text:
CCF 57 Ca
TSB E 150
1 Viljið tit nú lýða á,
ljóð geva mær,
kongur ráddi for Noregi,
Ólavur æt.
Glymur dansur í høll,
dans sláið í ring!
Glaðir ríða Norðmenn
at halda várting.
2 Átt hevur hann ein ungan son,
Eirik nevni eg hann,
hann er vænur og vøksturligur,
væl á bogan kann.
3 Hvørki læt hann ráðast for sær
moyggjar, ei mannakonur,
so fór hann um í nakrar stundir,
í vanda mundi hann koma.
4 Hvørki læt hann ráðast for sær
moyggjar, ei mannavív,
so fór hann um í nakrar stundir,
í haskheit stóð hans lív.
5 Kongurin letur tingið seta,
fell so væl í lag,
gjørdi sín son útlagnan
pá tann sama dag.
6 Eirikur gongur for sína systur,
leggur við hana ráð:
“Hvat skal eg av Noregi fara
ella ímóti stá?”
7 “Eg skal leggja tær ráðini góð,
kom tær ei í vanda,
far teg heldur av Noregi út,
tí ilt er mót mongum at standa!
8 Eg skal leggja tær ráðini góð,
tey skulu ikki tróta,
far teg heldur av Noregi út,
tí ilt er mót mongum at bróta!”
9 Eirikur gekk seg haðan burt
úr sínum faðirs ranni,
fylgdi honum Torstein skósvein hans,
og eingin annar manna.
10 So gingu teir í átta dagar
um knubbur og harðar skógar,
til teir komu í avdalin,
teir vóru av ongum góðir.
11 Eirikur reikar um avdalin,
langa leið og drúgva,
hann sær eld í høgum fjalli,
stórar neistar flúgva.
12 Eirikur hugsar við sjálvum sær:
“Úti fari eg ikki at standa,
antin her búgva fólk ella trøll,
her fari eg inn at ganga.”
13 Eirikur gekk í hellið inn,
var so síðla á kvøldi,
bóndin frammi í beinki sat,
undir sítt skinn hann feldi.
14 Bóndin frammi í beinki sat,
undir sítt skinn hann feldi:
“Hvaðan eru hesir fremmandu menn,
meg gista seint á kvøldi?”
15 “Eirik skalt tú nevna meg,
Noregis kongins son,
so er mær frá móður sagt,
at drotning væri hon.
16 Kongins son av Noregi,
tann teir Eirik kalla,
meg lystir ei at skemtast longur,
nu man ríman falla.”
17 “Eg eri bæði blindur og deyvur,
mong eru míni mein,
meg hava ikki í fimtan vetur
gist tveir slíkir sveinar.
18 Eg eri bæði blindur og deyvur,
mong eru míni verstu,
meg hava ikki í fimtan vetur
gist tveir slíkir gestir.”
19 Bóndin reistist úr beinkinum,
ræður á kvendi at heita:
“Tær skuluð fáa virtur og vín
og alla førslu veita.”
20 Ein kom maður í hallina inn,
eingin ið hann kendi,
eittans eyga í heysi bar,
ein finskan boga í hendi.
21 Heitan eld við fótum tróð,
síðan gekk hann út,
hann kom aftur á skamri stund,
var klæddur væl í skrúður.
22 Heitan eld við fótum tróð,
síðan gekk av breyt,
hann kom aftur á skamri stund,
klæddur var væl í skreyt.
23 Síðla var um aftanin,
teir drukku mjøð av skál,
so var sagt, at Gripur beiddi
Eirik fyrst til mál.
24 Síðla var um aftanin,
teir drukku mjøð við borð,
so var sagt, at Gripur beiddi
Eirik fyrst til orð.
25 “Hoyr tað, Eirikur kongins son,
hvar stendur tín ferð,
yvrið veit eg *ætlana,
tú hevur í ráðagerð.”
26 “Eg ætli mær til Svítjóðar
kongins dóttur at fáa,
har hevur eingin aftur komið,
hava skeiðir vágað.
27 Eg ætli mær til Svítjóðar
kongins dóttur at gilja,
har hevur eingin aftur komið,
har hava ørindi viljað.”
28 Síðla var um aftanin,
alt gekk fólk at sova,
Eirikur snúðist av hallini út,
hann festi hurð í klova.
29 Eirikur snúðist av hallini út,
hann festi hurð í klova,
hann talar til Torstein, skósvein sín:
“Meg lystir frú at lova.”
30 Hann steig upp í Beyðu song
at gilja fagurt vív,
mangur fremur hvíluna
tekkiligari tíð.
31 Eirikur steig í seingina upp
at gilja fagurt sprund,
mangur fremur hvíluna
tekkiligari stund.
32 Tá var brak í Beyðu song,
naglar gingu sundur,
Gripur liggur og lýðir á,
hann tegir um langar stundir.
33 Tá var brak í Beyðu song,
tann hin menskur mann,
øvigan hevði hon Eirik kong
á hallargólvi fram.
34 “Hvat skalt tú á Svítjóðum gera,
ræddur ert tú og veikur,
lítlan kenni eg vera tín máttur
í hørðum handaleikum.”
35 Svaraði Eirikur kongins son,
gull ber seg á hand:
“Gripur, tú skalt fylgja mær
suður á Svítjóðland!”
36 Tað er Gripur bóndans son,
sveipar at sær skinn,
og so búgvin gongur hann
inn fyri faðir sín.
37 “Eg ætli mær til Svítjóðar
Eiriki at fylgja,
har hevur eingin aftur komið,
har hava ørindi viljað.
38 Eg ætli mær til Svítjóðar
Eiriki sprund at fáa,
har hevur eingin aftur komið,
har hava skeiðir vágað.”
39 Hann reistist upp úr beinkinum.
tung man sorgin falla:
“Illa skilst tú við faðir og móður,
nú tekur elli at kalla.”
40 “Virtur og vín og aldansvín,
hjørtur og skógvardýr,
skal hon tær til føðslu føra,
higar í fjalli býr.”
41 Hann dró av sær skarlaksklæði,
fór í silvdragin skinn,
so gekk hann í fjallið niðan
for sína fostru inn.
42 “Eg ætli mær til Svítjóðar
Eiriki at fylgja,
har hevur eingin aftur komið,
har hava ørindi viljað.
43 Eg ætli mær til Svítjóðar
Eiriki sprund at fáa,
har hevur eingin aftur komið,
har hava skeiðir vágað.
44 Virtur og vín og aldansvín,
hjørtur og skógvadýr,
skalt tú mínum faðir føra,
her við fjallið býr.
45 Eg fari meg til Svítjóðar,
tað er ein leið so long,
tú skalt mínum faðir føra
vín og førslu í hond.”
46 “Hoyr tú, Gripur bóndans son,
tær man lukkast valla,
verður tú staddur í nakrari neyð,
minst á fostru at kalla!”
47 Tað var Beyða, systir hans,
gull bar seg á hand,
fylgdi Gripi, bróður sínum,
niður til sjóvarstrand.
48 Letur sær av lunni draga
eina gylta skeið,
sigldu so í havið út
ta hina longu leið.
49 Vundu upp ein hvítan dúk,
út í havið settu,
tað var Beyða systir hans,
hon græt so møðuliga eftir.
50 Vundu upp síni silkisegl,
gull við vovin brand,
strykar ei á bunkan niður
fyrr enn við Svítjóðland.
51 Halga stendur í glasgluggum,
bæði von og vitur,
tykir henni sum mjørkaflóki
dró fram yvir skip.
52 Halga stendur í glasgluggum,
tekur so sárt at gráta:
“Tað síggi eg á hesari ferð,
eg má mína fostru láta.”
53 Higar ið teirra snekkjan
kendi fagurt land,
lótu síni ankør falla
á so hvítan sand.
54 Lótu síni ankør falla
á so hvítan sand,
fyrst steig Eirikur kongins son
sínum fótum á land.
55 Fyrst steig Eirikur kongins son
sínum fótum á land,
so hann Gripur bóndans son
undir hans høgru hand.
56 Svaraði Gripur bóndans son,
væl kann randir rjóða:
“Eirikur, gakk til hallar heim,
risanum oman bjóða!”
57 Mitt í miðjum grasagarði
aksla síni skinn,
og so búgvin gongur hann
í høgar hallir inn.
58 Og so búgvin gongur hann
í høgar hallir inn,
sum Jarnskjøldur við borðið sat
við monnum hundrað fimm.
59 “Sit væl, risin Jarnskjøldur,
eg vil tær til brúdleyps bjóða,
virtur og vín og aldansvín,
oksakropp at sjóða!
60 Er hon Halga manni givin,
vant verður hon hans vív,
tó skal eg henni til ketils føra
hjørt úr grønari líð,
61 Er hon Halga manni givin,
vant verður hon sum sprund,
tó skal eg henni til ketils føra
hjørt úr grønari lund.”
62 Eirikur snúðist av hallini út,
hann tordi ei fyri vera,
tí hann sá, at Jarnskjøldur
var búgvin til ónt at gera.
63 Eirikur snúðist av hallini út,
hann var ei sein til fóta,
tí hann sá, at Jarnskjøldur
var búgvin til ilt at bróta.
64 Tað var Eirikur kongins son,
snúðist av hallini út,
tað var Gripur bóndans son,
snúðist honum ímót.
65 “Hoyr tú, Gripur bóndans son,
annað manst tú njóta:
hvat vilt tú við risan berjast
ella við ørvum skjóta?”
66 “Krevur hvør tann kunnigasta,
fá eru hans veldi,
lítið er mær á bogan kønur,
tó kjósi eg mær hann heldur.
67 Krevur hvør tann kunnigasta,
lítið er sigri at rósa,
lítið er mær á bogan kønur,
tó vil eg hann kjósa.”
68 Hann sprakk og rann í urðasvann,
fátt man reystum meiða,
ætlar at koyra fríðan falk
út av Harrasteini.
69 Hann sprakk og rann í urðasvann,
fátt mundi reystum granda,
ætlar at koyra fríðan falk
út av Harralandi.
70 Gripur stóð við fremra stavn,
søgur ganga frá,
vundu skip í miðjum sundur,
síðan ráddust á.
71 Gripur stóð við fremra stavn,
av dró barnagaman,
vundu skip í miðjum sundur,
síðan ráddust saman.
72 Høgga títt og líva lítt,
dreingir spæla í gíggju,
Gripur ungi blóði sputtar,
hvørgin vildi flýggja.
73 Einki kundi Gripur
hava við risan at gera:
“Enn mundi mær meiri tørvur
á míni fostru vera.”
74 Einki kundi Gripur hava
at gera við henda púka,
Fetbreiði kemur úr fjøllum oman,
tekur av skalla at rúka.
75 Fetbreiði kemur úr fjøllum oman,
Jarnskjøldi veitir skamm:
“Eg havi staðið í allan dag
ikki náað fram.”
76 Bardust fullar tógvar dagar,
hvørgin sigur fekk,
inntil tann hin triðja,
ið sól til viðar gekk.
77 Bardust fullar tógvar dagar,
hvørgin sigur vann,
inntil tann hin triðja,
ið sól til viðar rann.
78 Inntil tann hin triðja,
ið sól til viðar rann,
tá fell risin Jarnskjøldur,
tann hin raska mann.
79 Eirikur gekk í hallina inn,
setir seg upp um borð,
Gripur ruddi fyri sær gongd,
hann talar ikki eitt orð.
80 Gripur stendur við hurðarbak,
klæddur í skinnbjálva,
hettan niður for eygu hekk,
moyggjar tóku at skelva.
81 “Fátt var tær til valdra sveina
heiman av Noregis landi,
tá ið tú hevði tað trøllabarn,
brotið av illum bragdi.”
82 Svaraði Eirikur kongins son,
hann tagdi ikki leingi:
“Hóast hann er ikki fríður at sjón,
góður er dugur í dreingi.”
83 Tað var Eirikur kongins son,
tók sær frú at festa,
snarliga læt til brúdleyps ætla,
læt ei longur fresta.
84 Drukkið varð teirra brúdleypið,
kátt var teirra lív,
gingu bæði í eina song
Eirikur og hans vív.
85 Eirikur festi Halgu,
teim er lokin vandi,
Torstein festi Beyðu,
teir gjørdu so skil for land.
86 Eirikur festi Halgu,
so er komið til mín,
síðan sigldi Gripur
aftur til faðir sín.
Glymur dansur í høll,
dans sláið í ring!
Glaðir ríða Norðmenn
at halda várting.
CCF 57 Ca
TSB E 150
Handrit: J. Klemmensen: Sandoyarbók. Dansk Folkemindesamling 68, Nr. 30, s. 360.
Útgávur:
1. Jóannes í Króki: Sandoyarbók II, 1968, s. 19. Rikard Long greiddi til útgávu.
2. Føroya kvæði (Christian Matras greiddi til útgávu, 1942) Band II, Teil 3, s. 366.
3. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2000) 14. bind, s. 64.
Heimild: Úr Skúvoy: Joen Eriksen, Eiriks-Jógvan, eldri (1752-1831), Skúvoy, 1822.
Eirikur, ein kongssonur, fær ikki latið konufólk vera í friði og verður tí rikin burtur úr landinum hjá faðirinum. Hann ætlar sær at biðja um kongsdóttrina í Svøríki, men á vegnum gistir hann heima hjá einum trølli (bónda). Hann svevur saman við trølladóttrini.
Beiggi hennara, Gripur, sær tey liggja saman og ger av at fáa sær ta svensku kongsdóttrina sjálvur. Hann fer við Eiriki til Svøríkis.
Sviakongur er eitt trøll. Bardagi verður millum hann og Grip. Fosturfaðir Grips kemur honum til hjálpar, og kongur verður dripin. Frábr. C, D: Eirikur giftist svensku kongsdóttrini. Frábr. A: Gripur giftist henni, meðan Eirikur giftist systur Grips.
á føroyskum: CCF 57 (bert á føroyskum)


