text:
2/23/09
U2 - No Line On The Horizon - fyrsta ummæli á føroyskum (?)
Eg sigi at útgávudato ikki eru ordilig útgávudato, tí plátan er longu likin út á internetið fyri fleiri døgum síðani. 18 februar haldi eg tað var. Onkur digitalur tónleikahandil í Avstralia, sum hoyrir undir Universal plátufelagið (sum U2 eru á), setti av misgávum plátuna til sølu, og tað gingu bert fáir tímar so spjaddist hon um alt internetið umvegis Torrent síður og onnur støð, har ein fær fatur í tónleiki á meiri ivasaman hátt. Plátan er eisini send til streamingar á myspace profilinum hjá U2. Tvs. hon er úti, sum so, bara ikki fysiskt (enn). Fari her at royna meg við tí sum mær vitandi er fyrsta føroyska ummæli av plátuni.
"NLOTH" hevur í eina tíð verið søgd at skula vera eitt meira "eksperimenterandi" umfar enn tær báðar seinastu; "All That You Can't Leave Behind" (2000) og "How To Dismantle An Atomic Bomb" (2004). Tað hevur verið ført fram, at menn á nýggju útgávuni hava vent sær móti teim ironisku og eksperimenterandi 90unum og plátunum "Achtung Baby" (91), "Zooropa" (93) og "Pop" (97).
Eitt, ið eg eisini havi bitið merki við í skrivingini upp undir komandi útgávuna, er at skribentar hava nærum kappast um at siga hvussu óhepnar og (í onkrum føri) beinleiðis vánaligar tær báðar seinastu hava verið, og hava ró uppundir at henda komandi útgávan fór at venda alt á høvdið. Her má eg siga meg ósamdan, tí tær báðar seinastu útgávurnar gerast ikki brádliga vánaligar, bara tí ein nýggj er á veg. Gamaní hava tær báðar eyðkent eitt meira "back to basics", ja enntá "Middle Of the Road" kent tíðarskeið í U2 regi, men trot hevur ikki verið á góðum og væl skrivaðum sangum. Als ikki. Tað hevur meiri verið sovori sum sound, instrumentering, arrangement o.a, ið ikki hevur peika eins nógv í nýggjar ættir sum 90ara útgávurnar.
Plátan skuldi upprunaliga koma út í heyst, men so var brádliga kunngjørt at menn høvdu gjørt av at bíða til 2009. Tað lá eitt sindur í luftini, at okkurt serstakt var í nánd, um teir bert góvu sær tíð til at fara eftir tí. Hetta hevur óivað verið við til at økt um forvæntningarnar til komandi útgávuna.
...og so lak hon brádliga út um allar geilar, eitt mestsum tilvildarligt hóskvøld í februar. Nýggja U2 plátan. Og hvussu er hon so? Fyrst og fremst er at siga at SO eksperimenterandi er hon heldur ikki. Gamaní leggur hon seg eitt vet meiri uppat 90ara U2 enn tær báðar fyrru, men hetta er líka nógv eitt nattúrligt framhald av júst teimum báðum útgávunum. Triðji partur í nýggjastu album trilogiini hjá U2, tvs. tann ið hevur eyðkent hetta seinasta ártíggjundið.
Plátan er innspæld og framleidd saman við dynamisku duoini Brian Eno (synthesizer/ambient ørn) og Daniel Lanois (gittar/ambient ørn). Hvør sær og saman hava teir báðir arbeitt við við eini langari røð av virdum tónleikanøvnum, og U2 er so eitt teirra. Teir báðir hava arbeitt við U2 við jøvnum millumbilum síðani 1984. Í sambandi við "NLOTH" hevur nakað verið gjørt burturúr hesum, at Eno og Lanois eisini vóru við í sjálvari skapanini av løgunum, tvs. U2 var í praksis ein 6-mans bólkur í upptøkuhølinum. Eg haldi ikki at hetta er so øgiliga nýtt tó, tí minnist meg rætt var ein líknandi mannagongd eisini nýtt á "All That You Can't Leave Behind" frá 2000. At teir báðir sleppa uppí part í sangskrivingini, er bara ein styrki, tí tað økir nógv um møguleikarnar og gevur líkasum fleiri litir á palettina. Og tá er lag á monnum at mála!
Meðan ein lurtar eftir hesi útgávuni, situr ein við eini greiðari fatan av at U2 hava ásannað at tær báðar seinastu vóru nokkso "safe", og at teir hesufer hava gjørt av at fara onkustaðni við tónleikinum. "Going places", sum maðurin segði. Tvs. at tað onkursvegna er meira edge í tí heila, og tað er ikki bara tí at gittarleikarin eitur so. Eisini er greitt at onkrar meiri "eksperimenterandi" løtur altso hava funnið sítt pláss á útgávuni, so okkurt er hóast alt um prátið. Eitt sindur í øllum førum. Og hetta klæðir bæði plátuni og U2.
Tað eru so mong onnur, ið hava havt "track-by-track" viðgerð av plátuni, og eg fari eisini at loyva mær:
1. No Line On The Horizon
Byrja verður við (relativt) fullum útblástri í heitislagnum, ið setur hol á við manér. Jú, gamaní, vit eru onkrastaðni í grannalagnum av 90ára U2. Í 2. versi trívur The Edge í riffið frá "The Fly", og so vita vit hvar vit eru. Eno synthar leggja dám á. Bono syngur høgt og insisterandi um eina gentu, ið er sum havið og sum broytist hvønn dag. Gentan kann vera musan, Gud, unnustan, okkurt fjóra ella alt í senn?
2. Magnificent
As U2 as it gets. Ein sonn perla av einum lagi. Hevur hatta episkt stórfingna yvir sær, ið er eitt trademark hjá U2. Feitt og ómakaleyst groove eisini, og tað gevur lagnum eitt eyka kick. Ein einføld og guddómlig gittarsolo frá The Edge. Gott at hoyra aftur. Góður tekstur, sum ikki einafer. Ein hásongur. Til Gud? Til áhoyraran? Unnustuna? Alt til sína tíð. "I was born/I was born to sing for you /I didn’t have a choice/But to lift you up/And sing whatever song you wanted me to/I give you back my voice/From the womb my first cry/It was a joyful noise". Amen.
3. Moment of Surrender
Ein innilig gospel íblást ballada, ið er yvir sjey minuttir til longdar. Tað í sær sjálvum sigur nokk. Hetta er soul musikkur so tað forslær. Ræðuliga vakurt. Sambært Brian Eno er hetta eitt one take, okkurt hissini intro ljóðføri undantikið. Tað ljóðar í øllum førum soleiðis sum tað skal ljóða, tá nakrir tónleikarar spæla saman og kollektivt raka plett. The Edge tosaði einafer um hetta, tá man stendur í einum rúmi og spælir saman, og so kemur tónleikurin brádliga. Hetta ljóðar av slíkum. Enn ein framúrskarandi The Edge solo. Hetta boðar frá góðum.
4. Unknown Caller
Stuttligar introir á hesi plátuni. Teir geva sær góða tíð. Haldi at tað einamest er Eno, synth og ambient snillingurin, ið snikkar til, tá um introir ræður. Løgini geva sær góða tíð at byrja, og tað er avgjørt ein kvalitetur. Og blásarar? Tað er nakað nýtt í U2 høpi.
The Edge hevur eftir øllum at døma sett sær fyri at forkela lurtaran við feitum gittar soloum á hesi plátuni. Lagið beinleiðis endar við eini spikafeitari, intensari solo. Sjálvandi uttan nakað dikkedar og fjant, bara beint fram og inniligt. Frá hjartanum. Tað er tað feita við minimalismu, tá hon er væl úr hondum greidd; hon maximerar effektina av tí sum ER har. Tí sum sleppur at vera har.
5. I'll Go Crazy If I Don't Go Crazy Tonight
Aftaná fýra atmosferiskt lødd løg, fara vit í meira "immediate" popp mode. Eitt mode, ið U2 eisini hava meistrað gjøgnum árini. Sum er ein styrki, hóast tað ikki er tað sum ein fyrst fer í hopla yvir. Hetta er meira líkatil og fangandi, men við dýpd undir yvirfladunið. Minnir meg eitt sindur um "Original Of The Species" frá "How to dismantle...", bara betri?
Steve Lillywhite legði leiðina framvið prodjúsarastólinum á hesum lagnum. Meira einføld ljóðmynd. Áh ja, og so sjálvandi ein super melodiøs solo frá The Edge (jamen hvat tá?) Eisini kul at hann kann fáa eina so útjaglaða strofu sum tað í introini (a la "War Is Over" hjá Lennon) at ljóða viðkomandi aftur. Halt kjaft hann er genialur (The Edge altso).
Stuttligur tekstur eisini, har Bono one-linar fyri allar pengarnar. "Every generation gets a chance to change the world/Pity the nation that won’t listen to your boys and girls‘/Cos the sweetest melody is the one we haven’t heard". Hoyrt! Sindur av Bob Dylan og "Times they are a-changin'" yvir hasum har...
6. Get On Your Boots
Apropos Bob, so spøkir hann eisini her. Giti at Bono hevur skoytt eftir "Subterranean Homesick Blues" hjá Dylan, bæði hvat vers melodiinum og "stream of consciousness" tekstinum viðvíkur. Hetta var fyrsta stakplátan, og hon fekk sera blandaða móttøku. Eg haldi hetta lagið er stuttligt, tí tað er bæði ein "grower" OG tað hevur hatta har "immediate" yvir sær, ið eg nevndi omanfyri. Tað riggar væl mitt á plátuni. Ferð á, action, glitr í eyganum og ikki so nógv hóvasták.
The Edge segði einastaðni um riffið í "Vertigo" (frá "HTDAAB"), at tað var eitt sovori óendaligt eitt av slagnum, tvs. eitt riff, ið ein kann blíva við at spæla. Eftir øllum at døma hugtekur tankin framvegis, tí her er líknandi mannagongd uppá spæl. Adam Clayton, handan kanaljan, trívir eisini fleiri ferðir í sama riff, bara á bassinum. Feitt.
7. Stand Up Comedy
Aftur sama prinsipp í super feita riffinum, og tað er totalt genialt. Feitt lag. Orkumikið og líkatil. Eldur í. Funky? U2? Skal ein tora at loypa slíkt út í orð? Stuttligt at miðjan á fløguni er so líkatil sum hon er, tað lættir um huglagið, nú vit eru komin í helvt. Hetta fer at rokka live, eingin ivi um tað! Tað fara fleiri av løgunum forrestin.
8. Fez - Being Born
Aftaná líkatil og (mundi ein sagt) "funky" tónar í miðjuni, fara vit aftur í meira álvarsligan, atmosferu mode. Og sikken eitt mode! Hetta lagið er kanska tað mest "expressionistiska" ella "abstrakta" á plátuni, og dekan fari tann til tað er feitt! Brian Eno út-ambientar seg sjálvan í modulerandi ambient-sýru introini, og samplar m.a "let me in the sound" brotið frá C-stykkinum í "Get On Your Boots". Frekt.
...og knappliga, so fara vit avstað við fullari ferð; feitt drive í trummum og bassi, við eini einfaldari og sera feitari melodistrofu omaná, sum eisini er berandi í lagnum. Fyrst spælir The Edge hana, síðani syngur Bono hana og síðani syngur eitt kór (Bono, The Edge, Eno, Lanois?) hana, alt meðan lagið fýkur víðari. Gásarholdið er ein realitetur. Feitt at teir kunnu sleppa teymunum og halda seg á tí abstrakta, eitt sindur "sketchy" planinum. Um eg endiliga skal peika okkurt burturúr, so vil eg skýra hetta besta lagið. Í øllum førum fyribils. Ok?
9. White As Snow
Helst tað lagið, sum hevur mest einføldu ljóðmyndina. Pent lag. Bygt á ein gamlan sálm. Eftirsum at tað er so einfalt, so haldi eg (eitt sindur) at teir kundu varveitt tað ordiliga einfalda, uttan t.d blásarar í C-stykkinum (jepp, her vóru teir aftur). Men ok, lagið er vakurt og teksturin er super góður. Bono er í "third person" mode. Hesufer sum ein doyggjandi soldátur í Afghanistan, sum í síni síðstu stund minnist aftur á gamlar gøtur. Tær gerast so eisini ein metaforur fyri tað sum handan sýnið er. Rørandi. "Once I knew there was a love divine/Then came a time I thought it knew me not/Who can forgive forgiveness where forgiveness is not/Only the lamb as white as snow".
10. Breathe
Eitt beint fram og blúsut (?) rock lag. Eno hevur sagt, at hetta er tann "mest U2-sligi" sangurin teir nakrantíð hava innspælt. Og sum onkur segði; hann burdi vita. Gott lag. Ein "grower", heilt vist. Tað fer (eisini) at rokka live. Hetta er eitt sovori lag sum man fer uppdaga einafer um nakrar mánaðir, tá man í fyrsta umfari er liðugur at peppa um øll hini.
11. Cedars of Lebanon
Síðsta lag og vit eru aftur í triðja persóni. Hetta er atmosferiskt og niðri á jørðini. Bono sigur frá úr sjónarhorninum hjá einum "war correspondent" í Libanon. Góður tekstur. Ordiliga góður tekstur. Hugsunarsemi hevur fingið innivist, tað er vist. Ein hómar eisini eitt sindur av sjálvkritikki og iva í røddini hjá Bono. Hann hevur tikið í hondina á og hingi út við mongum ivasomum persónum, ið hava havt alt ov nógv vald um hendi. Lagið endar við at staðfesta; "Choose your enemies carefully ‘cos they will define you/Make them interesting ‘cos in some ways they will mind you/They’re not there in the beginning but when your story ends/Gonna last with you longer than your friends". Hmmm...
Seinni fari eg at skriva okkurt meiri um U2 og hví teir eru so góðir sum teir eru; hví eg eri fjeppari. Men í fyrstu atløgu fari eg bara at siga at hetta er ein góð pláta, sum ein róliga kann seta seg at lurta eftir og tað nógv. Eingin ivi um tað.
Posted by Knút at 1:21 AM No comments:
Labels: á føroyskum, Rock, tónleikur/music, U2, Ummæli
2/22/09
Mahalia Jackson - gospel so tað sang eftirí!
Herfyri var eg mær ein túr í einum av hesum her handlunum í Keypmannahavn, ið altíð hevur útsølu av brúktum LP plátum, fløgum, filmum o.s.fr. Sovori við at tingini altíð vera seld fyri ein bíligan og standard ásettan penga (sum kann varierað fyri hvønn dag), og so kann ein fáa avsláttur um so og so nógv eintøk vera keypt.
Sum vera man, er ein øgilig rúgva av gomlum vinyl plátum í slíkum handlum, har meginparturin er nakað forferdiligt bras. Men so eru eisini glottar í millum, og um ein leitar nóg leingi, so kann ein vera somikið heppin at finna nakrar ella kanska fleiri góðar plátur tilsamans. Tað gjørdi eg nú ein dagin. Mest sovori frá 80unum. Av eini ella aðrari orsøk finst ein øgilig rúgva av 80ára plátum í slíkum handlum, hetta er eftir øllum at døma nakað, ið lítil eftirspurningur er eftir. Ella tað giti eg bara.
Hvussu enn er og ikki, so fann eg sovori sum Talking Heads, Foreigner, Jean Michel Jarre, Julee Cruise, Roxy Music, Peter Gabriel, Bruce Springsteen, Dire Straits, Toto, A-Ha, The Cars, Donna Summer, Gorky Park (!), Tracy Chapmann o.a. Altso bæði sovori "ordiliga"-gott, og eisini sovori "stuttligt at eiga á plátu"-gott.
Tvær plátur sum eg var serliga fegin um at finna, vóru eisini millum tær elstu. Ein pláta við sangum hjá Woody Guthrie ("This Land Is Your Land" nevnist hon, eftir kenda sanginum) og so ein "Greatest Hits" hjá mætu amerikonsku gospel songkvinnuni Mahalia Jackson. Og hesa plátuna eri eg øgiliga fegin um. Hon sær soleiðis út:
Mahalia plátan hevur longu verið undir nálini nakrar ferðir tilsamans, og hvørja ferð havi eg verið sum nevsligin. Havi sitið (ella staði) í andakt og lurta, og tað er meiri enn so komi fyri at eg havi havt hug til at lyfta hendur upp, taka tað uppaftur sum hon syngur, rópa okkurt spontant ("halleluja!" ella "amen!", hvussu ger man?) ella kanska enntá tveita meg á gólvið og spjálka í ovfarakæti...ok hatta síðsta var í meira lagi, men okkurt fái eg so hug til at gera! Kanska renna út á gøtuna, og broyta heimin stig fyri stig...
Mítt poeng er at Mahalia Jackson sang GOSPEL, so tað darraði eftirí! Tað er ólukksáliga nógv sum nú á døgum gongur undir heitinum "gospel", men tað er sanniliga ikki alt sum er gospel. Gospel merkir okkurt við "tey góðu tíðindini", og Mahalia hon dugdi at bera tey góðu tíðindini, soleiðis at ein trýr hvørjum orði! Tað er stutt sagt púra hol í høvdið so væl hon dugdi at syngja. Sang við eini tílíkari innliving, at eg havi ikki hoyrt nakað tílíkt aðrastaðni.
Fór mær innar á Wikipedia, at kanna nærri um hana, og har stendur m.a at hon var fødd í 1911 og doyði í 1972. Tvs. hon hevur bæði verið her og er farin avstað aftur fyri fleiri árum síðani. Men hon lat okkurt eftir seg, ið fer at liva leingi afturat. Tað rokni eg við. Hon flutti til Chicago sum 16 ára gomul, og fór beinavegin at syngja. Tað gekk skjótt tann rætta vegin, og tilsamans innspældi hon 35 plátur fyri Columbia Records.
Tó at tað gekst henni væl tónleikaliga, so hevði hon eisini sítt at dragast við í lívinum. Hon giftist blaðung við einum keðiligum manni sum var gamblari, og sum vildi hava hana eisini at syngja annað enn gospel (av peningaligum ávum). Men hon noktaði at syngja annað enn gospel, og í 1941 var hon skild frá manninum. Eg skal ikki billa mær nakað inn, ei heldur spekulera ov nógv, men at vera svørt fráskild kvinna í USA fyrst í 40unum? Tað krevur sína kvinnu. Vildi eg hildi...
Seinni var Mahalia skýrd at vera "The Queen of Gospel Music" og tá hon andaðist í 1972, var minnishald hildi í bæði Chicago og New Orleans. Túsundtals fólk møttu upp og bóðu henni farvæl. Coretta Scott King, einkjan eftir Martin Luther King Jr., helt røðu til minnis um hana og segði m.a at hon var "...a friend - proud, black and beautiful".
Nøkur ár frammanundan, tá King sjálvur var á lívi, segði hann soleiðis um røddina hjá Mahaliu Jackson;
"A voice like hers comes along once in a millennium."
-Martin Luther King Jr.
Hetta er ein av hennara fantastisku sangum. Hann er á omanfyri umrøddu plátu og eitur "The Upper Room":
Sum vera man, er ein øgilig rúgva av gomlum vinyl plátum í slíkum handlum, har meginparturin er nakað forferdiligt bras. Men so eru eisini glottar í millum, og um ein leitar nóg leingi, so kann ein vera somikið heppin at finna nakrar ella kanska fleiri góðar plátur tilsamans. Tað gjørdi eg nú ein dagin. Mest sovori frá 80unum. Av eini ella aðrari orsøk finst ein øgilig rúgva av 80ára plátum í slíkum handlum, hetta er eftir øllum at døma nakað, ið lítil eftirspurningur er eftir. Ella tað giti eg bara.
Hvussu enn er og ikki, so fann eg sovori sum Talking Heads, Foreigner, Jean Michel Jarre, Julee Cruise, Roxy Music, Peter Gabriel, Bruce Springsteen, Dire Straits, Toto, A-Ha, The Cars, Donna Summer, Gorky Park (!), Tracy Chapmann o.a. Altso bæði sovori "ordiliga"-gott, og eisini sovori "stuttligt at eiga á plátu"-gott.
Tvær plátur sum eg var serliga fegin um at finna, vóru eisini millum tær elstu. Ein pláta við sangum hjá Woody Guthrie ("This Land Is Your Land" nevnist hon, eftir kenda sanginum) og so ein "Greatest Hits" hjá mætu amerikonsku gospel songkvinnuni Mahalia Jackson. Og hesa plátuna eri eg øgiliga fegin um. Hon sær soleiðis út:
Mahalia plátan hevur longu verið undir nálini nakrar ferðir tilsamans, og hvørja ferð havi eg verið sum nevsligin. Havi sitið (ella staði) í andakt og lurta, og tað er meiri enn so komi fyri at eg havi havt hug til at lyfta hendur upp, taka tað uppaftur sum hon syngur, rópa okkurt spontant ("halleluja!" ella "amen!", hvussu ger man?) ella kanska enntá tveita meg á gólvið og spjálka í ovfarakæti...ok hatta síðsta var í meira lagi, men okkurt fái eg so hug til at gera! Kanska renna út á gøtuna, og broyta heimin stig fyri stig...
Mítt poeng er at Mahalia Jackson sang GOSPEL, so tað darraði eftirí! Tað er ólukksáliga nógv sum nú á døgum gongur undir heitinum "gospel", men tað er sanniliga ikki alt sum er gospel. Gospel merkir okkurt við "tey góðu tíðindini", og Mahalia hon dugdi at bera tey góðu tíðindini, soleiðis at ein trýr hvørjum orði! Tað er stutt sagt púra hol í høvdið so væl hon dugdi at syngja. Sang við eini tílíkari innliving, at eg havi ikki hoyrt nakað tílíkt aðrastaðni.
Fór mær innar á Wikipedia, at kanna nærri um hana, og har stendur m.a at hon var fødd í 1911 og doyði í 1972. Tvs. hon hevur bæði verið her og er farin avstað aftur fyri fleiri árum síðani. Men hon lat okkurt eftir seg, ið fer at liva leingi afturat. Tað rokni eg við. Hon flutti til Chicago sum 16 ára gomul, og fór beinavegin at syngja. Tað gekk skjótt tann rætta vegin, og tilsamans innspældi hon 35 plátur fyri Columbia Records.
Tó at tað gekst henni væl tónleikaliga, so hevði hon eisini sítt at dragast við í lívinum. Hon giftist blaðung við einum keðiligum manni sum var gamblari, og sum vildi hava hana eisini at syngja annað enn gospel (av peningaligum ávum). Men hon noktaði at syngja annað enn gospel, og í 1941 var hon skild frá manninum. Eg skal ikki billa mær nakað inn, ei heldur spekulera ov nógv, men at vera svørt fráskild kvinna í USA fyrst í 40unum? Tað krevur sína kvinnu. Vildi eg hildi...
Seinni var Mahalia skýrd at vera "The Queen of Gospel Music" og tá hon andaðist í 1972, var minnishald hildi í bæði Chicago og New Orleans. Túsundtals fólk møttu upp og bóðu henni farvæl. Coretta Scott King, einkjan eftir Martin Luther King Jr., helt røðu til minnis um hana og segði m.a at hon var "...a friend - proud, black and beautiful".
Nøkur ár frammanundan, tá King sjálvur var á lívi, segði hann soleiðis um røddina hjá Mahaliu Jackson;
"A voice like hers comes along once in a millennium."
-Martin Luther King Jr.
Hetta er ein av hennara fantastisku sangum. Hann er á omanfyri umrøddu plátu og eitur "The Upper Room":
Kraftwerk - ein fantastiskur bólkur
Henda greinin var upprunaliga at finna á mínum myspace bloggi, men her er hon í ritstjórnaðum (redigeraðum) skapi og umsett til føroyskt! Hon er alt í verðini ov long, men lat tað fara:
Kraftwerk er ein elektroniskur tónleikabólkur, ið hevur verið virkin síðani 70ini. Teir eru uttan iva nakað av tí genialasta sum nakrantíð er komi úr Týsklandi! (er ein ósamdur hesum viðvíkjandi, ber til at viðmerkja longur niðri á síðuni).
Í 70'unum gjørdu Kraftwerk slóðbrótandi royndir við synthesizarum og sjálvbygdum elektroniskum ljóðførum. Teir góvu nakrar plátur út, ið slóðaðu fyri bróðurpartinum av tí, sum vit í dag kenna sum elektroniskar tónleikasjangrur. M.a electronica, techno, og synth popp. Teir slóðaðu tó ikki bara fyri elektroniskum popp tónleiki, men vístu eisini á hvussu týskur tónleikur, altso "tónleikur við greiðum týskum samleika", kundi ljóða í síðsta kvartali av 20. øld, í eini tíð har týskir tónleikarar, listafólk og rithøvundar noyddust at "uppfinna" nýggjar hættir at síggja og fata seg sjálvi og sína samtíð. Hetta gjørdu Kraftwerk eisini, og teir fóru aftur í tíðina eftir byggisteinum; til Miðevropa áðrenn 2. heimsbardaga og klassisku tónleikasiðvenjuna í Evropa. Teir byrjaðu tó mest av øllum á berum, "from scratch", og tyktust sum dotnir úr rúmdini. Tað eru teir kanska eisini...
Søgan um Kraftwerk byrjaði í Dusseldorf síðst í 60unum. Ralf Hutter og Florian Schneider vóru lesandi á konservatoriinum í Dusseldorf, og vóru við í eksperimenterandi tónleikaumhvørvinum, ið enska pressan doypti “krautrock”. Hugtakið “krautrock” verður framvegis nýtt um eksperimenterandi týskan tónleik frá síðst í 60unum og fyrst í 70unum. Bólkar sum Can, Neu!, Faust og Kraftwerk umboðaðu hetta rákið. Sjálvir róptu tónleikararnir tó ikki tónleikin fyri “krautrock”, men nýttu heldur hugtakið “kosmische musik”, altso “kosmiskur tónleikur”.
Tónleikurin teir fingust við, fekk ikki stórvegis innivist í meiri siðbundna tónleikaumhvørvinum, har typiskur poppur og 60ara rockur gjørdi um seg, og tí vóru krautrokkararnir ístaðin virknir innan avantgarde listaumhvørvið, har hugburðurin mótvegis tí eksperimenterandi var meira opin. Ofta sóust krautrock bólkar spæla konsertir til events og happenings innan listaumhvørvið. Teir báðir Hutter og Schneider vóru við í rákinum, og stovnaðu Kraftwerk í 1970. Teir fóru í holt við at byggja studio í Dusseldorf, ið var nevnt Kling Klang. Har savnaðu teir alla sína útgerð, og Kling Klang Studio verður nýtt tann dag í dag. Fyrstu árini komu og fóru fleiri Kraftwerk limir, m.a teir báðir Michael Rother og Klaus Dinger, ið seinni stovnaðu virdu krautrock duoina NEU! (ein framúrskarandi bólkur, ið somuleiðis hevur blogg umrøðu uppibornað).
Kraftwerk samstarvaðu eisini við prodjúsaran Conny Plank, ið hevði stóra ávirkan á bólkin fyrstu árini. Fyrstu tvær pláturnar hjá Kraftwerk vóru rættiliga eksperimenterandi jamm baseraðar, í trá við krautrock rákið. Tað var ikki fyrr enn á triðju plátuni ,“Ralf und Florian” frá 1973, at Kraftwerk soundið, sum seinni gjørdist heimskent, spakuliga kom undan kavi. Á fjóru útgávuni, “Autobahn” frá 74, stóð hetta eyðkenda soundið í fullum blóma, og útgávan gjørdist fyrsta meistaraverkið hjá bólkinum. Her megnaði bólkurin at samantvinna tað eksperimenterandi við tað meiri melodiøsa og popputta. Men nú eru vit longu við at fara singlandi av leið...tað var ikki ætlanin...bíða við;
Er ein í teirri støðu, at ein gjarna vil læra Kraftwerk at kenna, og ikki tímir at sálda ov nógv burturúr Wikipedia og øðrum, so er bara at lesa víðari, tí í tí fylgjandi verður ljós varpað á tað allarmest essentiella hjá Kraftwerk (tó við onkrum hissini undantaki).
Í stuttum snýr tað seg um at fáa hesar pláturnar í einhvørjum hóskandi formati, tó at vinyl sjálvandi er sakin (síðani eg av fyrstan tíð postaði hetta í enskum líki á myspace, eri eg faktiskt vorðin fegni og erni eigarin av øllum nevndu plátunum í vinyl skapi). Tvs. tað er als ikki ógjørligt at fáa í holt við, tað snýr seg bara um at leita, um at seta sær eitt mál. Um ein framvegis er í eini "í ferð við at gerast Kraftwerk fan"-fasu, so er tað sjálvandi ok við mp3 ella (í beinleiðis panikk-kendum løtum) fløgum.
Vrøvl til síðis, so er tað ein sannroynd at hesar fimm pláturnar umboða Kraftwerk í hæddini. Tað eru nógv fólk samd um, og eg teljist millum teirra. "Autobahn" (1974) var fyrsti kommersielli og kreativi tindurin og gongdin helt fram til og við "Computer World" frá 1981. Hvør av teimum fimm plátunum hevur sítt egna tema og sítt egna ljóð, sítt egna sound, sum maðurin segði.
Nú segði eg at góða gongdin helt áfram til og við "Computer World", sum um at hon steðgaði við hesi útgávuni, men onkrir nýggjari glottar kunnu ikki fornoktast. "Tour De France" stakfløgan frá 1983 t.d, eins og plátan av sama navni (frá 2003). Framúrskarandi live plátan "Minimum-Maximum" frá 2005, ið tók samanum heimstúring Kraftwerk'sar í 2004, er eisini ein perla (ella ein varði enntá). Tí menn eru framvegis virknir. Mest tí at útgerðin er vorðin so ómetaliga nógv lættari og smidligari og meira praktisk síðani 70ini. Tí ber betri til at túra, og tað hava teir í ein vissan mun gjørt sær dælt av. Tíbetur, kann ein kanska leggja afturat.
Skal ein ordiliga verða pedantiskur (sum ein tíðum freistast til at vera), so ber eisini til at leggja afturat, at Kraftwerk lótu einar 3 plátur úr hondum áðrenn "Autobahn", og at tær eru ordiliga undirgrund-sligar og sýraðar og eksperimenterandi og spennandi! Men tað er ein onnur søga. Aftur til mið-70ini:
Tá tú hevur fingið fatur í hesum fimm plátunum, so skalt tú bara koyra tær á áhaldandi og framhaldandi play, umaftur og umaftur, í hesi kronologisku raðfylgjuni;
Autobahn (1974)
Temaið á hesi plátuni er, sum heitið og húsin jú leggja harðliga upp til, um koyring. Hetta at koyra í bili. Bilar og autobahns. Plátan er eksperimenterandi, men við einum farra av popp tilvitsku í heitislagnum, sum tó er fleiri enn 20 minuttir til longdar. Heitislagið var eisini útgivið sum stakpláta. Kenda niðurlagið er "Fun, fun, fun, nach der autobahn!" og er ein heilsan til Brian Wilson og Beach Boys, ið teljast millum íblástarkeldurnar hjá Kraftwerk.
Tá henda plátan var endurútgivin á plátufelagnum Vertigo í Onglandi, hevði hon ein øðrvísi húsa, tvs. ein av einum vegaskelti har tað stendur "Autobahn". Men tónleikurin er akkurát hin sami, fell ei í fátt! Alternativi húsin sær soleiðis út:
Radio-Activity (1975)
Helst hin mest eksperimenterandi av teim her nevndu. Inniheldur nakrar frálíkar royndir við synth ljóðum av ymsum slag. Temaið er útvarp (radio), virksemi (activity) og samanrenningin teirra millum; radio-activity. Sum so eisini er geislavirkni, tvs. her er nakað av tvítýdningi uppá spæl. Ikki so? Løgini eita sovori sum "Geiger counter", "Radioactivity", "Airwaves", "Uranium", "Transistor" og "Ohm sweet ohm".
Trans-Europe Express (1977)
Henda plátan hevur eina sterka "retro" kenslu (hvat tað so er fyri nakað). Temaið er líkt tí á "Autobahn", í og við at tað snýr seg um ferðing og flyting, men hesufer er talan um tok heldur enn bilar. Meira neyvt; "Trans Europe Express". Eitt tok, ið einafer koyrdi tvørturum Evropa. Soundið er øgiliga minimalistiskt og "presist". Huglagið verður mana fram við klassiskt inspireraðum melodium og imponerandi synthesizer ljóðum. Kraftwerk brúktu eitt serligt ljóðføri til hesa plátuna. Tað var bygt spesifikt til teir og hesa plátuna og eitur ein "Synthanorma Sequencer". Huglagið á plátuni er elegant, spartanskt og eitt sindur "fráverandi". Droymandi ella so. Sum um at teir hava roynt at endurskapað eina farna tíð. Henda man vera 30ini í Evropa. Ralf Hutter úr Kraftwerk segði einafer soleiðis um plátuna;
'The culture of Mitteleuropa was cut off in the Thirties, and many of the intellectuals went to the USA or France, or they were eliminated. We [Kraftwerk] are picking it up again where it left off, continuing this culture of the Thirties, and we are doing it spiritually.'
(Hvørt hann upprunaliga segði tað á týskum ella enskum, skal ikki vera nærri viðgjørt her, men vit fara ikki at vassa út í umsetingar o.s.fr. Lat mannin siga tað hann sigur, ikki so?)
The Man Machine (1978)
