text:
Nýggi skúladepilin í Marknagili er størsta bygningsverkætlan í Føroya søgu. Listprýðingin er somuleiðis tann størsta av slíkum, sum nakrantíð er framd her á landi. Enn manglar okkurt verk at verða sett upp í prýðingini, ið sum heild er ómetaliga væl eydnað. Tess syrgiligari tykist staðsetingin av listaverkunum úti í brandtrappunum.
Nú summarfrítíðin er av og vit spakuliga sessast hvør á síni rók, sveima vit í huganum aftur á upplivingar í summarfrítíðini. Sjálv havi eg ikki ferðast tað stóra. Var bara ein lítlan arbeiðstúr í Keypmannahavn herfyri, men sonurin var við, og saman við honum endurfann eg mína undran og eldhuga um byggilistina í Keypmannahavn. Vit koyrdu við bussi og prátaðu um tað, vit sóu. Honum dámdi serliga væl tveir bygningar í miðbýnum - hesir eru ómetaliga ymiskir, men hava allíkavæl báðir tætt samband við størsta maktfaktorin til allar tíðir – eg hugsi sjálvsagt um viðurkendu virðiseindina, sum í øldir er nýtt til keyp og sølu, altso pengar. Talan var í fyrra lagi um tann gamla keypsskálan, Børsen frá 17.øld hjá arkitektunum Lorenz van Steenwinckel og Hans van Steenwinckel yngra. Soninum dámdi serliga væl ævintýrkenda, snaraða tornið á gamla renesansubygninginum á Steinhólminum – tit vita, við teimum fýra kimiligu drekahalunum. Øgiliga væl funnið uppá, helt hann (-og hví hava vit ikki tílík torn í Føroyum?). Hin bygningurin, sum honum dámdi ella sum hann onkursvegna var imponeraður av, var eisini ein peningastovnur – tað var hin skínandi tjóðbankabygningurin hjá Arne Jacobsen, ið stóð liðugur í Havnegade í 1978. Sonurin var hugtikin av hesum stóra bygninginum, eg haldi, hann fekk tað at vera pengatangan hjá Gíriki McGvagg, ið stendur har mitt í danska høvuðstaðnum sum ein í grundini óvinarlig og frástoytandi peningateggja úr stívnaðum marmori og glasi. Eg segði honum, at hatta er eitt víðagitið arkitektoniskt monument, og at arkitekturin, sum eisini teknaði SAS Royal Hotel, er úrmælingur og slóðari fyri sonevndum curtain wall glasfasadum í Danmark, men tá haldi eg kki, at drongurin lurtaði – hann var í huganum inni hjá Gíriki gubba og sá fyri sær gamla steggjan gramliga svimjandi í peningarúgvunum handan marmorveggirnar. Tá vit fóru út úr bussinum spurdi hann um pengar ikki eru harðir at svimja í.
Byggilistin sigur søgur
Byggilistin er eins og øll onnur list full av upplýsingum, hon sigur søgur ikki bert um hugflog og speki hjá avvarðandi arkitektum, men eisini um ta tíð og tey menniskju, sum livdu og myndaðu samfelagið kring byggilistina. Gjøgnum tey ítøkiligu, tungu byggilistaverkini, hóma vit mentanina. Tí er tað eisini so áhugavert at vera uttanlands og uppliva ymiskar bygningar og býir.
Risastórur bygningur
Í Føroyum eru góðar tíðir, búskapurin er glóðheitur og alla møguliga staðni síggja vit nýggjar stásiligar bygningar skjóta seg upp. Skúladepilin í Marknagili ella Glasir, sum hann eitur, er nógv tann størsta av hesum byggiverkætlanum. Glasir er teknaður av Team Fuglark við BIG – Bjarke Ingels Group – sum høvuðsráðgeva. Bygningurin er so óvanliga stórur, at eg haldi hann vera beint við síðuna av mær, tá eg spáki niðan eftir Dalavegnum. So eg gangi og gangi, men føli sum um eg eri á einum rennibandi, tí tað gongur als ongan veg; bygningurin blívur við at vera umleið somu stødd – tá er líka frægt at hoppa upp í eittaran og koyra nøkur stopp inntil risabygningurin dagar fram undan Handilsskúlanum.
Ein meldurhvirla
Hvat fara fólk í framtíðini at hugsa um Glasir? Tað valdast kanska hvussu skúlin fer at roynast næmingum og samfelagi. Men byggilistarliga hugtekur bygningurin eitt nú við síni imponerandi stødd og við mátanum, hann er staðsettur og lagaður til lendið í fleiri hæddum. Sambært arkitektafyritøkuni BIG, er skúlin sniðgivin sum ein meldurhvirla við stórum garðrúmi, ið er kjarnin í skúlanum. Og rætt er, at tað innanfyri ikki minst er víðfevnda og ljósa miðrúmið við atrium í neðra og glaskupli í erva, sum imponerar. Út frá rundbygninginum eru leingir og útúrgerðir; upplatingardagin bar fryntiligi arkitekturin, Bjarke Ingels í røðu síni skapið saman við báðar endarnar á einum tilvildarliga krosskastaðum turriklæði. Tilfarið er fyri tað mesta glas og betong og úrslitið er serstakliga ljóst, gjøgnumskygt, modernað og kalt sum ein gamaldags science fiction visión - eg hugsi um góða gamla móðirskipið Starship Enterprise; eitt heilt glas-univers komplett við motordeild í neðra, hárturkarum í erva og við øllum møguligum humanistiskum, náttúruvísindaligum, tekniskum, kreativum, littererum og merkantilum lærugreinum harímillum. Glasveggirnir eru allastaðni, teir eru ein ósjónlig og ítøkilig avbjóðing bæði so og so, og ikki bara sum endaleys pussiflata hjá teimum frammanundan hart royndu vaskikonunum. Tey eru ikki fá, sum í skundi hava rent seg í glasveggir seinastu vikurnar og sum hava ásannað, at glas er hart at renna seg í. Hetta sama kann helst sigast um allan bygningin fyri ikki at tala um bygnaðin, at her eru avbjóðingar av ymsum slagi, alt møguligt, sum skal lagast til og broytast.
Trappulistin
Staðsetingin av listini í fimm brandtrappum er hinvegin rættiliga liðug, so har ber illa til at koma afturumaftur. Fimm av okkara bestu listafólkum hava prýtt hvør sína trappu. Prýðingsætlanin kostar tríggjar milliónir krónur, tað er ikki smávegis. Tá eg av fyrstan tíð hoyrdi um forfjónaðu staðsetingina, undraði hon meg, men eg kom til ta niðurstøðu, at trappurnar mundu vera onkursvegna implementeraðar í rundbygningin á slíkan hátt, at listin var sjónlig úti í stóra rúminum, har er jú glas allastaðni. Men her mistók eg meg - har sæst einki til størsta partin av listini úti í stóra garðrúminum og tað er stórt spell, haldi eg. Eg hugsi, at ein orsøk til, at staðsetingin í brandtrappunum virkar eyka løgin er, at trappurúmini eru minkað í mun til upprunaætlanina orsakað av sparingum.
Brandur Patursson
Glas- og ljósverkætlanin hjá Brandi Patursson er ómetaliga væl eydnað og gevur áskoðaranum eina tiltrongda kenslu av hita í hálvalýsinum í tí partvíst myrkalagda trappurúminum. Brandur hevur avmarkað seg till tann sama brenda, reyða litin í øllum sínum verkum, hann brúkar somu stødd, og tøkni í øllum verkunum, og hesum avmarkingum hevur hann fingið nógv burturúr. Tað er eins og liturin flýtur á lýsandi glasflatanum. Eg eri lærari í m.a. myndlist á Glasi. Tá næmingarnir hjá mær tosaðu um hesi verkini í dag, brúktu tey nógv orð, sum høvdu við hita at gera. At verkini sýnast brennandi heit og at struktururin minnir um kókandi, rennandi, flótandi lava. Tær hildu eisini, at eldverkini onkursvegna vóru relaterað til staðsetingina í eini brandtrappu. Her kann tað vera, at næmingarnir yvirtulkaðu, men tankin er nokk so fiffigur. Brandur Patursson hevur sett sær nakrar einfaldar formligar avmarkingar og treytir; øll verkini hjá honum hava tað sama, avlanga liggjandi formati, ið leggja upp til eina frásagnarliga tulking, sum ikki letur seg gera av tí, at listin er nonfigurativ. Allíkavæl hóma vit stóran spenning, dynamikk og hendingar í ljósfylltu verkunum.
Jóhan Martin Christiansen
At gipsverkini hjá Jóhan Martini Christiansen fella so væl inn í betongtrappurúmið, sum tey gera, er neyvan heilt tilvildarligt. Listamaðurin hevur í síni arbeiðsprosess tikið støði í ymiskum byggitilfari, sum hevur verið brúkt í sambandi við byggingina av Glasi. Tessvegna hava listaverkini sama ráa dámin, sum rúmið, tey hanga í. Gipsrelieffini eru rættiliga ymisk, summi eru stór í vavi og rektanguler, tey hanga sum gátuførir, tigandi portalar í brandtrappuni á Glasi. Aðrastaðni hanga smærri verk, sum eru formskorin og minna um staklutir á eini størri heild. Á einum veggi hanga fleiri avlong skap saman í eini loddrættari røð, sum sendir tankarnar til líknandi kompositiónir hjá Donald Judd. Men har amerikanski slóðarin skapti sløtt, maskinkend objektir, ið vóru nóg mikið í sínum egna objektiva ding an sich ítøkiliga veruleika, arbeiðir Jóhan Martin Christiansen eisini við eftirmyndum og einum slagi av tilfarsligari ontologi. Hesi verk eru um somu tíð eitt slag av eftirmyndum av skapanini av bygningsverkinum, sum tey eru ein partur av, men tey eru eisini poetisk og vøkur og eru sostatt ikki ólík trægipsmyndunum hjá Anker Mortensen.
Anker Mortensen
Sjálvt um listprýðingin hjá Anker Mortensen er tøkniliga fjølbroytt og sett saman av kvadratiskum oljumálningum og smærri pappírsmyndum, so myndar hon eitt egið og friðsælt univers, sum er gott at koma inn í. Á sama hátt sum við hinum verkunum á Glasi, tykist henda listprýðingin gjøgnumhugsað eisini í mun til hvar verkini hanga í mun til hvørt annað. Her er ein ávís menning frá koloristiskum og sprøklutum málningum niðarlaga og til eitt meira hátíðarligt og luftigt úttrykk í erva. Ovasti málningurin er einastandandi vakur, friðarligur, hvítur og tó fullur av innihaldi og meining sum í einum fávitskunnar skýggi, ið er eitt evni, sum áður hevur hugtikið listamannin. - Fávitskunnar Skýggj er heitið á einum gomlum enskum kristnum riti um kontemplatión, eitt handrit við ráðum um hvussu mann ber seg at fyri, at sálin skal blíva eitt við Guð. Verkini hjá Anker Mortensen hava eitt bæði organiskt og intimt brá, sum gevur áskoðaranum hug og dirvi til at nærkast teimum.
Sum áður nevnt er Glasir ikki heilt liðugur. Hetta hevur m.a. við sær, at ikki øll verkini eru komin uppá pláss í prýðingini. Henda greinin er sostatt skrivað uttan at eg havi sæð verkini hjá Ragnhild Hjalmarsdóttir Højgaard og Hanna Bjartalíð – sambært frágreiðing verða verkini hjá teimum báðum integreraðir partar av innirúminum á Glasi. Bæði listafólkini arbeiða hartil við lívrunnum tilfari, Ragnhild við ull og Hanni við træi, so eg hugsi, at vit kunnu gleða okkum.
Rannvá Kunoy
Tað ovasta verkið í prýðingini hjá Rannvá Kunoy er ikki hongt upp enn orsakað av onkrum byggisnøkli, men eg havi sæð verkið, ið er tað størsta av verkunum hjá Rannvá Kunoy á Glasi. Hetta verkið er skínandi turkisblátt, men skiftir lit eftir ljósinum. Hesi verkini snúgva seg fyri ein stóran part um ljós, ið saman við gjøgnumskygni hevur verið týdningarmikil partur av listarligu leitanini hjá listakvinnuni heilt frá byrjan. Øll árini hevur hon ment ljósárinið í sínum myndum og hevur nú nátt eitt fyribils hæddarpunkt við málningum, sum lýsa. Hesi seinastu árini hevur hon arbeitt við serligum litpigmentum, ið skifta lit eftir ljósinum í framsýningarhølinum og eftir hvar áskoðarin er staddur í mun til málningin. Hesir málningarnir, ið eru bygdir upp av nógvum tunnum løgum av máling, eru ómetaliga sansaligir, vakrir og nærverandi, samstundis sum teir sýnast holografiskir og at kalla futuristiskir í mátanum teir í roynd og veru bróta eina grundtreyt hjá málarínum - at vera fikserað í tíð og rúmi. Upplivingin av hesum verkunum verður til saman við rørsluni hjá móttakaranum. Á sama hátt sum hini listafólkini í trappuprýðingini hevur Rannvá Kunoy gjørt síni verk við atliti at skúlastovninum, har verkini hanga. Málningarnir eru fullir av teknum, strikum, tølum og orðum, ið tykjast krevja eina tulking. Í fleiri førum er ikki gjørligt at týða teknini. Myndirnar eru gátuførar og afturlatnar í teirra skyggjandi vakurleika og ymisligu formatum. Men so allíkavæl ber til at eyðmerkja okkurt í vavstrinum. Onkrastaðni er orðið YAMA skrivað á skák og endurtikið fleiri staðni. Yama er sambært hinduistisku læruni tað fyrsta menniskjað, ið fann vegin til deyðsríkið og sum harvið vísti øllum hinum menniskjunum vegin hagar. Yama gjørdist gudur, ið varðaði yvir deyðsríkinum og so líðandi varð hann eisini rættvísisdómarin, ið metti um atburð og karma hjá hvørjum einstakum menniskja.
Sigrun Gunnarsdóttir
Veggjamálningarnir hjá Sigrun Gunnarsdóttir snúgva seg somuleiðis um at vaksa, at búnast, at læra, at fara, at skilja, at granska, at tulka, at minnast, at halda fast og at sleppa. Hervið relaterar prýðingin til skúlan sum stovn. Sjáldan havi eg uppliva hennara serliga einfalda, naiva og symbolska stíl koma so nógv til sín rætt sum í prýðingini á Glasi, ið fær eyka styrki av at vera málað á tann ráa betongveggin eins og teir gomlu, inniligu kálkmálningarnir. Listakvinnan fyriheldur seg í sínum frásagnarligu verkum til skúlan sum eitt stað, har einstaklingurin mennist og búnast. Hon hevur sum tann einasta av trappulistafólkunum valt at taka sjálvar trappurnar við í prýðingina. Hon hevur málað dekorativ mynstur á trappurnar og tað riggar væl. Eg hugsaði í fyrstani, at tað var ov lítið avgjørt, men havi nú gingið nakrar ferðir í hesum trappunum og haldi, at tað hongur sera væl saman og savnar tey einstøku verkini.