c: text/html

text:
Tuesday, February 17, 2015
Propagandakríggj: Makrelur, makt og mentan
Dokumentarfilmurin hjá Jan Lamhauge á Kringvarpinum um fiskivinnuna bendir greitt á at tann almenni public service miðilin er av álvara farin í kríggj ímóti høvuðsvinnuni, har hendan yvirhøvur verður framstillað sum ein kriminellur felagsskapur ið livir av samfelagsskaðiligum virksemi. Mong eru skelkað av tí infantila konspiratións tónanum í hesum ópassandi dramatiseraða dokumentari í trimum pørtum; samstundis kunnu enn fleiri hugsast at kritikleyst hava kíkað boðskapin í seg fyri síðan at øsa seg upp móti teimum óvirðiliga demoniseraðu og karaktermyrdu fiskireiðarunum og nøkrum politikarum. Uppskriftin er sára einføld: slá fast at fólk eru blivin snýtt fyri pengar og fyrigykla teimum at tey fáa nógv meira burturúr um viðurskiftini verða broytt soleiðis sum KvF og tess panel av “serfrøðingum” mæla til.
Soleiðis verður fiskivinnan lýst sum ein mafia og, enn verri, ein búskaparlig vanlukka, sum ferð eftir ferð má fáast á rættkjøl við hjálp av einum frelsandi liði av — gita — embætisfólki. KvF roynir at billa okkum inn at tann vinnan sum skapar størstu búskaparligu virðir fyri samfelagið er kelda til veldig tap og má tískil umbroytast undir kønari hond av einum beturvitandi embætisverki. What can possibly go wrong?
Tá alt tað er sagt, so eiga KvF og teirra fólk kortini rós uppiborið fyri tær sterku síðurnar av sendirøðini. Eitt nú varð trupulleikin við útlendskum de facto ræðisrætti í vinnuni rímiliga breitt og detaljerað lýstur í triðju sending, “Dulda sølan av fólksins ogn.” Í hesum høpi kom Lamhauge væl frá fleiri spískum og relevantum spurningum hann setti, eisini tá umsitingin av lógini varð sett í kritiskt ljós.
Greiningar vóru eisini sum skuldu vísa at ræðisrætturin í fleiri førum hevur verið ella er á útlendskum hondum. Onkrar av niðurstøðunum kendust sannførandi og, sum sendingin vísti, er ásetingin um fullan ræðisrætt á føroyskum hondum helst brotin meir enn eina ferð. Soðið smakkaði tó tunt í øðrum førum og stemningurin av heksajakt bøtti ikki upp á tað — vit skulu jú minnast til at lógin loyvir, uttan iva av góðum grundum, at útlendingar kunnu eiga upp til ein triðing av partapeninginum í føroyskum fiskireiðaríum. Tað at útlendsk feløg veita fígging nýtist heldur ikki at merkja at nakað óregluligt fer fram — fæst nøktandi fígging yvirhøvur í Føroyum til tílíkt virksemi?
Her skal so KvF hava heiður fyri at hava sett spurningin á breddan; men hvar vóru tey umsitingarliga kønu? Har manglaði fíggjar-, skatta- og lógarteknisk serfrøði sum kundi greitt frá hvussu teir umsitingarligu trupulleikarnir hanga saman. Tað hevði givið sendingini eina heilt aðra tyngd.
Spell at skula siga hetta men sum heild var talan um ein sera litaðan film har tann parturin sum alla tíðina var í skotlinjuni ongantíð fekk veruliga umboðan. Tað dramadokumentariska formatið var ópassandi — talan er um ov mong óavklárað viðurskifti — og tess meira so av tí at talan er um public service sjónvarp. Tað nógva av innihaldinum fór eisini upp í royk uttan stórvegis háva tá Jacob Vestergaard fiskimálaráðharri slapp fram at mikrofonini í kjaksending við Jón Brian Hvidtfeldt beint eftir tíðindini í Dag & Viku tann 17. februar (uml. 25 min. fram).
Subscribe to: Posts (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tor at vera tú – Tóta Akursmørk
Hví tori eg at vera eg?
Eg hevði lítið sjálvsálit, tá eg var yngri og helt, at eg mátti vera ein ‘villur’ persónur, ein væl umtókt genta fyri at vera góðtikin av øðrum.
Gentur, ið vóru góðtiknar av øðrum, vóru tær penu og klønu. Tær ‘populeru’. Ella tað helt eg, men eg lærdi, at tær gingu við akkurát somu trupulleikum sum eg – einum tørvi á at vera góðtikin av øðrum.
Øll rundan um meg stríddust við at finna útav, hvørji tey skuldu vera fyri at vera góðtikin av hinum, so eg kom til ta niðurstøðuna, at tað var kanska gott nokk at vera eg, ístaðin fyri at royna at vera onkur annar.
Ráð
Tá tú følir trýsti til at vera ‘cool’; pressið til at vera onkur annar enn tú; pressið til at gera okkurt, ið tú kanska ikki hevur so góðan hug til. Hugsa so, at tú ert nóg góð/ur, sum tú ert! Tú kanst gott vera tú. Lurta eftir tær sjálvum og ikki øðrum. Hugsa um, hvat ger teg glaðan og í gott lag. Hugsa um, hvat tú tímir og ikki tímir, og ger eftir tí.
Fá tær vinir, ið hugsa tað sama sum tú. Góðar vinir, ið ikki trýsta teg til at gera ymiskt, ið tú ikki tímir. Vinir, ið stuðla tær í at vera tú, og sum byggja teg upp heldur enn at niðurbróta.


text:
- Menn kunnu hava kynsligt samband við sínar døtur. Teir kunna eisini gifta seg við teimum. Um tær eru føddur uttan fyri hjúnalagið.
Tað sigur ein framstandandi egyptiskur imamur, sum starvast á stóra og máttrmikla universitetinum Al-Azhar.
Tað skrivar Daily Mail
Videoin við imaminum Al-Sersawi er tikin upp í 2012, skrivar Daily Mail, men er aftur nú viral á netinum.
Sambært Den Korte Avis hava orðini skapt mikla øsing. Og tey kunnu fáa avleiðingar, tí imamurin hevur stóra ávirkan á, hvat verður mett rætt og skeivt í muslimska heiminum.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Tað er fagnaður í føroysku leguni í Litava, har føroyska U-19 kvinnulandsliðið í fótbólti síðstu vikuna hevur tikið lut í EM undankapping.
Eftir stór tap í tveimum teimum fyrstu dystunum eydnaðist tað í dag føroyska liðnum at vinna ímóti Litava, sum er vertur fyri hesi kappingini.
Føroyar vunnu 1-0. Sigursmálið skoraði Jensa Kannuberg Tórolvsdóttir í 90. minutti eftir sending frá Leu Lisberg.
Tølini siga, at Føroyar vóru leikliga omaná. Føroyar høvdu átta royndir ímóti málinum, meðan Litava hevði tvær. Føroyar høvdu átta hornaspørk, meðan Litava einki hornaspark hevði.
Føroyska liðið ídag: Eyðgerð Mikkelsen – Maria á Lakjuni, Julia Helena Dal Henriksen, Birita Ryan, Sanna Jacobsen, Jensa Kannuberg Tórolvsdóttir, Silja Augustinussen, Vár Miðberg (Jacoba Neshamar, 83.), Mona Rasmusdóttir, Lea Lisberg, Hanna Lamhauge Jacobsen (Rebekka J. Olsen, 16./Sunnvá Johansen, 83.)
Á beinkinum: Beinta Lindberg Hansen, Miriam Egilsdóttir, Tinna av Skarði
Venjari: Pætur S. Clementsen


text:
Fyritíðarpensjónistar, sum flyta ímillum londini í ríkisfelagsskapinum, skulu nú fáa pensjónina við sær, uttan nakað roks.
Tað er er endamálið við einum uppskoti, Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur, landsstýriskvinna í almannamálum, fer at leggja fyri Løgtingið í næstum.
Sum støðan er nú, kunnu fyritíðarpensjónistar nevniliga ikki varðveita sína fpensjón, tá ið teir flyta bústað úr einum landi í ríkisfelagsskapinum, í eitt annað í ríkisfelagsskapinum.
Orsøkin er, at hóast allur borgarar í ríkinum, eru javnsettir, eru reglurnar um fyritíðarpensjón ikki longur tær somu í teimum trimum londunum.
Hetta merkir, at hevur onkur fingið fyritíðarpensjón í einum landi í ríkinum, og flytur í eitt annað land í ríkinum, er neyðugt at søkja um fyritíðarpensjón av nýggjum í landinum, flutt verður til.
Fram til 2003 vóru fyritíðarpensjónsskipanirnar í Føroyum, Danmark og Grønlandi rættiliga líkar, og tá var eingin trupulleiki at flya ímillum. Tá var avtalan ímillum londini, at fyritíðarpensjónistur, sum flytur úr einum landi í annað, fær fyritíðarpensjón í tí landinum, sum flutt verður til.
Men í 2003 varð danska pensjónslógin broytt, so at hon nú er øðrvísi enn bæði í Føroyum og Grønlandi.
Í Danmark fóru tey nevniliga frá at hava trý sløg av fyritíðarpensjón, sum vit hava í Føroyum, til at hava eitt slag av fyritíðarpensjón.
Ein føroyskur fyritíðarpensjónistur, sum flytur til Danmarkar, hevur tí ikki eina samsvarandi danska fyritíðarpensjón at flyta til, og viðkomandi skal tí søkja um pensjón heilt av nýggjum. – Og tá er ikki vist, at viðkomandi lýkur krøv um danska fyritíðarpensjón, sigur Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur.
Á fundi ímillum myndugleikarnar í desember 2018, varð semja gjørd um, at arbeiðast skuldi fram ímóti at loysa hendan í seinasta lagi 1. januar 2020, so at tað skal bera til at fáa fyritíðarpensjónina við sær, tá ið flutt verður.
Samstundis skulu skiftisreglur gerast fyri teir føroyingar, ið longu hava búð í Danmark ella Grønlandi og ikki enn hava fingið tillutaða danska ella grønlendska fyritíðarpensjón.
Og nú verður uppskot so lagt fyri Løgtingið um tað, og somu uppskot skulu eisini samtykkjast í danska Fólkatinginum og í grønlendska Landstinginum.


text:
Umhvørvisstovan skal gera eitt savn, har allar dátur og vitan um okkara náttúru, so sum útbreiðsla av djóra- og plantusløgum, skulu miðsavnast og gerast atkomuligar fyri øll. Sum tað fyrsta, ið verður almannakunngjørt, er eitt náttúrukort, sum er lagt út á Føroyakort.fo. Her sæst, hvar lyngheiðar, vátlendi og onnur sløg av føroyskari náttúru eru í landinum. Kortið varð upprunaliga gjørt til bókina “Føroya Náttúra – Lívfrøðiligt margfeldi”, og er nú talgilt og alment.
Kortið vísir Føroyar deildar upp í seks lendissløg. Væntandi fer kortið at hava áhuga hjá gongufólki og ferðavinnu, men eisini hjá kommunum, landbúnaði og øðrum, sum gagnnýta jørðina. Og ikki minst hjá eini framtíðar náttúrufyrisiting, sum ætlandi skal ansa eftir lívfrøðiliga margfeldinum í Føroyum.
Kortið byggir á upplýsingar, sum eru savnaðir inn fyri nøkrum árum síðani, og ein nýggj støðulýsing av, hvørji lendissløg vit hava hvar, er tí væntandi. Serliga áhugavert er at fylgja við, hvussu stendur til við lyngheiðunum og vátlendinum, sum eru okkara sjáldsamastu lendissløg, har stórt margfeldi er.
Broytingar í lendi og lendisnýtslu eru millum høvuðsatvoldir til, at sløgini av plantum og djórum fækka - at vit missa margfeldi. Tí hevur tað stóran týdning at fáa glið á arbeiðið at lýsa føroyskt lendi og lendisnýtslu. Hetta krevur breitt og tvørfakligt samstarv millum serfrøðingar innan plantur, vistfrøði, ferðavinnu og landbúnað.
Kortið kann síggjast á www.foroyakort.fo, far inn á høvuðskortið og tendra lagið “náttúrumargfeldi.”« Aftur
Útlátið av vakstrarhúsgassi økist f…
11-10-2019
Loyvir latin til 12 nýggjar vindmyl…
03-10-2019
Soleiðis skulu vit halda rottuni ni…
01-10-2019
Nátamagar á Vísindavøkuni
19-09-2019
Nú byrjar savningin av náttúruvitan…
11-09-2019
Sólorkuskipan í Sumba
11-09-2019
IRF fingið umhvørvisgóðkenning til …
05-09-2019
Góðkenning til útfylling til ídnaða…
04-09-2019
Klaksvíkar Sleipistøð umhvørvisgóðk…
29-08-2019
Tíðindaskriv: Nýggjar vísindaligar …
28-08-2019


text:
Gríma
Yrkissjónleikarbólkurin Gríma varð stovnaður í 1977 av Eyðun Johannessen, ið er fyrsti føroyingur í søguni við útbúgving sum sjónleikari. Eyðun stovnaði Grímu saman við 4 amatørleikarum úr Havnar Sjónleikarafelag. Leikararnir vóru: Rosa á Rógvu, Birita Mohr, Egi Dam og Kári Øster. Bólkurin fekk navnið Gríma.
Gríma hevði ikki egin høli, men leigaði seg inn frá verkætlan til verkætlan. Í 1998 fekk Gríma fyri fyrstu ferð sítt egna sjónleikarhús, tá salurin í Gamla Meiaríi í Tórsgøtu 9 varð tikin í nýtslu. Gríma helt fra á Gamla Meiarínum fram til 1. januar 2005, tá Tjóðpallur Føroya byrjaði virksemi sítt og tók yvir hølini.
Løgtingið hevur øll árini latið stuðul til leikbólkin Grímu, og í 1989 varð allur stuðul til sjónleik yvirhøvur samskipaður undir Leikpalli Føroya, ein sjálvsognarstovnur sum hevði til endamáls at lata stuðul til bæði áhuga- og yrkissjónleik. Leikpallur Føroya virkaði fram til 2005, tá Tjóðpallurin varð stovnaður, og leiklistaráðið tekur sær nú av hesum uppgávum.[1]


