text:
Djóralívið í USA
Djóralívið í USA er bæði áhugavert og sermerkt. Har eru til dømis búffil, úlvur og kongaørn.
Stórir partar av vakrastu og stórslignastu náttúruni í USA eru varðveittir. Í USA eru fleiri enn 6 770 (í 2011) tjóðgarðar ella friðlendi, sum tilsamans eru meira enn 2 607 131 km2 til støddar [1]. Uppi í hesum eru t.d. Everglades National Park í Florida og Grand Canyon National Park í Arizona. Fyrsti tjóðargarðurin var Yellowstone National Park í Wyoming, hann varð latin upp í 1872.
Innihaldsyvirlit
Vesturríkini[rætta | rætta wikitekst]
Ómildar og turrar oyðimerkur, til dømis Death Valley, eru í útsynningspartinum. Eins og flestu plantuátarar í oyðimørkum, heldur lagdhalakanin til í urðum ella í nánd av runnum, so hon skjótt fær leitað sær skjól, er vandi á ferð. Stutti halin líkist hvítum ullarlagdi.
Helsuteðlan etur aðrar eðlur og skordjór. Hon verður í mesta lagi hálvan metur long. Stórur súlnakaktus veksur mest í Arizona. Hann veksur seint, og kann gerast 14 m høgur. Tær hvítu blómurnar draga ymisk skordjór at sær, til dømis svalufirvald. Helsioydlan, sum livir í oyðimørkunum í útsynningspartinum í USA, krógvar seg undir steinum um náttina og kemur fram um morgunin at verma seg í sólini.
Nógv oyðimarkardjór sova alla ta turru, heitu árstíðina, so tey kornast undan tí ovurhonds hitanum. Hetta nevnist summardvali. Nógv djór, til dømis froskar, eðlur, skordjór og sniglar, liggja í summardvala í oyðimørkini í USA. Áðrenn sniglar fara í summardvala, leggja teir slím fyri gágguna, slímið harðnar í sólini.
Amerikanska puman er av kattaættini. Puman trívist í tjúkkum skógi eins væl og í hálvgum oyðimørk. Kalldjórið kann vera 1,8 m langt og viga eini 100 kg. Helst um náttina reikar puman um á veiðiferð. Djórini, hon tekur, eru ymisk til støddar, eitt nú hara, rotta og hjørtur. Fyrr jagstraðu og skutu teir pumuna, tí hon av og á tók djór frá bondunum.
Skógarbjørnin í USA verður eisini nevnd grizzlybjørn ella kodiakbjørn. Grizzlybjørnin livir í til dømis Alaska, Montana og Washington. Hon etur nógv ymist, til dømis plantusprotar um várið og fruktir um heystið, men eisini djór og hunang. Kvenndjórið leggur tveir ella tríggjar ungar í vetrarhíðnum. Einasti fíggindi hjá stóru grizzlybjørnini er menniskjan.
Svartabjørn er vanligari at síggja. Svartabjørn (baribalbjørn) heldur eisini til í skógum og friðaðum økjum í USA. Allar eru ikki svartar, summar eru myrkamorreyðar ella reyðmorreyðar. Svartabjørn dugir væl at klintra í trøum og er kvik á føti, kann renna 40 km um tíman. Í t.d. Montana, Idaho og Oregon heldur svartabjørnin til. Labbarnir eru stórir, breiðir og førligir. Hon hevur stórar kløur.
Í Nevada eru nógv eiturdjór, til dømis slangur og sporðdrekar. Oyðimarkarsporðdrekin tekur skordjór og maðkar, hann tekur tey við klónum. Eiturkrókin brúkar hann mest til verju. Nógv eiturdjór liva í stóru oyðimørkunum inni í statinum.
Alaska[rætta | rætta wikitekst]
Djóralívið í Alaska er ógvuliga ríkt og fjølbroytt. Í Norðuralaska eru arktisku oyggjarnar altíð undir kava og ísi. Reindjór skava í kavanum eftir skón og mosa. Elgurin heldur til í stórum skógum í Suðuralaska. Um summarið, tá ið ísurin tánar á vøtnum og í áum, fer elgurin úti at eta vatnplantur. Um veturin etur hann knubbar og smáar greinar á trøum og runnum. Elgur reikar helst einsamallur, tó ikki í brundtíðini.
Fleiri enn 25 000 krabbasløg eru í Alaska [3].
Miðríkini[rætta | rætta wikitekst]
Heimsins størstu grasfløtur eru preriurnar í Dakota, Iowa, Kansas, Nebraska og Oklahoma. Á grasfløtunum halda nógv djórasløg til. Ongsprettur, termittir og meyrur, ið fjala seg í grasinum, eru góð føði til dømis hjá meyruátarum og beltisdjórum. Gnagdjór grava holur á øllum grasfløtum.
Meginparturin av teim stóru grasfløtunum, preriunum, sum vóru í Miðvestri í USA, eru nú lagdar undir plógv. Tó hava fleiri djórasløg staðið seg, helst gnagarar, til dømis jarðaríkornin. Djórini grava longur holur í jørðini og loysa moldina, so væta og føðsluevni seta ígjøgnum hana. Jarðaríkornin heldur saman í smáum flokkum. Slættahundar verða teir eisini nevndir, tí tað letur í teimum, sum tá ið hundahvølpur goyr. Í hvørjum flokki er eittans kalldjór, nøkur kvenndjór og so ungarnir. Flokkarnir eru so aftur skipaðir í heilt stórar flokkar. Undir svørðinum á lendi, ið er kanska 40 ha til støddar, kunnu á allari støddina vera samfestar, íbundnar holur, har jarðaríkornin heldur til í hundraðtali.
Amerikanski preriuúlvurin er í ætt við sjakal, úlv og taman hund. Sum flestu hundar gongur úlvatíkin í 9 vikur og leggur einar fimm hvølpar. Teir súgva tíkina fyrstu sjey vikurnar, men bara fýra vikur gamlir eta teir eisini hálvsodnaða føði, sum foreldrini klíggja upp aftur til teirra. Preriuúlvurin og tíkin halda saman alt lívið og liva saman við hvølpunum í ættflokkum. Preriuúlvstíkin leggur vanliga eina ferð um árið.
Í teimum ógvuliga stóru nálaskógunum norðanfyri er summarið stutt og veturin langur og kaldur. Um heystið legst bjørnin í híð, og har verður hon liggjandi, til lýðkan kemur várið eftir. Summi djór hava drigið sær mat saman, sum tey eta um veturin. Flytifuglurin fer suðureftir. Reindjór og elgur søkja sær lívd í skógunum og skava í kavanum eftir skón og mosa, meðan tey vara seg fyri úlvinum. Um várið kemur flytifuglurin aftur, firvaldarnir flákra ímillum greinarnar, og hjørturin bítur nýsprotnu nálirnar av trøunum.
Preriuuglan er vanlig allan vegin norðan av grasfløtunum í USA og suður á grasfløturnar. Ofta ger hon sær reiður í holum, sum viskakur eru rýmdar úr. Preriuuglan tekur skordjór, læming, kanin, dunnu, mýs, fugl, eðlu, slangu og ongsprettu. Steggin er vanliga hvítur ella sjómutur. Bøgan er størri og meira ríput. Hetta slagið er í skógunum í t.d. Michigan, Wisconsin og Dakota.
Neyt - búflar, oksar, kýr - eru ein tann fjølmentasti alidjórabólkurin í t.d. Texas. Fyrr vórðu neytini mest spent fyri amboð, men nú verða tey mest ald fyri kjøtið og mjólkina.
Eysturríkini[rætta | rætta wikitekst]
Tað eru 18 sløg av hálvbjarnum, m.a. tváttarbjørn. Øll sløgini eru í USA. Tær eru skjótar og fimar og mest frammi um náttina. Tá leita tær í ruskdungum eftir føði, taka grøði av bóndagørðum og smáfenað.
Norðuramerikanskt puntsvín etur børk og nálir av barviði. Puntsvínið dugir væl at kliva í trøunum. Um summarið er tað heldur niðri á sløttunum og etur plantuleggir, fruktir og fræ. Longu tindarnir á bakinum verja væl. Tó at puntsvín líkist vanliga tindasvíninum, eru djórini bæði ikki í ætt.
Nú er stórur partur av skóginum høgdur, men enn eru bjørn, úlvur og geypa í hesum fyrndarskógi. Stinkdjór (skunkar) halda til í skógum í USA. 13 stinkdjórasløg eru. Tey eta egg, smádjór og fruktir.
Í vátlendinum í landsynningspartinum í USA eru stórir mýrar, blotar og vøtn. Amerikanski alligatorurin livir í mýrunum og áunum í t.d. Alabama, Louisiana, Georgia og Florida. Hann kann gerast 3,6 m langur. Her er eisini froskar, fiskur, paddur, skjaldbøkur og skriðdjór.
Høsnaslagið reyð rhode island eitur eftir statinum Rhode Island. Tær verpa væl og smakka frálíka væl.


c: text/html

text:
Sjúkrarøktarfrøðideildin
Vitan er pallurin - forvitni er drívmegin
Leys størv
Yvirflyting frá danskari útbúgving í sjúkrarøktarfrøði til SjúkrarøktarfrøðideildinaLes meira her
Greinarøðin heilsufremjan og fyribyrgingLes meira her
“Mín útbúgving hevur bæði ført meg til Saudi Arabia og Afghanistan, har eg arbeiddi við sjúkrarøkt”
Eg eri meiri praktiskt anløgd, og útbúgvingin gav mær eina ótrúliga barlast við einum havi av vitan
06.11.2015Gro Gade Haanes á Megindeildini fyri náttúru- og heilsuvísindi hevur tikið lut á altjóða ráðstevnu í Tailandi
Fleiri tiðindi...
22.10.2015Sambandið ímillum vøddaprofil og mát fyri kropsligum avrikum í fótbóltsdystum hjá væltrenaðum leikarum
16.10.2015Fyrilestur hjá Vigdís Finnbogadóttur

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TíðindiRSSTíðindasavn
Úrslit frá jólasvimjikappingini 27. Nov. 2015
Mikudagin 25. nov. var árliga jólasvimjikappingin hjá ÍSB í svimjihøllini í Gundadali. 25 svimjarar luttóku, harav 2 í bólkinum fyri rørslutarn. Úrslitini síggjast niðanfyri. MT=MenningartarnRT= Rørslutarn Jólakapping
René og Joana vunnu boccia kappingina 24. Nov. 2015
Sunnudagin 22/11 skipaði ÍSB fyri bocciakapping í Løkshøll í Runavík. Eini 20 boccialeikarar luttóku hesuferð. Kappingin gekk væl, og tá alt var avgreitt stóðu René og Joana sum vinnarar. Tað vóru júst Joana og René ið vóru við til Special Olympics World Summer
Jólakapping í borðtennis 20. Nov. 2015
Nú ber til at melda seg til borðtenniskappingina ið verður hósdagin 26. Kl 16 í fimleikahøllini hjá Læraraskúlanum. Freistin at melda til er mikudagin 25. Novembur.Tilmeldingin fer fram á http://askur.fo/dforms/form532614.html Vit skulu eisini minna á at freistin at melda til
Jólaveitslan hjá Stuðlafelagnum ÍSB 16. Nov. 2015
Sum vant fer Stuðlafelagið ÍSB at skipa fyri árligu jólaveitsluni fyri fólk ið bera brek. Veitslan verður í B36 húsinum hóskvøldið 17. desember kl 1800. Vit fáa okkurt gott at eta, syngja, dansa um jólatræið og fáa vitjan av jólamanninum.
Jólakapping í Boccia 13. Nov. 2015
Góðu tit Vit vilja við hesum bjóða øllum áhugaðum at melda til árligu jólaBocciakappingina hjá ÍSB Kappingin fyri fólk við menningartarni verður í Løkshøll í Runavík – og kappingin fyri fólk við rørslutarni verður í kantinuni víð síðuna av Løkshøll. Kappingarnar byrja
Lýsing eftir svimjivenjara í Leirvík 09. Nov. 2015
Sóknast verður eftir svimjivenjara at venja børn og ung við rørslutarni, og børn og ung við menningartarni. Vant verður í Leirvík tvær ferðir um vikuna. Áhugaði kunnu venda sær til skrivstovuna hjá ÍSB Tel 217975 ella teldupost isb@isb.fo
Árliga Jólasvimjikappingin hjá ÍSB verður í Gundadali 25. nov. 04. Nov. 2015
Árliga Jólasvimjikappingin hjá ÍSB verður í svimjihøllini í Gundadali mikudagin 25. november kl 17.00 Tilmelding kann gerast antin við at fylla út skjal tú fær útleverað frá læraranum, ella á netinum http://askur.fo/dforms/form519312.html Øll eru vælkomin.
Heidi og Signa Vár stóra framgongd 27. Okt. 2015
Special Olympics svimjararnir Heidi Eliasen og Signa Vár Dávadóttir Joensen hava seinastu tíðina havt stóra framgongd við svimjingini.Tíðirnar eru nú so góðar at tær hava fingið ávikavist talentnál og bronsunál.Heidi fekk talentnál fyri tíðina á 50 m frí sum hon svam í kapping í Vági
Krista skjótari enn donsku metini 27. Okt. 2015
Svimjikappingin í Klaksvík um vikuskiftið var eisini ein góð kapping fyri Kristu, sum var einasti paralypmpiski svimjari til hesa kappingina. Hon setti fýra persónlig met, og eftir at hava hugt ígjøgnum danska metlistan í paralympiskari svimjing á stuttgeil, kann nevnast at í 50 bringu,
ÍSB og Skemman undirskrivað nýggja samstarvsavtalu 15. Okt. 2015
Egga Jensen (ÍSB) og Dan Hansen (Skemman) undirskrivaðu í gjár nýggja samstarvsavtalu, ið merkir at Skemman eisini verður ein av høvuðsstuðlunum hjá ÍSB í 2016 og 2017. Skemman hevur verið ein av høvuðsstuðlum hjá ÍSB síðani fyrsta avtalan var gjørd í 2004.
Kalendari
Sponsorar
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Frá hesi vikuni til 21. oktober verður ein føroysk yrking at síggja millum yrkingar úr 25 londum í bussum, sporvognum og í metro’ini í høvuðsstaðnum hjá ES. Afturvendandi bókmentatiltakið í Brússel, Transpoesie, byrjar við framsýning og upplestri 26. september, sum er almenni evropeiski dagurin fyri mál og málsligt fjølbroytni. Tá fer Carl Jóhan Jensen at bera fram yrkingar á føroyskum saman við yrkjarum úr sjey øðrum londum.
Føroyska sendistovan í ES gjørdist seinasta heyst atlimur í EUNIC Brússel, sum er eitt samstarv á mentanarøkinum millum umboð fyri evropeisk lond í Brússel. Hetta hevur millum annað havt við sær, at Føroyar hava fingið møguleika at fáa eina føroyska yrking við í Transpoesie, sum EUNIC Brússel skipar fyri í samstarvi við býráðið í Brússel, almenna flutningskervið og ávísar lista- og bókmentastovnar í býnum. Sum partur at EUNIC Brússel samstarvinum er føroyska sendistovan eisini sjónlig í lýsingartilfarinum um Transpoesie sum ein av viðvirkandi stovnunum.
Transpoesie verður í stuttum lýst at vera: “Ein poetisk uppliving, sum gevur teimum ferðandi í almennu samferðsluni møguleika at uppdaga verk hjá altjóða skaldum og finna nýggjar íblástrarkeldur í teirra dagliga lívi.”
Yrkingar úr 25 londum verða partur av býarmyndini í ES-høvuðsstaðnum í umleið ein mánað. Yrkingarnar verða hongdar upp í metro’ini, sporvognum, og bussum og á øðrum útvaldum samferðslustøðum í býnum.
Yrkingin “Tú” eftir Carl Jóhan Jensen úr yrkingasavninum “Lygnir” frá 1987 er vald sum føroyska umboðið í Transpoesie 2013. Yrkingin verður at síggja á føroyskum, hollendskum og fronskum. Frida S. Johannessen hevur týtt yrkingina til hollendskt og franskt. Sendistovan vendi sær í vár til Rithøvundafelag Føroya um føroyska luttøku í Transpoesie 2013, og felagið heitti á Carl Jóhan Jensen at bjóða fram eina yrking til høvið.
Føroyskt í altjóða bókmentahúsi í Brússel
Altjóða bókmentahúsið í Brússel, Passa Porta, verður karmur um alment bókmentatiltak 26. september, har Carl Jóhan Jensen og yrkjarar úr sjey øðrum londum fara at lesa upp úr sínum skaldskapi og kjakast um støðuna hjá evropeiskum málum og bókmentum.
Orsøkin til, at Transpoesie byrjar júst 26. september er, at tá er almenni evropeiski dagurin fyri mál, sum Evroparáðið og ES settu á stovn í 2001. Umframt ferðandi yrkingarnar og tiltøk við upplestri verður eisini framsýning í Gallerie Anspach, sum er sølumiðstøð mitt í Brússel, har tær 25 yrkingar í Transpoesie 2013 verða at síggja á stórum talvum, samstundis sum greitt verður frá um tiltakið, yrkingarnar og yrkjararnar.
Bara byrjanin
Sambært Sendistovu Føroya í ES gevur atlimaskapurin í EUNIC Brússel gott høvi at fáa føroyska list og mentan meira á breddan á ES høvuðsborgini og longur úti í Evropa. Luttøka á Transpoesie 2013 er sostatt bara fyrsta stigið á leiðini.
“Okkara uppgáva sum sendistova er at hjálpa til at knýta nýggj sambond millum Føroyar og Evropa á øllum økjum. Ríkilig høvi eru at styrkja mentanarsambond millum Føroyar og evropeiska meginlandið, ikki minst her í Brússel og Belgia, her vit hava beinleiðis atgongd til bæði tey fronsku og hollendsku mál- og mentanarumhvørvini í Evropa”, sigur Kate Sanderson, sendikvinna Føroya í ES.
Til ber at lesa meira um tiltakið og at síggja yrkingarnar hjá Carl Jóhan Jensen og hinum 24 yrkjaranum á www.transpoesie.eu.