"Trans Europe Express" snýr seg um fortíðina, meðan "The Man-Machine" peikar móti framtíðini. Plátan er gjøgnumsúrgað av eini futuristiskari kenslu og hesufer er temaið forholdið millum menniskjað og maskinu, um robottar og tøkni og hvørji perspektiv liggja í hesum. Tá tú hoyrir hesa plátuna, so kanst tú beinleiðis "lukta framtíðina" (orðingin er fingin frá Goodiepal og øðrum). Kendasta staklagið hjá Kraftwerk er á her; "The Model", eins og ein røð av ikoniskum løgum s.s "The Robots", "Neon Lights" og "The Man Machine". Í trá við temaið á plátuni, eru bæði ljóð, kensla og huglag rættiliga "robotiskt" at lurta eftir. Syntetiskt, men heitt. Ótrúligt.
Computer World (1981)
Fyrsta Kraftwerk plátan í 80unum. Temaið er teldur og teirra vaksandi ávirkan á modernaða heimin. Heldur áfram við futuristisku trendini, ið byrjaði við "The Man Machine". Soundið er ikki sørt "moderna" og sumt á hesi plátuni ljóðar framvegis sum spillfeskt elektronika, tó at plátan var útgivin fyri skjótt 30 árum síðani! Inniheldur frálíka heitislagið, brilliant avstaðfarnu kitsch royndina "Pocket Calculator" og lagið "Computer Love", ið Coldplay læntu bæði riff og melodi frá í sambandi við sangin "Talk", ið er at finna á Coldplay plátuni "X&Y" frá 2005. Í stuttum; óhugnaliga fangandi og ávirkandi tónar.
Nú kundi tað kanska ljóða omanfyri sum um at "The Man Machine" er hin fyrsta framtíðar-íbirta útgávan hjá Kraftwerk, men sannroyndin er at alt sum teir hava latið úr hondum, í øllum førum tá í tíðini, rýkur langan veg av framtíð, science fiction og óendaligum møguleikum. Hjá Kraftwerk er utopiin sprell-livandi; utopiin um ein framtíðar heim, har maskinur, robottar og teldur eru klókari enn menniskju, har alt er vent á høvdið og har nógv ber til. Ikki tí, fyri onkran luktar hetta helst líka nógv av potentiellari dystopi, men tað slepst ikki uttanum, at hjá Kraftwerk er sci-fi dreymurin á lívi og tykist meir enn gjørligur. Helst er hetta ein orsøk til at fólk framvegis lurta eftir hesum 30 ára gomlu plátunum, og framhaldandi finna onkran tølandi mátt millum rillurnar.
(takk til Goodiepal fyri utopi prát og perspektivering).
Kraftwerk er ein elektroniskur tónleikabólkur, ið hevur verið virkin síðani 70ini. Teir eru uttan iva nakað av tí genialasta sum nakrantíð er komi úr Týsklandi! (er ein ósamdur hesum viðvíkjandi, ber til at viðmerkja longur niðri á síðuni).
Í 70'unum gjørdu Kraftwerk slóðbrótandi royndir við synthesizarum og sjálvbygdum elektroniskum ljóðførum. Teir góvu nakrar plátur út, ið slóðaðu fyri bróðurpartinum av tí, sum vit í dag kenna sum elektroniskar tónleikasjangrur. M.a electronica, techno, og synth popp. Teir slóðaðu tó ikki bara fyri elektroniskum popp tónleiki, men vístu eisini á hvussu týskur tónleikur, altso "tónleikur við greiðum týskum samleika", kundi ljóða í síðsta kvartali av 20. øld, í eini tíð har týskir tónleikarar, listafólk og rithøvundar noyddust at "uppfinna" nýggjar hættir at síggja og fata seg sjálvi og sína samtíð. Hetta gjørdu Kraftwerk eisini, og teir fóru aftur í tíðina eftir byggisteinum; til Miðevropa áðrenn 2. heimsbardaga og klassisku tónleikasiðvenjuna í Evropa. Teir byrjaðu tó mest av øllum á berum, "from scratch", og tyktust sum dotnir úr rúmdini. Tað eru teir kanska eisini...
Søgan um Kraftwerk byrjaði í Dusseldorf síðst í 60unum. Ralf Hutter og Florian Schneider vóru lesandi á konservatoriinum í Dusseldorf, og vóru við í eksperimenterandi tónleikaumhvørvinum, ið enska pressan doypti “krautrock”. Hugtakið “krautrock” verður framvegis nýtt um eksperimenterandi týskan tónleik frá síðst í 60unum og fyrst í 70unum. Bólkar sum Can, Neu!, Faust og Kraftwerk umboðaðu hetta rákið. Sjálvir róptu tónleikararnir tó ikki tónleikin fyri “krautrock”, men nýttu heldur hugtakið “kosmische musik”, altso “kosmiskur tónleikur”.
Tónleikurin teir fingust við, fekk ikki stórvegis innivist í meiri siðbundna tónleikaumhvørvinum, har typiskur poppur og 60ara rockur gjørdi um seg, og tí vóru krautrokkararnir ístaðin virknir innan avantgarde listaumhvørvið, har hugburðurin mótvegis tí eksperimenterandi var meira opin. Ofta sóust krautrock bólkar spæla konsertir til events og happenings innan listaumhvørvið. Teir báðir Hutter og Schneider vóru við í rákinum, og stovnaðu Kraftwerk í 1970. Teir fóru í holt við at byggja studio í Dusseldorf, ið var nevnt Kling Klang. Har savnaðu teir alla sína útgerð, og Kling Klang Studio verður nýtt tann dag í dag. Fyrstu árini komu og fóru fleiri Kraftwerk limir, m.a teir báðir Michael Rother og Klaus Dinger, ið seinni stovnaðu virdu krautrock duoina NEU! (ein framúrskarandi bólkur, ið somuleiðis hevur blogg umrøðu uppibornað).
Kraftwerk samstarvaðu eisini við prodjúsaran Conny Plank, ið hevði stóra ávirkan á bólkin fyrstu árini. Fyrstu tvær pláturnar hjá Kraftwerk vóru rættiliga eksperimenterandi jamm baseraðar, í trá við krautrock rákið. Tað var ikki fyrr enn á triðju plátuni ,“Ralf und Florian” frá 1973, at Kraftwerk soundið, sum seinni gjørdist heimskent, spakuliga kom undan kavi. Á fjóru útgávuni, “Autobahn” frá 74, stóð hetta eyðkenda soundið í fullum blóma, og útgávan gjørdist fyrsta meistaraverkið hjá bólkinum. Her megnaði bólkurin at samantvinna tað eksperimenterandi við tað meiri melodiøsa og popputta. Men nú eru vit longu við at fara singlandi av leið...tað var ikki ætlanin...bíða við;
Er ein í teirri støðu, at ein gjarna vil læra Kraftwerk at kenna, og ikki tímir at sálda ov nógv burturúr Wikipedia og øðrum, so er bara at lesa víðari, tí í tí fylgjandi verður ljós varpað á tað allarmest essentiella hjá Kraftwerk (tó við onkrum hissini undantaki).
Í stuttum snýr tað seg um at fáa hesar pláturnar í einhvørjum hóskandi formati, tó at vinyl sjálvandi er sakin (síðani eg av fyrstan tíð postaði hetta í enskum líki á myspace, eri eg faktiskt vorðin fegni og erni eigarin av øllum nevndu plátunum í vinyl skapi). Tvs. tað er als ikki ógjørligt at fáa í holt við, tað snýr seg bara um at leita, um at seta sær eitt mál. Um ein framvegis er í eini "í ferð við at gerast Kraftwerk fan"-fasu, so er tað sjálvandi ok við mp3 ella (í beinleiðis panikk-kendum løtum) fløgum.
Vrøvl til síðis, so er tað ein sannroynd at hesar fimm pláturnar umboða Kraftwerk í hæddini. Tað eru nógv fólk samd um, og eg teljist millum teirra. "Autobahn" (1974) var fyrsti kommersielli og kreativi tindurin og gongdin helt fram til og við "Computer World" frá 1981. Hvør av teimum fimm plátunum hevur sítt egna tema og sítt egna ljóð, sítt egna sound, sum maðurin segði.
Nú segði eg at góða gongdin helt áfram til og við "Computer World", sum um at hon steðgaði við hesi útgávuni, men onkrir nýggjari glottar kunnu ikki fornoktast. "Tour De France" stakfløgan frá 1983 t.d, eins og plátan av sama navni (frá 2003). Framúrskarandi live plátan "Minimum-Maximum" frá 2005, ið tók samanum heimstúring Kraftwerk'sar í 2004, er eisini ein perla (ella ein varði enntá). Tí menn eru framvegis virknir. Mest tí at útgerðin er vorðin so ómetaliga nógv lættari og smidligari og meira praktisk síðani 70ini. Tí ber betri til at túra, og tað hava teir í ein vissan mun gjørt sær dælt av. Tíbetur, kann ein kanska leggja afturat.
Skal ein ordiliga verða pedantiskur (sum ein tíðum freistast til at vera), so ber eisini til at leggja afturat, at Kraftwerk lótu einar 3 plátur úr hondum áðrenn "Autobahn", og at tær eru ordiliga undirgrund-sligar og sýraðar og eksperimenterandi og spennandi! Men tað er ein onnur søga. Aftur til mið-70ini:
Tá tú hevur fingið fatur í hesum fimm plátunum, so skalt tú bara koyra tær á áhaldandi og framhaldandi play, umaftur og umaftur, í hesi kronologisku raðfylgjuni;
Autobahn (1974)
Temaið á hesi plátuni er, sum heitið og húsin jú leggja harðliga upp til, um koyring. Hetta at koyra í bili. Bilar og autobahns. Plátan er eksperimenterandi, men við einum farra av popp tilvitsku í heitislagnum, sum tó er fleiri enn 20 minuttir til longdar. Heitislagið var eisini útgivið sum stakpláta. Kenda niðurlagið er "Fun, fun, fun, nach der autobahn!" og er ein heilsan til Brian Wilson og Beach Boys, ið teljast millum íblástarkeldurnar hjá Kraftwerk.
Tá henda plátan var endurútgivin á plátufelagnum Vertigo í Onglandi, hevði hon ein øðrvísi húsa, tvs. ein av einum vegaskelti har tað stendur "Autobahn". Men tónleikurin er akkurát hin sami, fell ei í fátt! Alternativi húsin sær soleiðis út:
Radio-Activity (1975)
Helst hin mest eksperimenterandi av teim her nevndu. Inniheldur nakrar frálíkar royndir við synth ljóðum av ymsum slag. Temaið er útvarp (radio), virksemi (activity) og samanrenningin teirra millum; radio-activity. Sum so eisini er geislavirkni, tvs. her er nakað av tvítýdningi uppá spæl. Ikki so? Løgini eita sovori sum "Geiger counter", "Radioactivity", "Airwaves", "Uranium", "Transistor" og "Ohm sweet ohm".
Trans-Europe Express (1977)
Henda plátan hevur eina sterka "retro" kenslu (hvat tað so er fyri nakað). Temaið er líkt tí á "Autobahn", í og við at tað snýr seg um ferðing og flyting, men hesufer er talan um tok heldur enn bilar. Meira neyvt; "Trans Europe Express". Eitt tok, ið einafer koyrdi tvørturum Evropa. Soundið er øgiliga minimalistiskt og "presist". Huglagið verður mana fram við klassiskt inspireraðum melodium og imponerandi synthesizer ljóðum. Kraftwerk brúktu eitt serligt ljóðføri til hesa plátuna. Tað var bygt spesifikt til teir og hesa plátuna og eitur ein "Synthanorma Sequencer". Huglagið á plátuni er elegant, spartanskt og eitt sindur "fráverandi". Droymandi ella so. Sum um at teir hava roynt at endurskapað eina farna tíð. Henda man vera 30ini í Evropa. Ralf Hutter úr Kraftwerk segði einafer soleiðis um plátuna;
'The culture of Mitteleuropa was cut off in the Thirties, and many of the intellectuals went to the USA or France, or they were eliminated. We [Kraftwerk] are picking it up again where it left off, continuing this culture of the Thirties, and we are doing it spiritually.'
(Hvørt hann upprunaliga segði tað á týskum ella enskum, skal ikki vera nærri viðgjørt her, men vit fara ikki at vassa út í umsetingar o.s.fr. Lat mannin siga tað hann sigur, ikki so?)
The Man Machine (1978)
"Trans Europe Express" snýr seg um fortíðina, meðan "The Man-Machine" peikar móti framtíðini. Plátan er gjøgnumsúrgað av eini futuristiskari kenslu og hesufer er temaið forholdið millum menniskjað og maskinu, um robottar og tøkni og hvørji perspektiv liggja í hesum. Tá tú hoyrir hesa plátuna, so kanst tú beinleiðis "lukta framtíðina" (orðingin er fingin frá Goodiepal og øðrum). Kendasta staklagið hjá Kraftwerk er á her; "The Model", eins og ein røð av ikoniskum løgum s.s "The Robots", "Neon Lights" og "The Man Machine". Í trá við temaið á plátuni, eru bæði ljóð, kensla og huglag rættiliga "robotiskt" at lurta eftir. Syntetiskt, men heitt. Ótrúligt.
Computer World (1981)
Fyrsta Kraftwerk plátan í 80unum. Temaið er teldur og teirra vaksandi ávirkan á modernaða heimin. Heldur áfram við futuristisku trendini, ið byrjaði við "The Man Machine". Soundið er ikki sørt "moderna" og sumt á hesi plátuni ljóðar framvegis sum spillfeskt elektronika, tó at plátan var útgivin fyri skjótt 30 árum síðani! Inniheldur frálíka heitislagið, brilliant avstaðfarnu kitsch royndina "Pocket Calculator" og lagið "Computer Love", ið Coldplay læntu bæði riff og melodi frá í sambandi við sangin "Talk", ið er at finna á Coldplay plátuni "X&Y" frá 2005. Í stuttum; óhugnaliga fangandi og ávirkandi tónar.
Nú kundi tað kanska ljóða omanfyri sum um at "The Man Machine" er hin fyrsta framtíðar-íbirta útgávan hjá Kraftwerk, men sannroyndin er at alt sum teir hava latið úr hondum, í øllum førum tá í tíðini, rýkur langan veg av framtíð, science fiction og óendaligum møguleikum. Hjá Kraftwerk er utopiin sprell-livandi; utopiin um ein framtíðar heim, har maskinur, robottar og teldur eru klókari enn menniskju, har alt er vent á høvdið og har nógv ber til. Ikki tí, fyri onkran luktar hetta helst líka nógv av potentiellari dystopi, men tað slepst ikki uttanum, at hjá Kraftwerk er sci-fi dreymurin á lívi og tykist meir enn gjørligur. Helst er hetta ein orsøk til at fólk framvegis lurta eftir hesum 30 ára gomlu plátunum, og framhaldandi finna onkran tølandi mátt millum rillurnar.
(takk til Goodiepal fyri utopi prát og perspektivering).
brain brimming over/heilin um at hvølva
Hello.
I have decided to start this blog since I don't know where else to put all my writings, thoughts etc. Sure I have two different blogs on myspace, but this is something else and seems to offer some possibilities.
Some blog posts will be in english, others will be in faroese. This will most likely depend on the subject matter or maybe just the mood I'm in at the time of writing.
There are a couple of older posts at my myspace page that will show up here in the coming days in lightly edited form. Some sort of continuity is good, yeah?
Also, if you want to follow the making of my upcoming 2nd album, there is an ongoing blog about this at my artist/band page on myspace (that said, stuff regarding the album & future gigs, plans, projects etc. might pop up here every now and then).
So get on board, let's see what happens.
K.
I have decided to start this blog since I don't know where else to put all my writings, thoughts etc. Sure I have two different blogs on myspace, but this is something else and seems to offer some possibilities.
Some blog posts will be in english, others will be in faroese. This will most likely depend on the subject matter or maybe just the mood I'm in at the time of writing.
There are a couple of older posts at my myspace page that will show up here in the coming days in lightly edited form. Some sort of continuity is good, yeah?
Also, if you want to follow the making of my upcoming 2nd album, there is an ongoing blog about this at my artist/band page on myspace (that said, stuff regarding the album & future gigs, plans, projects etc. might pop up here every now and then).
So get on board, let's see what happens.
K.
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Hóast, ella júst tí at eg fáist við soppar, geri eg ikki nógv av at fara út at henta fyri at eta teir. Hetta er serliga tí at tað altíð er vandi fyri at eyðmerkja onkran sopp skeivt. Eisini vísir tað seg, at “nýggjar kanningar vísa” at summir soppar, sum fyrr vórðu hildnir vera góðir matsoppar, í ávísum førum kunnu vera eitrandi. Hetta er ivaleyst tí at har eru fleiri sløg sum síggja heilt eins út.
Í sambandi við verkætlanina at kanna hundalond í plantasjunum í Havn havi eg havt ta prinsipp, at tilfarið skal mátast, vigast og turkast fyri síðani at verða goymt. Hetta gevur møguleika seinni at eftirkanna sløgini genetist.
Viðhvørt er freistingin tó ov stór, t.d. tá ein góður “átu-smørsoppur” kemur undan kavi. Hesin endaði á døgurðaborðinum stoktur á pannuni saman við reyðleyki og hvítleyki. Sera gott!
Viðmerkjast skal tó, at hann bleiv vigaður, mátaður og partar goymdir til turkingar, so vísindin fekk helst tað hon hevði brúk fyri.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Fundarskipan fyri Kvívíkar kommunustýri
1. Fundir kommunustýrisins
1.1. Kommunustýrisfundirnir eru almennir. Kommunustýrið kann tó gera av, at ávís mál verða viðgjørd fyri afturlatnum hurðum.
1.2. Fundardagar verða ásettir í byrjan av árinum og lýstir í talvuni.
1.3. Kommunustýrisfundir verða útsettir, um tað vísir seg, at fundurin ikki er viðtøkuførur. Nýggjur fundardagur verður kunngjørdur í talvuni.
1.4. Uttan so at kommunustýrið í serstøkum føri tekur aðra avgerð, skulu niðanfyri nevndu mál verða viðgjørd fyri afturlatnum hurðum:
• mál har mett verður um persónlig viðurskifti
• mál um keyp og sølu av føstum ognum og veðseting
• mál um leigu og útleigan av føstum ognum
• kostnaðarætlanir og tilboð viðvíkjandi byggiarbeiðum og tilfarsveitingum
1.5. Kommunustýrið ger av á fundi fyri afturlatnum hurðum, um mál skal viðgerast fyri afturlatnum hurðum. Mál verða viðgjørd fyri afturlatnum hurðum, um borgarstjórin ella kommunustýrið krevur tað.
1.6. Øll hava atgongd til almennu fundir kommunustýrisins. Órógvar áhoyrari, ella sýnir hann ikki sømiligan atburð, kann borgarstjórin vísa honum ella um neyðugt øllum áhoyrarum út úr fundarhølinum.
1.7. Kommunustýrislimir hava skyldu at møta á kommunustýrisfundum. Ber ikki til hjá limi at koma á fund, skal hann boða borgarstjóranum frá áðrenn fundurin byrjar. Á hvørjum fundi verður skrivað í gerðabókina, hvørjir limir ikki vóru á fundi.
2. Fundarskrá og málsframløga
2.1. Um limur, í seinasta lagi 12 gerandisdagar frammanundan fundi, skrivliga hevur biðið um viðgerð av einum máli, setir borgarstjórin hetta mál á skránna. Borgarsjórin býtir málini sundur til tær ymisku nevndirnar og tekur sær av teimum málum, sum ikki eru latin nakrari nevnd.
2.2. Nevndarformennirnir syrgja fyri, at nevndararbeiðið er liðugt í seinasta lagi 6 gerandisdagar áðrenn regluligan kommunustýrisfund.
2.3. Borgarstjórin syrgir fyri, at fundarskrá verður send hvørjum limi minst 4 gerandisdagar áðrenn regluligan kommunustýrisfund.
2.4. Tá eitt mál er sett á skránna fyri ein vanligan kommunustýrisfund, skal tað tilfar, ið er neyðugt fyri at gera sær eina meting um málið, um tað ikki longu er sent kommunustýrislimunum, verða lagt fram á kommunuskrivstovuni minst 5 gerandisdagar áðrenn fundin. Eitt yvirlit yvir málini skal samstundis vera til skjals.
2.5. Samstundis sum boðað verður til eykafundar, letur borgarstjórin, í so stóran mun sum møguligt, limirnar vita, hvørji mál koma til viðgerðar á fundinum. Avgerð um eykafund verður almannakunn¬gjørd, um høvi er til tess.
3. Viðtøkuføri, fundarleiðsla og fundarsiður
3.1. Kommunustýrið er viðtøkuført, tá minst helvtin av limunum eru á fundi.
3.2. Borgarstjórin, og um honum berst frá, varaborgarstjórin, leiðir kommunustýrisfundirnar. Hann tekur avgerð í øllum spurningum um samráðingarleiðslu, og ansar eftir at fundirnir fara sømuliga fram. Eisini ger hann av, hvussu spurningar, atkvøtt verður um, skulu orðast.
3.3. Hann, ið ynskir at røða á fundinum, skal venda sær til borgarstjóran, ið letur limirnar røða í teirri raðfylgju, teir hava biðið um orðið. Um fleiri biðja um orðið í senn, avger borgarstjórin raðfylgjuna.
3.4. Hvør limur eigur at lýða avgerðum borgarstjórans, tá tað snýr seg um at halda vanligt fundarskil. Er ein limur 2 ferðir á sama fundi biðin um at fara siðiliga fram, kann kommunustýrið eftir uppskoti borgarstjórans nokta honum orðið á hesum fundi.
3.5. Øll uppskot til samráðingar verða sett borgarstjóranum. Tá borgarstjórin heldur orsøk vera til tess, ella tá 3 limir krevja tað, skal orðaskiftið verða lagt niður og uppskotið sett undir atkvøðu, so at endi kann verða fingin á samráðingunum.
3.6. Borgarstjórin kann lata kommunustýrið gera av mál, ið hann sjálvur hevur rætt at taka endaliga støðu til.
3.7. Borgarstjórin ger av, í hvørji raðfylgju málini koma til viðgerðar, og hann kann víkja frá raðfylgjuni á fundarskránni. Kortini ger kommunustýrið av í hvørji raðfylgju málini verða viðgjørd, um minst 3 limir krevja atkvøðugreiðslu hesum viðvíkjandi.
3.8. Tá kommunustýrisfundur byrjar, kann einhvør limur biðja um orðið um fundarskránna, og seta fram uppskot, um mál á fundarskránni skulu viðgerast á almennum fundi ella fyri læstum hurðum.
3.9. Eitt mál verður bert viðgjørt einaferð, um ikki annað er ásett í lóggávuni, ella kommunustýrið samtykkir, at málið skal verða viðgjørt tvær ferðir. Ársfíggjarætlanin og broytingar til fíggjar¬ætlanina skulu tó verða viðgjørdar á 2 fundum.
3.10. Við 1. viðgerð verður bert atkvøtt, um málið skal fara til 2. viðgerð. Hvør limur hevur rætt til at siga sína hugsan um eitt mál, áðrenn kommunustýrið tekur avgerð um, at tað skal fara til 2. viðgerð. Millum 1. og 2. viðgerð skulu í minsta lagi ganga 24 tímar. Millum 1. og 2. viðgerð av fíggjar¬ætlanini og broytingum av fíggjarætlanini skulu tó ganga í minsta lagi 14 dagar.
3.11. Tá eitt mál verður viðgjørt tvær ferðir, skulu skjølini, ið hoyra til málið - aftaná 1. viðgerð - verða løgd til eftirlit fyri limirnar, um tað er møguligt.
3.12. Mál kunnu koma til umrøðu á lukkaðum fundi í 1. umfari og til viðgerðar á opnum fundi í 2. umfari.
4. Gegni
4.1. Kommunustýrislimur hevur skyldu at boða frá, um hann heldur iva vera um sítt gegni.
4.2. Kommunustýrið ger av, um eitt mál er slíkt áhugamál hjá einum limi, at hann ikki eigur at taka lut í fundarviðgerðini og atkvøðugreiðsluni málinum viðvíkjandi. Um so er, skal avvarðandi fara út úr fundarhølinum meðan málið verður viðgjørt; tó kann honum ikki verða noktað at taka lut í samráð¬in¬gunum og atkvøðugreiðsluni viðvíkjandi spurninginum, um hann skal fara av fundinum undir málsviðgerðini.
4.3. Er líkt til, at kommunustýrið tekur avgerð um, at kommunustýrislimur er ógegnigur, kunnu limir, ið eru valdir á viðkomandi valevnislista, krevja, at tiltakslimur fær fundarboð.
4.4. Hevur tiltakslimur ikki fingið fundarboð í tí føri, kommunustýrið ger av, at kommunustýris¬limur er ógegningur, kann málið verða flutt til næsta fund, uttan so at 2/3 av teim møttu kommunustýrislimunum eru ímóti, ella um málið ikki tolir at bíða.
5. Atkvøðugreiðsla, broytingaruppskot og eykabroytingaruppskot
5.1. Limir kunnu bert vera við í atkvøðugreiðsluni, um teir persónliga eru til staðar, meðan hesar fara fram.
5.2. Atkvøðugreiðsla fer fram við hondsupprættan.
5.3. Allar avgerðir verða tiknar við vanligum meiriluta, um ikki annað er fyriskipað í lóggávuni. Eitt uppskot er samtykt, tá meirilutin av teimum, sum greiða atkvøðu, atkvøður fyri. Standa atkvøðurnar á jøvnum, er uppskotið felt. At greiða atkvøðu merkir antin at atkvøða ja ella nei.
5.4. Heldur borgarstjórin, at allir kommunustýrislimirnir eru samdir, kann hann gera kommunustýrislimunum kunnugt, at málið er samtykt uttan atkvøðugreiðslu. Mælir kommunustýrislimur tá í somu løtu ímóti, verður tó vanlig atkvøðugreiðsla.
5.5. Val fara fram við skrivligari atkvøðugreiðslu á seðlum, sum borgarstjórin býtur út. Um borgarstjórin heldur, at kommunustýrið fer at velja ella endurvelja eitt ávíst valevni, kann hann skjóta upp, at avvarandi verður valdur uttan atkvøðugreiðslu. Krevur eingin limur tá skrivliga atkvøðugreiðslu, er valevnið, ið er skotið upp, valt.
5.6. Broytingar og eykabroytingaruppskot kunnu verða sett fram, um atkvøðugreiðsla ikki er byrjað, og ikki er neyðugt at seta fram ella taka fyrivarni viðvíkjandi slíkum uppskotum undir 1. viðgerð av einum máli, sum skal verða viðgjørt 2 ferðir, sí tó petti 5.7.
5.7. Í málum, sum skulu verða viðgjørd 2 ferðir, kann kommunustýrið samtykkja at seta eina tíðarfreist fyri at seta fram broytingaruppskot og eftir umstøðunum eisini eykabroytingaruppskot, og um so er, kunnu slík ikki verða sett fram aftaná at freistin er úti, uttan at kommunustýrið við atkvøðumeiriluta gevur sítt samtykki hesum viðvíkjandi.
5.8. Um broytingar- og eykabroytingaruppskot ikki eru gjørd limunum kunnug, áðrenn tey koma til 2. viðgerð, greiðir borgarstjórin frá uppskotinum beinan vegin, samráðingarnar byrja.
5.9. Uppskot um nevndarval og um at senda eitt mál til eina fyrr valda nevnd, ella til víðari viðgerð í eini fyrr valdari nevnd, kunnu verða framsett, so leingi atkvøðugreiðsla um málið ikki er byrjað. Verður slíkt uppskot sett fram, aftaná at samráðingarnar eru byrjaðar, verða hesar steðgaðar, og tekur kommunustýrið so støðu til, um málið skal fara til nevndarviðgerð.
5.10. Borgarstjórin setir fyrst undir atkvøðugreiðslu broytingaruppskotini til uppruna¬uppskotið hvørt eftir annað. At enda verður atkvøtt um upprunauppskotið við teim samtyktu broyt¬ing-unum. Fellur upprunauppskotið, eru eisini broytingaruppskotini fallin burtur. Borgarstjórin ræður fyri, hvussu atkvøtt verður.
6. Meirilutaval
6.1. Tá kommunustýrið skal velja ein lim í eina nevnd, stjórn ella tílíkt, fer slíkt val fram eftir meiriluta¬valháttinum.
6.2. Við meirilutaval er tað valevnið valt, ið fær meira enn helmingin av greiddu atkvøðunum. Fæst slíkur meiriluti ikki við fyrstu atkvøðugreiðslu, verður atkvøtt umaftur. Fær heldur eingin hesu ferð meira enn helmingin av greiddu atkvøðunum, verður bundið val millum tey bæði, sum við aðru atkvøðugreiðslu fingu flestar atkvøður. Stendur á jøvnum hjá fleiri enn tveimum valevnum, verður kastaður lutur um, hvørji tvey atkvøtt skal verða um við tað bundna valið. Fær hvørgin teirra meiriluta hesaferð, verður lutakast, sum borgarstjórin skipar fyri.
7. Lutfalsval
7.1. Tá kommunustýrið skal velja tveir ella fleiri limir í eina nevnd, stjórn ella tílíkt, fer slíkt val fram eftir lutfalsvalháttinum.
7.2. Lutfalsval fer fram eftir hesum reglum:
Limir kommunustýrisins býta seg í bólkar. Limirnir í hvørjum bólki hava frammanundan boðað borgarstjóranum frá, at teir vilja atkvøða saman við valið, ið skal fara fram. Limatalið í hvørjum bólki verður býtt við 1,2,3 o.s.fr. Býtistalið, ið tá kemur fram, ásetir í hvørjum rað hvør bólkur kann velja síni umboð. Eru 2 ella fleiri býtingartøl eins stór, verður raðfylgjan avgjørd við lutakasti, sum borgarstjórin skipar fyri. Tá avgjørt er, hvussu mong umboð hvør bólkur skal hava, eiga bólk¬ar¬nir at siga borgarstjóranum frá beinanvegin, hvør skal verða teirra umboð. Sigur ein bólk¬ur frá sær rættin til at seta eitt ella fleiri umboð, verða ósettu plássini býtt ímillum hinar bólkar¬nar á sama hátt, sum tilskilað omanfyri.
7.3. Tá nevnd skal verða vald, har limirnir skulu vera bæði úr kommunustýrinum og uttanfyri, fer valið fram í senn millum teir limir, kommunustýrið skal velja. Í tað rað, sessirnir lutast einum bólki, kann hesin tilnevna limir ella ikki-limir í kommunustýrinum, til annað slagið av sessum er sett.
7.4. Har borgarstjórin er fastur limur í nevnd, stjórn ella tílíkum, sum kommunustýrið velur, verður hansara sessur at rokna sum ein av teimum sessum, sum bólkur hansara hevur rætt til.
7.5. Fer kommunustýrislimur í valskeiðnum úr eini nevnd, har hann er valdur av einum ávísum bólki, skal hesin bólkur seta mann í hansara stað.
7.6. Hevur limur havt forfall í meira enn 14 samfullar dagar, kann bólkur hansara seta annan í hansara stað.
7.7. Tilnevnir kommunustýrið í semju ella uttan atkvøðugreiðslu ein lim í nevnd, stjórn ella tílíkt, skal samstundis avgerð verða tikin um, hvør bólkur skal fáa avvarðandi sess, um hann verður leysur.
8. Starvssetan
8.1. Tá fíggjarnevndin setir persón í kommunalt starv, og fleiri umsøkjarar eru at velja ímillum, fer val millum umsøkjarar fram eftir reglunum fyri meirlutaval, sí petti 6.
Fíggjarnevndin loysir eisini persónar úr starvi. Tó verða leiðarar settir í starv og loystir úr starvi av komunustýrinum.
9. Gerðabók
9.1. Borgarstjórin ansar eftir, at allar samtyktir á kommunustýrisfundi verða skrivaðar í gerðabókina av kommunu¬skrivaranum ella fundarskrivaranum.
9.2. Hvør limur kann krevja sína frávíkjandi støðu í stuttum skrivaða í gerðabókina. Snýr tað seg um mál, ið skulu sendast til annan myndugleika, kann hann eisini krevja, at myndugleikin verður kunnaður um, hvat skrivað er í gerðabókina. Ynskir avvarðandi kommunustýrislimur við málinum at senda skriv, sum gjøllari lýsir hansara støðu, eigur hann at siga hetta við borgarstjóran, sum so setir eina tíðarfreist fyri, nær skrivið skal avhendast.
9.3. Tá ein fundur er lokin, verður gerðabókin lisin upp og undirskrivað av kommunustýrislimunum, sum hava verið á fundinum. Limirnir kunnu ikki, við at vísa til atkvøðugreiðslu sína, bera seg undan at skriva undir gerðabókina.
10. Viðvíkjandi fatan av hesi fundarskipan
10.1. Kommunustýrislimir hava skyldu til fyribils at halda seg til avgerð borgarstjórans viðvíkjandi spurningum um, hvussu tað, ið ásett er í hesi fundarskipan, skal skiljast. Málið kann tó leggjast fyri kommunustýrið á næsta fundi.
11. Í gildiskoma og broytingar í fundarskipanini o.a.
11.1. Henda fundarskipan fær gildi hin ….. / ….. 2010.
11.2. Uppskot til broytingar í hesi fundarskipan og uppískoyti skulu verða viðgjørd á tveimum kommunustýrisfundum og skulu í minsta lagi vera 14 dagar ímillum hvønn fundin.
11.3. Samtykt á kommunustýrisfundum hin
12. apríl 2010
10. maj 2010
07. juni 2010
Endaliga góðkend á fundi 7. juni 2010
Kommunustýrislimirnir:


text:
VSJ ft. Dávur er nýggjur tónleikabólkur, sum spælir fangandi og modernaðan popptónleik.
Sangirnir The Road og Solution hava verið kynt undir áhugan fyri bólkinum, sum nú eisini er farin at hava live-framførslur.
Hetta er ein av spenanndi spírunum í føroyskum popptónleiki, og næstu tíðina koma nýggir sangir frá bólkinum.
Høvuðsmaðurin í VSJ er Villiam Joensen á Toftum, sangari er Dávur á Reynatrøð í Leirvík, og afurat sær hava teir Fríða Bjarkhamar, sum spælir trummur, og Høgna Jógvansson, sum spælir bass.


text:
Flestu hús og íbúðir í Føroyum eru eftirhondini somikið væl bjálvað, at neyðugt er at hugsa væl um útlufting. Fyrr var tað soleiðis, at ein ávísur gjóstur var, tí húsini ikki vóru so tøtt, men soleiðis er sjáldan longur.
Nógv hús og íbúðir hava sjálvvirkandi útluftingarskipanir ella sonevnd ”klima-anlegg”, og virka hesar skipanir, sum tær eiga, er ikki neyðugt at hugsa so nógv um útlufting. Men tey hús og íbúðir, sum ikki hava slík, mugu luftast væl út. Hugsa vit til dømis um, at eitt fólk letur frá sær umleið 3 litrar av vætu um samdøgrið, og eru nógv fólk í húsi, so má hendan vætan sleppa út úr húsinum, so hon ikki setur seg í eitt nú tapet ella træ.
Ráðini frá teimum serkønu er, at eitt hús ella ein íbúð eigur at verða luftað út í minsta lagi tvær ferðir um dagin. Hvør útlufting skal vera ímillum 5 og 10 min. Syrg fyri, at tað er ein ávísur gjøgnumtrekkur.
Mælt verður eisini til at lata hurðina aftur inn til baðirúmið, tá tú ert í bað ella brúsu, og tendra ventilatiónina. Er eingin ventilatión, verður snøgt sagt mælt til at tú fært tær eina slíka sum skjótast.
Slevja (fugt) hevur lættari við at seta seg í rúm, sum eru køld. Vanligt er, at sovikømur eru eitt sindur kaldari enn hini rúmini, og tá kunnu hesi rúm draga slevjuna til sín. Mælt verður tí til, at seta hitan upp í sovikømrunum í dagtíminum. Tað ber til at sova við eitt nú 18 stigum, men eru 21 stig í restini av húsinum, eigur hitin í sovikamarinum at verða settur upp á 21 stig, tá fólk ikki sova har.
Og minst altíð til at brúka roykkápuna (emhettuna), tá tú gert mat. Mælt verður enntá til, at tú tendrar hana 5 minuttir áðrenn tú byrjar at gera mat, so hon kann skapa eitt ávíst undirtrýst.
Og so verður eisini mint á, at tað ongantíð er gott at turka klæðir inni á stativi. Set tað útum, um tú ikki hevur eitt snóratræ, tú kann brúka.


