so dýr, at øll heimsins tempul, hvussu full tey eru av marglæti, og hvussu fagurt tey eru skrýtt í gulli, eru at meta sum einki móti henni. Tey eru deyðir lutir. Gud gav einborna son sín í deyðan. Hann ofraði við tí allan himmalin fyri at vinna okkum æviga sælu.
At tøma seg sjálvan fyri onnur verður ongastaðni so klárt opinberað heiminum sum langa fríggjadag á krossinum. Har er tað ikki kostnaðarmikil nardussalva, ið verður helt yvir eitt menniskja, men dýrabara blóð Krists, sum Gud tømir út yvir alla mannaættina til æviga frelsu. Tí er einki av tí, vit ofra, nakað vert í mun til tað, hann hevur givið.
Frá tí degi, Maria hevði valt hin góða lutin, gjørdist vár í hjarta hennara. Nú Jesus aftur vitjaði hana, skuldi eisini angin av vári og sumari fylla heim hennara. Hevur eitt menniskja valt Jesus, hin góða lutin, kemur alt annað av sær sjálvum. Guds andi fyllir hjartað við vári, sól og lovsongi. Gróður kemur í luftina, og av sær sjálvum kemur spurningurin: Hvat kann eg gera til tess at sýna mítt takksemi móti honum, ið eg skyldi alt? Men tá fær eitt menniskja eisini hug at fylla sína alabasturkrukku við dýrum vælangandi smyrsli – Jesus til æru. Salvast og krýnast skal høvur hansara, sum frelst hevur eina glataða mannaætt. Og salvast skulu heilagu føtur hansara, sum aldri gerast troyttir at bera heiminum gleðiboðskapin.
Allan heimin eiga vit at fylla við anganum av tí gleði, sum hann hevur borið í heim. Lat hetta fáa vald í hjørtum várum hendan pálmasunnudag. Tað er góð byrjan til stillu vikuna, sum vit nú fara inn í. Tá gleðist frelsari okkara um tað kristna sinnalagið, sum honum eydnaðist at skapa í okkum. Amen!


text:
Sunnudagsskúlasangbókin verður endurprentað
Sunnudagsskúlasangbókin verður endurprentað
Eftir at hava verið útseld í longri tíð, verður góða gamla sunnudagsskúlasangbókin nú endurprentað. Sunnudagsskúlasangbókin varð útgivin í 2007 av Heimamissiónsforlagnum. Útgevarar vóru Kirkjuliga Heimamissiónin og Kirkjuliga Missiónsfelagið.
Fleiri hava ynskt, at sangbókin varð endurprentað, tí hjá sunnudagsskúlunum kring landið eru tær flestu væl brúkar og illa farnar. Innbindingin í gomlu bókini varð límað, og góðskan vísti seg ikki at vera nóg góð. Hesaferð verður sunnudagsskúlasangbókin innbundin við spiralheftingum, sum eisini er nógv betur, tá spælast skal undir til felagssangin.
Bókin er gomul, men sangirnir eru góðir og verða nógv brúktir. Fleiri sunnudagsskúlar brúka bert bókina, tá tey hava sunnudagsskúla, meðan fleiri bert vísa sangirnar á veggin. Tað ber til at finna nógvar góðar sangskattir á www.mission.fo, har akkordir eisini eru til tónleikarar.
Tíðin er nokk farin frá at framleiða eina heilt nýggja sunnudagsskúlabók, men arbeitt verður við at finna talgiltar loysnir. Vit eiga fleiri sangir, sum eru skrivaðir av fleiri av okkara dugnaliga fólki. Eitt nú eru fleiri sangir gjørdir til teir sangfagnaðir, ið hava verið undandandarin ár, sigur Erla Mortensen, samskipari fyri barna- og familjuarbeiðið.
Fleiri sangir eru spældir inn í karaoke stíli, sum sunnudagsskúlar kunnu brúka til felagssang, har tað ikki eru so nógv, ið spæla uppá ljóðføri. Sangirnir kunnu tit finna her. Her kundu vit gott hugsað okkum, at dagføra við nýggjum sangum. So um nakar hevur hug at vera við í tí arbeiðinum, eru tit vælkomin at venda tykkum til samskiparan á 230074 ella erla@mission.fo.
Bókin verður seld á nethandlinum hjá Heimamissónsforlagnum. Longu nú kanst tú bíleggja tær bókina, sum verður send við postinum, tá hon er komin.
Sunnudagsskúlasangbókin kostar 100 kr.
BÍLEGG SUNNUDAGSSKÚLASANGBÓKINA HER


text:
Barnaverndartænastan við Skálafjørðin, sum umfatar Nes-, Sjóvar og Runavíkar kommunur, hevur sett Ingrid Jensen sum leiðara í samstarvinum.
Ingrid er útbúgvin sosialráðgevi, hevur tikið diplomútbúgving og fingið lektaragóðkenning innan sosialt arbeiði og hevur harafturat tikið eina masterútbúgving í “Vidensbaseret socialt arbejde”.
Hon hevur seinastu 16 árini starvast í Danmark. Hon hevur samanlagt 35 ára starvsroyndir innan sosialt arbeiði, m.a. sum málsviðgeri, fulltrúi og leiðari innan almannaverk, barnavernd og fakfeløg, umframt at hava sitið í kærunevndum innan barnaverndarøkið bæði í Føroyum og í Danmark.
Hon byrjar í starvinum í november. Vit ynskja Ingrid vælkomnari í starvið.


text:
Vælvera Fitness í Tórshavn
1400m2 nýumvæld hølir við
tveimum venjingarsalum til lið á ávikavist 160m2 og 70m2.
Vit bjóða øll lið, sum eru á heimasíðu okkara. Okkara starvsfólk
hava viðkomandi útbúgvingar og góðkend skeið. Vit bjóða eisini
kostráðgeving frá útbúnum kostráðgeva, vøddamíking og
fysioterapi.
Vit hava eitt stórt og rúmligt øki við "cardio"-maskinum.
T.d rennibond, " Crosstrainarar", " Arctrainarar, súkklur og
rógvimaskinur. Harafturat hava vit tvey stór økir til venjing
í maskinum og við vektum. Tað eina øki er við leysum
vektum, "bonkpress", "cablecross", "squat rack", "scotts curl",
"Dip/chin up" við meira. Í hinum venjingarøkinum eru nógvar
nýggjar venjingarmaskinur, herímillum kunnu vit sum
einasti venjingarsentur í Føroyum, bjóða fram okkara
nýggja "Powerplate og Powebike" øki.
Til børnini hava vit eina spælistovu og vit veita ókeypis
barnaansing meðan tú venur. Vit hava hølir til vøddamíking,
kostráðgeving og fysioterapi. Vit hava útbúgvi starvsfólk, sum
kunnu veita tær ta vegleiðing og hjálp, ið tær tørvar. Vit hava
eina góða útluftingarskipan, sum tryggjar fríska og reina
inniluft.
Okkara nýggja og flotta venjingarsentur skal upplivast. Minst
til, at fyrstu ferð tú venur er ókeypis.
Vit gleða okkum at ynskja tær vælkomnum.
Vælvera Fitness -nógv meira enn bert venjing.
Upplatingartíðir í Tórshavn
Mánadag - hósdag: 05.00 - 24.00
Fríggjadag: 05.00
- 24.00
Vikuskifti:
05.00 - 22.00
Starvsfólk at hitta í Tórshavn
Mánadag - hósdag: 09.00 - 20.30
Fríggjadag:
09.00 - 20.00
Leygardag: 09.30
- 13.00


text:
Mikukvøldið 22. apríl varð skipað fyri Árligum Vinnufundi í nýggja Mentanarhúsinum í Runavík. Umleið 120 vinnulívsfólk og politikkarar úr Eysturoynni møttu til fundin.
Fundurin byrjaði við, at Rodmundur Nielsen, formaður í Eysturoyar Vinnulívsfelag, bjóðaði vælkomin. Síðan setti Magnus Rasmussen, borgarstjóri í Runavíkar kommunu Vinnufundin, har hann m.a. staðfesti týdningin av vinnulívinum í Eysturoynni.
Fyrsti fyrilestrarhaldari var Gunvør Balle, sendikvinna Føroya í Reykjavík. Hennara evni var Veruliga støðan í Íslandi. Ein sera áhugaverdur og upplýsandi fyrilestur, sum fór víða um og í dýpdina. Eftir hetta helt Jóhan Dahl, Landsstýrismaður í Vinnumálum, fyrilestur um karmar og vakstrarmøguleikar hjá føroyskari vinnu. Eisini nevndi hann summi ynski, ið hann, sum vinnumálaráðharri, kundi hugsa sær at sett í verk og nevndi tað arbeiði, ið liggur fyri framman viðvíkjandi raðfestingum, tá fíggjarlógin fyri komandi ár kemur fyri. Eftir hendan fyrilestur var steðgur, har Runavíkar kommuna bjóðaði øllum eitt lætt ábit í kantinuni. Triði og seinasti fyrilestrarhaldari var Marita Rasmussen, stjóri í Vinnuhúsinum. Hon viðgjørdi vinnulívið við atliti til kreppuna, sum valdar. Hon nevndi, hvat ið ansast skuldi eftir ikki at gera í hesum krepputíðum og eisini hvat er skilagott at gera. Heiti á hennara fyrilestri var Karmar fyri vinnu, tá avbjóðingarnar eru stórar.
Til seinast vóru spurningar á skránni. Bergur Poulsen var orðstýrari og kom serstakliga væl frá uppgávuni.


