text:
Nýggja ferju, ella bíðja vit eftir Teistanum?
Hvussu nógv í løgtinginum ella landstýrinum, hava innlit í samferðsluni til Nólsoyar? Eg vildi ynskt, at onkur fólkavaldur setti seg í ein koyristól (altso bert sum eina roynd) og gjørdi ein túr til Nólsoyar. Ella kanska einir tríggir løgtingslimir fóru túr til Nólsoyar við barnavogni?
Hugsi ikki, at nakar tekur hetta fyri fult. Men eg meini tað allíkavæl!
Tað er undrunavert, at farleiðin til Nólsoyar verður “gloymd burtur”. Mong síggja út á fjørðin, bæði tá ið hann er spegilsblankur og tá ið aldurnar eru stórar. Men tá ið tú situr heitt og fjálgt á tjúkkari pengamappu í løgtinginum, verður ikki hugsað um, um næmingar og arbeiðsfólk sleppa av oynni – ella heim aftur.
Avloysara-skip
Upp í saman hevur verið víst á, at tað er út av lagi vánaligt at rokna Ternuna sum avloysaraskip. Tað er helst so, at SSL hevur tørv á einum eykaskipi, men Nólsoy hevur tørv á einum tryggum ferðasambandi – og tað er ikki við ymsum eykabátum! At vinna 5 minuttir um fjørðin er gott, teir dagar til ber at sigla við fullar ferð. Men um heysti kann roknast við at siglt verður ikki við fullari ferð. Vit mugu fyrst og fremst tryggjað okkum, at øll ferðafólk sleppa til og frá.
Farmaflutningur
Tað er stórur munur á, at farmur verður fluttur í oynna týsdag og hósdag umleið kl. 11, í mun til at vit hava vant okkum við at tað altíð ber til at taka eitt hampiliga stórt kolli við. Sam hevur opið dekk, so vøran, ið sett verður umborð, verður skolað undir í sjógvi.
Rottangatøming
22. september skuldu bilar koma úr Havn at tøma rottangar. Hetta hevði verið óført at fingið frá hondini áðrenn slakt, men gakk. Ternan fór á beding og har funnu teir útav, at eykalutir frá 1984 vóru ikki at skaffa. Nú hálvur oktober nærkast, eru bilarnir ikki slopnir til Nólsoyar enn og lítið sannlíkt er, at teir koma út fyrr enn í november.
Jósup
Fryntlig manning og góð tænasta hevur nógv at siga. Vit kunnu gleðast um, at avloysara-bátarnir altíð eru mannaðir við hugagóðum fólkum – og at lagt verður at heima í bygdini. Men komforturin hevur nógv at siga tvørturum Nólsoyarfjørð, bæði um tað eru 20 min við Ternuni, ella 15 min við onkrum minni báti. At Jósup við einum pennastrokið, ítøkiligt og við hond, broytti ferðafólkatalið til at loyvt er flyta 70 ferðafólk fram til 31. okt., er eitt sindur løgið, tá ið talið áður var 45 og tí at tað verður heldur trongligt, um øll skulu sita í salongini. Størri viðførið, súkklur og barnavognar kann ferðandi ikki seta innum – og tí stendur hetta á dekkinum til at verða skolað undir í sjógvi.
Løgmansrøðan
Í ískoytinum til løgmansrøðuna á ólavsøku 2016 hefti eg meg serliga við tvey brot.
Fyrra brotið:
“Samferðsluætlan. Eitt gott samferðslukervi er ein fyritreyt fyri menning og trivnaði í landinum. Farið verður undir at dagføra samferðsluætlanina, sum skal galda fyri 2016 – 2028. Endamálið er at geva politisku skipanini eitt fakligt grundarlag fyri at útbyggja samferðslukervið.”
Tað harmar meg almikið, at júst hendan samgongan strikaði nýggju ferjuna. Men samstundis kann staðfestast, at undanfarnu 2-3 samgongurnar hava havt sín møguleika at byggja nýggja ferju. So her eru øll eins lítið áhugað at tryggja farleiðina um Nólsoyarfjørð.
Seinna brotið:
“Avloysaraskip. Strandfaraskip landsins hava stóran tørv á einum avloysaraskipi (eykaskipi), soleiðis at stovnurin kann røkja sína flutningsskyldu til fulnar. Sum nú er, noyðist stovnurin at leiga avloysaraskip hvørja ferð, skip fara í dokk, ella okkurt skip er í ólagi. Stovnurin hevur størri frælsi at leggja virksemið til rættis, kann hava ein støðugari rakstur, og hækka tænastustigið við einum eykaskipi. Arbeitt verður við at finna eina loysn.”
Tað kann tíanverri staðfestast, at loysnirnar eru sera ymiskar! Eg ynski øðrum farleiðum bestu umstøður. Men eg haldi tað verða margháttligt, at so skjótt ein skrúva loysnar á Smyrli ella Teistanum, verður hóskandi ferja sett inn – meðan vit fáa alt ov lítlan bát, tá ið Ternan verður tikin upp til eftirlit! Hetta kann saktans skipast betri, um mynduleikarnir leggja nakað petti í hesa farleiðina!
Arbeiðsbólkurin er enn virkin – og vit standa klár at møta á fundi!
Jákup av Skarði


c: text/html

text:
Vit skulu TORA!
Vit skulu TORA!
Vit skulu TORA at satsa uppá eina lívsgóðskumentan.
Eina mentan, har ung og gomul koma saman.
Eina mentan, har barnagarðar og eldraheim liggja lið um lið.
Eina mentan, har ommur og abbar síggja ommu- og abbabørn síni hvønn einasta dag í vikuni.
Lívið er ríkt, og menniskjalig sambond skulu koma fram um teldur og tøkni.
Tøkniliga menningin gongur við rúkandi ferð. Hetta er bæði ein avbjóðing og eitt gylt høvi til at endurskoða allar okkara stóru skipanir.
Sjálvandi skal Tórshavnar kommuna eisini upp á vognin, tá tað kemur til gransking og íløgur í umhvørvið.
Vit skulu TORA at satsa stórt uppá tryggleikan.
Tryggleikan, sum fylgir við fjølbroyttum bústaðartilboðum.
Tryggleikan, sum liggur í einum sterkum búskapi.
Tryggleikan, sum kemur frá grønari orku.
Eftirkomarar okkara fara at takka okkum fyri, at vit valdu tryggleikan til og løtuvinningin frá.
Ein góð kommuna er ein kommuna, sum loftar teimum avbjóðingum, sum eru her og nú, men eisini dugir at hugsa nógv ár út í framtíðina.
Við javnaðarkvøðu
Bergur A. Dalsgarð

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sunnudagin 12. apríl í 2015 varð kunngjørt í einum stuttum lýsingafilmi, Getting Started (2:18), at Hillary Clinton stillar upp til amerikanska forsetavalið, sum verður 8. november í 2016.
Uppgávur:
Í hvørjum umhvørvi byrjar filmurin Getting Started? Undirtekstur verður í einum føri brúktur. Hvat er málið, sum tá verður tosað? Eygleið og skriva stikkorð úr filminum, sum benda á hvørjum samfelagsløgum vit eru í.
Hillary Clinton er avsendari av boðunum, sum síggjast í lýsingafilminum. Nær sæst Hillary sjálv fyrstu ferð? Nomið verður í tveimum førum við familjuyviðurskifti, sum ein politikari, ið vil tekkjast fjøldini, vanliga aftrar seg at nema við. Hvørji eru hesi familjuviðurskifti? Hevði ein føroyskur politikari nomið við somu viðurskifti á sama hátt sum Hillary? Eygleið og grundgev.
Hyggið at heimasíðuni hjá Hillary Clinton. Umframt at vera á móðurmálinum hjá Hillary, sum er enskt/amerikanskt, so kanst tú velja Español, spanskt. Grundið yvir, hví hetta tungumál er millum fyrstu valmøguleikar ovast á heimasíðuni. Skiftið orð um júst hetta tungumálið er ein maktfaktorur í valstríðnum hjá Hillary Clinton. Hyggið í Atlas til heim og skúla (Nám 2014) og finnið tøl á síðu 114, sum vísa mestu tilfytarar í USA.
Hvørjir samskiftispallar verða brúktir á heimasíðuni hjá Hillary Clinton?
Á heimsíðuni ber eisini til at tekna seg sum volunteer og at lata pengar, donate. Tak støðu til hesi bæði viðurskifti, at stuðla og at fíggja, tá eitt valevni stillar upp til demokratiskt val. Er siðvenja hjá okkum at lýsa eftir peningaíleggjarum til eitt valevni?
Hví man tað vera so umráðandi at bera tíðindi um, at Hillary Clinton stillar upp í USA um meiri enn eitt ár? Allir miðlar hava eina ritstjórn, har tíðindi verða viðgjørd. Hevði tú verið ritstjóri á einum føroyskum tíðindamiðli, hevði tú so goymt tíðindini til næsta ár, tá valið er aktuelt, ella kunngjørt tey nú beinanvegin? Grundgev fyri tínum ritstjórnarliga vali og tak støðu til hugtakið aktuelt og nær eitt mál er aktuelt.
Tosið saman um USA í okkara hugaheimi. Hvat man USA standa fyri, tá vit tosa um tey fyrstu hvítu, sum komu til Amerika? Hvaðan komu tey og hvat væntaðu tey sær av nýggja landinum? Lurtið eftir og greinið sangin American Tune hjá Paul Simon. Hvussu komu tey fyrstu hvítu til Amerika?
Var eingin í nýggja landinum, áðrenn tey hvítu búsettust har? Finnið fram til hugtakið amerikanski dreymurin og greinið tað. Berið saman okkara parlamentarisku søgu og ta amerikansku. Hvør skipan er eldri? Hvørji onnur enn hvít fólk, veitst tú um í USA?
Roynið at fáa eina hugmynd av, hvussu nógv USA fyllir í fjølmiðlafloyminum í gerandisdegnum, ikki bara í tíðindum, men eisini í undirhaldi, serliga í filmi og tónleiki, og í brúkaravørum, tá vit fara til handils ella á matstovu. Hvussu nógv fyllir USA í so máta? Sæst tað aftur í Føroyum? Leitið fram dømi og haldið tey upp móti líknandi tilfari, tíðindum, undirhaldi og vørum, úr øðrum londum enn USA.
Tosið um, hvussu amerikanarar munnu fata seg sjálvar, tá ræður um politikk og hernaðarmál úti í heimi. Eru dømi, har USA kann sigast at hava spælt heimsins løgregla? Hvørjum heldur USA við, til dømis tá Ísrael er í tíðindunum? Gerið filmaða reportasju, har tit práta við ein journalist um leiklutin hjá USA við ítøkiligum og aktuellum dømum úti í heimi. Spurningarnir skulu vera avtalaðir innan tit møta journalistinum. Lidna reportasjan skal ikki verða longri enn vanligt er í Degi og Viku.
Finnið fram til føroyingar, sum hava verið í hernaðartænastu, har USA hevur havt ein týðandi leiklut. Gerið stutta, men væl fyrireikaða, samrøðu á filmi við føroyingin.


text:
Aftaná, at tú hevur fingið ein bústað
Hvussu leingi kann eg búgva í íbúðini?
Einki tíðarásett mark er fyri longd av leigutíðarskeiði. Sum útgangsstøði kann sigast, at tú kanst leiga íbúðina, so leingi tú hevur tørv á henni, og annars heldur allar galdandi reglur og ásetingar fyri leigumálið.
Kann eg flyta í aðra íbúð, um eg vil tað?
Tá tú býrt í eini íbúð hjá Bústøðum, kanst tú skriva teg á innanhýsis bíðilista. Hetta merkir, at tú fært framíhjárætt til aðrar íbúðir hjá Bústøðum, um tú vilt flyta í eitt nú eina størri íbúð ella eina íbúð aðrastaðni í landinum.
Havi eg skyldu at halda økið rundanum?
Sum leigari í bústaðafelagnum hevur tú bert ábyrgd av vanligum viðlíkahaldi í tíni egnu íbúð. Alt annað størri viðlíkahald so sum umvælingar og viðlíkahald av felagsøkjum taka húsavørðir hjá bústaðafelagnum sær av. Tó kunnu íbúgvarnir í einum ávísum býlingi velja at skipa seg soleiðis, at felagsøkini verða hildin av leigararunum. Bústaðir vilja fegin stuðla slíkum átøkum, ið menna eina felags ábyrgdarkenslu fyri býlingunum.
Verða felags reglur og viðtøkur fyri býlingarnar?
Ja, vit hava húsreglur fyri allar býlingar. Les meir her.
Kann eg hava húsdjór?
Summastaðni verður loyvt at hava húsdjór og aðrastaðni ikki. Djór í búri ella akvarium eru ikki at rokna sum húsdjór, so hesi eru loyvd í øllum íbúðunum. Førarahundar eru altíð loyvdir.
Hvussu skal eg gera, um eg vil siga leiguíbúðina frá mær aftur?
Tú skalt skrivliga boða okkum frá, og uppsagnarfreistin er inniverandi mánaði + ein mánaði. Tú fært síðani eina skrivliga váttan um uppsøgnina.


text:
Carolin Philipps er týskur rithøvundur.
Hon er fødd í 1954 í Meppen.
Hevur lisið søgu og enskt í Hannover og Bern.
Hon hevur skrivað bøkur síðan 1989 og hevur serligan áhuga fyri evnum, sum børn og ung hugsa nógv um í gerandisdegnum. Evnini eru mangan politisk, t.d. kunnu tey snúgva seg um m.a. analfabetismu, rasismu og samkynd. Hon leggur stóran dent á tolsemi, men roynir ikki at smoyggja nakra lætta loysn oman yvir lesaran.
Hon býr og starvast sum studentaskúlalærari í Hamburg.
Útgávur:
2007 Hvítar blómur í Gulu ánni
2008 Dreymar búgva allastaðni
2011 Made in Vietnam
2013 Tá ið tú ikki eigur orð
Ummæli:
Tóra við Keldu: Eg eigi ikki orð. toravidkeldu.blogspot.dk 12. juli 2013
Heiður:
2000 Tolsemis- og friðarheiðursløn UNESCO
Heimasíða:


text:
1879-1970
E. M. Forster var enskur rithøvundur, sum skrivaði stuttsøgur og ritroyndir. Hann er serliga kendur fyri speisku stuttsøgurnar um stættarmun og hyklið í bretska samfelagnum fyrst í 20. øld.
Forster gavst at geva nakað út longu 45 ára gamal. Hann fór at starvast innan BBC í tretivu- og fjøruti árunum.
Kendastu skaldsøgur hansara eru kanska A Room with a View (1908) og Howards End (1910).
Fimm filmar eru gjørdir við grundarlag í skaldsøgum hansara.
Útgávur:
2002 Tann himmalski bussurin í Tað nýggja Atlantis
2017 Hinumegin runnagirðingina. Vencil nr 18/2017
Ummæli/umrøða:
Furbank/Haskell: The Art of Fiction 1. The Paris Review 1/1953
Hodges/Hutter: With Downcast Gays. 1974