c: text/html

text:
Usbekistan er eitt av ríkastu og fjølbygdastu londunum í Miðásia. Landslagið er skiftandi; tveir triðingar eru oyðimørk og turrar grasfløtur; men har eru eisini fruktagott lendi og stríðar áir og snjótakt fjøll. Gomlu býirnir fram við Silkivegnum eru farnir at draga nógv ferðafólk til sín, og útlendskar fyritøkur eru uppi í at gagnnýta stóra ráevnistilfeingið og góðu vatnorkumøguleikarnar. Usbekistan er fjórðstørsta bummullarland í heiminum. Usbekar nevna bummull "hvíta gullið".
Silkivegurin er navnið á forna handilsvegnum úr Kina, ígjøgnum Miðásia, Miðeystur og til Evropa. Mangir gamlir islamskir býir, ið vóru handilsmiðdeplar, eru fram við vegnum. Ímillum teirra eru Samarkand, við mongum vøkrum islamskum bygningum, og Bukhara, sum er pílagrímsbýur hjá muslimum, og Tasjkent, høvuðsstaðurin í Usbekistan, sum er gitin undir navninum "gosbrunnabýurin".
Stórt ráevnistilfeingi er í Usbekistan. Har er nógv olja, gass, kol, gull og uran. Stór gassleiðing er løgd úr Bukhara og norður til Uralfjøll í Russlandi. Men gassið verður eisini nýtt í usbekiska ídnaðinum, til dømis í evnafrøði-ídnaðinum og maskin- og flogfaraídnaðinum.
Miðasia er langt burtur frá heimshøvunum. Vindurin er turrur, og har er lítið avfall, so nógvastaðni er lendið kargt og berligt. Av tí at ógvuliga turt er bæði vetur og summar, eru skerpingur og turkur stórir trupulleikar hjá bóndunum. Fyri norðan eru víðar grasfløtur, nevndar steppur. Miðskeiðis eru tvær stórar oyðimerkur, Kyzilkum (Reyðisandur) og Karakum (Svartisandur). Fyri sunnan eru langir, høgir kavataktir fjallaryggir, sum ganga suður at Himaleia. Alt Miðasia, tá ið Afganistan er frá, var partur í gamla Sovjetsamveldinum. Ídnaðarmenning og felagslandbúnaður hava elvt til stórar broytingar í hesum londum. Í gomlum døgum vóru bara flakkfólk her
Í 1991 fell kommunistastýrið í Sovjetsamveldinum, og londini í Miðasia fingu sjálvræði. Tá ið londini vóru uppi í Sovjetsamveldinum, ið varð miðstýrt úr Moskva í Russlandi, búsettu mangir russar seg her, og russiskt trokaði burtur málini í hesum londum. Nú stríðist fólkið at vinna rættindini aftur og at menna mentan og samleika.
Nógv olja og nógv gass eru í norðaru londunum í Miðasia. Kasakstan er farið at pumpa olju upp úr einum av heimsins størstu oljukeldum í Kaspiskahavi. Turkmenistan er farið at vinna út gass úr ovurstórum gassøki uppi á landi. Peningatrot og ov lítil yrkislærd arbeiðsmegi hava við sær, at seint gongur at menna oljuvinnuna.
Aralvatn, sum einaferð varð fjórðstørsta vatn í heiminum, er í ferð við at torna upp. Náttúruvanlukkan stendst av, at áirnar Amu-Darja og Syr-Darja, sum renna í Aralvatn, verða veittar á dyrkilendi. Stórt øki liggur nú turt og er púra ónýtiligt, tí tað er hult í sanddusti og salti, sum rýkur í vindi og ger stóran skaða.
Kaspiskahav er størsta vatn í heiminum, tað er 371.000 km2 í vídd, og fimm lond eru uttan um tað. Vatnið er í støðugari minking, og fjarar samstundis. Har er nógvur fiskur, m.a. styrja, ið er dýrur fiskur, tí í kvennfiskinum eru nógv rogn - russiskur kaviarur. Fiskastovnarnir eru hóttir av ovveiðu og nógvu dálkingini, m.a. av oljuvinnuni í Baku.
Mong fólkasløg búgva í Miðasia. Upprunaligu fólkasløgini eru kashakar, turkmenar og usbekar, sum eru turkisk fólkasløg, og tadsjikar og afganar, ið eru eysturiransk fólkasløg. Øll hava tey sínar sermerktu húgvur, ofta vovnar úr silki og prýddar við mátaðum mynstrum.
Mong fólk í Miðasia eru flakkfólk og fara víða um við fenaði sínum eftir beitilendi. Flakkfólkini búgva í tjøldum og eiga fáar ognarlutir, tí at tey javnan skulu flyta. Tey lívbjarga sær við at halda dýr sum kamelar, seyð og geitir, og soleiðis fáa tey mjólk, kjøt og ull. Sumt verður selt, men meginpartin hava tey eftir sjálv. Flakkfólkini eru alsamt á ferð og steðga bara á í býum, tá ið tey skulu keypa og selja.
Islam er størsti átrúnaður í Miðasia. Hann kom higar fyrst í 8. øld. Tá ið Miðasia stóð undir Sovjetsamveldinum, var átrúnaðurin hildin niðri, og muslimskir brúdleypssiðir vórðu bannlýstir. Fólkið helt tó alla tíðina fast um átrúnað sín og dýrkaði hann í loyndum; og tá ið kommunisman fall, blómaði átrúnaðurin upp aftur.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður:
Tasjkent
Vídd: 447.400 km2
Fólkatal: 27.606.007
Alment mál: usbekiskt
Átrúnaður: islam 88% aðrir 12%
Stýrirlag: fólkaræði
Gjaldoyra: som (UZS)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hanusi undir Leitinum til minnis
Nøkur fólk fylla meiri ímillum okkara enn onnur, og tí verður tómligari, eftir at tey eru farin. Haldi Hanus undir Leitinum var eitt teirra, nú hann andaðist óvæntað í sjúkraviðgerð.
Hanus varð føddur í Húsavík í 1940 og búði har tað mesta av lívinum. Bæði foreldrini vóru húsvíkingar. Mamman var Kristina, f. Dam, av Bø, og pápin Jákup Sørensen undir Leitinum.
Sørinarfólkið flutti til Húsavíkar um Dímun og Dal úr Sumba. Mikið hevur K.O. Viderø, ættaður úr Skálavík, skrivað um hesa fjølmentu ættina í Søgu Húsavíkar.
Jákup var sjómaður, og Kristina arbeiddi, kvinnum so vant tá, heima alt árið og ansaði teirra nógvu børnum, meðan maðurin var til skips. Slíkt vóru konubrot, bæði móðir og faðir stóran part av árinum.
Jørðin og kríatúrini kravdu sítt av arbeiðsorku, og vóru nógvar hendur í hesum væla og mentaða húsi undir Leitinum. Áttu vóru børnini hjá Jákupi og Kristinu.
Leitisfólkini hava myndað væl og víða teirra sermerktu heimbygd.
Hanus hevði sjónáttúru og hug til sjógvin. Sum so mangur føroyskur drongur í 1950-árunum fór hann at fiska við trímenningi sínum, Ansgar Sørensen, ið búði á Trongisvági, og átti og førdi Rólant.
Eisini var Hanus við Demmus Nicodemussen av Sandi skipara við Rólant og við Pálli, ið Demmus keypti við øðrum. Teir fiskaðu undir Íslandi og Grønlandi. Við sluppini Oyrasker hjá D.P. Højgaard vóru Hanus og yngri bróðirin Vilmund onkran túr.
Tann eina veturin róði Hanus út av Tvøroyri og búði hann tá hjá Ansgari.
Saman við øðrum úr Húsavík og Dali fiskaði Hanus við týskum trolarum, ið høvdu føroyingar við til at arbeiða saltfisk.
Hanus gekk nakrar vetrar í skúla og fiskaði um summarið, eitt nú við Anker Gærdum, skipara av Strondum, sild við gørnum, ið var stór vinna tá.
Sørinarfólk eru gløgg, og hugur Hanusar stóð til bókina. Honum fall náttúrligt at nøkta sína tráan eftir vitan við einum uppihaldi á Snoghøj fólkaháskúla.
Hann skuldi við skúlaskipinum Danmark, men ein eldsbruni umborð á einum týskum skúlaskipi, gjørdi hesa ætlan til einkis, tí skúlaskipið Danmark varð lagt hetta ári. Hetta var við til at snúgva lagnu hansara aðrar vegir.
Hanus fór rættiliga tilkomin á Preliminér- og studentaskúla í Havn, har hann tók studentsprógv í 1964. Ólavur Hvíti, stállínubáturin, lá við kei í Havn og bíðaði, til Hanus hevði tikið prógv, og so loystu teir til Grønlands.
Eftir tað fór Hanus til Bournemouth í Suðuronglandi ein vetur á málskúla at lesa enskt. Síðan til Danmarkar at lesa søgu og gudfrøði. Skúlaárið 1968/9 var hann vikarur í Elduvík.
Har hitti hann Fíu, fødd Joensen, úr Frammistovu í Elduvík. Tey giftust og fingu trý børn, Joel, Kristinu og Jallgrím.
Niðurafturkomin fór Hanus á Emdrupborg Statsseminarium, har hann leyk læraraprógv í 1973, tá hann við familju flutti aftur til Føroya. Tey búsettust í Húsavík og búðu har alt lívið. Fía andaðist í fjør. Tað neit Hanusi fast at missa sín lívsfylgisneyta, og hann kom seg ikki eftir missin. Saknurin nívdi hann.
Hanus fekk lærarastarv á nýggja Meginskúlanum á Sandi í 1973 við enskum og átrúnað sum sergreinum. Hann tók útbúgving sum bókavørður og hevði ábyrgd av bókasavninum á Meginskúlanum ta tíð, hann undirvísti har.
Síðst í 80-árunum tók hann við starvi sum fyrstilærari í Húsavíkar og Dals skúla, til hann legði frá sær fyri aldur í 2007.
Hanus var ein av teim lærarum, vit kenna í nøkrum bygdum, ið hava so stóran virkishug, at hann kemur bygdarfólkinum til gagns í álitisstørvum.
Hann hevði stóran áhuga í samfelagsmálum og var valdur í skúla- og kommunustýrini í Húsavík, Dali og á Skarvanesi árini 1976-1990 og aftur frá 2000-08, mestu tíðina sum bygdaráðsformaður.
Húsavík var heimstaður hansara, og Hanus var frá ungum virkin í ungmannafelagnum Sólarris, flestu árini sum nevndarformaður, eisini tá nýggju felagshúsini vórðu bygd og nógv ár eftir tað.
Sum um tað ikki var nóg mikið, so átók hann sær eisini at vera deknur og formaður í kirkjuráðnum, eftir at undanmaðurin Erling Magnussen doyði ungur í 1988, til Hanus nú sjálvur andaðist.
Onkur tók til um henda livandi og virkna mann, at nú hevði havt øll álitisstørv í heimbygdini uttan at vera grindaformaður.
Sørinarmenn eru kropssterkir, og Hanus hevði so góðan hug í seyðahald og landbúnað, at hann røktaði Kirkjubøseyðin á Skarvanesi frá mitt í 1970-árunum til nú, hann andaðist.
Hanus var vísur og søgufróður maður. Hann fekk í vøggugávu og brúkti til gleði fyri síni meðmenniskju við ansi fyri máli og mentan sítt eyðkenda húsavíkarmál, sum gekk ætt í ætt úr Skumputoft, Skemmuni á Skarvanesi, úr Suðri og Skúgvi.
Hanus undir Leitinum (eftirnavnið tók hann sær av staðarnavninum, har vøggugangaranir stóðu í Húsavík), var heilur fólkafloksmaður, formaður í landsfelag floksins í mong ár og sat á løgtingi sum varamaður eitt valskeið.
Málburður Hanusar og serliga hansara væl umhugsaðu og fyrireikaðu røður av løgtingsins røðarapalli vóru skilvísar, andbornar og málsligur tónleikur at sita undir sum áhoyrari, av sonnum ein kelda av føroyskari málmentan, sum eitt komandi ættarlið hevði fingið gagn av at leggja sær í geyma.
Hanus møtti trúliga til fundir hjá Fólkaflokkinum. Soleiðis var eisini tá Fólkaflokkurin hevði landsfund í november mánað. Hanus var væl upplagdur og prátingarsamur sum altíð. Hanus fylgdi væl við í politikki og dugdi væl at lesa politisku støðuna. Hanus var hollur í ráðum.
Føroyingar í túsundatali fingu gleði, vísdóm og vitan úr teim samrøðum, sum KvF tíbetur í tøkum tíma hevði við henda mentaða húsvíking, Hanus undir Leitinum, sum andaðist fyri jól, 77 ára gamal.
Samhugi okkara veri við tykkum, sum mistu móður, faðir, ommu, abba og næstu skyldfólk so stutt hvørt eftir annað.
Friður verið við minninum um Fíu og Hanus.
Vegna Folkaflokkin og Sandoyar Fólkafloksfelag


text:
ľ frß Charles Lindbergh til Erlu Kongsdˇttir
Forlagi Tjarnardeild 2010
Eins og f°royingar hava kappast um, hvar oljuhavnin skal vera, kappaust teir um, hvar sjˇfl˙gvarast°in skuldi vera, tß flogferasamband fekst Ý lag tv°rtur um Atlantshav.
Kappingin um ferasambandi stˇ millum evropeisk og amerikonsk flogfel°g og rein eisini vi F°royar. Her lendu nakrir av heimsins fremstu flogskiparum at hvÝla seg og taka bensin.
F°royingar ivaust ikki Ý, at F°royar fˇru at vera ein třandi millumst° Ý mijum Noruratlantshavi. BŠi tv°ramenn og havnarmenn lˇgu framvi at fßa flogst°ina, i koma skuldi.
So kendir flogskiparar sum Antonio Locatelli, Wolfgang von Gronau, Charles Lindbergh og Thor Solberg vˇru Ý F°royum Ý tj˙gunum og trÝatißrunum, men seinni heimsbardagi stegai °llum dreymum um hetta.
═ stain fingu eisini f°royingar svian at kenna, tß třsk flogf°r l°gd ust at bumba mßl ß landi og til havs, mean bretar gj°rdu sjˇfl˙gvarast° og flogv°ll Ý Vßgum.
V°llurin var latin f°royingum, tß krÝggi endai, og f°royingar royndu at fßa regluligt fersamband Ý lag vi umheimin eins og teir keyptu sÝtt egna flogfar ôErlu Kongsdˇttirô.
Her lřsa h°vundarnir, Niels Juel Arge og Jˇgvan Arge, f°roysku flogs°guna til regluligt flogsamband stˇ f°royingum Ý boi Ý 1963.
Alt hetta og nˇgv aftrat kann lesast Ý bˇkini ôF°royar Ý flogs°guni ľ frß Charles Lindbergh til Erlu Kongsdˇttirö, sum Ý bˇkab˙unum kostar 299 krˇnur.
Til bÝlegging


