text:
Tey í Skúlaspíranum í Leirvík hava verið í skúla í 100 dagar, og í hesum sambandi skipa tey fyri veitslu.
Lova mær við - um heimspartar
Vit eru á Skála
Næmingar í Skála skúla hava havt evnisarbeiði um heimspartar. Tey hava uppliva og lært nógv hesa vikuna.
Aðrir partar
Vit hava fingið bræv frá Miu, sum er 9 ára gomul og býr í Vestmanna. Pápin hevur bátin Blástein, og hann fer ofta út at fiska við ferðafólki. Vit eru sera hepnar at sleppa at fiska saman við Miu og beiggjanum, sum eitur Tóri, sum er 12 ár.
Vit hava fingið bræv úr Syðrugøtu. Vit fara at vitja Aron og Grækaris, sum gera legofilmar. Men hvussu gera teir legofilmar? Kom og lurta!
Tey í 5.flokki í Sands skúla eru Ársins Vitanarfróðu 2019. Yvirskriftin var - Hvønn lit hevur spegl?
Vit eru á vitjan í Streymnesi. Her býr 8 ára gamli Benjamin, sum eigur nógv lego. Vit hoyra, tá ið hann byggir og greiðir frá.
Vit hava fingið bræv frá 14 børnum, sum ganga í skúlabólki í Klaksvík. Tey halda til í Gerðastovu. Tey hava sungið Burtur á heiði í studio og so hava tey gjørt ein film.
Vit eru til hundavenjing saman við Emiliu. Hon eigur hundin Livu. Emilia fyrireikar seg til hundaframsýning.
Vit vitja Brynhild Høgnadóttir, sum arbeiðir á Ráðnum fyri ferðslutrygd. Tað er sera týdningarmikið at brúka endurskin, serstakliga tá ið tað er myrkt meginpartin av degnum. Eisini fáa vit onnur góð ráð um ferðslu.
Næmingar í Frískúlanum í Havn, sum er á Velbastað, hava havt evnisarbeiði um grind. Tey hava bjóðað okkum við.
1. 2. og 3. flokkur í Leirvíkar skúla hava evnisarbeiði um náttúruna. Vit hoyra tey greiða frá og fara eisini ein túr oman í fjøruna í Leirvík.
Vit eru í Miðvági saman við Fjólu, sum hevur spælt tvørfloytu, síðani hon var 6 ára gomul.
Silas og Gilli venja yngri lið í amboðsflimleiki, og tað er ordiliga spennandi, halda teir. Teir eru eisini við í kappingarliði í amboðsfimleiki hjá Havnar Fimleikarfelag. Teir greiða frá kappingum og venjingum.
Vit hava fingið bræv úr Kaldbak. Brævið er frá frítíðarskúlanum. Har eru trý børn. Tey hava arbeitt við havinum og vilja greiða frá í - Lova mær við í Barnaútvarpinum.
Vit hava fingið bræv frá Sølva. Hann sigur, at tey hava fingið hønur og hava gjørt høsnarhús í skúlanum á Trøðni. Vit fara á vitjan og Matteus og Sølvi vísa okkum runt á skúlanum og greiða frá.
Joan gongur til saksofon í musikskúlanum í Havn. Hon heldur tað er eitt stuttligt ljóðføri og systir hennara, Kristfríð, spælir eisini saksofon, so vit hoyra tær báðar spæla brot úr Mama Mia hjá ABBA. Eirikur Skála er lærari hjá teimum báðum.
Tey í 4. 5. 6. og 7.flokki í skúlanum á Fløtum í Havn, hava havt stuttligar dagar. Tey hava bygt kassabilar og bjóða okkum við til kassabilakappkoyring.
Vit hava fingið bræv frá einari ommu, sum heldur, at tað er so stuttligt at síggja børnini sleta og at hoyra tey spæla úti í kavanum. Tí hava vit funnið eina brekku og fleiri børn, sum elska at vera úti, tá ið tað er kavi.
Vit hava fingið bræv frá Mikkjal og John, sum búgva á Toftum. Hvørt fríggjakvøld eru teir til kurvabólt í Tofta skúla.
Vit hava fingið bræv frá Auru, Zeth, Sasju og Seliu. Tey hava málað nógvar myndir og hava listaframsýning í Smiðjuni í Lítluvík.
Emmy Bjarta hevur lova okkum við í frítíðarskúla
Vit hava fingið bræv frá vinkonunum Emblu og Nikobu. Tær ganga hjá gulu skótunum, og bjóða okkum við á skótafund.
Vit eru í Sørvági og hoyra barnakórið syngja. Systkini Elsa og Tummas fara at greiða frá. Eisini hoyra vit, at eldra barnakórið fer til Noregs at syngja.
Vit hava fingið bræv úr Norðagøtu. Brævið er frá Brynhild, sum hevur Shetlands pony. Og her fáa vit nógv nýtt at vita.
Vit hava fingið bræv av Hvítanesi. Ægir hevur skrivað okkum bræv, og bjóðar okkum at koma við, tá ið tey spæla úti. Tey eru fleiri gentir og dreingir, sum gera holur, fellur, vápn og spæla nógv stuttligt saman.
Hvør er Ragnhild? Jú, Ragnhild er ein skjaldbøka, sum vit fara at hoyra um í sendingini. Og tey sum greiða frá ganga í yngru deilidini í Nólsoyar skúla. Eisini siga tey frá, hvussu teirra gerandisdagur er í skúlanum.
Eddi og Malena eru systkinabørn, sum búgva í Klaksvík. Tey blogga og vlogga og eru á netinum og hyggja at bloggarum.
Í Miðstovninum í Gundadali í Havn hava tey arbeitt nógv við endurnýtslu. Tað eru børn, sum ganga í 1. og 2. flokki í frítíðarskúlanum, sum hava gjørt robottar, hús til bamsurnar, pennahús og mangt annað.
"Eg eri ein glaður kovboy", syngja tey í Sankta Jósefs barnagarði, og tey vóru eisini øll í góðum lag, tá ið Barnaútvarpið var á vitjan. Lurta, tá ið tey greiða frá og syngja.
Vit hava fingið bræv frá Gunnvá. Hon býr í Havn og gongur í Heimara skúla, sum er partur av Venjingarskúlanum í Havn. Henni dámar væl at lesa, og hon lesur upp fyri okkum, og greiðir frá, hvussu hon hevur tað, tá ið hon lesur, og hvørjar bøkur henni dámar allarbest at lesa.
Hanna Ró og Hanna eru systkinabørn og búgva í Klaksvík. Hanna og Hanna Ró gera nógv stuttligt saman og meðan mamma Hannu er í Danmark, býr Hanna hjá Hannu Ró.
Í dag eru vit heima hjá Bartal Páll, sum er 7 ára gamal. Honum dámar væl at sparka fótlbólt og at tekna.
11 ára gamla Hildur hevur ein ravn á kamarinum. Hon greiðir frá ravninum og hinum djórunum, sum búgva har.
Tinna er 4 ára gomul. Hon býr í Danmark, men nú er hon heima í Føroyum og vitjar ommur og abbar. Hon hevur sent okkum bræv og bjóðar okkum til Jónu-ommu í Havn. Tinna sigur eitt sindur um, hvussu tað er at ganga í barnagarð í Keypmannahavn. Eisini bakar hon vaflur saman við Jónu-ommu
10.floks næmingar í skúlanum við Løkin í Runavík, framføra í hesum døgum leikin - Hodja úr Pjort. Tey fara at greiða frá og vit hoyra brot úr leikinum.
Í dag eru vit í Funningi. Her eru Barbara og Høgni og geva seyði. Tey búgva í Hoyvík, og eru ofta saman við pápa sínum og geva seyði.
Vit hava fingið bræv frá 9 ára gomlu Magdu. Hon hevur boðið okkum til Kunoyar at heilsa uppá undirlátarnar Marthu og Hanus. Eisini greiðir hon frá tí at súkkla.
Bjørt er 5 ár og gongur í skúlabólki í dagstovninum Kurl@. Tað er sera spennandi, heldur hon, og hon vil fegin bjóða okkum við
Elisa og Eydna Súsanna eru systrar. Tær hava sent okkum bræv, og fara at greiða frá fittu kaninunum, sum tær eiga.
Hvat er Leik og Lær? Tað fara Jónas og Gunna at siga okkum, tí í summarfrítíðini vóru tey í summarskúla í Dali.
Børn í Nólsoy hava prýtt brimgarðin við listaverkum, sum snúgva seg um søgur, vit kenna úr Nólsoy.
Teir eru 9 ára gamlir og búgva ímillum Gilja í Hoyvík. Páll og Róðar spæla lego, pluss pluss og fyritíðina spæla teir allarmest playmobil. Teir brúka sítt hugflog og hava tað ordiliga stuttligt, og spæla í fleiri tímar, hvønn dag. Teir heva sent bræv og greiða frá playmobil.
Stovnar og dagrøktir í Norðuroyggjum hava arbeitt við málsligu menningini hjá børnum. Í hesum sambandi hava tey havt um ymiskar rithøvundar og hoyrt ymiskar søgur. Tey í Drotning Margrethu barnagarði hava eitt nú gjørt eitt flott Pippi-hús.
Sands skúli hevur eina spennandi evnisviku um fisk og fiskivinnu, og tey bjóða okkum við á Havstovuna.
Børn í frítíðarskúlanum í Badmintonhøllini í Havn hava sent okkum bræv. Tey siga, at tey hava gjørt ein sang, og at tey fara at seta eplir niður. Vit hoyra rappsangin hjá teimum, og tey greiða frá eplum, sangi og um tað at ganga í frítíðarskúla.
Sirkus er í Dagstovninum á Hamrinum, og tey framføra fyri foreldrum, vøggustovum og barnagørðum. Tey ganga í skúlabólkinum - á Argjahamri, og skúlabólkurin eitur - Spírarnir.
5.mannafarið Fípan Fagra, dreingir fara at greiða frá kappróðri.
Næmingar í 3. flokki í Vestmanna eru við í norðurlendskari kapping um at savna plastik. Tey kláraðu at savna tjúgu kilo uppá fimtan minuttir. So sendu tey eina mynd, sum prógv.
Vit vitja á Eiði, tí 1. 2. og 3. flokkur hava havt evnisarbeiði um sagnir. Nøkur teirra fara at greiða fra.
Næmingar í 4.5. og 6.flokki hava gjørt smáttur úti á Frælsinum í Havn.
Spírar á Argjahamri, sum eru skúlabólkur, hevur gjørt eina spennandi verkætlan um rúmdina. Tey hava boðið okkum við at uppliva rúmdina, rúmdarferjur og rúmdarmenn.
0-flokkur í dagstovninum við Margáir, hevur sent okkum bræv. Tey hava verið við í verkætlan, tá ið mentanarvika var í kommununi. Tey gjørdu framførslur og listaframsýning útfrá sanginum - Kvøða til sóknina. Vøggustovubørn, barnagarðsbørn og skúlabørn, hava havt eitt sera gott og stuttligt samstarv.
Í dag hoyra vit um, hvussu týdnigarmikið tað er at brúka hjálm, trygdarbelti og endurskin. VIt læra, hvussu vit skulu bera okkum at úti í ferðsluni. Mariann Reinert, hevur boðið okkum við í 1.flokk í skúlan við Løgmannabreyt. Her vóru 49 børn í endurskinsvesti og nýggjum flottum hjálmi.
Vit hava fingið bræv frá Elinborg og Sigrid, sum búgva í Hoyvík. Tær eru BFF, tað vil siga allarbestu vinkonur, sum dáma væl at lesa, spæla borðspøl og at sova saman.
Vit hava fingið bræv frá beiggjunum, sum búgva í Peruhúsinum í Havn, teir eita Magnus og Pætur. Teir hava ein hund, sum eitur Hulda, og ein ravn, sum eitur Gorpur.
Vit vitja vón sum er 6 ár
Børnini í 3. flokki í Sørvágs skúla greiða frá verkætlanini, sum er havsins botnur. Tey hava gjørt nógv kreativt, tey hava gjørt ævintýr, framført og gjørt sang.
Maria og Ludvík eru systkinabørn og tey spæla badminton. Tey halda badminton eru ein góð ítróttargrein og tað halda systkin teirra eisini.
Vit hava fingið bræv frá Frískúlanum í Havn. Tey lýsa tey 17 heimsmálini í einum vallaraleiki.
Vit vitja systarnar, sum eita Jóna og Olivia. Tær hava nógvar leikur í kamarinum, eitt nú Sylvanian Family og eina fittan hund, sum eitur Lewis.
Vit eru á vitjan hjá Randarsól, sum býr í Bø. Hon eigur fleiri djór og dugir sera væl at ansa teimum og at greiða frá.
Vit hava fingið bræv frá 1.flokki í skúlanum við Løgmannabreyt. Tey eru so heppin at sleppa at rógva við teinaringinum Royður.
Tey í 2.flokki í Miðvágs-Sandavágs skúla hava lisið bókina um Ronju Ránsmansdóttir. Tey fara at greiða frá.
Maria og Andrias eiga lomb. Tey búgva á Skála og tey bjóða okkum við at marka.
Í dagstovninum á Hamrinum hava tey gjørt eitt cruiseskip við vælverustovu,. matstovu og mongum øðrum. Tey hava sent okkum bræv og bjóðað við. Vit eru í skúlabólkinum - Spírar.
Tveir sanglærarar hava bjóðað okkum til undirvísing í 1. flokki í skúlanum á Argjahamri
Næmingar í Sankta Frans skúla í Havn, hava havt evnisarbeiði við yvirskriftini - Umhvørvið og vit. Vit hava fingið bræv og eru bodnar við.
Bjarki gongur í 3.flokki í Fuglafjarðar skúla. Hann fer at vísa okkum kamarið og fer at greiða frá.


