text:
Hjartasuff og illsinnisgleps ... til øsing og upplýsing ... um búskap og búskaparfrøði ... og um hvussu politikkur, miðlar og lobbyisma grugga alt.
fredag den 7. marts 2014
Lesivegleiðing til seinastu frágreiðing hjá Búskaparráðnum (mars 2014)
Vigtigari er at skilja hasa myndina, enn at lesa samandráttin. Hyggja vit eftir tíðini undir hesari samgonguni, vísir myndin, at minkipolitikkurin hjá samgonguni hevur forðað vøkstri hjá vinnuni (myndin vísir, at manglandi eftirspurningur fekk vaksandi týdning fyrstu tíðina undir hesi samgonguni), og at tað sum nú serliga forðar vøkstri er, manglandi arbeiðsmegi, sum í ávísan mun er úrslit av, at politiska skipanin í áravís hevur skattastuðlað fólki at fara av landinum at arbeiða. Hetta síðsta kann tó broytast og er vigtugt at broyta. Annars kann samgongan megna tað ótrúliga vánaliga at fáa lønarglíðing og stagneraðan búskap í senn.
Rætting: Ein setningur er umorðaður fyri betur at samsvara við, at stuðul til fólk at fara av landinum at arbeiða hevur verið longur enn núverandi samgonga hevur sitið við valdið.


c: text/html

text:
Politikkur í Føroyum
Politikkur í Føroyum kann býtast sundur í landspolitikk, sum verður stýrdur av politikarum, sum eru vald á Føroya Løgting, og í kommunalpolitikk, sum verður stýrdur av bý- og bygdarráðunum í Føroyum. Fjórða hvørt ár er løgtingsval, og somuleiðis er kommunuval fjórða hvørt ár. Løgtingsval kann tó verða skrivað út í úrtíð av ymiskum orsøkum, tað kann Føroya løgmaður avgera.
Innihaldsyvirlit
Løgtingsval[rætta | rætta wikitekst]
Løgtingsval er fjórða hvørt ár. Tað eru nógvir politikarar, ið stilla upp og valevnini hjá flokkunum eru ymisk. Tað er bara eitt valdømi í Føroyum, fyrr vóru tað sjey valdømir. Flokkarnir hava tó hildið fast við tey gomlu valdømini, tá talan er um uppstilling, men veljarin kann frítt velja eitt valevni, sum býr hvar sum helst í Føroyum. Tað eru trý sløg av veljarum. Fyrsta eru kjarnuveljarar, tað eru tey, ið eru vís í hvønn flokk tey skulu velja. Óvissuveljararnir eru oftast tey, ið fara á val fyrstu ferð, men eisini tey, ið halda at flokkurin tey valdu seinast, ikki gjørdi nóg mikið burturúr. Sofaveljararnir kunnu vera tey, ið eru ónøgd við politikararnar og politikk sum heild, so tey fara ikki á val. Tá ið valið er av, er greitt hvørji 33 fólk koma at sita á tinginum næstu fýra árini.
Skipan av landsstýri[rætta | rætta wikitekst]
Eftir hvørt løgtingsval skal landstýrið skipast. Tað er størsti flokkurin, ið tekur stig til samráðingar um at skipa samgonguna, tí tað er sera sjáldsamt, at ein einstakur flokkur fær meiriluta á tingi. Tað merkir at um ein flokkur fær meiriluta á tingi, hevur hann ræðið. Tá ið flokkurin er gingin saman við aðrar flokkar um at skipa landsstýri, leggur løgtingsformaðurin uppskotið fram fyri løgtingið. Um meira enn helvtin av tingfólkunum atkvøða í móti uppskotinum, er tað fallið. Landsstýrið hevur landsstýrisfólk, sum verða vald av flokkunum, sum skipa samgongu. Landsstýrisfólkini nýtast ikki at vera fólkavald, men sum oftast eru tey løgtingslimir frammanundan. Tá ein sum er valdur inn á Føroya Løgting verður landsstýrismaður ella landsstýriskvinna, so verður løgtingssessurin hjá viðkomandi latin til varafólkið, sum so tekur sæti á Føroya Løgtingi. Um so er at samgongan fellur ella leggur frá sær, so fara landsstýrisfólkini, sum vóru vald á løgting, aftur í Løgtingi, og avloysarir teirra missa sessin. Talið av landsstýrisfólkum kann broytast alt eftir hvussu nógv aðalráð eru. Tað verður ofta sett sum krav, tá samgongusamráðingar eru, at flokkarnir vilja hava so og so nógvar landsstýrissessir. Tað kemur fyri, at eitt nýtt aðalráð verður gjørt, fyri at "kabalin skal ganga upp", sum tikið verður til. T.d. var Almanna- og Heilsumálaráðið eitt aðalráð, tað var koyrt sundur í tvey aðalráð eftir at ein samgonga var skipað og nýtt landsstýrið sett. Arbeiði hjá løgtinginum er at gera lógir. Tað eru bara løgmaður, landsstýrismaður ella løgtingslimir sum kunnu leggja fram lógaruppskot á tingi. Men øll kunnu koma við hugskoti til løgtingslóg. Tað eru 45 fastir nevndarsessir sum skulu mannast. Av tí at tað eru 33 løgtingslimir, má onkur limur sita í minst tveimum nevndum.
Nevndirnar í Løgtinginum[rætta | rætta wikitekst]
- Fíggjarnevndin (7 limir)
- Uttanlandsnevndin (7 limir)
- Landsstýrismálanevndin (3 limir)
- Vinnunevndin (7 limir)
- Trivnaðarnevndin (7 limir)
- Mentanarnevndin (7 limir)
- Rættarnevndin (7 limir)
Fíggjarnevndin gevur tinginum tilmæli í fíggjar -, búskapar- og skatta- og avgjaldsmálum. Sama er við hinum nevndunum. Allar nevndirnar geva tinginum part av tí sum tey gera.
Fakfeløg[rætta | rætta wikitekst]
Fólk sum arbeiða, eru sum oftast limir í einum fakfelag. Fremsta uppgáva hjá fakfeløgum, er at arbeiða fyri áhugamálunum hjá limunum. Tað er bæði tá tað snýr seg um løn, eftirløn, útbúgving, frítíð o.s.fr. Fakfeløg kunnu eisini ávirka embætismenn og politikarar, um lógir skulu gerast, ið ávirka teirra økið. Fakfeløgini hava avtalur við tað almenna, kommunur og við privatar arbeiðsgevarar. Eitt vápn ið fakfeløgini onkuntíð brúka, tá ið tað ikki ber til at finna fram til nakra semju við at samráðast, er at fara í verkfall. Tá ið eitt fakfelag velur at fara í verkfall, so mugu tey sum eru limir í fakfelagnum ikki átaka sær nakað arbeiði ið er fevnt av verkbanninum. Tá fakfeløg samráðast við tað almenna, er tað við Fíggjarmálaráðið, sum umboðar landið, tað eru t.d. almennir stovnar. Arbeiðsgevarafeløg umboða arbeiðsgevarar, fyri kommunurar er tað Kommunala Arbeiðsgevarafelagið (KAF), ið førir samráðingar við fakfeløgini vegna kommunurnar.
Fakfeløgini í Føroyum eru til dømis: Føroya Arbeiðarafelag, Starvsmannafelagið, Føroya Pedagogfelag, Føroya Fiskimannafelag, Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar, Havnar Arbeiðsmannafelag, Havnar Arbeiðskvinnufelag, Búskapar og løgfrøðingafelagið, Akademikarafelagið, Havnar Handverkarafelag og Føroya Lærarafelag.
Kommunurnar[rætta | rætta wikitekst]
Kommunurnar ella býráðið eigur og rekur skúlan, tó eru lærarir settir av Mentamálaráðnum. Kommunan rindar eisini ein part av útreiðslunum til heilsu-, heima-, skúlasjúkrasystir og skúlalækna. Eisini rindar kommunan barna tannlæknan, men tá man er farin úr fólkaskúlanum, skal man gjalda sum vaksin. Størri kommunur, sum til dømis Tórshavn, Klaksvík, Miðvági og Tvøroyri byggja ellis- og røktarheim, í summum økjum eru fleiri kommunur í felag um at byggja eitt ellis- og røktarheim, sum t.d. kommunurnar í syðru helvt av Suðuroynni, sum bygdu Ellisheimið Hamragarð, sum læt upp í 2011. Kommunan skal eisini gjalda fyri nógvum annað, sum til dømis vegagerð og viðlíkahald av vegum í bygdunum (ikki landsvegir), havnir, stykkja út til grundstykkir, barnagarðar, ítróttaranlegg, kirkjugarðar, kloakkir, rusk, burturbeining, gøtuljós o.s.fr. Størsta partin av inntøkunum fáa kommunurnar frá kommunuskatti, og tað er ymiskt frá einari kommunu i aðra. Um tú býrt í til dømis Tvøroyri, Vági, á Sandi ella Skopun er kommunuskatturin hægri enn til dømis í Havn, og í fleiri av teimum heilt smáu kommununum sum t.d. Fugloyar ella Fámjins kommunu er skatturin sera lágur. Inntøkugrundarlagið er sera ymiskt í kommununum, og tað er ymiskt hvussu kommunurnar eru fyri fíggjarliga, og tí verður skattaprosentið eisini so ymiskt. Til dømis: Um kommunuskatturin i Tvøroyri er 23 %, so skal man bara gjalda 17 % í landsskatti. Av tí at vit hava flatskatt, sum setur 40 % sum hámark, so verður landsskatturin og kommunuskatturin til samans 40 %.
Býráði ella bygdaráði stýra kommununi. Í hesum sita umboð fyri fólkið í kommununi. Í november mánaði, 4 hvørt ár, er val til bý- ella bygdarráði. Øll, ið eru yvir 18 ár, kunnu stilla upp sum valevni. Til kunnunuval hevur ein faktisk skyldu til at stilla upp. Tað ber ikki til at bera seg undan fyrr enn man hevur sitið í tvey valskeið sum bý- ella bygdarráðslimur. Í størru kommununum átti tað tó ikki at verði nakar trupulleiki við tað at fleiri fegin vilja sleppa framat, og tí er ongin orsøk til at tvinga nakran til at stilla upp. Man velur tann persónin, sum man hevur størst álit á. Málið hjá kommununi er at gera umstøðurnar hjá fólki at búgva i so góðar sum møguligt.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1920
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 9. januar - Túsundir mans fylgja spent við, tá "mannliga flugan" George Polley klatrar upp eftir Woolworth bygninginum í New York. Hann klárar upp á 30. hædd áðrenn hann verður handtikin.
- 13. januar - The New York Times háða rúmdarserfrøðingin Robert H. Goddard, sum tosar um rúmdarferðir. Sama blað noyðist at printa ein almenna umbering 17. juli 1969 tá amerikanarir lenda á mánanum, og tað vísir seg at rúmdarserfrøðingurin hevði rætt.
- 17. februar - Anna Anderson fremur sjálvmorðsroynd í Berlin í Týsklandi. Tá hon verður flutt á Sálarsjúkrahús heldur hon tí fram, at hon er greivynna Anastasia Romanov, sum er hildin at hava latið lív saman við familju síni 2 ár frammanundan.
- 18. mars - Grikkaland skiftir yvir til tann gregorianska kalendarin.
- 15. juni - Avtala kemur í gildi ímillum Danmark og Týskland. Mørk verða drigin av nýggjum, sum geva Danmark rætt til Norður Slesvík.
- 11. juli - Húsa kirkja verður vígd.
- 30. juli - 8. august - Fyrsta alheimsskótalegan Jamboree verður hildin í London, við 8000 skótum frá 34 londum.
- 26. august - Kvinnur fáa atkvøðurætt í USA.
- 16. september - Wall street spreingingin: Ein spreingja, goymd í einum hestavogni, brestur fyri framman J. P. bygningin í New York. 38 lata lív og 400 verða meiðslaði.
- 29. september - Adolf Hitler heldur sín fyrstu politisku røðu í Eysturríki.
- 18. oktober - Fleiri túsund arbeiðsleys mótmæla í London. 50 verða meiðslaði.
- 2. november - Warren G. Harding vinnur amerikanska forsetavalið. Hetta er fyrsta valið har kvinnur hava atkvøðurætt.
- 10. november - Løgtingsval.
- 15. november - Fyrsta ráðstevna League of Nations (Sameindu Tjóðirnar) verður hildin í Geneva í Sveis.
Ókend dagseting[rætta | rætta wikitekst]
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
- 20. apríl - Summar OL verður sett i Antwerpen í Belgia. Eyðkenda búmerkið við teimum 5 ringunum verður nýtt fyri fyrstu ferð.
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- Oskar Hermannsson, yrkjari (d. 1995)
- 18. desember - Ingálvur av Reyni, føroyskur listamaður, (d. 2005.)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 31. august - Jens Olivur Lisberg, tjóðarhetja (f. 1896)


text:
FarGen er eitt undirstøðukervi ætlað gransking. Gransking er tó ikki eitt mál í sjálvum sær, men vitanin, sum granskingin fær til vega, kann brúkast í heilsuverkinum. Sambært Ílegulógini skulu úrslit frá gransking av føroyskum ílegum leggjast í Diagnosuskránna.
FarGen er sostatt eisini eitt heilsuundirstøðukervi við ílegudátum, sum kunnu nýtast sum amboð til sjúkuavgerð (diagnostisering) og sjúkuviðgerð, bæði viðvíkjandi dosering og áseting av heilivágsslagi (diagnostiskt ambulatorium).
Les meira um endamálið við FarGen.