text:
Eftir frælsiskríggj í 20 ár loysti fjallalandið Eritrea frá Etiopia í 1991. Eritreiski frælsisherurin (EPUF) rak seinastu etiopisku herdeildirnar av landinum og fór so at gera landinum eina stjórnarskipan. Fólkið í Eritrea roynir nú at fáa á føtur aftur búskapin og alt annað, sum varð oyðilagt í krígnum.
Í Landnyðringsafrika eru londini Egyptaland og Sudan, bæði oyðimarkarlond, sum fáa vatn úr Nilá, og Hornið í Afrika, nevnt soleiðis, tí at tað líkist einum dýrahorni. Her eru londini Somalia, Djibuti, Etiopia og Eritrea, øll fýra av fátækastu londum í heiminum. Landamørkini ímillum londini eru sett í 20. øld og fylgja teimum mørkum, sum gomlu hjálandaveldini settu. Mong fólk í hesum londum eru flakkfólk, liva av fenaði og geva sær als ikki far um landamørkini, tá ið tey fara sínar longu leiðir at leita eftir beiti til dýr síni.
Arbeiðshátturin í landbúnaðinum í hesum londum er fyri tað mesta gamal og amboðini einføld, t.d. er enn vanligt at nýta hakkara og akurknív. Træplógvið, ið neyt draga, er lætt og kann verða borið ímillum spjøddu akrarnar. Men plógvið vendir bara tí ovastu moldini, so at tøðini fara ikki djúpt niður. Eftir fáum árum er jørðin útarmað
Seinastu árini hevur kríggj verið í Somalia, Sudan, Etiopia og Eritrea. Eritrea sleit frá Etiopia eftir 20 ára borgarakríggj. Túsundtals eritreisk konufólk bardust saman við monnunum í frælsiskrígnum ímóti Etiopia, mong teirra vóru yvirmenn í herínum. Somalia er syndrað av kríggi ímillum ættir, sum hava stríðst sínámillum um valdið. Í Sudan kríggjast arabiskir muslimar fyri norðan og afrikonsk fólk fyri sunnan, ið ikki eru muslimar.
Longsta á í heiminum, Nilá, rennur úr Viktoriuvatni í Kenja og norður ígjøgnum Sahara og út í Miðjarðarhav. Hon rennur ígjøgnum Etiopia, Sudan og Egyptaland. Úr ánni fæst drekkivatn, vatn á akurlendið og fiskur. Áin er eisini væl umtókt ímillum ferðafólk. Tey sigla niðan eftir ánni í ferðamannaskipum ella seglbátum, nevndir felucca, at síggja mongu fornminnini í Egyptalandi.
Hvíta Nilá og Bláa Nilá renna saman við Kartoum í Sudan og verða Nilá. Hvíta Nilá bugar seg møk norður ígjøgnum Sudd, ið er ovurstórt sevmýrílendi í Sudan, og har er satt fuglameingi, t.d. storkur, hegri og pelikanur. Bláa Nilá rennur úr Tanavatni. Hon rennur ígjøgnum Etiopiahálendið, har mangar áir renna í Bláu Nilá úr fjøllunum.
Á markinum ímillum Sudan og Egyptaland rennur Nilá í Nasservatn, sum er ímillum størstu byrgdu vøtn íheiminum. Nasservatn varð til, tá ið Aswanbyrgingin við norðurendan á vatnnum varð bygd. Norðan fyrí Aswanbyrgingina rennur Nilá ígjøgnum oyðimørk, men lendið báðumegin ánna er dyrkað.
Stórir landspartar í Landnyrðingsafrika hava verið meint raktir av turki og hungursneyð seinastu árini. Í 1984-85 var ræðulig hungursneyð í Etiopia. Hon stóðst av, at turkur, kríggj og bráður fólkavøkstur komu í einum. Stórt hjálpartiltak varð sett í verk, og ein av høvuðsstuðlunum var vælgerðarfelagsskapurin Band Aid, sum popp-stjørnur stovnaðu.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður:
Asmara
Vídd: 121.140 km2
Fólkatal: 5.647.168
Alment mál:
tigrinja, arabiskt
Átrúnaður:
islam 45% kristindómur 45%aðrir 10%
Stýrirlag:
skiftisstjórn
Gjaldoyra:
nakfa (ERN)