c: text/html

text:
Onki er at ivast í, at neyðugt eisini er við tiltøkum á ferðsluøkinum skulu vit minka munandi um okkara útlát av vakstrarhúsgassum, og yvirhøvur eru fólk vorðin meira tilvitað um, at eisini bilarnir skulu vera umhvørvisvinarligari – um ikki annað nú brennievni er vorðið munandi dýrari enn tað var.
Eitt eg undrist á í hesum høpi er, at bæði fólk og virkir vilja hava so stórar bilar. Nógvir almennir stovnar hava eftirlitsuppgávur, har í flestu førum eitt, og í mesta lagi 2 fólk skulu út á virkir – ofta koyra hesi eftirlitsfólk í tí sum eg vildi kallað ein stórur bilur. Hesir bilar taka nógv, og brenna samsvarandi nógv, men koyra meginpartin av tíðini við einum persóni, sum einans skal hava blokk og penn við sær.
Flestu av hesum stóru bilum, bæði almennir og privatir, eru keyptir tí at eina ferð um mánaðin/hvørt hálvár er brúk fyri einum størri bili – hvussu hevði verið við einum leigubili í teimum fáu førunum – ella einum viðfestisvogni?
Nú frættist, at hybridbilurin Toyota Prius er heimsins mest seldi hybridbilur (eitt bland millum el-bil og ein bensinriknan bil). Slíkir bilar kunnu so kompensera nakað, og hava eitt lægri CO2 útlát í mun til støddina – men ofta verður gloymt at siga í hesum sambandi, at smærri bilar hava lægri CO2 útlát enn hybridbilar, t.d. er Citroen C1 mettur at vera meira umhvørvisvinarligur enn Prius (sambært WhatGreenCar.com – the independent guide to green cars in the UK).
Nú hevur so eisini ivi tikið seg upp, hvussu umhvørvisvinarligir hybridbilar eru, tí eitt er hvussu stórt útlátið er tá teir koyra á vegunum, men tað sigst at framleiðslan av hybridbilunum hevur við sær munandi meira útlát enn framleiðslan av vanligum bilum.
Møguliga er besta valið heldur at keypa ein lítlan bil, t.d. VW Polo ella ein MINI Cooper. Niðanfyri eru bilar sum “What Green Car?” hevur útnevnt sum 10 teir umhvørvisvinarligastu bilarnar fyri 2008. Vinnarin í 2008, mett út frá heildarmeting av útláti, koyrieginleikum, stødd og hentleikum var Ford Focus ECOnetic.
Tað kundi kanska verið hóskandi at fingið kannað, hvussu hesir ymsu bilarnir roynast í Føroyum, og útfrá tí gjørt eitt føroyskt tilmæli um umhvørvisvinarligar bilar.
- Citycar: NICE Mega City – WGC? rating: 6, CO2: 0 g/km
- Supermini: VW Polo 1.4 BlueMotion 1 – WGC? rating: 29, CO2: 99 g/km
- Supermini: MINI Cooper D – WGC? rating: 30, CO2: 104 g/km
- Family: FORD Focus 1.6 TDCi ECOnetic – WGC? rating 33, CO2: 115 g/km
- Family: VW Golf BlueMotion TDI – WGC? rating 34, CO2: 119g/km
- Family: Fiat Bravo 1.6 Multijet ECO – WGC? rating 34, CO2: 119g/km
- Family: BMW 118d Saloon – WGC? rating: 34, CO2: 119 g/km
- Family: Toyota Prius – WGC? rating: 35, CO2: 104
- Executive: BMW 318d Saloon – WGC? rating: 35, CO2: 123 g/km
- MPV: VW Golf Plus BlueMotion TDI – WGC? rating 36 (est), CO2: 127g/km

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hebreararbrævið
Hebrearabrævið er einasta brævið í N.T., ið slættis ikki hevur upplýsingar um høvundin. Í sambandi við kanónavmarkingarnar, so var Hebrearabrævið leingi uppi í teimum brøvunum, ið nógv varð kjakast um, júst tí at menn vístu ikki, hvør høvundur hevði skrivað tað. So við og við vann tann hugsan tó fram, sum kirkjan eystan fyri leingi hevði hildið, at Paulus var maðurin, ið skrivað hevði Hebrearabrævið. Mangur hevur tó ivast um hetta. Hóast líkskapur er ímillum Paulusar brøv og Hebrearabrævið, so tykist tó munur at vera. Víst verður tá til, at Paulus ongantíð kom fram sum hin ónevndi, og at mál og stílur líkjast frá Hebrearabrævinum, eisini at í frálæru hansara skorta fleiri av teimum táttum, ið eru í Hebrearabrævinum o.a. Er tað tá ikki Paulus, ið skrivað hevur Hebrearabrævið, hvør man tá hava skrivað? Longu í fornkirkjuni talaðu menn um, at Barnabas var høvundurin. Hann var hjálparmaður Paulusar og kunnigur í hugsan og læru Paulusar, og okkurt man vera í Hebrearabrævinum eftir Paulus. Her hevur Barnabas kanska verið millumgongurnaður. Og so var hann levitur, og man hava havt stóran áhuga fyri offurtænastuni í G.T., sum Hebrearabrævið ber vitnisburð um. Umframt hevði hann náðigávuna at áminna, sum nógv er virksom í Hebrearabrævinum.
Men aðrar hugsanir eru eisini. Martin Luther helt til dømis, at Ápollus hevði skrivað Hebrearabrævið. Ápollus hevði eisini góðan kunnleika um Paulus. Í Áps. 18,24 verður hann nevndur sum a) jødi, b) úr Aleksandria, har Septuaginta varð til (og tað er júst Septuaginta, ið tikið verður burtur úr í Hebrearabrævinum) og c) hollan kunnleika viðvíkjandi skriftunum. Alt hetta hóskar væl um høvundin, sum skrivað hevur Hebrearabrævið. Hann má hava verið jødi og væl kendur við Septuaginta og eisini havt kunnleika um og innlit í G.T.. Eisini aðrir av hjálparmonnum Paulusar hava verið skotnir upp sum høvundar: Lukas, Silas, Akvila og Priskilla o.s.fr. Vit kunnu neyvan koma longri enn til tað úrslit, a) at Paulus sjálvur hevur skrivað Hebrearabrævið, men b) helst vorðið skrivað í einum Paulusarfylgi. Eru vit ikki nøgd við hetta tunnliga úrslit, kunnu vit ugga okkum við, at Origenes, kirkjufaðir, í 3. øld eftir gjølliga kanning varð noyddur at viðganga: "Hvør ið skrivað hevur Hebreararbrævið - tað veit bara Gud" [1].
Hebrearabrævið má verða vorðið til fyri ár 96, tí tá verður tikið upp eftir tí í 1. Klæmintsbrævi. Summi halda, at tað kanska er skrivað fyri ár 70, tá ið Jerúsalem varð oyddur, og templið lagt í oyði. Tað tykist, at templið enn var brúkt, tá ið brævíð varð skrivað (samb. 8,4; 9,8-9.25; 10,1-3; 13,10). Tað er tó eisini møguligt, at rithøvundurin ber fram próvgrundir sínar eftir, hvussu tempultænastan í G.T. er lýst, og hevur hann ikki fyrilit fyri støðuni, sum hon er í løtuni. Óivað er brævið skrivað onkuntíð í SO-árunurn.
Tað er støðan hjá hebreum, ið er tann veruliga atvoldin til, at brævið varð skrivað. Vit fáa at vita, at tey hava tikið við trúgv, eftir at evangeliið í fyrstuni varð boðað, og at tey hava fingið fastan andligan grundvøll at standa á, eisini at tey vóru fús at tola líðingar fyri gleðiboðskapin. Mangt bendir tó á, at tey vóru um at falla í fátt.


text:
Um nátturuoyðingina á Sundi og í Sundsá 10
Vit hava mangan hoyrt, at ”danir ikki virða føroysku tjóðina”. At ”danir reka ein hjálandapolitikk móti føroysku tjóðini”. ”Hetta er onki annað enn grovur hjálandapolitikkur”, hevur onkur sagt meira enn einaferð. Og vit minnast øll ta eyðmýking, sum danska Nyrup-stjórnin framdi móti okkum í 1990-unum. Tann stóri knúskar tann lítla. ”Danir vreingja, lirka og lumpa, ljóðaði ein kend rødd upp í saman…”
Danir hava hildið seg til lógir ella sáttmálar. Men danir hava tulkað ymisk viðurskifti landanna millum øðrvísi enn føroyingar. Og somu betongtulking brúka danir, nú landsstýrið arbeiðir við stjórnarskipanini.
Í meirilutanum í býráðnum sita Tjóðvedi, Fólkaflokkurin og Framsókn. Serliga Tjóðveldi hevur brúkt herrópini omanfyri. Ikki einaferð, men upp í saman.
Nú hava vit eina paralella støðu. Framferðin hjá býráðnum er meinlík støðuni millum danir og føroyingar. Býráðið virðir ikki støðuna hjá fólkinum í Kaldbak. Vit føla, at tann stóri knúskar tann minna. Vit eru fyri eini eyðmýking. Býráðsmeirilutin skjúgvaði til viks ynskið og mótmælið hjá nærum eini heilari bygd.
Býráðið fremur størstu náttúruoyðingina í Suðurstreymoy í hesi øldini framman fyri eygunum á okkum. Hon ger seg inn á ein sera vakran og stórslignan fjørð. Og kommunan fremur hesa óbótagerð, uttan at vita, hvat vinnuøkið skal brúkast til.
Tað skal bara gerast. Hóast bæði verkfrøðingar, entreprenørar og onnur við fakligum skili áhesum øki skýra grundgevingar og ætlanina hjá kommununi fyri at vera óumhugsaðar og burturvið!
Munur er tó millum danir og býráðið. Býráðið fremur hetta øðiliga inntrivið móti okkum uttan at halda Kommunuskipanina fyri Tórshavnar Kommunu um Kaldbaksnevndina. Uttan at halda samanleggingarsáttmálan. Og uttan at halda landsstýriskunngerðina um at leggja Kaldsbaks og Tórshavnar kommunu saman. Hetta er bart út brot á rættarviðurskiftini hjá fólkinum í gomlu Kaldbaks kommunu.
Og hvør fremur henda ágang í verki?
Er tað ikki júst tey, sum ferð eftir ferð hava rópt upp tann órætt, sum føroyingum ofta hevur verið fyri?
Kunnu tit ímynda tykkum, hvørja kenslu, vit hava, nú tit fremja ein ágang ímóti okkum við at leggja eitt vinnuøki, sum er fimm fótboltsvallir í longd fram við allari sjóvarstrondini og longdin á einum heilum vøll út á fjørðin. Og vit, sum ikki høvdu ”ráð at oyðsla við sjóvarstrond…” (Marin Katrina Frýdal, í in.fo í november 2014).
Tórshavnar býráð ”lirkaði og lumpaði” hetta mál ígjøgnum í november 2016. Svarti november. Meirilutin gjørdi tann 2. mars 2017 sjálvan mønustingin. Loksins undirskrivaði nývaldi borgarstjórin undir sáttmálan at taka ímóti grótinum og leggja tað á Sundi tann 27. apríl.
Hetta er ikki ”at byggja land”, sum fleiri politikarar brúka sum ávarp. Hetta er afturímóti ”grovur hjálandapolitikkur”, sagt í myndamáli, tá tann stóri (danir) knúskar tann minna (føroyingar).
Málið um ”vinnuøkið” á Sundi aftur eitt talandi dømi um, at vit liva ikki í einum rættarsamfelag.
Grát mítt elskaða land!
Í Niðaru Soylugørðum í Kaldbak tann 11. juni 2017
Jóhann Mortensen
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
So nærkast ferðin sínum enda. Fyrrapartin vóru vit fyrst á einum skúla, har vit høvdu skrímslaverkstovu við 28 børnum í senn. Tað gekk væl, hóast stóru mongdina av børnum. Seinna vitjanin var á einum stórum skúla, har vit vitjaðu tey í studensaskúlaaldri, sum høvdu norskt og dansk sum vallærugrein. Her… les meira…. →
Ferðin í Letlandi byrjaði í Liepāja, triðjstórsta býnum. Fyrst á skránni var ein túrur við guide til Karosta, eitt frágingið hernaðarøki. Øki var risastórt og nógvir túsund russar høbdu búð har undir hersetingi. Nú stóð stórur partur av tí tómt. Vit vitjaðu m.a. eina russikt ortodoksa kirkju, Sankta Nikolas Sjómans Dómkirkjuna… les meira…. →


text:
Handbók fyri superhetjur 2 - Reyði skorturin
Bókaklubbin
- Síður: 102
- Útgávuár: 2019
- Upprunamál: svenskt
- Innbinding: innbundin
- Rithøvundur: Elias Våhlund
- Myndir: Agnes Våhlund
- Týðari: Eyð Steinbjørnsdóttir
Droymir tú um okkurt nóg leingi, verður tað veruleiki ein fagran dag.
Ein nýggj superhetja er í býnum. Øll børnini í skúlagarðinum tosa um framúrskarandi Reyða skortin, ið dugir at flúgva og berjast ímóti bølmennum. Tey hava onga hóming av, at hetta í veruleikanum er teirri egni, happaði floksfelagi, Lisa. Eftir at hava funnið gátuføru "Handbók fyri superhetjur" á bókasavninum, er Lisa farin í holt við at venja 101 kynstur - men nú stendur hon fyri størstu avbjóðingini higartil.
Ferðmikil, spennandi og vakurt um eina lítla gentu, sum tekur málið í egnar hendur.


