text:
Ummæli í Dimmalætting/Skáanum 27. oktober 2006.
Endurgivið við loyvi høvundsins.
Herfyri kom tíðarritið »Vencil«, sum hevur undirheitið »Tíðarrit fyri skaldskap á føroyskum«. Eitt slíkt tíðarrit er sjálvandi meir enn vælkomið, eisini tá talan kanska meira er um eitt savnsrit við góðum og minni góðum tekstum á føroyskum, enn um eitt tíðarrit, ið speglar og viðger føroyska samtíð.
Uttan nøkur fororð um endamálið við ritinum, ber illa til at fáa eyga á nakað ávíst rák bæði í teimum týddu tekstunum, ið hava sera ymiskan uppruna, tíð og stað viðvíkjandi, og í teimum upprunaføroysku tekstunum, sum umframt at umboða sera ymisk stílsløg, eisini eru misjavnir í góðsku.
Høvuðsendamálið tykist heilt einfalt vera at útgeva nýggjar og nýyrktar tekstir á føroyskum máli, og hetta sampakkar eisini við at ritið eyðsýniliga er uppkallað eftir V. U. Hammershaimb. Vencil er rúgvusmikið og inniheldur 47 tekstir, sum 22 høvundar hava framleitt.
Perman
Permumyndin tykist nútíðarlig og heimlig við teimum poetisku súkklarunum hjá Tóroddi Poulsen, sum royna at trekkja niðan herðarnar á tveimum rithøvundaligum havnarvarðum; Jóanes Nielsen í eyðkendum appelsingulum brókum og Carl Johan Nielsen í tí ikki mini eyðkenda, men nú horvna hattinum.
Tað globala, sum tað so útspekulerað eitur, tá heimurin og heimbygdin møtast, er eisini umboðað í andlitsmyndunum av ávikavist newyorkaramyndini Ginsberg og havnarmyndini Knúti.
Ebba dugir
Dirvi og sjálvsálit munnu vera umráðandi tilsetningsevni í tí annars so ymiskhættaða cocktailinum av evnum, ið skulu til fyri at skapa eitt listafólk. Men dirvi er sanniliga eisini neyðugt hjá teimum, sum skulu flyta listina yvir í annað mál. Og kanska er tað serliga djarvt at ditta sær í holt við at týða poesi hjá øðrum, har tú umframt kravið um at raka innihaldið neyvt, eisini mást hugsa um at fáa form, ljóðgóðsku, rím og rútmu at samsvara.
Tað var í sambandi við yrkingasavnið »Líkasum«, eg fyrstu ferð gjørdist varug við ta serligu avbjóðingina, sum liggur í týðing av yrkingum og í forvitni keypti eg »Ligesom«. Vakra yrkingin »Nocturne 2« tóktist ómøgulig at týða vegna tær havnar-internu tilsipingarnar. Ber tað til at fáa nakað burtur úr yrkingini, um tú ikki kennir til gamlar havnarsiðir sum fríggingartúrar á Molanum eftir dans í Sjónleikarhúsinum? Svarið valdast, men man í hesum førum vera játtandi, at tað í hesi góðu yrking ber til at fata tað almenna, ella universala, sum býr í sorgblíða minninum um tann upprunaliga villa kærleikan, sum so við og við tálmast av vana og gerandisdegi.
Fleiri av týðingunum av føroyskum bókmentum eru seinastu árini komnar í sambandi við innstillingar til norðurlendsku bókmentaheiðurslønina. Tá Rói Patursson varð innstillaður við omanfyrinevnda yrkingasavni, var tað Ebba Hentze, ið hevði flutt hansara savn yvir í danskt, eins og hon hevur týtt mong onnur yrkingasøvn hjá m.ø. Tóroddi Poulsen og Jóanesi Nielsen. At Ebba Hentze er ein teirra, ið torir og dugir vistu vit av (eisini áðrenn væl uppibornu heiðurslønina), og við teimum 16 fínu týðingunum, ið standa sum eitt lítið savn í tí fyrsta eintakinum av »Vencil«, verður hetta enn einaferð váttað. Hetta er ikki fyrstu ferð, Ebba týðir yrkingar hjá Edith Södergran, og aftur hevur hon megnað at loyst uppgávuna við miklari virðing, kunnleika og eymleika fyri stóra finska symbolistinum, sum man hava eitt serligt pláss í hjarta týðarans.
Úrvalið fevnir um sera ymiskar yrkingar hjá Södergran frá torskildastu symbolismu til eydnuríkasta einfeldi sum í kenslunemandi yrkingini »Eitt ynski«: »Av okkara sólskygdu verð/ ynski eg mær bert ein havabonk/ har ein ketta sólar sær…/ Har hevði eg sitið/ við einum brævi í barmi,/ einum einasta lítlum brævi./ Soleiðis sær mín dreymur út…«.
Vencil inniheldur tilsamans 25 týðingar, ið sum áður nevnt fevna breitt, men tær eru allar góðar og týdningarmiklar, hvørt tað er Hanus Kamban, ið týðir Franz Kafka ella Petur Pólsson, ið týðir Charles Bukowski. Alexandur Kristiansen hevur áður fevnt ógvuliga breitt í sínum týðingum og sama er galdandi fyri hansara týðingar í Vencil, sum umboða yrkjarar úr so ymiskum støðum sum Amerika og Amager, eins og yrkingarnar eru úr ymsum tíðarskeiðum, men Alexandur tykist megna bæði hugkveiktur av stórum alski til poesi og føroyskt mál.
Endaleysar reyvríðingar
»I saw the best minds of my generation destroyed by madness, starving hysterical naked, / dragging themselves through the negro streets at dawn looking for an angry fix…«. Soleiðis ljóðar byrjanin til longu yrkingina »Howl«, sum kendi Beat-høvundurin Allen Ginsberg skrivaði og framførdi í 1955.
Ein yrking sum í fyrstani tykist bæði enda- og meiningsleys í síni manisku uppreksan av merkiligum hendingum, persónum og støðum, men sum veksur í týdningi og dýpd hvørja ferð, hon verður lisin. Í grundini hevur tað ikki verið lætt at ímynda sær júst hesa yrkingina á føroyskum. Eitt er, at hon er so kend í sínum amerikanska upprunalíki, men nakað annað er, at hon er so óskikkilig og ljót, sum vit her á landi sjáldan eru von við á prenti; ikki minst tá talan er um vissar samkyndar aktivitetir, sum vit næstan bara hoyra um, tá sonevnd gudilig í pseudovísindaligum greinarøðum við keldulista à la Kim føla troyttandi trongd til at pápeika fyri okkum øðrum ógudiligu (?!) hvat er náttúrligt og gudiligt og gott.
Merkiligt nokk riggar yrkingin sera væl á føroyskum í framúrskarandi týðing Gunnar Hoydals, hvørs glataðu heilar: »svølgdu eld í sminkaðum gistingarhúsum ella drukku terpentin í / Paradise Alley, deyðanum, ella sendu sínar / kroppar gjøgnum reinsanareldin nátt eftir nátt / við dreymum, við drøggi, við vaknandi marrum, rús- / drekka og snilli og endaleysum reyvríðingum«. Seinasta orðingin er dømi um eina lutfalsliga tulkandi týðing av orðingini »endless balls«, sum tó ivaleyst man vera í ond Ginsbergs.
Yrkingin »Ýl« breiðir seg yvir 14 síður í Vencil og er býtt upp í 3 partar, har fyrsti partur snýr seg um hendingar, ið Ginsberg var fyri síðst í 1940’unum og fyrst í 1950’unum, tá hann livdi tað villa lívið og møtti eini ørgrynnu av yrkjarum, jazz-tónleikarum, misnýtarum, psykiatriskum sjúklingum osfr. Í hesum partinum kann man veruliga tosa um eina rúgvu av konkretum tilsipingum, ið at kalla eru ómøguligar at skilja uttan tilhoyrandi frágreiðing. Eitt dømi er reglan: »sum vórðu burturvíst úr listaskúlum fyri ørskap & / fyri at skriva fúl fagnarkvæði á gluggarnar í / skallanum«, ið sipar til eina av orsøkunum til, at Ginsberg varð tveittur út úr Columbia University, sum skal vera, at hann skrivaði ónæriligheitir um rektaran á sítt skitna kollegiuvindeyga. Annar partur av yrkingini finst at siðmenningini og at framfýsna ídnaðarsamfelagnum, ið manifesterar seg í óhugnaliga avgudinum Molok, ið sambært bíbliusøguni kravdi børn sum offur. Í triðja parti broytist tónin og gerst eymligari. Hesin partur er vendur til vinmann Ginsbergs, Carl Salomon, sum hann møtti, tá hann var og vitjaði mammu sína í einum sinnisjúkrahúsi.
Gunnar Hoydal hevur framt eitt satt bragd við at føroyska hesa yvir 50 ára gomlu Beat-yrkingina, ið tykist yngri enn nakrantíð í sínum nýggja málbúna.
Seinmodernistarnir
Carl Johan Jensen roynir sítt besta fyri at fáa ringa fólkaeydnu, men tað rínir ikki ordiliga við hjá yvirritaðu, sum dámar at lesa hansara yrkingar, eisini tær torskildu, sum ljóða so væl og eisini ritroyndirnar, ið fáa tankarnir at fjakka fjálturstungnir, serliga tá okkurt skal eitast at vera eyðvitað.
Yrkingarnar hjá Tóroddi Poulsen ljóða eisini so væl, og melankolski tónin er til at kenna aftur frá eldri yrkingarsøvnum: »Eg spældi kontrabass / gjørdan úr beinum / eg gekk við / í mínum fyrrverandi lívum // tú sagaði brettini / sum vuksu og vuksu á háhúsunum / ið tónarnir hildu saman«.
Stuttsøgan hjá Oddfríði Rasmussen er serstakliga undirhaldandi við sínum stuttliga blandi av søgn, pátrúgv, langt úti framtíðarsøgu og at síggja til faktuellum, men absurd óálítandi detaljum. Henda søgan er uttan iva tað íkastið, sum umframt Howl frá 1955 og gomlu grunnishøvdauppskriftina hjá Mariusi Johannesen, tykist mest nútíðarligt í hesum savni, sum eisini inniheldur tekstir, hvørs góði málburður ikki hjálpir í mun til dustmiklu kensluna, tú fært, tá tú lesur teir.
Surrealistiska stuttsøgan hjá Sólrun Michelsen er áhugaverd og væl skrivað og sama er galdandi fyri sosialrealistisku stuttsøguna hjá Arnbjørn Ó. Dalsgarð. Sámal K. Jacobsen er bókmentaliga skyldur við rithøvundar sum Bret Easton Ellis og Jan Sonnergaard, og hansara stuttsøga hevði verið enn betri og nógv meira effektivt óhugnalig uttan tann avdúkandi endan.
*
At satsa upp á breidd hevur somu fyrimunir, sum vit sóu á ólavsøkuframsýningini fyrr í tíðini, at framsýningin verður meira fjølbroytt, eins og tað er stuttligt at síggja nýggj og óroynd listafólk hanga undir liðini á teimum kendu. Hóast hesar fyrimunir, hevði útgávan staðið seg betur sum heild, um ritstjórnin var eitt lítið sindur strangari í sínum úrvali. T.d. tóktust yrkingarnar hjá debutantinum Rannvá S. Johannesen um evnaríkar nóg so feskar, eins og tekstirnir hjá Bárði Persson og Oddvør Johansen hava ov lítið upp á seg.
Kinna Poulsen


c: text/html

text:
Orð: Kemm Poulsen
Lag: Wild rover
Viðmerking: Yrktur í november 2015.
1. Vit sótu eitt kvøldið – á eini krógv
Vit sungu og drukku – og klokkan bleiv nógv
Á lærinum á mær – sæt eiggiligt sprund
ljóshærd og vøkur – hillig og rund.
Niðurlag: Oh nei, nei, nei aldrin, vil eg flongjast við reim
So nú brúki eg selar, og komi edrúur heim.
2. Vit tømdu mangt glasið – úr fløskuni rann
Hon fekk meg at føla – meg aftur sum mann
Eg gloymdi meg burtur – tann løtan var góð
Men visti at heima – sat kona mín óð
3. Við eitt stendur kona mín – barrini í
Tað sást beinanvegin – at hon ei var blíð
Frillan á knænum hon fekk nokk ein skrekk
Hon tømdi sær glasið – og so var hon vekk.
4. Eg føldi meg lítlan – ja sum eina lús
Tá hon tók í mín kraga – og dróg meg til hús
Men skilið bleiv verri – tá vit komu heim
Tí hon fór í skápið – og fann eina reim
5. Eg fekk kvalma av ræðslu – tað fyri mær mól
Eg kreyp undir borðið – at leita mær skjól
Eg græt, bað um náði – men hon segði nei
Flongdur eg bleiv – og í dyntli tað sveið
6. Av lyndi var kona mín – mild og so góð
Men tá íð eg drakk – bleiv hon frætør og sló
Eg tori ei longur – at smakka mær á
Tí eg veit, hvat íð hendir – um konan tað sá.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Catalinaoyggj
Catalinaoy (alment enskt heiti: Santa Catalina Island) er oyggj uttanfyri kalifornisku vesturstrondini. Hon er sum nógvar aðrar Kyrrahavsoyggjar undir USA. Fólkatalið er umleið 4000. Oyggin hevur tvær bygdir, Avalon og Two Harbors. Nógv tað størsta plássið er býurin Avalon, sum við sínum 3,728 fólkum hevur umleið 85 % av fólkatalinum. Í oyggjinum búðu, tá ið teir hvítu komu hagar, Tongva-indianar. Indianar nomu land har um 7000 f.Kr [1]. Teir hava sítt egna mál - tongvanskt (doyði út í 1970unum). Orizabafjøll (639.2 m.) er hægsta fjall á Catalinaoynni.
Hóast fá fólk búgva á oynni, so koma nógv fólk har um summari. Grundarlagið undir búskapinum er ferðavinna. Ferðavinnan hevur óvurstóran týdning fyri catalinska búskapin. Mest er tað heita veðrið, strendurnar og víkurnar, sum draga fólk higar. Eitt annað, ferðafólk koma at síggja, eru vøkru bygningarnir. Fleiri enn 1 mió. ferðafólk fara til Catalina á hvørjum ári [2]. Ferðasamband er sjóvegis við Catalina Express og luftvegis við tyrluni ella flogfari. Catalina Express siglir 10-12 ferðir um dagin av Long Beach og Dana Point. Miðskeiðis á oynni er flogvøllur; Catalina Airport er einasti flogvøllur.
Umframt einastandandi vakra náttúru, finnast golfbanar á oynni [3]. Tað er møguleiki fyri hvalasafari, djúphavsfiskiskapi, kaving, golf og tennis á sera góðum banum. Sera nógvar matstovur eins og fjølbroytt úrval barrum, nátklubbum og kasino ("Catalina Casino"). Hitin er sera javnur, alt árið, ikki ov heitt ei heldur ov kalt.
Oyggin er millum annað nevnd í sanginum "26 miles" hjá Four Preps [4]. Eisini verður hon viðhvørt umtalað sum frítíðarstað í amerikanskum spælifilmum.
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
-
Sólfullar strendur lokka ferðafólk til Avalon.
-
Hon liggur í Kyrrahavinum, einar 35 km. vestur úr Kalifornia.
-
Hon hevur 2 smáar bygdir, sum eru bundnar saman við vegum. Talan er um Avalon og Two Harbors.
-
Ein fotomynd av Santa Catalina tikin úr einum fylgisveini.