text:
Góð uppmøting og gott veður
Góð uppmøting og gott veður kann sigast um kappingina, sum TSF skipaði fyri ígjár, leygardagin 22. oktobur. Og so kann ein siga, at tíðirnar vóru eisini góðar, tá hugsað verður um, at kappingarárið 2016 er liðugt, og nýtt kappingarár ikki rættiliga er byrjað.
Koyrt bleiv á leiðini millum Kaldbaksbotn og Kaldbaksbygd. Teinurin er 8 km langur, og skuldi koyrast tríggjar ferð.
Hesin sami teinur bleiv koyrdur tá kappast var um føroyska meistaraheitið í Einkultstarti. Sami teinur og sami vinnari. Gunnar Dahl-Olsen vann aftur í gjár. Hesuferð við tíðini 36 minuttir og 27 sekund, sum gevur eina meðalferð uppá 39,5 km/t. Jógvan Højgaard var vælkoyrandi, og hann gjørdist tí næstur um málstrikuna. Jógvan brúkti 38 minittir og 40 sekund um teinin. Nummar trý gjørdist Kári Davidsen. Hann brúkti 40 minuttir og 23 sekund um teir 24 kilometrarnar.
TSF gleddist yvir stóra luttøkutalið, men gleðiligt um at síggja gamlar kenningar aftur. Jóanis Albert Nielsen var við á føroyska landsliðnum sum vann bronsu á seinastu oyggjaleikinum. Síðan tá hevur hann ikki sitið nógv á súkkluni, men ígjár royndi hann seg aftur, og tað bleiv til eitt 6. pláss.
Somuleiðis var tað stuttligt at síggja súkklarar frá Team Rynkeby stilla upp og bjóða kappsúkklarunum av. Petur av Vollanum gjørdist nummar 8 og Sámal Petur Danielsen nummar 9.
Kappast er í trimum bólkum. Opin bólkur, motiónsbólkur og unglingar. Meðan Gunnar Dahl-Olsen nú liggur ovast í Opna bólkinum, so liggur Petur av Vollanum ovast í motiónsbólkinum. Tór Thorleifsson er fremstur hjá unglingum.
Úrslit, 24 km einkultstartur:
Næsta kapping verður komandi leygardag, t.e. leygardagin 29. oktobur.