text:
- Publiceret den 24 mai 2011
- Víst: 12004
Hjá teimum eldru monnunum er hugtakið Fjøran kanska meira staðbundið. Teir allar flestu siga, at Fjøran gongur frá tí heimasta partinum av Malinikletti og allan vegin heimeftir og fer kanska beint út um Kósina, men so heldur ikki longur. Restin verður meira staðbundin sum á Usini - Úti í Bug ella á Gulakletti.
Ert tú "niðri í Fjøru" norðan fyri Ánna, so ert tú á økinum frá Ánni og út um Kósina. Frá Kósini og úteftir fjarar heitið so líðandi burtur.
Ert tú harafturímóti "niðri í Fjøru" sunnan fyri Ánna, so er tað líkt til, at markið er heldur greiðari. Her verður heitið "niðri í Fjøru" brúkt frá Ánni og eystur ímóti Taravíkini. Tað verður t.d. sagt "niðri á Íslandi" men "eysturi í Taravíkini".
Heitið "eysturi í Fjøru" verður brúkt frá Taravíkini og møguliga heilt eystur í Eystastu Urð, har tað heilt avgjørt fjarar burtur, tí haðani og eystureftir verður sagt "eysturi á Malinikletti".
Tað er munur á at fara í Fjøruna á vetri og á sumri. Lat okkum taka veturin fyrst. Hann er landnyrðingur ella norðan - og stendur inn á landið - og brimið kemur niðan undir bakkan ella niðan á bakkan her heimi (á Sandinum). Tað er bítandi kalt. Teir gomlu søgdu, at tað var eitt klædnaplagg á muni millum Funning og Gjógv, so køld er høgættin her. Tá er Fjøran ikki vøkur.
Tá ið tað fjarar niður í sovorðnum brimi - ella um tað ikki er so nógv brim - kundi nógv skúm leggjast í Fjøruna.
Skúmið legst serliga tjúkt í ávísum plássum. Niðan av Íslandi og heimast í Taravíkini kundi tað vera eina manshædd tjúkt, og tá ið so tær snurlandi hvirlurnar komu, bóru tær skúmið heim yvir bygdina. Tá ið tað lagið var, var frægast at halda seg innanveggja.
Men Fjøran kundi eisini geva eitt sindur av sær, og tí gingu menn slíkar høgættardagarnar og leitaðu eftir reka. Serliga nógv varð leitað undir Seinna Heimsbardaga, og tá komu bæði stórir og smáir rekar, men alt varð borið til hús - hvørt sprek.
Tey stóru trøini vóru koyrd niðan á Bakkan. Eitt sagalag var gjørt í Gomlu Flatnarætt, eystan fyri Sámalsstovugróthúsið. Debus (Óli Debes, f. 1856) átti eina langsag, sum javnan var lænt, og so vóru trøini sagað sundur til tað, ið tey skuldu brúkast til.
Tað var so ringt at fáa við undir krígnum, so tað kom fyri, at tjúkk trø fyrst vórðu sagað í fjórðingar og síðani í tunnar plátur, ið vórðu snøggaðar og hølvaðar at brúka til borðvið á báti. Hetta var ikki løtuverk, og stundum plagdi Anton á Klá (Anton Hansen, f. 1901) at standa fyri hesum arbeiðinum.
- Sjálvandi var serliga nógvur reki undir krígnum, men rekamenninir høvdu eisini ampa á sær ta tíðina. Minur róku um oyggjarnar - ein brast í Fjøruni og gjørdi stóran skaða í bygdini. Nógvar ræðuligar hendingar fóru fram á sjónum hesa tíðina, so tað var ikki gott at vita, hvat ið rekamaðurin kundi koma framá.
Tveir flakar minnist eg. Kristian Jóannus (Christian Johs. Jacobsen, f. 1894) fann annan. Tann flakin brotnaði, og Kristian Jóhannus bar allan viðin niðan undir bakkan. Tað var nógvur viður í hinum. Hin flakan fann Jógvan hjá Klæmunti (Joen Joensen, f. 1879). Hesin flakin var so stórur og kom heilur inn, so Jógvan mátti kom heim eftir hjálp til at taka hann sundur. Flakin kom inn á flóðini, og tá ið eg so fór eystur aftur í Taravíkina, tá ið fjøran var komin, fann eg eina messingalummalykt, ið var dottin úr flakanum. Hesin flakin var ein tangaflaki, meðan tann hjá Kristian Jóhannusi var ein tunnuflaki.
Tað var ikki púra vandaleyst at ganga í Fjøruni í myrkri undir undir Krígnum. Rekamenninir kendu ein ampa á sær - serliga av minum. Ein mina brast í Taravíkini, men tað stóðst tíbetur eingin mansskaði av henni.
Tað var ein óskrivað regla í millum rekamenninar her, at tann, ið fyrstur var at koma fram at einum reka, átti hann. Men eg havi hoyrt, at í gomlum døgum varð allur reki samlaður saman og seinni seldur av sýslumanninum, men finningarløn varð tó givin. Hesar reglur hava ikki verið brúktar við Gjógv. Her eigur rekamaðurin tað, ið hann finnur, men onkur kundi tó í spølni stinga hann við tí, at hann ikki átti rekan einsamallur.
Gamli Pætur (Peter Joensen, f. 1874) fór eystur í Fjøru ein langafríggjadag. Høgætt var, og hann kom fram á ein so deiligan planka. Tá ið hann skuldi taka plankan, rópti okkurt á hann og bað hann lata plankan liggja - og hann so gjørdi. So mikið ávirkaði hetta hann.
---
Teir gomlu plagdu at taka til, at brim er so vitugt. Teir høvdu lagt til merkis, at dunaði brimið á høgætt, so fór hann at koma lágt.
---
Klæmint Niðri í Geil (Clement Joensen, f. 1908) um brim:
Tað er so mangan at brimið kemur niðan í Høvdafossin. Men tað longsta, ið eg havi sæð tað komið, var einaferð, tað legði upp á sjálvan fossin. Óløgini komu niðan við Hólmanum báðumegin og komu so saman oman fyri Hólman og fóru so við ferð niðan í Høvdafossin og løgdu upp á hann.
Um summarið er Fjøran vøkur - deyðakyrt - tað dregur ikki um doddafliðuna.
Hevur tú hund hjá tær, koma allar æðurnar, sum eru við landið, gorrandi aftan á tær. Froyðurin stendur frá bringuni á teimum, og tær fylgja tær, so langt sum tú gongur. Hevur tú ikki hundin við tær, látast tær ikki um vón. Tað sær út, sum tær amast nógv meira upp á hundin enn upp á mannin.
Fjøran er ikki agnpláss. Her er bara fliða, men tað er eisini mong línan egnd av fliðu, sum fæst um alla Fjøruna - líka av Usini eystur á Maliniklett.
Men fjøran gav ikki bara við, tí tá ið tað leið út á summarið, legðist nógvur tari upp á land.
Navnið kemur av tí, at tari varð borin í hesar køstarnar. Tarin leggur upp á lágætt - ímóti vindinum - so útsynningur er besta taraætt við Gjógv. Malargrótið Niðri á Sandinum kemur eisini upp á lágætt. Tað legðist rættuliga nógvur tari upp í Taravíkini, so brúgvin kundi næstan vera eina manshædd við hvørt, men nú er nærum eingin tari.
Fyrst bleiv tarin sankaður: hann varð tikin úr brúnni og borin nakað niðan frá. Hetta var møguliga gjørt fyri at kjøra sær sín part. Síðani var tarin borin niðan í Tarakøstarnar í taraleypi. Taraleyparnir vóru heldur størri enn vanligir leypar. Tarakøstar vóru eisini í Gomlu Rætt, heiman fyri Sámalsstovugróthúsið og niðan gjøgnum Geilina. Hetta arbeiðið fór fram um summarið, og tarin lá so veturin av sær í køstunum. Seyðurin rørdi ikki taran, tí tað legðist ein evja omaná. Tá ið tey so fóru at seta niður eplir, varð farið í køstin eftir tara. Tarin mátti gravast úr køstinum við
haka. Tarin hevði næstan sama litin, og ofta kom seyður í køstin, tá ið tú bart. Ikki dámdi teimum eldru bara at brúka tara til eplini, og tí blandaðu tey gjarna eitt sindur av mykju uppí. Onkur kundi koyra tara á bøin, men tey vóru fá.
Leggjast kann aftrat, at tarin Niðri á Sandinum var ikki so nógv avhildin sum tann í Taravíkini, tí so nógvur sandur var í honum, og grót vildu tey gomlu ikki hava í bøin.
Tað, sum vit rópa Niðri á Seiðabergi, hevur allar tíðir verið eitt fast seiðabergspláss, og her er hampuliga djúpt.Fyri tað mesta var roynt við beitu ella agni her, men nú verður eisini mest roynt við krabba her. Viðhvørt plagdu motorbátar at leggja vøru upp á Seiðabergi. Onkuntíð skuldi kúgv av bygdini, og tað var so lagaligt at fáa hana inn á dekkið her, tí kletturin liggur so javnur við.Men tað vóru fyri tað mesta ungneyt, ið vórðu seld av bygdini, og tá plagdu teir at fella tey niður í skutin á einum báti og hava hoyposar undir, og so førdi báturin tey út til postbátin. Viðhvørt sleipaðu teir eisini neyt umborð ella í land. Tá ið hesin mátin var brúktur, sat ein maður afturi í rong og helt høvdinum uppundan við eini grímu, ið var gjørd til endamálið.
Innan fyri Seiðaberg - Inni í Ánni - er ikki nakað serliga gamalt seiðabergspláss. Tó, tá ið flóðin kom, og tað gjørdist so djúpt har úti, kundi mann fáa seið her, tí her var hægri at standa. Men nú er nógv broytt frá Ánni og úteftir - nógv er brotnað burtur av helluni, so umstøðurnar eru ikki so góðar longur.
Lat okkum so taka Usina við, sjálvt um hon ikki beinleiðis verður roknað upp í fjøruna:
Kári, Karl Eli og Sofus - á Usini
Usin er tað besta seiðabergsplássið í bygdini. Seiði dámar væl streym, og á Usini gongur streymurin í land. Á Usini var mest vanligt at brúka krabba (heimastoyptan pilk), men fyrr brúktu teir eisini nógv beitu, og tað bar væl til. Tá høvdu teir altíð teymasnøri úr nebbanum á tráðuni, og so høvdu teir o.u. ein metur av stáltráði úr teymasnørinum og í húkin. Tað var stuttligt at fiska við beitu: teir slongdu út og lappaðu beituna eftir sjónum, og so tók seiðurin. Ofta vóru nógvir mans á seiðabergi, og tá var ikki so lætt at brúka beitu. Teir máttu duga væl, soleiðis at teir slongdu út í senn og vóru lidnir í senn.
Teir gomlu mundu ikki halda tað vera líkamikið, hvørjum seiði teir skóru beitu av, tí tá teir lærdu upp á teir yngru, tóku teir ofta til beituversið: "Ikki av honum, sum er reyður, ikki av honum, sum er deyður, ikki av honum, sum skítur, men honum, sum er hvítur!" Eisini varð lagt teimum yngru eina við at krøkja húkin í tað aftara holið á beituni, tí so helt hon betur uppiá.
Var ókyrt, so kundi kanska vera roynandi "Har Uppi á Usini" ella "á Tí Høga á Usini", sum tað eisini verður kallað. Sjálvt um tú viðhvørt kanst fáa nógvan seið "á Tí Høga", so eru tey niðaru plássini betri til seið.
Eitt fast spæl hjá smádreingjum tíðliga á sumri var at fara út á Usina at kanna sær bindihol. Hetta vóru sovorðin hol, ið brimið hevði sprongt gjøgnum veturin.
Tað var vanligt, at menn lógu her kolsvartar mjørkamorgnar og skutu lomviga. Flokkarnir komu heim við landinum og so yvir Usina.
Teir bátarnir, ið róðu út úr Fjøruni, vóru kallaðir Fjørubátarnar. Fjørubátarnir vóru tríggir: Norski, Ólastovubáturin og Nýggjustovubáturin.
Men enn standa staðanøvnini eftir, hóast rekamenninir eru burtur, og tann dagliga gongdin í Fjøruni er lítil og eingin", endar heimildarmaðurin hugleiðingarnar.
Hesa ferð kom fólk rennandi úr Funningi við grindaboðum - tað var eingin glaðing ella breiðing á Kalsoynni.
Heimildarfólk, ið mintist grindina, greiddi frá, at tað komu 70 heilir hvalir til Gjáar. Um hetta mundið átti Gjógv jarðarhval í Funningsfirði, so tað gjørdi sítt til, at bygdin fekk so nógva grind. Her Niðri í Fjøru lá alt avtaglað í hvalum. "Okkara hvalur lá úti í Hornastøðni", greiddi heimildarfólkið frá.
Grindin bleiv øll saltað, og spikið eisini. Síðani bleiv spikið hongt upp - sum turt spik. Í hvørjum hjalli hingu hesi stóru stykkini fram við rimunum, og tað gingu fleiri ár, til alt var uppetið. Einki fór til spillis tá í tíðini, endar heimildarfólkið frásøgnina.