text:
Maria Parr er norskur rithøvundur, fødd 18. januar 1981 í Fiskå í Vanylven. Hon er master í norðurlendskum bókmentum frá universitetinum í Bergen. Fyrstu bókina gav hon út í 2005, tað var bókin Vaffelhjerte, sum vann Nynorsk barnelitteraturpris og gjørdist sjónvarpsrøð. Onnur bókin Tonja Gliturdal kom út í 2009 og hevur vunnið fleiri prísir. Bókin er blivin samanborin við bæði heidi hjá johanne Spyri og við Astrid Lindgren. Hon er sett upp sum sjónleikur í 2013.
Útgáva:
2014 Tonja Gliturdal
Umrøða/ummæli:
2009 Anna Katharina Fonn Mate: Ein klassiker er fødd í bokmerker.org 2. september
Morten O. Haugenom: Glimrende fra Glimmerdal í Adresseavisen 21. september
Kjell Olaf Jensen: Frisk bruk av forbilder í barnabokkritikk.no 23. september
2010 Harald Bache-Wiig: Fra Sveits til Glimmerdal Maria Parrs Tonje Glimmerdal - en gjenskaping av Johanna Spyris Heidi? í Nordic Journal of ChildLit Aesthetics, Vol. 1, 22. desember
2011 Damián Arguimbau: Violiner og hemmeligheder í Weekendavisen 9. desember
Nina Goge: Landskap og bannskap i Maria Parrs forfatterskap í Nordic Journal of ChildLit Aesthetics, Vol. 2, 7. februar
2015 Guri Fjeldberg: Naturbarn i frit flyt. 101. De beste barna- og ungdomsbøkene 2005-2015
Heiður:
2009 Ole Vig prisen fyri Vaffelhjerte og Toju Gliturdal
Brageprísin fyri Tonju Gliturdal
Teskjekerringprisen
Nynorsk barnelitteraturpris fyri Tonju Gliturdal
2010 Kritikerprisen fyri bestu barnabók (Tonja Gliturdal)
LUCH´s prísin frá Die Zeit fyri bestu barnabók í Týsklandi
Melsomprísin fyri Tonju Gliturdal
Årets nynorskbruger
2011 Mentanarprísin frá Vanylven
2013 Sigmund Skard prísin fyri bøkurnar


text:
Statoil dømt at gjalda milliardir
Stattoil hevði ongan rætt at slíta sáttmálan
við COSL Drilling Europe, sigur tingrætturin í Oslo.
Dómsúrskurðurin hjá
tingrættinum kemur eftir at Statoil sleit ein sáttmála við boripallin COSL
Innovator í mars í 2016. Felagið, sum átti boripallin, metti sáttmálaslitið vera
ólógligt, og tí legði felagið sak við kravi um endurgjald.
Rætturin hevur nú dømt
Statoil at gjalda stóran part av tí partinum av leigini, sum var eftir av
sáttmálanum. Oljufelagið skal haraftrat gjalda fulla leigu fyri boripallin í
tríggjar mánaðir og 70 prosent fyri restina av sáttmálaskeiðnum, sum er 4,5 ár.
Upphæddin liggur um
gott og væl 3,1 milliardir krónur (føroyskar), sambært Dagens Næringsliv.
Tað var á COSL
Innovator, at ein 53 ára gamal maður doyði í einari vanlukku í ódnarveðri hin
30. desember í 2015.
Kelda: E24 og DN


text:
Barnagjald í forskoti
Einsamallur uppihaldari kann biðja um at fáa barnagjald útgoldið frá Almannaverkinum, um tann, ið hevur skyldu at gjalda, ikki hevur goldið tann dagin, barnagjaldið er fallið til gjaldingar (forfallsdagin).
Treyt
Barnagjaldið skal vera álagt gjaldskylduga eftir lóggávuni um rættarstøðuna hjá børnum av Ríkisumboðnum ella øðrum samsvarandi útlendskum myndugleika.
Upphædd
Umframt vanliga barnagjaldið, sum verður útgoldið eina ferð um mánaðin/ársfjórðingin/hálvárið, kunnu serstøk gjøld verða útgoldin.
Hesi eru uppihaldsgjald í 3 mánaðir í sambandi við føðing, føðingargjald, dópsgjald, fermingargjald og annað gjald, ið kann verða álagt av Ríkisumboðnum.
Almannaverkið krevur tann gjaldsskylduga aftur eftir gjøldum, ið verða goldin út forskotsvís.
Umsóknarblað til barnagjald er at finna undir oyðubløð.
Dagført tann 23-08-2016


text:
FIMFF vísir tveir filmar í samstarvi við TÓFF – Tórshavn Film Festival hjá Norðurlandahúsinum í februar 2017.
Vit sýna stuttfilmin “Balcony” og dokumentarfilmin “I am Gay and Muslim” 19. februar 2017, kl. 19.30.
Q&A við leikstjóranum av dokumentarfilminum verður eftir framsýningina.
»BALCONY«
17 min. | Toby Fell-Holden | England 2015 | Mál: Enskt, dari | Undirtekstur: Enskt
Í einum grannalagi fylt við rasuspenningi, fellur Tina, ein trupul tannáringur, fyri Danu, ein nýggjur tilflytari frá Afghanistan, ið er offur fyri fordómum og skomm.
»I AM GAY AND MUSLIM«
54 min. | Holland 2012 | Undirtekstur: Enskt
Q&A við leikstjóranum verður eftir framsýningina.
Chris Belloni nýtti tað mesta av 2011 í Marokko, har tað at vera samkyndur enn er eitt strengt lógarbrot. Hetta árið fylgdi hann ymiskum ungum samkyndum monnum, sum deila teirra persónligu upplivingar, sum samkyndur í Marokko. Filmurin er vístur í meira enn 60 ymiskum filmfestivalum kring heimin.
Chris Belloni ger dokumentarfilmar, og hevur gjørt tveir aðrar dokumentarar, sum snúgva seg um queer (LGBT+) og tilflyting. Stuttfilmurin »The Decision« er vístur í meira enn 25 altjóða filmfestivalum. Chris Belloni er eisini festivalstjóri fyri International Queer Migrant Film Festival í Amsterdam.
Keyp atgongumerki til sýningina her.


text:
Kunning um Skúlaheimið
Bústaðarmøguleikar
Til skúlan hoyrir skúlaheim við matarhøll, so góðir møguleikar eru at búgva og eta á skúlanum. Á heiminum eru 22 kømur við plássi fyri 44 næmingum. Tey, sum ganga í skúla á TSK hava framíhjárætt at fáa innivist. Upptøkan til Skúlaheimið verður skipað eftir fjarstøðu til fasta búðstaðin og hartil verða tey, sum eru tilmeldaði drúgvastu útbúgvingini tikin framum.
Kostnaðurin fyri innivist og kost er kr 2.000/mánað. Um avlopspláss eru, ber til at biðja um einakamar. Kostnaður kr.3.000/mánað. Skúlin kann broyta prísirnar við fráboðan innan 2 mánaðir.
Fríkorter og døgurðasteðgur
Í fríkorterinum, kl. 9.30 - 9.50, kanst tú keypa kaffi ella te við rundstykkjum. Í døgurasteðginum, kl. 11.30 - 11.50, fæst heitur matur keyps.
Døgurin kostar kr. 50,-. Um talan eru um fleiri ella bólkar, so eigur døgurðin at verða bílagdur áðrenn kl. 9.00. Fyri tey, sum búgva á Skúlaheiminum , er kosturin íroknaður mánaðarleiguni. Tey, sum ikki búgva Skúlaheiminum, kunnu keypa avsláttarkort vð 10 klippum.
Frítíðarítriv
Møguleikarnir at íðka ítrótt eru sera góðir í Klaksvík. Fyri næmingar er fótbóltur KÍ-høllini ókeypis mánadag kl. 16.00-17.00 og badminton í Badmintonhøllini týsdag kl.16.00-17.00. Svimjihøll og graslíkisvøllur eru umleið 100 metrar frá skúlanum.
Upp at skúlans øki er ein sparkivøllur við graslíki og girðing..
Á Skúlaheiminum er køkur og sjónvarpstova við Televarpi.
Føroyskar avísir og liggja frammi í móttøkuni.
Internet:
Á Skúlaheiminum er internet, sum tey búgvandi sjálvi standa fyri við føstum mánaðargjaldi.


text:
Nú er Madeleine farin, tað var superkalifragilistiskt at hava hana her í 2 ½ viku. Katrin og Katrin skula hava takk og rós fyri, at tær tóku so væl ímóti henni og duga so væl við sínum ovurstóra 1. flokki. Og frítíðarskúlin í Hornabø er eitt gott stað at vera, eg sendi Annu, sum var so góð og heit, ein góðan tanka.
Magna og Herbert hávirða ta stóru Madeleine, sum bæði gongur í skúla og alt.
Á grøvini hjá abba.
Saman við trímenninginum Lív Rósu.
Gunnvá og Madeleine eru pennavinir, og nú eisini skúlavinir.
Spæla uttanfyri.
Og sjálvandi fór Madeleine ein túr til Dals at spæla við Annfríð, meðan hon var heima.


text:
Orð: Zacharias Zachariassen
Lag: Ira F. Stanphill
1. Eg stundi eftir at lenda har heima,
at kasta akker í Himlinum skjótt.
Har Jesus ger mær ein bústað til reiðar,
áh, skuldi hetta ei sál mína frøtt?
Niðurlag: Eg stundi eftir at lenda har heima,
so troyttan mangan eg kenni meg her.
Men Gud, so leingi, sum tíðin skal vara,
at bíða lær meg, og tolnan meg ger.
2. Eg veit, at vinir og heimurin geva
ei nakra gleði, ið vara kann við.
Men einans Jesus, sum fyri meg doyði,
kann veita lukku og fullkomnan frið.
3. Eg mangan bilsin og undrandi standi
og líti at tí, ið hendir meg her.
Men hvat so hendir, tað søtt er at vita,
at í Guds hondum mín vegur jú er.
4. So lat bert trongdir og sorgir meg níva,
mín tíð á foldum, hon er jú so stutt.
Men allar ævir eg Gudi skal prísa,
tá heim til Himmals mín sál verður flutt.


text:
Vága kommuna søkir eftir námsfrøðingi til Smílikulluna og ungdómshúsið at byrja 5 februar
vinna17-01-2018 - 13:31 - Jóanis Nielsen
Talan er um eitt tíðaravmarka starv til 1 januar 2019 á 26 tímar í frítíðarskúlanum og ungdómshúsinum. Talan er um dag og kvøld arbeiði.
Vit ynskja av tær:
- At tú ert við til at menna tað námsfrøðiliga arbeiðið á stovninum.
- At tú ert opin fyri broytingum
- At tú hevur góð samstarvsevnir
- At tú trívist í einum arbeiði, har arbeitt verður millum fleiri starvsfólk, børn og ungum í ymiskum aldri
- At tú megnar at arbeiða sjálvstøðugt, tekur ábyrgd og ert nærløgd/lagdur
- hevur hug og áræði at skapa ein fjølbroyttan og tryggan gerandisdag, við virðing og umsorgan fyri tí einstaka barninum, foreldrum og starvsfeløgunum.
Eitt sindur um okkum :
Smílikullan:
Í Smílikulluni ganga børn úr 1. og 2. flokki.
Vit hava trý verkstøð: Náttúru og evningsverkstað, hondarbeiðsverkstað og ítróttarverkstað. Á verkstøðunum verður dentur lagdur á, at tað einstaka barnið fær loyvi til, at menna sínar førleikar.
Ungdómshúsið:
Ungdómshúsið er eitt stað har ung frá 7 flokki til 18 ár koma saman og gera ymiskt virksemi, sum tey ungu saman við starvsfólkunum skipa fyri, hvørt kvøld ungdómshúsið er opið.
Meira fæst at vita um starvið við at venda sær til virkandi leiðara Hervør Heinesen tlf. 794540.
Um eingin námsfrøðingur søkir starvið, verður hjálparfólk sett ístaðin.
Lønarviðurskifti:
Lønin er sambært sáttmála millum Føroya Pedagogfelag og KAF.
Námsfrøðingurin fylgir lønarstigunum frá 11 til 20 og hjálparfólk fylgja lønarstigunum frá 2 til 8.
Arbeiðstíðin er vanliga millum kl. 09.00 og kl. 17.00 í smílikulluni
Arbeiðistíðin í ungdómshúsinum er vanliga millum 19 – 22 mán og mikudag og leygardag millum 19 - 24
Umsókn saman við prógvum, royndum og viðmælum, skulu vera Vága Kommunu í hendi Í seinasta lagið týsdagin tann 30. Januar kl. 1200. Viðmerk á brævbjálvan:“Umsókn”.
Sí annars heimasíður okkara:www.smilikullan.foogwww.vaga.fo