text:
05. Mar 2017
Bert eitt sekund skilti nummar eitt og tvey í gjár, tá TSF skipaði fyri fyrstu súkklukappingini í hesum kappingarárinum. Árið byrjaði við einum einkultstarti, og kappast var á teininum millum Kaldbaksbotn og Kaldbaksbygd. Tað er ein teinur á 8 km. Teinurin skuldi...
09. Feb 2017
TSF hevur nú í eina tíð arbeitt við at gera kappingarkalendaran fyri 2017 kláran. Vit eru nú komin á mál. Vit endaðu árið í fjør við fimm einkultstartskappingum. Ein kann siga, at tað gjørdist eitt sera væleydnað tiltak, og tað tykist sum menn (og kvinnur)...
19. Des 2016
Tað var Dávur Magnussen, ið vann seinastu av fimm einkultstartskappingum, ið Tórshavnar Súkklufelag hevur skipað fyri í heyst.Leygardagin skipaði TSF fyri seinastu kappingini í Vetrakappingin 2016. Undan kappingini var Dávur favorittur at vinna kappingina, og tað bleiv sum fyrireikararnir høvdu væntað: Dávur kom, sá og...
04. Des 2016
Leygardagin 3. desembur skipaði TSF fyri 4. og næstseinasta umfar av Vetrakappingini 2016. Fimm kappingar eru, og í hesari kappingini er bara talan um einkultstartskappingar. Kappingin er ein liður í fyrireikunum til Oyggjaleikir, ið verða á Gotlandi komandi summar.Jógvan Højgaard vann sannførandi, og hetta er...
31. Okt 2016
Tað er ikki altíð at tað er so nógv at siga um eina Einkultstartskapping. Tað er súkklarin versus urið, og so er dagsformurin sera umráðandi. Teinurin, ið verður koyrdur er eisini av stórum týdningini. Teinurin leygardagin var sermerktur á tann hátt, at rutan var alt...
23. Okt 2016
Góð uppmøting og gott veður kann sigast um kappingina, sum TSF skipaði fyri ígjár, leygardagin 22. oktobur. Og so kann ein siga, at tíðirnar vóru eisini góðar, tá hugsað verður um, at kappingarárið 2016 er liðugt, og nýtt kappingarár ikki rættiliga er byrjað.Koyrt bleiv á...
03. Okt 2016
Tað stundar til Oyggjaleikir, sum í næsta summar verða á Gotlandi. Sersambandið fyri súkkling og triathlon, SST, verður væl umboðað, tí allar ítróttargreinar undir sersambandinum – súkkling, fjallasúkkling og triathlon – verða umboðaðar á komandi leikunum. Í hesum sambandi fer Tórshavnar Súkklufelag at skipa...
21. Sep 2016
Leygardagin skipaði TSF so fyri seinastu kappingini í hesum kappingarárinum. Hetta var samstundis tann seinasta av trimum FM kappingum. Fyrst bleiv kappast í Einkultstarti í Kaldbaksbotni, síðan í Landavegsúkkling frá Havn til Saksun og aftur til Havnar, og leygardagin bleiv so kappast í Býarsúkkling.Teinurin leygardagin...


text:
Kick off til hesa støðuna stóð Martin fyri, tá hann í einum forrúkandi kongaálopi strippaði kongin hjá oddafiskinum í kappingini fyri alla verju. Fyrr í talvinum var tað annars Olaf, sum hevði initiativið, men í einum hópuppbýti satsaði hann meiri uppá tað smarta (20. Rid5) heldur enn tað praktiska og einfalda 20. exf5, sum gav greiðan fyrimun. Tá álopið hjá Martin rullaði í fullum útblástri kundi Olaf við 27. Ff2, í staðin fyri 27. Fe1, fasthildið eina dynamiska, men javna, støðu. Eftir tað var Martin kaldur, og tá Olaf í rokanum nappaði ein heilan rók, hoyrdu vit Jákup Thomsen sála fyri okkum, tá hann á sinni proklameraði: tú kanst gott fáa rókin, bara eg fái kongin:)
Við Olafi á knøðunum lá Eyðun ikki sjóvarfallið av sær, smekkaði til, tók alt stigið móti Hanusi, fyrsta plássið í kappingini, og alt kongaríkið – í minsta lagi fyri ein dag!
Talvið teirra millum var javnt allan vegin, inntil Hanus kom at blotta kongastøðuna við 29…g6. Fýra leikir seinni var ballið reelt buðið, og Eyðun nýggjur kongur av Argjum.
Finnbjørn fekk eisini í posa og sekk, tá Carl Eli bukkaði bispin aftur á d1 í 29. leiki. Hevði hann í staðin sett rókin á d1 varð talvið javnt. Talvið teirra millum var annars fullkomiliga javnt, enntá við ólíkalittum bispum, og tí tilsvarandi óskiljandi, at Carl Eli kundi tapa tað. Men tað eru fleiri telvarar enn Carl Eli sum hava upplivað The Phantom of the Opera á alljósum degi, m.a. undirritaði:)
Við sigrinum hevur Finnbjørn meldað seg inn í áhugaverda bunkabrúdleypið á ørðum plássi, hann kann kemur at kempa í móti Olafi og Martin.
Hans Kristian kom aftur á stigatalvuna við einum press talvi móti Herluf, har HKS stóð eitt sindur betur allan vegin. Herluf megnaði ikki trýstið, og tá hann í 43. leiki flutti rókin á tann eitraða puntin a5, sá HKS killaran 44. Rixe5 og over and out!
Einasta javnleikin í hesum mini-armageddon av triðja umfari stóru Ólavur og Høgni fyri. Í einum teoretiskum spanióla kom talvið ongantíð krittiskt út um remismarkið og teir samdust um javnleik í dagsins stytsta talvi uppá einans 25 leikir.
Jú, sanniliga opinberar ein spennandi FM kapping seg fyri okkum úti á Argjum, har stríðsviljin er so stórur, at eftir trý umfar eru tað heilir átta telvarar, sum hava vunnið eitt ella fleiri talv og seks teirra kunnu reelt gerast føroyameistarar. Í løtuni liggja telvararnir úr KTF og HT bestir fyri, men tað liggja seks umfør í millum støðuna í dag og steypahandanina leygardagin:)
Einki er avgjørt, men – yacta est alea!
{jcomments on}


text:
Orð: Annika Hoydal
Lag: Norskt fólkalag
Eitt kvøldið so síðla, til hvíldar eg fór
sorg visti eg meg ei at hava.
Frá gentu míni tá komu eini boð
til hennara eg noyddur var at fara.
Ongan meir enn hana havi eg elskað.
So gekk eg mær innar í hennara búð
sum altíð eg var vanur at gera.
Har stóðu tær moyggjar í stórari sorg:
gentu mína deyðin hevði tikið.
Onga meir enn hana havi eg elskað.
So gekk eg mær út á ta grønu ong
har hoyrdi eg klokkurnar ringja.
Eit annað eg kendi – ei øðrum visti av
enn hjarta mítt sundur fór at støkka.
Onga meir enn hana havi eg elskað.


text:
Brúgvin fingið egið frímerki
Posta skrivar soleiðis um frímerkið:
Tað kann tykjast margháttligt, tá hugsað verður um hvussu lítið landið er, men samferðsla, flutningur og logistikkur hava altíð verið ein trupulleiki í Føroyum. Fjøll og brattar líðir, har ein bert kundi ferðast til gongu – streymasund og svikaligar siglingarleiðir yvirhøvur, sum kravdu eina heila bátsmanning at flyta seg yvir. Søgn og søga siga frá mangari ótespuligari ferð millum oyggjana – og tað kom meir enn so fyri, at flutningur endaði í vanlukku og bráðum bana. At ferðast úr oyggj í oyggj kundi vera so tvørligt, at tað oftast var ein fyritøka fyri birgar menn í bestu árum – og tann avbyrging hetta førdi við sær gjørdi, at vit enntá fingu dialektir í einum av heimsins minstu tungumálum. Hesin trupulleikin helt sær langt upp í tíðina. Eg minnist sjálvur at hava hitt gomul fólk, serliga kvinnur, sum aldrin høvdu sett fót uttanfyri føðioynna.
Við fyrra aldarmóti kom spakuliga vend í. Skipað varð fyri spjaddum ferjuleiðum millum oyggjar og bygdir – og eftir at fyrsti bilurin kom til landið í 1922, kom eisini tørvurin fyri vegasambandi millum bygdir og býir. Seinast í sekstiárunum vóru hampuligir bilvegir millum bygdir flest, men tað var framvegis ikki gjørligt at koyra millum oyggjarnar.
Serliga var samferðslan millum Streymoy og Eysturoy tvørlig. Hóast oyggjarnar liggja tætt hvør at aðrari, var neyðugt við ferjum til bilferðsluna millum Tórshavn og økini norðanfyri á Eysturoy og í Norðoyggjum. Ein bilferja sigldi millum Havnina og Toftir á eystara armi á Skálafjørðinum, meðan ein minni ferja flutti bilar úr Hósvík til Selatrað. Av tí at talið av bilum øktist í stórum og førdi til seinkingar og bíðitíð við ferjulegurnar, varð avgjørt at byggja eina brúgv millum tær báðar stóru oyggjarnar.
Brúgvin um Streymin – brúgvin um Atlantshav
Í mars 1971 fór byggifyritøkan E. Phil & Søn undir arbeiðið at byggja brúgv millum Streymoy og Eysturoy. Landsverkfrøðingurin hevði valt ein tann stytsta teinin yvir Sundalagið og árið fyri varð ein byrging løgd yvir sundið. Streymoyarmegin lá brúgvarfestið eitt sindur sunnanfyri Langasand, meðan tað eysturoyarmegin lá millum Norðskála og Oyrarbakka. Staðið kallast við Streymin, orsakað av mjækkanum í sundinum, sum gevur harðan streym í sjóvarføllunum.
Tað tók hálvtriðja ár at byggja brúnna. 220 metrar long, 9,5 metrar breið og uml. 17 metrar høg var brúgvin – og 30. oktober 1973 varð hon alment tikin í nýtslu. Fyrstu tíðina gekk ferðslan bara norðureftir, men trý ár seinni kom Norðskálatunnilin, ið bant veganetið millum brúnna øðrumegin og miðstaðarøkið við Skálafjørðin og ferjusambandið millum Leirvík og Klaksvík saman. Í 2006 kom so tann stóri undirsjóvartunnilin millum Klaksvíkina og Leirvík og sostatt var nú beinleiðis vegasamband millum Kunoy, Borðoy, Viðoy, Eysturoy, Streymoy og Vágarnar.
Brúgvin við Streymin var fyrsta stig í miklu verkætlanini at sambinda føroyska veganetið. Brúgvin verður eftirkannað fimta hvørt ár fyri slit - og í 2011 vórðu umfatandi ábøtur framdar og brúgvin víðkað við gongubreyt/súkklubreyt.
Brúgvin við Streymin og vegir og tunnlar, ið eru knýttar at henni, hevur havt alstóran týdning fyri føroysku samferðsluna og samfelagsmenning sum heild.


