text:
Føroyahávur
Føroyahávur (frøðiheiti - Scymnodon obscurus; en.: Smallmouth velvet dogfish, fr.: Squalegrogneur quene échancré, ís.: Færeyjaháfur). Føroyahávur kann gerast í minsta lagi 80 cm langur. Hann er botnfiskur og miðsjóvarfiskur, úr 200 m og djúpari. Tað er óvist, hvussu djúpt hann fer, men møguliga niður á 1450 m. Hann hevur tvær smáar ryggfjaðrar og lítlan pík framman fyri ryggfjaðrarnar. Tann fremra situr mitt á kinum. Hin aftara er heldur størri enn tann fremra og kemur ikki aftur móti stertinum. Hann hevur smalar uggafjaðrar, sum ikki røkka aftur til fremru ryggfjøður. Miðjan á búkfjaðrafestunum situr undir fremra enda á aftaru ryggfjøður. Sterturin er stuttur við stórum, rundum skarði millum ovara og niðara stertablað. Høvdið er um 23 % av heildarlongdini. Hann hevur 5 smáar táknarivur framman fyri uggafjaðrarnar. Gronin er eitt sindur longri enn kjaftbreiddin.
Hann er smidligur fiskur. Miðjan á fremru ryggfjøðurini er mitt á fiskinum. Aftari endi á búkfjaðrafestinum er mitt undir aftaru ryggfjøður. Íslendskir fiskifrøðingar góvu hesum hávi navnið færeyjaháfur.


c: text/html

text:
Fyrilestrar hjá Demich um jarðhita
Áhugaverd grein í ingeniøren um sjógvhitapumpuskipanina á Boðanes- heiminum, ið Demich hevur gjørt
10. februar var sera spennandi brot í Dagur og Viku um jarðhita, sí meira her
Nýggj áhugaverda grein hjá Jarðfengi um m.a. varandi orku Les greinina hjá teimum her
Jarðfengi hevur áhugaverda grein um jarðhita í Føroyum, á heimasíðu teirra. Les greinina hjá
Demich er landsins førandi fyritøka innan alternativa orku. Saman við okkum ber til at fáa hita burtur úr nærum øllum elementum.
Vit veita og seta upp hitapumpur ið taka hita úr luft, sjógv og jørð. Set teg í samband við okkum á tlf. 200 300 ella á demich@demich.fo og fá eitt orkuprát.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Fríggjadagur
Fríggjadagur er ein vikudagur. Dagur Frigg. Tað hevur oftani verið misskilt av nógvum, at dagurin var givin heitið eftir Freju, men so hevði dagurin verið kallaður freyagadagur. Á norrønt : "Freyja" Tað norrøna heitið á fríggjadegið er : "frjádagr". Sostatt, hevði heitið Freja ikki rigga til. Frigg, sum var kona Óðin riggar harafturmóti væl til. Frigg hevði ikki so stóran týdning í norrøna gudalæru, men ímillum vesturgermananir hevði hon stóran týdning. Vesturgermananir høvdu ikki hoyrt um Freju, so teir dyrkaði "hana", sum fruktberðs gudindina og ikki Freju. Á gomlum týskum merkir Frigg : "Fría" og Fríggjadagur eitur "fríatag", nytýskum : "freitag" og á gomlum enskum "frígedæg" nyenkst "friday".
Á Latíni Veneris dies (Dagur Venus). Dagurin hevur ikki fingið heitið frá gudindini Venus, harafturímóti er tað gongustjørnan Venus, sum dagurin er uppkallaður eftir.


text:
Úlvur
Úlvur (frøðiheiti - Canis lupus) er eitt ránsdjór av hundaætt. Sum ein av best kendu kjøtátarum er hann skjótur og væl bygdur at veiða onnur dýr. Úlvur hevur sterkan kjaft og hvassar tenn. Úlvar kunnu eta upp í 9 kg av kjøti hvørja ferð. Hildið verður, at úlvur er ættfaðir at nútíðar tomu hundunum. Hann er størsta hundaslag og verður minst 2 m úr halasnippi í trýni. Er nóg mikið at eta, kunnu einir 20 úlvar halda saman í flokki, men er matneyð, býta teir seg sundur í smáar flokkar, einir 7 í hvørjum. Hvør flokkur hevur sín oddahund, sum allir hinir í flokkinum akta.


text:
Burkina Faso
Burkina Faso (áður nevnt Ovara Volta) er eitt land í Vesturafrika við umleið 16,7 mió. íbugvar. Høvuðsstaðurin er Ougadougou. Í norðri hevur hann mark við Mali og Niger, í eystri við Benin, í suðri við Gana og Fílabeinsstrondin, og í vestri við Mali. Burkina Faso er inni í landinum í Afrika. Tað er av fátækastu londum í heiminum.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Burkina Faso gjørdist sjálvstøðugt frá Fraklandi í 1960.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Sum í hinum londunum í Saheløkinum er turkur støðug hóttan. Seinastu árini hevur Saharaoyðimørk etið seg longri og longri suðureftir, og nógv gott beitilendi er vorðið oyðimørk.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Fáir býir eru í Burkina Faso, og mesta fólkið býr á bygd og livir av at velta jørðina og at halda neyt. Búskapurin í Burkina Faso er illa farin, tí at har hevur verið so ófriðarligt. Av tí at landið er so fátækt, fer triðja hvørt vaksið fólk av landinum at arbeiða. Burkina Faso fær nógva menningarhjálp úr útlondum. Á hvørjum ári lata Frakland, ið fyrr hevði valdið í landinum, og onnur lond í ES, Burkina Faso einar 2-3 milliardir krónur í menningarhjálp. Hjálpin verður bæði nýtt til stórar verkætlanir, til dømis til vatnorkubyggingar, og smá hjálpartiltøk, sum at grava vatnbrunnar, haðan ein bygd fær reint vatn.
Vatntrot og kørg jørð eru bóndunum mikil meinbogi. Áðrenn til ber at sáa ella seta niður, má bóndin fella trø og runnar og seta eld á tey og pløga øskuna upp í moldina, so at tað taðar jørðina. Velt verður í hesum nýlendi í eini 4-5 ár, men tá er tað so púrgað, at bóndin má leggja inn av nýggjum, og gamla stykkið liggur sum opinekra í minst 5 ár. Mangir bøndur hava urtagarðar, har teir dyrka grønmeti til sín sjálvs.
Folkið[rætta | rætta wikitekst]
Fólkasløg[rætta | rætta wikitekst]
- Mossi (47.9 %)
- Bobo (6.9 %)
- Gurunsi (5.0 %)
- Senufo (5.3 %)
- Lobi (6.9 %)
- Mande (6.7 %)
- Fulan (10.3 %): Fulaniar eru flakkfólk og liva av at halda neyt. Teir fara víða um eftir beiti og seta upp smáttur sínar og tjøld síni, tá ið teir skulu hvíla seg. Fulaniar liva av tí, teir fáa av dýrum sínum, mjólk, smøri og osti. Kjøt verður næstan aldri etið, tí at teir unna sær sjáldan at taka eitt dýr úr fylginum og drepa tað. Mangir fulaniar eru givnir at liva sum flakkfólk og hava sett seg niður sum bøndur.
- Tuareg (3.1 %)


text:
Skatumási
Skatumási/Skata (frøðiheiti - Larus canus) er av teimum lítlu másasløgunum, lítið størri enn rita. Føturnir hava ein grønligan lit, og nevið er grøngult; annars líkist hon ritu í útsjónd. Í Noregi eigur hon í hópatali. Í Føroyum hevur hon altíð verið ein sjaldsamur fuglur, mangastaðni ókend. Í seinnu tíðini hevur sæst meir til hennara og í summum støðum er hon nú farin at eiga í haganum. Eggini eru á liti og stødd sum rituegg. Dúnungin er gulgráur við svørtum prikkum, ungfuglurin gráflekkutur. Í bygdum, sum hon leingi hevur verið kend, er hon nevnd skatumási ella skata; summstaðni er hon nevnd gneggjus. Í nøkrum støðum, har hon er nýkomin, vita teir einki navn til hennara. Og í einstøkum bygdum er hon kallað fransaterna, men tað má vera av misgáum. Ritu líkist hon; ikki um nakrar vegir er hon lík ternu, so tað er ótrúligt, at teir gomlu skuldu farið at givið henni eitt ternunavn. — Tað er eingin fagnaðargestur at fáa. Hann tekur egg og ungar frá øðrum hagafuglum; fram við lundaurðum jagstrar hann sildberan, til hann má sleppa sildini, og ikki er tað sørt, hann tekur av pisum, fyrst tær koma út úr holuni.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Tjernobyl vanlukkan
Ólukkan á kjarnorkuverkinum í Tjernobyl hendi leygardagin 26. apríl í 1986. Býurin er í Norðurukreina, tætt at markinum til Hvítarusslands og í nánd av býnum Prypiat. Ukreina var tá lýðveldi í táverandi Sovjetsamveldinum. Ólukkan, ið verður roknað sum heimsins versta kjarnorkuólukka, hevði við sær, at Reaktorur IV sprongdist, og tá hann ikki var bjálvaður - við tjúkkum betongi ella øðrum geislatálmandi tilfari, um ólag skuldi hent - hevði sprongingin við sær, at skýggj við geislavirknum avfalli fóru út í rúmdina.
Við vindi og avfalli spjaddist hetta útlátið yvir partar av Vestursovjetsamveldi, Evropa, Norðurlond og heilt til eystara part av Amerika. Stórir partar av Hvítarusslandi, Russlandi og Ukreina vórðu illa dálkaðir og 336 000 fólk máttu flytast burtur og hýsast aðrar staðir. Mongdina og um hvussu stórt øki, geislavirkið avfall spjaddist, valdar ivi um. Sambært eini sveisiskari frágreiðing, endaði 60 % av avfallinum í Hvítarusslandi, meðan grønir flokkar og umhvørvisfelagsskapir í Evropa vilja vera við, at helmingurin av avfallinum endaði uttan fyri tey trý fyrrverandi Sovjetlýðveldini.


text:
Dómaraseðlar
Broytingar gjøgnum tíðirnar
Grundarlagið undir FaroeSoccer eru almennu dómaraseðlarnir, sum eru til skjals hjá Fótbóltsambandinum. Hesir eru og verða avritaðir av FaroeSoccer og síðani innlisnir í dátugrunn okkara. Hetta er sjálvsagt ikki løtuverk - óteljandi tímar yvir fleiri ár, og enn er nakað eftir á mál.
Dómaraseðlarnir hava verið ymiskir í skapi og vavi gjøgnum tíðirnar, og hetta merkir eisini skrásetingina hjá FaroeSoccer. Nøkur dømi um ymsu dómaraseðlarnar síggjast her niðanfyri sum pdf-fílur.
Tíðarskeið: 1948-1971 | 1972-1990 | 1991-1993 | 1993-2001 | 2001-2008 | 2008-dd
Ikki fyrrenn miðskeiðis í 1993 kann man siga, at dómaraseðilin gerst nóg góður til veruliga hagtalsskráseting við eftirtíðini í huga. Her verður serliga hugsað um, at málskjúttarnir skulu upplýsast í røttu raðfylgjuni, og minutttølini fyri ymsu hendingunum í dystinum gerst eitt krav.
Ein týdningarmikil broyting til tað betra hendir tó eisini í 1991, tí her verður nú upplýst, hvørjir leikarar byrja inni, og hvørjir byrja úti. Hendan kunningin manglar á dómaraseðlunum fyri alt tíðarskeiðið 1972-1990.
Fyrsti dómaraseðilin, FaroeSoccer veit um, er frá 1948, hann er í tveimum eintøkum, sum bæði skuldu latast FSF (ÍSF). Hesin seðilin er sum heild tann sami, sum brúktur verður heilt til 1971. Hesin upplýsir bara dagfesting, úrslit, leikarar og dómara. Allarhelst hevur hesin seðilin eisini verði brúktur í 1942-1947 ella ein part av hesum tíðarskeiði, men tað kann ikki sigast við vissu, tí eingin seðil er til skjals frá hesi tíðini.
FSF brúkar bara ein og sama dómaraseðil til allar deildir/kappingar heilt upp til 2007. Í 2008 ger FSF ein heilt nýggjan og øðrvísi dómaraseðil til bestu og næstbestu mannfólkadeildina. Og í 2009 ger FSF so eisini nakrar broytingar til tað betra við dómaraseðilin til hina deildirnar. Upplýsast kann, at FaroeSoccer samstarvaði við FSF um báðar hesar dómaraseðlarnar.
Tað er týðiligt, at hvørja ferð FSF hevur gjørt nýggjar tillagingar til dómaraseðilin, so gongur ein ávís tíð, áðrenn dómararnir hava vant seg til hetta. Tillagingartíðin er oftast longri í lægru deildunum, sum stundum hava havt - og framvegis onkutíð hava - ov tilvildarligar dómarar.
Dómaraseðilin, sum FSF hevur brúkt síðani 1993 við smærri tillagingum stendur lítið aftanfyri dómaraseðlarnar í grannalondunum, í nøkrum førum er hann uttan iva betri, serstakliga í sambandi við málskjúttarnar. Vónandi fer tað tó at ganga tann vegin í hesum KT-tíðum, at dómaraseðlar fara at verða lættari og tryggari at útfylla beinleiðis gjøgnum internetið, hetta sum m.a. verður gjørt í Íslandi.
Dómaraseðlarnir eru eyðsæð ikki betri enn dómararnir og feløgini, sum skulu fylla teir út. Seinastu árini hevur FSF veruliga tikið sær um reiggj at útbúgva nýggjar dómarar og fáa støðið upp kring dómaraseðlarnar, og vónandi fer tilvitanin um FaroeSoccer at bøta enn meira um støðuna.