text:
Íverkstaratiltak – íblástur, netverkan og hugni
Menningardeplin á Sendistovu Føroya í Keypmannahavn, fríggjadagin 17. november
Saman við føroysku vinnuframaskipanini hevur Sendistovan stovnað Menningardepilin, har íverksetarar kunnu fáa arbeiðspláss og ráðgeving.
Vit vilja skapa bestu umstøður hjá útisetum at byrja egna fyritøku, meðan teir eru staddir í Keypmannahavn, og samstundis menna eitt sterkt netverk heima, sigur Poul Michelsen, landsstýrismaður. Somuleiðis kunnu føroyskar fyritøkur brúka Sendistovuna sum lopfjøl út í heim. Vit bjóða góðar umstøður til at arbeiða og fundast á einum av bestu adressunum mitt í Keypmannahavn, og bæði Vinnuframi, Framtak, Íverksetarahúsið og Hugskotið eru fús at veita íverksetarunum ráðgeving.
Tiltakið fríggjadagin er ætlað at styrkja føroyska netverkið fyri íverksetarahugaði við íblástri, netverki og hugna. Vit vóna at síggja nógv, sum hava stovnað fyritøku, nýútbúgvin, sum hava hug til at skapa sítt egna starv, lesandi og aðrar áhugaðar útisetar.
Skrá:
• Sigmundur Ísfeld, sendimaður, sigur stutt frá Menningardeplinum og møguleikunum hjá íverksetarafyritøkum at leiga arbeiðspláss og atgongd til fundar- og móttøkuhøli á Sendistovuni
• Dánial Hoydal, sum er formaður fyri Vinnuframa, fer at siga frá sínum egnu royndum sum íverksetari og serliga um tað, sum íverksetarar kunnu gera fyri at fáa fígging til sína verkætlan frá byrjan til vakstrarfyritøku
• Tveir skapandi íverksetarar, Elin Maria Nolsøe Joensen, og Sverre Nolsøe, siga frá sínum verkætlanum og hvussu tað er at arbeiða við síni fyritøku í Menningardeplinum. Elin Maria umboðar eisini Føroyar í altjóða kappingini fyri skapandi vinnur Creative Business Cup 2017
• Síðani verður høvi hjá luttakarunum at hitta vinnuráðgevar frá Vinnuframa, Framtak, Íverksetarahúsinum og Hugskotinum til styttri samrøður um egnar verkætlanir.. Eisini er høvi at síggja arbeiðsplássini og at tosa við sendimannin um møguleikarnar at fáa innivist
• Netverkan og hugni, okkurt lætt verður bjóðað afturvið
Tiltakið er ókeypis og verður fríggjadagin 17. november 2017 frá kl. 15:00 til kl. 18:00, og øll eru hjartaliga vælkomin. Byrjað verður stundisliga.
Luttakararnir verða við í lutakasti um eina ferð heim við Atlantic Airways.
Plássið er avmarkað, og neyðugt er at boða frá luttøku við at senda teldupost til: copenhagen@uvmr.fo


text:
Vatn- og frárenningarinnleggingar skulu gerast á fullgóðan hátt við atliti at bruna, trygd, virkni, heilsu og umhvørvi.
Vísast kann til:
“DS 432, Norm for afløbsinstallationer”, “DS 439, Norm for vandinstallationer” og “Rørcenter-anvisning 011, vacuumsystemer i bygninger”.
Vatn- og frárenningarinnleggingar skulu vera úr tilfari og staklutum, sum eru nóg haldgóð fyri árinum, ið teimum koma fyri.
Árinini kunnu vera hiti ella mekanisk árin, tæring o.a., og kunnu vera bæði innan og uttan.
Tilfar og staklutir skulu hóska til føroyska vatnið, sum í flestu førum er súrt yvirflatuvatn.
Vatn- og frárenningarinnleggingar skulu vera so tættar, at eingin ótilætlað seyring verður, hvørki inn ella út.
Vatn- og frárenningarinnleggingar skulu staðsetast soleiðis í mun til aðrar bygningslutir, sum t.d. undirstøðið ella festið í bygningspartar, at skaði hvørki kemur á innleggingarnar ella bygningslutirnar.
Verksmiðjuframleiddir lutir, sum eru partur av ella skulu bindast í vatninnleggingar, skulu viðvíkjandi mekaniskum/alisligum sermerkjum vera sambært treytunum í pkt. 8.4.
Vatninnleggingar og frárenningarinnleggingar skulu gerast soleiðis, at vandi ikki verður fyri spreingingum, skaðiligum trýsti og trýststoyti.
Vatninnleggingar og frárenningarinnleggingar skulu gerast soleiðis, at tær kunnu reinsast í neyðugan mun.
Reinsileiðir og staklutir, ið krevja viðlíkahald, skulu vera lætt atkomulig.
Kommunali byggimyndugleikin setir krøv til, hvussu kravið kann lúkast.
Vatn- og frárenningarinnleggingar skulu haldast viðlíka, so tær eru í fullgóðum standi bæði tøkniliga og heilsuliga.
Rottangar skulu reinsa spillivatnið nøktandi, og skulu setast soleiðis, at teir eru lættir at koma at, og lættir at tøma og røkja.
Vísast kann til vegleiðing um rottangar á heimasíðuni hjá Umhvørvisstovuni (www.us.fo).


text:
Krøkilskrutt (ulkuættin)
Artediellus atlanticus
Jordan & Evermann, 1898
Stødd: Krøkilskrutt verður í mesta lagi 15 cm langt.
Dýpi: Tað er úr 30 metrum niður á 900 metra dýpi. Tað er djúpast suðuri á leiðunum. Undir Føroyum heldur krøkilskruttið til í kalda sjónum úr Norðurhavinum úr knøppum 300 metrum niður á góðar 500 metra dýpi.
Litur: Ymsir ljósir ella dimmgráir litir eru við fleiri dimmum, óregluligum tvørbondum ella blettum. Allar fjaðrarnar hava dimm bond tvørtur um teinarnar, úr 2 upp í 5-6.
Teinar: R1 VII -IX; R2 12-15; G 10-13; U 18-23.
Lýsing: Krøkilskrutt er nakað bulmikil fiskur, klænur um klingruna. Tað hevur tvær mestsum áfastar ryggfjaðrar, fremri partur er harður, aftari bleytur. Tað hevur eina gotfjøður. Uggafjaðrarnar eru stórar og røkka aftur til fremra enda á gotfjøðurini. Búkfjaðrarnar eru smáar og smalar, sita heilt frammi undir øsinum. Tað hevur stóran stert. Strikan er týðilig og hevur um 17- 24 slipupoknur. Skræðan er sløtt. Høvdið er nakað flatt omaná. Kjafturin er miðalstórur við smáum tonnum. Á gronini og á skallanum eru nakrir heilt smáir naddar. Á kápuni eru tveir smáir píkar hvørjumegin. Tann ovari er hvassur, vísir uppeftir og er bogin, krókutur.
Eyðkenni: Lítli, flekkuti fiskurin, við krókinum á kápuni.
Týdningur: Krøkilskrutt hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Atlantisk halvulk, en: Hookhorn sculpin, ís: Krækill, no: Krokulke
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Sporðdrekafiskar Scorpaeniformes
Í sporðdrekahópinum eru 26 ættir, ið hava 279 slektir og 1477 sløg.
Av hesum eru undir Føroyum 7 ættir við 17 slektum og 23 sløgum:
Fiskarnir í hesum hópinum eru í stødd smáir til miðal, sterturin er oftast nakað rundaður aftureftir, onkuntíð innbogin, men sjáldan sýldur. Uggafjaðrarnar eru oftast avrundaðar aftan.
Fiskarnir eru oftast klæddir við píkum ella beinplátum um høvd og bul, yvirhøvur hvassir, harðir og knortlutir fiskar.
Sporðdrekafiskar eru um øll høv, onkur sløg eru í blandingsvatni og onkur eisini í feskvatni.


text:
Kaldbak
Kaldbak er ein bygd í Streymoy. Umleið 218 fólk búgva í Kaldbak. Kaldbak lá leingi avbyrgd frá øðrum bygdum. Skuldi ikki gangast inn í Fjørð, var bert sjóvegis samband, til 1980, tá ið vegasamband fekst við Havnina. Hetta var trý ár eftir tað, at Kaldbak gjørdist partur av høvuðsstaðarkommununi. Við góða sambandinum við umheimin mentist bygdin. Fleiri grundstykki vórðu fingin til vega í nýggjum býlingi. Gamli skúlin er umvældur og útbygdur, og somuleiðis hava kaldbaksfólk fingið dagstovn. Nýggj útstykking er í løtuni ávegis í Kaldbkak.
Kaldbaksmenn vóru millum teir fyrstu í Føroyum, sum fóru at ala síl og laks, og síðani hevur alivirksemið, alt eftir hvussu alivinnan hevur verið fyri, verið stórt á firðinum. Fiskasølufyritøkan Farex rekur eitt fiskavirki í Kaldbak. À virkinum arbeiða dagliga eini 10 - 12 fólk, sum framleiða gourmetvørur til matstovur. Nógv tann størsti parturin fer til útflutnings, men føroyskar matstovur keypa eisini nakað av framleisluni. Saman við Kaldbak kom Sund upp í Tórshavnar kommunu í 1977.
Innihaldsyvirlit
Kaldbaksvegurin[rætta | rætta wikitekst]
5. apríl 1977 var vegurin úr Kaldbak til Kaldbaksbotn liðugur. Vegurin til Havnar var fyrst liðugur í 1980.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Greinir[rætta | rætta wikitekst]
- Kaldbaksvegurin. Í: Eygað, nr. 11, 1975
- Vegurin komin inn í Kaldbaksbotn. Í: Myndablaðið NÚ, nr. 5, 1977
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Kaldbaksbotnur á Tórshavn.fo.


text:
Her eru 4 smá spøl:
Abc spælið er ein nýggjur unikur máti at læra bókstavirnar uppá. Til hvønn bókstav er ein tekning, sum stular undir skapið á bókstavinum. Á tann hátt fær barnið hjálp til at minnast í myndum. Við Abc spælinum gerst tað lætt hjá øllum at læra tað, ið áður tóktist ógvuliga torført. Tað einstaka barnið lærir, hvussu bókstavirnir eita, hvussu teir síggja út og hvussu teir verða úttalaðir. Abc-spælið inniheldur fýra aktiviterir innan trý torleikastig: Skapið á bókstavinum, ljóðið á bókstavinum, navnið á bókstavinum og skap og ljóð á bókstavinum. Ein amboðskassa har mann kann seta abc-spælið upp so, at tað stuðlar undir stið og tørv hjá tí einkulta barninum.
Lærugrein: Danskt
Kjarnaøki: Skrivaða málið


text:
SKURÐFJALL 2016 – ÚRSLIT
Vekt á óm og lombum
Vit vóru á fjalli týsdagin tann 20. september 2016, hetta var tveir dagar fyrr enn árið fyri. Vit vigaðu allan seyðin, sum vit gera á hvørjum fjalli. Ansað verður eftir, at lombini eru turr, tá tey verða vigað. Í 2016 gav hagin 188 lomb, móti 161 lombum í fjør. Á heysti 2015 vigaðu lombini 6.153 kg livandi, í 2016 vigaðu tey tilsamans 7.265 kg livandi. Miðalvektin á livandi lombum var 40,8 kg í 2016 móti 39,0 kg árið fyri ella 4,6 prosent meira í 2016 enn árið fyri. Krovini vigaðu í miðal 31,5 pund í 2016 móti 30,2 í 2015 ella 4,3 prosent meira enn í 2015. Flett vekt av lombunum var í miðal 38,6 prosent av livandi í 2016 í mun til 38,7 prosent árið fyri livandi vekt.
Mynd 1. Vekt á lombum gjøgnum árið 2012 til 2016
Mynd 2. Vekt á lombum. Samlað vekt livandi
Mynd 3. Vekt á óm februar til oktober 2012 til 2016
Dagligur vøkstur hjá lombum
Ein liður í skrásetingini er at fáa vitan um dagligan vøkstur hjá lombunum frá lembing til fletting. Í 2015 og 16 hava vit vigað lombini fimm ferðir, fyrstu ferð nýlembd og seinastu ferð beint áðrenn fletting. Av praktiskum orsøkum eru vigingardagarnir ikki heilt teir somu hvørt árið, men næstan. Í talvuni niðanfyri síggja vit dagligan vøkstur/dag í teimum fýra tíðarskeiðunum millum vigingarnar. Skrásetingarnar í 2015 og 16 vísa, at dagligur vøkstur á lombum í Heygshaga er:
Talva 1. Dagligur vøkstur hjá lombum
Við úrslitunum fyri 2015 og 16 kunnu vit staðfesta, at lombini fara 243 gram fram um dagin frá lembing til sláturs. Havast skal í huga, at vit hava bert skrásett dagligan vøkstur við fimm vigingum um árið í tvey ár, so tølini mugu takast við ávísum fyrivarni, men tey geva okkum tó eina góða ábending um dagligan vøkstur hjá einum lambi. Vit kunnu ikki staðfesta eina veruliga vakstrarkurvu, fyrr enn vit hava fleiri ára skrásetingar.
« Aftur


text:
Eingin svimjari hevur nakrantíð vunnið 8 gullheiðursmerki á heimsmeistarastevnu, men Michael Phelps úr USA er eitt gott boð at gera tað hesu ferð. Hann skal luttaka í 5 einstaklingakappingum, harav hann eigur heimsmetið í 200 og 400 blandað, í 200 firvald, er næstskjótasti nakrantíð í 100 firvald, og forsvarandi heimsmeistari í 200 frí. Og ferðin burdi verið har, við tað at hann setti heimsmetið í 200 firvald so seint sum 17. februar í ár.
5 einstaklingakappingar eru sjálvsagt ikki nóg mikið til at vinna 8 gull. Men serfrøðingarnir vænta at hann skal luttaka í teimum trimum stafettunum eisini (4 x 100 frí, 4 x 100 blandað og 4 x 200 frí), um ikki onkur annar verður valdur í staðin fyri hann.
Amerikanar eru absolutt kvalifiseraðir til at taka gullheiðursmerki (og heimsmet) í serliga blandað stafettini, við tað at aktivir svimjarar hjá teimum eiga heimsmetini í bringu, rygg og firvald, umframt teir óivað eiga góðar crawlsvimjarar eisini.
Men trupulleikin hjá Phelps er akkurát hesin, at ‘hin’ firvaldasvimjarin, Ian Crocker, heimsmethaldari í 100 firvald, eisini er amerikani. Phelps jagstraði eisini heimsmet í heiðursmerkjum í Olympisku leikunum í Athen, men ‘gav’ tá firvaldaplássið til Ian Crocker, av tí at Phelps vísti seg ikki at vera heilt í stoytinum, meðan Crocker var flúgvandi. Og teir settu heimsmet og alt hatta har.
Viðvíkjandi kapping í einstaklinakappingunum, so er Phelps fullstendiga einaráðandi í 200 firvald, meðan hann kann fáa kapping frá t.d. Laszlo Cseh úr Ungarn í blandað, og frá t.d. Pieter van der Hoogenband og Grant Hackett í 200 frí. Ein lætti má tað tó vera, at heimsmethaldarin í 200 frí, Ian Thorpe, er givin, og Phelps tí er tann av hesum sum hevur svomið teinin skjótast.
Av øðrum ‘metum í heiðursmerkjum’ kann nevnast, at Grant Hackett hevur møguleika at seta met í flest heimsmeistaraheiti í somu grein á rað, við at hann til nú hevur vunnið 1500 frí gullheiðursmerki rað. Hann og Hoogenband fara eisini eftir hvørjum sínum meti á OL næsta ár, tá ið báðir kunnu gerast fyrsti maður sum vinnur OL-gull í somu grein 3 ferðir á rað, Hackett í 1500 frí og Hoogenband í 100 frí.
Upprunalig tíðindi á Eurosport


