text:
Í kvøld sýnir Filmsfelagið triðu filmatisering av klassisku søguni hjá Hjalmar Söderberg frá 1912 Den alvarsamma leken. Leikstjóri er svenska Pernilla August, sum einaferð var gift við danska Bille August. Fyrru filmarnar yvir somu søgu gjørdu svenski Rune Carlsten í 1945 og norska Anja Breien í 1977. Hanus Kamban, sum hevur týtt Hjalmar Söderberg og skrivað um hann, fer at innleiða sýningina, sum er í Havnar Bio við donskum undirteksti klokkan 20 í kvøld.
Onnur av trimum góðum sýning í Filmsfelagnum er mikukvøldið 1. februar. Tá fer Oddfríður Marni Rasmussen at innleiða nýggja filmin hjá amerikanska kult-leikstjóranum Jim Jarmusch Paterson. Hetta er høvuðspersónurin í samnevnda býnum. Hann er bussførari og yrkjari. Yrkingarnar hevur Ron Padgett skrivað. Hann vitjaði á Listastevnmu Føroya, og Oddfríður hevur eisini týtt Padgett til føroyskt. Danska avísin Politiken heitir á fólk at hava eitt yrkingasavn við í biograf til filmin Paterson.
Triði av komandi filmunum í Filmsfelagnum er I, Daniel Blake, sum vann gull í Cannes í fjør. Hetta er nýggjasti filmur hjá bretska Ken Loach, sum er ein meistari at lýsa arbeiðarastættina. Høgni í Stórustovu fer at innleiða sýningina. Høgni er deildarleiðari á tænastudeildini í Arbeiðsloysisskipanini.


c: text/html

text:
Vágs Býráð hevur sett á stovn ein Grønan bólk at arbeiða við grønum átøkum í Vági.
Í bólkinum eru hesir limir:
Eyðbritt Krosslá (eydbritt@vagur.fo)
Eydis Kjærbo (eydis@vagur.fo)
Beinta Leo
Olgar Mortensen
Endamálið hjá Grøna bólkinum er millum annað, at seta fokus á:
• Grønir kommunalir stovnar
• Brúkaravinarligt rusk- og endurnýtslupláss
• Orkusparandi gøtuljós
• Fleiri grøn økir í býnum, skapa býarrúm og fríøkir í miðbýnum
• Planta trø og runnar í býnum.
Harumframt kann Grøni bólkur eisini taka upp viðurskifti, sum bólkurin metir hava týdning.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Íverksetan
Íverksetarahúsið
Endamálið við íverksetarahúsinum er at styrkja íverksetarar við íverksetaraskeiðum á høgum fakligum og inspirerandi støði, og at bjóða íverksetarum við lovandi virkisætlanum at byrja sínar fyritøkur í leigaðum hølum í tí nýskapandi umhvørvinum í Íverksetarahúsinum.
Harafturat er Íverksetarahúsið eisini karmur um Fjarnámsdepilin, sum kommunan hevur sett á stovn fyri at skapa karmar og umstøður til lesandi til frama fyri lestrarumhvørvið í Klaksvík.
Les meira á heimasíðuni hjá Íverksetarahúsinum.


text:
Kunnandi fundur um Frískúlan Kelduna 24. jan.
Kunnandi fundur verður mikudagin 24. januar kl. 19. Foreldur
og avvarandi hjá børnum í forskúlaaldri og 1. flokki 2018/19 verða boðin til
kunning um skúlatilboðið í Frískúlanum Kelduni.
Møguleiki verður eisini fyri at innskriva børn í forskúla og
1. flokk.
Frískúlin Keldan er ein kristin frískúli, har dentur verður lagdur á kristnu virðini. Okkara endamál er skapa eitt umhvørvi við íblástri, trivnaði, læring og persónligum vøkstri.
Forskúli, skúli 1.-7. flokk og frítíðarstova eru alt á einum staði. Karmarnir eru góðir í náttúru vinarliga umhvørvinum í Skálafirði.
Sí annars heimasíðu okkara: www.fsk.fo
Ynskir tú fleiri upplýsningar, kanst tú ringja til skúlaleiðaran.
Jastrid Høj Fartlf. 232510


text:
Sum tit eisini kunnu lesa her á susvim.com, so bjóðar Suðuroyar Svimjifelag til stevnu nú vist nokk komandi vikuskifti. Kappingin er serliga ætlað teimum sum hava møguleika at klára kravtíð til HM í Manchester og FM. Lesið annars her niðanfyri.
SuSvim
Met, Kravtíð & Nála kapping.
Kappingin er opin (eingir bólkar) og primért ætla teimun, sum hava vónir um at klára kravtíð til komandi HM í Manchester. Men nú FM krevur bronsunál í øllum kappingum, so er kappingin væl egna til tað endamál. Um onkur hevur eitt bólkamet, ella føroyskt met í tonkunum, ja so er upplagt at testa formin her og nú.
Eg vil heita á fólk um at nýta tilmeldingartíðir (eingin tíð, eingin kapping) Og einans realistiskar tíðir takk J
Nakrar kappingar eru við vilja valdar frá, og tað er fyri at spara tíð. Sprintkapping er jú í Klaksvík. Um okkurt serligt ynski er, so sig frá, og okur kunnu kanska fáa kappingina inn í skránna.
Fríggjakvøld kl.21:40 (Upphiting kl.20:40)
1. 50m Bringa kvinnur
2. 50m Frí menn
3. 800m Frí kvinnur (bert ein riðil)
4. 800m Frí menn (bert ein riðil)
Leygardagur kl.15:00 (Upphiting kl.13:30)
5. 200m Rygg kvinnur
6. 200m Rygg menn
7. 100m Frí kvinnur
8. 100m Frí menn
9. 200m Bringa kvinnur
10. 200m Bringa menn
11. 200m Frí kvinnur
12. 400m Frí menn
13. 4x50m Frí kvinnur
14. 4x50m Frí menn
Sunnudagur kl.14:00 (Upphiting kl.12:30)
15. 100m Bringa kvinnur
16. 200m Frí menn
17. 50m Frí kvinnur
18. 50m Bringa menn
19. 400m Frí kvinnur
20. 100m Bringa menn
21. 4x100m Frí kvinnur
22. 4x100m Frí Menn
Tilmeldings fíla verður útsend í morgin, tilmeldingar skullu vera inni friggjadagin kl. 12
Vh SuSvim Reidar


text:
Kina nároynir heimagjørdan flogbera
SJÓNBAND: Eftir at hava ligið við bryggju í
eitt ár, er fyrsti “heimagjødi” flogberin farin til havs at royndarkoyra
maskinurnar.
Ógvuliga fáir
staklutir eru latnir almenninginum um fyrsta flogberan, sum er smíðaður í Kina.
Skipið, sum sær út at vera ein ríkisloynidómur, fór av bakkastokki longu fyri
einum ári síðani.
Hesa tíðina er
flogberin fyltur við vápnum, og nú er stundin komin at royna tøknina, sum skal
flyta skipið á sjónum og gera tað ført fyri at navigera.
Sambærta
tíðarritinum Gcaptain er talan um
eitt skip, sum verður rikið við vanligum maskinum og ikki við kjarnorkumegi.
Endin á startvøllinum, sum minnir um endan á einum heyggi til skílop, avdúkar
eisini, at flogberin ikki hevur framkomnu katapult-tøknina, sum amerikanskir
flogberar hava, og sum skal fáa ferð á jagaraflogfør.
Kinverski herurin
hevur sagt almennum fjølmiðlum í Kina, at flogberin verður ikki tikin í brúk
fyrr enn í 2020.
Niðanfyri sært tú
sjónband av skipinum, tá tað sigldi frá Dalian-skipasmiðjuni.
Kelda: news.com.au
og Søfart


text:
Hvítusunnudag 20. mai, hevur Føroyska Bíbliufelagið talvudag í flestu fólkakirkjunum kring landið, og ynskja vit við hesum at minna á høvið at stuðla Bíbliufelagnum og tess arbeiði.
Endamálið hjá Bíbliufelagnum er at geva út Bíbliuna, partar av henni og annað upprunað føroyskt og týtt tilfar, til allar aldursbólkar.
Arbeiðið hjá Bíbliufelagnum verður fíggjað við limagjaldi og gávum og tí er talvudagurin ein kærkomin fíggjarligur stuðul til virksemið hjá Bíbliufelagnum.
Innsavnaði peningurin í ár, fer serliga til nýggju umsetingina av allari Bíbliuni úr grund málunum. Tað er Hans Jacob Joensen, frv. bispur, sum hevur latið umsetingina úr hondum .
Í fjør kom fyrsta gerandisútgávan av Nýggja Testamenti “Nýggi Sáttmálin” út og hevur hann verið sera væl móttikin. Í apríl kom nýggja barnabíblian “Bíblian til øll børn” út; hon er ætla smærri børnum. Nú verður so eisini arbeitt við eini aðrari barnabíbliu, sum vónandi kemur út seinni í ár.
Partur av virkið Bíbliufelagsins, er eisini at stuðla bíbliuútgávum úti í heimi, so at tey, ið lítla ella onga atgongd hava til bíbliuna á sínum egna máli, kunna fáa henda møguleika.
Stuðul er fyrr latin India, Ukraina, Pakistan og Filipsoyggjunum.
Bíbliufelagið er virkið á heimasíðuni www.biblia.fo og á Facebook síðuni.
Eisini hevur felagið útgivið eina framúrskarandi bíbliu-app til snildtelefonir og teldlar.
Meiri fæst at vita um Bíbliufelagið á www.biblia.fo
Við vón um góðan fíggjarligan og andaligan stuðul...
Vinaliga,
Jógvan Fríðriksson Bergur D. Joensen Gunnar K Nattestad
forseti í Bíbliufelagnum formaður í Bíbliufelagnum aðalskrivari
Peningastovnar:
BankNordik 6460-382.873.7
Betri Banki 9181-380.777.2
Norðoya Sparikassi 9865- 992.646.6
Suðuroyar Sparikassi 9870-992.061.8


text:
Kráka
Krákufuglar (frøðiheiti Corvus corone) eru sera eyðkendir bæði í atferð, stødd og á hása, hvølla látinum. 116 krákufuglasløg eru til. Í landbúnaðinum gera teir skaða, tí teir eta t.d. korn og fræ. Krákufuglar eta alt møguligt. Umframt korn eta teir skordýr, fruktir, smá súgdýr og ræ, eisini pisur og fuglaegg.
Útbreiðsla[rætta | rætta wikitekst]
Nógv kráka eigur bæði í Evropa, Ásia og Norðuramerika. Men hóast nógv skjórusløg halda til í teimum tøttu skógunum í bæði Ásia og Suðuramerika, so eru tær sjáldan at síggja. Í oyggjunum í Norðuratlantshavi er hon vanlig allastaðni. Í Norðuratlantshavi eigur hon bæði í bjørgum og bygdum lendi, og kappast hon tí við ravnin. Krákur í Norðursvøríki og Norðurnoregi flyta stutt, og nakrar teirra koma ivaleyst í Norðuratlantshav. Ógvuliga fáar koma til Íslands eins og bæði rókur og felliskráka, kanska úr Svøríki og Noregi. Hjaltakráka eigur í Orknoyggjum og er heldur sjáldsom at síggja í hinum skotsku oyggjunum. Í Føroyum sæst hon eisini sjáldan.
Slag[rætta | rætta wikitekst]
- Corvus frugilegus (Felliskráka)
- Pyrrhocorax pyrrhocorax (Tindakráka)


text:
Føroyar og Noreg hava gjørt avtalu um fiskirættindi fyri 2018
Vinna05-12-2017 - 19:32 - Jóanis Albert Nielsen
Ein lítil hækking í føroysku kvotuni av toski og hýsu í norskum sjógvi
Føroyar og Noreg hava skrivað undir avtalu um sínámillum fiskirættindi fyri 2018 eftir samráðingar í Tórshavn, 4. desember.
Føroysk skip hava komandi ár loyvi at fiska 4.610 tons av toski og 1.075 tons av hýsu. Talan er um eina hækking á 250 tons í mun til kvoturnar fyri 2017. Aðrar kvotur til føroysk skip í norskum sjógvi verða óbroyttar, 500 tons av upsa og 200 tons av øðrum fiskasløgum.
Umframt kvotabýti fáa føroysk skip atgongd at fiska 3.755 tons av toski og 325 tons av hýsu, sum eru fingin til vega í sínámillum avtaluni millum Russland og Føroyar, í norskum sjógvi.
Norsk skip fáa í 2018 loyvi at fiska 2.200 tons av longu og blálongu og 1.801 tons av brosmu í føroyskum sjógvi. Talan er um eina lítla hækking í mun til kvoturnar fyri í ár. Upsakvotan hjá norskum skipum lækkar hinvegin niður í 150 tons. Kvotan av øðrum botnfiskasløgum, sum kunnu fáast sum hjáveiða, verður óbroytt 800 tons.
Eisini fáa norsk skip eina kvotu av makreli í føroyskum sjógvi upp á 5.979 tons, umframt at norsk skip hava atgongd at fiska 32.640 tons av svartkjafti í føroyskum sjógvi í 2018.
Føroyska toskakvotan við Svalbard er eitt fast lutfall av heildarkvotuni av toski, sum Noreg og Russland áseta fyri Barentshavið. Í 2018 verður føroyska toskakvotan við Svalbard 1.576 tons, og er talan um eina lækking í mun til kvotuna fyri 2017.
Tað vóru Ingrid Vikanes, samráðingarleiðari hjá Noregi, og Andras Kristiansen, samráðingarleiðari hjá Føroyum, sum skrivaðu undir semju um sínámillum fiskiveiðirættindi fyri 2018.


text:
DRAMAPOLITISK AVSKEPLAN Í KOMMUNALA VALSTRÍÐNUM
Man skal liva undir einum steini, um man ikki hevur fingið við, at onkur dulnevndur propagandistur hevur roynt at framt karaktermorð mótvegis núverandi býráðsmonarkinum, Heðin "talk of the day" Mortensen, og hansara javnaðarstarvsfelagar. Hetta er heitasta kjakið í løtuni, og eisini tað mest lisna evnið í digitalu miðlunum. Tað er sjálvandi undir alt lágmark, at føra valstríð á slíkan hátt, og í einum samfelagið, har talufrælsi er so hávirt, má man eisini eftirfylgjandi minna seg sjálvan á, at talufrælsi kemur við ábyrgd.
Men hvussu er og ikki, so er ábyrgdin av propagandablaðnum vorðin ein kastibløka, sum ongin vil kennast við allíkaval. Og kommunuvalið er um 4 dagar. Vit hava sostatt 4 dagar at hugsa okkum um, áðrenn vit seta krossin til, hvør skal taka avgerðir í tí kommununi, sum vit nú einaferð búgva í.
Hetta stuntið fyllir ov nógv, tá ið tað er so stutt upp undir val, og man kann gera analysur og prognosur um, hvørs hetta var viðvindur ella mótvindur fyri Javnaðarflokkinum. Men latið ikki miðlarnir distrahera tykkum frá, hvat hevur týdning!
Tað er neyðugt at flyta fokus! Almenna orðaskifti eigur heldur at snúgva seg um, hvat tað einstaka valevni og teir ymisku flokkarnir vilja fremja tey komandi 4 árini. Bert í Tórshavnar Kommunu er talan um slakar 3.6 milliardir komandi 4 árini, og tað er ymiskt frá flokki til flokki, hvussu tær skulu raðfestast. Tí mugu vit hugsavna okkum um politikk, heldur enn politiskt drama.
Kjakið sum er sprottið úr hesum tilburðinum er sjálvandi eitt umráðandi kjak at hava. Men tá ið 4 dagar eru eftir til kommunuvalið, tá haldi eg, at man líka má traðka eitt fet aftur, og minnast hvat er umráðandi at hava í huga, tá ið so stutt tíð er eftir, til krossurin skal setast. Hetta kjakið kann koma seinni.
Persónliga – og tað er neyvan nøkur loyna – stuðli eg Framsókn til kommunuvalið. Listin er ein hópur av góðum fólki, ið øll ynskja tað besta fyri kommununar tey stilla upp til.
Tí vil eg heita á fólk um at leggja sína orku í at lesa um politikkin hjá teimum einstøku flokkunum. Kannað eftir, hvørjar ætlanir teir hava, og hygg so eftir, hvat umboð umboðar best tíni sjónarmið.
Gott Val!


text:
Tilgongdin byrjaði í 2004, og nú er útskiftingin fyri Stranda bygd endaliga staðfest
Yvirútskiftingarnevndin hevur gjørt endaligan úrskurð í málinum um innangarðs útskiftingina í markatalsbygdini Strendur.
Ein útskifting er ein samanlegging av mongu smálutunum, ið eigari eigur kring um í bønum, í størri eindir, og ein upploysing av felagseigindómum.
Eigarar, festarar og leigarar fáa høvi til undir útskiftingini at seta fram uppskot ella ynski um, hvussu og hvar teirra jørð skal leggjast.
Útskiftingarnevndin roynir so vítt gjørligt at ganga hesum ynskjum á møti, men hetta er sjálvsagt bert gjørligt í ein vissan mun.
Í sambandi við útskifting hevur kommunan rætt at ognartaka upp til 2 % av veltu og upp til 4 % av óveltu jørðini innangarðs í bygdini.
Kommunalu myndugleikarnir avgera í samráð við útskiftingarnevndina innan fyri hesar karmar, hvar og hvussu nógv skal leggjast út til t.d. sethúsabygging.
Eisini verður lagt lendi út til nýggjar vegir og til breiðkan av verandi vegum. Soleiðis verða kommunalu ætlanirnar arbeiddar inn í útskiftingarplanin.
Tá nevndin er liðug við arbeiði sítt, verður tað latið til ákæru. T.v.s. at eigararnir kunnu kæra útskiftingina til yvirútskifting.
Í yvirútskiftingarnevndini er sorinskrivarin formaður og harumframt eru fýra nevndarlimir. Úrskurðurin hjá yvirútskiftingarnevndini er endaligur og kann ikki kærast til hægri rætt.
Avgerðin hjá Yvirútskiftingarnevndini:
Det bestemmes:
Indengårdsudskiftningen af 30. marts 2016 af Strendur bygd stadfæstes med den ændring, at matr. nr. 230 b, tilbageføres til sin placering forud for udskiftningen.
Ejeren (Búnaðarstovan) af arealet som derved bliver optaget af matr. nr. 230 b, får i stedet udlagt det areal, der bliver ledigt ved flytningen af matr. nr. 230 b.
Sagsomkostningerne, bortset fra formandens .........
Denne afgørelse træder ikraft den 25. oktober 2017.
Jørleif Kúrberg, Gunnvá Jónsdóttir, Jóanis Nielsen, Heini á Heygum, Peter Flügge


text:
Við heimild í løgtingslóg um býarskipanir og byggisamtyktir frá 21. mai 1954, verður við hesum boðað frá, at kommunustýrið fyri Sjóvar kommunu á fundi tann 26. februar samtykti broytingar í byggisamtyktini fyri økið ”á Byrgi” á Strondum.
Broytingin snýr seg í stuttum um, at skipa felags útstykkingargrundarlag fyri búðstaðarbygging á økinum ”á Byrgi”, soleiðis at møguleiki verður fyri skipan av grundøkjum til íbúðahús.
Broytingin í byggisamtyktini er til skjals á kommunuskrivstovuni á Strondum í tíðarskeiðnum frá 6. mars til 20. apríl 2018 og á heimasíðuni hjá kommununi.
Møgulig mótmæli og/ella broytingaruppskot skulu verða bygdaráðnum í hendi í seinasta lagi 20. apríl 2018.
Sjóvar kommuna
Dømi uppá bygging á Byrgi
Kort av økinum
Serstøk byggisamtykt fyri á Byrgi á Strondum (síða 1)
Serstøk byggisamtykt fyri á Byrgi á Strondum (síða 2)


text:
Yvirlit yvir pendlarapláss í Føroyum
Her sært tú yvirlit yvir pendlarapláss og parkeringspláss, t.e. pláss, har tú hevur góðar møguleikar at seta bilin frá tær og fara í annan bil og koyra víðari saman við øðrum pendlara, ella fara við bussi ella fergu.
Tá tú flytir músina yvir á einstøku pendlaraplássini – bláu teknini á kortinum – sært tú mynd av plássinum og tú kanst lesa nærri um tey einstøku pendlaraplássini: um bussur steðgar har, um skýli er har, um ljós er har og eisini um ruskílat er at finna har.


text:
10. mai 2017Nr. 56
Løgtingslóg um talgildar rokningar
Samsvarandi samtykt Løgtingsins staðfestir og kunnger løgmaður hesa løgtingslóg:
§ 1. Løgtingslógin er galdandi fyri landsstovnar, grunnar o.o., sum eiga at verða tikin við á løgtingsfíggjarlógina, hereftir nevnd landið, og fyri øll, sum senda almennum stovnum rokningar, hereftir nevndir ognarar.
Rokningar til landið frá ognarum fyri vørur og tænastur
§ 2. Ognarar skulu senda almennum stovnum rokningar talgilt umvegis eina rokningahandfaringarstøð.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin góðkennir og kunnger neyðugar upplýsingar um rokningahandfaringarstøðir.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin ásetur neyvari reglur fyri, hvørjum tøkniligum sniði talgildu rokningar skulu vera í, sum landið skal taka ímóti.
§ 3. Tá ið landið bíleggur vøru ella tænastu, skal landið lata ognaranum:
1) eitt eintýðugt nummar, sum eyðmerkir, hvagar talgilda rokningin til landið skal sendast,
2) eitt bíleggingarnummar ella umbiðingarnummar,
3) persónstilvísing ella aðra tilvísing og
4) møguliga eyðmerkingarupplýsing um útreiðsluna.
§ 4. Talgildar rokningar, sum verða sendar landinum, skulu hava tær upplýsingar, sum landið sbrt. § 3 skal lata ognaranum.
§ 5. Landsstýrismaðurin kann í kunngerð áseta frávik frá § 2 fyri ognarar, sum árliga bara senda landinum fáar rokningar.
§ 6. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2018.
Stk. 2. Løgtingslógin er bert galdandi fyri avtalur, sum eru gjørdar á privatrættarligum grundarlagi.
Stk. 3. Løgtingslógin er ikki galdandi fyri avtalur, ið eru gjørdar, áðrenn lógin kemur í gildi.
Í Tinganesi, 10. mai 2017
Aksel V. Johannesen (sign.)
løgmaður
Lm. nr. 105/2016


text:
Skotvápn
Skotvápn er vápn til at skjóta við. Vápnaídnaðurin er ein av heimsins størstu ídnaðum.
Eitt mett miðaltal uppá 42 prosent av morðum um allan heim, verða framd av einkultpersónum og brotsmannaliðum, ið nýta skotvápn [1].
Í USA[rætta | rætta wikitekst]
Skotvápn er ein inngrógvaður partur av borgararættindunim í USA, og stendur í grundlóguni. Í USA verða 11 000 fólk skotin til deyðis árliga. Í einum heimi í USA, har skotvápn er í húsinum, økist vandin fyri, at ein í húsinum verður myrdur við 41 % (sbrt. Amnesty International).
Ein kanning hjá Harvard School Of Public Health staðfestir, at fleiri morð henda í teimum amerikansku statum har fólk eiga lutfalsliga fleiri skotvápn.


text:
Aðalfundur í Ferðavinnufelagnum
Dan Klein --- 29.04.2018 - 09:05
Mánadagin 16. apríl var aðalfundur í Ferðavinnufelagnum. Árni Olsen og Henny á Líknargøtu stóðu fyri vali, og Oddbjørg Højgaard valdi at takka fyri seg í nevndini fyri Ferðavinnufelagið.
Árni Olsen og Henny á Líknargøtu vórðu afturvald, og Sakaris Frederiksen var valdur inn í nevndina. Sakaris Frederiksen hevur í fleiri ár verið virkin tiltakslimur í nevndini. Nýggjur tiltakslimur gjørdist Tórstein Christiansen.
Nevndin skipar seg á næsta nevndarfundi.
Eftir formligu skránna vitjaðu starvsfólkini á nýggju menningardeildini á Visit Faroe Islands.


text:
Starvsfólk, telduposturFyrisiting:
Rúni Heinesen, skúlastjóri, runih@tsk.fo Pætur Eysturskarð, HT-økisleiðari, pey@tsk.fo
Atli Feilberg Hansen, Yrkisnám-økisleiðari, atlif@tsk.fo Mariann O. Norðoy, skrivstovuleiðari, mariann@tsk.fo Petra Ósá, bókhaldari, petrao@tsk.fo
Herdis Maria Anthoniussen, skrivs.lærl. herdis@tsk.fo Hans Olsen, húsavørður, hansolsen@tsk.fo Sólvá Hansen, kantinuleiðari, solva@tsk.fo HT-deildin:
Andras Samson Biskopstø, lærari, andrasbisk@tsk.fo Karin Kirke Petersen, lærari, karink@tsk.fo Heidi Gregersen, lærari, heidi@tsk.fo Magnus Norðberg, lærari, magnusn@tsk.fo Maiken Skarðenni, lærari, maikens@tsk.fo Victoria Absalonsen, victoria@tsk.fo Magni Husgaard, magnih@tsk.fo Elvin Olsen, lærari, elvin@tsk.fo Gunnhild Dahl Niclasen lærari gunnhild@tsk.fo
Magni Husgaard,lærari magnih@tsk.fo
Mannbjørn Anthoniussen, lærari mannbjorn@tsk.fo
Sólfinn Hansen, lærari solfinnh@tsk.fo
Vígdis Skorheim, lærari vigdis@tsk.fo
William Simonsen, lærari williams@tsk.fo
Deildin Yrkisnám: Atli Feilberg Hansen, Yrkisnám-økisleiðari, atlif@tsk.fo
Álvur E. Jacobsen, lærari, alvurj@tsk.fo Per Jacobsen, lærari, perj@tsk.fo El-deildin: Jørgin Vágslíð, deildarleiðari, jorginv@tsk.fo Jógvan Linklett, lærari, jogvanl@tsk.fo Brian Vágslíð, lærari, brian@tsk.fo Tummas Eli Bjartalíð, lærari tummaseb@tsk.fo Maskindeildin: Arthur Abrahamsen, deildarleiðari, arthur@tsk.fo Sámal Jákup Gøte, lærari, samaljg@tsk.fo Sandy í Lambanum, sandy@tsk.fo Ernst á Kósin, ernst@tsk.fo
Jónstein Petersen, verkstaðvørður, jonpet@tsk.fo
Timburdeildin: Sjúrður Sólstein, deildarleiðari, sjurdurs@tsk.fo Linjon Jacobsen, lærari, linjon@tsk.fo Rógvi Justesen, lærari, rogvij@tsk.fo
Bjørn Kalsø, lærari, bjornk@tsk.fo
Jógvan Justinussen , verkstaðvørður, jogvan@tsk.fo
Magnus Norðberg, deildarleiðari, magnusn@tsk.fo
Kenneth Thorhauge, lærari, kenneth@tsk.fo
Serbreyt:
Arnfinnur Nesá, lærari arnfinnurn@tsk.fo
Maja Joensen, lærari majaj@tsk.fo
Bára Joensen, lærari baraj@tsk.fo
Kantina:
Sólvá Hansen, kantinuleiðari, solva@tsk.fo
Jórun Biskopstø Simonsen, jorunb@tsk.fo
Kristvør Mohr, kristvorm@tsk.fo


text:
Grein í Atlantic Review 1/2015
Áhugin fyri tí djúpa og gátuføra George Harrison úr The Beatles leiddi Stanley Samuelsen til skaldsligar meistarar í Føroyum, sum hann hevur sett løg til og sungið í 30 ár, fremst av øllum Janus Djurhuus. Fingraspælið er einastandandi, og hóast Stanley við síni sorgblíðu rødd hevur sungið "Tá eg verði gamal" í fleiri ár, er hann framvegis orkumikil og miðvísur sum ein unglingi.
- Tað er eingin loyna, at eg havi veri ein stórur beatlesfjeppari, síðan eg fyrstu ferð hoyrdi teir í 1964, sigur 63 ára gamli Stanley Samuelsen, ið var sologittaristur í Silly Boys í Fuglafirði frá 1964 til 1970. Hann sæst longst til høgru niðanfyri.
- Eg minnist eitt kvøld í augustmánað í 1968, at ein vinur kom framvið í sínum nýggja Taunus 12M og rullaði rútin niður og úr bilinum streymaði beatleslagið “Hey Jude”, sum tá varð spælt á fyrsta sinni í Radio Luxembourg, sum vit øll lurtaðu eftir. Tað var nakað heilt serligt við hesum einfalda sangi, ikki minst tí at hann vardi meir enn sjey minuttir, sigur Stanley og finnur eina gamla LP plátu við Graham Nash fram.
Einfeldin í orðum
- Mínar royndir við tónleiki í eina hálva øld eru, at tað einfalda í einum sangi er tað, sum stingur djúpast. Tá orð og lag ganga upp í eina hægri eind, og fer inn og rørir hjartastreingir, og gevur eina kenslu tú ikki gloymir. Eitt gott dømi er “Sleep Song” á hesi plátuni, Songs for Beginners, sum Graham Nash gav út í 1971. Men í fyrstuni, meðan eg spældi sologittar í Silly Boys, vóru tað bara The Beatles.
- Júst tí varð George Harrison (1943-2001) mín greiða fyrimynd. Eftir at The Beatles góvust at spæla saman og fóru hvør sína leið við nýggjum tónleiki, varð Harrison framhaldandi tann, ið hugtók meg mest, sigur Stanley, sum er sjálvlærdur tónleikari.
- Hansara tekstir høvdu oftast eina djúpari meining, og vøkru løgini ávirkaðu meg meira enn nakað annað, eg tá hoyrdi úr øllum poppheiminum. Tað hevur í veruleikanum elvt til, at eg í mínum egnu verkum valdi at seta løg til yrkingar, ið fara djúpari, sigur Stanley, og fer í bókhillina eftir bókini ”J.H.O. Djurhuus, YRKINGAR 1898 – 1948”, sum Christian Matras savnaði og Mentunargrunnur Studentafelagsins gav út tá Chr. Matras andaðist í 1988.
Við Føroya Fólks í Danmark
Eftir hendingaríku tíðina sum føroysk poppstjørna í Silly Boys í sekstiárunum, flutti Stanley í 1970 til Danmarkar, har hann síðani hevur arbeitt burturav við rútmiskum tónleiki.
- Um kvøldarnar í Danmark setti eg meg ofta við gittaranum og spældi teir sangir, eg kendi úr Songbók Føroya Fólks, sum eg hevði við mær, tá eg flutti. Tað vóru sangir sum ”Vár við lýggjum vindi” og ”Um millum gyltar borgir”. Fleiri sangir kendi eg ikki løgini til, og tí byrjaði eg at gera løg sjálvur.
Í 1985 fór Stanley eitt stig longur og setti løg til yrkingar hjá kendum føroyskum skøldum, fyrst og fremst Janusi Djurhuus (1881-1948). Fyrsta fløgan, ”Um eg kundi kvøðið”, kom út í 1999 og síðani komu ”Sól og regn” (2005), ”Tíðin rennur ”(2008), ”Alle hjertets sange” (2011) og ”Stanley live” (2011). Á fløguni “Oktobir” (2013) arbeiðir Stanley burturav við Janusi Djurhuus og hevur til hetta høvi gjørt tónleik til tólv av hansara klassisku yrkingum.
Gevur lýrikarum lív
Suni Merkistein, sum fyri Kringvarpið hevur gjørt drúgvastu sjónvarpsrøðina, “Minnist tú enn”, sum í trettan pørtum lýsir rútmisku tónleikasøguna í Føroyum, sigur, at klassiskur føroyskur skaldskapur og nýggj tónlist ganga upp í eina hægri eind í fløgunum hjá Stanley. - Við heitu og inniligu røddini og tí livandi og hugtakandi gittarfylgispælinum hevur hann givið tekstum hjá okkara mætastu lýrikarum nýtt lív.
Umframt fleiri demoupptøkur, hevur Stanley higartil smíðað ikki færri enn 58 løg til sangir, sum eru givnir út á fløgu. Farna heyst gav forlagið Nora út sangbók við løgunum hjá Stanley, tekstum, nótum og besifringum.
- Tá eg á fyrsta sinni hoyrdi Stanley spæla live, var fyrsti tankin: Hasin maðurin spælir sum ein dreymur, sigur Niclas Johannesen, tónleikari, komponistur og framleiðari í sambandi við bókaútgávuna. - Tað, ið eyðkennir henda úrmælingin er, hvussu búgvin hann er í spæli og síni tilgongd til egnu tónlist. Skjótt varnast tú, hvussu hansara frálíki teknikkur ikki er eitt mál í sær sjálvum, men verður nýttur sum amboð at tæna tónleikinum. Stanley smæðist ikki við at spæla tað einfalda og halda seg til tað, um tørvur er á tí, sum til dømis í rørandi lagnum “Tá eg verði gamal”, og hann himprast heldur ikki við at fara á flog við fimum fingraspæli í einum lagi sum eitt nú “Regn”, ið ljóðar so sjálvsagda lætt, inntil tú sjálvur roynir at spæla tað, segði Niclas tá sangbókin hjá Stanley varð løgd fram í heyst og legði afturat, at megnar tú, tá dagur aftnar, at spæla allar sangirnar í hesi bókini, ja so kanst tú av røttum siga, at dagurin og Stanley góvu tær nógv!
Í 1996 var konsert í Norðurlandahúsinum fyri fyrstu ferð við egnum sangum hjá Stanley. Útvarpið tók upp og í 2011 komu sangirnir út á fløgu. Tá vóru 12 ár liðin síðani søguliga fløgan “Um eg kundi kvøðið” (1999) kom út og hoyrdist víða hvar.
Ferðandi fingraspæl
Í 2009 fór Stanley at spæla saman við kenda danska kontrabassleikaranum Jens Jefsen. - Stanley hevur ein klang og eina kenslu í sínum sangi, sum ger at eg lurti. Tað er bæði kenslusamt og vakurt, so eg vil hoyra meir, samstundis sum eg verið sannførdur um, at skaldskapur og vakrar kenslur eru í føroyska málinum, sigur tónleikrin Jens Jefsen, sum eisini er tónaskald og framleiðari.
Síðani 1990 hevur Stanley ferðast nógv sum tónleikari í Norðurlondum, Evropa og Amerika og hevur skapt nýggj sambond og dyrkað nýggjan tónleik, altíð við støði í gamla lærdóminum í Fuglafirði.
- Eg kann draga eina beina línu frá teimum fimm-seks árunum, tá eg spældi til dans við Silly Boys í Sjónleikarhúsinum í Fuglafirði, til mítt núverandi arbeiði sum tónleikari í egnum navni. At spæla og syngja so nógv, ofta hvørt leygarkvøld og sunnukvøld, gav góða persónliga venjing og almennan kunnleika, sum eg síðani havi bygt uppá. Eg eri ongantíð givin at syngja og spæla, tvørturímóti havi eg, sum árini hava gingið, brúkt meira og meira tíð uppá tónleikin og at fordjúpa meg í honum, sigur Stanley í stovuni í Birkerød, har hann býr.
Sekstiárini eru støðið
- Grundarlagið undir mínum virki sum tónleikari varð lagt longu í sekstiárunum. Úr tí, sum hevur hugtikið meg gjøgnum øll hesi árini, havi eg eftir besta førimuni tikið so nógv til mín, sum gjørligt. Har eru nøvn sum Moody Blues, Crosby Stills & Nash, Neil Young, Eagles, Bob Dylan og eisini Hank Williams, Johnny Cash og bluegrasstónleikur frá Bill Munroe og uppeftir. Listin er langur, forvissar Stanley meg um og slær eina klingandi akkord á gittarin.
Tónleikurin skapar sambond
Stanley hevur ferðast víða við egnum tónleiki og hevur eisini lagt seg eftir at taka nýggjan tónleik til sín. - Á mínum ferðum havi eg møtt og spælt saman við mongum tónleikarum, bæði í studio og sum limur í komandi og farandi bólkum meðan eg havi búð í Danmark. Og fleiri teirra hava verið við mær í Føroyum og framført, eisini amerikanski Dickie Lee Erwin, sum eg møtti á eini ferð í Texas í 2010. Tvær ferðir hevur hann verið við mær í Føroyum og vit høvdu fleiri konsertir, eisini í Danmark. Saman við honum fekk eg fyrstu ferð útlivað mín alsk til góðan amerikanskan country- og fólkatónleik, sigur Stanley og blaðar upp í kortinum yvir spælistøð í Texas í USA.
Í 2010 fekk Stanley høvi at búgva í The House of Songs í tónleikabýnum Austin í Texas. Síðani fór hann á konsertferð við Dickie Lee Erwin til Føroyar og Danmarkar sama ár og árið eftir. Í Føroyum hevði Stanley skeið í at skriva sangir og at tjúna akustiska gittaran.
- Eg havi upplivað at fingið nógvar góðar vinir og kenningar ígjøgnum tónleikin, sum onkursvegna ger tað lættari at at knýta sambond við fólk, tá ein hevur tónleikin til felags. Eg meini góðar og tættar vinir, tónleikur er veruliga ein sterk kraft, sigur ein sannførdur Stanley.
Umframt Dickie Lee Erwin hevur Stanley seinastu árini arbeitt saman við tónleikarum sum Gert Smedegaard, Jens Jefsen, Bjørn Afzelius, Stig Kreutzfeldt, Anders Roland, Stig Møller, Tamra Rosanes, Stuart Goodstein, Jørgen Kaufmann, bretsku gittarfyrimyndini John Renbourn og italska fiólleikaranum Marco Santini.
Saman við Santini, jazzgittaristinum Franco Cerri, klaver- og harmonikuleikaranum Paolo Principi og Mannheimer Ensamble sang og spældi Stanley føroyskar sangir í Italia í august í 2014. Fleiri enn 3000 ovurfegnir áhoyrar møttu til konsertirnar og teir keyptu allar fløgurnar, ið vóru við á ferðini. Miðlarnir góvu føroysku røddini bestu ummæli.
Stanley’sa gittarklangur
- Stanley stemmar ljóðførið á ymsan hátt, og flytir seg tískil frítt í einum sjáldsamum og seregnum umhvørvi, ið burturav er hansara egna. Tá eg arbeiði við Stanley, hendir altíð okkurt óvæntað og annarleiðis, og tað er eina stór gáva at hava sum tónleikari, sigur Stig Kreutzfeldt, ið er danskur tónleikari og framleiðari.
Konan er promotari
Tað er ikki lætt at vera yrkistónleikari í dag, sigur Stanley hugsunarsamur. - Tað krevst nógv meiri tíð til at reklamera og gera vart við at ein finnist, enn sjálvt tað at framføra á palli. Tað er ein stór kapping yvirhøvur at fáa spælingar og konsertir, og nógv eru um boðið, og sjálvur veitst tú oftast lítið um, hvat liggur fyri framman. Men tá tað er sagt, so eri eg sera fegin um at hava fingið fleiri og fleiri uppgávur tey síðstu árini. Og til henda part av arbeiðinum eri eg so sera heppin og fegin um, at kona mín, Merete Messman, hevur lagt eitt so stórt arbeiði í uppgávuna sum promotari og managari, ið er beinleiðis orsøkin til tað sjónligheit, sum eg havi á tónleikapallinum í dag, nú eg havi spælt í øllum Norðurlondum, baltisku londunum, Póllandi, Týsklandi, Italia, Spania, Skotlandi og í USA.
Mín Fuglafjørður
Kringvarpið hevur lýst fimti ára skeiðið hjá Stanley Samuelsen í upptøkum, sum undanfarna ár vórðu sendar tríggjar ferðir í bestu senditíð. Nú fyrsta sangbókin er fingin frá hondini, er Stanley farin undir næstu bókina og fløgu við, sum hevur arbeiðsheitið “Mín Fuglafjørður”. Henda útgávan verður um lívið sum ungur tónleikari í sekstiárunum í Fuglafirði, um tað, sum hendi og um tað sum kveikti.
Fyribils gongur væl, bæði við teksti og tónleiki, og útgávan væntast at verða liðug í ár, siga tey bæði, Stanley og Merete úr virkna verkstaðnum hjá blíða fuglfirðinginum, ið helst er hin einasti føroyingur, ið spældi beat, popp og rock’n’roll í 1964, hevur megnað at drigið Beatles og heimligan skaldskap inn í føroyska tónleikasøgu, og framhaldandi er virkin og opin fyri nýggjum klangum og orðum. Hóast hann í mong ár hevur sungið “Tá eg verði gamal”, so sæst ikki aldur á honum, ferðandi fuglfirðinginum úr Birkerød.


text:
10. mai 1999Nr. 48
Løgtingslóg um almannapensjónir o.a., sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 49 frá 6. mai 2016
Kapittul 1
Heimild
§ 1. Henda lóg um sosialar pensiónir er givin út sambært § 1, stk. 2, nr. 2 í ríkislóg nr. 315 frá 17. mai 1995 “om sociale ydelser på Færøerne”.
Kapittul 2
Veitingar
§ 2. 1) Pensjónir eftir hesi lóg eru:
1) fólkapensjón,
2) hægsta fyritíðarpensjón,
3) miðal fyritíðarpensjón,
4) lægsta fyritíðarpensjón
5) veitingar eftir kap. 11 og
6) avlamisveiting.
Stk. 2. 1) 2) Allar pensjónir sambært § 4 og §§ 6-8 eru settar saman við eini grundupphædd og eini viðbót.
Stk. 3. 2) Afturat pensjónini sbrt. § 6 og § 7, verður veitt ein avlamisviðbót.
Stk. 4. 2) Afturat pensjónini sbrt. § 8 verður veitt ein eyka viðbót.
Stk. 5. 1) 2) Afturat pensjónini kunnu eftir reglunum í kapittul 4 verða veittar hesar viðbøtur:
1) barnaviðbót,
2) hjálparviðbót,
3) røktarviðbót og
4) persónlig viðbót.
Stk. 6. 1) 2) Barnaviðbót og persónlig viðbót kunnu ikki tillutast teimum, sum fáa avlamisveiting sambært stk. 1, nr. 6.
Kapittul 3
Treytir
Heimarættur, bústaður, o.a.
§ 3. Rætturin til pensión er treytaður av, at tann, ið fær pensión
1) hevur danskan heimarætt ella er giftur við ella seinast hevur verið giftur við einum persóni við donskum heimarætti,
2) hevur fastan bústað í Føroyum ella hevur hýru við skipi skrásett í Føroyum, og
3) hevur havt fastan bústað í danska ríkinum í minsta lagi 3 ár frá fylta 15. árinum til fylta 67. árið.
Stk. 2. Samsvarandi reglum í sáttmálum við onnur lond, kann landsstýrismaðurin áseta reglur um undantak frá treytunum í stk. 1, nr. 1 og 2.
Stk. 3. Tá heilt serligar umstøður tala fyri tí, kann landsstýrismaðurin gera undantøk frá regluni í stk. 1, nr. 1 fyri persónar, sum hava havt fastan bústað í Føroyum í minsta lagi 10 ár millum fylta 15. árið og fylta 67. árið, herav minst 5 ár beint áðrenn pensión verður tillutað. Somuleiðis kann landsstýrismaðurin gera undantøk frá regluni í stk. 1, nr. 2 fyri persónar, sum aftaná at hava fingið pensión, búsetast í útlandinum.
Stk. 4. 3) Fyritíðarpensjónistur, ið búsetir seg í Danmark ella í Grønlandi eftir at hava fingið tillutað fyritíðarpensjón, varðveitir rættin til fyritíðarpensjón, inntil endalig avgerð um fyritíðarpensjón ella annað varandi uppihaldsgrundarlag er tikin í Danmark ella í Grønlandi, tó í mesta lagi upp til 3 ár og treytað av, at viðkomandi ikki í Danmark ella í Grønlandi fær almannapensjón ella aðra almannaveiting til uppihalds. Almannaverkið kann taka avgerð um, at persónur, ið hevur fingið staðfest deyðiliga sjúku, og lekjandi viðgerðin er steðgað, kann varðveita rættin til fyritíðarpensjón longur enn 3 ár. Rætturin at taka fyritíðarpensjón sína við til Danmarkar og Grønlands fevnir ikki um gjald fyri aðrar tænastur ella veitingar, ið viðkomandi fær í ávikavist Danmark og Grønlandi.
Treytir fyri tillutan av tí einstøku veitingini
§ 4. Rætt til fólkapensión hava persónar, sum hava fylt 67 ár.
§ 5. 4) 5) Pensjón, undantikið pensjón sambært § 7, nr. 2, kann ikki tillutast persónum undir 60 ár, um møguleikar eru fyri at seta í verk fyriskipanir, ið meira enn fyribils betra arbeiðsevnini, ella um møguleiki er fyri at útvega eitt eftir viðurskiftunum hjá viðkomandi hóskandi arbeiði.
§ 6. 6) Hægsta fyritíðarpensión kann tillutast persónum, sum hava fylt 18 ár, men sum ikki hava fylt 67 ár, tá umsóknin verður latin inn, ið, orsakað av likamligum ella sálarligum avlamni, mugu roknast sum varandi óarbeiðsførir í eini og hvørjari vinnu, ella sum einans hava smávegis eftir av arbeiðsføri.
§ 7. 6) Miðal fyritíðarpensión kann tillutast
1) persónum, sum hava fylt 18 ár, men sum ikki hava fylt 67 ár, tá umsóknin verður latin inn, hvørs arbeiðsføri, orsakað av likamligum ella sálarligum avlamni, varandi er minkað við í minsta lagi 2/3,
2) einkjum og einkjumonnum við uppihaldsskyldu mótvegis børnum undir 18 ár.
§ 8. Lægsta fyritíðarpensión kann tillutast
1) persónum millum 18 og 67 ár, hvørs arbeiðføri, orsakað av likamligum ella sálarligum avlamni, varandi er minkað við í minsta lagi eini helvt,
2) 5) persónum millum 50 og 67 ár og persónum ið hava móttikið pensión eftir § 7, nr. 2, men hava mist rættin til hesa, tí yngsta barnið hevur fylt 18 ár, tá viknandi heilsa, vantandi arbeiðsmøguleikar ella aðrar serligar umstøður gera, at viðkomandi hevur brúk fyri hjálp til uppihald.
§ 8 a. 1) 6) Avlamisveiting kann tillutast persónum millum 18 og 67 ár, sum vegna inntøku ikki kunnu fáa pensjón eftir dømingini sambært § 9, tá avlamni læknaliga mett er so mikið umfatandi, at teir vildu havt rætt til hægstu ella miðal fyritíðarpensjón sambært §§ 6 og 7, nr. 1, um teir ikki høvdu arbeiði.
Stk. 2. Avlamisveiting kann eisini tillutast persónum, sum vegna álvarsamar hoyriskaðar hava stórar samskiftistrupulleikar.
§ 9. 6) Í metingini av í hvønn mun arbeiðsførið er minkað eftir § 6, § 7, stk. 1, nr. 1 og § 8, nr. 1, skal metast um
1) ta inntøku, sum viðkomandi verður mettur at kunna forvinna við einum arbeiði, sum svarar til hansara kreftir og førleikar, og sum við atliti til útbúgving og virksemi fyrr, kann verða kravt av honum, samanborið við ta inntøku, sum persónar við samsvarandi útbúgving vanliga kunnu forvinna í sama øki,
2) aldur, lívsstarv, bústað og arbeiðsmøguleikar, umframt líkindi fyri betran ella versnan av avlamninum,
3) slíkar aðrar umstøður, sum hildið verður í tí einstaka førinum, at dentur skal leggjast á í heildarmetingini av skerda arbeiðsførinum.
Kapittul 4
Viðbøtur
§ 10. Barnaviðbót verður veitt einum pensionisti, sum hevur uppihalds- ella gjaldsskyldu mótvegis einum barni undir 18 ár.
Stk. 2. 1) Til hvønn pensjónist verður veitt ein barnaviðbót fyri hvørt barnið.
Stk. 3. Barnaviðbót verður útgoldin við somu upphædd fyri hvørt barnið sum vanliga gjaldið eftir lóg um barnagjald til einsamallar uppihaldarar v.fl.
Stk. 4. 1) Barnaviðbót verður ikki veitt, um barnið er uppihildið uttan fyri heimið eftir forsorgar- ella barnaforsorgarlóggávuni.
Stk. 5. Barnaviðbótin verður útgoldin eina ferð um mánaðin saman við pensiónini.
Stk. 6. Broyting av barnatali undir 18 ár hjá einum pensionisti fær gildi frá 1. í mánaðinum aftaná broytingina.
§ 11. Hjálparviðbót kann tillutast einum fyritíðarpensionisti, um viðkomandi støðugt má hava persónliga hjálp frá øðrum, ella um avlamnið stavar frá blindi ella nógv niðursettari sjón.
Stk. 2. Røktarviðbót kann tillutast í staðin fyri hjálparviðbót, um avlamnið hevur við sær tørv á varandi røkt ella støðugari umsjón, ið ger tað neyðugt, at annar persónur er støðugt hjáverandi.
Stk. 3. 7) Almannaverkið kann taka avgerð um, at hjálparviðbót og røktarviðbót verða ikki útgoldnar, um pensionisturin í sama tíðarskeiði fær stuðul sambært lóg um samsýning fyri at ansa eldri og óhjálpnum heima. Útgjaldingin verður tikin uppaftur, tá ansingarstuðulin heldur uppat.
Stk. 4. 1) Persónar, sum fáa avlamisveiting, hava eisini rætt til hjálpar- og røktarviðbót eftir reglunum í stk. 1-3.
§ 12. 8) Persónlig viðbót kann veitast einum pensjónisti, sum hevur serliga trupul kor.
Stk. 2. Verður persónlig viðbót veitt til avdráttarpartin av terminsgjøldum, skal hjálpin afturgjaldast.
Stk. 3. Avgerð kann verða tikin um, at persónlig viðbót skal afturgjaldast, tá
1) persónlig viðbót verður veitt orsakað av skilaleysari peninganýtslu,
2) tað um játtanarmundið eru viðurskifti, ið vísa, at pensjónisturin sjálvur innan stutta tíð verður førur fyri at gjalda hjálpina aftur,
3) pensjónistur, ið hevur fingið persónliga viðbót, seinni fær eina upphædd útgoldna til sama endamál og fyri sama tíðarskeið, sum persónliga viðbótin.
Stk. 4. Afturgjaldskrav kann bert verða sett fram, um mett verður, at pensjónisturin er førur fyri at bera útreiðslurnar, uttan at pensjónistinum vantar tað, ið er mett hóskandi til egið uppihald ella uppihaldsskyldu mótvegis øðrum.
Stk. 5. Afturgjald sambært stk. 2 og stk. 3, nr. 1 og 2 kann einans krevjast, um pensjónisturin, tá persónliga viðbótin verður játtað, verður kunnaður um afturgjaldskylduna.
Stk. 6. Afturgjaldskrav sambært stk. 2 verður tryggjað við at stovna og tinglýsa veðskuldarbræv ella skaðaloysisbræv í ognini, sum hjálpin viðvíkur.
Stk. 7. Afturgjaldskravið sambært stk. 2 fellur til gjaldingar við eigaraskifti. Afturgjaldskravið kann avskrivast, um tað í sambandi við eigaraskifti vísir seg, at verður afturgjaldskravið gjørt galdandi, hevur hetta við sær órímiligar fíggjarligar avleiðingar fyri viðkomandi ella persónar, viðkomandi hevur uppihaldsskyldu mótvegis.
Stk. 8. Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um
1) veiting av persónligari viðbót eftir stk. 1, herundir møguligt egingjald,
2) afturgjalding sambært stk. 2-7.
§ 12 a. 9) 10) 7) Almannaverkið kann játta at veita persónligan stuðul í heiminum til fyritíðarpensjónistar við serligum tørvi.
Kapittul 5
Útrokning
Innvinnan eftir bústaðartíð í danska ríkinum
§ 13. Rætturin til fulla pensión til persónar yvir 67 ár er treytaður av føstum bústaði í danska ríkinum í minsta lagi 40 ár.
Stk. 2. Er treytin fyri fullari pensión eftir stk. 1 ikki lokin, verður pensiónin ásett eftir lutfallinum millum bústaðartíðina og 40 ár.
Stk. 3. Tá ein pensionistur fer frá fyritíðarpensión til fólkapensión við 67 ára aldur, verður pensiónin útgoldin við eins nógvum fjørutiundapartum, sum pensiónin higartil hevur verið útgoldin.
Stk. 4. Tá serligar umstøður tala fyri tí, kann landsstýrismaðurin gera undantøk frá regluni í stk. 1, um í minsta lagi at hava búð í danska ríkinum í 40 ár fyri at fáa rætt til fulla pensjón
§ 14. Rætturin til fulla pensión til persónar undir 67 ár er treytaður av, at bústaðartíðin í danska ríkinum er í minsta lagi 4/5 av árunum frá tí fylta 15. árinum til dagfestingina fyri játtan av pensión.
Stk. 2. Er treytin fyri tillutan av fullari pensión eftir stk. 1 ikki lokin, verður pensiónin ásett eftir lutfallinum millum bústaðartíðina og 4/5 av tíðini frá tí fylta 15. árinum til dagfestingina fyri tillutan av pensión.
Stk. 3. Tann útroknaði parturin av fullari pensión verður lækkaður til næsta talið av fjørutiundapartum av fullari pensión.
§ 15. Við útrokning av pensión eftir § 13, stk. 2 og § 14, stk. 2, verður fulla pensiónin fyrst útroknað eftir reglunum í §§ 18-20. Síðani verður útroknaða pensiónsupphæddin lækkað við tí útroknaða talinum av fjørutiundapartum. Viðbøtur sambært § 10 og § 12 verða tó ikki lækkaðar.
Uppgerð av bústaðartíðini
§ 16. Tá ið bústaðartíðin verður gjørd upp eftir ásetingunum í § 3, stk. 1, nr. 3 og §§ 13 og 14 verður við bústað í danska ríkinum javnsett
1) hýra við føroyskum, grønlendskum ella donskum skipi,
2) uppihald uttanlands sum útsent umboð fyri ein føroyskan, grønlendskan ella danskan almennan myndugleika,
3) uppihald uttanlands annars í sambandi við starv í føroyskum, grønlendskum ella donskum almennum áhuga,
4) uppihald uttanlands í sambandi við starv á deild av eini føroyskari, grønlendskari ella danskari fyritøku ella dótturfelag hjá hesum fyritøkum, ella
5) uppihald uttanlands við atliti til útbúgving.
§ 17. Í uppgerðini av bústaðartíðini verður einans roknað við bústaðartíðum frá tí fylta 15. árinum, tó í mesta lagi til fylta 67. árið. Fleiri bústaðartíðarskeið verða samanløgd, og samlaða bústaðartíðin verður lækkað til næsta heila talið av árum. Tó verða tær nevndu bústaðartíðirnar avrundaðar til næsta heila talið av mánaðum við útroknan av lutfallinum eftir § 14, stk. 2.
Lækking av pensión
§ 18. Grundupphæddin til fólkapensión verður útgoldin uttan mun til fíggjarligu viðurskiftini hjá tí, ið fær pensión.
Stk. 2. 1) 2) Grundupphæddin til fyritíðarpensjón og viðbøturnar sbrt. § 2, stk. 2 og 4, verða útroknaðar eftir inntøku sambært reglunum í § 19.
Stk. 3. 1) Avlamis-, barna-, hjálpar- og røktarviðbótin og avlamisveitingin verða ikki útroknaðar eftir inntøku.
§ 19. 12) Viðbótin til fólkapensjón verður lækkað við 60% av inntøkugrundarlagnum sambært § 20. Viðbótin til giftan fólkapensjónist verður, tá bæði fáa fólkapensjón, lækkað við grundarlagi í helvtini av samlaðu inntøkuni hjá báðum hjúnafeløgunum tilsamans.
Stk. 2. 1) 8) 2) Viðbótin til fyritíðarpensjón sbrt. § 2, stk. 2 verður lækkað við 30 % av inntøkugrundarlagi pensjónistsins sbrt. § 20. Skiftisupphæddin til fyritíðarpensjónistar sbrt. § 7, stk. 2 í løgtingslóg um áseting og javning av almannaveitingum verður lækkað á sama hátt í framhaldi av viðbótini.
Stk. 3. 2) Eykaviðbótin til fyritíðarpensjón sambært § 2, stk. 4 verður lækkað eftir somu reglum, sum viðbótin sbrt. stk. 2. Lækkingin av viðbótini til lægstu fyritíðarpensjón verður gjørd í framhaldi av lækkingini av eykaviðbótini.
Stk. 4. 2) Grundupphæddin til fyritíðarpensjón sambært § 2, stk. 2 verður lækkað í framhaldi av og eftir somu reglum, sum lækkingin av viðbótini og eykaviðbótini sbrt. stk. 2 og 3.
Stk. 5. 2) Pensjónin dettur burtur, tá hon er minni enn 1/40 av grundupphæddini.
Inntøkugrundarlag
§ 20. 8) Inntøkugrundarlagið er seinast uppgjørda skattskylduga inntøkan sambært skattalógini, undantikið
1) sosialar pensjónir, herímillum pensjón eftir hesi lóg og sosial pensjón, útgoldin sambært lóg í einum landi, sum sáttmáli er gjørdur við um pensjón og sosialar veitingar annars við samsvarandi endamáli, og
2) arbeiðsmarknaðareftirløn sambært lóg um arbeiðsmarknaðareftirløn.
Stk. 2. 13) Afturat inntøkuni sambært stk. 1 skulu leggjast nettoinntøkur, ið verða skattaðar eftir reglunum í kapitalvinningsskattalógini.
Stk. 3. Tíðarskeiðið fyri uppgerð av inntøkugrundarlagnum er seinasta álíknaða inntøkuárið.
Stk. 4. Fyrsta pensjónsútrokningin verður grundað á væntaða ársinntøku frameftir, um inntøkan broytist varandi aftaná pensjónstillutan.
Stk. 5. Ein frádráttur verður gjørdur í inntøkugrundarlagnum sambært stk. 1-4.
Stk. 6. 4) (Strikað).
Kapittul 6
Árlig ásetan, broytingar, afturtøka, o.a.
§ 21. 4) Pensjónir verða ásettar hvønn 1. januar við gildi fyri eitt álmanakkaár eftir inntøkugrundarlagnum sambært § 20.
Stk. 2. Pensjón verður umroknað í árinum,
1) um inntøka broytist, og ein útrokning av pensjónini, grundað á væntaða ársinntøku, hevur við sær, at pensjónsupphæddin broytist, ella
2) um broytingar henda í teim persónligu viðurskiftunum, harímillum hjúnabandsstøðu, uppihaldarastøðu ella øðrum viðurskiftum, ið hava týdning fyri støddina av pensjónini.
Stk. 3. 7) 13) Pensjón verður umroknað, tá Almannaverkið hevur fingið fráboðan frá pensjónistinum um broytt viðurskifti, ella tá Almannaverkið hevur staðfest broytingar í ásetta inntøkugrundarlagnum. Pensjón verður umroknað frá 1. í mánaðinum eftir, at broytingin er staðfest.
Stk. 4. Pensjón, umroknað sambært stk. 2, nr. 1, verður fyrsta árið umroknað eftir inntøku áðrenn og væntaðari inntøku aftan á broytingina. Annars verður pensjónin roknað eftir væntaðari ársinntøku til samsvar er ímillum væntaða inntøku og inntøku, uppgjørda eftir reglunum í § 20.
Stk. 5. 7) 13) Fyritreytin fyri at rokna pensjónina eftir væntaðari lægri inntøku er, at broytingin framgongur av fyribilsskránni hjá TAKS. Er talan um væntandi hægri inntøku, kann Almannaverkið rokna pensjón, grundað á fráboðan frá pensjónisti.
§ 21 a. 4) 13) Pensjón verður eftirroknað eftir skattskyldugu inntøkuni o.a. sambært § 20, tá inntøkan viðkomandi álmanakkaár er endaliga uppgjørd av skattamyndugleikunum. Pensjónin verður eftirroknað fyri eitt heilt álmanakkaár. Pensjón, roknað eftir væntaðari inntøku sambært § 20, stk. 4, verður eftirroknað fyri tíðarskeiðið frá tillutanardegnum og árið út, og verður inntøka umroknað til ársinntøku.
Stk. 2. Vísir eftirrokningin sambært stk. 1, at ein pensjónistur hevur fingið lægri veiting, enn hann hevði havt fingið, um inntøkan, sum pensjónin varð umroknað eftir, var kend frammanundan, verður avlopsupphæddin útgoldin. Hevur ein pensjónistur fingið hægri veiting, verður ov nógv útgoldna upphæddin kravd aftur. Um mett verður, at afturgjaldskravið ikki kann fremjast, uttan at pensjónisturin kemur at vanta tað, ið hóskandi er til egið uppihald ella uppihaldsskyldu mótvegis øðrum, kann ein afturgjaldskipan gerast.
Stk. 3. 7) Fær Almannaverkið fráboðan frá pensjónisti um, at inntøka hansara er umlíknað afturvirkandi, og henda inntøkan er lægri enn inntøkan, sum pensjónin viðkomandi ár varð útroknað eftir, skal pensjónisturin hava útgoldnan munin millum útgoldnu pensjónina og pensjón, útroknað eftir umlíknaðu inntøkuni.
Stk. 4. 13) Er ov lítið útgoldna upphæddin sbrt. stk. 2 25 kr. ella meira, fær pensjónisturin upphæddina útgoldna.
Stk. 5. 13) Er ov nógv útgoldna upphæddin sbrt. stk. 2 100 kr. ella minni, verður pensjónisturin ikki kravdur eftir upphæddini.
Stk. 6. 13) Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur í kunngerð um um- og eftirrokning av pensjónum sambært § 21 og § 21a, stk. 2-4.
§ 22. 4) 7) Persónar, sum fáa veiting eftir hesi lóg, skulu boða Almannaverkinum frá einihvørjari broyting í viðurskiftum, sum ætlast at hava við sær, at veitingin broytist.
Stk. 2. 13) (Strikað).
§ 23. Hevur ein persónur, ið fær veiting, ikki hildið sína upplýsingarskyldu eftir § 22 ella móti betri vitan av órøttum fingið veiting, skal viðkomandi ella deyðsbúgv hansara gjalda aftur ta upphædd, sum er fingin av órøttum.
Stk. 2. 4) Um mett verður, at afturgjaldskrav sambært stk. 1 ikki kann fremjast, uttan at pensjónisturin kemur at vanta tað, ið neyðugt er til egið uppihald ella uppihaldsskyldu mótvegis øðrum, kann ein afturgjaldskipan gerast.
§ 24. 1) Eru munandi broytingar hendar í viðurskiftum, sum hava týdning fyri rættin til fyritíðarpensión ella avlamisveiting, skal málið takast upp til nýggja døming.
Stk. 2. 1) 6) Rætturin til pensión eftir § 7, stk. 1, nr. 2 heldur uppat, um pensjónisturin giftist uppaftur. Hetta við endan av tí mánaði, ið kemur aftaná mánaðin, ið viðkomandi verður giftur.
§ 25. 4) 6) 7) Almannaverkið tekur avgerð um tillutan av pensjón. Almannaverkið tekur avgerð um afturtøku ella flyting til aðra pensjón fyri persónar, sum fáa pensjón sambært § 6, § 7, stk. 1, nr. 1, §§ 8 og 8 a,
1) um fyritíðarpensjónistur hevur persónligar inntøkur, sum fara upp um eina upphædd svarandi til dupultu árligu grundupphæddina fyri støk,
2) um arbeiðsførið er týðandi betrað ella versnað, og týðandi broytingar henda í viðurskiftum viðvíkjandi arbeiðsmøguleikum, inntøku o.ø. hjá einum pensjónisti, og
3) um broytingar eru farnar fram í viðurskiftum hjá persóni, sum fær hjálpar- ella røktarviðbót sambært § 11, sum gera, at roknast má við, at hann ikki longur lýkur treytirnar fyri at fáa slíka veiting.
Stk. 2. 7) 14) Almannaverkið kann avgera, at útgjald av fyritíðarpensjón fyribils verður steðgað, tá fyriskipan eftir lóg um arbeiðsfremjandi tiltøk verður sett í verk, sum hevur til endamáls at menna ella endurmenna arbeiðsevni pensjónistsins.
Stk. 3. 1) 7) Almannaverkið kann avgera, at eitt mál skal takast upp aftur til kanningar seinni.
Stk. 4. 7) Almannaverkið kann avgera, at ein pensjón, í sambandi við afturtøku, skal gjaldast aftur yvir í mesta lagi 12 mánaðir. Haraftrat kann Almannaverkið, tá umstøðurnar tala fyri tí, avgera, at rætturin til pensjón fyribils, tó hægst í 3 ár, skal vera hvílandi.
Stk. 5. 7) Almannaverkið kann áleggja umsøkjara at møta og geva frágreiðing. Eisini kann Almannaverkið áleggja pensjónisti at møta og geva frágreiðing um móttikna frágreiðing.
Stk. 6. 7) Almannaverkið kann áleggja umsøkjara at vera við í lýsing av máli, millum annað við at lata seg kanna og viðgera av lækna, ella innleggja til kanningar og viðgerð.
Stk. 7. 7) Almannaverkið kann avgera, at mál dettur burtur ella pensjón verður afturtikin, um persónur ikki vil vera við í neyðugum kanningum, uppvenjing ella øðrum fyriskipanum, sum ætlast at hava við sær munandi betran av arbeiðsføri.
Stk. 8. 7) Almannaverkið hevur heimild at lata ein ella fleiri sakkøn útinna eftirlit við atliti til arbeiðsføri, ella at kalla pensjónist inn til samrøðu.
Stk. 9. 7) Darvar pensjónistur kanningum hjá Almannaverkinum, og verður mett sannlíkt, at nýggj avgerð í málinum fer at hava við sær afturtøku av pensjónini, kann Almannaverkið avgera at steðga útgjaldingini. Henda avgerð skal takast skjótast til ber.
Stk. 10. 7) Útreiðslur til eftirlit verða goldnar av Almannaverkinum.
Stk. 11. Viðkomandi pensjónistur kann reisa mál eftir stk. 1.
Stk. 12. 7) Almannaverkið sendir árliga landsstýrismanninum og Kærunevndini í almannamálum frágreiðing um virksemi sítt eftir hesi grein.
§ 26. 1) Til pensionistar, sum skifta frá fyritíðarpensión ella avlamisveiting til fólkapensión, og sum við umskiftið fingu hjálparviðbót ella røktarviðbót, verða hesar viðbøtur framhaldandi veittar.
Stk. 2. 1) Persónar, sum fáa fyritíðarpensión alla avlamisveiting skifta uttan umsókn til fólkapensión frá 1. í mánaðinum aftaná fylta 67. árið.
§ 27. Rætturin til veitingar sambært hesi lóg heldur uppat við endan av tí mánaði, sum kemur aftaná mánaðin ein pensionistur doyr.
Stk. 2. Doyr ein giftur pensionistur, og hava bæði hann og hjúnafelagin fingið pensión, hevur eftirsitandi hjúnafelagin rætt til at fáa pensiónina og møguligu persónligu viðbótina til bústaðarútreiðslur hjá báðum tilsamans í 3 mánaðar frá endanum av tí mánaði, pensionisturin doyr. Tó fella møguligar hjálpar-, røktar- og barnaviðbøtur burtur við endan av tí mánaði, sum kemur aftaná mánaðin ein pensionistur doyr.
§ 28. Fær ein pensionistur uppihald á einum stovni, herundir bústovni, sambýli o.l., fyri persónar við víttfevnandi likamligum ella sálarligum breki, sum er góðkendur eftir lógini um almenna forsorg, ella á samsvarandi almennum ella privatum stovni, fella røktar- og hjálparviðbótin burtur við endan av tí mánaði, sum kemur aftaná mánaðin, pensionisturin fær uppihald á viðkomandi stovni.
Stk. 2. Ásetingin í stk. 1 er eisini galdandi fyri pensionistar, sum verða innlagdir á sjúkrahús ella fáa uppihald á ellis- ella røktarheimi, umframt fyri pensionistar, sum av teimum undir stk. 1 nevndu stovnum verða settir í røkt í privatum heimum undir umsjón av einum almennum ella alment góðkendum stovni. Somuleiðis er ásetingin galdandi fyri pensionistar, tá serligar stuðulsfyriskipanir, sum hava sama endamál sum hjálpar- og røktarviðbótin eru ætlaðar at fevna, verða settar í verk.
Stk. 3. Tá ein pensionistur situr revsing ella er undir øðrum frælsisskerjandi fyriskipanum sambært dómi, verður pensiónin útgoldin honum í 6 mánaðir frá endan av tí mánaði, viðkomandi byrjar at sita dómin av. Pensiónin dettur burtur írestandi revsitíðina. Hjálpar- og røktarviðbót detta burtur við endan av tí mánaði, sum kemur aftaná mánaðin viðkomandi byrjar at sita dómin av.
Stk. 4. Reglur um, hvat annars hendir við pensiónini og um møguligt gjald fyri stovnsuppihaldi, tá ein pensionistur fær uppihald á teimum í stk. 1 og 2 nevndu stovnum, røktarheimum o.ø. verða ásettar í serligari løgtingslóg.
Kapittul 7
Upphæddir og javning
§ 29. Upphæddir og frádráttir sambært hesi lóg og javning av hesum, verða ásettar í serligari løgtingslóg.
Stk. 2. Í ásetan av pensiónini verður ein giftur persónur javnsettur við ein einsamallan, tá samlívið við hjúnafelagan er slitið.
Stk. 3. Upphæddirnar sambært §§ 44 og 45 verða ikki javnaðar.
Kapittul 8
Umsókn, útgjalding o.a.
§ 30. Veitingar sambært hesi lóg verða bert veittar eftir umsókn.
Stk. 2. Serligt umsóknarblað skal nýtast, tá søkt verður um veiting.
Stk. 3. 7) Tað áliggur Almannaverkinum at senda einum og hvørjum upplýsingar- og umsóknarblað til fólkapensjón 3 mánaðir, áðrenn persónurin gerst 67 ár.
Stk. 4. Við umsóknini skulu fylgja upplýsingar og skjalprógv, sum eru neyðug fyri, at avgerð kann takast.
Stk. 5.8) 4) 7) Læknaváttanir, sum Almannaverkið biður um, og aðrar útreiðslur, sum eru fylgja av viðgerðini, verða goldnar sambært hesi lóg.
Stk. 6. 8) 4) 7) Almannaverkið kann av sínum eintingum reisa mál um játtan av veitingum eftir hesi lóg.
§ 31. 4) 7) Almannaverkið kann krevja skattamyndugleikar, Landsfólkayvirlitið, kommunalar myndugleikar, arbeiðsgevarar og onnur viðkomandi, herímillum sjúkrahús, læknar o.o., ið hava kunnleika til viðurskiftini, eftir upplýsingum av týdningi fyri viðgerð av pensiónsmálum.
§ 32. 1) 8) 4) 7) Pensjón verður veitt frá 1. í mánaðinum eftir, at umsóknin er játtað, tó í seinasta lagi frá 1. í fjórða mánaðinum eftir, at umsóknin er móttikin.
Stk. 2. Um umsøkjarin hevur fingið aðra almannaveiting, meðan málið er viðgjørt, verður pensjón kortini ikki veitt fyrr enn frá 1. í mánaðinum eftir, at veitingin er steðgað.
§ 33. 4) 7) Tá umsókn um fyritíðarpensjón er latin Almannaverkinum, og mett verður sannlíkt, at pensjón verður játtað, kann fyritíðarpensjón útgjaldast sum forskot, sbr. § 32, stk. 1.
Stk. 2. Forskotið verður veitt innanfyri tær upphæddir, sum roknað verður við, at pensiónin fer at verða.
Stk. 3. Um so er, at umsøkjarin fær eina lægri pensión, verður munurin at rokna sum hjálp uttan afturgjaldsskyldu eftir lóg um almenna forsorg.
§ 34. Pensiónin verður útgoldin frammanundan eina ferð um mánaðin.
Stk. 2. 7) Flytur ein pensionistur, skal hann geva Almannaverkinum fráboðan um nýggja bústaðin.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin ásetir, aftaná samráðingar við donsku stjórnina, nærri reglur fyri, hvussu verður við pensiónini, tá ein persónur, sum fær pensión eftir donskum reglum, flytur til Føroya.
§ 35. 8) 15) 7) 14) Varnast Almannaverkið, at ein pensjónistur eitt nú vegna sálarsjúku, menningartarn, heilaskaða, sinnisbrek ella vegna rúsmisnýtslu ikki megnar at umsita pensjónina, undir hesum um viðkomandi ikki megnar at halda sínar skyldur mótvegis útleigara, kann Almannaverkið:
1) taka avgerð um, hvussu pensjónin skal útgjaldast, ella
2) taka avgerð um, at avvarðandi ella starvsfólk í Almannaverkinum ella á vardum bústaði umsita pensjónina hjá pensjónisti.
Stk. 2. 14) Pensjónin skal umsitast samsvarandi áhuga og vilja borgarans.
Stk. 3. 14) Pensjónistur og Almannaverkið kunnu avtala, at Almannaverkið umsitur pensjónina.
Stk. 4. 14) Pensjónistur skal hoyrast í tann mun, viðkomandi er førur fyri hesum, áðrenn Almannaverkið tekur avgerð sambært stk. 1.
Stk. 5. 14) Almannaverkið skal ansa eftir, at pensjónistur, ið er undir umsiting sambært stk 1, ikki verður fyri misnýtslu ella sviki.
Stk. 6. 14) Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um umsiting av pensjón, undir hesum reglur um eftirlit.
§ 36. Krøv um veitingar eftir hesi lóg kunnu ikki gerast til mál fyri úttøku ella aðrari rættarsókn. Avtalur um tílík krøv eru ógildugar.
Stk. 2. 13) Krøv um ov nógv útgoldna pensjón og krøv um ov nógv útgoldna viðbót eftir løgtingslóg um viðbót til ávísar pensjónistar kunnu mótroknast í eftirgjøldum av pensjón og pensjónsútgjaldingum og í viðbót eftir løgtingslóg um viðbót til ávísar pensjónistar.
Stk. 3. Krøv um ov nógv útgoldna pensión, sum stava frá ov stórum útgjaldi til ein pensionist í tíðini frá tillutingardag til útgjaldingardag fyri pensión hjá hjúnafelaga hansara, kunnu mótroknast í eftirgjaldinum hjá hjúnafelagnum.
Kapittul 9
4) (Strikað)
Kapittul 9
4) Kærurættur
§ 39. 7) Avgerðir hjá Almannaverkinum sambært hesi lóg kunnu kærast til Kærunevndina í Almannamálum.
Stk. 2. Kærast skal innan 4 vikur eftir, at kærarin hevur fingið fráboðan um avgerðina.
§ 40. 4) (Strikað).
Kapittul 10
4) Reglur um gildiskomu og skiftisreglur
§ 41. Henda lóg kemur í gildi 1. januar 2000, og samstundis fer úr gildi lóg nr. 58 frá 15. mars 1967 “for Færøerne om folkepension”, sbr. lógarkunngerð nr. 103 frá 2. mars 1988, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 37 frá 16. apríl 1997, lóg nr. 55 frá 15. mars 1967 “for Færøerne om invalidpension m.v.” sbr. lógarkunngerð nr. 101 frá 2. mars 1988, sum seinast broytt við lóg nr. 1131 frá 21. desember 1994, §§ 27-31 í lóg nr. 56 frá 15. mars 1967 “for Færøerne om offentlig forsorg”, sbr. lógarkunngerð nr. 100 frá 2. mars 1988, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 177 frá 30. desember 1997 og løgtingslóg nr. 36 frá 4. mai 1977 um uppískoytisveiting til einkjur, sum broytt við løgtingslóg nr. 120 frá 29. desember 1983.
§ 42. 6) Persónar, sum til tann 1. januar 2000 høvdu rætt til hægstu, miðal og lægstu avlamispensión eftir § 3 í avlamispensiónslógini, hava framyvir rætt til hægstu, miðal og lægstu fyritíðarpensión eftir ávikavist § 6, § 7, stk. 1, nr. 1 og § 8, nr. 1 í hesi lóg. Persónar, sum til tann 1. januar 2000 høvdu rætt til hjálpar- og røktarviðbót eftir § 11 í avlamispensiónslógini ella § 16 í fólkapensiónslógini, fara yvir til somu veitingar eftir ávikavíst § 11 og § 27, stk. 2 í hesi lóg.
Stk. 2. 6) Kvinnur, sum til tann 1. januar 2000 høvdu rætt til einkjupensión eftir § 27, stk. 1 í forsorgarlógini hava framyvir rætt til miðal fyritíðarpensión eftir § 7, stk. 1, nr. 2 í hesi lóg. Kvinnur, sum til tann 1. januar 2000 høvdu rætt til pensión eftir § 27, stk. 2 í forsorgarlógini, hava framyvir rætt til lægstu fyritíðarpensión eftir § 8, nr. 2 í hesi lóg.
Stk. 3. Persónar, sum til tann 1. januar 2000 høvdu rætt til fólkapensión eftir § 2, stk. 1, nr. 1 í fólkapensiónslógini, hava framyvir rætt til fólkapensión eftir § 4 í hesi lóg. Persónar, sum til tann 1. januar 2000 høvdu rætt til fólkapensión eftir § 2, stk. 1, nr. 2-4, hava framyvir rætt til lægstu fyritíðarpensión eftir § 8, nr. 2 í hesi lóg.
Stk. 4. Pensiónin verður útgoldin við sama tali av fjørutiundapartum av fullari pensión, sum higartil. Tó skulu ásetingarnar í kapittul 6 nýtast.
§ 43. Uttan mun til ásetingarnar í §§ 13-15 hevur persónur við donskum heimarætti, ið er føddur í 1938 ella fyrr, rætt til fulla fólkapensión, um viðkomandi seinasta árið, áðrenn umsókn um pensión er latin inn, hevur havt fastan bústað í danska ríkinum, ella kann javnsetast við ein slíkan, sbr. § 16.
§ 44. Persónar, sum innan 1. januar 1993 eftir reglunum í § 9 í fólkapensiónslógini, sum broytt við lóg nr. 1075 frá 23. desember 1992, hava útsett ella áðrenn hava kunna útsett áheitan um fólkapensión, varðveita rættin til somu viðbót, sum higartil er útgoldin viðkomandi við niðanfyri nevndu upphæddum:
Hjún, tá bæði lúka treytirnar fyri at fáa pensión:
Kr. um árið við útsetan til hin eldri hjúnafelagin fylti
70 ár............................. 3.828
72 ár og seinni.............. 5.880
Einsamøll umframt hjún, tá bert tann eini hjúnafelagin lýkur treytirnar:
Kr. um árið við útsetan til fylta
70. árið......................... 2.616
72. árið og seinni......... 3.792
Einsamallar kvinnur:
Kr. um árið við útsetan til fylta
65. árið......................... 852
67. árið......................... 1.860
§ 45. Persónar, sum til tann 1. januar 2000 eftir reglunum í § 10 í fólkapensiónslógini høvdu rætt til aldursviðbót, varðveita hesa viðbót við somu upphædd sum higartil er útgoldin við niðanfyri nevndu upphæddum:
Kr. um árið til hjún, tá bæði høvdu fylt 80 ár, hvør: 3.276
Kr. um árið til hjún, tá tann eini hevði fylt 80 ár og hin fekk fólkapensión 2.184
Kr. um árið til hjún, tá tann eini hevði fylt 80 ár og hin fekk lægstu avlamispensión 3.300
Kr. um árið til hjún, tá tann eini hevði fylt 80 ár og
hin fekk miðal ella hægstu avlamispensión 2.748
Kr. um árið til einsamallar persónar, sum høvdu fylt 80 ár, ella
giftar persónar, sum høvdu fylt 80 ár, og hjúnafelagin ikki fekk pensión 4.116
§ 46. 6) Persónar, ið áðrenn 1. januar 2009 hava fingið tillutað miðal ella lægstu fyritíðarpensjón aftan á fylta 60. árið, kunnu søkja um broyting av pensjón eftir nýggju reglunum. Broyting í pensjónsstigi verður galdandi frá 1. í mánaðinum aftan á dagfestingina fyri móttøku av umsóknini.
1) Broytt við løgtingslóg nr. 3 frá 25. januar 2001. § 2 í hesi løgtingslóg er soljóðandi: ”Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd, og hevur virknað frá og við útgjaldingini av veitingum fyri februar mánað 2001. Stk. 2. Persónar millum 18 og 67 ár, sum fingu játtað avlamisveiting eftir lóg nr. 55 frá 15. mars 1967 ”for Færøerne om invalidpension m.v.” sbr. lógarkunngerð nr. 101 frá 2. mars 1988 við seinni broytingum, varðveita rættin til hesa eftir § 8a í hesi lóg.”
2) Broytt við løgtingslóg nr. 112 frá 11. desember 2007, har § 2 er soljóðandi: ”Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2008. Stk. 2. Tó kemur § 1, nr. 3-6 og nr. 9-14 í gildi 1. januar 2009.”
3) Broytt við løgtingslóg nr. 49 frá 6. mai 2016.
4) Broytt við løgtingslóg nr. 165 frá 22. desember 2005, har § 2 er soljóðandi: ”Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2006.”
5) Broytt við løgtingslóg nr. 50 frá 26. mai 2010, har § 2 er soljóðandi: ”Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. apríl 2010.”
6) Broytt við løgtingslóg nr. 112 frá 11. desember 2007, har § 2 er soljóðandi: ”Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2008. Stk. 2. Tó kemur § 1, nr. 3-6 og nr. 9-14 í gildi 1. januar 2009.”
7) Broytt við løgtingslóg nr. 150 frá 20. desember 2012, har § 2 ljóðar soleiðis: ”Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2013 og hevur virknað fyri øll mál, sum byrja aftan á hendan dag.”
8) Broytt við løgtingslóg nr. 45 frá 9. mai 2005, har § 2 er soljóðandi: ”Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. juli 2005.
Stk. 2. Ásetingin í § 12, stk. 5 um umsorgararbeiði fyri pensjónistar í galdandi lóg verður tó verandi í gildi til 31. desember 2005.”
9) Broytt við løgtingslóg nr. 148 frá 17. desember 2001. § 2 í hesi lóg er soljóðandi: ”Henda lóg kemur í gildið dagin eftir, at hon er kunngjørd, og fer úr gildi 1 december 2002.”
10) Broytt við løgtingslóg nr. 91 frá 3 desember 2002. § 2 í hesi løgtingslóg ljóðar soleiðis: ”Henda lóg kemur í gildi 1. desember 2002 og fer úr gildi 1. august 2003.”
11) Broytt við løgtingslóg nr. 108 frá 12. desember 2008. § 2 í hesi løgtingslóg ljóðar soleiðis: ”Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.”
12) Broytt við løgtingslóg nr. 53 frá 14. mai 2013, har § 2 ljóðar soleiðis: "Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd og hevur virknað frá útgjaldingini av fólkapensjónini fyri juli mánað 2013."
13) Broytt við løgtingslóg nr. 130 frá 19. desember 2014, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2015 og hevur virknað frá útgjaldingini av pensjón fyri januar mánað 2015.”
14) Broytt við løgtingslóg nr. 131 frá 19. desember 2014.
15) Broytt við løgingslóg nr. 75 frá 25. mai 2009, har § 13 stk. 1 ljóðar soleiðis: “Hendan løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2010.”


text:
Kalmar län
Kalmar län er ein sýsla í Svøríki. Í vestri hevur Kalmar län mark við Kronobergs län, Jönköpings län, í útnyrðingi víð Östergötlands län og í suðri við Blekinge län. Kalmar län varð stovnað í 1634. Høvuðsstaðurin í Kalmar län er Kalmar.
Kalmar län hevur 233 874 íbúgvar (31. desember 2013)[1] og eina vídd við 11.171 km².
Kommunur[rætta | rætta wikitekst]
- Borgholms kommuna
- Emmaboda kommuna
- Hultsfreds kommuna
- Högsby kommuna
- Kalmar kommuna
- Mönsterås kommuna
- Mörbylånga kommuna
- Nybro kommuna
- Oskarshamns kommuna
- Torsås kommuna
- Vimmerby kommuna
- Västerviks kommuna
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Nógv fólk møttu til ruddingardagin, leygardagin 12. mai, hóast veðrið onkuntíð hevur verið betri.
Byrjað var við morgunmati á Strondum, Innan Glyvur og Selatrað kl. 09.00, og so var fari at rudda.
Klokkan 12.30 møttust vit aftur í bygdarhúsinum á Strondum, har øll sum høvdu luttikið á ruddingardegnum, vóru bjóða til døgurða. Aftaná døgurðan var kaffi og ruddingarquiz.
Samanumtikið ein sera góður dagur, har øll kommunan bleiv rudda, samstundis sum hugni og samvera eisini eyðmerktu dagin.
Sjóvar kommuna takkar øllum fyri dagin.


text:
GÓÐ INNILUFT VIÐ NILAN
Koyr vætuna út og frísku luftina inn
Hví skal eg hava ventilatión í mínum húsum? Mekanisk vetilatión tryggjar tær góða inniluft í tínum húsum og luftin følist frísk við einum fjálgum hita. Endamálið er at koyra tí brúktu og ráu luftina út – og ístaðin fáa fríska, tempereraða og filtreraða luft.
Tað er nógv virksemi, sum er við til at dálka inniluftina í tínum húsum, millum annað reingerð, matgerð, klædnavask, tól sum sjónvørp, teldur og mangt annað. Eisini nýtt innbúgv sum sofur, teppir og máling á veggjunum dálka. Umframt alt hetta er stóri vandin fyri fólk og hús – væta. Ein familja við tveimum vaksnum og tveimum børnum framleiða umleið 10 L vætu um døgni, sum skal ventilerast út úr húsunum. Øll nýmótast hús eru í dag væl bjálvaði og sleppa tí ikki av við vætuna. Tað er tí sera umráðandi at lufta væl út, fyri at avmarkað húsdustmottur og fyri at sleppa undan blámusoppi, sum í ringasta føri kann skapa rot í húsunum.
Eru tað meira enn 2 cm døgg á rútunum um morgunin, merkir tað at vætan er ov høg í tínum húsum. Mekanisk ventilatión tryggar at vætan í tínum húsum er á nøktandi støði runt alt árið, og at tað ikki er døgg á rútunum um morgnarnar.
Astma-Allergi Danmark viðmælir at lufta verður út 3 x 5-10 minuttir hvønn dag, alt árið, fyri at halda góða inniluft. Hetta er ikki treytað av mekaniskari ventilatión, men við henni spærir tú upp á hitarokningina, tá tann hitaða inniluftin ikki sleppur út gjøgnum vindeyguni um veturin.
Inniluftin er góð tá:
Innihitin er + 21 °C.
Statens Byggeforskingsningsinstittut viðmælir at øll rúm í húsunum hava hitian á + 18 °C.
Hiti undir hetta kann viðføra blámusopp.
Relativa inniluftin skal ligga millum 20-45 % um veturin.
Á 60 % og haryvir trívsast húsdustmoppur og yvir 75 %, kemur blámusoppur.
Tað er bíligari at hita eini hús við lágari inniluftvætu enn við høgari.
Nilan Ventilatión (pdf fíla)


text:
Summar Festivalurin ferðast við Twisted Sister
Upptøka frá Summar Festivalinum í fjør er nú partur av konsertferð hjá Twisted Sister.
Í fjør var amerikanski rockbólkurin Twisted Sister á Summar Festivalinum. Har høvdu teir eina minniliga framførslu við øllum teirra kendu sangum.
Framførslan varð – sum aðrar á Summar Festivalinum – tikin upp við sjónvarpstólum, og tragiskar umstøður hava gjørt, at hetta er seinasta dokumenteraða framførslan hjá Twisted Sister við upprunamanningini.
Í oktober í fjør doyði trummuspælarin AJ Pero brádliga, tá ið hann fekk ein hjartatilburð í bussinum hjá bólkinum Adrenaline Mob, ið hann eisini spældi við.
Á konsertunum, sum Twisted Sister hevur í summar, verður ein upptøka avtrummusolo hjá AJ Pero á Summar Festivalinum brúkt í framførsluni. Hetta er fyri at heiðra teirra gamla trummuspælara, sum doyði alt ov ungur.
Twisted Sister hevur fingið hesar upptøkur frá Summar Festivalinum, og harvið kann sigast, at Summar Festivalurin ferðast víða saman við Twisted Sister í hesum døgum. Twisted Sister hava havt ella skulu hava konsertir í eitt nú USA,Ungarn, Danmark, Noregi, Slovakia, Spania og Svøríki.
Her sært tú brot av konsert hjá Twisted Sister í Ungarn, har upptøkan av AJ Pero sæst:


text:
Frásøgnin hjá Pär Lagerkvist um Barabbas er ein av teimum stóru skaldsøgunum í svenskum bókmentum. Hon kom út á fyrsta sinni í 1950 og gjørdi Pär Lagerkvist heimskendan. Hann fekk Nobels heiðursløn í 1951.
Brot úr Barabbas
Øll vita, hvussu teir hingu har á krossunum, og hvørji ið stóðu savnað rundan um hann, Maria, móðir hansara og Maria úr Magdala, Veronika og Símun úr Kyrenu, sum bar krossin, og Jósef úr Arimateu, hann sum sveipaði hann í línklæðið. Men eitt sindur longri niðri í brekkuni stóð ein maður fyri seg sjálvan og fekk ikki eyguni av honum, sum hekk har uppi og doyði, eygleiddi deyðsstríð hansara frá byrjanini, og til tað var av. Navn hansara var Barabbas. Um hann er henda bókin.
Hetta var ein maður um tríati ára aldur, prúður men húðarliturin var gulbleikur, skeggið var reytt á liti, hárið svart. Eygnabrýrnar vóru eisini svartar, eyguni lógu ov djúpt, eins og vildu tey helst krógva seg. Undir øðrum eyganum hevði hann eitt djúpt arr, sum hvarv niður í skeggið. Men hvussu ein menniskja sær út, hevur ikki nógv at týða.
Hann hevði gingið aftan á mannamúgvuni gjøgnum gøturnar heilt úr rættarhølunum, men nakað burturfrá, eitt sindur aftan fyri hini, og tá tann útlúgvaði rabbiin hoknaði undir krossinum, var hann steðgaður á og varð standandi eitt bil fyri ikki at koma yvir hagar, krossurin lá, og so høvdu teir tikið handan Símun í staðin og noytt hann at bera hann. Ikki vóru nógvir menn í fjøldini, umframt teir rómversku hermenninar sjálvandi, tað vóru mest kvinnur, ið fylgdu tí deyðadømda og so ein riðil av børnum, sum altíð runnu aftaná, tá ið onkur varð leiddur gjøgnum teirra gøtu fyri at verða krossfestur. Tey tóku tað sum ein stuttleika. Men skjótt møddust tey og fóru aftur at spæla eftir at hava kveitt eftir manninum, sum gekk aftan fyri hini, og sum hevði eitt langt arr niður eftir øðrum kjálkanum.
Nú stóð hann her uppi á gálgaheygnum og hugdi eftir hesum manninum, sum hekk á tí mittasta krossinum, og hann fekk ikki eyguni av honum. Satt at siga hevði hann als ikki ætlað sær at fara við niðan higar, tí her var alt so óreint og dálkað til, og setti tú fótin á hetta ósæla og stórmikla staðið, so lætst tú heilt vist nakað av tær sjálvum eftir har, og tú kundi verið noyddur at komið aftur hagar og tá fyri ongantíð aftur at fara haðani. Skøltar og bein lógu slødd allastaðni, og hoknaðir hálvrotnir krossar, sum eingin dugur var í meir, men sum ikki vórðu beindir burtur, tí eingin vildi nema við nakað her. Hví stóð hann her? Hann kendi ikki henda mannin, hevði einki við hann at gera. Hvat hevði hann at gera á Golgata, hann sum var frí-kendur?
Høvdið á tí krossfesta var sokkið framyvir og hann andaði tungliga, hann mundi ikki hava so langt eftir. Hann var eingin megnarkallur. Kroppurin var rak og klantrasligur, armarnir klænir, sum vóru teir ongantíð brúktir til nakað. Ein løgin maður. Skeggið var tunt, og á bringuni vóru als eingi hár sum á einum unglinga. Honum dámdi hann einki.
Frá fyrstu løtu, hann sá hann inni í borgargarðinum, hevði hann kent á sær, at okkurt løgið var við honum. Hvat tað var, dugdi hann ikki at siga, tað var bara ein varhugi, hann hevði. Honum tókti, at hann ongantíð hevði sæð eitt sovorðið menniskja áður. Men tað var helst tí, at hann var komin beint úr fangaholinum, og at eyguni ikki enn høvdu vant seg við ljósið. Tí sá hann hann í fyrstuni, sum var hann umgirdur av eini skyggjandi glæmu. Beint eftir hvarv glæman sjálvandi, og sjónin varð sum vanlig aftur og legði merki til alt, ikki bara hann, sum stóð einsamallur har úti í borgargarðinum. Men hann helt framvegis, at tað var nakað sera løgið við manninum, og at hann líktist ikki nøkrum øðrum. Og tað var honum púra ófatiligt, at tað var ein fangi, og at hann var dømdur til deyða, júst sum hann sjálvur. Tað dugdi hann ikki at fata. Ikki tí at tað kom honum við – men hvussu kundu teir døma soleiðis? Tað var eyðvitað, at hann var ósekur.
Ja, og so vóru teir farnir við manninum fyri at krossfesta hann – og honum sjálvum høvdu teir loyst leinkjurnar av og lýst hann frælsan at vera. Tað kundi hann ikki gera við. Tað var teirra søk. Teir kundu velja, hvønn tað skuldi vera, tað stóð teimum frítt fyri, og so var tað tilvildarliga gingið á henda hátt. Báðir vóru teir deyðadømdir, men annar skuldi so frídømast. Sjálvur var hann ovfarin, at teir høvdu valt soleiðis. Meðan keturnar vórðu loystar av honum, sá hann hin hvørva millum hermenninar út gjøgnum borgargrindina, og hann bar longu krossin á bakinum.
Hann varð standandi og hugdi út gjøgnum ta tómu grindina. So gav vaktarmaðurin honum eitt skump og geylaði eftir honum: Hvat stendur tú her og gløir eftir, slepp tær burtur hiðani, tú ert jú leysur! Og so var hann raknaður við og var farin út gjøgnum somu grindina, og tá hann hevði sæð hin dragsa krossin oman gøtuna, var hann farin aftan á honum. Hví visti hann ikki. Og heldur ikki hví hann hevði staðið her í tímavís og hugt eftir krossfestingini og eftir tí drúgva deyðsstríðinum, hóast tað als einki kom honum við.
Tey sum stóðu savnað rundan um krossin har uppi, teimum tørvaði ikki at havt verið her? Ikki um tey ikki sjálv høvdu viljað. Tað mundi ikki vera nakað, sum noyddi tey at fylgja við her niðan og smitta seg við óreinsku. Men tey mundu vera næstrafólk ella góðir vinir hansara. Løgið at tey ikki tóktust at kæra seg um, at tey gjørdust órein.
Kvinnan har mundi vera móðir hansara. Hóast hon ikki líktist honum. Men hvør kundi líkjast honum? Hon var átøk eini bóndakonu, kvettin og lokað, og av og á turkaði hon sær við handar-bakinum um munnin og nøsina, sum rann, tí hon var um at gráta. Men hon græt ikki. Hon syrgdi ikki soleiðis sum hini, og hon hugdi ikki upp á hann á sama hátt sum tey. So tað mundi vera móðir hansara. Helst hevði hon allarstørstu samkenslu við honum, men sá kortini út, sum fýltist hon á hann, at hann hekk har, at hann hevði borið so í bandi fyri seg sjálvan, at hann varð krossfestur. Hvussu reinur og ósekur hann enn var, so mundi tað vera sjálvgjørt so ella so, og tað kundi hon ikki góðtaka. At hann var ósekur, tað visti hon jú, við tað at hon var móðir hansara. Hvat hann so enn hevði gjørt, so helt hon sjálvandi, at tað var hann.
Hann fyri sín part hevði onga móður. Og heldur ongan pápa fyri alt tað, ið hvussu er hevði hann ongantíð hoyrt nakran grettan. Skyldfólk vóru heldur eingi, sum hann visti av. So um tað hevði verið hann, sum var krossfestur, so hevði ikki verið slík gremjan. Ikki sum um handan. Tey slerdu seg fyri bringuna og tíggjaðu sær, sum høvdu tey ongantíð verið fyri slíkari sorg, og har var ein øðilig grátan og suffan í heilum.
Handan á krossinum høgrumegin kendi hann væl. Um so var, at hann mundi síggja hann standa her niðri, so helt hann kanska, at hann stóð har fyri hansara skuld, fyri at síggja hann rættiliga pínast. Tað gjørdi hann jú ikki, tað var als ikki tí, hann var her. Men nakað ímóti at síggja hann krossfestan hevði hann ikki. Um nakar hevði uppiborið at doyggja, so var tað hasin kjálkin. Gaman í ikki fyri tað, sum hann var dømdur fyri, men fyri nakað heilt annað.
Men hví hugdi hann eftir hasum – og ikki eftir tí í miðjuni, sum hann var her fyri, hann sum hekk har í hansara stað. Hann, sum noyddi hann higar, og sum hevði so løgið vald á honum. Vald? Um nakar sá máttleysur út, so mundi tað vera hann. Neyðarsligari mundi eingin hanga á einum krossi; hinir báðir sóu als ikki soleiðis út og tóktust ikki líða so nógv av tí sum hann. Teir høvdu kreftir eftir, tað sást. Hann megnaði ikki so frægt sum at halda høvdinum uppi, tað var sokkið heilt niður á bringuna.
Men nú lyfti hann tí kortini eitt sindur, tann skrámuta, hárleysa bringan kikkaði eftir ondini og tungan fór eftir teimum uppturkaðu varrunum. Hann venaði seg okkurt um, at hann var tystur. Hermenninir, sum lógu og spældu terningaspæl eitt sindur niðri í brekkuni og ótolnaðust um, at teir upphongdu ikki kundu skunda sær at doyggja, hoyrdu tað ikki. Men ein av teimum avvarðandi fór oman til teirra og segði tað við teir. Ein hermaður reisti seg við ringum tannabiti og fór yvir og drap ein svamp niður í eitt leirker og rætti upp til hansara á eini stong, men tá ið hann kendi smakkin av evjuni, sum hann beyð honum, vildi hann ikki hava, og tað stóð hasin ótangin og flenti at, og tá hann kom aftur til vinmenninar lógu teir allir og gnisaðu eftir tí. Hasir devlarnir!
Næstrafólkini ella hvørji tey enn vóru, hugdu frá sær sjálvum upp á tann neyðar krossfesta, og hann eymkaði seg og kikkaði eftir ondini, og tað var eyðsæð, at hann skjótt fór at geva upp andan. Ongantíð betur, um tað skjótt varð av, so hann slapp undan at pínast meira. Tað helt hann eisini, hann sum stóð her niðri. Bara tað skjótt var av! So títt og knapt tað var liðugt, fór hann at skunda sær hiðani og ongantíð hugsa um hetta aftur!…
Men brádliga gjørdist myrkt um allan heyggin, sum hevði sólin mist ljósið, tað gjørdist næstan bølaniða, og uppi í myrkrinum rópti hin krossfesti við harðari rødd: „Guð mín, Guð mín hví fórt tú frá mær!“ Tað ljóðaði ræðuligt. Hvat mundi hann meina við? Og hví gjørdist alt myrkt? Tað var jú alljósur dagur. Hetta var púra ófatiligt. Teir tríggir krossarnir hómaðust valla har uppi, tað tóktist so óhugnaligt. Óivað fór okkurt ræðuligt at henda. Hermenninir vóru lopnir á føtur og høvdu tikið til vápnini – hvat ið enn hendi, so tóku teir altíð til vápnini. Teir stóðu við sínum langspjótum har uppi rundan um krossarnar, og hann hoyrdi teir teska óttafullar sínámillum. Nú vóru teir bangnir! Nú gnisaðu teir ikki longur. Teir vóru sjálvandi pátrúnir.
Sjálvur var hann bangin. Og glaður tá ið dimmið aftur fór at lætta eitt sindur, og alt fór at vera eitt sindur meira sum vanligt. Nú lýsti so líðandi, sum tað ger um morgnarnar. Dagslýsið legði seg um herðuna og um oljutrøini kring um, og fuglarnir, sum høvdu verið tigandi, fóru at láta aftur. Tað var fullkomiliga, sum var tað morgun.
Næstrafólkini har uppi stóðu so kvirr. Nú hoyrdist eingin grátur og gremjan haðani. Tey stóðu bara og hugdu upp á hann á krossinum – og sjálvt hermenninir gjørdu tað sama. Alt var vorðið so stilt.
Nú kundi hann fara avstað, so nógv sum hann vildi. Tí nú var alt av. Og sólin lýsti aftur, og alt var púra sum vant. Tað hevði bara verið myrkt eina løtu, tí at hann doyði.
Jú, nú fór hann. Tað skuldi hann, tað var greitt. Hann hevði einki her at vera til longur. Ikki nú hasin har var deyður, so var eingin orsøk til tað longur. Teir tóku hann niður av krossinum – sá hann áðrenn hann fór. Teir báðir menninir sveipaðu hann í eitt fínt línklæði – sá hann. Kroppurin var heilt hvítur, og teir tóku so varliga um hann, sum vóru teir bangnir fyri at koma til at gera honum mein, kanska vera honum atvold til pínu ella tílíkt, teir bóru seg løgið at, tí hann var jú bæði krossfestur og deyður og alt. Tey vóru heilt margháttlig hasi fólkini. Men móðirin stóð við táratómum eygum og hugdi eftir tí, sum hevði verið sonur hennara, og tað var eins og tað døkka andlitið ikki megnaði at bera fram sorg hennara, men einans at hon ikki dugdi at fata tað, ið hent var og ongantíð kundi fyrigeva tí. Hana skilti hann betur.
Tá tey øll fóru framvið eitt sindur frá honum og menninir bóru kroppin, ið var ballaður í línklæðið, og kvinnurnar fylgdu aftaná í tí sorgtyngda fylginum, tá teskaði ein av kvinnunum okkurt við móður hansara – meðan hon peikaði yvir á Barabbas. Hon steðgaði á og hugdi upp á hann við eygum so fullum av hjálparloysi og ákæran, at hann ongantíð kundi hugsa um at gloyma tað. Tey hildu leiðina fram oman Golgatavegin og fóru síðani eftir eini gøtu, sum fór til vinstru.
Hann fór aftan á teimum so langt aftanfyri, at tey ikki varnaðust. Í einum urtagarði nakað haðani løgdu tey hin deyða í eina grøv, sum var høgd inn í klettin. Og eftir at tey høvdu biðið við grøvina, veltu tey ein stóran stein fyri munnan og fóru avstað haðani.
Tá fór hann yvir hagar og varð standandi eitt bil. Men hann bað ikki, tí hann var illgerðarmaður, og bøn hansara fór ikki at verða hoyrd, so mikið minni sum misbrot hansara ikki var bøtt. Og fyri alt tað kendi hann ikki hin deyða. Men hann varð standandi eitt bil.
So fór hann eisini inn móti Jerusalem.


text:
Árni Gregersen, ting.fo 07.02.2017 (13:26)
Tingið viðgjørdi spurningin um samlegu
Tað er ongin ivi um, at semja er í tinginum um, at tað er neyðugt at dagføra revsilógina.
Tað kom greitt fram, nú tingið viðgjørdi eitt uppskot frá løgmanni um at dagøfra ein part av revsilógini. Tað vil siga tann partin, sum hevur við kynslig brotsverk at gera.
Orðaskifið gjørdist kortini drúgvt, men tað var fyri tað mesta um orðingar og definitiónir í lógaruppskotinum. Millum annað var tosa nógv um eina orðing, har anal samlega verður sett ájavnt við vanliga samlegu.
Serliga var tað Miðflokkurin, sum reisti hendan spurningin og fanst at løgmanni fyri at lata eina slíka orðing og um definering av samlegu millum mann og kvinnu í veruleikanum eisini umfata anala samlegu.
Fleiri tóku undir við Jenis av Rana, tá ið hann reisti spurningin, meðan løgmaður segði, at hetta var orðað so, fyri at revsingin bleiv tann sama, er talan um neyðtøku.
Málið var eftir 1.viðgerð beint í rættarnevndina.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Oda Strøm
09.02.2018 - 19:50
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Landspolitikkur
Tað siga størstu andstøðuflokkarnir í samrøðu við Dag & Viku í kvøld.
- Tá ið tað eru útmeldingar um, at fólk ikki kenna seg bundnan av nøkrum í samgonguni og ikki kenna seg bundnan at atkvøða saman við sínum egna flokki, so er mann ikki stjórnarberandi, sigur Jørgen Niclasen, formaður í Fólkaflokkinum.
Núverandi samgonga, sum varð skipað í 2015 við Javnaðarflokkinum, Tjóðveldi og Framsókn, hevur havt tað trupult frá fyrsta degi. Sonja Jógvansdóttir meldaði seg úr beinanveg, og fyri fýra vikum síðani boðaði Kristin Michelsen eisini frá, at hann ikki kennir seg bundnan at atkvøða við Javnaðarflokkinum, so leingi sum javnaðarumboðini í Tvøroyrar býráði ikki vilja samstarva við seg. Síðani tá hevur einki verið at hoyrt frá løgmanni um málið.
- Tað sum vit hava sæð, og sum vit nokk koma at síggja meira í framtíðini er, at tað verða brúktir meira og meira pengar uppá at keypa sær meirilutan, og tað er farligt fyri samfelagið, leggur Bárður Nielsen afturat, formaður í Sambandsflokkinum.


text:
Forkunnug mál til viðgerðar á tingi
Á tingskránni í dag eru millum onnur uppskot um at útbyggja handils- og ferðasambandið til Stórabretlands. Og á fyrsta sinni er lógaruppskot til viðgerðar um at taka persóns-, familju- og arvarættin á føroyskar hendur
Tjóðveldi eigur øll trý uppskotini, sum eru til viðgerðar á tingfundinum í dag.
Tingmál nr. 153/2011: Uppskot til samtyktar um at útbyggja handils- og ferðasambandið við Stórabretland.
Uppskotið heitir á landsstýrið um at taka neyðug stig til tess at útbyggja handils- og ferðasambandið til Stórabretlands, og vísir m.a. til, at hetta kann gerast týdningarmikil liður í at lækka kostnaðarstøðið á vørum í Føroyum
Tingmál nr. 154/2011: Uppskot til løgtingslóg um at taka útlendingamál og marknaeftirlit undir føroyskt løgræði:
Hetta málið hevur verið á tingi í fleiri umførum og tingsetum. Í hesum lógaruppskoti frá Tjóðveldi er á fyrsta sinni eisini í viðmerkingunum orðað eitt ítøkiligt uppskot til meginreglurnar í einum føroyskum útlendingapolitikki.
Tingmál nr. 172/2011: Uppskot til løgtingslóg um at taka persóns-, húsfólka- og arvarætt undir føroyskt løgræði:
Á fyrsta sinni hevur Tjóðveldi lagt eitt rúgvusmikið uppskot fram um at taka persóns-, familju- og arvarættin undir føroyskt løgræði og fyrisiting.
– Talan er um tey mál, sum í høvuðsheitum verða umsitin á Ríkisumboðnum í dag. Nevniliga mál um foreldrarætt, barnarættindi, hjúnarband, hjúnarskilnað, arvarætt, ómynduggering, persónligar verjar, barnapening o.s.fr.
– Alt mál, ið hava týdning fyri privatu rættindini hjá hvørjum einstøkum borgara í Føroyum, men sum ongantíð hava fingið samlaða viðgerð á tingi áður.
– Eitt drúgt álit er skrivað eftir samráðingar millum føroysk og donsk embætisfólk, sum lýsir allar tættir og krøv í málinum og vísir ítøkiliga á, hvussu málið verður fyrisitið á føroyskum hondum.
Meira fæst at vita við at venda sær til:
– Bjørt Samuelsen á tlf. 59 99 09 viðvíkjandi uppskotinum um handils- og ferðasamband til Stórabretlands.
– Høgna Hoydal á tlf. 22 02 50 viðvíkjandi útlendingamálum og persóns-, familju- og arvarætti.
Tórshavn, 28. mars 2012
Tjóðveldi


text:
Mortan svara Vørn aftur
Vinna07-02-2018 - 17:02 - Jóanis Albert Nielsen
Tá Norðingur bað um sleip, fingu teir at vita at Brimil skuldi bunkra fyrst, og at teir vantandi vóru á leiðini um middagin í dag. At Brimil loysti 25 minuttir eftir fráboðanina er gott, men tað vóru ikki boðini teir á Norðingi fingu.
Tá so Brimil heilt óvantað var á feltinum tíðliga í morgun og róptu á Norðing í sendaranum, spurdu teir á Norðingi hvar teir vóru, tí Brimil var jú ikki vantandi fyrr enn um middagin. Óhøviski maðurin á brúnni á brimli spurdi um teir ikki hugdu í radaran? tí tá lógu teir beint við. Hvat tramin er tað fyri eitt svar at svara?? Tá eitt skip liggur og rekur fyri vág og vind hava teir annað at takast við enn at hyggja eftir hvar Brimil er, serliga tá teir frammanundan hava fingið boð um at teir vantandi komu til skipið um middagin.
Hevði Brimil havt AIS'in tendraðan, høvdu teir á Norðingi uttan iva havt sæð hvar Brimil var, men so var ikki.
At teir ikki vilja gera viðmerkingar til upsateljingina kemur ikki óvart á, tí tað er onki minni enn stór skomm hvussu teir bera seg at mótvegis okkum ið fiska. Tað ber illa til at fiska av berum almennum admenastrivum formyndaríið og tað heldur til liðugt er at landa eisini.
Mortan G Berjastein
Les eisini:
Viðmerking frá Vørn til greinina Fiskivinnutjóðin Føroyar í fríum falli
Fiskivinnutjóðin Føroyar í fríum fallið


text:
Tá ið dýrini eru fangað, verða tey flutt á Sjósavnið.
Fiskur má vera í sjógvi fyri at liva. Tí verður hann fluttur í tunnu, kassa ella ílati við sjógvi í. Um hann verður fluttur langa leið, má luft pumpast í sjógvin í ílatinum, so fiskurin ikki kvalist.
Krabbar, skeljadýr og tindadýr kunnu ferðast langt, bara tey eru í køldum, vátum umhvørvi, til dømis í eini spann við vátum tara. Er sjógvur í spannini, er vandi fyri, at tey kvalast, um ikki sjógvurin verður skiftur av og á ella luft pumpað í.
Nógvir fiskimenn eru góðir við Sjósavnið. Tá ið teir fáa onkran sjáldsaman fisk, royna teir at fáa hann livandi til lands, so teir kunnu lata Sjósavninum hann. Teir hava kør við sær umborð til fiskarnar, sum teir lata sjógv renna í.
Útróðrarbátar eru ikki so leingi burtur, so teir kunnu bara hava onkur plastíløt til fiskin og so fylla nýggjan sjógv í av og á.
Froskmenn eru eisini raskir at bera Sjósavninum ymiskt, sum teir finna, tá ið teir kava.


text:
FØROYA BJÓR FER AT BRÚKA FØROYSKT BYGG
Føroya Bjór fekk í vikuni eina sending av føroyskum korni frá Búnaðarstovuni í Kollafirði. Talan er um eitt slag av byggi, sum seinasta summar er vaksið í Kollfjarðardali.
”Tað hevur stóran týdning fyri okkum at kunna vísa á føroyska upprunan. Vit bryggja rabarbuøl og nýta eisini kvannir og aðrar føroyskar urtir,” sigur Annika Waag, virkis- og góðskuleiðari á Føroya Bjór.
”Byggið kunnu vit brúka bæði til øl og whisky,” sigur hon.
Norðlýsið hevði í vikuna eina grein um nýtsluna av bygginum frá Búnaðarstovuni. Greinin kann lesast her« Aftur


text:
Um Aluplast
Aluplast varð stovnað í 1973. Vit byrjaðu í smáum at gera vindeygu úr plasti, men hava síðani víðkað munandi um okkara virkisøki, samstundis sum vit og vørur okkara stútt og støðugt hava vunnið størri álit millum fólk.
Tí er virkið eisini vaksið. Í dag eru vit 23 fólk í starvi, og dygdin á framleiðsluni er sera høg.
Framleiðsla
Vit framleiða í dag bæði vindeygu, hurðar og heilar húsafasadur úr aluminium og plasti. Hetta er sterkt lætt, snøgt og viðlíkahaldsfrítt tilfar, sum verður alt meira nýtt til bæði privathús, skrivstovu- og virkisbygningar.
Aluplast kann gera alt
Tí tað er ikki bara sjálvt tilfarið, sum er lætt og snøgt. Aluplast hevur eisini serkøn fólk til monteringina. Tú skalt bara velja tilfar, lit og siga hvussu útsjóndin skal vera. Vit framleiða, koyra út og seta upp.
Aluplast ger í dag flest allar modernaðar húsafasadur á virkisbygningum í Føroyum, og tey, sum velja okkara tilfar til síni privathús, gerast eisini støðugt fleiri.
Og so hevur tú ikki meira stríð av tí. Vindeygu, hurðar og húsaveggir frá okkum krevja einki viðlíkahald – og tilfarið heldur fyri lívið.
Dygdin liggur í royndunum – og í tilfarinum
Aluplast ger í dag nógv tær flestu modernaðu húsafasadurnar á handils- og skrivstovu- og øðrum størri bygningum í Føroyum.
Okkara virksemið er í støðugum vøkstri. Bæði tí vit hava yvir 40 ára royndir, og tí tilfarið, vit nýta – glas, aluminium og plast – er sum gjørt til føroyska veðurlagið. Tað forferst ikki, tað er vakurt og tað krevur einki viðlíkahald.
Vendið tykkum til skrivstovu okkara við ynskjum og spurningum, so finna vit helst tað røttu loysnina.


text:
Skótar
KFUM-skótarnir í Leirvík, Leirvíks Páll, eru stovnaðir 5. mai 1962. Teir byrjaðu arbeiðið í gomlu losjuni, og hildu til har í nøkur ár.
Seinni fluttu teir oman í gamla missiónshúsið inntil snikkaravirkið á Toftanesi varð keypt og umbygt til skótahús í 1977.
Í 1982 komu gentur eisini uppí KFUM skótarnar, sum annars bara høvdu havt dreingir.
KFUM-skótarnir í Leirvík hava umleið 70 limir, frá 1.flokki og uppeftir. Umframt at samla børn og ung hvørja viku í skótahúsinum til ymist skótavirksemi, skipa skótarnir eisini fyri legum og hugnaløtum í bygdarhúsinum og við tað at skótarnir eru ein kristiligur felagsskapur luttaka teir eisini í guðstænastum.
Skótarnir hava í nógv ár skipað fyri flaggdagshaldi og kondibingo flaggdagin, og so hava teir eisini saman við kommununi skipað fyri, tá ið jólatræið verður tendrað í desember mánaði.


text:
Bakgrund
Í 2008 var fyrsta Jobmatch starvsstevnan hildin á Norðurbryggjuni í Keypmannahavn. Eftirmetingin vísti, at stórt nøgdsemi var við Jobmatch tiltakið, og fólk hildu seg fáa nógv burturúr. Útisetar hildu Jobmatch verða eitt dømi um, at tað ikki bert bleiv tosað, men eisini gjørt nakað ítøkiligt fyri at røkka útisetunum, og vísa á tørvin at fáa hesi heimaftur eftir loknan lesna.
Fyri áhaldandi at viðlíkahalda sambandið við útisetar og fyri at fáa føroyska útisetan til í størri mun at velja Føroyar, tá hesi skulu velja, hvar tey skulu búsetast og arbeiða, bleiv tiltakið endurtikið á heysti 2010. Tiltakið var tillaga tí búskaparstøðu føroyska samfelagið var í, og var starvsstevnan tí eisini minni í vavi enn í 2008, og luttøkan somuleiðis. Men undirtøka var fyri tiltakinum, og harumframt varð borið uppá á mál at hava tiltakið um jóltíðir í Føroyum. Hetta fyri at vinnan og tað almenna skulu hava møguleika til at skapa samband við okkara vitanartilfeingi úr øllum Norðanlondum, Onglandi, Føroyum umframt øðrum londum.
Tað føroyska samfelagið og vinnan hevur altíð tørv á dugnaligari arbeiðsmegi. Staðfestast kann, at hørð kapping er um hendan málbólk. Útlendskar fyritøkur seta seg javnan í samband við tey lesandi. Tí er umráðandi, at føroyski arbeiðsmarknaðurin við jøvnum millumbilum eisini bjóðar seg fram í hesi kapping.


text:
Áki Bertholdsen 15.05.2018 (08:31)
Fyrsta venjingarmiðstøð í Føroyum fær nú eftirlit við doping
Fyrsta venjingarmiðstøðin í Føroyum fer nú undir eitt skipað eftirlit við doping av bæði vitjandi og starvsfólki. Tað er Tvørmegi sum hevur gjørt eina avtalu við ÍSF og Anti Doping Danmark um at Tvørmegi skal fara undir danska dopingeftirlitið.
Heini Hátún í Tvørmegi sigur í eini fráboðan í morgun, at danskt eftirlit er einasti møguleiki, tí enn er eingin føroysk skipan á økinum til venjingarmiðstøðir í Føroyum.
– Tvørmegi hevur greiðan politikk viðvíkjandi doping, men eingin føroysk eftirlitsskipan er, soleiðis at eitt løggilt eftirlit kann tryggjast í verki, sigur hann.
Hann heldur at dopingeftirlit hevur stóran týdning, helst í kraftítrótti, og nú verður so ein skipan sett í verk, har eftirlitið fer á ófráboðaðar vitjanir í Tvørmegi, tá vanlig venjing er, og tá kappingar verða fyriskipaðar. Á slíkum vijanum hava bæði íðkandi og starvsfólk skyldu at lata eftirlitinum dopingroyndir, og tey, sum ikki lata eina roynd, verða viðfarin sum um at tey hava tikið dopingarevni. Í fyrsta lagi er revsingin ein karantena í tvey ár.
Samstundis er tað ein partur av avtaluni, at tað verður bannað at hava dopingarevni á venjingarmiðstøðini
Jarvin Feilberg í ÍSF er sera fegin um, at fyrsta venjingarmiðstøðin í Føroyum nú hevur sett dopingeftirlit í verk og nú fer ÍSF at bjóða øllum hinum venjingarmiðstøðunum í Føroyum til kunningarfund um doping.
– Okkara vón er sjálvandi at allar venjingarmistøðirnar gera avtalu við Antidoping Danmark um doping eftirlit, soleiðis at foreldur at ungum íðkarum kunnu vera vís í, at børn teirra venja á eini venjingarmiðstøð, sum ikki vil vita av doping, sigur hann.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
11 prosent fleiri ferðafólk flugu við Atlantic Airways í summar, sammett við síðsta summar, verður staðfest í dag, nú stjóraskifti er í flogfelagnum. Stundvísið við fráferðir er eisini vorðið munandi betri síðsta hálva árið
Atlantic Airways leggur eitt gott summar afturum seg, sum flogfelagið, ið fær nýggjan stjóra í dag, er sera væl nøgt við.
Talið av ferðafólkum er økt við umleið 12.500 ferðafólkum í tíðarskeiðnum fra mai til august í ár, samanborið við sama tíðarskeið í fjør – ein vøkstur úr sløkum 109.500 ferðafólkum summarið 2014 upp í umleið 122.000 ferðandi summarið 2015. Ferðafólkatalið er sostatt í miðal økt 11 prosent í summar, sammett við summarmánaðirnar 2014. Talið av ferðandi er at kalla hækkað á øllum rutunetinum.
- Eg eri sera væl nøgdur við gongdina í summar. Góða gongdin ber boð um, at vit tóku rættar avgerðir í nýggju strategiini, tí vit kunnu staðfesta framgongd at kalla allastaðni á rutunetinum, staðfestir Jørgen Holme, ið gavst í stjórastarvinum í Atlantic Airways í gjár.
Nýggi stjórin, Jóhanna á Bergi, sum setur seg í stjórastólin í dag, er somuleiðis væl nøgd við nýggjastu ferðafólkatølini.
- Eg kann bert siga, at tað er ein sera góð kensla at taka við stjórastarvinum í einum felag, sum er í stórari menning. Fráfarni stjórin hevur saman við okkara dugnaligu starvsfólkum lagt eitt nýtt støði, sum eg byggi víðari á í framtíðarmenningini av flogfelagnum, sigur Jóhanna á Bergi, stjóri í Atlantic Airways.
Stundvísið við fráferðir er eisini vorðið munandi betri síðsta hálva árið. Í tíðarskeiðnum frá mai til august 2015 varð flogið rættstundis í 76 prosentum av øllum fráferðum. Tað er 17 prosentstig betri enn sama tíðarskeið síðsta summar.
Fleiri orsøkir eru til hesa framgongdina – eitt nú er flogvirksemið gjørt einfaldari, og bøtt er um innanhýsis arbeiðsgongdirnar. Ein týðandi orsøk er eisini dagføringin av GPS-grundaðu navigatións-tøknifrøðini, RNP, í flogførunum, sum hevur havt við sær, at tey trý Airbus-flogførini kunnu flúgva lægri og í verri sýni inn á flogvøllin í Vágum enn áður.
Vinaliga
Atlantic Airways
Fleiri upplýsingar fáast frá Jóhonnu á Bergi, stjóra, á telefon 21 37 30.


text:
Granskari
Ert tú granskari?
Landsbókasavnið og gransking
Sambært føroysku bókasavnslógini hevur Landsbókasavnið sum høvuðsbókasavn skyldu at fremja útbreiðslu av kunnleika, vitan og upplýsing í landinum, og í samstarvi við Fróðskaparsetur Føroya og aðrar vísindaligar stovnar at veita vísindabókasavnstænastu.
Landsbókasavnið veitir tænastur til granskarar í øllum fakøkjum, eitt nú við at tryggja teimum atgongd til vísindalig tíðarrit, fakligar e-bøkur og vísindaligar dátugrunnar og vegna granskarar í Føroyum at bíleggja vísindabókmentir, sum Landsbókasavnið ikki sjálvt eigur.
Hesir stovnar samstarva um atgongd til vísindaligt tilfar á netinum: Fiskaaling, Fróðskaparsetur Føroya, Granskingarráð Føroya, Havstovan, Heilsufrøðiliga starvsstovan, Jarðfeingi. Landsbókasavnið og Landssjúkrahúsið. Far til Talgilt tilfar.
Føroyskt vísindaligt tilfar
Í høvuðsgrunni Landsbókasavnsins finnur tú tað mesta av vísindaliga tilfarinum, sum savnið sjálvt eigur, eitt nú tilfar í Útláninum, Vísindadeildini, Føroyadeildini, Handritadeildini og Tíðarritsdeildini.
Enn er ikki alt av tí eldra tilfarinum Í Føroyadeidini telduskrásett, men framvegis skrásett á kortum.Tí kann tað loysa seg at spyrja í avgreiðsluni eftir tilfari, sum ikki er at finna í høvuðsgrunninum bokasavn.fo.
Bókmentir, sum eru skrásettar í høvuðsgrunni Landsbókasavnsins, og sum eru til láns, kunnu bíleggjast í leitigrunninum á netinum.
Tilfar í Útláninum og Vísindadeildini verður lænt út eftir vanligum treytum, meðan tilfar úr Føroyadeild, Handrita- og tíðarritsdeildini bara kann lænast á lesistovuni á Landsbókasavninum.
Seinnu árini hava Fróðskaparsetrið og alsamt fleiri vísindaligir stovnar í Føroyum skrásett síni bókasøvn í felags bókasavnsgrunninum. Leitast kann í bokasavn.fo.
Bókmentir, sum eru skrásettar í høvuðsgrunni Landsbókasavnsins, og sum eru til láns, kunnu bíleggjast í leitigrunninum á netinum. Við at logga á bókasavnsskipanina sum brúkari fæst yvirlit yvir lán, bíleggingar o.s.fr.
Fjarlán
Landsbókasavnið samstarvar við bókasøvn í øðrum londum um fjarlán. Hetta ger, at granskarar og vísindafólk altíð kunnu bíleggja bøkur og greinir, sum ikki eru tøkar á Landsbókasavninum, við at senda lániumbøn til Landsbókasavnið á utlan@landsbokasavnid.fo.
Í flestu førum er hetta ókeypis fyri lánaran. Á sama hátt kunnu lánarar uttanlands læna tilfar frá Landsbókasavninum gjøgnum útlendsk bókasøvn.
Bókasavnskunning
Landsbókasvnið skipar eftir umbøn fyri kunning um leiting eftir vísindaligum tilfari t.d. í teimum vísindaligu leiti- og tíðarritsgrunnunum, sum eru tøkir á netinum. Tað ber til at bíleggja kunning á staðnum ella við at ringja til avgreiðsluna 340525 ella senda teldupost til utlan@landsbokasavnid.fo.