text:
Karsten Hoydal
Karsten Hoydal (28. mars 1912 í Hoydølum - 4. apríl 1990) var føroyskur rithøvundur.
Hann fór ungur til Danmarkar at útbúgva seg innan landbúnað og fiskivinnu og starvaðist innan hetta arbeiðsøkið. Eitt skiftið var hann í Ekvador sum ráðgevi hjá Sameindum Tjóðum. Hann var løgtingsmaður og landsstýrismaður umboðandi Tjóðveldisflokkin. Karsten var fjøltáttaður høvundur og skald. Hann skrivaði yrkingar, stuttsøgur, týddi, ummælti, skrivaði yrkisgreinar og barnasøgur. Í sínum skaldskapi lýsti hann m.a. náttúruna, lívskorini, barnalyndið og vandan við kríggi og hernaðardubbing. Karsten Hoydal var nýskapandi høvundur, bæði málsliga og innihaldsliga.
Fyrsta útgáva hansara var yrkingasavnið Myrkrið reyða í 1946.
Innihaldsyvirlit
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
Karsten Hoydal gav út 4 yrkingasøvn: »Myrkrið reyða« 1946, »Syngjandi grót« 1951, »Vatnið og ljósið« 1960 og heildarsavnið »Teinur og tal« 1972.[1]
- 1946 - Myrkrið reyða
- 1951 - Svimjingarbeltið í Míni jólabók
- 1951 – Syngjandi grót
- 1960 – Vatnið og ljósið
- 1971 – Leikapettið
- 1972 – Teinur og tal (3 yrkingasøvn í einari bók)
- 1979 – Frændarøddir
- 1980 - Heðin, Marjun og tjøldrini
- 1986 – Suð í grasi
- 1999 - Lív heldur á
- - Barnið, bergið og blómurnar
Heiðurslønir[rætta | rætta wikitekst]
- 1961 M.A.Jacobsen
- 1973 Heiðurslimur í brasilianskum rithøvundafelag
- 1988 M.A.Jacobsen - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri annað mentanaravrik.
Familja[rætta | rætta wikitekst]
Kona hansara var Maria Louisa, fødd Falk-Rønne. Saman áttu tey fýra børn: tvíburðarnir Gunnar og Kjartan, Anniku og Egil. Politikarin Høgni Hoydal er abbasonur hansara.[2]


text:
Eystrasalt
Eystrasalt ella Baltiskahavið er eitt umleið 413 000 ferkilometra stórt og upp til 459 metrar djúpt hav við brakkvatni í Norðureuropa, minni salt enn t.d. Atlantshavið, men tó ikki feskt vatn. Eystrasalt hevur mark í vestri til Danmark og Svøríki, í eystri til Finland, Russland, Estland, Lettland og Litava, í suðri til Pólland og Týskland.
Eystrasalt rennur út í Norðsjógvin gjøgnum Oyrasund, Lítlabelt og Stórabelt. Við Álandsoyggjarnar er eitt avmarkað smalt sjóøki, sum verður nevnt Bottenhavið. Við Umeå er eitt annað smalt øki, Kvarken, sum skilur Bottenhavið frá Botnisku víkini. Frá norðara parti av Eystrasalti eru tvær stórar víkir: Finska víkin (millum Finland og Estland) og Rigavíkin.
Við strendurnar og í skergørðunum frystir Eystrasalt til ís um veturin. Bottenvíkin er altíð fullkomiliga løgd undir ís partar av vetrinum, tað sama er galdandi fyri teir innaru partarnar av Finnsku víkini. Tað kann henda, at Beltini og Oyrasund frysta, men tað hendir ikki ofta, og ávisar vetrar kann drívísur ella pakkísur vera at finna har.[1][2]. 1658 fór Karl X Gustav við einari svenskari herdeild yvir um tey frystu sundini Lítla- og Stórabelt í Danmark.
Í Eystrasalti eru fleiri stórar oyggjar, eitt nú Gotland, Öland, Bornholm, Dagoy, Ösel, Áland og Rügen.
Størri áir, sum renna út í Eystrasalt: Neva, Wisła, Oder, Daugava, Njemen, Dalälven, Torneáin, Kemijoki, Oulujoki og Narva.
Størri býir við strendurnar í Eystrasalti: St. Pætursborg, Stokkhólmur, Helsingfors, Kiel, Rostock, Stralsund, Gdansk, Riga, Stettin (Szczecin), Gdynia, Kaliningrad, Tallinn (onkuntíð verða eisini býirnir Keypmannahavn, Malmö og Klaipėda taldir við).
Tey fiskasløg, ið verða mest fiskað í Eystrasalti, eru brislingur, sild og toskur. Laksur verður eisini fiskaður í Eystrasalti.


text:
Corazon Aquino
María Corazón Sumulong Cojuangco-Aquino (25. januar 1933 - 1. august 2009) var ein filipinskur politikari. Hon fór treyðug upp í politiskt virksemi, tá ið maður hennara, andstøðingurin Benigno Aquino var myrdur í somu løtu, hann steig út úr flogfarinum á flogvøllinum í Manila, júst afturkomin úr útlegd, sum hann hevði verið í síðan 1983. Men Corazon kom at ganga undan í uppreistrinum ímóti Marcosi. Tá ið Marcos flýddi, tók hon við og gjørdist forseti í Filipsoyggjum, til hon tók seg aftur í 1992.


text:
Vestari Áarbakki
Vestari Áarbakki (arábiskt: الضفة الغربية, aḍ-Ḍiffä l-Ġarbīyä, hebraiskt: יהודה ושומרון, Yehuda VeShomron) er arabiski parturin av fyrrverandi Palestina/Cis-Jordania (Vestur-Jordania) ið varð lutaður av ST til jødar og arábar í 1948.[tørvar keldu] Síðan 6-daga kríggið í 1967 hevur Vestari Áarbakki verið hersettur av Ísrael.[tørvar keldu] Vestari Áarbakki er landaøkini, sum í bíbliuni verða nevnd Judea og Samária.
Í eldri døgum (m.a. av summum krossfarum) vórðu heitini, Cis-Jordania (heiman Jordaná) og Trans-Jordania (handan Jordaná), nýtt um núverandi Ísrael/Palestina og Jordan.


text:
Her fyri varð avtala gjørd við Gamla Kongaliga Einahandilin, ofta nevndur Pubbin á Tvøroyri.
Eisini er tónleikaavtala gjørd við Seglloftið, sum umframt at vera karmur um konsertir og fyrilestrar, eisini virkar sum dansiskúli og mentanarhús,. Spælistaðið Tøting hevur eisini gjørt avtalu við Koda, eins og allir handlarnir hjá PE nú eru fevndir av einari felags avtalu.
Rapportera tínar konsertir
Fyri at vit best fáa avroknað fyri eina framførslu, mást tú minnast til at rapportera konsertina innan ein mánaða. Rapportera tínar konsertir her


text:
DÝRGRIPIR ÚR GUDS ORÐI | ESAIAS 63-66
Nýggir himlar og nýggj jørð geva stóra gleði
Lyfti Guds í Esaias kapittul 65 um at skapa alt nýtt er so álítandi, at Jehova umtalar tað, sum var tað longu gingið út.
Jehova skapar nýggjar himlar og nýggja jørð, og hitt fyrra ikki skal verða minst
65:17
Hvat eru nýggju himlarnir?
Ein nýggj stjórn, sum fer at skapa rættvísi á jørðini
Hon varð stovnað í 1914, tá ið Kristus gjørdist kongur í Guds ríki
Hvat er nýggja jørðin?
Eitt mannasamfelag av øllum tjóðum, rasum og tungumálum, sum fegið gevur seg undir stjórnarlagið í nýggju himmalsku stjórnini
Á hvønn hátt skal hitt fyrra ikki verða minst?
Orsakirnar til pínufull minni – kropsligar, sálarligar og kensluligar líðingar – verða ikki til longur
Tey trúføstu fara av sonnum at njóta lívið og gleðast um tey góðu minnini, tey fáa hvønn einasta dag


text:
Alkohol
Eitt alkohol er, í evnafrøðiligum høpi, eitt lívrunnið mýl við einum ella fleiri hydroxybólkum (-OH). Rúsandi løgurin vit vanliga nevna alkohol eitur í evnafrøði ethanol (sí mynd). Alkoholir verða nevnd við endingini -ol ella, um aðrir hægri raðfestir bólkar eru í mýlinum, við hydroxy-. Eitt mýl við einum hydroxybólki bundnum til ein benzenring kallast ein phenol og verður ikki roknað sum eitt alkohol.
Alkoholir verða deild í tríggjar bólkar:
- Primer alkoholir, hydroxybólkurin er bundin til eitt carbonatom, ið hevur hægst eitt annað carbonatom sum nábúgva.
- Sekunder alkoholir, hydroxybólkurin er bundin til eitt carbonatom, ið hevur tvey onnur carbonatom sum nábúgvar.
- Tertier alkoholir, hydroxybólkurin er bundin til eitt carbonatom, ið hevur trý onnur carbonatom sum nábúgvar.
Dømi um nøkur alkohol:
Framleiðsla[rætta | rætta wikitekst]
Framleiðsla av alkoholum kann gerast á nógvar ymiskar mátar. Niðanfyri er ein listi yvir teir mest nýttu.
- Reduktión av aldehyd ella keton
- Reduktión av carboxylsýru ella ester
- Hydratión av alken
Reaktiónir[rætta | rætta wikitekst]
Alkoholir kunnu reagera á óteljandi mátar. Niðanfyri er ein listi yvir nakrar av teimum mestu vanligu reaktiónunum.
- Oxidatión av einum primerum alkoholi gevur eitt aldehyd ella eina carboxylsýru
- Oxidatión av einum sekunderum alkoholi gevur eina keton
- Dehydratión gevur eina alken
- Nukleofil substitutión av einum halogenidið gevur ein ether


text:
Orð og lag: Otis Skillings
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Guð elskar teg, hvør undurfult tað ljóðar,
Guð elskar teg, Hann ævigt lív tær bjóðar.
Er sum náttin myrk tín leið,
Hann er ljós títt, óttast ei,
Guð teg elskar, altíð Hann varðveitir!
2. Guð elskar teg, tú sum ert særdur, gloymdur,
Guð elskar teg, sjálvt tá tú verður royndur;
tykist alt tær vónleyst her,
svikin, einsamur tú er’,
Guð teg elskar, far til Hann við øllum!
3. Guð elskar teg, sum langt frá Honum gongur,
Guð elskar teg, Hann lív títt heilt umbroytir;
vend tær burt frá heimsins veg,
Hann vil fegin frelsa teg,
Guð teg elskar, tína synd Hann gloymir.


text:
Homer
Í tí klassisku siðvenjuni er Homer (Ὅunpoς, Hómēros) rithøvundurin, sum hevur skrivað Ilionskvæði og odyssevskvæði, og verður sæddur sum tann størsti av yrkjarunum í forna Grikkalandi, sum skrivaði episk kvæði. Hesar episku yrkingarnar eru yrktar tíðliga í tí vesturlendsku kanonini av bókmentum, og hava havt sera stóra ávirkan á bókmentasøguna.
Tað er óvist, nær hann livdi. Herodot metir, at Homer livdi 400 ár áðrenn hansara egnu tíð, tvs. umleið 850 ár fyri Krist.[1] meðan aðrar fornar keldur siga, at hann livdi nógv tættari uppá ta tíðina ið man metir at Trojanska kríggið fór fram fyrst í 12. øld f.Kr.[2] Flestu nýtíðar granskarar meta at Homer livdi í 7. og 8. øld f.Kr.
At tann stóra ávirkanin av homerisku kvæðunum hevur formað grikska mentan, var viðurkent víða um, og Homer varð nevndur sum lærarin hjá Grikkalandi. [3]
Lívsleið[rætta | rætta wikitekst]
Sambært tradisjónini var Homes blindur. Tvey støð í teimum homerisku tekstunum stuðla hesi fatanini. Fyri tað fyrsta er aoidan Demodokos, hvørs leiklutur í Odysséini er at syngja um kríggið í Troja, blindur. Fyri tað næsta, so sigur rithøvundurin til ta homerisku hymnuna við tann deliska Apollon (sum Homer við tíðini hevur fingið æruna av at skriva) um seg sjálvan: tuφλὸς ἀvήp, oἰkeῖ δὲ Xίῳ ἔvι πaιπaλoέσσῃ ("ein blindur maður, sum býr á fjallaríku Chios").[4]
Fleiri jonisk pláss (Chios, Smyrna, Kyme og sjálvt Kolofon) hava sagt seg vera upprunastaðið har Homer kom frá. Í sjálvum verkinum veit man einki um lív hansara.[4]
Verk[rætta | rætta wikitekst]
Homer hevur fingið æruna av at vera rithøvundur til Iliaduna og Odysséina. I fornøldini segði man eisini, at hann hevði skrivað fleiri aðrar yrkingar, harav fleiri hymnir og epigram eru til enn, umframt tað sonevndu Batpaxouuouaxίa ("Batrachomyomachia", "stríðið millum froskar og mús"), ein komiskt hetjuyrking sum er ein parodi uppá Ilionskvæðið. Seinni gjørdist tað tó greitt, at hesi ikki vóru yrkt fyrr enn nakað væl seinni.[5] Í fornøldini varð navnið Homer ofta knýtt at episkari yrking yvirhøvur, tað var ikki fyrr enn í tíðini frá Platon og Aristoteles at Homer varð mettur at vera rithøvundur bert til Iliaduna og Odysséina.[4]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Herodotus 2.53.
- ↑ Graziosi, Barbara - Inventing Homer, Cambridge|, ár 2002, síðurnar 98–101
- ↑ Bók: Heubeck, Alfred, skrivað saman við: West, Stephanie; Hainsworth, J. B., heitið: A Commentary on Homer's Odyssey, útgivið: Oxford University Press, staður: Oxford, ár: 1988, síða 3, isbn= 0-19-814047-9
- ↑ 4.0 4.1 4.2 Homère í fronsku Wikipediu 19. apríl 2006
- ↑ runeberg.org, nfbk, 0551.html Homeros


text:
Nick Nolte
Nicholas King "Nick" Nolte (føddur 8. februar 1941) er amerikanskur sjónleikari, leikari, sum leggur røddir til teknifilmar og skemtari. Hann hevur verið sjónleikari í fimm áratíggur, og spældi sínar bestu filmleiklutir í 1990-árunum. Hann er m.a. kendur fyri sín leiklut í Cats & Dogs: The Revenge of Kitty Galore sum Butch og fyri leiklutir í filmunum: 48 Hrs. (1982), Cape Fear (1991), Afterglow (1997), Affliction (1997), The Good Thief (2003), og Warrior (2011). Hann er blivin tilnevdur tríggjar Oscar, tvær ferðir fyri besta sjónleikara og einaferð fyri besta stuðlandi sjónleikara.