text:
Svimjihøllin í Gundadali steingir fyri almenningin í kvøld, og í morgin árini byrjar so føroyska meistarastevan í svimjing 2007. Sjónvarpið sendur bara frá finalunum leygarkvøldið; men tað er vónandi ikki tí at tey vænta at hon verður keðilig í ár, tí so taka tey so logandi feil. Besti føroyski svimjihópurin nakrantíð er klárur at vísa hvat tey duga, her bara 64 dagar undan Oyggjaleikir.
Um nakar lesari her ikki veit hvussu FM er skipað, so kann eg stutt nevna at tey hvønn dag svimja innleiðandi um morgunin, og finalur í somu kappingum um kvøldið. Undantakið er 800 og 1500 frí, sum vanliga verður svomin sum direkta finala um morgunin; tvs. uttan eyka finalu um kvøldið (ikki tí, í ár kundu tey nú gott flutt síðsta riðil til um kvøldið, nú vit ikki skulu taka hædd fyri SVF… truplleikin er nevniliga, so vítt sum eg veit, at langteinakappingar taka ov langa tíð, í mun til hvat man heldur at vanlig fólk tíma at hyggja).
So um morgunin royna tey bestu at spara seg, so vítt tey kunnu uttan at enda uttanfyri tey 6 finaluplássini. Eitt sindur veikari svimjarar kempa fyri at koma í finaluna, og restin brúkar alt sítt krút, tí tey allíkavæl bara fáa tann eina kjansin. Greinar við færri enn 6 luttakarum verða vanliga ikki svomnar um morgunin, tí at allir svimjararnir allíkavæl koma í finaluna, um bara teir ikki verða kolldømdir.
Um vit hyggja at skránni, og at hvørjir svimjarar sum skulu svimja kappingarnar, so síggja vit týðiliga at hetta veruliga kann verða besta FM nakrantíð. Í øllum førum tá ið tað kemur til ferð, tí har eru so nógvar kappingar har besti svimjari eigur metið, og annars ein rúgva har vit kunnu vænta nakrar harðar holmgongur.
Fríggjadag (innleiðandi kl 09:00, finalur kl 18:15)
- 100 frí kvinnur, Elspa Mørkøre eigur metið og svimur
- 50 firvald menn, her luttaka nógvir góðir sprintarar
- 200 blandað kvinnur, Elspa Mørkøre eigur metið og svimur
- 200 bringa menn, tøtt holmgonga millum Pál Joensen og Jákup Øssurson
- 800 frí kvinnur, methavarin Jutta Thomsen svimur tíverri ikki, men Mona Simonsen eigur metið á langbana
- 1500 frí menn, Pál Joensen eigur metið og svimur
- 50 firvald kvinnur, her luttaka nógvir góðir sprintarar
- 200 rygg menn, Kári á Høvdanum eigur metið og svimur
- 100 rygg kvinnur, Elspa Mørkøre eigur metið og svimur
- 200 blandað menn, tøtt holmgonga millum Andrass Thomsen og Pál Joensen
- 50 bringa kvinnur, Karina Petersen eigur metið og svimur
- 100 frí menn, Kristian Olsen og Dánjal Martin Hofgaard eru heilt nær metinum, og svimja
- 4×100 frí kvinnur
- 4×100 blandað menn
Leygardag (innleiðandi kl 09:00, finalur kl 18:15)
- 400 frí kvinnur, tøtt holmgonga millum Juttu Thomsen og Monu Simonsen
- 100 firvald menn, tøtt holmgonga millum Pál Joensen og Kára á Høvdanum
- 200 firvald kvinnur, møguliga Shaila í serflokki, men við Bjørg og Nataliu í hølunum á sær
- 200 frí menn, Andrass Thomsen eigur metið og svimur, men fær harða kapping frá Pál
- 100 bringa kvinnur, tøtt kapping millum Karinu Petersen og Maluna Bærendsen, nær metinum
- 50 rygg menn, Kári á Høvdanum eigur metið og svimur
- 200 rygg kvinnur, Elspa Mørkøre eigur metið og svimur
- 100 blandað menn, Beinir E. Danielsen eigur metið og svimur, við Andrass og Pál í hølunum á sær
- 400 blandað kvinnur, Elspa Mørkøre eigur metið og svimur
- 100 bringa menn, tøtt holmgonga millum Pál Joensen og Jákup Øssurson
- 50 frí kvinnur, Elspa Mørkøre eigur metið og svimur, við Shailu og Guðruna H. Jacobsen í hølunum á sær
- 4×100 frí menn
- 4×100 blandað kvinnur
Sunnudag (innleiðandi kl 09:30, finalur kl 16:05)
- 50 bringa menn, Beinir E. Danielsen er rímiliga nær metinum
- 100 blandað kvinnur, Elspa Mørkøre eigur metið og svimur
- 400 blandað menn, ok ein svipsari, bara Pál svimur her, um enn rímiliga nær metinum
- 100 firvald kvinnur, her verður tøtt kapping millum Bjørg og Shailu, og kanska Nataliu Reinhardt
- 400 frí menn, Pál Joensen eigur metið og svimur, men Andrass kann eisini gera seg galdandi her
- 200 frí kvinnur, Elspa Mørkøre eigur metið og svimur
- 100 rygg menn, Kári á Høvdanum eigur metið og svimur
- 50 rygg kvinnur, Elspa Mørkøre eigur metið og svimur
- 200 firvald menn, holmgonga millum Kára og Pál, báðir hava átt metið seinasta árið
- 200 bringa kvinnur, Malan er nær metinum, men annars hørð kapping millum tríggjar
- 50 frí menn, her eru Kristian Olsen og Pauli Ø. Mohr heilt nær metinum, og annars ein rúgva í hølunum á teimum
- 4×50 frí kvinnur
- 4×50 frí menn
Altso sum heild ein rúgva av kappingum har bestu svimjarar annaðhvørt eiga metið ella eru heilt nær tí. Og hóast tað í summum førum er rættiliga langt niður til nummar tvey, so eru tað líka nógvar har tey næstu hava møguleika at koppa nummar 1. Man veit jú ongantíð heilt hvussu dagsformurin er, og um nakar kanska rakar formtoppin betur enn hini.
Sum sagt, so sendir SVF bara frá finalunum fríggjakvøldið, og tað handlar tí um at fara niðan at hyggja. Tað kostar millum lítið og einki at koma inn, tey taka nakrar krónur fyri eina skrá, og útsiktin er frálík frá balkongini av. Umframt úr kantinuni, har HS plagar at diska upp við nógvum góðum, fyri ein rímiligan penga. So komið bara niðan og hjálpið til at gera hesa stevnuna ógloymandi.


text:
Mitt í øllum rokanum sunnudagin, varð har líka ein løta til at tosa við Kringvarpið eisini, um úttøkuna til landsdyst og so framvegis. So vita tit hví, um tað var eitt sindur leingi at bíða 🙂
Tag: HS stevna 2010
Úrslit frá HS stevnuni 18. – 19. september 2010
Viðfestur er úrslitalistin frá úttøkustevnuni í Havn her um vikuskiftið, umframt RE- og lef-fílur til hagtalsbrúk. Tvey juniormet vórðu sett á stevnuni, tá ið fyrsti Turið S. Christiansen setti juniormet í 400 blandað við tíðini 5:11.41, og síðani Magnus Jákupsson juniormet hjá monnum í somu grein við tíðini 4:42.49, leygardagin. 8 menn og 8 kvinnur vórðu úttikin til at umboða Føroyar á landsdysti ímóti Íslandi í Íslandi hin 9. oktober, og svimjararnir vístu yvirhøvur høgt støði.
Magnus 4:42.49 og juniormet í 400 blandað
Magnus Jákupsson úr Havnar Svimjifelag megnaði eisini at seta juniormet í 400 blandað, tá ið tann teinurin varð svomin í gjár. Tíðin hjá honum var 4:42.49, har kravtíðin til at kunna seta juniormet var 4:48.41, og sostatt vóru tey tvey sum megnaðu at seta juniormet í hesum longsta teininum í blandaðari svimjing.
Startlisti til HS stevnuna 18. – 19. september 2010
Viðfestur er luttakaralistin til HS stevnu nú í vikuskiftinum 18. – 19. september. Tað sær út til at serliga Pál Joensen fær eina góða kapping, við einum 9 styrkismetingum sum nr 1 og 4 sum nr 2, umframt Magnus Jákupsson sum verður styrkismettur at verða fimm ferðir nr 1 og 2 ferðir nr 2, og Birita Debes sum verður styrkismett at verða fimm ferðir nr 1. Hartil Helena, Turið og Cecilia, sum standa til at verða nummar 1 einar 3 ferðir í part, og Tanja og Pauli sum standa til at verða nr 1 einar 2 ferðir í part.
Innbjóðing til HS stevnu 18. og 19. september 2010
Viðfest er innbjóðing til HS stevnu 18. og 19. september 2010, umframt tilmeldingarfílur. Talan er um kapping fyri allar aldursbólkar, ið samstundis er úttøkukapping til landsdystin ímóti Íslandi í Íslandi tann 9. oktober 2010. Tilmeldingar skulu sendast til Svend Åga í seinasta lagi mikukvøldið 15. september kl 19:00.
Úrslit frá HS stevnuni 24. apríl 2010
Viðfestur er úrslitalistin frá HS stevnuni nú leygardagin 24. apríl, sum html- og txt-skjal, umframt re- og lef-fílurnar til hagtalsbrúk. Um vit hyggja at heiðursmerkjabýtinum, so ‘vann’ Suðuroyar Svimjifelag stevnuna við 3 gull og 3 silvur, meðan Reki gjørdust nr 2 við 2 gull og 1 bronsu, og Havnar Svimjifelag gjørdust nr 3 við 1 gull og 2 silvur.
Myndir frá HS stevnuni í dag
Innbjóðing til SMS Flaggdagsstevnu 24. apríl 2010
Viðfest er innbjóðing frá Havnar Svimjifelag, til “SMS Flaggdagsstevnu” fyri yngru aldursbólkar okkara 1 til 4 í Svimjihøllini í Gundadali, leygardagin 24. apríl 2010. Kappast verður á 50 og 100 metra teinunum, umframt í 200 blandað, og í yngstu bólkunum eisini á 25 metra teinum. Onkur serlig skipan verður eisini brúkt til finaluumfarið, ið krevur at luttakararnir svimja minst 3 innleiðandi kappingar, og har finalistarnir so verða funnir við at leggja saman FINA stig frá hesum innleiðandi kappingum.
HS-stevnan 6. mars er avlýst
Teldupostur frá HS: “Vit skulu við hesum boða frá at kappingin fyri bólk 1-4, ið eftir ætlan skuldi vera í Havn 6. mars, er avlýst. Ætlanin er at halda hana seinni, men tó áðrenn FM.”
Úrslit frá HS stevnuni í gjár
Viðfestur er úrslitalistin frá svimjistevnuni í Havn í gjár, umframt úrslitafílur til hagtalsbrúk. Av frægastu úrslitum kunnu nevnast, at Turið S. Christiansen setti nýtt føroyskt juniormet í 200 bringu, við tíðini 2:41.42, og at suðuroyargenturnar Guðrun Mortensen, Tanja Skaalum, Erna Katrin Olsen og Helena Sævarsdóttir settu nýtt føroyskt juniormet í 4×50 frí, við tíðini 1:56.59. Óluva Jacobsen úr Ægir vann sær við tíðini 1:05.02 eina silvurnál í 100 frí, og Maria á Høvdanum úr sama felag eina bronsunál í 50 frí, við tíðini 35.84. Og hartil vann Lív Erlingsdóttir Eidesgaard sær eisini eina bronsunál í 50 frí, við tíðini 35.61.


text:
Borgarstjórin í japanska býnum Taiji kemur til Føroya seinni í hesum mánaðinum at undirskriva vinarbýaravtalu við borgarstjóran í Klaksvík, skrivar japanski miðilin japantimes.
Tað er serliga áhugin fyri at veiða súgdjór úr havinum sum ger, at Taiji og Klaksvík hava so nógv at vera felags um. Eisini trupulleikin við djóraverndarfelagsskapum knýtir teir saman, gg býirnir fara at gera meira við at upplýsa um burðardygga hvalaveiðu, sambært japantimes, sum eisini veit, at Jógvan Skorheim seinni fer til Japan á vitjan.
Kazutaka Sangen, borgarstjóri í Taiji, kemur á vitjan í Klaksvík 22. august.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Lærarar til Skúlan á Fløtum
Tvey, møguliga trý størv sum lærarar í skúlanum á Fløtum
eru leys at søkja. Størvini eru tíðaravmarkað.
Lýsing av skúlanum
Skúlin á Fløtum fevnir um samanløgdu skúlarnar Tórshavnar
kommunuskúla og Venjingarskúlan, sum vórðu lagdir saman 1. januar 2015. Skúlin
húsast í løtuni í 6 støðum í Tórshavn, t.e. Eindin á Frælsinum, Eindin á
Landavegnum, Eindin í Gundadali, Eindin í Kongagøtu, Eindin í Fr. Petersens
gøtu og Eindin á Argjavegi. Harumframt er Skúlin í Dímun knýttur at Skúlanum á
Fløtum.
Í Skúlanum á Fløtum ganga 777 næmingar í 1. – 9. flokki.
Bygnaðarliga er skúlin skipaður við trimum flokkum í hvørjum árgangi í 1. - 7.
flokki og fimm flokkum í ávikavist 8. og 9. flokki umframt sertilboðið og
Lopfjølina.
Virðisgrundarlag skúlans byggir á fakliga styrki,
viðurkennandi námsfrøði og felagsskapin; í einum læruumhvørvi, ið rúmar bæði
hondum og huga. Skúlin slóðar fyri og luttekur í fleiri
undirvísingarligum átøkum. Skúlin leggur stóran dent á talgilding í
undirvísingini, har grundleggjandi amboð, bøkur o.a. í stóran mun eru ella fara
at verða talgild.
Betri karmar
Tórshavnar kommuna er farin undir arbeiðið at byggja ein
nýggjan skúlabygning til Skúlan á Fløtum, sum er á leið 11.600 m2 og er ætlaður
til 850 næmingar, íroknað frítíðarskúla og forskúla. Skúlin fer at hava ein
framkomnan vísindadepil, ið lutvíst eisini verður talgildur. Nýggi
skúlabygningurin stendur væntandi klárur í mars 2020.
Søkt verður eftir lærarum:
Sum hava hug og hegni at virka og samvirka í toymi, kunnu
átaka sær at arbeiða á serøkinum í tøttum toymissamstarvi ella kunnu taka
flokslæraraleiklut, føroyskt og enskt umframt møguligar kt-uppgávur og vegleiðing.
Annað starvið fevnir um føroyskt, enskt og
flokslæraraleiklut, møguliga vegleiðing og KT ella annað, ið kann tillagast
umsøkjara. Starvið er tíðaravmarkað frá 1.mars 2018 til 26.juni 2018.
Hini størvini eru í sertilboðnum, annað galdandi frá 1.
februar 2018 til 31. juli 2019. Umframt eitt møguligt starv í sertilboðnum frá
1. februar 2018 til 26.juni 2018.
Vit vænta, at tú:
Dugir at samstarva og er fyrikomandi.
Ert fúsur at taka á teg tær uppgávur og avbjóðingar, ið
eru á skúlanum.
Ert við til áhaldandi at menna skúlan.
Ert stundisligur og nærlagdur.
Lønar- og setanartreytir:
Starvið er lønt í lønarflokkinum 18.1 – 29.2 sambært
avtalu millum Fíggjarmálaráðið og Føroya Lærarafelag.
Umsóknir:
Umsóknir við avriti av prógvum, CV og møguligum viðmælum
skulu sendast sum PDF-fíla til reginm@saf.fo, merkt “Starv, lærari” í seinasta lagi
mikudagin 31. januar kl. 12.00.
Nærri fæst at vita um starvið hjá Regini Marnersyni á
tlf. 216676 ella við at senda ein teldupost til reginm@saf.fo


text:
Rustur
Rustur er reyðbrúnur á liti. Hann er evnasamband ímillum hydrogen (H), oxygen (O) og jarn (Fe). Rustur er poknutur; hann kann ikki forða fyri, at jarnið innanfyri fær samband bæði við vætu og luft. Tí etur rusturin seg longri inn í tilfarið. Hildið verður, at umleið fjórðingurin av øllum jarni endar sum rustur. Vit vita, at jarn rustar, verður tað ikki vart fyri vætu og luft. Ætla vit at minka rustpláguna, mugu vit forða luftini at sleppa at jarninum. Vit mugu annaðhvørt mála jarnið ella leggja onnur harðførari evni uttan á tað, til dømis sink (Zn), nikkul (Ni) ella krom (Cr).