text:
Sakførararnir hjá FIFA siga í dag, at teir tríggir Sepp Blatter, Jerome Valcke og Markus Kattner seinastu fimm árini hava goldið sær sjálvum 80 milliónir dollarar í lønarhækkan og serstøkum viðbótum.
The Guardian skrivar, at sambært sakførarunum hjá FIFA eru útgjøldini brot á sveisiska lóg. Sakførararnir siga, at teir nú fara at geva amrikonsku og sveisisku ákærunum, sum fyrireika sakarmálini ímóti teimum trimum fyrrverandi FIFA-leiðarunum, skjøl, sum prógva at hesar risa upphæddir eru farnar í lummarnar hjá Sepp Blatter, Jerome Valcke og Markus Kattner.
Fráboðanin um tær 600 milliónirnar, sum teir tríggir hava goldið sær afturat vanligu lønum sínum seinastu fimm árini, kemur dagin eftir, at løgreglan gjørdi húsarannsókn á skrivstovunum hjá FIFA – millum annað á skrivstovuni hjá fyrrverandi fíggjarstjóranum Markus Kattner.
Grein um málið á heimasíðuni hjá The Guardian HER


text:
• Húsarhaldsburturkast, so sum matleivdir, skitið papp, krukkur.
• Annað burturkast, so sum timbur, flamingo, teppir, møblar, dálkað plast, plattar.
Burturkast at brenna verður skilt í tveir bólkar:
- Stórt burturkast at brenna = størri enn 1,2 m.
- Lítið burturkast at brenna = minni enn 1,2 m.
At tað kostar meira at lata stórt burturkast kemst av, at starvsfólkið hjá IRF eftirfylgjandi má klippa burturkastið sundur. Sí prísyvirlitið her.
Orsøkin til, at burturkastið ikki má vera longri enn 1,2 metur, er ovnurin á Brennistøðini. Um burturkastið er longri enn 1,2 m, gongur tað ikki gjøgnum skaktina inn í ovnin.
Burturkast at brenna skal vera væl skilt, so at einki av hesum fer í:
• Burturkast at endurnýta
• Burturkast at tyrva
• Serliga dálkandi burturkast
• Lutir og evni sum skaða ovnin hjá IRF, t.d. jarn, trýstfløskur, neyðbluss, fýrverk, patrónir (krút, kúlur o.t.), kemiskur lútur v.m.
Hvar kann tað latast inn?
Privat: Í gráa IRF posan, sum hvørja viku verður heintaður av IRF. Tá ið tú ruddar út, ella hevur størri nøgdir, skulu hesar á kommunalu endurnýtsluplássini.
Vinna og kommunur: Eftir avtalu við IRF


text:
Mánadagin 19. oktober kl. 16.30 fer Kristian Nagel Delica at halda fyrilestur á Býarbókasavninum í Havn um týdningin av bókasavninum í nærsamfelagnum.
Kristian er adjunktur á RUC í Roskilde, og hann granskar og undirvísir í umhvørvi, staðið og býurin.
Hann hevur serligan áhuga í spurninginum um bókasøvnini sum sosialt tilfeingi og sum mennarar av sonevndum sosialum kapitali.
Kristian hevur havt greinir um bókasavnsmálið í eitt nú tíðarritunum Nordisk Tidsskrift for Informationsvidenskab og Kulturformidling og Journal of Librarianship and Information Science. Hann hevur eisini luttikið við fyrilestrum á fleiri ráðstevnum um bókasøvn og týdning teirra og avbjóðingar í vitanarsamfelagnum.
Á tiltakinum á Býarbókasavninum, sum Býarbókasavnið og Landsbókasavnið skipa fyri, fer Kristian Nagel Delica at tosa um evnið Biblioteker i lokalsamfund eller lokalsamfundsbaserede biblioteker? Aftaná er høvi at seta spurningar. Øll áhugað eru vælkomin.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Í farnu viku heitti Heilsufrøðiliga Starvsstovan á fólk, sum eiga hundar, sum nýliga hava verið uttanlands, um at ansa serliga væl eftir hundunum.
Orsøkin var, at ein sjúka hevði gjørt um seg millum hundar í Noregi.
Les eisini: Heilsufrøðiliga Starvsstovan: Ansið eftir hundunum hjá tykkum
Seinastu vikurnar hava fráboðanir verið um tilsamans 26 hundar í Noregi, sum eru deyðir av sjúkuni, og norska Mattilsynet hevur eisini fingið fráboðanir um sjúkar hundar í stórum parti av landinum, skrivar Politiken.
Allir hundarnir høvdu spýð og vórðu plágaðir av blóðugum leysum lívi.
Enn er ógreitt, hvat orsøkin er, men norskir myndugleikar, djóralæknar og kanningarstovur samstarva í løtuni um at finna útav tí.


text:
Wikipedia:Hendingar/14. apríl
Hin 14. apríl:
- 1865 - Abraham Lincoln, amerikanskur forseti, verður skotin og doyr dagin eftir.
- 1912 - Enska ferðamannaskipið RMS Titanic (myndin) rakar eitt ísfjall, og søkkur nakrar tímar seinni. 1514 lata lív.
- 1927 - Fyrsta Volvo akfarið verður víst fram í Göteborg, Svøríki.
- 1956 - Videobandið (VHS) verður víst fram fyri fyrstu ferð í Chicago, USA.
Leiðbeining[rætta wikitekst]
Á hesi síðu skulu helst bert vera tríggjar hendingar, ið verða skrivaðar stutt og í punktformi, danska Wikipedia hevur bert 3 hendingar fyri hvønn dagin, ið sæst á forsíðuni, tann enska hevur fimm hendingar og tann norska hevur uppaftur fleiri hendingar. Tað má bara vera upp til tann ið skrivar her at meta um, hvat ið passar best, men ikki ov nógvar hendingar. Hendingarnar skulu eisini kunna finnast aftur í greinini fyri dagin, og tað eigur at vera talan um týðandi hendingar fyri dagin.
Harumframt kunnu merkisdagar skrivast ovast (t.d. ólavsøka fyri 29. juli). Ein viðkomandi mynd skal eisini vera við her fyri at ímynda eina av hendingunum, hon skal bert vera 80 pixel (px) til støddar.


text:
Tíðindi
4. september 2019
Í Skúlanum á Giljanesi hava næmingar sjálvir tikið stig til lesiring. Oddmar Ravnsfjall, sum er bókavørður í skúlanum, er lesiringinum til hjálpar. Vit hava spurt hann ymiskt um lesiringin, umframt annað, sum hevur við arbeiðið sum bókavørður at gera.
Hvat heldur tú um lesiringin á Giljanesi?
- Eg haldi, at tað er ordiliga flott, at næmingarnir sjálvir hava tikið stig til lesiringin og síðan eru komnir til mín. Tey, sum eru við, hava meldað seg til sjálv, tað var als ikki neyðugt at fara út og biðja næmingar. Til morgunsangin varð sagt frá lesiringinum, sum fór at byrja, og beinanvegin vóru fleiri, sum vístu áhuga. Hesi, sum eru í lesiringinum, hava ein serligan felagsskap, teimum dámar øllum væl at lesa. Summi lesa seint og onnur skjótt, men øll hava tey ein vilja at lesa. Tey gleða seg til at koma saman, at práta saman og hyggja at filmi. Í lesiringinum hava tey gjørt av, at tey sleppa at velja eina bók í part. Tey hava í huga, um filmur eisini er til bókina, tí tað setir bókina í eitt annað perspektiv. Tá síggja tey, hvussu onnur hava hugsað um søguna, og tað kann eisini vera við til at geva nakað.
Heldur tú, at ein slíkur lesiringur gevur næmingunum nakað annað, enn undirvísingin í føroyskum annars ger?
Tey fáa meira burturúr, tí øll vísa áhuga og eru við. So er vanliga ikki í tímanum. Tey tíma at tosa um bókina og persónarnar í bókini, og tey føla seg trygg saman við hinum, tí tey eisini hava áhuga í at tosa við og lurta. Man kundi hugsað, at aðrir næmingar halda lítið um ein lesiring, men so er ikki; eg havi ikki varhugan av, at tað verður sæð niður á hetta, tvørturímóti virkar tað sum, at fleiri øvunda teimum, sum lesa. So hetta kann vera kveikjandi fyri onnur eisini. Trupulleikin er tó tann, at børn í dag hava so nógv at gera, ítróttur, arbeiði og onnur frítíðarítriv. Júst tí hevði tað verið eyka gott fyri tey at havt eina friðarliga løtu at lesa í. Tí er eisini trupult at finna dagar, har tað liggur fyri hjá øllum, onkur má velja hetta fram um t.d. ítrótt. Summir næmingar eru við, sum ikki blíva lidnir við bókina, men hesir vilja kortini vera við í felagsskapinum, og tey kýta seg uppaftur meira fyri at vera við, so fyri tey er hetta sera góð lesivenjing.
Hvussu er støðan í dag, halda næmingar tað vera kul at lesa?
Tað vísir seg, at gentur hava størri áhuga fyri at lesa sum heild. Hví tað er so, veit eg ikki, men kanska hevur hetta nakað við búning at gera. Dreingir fara ofta at lesa seinni. Tað er ikki líka væl umtókt at lesa ímillum dreingir, sum tað er ímillum gentur. Kanska er eisini ymiskt, hvar áhugin liggur, tá tað kemur til at lesa. Dreingjum dámar ofta væl teknirøðir, sum gentur kanska ikki hava so stóran áhuga fyri. Summi eru tó, sum halda tað vera “nørdasligt” at lesa. Í lesiringinum er tað týdningarmikið at velja bøkur á ymsum torleikastigum, so tey, sum ikki eru so sterkir lesarar, eisini hava møguleika at vera við og fáa nakað burturúr.
Í lesiringinum eru tey 14 næmingar tilsamans úr 6. til 10. flokk.
Les alla greinina í Skúlablað nr 4, 2019, sum júst er komið.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Ferðafrásøgn frá Óla G: Triðji dystardagur og heimferð
Ferðafrásøgn 5 - Óli G skrivar
Tjuuu hey.... tit!
So fór síðsti dagur afturum við flogbólti í Kuortana. Vit skuldu eitt sindur tíðliga upp ein sunnumorgunin - sikkurt í mun til hvat tey annars eru von við - onkur av teimum.
Og tit har heima upp at bryggja kaffi, tendra lurtitólið kl. 07:00, eftir at tit høvdu vakt hanarnar, huff huff.
Men takk fyri at tit eru so røsk at fylgja okkum, tykkara børnum, barnabørnum, systkjum, familju og vinum.
Tá ið hendan ferðafrásøgnin er tastað á mail, siti eg í HEL (Flogvøllurin í Helsingfors, (altso Helsinki)) umgirdur av einum 14 skermum + tað leysa.
Genturnar spældu móti Onglandi kl. 07:00, og tað var ein sindur svingandi dystur, sum tíverri verður taptur 1-3. Genturnar enda tó á 6. plássi útav 7 liðum.
Dreingirnir spældu eisini móti Onglandi, og har máttu teir bíða, tí at teir ensku dreingirnir skuldu fyrst spæla móti Íslandi kl. 09:00 og so kl. 11:00 ímóti Føroyum.
Tann fyrri dysturin hjá Onglandi bleiv ein 5-settari yvir 2 tímar, og so lítla hvíld, skifta spælitroyggju og herja á móti Føroyum.
Ein 4. settara bleiv tað til, og vit (ja, eg sigi vit) vunnu 3-1, og tað rakk so til eitt 6. pláss útav 7 liðum.
Tað var ein kaldur dagur, men fínur vetrardagur. Tað var byrjað at kava beint eftir dystin hjá dreinginum, men stilli.
So var klokkan nær við etingartíð, nam nam nam, ganga yvir til matarstaðið - kaninføði var sum altíð har, fiskur, kyllinga-manering, smáir kjøtbúffar, og so dessert, sum eg havi gloymt at sagt tykkum fyrr, sjokulada moussem og kaffi, te, heitt vatn (kumme vesi) og bláber djús.
Eftir matar-fimleikin var líka tíð at hoppa yvir til kamarið at partvís pakka eitt sindur (ja! Go morren), men at vaska klæðir, skifta, og so yvir at hyggja eftir bronsu- og finaludystinum.
Fínir dystir og nógv fólk sum hugdu. Nógv at liðunum vóru eisini og hugdu.
Tá ið klokkan var um hálvgum fimm, var myrkt úti - klokkan var jú flutt út í gongina.
Eftir finaluna var seremoni, medalju- og steypahandan + The Most Valuable Players + Gentu og Dreingja Dream Team, tíverri onki til Føroyar hesaferð, men vit koma, sum fiskurin, stert aftur.
Eftir tað, eitt sindur av góðum heitum døvir, og kom so í prát (ha, hvat, undarligt) við eitt finskt Íshokey gentu-lið, sum var komið til Kourtana at spæla ein landskappingardyst, og har hoyri eg hvussu nemt vit hava tað í Føroyum at fara til dyst. Tær fóru heimanífrá kl. 9:30 sunnumorgun, koyrdu í 4 tímar, dyst í 3 tímar, tað er effektiv tíð í Íshokey, steðga klokkuna uppá sekundið til hvørt floyt.
Tærr ótu so døvir, og uml. kl. 18:45 skuldu tær koyra heimaftur, 4 tímar í bussi.
Longsta strekkið tær skuldu brúka til dyst, var 10 tímar + dyst + 10 tímar koyring, huff huff, vit eru heldig í Føroyum, blink smíl.
So var tíð, eftir matin, at trappa niður, njóta lobby'ina. Har var deiligt, avslappingarsofur, fínt prát við pápar hjá leikarunum hjá Onglandi.
- Tað var ein fitt sauna-løta, prát, hoppa í vatn, fyri fólkið rundan um liðið. Har var doyligt, hugnaligt, og mentan millum ymsu londini bleiv deild.
Alt í alt eitt fínt ítróttaranlegg at hava eina kapping í. So er at bíða og vita, hvar hon kemur at verða komandi árini, hvørjum landi og hvar í tí landinum. Kanska hon roterar millum lond. Livst, so fáa tit at vita frá onkrum, sum hevur fingið boðini frá onkrum, o.s.fr.
Upp uml. sama tíðspunkt, sum tá ið vit fóru úr Føroyum.
Bussurin var í gongd, og tað manglaði einans at fáa matin við. Morgunmatin - ein fittan sandwich, og so nokk av bananum til at metta eina heila koloni av apum.
So komu vit til flogvøllin í Vaasa. At síggja hann í ljósi, WOW, sindur størri enn tann gamli í Føroyum, checka inn, ganga gjøgnum security, og so fáa at vita í bíðingarstólinum, at tað er yvirfylt, og um onkur kann flyta sína fráferð til eftir middagin.
So tí eri eg enn í HEL, og nú tá ið eg endi hesa frásøgn, eri eg á veg teir síðstu metrarnar til gate nr. okkurt og 30.
Eg ynski tykkum har heima ein góðan dag, og vit hoyrast og síggjast.
Eg takki fyri meg og vóni, at smílibondini er strekt eitt sindur, tí at tann stytsti avstandurin millum tvey fólk er eitt smíl. :)
Vinarliga
Óli G. Samuelsen