text:
Sjófuglar
Sjófuglar eru ikki serstakt fuglaslag, men ymiskir fuglar. Allir eiga teir nær sjónum, á hellum, bergi, í urðum ella vallbergi. Flestir eru fitjufuglar, vatn rínur ikki við teir, og hvast hava teir nevið at taka fisk. Nógvir sjófuglar eiga í Føroyum, til dømis lomvigi og álka, ið nógv hava verið veiddir, men eru nú friðaðir. Teir hava smáar veingir. Aðrir sjófuglar, til dømis skrápur ella súlukongur, hava smalar, langar veingir og kunnu sveima leingi á flogi.
Kjógvi og mási eru ránskendir sjófuglar, teir eta egg, pisur og ræ og annars alt, sum fyri nevið kemur. Kjógvi jagstrar fugl á flogi og noyðir hann at sleppa fonginum, sum hann so loftar í flognum. Súla stoytir seg 30 m. eftir fiski. Pingvin fær ikki flogið, men svimur óføra væl við veingjunum, tá hon veiðir fisk. Lundin eigur holum í vallbergi, hann tekur mest smáa sild. Lundin fær borið 20-25 sildir í nevinum. Sildberin flýgur so heim í lundalandið til pisuna í holuni í vallberginum.


text:
Miðlingurin Malcolm
Miðlingurin Malcolm (upprunaheiti: Malcolm in the Middle) er ein amerikonsk ungdómssjónvarpsrøð.
Søgugongd[rætta | rætta wikitekst]
12 ára gamli Malcolm er ein púra vanligur drongur – tað er bara tað, at hann hevur IQ sum flogvit. Eins og hinir tríggir brøðurnir hevur hann lyndi til at vera rokaligur, so ofta og títt er húsatekjan um at fara uppfrá. Mamma Malcolm strevast og stríðist fyri at halda skil á dreingjunum og ikki minst pápa teirra. Malcolm má ofta sanna, at tað er ikki altíð lætt at vera klókur í einum vitleysum heimi, men hann verður skjótt kringur í at handfara tilveruna sum undurbarn.
Leikarar[rætta | rætta wikitekst]
- Malcolm Wilkerson: Frankie Muniz
- Lois Wilkerson: Jane Kaczmarek
- Hal Wilkerson: Bryan Cranston
- Francis Wilkerson: Christopher Masterson
- Reese Wilkerson: Justin Berfield
- Dewey Wilkerson: Erik Per Sullivan
- Caroline Miller: Catherine Lloyd Burns


text:
Carl Barks
Carl Barks (f. 27. mars 1901 – d. 25. august 2000) var ein kendur teknari í 20 ár. Hann var serliga kendur fyri at tekna fyri The Walt Disney Company, sum gjørdi teknifilmar og teknirøðir. Barks tók Dunnald, sum í teknifilmunum bert var eitt fjaðurklætt illsinnisvætti, og gjørdi hann so við og við fjøltáttaðan og menniskjansligan. Tá tað ikki var nóg mikið, skapaði hann ein skara av persónligheitum runt um Dunnald og gav teimum sín egna bý at búleikast í (Dunnuvík). Lívssterkir eykapersónar blivu eitt av hansara vørumerkjum. Hann var úr Oregon í USA og andaðist í 2000, 99 ára gamal.


text:
Atli Danielsen
Atli Danielsen (f. 15. august 1983) er føroyskur fótbóltsleikari sum leikar við Klaksvíkar Ítróttarfelag (KÍ). Atli spældi sín fyrsta dyst í bestu føroysku deildini í ár 2000. Fyrstu ferð Atli Danielsen umboðaði føroyska landsliðið var í 2003 tá ið hann kom inn sum útskiftari fyri Hans Fróða Hansen. Í 2005 royndi Atli seg fyri fyrstu ferð á útlendskum grasi. Hann var til royndarvenjingar í norskum fótbólti - felagið var Sogndal. KÍ leigaði Atla út, men eftir bert 2 dystir fyri norska felagið flutti Atli heim aftur. Eftir at aftur hava umboðað KÍ, gekk leiðin enn einaferð til útlendskt lið, hesaferð í lestrarørindum í Keypmannahavn, har hann umboðaði BK Frem í trý kappingarár. Eftir at felagið fór á húsagang mátti Atli finna nýggjan arbeiðisgevara, valið fall á FC Roskilde, sum eisini leikar í næstbestu deildini.
Eftir lestrartíðina valdi Atli at flyta heim til Føroyar. Hesaferð valdi Atli at fara til B36, sum lá í oddinum í føroysku kappingini tá ið kappingin var hálvrunnin. Tað vísti seg, at valið til B36 var rætt, tí staðfestast kundi, at tá ið kappingin var av, kundi Atli fyri fyrstu ferð kalla seg føroyameistara í vaksmannafótbólti í 2011. Kappingarárið 2012 varð ikki nakað at reypa av, B36 kláraði seg ikki væl á vøllinum, og varð Atli Danielsen ei heldur við í ætlanunum hjá nýggja landsliðsvenjaranum, Lars Olsen, eftir 10 ár í føroyskum landsliðsfótbólti varð Atli ikki úttikin til landsliðsdystir.
Tá ið kappingin varð liðug í 2012, boðaði KÍ frá í ársveitslu sínari, at KÍ hevur skrivað undir tvey-ára sáttmála við klaksvíkingin.
Atli hevur til nú (januar 2013) spælt 41 A-landsdystir fyri Føroyar.


text:
Torino
Torino (piemonesiskt mál): Turin) er ein býur í Italia og høvuðsbýur í landslutinum Piemonte. Í Torino búgva umleið 910.000 fólk. Býurin er miðdepil fyri mentan og vinnulív í Norðuritalia. Størsti parturin av Torino liggur við vestara áarbakka av Po ánni, við Susa Dalin og er umgirdur av tí vestara Alpuboganum. Um alt býarøkið verður talt við, so kemur fólkatalið upp á 1,7 milliónir, og um alt upplandið til býin verður talt við, kemur fólkatalið upp á 2,2 milliónir fólk.
Torino er kendur fyri tey mongu listasavnini, kirkjur, slott, operahús, viðarlundir, torg, havar, sjónleikarhús, bókasøvn, søgulig søvn og onnur støð. Býurin er eisini kendur fyri sín barokka, rokoko, neo-klassiska og Art Nouveau arkitektur.
Fleiri av teimum almennu torgunum, slottunum, havunum teimum elegantu palazzi so sum Palazzo Madama, vóru bygd í 16. og 18. øld, eftir at høvuðsstaðurin hjá Duchy ov Savoy (seinni Kongadømi Sardinia) var flutt til Turino frá Chambery (nú á døgum Frakland) sum ein liður í at vaksa um býin.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Í fyrstu øld f.Kr. var ein rómversk hernaðarstøð Castra Taurinorum sett á stovn í Torino.
ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur er tann mest týðandi ítróttargreinin í Torino, og býurin hevur tvey fótbóltsfeløg, sum spæla í bestu italsku fótbóltsdeildini: Juventus F.C., sum varð stovnað í 1897 og Torino FC, sum varð stovnað í 1906. Juventus ein tað mest vinnandi fótbóltfelagið í Italia og eitt av týdningarmestu fótbóltsfeløgum í heiminum.[1]
FISA (stytting fyri: Fédération Internationale des Sociétés d'Aviron - Altjóða Róðrarsambandið) varð stovnað í Torino í 1892.
Torino var vertsbýur fyri Vetrar OL í 2006.


text:
New York City
New York City (enskt: The City of New York), ella bara New York, eisini Nýjorvík, er ein býur í lutstaturin New York í USA. Býurin hevur umleið 8 mió. íbúgvar og er ein av heimsins størstu býum. New York City er kendur sum býurin, ið aldri svevur. Hann er eisini kendur fyri nógvu søvnini, sjónleikarhúsini, matstovurnar og viðarlundirnar. New York varð grundaður í 1624, og verður útjaðarin roknaður uppí, búgva 19 mió. fólk har. Mong máttmikil fleirtjóðafeløg hava høvuðssæti í New York City. Sameindu Tjóðir, ST, hava eisini høvuðssæti har. ST aðalfundurin verður hildin á hvørjum ári í New York.
New York verður vanliga roknaður sum ein av háborgunum hjá demokratunum, bæði til forseta- og kongressval. Núverandi borgarstjórin er tó republikanari. Nógvir jødar búgva í New York; umleið 5,435,000 jødar búgva í USA í 2013 [1], harav 1,750,000 búgva í New York [2].
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
New York varð fyrst bygdur av hálendingum í 1626 á eini oyggj í Hudsoná, teir nevndu hann "New Amsterdam". Summir halda, at formaðurin hjá hálendingum, Jónas Bronck (1600–1643), var føroyingur, ættaður úr Tórshavn [3]. Í árinum 1665 tóku onglendingar býin, og fekk hann tá navnið, hann nú hevur. Havnarplássið var gott, og eftir at teir í árunum 1818-1825 høvdu grivið eina langa skipagryvju millum Erievatn og Hudsoná, lá býurin líka væl fyri útflutningi sum innflutningi, so hann vaks skjótt.
Í 1904 vóru komnir um ein millión innflytarir til USA um árið. Flestu innflytararnir komu fyrst til Ellis Island úti fyri New York, áðrenn teir sluppu at halda fram ferð síni. Fyrsta, innflytarar fingu eyga á, tá ið teir sjóvegis komu til USA, var Frælsisgudinnuna (enskt: Statue of Liberty) við tí lýsandi kyndlinum. Hon er 46 m. høg, hon verður eisini brúkt til vita.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
New York er ein týdningarmikil altjóða býur. Býurin hevur eina ta størstu havn í heiminum, og hagar stevna farmaskip úr øllum londum. Helvtin av útflutningum úr Amerika verður framdur í New York. Í býin er stórt tal av ídnaðarvirkjum, og har verða allar møguligar varur tilverkaðar, ikki minst klædnavarur. Summi húsini, sum teir nevna høghús, eru í nógvum hæddum - tað hægsta, Empire State Buildning, sum hevur 102 hæddir, er 381 m. Hesi hús verða mest nýtt til skrivstovur, og har yður av fólki í arbeiðstíðini. 60 000 fólk ganga inn og út úr Empire State Buildning á hvørjum degi. Ein annar gitin bygningur er húsið hjá Sameindu Tjóðunum (ST).
New York hevur eitt fjølbroytt handilslív, sum fevnir um bæði smáar serhandlar og stór vøruhús. Allar tær kendastu merkivørurnar fáast í býnum, og ofta eru tær bíligari enn í Evropa.
Ferðavinna[rætta | rætta wikitekst]
Sambært ferðavinnustovninum hjá ST telist New York City millum fimm teir størstu ferðavinnubýirnar í heiminum. Hinir býirnir ovast á listanum eru París, London og Singapor. Ongantíð áður hava so nógv ferðafólk vitja amerikanska stórbýin sum í 2012; 52 milliónir fólk vitjaðu New York í 2012, og tað var ein framgongd á tvey prosent samanborið við 2011. Hetta er triðja árið við framgongd í ferðafólkatalinum. Høvuðsparturin av teimum vitjandi vóru amerikanarar – 41 milliónir – og hinar 11 milliónirnar vóru útlendingar. Tey mongu vitjandi løgdu sambært eini meting 36,9 milliardir dollarar eftir seg í New York, har íbúgvaratalið annars er umleið átta milliónir fólk. Borgarstjórin í New York, Michael Bloomberg er ikki heilt nøgdur við talið á ferðafólk, og hann vil hava enn størri vøkstur. Málið hjá honum er, at 55 milliónir ferðafólk vitja New York í 2015 [4].
Fíggjarvinna[rætta | rætta wikitekst]
New York City er við munnan á Hudsoná, var upprunaliga handilsmiðstøð hjá feldveiðimonnum. Nú er býurin fíggjarhøvuðsstaður í USA. Í Wall Street, sum eitur soleiðis, tí at gøtan er við gamla býarmúrin (City Wall), er virðisbrævamarknaðurin. Her verður keypt og selt fyri nógvar milliardir dollarar hvønn dag, og stóru telduskíggjarnir siga frá handil og fígging um allan heim. Har eru nógvar skrivstovur, tí New York er fíggjardepilin í Amerika, og nógvar stórfyritøkur halda til har. Í Wall Street eru eisini teir stóru bankarnir.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Við munnan á Hudsoná á eysturstrondini í USA er størsti og ein av elstu býum í USA, New York. Í New York eru nógv sjónleikarhús, søvn og grønar lundir. Ein tann gitnasti vegurin er Broadway á Manhattan, har eru tey stóru sjónleikahúsini, og har er lív í bæði á nátt og degi.
Við tað at so nógv av fólkinum býr við útjaðaran, men arbeiðir inni í býnum, er ferðslan øgilig. Tvørtur um Hudsoná og East River sigla ferjur, undir áunum eru tunlar, sum tokini koyra ígjøgnum, á vegunum gongur fólkið, sum er til gongu, og har koyra bilarnir, har er ferðslan mest at líkna við ein strong, sum altíð er uppi. Summastaðni koyra so aftur tokini í tveimum hæddum uppi yvir høvdinum á teimum, sum á vegnum ganga ella koyra.
Býarpartir[rætta | rætta wikitekst]
New York City hevur fimm býarpartar, sum eru Bronx, Manhattan, Queens, Brooklyn og Staten Island. Bronx og Manhattan eru sunnari parturin av eini langari oyggj, og norðari parturin verður kallaður Long Island, og er ikki partur av New York City. Eyðkent fyri miðbýin, Manhattan, eru skýskravararnir, sum mangir eru hægri enn 300 m. Manhattan, miðbýurin í New York, stendur á lítlari oyggj millum áirnar Hudson og Red River.
Fólkið í býnum (8,3 mill, við útjaðarunum 19 mill) er ættað úr ymsum heraldshornum - har er ein býarpartur, Harlem, við svørtum, ein við kinesum, ein við týskarum, ein við italum, o.s.fr. Húsini í teimum nýggju býarpørtunum eru stásilig, og har eru allir hentleikar, sum hugsast kunnu, men so eru eisini pláss í býnum, har ið fólkið búleikast í ússaligum hølum og livir í vánaligum korum.
Metroin bindur allan býin saman og ger tað sera lætt at ferðast frá einum enda til annan av býnum. Bussar koyra allan dagin og náttina við og eisini er gott toksamband til býir uttanfyri New York.
Systurstaðir[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://books.google.ca/books?id=-MChymxEfdsC&pg=PA271&lpg=#v=onepage&q&f=false
- ↑ http://www.adherents.com/largecom/com_judaism.html
- ↑ http://heinesen.fo/faroeislandsreview/history.htm
- ↑ http://www.smh.com.au/travel/world-hearts-new-york-record-52-million-tourists-in-2012-20130102-2c4ul.html
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]