text:
Tíðindi
10. september 2019
Summi teirra, sum lesa til lærara á Námsvísindadeildini, eru knýtt at ávísum skúla og arbeiða nakrar tímar um vikuna sum læraravikarur undir lestrinum. Hóast tað ivaleyst ger lestrartíðina strævnari, kann tað vera skilagott, tí tað sýnist sum tað ger møguleikarnar hjá teimum at fáa starv eftir loknan lesnað betri. Fleiri teirra, sum fingu læraraprógv í summar, hava fingið starv í skúlanum, tey hava verið knýtt at. Hjá onkrum hevur tað verið eitt tilvitað val at arbeiða seinasta árið undir lestrinum til lærara fyri at fáa eitt bein inn um umframt at hava verið í starvsvenjing har.
- Av tí at eg hevði verið í starvsvenjing og arbeitt sum vikarur í skúlanum, har eg millum annað søkti starv, kendi eg meg nokk so trygga. Ein onnur orsøk er, at tey fegin vildu hava meg í starv. Men eg visti tó, at eg ikki var einsamøll um boðið, og tí sendi eg fleiri umsóknir. Eg vænti, at tað hevði verið truplari at fingið starv, um eg ikki hevði havt hetta sambandið við skúlan, áðrenn eg søkti, sigur ein lærari.
Vónirnar hjá fleiri at fáa starv hava ikki verið góðar, men hjá onkum teirra er tað komið óvart á, at tað gjørdist so trupult.
- Eg visti, at vit vóru nógv um boðið, og at lýstu størvini ofta ikki eru tøk. Men eg væntaði faktiskt at fáa starv, tí at eg havi linjulærugreinar, sum mangan stórur tørvur er á, góð próvtøl og góð viðmæli frá starvslærunum, sigur ein lærari.
Ein annar lærari, sum hevur havt ilt við at fingið starv, heldur, at ov nógvir lærarar verða tiknir inn á læraraútbúgvingina.
- Tað, at fleiri við mær ikki hava fingið starv, bendir á, at ov nógvir lærarar verða tiknir inn hvørt ár; samfelagið tykist vera mettað av lærarum í løtuni og ivaleyst nøkur ár frameftir, serliga nú tosað verður um at stytta tímatalvuna.
Ein lærari, sum ikki hevur fingið starv, hevur í umbúna at seta seg í samband við fleiri skúlar og bjóða seg fram sum læraravikarur.
Les eisini: http://larara.net.dynamicweb-cms.com/Default.aspx?ID=5132&Purge=True
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
B
CCF 91-I Ba-I
TSB E 131
I. Rana táttur.
1 Eg veit eina rímuna,
mælir á tungum vilja,
um hin unga Hildibrand,
tá hann reið at gilja.
2 Eg veit eina rímuna,
gjørd um lond og ríki,
ryggisleys man verðin standa,
hvør vil annan svíkja.
3 Ryggisleys man verðin standa,
hvør vil annan svíkja,
um hin unga Hildibrand,
hann ríður úr Gantarvík.
4 Hildibrand setst í gyltan stól,
klæddur í brynju blá:
“Hvar vita tit so væna jomfrú,
mær er sámi at fá?”
5 Sendisvein til orða tekur,
stóð har skamt ífrá:
“Ólavs dóttir á Upplondum
hon er tær sámi at fá.
6 Ólavs dóttir á Upplondum
er runnin undir ský,
hagar riðu teir sendimenn
ígjøgnum grøna líð.
7 Ólavs dóttir á Upplondum
tað lystiliga sprund,
hagar riðu teir sendimenn
ígjøgnum grøna lund.
8 Hon ber ikki bleika brá
undir sínum gula hári,
heldur enn tann fagrasta summarsól,
ið fagurt skín um várið.”
9 Hildibrand so til orða tekur:
“Nú er til navns at leita,
sig mær satt og sanniliga,
hvøssu man moyggin eita?”
10 “Ólavur eitur hennara faðir,
Ingibjørg hennara móðir,
svinna Silkieik eitur hon sjálv,
og Sniolvur hennara bróðir.”
11 “Er hon so von og tekkilig,
sum tú sigur frá,
hagar streingi eg eiti mítt,
tað stendst hvat av ið má.
12 Er hon so von og tekkilig,
sum tú sigur til,
hagar streingi eg eiti mítt,
tað stendst hvat av ið vil.”
13 Út varð loystur gangarin
undir hallarvegg,
prýddur var hann við skarlak
niður á hóvarskegg.
14 Prýddur var hann við skarlak
niður á miðal síðu,
forgyltur var saðilin,
ið Hildibrand skuldi á ríða.
15 Hildibrand leyp í saðilin upp
yvir leysan loga,
studdist ikki við skjøldareimar
og ikki við saðilbuga.
16 So ríður hann Hildibrandur
við gyltum lúður í hondum,
fann upp á eitt hvíldarhús
mitt í Selgjalondum.
17 Hann fann upp á eitt fagurt hús,
tað er væl fimtan mílur,
bant sín hest til fagran múr,
gekk so sjálvur til hvílu.
18 Hetta frætti Rani
suður í Ísanslond,
Ólavs dóttir á Upplondum
hon er so biðlavond.
19 Út varð loystur gangarin
undir hallarvegg,
prýddur var hann við skarlak
niður á hóvarskegg.
20 Út varð loystur gangarin,
ið Rani skuldi á ríða,
prýddur var hann við skarlak
niður á miðal síðu.
21 Hoyrdi tað frúgvin Silkieik
inn í sína høll,
ríður ígjøgnum grøna lund
Rani, ljóta trøll.
22 Hoyrdi tað frúgvin Silkieik,
tað lystiliga sprund,
nú ríður Rani, kempan reyst,
ígjøgnum grøna lund.
23 Tað var Rani, kempan reyst,
heim í garðin fór,
úti sjálvur Ólavur
fyri honum stóð.
24 Tí svaraði Ólavur,
mælir á tungum vilja:
“Hvat eru tíni ørindi,
og hvat man kempan vilja?”'
25 Rani so til orða tekur,
ilt er for sanns at dylja:
“Tað eru míni ørindi
Silkieik at gilja.”
26 Rani gekk í hallina inn,
rættir fram ljósan hand:
“Frúgvin, vilt tú fylgja mær
suður í Ísansland?”
27 Svaraði frúgvin Silkieik
fyrsta orðið tá:
“Eg eri øðrum riddara lovað,
ið mín stár hugur á.”
28 Rani so til orða tekur
fyrsta orðið tá:
“Hvussu eitur tann riddarin,
ið tín stár hugur á?”
29 Svaraði frúgvin Silkieik,
bliknar undir kinn:
“Hvar er Sniolvur, bróðir mín,
hví kemur hann ikki inn?”
30 Sniolvur gekk í hallina inn,
sveipar at sær skinn,
tá sá hann, at Silkieik
hon bar bleika kinn.
31 Svaraði frúgvin Silkieik,
frá man frættast víða:
“Ert tú lærdur at ríða dyst,
á leikvøllum at stríða?”
32 Sniolvur stendur á hallargólvi
í ringabrynju fríða:
“Hoyr tú, Rani, kempan reyst,
eg bjóði tær út at stríða!”
33 Ólavur so til orða tekur,
á borgini hevur hann ráð:
“Tú fert ei av hallini út,
tað stendst hvat av ið má.”
34 Ólavur so til orða tekur,
á borgini hevur hann valdið:
“Tú fert ei av hallini út,
tú ert for ungur á aldri.”
35 Árla var um morgunin,
sólin skín so víða,
tað var hin ungi Hildibrandur,
býr seg út at ríða.
36 Tað var hin ungi Hildibrandur,
býr seg út at ríða,
hann kom niður á Upplondum,
sum vegir liggja víða.
37 Ein kom maður í hallina inn,
sigur teim øllum frá:
“Eg síggi mann á borgum ríða,
miklan í brynju blá.”
38 Ein kom maður í hallina inn,
eingin ið hann kendi,
gyltan hjálm á høvdi bar,
eitt dragið svørð í hendi.
39 Hildibrandur gekk at borðinum,
rættir fram ljósan hand:
“Frúgvin, vilt tú fylgja mær
yvir Selgjaland?”
40 Svaraði Rani, kempan reyst,
fyrsta orðið tá:
“Hatta man vera tann riddarin,
ið tín stár hugur á.”
41 Rani upp frá borði steig,
gjørdi í eitt svirr,
allir teir, ið inni vóru,
hopraðu á hallardyr.
42 Rani upp frá borði steig,
tað gjørdi hann so brátt,
allir teir, ið inni vóru,
hopraðu á hallargátt.
43 Rani upp frá borði steig,
tann hin menskur mann,
øvigan tók hann Hildibrand
á hallargólvið fram.
44 Skikkjan yvir borði hekk,
blikna tók hin væna,
Hildibrandur og Rani kempa
nú ber báðum saman.
45 Kjaftur hans er ógvuligur,
nasarnar eru langar,
so eru hansara kjálkabein
sum fjórðungsvegir at ganga.
46 Árla var um morgunin,
sólin tekur at branda,
leggja sínar bardagar
fram við Upplandi.
47 Árla var um morgunin,
sólin roðar í ský,
leggja sínar bardagar
fram við Upplands síðu.
48 Árla var um morgunin,
sólin roðar í fjøll,
leggja sínar bardagar
skamt frá Ólavs høll.
49 Ríða saman á grønum vølli,
hvørgin vildi lúta,
gongur so eldur av svørðum teirra,
sum neistar av árni fúka.
50 Riðu saman á grønum vølli,
hvørgum mundi bella,
hoyrast mátti langan veg,
sum svørð á brynjum gella.
51 Hildibrand situr á sínum hesti,
frá man frættast víða,
hjálmurin á Rana høvdi
glógvar sum gullið reyða.
52 Hildibrand situr á sínum hesti,
tað er virðin full,
hjálmurin á Rana høvdi
glógvar sum reyðargull.
53 Skikkjan yvir høvdi hekk,
blikna tók hon hátt,
síðan stríðast kempur tvær
bæði dag og nátt.
54 Skikkjan yvir høvdi hekk,
blikna tók hin dýra,
síðan stríðast kempur tvær
fult í dagar fýra.
55 Ólavur stendur for hallardurum,
snúðiliga vendi:
“Hatta man vera ein mikil kempa,
so snart ber svørð í hendi.”
56 Ólavur stendur for hallardurum,
gull ber seg á hand:
“Hatta er ongum líkari
enn unga Hildibrand.”
57 Ólavur stendur for hallardurum,
mælir av tungum belli:
“Ein gang sá eg Hildibrand,
hann reið á grønum vølli.
58 Ein gang sá eg Hildibrand,
han sat á sínum hesti,
hann var bæði vænur og vitur,
gjørdur av góðum treysti.”
59 Hildibrand gav so stórt eitt høgg,
frálíkur øðrum monnum,
klývur Rana í Ísanslandi,
svørðið stóð í tonnum.
60 Ógvuligt var at lýða á,
tá Hildibrand roynir alvi,
klývur Rana, ljóta trøll,
búkin niður í nalva.
61 Tað var hin ungi Hildibrandur,
sínum svørði brá,
hann kleyv Rana, ljóta trøll,
sundur í lutir tvá.
62 Hann kleyv Rana, ljóta trøll,
sundur í lutir tvá,
svørji eg tann eið við mína trúgv,
hann opin á vølli lá.
63 Svaraði frúgvin Silkieik
av so tungari neyð:
“Sniolvur, ríð á markina út
at vita, um kempan er deyð!”
64 Andan hevði hann ikki mist,
hann eyguni sundur brá,
reiggjaði til av miklum alvi,
Sniolvi ætlaði hann tá.
65 Tað var hin ungi Hildibrandur,
reiggjar svørðið hátt,
tað var hin ungi Sniolvur,
hann bar seg undan brátt.
66 Hildibrand liggur á grønum vølli
eina so lítla stund,
so leyp hann í saðilin upp
yvir leysa lund.
67 Hildibrand spennir sín hest við spora,
letur hann goyst um leypa:
“Hoyr tað, frúgvin Silkieik,
fulldýrt mundi eg teg keypa!”
68 Svaraði frúgvin Silkieik
av so tungum stríði:
“Fyri ein slíkan høvdinga
tað vildi eg latið lívið.”
69 Svaraði frúgvin Silkieik,
smílist undir lín:
“Var tað við tín vilja gjørt
at vega bróður mín?”
70 Svaraði ungi Hildibrandur,
snarliga hann sær vendi:
“Eg svørji tann eið við mína trúgv,
at Sniolv eg ikki kendi.”
71 Fram gekk frúgvin Silkieik,
rætti hond yvir borð,
lystiligt var á at lýða
teirra festnarorð.
72 Fram gekk frúgvin Silkieik,
rætti fram ljósan hand,
lystiligt var á at lýða
teirra festnarband.
73 Festi hann frúnna Silkieik,
fáar finnast slíkar,
hana førdi Hildibrandur
við sær til Brandarvíkar.
74 Hildibrand letur nunnum bjóða
at drekka við sær um jól,
síðan seta saman í ring
upp á ein sorgarstól.
75 “Tit eiga tykkum ein ungan son,
hann verður so mensk ein mann,
hann er eingin í Brandarvík,
ið yvirgongur hann.”
76 Svaraði onnur av nunnunum
av so góðum treysti:
“Hann er eingin í Brandarvík,
við hann situr á hesti.”
77 Svaraði triðja nunnan til:
“Hann gerst so nýtur drongur,
hann skal falla for faðir síns svørð,
sum yvir hans høvdi hongur.”
78 Stóðu upp úr sorgarstóli,
gingu fram á fold,
Hildibrand stóð og lýddi á,
hann sortnaði sum ein mold.
79 Tað var hin ungi Hildibrandur,
sveipar at sær skinn,
so gár hann í høgaloft
for svinnu Silkieik inn.
80 “Vit eiga okkum ein ungan son,
hann gerst so nýtur drongur,
hann skal falla for svørðið tað,
ið yvir hans høvdi hongur.”
81 “Hoyr tú, mín hin veldigi harri,
ber for onga sút,
tak tú gylta bitra brand,
stoyt í pulvur út!”
82 Svaraði frúgvin Silkieik
bæði av ilsku og bræði:
“Hoyr tú, mín hin veldigi harri,
far eftir mínum ráði!”
83 Ikki vildi Hildibrandur
svørðið so týna av lívi,
tí hann hevði í langar stundir
staðið í tungum stríði.
84 Tí hann hevði um langar stundir
staðið í tungum stríði,
við tann gylta, bitra brandi
vunnið tað væna vívið.
85 Árla var um morgunin,
sólin tók at troyggja,
tað var hin ungi Hildibrandur,
hann sigldi for Heljaroyggjar.
86 Hildibrand sigldi for Heljar norður,
tað var mest av sút,
hann tók sín gylta, bitra brand
og varpar í havið út.
87 Grímur eitur sonur hans,
tann gæviliga mann,
síðan reið hann haðan burt,
hann fór seg upp á land.
Handrit: Hentzasavnið. Ny kgl. saml. 1954, 4to. Nr. 17, s. 97.
Útgávur:
1. Hentzasavn - Kvæðasavnið hjá Jóannesi í Króki frá 1819. Eivind Weyhe legði útgávuna til rættis og skrivaði inngang, fróðskapur, Tórshavn 2011 s. 189
2. Føroya kvæði (Chr. Matras greiddi til útgávu, 1946) Band IV, Teil 1, s. 11.
3. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2001) 19. bind, s. 121
Heimild: Úr Sandoy: Johannes Clementsen, Jóannes í Króki, (1794-1869), Sandi 1819.
II. Sniolvs táttur.
CCF 91-II Ba-II
TSB E 75
88 Sniolvur býr á Upplondum,
hans líki kann ikki finnast,
so lystir honum at stríðast,
sum leika við streymin stinna.
89 So lystir honum at stríðast,
sum streymur leikar í á,
hann er eingin í verðini,
Sniolv ovurgár.
90 Sniolvur gár for sína móður,
leggur við hana ráð:
“Hvar veitst tú so væna jomfrú,
mær er sámi at fá!”
91 Svaraði hansara sæla móðir,
var ei til tess sein:
“Mong er von á Upplondum,
tak tær eina av teim!”
92 “Hoyr tú, mín hin sæla móðir,
eyka mær ei tann harm,
hon er eingin á Upplondum,
sova kann í mín arm!
93 Hoyr tað, mín hin sæla móðir,
eyka mær onga kvíðu,
hon er eingin á Upplondum,
svevur hjá míni síðu!”
94 Svaraði ungi Sniolvur
fyrsta orðið tá:
“Hertugans dóttur í Brunsvík norður
er mær sámi at fá!”
95 Svaraði hansara sæla móðir,
mælir á tungum inna:
“Hertugans dóttur í Brunsvík norður
ert tú ikki maður at vinna!”
96 Svaraði ungi Sniolvur,
mælir av tungum bræði:
“Tó skal eg til Brunsvíkar,
eg komi ei aftur úr teirri!”
97 So letur hann Sniolvur
síni skipini gera,
allar letur hann streingirnar
av reyðargulli vera.
98 Bræddir voru brandar,
skorin var hvør stokk,
stavn og stýri av reyðargulli,
so var segl í topp.
99 Bræddir vóru brandar,
borðini vóru blá,
forgyltir ringar av reyðargulli,
har skín sólin á.
100 Bræddir vóru brandar,
borðini vóru ný,
forgyltir leika veðurringar
høgt í miðjum ský.
101 Sniolvur letur snekkju smíða,
dreingir munnu gita,
av gulli vóru mastrarnar,
av silvuri vóru bitar.
102 Sniolvur letur snekkju smíða
høgt upp undir ský,
av gulli sligin lyftingin,
hann situr sjálvur í.
103 Vindur hann upp síni silkisegl,
fáir finnast slíkir,
strykar ei á bunkan niður
fyrr enn á Brunsvík.
104 Vindur hann upp síni silkisegl,
gull við vovin rand,
strykar ei bunkan niður
fyrr enn við Brunsland.
105 Vindur hann upp síni silkisegl
við so nýtum orðum,
strykar ei á bunkan niður
fyrr enn á Brunsvík norður.
106 Smaludrongur í líðum
goymir smalu og geit:
“Eg sær skip eftir havi koma,
havnir vilja leita!”
107 Smaludrongur geitum rekur
út á grønan vøll,
síðan akslar kápu blá,
hann gár í kongins høll.
108 Síðan akslar kápu blá,
han gár í kongins høll:
“Eg eri meg á einum luti
vísari, enn tit eru øll.
109 Eg eri meg á einum luti
vísari, enn tit eru øll,
eg sær skip eftir havi koma,
seglini hvít sum bjøll!”
110 “Sært tú skip eftir havi koma,
seglini hvít sum lín,
vera man onkur høvdingur
at biðja dóttur mína!”
111 Glaður leggur Sniolvur
inn á Brunsvíks vág,
hann vil hvørki stryka ei lúta,
skotini bresta á.
112 Hertugin so til orða tekur,
heldur á brýndum knívi:
“Sjúrður, gakk til strandar oman,
tak teir burt av lívi!”
113 Higar ið tann snekkjan
kendi fagurt land,
læt hann síni ankør falla
á so hvítan sand.
114 Læt hann síni ankør falla
á so hvítan sand,
fyrstur stígur Sniolvur
við sínum fótum á land.
115 Fyrstur stígur Sniolvur
við sínum fótum á land,
tá var Sjúrður, hertugans son,
riðin niður til strand.
116 Svaraði Sjúrður, hertugans son,
lítur á gyltan brand:
“Sig mær, frægur, eiti títt,
og hvar byggir tú land?”
117 “Sniolv skalt tú nevna meg,
væl í víggi stár,
Ólavur kongur á Upplondum
er sannur faðir at mær!”
118 Svaraði Sjúrður, hertugans son,
kann væl tungu skilja:
“Hvat eru tíni ørindi,
og hvat tykist tú vilja?”
119 Svaraði ungi Sniolvur,
letur so orðum siga:
“Til tess eri eg higar komin
tína systur at biðja!”
120 “Ólavur kongur á Upplondum
var ein kongur í ætt,
einum manni Sniolvi
havi eg hoyrt frá sagt!”
121 Sjúrður gekk frá strondum niðan,
sveipar at sær skinn,
og so búgvin gongur hann
fyri hertugan, faðir sín.
122 Hertugin so til orða tekur,
heldur á brýndum knívi:
“Hoyr tú, Sjúrður, sonur mín,
eru teir tiknir av lívi!”
123 Svaraði Sjúrður, hertugans son,
letur so orðum fúka:
“Nú er hann komin, riddarin tann,
tú manst undan lúta!”
124 Tí svaraði hertugin
bæði følin og nipin:
“Man ikki Brunsvík móti standa
einum orlogsskipi!”
125 Svaraði Sjúrður, hertugans son,
av so tungum stríði:
“Tú verður tann fyrsti í Brunsvík norður,
tikin verður av lívi!”
126 Tað er Sjúrður, hertugans son,
letur so orðum víkja:
“Nú er hann komin, riddarin tann,
frú Adalløs fár sín líka!”
127 Gingu teir frá strondum niðan
ríkir menn og reystir,
lunnar brustu, og jørðin skalv,
teir settu sín knørr í neystið.
128 Uppi í miðjum grasagarði
akslar hann síni skinn,
og so búgvin gongur hann
í høgar hallir inn.
129 Og so búgvin gongur hann
í høgar hallir inn,
sum hertugin yvir borði sat
við monnum hundrað fimm.
130 Sniolvur gekk í hallina inn,
í forðum var tann siður,
hann hevur alt í einum orði,
heilsar og hann biður.
131 Sniolvur stendur á hallargólvi,
ber fram kvøðju sína:
“Sit væl, reystur hertugin,
og gev mær dóttur tína!”
132 Leingi sat hann hertugin,
hugsaði um tey ráð,
hvøssu hann skuldi Sniolvi
eitt hániligt andsvar fá.
133 “Tað er so mangur stoltsriddari,
Adalløs vildi hava,
eg læt teir í tornið seta,
allar av lívi taka.
134 Tað er so mangur stoltsriddari,
Adalløs vildi fá,
eg læt teir í tornið seta,
allar av lívi gá.
135 Tað er so mangur stoltsriddari,
Adalløs vildi gilja,
eg læt teir í tornið seta
ímóti teirra vilja!”
136 Svaraði ungi Sniolvur,
letur so orðum svara:
“Tú ert ikki meiri fyri mínum hondum
enn ein gás at snara!”
137 Tá tóktist hann hertugin
at vera komin í vanda,
hann sær hesa miklu kempu
upp fyri borði standa.
138 Sniolvur gongur á hallargólvi,
mælir á tungu inni:
“Sig mær antin nei ella ja,
eg biði ikki triðja sinni!”
139 Hertugin so til orða tekur,
sortnar sum ein mold:
“Gangið eftir frúnni Adalløs
og leiðið fram á fold!”
140 Hon stóð upp úr gyltum stóli
við fylgismoyggjar tólv,
so gekk frúgvin Adalløs
inn á hallargólv.
141 Frúgvin varð bæði studd og leidd,
hon inn í hallina gekk,
fyrst hon Sniolv við eygum sá,
hon vilja til hann fekk.
142 Svaraði frúgvin Adalløs
og fyrsta orðið tá:
“Eg hevði hug á Sniolvi,
áðrenn eg hann sá!”
143 Svaraði frúgvin Adalløs,
gull ber seg á hendi:
“Eg hevði hug á Sniolvi,
áðrenn eg hann kendi!”
144 Fram gekk frúgvin Adalløs
rætti hond yvir borð,
lystiligt var á at lýða
teirra festnarorð.
145 Fram gekk frúgvin Adalløs
og rætti fram ljósan hand,
lystiligt var á at lýða
teirra festnarband.
146 Silki og so perlur
var eftir vegnum breitt,
so varð frúgvin Adalløs
oman til strandar leidd.
147 Silki og so perlur
var eftir vegnum prangað,
ei mátti frúgvin Adalløs
á berum jørðum ganga.
148 Tað er enn, sum ofta var tá,
mong er dømin mein,
hertugin fylgdi síni dóttur
ytst á flóðarstein.
149 Vindur hann upp síni silkisegl,
út í havið setti,
mikil var tann mannamúgva,
ið stóð á landi eftir.
150 Vindur hann upp síni silkisegl,
gull við vovin rand,
strykar ei á bunkan niður
fyrr enn við Uppland.
151 Millum báðar stavnarnar
skín so fagur litur,
sum hon frúgvin Adalløs
í lyftingini situr.
152 Millum báðar stavnarnar
brá so fagurt á,
sum hin ungi Sniolvur
frúnni stendur hjá.
153 Higar ið tann snekkjan
kendi fagurt land,
læt hann síni ankør falla
á so hvítan sand.
154 Læt hann síni ankør falla
á so hvítan sand,
fyrstur stígur Sniolvur
sínum fótum á land.
155 Fyrstur stígur Sniolvur
sínum fótum á land,
og hon frúgvin Adalløs
undir hans høgru hand.
156 Tók hann frúnna Adalløs,
lyfti á land við sær:
“Gud og milda Maria moy
verði nú við tær!”
157 Silki og so perlur
var eftir veginum prangað,
ei mátti frúgvin Adalløs
á berum jørðum ganga.
158 Silki og so perlur
var eftir veginum breitt,
so varð frúgvin Adalløs
niðan til hallar leidd.
159 Tað var hin ungi Sniolvur,
sveipar at sær skinn,
og so búgvin gongur hann
fyri sína móður inn.
160 Svaraði ungi Sniolvur,
mælir í fyrsta sinni:
“Nú er hon komin, frúgvin tann,
tú segði, eg kundi ikki vinna!”
161 Svaraði hansara sæla móðir,
hon sá ta brúður bjarta:
“Góðari stund tá bar eg teg
fyri mínum hjarta!”
162 Tað var hin ungi Sniolvur,
tók sær frú at festa,
snarliga læt til brúdleyps ætla,
læt ikki longur *fresta.
163 Tað var brúdleyp, ið boðið var,
ikki mátti tvørra,
báðum borgum boðið var,
tólv hundrað av hvørji.
164 Hon var sett á beinkir,
hann ímillum dreingir,
reið so mangur hovmann til
sum fjøður á fuglaveingi.
165 Hon var sett á beinkir,
hann á kallbekk,
mangur ríkur riddari
ímillum teirra gekk.
166 Drukkið varð teirra brúdleypið,
hirðin var so fegin,
sum tann fuglur, á viði situr,
var á ljósum degi.
167 Drukkið varð teirra brúdleypið,
kátt var teirra lív,
gingu bæði í eina song
Sniolvur og hans vív.
168 Drukkið varð teirra brúdleypið,
so er komið til mín,
síðan fór hvør, sum boðin var,
haðan heim til sín.
169 Drukkið varð teirra brúdleypið
bæði við gleði og gaman,
tað var minst av ævini,
ið tey vóru saman.
170 Adalløs vaknar á miðjari nátt,
telur sín dreym so brátt:
“Undarligt hevur fyri meg borið
alla hesa nátt.
171 Meg droymdi, tú reiðst á grønum vølli
við tínar gulmur gjarðar,
har kom ríðandi riddarin tann,
hann feldi teg niður til jarðar.
172 Meg droymdi, tá reiðst á grønum vølli,
bar so tunga trá,
har kom ríðandi riddarin tann,
ið høgdi títt høvur frá!”
173 Tað er hin ungi Sniolvur,
letur so orðum svara:
“Hann er eingin í verðini,
ið meg fellir til jarðar!”
174 Svaraði frúgvin Adalløs,
mælir av tungum inna:
“Hann er eingin í verðini,
sín líka kann ikki finna.
175 Hevur tú hoyrt frá móður hans,
sum vánda gerning kann,
vænur er hann og vøksturligur,
Ásmund nevni eg hann!”
Handrit: Hentzasavnið. Ny kgl. saml. 1954, 4to. Nr. 17, s. 97.
Útgávur:
1. Hentzasavn - Kvæðasavnið hjá Jóannesi í Króki frá 1819. Eivind Weyhe legði útgávuna til rættis og skrivaði inngang, fróðskapur, Tórshavn 2011 s. 194
2. Føroya kvæði (Chr. Matras greiddi til útgávu, 1946) Band IV, Teil 1, s. 15.
3. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2001) 19. bind, s. 132
Heimild: Johannes Clementsen, Jóannes í Króki, (1794-1869), Sandi 1819.
III. Golmars táttur.
CCF 91-II Ba-III
TSB E 62
176 Stoltsmoyggj yvir borði stendur,
Ásmundi hon sigur:
“Hildibrand sigldi for Heljar norður,
har søkti hann svørðið niður!”
177 Árla var um morgunin,
sólin tók at branda,
tað var hin ungi Ásmundur,
hann býst seg út at ganga.
178 Árla var um morgunin,
sólin skín so víða,
tað var hin ungi Ásmundur,
hann býst seg út at ríða.
179 Tað var hin ungi Ásmundur
hann býst seg út at ríða,
hann kom niður í Gantarvík,
sum vegir liggja víða.
180 Hann kom niður í Gantarvík,
fáur er hans javni,
har lá hertugin innanfyri,
Golmar nevndur á navni.
181 Tað var hin ungi Ásmundur,
heim í garðin fór,
úti hertugin Golmar
fyri honum stóð.
182 Svaraði hertugin Golmar,
hann kann væl tungu skilja:
“Hvat eru tíni ørindi,
og hvat man kappin vilja?”
183 Tí svaraði Ásmundur:
“Ilt er for sanns at dylja,
tað eru míni ørindi
Ingibjørg at gilja!”
184 Svaraði hertugin Golmar,
lítur á brandin bjarta:
“Tú giljar ikki Ingibjørg,
fyrr enn brostið er í mær hjartað!”
185 Ásmundur gongur í grasagarði,
flest øll veit hann skil:
“Eg skal gilja Ingibjørg,
eg geri tað, tá eg vil!”
186 Tað var hin ungi Ásmundur,
inn í hallir fór,
sum hon frúgvin Ingibjørg
í glæstriborgum stóð.
187 Svaraði ungi Ásmundur,
hann mælir um sín vilja:
“Eg svørji tann eið við mína trúgv,
meg lystir teg at gilja!”
188 Svaraði frúgvin Ingibjørg,
hon stóð í silkiserki:
“Ikki mást tú, Ásmundur,
vinna mær níðingsverkið!”
189 Svaraði hertugin Golmar
enn á hesum sinni:
“Ikki giljar tú Ingibjørg,
meðan eg eri inni!”
190 Hann læt Golmar av durum koyra
við svørð og váknaskildri,
hann lyfti frúvu í song við sær,
hann framdi, hvat hann vildi.
191 Golmar græt so møðuliga,
slíkt var vert at hoyra:
“Mær tykir tað einki roysni vera
tann veika av durum koyra!”
192 Ásmundur kemur út árla morgun
alt for uttan sút:
“Golmar, vilt tú fylgja mær
her nakað í havið út!”
193 Svaraði ungi Ásmundur
í fyrsta orði tá:
“Golmar, vilt tú fylgja mær
her nakað londum frá!”
194 Gingu teir til strandar oman,
vindur blakar í fjøll,
Golmar fryktar Ásmund,
tó hann var eitt størri trøll.
195 Gingu teir til strandar oman,
stigu í lyfting fram,
Golmar fryktar Ásmund,
tó hann var ein størri mann.
196 Vundu upp síni silkisegl
við so nýtum orðum,
stryka ei á bunkan niður
fyrr enn við Heljar norður.
197 Svaraði ungi Ásmundur,
fyrsta orð hann sigur:
“Hvar var tað, ið Hildibrandur
søkti svørðið niður?”
198 Svaraði hertugin Golmar,
fyrsta orð hann sigur:
“Her var tað, ið Hildibrandur
søkti svørðið niður!”
199 Ásmundur leyp í havið út,
leingi kavar hann,
so kom hann frá grunni upp,
og einki svørð hann fann.
200 “Vilt tú ikki siga mær,
hvar ið svørðið liggur,
harðan skalt tú deyðan tola,
snart skalt tú hann tiggja!”
201 “Hoyr tú, ungi Ásmundur,
lat meg ikki doyggja,
vit skulu sigla hiðan burt
og betur for Heljaroyggjar!”
202 Vundu teir upp síni silkisegl
við so nýtum orðum,
stryka ei á bunkan niður
fyrr enn við Heljar norður.
203 Tað er hin ungi Ásmundur,
letur so orðum svara:
“Hvør eigur hesi bitru vákn,
fram við grunni fara!”
204 Svaraði hertugin Golmar,
í annað orð hann sigur:
“Her var tað, ið Hildibrandur
søkti svørðið niður!”
205 Svaraði hertugin Golmar
annað orðið tá:
“Her søkti hann svørðið niður,
tá var eg sjálvur hjá!”
206 Ásmundur leyp í havið út,
lættliga kavar hann,
so kom hann frá grunni upp,
nú hann svørðið fann.
207 “Nú havi eg víst tær á brandin tann,
tú hevur eftir stundað,
lova mær til landanna
á Ingibjargar fund.
208 Nú havi eg víst tær á brandin tann,
leingi hevur staðið til víggja,
lova mær til landanna
frú Ingibjørg at síggja!”
209 Tað svaraði Ásmundur,
lítur seg inn mót oy:
“Hvat man hasum ljóta trølli
skilja so væna moy!”
210 Tí svaraði Ásmundur,
lítur seg inn mót lund:
“Hvat man hasum ljóta trølli
skilja so vænt eitt sprund!”
211 Tað var hertugin Golmar,
ið aftur svaraði honum:
“Ofta hevur lakur maður
fingið væna konu!”
212 Tað var hin ungi Ásmundur,
hevði ei fleiri orð,
høgdi høvur av Golmari
og varpar út fyri borð.
213 Vindur hann upp síni silkisegl,
fáir finnast slíkir,
strykar ei á bunkan niður
fyrr enn á Gantarvík.
214 Higar ið tann snekkjan
kendi fagurt land,
læt hann síni ankør falla
á so hvítan sand.
215 Læt hann síni ankør falla
á so hvítan sand,
fyrstur stígur Ásmundur
sínum fótum á land.
216 Fyrstur stígur Ásmundur
sínum fótum á land,
sló hann sínar tjaldbúðir
skamt frá sjóvarstrand.
217 Ásmundur gekk frá strondum niðan,
sveipar seg í skinn,
og so búgvin gongur hann
í høgar hallir inn.
218 Ásmundur gekk at borðinum,
hann drakk bæði mjøð og vín,
síðan flutti hann Ingibjørg
heim í hall til sín.
Handrit: Hentzasavnið. Ny kgl. saml. 1954, 4to. Nr. 17, s. 97.
Útgávur:
1. Hentzasavn - Kvæðasavnið hjá Jóannesi í Króki frá 1819. Eivind Weyhe legði útgávuna til rættis og skrivaði inngang, fróðskapur, Tórshavn 2011 s. 200
2. Føroya kvæði (Chr. Matras greiddi til útgávu, 1946) Band IV, Teil 1, s. 20.
3. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2001) 19. bind, s. 143
Heimild: Johannes Clementsen, Jóannes í Króki, (1794-1869), Sandi 1819.
IV. Hildibrands táttur.
CCF 91-IV Ba-IV
TSB E 16
219 Flutti hann frúvu í høll til sín,
tað mundu flest øll vita,
síðan sigldi Ásmundur
fyri Heljaroyggjar ytrar.
220 Ásmundur sigldi av Suðurlondum,
áður enn upp rann sól,
síðan sigldi haðan burt
og inn fyri Fávanspól.
221 Sigldi hann inn fyri Fávanspól,
ið søgur ganga frá,
síðan sigldi hann haðan burt
og inn fyri Singjantá.
222 Svaraði ungi Ásmundur,
gull ber seg á handa:
“Hvør eigur hasi fríðu vákn,
og frammi á borgum standa!”
223 Svaraði ein av hansara monnum,
gull ber seg á fingur:
“Fremsta vákn, á borgum stendur,
tað er Mimmaringur!”
224 Svaraði annar av hansara monnum,
hann bar gull til merki:
“Hann býr fyri hasari høll,
teir kalla Virgar sterka!”
225 Ásmundur stendur á skipabunka,
mælir á tungu inni:
“Nú lystir meg til hallar heim,
Virgar vil eg finna!”
226 Tað var ungi Ásmundur,
heim í hallir fór,
burt var svørðið Mimmaringur,
fremst á borgum stóð.
227 Svaraði ungi Ásmundur,
leit seg upp til oyggja,
hann sá yvir borði sitja
væl hundrada stoltsmoyggja.
228 Tað var ungi Ásmundur,
skortar ikki fíggja,
hann fór seg í hallina inn
til Virgars stoltsinsmoyggjar.
229 Ásmundur stendur á hallargólvi,
mælir um sín vilja:
“Eg svørji tann eið við mína trúgv,
meg lystir til at gilja!”
230 Svaraði ein av stoltsmoyggjunum,
fáar finnast slíkar:
“Minnist tú nakað til Ingibjørg,
tú flutti úr Gantarvík!”
231 Svaraði onnur av stoltsmoyggjunum,
høga ber hon krúnu:
“Tað ið tú bardist mót Torbjørn bøkli,
væl mundi eg tær dugna!”
232 Svaraði ungi Ásmundur,
leit millum sína manna:
“Tað ið tú sigur, tú hjálpti mær,
tey orð kann eg væl sanna!”
233 Svaraði triðja av stoltsmoyggjunum
fyrsta orðið tá:
“Ikki hevði tú svørðið funnið,
var eg ikki hjá.
234 Tá ið vit fram við grunni fóru,
dvaldust vit ikki leingi,
tá setti eg teg á bunkan upp
við stokk og svørð í fangi!”
235 Svaraði fjórða av stoltsmoyggjunum,
stóð í hvíta lín:
“Tá ið tú sodnaði undir brynjuni,
tá lindraði eg tín pína!”
236 Svaraði ungi Ásmundur,
tá var hann mestur óður:
“Hetta rós tað skuldi lagst
til sjálva mína móður!”
237 Svaraði fimta av stoltsmoyggjunum,
stóð í kjortil blá:
“Hoyr tú, ungi Ásmundur,
tú kom tær hiðan frá!”
238 Svaraði ein av hansara monnum,
honum fylgdi av breyt:
“Vart tú her í gullborgum,
tú komst í tunga treyt!”
239 Svaraði annar av hansara monnum,
honum á vegin fylgdi:
“Hevði tú verið her í nátt,
tú komist í konugildi!”
240 Árla var um morgunin,
sólin skín so víða,
tað var hin ungi Ásmundur,
hann býst seg út at ríða.
241 Tað var hin ungi Ásmundur,
hann býst seg út at ríða,