text:
Lósu alt Markus-evangeliið uppá tveir tímar
Tað verður onkutíð tikið til, at fleiri av bókunum í Bíbliuni kunnu lesast eftir minni enn einum tíma.
Hesin veruleiki hevur helst givið mongum fólkum tann fyrsta áhugan at lesa í hesi ótrúliga bókini og læra innihald hennara betri at kenna.
Men hjá mongum er tað helst so, at ein skal taka seg saman fyri at fara undir regluligan bíbliulestur – og síðani at halda á við hesi góðu og dagligu siðvenjuni.
Ein annar háttur er at seta seg væl til rættis og snøgt sagt bert lurta, meðan onnur lesa upp fyri teg annaðhvørt í útvarpi ella á fløgu.
Hinvegin ber eisini at fara til eitt alment tiltak, har fólk hava átikið sær at lesa upp úr eini av teimum 66 bókunum í Bíbliuni, eins og gjørt var í Fríðrikskirkjuni mikukvøldið (4. september).
Boðið var her inn til eitt kvøld, har innihaldið í evangeli’inum eftir Markus skuldi lesast upp. Og líkt var til, at fólk høvdu áhuga í hesum, tí eini 40 fólk vóru í kirkjuni hesa løtuna.
- Ja, sigur sóknarpresturin, Ovi Brim. - Vit gjørdu hetta eftir einari av mongu áminningunum hjá Paulusi til sín góða vin, Timoteus, tá hesin fekk ráð um, hvussu hann skuldi skipa kirkjuliðið og virksemið í tí.
- Í fyrra brævi sínum til Timoteus kap 4 og í ørindi 13 sigur Paulus beinleiðis við hann: “Legg tær, inntil eg komi, eina við upplestrinum, áminningini, læruni!”. Tí skipa vit fyri hesi løtuni, har vit lesa eina heila bók í Bíbliuni í einum.
BERT 16 KAPITLAR
Løtan í Fríðrikskirkjuni byrjaði við einum sálmi, áðrenn Ovi Brim segði eitt sindur um, hvat ein eigur at geva sær far um í hesum evangeli’inum.
- Hóast tað einans hevur 16 kapitlar, og er tað stytsta evangeli’ið, so eru stórt ríkidømi at finna her, vísti prestur á.
– Ofta fara vit í dýpdina við einum bíbliuteksti og útleggja hann, har vit nýta nógv av okkara egnu orðum, tí vit bera tað fram, sum vit fáa burturúr.
- Alt gott um tað. Men vit hava eisini tørv á at síggja ta stóru heildina, og at síggja samanhangin sum teir ymsu tekstirnir eru skrivaðir í.
Prestur vísir á, at longu í bíbilskari tíð skiltu tey týdningin av hesum: Bæði Móses, Jósva, Jósia og Esra í Gamla testamenti lósu upp úr lógini, tá Guds fólk skuldi vegleiðast. Og hetta sama dugdi Paulus eisini at síggja.
- Vit valdu Markusevangeliið, tí tað er tað stytsta evangeliið. Eingin sigur, at áhoyrararnir fáa alt við, tí tað er rúgvismikið.
- Men kanska fær onkur okkurt serligt burturúr tveimum ella trimum kapitlum, sum hesin ikki hevur givið sær far um fyrr. Hetta er tí eitt høvi at stuðla hvør øðrum í at lesa í Bíbliuni, tí tað er avbjóðandi fyri tey flestu av okkum, sigur Ovi.
MÁ ENDURTAKAST
Kvøldið í Fríðrikskirkjuni var skipað soleiðis, at fyrst vóru átta kapitlar lisnir, og síðani var ein steðgur við einum drekkamunni. Eftir tað vóru teir seinastu átta kapitlarnir lisnir.
Tey høvdu í summar heitt á tvey fólk, eina kvinnu og ein mann, um at lesa alt Markusevangeliið og veruliga tilogna sær tað, so at tey kunnu bera tað fram, soleiðis sum tey skiltu tað.
Tey høvdu fingið Helenu Hansen, sum er lærari á Miðnámsskúla at lesa frá kapittul 1 til 8, og Súna í Hjøllum, fólkaskúlalærara at lesa frá kapittul 9 til 16. Tað tók teimum einar 50 minuttir hvør at lesa sínar 8 kapitlar.
- Og hetta komu tey sera væl frá, vísir Ovi Brim á.
Hetta er fyrstu ferð at tey í Fríðrikskirkjuni skipa fyri júst hesum tiltakinum. Men sannlíkt er at tað fer at vera endurtikið.
- Ja, hetta var ein sera rík løta, og vit miða tí eftir at skipa fyri einum líknandi tiltaki einar tvær til tríggjar ferðir um árið, sigur Ovi Brim at enda.
(Vit hava tíverri ongar myndir frá hesi inniligu og rørandi løtu í Fríðrikskirkjuni!)
Orð: Snorri Brend
Mynd: Ovi Brim/trubodin.fo
greinin stendur á folkakirkjan.fo
Mest lisið í farnu viku
Vespureiðrið (136) - 2. juni 2020
Jan Lamhauge: Eik-málið átti at verðið roynt í Rættinum
Í dag lat Kunningarstovan í Nólsoy upp
Leiðreglur fyri ferðandi broyttar
Petur Hans Dahl, veðurfrøðingur: Veðurvánir fyri hesa vikuna ( vika 23 )
Í øðini eftir samrøðu við Trump
JUVÉL 2 - nýggj leiðsla!
RAVI ZACHARIAS - saknaður av føroyingum
LÍV POULSEN ÚR SENEGAL - ein dugnaligur brævskrivari!
Partabrøv til starvsfólk hjá Bakkafrosti
Úr bandasavninum: Samrøða við Dávur Jacobsen 3. partur
Jens Andreassen settur sum yvirlækni á Landssjúkrahúsinum
Svimji- og baðoasa í Tjaldavík
Tíðindi á R7 klokkan 16:00
BÍBLIU- OG TÓNLEIKATÚRUR - ein annarleiðis ferð
Samrøða við Rannvá G. Niclasen um mótmæli og korona í New York
KIRKJUR, SAMKOMU- OG MISSIÓNSHÚS - nú verður latið uppaftur!
Hotel Brandan letur upp 1. juli
Tíðindi á R7 klokkan 12:00
Sjófólk sleppa ikki í land aftur
DRONNING ELISABETH OG PÁSKAHÁTÍÐIN - fyri fyrstu ferð í 68 ár
Listaframsýning við Silju Strøm í Gamla Seglhúsinum í Klaksvík
31. mai - Altjóða roykfríur dagur
Tíðindi á R7 klokkan 20:00
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Farloyvi ella niður í tíð
Fyrireiking er umráðandi
Um peningaligu viðurskiftini hjá húskinum higartil hava verið grundað á tvær fastar inntøkur, fer eitt tíðarskeið við farloyvi ella niðursettari tíð helst at hava stóra ávirkan á gerandisdagin hjá húskinum. Annaðhvørt tú ynskir at arbeiða minni í eitt styttri ella longri tíðarskeið, er tað eitt gott hugskot at fyrireika broytingina í góðari tíð.
Um tú tosar við okkum um tann fíggjarliga partin áðrenn endaligu avgerðina, kanst tú tryggja tær, at tú hevur lagt upp fyri øllum viðurskiftum, áðrenn avgerandi stigið verður tikið.


text:
7322.11 - Mál og samskifti
Skeiðsnummar
7322.11
Heiti
Mál og samskifti
ECTS
15
Fortreytir
Lesandi skal lúka upptøkutreytirnar til læraraútbúgvingina ella hava tilsvarandi útbúgvingarligar ella starvsliga fortreytir.
Endamál
Á skeiðnum skal hin lesandi ognað sær vitan um mál og samskifti, og samstundis menna fakdidaktiskan førleika at tilrættisleggja, inna og eftirmeta undirvísing og læring í fólkaskúlanum innan hetta økið. Til tess at royna ástøðiligu vitanina í praksis, fáa lesandi høvi at gjøgnumføra eina styttri starvslæru.
Innihald
Á skeiðnum verður støði tikið í víðkaða teksthugtakinum, teknástøði, nýggju miðlunum og fakdidaktikk, har m.a. hesi temu verða viðgjørd: • Barnsins menning av málinum • Danskt sum “annað-” ella fremmanda-mál í Føroyum • Tilfar til dansktundirvísing í Føroyum • Byrjanarundirvísingin í donskum í føroyska fólkaskúlanum • Viðgerð av barnatekstum • Tekn- og samskiftisástøði • Víðkaða teksthugtakið - myndir og animatión (herundir egin animatións-framleiðsla) • Mállæra og argumentatión • Skrivaða og talaða málið • Fakdidaktikk
Læru- og undirvísingarhættir
Skift verður millum ymsar undirvísingarhættir: floksundirvísing, verkætlanarstýrt bólkaarbeiði, bólkaframløgur, einstaklingaframløgur, starvslæru o.a.
Próvtøkuháttur
Skeiðið er staðið, um tann lesandi aktivt hevur tikið lut í undirvísingini, latið uppgávur inn og verið til staðar í minsta lagi 80 % av undirvísingartíðini, og harumframt møtt til allar avtalaðar vegleiðingar og eftirmetingar. Eisini skal hin lesandi hava staðið starvslæruna. Harafturat skal lesandi hava staðið eina verkætlanaruppgávu (sí uppgávulýsingina í serligum skjali), har metingin verður “staðið” ella “ikki staðið”. Ikki staðið: Er metingarúrslitið ”ikki staðið” hjá einum lesandi ella einum bólki, skal uppgávan skrivast av nýggjum. Avtala verður gjørd millum undirvísara og lesandi um nýggjar treytir, herundir evt. nýggjan spurdóm, nýtt tema, innlatingar-freistir og annað í sambandi við nýggju uppgávuna.
Ábyrgd
Mikkjal Petur Fríðálvur Mikkelsen


text:
1344.17 - Nútíðarføroyskt (BA)
Skeiðsnummar
1344.17
Heiti
Nútíðarføroyskt (BA)
ECTS
10
Fortreytir
Studenturin skal hava staðið fyrra part av BA í føroyskum ella samsvarandi. Til ber eisini at taka skeiðið sum stakskeið við øðrum fortreytum (víst verður til galdandi námsskipan).
Endamál
Tann lesandi skal ogna sær vitan um eldri og nýggjari gransking í føroyskum innan serliga økið setningafrøði og málvariatión.
Innihald
Farið verður ígjøgnum kap. 5 í "Faroese. An Overview and Reference grammar". Aftur at hesum verða ymiskar greinar um føroyska setningafrøði/málvariatión lisnar, og partar av handritinum "Føroysk mállæra II. Syntaks". Dentur verður lagdur á, at tann lesandi fær eitt innlit í nýggjari og eldri gransking, og at tann lesandi skal kunnu skilja tað fakmál, sum er í greinunum.
Læru- og undirvísingarhættir
Pultundirvísing, framløgur, bólkaarbeiði, orðaskifti.
Læruúrtøka
Lesandi skal duga at arbeiða við greinum, sum skrivaðar eru um nútíðarføroyska setningarfrøði serliga og skilja innihaldið í teimum. Lesandi skal kunna nýta tilfarið frá undirvísingini í víðari arbeiði sínum í føroyskum; hugsað verður tá um frálæru, gransking og miðlan generelt av evninum.
Próvtøkuháttur
30 minuttir munnlig próvtøka við 30 minuttum til fyrireiking.
Próvdøming
Uttanhýsis
Lestrarlisti
Faroese. An Overview and Reference Grammar. H. Thráinsson, H. P. Petersen, J. í Lon Jacobsen & Z. S. Hansen. Kap. 5. Føroysk mállæra II. Syntaks. H. P. Petersen (handrit). Aftur at hesum verða ymiskar greinar lisnar. BA lesandi skulu geva upp uml. 500 bls.
Ábyrgd
Hjalmar Páll Petersen