text:
Jens Hákun Leo
20.04.2017 - 14:22
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Annað
- Trygdin í arrestini í Mjørkadali er ikki vánalig. Hon er so góð, sum hon nú kann vera. Tað er sera sjáldan hent, at nakar hevur megnað at taka til rýmingar. Tað hendi so í gjár, men tíbetur er persónurin fangaður aftur.
Hetta slær Martin Gravesen, stjóri fyri arrestina í Mjørkadali, fast í samrøðu við Kringvarpið í dag í sambandi við, at ein fangi í gjár megnaði at sleppa til rýmingar.
Fangin, sum er dømdur at sita í fongsli í hálvtsætta ár, fór út við skrelli, og var tað tá, at hann slapp sær til rýmingar. Hann varð funnin aftur í einum fjósi í Kalbak í morgun.
Martin Gravesen vísir í hesum sambandi á, at ein ikki kann tryggja seg 100% ímóti, at fangar í Mjørkadali ikki sleppar til rýmingar, av tí at vit einans hava eina arrest og ikki eitt fongsul í Mjørkadali, men at trygdin í Mjørkadali tó er so góð, sum hon kann vera eftir umstøðunum.
37 ára gamli maðurin, sum flýddi úr Mjørkadali í gjár, er komin til Føroya sum partur av fyrireikingunum til, at hann skal útslúsast úr fongslinum í Danmark.
Les eisini: Coloplast-ránsmaðurin flýggjaði
Les eisini: Rýmdi fangin svav í einum fjósi í nátt


text:
Religión og kritikkur
Í eini sending í Kringvarpi Føroya, kallað Fólksins Rødd, er ein luttakari sum eitur Ingi. Hann ger nakað so sjáldsamt, sum at úttala seg um religión og samfelag, sum ein framsøkin og liberalur modernaður borgari. Hann heldur ikki nógv av sitandi og verandi mynduleikum. Hevur, tað eg kalli, ein sunnan skepsis yvirfyri yvirvaldinum og okkara ráðanda klassa.
Hesa sunnu skepsis letur hann eisini til at brúka, tá tað kemur til religión. Hann hevur millum annað gjørt orðið “religiørur” til eitt fólksligt fyribrigdi. Og fyri hetta hevur hann móttikið sín part av kritikki. Bæði legitiman og illegitiman kritikk. Har eru mátar at reagera uppá slíkt uppá, sum eru í ordan, og har eru reaktiónir, sum ikki eru í ordan.
Líka sum øll onnur hevur hann rætt til at úttala seg, at framseta sína meining, uttan at vera bangin fyri avleiðingunum, um hann heldur seg innanfyri lógarinnar karm.
At kalla fólk fyri eina kombinatión av “ørur” og reilgiøs” hevur hann allan rætt til. Fòlk kunnu so velja at taka tað akkurát sum tey vilja. Tey kunnu m.a. velja at halda tað vera stuttligt. Í konteksti av føroyska samfelagnum og av at vanliga uppfatanin er, at flestu føroyingar eru trúgvandi, er tað stuttligt at brúka hatta orðið um trúgvandi. Og alt gott um hetta.
Men… (more…)


text:
Samkoma var í dag í S&K í samaband við at bóklingurin Les & Lær í Føroyum er komin út át fyrsta sinni.
Samkoma var í dag í húsinum hjá S & K felagnum, í samband við at bóklingurin Les & Lær í Føroyum er komin út á fyrsta sinni.
S & K felagið var stigtakari til at fáa henda bóklingin gjørdan. FUR hevur staðið fyri tí praktiska arbeiðinum og hevur so fingið eina samsýning fyri sítt arbeiði.
Nú henda fyrsta útgávan er gjørd, er at tryggja framhaldandi rakstur av hesum tíðandi bóklingi og tað eru nógvir jaligir viðmerkingar um tað frá ymiskum partur, baði alment og privat.
Meiningin er eisini at fáa eina heimasíðu gjørda, sum kann dagførast alla tíðina, við nýggjum útbúgvingar møguleikum og broytingum av teimum verandi.
Her røðan sum Uni Holm Johannesen helt á samkomuni:
Eina dagin kom tiltiknað Facebook-ljóðið frá hátalaranum við telduna í mínum kamari í kjallaranum hjá mammu.
Hjørdis Gaard vildi vita, um eg tímdi at hava eina framløgu her í dag, og so skuldi eg svara altavgerandi spurninginum: hví lesur tú í Føroyum?
Og tað er altso ein spurningur, sum eg havi svarað ofta, síðan eg fór undir at lesa stjórnmálafrøði á Fróðskaparsetrinum fyri tveimum árum síðani.
Bæði um summarið og á jólum, tá javnaldrarnir eru heima nakrar vikur, skal eg standa til svars og svara spurninginum, oftast við niðurlátandi tóna: Altso, HVÍ lesur tú í Føroyum?
Sama, um eg standi uttan fyri Hvonn, í roykirúminum í Rex ella við barrdiskin í Café Natúr.
Eg fái ofta ta fatanina, at mínir javnaldrar halda, at eg eri farin ímóti rákinum, tí Fróðskaparsetur Føroya stendur á mínum lestrarkorti.
Verjurøðuna um, hví tú lesur í Føroyum, lærir tú skjótt uttanat. Nei, Føroyar stinka ikki. Her trýtur ikki við avbjóðingum. Her er ikki so konservativt, sum tit lata til. Tað er gevandi at lesa um sín egna stað og læra um sítt egna umhvørvi - og so víðari.
Og tá er tað, at tey trýsta sitrónina:
“Jamen, lesa tit so eisini Adorno og Horkheimer í Føroyum?”
"Ja, vit lesa eisini Adorno og Horkheimer í Føroyum.”
“Jamen, lesa tit so eisini Ludwig Wittgenstein í Føroyum?”
“Ja, góði útiseti, vit lesa eisini Ludwig Wittgenstein í Føroyum.”
Tað eru alskyns orsøkir til, at eg fór at lesa á Fróðskaparsetrinum.
Eg havi altíð verið meira ella minni tilvitaður um, at eg fari at búgva í Føroyum í framtíðini. At brúka mína orku og royna at byggja okkurt upp í Danmark ella aðrastaðni gevur onga meining hjá mær. Eg vil ikki ávirka og broyta danska samfelagið. Í longdini sigur tað mær einki. Eg vil ávirka og broyta tað føroyska samfelagið.
Av somu orsøk vil eg ikki lesa um landbúnaðarpolitikkin hjá ES og taka støði í grísunum í Danmark.
Tað er munandi meira gevandi at lesa um sítt egna samfelag. Heldur enn at skriva uppgávur um danskan kommunalreform, danskan innflytarapolitikk og danska bankakervið, lesi og skrivi eg um samfelagið, eg sjálvur búgvi í. Hesi bæði árini havi eg millum annað skriva uppgávur um politiska projektið Framsókn, eg havi skrivað uppgávu um fýra av teimum, sum eru ættleidd til Føroya, eg havi kannað, hvørji átøk skulu gerast fyri at fáa ung at støðast í Føroyum og eg havi gjørt eina støðulýsing av føroysku dagbløðunum, Dimmalætting og Sosialinum.
Eg keði meg ikki í Føroyum. Eg eri so heppin at kunna arbeiða í fjølmiðlunum, meðan eg eri lesandi. Eg spæli fótbólt, eg eri til fyrilestrar, og eg eri til konsertir.
Fyri meg eru Føroyar tað, eg sjálvur geri tað til.
Eg billi mær inn, at tað, at eg trívist og havi ríkiligt at fáa tíðina at ganga við í Føroyum, ger eisini, at eg havi ikki tann útlonguslin, sum nógv práta um. Eg kann dyrka tað mesta av tí, mær dámar, her.
Eg dugi væl at síggja fyrimunirnar við at búgva og virka í øðrum landi við øðrvísi mentan eitt tíðarskeið. Um eitt ár eri eg 24 ár og bacchelor í stjórnmálafrøði, um alt gongur, sum tað skal. Tað er ikki soleiðis, at lívið er spilt tá.
--------
Alt er kortini ikki ljósareytt. Og tað langt frá.
Vit hava varhugan av, at Fróðskaparsetrið sjálvt er sera illa skipað í mongum førum. Óneyðugar barnasjúkur eru við til at troytta fleiri av okkum næmingum.
Tað tykist ofta sum, at vit lesa ikki undir skipaðum viðurskiftum.
Eg tosi fyri flestu næmingarnar, tá eg sigi, at kunningin er oftast vánalig, og tað gongur ofta strilti við at leggja til rættis. Eitt dømi úr rúgvuni er, at í síðstu viku høvdu fleiri enn ikki fult yvirlit yvir, hvussu skúlagongdin verður í heyst. Og hetta er ikki fyrstu ferð.
Til samanberingar kann nevnast, at ein næmingur á Setrinum, sum fer at lesa í Nuuk næstu mánaðirnar, fekk sítt yvirlit tann 23. juli.
Eitt annað dømi er, at fleiri teirra, sum skrivaðu høvuðsuppgávu í vár, fingu ikki ein vegleiðara fyrr enn í síðstu løtu.
Trupulleikin er ikki nýggjur á Fróðskaparsetrinum. Sum ein segði: “Man-tað-bila-nakað” er tann føroyski tjóðsangurin, og tað er harmiligt, at mest sum øll syngja í kór. Og eg ivist í, um orsøkin bara er manglandi pengar.
Eg veit um føroyingar í Danmark, sum hava roynt at tikið eitt semester her í Føroyum. Tað ber illa til.
Tað er púrasta vónleyst hjá flestu næmingunum at búgva fyri seg sjálvi. Tað er høpisleyst at leiga í Havn við verandi lestrarstuðli. Úrslitið er, at eg búgvi enn í kjallaranum hjá mammu og babba.
Her er einki blómandi lestrarlív. Við allari virðing fyri teimum meira tilkomnu, eru vit ov fá í mínum árgangi, sum lesa á Fróðskaparsetrinum. Misskil ikki, mær dámar væl samansetingina av yngri og eldri, og tit kunna ætla, at eg havi lurtað við andakt, tá Annita á Fríðriksmørk, Jónheðin Tróndheim og Ole Wich hava tikið orðið í tímunum. Men javnvágin er ikki nóg góð.
Aldurssamansetingin, vantandi hølisviðurskiftini og fáu útbúgvingartilboðini gera, at Havnin sum lestrarbýur er ikki serliga innbjóðandi fyri tey flestu.
Hópflýggjanin úr Føroyum merkist nú av álvara hjá mær. Mín vinarbólkur er spjaddur. Flestu vinfólkini floyma nú úr Føroyum, tí møguleikarnir at útbúgva seg eru ov avmarkaðir. Tey eru í Danmark, Onglandi, Svøríki og Póllandi ella arbeiða teir í Norra.
Næmingarnir á Fróðskaparsetrinum verða brúktir ov lítið. Stórur tørvur er á lestrarstørvum, so næmingarnir kunnu knýta útbúgvingina til arbeiði. Fólkatingsmaðurin Sjúrður Skaale brúkar mong av teimum føroysku lesandi í sínum arbeiði.
Alt skal kortini ikki seyra niður, næmingar skulu sanniliga eisini taka intiativ sjálvir. Batar eru á økinum, men ynskiligt hevði verið við fleiri slíkum størvum. Fólk trívast jú har, tey eru virkin.
Prátið á Gamla Apoteki um fólkafráflyting snýr seg mest um útisetarnar, ikki um okkum í Føroyum. Eitt dømi er flogferðaprísirnir. Prísirnir skulu lækka, so útisetarnir sleppa heim til Føroya at vitja. Tað er eisini í lagi. Men prísirnir skulu eisini lækka, so vit í Føroyum sleppa til Keypmannahavnar ella London eitt vikuskifti at vitja. Vit kenna okkum ofta gloymd í orðaskiftinum, tí samfelagið skal gera alt fyri hini, ikki fyri okkum.
-------
Tað er eingin ivi um, at útbúgvingin er sterkasta amboðið í stríðnum móti exit Føroyar.
At lata standa til er eingin loysn. Samfelagið skal liva víðari eftir okkara tíð.
Ungdómurin er oftast tann árgangurin, sum tekur tað ókenda til sín og brýtur upp úr nýggjum. Tað eru hesi fólkini, vit útflyta.
Ungdómsmentanin vísir vanliga, hvat verður vanligt í framtíðini. Eg vil ikki spáa um, hvat hendir, um einki verður gjørt. Vónandi verður henda støðan ikki vanlig í framtíðini.
Kappingin er beinhørð. Tí harmar tað meg og fleiri av okkum ómetaliga nógv, at løgmaður vil brádliga hækka hallið á fíggjarlógini við 150 milliónum krónum, tí ein Sandoyartunnil skal borast.
Ein heildarætlan um fólkafráflyting kom altso í fjør. Tá bar lítið og einki til. Vit noyðast at hugsa longur enn til Sands og um løtuvinningar.
Ein av okkara mætastu tónleikarum, Teitur Lassen, er fluttur heim, nú hann hevur gjørt vart við seg í Evropa, USA og Kanada. Nú hevur hann givið út nýggja fløgu, sum er innspæld í Føroyum. Hann segði við Sosialin í vikuskiftinum, at:
“Eg havi kanska verið í so snobbutur. Eg hevði fingið eina mynd av, at tað ber ikki til at spæla tónleik og arbeiða í Føroyum. Eg havi gjørt hesa fløguna við føroyskum tónleikarum, og úrslitið er tað sama, um ikki betri.”
Føroyingar í Føroyum eru ikki afturúrsigldir. Heldur ikki, tá tú lesur á Fróðskaparsetrinum. Tað ræður um at fáa tann boðskapin út, tí nógvir føroyingar fara í onnur lond við tí í huganum, at lítið og einki ber til á oyggjunum.
Føroyar eru eitt avbjóðandi stað fyri meg. Men eg veit, at tað krevur nógv, um tað skal vera galdandi fyri øll. Tað hava mongu prátini uttanfyri Hvonn, í roykirúminum í Rex og við barrdiskin í Café Natúr væl og virðiliga staðfest.
Tað er mín allarstørsta vón, at tey, sum eru í somu støðu sum eg, sleppa undan at verja avgerðina at lesa í Føroyum.
Latið okkum gera tað so, at hini skulu verja avgerðina, at tey fara aðrastaðni at lesa.
Tað loysir seg at fáa fólk at lesa og festa røtur í Føroyum. Granskingardepilin fyri Samfelagsmenning hevur staðfest í kanning, at 9 av 10, sum hava lisið á Fróðskaparsetrinum, koma aftur til Føroya.
Fari at enda lesturin við orðunum hjá lestrarvininum á Setrinum seinastu tvey árini, Halli av Rana, sum fekk bacchelorprógv í summar. Hann fer nú til bretska universitetsbýin Durham. Hann skrivar á Facebook, at:
Sjáldan hevur verið so tungt at fara frá hesum oyggjum. Hugurin er als ikki til staðar, men tíverri eru útbúgvingarmøguleikarnir á oyggjunum ov avmarkaðir. Eitt er kortini púra vist: Eg komi aftur.
Beint nú gleði eg meg bara til jólar, tá hann og øll hini koma heimaftur at vitja.
Takk fyri.
Her er røðan sum Helena Dam á Neystabø helt á samkomuni.
Les og lær í Føroyum 27.august 2013
Fyrst fari eg at takka fyri, at heitt varð á meg at siga nøkur á á hesari bókaframløgu. Og ein tøkk til tykkum í FUR, sum hava tikið stig til bókina “Les og lær í Føroyum” og til partarnar á arbeiðsmarknaðinum, sum hava sýnt vilja at fíggja útgávuna. Eitt fyrimyndarligt samstarv.
Vantandi fólkavøkstur og útflutningur av okkara unga fólki er ikki bara ein av okkara allar størstu avbjóðingum, tað er tann størsta avbjóðingin. Ein árgangur av ungum fólki telur í Føroyum uml. 700.
T.m. at í hvussu so er 700 ungfólk - ofta fleiri- skulu á hvørjum ári gera av, hvørja yrkisleið tey ynskja at velja sær.
Tað eru ikki so nógv ár síðani, at ein stórur partur av einum ungdómsárgangi ikki miðaði beint eftir at fara undir eina útbúgving, og tá vóru helst eisini fleiri møguleikar at fáa ófaklært arbeiði innan ymsar vinnur. Men í dag er støðan broytt. Tað er í dag ein sannroynd, at tað er neyðugt hjá teimum flestu at fáa sær eina útbúgving, um man vil tryggja sær møguleikan fyri at fáa eitt fast arbeiði og eina rímiliga ella eina góða løn.
Eisini samfelagsmenningin hevur brúk fyri, at fólkið er so væl útbúgvið sum møguligt.
Vinna, vitan og vøkstur treyta hvørt annað.
Hægri útbúgvingar og aðrar útbúgvingar
Men kanska hava vit seinnu árini haft lyndi til at raðfesta og umrøða tær akademisku útbúgvingarnar á ein hátt, so at vitanin og kunningin um aðrar útbúgivingarleiðir hevur lyndi til at kámast.
Eg teljist so sanniliga millum teirra, sum fegnist um, at vit í dag, bert fá ár eftir at vit av álvara fóru at raðfesta hægri útbúgvingar, kunnu staðfesta, at nú taka vit lesandi inn á at kalla øllum megindeildum á Setrinum á hvørjum ári.
Eg havi sjálv barst við hond og fót fyri, at hetta skuldi gerast ein veuleiki. Og eg vóni framhaldandi, at vit fara at megna at fjøltátta útboðið av hægri útbúgvingum uppaftur meira. Innan búskap, business og handilsskap, mál, list, innovatión osfr. Og ikki minst at lestur, gransking, vinnumenning og samfelagsmenning koma at ganga hond í hond.
Eg eri harafturat sannførd um, at akademisku útbúgvingarnar eiga vit at samstarva neyvt um við onnur lond. Vit eru kappingarfør á fleiri økjum. Men her er eisini neyðugt við altjóða samstarvi, við fjarlesti, við samlestri, við samansettum prógvum.
Góða og klókar hendur
Og so mugu vit ikki gloyma at branda og menna tað stóra útboðið av styttri og meðallongum framhaldsútbúgvingum, sum bæði vinnan og tað almenna hevur so risastóran tørv á, at branda og kunna um longu røðina av yrkisútbúgvingum, miðámsskúlaútbúgvingum, lærlingaútbúgivingum, handverkaraútbúgvingum, ískoytisútbúgvingum, akademiútbúgvingum og diplomútbúgvingum, osfr. Útbúgvingar sum verða smíðaðar eftir leistinum um lívlanga læring. Útbúgvingar, sum vit hava møguleika fyri at taka í fullari longd í Føroyum.
Og røðin av tilboðum kundi saktans veri væl longri. Hóast bókin sum í dag kemur út prógvar, at nógv er at velja ímillum.
Føroyar eru framvegis ein veiðutjóð sum byggir á rávørufamleiðandi búskap, og vit hava brúk fyri, at eisini tað unga fólkið hevur hug at taka við innan hesar vinnur, og at tað alla tíðina ber til at førleikamenna seg til at virka í vinnuni og í ymsum liðum á arbeiðsmarknaðinum.
Og ikki at gloyma allar tær kreativu vinnurnar, sum hava brúk fyri góðum og klókum hondum.
Tað er at fegnast um, at FUR hevur tikið stig til at savna saman kunningartilfar um allar hesar nógvu útbúgvingarmøguleikar, sum eru í Føroyum. Og at henda kunning fer at verða dagførd á heimasíðu gjørd til endamálið.
Hagtøl ið mugu broytast
Vit síggja í dag eitt rák, har tað er tann akademiska kósin sum unga fólkið fjølgast um, tað er eitt stórt framstig, at so nógv ung fólk fáa eina holla lestrarfyrireikandi útbúgving bæði innan hugvísindi, náttúruvísindi og innan búskap og tøkni. Avbjóðinign er nú at hava góð og viðkomandi útbúgvingartilboð til hesi ungu. Og at vit nóg tíðliga – eisini í fólkaskúlanum megna at kunna um hesar mongu møguleikar.
Í løtuni er lutfallið millum tey sum velja almennu gymnasialu utbúgivngarnar og aðrar gymnasialar miðnámsútbúgivngar helst ikki tað rætta – og tað er hugsandi at hetta rák økir um útflutningin av ungdómi okkara – og at tað minkar um áhugan fyri yrkis- og vinnurættaðum víðari og hægri útbúgvingum.
Sjálvandi skulu tey ungu leita sær út í heim at lesa og at læra. Men tey eiga eisini at verða væl kunnað um, at tað ber til at lesa og læra í Føroyum. Sum stjóri á einum miðnámsskúla í Føroyum, sum bjóðar bæði gymnasiala miðnámsútbúgiving, yrkisútbúgivng og hægri útbúgving út, so veit eg at møguleikarnir eru nógvir. Og at vit høvdu megnað uippaftur nógv meira, um næmingagrundarlagið bleiv eitt sindur størri.
Av teimum, sum fara undir hægri lestur, eru tað framvegis uml. 60%, sum lesa uttanlands, og bert umleið helvtin av teimum koma heimaftur til Føroya. Hetta er eisini ein høvuðsorsøk til, at fólkatalið í Føroyum minkar, og sum verri er at fólkatalssamansetingin er so út av lagi skeiv. Alt ov fá ung í mun til tilkomin og gomul. Hesi hagtøl mugu broytast. Broytast tey ikki, so eru útlitini fyri gongdini í samfelagnum vánalig.
Útbúging er sjálvandi ikki einasta svarið – eisini via tilveruumstøðurnar nógv, eins væl og ferðakostnaðurin millum Føroyar og umheimin,
Tí mega vit seta øll segl til at venda hesi gongd, og forða fyri framhaldandi “brain drain”. Tað er nógv sum bendir á, at tann sum fær samband við annaðhvørt arbeiðsmarknaðin ella við útbúgvingarumhvørvið í Føroyum á ungum árum, og aftaná miðnámsútbúgving sína, er skjótari at velja Føroyar til, aftaná lokna útbúgving – eisini um partar av útbúgvingini var tikin uttanlands.
Vit eiga ikki at læsa okkum í sjónarmiðnum, at øll skulu fáa sær útbúgving í Føroyum. Tvørturímóti skulu vit lata upp fyri, at so nógv sum møguligt ynskja at fáa sær eina útbúgving, annaðhvørt tað so er her heima, uttanlands ella bæði.
Vit skulu gera tað møguligt at byrja at lesa í egnum landi, tí kanningar vísa, at tess seinni ungdómurin fer av landinum – eitt nú í lestrarørindum – tess størri eru sannlíkindini fyri, at tey hava hug at venda aftur.
Tess størri eru sannlíkindini, at tann einstaki sær, at Føroyar hava brúk fyri mær, og eg fyri Føroyum.
Vitan, vinna og vøkstur ganga hond í hond
Tað er týdningarmikið, at tilknýtið millum vinnulívið og útbúgvingarstovnar okkara verður styrkt. Eisini tí er tað so gott at uppliva, at S og K, sum er eitt av stóru fakfeløgum okkara saman við Vinnuhúsinum hevur sýnt vilja at fígggja hesa verkætlanina hjá FUR at breiða út vitanina um okkara egnu mongu útbúgvingarmøguleikar.
Vit á Handilsskúlanum vóna, at tað skjótt fer at bera til at útbúgva seg í Føroyum innan business og marknaðarføring eins væl og innan íverksetan, mikro, makro og altjóða búskap og ferðavinnu mentanarvinnur. Og vit vóna, at hetta eru útbúgvingarmøguleikar, sum standa lýstir í næstu útgávu av bókini “Les og lær í Føroyum”.
Vit eru longu væl umboðað í hesari útgávuni við bæði FHS-útbúgvngini, ymiskum lærligaútbúgvingum innan handil og skrivstovu, Búskaparbreytini, áhugaverdum akademi- og diplomútbúgvingum, HD-útbúgvingini, teldustøðingaútbúgving og skeiðsdepli.
Og vit ætla ikki at okkara lutur skal liggja eftir í tí stóru verkætlanini at gera tað áhugavert og spennandi at “lesa og at læra í Føroyum”.
Stóra tøkk skulu tit hava fyri tað.
Helena Dam á Neystabø, stjóri á Føroya Handilsskúla
Her er røðan Marita Rasmussen helt á samkomuni
Útgáva av les og lær
Takk fyri høvið.
Vegna Føroya Arbeiðsgevarfelag vil eg ynskja okkum øllum tillukku við hesum átakinum. Vit fáa í dag framlagt eina væl úr hondum greiddan bókling, sum gevur okkum eitt samlað yvirlit yvir teir útbúgvingarmøguleikar, sum eru í Føroyum. Tað er gott!
Fyri eini tíð síðani vendi Pætur frá S&K sær til okkara, fyri at vit um vit vildu verða við til at stuðla eini savnan og útgávu yvir allar útbúgvingar, sum verða bjóðaðar út í Føroyum. Tað vildu vit sjálvandi, tí vit meta, at hetta er eitt sera neyðugt átak.
Okkara ungdómur er okkara framtíð og er tað uppá hægstu tíð, at vit gera okkara ítarsta fyri at kunna ungdómin um teir møguleikar, sum eru í Føroyum innan útbúgvingarøkið. Tá tað kemur til útbúgving, so er tað soleiðis, at tær ymisku útbúgvingarnar kappast um tey lesandi og skulu vit standa okkum í kappingini um ungdómin so mugu vit marknaðarføra útbúgvingarnar, sum verða bjóðaðar fram í landinum.
Eg síggi hesa útgávuna sum eitt stig á leiðini. Eitt sera neyðugt stig, sum forpliktar okkum, sum varða av føroyska útbúgvingarverkinum og føroyska arbeiðsmarknaðinum at bera so í bandi, at hetta tilfarið alsamt verður dagført. Ikki bara dagført sum bóklingur, men eisini borðið fram á øðrum miðlum, sum ungdómurin í nógv størri mun enn vit brúka.
Í dag fegnast vit um, at vit eru komin har til at tilfarið er savnað og tøkt hjá teimum, sum ætla sær undir útbúgving komandi tíðina. Næsta stigið verður so at fáa tilfarið tøk á øðrum miðlum og vil eg heita á allar partar um at virka við til, at hetta fer at lata seg gera.
Takk fyri
Fleiri myndir eru í okkara myndasavni frá hesari samkomu.