text:
Jönköpings län
Jönköpings län er ein sýsla í Svøríki. Í eystri hevur Jönköpings län mark við Kalmar län, í norðeystri við Östergötlands län og í norðvestri víð Västra Götalands län. Í suðri víð Kronobergs län. Jönköpings län varð stovnað í 1687. Høvuðsstaðurin í Jönköpings län er Jönköping.
Jönköpings län hevur umleið 339 487 íbúgvar (2013) og eina vídd á 11 194,3 km².
Kommunur[rætta | rætta wikitekst]
- Aneby kommuna
- Eksjö kommuna
- Gislaveds kommuna
- Gnosjö kommuna
- Habo kommuna
- Jönköpings kommuna
- Mullsjö kommuna
- Nässjö kommuna
- Sävsjö kommuna
- Tranås kommuna
- Vaggeryds kommuna
- Vetlanda kommuna
- Värnamo kommuna


text:
Flogmýs
Flogmýs (frøðiheiti - Chiroptera) eru einastu súgdýr, ið flúgva, og tað eru eini 1000 sløg í flogmúsaættini. Hesi lodnu flogdýrini verða skift í tveir bólkar: Tær smáu, sum eta kjøt, smáflogmýsnar, og tær stóru, sum eta plantur, stór-flogmýsnar.
Stødd[rætta | rætta wikitekst]
- Størsta flogmúsin í heminum er maleisiski flogrevurin. Flogið er líka breitt sum ein bilur - 1,5 m. Hann etur fruktir og blómusáð.
- Minsta flogmúsin er humlufluguflogmúsin. Hon er bara 3 cm long og vigar 2 gramm.
Vert at vita[rætta | rætta wikitekst]
- Tær súgva so mikið sum upp í ein eggjakopp av blóði hvørja nátt.
- Veingirnir á flogmúsini eru tunn húð, sum er tand út ímillum ógvuliga longu klørnar. Veingirnir eru naknir og tunnir sum sigarettpappír.
Hon ballar teir sum eitt teppi um sín mjúka kropp, tá ið hon fer at sova.
- Um dagin hanga flogmýsnar eftir høvdinum í holum ella trøum, tær sova ella snáka sær.


text:
Menniskja
Menniskjað (frøðiheiti: homo sapiens sapiens) hoyrir upp í súgdýrabólkin, vit nevna primatar. Aðrir primatar eru mannapur og apur, og teimum líkjast vit mest. Menniskjað er bara eitt av teimum uml. 4000 hugtakandi súgdýrasløgunum á jørðini. Upphavið at apum og menniskjuni var proconsul, ein lítil primatur, sum livdi uppi í trøunum fyri 25 m.á.s. Eftirkomarar hansara lagaðu seg eftir umstøðunum. Nakrir hildu til í tropiskum regnskógum og vórðu til apur. Aðrir lagaðu seg til lívið á víðu grasfløtunum og gingu, sum australopithecus upprættir á tveimum beinum, og fingu tí nýtt framlimirnar til annað enn bara at ganga og styðja seg við. Sum tíðin leið, vórðu teir til menniskju.


text:
Hósdagin tann 3. september kl. 14.00 læt Rúsdrekkasøla Landsins upp handil í Miðlon, við Hoyvíksvegin í Tórshavn.
Tá útsølan hjá Rúsdrekkasølu Landsins við Hoyvíksvegin á Hálsi í Tórshavn letur aftur í dag kl. 17.30, letur hon ikki upp aftur í somu hølum í morgin.
Orsøkin er, at bygningurin er so fongdur við soppavøkstri, at Arbeiðseftirlitið í dag gav
Rúsdrekkasøluni boð um at gevast við øllum virksemi í bygninginum. Leiðslan á Rúsdrekkasøluni hevur í eina tíð havt illgruna um sopp í hølunum á Hálsi, sum
Rúsdrekkasølan leigar frá Vinnuframagrunninum, ið eisini hevur sína skrivstovu í
bygninginum.
Í sambandi við ein leka fyrr í summar varð staðfest, av HMP Consult, í samstarvi við
Dansk Bygnings Analyse, at soppavøkstur var til staðar í bygninginum. Síðani hevur
Dansk Bygningsanalyse, eftir áheitan frá leiðsluni í Rúsdrekkasøluni, gjørt tvær nýggjar
kanningar. Tann fyrra staðfesti, at talan var um víðfevndan soppavøkstur, og í seinastu
kanningini, ið varð latin síðst í farnu viku var staðfest, at bygningurin ikki var egnaður
sum arbeiðspláss í verandi líki. Føroyska Arbeiðseftirlitið hevur alla tíðina verið kunnað
um úrslitið av kanningunum, og í seinastu kanningarniðurstøðuni heitti Dansk
Bygningsnalyse á føroyska Arbeiðseftirlitið, um at støðga virkseminum í bygninginum, til
viðurskiftini eru nærri kannað.
Á fundi við leiðslu og ráðgevarar hjá Rúsdrekkasøluni í morgun, staðfesti
Arbeiðseftirlitið, at bygningurin skal steingjast beinanvegin.
Í løtuni er óvist hvussu verður við útsøluvirkseminum hjá Rúsdrekkasøluni, men greiða er
væntandi fingin á hesum í seinasta lagi í morgin, mikudagin.
- Vit hava longu flutt ein part av virkseminum til goymslubygning okkara á Hjalla.
Vinnan – t.v.s. útskeinkingarstøðini – koma sostatt ikki at merkja hesa íkomnu støðuna,
sigur Elsa Maria Holm Olsen, stjóri á Rúsdrekkasølu Landsins.
- Vit arbeiða í løtuni við at finna eina loysn viðvíkjandi útsøluni. Vit hava leitað eftir
egnaðum hølum, og rokna við at kunna lata upp aftur hósdagin í øðrum hølum í býnum.
Fløskumóttøkan verður ikki virkin komandi tíðina, og heitt verður tí á viðskiftafólk okkara
um at nýta fløskumóttøkur á hinum deildunum hjá Rúsdrekkasøluni. Helst verður talan
um eina avmarkaða tænastu í fyrstani, í mun til ta tænastu, vit hava kunnað givið, sigur
Elsa Maria Holm Olsen.
20 fólk starvast hjá Rúsdrekkasølu Landsins við Hoyvíksvegin. 10 í handlinum, 7 í
umsitingini og 3 í goymsluni og fløskumóttøkuni.
Fleiri upplýsingar kunnu fáast við at venda sær til Elsu Mariu Holm Olsen


text:
Boston Maraton bumbuatsóknir 2013
15. apríl 2013 brustu tvær bumbur í Boston, Massachusetts, meðan tann stóra og vælkenda Boston Maraton kappingin fór fram. Teir fyrstu rennararnir vóru komnir á mál umleið ein til tveir tíma, áðrenn bumburnar brustu, men nógvir rennarar vóru enn ikki komnir á mál og fleiri vóru á veg um mállinjuna, tá fyrsta bumban brast. Bumban brast á gongubreytini, har nóvir áskoðarar stóðu. Tað vóru eini 20 sekund millum tað fyrru og tað seinnu bumbuna, bumbubrestirnir fóru fram við 50-100 metrar frástøðu. Tað frættist rættiliga skjótt, at tvey fólk vóru deyð og fleiri vóru særd. Talið á særdum vaks sum tímarnir gingu. Umleið ein tíma eftir at tær báðar bumburnar við málið brustu, varð ein triðja spreinging við eitt bókasavn, sum nevnist John F. Kennedy Presidential Library and Museum. Ongin mannaskaði var tó, tá henda triðja spreinginin var, og mett verður, at hetta onki hevði við tær báðar bumburnar nærhendis málið at gera. Nakrir dagar seinni vóru framvegis 3 fólk deyð orsakað av bumbunum, meðan talið á teimum særdu var komið upp á í minsta lagi 178, av hesum vóru tað í minsta lagi 13 fólk ið fingu bein amputeraði. Tað vóru nógvar kúlur og seymar í bumbunum, og læknar meta, at eftirsum at bumburnar vóru so lágt plaseraðar, so blivu fólk mest særd um beinini og føturnar, og tí vóru tað ikki uppaftur fleiri enn tey trý, ið lótu lív. Tey trý, sum lótu lív, vóru ein 8-ára gamal drongur, ein 29-ára gomul kvinna, sum bæði vóru amerikanarar frá Boston-økinum, og ein 23-ára gomul kvinna úr Kina, sum var í USA í lestrarørindum. Mamma og systir tann 8-ára gamla vóru millum tey álvarsliga særdu.
FBI hevði illgruna til tveir ungir menn, ið vóru sæddir á sjónbandaupptøkum, beint áðrenn bumburnar brustu, teir bóðu fólk um hjálp til at eyðmerkja teir báðir menninir. Fríggjadagin 19. apríl vóru teir funnir, og tann eini varð skotin og doyði av løstunum, meðan hin slapp til rímingar. Myndir av teimum báðum vóru almannakunngjørdar og vóru sendar út til fjølmiðlar. Talan var um tveir beiggjar frá Kekenia, sum vóru 19 og 26 ára gamlir. Báðir vóru lesandi og høvdu onki kriminelt gjørt áður. Løgreglan leitaði eftir tí yngra beiggjanum, og dagin eftir skotbardagan, har eldri beiggin lat lív, eydnaðist tað løgregluni leygardagin 20. apríl at finna og handtaka tann 19. ára gamla, hann hevði goymt seg í einum báti í Watertown, Massachusetts, bátaeigarin boðaði løgregluni frá um mannin, sum fjaldi seg í báti hansara. Hann varð særdur undir handtakanini og varð tí innlagdur á eitt sjúkrahús í býnum. Tann 19 ára gamli eitur Dzhokar Tsarnaev, eldri beiggin nevndist Tamerlan Tsarnaev. Eftir øllum at døma vóru teir einsamallir um bumbuatsóknina.[1]


text:
Atlantic Airways
Atlantic Airways (føroyskt; Atlantsflog) varð stovnað tann 10. november 1987 og fleyg sín fyrsta túr millum Føroyar og Danmark 28. mars í 1988. Atlantic Airways varð stovnað til tess at menna føroyska flogvinnu og flogferðslu. Stjórin í Atlantic Airways er Magni Arge. Skrivstovan hjá Atlantic Airways liggur á flogvøllinum í Vágum og á Kastrup Flogvølli í Keypmannahavn.
Búmerkið hjá Atlantic Airways er ein súla - hetta er ikki tað einasta búmerkið, Atlantic Airways hevur havt. Áðrenn var tað 2 A í føroyskum flagglitum, sum vóru samantvinnað.
Starvsfólkaliðið telur í dag 168 ársverk, flogførini eru fýra og tyrlurnar tríggjar í tali hjá felagnum[1].Til samanberingar, so vóru í fyrsta ársfjórðing í 2008 204 fulltíðar starvsfólk hjá Atlantic Airways, og hevði felagið 7 flogfør og 3 tyrlur[2]. Felagið rekur størsta arbeiðsplássið í Vágum og telist eisini millum tey størstu í Føroyum.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
- 1988 Fleyg Atlantic Airways sín fyrsta túr ímillum Føroyar og Danmark.
- 1999 Fór Atlantic Airways at flúgva til Noregs.
- 2002 Ferðafólkatalið hjá Atlantic Airways fór upp um 100 000.
- 2004 15. juni - Triðja flogfarið hjá Atlantic Airways kom til Føroya.
- 2004 Atlantic Airways verður heiðrað sum Ársins átak.
- 2006 15. mai - FaroeJet tekur kappingina upp við Atlantsflog, men gevst innan ársenda av fíggjarligum orsøkum.
- 2006 10. oktober - Ein vanlukka í Stord, Noregi krevur fýra mannalív.
- 2007 Desember varð triðingurin av partapeninginum í Atlantic Airways seldur av landsstýrinum til privat, og samstundis varð Atlantic Airways skrásett á virðisbrævamarknaðinum OMX.
- 2012 Nýggja Airbus A319-flogfarið kemur til Føroya frá flogfarssmiðjuni hjá Airbus í Hamburg tann 22. mars[3]. Flogfarið flýgir sín fyrsta rututúr tann 28. mars sama ár.
Flotin[rætta | rætta wikitekst]
Flotin hjá Atlantic Airways telur í dag ( juli 2014) fýra flogfør og 2 tyrlur[4]:
Heiður[rætta | rætta wikitekst]
Trý flogfeløg vórðu heiðrað sum ársins flogfelag í Evropa við ávikavist gullmerki, silvurmerki og bronsumerki á aðalfundinum hjá European Regions Airline Association í Dublin hin 21. september 2012. Atlantic Airways fekk bronsu. Magni Arge, stjóri, fekk vegna Atlantic Airways handað Airline of the Year-heiðursmerki fyri á slóðbrótandi hátt at hava tikið nýggja navigatiónstøkni í nýtslu og hava prógvað sínar dygdir sum felag og sítt virði fyri Føroyar.[6]
Hendingar og vanlukkur[rætta | rætta wikitekst]
- 2008 24. mars misti ein BAe 146 nasahjólið á flogfarinum beint áðrenn fráferð úr Kastrup Floghavn. Flogfarið lendi í Føroyum uttan trupulleikar; flogskiparinir høvdu ikki uppdaga nakað óreglusemi. [7].
- 2006 10. oktober fór ein BAe 146-200A av breytini í Stord floghavn í Noreg. Umborð vóru 16 fólk. Tólv vóru ferðafólk og manningini taldið fýra. Av hesum 16 doyðu fýra, meðan hini megnaðu at rýma úr vrakinum.[8][9][10].
- 1989 í Vága Floghavn kundi ein BAe 146-200A ikki steðga á lendingarbreytini og koyrdi tí inn í eina trygdarmerking. Ongin kom til skaða.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ s.4 í hálvársroknskaprin 2012 hjá Atlantic Airways (á enskum)
- ↑ s. 5 í 1. kvartalsroknskapinum 2008 hjá Atlantic Airways (á enskum)
- ↑ Airbus.com: "Atlantic Airways takes delivery of its new Airbus A319"(á enskum)
- ↑ https://www.atlantic.fo/en/about-us/the-company/fleet/oy-rcg-a319/
- ↑ Trafikstyrelsen - Nationalitetsregisteret
- ↑ Aktuelt.fo, Atlantic Airways kosið ársins evropeiska flogfelag
- ↑ "Fund af flyhjul skabte forskrækkelse" (Danskt), úr politiken.dk
- ↑ "Norway runway blaze kills three", frá BBC News, 10. oktobur 2006.
- ↑ Vanlukkufrásøgn fyri OY-CRG, frá Aviation Safety Network Database, 10. oktobur 2006.
- ↑ Fyribils vanlukkufrásøgn á norskum, frá 25. oktobur 2007
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]
- Atlantic.fo.
- Airliners.net - Atlantic Airways (nógvar myndir).
- Atlantic Airways. Í: Faroe Isles Review nr. 1/1991.