text:
Tíðindi á R7 klokkan 16:00 og 20:00
04. okt. 2019: Samrøða við Kaj Leo Holm Johannesen, landsstýrismann, um at H-bygningurin á Landssjúkrahúsinum verður 152 milliónir dýrari enn upprunaliga ætlað.
Mest lisið í farnu viku
Vespureiðrið (136) - 2. juni 2020
Jan Lamhauge: Eik-málið átti at verðið roynt í Rættinum
Í dag lat Kunningarstovan í Nólsoy upp
Leiðreglur fyri ferðandi broyttar
Petur Hans Dahl, veðurfrøðingur: Veðurvánir fyri hesa vikuna ( vika 23 )
Ógvuslig spreinging á Hoegh bilskipi
Í øðini eftir samrøðu við Trump
JUVÉL 2 - nýggj leiðsla!
RAVI ZACHARIAS - saknaður av føroyingum
LÍV POULSEN ÚR SENEGAL - ein dugnaligur brævskrivari!
Samrøða við Rannvá G. Niclasen um mótmæli og korona í New York
Norðoyastevna á netinum
Samrøða: Ógvusligar lógir samtyktar í skugganum av korona
Partabrøv til starvsfólk hjá Bakkafrosti
Úr bandasavninum: Samrøða við Dávur Jacobsen 3. partur
Jens Andreassen settur sum yvirlækni á Landssjúkrahúsinum
Svimji- og baðoasa í Tjaldavík
Tíðindi á R7 klokkan 16:00
BÍBLIU- OG TÓNLEIKATÚRUR - ein annarleiðis ferð
KIRKJUR, SAMKOMU- OG MISSIÓNSHÚS - nú verður latið uppaftur!
BEINT NÚ - R7 kringvarp sendir beinleiðis frá Norðoyastevnuni
Hotel Brandan letur upp 1. juli
Sjófólk sleppa ikki í land aftur
Tíðindi á R7 klokkan 12:00
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Fótbóltsfeløgini NSÍ og Skála fáa nýggj áskoðarapláss í næstum.
Áskoðaraplássini sum fótbóltsfeløgini NSÍ og Skála fáa,eru av sama slagi sum td Manchester United og Ullevalla Stadion í Oslo nýta.
Talan er um "klappstólar",sum halda væl ímóti vindi,veðri og sterkum sólarljósi.Stólarnir gera tað eisini rúmligari at ganga ímillum røðirnar.
Klappstólar verða mettir at vera teir best egnaðu sum áskoðarapláss, har sterk sól, vindur og nógv regn herjar.
Stólarnir verða lætnir í eyðkennislitunum hjá báðum feløgunum.
Stólarnir eru av merkinum Spectator Seating,og teljast ímillum mest seldu áskoðarapláss í Bretlandi og Skandinavia.
www.handil.fo


text:
mánadagur, 8. februar 2016
Western Satellites er ein bólkur úr Svøríki, og tey koma at spæla á Country -& Bluesfestivalinum í ár. Manningin er: Berra Karlsson (steelgitar), Thomas Haglund (fiól), Hessy Eriksson (trumma), Andreas EA Olsson (guitar/sang), Ola Soderberg (keyboard/sang) og Lena Noren (bassur/sang).
Bólkurin varð stovnaður í 1995, tá nakrir menn úr tveimum rockabilly bólkum settu seg fyri, at skapa country tónleik. Síðani tá hevur tað verði nógv útskifting av manning, men teirra málsetningur gjøgnum øll árini er at skapa country tónleik á høgum støði. Í 1999 vunnu tey ”the European Country Contest” í Pólandi og harafturat fekk bókurin viðurslønirnar fyri “Most american sounding band” og “TV-viewers vote for their favorit band” har 40 milliónir fólk í Europa kundu fylgja við í sjónvarpinum og atkvøða. Fyrsta fløgan hjá teimum kom út í 2000 og hevur heiti “Old Chevy II”. Tey síðstu árini hava nógvir amerikanskir og norðurlendskir country sangarir umbiðið og framført við Western Satellites sum “backup band”. Spennandi verður at fáa tey til Føroyar at spæla!


text:
Stívliga 27.400 løntakarar í apríl - løntakaratalið heldur fram at vaksa
vinna08-07-2019 - 15:06 - Jóanis Nielsen
Hagstovan skrivar:
Í apríl vóru stívliga 27.400 løntakarar í Føroyum. Tað eru knappliga 900 fleiri løntakarar samanborið við apríl-mánað í fjør. Gongdin, sum er lýst við trendinum, vísur at støðugt fleiri løntakarar leggjast afturat.
(trýst á myndirnar, so tær gerast størri og tú kanst blaða millum hesar)
Myndin niðanfyri vísir løntakaratalið fyri bæði kyn. Kámu strikurnar vísa løntakararnar í tali og sterku strikurnar vísa gongdina ella trendin fyri kynini.
Í apríl vóru gott og væl 14.250 menn og 13.150 kvinnur í løntakaraskaranum.
Myndin niðanfyri vísir løntakaratalið í teimum fýra høvuðsvinnugreinunum. Kámu strikurnar vísa løntakararnar í tali og sterku strikurnar vísa trendin fyri vinnugreinabólkarnar.
Í vinnugreinabólkinum almenn og onnur tænasta starvast gott og væl 9.800 løntakarar, í privatu tænastuvinnum knappliga 9.000, í byggivinnu og aðrari tilvirking 4.400 og í fiskivinnu og aðari tilfeingisvinnu 4.200.
Vinnugreinabólkurin byggivinna og onnur tilvirking hevur havt lutfalsliga størsta vøksturin síðani 2013/2014, tá løntakaratalið aftur byrjaði at vaksa. Byggivinna og onnur tilvirking er vaksin umleið 50% síðani 2013 (úr gott og væl 2.900 til 3.400), meðan vøksturin í hinum vinnugreinabólkunum hevur ligið millum 10-15% hetta sama tíðarskeiðið.
Trendurin vísur, at seinasta árið hevur vøkstur verið í nærum øllum vinnugreinabólkunum, hóast ymiskur. Tó hevur lítil og eingin vøkstur verið í bólkinum privatar tænastuvinnur.
Løntakaratalið í privatu tænastuvinnunum, sum fevna um 9 vinnugreinar, hevur funnið eina legu, ið telur um 9.000 løntakarar.
Millum annað hevur vøksturin seinasta árið verið avtakandi í vinnugreinini handli og umvæling, ið er nógv størsta vinnugrein innan privatu tænastuvinnurnar, har góðir 3.200 løntakarar starvast. Í miðalstóru vinnugreinum (millum 700-1.000 løntakarar) sum gistihús og matstovum, flutningi annars og eisini felagsskapi og mentan, hevur vøksturin eisini verið avtakandi seinasta árið. Í øðrum vinnugreinum, sum í vinnuligum tænastum, hevur vøksturin hinvegin verið tiltakandi sama tíðarskeiðið.
Vinnugreinabólkurin privatar tænastuvinnur fevnir um hesar vinnugreinar: Handil og umvæling, Gistihús og matstovuvirki, Sjóflutningur, Flutningur annars, Postur og fjarskifti, Fígging og trygging, Vinnuligar tænastur, Húshaldstænastur og Felagsskapir, mentan o.a.
(trýst á myndirnar, so tær gerast størri og tú kanst blaða millum hesar)
Dagførdu løntakaratølini við fleiri útgreinaðum tølum finnur tú í hagtalsgrunninum.
Hví eru løntakaratølini góðar tveir mánaðir afturút?
Allir persónar, sum fáa løn tann uppgjørda mánaðin, verða taldir við sum løntakarar. Hjá summum starvsbólkum eru lønargjaldingarnar tó meira óregluligar enn hjá øðrum starvsbólkum, eitt nú hjá sjófólki. Tí vera teir persónar, sum onga løn fáa uppgjørda mánaðin, men hava fingið løn útgoldna bæði mánaðin fyri og eftir, taldir við sum løntakarar í uppgjørda mánaðinum. Tað hevur við sær, at løntakarauppgerðin gerst tveir mánaðir forskotin, so staðfestast kann hvørjir av hesum persónum skulu teljast við og ikki í uppgjørda mánaðinum.
Stutt um løntakarar
Stutt um trendin
Trendurin lýsir rákið í løntakaratalinum við at reinsa fyri árstíðarfrávik og aðrar tilvildarligar broytingar.
Stutt um høvuðsvinnugreinabólkarnar


text:
Klandursvættini
Bókadeild Føroya Lærarafelags
67,00 kr
Spar 5,00 kr
- Síður: 100
- Útgávuár: 2005
- Upprunamál: norskt
- Innbinding: innbundin
- Rithøvundur: Ingvar Ambjørnsen
- Myndir: Per Dybvig
- Týðari: Alexandur Kristiansen
Høvdini verða løgd í blot, tí Samson og Roberto skulu finna útav, hvussu ein 14 kilo tungur toskur kann búgva á pensjonati. Men tann trupulleiki er ikki til, sum allahanda-oturin Oda ikki kann loysa. Frøkun Krilluberg er framvegis hjá teimum, og hon er framvegis líka gronut, og tað er heldur ikki sørt, at Greta verður forelskað, tí hvør megnar at standa ímóti einum yrkjandi skota?