text:
04. Apr 2016
Í hesum døgum framførir Sjónleikarafelagið Glotti skemtileikin “Renn fyri vívinum” í Losjuni við Gøtugjógv. Heimskendi høvundurin Ray Cooney skrivaði leikin við enska heitinum “Run for your wife” í 1983. Leikurin er vorðin ein klassikari og hevur givið áskoðarum um allan heimin láturkrampa....
07. Mar 2016
Máf hevur aðalfund Leygardagin 12. mars 2016 kl. 1100 í Sjónleikarhúsinum í Havn. Dagsskrá sambært lógini (sí hjálagda skjal). ...
16. Feb 2016
Nú verður sjónleikurin "Guitaristarnir" eisini sýndur í Sjónleikarhúsinum í Havn. Tað er Klaksvíkar Sjónleikarfelag, sum framførir og hevur sett leikin upp. Leikstjóri: Ria Tórgarð. Leikarar: Sára Skarðenni, Eva Maria Bláhamar, Høgni Olsen og Jógvan á Høvdanum (y). Pallsmíð: Archibald Black. Tónleikaráðgevi: Magni W. Husgaard. Ljósfólk:...
25. Jan 2016
Tað er longu útselt til fyrstu sýningina av sjónleikinum Guitaristarnir, sum Klaksvíkar Sjónleikarafelag sýnir fram í Spaniastovu tann 27. januar.Leikstjóri: Ria Tórgarð. Leikarar: Sára Skarðenni, Eva Maria Bláhamar, Høgni Olsen og Jógvan á Høvdanum (y). Pallsmíð: Archibald Black. Tónleikaráðgevi: Magni W. Husgaard. Ljósfólk: Rói...
20. Jan 2016
Í løtuni seta 70 næmingar í Tofta- og Runavíkar skúla upp 70'araleikin "Bugsy Malone". Og sambært samskiparanum, Ásbjørn Berthelsen, ganga venjingarnar sera væl. Leikurin snýr seg um bardagan millum Fat Sam og Dandy Dan, har...
06. Jan 2016
Síðan september 2015 hava leikarar vant virðislønta leikin "Gittaristarnir" eftir Line Knutzon, sum er ein viðurkendur danskur leikritahøvundur. Bergur Rasmussen hevur umsett leikin til føroyskt. Sjónleikurin er ein tragikomiskur leikur við sangi, sum snýr seg um, at tólvtónalistmaðurin og vísusangarin John Hansen er deyður....
15. Des 2015
MáF skipar fyri skeiði í Samvirknari Sansaleiklist (Interactive Sensoric Theatre) í døgunum 16. – 28. februar 2016 á Føroya Fólkaháskúla.Á skeiðnum lærir tú at enduruppliva kroppin av nýggjum og menna hættir at brúka orð og kropp. Arbeitt verður við minni, talu, javnvág og kenslusemi...
14. Des 2015
Klaksvíkar Sjónleikarafelag er farin í holt við ein nýggjan, spennandi og øðrvísi sjónleik. Sjónleikurin eitur Gittaristarnir. Line Knutzon hevur skrivað leikin, og Bergur Rasmussen hevur umsett. Talan er um ein komi/tragiskan sjónleik, sum torir at nema við aðrar leiðir, enn tað vit eru von við...


text:
Mynd: Klæmint Østerø, havnanevndarformaður í Runavíkar kommunu er væl nøgdur við umstøðurnar í nýggja bátahylinum.
Bátafelagið á Bakka skipaði leygardagin 17. mei fyri útferð inn í Skálafjørð.
Bátarnir samlaðust uttanfyri Bakkakaiina á Glyvrum og fylgdust so inn í nýggja bátahylin í Skálafirði, har telt varð sett upp við m.a møguleika at grilla. Undirtøkan var góð og bátar ymsastaðni úr landinum vóru við. Fleiri nýttu høvi at liggja leygarnáttina og gista umborð. Fólk vóru sera væl nøgd við umstøðunar og tiltakið sum heild.
Hetta er aðru ferð henda mánaðin, at hesin bátahylur er ramma um eitt tiltak á Skálafjørðinum. Vikuskiftið 3. og 4. mai var tað Bátafelagið á Toftum, sum skipaið fyri stevnu, og tá byrjaði stimitúrurin í Skálafirði, haðani siglt varð út á Toftir.


text:
Hámørk og lágmørk
Í stuðulsskipanunum er ásettur mest møguligi studningurin, sum Vinnuframi kann játta. Um annar almennur studningur verður latin til verkætlan, so verður henda mesta upphæddin lækkað samsvarandi.
Einstakari fyritøku kann í mesta lagi játtast 500.000 kr í sama ári. Grunnurin kann síggja burtur frá hámarkinum, tá talan er um studning til stórar felags verkætlanir.
Tá studningur verður játtaður til innanhýsis lønarútreiðslur hjá umsøkjara, er tað tær faktisku uppgjørdu lønarútreiðslurnar, íroknað ymisk gjøld, sum studningur verður játtaður til. Um umsitingarkostnaður og skrivstovuútreiðslur v.m. ikki verða skjalprógvað fyri seg, kann í mesta lagi leggjast 20% av lønarútreiðslunum afturat fyri hesar.
Um studningurin sambært reglum grunsins verður minni enn 10.000 kr, verður umsókn ikki gingin á møti.


text:
Vestmmanna kirkja
mentan09-08-2018 - 11:44 - Jóanis Nielsen
11. sunnudag eftir Tríeindardag, 12. August 2018 kl. 11.00, verður guðstænasta í Vestmanna kirkju, har kendi danski presturin Jørgen Sejergaard prædikar og Jákup Erlingson Petersen er liturgur. Hendan dagin er skriftarmál og altargongd í Vestmanna kirkju.
Jørgen Sejergaard vitjar í løtuni í Vestmanna saman við konu síni. Dagliga starvast hann sum prestur í Karlebo Sogn í Norðursælandi í Danmark. Jørgen Sejergaard hevur undirvíst og skrivað bøkur um ymisk evni sum t.d. Jesu uppreisn.
Øll eru hjartaliga vælkomin!
Vestmanna kirkja.


text:
Á Nudlavirkinum elska vit samskiftisuppgávur, og tá samskiftast skal um okkurt gagnligt, og okkurt, ið hjálpir teimum veikaru í samfelagnum, so kennist tað uppaftur betri. Tá talan so eisini er um væleydnað samskifti, har tað veruliga ger mun, so gerst tað neyvan betri.
Soleiðis hava vit tað, nú í sambandi við átakið, ið vit hava gjørt fyri Barnaverndarstovuna, fyri at finna fosturfamiljur. Barnaverndarstova Føroya skrivar soleiðis:
Mánadagin 21. august var kunningarfundur fyri teimum, sum hava víst áhuga fyri at gerast fosturforeldur í sambandi við lýsingarátakið hjá Barnaverndarstovuni í summar.
Vit fegnast um áhugan, ið prógvar, at tað veruliga er hjartarúm millum fólk kring landið. Farið verður komandi tíðina undir at tosa nærri við tey áhugaðu um, hvussu tey kunnu fáa góðkenning sum fosturforeldur. Tá fólk eru góðkend sum fosturforeldur, koma tey í upp í yvirlitið hjá Fosturforeldraskipanini, sum verður nýtt, tá fosturforeldur skulu finnast, ið hóska til einstaka barnið.
Annars ber altíð til at venda sær til Barnaverndarstovuna hjá teimum, ið hava hug at gerast fosturforeldur, og fáa meira at vita.
Átakið hevur rigga væl, og rættiliga nógvar familjur hava vent sær til Barnaverndarstovuna.


text:
Í vinstra bredda á hesi síðuni ber til at lesa reglugerð felagsins og stevnu Tjóðveldis, ið ofta er nokkso turt.
Vit hava gjørt av at savna hesi skjølini undir heitinum "Tað turra", einamest av teirri orsøk at tílík skjøl oftast eru long og turrisliga orðað - og tað eru tey eisini í Unga Tjóðveldinum.
Í 1946 gav Föroyingafelag - felag fyri Föroya frælsi bókling út nevndur Föroyar. 14. septembur 2006 varð sami bóklingur útgivin í talgildum hami til heiðurs fyri fólkaatkvöðuna 14. septembur 1946.
17. desembur 2003 kom blaðið Soleiðis fyrstu ferð út.
Soleiðis var málgagn Unga Tjóðveldisins. Tað er ókeypis. Tað kann takast niður fyri ongan pening her.
Blað nr. 1
Blað nr. 2
Blað nr. 3
Í sambandi við ymiskt virksemi, sum vit hava havt, hava vit ofta givið ymiskir faldarar út, ein er at fáa her:
Files/Files/utgavur/Faldari.pdf
Annars er nógv tilfar, ið ikki er teldutøkt. Hetta ber til at fáa við at seta seg í samband við okkum á 210096 ella við at skriva á [email protected]


text:
Tað almenna má samstarva við vinnuna um lærlingar
Vit hoyra um tað ferð eftir ferð, at nú eru ongi lærupláss at fáa og nakað seinni, hoyra vit, at nú er metstórt tal av lærlingum. Trupulleikin er bara tann, at tá ið ongi lærupláss eru at fáa, er arbeiðsloysið ofta sera høgt, og tá ið nógvir lærlingar vera tiknir inn, tá er trot á arbeiðsmegi. Hetta tí at einstaki meistarin bert kann taka lærlingar, tá ið hansara ordrabók er í vøkstri. Samfelagi hevur hinvegin tørv á at nógv kunnu sleppa í læru, tá ið ringar tíðir og arbeiðsloysið er. Tað er ikki einfalt at gera nakað við hetta ósamsvar millum útboð og eftirspurning av arbeiðsmegi og læruplássum. Men um allir partar seta sær fyri, í felag at samstarva um eina varandi loysn, so ber til at gera nakað við trupulleikan.
Konjunkturjavna lærlingatal
Hóast arbeiðsloysið er minka og byggivinnan er í vøkstri so eru tað framvegis 1000 arbeiðsleys. Tí áttu vit at havt brúk seinastu 3 árini, meðan vinnan hevur verið niðri í einum aldudali, til at viðgjørt hvussu vinnan var best útgjørd at møta avbjóðingunum, tá ið hon kom upp aftur úr aldudalinum. Ein aktuellur trupulleiki ið arbeitt kundi verið við at loyst, var hvussu vit tryggja eina støðuga lærlinga tilgongd.
Vit mugu hava eina støðuga tilgongd av lærlingum av tveimum orsøkum, fyri at hava nokk av handverkarum, tá ið byggivirksemi veksur og fyri at tey ungu, ið ynskja at fáa lærupláss, kunnu fáa tað, bæði í góðum og ringum tíðum.
Trýpartasemja vinnan, tað almenna og ALS.
Flestu av grannalondum okkara hava eitt vælskipað trýparta samstarv millum tað almenna og vinnuna, arbeiðsgevarar og arbeiðstakarar.
Okkum manglar, at tað almenna tekur stig til at skipa eitt javnbjóðis samstarv millum partarnar á arbeiðsmarknaðinum, har fokus er á at menna arbeiðsmarknaðin og arbeiðsmegina, so vinnan alsamt er før fyri at møta avbjóðingunum í dagsins samfelag.
Eitt samstarv har partarnir krevja nakað av hvørjum øðrum. Til dømis kundi tað almenna sett meistaraútbúgvingina á stovn, ið vinnan hevur mælt til í longri tíð. Vinnan kundi gingið við til at lærlingar fingu logbók ella útbúgvingarhandbók, so skjalfest er hvørjar fakdisiplinir lærlingurin hevur lært, meðan hann hevur verið á læruplássinum. Hevur lærlingurin onkra disiplin, ið arbeiðsuppgávurnar hjá meistaranum ikki hava dekka, so kundi skúlin nomið við tann partin, næstu ferð lærlingurin kemur í skúla.
Møguligar loysnir mugu byggja á vitan
Øll okkara grannalond hava framrokningar um hvussu stórur teirra framtíðar tørvur er á yrkislærdari arbeiðsmegi. At gera eina slíka kanning, her hjá okkum, sum Javnaðarflokkurin hevur skotið upp, er felt í løgtinginum av samgonguni, hóast hon hevði verið ein uppløgd byrjan á eitt konstruktiv trýpartasamstarv.
Somuleiðis kundu partarnir í felag loyst spurningin um, hvussu lærutíðin hjá lærlinginum kann skipast tá ið lítið arbeiðið er. Vinnan hevur ikki verið glað fyri skipanina við skúla praktikk. Kann verða, at tað ið felag hevði borið til at funnið eina loysn, har lærlingatalið er meira støðugt enn í dag, og har læruplássi kundi havt ábyrgdina av lærlinginum, meðan hann skifti millum skúla og lærupláss á ein meira fleksiblan hátt enn í dag.
Eindarkostnaðurin fyri ein studentaskúlanæming er munandi hægri enn fyri ein lærling, tí kundi ein umhugsa, at stuðulin til læruplássini fyri lærlingar var endurskoðaður. Ein annar møguleiki er at tilkomin fólk kundu fingið tilboð um at koma í læru við arbeiðsloysisstuðli.
Tað almenna má taka stigi
Alt hetta eru spurningar, ið tað almenna átti at gingið á odda við at kjakast við vinnuna um og funnið loysnir í felag. Eitt vælskipað trýpartasamstarv er vegurin fram, heldur enn sum nú, bert at sløkkja eldar tá ið eldur er í komin. At geva loyvið at fáa útlendska arbeiðsmegi inn, nú støðan er akutt, er jú bert eldsløkking og ongin varandi loysn.


text:
Allur fiskur ella fiskavørur sum verða landaðar, umskipaðar ella uppskipaðar í Føroyum, ella á føroysku landleiðini, skulu um eina góðkenda innvigingarskipan.
vektarseðlar skulu frá 1. juli 2012 sendast elektroniskt í tí sniði, sum Fiskiveiðieftirlitið ásetur.
Kundin hevði eina skipan, sum bleiv brúkt til at gera vektarseðlar við.
Appnet broytti núverandi skipan hjá kundanum, so at hon uppfylti krøvini til innvingarskipanina hjá Fiskiveiðieftirlitinum.
Síðan gjørdu vit eina koyring, sum sendi vektarseðilin til Fiskiveiðieftilitið talgilta í gjøgnum internetið.
Hetta ger, at kundin í dag bert trýstir á ein knøtt í núverandi skipan, og síðan hendir alt annað automatisk, og kundin fær eina váttan uppá, at seðilin er sendur og móttikin av Fiskiðveiðieftilitinum.
Eitt xml-skjal verður gjørt við teimum neyvu upplýsingunum frá databasanum.
xml-skjalið verður síðani sent til fve.fo talgildu móttøkuna via webservice.
Ein loggur verður goymdur í databasanum, og ein skermmynd váttar móttøku.


text:
Eins og undanfarin ár, kunnu lesandi um jólini ókeypis brúka hølini á Fjarlestrardeplinum í samband við lesnaðin.
Tag: lesandi
Lesandi atgongd til hølir um jólini
Eins og undanfarin ár, kunnu lesandi um jólini ókeypis brúka hølini á Fjarlestrardeplinum í samband við lesnaðin.
Lesandi atgongd til hølir í summar
Eins og undanfarin ár, kunnu lesandi í summar ókeypis brúka hølini á Fjarlestrardeplinum í samband við lesnaðin.
Lesandi atgongd til hølir um jólini
Eins og undanfarin ár, kunnu lesandi í desember og januar ókeypis brúka hølini á Fjarlestrardeplinum í samband við lesnaðin.
Lesandi hølir um páskini
Sum vant, so ber til hjá lesandi, sum vitja heima um páskini, ókeypis at brúka hølini á Fjarlestrardeplinum í samband við lesnaðin.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Handilskríggið millum USA og Kina harðnar
Á listanum eru millum annað ellutir og elektronikkur, heilivágur og lutir til flogfør.
Talan er um innflutning fyri okkurt um 50 milliardir dollarar, góðar 300 milliardir krónur, úr Kina til USA.
Sambært amerikansku stjórnini verður tollurin lagdur á vørur, ið raka amerikanska búskapin sum minst.
- USA hevur tørv á effektivum amboðum at basa royndunum hjá Kina at stjala amerikanska tøkni og virði, sigur talsmaðurin fyri amerikanska haldilsmálaráðið, Robert Lighthizer.
Amerikanska stigið kemur dagin eftir, at Kina legði toll á eina røð á vørur úr USA. Tann kinesiska avgerðin var aftursvar til amerikanska tollin á stál og aluminium úr Kina.
Nú ávarar kineska handilsmálaráðið um nýggj átøk móti USA, og tað í líknandi stødd og tyngd sum nýggjasta, amerikanska stigið móti Kina.
Sí eisini