text:
Dionysus segði :
SigmundV segði :Árni Gregersen segði í útvarpinum, at tey høvdu ikki spurt um loyvi at prenta minningarorðini í bók, men av tí at fólk høvdu sent tey inn, hildu tey ikki, at fólk høvdu nakað móti hesum. Eg haldi ikki tað er sjúkligt at geva minningarorð út í bók. Í nógvum førum er tað ikki øðrvísi enn at geva eina ævisøgu út.
Eg dugi heldur ikki at síggja nakað galið við at geva minningarorð út í bók. Men at Dimma gerð tað uttan loyvi, virkar mær rættiliga løgið. Kann eg so eisini geva alt hitt tilfarið, sum hevur staðið í Dimmu, út í bók uttan loyvi?
Tá talan er um rættindi til ein tekst, skal hann so ikki verða registreraður, altso tilmeldaður eitt copyright bureau? Tað, kann eg ikki ímynda mær, at minningarorðini eru.
Men um tey ikki fyrst hava spurt tey, sum hava skrivað, er tað ómoralskt. Tað má vera ein javnbjóðis avtala.
Tað er annars hópin av teksti, sum Dimma fær forerandi, altso onki betalir fyri. Nú, tá ið hesi minningarorðini er komin út, kann Dimma í prinsippinum geva allar møguligar aðrar tekstir út, sum hava staðið í blaðnum, og sum tey ikki hava goldið fyri. Spurningurin er, um tey reelt hava loyvi til tað - altso um tað ikki er onkur lóg um hetta
"Eg eri ikki tann, sum fer av skipinum. So fari eg heldur niður við skipinum." sitat Kaj Leo Johannesen, føroya løgmaður anno 2010


text:
Jóhannes Doyparin
Í Nýggja Testamenti er Jóhannes Doyparin (hebraiskt: יוחנן המטביל) undanmaður hjá Jesusi; hann prædikar umvending í oyðimørkini, boðar at Jesus skal koma og doypir mong, eisini Jesus, í ánni Jórdan. Jóhannes var sonur Elisabet, ið var systkinabarn Mariu Moy. Foreldur hansara fingu at vita frá Gabriel høvuðseingil, at hann skuldi gerast profetur. Hann fór út í oyðimørkina í Júdea og livdi av ongsprettum og villum hunangi. Og har fór hann undir at doypa fólk og segði, at hann var boðberi fyri ein, ið er nógv sterkari enn hann sjálvur. Jóhannes meinti við Jesus, sum hann helt vera hin rætta at doypa seg.
Føðing Jóhannesar[rætta | rætta wikitekst]
Tá ið Heródes var kongur í Júdea, var har ein prestur, sum æt Sakarias. Kona hansara æt Elisabet og var av Árons ætt. Tey vóru bæði gudrøkin og royndu at liva eftir Guds boðum. Sakarias og Elisabet vóru væl til aldurs og áttu eingi børn.
Einaferð, meðan Sakarias var í templinum og bar fram roykilsisoffrið, sá hann ein eingil frá Gudi standa høgrumegin altarið. Sakariasi varð dátt við hesi sjón; men eingilin segði: Óttast ikki, Sakarias, tí at bøn tín er hoyrd, og Elisabet, kona tín, skal føða tær ein son, og tú skalt lata hann eita Jóhannes. Hann skal vera mikil fyri eygum Harrans. Vín og sterkan drykk skal hann ikki drekka, og alt frá moðurlívi skal hann fyllast av heilagum anda. Sjálvur skal hann ganga undan fyri ásjón hansara í anda og kraft Elia, til tess at vinna Harranum eitt vælbúgvið fólk.
Hvussu skal eg vita hetta vist? Tí eg eri ein gamal maður, og kona mín er komin væl til aldurs? Spurdi Sakarias. Eingilin svaraði honum og segði: Eg eri Gabriel, sum standi fyri andliti Guds, og eg eri sendur út at bera tær hesi gleðiboðini. Tú skalt verða málleysur og ikki fáa talað inntil tann dag, tá ið hetta hendir, afturfyri at tú trúði ikki orðum mínum.
Tey, sum sótu uttanfyri og bíðaðu, meðan Sakarias var inni í templinum, ótolnaðust, og tey skiltu ikki, at Sakarias var so leingi í templinum. Tá ið hann kom út aftur, fekk hann ikki talað, men gjørdi tekin í staðin fyri at lýsa signingina. Tá skiltu tey, at hann mundi hava havt eina sjón, og tey undraðust.
Sonurin, sum eingilin hevði boðað Sakarias frá, var nú komin. Grannar og frændur komu at vitja og gleðast saman við teimum. Átta dagir eftir tað, at barnið var føtt, komu teir at umskera barnið og geva tí navn. Teir ætlaðu, at tað skuldi eita Sakarias eftir faðir sínum; men Elisabet segði: “Hann skal eita Jóhannes”.
Hetta hildu teir vera løgið, tí eingin í ættini æt Jóhannes. Teir spurdu Sakarias, hvussu hann vildi barnið skuldi eita. Sakarias gjørdi tekin at fáa eina talvu, og tá ið hann fekk talvuna, skrivaði hann: “Jóhannes er navn hansara”. Í somu stund fekk Sakarias málið aftur, og hann lovaði Gudi. Barnið vaks og varð sterkt í andanum; og hann var í oyðimørkini, til hann steig fram fyri Ísrael.


text:
Brot frá føðingardagssendingini frá leygardegnum 21. jan. 2017 verður sent hesar tíðir:
Mánadagin 23. jan. kl. 14.30-17.00 og kl. 00.00-04.00
Týsdagin 24. jan. kl. 14.30-18.00
Mikudagin 25. jan. kl. 13.30-15.00
Hósdagin 26. jan. kl. 13.10-15.00 og kl. 16.30-18.00
21. januar – 17 ára stuðulsdagur í Lindini og í Kelduni
Nú leygardagin 21. januar hevur Lindin stórt stuðulstiltak. 17 ár eru liðin, síðani Lindin tann 21. januar í 2000 byrjaði at senda gleðiboðskapin um Jesus Kristus til fólk í Føroyum. Við 13 sendarum røkkur Lindin í dag umleið 90 % av landinum. Sent verður allar vikudagar, alt samdøgrið. Frá fyrsta sendidegi hava trúgvir stuðlar og afturvendandi stuðulsdagar fíggjað allan raksturin av Lindini. Stuðulin er árliga áleið 1,6 mill. Umleið 50 fólk, flestu teirra sjálvboðin, eru onkusvegna virkin í Lindini. Alt hetta ber til, tí so nógv standa saman um Lindina.
Stóri stuðulsdagurin nú leygardagin 21. januar byrjar kl. 14.00, har sent verður beinleiðis úr Norðurstreymoy, Eysturoynni og útvarpstovuni í Havn og hildið verður á, líka til høvuðsvinningurin, verður drigin kl. 23.00. Eins og undanfarin ár verða útvarpsprát við gestir og millum kl. 15 og 19 verður sent frá Norðurstreymoy.
Kl. 19.30 verður konsert í Kelduni í Skálafirði við m.a. M.C. Restorff, Jórun Pólsdóttir, Glæma, Maria á Lakjuni og Lovsangsbólkur úr Lívdini v/ Barbara og Noe Chaparro. Seinni út á kvøldið verður sent úr Havn. Vinningar verða lutaðir út gjøgnum dagin til tey, ið stuðla Lindini fast ella geva eina gávu, har høvuðsvinningur er 2 gávubrøv á 5000 kr. frá Fonn Flog.
Lagt verður upp til ein stuðulsdag við serligum dámi og – upplivingum.
Høvi verður hjá lurtarum at tekna seg sum stuðul hjá Lindini, hækka stuðulin ella lata eina gávu. Tað kann gerast á heimasíðuni www.lindin.fo ella við at ringja til Lindina sama dag, har fólk verður at taka telefonina. Tlf. 321377 og SMS 521377.
Fyrst hava vit vitjan Katrin Holm og Marin Samuelsen frá Eldraráðnum í Tórshavnar kommunu og hoyra um eldralinjuna, ið eftir ætlan byrjar 17. januar 2017. Eldralinjan í Havn hevur tlf. 31 88 00 og er opin týsdagar og mikudagar, kl. 19:00 – 21:00. Fólk omanfyri 60 ár, ið búgva í Tórshavnar kommunu, fáa møguleikan at ringja til eldralinjuna, um tey hava tørv á at tosa við onkran, hava spurningar ella bert vilja tosa um eitthvørt. Síðani er Ulrik Corneliussen, leiðari av YWAM í Danmark í útvarpsstovuni og hoyra vit um arbeiði ímillum gøtubørn í Brasilia. Eisini hoyra vit vitnisburðin hjá Cicero Alves, ein av dreingjunum, ið var bjargaður frá at liva á gøtuni og fekk eitt nýtt lív.
Vertur: Eydna Háberg. Teknikari: Tór Arni Samuelsen
Lurta eftir sendingini her
Um tú vilt taka sendingina niður, so høgraklikka slóðina og vel “Save link as…” ella “Gem destination som…”
Fyrst ringja vit til Paula Høj, frá samkomuni Kelduni í Skálafirði og hoyra m.a. um at nýggjur hjálparpastorur er settur í fulltíðarstarv, frá 1. januar 2017; og um hvat liggur fyri framman í samkomu høpi. Eisini tosað vit við Jógvan Zachariassen frá samkomuni Lívdini, Hoyvík, um nýggja árið, samkomuna o.a.. Síðani tosað vit við Jógvan Zachariassen og Ólavur í Geil frá GLS ráðstevnuni, sum verður í Norðurlandahúsinum komandi vikuskifti (13.-14. jan.). Les meira um ráðstevnuna, skrá, tilmelding o.a. á www.gls.fo
Vertur: Preben Hansen. Teknikari: Tór Arni Samuelsen
Lurta eftir sendingini her
Um tú vilt taka sendingina niður, so høgraklikka slóðina og vel “Save link as…” ella “Gem destination som…”
Dánial lesur Kol. 2, 1-2 og úr Róm. kap. 8 og hugleiðir um endamálið við Orðið Guds, ið er at náa inn til hjørtu okkara. Samrøðan við Poul Færø er um royndir saman við vón, sum viðføra eitt reinsað sinnið. (Skriftbrot: Róm. 5, 3-4; 1. Kor. 2, 1-10; 2. Tess. 1, 11; 1. Jóh. 3, 3)
Vertur: Dánial á Dul Jacobsen
Lurta eftir sendingini her
Um tú vilt taka sendingina niður, so høgraklikka slóðina og vel “Save link as…” ella “Gem destination som…”
Gestur í útvarpsstovuni er Marjun á Bergi Gunnarson. Marjun greiðir frá tíðini, hon var í Onglandi frá novembur 2015 til mai 2016. Hon búði hjá Annu Fuglø Rodda og manninum í enska býinum Cornwall. Umframt at vera stuðul hjá Annu í heiminum; upplivdi Marjun nógv ymist saman við Annu, t.d. møtir, venjingar, túrar og at knýta tætt vinarband.
Vertur: Teresa Damgaard-Jarnfoss. Teknikari: Tór Arni Samuelsen
Lurta eftir sendingini her
Um tú vilt taka sendingina niður, so høgraklikka slóðina og vel “Save link as…” ella “Gem destination som…”


text:
Malta
Malta er eitt land í Suðurevropa. Malta er tríggjar oyggjar: Malta, Gozo og Comino; Malta er á stødd við Streymoynna, men tað búgva 400.000 fólk á Malta, so har er ógvuliga tættbygt. Høvuðsstaðurin, sum eisini er mentanarligi og umsitingarligi miðdepilin, eitur Valetta. Aðrir stórir býir er Birkirkara, Qormi og Sliema. Almennu málini eru tvey í tali, maltiskt og enskt.
Uml. 1 mió. ferðafólk vitja árliga. Millum tey kendu, ið hava verið á Malta, er Paulus ápostul.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Av tí at Malta liggur soleiðis fyri, at nógv skipaferðsla á miðjarðarhavi er har í nánd , hava ymisk fremmand ríki rátt har í øldir. Men 21. september 1964 fær Malta sjálvstýri frá Stóra Bretland. Tað, at tir hava staðið so leingi undir øðrum, er kanska atvøld til, at maltesar eru so tjóðskaparsinnað fólk. Flestu fólk eru katolikkar og tala sítt egna mál. Malta er tvær meginoyggjar, Malta og Gozo, og lítla oyggin Comino.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Í Miðjarðarhavi, 90 km sunnan fyri Sisiliu og 290 km eystan fyri Tunesia, liggur lítla oyggjalandið Malta. Oyggjarnar eru 320 ferkilometrar stórar til samans, og sjálv Malta er 246 ferkilometrar - t.e. eitt sindur minni enn Eysturoyggin. Góð 419.000 fólk búðu í 2007 í oyggjunum, av teimum búðu um 360.000 á sjálvari Malta.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Ferðavinna hevur stóran týdning í Malta. Mest er tað heita veðrið, strendurnar og víkurnar, sum draga fólk higar. Eitt annað, ferðafólk koma at síggja, eru vøkru bygningarnir, sum vórðu reistir, meðan rómverjar og seinni býsantinar ráddu í Malta. Seinni er byggilistin eisini ávirkað av italskari og bretskari byggilist. Jørðin er kørg, og landbúnaðurin gevur lítið av sær. Malta hevur at kalla einki náttúruríkidømi at byggja búskap sín á. Hóast hetta er Malta sjálvforsýnandi við fleiri landbúnaðarvørum. Seinastu árini hevur ymiskur smáídnaður, t.d klædnaídnaður, vundið nógv upp á seg.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Kynsleyst hjúnalag[rætta | rætta wikitekst]
Mánadagin 14. apríl 2014 samtykti maltesiska parlamentið eina nýggja lóg sum javnstillar samkynd parlag við hjúnabandið [1]. Samkynd pør fáa eisini rættin at ættleiða. Lógin var móttikin við miklum fagnaði frá fleiri túsund fólkum á einum torgi uttanfyri høvuðsstaðin Valletta. Sambært Reuters var forsætisráðharrin Joseph Muscat serdeilis vælnøgdur við nýggju lógina: Malta er nú meira liberalt og meira europeiskt, og vit hava javnsett allar íbúgvarnar, segði hann [2][3].
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.huffingtonpost.com/2014/04/15/malta-gay-partnerships_n_5148866.html
- ↑ http://www.vg.no/nyheter/utenriks/malta-feirer-ny-homolov/a/10139345/
- ↑ http://www.reuters.com/article/2014/04/14/us-malta-gays-idUSBREA3D1OS20140414


text:
Orð og lag: Aage Samuelsen
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Kæri Jesus, mín Frelsari, Harri,
Tú Guðs Sonur av sonnum jú ert!
:,:Á, eg ynski at koma Tær nærri,
fyri sál mína stórur Tú ert.:,:
2. Mær er longsul í sálini inni
eftir meira at tæna Tær her,
:,:so eg sálir til Himmalin vinni,
verða fyltur av Tær her á ferð.:,:
3. Lat Tín heilaga eld støðugt brenna
mær í hjarta til góðtokka Tín,
:,:lat meg uppreisnarkraftina kenna,
til eg fari um seinastu sýn.:,:
4. Eg vil gleða meg saman við fegnum,
og við frímóði vitna um Teg.
:,:Staðfest Orðið við undrum og teknum,
gev í stríði mær kraft her á veg.:,:
5. Skjótt í Himlinum við Tína Trúnu
skal eg síggja Teg Frelsari, Guð!
:,:Har av náði Tú rættir mær krúnu,
gevur mær har hin æviga lut.:,:


text:
Facebook er ein heimasíða sum er eitt sosialt netverk, sum minnir nógv um Myspace.com, ið var nógv brúkt áðrenn Facebook. Facebook stendur í stórum vøkstri. Facebook er eitt sosialt netverk, har fólk lætt kunnu koma í samband við hvønn annan. Tað var tann tá 20-ára gamli Mark Zuckerberg (føddur 14. mai 1984 í New York, USA), sum fann uppá Facebook í 2004. Í mai 2013 hevði tænastan meira enn 1,1 milliardir aktivar brúkarar um mánaðin um allan heim.[1] Tað eru umleið ein hálv millión danskir brúkarar á Facebook.
Í 2008 og 2009 fingu nógvir føroyingar sín egna Facebook profil, og skjótt var tað eisini møguligt at nýta tað føroyska máli í skipanini sum brúkaramál, og hetta hevur veruliga sett gongd á hugin hjá føroyingum at brúka Facebook. Samstundis er talið á teimum, sum hava skift frá øðrum brúkaramáli sum td. danskt, enskt, svenskt v.fl. til at nýta sítt egna mál, alsamt vaksandi. Føroyingar hava eisini víst seg at vera skjótir at taka møguleikarnar á Facebook til sín og ikki minst, møguleikan at deila tíðindi frá ymiskum tíðindaportalum á Facebook.
Spælfyritøkan Zynga eigur fleiri av best dámdu spølunum, ið eru at finna á Facebook. Teirra millum eru FarmVille, Mafia Wars og FishVille.
Hollywood manuskripthøvundurin Aaron Sorkin (føddur 9. juni 1961 í New York, USA) hevur gjørt ein film um stovnanina av Facebook, sum ber heiti "The Social Network."
Facebook verður nógv brúkt til at deila tíðindi við onnur við at leggja leinkjur til tíðindastubba á Facebook. Hetta kann ofta gerast við at trýsta á ein "Dámar" knøtt á tíðindasíðuni ella um tíðindasíðan hevur møguleikan fyri at deila leinkjuna, so er tað ein sera lættur máti hjá fólki at deila ein tíðindastubba, sum tey halda vera áhugaverdan. Facebook verður eisini nógv brúkt til at deila tónleikafilmar, skemtifilmar, ítróttarfilmar og aðrir filmar sum liggja á YouTube. Fólk leggja eisini myndir og filmsbrot á Facebook og deila soleiðis við onnur. Til ber at velja, um bert vinir kunnu síggja myndirnar ella um øll kunnu síggja tær. Til ber at skriva í síni status linju, hvat ið ein hugsar, at bera onkur boð ella bara at siga góðan dagin o.s.fr. Onnur kunnu so gera viðmerkingar til boðini ella koyra tummilin upp, og soleiðis kunnu vinir hjá vinum fáa boðini eisini. Fleiri dømir eru um t.d. politikkarar sum hava skrivað okkurt óheppið antin á sín egna status ella sum viðmerking til status hjá onkrum øðrum, og eftirsum nógv fjølmiðlafólk eisini eru á Facebook, so fáa tey skjótt frænir av hesum og bera hetta sum tíðindi í útvarpi, sjónvarpi, bløðum ella á tíðinda heimasíðum.


text:
Lag: Fólkalag
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Tað var Tað, sum frelsti Ábraham
og Ísak og Jákup;
hitt gamla Evangeliið er ment at frelsa teg!
2. Tað var Tað, sum frelsti Móses
og Miriam og Áron;
hitt gamla Evangeliið er ment at frelsa teg!
3. Tað var Tað, sum frelsti Jósva,
tað var Tað, sum frelsti Káleb;
hitt gamla Evangeliið er ment at frelsa teg!
4. Tað var Tað, sum frelsti Bárak,
Deboru og Gideon;
hitt gamla Evangeliið er ment at frelsa teg!
5. Tað var Tað, sum frelsti Dávid,
tað var Tað, sum frelsti Dániel;
hitt gamla Evangeliið er ment at frelsa teg!
6. Tað var Tað, sum frelsti Pætur,
tað var Tað, sum frelsti Paulus;
hitt gamla Evangeliið er ment at frelsa teg!
7. Tað var Tað, sum frelsti pápa,
tað var Tað, sum frelsti mammu;
hitt gamla Evangeliið var tað, sum frelsti meg!
8. Tað gevur kraft at elska vinir,
Tað gevur kraft at elska fíggindar;
hitt gamla Evangeliið er kærleiki frá Guð’.
9. Tað er vegurin til Himmals,
Tað er vegurin til Himmals;
hitt gamla Evangeliið er vegurin til Guð!
Hitt gamla Evangeliið, hitt gamla Evangeliið,
hitt gamla Evangeliið er líka nýtt í dag!
Halleluja, halleluja, halleluja til vár Guð!
Halleluja, halleluja! – Tað kann frelsa, fría út!


text:
Tingræði
Tingræði er stýrisskipan ið krevur, at meiriluti á tingi stendur aftan fyri stjórnina. Hetta er ein stýrðisskipan, har stjórnin annaðhvørt hevur fleirtal í tinginum, ella ikki hevur eitt fleirtal ímóti sær. Tað er eisini nevnt parlamentarisma. Kjarnin í tingræðinum er, at stjórnin ikki kann tilnevnast, ella framhaldandi hava valdið, um ein meiriluti í tinginum annaðhvørt ikki gevur stjórnini sín stuðul ella er ímóti stjórnini. Stjórnin stendur sostatt til svars fyri tinginum. Vanliga verður tingræði sett í tveir bólkar: negativt og positivt tingræði. Í londum við positivum tingræði er tað neyðugt hjá stjórnini at hava eitt fleirtal aftan fyri seg, tá ið hon verður tilnevnd. Í londum við negativum tingræði, kann stjórnin tó sita við valdið, um hon bara ikki fær ein meiriluta ímóti sær. Negativt tingræði gevur frammanundan tí verandi útinnandi myndugleikanum, stjórnini, ein serligan rætt, tí stjórnin noyðist ikki at hava tingsins beinleiðis stuðul, bert má ikki vera greitt, at tingið beinleiðis er ímóti henni. Hesin serligi rættur í sambandi við negativt tingræði er søguliga ein arvur frá tíðini, tá kongur hevði veruligt stjórnarvald. Henda arv hava londini við positivum tingræði kastað av sær, og har krevst tí, at stjórnin beinleiðis verður stuðlað av tinginum.
Í tingræðisligari skipan er í mestan mun talan um eina samanrenning millum lóggevandi og útinnandi vald. Talan er ikki um eitt veruligt valdstríbýti, tí stjórnin hevur bæði útinnandi og lóggevandi vald og “stríðandi” partarnir eru stjórn og meiriluti ella samgonga á tingi móti minniluta ella andstøðu á tingi. Gjøgnum síni umboð ella samgongulimir í tinginum hevur stjórnin eisini lóggevandi vald.


text:
Vit hoyra 17. part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Eg sá ein eingil 18. og seinasti partur
Jólakalendarin
Vit hoyra 18. og seinasta part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Aðrir partar
Vit hoyra 16. part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Vit hoyra 15. part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Vit hoyra 14. part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Vit hoyra 13. part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Vit hoyra 12. part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Vit hoyra 11. part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Vit hoyra 10. part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Vit hoyra 9. part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Vit hoyra 8. part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Vit hoyra 7. part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Vit hoyra 6. part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Vit hoyra 5. part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Vit hoyra 4. part av jólakalendaranum - Eg sá ein eingil. Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Bergur vaknar um morgunin tann 1. desember. Hann heldur, at tað einasta, hann fer at uppliva tann dagin, er at fáa kalendaragávu og síðani skúlan, men so er ikki .... Elin á Rógvi skrivaði og legði til røttis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Bergur vaknar um morgunin tann 1. desember. Hann heldur, at tað einasta, hann fer at uppliva tann dagin, er at fáa kalendaragávu og síðani skúlan, men so er ikki .... Elin á Rógvi skrivaði og legði til røttis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.
Bergur vaknar um morgunin tann 1. desember. Hann heldur, at tað einasta, hann fer at uppliva tann dagin, er at fáa kalendaragávu og síðani skúlan, men so er ikki .... Elin á Rógvi skrivaði og legði til rættis. Jón Svein Heinesen og Finnur Hansen stóðu fyri tí tekniska.


text:
1906
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1. februar - Símun av Skarði skrivar Mítt alfagra land.
- 7. apríl - Gosfjallið Vesuvis byrjar at goysa, og hevur við sær nógva oyðilegging í Napoli í Italia.
- 18. juli - Løgtingsval
- 26. desember - Heimsins fyrsti biografilmur verður útgivin. Filmurin ber navnið The Story of the Kelly Gang.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 23. februar - Sámal Joensen-Mikines (d. 1979).


text:
Ezekiel
Ezekiel (hebráiskt יְחֶזְקֵאל) verður nevndur í Bíbliuni, Toraini og Koranini sum ein stórur profetur. Hann var ungur prestur, sum ivaleyst visti um alt tað, ið viðvíkti templi og gudstænastu. Ezekiel var ein av teimum mongu herleiddu, sum í árinum 597 f.Kr. noyddist í útlegd. Í Bábel slapp hann at búseta seg nær Kebaránni. Har varð hann kallaður til profet. Ezekiel fekk ikki sum Jesaja og Jeremia høvi at tala til alt fólkið, heldur ikki til valdsharrar teirra. Virksemi hansara var avmarkað, so at hann starvaði ímillum ísraelsmenn í útlegdini, pínslarfelagar sínar. Hann var teimum talari og sálarhirði av Guds náði. Í fyrstuni var fólkið tvørlynt og líkasælt. Men so við og við rann upp fyri mongum, at profetur var teirra millum. Virðingin fyri honum tók at vaksa. Oyðing Jerúsalems í 586 f.Kr. skilur virksemi hansara í tvey skilti, ið bera ymiskan dám. Fyri ræðuligu vanlukkuna boðaði hann treystliga og inniliga fólkinum, at Jerúsalem fór at verða lagdur í oyði. Harðari enn nakar annar profetur undan honum, dømdi hann fólk sítt. Men tá ið Jerúsalem fall, blíðkaðist boðskapurin. Tá ið alt tókist vónleyst, kunngjørdi hann fólkinum endurreisn Ísraels.