text:
Tuesday, April 30, 2013
Prosavika 2 - Tóroddur Poulsen
Vit hava ofta yrkingar og yrkingaummæli á listablogginum og onkursvegna verður skaldskapurin á óbundnum máli við sviðið soð. Hetta botnar sjálvandi eisini í, at skaldsøguútgávurnar eru færri í tali enn yrkingarsøvnini, men hesa vikuna gera vit eitt sindur burtur úr prosaskaldskapi og fara hvønn dag í vikuni at leggja prosabrot á bloggin.
Í dag eru vit komin til Tórodd Poulsen, ið helst er meira kendur sum sera produktivur og framúr dugnaligur lyrikari og myndlistamaður. Men hann hevur eisini skrivað prosa. Hansara bøkur "Reglur", "Sót og Søgn" eru dømi um framúrskarandi prosabøkur, sum eru púra øðrvísi enn tað, vit annars hava av føroyskari pros og so bókin "Útvølir" frá 2008, sum í støðum tykist realistisk, meðan hon er meira surrealistisk til tíðir. Bókin er ómetaliga stuttlig, hon er vígd teimum, sum einki skilja og hon er tessvegna full av tí maskuspæli, sum er eyðkent fyri høvundan. Her eru tvey brot úr Útvølum:
Og nú hoyrast operatónar. Opera. Ja. Tað eru nú nøkur ár síðani. Eini átta níggju. Gekk mær eftir Eystaru Farimagsgøtu. Var eitt lítið sindur tystur og helt at eg skuldi fara inn á Kruts Karport og drekka mær eina lítla øl og samstundis skoða tað stóra vakra whiskyúrvalið í barrini. Tá eg havi sett meg við eitt borð har vísti tað seg at við borðið við síðuna av sat ein førur íslendingur og ein føroyingur. Visti væl, hvør landsmaðurin var, ein syngjandi klaksvíkingur. Vit koma í prát. Teir eru bæði blíðir og týðir og umgangarnir ganga títtir runt. Íslendingurin vil fegin vísa mær, hvussu mann spælir back-gammon, hann reypar sær av at hann er gamal íslandsmeistari í tí spælinum. Hann fortelur eini at beiggi hansara hevur vunnið íslendska melodi grand prixið og er homosexuellur, hvat tað so hevur við møguligu sanggávurnar at gera. Veit ikki um eg fann út av spælinum. Helst ikki. Dugi bara at spæla ludo og haldi meg kenna mannagongdina í talvi. Tað einasta kortspæl eg dugi at pæla er svartaper og sum eg eisini altíð fái.
Teir báðir, jauarin og klaksvíkingurin høvdu verið til upptøkuroynd á tí Kongaligu Operuni, fá eg at vita, og at teir báðir skuldu synga ariur ella okkurt sóvritt úr Tosca. Teir vóru báðir eitt sindur ivingarsamir um teir høvdu staðið royndina, men lagið tóktist at vera gott. Jauarin bjóðaði yvir til ein lítlan í eini íbúð hann hevði lænt frá einum landsmanni og sum lá eini tvey húsanummur frá barrini.
Hetta var ein heldur øðrvísi íbúð, tað má eg siga. Allastaðni vóru málað ymisk okkult tekn, uppi undir loftinum pentagrammir. Inni í stovuni, har vit sótu, vóru nakrar fáar bøkur á eini hill og tær vóru allar eftir bretska okkultistin Aleister Crowley. Eg kendi meg heldur ótryggan. Og løgnan. At vera í eini statanistiskari íslendskari íbúð í Kjøpinhavn saman við tveimum møguliga komandi kongaligum operasangarum. Tvær stórar fløskur av vodka vóru settar á borðið. Vit skálaðu og drukku, men mest var kjakast um Tosca millum tær báðar sangkempurnar. Hvussu tann og tann arian skuldi syngast. Hvussu djúpt niður í búkin teir skuldu fara og finna tónan.. Teir fóru upp á gólvið og sungu alt tað teir vóru mentir. A hahaha a ha ha ha. Upp og niður og yvir eftir. So reisti hin seg og segði nei soleiðis skalt tú synga. Ha a haha a ha ha a ha ha og í den dur ella moll. Eg minnist sjálvandi ikki tekstin, men tað lóðaði sum um teir dugdu hann. Eg sat mest og hugsaði um toskar og um satanismuna, sum gjørdu meg líka so ótryggan sum til dømis kristindómur og islam. Forteknini vóru bara vend um.
Eg slapp mær avstað áðrenn eg bleiv alt ov fullur og kanska eisini forførdur av djevlinum. Pissaði inni á tí lítla vesinum áðrenn eg fór. Har inni, undir loftinum, var gud hjálpi mær eisini eitt pentagram málað, og okkurt okkult skriftstað á vegginum. Og á gólvinum við síðuna av kummuni lógu einar skitnar ljósabrúnar undirbuksur. Íslendskir satanistar ganga í ljósabrúnum undirbuksum, hugsaði eg og tað havi eg hugsað síðani, tá satanisma ella jauarar eru á lofti.
Úthurðin í neðra var úr stáli og var ikki løtt at fáa upp og nøkur sekund kom bæði ræðsla og fjáltur á meg og eg helt meg vera fangaðan í djevulsins íslandklaksvíksku operaholu.
Men út á gøtuna kom eg og har hoyrdust Toscatónar út gøgnum vindeygað við tveimum ymiskum kappinarhugaðum røddumum, sum skiftust at synga upp og niður og yvir eftir og niður og upp. Kanska soleiðis sum toskar eiga at syngja Toska.
Um teir báðir stóðu royndina og nú synga á Kongaligu Operuni tað ivist eg í ella um Aleister Crowley hevur
fingið fastatøkur á teimum, tað veit eg ikki.
(s.39-49 í Útvølir)
***
Enn hoyrist opera musikkur uttanífrá. Hesin snobbana tónleikur. Inni á Høvuðsbanagarðinum til dømis brúka teir henda torturfremjandi tónleik fyri at halda heimleys, narkomanar og drykkufólk burturi frá inngongdini við Istedgøtu. Ikki kann sigast annað enn at maktin brúkar meiri og meiri raffineraðar mátar at styggja ólukkudýrini frá sær..
(s. 44 Útvølir)
(KP)
Posted by Listin at 9:16 AM
Labels: KP, Prosavika, Skaldskapur
Monday, April 29, 2013
Ósbjørn Jacobsen og Henning Larsen arkitektar vunnu Mies van der Rohe-heiðurslønina
Virðingarmikla Mies van der Rohe-heiðurslønin fellur sambært DR á fyrsta sinni á danskar hendur nú Henning Larsen Arkitektar vann hana fyri stórbæra musikkhúsið Harpa í Reykjavík. Men hóast fyritøkan er donsk er onkur týdningarmikil føroysk hond uppií, tí tað er Ósbjørn Jacobsen, sum stóð fyri byggiætlanini í Reykjavík, sum framum 350 aðrar byggiætlanir vann heiðurslønina. Vit ynskja Ósbirni Jacobsen hjartaliga til lukku við stóra heiðrinum.
Pedro Kok gjørdi filmin
http://www.dr.dk/Nyheder/Kultur/Oevrig_kultur/2013/04/29/160105.htm
Posted by Listin at 6:32 PM
Klaksvikaffærer i København
Udstillingen Klaksvikaffærer på Nordatlantens Brygge viser malerier og litografier af den danske billedkunstner Claus Carstensen, og den er kurateret af den færøske kurator Kinna Poulsen. Udstillingstitlen stammer fra et lille litografi, som Claus Carstensen lavede i 2002 i Steinprent, Færøernes Grafiske Værksted, i Tórshavn ved Jan Andersson og Fríða Matras Brekku, hvor alle udstillingens litografier er fremstillet. Værket var også udgangspunktet for en udstilling i Nordens Hus i Tórshavn i 2011.
På den aktuelle udstilling på Nordatlantens Brygge findes et værk fra 2010, ligeledes med titlen Klaksvikaffærer. Billedet vakte stor harme, da det blev vist på Færøerne. Værket består ganske enkelt af et færøsk flag, der vender lodret med korstegnet nedad og med en vertikal, sort tegning i midten, som ses gentaget i mindre format horisontalt, tværs over korstegnet nederst. Tegningen forestiller et ansigt med menneskelignende træk, kombineret med dyreøjne. Dette sorte “tag” er et tilbagevendende motiv hos Claus Carstensen og handler ret beset om forskellen mellem menneskers og dyrs dødsbevidsthed. Et filosofisk orienteret værk som dette burde ikke kunne forårsage den store ballade, og når det alligevel gør det, handler det først og fremmest om de associationer, som readymade-delen af værket (det færøske flag) formår at vække hos beskueren. Harmen udspringer således af flagets symbolværdi. “Vi må stå sammen omkring vores flag” insisterede en ældre mand, som efter at have set værket gengivet i avisen, ringede for at protestere mod hvad han opfattede som en decideret flagskænding. Han er ellers kendt i det færøske samfund som en sindig og lærd mand, men han har hele livet drømt om et frit og selvstændigt Færøerne, og det er en inderlig drøm, som er helt og aldeles blottet for akademisk distance. Han er ikke alene om drømmen. Grønlands nye regeringsleder Aleqa Hammond fra det socialdemokratiske Siumut blev i Kvinfos webmagasin for nyligt citeret for udtalelsen, “Jeg vil opleve den dag, hvor Grønland via FN erklæres for selvstændigt, hvor vi synger nationalsangen og flagene hejses over hele verden, for bedre mål kan man ikke have som et lille folk”.
Oprør i Nordatlanten
Det tager to hele timer at flyve de 1313 kilometer fra lufthavnen i Vágar på Færøerne til Kastrup i Danmark. Med den betragtelige afstand in mente, og hvis man betænker hvor længe Færøerne har været styret af den fjernt beliggende overmagt i København, også før der overhovedet fandtes fly, burde et oprør ikke forekomme så fuldstændig utænkeligt, som det rent faktisk gør. Det er ikke til at sige om årsagen skal findes i en særlig færøsk sindighed grænsende til flegma eller en generel tilfredshed med et fornuftigt dansk herredømme og bloktilskud. Diskussionen om færøsk selvstændighed foregår imidlertid konstant på Færøerne, men alligevel har dansk indgriben kun været nødvendig yderst sjældent gennem den langvarige færøsk-danske fælleshistorie. Da det endelig skete, var det en irettesættelse af dimensioner, der medførte, at Danmark i 1955 bl.a. sendte et bemandet militærskib for at sætte de opsætsige færinger på plads. Denne magtdemonstration, dens motivation og følgerne af den blev senere omtalt som Klaksvík-striden eller Klaksvík-affæren.
Klaksvík-striden
Stridighederne opstod, da sygehuset i Klaksvík i halvtredserne ville ansætte en færøsk læge i stedet for den populære danske læge Olaf Halvorsen, som var ekskluderet fra Den Almindelige Danske Lægeforening for angiveligt at have næret sympati for nazisterne. Det resulterede i lokale demonstrationer i Halvorsens favør, som kulminerede, da den danske regering sendte skibe, bemandet med bevæbnede politibetjente og hunde, samt senere også med soldater for at få styr på de urolige gemytter. William Heinesen beskriver stridighederne i en artikelserie i Land og Folk i februar 1956, hvori han vurderer, at det indledningsvis ikke drejede sig om et færøsk oprør i mod den danske overmagt. Det var dog en dansk læge, der var stridens kerne og folk generelt var ikke specielt danskfjendtlige i starten. I følge William Heinesen ændredes dette med afsendelsen af “hundeskibet”, M/S Parkeston, til Færøerne. Han skriver: ”Afsendelsen af Parkeston med dens væbnede danske politistyrker ændrede dette forhold noget. Hertil bidrog især den omstændighed at politiet medbragte hunde. Dette moment ville man rimeligvis i Danmark eller den øvrige verden, hvor brugen af politihunde er almindelig, ikke have hæftet sig så meget ved. På Færøerne, hvor man i øvrigt ikke kender til den måde, hvorpå politi gør brug af afrettede schæferhunde, har det altid været betragtet som en uhørt råhed at anvende hunde som våben mod mennesker - kun en usling, hjemfalden til alles ringeagt, ville på Færøerne pudse sin hund på en modstander. En gammel sambandsmand i Torshavn fandt det så utroligt, at Danmark ville bruge hunde mod færinger, at han ligefrem begyndte at vakle i sin politiske barnetro..”.
Om udstillingen
Klaksvikaffærer i flertal er således Claus Carstensens poetisering af en allerede eksisterende formulering, der henviser til en enestående hændelse i færøsk og dansk historie. Samtidig er det titlen på en kunstudstilling, der ikke som sådan drejer sig om den historiske strid, men som fungerer som en samlende metafor og igangsætter i forhold til selve udstillingen. Interessen for flag og for våbenskjolde er dybtliggende hos kunstneren, der hver gang han kommer til en nyt land eller nyt flagområde, bringer et flag med hjem, som siden transformeres til et kunstværk i atelieret. Claus Carstensen, der er opvokset i grænseområdet mellem Danmark og Tyskland, er tidligt i livet blevet opmærksom på en national identitetsproblematik, hvilket spores i hans værker, der indeholder en tilbagevendende kredsen omkring de psyko-sociale mekanismer bag magt-magtløshed, aggression-ydmygelse og territorialisering-deterritorialsering, at afmærke og indkredse territorier. I flere af Claus Carstensens billeder ses desuden en interesse for det ekstreme, for radikalisering i billedmæssige henvisninger til konkrete historiske hændelser, f.eks. til Pol Pots og Khmer Rouges rædselsregime i Cambodia. En maleriserie på udstillingen er lavet med udgangspunkt i den danske modstandsbevægelses satiretegninger, men kunstneren er også interesseret i hændelser, der har mindre national betydning som feks. eksklusionen af et af medlemmerne i hans vinterbaderforening. Det er magtmekanismerne i sig selv, der interesserer ham.
Klaksvikaffærer handler desuden også om kunstnerens forhold til Færøerne, hvorfor billeder af Peter Louis-Jensen, Tóroddur Poulsen og Steffan Danielsen også er med på udstillingen. Selv om de forskellige strategier og benspænd i Claus Carstensens konceptuelle arbejdsmetode kan opleves som en form for distancering, har værkerne i Klaksvikaffærer et ganske råt og direkte ekspressivt udtryk, der ikke er svært at forstå. Billederne er til stede i rummet på en næsten kropslig måde, ligesom kunstneren selv har en meget direkte fysisk tilgang til tingene, når han arbejder. Nogle gange minder metoden næsten om hærværk med negationen som kunstnerisk princip, hvor kunstneren med såkaldt defacing eller fuck up ødelægger og nedbryder billederne, for på den måde at bygge noget nyt op. Selv om udstillingen forholder sig konceptuelt til noget fortidigt, til forgangne historiske hændelser, giver den beskueren en klar fornemmelse af nutid og nærvær i billederne, som uanset om de forekommer uhyggelige eller skønne, har en særlig styrke i udtrykket, der synes tale til beskueren på et umiddelbart og førrationelt plan.
Kinna Poulsen, kurator.
Posted by Listin at 3:32 PM
Labels: Framsýningar, Myndlist, Tíðindaskriv
Prosavika 1 Carl Jóhan Jensen
Vit hava rættiliga ofta yrkingar og yrkingaummæli á listablogginum og onkursvegna verður skaldskapurin á óbundnum máli við sviðið soð. Hetta botnar sjálvandi eisini í, at skaldsøguútgávurnar eru færri í tali enn yrkingarsøvnini, men hesa vikuna gera vit eitt sindur burtur úr prosaskaldskapi og fara hvønn dag at leggja brot úr skaldsøgum og stuttsøgur á bloggin. Samstundis bjóða vit høvundum at senda okkum prosa, sum vit seta á bloggin.
Vit byrja prosavikuna í dag við sjálvum top of the pops, Carl Jóhan Jensen, sum í 2005 gav út bókanna bók "Ó - Søgur um djevulskap", sum nógv munu kenna - eisini um tey ikki hava lisið allar tær 786 síðurnar á tamb. Tað kann annars viðmælast øllum, tí tað er undirhaldandi lesnaður og ómetaliga væl skrivað. Eingin annar føroyskur høvundur hevur so ríkt og samstundis so neyvt orðafeingi sum Carl Jóhan Jensen. Tað er eitt satt njótilsi at lesa hansara tekstir, sum allir prógva, at føroyskt er einastandandi gott skaldskaparmál. Hann arbeiðir sum úlvur á skóg við næstu bókini, sum vit gleða okkum til og her er eitt brot:
4.
Íkoma ella gitnaður
Men Benedikt Einarsson. Sum fyrikoming og hamur um andligt tilvit (t.e. innari og mun-bæra rørslu), tók hann við lívi eina várnátt fyri skjótt sex og hálvfjerðs árum síðani, tá ið hjúnini á Heðinshædd endiliga, í illum ella góðum, funnust við kroppin á hvörjum öðrum. Tað var eftir eitt dansiball. Hon hevði skipað fyri, frú Ása, til tað ung enn, ónortin av samlívsins kjøtliga álvara. Og óvart kom tað á. Kanska av berari ung-øði fyri hennara viðkomandi ella av víninum ella dansinum alla náttina, men okkurt glapp innan í henni, brádliga, glapp sum ein bloytt mandla úr skali sínum og áðrenn hana vardi stóð hon framyvirboygd við osa av næstan sloknaðum ljósum upp í nasarnar og örmunum niður á baksmekkuna á eini nýkeyptari kanapé við reyðum plússsetrið, kjólin og undirskjúrtini í rulki upp eftir lívinum, hárið leyst og varrarnar samanlæstar, men eyguni víðopin og teirra svørtu gáttir svölgdu hálvalýsið sum fløddi úr vindeygunum endurspeglað í einum gullkrots-rammaðum spegli á stovubróstinum og kenslan av lukku eitt stórt hjól innan í henni, tað hevði øgiliga ferð og gjóstur stóð frá tí; hon kulsaði ber um stumpin og innanum lørini, men hann stóð aftan fyri hana, húsbóndin, eitt sindur sligin í herðunum við doða í hárinum og tí grásprongda skegginum, hvítklæddur, buxurnar lavandi um knöini og ikki hevði hann fingið seg úr stivlunum heldur tá ið hann kom innaftur slóðandi, nústani fylgt seinastu gestunum avstað út í degningssirmi og hann var bleikur við einum yvirbragdi á sær ið partvíst kyknaði av ampa um hvussu óvitvíst hann var komin at standa soleiðis við afturpartinum á hesi gentuni fyri sær, og hon stóð á tá og hon skalv, men umframt alt fóru undirbrøkurnar sundur í skrevinum, ein eld-grov-littur loppur kom undan, hann náddi upp í slakkan millum böllarnar og varrar opnaðust, eitt glóðeyga í loppinum, tað vilti sýslumann upp, hann brimaði av øsing, men lítið hevði hann kanska roynt holdið kortini, uttan við onkrari gleðigentu, onkrum teysum í Keypmannahavn onkuntíð í ungum og druknum gáloysni, men annars ikki brýggjað seg nógv um girndina og gifti seg, satt at siga, ikki við henni í tonkunum yvirhövur, men einum gruni heldur, einum skilaligum gruni í nervunum um afturkomu gjögnum hjúnarlagið til ein öðrvísi samanhang av reinleika og tað sakloysið, sum alt tolir og alt kann bera og öllum vil trúgva tá ið deyðin leggur hjartað í andvekur ljósnandi nætur, men hinvegin sumt kravdist nú av einum manni, hann kundi ikki hugsa sum ein óviti, síðst av öllum ein embætismaður, tað gjørdist ikki við, plikt var plikt og hevði sína tíð eins og alt annað inni sum úti, eitt nú hetta barndrápsmálið og nýliga var komið upp, tað lá tungt á honum, men sum hann stóð har við aðrari hondini á lend hennara, alt ov mikið varur við sín nakna undirpart, sítt óflættiliga kjöt, hugsaði hann við sær at onkran ugga mátti hann kunna taka sær, eingin tjóvur í hesi kaldbleiku várnátt, men skilti alt tað sama ikki hvussu hon hevði lokkað hann frá sansunum, eitt barn sjálv við einglabrá í eygunum og tvískildum brosi um munnin og bert við at taka ein lokk frá enninum, ein lokk av sínum tjúkka reyða hári og húðin so undarliga frøknut undir dúninum upp eftir handlegginum, og hvaðna minni skilti hann seg sjálvan at hann skuldi missa seg burtur, missa seg inn í hennara trongu veran av bloyttum kyni og gásarholdið, men hann var fjøtraður og tað visti hann alt ov væl at har byrjaði helvitið sum hann stoytti sín algoysta lim inn í hana og sansaði regndropaglymin grovka á takinum.
Grovka.
(KP)
Posted by Listin at 7:29 AM
Labels: Prosavika, Skaldskapur
Sunday, April 28, 2013
Eyðun 75
(KP)
Posted by Listin at 1:38 PM
Prosavika á Listablogginum
Vit hava rættiliga ofta yrkingar og yrkingaummæli á listablogginum og onkursvegna verður skaldskapurin á óbundnum máli við sviðið soð. Hetta botnar sjálvandi eisini í, at skaldsøguútgávurnar eru færri í tali enn yrkingarsøvnini, men hesa vikuna gera vit eitt sindur burtur úr prosaskaldskapi og fara hvønn dag at leggja brot úr skaldsøgum og stuttsøgur á bloggin, m.a. brot úr komandi bókum hjá Sissal Kampmann og Carl Jóhan Jensen. Samstundis bjóða vit høvundum at senda okkum prosa, sum vit seta á bloggin.
(KP)
Posted by Listin at 7:03 AM
Labels: KP, Prosavika, Skaldskapur
Saturday, April 27, 2013
Tónleikavikuskifti
Ein øgiligur musikalskur aktivitetur er kring landið hetta vikuskifti, sum fevnir um Kórstevnu, Barnakórstevnu og Musikkstevnu. Barnakórstevnan verður sett av sjávum mentamálaráðharranum, tiltakið verður í badmintonhøllini í Klaksvík.
Havnar Hornorkestur bjóðar øllum til Musikkstevnu í skúlanum við Løgmannabreyt kl. 14.00 í dag. Jógvan Arge setur stevnuna.
kl. 17.00 í dag verður kórstevnukonsert við Eystanljóð, Tórshavnar Manskóri og Felagskórinum í Gøtu Kirkju
Havnar Hornorkestur skipar fyri musikkstevnuni, á teirra heimasíðu stendur m.a:
Hetta er 47. árið á rað, at skipað verður fyri hesi stevnuni, og tað má næstan sigast at vera eittt bragd, at tað hevur eydnast teimum ymsu orkestrunum í landinum at skipa eina tílíka stevnu í næstan hálva øld. Tann fyrsta stevnan varð hildin í Vestmanna í 1966, tí hildið var, at tað var ein góður møguleiki hjá orkestrunum av mennast, at tey soleiðis eina ferð um árið komu saman at framføra tónleik fyri hvør øðrum og fyri almenninginum.
Síðani hevur musikkstevnan ferðast kring alt landið nógvar ferðir, tí orkestrini skiftast um at vera vertir.
Í ár er tað Havnar Hornorkestur, sum skipar fyri stevnuni. Orkestrið hátíðarheldur í ár 110 ára jubileum, og tí vildi Havnar Hornorkestur sleppa at skipa fyri, og stevnan verður hildin í skúlanum við Løgmannabreyt. Hetta er fyrstu ferð, at stevnan verður hildin í hesum hølunum.
Hesi seinnu árini hevur stevnan verið hildin á tann hátt, at fríggjadagin koma skúla- og ungdómsorkestur úr øllum landinum saman at framføra sínar konsertskráir. Og tann seinna dagin – leygardagin – koma so tey “sjálvstøðugu” orkestrini saman. Hetta eru tveir dagar fyltir við tónleiki, samveru og vinskapi, so Havnar Hornorkestur bjóðar hervið øllum til musikkstevnu í skúlanum við Løgmannabreyt komandi vikuskiftið.
http://aktuelt.fo/grein/hog_og_lag_barnakorstevnu
http://snar.fo/index.php?id=33714
http://www.havnarhornorkestur.com/index.php/news/musikkstevnan-2013/
Posted by Listin at 10:11 AM
Zacharias Heinesen IKON - ferniseringsrøðan hjá Hansinu Iversen
Góði Zacharias!
Eg fekk heiðurin, at siga nøkur orð á tíni fernisering í dag.
Tá Inger spurdi meg fyri nøkrum døgum síðan, ivaðist eg í, um eg kundi taka hesa uppgávu upp á meg. Hvat kann eg siga um ein so royndan, dugnaligan og høgt virdan listamann, sum hevur arbeitt við málninginum tvær ferðir so leingi sum eg sjálv, minst? Eg segði ja. Og beint eftir telefonsamrøðuna við Inger, fall eg í fátt yvir at skula loysa hesa uppgávu og angraði at eg hevði sagt ja. Hetta við orðum, at siga nakað vitugt við orðum, er strævið og innviklað; men eg vil fegin greiða frá onkrum her í lívinum, og tá tað nú ikki liggur so væl fyri við orðum, so valdi eg myndlistina, serliga málningin, til at greiða frá onkrum. Og tað hevur tú eisini valt, Zacharias!
Eg minnist, at Zacharias og eg luttóku á einum grafiskum skeiði, ella eini "workshop" mitt í hálvfemsunum. Grafikarar vóru komnir úr Grafiska Verkstaðnum í Hjørring, á Grafiska verkstaðin, sum tá var í Listaskálanum. Vit vóru boðin til hetta, so vit kundu trykkja nøkur steinprent saman við hesum hegnigu grafikarunum úr Hjørring. Eg kendi meg ikki sørt fjálturstungna av at vera har millum listafólk sum Zacharias Heinesen, Trónd Patursson, Bárð Jákupsson, Marius Olsen og onnur. Ja, eg var grøn tá, júst liðug á akademinum í Helsinki; men eg hevði eisini hasa skrásikkurheitina, sum ung fólk ofta hava, eina nakað foreinklaða mynd av lívshøpinum.
Zacharias og eg stóðu undir liðini á hvørjum øðrum, við eitt langt borð, og málaðu á hvør sín stein. Eg var fyrst eitt sindur illa við av at standa undir liðini á hesum mæta listamanni; men varnaðist eftir hondini, at hesin mildi stillføri maður var sjálvur eitt sindur foyur yvir støðuna. Hann suffaði við hvørt og greiddi frá hvussu ivasamur hann var, um tað hann gjørdi. Hann visti ikki hvussu hann skuldi fáa nakað burturúr, og at hetta mundi neyvan fara at eydnast serliga væl. Dagin eftir kom hann yvir til mín, glaður upp á sín stilla máta og segði, at hatta pensilstrokið, sum eg hevði gjørt á steinin í gjár, hevði inspirerað hann, og nú kundi hann koma víðari.
Eg havi mangan hugsað aftur til ta ferðina og verið fegin um at viðurkenna ta sannroynd, at tað er hesin ævigi ivin, hendan støðuga óvissan um góðskuna av tí tú gert, sum allsamt fær teg at arbeiða víðari. Zacharias vil vera nøgdur við síni avrik og ivast enn í teimum. Hann er ikki komin á mál, og tí arbeiðir hann víðari, endaleyst. Hann vil verða betri og betri.
Í einum broti í bók síni "Livandi List" skrivar Inger um Zacharias: "Hann byrjar við eini stórari litgleði og ikki at gloyma við einum stórum kærleika til flatan. Í veruleikanum byrjar hann við eini mynd og ikki við eini hugsan, og her er munurin. Tí tað er gleðin við sjálvum málninginum, gleðin at finna nýggjar hættir at seta eina mynd saman, seta litir saman og gera spenning í linjuspælinum, sum hevur týdning. At samskifta eina hugsan ella hugskot er í veruleikanum ikki alneyðugt. Aftaná kemur so motivið, tí hann hevur valt ikki at arbeiða við motivum, men útgangsstøðið er ein abstrakt mynd."
Her sipar Inger til listasøguliga læru, sum sigur, -"at myndin kemur áðrenn motivið"-, at Zacharias málar ikki føroyskt landslagsmálarí, men at hann málar myndir. Hetta lýsir sera væl tað, sum Zacharias ger og styðjar uppundir navnið á framsýningini "IKON".
"Tað er ikki avgerandi hvat tú málar, men hvussu tú málar!"
Hendan lærusetningin hoyrdi eg mangan tey fyrstu árini í skúlagongdini. Tað tók mær langa tíð at fata, hvussu hesin setningur skuldi skiljast. Eg dugdi ikki at seta meg inn í, at innihaldið, ella myndevni í málninginum ikki skuldi hava nakran týdning. Hetta var eisini áðrenn eg fataði, at innihald og myndevni vóru hvør sítt. Men síðan hava mínar royndir lært meg, at innihald og myndevni er nyttuleyst, um eg ikki veit hvussu tað skal málast.
Hyggið væl eftir hvussu Zacharias hevur málað sínar myndir og upplivið so, hvussu væl hetta er gjørt!
Hjartaliga til lukku við framsýningini!
Hansina
Posted by Listin at 8:40 AM
Friday, April 26, 2013
Zacharias Heinesen IKON - Fernisering
Ein vøkur mynd
Reytt, blátt, gult, grønt, orange, violet, eitt ordans litbrak
Hansina heldur røðu
Ein klassisk føroysk ikon
Kurator Inger, Sylvia, Zacharis o.o. lurta eftir røðuni hjá Hansinu
Ein blá og gul kompositión
Hansina og Torbjørn
Framsýningargestir
Ein fantastisk mynd
Brot úr myndini omanfyri
(KP)
Posted by Listin at 8:07 PM
Kunsten.nu
Danska webtíðarritið Kunsten.nu hevur í løtuni tveir listamenn á skránni, sum eru kendir í føroyskum listahøpi. Annar teirra, Claus Carstensen hevur arbeitt nógv í Steinprenti og hevur somuleiðis havt fleiri framsýningar í Havn. Næsta fríggadag letur upp stór framsýning við hansara verkum í Norðurbryggjuni í Keypmannahavn, meira um hetta seinni. Hin listamannin, Andreas Schulenberg kenna vit somuleiðis frá Steinprenti, har hann fer at hava framsýning í næstum. Meðan vit gleða okkum kunnu vit lesa og hyggja at myndum her:
http://www.kunsten.nu/artikler/artikel.php?articleId=3872&mode=images
http://www.kunsten.nu/artikler/artikel.php?andreas+schulenburg+for+satan+for+helvel+charlotte+fogh
(KP)
Posted by Listin at 5:52 PM
Ein verulig ikon
Í dag klokkan 16 letur upp framsýning við verkum hjá Zachariasi Heinesen í Gallarí Stephanssonshúsi.
Zacharias Heinesens vísir við hesi framsýning enn einaferð hvussu meistaraliga hann megnar at brúka føroyska landslagið til at forloysa listina. Tey flestu vita hvussu stóran týdning hann hevur havt fyri føroyska list, men øll vita kanska ikki hvussu nógv hann seinastu mongu árini á vakrasta hátt hevur hjálpt ungum føroyskum listafólkum á veg. Hann hevur kuraterað framsýningar við ungum listafólkum, bjóðað teimum við sum gestir á bólkaframsýningar uttanlands, og hevur sjálvur keypt teirra verk og harvið skapað eina fína samling av yngri føroyskari list.