text:
Aftur í ár er kjak á skránni á vinnufegnum. Evnið hesu ferð er hvørt føroyskt vinnulív skal hava sersømdir. Eru vit nóg errin av egnum vinnulívi? Og er tað ein skylda hjá myndugleikum, vinnu og brúkara at hjúkla um føroyskar fyritøkur, egnar vørur og tænastur?
Við í orðaskiftinum verða Malan Johansen, búskaparfrøðingur, Fróði Magnussen, stjóri á Formula.fo og Árni Winther, stjóri á Árni Winther Arkitektar. Hesi fólk vita, hvat tey tosa um, og tora at tosa um tað, tey vita nakað um. Kjakinum fara Liljan Weihe og Uni Arge at stýra. Vónandi fyri kjakið at geva bæði vinnulívsfólki, politikarum og vanligum borgarum nakað at hugsa um, og okkara mál er, at kjakið fer at halda fram aftan á, at Vinnudagurin 2012 er liðugur.
Melda teg til Vinnudagin 2012 nú.


text:
Á tingfundinum í morgin, setur Magni Arge soljóðandi fyrispurning til Poul Michelsen
Føroysk flogvinna, sum nú stuðlar upp undir nærum 500 arbeiðspláss í Føroyum, kann mennast uppaftur meiri, um vit skapa røttu karmarnar og leggja okkum eftir at røkka størri úrslitum. Tað var niðurstøðan á fundi í Norðurlandahúsinum um føroyska flogvinnu í farnu viku.
Ongin greitt orðaður politikkur fyri føroyska flogvinnu finst í løtuni, og tí kunnu eitt nú Atlantsflog og Vága Floghavn, sum bæði eru í almennari ogn, halda fullkomiliga hvør sina kós.
- Verður nakað stig tikið á hesum økinum, so vinnan og feløgini fáa eina greiða kós at stýra eftir, og virksemið verður samskipað til størstan fyrimun fyri føroyska samfelagið?
Hinvegin kunnu ójavnar kappingartreytir millum eitt nú Atlantsflog og SAS vikna munandi um føroyska flogvinnu.
2. Ætlar landsstýrismaðurin at seta nakrar treytir, so norðurlendski flogrisin, SAS, við 40 milliardum í umsetningi ikki fær høvi at misnýta sína dominantu støðu í Norðurlondum og á flogvøllinum í Keypmannahavn – og taka kappingaravlagandi stig sum t.d. at siga upp samstørv um avgreiðslu av flogførum, ferðaseðlar og bonusskipan, ið hava verið millum feløgini í skjótt 30 ár?
Magni Arge, løgtingsmaður


text:
Skúlaheimið í Marknagili
Skúlaheimið kann hýsa uml. 50 næmingum í einakamari. Heimið er ætlað næmingum á Glasi at búgva í undir heimligum umstøðum. Næmingar, ið ganga á øðrum skúlum, kunnu eisini fáa innivist á Skúlaheiminum. Niðanfyri kanst tú lesa meira um Skúlaheimið og hvussu tú søkir um innivist.
-
Umsóknarblað
Send beinleiðis umsókn her
Um tað av onkrari orsøk ikki bar til at senda umsókn beinleiðis á netinum kann umsóknarblað til Skúlaheimið heintast her
-
Skrivstovan á Skúlaheiminum, upplatingartíðir
Upplatingartíðir:
Mánadag til hósdag frá kl. 08.00 til 16.00.
Fríggjadag er opið frá kl. 08.00 til 13.00.
-
Um Skúlaheimið
Faldari um Skúlaheimið (frá 2018) kann heintast her
-
Leigugjald
Mánaðarliga leigugjaldið fyri kamar á Skúlaheiminum er 3.200 kr. Hetta er galdandi fyri øll kømur og allar leiðarar. Við í gjaldinum er fullur kostur og internet.
-
Matartíðir í kantinuni á Skúlaheiminum
Máltíðir:
Morgunmatur kl. 07.15 – 08.00
Døgurði kl. 11.30 – 12.30
Nátturði kl. 17.30 – 18.00
Kvøldkaffi kl. 20.00
Vinarliga heingið stólarnar upp undir borðið og ruddið eftir tykkum, tá tit eru liðug at eta.
-
Hesar tíðir er Skúlaheimið stongt:
Frá fríggjakvøldið kl 18.00 til mánadag kl. 07.00
Sunnudag sleppa næmingar við korti tó inn frá kl. 14.00
Um avtala er gjørd um hetta frammanundan, kunnu nýggir næmingar flyta inn sunnukvøld millum kl. 19.00-20.00.


text:
Kreppumiðstøðin
Kreppumiðstøðin heldur til í Kvinnuhúsinum. Á Kreppumiðstøðini kunnu kvinnur búgva, saman við sínum børnum, í eina tíð. Kvinnurnar fáa eitt kamar fyri seg sjálvar og hava atgongd til felags køk og stovu, wc og bað. Tær gera sjálvar mat, keypa inn, reingerða og vaska klæði.
Á Kreppumiðstøðini hava kvinnurnar møguleika fyri at fáa frið og umhugsa støðu sína. Tær kunnu tosa við starvsfólkið í Kvinnuhúsinum og fáa vegleiðing. Kvinnurnar verða eggjaðar til at siga sína søgu nógvar ferðir sum hjálp til at síggja, hvat tær hava verið fyri. Starvsfólkið lurtar eftir kvinnunum uttan at taka støðu: Ein og hvør kvinna velur sjálv, hvat er best fyri hana.
Kvinnur ið gista kunnu eisini fáa viðtalu hjá sálarfrøðingi. Hettar er ókeypis.