text:
Hugnakvøld um staðarnøvn í Haldórsvík
Mikukvøldið 7. februar kl. 19.00 verður hugnakvøld í Avhaldshúsinum í Haldórsvík har greitt verður frá staðarnavnaverkætlanini og frá ymsum forkunnugum um staðarnøvn.
lagt verður upp til, at bygdafólk og onnur við áhuga fyri staðarnøvnum møta. Høvi verður at seta spurningar og koma við viðmerkingum.
Tað var í apríl mánað 2016, at verkætlanin "Staðarnøvn í Sunda kommunu" varð almannakunngjørd á hátíðarløtu í Tjørnuvík.
Øll eru hjartaliga vælkomin.
Kunnað teg meira um staðarnøvn her: sunda.kort.fo


text:
Leygardagin var eg á Eiði, har henda myndin er tikin á Brekkuvegi. Nakrar tímar undan var veðrið í Havn einki serligt. Fólk vóru savnaði á Tinghúsvøllinum at ávirka parlamentið, nú landið stendur í váða og tey siga, at normala parlagið stendur fyri falli.
Løtu seinni var turt og klárt, og sólin kom fram. Hvat tá, heimbygdin, Eiði, er í eygsjón, og tað verður bara klárari og klárari.
Men hvar skal eg parkera á Eiði í dag? Her er marknaðardagur við Korndalsbýlið, so bilar standa í hvørjum túni og fólk í hópatali eru savnað í góðveðrinum. Sverri í Durhúsið vísur mær veg til parkeringsplássið, sum er ovasta myndin. Men fyrst fara vit ein túr oman á Møl at kanna kampingplássið. Jú, har er alt í ordan. Hyggið bara eftir myndunum av vøllinum, av Umvarpinum og heim yvir vatnið og so út yvir Múlavík við heitum pottum.
Emmy hevur heitt á meg at halda røðu, nú Marknaðardagur er á Eiði. Eftir at Magnus á Stongum hevði sungið, og innan Sámal í Skorini hevði spurnarkapping í stóra teltinum, helt eg røðuna niðanfyri.
Gótt kvøld, góðu Eiðisfólk!
Nú ein dagin ringdi Emmy og spurdi, um eg vildi siga nøkur orð í einum telti á Kirkjuvegnum. Og hvussu kundi eg siga nei við Emmy, og nei til TA uppgávuna.
Hóast eg ikki hevði peiling av, hvat tað var eg segði ja til, so standi eg her, sum Luther segði fyri 500 árum síðani: Her standi eg, Emmyhjálpi tú mær, undir Karmel í Eiðistúni.
Meðan vit tosaðu og skiftu orð um, hvat var vert at siga nakað um, so kom eg í tankar um eina yvirskrift: “Tá Thormann og eg sendu á FM”.
Ikki tí, hvat skuldi tað, sum fór fram fyri 45 árum síðan undir Barnalofti, siga fólki á Foravegnum í kvøld. Fólki, sum neyvan lurta eftir FM og kanska enn minni Útvarpi, og Kirkjuvegur, Foravegur og Korndalsvegur, sum allir í dag eru lagdir undir asfalt. Kanska er alt fari sama veg. Undir heilt svart asfalt.
Sum prátið gekk, samdust vit um, at hetta kanska var ein góð yvirskrift. Fyrsti setningur. So fáa vit at síggja, hvar vit enda.
Eg havi búð á Eiði í tveimum umførum, í 60’unum og so í 70’unum. Í báðum førum í somu húsum, sum nevnt undir Barnalofti, sum abbi bygdi og pápi mín keypti, tá hin fyrri mundi farið á húsagang, tí sjógvurin gav ov lítið, og tað var ov dýrt at eiga bát eftir kríggið - Nøvina, sum upprunaliga var Acorn úr Klaksvík, bygd í Rye í 1877, og endaliga søkt eystanfyri í 1965.
Havi hoyrt, at húsini eru millum tey seinastu, kanska júst tey seinastu, har grundin er lagað við gróti, sum er tikið niðri á Møl.
Ein hjallur var bæði beint í túninum omanfyri, og ein annar uppi á klettinum, har eg helt fyri vist, at søgan um “Antinis og seyðatjóvarnar” gekk fyri seg.
Og altíð var eg sannførdur um, at tað var við diskin hjá Óla í Pállstovu, at setningurin “Her slænges Maren Katrine” varð sagdur, og øll søgan úr lesibókini fór fram.
Við tann diskin var tað eisini, at Óli í Pállstovu lærdi meg at leggja vørur niður í netið. Tær størstu og tyngstu fyrst. Kanska hevur hann bannað eisini, uttan at eg havi fangað tað í handlinum, sum einaferð hevði hugfarsliga heitið J. J. Kruses Enkes Efterfølger.
Tað fyrra skeiðið á Eiði gekk eg í trimum skúlum, eins og mínir floksfelagar; tí gamla ljósareyða har niðri í brekkuni, í Losjuni har eysturi við Barrina, og so í nýbygda skúlanum heilt uppi í Kolli, har tey høvdu pall, og kundu spæla “Eg átti mær eina húgvu” - við øllum rekvisittum. Sum øll bygdin stóð saman um.
Hóast skúlin fylti nógv, og onkur lærari í grannalagnum fekk meg at lesa úr Dimmalætting, so var tað ikki hann, ið fylti mest, skúlin.
Tað var Vatnið, sum ikki eitur annað enn Niðri á Vatni. Sum vaksin varð tað nokkso stuttligt at sleppa at skriva júst tað á nýprentaða Føroyakorti í atlasinum: “Niðri á Vatni”, og so “Eiðisvatn” sum onnur kallað vatnið, tá vit bara siga “Suðri á Vatni”. Fyri ikki um at tala Gimbrarnar. Og í 70’inum var tað ikki so nógv Vatnið, sum tað vóru pláturnar, foto- og ljóðtøknin.
Men aftur til 60’ini og svanaleysa vatnið.
Í Múlavík og út frá Vátanesi floyttu vit bátar úr træsprekum og royndu at gera yvirbygningin so høgan sum til bar, við einum seymi og tunduri úr sildagørnum.
Her ruku eisini aluminumskúlur og russarboyur uppá land.
Umframt at gera bátar úr tundri og smásprekum, so vóru eisini størri bular, sum brimið hevði slongt um Umvarpið.
Aftur eitt orð, sum heilt Eystur Undir Krúp smakkar so væl av Eiði. Umvarpið.
Risastórar klótur, orm-etnar og onkrar vatndruknaðar. Guðviti hvar tær komu frá, tí her vaks einki træ, og so høvdu vit hoyrt um ein russara, frá innan vit vóru føddir, so kanska vóru klóturnar akkurát haðani - frá russaranum úr Russlandi.
Mest sum í hvørjum húsi var eitt dramatiskt bílæt hjá Ásmundi Poulsen av einum russiskum trolara, sum rendi á land her mitt í 50'unum. Hann lá niðan móti fótbóltsvøllinum, sum nú er kampingpláss, til hann varð seldur sum gamalt jarn til Fuglafjarðar.
Opna Norðhavið var ein kelda til undran.
Og tann vegin vildu íslendingarnir, Risin og Kellingin, draga okkum tá hungur var í landinum. Spell at sólin kom upp, segði ein næmingur í Havn, tá hann hoyrdi søguna.
Men Jógvan, við Eiðiseftirnavninum Skýlindal, dugdi at tekna lendihjólini á einum flogfari, tí hann hevði flogið til Íslands og sjálvur sæð tey og filma á Super 8.
Og hetta við at síggja og tekna var spennandi á Eiði, tí her lógu deksbátar við eyðkendu Esbjerg-hekkuni, sum var sá spennandi at tekna, tá tú sást skrátt inn á hana.
Men hvør, íð av fyrstan tíð gjørdi flakar niðri á Vatni úr rekaviði, veit eg ikki, men har vóru teir mitt í 60’unum, flakarnir.
Einaferð mannaðu vit tveir. Vit damlaðu spakuliga framvið hólmin, sum eg í bókini hjá Óla hjá Øster havi lisið mær til, at ungmannafelagið Glottin gjørdi í 1930'unum. Hólmin.
Men ólukkutíð, tá vit runda hólmin á vatninum henda summardag í 60’unum, kemur hin flakin undan og rennur við fullari ferð upp á okkara.
Helst var hann so vatndruknaður, at hann varð ikki til at steðga - sum ein supertankari, ið hvørki kundi broyta kós, ella taka ferðina av við tað fyrsta.
Úrslitið var, at flakarnir koppaðu og allir fóru til botns.
Bergur, sum var hin minsti, varð rímiligvís fyrstur at fara undur. Og aftaná mintust vit, hvussu tað var at ganga heilt niðri á botninum niðri á Vatni, og hildu at nú var hin seinasti tímin komin, meðan slýggið av botninum stakk upp millum tærnar.
Men so varð ikki.
Uppi í brekkuni omanfyri niðastu húsini á Flatabø stóð Jens Tony - við millumnavninum Snogebæk - og hoyggjaði. Hann leyp sjóleysur undan Múlakletti og beint á bláman og dróg okkum allar upp á turt. Sterkari lógvar høvdu vit ikki merkt.
Bæði steinar og vatnstandur vóru heilt annarleiðis tá. Men kanska er tað minnið og vinkulin, ið snýtir, so hvørt mann veksur og flytur burtur. Og kemur aftur.
Fyrst í 1970'unum, tá eg aftur búði á Eiði, gingu vit við bandupptakara á somu leiðum - í hvørjum gili og fangaðu suð og afturljóð.
Oman við vatninum, fram við Tippisrættini og eystur undir Krúp. Tað var um sama mundi, sum Let it Be kom út. Ljóðið av Mølini vigaði eins tungt og Across the Universe.
Svananes var eitt, men Múlavík og hitt kynið, helst á knallert, bleiv nú interessantari. Tað lærdu vit í donsku biologibókunum.
Mest sjáldsama í Múlavík var helst tá Norrøna Felagið reisti ein stein við talvu, har teir norðurlendsku svanarnir eru prikkar, eisini tey sjálvstýrandi økini. Nú er tað slitið, men ikki minni sjáldsamt.
Tá segðist eisini, at heimanfyri Siglivík og Skorakanalina, í Hólmanum, var nógvur fuglur. Men hann sá eg ongantíð. Nú er so alt farið undir heilt, og eg bíða bara eftir at EB missur Streymin og stendur upp aftur. Í Hólmanum.
Beint omanfyri okkum búði vinmaðurin á flakanum, Keisten. Og sum tey siga, tá filmar verða ummældir og endin verður avdúkaður - spoilers will occur.
Hann hevði aldur til koyrikort, men hevði enn ikki tikið tað. Um næturnar plagdu vit at strika av, hvussu luksus bilurin hjá eldra beiggjanum var parkeraður. Toyta Crown við teim ordiligu, breiðu bakljósunum um alla reyvina. Og plátuspælara við Geordie og All Because of You.
So koyrdu vit inn í náttina og sóu til, at bilurin var settur á akkurát sama stað. Merkið, fixpunktið, var ein peli uttanfyri hjá Mallu yvir av automatini á Forunum.
Einu ferðina koyrdu vit yvir um byrgingina um Streymin, sum Petur Martin og Jóhan Petur og kanska onkur annar høvdu gjørt innan brúgvin kom, og heilt til Saksunar.
Í summarnáttini møttu vit einum bónda, sum gekk við byrsu og leitaði eftir seyði, ið hevði gingið seg fastan uppi í hæddunum. Hvat hann ætlaði veit eg ikki, men hann gav upp, og bjóðaði okkum, vit vóru tríggir, Keisten, Thormann og eg, inn til pannukøkur og FF. Hann var okkurát komin úr Hamburg.
Í Saksunnarnáttini sóu vit ein annan mann, sum var úr Havn, æt Atli, og umboðaði øvrigheitina, tí hann hevði okkurt við koyrikort at gera. So vit samdust um at koyra sum skjótast norð aftur.
Tá vóru sendarar í hvørjum bili við longum antennum. Onkur hevði sendara heima og fekk samband við útlendingar á 20 metra bandinum á stuttbylgju, og hevði eisini fingið QSL kort frá einum ríkisleiðara í Norðurafrika. Skal ikki siga fyri vist at tað var Gadaffi, men eg haldi tað.
Men eitt annað slag av sendara høvdu vit keypt sum byggisett, Josty Kit, frá einum jehova-manni í Conradsbrekku í Havn, har Vogue var fyrr.
Tá sendarin var loddaður og rætt settur saman, skuldi hann hava eitt stórt battarí, og eina stóra antennu. Har kom Thormann inn í bílætið.
Hann konstrueraði eina antennu úr bambustráðum, sum við vaskimaskinu-motorum kundi snara horisontalt og vertikalt. Men annars stóð hon, antennan, beint upp og niður við snóratræið heima undir Barnalofti.
Tá Útvarpið sløkti, tendraðu vit á sama frekvensi og sendu tónleik, meðan øll enn lurtaðu. Bara tónleik, eftir skúlatíð. Vit spældu Janis Joplin, Pink Floyd og Sha Na Na. Og sjálvandi mangt annað. Men ikki Charley Pride og country tað eg minnist.
Tað hoyrdi líkasum ikki til at ganga við langum hár og vera næsti granni við Dansistovuna og lurta eftir flower power og Country Joe and the Fish úti hjá Ellinti, Christie hjá Kaisten, Dr. Hook hjá Nikkel, George Baker Selection hjá Niels Emil, Daniel Boone hjá Hanusi, Shadows, Hep Stars og Wishful Thinking hjá John Eli og David Bowie hjá Dora. David Bowie í Andrasstovu. Árið eftir var tað Rubber Soul við Beatles hjá Anniku yvir í Gjógv. Tá hevði eg selt bensin í Auto í Havn og keypt knallert og eitt Mamyia Sekor speglrefleks kamera. Tá vóru nógv fotomotiv á Eiði.
Men countrytónleikur var tann mest retarderaði útróðrar- og langfaratónleikur tú TÁ kundi hugsa tær.
Ikki fyrr enn áratíggju seinni bleiv tað interessant at leita aftur til tann heimlands-tónleik, sum mann ikki orkaði fyri fyrr, og gera sjónvarpssamrøðu við Charley Pride í 7 tímar á Hafnia, sum tóku 43 tímar at klippa. Uttan løn. Bara fornøjilsi.
Og nú vit nomu við Dansistovuna, so var toppurin tá Petur Reinert tók U-matic videobandupptakarin og sjónvarpið oman í Dansistovuna, og vísti frá olympiaduni, og klassiskar fótbóltsfilmar við ungarska Puskás og niðurlendska Cruyff.
Tað er tað, eg kenni til fótbólt. Puskás og Cruyff - úr bandupptakaranum hjá læknanum á Eiði - í dansistovuni, har sum Geytin annars húseraði, tá tað galt filmar, og vísti Den Røde Pimpernel frá 1930’unum.
Við EB dreingjunum skipaði Jóhan fyri at vit koyrdu í bussinum hjá Sigtór, einum Toyta Coaster, til dystir í Havn og aðrastaðni. Ein orðasnillingur sum hevði itið Tóroddur Poulsen, um hann búði í Havn.
Og seinasti skúladagur í 3. real á Oyrarbakka í 1975 var við sama bussi til Havnar. Og aftur. Villari var tað ikki seinasta skúladag, tað eg minnist. Men sum sagt, minnið er tað mest selektiva apparat vit eiga.
Vit sótu á trappuni hjá Sofus, sum seinni bleiv til Margretu. Tá vóru nógvir handlar á Eiði. Hjá Sofusi, Óla í Pálstovu, Øster, Langa Martin og úti hjá Jens. Ein Levi’s jakka frá Sofus eigi eg enn. Og so var kiosk við pylsusølu hjá Hansjakku hjá Meinhard, úti í Skorini yvirav hjá Øster, og ikki at gloyma Eysturi á Barrini, har eg ørminnist at eisini ein jukebox var.
Oljukreppan forðaði ikki fyri flottum bilum á Eiði, Ford Granada Mark 1 Coupé hjá Pól, og reyði Mazda 929 eisini Coupé bilurin hjá Magnus, sum seinni endaði á málningum hjá Beintu av Reyni úr vindeyganum hjá Jonu.
Vit keyptu avlagda ljósabláa Corolla bilin hjá nýforlovaða Jógvani í Løðuni.
Í túninum, har miðlingasonur hansara býr nú, sproytlakkeraðu vit klassiska Corolla bilin við Electrolux støvsugara. Tað bar saktans til. Rann ein vát slanga, meðan vit sproytaðu, so kom einki støv upp úr túninum.
Og tá eg fyrstu ferð keypti bensin, var tað úr Esso pumpuni hjá Óla, har niðri í Garði ella á Hamri ella mitt í millum. Ørminnist, at prísurin var 2 krónur og 5 fyri liturin.
Mizpa má eg eisini nevna. Tað var ein fragd at hoyra Símun Jóhan siga bíbilsøgur, altíð úr føroyskum lendi og við heimligum snaringum. Veit ikki hvørjum rithøvundaskúla hann hevði gingið á, men orðavalið og orðalagið var so fyndugt, at einki akademi hevði gjørt honum tað eftir.
Thormann kemur aftur á breddan innan eg endi. Hann gjørdi ta góðu gerð, at lokka meg við í Eiðis Ljómfelag at spæla stórutrummu meðan John Eli sló á lítlutrummu. All in the April Evening, Our Director, Semper Fidelis og ikki minst paso doble klassikaran Amparito Rocca hjá James Texidor.
Hann spældu vit til Hornorkesturstevnu í Havn í 1972. Og til borðhaldið á Hotel Føroyum við Kongabrúnna sama kvøld høvdu vit borðdámur, allar av Eiði. Tað var ikki hvørsmannsføri at fara til Havnar, tá mann búði á Eiði.
Og er nakað, sum eg ikki burdi havt gloymt, so er tað bara tí selektiva minninum fyri at takka.
Góðan túr til Noregs!
Ærað verið minnið um grannan, Petur.
Og sum Luther segði fyri 500 árum síðan: Her standi eg, Gud hjálpi mær, eg kann ikki annað.


text:
Hugsa um arvabræv?
Serkøn fólk meta at umleið 14000 føroyingar hava tørv fyri einum arvabrævið, men at bert fáir hava eitt slíkt.
Í dag liva mong ógift við børnum ella í hjúnaløgum, har talan er um samanflutt sjúksyskin. Arvalógin er ikki endurskoða í mun til familju mynstrið í dag, og tí hava fleiri og fleiri brúk fyri at tryggja seg og síni við hjálp av einum arvabrævið.
Tey flestu skúgva ivaleyst hugsanunum um deyðan frá sær, og fáa tí ikki umrøtt støðuna til fulnar. Júst tað at skula finna ein løgfrøðing og ótryggleikin í samband við t.d. kostnað halda tey seg frá at fáa skriva eitt arvabræv.
Hetta er orsøkin til at vit gera vart við hendan tørv og møguleika. Tað bert til at fáa løgfrøðing sum er serfrøðingur á økinum at hjálpa til at fáa viðurskiftini avgreidd á rættan hátt, og tað ber til at biðja upplýsingar um kostnað o.a.
Vit ráðgeva fegin um hendan møguleika.


text:
Hent at vita
C4 Cactus
Meira um bilin
(Prísirnir í tekniske specifikationer eru danskir, og tí ikki eftirfarandi)
NÝGGI C4 CACTUS FRÁ CITROEN
Nýggi C4 Cactus fæst í tveimum útgávum: Feel og Shine.
Við útgerð sum LED-koyriljósum, El-rútum framman, hita í setrum framman, air-condition, 7" touch-skerm, bakkikamera, bakkisensorar, parkerings-assistent o.s.fr.kanst tú velja júst ta útgávuna, sum passar best til tín tørv.
Citroen hevur, við nýggja C4 Cactus, framleitt ein modernaðan og øðrvísi bil. Hetta kemur serliga til sjóndar tá hugsað verður um snið og detaljur - bæði innan og uttan.
Nýggju Airbump® púturnar, sum prýða bilin uttan, verja bilin móti smáum stoytum, sum bilar ofta eru útsettur fyri í dagligdegnum.
Nógv orka er løgd í at fáa sum mest burturúr plássinum. Umframt at bilurin er rúmligur bæði framman og aftan, hevur hann eitt viðførisrúm, sum rúmar heili 358 litrum.
Hevur tú spurningar um bilin, sum ikki vera svaraðir á hesu síðu, ella kundi tú hugsað tær at roynt bilin, ert tú altíð vælkomin at seta teg í samband við okkum.
Samband
Hevur tú fyrispurningar ert tú vælkomin at seta teg í samband við okkara søluleiðara.
Finn Baldvinson
Søluleiðari
Tel. 36 36 67
Fartel. 28 36 66
Teldupostur. finn@waagbilar.fo


text:
Orð: Martin Joensen
Lag: Jákup Zachariasen
1. Dagsins strev er av
og okkum náttin bíðar.
Mánin trínur fram, nú sólarroðin svann.
Mítt hjarta finnur frið, um bara tú ert hjá mær.
Eingin annar eigur pláss við mína lið!
2. Nei, eingin annar eigur lykil
til tær dyr, sum goyma hjarta mítt.
Eingin annar kann lekja míni sár.
Ja, einans tú kanst broyta vetur mín til vár!
3. Minnist tú, tá vit í vársins milda ljósi
gingu hond í hond har fram við sjóvarstrond?
Tey bond, vit knýttu tá, kann eingin máttur slíta!
Eingin annar eigur pláss við mína lið!
4. Nei, eingin annar eigur lykil
til tær dyr, sum goyma hjarta mítt.
Eingin annar kann lekja míni sár.
Ja, einans tú kanst broyta vetur mín til vár!
5. Um eg átti alt, sum heimur mær kann bjóða,
so var eg fátækur, um tú ei vart hjá mær.
Tú ert mítt eitt og alt, eg ynski mær ei meira!
Eingin annar eigur pláss við mína lið!


text:
Skeið í húð og andlitsrøkt fyri kvinnur við krabbameini
Skeið í húð og andlitsrøkt fyri kvinnur við krabbameini
Makeup hugnakvøld fyri kvinnur, sum eru í ella fara í kemoviðgerð fyri krabbamein mikukvøldið 11. apríl 2018.
Asloy og Noomi frá The Body Shop fara at greiða frá um húðrøkt og makeup. Hjá summum kann húðin broytast og gerast sartari. Tískil er gott at vita, hvussu húðin skal røktast rætt. Makeup kann gera, at daglidagurin kennist lættari, av tí tú følir teg frískari við einari lættari makeup.
Fríðgerð frá Salong Fríðgerð fer at greiða frá, um hvørjir møguleikar eru, nú tú missur hárið; skalt tú hava parykk, hvussu bindir tú turruklæðið uppá ein smartan máta, hvørjar húgvur eru at fáa og hvussu røktar tú hárbotnin? Frígerð fer at geva tær íblástur til tín tørv. Skeiðið er ókeypis.
Tilmelding er seinasta lagi týsdagin 10. apríl hjá The Body Shop á telefon 519505 ella hjá Salong Fríðgerð á telefon 511545.
Verið vælkomin


text:
Marglittu ferðafólkini skoða úti yvir Sandagerð og undrast av Hospitalsvegnum, meðan reyða rákið eina stutta løtu rennur út úr opna sláturhúsinum. Vælskipaða drápið er liðugt, hálvtannaðhundrað hval sigur Útvarpið, og eftir er sjálvsagda blóðið. Alt andar frið og ferðafólkini halda ondini hesa lítlu løtu.
Reyðu seðlarnir eru longu komnir út. Teir eru settir á ein BMW í Stoffalág við áminning um, at nummarspjøldrini mangla.
Enn fleiri seðlar eru komnir út í Havn í dag. Meðan seinastu heilsanir verða bornar út úr kirkjuni í líkvognin, síggjast hesir áminnandi gerandisseðlar í kirkjutúninum, har lívið júst er byrjað.
Úti við Kaikioskina hevur onkur málað í nátt. Hon er so ikki blivin ljótari, kioskin á havnarlagnum í Havn. Men í grannapylsuvogninum vita tey ikki, hvat hetta endar við.
Í fyrsta bussskýlinum úti við Strond er summarsýnið yvir Skansan býtt út á so nógvar seðlar, at tað næstan er fraktaliserað, býtt í brytlar. Sum í gátu. Gott vikuskifti!


text:
Einar’s Akvavitt og Einar’s Vodka
Føroyskt akvavitt og føroyskt vodka kemur i dag á hillarnar í Rúsdrekksølu Landsins.
Tað er Einar’s Distillery, ið er framleiðari og er fyrsta góðkenda føroyska distillarí, og vørunar eru føroysk framleiðsla.
Einar’s Akvavitt: Er kryddað við kumman, föroyskum urtum og distillerað við föroyskum vatni. Smakkurin er mildur og frískur. Hóskar væl til föroyskan mat og sum durasnapsur.
Einar’s Vodka: Er framleitt úr natúrligum rávörum og distillerað við föroyskum vatni. Smakkurin er mildur og frískur.
Vit hava síðani 2011 arbeitt við hesari verkætlanini, og eru fegin um at kunna bjóða føroyingum føroyskt akvavitt og vodka, meðan vit bíða eftir whisky, ið liggur og lagrar, sigur Einar Waag stjóri.


text:
So er tað staðfest frá politiskari síðu eisini her í Føroyum: Útlát av vakstrarhúsgassum so sum koltvísúrni elvir til upphiting av jørðini. Hetta var niðurstøðan hjá landsstýriskvinnuni í m.ø. umhvørvismálum, Anniku Olsen tá hon setti veðurlagsráðstevnuna á Hotel Føroyum 15. desember. Samstundis boðaði landsstýriskvinnan frá, at øll landsstýrisfólk skulu boða frá hvørji tiltøk tey kunnu seta í verk innan síni øki at minka um útlátið. Í fyrsta umfari skuldi talan vera um “skjótt syftar seiðir”, men einaferð næsta ár skuldi landsstýrið fara at umrøða hvørji tung tøk kunnu takast.
Tøkini verða helst tung, og leikirnir mangir og langir. Krøvini fara væntandi at vera eini 35% frættist frá teimum sum komu aftur frá altjóða veðurlagsráðstevnu í Polen. Ein tann kanska munabesti mátin at minka um útlát er við at leggja koltvísúrnisavgjald á alt brennievni, bæði til húsarhald, bilar og vinnu. Aðrastaðni hava tey roknað seg fram til, at fer prísurin á bensin/diesel uppá einar 18-20 kr. liturin, so eru fólk sinnað at brúka felagsferðslu.
Tað finst tó eitt rættiliga munagott alternativ: ein íslandskaðal, við elektriskum streymi framleiddum í Íslandi við grønari orku. Fortreytin fyri honum er tó, at vit ikki gera nakrar íløgur her á landi at útbyggja streymframleiðsluna. Og tó mugu vit hava eitt fullbúgvið “stand-by” anlegg, um okkurt teknist óhapp hendir í Íslandi ella millum londini bæði. Eg rokni við at hesi anlegg mugu koyra við olju, og helst eisini haldast við líka, so tey ikki eru heilt irrað føst tá brúk er fyri teimum.
Náttúra og inniklima offur fyri umhvørvinum
Í Íslandi hava verið mótmæli tí virðismikil náttúruøki verða brúkt til at gera umhvørvisvinarliga elorku. Sama skilið er helst allastaðni, tí hvør løkur og hvør túgva eigur helst onkran góðan. Eisini her hjá okkum harmast fólk tá øki verða tikin til vatnorku, tí náttúran verður ávirkað og broytt.
Onnur alternativ eru eisini, t.d. vindmyllur, men tær kunnu heldur ikki setast allastaðni. Tær kunnu skemma útsýnið, og halda gang fyri at nevna teir ampa sum fólk hava av teimum. Fuglavinir eru tær valla, og fundamentið til slíkar stórar myllur er so mikið stórt, at aðrastaðni verður tað mett at hava stóran ampa fyri lendið – kanska líka stóran sum vatnorka.
Vit skulu bjálva húsini betur! Tað varð sagt á ráðstevnuni, og landsstýriskvinnan í umhvørvismálum hevur longu verið í fjølmiðlunum og sagt, at hetta metti hon vera ein skjótt syftan seið. Men eisini hetta má gerast við skili, tí avleiðingarnar av ov tøttum húsum kunnu verða vánaligt inniklima, fuktur og rot.
Vinnan onki gjalda, men manningin gjalda orkuútreiðslur
Víst varð á, at Føroyar liggja omanfyri USA í útláti, og hetta kemst fyri ein stóran part av fiskiflotanum. Umboð frá vinnuhúsinum vísti á nøkur tilmæli sum fara at koma út nakað skjótt, har varð millum annað sagt, at oljuvinnan nú sjálv skal gjalda fyri koltvísúrnisútlát. Hetta er tiltrongt, men júst oljufeløgini vórðu brúkt sum undanførsla fyri ikki at taka undir við Kyoto-protokollini á sinni.
Harumframt helt vinnuhúsið at manningin skuldi gjalda fyri orkuútreiðslur. Hetta fangaði Jóannes Ejdesgaard og spurdi, hví manningin umborð á skipum skal gjalda fyri orkuútreiðslur, men ikki starvsfólk á landi. Sjálvandi skal tað vera líka fyri øll. Í virkisætlanini at minka útlátið av veðurlagsgassi er onki nevnt um henda møguleikan. Um starvsfólk á øllum stovnum og fyritøkum skuldu goldið sín part av t.d. hitarokningini og bensinnýtsluni, høvdu tey kanska havt størri áhuga í at minka sum mest um nýtsluna.
Vinnuhúsið hevur tó helst ikki hugsað um umhvørvið tá hetta tilmælið varð gjørt, men heldur ynskt at hjálpa reiðarafelagnum í teirra krøvum mótvegis fiskimannafelagnum. Onkrar ábendingar vóru um, at onkur tung tøk eru væntandi. Reiðarafelagið helt, at so stór hugburðsbroyting var hend seinastu árini, at tað var ikki neyðugt við nøkrum tiltøkum, heldur ikki um oljan verður bíligari aftur. Harumframt, vegna fiskaloysi hevur oljunýtslan í 2008 verið eini 18-25% lægri enn í 2007, og sostatt hevur fiskiflotin longu nátt ásetingunum í Kyoto. Tað tóktist sum reiðarafelagið ikki roknaði við at fiskastovnarnir komu fyri seg aftur. Eitt avgjald kundi ikki koma uppá tal, heldur skuldi onkur studningur komið inn, so flotin fekk endurgoldið prísmunin á olju í Føroyum og aðrastaðni.
“Vit sleppa ikki undan”
Veðurlagsráðstevnan endaði við orðunum hjá Kaj Leo Johannesen, løgmanni: “Heimssamfelagið setir krøv – vit sleppa ikki undan”. Og onki er helst rættari enn tað. Vónandi fara politikarar at minnast til tað, tá stig skulu takast í Føroyum. Annars er vandi fyri at tað verður sum við fiskivinnuni: Øll eru samd um at vit skulu hava burðardygga fiskivinnu, men tá fiskidagatalið skuldi ásetast, tá vantaði dirvið. Fara føroyskir politikarar at hava dirvið at taka tungu avgerðirnar sum krevjast fyri at fáa Føroyar at halda altjóða ásetingar, og ikki minst, at fáa okkum burtur frá ivasama heiðurinum at vera tann heimsins tjóð sum hevur størst koltvísúrnisútlát?