Tí verður tað ein yngri listakvinna, Hansina Iversen, sum letur upp framsýningina í dag.
Framsýningin eitur Ikon og eingin hevur uppiborið heitið betri enn Zacharias Heinesen. Verkini hjá Zachariasi Heinesen hava ikonstatus, tí tey hava verið við til at broytt okkara áskoðan á føroyska landslagið og tí tey hava stovnað ein myndaframburð, sum hevur fingið stóran týdning fyri onnur føroysk listafólk. Verkini eru ikonir, tí Zacharias Heinesen hevur megnað at gera teirra myndaligu tilveru, teirra egna veruleika so undurfult sterkan og nærverandi.
http://listinblog.blogspot.com/2013/03/zacharias-heinesen-ikon.html
(IS)
Posted by Listin at 9:30 AM
Labels: Framsýningar, IS, Myndlist
Thursday, April 25, 2013
Gleðiligan flaggdag
Við hesi herligu bomm-íspinna-hest-brøyt-og-bóka-installatiónini hjá Tóroddi Poulsen ynskja vit øllum ein gleðiligan flaggdag. Tað er enn sum áður Havnar Hornorkestur, ið skipar fyri flaggdagshaldinum í Havn í dag. Haldið byrjar klokkan 15, tá Hornorkestrið saman við skótunum marsjerar úr kommunuskúlagarðinum og oman á Vaglið, har Heini Davidsen heldur flaggdagsrøðuna. Tað er ikki ólavsøka, men kanska spælir Havnar Horn hendan:
Posted by Listin at 12:17 PM
Bókmentir og mál við skerdan lut
Skúlaárið er um at vera av og vit, lærarar og næmingar eru nú farin at fyrireika okkum til próvtøkur og royndir. Eg royni at fyrireika meg mentalt til komandi skúlaár, tí tá byrja vit eina spildurnýggja miðnámsskúlaskipan. Dansktlærarar hava leingi vitað av, at lærugreinin danskt verður munandi skerd, vit mótmæltu uttan at fáa nógv annað burtur úr enn óseriøs álop við kenslubornum nationalistiskum próvgrundum. Men tá ljóðaði tað jú sum um, at henda skerjingin av donskum fór at gerast til fyrimuns fyri lærugreinina føroyskt. Tá nú nýggja miðnámsskúlaskipanin varð løgd fram skiltist, at føroyskt eisini verður fyri munandi skerjing av tí, at nógv færri tímar eru til taks at rætta stílar fyri. Tað vil siga tað sama sum, at skrivligi parturin av lærugreinini verður munandi skerdur. Tað er tíverri soleiðis, at hevur tú roynt at mótmæla uttan at nakað kom burturúr, ja so kann eitt ávist mótloysi og flegma gera seg galdandi. Tá er tað fantastiskt at uppliva, at onnur hava yvirskot sum Hanna Jensen, tingkvinna fyri Framsókn, hevur.
Hon hevur sett Bjørn Kalsø hendan fyrispurningin:
Fyrispurningur um niðurskurð í lærugreinini føroyskt skrivligt í løgtingslóglóg um gymnasialar miðnámsútbúgvingar, settur Bjørn Kalsø, landstýrismanni, (at svara skrivliga eftir TS §52a)
1. Hvør er orsøkin til og tankin aftanfyri at skerja málsligu krøvini til allar næmingar sum heild í nýggju miðnámsskúlaskipanini?
Viðmerkingar
Nýggja miðnámsskúlaskipanin er skerd nógv á málsliga økinum soleiðis, at einastu krøvini um at læra fremmandamál umframt enskt eru á komandi hugbreyt, har næmingarnir skulu lesa 2 mál (velja millum danskt, franskt, spanskt ella týskt) umframt føroyskt og enskt, og á fyrireikingarbreytini, har næmingar skulu lesa 1 mál umframt føroyskt og enskt (velja millum somu mál sum á hugbreytini). Talið á hesum næmingum í samlaðu miðnámsskúlaskipanini samsvarar javnan við umleið 30%. So staðfestast kann, at eftir loknan fólkaskúla kann væntast, at 70% av føroyskum skúlaungdómi ikki fer at lesa annað enn móðurmálið – føroyskt – og so enskt, hóast løgtingslóg um gymnasialar miðnámsútbúgvingar §1, stk. 5 sigur: ”Næmingurin skal læra at virða og røkja sína egnu mentan, eins og hann skal læra, at aðrar mentanir og onnur samfeløg kunnu byggja á onnur virði enn hansara egnu.” Um somu tíð sum danskt sum kravd lærugrein er strikað, og danskt er vorðið vallærugrein, er eisini skrivligi parturin í enskum skerdur. Hetta er fyri ein stóran part av næmingunum ein stór skerjing í málsliga skúlaarbeiðinum, og harvið sjálvandi eisini í førleikunum.
Í námsætlanini, sum er skrivað til lærugreinina føroyskt í nýggju miðnámsskipanini, stendur m.a.: Undirvísingin í føroyskum hevur til endamáls, at næmingurin: mennir sínar lesi- og skriviførleikar umframt síni samskiftisevni, ognar sær vitan um føroyskar bókmentir, umframt innlit í norðurlendskar og alheims bókmentir, skapar sær eina heildarfatan av føroyskum máli og málrøkt, bæði í samtíðini og í søguligum høpi, verður tilvitin um málið sum samskiftisamboð og samskiftismiðil, verður tilvitin um málsligt fjølbroytni og stíllegur, o.s.fr. Líkt er til, at Mentamálaráðið/Fíggjarmálaráðið í nýggju miðnámsskúlaskipanini vil hava lærarans arbeiði at rætta og vegleiða skert til hálvan klokkutíma fyri hvønn stíl. Tað samsvarar við tað, sum verður brúkt til at rætta próvtøkustílar. Men tá skal bert eitt próvtal ásetast – einki skal rættast, og næmingurin skal ikki fáa stílin aftur við viðmerkingum og góðum ráðum.
Sambært § 60 í nýggju undirvísingarkunngerðini skal næmingurin ”javnan hava at vita, hvør fakliga støðan er, og hann skal somuleiðis hava eina nágreiniliga lýsing av veikleikum og dygdum í hansara skrivligu avrikum”. § 65 í somu kunngerð ásetir, at ”Skrivligar venjingar í lærugreinum, sum hava fingið tillutaða næmingatíð, skulu verða eftirmettar, og fleiri eftirmetingarhættir skulu verða nýttir, har ímillum
Hesar orðingar benda á, at Mentamálaráðið hevur ætlað, at lærarin skal gera eitt seriøst arbeiði at vegleiða næmingarnar og hjálpa teimum at menna skrivliga førleikan – sum neyðugt er, um næmingurin skal læra av tí, ið hann skrivar. Men tá ætlanin samstundis er at skerja arbeiðstíðina, ið lærarin skal leggja í henda part, niður í helvt, er ilt at síggja, at hetta er annað enn føgur – men innantóm – orð! Skal fakligi førleikin í føroyskum varðveitast – og vónandi styrkjast – má lærarans lutur í hesum arbeiði takast í størsta álvara. Tað krevur, at hann fær tíð at geva hvørjum næmingi sær fakliga vegleiðing og góð ráð.
Tíverri er líkt til, at henda skerjing í arbeiðstíð lærarans at rætta og vegleiða næmingin, er rættiliga stór í flestu lærugreinum – og tað fer sjálvsagt at merkjast á fakliga støðinum so ella so. Royndir í Danmark eru, at lærarar sjálvir skerja talið av ritgerðum, ið næmingarnir skulu lata inn, so tær samsvara við ta arbeiðstíð, lærarin fær til at rætta og vegleiða. Verður tað veruleikin, verður talan um eina MUNANDI skerjing í skrivliga arbeiðinum – ikki minst í skrivligum føroyskum – ein førleiki, sum frammanundan er ein stór avbjóðing fyri føroyskan skúlaungdóm, sum m.a. Landsroyndirnar í Fólkaskúlanum vísa!
Á Løgtingi, 24. apríl 2013
Hanna Jensen
1. Hvør er orsøkin til og tankin aftanfyri at skerja málsligu krøvini til allar næmingar sum heild í nýggju miðnámsskúlaskipanini?
2. Er tað rætt, at ætlanin er, at lærugreinin føroyskt skal styrkjast í nýggju miðnámsskúlaskipanini, nú danskt er vorðið vallærugrein?
3. Hvør er orsøkin til at niðurraðfesta rætting og vegleiðing í mun til skrivliga partin av lærugreinini føroyskt á miðnámi?
4. Hvussu ætlar landsstýrismaðurin at tryggja, at føroyskir miðnámsskúlanæmingar uppfylla krøvini í nýggju undirvísingarkunngerðini §§ 52-56 og í Námsætlan fyri føroyskt, tá skerjingarnar í eftirmetingini av tí skrivliga arbeiðinum í lærugreinini føroyskt eru so stórar í mun til verandi skipan – serliga í Studentaskúlaskipanini?
5. Metir landsstýrismaðurin, at dygdin í tí vegleiðing, lærarin gevur næminginum í sambandi við skrivlig avrik, verður tann sama hóast munandi skerjing í tí arbeiðstíð, lærarin fær til at rætta og vegleiða næmingin. Hvussu ætlar landsstýrismaðurin at tryggja, at fakliga støðið verður varðveitt?
6. Er ætlanin at endurskoða námsætlanina fyri føroyskt fyri at flyta neyðugar partar, sum lærugreinin danskt hevur røkt higartil, inn í lærugreinina føroyskt?
7. Er ætlanin at geva móðurmálslærugreinini føroyskt meiri “undirvísingartíð” fyri at røkja fakøkini, sum aðrar mál- og bókmentalærugreinir hava lyft í felag við føroyskt eftir verandi skipan?
Viðmerkingar
Nýggja miðnámsskúlaskipanin er skerd nógv á málsliga økinum soleiðis, at einastu krøvini um at læra fremmandamál umframt enskt eru á komandi hugbreyt, har næmingarnir skulu lesa 2 mál (velja millum danskt, franskt, spanskt ella týskt) umframt føroyskt og enskt, og á fyrireikingarbreytini, har næmingar skulu lesa 1 mál umframt føroyskt og enskt (velja millum somu mál sum á hugbreytini). Talið á hesum næmingum í samlaðu miðnámsskúlaskipanini samsvarar javnan við umleið 30%. So staðfestast kann, at eftir loknan fólkaskúla kann væntast, at 70% av føroyskum skúlaungdómi ikki fer at lesa annað enn móðurmálið – føroyskt – og so enskt, hóast løgtingslóg um gymnasialar miðnámsútbúgvingar §1, stk. 5 sigur: ”Næmingurin skal læra at virða og røkja sína egnu mentan, eins og hann skal læra, at aðrar mentanir og onnur samfeløg kunnu byggja á onnur virði enn hansara egnu.” Um somu tíð sum danskt sum kravd lærugrein er strikað, og danskt er vorðið vallærugrein, er eisini skrivligi parturin í enskum skerdur. Hetta er fyri ein stóran part av næmingunum ein stór skerjing í málsliga skúlaarbeiðinum, og harvið sjálvandi eisini í førleikunum.
Havandi í huga, at ymsu málini styðja hvørt annað, verða næmingar munandi verri fyri málsliga í nýggju skipanini – eisini í føroyskum, um útbúgvingin ikki leggur upp fyri at styrkja føroyskt – sum lovað varð.
Nýggja miðnámsskúlaskipanin gevur eisini næmingum munandi minni venjing í at skriva, at føra síni sjónarmið fram á skrift, og at læra at orða seg og stava væl, enn eftir verandi skipan. Í donskum og føroyskum hava næmingar í t.d. verandi Studentaskúlaskipanini skrivað stílar og ritgerðir, sum í vavi samsvara við 37 stílar í trý ár (21 í føroyskum og 16 í donskum) umframt fleiri styttri uppgávur í føroyskum. Danskt er nú burtur sum kravd lærugrein, skrivligi tátturin í enskum er skerdur, og eftir er føroyskt, sum meira at siga einsamalt skal lyfta byrðuna at læra næmingar at skriva væl og rætt. Tað skortar tó ikki upp á uppreksan av førleikum, sum næmingurin innan skrivliga arbeiðið skal ogna sær eftir §§ 52-56 í nýggju undirvísingarkunngerðini.
Í føroyskum er nøgdin av skrivligum avrikum nøkulunda tann sama í nýggju skipanini – tó ikki økt til at viga upp móti skerjingum í hinum málsligu lærugreinunum. Heldur ikki er námsætlanin fyri føroyskt endurskoðað eftir, at avgerð fall um, at danskt skal vera vallærugrein. Tað, sum tykist rættiliga margháttligt í hesum sambandi, er, at Mentamálaráðið eftir øllum at døma ætlar, at lærarin skal nýta munandi styttri tíð at rætta skrivligu avrikini og geva næminginum fakliga vegleiðing í føroyskum. Í verandi skipan fær lærarin fyri umleið ein arbeiðstíma fyri at rætta ein stíl og geva fakligar viðmerkingar til hvønn næming sær. Hetta samsvarar eisini rættiliga væl við ta tíð, tað tekur at lesa, rætta og skriva viðmerkingar og góð ráð til hvønn næming sær. Rætt hevði verið at flutt meira tíð til at rætta skrivligar uppgávur og meiri undirvísingartíð til føroyskt (útbúgvingartíð eftir §14), fyri at flyta partar av frálæruni, sum hevur ligið í donskum inn í føroyskt (m.a. evropeisk mentanar-og bókmentasøga).
Í námsætlanini, sum er skrivað til lærugreinina føroyskt í nýggju miðnámsskipanini, stendur m.a.: Undirvísingin í føroyskum hevur til endamáls, at næmingurin: mennir sínar lesi- og skriviførleikar umframt síni samskiftisevni, ognar sær vitan um føroyskar bókmentir, umframt innlit í norðurlendskar og alheims bókmentir, skapar sær eina heildarfatan av føroyskum máli og málrøkt, bæði í samtíðini og í søguligum høpi, verður tilvitin um málið sum samskiftisamboð og samskiftismiðil, verður tilvitin um málsligt fjølbroytni og stíllegur, o.s.fr. Líkt er til, at Mentamálaráðið/Fíggjarmálaráðið í nýggju miðnámsskúlaskipanini vil hava lærarans arbeiði at rætta og vegleiða skert til hálvan klokkutíma fyri hvønn stíl. Tað samsvarar við tað, sum verður brúkt til at rætta próvtøkustílar. Men tá skal bert eitt próvtal ásetast – einki skal rættast, og næmingurin skal ikki fáa stílin aftur við viðmerkingum og góðum ráðum.
Sambært § 60 í nýggju undirvísingarkunngerðini skal næmingurin ”javnan hava at vita, hvør fakliga støðan er, og hann skal somuleiðis hava eina nágreiniliga lýsing av veikleikum og dygdum í hansara skrivligu avrikum”. § 65 í somu kunngerð ásetir, at ”Skrivligar venjingar í lærugreinum, sum hava fingið tillutaða næmingatíð, skulu verða eftirmettar, og fleiri eftirmetingarhættir skulu verða nýttir, har ímillum
· rætta skrivlig svør, sum einstaklingar hava latið inn…
· rætta og viðmerkja einstaklingsavrik og bólkaarvrik
· gera viðmerkingar til lutvíst liðug avrik…
· samrøða við einstaklingar og næmingabólkar
· samanrenning av omanfyri nevndu
Hesar orðingar benda á, at Mentamálaráðið hevur ætlað, at lærarin skal gera eitt seriøst arbeiði at vegleiða næmingarnar og hjálpa teimum at menna skrivliga førleikan – sum neyðugt er, um næmingurin skal læra av tí, ið hann skrivar. Men tá ætlanin samstundis er at skerja arbeiðstíðina, ið lærarin skal leggja í henda part, niður í helvt, er ilt at síggja, at hetta er annað enn føgur – men innantóm – orð! Skal fakligi førleikin í føroyskum varðveitast – og vónandi styrkjast – má lærarans lutur í hesum arbeiði takast í størsta álvara. Tað krevur, at hann fær tíð at geva hvørjum næmingi sær fakliga vegleiðing og góð ráð.
Tíverri er líkt til, at henda skerjing í arbeiðstíð lærarans at rætta og vegleiða næmingin, er rættiliga stór í flestu lærugreinum – og tað fer sjálvsagt at merkjast á fakliga støðinum so ella so. Royndir í Danmark eru, at lærarar sjálvir skerja talið av ritgerðum, ið næmingarnir skulu lata inn, so tær samsvara við ta arbeiðstíð, lærarin fær til at rætta og vegleiða. Verður tað veruleikin, verður talan um eina MUNANDI skerjing í skrivliga arbeiðinum – ikki minst í skrivligum føroyskum – ein førleiki, sum frammanundan er ein stór avbjóðing fyri føroyskan skúlaungdóm, sum m.a. Landsroyndirnar í Fólkaskúlanum vísa!
Á Løgtingi, 24. apríl 2013
Hanna Jensen
Posted by Listin at 11:50 AM
Sagt í vikuni
“Harra formaður, vit umboða eisini tann listarliga partin, hendan samgongan hevur nógv listafólk, bæði tá tað kemur til málningalist, tónleikalist – tak bara formannin sjálvan (Jógvan á Lakjuni red.) og øll onnur. At billa fólki inn at tað eru nøkur sum hava skil á øllum tí kreativa, listarliga, meðan vit onnur ikki hava , tað er at stilla seg sjálvi upp í eitt ljós, tað er at taka seg undan skeppini, sum tey ikki hava uppiborið”
Hetta segði Bjarni Djurholm (F), formaður í Mentanarnevnd løgtingsins, á tingfundi týsdagin undir viðgerðini av uppskoti til samtyktar um alment listakeyp.
Uppskotið fall, hesi atkvøddu fyri:1. Hanna Jensen
2. Annita á Fríðriksmørk
3. Gunvør Balle
4. Bjørt Samuelsen
5. Kristina Háfoss
6. Rigmor Dam
7. Kristin Michelsen
8. Janus Rein
2. Jóna Mariusardóttir Mortensen
3. Helgi Abrahamsen
4. Alfred Olsen
5. Rósa Samuelsen
6. Eivin Jacobsen
7. Hanus Samró
8. Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur
9. Rodmundur Nielsen
10. Bjarni Djurholm
11. Kristianna Winther Poulsen
12. Edva Jacobsen
Posted by Listin at 9:22 AM
Labels: IS
Hate Crime
Teaterforeningen
HiLS DiN MOR
Sjónleikabólkurin HiLS DiN MOR frá Keypmannahavn hevur eina ókeypis almenna eyka sýning í Havn.
Sjónleikabólkurin Hils DiN MOR hevur seinastu dagarnar havt ókeypis skúlasýningar í Tórshavn, har tey hava framført leik teirra "Hate Crime - ein kærleikssøga". Leikurin hevur verið framførdur fyri innbodnum næmingum á miðnámsskúlum. Leikhúsvitjanin er komin í lag við hjálp frá Tjóðpall Føroya og Havnar Sjónleikarfelag letur hølir til sýningarnar.
Tað hevur verið stórur áhugi fyri leikinum, og tí er avgerð tikin um at hava eina almenna sýning, har øll eru vælkomin.
Hendan sýningin verður í Sjónleikarhúsinum í Havn
fríggjadagin 26. apríl 2013 - kl. 17.00.
Tað er ókeypis atgongd og atgongumerkini fáast í Sjónleikarhúsinum 1 tíma undan sýning. Legg til merkis, at atgongumerki kunnu ikki bíleggjast, men tey, ið koma fyrst fáa atgongumerki.
Børn undir 12 ár sleppa ikki til sýningina.
Um leikin
Teir báðir tannáringarnir Joe og Benjamin ganga í 9.flokki. Beint áðrenn summarfrítíðina kemur Joe út úr skápinum sum samkyndur.
Fyrsta skúladag eftir summarfrítíðina stendur JOE ER BØSSI skrivað í skúlagarðinum. Dagin eftir stendur JOE ER EITT BØSSASVÍN. Hvør ger tað og hví? Og hvør er tað, ið alla tíðina smsar til Benjamin.
Joe og Benjamin eru vinmenn. Og kanska eru teir meira enn tað. Men hatta við at verða forelskaður og at elska er eitt sindur løgið, man fær næstan fepur, tá ið tað ikki ber til, at elska Pylle frá biologini, og at fáa bilskúr, runnagirðing og Weber-grill í garðinum.
Alt gongur av hundunum til. Tí vágar Benjamin at yvirgeva seg? At elska? Tí tað er so nógv lættari at hata tann tú elskar, um tú stúrir fyri at verða útihýstur.
"Hate crime - ein kærleikssøga" hevur fingið sera góða móttøku. Seint á sumri 2012 var leikurin framførdur á skúlum í Danmark sum liður í eini ókeypis sjónleikaferð, skipað av leikhópinum HiLS DiN MOR. Í juni í ár skal leikurin á ferð til Nuuk í Grønlandi og síðan enn einaferð ymsastaðni í Danmark á heystið 2013.
Hate crime - ein kærleikssøga" viðger fleiri viðkvom evni, ið eru millum næmingar í framhaldsdeildum, sum t.d. happing, bólkatrýst, eltibløðrur og tann fyrsta kærleikan.
Hate crime - ein kærleikssøga:
Dramatikari: Tomas Lagermand Lundme
Leikstjóri: Mette Føns
Leikarar: René Benjamin Hansen og Johannes Lilleøre
Koreograf: Bo Madvig
Myndir: Karoline Lieberkind
Stuðlað sýningina hava: Statens Kunstråds Scenekunstudvalg. Bikubefonden, BUPL, Danmarks Nationalbanks Jubilæumsfond,
OAK Foundation Denmark, Østifterne og Roskilde Kommuna.
Vinarliga
Teaterforeningen
HiLS DiN MOR
Pressusamband: Jesper Frølund Hansen -email info@hilsdinmor.dk.
Tlf: +45 26 46 60 07
Myndir frá sýningini kunnu takast niður í høgari upploysn á:
http://www.hilsdinmor.dk/pressemateriale
Posted by Listin at 2:03 AM
Wednesday, April 24, 2013
Hate Crime ein kærleikssøga til Føroya
kærlighedshistorie”, sum Tomas Lagermand Lundme hevur skrivað. Leikurin snýr seg um tveir tannáringar, Joe og Benjamin, sum ganga í 9.flokki. Beint áðrenn summarfrítíðina kom Joe út sum samkyndur. Ein dagin stendur skrivað"JOE ER BØSSE" í skúlagarðinum. Dagin eftir stendur "JOE ER ET BØSSESVIN". Hvør skrivar og hví. Joe og Benjamin eru vinmenn og kanska meira enn tað, men tað er ikki vist, tí alt hatta við kærleika og forelskilsi er ikki altíð so lætt at fáa skil uppá. Í tíðindaskrivi skrivar bólkurin:
HiLS DiN MOR tager i slutningen af april 2013 til Tórshavn for at spille forestillingen “Hate crime – en kærlighedshistorie”. Turen er arrangeret i samarbejde med nationalscenen Tjódpallur Føroyar og har været under planlægning i et stykke tid.
“Hate crime – en kærlighedshistorie” har været rundt og spille på folkeskoler i Danmark i efteråret 2012 og teatret fik dengang en del henvendelser om at forestillingen burde tage til Færøerne og spille. Teatret gik i gang med at undersøge mulighederne og kom i kontakt med Nationalscenen på Færøerne, som har været en kæmpe hjælp med at finde kontakter og spillested i Torshavn. Samtidig har Statens Kunstråds Scenekunstudvalg gjort det økonomisk muligt at sende forestillingen afsted til Færøerne.
Forestillingen er i øjeblikket på en ny turné her i foråret, hvor teatret besøger endnu flere folkeskoler og d. 22. april 2013, tager holdet afsted Færøerne for at spille i Tórshavn i Havnar Sjónleikarfelag’s ”Black Box”. Der bliver inviteret elever fra forskellige skoler i Tórshavn og omegn. Der spilles ligeledes en offentlig forestilling fredag d. 26. april kl. 17:00. Der kan aftentes gratis billetter 1 time før forestillingen starter.
HiLS DiN MOR er stolte af at kunne tage forestillingen til Tórshavn og er meget glade for den støtte der modtages, som gør det hele muligt. Holdet bag forestillingen glæder sig rigtigt meget til at komme afsted og spille og snakke med de unge på Færøerne.
(KP)
Posted by Listin at 5:58 PM
Labels: KP, Leiklist, Tíðindaskriv
Várframsýningin letur upp á mentanarnáttini
Pall: er heitið á Várframsýningini 2013
Tíðindaskriv:
Vit vilja við hesum vísa á Várframsýningina sum ein møguleika hjá øllum listagreinum um at sýna fram saman. At Várframsýningin bæði umfatar tvey- og trýdimensionella list, men eisini list, ið hevur tíð sum eina treyt, til dømis video, dans, tekst og so víðari. Sera einkult.
Vit vilja við hesum vísa á Várframsýningina sum ein møguleika hjá øllum listagreinum um at sýna fram saman. At Várframsýningin bæði umfatar tvey- og trýdimensionella list, men eisini list, ið hevur tíð sum eina treyt, til dømis video, dans, tekst og so víðari. Sera einkult.
Framsýningin verður soleiðis eitt boð uppá ein ”pall”, har tað ikki bert verður tosað um makrel og fiskikvotur, men har víst verður á at mentanin og listin andar og hevur megi.
Vit eru áhugað í øllum listarligum framburðum fyri at skapa eina so fjølbroytta og útgreinandi framsýning sum gjørligt, og heita hervið á øll fólk um at send inn.
Oðrið er eitt: Fylkist, fylkist og aftur fylkist.
---
Soleiðis verður latið inn:
All tilfar verður latið inn digitalt umvegis t-post:
Tilfar verður sent til: varfram@gmail.com
Freistin fyri innlating er: 31. mai 2013.
Listafólkini fáa svar skjótast møguligt, soleiðis at listaverkini kunnu latast inn í Listaskálan.
---
Mannagongd:
1) Skriva greitt og týðiliga navn títt og aðrar viðkomandi upplýsingar, so sum føðiár og líknandi, um teg sjálvan á eitt word-skjal ella líknandi.
2) Avmynda (um talan er um málningar, skulptur, dans og annað líknandi) verk tíni og set nummar á fílnavn frá nr. 1 og uppeftir.
3) Um talan er um tekst, video og annað líknandi, so set somuleiðis nummar (úr 1 og uppeftir) í fílnavni.
4) Ger eina lista við upplýsingum um verkini. Listin skal latast inn saman við listaverkunum og skal vera týðiliga merktur, soleiðis at samsvar er millum nummar á fílnavninum og tær upplýsingar sum eru á verklistanum.
Dómsnevndin:
Várframsýningin er sensurerað. Ein trímannað dómsnevnd úr Føroysk Myndlistafólk velur út og setir framsýningina saman við innkomnum verkum og øðrum viðkomandi tilfari. Dómsnevndin hevur fullan avgerðarrætt at velja burtur úr innkomnu verkunum.
Í ár sita Unn Joensen, Ludvík á Brekku og Jóhan Martin Christiansen í dómsnevndini.
Vinarliga vegna nevndina í Føroysk Myndlistafólk
Unn, Ludvík og Jóhan Martin
Posted by Listin at 5:22 PM
Labels: Tíðindaskriv
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Į bżrašsfundi hóskvųldiš kendist taš eins og at vera ķ gamla Sovjetsamveldinum ella ųšrum haršręšislondum. Ķ tveimum mįlum, sum andstųša okkara hevši bišiš um at fįa fyri bżrįšiš, varš lęst og fyribundiš longu įšrenn vit, sum uppskotsstillarar, fingu oršiš yvirhųvur.
Bżrįšiš samtykti ein arbeišssetning fyri mentamįlanevndina ķ einum įvķsum mįli uttan, at minnilutin slapp at siga sķna hugsan um mįliš. Hetta snśši seg um tiltakiš TĶTT innan ansingarųkiš og skślaverkiš. Taš mišar ķmóti at arbeiša mišvķst fyri ķ góšari tķš at stašfesta trupulleikar hjį bųrnum, so hond kann takast um tey.
Trivnašarnevndin hevši fyri sķtt viškomandi samtykt uppskotiš einmęlt, men ķ mentamįlanevndini hųvdu trż javnašarfólk felt taš, mešan eitt javnašarfólk og undirritaši vóru fyri at fara undir eina royndarskipan.
At mįliš fall ķ mentamįlanevndini hevši viš sęr, at mįliš als ikki kom fyri bżrįšiš uttan so, at onkur kravdi taš. Ein okkara gjųrdi taš, og tį so er, er vanligt at oršaskifti veršur, men so varš ikki nś. Marin K. Frżdal, sum kravdi mįliš fyri bżrįšiš, įtti sum uppskotsstillari at veriš framsųgufólk ķ hesum fųri, men henni varš blankt noktaš oršiš.
Móti bżrįšsins reglum
Heldur heitti borgarstjórin į forkvinnuna ķ mentamįlanevndini, partakvinnuna Helenu Dam į Neystabų, sum hevši atkvųtt ķmóti ķ nevndini, um at taka oršiš. Hon kom sum vant viš eini sųktari sjóforklaring og legši fram uppskotiš um arbeišssetning til mentamįlanevndina. Ķ sama andadrįtti skeyt hon upp at beina mįliš aftur ķ nevndina.
Hetta var alt avtalaš spęl ķ skżmaskotunum į samgongufundi. Hóast fleiri hųvdu bišiš um oršiš, fór borgarstjórin hugagóšur, sum hann er ķ slķkum fųrum, ķmóti bżrįšsins reglum beinanvegin til atkvųšugreišslu um bęši at senda mįliš ķ nevnd og um arbeišssetningin til mentamįlanevndina. Tį hon var av, bošaši hann frį, at bęši uppskotini vóru samtykt.
Samgongan atkvųddi sjįlvandi ķ flokki og raš fyri hesum, men her hekk tó tann stóri lepin viš, at arbeišssetningurin var als ikki višgjųrdur ķ bżrįšnum. Eitt slķkt uppskot eigur sjįlvsagt at koma til oršaskiftis ķ sjįlvum bżrįšnum, sum er hęgsta stig ķ Tórshavnar kommunu, men nei. Heldur ikki taš lat seg gera.
Vit ķ minnilutanum gjųrdu vart viš, at hetta var reint dilktatur, tķ bżrįšiš kann ikki samtykkja ein arbeišssetning til eina nevnd eftir óvišgjųrdum uppskoti frį eini innspķstari samgongu uttan, at bżrįšiš og ikki minst minnilutin, sum hevši skotiš upprunamįliš inn fyri bżrįšiš, fekk hųvi til at siga sķna hugsan ķ fręlsum oršaskifti og seta fram uppskot til samtyktar.
Vit fingu ikki hųvi at bera okkara sjónarmiš fram ķ bżrįšnum. Hetta er so mikiš grovt brot į stżrisskipanina hjį bżrįšnum og į ta dżrkeyptu minnulutaverjuna, at taš undrar ikki, at hetta fęr fylgjur į ųšrum stigi.
Śt viš Hoyvķkshųllini
Eitt annaš mįl, sum var komiš į bżrįšsskrįnna į sama hįtt, var um at gera arbeišiš ķ forbygninginum ķ Hoyvķkshųllini lidnan. Taš var kravt fyri bżrįšiš viš tilmęli um av nżggjum at bjóša ķrestandi arbeišiš śt og śtvega pengarnar fyri kostnašin samsvarandi tilmęli Tjóšveldis ķ mentamįlanevndini.
Taš var eisini sum at sletta vatn į gįs. Heldur ikki her fekk uppskotsstillarin oršiš yvirhųvur. Nevndarformašurin varš eisini her bišin um at taka oršiš og męlti eftir skżmaskotsavtalu ķ samgonguni til, at mįliš varš beint aftur ķ nevnd. Tį stešgaši višgeršin, og enn eina ferš atkvųddi samgongan mįliš burtur śr bżrįšnum uttan višgerš yvirhųvur.
Vķst er hųgligt at sita ķ meiriluta og umsita valdiš sum best ber til og viš haršari hond eftir egnum sympatium og antipatium, men reglurnar, sum bżrįšsvišgeršir eru grundašar į, krevja viršing fyri mųguleikum minnilutans at fįa oršiš upp.
Taš er ikki sjįlvsagt longur ķ Tórshavnar bżrįš viš javnašarborgarstjóranum og teimum tunguleysu samgongufelųgunum ķ javnašarflokkinum, fólkaflokkinum og sambandsflokkinum.
Jógvan Arge, varaborgarstjóri ķ Havn
---