text:
Bronsan glapp, men Hanna Iansdóttir Biskopstø kosin besti hevari í kappingini
U17 NEVZA-kappingin, bronsudystur: Føroyar – Svøríki 0-3 (23-25, 18-25, 22-25)
Eftir vónbrotið í gjár, har føroysku genturnar vóru um reppið at spæla seg í finaluna, galt dysturin ímóti svium í dag um bronsumerkini.
Fyrsta settið var javnt, men tær svensku vóru omaná 25-23.
Í øðrum setti var munurin heldur størri, og Svøríki vann 25-18, og í triðja setti tryggjaði Svøríki sær bronsuna við at vinna 25-22.
Hanna besti hevari av teimum øllum
Tá ið NEVZA-kappingin er av, verða bestu leikarar kosnir. Tað eru venjararnir, ið velja, og teir siga, at vit eiga besta hevaran hjá U17 gentum. Hon er Hanna Iansdóttir Biskopstø (á myndini ovast).
Hanna hevur frá fyrsta degi havt serstakliga góð evni til flogbólt. Hon hevur ment seg til ein framúrskarandi hevara. Skjót, sterk, gott eyga fyri spælinum og ein krútsterkan vinnaravilja. Hon var ársins stjørnuskot og ársins hevari fyrsta árið hon spældi í Meistaradeildini. Tað var í 2018, tá ið Fleyr vann greipuna. Og nú hevur hon lagt Norðurlond undir sínar føtur. Best av teimum bestu.
Til lukku Hanna!
Endaliga støðan:
Nr. 1 Danmark
Nr. 2 Ongland
Nr. 3 Svøríki
Nr. 4 Føroyar
Nr. 5 Ísland
Nr. 6 Noreg
Nr. 7 Grønland
Føroyska U17 landsliðið hjá gentum beint eftir 3-2 sigurin á Noregi
Ovast frá vinstru: Inga Helena Henriksen (12), Sofía Weihe Simonsen (2), Eva Gunn Niclasen (8), Barbara Káradóttir (9), Milja Silvansdóttir (14), Janna Falkvard (13), Malan Maria í Haraldstovu Weihe (15).
Niðast frá vinstru: Hanna Iansdóttir Biskopstø (1), Sára Vatnhamar (4), Katrina Josefina Eliasdóttir (6), Vár Rajani Færø (10), Jakobina Joensen (11).


text:
Føroyskur vinnupolitikkur - hvat skulu vit liva av og hvat vilja vit?
17. november 2013
Innan- og uttanhýsis avbjóðingar í vinnuni
Verðin stendur ikki í stað og tað ger vinnuligt virksemi heldur ikki. Tað ræður tí um at verða har menningin fer fram, verða pro-aktivur og ikki stilla seg uttanfyri og verða passivur.
Tann parturin av vinnuni, sum burturav selur til heimamarknaðin er í broyting – samanleggingar, hørð prískapping o.a. Heimavinnan hevur eisini á fleiri økjum kapping uttanífrá, tvs. alt fleiri føroyingar standa yvirfyri valinum at handla vørur og tænastur av ymiskum slag í útlandinum.
Hin parturin av vinnuni, sum selur sínar vørur og tænastur til útlendska marknaðin er eisini í broyting – samanleggingar, fremmandur kapitalur, nýíløgur, hørð prískapping o.a.
Sum heild kann sigast, at krøvuni til at leiða og stýra professionelt og á høgum kappingarførum stigi vaksa alsamt í vinnuni – eitt dømið er kravið í matvøruvinnunum um altjóða góðskustýringarskipanir í framleiðsluni.
Tað verða sett vinnuni krøv um menning og vøkstur, lønsemið, virðisøking, nýíløgur, kapital, specialisering, effektivitet, produktivitet, førleikamenning, innovatión og produktmenning, marknaðaratgongd, marknaðarførslu, branding, profilering o.a.
Vinnubygnaðurin í Føroyum er m.a. eyðkendur við tveimum stórum útflutningsvinnum – nevnliga fiski- og alivinna. Í hesum vinnum eru eisini tey størstu vinnufeløgini máta eftir føroyskum viðurskiftum.
Ferðaráðið hevur saman við vinnuni lagt eina strategiætlan fyri menning og vøkstur soleiðis at henda vinna eisini kann vaksa seg stóra og skapa enn fleiri valutainntøkur. Ferðavinna er partur av sokallaða upplivingarbúskapinum og skal selja upplivingar og geva teimum fremmandi eina “storytelling” til ferðatilboðini og soleiðis tryggja besta prísin fyri vøruna og tænastuna.
Í tænastuvinnuni er talan um nógvar smærri fyritøkur og nakrar heilt fáar størri fyritøkur – eitt nú Føroya Tele, sum er eitt alment partafelag.
Harafturat eru tað vinnur, sum eru heilt nýggjar og standa í vøkstri – eitt nú frálandavinna. Oljuvinnan er í einari leitingarfasu.
Tað ræður um politiskt at leggja nakrar karmar fyri allar hesar vinnur, sum hevur við sær, at tær kunnu mennast og vaksa gjøgnum lønsemið og virðisskapan. Harafturat muga forðingar fyri menning og vøkstur beinast burtur. Tað er serliga umráðandi at skapa menning og vøkstur í útflutningsvinnunum, sum í stóran mun eru við til at tryggja føroyingum eina dygdargóða vælferðarskipan, skapa arbeiðspláss o.a.
Verandi vinnubygnaður við td. yvirkapasiteti í fiskiveiðini fyri botnfisk og skattafrádráttur til sjómenn, avmarkingar fyri fremmanda arbeiðsmegi, stórar avmarkingar fyri fremmandan kapital o.a. er við til at halda fast við ein ineffektivan og óproduktivan vinnubygnað.
Í nøkrum vinnugreinum er ótryggleikin ov stórur at reka vinnuligt virksemi - eitt nú í fiskivinnuni við politiskari smálutastýring, ætlaðum avmarkingum av útlendskum kapitali o.a. Hetta hevur aftur við sær, at íløguáhugin í nøkrum pørtum fiskivinnuni minkar munandi og hvørki føroyingar ella útlendingar vilja átaka sær váðan at gera íløgur í Føroyum.
Mál og vinnustrategi
Føroyar eiga fyrst og fremst at leggja eina vinnustrategi, sum hevur við sær, at verandi vinnur verða trimmaðar og umlagdar soleiðis at tær uppá longri sikt kunnu rekast optimalt. Talan er um at taka burtur forðingar, fremja bygnaðarbroytingar, loyva útlendskum kapitali við treytum um at partur av vunnum inntøkum verða brúktar til endur- og nýløgur í Føroyum, fremja kapping um føroyskt rávørutilfeingi o.a.
Harnæst eiga karmarnir fyri nýggjar ella vinnur undir uppbygging at gerast stabilar og kappingarførar.
Hin parturin av einari vinnustrategi er at raðfesta høgt útflutningsvinnurnar – eitt nú við felags marknaðarføring og at seta á stovn eitt Útflutningsráð.
Vinnupolitikkur – spælireglur
Vinnupolitikkur snýr seg um, at tað almenna og vinnan skulu halda seg til nakrar spælireglur, tá talan er um at reka vinnuligt virksemi. Eitt nú, at tað almenna heldur seg frá at seta pening í privatar fyritøkur, at tað almenna stuðlar føroyskari framleiðslu við at bjóða út uppgávur til føroyskar fyritøkur har tær eru kappingarførar, ikki seta í verk kappingaravlagandi skipanir o.a.
Vinnupolitikkur fevnir eisini um, hvørt vit skulu reka vinnuligt virksemi út frá liberalum sjónarmiðum ella á marknaðartreytum, ella reka vinnu útfrá meira planbúskaparligum fortreytum við sentrali politiskari smálutastýring (politiskari toppstýring).
Tað vísir seg, at tær vinnur, sum hava fingið greiðar karmar at virka eftir, hava nógv størst lønsemið og virðisøking, td. alivinnan, meðan eitt nú partur av fiskivinnuni við nógvari politiskari smálutastýring, verður rikin við halli, stórari skuld og ongum nýíløgum.
Ein vinnupolitikkur er kortini ikki nóg mikið og kann virka rættuliga passivt. Tí er eisini víst á týdningin av at seta mál fyri vinnuna og leggja ein vinnustrategi.
Felags vinnupolitikkur – branding og profilering
Tað eru nógvar ymiskar vinnugreinar í Føroyum – alivinna, fiskivinna, ferðavinna, frálandavinna, komandi oljuvinna, o.a. Tørvur er á einum felags profili av Føroyum sum íløguland og framleiðari. Um tú spyr td. útlendingar um teir kenna Føroyar í vinnuligum høpi, so er svarið nei í flestu førum. Hetta kann frágreiðast við, at vørurnar vit útflyta eru so fáar, vørurnar eru standard og líkna øllum øðrum vørum ella at vit ikki duga nóg væl at selja og marknaðarføra okkum sum matvøruframleiðara – niche-vørur.
Tað er tí týdningarmikið fyri møguleikarnar at fáa atgongd til lønsamar marknaðir, at gjørd verður ein felags profilering ella branding av Føroyum.
Føroyar skulu fyrst og fremst verða eitt land, har tað er áhugavert at reka vinnuvirksemi og gott at liva í.
Føroyar skulu eisini verða eitt íløguland og eitt land, sum virkar á altjóða marknaðinum – og ikki eitt lukkað land, sum er stórbrúkari av protektionismu.
Føroyar skulu kortini, har tað er skilagott, royna at verja arbeiðspláss og annars varðveita førleikar í landinum. Hetta kann gerast í einari hóskandi javnvág við føroyskum og útlendskum kapitali – tað ber væl til at gera avmarkingar, sum tryggja føroysk áhugamál.
Tað er sera umráðandi, at innihaldið í marknaðarførsluni svarar til tað, sum kundin veruliga upplivir sum dygd við føroyskum vørum og tænastum.
Mennandi verkætlanir í vinnuni
Í alivinnuni verður arbeitt við at gera kanningar, um tað ber til at ala á opnum havi. Í politisku skipanini verður arbeitt við at nýskipa fiskivinnuna á sjógvi, við eitt nú at skapa størri dynamikk við uppboðssølu av fiskirættindum – eitt nú fyri pelagiska veiðu. Í ferðavinnuni verður arbeitt við at fáa nógv fleiri ferðandi til Føroya komandi árini og leingja há-árstíðina.
Vinnumálaráðið arbeiðir eitt nú við einari verkætlan um at orða ein visjón fyri allar matvøruvinnur í Føroyum. Hetta arbeiðið verður samskipað við ymsu vinnugreinarnar.
Vinnumálaráðið arbeiðir eisini við einari orkuætlan, sum skal tryggja Føroyum varandi grøna orku. Endamálið er at tryggja føroyska húsarhaldinum og vinnuni so bíliga og nógva elorku sum gjørligt og soleiðis, at vinnan kann tryggja kappingarføri.
Hvat skulu vit liva av og hvat vilja vit?
Føroyingar skulu liva av tí dygdarrávøru, sum náttúran kann geva okkum og tí vitan og framleiðslu, sum vit kunnu selja á altjóða marknaðinum.
Føroyar eru partur av altjóða matvørumarknaðinum. Potentialið fyri menning og vøkstri er langt frá rokkið ella komið hartil, at vit kunnu verða nøgd ella leggja okkum afturá. Føroyska samfelagið hevur í løtuni ein desperatan mangul uppá inntøkur og arbeiðspláss – til tess at nøkta henda tørvin er neyðugt við einum vinnudrivnum vøkstri.
Tað er sera umráðandi, at vit gera okkum greitt, hvat vit vilja við okkara vinnum og hvussu vit umsita okkara náttúrutilfeingi burðardygt og optimalt. Alivinnan er eitt gott dømið uppá, hvat vit vilja við hesari vinnugrein – eitt nú at framleiða búskaparliga og lívfrøðiliga burðardygt og sum dygdargóða matvøru á altjóða marknaðinum. Saman við hesum viljanum fylgir ein felags marknaðarførsla og branding av føroysku alivinnuni.
Vit muga seta eina tíðarætlan fyri at náa okkara málum, sum fevnir um komandi 3-5 árini.
Framtíðin kemur av sær sjálvum, men tað ger framburður ikki.
Johan Dahl
Landsstýrismaður í Vinnumálum
RN
Aftur