text:
Stuðlar
Leikarin á bonkinum – Silja Højgaard
Lýs teg sjálvan sum fótbóltsspælara við 3 orðum: Viljasterk, kvik og manglandi teknikk – men hetta arbeiða vit uppá J… Les meira
Skuffandi spæl og harvið tap
Í regninum leygardagin 17. oktobur leiktu okkara kvinnur móti FC Damsø heima á Kløvermarkini og máttu av vøllinum við einum… Les meira
Tætt við sigur móti teimum ósigraðu
Aftaná eitt keðiligt avrik seinasta dyst noyddist 2. liðið at koma upp á hestin aftur móti oddaliðnum úr Fremad Amager.… Les meira
Fiasko í Frederiksberg
10. Oktobur fór eitt illa skert 2. lið til Frederiksberg at spæla ímóti FA 2000. Tað vísti seg tó, at… Les meira


text:
Hvat merkir tađ at taka ímóti Jesusi sum tín persónliga Frelsara?
Spurningur: Hvat merkir tađ at taka ímóti Jesusi sum tín persónliga Frelsara?
Svar: Hevur tú tikiđ ímóti Jesusi sum tín persónliga Frelsara? Fyri rćttiliga at skilja henda spurning mást tú fyrst skilja orđini ''Jesus Kristus,'' ''persónligur'' og ''Frelsari.''
Hvřr er Jesus Kristus? Nógv viđurkenna Jesus Kristus sum ein góđan mann, ein stóran lćrara ella enntá sum ein av profetum Guds. Alt hetta er heilt vist satt um Jesus, men tađ lýsir ikki nágreiniliga, hvřr Hann veruliga er. Bíblian sigur okkum, at Jesus er Gud í holdi, Gud sum menniskja (sí Jóh. 1:1, 14). Gud kom til jarđar at lćra okkum, lekja okkum, rćtta okkum, fyrigeva okkum – og doyggja fyri okkum! Jesus Kristus er Gud, Skaparin, hćgsti Harrin. Hevur tú tikiđ ímóti hesum Jesusi?
Hvat er ein Frelsari, og hví třrvar okkum ein Frelsara? Bíblian sigur okkum, at vit hava řll syndađ; vit hava řll gjřrt óndar gerđir (Róm. 3:10-18). Sum ein avleiđing av synd okkara hava vit Guds vreiđi og dóm uppibornan. Einasta rćttvísa revsingin fyri at synda móti einum óendaligum og ćvigum Gud, er óendalig revsing (Róm. 6:23; Op. 20:11-15). Tí třrvar okkum ein frelsara!
Jesus Kristus kom til jarđar og doyđi í okkara stađ. Deyđi Jesusar var eitt óendaligt gjald fyri syndir okkara (2 Kor. 5:21). Jesus doyđi fyri at rinda syndabót okkara (Róm. 5:8). Jesus rindađi skuldina, so at vit ikki skuldu gera tađ. Uppreisn Jesusar frá deyđa prógvađi, at deyđi Hansara var nřktandi fyri at gjalda prísin fyri syndir okkara. Tí er Jesus einasti Frelsarin (Jóh. 14:16; Áp. 4:12)! Hevur tú álit á Jesus sum tín Frelsara?
Er Jesus tín ''persónligi'' Frelsari? Mong halda, at tađ at vera kristin merkir at fara í kirkju, at taka lut í kirkjusiđi og/ella ikki at taka lut í avísum syndum. Tađ er ikki kristindómur. Sannur kristindómur er eitt persónligt samband viđ Jesus Kristus. At taka ímóti Jesusi sum tín persónliga Frelsara er at leggja persónligu trúgv og álit títt á Hann. Eingin verđur frelstur av trúnni hjá řđrum. Eingin fćr fyrigeving av ávísum gerđum. Einasti mátin at verđa frelstur er persónliga at taka ímóti Jesusi sum tín Frelsara og at lýta á, at deyđi Hansara rindađi syndir tínar, og at uppreisn Hansara er vissa um ćvigt lív (Jóh. 3:16). Er Jesus tín persónligi Frelsari?
Um tú vilt tú taka ímóti Jesusi sum tín persónliga Frelsara, sig so hesi orđ viđ Gud. Minst til, at biđja hesa ella nakra ađra břn fer ikki at frelsa teg. Bert trúgv á Jesus Kristus og fullgjřrda verk Hansara á krossinum fyri teg kann bjarga tćr frá syndini. Henda břn er bert ein máti at siga Gudi frá trúgv tíni á Hann og at takka Honum fyri at hava giviđ tćr tína frelsu. ''Gud, eg veit, at havi syndađ móti Tćr og havi revsing uppibornađ. Men eg trúgvi, at Jesus Kristus tók ta revsing, sum eg havi uppibornađ, so at eg gjřgnum trúgv á Hann kundi fáa fyrigeving. Eg taki ímóti tínum tilbođi um fyrigeving og leggi álit mítt á Teg fyri frelsu. Eg taki ímóti Jesusi sum mín persónliga Frelsara! Takk fyri undurfullu náđi og fyrigeving Tína – gávuna ćvigt lív! Amen!''
Hevur tú tikiđ eina avgerđ fyri Kristus av tí, tú hevur lisiđ her? Um so er, trýst á ''Eg havi tikiđ ímóti Kristusi í dag'' – knřttin niđanfyri.
Far aftur til fřroysku heimasíđuna
Hvat merkir tađ at taka ímóti Jesusi sum tín persónliga Frelsara?


text:
Boys In A Band
Boys In A Band er ein føroyskur rokkbólkur. Tá ið Pætur, Heri, Heini, Rógvi og Símun á heysti 2006 stovnaðu bólkin við heitinum Boys In A Band, settu teir somuleiðis gongd í eitt nýtt rák í føroyskum tónleiki. Teir vistu bara ikki av tí. Síðani hevur bólkurin verið ein av aktivastu bólkum í Føroyum.
Boys In a Band siga seg spæla kovboyrokk, sum stutt sagt er ein blanding av aggandi gomlum bluestónleiki og spildurnýggjum rokki. Bólkurin er fullkomiliga elektriskur á palli. Eftir legendarisku framførsluna í Kagganum, har Boys In A Band spældu í sambandi við stóra AME-tiltakið, vórðu teir bókaðir til ikki færri enn tríggjar festivalar niðri í summar 2007. Teir eru somuleiðis vælumtóktir á 15 teim bestu, hava vunnið Planet Awards fyri at vera besti nýggi bólkurin í 2006.
Heiður[rætta | rætta wikitekst]
2007 - Vunnu Global Battle of the Bands tónleikakappingina í Onglandi


text:
Norröna
Norröna er størsta ferðamannaskip í Føroyum sum siglir millum Tórshavn, Hirtshals[1] og Seyðisfjörður. Hon sigldi ímillum Hanstholm, Tórshavn, Bergen, Seyðisfjörður og Scrabster.
Í 2006 fór Smyril Line at tosa um at skifta út Lerwick við Scrabster, men hetta vakti stóra øsing, ikki minst frá hetlendingum, sum hava fíggjað stóran part av Norrönu. Frá summarinum 2007 er Norröna kortini farin at sigla aðruhvørja viku til Lerwick og aðruhvørja viku til Scrabster.
Frá 2009 siglir Norröna bara ímillum Hanstholm, Esbjerg, Tórshavn og Seyðisfjörður[2].
Seinni gavst Norröna at sigla til Hanstholm og fór í staðin ta sigla til Hirtshals.
Innihaldsyvirlit
Norröna I[rætta | rætta wikitekst]
Tann gamla Norröna var bygd í 1973 í Rendsborg sum Gustav Wasa. Frá 1983 æt hon Norröna og sigldi fyri eigaran Smyril Line millum Danmark, Føroyar, Ísland og Noreg. Hetta skipið hevði pláss fyri 1.050 ferðafólkum og 300 bilum. Avloysarin er tann nýggja Norröna (frá 2003).[3] Men tað gamla skipið er enn undir føroyskum flaggi - sum trúboðanarskipið Logos Hope.
Norröna II[rætta | rætta wikitekst]
Tann nýggja Norröna er eitt luksusskip. Tað var bygt í Lübeck, og 8. apríl fór hon jomfrútúrin úr Týsklandi við kós ímóti Føroyum, har hon varð sett í rutusigling 10. apríl 2003.
Við eini longd upp á 164 m og eini breidd á 30 m hevur hon pláss fyri umleið 1.500 ferðafólkum og eisini 800 bilum. Manningin telur umleið 120 fólk.
Norröna hevur luksuskømur, stór handilsøki, góðar matstovur, barrir, dansihøli, spælipláss til børn, svimjihyl, venjingarhøll o.s.fr.
Norröna II kostaði umleið 100 mió. evrur, sum var rættiliga dýrt fyri Smyril Line, og tað gav reiðarínum fíggjarligar trupulleikar. Men tað kláraði seg, og nú er tað við íslendskari, hetlendskari og almennum stuðli tryggjað, at Norröna verður verandi eitt føroyskt skip.
-
-
Nýggja Norröna fer framvið Koltri
-
Nyggja Norröna á Havnini
-
Nyggja Norröna á Seyðisfirði


text:
Er Jesus Gud? Segi Jesus Seg nakrantÝ vera Gud?
Spurningur: Er Jesus Gud? Segi Jesus Seg nakrantÝ vera Gud?
Svar: Ta stendur ongastani Ý BÝbliuni, at Jesus segi ''Eg eri Gud.'' Hetta merkir tˇ ikki, at Hann ikki kunngj°rdi, at Hann var Gud. Eitt d°mi er or Jesusar Ý Jˇhannes 10:30 ''Eg og Fairin, Vit eru eitt.'' Okkum nřtist bert hyggja eftir, hvussu j°darnir svarau Honum aftur, fyri at vita, at Hann segi Seg vera Gud. Teir royndu at steina Hann j˙st av hesi grund. ''...T˙, sum ert menniskja, gert Teg sjßvlan til Gud!'' (Jˇh. 10:33). J°darnir skiltu neyvt, hvat Jesus segi seg vera ľ guddˇmur. Leggi til merkis, at Jesus noktar ikki, at Hann sigur Seg vera Gud. Tß i Jesus kunngj°rdi, at ''Eg og Fairin, Vit eru eitt'' (Jˇh. 10:30), segi Hann, at Hann og Fairin vˇru av sama skapi og kjarna. Eitt d°mi afturat er Jˇhannes 8:58. Jesus segi, ''Sanniliga, sanniliga, sigi Eg tykkum, ßrenn ┴braham var til, eri Eg!'' J°darnir svarau aftur vi at taka upp steinar fyri at drepa Hann fyri gudspottan, sum Mˇselˇgin gav teimum bo um. (3 Mˇs. 24:15).
Jˇhannes tekur uppaftur hugtaki um guddˇm Jesusar: ''Ori var hjß Gudi'' og ''Ori var hold'' (Jˇh. 1:1, 14). Hesi vers benda třiliga ß, at Jesus var Gud Ý kj°ti og blˇi. ═ ┴postlas°guni 20:28 stendur, ''Ansi tÝ eftir tykkum sjßlvum og eftir °llum fylginum, her Heilagi Andin hevur sett tykkum sum umsjˇnarmenn at r°kta samkomu Guds, sum Hann vann SŠr vi SÝnum egna blˇi!''Hv°r rindai fyri kirkjuna ľ kirkju Guds ľ vi SÝnum egna blˇi? Jesus Kristus. ┴postlas°gan 20:28 kunnger, at Gud keypti kirkju SÝna vi SÝnum egna blˇi. TÝ er Jesus Gud!
┴postulin Tummas segi um Jesus, ''Harri mÝn og Gud mÝn!'' (Jˇh. 20:28). Jesus rŠttar hann ikki. TitusbrŠvi 2:13 eggjar okkum til at bÝa eftir afturkomu Guds og Frelsara okkara, Jesus Kristus (sÝ eisini 2 PŠt. 1:1). ═ HebrearabrŠvinum 1:8 kunnger Fairin um Jesus, ''Men um Sonin: 'HßsŠti TÝtt, Gud, stendur Ý allar Švir, og sproti rŠttvÝsinnar er sproti rÝkis TÝns.'' Fairin sipar til Jesus sum ''Gud'' og bendir hetta ß, at Jesus veruliga er Gud.
═ Opinberingini gevur ein eingil Jˇhannesi bo um bert at tilbija Gud (Op. 19:10). Fleiri ferir Ý Skriftini, verur Jesus tilbiin (Matt. 2:11, 14:33, 28:9, 17; Luk. 24:52; Jˇh. 9:38). Hann ßtalai ongantÝ nakran fyri at tilbija Seg. Var Jesus ikki Gud, hevi Hann bii fˇlk um ikki at tilbija Seg, eins og eingilin Ý Opinberingini gj°rdi ta. Ta eru fleiri onnur vers og leibeiningar Ý Skriftini, sum tala fyri guddˇmi Jesusar.
Třdningarmesta grundin til, at Jesus mß vera Gud, er, at er Hann ikki Gud, hevi deyi Hansara ikki veri nˇg miki til at rinda revsingina fyri heimsins syndir (1. Jˇh. 2:2). At skapa, sum Jesus hevi veri, var Hann ikki Gud, hevi ikki kunna tiki ß Seg ˇendaligu revsingina,, sum krevst fyri synd mˇti einum ˇendaligum Gudi. Bert Gud kann b°ta fyri ein slÝkan ˇendaligan straff. Bert Gud kann taka ß Seg syndir heimsins (2. Kor. 5:21, doyggja, og vera upprisin og prˇgva sigur SÝn yvir synd og deya.
Far aftur til f°roysku heimasÝuna
Er Jesus Gud? Segi Jesus Seg nakrantÝ vera Gud?


text:
Tilfeingisbreytin á Fiskivinnuskúlanum er ætlað føroyskum ungdómum, sum hava áhuga fyri føroysku náttúruni, umhvørvinum og burðardyggari gagnnýtslu av náttúruríkidøminum. Tilfeingisbreytin gevur almennan lestrarførleika til hægri lærustovnar á jøvnum føti við hinar gymnasialu breytirnar.
Tilfeingisbreytin
Tíðindi
Ein ferð inn í føroyska miðlaheimin
Mánadagin 16. november vóru næmingar úr 2. TIF á Fiskivinnuskúlanum, sum hava miðlakunnleika sum vallærugrein, á kanningarferð í føroyska miðlalandslagnum. Dagurin byrjaði niðri í Miðlahúsinum í Vágsbotni, har vit frættu um...[Les meira]
Væleydnaður brúgvabyggingarfundur
Fiskivinnuskúlin var 10. november karmur um árliga brúgvabyggingarfundin millum framhaldsdeildir og miðnámsskúlar í miðøkinum. Endamálið við tiltakinum er at skifta orð um evni, sum kunnu lætta um skifti hjá næmingum, tá tey eru...[Les meira]
Lærarar á Google skeiði
Tað er ikki á hvørjum degi, at lærarar sita á skúlabonki, men í hesum broytingartíðum hava lærarar eisini brúk fyri at dagføra sína vitan. Tí bjóðaði Fiskivinnuskúlin lærarunum á skeið at brúka GAfE (Google Apps for Education),...[Les meira]
Foreldrafundur
Hósdagin 1. oktober var foreldrafundur hjá 1. flokki á Fiskivinnuskúlanumi. Foreldur/verjar hjá umleið 20 næmingum møttu til fundin. Harumframt møttu fleiri næmingar og so lærararnir hjá flokkinum. Kunnað varð um søguna hjá...[Les meira]
Minkandi dálking frá alivinnuni
Djóralívið á havbotninum kann geva eina greiða ábending um dálkingarstøðuna við lívrunnum evnum á havbotninum. Hetta vísti lívfrøðingurin Jan Sørensen á í einum fyrilestri, sum hann helt fyri næmingunum á Fiskivinnuskúlanum ídag....[Les meira]


text:
1949
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 19. mars kom Bíblian út á fyrsta sinni á føroyskum í týðing Victor Danielsens
- 4. apríl - USA, Kanada og mong lond í Vesturevropa stovna NATO.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 20. januar - Göran Persson, svenskur forsætismálaráðharri
- 13. apríl - Christopher Hitchens, enskur rithøvundur
- 23. apríl - Alexandur Kristiansen, føroyskur rithøvundur
- 9. mai - Billy Joel, amerikanskur tónleikari
- 19. mai - David Johannesen, føroyskur prestur og rithøvundur
- 18. juni - Lech Kaczynski, pólskur politikari (d. 2010)
- 20. juni - Vibeke Larsen, danskur ríkisumboðsmaður í Føroyum 1995 - 2001.
- 22. juni - Meryl Streep, amerikonsk sjónleikarinna
- 7. juli - Shelley Duvall, amerikonsk sjónleikarinna
- 8. august - Páll Vang, føroyskur politikari
- 27. august - Hergeir Nielsen, føroyskur politikari
- 14. september - Tommy Seebach, danskur tónleikari (d. 2003)
- 19. september - Twiggy, ensk modell
- 8. oktober - Sigourney Weaver, amerikonsk sjónleikarinna
- 11. oktober - John S. Myllhamar, føroyskur rithøvundur og trúboðari.
- 21. oktober - Benjamin Netanyahu, ísralelskur forseti
- 16. november - Axel H. Nolsøe, føroyskur politikari
- 20. november - Ulf Lundell, svenskur tónleikari
- 10. desember - Ólavur Klakk, føroyskur tónleikari (d. 2013)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 15. desember - Jógvan Waagstein, tónasmiður og málari (f. 1879).


text:
1948
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1. januar - Funnings sóknar kommuna verður alment tikin av, og nýggju kommunurnar Funnings kommuna og Gjáar kommuna koma í hennara stað.
- Tíðindablaðið Føroya kunngerðasavn A og B verður útgivið fyrstu ferð.
- 1. apríl - Heimastýrislógin kom í gildi eftir at Danmark og Føroyar høvdu verið hersett av Týsklandi og Bretlandi ávíkavist.
- 14. mai - Ísrelska ríkið verður stovnað; arábiska-ísraelska kríggið brestur á.
- 22. mai og 23. mai - Tjóðveldisflokkurin varð stovnaður.
- 12 mai - Andrass Samuelsen verður fyrsti Løgmaður undir Heimastýrislóguni.
- Merkið verður viðurkent av donskum myndugleikum sum tjóðarflagg føroyinga.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 30. mars - Óli Breckmann, føroyskur politikari og løgtingslimur.
- 28. apríl - Sir Terry Pratcher, enskur fantasi rithøvundur (d. 2015)
- 3. desember - Ove Joensen, føroyskur rógvari. (d. 1987)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 30. januar - Mahatma Gandhi, indiskur sjálvstýrisleiðari (f. 1869)
- 1. september - Janus Djurhuus, føroyskur yrkjari og Áarstovubróðir. (f. 1881)


text:
07 / Aug / 2015
Grindalógin ber í ov stóran mun brá av at vera gjørd við Sea Shepherd í huga, og kemur hatta við fráboðanarskylduni tí eisini heilt skeivt fyri. Við aðrari tilgongd (fraiming) til grindadráp, also við at vit viðurkendu at grindadráp ikki bara er ein aldargomul sjálvfylgja, men ein rættur vit halda fæst við, kundi verið uppnátt tað sama, t.d. um sagt varð nakað soleiðis
16 / Jan / 2015
Í Degi og Viku í gjár var greitt frá, hvussu bæði foreldrini varveita foreldramyndugleikan á børnunum í samband við separatión/hjúnaskilnað, Um annar mótmælir hesum, so avger Føroya Rættur, hvør av foreldrunum skal hava foreldrarættin. Rætturin í Føroyum kann ikki døma til felags foreldramyndugleika. Tað kann rætturin í Danmark gera. Er løtan komin til broyting, so at rætturin skal kunna døma foreldur til at hava
21 / Nov / 2014
(samrøða við Turið Debes Hentze) Hjúnaskilnaður, foreldramyndugleiki og samvera við børnini.Søguliga hevur talið av hjúnaskilnaðum í Føroyum verið lágt. Men heldur ikki í Føroyum stendur tíðin í stað, og seinastu árini er talið av hjúnaskilnaðum økt; í dag eru munandi fleiri hjúnaskilnaðir enn fyrr.Vit hava skift orð um hjúnaskilnaðir, foreldramyndugleika og samveru við Turið Debes Hentze, sum er advokatur og hevur eftirútbúgving innan ósemju-mekling,
04 / Apr / 2014
Húsakeyp og kostnaður. Holl advokatráðgeving í samband við húsakeyp eigur ikki at sparast burtur.Pengarnir til holla ráðgeving til hesa fíggjarligu stóru íløgu, herundir gerð av skeyti og avgreiðsla av peninginum nýtir ikki at kosta almikið.Kostnaðurin fyri arbeiðið verður ásettur út frá tímanýtslu - tó við einum minstaprísi við mvg stórur frá kr. 5.000,- til kr. 8.500. Tímanýtslan verður skrásett


text:
Seinastu tíðindi
-
Avlop á fíggjarlógina eftir átta ár við halli
“Vit kunnu fegnast um, at vit í 2016 fáa avlop aftur á føroysku fíggjarlógina eftir átta ár við halli, har vit samanlagt hava havt tríggjar milljardir krónur í halli, eitt hall, sum hevur økt okkara skuld við trimum milljardum krónum”. Hetta segði Kristina Háfoss, fíggjarmálaráðharri á tíðindafundi í dag, í samband við at fíggjarlógin hjá
- 17/11/15
-
Numo: Greining av línuskipunum 2010 til 2014
Greiningin fevnir um línuskipini yvir 110 tons samsvarandi flokkingina í lógini um vinnuligan fiskiskap. Grundarlagið er almennu ársfrásagnirnar fyri skipini umframt útvegaðar upplýsingar um veiðinøgd, manningartal, nettosølu v.m. Við støði í roknskapunum og upplýsingum fyri skipini í einstøku skipabólkunum fyri árini 2010 til 2014 eru sett upp høvuðstøl, umframt lyklatøl sum nærri lýsa aktuellu støðuna
- 11/11/15
-
Bakkafrost 615 milljónir krónur í avlopi fyrstu níggju mánaðirnar av 2015
2,2 milljónir krónur í avlopi um dagin. Hetta er úrslitið hjá Bakkafrost fyri fyrstu níggju mánaðirnar av 2015. Hetta gevur eitt samlað avlop áðrenn skatt uppá tilsamans 615 milljónir krónur. Tað er 30 milljónir krónur betri enn sama tíðarskeið í 2014, tá avlopið fyrstu níggju mánaðirnar var 585 milljónir krónur. At talan er um eina
- 04/11/15
-
Fáa ikki lív í miðbýin vegna forðingar
Í februar í ár skrivaði Vinnuvitan eina grein um fleiri miseydnaðar royndir hjá Smyrjibreyðsbúðini at leggja ymiskar ætlanir fram, sum gagna miðbýnum, fyri teknisku nevnd í býráðnum. – Í Vágsbotni er meira trafikkur enn í Niels Finsensgøtu, og har er givið loyvi til eina útibarr, sum er næstan úti á koyribreytini, men vit fáa ikki
- 26/10/15
-
Nógv skjótari breiðband frá Vodafone
Enn einaferð kann Vodafone bjóða sínum kundum nógv skjótari ferð á internetinum. Nýggj tøkni kollveltir føroysk breiðbandshald. 2. november skrúvar Vodafone ferðina nógv upp á internetinum í føroysku heimunum. Størstu privatu haldini hava tá upp til 40 Mbit í download og 4 Mbit í upload, og tað er tvær ferðir meira ferð, enn størstu privatubreiðbondini
- 22/10/15
-
Havsbrún: Vit skulu ikki framleiða norskan standardlaks
Havsbrún framleiðir fiskafóður við nógv hægri maritimum innihaldi enn teirra norsku kappingarneytar. Hetta gevur betri vøkstur, lægri svinn, lægri fóðurfaktor og nógv meira kjøt á laksinum. Hetta gevur ein nógv betri prís á tí føroyska laksinum frá Bakkafrost uppá imillum tvær og 10 krónur fyri hvørt kilo á hágóðsku marknaðum í USA. Hetta sigur Odd
- 08/10/15
-
Hiddenfjord tá burðardygd veruliga merkir burðardygt
– Sustainability, burðardygd, er ikki bert eitt orð við nýta, tað er nakað vit meina í álvara. Vit skulu ikki gera slíkt, ið forðar okkara eftirkomarum í at virka. Vit skulu reka okkara virksemi í samljóði við náttúrua. Tað er hetta, ið myndar okkara arbeiði við laksalús. Hetta sigur Atli Gregersen, stjóri á Hiddenfjord við
- 08/10/15
-
Metlágt arbeiðsloysi í Føroyum
Í august 2015 var árstíðarjavnaða arbeiðsloysið av fulltíðararbeiðsleysum 809, svarandi til 3,0%. Í tali eru tað 15 færri enn mánaðin frammanundan, men prosentið er óbroytt . Hjá monnum var arbeiðsloysið 2,3% og hjá kvinnum 3,8%. Seinastu 4 mánaðirnar hevur arbeiðsloysið ligið støðugt um 3%. Í mai var tað 3,1%, minkaði so til 2,9 í juni
- 06/10/15
-
Nógv fleiri ferðafólk í Føroyum í 2015
Stórur vøkstur var í gistingum í føroysku ferðavinnuni fyrra hálvár í ár. Tað vóru tilsamans 66.569 gistingar fyrra hálvár í ár, og tað eru 9.247 fleiri enn sama tíðarskeið í fjør, svarandi til ein vøkstur á 16%. Sostatt var vøksturin fyrra hálvár í ár størri enn vøksturin fyri alt árið frá 2013 til 2014, ið
- 06/10/15
-
Risa øki til vinnulívið í Runavík
Runavíkar kommuna: Umstøðurnar til orku depilin í føroyskum vinnulívi gerast enn betur. Runavíkar kommuna hevur gjørt ætlan fyri at byggja 80.000 fermetrar av nýggjum øki til havna- og vinnuendamál. – Samanspælið millum havnarlag og øki til vinnuna er sera umráðandi fyri nógv av virkseminum, sum fer fram við Skálafjørðin. Samstundis økist eftirspurningurin eftir tænastum frá
- 05/10/15
-
Bakkafrost er meir enn 10 milljardir vert
Virðið á partabrævinum hjá Bakkafrost kom í gjár uppá 272 norskar krónur fyri hvørt partabrævið. Hetta svarar til at virðið av partbrøvunum hjá Bakkafrost er 13,21 milljardir norskar krónur. Umroknað til danskar krónur svarar hetta til, at Bakkafrost í dag er vert 10,37 milljardir krónur. Tað eru bert góð fimm ár síðani, at partabrævið hjá
- 01/10/15
-
Jan Ziskasen úr Klaksvík nýggjur stjóri hjá P/f Føroya Tele
Jan Ziskasen er settur í starvið sum stjóri fyri Føroya Tele, har hann byrjar tann 2. november. Nevndin í Føroya Tele hevur um vikuskiftið avgjørt at seta Jan Ziskasen í starvið sum stjóri fyri Føroya Tele. Jan Ziskasen er 47 ára gamal og hevur seinastu 12 árini starvast í ávikavist London og Chicago, har hann
- 30/09/15
-
Ársins virki 2015 takkarrøða hjá Regin Jacobsen
Eftir at Bakkafrost á Vinnudegnum fekk heiðurin sum Ársins Virki 2015, helt Regin Jacobsen hesa røðu: “Stóra takk fyri – Eg ynski øllum í felagnum hjartaliga til lukku við hesum stóra heiðuri. Hetta er eitt herðaklapp fyri at skapa góð úrslit og vísa framfýsni og áræði, ið hevur ført við sær menning og vøkstur av
- 28/09/15
-
Ársins virki 2015 er Bakkafrost
Á árliga vinnudegnum hjá Vinnuhúsinum fríggjadagin, varð Bakkafrost kosið at vera ársins virki 2015. Dómsnevndin nýtti hesar grundgevingar fyri val av ársins virki 2015: Sum vit júst hava hoyrt, hevur dómsnevndin valt Bakkafrost sum Ársins Virki 2015. Ársins Virki 2015, Bakkafrost, er størsta fyritøkan í føroyskum havbúnaði. Og gongdin í føroyskum havbúnaði sum heild hevur
- 28/09/15
-
Vága Floghavn setur met í ár
40.798 fólk fóru um flogvøllin í juli mánað í ár. Hetta er met fyri ein einstakan mánað, og útvið 4.000 fólk fleiri enn í juli 2014. Nýggj fløgfør hjá Atlantic Airways, nýggjur terminalur og bíligari ferðaseðlar saman við betri búskapi, gera sítt til at ferðafólkatalið alsamt er hækkað seinastu árini. Fyrstu átta mánaðirnar av 2015
- 15/09/15
-
Stóreigari í Bank Nordik roynir at keypa upp í Mols-Linien
Henrik Lind, ið eigur meir enn 5 prosent av Bank Nordik, roynir nú at forða fyri ætlanunum hjá kapitalgrunninum Polaris at fáa til vega meir enn 90 prosent av partabrøvunum í danska børsskrásetta felagnum Mols-Linien. Mols-Linien hevur havt tað trupult í fleiri ár, við halli og ringum rakstri. Nú gongur betri, og felagið er í
- 15/09/15
-
Danskir bankar hjálpa kundum at sleppa undan skatti
Danski stórbankin Danske Bank verður saman við svenska bankanum SEB Bank settur í samband við mál, hvørs endamál er at sleppa undan donskum vinningsbýtisskatti. Talan er um danskar kundar, ið skulu gjalda danskan vinningsbýtisskatt, sum gera avtalu við bankarnar, um at bankin keypir partabrøv teirra stutt undan at vinningsbýti verður útgoldið, fyri síðan at keypa
- 11/09/15
-
Døkk framtíð fyri Norðsjóvaroljuna
Lági oljuprísurin ger, at íløguhugurin í nýggjar oljukeldur er lítil og eingin. Soleiðis verður ávarað í einari nýggjari frágreiðing frá Oil & Gas í Onglandi, at íløgurnar í Norðsjógnum fara at minka niður í eina helvt komandi tvey árini til 2017. Hetta skrivar enska blaðið Financial Times. Samlaðu íløgurnar fara at falla við millum 2
- 11/09/15
-
Novo letur 2,8 milljardir til nýtt diabetessentur
Tað var ein stórfingin gáva, ið Novo Nordisk Grunnurin kunngjørdi í gjár. 2,8 milljardir krónur í gávu til eitt nýtt diabetessentur í København. Málið við hesi gávuni er at fáa Danmark upp á eitt støði, har Danmark er millum tey allarbestu diabetessentrini í heiminum, er klári boðskapurin frá Novo Nordisk Grunninum. Novo Nordisk Grunnurin er
- 10/09/15
-
Don Ø fekk dóm uppá fýra mánaðir í fongsli
Fyrrverandi nevndarformaðurin í Parken FCK Flemming Østergaard og Jørgen Glistrup, fyrrverandi stjóri í felagnum, skutu beinanvegin dómin teir fingu týsdagin inn fyri Landsrættin. Fýra mánaðir í fongsli var dómurin annars til Flemming Østergaard fyri at fremja kurssvik við partabrævinum hjá Parken við árslop 2008. Dómurin hóvaði ikki Don Ø, sum appeleraði á staðnum. Tað kann
- 10/09/15


text:
Alaska
Alaska er ein lutstatur í USA við umleið 737 túsund íbúgvar. Alaska, sum USA keypti frá Russlandi í 1867, er stórt land, dupult so stórt sum Noreg og Svøríki tilsamans. Staturin er 1,5 mill. ferkilometrar ella umleið 100 ferðir so stórur sum Føroyar.
Nú eru tað Republikanarar, sum sita við ræðið í lutstatinum. Sean Parnell (føddur 19. november 1962 í Hanford, Kalifornia) er guvernørur. Hann umboðar republikanararnar.
Nú verða flogførini mest brúkt til flutning, men enn dámar alaskamonnum væl at koyrakapp við hundasleðum, og í støðum verða tær eisini brúktar til at flyta vøru við.
Innihaldsyvirlit
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Alaska, sum er eitt land størri enn Skandinavia, er so at siga fólkatómt. Tað er tað størsta landið í USA, eitt sindur størri enn t.d. Texas. Men roknað eftir íbúgvatali er Alaska millum tey minstu londini í Amerika. Tað er tað kaldasta landið í USA. Hesi seinastu árini er tað tó vorðið lýggjari í Alaska. Hildið verður, at orsøkin er tað vaksandi vakstrarhúsárinið, sum ávirkar veðurlagið á allari jørðini. Tað mesta av tí er fjallalendi, og har er hægsta fjallið í Norðuramerika, Mount Mac Kinley, 6187 m. Vestari partur av meginlandinum Norður-Amerika er eyðkendur av fleiri fjallarøðum, sum til samans eita Kordillurnar (Cordilleran Highlands). Teir hægstu tindarnir í Kordillunum eru meira enn 6100 metrar yvir sjóvarmálanum. Teir eru norðuri í Alaska. Fjøllini røkka um alt meginlandið og halda fram í Suður-Amerika. Har eita tey Andesfjøll. Norðuri við Íshavið og fram við áunum er slætt. Veðurlagið er kalt uttan úti við vesturstrondina. Fram við norðurstrondini er tundralendi, men sunnari vaksa heilt stórir nálaskógir. Størsta áin eitur Yukon, og høvuðsstaðurin er Juneau. Strondin er umleið 76.000 km.
Norðast í Alaska er ógvuliga kalt. Bara í august er miðalhitin oman fyri frostmarkið. Har er pólveðurlag, og her breiðir tundran seg so ber og kørg. Stórir partar av Alaska liggja undir innlandsísi, ið summastaðni er 3000 metrar tjúkkur. Sunnan fyri tundruna er kalt temprað veðurlag. Har er nálaskógarøkið, sum røkkur um stórar partar av Alaska, Kanada og norðara part av USA.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Tey fyrstu menniskjuni í Norður-Amerika komu gong úr Ásia til Alaska fyri kanska 30.000 árum síðan. Tá í tíðini var landfast millum hesar báðar heimspartarnar. Nú er eitt sund ímillum, Beringssundið. Til um 1800 búðu bara inuittar í Alaska. Hesi fólkini vórðu leingi nevnd eskimoar ella skrælingar, men nú á døgum verður heitið inuittar nýtt. Orðið inuit merkir heilt einfalt "menniskja". Um ár 1890 funnu teir gull í landinum, og tá fór nógv fólk hagar at leita eftir gulli. Men enn eru tó bara 730.000 fólk í øllum landinum. Í 1959 fekk landið rætt at teljast upp í hini ríkini.
Hendingarøð[rætta | rætta wikitekst]
- Um 13.000 f.Kr. - Veiðifólk/savnarar vóru teir fyrstu, sum gingu um Beringssund til Alaska.
- 1903 - Marknaósemja um Alaska ímillum Kanada og USA løgd til viks.
- 1912 - Alaska verður landøki í USA.
Upprunafólkið[rætta | rætta wikitekst]
Í landinum búðu, tá ið teir hvítu komu hagar, indiánar og eskimoar. Helst hava fólk verið í Alaska frá um 10.000 f.Kr. Fornfrøðingar hava funnið eina 11.500 ára gamla barnagrøv í einum steinaldar búplássi mitt í Alaska. Í grøvini, sum er millum nøkur trø beint við eina á, vóru brendar leivdir av einum barni. Barnið var millum eitt og trý ára gamalt, tá tað doyði fyri 11.500 árum síðani. Hetta eru elstu leivdirnar av menniskjum í hesum partinum av Amerika. Staðið har grøvin er kallast Upward Sun River, og tí hevur barnið fingið navnið Xaasaa Cheege Ts’eniin, sum merkir "Upward Sun River Mouth Child" [1].
Tennirnar hjá barninum vísa, at tað er í ætt við indiánarar og fólk úr Eysturásia. Granskarar hava enn ikki staðfest hvat kyn barnið er, tí leivdirnar eru ov illa farnar í eldinum. Amerika og Eysturásia eru á dag skild sundur við einum smølum firði, men tað hava tey ikki altíð verið. Fara vit 14.000 ár aftur í tíðina, so vita vit, at havstøðan var lægri enn hon er í dag. Og tí hava stór øki, sum í dag er hav, verið land tá. Fólk hava tí kunnað ferðast úr Eysturásia til Norðuramerika at búseta seg. Long tíðarskeið í forsøguligari tíð lógu stórir partar av Norðuramerika og Eysturásia undir í ómetaliga tjúkkum ísi, kava og jøklum. Hesi køldu tíðarskeiðini, kalla ístíðir, vóru 100 000 hvørt ár. Ímillum hvørja ístíð var veðurlagið lýggjari í eini 20 000 ár. Tann síðsta ístíðin kom 110 000 ár f.Kr. og var av umleið 13 000 f.Kr. So nógvur sjógvur frysti, at høvini fjarðaðu einar 90 m. Tað hevði við sær, at landfast gjørdist ímillum meginlond, sum havið áður hevði skilt sundur, til dømis lá turt tað grynsta ímillum Alaska og Russland, har Beringssund nú er.
Veiðifólk, sum høvdu búsett seg í Eysturásia fluttu um 13 000 f.Kr. til tað, ið nú er Alaska. Eftir um 12 000 f.Kr. fløddi aftur, og havið stongdi leiðina um Beringsund fyri niðursetufólkunum úr Ásia. Tey fóru longri og longri suður ígjøgnum USA og haðan til Suðuramerika.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Umframt gull eru fleiri onnur málmsløg at finna, og hartil bæði kol og olja. Vælferðin frá oljuni er so mikið stór, at tú rindar ikki skatt í Alaska. Borgarar í Alaska gjalda ikki skatt til lutstatin, bara til samveldismyndugleikarnar. Meðal inntøkan hjá einum íbúgva er millum 350.000 og 400.000 kr. Aftrat hesum fáa allir íbúgvar eina ferð um árið em kekk uppá 14.000 kr. sendandi. Men sagt verður, at vanligar vørur eru dýrari her enn í USA annars. Hetta er orsakað av flutningskostnaðinum. Eins og hjá norðmonnum fer ein stórur partur av avgjaidinum frá oljufeløgunum í ein oljugrunn, sum er ætlaður at brúka úr, tá verri tíðir koma. Tað eru tvey stór oljufeløg, sum arbeiða í Alaska. Umframt Arco er tað eisini BP. Hesi bæði feløgini royna at fáa loyvi til at bora eftir olju í nýggjum økjum har norðuri, í tí teir nevna tað órørda North Slope Borough. Tað er óvist um feløgini fáa loyvi til tess. tí mong halda tað vera skeivt at nema tey náttúruvøkru og fullkomiliga óspiltu økini har norðuri í Alaska.
Viði høgga teir væl av, og fiskur er nógvur at fáa, helst laksur, men tað er eisini nógv til av toski og kalva. Fiskivinnan verður roknað sum ein sera týdningarmikil vinna. Sitka, ein av høvuðsbýunum í Suðuralaska, varð bygdur í árinum 1804. Hann liggur á Baranofoynni og er í dag heimsins fremsta laksahavn.
Samferðsla[rætta | rætta wikitekst]
Nógvur legst kavin í Alaska, og fyrr mátti farast millum bygdir við hundasleðu. Torført er at ferðast, og tí hava teir bygt nógvar flogstøðir seinnu árini, so at nú verða flogfør ógvuliga nógv brúkt, bæði til at flyta fólk og varu. Í Anchorage setast tey stóru flogførini, sum flúgva millum Evropa og Ásia tvørtur yvir Norðpólinum. 10 tímar tekur ferðin úr Keypmannahavn til Anchorage og 8 tímar haðani til Tokyo, Japan.
Fyri at gera ferðalíkindini betri millum Alaska og hin partin av USA, hava teir lagt veg norður ígjøgnum Kanada, so nú ber til at koyra við bili, ið hvussu er um summarið. Markið millum Kanada og USA, sum gongur 49 breiddarstigi vestur frá vøtnunum, verður ikki vart, so sum gjørt verður millum flest onnur lond. Har eru eingir tollarar ella vaktarmenn, og fólk kunnu fara um markið, sum teimum lystir.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-1360405/Scientists-make-historic-discovery-11-500-year-old-toddler-Xaasaa-Alaska.html


text:
hansara
Contents
Faroese[edit]
Pronunciation[edit]
Pronoun[edit]
hansara (genitive singular)
Declension[edit]
Usage notes[edit]
- hansara hús - his house
- tað er hansara frakki - it's his coat
- hon var hugtikin av styrki hansara - she was impressed by his strength
- søgur hansara hugfangaðu meg - his stories fascinated me
- dóttir hansara - his daughter
- kona hansara - his wife
- abbasystir hansara - the sister of his grandfather
- eg fari niðan til hansara - I'll go up to him
See also[edit]
References[edit]
- Jóhan Hendrik W. Poulsen, et al.: Føroysk orðabók. Tórshavn: Føroya Fróðskaparfelag 1998. (the examples of this entry are taken from there)


text:
Gjáargarður skipar saman við orkestrinum Deiggj fyri stórfingnum tiltaki við Gjógv 31. oktober 2015.
Kl. 19.30 byrjar Heep-buffet, har møguleiki eisini er at keypa sodavatn, øl, vín, kaffi o.a.
Kl. 21.30 verður Uriah Heep konsert við Deiggj í bygdarhúsinum. Møguleiki er at keypa Heep-sjussar og vín inni í bygdarhúsinum. Í túninum frammanfyri bygdarhúsið er eisini barr, har tað ber til at keypa øl og cider.
Kl. 00.30 verður dansur í bygdarhúsinum, har m.a. Deiggj fer at luttaka við 70-ara tónleiki
Kl. 21.30 til ?? verður Gjáarkaffi opið til út á náttina. Til ber at keypa øl, cider, kaffi/te og suppu við breyði.
Ljósini í Gjónni eru tendrað alt kvøldið.
Útselt er til Heep-buffet á Gjáargarði og konsertina.


text:
Lomvigi
Lomvigi ella lomviga (frøðiheiti - Uria aalge) er svartur sjófuglur. Sagt verður, at lomvigin kemur at landi á pálsmessu og í bergið á leypársmessu. 31. juli sigst lomvigin aftur leggja frá landi. Loyvt er (í 2007) at skjóta lomviga frá 1. oktober til 20. januar. er svartur omaná, hvítur í neðra. Summir hava eina hvíta striku aftur frá eyganum; teir eru sama slagið sum hinir, men eru oftast stórir. Fyrst í juni hevur lomvigin vorpið, eittans egg, stórt eftir fuglinum. Frá tí tjúkkasta smalkast tað beint og javnt móti hinum klænra endanum, sum er óvanliga spískur; eggið rullar tí ikki beinan veg, men heldur runt í ring, og tað man mangan hava bjargað teimum frá at fara út av rókini. Frá 5. til 8. juni fara menn at ræna, t. e. at taka eggini. Í stórum línum síga teir langt niður í bergið — í Skúvoy um 80 favnar, — og har, sum loft er, gera teir stór reiggj út og inn. Eggini eru vøkur, frá fagrasta grøna til bleikgrønt og stundum hvítt, sett við dimmum blettum og strikum, sum gera tey ólík hvørjum øðrum. Orðið gongur, at aldri finnast tvey lomvigaregg, sum eru meinlík á liti. Summi sýnast at vera einlitt grøn, men hyggur tú gjøllari eftir, so sært tú altíð onkun dimman blett, sum ger eitt frámerki.
Skúvoy og Dímun eru bestu lomvigalondini í Føroyum. Skúvoyingar fáa so nógv egg útyvir tað, teir brúka sjálvir, at teir fara við heilum bátsfarmi til Havnar at selja. Skjótt verpur lomvigin aftur, og hann vermir í rúmar 4 vikur. Ungfuglurin situr hesa tíðina niðast við sjógvin; hann er kallaður hellufuglur og verður tikin av báti við fleygastong. Nú pisurnar eru útkomnar, flúgva teir gomlu javnan við nebbasild í nevinum. Tá ið ein lendir á rókini, eru nógv opin gap uttan um hann, men hin gamli kennir væl unga sín. Dúnaða pisan er brúnlig omaná, grá-sprøklut um háls og síður, hvít í neðra. Um miðjan juli kemur fyglingin fyri. Við eini stuttari stong og stórum neti gongur fyglingarmaðurin eftir rókini, varliga framat, har sum lomvigin situr tættur. Har leggur hann netið omanyvir og kann fáa nógvar í tað, um 5—8 man vera tað vanliga, 10—15 er væl fingið, og 20 má sigast nógv, tó at tað hevur hent at fingið 60. 1000 lomvigar kann ein kringur fyglingarmaður fáa ein góðan dag. Men við hetta lag misfarast nógvar pisur. Tí hava teir summstaðni lagt fyglingina av og fleyga nú í staðin. Í flognum er lomvigin ikki so snúiligur sum lundin og tí betri at fleyga.
Fyri ólavsøku eru pisurnar floygdar. Mest um kvøldið síggjast tær fara av rókini, ein lítil fyrst og tveir stórir — faðir og móðir — hvør sínumegin aftanvert við hana. Har, sum stór urð er undir, bera tey gomlu ofta ótta fyri at hin lítla fer ikki at vinna út á sjógv, og so við og við geva tey henni tá eitt stump uppeftir. Eisini á sjónum halda tey saman fyrru tíðina. Ber okkurt, sum t. d. ein fles, upp ímillum, so tey ikki síggja hvørt annað, so ljóðar í heilum karr karr karr øðrumegin og pi pi pi hinumegin, til tey hittast aftur. Umframt við fygling og fleygi verður nógvur lomvigi fingin við snaru. Snaran er ein flaki av viði við nógvum lykkjum av faksi omaná, og lomvigin, sum altíð dámar væl at sita á rekaviði, fer upp á hann, men fær so føturnar fastar í lykkjurnar. Eisini verður nógvur lomvigi skotin víða um á sjónum. Og tó hevur hann heldur nørst enn minkað í seinnu tíðini. Um veturin ferðast hann um langt úti á havinum. Nakrir síggjast tó her; tá er hann bleikgráur framman á hálsinum og upp í vangarnar. Sama lit hevur steffan, t. e. pisan, tá ið hon er komin á sjógvin.[1]
Slag[rætta | rætta wikitekst]
- Uria lomvia (Íslandslomvigi)
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
22. mars
22. mars er dagur 81 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 82 um skotár er). 284 dagar eru eftir av árinum.
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
- 2013 Landsdystur á Ernst Happel leikvøllinum: Eysturríki - Føroyar 0-6
Bogaskjóting[rætta | rætta wikitekst]
- 2015 - FM í bogaskjóting - Recurve: 1. Teitur Dalsgaard, 2. Absalon Hansen, 3. Eggaba Andreasen
- 2015 - FM í bogaskjóting - Compound: 1. Anja Johansen, 2. Kaj Johannesen, 3. Albert Dam


text:
Kosovo
Kosovo (Albanskt; Kosovë/Kosova, Serbiskt; KocoBo и MeToxиja/Kosovo i Metohija) ella Lýðveldið Kosovo er í miðjuni av Balkanhálvoynni í Suðurevropa. Kosovo hevur mark til Makedónia, Albania, Montenegro og Serbia. 17. februar 2008 lýsti Kosovo seg sjálvstøðugt frá Serbia. Í vikuni eftir 17. februar viðurkendu fleiri lond Kosovo sum sjálvstøðugt land, fyrst USA og síðani Norðurlond og fleiri lond í vesturevropa. Russland og Serbia, sum Kosovo fyrr hevur verið partur av, viðurkenna ikki Kosovo sum sjálvstøðugt land, men meta landið sum ein sjálvstýrandi landslut í Serbia. Kosovo var syðsti landsluturin í Juguslavia. Størsti býurin og høvuðsstaður er Priština. 90% av fólkinum albanar. Almennu málini eru tvey í tali, albanskt og serbiskt. Í vikuni eftir 17. februar viðurkenna fleiri lond Kosovo sum sjálvstøðugt land, fyrst USA og síðani Norðurlond og fleiri lond í vesturevropa. Eisini Føroya Landsstýri sendir Kosovo eina fagnaðarheilsan. Russland og Serbia, sum Kosovo fyrr hevur verið partur av, mótmæla hinvegin.
Størsti býurin og høvuðsstaður er Priština. Almennu málini eru tvey í tali, albanskt og serbiskt. Kosovo hevur umleið 1,7 mió íbúgvar.
Ávisingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Føroyar viðurkenna Kosovo - Vikublad.fo
- Kosovo lýst sjálvstøðugt - Olivant.fo
- Eingin semja um Kosovo - Olivant.fo
- Kosovo hóttir við loysing fyri jól - Olivant.fo
- Ófriðurin í Kosovo breiðir seg - Olivant.fo
- Ófriðarligt í Serbia, eftir at Kosovo hevur tikið loysing - www.uf.fo
- USA viðurkennir alment Kosovo sum sjálvstøðugan stat - www.uf.fo


text:
Kana
Kana bókstavir vóru mentir í Japan millum ár 700 e.Kr.f. og ár 900 e.Kr.f. Teir eru partir av japanska skriftmálinum og eru fonetiskir, tað vil siga, at hvør bókstavur gevur sítt egna ljóð, men merkir einki einsamalt. Tað eru tvey sløg av Kana; Hiragana og Katakana. Katakana bókstavir vera nýttir til at eftirlíkna ljóðini í lániorðum. Lániorð eru orð, sum eru lánt frá øðrum tungumálum, sum til dømis, "resutoran", ið er matstova á enskum. Hiragana verur nýtt, tá øll japansk orð skulu skrivast, tó uttan lániorð.
Ytri tenglar:


text:
Hvítarussland
Hvítarussland er lýðveldi í Evropa. Í norðri hevur Hvítarussland mark við Letland, í eystri við Russland, i suðri við Ukraina, og í vestri við Pólland og Litava. Hvítarussland er fátækt landbúnaðarland, tað er strálbygt, og náttúrutilfeingið er lítið. Kortini eru korini nógv batnað síðan 1960-árini, tá ið farið varð at menna ídnaðin og byggja betri hús. Spreingingin á kjarnorkuverkinum í ukrainska býnum Tjernobyl í 1986 elvdi stóran skaða í Hvítarusslandi, mong fólk máttu verða flutt heiman, og mong gjørdust og gerast alsamt sjúk av geislavirknu dálkingini, ið stóðst av vanlukkuni. Tveyhundrað ár við russiskum yvirræði endaðu í 1991 við falli Sovjetsamveldisins, og Hvítarussland gjørdist sjálvstøðugt land.
Minsk er miðskeiðis í landinum. Hóast býurin var skotin í sor í seinna heimsbardaga, hevur hann í friðartíð verið stjórnarbýur og miðdepil í útbúgving, mentan og samskifti. Seinastu árini hevur menningin í ídnaðinum havt við sær, at býurin er nógv vaksin. Minsk er høvuðssæti hjá SNG, ið er ríkjasamband við 12 sovjetlýðveldum, ið vóru.
Tungídnaður, sum oljureinsing og maskinur, hava stóran týdning fyri Hvítarussland. Tá ið sovjetstýrið ráddi, vórðu bygdar stórar verksmiðjur, sum virkaðu ráevni úr Russlandi og Ukraina. Virðismikil ráevni, t.d. olja, steinsalt og ymisk sandsløg, eru funnin í landinum. Sandurin verður nýttur til glasgerð.
Tá ið sovjetstýrið ráddi, lærdu næstan allir hvítarussar at lesa og skriva, og næmingarnir høvdu undirvísingarskyldu í 10 ár. Góða skúlagrundarlagið hevur ríkað mentanina, og bókmentir og tónleikur eru høgt í metum ímillum manna.
Stór øki í í syðra parti í Hvítarusslandi eru mýrilendi, og Pripetmýrarnar báðumegin Pripetánna eru størstu mýrar í Evropa. Her veksur nógvur skógur, t.d. fura, eik, elri og askur, og skógarvinna er týðandi ídnaður á hesum leiðum. Nógv dýr, t.d. elgur, geypa, villsvín og rýpa, halda til í mýrunum og í skógunum.
Nógvur soppur veksur í tættu og slavnu skógunum; og so væl dámar fólki at henta soppar, at tað verður nevnt tjóðarítrótt Hvítarusslands. Soppar og epli eru høvuðsføðsla. Kókað epli, gjørd til á ymsan hátt, verða etin til morgunmat, døgurða og nátturða. Soppar í súrróma verða etnir aftur við steiktum kjøti av t.d. kanin og svíni. Hvítarussar bæði salta, turka og súlta soppar, men teir verða eisini etnir feskir.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Deyðarevsing[rætta | rætta wikitekst]
Hvítarussland er einasta land í Evropa, ið hevur deyðarevsing. Í mai 2010 tóku mynduleikarnar stig ímóti at stegað deyðarevsing. Bert tveir dagar aftaná vóru tveir menn dømdir til deyða vegna morð.
Oleg Alkev hevur starvast sum fangavørur í Hvítarusslandi, hann greiður frá hvussu ein deyðarevsing vanliga fer fram: "Fangin hevur bind fyri eyguni, hendurnar eru bundnar aftan fyri ryggin. Hann verður leiddur inn í eitt rúm. Hann fær at vita, at hann verður hildin, so hann ikki situr skeivt. Hann verður tvungin niður á knø, tað tekur einans nøkur fá sekund, so er hann skotin [1].
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Størri býir[rætta | rætta wikitekst]
Fyrisitingarligar eindir[rætta | rætta wikitekst]
Hvítarussland er býtt sundur í seks voblast (sóknir ella landslutir):
Harumframt hevur høvuðsstaðurin Minsk serstaka støðu.


text:
Kom við til SpælilandÍ morgin kemur bókin og fløgu-røðin “Kom við til Spæliland” út. Útgávutiltøk vera í Runavík og í Havn. Ingi Hansen... Les meira
Fráboðan til limirnar í Føroya Pedagogfelag: Eingin semja í eygsjónFøroya Pedagogfelag hevur nú verið í samráðingum við Fíggjarmálaráðið og Kommunla Arbeiðsgevarafelagið (KAF) síðani... Les meira
Rundferð hjá nevndini kring landiÁ aðalfundinum í 2015, fekk nevndin ta uppgávu at kanna tørvin fyri at gera broytingar av verandi bygnaði í felagnum. Les meira
Triði fakfagnaðurin verður í februar 2016mánadagur, 09.11.2015
26. februar komandi ár skipar A&U-grunnurin (Aktións- og Upplýsingargrunnurin) hjá Føroya Pedagogfelag fyri fakfagnaði við námsfrøðiligum verkstovum og tiltøkum á Hotel Føroyum.
Nógv verður spurt um sáttmálasamráðingarnar.týsdagur, 03.11.2015
Nú, Føroya Pedagogfelag byrjaði samráðingarnar í síðstu viku, hava vit fingið nógvar spurningar frá limunum, um hvørji sáttmálakrøv, vit hava við.
Umstøðurnar mugu betrast á dagstovnaøkinum:hósdagur, 29.10.2015
Gransking vísur, at samfelagið sparir pengar við at gera íløgu í barnsins fyrstu útbúgving á dagstovninum, og at eitt dygdargott tilboð til børn á dagstovnum hevur positiva langtíðar ávirkan fyri læringina og menningina hjá barninum.
Norðoyggjar - Hotel Klaksvík
Rundferð hjá nevndini kring landi
Eysturoy - Bókasavnið við Løkin, Runavík
Rundferð hjá nevndini kring landi
Norðstreymoy - Vestmanna
Rundferð hjá nevndini kring landi. Miðhøllina í skúlanum í Vestmanna.


text:
15. desember
15. desember er dagur 349 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 350 um skotár er). 16 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2006 - FaroeJet fer í gjaldssteðg.
- 2013 Tvær ódnir raktu Føroyar innanfyri eitt døgn, fyrra ódnin byrjaði leygarkvøldið hin 14. desember, og longu dagin eftir herjaði ein onnur ódn, sum var uppaftur verri enn hin fyrra, hon byrjaði seinnapartin sunnudagin hin 15. desember og herjaði til miðnátt. Fleiri hundrað skaðfráboðanir vóru, og streymurin fór nógvastaðni norðanfjørðs í fleiri tímar. Streymslitið í Havn stóðst av, at øll yvirtromin á Vinnuháskúlalun fór í luftina og feyk omanyvir ein stóran el-steyra hjá SEV við háspenningslinjum.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1860 - Niels Ryberg Finsen, føroysk-danskur lækni (d. 1904)
- 1931 - Klaus Rifbjerg, danskur rithøvundur (d. 2015)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1675 - Johannes Vermeer, niðurlendskur listmálari (f. 1632)
- 1916 - Súsanna Helena Patursson, føroysk kvinnurættindahetja (d. 1864)
- 1949 - Jógvan Waagstein, føroyskur tónasmiður og listmálari (f. 1879).


text:
Malavi
Lýðveldið Malavi ella bara Malavi (chichewa: Dziko la Malaŵi, enskt: Republic of Malaŵi), er eitt lítið land í Eysturafrika. Malavi hevur mark við Tansania í norðri, Sambia í vestri og Mosambik í suðri. Høvuðsstaður er Lilongwe. Lilongwe hevur umleið 866 túsund íbúgvar. Malavi hevur umleið 13,9 mió. íbúgvar (2008). Almennu málini eru tvey í tali, chichewa og enskt. Miðallívsævin í landinum er 43.45 ár. 37.30 prosent av fólkinum eru ikki lesifør. Sjúkur sum malaria eru vanligar, heilsuverkið er lítið ment og sjúkraviðgerð er ikki ókeypis. 28 % av teimum, sum doyggja á sjúkrahúsi, doyggja av malariasjúku. Tað eru ikki øll, sum hava ráð at fara á sjúkrahús, og tí koma nógvir sjúklingar ongantíð á sjúkrahús. Børn og kvinnur við barn eru í størsta vandabólkinum at fáa malaria. Malavi hevur eisini í fleiri ár verið illa plágað av eyðkvæmi. Tað búgva 13,9 milliónir fólk í Malavi, og er eitt av fátakastu londum í heiminum. Eitt av teimum tryggastu og friðarligastu londunum politiskt í hesum parti í Afrika er Malavi, ið er á háslættanum í syðra enda á Stóra Rivudali. Tey seks størstu fólkasløgini semjast væl. Búskaparliga grundarlagið í Malavi er landbúnaður, men landið roynir at menna aðrar vinnur, t.d. matvøruídnaðin. Tey eru farnir at niðursjóða frukt og gera matolju, framgongd er eisini í námsvinnuni og øðrum ídnaði. Hóast viðurskiftini við grannalondini hava verið ring, tók Malavi ímóti meiri enn einari millión flóttafólkum, ið flýddu undan borgarakrígnum í Mosambik. Mangir malaviar dyrka ikki meiri, enn teimum nýtist í húsarhaldinum. Tað, ið loypur av, verður selt á marknaðinum.
Tá ið Malavi tók sjálvræði, gjørdist Hastings Banda forseti í landinum og stýrdi mest sum einsamallur í 30 ár. Í stjórnartíð hansara menti landið seg nógv og kom væl áleiðis at gerast sjálvbjargið; men politisk andstøða varð ikki told, og mong fólk vórðu handtikin, pínd ella sett føst. Í 1993 varð fólkaræðiliga andstøðan ímóti Banda so sterk, at hann mátti leggja frá sær.
Landbúnaður er týdningarmesti vinnuvegur í Malavi. Tubbak, te og sukur eru 85% av øllum útflutninginum, og 80% av fólkinum liva av landbúnaði. Til tess at leggja inn meiri dyrkilendi eru mýrar drenaðar og skógur ruddaður. Áir eru byrgdar og brunnar grivnir, so at vatn kann verða veitt á turru grasfløturnar. Oár kunnu koma fólkinum í Malavi ógvuliga illa við.
Slakur helmingur av landinum er skógur og skógarlendi, men nógvur skógur verður feldur til brenni og lagdur inn til dyrkilendi. Hvørki olja ella kol eru í Malavi, so vanligasta brenni er trækol, ið er brendur viður, brendur makliga og sleppur ikki at rúka. Nógv dyrkilendið verður lagt inn soleiðis, at skógur verður høgdur niður, eldur settur á trøini, og dyrkað verður í øskuni. Men lendið kann bara verða nýtt stutta tíð, tí at vindur og regn taka moldina burtur.
Malavivatn er meiri enn fimtingurin av víddini í Malavi. Tað er av størstu og djúpastu vøtnum í heiminum. Nógv verður fiskað í vatninum, og her eru fleiri enn 500 flskasløg. Mest verður veitt av fiskinum usipa, ið er átøkur sardin. Hann verður turkaður á strondini og seldur um alt landið. Hesin fiskur er týdningarmesti proteinkostur hjá teimum stívliga 15 milliónum (2010) fólkunum í Malavi. Fiskimenn fanga fagurlittar fiskar, nevndir cichlid. Teir verða fluttir út og havdir í fiskabúrum um alian heim.
Heili 88% av fólkinum í Malavi búgva á bygd, og fáastaðni í Afrika hevur býarvøksturin verið so lítil. Mesta fólkið býr á láglendinum, kallað dambos, har jørðin stendur undir í vatni í regntíðini. Vanliga eru bygdirnar smáar, og bygdarfólkið nær skylt. Mótsett øðrum londum í Afrika liva størstu fólkasløgini í Malavi - chewas, nyanja, tumbuka, tonga, ngonis og yao - saman í sátt og semju.


text:
18. apríl
18. apríl er dagur 108 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 109 um skotár er). 257 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1506 - Grundarsteinurin lagdur til Pæturskirkjuna í Vatikaninum í Rom.
- 2014 - Høgni Egilstoft Nielsen úr Sandavági vann FM í talvi bert 16 ára gamal. Tað gjørdist greitt, at hann hevði vunnið, longu tá eitt umfar var eftir, tí tá hevði hann 8 stig, meðan teir næstu eftir honum høvdu 6 stig. Hann er yngsti FM vinnari í talvi nakrantíð. Dagin eftir skrivaði hann artur føroyska talvsøgu, tá hann vann sín seinasta dyst og gjørdist tann higatil fyrsti og einasti, ið hevur vunnið FM í talvi við fullum stigatali.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1955 - Albert Einstein, týskur alisfrøðingur (f. 1879)


text:
Sniglar
Sniglar (frøðiheiti - Gastropoda) er tann hópurin av lindýrum ið hevur flest sløg. Uml. 78% av lindýrum eru sniglar. Grikska heitið gastro-poda merkir búkføtur, tí sniglar skríða á búkinum. Í stødd kunnu sniglar verða frá 1 mm til uml. 1 m. Sniglar liva á landi, sjógvi og vatni. Nógv sløg liva á landi, men tveir triðingar av sløgunum liva í vatni og sjógvi. Sniglar verða býttir í fýra hópar: Prosobranchia (Framtáknusniglar), Opistobranchia (Baktáknusniglar), Pulmonata (Lungnasniglar) og Gymnomorpha,
Innihaldsyvirlit
Anatomi[rætta | rætta wikitekst]
Eins og skeljadýr eru sniglar lindýr. Nógv ymisk sløg eru, serliga í sjónum. Summi sløg hava vundna skel, onnur hava onga skel, men svimja uppi í sjónum. Mong smærri sløg hava tjúkka skel.
Kroppurin á snigli er skiftur í yvirkropp og undirkropp. Í flestu førum er skel um yvirkroppin, men hjá summum, t.d. svartasnigli er skelin skerd til ein húðarfald sum er ein (innvortis) kápa. Á høvdinum (á sjósnigli) eru tveir kampar til at tevja við, eygu og muður við rívitungu. Í yvikroppi liggja hjarta, livur og nýru. Landsniglar hava fýra kampar (horn), har eyguni sita á ovaru kampunum, tevið á teim niðaru; tað finnast eisini sniglasløg sum eru blind, ella als ongi eygu hava, t.d. sniglar ið livað niðri í moldini. Landsniglar hava smáar kertlar millum rukkurnar á kroppinum, og úr teimum kemur slím. Landsniglar kunnu torna upp; men slímið verjir teir fyri turk, og kemur mold og skittur á teir, so lata teir nógv slím úr húðini, so skitturin glíður uttan av teimum. Snigil skríður á fótinum. Blóðið setur niður í hann, so at hann bólgnar og kemur niður úr skelini. Ein vøddi í afturpartinum tekur fótin inn aftur í skelina.[1]
Nøring[rætta | rætta wikitekst]
Nógvir sniglar eru tvíkynjaðir, tvs. teir hava bæði kvenn- og kallkynsgøgn og nakrir teirra kunnu yngla við bæði kynjaðari og ókynjaðari nøring, tvs. teir kunnu fáa avkom, bæði við maka og uttan maka. Nógvir sniglar verpa egg, men summir sjósniglar gýta livandi ungar.
Føði[rætta | rætta wikitekst]
Flestu sniglar eru plantuetarar ella liva av æti, men tað finnast eisini sniglar sum eru rovdjór burturav, t.d. agngágga ið livir av skjeljadjórum, sniglar ið eru ræátarar, og eisini finnast sniglar ið liva sum snultarar (parasittar) á øðrum verum. Plantuetandi landsniglar, t.d. garðsniglar [2] og morsniglar kunnu vera sannar plágur í landbrúkinum og hjá urtagarðsfólki.
Yvirlit yvir sniglar í Føroyum[rætta | rætta wikitekst]
- Prosobranchia (Framtáknusniglar) í Føroyum
- Opistobranchia (Baktáknusniglar)
- Pulmonata (Lungnasniglar) í Føroyum
- Gymnomorpha
Siðbundin uppdeiling av sniglum Gastropoda[rætta | rætta wikitekst]
Prosobranchia (Framtáknusniglar)
- Hópur: Archaeogastropoda
- Hópur: Mesogastropoda
- Yvirfamilja: Littorinacea
- Familja: Littorinidae – Fjørukúvingar (Fjørukúvingur...)
- Yvirfamilja: Rissooidea
- Familja: Hydrobiidae – Dyndsnegle (Stor dyndsnegl...)
- Yvirfamilja: Cerithiacea
- Familja: Turritellidae – Tårnsnegle (Tårnsnegl...)
- Yvirfamilja: Epitoniacea
- Yvirfamilja: Hippnicacea
- Yvirfamilja: Calyptraecea
- Yvirfamilja: Strombacea
- Familja: Aporrhaiidae – Pelikanfodssnegle (Pelikanfod...)
- Yvirfamilja: Cypraecea
- Yvirfamilja: Tonnacea
- Yvirfamilja: Littorinacea
- Hópur: Neogastropoda
- Yvirfamilja: Muricacea (Muricidae, Thaididae, Columbariidae, Magilidae)
- Yvirfamilja: Buccinacea
- Familja: Buccinidae – Gággusniglar, (agngágga, streymgágga...)
- Yvirfamilja: Volutacea (Olividae, Vasidae, Turbinellidae, Harpidae, Mitridae, Volutidae, Marginellidae)
- Yvirfamilja: Conacea (Cancellariidae, Conidae, Terebridae, Turridae)
Opisthobranchia (Baktáknusniglar)
- Hópur: Cephalaspidea
- Yvirfamilja: Acteonacea (Hydatinidae)
- Yvirfamilja: Philinacea (Scaphandridae)
- Yvirfamilja: Bullacea (Atyidae, Bullidae)
- Hópur: Anaspidea
- Hópur: Sacoglossa
- Hópur: Thecosomata
- Hópur: Gymnosomata
- Hópur: Notaspidea
- Hópur: Nudibranchia – Nakinsniglar
- Hópur: Pteropoda
Pulmonata (Lungnasniglar)
- Hópur: Systellomatophora
- Hópur: Basommatophora – Ferskvatnslungnasniglar
- Familja Lymnaeidae – Vatnakúvingar (Lymnaea stagnalis, pytsnegl)
- Hópur: Stylommatophora (Landlungesnegle)
-
- Familja: Arionidae (svarti snigil, morsnigil...)
- Familja: Limacidae (leopardsnigil, akursnigil...)
- Familja: Helicidae (Kjarrsnigil [3] ...)
-
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Theodor Hansen, Náttúrusøga, Føroya Skúlabókagrunnur, 1981
- ↑ http://malrad.fo/page.php?Id=81&l=fo&s223=gar%C3%B0snigil
- ↑ http://malrad.fo/page.php?Id=81&l=fo&s223=kjarrsnigil


text:
Nostradamus
Michel de Nostredame (14. desember 1503 – 2. juli 1566) er ein av heimsins kendastu profetum. Hann er mest kendur fyri bókina "Les Propheties", ið er skrivað sum vers við fýra reglum hvørt. Tey, ið lesa hansara verk, hava givið honum heiðurin fyri at hava spátt fleiri stórar hendingar í søguni. Millum annað ta fronsku kollveltingina, atombumbuna, tá ið Adolf Hitler kom til valdið og 9/11. Serliga aftaná 9/11 gjørdist Nostradamus kendur og kom á fleiri listar fyri mest seldu bøkur.
Nostradamus var føddur í Suðurfraklandi í desember 1503. Hann var sonur ein kornhandlara, ið eisini var eitt slag av skrivstovumanni. Upprunaliga var familja hansara jødisk, men var konverterað til katolismu í 15. øld. Tá ið Nostradamus var fimtan ára gamal, fór hann at taka prógv á universitetinum í Avignon. Men aftaná eitt ár, var hann noyddur at steðga aftur vegna Svarta Deyða. 26 ára gamal fór hann aftur í skúla, aftaná at hava arbeitt í nøkur ár. Hann fór at lesa til lækna á universitetinum í Montpellier, men var útvístur aftur tá tey funnu útav at hann hevði arbeitt sum apotekari, ið var eitt slag av arbeiði, ið var bannað. Hann fór tá aftur at arbeiða sum apotekari, og gjørdi eina vitamin, ið var kend víða fyri at verja móti Svarta Deyða.
Í 1531 fór Nostradamus til Agen. Har giftist hann við einari konu, ið enn er ókend, men føddi honum tvey børn. Børnini og konan doyðu í 1534, sikkurt av Svarta Deyða. Aftaná deyða teirra ferðaðist hann víðari ígjøgnum Frankaríki og kanska Italia. Hann búsetti seg í Salon-de-Provence, har hann giftist við einari ríkari einkju og fekk seks børn, tríggjar gentur og tríggjar dreingir. Hann byrjaði at fara vekk frá heilivágnum og fór ístaðin móti tí dulda. Hann skrivaði ein álmanakka og var so væl nøgdur við úrslitið, at hann skrivaði ein ella fleiri hvørt ár. Samanumtikið eru tær kendar fyri at hava yvir 6300 spádómar, har ið teir flestu ikki vóru rættir. Eisini 11 árligar kalendarar, har allir byrja 1. januar og ikki í marts, sum annars hevur verið hildið. Tá byrjaði hann at skriva 1000 vers við fýra reglum, har spádómarnir eru, ið hann er kendur fyri í dag. Av tekniskum grundum vóru tey seinastu 58 versini í tí sjeyndu bókini við hundrað versum, eisini kallað Árhundrað, aldrin útgivin.
Versini fingu ymiskar reaktiónir tá ið tey vóru útgivin. Nøkur fólk hildu at Nostradamus var falskur ella ørur í høvdinum, meðan fleiri hildu at hansara vers vóru andaliga inspireraðir profetiir. Skjótt komu tey ríku allastaðni frá og vildu hava horoskopir og góð ráð frá honum. Drotningin, kona kong Henry II úr Frankaríki, var ein av fylgjarunum hjá Nostradamus. Aftaná at hon hevði lisið hansara álmanakka frá 1555, ið hótti ta royalu familjuna, bað hon hann um at koma til París at forklára og at tekna horoskopir til tey royalu børnini. Í tí tíðini helt hann, at hann fór at vera hálshøgdur, men tá ið hann doyði í 1566, hevði hon gjørt hann til ráðgeva og lækna hjá konginum.
Í 1566, eftir at giktin hjá Nostradamus hevði plágað hann í nógv ár, bleiv hon til vatnsótt. Fyrst í juli sigst hann at hava sagt við sín sekreter, at tey fóru ikki at finna hann livandi við sólarris. Morgunin eftir var hann funnin deyður við síðunar av songini hjá sær.


text:
Internet
Internet merkir millumnet og er eitt net, sum bindur saman teldur um allan heim. Netið verður brúkt til ymsar tænastur, har tær mest kendu eru World Wide Web, teldupostur og IP-telefoni. 2. oktober 2009 fylti internetið 40 ár. Tað byrjaði alt við einari hernaðarroynd á UCLA í 1969, har tvær teldur vórðu settar saman, og meiningarleyst data varð sent millum tær. Internetið varð útviklað til hernaðarligt brúk. Undir kalda krígnum var ein vandi fyri atombumbuálopi. Um ein atombumba varð brostin á eitt sentralt stað í hernaðarrøðini, var alt samskifti kryplað. Ætlanin við internetinum var tí at skapa eitt netverk, har einki var sentralt. Alt skuldi vera bundið saman við alt, soleiðis at um eitt stað varð tikið burtur, t.d. av einari atombumbu, var enn gjørligt at samskifta millum tey yvirlivandi.


text:
Fiskiørn
Fiskiørn ella gjóður (frøðiheiti - Pandion haliaetus) hevur ikki vanligt tilhaldsstað í Føroyum, men er stundum sædd her á landi. Millum annað í apríl mánaða 2008 helt ein fiskiørn til á Hálsvøtnum á Sandoynni.[1] Fiskiørnin hoyrir til bólkin av rovfuglum, men livir næstan 100% av fiski. Fiskaørnin er nógv minni enn havørn og landørn. Omaná er hon dimmbrún, í neðra hvít; føturnir eru gráir. Hon sæst um allan heim, heldur seg mest við vøtn og stórar áir, men eisini úti við sjógv. Hon livir av fiski. Seigliga flýgur hon, einar 10 favnar yvir vatninum, steðgar nú og tá at skimast. Fuglum ger hon aldri nakað, og teir liggja líka tryggir, um teir síggja hana uppi yvir sær. So fær hon eyga á ein fisk, og í stundini stoytir hon sær niður, ofta so hart, at hon fer heilt undir kav, men vatn rínur ikki við hana. Skjótt kemur hon upp aftur, aloftast við fiski í klónum. Ofta baksar hon leingi, áðrenn hon sleppur á flog; ja, tað hendir, af fiskurin vinnur og dregur hana undir kav, so hon kódnar — klørnar krøkir hon so fast í, at hon fær tær ikki úr í bræði, og mangar ferðir hava menn veitt fisk við ørnaklóm í rygginum. — Í Føroyum sæst hon sjaldan; minst tvær ferðir er hon tó skotin.[2]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Grein um fiskiørn sædd á Hálsvøtnum á Sandoynni; www.Portal.fo
- ↑ Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Den færøske Litteraturpris (M.A. Jacobsens Heiðursløn)
Bemærk venligst, at listen ikke er komplet.
Andras Mortensen: Hin føroyski róðrarbáturin
Kristian Blak
Oddvør Johansen: Tá ið eg havi málað summarhúsið
Annfinnur í Skála: Heimurin forni
Bogi Hansen: Havið
Zacharias Hammer
Oddfríður Marni Rasmussen: Rás Sár
Rigmor Restorff
Zakarias Wang: Føroyar á vegamóti
Dorete Bloch
Martin Tórgarð
Frits Johannesen
J.P. Gregoriussen: Gomlu trækirkjurnar og Eldru hválvkirkjurnar
Doris Hansen: Søgan um hini
Ólavur Hátún
Petur Jensen (f. 1973): Ongin sól er til
Árni Dahl
Elin Súsanna Jacobsen, f 1941: Rúsdrekka - siðir og ósiðir
Kári P. (Petersen): Vælferðarvísur og Hinumegin ringvegin
Martin Næs: Hvør eigur flaggknappin?
Jógvan Isaksen: Í hornatøkum við Prokrustes
Malan Marnersdóttir: Fyri fyrst og Bylgjurnar leika í tráð
Oskar Hermannsson: Fyri fjøltáttað bókligt og mentanarligt virki
Jens Pauli Heinesen: Bláfelli (roman)
Tóroddur Poulsen: Navn nam við navn (digte) og Villur (digte)
Jóhan Hendrik Winther Poulsen: Føroysk-donsk orðabók Eykabind, 1974
Bárður Jákupsson: Mikines, 1990
D.P. Danielsen: ... hvørt við sínar náðir
Svenning Tausen: Orð um orð 1-2
Axel Tórgarð: Antigone og Medeia
Carl Jóhan Jensen
Sigurd Berghamar: Bíbliuorðabókin, 1985
Karsten Hoydal: Sólarkringur og Suð í grasi
Rói Patursson
Sigurð Joensen: Eg stoyti heitt
Eydun Andreassen (f. 1945): Úr søgn og søgu
Astrid Joensen (f. 1949): Morgunin drakk av flógvari toku
Hanus Andreassen
Hans Jacob Debes (1940-2003): Nú er tann stundin...
Niels Juel Arge
Heðin M. Klein
Kristian Osvald Viderø (1906-1991)
Jóhannes av Skarði: Donsk-Føroysk orðabók, Kalevala o.a
Jóanes Nielsen: Pinnabrenni til sosialismuna (digte)
Jørgen M. Olsen: Náttúrunnar børn
Petur Háberg: Hugbirtingar
Oddvør Johansen: Lívsins summar (roman)
Gunnar Hoydal: Av longum leiðum (tekster)
Jóannes Rasmussen (1912-1992): Öldir og upphav
Erlendur Patursson: Bøkurnar um fiskivinnu
Steinbjørn B. Jacobsen: Skaldskap yvirhøvur
Hanus Andreassen: Rikard Long: Kveikt og kannað. Udvalgt af Hanus Andressen og Ebbu Hentze
Christian Matras: Skaldskap yvirhøvur
Bjarni Niclasen: Alisfrøði I-III
Regin Dahl: Orðakumlar - Ordkumler (digte)
Hans Thomsen: Umsetingar yvirhøvur
Maria Eide Petersen: Konglar og Rekar
Alexandur Kristiansen: Yrkingasøvnini yvirhøvur
Jeffrei Henriksen: Grundbók brævskúlans í føroyskum
Marius Johannesen: Matur og matgerð (sammen med Óluva Skaale)
Óluva Skaale: Matur og matgerð (sammen med Marius Johannesen)
Rikard Long
Sámal Johansen: Á bygd fyrst í tjúgundu øld
William Heinesen
Jákup í Jákupsstovu: Fólkanøvn í Føroyum
Guðrið Helmsdal: Morgun í mars (digte) og Lýtt lot (digte)
Einar Joensen: Tingbókin 1615-54 og Vártings- og løgtingsbók 1667-1690
Katrina Østerø: Plantuliting
Pól Petersen: Ein føroysk bygd
Regin Dahl: Sneisaboð (digte) og digte iøvrigt
Jens Pauli Heinesen: Frænir eitur ormurin
ikke uddelt
ikke uddelt
ikke uddelt
Hans J. Glerfoss: Kvirra í reyðum og bláum, Til B og Fjallafossar
Rólant Lenvig: Landalæra 2 og 3
Jens Pauli Heinesen: Aldurnar spæla á sandi og Gestur
Hans Debes Joensen (1913-1995): Alisfrøði
Rói Patursson: Yrkingar (digte)
Robert Joensen: At býta seyð og fletta
Johanna Maria Skylv-Hansen: Gamlar gøtur II
Hans Dalsgaard: Av mannagøtum
J. Símun Hansen: Havið og vit II
Christian Matras
Páll Nolsøe: Føroya siglingarsøga
Poul F. Joensen: Gaman og álvara, Millum heims og heljar, Lívsins kvæði og Seggjasøgur úr Sumba
Martin Joensen: Klokkan ringir, Tað lýsir á landi, Útrák og Fiskimenn
Karsten Hoydal: Vatnið og ljósið
Valdemar Poulsen, f 1909: Sat sapienti (dramatik) og Meðan havaldan dúrar
Jens Pauli Heinesen: Hin vakra kvirran
Jóan Chr. Poulsen: Føroysk orðafelli og orðtøk
R. K. Rasmussen: Gomul føroysk heimaráð
T.N. Djurhuus: Og dansurin gongur (digte)


text:
Ger brúk av Orðinum
Skrivað hevur: Sonja I. Jacobsen
Útgivið tann: 17.11.2015
Hebr: 4,12 Tí at Guds orð er livandi og máttmikið og hvassari enn nakað tvíeggjað svørð, og fer inn ígjøgnum, til tað skilir sál og anda, liðir og merg, og dømir hugsanir og ráð hjartans.
Guds orð er livandi og er til okkum at taka til okkum og gera brúk av í lívi okkara. Tað er stór troyst og stórur uggi í Guds orði.Vit mugu læra okkum at gera brúk av Guds orði í okkara dagliga degi og opna okkara hjørtu fyri Gudi. Læra okkum at tosa við Hann og hava álit á Gudi.Sjálv havi eg upplivað nógv…
Les meira »


text:
Hetlands-skotskt mál
Hetlands-skotskt (enskt: Modern Shetlandic Scots (MSS)), vanliga nevnt Shetland dialect, ella stytt til "Shetland" ella "Shetlan" av hetlendingum sjálvum, er skotska dialektin, ið tosað verður í Hetlandi í dag; hon er, eins og orknoya-skotskt, ein dialekt av oyggjaskotskum (Insular Scots).
Hetlands-skotskt er runnið av skotskum dialektum, ið lágskotskir innflytarar høvdu við sær til Hetlands serliga frá økjunum Fife og Lothian seinast í 15. øld og frameftir. Hetlands-skotskt hevur nakað av norrønum í sær, arvað frá gamla málinum norn, ið varð talað í oyggjunum fram til seinnapartin av 18. øld. Tó er nógv minni av norrønum í dagligari hetlendskari talu enn ofta hildið - flestu norrønu orðini finnast í staðarnøvnum, og so onkur orð ið hava við veður og vind, plantur, seyðhald og fiskiskap, matgerð og gomul tól at gera.
Eins og doriska dialektin í Landnyrðingsskotlandi, so líkist hetlands-skotskt burturfrá dialektunum longri suðuri í Skotlandi. Tað hevur í ein vissan mun egið orðatilfar, og er í summum førum meiri gamaldags enn aðrar nútíðar skotskar dialektir. Men av tí at ongin standardur finst til at lýsa mun imillum dialektir og mál, so er ilt at siga, um hetlands-skotskt er egið mál í mun til enskt.
Leinki úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Shetland ForWirds - Almenna heimasíðan hjá hetlands-skotskum
- Introduction to modern Scots: Insular Scots
- Wirhoose Upplýsandi síða um hetlands-skotskt, við tekstadømum (sum zip).


text:
JÓHANNA TG 326
- væl eydnað ferð á
Eysturlandinum
Trúboðaraferðin við Sluppuni Jóhonnu á Eysturlandinum í Íslandi er hálvrunnin. Tað hevur gingið sera væl bæði við sigling millum firðirnar, við almennu móttøkunum og við teim mongu møtunum, sum hava verið hildin.
Eina viku áðrenn farið varð úr Føroyum, varð ein faldari sendur út í hvørt hús á Eysturlandinum, har kunnað varð um átakið og har fólk vórðu boðin at vera vælkomin. Kunnað varð um komutíðirnar til havnirnar og møtiðirnar. Hetta hevur víst seg at givið bonus.
Har sluppin er komin til bryggju hava vaksin og børn savnast á bryggjuni meðan borgarstjóri, prestur ella annað alment umboð hevur boðið ferðalagnum vælkomnum. Fólk eru boðin umborð, og nógv fólk hava vitjað Jóhonnu hesar dagarnar og notið ein góðan drekkamunn og eitt gott prát bæði um gamlar sluppdagar og um tað góða gamla evangeliið.
Møtir hava verið hildin á øllum støðum, har Jóhanna hevur vitjað. Manningin hevur luttikið við sangi, vitnisburði og talu. Millum manningina eru bæði sangarar, harmonikuspælarar, guitarspælarar og talarar, og allar hesar resursirnar eru brúktar á ferðini higartil.
LEINGI HEVUR VERIÐ BÍÐA
– men nú kemur hann!
Talan er um heimskenda evangelistin og bókamannin George Verwer!
Missiónsfelgaskapurin Operartion Mobilisation (OM) hevur verið kent í Føroyum síðani miðskeiðis í sekstiárunum, tá trúgvandi tannáringar í Føroyum longu tá abonneraðu upp á mánaðarlig spolabond frá Operaration Mobilisation, har George Verwer hevði sínar brandtalur um Missión – hann var longu tá ein íblástur hjá ungum fólkum í samkomunum í Føroyum!
Ein íblástur
George Verwer hevur verið íblástur hjá túsundavís av føroyingum, sum ígjøgnum fleiri ára tíggir hava verið ein partur av heimsumfatandi missiónsfelagskapinum OM, annaðhvørt á landi ella umborð á einum av teirra skipum, hvørs flota gamla Norrøna er ein partur av og sum í dag eitur Logos Hope.
Í Føroyum áður?
Tað hava áður verið gjørdar royndir, frá privatari síðu, at fáa George Verwer til Føroyar, og tað einu ferðina, fyri nøkrum árum síðani, hevði hann sett Føroyar í kalendaran sum eina fyribilsnotat, men av einari ella aðrari orsøk eydnaðist tað ikki – men nú er tími hansara komin, og hetta er hansara fyrsta vitjan í Føroyum!


text:
Pseudovísindi
Eitisvísindi ella pseudovísindi (pseudo- úr grikskum, falskt) eru evni, sum verða førd fram, sum um tey hava grundarlag í vísindaligum arbeiðslagi, men ikki hava tað.[1]
Eyðkenni[rætta | rætta wikitekst]
At pseudovísindi ikki brúkar vísindaligt arbeiðslag kann vísa seg á ymiskan hátt, t.d. við at hava eitt ella fleiri av hesum eyðkennum:
- Veikleikar, trot uppá definitiónir, trot uppá neyvleika, so uppáhald illani kunnu roynast við kanningum.
- Arbeiðið søkir ikki ta frágreiðingina, sum krevur fæstar fortreytir (rakiknívur Ockhams).
- Mótstøða móti at royna uppáhaldini eftir veriligum visindaligum arbeiðshættum.
- Brúka vísindaligt mál misvísandi ella skeivt.
- Selektiv nýtsla av próvtilfari, ov stór vekt á einkulttilburðir.
- Uppáhaldini eru av slíkum slagi, at tey kunnu ikki falsifiserast.
- Øvugt próvførsla (tað, at eitt uppáhald ikki kann mótprógvast, verður tikið sum prógv fyri uppáhaldinum).
- Søkir ikki menning, broyting ella framstig innan økið.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Politikens blå ordbøger: "Nudansk Ordbog", andet bind M-Ø; Politikens Forlag, København 1953; s. 149


text:
Bloggur 25.11.2015 OggagoggaNáttúruna inn
Av tí at allar okkara jarðligu ognir eru í flytikøssum, so fara vit í ár ikki sum so at pynta. Vit búgva ógvuliga trongligt, so tað verður so lítið sum møguligt av jólapyntið í ár....
Tíðindaskriv 25.11.2015 KvinnaKrabbameinsfelagið fingið gávu frá Skótahjálpini
Á samkomu í Skótahúsinum í Fuglafirði í gjárkvøldið fekk Krabbameinsfelagið eina peningagávu á 50.000 kr handaða frá Skótahjálpini. Skótar kring landið hava í tíðarskeiðnum 19. ti...
Kærleikslív 25.11.2015 Kvinna8 tekin um eitt ósunt parlag
Í dag er altjóða dagur móti harðskapi móti kvinnum. Í tí sambandi eru nøkur góð ráð til at meta um, hvørt parlagið er gott ella ringt. Flestu parløg fara ígjøgnum góðar og ring...
Tíðindi 24.11.2015 KvinnaAstri Luihn gjørt kærleikskúluna 2015
Kærleikskúlan 2015, sum Dugni framleiðir, varð avdúkað í Listaskálanum í dag. Tað er Astri Luihn, listakvinna, sum hevur gjørt kúluna í ár, við hjálp frá Guðrið Syderbø, grafika...


text:
1881
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 18. september - Eiðis kirkja verður vígd.
Ókend dagseting[rætta | rætta wikitekst]
- Nevtollurin verður avtikin. Hann er nevndur fyrstu ferð í 1539 og álegði hvørjum manni millum 15 og 55 ár at lata 1 ravnsnev ella 2 krákunev um árið – annars skuldi tollur, t.e. skattur, gjaldast.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 9. februar - Fjodor Dostojevskij
- 19. mai - Mustafa Kemal Atatürk
- 11. september - Asta Nielsen, donsk stumfilmssjónleikarinna


text:
Kekkia
Kekkia er lýðveldi í Miðevropa. Í ein landnyrðing hevur Kekkia mark við Pólland, í ein landsynning við Slovakia, í suðri við Eysturríki og í vestri við Týskland. Høvuðsstaðurin er Prag, landið hevur umleið 10,5 mió. íbúgvar og høvuðsmálið er kekkiskt. Kekkia gjørdist limur í ES 1. mai 2004.
Ídnaðurin í Kekkia er tann framkomnasti í teimum fýra londunum í hjartanum í Miðevropa. Búskapurin er nútímansgjørdur og lívskorini rættiliga góð. Frá 1918 til 1993 vóru Kekkia og Slovakia eitt samveldisríki, nevnt Kekkoslovakia. Í 1950-árunum kom landið undir sovjetiskt eftirlit. Tá ið kommunistastyrið í samveldisríkinum fall, gjørdi fólkið av, at ríkið varð býtt í tvey - Kekkia og Slovakia. Stórur partur av landinum er háslætti, girdur av rættiliga høgum fjøllum. Kekkar eru tjóðskaparsinnað fólk.
Ikki langt frá søguliga býarkjarnanum í Prag, sum er ein av vakrastu høvuðusstøðum í Evropa, hevur blómandi handilslív tikið seg upp. Mong koma til Prag, bæði at síggja vakra býin og í handilsørindum. Men sum so nógvastaðni í Miðevropa er luftdálking álvarsligur trupulleiki. Dálkingin stendst mest av verksmiðjunum í stóru ídnaðarøkjunum í býunum uttan um hann.
Øl er ein tann gitnasta vøran úr hesum fram komna ídnaðarlandinum. Kekkar hava bryggjað í øldir, og kendasta ølið er Pilsner, bryggjað í Plzen síðan 1925, og Budweiser, bryggjað í Budvar. Ídnaður hevur eisini mong ár á baki. Longu í 13. øld tók námsvinna seg upp í fjøllunum, og enn arbeiða mong í námsvinnuni. Týdningarmestu ídnaðarvørurnar eru akfør, spreingievni, plast og klæði.
Jarðarviðurskiftini í Kekkia eru nógv øðrvísi enn í Póllandi. Jørðin er løgd saman í stórgarðar, ið eru landsjørð, ella í felagsgarðar, ið eru óðal. Men sum í Póllandi hevur skiftið frá miðstyrdum kommunistabúskapi til marknaðarbúskap verið trupul tíð hjá bóndunum, tí at teir hava ikki verið vanir við opnan marknaðarbúskap. Úrtøkan er stór á kekkisku gørðunum, og teir fáa mest korn burturúr í øllum Miðevropa. Sum í grannalondunum verður mesta kornið brúkt til fóður, tí at bøndurnir hava lagt seg mest eftir at halda sláturneyt og mjólkneyt.
Sjónleikarlistin er hátt í metum í hesum londum og hevur røtur eini 800 ár aftur í tíðina; tí var tað ikki annað enn sambærligt, at fyrsti forsetin í Kekkia, Vaclav Havel, er gitin sjónleikahøvundi. Kekkia hevur eisini átt mong mæt listafólk í øðrum listagreinum, serliga tónleiki, bókmentum og filmi.
Í øldir hevur góði sandurin, ið er í Böhmen í Suðurkekkia, verið nýttur sum ráevni í glasgerð. Í miðøld varð glashandverk úr Böhmen hámett fyri sínar framúr vøkru glasmálningar. Böhmiskt glas er gitið fyri dygd og vakurleika og verður framvegis gjørt nú á døgum.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Frá 1918 til 1993 vóru Kekkia og Slovakia eitt samveldisríki, nevnt Kekkoslovakia. Í 1950-árunum kom landið undir sovjetiskt eftirlit. Tá ið kommunistastýrið í samveldisríkinum fall, gjørdi fólkið av, at ríkið varð býtt í tvey - Kekkia og Slovakia.
Landalæra[rætta | rætta wikitekst]
Býir[rætta | rætta wikitekst]
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
6. september
6. september er dagur 249 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 250 um skotár er). 116 dagar eru eftir av árinum.
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1968 - Svasiland verður sjálvstøðugt
- 1991 - Leningrad í Russlandi skiftir navn til Sankta Pætursborg.
- 1997 - Diana prinsessa av Wales fer til gravar frá Westminister Abbey í London. 2.5 milliardir fólk fylgja við jarðaferðini ígjøgnum beinleiðis sjónvarpssending.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
- 1939 Skaldsøgan Barbara eftir Jørgen-Frantz Jacobsen kemur út á donskum á Gyldendals forlagi.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
- 2013 - Landsdystur Kasakstan - Føroyar 2-1 (0-1), Fróði Benjaminsen skorar fyri Føroyar.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 2007 - Luciano Pavarotti, heimskendur italskur tenorsangari.


text:
Navnamerki Karlamagnusar.
Karlamagnus ella Karl Mikli (latín: Carolus Magnus, franskt/enskt: Charlemagne, týskt: Karl der Große) († 2. apríl 742/747 ella 748 - * 28. januar 814 í Aachen) var kongur í frankiska ríkinum frá 768 til deyðadags sín í 814. Eyknevnið "Mikli" ella "hin Stóri" fekk hann í sínari samtíð.
Karlamagnus kenna vit frá føroysku Karlamagnusar kvæði.
Standmynd av Karlamagnusi í Frankfurt
. Í høgru hond ber hann ímyndina av verðsliga valdinum, ríkissvørðið, í vinstru ímyndina av keisaravaldinum, ríkiseplið, t.e. jørðina.
Týskt kort av frankiska ríkinum. Blátt = støddin á ríkinum tá Karlamagnus tók við valdinum. Appelsingult = Øki sum Karlamagnus innlimaði í ríkið. Gult = Øki ið vóru leysliga bundin at ríkinum.


text:
Hevur tú hug at førleikamenna teg, at fáa eitt netverk tvørtur um ítróttagreinar og fáa íblástur til komandi kappingarár?
So er eitt skeið hjá ÍSF nakað fyri teg – sí lýsing niðanfyri.
Skeið fyri venjarum – Venjari 1
– Ítróttur fyri børn og ung.
– Ítróttur og venjing
– Ítróttaskaðar – nei takk
Byrjað verður leygardagin kl. 09.00 til 20.30 og sunnudagin verður hildið fram frá kl. 09.00 til 17.00. í ÍSF-húsinum í Havn.
Undirvísari: Heri Ziska. Undirvíst verður á føroyskum
Evni:
ítróttanámsfrøði, ítróttaumhvørvi, menning hjá børnum, venjing, trygd og ábyrgd, etikkur og moralur. Hví venja? Og hvussu? Upphiting, anatomi og fysiologi, venjingarprinsippir, undirvísigarprinsippir.
Skeiðið skiftir ímillum at vera teoretiskt og praktiskt, so tá er gott við ítróttaklæðum.
Ongin próvtøka er, men kravt verður, at uppmøtingin er 100%. Eftir lokið skeið verður luttøkubræv útflýggjað.
Skeiðið er ein partur av venjaraútbúgvingini hjá DIF, Danska Ítróttasambandinum. Møguleiki er sostatt at byggja víðari upp á skeiðið.
Málbólkur:
Venjarar, hjálparfólk og leiðarar hjá børnum og ungum. Øll sum hava áhuga í og ábyrgd av børnum og ungum, sum luttaka í ítrótti.
Hvat fært tú burturúr:
– Vitan um menningina hjá børnum, fysiskt, psykiskt og samfelagsligt
– Tú lærir nakað um námsfrøði, venjarar av ymsum slag, at seta sær mál, um týdningin av góðum ítróttaumhvørvi.
– Ítøkilig hugskot til spøl og venjing hjá børnum og ungum
– Vitan um, hvussu kroppurin virkar, og hvat ein má taka hædd fyri í sambandi við venjing. Grundleggjandi vitan um venjing og fysiologi. Vitan um, hvussu ítróttaskaðar kunnu fyribyrgjast og um týdningin av rættari uppvenjing, um skaðin er hendur.
Upptøkutreytir:
Luttakari skal vera 15 ár ella eldri. Tó kunnu vit gera frávik frá regluni um upptøku, um serstøk viðurskifti tala fyri hesum.
Luttøkugjald:
Kostnaðurin fyri skeiðið er 650 kr. Íroknað er frálærutilfar og matur.
Tilmelding:
Tilmeldingin fer fram við at trýsta á her, og gjaldast skal við tilmelding. Seinasta freist at melda til er leygardagin 10 januar 2016
GG! Avboð givin 10 dagar áðrenn skeiðsbyrjan kostað 50% av upprunakostnaðinum, og eftir tað er ikki møguleiki at fáa peningin endurgoldnan.
Tað er pláss fyri 25 luttakarum. Skeiðið verður hildið, treytað av at minst 15 luttakarar tilmelda seg.
Meiri fæst at vita frá ÍSF-skrivstovuni tlf. 312606.


text:
1
Guðs orð er skapanarorðið
1Í fyrstuni var orðið, og orðið var hjá Guði, og orðið var Guð. 2Hetta var í fyrstuni hjá Guði. 3Allir lutir eru vorðnir til við tí, og uttan tað varð einki til av tí, sum til er vorðið. 4Í tí var lív, og lívið var ljós menniskjunnar. 5Og ljósið skínur í myrkrinum, og myrkrið tók ikki við tí.
Skapanarorðið var í heiminum og gjørdist menniskja
6Maður kom, sendur frá Guði, hann æt Jóhannes. 7Hesin kom til vitnisburðar, til tess at hann skuldi vitna um ljósið, fyri at allir skuldu trúgva við honum. 8Hann var ikki ljósið, men hann skuldi vitna um ljósið. 9Hitt sanna ljósið, sum upplýsir hvørja menniskju, var við at koma í heimin. 10Hann var í heiminum, og heimurin er vorðin til við honum, og heimurin kendi hann ikki. 11Hann kom til sítt egna, og hansara egnu tóku ikki ímóti honum. 12Men so mongum, sum tóku ímóti honum, teimum gav hann mátt til at verða Guðs børn, teimum, sum trúgva á navn hansara, 13sum ikki eru gitnir av blóði, ei heldur av holds vilja, ei heldur av mans vilja, men av Guði. 14Og orðið varð hold og tók búgv okkara millum, og vit skoðaðu dýrd hansara, dýrd, sum einborin sonur hevur frá faðir sínum, fulla av náði og sannleika. 15Jóhannes vitnar um hann og rópar og sigur: «Hetta var hann, sum eg segði um: Tann, sum kemur aftan á meg, er komin undan mær; tí at hann var fyrr enn eg.» 16Tí at av fylling hansara hava vit allir fingið, og tað náði oman á náði; 17tí at lógin varð givin við Mósesi, náðin og sannleikin komu við Jesusi Kristi. 18Eingin hevur á nøkrum sinni sæð Guð; hin einborni sonurin, sum er í fangi faðirsins, hann hevur kunngjørt hann.
Doyparans vitnisburður
19Og hetta er vitnisburður Jóhannesar, tá ið Jødarnir sendu prestar og Levitar frá Jerúsalem til tess at spyrja hann: «Hvør ert tú?» 20Og hann ásannaði og noktaði ikki, og hann ásannaði: «Eg eri ikki Kristus.» 21Og teir spurdu hann: «Hvat tá? Ert tú Elia?» Hann sigur: «Ikki eri eg tað.» «Ert tú profeturin?» Og hann svaraði: «Nei.» 22Teir søgdu tá við hann: «Hvør ert tú? fyri at vit kunnu geva teimum svar, sum hava sent okkum. Hvat sigur tú um teg sjálvan?» 23Hann segði: «Eg eri rødd á einum, sum rópar í oyðimørkini: Gerið beinan veg Harrans, eins og Jesaja profetur hevur sagt.» 24Men teir, sum sendir vóru, vóru úr flokki Farisearanna. 25Og teir spurdu hann og søgdu við hann: «Hví doypir tú tá, um tú ikki ert Kristus, ei heldur Elia, ei heldur profeturin?» 26Jóhannes svaraði teimum og segði: «Eg doypi við vatni; mitt ímillum tykkara stendur hann, sum tit ikki kenna, 27hann sum kemur aftan á meg, sum eg ikki eri verdur at loysa tveingirnar hjá.» 28Hetta hendi í Betániu, hinumegin Jórdan, har sum Jóhannes doypti. 29Dagin eftir sær hann Jesus koma til sín og sigur: «Sí, Guðs lambið, sum ber synd heimsins! 30Hann er tann, sum eg segði um: Aftan á meg kemur maður, sum hevur verið undan mær; tí at hann var fyrr enn eg. 31Og eg kendi hann ikki; men fyri at hann skuldi verða opinberaður fyri Ísrael, tí eri eg komin og doypi við vatni.» 32Og Jóhannes vitnaði og segði: «Eg sá andan stíga niður av himni í dúgvu líki, og hann varð verandi yvir honum. 33Og eg kendi hann ikki; men tann, sum sendi meg at doypa við vatni, hann segði við meg: «Hann, sum tú sært andan stíga niður yvir og verða verandi yvir, hann er tann, sum doypir við heilagum anda.» 34Og eg havi sæð tað og havi vitnað, at hesin er sonur Guðs.»
Jesus fær sær lærusveinar
35Dagin eftir stóð Jóhannes har aftur og tveir av lærusveinum hansara. 36Og í tí hann hugdi at Jesusi, sum kom gangandi, sigur hann: «Sí, Guðslambið!» 37Og teir tveir lærusveinarnir hoyrdu hann siga hetta, og teir fóru aftan á Jesus. 38Men Jesus vendi sær á, og tá ið hann sá teir koma aftan á seg, sigur hann við teir: 39«Hvørjum leita tit eftir?» Men teir søgdu við hann: «Rabbi (sum útlagt merkir: meistari), hvar býrt tú?» 40Hann sigur við teir: «Komið og síggið!» Teir komu og sóu, hvar hann búði, og teir vórðu verandi hjá honum tann dagin; tað var um tíggjunda tíma. 41Andrias, bróðir Símun Pæturs, var annar av teimum báðum, sum høvdu hoyrt hetta av Jóhannesi og høvdu fylgt honum. 42Hann finnur fyrst bróður sín, Símun, og sigur við hann: «Vit hava funnið Messias» (sum er tað sama sum Kristus; tað er: salvaður). 43Og hann førdi hann til Jesus. Men Jesus hugdi upp á hann og segði: «Tú ert Símun, sonur Jónasar, tú skalt verða kallaður Kefas (sum er útlagt: Petros; tað er: klettur.) 44Dagin eftir ætlaði hann at fara avstað til Galileu, og hann finnur Filippus; og Jesus sigur við hann: «Fylg mær!» 45Men Filippus var úr Betsajdu, bygd teirra Andriasar og Pæturs. 46Filippus finnur Natanael og sigur við hann: «Vit hava funnið tann, sum Móses í lógini og profetarnir hava skrivað um, Jesus, son Jósefs úr Nasaret.» 47Og Natanael segði við hann: «Kann nakað gott vera úr Nasaret?» Filippus sigur við hann: «Kom og síggj!» 48Jesus sá Natanael koma til sín, og hann sigur um hann: «Sí, har er av sonnum Ísraelitur, sum ikki svik eru í!» 49Natanael sigur við hann: «Hvaðan kennir tú meg?» Jesus svaraði og segði við hann: «Áðrenn Filippus rópaði teg, sá eg teg, har sum tú vart undir fikutræinum.» 50Natanael svaraði honum: «Rabbi, tú ert sonur Guðs, tú ert kongur Ísraels!» 51Jesus svaraði og segði við hann: «Trýrt tú, tí at eg segði tær, at eg sá teg undir fikutræinum? Tú skalt síggja tað, sum størri er enn hetta.» 52Og hann segði við hann: «Sanniliga, sanniliga sigi eg tykkum: Tit skulu síggja himmalin opnan, og einglar Guðs stíga upp og stíga niður yvir menniskjusonin.»


text:
Lómur
Lómur (frøðiheiti - Gavia stellata) er stórur fuglur við longum hálsi og fløtum kroppi. Á nakkanum og aftan á hálsinum hevur hann klænar, svartar og hvítar strikur, niður eftir barkanum er hann reyðbrúnur, annars eru høvd og hálsur vakurt grá. Bakið er svart við hvítum blettum. Um veturin hevur hann sama lit á bakinum og er gráur aftan á hálsinum og uppi á skallanum, annars allur hvítur; sama lit hevur ungfuglurin. Føturnir eru so aftarlaga, at hann er ikki gonguførur. Tí ger hann sær reiðrið nær við eitt vatn, og til og frá tí ekur hann á búkinum, so tað er altíð ein niðurlegsað slóð millum reiðrið og vatnið; stundum er reiðrið so nær vatninum, at hann við eitt lop kann vera úti á tí. Og har er hann kringur — og óføra varin! Tá ið hann hevur ótta av fólki, svimur hann so djúpt, at einans skallin og eyguni eru omaná; og heldur hann seg enn vera ov sjónskan, kann hann geva sær so harða ferð, at vatnið streymar upp um ennið og skallan, so fuglurin er heilt fjaldur. Ivaleyst sær hann tó upp á land og hevur eyguni eftir, um onkur kemur at reiðrinum. Lítið etur hann annað enn fisk, og hann kann svimja so skjótt, at sjálvt ikki tey kviku sílini sleppa undan honum. Haraftrat kann hann vera sum einar 8 minuttir undir vatni, og kann tá koma upp so langt av leið, at eingin fær eyga á hann.
Eggini eru tvey, tey líkjast likkueggjum á stødd og liti, men eru bøllutari um hin klænra endan. Ungarnir eru dimmbrúnir; so skjótt, teir eru útkomnir, eru teir fullkomnir svimjarar og kavarar. Lómur eigur nógvur í Íslandi og Grønlandi. Í Føroyum hevur átt mongd av honum; nú er hann so burturfækkaður, at teir, ið eftir eru, lætt kunna verða taldir.[1]
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.