text:
The story of my life!
Eg elski mín lesna, men viðhvørt er tað so møtumikið at fara í gongd við skúlatingini, at eg heldur lati vera. Hetta er ikki gott.. Men hvat vanta tey? 300 síður at lesa um vikuna. Á enskum.. áhh harra jesus. Viðhvørt vil eg bara grava meg niður. Helst tá eg bara havi hug at gera ALT annað enn tað eg burdi.
Eg plagi at siga tað.. So leingi man er í gongd við hægri lesna, so skal man duga at liva við einari áhaldandi ringari samvitsku. Ein dag sum í dag, etur hendan samvitskan meg upp. So sjálvt um eg ikki lesi, klári eg heldur ikki at gera nakað annað, tí eg bara hugsi um tað eg burdi gjørt.
Eg eri ikki tann einasta sum havi tað soleiðis ha? Please sig nei!
Eg eri heldur ikki nakar lesihestur.. Eg havi ongantíð verið ein av teimum sum ynskti sær bøkur í jólagávu osf. Nei, eg vildi heldur hava fløgur, klaver, mp3’spælara! Nú hugsi eg “Hví læs eg ikki meira tá eg var yngri?” So hevði tað kanska verið hugaligari nú.
Eg øvundi teimum ið sita og hugna sær við einari bók. Tað sær út til at rigga soo væl hjá teimum. Tú veist.. myndin av einari gentu sitandi í einum bleytum lenistóli, við einum teppi, stórum koppi av the. Har situr hon.. væl nøgd og hvílur. Livur seg inn í verðina, sum bókin dregur hana við í.
Ohh dear.. hatta verður ongantíð eg! Eg havi tað trupult við at halda fokus í langa tíð á gangin og tí fellur tað mær lættari at gera okkurt kreativt og kroppsligt. Eg fangi meg í at hugsa um so nógv snedugt ímeðan eg lesi. “Hov, so havi eg lisið eina hálva síðu, uttan at hava meira enn eina hóming av hvat hetta dróg seg um”. Og so má tað lesast umaftur. Soleiðis koyrir tað í ring.
Men eg VIL hava hesa útbúgvingina, so eg má býta tað í meg. Eg dugi ikki at síggja meg gera nakað annað og kundi ikki hugsað mær at givist. Tað skal nokk ganga. Tað verður stuttligt tá eg eri liðug, og kann gera tað sum eg brenni fyri.
Hava tit nøkur ráð til hvussu man lættari kann halda fokus tá man lesur? Hvussu gera tit? Tað hevði verið fantastiskt at fingið at vita.
Vónandi hava tit haft eitt gott vikuskifti.
M&K