text:
Kommunur í Føroyum
Kommunur í FøroyumRætta
Síðan 1. januar 2009 eru tað 30 kommunur í Føroyum:
Fyrrverandi kommunurRætta
- 1. august 1948 fór Funnings sóknar kommuna sundur í Funnings kommunu og Gjáar kommunu
- 1. januar 1997 legði Argja kommuna og Kaldbaks kommuna saman við Tórshavnar kommunu.
- 1. januar 2005 legði Elduvíkar kommuna, Oyndarfjarðar kommuna og Skála kommuna saman við Runavíkar kommunu.
- 1. januar 2005 legði Gjáar kommuna, Haldarsvíkar kommuna, Hósvíkar kommuna, Hvalvíkar kommuna og Saksunar kommuna saman við Sunda kommunu.
- 1. januar 2005 legði Hests kommuna, Kirkjubøar kommuna og Nólsoyar kommuna saman við Tórshavnar kommunu.
- 1. januar 2005 legði Mikladals kommuna saman við Klaksvíkar kommunu.
- 1. januar 2005 legði Mykinesar kommuna saman við Sørvágs kommunu.
- 1. januar 2009 legði Funnings kommuna saman við Runavíkar kommunu.
- 1. januar 2009 legði Gøtu kommuna saman við Leirvíkar kommunu og varð til Eysturkommuna.
- 1. januar 2009 legði Miðvágs kommuna saman við Sandavágs kommunu og varð til Vága kommuna.
- 1. januar 2009 legði Svínoyar kommuna saman við Klaksvíkar kommunu.


text:
Um gallaríið
Ribarhús er fyrst og fremst eitt gallarí, har nógvar ymiskar framsýningar hava innivist alt árið – Men Ribarhús er samstundis, eisini vælegnað til myndatøku, fyrilestrar, pallborð, konsertir, framløgur, merkisdagar, føðingardagar o.a. sí. myndirVirksemi hjá Heimavirkisfelagnum er ment so við og við – og í samstarvi við listarfólk í bygdini, varð í 2001 farið undir at skipa fyri listaframsýningum. Í juni sama ár læt Gallarí Ribarhús upp fyrstu ferð við eini framsýning. Nógv listafólk – kend og minni kend, hava sýnt fram her síðan tá. Við góðum ljósviðurskiftum er Ribarhús sera væl egnað til framsýningar av ymiskum slag, og hølini kunnu eisini nýtast til smærri tónleikatiltøk. Fólk sum hava hug at sýna fram í Ribarhúsi, eru vælkomin at seta seg í samband við Gallaríi. Send teldupost til heimavirk@gmail.com)


text:
Tað ber væææl til!
2019-08-05 23:13
Tað ber væl til at seta ferð á bústaðarbygging í Føroyum. Tað einasta, sum krevst, er ein banki, sum er sinnaður at læna fólki peningin.
Tí skjýtur Miðflokkurin upp at stovna ein almenna bústaðabanka. Ja, vit hava longu skotið hetta upp við løgtingsmáli nr. 52/2018. Tað er gleðiligt, at fleiri nú siga seg taka undir við almenna bústaðabankanum.
“Jamen, tað er ov stórur váði fyri landskassan”, siga summi. Nei, tað er tað ikki. Gransking vísir, at tryggasta íløgan av øllum er í bústaðir. Tað merkir, at lán, sum tað almenna letur til bústaðir, verða afturgoldin, bara landskassin hevur neyðuga tolið. Og tað hevur landskassin, tí hann skal bara eiga pengarnar. Hann skal í grundini ikki brúka pengarnar, sum skulu tryggja minsta innlán landskassans.
Og lán til bústaðir er ikki útreiðsla. Tað er lán, sum verður afturgoldið.
Ístaðin fyri at goyma almennar pengar í útlendskum virðisbrøvum og grunnum, sum í sínum lagi læna pening til bústaðabygging í útlondum, er munandi betri, at landið lænir almennu pengarnar til bústaðir í Føroyum. Tí, sum sagt, pengarnir standa tryggir í bústøðum; teir fara ongan veg og verða afturgoldnir.
Fólk og familjur, sum í áravís hava bíðað eftir bústaði, fara ikki at bíða leingi við at seta gongd á húsabygging, fáa tey lán. Tí skal berast skjótt at og stovna Føroya Bústaðabanka. Tørvurin er bráneyðugur og fólk kunnu ikki bíða longur.
Okkara grannalond hava fleiri ymisk amboð at stuðla upp undir bústaðabygging. Vit hava so at siga onki og lata alla uppgávuna yvir til privatu peningastovnarnar. Sjálvandi skulu almennu Føroyar eisini hava virknan lut í at gera tað møguligt hjá familjum við lág- og miðalinntøkum at fáa egið tak yvir høvdið.
Tað ber væææl til!
Bill Justinussen
Valevni fyri Miðflokkin


text:
Sterkari lokalt fólkaræði fer at savna tjóðina aftur
“Eg vil arbeiða fyri: Sterkari lokalum fólkaræði kring landið”, stendur á mínum postkorti, ið eg býti út til fólk. Men hvat merkir hetta?
Jú, samstundis sum nógvar smærri kommunur hava lagt saman í størri eindir, oftani saman við einari, ið longu var sera stór; so hava vit samstundis eisini flutt mestsum alla okkara ávirkan, langt burtur frá smáu økjunum.
Tí eru í dag nógv av hesum smáplássum, og í summum førum størri plássum, umsitin av fremmandum fólkavaldum, ið hvørki kenna, ella leggja stórvegis í, hvat hesi smáplássini meina. Fjarstøðan er ov long, og bindivevnaðurin millum smápláss og umsitingarorganið er ov veikt ella ikki eksisterandi.
Eitt dømi: Í Kollafirði búgva umleið 1000 fólk. Kollafjørður hoyrir til Tórshavnar kommunu og býráðið heldur til í havn. Ein staðbundin nevnd verður vald fyri Kollafjørð, men hendan nevndin hevur ongan útinnandi myndugleika. Hetta kommunu valskeiðið eiga kollfirðingar ein býráðslim. Men tað er eingin sjálvfylgja at hesin kemur inn, tí nógv fólk velja tvørturum floksmørk, fyri at fáa hendan eina býráðslimin inn.
Um hesin ikki var, so var alt Kollafjørð stýrt av fremmandum fólki, við fremmandari mentan, langt burtur úr økinum. Og her er talan um 1000 fólk, ið møguliga einki kommunalt fólkaræði høvdu havt.
Hvussu er so hjá teimum smærri bygdunum? Jú, tær hava ongan kjans. Og skilið og ónøgdin er eisini hareftir.
Mítt uppskot er tí:
– Allar bygdir í størri kommunueindum skulu hava eina staðbundna fólkavalda nevnd, ið verður vald, tá ið kommunuval er.
– Øll mál, ið umfata økir ið nevndin er vald fyri, skal leggjast fram fyri nevndina til hoyringar.
– Staðbundnu nevndirnar skulu hava til uppgávu, at kunna fólkið í bygdunum um tað, ið fyriferst í umtalaða økinum.
– Nevndirnar skulu hava eitt ávíst lógarfest útinnandi vald; ella kundi man sloppið undan hesi lóg, um býráðini vístu virðing fyri smáplássunum. Men hetta síðsta er lítið sannlíkt.
– Hendan nevndin skal hava kunnleika um, hvat kærumøguleikar eru, og hvussu man nýtir teir.
Fólkaræði í øllum bygdum má styrkjast, um vit skulu megna at savnað allar útjaðarar og miðstaðir aftur, sum í dag eru í tvíningum. Og her eiga landspolittikarir eisini sín stóra leiklut at vísa samfelagssinni, eisini á teimum smáu plássunum, har ið langt er ímillum stemmurnar.
Ein savnað tjóð kemur altíð longur fram áleið enn ein, ið er spjadd.
Eg ynski eitt føroyskt fullveldi, við einum savnaðum fólki.
Jenus í Trøðini, valevni fyri Tjóðveldi.