text:
Mentan
Føldi seg sum Rudolf Hess: Fekk heilan blokk fyri seg sjálvan
25. Mai 2020
Svínoyingurin í Lopra, Páll Suni Joensen, varð tvingaður til Havnar av tveimum politistum herfyri. Hann sleppur ikki út, um hann ikki tekur antabus. vildi hava at vita hví, men tað kann hann ikki. Men kravið kundi ikki haldast í hevd, tí kravdi, og hevði rætt til eitt roykfrítt øki, og tað hevur hann loksins fingið. Nú húsast hann einsamallur í einum stórum blokki á psykiatriska deplinum, og følir seg sum Rudolf Hess, sum sat einsamallur fangi í Spandau...
les meir
Leiðandi yvirlæknin, Tórmóð Stóra, breyt psykiatrilógina
25. Mai 2020
Hetta staðfestir umboðsmaðurin í einari niðurstøðu um Sergei Vorobyov, ið varð innlagdur við tvingsli í desember mánaða 2010. Lógin sigur greitt, at er talan um tvingsilsinnlegging og tvingsilsfastspenning, sum uttan íhald vara í meira enn eitt samdøgur, skal Landssjúkrahúsið senda psykiatrisku sjúklingakærunevndini kæru um hetta. Leiðandi yvirlæknin avgreiddi ikki hetta fyrr enn ein mánaða aftaná, og segði ikki sannleikaná fundi við umboðsmannin.
les meir
Dansk - kinesisk Corona-aktion foran folketinget rammer Fox News
25. Mai 2020
– succesen gentages i Hongkong på søndag!
les meir
IRF-Lánið, sum í veruleikanum var eitt rán
24. Mai 2020
Brellbiti 3: Lánið, ið IRF tók í 1988, var ólógligt, tí ein lániheimild, sum er brúkt einaferð er úttømd. Tað er sera merkiligt, at hetta er komið í gjøgnum í Hollandi uttan so, at ein føroyskur advokatur hevur givið eina skeiva “legal opinion” við vilja, upplýsti Kristoffur Thomassen, stjóri í løgtinginum, á skrivligum grundarlagi, longu 14. Februar 1997 í viðmerking til § 19-Nevndina, sum skuldi kanna kriminalitetin í áttatiárunum.
les meir
Ferðavinnan: Meðan vit bíða eftir hjálparpakkanum til ferðavinnuna
24. Mai 2020
Síðani 12. mars, tá ið ferðavinnan mátti niðurleggja alt sítt virksemi, hevur verið bíðað eftir einum hjálparpakka, og vit bíða enn.
les meir
Sáttmálarnir við arbeiðarafeløgini longdir
24. Mai 2020
Føroya Arbeiðsgevarafelag og tey fimm arbeiðarafeløgini hava í dag longt sattmálan til mánadagin 25. mai á midnátt.
les meir
Aftale om yderligere genåbning i fase 2
24. Mai 2020
Regeringen (Socialdemokratiet) og Venstre, Dansk Folkeparti, Radikale Venstre, Socialistisk Folkeparti, Enhedslisten, Det Konservative Folkeparti, Nye Borgerlige, Liberal Alliance og Alternativet er enige om nedenstående.
les meir
Lions stuðlar Heilafelagið
23. Mai 2020
Lions Club Tórshavn hevur handað Heilafelagnum 60.000 krónur til eina verkætlan, ið skal fremja taluvenjing í Føroyum fyri seinheilaskadd fólk
les meir


text:
Peru
Peru, Perú ella Lýðveldið Peru (spanskt: República del Perú) er eitt land í Suðuramerika. Í suðri hevur Peru mark við Bolivia og Kili, í norðri við Ekvador og Kolumbia, í vestri við Kyrrahavið og eystri við Brasil. Peru hevur 28,6 mió. íbúgvar.
Síðstu árini hava vinnuloysi, fátækradømi og aðrir samfelagsligir trupulleikar elvt til harðligt politiskt stríð og grovan harðskap. Tí hava útlendskar vinnufyritøkur aftrað seg við at seta pening í fyritøkur í Peru, og landið er eitt tað fátækasta í Suðuramerika. Næstan helvtin av fókinum í landinum er ættað av uppruna fólkinum frá Quechua og Aymara, sum eru av teimum størstu fólkabólkum í landinum. Størsi býurin og høvuðsstaður er Lima. Tjóðardagur er 28. juli.
SøgaRætta
Longu fyri 8000 árum síðan búðu veiðifólk/savnarar í Andes í Suðuramerika. Um 3500 f.Kr. vóru nógvar bygdir bygdar fram við strondini í Peru. Høvuðsvinnuvegurin var fiskiskapur. Longri inni í landinum vóru landbúnaðarsamfeløg, og fólk livdu sum bøndur og dyrkaðu bummull og seinni mais, tey brutu eisini grót úr fjøllunum til húsabygging og prýðislutir. Tey veittu vatn út á velturnar og løgdu nógv inn av nýggjum. Um 2000 f.Kr. vóru mangar stórar búsetingar í Andesfjøllum. Tey bygdu stórar bygningar til átrúnaðarlig hátíðarhald ella alment virksemi. Í El Paraiso tætt við Lima var í 1800 f.Kr. bygd ein veldig pýrmida úr flaðaðum, høgdum gróti.
Margbroytta paracas-mentanin stóð í hægsta blóma frá um 500 f.Kr. til um 200 e.Kr. á einum avbyrgdum, veðurbardum geira sunnan fyri Lima. Landbúnaðurin hjá paracas-fólkinum var fjølbroyttur, og tey dyrkaðu mais, bønir, jarðnøtir, epli og yucca. Tey dugdu sjáldsama væl at baldýra og veva, og tøkni og arbeiðsháttur teirra vóru ókend aðrastaðni. Á klæðum, sum eru stívliga 2000 ára gomul, eru funnin yvir 100 litir. Baldýraðu myndirnar eru av menniskjum, fuglum, køttum, revum og andum. Paraces-fólkið balsameraði tey deyðu og hevði hátíðarligar og drúgvar jarðarferðir. Líkini vóru helst roykt ella turkað, so at tey ikki skuldu rotna, og síðan løgd í gravkømur undir jørð; við sær fingu tey klæði, høvuðmyndir og lutir úr leiri.
Fyri fýra hundrað árum síðan var Peru miðdepil í mikla Inkaríkinum, sum rakk næstan suður ígjøgnum alt Suðuramerika. Eftirkomarar inkafólksins liva enn upp í hálendinum í Andesfjøllunum og eru um helvtin av fólkinum í Peru.
Fyrsti veruligi uppreisturin ímóti spanska yvirvaldinum í Suðuramerika var í 18. øld. Í Andesfjøllunum í Peru vóru indiánar noyddir at arbeiða í námum og verksmiðjum hjá spaniamonnum. Arbeiðsumstøðurnar vóru ræðuligar, og í 1780 gjørdu indiánarnir uppreistur. Oddamaður teirra var José Gabriel Condorcanqui (19. mars 1742 - 18. mai 1781), ein múgvandi spanskur amerikanari, sum segði seg vera ættaðan frá inka-keisaranum Tupac Amaru, ið ráddi í 16. øld. José fekk sær sjálvur hetta navnið í 1771. Uppreistrarmenninir tóku stórar partar av hálendinum og lupu á býin Cuzco. Í loyndum sendu teir viðhaldsmonnum í Bolivia boð um uppreisturin við knútastavraðum (quipu), sum inkar nýttu í gomlum døgum. Í mars 1781 fingu spaniamenn hendur á Tupac Amaru og píndu hann til deyða. Men uppreisturin helt fram, til hann var niðurbardur í 1782, tá ið uppreistrarliðini tvær reisur høvdu herjað á býin La Paz í Bolivia.
Tá ið San Martin hevði staðið á odda fyri argentinskum frælsisherdeildum, legði hann ætlaninr um at vinna Peru frælsi. Í Kili læt hann búgva út ein herflota, og í 1820 gjørdi hann innrás í Peru bæði av sjónum og av landi. Fólkið í Peru stuðlaði honum, og hann tók upp samráðingar við spanska varakongin og bað hann geva seg undir. Varakongur legði frá sær, tá ið herdeildir San Martins komu til Lima í 1821. San Martin gjørdist ríkisfyristøðumaður í Peru og lýsti landið at vera frælst ríki. Hann legði frá sær árið eftir, tí at hann vildi ikki fara upp í politiskt stríð ímillum oddamenninar í lýðveldisflokkinum.
Kyrrahavskríggið ímillum Peru og Kili (1879-1884) tók Peru ógvuliga fast, og mong ár gingu, til landið kom fyri seg aftur. Í 1920-árunum tók nýggj kollveltingarrørsla seg upp, oddamenn hannara vóru José Carlos Mariátegui (1895-1930) og Víctor Raúl Haya de la Torre. Haya varð sendur í útlegd fyri virksemi sítt í 1923, og í 1924 stovnaði hann rørsluna Amerikonsku Fólkakollveltingarfylkingina (APRA), ið skuldi berjast ímóti hjálandapolitikki USA í Latínamerika, tjóðartaka jørðina og ídnaðin og sameina indiánararnar í øllum Latínamerika. APRA-deildir vórðu settar á stovn í nógvum suðuramerikonskum londum, men tað var bara í Peru, at mong fólk tóku undir við fylkingini. Haya kom aftur til Peru í 1930 og gjørdist forsetavalevni hjá APRA. Mótstøðumaður hansara Sanchez Cherro vann valið, men ein aprista (APRA-viðhaldsmaður) gjørdi av við hann í 1933. Stríðið ímillum stjórnina og APRA stóð við í mong ár.
Øll lond í Suðuramerika hava kríggjast við grannalond síni um, hvussu landamørkini skuldu vera, og enn eru ikki allar marknatrætur loystar. Í kríggjunum ímillum Ekvador og Peru í 1940-árunum doyðu fleiri túsund fólk.
Fólkið í Lima, býur við breiðum og prýðiligum gøtum og borgum, atkvøddi fyri José Luis Bustamante, valevni, sum APRA stuðlaði, á forsetavalinum í 1945. Hann varð valdur. Haya stýrdi óalment stjórnini í tvey ár, hóast hann ikki varð valdur, men nærri kom hann ikki forsetaembætinum tey mongu árini, hann var upp í politikki.
Av fyrstantíð fekk APRA dygga undirtøku í Peru, men í mong ár varð rørslan bannað. Bæði herur og løgregla hildu hana mata støðið undan landsins trygd og bardust ímóti henni. Men hóast tað gjørdist rørslan tann politiski flokkurin, sum hevur verið longst í Peru.
Í 1980-árunum gjørdi kommunistiski uppreistrarbólkurin, Lýsandi Gøtan, nógv um seg í Peru. Endamálið var at seta á stovn kommunistiskt stýri í landinum. Rørslan fór harðliga fram - flutti burtur og myrdi fólk og legði bumbur í býunum í Peru. Oddamaður rørslunnar, Abimael Guzman (f. 3. desember 1934), varð tikin og settur fastur í 1993.
BúskapurRætta
Nógv fólk býr á smáum gørðum í fjøllunum, og tey eru sera fátøk. Onnur arbeiða á stórgørðum og dyrka kaffi, sukur og bummull til útflutnings. Í undirgrundini er olja og annað náttúrutilfeingi, sum bøtir um gjaldføri landsins.
Tað er so lítið dyrkilendi í Andesfjøllum, at hvør jarðarskeki verður veltur. Nógvastaðni í líðunum laða bøndurnir bríkar, at teir kunnu nýta alt lendið, teir eiga. Sáað verður, sum veðurlagið er. Niðri á sløttum er lýtt og slavið, men hægri upp tú kemur, kaldari verður. Á háslættunum í Andesfjøllum er einasta frukt, ið veksur væl, epli.
Ógvuliga nógv æti er í tí kalda sjónum við Peru. Ætið er føðsla hjá ansjósum, makreli og sardinum, sum nógv er til av á hesum leiðum. Fiskamjøl úr ansjósum er stór útflutningsvøra hjá Peru. Níggjunda ella tíggjunda hvørt ár kemur flógvi havstreymurin, nevndur El Niño, og órógvar tilgongdina av æti, og fiskurin fer aðrar leiðir at søkja sær føðslu. Í 1992 og aftur í 1998 elvdi hetta til svára kreppu í fiskivinnuni.
Størstu fiskiveiðitjóðirnar eru Peru, Kina og Indonesia. Kina einsamalt fiskaði í 2003 næstan 10 miljardir tons, sum er 15 % av øllum heimsins fiskiskapi upp á 67 miljardir tons, næst teimum Peru, sum fiskaði 9 %.
LandafrøðiRætta
Peru er eitt av teimum stóru londunum í Suðuramerika. Nógvastaðni er tættur regnskógur. Andesfjøllini skilja landið í trýggjar partar: strandarøki, hálandið og Amasonasskógurin.
Fram við strondini í Peru er fyri tað mesta slættlendi, men sum í norðara parti av Kili regnar tað sjáldan ella ongantíð, og tí ber ikki til at dyrka korn ella aðrar fruktir, uttan har sum áir koma oman úr fjøllunum. Slík pláss eru nógv fram við strondini, og har dyrka teir mais, rís, sukurrør, bummull og aðrar fruktir. Í havinum vestanfyri er ørgrynni av fiski og fugli. Inni í landinum eru fleiri fjallaryggir og stórir háslættar og dalar millum teirra.
Størsta fløtan er eystur móti Bolivia. Har er óføra stórt vatn, Titicacavatn, 3.810 m yvir havinum. Nógv nes skera seg út í vatnið, og í syðra endanum eru tvær fittliga stórar oyggjar, har toftir av fyrndargomlum templum eru at finna. Fleiri áir renna í vatnið, og ein stór rennur úr tí, og tí er vatnið ikki salt. Har á leið er býurin Cuzco, sum einaferð var høvuðsstaður í einum stórum indianaríki.
Høvuðsstaðurin eitur Lima, størsta skipahavnin er Callao.
Peru eru býttar upp í 25 landslutir og eitt høvuðsstaðarøki:


text:
Størri avkast
Tað er ikki líka mikið, hvar tú hevur tína pensjónssamansparing standandi. Møguleikin tú velur, hevur eina stóra ávirkan á, hvussu nógv tú fært burturúr tíni samansparing.
Størri langtíðaravkast
At hava peningin standandi á eini pensjónskontu, gevur sum oftast størri avkast yvir langa tíð. Váði er tó eisini fyri, at íløgan lækkar í virði.
Dømi um samansparing
Ein miðal íløgusamanseting hevur helvtina í partabrøvum og helvtina í lánsbrøvum. Ein tílík íløga væntast í longdini at geva 3,5% í árligum avkasti. Tað vil siga, at um tú setir kr. 100 í eina íløgu við hesum avkasti, kann hon væntast at veksa til kr. 199 eftir 20 árum.
Í løtuni eru flestu innlánsrentur tætt við 0%.
Íløgur í virðisbrøv geva tær møguleikan fyri størri vinningi við tíðini. Váði er tó eisini fyri, at íløgan lækkar í virði.
Dømið omanfyri er eitt hugsað dømi, og eitt nú aldur og váðafýsni kunnu hava ávirkan á, hvussu stórt avkastið kann væntast at vera í tíni støðu.
Bílegg fund við tín ráðgeva, og fá meira at vita um, hvussu myndin kann síggja út hjá tær.
av røkt, tænastu, íløguprógvum o.ø. í alt er 1,50% árliga, gerast tær kr. 100 í døminum omanfyri
kr. 149 eftir 20 árum.
avkast hjá pensjónsfeløgum.


text:
7102.08 - Skapandi Læra
Skeiðsnummar
7102.08
Heiti
Skapandi Læra
ECTS
3
Endamál
Endamálið við skeiðnum er tríbýtt: (1) Tey lesandi skulu fáa greiða fatan av, hvat skapandi læra snýr seg um. (2) Tey lesandi skulu fáa innlit í ástøði, hugtøk og fyribrigdi, sum sermerkja skapandi og estetiskar lærutilgongdir. (3) Tey lesandi skulu gerast tilvitað um frálærufrøði og frálærufrøðiligar ivaspurningar, ið serliga eru tengdir at skapandi arbeiðshættum.
Innihald
Tey evni, ið verða viðgjørd, eru m.a.: Hvat er skapandi læra? Hvat er ein skapandi lærutilgongd? Hvat er estetikkur? Hvat er list? Hvat er mentan? Hvussu sæst listin aftur í mentanini? Hvat er kreativitetur? Hvat er eitt kreativt og listarligt úttrykk? Somuleiðis verður hugt at hugtøkum sum: • Ljóð, tóni og rútma • Luktur og smakkur • Ljós, litur og formur • Handaligt arbeiði, handalig evni og kennisemi • Kroppur og rørsla
Læru- og undirvísingarhættir
Skeiðið er skipað sum 12 fyrilestrar á 45 – 60 min.. Aftaná fyrilestrarnar verður skipað fyri annaðhvørt (1) bólkaarbeiði, har tey lesandi kunnu skifta orð um fyrilestraevnið ella (2) smáum verkstøðum, har tey lesandi kunnu royna síni skapandi evni.
Próvtøkuháttur
Eftir lokið skeið skulu tey lesandi skriva eina ritroynd. Ritroyndin verður skrivað einsæris. Ritroyndin skal vera millum 5000 og 7200 tekn til longdar. (T.e. í mesta lagi 3 A4 síður) Tey lesandi verða kunnað um ritroyndina mánadagin 29. september 2008 kl. 13.00. Evsta mark at lata inn er fríggjadagin 10. oktober 2008 kl. 14.00. Ritroyndin skal handast í trimum eintøkum. Innlatingarstað er skrivstovan á Føroya Læraraskúla. Í hesum skeiðnum nýta vit bæði innanhýsis og uttanhýsis próvdómarar. Próvtal verður givið eftir 13-skalanum. Próvtalið verður skrivað inn í lærara- og pedagogprógvið. Tá ið mett verður um uppgávuna verður hugt eftir, (1) hvussu væl tann lesandi dugir at nýta ástøði, hugtøk og fyribrigdi, ið eyðkenna skapandi lærutilgongdir, (2) hvussu væl tann lesandi megnar at draga frálærufrøðiligar spurdómar og ivamál inn í viðgerðina. Harumframt verður hugt eftir (3) hvussu tað hepnast tí lesandi at skriva og skipa eina ritroynd. (4) Nýtir hin lesandi greiðan málburð, setningsbygnað og rætta stavseting? (5) Ger tann lesandi sær dælt av vísindaligum keldum, og dugir tann lesandi at nýta APA-tilvísingarskipanina? Próvtalið er til taks í viku 43. Um so er, at ein lesandi fær 0, 3, ella 5 fyri sítt avrik, er avrikið ikki staðið. Tann lesandi skal í hesum føri skriva ritroyndina umaftur. Nýtt evsta mark verður avtalað við próvdómararnar.
Lestrarlisti
Austring, B. D. & Sørensen, M. (2006) Grundbog om æstetiske læreprocesser. Hans Reitzels Forlag s. 77 – 107 Drotner, K. (2006) At skabe sig selv. Ungdom, æstetik, pædagogik. Gyldendal s. 59-67 Eir, H. & Gregersen, G. (2002) Musikken spiller en rolle. Folkeskolens Musiklærerforening s. 13–26 & 73-99 Froda, J. & Ringsted, S. (2008) Plant et værksted: Grundbog om æstetisk-skabende virksomhed. Hans Reitzel Hansen, H. B. (2004 nr. 2) “Jackson Pollock for de yngste” & “Forunderlige Forskoleformiddage”. Billedpædagogisk Tidsskrift s. 4-11 Kirk, E. (1998) Musik og pædagogik. Forlaget Modtryk s. 84-100 & 133-146 Nielsen, F. V. (1998) Grundproblemer i de musisk-æstetiske fags didaktik. KVAN s. 1–13 Petersen, K. (1999) Æstetiske lære- og billedprocesser. I: Petersen, K. (ritstj.) Æstetiske lære- og billedprocesser. Center for billedpædagogisk forskning s. 11-20 & 38-39 Ruud, E. (1979) Musikkpedagogisk teori. Norsk Musikforlag A/S s. 36-43 Stetler, R. (1999) Med kroppen i centrum. Idrætspsykologi i teori og praksis. Dansk Psykologisk Forlag s. 97–109 Mogensen, B. et al. (2002) Elevernes alsidige udvikling gennem praktisk arbejde. Danmarks Sløjdlærerforening s. 2- 45


text:
7505.10 - Ljóðføri sum hjálærugrein, samanspæl, kór, og bólkaleiðsla og sangur
Skeiðsnummar
7505.10
Heiti
Ljóðføri sum hjálærugrein, samanspæl, kór, og bólkaleiðsla og sangur
ECTS
9
Endamál
Tað er sera neyðugt í lærugreinini tónleik, at tann lesandi fær hollan kunnleika til at standa fyri undirspæli til sang, at leiða sang og samanspæl og sum heild hava so góðar tónleikaraførleikar sum møguligt. Endamáli við skeiðunum er at tann lesandi: 1. skal gerast førur fyri leiða felagssang við klaver ella gittarundirspæli 2. skal spæla eitt ljóføri ella syngja á høgum støði 3. skal gerst førur fyri at syngja á ein fríðan og fullgóðan hátt 4. skal gerast førur fyri at dirigera størri og smærri bólkum 5. skal gerast førur fyri at standa fyri smanspæli á øllum stigum fólkaskúlans
Innihald
1. Tann lesandi skal fáa holla frálæru í einum høvuðsljóðføri á musikkskúlastøði. Um ikki ber til at geva frálæru í høvuðsljóðføri innanhýsis, verður lærari fingin til vega uttanfyri stovnin. 2. Tann lesandi skal fáa frálæru í klaver og ella gittar sum hjálæruljóðføri. Brúsklaver ella besifringsgittarspæli. 3. Tann lesandi skal fáa holla tekniska frálæru í kór og intrumentbólkaleiðslu. 4. Tann lesandi skal fáa frálæru í sangteknikki 5. Tann lesandi skal fáa kunnleika til nógv ymisk ljóðføri, so sum bassgittar trummusett og onnur slagverksljóføri.
Próvtøkuháttur
Próvtøkuháttur verður lýstur í serstakar lýsing Uttanhýsis próvdøming verður nýtt. Tann lesandi fær eitt próvtal eftir galdandi próvtalstiga