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Pensjónistar í Grønlandi varðveita grundupphæddina
Nýggja landsstýrið í Grønlandi ætlar, at allir pensjónistar skulu varðveita grundarupphæddina í pensjónini, sama um pensjónisturin hevur inntøku ella ikki, skrivar Sermitsiaq.
Grundarupphæddin er 61.201 krónur um árið, og 4.172 pensjónistar skulu fáa hana.
Í samgonguskjalinum hjá nýggju landsstýrissamgonguni stendur, at í 2019 skal bera til at hava arbeiðsinntøku, uttan at hon rakar grundarupphæddina í pensjónini.
Siumut hevði grundarupphæddina í valskránni upp undir landstingsvalið, og flokkurin metti, at skipanin fer at kosta 23,6 milliónir krónur um árið.
Tey, sum finnast at ætlanini hjá landsstýrinum, siga, at pensjónistarnir fara at gjalda fullu grundarupphæddina sjálvir, tí teir verða longur á arbeiðsmarknaðinum.
Pensjónsaldurin í Grønlandi er 66 ár.
Demokratarnir, sum eru í andstøðu, vilja hava neyvari útrokningar, áðrenn teir taka støðu til ætlanina hjá landsstýrinum.
Sí eisini


text:
Orð og lag: Aage Samuelsen
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Skjótt hin morgun rísa skal,
tá Guð opnar Himnasal;
eingin sjúka, sorg er har,
o, Jerusalem í tær,
har tey frelstu syngja prís til hørpuspæl.
2. Dagur aftnar, skjótt er kvøld,
á, farvæl tit heimsins tjøld;
heimsins skreyt skal svinna burt,
brúðurin skal rykkjast burt,
hagar songurin skal ljóða øld um øld.
3. Lívsins á so klár sum glar
rein og óspilt rennur har;
einki eyga hevur sæð
hvat er goymt í Sions Stað
til ta brúður, Hann við blóði keypti Sær.
4. Brúðarsál, á, lít á Hann,
sum tær lív og frelsu vann;
tá Hann doyði fyri teg,
lívsins veg Hann opnaði
við tí blóði, sum á krossins træi rann.


