text:
Kunngerðir
KUNNGERÐ
um útgjald v.m. av arbeiðsloysisstuðli
Við heimild í § 14, stk. 2, 3 og 4 og § 16, stk. 3 og 4, § 18, § 19, § 24 og § 25 í løgtingslóg nr. 113 frá 13. juni 1997 um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 45 frá 8. mai 2012, verður ásett:
Rætt til útgjald
§ 1. Rætt til arbeiðsloysisstuðul hevur persónur frá tí degi, tá viðkomandi:
- er arbeiðsleysur og mótvegis Arbeiðsloysisskipanini prógvar, at so er, tó í fyrsta lagi frá tí degi Arbeiðsloysisskipanin hevur móttikið skrivliga umsókn,
- er tøkur á arbeiðsmarknaðinum og arbeiðsførur at átaka sær eitthvørt fulltíðarstarv,
- hevur fylt 16 ár, men ikki 67 ár,
- hevur bústað í Føroyum og
- ikki er sjálvstøðugt vinnurekandi sambært § 12 í ALS-lógini.
§ 2. Arbeiðsleysur er tann, sum ikki hevur setanarligt tilknýti til nakran arbeiðsgevara, sí tó § 12.
Tøkur
§ 3. Tøkur á arbeiðsmarknaðinum er tann, sum:
- er sinnaður at átaka sær eitt og hvørt arbeiði, ávíst av Arbeiðsloysisskipanini, og sum viðkomandi hevur fakligan førleika til, sbr. §§ 4 og 5,
- seinast dagin eftir, um eitt arbeiði verður ávíst, kann byrja hetta arbeiði til ásetta tíð,
- er skrásettur í arbeiðsávísingini á tann hátt og við teimum upplýsingum, sum Arbeiðsloysisskipanin
krevur,
- í rímiligan mun er arbeiðssøkjandi, og eftir umbøn frá Arbeiðsloysisskipanini kann prógva, at viðkomandi søkir arbeiði, sum eru leys at søkja,
- seinast dagin eftir, um boð verða givin um hetta, kann møta hjá Arbeiðsloysisskipanini til ásetta tíð,
- váttar arbeiðsloysi sambært § 9,
- ikki kemur undir ásetingarnar í § 12, stk. 4 og 5,
- ikki er undir útbúgving í vanligari arbeiðstíð, sí tó § 6, og
- er í Føroyum, sí tó § 13.
Stk. 2. Tann, sum hevur rætt til niðanfyri standandi veitingar, er ikki tøkur á arbeiðsmarknaðinum:
- barnsburðarfarloyvi sambært løgtingslóg um barsilsskipan,
- sjúkradagpening sambært løgtingslóg um dagpening vegna sjúku v.m.,
- lestrarstuðul sambært løgtingslóg um lestrarrstuðul,
- fyritíðarpensjón sambært løgtingslóg um almannapensjónir o.a., tó undantikið persónar við lægstu og miðal fyritíðarpensjón, sum lúka treytirnar í § 4, ella
- samsýning sambært løgtingslóg um samsýning fyri at ansa eldri og óhjálpnum heima.
§ 4. Arbeiðsførur er tann, sum uttan avmarkingar kann átaka sær eitt og hvørt fulltíðarstarv, sum viðkomandi hevur fakligan førleika til. Avgerð um fakligan før- leika verður tikin av Arbeiðsloysisskipanini ella tí arbeiðsgevara, sum gevur arbeiðstilboðið.
Stk. 2. Arbeiðsleys kunnu fáa arbeiðsloysisstuðul uttan at vera arbeiðsfør sambært stk. 1, um avmarkingin í arbeiðsførleikanum verður staðfest við læknaváttan, ið lýkur treytirnar, sum Arbeiðsloysisskipanin ásetur.
§ 5. Í sambandi við arbeiðsávísing hevur tann ar- beiðsleysi skyldu til at átaka sær eitt og hvørt arbeiði í Føroyum.
Stk. 2. Arbeiðstilboð til tann arbeiðsleysa kann verða givið av bæði ALS ella arbeiðsgevara.
Stk. 3. Arbeiðstilboð skal í fyrsta umfari ávísast so nær bústaðnum hjá tí arbeiðsleysa sum møguligt.
Stk. 4. Undantak frá stk. 1 kann verða givið, um tann arbeiðsleysi hevur heilt serligar orsøkir til ikki at taka av tí ávísta arbeiðstilboðnum. Serligar orsøkir kunnu eitt nú vera:
- at lønin fyri ávísta arbeiðið er lægri enn sáttmálalønin fyri slíkt arbeiði,
- at daglig ferðing til og frá arbeiði ikki er møgulig, og bústaðarviðurskiftini á staðnum, har arbeiðið er, eru sera vánalig, ella
- um talan er um sera vánaligar ferðamøguleikar til og frá arbeiði, og viðkomandi stendur einsamallur við ábyrgdini av børnum í og undir skúlaaldur.
Stk. 5. Arbeiðsleysur, sum uttan serliga orsøk noktar at taka á seg arbeiði, ávíst av arbeiðsávísingini, missir rættin til arbeiðsloysisstuðul. Fyrstu ferð tann arbeiðsleysi noktar, sum nevnt í pkt. 1, missir hann rættin til arbeiðsloysisstuðul í 4 vikur, aðru ferð í 8 vikur, triðju ferð í 12 vikur og fjórðu ferð í 6 mánaðir at rokna frá degnum eftir, at fráboðanin um arbeiðstilboðið má roknast við at vera móttikin av tí arbeiðsleysa.
Stk. 6. Um arbeiðsleysur uttan serliga orsøk ikki møtir upp til skeiðstilboð, sum hann hevur fingið bjóðað frá Arbeiðsloysisskipanini og hevur tikið av, hevur viðkomandi skyldu at endurrinda Arbeiðsloysisskipanini útreiðslurnar, sum Arbeiðsloysisskipanin hevur havt til skeiðið. Í tann mun tað ber til, er heimilað Arbeiðsloysisskipanini at mótrokna hesar útreiðslur í arbeiðsloysisstuðuli til viðkomandi.
Stk. 7. Arbeiðsleysur, sum uttan serliga orsøk aðru ferð ikki møtir upp til skeiðstilboð, sum viðkomandi hevur fingið bjóðað frá Arbeiðsloysisskipanini og hevur tikið av, missir, umframt at endurrinda Arbeiðsloysisskipanini skeiðskostnaðin sambært stk. 1, rættin til arbeiðsloysisstuðul í fýra vikur at rokna frá degnum eftir, at Arbeiðsloysisskipanin fær kunnleika til, at viðkomandi ikki møtti upp.
§ 6. Arbeiðsleys kunnu við loyvi frá Arbeiðsloysisskipanini, í styttri tíðarskeið upp til 3 mánaðir í hvørjum álmanakkaári, luttaka í førleikagevandi tiltøkum ella líknandi uttan at vera tøk á arbeiðsmarknaðinum, sbr. § 3 og samstundis fáa arbeiðsloysisstuðul.
Stk. 2. Loyvi sambært stk. 1 er treytað av, at útbúgvingarskeið ella líknandi er góðkent av ALS og styrkir møguleikar hins arbeiðsleysa at koma út aftur á arbeiðsmarknaðin, tí kunnleika- og førleikastøði hjá viðkomandi verður ment.
Bíðidagar
§ 7. Arbeiðsloysisstuðul verður ikki goldin, fyrr enn 10 bíðidagar eru farnir. Bíðidagar verða roknaðir fá tí degi setanarliga tilknýtið er av. Stk. 2. Bíðidagar verða roknaðir av nýggjum, um tann arbeiðsleysi missir rættin til stuðul eftir § 12, stk. 4 ella stk. 5 í hesi kunngerð.
Stk. 3. Bíðidagar verða ikki roknaðir av nýggjum, um tann arbeiðsleysi kemur innaftur í skipanina eftir at hava verið úr skipanini, uttan at hava havt tilknýti til arbeiðsgevara, t.d., um viðkomandi fór úr skipanini, orsakað av frítíð, sjúku, barnsburðarfarloyvi, skúla, ella líknandi.
Umsókn
§ 8. Tann arbeiðsleysi skal lata Arbeiðsloysisskipanini skrivliga umsókn um arbeiðsloysisstuðul.
Stk. 2. Umsóknin skal innihalda fráboðan um, at viðkomandi er arbeiðsleysur, og tann arbeiðsleysi skal prógva at so er, t.d. við:
- uppsøgn frá arbeiðsgevara, har tilskilað verður, nær setanartilknýtið er av,
- uppsøgn til arbeiðsgevara, sum Arbeiðsloysisskipanin kann biðja arbeiðsgevaran vátta,
- í serligum førum aðrari próvførslu, sum eftir meting Arbeiðsloysisskipaninnar kann nýtast til at staðfesta, at viðkomandi eftir galdandi reglum millum viðkomandi og arbeiðsgevaran, er leysur av sínum arbeiði vegna munandi mishald frá arbeiðsgevarans síðu,
- váttan frá Fiskavirkisskipanini um, at viðkomandi ikki hevur verið í arbeiði á fiskavirki tilknýtt Fiskavirkisskipanini í minst 4 samanhangandi vikur vegna rávørutrot.
Stk. 3. Harumframt skal tann arbeiðsleysi geva Arbeiðsloysisskipanini tær upplýsingar, sum Arbeiðsloysisskipanin metir neyðugar fyri at veita arbeiðsloysisstuðul og arbeiðsávísing. Hesar upplýsingar skulu gevast á serligt umsóknarblað.
Stk. 4. Arbeiðsloysisstuðulin verður roknaður frá tí degi, tann arbeiðsleysi letur Arbeiðsloysisskipanini umsókn um arbeiðsloysisstuðul við teimum kravdu upplýsingunum sambært stk. 2-3, tó treytað av, at reglurnar annars sambært ALS-lógini eru loknar, herundir at bíðidagar og karantenur eru loknar.
Stk. 5. Arbeiðsloysisskipanin kann loyva tí arbeiðsleysa við eini 14 daga freist at útvega kravdu upplýsingarnar sambært stk. 2-3. Um upplýsingarnar ikki eru Arbeiðsloysisskipanini í hendi innan ásettu freistina, fellur umsóknin um arbeiðsloysisstuðul sambært stk. 1 burtur.
Stk. 6. Arbeiðsloysisskipanin kann í serligum førum víkja frá freistini sambært stk. 5.
Váttan av arbeiðsloysi
§ 9. Áðrenn arbeiðsloysistuðulin verður útgoldin, skal tann arbeiðsleysi vátta framhaldandi at vera tøkur og vátta arbeiðsloysi fyri tað útgjaldsskeið, sum viðvíkur arbeiðsloysisstuðlinum.
Stk. 2. Arbeiðsloysi skal váttast í ALS-vikuni, sum er ásett av Arbeiðsloysisskipanini. Um arbeiðsloysi ikki verður váttað rættstundis, missir tann arbeiðsleysi arbeiðsloysisstuðulin tað talið av døgum við útgjaldsrætti, sum arbeiðsloysi er váttað ov seint, í tí útgjaldsskeiðnum, váttanin viðvíkur.
Stk. 3. Arbeiðsloysi skal ikki váttast fyri:
- bíðidagar sambært § 16 a í ALS-lógini,
- dagar, sum tann arbeiðsleysi missir rættin til arbeiðsloysisstuðul sambært §§ 18 og 19 í ALS-lógini,
- dagar, sum tann arbeiðsleysi heldur frí sambært § 7, ella
- dagar, sum tann arbeiðsleysi sleppur undan at vera tøkur á arbeiðsmarknaðinum sambært § 6. Stk. 4. Í serligum førum kunnu arbeiðsleys, sum luttaka í førleikagevandi tiltøkum sambært § 25 í ALS-lógini, sleppa undan at vátta arbeiðsloysi. Stk. 5. Um arbeiðsleys sambært stk. 3, nr. 3 og 4 vinna A-inntøku sambært § 12, skal hon upplýsast í sambandi við at arbeiðsloysi verður váttað fyri tey skeið, A-inntøkan er vunnin. Sama er galdandi fyri tey, ið annars eru undantikin fyri at vátta arbeiðsloysi í sambandi við førleikagevandi tiltøk.
§ 10. Í sambandi við váttan av arbeiðsloysi, skal tann arbeiðsleysi geva upplýsingar, sum Arbeiðs- loysisskipanin metir neyðugar fyri at útgjalda arbeiðsloysisstuðul, her uppií upplýsingar um arbeiddar tímar og vunna A-inntøku í útgjaldsskeiðnum.
Stk. 2. Arbeiðsloysisskipanin kann krevja, at rættleikin av upplýsingunum í sambandi við váttan av arbeiðsloysi skal váttast av tí ella teimum arbeiðs- gevarum, sum tann arbeiðsleysi hevur arbeitt hjá í útgjaldsskeiðnum.
Stk. 3. Arbeiðsloysi skal váttast av tí arbeiðsleysa sjálvum, brúkaranavn og loyniorð eru persónlig og mugu ikki latast øðrum.
Útgjald av arbeiðsloysisstuðli
§ 11. Arbeiðsloysisstuðulin verður sambært § 16 í ALS-lógini goldin fyri allar dagar í árinum við undantaki av leygar-, sunnu- og halgidøgum (dagar við útgjaldsrætti).
Stk. 2. Arbeiðsloysisstuðulin verður útgoldin eftir hvørt útgjaldsskeið ásett av Arbeiðsloysisskipanini. Eitt útgjaldsskeið fevnir um 14 álmanakkadagar og í mesta lagi 10 útgjaldsdagar.
Stk. 3. Arbeiðsloysisstuðulin verður, eftir vanligu reglunum í skattalógini um útgjald av A-inntøkum, ávístur tí arbeiðsleysa eftir hvørt útgjaldsskeið við tí freist, sum Arbeiðsloysisskipanin hevur fyri neyðini til at avgreiða útgjaldið.
Onnur inntøka
§ 12. Arbeiðsloysisstuðulin verður skerdur eftir stk. 2 ella 3 við øllum øðrum A-inntøkum - íroknað frítíðarløn, undantikið arbeiðsloysisstuðlinum og A-inntøkum, sum eru undantiknar gjaldsskyldu sam- bært § 8 í ALS-lógini, sum tann arbeiðsleysi vinnur í útgjaldsskeiðum, hann fær arbeiðsloysisstuðul.
Stk. 2. Onnur A-inntøka sambært stk. 1 verður umroknað til tímar, í hesi kunngerð nevndir arbeiðs- tímar, sum arbeiðsloysisstuðul ikki verður goldin fyri. Arbeiðstímarnir verða roknaðir sum vunna A-inntøkan í útgjaldsskeiðnum, býtt við eini upphædd, sum verður roknað soleiðis: Hægsti dagligi arbeiðsloysisstuðul sambært § 16, stk. 2 í ALS-lógini býtt við 8, faldað við 1,15.
Stk. 3. Um tíðarskeiðið, tann arbeiðsleysi hevur arbeitt í útgjaldsskeiðum, hann fær arbeiðsloysisstuðul, er longri enn talið av arbeiðstímum, sum verða roknaðir sambært stk. 2, verður arbeiðsloysisstuðulin, í staðin fyri ásetingarnar eftir stk. 2, ikki goldin fyri arbeidda tíðarskeiðið.
Stk. 4. Um meira enn 25% av arbeiðstímunum sambært stk. 2 ella 3 stava frá sama arbeiðsgevara og hetta arbeiðstímatal í fýra útgjaldsskeið á rað er meira enn 20 tímar í hvørjum útgjaldsskeiði, verður viðkomandi ikki roknaður sum tøkur á arbeiðsmarknaðinum og fær sostatt ongan arbeiðsloysisstuðul, uttan við at lata inn nýggja umsókn um arbeiðsloysisstuðul sambært § 8.
Stk. 5. Um tann arbeiðsleysi í fýra útgjaldsskeið á rað ongan arbeiðsloysisstuðul hevur fingið vegna reglurnar í stk. 2 og 3, verður viðkomandi ikki roknaður sum tøkur á arbeiðsmarknaðinum, og fær sostatt ongan arbeiðsloysisstuðul, uttan við at lata inn nýggja umsókn um arbeiðsloysisstuðul sambært § 8.
Frítíðarløn - skerjing og endurrindan
§ 13. Arbeiðsleys kunnu uttan at vera tøk á arbeiðsmarknaðinum í dagatal svarandi til teir dagar, persónur hevur rætt til frítíð eftir løgtingslóg um frítíð við løn, sbr. § 14, stk. 2 í ALS-lógini fáa arbeiðsloysisstuðul, meðan tey eru í feriu, um viðkomandi lýkur hesar treytir:
- viðkomandi við minst 7 daga freist, ella eini styttri freist, um Arbeiðsloysisskipanin loyvir hesum, frammanundan skrivliga hevur boðað Arbeiðsloysisskipanini frá, nær frítíðin verður hildin,
- frítíðin verður hildin í samanhangandi dagar við tí dagatali, sum er nevnt um frítíðarskeið í løgtingslóg um frítíð við løn, og
- fráboðan sambært nr. 1 og 2 er Arbeiðsloysisskipanini í hendi áðrenn arbeiðstilboð verður sent frá Arbeiðsloysisskipanini.
Stk. 2. Arbeiðsleys kunnu í serligum førum og eftir avtalu við Arbeiðsloysisskipanina í eitt dagatal, sum fer út um dagatalið sambært stk. 1, sleppa undan kravinum um at vera tøk, sbr. § 3. Í hesum tíðarskeiði fær viðkomandi ikki arbeiðsloysisstuðul.