text:
Ikki er neyðugt at leggja mær orð í munnin
Eg fari at ditta mær at viðmerkja greinina hjá John William Joensen í Norðlýsinum um øðina í Tjóðveldi, peikifingrar og undirmettar veljara, hóast eg ikki kenni grundarlagið undir øllum tí, hann kemur við.
Eg havi roynt at hugt eftir, hvørji tjóðveldisfólk skulu hava framt “henda ”stormin” á sosialu miðlunum, har vit í Norðoyggjum verða ábyrgdað fyri valósiguri hjá Tjóðveldi.”
Eg havi ikki funnið henda ágang, men sigast skal, at ikki ber til at síggja alt tað, ið ferðast á facebook. Viðmerkingarnar niðanfyri greinarar á fb-síðuni hjá Norðlýsinum, man tað ikki snúgva seg um, tí tað er lítið av miklum afturímóti tí ágangi, Norðlýsið mangan frontalt loypur á meg sum politikara í blaðnum.
Veljarin velur, sum honum hóvar
Tað álvarsligasta í ákæruni hjá John William Joensen í Norðlýsinum er, at eg skal hava lagt upp til, at norðoyingar ikki vita, hvat teir gera.
JWJ sigur, at “Tá valúrslitið var greitt løgdu umboð fyri Tjóðveldi upp til, í beinleiðis sjónvarpssendingini, at orsøkin til vánaliga úrslitið í Norðoyggjum, var at veljararnir her ikki vistu hvat tey gjørdu, men at Tjóðveldi nú fór at upplýsa tey.”
Tað, eg segði og legði upp til, var, at vit í Tjóðveldi ikki hava dugað nóg væl at sagt fólki frá tí politikki, førdur er. Vit hava ikki dugað at sagt frá, hvørjir fyrimunir eru við fiskivinnunýskipanini, eisini í Norðoyggjum. Vit hava ikki nóg týðiliga vist á, at fiskivinnan hevur havt nógv, nógv størri inntøkur seinastu trý-fýra árini, enn nakrantíð frammanundan. Og at Norðoyggjar hava fingið størri part av býtinum.
Eg kann t.d. nevna, at nóta- og ídnaðarskipini hava havt stóra framgongd. Í 2014 áttu Norðoyggjar 37% av samlaða tilfeinginum i tí bólkinum. Í 2017 komu heili 48% av tí samlaða tilfeinginum til Norðoyggjar. Og fyri Nóta- og ídnaðarskip (flakatrolara) er søgan eisini góð. Í 2017 var vøksturin 25% í avreiðingarvirði í mun til í 2014 -ella 46 mió kr., meðan heildarkvotan fór úr 46% niður í 45,8%. (uppgerð fyri 2018 kemur í næstum)
Tað eru hesar søgurnar, vit ikki hava fingið nóg týðiliga fram, og m.a. hetta, vóru vit revsað fyri á valinum
Fólksins tala
Eg góðtaki demokratiska úrslitið uttan himpr. Vit hava havt stóra afturgongd kring alt landið, tíverri, og tí læra vit av. At afturgongdin var serliga stór í Norðoyggjum/Klaksvík kemst av tí uppøstu støðu, andstøðan hevur staðið fyri, og sum eg ikki haldi hevur nakað veruligt gildi.
Men eg haldi meg hvørki hava verið ótýðiliga ella óhepna í sjónvarpsstovuni og skilji tí ikki John William Joensen, tá hann tekur til, at “Eg dugi væl at seta meg inn í at tað er nógv trýst á teimum sum eru uppstillaði tá tey beinleiðis í sjónvarpsstovuni fáa ”fólksins dóm”, at fyrihalda seg til. Tí sigi eg ongan ringan fyri at hava verið óheppin í orðavali.”
Hvat er tað, sum er so óheppið? Eg kenni ábyrgd av valinum í Norðoyggjum, og eg taki fulla ábyrgd av tí, flokkurin hevur dugað minni væl at miðlað, og tað var hetta, eg førdi fram.
Søtur sigur hjá teimum ið vinna
Eg eri púra samd við JWJ, tá umræður valúrslit, “tá er bara at verða ”til kampin fús” um ein er misnøgdur við umboðanina á Fólkatingið.
Ja, sum John William Joensen sigur, “Um stutta tíð er Løgtingsval, og tey sum kenna seg sviknan av veljarunum hesuferð, hava óivað fingið nakað at hugsað um, og tí er neyðugt at brúka allar kreftir til frama fyri fólki her býr – heldur enn at fylla sosialu miðlarnar við ógrundaðum illsinnisglepsum.”
Og eg havi hug at leggja afturat, og heldur enn af fylla bløðini við illgitaðum greinum og spjaða negativar søgur, sum hesa í Norðlýsinum, so er í staðin at fegnast um sigurin.
Eg fari at ynskja Edmundi Joensen, John William Joensen og Sambandsflokkinum hjartaliga til lukku við valinum. Og Norðlýsinum við.
Óluva Klettskarð, løgtingskvinna fyri Tjóðveldi
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
NOVA úr Suðuroynni (42) - 25. mai 2020
Vespureiðrið (135) - 25. mai 2020
Bilaleigufelag mist nógv undir koronakreppuni
Petur Hans Dahl, veðurfrøðingur: Veðurvánir fyri hesa vikuna (viku 22)
Sjófólk leypa fyri borð av reikferðaskipum
Samrøða við Hanus Kjølbro - Tekur 1 ár at gerast skipsatstøðari á Sjónámi
The Land of Maybe – No More
Søgan um festið í Oyndarfirði
Framleiðir seingjarkistur til koronadeyð
Koronasmittan komin umborð á skip hjá Maersk
Teir selja land og seg sjálvar
Skráin hjá IKTUS, sunnudag 24. mai 2020
Ókeypis webinar við Bárði Persson: “Trín fram, so tað stendur eftir”
Orkuprát um sjóvarfallsorku
Djórini skulu hava tað gott
Farmaskip úr Polen álopið í Guineaflógvanum
Brasilski forsetin noktar at taka ábyrgd
Twitter setir merki á boð frá Donald Trump
Bátabrýrnar frá 1973 hava tænt fyri seg
Hvagar eru vit á veg?
Samrøða: Theresa Turidardóttir Kreutzmann, um ferðavinnu í Suðuroy
Landsstýrismaðurin sett nýtt Fólkaheilsuráð
Starvsfólk hjá Tvøroyrar kommunu heiðrað
Arbeiðsvanlukka kravt eitt mannalív
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Fráboðan um talgilding av pappírsskjølum
Myndugleikar skulu boða Tjóðskjalasavninum frá talgildisverkætlanum. Um tit ætla at talgilda pappírsskjøl, og síðani at burturbeina skjølini, skulu tit boða Tjóðskjalasavninum frá hesum.
Tú kanst boða Tjóðskjalasavninum frá um tykkara skanning og talgilding við at útfylla fráboðanaroyðublaðið í høgra bredda.
Les meiri um talgilding av skjølum her.
Tjóðskjalasavnið kann gera skanningaruppgávuna fyri myndugleikan ímóti samsýning.
Samband:
Eru tit í iva, um skjølini hava varðveitingarvirðið (t.v.s. um tey einaferð skulu avhendast Tjóðskjalasavninum), ber til at seta seg í samband við Tjóðskjalasavnið fyri at leita sær hjálp og vegleiðing:
- Tjóðskjalasavnið
- Tel: +298 340 540
- skjalasavn@skjalasavn.fo
- Mánadag - fríggjadag, kl. 10.00 - 15.00.
Skannarin
Skjølini verða skannað eftir góðkendum TIFF-sniði, ið er góðkent snið til langtíðarvarðveiting.


text:
Fyri stuttum varð kanning av fluoreraðum evnum í Norðurlondum lokin, og frágreiðing um kanningarnar er givin út.
Kanningin hevði sum endamál at greina innihaldið av fluorevnum í umhvørvinum, og at finna útav, hvussu stórur partur av hesum fluorevnunum vóru kend millum granskarar og tískil kundu nágreinast. Hetta er áhugavert, tí stórt virksemi hevur verið við at gera nýggj fluorevni seinastu árini. Helst hevur hetta samband við, at evnafrøðiligi ídnaðurin hevur verið noyddur at avmarka nýtsluna av nøkrum av fluorevnunum, eitt nú PFOS og PFOA. Hesi hava óhepnar heilsu- og umhvørviseginleikar, tí tey m.a. hópast upp í føðinetinum.
Kanningin fevndi um Norðurlond, frá Finnlandi í eysturi til Grønlands í vesturi. Tilsamans vórðu 102 sýnir kannað, harímillum sjófuglaegg, fiskur, havsúgdjór og landsúgdjór, yvirflatuvatn, sýnir av vatni og evju frá spillivatnsreinsiverkum. Harafturat vórðu luftsýnir úr nøkrum londum kannað.
Um úrslitini
Eins og tað er vanligt at síggja við dálkingarevnum, sum hópast upp í føðinetinum, var mesta innihaldið av PFAS ávíst í havsúgdjórum og sjófugli, meðan innihaldið í eitt nú vatni og sýnum frá spillivatnsreinsiverkum var nakað lægri (Mynd 1).
Mynd 1. Samlaða innihaldið av PFAS, t.v.s. av fluoroalkylevnum, sum vórðu nágreinað, eru víst sum minsta og mesta innihald, mátað í ymisku sýnissløgunum. Innihaldið í sýnum úr Føroyum er víst við bláum merkjum.
Myndin niðanfyri vísir, hvussu stórur partur av samlaðu fluorevnunum, sum vórðu ávíst í ymisku sýnissløgunum, kundu nágreinast til kend fluorevni. Tann parturin, sum ikki kundi nágreinast, má roknast sum ókend fluorevni í starvsstovukanningarhøpi. Hesi ókendu fluorevnini eru helst fyri stóran part mannagjørd og teljast millum tey 4000 fluoroalkylevnini, sum væntandi verða nýtt í kemiska ídnaðinum nú á døgum.
Mynd 2. Myndin vísir hvussu stórur partur av samlaðu fluorevnunum, sum vórðu ávíst í ymisku sýnissløgunum, kundu nágreinast til kend fluorevni. Tann parturin, sum ikki kundi nágreinast, má roknast sum ókend fluorevni í starvsstovukanningarhøpi.
Norðurlenska samstarvið JNS (nordicscreening.org) skipaði fyri kanningunum, sum vórðu framdar á Universitetinum í Ørebro í Svøríki og á NMBU universitetinum í Noregi, við stuðli frá Norðurlanda Ráðharraráðnum, umvegis norðurlensku NKG og HAV bólkunum og luttakandi stovnum.
Ein føroyskur samandráttur av frágreiðingini sæst her
Øll frágreiðingin kann lesast her
Um tú hevur spurningar ella viðmerkingar er tú vælkomin at ringja til Umhvørvisstovuna, telefon 342400, ella at senda okkum ein teldupost us@us.fo« Aftur
- Vit hava sjálvi ábyrgd fyri lívma…
22-05-2020
Altjóða dagur fyri lívmargfeldi – e…
22-05-2020
Krøv til útfylling í Álakeri
20-05-2020
Søk stuðul til umhvørvis- og veðurl…
18-05-2020
TRÝ LEYS STØRV INNAN SJÓKORTØKIÐ
15-05-2020
Froskar skulu ikki sleppast út
07-05-2020
Vindorkuverkið í Porkerishaga fingi…
07-05-2020
Góðkenning av umhvørvisárinsmeting …
04-05-2020
Skógrøkt fingið leiðara úr egnum le…
28-04-2020
Vársølan hjá Skógrøkt er byrjað
24-04-2020