hann komst niður í Brandarvík,
sum vegir liggja víða.
242 Ásmundur situr á sínum hesti,
gull ber seg á hendur:
“Hvør eigur handa gullsaðil,
fremstur á borgum stendur!”
243 Svaraði ein av hansara monnum,
gull ber seg á hand:
“Hann býr fyri hesi høll,
tey kalla hann Hildibrand!”
244 Ásmundur krevur sín sendisvein,
frá man frættast víða:
“Ber mær boð til Hildibrand,
bið hann koma og stríða!”
245 Sveinin fór sum snarast var,
hann goymdi væl hans orð,
hann kom seg í hallina inn,
tá Hildibrand sat við borð.
246 “Sit væl, reystur Hildibrandur,
glaður og drekkur vín,
Ásmundur er á grønum vølli,
hann býður tær út til sín!
247 Sit væl, ungi Hildibrandur,
frá man frættast víða,
Ásmundur er á grønum vølli
og býður tær út at stríða!”
248 Tí svaraði Hildibrandur,
gull bar seg á handa:
“Bið hann ríða hiðan burt
aftur til Selgjalanda!”
249 Sveinin fór sum snarast var
við svørð og brynju tunga,
síðan skundar hann ferðina
aftur til Ásmund unga.
250 Ásmundur situr á sínum hesti,
frá man frættast víða:
“Hvat segði hann Hildibrandur,
skuldi hann mót mær stríða!”
251 “Tað svaraði Hildibrandur
alt for uttan vanda:
hann bað teg ríða hiðan hurt
aftur til Selgjalanda!”
252 Ásmundur krevur sín sendisvein,
frá man frættast víða:
“Ber mær boð til Hildibrand,
bið hann koma og stríða!
253 Tú skalt bera honum boðini tey,
hann skal sær korini velja,
ella eg høggi hans høvur av
sum ein hund til heljar!”
254 Sveinin fór sum snarast var
og goymdi væl hans orð,
hann kom seg í hallina inn,
tá Hildibrand sat við borð.
255 “Sit væl, reystur Hildibrandur,
frá man frættast víða,
Ásmundur er á grønum vølli
og býður tær út at stríða!
256 Hann bað meg bera tær boðini tey,
tú skuldi korini velja,
ella hann høgdi títt høvur av
sum ein hund til heljar!”
257 Ivri dregur á Hildibrand,
hann vá sítt svørð í droyra:
“Eg man ikki Golmar vera,
hann læt av durum koyra!”
258 Hildibrand leyp á gangaran sín,
ið dreingir fullvæl inna,
møtti honum ungi Ásmundur,
tá mundu tveir reystir finnast.
259 Riðu saman á grønum vølli,
hvørgin vildi lúta,
gongur so eldur av svørðum teirra,
neistar av árni fúka.
260 Riðu saman á grønum vølli,
hvørgum mundi bella,
hoyrast mátti langa leið,
sum svørð á brynjum gella.
261 Hildibrand gav so vænt eitt høgg
av so góðum treysti,
so sló hann Ásmund,
hann svímaði av sínum hesti.
262 Ásmundur stoyttist á jørðina niður
undir brynju blá,
Hildibrand sat á sínum hesti,
hann kundi fullvæl sjá.
263 Ásmundur stoyttist í jørðina niður
undir brynju nýggja,
Hildibrand sat á sínum hesti,
hann kundi hann fullvæl síggja.
264 Ásmundur eftir jørðini krýpur
skjótari enn nøkur hara,
Hildibrand vendi sín hest í spring,
hann skuldi ikki aftur um fara.
265 Ásmundur liggur á grønum vølli
eina so lítla stund,
so leyp hann í saðilin upp
yvir leysa lund.
266 So leyp hann í saðilin upp
yvir leysa lund,
síðan læt hann høggini falla
bæði mong og tung.
267 Hildibrand gav so stórt eitt høgg
av so miklum móði,
klývur brynju av Ásmundi,
hann nakin eftir stóð.
268 Hann klývur av honum skjøldarnar,
brynjuna hann spretti,
nakin stendur Ásmundur
á grønum vølli eftir.
269 Ásmundur stendur á grønum vølli,
tykist vera í vanda:
“Gev mær lov at ríða í dag
aftur til Selgjalanda!”
270 “Nú havi eg klovið brynju tína,
tað mundi teg ikki vara,
brátt manst tú við Sniolvs høvdi
til Adalløs at fara!”
271 Ásmundur snúðist haðan burt
bæði við sút og sorg,
glaður snúðist Hildibrandur
aftur í sína borg.
Handrit: Hentzasavnið. Ny kgl. saml. 1954, 4to. Nr. 17, s. 97.
Útgávur:
1. Hentzasavn - Kvæðasavnið hjá Jóannesi í Króki frá 1819. Eivind Weyhe legði útgávuna til rættis og skrivaði inngang, fróðskapur, Tórshavn 2011 s. 203
2. Føroya kvæði (Chr. Matras greiddi til útgávu, 1946) Band IV, Teil 1, s. 22.
3. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2001) 19. bind, s. 149
Heimild: Johannes Clementsen, Jóannes í Króki, (1794-1869), Sandi 1819.
V. Virgars táttur.
CCF 91-V Ba-V
TSB E 8
272 Ásmundur ríður út árla morgun,
vil eg for ydrum greina,
smíðaði aftur brynjuna,
ið gjørd var av silvuri reina.
273 Ásmundur ríður út árla morgun,
ógvuligur at líta,
smíddi aftur brynjuna,
gjørd var av silvuri hvíta.
274 Ásmundur ríður út árla morgun,
mangt var honum at meini,
smíddi aftur brynjuna,
sum gjørd var av fílabeini.
275 Ásmundur ríður út árla morgun
fram undir rúnarkletti:
“Tað mundi vera ein mikil kempa,
mína brynju spretti!”
276 Ásmundur situr á sínum hesti,
hyggur á brandin sín:
“Nú hevði eg verið sligin í dag,
var ikki móðir mín!”
277 Árla var um morgunin,
sól tók fagurt at branda,
tað var hin ungi Ásmundur,
hann býst seg út at ganga.
278 Tað er enn, sum ofta er,
frá man frættast víða,
hann komst niður á Selgjaland,
sum vegir liggja víða.
279 Hann komst niður á Selgjaland,
vil eg for ydrum greina,
eg svørji tann eið á mína trúgv,
tá var Virgar heima.
280 Ásmundur krevur sín sendisvein,
frá man frættast víða:
“Ber mær boð til Virgar sterka,
bið hann koma og stríða!”
281 Sveinin fór sum snarast var,
goymdi væl hans orð,
hann kom seg í hallina inn,
tá Virgar sat við borð.
282 “Sit væl, Virgar Valintsson,
frá man frættast víða,
Ásmundur er á grønum vølli,
hann býður tær út at stríða!
283 Sit væl, Virgar Valintsson,
eg beri tær boð til handa,
Ásmundur er á grønum vølli,
hann býður tær út at ganga!”
284 Svaraði Virgar Valintsson,
lítur sær upp til oyggja:
“Eg fari meg í hallina inn
til mínar stoltsinsmoyggjar!”
285 Svaraði ein av stoltsmoyggjunum
fyrsta orðið tá:
“Tú verður sligin í henda dag,
tað kann eg væl sjá!”
286 Svaraði onnur av stoltsmoyggjunum,
skortar ikki fíggja:
“Tú verður sligin í henda dag,
tað kann eg væl síggja!”
287 Svaraði Virgar Valintsson,
í forðum kempa glaður:
“Meg slær eingin av Skemmings baki
uttan ein illgerðsmaður!”
288 Tað var mong av stoltsmoyggjunum,
bar for honum sút,
tá hann leyp á Skemmings bak
um hallardyrnar út.
289 Virgar leyp á gangaran sín,
og dreingir fullvæl inna,
møtti honum ungi Ásmundur,
har mundu tveir reystir finnast.
290 Riðu saman á grønum vølli,
hvørgin vildi lúta,
gongur so eldur av svørðum teirra,
sum neistar av árni fúka.
291 Riðu saman á grønum vølli,
hvørgum mundi bella,
hoyrast mátti langan veg,
sum svørð á brynjum gella.
292 Virgar reið mót kalssyni
niðan í grønar lundar,
tá sá hann, at kalssonur
hann illgerningar kundi.
293 Teir settu skøft mót saðilbuga,
so er greint fyri mær,
sógvu tað allir høviskir sveinar,
at Virgar sterkari var.
294 Virgar gav so stórt eitt høgg
av so góðum treysti,
so sló hann til Ásmund,
hann fell av sínum hesti.
295 Ásmundur fór í jørðina niður
undir brynju blá,
Virgar sat á sínum hesti,
hann kundi hann ikki sjá.
296 Ásmundur fór í jørðina niður
undir brynju nýggja,
Virgar sat á sínum hesti,
hann kundi hann ikki síggja.
297 Men hann kom upp á baki hans,
nú man tað so verða,
stakk so Virgar Valintsson
ímillum rivs og herða.
298 Tað var Virgar Valintsson,
av dýrum deyða drakk,
hann bøtti aftur skaðan tann,
sum Ásmundur hann stakk.
299 Nú er kongurin vorðin óður,
hann heldur á lokalesti,
Virgar dreiv í havið út
á kolsvørtum hesti.
300 Virgar dreiv í havið út,
maður og hestur í senn,
hann komst aftur í gullborgir,
eg meini, hann er har enn.
Handrit: Hentzasavnið. Ny kgl. saml. 1954, 4to. Nr. 17, s. 97.
Útgávur:
1. Hentzasavn - Kvæðasavnið hjá Jóannesi í Króki frá 1819. Eivind Weyhe legði útgávuna til rættis og skrivaði inngang, fróðskapur, Tórshavn 2011 s. 206
2. Føroya kvæði (Chr. Matras greiddi til útgávu, 1946) Band IV, Teil 1, s. 24.
3. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2001) 19. bind, s. 155
Heimild: Johannes Clementsen, Jóannes í Króki, (1794-1869), Sandi 1819.
VI. Ásmundar táttur.
CCF 91-VII Ba-VI
TSB E 63
301 Árla var um morgunin,
sólin skín so víða,
tað var hin illi Ásmundur,
hann býst seg út at ríða.
302 Tað var ungi Ásmundur,
han býst seg út at ríða,
hann kom niður á Upplondum,
sum vegir liggja víða.
303 Ásmundur krevur sín sendisvein,
frá man frættast víða:
“Ber mær boð til Sniolv unga,
bið hann koma og stríða!”
304 Sveinin fór sum snarast var,
goymdi væl hans orð,
hann kom seg í hallina inn,
tá Sniolvur sat við borð.
305 “Sit væl, ungi Sniolvur,
frá man frættast víða,
Ásmundur er á grønum vølli,
hann býður tær út at stríða!”
306 Sniolvur brynjar út sínar menn
við gyltan glavind og spjót,
Ásmundur er á skógnum burt,
hann brá teim øllum ímót.
307 Vigið fekk hann allar teir
við svørð og brynju tunga,
ein bar livandi boðini
aftur til Sniolv unga.
308 Gongur hann aftur for Sniolv unga,
kærar sína neyð:
“Nú er fallið liðið alt,
ikki er kempan deyð!”
309 Sniolvur so til orða tekur,
heldur á brýndum knívi:
“Lovið mær í stríðið fram
at taka hann burt av lívi!”
310 Svaraði ein av sveinunum
fyrsta orðið tá:
“Tú vinnur einki av hasi kempu,
tað kann eg væl sjá!”
311 Svaraði annar av sveinunum,
skortar ikki fíggja:
“Tú vinnur einki av hasi kempu,
tað kann eg væl síggja!”
312 Sniolvur leyp á gangaran sín,
ið dreingir fullvæl inna,
møtti honum illi Ásmundur,
tá mundu tveir reystir finnast.
313 Riðu saman á grønum vølli,
hvørgin vildi lúta,
gongur so eldur av svørðum teirra,
sum neistar av árni fúka.
314 Riðu saman á grønum vølli,
hvørgum mundi bella,
gongur so eldur av svørðum teirra,
sum svørð á brynju gella.
315 Riðu saman á grønum vølli,
troða jørð um kálva,
bjargamál sang í hvørjum hamri,
vørildin tók at skelva.
316 Svaraði ungi Sniolvur,
kann væl tungu skilja:
“Hvat eru tíni ørindi,
hvat man kappin vilja?”
317 Ásmundur so til orða tekur:
“Ilt er for sanns at dylja,
tað eru míni ørindi
Adalløs at gilja!”
318 Svaraði ungi Sniolvur,
heldur á ringinum bjarta:
“Tú giljar ikki Adalløs,
fyrr enn brostið er í mær hjartað!”
319 Sniolvur gav so stórt eitt høgg
av so góðum treysti,
so sló hann til Ásmund,
hann svímaði av sínum hesti.
320 Ásmundur fór í jørðina niður
undir brynju nýggja,
Sniolvur sat í tímar seks,
hann kundi hann ikki síggja.
321 Ásmundur fór í jørðina niður
undir brynju blá,
Sniolvur sat í tímar seks,
hann kundi hann ikki sjá.
322 Tað var hin ungi Ásmundur,
gjørdi verri veldi,
hann kom upp á baki hans,
tann sterka Sniolv feldi.
323 Ein kom maður í hallina inn,
sigur øllum frá:
“Eg sær mann mót borgum ríða,
miklan í brynju blá.
324 Eg sær mann mót borgum ríða
miklan í brynju blá,
ongum manni líkari
enn Sniolvi at sjá!”
325 Svaraði frúgvin Adalløs,
skortar ikki fíggja:
“Lovið mær av hallini út,
latið meg sjálva síggja!”
326 Svaraði frúgvin Adalløs
fyrsta orðið tá:
“Hatta er ikki Sniolvur,
hvørki á brún ei brá!”
327 Svaraði frúgvin Adalløs
bæði av sút og sorg:
“Hatta er ikki Sniolvur,
ið ríður til mína borg!”
328 Svaraði frúgvin Adalløs,
smílist undir lín:
“Hatta er ikki Sniolvur,
ið higar ríður til mín!”
329 Tað var ungi Ásmundur,
heim í garðin fór,
úti frúgvin Adalløs
fyri honum stóð.
330 Ásmundur stendur á grønum vølli,
mælir um sín vilja:
“Hoyr tú, frúgvin Adalløs,
meg lystir teg at gilja!”
331 Svaraði frúgvin Adalløs,
tann hin svinna kona:
“Betur tú vart út í mítt kamar,
tú skuldi har ei útkomið.
332 Tað var hin illi Ásmundur,
vendi sín hest til bíggjar,
tá fekk frúgvin Adalløs
Sniolvs høvur at síggja.
333 Tað var frúgvin Adalløs,
tað gjørdi hon tá,
blóðigar kysti hon varrarnar,
á grønum vølli lá.
334 Svaraði frúgvin Adalløs,
fáar finnast slíkar,
ongan vildi hon ediling lova
eftir Sniolv ríka.
335 Svaraði frúgvin Adalløs,
helt á ringinum reyða:
“Eg vil ongan ediling lova
eftir Sniolvs deyða!”
336 Svaraði frúgvin Adalløs
við so lítið veldi:
“Tað var alt við illgerningar,
at tú Sniolv feldi!”
337 Svaraði frúgvin Adalløs,
mælir av tungum inna:
“Tað var alt við illgerningar,
tú mundi sigur vinna!”
338 So sára græt frúgvin Adalløs,
at hjartað mátti bløda,
lindin sprakk, og hjartað brast
eftir Sniolvs døda.
339 Hon sprakk av harmi eftir hann,
tann hin ríka frú,
eg svørji tann eið við mína trúgv,
tað hendir ongan nú.
340 Hvør sum elskar dyggan drong,
líkst teim illa á happ,
lindin tann um Adalløs
í níggju lutir sprakk.
Handrit: Hentzasavnið. Ny kgl. saml. 1954, 4to. Nr. 17, s. 97.
Útgávur:
1. Hentzasavn - Kvæðasavnið hjá Jóannesi í Króki frá 1819. Eivind Weyhe legði útgávuna til rættis og skrivaði inngang, fróðskapur, Tórshavn 2011 s. 208
2. Føroya kvæði (Chr. Matras greiddi til útgávu, 1946) Band IV, Teil 1, s. 26.
3. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2001) 19. bind, s. 159
Heimild: Johannes Clementsen, Jóannes í Króki, (1794-1869), Sandi 1819
VII. Gríms táttur.
CCF 91-VII Ba-VII
TSB E 36
341 Ásmundur gongur skipa millum,
heldur sær á gaman,
hvørt tað skip, ið fyri liggur,
letur hann hekta saman.
342 Ásmundur gongur skipa millum,
stígur til so fast,
hvør tann kempa, fyri var,
høvur á bunka brast.
343 Ásmundur leyp í havið út
av so tungari kvíðu:
“Vita tit nakra kempu til,
ið nú er eftir á lívi?”
344 Ásmundur kom frá grunni upp,
hugdi sær til frama,
tá var navnið snúgvivent,
tey kalla hann Kappabana.
345 Tað býr ein kempa upp á land,
søgur ganga frá,
so lystir honum at stríðast,
sum streymur leikar í á.
346 So lystir honum at stríðast,
sum streymur leikar í á,
hann er eingin í verðini,
ið Grím torir sjá.
347 Ásmundur krevur sín sendisvein,
frá man frættast víða:
“Ber mær boð til Grím unga,
bið hann koma og stríða!”
348 Sveinin fór sum snarast var,
goymdi væl hans orð,
hann kom seg í hallina inn,
tá Grímur sat við borð.
349 “Sit væl, ungi Grímur,
eg beri tær boð til handa,
Ásmundur er á grønum vølli,
hann býður tær út at ganga!
350 Sit væl, ungi Grímur,
frá man frættast víða,
Ásmundur er á grønum vølli,
hann býður tær út at stríða!”
351 Svaraði Grímur Hildibrandsson,
frá man frættast víða:
“Eg man einki skóna honum,
tóast hann er ikki fríður.”
352 Sendisvein til orða tekur
við sínar gulmur gjarðar:
“Hann hevur vigið tann sterka Sniolv,
felt hann niður til jarðar.”
353 Grímur tagdi langa stund,
tað við lítið veldi,
tá hann hoyrdi orðini tey:
tann sterka Sniolv feldi.
354 “Sniolvur var mín móðurbróðir,
hans líki kann ikki finnast,
tað var alt við illgerningar,
hann mundi sigur vinna.
355 Hann hevur átt sær móður ta,
ein er verst í land,
hon hevur manga raska kempu
lagt for eiturgrand.
356 Tú bið hann brynja út fimmti kempur,
bestu í sítt land,
eg vil ikki mót honum stríðast,
tí hann illgerning kann!”
357 Sveinin fór sum snarast var,
brynju bar hann tunga,
síðan skundar hann ferðina
aftur til Ásmund unga.
358 Ásmundur situr á sínum hesti,
maðurin er hann blíður:
“Hvat segði hann Grímur,
skuldi hann mót mær stríða?”
359 “Hann segði tú átti tær móður ta,
ein var verst í land,
hon hevur manga raska kempu
lagt for eiturgrand.
360 Hann bað teg brynja út fimmti kempur,
bestar í títt land,
hann vil ikki mót tær stríðast,
tú illgerningar kann.”
361 Ásmundur brynjar út fimmti kempur
bæði við glavind og spjót,
Grímur kom úr skógnum út,
hann reið teim øllum ímót.
362 Grímur kom úr skógnum út
við so frítt eitt mót,
allar sló hann fimmti kempur
niður for sín fót.
363 Ásmundur situr á sínum hesti,
maðurin er hann blíður:
“Hvat feilar tær, Grímur,
hví vilt tú ikki mót mær stríða?”
364 “Eg sigi, tú eigur móður ta,
ein er verst í land,
hon hevur manga raska kempu
lagt for eiturgrand.
365 Eg biði teg brynja út fimmti kempur,
bestu í títt land,
eg vil ikki mót tær stríðast,
tú illgerning kann.
366 Far tú tær til hallar heim,
kempur saman søkja,
eg skal sita í skógnum burt,
eg skal ímóti møta!”
367 Ásmundur snúðist haðan burt,
helt um gyltan brand,
hann fór eftir Oddi sterka
suður í Ísansland.
368 Tað var Ásmundur kellingarson
heim í garðin fór,
úti Oddur í Ísanslandi
fyri honum stóð.
369 “Ver vælkomin, Ásmundur,
higar nú til mín,
drekk nú, hvat tær betur líkar,
mjøðin ella vín!”
370 “Tað býr ein kempa í skógnum burt,
frá man frættast víða,
eg fái ikki riddaran tann,
mót honum torir stríða.”
371 Svaraði Oddur í Ísanslandi,
helt á brýndum knívi:
“Eg skal ríða á skógvin burt
at taka hann av lívi.
372 Mær skal fylgja Ívint,
hann er so mensk ein mann,
hann er eingin í Ísanslandi,
yvirgongur hann.
373 Mær skal fylgja Ívint,
riddarin tann hin besti,
hann er eingin í Ísanslandi,
við hann situr á hesti.”
374 Teir stigu á sínar hestarnar,
ikki var ferðin greið,
Oddur hevði tríggjar brynjur á sær,
tá hann á skógvin reið.
375 Teir stigu á sínar hestarnar
við so fullgóð mak,
riðu so í skógvin burt,
sum Grímur fyri sat.
376 “Ríð fram, Ívint, frændi mín,
klúgv tað stálið stinna,
mær tykir tað einki roysni vera,
hasa kempu vinna!”
377 Grímur so til orða tekur,
letur gott alvi kenna:
“Hvørki tær ei Ásmundi
tað man eg undan renna.”
378 Grímur so til orða tekur,
letur gott alvi síggja:
“Hvørki tær ei Ásmundi
tað man eg undan flýggja.”
379 Teir riðu saman á grønum vølli,
hvørgum mundi bella,
hoyrast mátti langan veg,
sum svørð á brynjum gella.
380 Teir riðu saman á grønum vølli,
hvørgin vildi lúta,
gongur so eldur av svørðum teirra,
sum neistar av árni fúka.
381 Grímur gav so stórt eitt høgg,
frálíkur øðrum monnum,
klývur Ívint í Ísanslandi,
svørðið stóð í tonnum.
382 Ógvuligt var at lýða á,
tá Grímur roynir alvi,
klývur Ívint í Ísanslandi,
búkin niður í nalva.
383 Tað var Grímur Hildibrandsson
sínum svørði brá,
hann kleyv Ívint í Ísanslandi
sundur í lutir tvá.
384 Hann kleyv Ívint í Ísanslandi
sundur í lutir tvá,
eg svørji tann eið við mína trúgv,
á víðum vølli lá.
385 Oddur spennir sín hest við spora,
loypur so goyst á heiði,
so reið hann mót Grími
fast av miklari vreiði.
386 Teir riðu saman á grønum vølli,
hvørgin vildi lúta,
gongur so eldur av svørðum teirra,
sum neistar av árni fúka.
387 Teir riðu saman á grønum vølli,
hvørgum mundi bella,
hoyrast mátti langa leið,
sum svørð á brynjum gella.
388 Teir riðu saman á grønum vølli,
troðaðu jørð um kálva,
bjargamál sang í hvørjum hamri,
vørildin tók at skelva.
389 Grímur gav so vænt eitt høgg,
so er greint for mær,
hann klývur brynju av Oddi sterka,
nú er tó eftir tvær.
390 Grímur ríður á grønum vølli,
letur gott alvi kenna,
sveittin støkk úr hvørjum hári,
niður um beltið renna.
391 Grímur ríður á grønum vølli,
dreingir góvu í geyma,
sveittin støkk úr hvørjum hári,
niður um beltið streymar.
392 Grímur ríður á grønum vølli,
frá man frættast víða,
so rennur sveitti um beltið hans,
sum elvin for fossin stríða.
393 Grímur ríður á grønum vølli,
buksur niður til kníggja:
“Man hatta vera slík avrekskempa,
eingin torir at síggja?”
394 Grímur gav so stórt eitt høgg,
hann vá við eggjartein,
klývur brynju av Oddi sterka,
nú er eftir ein.
395 Grímur gav so stórt eitt høgg,
frálíkur øðrum monnum,
klývur Odd í Ísanslandi,
svørðið stóð í tonnum.
396 Ógvuligt var at lýða á,
tá Grímur royndi alvi,
kleyv Odd í Ísanslandi,
svørðið stóð í nalva.
397 Tað var Grímur Hildibrandsson,
sínum svørði brá,
hann kleyv Odd í Ísanslandi
sundur í lutir tvá.
398 Hann kleyv Odd í Ísanslandi
sundur í lutir tvá,
so lá hann á grønum vølli
Ívinti íhjá.
399 Ásmundur situr á sínum hesti,
maðurin er hann blíður:
“Hvat feilar tær, Grímur,
hví vilt tú ikki ímót mær stríða?”
400 Ásmundur situr á sínum hesti
við sínar gulmur gjarðar:
“Eg havi vigið tann sterka Sniolv,
felt hann niður til jarðar.”
401 “Sniolvur var mín móðurbróðir,
hans líki kann ei finnast,
tað var alt víð illgerningar,
tá mundi sigur vinna.”
402 Ásmundur situr á sínum hesti,
rósar tey andboðverka:
“Enn var eg tá frægari,
eg feldi tann Sniolv sterka.”
403 “Eg sigi, tú eigur móður ta,
ein er verst í land,
hon hevur manga raska kempu
lagt for eiturgrand.
404 Eg bað teg brynja út fimmti kempur
bestu í títt land,
eg vil ikki mót tær stríðast,
tú illgerningar kann.
405 Far tú teg til hallar heim,
kempur saman søkja,
eg skal sita í skógnum burt,
mær leingist ikki at møta!
406 Far tú teg til hallar heim,
kempur saman biðja,
eg skal eftir í skógnum sita,
mær leingist ikki at bíða!”
407 Ásmundur fór seg haðan burt,
gull bar seg á hand,
síðan skundar hann ferðina
heim til Hildibrand.
408 Silkieik vaknar á miðjari nátt,
fortelur sín dreymin brátt:
“Undarligt hevur fyri meg borið
alla hesa nátt.
409 Meg droymdi, tú reiðst á grønum vølli
við tínar gulmur garðar,
har kom Grímur, sonur tín,
tú feldi hann niður til jarðar.
410 Meg droymdi, tú reiðst á grønum vølli,
bart so tunga trá,
har kom Grímur, sonur tín,
tú høgdi hans høvur frá.”
411 “Hoyr tú, mín hin veldiga søta,
syrg her einki um,
hann er eingin í verðini,
tað søkir frá havsins grunn!”
412 Har kom ríðandi riddarin tann
av eitt annað land,
ríkur maður so er nevndur
við sín teknarbrand.
413 Ríkur maður so er nevndur
við sín teknarbrand,
har kom ríðandi riddarin tann,
ið hans bar svørð í hand.
414 Tað var Ásmundur kellingarson,
heim í garðin fór,
úti sjálvur Hildibrandur
fyri honum stóð.
415 “Ver vælkomin, Ásmundur,
higar nú til mín,
drekk nú, hvat tær betur líkar,
mjøðin ella vín!”
416 “Lítið er mær um mjøðin tín,
hálvæl minni um vín,
onnur havi eg ørindini
higar í dag til tín.
417 Tað býr ein kempa í skógnum burt,
frá man frættast víða,
eg fái ikki riddaran tann,
mót honum torir stríða.
418 Tað býr ein kempa í skógnum burt,
hann gevur ikki náðir,
eg fái ikki dripið hann
uttan við tínum ráði.”
419 Tað svaraði Hildibrandur,
klæddur í brynjubjálvum:
“Hvat feilar tær, Ásmundur,
hví stríðist tú ikki mót honum sjálvur?”
420 “Hann sigur, eg eigi móður ta,
ein er verst í land,
hon hevur manga raska kempu
lagt for eiturgrand.
421 Hann biður meg brynja út fimmti kempur,
bestu í mítt land,
hann vil ikki mót mær stríðast,
eg illgerning kann.”
422 Tí svaraði Hildibrandur,
heldur á brýndum knívi:
“Eg skal ríða á skógvin burt
at taka hann av lívi.”
423 Tí svaraði Hildibrandur,
gull bar seg á hand:
“Læna mær títt góða svørð
út av tín egin hand!”
424 Tí svaraði Ásmundur,
helt um teknarbrand:
“Tú skalt fáa mítt góða svørð
út av mín egin hand.”
425 Grímur droymdi dreymin tann,
í skógnum sum hann lá,
har kom ríðandi riddarin tann.
ið høgdi hans høvur frá.
426 Teir stigu á sínar hestarnar
við so fullgóð mak,
riðu so í skógvin burt,
sum Grímur fyri sat.
427 Tí svaraði Ásmundur,
frá man frættast víða:
“Nú havi eg fingið riddaran tann,
mót tær torir stríða.”
428 “Tú hevur verið í øðrum londum,
kempur saman kallað,
ei er tað so undarligt,
um eg man síðstur falla.”
429 Teir riðu saman á grønum vølli,
hvørgum mundi bella,
hoyrast mátti langa leið,
sum svørð á brynjum gella.
430 Teir riðu saman á grønum vølli,
hvørgin vildi lúta,
gongur so eldur av svørðum teirra,
sum neistar av árni fúka.
431 Teir riðu saman á grønum vølli,
troða jørð um kálva,
bjargamál sang í hvørjum hamri,
vørildin tók at skelva
432 Teir riðu saman á grønum vølli,
hvørgin annan kendi,
sítt svørð, sum Hildibrand niður søkti,
bar hann nú í hendi.
433 Grímur gav so stórt eitt høgg,
tað av góðum treysti,
hann sló til Hildibrand, faðir sín,
hann fell av sínum hesti.
434 Hildibrand liggur á grønum vølli
eina lítla stund,
so leyp hann í saðilin upp
yvir leysa lund.
435 Hildibrand reiggjar svørðið í kring,
frálíkur øðrum monnum,
klývur Grím, sonin sín,
svørðið stóð í tonnum.
436 Ógvuligt var at lýða á,
tá Hildibrand royndi alvi,
klývur Grím, sonin sín,
búkin niður í nalva.
437 Tað var reystur Hildibrandur,
sínum svørði brá,
hann kleyv Grím, son sín,
sundur í lutir tvá.
438 Hann kleyv Grím, son sín,
sundur í lutir tvá,
svørji eg tann eið við mína trúgv,
á víðum vølli lá.
439 Ásmundur situr á sínum hesti,
rósar tey andboðverka:
“Tílíkan hava vit ongan funnið
uttan Sniolv sterka.
440 Manga hava vit kempu vigið
burt í øðrum londum,
tílíka hava vit onga funnið
fyri okkara hondum.”
441 Hildibrand so til orða tekur:
“Nú er til navns at leita,
sig mær satt og sanniliga,
hvøssu mundi kempan eita?”
442 “Grím læt kempan kalla seg,
man meg rætt um minnast,
Hildibrand eitur faðir hans
og móðir Silkieik svinna.”
443 “Tað er Grímur, sonur mín,
eg havi á skógnum dripið,
forbannaður verði búkur og bein,
ið svørðið søkti frá dýpi.
444 Tað er Grímur, sonur mín,
eg havi á skógnum vunnið,
forbannaður verði búkur og bein,
ið svørðið søkti frá grunni.”
445 Hildibrand sipar svørðið frá sær
av so tungum jamri,
eg svørji tann eið við mína trúgv,
kykur sprakk hann av harmi.
446 Hildibrand kastar svørðið frá sær,
tann gylta brandin beyga,
so lá hann á grønum vølli,
sprakk eftir sonar deyða.
447 Satt er tað, ið talað er,
so er greint ífrá,
eingin ger at forvitnast,
hvat nornur leggja á.
Gyltar sporar er mítt fótaspenni,
so temji eg mín gangaran góð
og lati renna.
Handrit: Hentzasavnið. Ny kgl. saml. 1954, 4to. Nr. 17, s. 97.
Útgávur:
1. Hentzasavn - Kvæðasavnið hjá Jóannesi í Króki frá 1819. Eivind Weyhe legði útgávuna til rættis og skrivaði inngang, fróðskapur, Tórshavn 2011 s. 211
2. Føroya kvæði (Chr. Matras greiddi til útgávu, 1946) Band IV, Teil 1, s. 28.
3. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2001) 19. bind, s. 164
Heimild: Johannes Clementsen, Jóannes í Króki, (1794-1869), Sandi 1819.
Ásmundur sendir ein boðbera til Virgar at bjóða honum av at berjast.
Kvinnurnar í Virgars húsi siga honum, at hann fer at verða dripin á tí degi. Hann sigur, at bara eitt bakbeist kann gera av við seg.
Virgar slær Ásmund av hestinum, Ásmundur sníkir seg inn á Virgar og stingur hann í bakið. Sìðani sæst Virgar úti á havi á svørtum hestbaki, og hann kemur til eina borg.
á føroyskum: CCF 91 B: V, L Hildibrands táttur og Virgars táttur ør.55-77 (bert á føroyskum). Partur av Sniolvs kvæði.
Ásmundur setur sær fyri at fara í bardaga. Hann sóknast eftir Virgari, men hann er ikki heima. Í staðin fyri bjóðar hann Hildibrandi av, sum roynir at fáa hann at fara.
Ásmundur hóttir við at avhøvda Hildibrand.
Teir rúka saman at berjast, og Hildibrandur kvettir brynjuserkin av Ásmundi, so hann stendur nektaður.
Ásmundur biður lova sær av stað.
á føroyskum: CCF 91 B:IV, D Ásmundar táttur, L Hildibrands táttur og Virgars táttur ør.1-54 (bert á føroyskum). Ein av táttunum í ”Sniolvs kvæði”.
Ásmundur bjóðar Grími av í bardaga, men Grímur sýtir, tí Ásmundur við svikum hevur dripið Sniálv, farbróður Gríms. Hann biður Ásmund senda boð eftir fimmti riddarum, og hann skal stríðast ímóti teimum í staðin fyri.
Grímur drepur allar riddararnar og sýtir framvegis at berjast við Ásmund. (Frábr.: B, I, K: Síðani sendir Ásmundur tveir riddarar afturat at berjast, og Grímur drepur teir við.) At enda lumpar Ásmundur Hildibrand at berjast við Grím. Hann lænir Hildibrandi svørð sítt til bardagan uttan at siga fyri honum, at svørðið av røttum er ogn Hildibrands, og at mótstøðumaðurin er sonur hansara.
Hildibrandur drepur Grím. Tá sigur Ásmundur fyri honum, hvør deyði maðurin var. Hildibrandi hevur verið spátt, at hann fer at drepa egna son sín við einum serligum svørði, sum hann helt liggja við havsins botn. Tá ið hann skilir, at spádómurin er gingin út, doyr hann av sorg.
á føroyskum: CCF 91 A: IV, B: VII, D Gríms táttur, I, K Gríms táttur (bert á føroyskum). Partur av ”Sniolvs kvæði”.
Ásmundur kemur til hús Golmars, rekur hann út og neyðtekur konu hansara.
Dagin eftir hevur Ásmundur Golmar við sær á báti og noyðir hann at vísa sær, hvar ið Hildibrandur tveitti svørð sítt á bláman. Ásmundur kavar eftir svørðinum og finnur tað. Golmar vil sleppa aftur til lands, men Ásmundur drepur hann og tekur síðani konu Golmars við sær heim.
á føroyskum: CCF 91, A: I, B: III, D Golmars táttur, L Golmars táttur (bert á føroyskum). Partur av ”Sniolvs kvæði”.
(Frábr. F, N: Adalín droymir, at maður hennara, Sniolvur, verður dripin.) Ásmundur fer til lands Sniolvs og drepur fleiri av monnum hansara.
Sniolvur fer í bardaga við hann, men á galdrahátt verður hann dripin. Ásmundur kvettir høvdið av honum og bindur tað í saðilin.
Hann fer at vitja Adalín og sigur seg vilja hava hana. Hon vísir honum frá sær og sigur, at hon fer ongantíð at finna nakran, sum kann meta seg við Sniolv, og tá ið hon sær avkvetta høvur hans, doyr hon av harmi.
á føroyskum: CCF 91 A: III, B: VI, D Annar Sniolvs táttur, E [II Ásmundar táttur], F [II Ásmundar táttur], N ør. 58-93 (eisini á norskum). Partur av ”Sniolvs kvæði”.
Sniolvur fer til Brunsvíkar at biðja um hertogadóttrina. Hertogin sær skip hansara koma og vil hava ókunumannin handtiknan. Men hertogasonurin vil fyrst vita, hvør ið tann fremmandi er, og fer oman á sjóvarstrond ímóti honum. Hann verður bergtikin av Sniolvi og stuðlar søk hansara hjá pápanum.
Hertogin óttast Sniolv og menn hansara og sendir boð eftir dóttrini. Hon fær benanvegin tokka til Sniolv, og tey giftast. Saman fara tey til land Sniolvs.
Stutt aftaná droymir hon, at ein fremmandur riddari drepur mannin.
á føroyskum: CCF 91 A: II, B: II, E: I, F: I, N ør. 1-63 (bert á føroyskum). Partur av ”Sniolvs kvæði”.
Hildibrandur heldur av stað at biðja um Silkieik, dóttur Upplands kongs. Men trøllið Rani kemur hagar áðrenn hann. Bønarorð Rana verða kveistrað burtur, og hann hóttir við at gera Silkieik til hjákonu sína.
Silkieik vil hava beiggja sín Sniolv at berjast fyri seg, men faðir hennara sigur, at Sniolvur er ov ungur.
Tá kemur Hildibrandur. Hann berjist við Rana og drepur hann. Hann giftist Silkieik. Spátt verður teimum, at svørðið hjá pápanum fer at drepa son teirra Grím. Tá tveitir Hildibrandur svørð sítt í havið.
á føroyskum: CCF 91 B: I, L Rana táttur, M (bert á føroyskum). Partur av ”Sniolvs kvæði”.