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Eik leiðsla í rættin
Stóra sakarmálið hjá Fíggjarligum støðufesti móti oddamonnunum í gamla Eik banka byrjar í dag. Eitt heilt ár er sett av til sakarmálið, sum verður í Føroya rætti. Fíggjarligt støðufesti stevnir eftir 150 milliónum krónum.
Teir saksøktu fara at krevja frídøming. Hesa vikuna verða rættarfundir mánadag, týsdag og mikudag. 130 dagar eru settir av í 2018, og nakrir dagar í 2019 eru eisini settir av, um brúk verður fyri teimum.
Sakarmálið er so stórt og umfatandi, at bara til dokumentasjónina, tað er tá advokatarnir leggja fram skjølini, sum teir vilja hava rættin at sýna ans, eru settir av 30 dagar.
Fíggjarligt støðufesti stevndi fyri skjótt fimm árum síðani Frithleifi Olsen, nevndarformanni, Odd Bjellvåg, næstformanni, Marneri Jacobsen, forstjóra, Bjarna Olsen, stjóra, Hans Laksá, grannskoðara og grannskoðarafelagnum NOTA.
Í minsta lagi 140 vitni skula avhoyrast. Rætturin hevur sett av 20 tímar, fimm rættardagar, til at avhoyra Marner Jacobsen og Hans Laksá og 12 tímar til hvønn av hinum.


text:
Smáskrubbuta langasporl (langasporlsættin)
Malacocephalus laevis (Lowe, 1843)
Stødd: Tað verður í mesta lagi upp ímóti 60 cm langt.
Dýpi: Tað er úr 200 m niður á 1000 m, mest millum 300 m og 750 m.
Litur: Tað er grábrúnt um kroppin, eitt lítið viólblátt silvurskin er á síðunum. Tað er svart ella myrkabrúnt um kápuna. Ryggfjaðrarnar og gotfjøðurin eru gráligar. Makaðu fjaðrarnar svartar/dimmar. Tað er hvítt inni í kjaftinum. Millum búkfjaðrarnar er ein lítil, svartur blettur.
Teinar: R1 11-13; U 17-19 (16-22).
Lýsing: Smáskrubbuta langasporl hevur stuttan, tjúkkan bul, mjækkar aftur eftir sporlinum og endar í einum spíssi. Tað hevur tvær ryggfjaðrar, fremra er høg og stutt, tríkantað. Aftara er sera lág, fremst er tað akkurát so, at hon sæst. Fremra ryggfjøður røkkur niðurløgd aftur á aftaru ryggfjøður. Gotið er mitt undir fremru ryggfjøður og er við aftara enda á tí dimma, roðsluleysa blettinum undir búkinum. Gotfjøðurin byrjar beint aftan fyri gotið og gongur heilt út í spíss á sporlsendanum, har hon rennur saman við ryggfjøðurini. Uggafjaðrarnar eru umleið eins langar og fremra ryggfjøður. Tað hevur stuttar búkfjaðrar. Strikan er mest sum bein, ein lítil bogi uppá yvir uggafjaðrunum. Høvdið er stórt. Tað hevur stutta gron, styttri enn eygnatvørmátið. Kjaftklovin kemur næstan til afturkant á eyganum. Smáskrubbutur fiskur, hevur fleiri smáar naddar á hvørji roðslu, kennist sum grovt sandpappír. Roðsla er javnt um alt høvdið, eisini á undirkjaftinum og undir lippuni. Tað hevur finnu.
Eyðkenni: Tann stutta gronin og tað langa og mjáa sporlið. Minnir um slætta langasporl, men er slættari at føla. Hevur ikki ‘kjøl’ ella ‘beinkamb’ undir eygunum ella mitt eftir gronini. Tað hevur dimman, roðsluleysan blett undir búkinum. Tað er ikki smátent framman á fremru ryggfjøður.
Týdningur: Smáskrubbuta langasporl hevur lítlan vinnuligan týdning, onkustaðni verður tað brúkt til fiskamjøl.
da: Småskællet skolæst, en: Softhead grenadier, fr: Grenadier barbu, ís: Silfurhali, no: Smáskjellet skolest
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Toskafiskar Gadiformes
Hópurin við toskafiskum hevur 9 ættir 75 slektir og 555 sløg.
Undir Føroyum eru 5 ættir ið hava 26 slektir og 36 sløg:
Teir hava heldur stórligt høvd. Teir hava eina til tríggjar ryggfjaðrar og eina ella tvær gotfjaðrar, summir hava stert, aðrir bert ein spíss. Á nøkrum sløgum er roðslan lítil og sløtt, á øðrum stór og rísin. Á flestu sløgunum eru uggafjaðrarnar aftari enn búkfjaðrarnar.
Nógv av sløgunum hava grunnnøs.
Teir eru bæði á grunnum og djúpum vatni. Við Føroyar liva allir toskafiskarnir í sjónum, men okkurt slag úti í heimi er í feskum vatni, og nøkur eru í blandingsvatni.


text:
Yvirlýsing frá 24 fakfeløgum
At avtaka Landsbankan og leggja hann undir Gjaldstovuna er eitt vánaligt uppskot, sum bara hevur við sær miðfyrring av valdi til landsstýrismannin við fíggjarmálum.
Fakligar grundgevingar eru ongar, og ein slík ófyrireikað og óumhugsað samanlegging leggur ikki upp til nakra sparing. Tvørturímóti kann hetta fara at kosta milliónir av krónum, tí alt óheftni hvørvur.
Fakfeløgini eru hartil ógvuliga stúrin um, hvat hendir við Samhaldsfasta og ognum hansara. Vit eru stórliga bangin fyri, at peningurin endar í stóra potti til onnur endamál enn til at rinda pening til pensjónistar.
Fakfeløgini eru samd um, at verður samanleggingarætlanin samtykt av løgtinginum, hava Føroyar ikki longur nakran óheftan stovn, sum hevur eftirlit við føroyska fíggjargeiranum, og sum er við til at varðveita trygg fíggjarviðurskifti í Føroyum.
Hetta kann upp á sikt kosta samfelagnum nógv, tí vit fáa verri hagtøl og vit missa óheftni samstundis sum politiska valdið verður ov nær innistandandi peningi í Landsbankanum og í Samhaldsfasta.
Ov savnað vald
Tað, sum er gjøgnumgangandi í øllum trimun uppskotunum er, at onki skott verður millum landsstýrismannin og pengarnar/uppgávurnar.
Tað, sum í dag liggur hjá einum óheftum stovni, skal liggja hjá einum stovni undir Fìggjarmálaráðnum, sum verður stýrdur av einum Gjaldstovuráði, ið verður valt av landsstýrismanninum við Fíggjarmálum, um enn við tilmæli frá nøkrum feløgum.
Hetta er sera óheppið. Landsstýrismaðurin fær stórt vald, tí hann fær jú lættliga lagt trýst á og/ella ávirkað limirnar í Gjaldstovuráðnum. Hann hevur jú sjálvur valt teir, og tí kunnu teir kenna seg kroystar av honum.
Gjaldstovuráðið fær rættuliga stórt vald, og gjøgnum tað fær landsstýrismaðurin, sum velur ráðið, samstundis stórt vald.
Sambært uppskotinum til løgtingslóg um landsins gjaldsføris- og skuldarfyrisiting, er tað Gjaldstovuráðið gjøgnum Gjaldstovuna, sum skal fyrisita gjaldføri, lántøku og skuld hjá landinum,. Hetta ger óhefti Landsbankin í dag. Hetta fer at liggja alt ov tætt upp at politiska valdinum.
Ein uppgáva hjá Landsbankanum í dag er at umsita ognirnar hjá Samhaldsfasta. Men sambært uppskotinum hjá Fíggjarmálaráðnum skal Gjaldstovan átaka sær hetta virksemi.
Í stuttum verður ov nógv vald og ov nógvur kapitalur savnaður ov tætt at landsstýrismanninum við fíggjarmálum.
Óheftni burtur
Hóast tað í viðmerkingunum til uppskotið verður sagt, at ein høvuðsfyritreyt fyri umskipanini er, at óheftni mótvegis politiska mynduleikanum verður varðveitt, er tað júst tað øvuta, sum hendir við uppskotunum.
Talan er í veruleikanum um uppskot, sum letur ein einstakan politikara, t.v.s. tann til eina og hvørja tíð sitandi landsstýrismann við fíggjarmálum, alt ov nógv vald og ávirkan yvir Samhaldsfasta og Gjaldstovuni.
Hetta góðtaka undirritaðu fakfeløg ikki, tí hetta er okkara peningur, sum verður umsitin, og tað skal gerast við skili og frástøðu frá politiska valdinum.
Ergoterapeutfelagið, Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar,
Føroya Arbeiðarafelag,
Føroya Fiskimannafelag,
Føroya Handverkarafelag,
Føroya Lærarafelag,
Føroya Pedagogfelag,
Føroya Tekniska Lærarafelag,
Fysioterapeutfelag Føroya,
Havnar Arbeiðskvinnufelag,
Havnar Arbeiðsmannafelag,
Havnar Handverkarafelag,
Heilsuhjálparafelag Føroya,
HK Føroya Deild,
Klaksvíkar Arbeiðskvinnufelag,
Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag,
Landsfelag Pensjónista,
Ljósmøðrafelag Føroya,
Maskinmeistarafelagið,
Musikklærarafelag Føroya,
Samtak,
S & K felagið,
Starvsmannafelagið,
Yrkisfelag Studentaskúla og HF Lærara og Lærarafelag Handilsskúlans,


text:
Orð og lag: John Willard Peterson
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: I’ve a home beyond the river
1. Áh, hvør signað er tann hugsan,
mitt í lívsins stríði her:
Heimland mítt er handan ánna,
har eg flyti einaferð.
Niðurlag: Heimland mítt er handan ánna,
gyltur staður bíðar mær.
Heimland mítt er handan ánna,
søtt, at Jesus verður har.
2. Skjótt hvør møðsom rás er gingin,
sig frá hesum, vak og bið;
nakrar fáar, fleiri royndir,
so vit koma heim til frið!
3. Sæla stund at síggja staðin
og ta fjøld av frelstum har,
sælast tó at skoða Jesus,
takkarsong og prís hann fær.
4. Eftir allar heimsins royndir,
eftir mangan sorgarskúr,
skal har trygd og gleði valda
innan fyri jaspismúr.
5. Og um illgongd enn er gøtan
og av dimmum dølum full,
vil eg leiðina tó ganga,
ein dag verður hon til gull.


text:
Viðtøkur
Lógir fyri Sandoyar Sýslu Ferðalag:
1: Navn og heimstaður:
Navn felagsins er Sandoyar Sýslu Ferðalag, og heimstaðurin er Sandoyar Kunningarstova.
2: Endamál:
Endamál felagsins er at virka fyri miðsavnan og útgávu av upplýsingum um sýsluna og virksemi í sýsluni til íbúgvarnar og vitjandi, innan- eins og væl uttanlands at skapa áhuga fyri sýsluni, stuðla handli, ídnaði, mentan og annars virka fyri, at sýslan og lívið í henni gerast áhugaverd fyri øll.
3: Limaskapur:
Einstaklingar, virki, feløg og stovnar kunnu gerast limir.
4: Nevnd:
Felagið verður stýrt av eini 5-mannanevns, sum verður vald á ársaðalfundinum fyri 2 ár í senn, soleiðis, at hvørt líka ár verða valdir 3 nevndarlimir og hvørt ólíka ár verða valdir 2 nevndarlimir. Samstundis verða valdir 2 tiltakslimir, ið sita í eitt ár í senn.
Afturval kann fara fram.
Nevndin skipar seg sjálv við formanni, næstformanni og kassameistara.
Nevndin er viðtøkufør, tá ið í minsta lagi 3 nevndarlimir eru møttir á nevndarfundi.
Á nevndarfundi ræður vanligur meiriluti. Um atkvøðugreiðsla stendur á jøvnum, er formansins atkvøða avgerandi.
Berst formanninum frá, tekur næstformaðurin við sum formaður.
Nevndarval er frítt millum limir felagsins ella umboð teirra. Tó skal sitandi nevnd leggja uppskot fyri aðalfundin um val av nevndalimum, ið tryggja, at fjølbroyttu og ymisku áhugamálini og møguliga skipaðir áhugabólkar verða so væl umboðað í nevndini, sum til ber.
5: Fígging:
Limirnir skulu gjalda limagjald, ið verður ásett á ársaðalfundinum fyri eitt ár í senn.
Limagjaldið kann vera ymiskt fyri einstaklingar, virki, handlar, stovnar, feløg og so framvegis. Nevndin er eisini heimilað at virka fyri at fáa pening til vega á annan hátt, eitt nú við at søkja um almennan stuðul.
Somuleiðis er Kunningarstovan heimilað at stíla fyri inntøkugevandi tiltøkum.
Limur, ið ikki hevur goldið limagjald í 2 ár, er at rokna sum útgingin.
6: Roknskapur:
Kassameistarin hevur um hendi roknskap felagsins og Kunningarstovunar.
Roknskaparárið er álmanakkaárið.
Roknskapurin skal vera grannskoðaður av ríkisgóðkendum ella skrásettum grannskoðara.
Tá ið roknskapurin verður framlagdur, skal hann vera undirskrivaður av øllum nevndarlimum og hava váttan frá grannskoðaranum, at hann hevur grannskoðað roknskapin eftir vanligari siðvenju.
7: Tekningarreglur:
Felagið verður teknað av 3 nevndarlimum ella av formanninum einsamøllum.
Við keypi og sølu av fastari ogn eins og við lántøku krevst nevndarsamtykt og undirskrift formansins.
Kunningarstovan, sum felagið rekur, verður teknað av leiðarinum.
Við keypi og sølu av fastari ogn, eins og við lántøku Kunningarstovuni viðvíkjandi, krevst nevndarsamtykt og undirskrift frá formanni og leiðara.
8: Ábyrgd:
Felagið ábyrgist einans fyri skyldur sínar við sínum ognum, og ábyrgjast eingir limir – hvørki nevndarlimir ella aðrir – persónliga fyri skuldur felagsins.
Sama er galdandi fyri Kunningarstovuna.
9: Virki:
Kunningarstovan útinnir dagliga virki felagsins.
Uppgáva hennara er:
- at kunna um sýsluna, bæði innan- og uttanlands,
- at veita íbúgvunum og fremmandafólki upplýsingar og ráð um m.a. gistingar- og ferðamøguleikar,
- at virka fyri útgávu av faldarum og plakatum um sýsluna,
- at eggja til økta framleiðslu og merking av minnislutum og tinganesti,
- at vera kveikjari til mentanarlig og vinnulig tiltøk,
- at vera við til og kanska skipa fyri sølu- og handilsfremjandi tiltøkum,
- at kunna íbúgvar og vitjandi um, hvat hendir innan ítrótt, mentan og annað, ið ætlast kann hava almennan áhuga,
- at viðvirka til, at sýslan gerst so áhugaverd, sum gerast kann, hjá borgarum og gestum.
10: Leiðari og starvsfólk:
Til dagliga raksturin av Kunningarstovuni setir nevndin leiðara, ið eisini er skrivari hjá nevndini. Nevndin setir starvsfólk eftir tilmæli frá leiðaranum.
11: Ársaðalfundurin:
Evsta vald felagsins er ársaðalfundurin, ið skal vera hildin fyri 1. apríl, og skal hann vera lýstur í minsta lagi 14 dagar frammanundan.
Nágreinilig dagskrá verður at senda limunum 8 dagar undan ársaðalfundinum.
Ársaðalfundurin er altíð viðtøkuførur, um hann er lógliga lýstur.
Hvør limur hevur eina atkvøðu á ársaðalfundinum.
Fyri allar atkvøðugreiðslur er vanligur meiriluti galdandi. Stendur á jøvnum, verður lutakast. Mál, ið limirnir ynskja viðgjørt á limafundi, skulu vera nevndini í hendi í minsta lagi 10 dagar fyri ársaðalfundin.
Føst skrá fyri ársaðalfundin er:
- Formaðurin setir fundin.
- Val av fundarstjóra og skrivara.
- Formaðurin gevur vegna nevndina frágreiðing um virki felagsins í farna ári.
- Kassameistarin leggur fram grannskoðaðan roknskap til góðkenningar.
- Fíggjarætlan fyri komandi ár.
- Val av nevndarlimum sambært §4 í lóg felagsins.
- Val av tiltakslimum sambært § 4 í lóg felagsins.
- Val av grannskoðara sambært § 6 í lóg felagsins.
- Ásetan av limagjaldi fyri komandi árið sambært § 5 í felagsins lóg.
- Uppskot frá nevnd ella limum til viðgerðar.
- Innkomin mál.
- Ymiskt.
12: Eykaaðalfundur:
Eykaaðalfundur skal vera hildin, um meira enn helvtin av nevndini krevur tað, ella í minsta lagi 10 av limum felagsins skriliga biða um tað.
Fyri eykaaðalfundin galda somu reglur viðvíkjandi lýsing og atkvøðugreiðslum, sum eru galdandi fyri ársaðalfundin.
Fyri allar atkvøðugreiðslur er vanligur meiriluti galdandi.
13: Lógarbroyting:
Uppskot um lógarbroyting skal lýsast sum serstakt mál á fyrstkomandi aðalfundi ella eykaaðalfundi.
14: Avtøka:
Til avtøku av felagnum krevst viðtøka á eykaaðalfundi, ið lýstur er at vera einans við hesum máli á skránni. Tó krevst, at í minsta lagi 2/3 av møttu limunum atkvøða fyri avtøku.
Eigur felagið ogn, táið tað verður tikið av, fella hesar ognir lutfalsliga, eftir latnum stuðli seinastu 3 árini, til kommunurnar í Sandoyar Sýslu.


text:
Havállur (havállaættin)
Conger conger (Linné, 1758)
Stødd: Havállur verður upp í næstan 3 metrar til longdar.
Dýpi: Botnfiskur út á í minsta lagi 300 m.
Litur: Havállur er meira og minni myrkagráur ella morgráur um bakið. Síðurnar og búkurin eru ljósari. Poknurnar í strikuni eru hvítligar. Ryggfjøður og gotfjøður hava dimman kant. Hesin kanturin er ikki so sjónligur á gotfjøðurini.
Lýsing: Hann er langur og mjáur, í skapi mest sum vanligur állur. Hann hevur eina ryggfjøður og eina gotfjøður, báðar langar og lágar, smáar uggafjaðrar og ongar búkfjaðrar. Táknaopini eru beint framman fyri uggafjaðrarnar.
Aftari endi á uggafjøðurini kemur, ella kemur næstan, aftur undir fremra enda á ryggfjøðurini. Hann hevur ljósa striku.
Eyðkenni: Á haválli røkkur uggafjøðurin næstan aftur til ryggfjøðurina. Havállur hevur hvørki búkfjaðrar ella stert.
Týdningur: Hann er virðismikil matfiskur í Evropa. Undir Føroyum fæst so lítið av honum, at hann hevur ikki nevniverdan týdning.
da: Havål, en: Conger eel, fr: Congre, ís: Hafáll, no: Havål, tý: Congeraal-Meeraal
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Állafiskar Anguilliformes
Hópurin hevur 15 ættir, ið hava 141 slektir og umleið 791 sløg.
Av hesum eru undir Føroyum skrásettar 5 ættir, ið hava eina slekt og eitt slag í
part:
Állafiskar eru eyðkendir við sínum langa og klæna skapi. Teir hava ikki búkfjaðrar, summi sløg hava heldur ikki uggafjaðrar.
Nøkur sløg hava ein beinleysan skræðulepa til stert, onnur hava ongan stert.
Állafiskar av ættini Anguillidae eru katadromir. Hinar ættirnar liva alt lívið í sjónum.


text:
-
1814 dage ago |
Tiltøk |
Oyvør |
0
Mikukvøldið 6. novembur verður møguligt at fáa innlit í, hvat First Lego League (FLL) er fyri nakað. LEGO VINIR hava umboðað skúlan við Løkin í hesi kappingini seinastu árini....
Les meiri »
-
1821 dage ago |
Tíðindi |
Oyvør |
0
Undir mentanarvikuni, sum júst er farin afturum bak, hevði bókasavnið fleiri tiltøk á skránni. Vit kunnu fegnast um fleiri væl eydnað samstarv, tiltøk til fleiri málbólkar og...
Les meiri »
-
1825 dage ago |
Tiltøk |
Oyvør |
0
Mánakvøldið 21. oktober kl. 19.00 verður hugnakvøld við fyrilestrum og felagssangi á Bókasavninum við Løkin. Hetta verður í sambandi við at framsýningin ´Sýslumenn í...
Les meiri »
-
1826 dage ago |
Tiltøk |
Oyvør |
0
Fríggjakvøldið 25. oktober kl. 19.00 -21.00 skipa bókmentatíðarritið Vencil og Bókasavnið við Løkin fyri bókmentatiltaki á bókasavninum. Á skránni verður upplestur og...
Les meiri »
-
1829 dage ago |
Tíðindi |
Oyvør |
1
Granni mín, Totoro og Lítla heksin, Kiki eru tveir japanskir teknifilmar, sum bókasavnið fer at vísa á stóra skermin í Løkshøll. Týsdagin 22. oktober kl. 16.00 vísa vit: Granni...
Les meiri »
-
1830 dage ago |
Tíðindi |
Oyvør |
0
Her ber til at síggja myndir frá ORÐloysing!, sum var á Bókasavninum við Løkin tann 13. september 2013. Sum fyriskiparar eru vit væl nøgd við tiltakið, sum vardi frá morgni til...
Les meiri »
-
1830 dage ago |
Tíðindi |
Oyvør |
0
Teknikappingin byrjar 19. oktober og heldur fram alla mentanarvikuna til og við fríggjadagin 25. oktober kl 18.00. Fýra virðislønir verða handaðar á bókasavninum mánadagin 28....
Les meiri »
-
1838 dage ago |
Tiltøk |
Oyvør |
0
HÚGVA OG HANDSKAR HJÁ JENS MARTIN KNUDSEN Hevur tú sæð húgvuna og handskarnar, sum Jens Martin Knudsen brúkti í tí víðagitna landsdystinum í Landskrona tann 12. september 1990,...
Les meiri »
-
1870 dage ago |
Tíðindi |
Oyvør |
0
Bókasavnið við Løkin skipar fyri nógvum tiltøkum undir mentanarvikuni í ár. Skráin sær soleiðis út: __________________ Leygardag 19. oktober – eftir familjutiltakið í...
Les meiri »
-
1871 dage ago |
Tiltøk |
Oyvør |
0
Sverige skildrat i visa och poesi Úr Svøríki er komin vitjan. Tað eru Nils Zandhers og Lennart Thorstensson, sum siga frá og syngja sangir og vísur hjá Taube og Bellman, umframt...
Les meiri »


text:
Meiri vælveru og minni pínu
Eg havi í fleiri ár verið plága av pínu í lendum og ryggi, havt ilt í liðunum og fingið at vita, at eg havi slitgikt.
Eg havi ongantíð tikið nakað fyri pínu, uttan onkuntíð tá tað hevur verið serliga ringt.
Eg havi nú gingið á viðgerðarstovuni Harmony, hjá Olgu Hentze í umleið fimm mánaðar, har eg fái masasju.
Í fyrstuni var eg eina ferð um vikuna, so aðruhvørja viku og nú umleið triðju hvørja viku.
At byrja við fekk eg eisini turkaðar urtir, sum eg kókaði og drakk hvønn dag.
Eg fekk til ráð at halda meg frá kaffi, osti, mjólk, hvítum mjøli og sukri.
Eg havi hesa tíðina fingið tað betur og betur og havi ikki pínu sum fyrr.
Í hesum tíðarskeiði eri eg lætnað fimm kilo og tað hevur bara gjørt støðuna uppaftur betur, tá tað ikki er gott at viga ov nógv tá ein hevur slitgikt.
Ella Reinert, 58 ár


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Semingsroynd í dag
Pedagogfelagið og Lønardeildin hjá Fíggjarmálaráðnum og Kommunala arbeiðsgevarafelagið fóru á fund klokkan 10 í morgun saman við Semingsstovninum í eini roynd at gera nýggjan sáttmála fyri tann, sum fór úr gildi 1.oktober.
Hetta er fyrstu ferð, at partarnir hittast á fundi, síðan samráðingarnar slitnaðu fríggjadagin og Semingsstovnurin varð biðin um at koma upp í leikin.
Partarnir standa langt frá hvørjum øðrum, váttar Terje Sigurðsson.
Hann vil ikki siga, hvørjir størstu stríðsspurningarnir eru í hesum samráðingunum. Ikki annað enn tað at sjálvandi liggja pengar í buktini.
Sí eisini


text:
Aftur! Tí eg havi faktisk endurgivið Jacob Vestergaard fyrr, har hann viðgongur, at hann ikki arbeiðir fyri Føroya land, men heldur umboðar fiskivinnuna. Tá Havstovan hevði móttøku í sambandi við stjóraskifti í 2010, so segði JV:
í almenna rúminum kann tað meira enn so koma fyri, at tann yrkisbólkur, ið landsstýrismaðurin umboðar, ikki altíð er á einum máli við boðskapin, ið Havstovan kemur við
Nýggja dømi er samrøða við JV í Sosialinum, og í greinini "Øll vilja sleppa har, sum pengar eru at tjena júst nú" verður hann endurgivin fyri -- avgjørdur -- at siga:
Eg veit væl, at øll vilja sleppa inn, har sum tað eru nógvir pengar at tjena júst nú. Tað er natúrligt, og soleiðis hevur tað altíð verið. Henda tráan elvir til trýst og krav um atgongd til fiskivinnuna. Men hetta er ikki eitt atlit, ið eg kann leggja fiskivinnupolitikkin eftir
Veit JV ikki, at tað er Føroya fólk, sum rindar hansara løn?
Komiskt er ikki nóg sterkt orð longur, tí serliga tá vit seinni í somu grein síggja, at:
Ein grundarsteinur undir fiskivinnunýskipanini hjá Jacobi Vestergaard er at skapa størri umsetiligheit í vinnuni.
- Ja, tað skal í nógv størri mun bera til at samanseta veiðirættindini. Hví skal ein reiðari vera bundin at einum ávísum fiskiskapi, um hann sær møguleika fyri at tjena pengar í øðrum fiskiskapi og harvið fáa eitt bein afturat at standa á, spyr landsstýrismaðurin og tveitir aftur argumentið um tryggu karmarnar fyri vinnuna á borðið.sæst, at tað skal bara verjast ímóti kapping útifrá.
Føroya fólk, herundir komandi ættarlið, skal ikki sleppa framat. JV ætlar, at fiskatilfeingið skal forerast til teirra, sum av tilvild eru í vinnuni beint nú. Jú nøkur í komandi ættarliði sleppa uppí part: um tey arva fiskiloyvi. Men JV vil skapa ein lukkaðan felagsskap, har núverandi reiðarar fordeila tilfeingi sínamillum.
Tað burdi ikki borið til, at ein sum er landsstýrismaður í fiskivinnumálum -- og er við síni fullu fimm -- kemur við slíkum ætlanum. Rindar onkur JV meira enn lønin frá Føroya fólki?
Eg haldi ikki eg veit ein annan máta at siga tað uppá og sum er meira beinrakið enn henda viðmerking hjá Jóannesi Jacobsen á facebook, so eg endurgevi hana:
Í øllum framkomnum londum er fremsta atlitið í vinnupolitikkunum at geva rúmd fyri so harðari vinnuligari kapping sum gjørligt. Hetta soleiðis, at tað altíð eru tey dugnaligastu, sum eru í tí einstøku vinnuni, og soleiðis, at tey, sum til eina og hvørja tíð eru í vinnunu, noyðast at kýta seg mest møguligt fyri ikki at missa sítt pláss til onkran vinnuligan avbjóðara. Hetta er motorurin í einum sunnum samfelagsbúskapi. Jú harðari kapping, jú størri vinnuligur motorur og jú størri samfelagsbúskaparligur framburður.
(...) sjálvandi kann landsstýrismaðurin leggja fiskivinnupolitikkin eftir atliti til at skapa rúmd fyri so harðari vinnuligari kapping sum gjørligt í fiskivinnuni. Men hann velur heldur at leggja fiskivinnupolitikkin eftir einum atliti til verandi reiðarar, ið sjálvandi vilja hava so lítið av kapping sum gjørligt.
Fær landsstýrismaðurin sítt ynski ígjøgnum, so verður úrslitið ein vinnuligur motorur í føroyska samfelagsbúskapinum, ið ikki sleppur at arbeiða fyri meira enn hálvari megi. Harvið fara føroyingar framhaldandi at hava ein samfelagsbúskap, ið ikki gevur borgaranum nær námind ta vælferð, sum eitt sunt vinnulív kann bjóða. Men verandi reiðarar fáa "tryggleika", og tað er opinbært tað einasta, sum telur.
Eitt er, at Fólkafl og Jacob Vestergaard eru á ránsferð og teirra mál er at Føroya fólk skal missa fiskatilfeingið, ið er fólksins ogn, tí tað skal latast til ein útvaldan skara av reiðarum. Men at Føroya fólk rindar løn til Jacob Vestergaard er sum at koyra salt í eitt opið sár. Hetta er jú ikki bara at vera til grin, men sum danir siga at vera til grin for egne penge.


text:
Í januar vóru árstíðarjavnaðu lønirnar 721 milliónir kr., 20 milliónir minni enn í desember í fjør. Hetta er triði mánaður í slag, at lønirnar eru yvir 720 milliónir. Lønirnar hava staðið í stað frá heysti 2015 til heysti 2016, tá tær sveiggjaðu um 700 milliónir, men frá november og fram hevur vøksturin tikið dik á seg, og eru lønirnar yvir 720 milliónir kr. Ferðin á trendinum er eisini økt seinastu tíðina og er nú tann størsti í yvir eitt ár.
Fiski- og alivinnan hava sett turbo á eftir afturgongd
Verður hugt eftir trendinum í høvuðsvinnubólkum, sæst, at tað er framgongd í øllum høvuðsvinnubólkum.
Fiski- og alivinnan høvdu afturgongd eitt tíðarskeið í fjør, men hevur nú veruliga fótað sær aftur og hevur størsta vøkstur av høvuðsvinnubólkunum. Vøksturin er yvir 1% um mánaðin. Sjálvt um lønirnar sveiggja í fiski- og alivinnuni, so eru tær vaksnar 60% seinastu sjey árini.
Byggivinnan hevur havt trivaligan vøkstur seinastu trý árini. Byggivinnan hevði lítla og onga broyting í lønunum frá 2010 til 2014, men síðan tá hevur verið trivaligur vøkstur. Ferðin hevur verið jøvn, um 0,5 til 0,8% um mánaðin, men her í seinastuni hevur ferðin havt hug at fara niður um 0,5%. Lønirnar í byggivinnuni eru nú 40% hægri enn tær vóru í 2010.
Tænastuvinnurnar, bæði privatar og almennar, vaksa við somu jøvnu og lágu ferð, og hava gjørt tað í longri tíð. Síðan 2010 eru lønirnar í tænastuvinnunum vaksnar 20%.
Útgreinað og dagførd hagtøl um lønargjladingarnar eru at finna í hagtalsgrunninum her.
Stutt um árstíðarjavning og trendin
Árstíðarjavnað tøl eru reinsað fyri árstíðaravvik, sum t.d. afturvendandi sveiggið í virkseminum millum vár og summar, heyst og vetur. Hetta merkir, at til ber at hyggja eftir gongdini mánað fyri mánað, uttan at samanberingin verður órógvað av regluligum sveiggjum millum árstíðirnar.
Í trendinum er harumframt lagt upp fyri øðrum óreglusemi í mánaðarligu tølunum, og tá sæst tann undirliggjandi langtíðargongdin í lønunum.
Til ber at lesa meira um árstíðarjavning her:


text:
ZAREPTA 40 ÁR
Eftir Z. Zachariassen
Fyrsta barnalega av sínum slag byrjaði í Zarepta á Vatnsoyrum fyri 40 árum síðani. Eldsálin aftanfyri tiltakið var Brynleif Hansen, sáli, úr Fuglafirði, sum longu tvey ár framman undan saman við øðrum hevði skipað fyri væleydnaðum barnalegum í ALV-húsinum við Áir. Við tað at hetta húsið ikki fekst til leigu aftur, varð farið undir at byggja nýtt hús á Vatnsoyrum.
Hetta týdningarmikla barna- og ungdómsarbeiði í Zarepta hevur hildið fram uttan steðg øll hesi 40 árini til mikla andaliga signing fyri ein stóran part av øllum Føroya børnum og føroyska samfelagnum til almikið gagn.
Forsøgan
Brynleif og kona hansara, Elsa, búðu í Danmark í fýra ár, áðrenn tey fluttu til Føroya. Har niðri komu tey í samband við felagskapin Evangelisk Børnemission og vóru við á barnalegum teirra. Barnaarbeiði var fyri tey eitt hjartamál og tey arbeiddu millum børn á Nørrebrúgv, har tey búðu. Um hesa tíðina fekk Brynleif hugskotið og íblásturin at fara undir barnalegur í Føroyum.
Í 1965 komu tey so til Føroya og byrjaðu fyrstu legurnar við Áir tað summarið. ALV-húsið varð leigað fyri tvey ár. Tiltakið varð væl fagnað, og menn og kvinnur um alt landið tóku sera væl undir við arbeiðnum og stuðlaðu tí dyggiliga og fjølment bæði handaliga og andaliga við at geva og koma at hjálpa til.
Fyrsta árið vóru tilsamans 50 børn í 10 – 14 ára aldri hvørja viku í fýra vikur, og árið eftir nærum tvífaldaðist talið, so at húsið gjørdist ov trongt.
Grundstykki verður keypt á Vatnsoyrum
Brynleif skilti beinan vegin, hann kom til Føroya, at eitt hús mátti byggjast. John Poulsen, skræddarin, fór tí til nakrar eigarar í Miðvági, at vita um teir vildu selja eitt stykki, sum teir áttu, norðan fyri Vatnsoyrar. Teir flestu játtaðu, og tilsamans gjørdist grundøkið nóg stórt til eini hús, ið egnaðu seg til barnalegur. Samkomurnar kring landið vórðu kunnaðar um verkætlanina og gávur byrjaðu at koma inn.
“So skuldi tú ikki havt sagt ja...”
Grundstykkið varð fingið til vega, og eitt sindur av peningi var tøkur, men ov lítið til eina so stóra verkætlan. Brynleif, sum var bønar- og trúarmaður, heitti á Dánjal Nielsen á Vatnsoyrum um at standa fyri arbeiðnum at byggja Zarepta, og hann játtaði.
Dora, kona Dánjal greiðir soleiðis frá: “Eg minnist, at Dánjal segði við Brynleif, at hann sá tað nokk so torført at fara undir verkið, tí hann mátti biðja arbeiðsfólk, sum skuldu hava løn hvønn fríggjadag, og tilfar skuldi keypast. Brynleif svaraði: “Ja, men so skuldi tú ikki havt sagt ja, um tú ikki torir at byrja, fyrrenn peningurin er tøkur!”” Tá ið Brynleif var farin, segði Dora við Dánjal: “Eg haldi tað var rætt, sum Brynleif segði! Vit leggja tað fram fyri Harran!””
Farið verður undir at byggja
So varð farið til verka! Spakin varð settur í 6. oktober 1965, men tá ið tað í 1966 gjørdist greitt, at ALV-húsið ikki fekst aftur í 1967, varð rættilig ferð sett á byggingina á Vatnsoyrum, og longu í juli 1967 varð húsið so frægt liðugt, at tað kundi nýtast til barnalegurnar. Brynleif og Elsa búðu um hesa tíðina í Vestmanna, men fluttu síðani til Sørvágs.
Dánjal gjørdi avtalu við timburhandlarnar í Sørvági og fekk tilfarið rentufrítt, um tað varð goldið innan eitt ár og 5%, um tað varð goldið innan tríggjar mánaðir. Tað mesta varð goldið innan tríggjar mánaðir. Dora hevði bókhaldið ta fyrstu tíðina. Peningur kom altíð til tíðina og arbeiðsmenninir fingu sína løn hvønn fríggjadag. Arbeiðið varð grundað á sjálvbodna hjálp, meðan fakmenninir fingu løn fyri arbeiði sítt.
Legurnar byrja í Zarepta
Tað var ein stórur dagur fyri okkum øll – 2. juli 1967 – tá ið húsið varð tikið í nýtslu og fyrstu børnini komu vestur. Húsið varð upprunaliga ætlað til at rúma 70 børn, men skjótt vaks talið á børnum so nógv, at næstu árini var trupult at hýsa børnum, leiðarum og starvsfólki. Hvør krókur varð brúktur, enntá ovastaloftið. Húsið var 30 x 10 metrar til støddar í trimum hæddum.
Brynleif elskaði børnini og tey hann. Hann hevði serstøk evni at fanga áhuga teirra og dugdi so væl at seta gleðiboðskapin einfalt fram fyri tey og læra tey orð Guds. Nógv varð sungið og gleðin var ómetaliga stór millum øll.
Hjálpandi hendur og stórur offurvilji
Tørvur var bæði á monnum og kvinnum at hjálpa til, ikki minst, tá ið hugsað verður um matgerðina í køkinum til hundraðtals børn hvørja viku. Brøður og systrar úr øllum landinum settu bæði eina og fleiri vikur av hvørt summar til tess at vera við í verkinum.
Samferðslan millum oyggjarnar og bygdirnar var vánalig við ringum vegum, trongum ferðaskipum, fáum tunlum og ongum undirsjóvartunlum. Unga fólkið í dag dugir illa at seta seg inn í umstøðurnar, sum tá valdaðu.
Gávur og matur vórðu send vestur frá kendum sum ókendum, eins og í dag. Frá byrjan vórðu mong børn frelst og halgaðu lív sítt til Harran. Í dag eru mong av hesum børnum sjálv bæði pápar og mammur, abbar og ommur, sum prísa seg lukkulig fyri hetta tiltak.
Brynleif fekk fýra ár í Zarepta
Men so hendi flogvanlukkan í Mykinesi, og Harrin tók Brynleif heim til sín. Tað var eitt hart slag, fyrst og fremt fyri familjuna, men eisini fyri okkum, sum starvaðust saman við honum. Men Harrin mistekur seg ongantíð, og har vóru við tað sama bæði hendur og herðar, sum vóru til reiðar at føra verkið víðari.
Hetta hendi í september í 1970. Eftir hetta átók Páll Poulsen sær leiðsluna av barnalegunum, sum øktust ár undan ári.
Nýggj hús, ymisk ábyrgdarfólk og betraðar umstøður
Í 1972 var so trongt í húsinum, at tríggjar smáttur máttu byggjast á økinum til starvsfólk og leiðarar. Í 1977 varð nýtt hús bygt í einari hædd, 42 x 13,20 metrar í stødd, og í 1978 varð ein hædd sett omaná. Nú vóru fleiri sovipláss. Nýggjur salur varð gjørdur í ovaru hædd í nýggja bygninginum, sum rúmar úti við 300 fólkum, og í niðaru hædd nýggjur køkur og nýggj matarhøll, sum tekur um leið 300 fólk.
Talið á børnum og ungdómi var nú komið upp móti 1200, onkuntíð um 1500.
Í 1976 komu Poul Færø og Símun Pætur á Torkilsheyggi í leiðsluna, við tað at Páll Poulsen fór til Grønlands eitt skifti. Í 1988 kom John í Skemmuni við í leiðsluna. Hann var fyrst saman við Poul Færø og síðan nøkur ár saman við Símun Pætur á Torkilsheyggi - fram til ár 2000. Eitt skifti var John einsamallur í leiðsluni, men seinastu árini hevur Kirstin Samuelsen verið saman við honum.
Umstøðurnar eru so við og við vorðnar frábera góðar við innandura svimjihyli, graslíkisvølli og spæliútgerð, eins og kano- og róðrarbátum at rógva við hjá børnunum og teimum ungu á vatninum og í ánni.
Arbeiðið víðkar við øðrum legum og stevnum
Umframt barnalegurnar hava ungdómslegur og bíbliuskeið verið hildin á hvørjum ári, síðani byrjað varð. Sum árini eru farin, er arbeiðið víðkað við legum fyri brekað, familjulegum, hjúnalegum, legum fyri einlig, eins og og kvinnu- og mansstevnum, o.fr.. Sostatt hava allir aldursbólkar – frá børnum undir skúlaaldri til tey elligomlu – átt heima í Zarepta.
Soleiðis hevur arbeiðið hildið fram øll árini og talið á luttakarum og starvsfólkum í summarhálvuni hvørt ár, er nú komið upp á 3000 – 4000 fólk.
Um vetrarhálvuna hava samkomurnar vikuskiftislegur nærum hvørt vikuskifti, so húsið verður so at siga nýtt til eitthvørt tiltak alt árið ígjøgnum.
Sjálvboðin hjálp
Eingin í Zarepta arbeiðir fyri løn! Alt er grundað á sjálvboðið arbeiði. Børnini gjalda sjálvandi legugjald, sum eisini umfatar ferðagjaldið aftur og fram.
Hvørja viku verða matvørur sjálvboðið savnaðar saman í samkomunum kring landið, og bussur koyrir runt at heinta tær. Tá ið bussurin so kemur vestur og øll rúgvan verður savnað saman í “krukkuni”, stillar starvsfólkið seg rundan um rúgvuna, meðan onkur takkar Gudi fyri gávurnar. Tað er ein grípandi sjón! Nógvar søgur eru um bønarsvar og hvussu Harrin hevur útvegað tað, ið tørvur var á – í tøkum tíma!
Endamálið við legunum:
Fyrsta og fremsta endamál við legunum er:
a) - vera ásettum reglum lýðin
b) - fremja siðiliga atferð
c) - virða náttúru-, mentanar- og tjóðskaparvirði.
Eitt 40-ára undur!
At hetta arbeiði hevur latið seg gjørt øll hesi árini, er eitt satt Guds undur, og tað er Harrin, og ikki vit, ið eiga æruna fyri tað!
Zarepta hevur knýtt tey trúgvandi og samkomurnar saman sum einki annað og hevur havt stóran týdning fyri land og fólk okkara. Har eru mong lív bjargað, umbroytt og endurreist og mong heim signað. Mangir av trúboðarum okkara, sum nú starvast í fjarskotnum londum, kendu eisini fyrstu ferð kallið til tænastu fyri Harran – í Zarepta!


text:
Av øllum útflutninginum fyrra hálvár í ár fór nógv mest til Russlands. Útflutningurin til Russlands vaks við 332 mió. kr. í mun til fyrra hálvár í fjør, so vit nú útflyta vørur til Russlands fyri 1,1 mia. kr., svarandi til 27% av øllum.
Eitt langt lop er síðani niður til Bretlands og USA, har vit útfluttu fyri 440 mió. kr. frá hvørjum, síðani Danmark og Týskland við 340 mió. frá hvørjum og Kina á sætta plássi við umleið 260 mió. kr.
Laksur er størsta einstaka vøran, vit selja til hesi 6 tey størstu nýtslulondini. Til Russlands er helvtin av útflutningsvirðinum laksur, síðani makrelur og sild. Til USA, Týsklands og Kina er næstan alt laksur, meðan toskur, hýsa o.a. botnfiskur stendur fyri tí mesta til Bretlands.
Eftir aldarskiftið eru stórar broytingar hendar í landabýtinum í útflutninginum. Nógv tann størsta broytingin er øgiligi vøksturin til Russlands, men eisini til USA og Kina. Útflutningurin til Týsklands og Niðurlond er eisini vaksin nógv. Útflutningurin til tey nýtslulondini, sum lógu ovast um aldarskiftið, Danmark, Bretland, Italia, Spania og Frakland, er minkaður nakað, men er enn í tí ovasta endanum.
Útgreinað og dagførd hagtøl um útflutningin eru at finna í hagtalsgrunninum her.


text:
Fyri áttandi ferð fór skrúðgonga frá Margáum til Kráir.
Aftur hesaferð vilja vit á henda hátt siga 1000 takk fyri!
1000 takk fyri, øll tit, sum komu at fagnað børnunum!
1000 takk Dia og Ulrik, Skótar, EB/Str, HSR, H.V.R og Stórheygg fyri luttøku.
1000 takk fyri øll sum á ein ella annan hátt rætti eina hjálpandi hond.
Stuttligt at síggja tey sum vóru børn fyrstu ferð vit gingu skrúðgongu og sum eru hálvvaksin í dag, taka so aktivan lut í fyrireikingum og verða so hjálpsom til sjálvt tiltakið. Hetta er eisini tykkara fagnaður. 1000 takk fyri tit!
Hava tit myndir sum kundu verið stuttligar hjá Kráir at átt, í minnissjáttini, eru tit vælkomin til at senda tær til krair@sunda.fo ella í boðklivan hjá Dagstovninum við Kráir á Facebook.
Takk fyri og
Framhaldandi góða stevnu!


text:
Kunning
Hotellið varð renoverað í 2007.
- 15 dupult/einkult kømur (møguleiki er fyri eyka uppreiðing)
- Matstova "Urðin" til 250 gestir
- Fundarhøli
- Barr "Mølin"
- Barnarúm
- Tráðleyst internet í forhøllini
- Ókeypis parkering
- Buss til hurðina
Gevið gætur:
Í løtuni er hotellið útleiga til 1. sep. 2016, men tað er gjørligt
at leiga hotelli til størri tiltøk og brúðleyp eftir avtalu.
Tað ber til at bíleggja við at ringja til Jógvan Heinesen á
tlf.nr. +298 217020 ella senda ein teldupost til hotel@hotelnord.fo
Vælkomin á Hotel Norð...


text:
Oda Strøm
13.06.2018 - 10:48
Tíðindi > Uttanlands > Politikkur
Norðurkorea fegnast um fundin sum varð hildin millum leiðaran Kim Jong-un og amerikanska forsetan Donald Trump gjáramorgunin, skrivar BBC.
Teir báðir skrivaðu undir eitt skjal, har tað stendur, at Norðurkorea skal arbeiða fram ímóti at avdubba, og USA afturfyri fer at steðga hernaðarvenjingum við Suðurkorea og taka burtur revsitiltøk, tá ið Norðurkorea ikki longur hevur kjarnorkuvápn.
Almenna blaðið vil vera við, at talan er um "aldarinnar fund", og at USA nú at taka burtur revsitiltøkini móti landinum.
Norðurkoreanska almenna tíðindastovan KCNA hevur somuleiðis eisini róst fundinum og kalla tað fyri eitt søguligt gjøgnumbrot.
Sambært DR hoyra íbúgvarnir í Norðurkorea fyrst um søguliga fundin í dag, tí tíðindastovurnar í landinum dekka ikki hendingar fyrrenn aftaná.


text:
TESSVEGNA, verandi rættvísgjørdir (1) við trúgv, hava vit frið (2) við Guð gjøgnum Harra váran Jesus Christ:
( Róm. 5:1 )
Tí at kongadømi Guðs er ikki matur og drekka; men rættvísi (1), og friður (2), og gleði (3) í Halga Andanum.
Guðs raðfylgja er altso:
(1) rættvísgering / rættvísi
(2) friður
(3) gleði
rættvísi > friður > gleði
Rættvísi er fortreyt fyri friði. Friður er fortreyt fyri sannari gleði.
Varandi og sonn gleði kann ikki finnast, har sum ófriður er.
Varandi friður kann ikki finnast, har sum órættvísis-støða er.
Raðfylgja hinna síðstu daga skeiklaðu oyrnakitlara:
(1) gleði
(2) gleði
(3) gleði
Ístaðinfyri rættvísi: eitt óumvent lív í synd, har man ikki vil hoyra eitt orð um rættvísi.
Ístaðinfyri frið: hinir gudleysu hava ongan frið, sigur Guð mín.
HETTA viti eisini, at í hinum síðstu døgum skulu koma váðasamar tíðir.
2 Tí at menn skulu vera elskarar síns egna sjálvs, ágirndarsamir, reyparar, hugmóðigir, Guðsspottarar, óhoyriligir móti foreldrum, ótakksamir, vanheilagir,
3 Uttan náttúrligan alsk, sáttmálabrótarar, falskir ákærarar, ósærstýrligir, harðligir, vanvirðarar av teim sum eru góðir,
4 Svíkjarar, framlopnir, uppblásnir, elskarar av njótingum meiri enn elskarar av Guði;
5 Havandi ein form av gudiligleika, men avnoktandi kraftina av honum: frá slíkum vend burtur.
6 Tí at av hesum slagi eru teir sum sníkjast inn í húsˇ, og leiða til fanga fjákutar kvinnur – løddar við syndum, leiddar burtur við ymsum lystum,
7 Altíð lærandi, og aldri førir fyri at koma til kunnleikan um sannleikan.
8 Nú, eins og Jannes og Jambres stóðu ímóti Mósesi, soleiðis standa eisini hesir ímóti sannleikanum: menn av spiltum hugum, afturrekingar viðvíkjandi trúnni.
9 Men teir skulu ei fara longur fram: tí at teirra dárskapur skal verða eyðsýndur øllum monnum, eins og teirra eisini varð.
( II. Tim. 3:1-9 )
( Sitatini eru úr aðru útgávu av FKJ N.T. )


text:
Á leiðini til lokna prógvið hevur Petra Eliasdóttir Mikkelsen millum annað staðið fyri filmsframleiðslu, menning av ymiskum appum og verið í starvsvenjing á kreativari lýsingastovu í Íslandi, har hon hevur arbeitt við konseptuellari 3D animering.
Umframt nútímans royndirnar frá DMJX er Petra Eliasdóttir Mikkelsen útbúgvin miðlagrafikari og hevur fleiri ára starvsroyndir á millum annað Dimmalætting, Vinnuvitan og Sansum. Eisini hevur Petra verið sjálvstøðug vinnurekandi.
- Petra Eliasdóttir Mikkelsen er eitt frískt andlit og ein spennandi og roynd kvinna í okkara kreativu vinnu. Vit eru tí sera glað fyri at fáa Petru við í okkara fjøllbroytta toymi á Sansum. Hennara førleikar og dugnaskapur fer at styrkja okkum upp aftur meira, sigur Lena L. Mohr, stjóri á Sansum.
Petra Eliasdóttir Mikkelsen byrjar í starvinum 17. august 2015.


text:
Av tí, at tað verður boðað frá regni týskvøldið, er tiltakið Summarkvøld við Toftavatn flutt til mikukvøldið 31. mai.
Mikuvøldið 31. mai kl. 18 er tiltakið summarkvøld við Toftavatn aftur á skrá. Talan er um eitt afturvendandi tiltak, ið tekur støði í verkætlanini við gøtuni runt Toftavatn, ið Nes og Runavíkar kommunur eru felags um.
Farið verður avstað av tveimum støðum kl. 17.50: frá Skúlanum við Løkin og av Svangaskarði. Ingi Højgaard flytir fram røðu.
Roysnið skipar sum vant fyri rennikapping, har tveir rennarar koma at renna teinin runt innara vatn hvør sín veg. Hendan renningin hevur verið forkunnug á hvørjum ári, og er tað ikki minni í ár. Týsdagin fara tveir av sterkastu langteina rennarunum í Føroyum, oyggjaleikaaktuelli Jan Elmar Sørensen og ein av favorittunum til Tórshavn Marathon næsta vikuskifti og hálvi Nes-maðurin Andrias Hansen at renna kapp um vatnið.
Talan er um eitt sera hugnaligt barna- og familjuvinarligt tiltak, har burgarar og sunkist verða at fáa ókeypis.


text:
Niels Petersen
24.10.2015 - 16:12
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Landspolitikkur
Á eyka landsfundi hjá Sambandsflokkinum í morgun varð Bárður á Steig Nielsen sum væntað valdur til formann í føroya elsta flokki. Sum siður er tók nýggi formaðurin orðið, og eftir at hava takkað fyrrverandi formanninum fyri trygga leiðslu í hansara 11 ára formansskeiði, og ynskt tillukku til nýggja næstformann floksins, Magna Laksafoss, hugleiddi hann um, hvussu flokkurin aftur skal gerast størsti flokkur.
- Eitt stórt arbeiði liggur fyri framman. Tíðin í andstøðu skal brúkast til at búgva og brynja seg til aftur at taka við landsins leiðslu, sigur Bárður Nielsen.
Brúk er fyri tykkum øllum !
- Málið er at vinna komandi løgtingsval, sigur nýggi formaðurin, og hann leggur afturat, at brúk verður fyri øllum góðum sambandskreftum.
Bárður Nielsen tosaði um munin á Sambandsflokkinum og Javnaðarflokkinum, og hvussu Javnaðarflokkurin hevur svikið síni lyftir.
- Vit eru uppi móti einum víðgongdum stýri, ið hava sett nýggja grundlóg á breddan. Javnaðarflokkurin er kropin úr haminum. Teir hava svikið síni lyftir. Undan valinum var Javnaðarflokkurin samríkjaflokkur, og eftir valið er hann loysingarflokkur, sigur formaðurin og leggur afturat, at í Sambandsflokkinum er ongin slingur í valsinum. Fólk vita hvar tey hava flokkin. Ongin skal ivast, skal vera setningurin framyvir.
Bárður Nielsen byrjaði røðuna við at sitera kinverska heimspekingin, Konfutse, tá hann tosaði um eyðmýkd um formanssessin, og endaði við at sitera amerikanska forsetan, Barrack Obama, tá hann umrøddi at broytingar mátti til.
- Eyðmýkd er grundarlagið undir øllum dygdum. (sitat Konfutse)
- Broyting kemur ikki í, um vit bíða til seinni ella bíða eftir onkrum øðrum. Tað er okkum sjálvum vit bíða eftir. Vit eru broytingin (sitat Barrack Obama)
- Nú rætta vit kós. Vit standa við okkara virðir. Vit eru alternativið til loysingarkreftirnar á tingi, sigur Bárður Nielsen, nýggjur formaður Sambandsfloksins.


text:
Búskaparmenning
17. august 2015
Føroyski búskapurin kann sveiggja nógv og tí er neyðugt at føra ein fíggjar- og búskaparpolitikk, sum skapar stabilitet og langtíðarjavnvágir. Vit eiga at ansa eftir rakstrarútreiðslunum hjá landskassanum, soleiðis at hesar ikki vaksa meira enn hægst neyðugt, og sum inntøkur eru til.
Í góðum tíðum eigur landskassin at halda aftur við útreiðslum, meðan landskassin í ringum tíðum eigur at fremja virksemisskapandi íløgur o.a.
Vit eiga at gjalda niður skuld, tí skuldin er tyngjandi fyri okkum, og svarar til at seta okkara frælsi í pant – skuldin er í løtuni yvir 6 mia.kr. brutto. Harafturat koma rentuútreiðslur av skuldini uppá einar 120 mió.kr. árliga. Eydnast okkum at tálma rakstrinum og gjalda niður skuld, so eru góðir møguleikar fyri at gera fleiri almennar íløgur – íløgur, sum samfelagið hevur fyri neyðini og sum tí eisini fara at gagna okkum øllum.
Seinastu árini hevur gingið framá í føroyska búskapinum, og tað er gott, men eisini neyðugt. Arbeiðsloysið er sera lágt í løtuni. Flestu vinnugreinar hava framgongd, og hetta stimbrar búskapargongdina. Henda góða gongd eigur at halda fram og økjast enn meiri, og tað kunnu vit gera við m.a. at syrgja fyri, at vinnan fær langtíðartryggjaðar karmar, soleiðis at hon kann leggja ætlanir fram í tíðina.
Sjálvt um gongdin er góð nú, so vísir Búskaparráðið á, í eini av síni frágreiðingum, at búskaparliga haldførið í almenna geiranum er vánaligt. Hetta er nakað, sum eigur at verða tikið í størsta álvara, tí tað er ikki nóg gott, at tað gongst væl í dag, tá vit vita, at stórar búskaparligar avbjóðingar liggja fyri framman næstu árini. Her mugu tøk takast og neyðugt verður at gera tillagingar og á øllum økjum í samfelagnum, og nýskipanir, sum tosað hevur verið um í áravís muga gerast veruleiki nú.
So eitt nývalt løgting eigur beinanvegin at leggja eina langtíðarætlan, sum tekur hædd fyri teim avbjóðingum, sum m.a. Búskaparráðið vísir á. Leggjast eigur upp til at fáa eina breiða undirtøku fyri hesum, til tess at kjølfesta ætlanina so væl sum til ber.
Gott val!
Magnus Rasmussen
Valevni Sambandsfloksins til løgtingsvalið
RN
Aftur


text:
Stjørnan kemur at vitja okkum í morgin. Dysturin verður í høllini í Vestmanna klokkan 14.30. VÍF hevur leikt 12 dystin, sum er helvtin av landskappingini, og við dystinum móti Stjørnuni verður farið inn í seinnu helvt av kappingini.
Hjá VÍF hevur gingið stak væl hetta kappingarárið. 11 vunnar dystir og ein javnleik og oddalið við 23 stigum. Kyndil liggur beint í hølinum við 22 stigum, men VÍF hevur leikt ein dyst færri. Tí ræður um at vinna Stjørnuna í morgin og vinna sær friðsæla luft niður til Kyndil, sum er næsta liðið, VÍF skal spæla ímóti í komandi viku.
Genturnar hava verið sera óførar, allar sum ein. Seinasta dystin móti H71 í Hoyvík vunnu tær 35-24. Og tað er ikki sørt, at tess sterkari mótstøðan er, tess betri er spælið. Men her mugu tær ikki lata seg lumpa í dystinum móti Stjørnuni. Stjørnan fekk eina heldur laka byrjan upp á kappingarárið, men er nú vorðin munandi sterkari. Í seinasta dystinum vann Stjørnan við trimum málum móti Neistanum, tær vunnu við 8 málum móti H71 og taptu við bara tveimum móti fyri Kyndli 3. desember, og skutu tá heili 26 mál.
VÍF-kvinnurnar mugu tí vera árvaknar frá byrjan, bæði í verjuni og í álopinum. Vit ynskja okkara kvinnum góðan dyst og heita á áskoðararnar um at seta steikina í ovnin í góðari tíð, so stundir vera at møta upp til dystarbyrjan. Kaffi og kakur fáa vit í høllini.
Mynd: Jens Kr. Vang


text:
Tað hátíðarhalda vit fríggjadagin 14. september klokkan 16 í Riti & Ráki við at leggja fram 6 nýggjar upprunaføroyskar krabbabøkur, harav eru tríggjar faktabøkur.
Samrøður, tónleikur og framsýning av bókum verða á skránni. Krabbabøkur verða at fáa fyri serprís til tiltakið. Elin á Rógvi hevur samrøður við høvundarnar.
Tær 6 bøkurnar eru "Eg vil heim" og "Mina, hvør eri eg?" sum Lydia Didriksen hevur skrivað; Trina Gaard hevur myndprýtt ta fyrru og Edward Fuglø ta seinnu. Tvær faktabøkur um djór, "Eg og mítt kelidýr, hundur" og
"Eg og mítt kelidýr, ketta"; Beinta Johannessen hevur skrivað báðar. "Veður," sum Hanus Kjølbro hevur skrivað, og "Katrina í Toftum," sum Ingun Christensen hevur skrivað og Kathrina Skarðsá myndprýtt.


text:
Fólkaheilsuráðið hevur sum uppgávu at styrkja tiltøk fyri heilsufremjing, sjúku- og vanlukkufyribyrging, bæði í almanna- og heilsuverkinum.
At ráðgeva lands- og kommunalum myndugleikum í sambandi við heilsufremjandi og sjúku- og vanlukku fyribyrgjandi tiltøk, At styrkja heilsufremjandi, sjúku- og vanlukkufyribyrgjandi tiltøk við ráðgeving og stuðuli til royndar- og menningararbeiði kring landið. At taka stig til kanningar og útgreiðingar, sum eiga at verða framdar sum liður í einum heildarfyribyrgingartiltaki, ella sum liður í eini meting av verandi heilsufremjandi og sjúku- og vanlukkufyribyrgjandi tiltøkum. At stimbra gransking og royndum á fyribyrgingarøkinum. At skipa fyri, at ítøkilig heilsufremjandi og sjúkufyribyrgjandi tiltøk í fólkaheilsuætlanum landsstýrisins verða sett í verk og framd.