text:
Eins og finalan hjá teimum elstu gentunum, gjørdist talan um nógv mál og unirhald og spennningur fyri teir mongu áskoðararnir í Stórhøllini. Nú vóru nógv Neistafólk komin í høllina, nógvir hoyvíkingar vóru framvegis har og tey settu lív í.
Les eisini: U18-gentur: Kyndil vann á H71 í frálíkari finalu
Tey uttanveltaðu fingu eisini sæð góðan álopshondbólt, ið tó kom mest frá tveimum ungum og sera evnaríkum monnum. 18-ára gamli Dànjal Ragnarsson var stóri profilurin hjá teimum bláklæddu, og 17-ára gamli Elias Ellefsen á Skipagøtu hjá teimum svørtkløddu. Fyrr í dag varð hann deildur toppskjútti og kosin til dagsins leikari í mansfinaluni, ið H71 vann á Kyndli. Hann skoraði millum annað fimm mál á rað og átta samanlagt í 1. Hálvleiki, har hoyvíkingar fyri tað mesta vóru eitt ella tvey mál aftanfyri. Liðið hevur navnið H71 b; talan er um leikararnar úr yngra árganginum í U18 (2020), sum vunnu á Kyndli í hálvfinaluni. Á liðnum eru millum annað European Open-vinnararnir Ragnar Karlsson, Brian Slyne, Sveinur Olafsson, Janus Dam Djurhuus og Sakir Tróndarson Frýdal, Dánjal Ragnarsson, ið var nær við at skjóta Neistan í mansfinaluna, skoraði 11 mál í 1. Hálvleiki – eins nógv og í 2. Hálvfinaluni hjá teimum vaksnu í Hoyvík.
Elias var sera fegin eftir finalusigurin á Kyndil fyrr í dag
Nummar 8 hjá Neistanum og nummar 23 hjá H71 hildu fram við kappskjótingini í 2. hálvleiki. Summi av málunum vóru heilt framúr, og Elias “gandaði” í fyrru hálvu av 1. Hálvleiki, tá H71 fór nakað frá Neistanum, við millum annað nógvum standiskotum og serliga einum undirhondsskoti, ið fyrst fór ímillum beinini á verjuleikara og síðani á málverjanum. Júst málverjin, Rókur H. Joensen, helt Neistanum inni í dystinum við nøkrum stórbjargingum, og hann fekk fatur á tveimum skotum hjá Eliasi og steðgaði bløðingini nakað.
H71 var áðrenn tað í nøkrum førum fimm mál á odda, men fimm mál frá Neistanum gjørdi, at stórir spenningur kom í dystin seinastu minuttirnar. Dánjal fekk ein lítlan steðg, kom inn aftur og tók við har slepti. H71 var á odda 32-20, men so tók Dánjal sakina í egnar hendur og skoraði trý mál á rað. Ímillum tey rakti Elias yvirleggjaran við brotskasti og stongina við vinstru hond.
Harvið koppaði tað til Neistan, og so varð stórur fagnaður í bláu leguni. Dánjal Ragnarsson varð sjálvandi kosin til dagsins leikara – bakkurin skeyt 21 mál, ja 21. Elias á Skipagøtu noyddist hesaferð at taka til takkar við einum silvurheiðursmerki og 2. Plássi á samalað toppskjúttalistanum við 18 málum. Samanlagt skoraði hesir báðir úrmælingarnir harvið 39 av teimum 66 málunum – væl yvir helmingin.
Faxe Kondi kappingin - U18 dreingir
Stórhøllin á Hálsi - 15.02
H71 – Neistin 32-34 (16-15)
5. min: 1-1
10 min: 3-4
15 min: 5-7
20 min: 7-9
25 min: 10-12
35 min: 21-19
40 min: 24-21
45 min: 28-24
50 min: 29-27
55 min: 31-31
Toppskjúttar:
Dánjal Ragnarsson 21 mál, Elias Ellefsen á Skipagøtu 18 mál


text:
Barnaverndarskipanin
Lógin um barnavernd fevnir um børn, ið liva undir viðurskiftum, ið kunnu skaða teirra heilsu og menning. Endamálið við lógini er at tryggja, at hesi fáa neyðuga hjálp og umsorgan í rættari tíð, og at hjálpa teimum við at fáa ein tryggan uppvøkstur. Í barnaverndarlógini verður staðfest, at myndugleikarnir altíð eiga at finna loysnir, sum eru best fyri barnið.
Barnaverndartænastur
Barnaverndarøkið varð tann 1. januar 2006 lagt til kommunurnar at umsita. Hvørt barnaverndarøki skal fevna um í minsta lagi 3000 íbúgvar, og smærru kommunurnar skulu samstarva um barnavernd. Hvørt økið hevur eina barnaverndarnevnd, ið er mannað av leikfólki, og eina fakliga umsiting, ið fyrireikar og málsviðgerð øll barnaverndarmál. Felagsheitið fyri hesar eindirnar er Barnaverndartænastan.
Barnaverndarstovan
Barnaverndarstovan er ein felagskommunalur stovnur. Høvuðsuppgávan hjá Barnaverndarstovuni er at veita kommunalu barnaverndartænastunum holla vegleiðing og ráðgeving í barnaverndarmálum. Fyri at tryggja rættartrygdina hjá børnum og foreldrum um alt landið stuðlar Barnaverndarstovan barnaverndartænastunum í at fáa eina so góða málsviðgerð sum gjørligt. Barnaverndarstovan hevur eisini til uppgávu at fáa til vega hagtøl og skipa fyri gransking og menning á økinum. Harumframt hevur Barnaverndarstovan um hendi umsitingina av Fosturforeldraskipanina. Barnaverndarstovan veitir m.a. ráðgeving til fosturfamiljur og skipar regluliga fyri undirvísing og skeiðum fyri fosturforeldur.
Fá meira at vita um Barnaverndartænasturnar, Barnaverndarstovuna og Fosturforeldraskipanina her.
Høvuðsbarnaverndarnevndin
Høvuðsbarnaverndarnevndin tekur avgerð í málum viðvíkjandi umsorganaryvirtøku og samverurætti, í málum um rætt til ókeypis umboðan, í málum um familjuviðgerð á stovnum hjá landinum, í málum um dag- og samdøgurstilboð á stovnum hjá landinum, í málum um eftirvernd til ung í aldrinum 18-23 ár. Nevndin hevur 3 limir. Føroya Kærustovnur hevur um hendi skrivstovuna hjá Høvuðsbarnaverndarnevndini.
Fá meira at vita um Høvuðsbarnaverndarnevndina her.


text:
U20 landsliðið við monnum úttikið
U20 landsliðið hjá monnum, sum skal leika EM-kapping í Stórhøllini á Hálsi um vikuskiftið, er nú úttikið.
Liðið skal leika tríggjar dystir, og tann fyrsti verður fríggjakvøldið klokkan 19.00 ímóti Íslandi, og hinir dystirnir eru ímóti Skotlandi og Luksemburg.
Dystarskráin er annars henda:
Fríggjadagin 23. mars:
Kl. 19.00 Føroyar - Ísland
Kl. 21.00 Luksemborg - Skotland (dysturin skuldi upprunaliga spælast kl. 16, men av tí at flogfarið við Luksemborg ikki fekk lent vegna veður, er dysturin útsettur til kl. 21).
Leygardagin 24. mars:
Kl. 14.00 Ísland - Luksemborg
Kl. 17.00 Føroar - Skotland
Sunnudagin 25. mars:
Kl. 14.00 Skotland - Ísland
Kl. 17.00 Luksemborg - Føroyar
Úttiknu leikararnir eru hesir:
Úr TB:
Bárður Dimon, diagonal/kantur
Úr Mjølni:
Dávið Hentze, kantur
Úr SÍ:
Julian Vest Niclasen, hevari
Ragnar Weihe, kant/miðja
Jógvan Kári Birgirson Lauritsen, miðja
Jón Weihe Simonsen, miðja
Hjørtur joensen, diagonal
Ari í Haraldstovu Petersen, libero
Oddur í Haraldstovu Petersen, libero
Úr Fleyr:
Jónfinnur Hansen, kantur
Hákun Weihe Heinason, kantur
Jógvan Magnusson Gøthe, kantur


text:
Grindaskeið í Runavík
mentan04-05-2019 - 09:29 - Jóanis Nielsen
Skipað verður fyri grindaskeiði við undirvísing í brúki av mønustingara.
Skeiðið verður í Løkshøll í Runavík mánadagin 6. mai 2019 kl. 19.
Skeiðið er ókeypis og ikki er neyðugt við tilmelding.
Grindakunngerðin
Í kunngerð nr. 9 frá 26. januar 2017 2013 um grind og annan smáhval (Grindakunngerðin) er ásett um grindaskeið og grindadráp:
Grindaskeið og loyvisprógv
§ 6. Grindaskeið fyri grindamenn skal innihalda kunning um grindalóggávu, kunning og upplæring í brúki av grindareiðskapi, drápshátti og staðfesting av deyðseyðkenni hjá hvali. Stk. 2. Skeiðið skal innihalda eina ástøðiliga frálæru á umleið 2 tímar. Landsstýrismaðurin góðkennir frálærutilfarið.
Stk. 3. Sýslumaðurin skipar fyri, at skeið verða hildin, og sýslumaðurin útflýggjar loyvisprógv eftir luttøku á skeiði.
Grindadráp
§ 20. Bert persónur, sum er 16 ár ella eldri, og sum hevur loyvisprógv fyri at hava luttikið á grindaskeiði, kann avlíva hval.
Stk. 2. Tann, ið avlívar hval, hevur skyldu at hava loyvisprógv, sambært § 6, stk. 3, hjá sær. Sýslumaðurin ella grindaformenn kunnu krevja at síggja loyvisprógvið í samband við grindadráp.