text:
12. februar 2018 kl. 14:35
Nú sáttmálasamráðingar millum Starvsmannafelagið og Kommunala Arbeiðsgevarafelagið er fyri, er ynskið hjá sosialráðgevunum, at løn og ábyrgd verða knýtt meiri saman.
Øssur Winthereig – PRESS
Sosialráðgevar settir í Barnavernartænastuni eru løntir eftir sáttmála millum Starvsmannafelagið og Kommunala Arbeiðsgevarafelagið.
Umframt at samráðast fyri einar 20 sosialráðgevarar, so fevnir sáttmálin um 480 onnur, ið eru í starvi hjá kommununum. Samráðingarnar eru í hesum døgum.
- Vit ynskja, at lønin, umframt at vera knýtt at útbúgving, eisini verður knýtt at, hvørja ábyrgd man hevur, sigur Katarina Petersen, sum vegna sosialráðgevararnar á Barnaverndatænastuni í Tórshavnar Kommunu hevur útgreinað støðuna hjá teimum.
- Barnaverndartænastan er ein sosialur myndugleiki, sum hevur vissar valdsheimildir innan barnaverndarlógina. Við hesum fylgir stór ábyrgd og setir høg krøv til tann einstaka sosialráðgevan viðvíkjandi sosialfakligheit, evni til virkni og ikki minst sálarliga og persónliga tilfeingið, sigur Katarina Petersen.
Í sáttmálanum hjá Starvsmannafelagnum verður ikki gjørdur munur á, um sosialráðgevarar hava bachelorútbúgving ella gomlu útbúgvingina. Sosialráðgevar í Starvsmannafelagnum eru løntir við eini grundløn, uttan nakra viðbót ella nakað ískoyti.
- Vit halda heldur ikki, at munur skal vera gjørdur á nýggju og gomlu útbúgvingini, men okkara ynski er at fáa løn og viðbøtur fyri ábyrgd og førleikar, sum vit hava vunnið okkum við eftirútbúgvingum, sigur Katarina Petersen.
Sosialráðgevararnir hava í fleiri ár ynskt at hugt verður meiri eftir, hvørja ábyrgd teir hava, tá lønin verður roknað út.
- Higartil hevur tað kanska ikki verið so frammarlaga í samráðingunum, men nú vilja vit gera vart við tað órímiliga, at sosialráðgevar í Barnaverndartænastuni einans verða løntir við grundløn og eingin myndugleikaviðbót, førleikaviðbót ella funktiónsløn verður latin. Hetta skal eisini síggjast í ljósinum av okkara krevjandi arbeiðsinnihaldi og samanborið við aðrar fakbólkar. Nú halda vit, at tíðin er búgvin til tað, sigur Katarina Petersen.
Katarina Petersen vísir á, at familjuráðgevarar, ið eru útbúnir námsfrøðingar og settir á sosialu deild, hava hvørki myndugleikafunktión ella ábyrgd av at taka avgerðir í málunum, men fáa eina hægri løn enn sosialráðgevar, sum hava myndugleikaábyrgd og skulu gera endaligu tilmælini í málunum.
Myndin omanfyri er av Katarinu Petersen, sosialráðgeva í Tórshavnar kommunu. Foto: Øssur Winthereig
« Aftur


text:
Skúlabókasavnið og fólkabókasavnið halda til í somu hølum við Løkin og hava gott samstarv.
Skúlabókasavnið er ein námsfrøðiligur tænastudepil og –verkstaður og bjóðar tænastur til næmingar, lærarar og onnur starvsfólk í Runavíkar skúla. Endamálið er at stuðla og menna hugin hjá næminginum at lesa og læra, at gera næmingin til ein virknan, sjálvbjargnan bókasavns- og miðlabrúkara. Eisini keypir og umsitur bókasavnið ein part av fakliga tilfarinum, sum lærarar og starvsfólk nýta til undirvísing og til egna førleikamenning.
Upplatingartíðir og starvsfólk
Fyrrapartar virkar bókasavnið sum skúlabókasavn undir ábyrgd av skúlabókavørðunum.
Tveir skúlabókavørðar og eitt hjálparfólk eru knýtt at skúlabókasavninum:
Anja Pálsdóttir, skúlabókavørður anja.palsdottir@skulin.fo
Lena Jacobsen, skúlabókavørður lena.jacobsen@skulin.fo
Conny Rasmussen, hjálparfólk conny@lokin.fo
Lánarakort og lánivegleiðing
Allir næmingar eru skrásettir í bókasavnsskipanini. Næmingar fáa ikki lánarakort við heim, men hava ein persónligan grindil (striku-kotu) í ringbindinum á diskinum. Næmingar eru vælkomnir at læna tilfar og annars brúka bókasavnið fyrrapartar. Næmingar kunnu sjálvir avgreiða síni lán og afturberingar við sjálvláns-skipanini.
Skúlabókasavnið í Glyvra skúla
Skúlabókasavnið á Glyvrum er bert opið fyri skúlanæmingum ávísar tíðir.
Eitt uppslag vísir nær skúlabókavørðurin er til staðar.
Ein skúlabókavørður umsitur bókasavnið: Brynhild W. Djurhuus, skúlabókavørður – brynhild.wurdig.djurhuus@skulin.fo
Partur av Runavíkar kommunuskúla
Skúlabókasøvnini hava eisini sítt pláss á heimasíðuni hjá Runavíkar kommunuskúla. Trýst her.


text:
- Nú má MobilePay koma til Føroya
politikkur25-01-2018 - 16:29 - Jóanis Nielsen
Føroyingar hava bíðað nóg leingi eftir, at tað fer at bera til at brúka MobilePay í Føroyum. Sjúrður Skaale vil tí hava donsku stjórnina at leggja trýst á fíggjarliga geiran.
Hvønn einasta minutt verða 137.000 krónur sendar umvegis MobilePay-skipanina. Tilsamans eru einar 133 milliardir krónur sendar umvegis skipanina síðani hon kom á marknaðin í mai 2013. Appin er í dag at finna á 9 av 10 smarttelefonum í Danmark og skipanin verður brúkt av bæði privatum, fyritøkum og kommunum.
- Hesi tølini siga alt. Veruleikin er, at MobilePay er vorðin ein avgerðandi partur av infrakervinum í fíggjarliga geiranum. Tí skulu føroyingar sjálvandi eisini kunna nýta hesa skipanina. Tað er púra givið, sigur Sjúrður Skaale, fólkatingslimur fyri Javnaðarflokkin, sum tí hevur tikið málið upp við donsku stjórnina.
- MobilePay er sum so ein privat skipan. Men hon verður mær vitandi brúkt av øllum donsku peningastovnum eftir at Swipp-skipanin varð niðurløgd einum knøppum ári síðani. Tí er í veruleikanum onki alternativ. Og tí mugu danskir myndugleikar, sum varða av bankamálum, syrgja fyri at allur ríkisfelagsskapurin hevur møguleika at brúka skipanina.
Fólkatingslimurin hevur tí sett Brian Mikkelsen, vinnumálaráðharra, hendan spurning:
Er ministeren enig i, at MobilePay har udvikle sig til i dag at være en meget væsentlig bestanddel av hele banksektorens infrastruktur, hvad er ministerens holdning til, at MobilePay fortsat ikke er tilgængeligt for brugere på Færøerne og i Grønland, og har ministeren til hensigt at presse på for at få bankerne til at gøre MobilePay tilgængeligt for bankkunder i hele rigsfællesskabet?


text:
Orð og lag: Heri Nolsøe
Viðmerking: Yrktur í samband við sangskrivarakapping hjá Tórshavnar Býráð í 1991.
Havnin so vøkur í sólskini errin lá,
við blómandi teigum so langt, sum eygað sá.
Við fuglum, ið sungu eitt yndisligt vakurt lag,
Tórshavn mín dreymur mítt lívsins træ.
Tá sólin fer niður og søkkur í kav,
og Tórshavn so kvirrur í náttini svav,
roðin so reyður á himmalin fer,
tað suðar frá sjónum um tangar og sker.
Tórshavn mín heimbýur er vakrastur á jørð,
Tórshavn eg eigi teg
og tú skalt eiga meg.
Í sirmi og mjørka eg standi og hyggi at tær,
tá teskandi Havnará hesi boð til mín bar,
“Mær leingist at lata meg upp fyri tær,
fyrr streymur var stríður, so fræls eg tá var.”
Býrurin vaknar og bussarnir koyra,
tíðindi og tónleikur eru at hoyra,
“Góðan morgun Føroyar” úr Útvarpi floymir,
tú leggur teg aftur á liðina og droymir.
Tórshavn mín heimbýur er vakrastur á jørð,
Tórshavn eg eigi teg
og tú skalt eiga meg.
Á Ólavsøku Merkið veittrar hátt,
á Áarvegnum bleiktrar tað hvítt, reytt, blátt,
fólk streyma inn og eru í góðum lag,
til okkara kæra høvuðsstað.
Havnin er gomul, hon fjálgar mín hjartastrong,
tí heilsi eg tær og syngi tær henda song.
Í hesi verð tú yndisperlan er,
tú ert mítt alt, mín dreymaverð.
:: Tórshavn mín heimbýur er vakrastur á jørð,
Tórshavn eg eigi teg og tú skalt eiga meg.::


text:
Tíðindi
16. mai 2018
Hvussu fer undirvísingin fram í føroyskum? Hetta er ein áhugaverdur spurningur at seta, nú kanningin av lesivanunum hjá børnum í 4., 6. og 9. flokki rør upp undir, at er tað at lesa burtur úr eini felagsbók týðandi í undirvísingini, so eru størri sannlíkindi fyri, at flokkurin, tú gongur í hevur vánaligan hugburð til lesing, og at næmingarnir í flokkinum lesa lítið; í øllum førum síggja vit, at flokkurin, har hetta verður gjørt, liggur í niðara enda, tá ið talan er um hugburð til lesing og lesitíttleika.
Lærarar, vit hava spurt, siga, at tað at lesa hart upp úr felagsbók er ikki næmingalagað undirvísing; næmingurin, sum er væl fyri, fær einki burturúr, næmingurin, sum er illa fyri, fær heldur einki burturúr, ei heldur bólkurin í miðjuni; í grundini rakar tú ongan næming. At fara at siga at tað at lesa hart við næmingunum er skaðiligt, er at taka í so rívan til; henda tilgongdin til undirvísing avdúkar kanska meiri tilgongdina hjá læraranum til úrtøkuna hjá næminginum. Sum skilst eru nógvir lærarar farnir frá tí at brúka upplestur úr felagsbók sum fastan tátt í undirvísingini í føroyskum; hetta er vanligari um danskt ella enskt er á skránni; tó tað verður framvegis gjørt sambært lesivanakanningini. Hugvekjandi er tað tí, at kanningin staðfestir, at hetta er ikki ein gongd leið, um tú skal venja næmingar tínar at tíma at lesa í frítíðini.
Greiningarfyritøkan Lóður hevur greinað úrslitini; næmingar í 19 skúlum kring landið í 4., 6. og 9. flokki hava tikið lut í kanningini, skúlar við fáum og skúlar við nógvum næmingum; flestu skúlar hava fleiri flokkar í kanningini. Kanningin var gjørd í november 2017-januar 2018 og almannakunngjørd í apríl í ár.
Les meiri um kanningina av lesivanunum í Skúlablaðnum, á www.skulabladid.fo og malmenning.fo
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Danielsen
Danielsen er eitt norðurlendskt eftirnavn, tað er 14. vanligasta eftirnavnið í Føroyum. Eftirnavnið merkir Sonur Daniel.
Innihaldsyvirlit
Kend fólk sum eita Danielsen:[rætta | rætta wikitekst]
Føroyingar[rætta | rætta wikitekst]
- Arnbjørn Danielsen, rithøvundur.
- Atli Danielsen, fótbóltsleikari.
- Dánjal Pauli Danielsen, rithøvundur og politikari.
- Dánjal Pauli Danielsen, kongsbóndi og politikari.
- Joen Danielsen (Kvívíks Jógvan), yrkjari.
- Kristina Háfoss (fødd Danielsen), økonomur og politikari.
- Páll Danielsen, sjónleikari og raddaleikari.
- Steffan Danielsen, listamaður.
- Trygvi Danielsen, rithøvundur og tónleikari.
- Victor Danielsen, trúboðari, rithøvundur og bíbliutýðari.
Danir[rætta | rætta wikitekst]
- John Danielsen, fótbóltsleikari
Norðmenn[rætta | rætta wikitekst]
- André Danielsen, fótbóltsleikari.


text:
Súla (lat. Morus bassanus L; da. Sule, Havsule) er størsti byggingarfuglur í Føroyum. Flogið er favn langt úr einum veingjabroddinum í annan. So langt aftur í tíðina sum nakrar frásagnir røkka og inntil nú fyri fáum árum síðani, hevur hon átt einans á Mykineshólmi og tveimum drongum har vestanfyri. Áður enn Sunnbiarsteinur var niðurlopin, hevði hon setur har, men átti ikki. Og í ongum øðrum stað setur hon seg niðurat, uttan hon er deyðasjúk — feig, søgdu teir gomlu.
Prúð er hon at síggja, tá ið hon kemur stillisliga flúgvandi fram yvir sjónum, snjóhvít við ytra helmingi av veingjunum svørtum. Á nakkanum og hálsinum er hon gullig, og føturnir eru svartir við klænari grønari striku niður eftir framrøðini á legginum og haðani omaná hvørjari tá út í klónna. Høgt yvir sjónum fer hon, — eyguni mugu vera óføra góð, tá ið hon úr tí hædd kann síggja seið og sild niðri í sjónum — brádliga stoytir hon sær so niður, eitt sindur á skák; veingirnar heldur hon fyrst nakað út frá sær, alt sum hon kemur niður, nærkast teir kroppinum, og í tí hon fer undir, hevur hon teir tætt at síðuni; tað hevði verið ein dyggur stoytur, men nevið og høvdið eru vaksin sum ein kíli til at taka hann av. Blámandi fer hon nakrar favnar niður — tað hendir, at hon kemur føst í gørn meir enn 12 favnar undir vatni — er burtur eina góða løtu og kemur so undan aftur, stundum við so harðari ferð, at hon støkkur leys úr sjónum.
Á pálsmessu1) kemur súlan at landi. Um grækarismessu fer hon at væla sær um reiðrið, sum hon hevði í fjør. Tað er bæði stórt og sterkt, klínt saman sum ritureiður av grasi og tara og harafturat ymissum, tær finna á floti, sum smá træsprek, pettir av hvannjólum og tílíkt. Hon verpur eitt hvítt egg og vermir í 6 til 7 vikur. Dúnungin er hvítur; ompul er hann kallaður. Fjaðraður er hann dimmgráur við hvítum prikkum og eitur tá grásúla. Ungarnir verða mataðir soleiðis, at súlan stingur nevið inn í hálsin á teimum og spýr føðina niður í teir. Eftir mikkjalsmessu rýma bæði grásúlan og hvítsúlan.
Tá ið grásúlan kemur aftur fyrsta árið, er hon hvít um høvur og háls; annað árið hevur hon dimman kross omaná, og triðja árið er hon sprøklut eftir rygginum. Hesi árini er hon í Mykinesi nevnd oyðisúla, í Sørvági grindubøka.
Um miðjan september fara Mykinesmenn at taka grásúlu, sláa hana við einum træ í høvdið, so hon doyr. Hesa seinastu tíðina hava teir fingið sum 900 um árið. Hon er óføra feit og smakkar væl. Nakrar heingja teir upp at turka, men tað mesta salta teir. Fyrr tóku teir eisini hvítsúlu; men teir sóu, hon var í minking, og so nøkur ár herfyri løgdu teir tað av. Síðani tá er hon væl nørd, og nakrar fáar hava tikið nýtt land, eiga inni á sjálvari oynni.
Norðan fyri og vestan fyri Hebridurnar, langt burtur av landsleið, eru nakrir drangar og hólmar, har súlur eiga í óførum meingi. Á hvørjum heysti fara menn út á summar av teimum, liggja har í nakrar dagar og veiða grásúlur í manga túsund tali.
1) pálsmessa er 25. januar.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Soleiðis eru teir kallaðir, tí teir hava fitjur, tað er húð, sum er millum tærnar og ger fótin góðan at svimja við. Og øllum fitjufuglum dámar væl á blotanum; summir halda seg helst á vøtnum og í áum, men teir flestu liva sína mestu tíð á sjónum. Fjøðurin er tøtt, og teir smyrja hana við feitum, so vatn rínur ikki við hana. — Til er eitt ótal av sløgum, og til at lætta yvirlitið á teimum verða tey her sett sundur í bólkar og ættir.