text:
Tað er leygardagur 18. mai, klokkan er um 8 á morgni, sólin skínur bæði oman og niðan, ein sera vakur morgun.
Hvat skal eg brúka henda dagin til?
Nú komi eg at hugsa um, at eg fyri tveimum vikum síðani var í Vestmanna og fiskaði ælabogsíl á Heygadalsvatni.
Har var ein ørgrynna av ælabogasílum. Hóast tað var kalt og vátaslettingur, var nógv at fáa.
Har ætli eg at fara at fiska í dag í góðveðrinum.
Eg ringi til ein vinmann fyri at vita, um hann hevur hug at koma við. Jú, men hann skal til klippingar beint fyri døgurða, so tað má útsetast til eftir døgurða.
Bilurin verður fyltur við fiskigreiðum, og so at bíða.
Døgurðin er fingin niðurum, vit fara úr Klaksvík. Málið er Heygadalsvatn omanfyri Vestmanna. Vit koma til Vestmanna og koyra niðan á Heygadalsvatn.
Tað liggur sum eitt spegl í sólini, ælabogasílini koma upp í vatnskorpuna, gera ein vørr, og so niður aftur.
Hetta sær spennandi út.
Vit finna eitt pláss til bilin inni við sevhúsið, nú skal fiskast.
Nakrir mans fáast við ymiskt fyrifallandi arbeiði í samband við alingina á vatninum.
Vit fáa tráðurnar úr bilinum, men gakk, nú kemur ein fryntligur og blíður maður og spyr, hvat vit hava í kvittanum.
Jú, ætlanin hjá okkum er at fiska ælabogasíl.
Mongum brestir ætlan. Og soleiðis varð eisini við hesum fiskitúrurin.
Vit fáa at vita, at tað er ikki loyvt at fiska á Heygadalsvatni, men vit kunnu koma aftur í 2021, tá verður loyvt at fiska aftur.
Eg sigi so við henda mannin, at einki skelti sigur, at tað er ólógligt at fiska á vatninum, men fleiri skeltir bera áskriftina "Fríðtíð og fisking".
Jú, sigur hann, eitt skelti stendur við innkoyringina til dalin.
Hetta var skuffandi.
Vit venda og koyra sama veg, sum vit komu.
Spenningurin er vendur til eitt stórt skuffilsi.
Men har er einki skelti, sum sigur, at tað ikki er loyvt at fiska á Heygadalsvatni.
Til tykkum, sum fáast við aling á vatninum, fáið eitt skelti upp, so at vit, sum fáast við at fiska síl og laks, hava nakað at halda okkum til.
Andrias Joensen
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Børn granska: Er tað neyðugt at brúka sápu?
Upp til Vísindavøkuna vóru tað fleiri skúlaflokkar, sum royndu seg sum granskarar í kappingini Ársins Vitanarfróðu 2017. Hetta er kapping, sum Nám og Granskingarráðið skipaðu fyri á fyrsta sinni. Tá avtornaði komu frágreiðingar frá 3 flokkum inn til kappingina.
Á Vísindavøkuni 29. september varð kunngjørt, at 5. flokkur í Eysturskúlanum vann kappingina í ár.
Frágreiðingarnar hjá flokkunum eru at síggja her:
5. flokkur í Eysturskúlanum - ER TAÐ NEYÐUGT AT BRÚKA SÁPU?
Elsti bólkur (5. og 6. flokkur) í Frískúlanum í Havn - MATVANAR HJÁ BØRNUM FYRR OG NÚ
7. flokkur í Eysturskúlanum - ELEKTRISITET
7. flokkur í Eysturskúlanum - AKVARIUFISKAR OG LJÓS
Vit takka flokkunum og lærarum teirra fyri, at tey vildu vera við. Flott arbeiði!
Ársins Vitanafróðu 2018
Ætlanin er at skipa fyri hesi kappingini aftur komandi ár. Freistin at lata inn verður helst í seinnu helvt av juni. Arbeiðshátturin og reglurnar verða tær somu sum í 2017, sí kunning her.


text:
Evnið í Barnaútvarpinum er børn og mál. Vit tosa við fleiri vaksin, sum arbeiða við málinum á ymsan hátt. Hesa ferð tosa vit við Randi Kúrberg, sum er lærari og fæst nógv við frælsan ítrótt
Børn og mál 1.sending
Í dag greiðir Sissal M. Rasmussen frá.
Evnið í Barnaútvarpinum hesa vikuna er børn og mál. Vit tosa við fleiri vaksin, sum arbeiða við málinum á ymsan hátt. Í dag hoyra vit Sissal M. Rasmussen, sum hevur gjørt eina kanning um børn og mál. Hon arbeiðir á Føroyamálsdeildini.
Aðrir partar
Evnið í Barnaútvarpinum er børn og mál. Vit tosa við fleiri vaksin, sum arbeiða við málinum á ymsan hátt. Hesa ferð tosa vit við Oddfríða Marna Rasmussen, sum er lærari og rithøvundur.
Evnið í Barnaútvarpinum er børn og mál. Vit tosa við fleiri vaksin, sum arbeiða við málinum á ymsan hátt. Hesa ferð tosa vit við Kathrinu Lindenskov Holm, sálarfrøðing.
Evnið í Barnaútvarpinum er børn og mál. Vit tosa við fleiri vaksin, sum arbeiða við málinum á ymsan hátt. Vit hoyra Sissal M. Rasmussen, sum hevur gjørt eina kanning um børn og mál. Hon arbeiðir á Føroyamálsdeildini.
Evnið í Barnaútvarpinum hesa vikuna er børn og mál. Vit tosa við fleiri vaksin, sum arbeiða við málinum á ymsan hátt. Í dag tosa vit við Randi Kúrberg, sum er lærari og fæst nógv við frælsan ítrótt
Evnið í Barnaútvarpinum hesa vikuna er børn og mál. Vit tosa við fleiri vaksin, sum arbeiða við málinum á ymsan hátt. Í dag tosa vit við Edny Poulsen, sum er teknmálstulkur.
Evnið í Barnaútvarpinum er børn og mál. Vit tosa við fleiri vaksin, sum arbeiða við málinum á ymsan hátt. Hesa ferð tosa vit við Edny Poulsen, sum er teknmálstulkur.
Evnið í Barnaútvarpinum hesa vikuna er børn og mál. Vit tosa við fleiri vaksin, sum arbeiða við málinum á ymsan hátt. Í dag tosa vit við Oddfríða Marna Rasmussen, sum er lærari og rithøvundur.
Evnið í Barnaútvarpinum hesa vikuna er børn og mál. Vit tosa við fleiri vaksin, sum arbeiða við málinum á ymsan hátt. Í dag tosa vit við Kathrinu Lindenskov Holm sálarfrøðing.


text:
Barnaverndartænastan í Vestmanna, Eiðis, Kvívíkar og Sunda kommunum
Oyrabakkavegur 3
Postsmoga 10
400 Oyrabakki
Avgreiðslutíð: mánadag - fríggjadag frá kl 09.00 til kl. 16.00
Tel. 667271
Vakttelefonin eftir arbeiðstíð 297200
Teldupostur: bvt@sunda.fo
Leiðari er Beinta Johannesen Mørkøre
Barnaverndarnevndin:
Lau Jensen, formaður
Jóna Borgarlíð, næstforkvinna
Joan Vang
Siri Joensen
Marsanna Eikhólm Tummasardóttir
Undir Barnaverndartænastuna í Vestmanna, Eiðis, Kvívíkar og Sunda kommunum hoyra: Vestmanna, Kvívík, Stykkið, Leynar, Skælingur, Hósvík, Hvalvík, Streymnes, Saksun, Langasandur, Haldórsvík, Tjørnuvík, Oyri, Oyrarbakki, Norðskáli, Svínáir, Ljósáir, Eiði og Gjógv.


text:
Leygardagin skipaði Hvirlan fyri øðrum umfari av vetrarkappingini. Hetta var í samband við Kerjarenningina. Tað var uttan iva munandi hugaligari at renna, tá oman fyri 300 rennarar fóru avstað í senn, hóast einans ein lítil triðingur luttók í vetrarkappingini.
Hvirlan plagar at vera væl umboðað hjá kvinnunum, men hesa ferð vístu reyðu kvinnurnar, at venjingin hjá Rigmor N. Arge og Hans Harryson er stak effektiv, tí tær tóku fyrsta, triðja, fimta og sjeynda pláss í opna bólkinum, meðan tær tóku fyrsta og triðja í veteranbólkinum. Fleiri runnu, kanska eitt sindur óvæntað havandi í huga avbjóðandi veðrið, sína skjótastu tíð á teininum.
Rigmor N. Joensen vann veteranbólkin, men tíðin var so mikið góð, at hon eisini vann opna bólkin, har Birna M. Joensen gjørdist nummar trý. Í veteranbólkinum var tað Adelaid Kirke, sum ognaði sær bronsumerkið.
Tað hevur verið langt millum luttakararnar hjá monnum, men hesa ferð vóru tað tríggir mans, sum høvdu avgjørt at royna seg í reyðum. Tað er sera hugaligt at síggja, hvussu tað spakuliga legst afturat. Vónandi verða tað enn fleiri komandi umførini.
Øll úrslitini síggjast her.