Stk. 3. Dagatalið sambært stk. 1 verður talt við í dagatalið sambært §§ 14, stk. 1 og 22, stk. 1 í ALS- lógini.
§ 14. Arbeiðsloysisstuðulin verður skerdur við frítíðarløn, sum tann arbeiðsleysi fær útgoldna í útgjaldsskeiðum.
Stk. 2. Arbeiðsloysisstuðulin verður skerdur við frítíðarløn sambært stk. 1 eftir somu reglum, sum arbeiðsloysisstuðulin verður skerdur við A-inntøkum sambært § 12.
Stk. 3. Tann, ið ikki longur er arbeiðsleysur, kann fáa endurrindaðan arbeiðsloysisstuðul, ið er skerdur eftir stk. 1 og 2, sambært hesum treytum:
- viðkomandi skal sambært løgtingslóg um frítíð við løn hava rætt til frítíð í sama frítíðarári, sum skerjingin er framd fyri. Hildin frítíð sambært § 13, stk. 2 í ALS-lógini, verður mett sum nýtt frítíð,
- viðkomandi skal í sama frítíðarári halda frí frá arbeiði sínum og skjalprógva við váttan frá arbeiðsgevara, at so er, umframt hvussu long frítíð- in er, og
- viðkomandi fær í mesta lagi endurrindað tað tímatal, sum arbeiðsloysisstuðul ikki er goldin fyri, við støði í sama útrokningargrundarlagi, sum nýtt er í sambandi við skerjingina.
Gildiskoma
§ 15. Henda kunngerð kemur í gildi 1. november 2012. Samstundis fer úr gildi kunngerð frá 26. november 1999 frá stýrinum fyri ALS um útgjald v.m. av arbeiðsloysisstuðli, við seinni broytingum.
Vinnumálaráðið, 24. oktober 2012
Johan Dahl (sign.) landsstýrismaður/Gunnleyg Árnafjall (sign.)
KUNNGERÐ
um útgjald v.m. av arbeiðsloysisstuðli til arbeiðsleys á fiskavirkjum
Við heimild í § 16, stk. 4 og § 20 í løgtingslóg nr. 113 frá 13. juni 1997 um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 79 frá 25. mai 2009, verður ásett:
Fiskavirkisskipanin
§ 1. Fiskavirkisskipanin verður í hesi kunngerð nýtt sum hugtak fyri ta skipan, sum fevnir um rættindi og skyldur hjá teimum fiskavirkjum og persónum, sum koma undir treytirnar í hesi kunngerð.
Fiskavirki
§ 2. Fiskavirki skulu fyri at vera fevnd av hesi kunngerð:
- Støðugt fáast við tilvirking av fiski ella fiskaúrdráttum, sí stk. 3-4,
- hava løggilding ella samsvarandi góðkenning frá Heilsufrøðiligu starvsstovuni til tilvirking av fiski,
- hava upplýst Arbeiðsloysisskipanini um ætlaða talið av starvsfólkum, knýtt at fiskavirkisskipanini, og skal upplýsta talið av starvsfólkum ikki vera hægri enn samsvarandi tilvirkingarorkuni hjá virkinum, vanligu framleiðslutíð virkisins.
Stk. 2. Fiskavirkið hevur skyldu at boða Arbeiðsloysisskipanini frá øllum broytingum, sum viðvíkja ásetingunum í stk. 1.
Stk. 3. Talan kann vera um fleiri tíðarskeið, fiskavirkið hevur støðuga tilvirking í einum ári. Hesi tíðarskeið skulu í minsta lagi ætlast at vara 6 mánaðir innan næsta 12 mánaða skeiðið, og hvørt tíðarskeið skal ætlast at vara longur enn 2 mánaðir.
Stk. 4. Fiskavirki, ið eftir ætlan bert tilvirkar fisk ávísar dagar í vikuni, er ikki fevnt av hesi kunngerð tann part av vikuni, tá ongin tilvirking er.
Umsókn um at koma undir fiskavirkisskipanina
§ 3. Fiskavirkið skal senda Arbeiðsloysisskipanini skrivliga umsókn um at koma undir fiskavirkisskipanina saman við skjalprógvum fyri § 2, nr. 1 - 3.
Stk. 2. Fiskavirkið skal harumframt fylla út og undirskriva serligt umsóknarblað frá Arbeiðsloysisskipanini, sum við neyðugum upplýsingum skal vera Arbeiðsloysisskipanini í hendi í seinasta lagi 14 dagar eftir, at fiskavirkið hevur latið Arbeiðsloysisskipanini umsókn, sambært stk. 1. Annars fellur umsóknin burtur.
Stk. 3. Arbeiðsloysisskipanin kann í serligum førum víkja frá freistini sambært stk. 2.
Arbeiðsleysur á fiskavirki
§ 4. Arbeiðsleysur á fiskavirki er tann, sum:
- Hevur setanarligt tilknýti til fiskavirki, sum lýkur treytirnar í § 2,
- vegna tíðarbundnan steðg á fiskavirkinum verður sendur heim. Tíðarbundin steðgur er í hesi kunngerð at skilja sum steðgur, ið er íkomin vegna tørvandi feska rávøru ella aðrar líknandi umstøður, sí tó § 2, stk. 3 og 4, umframt steðgur á fiskavirkinum av øðrum orsøkum, har viðkomandi verður sendur heim í mesta lagi tvær vikur, og
- ikki heldur frí frá arbeiðinum.
Stk. 2. Persónur kemur ikki undir at vera arbeiðsleysur á fiskavirki, tá viðkomandi:
- Er undir útbúgving í normalarbeiðstíðini,
- er sjálvstøðugur vinnurekandi sambært kunngerð um arbeiðsloysistrygging fyri sjálvstøðug vinnurekandi,
- hevur setanarligt tilknýti til aðrar arbeiðsgevarar í meira enn 10 tímar um vikuna,
- fær arbeiðsloysisstuðul annars, ella
- kemur undir ásetingarnar í § 5, stk. 2 ella § 8, stk. 3.
Stk. 3. Hjá persóni, sum sambært avtalu við fiskavirkið ikki arbeiðir fulla tíð, verða tímarnir, nevndir í stk. 2, nr. 3, ásettir lutfalsliga hægri. Fyri arbeiðsleys á fiskavirki, ið koma undir treytirnar í § 2, stk. 4, verða tímarnir, nevndir í stk. 2, nr. 3, somuleiðis ásettir lutfalsliga hægri.
Rætt til útgjald
§ 5. Arbeiðsleysur á fiskavirki hevur rætt til arbeiðsloysisstuðul, tá viðkomandi:
- Hevur latið Arbeiðsloysisskipanini skrivliga umsókn,
- lýkur ásetingarnar í § 4,
- er fyltur 16 ár, men ikki 67 ár,
- hevur bústað og er í Føroyum, og
- er tøkur sambært § 3 í kunngerðini um útgjald v.m. av arbeiðsloysisstuðli.
Stk. 2. Um tann arbeiðsleysi í 8 vikur á rað ikki hevur havt arbeiðstímar á tí fiskavirki, viðkomandi hevur tilknýti til, verður viðkomandi ikki roknaður sum arbeiðsleysur á fiskavirkinum meira og fær ongan arbeiðsloysisstuðul eftir hesi kunngerð, uttan við at lata inn nýggja umsókn um arbeiðsloysisstuðul sambært § 6.
Umsókn frá tí arbeiðsleysa
§ 6. Tann arbeiðsleysi skal lata Arbeiðsloysisskipanini eitt serligt umsóknarblað, sum Arbeiðsloysisskipanin flýggjar tí arbeiðsleysa.
Stk. 2. Tann arbeiðsleysi hevur skyldu til at geva Arbeiðsloysisskipanini tær upplýsingar, sum Arbeiðsloysisskipanin metir neyðugar fyri at veita arbeiðsloysisstuðul.
Stk. 3. Arbeiðsloysisstuðulin verður útgoldin frá tí degi, tann arbeiðsleysi letur Arbeiðsloysisskipanini umsókn um arbeiðsloysisstuðul sambært stk. 1 og upplýsingar sambært stk. 2, um viðkomandi annars lýkur treytirnar sambært løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing.
Stk. 4. Arbeiðsloysisskipanin kann loyva eini 14 daga freist til tann arbeiðsleysa at útvega upplýsingar sambært stk. 2. Um tann arbeiðsleysi ikki innan freistina hevur givið Arbeiðsloysisskipanini ásettu upplýsingarnar, fellur umsóknin um arbeiðsloysisstuðul sambært stk. 1 burtur.
Stk. 5. Arbeiðsloysisskipanin kann í serligum førum víkja frá freistini sambært stk. 4.
Útrokningargrundarlag
§ 7. Útrokningargrundarlagið fyri arbeiðsleys á fiskavirkjum er sambært §§ 15 og 16 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing og verður sambært § 15, stk. 4 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing roknað av nýggjum tann 1. januar á hvørjum ári. Nýggja útrokningargrundarlagið kann tó ongantíð verða lægri enn tað fyrsta útrokningargrundarlagið.
Stk. 2. Arbeiðsloysisstuðul verður roknaður eina ferð um vikuna frá og við 9. arbeiðsloysistíma.
Stk. 3. Fyri arbeiðsleys, sum sambært avtalu við fiskavirkið ikki arbeiða fulla tíð, verður arbeiðsloysisstuðul roknaður við einum lutfalsliga lægri tímatali. Fyri arbeiðsleys á fiskavirki, ið kemur undir treytirnar í § 2, stk. 4, verður arbeiðsloysisstuðulin somuleiðis roknaður við einum lutfalsliga lægri tímatali.
Onnur inntøka
§ 8. Arbeiðsloysisstuðulin verður skerdur eftir stk. 2 við øðrum A-inntøkum - íroknað frítíðarløn, undantikið arbeiðsloysisstuðlinum og A-inntøkum, sum eru undantiknar gjaldsskyldu, sambært § 8 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, sum tann arbeiðsleysi vinnur í vikuni, hann fær arbeiðsloysisstuðul.
Stk. 2. Tann parturin av vunnu A-inntøkuni sambært stk. 1, sum er oman fyri eina vanliga vikuløn, t.e. fyri fulla starvstíð í normalarbeiðstíðini vanligu arbeiðsdagarnar, umframt frítíðarløn, sambært sáttmálanum millum Føroya Arbeiðsgevarafelag og Føroya Arbeiðarafelag fyri tímalønt fyrifallandi dagleiðaraarbeiði, verður umroknað til tímar, sum arbeiðsloysisstuðul ikki verður goldin fyri. Tímarnir verða roknaðir sum vunna A-inntøkan í vikuni, býtt við eini upphædd, sum verður roknað soleiðis: Hægsti dagligi arbeiðsloysisstuðul sambært § 16, stk. 2 í løgtingslógini um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing býtt við 8, faldað við 1,15.
Stk. 3. Um tann arbeiðsleysi í 8 vikur á rað hevur vunnið A-inntøku frá øðrum arbeiðsgevarum enn frá fiskavirkinum, viðkomandi hevur tilknýti til, og arbeidda tíðarskeiðið fyri hvørja viku sær er meira enn 10 tímar, verður viðkomandi ikki roknaður sum arbeiðsleysur á fiskavirkinum meira og fær ongan arbeiðsloysisstuðul eftir hesi kunngerð, uttan við at lata inn nýggja umsókn um arbeiðsloysisstuðul sambært § 5.
Stk. 4. Fyri arbeiðsleys, sum sambært avtalu við fiskavirkið ikki arbeiða fulla tíð, verða ásetingarnar í stk. 3 roknaðar við einum lutfalsliga hægri tímatali. Fyri arbeiðsleys á fiskavirki, ið kemur undir treytirnar í § 2, stk. 4, verða ásetingarnar í stk. 3 somuleiðis roknaðar við einum lutfalsliga hægri tímatali.
FV-kortið
§ 9. Áðrenn arbeiðsloysisstuðulin verður útgoldin, skal tann arbeiðsleysi lata inn FV-kort til Arbeiðsloysisskipanina fyri tað útgjaldsskeið, sum arbeiðsloysisstuðlin viðvíkur.
Stk. 2. FV-kortið skal latast inn sambært teirri freist og á tí staði, sum ásett er av Arbeiðsloysisskipanini.
Stk. 3. Um FV-kortið ikki verður latið inn rættstundis, missir tann arbeiðsleysi arbeiðsloysisstuðulin tað tal av útgjaldsdøgum, sum FV-kortið er latið inn ov tíðliga ella ov seint, í tí útgjaldsskeiðnum, FV-kortið viðvíkur.
Stk. 4. Tann arbeiðsleysi skal venda sær til fiskavirkið ella annað stað, sum verður ávíst av Arbeiðsloysisskipanini, fyri at útvega sær FV-kort.
Stk. 5. Arbeiðsloysisskipanin kann í serligum førum geva loyvi til, at onnur skrivlig fráboðan verður nýtt í staðin fyri FV-kortið.
§ 10. Á FV-kortið skal tann arbeiðsleysi geva upplýsingar, sum Arbeiðsloysisskipanin metir eru neyðugar fyri at gjalda út arbeiðsloysisstuðulin, heruppií upplýsingar um arbeiddar tímar og vunna A-inntøku í útgjaldsskeiðnum.
Stk. 2. Um Arbeiðsloysisskipanin ella fiskavirkið hava forprentað upplýsingar á FV-kortið, t.d. navn og bústað hjá tí arbeiðsleysa ella upplýsingar um arbeiðstímar og vunna A-inntøku í útgjaldsskeiðnum, hevur tann arbeiðsleysi skyldu at gera vart við møguligar skeivleikar í hesum upplýsingum.
Stk. 3. Arbeiðsloysisskipanin kann
krevja, at rættleikin í upplýsingunum á FV-kortinum skal váttast av tí ella teimum arbeiðsgevarum, sum tann arbeiðsleysi hevur arbeitt hjá í útgjaldsskeiðnum.
Stk. 4. Um tann arbeiðsleysi heldur frí ella av aðrari orsøk ikki er tøkur til arbeiði fyri fiskavirkið, sí § 5, stk. 1, nr. 5, skal tann arbeiðsleysi skrivliga boða frá hesum á FV-kortinum. Í tílíkum førum kann víkjast frá freistini sambært § 9, stk. 2.
Stk. 5. Arbeiðsloysisskipanin kann áleggja fiskavirkinum at geva upplýsingar á FV-kortinum, sum Arbeiðsloysisskipanin metir eru neyðugar fyri at gjalda út arbeiðsloysisstuðulin.
Avgreiðsla av útgjaldi
§ 11. Arbeiðsloysisstuðulin verður útgoldin eftir hvørt útgjaldsskeið, ásett av Arbeiðsloysisskipanini. Eitt útgjaldsskeið fevnir um 14 álmanakkadagar og í mesta lagi 8 útgjaldsdagar.
Stk. 2. Arbeiðsloysisstuðulin verður, eftir vanligu reglunum í skattalógini um útgjald av A-inntøkum, ávístur tí arbeiðsleysa eftir hvørt útgjaldsskeið, við tí freist, Arbeiðsloysisskipanin hevur fyri neyðini til at avgreiða útgjaldið.
Gildiskoma
§ 12. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. Samstundis fer úr gildi kunngerð frá 25. september 2000 frá Stýrinum fyri ALS um útgjald v.m. av arbeiðsloysisstuðli til arbeiðsleys á fiskavirkjum.
Vinnumálaráðið, tann 17. desember 2009
Johan Dahl (sign.)
landsstýrismaður
/Arne Poulsen (sign.)
KUNNGERÐ
um starvsvenjing fyri arbeiðsleys
Við heimild í løgtingslóg nr. 113 frá 13. juni 1997, um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing við seinni broytingum, § 25, hevur landsstýrismaðurin fyrisett:
§ 1. Arbeiðsloysisskipanin kann taka stig til at avtala verður gjørd millum arbeiðsleysan, arbeiðsgevara og Arbeiðsloysisskipanina um, at tann arbeiðsleysi fer í starvsvenjing hjá arbeiðsgevaranum.
§ 2. Setanaravtalan skal gerast á oyðublað góðkent av Arbeiðsloysisskipanini, og í setanaravtaluni skal vera avtalað:
- Nær starvsvenjingin byrjar, og nær hon endar. ´
- At tann arbeiðsleysi fær tað fyri viðkomandi arbeiði galdandi løn og setanartreytir yvirhøvur sambært sáttmála ella siðvenju.
- At arbeiðsgevarin hevur fulla arbeiðsgevaraábyrgd fyri tí arbeiðsleysa í hesum tíðarskeiði, t.v.s. skyldu at tekna neyðugar tryggingar v.m.
Stk. 2. Arbeiðsloysisskipanin skal góðkenna avtaluna.
§ 3. Avtalan um starvsvenjing kann í mesta lagi vera fyri 5 mánaðir.
§ 4. Arbeiðsgevarin skal rinda tí arbeiðsleysa løn og møguliga eftirløn, trygging og frítíðarløn á vanligan hátt og fær endurrindað eina upphædd, sum svarar til tann stuðul, sum tann arbeiðsleysi hevði fingið frá Arbeiðsloysisskipanini, tó so at arbeiðsgevarin ongantíð fær endurrindað meiri enn 80 % av teirri løn, sum hann rindar tí arbeiðsleysa.