text:
Tað var einaferð ein maður, sum var so ógviliga fátækur og vesalur, at hann visti sær eingi livandi ráð, hvussu hann skuldi lívbjarga sær og konu síni; hvussu hann grundaði yvir hetta, sá hann ongan útveg. Tað einasta var at geva alt upp og seta seg at doyggja.
Men so ein dagin, hann gongur og syrgir yvir sína tungu lagnu, kemur ein maður til hansara og sigur: ”Eg veit, hví tú er so illa heitin, og eg vil hjálpa tær. Men eitt skal tú gera mær afturfyri: Gev mær ta fyrstu gávu, tú fært frá nú av.”
Tann fátæki hugsar við sær: ”Tann fyrsta gávan, ið eg fái? Ei man tað fara at vera mætt! Eg eri ikki vanur at fáa gávur um dagarnar. Ein biti inn í munnin frá onkrum, ið veit um neyðina, kanska.” Jú, hann sigur við tann fremmanda, at tað skal hann fáa, hetta skal vera ein avtala teirra millum.
Tá ið fátækramaðurin kemur aftur at húsum, nú stendur ein tungur pengaposi á einari kistu í forstovuni. Maðurin tekur glaður pengarnar og fer út um staðin at bera hvørjum manni, sum hann skyldaði til. Tá ið hann kemur heim aftur, er hann skuldarfríur; men tá er eisini pengaposin tómur, so konan og hann faa heldur ikki etið seg mett tann dagin. Um kvøldið fara tey til songar, bæði glað og óglað; tí væl var skuldin goldin, men tey svøltaðu, og skuldu tey beinanvegin aftur at borga, so høvdu tey ongar vónir fyri framtíðini kortini.
Tungur í huga fer maðurin upp aftur um morgunin. Men tá ið hann kemur út í forstovuna, stendur aftur ein pengaposi á kistuni, og hann var líka tungur sum tann fyrri. Nú var gleði, nú kundu tey eta seg mett og hava nóg mikið til lívið í langa tíð.
Eitt sindur eftirsíður nú fellur konan í gólv og føðir ein knóligan, væl vaksnan son.
Tá kemur ókunnumaðurin aftur, minnir um lyftið og sigur við mannin: ”Hesin sonurin er tín fyrsta gáva síðan avtalu okkara, og hann hevur tú givið mær!”
Tá verður tann fátæki bæði ræddur og harmur, tí nú heldur hann seg vita, hvat hetta er fyri maður, hann er komin í kast við, at tað er sjálvur illimaður.
”Ja, nú verður, sum er,” sigur illimaður, tá ið hann sær, hvussu tungur fátækramaðurin verður í huga, ”men eg skal gera tað lættari fyri teg; tú skal sleppa at hava dreingin, til hann er vaksin; men so er hann mín.”
Ája, hetta hjálpti eitt sindur, og maðurin royndi eisini at ugga seg við, at tað varð leingi, til drongurin varð vaksin, kanska hann sjálvur fann upp á ráð at sleppa sær undan til ta tíð.
Drongurin verður nú kristnaður og fær í dópinum navnið Oddur, og av tí hann, tá ið hann veksur til, verður av vakrastu og fermastu dreingjum, og hartil so djarvur, at eingin veit um sovorðið, verður hann róptur Oddur óræddi. Hann var bæði í viti og styrki ólíkur øllum sínum javnaldrum, og aldri kom hann í tað væri, at hann óttaðist ella fírdi, og altíð við gott treysti.
Nú líður tíðin, og drongurin verður fullvaksin.
Tá kemur tann fremmandi maðurin aftur og sigur, at nú var komið til tað, at hann skuldi hava dreingin, og at hann kom eftir honum næstu nátt.
Tá eru faðir og móðir ógvuliga illa við, sum vera man - fara til prestin at spyrja, um hann kann hjálpa dreinginum burtur úr hesi neyð, tey hava komið honum í.
”Biðið dreingin koma her niðan til mín í kvøld,” sigur prestur, ”so skal eg vita, hvat ið gerast kann.” Ája, um kvøldið kemur Oddur óræddi í prestagarðin, og prestur biður hann koma niðan í kirkjuna við sær, leiðir hann fram fyri altarið, gevur honum eina bók at hava í hondini og sigur við hann:
”Nú skal tú standa her fyri altarinum og ikki fara herfrá, fyrr enn eg komi aftur sjálvur, og nú skal tú ikki óttast, um tú sær okkurt ódámligt. Lat ongan lokka teg herfrá. Skuldi onkur komið higar, sum bað teg koma út við sær, bið hann so bara taka bókina frá tær. Vil hann ikki tað, lurta so ikki eftir honum.”
Hetta lovaði Oddur Óræddi. Presturin fór síðani heim til sín sjálvs, og alt var friðarligt í kirkjuni.
Eina løtu seinri, so nú gongur hurðin, og ein ungdómur kemur inn, kemur fram móti altarinum og sigur við Odd, at hann er húskallur prests, og at hann var sendur at biðja hann koma oman í prestagarðin beinanvegin, tí tað var eitt, prestur hevði gloymt at siga við hann, sum hann mátti fáa at vita.
”Eg skal koma beinanvegin,” svarar Oddur óræddi, ”men tak tú hesa bókina, eg havi í hondini, við oman, so fylgjast vit báðir.”
Húskallurin svarar: ”Á, tað nýtist ikki, legg tú bara bókina á altarið, so fær prestur hana seinri.”
Men tá svarar Oddur óræddi: ”Nei, eg fari ongan veg. Hevur prestur nakað at siga mær, kann hann koma higar sjálvur.” Teir mutast nú um hetta eina løtu, til húskallurin segði: ”Nei, nú havi eg ikki stundir at standa her og sleyga longur.” So fór hann.
Eitt sindur seinri gongur hurðin aftur, og inn kemur ein genta, sigur seg vera dóttir prests - og so vøkur og blíð hon er, smílist so yndisliga og er tað bara góðlæti, tað er óhugsandi, at nakar skal vilja siga henni ímóti - sigur við Odd Órædda: ”Spell, at tú fór ikki við húskallinum, tí tað var vissuliga rætt, hann segði, at presturin vildi tala eitt sindur meira við teg, og tú skuldi taka bókina við, tí har stóð í tað, sum tú skuldi gera.”
”Tað man einki vera atgjørt í tí, um eg fór ikki við húskallinum; tak tú bara bókina, so skal eg koma við tær.” ”Tað kann vera tað sama, hvør ið ber bókina,” sigur gentan, ”men tað er líkast, at tú ber hana sjálvur, tí tað er tú, sum hevur fingið hana.”
”Nei,” sigur Oddur óræddi, ”eg verði her. Far tú og sig við prest, at eg komi ongan veg. Vil hann siga mær nakað, kann hann koma higar sjálvur.” Tey mýla eina løtu um hetta, til gentan letst vera illa við og sigur, at hon hevur ikki stundir at standa her og møsna longur. So fór hon.
Tá ið hurðin gongur á triðja sinni, er tað ein maður, ið kemur inn: ”Ja, eg eri prestur,” sigur hann við Odd órædda, ”tú bað meg koma sjálvan. Og væl veri tær, at tú læt teg ikki siga av hasum yvirsjónunum, tú sá.” Og hann tekur at pjátra fyri honum, hvussu trúgvur og støðufastur, hann var, segði, at tað hevði ikki verið mangur, ið hevði orkað at staðið móti teimum freistingum, sum honum høvdu verið fyri; men nú var alt hetta yvirstaðið, eingin vandi meir. ”Kom nú við mær, og so verður alt gott.”
Tá spyr Oddur óræddi: ”Vil prestur ikki taka bókina við fyrst?”
”Nei, tað hastar einki,” svarar prestur, ”legg tú hana bara á altarið, eg havi so ikki brúk fyri henni fyrr enn í morgin, í hvussu er.”
Men Oddur veik ikki frá sínum, at prestur skuldi taka bók sína við heim; tí annars fór hann ikki av fetinum. Teir keglast nú eina tíð um hetta, til sinnið tóktist koma í prestin, og hann gav ilt av sær um handa treiska drong, sum ikki flættaðist við. Síðani fór hann av durunum og ripaði hurðina aftur eftir sær, so tað sang eftirí.
Nú er friður inni eina góða stund. Men so tekur at duna og braka í øllum bygninginum, skorast og troðka saman allastaðnis frá, og ein riðil av svørtum kettum tysur inn í kirkjuna, út úr veggjunum, upp úr gólvinum, so tað er yðjandi fult í hvørjum króki, og tað verður verri enn, tí har koma eisini størri og óhugnaligari dýr av mongum slag, sum tysa og troðkast runt um altarið og allastaðni, við undarligum atburðum og andskræmiligum rini og hvini. Til síðst er ein so ræðuliga hvøllur brestur, at tað hoyrist, sum allir veggirnir raplaðu niður.
Tá lær Oddur óræddi og sigur fram fyri seg: ”Ja, men hatta var heilt stuttligt! Mær hevur altíð dámt væl at hoyra buldur og brak, men ikki væntaði eg at síggja sovorðnan dans og hoyra sovorðið spæl her í nátt.” Tá verður alt í einum kvirt, og øll dýrini hvørva.
Men um eina løtu, nú brestur stormur á, og er húsbrot beinanvegin, kirkjan stendur og skinklar sum ein gamal rossleypur, og best sum er, kemur ein hvirla, tekur alla kirkjuna, sum hon er, út á sjógv og sorlar hana sundur. Aldurnar loka samanum, og Oddur óræddi sær einki aftur av øllum uttan altarið, sum hann heldur sær í - og bókina, sum hann hevur í hondini.
Tá sigur hann fyri munni sínum og lær: ”Ja, men hetta er stuttligt! Altíð havi eg ynskt mær at koma út at sigla í kolandi stormi; men ikki vardi tað meg, at eg fekk høvi til tað í nátt.”
So varð alt kvirt aftur, og kirkjan stóð, sum hon hevði staðið.
Tað næsta, sum hendir, er, at tað hoyrist braka og bresta uppi í erva, og ljós, sum bleiktrar, sker í eyguni. Tá ið Oddur óræddi hyggur upp, sær hann, alt loftið stendur í ljósum loga. Eldurin breiðir seg niður eftir veggjunum, fatar í gólvið, stólarnar og alt, sum er. Um eina løtu er alt brent upp - uttan altarið, tað er eftir, og framman fyri tí stendur Oddur óræddi við bókini í hondini - letur ikki við seg koma, heldur fyri munni sínum:
”Altíð hevur dámt mær hita og sterkt ljós; men ikki grunaði eg at fáa hetta í nátt. Heldur ræddist eg fyri at standa her og skelva hálvdeyður í kulda.” So hvarv alt burtur aftur, og kirkjan stóð líka óskalað sum áður.
Nú var kvirt eina góða løtu. Nakað var liðið á náttina, men enn var langt eftir til lýsing.
Nú fer hurðin ljódliga upp, og ein maður kemur inn, gongur spakuliga inn at altarinum, brýtur nakrar fjalir upp í gólvinum og tekur eina kistu uppúr. So koyrir hann lokið av og tekur líkverjuna av manninum, sum liggur í, heingir hana á fótskøruna og setur so kistuna niðurí aftur.
Oddur óræddi rættir seg fram og rippar líkverjuna til sín, spyr mannin, hvør ið hevur ligið undir hesum.
”Tað er ein fúti, sum eg átti, hann tænti mær væl í nógv ár. Hann gjørdi nógv av tí, sum fólk rópa órætt, og vann sær nógvar pengar, var múgvandi maður. Men so tók hann og gjørdi eina vælgerð einaferð, gav nøkrum neyðardýrum eitt sindur av pengum, og nú eri eg ikki vissur í at eiga hann longur. Tí fer tú at geva mær líkverjuna aftur, so hon kann vera mær sum ein próvførsla fyri mín rætt til tann deyða.”
”Nei,” sigur Oddur óræddi, ”tú fær ikki líkverjuna aftur, uttan tú kemur við øllum pengunum, fútin hevði skavað saman.”
Maðurin segði, at hann skuldi fáa teir. So fer hann út og kemur aftur um eina løtu við pengaposanum á bakinum, setur á gólvið har hjá dreinginum.
”Hetta er valla alt, fútin átti,” sigur Oddur óræddi, ”meira mundi hann raka til sín enn hetta.”
”Tað restar bara ein dáli, sum er farin niður ígjøgnum eitt gólv,” sigur maðurin.
”Ja, hann vil eg eisini hava,” sigur Oddur óræddi.
Maðurin fer av stað aftur, er leingi burtur, so kemur hann aftur við dálanum.
”Her man valla vera alt enn, sum fútin hevur rakað til sín,” sigur Oddur óræddi.
”Nú er bert ein dáli eftir, sum er farin gjøgnum eina sprungu í bróstinum,” sigur maðurin, ”og hann kann eingin fáa.”
”Jú, jú, hann vil eg hava við!” sigur Oddur óræddi.
Maðurin av stað aftur, er uppaftur longur burtur. So kemur hann aftur, ógviliga lotur, við ongum dála. ”Nei, handa dálan fekk eg ikki,” sigur hann, ”tí í somu sprungu var stungið eitt blað av eini gamlari messubók, og tað kundi eg ikki nema við.”
Tá hevði Oddur óræddi vunnið og segði við mannin, at nú vildi hann ikki tingast meir við hann, nú var náttin farin, sólin var komin upp, nú skuldi hvør til sín.
Hetta mátti maðurin smyrja seg við, náttin var farin við at leita eftir dálanum, og nú gjørdist ikki meir. Í tí skili fór hann av stað.
Tá kemur presturin í kirkjuna, tekur bókina, og nú fer Oddur óræddi heim við honum, tekur pengaposan við sær. Síðani sendir hann boð eftir øllum neyðardýrum har á leiðini og biður tey koma í prestagarðin. So tekur hann pengaposan og býtur alt, sum í honum er, sundur ímillum teirra, tí sjálvur vildi hann ikki hava eitt viðursvet av hesum, fútin hevði rakað til sín.
Tey fátæku takka Oddi órædda hjartaliga og siga, at aldri hava tey vitað nakran so gávumildan, so rættvísan og so djarvan mann sum Odd órædda.
Úr bókini ”Ævintýr 3”. Heðin Brú týddi. Føroya lærarafelag gav út í 1968.
Upprunaheiti: ”Svein uredd”. Norsk Folkediktning. Eventyr II


text:
Umsetningurin í handilsvinnuni vaks mest í búnýti og innbúgvi
vinna23-04-2018 - 16:46 - Jóanis Nielsen
Hagstovan:
Umsetningurin í smásøluni verður gjørdur upp hvønn ársfjórðing í trimum høvuðsbólkum, sum eru matur og alkoholfríar drykkjuvørur, klædnavørur og fótbúnaður og búnýti og innbúgv. Samanborið við sama tíðarskeið í fjør vaks umsetningurin í høvuðsbólkinum búnýti og innbúgv knappliga átta prosent fjórða ársfjórðing 2017.
Í høvuðsbólkinum klædnavørur og fótbúnaður var vøksturin nakað minni, men tó út við fimm prosent. Minsti vøksturin var í søluni av mati og alkoholfríum drykkjuvørum við hálvum øðrum prosenti.
Í talvuni niðanfyri síggjast broytingarnar frá 4. ársfjórðingi 2016 til 4. ársfjórðing 2017 bæði í ársins prísum og í føstum prísum.
Í myndunum niðanfyri sæst gongdin í hesum trimum høvuðsbólkunum sum indeks frá fyrsta ársfjórðingi 2005, ið er sett til 100, og fram til fjórða ársfjórðing 2017.
Dagførd og útgreinað hagtøl um umsetningin í smásøluni eru at finna í hagtalsgrunninum her.