text:
Tað vóru gleðisróp, tá ið næmingar í 5.flokki í Eysturskúlanum í Havn, hoyrdu Anniku Sølvará siga setningin: Flokkurin, sum kann kalla seg Ársins Vitanarfróðu, er 5. flokkur í Eysturskúlanum. Granskingarráðið og Nám skipaðu fyri kappingini, sum er á fyrsta sinni í ár. Eins og undanfarin ár, var vísindavøkan 2017 sera áhugaverd - serstakliga var løtan í Perluni spennandi, tá ið spentir ungir granskarar, sum høvdu sent inn til kappingina, fingu at vita, hvør vinnarin var.
Tríggir flokkar vóru við í kappingini. Teir vóru: Elsti flokkur í Frískúlanum í Havn, við frágreiðing um matvanar hjá børnum í dag, samanborið við hjá børnum fyri umleið 30 árum síðani. 5. flokkur í Eysturskúlanum við frágreiðing um, hvørt tað er neyðugt at brúka sápu. 7. flokkur í Eysturskúlanum vð frágreiðingum um elektrisitetsnýtslu hjá gentum og dreingjum v.m.
Arbeiðshátturin er í seks stigum:
1. Hetta undrist eg á
2. Hví er tað so
3. Legg eina ætlan
4. Savna upplýsingar
5. Hetta eri eg komin fram til
6. Sig øðrum frá
Ein dómsnevnd við fýra umboðum hevur lisið frágreiðingarnar. Hesi eru Fríða Poulsen Eysturoy, lærari, Firouz Gaini, granskari, Karina Toftegaard, ritstjóri, og Annika Sølvará vegna Granskingarráðið. Tey vóru samd um, at allar frágreiðingarnar vóru góðar. Flokkarnir hava lagt nógv arbeiði í frágreiðingarnar og hava dugað væl at brúka arbeiðsháttin. Eftir at hava mett um ymsu frágreiðingarnar, samdist nevndin um ein vinnara. Nevndin helt, at hesin flokkurin hevði valt eitt passaliga avmarkað evni. Hugskotið var gott, og arbeiðið sá út til at vera samanhangandi. Nevndin helt eisini, at arbeiðið var kreativt og væl miðlað.
Umframt heiðurin vunnu tey 5.000 kr. til flokkin og ein túr saman við granskarum. Tá ið vit spurdu tey, hvat tey fóru at brúka peningin til, svaraðu tey, at tey ætlaðu sær til Íslands. Tey hava lært eina rúgvu og hava eitt nú funnið útav, at heitt vatn í onkrum føri er líka gott at brúka, sum sápa. Tað ber til at hoyra meira um sápugransking her:


text:
Mynd vísur botn í mun til fiskilínu á svartkjafta troli.
Marport Troleyga montera á fiskilínu ella grunn
Marport nøgdar sensor við Troleyga er sera væl egnaður at festa á fiskilínu / grunn fyri at síggja hvussu fast grunnir giongur at botni, ella hvussu nær fiskilínan á flótitroli er botni.
Marport Nøgdar sensorurin er sera frammkomin, og er eingin annar sensor á marknaðinum við so nógvum møguleikum.
Hetta merkir eisini av brúkarin ikki hevur forkeypt seg, tí nýggjar funktiónir kunnu keypast, og koyrast í sensorin við at uppstiga forriti í sensorinum.
Nakrar av teknisku eginleikinum og møguleikum í Marport Nødgar sensorinum.:
- 40kHz kanalir til Marport/Scanmar
- 70kHz kanalir til Wesmar/Simrad/Furuno Trol Sonar
- Simard PI
- Hybrid Nøgd baði 40kHz/70kHz samstundis
- Vinkul funktión (Pitch & Roll) (Tilboð frítt)
- Twister (vísur um sensorurin er vendur 180stig
- Hiti
- Dýpi
- Troleyga til at brúka á posa, rist ella bell (krevur Marport Scala)
- Botnkontakt, Troleyga montera á fiskilínu/grunn (krevur Marport Scala)
- Frástøða frá botni, Troleyga montera á fiskilínu/grunn (krevur Marport Scala)
- Battarí status (krevur troleyga funktión)
- Úthálari kann monterast á síðu ella aftan á sensori
- Sensor húsi kann skiftast
- Sera einkult at skifta stillingar ella dagføra við MOSA forriti
- Battarí livitíð, upp til 500 tímar
- Løðitíð 4 tímar (við fast charge løðara)
Stálhúsð fæst sum tilhoyr til TE/Catch sensorin tá hesin er monteraður á grunnin.


text:
Tilfeingisbreytin – lokal, grøn og global
Tilfeingisbreytin á Miðnámi í Vestmanna er ætlað føroyskum ungdómum, sum hava áhuga fyri føroysku náttúruni. Tilfeingisbreytin gevur næmingunum almennan lestrarførleika til hægri lærustovnar á jøvnum føti við hinar gymnasialu breytirnar.
Á breytini verður serliga undirvíst í náttúruvísindaligum lærugreinum á C-, B- og A-stigi, og breytin er serliga ætlað teimum, sum hava áhuga fyri náttúruni, umhvørvinum og burðardyggari gagnnýtslu av náttúruríkidøminum. Stutt sagt er talan um eina grøna gymnasiala breyt, sum tekur trý ár.
Seinastu árini eru fleiri av teimum, sum hava tikið prógv á Miðnámi í Vestmanna, farin undir hægri lestur á universitetum í fleiri ymsum londum, t.d. Norra, Danmark, Póllandi, Australia, Skotlandi og Onglandi.
Nýggja tilfeingisbreytin er grundað á tey føroysku náttúruvirðini, sum gevur teimum ungu eina føroyska barlast, áðrenn tey fara uttanlands at lesa. Tí kann roknast við, at fleiri teirra fara at velja hægri útbúgvingar, sum vit hava brúk fyri í Føroyum, og væntandi fer onkur teirra at seta nýggj arbeiðspláss á stovn.
Á tilfeingisbreytini eru tvær nýggjar lærugreinir, sum ikki finnast á øðrum breytum. Tann fyrra lærugreinin er tilfeingisfrøði á B-stigi, sum skal geva næmingunum grundleggjandi vitan um tey ymsu sløgini av livandi verum í føroysku náttúruni, og tann samfelagsliga týdningin, tey hava. Næmingarnir skulu eisini duga at meta um, hvussu vit gagnnýta okkara náttúrutilfeingi, sum er, og um menningarmøguleikar fyri betri gagnnýtslu í framtíðini, so vit fáa fleiri arbeiðspláss í Føroyum.
Hin nýggja lærugreinin er tilfeingi á A-stigi, har næmingarnir arbeiða við fýra verkætlanum triðja skúlaárið. Verkætlanir kunnu gerast innan hesi øki: Náttúrutilfeingi, aling, landbúnað, fiskiskap og veiðu, framleiðslu og náttúrunýtslu.


text:
Ta gongur vi r˙kandi fer hjß Marine Harvest.
Vinnuhßsk˙lin fŠr javnan vitjan av fˇlki, sum arbeiir ˙ti Ý vinnuni, og n˙ um dagarnar var Hans Jßkup Mikkelsen, stjˇri ß alivirkinum P/F Marine Harvest Faroes, ß vitjan at greia frß felagnum og f°royskari aling sum heild.
Fyrilesturin var Štlaur skipsf°raraflokkinum Ý S5 og maskinmeistaraflokkinum Ý M5 innan lŠrugreinina Leisla, men hˇpur at nŠmingum ˙r °rum flokkum vˇru eisini og lurtau.
Stutt kan sigast, at ta gongur ˇmetaliga vŠl hjß Marine Harvest og f°royskari aling, men vinnan hevur stˇrar lÝvfr°iligar vßar sum mugu takast Ý st°rsta ßlvara.
Rakstrar˙rsliti hjß Marine Harvest kemur Ý 2016 at totta upp Ýmˇti 200 mill. kr. sum er nˇgv ta besta ˙rsliti hjß felagnum yvirh°vur. Framleislun°gdin er naka hŠgri enn Ý 2015, men serliga er ta tann gˇi laksaprÝsurin sum gevur gˇa ˙rsliti.
St°rsti lÝvfr°ligi vßin Ý alingini Ý l°tuni er laksal˙sin. Evnini sum hava veri br˙kt mˇti l˙s virka verri og verri, og tÝ er l˙sast°an vesna seinastu ßrini. Hetta er ein avbjˇing sum vinnan tekur Ý st°rsta ßlvara og eitt av intrivunum sum felagi ger er, at seta Rognkels Ý ringarnar. Rognkels etur laksal˙s og hesar royndir hava vÝst seg, at roynast vŠl. Hinvegin er biomassin Ý f°royskari aling °ktur seinastu ßrini og ta hevur sjßlvsagt °ktan vßa vi sŠr.
Marine Harvest ger stˇrar
Ýl°gur Ý st°rri smoltframleislu ß Hellunum og tß i smoltst°in er liugt
˙tbygd, verur smoltkapaciteturin trÝfaldaur. Tß verur m°guligt at framleia
nˇgv st°rri smolt ß st°ini og framleislutÝin ß sjˇvnum kann tÝ styttast. At
fiskurin verur stytri Ý sjˇvnum er jaligt fyri lÝvfr°iliga vßan, men felagi
fŠr eisini m°guleika fyri at fßa eina betri nřtslu av ali°kinum hjß felagnum.
Felagi hevur bert 3 °kir sum eru Ý HaldˇrsvÝk og ß Oyndarfiri, umframt at
felagi er byrja Ý heilt smßum vi tveimum aliringum ß Sandsvßg, i er eitt
rŠttiliga harbalt ali°ki.
Ingolf Joensen, lŠrari


text:
Turkmenistan
Turkmenistan er eitt lýðveldi í Asia. Næstan 90 % av Turkmenistan er í stóru oyðimørkini Karakum (Svartasandi). Hitin fer javnan upp um 50 °C. Fram við suðurendanum í oyðimørkini er fruktagóður geiri, har bøndurnir m.a. velta bummull til útflutnings. Eftir tað, at Turkmenistan gjørdist frælst ríki í 1991, er russiskt ikki longur alment mál, nú er tað turkmenskt, og islam er aftur høvuðsátrúnaður. Landið er fátækt og avbyrgt frá umheiminum, men har er ógvuliga nógv gass. Turkmenska fólkið er víða um í Miðasia, og mong teirra liva sum flakkfólk. Men í Turkmenistan hava mangir turkmenar sett seg niður og liva sum bøndur og rossaalarar. Teir fara javnan á rossauppboðssølur og keypa og selja dýr at selja í grannalondunum. Turkmenar eru gitnir fyri at ala góð kappríðingarross, til dømis akhal-teke, eitt rossaslag, sum stendur seg væl í oyðimarkarlendi.
Í 1948 oyðilegði harður jarðskjálvti lívliga handilsbýin Askjhabad. Býurin varð bygdur upp aftur av nýggjum og er nú høvuðsstaður í Turkmenistan. Askjhabad er miðdepil í matvøru-, silki-, knipplinga- og teppiídnaðinum í landinum. Longsta vatnveiting í heiminum er grivin eystan úr Amu-Darjaá og vestur til Asjkhabad, veitin er 1.100 km long. Karakumveitin verður eisini kallað "lívsins á", tí hon veitir vatn á stór turrlendi, har bummull og onnur grøði nú verður dyrkað.


text:
Øll kømurini á Havgrími eru innrættað við íblástri frá fjørðuni. Litirnir bera brá av sjónum, bæði í silvitni og í uppgangi, fjørðuni, bønum og himmalhválvinum. Kømurini hava ymiska stødd og ymisk snið.Vís kømur
Føroya fyrsta boutique hotel við sjóvarmálan úti við Strond, einans hanagleiv frá gomlu verjuborgini, søguliga Skansanum og skamt frá miðbýnum og gomlu Havnini.Les meira
Á Hotel Havgrím kemur allur hitið og alt vatn úr 200 metra dýpið. Tað er reint og umhvørvisvinarligt.Les meir
Í kaffihusinum eru gestirnir umgirdir av stuttleikabátum, ríkari søgu og gestablídni. Støkkið inn á gólvið og njótið ein góðan kaffimunn í kenda kaffihúsinum í Havn, og forkelið tykkum ein løtu við heimagjørdum køkum.Vitja Kaffihúsið


text:
Rættarnevndin hjá løgtinginum tekur ikki undir við, at atkvøðurnar á smáu valstøðunum skulu verða taldar saman við atkvøðum frá størri valstøðum. Bara umboðini hjá Sambandsflokkinum í rættarnevnini taka undir við uppskotinum. Harvið er staðfest, at áhugi er ikki fyri, at føroysk løgtings- og kommunuval skulu vera loynilig.
Samband 15. apríl 2018
Tað skal framvegis vera møguligt at rokna út, hvør atkvøður hvat á smáplássunum, og tað skal eisini bera til at trýsta fólk á hesum plássum til at atkvøða ímóti teirra sannføring. Hetta er snøgt sagt ikki í lagi.
Vit kalla okkum eitt fólkaræði og vit liva í 2018!
Bíligar undanførslur
Tað ber altíð til at finna bíligar undanførslur, og tað roynir meirilutin í rættarnevndini eisini eftir førimuni at gera. Víst verður millum annað á, at ”tað er fremjandi fyri fólkaræðið, at veljarar á smærru støðunum hava sítt valstað eins og veljarar á størru valstøðunum.”
Hetta fær meg at seta spurnartekin við, um tey sum hava skrivað álitið yvirhøvur hava lisið uppskotið. Tað stendur jú beinleiðis í uppskotinum, at tað snýr seg IKKI um at avtaka nakað valstað. Skotið verður harafturímóti upp, at veljarar skulu kunna velja á vanliga staðnum, men atkvøðurnar skulu verða fluttar til annað stað, fyri at verða taldar upp har.
Meirilutin í rættarnevndini nevnir nógvar aðrar grundgevingar fyri, hví vallógin átti at verið tikin upp til nýggja viðgerð. Alt gott um tað, men hví brúka hesar undanførslur fyri ikki at taka undir við hesum uppskotinum? Tey hava einki við hvørt annað at gera, og einki bendir á, at nakar arbeiðir við hinum spurningunum. – Hví ikki bara vera erligur og siga bart ut: Vit ynskja ikki, at valini skulu vera loynilig?
Alt hevur sínar avbjóðingar, men tað skal eingin billa mær inn, at tað ikki ber til at flyta ein kassa við atkvøðum frá einum valstaði til annað í 2018.
Helgi Abrahamsen


text:
Lestrarvegleiðing
Ávegis undir útbúgvingini er møguleiki fyri at fá vegleiðing fyri at stuðla fakligu, persónligu og sosialu menningini, umframt læruførleikum næmingsins.
Lestrarvegleiðingin viðvíkur útbúgvingarligum og persónligum viðurskiftum fyri einstaka næmingin áðrenn, ímeðan og eftir lokna útbúgving. Lestraravegleiðingin viðvíkur eisini viðurskiftum, sum ávirka læringina hjá einstaka næminginum og trivnaðinum í flokshøpi.
Lestrarvegleiðarin á Heilsuskúla Føroya kann hittast á:
Tlf. 61 42 10,
9.30-12.00 og 13.- 15.00.
Mánadag undantikið.
Ella á telduposti skúlans - heilsuskulin@skulin.fo


text:
Innkalling til aðalfund 19. juni
Til øll feløgini!
Kallað verður til aðalfund í Flogbóltssambandi Føroya sunnudagin 19. juni kl. 13.00 á Hotel Føroyum.
Skrá:
1. Val av orðstýrara
2. Starvsnevndarformaðurin greiðir frá virki FBF’s í farna ári
3. Framløga av grannskoðaðum roknskapi
4. Innkomin mál
5. Val av nevndum, tiltakslimum og grannskoðara
6. Ymiskt
Aðrar lógarásetingar viðv. aðalfundinum:
grein 5
a) Møta á aðalfundi kann felag, sum hevur verið limur í FBF í minsta lagi ein mánað og hevur limagjalds- og onnur limaviðurskifti síni í lagi.
b) Møta á aðalfundi kann starvsnevndin, dómsnevndin, grannskoðari ÍSF’s og aðrar nevndir skipaðar undir FBF
d) Feløg, sum lúka tær treytir, ið nevndar eru í grein 5, kunnu senda í mesta lagi trý umboð at møta á aðalfundi.
grein 6
a) Atkvøðurætt á aðalfundinum við einari atkvøðu í part hava: Feløgini og Starvsnevndin við einari atkvøðu.
b) Dómsnevndin og grannskoðarin í ÍSF hava taluræt og rætt at seta fram uppskot á aðalfundinum, tó í samsvar við tær treytir, sum eru nevndar í grein 7
grein 7
a) Á aðalfundinum kunnu lógaruppskot ikki verða viðgjørd ella lógarbroytingar gjørdar uttan so, at tað er tilskilað í fundarskránni
b) Uppskot til lógarbroytingar, uppskot til nevndarlimir, sum feløgini og starvsnevndin ætla at skjóta upp á aðalfundinum sambært grein 8.1 og uppskotið hjá feløgunum til evni til álitisstarv sambært grein 8.4 og 8.5, skulu verða starvsnevndini í hendi í seinasta lagi 14 dagar fyri aðalfundin.
Undir øllum øðrum umstøðum skal starvsnevndin senda feløgunum, innan niðanfyri nevndu freist, lista yvir uppskot til nevndarlimir, soleiðis, at nevndir kunnu fullmannast.
Uppskotini verða so send feløgunum í seinasta lagi 8 dagar fyri aðalfundin
b) Uppskot um lóg og lógarbroytingar skulu vera starvsnevndinin í hendi í seinasta lagi fjúrtan dagar fyri aðalfundin. Uppskotini verða so send feløgunum í seinasta lagi átta dagar fyri aðalfundin.
Vinaliga
Magnus Tausen
Formaður