text:
Niger
Tjóðveldið Niger (alment franskt heiti République du Niger) er eitt stórt land í Vesturafrika. Niger er eitt av fátækastu londunum í heiminum, og er í løtuni á markinum til hungursneyð. Tey flestu av teimum stívliga 16 milliónum fólkunum í Niger búgva í turra Sahellendinum, ið gongur sum ein smalur geiri tvørtur um syðra part í landinum. Norðan fyri Sahel er stóra og ómilda Sahara, har tuaregarnir búgva.
Stóra landið Niger er umgyrt av øðrum londum og hevur ikki mark út ímóti sjónum. Niger hevur mark við Algeria og Libya í norðri, Mali og Burkina Faso í vestri, Benin og Nigeria í suðri og Kjad í eystri.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Í Nildalinum og við Nigeránna hava menn í 4000 ár velt korn. Hetta vísir okkum, at meðan ísøldin ráddi í Evropa, og har var fátt við fólk, var í Vesturafrika eitt yðjandi lív av fólki, sum dugdi m.a. at velta jørðina, smíðja jarn, gera vakrar lutir og málningar.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Í Niger búgva umleið 16 mió. fólk og landið er mett at vera heimsins næstfátækasta land. 61 % av fólkinum livir undir fátækramarkinum [1], ið er 1 USA-dollari um dagin. Týdningarmesta samferðsluleið er Nigerá, ið er einasta stóra á í landinum. Lítið annað náttúrutilfeingi enn uran er í Niger. Tað veitti landinum góða inntøku í 1980-árunum.
Landbúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Hóast stjórnin hevur roynt, hevur kortini ikki eydnast enn at gera landið sjálvbjargið til mat. Nógvir pengar hava verið brúktir og nógv arbeiði gjørt til tess at fáa landbúnaðin at geva meira av sær. Flestu fólk eru kortini fátæk og lívbjarga sær við at halda húsdýr ella dyrka jørðina í tí lítla lendi, ið er nýtiligt til landbúnaðarlendi. Tey allarflestu, umleið níggju av tíggju fólkum hava bara jørðina at lita á. Ikki er hugsingur um at velta, fyrr enn komið er so langt suður, at miðalavfallið fer upp um 300 mm. um árið ella meira. Regnar ikki, noyðist landið at keypa korn. Nógvastaðni á búnaðarlendinum búgva bøndur, sum hava nógv neyt. Á hvørjum ári floymir Nigerá upp um áarbakkarnar. Tað ið áin minkar aftur, kvíka bøndurnir sær at sáa rís, grønmeti, jarðnøtir, korn og bummull í nýtaðaðu og fruktagóðu jørðina, ið hevur staðið undir í vatni. Lendið fram við Nigerá er eisini beiti hjá neytum og øðrum húsdýrum.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Landið Niger er gott og væl til støddar sum tey skandinavisku londini. Tað liggur millum Kjad og Mali í Vesturafrika. Meginparturin av Niger er ónýtt oyðimørk ella turr og svidnað hálvgum oyðimørk. Íbúgvarnir, góðar 16 milliónir í tali, búgva fyri tað mesta har suðuri í landinum. Har norðuri eru oyðimørk og hálvgumoyðimørk, sum eru næstan 60 % av landsins vídd.
Náttúra[rætta | rætta wikitekst]
Turkur[rætta | rætta wikitekst]
Tíðarskeiðið 1969 til 1973 var óvanliga turt, og um tað mundið og nakað seinni mistu bøndurnir í Niger 7 av hvørjum 10 oksum. Onkustaðni hóraði bert ein einasti av hvørjum 10. Longu í 1982 var neytatalið tó vorðið tað sama sum fyri tey turru árini. Hetta er gamla lagið hjá neytabøndunum. Hvørja ferð turkurin hevur fingið sín part av skipanini, skunda teir sær at seta við av nýggjum. Og roynt verður at fáa fleiri neyt, enn teir høvdu fyri turkin. So hava teir nakað niður fyri næstu ferð, turkur verður. Onnur orsøk til, at neytatalið veksur, er vaksandi íbúgvatalið. Tess meira fólk, tess meira neyt. Íbúgvavøksturin er 3,63 % um árið [2]. Hetta er ein tann skjótasti vøksturin í øllum Afrika. Íbúgvatalið verður tvífaldað eftir bara 20 árum. Henda brádliga viðsetingin av fenaði hevur borið í sær, at jørðildið hvørvur. Hetta fyribrigdið verður á fremmandum máli rópt erosjón.
Turkurin, sum javnan hevur verið í Norðurniger síðstu árini, hevur gjørt, at mangir tuaregar hava mist fenað sín og liva ikki longur sum flakkfólk. Mangir eru farnir suðureftir at fáa mat og arbeiði. Nú tuaregar eru vorðnir búfastir, eru summir teirra farnir at stríðast fyri, at teir skulu hava egið ríki.
Djóralívið[rætta | rætta wikitekst]
Oyðimarkar-antilopur, sum til dømis addaksurin, stendur seg í økjum, sum ikki føða húsdýr. Tað eggjahvítaevnið, tær útvega oyðimarkarfólki, er av stórum týdningi. Til tess at verja addaksin, svørðoryksin og mong gasellu sløg, sum halda til á turrlendi, hevur stjórnin í Niger í samstarvi við Heimsnáttúruverndargrunnin sett upp eitt ovurstórt friðøki í oyðimørkini, so tey nevndu dýrini fáa skjól og trívast.
Brennievni[rætta | rætta wikitekst]
Fólki tørvar okkurt til brenni, eru tey køld ella ætla at matgera, og ikki minst tí er oyðimørkin í vøkstri í Niger. Gamalt er at nýta træ ella trækol. At kalla ongar aðrar orkukeldur eru her um leiðir. Tá ið fólkatalið veksur, verður gravgangurin eftir brenniviði enn størri. Onkustaðni í Niger mugu kvinnurnar ganga upp í 50 km. eftir brenni. Asnar verða havdir at reiða brenni. Ungu trøini, plantað ella sjálvsádd, røkka ikki líkinda hædd, tá ið tey verða feld. Hetta er ein tann mesti vandin har hálvgum oyðimørk er. Saman við tí, at geit og neyt bíta grasið í rót, er viðjatørvurin til brenni orsøkin til, at náttúran verður avlagað. Tá verður eisini beint fyri lívskor teirra, sum búgva har. At eingi trø eru, er meint fyri smáídnaðin, tí viðurin er orkukeldan. At oyðimørkin otar seg fram, er sorgarleikur hjá teimum fólkum, ið verða beinleiðis rámt av hesari náttúruvanlukku.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://epri.org.za/wp-content/uploads/2011/03/37-Niger.pdf
- ↑ http://www.indexmundi.com/niger/population_growth_rate.html


text:
Heilsan frá Fótatraðk úr Keypmannahavntann 25. Januar 2016
Árið 2015 var eitt stuttligt ár hjá Fótatraðk. Vit fyriskipaðu almennan føstu – og heystdans, har skiparar úr Tøkum Lætt í Havn, komu niður og hjálptu okkum at skipa og seta dám á dansin. Vit vóru í Odense og dansaðu saman við dansifelagnum Miðgarðsorminum og vit endaðu árið við einari sera góðari ferð til Sorø, har vit høvdu dansiskeið og eina sera góða veitslu, saman við íbúgvunum úr mestsum øllum Danmark.
Serliga stuttligt var eisni at vera í 40 ára føðingardag hjá Andreu Opielku í fjørð summar. Føðingardagurin var hildin umborð á einari av ferjunum, ið siglur millum Rødby í Danmark og Puttgarten í Týsklandi. Dagurin var av tí allar besta. Veðrið var framúr gott, borðreitt var við leskiligum mati og vit dansaðu eisini føroyskan dans saman við øllum gestunum umborð.
Nøkur av okkum vóru eisini til Kvæðaráðstevnuna, ið var í Norðurlandahúsinum í Føroyum í summar. Tað vóru nakrir sera hugaligir dagar har prátað var við nógv gløgg høvd og serliga stutligt var kanska eisini, at júst sama kvøld, sum Ráðstevnan endaði við almennum dansikvøldi í Norðurlandahúsinum, var eisini grind í Sandagerði. Uttan mun til, um tað var hildið at vera rætt ella skeivt, vóru mangir av útlendingunum sera fegnir um, at teir fingu høvi at uppliva eitt veruligt grindadráp soleiðis, sum tað fer fram í dag.
Í vár er so afturvendandi Landsdansistevnan í Føroyum og hesuferð verður hon í Klaksvík. Vit í Fótatraðk eru sera takksom fyri tann stuðul, vit eisini hesaferð, hava fingið frá Slái Ring og sum ger, at vit yvirhøvur hava møguleika fyri, at luttaka. Nú nærkast, og vit gleða okkum ómetaliga nógv til ferðina og til sjálvan dagin.
Við Fótatraðkskvøðu
Birita Lamhauge Jóansdóttir
forkvinna


text:
HÁTÍÐARDAGUR Í FRÍÐRIKSKIRKJUNI 1. SUNNUDAG Í ADVENT
Tað var 1. s. í advent í 1994 at Hans Jacob Joensen biskupur vígdi Fríðrikskirkjuna. Hetta hátíðarheldur kirkjuliðið komandi sunnudag.
Kl. 11.00 verður hátíðargudstænasta. Martin R. Jacobsen, Jónsvein Bech og Ovi Brim luttaka. Kirkjukórið syngur. Aftaná gudstænasta eru øll boðin til døgurða í kirkjukjallaranum.
Kl. 18.00 verður sangløta í Fríðrikskirkjuni. Kirkjukórið, VOX, The Gadders, Taborkórið og Martin og Tóri R. Jacobsen luttaka.
Aftaná eru øll vælkomin til drekkamunn í kirkjukjallaranum.
Vælkomin øll!


text:
Innihald
Willum Peder Trellund: 13 yrkingar
Ragnar M. Egholm: Yrkjarin Willum Peder Trellund (ritroynd)
Gunnar Hoydal: Býirnir, bøkurnar (ritroynd)
Katrin Ottarsdóttir: Fýra yrkingar
Johann Wolfgang Von Goethe: Novelle (stuttsøga)
Virginia Woolf: Eini heimsøkt hús (stuttsøga)
T.S. Eliot: Teir innanholaðu menninir (yrking)
Ezra Pound: Á eini tokstøð í undirgrundini (yrking)
Guðrið Helmsdal Nielsen: Fýra yrkingar
Heðin M. Klein: Skapið tykkum! (yrking)
Oddfríður Marni Rasmussen: Tvær yrkingar
Tina K. Jakobsen: Sjúkt sinni søkir sálarfrið (yrking)
Katrin Reinert: Tvær yrkingar
Annika Skaalum: Opin stjørna (stuttsøga)
Bertolt Brecht: Brúksseðilin (yrking)
Finn Iunker: Summar í Føroyum (stuttsøga)


text:
-
10. Januar 2020 | Sjúrður Gullbein
Allan Mouritsen formaður í Róðrarfelagnum Knørri
27. Juli 2019 | Sjúrður Gullbein
Koyr humor í sósina! Ormurin Langi er aftur føroyameistari í kappróðri hjá tíggjumannaførum
5. Mai 2019 | Sjúrður Gullbein
Norskt ferðalið kappróði á Havnarvág
21. Mars 2019 | Sjúrður Gullbein
Hvíl í friði, tú mannarósa – minni um Øssur Gudmundarson
9. September 2018 | Sjúrður Gullbein
Bárður Skorheim Guttesen formaður í RK
29. August 2018 | Sjúrður Gullbein
Annika Olsen, borgarstjóri: Vit eru stolt av tykkum!
25. August 2018 | Sjúrður Gullbein
Formaðurin í Róðrarfelagnum Knørri til reseptión á Dannebrog
23. August 2018 | Sjúrður Gullbein
Hvíl í friði, tú mannarósa – minni um Øssur Gudmundarson
Skriva eina viðmerking
Tú mást vera loggað/ur á fyri at viðmerkja.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Orðið fíggjarætlan er rúmligari enn fíggjarlóg
Fíggjarmálaráðið hevur sent nevndini, sum viðger uppskotið um stjórnarskipan fýra broytingaruppskot.
Millum annað skal orðið fíggjarlóg í uppskotinum broytast til fíggjarætlan.
Fíggjarmálaráðíð sigur, at í framtíðini verður fíggjarætlanin eitt uppskot til samtyktar, ella at fíggjarætlan verður samtykt fyri nøkur ár.
Orðið fíggjarætlan er rúmligari enn fíggjarlóg, sigur Fíggjarmálaráðið. Og fíggjarlógin er ein fíggjarætlan, og tíðarskeiðið kann vera ymiskt, ikki bara eitt ár sum nú.
Fíggjarmálaráðið mælir frá at áseta í stjórnarskipanini, at játtanarskipan skal ásetast við lóg.
Mælt verður til at gera budgetlóg, sum regulerar, hvussu fíggjarætlanin verður gjørd.
Sí eisini


text:
Republikanski Flokkurin
Republikanski Flokkurin (enskt: Republican Party, Grand Old Party ella GOP) er ein konservativur, liberalur og kapitalistiskur flokkur, annar av báðum størstu flokkunum í USA (hin eitur Demokratiski Flokkurin). Limirnir verða nevndir republikanarar. Hann roynir nú at linka vápnalógirnar, stuðla Irakskrígnum, tala fyri deyðarevsing, tálma almennari uppílegging, lágan skatt og at USA skal verða sterkt í heiminum. Republikanski Flokkurin er eisini fyri at skerja tær almennu útreiðslurnar. Flokkurin hevur í nógv ár havt sum sjónarmið at mannaættin ikki er orsøk til at heimurin gerst heitari. Flokkurin hevur millum annað mett at óneyðugt er at avmarka oljunýtsluna.
Summi vilja vera við, at flokkurin skal gerast meira konservativur, meðan onnur siga sum so, at fyri at fáa fleiri amerikanarar við, noyðist flokkurin at sleppa konservativu virðunum, og til dømis stuðla samkyndum. Ein av teimum, sum leingið hevur gjørt fólki greitt, at Republikanski Flokkurin skal finna nýggj nýmótans virði og taka ímóti ungóminum, er Cindy McCain. Hon hevur javnan skeldast við konservativa politikarar og fjølmiðlafólk, og er serstakliga væl dámd á Twitter. Summi vilja enntá vera við, at hon er ein av teimum komandi stórpolitikarunum í Republikanska Flokkinum.
Kend nøvn hava verið forsetarnir Abraham Lincoln, George W. Bush, Theodore Roosevelt, Dwight D. Eisenhower, Richard Nixon og Ronald Reagan. Reince Priebus er floksleiðari fyri GOP.
Úrslit av valumRætta
Úrslit av forsetavalumRætta
Henda talvan vísir úrslitið hjá Republikanska Flokkinum á forsetavalum síðan 1856.