text:
Endamál felagsins er at savna allar ráðgevandi fyritøkur við heimstaði í Føroyum, serliga í byggivinnuni at útinna felags áhugamál. Í virki sínum skal felagið skipa fyri felags menning í vinnugreinini, bæði í virkjunum, og av teimum karmum virkað verður undir. Millum limirnar skal felagið stuðla undir samskifti og førleikamenning, og úteftir virka sum felags málgagn mótvegis myndugleikum, stovnum og aðrari vinnu.
Eitt av týdningnarmestu málunum, sum felagið ætlar at taka upp beinanvegin er, at fáa samband við almenna byggiharran um, hvørji viðurskifti skulu vera galdandi, tá byggiverkætlanir verða skipaðar. Ráðgevarafelagið heldur, at tað er av alstórum týdningi, at føroyskar fyritøkur fáa javnbjóðis høvi at bjóða seg fram ájavnt við útlendskar fyritøkur. Dømi eru um útbjóðingar har føroyskar ráðgevandi fyritøkur ikki hava fingið javnbjóðis møguleikar.
Marita Rasmussen, ráðgevi
Fartlf: 739909 | t-post: marita@industry.fo


text:
Noreg hevur strond ímóti Atlantshavi. Tað er langt land, sum smalkar longri norður, ið kemur. Har smalast er, eru bara 15 km frá sjónum og eystur at svenska markinum. Hóast Noreg fer væl norður um 70°, frysta firðir og havnir ikki, tí at flógvi Golfstreymurin gongur norður og eystur við allari strondini. Størsti parturin av landinum er fjallalendi, og fram við allari strondini er skergarður við túsundtals oyggjum. Mong fólk arbeiða í ídnaðinum; týðandi vinnuvegir eru oljuvinna, skipasmíð og námsvinnan. 6% av arbeiðsfólkinum arbeiðir í fiskivinnu, skógarvinnu og landbúnaði.
Bara 3% av Noregi er egnað til dyrkilendi; annars eru mest fjøll, berligar víddir og djúp vøtn. Mesta og besta landbúnðarjørðin er fram við og innast á botni í firðunum. Mongu, longu og djúpu firðirnir vórðu til, tá ið skriðjøklar skriðu av fjøllunum út ímóti strondini og grovu seg niður i dalarnar. Firðirnir eru frá náttúrunnar hond góðar havnir, og har búgva nógvir útróðrarmenn og bøndur. Mong ferðafólk sigla við ferðamannaskipi a føgru norsku firðunum.
Handilsflotin í Noregi er ein av heimsins størstu. Mong túsund fólk arbeiða á skipasmiðjum og sigla við farmaskipum og ferjum, sum javnt og samt sigla ímillum býirnar og oyggjarnar á vesturstrondini. Størsti havnabýur er høvuðsstaðurin, Oslo. Sløk hálv millión fólk býr í hesum ferðarmikla býi, sum er mentunarligur, útbúgvingarliður og ídnaðarligur miðdepil í landinum.
Ta ið komið varð fram at olju og gassi í Norðsjónum í 1969, hevði tað stórar búskaparligar broytingar við sær í Noregi, og landið er nú størsta oljuland í Evropa. Mong túsund fólk starvast í oljuvinnuni, annaðhvørt á boripøllum, á reinsiverkum ella í smiðjum, ið gera t.d. skip og pallar til oljuvinnuna. Noreg selur hinum londunum í Evropa meginpartin av oljuni og gassinum.
Skíðítróttin tók seg upp í Noregi. Leivdir av elstu skíðum, nakar veit um, vórður funnar í einum jøkli í Noregi, og altjóða orðið "ski" er runnið úr fornnorrønum. Norðmonnum dámar væl at standa á skíðum um veturin, og skíðbakkar eru í næstan øllum býum í landinum. Árligar skíðkappingar, t.d. strok, snirr, lop og langrenn, hava alstóran áhuga ímillum norska fólkið.
Gamlar stavkirkjur eru víða hvar í Noregi. Afturímóti træsmáttum og stokkastovum, har stokkarnir eru lagdir tvørturum, eru stavkirkjurnar bygdar av stokkum, settir upp eftir enda, stokkarnir verða nevdir stavar. Ikki ein spíkari ella nagli er í stórviðinum, og kortini tola tær, at nógvur kavi legst á tær um veturin.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður: Oslo
Vídd: 323.900 km2
Fólkatal: 4.707.270 (2012)
Alment mál: norskt
Átrúnaður: kristindómur 92%, aðrir 8%
Stýrðislag: fólkaræði, fleirflokkaskipan
Gjaldoyra: norsk króna


text:
Tínir fyrimunir sum Private Banking-kundi
Vit smíða eina lønandi fíggjarloysn júst til tín sum Private Banking-kunda – uttan mánaðarlig gjøld ella onnur gjøld. Hetta ger, at skipanin er gjøgnumskygd og smidlig fyri teg sum Private Banking-kunda í BankNordik.
Fyrimunir sum Private Banking-kundi
- Beinleiðis samband við tín persónliga Private Banking-ráðgeva
- Atgongd til aðrar serfrøðingar í bankanum, eitt nú serfrøðingar í íløgum og pensjón
- Okkara bestu rentur og lægstu gjøld
- Lønar- og pensjónskonta við sera góðari rentu
- Ókeypis Mastercard Platinum. Harumframt fært tú 10 ókeypis lounge-vitjanir um árið
- Ókeypis Visa/Dankort
- Persónliga og serkøna ráðgeving í ognar- og pensjónsrøkt
- Holla ráðgeving í sambandi við keyp av bústaði (t.d. foreldrakeyp) í Danmark
- Innbjóðing til faklig og sosial tiltøk
- Fíggjarforsøgn
- Fleiri aðrar fyrimunir, m.a. okkara bestu rentu, bíligastu fígging og lægstu gjøld


text:
Vagn til reiðar at taka við avbjóðingini
Bjørn Kalsø var ein av gestunum í Skúlanum við Ósánna í dag, sum var komin at heilsa uppá nýggja skúlastjóran í býnum. Røður vóru hildnar, og sangur var eisini á skránni.
Fleiri myndir frá móttøkuni her: Móttøka fyri Vagn
Skjótt byrjar útbyggingin av nýggja skúlanum, sum skal binda skúlabygningarnar á økinum saman. Fyrsta byggistig skal eftir ætlan standa liðugt í 2018.
Vit ynskja Vagn hjartaliga vælkomnan í stjórasessin og ynskja honum eina góða, spennandi og læruríka tíð sum skúlastjóri.
Les her røðuna, sum Vagn Foldbo helt til móttøka:
Góðu starvsfólk, skúlastýri, kommuna og onnur.
Fyrst vil eg fegin takka fyri álitið at seta meg í starv her í skúlanum. Eg eri sera fegin um at standa her í dag, samstundis sum eg eri sera eyðmjúkur fyri uppgávuni, sum stendur mær fyri framman. Tað einu løtuna havi eg summarfuglar í búkinum, tí eg veit, hetta er ein stór uppgáva. Men fyri tað mesta eri eg spentur at arbeiða saman við tykkum og gera samanlagda skúlan í Klaksvík til ein skúla, vit øll eru glað fyri og errin av.
Fólkaskúlin er ein sera týðandi stovnur í samfelagnum. Sum samfelag hava vit valt, at allir borgarar í landinum skulu hava ein grundførleika. Ein grundførleika, sum skal búgva tey út til lívið í dagsins samfelagi. Samfelagsliga meta vit, at framtíðar borgarar hava tørv á einari grundleggjandi vitan innan m.a. mál, støddfrøði, søgu og list. Eisini meta vit sum samfelag tað vera týdningarmikið, at okkara borgarar verða lærdir upp í fólkaræði, javnvirði og sosialum førleikum annars.
Sum starvsfólk á einum skúla hevur tað stóran týdning, at vit eru tilvitað um okkara stóru ábyrgd. Komandi ættarlið er litið okkum upp í hendi, og sum Løgstrup er kendur fyri at siga, so standa vit við einum parti av teirra lívi í okkara hondum. Vit eru við til at seta dám á teirra lív og forma tey sum menniskju.
Men samstundis er hetta ein sera spennandi uppgáva. At síggja hvussu børn og ung mennast og vaksa gevur sera stóra meining í arbeiðinum.
Sjálvt um eg geri tað alt ov sjálvdan, so dámar mær væl at ganga í haganum. Ein vakran summardag, tá fuglarnir hava reiður og lombini spæla er kveikjandi fyri meg. Tann óspilta náttúran stendur sum mótsetningur til velta bøin og asfalteraða vegin.
Men í haganum er stundum knortlut og óslætt at ganga. Tað er ikki her, tú kanst ganga og sms’a samstundis. Í haganum krevur tú at vera ansin um nærum hvørt fet, tú tekur, tí einki fet er eins. Stundum ein veit - stundum ein kneysi.
Nærkast tú einum fuglareiðri, byrja bøgan og steggin at láta og ávara teg um, at tú skalt halda teg burtur. Hetta er teirra øki. Men vakurt er tað at síggja ungar í reiðrinum, foreldrini hava bygt teimum.
Um tú spyrt ein, sum ikki hevur gingið í haganum, hvat veksur har, vil hann helst siga: Gras. Í haganum veksur gras til matna hjá seyði. Men spyrt tú ein, sum vanliga gongur í haganum, vildi hann sagt, at hyggur tú nærri at svørðinum, sært tú tær mongu vøkru blómurnar, sum vaksa í Føroyum. Ikki stórar, men vakrar.
Nú kanst tú spyrja, hví eg nevni alt hetta við haganum. Jú, tað er tí at eg meti hetta vera eina góða mynd uppá okkara arbeiði í skúlanum. At fáast við menniskju er ikki sum at ganga á einum asfalteraðum vegi. Næmingarnir eru ymiskir og hava ymiskar førleikar, fortreytir og persónsmenskur. Tess vegnu mugu vit sum starvsfólk og myndugleikar hugsa um hvørt fet, vit taka. Um vit renna í haganum sum vit renna á asfalteraðum veg, er skjótt at snáva. Vit hava jú við menniskju at gera. Tí er týdningarmikið at hugsa um hvørt fet, vit taka.
Men um vit hyggja væl niður fyri føtur okkara, vilja vit fáa eyga á vøkru blómurnar, har vaksa. Kanska ikki so stórar, men vakrar. Eisini kunnu vit kanska gleðast um at finna reiður, hóast onkur vil ávara okkum og siga: Haldið tykkum burtur - hetta eigi eg!
Næmingarnir eru sum blómurnar. Um teir hava røttu umstøðurnar, vilja teir vaksa av sær sjálvum. Um vit sum skúli geva teimum røttu umstøðurnar, vilja teir vaksa av sær sjálvum.
Tá ið vit ganga í haganum, hava vit sum oftast sett okkum fyri, at ganga eina ávísa leið. Kanska ynskja vit at náa onkran fjallatind og njóta vakra útsýnið har. Ella kanska ynskja vit at njóta vakran dal, vit ikki hava sæð fyrr, men einans hava hoyrt um.
Fyri at njóta ein gongutúr í haganum til fulnar, hevur tað týdning, at tú hyggur fyri føturnar, sært alt tað vakra rundanum teg, samstundis sum tú gongur fram ímóti málinum, tú hevur sett tær fyri. Ein tílíkur gongutúrur gevur meining, frið og sunna møði. Besta leiðin niðan á tindin er tó ikki altíð tann beina leiðin.
Soleiðis ímyndi eg mær uppgávuna hjá okkum í samanlagda skúlanum í Klaksvík. Formliga eru fyrrverandi skúlin á Ziskatrøð og skúlin við Ósánna lagdir saman. Men skúlarnir skulu eisini leggjast saman skipanarliga og í sinninum hjá fólki. Skúlin skal formliga og í veruleikanum verða ein skúli. Hetta fer at vera mín størsta uppgáva komandi árini.
Saman við tykkum, sum eru í skúlanum og tykkum, sum onkursvegna varða av skúlanum, sum eru í skúlanum vil eg fegin standa á odda at seta eina kós fyri skúlan. Finna eina ynskiliga framtíðarmynd av skúlanum. Finna, hvønn tind vit skulu herja á. Onkur kann kanska halda, at hetta er mín uppgáva, og ikki teirra. Men eg haldi, vit kunnu skapa ein betri skúla, um vit saman finna og binda okkum til eina ynskiliga framtíðarmynd at arbeiða fram ímóti. Øll ynskja vit ein skúla, sum vit kunnu vera glað fyri og errin av. Bæði býráð, skúlastýri, leiðsla, lærarar, foreldur, næmingar o.o. Men fyri at flyta okkum er neyðugt, at vit hála nøkulunda sama veg.
Komandi uml. trý árini verða uttan iva merkt av fyribils loysnum og spjaðing hølisliga. Tað verður ein avbjóðing at samansjóða ein so spjaddan skúla. Men tað hevur størri týdning at taka smá stig fram ímóti málinum enn stór stig í ymsar ættir. Stundum verður eisini sagt, at skúlin býr ikki í bygningum, men millum oyruni á fólki.
Hesi komandi árini hevur tað eisini stóran týdning, at vit í okkara ferð niðan á tindin eisini geva gætur um lítlu blómurnar á leiðini. Í lívinum hevur tað avgerandi týdning, at vit leita eftir blómum heldur enn eftir runu og steinum.
Eg veit, at fyri framman er ein stór og avbjóðandi uppgáva. Eg veit eisini, at eg ikki menni skúlan einsamallur. Men saman kunnu vit skapa ein skúla í Klaksvík, sum vit verða glað fyri og errin av.
Eg kenni meg væl móttiknan her í Klaksvík og gleði meg at arbeiða saman við tykkum øllum her í Norðoyggjum. Eg vil gera mítt ítasta til, at vit fáa besta skúla í landinum, har bæði starvsfólk, næmingar o.o. trívast og mennast.
At enda vil eg takka tykkum øllum hjartaliga fyri móttøkuna!
Takk fyri!