text:
Galla 2018
Hey øll flogbóltsáhugað!
Í ár vilja vit úr Fleyr fegin bjóða øllum flogbóltsleikarum, venjarum, nevndarlimum, dómarum og øðrum flogbóltsáhugaðum til ársins flogbóltsgalla. (Aldursmarkið er 18 ár, tó undantikið leikarar frá MM og MK).
Galla verður hildið í B36 húsinum leygardagin tann 21. apríl.
Veitslan byrjar kl. 18.00, og maturin verður serveraður kl 19.00.
Finnur Justinussen verður at taka liðmyndir frá kl. 18, so møtið stundisliga, so tit fáa tikið tykkara myndir áðrenn.
Tað er strangliga bannað at taka egið alkohol við inn til veitsluna! MEN, har verður ein fantastisk barr, har ALT kostar 30 kr.
Signar í Homrum og John Johansen leiða borðhaldið, og seinni fara Signar í Homrum og Rox at spæla til dans.
Prísur pr. persón er 395 kr. Tilmelding fer fram við at flyta pengarnar á kontonr. 9181-509.913.9.
Týdningarmikið er at viðmerkja navn og felag.
Freistin at melda seg til er 7. apríl.
Við ynski um eina góða veitslu.
Fleyr


text:
EN-DI-LIGA, freistast man at siga, koppaði tað til okkara kvinnur!
Nakrar javnar finalur hava verið seinastu árini, har okkara kvinnur hava drigið styttra stráðið. Men hesa ferð lótu tær ongan iva vera! Teir vóru greitt omaná, og vunnu 3-0 á greipuvinnarunum 2018, EB/Streymi/Skála. Heidi byrjaði ballið, tá hon fangaði ein bólt eftir eina verjuvillu. Einsamøll við málverjanum gjørdi hon tað hon hevur gjørt 281 ferðir áður, og setti bóltin í kassan til 1-0. Tìggju minuttir seinni bleiv Nadja feld í brotsteiginum, og úr 11 metrum var Elin Maria trygg. Síðsta málið kom tá tað restaðu góður 5 minuttir, og tað var innskifta Julia Naomi sum endaði veitsluna.
Hetta er fyrsta steypið hjá kvinnunum síðani 2001, og tí kemur hetta serstakliga væl við. Og um hugt verður eftir hvussu liðið hevur ment seg, kann hetta blíva heilt spennandi at fylgja við.
Hagtøl
EB/Streymur/Skála – HB 0-3 (0-2)
0-1 Heidi Sevdal
0-2 Elin Maria Isaksen
0-3 Julia Naomi Mortensen
Liðið í dag: Eyðgerð Mikkelsen, Marjun Undir Kletti, Julia Helena Henriksen (Ester Ellingsgaard), Nadja Johannesen, Sunniva Willemoes, Heidi Sevdal (liðsk.), Jónvá Hentze, Sara Lamhauge, Elin Maria Isaksen (Julia Naomi Mortensen), Rebekka Fjalsá Benbakoura (Poula Andreasen), Liljan av Fløtum
Óbrúktir eykaleikarar: Barba Hansen, Ninna Hansen, Silja Færø, Anitha Mortensen


text:
Fólkatingslimurin hjá Javnaðarflokkinum, Sjúður Skaale, er farin at svinga við svørðinum á sínum facebook-vanga.
Vanliga tá Sjúrður skrivar, so byrjar hann við at sláa fast, hvør hansara egna fatan er av málinum, og út frá hesi fatanini kunnu so onnur siga sína hugsan. Trupulleikin er bara, at um hansara fatan er skeiv, so verður alt kjakið skeivt.
Hesaferð er tað Føroya løgmaður, sum fær toyggið fyri at hava álit á Føroya fólki. Sjúður kallar tað nakað vrøvl, tá ið okkara løgmaður ikki vil hava ein politistat. Og so lýsir hann ein politistat sum eitt samfelag, har politi og hervald hava eftirlit við fólki, bróta inn til fólk og seta tey í fongsul uttan lógarheimild, meðan í einum rættarsamfelag stýra vit við lógum.
Fólkatingslimurin, sum er útbúgvin innan samfelagsfrøði, burdi vitað, at í Nazi-Týsklandi vóru eisini lógir. Hitler varð fólkavaldur í januar 1933. Undir Apartheit-stýrinum í Suðurafrika vóru eisini lógir galdandi, men gjørdi formliga samtyktin av lógum, at Nazi-Týskland ella Suðurafrika kundu bólkast sum rættarsamfeløg? Sjúrður Skaale setir so ikki nøkur innihaldslig krøv til lógirnar. Bara tær eru formliga viðtiknar og stjórnin fólkavald, so kann vera líkamikið um lógirnar gera seg inn á grundleggjandi politisk og borgarlig rættindi og frælsi hjá fólki.
Longri niðri í greinini sigur Sjúrður seg kortini persónliga vera glaður um, at vit í Føroyum ikki eru farin so langt við lógarkrøvum, sum tey eru farin aðrastaðni. Hetta hongur als ikki saman, tí fyrst sigur hann seg vilja hava lógir, men so kortini fegnast hann um, at vit ikki eru farin so langt við lógarkrøvum, sum tey eru farin aðrastaðni. So langt? Í Føroyum eru vit faktiskt ongan veg farin við lógarkrøvum. Alt byggir á álit, sunnan fornuft, sjálvboðið sóttarhald og heilsufaklig tilmæli – og tað hevur verið ein succes.
Men so fer fólkatingsmaðurin at kjakast við seg sjálvan, tí tað er kortini ikki nokk við áliti, og lógirnar aðrastaðni eru heldur ikki so ringar, at tær høvdu gjørt Føroyar til ein politistat. Sjúður vil tí vera við, at lógirnar gera Føroyar til ein rættarstat.
Um so er, so mugu vit í Sambandsflokkinum spyrja fólkatingsmannin, hví tað er eitt rættarsamfelag, um vit við lóg – uttan at tað er prógvað at vera neyðugt í Føroyum– skulu geva fólki bót ella seta tey í fongsul fyri at savnast í flokki? Skulu vit so eisini við lóg revsa tey, ið seta kritiskar spurningar við heilsufakligu tilmælini? Ella er tað í lagi, at vit í Føroyum við lóg áseta, at persónar í varðhaldi ikki sleppa at síggja síni kæru? Ella vil Sjúrður hava lógir, ið geva myndugleikunum rætt til at fara inn í heimini hjá føroyingum uttan rættarúrskurð? Skulu myndugleikarnir kunna alt hetta, uttan at tað hevur víst seg at vera neyðugt í Føroyum?
Við Sambandsflokkinum á odda fara Føroyar ongantíð at gerast ein politistatur. Vit fara altíð at hava álit á Føroya fólki. Um inntriv skulu gerast í rættindi og frælsi hjá borgarum her á landi, skulu tey altíð vera lógarheimilað; tey skulu altíð vera neyðug, og tey skulu altíð virða grundleggjandi politisk og borgarlig mannarættindi. Og tí, Sjúður, kunnu vit áseta hámarksferðir í ferðsluni, og tí kunnu vit krevja trygdarbelti, og tí er tín samanbering millum Corona-lógir aðrastaðni og ferðslutrygd í Føroyum fullkomiliga við síðurnar av.
Vit í samgonguni hava álit á Føroya fólki í hesum Corona-tíðum, og higartil hevur tað víst seg at virka fantastiska væl – uttan at lógarkrøv hava víst seg at vera neyðug.
Helgi Abrahamsen
landsstýrismaður


text:
Altjóða kvinnudagurin varð hátíðarhildin av norðurlendsku sendistovunum í Brússel fríggjamorgunin 6. mars. Tiltakið hevði heitið Women and STEM. STEM er stytting fyri Science, Technology, Engineering and Mathematics, og fevnir um yrkir innan náttúruvísindi, tøkni, verkfrøði og matematikk. Hóast alsamt fleiri kvinnur velja sær útbúgving í STEM-fakunum, so er framvegis stórur mangul uppá kvinnur innan hesi yrki. Kjakfundurin varpaði ljós á forðingar og vísti á, at samfelagið hevur brúk fyri, at fleiri kvinnur fáa møguleika at skapa sær yrkisleið í onkrum av STEM-fakunum.
Lis Mortensen, landafrøðingur frá Jarðfeingi, var í panelinum saman við Annu Häger úr Álandi, Katju Toropainen úr Finnlandi og Marte B. Drageset úr Norra. Royndi orðstýrarin, Melissa Rancourt, úr Brússel, stovnari av altjóða felagsskapinum Greenlight for Girls, leiddi kjakið og vísti á, at kvinnur í løtuni detta burturímillum í sambandi við yrkir innan m.a. verkfrøði og tøkni..
Lis greiddi frá EduArctic-verkætlanini, har vísindafólk úr Føroyum, Íslandi, Norra, Póllandi og Franklandi hava miðlað vísindi innan nógv STEM-evni til skúlabørn úr eini 60 londum kring allan heim. Føroyar eru tað landið, har lutfalsliga flest skúlar og lærarar luttóku, og luttøkan var serliga stór, tá tann føroyska náttúran var á skránni. EduArctic skipaði fyri trimum kappingum, har skúlaungdómar úr øllum Evropa luttóku. Tey vinnandi liðini vóru bjóðað á vísindaliga rannsóknarferð í ymsum londum. Slíkar rannsóknarferðir vóru fyriskipaðar í Føroyum bæði í 2017 og í 2019. Eitt av endamálunum við EduArctic-verkætlanini var at økja áhugan hjá gentum fyri STEM-fakunum. Hagtøl frá verkætlanini vísa, at áhugin millum gentur fyri náttúruvísindi øktist.
Kjakið millum nógvu áhoyrararnir á norðurlendska tiltakinum í Brússel ”Women and STEM” var lívligt og vísti, at tað er neyðugt at økja tilvitanina um, hví so fáar kvinnur starvast innan STEM-yrkir.
Kelda (myndir): The Finnish Cultural Institute for the Benelux