text:
Lech Kaczyński
Lech Aleksander Kaczyński (f. 18. juni 1949 – 10. apríl 2010) var ein umstrýddur persónur í polskum politikki. Hann arbeiddi fyri høgravendum katólskum politikki, sum eitt nú snúði seg um, at vera ímóti at umbyggja frælsa marknaðin ov skjótt aftaná og undir kreppuni, eins og hann vildi varðveita vælferarskipanina í Póllandi. Polski forsetin, Lech Kaczynski, kona hansara og fleiri leiðandi politikarar í stjórn hansara, doyðu um sjey tíðina 10. apríl í eini flogvanlukku. 87 fólk vóru umborð á flogfarinum, sum rendi inn í toppin á nøkrum trøum, datt niður og brotnaði.
Umframt forsetan, vóru eitt nú pólski herovastin, miðbankastjórin, varauttanríkisráðharrin, fleiri tinglimir og leiðandi søgufrøðingar við í flogfarinum. Forsetin og fylgi hansara vóru ávegis til Russland, fyri at minnast hópmorðið, ið sovjettiski herurin framdi uttanfyri pólska býin Katyn. Russsiskir myndugleikar vilja vera við, at tað var flogskiparin, sum var orsøkin til vanlukkuna. Hann hevði fingið boð um, at lenda í Minsk, men avgjørdi kortini av fara til Smolensk. Íalt hava 132 fólk latið lív í flogvanlukkuni. Vanlukkan hendi tá flogfari skuldi seta seg á flogvøllinum í Smolensk, sum liggur í vestara partinum av Russlandi.


text:
Phuket
Phuket (Teilandskt: ภูเก็ต) (fyrr: Tha-Laang ella Talang) er ein oyggj og ein landslutur í Teilandi, Phuket liggur har suðuri í landinum. Oyggin er tann størsta í Teilandi og er eitt vælumtókt ferðamál. Buddisma er tann størsti átrúnaðurin í Phuket. Síðan 1980'ini hevur Phuket ment seg sum ferðavinnuoyggj, har eru fleiri vælumtóktar strendur, eitt nú: Patong Strondin, Karon Beach, Kata Beach, Nai Harn Beach og Bang Tao Beach.
Hin 26. desember 2004 varð oyggin hart rakt av einari tsunami, sum skolaði inn yvir oynna og legði stórar partar av oynni í oyði og kostaði umleið 250 mannalív. Uppaftur fleiri lótu lív í grannalandslutinum Phang Nga, har umleið 4000 fólk lótu lív. Phuket er bundið saman við meginlandinum við tveimum brúgvum. Oyggin liggur tætt við vesturstrond Teilands. Oyggin var væl fyri fyrr í tíðini orsakað av tin og gummi ídnaði. Oyggin lá á einari stórari handilsrutu millum India og Kina og varð ofta nevnd í loggbókunum hjá fronskum, enskum, hálendskum og portugisiskum sjófararum. Í dag er ferðavinna høvuðsvinnan. Phuket oyggin er 576 km2 til støddar, íbúgvaratalið er umleið 500.000. Oyggin hevur tropiskt klima, ella tropiskt monsun veðurlag, har tað er turt frá november til apríl og regntíð frá mai til oktober. Hitin er á leið tann sami árið runt, tá tað er heitast liggur hitin um 29 til 33 °C, tá tað er kaldast liggur hitin um 23 til 26 °C.


text:
Ásarveldini
Ásarveldini (á týskum: Achsenmächte) er eitt orð ið verður brúkt um tey lond, ið strýddust ímóti teimum sameindu undir Seinna heimskríggi. Ásarveldini vóru sett á stovn í oktober 1936, tá Týskland og Italia undirskrivaðu ein vinasáttmála. Ein mánað seinni varð Antikominternsáttmálin undirskrivaður, har Japan eisini var við. Hin 22. mai 1939 undirskrivaðu Týskland og Italia Stálsáttmálan.
Innihaldsyvirlit
Luttakandi tjóðir[rætta | rætta wikitekst]
Tey størru ásarveldini[rætta | rætta wikitekst]
Týskland, undir führer Adolf Hitler
Japan Japan, undir forsætisráðharra Hideki Tojo og keisara Hirohito
Kongaríkið Italia, (1940-1943), undir forsætisráðharra Benito Mussolini og kong Viktor Emanuel III
Tey minni ásarveldini[rætta | rætta wikitekst]
Ungarn (1940-1945), undir Miklós Horthy og seinni Ferenc Szálasi
Rumenia (1941-1944), undir Ion Antonescu
Bulgaria (1941-1944), undir tsar Boris III av Bulgaria
Thailand, (1941-1945), undir Luang Phibul Songkhram
Lond sum samstarvaðu við ásarveldini[rætta | rætta wikitekst]
Finnland, (1941-1944), sí Ryti-Ribbentrop-avtalan), undir president Risto Ryti og herovastanum Carl Gustaf Emil Mannerheim
Iraq, (1941), undir Rashid Ali
Iran, (1941), undir Reza Shah
Lond undir ásarveldis-stýrdum marionettstjórnum[rætta | rætta wikitekst]
Kroatien (1941-1945), undir Ante Pavelić
Slovakia (1939–1945) undir Jozef Tiso
Serbia, (1941-1944), undir Milan Nedić
Montenegro, (1941-1944), undir Sekula Drljević
Manchukuo, undir keisara Puyi


text:
BMI
BMI stendur fyri Body Mass Index og er eitt mát fyri, hvussu nógv fiti er í kroppinum, mett eftir hædd og vekt. Hetta mát er bara galdandi fyri vaksin, bæði kvinnur og menn. BMI-talið verður roknað á henda hátt: BMI = Vekt (kg) / (hædd (m) x hædd (m). Dømi: tú ert 175 cm høg/ur og vigar 60 kilo: BMI = 60 / (1,75x1,75) = 19,6, sum vit runda upp til 20. Um BMI er oman fyri 25, vigar tú, sambært altjóða mátum, ov nógv. Tað merkir kortini ikki, at tú hevur ov nógv feitt í kroppinum. Fólk við stórum vøddum ella tungari beinagrind kunnu hava høgt BMI uttan at vera ov feit. Men oftast er talan um ov nógv feitt í kroppinum, um BMI er oman fyri 25. Tað kann vera heilsuskaðiligt at viga ov lítið, og í tílíkum føri er týdningarmikið at økja vektina við sunnum kosti og rørslu. Vigar ein ov nógv, økist váðin fyri sjúku, til dømis sukursjúku, ov høgum blóðtrýsti og hjartasjúkum. Neyðugt at hava eitt sindur av feitti á kroppinum. Hjá mannfólki skal 10 % til 20 % av kropsvektini helst vera feitt. Hjá konufólki er tað 18 % til 25 %. Ein av møguleikunum at finna út av, um ein er yvirvektigur, er tann sonevndi BMI-prøvin. BMI-talið sigur nakað um munin millum tína vekt og hædd. BMI-roknarin gevur tær møguleika at vita, um tú ert ov feit/-ur ella ikki. Sjálvandi eru vit menniskju ymiskt uppbygd; tískil er talan um eina vissa margin, sum títt BMI-tal kann liggja innanfyri. Um man vigar ov nógv, kann tað hava við sær umsar sjúkur, so sum sukursjúku, hjartasjúkur, krabbamein og ov høgt blóðtrýst.
Innihaldsyvirlit
Umrokning[rætta | rætta wikitekst]
Yvirvekt og fiti eru altjóða allýst við sonevnda Body Mass Index (BMI), sum verður roknað út við fylgjandi frymli:
Støðan í Føroyum og Norðurlondum[rætta | rætta wikitekst]
Í fólkaheilsukanningum í 2006 og 2007 varð m.a. spurt um vekt og hædd. Miðal_BMI í kanningunum var fyri menn 27,1 og fyri konufólk 25,7. Kanningarnar vísa, at fólk í miðalstórum og smáum bygdum vanliga hava eitt hægri BMI enn tey, ið búgva í býum (yvir 150 íbúgvum). Og at fólk við teimum hægstu inntøkunum vanliga hava hægst BMI [1]. Kanning, sum Gigni hevur gjørt, vísir, at BMI hjá 28 % av næmingum í 7. flokki er ov høgt. Kanning av 9. floks næmingum í Føroyum frá 2010/2011 vísir, at ein triðingur av næmingunum hava ein ella fleiri risikofaktorar, sum kunnu føra til týpu 2 diabetes. Harafturat vísir kanningin, at 37 % av næmingunum hava ættarbregði til diabetes í fyrsta ella øðrum liði. Ein triðingur rørir seg minni enn 60 minuttir um dagin, sum danska heilsustýrið tilmælir. Ein triðingur hevur ov høgt BMI, og afturat hesum var miðjumátið ov stórt hjá einum fjórðingi av børnunum. Hesar báðar kanningar geva eina ábending um, at lívsstílurin hjá børnum og ungum í Føroyum kann hava skaðiliga ávirkan á teirra heilsu. Kanningar vísa, at lívsstílurin, sum ein hevur sum barn ella ungur, ofta er tann sami, tá ein verður vaksin [2].
Í heilsulýsingini hjá Landslæknanum eru tøl fyri sjálvfráboðað BMI hjá monnum og kvinnum í Norðurlondum. Tølini eru ikki nýggj, men í 2009 er BMI talið hjá føroyskum monnum næsthægst í Norðurlondum. Uppgerðin vísir, at 22 % av føroyskum monnum hava eitt BMI, sum er yvir 30. Íslendskir menn eru feitast, tí har hava 23 % av monnunum eitt BMI yvir 30. Klænast eru norskir menn, har 11 % av monnunum hava eitt BMI yvir 30 og danskir menn, har 12 % av monnunum hava eitt BMI yvir 30. Annars hava 19 % av grønlendskum monnum eitt BMI yvir 30, 16 % av finsku monnum og 13 % av svenskum monnum hava eitt BMI yvir 30. Uppgerðin vísir, at 16 % av føroyskum kvinnum hava eitt BMI yvir 30. Hinvegin eru grønlendskar kvinnur nógv feitast, har hava 27 % av kvinnunum eitt BMI yvir 30. Best stendur til í Noregi, har bara 8 % av kvinnunum hava eitt BMI yvir 30 og í Danmark hava 11 % av kvinnunum eitt BMI yvir 30. Annars hava 16 % av finskum kvinnum eitt BMI yvir 30, 19 % av íslendskum kvinnum og 13 % av svenskum kvinnum hava eitt BMI yvir 30 [3].
Talva[rætta | rætta wikitekst]
Eitt BMI á 18,5 til 24,9 verður mett at vera vanlig vekt, men er tann, sum hevur eitt BMI undir 18,5, er ov rak. Hinvegin er tað ov nógv at hava eitt BMI ímillum 25 og 30 og tann, sum hevur eitt BMI yvir 30, er feitur. Roknað verður við, at vanlig menniskju hava BMI-tal ímillum 18,5 og 24,9. Ov høgt BMI er í sær sjálvum ein vandi; hevur tú BMI tal millum 40 og 44,9, er vandi fyri lívi og heilsu.


text:
Alexandra, greivinna av Frederiksborg
Alexandra Christina Manley (f. 30. juni 1964 í Hong Kong) gjørdist donsk prinsessa, tá hon í 1995 giftist við Joachim prinsi (f. 1969). Hjúnini fingu tveir synir, Nikolai (f. 1999) og Felix (f. 2002), áðrenn tey skildust í 2005.
Tá Alexandra 3. mars 2007 giftist við Martin Jørgensen (f. 2. mars 1978), misti hon tittulin prinsessa og gjørdist í staðin greivinna av Frederiksborg. Hjúnini kunngjørdu stutt eftir vígsluna, at Alexandra var við barn. Tey búgva í eini villa á Østerbro í Keypmannahavn.


text:
Heimasíðan hjá Áka Nielsen
Áki Nielsen
Gørðum
FO-350 Vestmanna
Tlf.: +298 424542 / 424480
Fax.: +298 424542
GSM: +298 226486 / 252069
E-Mail: prinssi@kallnet.fo og a-nielsen@post.olivant.fo
Heimasíða: http://heima.olivant.fo/~an2001/ og http://3672109.home.icq.com/
ICQ-UIN: 3672109 http://www.icq.com/scripts/Srch.dll?Uin=3672109
Tú kanst síggja um eg eri on-line á ICQ á hasari síðuni, og senda mær eini boð sjálvt um eg eri off-line.
Nicknavn: Prinssi (Tá eg eri á IRC, eri eg sum oftast at finna á #Faroese_Chat á DALNet.)
Vilt tú eisini chatta, er tað best at heinta mIRC niður.
Lurta eftir MP3'arum við hesum forritinum:
Míni favoritt Black Metal orkestur eru: Dimmu Borgir og Satyricon. Industrial Metal: Covenant
Mær dámar sera væl Linux, havi brúkt tað
í trý ár eftirhondini, og eg eri:
Um tú brúkar Linux, burdi tú eisini latið teg skrásett sum Linux-brúkara. Vitja eisini síðuna hjá Føroyska Linux Áhugabólkinum: http://www.flug.fo/ har finnur tú tað, sum eg eri so heppin at sleppa frá at skriva her.
Um tú hevur hug, líkasum eg, at hjálpa SETI við at kanna, um lív er í rúmdini, far so og installera eitt forrit frá teimum her:
Einaferð langt úti í framtíðini fari eg at hava eina
assemblarasektión á síðuni. Men tað tími eg ikki at hava
tíð til at gera beint nú.
Eg havi altíð hatað at gjørt grafiskt design, tí tað tekur evigheitir, og er serdeilis óspennandi. Fyrstu ferð eg brúkti Linux, tímdi eg ikki eingongd at prøva ta grafisku brúkaraflatuna, tí eg helt tað var nokk at læra í tekstkonsollinum. Man kann jú eisini gera tað sama har, uttan grafikk, sjálvandi, sum eg ikki skoyti nógv um. Sjálvt nú Windowstíðin er, sakni eg enn DOS.
Mítt fyrsta assemblaraprogram var eitt sokallað Gron-forrit.
Eg plagdi ikki at skriva "Hello World!" forrit, tí eg
vil helst duga bæði input og output, ikki bara output. Eg kann
vísa hvussu tað sá út. Hetta er 16-bit assembly.
MOV AH,9
MOV DX,OFFSET Str1
INT 21h
@0:
MOV AH,1
INT 21h
MOV AH,9
CMP AL,'J'
JZ @1
CMP AL,'j'
JZ @1
CMP AL,'n'
JZ @2
CMP AL,'N'
JZ @2
JMP SHORT @0
@1:
MOV DX,OFFSET Str3
INT 21h
INT 20h
@2:
MOV DX,OFFSET Str2
INT 21h
JMP SHORT @0
Str1 DB 'Hevur tú gron (J/N)?$'
Str2 DB 'Tað passar ikki, títt seyðarhøvd!!! Prøva umaftur!!!$'
Str3 DB 'Gott av.$'
Eg veit væl, at hatta er ein máti at programmera uppá, sum ger tað ringt at avlesa, men hatta programmið er so stutt, at tað er so lætt at skilja, at eg haldi ongar broytingar skulu gerast í keldukotuni. Men sjálvandi, tú mín kæri lesari skilir kanska ikki assembler. Tað er tí, eg fari at hava eina assemblersektión seinni. Tað er nokkso nógv at forklára. Tað kan saktans blíva til eina bók. Men um man hyggur hatta gronprogrammið ígjøgnum, so haldi eg at tey flestu skilja okkurt. Kanska hevur tú fingið áhuga í at assembla, tí tað kann brúkast í C, Pascal og Delphi til at gera tíni programmir skjótari, á akkurát teimum støðunum, har tú vilt hava tey at arbeiða skjótari. Tað er sjáldan, at bara assembler verður brúkt allan vegin í gjøgnum. Sjálvt um tað er ein máti sum er stuttligur, og sum mær dámar væl, so tímir næstan bara eg at gera rein assemblaraprogrammir, tí tað tekur langa tíð at gera, linjurnar blíva ofta 1000, ístaðin fyri 30-50. Hatta er so bara ein hobby hjá mær, líkasum Linux og teldur í tað heila tikið er tað fyri meg. Man kann gott siga, at eg eri óprofessionellur.
Seinast uppdaterað: 05/06-2001 21:28.42 GMT. Tú ert síðan 01/04-2001 vitjandi nummar:
Forrestin, heimsins absolutt besti hexeditor við innbygdum assemblara fæst frá http://gid.kuzbass.net/sen/
Click HERE
to vote for this page as a Starting Point Hot
Site. Click on the graphic to vote for this
page as a Starting Point Hot Site
Hesir trackararnir komu 03/06/2001


text:
Kenja
Lýðveldið Kenja (enskt: Republic of Kenya, swahili: Jamhuri ya Kenya) er land í Eysturafrika. Kenja hevur mark við Tansania í suðri, Somalia í eystri, Etiopia í norðri og í vestri við Uganda og Sudan. Høvuðsstaðurin í Kenja er Nairobi. Nairobi er eisini størsti býur og hevur uml. 2,94 millionar íbúgvar. Mombasa er á eysturstrondini og er næststørsti býur. Mombasa er størsti havnabýur í landinum, og frá hesum býnum liggur ein jarnbreyt sum gongur til høvuðsstaðin Nairobi og víðari inn í grannalandið Uganda. Almennu málini eru tvey í tali, enskt og swahili. Fólkatalið í landinum er 37,9 millionar. Arbeiðsloysið í januar 2009 var 40 prosent.
Síðan Kenja loysti frá Stóra Bretlandi í 1963, hava viðurskiftini í landinum verið rættiliga støðug og politiska stýrið mest sum fólkaræðiligt. Landið er eitt av ríkastu londum í Afrika. Revsifrælsi fyri løgregluharðskap er ein stórur trupulleiki.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Um 1905 høvdu bretar lagt alt Kenja undir seg. Hvít niðursetufólk úr Stóra Bretlandi og Suðuramerika fingu nógv dyrki- og graslendi í fruktagóða hálendinum, har Masai-, Nandi- og Kikuyufólkið helt til. Niðursetufólkið fekk skjótt stóra ávirkan á bretsku hjálandafyrisitingina. Um somu tíð búsettu mangir indarar seg í Kenja og fóru at fáast við handilsvinnu. Teir vórðu misnøgdir við, at tey hvítu sluppu at leggja ta bestu jørðina undir seg og fingu so stóra politiskan ávirkan. Bretska stjórnin varð hvørki sinnað at lata niðursetufólkið ella indarar fáa ov stórt vald, og í 1923 kunngjørdi hjálandaráðharrin, at krøv og áhugamál upprunafólksins áttu at verða tikin fram um alt annað. Men stjórnin gjørdi einki við ætlanina um at seta tiltøk í verk, sum kundu bøta um viðurskiftini og skapa framburð hjá afrikanarum, og hvíta niðursetufólkið setti seg harðliga upp ímóti øllum broytingum í jarðarbýtinum.
Fyrst í hesari øldini mistu neytahaldarar av Masaifólkinum, ið er flakkfólk, stórar víddir, tí at hvíta niðursetufólkið legði lendið undir seg til landbúnað. Mangir masaiar lótu seg ikki ávirka av mentan teirra hvítu og liva enn, sum forfedrarnir gjørdu.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Meginparturin av fólkinum livir av jarðarbrúki og dýrahaldi til egna nýtslu. Fáastaðni í heiminum fjølgast fólkið so skjótt sum í Kenja, fólkavøksturin elvir til fátækradømi, stríð um rættindi til jørðina og ósemju ímillum fólkasløgini. Fleiri staðni í landinum verður boðað frá etniskum harðskapi.
Mong fólkasløg búgva í Kenja. Eitt av hesum fólkasløgum, kikuyufólkið, býr uppi í hálendinum undir Kenjafjalli. Gudur teirra, Ngai, verður hildin at hava bústað á fjallinum, og tí byggja teir altíð húsini soleiðis, at dyrnar venda ímóti fjallinum. Sum tveir triðingar av teimum 70 ættarbólkunum í landinum talar kikuyufólkið bantu. Ásiatar, arábar og evropearar - um enn fáir - búgva eisini í Kenja.
Pápin hjá Barack Obama er føddur í býnum Alego-Kogello í Kenja, men Obama hevur ongantíð búð í Kenja. Hann hevur tó vitjað landið tríggjar ferðir. Omma Obama, 87 ára gamla Sarah Onyango Obama, býr framvegis í Alego-Kogello í Vesturkenja.
Næstan allir kenjanar eru kristnar (78 prosent av fólkinum).
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Rennararnir á leiðini við Stóra Rivudal í Kenja eru av allar bestu langrennarum í heiminum. Í 3.000 metra forðarenning hava teir vunnið olympiskt gull fimm ferðir í sjey leikum. At teir eru so trystir at renna, kann vera av tí, at teir búgva í hálendi, og at teir frá barnsbeini renna langan veg í skúla og heim aftur. Kenjanski stórrennarin Móses Kiptanui (føddur 1. oktober 1970) hevur sett heimsmet á 3.000 metra teininum í renning og á 3.000 metra teininum í forðarenning.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Mesta landslagið í hesum parti í Afrika er slættar grasfløtur, nevndar savanna. Dýralívið á savannuni er tiltikið, og á hvørjum ári koma mong ferðafólk úr øllum heiminum at síggja tað. Hetta er vorðin týðandi vinna. Te og kaffi eru eisini vorðin góð inntøka. Námsvinna og smáir bóndagarðar hava altíð havt stóran týdning, og aðrar vinnur taka seg upp nú.
Tá ið Kenja var bretskt hjáland, var stórur dentur lagdur á at dyrka grøði til útflutning; hetta varð gjørt á stórum gørðum, og gott vegakervið við vegum og jarnbreytum varð lagt. Kenja er eitt av ríkastu londunum í Afrika. Nógv kaffi og te verða útflutt, og sjáldsomu dýrini í stóru tjóðargørðunum draga mong ferðafólk til landið.
Týdningarmesti útflutningur í Kenja er landbúnaðarvørur, men nógvastaðni er ov turt at dyrka jørðina. Í hálendinum - har meiri avfall er - verða dyrkað te, kaffi, hveiti, mais, sissal og sukurrør. Har turrast er, eru stórir neytagarðar, har teir halda mjólkneyt og sláturneyt. Nógv grønmeti verður eisini dyrkað, har tað ber til at veita vatn á lendið úr vøtnum og byrgingum; til dømis verða grønar bønir fluttar út við flogfari.
Tropiskar strendur og nakrir av bestu tjóðargørðunum í Afrika draga túsundtals ferðafólk til Kenja. Hetta er vorðin týdningarmikil vinna, og kenjansku myndugleikarnir hava gjørt stórar íløgur í vegir, flogvøllir og gistingarhús, til tess at gera Kenja til best umtókta ferðamannaland í Afrika. Flestu ferðafólkini koma higar at síggja dýrini í tjóðargørðunum; tí ger landið sítt ítasta at verja dýralívið og at jagstra og taka ránsveiðumenn.


text:
Dýr
Dýr ella djór (frøðiheiti - Animalia ella Metazoa) er ein bólkur av fleirkyknu lívverum, sum kunna røra seg runt. Dýr er eitt av teimun lívfrøðiligu ríkinum. Flestu livandi verur eru dýr. Vísindafólk halda, at til eru umleið 10 mió sløg. Dýrini eru ymisk, frá teimum smæstu, einføldu verunum, ið líkjast ørsmáum slímklattum, til tær størstu ránsdýr. Øll dýr eru skipað í fleiri bólkar. Tindasvín eru t.d. í tí bólkinum, ið livir av skordýrum. Men tað er eisini í einum undirbólki av súgdýrum innan súgdýraflokkin. Øll sugdýr eru síðan í ryggdýrabólkinum.
Dýr er livandi skapningur, sum etur, flytur seg og nørist. Tað sansar alt uttan um seg við tevi, kenslu, sjón, hoyrn og smakki. Livumfarið hjá einum dýri er, at tað verður borið í heim, veksur, verður kynsbúgvið, nørist og doyr. Tað etur, so kroppurin mennist og búnast. Føðin gevur dýrunum orku at flyta seg úr stað. Bara fáir dýrabólkar flyta seg ongantíð, til dømis standa soppar festir á steinum alt lívið. Bara ein lítil partur av øllum dýrasløgum, ið hava livað á jørðini, er til nú á døgum. Óteljandi sløg, líka frá stóru eðlunum til drontarnar, eru útdeyð. Nógv dýr, sum t.d. fílar og tikarar, eru í stórum vanda at doyggja út.


text:
Tindasvín
Tindasvín eru einar 23 cm. long, hava stutt oyru, stuttan hala, langt trýni og spískar, stinnar tindar á kroppinum. Tindasvín hevur einar 5000 tindar. Flestu tindasvín liggja í reiðrinum um dagin, og eru frammi um náttina at leita eftir reyðmøðkum og skordýrum. Hesi smáu súgdýrini bjarga sær væl í myrkri. Tey síggja og hoyra illa, men tey hava framúr gott tev, og teir viðkvomu kamparnir hjálpa teimum at finna í myrkri. Gerst tindasvín bangið, kúlar tað seg saman. Høvd og bein leggur tað inn undir búkin, og ringvøddi niðast á búkinum kreppir búkin saman, so hvøssu tindarnir peiggja í allar ættir. Løtu seinni kagar tað útundan at vita, um vandin er av, og rættir seg út aftur. Um veturin kúlar tindasvínið seg saman og svevur, til várið kemur. Tindasvín rennur otrúliga skjótt.


text: Summarfestivalurin er ein føroyskur tónleikafestivalur, sum varð hildin fyrstu ferð í Klaksvík í 2004. Steintór Rasmussen var ein av stigtakarunum til henda festivalin, og samskipaði hann at byrja við. Tað er ein festivalnevnd, ið tekur sær av at skipa fyri Summarfestivalinum. Festivalurin verður hildin fyrsta vikuskifti í august. Í 2012 verður festivalurin hildin 2. - 4. august. Eitt av høvuðsnøvnunum er danski tónleikabólkurin TV-2. Summarfestivalurin er ofta vælumtóktur hjá familjum at fara til, meðan G-Festivalurin í Gøtu er best umtóktur millum tey ungu. Festivalnevndin skipar saman við Kunningarstovuni í Klaksvík fyri kamping, har fólk kunnu gista í kampingvognum teirra ella í teltum, sum tey sjálvi hava við. Sjálv konsertin verður hildin á Vágsbøi í Klaksvík.


text:
Tjóðardagur USA
Amerikanskur tjóðardagur (á enskum "Independence day" ella "the Fourth of July") er 4. juli, til minnis um loysingina frá Stóra Bretlandi. 4. juli í 1776 tóku amerikumenn loysing frá bretum. 4. juli er minningardagurin um viðurkenningina av óheftislýsingini, "Declaration of Independence" í 1776. Men veruliga undirskrivingin fór ikki fram fyrr enn slakan mánað eftir, nevniliga 2. august 1776. John Hancock átti fyrstu undirskriftina á skjalinum. Ein undirskrift verður ofta kalla "at skriva sítt John Hancock". Fleiri undirskriftir komu á skjalið seinni.
4. juli 2009 hátíðarhildu amerikanar 233 ára frælsisdagin.
Søgan[rætta | rætta wikitekst]
Byrjanin til ta amerikonsku sjálvstýristilgongdina skal síggjast í ljósinum av, at bretar mettu, at tað var neyðugt at skatta koloniirnar fyri at kunna fíggja umsitingina av teimum. Bretska krúnan legði eina røð av skattum á koloniirnar, men mótstøðan var hørð og umfatandi. "The East India Company" fekk einarætt frá bretsku stjórnini at flyta te úr Kina beinleiðis til síni umboð í USA, og hetta førdi við sær, at niðursetuhandilsmenninir ikki fingu lut í hesum lønandi handli. Tann 16. desember í 1773 skipaðu nøkur niðursetufólk fyri sokallaðu "Boston Tea Party" sum eitt mótmæli ímóti bretsku atferðini. Hetta gjørdist byrjanin til harða stríðið millum niðursetufólkið og bretsku ta stjórnina. Bretar kravdu frið og landaskil, men amerikumenn kravdu frælsi.
Í september í 1774 varð stevna hildin í Philadelphia, sum nevndist "First Continental Congress". Allar koloniirnar uttan Georgia sendu umboð til stevnuna. Endamálið við stevnuni var at bøta um sambandið við ta ensku stjórnina, men hetta eydnaðist ikki, og í apríl mánaði í 1775 vóru niðursetufólk í Massachusetts í bardaga við bretar við Concord og Lexington. Kollveltingin var byrjað. Stríðið spjaddist og uppreistur var veruleiki, og krav um fullveldi varð endaliga orðað 4. juli í 1776 í tiltiknu Frælsisyvirlýsingini (á enskum "Declaration of Independence"), ið staðfesti natúrrættindi hjá mannaættini og fullveldið hjá teimum amerikonsku statunum. Thomas Jefferson orðaði yvirlýsingina, sum í stóran mun er grundað á tey politisku ástøðini hjá enska heimspekinginum John Locke.
Frælsiskríggið vardi longri enn væntað. Tað byrjaði 19. apríl í 1775 og endaði 19. oktober 1781, tá ið Lord Cornwall við heri sínum gav seg yvir í Yorktown, Virginia. Bretar, sum eisini vóru í kríggi við fleiri evropisk lond, máttu lúta fyri frælsishugaðu niðursetufólkunum. Í 1783 viðurkendi Stóra Bretland fullveldið hjá teimum 13 koloniunum.


text:
Løgtingsvalið 2011
Løgtingsval varð hildið í Føroyum hin 29. oktober 2011, sum var ein leygardag.
Á vali vóru 30.713 út av 35.447 møguligum veljarum, og svarar hetta til eina valluttøku á 86,6 %. Hetta var ein greið lækking í mun til løgtingsvalið 2008, tá valluttøkan var 89,3 %.
Innihaldsyvirlit
- 1 Samlað tal av atkvøðum til flokkarnir
- 2 Floksbýtið á løgtingsvalinum 2011 í mun til í 2008
- 3 Tingmannabýti bólkað eftir flokki og persónligum atkvøðum
- 4 Tíggju kvinnur valdar á Føroya Løgting
- 5 Bók um løgtingsvalið: "Valið og valdið"
- 6 Sí eisini
- 7 Keldur
Samlað tal av atkvøðum til flokkarnir[rætta | rætta wikitekst]
Sjey flokkar stillaðu upp til løgtingsvalið, av hesum var ein nýggjur flokkur, sum stillaði upp fyri fyrstu ferð, tað var Framsókn. Flokkarnir vóru hesir (Bókstavarnir standa fyri lista):
- A Fólkaflokkurin 6.883
- B Sambandsflokkurin 7.546
- C Javnaðarflokkurin 5.428
- D Sjálvstýrisflokkurin 1.290
- E Tjóðveldi 5.589
- F Framsókn 1.933
- H Miðflokkurin 1.883
Floksbýtið á løgtingsvalinum 2011 í mun til í 2008[rætta | rætta wikitekst]
Niðanfyri sæst yvirlit yvir tingmannabýti, talið í klombrum sipar til munin millum løgtingsvalið 2011 og løgtingsvalið 2008. Bara Javnaðarflokkurin fekk sama tal av tingfólkum sum í 2008, Fólkaflokkurin og Sambandsflokkurin vunnu hvør sín tinglim afturat, Sjálvstýrisflokkurin og Miðflokkurin mistu hvør sín tinglim, meðan Framsókn sum stillaði upp fyri fyrstu ferð fekk tveir tinglimir valdar.
- Fólkaflokkurin 8 (+1)
- Sambandsflokkurin 8 (+1)
- Javnaðarflokkurin 6
- Sjálvstýrisflokkurin 1 (-1)
- Tjóðveldi 6 (-2)
- Framsókn 2 (+2)
- Miðflokkurin 2 (-1)[1]
Tingmannabýti bólkað eftir flokki og persónligum atkvøðum[rætta | rætta wikitekst]
Fólkaflokkurin 8[rætta | rætta wikitekst]
- Annika Olsen 1.344
- Jacob Vestergaard 1.048
- Jákup Mikkelsen 455
- Jørgen Niclasen 382
- Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur 344
- Jógvan á Lakjuni 341
- Bjarni Djurholm 328
- Hanus Samró 304
Fremstu varatingmenn fyri Fólkaflokkin:
- Rodmundur Nielsen 278
- Joen Magnus Rasmussen 255
- Brandur Sandoy 228
Sambandsflokkurin 8[rætta | rætta wikitekst]
- Kaj Leo Johannesen 1.979
- Bárður Nielsen 872
- Bjørn Kalsø 704
- Rósa Samuelsen 480
- Alfred Olsen 473
- Helgi Abrahamsen 404
- Johan Dahl 327
- Edva Jacobsen 311
Fremstu varatingmenn fyri Sambandsflokkin:
- Eivin Jacobsen 228
- Reimund Langgaard 168
- Jóna Mortensen 161
Javnaðarflokkurin 6[rætta | rætta wikitekst]
- Aksel V. Johannesen 1.204
- Kristin Michelsen 393
- Gerhard Lognberg 344
- Rigmor Dam 271
- Henrik Old 265
- Eyðgunn Samuelsen 261
Fremstu varatingmenn fyri Javnaðarflokkin:
Sjálvstýrisflokkurin 1[rætta | rætta wikitekst]
- Kári P. Højgaard 317
Fremstu varatingmenn fyri Sjálvsstýrisflokkin:
Tjóðveldi 6[rætta | rætta wikitekst]
- Høgni Hoydal 1.054
- Kristina Háfoss 451
- Bjørt Samuelsen 365
- Gunnvør Balle 358
- Páll á Reynatúgvu 332
- Sirið Stenberg 319
Fremstu varatingmenn fyri Tjóðveldi:
- Annita á Fríðriksmørk 270
- Óluva Klettskarð 223
- Hermann Oskarsson 183
Framsókn 2[rætta | rætta wikitekst]
- Poul Michelsen 581
- Janus Rein 250
Fremstu varatingmenn fyri Framsókn:
- Hanna Jensen 210
- Tróndur Djurhuus 169
Miðflokkurin 2[rætta | rætta wikitekst]
- Jenis av Rana 434
- Bill Justinussen 428
Fremstu varatingmenn fyri Miðflokkin:
- Karsten Hansen 416
- Vinjard Johansen 110
Tíggju kvinnur valdar á Føroya Løgting[rætta | rætta wikitekst]
Fyri fyrstu ferð nakrantíð kom talið av kvinnum, sum vóru valdar á Føroya Løgting upp á eitt tvísiffrað tal, nevniliga 10. Kvinnurnar sum vóru valdar vóru hesar (bókstavurin eftir nøvnini sipar til listan, sum tær vóru valdar inn á):
- Annika Olsen (A)
- Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur (A)
- Rósa Samuelsen (B)
- Edva Jacobsen (B)
- Rigmor Dam (C)
- Eyðgunn Samuelsen (C)
- Kristina Háfoss (E)
- Bjørt Samuelsen (E)
- Gunnvør Balle (E)
- Sirið Stenberg (E)
Bók um løgtingsvalið: "Valið og valdið"[rætta | rætta wikitekst]
Tann 3. desember 2011 varð bók um løgtingsvalið nevnd Valið og Valdið[2] givin út. Hetta var fyrstu ferð, at bók er útgivin um einstakt løgtingsval í Føroyum.
Bókin er ritstjórnað av Høgna Reistrup og Stefani í Skorini, og er í bókini greiningar av løgtingsvalinum gjørdar av seytjan serfrøðingum og viðmerkingarum. Greinirnar í bókini um m.a. um búskap, fiskivinnu, sosialmál, mentan, valskipanina, valstríð á netinum, útjaðaran og um valúrslitið.[3]
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
- Løgtingsval - øll løgtingsval síðani 1906.
- Løgtingslimir í Føroyum 2011–2015 - løgtingslimir í valskeiðnum.
- Stjórnin hjá Kaj Leo Johannesen II
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Aktuelt.fo
- ↑ Høgni Reistrup og Stefan í Skorini (ritstj.): Valið og Valdð, Sprotin 2011, ISBN 978-99918-71-74-5
- ↑ Planet.fo: "Bók um løgtingsvalið 2011"
- logting.fo: "Løgtingsvalúrslit 2011"


text:
Rupert Everett
Rupert James Hector Everett (føddur 29. mai 1959) er enskur sjónleikari, leikari, sum leggur røddir til teknifilmar, sangari og rithøvundur. Hann fekk sítt gjøgnumbrot sum sjónleikari í 1981, tá hann spældi í sjónleikinum Another Country, sum var framførdur í Greenwich Theatre og sum seinni bleiv spældur inn sum filmur. Hansara leiklutur var at spæla ein samkyndan skúladrong í 1930-unum.[1] Everett er eisini í veruleikanum samkyndur, men varð tað ikki alment fyrr enn nøkur ár seinni. Síðan hevur hann spælt í fleiri filmum, m.a. My Best Friend's Wedding, An Ideal Husband, The Next Best Thing og í Shrek røðini, har hann legði rødd til Prince Charming.[2] Einaferð mitt í 1980-unum royndi hann seg sum sangara og gav út eina plátu við popp sangum, sum bar heitið Generation Of Loneliness. Plátan gjørdist tó ikki nøkur sukse. Hann gav ikki nakað út sjálvur aftur, men hevur sungið backing rødd hjá Madonnu,vinkonu síni, í sangunum "American Pie" og "They Can't Take That Away from Me". Í 2001 sang hann saman við Robbie Williams í útgávuni Swing When You're Winning. Í 1989 flutti hann til París, fyri at skriva skaldsøguna Hello, Darling, Are You Working?. Tað var eftir at hann flutti til París, at hann "kom út úr skápinum" og viðurkendir alment, at hann var samkyndur. Í 1995 gav hann út enn eina skaldsøgu við heitinum The Hairdressers of St. Tropez. Filmskarrieran gjørdist nógv betri seinast í 1990-árunum, tá hann vann heiðursløn fyri sín leiklut í filminum My Best Friend's Wedding (1997), har hann spældi leiklutin sum samkyndi vinurin hjá Juliu Roberts. Í 1999 spældi hann í leiklutin sum besti vinurin hjá Madonnu í filminum The Next Best Thing (tað var eisini í hesum filminum, at hann sang backing rødd í filmslagnum hjá Madonnu "American Pie". Síðan hevur Everett spælt fleiri leiklutir, sum nógv onnur høvdu ynskt at sloppi at spælt, og tað er meir enn so komið fyri, at hann hevur spælt høvuðsleiklutin. Í 1999 spældi hann eisini leiklutin sum tann óndi Sanford Scolex/Dr. Claw í Disney filminum Inspector Gadget við Matthew Broderick.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ The New York Times review Canby, Vincent, 29. Juni 1984.
- ↑ Rupert Everett profile IMBd


text:
Vanuatu
Vanuatu er eitt oyggjaland í Kyrrahavinum. Høvuðsstaðurin eitur Port Vila. Vanuatu liggur í Melanesia, einar 1750 km. eystur úr Avstralia. Vanuatu er vestan úr Fiji og norðan úr Nýkaledónia. Vanuatu gekk áður undir navninum Nýhebridurnar. Í Vanuatu eru 83 oyggjar. Matthew- og Hunter oyggjarnar eru undir vanuatiskum yvirræði, men Nýkaledónia krevur eisini rættin yvir Matthew og Hunter. Í 2014 var fólkatalið 266,937. Fólkið, sum býr í Vanuatu, eitur melanesar (uml. 95 % av fólkinum). Almennu málini eru trý í tali: enskt, franskt og bislama. Bislama er eitt kreolmál grundað á enskt. Bislama er móðurmál hjá um 6200 fólkum, harav um 5000 í Vanuatu og um 1200 í Nýkaledónia. Til ár 2005 hava tað bara verið óbygdar oyggjar sum fóru undir í Indiska Havinum og Kyrrahavinum, av tí at havið veksur. Men í 2006 er Lohachara í Bengal farið undir við alla, har 10.000 fólk einaferð búðu, og aðrar oyggjar sum Vanuatu, Maldivurnar og Marshalloyggjarnar standa skjótt fyri skotum. Øki har eini 70.000 fólk búgva í løtuni. Orsøkin verður hildin at vera vakstrarhúsárin. Av tí at nógvar náttúruvanlukkar hava tikið stað tey seinastu árini í Vanuatu, hava umhvørvisvinarlig tiltøk verið sett í gongd. Jarðskjálvtar eru vanligir har á leið, og ofta hava teir gjørt stóran skaða.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Landið er skuldarbundið upp um háls og er í dag bundið av útlendskari menningarhjálp úr t.d. Avstralia. Flestu ferðafólk, ið koma til Vanuatu er eisini avstraliar. Tað er av fátækastu londum í Osiania. Fiskur er mest týðandi útflutningsvøran. Kakao er eisini ovurstór vinna. Hóast nógv hevur verið gjørt til tess at menna landbúnaðin, má landið flyta inn týðandi matvørur og rávørur, men eisini tubbak. Hesi lond handlar Vanuatu við (sbrt. CIA World Factbook 2012 [1]):
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Avstralásia : Avstralia · Norfolkoy · Jólaoyggj · Kokosoyggjar
Melanesia : Fidjioyggjar · Papua Nýguinea · Ný-Kaledonia · Sálomonsoyggjar · Vanuatu
Mikronesia : Guam · Kiribati · Marshalloyggjar · Norðurmarianoyggjar · Mikronesiasamveldið · Nauru · Palau
Polynesia : Amerikanska Sámoa · Cookoyggjar · Franska Polynesia · Hawai'i · Nýsæland · Niue · Pitcairnoyggjar · Sámoa · Tokelau · Tonga · Tuvalu · Wallis-Futuna


text:
Groteskur
Groteskur (it. grottesco, av grotta, "helli"; da. grotesk, fr., en. grotesque). Upprunaliga nýtt um skreytstíl líkan veggmálningum, sum vóru funnir, tá ið fornromversk hús og gravir vóru grivin út; teir høvdu ofta eitt óveruleikakent hugmyndaflog. Um bókmentir var orðið fyrst nýtt í Fraklandi í 16. øld, á týskum og enskum í 18. øld. Í langa tíð var orðið nýtt niðrandi um tað, sum vat høpisleyst, ónatúrligt, ella andskræmiligt og láturligt í senn, og soleiðis var tað nýtt bæði um bókmentir og myndlist. Við romantikkinum broyttist merkingin hjá hugtakinum; ymsir talsmenn hennara, t.d. Victor Hugo, lýstu teir margtýriligu mótsetningarnar í tilveruni, blandingina tí vakra og tí ljóta, tí láturliga og tí andskræmiliga og nýttu hugtakið g. um hana. Groteskir tættir í bókmentunum hava vundið upp á seg í 20. øld, og tað hevur havt við sær ymsar skilmarkingar hjá bókmentafrøðingum. Felags fyri skilmarkingar av hugtakinum er, at tað sipar til samanbrest millum ósambærilig fyribrigdi og hesin mótsetningur verður ikki loystur í verkinum sjálvum; t.d. tá ið yvirnatúrlig og ónatúrlig fyribrigdi eru sett fram realistiskum búna. Lesarin kann taka ímóti slíkum blandingi við ræðslu ella andstygd ella á hin bógvin halda hann vera láturligan.
G. tættir hava leingi verið nýttir í bókmentum, bæði í satirum og alskyns atfinnandi bókmentum. Góð dømi eru t.d Rabelais (1495-1553) og Swift (1667-1745); í 19. øld hjá E.T.A. Hoffmann, Dickens og E.A. Poe. Í rannsóknini hjá russiska granskaranum M. Bakhtin av Rabelais og søgu látursins er tað g. eitt meginhugtak. Sambært honum hevur g. lívsfatan eyrfornar røtur, stóð í hægsta blóma í karnivalsmentanini á miðøldum og fekk størri samfelagsliga vídd, tá ið hon var sett í hásæti í bókmentunum í endurreisnartíðarskeiðinum. Har er verk Rabelais krúnan; tað raktu oddamenn í romantikkinum við og hálovaðu, sambært Bakthin. G. lívsáskoðan eyðkennist av mótstøðu móti øllum, sum er endaligt, móti einum og hvørjum almennum sannleika og gjørdum loysnum viðvíkjandi heimsáskoðan. Tað er tí ikki løgið, at romantikararnir, sum skuldu bróta seg burtur úr klassisistiska formfastleikanum, góvu gætur eftir almúgumentanini í evropeiskari miðøld, sum hevði støði í g. heimsfatan.
Í 20. øld verða g. tættir nógv algongdari bæði í skaldsøgum, frá Kafka til ørgrynni av nútíðarhøvundum, og í leikritum, frá Brecht til absurdan sjónleik. Dømi um g. eyðkenni í føroyskum nútíðarbókmentum finna vit hjá Tóroddi Poulsen.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Michail Bachtin: Rabelais och skrattets historia, 1965.
- Helge Nielsen: Det groteske, Begrebshistorie, Litterær kategori, Groteskteorier, 1976.
- Philip Thomson: The grotesque (en: The Critical Idiom), 1972.


text:
Thomas Jefferson
Thomas Jefferson (* 13. apríl 1743 – † 4. juli 1826) var 3. forseti í Sambandsríki Amerika. Jefferson, sum avnoktaði meginpartin av Bíbliuni og tann imateriella Gud har frá [1] og ein av høvuðsmonnunum aftanfyri "Declaration of Independence", sum hevur tað sera kenda sitati: "Vit halda tað vera rímiligt og sjálvsagt, at øll verða javnsett, og at vit hava fingið ávís ómissandi rættindi frá skaparanum - rættin til lívið, frælsið og stremban eftir eydnuni". Hann varð eisini tann sum kom við "Wall of separation between Church and State" sum gjørdi at kirkjan og staturin ikki skuldi blandast saman. Orsøkin varð at verja tey sum ikki hoyrdi til og sum møguliga eisini vóru forfylgt av kirkjuni tá.
Thomas Jefferson var amerikanskur sendimaður í Fraklandi í rokárunum 1785-1789 beint undan fronsku kollveltingini [2]. Árini í Fraklandi ferðaðist hann víða í Evropa og fekk stóran áhuga og alsk til vín. Afturkomin til garðin, Monticello í Virginia í USA, hevði hann bæði vínfløskur og vínstokkar við sær frá ferðum á evropeiskum víngørðum. Alt lívið royndi hann at eksperimentera við at dyrka vín á Monticello og sigst Thomas Jefferson vera faðirin at amerikansku víndyrkingina. Viðurkendur er Jefferson eisini fyri arbeiðið at skilja sundur statin og kirkjuna, ivaleyst við íblástri frá sveisisk-franska samtíðar-heimspekinginum, Rousseau. Og ikki minst var Jefferson ein stovnsetarunum av USA, eitt nú at skriva Frælsisyvirlýsingina.
Triði forsetin í USA, Thomas Jefferson, var ein klókur og klárthugsandi maður. Hansara mongu rit verða enn goymd eins og dýrgripir. Tað eru 200 ár síðan hann livdi, men enn í dag verða nýtt orðatøk úr hansara ritum, millum annað "aldri reglurnar" [3]:
- Útset aldri til í morgin, tað sum tú kanst gera í dag.
- Legg aldri tað yvir á annan, sum tú kanst gera sjálvur.
- Nýt aldri pengar, fyrr enn tú eigur teir: við øðrum orðum - fá tær aldri skuld.
- Keyp aldri nakað, bert tað er bíligt.
- Ver aldri hugmóðigur, tað kann skjótt gerast dýrt fyri teg.
- Halt ongantíð, at tú hevur etið ov lítið. Fleiri fólk doyggja av ováti enn av hunguri.
- Fuska ongantíð við einum arbeiði. Tað, sum er gjørt við gleði, møðir ikki og er aldri keðiligt.
- Stúr ikki fyri nøkrum, sum kanska aldri hendir; í níggju av tíggju førum hevur tú stúrt til einkis.
- Tel upp í tíggju, um tú ert uppøstur - og upp í hundrað um tú ert óður - áðrenn tú svarar.
- Noyð teg sjálvan at síggja alt frá tí góðu síðuni, so vinnur tú bæði á tær sjálvum og tínum mótstøðumonnum.
- Skriva brøv, tá ið tú ert illur, um tú leggur í. Men send tey ikki. Hugsað um tað til dagin eftir - og brenn so brævið.


text:
Seinastu tíðindi
-
Hvonn latið upp í SMS
Fyri fáum vikum síðani boðaði heimasíðan hjá SMS frá, at farið var í gongd við at umbyggja Baresso. Nú er endaliga úrslitið alment og Hvonn er komið fyri hjá Baresso. Hvonn hevur longu fleiri ár á baki í niðastu hædd í Hotel Tórshavn á Tórsgøtu 4, og talan er um sera nógvar kundar, sum matstovan
- 25/10/14
-
Føroyar bíða við at geva føroyskum íverksetarum betri umstøður
Á fundi í vikuni millum føroyskar og danskar ráðharrar vóru royndirnar av donsku íverksetarafeløgunum umrøddar. Danska Vinnumálaráðið fegnast um stóru undirtøkuna fyri nýggjastu átøkunum, sum vóru sett í gildi 1. januar 2014, og sum virka væl í øðrum londum eisini. Talan er um nýggja slagið av íverksetarafeløgum, ið kunnu stovnast við 1 krónu í eginpeningi.
- 25/10/14
-
Føroya størsti vinnuligi aktørur orðar nú sín egna eigarapolitikk
Ein arbeiðsbólkur er nú settur, ið skal gera uppskot til ein eigarapolitikk hjá Føroya størsta vinnuliga aktøri, Føroya Landsstýri. Eigarapolitikkurin skal áseta hvørjar vinnueindir landið skal eiga og á hvørjar vinnueindir landið skal lutttaka í. Í øðrum lagi kemur nýggi eigarapolitikkurin at áseta endamál og ætlanum við vinnueindini, val av leiðslu, krøv til leiðsluna, samsýning
- 25/10/14
-
Føroyskar vinnufyritøkur fáa atgongd til danska vakstrargrunnin í 2015
Nú fær danski vakstrargrunnurin “Vækstfonden” loyvi at virka í Føroyum, hetta er eitt av úrslitunum av fundinum millum føroyskar og danskar politikarar í Føroyum í hesi vikuni. Málið um at geva Vækstfonden loyvi til eisini at fíggja føroyskar verkætlanir, kemur fyri í danska Fólkatinginum í vár, og ætlanin er at danski vakstrargrunnurin skal fíggja føroyskar
- 25/10/14
-
Klokkan skal flytast aftur
Dagarnir eru styttri og kvøldini longri. Tað vil siga, at vit nú skúlu flyta klokkuna til vetrartíð. Í ár verður hon flutt seint leygarkvøldið ella rættari tíðliga sunnumorgunin. Klokkan skal tá flytast ein tím aftur og tá er klokkan her tað sama sum GMT og ein tíma aftanfyri tað, sum verður nevnt CET – Central
- 24/10/14
-
-
Norður Korea sent fyrsta menniskja upp á sólina
Norður Korea hevur sent ein 17 ára gamlan mann upp á sólina. “Vit eru fegin um at boða frá, at ætlanin við at flúgva ein mann upp á sólina er eydnað. Norður Korea er fyrsta landið at klára hetta og hevur gjørt onnur lond til skammar. Hung Il Gong er ein hetja og hevur uppiborið
- 24/10/14
-
Microsoft selir meira enn vantað
Microsoft seldi fyri 25% meira, 23,2 milliardur dollarar tilsamans, í 3. ársfjóðringi, hóast greinarar vantaðu einans 22 milliardir dollarar. Fyri hvørt partabræv, varð inntøkan hjá Microsoft 65 cents, ið eisini var munandi hægri enn metingin hjá greinarunum, ið var 55 cents. Fyritøkan hevur framt keyptið av Nokia, og deildin, sum Nokia er á, seldi fyri
- 24/10/14
-
Nú doyr Nokia
Microsoft keypti Nokia fyri einum ári síðani, men longu nú vil nýggi eigarin av við navnið. Nokia er fari frá at vera ein av heimsins mest seldu fartelefonum, til at stríðast við at yvirliva. Microsoft boðaði hósdagin frá, at navni Nokia verður ikki at síggja í framtíðar útgávum hjá Microsoft. Nokia Lumia broytir navn til
- 23/10/14
-
Løgtingið fingið nýggjan stjóra
Løgtingið fær nú nýggjan stjóra. Súsanna Danielsen segði seg herfyri úr starvinum og Løgtingið lýsti eftir nýggjum stjóra. 16 umsóknir komu – átta frá monnum og átta frá kvinnum. Í dag hevur formansskapurin so avgjørt at seta Jonhard Klettheyggj, sum nýggjan stjóra í Løgtinginum. Jonhard Klettheygj er løgfrøðingur og hevur arbeitt í almennu fyrisitingini. Í
- 23/10/14
-
Gamla Brugsan í Klaksvík seld
Herfyri varð Gamla Brugsan seld og eru tað hjúnini Vima og Jóannes Leivsgarð, sum hava keypt gomlu Brugsina. Gamli eigarnir Hans Eliesar Fjalsbak og Odd Fjalsbak vilja ikki upplýsa søluprísin. Føroya Keypssamtøkan hevur leiga hølini í manna minnir, men fyri nøkrum árum síðani, fóru tey í nýggj hølir á stangarvegnum. Fleiri leigara hava síðani leiga
- 23/10/14
-
-
Tæppeland farið av knóranum
Klokkan 8:30 í morgun fór Tæppeland av knóranum. Tað upplýsir rætturin í Roskilde fyri Børsen. Í gjár boðaði Tæppeland frá til veitarar, at felagið fór í gjaldsteðg, og í dag komu boðini um at felagið varð fari av knóranum. Hetta er ikki fyrstu ferð, at felagið hevur upplivað ein húsagang, tí seinasta ár fór Biva,
- 22/10/14
-
KT Landsins gongur á odda við at bjóða almenn innkeyp út
Hóast tað hevur verið smáligt við almennum útboðum á almenna Keypsportalinum, har bara 18 útboð vóru framd fyrsta árið hjá almenna Keypsportalinum, so ger KT Landsins sítt til at Keypsportalurin verður nýttur, og tað almenna fær best møguligan prís fyri síni innkeyp. KT Landsins bjóðar nú út alment øllum sum selja teldur at geva tilboð
- 22/10/14
-
Kursurin hjá Bakkafrost hækkar nógv meir enn hjá Marine Harvest
Marine Harvest samtakið hevði eitt gott úrslit triðja ársfjóðring. EBIT hjá felagnum var NOK 912 milljónir krónur móti NOK 793 milljónir sama ársfjóðring í 2013. -Marine Harvest gav eitt gott úrslit henda ársfjóðringin. Eg eri nøgdur við at ætlanirnar um at minka um søluna á dagsmarknaðinum hevur eydnast, nú laksaprísurin er fallin í seinastuni. Sum
- 22/10/14
-
Nýtt offshorefelag stovnað í Klaksvík
Nýtt offshorefelag er stovnað, sum er heimahoyrandi í Klaksvík. Talan er um P/f Zenith Offshore, sum er stovnað við einum partapeningi uppá eina milljón krónur. Stovnari av felagnum er Eliesar N. Lydersen. Eliesar hevur seinastu árini átt og rikið egið smápartafelag og hevur harumframt drúgvar royndir úr offshore vinnuni sum skipari og sjálvstøðugur ráðgevi hjá
- 22/10/14
-
Tim Cook gongur ikki í fótasporunum á Steve Jobs
Apple hevur selt næstan 40 mió. iPhone 4. ársfjórðing, og hetta vísir, at tað loysir seg at hava eitt breiðari vøruúrval enn áður. Apple eru ikki lidnir at seta nýggj met. KT-risin hevur júst lagt úrslitið fram fyri 4. ársfjórðing 2014, og sum stjórin sigur “Hetta er til at seta í rekordbøkurnar”. Av tí
- 22/10/14
-
FC Barcelona – Ajax: Merkið og KÍ blusa ímillum áskoðarnar
Tá dystur varð spældur í dag og Neymar skoraði til 1-0 í sjeynda minutti, sæst eitt mannfólk við KÍ blusu við síðuna av Merkinum. Dysturin endaði 3-1 til Barcelona.
- 21/10/14
-
“Skulu vit spæla deyðilig virus?” Ebola bamsur selja sum heitt breyð
Fyritøkan handan leikuna hevur boða frá, at leikan er útseld í løtuni. Um tú ert ein av teimum, sum ynsktu at keypa eina bamsu, sum líkist herviligu sjúkuni, ebola, so er tað ov seint at fara til handils nú. Tað er alnótsfyritøkan Giant Microbes, sum fekk hugskotið og hevur selt bamsur, sum líkjast deyðiligu sjúkuni,
- 21/10/14
-
Eigararnir avskriva 88 mió.kr. uppá P/f Faroe Origin
P/f Faroe Origin var stovnað í februar mánað 2011. Tey trý árini felagið hevur virkað hava verið sera avbjóðandi. Talan er um hall av rakstrinum øll trý árini frá 2011 til 2013. Fyrsta árið 2011 var hallið 24 milliónir krónur. Árið eftir í 2012 var hallið 54 milliónir krónur, og í 2013 var aftur talan
- 21/10/14
-
Danski Tjóðbankin gevst at gera pengar
Sjálvt um upphæddin av reiðum peningi í Danmark framvegis er høgt, so er tað ein minkandi eftirspurningur í samfelagnum eftir reiðum peningi, og eftirspurningurin eftir nýggjum seðlum og myntum hevur verið fallandi seinastu mongu árini. Danski Tjóðbankin væntar ikki at eftirspurningurin eftir seðlum og myntum fer at hækka aftur. Høvuðsorsøkin til hetta er at fólk
- 20/10/14
-
P/f Poul Michelsen yvirtikið P/f Kjøtbúðina
P/f Poul Michelsen hevur yvirtikið virksemi hjá P/f Kjøtbúðin. Í dag er Oddur Jessen Reinert farin frá sum stjóri í Kjøtbúðini og Petur Petersen hevur tikið yvir sum stjóri. Samstundis sum hetta er gjørt er Poul Michelsen komin inn sum nevndarformaður, og við honum í nevndina eru komnir Gunnar Davið Mohr og Johan Petur Michelsen.
- 20/10/14


text:
Navigatión
Best viršismett mynd
Dįma sķšuna į Facebook
Nżggjastu greinar
Tiltųk
Snarboš
Seinastu myndirnar ķ myndasavninum
Tilvildarligar myndir śr myndasavninum
Crawling
Ólavsųkuframsżningin 2014
Taš kundi veri fleiri įskošarar, men vit eru tó nųgd.
Nęsta Ólavsųkuframsżning veršur ķ 2017
Flaggdagurin 2014
Flaggdagin 25.Aprķl, er voršin sigur at flota bįtarnar/skipini.
Tórshavnar RC-Felag skipar fyri ymiskum hendan dagin og ųll eru vęlkomin at koma śt į Velbastašhįls at hyggja og luttaka ķ hugnašum.
Tiltųk:
- Sigling veršur į vatninum frį kl.13
- Flśgving į flogbreytini frį kl.13
- Koyring į koyribreytini frį kl.14
- Koyring į crawlingarbreytini viš bįtahśsiš kl.14
Kaffi og okkurt gott afturviš veršur ķ bįšum hśsunum frį kl.12
Ašalfundurin 2014
Ašalfundurin 2014
Rekord uppmųting. 25 limir mųttu. Nevndin varš afturvald og skipaši seg beint eftir fundin.
Ķ nevndini eru:
Ķsak N. Jacobsen, formašur
Sķmun D. Simonsen, nęstformašur
Birgir Simonsen, skrivari & kassameistari
Sveinbjųrn Olsen & Per G. Pedersen, nevndarlimir
Petur Hermansen & Jan Hansen, tiltakslimir
Į nevndarfundinum tosašu vit um at gerša eitt sindur burturśr flaggdegnum, og at hava ein rudding/arbeišisdag śti į VBH.
Taš er gamalt at flota sęr bįtin/skipiš flaggdagin, men seinastu įrini hevur veri sera kešiligt vešur į flaggdegnum. Vit hopa at ķ įr veršur betur.
Ruddi/arbeišisdag kunnu vit hava okkurt vikuskyfti, har vešurmennirnir siga frį góšum vešri.
RC-Kvųld restina av 2013
Vit royndu at hava RC-Kvųldini śti ķ bįtahśsinum og riggar taš vęl um summari, tį heitt og ljóst er, men nś ferš veršri at geršast verri og myrkur spęlur inn eisini, so framyvir fara vit at hava RC-Kvųldini śti hjį Hjįlprót į velbastaveg 45.
RC-kvųld fyri bilmenn
Hettar er fyri at vit kunnu vera į ųkunum hjį RC-felagnum, og fyri at kunna koyra ķ friši og nįšum. Vit hava nemliga haft trupuleikar viš at nįbśgvar hjį Hjįlpirót, hava grenja um larm, tį vit hava koyrt uttanfyri har, fyri at innstilla bilarnar.
Samstundis so veršur ein Crawlarabreyt sett upp, so vit kunnu royna hana. So er bara at hopa uppį at vešri veršur betur enn seinast, tį kava stormur kom.
RC-kvųld
Vit RC-bil įhugašir hava sķšani Oktobur 2009, mųttst fyrsta tżsdag ķ hvųrjum mįna, fyri at bixa og hugna okkum viš RC prįti afturviš einum drekkamunni.
Hettar tiltak er sera stimbrandi fyri RC įhugan og samanhaldi um RC-bilar.
Vit broyta nś eitt sindur, og eru ķstašin fyrsta mikudag kl.20 og śt.
Ųll RC-bil įhugaši eru vęlkomin viš, sjįlvt um tit ikki eru limir ķ TRCF.fo.
Vit mųtast sum nś er, śti hjį Hjįlpirót į Velbastašvegnur 45 (trżst fyri at sķggja kort), ķ kaffistovuni, men eru eisini į verkstašnum og bixa ella okkurt tķlķkt.
Trżst her fyri at lesa referat frį RC-kvųldunum ķ hava veri
Aktivitetur į Velbastašhįlsiš
Taš var ein super dagur aftur ķ dag į VBH. Vešri gott og vindstilli.
Fleiri flogfųr, fleiri bilar og ein quadcopter viš GPS + camera v/FPV hjį Sįmal Danielsen.
Vit tóku film uppį, men kundu ikki hyggja at filminum harśti, tķ ongin streymur er ķ lųtuni ķ hśsinum.
Her er filmurin !
Taš bleiv sett sólcellupanelir upp og lagt ledningar inn ķ hśsiš og mangt annaš.
Sum sagt - ein super dagur !


text:
Bloggur 23.10.2014 LiljansaKreativ børn
Hesa vikuna er mentanarvika í Runavík, har nógv spennandi er at fara til. Eg havi verið og tikið nakrar myndir av framsýningini, sum er í Barnagarðinum á Mýrunum. Børnini hava gjør...
Tiltøk 23.10.2014 KvinnaGullkvinnur settu heimsmet
Tað var ein stórur dagur seinasta leygardag fyri Klaksvíkina og alt Føroyar! KÍ kvinnurnar gjørdust Føroyameistarar, og settu somuleiðis heimsmet. Tær spældu, sera hóskandi, í gull...
Bloggur 21.10.2014 HarrietDagsins sett - Fiskaskræða, glimmur & leður
Um tit ikki longu hava gitt tað, so elski eg glimmur, leður og oyraringar. Dagsins sett er sett saman av: mínum nýggju glimmurskóm frá Moss Copenhagen, jeans frá Vero Moda, bláar...
Bloggur 20.10.2014 OggagoggaStarvsvenjing
So byrjaði eg í starvsvenjing í dag. Tað er í Rasmus Koch Studio (maður mín helt at heimasíðan ikki riggaði, men tað ger hon;). Eg eri ovurfegin, at eg nú kann læra av einum meista...


text:
Vit søkja eftir einum handilslærlingi, ið hevur áhuga, hugflog og áræði til at vera við til at menna okkara handil. Vit vænta at tú fegin vil læra og ert hugagóður til hetta arbeiði.
Vit bjóða tær eitt áhugavert arbeiði, sum saman við undirvísing á skúla í Danmark gevur … Læs resten →
Vegna vaksandi virksemi sóknast vit eftir dugnaligum og
eldhugaðum lærlingi til ítrivsdeild okkara í 2x3 í Tórshavn at
byrja 1. januar 2015.
Vit bjóða
eina útbúgving í eini framkomnari fyritøku, har vit við at seta tænastu og góðsku í hásæti virka í einum spennandi og … Læs resten →
Vit sóknast eftir dugnaligum og røskum fólki til amboðs- og beslagdeild
okkara í Tórshavn at byrja 1 januar 2015.
Arbeiðsumhvørvið er í eini nútímans fyritøku, har tú verður partur av einum toymi av sølu og avgreiðslufólki, sum í góðum samstarvi søkja at einum felags … Læs resten →
Vit mangla rørleggjara/handverkara at byrja beinanvegin.
Okkara arbeiði er alt innan hvs, tað vil siga hita, vatn, sanitet og ventilatión.
Krøv til umsøkjaran:
Starvsroyndir innan hvs
Kunna arbeiðja sjálvstøðugt
Góð løn verður givin til rættað … Læs resten →
Nordiska ministerrådet i Köpenhamn söker en utvecklingsinriktad person med god IT-förståelse
Nordiska ministerrådet är en organisation i ständig utveckling. Personen vi är på jakt efter ska vara en viktig bidragsgivare till detta. Hon eller han ska kombinera detta fokus på utveckling … Læs resten →


text:
Akureyri
Akureyri (ella Akuroyri á føroyskum) er ein býur og kommuna í Íslandi. Har búgva umleið 17.500 fólk. Kommunan er fjórðstørst í Íslandi, næst eftir Reykjavík, Hafnarfirði og Kópavogi). Býurin við upplandi er næststørst í landinum, næst eftir Reykjavíkarøkinum. Akureyri liggur væl fyri inni í einum djúpum firði. Veðurlagið har sigst vera nógv betri enn aðra staðni í Íslandi, og av tí hava bæði trø og blómur nógv betri liviumstøður har. Havnin á Akureyri er sera týdningarmikil, og har koma øll sløg av skipum árið runt.
Útferðarmøguleikar á Akureyri eru stak góðir. Har verður skipað fyri nógvum útferðum fyri ferðafólki, men í býnum eru eisini nógv støð, sum eru verd eina vitjan. Til dømis Matthias Jochumsson kirkja, hon er ógvuliga vøkur, og hevur tvey torn. Sigurhæðir, sum er forn-minnissavn Matthias Jochumssons, sum livdi frá 1835 – 1920, og sum yrkti tann íslendska tjóðsangin. Náttúrufræðistofnum Norðurlands, har allir fuglar og allar plantur, sum eru í Íslandi eru at síggja. Lystigarðurin, sum er vakrasta lund í Íslandi, og sum hevur allan tann íslendska vøksturin at vísa. Hatta vóru bert nøkur, men fleiri onnur merkisverd støð eru eisini.


text:
Manskt mál
Manskt (Gaelg, Gailck, Manx ella Manx Gaelic), er uppruna málið á oynni Mann. Manskt er eitt Goideliskt (Gæliskt) mál, runnið úr mið-írskum. Seinasti maðurin sum hevði manskt sum móðirmál, Ned Maddrell doyði í 1974. Talumálið á Mann í dag, er enskt.
Seinnu árini hevur málið fingið uppreisn, og fleiri Mann-búgvar læra í dag manskt sum næsta mál (eftir enskt) og í manska tinginum Tynwald verða nýggju lógirnar upplisnar á bæði manskum og enskum máli.
Nær skyldt við Írskt og Skotskt gæliskt.