§ 5. Tað er ein treyt, at viðkomandi arbeiðsleysur ikki seinastu 12 mánaðirnar hevur verið í starvi hjá viðkomandi arbeiðsgevara.
§ 6. Tá ið avtalan um starvsvenjing fer úr gildi, fær hin arbeiðsleysi aftur rætt til stuðul úr Arbeiðsloysisskipanini eftir somu reglum sum undan avtaluni.
Stk. 2. Lønin í sambandi við avtaluna telur ikki við í sambandi við útrokning av útrokningargrundarlagi, og tað tíðarskeiðið, ið viðkomandi hevur verið í starvsvenjing verður ikki talt við, tá ið tíðarskeiðið í § 22, stk. 1, í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing verður gjørt upp.
Stk. 3. Hóast persónur er í starvsvenjing, verða arbeiði ávíst honum á vanligan hátt frá arbeiðsávísingini. Bert í teimum førum, tá Arbeiðsloysisskipanin ikki finnur annan persón til starvið, hevur viðkomandi, sum er í starvsvenjing, skyldu at átaka sær ávísta starvið.
§ 7. Hendan kunngerð fær gildi frá 1. januar 2011.
Vinnumálaráðið, 28. desember 2010
Johan Dahl (sign.)
landsstýrismaður
/Arne Poulsen (sign.)
KUNNGERÐ
um arbeiðsloysistrygging fyri sjálvstøðug vinnurekandi
Við heimild í § 12, stk. 2 og 6 í løgtingslóg nr. 113 frá 13. juni 1997 um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 75 frá 25. mai 2009, verður ásett:
Rætt at tekna trygging
§ 1. Rætt at tekna sjálvbodna trygging sum sjálvstøðugt vinnurekandi hevur tann, sum:
- hevur bústað í Føroyum, og
- hevur inntøku frá persónligum arbeiði sum sjálvstøðugur vinnurekandi.
Sjálvstøðug vinna
§ 2. Sjálvstøðugur vinnurekandi er persónur, sum rekur vinnu fyri egna rokning og ábyrgd, hevur tað sjálvstøðuga vinnuvirksemið sum høvuðsvinnu og við tí endamáli at fáa fíggjarligan vinning.
Stk. 2. Arbeiðsloysisskipanin ger nágreiniliga meting av, um vinnan er sjálvstøðug. Sum meginregla er talan um sjálvstøðuga vinnu, tá ið tann vinnurekandi:
Hevur fólk í starvi, hevur skattafrádrátt fyri rakstrarútreiðslur og avskrivingar av rakstrargøgnum sambært reglunum fyri sjálvstøðugt vinnurekandi, og verður skattaður av yvir-/undirskoti av virkinum,
er mvg-skrásettur, ella er íognari í íognarfelag.
Upptøka - skjalprógv
§ 3. Trygging kann teknast frá tí degi, tann vinnurekandi veruliga er farin undir sjálvstøðuga vinnu. Í sambandi við umsóknina skal tann vinnurekandi vátta at lúka treytirnar í §§ 1 og 2. Arbeiðsloysisskipanin kann krevja prógv fyri hesum.
Stk. 2. Tryggingin kann í fyrsta lagi fáa gildi frá tí degi, Arbeiðsloysisskipanin hevur fingið skrivliga umsókn. Tann vinnurekandi skal harumframt fylla út og undirskriva serligt umsóknarblað frá Arbeiðsloysisskipanini.
Stk. 3. Umsóknarblaðið við neyðugum upplýsingum skal vera Arbeiðsloysisskipanini í hendi í seinasta lagi 14 dagar eftir, at tann vinnurekandi hevur biðið um upptøkuna. Annars fellur umsóknin um upptøku burtur.
Stk. 4. Arbeiðsloysisskipanin kann í serligum førum víkja frá freistini, nevnd í stk. 3.
Inngjald
§ 4. Gjaldið til tryggingina er kr. 3.000,- árliga.
Stk. 2. Gjaldið verður rindað Arbeiðsloysisskipanini árliga frammanundan. Gjaldast skal fyrstu ferð, samstundis sum tryggingin verður teknað, og verður síðani rindað Arbeiðsloysisskipanini einaferð árliga eftir uppkravi.
Stk. 3. Er tryggingartakari í eftirstøðu, og Arbeiðsloysisskipanin hevur sent viðkomandi áminning við boðum um, at tryggingin fer úr gildi, um eftirstøðan ikki er goldin innan 14 dagar eftir, at áminningin er send, og eftirstøðan framvegis ikki er goldin, fer tryggingin úr gildi.
Stk. 4. Arbeiðsloysisskipanin kann krevja, at upplýsingarnar í hesi grein skulu váttast av løggildum ella skrásettum grannskoðara.
Stk. 5. ALS-gjøld sambært hesi grein kunnu krevjast inn við panting.
Uppathald av sjálvstøðugum vinnuvirksemi
§ 5. Tann, ið er tryggjaður sum sjálvstøðugur vinnurekandi, verður mettur at vera arbeiðsleysur, tá ið persónliga arbeiði hansara í virkinum er hildið uppat meira enn bráðfeingis, og hann er frámeldaður almennum skráum sum sjálvstøðugur vinnurekandi, uttan so, at framhaldandi skrásetingin ikki kemst av framhaldandi vinnu sum sjálvstøðugur vinnurekandi.
§ 6. Tað persónliga arbeiðið sum sjálvstøðugur vinnurekandi verður mett at vera hildið uppat meira enn bráðfeingis, tá ið skjalprógvað verður, at vinnuvirkið er endaliga avhendað, ella virksemið er endaliga steðgað.
Stk. 2. Vinnuvirksemið kann verða mett uppathildið innan endaliga avhending ella steðg, um tann vinnurekandi skjalprógvar at vera forðaður í framhaldandi at reka virkið.
Stk. 3. Verður vinnuvirkið selt á tvingsilssølu, kann tann vinnurekandi verða mettur at vera hildin uppat innan tvingsilssøluna, um so er, at skjalprógvað verður, at:
- Áheitan um tvingsilssølu er latin fútarættinum,
- vinnuvirkið er yvirtikið sum nýtiligt veð og/ella verður fyrisitið av veðhavara, og
- 3. vinnuvirkið verður rikið uttan hjálp frá tí vinnurekandi og/ella hjúnafelaga/sambúgva og/ella ómyndugum børnum.
Tað er somuleiðis ein treyt, at viðkomandi skrivliga váttar at fráboða Arbeiðsloysisskipanini, um broytingar eru í teimum í nr. 1-3 nevndu viðurskiftum, og tá vinnuvirkið er selt á tvingsilssølu.
Stk. 4. Viðkomandi lýkur ikki treytirnar í stk. 1-3, við at avhenda vinnuvirkið til hjúnafelaga/sambúgva og/ella ómyndug børn.
Útgjald
§ 7. Tryggingin skal hava verið í gildi samanhangandi í minsta lagi í 1 ár, áðrenn hin sjálvstøðugi vinnurekandi hevur rætt til útgjald.
Stk. 2. Tann tryggjaði hevur bert rætt til útgjald, um viðkomandi er tøkur á arbeiðsmarknaðinum sambært § 3 í kunngerðini um útgjald v.m. av arbeiðsloysisstuðli.
Stk. 3. Árligi arbeiðsloysisstuðulin er kr. 240.000 fyrstu 253 útgjaldsdagarnar og hereftir kr. 225.000. Frádrigin hesi upphædd verða tænastumannapensjónir, umframt aðrar líknandi eftirlønir, sum verða skattaðar sum A-inntøka, tó ikki fyritíðarpensjónir. Dagligi arbeiðsloysisstuðulin er í mesta lagi hægsti árligi arbeiðsloysisstuðulin, býttur við 253. Arbeiðsloysisstuðulin um tíman er í mesta lagi hægsti dagligi arbeiðsloysisstuðul, býttur við 8.
Uppsøgn
§ 8. Tann tryggjaði hevur rætt at siga upp tryggingina við einari uppsagnarfreist upp á ein mánað.
Stk. 2. Skrivlig uppsøgn skal vera Arbeiðsloysisskipanini í hendi seinast í mánaðinum frammanundan tí fyrsta, sum uppsagnarfreistin sambært stk. 1 byrjar.
Reglur annars
§ 9. Tann tryggjaði hevur skyldu at boða frá øllum broytingum í viðurskiftum hansara, sum kunnu ávirka tryggingarviðurskiftini, herundir sum kunnu broyta støðuna hjá viðkomandi sum sjálvstøðugt vinnurekandi.
§ 10. Tryggingar, ið eru teknaðar, áðrenn henda kunngerð er komin í gildi, koma undir reglurnar í hesi kunngerð dagin eftir, at hon er lýst.
§ 11. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. Samstundis fer úr gildi kunngerð frá stýrinum fyri ALS um arbeiðsloysistrygging fyri sjálvstøðug vinnurekandi, dagfest 26. november 1999, við seinni broytingum.
Vinnumálaráðið, tann 3. november 2009
Johan Dahl, landsstýrismaður /Arne Poulsen
KUNNGERÐ
um sjálvbodna arbeiðsloysistrygging fyri løntakarar
Við heimild í § 13 í løgtingslóg nr. 113 frá 1997 um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing við seinni broytingum verður ásett:
§ 1. Rætt til at tekna trygging hava persónar, sum hava inntøku frá útlendskum arbeiðsgevara, ið ikki er A-inntøka, og sum annars lúka treytirnar í løgtingslóg nr. 113 frá 1997 um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, við seinni broytingum, um so er, at inntøkan eftir skattalógini hevði verið A-inntøka, um arbeiðsgevarin hevði heimting her á landi.
Upptøka og skjalprógv
§ 2. Umsókn um trygging skal latast Arbeiðsloysisskipanini. Í umsóknini skal umsøkjarin vátta at lúka treytirnar í § 1, og kann Arbeiðsloysisskipanin krevja skjalprógv fyri hesum.
Stk. 2. Tryggingin kann í fyrsta lagi fáa gildi frá tí degi, Arbeiðsloysisskipanin hevur fingið skrivliga umsókn. Harumframt skal viðkomandi fylla út og undirskriva serligt umsóknarblað frá Arbeiðsloysisskipanini.
Stk. 3. Umsóknarblaðið við neyðugum upplýsingum skal vera Arbeiðsloysisskipanini í hendi í seinasta lagi 14 dagar eftir, at viðkomandi hevur fingið boð frá Arbeiðsloysisskipanini um at útfylla og undirskriva umsóknarblaðið. Annars fellur umsóknin um upptøku burtur.
Stk. 4. Arbeiðsloysisskipanin kann í serligum førum víkja frá freistini, nevnd í stk. 3.
Gjald
§ 3. Gjaldið til sjálvbodnu tryggingina er kr. 3.000 árliga.
Stk. 2. Gjaldið verður rindað Arbeiðsloysisskipanini árliga frammanundan. Gjaldast skal fyrstu ferð, samstundis sum tryggingin verður teknað, og verður síðani rindað Arbeiðsloysisskipanini einaferð árliga eftir uppkravi.
Stk. 3. Kemur tryggingin ikki í gildi við ársbyrjan, skal fyrstu ferð rindast eitt lutfalsligt gjald av árliga gjaldinum.
§ 4. Er tryggingartakari í eftirstøðu, og Arbeiðsloysisskipanin hevur sent honum áminning við boðum um, at tryggingin fer úr gildi, um eftirstøðan ikki er goldin innan 14 dagar eftir, at áminningin er send, og eftirstøðan framvegis ikki er goldin, tá freistin er farin, fer tryggingin úr gildi.
Útgjald
§ 5. Tryggingin skal hava verið í gildi samanhangandi í minsta lagi 1 ár, áðrenn tryggjaði hevur rætt til útgjald.
§ 6. Viðvíkjandi útgjaldi av arbeiðsloysisstuðli, arbeiðsávísing og arbeiðsskapandi tiltøkum, kærum og reglum annars er løgtingslóg nr. 113 frá 1997 um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, við seinnni broytingum, og við tilhoyrandi kunngerðum galdandi. Tó verður útrokningargrundarlagið móttikna lønarinntøkan, sum ikki er A-inntøka eftir skattalógini.
§ 7. Í samband við útgjald av arbeiðsloysisstuðli kann Arbeiðsloysisskipanin krevja skjalprógv fyri inntøkuni seinastu 12 mánaðirnar.
§ 8. Tá tryggingartakarin fær rætt til útgjald av arbeiðsloysisstuðli, heldur gjaldsskyldan til sjálvbodnu tryggingina uppat, við endan av tí mánaðinum rætturin til arbeiðsloysisstuðul varð staðfestur.
Stk. 2. Heldur gjaldsskyldan ikki uppat við ársenda, verður eitt lutfalsligt gjald av árliga gjaldinum endurrindað.
Uppsøgn
§ 9. Tann tryggjaði hevur rætt til skrivliga at siga upp tryggingina við einari freist uppá ein mánað til tann fyrsta í einum mánaði.
Stk. 2. Fer tryggingin ikki úr gildi við ársenda, verður eitt lutfalsligt gjald av árliga gjaldinum endurrindað.
Aðrar reglur
§ 10. Fer sjálvbodna tryggingin úr gildi, kann inntøka, tryggjað eftir hesari kunngerð, takast við í útrokningargrundarlagið eftir vanligu skipanini sum A-inntøka eftir teimum har galdandi reglum.
§ 11. Henda kunngerð fær gildi frá 1. januar 2006.
Stýrið fyri Arbeiðsloysisskipanina 15. oktober 2005
Alfred Petersen (sign.) formaður /Ernst Jacobsen (sign.)
KUNNGERÐ
um útgjald til fiskimenn, tá ið skip teirra verða løgd vegna umvælingar
Við heimild í § 20a, stk. 2 í løgtingslóg nr. 113 frá 13. juni 1997, um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 79 frá 25. mai 2009, verður ásett:
Fiskimannaskipan
§ 1. Fiskimannaskipanin verður í hesi kunngerð nýtt sum hugtak fyri ta skipan, sum fevnir um rættindi og skyldur hjá teimum fiskimonnum, sum koma undir treytirnar í hesi kunngerð.
Skip, fevnd av kunngerðini
§ 2. Bert fiskiskip, sum hava veiðiloyvi sambært løgtingslóg um vinnuligan fiskiskap, koma undir hesa kunngerð. Veiðiloyvið sambært løgtingslóg um vinnuligan fiskiskap hava øll fiskifør onnur enn útróðrarbátar undir 15 tons á húkaveiðu.
§ 3. Fiskiskipið skal vera lagt vegna umvælingar, sum gera, at skipið liggur, og skulu hesar umvælingar ikki vera fevndar av inntøkutapstrygging.
Fiskimenn
§ 4. Bert tann fiskimaður, sum er við einum fiskiskipi sambært §§ 2 og 3, kann fáa arbeiðsloysisstuðul eftir hesi kunngerð.
Stk. 2. Tað er ein treyt fyri útgjaldi, at fiskimaðurin hevur verið við skipinum, áðrenn skipið fer til umvælingar, og at hann hevði verið við skipinum, um skipið ikki fór til umvælingar, og at hann ætlandi skal við skipinum, eftir at umvælingarnar eru av.
Stk. 3. Tað er ein treyt fyri útgjaldi, at fiskimaðurin hevur verið og eftir ætlan verður mynstraður sambært Ll. nr. 67 frá 9. juni 1988 um mynstring, við seinni broytingum.
Rætturin til útgjald
§ 5. Fiskimaður fevndur av hesi kunngerð fær útgoldið arbeiðsloysisstuðul aftaná 30 dagar frá tí, at umvæligararbeiðið er byrjað. Goldið verður í mesta lagi fyri 60 útgjaldsdagar í sambandi við hvørja einstaka umvæling. Arbeiðsloysisskipanin ger av, um talan er um eina ella fleiri umvælingar.
Stk. 2. Fyri hvørjar kr. 1000, sum útrokningargrundarlagið hjá fiskimanninum fer uppum upphæddina nevnda í § 16, stk. 2 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, minkar útgjaldið við 0,5% stig.
Tøkur á arbeiðsmarknaðinum
§ 6. Fiskimaðurin skal, hóast setanarliga tilknýtið til arbeiðsgevaran ikki er av, vera tøkur á arbeiðsmarknaðinum sambært reglunum í kunngerð um útgjald v.m. av arbeiðsloysisstuðli.
Aðrar reglur
§ 7. Viðvíkjandi umsókn um arbeiðsloysisstuðul, treytir fyri stuðli, avgreiðslu av útgjaldi, øðrum inntøkum og reglunum annars eru reglurnar í løgtinglóg um arbeiðsloysistryggin og arbeiðsávísing og í kunngerð um útgjald v.m. av arbeiðsloysisstuðli galdandi við teimum tillagingum, sum eru náttúrligar.