text:
Mjólk gevur okkum fleiri týdningarmikil føðsluevnir, og okkurt bendir á, at mjólkarvørur hava eina fyribyrgjandi ávirkan á nógvar lívsstílssjúkur.
Tað eru fleiri góðar orsøkir til at drekka mjólk og eta mjólkarúrdráttir. Millum annað avmarkar tað yvirvekt, gevur neyðugar vitaminir og minkar um vandan fyri ávís sløgum av krabbameini.
Tað sigur føðslustjórin hjá Landbrug & Fødevarer, Merete Myrup, sum í eini spildurnýggjari grein gevur okkum fleiri orsøkir til at drekka mjólk.
Vitaminir: Við mjólk fært tú m.a. nøktað ein stóran part av tørvinum á vitaminum og mineralum, til dømis kalsium, fosfor, B2-vitaminnir og B12-vitaminir. Eisini fært tú proteinir við mjólkini.
Avmarkar yvirvekt: Mjólk og mjólkarúrdráttir kunnu fyribyrgja yvirvekt og fiti hjá børnum. Ein kanning í fjør av yvir 46.000 børnum vísti, at tey børnini, sum fingu størstu mongdirnar av mjólkarúrdráttum, vóru í 38% minni vanda fyri at gerast ov feit sammett við tey børnini, sum fingu minst av mjólkarúrdráttum.
Diabetes: Drekkimjólk hevur neutrala ávirkan á typu 2 diabetes, men ostur og jogurt tykjast at hava eina fyribyrgjandi ávirkan. Enn er ógreitt, hví so er, men tað verður granskað í hesum.
Hjarta/æðra-sjúkur: Soltnir mjólkarúrdráttir kunnu vera við til at lækka blóðtrýstið. Er fitiinnihaldið høgt, hevur hetta kortini onga ávirkan á blóðtrýstið. Haraftrat bendir nógv á, at mjólkarúrdráttir – serliga ostur – hava gagnliga ávirkan á kolesterolið og minka um vandan fyri hjarta/æðra-sjúkum.
Beinagrind: Mjólk og matvørur úr mjólk eru við til at styrkja beinagrindina hjá børnum og ungum, serliga orsakað av innihaldinum av kalsium, magnesium, fosfor og proteini. Viðvíkjandi beinbroyskni og beinbroti seinni í lívinum er nakað av iva, tí kanningar vísa so ymisk úrslit. Orsøkin er helst, at beinbroyskni verður ávirkað av fleiri viðurskiftum, m.a. arvi, D-vitaminum, kropsligum virkni, royking, rúsdrekka og ættarslagi.
Krabbamein: Stórar kanningar benda á, at mjólk og mjólkarúrdráttir hava fyribyrgjandi árin á summi vanlig sløg av krabbameini. World Cancer Research Fund (WCRF) gongur javnan gjøgnum alt vísundaligt tilfar um krabbamein og kost. Eisini hevur ein stór evropeisk verkætlan, EPIC, kannað sambandið millum krabbamein og tað, vit eta. Tey staðfesta, at mjólkarúrdráttir hava fyribyrgjandi árin á krabbamein í tarminum og so eitt minni týðiligt árin á bróstkrabba og krabbamein í bløðruni. Kjak hevur verið um møgulig neilig árin við atliti at prostatakrabba, tí mjólkarúrdráttir hava høgt innihald av kalsium. Men niðurstøðan hjá WCRF er, at sambandið er ikki greitt, og tey mæla ikki frá at eta mjólkarúrdráttir fyri at sleppa undan krabbameini í prostata.
Føroysku bóndurnir leggja stóran dent á góðsku og reinføri, tá teir senda mjólkina til mjólkarvirkið hjá MBM, sigur Jórun Hansen, góðskuleiðari hjá MBM. Mjólkin skal gjøgnum nógvar kanningar, áðrenn hon endar á tínum borði.
Jórun Hansen er væl nøgd við rávøruna, sum kemur úr teimum 25 mjólkarfjósunum kring landið.
Hon hevur seinastu 17 árini starvast hjá MBM, har hon hevur havt neyvt eftirlit við allari mjólk, sum kemur inn á virkið hjá MBM. Seinastu árini sum góðskuleiðari. Jórun Hansen hevur eisini ábyrgdina av góðskuni á allari vøruni, sum fer út til handlarnar.
Góðskuleiðarin heldur, at føroysku bóndurnir eru sera tilvitaðir um reinføri og at veita góða mjólk.
Innkomna mjólkin verður regluliga kannað fyri bakteriur, kyknur og fyri antibiotika. Allar kanningar og markvirði fylgja ásetingum hjá Mejeriforeningen, sum er felagið hjá mjólkarvirkjunum í Danmark.
14. hvønn dag verður mjólkin frá hvørjum einstøkum bónda kannað fyri bakteriur. Tað er púra nátúrligt, at bakteriur eru til staðar, tá talan er um rávøru frá djórum, men mongdin skal halda seg niðan fyri eitt ásett markvirði.
Eina ferð um vikuna verður mjólkin kannað fyri kyknur. Kyknutalið sigur nakað um, hvussu kúgvin hevur tað. Eitt høgt kyknutal gevur ábendingar um, at kúgvin kann vera sjúk ella strongd.
Mjólkin verður eisini kannað fyri antibiotika. Tað er nevniliga ikki loyvt at lata mjólk av neytum, sum eru í antibiotikaviðgerð. Hesar royndirnar verða tiknar hvørja einastu ferð, mjólkarbilurin kemur eftir mjólk frá bóndanum.
Øll innkomin mjólk verður hitaviðgjørd (pasteauriserað) fyri at drepa bakteriur. Haraftrat verða neyvar kanningar hvønn dag gjørdar av allari mjólk og mjólkarúrdráttum, áðrenn hesi verða send út í handlarnar.
Hvørt ár tekur MBM ímóti góðum sjey milliónir litrum av mjólk frá føroysku neytunum, sum eru um 1000 í tali.
Hvør kann ímynda sær ein jólaaftan uttan mandlurís? Við nógvum, mjúkum róma sjálvandi…
Føroyingar kunnu í øllum førum ikki. Vit eta nógvan róma í desember mánaði. Nógv meira enn hinar mánaðirnar í árinum, vísa hagtølini hjá MBM.
Í fjør keyptu føroyingar í meðal gott 19.000 litrar av róma um mánaðin teir fyrstu 11 mánaðirnar í árnum. Men í desember reyk sølan upp um 33.000 litrar.
Sama mynstur er í Danmark. Tøl hjá stóru mjólkarfyritøkuni, Arla, vísa, at danir keypa yvir seks milliónir ½-liturspakkar av róma í desember – dupult so nógv sum hinar mánaðirnar í árinum. Hetta merkir, at hvør dani í meðal etur gott ein hálvan litur av róma í desember.
Hóast desember mánaður slær øll róma-met, so eru eisini aðrir mánaðir, har føroyingar keypa meira róma enn vanligt. Hetta eru mars/apríl , tá páskirnar eru, og so í juli, har vit jú halda Ólavsøku.
Og so er ein mánaður, har vit eftir øllum at døma hava ringa samvitsku av rómagildinum í desember. Tú gitti rætt. Tað er nevniliga januar! Í fjør keyptu vit 17.000 litrar í januar og í ár bara gott 16.000 litrar. Men í februar tykist alt at vera við tað gamla aftur.
Sopi er komin í handlarnar í spildurnýggjum hami. Fløskurnar hava fingið øðrvísi og meira tíðarhóskandi skap, og liturin er nýggjur.
Útsjóndin er ikki einasta broytingin. Færri kaloriur eru í Sopa, tí nú er bæði minni fiti og minni sukur í. Fitiprosentið er nú 0,5%.
Haraftrat verður onki eftirgjørt sukur brúkt at søta við. MBM hevur gjørt av at taka søtievnið, Aspartam, úr øllum sínum vørum, eisini Sopa.
Konsistensurin er eisini betri við tað, at hann er rundari og minni flótandi.
Trý sløg av Sopa eru at fáa: Jørðber, bláber og so ein við trimum sløgum av berum í, nevniliga hindber, sólber og bláber. Hesin seinasti er ein spildurnýggjur smakkur, sum ikki hevur verið í Sopa áður.
Nógv fólk fáa beinbroyskni (knogleskørhed/osteoporose), tá tey fara upp um tey 50 árini. Hetta merkir, at beinagrindin gerst veik og svinnur. Sjúkan hevur við sær, at beinagrindin tolir minni av og brotnar lættari enn áður, serliga ryggjargeislar, handliðir og mjødn.
Fleiri kvinnur enn menn fáa beinbroyskni, serliga eftir skiftisárini. Umleið helvtin av tilburðunum av beinbroyskni stava frá ættarbregdi, meðan hin helvtin stendst av øðrum faktorum t.d. sjúku, heilivági, royking, rúsdrekka, vantandi rørslu og skeivum kosti.
Fyri at minka um vandan fyri beinbroyskni hava læknar og granskarar hesi góðu ráð: Ikki roykja, et sunnan og fjølbroyttan kost og ver kropsliga virkin.
Osteoporosefelagið í Danmark mælir fólki til at fáa nóg mikið av kálki og D-vitaminum. Ráðini eru at drekka mjólk og/ella eta ost hvønn dag fyri at nøkta tørvin á kálki. D-vitaminirnar fáast í feitum fiski, t.d. sild, makreli og laksi, og í sólarljósinum.
Tað ber eisini til at fáa kálk og vitaminir sum kostískoyti, men tá skulu fólk ansa eftir ikki at fáa ov nógv.
Vaksin fólk í 20-65 ára aldri eiga at fáa 800-1000 milligram av kálki hvønn dag, meðan tannáringar og eldri fólk yvir 65 ár eiga at fáa 1200-1500 milligram av kálki dagliga.
Kelda: https://www.osteoporose-f.dk/til-fagpersonale/kalk-og-d-vitamin
Kostur við kalsium (kálki) forðar fyri, at fólk fáa hjarta-æðrasjúkur, meðan ábendingar eru um, at kostískoyti við kalsium kunnu økja um vandan fyri hesum sjúkum.
Granskarar í USA fylgdu yvir eitt 10-ára tíðarskeið 2.700 fólkum. Teir kannaðu læknajournalirnar hjá teimum og gjørdu hjartakanningar áðrenn og aftaná.
Sjúklingarnir fingu haraftrat eitt umfatandi spurnarblað um kostvanar, serliga um kalsium-ríkar matvørur so sum mjólkarúrdráttir, kornúrdráttir og grønt grønmeti. Eisini vórðu tey spurd um kostískoyti og heilivág.
Eftir at granskararnir høvdu tikið hædd fyri øðrum vandafaktorum, vísti úrslitið, at tey, sum fingu nógv kalsium (yvir 1400 mg um dagin), vóru í 30% minni vanda fyri at fáa hjarta-æðrasjúkur enn tey, sum fingu lítið av kalsium (undir 400 mg um dagin).
Men tá granskararnir so fóru at kanna bólkin, sum fekk nógv kalsium, neyvari, funnu tey nakað ákugavert: Tey, sum fingu kalsium gjøgnum kostískoyti, vóru í 22 % størri vanda fyri at fáa hjarta-æðrasjúkur enn tey, sum fingu kalsium gjøgnum kostin.
-Tað er greiður munur á, hvussu kroppurin brúkar og reagerar upp á kálkískoyti sammett við kálk gjøgnum kostin, sigur John Anderson, professari í matvørum, á University of North Carolina.
Greinin um kanningina varð kunngjørd í Journal of the American Heart Association í oktober.
Vanligu kostráðini eru, at vaksin fólk fáa 800 mg av kalsium dagliga, meðan ungfólk, sum standa í vøkstri, skulu hava 900 mg um dagin.
Góðar keldur til kálk eru m.a. mjók, ostur, brokkoli, ertrar, nøtir, mandlur, turkaðar fikur og summi sløg av feitum fiski, til dømis sardinir.
Les meira her: http://www.theage.com.au/lifestyle/health-and-wellbeing/nutrition/how-you-consume-your-calcium-makes-a-difference-to-your-heart-20161012-gs0z5j.html
Fólk hava ofta fingið at vita, at tað er best fyri heilsuna at halda seg til soltnu ostarnar. Men okkurt bendir á, at feitu ostarir eru eins sunnir.
Ein donsk kanning, sum er endurgivin í tíðarritinum American Journal of Clinical Nutrition, vísir at feitir ostar ikki ávirka kolesterol, blóðtrýst, vekt o.a. meira enn soltnir ostar.
Royndarpersónar vórðu býttir í bólkar, har ein bólkur skuldi eta feitan ost í 12 vikur og hin soltnan ost. Feitu ostarnir vóru millum 25 og 32% feitt. Soltnu ostarnir vóru 13 til 16%.
Fólkini skuldu eta millum 64 og 112 gramm um dagin av hesum ostunum, alt eftir orkutørvinum hjá hvørjum einstøkum.
Eftir tær 12 vikurnar vórðu royndarpersónarnir vigaðir og kannaðir.
Úrslitini vístu, at tað gjørdi ongan mun, um fólk ótu feitan ella soltnan ost. Ongin munur var á eitt nú LDL-kolesteroli (tað sonevnda “ringa” kolesterolið), insulini, blóðtrýsti og blóðsukuri. Heldur ongin týðandi broyting var á vektini hjá luttakarunum.
Tey, sum ótu feitara ostin, høvdu tó eitt sindur hægri HDL-kolesterol (tað “góða” kolesterolið) enn tey, sum ótu soltnan ost.
Hetta er fyrstu ferð, at granskarar sammeta feitan og soltnan ost á hendan hátt. Enn er ov tíðliga at broyta almennu kostráðini hjá donsku matvørumyndugleikunum um at eta soltnan ost, tí fleiri kanningar mugu gerast á økinum, sigur Farinaz Raziani, ph.d.-lesandi við Københavns Universitet, sum hevur staðið fyri kanningini.
Les meira her: http://videnskab.dk/krop-sundhed/fed-ost-kan-sagtens-hoere-hjemme-i-en-sund-kost
Nýggju sløgini eru nógv lættari enn tey undanfarnu. Fyrr var feittprosentið upp í 0,9 prosent, men nú er tað bara 0,1 prosent. Hetta merkir væl færri kaloriur. Fyrr vóru 70 kilokaloriur í 100 ml av reinum lættijogurti. Nú eru bara 45 kaloriur. Og pera/banan-jogurt er lætnað úr 90 niður í 62 kaloriur.
Haraftrat er umleið 40% minni sukur í nýggju pakkunum sammett við teir gomlu. Fruktin, sum verður brúkt at søta við, er so mikið góð í dag, at søti smakkurin ikki manglar í jogurtinum.
Ein onnur nýggjheit er, at onki eftirgjørt sukur nú er í vørunum hjá MBM.
Áður varð evnið Aspartam brúkt at søta lættijogurt við. Aspartam verður nógv brúkt í matvørum kring heimin, men seinastu árini hevur kjak verið um, hvørt evnið er nóg heilsugott. Hóast ongar kanningar staðfesta, at Aspartam í loyvdu nøgdunum hevur skaðilig árin, hevur MBM gjørt av at taka evnið úr sínum vørum.
Fimm sløg av lættjogurti eru: Rein, pera/banan, jarðber, vanilja og hindber/bláber/sólber. Trý tey seinastu sløgini eru nýggj sum lættijogurt.
Talan er um ein mildan ost, sum er gjørdur á sama hátt sum Maribo-ostarnir, ið stava heilt afturi frá 1700-talinum. Osturin er framleiddur úr reinari føroyskari mjólk og er búnaður í Føroyum. Hann er hondgjørdur og gevur tað ostinum eina serliga samanseting av aroma og tættleika, ostakornini kólna skjótari sum ger, at sermerktu smáu holini koma í ostin.
Hetta slagið av osti, er rættiliga forkunnugt nú á døgum, tí framferðarhátturin er sera tíðarkrevjandi og krevur eina orku og eitt nærlagni sum ikki er so vanligt longur. Vit hava valt at gera nógv burturúr ostinum, fyri soleiðis at fáa eina serstaka vøru, í samstundis hóskar væl til okkara – bæði virki og marknað.
Osturin er ljósagulur á liti við myrkagulari skorpu. Kæsa kann njótast á ymiskan hátt, m.a. upp á breyð ella keks. Hann kann eisini skerast niður í salat ella rívast út yvir tertur ella pitsa. Kæsa smakkar eisini sera væl einsamallur sum munnbiti (snack).
Navnið Kæsa kemur av sagnorðinum at kæsa, sum merkir at gera ost.
Hjá MBM vilja vit fegin kunna meira um virksemið hjá okkum. Tí hava vit gjørt eina spildurnýggja heimasíðu, sum verður nógv meira virkin enn tann undanfarna.
Á heimasíðuni er ætlanin, at tú lætt skalt finna kunning um MBM og okkara vørur. Eisini verða greinar at lesa um ymisk aktuell viðurskifti í føroyska landbúnaðinum. Á heimasíðuni fært tú eisini uppskriftir og heilsugóð hugskot við grundarlagi í okkara góðu mjólkarúrdráttum.
Ætlanin er upp á longri sikt at menna ein nethandil her á síðuni, har møguleiki verður at keypa vørur frá MBM gjøgnum heimasíðuna. Meira verður at frætta um tað seinni.


text:
Present Remotely
Send the link below via email or IMCopy
Present to your audienceStart remote presentation
- Invited audience members will follow you as you navigate and present
- People invited to a presentation do not need a Prezi account
- This link expires 10 minutes after you close the presentation
- A maximum of 30 users can follow your presentation
- Learn more about this feature in our knowledge base article
Do you really want to delete this prezi?
Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.
Make your likes visible on Facebook?
Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.
Verkætlan 2012
Noomi Nielsenon 7 November 2013
Comments (0)
Please log in to add your comment.
Transcript of Verkætlan 2012
Menningartarnað í Føroyum
Óli Wolles, næstformaður í
''Trolmenn brúka í summum førum rist í trolinum fyri at skilja tað frá, sum teirikki skulu brúka. Á læknaliga økinum tykist gongdin eisini at vera at brúka ''rist'', fyri at skilja tað frá, ið vit ikki hava brúk fyri. Nú eru tað mongolarnir, ið skulu sáldast frá.''
''Er tað ein trupuleiki, at nøkur børn verða fødd við Downs syndromi? Hvønn er tað ein trupuleiki fyri? Tann, sum hevur Downs syndrom? Foreldrini? Samfelagið? Læknarnar?''
''Børnini við Downs-syndromi eru neyvan tey, ið fáa foreldur at liggja í andvekri á náttartíð, ella sum gera, at brúk er fyri Náttarravnunum um vikuskiftið.''
Kenda Sjónleikarkvinnan, Lauren Potter, hevur down syndrome, og er sera væl dámd í Amerika. Millum annað, spælir hon í kendu ungdómsrøðini, Glee.
Tað sum er ein sjálvfylgja fyri flestu fólk, er als ikki nøkur sjálvfylgja fyri okkum, sum bera brek. Vit ynskja ongan framíhjárætt, men sama rætt sum onnur.
- Leila Solmunde
Tól og tøknifrøði
Lyftir
hoyritól
skýggjalesarar til teldu
Mest vanligu tólini
Samrøða við Sólrun Borg
Nyggj og ótrúlig tól
Niðurstøða
Broyting
1847
1865
1855
1902
1911
1923
1961
Arvaligt
Tilfeldigt
Familju
Undir viðgongutíð
Hvussu?
1995 evnaveik/menningartarnað
'Gamle Bakkehus' (fyrsti stovnur í DK) stovnað
2 stovnar í DK
Alt yvirtikið av 'Gamle Bakkehus'
Oyggjarstovnurin á Livø
Oyggjarstovnurin á Sprogø
Livø- og Sprogøstovnarnir báðir niðurlagdir
Nú
Fyrr
Framtíðin
Send til DK
Eingi tilboð
Lítið og einki samband við familjuna
Fólk skiltu ikki tey menningartarnaðu
Tey vóru avskorin frá nógvum støðum
Rattindi
Rættindi
Serundirvísing
Stuðlar
Vit eru før fyri at skilja tey betur
Tól
Elsubet, Noomi og Ingunn
2012
Stovnar
Umlætting til familjurnar
Viðgerðir
Fysio- og Ergoterapi
Ein
Serskúli
Undir føðingini
Aldur
Down syndrom
Fleiri vard størv
Fleiri stovnar
ið eru bygd til tey
Atkomu møguleikar fyri Rørðlsutarðna
Hvat verður gjørt?
Lýsingar
Familjuálmanakki
Familju álmanakkar
Í́ sjálvum álmanakkanum, er fyri hvønn mánaða, ein mynd av einum menningartarnaðum persóni og ein stuttur tekstur, ið sigur okkurt um persónin. Á aftastu síðunum stendur vitan um javna, stovnar o.a.
Sjónvarpssendingar
Sjónvarpssendingar
uml. 1300 fólk
Av Sandoynni:
90 føroyingar
triðstørsti stovnur í DK
80 í hvørjum bygningi
40 í hvørjari stovu
frá 2 ár og uppeftir
4 úr Skopun
1 av Sandi
1 úr Skúvoy
Vitan um Rødbygård
Tað er ikki lætt at finna vitan
óvist av stovning
eitt evni, ið nógv ikki vilja tosa um.
Í dag eitur tað kofoedsminde
Rødbyhavn, Lolland
Rødbygård
10 gentur
1 genta
(Sólrun)
læra til sjúkrasystir
í starvssvenjing
endaðu á Rødbygård
Sum Sólrun skrivar, vóru tað ov nógv fólk í hvørjum bygningi og hvørjari stovu og aldursmunurin eisini.... (2 ár og uppeftir)
Nógvar misskiljingar vóru
So nógv foreldur vistu ikki hvat tað var, og máttu bara senda tey
Umlættingarheimið, Dáin
Stovnað í 1971 av Hanusi og Helenu Samuelsen. saman við 70 øðrum foreldrum og avvarðandi.
Javni
Navni Javni, kemur av tí, at Javni er ein av teimum elstu plantunum á jørðini, ið veksur alt árið og er einfald og lágvaksin planta.
Av teimum trimum sløgunum av javna tóku tey litingarjavnan til búmerki.
Orðið javni minnir eisini um javnrætt, og hetta klæddi felagnum væl.
Søga og Faktum
Menningartarni?
Downs syndrom (Tað vanligasta)
WH-Syndrom (bara 1 í Føroyum)
1980
'Statens Åndssvageforsorg' niðurlagt
1981
Øll komu aftur til Føroya
Niðurstøða


text:
Móður Teresa
Móður Teresa (f. Agnesë Gonxhe Bojaxhiu 26. august 1910 í Skopje – † 5. september 1997 í Kalkutta í India) er heimskend katólk nonna. Hon verður sædd sum verndareingilin hjá teimum, ið líða neyð, og hugsaði hon meira um tey enn um seg sjálva. Nú berjast India og Albania um beinagrindina hjá henni. Móðir Teresa varð borin í heim í Skopje, Makedónia. Foreldur hennara komu frá Albania - tó búði Móðir Teresa í India tað mesta av sínum vaksna lívi, sum ung búði hon eina tíð í Dublin í Írlandi. Móðir Teresa var indiskur statsborgari. Í 1979 fekk hon Friðarheiðursløn Nobels.