text:
Sverri Egholm
10.03.2018 - 18:38
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Landspolitikkur
Unga Tjóðveldið hevði landsfund í dag 10. mars í hølunum hjá Starvsmannafelagnum. Skráin bjóðaði t.d. uppá framløgu frá stjóranum í Arbeiðseftirlitinum, Leivi Persson, ið greiddi frá um ung og arbeiðsrættindi.
Elsa Berg, ið hevur verið forkvinna í felagnum seinastu 2 árini, legði frá sær, og var Hervør Pálsdóttir vald, sum nýggj forkvinna.
Í nýggju nevndini eru vald: Tráin Petursson Nónklett, Brandar Heðinsson, Petur Pauli á Høvdanum, Magnus Heinason Eysturoy, Sára Sondum og Óli Køtlum. Sára Sondum og Óli Køtlum vanta á myndini. Nýggja nevndin skipar seg á komandi nevndarfundi.


text:
Ingi Samuelsen
19.09.2016 - 17:47
Tíðindi > Vinna & Tøkni > Fiskivinna
Landskassin fekk 643.200 krónur fyri tey seinastu 500 tonsini av svartkjafti, sum var eftir at selja.
Talan er um tey tonsini, sum ongin keypari var til á opnari uppboðssølu í síðstu viku. Í dag varð minstiprísur av landsstýrismanninum við fiskivinnumálum sett til 12 oyru fyri kilo, og tonsini fóru fyri nakað undir 13 oyru í meðal.
Seks boðsgevarar vóru á uppboðssøluni, og teir fingu allir part.
Hesi skip keyptu fyri 13 oyru kilo:
Jupiter 1.020 tons
Christian í Grótinum 1.020 tons
Norðingur 920 tons
Fargaberg 680 tons
Hesi keyptu fyri 12 oyru kilo:
Tummas T 1.020 tons
Tróndur í Gøtu 340 tons


text:
Nú øll eru á gosi um søguliga avrikið í Budapest, so eru tað eisini tey sum eru skjót at taka sær part í heiðurinum, ella at seta spurnartekin við um ikki onnur høvdu kunnið rokkið tað sama, um pengarnir vóru farin til tey og teirra áhugamál, heldur enn til Pál. Til tað havi eg bara tað at siga, at fyrra søguliga avrikið í Beograd varð gjørt so gott sum útilokandi við fígging frá Páli og hansara familju, frá Jón Bjarnasyni og frá Suðuroyar Svimjifelag. Svimjisambandið betaldi sjálvsagt fyri sjálvan túrin til Beograd tá, men restin var eginfígging. Um onkur noyddi meg at skula taka éin faktor burtur frá verkætlanini runt Pál – Pál, Jón ella pengarnar frá landinum – so hevði tað uttan at blunkað verið pengarnir!
Ikki tí, Pál er skjótur at siga, at tað sum hendir nú ikki hevði verið gjørligt uttan stuðulin frá landinum. Vit eru øll ógvuliga takksom sum fáast við hesi verkætlan, og hava brúk fyri hesum pengum til at kunna gera tey ting sum skulu til, um Pál skal mennast enn meira sum altjóða svimjari.
Men lat ongan iva vera um, at hetta ikki hevði kunna latið seg gera við 10 ella 100 ferðir so nógvum pengum, um ikki Pál og Jón vóru partir í projektinum. Tað eru teir sum eiga æruna, og egentliga alla æruna sum hon er, meðan vit onnur bara kunnu vera glað fyri at hava kunnað stuðlað teimum í teirra projekti. Um tit ivast, so kunnu tit til dømis fara at kanna hvussu nógvan fíggjarligan stuðul fótbólturin hevur fingið, í mun til verkætlanin her.
So persónliga dámar mær ikki orðingar sum tær hjá Jógvani Arge á Vágaportalinum, har hann sum politikari og formaður í mentamálanevndini í Havn leypir á leistum fyri at kunna siga, at “Løgtingið hevur fyrr sagt A við síni hepnu játtan til úrvalsítrótt, sum eigur sín part í evropeiska silvurmerkinum”. Mær dámar heldur ikki at síggja fólk niðurgera ætlanirnar um at byggja 50 metra hyl á Facebook, við at pástanda at tað finnast líknandi føroyskir úrmælingar innan akademiska heimin, sum ikki fáa trivist tí teir ikki fáa pengar. Typiskt uttan at nevna eitt einasta úrmælinganavn, út yvir Pál.
Tað eru ikki pengarnir sum hava skapt Pál Joensen, men pengar skulu sjálvsagt til. Mín greiða fatan er, at hendan tíðin nú og Pál Joensen verður nakað sum fer at verða tosað um alla hansara ævi og longri, sum annaðhvørt tann størsta ítróttarhetjan nakrantíð í føroyskari søgu, ella sum tann fyrsti av teimum veruliga stóru. Og so kunnu vit hvør í sínum lagi taka í egnan barm og umhugsa, hvønn lut vit ynskja í søguni. Eru vit við, ella eru vit ímóti? Skulu tey minnast okkum sum tey ið tóku kjansin og floytaði á pengapungin eina løtu, til at stuðla nøkrum sum egentliga longu var ein succés, ella skulu tey minnast aftur á hesa tíðina sum “um nú bara” ?
Persónliga vil eg gjarna seta pengar í ein og hvønn sum er ein veruligur, føroyskur úrmælingur, líka mikið um tað er innan ítrótt, akademi, vinnulív ella mentan. Men kom ikki við hasum at “onnur høvdu kunnað gjørt tað sama um tey høvdu fingið pengarnar hjá Pál”, tí Pál var ein succés longu áðrenn hann fekk eina krónu frá okkum.


text:
Helena Heðinsdóttir
Helena Heðinsdóttir Jørgensen ella Helena Heðinsdóttir er ein føroysk sjónleikarinna. Hon spældi ein av høvuðsleiklutunum í stuttfilminum Vetrarmorgun, sum Sakaris Stórá hevur leikstjórnað og skrivað handrit til. Hon spældi leiklutin sum Birita.[1] Vetrarmorgun varð vístur á Berlinaluni (Berlin International Film Festival)[2] og varð tilnevndur tríggjar virðislønir har, eitt nú Teddy Award, sum verður latin til ein film, ið viðgerð evni um samkyndleika.[3] Hin høvuðsleiklutin í Vetrarmorgun spældi Armgarð Mortensen. Hon hevur eisini spælt annan av høvuðsleiklutunum í fyrsta spælifilmin hjá Sakaris Stórá, Dreymar við havið, ið var frumsýndur í Norðurlandahúsinum 5. september 2017.[4]
Hin 14. februar 2014 vann filmurin Vetrarmorgun virðislønin á Berlinaluni í bólkinum The Special Prize of the Generation 14plus International Jury.[5]
Heiður[rætta | rætta wikitekst]
- 2014 - Stuttfilmurin Vetrarmorgun, har Helena spældi ein av høvuðsleiklutunum vann virðislønina The Special Prize of the Generation 14plus International Jury á Berlinaluni 2014.
- 2014 - Stuttfilmurin Vetrarmorgun var tilnevndur Teddy Award á Berlinaluni 2014.[6]
- 2013 - Stuttfilmurin Vetrarmorgun, sum Sakaris Stórá hevur leikstjórnað, og har Helena spældi ein av høvuðsleiklutunum, varð tilnevndur Geytan, vann tó ikki.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Imdb.com, Helena Heðinsdóttir
- ↑ Berlinale.de, Vetrarmorgun
- ↑ birkblog.blogspot.com, Sakaris í Teddy práti
- ↑ Portal.fo - Myndir: Dreymar við havið sýndur fyri fullsettum húsum
- ↑ berlinale.de, AWARDS AND JURIES IN THE GENERATION SECTION
- ↑ nordicstylemag.com, Interview with Sakaris Stórá: Faroese film selected for Berlin International Film Festival


text:
Orð og lag: Jákup Eli Joensen
1. Eg gangi mær ein sunnan og góðan veg,
inntil babba ringir og spyr eftir meg.
Knappliga stegði eg míni bein,
og upp úr vegnum takið eg ein stóran stein.
Eg eri so svakur, at eg takið og brótið ein rút,
tá politiði hoyrir hetta, so skelda teir meg út.
Niðurlag: Eg sigi kom nú politiði, tak og sperrað meg inn,
áðrenn eg blívið óbehagiligur av mínari síðstu fløsku av Gin.
Eg havi einki gjørt, men eg havi náttarherverkið rørt.
2. Grannin spyr um tað var eg, sum gjørdi tað,
og ikki fyri at lúgva, so sigi eg ja.
Ì fengslunum biðið eg til gud eina bøn,
men tað hjálpir einki, tí hann gevur mær onga løn.
Leiðarin inná meg flippar út,
tí at eg havi hjá grannanum brotið ein rút.


text:
SKRÁ: Kl 19.00 MFS bjóðar vælkomin Petur Zachariassen setur tiltakiðKl 19.15 Fyrilestur við Mark Craig Menning av telduspølum og umhvørvið í Liverpool Kl 20.15 steðgur Kl 20.30 Julius Biskopstø Menning av telduspølum í Føroyum Kl 20.50 Rani Nolsø Íverksetan í Føroyum
Hóskvøldið 16. august kl. 19 skipar MFS fyri spennandi fyrilestrum um at gera telduspøl og at liva av tí
Petur Zachariassen, ið er lektari í Hagfrøði á Náttúruvísindadeildini á Fróðskaparsetri Føroya, kemur at seta tiltakið og leiða kvøldið.
Fyrst á skránni er Mark Craig. Hann hevur áður í nógv ár starvast hjá kendu fyritøkuni Bizarre Creations, sum lat aftur í fjør. Henda fyritøka hevur gjørt fleiri altjóða kend telduspøl. Nøkur av teimum, sum vóru í starvi í Bizarre Creations, høvdu hug at halda fram og fóru saman undir at stovna eina nýggja teldufyritøku, Lucid Games. Lucid Games telist enn ikki millum tey stóru, men fyritøkan hevur fingið áhugaverdar ordrar og er í ferð við at menna nýggj telduspøl. Mark, sum hevur drúgvar royndir sum forritari, er leiðari fyri forritadeildini í nýggju fyritøkuni. Hann hevur nýliga saman við øðrum starvsfeløgum mest sum til stuttleika gjørt eina Ipad-útgávu av gamla klassikaranum Fur Fighters, sum kann takast niður á App Store. Í framløguni fer Mark at tosa um tøkniligar avbjóðingar, tá ið stór telduspøl skulu mennast, og týdningin tað hevur, at arbeiðið at forrita er væl skipað, skal úrslitið verða gott.
Næstur á skránni er Julius Biskupstø. Hann var lesandi í Middlesbrough, har hann las BSC Computer Games Programming. Hann er tann sum stendur fyri menning av spølunum hjá føroysku fyritøkuni Simprentis og fer at greiða frá sínum arbeiði við at menna telduspøl í Føroyum.
Seinastur á skránni er íverksetarin Rani Nolsøe, ið fer at greiða frá, hvussu ein skal bera seg at sum íverksetari í Føroyum.
Øll eru hjartaliga vælkomin til fyrilestrarnar, ið eru ókeypis.


text:
Orð: Bjarni Eyjólfssson
Týtt: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Týddur leysliga í august 2007.
Eg leitaði tystur at lind teirri har,
um sløkkja hon kundi tann tosta í mær.
Men brostin var brunnur, eg leskaði av,
og tostanum mínum ei linna hann gav.
Tá gav ein mær røddin í oyrunum lívd:
“Kom, deyðmødda sál, eg vil veita tær hvíld.”
Tað Jesus var sjálvur, ið gav mær sín frið,
hann fann meg og legði meg við sína lið.
Har tryggur eg hvíli av berari náð,
tó aldri eg skilji Guds miskunnarráð:
Mær bjarging og rættferð og halgan er veitt,
hans heilaga blóð hevur skuld mína greitt.
Eg tysti og trái at svala meg har,
tað túsundfalt Jesus tú veitt hevur mær!
Við gleði eg lindum hans oysi nú av,
har alt, ið mær tørvan, hann sál míni gav.


text:
Eg má næstan biðja um umbering frá byrjan, tí hetta er ein kaloriubumba frá einari aðrari verð! Eg kann heilsa og siga, at hon eisini smakkar har eftir. Hesin botnurin er eitt tað lekkrasta eg havi smakkað. Tá tú hyggur eftir tilfarinum, sum skal í, so gevur tað eisini góða meining. Sjokuláta, smør og sukur. Ja so blívur tað ikki nógv søtari. Men gott er. Vit skulu eisini hava loyv til at hugna okkum, uttan ringa samvitsku.
Botnurin er faktiskt lekkrast, um tú bakar hann kvøldið fyri. Botnurin er soo saftigur! Har er onki turt yvir honum, bara reint njótilsi. Tú kanst eisini velja at gera tvífaldaða mongd, og síðani gera hana til eina lagkøku. Tað hevði verið ordiliga lekkurt, til ein stóran føðingardag ella líknandi. Tað vildi eg fegin og gjørdi faktiskt tveir botnar, men tað veit den, eg koyrdi ein í frystaran, tí fimm fólk høvdu neyvan klárað at etið ein tílíka. Tað leyp nemliga ein triðjingur av hesari av, so tað var røtt avgerð eg tók. Vit skulu jú minnast til at minka um matoyðsl, ikki sannheit?? 🙂
Hendan er perfekt, nú vit droyma um summar og sól. Hon er nemliga frísklig við berunum á toppinum.
Men áhh helle hon smakkar væl! Eg gleði meg longu til eg sleppi at royna hana aftur!!
Men tit, nú fara vit í gongd! Uppskriftin er einføld, so hetta kunnu øll verða við til.
Tilfar
Botnurin
200 g smør
200 sukur
200 g myrk sjokuláta
5 egg
1 spsk mjøl
Krem
200 g mascarpone (soleiðis sær mascarpone út)
1,5 dl róma
75 g smeltað sjokuláta
Prýði
Jarðber
Hindber
Bláber
Ella eftir øðrum ynski
Arbeiðsháttur
Vit byrja við sjokulátabotninum. Set ovnin á 180 stig við luft.
Smelta smørið í einari grýtu og aftaná eina løtu, koyrir tú sjokulátuna saman við. Tá hetta er smeltað, koyrir tú sukrið í og rørir væl. Koyr eggini í ein annan bolla og rør við einum pískirísi, so tey fáa ein samlaðan konsistens. Síðani koyrir tú tey í sjokulátablandið og rørir væl. Enda við mjølinum.
Koyr bakipappír í ein springform við diametur á 20 cm. Koyr deiggið í formin og baka mitt í ovninum í 30 minuttir. Um køkan enn virkar alt ov bleyt, gev henni so nakrar minuttir afturat.
Nú gera vit kremið. Byrja við at píska mascarpone ostin. Píska síðani róman í einum øðrum bolla. Rør síðani mascarpone ostin spakuliga saman við rómanum og blanda síðani smeltaðu sjokulátuna saman við. Set á køl, til tað verður koyrt omaná køkuna.
Berini skulu skolast og síðani skerast soleiðis, sum tú ynskir.
Vælgagnist fittu damur!
Vónandi gekk tað væl at gera hana, og at eta hana sjálvandi.
Fall hendan í tykkara smak?
M&K