text:
Nokia
Nokia er ein finsk fyritøka, sum m.a. framleiðir fartelefonir. Nokia framleiðir umleið ein triðing av øllum fartelefonum í heiminum og er harvið ein av heimsins størstu framleiðarum av fartelefonum. Nokia eitur eftir finska býnum við sama navni, har fyritøkan varð stovnað í 1869. Tá var Nokia ein pappírsverksmiðja. Í 1898 fór Nokia í holt við at framleiða úr gummi, eitt nú gummistivlar og bildekk. Í dag framleiða tey fyrst og fremst fartelefonir, sjónvarp, parabolir osfr., men Nokia bjóðar eisini internet tænastur sum t.d. applikatiónir, spøl og tónleik umvegis Ovi. Nokia hevur umleið 122.000 fólk í starvi í 120 londum. Nokia hevur havt ein stóran part av heimsmarknaðinum fyri fartelefonir frá 1998 til 2012, men síðan smartphones komu á marknaðin, hevur Nokia havt afturgongd. Í 2012 hevur Samsung yvirhálað Nokia, tá talan er um sølu av fartelefonum. Nokia varð í 2012 næststørsti framleiðarin av fartelefonum við 22,5% av heimsmarknaðinum í fyrsta kvartali av 2012.[1] Tað eru serliga Apple iPhone og Android smartphones frá Google, ið gera at Nokia ikki longur er mest selda merkið av fartelefonum.


text:
FØROYAR
– eitt bragd!
Mangan verður sagt, at tað ikki er av praktiskum ávum, vit búgva her í Føroyum.
Men við dirvi og framfýsni hava vit víst, at hesar harðbalnu oyggjar – við føroyskum loysnum – hava ment seg til eitt av heimsins fremstu samfeløgum.
Nógvur fiskur á grunnunum
Útróður og fiskivinna
Hugburðurin til pensiónir og eftirlønir má broytast
Pensiónsviðurskifti og føroyska samfelagið
Strandferðslan skal koyra um náttina í vikuskiftinum
Líkamikið um ungdómurin ætlar sær í býin, á møti, at vitja ein sjeik ella eina damu seint um kvøldið í vikuskiftinum, so eigur tað at vera møguligt, at koma trygt heimaftur til hús um náttina í vikuskiftinum.
Eitt ættarliðsskifti er neyðugt
Tey 33 fólkavaldu umboðini á Føroya Løgtingi hava sum høvuðsuppgávu at royna at gera tað so liviligt sum gjørligt her á landið.
Familjan, hornasteinurin í samfelagnum
Hevur familjan tað ikki gott, hevur samfelagið tað heldur ikki gott.
Grønland og Føroyar – tvey lond, eitt ríki
Mong gerast bilsin, tá ið tey hoyra, at Grønland og Føroyar eru eitt og sama ríki.
Minimumsnormering ásetast á eldraøkinum
Sjálvstýri vil hava minimumsnormering at vera galdandi á eldraøkinum, tí eisini her er brúk fyri at tryggja okkara eldru borgarum eitt minstamark fyri tænastu á ellisárum.


text:
Læruætlan eftir Birgiri Hansen og Dia Midjord
Um føroyska leistin
Í føroyska leistinum fæst vitan um kroppin, skipanir í kroppinum, kostin og skaðar. Góð ráð verða givin til barna- og ungdómsvenjingar, og vegleitt verður um tekniska-, taktiska-, sosiala/sálarliga- og kropsliga partin. Seinast í læruætlanini er ein samandráttur fyri hvønn aldursbólk, har ein sær fokusøkini at venja, og hvørji krøv eru til ymisku partarnar í hondbóltsspælinum.
HSF hevur ásett, at spælararnir á føroysku landsliðunum skulu vera skjótir og flyta seg væl í bæði verju og álopi. Sum heild skal verjuspælið vera álopskent, og álopsspælið ágangandi. Landsliðini skulu spæla við nógvari ferð við áherðslu á evnunum hjá tí einstaka.
Tá greitt er, at hetta verður spælistílurin hjá A-landsliðunum, er samstundis greitt, hvørjar serligar førleikar spælarar skulu hava, sum leisturin ynskir at klekja. Samstundis er vert at hava í huga, at fyrstu barnaárini í hondbólti eigur servenjing ikki at koma fyri, men tá vit koma til úrvalsvenjingar, skal arbeiðast meira við hesum førleikum.
At “spælarar skulu vera skjótir og flyta seg væl” hevur við sær, at spælarar á yngri árum skulu venja nógva koordinatión, sum eru evnini hjá kroppinum at samskipa rørslur. Hetta skal gerast til hvørja einastu venjing, og mælt verður til, at henda venjing er ein partur í upphitingini og eitt nú saman við skotvenjing, t.v.s. at spælarar renna/dribla framvið keylum í mynstri, kvika sær ígjøgnum ein stiga á gólvinum ella traðka á lágar beinkir á gólvinum, áðrenn teir skjóta.
At “verjuspælið skal vera álopskent, og álopsspælið ágangandi” hevur við sær, at spælarar á yngri árum skulu venja offensiva verju. Tað er íbygt hjá børnum at fanga bóltin, og tað eru hesar førleikar, vit ynskja at menna so skjótt sum gjørligt. Við hesum førleikum fær spælarin skjótari sjálvsálit og treysti at royna seg, og hesar førleikar hevur spælarin brúk fyri, tá liðið vinnur bóltin.
Tað ber næstan til at staðfesta, at eitt barn, sum dugir at verja offensivt, tekur skjótt við læru at verja defensivt, tí barnið í verjupartinum frammi á vøllinum lærir at brúka beinini og kroppin. Tað øvuta er ikki í sama mun galdandi. Eitt barn, sum lærir defensiva verju, hevur seinni trupult við at koma fram á vøllin at verja, tí barnið hevur ikki í sama mun verið noytt at brúka beinini og kroppin til verjupartin.
Harafturat er tað givið, at tá spælarin gerst eldri, er tað eitt ófrávíkiligt krav, at spælarin orkar væl, tí annars megnar liðið ikki at verja frammi á vøllinum.
At “spælast skal við nógvari ferð við áherðslu á evnunum hjá tí einstaka” hevur við sær, at spælarar á ungum árum skulu venja nógva tekniska venjing. Teknisku evnini hjá spælarunum avgera ferðina á spælinum.
Harafturat hevur tað týdning, um “spælast skal við áherðslu á evnini hjá tí einstaka”, at spælarin frá ungum árum lærir at taka egnar avgerðir á vøllinum. Venjarin skal vegleiða og stuðla, men spælarin skal sjálvur gera av, hvørja loysn hann heldur vera frægast í givnu støðuni. Tess fleiri spælarar eru, ið velja frægastu loysnina í givnu støðuni, tess sterkari verður liðið.
Greið og skipað tilgongd
Tað er sera týdningarmikið og avgerandi, um tilgongdin skal eydnast, at greitt skilnaðarbýtið er ímillum landsliðini og landsliðsarbeiðið øðrumegin, og venjingarnar hjá ungdómsaldursbólkunum hinumegin.
Landsliðini og landsliðsarbeiðið leggur dent á úrslit og at menna liðini. Venjingarnar hjá ungdómsaldursbólkunum leggja minni dent á úrslitið, men heldur størri dent á at menna tann einstaka.
Sagt við øðrum orðum, tá ungdómsspælari kemur at venja við HSF, er meira fokus á, at spælarin er miðdepil í egnari menning. Tá spælarin kemur á eitt av landsliðunum hjá HSF, er meira fokus á, at liðið er miðdepil í tilgongdini, at tann einstaki spælarin mennist.
Henda læruætlan er ætlað til feløg, venjarar og spælarar í føroysku hondbóltsfamiljuni, so at barna- og ungdómsspælarar í stóran mun verða skúlaðir eftir sama leisti, sum hevur grundarlag í spælistílinum hjá kvinnu- og manslandsliðnum. Her er vert at nevna, at leisturin eisini leggur upp til, at mennast skulu úrmælingar, tí ofta gera hesir mun og avgera dystir.
Føroyski leisturin er fyrsta stig at samla hondbóltsfamiljuna og fáa feløgini at arbeiða miðvíst við sama endamáli at klekja góðar A-landsliðspælarar. Skulu vit klekja úrmælingar, er tað eitt ófrávíkiligt krav, at skipanin eisini klekir dugnaligar venjarar.
Næsta stig er at skriva eina frágreiðing, har tað greitt framgongur, hvussu tilgongdin er og hvørjar ítøkiligar mannagongdir eru galdandi í sambandi við úrvalsvenjingar, ungdóms- og landsliðsarbeiðið.


text:
Og mamma!
Bókadeild Føroya Lærarafelags
- Síður: 45
- Útgávuár: 2014
- Upprunamál: føroyskt
- Innbinding: innbundin
- Rithøvundur: Elin á Rógvi
- Myndir: Marjun Reginsdóttir
Omma er farin í song, og hon er fúkandi ill við meg, tí tú hevur oyðilagt henni troyggjuna í vaskimasinuni. So tú vekir hana IKKI,' segði abbin, og nú var fremstifingur beint við nevið á Morgunfríða.
'Hasin hundurin hjá tær er ikki ov klókur. Hann hevur ikki hønuvit og mamma.'
'Er mamma tín eisini tollut?' spurdi abbin.
'Tað er ótrúligt, so ofta tú skalt tosa um mammu mína, kennir tú hana og mamma?'
'Nei, men tú sigur alla tíðina og mamma!' segði abbin.
'Tað geri eg yvirhøvur ikki. Og mamma,' segði Morgunfríði og vendi høvdinum á skák, tá hann hugdi upp á abban. 'Men stuttligt at tú skuldi nevna hana akkurát nú og mamma, tí tað er kakkulárakódagur í dag.'
Ein rúgva av misskiljingum, ein rúgva av hugflogi og ein sera skemtilig søga!


text:
Koyrikort
Koyrikort
Ongin persónur kann vera handhavi av meira enn einum koyrikorti, útgivið í Føroyum, Norra, Íslandi ella landi, sum er limur í Evropeiska Samveldinum, ella í einum landi, ið eftir avtalu við ES hevur sett í gildi reglurnar í direktivi ráðsins 91/439/EØF um koyrikort.
Lond í Evropeiska Samveldinum TRÝST HER
Koyrikort kann verða givið persóni, ið við eini roynd vísir at hava nóg góð koyrievni og neyðugan kunnleika til akfarið og tess viðferð, umframt neyðugan kunnleika til ferðslureglurnar Koyrikort kann bert verða givið persónum, sum hava vanligan bústað í Føroyum, Henda avmarking verður ikki nýtt við útgávu av ferðafólkakoyrikorti sbrt. § 80.
–
Umsókn um koyrikort verður latin Akstovuni.
Við umsóknini skal vera:
Hevur umsøkjarin ikki danskan ella norðurlendskan ríkisborgararætt, skal harafturat saman við umsóknini vera uppihaldsloyvi ella uppihaldsprógv, uttan so, at viðkomandi lógliga kann halda til í Føroyum uttan loyvi. Um so er, at Akstovan metir tað vera neyðugt, kann skjalprógv verða kravt fyri, at umsøkjarin hevur vanligan bústað í Føroyum ella prógv fyri, at umsøkjarin í minsta lagi hevur verið 6 mánaðir í Føroyum sum lesand Umsøkjarin váttar undir revsiábyrgd sbrt. revsilógini § 163, við undirskrift síni á umsóknarblaðið, at hann, tá søkt varð um koyrikort:
Akstovan kann loyva, at umsøkjari hevur klæði á høvdinum á myndini, um so er, at umsøkjarin av átrúnaðarligum orsøkum biður um hetta.
Um so er, at tað verður mett neyðugt, kann Akstovan krevja enn betri skjalprógv fyri samleika umsøkjarans.
–
Vanligur bústaður
Vanligur bústaður er í hesi kunngerð tað stað, har persónurin vanliga heldur til í minsta lagi 185 dagar í einum kalendaraári, orsakað av persónligum ella vinnuligum tilknýti. Er viðkomandi persónur uttan vinnuligt tilknýti, skal eitt persónligt tilknýti vera, sum vísir, at tað er eitt tætt samband millum viðkomandi og staðið, har hann býr.
–
Vanligur bústaður verður viðurkendur, tá ein persónur hevur búsett seg í Føroyum við tí ætlan at lúka eina av treytunum, nevndar í stk. 1.
Persónur, sum bert hevur vinnuligt tilknýti við Føroyar, verður mettur at hava vanligan bústað í tí landi, har viðkomandi hevur persónligt tilknýti, um so er, at viðkomandi við jøvnum millumbilum fer aftur hartil. Tað verður tó ikki kravt, at síðstnevnda treyt er lokin, um viðkomandi heldur til í Føroyum við tí ætlan at virka í einum tíðaravmarkaðum starvi.
Upptøka á útbúgvingarstovni førir ikki av sær sjálvum við sær, at viðkomandi fær vanligan bústað í Føroyum