text:
Vár
Várið er ein av teimum 4 árstíðunum. Á norðaru hálvkúlu er várið frá várjavndøgum 20.-21. mars til 21.-22. juni. Í Norðurlondum er eisini vanligt at siga, at várið frá 1. mars til 31. mai. Í Føroyum er ikki so stórur munur á hitanum í teimum ymisku árstíðunum, men tað sæst stórur munur á ljósinum, dagarnir gerast longri og bøurin grønkast. Frá 1961 til 1990 var miðalhitin í Tórshavn 3,8 °C í mars, í apríl var hann 5,0 °C og í mai var hann 7,0 °C. Sama tíðarskeið og sama stað var avfallið 132 mm í mars, 88 mm í apríl og 70 mm í mai.[1]


text:
Áðrenn upplesturin.
Rói Patursson, Jóanes Nielsen og Carl Jóhan Jensen
Carl Jóhan Jensen lesur úr komandi skaldsøgu sínari, sum hann sigur ikki er ein skaldsøga.
Fitt av fólki var møtt upp.
Annar ritstjóri Vencils í djúpum tonkum.
Skógvarnir hjá einum upplesara.
Hendur hjá einum uplesara.
Oddfríður Marni Rasmussen lesur upp.
Áhoyrararnir hugna sær. Onkur lesur okkurt upp, sum fær fólk at flenna.
Carl Jóhan Jensen og Jóanes Nielsen spáka saman við hinum frá Steinprenti og yvir í Bojsensgarð, har næsti upplesturin var.
Fólk gera seg klár til eina skaldsliga uppliving í regninum.
Barður Persson
Rói Patursson bjóðar øllum vælkomnum.
Ludvík á Brekku lesur og Rói er regnskjólhaldari.
Ludvík a Brekku lesur upp.
Hugsavnaðir áhoyrarar.
Kim Simonsen lesur upp yrkingar og Ludvík á Brekku er nú regnskjólhaldari.
Jóanes Nielsen millum greinarnar.
Rói Patursson lesur upp. Hann hevur ikki brúk fyri regnskjóli.
Kim Simonsen og Ludvík á Brekku við regnskjóli.
Arnbjørn Ó. Dalsgarð lesur eina søgu, meðan vit bíða eftir klokkuni.
Vónbjørt Vang lesur upp.
Trygvi Danielsen lesur úr síni nyggju bók, sum kemur út um eina viku.
Jóanes Nielsen lesur upp yrkingar.
OMR


text:
Barbara Holm 09.01.2017 (12:01)
Yvirlækni: Óvanliga nógv spýggisjúka í ár
- Tað er ikki óvanligt, at spýggisjúka herjar um veturin. Men tað hevur verið meira enn vanligt í ár, sigur Shahin Gaini, yvirlækni.
Tey flestu hava ivaleyst heilsa upp á spýggisjúkuna nú í vetur, antin persónliga ella í nærumhvørvinum.
Tað er ikki óvanligt um vetrartíð, at spýggisjúka og aðrar líknandi sjúkur gera um seg í myrku tíðini. Men í ár hava vit verið óvanliga hart rakt av spýggisjúkuni, heldur Shahin Gaini.
- Tey allarflestu koma ikki inn á sjúkrahúsini, tá ið tey hava spýggisjúku so vit hava eingi hagtøl upp á tað. Men mín fatan er, at vit hava verið harðari rakt í ár enn undanfarin ár, sigur Shahin Gaini og heldur fram.
- Um jóltíðir lógu ótrúliga nógv sjúk í tríggjar, fýra dagar við spýggisjúku, sigur hann.
Spýggisjúkan smittar óvanliga illa, men ráð eru fyri at sleppa undan.
- Tað er ringt, men sera gott reinføri kann bjarga summum undan sjúkuni. Og veitst tú familjulimir eru smittaðir, lat so vera við at vitja tey, sigur Shahin Gaini.
Vanligt er, at ein familja verður smitta og so eru tey sjúk kanska í eina viku samanlagt.
-Eftir tað verða tey fyribils immun móti spýggisjúku og sleppa kanska undan í trý ár, sigur Shahin Gaini, yvirlækni á Landssjúkrahúsinum.


text:
Warren Buffett
Warren Edward Buffett (føddur 30. august 1930 í Omaha, Nebraska) er heimsins næstríkasti persónur. Buffet hevur mist 25 milliardir dollarar í 2008. Hann eigur kortini 37 milliardir dollarar, og er sostatt heimsins næstríkasti persónur.
Hann hevur gjørt hepnar íløgur seinastu árini, og økti ognina við næstan 50 miljardum í 2007, uppí 62 miljardir dollarar. Kendi amerikanski ríkmaðurin, sum lá ovastur í 2008 við 62 milliardum, liggur nú á øðrum plássi við 37 milliardum dollarum, meðan meksikanski ríkmaðurin Carlos Slim Helú á triðja plássi bert hevur 35 milliardir dollarar eftir.
Til tess at bjarga Harley Davidson hevur Warren Buffet gjørt av at læna fyritøkuni 300 milliónir dollarar. Fyri hann er hetta helst smápengar, men hetta er eftir øllum at døma bjargingin fyri Harley Davidson. Hann ger hetta tó ikki fyri einki. Harley Davidson skal gjalda honum 15 prosent í rentu um árið av hesum láni.


text:
Søga 55: Ein lítil drongur tænir Gudi
ER hesin lítli drongurin ikki fittur? Hann eitur Sámuel. Maðurin ið heldur hondina á høvdinum á Sámueli er høvuðspresturin í Ísrael, Eli. Pápi Sámuel, Elkana, og mamma hansara, Hanna, eru tey bæði ið leiða hann til Eli.
Sámuel er ikki meir enn fýra ella fimm ára gamal. Nú skal hann búgva við tabernaklið hjá Jehova saman við Eli og hinum prestunum. Hví munnu Elkana og Hanna lata ein so lítlan drong sum Sámuel tæna við tabernaklið? Jú, nú skalt tú hoyra.
Nøkur fá ár frammanundan var Hanna ógvuliga kedd. Hon fekk einki barn, og hon vildi so fegin havt eitt. Ein dagin tá hon var og vitjaði tabernaklið, bað hon til Jehova: ’Á, Jehova, gloym ikki meg! Gevur tú mær ein son, lovi eg at tú skalt fáa hann, so hann kann tæna tær alt lívið.’
Jehova hoyrdi bønina sum Hanna bað, og nakrar mánaðir seinni átti hon Sámuel. Hon var so góð við tann lítla dreingin hjá sær, og longu meðan hann enn var pinkulítil fór hon at læra hann um Jehova. Hon segði við mannin hjá sær: ’So skjótt sum Sámuel verður so stórur, at eg ikki longur noyðist at hava hann á brósti, taki eg hann við til tabernaklið so hann kana tæna Jehova har.’
Tað er tað vit síggja Honnu og Elkana gera á bílætinum. Tey hava lært Sámuel so væl, at hann er glaður um at tæna Jehova her við tabernaklið. Á hvørjum ári koma Hanna og Elkana til hetta tjaldið at tilbiðja Gud, og at vitja sín lítla son. Og á hvørjum ári hevur Hanna seymað Sámueli ein nýggjan kappa við ongum ermum.
Árini ganga og Sámuel tænir framvegis við tabernaklið. Bæði Jehova og fólkið eru góð við hann. Men høvuðspresturin Eli eigur tveir synir, Hofni og Pinehas, og teir bera seg ikki at sum teir eiga. Teir gera tað ið er ónt, og teir lokka eisini onnur til ikki at akta Jehova. Eli átti at tikið prestatænastuna frá teimum, men tað ger hann ikki.
Hin ungi Sámuel letur ikki tað ónda ið fer fram við tabernaklið forða sær at tæna Jehova. Men av tí at so fá menniskju elska Jehova, er tað nú langt síðan Jehova hevur talað við nakran. Men hoyr nú hvat hendir tá Sámuel er blivin eitt sindur eldri:
Sámuel liggur og svevur í tabernaklinum. Knappliga vaknar hann. Hann hoyrir onkran rópa seg og svarar: ’Her eri eg.’ Hann fer á føtur, rennur til Eli og sigur: ’Her eri eg, tú rópti meg.’
Men Eli svarar: ’Nei, eg rópti ikki; far tú bert og legg teg aftur.’ Og Sámuel leggur seg aftur.
Tá verður aftur rópt: ’Sámuel!’ Sámuel fer upp og rennur til Eli. ’Her eri eg, tú rópti meg.’ Men aftur svarar Eli: ’Eg rópti teg ikki, sonur mín. Far tú bert og legg teg aftur.’ Og Sámuel fer aftur at leggja seg.
’Sámuel!’ ljóðar nú aftur triðju ferð. Sámuel rennur til Eli. ’Hesa ferðina mást tú hava rópt meg,’ sigur hann. Men nú veit Eli at tað má vera Jehova ið rópar. Hann sigur við Sámuel: ’Far og legg teg eina ferð aftrat, og rópar hann aftur, skalt tú siga: "Tala, Jehova, tænari tín hoyrir.“’
Jehova rópar aftur, og Sámuel sigur sum hann varð biðin. Jehova sigur tá fyri Sámueli at hann fer at straffa Eli og synirnar. Nakað seinni doyggja Hofni og Pinehas í bardaga móti filistarum, og tá Eli frættir tað, dettur hann aftur av stólinum hann situr í, brýtur hálsin og doyr. Tað Jehova segði gekk út.
Sámuel verður seinasti dómarin í Ísrael. Tá hann er vorðin gamal sigur fólkið við hann: ’Finn okkum ein kong, ið kann ráða yvir okkum.’ Tað vil Sámuel ikki, tí Jehova er kongur teirra. Men Jehova sigur at hann skal gera sum fólkið biður hann.
1 Sámuel 1:1-28; 2:11-36; 4:16-18; 8:4-9.
LÆR MEIRA
Sámuel bleiv við at gera tað, sum var rætt
Hvussu kanst tú taka eftir Sámueli og gera tað, sum er rætt, sjálvt onnur skikka sær illa?
Sámuel vaks upp hjá Jehova
Hvussu var barndómur Sámuels sjáldsamur? Hvat hjálpti honum at fáa sterka trúgv, meðan hann var í halgidóminum?


text:
Curaçao
Curaçao (úttalast Kurasaw) er ein oyggj og eitt sjálvstýrandi land í Suðurkaribiska havinum tætt við strondina á Venezuela. Oyggin er partur av Niðurlendska Karibia og fekk sjálvstýri í 2010 og er ein partur av Niðurlendska kongsríkinum, men er eins og Føroyar ikki partur av ES. Landið Curaçao er høvuðsoyggin og tann lítla óbygda oyggin ið nevnist Klein Curaçao (Lítla Curaçao).
Curaçao er ein av teimum trimum ABC-oyggjunum. Fólkatalið er gott 150.000, landið fevnir um 444 km2. Høvuðstaðurin eitur Willemstad.


text:
Runavíkar kommuna hevur samstarvað við Krea í mong ár, og samstarvið hevur verið fyrimyndarligt.
Krea hevur loyst nógvar ymiskar og fjølbroyttar uppgávur fyri kommununa -harímillum eru bæði heimasíða og búmerki - og hevur Krea eisini mangan verið kommununi hollur ráðgevi.
Okkara royndir eru, at Krea arbeiðir professionelt og gera eitt dygdargott arbeiði, sum altíð er sera væl úr hondum greitt.
Krea hevur hildið allar avtalur, sum gjørdar eru við Runavíkar kommununa.
Vit geva tí Krea okkara besta viðmæli.Magnus Rasmussen, Fyrrverandi borgarstjóri
http://www.runavik.fo


text:
11. Jan 2017
Ein klókur persónur segði einaferð, at tað var betur um tað var system í rótinum, heldur enn rót í systeminum. Vit í nevndini hava gjørt ein lítlan feil í kalendaranum. Tað stendur, at vit 5. juni skuldu kappast runt Oyggjarvegin. Vit hava av misgávum...
19. Des 2016
Tað var Dávur Magnussen, ið vann seinastu av fimm einkultstartskappingum, ið Tórshavnar Súkklufelag hevur skipað fyri í heyst.Leygardagin skipaði TSF fyri seinastu kappingini í Vetrakappingin 2016. Undan kappingini var Dávur favorittur at vinna kappingina, og tað bleiv sum fyrireikararnir høvdu væntað: Dávur kom, sá og...
04. Des 2016
Leygardagin 3. desembur skipaði TSF fyri 4. og næstseinasta umfar av Vetrakappingini 2016. Fimm kappingar eru, og í hesari kappingini er bara talan um einkultstartskappingar. Kappingin er ein liður í fyrireikunum til Oyggjaleikir, ið verða á Gotlandi komandi summar.Jógvan Højgaard vann sannførandi, og hetta er...
31. Okt 2016
Tað er ikki altíð at tað er so nógv at siga um eina Einkultstartskapping. Tað er súkklarin versus urið, og so er dagsformurin sera umráðandi. Teinurin, ið verður koyrdur er eisini av stórum týdningini. Teinurin leygardagin var sermerktur á tann hátt, at rutan var alt...
23. Okt 2016
Góð uppmøting og gott veður kann sigast um kappingina, sum TSF skipaði fyri ígjár, leygardagin 22. oktobur. Og so kann ein siga, at tíðirnar vóru eisini góðar, tá hugsað verður um, at kappingarárið 2016 er liðugt, og nýtt kappingarár ikki rættiliga er byrjað.Koyrt bleiv á...
03. Okt 2016
Tað stundar til Oyggjaleikir, sum í næsta summar verða á Gotlandi. Sersambandið fyri súkkling og triathlon, SST, verður væl umboðað, tí allar ítróttargreinar undir sersambandinum – súkkling, fjallasúkkling og triathlon – verða umboðaðar á komandi leikunum. Í hesum sambandi fer Tórshavnar Súkklufelag at skipa...
21. Sep 2016
Leygardagin skipaði TSF so fyri seinastu kappingini í hesum kappingarárinum. Hetta var samstundis tann seinasta av trimum FM kappingum. Fyrst bleiv kappast í Einkultstarti í Kaldbaksbotni, síðan í Landavegsúkkling frá Havn til Saksun og aftur til Havnar, og leygardagin bleiv so kappast í Býarsúkkling.Teinurin leygardagin...
12. Sep 2016
Tað var heitt, tað var vindur, tað var langt, og tað var hart. Nakað soleiðis kann man siga um upplivilsið sunnudagin 11. septembur, tá kappast varð í FM í Landavegsúkkling. Heili 12 hitastig vóru í Saksun. Undanvindur var norður gjøgnum Sundalagið, og mótivindur suður móti...