text:
Timo Parvela er finskur rithøvundur, føddur 19. mai 1964 í Jyväskylä.
Hann hevur útbúgving sum lærari, men hevur starvast sum rithøvundur síðan 1996.
Umframt barnabøkur hevur hann skrivað bæði sjónvarps- og útvarpsrøðir til børn og vaksin.
Bjørn Sortland er norskur rithøvundur, føddur í 1968 og býr í Oslo.
Hann er sosionomur av útbúgving og hevur virkað sum rithøvundur burturav síðan 1998.
Saman eru teir farnir undir at skriva eina røð av bókum við heitinum kepler62. teir skriva aðru og hvørja bók, men sami maður myndprýðir allar bøkurnar. Tað er finnlendingurin Pasi Pitkänen.
Útgávur:
2017 Kepler62. Innbjóðingin
Kepler62. Niðurteljing
2018 Ferðin
Slóðarar


text:
Fyrilestrar og framløgur
Her er kunning um fyrilestrar og framløgur, sum Setrið skipar fyri - ella er partur av onkusvegna.
VITSKA - várið 2017
VITSKA er fyrilestrarrøð, sum Fróðskaparsetur Føroyar og Norðurlandahúsið skipa fyri. Endamálið er at skipa fyri almennum fyrilestrum, ið viðgera aktuel evni, sæð frá einum akademiskum sjónarhorni.
Ókeypis atgongd er til fyrilestrarnar, sum verða hildnir í Skálanum í Norðurlandahúsinum kl. 19:30.
VITSKA-fyrilestrar á vári 2017
24. januar 2017 - Too Good To Go
14. februar 2017 - Norðurlendskur filmur
21. mars 2017 - Býarplanlegging og javnstøða
18. apríl 2017 - Kristin Vilhjálmsdóttir - um arbeiði við tilflytarabørnum


text:
Farrah Fawcett
Farrah Fawcett (2. februar 1947 í Corpus Christi, Texas – 25. juni 2009 í Santa Monica, Kalifornia) var ein viðurkendur sjónleikari úr Texas. Sama dag sum Michael Jackson doyði andaðist eisini Farrah Fawcett, best kend úr sjónvarpsrøðini "Charlie's Angels" frá seinnu helvt av 70-unum. Hon varð 62 ár. Fawcett fekk staðfest krabbamein í 2006 og fekk viðgerð fyri sjúkuna. Á sínum 60 ára føðingardegi, fýra mánaðir eftir at hon hevði fingið staðfest sjúkuna, varð boðað frá, at hon var frísk aftur, men so varð ikki, og restina av sínum lívi stríddist hon móti krabbasjúkuni. Í mai mánaði kom fram, at hon lá til tað síðsta, og 25. juni andaðist hon á sjúkrahúsi í Santa Monica í Kalifornia. Hon bleiv 62 ár.
Hon vaks upp í lítla býnum Corpus Christi í Texas, har hon eisini varð fødd í 1947. Har gekk hon í einum katólskum skúla, til hon slapp inn á universitetið og flutti til Austin, Texas. Tá ein mynd av henni varð prentað í eitt blað, varð skjótt ringt eftir henni úr Hollywood í Kalifornia, og soleiðis byrjaði hennara yrkisleið sum sjónleikari, og hon gjørdist heimskend. Hon varð tilnevnd Golden Globes og Emmys, men hon vann ongantíð nakað. Hetta komst av, at dómararnir ikki altíð vóru á hennara síðu, hóast hon hevði nógvar fjepparar um allan heimin.
Hon er mest kend fyri sín leiklut sum Jill Monroe úr tí upprunaliga "Charlie's Angels", sum var ein sera væl umtókt sjónvarpsrøð, ið varð send frá 1976-81. Annars fekk hon eisini rós aftana at havi verið við í sjónleikinum "Extremities" av William Mastrosimone. Í leikinum spældi hon eina kvinnu, ið varnaðist, at ein neyðtøkumaður hevði brotið inn í hennara heim. Í staðin fyri at lata seg neyðtaka, berjist hon fyri sær sjálvari og tekur mannin sum fanga. Hesin sjónleikur var við til at broyta ímyndina av henni sum sakleys, blond genta, ið ikki tordi at gera nøkrum nakað.
Tey seinastu 27 árini av sínum lívi livdu hon saman við sjónleikarinum Ryan O'Neal. Saman fingu tey sonin Redmond. Tað var ætlan teirra at gifta seg, men tað náddu tey ikki áðrenn hon doyði. Fáar vikur áðrenn deyða hennara, varð heimildarkykmyndin "Farah's Story" sjónvarpað í Ameriku, har 9 milliónir fylgdu við í tí 2 tíma longu kykmyndini. Alana Stewart var við til at gera heimildarkykmyndina, og hon sat við lið Farah inntil deyðan. Hennara bardagi mótvegis krabbameininum varð víst fyri almenninginum.
Filmar[rætta | rætta wikitekst]
- The Cookout (2004)
- Dr. T & the Women (2000)
- The Flunky (2000)
- The Lovemaster (1997)
- The Apostle (1997)
- Man of the House (1995)
- See You in the Morning (1989)
- Extremities (1986)
- the Burning Bed (1984)
- The Cannonball Run (1981)
- Saturn 3 (1980)
- Sunburn (1979)
- An Almost Perfect Affair (1979)
- Somebody Killed Her Husband (1978)
- Logan's Run (1976)
- Myra Breckinridge (1970)
- Love Is a Funny Thing (1969)


text:
Amerikanskur tjóðardagur er í dag. Ivasamt er, hvat hátíðarhald er í tí. Eingin onnur tjóð hevur sum hin amerikanska spælt altjóða løgreglumaður, prædikað og samstundis dripið frá hond.
Eingin onnur tjóð hevur gjørt seg seka í so grovum ákærum, sum tær, ið verða førdar fram í Hollywood-filminum Syriana. Sama sarkasma fekk Bob Dylan at yrkja um tað heilt serliga amerikanska rættvísið, sum fer í sjálvsving og fær miðal amerikumannin at ganga With God on our side.
Amerika er mótsetingar og frælsi.
Saman við støddini á landinum og tí undirhaldsfloymi, sum vit verða rakt av hvønn dag, eru tó eisini undirstreymar, afturundirgerð og íðukálvar. Rák, ið seta dám á eina mótmentan, counter-culture, sum setur altjóða tilveruna skák mát. Frank Zappa var ein teirra. Og ein long røð av teknarum, sum Hugh MacLeod úr Texas, ið teknar heilsanir frá The Gaping Void í cyberspace, til høgru í grønara partinum á hesum bloggi.
Í juli ætli eg mær at koyra í Kalifornia. Har er tætt millum skeltini United in diversity. Hóast hetta er herðrópið hjá Evropeiska samveldinum, er tað í nógv størri mun Amerika, ið lýður hesi boð. Sameind í ymiskleika. Tí er har so stuttligt at ferðast.


text:
Tíðindaskriv
Onnur bókin í Nem-røðini er nú liðug og klár at taka í brúk. Nem í fjórða heldur áfram har, sum Nem í triðja slepti. Í Nem í fjórða eru nýskrivaðir tekstir og søgur og nýggjar tekningar. Harumframt eru fleiri føroysk listaverk tikin við.
Næmingabók
Lærarabók
Í bókini eru hesi tekstsløg: Søgubrot, filmur, táttur, søga, mynd, myndasøga, bræv, endurminning, frumsøgn, ritroynd, yrkistekstur, máliskur, stuttprosa, yrking, sangur, myndabók.
Nem í fjórða er í seks pørtum, og hvør parturin leggur serligan dent á eitt ella fleiri øki í lærugreini føroyskt.
Ótrúligt leggur dent á eitt serstakt slag av frásagnum, sum skiftir millum fiktión og ikki-fiktión.
Søga mín leggur dent á myndasøgur og tekstslagið endurminning.
Endaleys vitan leggur dent á fakliga lesing og at arbeiða við heimasíðum.
Unnustur og ræðuskítar leggur støði undir at menna greinandi og skaldsligu førleikarnar hjá næmingunum.
Orðafjas leggur dent á at menna málfrøðiligu og orðalagsligu førleikarnar hjá næmingunum.
Litirnir tala leggur dent á litir, fagurfrøði og fagurfrøðiligar snildir umframt grannamálini íslendskt og norskt.
Bókaheildin fevnir um pappírsbók, fleksbók og læraravegleiðing.
Gunnvá Dam hevur lagað til og týtt úr donskum.
Fleksbókin til Nem í fjórða verður tøk í februar, tó liggur fleksparturin til Ótrúligt á snar.fo/nem4.


text:
Sverri Egholm
18.06.2017 - 20:10
Tíðindi > Uttanlands > Politikkur
La République en Marche, sum er flokkurin hjá franska forsetanum, Emmanuel Macron, fær meirilutan í franska tjóðartingsvalinum.
Tað vísa í øllum førum exit-poll eftir, at valstøðini lótu aftur fyri einum góðum tíma síðani.
Danmarks Radio skrivar, at miðlarnir eru á ymsum máli um, hvussu nógvar sessir av teimum tilsamans 577 sessum, nýstovnaði flokkurin hjá Macron fær.
Reuters skrivar, at ein kanning frá Kantar Sofres vísir, at flokkurin fær 315 sessir meðan aðrar kanningar frá Ipsos og Elabe vísa, at flokkurin fær enn fleiri.
Hetta er annað umfar av franska tjóðartingsvalinum, sum hevur verið merkt av lítlari valluttøku. Klokkan 17 høvdu bara 35,33 prosent av fraklendingum verið á vali.


text:
Frá 1. januar 2017 skulu ársroknskapir og skattaroknskapir latast inn sum sonevndar XBRL-fílur
XBRL
Skráseting Føroya og TAKS hava boðað frá, at frá komandi ári skulu ársfrásagnir og skattaroknskapir latast talgild inn í XBRL-sniði.
Eisini krevja hesir myndugleikarnir, at bæði ársfrásagnir og skattaroknskapir verða latnir inn í PDF-sniði.
Orsøkin er tann, at
Hvat er XBRL?
XBRL er ein stytting fyri: “eXtensible Buisness Reporting Language”, sum leysliga kann umsetast til “Víðkandi handilsfrágreiðingarmál”. Hetta er ein háttur, har fíggjarligar upplýsingar verða sendar millum teldur á ein slíkan hátt, at hesar fíggjarligu upplýsingarnar kunnu takast út aftur í ymiskum uppsetingum. Hesin hátturin at senda upplýsingar er bæði skjótari og tryggari. Tað er ikki neyðugt at tøppa upplýsingarnar inn aftur.
Ein annar fyrimunur er, at m.a. Hagstovan kann fáa fleiri neyvar upplýsingar á ein skjótan og tryggan hátt.
Hvussu gera man eina XBRL-fílu?
Tá hetta er eitt mál, ið teldur kunnu “tosa” á millum sín, er neyðugt, at tær fíggjarligu upplýsingarnar verða settar upp eftir einum føstum leisti.
Síðani 1993 eru ársfrásagnir hjá feløgum settar upp eftir føstum leisti, ið er ásettur í ársroknskaparlógini. Nú hevur TAKS ásett, at skattaroknskapir eisini skulu setast upp eftir føstum leisti, alt eftir virkseminum hjá skattaborgaranum. TAKS hevur gjørt 7 ymiskar leistir:
JANUAR hevur eina sera framkomna telduskipan, ið dagliga verður víðariment í okkara góðskusamstarvi við onnur sjálvstøðug grannskoðanarvirkir í felagsskapinum RGD (Revisorgruppen Danmark).
Henda skipanin er før fyri at seta bæði ársfrásagnir og skattaroknskapir upp í XBRL-sniði.
Tað fara vit sjálvsagt at gera fyri allar kundar okkara, so teir kunnu lúka tey krøv sum almennu myndugleikarnir seta.
Sjálvsagt kunnu vit eisini seta ársfrásagnir og/ella skattaroknskapir upp í XBRL-sniði fyri onnur enn okkara kundar, og senda hesar upplýsingarnar til almennu myndugleikarnar, og eru tit vælkomin at seta tykkum í samband við okkum um hetta.


text:
– Man kann ikki kappast um tónleik, segði ein annars skilagóð kvinna, ið eg prátaði við til Sement finaluna leygarkvøldið.
Sjálvt um hon er skilagóð, so var hendan klisjein eitt sindur hoyrd fyrr, og hon er faktiskt ikki røtt. Hetta hóast hon gevur spyrjaranum eitt ávíst listarligt trúvirði. Tí rætt skal vera rætt, at kappast í tónleiki er ikki politiskt korrekt. Tað er ikki heilt listarliga forsvarligt.
Men man kann gott kappast í tónleiki, og sjáldan hevur eitt vikuskifti verið meira merkt av tónleikakappingum, enn júst hetta vikuskiftið.
Fyrst hugdi ein stórur partur av okkum eftir Sveini Gaard Olsen, ið sang seg í finaluna í X-Factor, síðan var risa móttøka fyri Sveini í Norðurlandahúsinum, og so var Sement finalan har bestu nýggju bólkarnir í Føroyum kappaðust um heiðurin sum ársins nýggi bólkur.
Felags fyri hesi tiltøkini var ein ovurhonds stórur áhugi, Tjóðin fylgdi við, meðan Sveinur kappaðist í sjónvarpinum, tað sást aftur á Facebook, har man nærum svam í viðmerkingum um hansara framføslu. Stóra fólkamongdin til tiltkaið í Norðurlandahúsinum leygadagin bar eisini boð um, hvussu populert danska X-Factor er í Føroyum.. Men eisini Sement var væl vitja. eins og Prix Føroyar eisini plagdi at vera væl vitja.
Niðurstøðan má vera, at man kann gott kappast í tónleiki, hetta skapar áhuga, og vekir fólk til at brenna fyri teimum, ið tey halda við. Hetta fær sinnini í kók og skapar eldhuga.
Baksíðan er kanska tann, at tað ofta ikki eru stóru listarligu upplivingarnar, ið fylgja við tílíkum kappingum. Vit fegnast og brenna fyri miðalhampaavrikum. Samstundis sum vit als ikki vísa sama áhuga fyri nógv størri upplivingum, ið standa okkum í boði.
Men eg havi hug til at fegnast um, at vit yvirhøvur brenna fyri nøkrum, ið er nøkurlunda listarligt.


text:
Borgarstjórarnir í Nes-, Runavíkar- og Sjóvar kommunu skrivaðu í gjár undir tíðaravmarkaða tillagan av samstarvsavtaluni um betri heilsutænastur til borgarar í Skálafjarðar Læknadømi. Í dag 20. januar er avtalan staðfest av landsstýriskvinnuni í Heilsu- og innlendismálum, Sirið Stenberg og verður sett í verk.
Í einum avmarkaðum tíðarskeiði verður gjørd ein royndarskipan, sum hevur við sær, at ein av teimum trimum kommunulæknunum hevur viðtalu aðru hvørja viku á Heilsudeplinum við Skálafjørðin og aðru hvørja viku í læknaviðtaluhølinum á Strondum.
Avtalan kemur í gildi mánadagin 23. januar 2017 at rokna og til 1. august 2017.
Royndarskipanin verður eftirmett í tíðarskeiðinum 1. juni - 1. juli 2017.
Mánadagin 23. januar, í viku 4, byrjar læknaviðtalan á Heilsudeplinum við Skálafjørðin og verða læknaviðtalurnar fram til 1. august í Runavík líkaviku og á Strondum ólíkaviku.