§ 8. Arbeiðsloysisskipanin kann krevja neyðugar upplýsingar í sambandi við viðgerð av umsóknum um arbeiðsloysisstuðul. Arbeiðsloysisskipanin kann krevja at hesar upplýsingar verða váttaðar av øðrum t.d. reiðara ella skipasmiðju.
Gildiskoma
§ 9. Hendan kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Vinnumálaráðið, 20. juli 2009
Jóhan Dahl
landsstýrismaður
/Arne Poulsen
Kunngerð
nr. 19 frá 10. mars 1992 um val av stýri fyri Arbeiðsloysisskipanina og arbeiðsávísingina.
Við heimild í § 15, stk. 8 í løgtingslóg nr. 16 frá 10.03.1992 um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing hevur landsstýrið fyrisett:
§ 1. Áðrenn landsstýrið velur stýrislimir, fáa tey feløg og stovnar, sum nevnd eru í hesi kunngerð, boð um innan ásetta freist at senda inn uppskotið til landsstýrið um valevni til stýrislimir og tiltakslimir.
§ 2. Fyri løntakarafeløgini verða 3 limir valdir soleiðis:
- 1 umboðandi løntakarafeløgini fyri tímalønt eftir uppskoti frá hesum feløgum: Føroya Arbeiðarafelag, Havnar Arbeiðsmannafelag, Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag, Havnar Arbeiðskvinnufelag, Klaksvíkar Arbeiðskvinnufelag, Arbeiðskvinnufelagið Fjallbrúður, Føroya Handverkarafelag og Føroya Prentarafelag.
- 1 umboðandi løntakarafeløgini hjá fiski- og útróðrarmonnum eftir uppskoti frá hesum feløgum: Føroya Fiskimannafelag, Meginfelag Útróðrarmanna, Føroya Skipara- og Navigatørfelag, Maskinmeistarafelagnum og Føroya Motorpassarafelag.
- 1 umboðandi løntakarafeløgini hjá starvsfólkum eftir uppskoti frá hesum feløgum: Starvsmannafelagnum, Tænastumannafelag Landsins, Føroya Postfelag, Tórshavnar Kommunala Starvs- og Tænastumannafelag, S & K Felagnum, Føroya Sjúkrahjálparafelag, Sjúkrasystrafelag Føroya, Dansk Apotekarassistenters Forening, Føroyskar Økonomur, Føroyskir Fysioterapeutar, Føroyskir Ergoterapeutar, Ljósmøðrafelag Føroya, Føroyskir Laborantar, Búskapar- og Løgfrøðingafelag Føroya, Magistarafelag Føroya, Byggifrøðingafelag Føroya, Yrkisfelag Studenta- og HF-lærara, Yngri Læknar, Føroya Lærarafelag, Verkfrøðingafelag Føroya, Teknikarafelag Føroya, Føroya Blaðmannafelag, Føroya Pedagogfelag og Felagnum av Donskum Fakfeløgum í Føroyum..
Stk. 2. Fyri arbeiðsgevarar verða 3 limir valdir soleiðis:
- 2 limir eftir uppskoti frá hesum feløgum: Føroya Arbeiðsgevarafelag, Føroya Reiðarafelag, Reiðarafelagið fyri Føroysk Farmaskip, Føroya Keypmannafelag, Føroya Handverksmeistarafelag og Prentsmiðjueigarafelagnum.
- 1 limur verður valdur eftir uppskoti frá lønar- og starvsfólkadeildini hjá Føroya Landsstýri, Føroya Kommunufelag, Tórshavnar Býráð og ríkisumboðsmanninum.
Stk. 3. 7. limurin, sum er formaður, verður valdur beinleiðis av landsstýrinum uttan uppskot frá feløgum og stovnum, sum nevnd eru í stk. 1 og 2.
Stk. 4. Feløgini, sum nevnd eru í stk. 1 og stk. 2 skulu saman við uppskoti til stýrislim senda landsstýrinum upplýsingar um limatal váttaðan av grannskoðara felagsins.
§ 3. Henda kunngerð fær gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
KUNNGERÐ
um ALS-gjald
Við heimild í § 9, stk. 2 og 4 og § 11 í løgtingslóg nr. 113 frá 13. juni 1997 um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 75 frá 25. mai 2009, verður ásett:
§ 1. Tað í § 9, stk. 1 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing nevnda ALS-gjald er 1,00 %.
§ 2. Undir aðrar skattskyldugar almannaveitingar sambært § 8, nr. 2 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, koma m.a. avlamisveiting og barnapeningur.
Stk. 2. Inntøkur sambært § 8, nr. 2 og 3 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, sleppa undan gjaldsskyldu frá tí degi, Arbeiðsloysisskipanin hevur fingið skrivliga fráboðan um hesar.
§ 2. Áðrenn inntøka, sum ALS-gjald skal roknast av, sambært § 8 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, verður útgoldin persóni, sum er gjaldsskyldugur sambært § 7, nr. 1 í nevndu lóg, skal ALS-gjaldið avroknast gjøgnum eitt av landsstýrinum góðkendum stað til avrokning av lønum. Avrokningarstaðið avroknar ALS-gjaldið til Arbeiðsloysisskipanina.
Stk. 2. Tá A-inntøka verður rindað av gjaldsskyldugum sambært § 7, nr. 2 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, skulu hesi avrokna sín part av ALS-gjaldinum til Arbeiðsloysisskipanina sambært øðrum av fylgjandi inngjaldingarháttum:
- Við at geva Arbeiðsloysisskipanini fulltrú til at taka ALS-gjaldið av peningastovnskonto hjá viðkomandi.
- Við at rinda ALS-gjaldið eftir rokning frá Arbeiðsloysis¬skipanini. Rokning fyri ALS-gjald frá Arbeiðsloysisskipanini skal gjaldast innan 7 dagar eftir, at Arbeiðsloysisskipanin hevur sent rokningina.
Stk. 3. Teir arbeiðsgevarar, sum velja at rinda eftir rokning sambært stk. 2, nr. 2, skulu rinda eitt avgreiðslugjald á kr. 100 fyri hvørja rokning.
§ 3. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. Samstundis fer úr gildi kunngerð frá stýrinum fyri ALS um gjald til Arbeiðsloysisskipanina, dagfest 26. november 1999, og kunngerð frá stýrinum fyri ALS um broyting av ALS-gjaldinum, dagfest 17. juni 2004.
Vinnumálaráðið, tann 3. november 2009
Johan Dahl, landsstýrismaður /Arne Poulsen
------------
BROYTING Í KUNNGERÐ
KUNNGERÐ
nr. 165 frá 20. desember 2011 um broyting í kunngerð um ALS-gjald
§ 1. Í kunngerð nr. 136 frá 3. november 2009 um ALS-gjald, verður í § 1 í staðin fyri "1,00 %" sett: "1,25 %".
§ 2. Hendan kunngerð fær gildi 1. januar 2012.
Vinnumálaráðið, 20. desember 2011
Johan Dahl (sign.)
landsstýrismaður
/Arne Poulsen (sign.)
KUNNGERÐ
um útgjald av farloyvisstuðli
Við heimild í løgtingslóg nr. 113 frá 13. juni 1997 um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, § 21, hevur stýrið fyri Arbeiðsloysisskipanina fyrisett:
Rætt til farloyvisstuðul
§ 1. Rætt til farloyvisstuðul frá Arbeiðsloysisskipanini hevur persónur, sum frammanundan farloyvinum:
- Er í føstum ella støðugum starvi sambært § 21, stk. 1, í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing,
- hevur gjørt treytaleysa avtalu við arbeiðsgevara sín um tíðarskeiðið, farloyvið varir (farloyvisskeiðið), heruppií nær farloyvið byrjar og nær arbeiðið verður tikið uppaftur, og
- kann vísa á treytaleysa setanaravtalu millum arbeiðsgevara sín og tann persón, sum skal avloysa viðkomandi í farloyvisskeiðnum. Í setanaravtaluni skal verða staðfest, at avloysarin í farloyvisskeiðnum skal setast eftir í høvuðsheitum somu treytum sum frammanundan farloyvisskeiðnum galda fyri tann, sum fer í farloyvi. Setanaravtalan kann vera tíðaravmarkað, men skal sum tað minsta galda óbroytt í farloyvisskeiðnum. Avloysarin skal harumframt beint undan farloyvisskeiðnum í minst ein mánað hava lokið treytirnar fyri at fáa arbeiðsloysisstuðul sambært § 14, stk. 1 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, eftir at bíðidagar sambært § 17 og møguligt tíðarskeið uttan stuðul sambært § 18 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing eru runnin.
Stk. 2. Í føstum ella støðugum starvi er tann, sum seinastu 12 mánaðirnar frammanundan farloyvisskeiðnum hevur havt eina A-inntøku, sum í minsta lagi er 70% av eini arbeiðaraársløn sambært § 16, stk. 3, í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing.
Stk. 3. Í avtaluni millum viðkomandi, sum fer í farloyvi, og arbeiðsgevara hansara, og í avtaluni millum arbeiðsgevaran og avloysaran skal ásetast, at ein og hvør broyting í avtaluni beinanvegin skal fráboðast Arbeiðsloysisskipanini skrivliga.
Stk. 4. Rætturin til farloyvisstuðul dettur burtur, um fortreytirnar fyri útgjaldi av farloyvisstuðlinum sambært stk. 1 til 3 broytast. Ov nógv útgoldin farloyvisstuðul kann verða kravdur afturgoldin eftir reglunum um arbeiðsloysisstuðul, sum av órøttum er útgoldin, sambært § 28 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing.
Stk. 5. Um farloyvisavloysari fer úr farloyvisstarvinum áðrenn farloyvisskeiðið er farið, kann Arbeiðsloysisskipanin loyva, at annar arbeiðsleysur, ið lýkur treytirnar, sum eru ásettar í stk. 1 og 3, kann halda fram í farloyvisstarvinum restina av farloyvisskeiðnum. Arbeiðsloysisskipanin kann somuleiðis loyva at farloyvi, ið er avtalað at vara styttri enn 12 mánaðir, kann verða longt óbroytt, soleiðis at samlaða farloyvisskeiðið verður í mesta lagi 12 mánaðir.
§ 2. Í farloyvisskeiðnum skal viðkomandi, sum er í farloyvi, lúka treytirnar fyri arbeiðsleys sambært § 2, stk. 1-6 í kunngerð hjá stýrinum fyri Arbeiðsloysisskipanina um útgjald v.m. av arbeiðsloysisstuðli.
§ 3. Bert í teimum førum, tá Arbeiðsloysisskipanin ikki metir seg finna nakran arbeiðsleysan persón til eitt arbeiði, ávísir Arbeiðsloysisskipanin fólki í farloyvi arbeiði. Stk. 2. Um fólk í farloyvi verða ávíst arbeiði sambært stk. 1, eru ásetingarnar í § 19 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing galdandi.
§ 4. Treytirnar í §§ 1, 2 og 3 galda bert fyri tann partin av farloyvisskeiðnum, sum farloyvisstuðul verður goldin fyri.
Útgjald av farloyvisstuðli
§ 5. Farloyvisstuðulin verður útgoldin í farloyvisskeiðnum, tó ongantíð fyri eitt styttri ella longri tíðarskeið enn tað, sum nevnt er í § 21, stk. 2, í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing.
Stk. 2. Farloyvisstuðulin verður útroknaður sambært teimum reglum, sum galda fyri arbeiðsloysisstuðul sambært §§ 15, 16, 22 og 23 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing.
Stk. 3. Árligi farloyvisstuðulin er í mesta lagi 60 % av eini arbeiðaraársløn sambært § 16, stk. 3 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, frádrigið teimum veitingum, sum eru nevndar í § 8, nr. 1 og 2, í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing. Dagligi farloyvisstuðulin er í mesta lagi hægsti árligi farloyvisstuðul, býtt við øllum døgum í árinum við undantaki av leygar-, sunnu- og halgidøgum.
Stk. 4. Farloyvisstuðulin verður útgoldin eftir teimum reglum, sum galda fyri útgjald av arbeiðsloysisstuðli sambært §§ 4 til 7 í kunngerð hjá stýrinum fyri Arbeiðsloysisskipanina um útgjald v.m. av arbeiðsloysisstuðli.
Reglur annars
§ 6. Henda kunngerð fær gildi frá 1. januar 2000. Samstundis fer úr gildi kunngerð um útgjald av farloyvisstuðli, dagfest 3. september 1997.
Stýrið fyri Arbeiðsloysisskipanina, 26. november 1999 Karin Kjølbro (sign.) formaður /Allan Skaalum (sign.)
---------
BROYTING Í KUNNGERÐ
KUNNGERÐ
um broyting í kunngerð um útgjald av farloyvisstuðli
§ 1. Í kunngerð um útgjald av farloyvisstuðli, dagfest 26. november 1999, verða hesar broytingar gjørdar.
1) §1, stk. 1, nr. 3 verður orðað soleiðis: "Kann vísa á treytaleysa setanaravtalu millum arbeiðsgevara sín og tann persón, sum skal avloysa viðkomandi í farloyvisskeiðnum. Í setanaravtaluni skal verða staðfest, at avloysarin í farloyvisskeiðnum skal setast eftir í høvuðsheitum somu treytum sum frammanundan farloyvisskeiðnum galda fyri tann, sum fer í farloyvi. Setanaravtalan kann vera tíðaravmarkað, men skal sum tað minsta galda óbroytt í farloyvisskeiðnum. Avloysarin skal harumframt beint undan farloyvisskeiðnum í minst tríggjar mánaðir hava lokið treytirnar fyri at fáa arbeiðsloysisstuðul sambært § 14, stk. 1 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, eftir at bíðidagar sambært § 17 og møguligt tíðarskeið uttan stuðul sambært § 18 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing eru runnin."
2) § 5, stk. 3 verður orðað soleiðis: "Árligi farloyvisstuðulin er í mesta lagi 70% av eini arbeiðaraársløn sambært § 16, stk. 3 í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing, frádrigið teimum veitingum, sum eru nevndar í § 8, nr. 1 og 2, í løgtingslóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing. Dagligi farloyvisstuðulin er í mesta lagi hægsti árligi farloyvisstuðul, býtt við øllum døgum í árinum við undantaki av leygar-, sunnu- og halgidøgum."
§ 2. Henda kunngerð fær gildi frá 29. mai 2000.
Stýrið fyri Arbeiðsloysisskipanina, 13. apríl 2000 Karin Kjølbro (sign.)formaður / Elisabeth O. Gaardbo (sign.)
---------
KUNNGERÐ
um broyting í kunngerð um útgjald av farloyvisstuðli
§ 1. Í kunngerð um útgjald av farloyvisstuðli, dagfest 26. november 1999, sum broytt við kunngerð frá 13. apríl 2000, verða hesar broytingar gjørdar:
1) Í §1 verður nýtt stk. 6 sett inn:
Arbeiðsloysisskipanin kann loyva, at arbeiðsleysur kann vera farloyvisavloysari í tilsamans 18 samanhangandi mánaðir fyri ymiskar persónar í farloyvi. Persónar í farloyvi kunnu vera í starvi hjá ymiskum arbeiðsgevarum. Arbeiðsloysisskipanin kann tá víkja frá treytini í § 1, stk. 1, nr. 3, um arbeiðsloysi undan farloyvinum.
2) Í §1 verður nýtt stk. 7 sett inn:
Arbeiðsleysur kann vera farloyvisavloysari í tilsamans 18 mánaðir, hvørja ferð, hann/hon er skrásett/ur í Arbeiðsloysisskipanini.
§ 2. Hendan kunngerð fær gildi frá 1. desember 2005.
Stýrið fyri Arbeiðsloysisskipanina, 17. oktober 2005
Alfred Petersen (sign.) formaður / Ernst Jacobsen (sign.)