text:
Amin
Ein amin er felagsheiti fyri ein funktionellan bólk og eitt lívrunnið mýl ið hevur hendan bólkin í sær. Aminir eru uppbygtar sum eitt ammoniakmýl við einum ella fleiri av teimum trimum hydrogen atomunum skiftum út við aðrar bólkar. Aminir verða nevndar við endingini -amin um talan er um einfald, smá mýl. Aminbólkurin kann eisini nevnast í heitinum við amino-.
Aminir verða deildar í tríggjar bólkar:
- Primer amin: Nitrogenatomið hevur tvey hydrogenatomir til nábúgvar.
- Sekunder amin: Nitrogenatomið hevur eitt hydrogenatom til nábúgva.
- Tertier amin: Nitrogenatomið hevur onki hydrogen til nábúgva.
Dømi um nakrar aminir:
Nýtsla[rætta | rætta wikitekst]
Aminir eru sera útbreiddar. Dømi um nøkur evni ið innihalda aminbólkar:
- Í kroppinum: Dopamin, serotonin, adrenalin
- Heilivágur: Morfin, kodein, chlorpromazin
- Rúsevni: Kokain, amfetamin, heroin
- Í natúruni: Nikotin
Framleiðsla[rætta | rætta wikitekst]
Aminir kunnu framleiðast soleiðis:
- Reduktión av nitril gevur eina primera amin
- Reduktión av amid gevur eina primera, sekundera ella tertiera amin
- Reduktiv amination av aldehyd ella keton gevur eina primera, sekundera ella tertiera amin
- Reduktion av nitrobólki gevur eina primera amin
- Reduktion av imin gevur eina primera ella sekundera amin
- Reduktion av azid gevur eina primera amin
Reaktiónir[rætta | rætta wikitekst]
Tvey tey týdningarmiklastu sløgini av reaktiónum aminir luttaka í eru:
- Nukleofil substitutión av sýruhalogenidið ella sýruanhydridið gevur eina amid
- Nukleofil substitutión av halogenidið gevur ein útbygta amin


text:
Sára R. Nysted úr Suðuroyar svimjifelagi hevur sett nýtt føroyskt juniormet í 100 metrar frí.
Hon kom á mál við tíðini 57,43 sekund. Gamla juniormetið frá 2013 á 57,62 sekund átti Guðrun Mortensen.
Føroyska metið í 100 m. frí er 57,41 sekund. Tað setti Elspa Mørkøre í 2007.
Óli Mortensen persónligt met
Óli Mortensen setti nýtt persónligt met í 200 metrar frí, tá hann svam í innleiðandi riðlunum.
Tíðin hjá Óla var 1.51.12. Undan hesari kappingini var besta tíðin hjá honum 1.51.19
Tíðin hevði við sær, at Óli Mortensen bleiv nummar 64 av 106 í 200 metrar frí kappingini.
Pál Joensen hitar upp longri teinar
Pál Joensen bleiv nummar 62 av 106 svimjarum í 200 metrar frí kappingini. Tíðin var 1.50.69.
Pál eigur sjálvur føroyska metið, ið er væl skjótari. Metið á 1.46.61 varð sett í Kroatia í 2008.
Svimjing.com skrivar, at Pál mest av øllum brúkti hesa kappingina til at fyrireika seg til longri teinarnar.
Les eisini
Vár Eidesgaard og Signhild Joensen hava sett føroysk met í Danmark
Tíðindi
Tróndur Vatnhamar og Finnur Koba kappast móti Solveig Hanusardóttir Olsen og Knút Háberg Eysturstein
Grønlendski landsstýrismaðurin í fiskivinnu- og veiðumálum hóttir við at taka loyvi frá grønlendsku skipunum, um tey ikki fáa skil á rúsevnum umborð
Eivør hevur roynt tað, Jógvan Hansen somuleiðis, og nú fer Kristina Bærendsen at syngja í íslendsku Eurovision kappingini
Týski kanslarin ætlar at varðveita viðurskiftini við USA. Verri er við hennara varakanslara, sum stúrir fyri handilsviðurskiftunum landanna millum.


text:
Gjaldoyra
Gjaldoyra er peningseind í einum landi. Peningur er rætt og slætt pappírslepar og smá metalpetti, sum myndugleikarnir hava givið okkum at gjalda við, tá ið vit keypa. Tað hevur tí einki at siga, hvørjum tað er, vit gjalda við, bara fólk eru samd um virðið á gjaldoyranum.
Í gomlum døgum hava fólk ymsastaðni í heiminum brúkt til dømis neyt, tubbak, te og metal sum gjaldoyra. Fyri meira enn 2000 árum síðan gjørdu fólk pengar av dýrum metalli, til dømis silvuri og gulli. Men fyri 1000 árum síðan fóru kinverjar at brúka pengaseðlar, t.e. pappírslepar, sum bankin lovaði at taka og lata gull í staðin. Fyrstu kinversku pengarnir vóru gjørdir úr bronsu og høvdu skap sum amboð. Í langar tíðir gav eisini Tjóðbanki Danmarkar henda umbýtingarrætt, men varð hann avtikin í 1931. Elstu myntirnir eru næstan 3000 ára gamlir og eru úr Lýdia í Turkalandi. Í dag eru myntir helst tað, vit kalla smápengar.
Pengaseðlar eru størri upphæddir, teir eru torførir at falsa og nógv lættari enn myntir. Pengaseðlar eru gjørdir úr serligum pappíri. Vatnmerki er á teimum. Tað sæst, um tú heldur seðilin upp móti ljósi. Stjórnirnar í teim ymsu londunum geva út pengaseðlar og svara fyri virðinum, sum er skrivað á teir. Á seðlunum eru mynstur og myndir, sum eru sera torfør at falsa. Tað er bannað at falsa ella prenta pengaseðlar, og tey, ið falsa pengaseðlar, skulu rokna við harðari revsing. Danski Tjóðbankin hevur einkarrætt at gera føroyskar og danskar pengaseðlar. Fyri at tryggja okkum ímóti falsan, er ein plasttráður ella metaltráður drigin ígjøgnum pappírið. Allir seðlarnir eru eisini talmerktir. "Den Kongelige Mønt" (partur av Tjóðbanka Danmarkar) hevur eisini einkarrætt at sláa mynt. Hvør einstakur myntur hevur serstakt snið og eitt tal, sum sigur, hvussu nógv hann er verdur, og árið, hann er sligin. Pengaseðlar og myntir hava enn stóran týdning sum gjaldoyra, men reiðipeningur verður alt minni brúktur millum manna, í staðin fara vit at gjalda fyri okkum á annan hátt, til dømis við plastkorti.