text:
Søgan um ein sang
Páll Poulsen skrivar:
Søgan um ein sang, knýttur at sjómonnum
Tað eru nú nøkur ár síðan, eg fyrstu ferð hoyrdi sangkórið í Ebenezer syngja henda sangin. Hann er nú komin í Nýggju Sangbók Guds fólks.
Hann minti meg á barnaárini í Klaksvík, tá skip fóru. Eg kendi tað sum tað hekk eitt nívandi álvarsemisskýggj yvir mannfjøldina, sum fylgdi, tá menn fóru avstað. Fólk vóru fáorðað. Eingin tosaði hart, einki róp - fyrr enn skipari úr stýrhúsrútinum rópti fram á dekkið og eg minnist ein siga orðini: "So loysa vit!" Minnist onkuntíð, at Kaj Johannesen trein
fram á brúgvaveingin, og segði nøkur orð. Minnist eina ferð Martin Sivertsen at hava gjørt tað.
Tá konvoyin við farmaskipinum Karin K á odda fór til Eysturgrønlands, var eg ikki staddur á Kósabrúnni, men hinimegin vánna, og hoyrdi nakað av tí, sum fór fram. Kendi álvarsemi á mær. Minnist, mær tóktist at fráfaringarhaldið var so drúgt!
Minnist eisini møti í Betesda, at menn vitnaðu beint áðrenn teir fóru avstað. Tann seinasti stendur so klárur fyri mær - tá var eg vaksin. Palli hjá Mariannu, skipari, reisti seg í ovara borð nakað miðskeiðis ella heldur aftanvert í salinum. Síggi hann fyri mær við myrkabláu troygguni innanfyri jakkan og minnist enn fyrstu orðini: "Nú fari eg avstað aftur, men eg vil fegin lata ein vitnisburð eftir meg,......"
Nú eru skipini so góð og samskiftismøguleikarnir so nógvir og góðir, at tað, sum kundi merkjast aftanfyri skilnaðin tá, ikki er rættuliga tað sama í dag.
Hann, sum yrkti henda sálmin, var William Whiting, anglikanskur prestur, føddur í Onglandi 1825. Sum smádrongur spældi hann mangan at renna undan aldunum á strondini. Men seinni, á eini sjóferð, kom hann at kenna sanna og ræðandi máttin í aldunum. Tað stóð illa til hjá teimum, sum óløgini skolaðu yvir dekkið, men trúgvin á Gu hjálpi Whiting at vera róligur. Tá stormurin hasaði av, var tað við neyð og deyð, at skadda skipið vann upp havn.
Henda uppliving kom at sermerkja hann. Ein søguskrivari tekur soleiðis til: "Whiting var broyttur eftir hesa uppliving. Hann hevði næstan so stóra virðing fyri sjónum, sum hann hevði fyri Gudi, sum skapi sjógvin og valdar yvir honum."
Minnið um hesa sjóferðina gav Whiting høvið at troysta ein drong, sum hann undirvísti á skúlanum í Winchester.
Ein dagin segði drongurin honum í trúnaði, at hann skuldi við á eini ferð til Amerika - ein ferð, sum tá á døgum var vandamikil. Drongurin varð ræðslusligin við tankan um, hvat møguliga kundi henda. Tann samkenslufulli Whiting greiddi frá sígni egnu ræðandi uppliving, og hann og hinir næmingarnir bóðu fyri tí bangna dreinginum. "Áðrenn tú fert," segði Whiting, "skal eg geva tær nakað, sum tú kanst ankra tína trúgv í."
Whiting, sum var royndur yrkjari, fekk sær penn og pappír, og skrivaði eina yrking, ið minti dreingirnar á Guds mátt sjálvt yvir máttmiklu høvunum.
“Eternal Father, strong to save,
Whose arm hath bound the restless wave.”
Who bidd’st the mighty ocean deep
Its own appointed limits keep
Oh, hear us when we cry to Thee
For those in peril on the sea!
Kønir menn meta, at hann lutvís fekk íblástur frá Sálmi 106, ið lýsir eina bjarging í illveðri á havinum. Í vers 28 til 30 lesa vit: "Men teir róptu til HARRAN í neyðini, og Hann frelsti teir úr trongdum teirra; Hann læt stormin vendast í stilli, bylgjurnar rundan um teir tagnaðu; glaðir vórðu teir, tí av stilti, og Hann leiddi teir til havnina, ið teir tráaðu eftir."
Hesin sannleikin ekkóar í Nýggja Testamenti, tá Jesus og lærisveinar hansara vórðu fangaðir í einum stormi, sum við eitt brast á á Galileavatni. Jesus "hótti at vindinum og segði við vatnið: „Tig, ver stilt!“ Og vindurin datt burtur, og blikalogn varð. " Mark.4.39.
John Dykes, prestur, setti lag til yrkingina í 1861. Sálmurin gjørdist sera populerur við tað sama. Bæði bretskir, franskir og amerikanskir sjómenn tóku hann til sín. Winston Churchill dámdi væl sangin, og hann varð sungin til jarðarferðina hjá amerikonsku forsetunum Franklin Roosevelt, John F. Kennedy og Richard Nixon. Hann verður eisini sungin, tá amerikanski herflotin ella Sjóverjan hava ymisk hátíðar- ella minningarhald.
Alveldis Gud, sum frelsu gav,
sum bindur storm og villa hav;
tey djúpu vøtn, tey víðu høv,
øll mugu lýða tíni krøv.
Í bøn vit bera fram øll tey,
á sjónum eru stødd í neyð!
2. Áh, Kristus, bert eitt orð frá tær,
brátt sjógvur legðist, stilli varð.
Á aldum trygt tín fótur gekk,
í ódnarveðri blund tú fekk.
Í bøn vit bera fram øll tey,
á sjónum eru stødd í neyð!
3. Áh, Halgi Andi, tú, sum lá
við verndarveingjum vøtnum á,
sum framdi frið um heimsins høv
og legði logn um nes og nøv.
Í bøn vit bera fram øll tey,
á sjónum eru stødd í neyð!
4. Áh, Guddómstríeind, kærleiksvøld,
veit brøðrum várum vernd og skjól,
lat ódn og álop, eld og sker
ei kunna skaða teirra ferð.
Mót Himli takkarsongir tá
upp stíga landi, sjógvi frá.
*William Whiting (Ongl.), 1825–1878.
{Lag: John Bacchus Dykes (Ongl.), 1823–1876}.
(Sigurd Berghamar týddi).
Nr.23 í NSGF.
Sum eg las um Whiting sum smádrong spæla og renna undan aldunum, kom eg at hugsa um vøkru yrkingina hjá Victori á Lakjuni um smádreingirnar, sum spældu á sandinum í Fuglafirði og runnu undan aldunum. Hann eygleiðri teir, sær teir spæla júst eins og hann aðrir, tá teir vóru smádreingir og kemur á tal við ein teirra. Tað vísti seg, at hann plagdi at spæla við abba hansara. So ekta, náttúrligt - og bygdaligt.
Sum smádrongur lítil
Orð: Victor á Lakjuni - Lag: Eyðun og Jógvan á Lakjuni
1. Sum smádrongur lítil eg rann her á sandi,
og nú millum piltarnar aftur eg standi;
fram fyri meg renna øll minnini kær.
Eg síggi teir oman mót alduni renna,
so halda teir undan, í hølunum kenna,
at aldan brátt aftur teir fær.
2. Teir renna og tuska og spæla so kátir
og merkja ei á sær, at teir eru vátir,
tí regnið nú oysir tað himinum frá.
Eg standi væl bjálvaður í einum jakka
við hettuni smoygdari langt upp um nakka
og skelvi og skultri mær á.
3. ”Kom her, tú mín lítli!” – Hann kemur við skundi.
”Greitt frá mær um slektina kanska tú kundi?”
So bilsin hann hyggur í andlitið mítt.
“Mín faðir er Dánjal, og abbi er deyður,”
so fryntligt hann svarar, væl dæmdur og reyður,
og brosið er dámligt og blítt.
4. ”Eg kendi tín abba, her mangar vit spældu,
vit runnu á sandi og oman mót aldu.”
Hin lítli, hann stendur og lýðir væl á.
”Nú eri eg gamal, men væl enn eg minnist,
tá vit vóru smáir – nú flokkurin tynnist
– tó, alt er tað sama sum tá!”
5. Hin lítli, hann lurtar – við høvdinum nikkar,
gerst ótolin, bráður runt um seg hann kikkar,
hann smílist og sigur: ”Eg fara nú má!”
– Á, barnsliga, reina, ódálkaða gleði,
tá lívið var eydnusamt á hvørjum degi
– tað aldri eg aftur kann fá!
6. Eitt bil enn eg standi og hyggi um sandin,
í bróstinum kenni eg kenslur sum brandin,
og aldurnar tala við serskiltum ljóð.
Har piltarnir renna so kátir og spæla
– tann myndin er ævig – hon má við meg tala.
Tann tíðin var stutt, ljós og góð.
7. Til hús eg nú raggi so tungur á fóti
– sum tíðin, hon rennur, sum vindurin skjóti,
og brátt er tað kvøld, eg má siga farvæl.
Men ljósið og sandin á strondunum gyltu,
har gleðin er ævig, sum her vit ei skiltu
– ta sjón eg skjótt síggja nú skal.


text:
Friday, May 12, 2017
Seturskúli í Dali
Sólvit Nolsø 09.05.2017 (19:21)
Eitt øðrvísi skúlatilboð verður í Dali seinastu vikuna av skúlaárinum 2016-2017, ið er 19-23 juni.
Tilboðið er til børn í skúlaaldri og er fyrst og fremst ætlað til teirra, ið hava eitt ávíst tilknýti til bygdina. Undirvíst verður í eina viku og ígjøgnum undirvísing og spæl, verður lært um søgu, mentan, fólk og bygdalívið í Dali.
Millum annað er ætlanin at reka í einum haga í Dali, at skera torv, hava hugnakvøld í bygdahúsinum, siga frá fólkum, ið hava búleikast og mynda bygdina og at vitja støð í bygdini, ið eru sermerkt á ymsan hátt í søguni og menningini av bygdini. Undirvísingin sjálv verður í skúlanum í Dali.
Jónleif Johannesen, ið er ein av stigtakaranum, sigur, at tað eru so nógvir lítlir bygdaskúlar í landinum, sum er stongdir í dag vegna ov lágt barnatal. Tá eingin undirvísing er í einum skúla á staðnum, er tað so nógv av mentanini og søguni á staðnum, sum kann detta burtur, tí tað verður ikki hildið við líka hjá teimum smáu, sum skulu bera tað víðari.
- Um eitt barn býr í eini lítlari bygd, men gongur í skúla í eini størri bygd, so tekur undirvísing útgangsstøði í bygdini har undirvíst verður. Hvussu nógv kann tað ikki geva til dømis, um vit undurvísa í heimstaðarlæru í Dali og brúka náttúruna í Dali heldur enn onkra aðra staðni, sigur Jónleif Johannesen.
Jónleif og Jóanes Johannesen,ið báðir eru lærara lærdir koma at standa fyri undirvísingini. Sum sagt, so er ætlanin, at øll undirvísing hesa vikuna skal hava útgangsstøði í Dali. Tí fer mann út at spæla spøl í ítrótti, niðan í hagan, oman í fjørðuna í heimstaðarlæru, hoyrir søgur og frásagnir úr Dali, vitja Snikkarakjallaran og kirkjuna.
- Umframt undirvísingina, so er endamálið eisini at savna børn saman, ið eru ættaði úr bygdini og á tann hátt skapa eitt sosialt samband og góð vinarbond teirra millum, sigur Jónleif Johannesen.
Tað eru Jónleif Johannesen og Johild Grothsdóttir Nolsøe, ið bæði eru uppvaksin í Dali, ið hava tikið stig tiltiltakið.
Skrivað hevur Bergljót kl. 7:14 AM
Etiketter: mentan í breiðari merking, samfelag
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
15. mars
15. mars er dagur 74 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 75 um skotár er). 291 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2014 - FM í inniróðri var í Havn. Dánjal Martin Hofgaard úr Vágs Kappróðrarfelag vann FM hjá monnum lættvekt við tíðini 6.38.5, Martin Berg úr Argja Róðrarfelag vann í tungvektsbólkinum hjá monnum við tíðini 6.11.2, Sarita Kristina Hansen úr Miðvágs Róðrarfelag vann lættvektsbólkin við tíðini 7.43 og Guðbjørg Abrahamsen úr Argja Róðrarfelag vann tungvektsbólkin við tíðini 7.51.5. Erla Kongsdóttir vann liðkappingina hjá kvinnum við tíðini 10.37, meðan Blikur úr Argja Róðrarfelag vann liðkappingina hjá monnum við tíðini 9.07.8.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1767 - Andrew Jackson, amerikanskur forseti (d. 1845)
- 1943 - David Cronenberg, kanadiskur leikstjóri.
- 1947 - Ry Cooder, amerikanskur tónleikari.
- 1975 - Eva Longoria, amerikonsk sjónleikarinna.
- 1975 - Will.i.am, amerikanskur sangari og rappari.
- 1993 - Paul Pogba, franskur fótbóltsleikari.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 44 f. Kr. - Julius Caesar (f. 100 f. Kr.)