c: text/html

text:
Útgivið tann: 12.01.2014
Taka hædd fyri > leggja uppfyri (Jógvan í Lon Jacobsen)
Skrivað hevur: Jógvan Andersen
Eitt, sum tíðindafólk og politikarar mangan siga, er at taka hædd fyri onkrum: taka hædd fyri prísvøkstri, lønarvøkstri o.s.fr. Her hava vit ta føroysku orðingina at leggja upp fyri. Vit kunnu leggja upp fyri streymin, sum er tann ítøkiliga merkingin, men vit kunnu leggja upp fyri óvæntaðum útreiðslum, ætla í meira lagi. Vit kenna á okkum, at leggja uppfyri er føroyskari, tí tað er sprottið á føroyskum botni, meðan tað fyrra er sprottið á fremmandari jørð. Tað er ikki neyðugt at fara yvir um ánna eftir vatni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2110.15 - Vísindaástøði og háttaløg
Skeiðsnummar
2110.15
Heiti
Vísindaástøði og háttaløg
ECTS
10
Fortreytir
Miðnámsútbúgving ella samsvarandi førleika.
Endamál
Endamálið við skeiðnum er at geva tí lesandi eina grundleggjandi vitan um vísindaástøði og háttaløg.
Innihald
Grundleggjandi vísindaástøði, har dentur verður lagdur á at skilja ímillum vísindaligu stevnurnar (positivisma, hermeneutik, fænemenologi, strukturalismu, kritisk realisma, socialkonstruktivisma, pragmatisma). Innlit í og yvirlit yvir tey vanligastu kvalitativu og kvantitativu háttaløgini í samfelagsfrøði, og hvat tilknýti hesi hava til tær vísindateoretisku stevnurnar, herundir eisini . Í hesum høpi fáa tey lesandi her eina innleiðslu í lýsandi (descriptive) hagfrøði. Harumframt fáa tey lesandi eina innleiðslu í grundleggjandi lestrarførleika og fróðskaparhegni (bókasavnskunnleiki, internet sum leitiamboð, talgild tíðarrit, akademisk skriving, plagiat, keldutilvísingar og tilvísingarforrit).
Læru- og undirvísingarhættir
Undirvísingin er skipað sum fyrilestrar, samrøður, bólkaarbeiði, venjingar og bókasavnsvitjan.
Læruúrtøka
Eftir lokið skeið skal tann lesandi • Duga at leggja sín egna lestur til rættis, so hann fær mest burtur úr lesnaðinum. • Duga at greiða frá høvuðssjónarmiðunum í vísindaligu stevnunum, hann hevur lært um í skeiðnum. • Duga at greiða frá, hvørji kvalitativ og kvantitativ háttaløg eru í samfelagsvísind og søgu. Duga at greiða og hugleiða um tilknýti millum vísindaligu stevnurnar og háttaløg.
Próvtøkuháttur
Skrivlig roynd.
Próvdøming
Innanhýsis
Próvtalsstigi
P-talsstigin
Lestrarlisti
Umleið 800 síður
Ábyrgd
Jens Christian Svabo Justinussen


text:
Laksatorgið 2019
Vælkomin til vælumtókta Laksatorgið sum í ár verður í hugnaliga umhvørvinum niðri á støð á Glyvrum. Økið er væl skipað, strondin er skamt harfrá, neyst liggja framvið umframt snotuligu húsini hjá bátafelagnum.
Virkið hjá Bakkafrost fer at hava opið hús og bjóða gestum inn at síggja virkið.
Skráin er um at verða liðug, og vit kunnu avdúka, at tað verða bæði góður tónleikur, undirhald á sjógvi og landi, barnatiltøk og ikki minst søla av laksi, sum fara at seta dám á dagin.
Sum ein fastur táttur verður eisini stóra sølutorgið við alskyns lutum. Bílegging av borðum til sølutorgið á HER
Date
20 Jul 10:00 - 16:00


text:
HJARTALIGT FAVNTAK
Táið Jesus var á jørðini, tók hann tey smáu børnini í favnin, legði hendurnar á tey og signaði tey. (Markus 10,16). Og framvegis er Hann í barna-umfavningar-tænastuni í dag.
Ein vinur mín segði mær frá eini hjartanemandi samrøðu millum tvey ommu- og abbabørn. Fimmára gamli Mattias segði við 3-ára gomlu Sáru: "Eg tosi við Jesus innantanna!" Sára svaraði: "Tað geri eg ikki - eg balli meg inn at Honum!" Mong onnur Guds børn, nógv eldri, hava roynt Hansara ósjónligu armar rundan um tey og niðriundir teimum. Munkurin Lawrence frá 17. árhundrað, sum var kendur fyri at varnast nærveru Guds mitt ímillum grýtur og pannir í køkinum á kleystrinum, segði frá, at hann var kendur av Gudi og ovurhonds stóru umsorgan Hansara. Og Hudson Taylor, undangongutrúboðarin í Kina, ríslaði hetta niður á pappír sum hann nærkaðist endanum av lívinum: "Eg eri so veikur, at eg fái ikki arbeitt. Eg megni enntá ikki at lesa í bíbliu mínari. Eg havi ikki styrki til at biðja. Eg kann bert liggja stillur í ørmum Guds eins og eitt barn - og líta á Hann."
Gud ynskir, at vit skulu leggja okkum fjálgt inn til Hansara í barnsligum áliti og trúskapi, antin vit eru ung ella gomul, sterk ella veik. Sum aftursvar ígjøgnum Hansara íbúgvandi anda, dregur Hann okkum til sín sjálvan fyri at troysta og signa okkum.
Hava tú og Gud havt eitt hjartaligt favntak í dag ?
Umsett úr Our Daily Bread
Mikkjal á Bergi


text:
Føroyskt átak, við føroyingum, kring um í Føroyum á súkklu, og við smáum konsertum við føroyskum sangum. Hetta eru eyðkennini fyri nýggjastu verkætlanina hjá Klovninum BUBU, sum saman við fleiri fara at súkkla kring um í Føroyum, fyri at savna inn pening fyri børn í Føroyum.
“BUBU á ferð”, ið verkætlanin kallast sær dagsins ljós mikukvøldið undan Summarfestivalinum, tá ið súkklarnir leggja leiðina av Viðareiði til Klaksvíkar, og væntandi koma á bátabrúgvarnar um 20.00 tíðina. Tá ið toymið kemur til Klaksvíkar, fer BUBU at syngja nakrar sangir, eins og at tað verður sagt nakað um verkætlaina, sum í ár verður savnaður peningur inn til, eins og at áhoyrarnir kunnu lata eitt oyra.
Tað er soleiðis at Klovnurin BUBU hevur í eina tíð hugsa um at gjørt eitt súkklulið, ið súkklar ymsastaðni í Føroyum, og varpar ljós á viðurskifti ið hava við børn og ung at gera, og sum á ein hvønn hátt, kanska ikki fáa nokk rúmd og umrøðu, men sum veruliga hava tørv á bæði umrøðu og fíggjarligum stuðli.
Í ár fer allur stuðulin, ið latin verður, bæði av Kommunum, fyritøkum, stovnum og einstaklingum til hesar verkætlanirnar: Barnabati, Tú & Eg Ráðgevingin. Sinnisbati, Time Out. Blái Krossur, Øll hava rætt til góð barnaár.
Eyðkennini fyri nøkur av hesum áhugafeløgum og felagsskapum er, at almennurstuðul ofta verður veittur tá ið skaðin er hendur, ella fólk eru komin í svárar avbjóðingar. Við teimum verkætlanum BUBU og vinir hansara fara at savna inn til nú, ber til hjá hesum felagsskapum og áhugafeløgum at møta trupuleikanum tíðliga, og vónandi kunna hjálpa áðrenn skaðin er ov umfatandi ella ger ov nógv um seg, so at øll børn í Føroyum, kunnu fáa trygg og góð barnaár, merkt av umsorgan, gleði og stuttleika.
BUBU, vinir hansara og súkklufelagar ynskja heilsa, at til ber at fylgja við á facebook Klovnurin BUBU og undir hendingini BUBU á ferð, har eisini kunning um møguleikar at luttaka, stuðla og annað sæst.
Vónandi vísa eisini øll í ferðsluni ábyrgd, tá ið súkkluliðið við vaksnum súkklarum er á ferð, og tá ið børnini koma luttaka seinasta teinin til málið, nú mikukvøldið í Klaksvík. Fleiri túrar verða gjørdir, men lýst verður nærri aftaná fyrsta túrin, hvar og nær súkkla verður.


text:
Íbúðarbyggingin undir Kongavarða - ikki nóg grøn
23. oktober 2018
Tórshavnar Kommuna hevur latið útbjóðingartilfar til íbúðarbygging undir Kongavarða, men kommunan setir alt ov nógvar treytir, og serliga tá talan er um hitaskipanina
Í treytunum í útbjóðingartilfarinum til íbúðarbyggingina undir Kongavarða stendur m.a., at orkuskipanin skal verða fjarhiti og verður íbindingin í fjarhitaskipanina løgd í samráð við fjarhitafelagið.
Fjarhitafelagið er ikki einasta alternativ til grøna orku, nú vit skriva 2018, tvørturímóti.
Fjarhitafelagið hevur ongantíð brent so nógva olju sum í 2017.
Um fjarhitafelagið hevði fingið ein el-ketil, kundi Fjarhitafelagið fingið yvirskotsorku frá vindmyllunum í Húsahaga og harvið hevði fjarhitafelagið verið nógv grønari, enn tað er í dag. Tá høvdu vit verið við til at gera okkara fjarhitafelag grønari.
Hin orsøkin er tann, at tað eru meira framkomnar grønar orkuloysnir, sum fólk ynskja, t.d. hitapumpur, jarðhiti o.a.
Treytirnar, sum verða settar í hesum útbjóðingartilfarinum eru ikki dagførdar við dagsins valmøguleika á grøna økinum. Við hesum treytum útiloka vit aðrar grønar orkumøguleikar, men tvinga tey at knýta í fjarhitan - tá hann einaferð kemur út har og nær verður tað?
Meðan vit bíða, brenna vit svarta olju - tað er ikki tann grøna leiðin vit leggja upp til við hesum treytum.
Hitamiðstøðin undir Kongavarða er yvirtikin við 2 ketlum, sum brenna olju - hví hevur man ikki sett hitapumpur upp har?
Fjarhitafelagið er ikki einasta grøna orkuloysn, nú vit skriva 2018. Tað eru aðrar meira framkomnar orkuloysnir, sum fólk spyrja eftir og ynskja. Tí er tað skeivt, at sitandi meiriluta í býráðnum at seta hasar treytirnar í útbjóðingartilfarið til íbúðarbyggingina undir Kongavarða.
Tórshavnar Kommuna eigur at vísa til alternativar grønar orkuloysnir og lata fólk sjálvi velja, hvørjar orkuloysnir tey ynskja og vilja hava.
Annfinn Brekkstein
býráðslimur fyri Sambandsflokkin í Tórshavnar Kommunu
RN
Aftur


text:
Aligrein í Ocean Engineering
Greinin er eitt av úrslitunum frá granskingar- og útbúgvingar samstarvi millum Fróðskaparsetrið og universitetið í New Hampshire í USA. Eitt samstarv, sum gagnar føroysku alivinnuna.
Greinin 'Development of a porous media model with application to flow through and around a net panel' er almannakunngjørd í februar-útgávuni av altjóða vísindatíðarritinum Ocean Engineering, sum júst er útkomið. Høvuðsrithøvundur er Øystein Patursson. Greinin lýsir nøkur av úrslitunum frá PhD-arbeiðinum, sum hann framdi í einari samstarvsverkætlan millum University of New Hampshire í USA og Fróðskaparsetrið. 7 høvundar eru av greinini. Umframt Øystein, eru høvundarnir frá University of New Hampshire, US Naval Academy og Fróðskaparsetur Føroya.
Meskar ella netapettir
Í greinini verður greitt frá einum nýggjum hátti til at gera telduútrokningar av, hvussu sjógvur streymar ígjøgnum og kring eitt net. Ein meski í einari alinót er vanliga bert 29 mm til støddar, og talið av slíkum meskum í einari alinót er so mikið stórt, at sjálvt ikki við teimum størstu teldunum ber til at gera teldusimuleringar, har útrokingar verða gjørdar fyri hvønn einstakan meska. Í staðin er hugt eftir, hvussu eitt sonevnt 'porøst medie' kann brúkast til at lýsa, hvussu eitt netapetti ávirkar rákið. Eitt 'porøst medie' kann vera eitt filtur ella sandur í einum reinsiverki. Í hesum arbeiðinum er hugsað, at nakað líknandi hendir, tá sjógvur fer ígjøgnum eina alinót. Við at gera útrokningar á netapettir, ístaðin fyri hvønn einstakan meska, minkar talið av neyðugum útrokningum so mikið nógv, at tað ber til at gera álítandi telduforrit, sum kunnu gera simuleringar fyri heil alibrúk á einari vanligari teldu.
Frá royndarhyljum til teldusimulering
Fyri at fáa tøl fyri hvussu eitt netapetti ávirkar rákið, er ein røð av mátingum gjørdar í royndarhylinum hjá Universitetinum í New Hampshire. Mátingar eru serliga gjørdar av, hvussu mótstøðan hjá netinum broytist í mun til streymferðina, og tá vinkulin, sum er millum nótina og rákið, broytist. Eisini er mátað, hvussu nógv rákið minkar av at fara ígjøgnum eitt net undir ymsum umstøðum. Hesi tølini eru síðani brúkt til at menna nýggja rokniháttin, sum verður partur av einum telduforriti, ið verður ment til at simulera rákið kring og ígjøgnum eina alinót.
Oljufeløg og amerikumenn hava fíggjað
PhD-verkætlanin hjá Øysteini, sum er grundarlagið undir greinini, varð fíggjað av Statoil-samtakinum. Í hesum samtakinum vórðu oljufeløgini Statoil, Phillips, Enterprise og Veba, ið vóru við í fyrsta oljuleitingarumfarinum á føroyska landgrunninum. Mátingarnar í royndarhylinum vórðu eisini stuðlaðar av amerikansku granskingargrunnunum CINEMAR og NOAA.
-
16.07.2019 NáttúruvísindadeildinLæring í støddfrøði er ymisk við og uttan talgild amboðLouise Meier Carlsen hevur kannað fellurnar við at brúka tel...
-
14.07.2019 SetriðSemjuskjal undirskrivað við SetriðPoul Michelsen, landsstýrismaður, og Sigurð í Jákupsstovu, r...
-
10.07.2019 Setrið286 fáa bjóðað lestrarpláss í 2019Í dag fáa umsøkjarar til útbúgvingarnar á Fróðskaparsetrinum...


text:
- Eg kann veita øll sløg av hoyritólum. Sum privatur veitari skal eg kunna veita tey nýggjastu, sum hava nýggjastu hentleikarnar.
Tað sigur Jutta Helgadóttir, sum eigur og rekur Hoyrnina.
Les eisini: Landssjúkrahúsið brúkar meira pening uppá privat hoyritól enn almenn
Hoyrnin er einasti góðkendi privati veitarin av hoyritólum í Føroyum. Tað vil siga, at um fólk við niðursettari hoyrn velja at fara til hana heldur enn hoyrklinikkina, kunnu tey fáa upp til 8000 krónur við sær í stuðli til keyp av tóli. Til at fáa hettar, skal ein hava váttan frá oyra-, næsa- og hálslækna. Og eigarin av Hoyrnini heldur, at tað er rætt at fólk fáa ískoyti, men at hon sum so ikki hevur meining um, hvat kriteriini fyri stuðli skal vera ella hvussu stór upphæddin skal vera.
- Tað má tann politiski myndugleikin avgerða, sigur Jutta Helgadóttir, sum tó leggur dent á, at upphæddin er til meira enn bara hoyritólið sjálvt.
- Eg skal veita kanningar, viðlíkahald og umvælingar afturat tólinum. Hesar 8000 krónurnar eru fyri fjórða hvørt ár, og í øllum hesum tíðarskeiðinum, skal eg veita hesar tænastur, sigur Jutta Helgadóttir, sum ikki heldur at uppgávan hjá tí privata veitaranum og tí almenna bara er tann sama.
- Eg haldi at uppgávan hjá einari almennari hoyriklinikk, fyrst og fremst er at taka sær av teimum, sum hava kompliserað hoyritap, sigur Jutta Helgadóttir.
Prísurin kann variera við fleiri túsund krónum
- Eg kann eisini veita somu tólini, sum tað almenna hevur. Og tað ber til at fáa hoyritól sum kosta niður í 2000 krónur hjá mær eisini. Men sum privatur veitari skal eg eisini kunna veita tey allar nýggjastu hoyritólini, sigur Jutta Helgadóttir, sum vil vera við, at Hoyrnin er nøkur ár frammanfyri almennu hoyriklinikkina í veitan av ávísum tólum.
Tað er eisini stórur munur á ymisku tólunum, sum Hoyrnin selur. Við til samrøðuna við Juttu Helgadóttir er kunningarráðgevi hjá Hoyrnini, sum sjálvur brúkar hoyritól. Hann hevur tað nýggjasta og dýrasta modellið hjá Hoyrnini, sum kostar 11.500 fyri hvørt tól. Tað vil siga at tað kostar 23.000 krónur at fáa tólið til bæði oyru - og teir pengarnir verða lagdir afturat teimum 8.000, sum kundin kann fáa í stuðli til keyp av hoyritóli frá tí almenna.
- Men hettar tólið er tað allar nýggjasta og hevur fleiri hentleikar, sum eru út yvir tað neyðuga. Tað ber eitt nú til at seta tólið til sjónvarpið, útvarp og at tosa í telefon ígjøgnum tað, greiða Jutta Helgadóttir og kunningarráðgevin frá. Tey vísa á, at fólk sjálvi hava møguleikan at velja eina privata ella almenna loysn, og at tað almenna sjálvandi eigur at veita eina basistænastu.
- Men eitt nú hettar tólið, sum er tað nýggjasta av øllum, hevur Landssjúkrahúsið ikki. Og tað eiga tey heldur ikki at hava, tí hettar tólið er ikki ein basisvørða, greiðir Jutta Helgadóttir frá.
Hevur meginpartin av kundunum
Jutta Helgadóttir byrjaði við Hoyrnini í 2009, eftir at hon hevði arbeitt innan tað almenna í Føroyum og Danmark sum audiolog áðrenn. Hoyriklinikkin á Landssjúkrahúsinum hevði sambært Juttu Helgadóttir tá langar bíðilistar. Í dag er bíðitíðin hjá tí almenna tvær vikur, og tað er sambært Juttu Helgadóttir júst tí, at privati veitarin er komin.
- Eg havi fingið at vita frá teimum, ið umsita stuðulin, at 70 prosent av teimum, sum hava tørv á hoyritóli, eru hjá mær. Um eg ikki var her, hevði bíðitíðin á Landssjúkrahúsinum sjálvandi verið nógv longri, greiðir Jutta Helgadóttir frá. Hon leggur afturat, at hon veitir allar tænastur, sum tað almenna hevur.
- Eg skal jú góðkennast av donskum stovni hvørt ár, fyri at eg kann vera góðkendur veitari, sigur Jutta Helgadóttir. Hon vísir eisini fleiri onnur hjálpitól.
- Eg havi serligar vekjarar, roykalarmar og annað til hoyriveik. Eisini hettar eru tænastur, sum eg sum privatur veitari kann veita við nýggjastu tøknini, meðan tað almenna ikki hevur til uppgávu at gera tað, sigur Jutta Helgadóttir at enda.
Les eisini: Hoyriklinikkin: Vit veita alla neyðuga tænastu


text:
Á landsvegakervinum er ein tann ferðslutyngsti teinurin millum Skálafjørð og Gøtudal. Ársmiðalferðslan í 2018 var 5.900 akfør um samdøgrið. Ein trupulleiki er, at ferðslan skal um Gøtueiði, sum liggur høgt (upp í 135 m úr havinum), og vegurin er brattur (upp til 100 ‰). Harumframt er nógv ferðsla ígjøgnum bygda økið við Gøtugjógv, sum eisini er skúlaleið.
Farleiðin úr Gøtudali til Strendur, har Eysturoyartunnilin fer upp, er 23 km. Teinurin millum Gøtudal og Rókina (Saltnes) er 13 km. Tí kann roknast við, at høvuðsparturin av teimum ferðandi úr Norðuroyggjum, Leirvík, Gøtu og Fuglafirði fara at nýta eystara arm av Skálafjørðinum til Eysturoyartunnilin. Tað er ígjøgnum Gøtugjógv, Søldarfjørð, Glyvrar, Saltangará og Runavík.
Ferðslumynstrið fer at broytast nógv við Skálafjørðin, tá Eysturoyartunnilin letur upp. Ferðslan, sum í dag koyrir inn eftir fjørðinum, til Tórshavnar umvegis Sundalagið, fer at koyra út eftir fjørðinum ígjøgnum Eysturoyartunnilin í framtíðini. Tað merkir, at ferðslan gjøgnum Søldarfjørð, Glyvrar og Saltangará ikki skal væntast at fara at hækka so nógv í mun til dagsins ferðslu. Men í Runavík til tunnilsmunnan í Rókini fer ferðslan at vaksa munandi. Úr 3.500 upp í 7.000 bilar um samdøgrið.
Tunnil millum Gøtudal og Skálafjørðin
Verkætlanin fevnir um 3.200 m av tunli og 400 m av vegi. Loysnin fer at stytta verandi farleið millum økið norðanfyri og vestara armin av Skálafjørðinum við umleið 10 minuttum. Úr 23 km niður á 17 km. Ferðatíðin gerst 2 min. styttri, enn um farið verður ígjøgnum Runavík, hóast teinurin umvegis Runavík er styttri, men loyvda ferðin er 80 km/t allan vegin. Tá slepst undan at koyra ígjøgnum bygt øki í Gøtu, á Skipanesi og Undir Gøtueiði. Tunnilin fer at liggja lágt, og sloppið verður undan trupulleikanum við stórum akførum um Gøtueiði.
Henda loysnin kann væntast at lætta um trýstið á vegnum á eystara armi við umleið 1.500 bilum um samdøgrið ella 20 %. Ferðslan ígjøgnum Gøtudalstunnilin væntast at liggja um 4.000 bilar um samdøgrið.
Hugleiðingar hava verið, um hendan tunnilsloysnin ikki fær tey koyrandi at velja gamla vegin um Sundalagið í staðin fyri Eysturoyartunnilin, men tað velst um prísásetingina fyri Eysturoyartunnilin. Teinurin millum Gøtudal og Hvítanes ígjøgnum Gøtudalstunnilin, umvegis vestara arm av Skálafjørðinum og Eysturoyartunnilin, fer at vera umleið 27 km langur, og fer at taka umleið 21 minuttir at koyra. Teinurin millum Gøtudal og Hvítanes ígjøgnum Gøtudalstunnilin og um Sundalagið er 51 km og tekur umleið 39 minuttir at koyra.
Við at hava tvær farleiðir til norðurøkið verður tað eisini minni viðkvæmt, um vegir eru stongdir í styttri ella longri tíðarskeið.
Sí linjuføringina á kortinum.
Ein 4,9 km langur undirsjóvartunnil úr Gøtudali undir Skálafjørðinum til Ytru Havaldará á vestara armi av Skálafjørðinum
Hendan farleiðin fer at stytta teinin millum Gøtudal og Strendur við 4 km í mun til loysn 1.
Loysnin er 500 m longri enn farleiðin gjøgnum Runavík, um koyrt verður til Havnar gjøgnum Eysturoyartunnilin. Ferðatíðin er styttri, tí tað ikki verður koyrt gjøgnum bygt øki.
Vegurin ber tó ikki stórvegis ferðslu millum Norðuroyggjar/Fuglafjørð og Runavík sum loysn 3. Umkoyringarvegur um Skálafjørðin nýtist ikki at verða gjørdur sum avleidd verkætlan av Gøtudalstunlinum sum Loysn 1.
Sí linjuføringina á kortinum.
Ein 2,8 km langur tunnil úr Gøtudali til Skálafjørðin (Tjørnunes) og ein samanseting av einari byrging og einari 1 km (flot)brúgv til Ytru Havaldará á vestara armi av Skálafjørðinum
Hendan farleiðin fer at stytta teinin millum Gøtudal og Strendur við 5 km í mun til loysn 1.
Tá tunnilin kemur út við Tjørnunes, sleppa tey, sum skulu til Norðoyggjar, Fuglafjørð og Runavík, undan at koyra ígjøgnum Gøtugjógv og yvir Gøtueiði. Harafturat er ikki neyðugt við einum umkoyringarvegi um Skálabotn. Sí loysn 2.
Flótibrýr verða nýttar bæði í útnyrðings USA og Nordhordlandsbrua i Noregi.
Sí linjuføringina á kortinum.
Umkoyringarvegur um Gøtugjógv
Til tess at sleppa undan koyring um Gøtugjógv, er ein møguleiki at leggja veg niðan um bygdina úr rundkoyringini í Gøtudali til Gøtueiði, sum hevði verið 4 km. Farleiðin fer framvegis at ganga yvir Gøtueiði í kotu 135 við einum longdarhalli upp í 85 ‰.
Ferðsla til og úr Eysturoyartunlinum verður stýrd gjøgnum Runavík og ikki eftir vestara armi av Skálafjørðinum.
Sí linjuføringina á kortinum.
Í talvunum er ein kostnaðarmeting sett upp av hvørjari loysn og árligum útreiðslum av rakstri og viðlíkahaldi (R/V).
Eingin av loysnunum er prosjekterað, og tí er ikki møguligt at gera eina neyvari prísmeting.
Allar loysnirnar eru mettar út frá standardprísum fyri líknandi verkætlanir.
Fyrilit er tikið fyri óvissum í slíkum verkætlanum við ± 10 % í sambandi við eindarprísin, og tí er torført at gera neyvari kostnaðarmeting.
Rakstur og viðlíkahald (R/V)
Øll verkløg eru tengd at rakstri og viðlíkahaldi. Sparingar kunnu vera, um gomlu vegirnir ella tunlarnir ikki skulu røkjast ella viðlíkahaldast meira.
Talvan niðanfyri lýsir hetta sum avlopsveg og –tunnil.
Tó kunnu verandi vegir verða nýttir til neyðsynjarflutning, tilbúgvingar, aðra møguliga farleið, tá arbeiði er í tunlinum ella í sambandi við ferðavinnu. Tá eru eisini útreiðslur til rakstur og viðlíkahald íroknaðar. Harafturat er játtanin til rakstur og viðlíkahald minni enn tað, sum mælt verður til, í mun til best hóskandi raksturin, og tí er sparingin lítil.
Rakstur: Rakstraruppgávur fevna um at veita streym til ljósútgerð, vanligt reinhald, reinsing av dreni og veitum, vetrarhald og vegamerking.
Viðlíkahald: Útskifting av perum í ljósúbúnaðinum, asfaltering 15.-20. hvørt ár og útskifting av bilverju.
Loysn 1
Úrslit av ferðsluútrokningum vísa, at ferðandi úr Norðoyggjum, Fuglafirði/Kambsdali vilja koyra eftir vestara arminum á Skálafjørðinum ígjøgnum Gøtudalstunnilin. Útrokningarnar vísa, at ferðandi koyra hendavegin heldur enn at koyra ígjøgnum Runavík, tá ein ynskir at fara til Havnar ígjøgnum Eysturoyartunnilin. Hóast teinurin er longri, tekur tað styttri tíð at koma til Havnar eftir vestara armi.
Loysn 3 hevur teir fyrimunir, at øll ferðsla til og úr Norðoyggjum, Fuglafirði/Kambsdali, hevur møguleikan at koyra ígjøgnum tunnilin til Tjørnunes. Við hesum slepst undan at koyra yvir Gøtueiði.
Tað fer bert at vera ferðslan til og úr Gøtugjógv og Syðrugøtu, sum fær ein munandi longri túr til rundkoyringina á Skipanesi (úr 3 til 8 km) um veturin, um ikki koyrt verður um Gøtueiði.
284-346 mió. kr. við einum árligum rakstri og viðlíkahaldi á 2,3 mió. kr.
Neyvari kostnaður fæst eftir prosjektering og útbjóðing
Gøtudalstunnilin er ein avleidd verkætlan av Eysturoyartunlinum, og er serliga aktuellur, tá gjøgnumgangandi ferðslan skal leiðast eftir vestara armi á Skálafjørðinum, har vegakervið longu er fyrireikað til øktu ferðsluna. Rundkoyringin í Gøtudali er eisini fyrireikað til tunnilin.
Um loysn 1 verður vald (tunnil millum Gøtudal og Skálafjørðin), má ein umkoyringarvegur gerast um Skálafjørð, ið er mettur at kosta 60 mió. kr.
Um loysn 3 verður vald er vert at kanna, um umkoyringarvegur skal gerast undir Gøtueiði/Skipanes.
Verður vegaloysnin vald, ið er loysn 4, so má ein umkoyringarvegur gerast um Søldarfjørð og Glyvrar/Saltangará og Runavík.
Grót úr tunlinum kann nýtast til ein umkoyringarveg um Skálafjørð og víðkan av vegnum til Oyndarfjarðar/Hellurnar og Funningsfjørð.
3 ár
2022-2025


text:
BirkBlogg skrivar: - Tað, sum fellir í eyguni er, at hetta eru alt menn, ið hava hesi sjáldsama afturlatnu sjónarmið, sum teir ikki smæðast fyri at bera fram undir teirra kristna, ja kristna, navni.
- Eg øtist teirra vegna, men fegnist, at okkara høga ting er so atkomuligt og umboðandi í røttum fólkaræðisligum anda, at sjálvt idiotarnir, tey, ið ikki hava áhuga fyri politikki, eisini sleppa at úttala seg.
- Fyrisitingarliga er tað flott og heiðurligt, men menniskjansliga er tað ræðandi. So ræðandi, at kanska skulu vit strika alt, sum í lógarsmíði og atferð ber brá av kristni og átrúnaði í almenna rúminum, frá kristni í skúla til morgunlestur i útvarpi.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
KORT
VEÐRIÐ
Skilagátt
15.07.2010
Skilagátt er opið hesar tíðir:
mánadag til fríggjadag frá kl. 16.00 til 18.00.
leygardag frá kl. 14.00 til 17.00.
Skilagátt hevur tlf. nr. 770 127
Skilagátt er ætlað til húsarhaldsburturkast, sum ikki fæst í ruskposan.
Á Skilagátt eru bingjur ella móttøkuskipanir til hesar bólkar:
Móttøkuskipanirnar eru nærri lýstar í faldaranum her, sum verður borin í hvørt hús á sumri 2019.
Hevur tú viðmerkingar ella spurningar til faldaran, ert tú vælkomin at ringja til Tórbjørn Egholm á tlf. 770 126.
Gjøld á Skilagátt
Hesi gjøld verða kravd:
- 200 kr/m3 fyri vanligt burturkast fyri nøgdir størri enn 1 m3. Undantikið eru hvítvørur og innbúgv.
- 200 kr/m3 fyri stórvið fyri nøgdir størri enn 1 m3. Um gjaldast skal fyri burturbeining á Skilagátt, skal hetta gerast á kommunuskrivstovuni, ella við at rokning verður send viðkomandi.
Vestmanna Kommuna hevur í fleiri ár selt flis/spønir á Skilgátt. Spønirnar verða býttar upp soleiðis:
1. Spønir av klønum greinum, grannálum, bløðum - góðar at blanda uppí mold og at koyra undir trø o.a., Hesar spønir verða seldar fyri 20,- kr sekkurin.
2. Spønir av tjykkri greinum - góðar at leggja á gøtur o.l.. Hesar spønir verða seldar fyri 30,- kr sekkurin.
Gjaldast skal á kommunuskrivstovuni frammanundan keypi, ella við bankaflyting, kvittan skal vísast á Skilagátt.
Selt verður einans til borgarar í Vestmanna Kommunu.
Tíðindi frá IRF í samband við skurðfjøllini: http://vestmanna.fo/myfiles/files/Skurðfjøllini%20standa%20fyri%20durum.pdf
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Tá vit fara í fjørðin ella í hagan, eiga vit eisini at geva gætur rætta nýtslu av vørum, ið innihalda sum minst av dálkandi ella skaðiligum kemiskum evnum. Eitt nú við at velja minst umhvørvisskaðiligu botnmálingina til bátin og við at skilja og burturbeina alt dálkandi burturkast rætt.
Hyggjuráðini eru at spyrja eftir vørum, sum eru merktar við antin Svananum ella Blómuni, ella á aðrar mátar at tryggja sær, at vøran ikki inniheldur kemisk evni, ið eru skaðilig fyri umhvørvið ella heilsuna. Røtt burturbeining hevur eisini stóran týdning.


text:
Eftir at hava sæð sendingina í sjónvarpinum hjá Heina í Skorini hóskvøldið, siti eg eftir við fleiri ósvaraðum spurningum enn svaraðum.
Evnið í 5. partinum í røðini “Gud signi Føroyar” var: Ímillum trúgv og vísundi. Her fáa vit sligið fast fleiri ferðir, at menningarlæran hjá Charles Darwin er ein vísindalig væl undirbygd teori, ja eitt faktum á jøvnum føti við tyngdulógina!
Har vóru eingin prógv nevnd, tí hvat nýtist okkum prógv, tá vit fingu tveir granskarar, sum eru Ph.D. í lívfrøði til at úttala seg?
Sjálvandi vita vit, at alt organiskt lív á jørðini kann broytast og tilpassa seg skiftandi umstøður, og at ein partvís menning kann henda.
Tað er hetta, sum Darwin hevur prógvað.
Men at lív kann uppstanda spontant úr ongum? At dýr og menniskju hava sama uppruna?
At menniskja spakuliga hevur ment seg yvir milliardir av árum til tað vit eru í dag?
Hetta gevur onga meining. Hetta mótsvarar ikki bert skapanarsøguni í bíbliuni, hetta stríður ímóti øllum sunnun fornufti, og er ein avnoktan av verunleikanum.
So vilt tú bert hava eina umbering fyri ikki at trúgva uppá Gud og bíbliuna.
Tað er í verunleikanum tað, sum er tann fremsta motivatiónin aftanfyri menningarlæruna.
Darwin hataði bíbliuna og Gud bíbliunar.
Evolutión handlar meira um, at mótprógva Gud og bíbliuna enn um vísund!
Menningarlæran kann ikki kallast ein teori í orðsins rætta týðningi, hon er meira ein trúgv, ein myta ella ein filosofi.
Vit kunnu ikki tosa um teori, tá præmissurnar ikki verða greitt defineraðar.
Eitthvørt, sum hevur útviklað seg yvir milliardir av árum, er tilvildarligt og meiningsleyst!
Hvør hevur nakrantíð prógvað, at lív kann koma av ongum?
Hvat við tí kynsligu nøringini, hvussu kann hon hava ment seg?
Hetta fingu vit ikki svar uppá í sendingini!
Gud kann ikki prógvast, varð sagt fleiri ferð, tvs. so er tað somuleiðis ein blind trúgv.
Um Gud ikki kann prógvast, so eiga vit at koma við eini grundgeving, hvat vit byggja okkara trúgv á.
Tey prógvini eru ikki so fá hjá kreationistunum, her svimja vit í bevísum.
Vit kunnu bara vísa á skapanarverkið, og spyrja: hvussu kann alt hetta koma av ongum, uttan nakað “intelligent design”?
Tað er meira ein spurningur um vilja, enn nakað annað, at síggja “fingur Guds” í skapanarverkinum.
Kunnu evolutionistarnir á sama hátt grundgeva fyri teirra trúgv?
Teirra grundgeving í sendingini var, at: “samb. lívfrøðingum, so er menningarlæran væl og virðiliga prógvað” - “hon er ein vísundaliga ein væl undirbygd teori – ja, tann best prógvaða av øllum yvirhøvur”.
Hetta líkist meira einum pástandi. Ein útsøgn, sum byggir uppá falskar fortreytir.
Eisini fingu vit at vita, at hóast vísindin hevur prógvað menningarlæruna, so finnast tað framvegis sterkar kreftir, sum arbeiða ímóti henni.
Tá nakað, sum byggir uppá falskar præmissur verður tikið fyri givið, so verður ein skýrdur fyri at vera óseriøsur, barnsligur og banalur, um ein ikki góðtekur hetta!
Jú víst hevur Charles Darwin havt sína ávirkan.
Hann hevur meiri enn nakar annar verið við til avkristna vesturheimin, og undirminerað álitið á Orð Guds.
Tíðin fer at vísa, at evolutión var aldarinnar størsta fuppnummar!
Anna Joensen
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Ongin orsøk til dapurskygni
Í grein í netúgávuni hjá Norðlýsinum mikudagin er Líggjas Johannesen, reiðari og skipari á Klakki, dapurskygdur um framtíðina og útlitini hjá Klakki, eftir at ætlaða fiskivinnunýskipanin er sett í verk.
nordlysid.fo/hvi+skal+okkara+livsverk+tveitast+ut+i+ovissu.html
Líggjas Johannesen er royndur sum fáur, tá tað snýr seg um at fiska við línu og reka línuskip, og veit ógvuliga væl, hvat hann tosar um.
Men hann veit eisini væl, at hansara døpru spádómar bert ganga út, um at kalla allir pílar aftur fara at peika niðureftir – í senn – og við tí fyritreyt, at politiski myndugleikin tá bara ætlar sær at sita hendur í favn og onki gera.
Tí fakta er, at Klakkur næstan bara fiskar á fjarleiðum – á Flemish Cap og í Eysturgrønlandi – og at tann parturin av kvotunum, sum føroysku línuskipini sleppa at fiska har, tilsamans er øktur umleið 25 prosent, síðani henda samgongan kom til.
Undir hesi samgonguni er toskakvotan í Eysturgrønlandi fleirfaldað – hon er økt úr 355 tonsum í 2015 í 1.225 tons í ár. Harafturat hava vit nú brosmukvotu í Eysturgrønlandi. Tann kvotan er 475 tons í ár. Eisini í fjør høvdu vit brosmukvotu – 470 tons – men áðrenn tað var bert loyvt at fiska brosmu sum hjáveiðu í Eysturgrønlandi.
Tað eru bara línuskip, harímillum Klakkur, sum eru sloppin at fiska tosk og brosmu í Eysturgrønlandi undir hesi samgonguni, og ongar ætlanir eru at broyta hetta.
Á Flemish Cap er toskakvotan til línuskip økt við einum triðingi undir hesi samgonguni – úr 2.055 tonsum í 2015 í 3.114 tons í ár.
Umframt hetta er toskaparturin av samlaðu botnfiskakvotuni í Íslandi øktur við 1.025 tonsum undir hesi samgonguni, soleiðis at húkaflotin – onkur hendinga snellubátur fiskar eisini av íslandskvotuni – í ár hevur kunnað fiskað tilsamans 2.400 tons av toski undir Íslandi.
Vit hava onga trygd fyri, at allar hesar kvoturnar verða verandi á tí støði, tær eru á nú, men tað er hinvegin heldur onki, ið bendir á, at vit fara at missa alt aftur.
Tað er rætt, at tað helst kennist sum ein størri óvissa hjá tí einstaka aktørinum, at fiskiskapurin á fjarleiðum hvørt ár skal ásetast í kunngerð, samanborið við lógarfestu rættindini í føroyskum sjógvi. Tann óvissan er hinvegin í nógvum øðrum fiskiskapum eisini, millum annað rækjufiskiskapinum og uppsjóvarfiskiskapinum.
Men samgongan hevur ongar ætlanir um at minka um partin, sum línuskipini í dag hava á fjarleiðum. Tað stendur rimmarfast.
Júst tí at Klakkur hevur fiskað so nógv á fjarleiðum seinastu árini, er miðalfiskiskapurin hjá skipinum í føroyskum sjógvi seinastu árini lítil. Hesin søguligi fiskiskapurin (miðal fyri seinastu fimm árini) fer at vekta 75 prosent, tá kvotupartarnir skulu roknast út í sambandi við, at farið verður frá fiskidøgum til kvotur 1. januar 2019. Sjálvur rætturin at fiska, altso veruliga fiskidagatalið í verandi skipan, fer bert at vekta 25 prosent.
Tí hevur Líggjas Johannesen eisini rætt í, at niðurskurðurin hjá skipinum í føroyskum sjógvi kanska fer at síggja ógvusligur út á pappírinum.
Men um hædd verður tikin fyri, at Klakkur at kalla ikki hevur brúkt sínar fiskidagar í føroyskum sjógvi seinastu árini, og at teir kortini fara at vekta 25 prosent í umrokningi frá fiskidøgum til kvotu, so verður ikki talan um nakran niðurskurð í mun til veruligu royndina hjá skipinum í føroyskum sjógvi. Tvørturímóti, um fiskiskapurin (kvoturnar) generelt fer at standa í stað ella økist, so fer eisini Klakkur at kunna fiska meira í føroyskum sjógvi, enn hann hevur gjørt seinastu árini. Samstundis varðveitir reiðaríið 75 prosent av sínum rættindum á fjarleiðum. Á fjarleiðum hevur reiðaríið so eisini møguleika at keypa burtur av teimum 25 prosentunum, sum fara at verða seld á uppboði.
Nú er tað vánaligur skikkur at rokna við væntaðum fongi, ella fuglum á tekjuni, sum ofta verður tikið til. Men tað eigur kortini ikki at stimbra undir dapurskygni, men heldur bjartskygni, at bæði fiskifrøðingar og fiskimenn nú lata væl at gongdini á grunnunum og útlitunum fyri fiskastovnarnar komandi árini.
Lívfrøðin spælir við í løtuni, og tað er eisini farið at síggjast aftur í fiskiskapinum.
Verður farið fram við skili, og fiskiskapurin verður skipaður eftir umsitingarætlanunum, sum eru sjálvur ryggurin í fiskivinnunýskipanini, tá tað um skipan av botnfiskiskapinum undir Føroyum ræður, so beri eg ongan ótta fyri nøkrum hóttafalli.
Heldur ikki Klakkur fer at hava minni at fiska.
Ingolf S. Olsen
framsøgufólk í fiskivinnumálum, Tjóðveldi


text:
Sakaris Frederiksen frá Fonn Flog er í Paris í samband við, at Atlantsflog byrjaði nýggja rutufúgving. Hann er hugtikin av býnum og heldur, at hetta er eitt spennandi ferðamál til føroyingar.
Paris er í hjartanum av Europa og gevur alskins møguleikar til ferðandi. Býurin sjálvur hevur ein hóp av áhugaverdum støðum at síggja. Nógvir kendir listamálarar hildu til í Paris og franska kollveltingin hevur havt stóra ávirkan á, hvussu vit hava skipað okkara fólkaræði í vesturheiminum.
Sakaris er vanur at skipa fyri ferðum fyri Fonn Flog og heldur, at Paris er eitt lokkandi ferðamál fyri føroyskar bólkar, ið hava hug til eina vikuskiftisferð. Flogið verður mánadag, mikudag og fríggjadag, so tað er væl hóskandi til eina vikuskiftisferð, har tú fert úr Føroyum fríggjadag og kemur heim aftur mánadag.
Fonn Flog hava longu nøkur tilboð um pakkaferðir og roknar við, at áhugi verður hjá familjum við børnum at fara beinleiðis úr Vágum at vitja í Disneyland.
Síðani nevnir hann møguleikan at brúka Paris sum millumstøð á veg til onnur ferðamál. Charles De Gaulle floghavnin er tann næststørsta í Europa og hevur beinleiðis flogsamband til nógv støð í heiminum, og við samstarvinum millum Atlantsflog og Air France tryggjar tað ferðandi føroyingum eitt gott og ómakaleyst tilboð.
Saman um tikið er hann spentur um nýggja ferðamálið og , hvussu føroyingar fara at taka ímóti tí.


text:
Eysturoyartunnilin er komin væl áleiðis, men myndugleikin, sum eigur tunnilin, hevur enn ikki funnið fram til, hvussu ferðslan skal koma til og frá tunlinum. Upprunaliga var ætlanin, at tunnilsmunnin, hesumegin fjørðin, skuldi vera við Toftavatn, og haðani lá ræðið fyri at fara við einum landsvegi omanfyri bygdirnar Runavík, Saltangará og Glyvrar. Hesin vegurin hevur í áratíggju verið partur av býarætlanini hjá Runavíkar kommunu. Ymiskar hugsanir vóru av góðum grundum um hesa loysnina, men infrastruktuelt hevði hetta verið frægasta loysnin fyri býin. Tann ferðslan, sum ikki hevði ørindir í býnum, hevði valt hesa farleiðina og avbjóðingin av øktari ferðslu hevði verið at kalla ongin.
Seinri broytti Tunnilsfelagið linjuføringina. Nú var tunnilsmunnin lagdur í Rókina, soleiðis, at øll ferðslan til og frá tunlinum onkursvegna skal fara ígjøgnum býarmiðsavningina Runavík, Saltangará og Glyvrar. Hetta var ein nýggj støða, og væntandi økti ferðslutíttleikin í økinum hevði við sær, at Runavíkar kommuna ynskti at kanna hvussu býurin kundi taka ímóti nógv øktu ferðsluni, eftir at Eysturoyartunnilin er liðugur. Landsverk gjørdist ein partur av verkætlanini, sum EM-Ráðgeving í Saltangará var biðin um at gera. Beint fyri at frágreiðingin var almannakunngjørd, valdi Landsverk kortini at taka seg burturúr arbeiðnum. Orsøkin sigst vera, at teirra tilmæli ístaðin er at gera tunnilin úr Gøtudali undir Valaknúkar og vegin omanfyri bygdina í Skálafirði.
Avleiðingin av økta ferðslutíttleikanum verður hin sama í Søldarfirði. Í mun til bygdirnar uttari á fjørðinum eigur landið vegin ígjøgnum Søldarfjørð, meðan kommunan eigur vegin frá Glyvragjógv út til rundkoyringina í Runavík. Komandi trupulleikin í Søldarfirði hevur eisini verið ein partur av málinum, men hvørjar ætlanir Landsverk og Samferðlsumálaráðið hava hesum viðvíkjandi hava vit enn ikki frætt nakað um.
Frágreiðingin sum EM-Ráðgeving, Runavíkar kommuna og eisini Ósbjørn Jacobsen, arkitektur, hevur verið partur av, er nú liðug. Í næstum verður borgarafundur í Løkshøll um innkomuvegin og miðbýarætlanina, sum Ósbjørn Jacobsen hevur ment saman við Runavíkar kommunu.


text:
Á fjórða sinni verður stóra jólakonsertin, Jól við Løkin, hildin í Løkshøll. Konsertirnar í ár verða 9. og 10. desember, báðar dagarnar kl. 20.00.
Eins og undanfarin ár verða tað bæði solistar og bólkar, ið koma at framføra saman við fantastiska húsorkestrinum undir leiðslu av Jákupi Justinussen. Júst hvør kemur at syngja, koma vit at avdúka við tíðini – tann fyrsta avdúkingin mikumorgunin kl. 10, tá atgongumerkjasølan byrjar.
Tiltakið er vaksið í vavi á hvørjum ári, bæði í tali av konsertum, og í hvussu nógv verður gjørt burturúr rundanum konsertirnar. Í 2014 var ein konsert, í 2015 var ein konsert og ein eykakonsert, og í 2016 var ein konsert og tvær eykakonsertir. Sostatt er ein konsert komin afturat á hvørjum ári, og allar konsertirnar hava verið útseldar. Stóri eftirspurningurin í fjør, tá fyrsta konsertin longu eftir fáum minuttum var útseld, og onnur konsertin eftir fáum tímum, ger, at vit í ár seta tvær konsertir upp beinavegin. Hesar verða leygardagin 9. des og sunnudagin 10. des, báðar dagarnar kl. 20.00.
1. november kl. 10.00 letur atgongumerkjasølan upp. Møguleiki er at keypa atgongumerkir á www.loksholl.fo og á Kunningarstovuni í Saltangará.
Møguleiki er eisini at melda til tíðindabrævið á loksholl.fo, og fáa kunning um atgongumerkjasølu og avdúkingar av solistum og bólkum beinleiðis við telduposti.
Um spurningar eru viðv. Jól við Løkin, eru tit vælkomin at ringja til Pætur E. Jacobsen á 505900.


text:
Hvat skapar ein góðan bý? Hvat hendur millum húsini sum ger at fólk trívast?
Hetta er heiti á ráðstevnu sum Runavíkar kommuna skipar fyri saman við Nordic Innovation 23. november 2017. Fyrilestrahaldarar, sum allir taka støðið í evninum, verða Flemming Borreskov frá Catalytic Society, Birita Wardum frá Tórshavnar kommunu og Mikkel Thams Olsen frá White Arkitektum.
Umframt hetta fer Andras Róin frá Bústøðum at greiða frá teirra royndum higartil við bygging av íbúðum, og Tórbjørn Jacobsen, borgarstjóri í Runavíkar kommunu fer stutt at greiða frá visiónunum fyri Runavíkarøkið í framtíðini.
Málið við ráðstevnuni er at seta fokus á týdningin av fjølbroyttari burðardyggari bústaðarbygging og á týdningin av at hava eitt breitt samspæl millum politikarar, umsiting, borgarar, arkitektar og aðrar fakbólkar í skapanini av ein góðan býi.
Ráðstevnan er fyri innbodnum og tey sum kunna luttaka eru politikarar, kommunal umsiting, landsumsiting, limir í Arkitektafelagnum, Fróðskaparsetur Føroya, Bústaðir, byggifyritøkur og íleggjarar.


text:
Áðrenn farið verður í holt við tey einstøku heimsmálini, er tað ein fyrimunur at hava verið í gjøgnum hetta:
00 Undirvísingargongd: Um tey 17 heimsmálini - Inngangur
Hvørt av teimum 17 heimsmálunum er sera umfatandi og tí ber sjálvsagt ikki til at fara í dýpdina í øllum í einum skúlaári. Undirvísingongdirnar eru tí bygdar upp við einari INNFØRSLU og einum FRAMHALDI. Um ætlanin er at næmingarnir bara skulu fáa eitt hampiligt innlit í eitt mál, er nóg mikið við INNFØRSLUNI, sum er mett til at taka 2x45 min. So kann verða farið víðari til næsta mál. Um valt verður at fara meira í dýpdina, kann verða farið til FRAMHALD, sum er eitt savn við nøkrum uppskotum.
INNFØRSLA (1-3): 2 UNDIRVÍSINGARTÍMAR Á 45 MIN
Uppskot: nýt til dømis Cooperative Learning (CL) hættir, sum “leiklutalesing” (CL) ella “duettlesing” (CL). (10 min).
Spurningarnir niðanfyri 1-10 eru gjørdir soleiðis, at svarið finst í tekstinum: 3 Góð heilsa og vælvera - í somu røð sum spurningarnir. Næmingarnir svara spurningunum skrivliga. Um næmingarnir eisini skriva spurningarnar niður, er størri møguleiki fyri, at spurningarnir verða skiltir. Næmingarnir kunnu arbeiða saman t.d. tveir og tveir at finna svarini og tosa saman um tey. Men hvør næmingur skal skriva alt.
At svara spurningum skrivliga er sjálvandi bara ein møguleiki av fleiri. Sum variatión kunnu CL strukturar, sum Dupultsirklar (CL), Orðið runt (CL) verða nýttir,
Er tíð til tað, kanst tú royna vitanina við Kahoot spurning - Heimsmál: 03 Góð heilsa og vælvera (15 min)
Tá ið næmingarnir hava verið í gjøgnum 1 og 2 og hava fingið eina hóming um, hvat heimsmálið snýr seg um, ber til at fara fara eitt sindur djúpri inn í evnið, sí niðanfyri.
Byrja við hugaroki (10 min)
Orðaskifti í bólkum (20 min)
Til ber at nýta CL hættir sum Dupultsirklar (CL), Borðið runt (CL), Uppskot um spurningar at viðgera í bólkunum at velja burtur úr soleiðis, sum tað passar í mun til tíðina, ið er sett av. Spurningarnir eru settir út frá ymiskum sjónarhornum sum “persónliga støðið”, “lokalt” osfr.
Leita eisini á netinum eftir svarum.
1. Persónliga støðið: týdningurin fyri teg og tíni nærmastu
- Hvat liggur í orðinum lívsstílur?
- Er heilsa og vælvera eitt evni í skúlanum?
- Hvør hevur ábyrgdina av heilsu og vælveru hjá børnunum?
2. Lokalt: grannalagið, vinnulív, arbeiðspláss, skúli, kommuna
- Hvussu kunnu vit gera í nærumhvørvinum, so fólk hava góða heilsu og kenna vælveru?
3. Landið: Lógir, landsstýri, Løgting
- Hvussu er við heilsustøðu og vælveru í Føroyum?
- Hvussu arbeiðir Fólkaheilsuráðið og Sjúkrahúsverkið við heilsu og vælveru?
4. Norðurlond: grannar okkara
- Hvussu er við heilsustøðu og vælveru í Norðurlondum?
- Hvussu verður arbeitt við heilsu og vælveru í Norðurlondum?
5. Vesturheimurin (Vesturevropa og USA)
- Hvussu er við heilsustøðu og vælveru í vesturheiminum?
- Hvussu verður arbeitt við heilsu og vælveru í vesturheiminum?
6. Heimurin:
- Hvussu er heilsustøðan í heiminum dag?
- Hvussu verður arbeitt við heilsu og vælveru í heiminum?
7. Samfelagið
- Hvønn týdning hevur góð heilsa og vælvera fyri samfelagið?
8. Umhvørvið
- Hvønn týdning hevur góð heilsa og vælvera fyri umhvørvið?
9. Búskapur
- Hvønn týdning hevur góð heilsa og vælvera fyri búskapin?
10. Undirmálini
- Tosa um undirmálini, sí niðast í 3 Góð heilsa og vælvera
Er tíð til tað, kanst tú royna vitanina við Kahoot spurning - Heimsmál: 03 Góð heilsa og vælvera (15 min)
(INNFØRSLA ENDAÐ)
Heimsins bestu tíðindi
Orðaskifti
Ítøkilig átøk
Undirvísingarmiðlar og amboð
Arbeiðshættir
Endurtøka: Far ígjøgnum øll heimsmálini (20 min)
Ein undirvísingargongd er gjørd til hvørt heimsmál. Trýst á ímyndinar fyri at síggja undirvísingargongdinar til ávísu heimsmálini.
Undirvísingargongd - Inngangur
17 heimsmál fyri burðardygga menning


text:
UEFA hevur í dag kunngjørt, at dómarin til Champions League finaluna 1. juni í Madrid millum Tottenham og Liverpool, verður slovenski Damir Skomina.
Hann er 43 ára gamal og hevur dømt síðani 1995. Hann hevur verið FIFA-dómari síðani 2003. Hann hevur verið dómari í fýra dystum í Champions League kappingini í hesum kappingarárinum. Millum annað var hann dómari, tá Liverpool vann avgerandi bólkadystin móti Napoli, og tá Manchester United vann 3-1 á Paris Saint-Germain.
Heimasíðan Plbold.dk skrivar eisini, at Damir Skomina hevur dømt fimm altjóða dystir hjá Liverpool, har bara tann eini er endaður við sigri til Liverpool. Hartil hevur hann verið dómari í trimum av altjóða dystunum hjá Tottenham. Tveir eru endaðir við javnleiki og ein sigur til London-felagið.
Champions League finalan verður 1. juni Metropolitan leikvøllinum í spanska høvðusstaðnum, Madrid.


text:
Nokk er nokk - tiltak við Løkin
Politikkur27-03-2018 - 21:36 - Jóanis Albert Nielsen
- Í 2002 vóru 8.391 fólk í almennum starvi og í dag eru yvir 10.207, segði Símun Hammer frá Eysturoyar Vinnufelag á fundinum “Nokk er nokk”, sum var í skúlanum við Løkin í gjárkvøldið.
Á væl møtta fundinum við Løkin, høvdu Jørgen Niclasen, form. Fólkafloksins og Símun Hammer frá Eysturoyar Vinnufelag framløgur.
Símun Hammer vísti ma. á, at vinnupolitikkur fyri Føroyar var gjørdur í 1999 og í dag liggur hann bert í eini skuffu. Tað er alneyðugt, at hesin verður tikin fram aftur og dagførdur.
- Vinnan má hava tryggar og varandi karmar, segði Símun Hammar.
Hann vísti á talið av almennum og privatum starvsfólkum í ávikavist 2002 og í 2017.
- Í 2002 vóru 16.075 fólk í starvi hjá tí privata og í 2017 var talið 16.008 starvsfólk.
- Hinvegin er talið av fólki í almennum starvi vaksi nógv. Í 2002 vóru 8.391 í almennum starvi og í 2017 er hetta tal vaksi upp um 10.207.
Símun Hammar setti spurnartekin við, hví hesi 16.000 fólkini í starvi hjá tí privata, vóru blivin so nógv dýrari hjá tí almenna at umsita.
Jørgen Niclasen vísti á øll gjøldini, sum sitandi samgonga hevur álagd borgarum og vinnu. Hann nevndi ma. bensin- og dieselavgjaldið á akfør, avgjaldið á smyrjiolju, vektgjaldið á akfør hækkar, tinglýsingaravgjaldið, umhvørvisavgjald og kringvarpsgjald.
Hann nevndi eisini hækking av skatti til barsilsskipan, hækking av skatti til Samhaldsfasta og ætlanirnar hjá samgonguni og Sjálvstýri at hækka skattin til Samhaldsfasta einaferð ernn.
- Tíðin er komin til at “Siga frá”. Nokk er nokk, segði Jørgen Niclasen.
Hann vísti eisini á, at tað verður serliga ringt, um ein velur at stovna sína egnu fyritøku.
- Tá verða øll gjøldini dupult. Tá skal ein rinda ALS-gjald, Barsinsgjald, Samahaldsfasta og Kringvarpsgjald av síni egnu løn. Men sum fyritøka, skal ein rinda sum arbeiðsgevari eisini.
- Dupult gjald av øllum er alt annað enn vinnuvinarligt.
Lívligt orðaskifta var á fundinum og fundarfólkini vóru samd um, at her má okkurt gerast. Nokk er Nokk.


text:
Ein Bónushandil við einum ljósareyðum sparigrísi verður inngongdin til okkara stásiliga, arktitektoniska, estetiska, nógv umrødda skúladepil við Marknagilsvegin.
”Øll flesk, øll glað!!!” (Ein stórur handil er annars fáar metrar herfrá).
Handilsvinnan trívist sera væl á skúlaøkinum.
Er handilsvinnuni sjálvskrivað grundøkir har skúlar eru?
Hvar er umhvørvis og heilsupolitikkurin?
Hettar var ein av fáu grønu blettunum, ið eftir var.
Og ferðslan, ja, henni verður heilt spennandi at halda skil á.
Ná, men kannska flag loypur av skúladeplinum, so Bónus eisini fær flagtekju og vit øll fáa grøna blettin aftur.
Ja og hvør veit, kanska ljósareyði sparigrísurin verður útskiftur við eina kúgv ella ein seyð, ”jamen, so gongur jú alt upp í eina hægri eind.”
Lesarabræv: Bjørg Hanusson


text:
Orð: Augusta Wilhelmina Christina von Zweigbergk
Lag: Hart Peace Danks
Týtt: Victor Danielsen
1. Far og ber tað fram til Jesus,
alt tað, sum teg tyngir her,
ber fram tína neyð og pínu,
hvussu kaldur ið tú er!
Alt, tú fyri ongum øðrum,
opinbera vil og kann,
fyri honum kanst tú siga,
eingin skilir teg sum hann.
2. Far og ber tað fram til Jesus,
hvussu lítil trúgv tín er,
tá ið myrkir, tá ið stormar,
og tú krossin tunga ber,
tá ið eginviljin talar,
so hans rødd ei uggar teg,
tó hann gjøgnum stormin rópar:
Óttast ikki, tað er eg!
3. Far og ber tað fram til Jesus,
hvørja gleði, hvørja sorg,
breið út honum alt títt hjarta,
tí har er so trygg ein borg!
Sig, at leiðin her teg troyttar,
at tær leingist heim til hann,
tí í hesum myrka landi
brúður hans ei trívast kann!