text:
Fyrsta av fýra greinum um, hvussu tóm hotelkømur verða fylt,
eftir Elina Brimheim Heinesen, fyrrverandi stjóra í SamViti
National Geographic Traveler skýrdi Føroyar at vera besta, mest óspilta oyggjalandið í heiminum. Tað er ikki uttan orsøk, at ein slík kanning er vorðin almannakunnngjørt júst hesi árini, og at eitt land sum Føroyar endar á ovastu rók. Elin Brimheim Heinesen hugleiðir um, hví rákið hóast alt er til fyrimuns fyri Føroyar, og hvat tað merkir fyri framtíðar ferðavinnumøguleikar í landinum.
Hóast ein ávís afturgongd tykist at vera í ferðafólkatalinum til Føroya beint í løtuni, so vænti eg, at gongdin vendir aftur, men bert um føroyingar seta seg inn í og duga at lofta alheimsrákinum beint nú. Tað er ikki ógjørligt at venda gongdini, tí eitt vaksandi tal av ferðafólkum leita eftir øðrvísi, meira óspiltum og tryggum ferðamálum. Tey ynskja at koma burtur úr dagliga trummirumminum eina løtu, seta ferðina niður og sleppa sær undan eini larmandi, hóttandi og dálkaðari verð, sum bara tykist at mala skjótari og skjótari.
Fleiri og fleiri ynskja at ferðast til upprunakend, náttúruvøkur støð, har tey fáa frið at brúka allar sansir, so tey kenna seg meira frísk og livandi – anda djúpt og bara síggja, merkja, lurta, lukta og smakka. Tey ynskja at fáa frískan íblástur og at seta ferð á hugflogið og skapanarhugin. Tað finnast ikki so nógv ferðamál longur, sum kunnu møta øllum hesum krøvum. Men Føroyar hóska sum fótur í hosu til tørvin og hava tí allar møguleikar fyri at gerast eitt “trendy” ferðamál, um føroyingar bara duga at gagnnýta eftirspurningin úti í heimi til egnan fyrimun.
Í sambandi við seinasta ferðavinnukjakið í miðlunum, umframt sokallaða vakstrar- ella ‘kreppupakkan’, har politikkarar nú lova at seta pengar av til marknaðarføring av Føroyum m.a. sum ferðaland, hevur undirritaða hug at koma við nøkrum hugleiðingum um, hvussu hetta kann gerast, nú eg ikki longur havi ábyrgd fyri almennu umsitingini av m.a. ferðavinnu. Vónandi kann mítt íkast tó enn koma framtíðar ferðavinnu í Føroyum til góðar.
Hvat onnur siga um Føroyar
Tá ein av heimsins fremstu serfrøðingum í tjóðarbranding, Simon Anholt, varð spurdur av einum ritstjóra frá Bradt’s Travel Guides, heimsins størsta ferðabókaforlag, um hann vildi geva sítt íkast til eina ferðaleiðbeiningarbók um Shangri La (eitt land bert til í søgnum) segði hann: “Eg síggi Føroyar sum sagnarlandið Shangri La í 21’ndu øld”. Tað er als ikki óvanligt at hoyra útsagnir sum hesa og sum ta, ið tann australski journalisturin Eric Campbell frá australsku sjónvarpssendingini “Foreign Correspondent”, segði: “Burtur av leið og undrunasamt hugfangandi síggja oyggjarnar út sum okkurt úr eini fornnorrønari søgn”. Hann segði eisini: ”Føroyar kunnu væl gerast heimsins næsta land!” (The Faroe Islands could very well be the world’s next country!) Harvið meinti hann, at Føroyar fóru kanska í næstum at gerast eitt tað mest spennandi landið í heiminum at ferðast til.
Í eini New York Times grein í 2007 við yvirskriftini: “Into the Mystical Unreal Reality of the Faroe Islands” (Inn í gandakenda óveruliga veruleikan í Føroyum), lýsir høvundurin Føroyar sum “the most curious place left on earth” (tað mest forvitnisliga landið, sum er eftir í heiminum). Journalisturin Stephen Metcalf lýsti sína fatan soleiðis: “Føroyar eru sanniliga tað mest stemningsfulla og vakrasta staðið, eg nakrantíð havi verið”. Onnur úttrykkja tað við orðum sum “otherwordly” (sum úr øðrum heimi) ella sum “Lord of the Rings-country” (Land Ringanna Harra) og onnur aftur sum “The Grand Canyon í Norðuratlantshavi”.
Bestu oyggjar í heiminum
Hóast nógvir útlendingar halda, at Føroyar eru heilt serstaka vakrar og spennandi sum ferðamál, eru Føroyar enn ikki at síggja í nógvum ferðakatalogum. Hetta kann tó møguliga fara og broyta seg, tí National Geographic Traveler skýrdi Føroyar at vera tær bestu og mest dragandi oyggjarnar út av 111 oyggjasamfeløgum í heiminum – frammanfyri Azorurnar, Bahama Oyggjarnar, Hawaii, Ísland og eina rúgvu av øðrum fantastiskum oyggjasamfeløgum. 522 ferðaserfrøðingur komu fram til hetta úrslitið seint í 2007. Ein líknandi kanning verður ikki gjørd í bræði aftur, so henda kanningin verður tí galdandi nógv ár fram. (sí http://www.nationalgeographic.com/traveler/features/islandsrated0711/islands.html)
Hetta hevur givið Føroyum ómetaliga virðismikið lýsingarvirði. Men harvið eru ikki allar súður syftar.
Møguligir vandar fyri framman
Føroyar eru eitt pinkalítið land, har fá fólk búgva. Tað merkir við øðrum orðum, at føroyingar í mun til onnur lond hava sera avmarkaða fíggjarliga orku til at marknaðarføra seg. Tað er fremsta orsøkin til, at landið er so ókent. Men føroyingar hava tó ein stóran fyrimun – tí Føroyar á mangan hátt hava eitt ríkari og óspiltari náttúru- og mentanartilfeingi at bjóða enn so nógv onnur lond. Størsti parturin av heiminum hevur bara ikki rættiliga so nógvar møguleikar fyri at fáa eyga á tað.
Hóast veðurlagið í Føroyum er avbjóðandi, eiga føroyingar ikki at undirmeta atdráttarmegina, sum Føroyar kunnu hava, um tær vóru sjónligari – eisini hóast ferðafólkatalið beint nú sær út til at minka. Rákið kann skjótt venda aftur. Eingin veit, um ella nær okkurt hendir, sum setir Føroyar á heimskortið, sum kann føra til, at landið kemur uppá móta at ferðast til. T.d. at føroyingar fáa ein kendan ‘ambassadør’ – eins og Bjørk er ambassadørur fyri Ísland ella ABBA hevur verið tað fyri Svøríki.
Sjálv haldi eg, at Føroyar hava sera góðar møguleikar fyri at menna eina lønandi ferðavinnu. Hetta hoyri eg útlendingar, sum hava verið í Føroyum, siga í heilum. Teir síggja nógvar óbrúktar møguleikar. Men ynskja føroyingar at brúka hesar møguleikar? Hvat slag av ferðavinnu ynskja føroyingar? Er t.d. hópferðavinna í Føroyum ynskilig?
Viðkvæmar oyggjar Tað er týdningarmikið at minnast til, at av tí at oyggjarnar eru so smáar, eru tær eisini sera viðkvæmar, so sum National Geographic Traveler eisini hevur gjørt vart við. Føroyingar kunnu skjótt spenna bein fyri sær sjálvum og missa tjansin fyri at gagnnýta góðar møguleikar, ið standa teimum í boði, um fólk byrja at selja ov nógv út av tí, sum landið hevur, ov skjótt. Tað hevur stóran týdning at gera alt fyri at sleppa undan at gera mistøk, har ikki vendst við aftur, tí tey mistøk føroyingar gera í dag, kunnu sera skjótt føra til, at júst teir fyrimunir, sum gera Føroyar so serstakar og dragandi beint nú, fara fyri skeyti.
Undir øllum umstøðum er neyðugt at fyrireika seg og leggja lunnar undir framtíðar ferðavinnu. Men fyrst mugu týdningarmiklir spurningar svarast, so sum: Hvussu nógv ferðafólk kunnu oyggjarnar rúmast? Nær eru tey so nógv, at tey órógva tey náttúrligu og mentanarligu upprunaeyðkenni, sum beint nú verða roknað sum bestu fyrimunir Føroya? Veðrið kann eingin gera nakað við, men til ber at ansa eftir tí tilfeingi, sum eyðkennir Føroyar, og sum er so serstakt, at tað verður roknað sum tað mest virðismikla føroyingar eiga – kanska serliga í annara eygum.
Sjálv vóni eg, at føroysk ferðavinna kann mennast til eina lønandi vinnu, men samstundis eisini til eina burðardygga og vistfrøðivinarliga vinnu, ið ikki oyðileggur virðismiklu og lutvíst óspiltu náttúruna og mentanina í Føroyum, sum teir 522 ferðaserfrøðingarnir á National Geographic Traveler eisini løgdu so stóran dent á. Tí hevur tað so stóran týdning at menna eina ferðavinnu, sum hjálpir føroyingum at varðveita sínar fyrimunir, sum Føroyar hava fram um onnur lond, og sum nógvir føroyingar sjálvir eisini elska og ikki ynskja at missa. Bera fólk seg skilagott at, eigur tað at bera til.
Ein vistfrøðivinalig og burðardygg ferðavinna Hópferðavinna er neyvan realistisk at fara eftir. Hon er heldur ikki tað verd, um føroyingar ynskja at varðveita sinar bestu fyrimunir, sum teir skulu liva av eisini í framtíðini. Í longdini fæst best burtur úr at miða eftir hóskandi mongdum av tí slagnum av ferðafólkum, sum nettupp ikki ynskja “yvirturistað” støð, men fegin vilja gjalda meira fyri at vitja og uppliva “goymistøð”, har til ber at goyma seg burtur frá eini strongdari verð – og tó enn liva trygt og komfortabult.
Orsaka av heimsumfatandi veðurlags- og umhvørviskreppuni leggja fleiri og fleiri ferðfafólk alt størri dent á tað reina og óspilta, á burðardygd og vistfrøðiliga javnvág. Tvs. tey ynskja at ferðast til óspilt støð og ynskja ikki at ávirka ella broyta hesi støðini. Hesi ferðafólk vísa seg samstundis at vera tað slagið av ferðafólki, sum leggja lutvíst nógv fleiri pengar eftir seg. Tey velja tilvitað at leggja sínar pengar lokalt fyri at hjálpa lokalsamfelagnum á best møguliga hátt við at varðveita sín uppruna, tí tey ynskja, at tær mentanir og tann náttúra, tey vitja, verða varðveitt so væl sum gjørligt í sínum upprunalíki.
Upprunaleiki er vorðin ein veruliga eftirspurd mangulvøra í heiminum í dag. Her hava Føroyar fyrimun, tí landið er – við síni sterku siðvenju og serligu náttúru – lutvíst meira upprunakent og serstakt í mun til onnur lond. Tað var tí, at Føroyar gjørdist nummar eitt á listanum hjá National Geographic Traveler. Spurningurin er í hvønn mun føroyingar sjálvir framhaldandi ynskja at liva upp til heiðurin.
Hvør er atdráttarmegin?
Fyri einaferð enn at ímynda ta møguligu atdráttarmegina, Føroyar hava, og undirstrika, hví eg haldi, at talið av ferðafólkum kann vaksa munandi í framtíðini, so fari eg her at endurgeva, hvussu ein bólkur av surfarum hava lýst Føroyar: “Oydnar strendur. Ein ómetaliga vøkur náttúra. Fullkomnar aldur. Hetta er júst tað, ein og hvør surfari bara droymir um... Fyri tveimum árum síðani ferðaðist ein bólkur av surfarum norður til Føroya. Tað, sum teir funnu har, gjørdi teir púrasta ovfarnar. Fleiri hundrað kilometrar av fólkatómum sjóvarstrondum. 18 tímar langar surfing dagar, ein streymur av aldum, sum áhaldandi rullaðu inn á strendurnar norðan úr havi. Tær fantastisku myndirnar, sum fotografurin Ouhilal vendi aftur við, vístu, at Føroyar eru eitt slag av Hawaii’anskum paradísi, har sandstrendurnar eru skiftar út við grønt gras, hotellini við flagtaktar smáttur, og einastu áskoðarafjøldirnar eru seyðir á biti.”
Fyrilitarloysi kann oyðileggja møguleikar Føroya Hetta er alt mikið gott – og surfarar eru helst ikki tey ringastu ferðafólkini at draga at sær. Tó so... um Føroyar fara at vekja alt størri ans millum surfarar og onnur fólk, sum hava lutvíst stóra ávirkan á alheimsrákið, so eri eg vís í, at størri fjøldir skjótt eisini gerast varug við hetta forkunnuga landið. Tíðindini kunnu skjótt ganga sum rótasúpan. Kend fólk kanska byrja at vitja. Og áðrenn fólk vita av tí, kunnu føroyingar fáa nakað, sum líkist einari innrás – ikki bara av surfarum, men eisini øllum møguligum øðrum, sum fylgja aftaná fyri at “herma” eftir sínum hetjum. Tað skal ikki altíð so nógv til, at ein nýggjur ‘móti’ fangar – bara hepni at gera tað rætta til røttu tíð.
Spurningurin er, hvat vit ynskja okkum. “Be careful what you wish for – it might come true” (Ansa eftir, hvat tú ynskir tær – tað kann gerast veruligt), siga fleiri útlendingar við føroyingar. Eingin veit tað við vissu, men núverandi støða kann broytast – kanska knappliga – júst sum íslendingar upplivdu tað fyri nøkrum árum síðani. Innrásin har broytti teirra samfelag, so tey í dag hava mist ein stóran part av teirra upprunaleika í eygunum á mongum, tí tey ‘rúsaðust’ av menningini og vóru ov ágrýtin eftir at broyta sítt samfelag til ein altjóða standard – nakað, sum nógv ferðafólk í dag lasta íslendingar fyri, og nógvir íslendingar sjálvir eru harmir um, tí teir kenna, at teir hava mist sína sál. Fleiri hava tí rátt føroyingum til ikki at gera tað sama. So spurningurin er, um føroyingar kunnu læra av teim mistøkum, íslendingar hava gjørt. Tað gevur jú Føroyum ein fyrimun ikki at vera sum Ísland.
Í løtuni er ferðavinna tó ikki nøkur serliga lønandi vinna í Føroyum. Hetta ger tað torført at sannføra (summi) fólk í ferðavinnuni um, at tað ikki er líka mikið, hvussu Føroyar verða seldar. Selja føroyingar Føroyar “ov bíliga” og fara uppá kompromis við góðskuna bara fyri at fáa tann stuttskygda vinningin, kann hetta koma aftur um brekku seinni og fáa álvarsligar fylgjur. Summi fólk, sum liva av ferðavinnu, eru sjálvandi ‘svong’ – serliga nú í krepputíðum – og hetta kann gera tey fyrilitarleys, so tey ikki hugsa seg nóg væl um, men avleiðingin kann gerast, at tey saga greinina av, tey sjálvi sita á.
Miðvísar heildarætlanir skapa lønsemi
Eg skilji væl ynskið hjá summum um at taka ímóti øllum tí, sum tilvildarliga býður seg her og nú. Fyri tey snýr tað seg kanska bara um at yvirliva. Men skal ferðavinna loysa seg eisini í longdini, má farast hóvliga og skilagott fram. Tað er ikki haldbært bara at líta á tilvildina. Langskygdar heildarætlanir og stuðul til miðvísa marknaðarføring kunnu hjálpa vinnuni at draga ferðafólk til landið, sum ferðavinnan fær meira gagn og vinning av – ikki bara nú, men eisini langa tíð framyvir. Eitt væl tilrættislagt virksemi lønar seg skjótari og er meira støðugt, samstundis sum tað skjótari verður fíggjarliga og umhvørvisliga burðardygt.
Ein munagóð ætlan kundi borið í sær miðvíst arbeiði fyri at spjaða boðskapin um Føroyar sum eitt sermerkt, upprunaligt og umhvørvisliga burðardygt ferðamál kring heimin. Hesin boðskapur er jú í trá við ímyndina av Føroyum sum mest óspilta oyggjasamfelag, sum appellerar júst til ferðafólk, sum virða náttúru og mentan føroyinga, og sum føroysk ferðavinna fær mest burtur úr at fáa hendavegin.
Tað hevur altavgerandi týdning í hesum sambandi at byggja sterk netverk við lyklapersónar kring allan heim – tvs. viðkomandi ferðafyriskiparar og miðlafólk, sum hava áhuga fyri at varpa ljós á serlig ferðamál sum Føroyar. Netverkið er eitt virðismikið amboð, sum hjálpir føroysku ferðavinnuni at appellera til røttu málbólkarnar á munabesta og kostnaðarminsta hátt, og kann eisini gerast hollur ráðgevi fyri ferðavinnuna í Føroyum, tí tað er tætt uppá kundarnar og kennir teirra tørv.
Loysir seg ikki at broyta upprunaleikan
Gløgt er gestsins eyga, sigst. Av tí at útlendska netverkið sær Føroyar uttanífrá, kann tað vísa á , hvat skal til fyri at menna ferðavinnu á ein hátt, sum møtir eftirspurningin frá ferðafólkunum, uttan at føroyska samfelagið missir sín upprunaleika. Almenningurin í Føroyum – vanlig fólk, politikkarar og vinnan sum heild – tykjast ofta ikki at síggja skógina fyri berum trøum og hava lyndi til at vilja broyta føroyska samfelagið til ein standard, sum tey meina, hóskar til eitt altjóða støði, meðan útlendingarnir ofta júst ynskja at uppliva tað sermerkta við Føroyum, sum tey ikki uppliva aðrastaðni. Tey virðismeta kanska tað upprunakenda og ópoleraða meira enn nógvir føroyingar sjálvir gera, tí fyri tey er tað næstan ævintýrakent, tí tað er so nógv øðrvísi, enn tað tey eru von við.
Ferðavinna kann – um skeivt verður atborið – oyðileggja náttúruna, mentanina og upprunaleikan, sum er ein einastandandi kappingarfyrimunur, Føroyar hava í dag, tí tað er tað, sum ger Føroyar øðrvísi enn onnur lond. Men um rætt verður atborið kann vinnan gagnnýta fyrimunin á ein hátt, sum gevur framburð í Føroyum, men eisini styrkir føroyinganna uppruna og integritet sum tjóð – t.d. við at menna tilboð til ferðafólk, sum taka atlit til føroysk serkenni – til vøkru nattúruna, siðvenjuna og serligu mentanina – uttan at tað blívur ‘kunstugt’. Tað er upp til føroyingar at tryggja.
Ferðafólk, sum virðismeta upprunaleika, ynskja nettupp at leggja so nógv sum gjørligt eftir seg, so tað kann brúkast til varðveitslu av tí upprunaliga. So sum t.d. til náttúru- ella tjóðargarðar, sum vísa seg at draga serstakliga nógv ferðafólk. Tá íslendingar fyri nøkrum árum síðani gjørdu Snæfellsjøkull til tjóðargarð t.d., fýrafaldaðist vitjanartalið eftir stuttari tíð!
Hví er ferðavinna í Føroyum ikki størri longu?
Summi undrast: Jamen, um hesar oyggjar eru so fantastiskar, hví er ikki longu ein lønandi ferðavinna í Føroyum? Føroyar eru eitt tað minst “ferðafólkakenda” ferðamálið eftir í heiminum. Hóast Føroyar ikki eru langt burtur frá Evropeiska meginlandinum (bert ein um tveir tímar langan flúgvitúr úr Keypmannahavn ella London), hevur hetta ferðamálið fram til dagin í dag verið hildið at vera eitt sindur ov langt burtur fyri flest fólk, tí oyggjarnar vóru ikki so atkomiligar fyrr í tíðini. Tað hevur loyst seg illa fyri flutningsfyritøkurnar at lata upp nýggjar rutur ella títtari rutur, tí tá bert knøpp 50.000 fólk búgva í landinum, er marknaðurin ov lítil. Flutningsfyritøkurnar hava ikki ráð til tóm setur og at bíða eftir fleiri ferðafólki, so tær lata bara rutur upp, sum kunnu løna seg beinanvegin.
Tað ger tað torførari at byggja upp eina størri ferðavinnu í Føroyum. Hin vegin hevur hetta hjálpt føroyingum at varðveita oyggjarnar óspiltar – til nú í øllum førum. Men tað kann vísa seg framyvir at gerast ein av størstu fyrimununum fyri Føroyar, so sum heimurin sær út beint í løtuni.
Nýggir møguleikar
Fyrr ferðaðust fólk mest suðureftir, har tey kundu sóla sær. Men altjóða rák nú benda á, at “ævintýraferðir” til ókendari støð gerast støðugt betri umtóktar. Fleiri og fleiri ferðast norðureftir fyri at uppliva óspiltu, vøkru náttúruna og áhugaverdu mentaninar, sum finnast har, umframt tí tað er tryggari. Føroyingar eru so hepnir, at teir – framum so nógv onnur – kunnu av røttum halda uppá, at Føroyar eru júst tað – óspilt, upprunakent og trygt. Um føroyingar halda fast í tað, og samstundis brúka tað miðvíst og skilagott í marknaðarføringini av Føroyum, meðan tilboðini til ferðafólkini gagnnýta henda veruleika, kunnu føroyingar helst vænta nógv størri áhuga fyri ferðum til Føroya í framtíðini.
Men fyri at náa so langt, mugu føroyingar sjálvir skilja rákið og gera kravdu íløgurnar í menning og marknaðarføring av Føroyum sum hetta serstaka, óspilta landið. Hetta fara tær næstu greinirnar í hesi greinarøð at snúgva seg um.
Um greinarøðina “Hvussu verða tóm hotelkømur fylt” Hetta er fyrsta greinin av fýra hjá Elini Brimheim Heinesen um, hvussu støðan hjá ferðavinnu í Føroyum møguliga kann fáast at batna.
- Fyrsta greinin snýr seg um, hví altjóða rákið hóast alt er til gagns fyri Føroyar og um, hvat tað merkir fyri framtíðar ferðavinnumøguleikar í Føroyum.
- Onnur greinin snýr seg um avbjóðingarnar hjá ferðavinnuni - um, hvat skal til fyri at møta hesum avbjóðingum best, og hvussu tað almenna kann hjálpa vinnuni.
- Triðja greinin snýr seg um, hví fleiri – bæði almennar og privatar – íløgur mugu til fyri at seta gongd á ferðavinnuna, og hvussu nógv skal til.
- Fjóðra og síðsta greinin snýr seg um, hví ferðavinnan má standa samhaldfast saman – eisini um sín egna stovn - fyri at gera neyðugar heildarætlanir og gagnnýta gylt høvi best.
Fá meira at vita: