text:
First researchers ready to move in
02-03-2013
Grein į gransking.fo.
Fyrstu granskararnir klįrir at flyta inn į Granskarasetriš
Granskarasetriš er nś viš at verša til reišar at taka ķmóti teimum fyrstu granskarunum. Hųlini ķ bygninginum hjį Vinnuframa į Smyrilsvegi eru mestsum klįr, og mįnadagin veršur fariš undir at seta innbśgviš upp.
Fyribils hevur bert Fiskaaling gjųrt leigusįttmįla viš felagiš iNOVA, iš rekur Granskarasetriš. Fiskaaling flytir alt sķtt granskingarvirksemi frį starvsstovuni viš Įir til Havnar. Tveir ph.d.-granskarar į Fiskaaling hava longu bķlagt sęr skrivstovur į nżggja Granskarasetrinum.
Landssjśkrahśsiš og Fróšskaparsetriš eru ķ holt viš at orša sįttmįla viš iNOVA, men enn er ikki endaliga greitt, hvat virksemi talan veršur um.
Fleiri ašrir granskingarstovnar ķ Fųroyum og ķ Danmark hava eisini vķst įhuga fyri at vera viš.
-Vit hava enn fleiri fuglar į takinum enn ķ hondini. Men Granskarasetriš hevur longu havt viš sęr, at samstarviš millum granskingarstovnar er voršiš betri, tķ stovnarnir hava veriš saman um at innrętta setriš, og fleiri stovnar eru nś farnir at orša granskingarverkętlanir saman, sum skulu stašsetast ķ Granskarasetrinum, sigur Sjśršur Johansen, samskipari hjį Vinnuframa.
Arbeišiš at umbyggja hųlini į Smyrilsvegi, sum Rśsan hevur hśsast ķ, til granskarasetur hevur gingiš vęl. Hųlini, iš eru ętlaš til gransking innan DNA, evnafrųši og biotųkni, eru heilt lišug, og handverkararnir eru nś viš at leggja seinastu hond į vįtrśmiš og kųkin, iš skal brśkast til gransking ķ matvųrum.
Granskarasetriš hevur góšar karmar til gransking, men tól verša eingi ķ fyrstu atlųgu. Arbeitt veršur viš ymiskum leistum fyri at fįa fķgging til tól, men fyribils mugu granskingarstovnar sjįlvir hava tey tól viš, iš teir skulu brśka.
-Ętlanin er ikki at flyta frammanundan vęlvirkandi granskingareindir ķ Granskarasetriš. Stovnar og virkir skulu sķggja fyrimunir ķ at flyta teirra virksemi ķ Granskarasetriš. Granskarasetriš bjóšar góšar karmar til gransking og mųguleikar hjį stovnum at byggja brżr til vinnuna, og harviš fįa fųroyskir granskarar betri innlit ķ avbjóšingarnar hjį vinnuni. Harumframt veršur Granskarasetriš eitt upplagt hųvi at stašseta nżggjar verkętlanir, sigur Sjśršur Johansen.


c: text/html

text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
4 prosent av arbeiðsmegini eru útlendingar
Hagstova Føroya hevur víðkað løntakarahagtølini við talvum um føðiland og ríkisborgaraskap. Útlendingar eru her lýstir sum persónar við øðrum enn donskum ríkisborgararskapi, sum hava skrásettan bústað í Føroyum.
Í juli vóru umleið 4 prosent av øllum løntakarum í Føroyum útlendskir løntakarar.
Av útlendsku løntakarunum er størsti vøksturin hesi seinastu árini serliga ES ríkisborgarar, sum ikki eru úr einum norðurlandi.
Í juli 2014 vóru hesir ríkisborgarar 0,7% av samlaða løntakaratalinum, meðan teir í juli í ár vóru 1,5%.
Í sama tíðarskeiði eru ríkisborgarar uttan fyri Evropa farnir úr 1,0% upp í 1,6% (430 løntakarar).
Lutfalsliga eru flestu útlendsku løntakararnir at finna í húsarhaldstænastum, so sum reingerð, ruskinnsavnan og annað Her eru tey 14,5 prosent
Í fiskavøruídnaði eru tey 12,4 prosent, og gistihús- og matstovuvirkisvinnuni eru tey 11,7 av arbeiðsmegini.
Sí eisini

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Marglistamaðurin, Heiðrik á Heygum, fekk fyrr í vikuni Listaflog-stuðulin fyri 2018. Páskaaftan stendur hann í tveimum stovum í Nólsoy og upptraðkar akustiskt.
HEIDRIK/Heiðrikur á Heygum er listamaður, filmsleikstjóri og tónleikari. Hann er nýligani fluttur heim aftur til Havnar aftaná at hann hevur fingið prógv frá listaskúla í Reykjavík. Hann flutti til Íslands í 2014, og brúkti fyrstu tíðina til at gera upptøkurnar til útgávuna «Funeral», sum kom í 2016.
Í sendingini Kvørnin hjá Kringvarpinum segði Urð Johannesen at Heidrik á Funeral rættiliga foldar seg út sum sangara, og at útgavan er flott, gjøgnumførd og persónlig.
Tónleikurin hjá Heiðriki kann tulkast sum melankolskur, myndaríkur við einum farra av skemti í sær. Tónleikurin hevur sínar røtur í jazztónleikinum sum var frammi í árunum frá 1920 til 1950’ini. Hansaras arta rødd hevur verið samanborin við tónleikarar sum Anohni úr Antony and the Johnsons og Roy Orbison.
Listaflogstuðulin skal brúkast til eina framsýning á Det Nordatlantiske Fyr í Hanstholm í Danmark í oktober, og eftir hetta verður framsýningin eisini sett upp í Føroyum. Talan er um eina video-innstallatións-framsýning, hvørs endamál er at lýsa Føroyar sum eina livandi veru.
Hann hevur í fleiri ár arbeitt innan fleiri listagreinar. Vit kenna hann millum annað frá tónleika- og filmsframleiðslu, men nú sleppa vit á fyrsta sinni at síggja hann á einum føroyskum festivali sum tónleikara.
Atgongumerkir til heima fáast á www.atgongumerki.fo


text:
LØGTINGSLÓG NR. 70 FRÁ 11. MAI 2000 UM ARBEIÐSUMHVØRVI, SUM BROYTT VIÐ LØGTINGSLÓG NR. 18 FRÁ 8. MAI 2008
--------------------------------------------------------------------------------
Løgtingslóg nr. 70 frá 11.05.2000
Broytingar eftir 1. januar 1999 og kunngerðir
--------------------------------------------------------------------------------
Kapittul 1 Endamál og øki
Kapittul 2 Trygdar- og heilsulig tiltøk á virkjum Persónligt samband
Kapittul 3 Vanligar reglur Arbeiðsgevarin
Kapittul 4 Útinnan av arbeiði
Kapittul 5 Arbeiðsplássið
Kapittul 6 Tøknilig hjálpartól
Kapittul 7 Evni og tilfar
Kapittul 8 Hvíldartíð og frísamdøgur
Kapittul 9 Børn og ung undir 18 ár
Kapittul 10 Læknakanningar v.m.
Kapittul 11 Arbeiðsumhvørvisráðið
Kapittul 12 Arbeiðseftirlitið
Kapittul 13 Kærur
Kapittul 14 Revsing
Kapittul 15 Gildi og fyribilsreglur
Nr. 70 11. mai 2000
Endamál og øki
§ 1. Endamálið við lógini er, at 1) virka fyri einum tryggum og heilsugóðum arbeiðsumhvørvi, sum altíð er í samljóði við teknisku og sosialu gongdina í samfelagnum,
2) skapa grundarlag fyri, at virkini sjálvi kunnu loysa sínar trygdar- og heilsuspurningar eftir vegleiðing og í samstarvi við feløgini á arbeiðsmarknaðinum og við vegleiðing og undir eftirliti av Arbeiðseftirlitinum.
§ 2. Henda lóg fevnir um arbeiði, gjørt fyri ein arbeiðsgevara.
Stk. 2. Undantikin eru: 1) arbeiði í privata húsarhaldi arbeiðsgevarans,
2) arbeiði, sum einans verður avrikað av limum í húsi arbeiðsgevarans, og sum hoyra til húskið, samanber tó § 48, 1. stk., 2. pkt.
3) veiða og fiskiskapur,
Stk. 3. Niðanfyrinevndu reglur fevna tó eisini um arbeiði, sum ikki verður gjørt fyri ein arbeiðsgevara, og tey arbeiði, sum nevnd eru í stk. 2, nr. 1-3. 1) § 16 um fleiri arbeiðsgevarar v.m., sum eru á sama arbeiðsplássi, §§ 26-32 um útvegafyritøkur o.a., um arbeiðstakarar o.a. og § 33 um byggiharrar v.m.,
2) §§ 34-35 um útinnan av arbeiði,
3) §§ 38-39 um tøknilig hjálpartól,
4) §§ 40-41 um evni og tilfar,
5) § 48, stk. 2, um ov ungan aldur, tá tað snýr seg um vandamikið arbeiði.
§ 3. Lógin hevur bert gildi fyri loftferðsluna, tá talan er um arbeiði á landi.
Stk. 2. Lógin hevur bert gildi fyri sjóvinnu og fiskivinnu í niðanfyri nevndu førum: 1) ferming og lossing av skipum, eisini fiskiskipum,
2) arbeiði hjá fyritøkum umborð á skipum, eisini fiskiskipum.
Trygdar- og heilsulig tiltøk á virkjum
Persónligt samband
§ 4. Á virkjum, har 1-9 fólk eru í arbeiði, eigur arbeiðið hjá virkinum, hvat trygd og heilsu viðvíkur, at fara fram soleiðis, at mest møguligt persónligt samband er millum arbeiðsgevaran og møguligar arbeiðsleiðarar, sbrt. § 20, og hini arbeiðsfólkini. Landsstýrismaðurin kann tó gera reglur um bygnaðin av einari trygdarskipan, har hetta verður hildið at vera neyðugt.
Trygdarskipanin
§ 5. Á virkjum, har 10 ella fleiri fólk arbeiða, skal arbeiðið hjá virkinum, hvat trygd og heilsu viðvíkur, samskipast.
Stk. 2. Arbeiðsleiðarin fyri einum virkisøki skal saman við einum trygdarumboði skipa ein trygdarbólk fyri tað ávísa arbeiðsøkið.
Stk. 3. Har eitt álitisfólk er valt, kann hetta samstundis vera trygdarumboð. Eru fleiri álitisfólk innan sama økið, kunnu hesi sínámillum velja eitt trygdarumboð. Í øðrum førum velja arbeiðsfólkini eitt trygdarumboð fyri hvørt arbeiðsleiðaraøki til at virka í trygdarbólkinum. Trygdarumboðið umboðar arbeiðsfólkini í spurningum, sum viðvíkja trygdar- og heilsuviðurskiftum teirra.
Stk. 4. Tey arbeiðsleiðaraøki, sum hava bert fá arbeiðsfólk, ella hava bert fá arbeiðsumhvørvislig vandamál, kunnu frá Arbeiðseftirlitinum fáa undantak frá kravinum um serligar trygdarbólkar.
§ 6. Á virkjum, sum hava 20 arbeiðsfólk ella fleiri, skal trygdarnevnd skipast. Á virkjum, har ein ella tveir trygdarbólkar eru, skulu limirnir í hesum bólki ella bólkum, saman við arbeiðsgevaranum ella einum umboði fyri henda, sum hevur ábyrgdina av virkinum, skipa trygdarnevndina, soleiðis at nevndin á virkjum við einum trygdarbólki fær 3 limir og á virkjum við tveimum bólkum fáa 5 limir. Á virkjum, har fleiri enn tveir trygdarbólkar eru, velja trygdarumboðini sínámillum 2 limir og arbeiðsleiðararnir sínámillum 2 limir. Hesir 4 limirnir skulu so saman við arbeiðsgevaranum ella einum umboði fyri henda, sum hevur ábyrgdina av virkinum, skipa trygdarnevndina, ið soleiðis fær 5 limir. Trygdarnevndin skal fyriskipa, leiða, ráðgeva, kunna og hava eftirlit við tí trygdar- og heilsuliga arbeiðinum á virkinum.
Stk. 2. Eftirlitsmaðurin hjá Arbeiðseftirlitinum skal, tá hann vitjar virkið, hava samband við leiðsluna á virkinum, trygdarumboðini á staðnum, trygdarbólkarnar og umboð fyri trygdarnevndina. Tey ymsu trygdarumboðini skulu hava loyvi til at leggja fyri eftirlitsmannin hjá Arbeiðseftirlitinum allar teir spurningar, sum hava týdning fyri trygdina og heilsuumstøðurnar á virkinum.
§ 7. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um bygnaðin og virksemið hjá virkinum viðvíkjandi arbeiði innan trygd og fyribyrging av heilsuvandum, t.d. reglur um: 1) val av trygdarumboðum,
2) rættindi og skyldur hjá trygdarumboðunum,
3) stovnan av trygdarbólkum, trygdarnevndum og arbeiðsøkjum teirra,
4) útbúgving hjá limunum í trygdarskipanini,
5) ta dagligu leiðsluna av trygdararbeiðinum.
Stk. 2. Fyri tey arbeiði, arbeiðsøki ella arbeiðspláss, har tað verður hildið at vera óneyðugt at hava trygdararbeiði sambært hesi lóg, er heimilað landsstýrismanninum at gera frávík frá reglunum í hesi lóg, ella at laga tær eftir teimum serligu viðurskiftunum.
§ 8. Arbeiðsgevarin skal síggja til, at sett verður av ein eftir viðurskiftunum rímilig tíð til limirnar í trygdarbólkunum og trygdarnevndunum til at røkja skyldur sínar í trygdararbeiðinum.
Stk. 2. Arbeiðsgevarin skal síggja til, at limirnir í trygdarbólkunum og trygdarnevndunum fáa høvi til at fáa neyðuga vitan og útbúgving í trygdarspurningum.
Stk. 3. Arbeiðsgevarin skal geva trygdarbólkunum/trygdarnevndunum høvi til at luttaka í teimum ráðleggingum, sum viðvíkja trygdini og heilsuumstøðunum á arbeiðsplássinum.
Stk. 4. Á virkjum, har tað sambært § 5 eru ein ella fleiri trygdarbólkar, men ongar trygdarnevndir sambært § 6, skal arbeiðsgevarin síggja til, at tey verkevni, sum viðvíkja trygdarnevndini, verða væl og virðiliga røkt í samarbeiði við trygdarbólkin/-bólkarnar.
§ 9. Arbeiðsgevarin ber útreiðslurnar, ið standast av virksemi trygdarumboðsins, og rindar hesum fyri miss av inntøku, eisini tá tað snýr seg um inntøkumiss í sambandi við neyðuga luttøku á trygdarskeiðum o.a. Sama er galdandi fyri arbeiðsleiðaran, tá hesin luttekur á fyriskipaðum trygdarskeiðum v.m.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um, at landskassin letur stuðul til alla ella partvísa gjalding av teimum útreiðslum, ið stava frá útbúgving av limum í trygdarskipanini.
Stk. 3. Limirnir í trygdarskipanini eru vardir móti uppsøgn og aðrari skerjan av viðurskiftum sínum, á sama hátt sum álitisumboð og talsmenn teirra eru tað innan teirra fakliga arbeiðsøki. Eisini skal arbeiðsgevarin minst eina viku, áðrenn limur í trygdarskipanini verður uppsagdur, kunna Arbeiðseftirlitið, soleiðis at Arbeiðseftirlitið hevur møguleika at kanna viðurskiftini í sambandi við uppsøgnina.
Stk. 4. Verður ósemja um tey í stk. 1 og 3 nevndu viðurskifti, t.d. spurningin um hvørjar reglur skulu nýtast ella um brot á og tulking av reglunum, so skulu hesar avgerast á fakligan hátt ella, um hetta ikki letur seg gera, av rættinum.
§ 10. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um, at virki skulu síggja til, at latin verður sakkøn hjálp, sum, í sambandi við trygdararbeiði, skal ganga til handa, tá viðurskiftini viðv. trygdini ella heilsuni hjá arbeiðsfólkunum tala fyri hesum.
Vanligar reglur
Arbeiðsgevarin
§ 11. Arbeiðsgevarin skal síggja til, at arbeiðsviðurskiftini, hvat trygd og heilsu viðvíkur, eru góð. Í hesum sambandi verður serliga víst til: 1) Kapittul 4 um útinnan av arbeiðinum.
2) Kapittul 5 um arbeiðsplássið.
3) Kapittul 6 um tøknilig hjálpartól.
4) Kapittul 7 um evni og tilfar.
§ 12. Á virkjum og arbeiðsplássum, sum eru undir hesi lóg, skulu eftir Arbeiðseftirlitsins ætlan vera tørvandi ráð til handa til fyrstuhjálp í vanlukkutilburði, eins og eftirlitið kann treyta tilgerð av serstakari skaðastovu á størri virkjum, um mett verður, at tørvur er á hesum.
Stk. 2. Á arbeiðsplássum, har fleiri enn 20 fólk starvast, kann Arbeiðseftirlitið krevja, at góðkendar børur eru til taks, og at minst eitt fólk hevur tikið eitt av Arbeiðseftirlitinum góðkent skeið í fyrstuhjálp.
§ 13. Arbeiðsgevarin skal við leiðbeining og gjølla eftirliti vissa seg um, at arbeiðið við atliti at skaða- og heilsuvanda verður gjørt fult forsvarliga.
§ 14. Arbeiðsgevarin skal kunna arbeiðsfólkini um teir vanlukku- og heilsuvandar, ið møguliga eru tengdir at arbeiði teirra.
Stk. 2. Arbeiðsgevarin skal eisini síggja til, at arbeiðsfólkini fáa neyðuga upplæring og leiðbeining í at gera arbeiðið so vandaleyst, sum yvirhøvur gjørligt.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um skyldur arbeiðsgevarans, sbrt. stk. 1 og 2.
§ 15. Arbeiðsgevarin skal síggja til, at samstarv um trygd og heilsu verður framt sambært ásetingunum í 2. kap., og skal hann eisini luttaka í samstarvinum.
§ 16. Hava fleiri arbeiðsgevarar arbeiði um hendi, og fer hetta fram á sama arbeiðsplássi, skulu øll, sum starvast á slíkum arbeiðsplássi, samstarva um at skapa trygg og heilsugóð arbeiðsviðurskifti fyri øll, ið starvast har.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um samstarv sambært stk. 1.
§ 17. Arbeiðsgevarin hevur skyldu til at kunna trygdarumboðini og álitisfólkini innan viðkomandi arbeiðsøki, um tey boð, sum Arbeiðseftirlitið, ella tann í § 56 nevndi mynduleiki ella stovnur, skrivliga hevur fyrisett. Somu skyldu hevur arbeiðsgevarin mótvegis hinum trygdarumboðunum ella álitisfólkunum, sum ynskja at fáa kunnleika til tey givnu boðini.
Stk. 2. Eru hvørki trygdarumboð ella álitisfólk á einum arbeiðsplássi, skulu tey, sum arbeiða á nevndu virkjum, vera kunnað um tey boð, sum umrødd eru í stk 1, 1. pkt.
§ 18. Tá Arbeiðseftirlitið krevur tað, ella um viðurskiftini annars tala fyri tí, skal arbeiðsgevarin seta í verk kanningar, royndir og ástaðareftirlit, og møguliga boðsenda sakkønari hjálp fyri at tryggja sær, at arbeiðsviðurskiftini, hvat trygd og heilsu viðvíkur, eru fullgóð.
Stk. 2. Arbeiðseftirlitið kann til hagfrøðiliga nýtslu, krevja upplýsingar frá arbeiðsgevara um viðurskifti, sum hava arbeiðsumhvørvisligan týdning. Í teimum førum, har hesi hagtøl verða almannakunngjørd, mugu nøvn ella fyritøkur ikki nevnast.
§ 19. Ásetingarnar í hesi lóg um arbeiðsgevarans skyldur eru eisini galdandi fyri tann, sum leiðir ella luttekur í leiðslu virkisins.
Arbeiðsleiðarin
§ 20. Við arbeiðsleiðara er at skilja hann ella hon, hvørs arbeiði bert ella fyri størstan partin er, arbeiðsgevarans vegna, at leiða og hava eftirlit við arbeiðinum á virkinum ella pørtum av hesum.
§ 21. Arbeiðsleiðarin skal virka fyri, at arbeiðsviðurskiftini á hansara øki eru fult forsvarlig, hvat trygd og heilsu viðvíkur. Arbeiðsleiðarin skal eisini síggja til, at tey tiltøk, sum gjørd verða við tí fyri eyga at betra um trygdar- og heilsuviðurskiftini á arbeiðsplássinum, virka eftir ætlan.
Stk. 2. Verður ein arbeiðsleiðari varugur við brek ella manglar, sum kunnu føra til vanlukkutilburðir ella sjúku hjá arbeiðsfólkunum, skal hann beinanvegin síggja til, at neyðug tiltøk verða framd fyri at forða fyri, at vanlukka ella sjúka stendst av hesum. Er hann ikki førur fyri beinanvegin at seta hesi tiltøk í verk, skal hann beinanvegin siga arbeiðsgevaranum frá hesum vandamáli.
§ 22. Arbeiðsleiðarin skal luttaka í samstarvinum um trygd og heilsu, sum ásett í kap. 2, §§ 16 og 33.
Arbeiðsfólkið
§ 23. Arbeiðsfólkið skal virka fyri, at arbeiðsviðurskiftini, hvat trygd og heilsu viðvíkur, eru fult forsvarlig innan síni arbeiðsøki, íroknað at tey tiltøk, sum verða gjørd fyri at fremja trygdina og heilsuna, virka sum ætlað.
Stk. 2. Verður arbeiðsfólk varugt við brek ella manglar, sum kunnu vera til vanda fyri trygdina ella heilsuna, og sum tey sjálvi ikki eru før fyri at bøta um, skulu tey beinanvegin boða trygdarbólkinum, arbeiðsleiðaranum ella arbeiðsgevaranum frá.
Stk. 3. Har tað vegna útinnan av einum arbeiði, eitt nú umvæling ella umsiting, fyribils er neyðugt at taka burtur trygdartiltøk, skal ansast eftir, at hetta ella hesi tiltøk verða sett aftur í verk, beinanvegin umrødda arbeiðið er liðugt, ella at eins góð verndartiltøk verða gjørd.
§ 24. Arbeiðsfólkini skulu luttaka í samstarvi um trygd og heilsu, sum hetta er ásett í kap. 2.
§ 25. Tey, sum hava starv sítt á einum arbeiðsplássi, har fleiri arbeiðsgevarar hava tey ymisku arbeiðini um hendi, skulu geva seg undir tær reglur, sum eru galdandi fyri samstarv hjá virkjunum, samanber §§ 16 og 33, umframt tær reglur, ið fevna um tað arbeiði, tey skulu útinna.
Stk. 2. Tey, sum arbeiða á økinum hjá einum fremmandum virki, skulu geva seg undir tær reglur um trygd og heilsu, sum galdandi eru fyri nevnda virki, umframt tær reglur, ið fevna um tað arbeiði, tey skulu útinna.
Útvegarar, innleggjarar, umvælarar, ráðleggjarar o.a.
§ 26. Tann, sum selur, útleigar, gevur ella sýnir fram maskinur, maskinlutir, íløt, lutvíst tilvirkaðar konstruktiónir, tól, amboð ella onnur tøknilig hjálpartól, skal síggja til, at nevndu lutir, tá teir verða útflýggjaðir til nýtslu ella verða vístir fram, verða útgjørdir við neyðugum trygdarútbúnaði, og kunnu nýtast til tað, teir eru ætlaðir, uttan at vera vandamiklir fyri trygdina ella heilsuna, sambært kap. 6. Neyðugar og lætt skiljandi leiðbeiningar um nýtslu, umsiting, flutning og uppseting skulu fylgja við, tá lutirnir verða útflýggjaðir.
Stk. 2. Verða liðug, tøknilig hjálpartól útflýggjað, latin til sølu, útleigað ella útlænt, galda somu skyldur, sum oman fyri eru nevndar.
Stk. 3. Tá Arbeiðseftirlitið krevur tað, ella viðurskiftini gera tað neyðugt, skal innflytarin ella framleiðarin síggja til, at kanningar, royndir og sýningar verða gjørdar av sakkønum persóni fyri at staðfesta, at tað tekniska hjálpartólið er fult forsvarligt, hvat trygd og heilsu viðvíkur.
Stk. 4. Tá Arbeiðseftirlitið krevur tað, skal innflytarin ella framleiðarin upplýsa, hvørt tær seldu nøgdirnar av tøkniligum hjálpartólum kunnu hava við sær vandar fyri trygd og heilsu.
§ 27. Allar maskinur, sum verða útflýggjaðar ella sýndar fram, skulu vera merktar við navninum á framleiðaranum. Verða maskinurnar innfluttar, skal navn og bústaður innflytarans ella annað frámerki standa á maskinunum, soleiðis at eingin ivi er um, hvør er framleiðari ella innflytari.
§ 28. Tann, sum í sjálvstøðugari vinnu innleggur, umbyggir ella umvælir eitt tekniskt hjálpartól, skal ansa eftir, at trygdartreytirnar og trygdarávísingarnar, sum eru galdandi fyri hjálpartólið, eru fylgdar.
Stk. 2. Um ein umvæling bert fevnir um ein ella nakrar partar av tí tóli, sum verður umvælt, skal umvælarin ansa eftir, at trygdartreytirnar og trygdarávísingarnar fyri henda part/hesar partar verða fylgdar. Verður umvælarin í hesum arbeiði varugur við onnur brek, feilir ella manglar, sum hava trygdarligan týdning, skal hann gera eigaran ella brúkaran kunnugan við hetta.
§ 29. Tann, sum letur frá sær eina verkætlan um eitt tøkniligt hjálpartól, framleiðsluútbúnað, byggi- ella anleggsarbeiði, skal í ætlanum sínum taka fyrilit viðvíkjandi trygd og heilsu, tá arbeiðið verður gjørt, og viðvíkjandi rakstrinum av lidna bygninginum ella útbúnaðinum. Hetta hevur eisini gildi fyri tann ella teir, ið hava eftirlit við eini slíkari verkætlan, ella sum ráðgeva um viðurskifti innan arbeiðsumhvørvi.
§ 30. Reglurnar í §§ 26, 27, 29 og 31, stk. 2, hava eisini gildi fyri útvegarar o.a. av evnum og tilfari við eginleikum, ið kunnu vera vandamikil fyri trygdina og heilsuna.
§ 31. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um tey í §§ 26-30 umrøddu viðurskifti. Stk. 2. Reglurnar í §§ 26-30 frítaka ikki brúkarin fyri skyldur eftir lógini.
§ 32. Eru serlig viðurskifti, kann landsstýrismaðurin áseta reglur ella fremja avgerðir, sum víkja frá krøvunum í grein 26-30. Slíkar avgerðir kunnu eisini í ávísum førum, um serlig viðurskifti tala fyri tí, takast av Arbeiðseftirlitinum.
Byggiharrar
§ 33. Í byggi- ella øðrum anleggsvirksemi, har meira enn 10 persónar starvast, skal byggiharrin ella hann, ið byggiharrin setir til tess, samskipa tey tiltøk, ið kunnu fremja trygdina og heilsuviðurskiftini hjá teimum, ið starvast á byggiplássinum hjá teimum ymsu arbeiðsgevarunum.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um tiltøk sambært stk. 1.
Útinnan av arbeiði
§ 34. Arbeiðið skal skipast, leggjast til rættis og gerast soleiðis, at tað við atliti at trygd og heilsu er fult forsvarligt.
Stk. 2. Viðurkendar normar og fyrisett mát, ið hava trygdar- ella heilsuligan týdning, skulu fylgjast.
§ 35. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um tey krøv, sum skulu vera lokin, fyri at eitt arbeiði kann metast fult út ráðiligt, tilætlað, skipað og gjørt, herundir um: 1) tiltøk ella møguligt bann móti serliga vandamiklum arbeiði, arbeiðsgongdum og arbeiðshættum,
2) persónligar verndarlutir og serlig arbeiðsklæðir,
3) at tey arbeiði, sum hava við sær stóran vanda fyri vanlukkum ella sjúkum, herundir spreingiarbeiði v.m., bert mugu gerast av persónum, sum hava prógv fyri, at teir hava eina nærri ásetta útbúgving, ella hava staðið roynd,
4) at tá umstøðurnar vegna trygd og heilsu krevja tað, skulu skipanir fyri arbeiðsgongdina, arbeiðsætlanir og arbeiðshættir gerast, og at slíkar skipanir og broytingar skulu leggjast fyri Arbeiðseftirlitið til ummælis ella góðkenningar, áðrenn tær verða settar í verk.
Stk. 2. Í nevndu reglum kunnu nýtast ávísingar til normar og fyrisett mát, tá tað er týðiliga tilskilað, hvørji hesi eru, herundir eisini við dagfesting.
Arbeiðsplássið
§ 36. Arbeiðsplássið skal vera soleiðis innrættað, at tað lýkur øll trygdar- og heilsulig krøv.
Stk. 2. Viðurkendar normar og fyrisett mát, ið hava trygdar- ella heilsuligan týdning, skulu fylgjast.
§ 37. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um innrætting av føstum, fyribils, skiftandi og uttandura arbeiðsplássum, herundir serligar fyriskipanir í sambandi við kolanáms- og bergholsarbeiði.
Stk. 2. Í nevndu reglum kunnu nýtast ávísingar til normar og fyrisett mát, tá tað er týðiliga tilskilað, hvørji hesi eru, herundir eisini við dagfesting.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann eisini áseta reglur um: 1) at byggiætlanir o.t. í sambandi við bygging ella umbygging av virkjum skulu sendast Arbeiðseftirlitinum til ummælis, áðrenn nevndu arbeiði verða sett í verk,
2) at ætlanir um innrætting ella broytingar av hølum, tøkniligum útbúnaði o.a. skulu leggjast fyri Arbeiðseftirlitið til ummælis ella góðkenning, áðrenn nevndu arbeiði verða sett í verk, og
3) at bygningar, høli o.t. ikki mugu leigast út til vinnulig endamál, fyrr enn spurningurin um, hvørt hølini v.m. kunnu nýtast til tað ætlaða endamálið, hevur verið lagdur fyri Arbeiðseftirlitið til ummælis ella góðkenningar.
Tøknilig hjálpartól
§ 38. Tøknilig hjálpartól skulu vera framleidd og skulu kunna nýtast soleiðis, at tey eru fult forsvarlig, hvat trygd og heilsu viðvíkur. Reglurnar viðvíkjandi nýtsluni galda eisini fyri umsiting, reingerð, umvæling o.a.
Stk. 2. Viðurkendar normar og fyrisett mát, ið hava trygdar- ella heilsuligan týdning, skulu fylgjast.
§ 39. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um tøknilig hjálpartól, herundir um: 1) at framleiðsla, innflutningur, avhending, framsýning ella nýtsla av serliga vandamiklum, tøkniligum hjálpartólum skal verða bannað,
2) at ætlanir um bygging, útinnan og uppseting av tøkniligum hjálpartólum skulu leggjast fyri Arbeiðseftirlitið til ummælis ella góðkenningar,
3) at eitt tøkniligt hjálpartól skal vera góðkent av Arbeiðseftirlitinum, áðrenn tað verður avhendað ella latið brúkaranum ella tikið í nýtslu,
4) at tøknilig hjálpartól skulu fráboðast til Arbeiðseftirlitið ella verða roynd ella aðrar eftirlitskanningar verða framdar, herundir eisini tíðarávísar kanningar,
5) at tøknilig hjálpartól skulu vera týðiliga merkt, soleiðis at tað er lætt at finna fram til framleiðaran ella innflytaran, fyri at vissa kann fáast fyri tey tøkniligu data, tólið hevur, slag, uppruna, góðkenning, royndir ella onnur viðurskifti, sum hava týdning fyri arbeiðsumhvørvið.
Stk. 2. Í nevndu reglum kunnu nýtast ávísingar til normar og fyrisett mát, tá tað er týðiliga tilskilað, hvørji hesi eru, herundir eisini við dagfesting.
Evni og tilfar
§ 40. Evni og tilfar, ið eru av slíkum slagi, at tey kunnu vera vandamikil fyri og minka um trygdina ella skaða heilsuviðurskiftini, mugu bert verða framleidd og verða nýtt í arbeiðsgongdum og arbeiðshættum, sum á tryggan hátt verja arbeiðsfólkini móti vanlukkum og sjúkum.
Stk. 2. Viðurkendar normar og fyrisett mát, ið hava trygdar- ella heilsuligan týdning, skulu fylgjast.
§ 41. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um framleiðslu, innflyting, goymslu, flutning og nýtslu av evnum og tilfari, herundir um: 1) serliga merking av evnum og tilfari, ið nýtt verða í arbeiði ella innpakking,
2) skyldu til at seta í verk heilsufrøðiligar mátingar av luftdálking,
3) fráboðan um evni og tilfar við skyldu til ávísing um viðurskifti, sum hava týdning fyri metan um, hvussu vandamikið evnið ella tilfarið er,
4) at evni ella tilfar, ið kann vera vandamikið ella á annan hátt kann minka um trygdina og heilsustøðuna, ikki má nýtast, um hetta kann skiftast um við eitt vandaleyst, minni vandamikið ella minni ørkymlandi evni ella tilfar,
5) at evni ella tilfar, ið kunnu vera vandamikil ella á annan hátt kunnu minka um trygdina og heilsustøðuna, ikki mugu nýtast til ávíst endamál ella innan serligt øki, áðrenn Arbeiðseftirlitsins góðkenning fyriliggur,
6) at tøknilig databløð og líkn. frá framleiðara og innflytara av evni og tilfari skulu innihalda allar upplýsingar um evnið ella tilfarið og somuleiðis um ta ávirkan, hetta kann hava á trygdina og heilsustøðuna í arbeiðsumhvørvinum,
7) um brúkaravegleiðing frá útvegamonnum og arbeiðsgevarum.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um bann móti framleiðslu, innflyting og nýtslu av evnum og tilfari, ið kunnu vera vandamikil fyri ella minka um trygdina og heilsustøðuna.
Stk. 3. Í reglunum um evni og tilfar kunnu nýtast normar og fyrisett mát, tá tað er týðiliga tilskilað, hvørji hesi eru, herundir eisini við dagfesting.
Stk. 4. Arbeiðseftirlitið ásetir markvirði fyri evni og tilfar, og eisini eitt yvirlit yvir evni og tilfar, ið verða hildin at vera vandamikil ella minka um trygdina og heilsustøðuna.
Hvíldartíð og frísamdøgur
§ 42. Arbeiðstíðin skal skipast soleiðis, at í hvørjum samdøgri, roknað frá tí at arbeiðið byrjar, skulu arbeiðsfólk hava eina hvíldartíð, ið er minst 11 samfeldar tímar.
Stk. 2. Hvíldartíðin kann minkast til í minsta lagi 8 tímar í: 1) arbeiði í fiskavirkjum í háveiðitíðini,
2) árstíðarbundnum arbeiði í byggi- og verkayrki,
3) vaktarskifti á virkjum, sum hava vaktarskipan, tá partarnir á arbeiðsmarknaðinum semjast um tað,
4) inn- og uppskiping og tørvandi arbeiði, sum hartil hoyrir, so sum goymslu og pakkhúsarbeiði, og
5) arbeiði í landbúnaðinum.
§ 43. Arbeiðsfólk mugu ikki regluliga arbeiða sunnu- og halgidagssamdøgur, uttan so at halgidagsarbeiðið er til samfelagsins frama ella er neyðugt fyri at varðveita virðir.
Halgidagssamdøgur skulu liggja innan fyri tíðarskeiðið frá kl. 22.00 kvøldið fyri halguna til kl. 08.00 morgunin eftir halguna.
Stk. 2. Sum endurgjald fyri mista frítíð, orsakað av regluligum sunnudagsarbeiði, hava arbeiðsfólk rætt til aðra samfelda frítíð innan fyri eina viku, við at samsvarandi tal av arbeiðstímum dettur burtur.
§ 44. Tá náttúruviðurskifti, vanlukkur, maskinbrek e.t. koma óvart á, og hava við sær, at ólag kemur í raksturin á virkinum, kunnu frávik gerast frá §§ 42 og 43 í tann mun, tað er avgerandi neyðugt, til regluligur rakstur aftur er fingin í lag. Frávikið skal skrivast í eftirlitsbókina ella annað líknandi skjal sbrt. § 60.
§ 45. Frávik frá §§ 42-44 kunnu verða loyvd av Arbeiðseftirlitinum, tá: 1) útinnan av arbeiðinum ella arbeiðið er av slíkum slagi, at tað ikki kann útsetast, ella
2) at serligir arbeiðshættir gera frávik rímilig.
Stk. 2. Frávik frá einari einstakari hvíldartíð ella einum einstøkum frísamdøgri kann í hesum føri verða gjørt, uttan at ein frammanundan hevur fingið loyvi til tess, um tað hevur ikki borið til at útvega nevnda loyvi í rættari tíð. Frávikið skal skjótast møguligt skrivliga fráboðast Arbeiðseftirlitinum við avriti til trygdarumboð/álitisfólk.
Stk. 3. Frávik kunnu við avtalu millum avvarðandi arbeiðsgevarafelag og løntakarafelag verða gjørd í lógarinnar ásetingum um hvíldartíð og frísamdøgur. Nevndu avtalur hava bert gildi, um tær eru góðkendar av Arbeiðseftirlitinum.
Stk. 4. Fyri fakøki ella serligar arbeiðsgreinar, har serligar umstøður gera tað neyðugt, hevur landsstýrismaðurin heimild at gera frávik frá ásetingum lógarinnar um hvíldartíð og frísamdøgur.
§ 46. Ásetingar í lógarinnar §§ 42 og 43 kunnu, um tað verður hildið neyðugt, frávíkjast fyri: 1) persónar í hægri størvum, sum bert ella fyri ein stóran part útinna leiðandi arbeiði, og ikki hava skyldu til, hvat arbeiðstíðini viðvíkur, at fylgja teimum reglum, ið eru galdandi fyri tey arbeiðsfólk, teir skulu leiða, og ikki arbeiða eftir nakrari fastari skipan,
2) persónar í leiðandi størvum, ið vegna serkunnleika ella líknandi viðurskifti hava eitt serligt sjálvstøðugt starv, og
3) umboðssølufólk, ið hava arbeiði sítt uttan fyri tað fasta arbeiðsplássið á virkinum.
§ 47. Fyri arbeiði, sum í serligan mun kunnu vera vandamikil fyri trygd og heilsu, hevur landsstýrismaðurin heimild til at áseta reglur um avmarkaða arbeiðstíð.
Børn og ung undir 18 ár
§ 48. Børn, ið ikki eru fylt 14 ár, mugu ikki hava vinnuligt arbeiði. Undantikið er tó lættari hjálpararbeiði 2 tímar um dagin. Viðvíkjandi børnum, sum hoyra til húski arbeiðsgevarans, so eru hesar reglur bert galdandi, tá tað snýr seg um arbeiði við tøkniligum útbúnaði, maskinum, hjálpartólum og tilfari ella evnum, ið kunnu vera vandamikil fyri tey.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um hægri aldursmark enn 14 ár fyri arbeiði, sum er av slíkum slag, ella tá umstøðurnar eru soleiðis, at arbeiðið kann vera vandamikið fyri trygdina, heilsuna og menningina av teimum ungu.
Stk. 3. Annars kann landsstýrismaðurin áseta reglur um, at børn yngri enn 14 ár kunnu hava lættari, vinnuligt arbeiði.
§ 49. Arbeiðstíðin fyri ungfólk, sum eru yngri enn 18 ár, má í vanligum førum ikki fara út um ta vanligu arbeiðstíðina fyri vaksin, sum arbeiða innan somu yrkisgrein.
Stk. 2. Ung mugu ikki arbeiða meira enn 10 tímar íalt um dagin. Arbeiðstíðin skal vera í einum, avbrotin av hóskandi mat- og hvíldartíðum.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann áseta serligar reglur um, í hvønn mun ung, sum eru yngri enn 18 ár, kunnu arbeiða meira enn ta vanligu arbeiðstíðina innan viðkomandi yrkisgrein.
§ 50. Ungfólk, ið ikki eru fylt 18 ár, skulu hava eina samlaða hvíldartíð, sum er í minsta lagi 12 tímar um samdøgrið.
Stk. 2. Nevnda hvíldartíð skal vanliga fevna um tíðarskeiðið millum kl. 22.00 á kvøldi og kl. 05.00 á morgni.
Stk. 3. Fyri serlig yrki og arbeiðsøki, har umstøðurnar gera hetta neyðugt ella ynskiligt, kann landsstýrismaðurin áseta serligar reglur um longda hvíldartíð og nær í samdøgrinum, henda skal vera.
Læknakanningar v.m.
§ 51. Fyri virkir, fak, faklig øki ella aðrar bólkar av arbeiðsfólki, hvørs arbeiði kann hava við sær heilsuvanda, kann landsstýrismaðurin áseta reglur um: 1) at arbeiðsfólkið skal kannast av lækna, áðrenn tey taka við starvi, meðan tey eru í starvi og eisini aftaná, at tey eru givin í starvinum, møguliga við regluligum læknakanningum,
2) at tað regluliga, ella í einstøkum føri, skulu gerast arbeiðsmedisinskar, arbeiðsheilsufrøðiligar kanningar ella aðrar kanningar av heilsuviðurskiftunum,
3) líknandi kanningar, við atliti til, at arbeiðið kann hava við sær vanda fyri trygd og heilsu.
Arbeiðsumhvørvisráðið
§ 52. Landsstýrismanninum verður heimilað at seta eitt arbeiðsumhvørvisráð við einum umboði fyri arbeiðarafeløgini, einum umboði fyri arbeiðsgevarafeløgini, einum umboði fyri handverkarafeløgini, einum umboði fyri handverksmeistarafeløgini, einum umboði fyri løntakarar innan skrivstovu- og krambúðaryrkið, einum umboði fyri arbeiðsgevarar innan skrivstovu- og krambúðaryrkið og stjóranum fyri Arbeiðseftirlitið, ið er formaður ráðsins.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin tilnevnir umboðini og sama tal av tiltaksumboðum fyri eitt 4 ára starvsskeið.
Stk. 3. Landsstýrismanninum verður heimilað at seta nærri reglur fyri virki ráðsins.
Stk. 4. Arbeiðsumhvørvisráðið skal hava allar kunngerðir, sum við heimild í hesari lóg verða settar í gildi, til ummælis.
Arbeiðseftirlitið
§ 53. Stjórin á Arbeiðseftirlitinum hevur tað dagligu leiðsluna av stovninum.
§ 54. Uppgávurnar hjá Arbeiðseftirlitinum eru, í spurningum um arbeiðsumhvørvi, at: 1) vegleiða virkjunum, pørtunum á arbeiðsmarknaðinum og almenninginum í spurningum, ið hava arbeiðsumhvørvisligan týdning,
2) hjálpa landsstýrismanninum við fyrireikingunum av reglunum sbrt. lógini,
3) áseta nærri fyriskipanir við heimild frá landsstýrismanninum,
4) kunna seg um teknisku og sosialu menningina í samfelagnum við atliti til at betra um arbeiðið, hvat trygd og heilsu í arbeiðsumhvørvinum viðvíkur,
5) viðgera ætlanir til framleiðsluhættir, arbeiðspláss, tøknilig hjálpartól v.m., evni og tilfar og geva loyvi, sum eru í samsvari við lógina ella fyrisitingarligar reglur,
6) ansa eftir, at lógin og tær fyrisetingar, sum verða gjørdar við heimild í lógini, verða hildnar.
§ 55. Landsstýrismaðurin kann geva stjóranum fyri Arbeiðseftirlitinum heimildir, sum sambært lógini hoyra undir landsstýrismannin.
§ 56. Landsstýrismaðurin kann gera av, at eitt nærri avmarkað arbeiðsøki hjá Arbeiðseftirlitinum verður lagt til aðrar almennar myndugleikar ella privatan stovn. Landsstýrismaðurin kann eisini gera av, í hvønn mun Arbeiðseftirlitið skal hava eftirlit við hesum.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um góðkenning av royndunum ella øðrum próvtilfari, sum vísir, at reglurnar um trygd og heilsu verða fylgdar.
Stk. 3. Arbeiðseftirlitið krevur inn gjøld fyri sínar tænastur. Hesi gjøld skulu góðkennast av landsstýrismanninum og kunna krevjast inn við panting.
§ 57. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um fráboðanarskyldu av arbeiðsvanlukkum, eitringum, vinnuligum sjúkum og øðrum viðurskiftum av arbeiðsumhvørvisligum týdningi.
Stk. 2. Tann, sum í arbeiði sínum fyri tað almenna, ella tann, ið fyri tað almenna umboðar onkran stovn og fær kunnleika um viðurskifti, sum bróta fyrisetingarnar í hesi lóg ella teimum reglum, sum við heimild í hesi lóg eru lýstar at galda, skal uttan dvøl boða Arbeiðseftirlitinum frá hesum.
Stk. 3. Verður ein lækni varugur við, ella fær frænir av, at onkur í arbeiði sínum hevur verið fyri skaðiligum árinum, skal hann beinanvegin siga Arbeiðseftirlitinum frá hesum. Landsstýrismaðurin í arbeiðsmarknaðarmálum kann áseta nærri reglur um hetta.
§ 58. Øll, sum sambært lógini hava álagdar skyldur, skulu eftir áheitan geva Arbeiðseftirlitinum allar upplýsingar, ið neyðugar eru fyri virkið hjá eftirlitinum.
Stk. 2. Eftirlitsfólk hjá Arbeiðseftirlitinum hava til eina og hvørja tíð myndugleika til uttan rættarúrskurð at kanna almenn og privat virki, tó treytað av, at tey kunna prógva, hvørji tey eru. Um neyðugt, hjálpir løgreglan í hesum sambandi til.
Stk. 3. Eftirlitsfólkini hjá Arbeiðseftirlitinum kunnu eisini uttan rættarúrskurð krevja atkomilig skjøl útflýggjað, taka fotomyndir og taka ávísar royndir til nærri kanningar. Arbeiðsgevarin ella umboðsmaður hansara skulu hava fráboðan um hetta.
§ 59. Arbeiðseftirlitið kann krevja, at viðurskifti, ið ikki eru í samsvari við lógarinnar reglur, ella avgerðir, sum tiknar eru við heimild í lógini, beinanvegin ella áðrenn eina av Arbeiðseftirlitinum ásetta freist verða fingin í rættlag.
Stk. 2. Um Arbeiðseftirlitið heldur tað vera neyðugt at byrgja fyri munandi og hóttandi vanda fyri trygdini og heilsuni hjá arbeiðsfólki ella øðrum, kann Arbeiðseftirlitið krevja, at nevndi vandi beinanvegin verður beindur burtur, herundir: 1) at arbeiðsfólkini beinanvegin rýma úr vandaøkinum,
2) at øll nýtsla av einum tøkniligum hjálpartóli, av evnum og tilfari, beinanvegin verður steðgað, og
3) at alt arbeiði á nevnda øki verður steðgað.
Stk. 3. Stjórin fyri Arbeiðseftirlitið kann krevja, at tann, ið útflýggjar ella marknaðarførir tøknilig hjálpartól, persónliga verndarútgerð ella evni og tilfar, sum, hóast hesi verða nýtt sum fyriskrivað, kortini vísa seg at vera til ampa fyri trygd og heilsu, skal síggja til, at neyðug tiltøk verða framd, so sleppast kann undan hesum.
Tað kann soleiðis krevjast: 1) at útflýggingin ella marknaðarføringin verður steðgað,
2) at viðkomandi tøkniliga hjálpartólið, persónliga verndarútgerðin ella evni og tilfar verða afturkallað frá marknaðinum.
§ 60. Arbeiðsgevarin skal, tá ið Arbeiðseftirlitið krevur tað, síggja til, at ein eftirlitsbók er til taks á hvørjum arbeiðsplássi. Eftirlitið skal her føra viðmerkingar um útint eftirlit, og skulu eftirlitsfrágreiðingar og annars øll skrivlig boð frá Arbeiðseftirlitinum goymast her. Arbeiðseftirlitið ásetir annars, hvussu eftirlitsbókin skal nýtast og goymast.
§ 61. Eftirlitsfólk hjá Arbeiðseftirlitinum mugu ikki geva arbeiðsgevara ella umboðsmanni hansara upplýsingar um, at ein eftirlitsvitjan er gjørd orsakað av eini kæru.
§ 62. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um samstarvið millum Arbeiðseftirlitið og aðrar almennar myndugleikar.
Kærur
§ 63. 1) Avgerðir, tiknar eftir hesi lóg ella eftir reglum, settar við heimild í lógini, kunnu kærast til Vinnukærunevndina.
Revsing
§ 64. Um ikki hægri revsing er heimilað sambært aðrari lóggávu, verður við bót, hefti ella fongsli í upp til eitt ár hann revsaður, ið: 1) fremur brot á §§ 11-18, stk. 1, §§ 21-30, § 33, stk. 1, § 34, stk. 1, § 36, stk. 1, § 38, stk. 1, § 40, stk. 1, § 57, stk. 2 og 3, § 58, stk. 1, og § 60,
2) letur arbeiði útinna, ið stríðir móti ásetingunum í kap. 8 og 9, leiðir ella hevur eftirlit við slíkum arbeiði ella útinnir arbeiði, ið stríðir ímóti kap. 8,
3) ikki ger eftir boðum, givin eftir § 59, ella
4) letur vera við at geva upplýsingar eftir § 18, stk. 2.
Stk. 2. § 23 í revsilógini um medvirkan er eisini galdandi fyri revsiábyrgdina, sum nevnd er í stk. 1.
§ 65. Fyri brot á §§ 11-13, § 34, stk. 1, § 38, stk. 1, og § 40, stk. 1, umframt viðurskifti, sum eru fevnd av § 64, stk. 1, nr. 2 og 3, kann arbeiðsgevarin verða sektaður við bót, sjálvt um brotið ikki kann roknast gjørt við vilja ella ósketni.
§ 66. Í ásetingunum, sum eru lýstar galdandi sambært hesi lóg, kunna ásetast reglur um bøtur fyri brot á ásetingarnar og boð ella bann, sum eru sett eftir ásetingunum. Eisini kann ásetast, at ein arbeiðsgevari kann sektast við bót fyri brot á ásetingar, boð ella bann, sum frammanfyri nevnt, sjálvt um brotið ikki kann roknast gjørt við vilja ella av ósketni.
§ 67. Sekt sambært § 65 og § 66, 2. punktum, kann ikki áleggjast virkisleiðarum og øðrum sbrt. § 19.
§ 68. Fyri brot, sum verða framd av løgfrøðiligum persóni, sum t.d. partafelagi ella lutafelagi, kann tann løgfrøðiligi persónurin verða sektaður sum slíkur.
Stk. 2. Er brotið framt av landinum, einari kommunu ella kommunalum felagsskapi, kann landið, kommunan ella kommunali felagsskapurin verða sektað.
§ 69. Tá ung undir 18 ár verða sett í arbeiði, sum er í stríð við reglurnar í hesi lóg ella tær ásetingar, sum eru lýstar at galda eftir hesi lóg, kann tann, sum hevur foreldramyndugleikan, verða sektaður, um so er, at viðkomandi er vitandi um, at arbeiðið er farið fram.
Gildi og fyribilsreglur
§ 70. Henda lóg kemur í gildi 1. juni 2000, og samstundis fer úr gildi løgtingslóg nr. 58 frá 24. mai 1974 um arbeiðaravernd.
Stk. 2. Reglur, sum eru settar við heimild í løgtingslóg nr. 58 frá 24. mai 1974 um arbeiðaravernd við seinni broytingum, verða framvegis galdandi við teimum í hesi lóg fylgjandi broytingum, til tær verða settar úr gildi, ella til tær verða avloystar av reglum, settar við heimild í hesi lóg.
Tórshavn, 11. mai 2000
Anfinn Kallsberg (sign.)
løgmaður
--------------------------------------------------------------------------------
Endanotur
1) Broytt við løgtingslóg nr. 18 frá 8. mai 2008, har § 19 er soljóðandi:"Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. Stk. 2. Kærumál, sum eru reist, tá henda løgtingdslógin kemur gildi, verða viðgjørd av kærumyndugleikanum eftir galdandi lóggávu, áðrenn henda lógin kom í gildi."


text:
13. november 2017 – 09:31
Í bygdahúsinum á Strondum leygarkvøldið 2. desember kl. 19.00 Atgongumerki fáast við at senda teldupost til stralan@stralan.fo ella ring tel 216500 – seinasta freist at tekna seg er 27.nov. Sjálvtøkuborð við fleiri heitum rættum (buffet) Drykkjuvørur fáast til keyps Fríðhild Winther Undirheldur Sunrise spælir til dans. Dansurin er eisini almennur 150 kr read more »
14. oktober 2016 – 08:04
Leygarkvøldið 19. november kl.19.00 SJÁLVTØKUBORÐ við fleiri heitum rættum (Buffet) Drykkjuvørur fáast til keyps ÁRNI OG MARNAR skipa fyri undirhaldinum SUNRISE spælir til dans Dansurin er eisini almennur 150 kr UM NÁTTINA BJÓÐA VIT feska bollasuppu kaffi – køkur og karamellur KOSTNAÐUR TILSAMANS 600 kr Atgongumerki fáast við at senda teldupost til stralan@stralan.fo read more »
3. november 2015 – 19:05
Vælkomst snapsur og drykkir við alkoholi og uttan alkohol Fyrst forrættur Buffe : dunna – lambskjøt – oksakjøt brún epli – hvít epli – rómaepli dunnusós – brún sós salat og reytt kál Et so nógv sum tú orkar omaná : kaffi/te og rís a la mande ( tvær mandulgávur) So hava vit super gott read more »
10. september 2015 – 10:11
Nú er at gera skjótt av – vit hava eitt jólaborðhald 21 nov. kl 19. Tey hava altíð verið góð ( góður matur – gott undirhald og góður dansur.) stralan@stralan.fo ella 216500


text:
Mortan og Janus Kjærbo
Mortan Enni | 13/03/15
Vegna misskiljingar og tíðartrýst hepnaðist ikki at gera eina forsøgn til annað leikumfar. Men tykur skulu ikki svíkjast aftur!
Seinast gekst rímuliga væl hjá bæði Jákup Ósá og Mortani. Jákup fekk ongan fulltreffara, men hann tippaði rætta vinnaran millum NSÍ og FCS og fekk eisini javnleikin millum TB og KÍ. Mortan fekk eisini eitt stig fyri NSÍ og FCS, men eisini ein fulltreffara í javnleikinum millum B36 og EB/Streym.
Mortan fekk 4 stig og Jákup fekk 2 stig.
Samanlagt
Mortan 4 stig
Vinir 2 stig
Eg havi bjóðað gomlu VB-kempuni og FM-legenduni, Janus Mohr Kjærbo av. Janus var best kendur sum ein no nonsense leikari, við hørðum taklingum og beinleiðis spæli. Hann spældi fyri tað mesta í miðverjuni, men tá brúk var fyri einum bóltvinnara og uppruddara á defensiva miðvøllinum, var Janus eisini tøkur har. Vágbingurin fekk sína fótbóltsuppaling á skúlalagnum í Vági og á grúsvøllinum á Eiðinum. Tað var ikki fyrrenn at graslíki bleiv lagt á vøllin í Vági, at fótbóltsevnini tóku dik á seg. Tað gekst so mikið væl í hond, at hann var úttikin til NM fyri U-16 lið í 1993, har hann bleiv innskiftur 3 ferðir.
Janus hevur spælt ein hóp av dystum fyri VB og øll av samanløgdu feløgunum, sum sunnanmenn hava havt. Hansara stórheitstíð var frá 1996-2003, tá hann spældi á hægsta stigi í Føroyum. Janus var ein av berandi kreftunum á sterka VB-liðnum, sum vann FM um aldarskiftið, og fekk fleiri góð úrslit um tað mundið.
Hann hevur eisni altíð verið til dystin fús til at hjálpa sínum bygdarmonnum, tá brúk er fyri honum í lægru deildunum. Og hann er til dystin fús enn, tað hevur hann sjálvur sagt mær!
EB/S – ÍF
Janus
Sundalagsmenn repa seglini eftir stórar útskiftingar á liðnum, men ímóti B36 vístu teir góðan vilja og fingu eitt stig við sær frá FM vinnarunum. Trøini veksa sum kunnugt ikki inn í himmaríkið, og ímóti NSÍ blivu teir væl og virðiliga settir uppá pláss, og manglandi rutinan kom til sjóndar. ÍF hevur fingið stig í báðum sínum dystum ímóti góðum liðum, og leygardagin vænti eg 3 stig til ÍF, sum er eitt betri lið í ár enn í fjør.
Úrslit 0-2
Mortan
EB/S hevur havt tveir truplar útidystir. Teir fingu ein javnleik á Tórvølli móti B36, og ein avsmurning í Runavík. Í báðum dystunum kundi EB/S bøtt um sínar fyritreytir, men teir tóku ikki av møguleikanum, tá hann var har. ÍF hevur fingið tvey remis móti enn truplari mótstøðu enn EB/S. À útivølli móti Víkingi og heima móti HB, samanumtikið er ÍF ivaleyst fegnari at fáa stigini enn HB og Víkingur, tí teir vóru undir ávísum trýsti undir dystunum. Eg vænti, at ÌF hevur spælt seg heittt nú, og við at fáa Karl Løkin aftur á liðið, fer hetta at geva teimum eitt eyka gear móti einum EB/S-liði, í liggur langt afturi á vøllinum og verjir.
Úrslit: 1-3
KÍ – HB
Janus
KÍ ætlar okkurt í ár, siga teir sjálvir. 4 stig eru komin á kontuna, men sunnudagin møtir KÍ stinnastu mótstøðuni higartil í ár. KÍ hevur fingið fleiri mans afturat og hevur eisini ein nýggjan venjara. Hvørt teir eru samanspældir nokk til at koppa HB, er ilt at siga. Eg vænti, at tað fer at taka nakrar dystir afturat, áðrenn KÍ er uppi í fullum umdreyningum. HB spældi sera væl í Fuglafirði, men megnaði ikki at umseta allar møguleikarnar til mál. Teir eru væl samanspældir og Fróði er aftur á liðnum. Hann fer at gera munin í Klaksvík.
Úrslit: 0-1
Mortan
HB eru særdir. Tveir javnleikir í teimum fyrstu dystunum er ikki nakað, teir høvdu ynskt sær, og so at vinna sær fong í Klaksvík omaná tað heila, er ikki ein ynskistøða. Úrslitini hava lagað seg so, at tað er til at liva við hjá HB. Optimisman í KÍ-leguni er at hóma, eftir at teir vunnu móti FCS og at onkrir lokalir leikarir komu á liðið aftur. Onki er størri í KÍ enn tá HB kemur á vitjan, og KÍ plagar at byrja væl í landskappingini, og tað fara teir í Havnini at merkja sviðan av.
Úrslit: 2-1
B36 – NSÍ
Janus
Áðrenn kappingina var B36 mítt besta boð uppá at vinna FM. Teir hava eitt sera gott lið, men mugu vera teirra besta offensiva kort fyriuttan, eftir at Lukasz fekk 3 dagar leikbann. Camara hevur fingið mál í báðum dystunum higartil og kann allarhelst lyfta arvin eftir pólska vágbingin. Eisini er B36 verjan tann besta í landinum, og er besta boðið uppá at støðga føroya besta málskjútta, sum longu hevur skotið 5 mál higartil. Klæmint er væl fyri, og hann kemur eisini at vera týdningarmikil í Gundadali sunnudagin. Men eg vænti ikki, at tað fer at strekkja til. B36 fer sum tað fyrsta liðið í ár, sum fer at seta NSÍ verjuna undir trýst, og tann verjan er til at tosa við.
Úrslit 2-1
Mortan
B36 hevur latið fýra mál inn í tveimum dystum, og við einum glóðheitum Klæmint A. Olsen ímóti sær, hevur Eyðun Klakstein nokk fingið skil á verjuspælið hesa vikuna. B36 hevur ein sera sterkan og breiðan hóp og eigur at vinna móti NSÍ á heimavølli. Hóast NSÍ hevur fingið eina dreimabyrjan, fara teir at verða ov stuttir í vikuskiftinum.
Úrslit: 2-0
AB – Víkingur
Janus
Aftur tvey lið, sum hava fingið 2 stig tvey tey fyrstu umførini. AB liðið er betri í ár enn í fjør, og serliga miðvøllurin við rutineraðu Bárði Olsen, Kára Nielsen og Jobin Drangastein sær spennandi út. Teir vóru sera skilagóðir ímóti HB. Ein vælspælandi Dmitri er sera týdningarmikil fyri AB-verjuna, og fáa teir tað at rigga, kunnu teir spæla Víkingi eitt puss. Hinvegin er Víkingur besta boðið hjá nógvum til FM, og Andreas Lava Olsen var í støtinum sunnudagin. Tað gevur Víkingi ein eyka trumf í strembanini eftir FM. Eisini Filip hevur verið sera eyðsýndur hesar fyrstu dystirnar og skapar nógv fyri frammeftir. Víkingur fer av Argjum við 3 stigum, tí teir eru tað betur.
Úrslit 1-3
Mortan
Víkingur má vinna dystin, teir skulu vinna dystin, og tað eiga teir eisini at gera, hóast teir eru á útivølli móti einum sterkum AB-liðið. Víkingar vóru óhepnir bæði móti ÍF og B36, og sunnudagin hava teir ivaleyst løtt kanónina, og AB fer ikki at megna at standa í móti trýstinum, hóast teir spældu ein sera góðan dyst í Gundadali móti HB. TB-dystin kann ein ikki taka fyri fult, tí umstøður til fótbólt vóru ikki til staðar.
Úrslit 0-1
FC Suðuroy – TB
Janus
FCS er komið illa frá landi í ársins kapping. 0 stig og -8 mál boða ikki frá góðum. Men leygardagin vera teir 3 útlendingarnir við, og tað skuldi styrkt um. TB er hinvegin komið fínt frá landi og hava fingið stig í báðum sínum dystum. Harafturat hevur TB víst góðan vilja at stríðast fyri stigunum, sum er rætta uppskriftin at fáa stig fyri eitt lið, sum væntast at vera í botninum. Oyggjauppgerðin leygardagin verður intens og spennandi og jøvn, og liðini fara at geva alt fyri at vinna. Man kann vænta sær meira kríggj enn fótbólt. Men eg vænti ikki nakran vinnara av dystinum.
Úrslit 1-1
Mortan
Morgunfimleikur, brunsj, felagsspøl á vøllinum og eitt MEGA STÒRT páskareggjatombola, hetta er nakað av tí, sum er í dystarupphitingini á Eiðinum leygardagin. Við átakinum er onki at ivast í, hvat vágbingar ætla sær móti TB. FCS hevur allar útlendingar tøkar og teir fara harvið at tevja blóð sunnan Hovsegg, tá tvøramenn koma á vitjan, tí nú er tann fyrsti sigurin í eygsjón. Tá grannauppgerðin er í Suðuroynni, er tað ikki altíð vakurt fólbóltsspæl, ið tølir áskoðaran. Heimaliðið dregur longra stráðið í einum jøvnum dysti, har eg vóni, at dómarin er sína uppgávu vaksin (uttan so at TB dregur fyrimun av hansara avgerðum).
Úrslit 1-0
Eg takki Janusi fyri luttøkuna.


text:
Bókasavnið við Løkin hevur gjørt samstarvsavtalu við Løkshøll og Norðurlandahúsið í Føroyum, um at vísa teir norðurlendsku filmarnar, sum Filmsfelagið KLIPP hevur á skránni í Norðurlandahúsinum í vetur. Her er talan um serliga útvaldar nýggjari norðurlendskar filmsperlur.
Filmsfelagið KLIPP ynskir henda veturin at varpa ljós á tað besta av norðurlendskum filmi beint nú. Skráin verður sett saman av nýggjum, norðurlendskum spælifilmum, sum hava hugtikið í biografunum, fingið góð ummæli og vunnið bæði heimligar og altjóða virðislønir.
Nú er møguleiki at njóta bestu norðurlendsku filmsupplivingar á størstu føroysku løriftum í Høllini í Norðurlandahúsinum og í Løkshøll í Runavík.
Tann fyrsta filmin, sum Norðurlandahúsið vísti tann 9. oktober 2013, var svenski, svart/hvíti filmurin Dom over død man hjá Jan Troell. Hesin kemur tíverri ikki í Løkshøll. Men tað koma væntandi allir hinir, sum Filmsfelagið KLIPP hevur á skránni í vetur.
Annar filmurin, sum Norðurlandahúsið hevur víst, er nú ávegis til Runavíkar. Talan er um filmin Reinsan, sum byggir á sera væl umtóktu finsku skaldsøguna Puhdistus eftir Sofi Oksanen. Bókin er týdd til fleiri mál, har ímillum danskt við heitinum Renselse, og hevur hon verið sera nógv eftirspurd og lænd á føroysku bókasøvnunum.
Ynskja at styrkja samstarvið
Vit eru sera fegin um, at hava fingið avtalu við Norðurlandahúsið um hesar filmsvísingarnar, sigur Svend Højgaard, leiðari á Bókasavninum við Løkin. Fyrr í ár hava vit havt annað áhugavert samstarv, so sum tá framsýningin Bingjuboð vitjaði bókasavnið. Tá stóðu 5 stórar listprýddar bingjur úr ymiskum norðanlondum á parkeringsøkinum uttanfyri bókasavnið. Herfyri vitjaðu ein føroyskur og ein svenskur søguforteljari eisini á bókasavninum, og nógv fólk fingu íblástur. Ein stórur fyrimunur við at samstarva við Norðurlandahúsið er, at vit kunnu líta á, at tiltøk og upplivingar eru á høgum støði, leggur Svend aftrat.
Sif Gunnarsdóttir, stjóri í Norðurlandahúsinum sær eisini møguleikar í at samstarva við aðrar mentanarstovnar kring landið. Húsið eitur Norðurlandahúsið í Føroyum, og eigur tískil eisini at røkka til so nógvar føroyingar sum gjørligt. Ein háttur at náa hesum endamáli, er at gera samstørv við stovnar kring landið. Umstøðurnar við Løkin í Runavík eru sera góðar til nógv av tí virksemi, sum er í Norðurlandahúsinum, so tað er spennandi at síggja, hvussu vit kunnu menna hetta samstarvið.
REINSAN (Purge) í Løkshøll mikukvøldið 20. november klokkan 19.00
Fyrsti filmurin í hesum samstarvinum , sum verður vístur í Løkshøll, er Purge ella á føroyskum Reinsan. Filmurin byggir á kendu skaldsøguna Puhdistus eftir Sofi Oksanen.
Filmurin hevur finska talu og er tekstaður á enskum.
Søgan
Tvær kvinnur úr hvør sínum øki, eru liður í somu søgu um svik, vónloysi og ótta. Aliide hevur upplivað ræðuleikarnar frá Stalin tíðini og útlegdina frá Estonia til Sibiria, men hon hevur klárað seg gjøgnum skuldarkenslir av ráksnúni og sjálvt manndrápi. Einu náttina í 1992, finnur hon eina unga kvinnu í túninum heima við hús – tað er Zara, sum júst er flýdd úr klógvnum á russisku mafiuni, har hon hevur verið brúkt sum sex-trælur. Aliide og Zara fara undir villingarsomu útrokningina um illgruna og avdúkingar og draga allar aðrar orsøkir framm í ljósið. So smátt kemur teirra søga undan kavi, har hæddarpunktið var syndarligi familju sorgarleikur um kappingarstríð, girnd og tap.
Filmurin verður vístur í Løkshøll mikudagin 20. november klokkan 20.00.
Tað ber til at lesa og síggja meira á www.loksholl.fo og www.lokin.fo
EksternLeinkja1: http://www.lokin.fo


text:
Kanadiskur ravlaðsrisi flytur til Noregs
Corvus Energy í Kanada verður partur av heimsins leiðandi maritimu tøknifrøði í Noregi, og sum mennir hybridrakstur innan sjóvinnuna.
Stórir ordrar uppá el-ferjur til norska marknaðin og ein eftirspurningur uppá ravlað til rakstur av hybridum maskinum í skipum í frálandsídnaðinum fær eina av heimsins størstu ravlaðsframleiðarum at flyta til Noregs.
Corvus Energy ætlar at byggja eina verksmiðju nærindis Bergen. Fyritøkan, sum millum annað hevur latið ravløð til stórar ætlanir í Danmark, ætlar at víðka arbeiðsøkið bæði í heimlandinum, nærindis Vancouver, og í Noregi. Tað fer væntandi at áttafaldað framleiðsluna hjá fyritøkuni.
Víðkanin í Vancouver tryggjar ein árligan framleiðslukapasitet upp á 200 MW/tímar, samstundis sum menningardeildin eisini fær nógv størri orku enn í dag, sambært Søfart.
“Ein elektrisk kollvelting er í gongd á maritima økinum, og vit vilja vera við til at lata bestu loysnirnar. Strategisku plássini hjá menningardeildum okkara og av framleiðsluútgerðini ger okkum før fyri skjótt og væl at royna og menna nýggjar skipanir, sum uppfylla framtíðar krøv hjá ídnaðinum. Haraftrat verður framleiðslan á nýggju verksmiðjunum automatiserað, og tað ger okkum kappingarfør,” sigur stjórin í Corvus Energy, Geir Bjørkeli.
Kelda: Søfart


text:
Orð og lag: Simme Arge Jacobsen
So mangan brestur ætlan,
um enn hon væl er meint,
tað sanni eg við tungum hjarta.
Tú ert ei longur hjá mær,
nú er tað væl ov seint,
nú svunnin er tann hugsjón bjarta.
Minnist tú enn, minnist tú enn,
tá tú vart hjá mær,
alt var so gott, sum tað var,
eg havi longst eftir tær.
Minnist tú enn, minnist tú enn
hin dagin, vit glað
fóru í hagan ein hásummardag.
Og vit gingu so fegin
um heygar og gil
hond í hond, – einans vit vóru til.
Minnist tú enn, minnist tú enn,
hitt kvøldið, tá eg
hoyrdi teg siga, tú elskaði meg.


text:
U20 landsliðið við monnum úttikið
U20 landsliðið hjá monnum, sum skal leika EM-kapping í Stórhøllini á Hálsi um vikuskiftið, er nú úttikið.
Liðið skal leika tríggjar dystir, og tann fyrsti verður fríggjakvøldið klokkan 19.00 ímóti Íslandi, og hinir dystirnir eru ímóti Skotlandi og Luksemburg.
Dystarskráin er annars henda:
Fríggjadagin 23. mars:
Kl. 19.00 Føroyar - Ísland
Kl. 21.00 Luksemborg - Skotland (dysturin skuldi upprunaliga spælast kl. 16, men av tí at flogfarið við Luksemborg ikki fekk lent vegna veður, er dysturin útsettur til kl. 21).
Leygardagin 24. mars:
Kl. 14.00 Ísland - Luksemborg
Kl. 17.00 Føroar - Skotland
Sunnudagin 25. mars:
Kl. 14.00 Skotland - Ísland
Kl. 17.00 Luksemborg - Føroyar
Úttiknu leikararnir eru hesir:
Úr TB:
Bárður Dimon, diagonal/kantur
Úr Mjølni:
Dávið Hentze, kantur
Úr SÍ:
Julian Vest Niclasen, hevari
Ragnar Weihe, kant/miðja
Jógvan Kári Birgirson Lauritsen, miðja
Jón Weihe Simonsen, miðja
Hjørtur joensen, diagonal
Ari í Haraldstovu Petersen, libero
Oddur í Haraldstovu Petersen, libero
Úr Fleyr:
Jónfinnur Hansen, kantur
Hákun Weihe Heinason, kantur
Jógvan Magnusson Gøthe, kantur


text:
Hey allir Fleyr-limir!
Lýst verður til aðalfund hjá ítróttarfelagnum
Fleyr at vera
mikudagin 4. apríl 2018 kl 19 í hølum felagsins.
Skrá sambært viðtøkum felagsins, grein 9.
Á fundinum verður m.a. val av 2 nevndarlimum. Lena
Hallgren stendur fyri vali og stillar upp aftur, men ynskir ikki at halda fram
sum forkvinna.
Uppskot til aðalfundin skulu vera starvsnevndini
skrivliga í hendi í minsta lagi 1 viku undan fundin, t.v.s. í seinasta lagi 28.
mars 2018.
Møtið fjølment!
Vegna starvsnevndina
Ingibjørg Winther, skrivari.


text:
Eftirløn og trygging
Spurningur: Hvør er munurin á eftirløn og pensjón?
Svar: Eftirløn er tað, sum tú sparir upp til tín sjálvs í eini eftirlønarskipan, í okkara føri hjá Lív. Hvørja ferð tú fært løn, leggur arbeiðsgevarin 15 prosent omaná, sum hann flytir í eftirlønarskipanina.
Pensjón er hinvegin ikki tengt at limaskapi í pensjónsgrunni. Allir borgarar hava rætt til fólkapensjón, tá teir røkka teimum 67 árunum. Harumframt fáa allir pensjónistar gjald úr Samhaldsfasta Arbeiðsmarknaðareftirlønargrunninum, sum allir løntakarar og arbeiðsgevarar rinda eitt prosent av lønini til.
--
Spurningur: Hvat er ein samlagstrygging?
Svar: Felagið hevur keypt eina felags samlagstrygging, sum nærum allir limir eru fevndir av. Samlagstryggingin gevur endurgjald í sambandi við deyða og hættisliga sjúku. Av teimum prosentunum, sum arbeiðsgevarin leggur afturat lønini til eftirløn, fer 1 prosent í samlagstryggingina, sum Lív umsitur. Nærri vegleiðing um samlagstryggingina HER!
--
Spurningur: Hvat er ein hjúnarfelagstrygging?
Svar: Samlagstryggingin er eisini fevnd um eina sonevnda hjúnarfelagstrygging, sum ger, at hjúnafelagi/samlivi hjá limi eisini er umfataður av lívstryggingini – men við helvtarupphædd. Hetta merkir eitt nú, at um hjúnarfelagi/sambúgvi hjá limi, ið er yngri enn 50 ár, doyr, so fær limurin 350.000 krónur í endurgjaldi. Hetta er helvtin av 700.000, sum er upphæddin fyri limir.
Legg tó til merkis, at tað altíð er aldurin hjá liminum, ið er avgerandi fyri útgjaldsupphæddini.
At vera sambúgvandi merkir, at tit hava livað saman longri enn tvey ár. "Deilt borð og song", sum tikið verður til. Sostatt er hetta ikki galdandi fyri systkin o.l., tí talan skal vera um hjúnarbandslíknandi samliving.
--


text:
Suðurstreymoy
Suðurstreymoy er ikki ítøkiliga avmarkað eind, men verður vanliga fatað sum sunnasti triðingurin av Streymoynni. Á eystursíðuni gongur markið millum Kollafjørð og Kaldbaksfjørð, soleiðis at allar bygdirnar við Kaldbaksfjørð hoyra til Suðurstreym. Á vestursíðuni gongur markið millum Skæling og Norðradal, soleiðis at Norðradalur og bygdirnar sunnanfyri verða roknaðar til Suðurstreym, meðan alt norðanfyri verður roknað til Norðurstreymoy. Allar bygdir í Suðurstreymoy hoyra í dag til Tórshavnar kommunu umframt bygdirnar við Kollafjørðin.


text:
Heimskortið ‘Heimurin’ (Nám 2014) er eitt politiskt veggjakort, sum er í stødd 1:22 000 000 (1015 x 1380mm). Kortið er umsett úr enskum.
Á kortinum eru øll staðarnøvn, lond og landafrøðilig fyribrigdi, so sum havleiðir, umsett, so framsetingin er hugsað sum ein føroysk plakat at brúka í skúla, á arbeiðsplássi og heima. Veggjakortið fæst í vanligum pappíri og í lamineraðari útgávu, sum skrivast kann á.
Heimskortið fæst eisini í pappíri, sum ikki er laminerað.
Kostnaður 375 kr.
Atlas til heim og skúla vendir sær til húskið og skúlaverkið í Føroyum. Atlas til heim og skúla tekur støði í ...
Føroyakortið, sum er í stødd 1:100 000 (120x80 cm), er teknað í Føroyum. Á kortinum eru fleiri enn 1700 staðar...
Heimskortið ‘Heimurin’ (Nám 2014) er eitt politiskt veggjakort, sum er í stødd 1:22 000 000 (1015 x 1380mm). ...


text:
Immunskipan
Immunskipanin er verjuskipanin hjá kropppinum ímóti smáverum, so sum bakterium og virusum. Immunskipanin er samansett av ymiskum sløgum av hvítum blóðkyknum. Tá kroppurin verður smittaður av til dømis eini bakteriu leypa hvítu blóðkyknurnar á og royna at drepa tær fremmandu kyknurnar.
Immunskipanin hevur minni, sum ger at næstu ferð kroppurin kemur í samband við bakteriuna, er klárt við andevnum sum kunnu merkja júst hesa bakteriuna so hon verður dripin beinanvegin.
Immunskipanin er deild upp í ta viðføttu og ta tillagaðu immunskipanina.
Innihaldsyvirlit
Viðfødda immunskipanin[rætta | rætta wikitekst]
Tann viðfødda immunskipanin er ein skipan sum næstan allir lívsformar hava og er tann skipanin sum virkar beinanvegin tá ein fremmand kykna kemur í kroppin. Tað er ein óspesifikk skipan og er uppbygt av eini komplementskipan og ymiskum sløgum av fagosyttum (kyknur ið drepa fremmandar kyknur við at eta tær):
Tað finnast eisini aðrar kyknur[rætta | rætta wikitekst]
Tillagaða immunskipanin[rætta | rætta wikitekst]
Tann tillagaða immunskipanin er ein skipan sum bert geisladjór hava og virkar við, at ymiskar kyknur hava ymisk antigen. Soleiðis ber til at tillaga verjuna ímóti bakteriur og virusum. Hetta elvir til eina sterkari verju, sum eisini hevur møguleika at minnist bakteriur kroppurin hevur møtt fyrr. Skipanin er samansett av tveimum sløgum av lymfosyttum: T-kyknur og B-kyknur
- T-drepara kyknur (TC): Drepa kyknur við fremmandum antigenum á yvirflatuni, t.d. kyknur, ið eru smittaðar við einum virusið.
- T-hjálpara kyknur (TH1): Gera makrofagar meiri virknar.
- T-hjálpara kyknur (TH2): Stimbra B-kyknur til at framleiða andevni.
- B-kyknur: Upprunalig B-kykna sum gerst til plasma- og minnikyknur, tá hon verður stimbra av TH2 kyknum.
- B-plasma kyknur: Stuttlivandi kykna sum framleiðir andevni.
- B-minni kyknur: Minnast antigenir kroppurin hevur møtt upp til fleiri ár. Gerst til plasma kyknu tá hon møtir antigeni aftur.
Komplementskipanin er eisini ein partur av tí tillagaðu immunskipanini.
Andevni[rætta | rætta wikitekst]
Andevni (antistoffir), eisini kallaði immunoglobulin (stytt Ig), eru evni framleidd av B-kyknum sum kenna ávísar partar av fremmandum kyknum aftur, nevnd antigenir. Kroppurin framleiðir B-kyknur við fleiri milliardum av ymiskum andevnum og nøkur av hesum passa so saman við pettum á fremmandum kyknum. Tá ein B-kykna hevur funnið t.d. eina bakteriu við einum antigenið, ið andevni hennara passar saman við, vísur hon antigeni til eina TH2-kyknu, sum stimbrar B-kyknuna so hon deilir seg og gerst til B-plasma kyknur sum framleiða stórar nøgdir av andevni ímóti júst hesi bakteriu.
Tað finnast fimm ymisk sløg av andevni[rætta | rætta wikitekst]
- IgA: Finst mest í slímhindum.
- IgD: Hevur ongan kendan leiklut, men er mest vanligt á B-minni kyknum .
- IgE: Bindur til allergenir og stimbrar mastkyknur at úrskilja histamin og spælir harvið ein leiklut í ovurviðkvæmi.
- IgG: Er tað mest vanliga andevni, men verður mest framleitt seint í verjuni. Kann aktivera komplementskipanina.
- IgM: Er fyrsta verjan ímóti fremmandum kyknum. Kann aktivera komplementskipanina.
Komplement skipanin[rætta | rætta wikitekst]
Komplementskipanin er bæði ein partur av viðføddu og tillagaðu immunskipanini, sum hjálpir kroppinum at drepa fremmandar kyknur við at gera hol á membranin.
Autoimmunar sjúkur[rætta | rætta wikitekst]
Autoimmunar sjúkur koma av at kroppurin framleiðir andevni ímóti sínum egnu kyknum og elvir til at tær verða álopnar av immunskipanini. Dømi um nakrar autoimmunar sjúkur:
- Diabetes mellitus (typa 1): Andevni ímóti insulinframleiðandi kyknum í búkspýttkertlinum.
- Multipel sklerosa: Andevni ímóti meginnervaskipanini.
- Myasthenia gravis: Andevni ímóti ávísum reseptorum í musklunum.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Michael T. Madigan, John M. Martinko, Brock Biology of Microorganisms, 11th Edition, 2006, Pearson Prentice Hall.


text:
Bøn fyri óføddu børnunum – men hvat gera vit fyri tey føddu børnini
Ein prestastarvsfelagi hjá mær í Føroyum segði, at hann einaferð hevði hoyrt ein fyrilestur hjá einum rómversk katólskum biskuppi. Hesin segði: ”Eg eri 100% ímóti fosturtøku! Men eg eri eisini 100% fyri fríari fosturtøku!” Hettar kann ljóða sum ein beinleiðis andsøgn, men tað kann vera, at biskuppurin í veruleikanum til fullnar hevði skilt evangeliið, ið sigur, at kærleikin er mætari enn lógin, at tørvur menniskjans viðhvørt má víkja fyri lógartrældóminum.
Føroyskur kristindómur er stundum eitt syndur nevrotiskur og mótapregaður. Í løtuni skulu tey ”ordiliga” kristnu biðja fyri óføddu børnunum fyri at verða roknaði sum ”ordilig” kristin. Tað er eisini í lagi at biðja fyri øllum skapningum Guðs, nakað á sama hátt, sum tá Olfert Richard gjørdi kurteisisi frammanfyri konfirmantunum hjá sær, tí tað kundi jú henda, at har sat ein framtíðar statsministari ella nobelprísmóttkari. Ongin av okkara meðskapningum eru virðisleys – fødd ella ikki fødd - øll hava tey tign uppiborna.
Men tá vit biðja fyri teimum óføddu børnunum, so eiga vit ikki at gloyma allar milliónirnar av óynsktum børnum, allar milliónirnar av vanrøktum børnum, allar milliónirnar av svøltandi børnum, allar milliónirnar av grátandi einsamøllum børnum – ei heldur tey túsund tals børnini, sum doyggja av hungri í nátt. Heili ættarlið av børnum blíva í dag andaligir, sálarligir og likamligir kryplingar, orsakað av vantandi føði og vantandi umsorgan. Bara meðan tygum hava lisið hesi orðini, eru fleiri børn deyð av hungri!
Tað er møguligt, at tað er ”serliga” kristiligt at verja støðuna hjá óføddu børnunum. Men samett við støðuna hjá øllum teimum óynsktu børnunum, hjá teimum verjuleysu fátækrabørnunum, ið svølta og pínast, er støðan hjá ófødda barninum luksus. Gøturnar í heimsins stórbýum eru fullar av svøltndi, einsamøllum, misnýttum og seiðpíndum børnum, sum eingin vil hava nakað við at gera - flóttafólkalegurnar og krígsvíðvøllirnir somuleiðis. Hví ikki biða fyri teimum??? Hví ikki fara til verka teirra vegna???
Í USA jubla tey kristnu, tí at ein erka horkallur, sum Donald Trumph hevur tikið stuðulin frá øllum sjálvbodnum arbeiði, har virkað verður fyri at upplýsa um ”svangerskabsforebyggende” tiltøk í triðja heiminum. Hettar hevur hann gjørt fyri at tekkjast sínum evangelikalu veljarum. Pávin er við sínum forboðum móti øllum fosturfyribyrgjandi tiltøkum, somuleiðis meðvirkandi til stóra neyð og elendigheit.
”Eg eri 100% móti fosturtøku, men samstundis 100% fyri fríari fosturtøku!” segði rómversk katólski biskuppurin, tí hann hevði lært, at lívið er ikki eitt roknistykki, ið altíð gongur upp. Tí hundraðtúsundtals kvinnur vórðu noyddar at bera eitt barn, ið varð gitið undir hatri ella tvingsli, ella eitt barn, tær hvørki orkaðu ella kundu føða ella geva eina framtíð.
Stundum var tað óttin ella skommin, ið var orsøkin til vandamiklu ólógligu fosturtøkurnar, men mangan var tað eisini veruligur móðurkærleiki, vónloysi og desperatión, ið var orsøkin til fosturtøkurnar. Og hvussu mangar kvinnur eru ikki deyðar, ella vorðnar limaløstaðar undir viðgerðum frá meira ella minni vælmeintum kvaksalvarum.
Tað er í lagi at biðja fyri øllum skapningum Guðs, føddum ella óføddum. Men tað verður aldrin meira ”kristiligt” at taka sær av teimum óføddu, enn at taka sær av teimum føddu. Tey, sum biðja fyri ófødda barninum, og sum eru móti fríari føsturtøku, eiga eisini at tvífalda sína umsorgan fyri føddu børnunum – annars er talan um hyklarí!
Ella eru ófødd børn meira verd enn fødd børn? Hetta er ein karsk samanbering - men álvaratos, hvat fyllir meira, møður, ið noyðast at bera børn tær hata ella vita, at tær ikki kunnu taka sær av, ella børn, ið verða fødd til neyð, hungur, einsemi og elendigheit, ella fostrið, ið ikki veit til sín, men bara er ein teoretiskur skapningur. Ófødda fostrið hevur óiva meðvitan frá Guði, og føddu børnini hava meðvitan nú, um hungur, pínu, einsemi, ótta og vantandi kærleika.
Eg havi ikki svarið, men eg veit bara, at eg fái ikki svøvnleysar nætur um føsturtøkur, men eg havi mangan havt svøvnleysar nætur, væl vitandi, at um tað eydnast mær at sovna, so eru túsundtals børn deyð av svongd, einsemi og líkasælum, tá eg vakni morgunin eftir.
Mín gamli lærari Paul F. Bradsham professari plagdi at ávara okkum móti ”desert island theologi” – móti at skapa eina guðfrøði út frá undantøkum. Orðini hjá honum ekkóa enn í oyrunum á mær.
Jesus kann neyvan nýtast til verju í einum orðaskifti um fosturtøku, tí hann visti kanska ikki hvat tað var, annað enn møguliga at seta nýfødd børn út at doyggja, sum fornkirkjan jú var hart ímóti. Og tá skriftstøð úr GT verða nýtt til at verja støðuna hjá ófødda barninum, so er mangan vandi fyri, at vit lesa nútíðarhugsan inn í tað, sum skrivað stendur, og soleiðis broyta ella mistulka tekstin, og har lesa nakað, sum teksturin ikki ætlaði at siga.
Um man í hesum førum skuldi givið Jesusi valið millum kærleikan og lógina, hvat hevði hann so valt? Eg loyvi mæra gita, at hann hevði valt kærleikan og havt somu støðu, sum rómversk katólski biskuppurin í Belgien: Eg eri 100% móti fosturtøku, men 100% fyri fríari fosturtøku!
Bergur Jacobsen
Bergur Jacobsen er føddur og uppvaksin á Stongunum í Klaksvík. Útbúgvin prestur frá Chichester Theological College, University of Southampton. Hevur verið prestur á Sandi, við donsku Kirkjuna í London, i Ordrup og í Føroysku Kirkjuni í Keypmannahavn. Starvaðist í Útvarpinum í átta ár, og var landstýrismaður fyri Sjálvstýrisflokkin í tvey ár. Bergur hevur ongantíð sæð ein heilan fótbóltsdyst, men spælt í nógvum hornorkestrum. Bergur hevur eisini verið blaðstjóri á Norðlýsinum og á Tingakrossi eitt stutt skifti.
Sólfinn Hansen
Sólfinn Hansen er føddur í 1978 og starvast á Tekniska Skúla í Klaksvík. Hann er upprunaliga úr Klaksvík, nú búsitandi á Kambsdali. Hann er útbúgvin cand.mag. í føroyskum og søgu og B.S.Sc. í stjórnmálafrøði. Hevur síðani 2003 undirvíst á studentaskúla, HF, handilsskúla, tekniskum skúla og á Fróðskaparsetrinum. Sólfinn er limur í Málráðnum.
Bergur Jacobsen
Bergur Jacobsen er føddur og uppvaksin á Stongunum í Klaksvík. Útbúgvin prestur frá Chichester Theological College, University of Southampton. Hevur verið prestur á Sandi, við donsku Kirkjuna í London, i Ordrup og í Føroysku Kirkjuni í Keypmannahavn. Starvaðist í Útvarpinum í átta ár, og var landstýrismaður fyri Sjálvstýrisflokkin í tvey ár. Bergur hevur ongantíð sæð ein heilan fótbóltsdyst, men spælt í nógvum hornorkestrum. Bergur hevur eisini verið blaðstjóri á Norðlýsinum og á Tingakrossi eitt stutt skifti.


text:
Mest umrødda skip seinastu dagarnar setti í kvøld kós móti Noreg. Skipið er selt fyri 41 milliónir krónur, og skal latast nýggju eigarunum í Kirkenes Norðurnoreg týsdagin í næstu viku.
- Tað er sjálvandi fiskivinnunýskipanin, sum vit hava sagt allatíð, fór at gera, at vit ikki kundu hava meira enn eitt skip í Barentshavinum, og so eru tað eisini lækkandi kvotur, segði Hanus Hansen, reiðari, um orsøkina til søluna av skipunum.
Manningin, sum telur 25 mans, er uppsøgd.
Upptøkuna gjørdi Jens Pauli Hansen.


text:
Eivør fær fimm stjørnur í Gaffa/
Útgávan Bridges hjá Eivør Pálsdóttir skorar heilar fimm stjørnur (av seks) í ummæli á donsku heimasíðuni gaffa.dk. Har verður staðfest, at “Eivør er ein tann mest virtuosa singer-songwritarin í Europa, ein eminentur sangskrivari, ið megnar bæði sum sangskrivari og við síni rødd at forloysa sítt egna tilfar á serstakan hátt. Hon er eitt við tónleikin, trúverduga til staðar og vokalt ódarvað sjálvt tá tilfarið tykist krevjandi. Hennara musikalitetur, hennara sangrødd, alt við hennara list er gásarholdselvandi og ekstraordinert”. Eg kann ikki siga annað enn, at eg eri púra samd. Í ummælinum, sum stóð at lesa í februar her á Listaportalinum og í Dimmalætting skrivaði eg um útgávuna, at “hon er svallig sum eitt summarlot. Tónleikurin er í støðum sorgblíður, men sum heild er útgávan merkt av einum serstøkum lættleika - tað tykist so ófatiliga lætt og ómakaleyst, tað heila, áhoyrarin kennir seg kínda av yndisligu tónunum, borna uppi av sterku løgunum og so er tað tann krystalklára, reina røddin, sum floymir út yvir áhoyraran, so at einki annað er at gera enn at geva seg inn undir hana og njóta ta gjøgnumførdu leskandi musikalsku upplivingina... Bridges er ein so mikið samanhangandi og væl framleidd heild, at lurtarin hugsar ikki um tað í byrjanini, men í veruleikanum er hetta ein serstakliga samansett tónleikaútgáva. Samstundis sum pláss er til fólkatónleikaligt einfeldi og vokalu megina hjá Eivør og til akustisk instrument av ymiskum slag, fyllir elektroniska síðan nógv. Og samstundis sum hetta er lættur poppur, sum eg rokni við og vóni fer at verða nógv spældur í Kringvarpinum, er talan um dygdargóðar kompositiónir av tí seriøsa slagnum við undirliggjandi mynstrum av tónaendurtøkum, sum stuðla uppundir huglagið í løgunum. Eivør hevur neyvan sungið betur og meira nuanserað enn á hesari útgávuni. Sum lurtari sleppur tú at uppliva eina rødd, sum er í javnvág við seg sjálva og við sítt umhvørvi, ein kensluborin, rørandi og skyggjandi rein rødd í fulkomnum tamarhaldi, sum í glæsiligum løtum gevur okkum varhugan av sterka og ótamdu orkuverkinum aftanfyri. Teir 9 sangirnir á útgávuni eru satt at siga alt ov skjótt lidnir, men tað ber altíð til at byrja umaftur, tí her er av sonnum nógv at lurta eftir. Hjartaliga til lukku, Eivør við ummælinum, eg gleði meg at hoyra komandi útgávuna Slør.


text:
Stóra landið Niger er umgyrt av øðrum londum og hevur ikki mark út ímóti sjónum. Týdningarmesta samferðsluleið er Nigerá, ið er einasta stóra á í landinum. Tey flestu av teimum stívliga 15 milliónum fólkunum í Niger búgva í turra sahel-lendinum, ið gongur sum ein smalur geiri tvørtur um syðra part í landinum. Norðan fyri sahel er stóra og ómilda Sahara, har tuaregarnir búgva. Lítið annað náttúrutilfeingi enn uran er í Niger. Tað veitti landinum góða inntøku í 1980-árunum. Flestu fólk eru kortini fátæk og lívbjarga sær við at halda húsdýr ella dyrka jørðina í tí lítla lendi, ið er nýtiligt til landbúnaðarlendi.
Turkurin, sum javnan hevur verið í Norðurniger síðstu árini, hevur gjørt, at mangir tuaregar hava mist fenað sín og liva ikki longur sum flakkfólk. Mangir eru farnir suðureftir at fáa mat og arbeiði. Nú tuaregar eru vorðnir búfastir, eru summir teirra farnir at stríðast fyri, at teir skulu hava egið ríki.
Fyri øldum sínan vóru stór ríki, t.d. Ashantiríki og Maliríki, í tí øki, sum verður nevnt Vesturafrika. Søgur um nógv gull drógu evropearar higar, og í 1880-árunum var næstan alt Vesturafrika evropeiskt hjáland. Vesturafrika vann ikki sjálvræði aftur fyrr enn í 1960-árunum. Hóast nógv olja, gull, viður og annað náttúrutilfeingi er her, eru næstan øll 15 londini í Vesturafrika fátæk lond. Her búgva ógvuliga mong fólkasløg - bara í Nigeria eru fleiri enn 200 fólkasløg og ættarbólkar. Stóra fátækadømið og stríð ímillum fólkasløgini hava verið atvold til drúgvan politiskan ófrið í flestum londum í Vesturafrika.
Vesturafrika kann sigast at vera býtt sundur í ein norðara og ein sunnara part, tá ið talan erum veðurlag og landslag; sama kann verða sagt um tað átrúnaðarliga. Fyri norðan eru flestu fólk muslimar, fyri sunnan eru mong fólk kristin. Í øllum Vesturafrika eru eisini gamlir afrikanskir átrúnaðir, t.d. voodoo, sum er vanligur í Benin.
Fórt tú eina ferð norðaneftir og suður ígjøgnum hesi stóru lond, hevði tú sæð ógvuliga hugtakandi og fjølbroytt tropulandslag. Gróðurin hevur lagað seg eftir, hvussu nógv avfallið er. Suðuri við strondina regnar illa, men fyri norðan regnar lítið, og har er javnan ringur turkur. Sumstaðni er regntíð einar 4-6 mánaðir. Tað, ið eftir er av árinum, kemur ikki dropi av luftini.
Í hesum parti í Afrika eru tvey púra ólík sløg av búnaðarfólki - bøndur og flakkfólk. Bøndurnir hava bygt sær hús tætt við smáu jarðarteigar sínar, har teir dyrka grøði til seg og síni. Summir dyrka eitt sindur at selja, t.d. kakao ella oljutrø. Flakkfólkini, t.d. fulanifólkið, fara tvørtur um alt økið við fenaði sínum at fáa fenaðin á beiti. Flestu flakkfólkini búgva í turrlendinum fyri norðan, har illa ber til at dyrka jørðina.
Kornsløgini hirsa og rís verða dyrkað víða um í Vesturafrika. Hirsa er vanlig grøði í turra lendinum fyri norðan, men rís veksur best, har avfallið er nógv, soleiðis er eisini við rótplantum sum t.d. jamsrót og maniok. Ein hin best dámdi rætturin er jarðnøtastúvningur og jollofrís, ið er senegalskur serrættur av rísi, tomat, leyki og kryddi, sum verður etin aftur við steiktum kjøti.
Maniok og jamsrót verða kókað og etin t.d. aftur við fiski, høsnarungum ella geitakjøti.
Norðari partur í Vesturafrika er í heitasta Sahara. Her veksur næstan einki. Oyðimørkin breiðir seg ella minkar eftir, hvussu turt tað er í útryðjuni í oyðimørkini.
Karga og turra graslendið og runnalendið norðuri í útryðjuni í oyðmørkini verður nevnt Sahel - orðið merkir oyðimarkarstrond á arabiskum. Bara heilt fá trø vaksa í hesum lendi.
Longri suðuri regnar meir - her er savannan, ið eru víðar grasfløtur. Har vaksa akasiutrø, baobabtrø og onnur trø spjødd. Stórur partur í Vesturafrika er savanna.
Suðuri við strondina regnar illa; her veksur tropuskógur. Her eru mong dýr, og her vaksa nógvar plantur, men ikki í so stórum meingi sum í regnskógunum í Miðafrika.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður:
Niamey
Vídd: 1.267.000 km2
Fólkatal: 15.306.252
Alment mál:
franskt
Átrúnaður:
islam 85% afrikanskir átrúnaðir 14% aðrir 1%
Stýrirlag:
fólkaræði, fleirflokkaskipan
Gjaldoyra:
CFA frankur (XOF)


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Lag (5. mars 2007): Knút Olsen
Viðmerking: Yrktur 24. mai 2007.
Lívið alt skiftir sum veður og vindur,
gleðin brátt broytist til svárastu sorg,
hvørva í toku kann sólgylti tindur,
deyðin víst vitja vil smáttu og borg.
Vónleys vit standa, tá vanlukkan rámar,
spyrjandi málleys, men fáa ei svar,
myrkur og ótti oss lívsvegin kámar,
syrgin vit sita um lívið, ið var.
Lítil er uggin í okkum at finna,
hóast vit royna at troysta sum best.
Vinir tó væl kunnu sorgina linna,
um bert teir við hava Harran sum gest.
“Ber tó ei ótta tú sorgtyngda hjarta!
Trúgv tú á Gud mín, og trúgv tú á meg!”
Tað, sigur Jesus, ið stormin kann harta,
og sum úr myrkrinum vísir oss veg.
Ferðast í fylgi frá vøggu til gravar,
ymisk er stundin, hvør einstakur fær,
skjótt er í vestri, at lívssólin stavar,
deyðin hann aldri at tonnunum sær.
Miss tó ei mótið, tú syrgjandi hjarta,
tá vára kæru vit siga farvæl,
Jesus er lív várt og ljósið hitt bjarta,
og upp frá deyða hann reisa oss skal.
Vøkur er verøld, ið eyga várt skoðar,
dýrabar bygdin, har vøggu vár var.
Heimlandið kæra, sum skriftin oss boðar,
ævigt í himlinum trúgvin her sær.
Higar av foldum í fylgi vit stevna
heim í tann bústað, sum Jesus oss gav,
har hann við navni tey frelstu vil nevna,
burt tá er verøld, og horvið er hav.
Miss tí ei mótið, um grýtut er gøtan,
heimið, hitt himmalska, er fyri stavn.
Fyri hvørt fetið so nærkast tann løtan,
tá ið vit hvíla í tryggastu havn.
Har vit tey kæru í dýrdini síggja
standa og lovsyngja lambinum prís,
snjóhvíti skari í staðinum nýggja,
heima um ævir í Guds paradís.


text:
Blálaksur (blálaksaættin)
Bathylagus euryops
Goode & Bean, 1896
Stødd: Blálaksur verður upp í umleið 20 cm langur.
Dýpi: Hann er uppi í sjónum úti á djúpum vatni. Sigst at vera úr 20 metra dýpi niður á 1500 metra dýpi.
Litur: Hann er bláligur, myrkur um høvdið, blásvartur um kjálkarnar.
Teinar: R 11-13; G 16-19.
Lýsing: Blálaksur er eitt sindur bleytur at føla. Kropshæddin er størri enn breiddin. Hægstur er hann um nakkan og lækkar líðandi aftureftir.
Hann hevur smáar fjaðrar, eina ryggfjøður, ið situr beint frammanvert miðjan fiskin, eina fitifjøður aftur móti klingruni. Uggafjaðrarnar sita niðast á uggunum. Búkfjaðrarnar sita um miðjan fiskin. Gotfjøðurin er rættiliga long, er hægst framman, lækkar aftureftir. Hann hevur lítlan stert, nakað sýldur og stóra roðslu.
Høvdið er lítið, umleið eins høgt, og tað er langt. Hann hevur stór eygu. Táknaopini eru smá og koma umleið hálvan vegin upp frá øsinum móti strikuni. Hann hevur lítlan og upprendan kjaft fremst á gronini, kjaftarnir eru javnir.
Eyðkenni: Stóru eyguni fremst á gronini og lítli kjafturin.
Týdningur: Blálaksur hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Sortsmelt, en: Goitre blacksmelt, fr: Garcette-goitre, ís: Blálax - Skjár
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Glitfiskar Argentiniformes
Hesin hópurin hevur 6 ættir, 57 slektir og 202 sløg.
Av teimum eru við Føroyar 4 ættir, ið hava 9 slektir og 12 sløg:
Fiskasløgini í hesum hópinum eru tey flestu smá, onkur stór inn ímillum, summi nakað bulmikil og onnur long og kløn. Flestu hava stutta gron og lítlan kjaft. Nøkur hava fitifjøður, onnur ikki.
Litirnir á glitfiskunum eru mest blankir, silvurlittir, gulllittir, brúnir ella svartir. Nakrir hava ljósgøgn. Ein ávísur súrligur luktur gongur at flestum teirra.
Nakrir eru lutvíst í feskum vatni, annars um øll høv.


text:
Orð: Lina Sandell
Týtt: Jákup Olsen
1. Tú opnan sært Guds faðirfavn
enn fyri teg, ja, teg,
enn rópar Jesus eymt títt navn:
Kom, sál, og trúgv á meg!
Hans náðiboð tær berast her,
og hví tá drálar tú?
Við brúdleypsborðið ríka er
tær sessur boðin nú.
2. Hví ivast tú? Er synd tín reyð,
og níva sorgir teg?
Tín Frelsari í krossins deyð
tók tína straff á seg;
hoyr, sál, hann sigur: Hvør og ein –
og legg tá ikki til:
Eg má tó koma góð og rein!
Nei, komi hvør, sum vil!
3. Tú friðleysi, kom, skunda tær,
og tú, sum byrðar ber,
og hvør tann sál, ið ynskir sær
hin frið, við krossin er!
Teir klovnu brunnar geva ei
tað vatn, ið eina kann
tín tosta sløkkja, sál, áh, nei,
tað eigur eina hann!
4. Og um teg syndin trælkar enn
og heldur tær so fast,
kom nú í dag og Jesus kenn!
Tá hvør ein leinkja brast;
og skógvar, ring og rættferðskrúð
skal Harrin geva tær;
kom, sum tú ert, og ger tað nú!
So Jesus býður tær.


text:
Vestari endin á gomlu ítróttarhøllini verður nú dagførdur upp til sama støði sum nýggja fimleikahøllin soleiðis, at øll Bylgjan fær sama sniðið vestureftir ímóti Løkinum.
Runavíkar kommuna hevur fyrr í ár gjørt avtalu við múraran Ingolf Hansen um at gera eina tekniska dagføring av múrinum, og nú hevur kommunan gjørt avtalu við TN-Bygging, Heiðavegur 25, Saltangará, um at klæða múrin við sama tilfari, sum brúkt er í vestara enda á fimleikahøllini. Peningur er settur av á fíggjarætlanini 2017 til hetta endamálið.


text:
Orð og lag: Páll Oddur Lamain Rubeksen
Hald um meg, ugga meg og sig, hvussu synd tað er í mær.
Leið meg millum fólk, so tey síggja meg,
og sig so, hvussu synd tað er í mær.
Eg droymi um at arbeiða á Bakala, við slipsi á,
har smíl ikki krevjast av mær hvønn dag.
Og at verða skolaður út ígjøgnum eina rist,
har eg verði fyrst etin og tikin langt út á hav.
Langt vekk, har eg alt fekk.
Har steinarnir spreingjast, og eg ikki fari at leingjast.
Fara tey at sakna meg? Fara tey at sakna meg?
Fari eg at sakna meg? Tey fara at sakna meg.
Tá eg komi marsjerandi gjøgnum Áarvegin í Havn,
so opna fólkini vindeyguni og rópa út mítt navn.
Og trillubøran hjá skrellimanninum stendur still,
tá eg komi framvið.
Og fuglarnir í trøunum syngja, tak meg við.
Dansa fyri mær. Vís mær, hvat eg skal gera.
Bind meg til ein stól í køkinum.
Dansa fyri mær uppiá takinum.
Summardáar og luft, og ein buss túr.
Tað er tað, tey bjóða mær.
So gev mær eina billett, har alt er bleytt,
og steinarnir spreingjast av berari gleði.
Langt vekk, har eg alt fekk.
Har steinarnir spreingjast, og eg ikki fari at leingjast.
Fara tey at sakna meg? Tey fara at sakna meg.
Fari eg at sakna meg? Eg fara at sakna meg.
Tá eg komi marsjerandi gjøgnum Áarvegin í Havn,
so opna fólkini vindeyguni, og rópa út mítt navn.
Og trillubøran hjá skrellimonnunum stendur still,
tá eg komi framvið.
Og fuglarnir í trøunum syngja, tak meg við.


text:
Orð og lag: Haldor Lillenas
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: Far beyond all human comprehension
1. Oman fyri alla fatan manna,
markleysur – sum himmalin at spanna,
stórfingin í ætlan, tú mást sanna,
er Guds mikli kærleiki.
Niðurlag: Kærleiki, sum mannatunga aldri týða kann,
hvørki her og ævinleika í,
hægri enn tær hæddir, har ið ørnin reiðrast man,
djúpari enn stormbard stórhøv, víð.
Kærleiki, sum fagnar syndarum, ger fjøtrað frí,
so endaleysur, ómáldur sum ævitíð.
2. Ofrar fúsur og til tess nóg ríkur,
gávumildur – ongum øðrum líkur,
pínslusteypið tremfult tømir – slíkur
er Guds ríki kærleiki.
3. Mentur mína syndaskuld at greiða,
førur fyri frelstan meg at leiða,
so at eg kann himmalgleði eiga –
er Guds mæti kærleiki.
4. Víður, so hvør tjóð á fold kann náast,
ríkur, so at frelsa frí kann fáast,
reinur, at hin ringasti kann tváast –
er Guds mikli kærleiki.


text:
Eg veit, at trupulleikin við vatni og mati um heimin gerst størri og størri fyri hvørt ár. Eg vil fegin hjálpa, men gangi við ringari samvitsku, tí at eg geri stórt sæð einki við tað. Hví?
GEVI EG ALT, FÁI EG ALT!
Vælferðin er í besta blóma. Vit hava mestsum alt, vit hava tørv á: Mat, klæðir, hús, bilar og pening. Inntøkurnar eru hækkaðar seinastu árini og sæst hetta aftur í, hvussu vit brúka tað, sum vit hava fingið at umsita. Men hevur tú nakað at geva, hóast tú hevur meira um hendi?
TAÐ, EG IKKI TAKI ÍMÓTI, GAGNAR MÆR IKKI
“Hví segði eg ikki: “Ja takk!”? Soleiðis kann eg sum menniskja hugsa, tá ið eg angri fortíðina. Um eg ikki tók ímóti eini gávu ella tænastu ella ímóti rósandi orðum, sum vóru ætlað mær. At eg ikki møtti menniskjum, sum bjóðaðu mær sína tíð, sítt vinalag og sín felagsskap. Hvussu nógv ríkari var eg í dag, um eg tók ímóti?
MÆR ER GIVIÐ AT GEVA
Nakað hendir einum menniskja, sum í neyð fær eina óvæntaða gávu. Fær nakað fyri einki, sum stórur tørvur er á. Og hóast gávan kann verða oyðslað burtur, verður minnið um gevaran verandi.
HVÍ GEVI EG IKKI?
Hvussu torført er tað ikki at ofra tað, ein er glaður fyri og elskar? Tað kann vera lætt at geva frá sær tað, ið vit ikki hava brúk fyri, men nakað, vit hava so kært, ja, tað er nakað heilt annað.


text:
19. mai 2009
Higartil hevur fíggjarmálaráðið samráðst við yvir 30 ymisk fakfeløg, og tað hevur havt við sær, at tær fyrstu samráðingarnar leggja støðið, og at tey fakfeløg, sum koma aftaná, ongan veruligan møguleika hava havt fyri at fáa avgerðandi broytingar framdar.
Fíggjarmálaráðið heldur, at flestu sáttmálarnir líkjast so nógv, at ein høvuðssáttmáli kundi verið gjørdur fyri útvið helvtina av øllum teim málum, sum sáttmálarnir umfata. Her verður t.d. hugsað um uppsagnarfreistir, sjúku, barnferð, eldrapolitikk og eftirútbúgving.


text:
Øll kunnu lýsa í Vencli. Lýsingar verða sendar til vencil@vencil.fo.
Lýsingin skal vera svørt og hvít, og støddin er antin heilsíða, hálvsíða ella fjórðingssíða.
Lýsingarmát:
1/4 síða: 72×107 mm
1/2 síða: 150×107 mm
1/1 síða: 170×240 mm + 3 mm bleed allan vegin rundt um, sum ferð út um kant.
Lýsingarprísir:
1/4 síða: kr. 750
1/2 síða: kr. 1.500
1/1 síða: kr. 3.000
Netlýsingar
Lýsarar í Vencli kunnu eisini fáa eina netlýsing á heimasíðuna, um teir ynskja tað, sum er íroknað prísin fyri prentaðu lýsingina. Støddin á einari netlýsing er 105×57 px. Netlýsingin verður standandi á heimasíðuni, til ein nýggj útgáva av ritinum kemur.
Til ber eisini at gera avtalu um bert at lýsa á heimasíðuni, um ynski er um tað. Set teg í samband við okkum á vencil@vencil.fo fyri at hoyra nærri um hendan møguleika.


text:
Í gjár varð manningin á Orminum langa heiðrað av Tórshavnar kommuna fyri FM-sigurin hjá tíggjumannaførunum í ár. Hetta var í móttøkuhúsinum hjá kommununi í Tróndargøtu.
Tey vóru ógvuliga gestablíð hjá kommununi, og Annika Olsen, borgarstjóri, bar manningini á Orminum Langa og umboðum fyri Róðrarfelagið Knørr eina sera vakra heilsan. Í næstum verður móttøka fyri hinum vinnandi manningunum hjá róðrarfeløgunum í Havn.
Niðanfyri er heilsanin, sum Annika Olsen, borgarstjóri, bar fram á móttøkuni.
—
Móttøkuhúsið, 28. august 2018
Góðu tit øll, manning á Orminum Langa og umboð fyri Knørrafelagið.
Hjartaliga vælkomin í móttøkuhúsið. Eg kann nevna, at móttøkuhúsið hjá Tórshavnar kommunu er einasta veruliga móttøkuhús í landinum. Húsið verður brúkt sum alment móttøkuhús, tá eitt nú forsetar og tey kongaligu vitja, men eisini til onnur høvi, har tørvur er á virðiligum umstøðum í ymsum sambondum, eitt nú í sambandi við FM, EM og VM-kappingar innan fleiri ítróttargreinir.
Og sum føroyameistarar í tíggjumannafarsróðrinum 2018, eiga tit sjálvsagdan lut í hesum møguleika.
—
Hósdagin í farnu viku fingu tit fína vitjan, tá Fríðrikur krúnprinsur við fylgi ikki gjørdi mætari enn at støkka inn á gólvið í neystinum í Evensens pakkhúsi, har bátarnir hjá Knørrafelagnum standa. Her greiddi Heini Hátún eldhugaður frá stoltu søgu felagsins og ikki minst um okkara serligu søgu viðvíkjandi árabátinum.
Tað var nú ikki smávegis, tit gjørdu burturúr hendan dagin – eisini á Facebook – millum annað tí at tit høvdu skipað tykkara egnu Se & Hør-brigadu til at avmynda hesa stórhending!
Alfred Gullbein hevði smíðað krúnprinsinum ein borðabát – sigst, tað er tann seinasti, áðrenn Alfred leggur knívin á hillina – og sum tann óføri ítróttamaður, krúnprinsurin er, so var hann sera áhugaður í at hoyra um føroyska róðrarmentan.
Hetta er nokkso stuttligt, at Knørrafelagið nú var vertur fyri komandi danmarkarkongi, tí tað var vist miðskeiðis í áttatiárunum, at nakrir ungir havnardreingir ætlaðu sær at rógva kapp. Til tað má mann hava ein bát og teir keyptu sær eitt áttamannafar og kallaðu tað Knørr.
Bara ein av teimum hevði hildið á eini ár fyrr – men tá ólavsøkan var av, tá vóru teir føroyameistarar!
Hetta er stutta útgávan av eini sera stuttligari ítróttarsøgu. Fyri 10 árum síðan fekk felagið sítt fyrsta tíggjumannafar – tað var Ormurin Langi. Síðan royndu tit Norðingin, gamla Eysturoying, men nú fingu tit so nýggjan Orm, sum tit nú hava vunnið føroyameistaraheitið við.
Eg veit, at tit framvegis hava fyrsta Ormin, og at tit kalla hann Kongin – kanska hesin nýggi hóskandi fær heitið Krúnprinsurin, tá hann eina ferð verður stúvaður burtur ella sendur á Bátasavnið.
—
Knørrafelagið hevur mangan imponerað – kanska serliga stuttligt hevur tað verið hjá okkum konufólkum at síggja kvinnurnar á Jarnbardi smyrja alt av einar 15 ferðir síðan fyrst í nítiárunum. Tað var eisini stuttligt á ólavsøku, tá Vinjard skrivaði á heimasíðuni, at old girls við Jarnbardi høvdu vunnið fyri túsundu ferð.
Tambar gjørdist føroyameistari fyri fyrstu ferð, báðir Jallarnir vóru á pallinum og samlaða úrslitið var trý ólavsøkugull og tvey ólavsøkusilvur.
Men í ár er tað Ormurin Langi, sum serliga hevur stolið myndina, og sum nú fyri fyrstu ferð fór avstað við FM-heitinum.
Eg havi hug at lesa eitt stuttligt brot av heimasíðu tykkara, sum lýsir, hvussu fløkt tað heila kann vera:
“Umborð á Orminum Langa sita tíggju vaksnir menn og ein dama. Búsitandi kring landið hava tey savnast hvønn dag í einum neysti í Kollafirði fyri at rógva í einum báti úr Havn. Alt eftir, hvussu tú spyrt, so telur manningin onkustaðni millum níggju havnarmenn, fimm hoyvíkingar, fýra bíggjarmenn, ein sandoying, ein viðoying, ein skálamann, ein húsvíking, ein íslending og ein skálvíking.”
Ja, tað er ikki altíð lætt at finna útav. Men so skal eg skunda mær at siga, at tað ger tað avgjørt ikki verri, at tit vunnu á akkurát Klaksvíkingi, sum var einasti bátur, ið kundi hótta tykkum.
Sostatt gjørdust tit bæði ólavsøkuvinnarar og føroyameistarar.
Líka mikið, so eru vit stolt av tykkum, og eg skal vegna Tórshavnar kommunu ynskja tykkum hjartaliga tillukku við føroyameistaraheitinum og ynskja tykkum blíðan byr víðari.
Hjartaliga til lukku!
Annika Olsen,
borgarstjóri
Kelda og mynd: Tórshavnar kommuna á Facebook


text:
Í oktober í fjør gjørdi spyr.fo eina kanning fyri Sjálvstýri. 400 fólk millum 18 og 80 ár vórðu spurd, um Føroyar skuldi hava eina lóg ímóti burka og niqab.
69,43 prosent svaraðu, at vit skulu hava eina lóg ímóti burka og niqab, meðan 20,78 prosent svaraðu, at fólk sjálvi skulu sleppa at avgera, hvussu tey eru klødd. 9,79 prosent søgdu seg ikki vita.
Aldursbólkarnir svaraðu soleiðis uppá spurningin: at vit skulu hava eina lóg ímóti nýtslu av burka og niqab:
18 til 29 ára gomlu 60,5%
30 til 44 ára gomlu 70,9%
45 til 59 ára gomlu 70,5%
60 til 80 ára gomlu 69,5%.
69,3% av kvinnunum og 69,7% av monnum ynskja eina lóg ímóti nýtslu av burka og niqab.
Fólk sum búgva í hesum oyggjum ynskja eina lóg ímóti nýtslu av burka og niqab:
Eysturoy 67,0%
Norðoyggjar 67,3%
Norðstreymoy og Vágar 71,4%
Sandoy og Suðuroy 76,6%
Fólk í Tórshavnar Kommunu 68,6%.
Sjálvstýri hevur lagt uppskot fyri tingið um at banna búnar, ið fjala alt andlitið, m.a. burka og niqab.


text:
Nú vera góðar umstøður til klintring, skating, golf og skíðing í Tórshavnar kommunu
Á býráðsfundi hóskvøldið fer Býráðið at samtykkja at útvega pening og hølir til golf, skating og klintring, umframt fígging til eina sleipi-skíðlyft. Hetta er longu samtykt í menta- og fíggjarnevnd.
VIt vita øll, at stóran part av árinum er Føroyar mest til innandurabrúk. Tí hevur kommunan arbeitt saman við Skatefelagnum um at fáa eina innandura skatepark, og við Klintrifelag Føroya, um ein innandura klintrivegg, sonevndan buldrivegg. Umframt fígging, hevur tað eydnast at útvega hesum ítróttargreinum høli í einum av gomlu frystigoymslunum á Bacalao.
Fyri at stimbra áhugan fyri golfítróttini (meðan vit bíða eftir at fara í gongd á Glyvursnesi) hava kommunan og Tórshavnar Golffelag samstarvað um at fáa umstøður til at spæla golf í einum golf-simulator, ein sonevndur smart-range simulator. Høli eru eisini funnin í gamla Bacalao bygninginum til golf-simulatorin og talan er í fyrstu atløgu um eina eitt-ára royndarverkætlan.
Skíðfelagið Fjalir hevur verið virkið síðan 2010 og hevur leingi ynskt, at kommunan stuðlar felagnum við einari sleipiskíðlyft, so lættari og høgligari verður at standa á skíð á Sornfelli. Hetta hevur kommunan nú játtað og felagið kann nú fara undir at útvega lyftuna, so betri møguleiki verður hjá skíð-íðkarum at standa á skíð. Smbrt. felagnum hevur kavi ligið í økinum upp til 60 dagar onkur ár.
So hvørt sum býurin veksur og fólk flyta heim við ynskjum um at sleppa at íðka smærri og serligar ítróttargreinar, royna vit í kommununi at fylgja við. Hetta er liður í at skapa trivnað og geva fleiri møguleika at íðka ítrótt - og ikki minst, er hetta við til at gera tað stuttligari at búgva í Tórshavnar kommunu.


text:
Undirvísing í KÓP - kensluliga óstøðugt persónleikaólag verður á Landssjúkrahúsinum frá 5. apríl.
Ert tú í familju við ella kennir onkran væl, sum hevur trupulleikar við kenslum, sum millum annað kann koma til sjóndar á henda hátt:
og ynskir at fáa undirvísing um trupulleikan, umframt at nema tær nakrar førleikar til at handfara støðurnar, sum uppstanda, so er hetta skeiðið møguliga nakað fyri teg.
Undirvíst verður hesar dagar á deildini P 20, Eirargarður 15:
Tilmelding fer fram hjá umboðum fyri avvarðandi á Psykiatriska deplinum Maria Andreasen Hentze, tel. 30 45 00 lokal 4422 ella fartel. 23 45 61- T-postur: lsmarhe@ls.fo


text:
Avengers Infinity sequels
Ummæli av Avengers: Infinity War v/spoilarum
Nýggjasti Avengers er júst liðugur at ganga í biografunum. Liðugur er kanska so nógv sagt, tí har fara fleiri at koma, so leingi pengar kunnu pressast úr citrónini. Hesin byrjar við einum homage til South Park, har Kenny doyði í næstan hvørjum parti. Í hesum er tað norrøni hálvgudurin Loki, sum doyr enn einaferð, eftir eisini at vera deyður í The Dark World. Thanos lovar tó, at her verður ongin uppreisn, men tað er ikki vist hann sleppur at bestemma tað. Ein sum rísur upp í staðin, er Red Skull, sum annars doyði í Captain America.
Plottið hesaferð eru at samla 6 steinar (Ja, akkurát sum í The Fifth Element, bara ein meira) – Time, Reality, Power, Space, Mind og Soul Stones. Thanos ætlar at brúka steinarnar til at drepa helvtina av universinum, og restina av filminum skulu Avengers, sum longu eru alt for nógvir, saman við Guardians of the Galaxy, sum eisini eru alt for nógvir, so forða honum í tí.
Tað er neyðugt fyri allar katastrofufilmar at smildra New York, og soleiðis eisini her. Stephen Strange, sum annars kann boyggja tíð og rúm, velur, í staðin fyri at rýma við sínum eina steini, allíkavæl at taka kampin upp við ein slangulíknandi gandakall og eitt muskulbunti, sum arbeiða fyri Thanos. Hulk klárar ikki at gera seg grønan, so Strange og Iron Man fáa bank.
So gongur leiðin til Skotlands, har tey endiliga fáa hugskotið at oyðileggja steinarnar. Trupulleikin er bara, at akkurát tann steinurin situr fastur í pannuni á Paul Bettany, og tey mugu aftur til Wakanda í Afrika, sum tey annars hava fillað sundur í Civil War, at fiksa tað problemið. Tað hjálpir tó onki at fara hartil, tí Thanos fylgir bara aftaná, drepur Vision og fleiri onnur og tekur sín stein.
Onki av hesum er nokk til at øsa Hulk, so Bruce Banner má so penur lata seg í Iron Man’sa sokallaða Hulkbuster-kostumu. Hann fær assistansu frá Bucky Barnes, sum eins og Loki og Red Skull eru deyðir fleiri ferðir frammanundan.
Norrøn gudalæra to the rescue. Thor a.k.a. Tórur, sum annars hevur ligið og sovið síðani hálvbeiggi hansara varð dripin umaftur í fyrstuni, hevur allierað seg við eina vaskibjørn og eitt træpetti, og sum um tað ikki var nokk, so hevur hann ístaðin fyri Mjølnir modificerað eina stríðsøks til at kunna drepa Thanos við, men sum ikki kann brúkast til nakað serligt kortini.
Eins og flestu hyggjarar er Thanos mest av øllum irriteraður yvir, at talið av Avengers og Guardians bara veksur fyri hvønn film, og hann ætlar sum nevnt at drepa helvtina fyri at lætta um í komandi filmum. Hann velur salomonisku loysnina og drepur aðra dóttir hjá sær sjálvum, annan sonin hjá Óðini, aðra av Maximoff/Romanoff-gentunum (gitið sjálvi hvørja), elskuliga træpettið Groot, Bucky Barnes (enn einaferð) og hana sjálva við eygum á stelkum.
Sum verandi gudur yvirlivir Thor sjálvandi, og vaskibjørnin somuleiðis. Hulk og Iron Man sleppa eisini at vera við í tí 20. (!) filminum. Samuel L. Jackson og Benedict Cumberbatch tíma vist ikki, og tískil disintegrera teir báðir í hesum. Hasin við metallveingjum, sum hyggjarin onki legði í allíkavæl og neyvan veit hvussu eitur, verður somuleiðis upploystur, og Ant-Man slapp ikki eingong at vera við í Infinity War. Hann hevur tó eina kærleiksafferu við eina vespu við síðuna av og fær tí ein annan film fyri seg sjálvan. Og Hawkeye hava øll vist gloymt alt um.
Filmurin “endar” við at Thanos sólar sær, Thor og hini vena seg, og Iron Man og ein dama eru á eini planet fyri seg sjálvi. Endar stendur í gásareygum, tí allir Marvel-filmar hava eina eyka scenu eftir rullitekstirnar, og tað hevur hesin eisini.
Sólfinn Hansen
Sólfinn Hansen er føddur í 1978 og starvast á Tekniska Skúla í Klaksvík. Hann er upprunaliga úr Klaksvík, nú búsitandi á Kambsdali. Hann er útbúgvin cand.mag. í føroyskum og søgu og B.S.Sc. í stjórnmálafrøði. Hevur síðani 2003 undirvíst á studentaskúla, HF, handilsskúla, tekniskum skúla og á Fróðskaparsetrinum. Sólfinn er limur í Málráðnum.
Sólfinn Hansen
Sólfinn Hansen er føddur í 1978 og starvast á Tekniska Skúla í Klaksvík. Hann er upprunaliga úr Klaksvík, nú búsitandi á Kambsdali. Hann er útbúgvin cand.mag. í føroyskum og søgu og B.S.Sc. í stjórnmálafrøði. Hevur síðani 2003 undirvíst á studentaskúla, HF, handilsskúla, tekniskum skúla og á Fróðskaparsetrinum. Sólfinn er limur í Málráðnum.
Bergur Jacobsen
Bergur Jacobsen er føddur og uppvaksin á Stongunum í Klaksvík. Útbúgvin prestur frá Chichester Theological College, University of Southampton. Hevur verið prestur á Sandi, við donsku Kirkjuna í London, i Ordrup og í Føroysku Kirkjuni í Keypmannahavn. Starvaðist í Útvarpinum í átta ár, og var landstýrismaður fyri Sjálvstýrisflokkin í tvey ár. Bergur hevur ongantíð sæð ein heilan fótbóltsdyst, men spælt í nógvum hornorkestrum. Bergur hevur eisini verið blaðstjóri á Norðlýsinum og á Tingakrossi eitt stutt skifti.