text:
Tit eru við til at gera okkara bý fjølbroyttan
segði Karl H. Johansen, borgarstjóri m.a í dag, tá móttøka var í nýggja virknishúsinum í Mylnugøtu 12. Vit prenta røðu borgarstjórans.
Nógv hevur verið tosað um, at ferðslan í nýggja undirsjóvartunnlinum er ov lítil, men starvsfólk hjá Almannaverkinum gera í øllum førum sín part.
Tað er hugaligt hvørjaferð, vit síggja tykkum her í Klaksvík, tí tá er tað okkurt nýtt og spennandi, sum hendir.
Góðu tit øll -
Eg vil eisini bjóða tykkum vælkomnum til Klaksvíkar.
Eg gleðist hvørja ferð, eg verði boðin til móttøku hjá Almannaverkinum, tí tað er eitt tekin um, at tað áhaldandi verður arbeitt við at tryggja góðar lívsumstøður, soleiðis at tey við skerdum førleikum og avbjóðingum annars kunnu fáa eitt innihaldsríkt og sjálvstøðugt lív.
Tað hevur altíð ligið mær nær at geva fólki, sum av ymiskum orsøkum hava skerdan førleika, eina serliga umsorgan, tí eg haldi, tað er so ómetaliga umráðandi, at øll kunnu kenna seg væl í umhvørvinum har, tey vaksa upp, og har, tey búgva og virka.
Men flest øll menniskju hava tørv á meira enn umsorgan.
Vit vilja virka, samskifta, sansa og flyta okkum, tí tá merkist, at vit menna okkum sum menniskju.
Og eg haldi eisini, eg kann siga, at øll vaksa av at síggja eitt úrslit av tí, sum vit sjálvi leggja fyri dagin.
Tí er hetta tilboðið, sum tekur hædd fyri, at tørvur er á stuðli og hjálp til at megna eitt arbeiði, eitt fantastiskt tilboð.
Verkstaðið á Brekku í Klaksvík og Bólið í Saltangará hava í mong ár havt ein týdningarmiklan leiklut í gerandisdegnum hjá teimum, sum ikki kunnu røkja arbeiði á arbeiðsmarknaðinum undir vanligum treytum.
Nýggja virknistilboðið her í Mylnugøtu 12 fær tikið størri atlit til fólk við autismu, og fer tað uttan iva at geva hesum borgarum eitt enn betri virknistilboð, umframt at tey, sum hava staðið á bíðilista, nú fáa pláss. Tað er ómetaliga gleðiligt.
Sum borgarstjóri í Klaksvíkar kommunu eri eg sera errin av, at heimstaður okkara bjóðar so fjølbroytt tilboð til allar borgarar.
Onkur hevur sagt tað soleiðis, at um tú vilt vita, um eitt samfelag er gott, so skalt tú kanna eftir, um tað er gott fyri tey, sum hava hjálp fyri neyðini.
Men hetta er einans møguligt við tí góða samstarvi, sum í mong ár hevur verið, og er, við Almannaverkið.
Vit í Klaksvíkar kommunu eru glað og takksom fyri hetta góða samstarv okkara, sum vit eisini síggja fram til at menna víðari í komandi tíðum – til frama fyri borgararnar í landi okkara.
Tit eru eisini við til at gera okkara bý fjølbroyttan, og tað eri eg ómetaliga errin av og takksamur fyri.
Hjartaliga til lukku við nýggja stovninum og blíðan byr.
Takk fyri.


c: text/html

text:
Tíðindi
Undirvísingarstýrið bjóðar út kt-arkitekta uppgávu
Sum eitt tað fyrsta stigið, at fremja nýggju lestrarfyrisitingarskipanina (LFS) til undirvísingarverkið, bjóðar Undirvísingarsstýrið út eina ráðgevingartænastu. Talan er um ein leiklut sum kt-arkitektur, sum skal ráðgeva Undirvísingarstýrinum um at sniðgeva og menna eina slíka skipan.
Endamálið er, at Undirvísingarstýrið tryggjar sær óhefta, dagførda, kt-fakliga vitan, í fyrstu atløgu í sambandi við sniðgevingarteinin fram til august 2021 og síðan í menningartilgongdini tilsamans í 3 ár. Ein týðandi uppgáva hjá ráðgevanum er, vegna Undirvísingarstýrið, at virka sum kt-fakligt bindilið millum Undirvísingarstýrið og kt-fyritøkur, sum fara at menna og reka LFS.
Útboðið liggur á https://keypsportal.fo/keypsportalur
Freistin at lata inn tilboð er 23. mars.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kambur er stovnur, ið veitir heildags tilboð til 6 ára gomul børn og frítíðarskúlabørn.
Vit sóknast eftir námsfrøðingum, ið hava dirvið at seta dagsskránna, bæði fyri tey 6 ára gomlu og frítíðarskúlabørnini.
Vit vænta at tú:
- ert álítandi, tekur ábyrgd og dugir at seta tær mál
- í arbeiðinum hevur umsorgan fyri tí einstaka barninum
- ert jalig/ur
- góð samstarvsevnir, bæði við starvsfelagar og foreldur
- at tú sært møguleikar, sum náttúran bjóðar og brúkar teir í dagliga arbeiðinum
- dámar væl at vera úti/uttandura virksemi
Vit bjóða eitt spennandi starv, ið støðugt er í menning, har tú kanst verða við at mynda og seta tín dám á stovnin. “Kambur” liggur í einum náttúruríkum umhvørvi, har ið náttúran náttúrliga setur sín dám á gerandisdagin.
Talan er um:
- 1 starv á 40 tímar ætlað námsfrøðingi.
- 2 størv á 35 tímar ætlað námsfrøðingum.
Setanarviðurskifti
Løn sambært sáttmála millum Føroya Pedagogfelag og Kommunala Arbeiðsgevarafelag Føroya.
Arbeiðstíð, mánadag til fríggjadag 07.30 – 17.00.
Um eingin námsfrøðingur søkir verða hjálparfólk sett tíðaravmarkað.
Skrivlig umsókn skal verða Fuglafjarðar kommunu í hendi í seinasta lagi týsdagin 15 juli 2020 kl. 12. Eisini ber til at senda teldupost til info@fuglafjordur.fo.
Fuglafjarðar kommuna
Ennivegur 38
Fo-530 Fuglafjørður
Meira fæst at vita um starvið við at venda sær til Bjørghild Arnholdtsdóttir, leiðari, telefon 238092


text:
REGLUGERÐ FYRI VITAN
Eftirútbúgvingargrunnur stovnaður 1. januar 1990
§ 1. Navn og heimstaður
Stk. 1. Navn grunsins er Vitan.
Stk. 2. Ognarar grunsins eru Føroya Handverkarafelag/Landsfelag Handverkaranna og Føroya Arbeiðsgevarafelag/Føroya Handverksmeistarafelag.
Stk. 3. Virkisøki grunsins er Føroyar og heimstaðurin Tórshavnaa.
§ 2. Endamál
Stk. 1. Høvuðsendamál grunsins er at kunna veita fíggjarligan og tekniskan stuðul til limirnar í báðum feløgunum, ið ætla sær á eftirútbúgvingarskeið.
Stk. 2. Nevndin kann í einstøkum førum taka avgerð um at nýta pening til annað enn eftirútbúgving.
§ 3. Treytir fyri stuðli
Treytirnar fyri at kunna fáa stuðul eru, at:
a. viðkomandi handverkari er virkandi limur í handverkarafelag ella meistari ella virki hansara í meistarafelag, ið aftur er limur í FHF/Landsfelag Handverkaranna ella FAG/FHMF.
b. felagsgjaldið er goldið.
c. viðkomandi innanfyri seinastu 4 vikurnar, áðrenn at eftirútbúgvingin fer fram, hevur starvast hjá handverksmeistara ella sjálvur hevur verið handverksmeistari.
§ 4. Stovnsfæ
Stk. 1. Feløgini hava við sáttmála avtalað inngjald í grunnin, og verður til 31.12.2001 helvtin av hesum gjaldi sett sum stovnsfæ á bundna konto í føroyskum peningastovni til hægst møguliga rentu.
Stk. 2. Frá 01.01.2002 verður stovnsfæið hildið viðlíka av fíggjarinntøkunum.
§ 5. Veitingar
Stk.1. Veitast kann úr grunninum:
a) Árliga inngjaldið
b) Peningur, sum á annan hátt fellur til grunnin.
c) Peningur sambært a og b, sum ikki var nýttur undanfarna ár
§ 6. Inngjalding
Stk. 1. Handverksmeistarin hevur skyldu at taka gjald handverkaranna av lønini við hvørja lønarútgjalding og inngjalda tað til grunnin, eins og hansara egna gjald samstundis skal gjaldast inn.
Stk. 2. Handverksmeistarin skal avrokna gjaldið til grunnin við hvørja lønarútgjalding ella eftir avtalu við grunnin.
Stk. 3. Hevur handverksmeistari skuld til grunnin, ið er eldri enn ein mánaður sambært fyriskrivaðum reglum ella gjørdari avtalu, og henda skuld ikki er goldin í seinasta lagi 8 dagar eftir, at hann er kravdur, kann henda skuld verða innheintað á vanligan hátt.
§ 7. Umsiting
Stk. 1. Til at stjórna grunnin verður vald ein trímannanevnd. Hon skal hava umsitingina av grunninum um hendi og taka avgerð um øll mál, sum hoyra grunninum til.
Stk. 2. Nevndin í ávíkavist FAG/FHMF og FHF velja hvør sín lim, meðan triði limurin verður valdur av hinum báðum í felag.
Stk. 3. Nevndin verður vald fyri tvey ár í senn, og kann nevndarlimur veljast aftur.
Stk. 4. Nevndin kann taka sær serkøna hjálp, ið verður lønt av inntøkum grunsins.
Stk. 5. Umsitingarútreiðslur grunsins og samsýningar til nevndarlimir skulu verða góðkendar av feløgunum, og verða goldnar av inngjaldi grunsins.
§ 8. Umsókn
Stk. 1. Umsókn um stuðul skal skrivast á serligt umsóknarblað, ið nevnd grunsins letur gera til endamálið.
Stk. 2. Saman við umsóknini skal fylgja kostnaðarmeting av útreiðslunum av eftirútbúgvingini, ið umsøkjarin ætlar at luttaka í, og kann grunnurin so út frá hesum upplýsingum játta stuðul.
Stk. 3. Øll útgjøld av stuðli eru tó treytað av skjalprógvaðum útreiðslum.
Stk. 4. Í hvørjum fíggjarári skal nevndin miða ímóti, at eitt rímiligt samsvar er ímillum inngjald og játtaðan stuðul til teir einstøku umsøkjararnar.
§ 9. Roknskapur
Stk. 1. Roknskapur grunsins gongur frá 1. januar til 31. desember.
Stk. 2. Grannskoðaður roknskapur skal verða framlagdur á árligu aðalfundum felaganna.
Stk. 3. Grannskoðari verður útnevndur av nevndini.
§ 10. Broytingar
Henda reglugerð kann verða broytt, um nevndarlimur í grunninum ella felag heldur tað vera neyðugt, men broytingarnar skulu verða lagdar fyri feløgini til góðkenningar.
§ 11. Avtøka
Um feløgini verða samd um at avtaka grunnin, verða ognir grunsins gjørdar upp, men megu tó ongantíð falla aftur til feløgini sjálvi, men latast til eitt tá ávíst gott endamál, innan tað øki, ið feløgini virka í, og sum feløgini verða samd um.
§ 12. Stovnseting
Hesin eftirútbúgvingargrunnur er settur á stovn í samband við sáttmálasamráðingar millum handverkarar og handverksmeistarar í mai 1989 og skal byrja virki sítt 1. januar 1990.
Reglugerðin samtykt av meginfeløgunum í desember 1989, broytt í desember 1998 og í mai 2002
Føroya Handverkarafelag Føroya Handverksmeistarafelag
Poul Øregaard, form. Vilhelm M. Johannesen, form.
Landsfelag Handverkaranna Føroya Arbeiðsgevarafelag
Dániel P. Djurhuus Vilhelm M. Johannesen, form


text:
Samrøðubólkar
Samrøðubólkur byrjar aftur.
Nú er aftur møguleiki fyri at melda seg til samrøðubólk fyri børn/ung hvørs foreldur eru farin frá hvørjum øðrum. Øll børn í 2.-10. fl. eru vælkomin at melda seg til.
Nýggjur bólkur byrjar 23. sep. Enn eru nøkur pláss eftir.
Melda til skjótast gjørligt ella í seinasta lagi fríggjadagin 10. sep.
Tilboðið vendir sær til øll børn/ung sum hava foreldur, sum eru farin hvør til sítt, líka mikið um tað nýliga er hent ella tað liggur fleiri ár afturi í tíðini.
Samrøðubókurin er ætlaður sum eitt fyribyrgjandi tilboð. Talan er ikki um terapi, men vit vilja geva børnum og ungum møguleika til at seta sína lívsstøðu inn í eitt størri høpi. Hetta gevur teimum konkret amboð til at takla/megna tær kenslur og tankar, tey ganga og stríðast við.
At møta øðrum, sum hava upplivað okkurt líknandi teirra egna, kann hjálpa børnum og ungum í ikki at kenna seg einsamøll, skeiv ella ónormal.
Tað kostar einki at vera við í samrøðubólki. Ætlanin er, at bólkurin hittist 7 ferðir í Skúlanum við Streymin, hósdagar frá kl 13.00-14.30 í tíðarskeiðnum frá 23. sep. til 16. des.
Freistin hesaferð at melda til er fríggjadagin 10. sep. Tit kunnu ringja ella skriva til okkum á tlf. 584538 katrin.hoejsted@skulin.fo ella tlf. 562378 klarat@gigni.fo
Blíðar heilsanir
Katrin Højsted, AKT lærari og Klara í Túni Jakobsen, heilsufrøðingur


text:
Hjá mær verður tað Listi E
18. Okt 2012
Hjá mær verður tað Ungdómurin og Mentanarlívið í...
Skapandi HEILAR í sama húsi
18. Okt 2012
Í Havn eru nógv listafólk. Felags fyri tey flestu er,...
Ung í Kollafirði skulu hava nógv fleiri møguleikar í nærumhvørvinum
18. Okt 2012
Ungdómurin í...
Kári P. Höjgaard svarar fyrispurningi frá Boga Andreasen
18. Okt 2012
Svar upp á fyrispurning...
Havnin - ein sonn perla!
18. Okt 2012
Havnin er onki minni enn ein perla ! Hús, bygningar,...
Klaksvík hevur góðar møguleikar
18. Okt 2012
Sigast má, at hetta gjørdust fýra gróðrarrík ár. Arbeiðsloysið millum...
Seyðalundir, ORKA, stjørnutroyggjur, glasfuglar, nummarplátutaskur, Veiðavind, grottokonsertir......
18. Okt 2012
Hvat hava hesi til...
Tá ein milliard skuldi tømast úr Landsbankanum
18. Okt 2012
Landsbankin skal umskipast, og hetta hevur elvt til eitt rættiliga...
Svimjihylur ella heilsu-høll?
18. Okt 2012
Fyri mongum árum síðan gjørdi Ove Joensen bragd og lovaði...
Eldrapolitikkur
18. Okt 2012
Tey, ið taka við valdinum eftir kommunvalið í vetur, eiga ikki...
Ung og heilsa.
18. Okt 2012
Nógv verður tosað og skrivað um týðningin av góðari lívsførslu, ikki...
Demensøkið
18. Okt 2012
Tórshavnar kommunu hevur seinastu árini víðkað og økt tilboð av ymiskum slagi til fólk...
Tinghúsið á Hjalla verjir umhvørvið
17. Okt 2012
Umhvørvið verður høgt raðfest í Tórshavnar kommunu. Í 2008 fóru...
At byggja sítt egna ein sjálvfylgja!
17. Okt 2012
Møguleikarnir hjá ungum familjum í Tórshavnar Kommunu at seta seg...
Trivnaður og møguleikar á bygd
17. Okt 2012
Ein styrkja í Tórshavnar kommunu er, at vit bæði hava...
Bíligar íbúðir í Tórshavn
17. Okt 2012
Vit hoyra fer eftir fer um teir høgu...
Smábarnafamiljur bóndafangaðar
17. Okt 2012
Tá eg seinasta summar varð við barn, viðmerkti ein skemtiliga,...
Johan Dahl svarar fyrispurningi frá Boga Andreasen
17. Okt 2012
Svar upp á § 52a -fyrispurning frá Boga Andreasen,...
Svimjihøll við langhyli
16. Okt 2012
Nýggja svimjihøllin við langhyli í Tórshavnar kommunu er ávegis....
Frá ólukkuskansum til frælsi!
16. Okt 2012
Tað skerst ikki burtur, at bústaðarkostnaðurin er størsti vansin í...
Skattaprosentið niður og hægri barnafrádrátt
16. Okt 2012
Tá Tórshavnar Kommuna fór undir at byggja Boðanesheimið valdi...
Òsømiligt og grovt álop á okkara eldri borgarar, Heðin Mortensen
15. Okt 2012
Nú skal eg ikki...
Nýggjar myndir: mentanarnáttin 2012 á Christiansborg
15. Okt 2012
Her eru myndir frá stóra felags tiltakinum,...
Tórshavn fyri øll
15. Okt 2012
Sannleikin er, at Tórshavn er einasti norðurlendski høvuðsstaðurin har fólkatalið minkar. Umráðandi er við...
Ein dagstovnur í Kollafirði - frá vøggustovu til frítíðarskúla
15. Okt 2012
Umstøðurnar...
Allar gøtur føra til høvuðsstaðin!
15. Okt 2012
...
Klaksvík hevur góðar møguleikar
15. Okt 2012
Sigast má, at hetta gjørdust...
Perlan verður nú endurreist á gomlu grundini
14. Okt 2012
Nei, tað verður hon helst ikki. Men grundin við Mylnugøtu...
Fólkaskúlin og seturskúlar
12. Okt 2012
Kent er at fólkaskúlin ferðast saman við næmingum teirra...
VIDEO: Edmund J. og Sjúrður S. felags tiltak á Borgini í kvøld
12. Okt 2012
...
Grønt ella svart
12. Okt 2012
Orkumál er ein týdningarmikil samfelagsspurningur. Meir enn 90% av orkunýtsluni í Føroyum kemur av...
Kinesisk handilsketa yvirtekur Býarbókasavnið
12. Okt 2012
Nei tvætl!! Men hygg her - Kondittaríið var veruliga eitt...
Meir fyri hvørja krónu
12. Okt 2012
Fíggjastøðan hjá Tórshavnar kommunu er nakað, ið hevur verið...
Ungdómurin skal takast í álvara
11. Okt 2012
Ein miðvís ungdómsætlan skal skjótast gjørligt setast í verk...
Bensin í blóðinum?
10. Okt 2012
Tað eru nøkur, ið eru fødd við bensini í blóðnum, og nógva staðni verður...
Eingin Poul, sigur Poul!
10. Okt 2012
Nú gerst niðurbræðingin av Framsókn persónlig. Í dag kom...
Livandi list og vælferð
10. Okt 2012
Hesum vil eg arbeiða fyri: at Reinsaríið, sum...
Havnin á eitt hægri støði
09. Okt 2012
Um vit halda fram at miðspjaða peningaligu orkuna til íløgur...
Ógvusligt høgrarák skapar ikki tolsemi millum menniskju!
09. Okt 2012
Vit eru í løtuni...
Fingrarnar burtur frá týdningarmesta føroyska stovni í Danmark
09. Okt 2012
Sambandsflokkurin...
Kollafjørður skal hava umboð í Tórshavnar Býráð
09. Okt 2012
Um tað var røtt avgerð fyri Kollafjørð at leggja...
Bústaðarviðurskifti
08. Okt 2012
Bústaðarviðurskiftini í Tórshavnar Kommunu eru ein trupulleiki, sum vit eiga at...
Bogi Andreasen setur Jóhan Dahl fyrispurningum barsilsskipanina
08. Okt 2012
Fyrispurningur um møguligar broytingar...
Parkeringshús byggjast á Vaglinum
08. Okt 2012
Løgtingið hevur nú saman við Tórshavnar Kommunu samtykt at byggja...
Innlegg um heilsupolitikk í Tórshavnar kommunu á seturskafeini.
08. Okt 2012
Evnið á seturskafe'ini var:...
Heilsuvandamikli fløskuhálsurin í 30 ár
08. Okt 2012
Í Føroyum er alt so gott. Her er pláss...
Tað góða hugskotið
07. Okt 2012
Stuðla vit í nóg stóran mun teimum góðu hugskotunum, sum...
Áarvegurin verður nú endurnýggjaður
07. Okt 2012
Býráðið hevur nú samtykt at taka múrin til amtmansborgina niður...
Tórsvøllur, Tórshavnar Sagrada Familia
07. Okt 2012
Teir, sum ráða fyri borgum í Havn – og eg...
Leivur stillar upp!
07. Okt 2012
Á triðja og seinasta uppstillingarfundi Suðurstreymoyar Tjóðveldisfelags varð greitt, at eg verði at finna á...
Rúm fyri øllum!
07. Okt 2012
Tó at rættindi teirra samkyndu reint ítøkiliga er ein landspolitiskur spurningur, haldi eg, tað er...
Burgarabarr í miðbýnum!
07. Okt 2012
Hvussu SKULU vit nú fáa lív í aftur handan miðbýin??...
Gávan, sum varð koyrd í skrell
07. Okt 2012
Síðani býráðið í 70'unum legði lunnar undir sølumiðstøðina SMS og...
Bogi Andreasen spyr Kára P. Højgaard um liðugtgerð av innkoyringarvegi til Havnar
05. Okt 2012
Fyrispurningur um tíðarætlan og...
Hetta verður mín arbeiðsháttur, Tróndur!
05. Okt 2012
Í dag nýtti valevnið hjá javnaðarflokkinum, Tróndur Sigurðsson, nógvar reglur...
Ger kommunuskúlan til lestraríbúðir
04. Okt 2012
Tórshavn skal taka ábyrgd! Tórshavnar kommuna hevur,...
Býráðið skal taka stig til bíligar bústaðir
04. Okt 2012
Tórshavnar Býráð skal fáa gongd á bíliga bústaðarbygging. Kommunan...
Framtíðin - tey veruligu virðini
04. Okt 2012
Framtíðin - tey veruligu virðini Nógv fokus...
Teknisk forðing ímóti føroyskari matmentan, burtur nú!
04. Okt 2012
Herfyri var...
Kommunur skulu sleppa at rinda til barnafamiljur
04. Okt 2012
Kommunurnar skulu hava størri heimildir at gera av, hvussu fólkið...
Depil til ung við serligum avbjóðingum
03. Okt 2012
Fríggjadagin 28. septembur 2012, varð uppskot til løgtingslóg um...
Óheft barnaumboð skal tryggja rættindini hjá føroyskum børnum
03. Okt 2012
Ein óheft skipan...
Rennibreyt eitt “must”
03. Okt 2012
Nú stundar ímóti býráðsvalið aftur, og spennandi verður, hvussu...
Skeiðið er við at vera runnið og hvat er hent á sosiala økinum
03. Okt 2012
Skeiðið er við...
Bátahavn og bátadráttur byggjast í Álakeri
03. Okt 2012
Bátaeigarar seta sín serstaka dám á havnaløgini. Teir hava...
List? Ja takk!
03. Okt 2012
Havnin hevur fostrað nógv dugnalig listafólk. Uttan hesi høvdu vit heilt víst verið fátækari. Hugsið...
VIDEO OG MYNDIR: Føroyska sjúklingahotellið í Keypmannahavn tikið í brúk
02. Okt 2012
-...
Hetta standi eg fyri:
01. Okt 2012
Grunda atkvøðuna á røttu virðini! Sum uppstillað til býráðsvalið blívi eg javnan...
Kommunan eigur eisini ein lut í tjúkku børnunum.
28. Sep 2012
Herfyri var ein kanning, sum Gigni og Granskingardepilin...
Hvat hendi við Nyhavn - og kunnu vit lata upp út á Molan?
27. Sep 2012
Høvuðstaðurin bjóðar byngjuskipum og...
Høvuðstaðurin í Norðuratlantshavinum.
26. Sep 2012
Ein livandi høvuðsstaður er ein fólkaríkur staður, har fólk í...
Videoklipp: Fólkafundurin 2012
26. Sep 2012
Her er ein videofrásøgn frá fólkafundinum...
Har liggja 99 pappír í ovastu skuffuni.......
26. Sep 2012
Ja, nógv pappír sum lýsa dreymar fyri Havnina liggja...
HUXA út í heim
25. Sep 2012
Huxa Fólkafloksungdómur hevur um vikuskiftið luttikið á European Young Conservatives (EYC), frælsis ráðstevnu í Oxford,...
Nú ræður um at fá skil á parkerings- og trygdarviðurskiftunum í Hoydølum!
25. Sep 2012
Vit kunnu ikki bjóða...
Hvat skulu vit nýta einar 30 milliónir til?
25. Sep 2012
Ábyrgdin er stór, tá vit skulu raðfesta pening skattgjaldarans. Tí...
Uppskot.
23. Sep 2012
Pengarnir eru játtaðir og verkætlanin samtykt til Tórsvøll. Men nú tá okkara...
Meira av tí góða
21. Sep 2012
Ungdómur, ungdómur og ungdómur. Tað kann ikki endurtakast ov...
Er det en god ide?
21. Sep 2012
Var fyri løgnari hending á flogvøllinum í Kastrup, á veg til Washington D.C. Hevði...
Nú fekk Tórshavn eitt spælistað
20. Sep 2012
Nú er endiliga tikin avgerð um at vit...
Vit eiga at raðfesta tónleikin.
18. Sep 2012
17. septembur 1983 var dagurin Perlan varð tikin niður. Tað...
Ungdómsráð til ungdómin í Tórshavnar kommunu
18. Sep 2012
Ungdóminum í Tórshavnar kommunu tørvar eina rødd ...
Fær barn títt røttu avbjóðingina?
18. Sep 2012
Fólkaskúlin eigur at vera eitt stað, har barnið fær avbjóðingar,...
Fyrispurningur til Bjørn Kalsø, landsstýrismann viðvíkjandi at tryggja føroyska dansinum dygga framtíð
15. Sep 2012
1. Hevur landsstýrismaðurin ætlanir...
Møguleikar at velta upp úr nýggjum
15. Sep 2012
Vit skulu í størstan mun gagnnýta jørðina og lata...
Ger kommunuskúlan til lestraríbúðir
15. Sep 2012
Tórshavn er í støðugari kapping við Keypmannahavn og aðrar stórbýir....
Ætlar Heðin Mortensen at renna undan hesum lyftinum???
15. Sep 2012
Heðin segði, at skattaprocenti skuldi hækka 1% í 2 ár...
Valflesk
15. Sep 2012
Dimmalætting nevnir oddagreinina í dag fyri valflesk. Dimma skrivar, at nú lova valevnini til komandi...
Barnakekkurin er ein íløga í familjunar, Heðin
15. Sep 2012
Fólkaflokkurin vil styrkja barnafamiljunar. Sterkar familjur geva ein tryggan og...
Bróta upp opnar hurðar
14. Sep 2012
Enn eina ferð er prógvað, at...
Ódnartøk í mentamálum
14. Sep 2012
Býráðssamgongan í Havn hevur tikið ódnartøk í mentanarmálum. ...
Ein spennandi kommunalan fólkaskúla!
14. Sep 2012
Høvuðsstaðurin skal bjóða næmingunum umstøður og tilfar, at næmingarnir trívast...
Kommunuskúlin í miðbýnum - sjálvandi !
14. Sep 2012
Sjálvandi skal Kommunuskúlin framhaldandi húsast í miðbýnum. Skúlin...
Tónleikur er sjálvsagdur !
13. Sep 2012
Allastaðni vit koma, er tónleikur, í miðlum, heima við hús,...
Um landið ikki vil, eigur Tórshavnar Kommuna at traðka til.
12. Sep 2012
At fleiri av okkara...
Nú fleiri arbeiðstøk verða blakað úr ALS sæst trupulleikin enn týðiligari.
12. Sep 2012
Longri tú ert arbeiðstøkur,...
Barnakekkur Fólkafloksins - ongin hækking í skattinum
12. Sep 2012
Borgarstjórin er ‘føddur’ formaður í býráðsins Fíggjarnevnd og skuldi dugað...
Fólkaflokkurin megnar at geva barnakekk og skattalætta til láglønt
12. Sep 2012
Vit í Fólkaflokkinum...
Framhaldsdeild í Sankta Frans skúla og íbúðir í Kommunuskúlan
12. Sep 2012
Lat okkum gera...
Bíligari at búseta seg í Havn
11. Sep 2012
Fleiri og fleiri ungar familjur velja at flyta úr...
Høgrasnaring
05. Sep 2012
Fólk í útjaðaranum skulu gjalda minni í skatti enn fólk í miðstaðarøkinum. Tað sigur Páll...
Tá risin svevur á pengunum!
04. Sep 2012
Hetta er fjórða greinin av seks pørtum. Fari við hesum...
Forsætisráðharrin vil heldur ikki útflýggja fullveldisskjøl
03. Sep 2012
Sambandsflokkurin...
Hevur Tórshavnar kommuna ráð til ikki at gera íløgur í ungdómin?
31. Aug 2012
Tórshavnar kommuna hevur...
Førleikamenna fólkaskúlanæmingar
31. Aug 2012
Tað er í mínum hugaheimi ikki ein spurningur um,...
Lestrarstuðul til fjarlesandi
30. Aug 2012
...
Størri skúlaeindir
30. Aug 2012
Vit síggja og hoyra í hesum døgum um næmingar sum fara í skúla, men hvat...
Samhaldsføst skipan tryggjar fólkavøkstur
30. Aug 2012
Ein samhaldsføst sosial skipan eigur at tryggja at øll hava...
Lat høvuðsstaðin granska ullina!
30. Aug 2012
Við eini verkætlan, kunnu vit í Tórshavnar kommunu taka stig...
Flatskatturin longu skapt 330 nýggj arbeiðspláss
29. Aug 2012
Formaðurin í Framsókn heldur, at endamálið við flatskattinum var...
Opið bræv til løgmann!
29. Aug 2012
1. Løgmaður má seta krav fram á ríksifundinum sum...
Fyrispurningur um bygging av skúlanum við Marknagil og parkeringsviðurskiftini við Studentaskúlan í Hoydølum!
28. Aug 2012
Nr. 6/2012Hanus Samróløgtingsmaður...
200 bátapláss í Álakeri
27. Aug 2012
Fyri minst sjey árum síðan varð staðfest, at...
Facebuss
27. Aug 2012
At koyra buss er kul. Tað kann samanberast við eina “veruliga” útgávu av Facebook, har...
Skattalættin virkar ikki enn.
27. Aug 2012
Skattalættin virkar ikki enn. Umleið 1 milliard av innflutninginsvøkstrinum...
Vinnan vísir vegin!
25. Aug 2012
Hagstovan boðar í dag frá, at “fyrra hálvár 2012 hava vit innflutt fyri góða...
Setrið - ein maður í Speedos
24. Aug 2012
Hetta er triðja greinin av seks pørtum. Fari...
Skulu ikki biðja um hægri blokkstuðul
24. Aug 2012
Fjølmiðlum til kunningar: Samráðingarnar við donsku stjórnina um...
Tórshavn skal liva
24. Aug 2012
Bergur A. Dalsgarð, valevni javnaðarfloksins til býráðsvalið í HavnTað er gott at búgva í og...
SKAT í Danmark hevur kravt ov nógv inn frá føroyingum
23. Aug 2012
Sjúrður SkaaleJavnaðarflokkurin á Fólkatingi: Frá 1998 til 2011...


text:
Norðmenn á val um fosturtøku í viku 22
13. september er aftur Stórtingsval í Noreg. Her stendur sitandi samgonga við Erna Solberg á odda til at missa meirilutan. Sostatt kann henda, at Jonas Gahr Støre hjá Arbeiðaraflokkinum – norska Javnaðarflokkinum – fer at gerast nýggjur statsministari við stuðli frá Sosialistiska Vinstraflokkinum og Senturflokkinum – svarandi til umleið Tjóðveldi og Sjálvstýri í Føroyum. Tað […]
Tjóðleikhús – fyri alla tjóðina
Viðhvørt undrast ein á hvat hugtakið “tjóð” merkir. Føroya tjóð merkir sum vera man nakað tað sama sum Føroya fólk. Við øðrum orðum er talan um nakað, ið er galdandi fyri allar føroyingar. Orðið tjóð- verður í alsamt størri mun knýtt at øðrum orðum: vit kunnu nevna Tjóðsavn, Tjóðskjalasavn o.s.fr. Við hetta lag verður Landsbóksavnið […]
Mynd krevur samtykki – eisini dronumyndir
Margháttlig tíðindi vóru at frætta úr Hvannasundi í vikuni. Meðan grind varð hildin til, flugu tvær dronur omanfyri og tóku myndir av hendingunum. Onkur gjørdist so argur um hetta, at hann valdi at skjóta eftir tí einu dronuni – í sjálvum sær ein býttislig avgerð. Møguliga hevur byrsumaðurin hildið dronuna spinonera fyri Sea Shepherd ella […]
Tavan byggir íbúðir til útlendsk starvsfólk – og vísir vinnuni veg
Vinnuni tørvar arbeiðsmegi og ynskir sær fleiri útlendsk starvsfólk at manna virkini. Men Føroyar húsa sum er ikki øllum fastbúgvandi føroyingunum. Eg var inni á hesum í einum lesarabrævi fyrr í mánaðinum, og Vinnuhúsið úttalaði seg positivt fyri mínum sjónarmiði. Tí er tað gleðiligt at síggja, at vinnan nú byrjar at taka ábyrgd og vil […]
Sjóvinnustýrið fær bygning á Giljanesi – ein gleðisøga
Projekteringin av nýggja bygninginum til Sjóvinnustýrið á Giljanesi er farin í gongd og verður ætlandi liðug við ársenda. Á vári 2023 verður liðugt at flyta inn, um alt gongur sum ætlað. Hetta eru gleðiboð at frætta, og eg vil ynskja bæði Vágunum og øllum Føroya fólki tillukku við hesi verkætlan, ið stendur fyri framman. Heldur […]
Vinnulívinum tørvar fleiri útlendsk starvsfólk – men, hvar skulu tey búgva?
Vandi er í allari vælferð. Hóast búskaparvøkstur er neyðugur fyri at menna samfelagið, renna vit okkum mangan í sokallaðar fløskuhálsar, bæði á arbeiðsmarknaðinum, men eisini aðrastaðni í samfelagnum. Á arbeiðsmarknaðinum kann henda, at vinnulívið, stovnar og onnur ikki fáa nóg nógva ella hóskandi arbeiðsmegi. Hetta leggur fótonglar fyri búskaparvøksturin, og fyritøkurnar fáa ikki nóg nógv […]
Les aðrar greinar


text:
CCF 113 Aa
TSB E 136
1. Eg kann einki at kvøða,
hvar ið eg komi í dans,
kvøði um Samsons riddarskap
og roysnisverk hans.
Høviskir sveinar, stígið á gólv um tíma!
Latið so dynja dans um stund!
Tað er ei leingi, ið meg lystir at ríma.
2 Tað var hans fyrsta roysnisverk
eina morgunstund,
feldi niður átjan hundrað
í grønari lund.
3 Samson tók á steinin tann,
ið fimtan kundu ikki lyfta,
við aðrari síni hondini
hann yvir ryggin syfti.
4 Kykan reiv hann ljónin sundur,
dýrið tað hitt sterka,
tí man leingi gitið verða
Samsons roysnisverk.
5 Tað var hans fjórða roysnisverk,
er mær ei á tí hól,
hann breyt niður risans borg
við átjan hundrað tólv.
6 Risin liggur við havið út
og snakkar við sínar dreingir:
“Hvar vita tit so væna jomfrú?
ta havi eg hugsað leingi.”
7 Sveinar svara sínum harra:
“Hví spyrjið tær svá?
best manst tú vita við sjálvum tær,
hvar tín stár hugur á.
8 Best manst tú vita við sjálvum tær,
hvar tín stár hugur á,
men hoyrt havi eg gitið Samson sterki
væna drotning ár.
9 Hon ber ikki bleika brá
undir sínum gula hári,
heldur enn tann fagrasta summarsól,
ið fagurt skín um várið.”
10 “Er hon so von og tekkilig,
sum tú sigur frá,
hagar skal eg streingja
mínum bønarorðum á.
11 Hagar skal eg streingja
mínum bønarorðum á,
biðja drotning Samson sterka,
tað stendst hvat av, ið má.”
12 Risin setst at skriva bræv,
hann skrivar tað út so víða:
“Við hesum skalt tú, Pætur lítli,
til frú Dalilu ríða.”
13 Risin setst at skriva bræv,
hann skrivar tað út til enda:
“Hetta skalt tú, Pætur lítli,
til frú Dalilu venda.”
14 Út varð loystur gangarin,
sum Pætur skuldi á ríða,
prýddur var hann við skarlak
niður á miðal síðu.
15 Prýddur var hann við skarlak
niður á miðal síðu,
forgyltur var saðilin,
ið Pætur skuldi á ríða.
16 Pætur lítli loypur á
sín góða gangara grá,
so leyp hann til Dalilu borg,
sum føtur bera má.
17 Pætur lítli loypur á
sín góða gangarahest,
so reið hann til Dalilu borg,
sum føtur bera mest.
18 Av gulli vóru grímurnar,
sum silvur saðil *skein,
so reið Pætur ráðgevar
til Dalilu borgir heim.
19 Tað var Pætur ráðgevar,
heim í garðin fór,
úti frúgvin Dalila
fyri honum stóð.
20 “Statt væl, frúgvin Dalila,
úti fyri mær!
Her eru brøv av Upplondum,
sum risin sendi tær!”
21 Svaraði frúgvin Dalila,
tá hon brævið sá,
hon sveik ikki harra sín,
tann stund hon liva má.
22 Tað gjørdi frúgvin Dalila,
tá hon brævið kendi,
kastaði tað í heita bál
í reyðum loga brendi.
23 Aftur loypur Pætur lítli
til sín góða hest,
so reið hann til risans borg,
sum føtur bera mest.
24 Úti stóð risin í Holmgørðum
hálvan annan dag,
inntil hansara sendiboð
kom aftur í Holmgarð.
25 “Ver vælkomin, Pætur lítli,
higar heim til mín,
hvøssu tók frúgvin Dalila
við bønarorðum mín?”
26 “Svaraði frúgvin Dalila,
tá hon brævið sá:
hon sveik ikki harra sín
tann stund, hon liva má.
27 Tað gjørdi frúgvin Dalila,
tá hon brævið kendi:
kastaði tað í heita bál
í reyðum loga brendi.”
28 Risin gekk í hallina inn
við so tungari trá,
leskaði hvørki mat ei drekka
í fullar dagar tvá.
29 Risin setst at skriva bræv,
hann skrivar tað út so víða:
“Við hesum skalt tú, Pætur lítli,
til Dalilu ríða.”
30 Risin setst at skriva bræv,
hann skrivar tað út til enda:
“Hetta skalt tú, Pætur lítli,
til frú Dalilu venda.”
31 Risin setst at skriva bræv,
hann skrivar tað um íkring,
síðan legði hann innaní
tann dýra drotnings ring.
32 Risin setst at skriva bræv,
hann kundi væl penni stýra,
síðan legði hann innaní
tann drotnings ringin dýra.
33 Pætur lítli loypur á
sín góða gangara grá,
so reið hann til Dalilu borg,
sum føtur bera má.
34 Pætur leyp á gangaran sín
við so nýtum orðum,
so reið hann til Dalilu borg,
sum hann hevði verið í forðum.
35 Tað var Pætur ráðgevar,
heim í garðin fór,
úti frúgvin Dalila
fyri honum stóð.
36 “Statt væl, frúgvin Dalila,
úti fyri mær,
her eru brøv av Upplondum,
ið risin sendi tær!”
37 Svaraði frúgvin Dalila,
tá hon ringin sá,
hon skuldi svíkja harra sín
og sjálv leggja til tey ráð.
38 Svaraði frúgvin Dalila,
tá hon ringin kendi,
hon skuldi svíkja harra sín,
men skitin er slíkur endi.
39 “Fimtan lati hann herskipini
út á sjógvin ganga,
annað slíkt skal eftir koma
undir ein loynitanga.
40 Fimtan lati hann herskipini
út á sjógvin dynja,
annað slíkt skal eftir koma
við svørð og ringabrynju.
41 Tá *tarvt hann búgva sín virtur væl,
og gyrða sín hest við gerð,
um enn hann hevur eitt átjan hundrað,
tílíka rakar hann ferð.
42 Tá *tarvt hann búgva sín virtur væl
og gyrða sín hest við brandi,
um enn hann hevur eitt átjan hundrað,
hann jagar hann út av landi.”
43 Aftur loypur Pætur lítli
til sín góða hest,
so reið hann til risans borg,
sum føtur bera mest.
44 Úti stóð risin í Holmgørðum
hálvan annan dag,
inntil hansara sendiboð
kom aftur í Holmgarð.
45 “Ver vælkomin, Pætur lítli,
higar heim til mín,
hvøssu tók frúgvin Dalila
við bønarorðum mín?”
46 “Svaraði frúgvin Dalila,
tá hon brævið sá,
hon skuldi svíkja harra sín
og sjálv leggja til tey ráð.
47 Svaraði frúgvin Dalila,
tá hon ringin kendi,
hon skuldi svíkja harra sín,
mentum er stríð for hendi.
48 Fimtan lat tú herskipini
út á sjógvin ganga,
annað slíkt skal eftir koma
undir ein loynitanga!
49 Fimtan lat tú herskipini
út á sjógvin dynja,
annað slíkt skal eftir koma
við svørð og ringabrynju!
50 Tá *tarvt tú búgva tín virtur væl
og gyrða tín hest við brandi,
um enn tú hevur eitt átjan hundrað,
hann jagar teg út av landi.
51 Hon bað teg búgva tín virtur væl
og gyrða tín hest við gerð,
um enn tú hevur eitt átjan hundrað,
tílíka rakar tú ferð.”
52 Samson liggur í síni song,
hoyrir trummur ganga:
“Blæs í lúður innanfyri,
risin leggur at landi!”
53 Tað var riddarin Samson,
letst í brynju blá,
burtur var hans góða svørð,
ið hann skuldi líta á.
54 Burtur var hans góða svørð,
ið hann skuldi líta á:
“Hoyr tú, frúgvin Dalila,
hvat eru nú til ráð?”
55 “Tað er enn sum oftum er,
køld eru kvinnuráð,
hon lætst at leita eftir svørðinum,
hon vildi tað ikki fá.
56 Tað er enn sum oftum er,
køld eru kvinnusinni,
hon lætst at leita eftir svørðinum,
hon vildi tað ikki finna.
57 Út reið riddarin Samson
eina morgunstund,
feldi niður átjan hundrað
í grønari lund.
58 Út reið riddarin Samson
eina morgunstund,
feldi niður átjan hundrað
í grønari lund.
59 Út reið riddarin Samson,
Gud vildi honum hjálpa,
feldi niður átjan hundrað
við einum ásins kjálka.
60 Harra Gud av himmiríki,
hvar mikil er tín makt,
so var Samson í víggi staddur,
opin fell hann aftur.
61 So var riddarin Samson.
illa staddur tá,
hann sá eina stóra keldu,
størri enn nøkur á.
62 Hann sá eina stóra keldu,
størri enn nøkur á,
tá var tað ein ásins kjálki,
hann hevði drukkið á.
63 Tað var riddarin Samson,
heim í garðin fór,
úti stendur og fagnar honum
tað ynniliga fljóð.
64 “Statt væl úti fyri mær,
mítt ynniliga sprund!
Deytt liggur eitt átjan hundrað
í grønari lund.”
65 Tað var frúgvin Dalila,
tekur hon til at gegna:
“Lova mær at skeinkja mjøð
fyri teg og tínar tegnar!”
66 Svaraði riddarin Samson,
tekur nú til at gegna:
“Gjarna mást tú skeinkja mjøð
fyri meg og mínar tegnar.”
67 Tað var frúgvin Dalila,
hon tók sær ker í hand,
so gekk hon í kjallaran,
sum mjøðurin fleyt í bland.
68 So skeinkir frúgvin Dalila
mjøðin út í vín,
fyrstur sovnaði Samson sterki
fram úr sessi sín.
69 So skeinkir frúgvin Dalila
mjøðin fram í høll,
fyrstur sovnaði Samson sterki,
síðan hirðin øll.
70 Dalila heitir á moyggjarnar:
“Berið mín harra í song,
latið hann ikki sovandi sita,
tí hann er ein góðsmans drong!”
71 Stakk hon út hans bæði eygu
og klipti av honum hár,
moyggjar hildu á ljósunum,
tað vóru allars ráð.
72 Stakk hon út hans bæði eygu,
ballaði innan í klút,
svørji eg tann eið við mína trúgv,
hon gekk við sorgum út.
73 Stakk hon út hans bæði eygu,
fór ikki við so hátt,
so gekk hon í Holmgarðar,
ta døkku vetrarnátt.
74 Samson liggur í síni song,
hoyrir fuglaklang:
“Hvat man feila Bænadit,
at náttin gerst so lang?”
75 “Út eru tygara eygu stungin,
klipt er av tygum hár,
moyggjar hildu á ljósunum,
og tað vóru allans ráð.
76 Øll er tygara seingin,
stokkin út við sveita,
horvin er frúgvin Dalila,
ei er til hana at leita.”
77 Tríggjar nætur á seingini lá,
tá tók at spretta hár,
hann reisist upp í seingini,
nú gerst drongur knáur.
78 “Eystan fyri kirkjuna,
har stendur ein steinur so tungur,
har gekk eg at skemta mær,
helst tá ið eg var ungur.
79 Hoyr tað, boldi Bænadit,
eg geri tað ei at loyna,
leið meg aftur at steininum,
nú vil eg hann royna!”
80 Bænadit leiðir harra sín
at steininum fram,
tá hevði hann ikki meira *megi
enn annar menskur mann.
81 Svaraði riddarin Samson,
gerst so nýtur drongur:
“Gud lati meg ikki í verðini
blindan liva longur.”
82 “Svaraði boldi Bænadit
fyrsta orði tá:
“Liv væl bæði heilur og sælur,
góð eru tygara ráð!”
83 Tað er riddarin Samson,
gerst so nýtur drongur:
“Bænadit, tú skalt leiða meg
aftur í mína song!”
84 Níggju nætur á seingini lá,
tók at vaksa hár,
hann reisist upp í seingini,
nú gerst drongur knáur.
85 “Hoyr tú, boldi Bænadit,
eg geri tað ei at loyna,
leið meg aftur at steininum,
nú vil eg hann royna!”
86 Samson tók á steinin tann,
ið fimtan kundu ikki lyfta,
við aðrari síni hondini
hann yvir ryggin syfti.
87 “Tað segði mær so mangur maður,
tá eg reið í leik,
eg hevði fimtan manna megin,
hvørju megin reik.
88 Tað segði mær so mangur maður,
tá eg reið í dans,
eg hevði fimtan manna megin
hvørjumegin krans.
89 Megin havi eg aftur fingið,
tað ið Gud mær gav,
men eyguni fái eg ikki aftur
fyrr enn á dómadag.
90 Hoyr tú, boldi Bænadit,
eingin annar manna,
vit skulu vappa villan skógv
og okkum londum kanna.”
91 Bænadit leiðir harra sín
niðan við eini á,
hann sær uppi í fjallinum,
hvar ið *ógnarljómurin lá.
92 Tað er boldi Bænadit,
tekur hann til at *øpa:
“Her liggur ein *ógnarljómur,
hann vil okkum báðar drepa.”
93 “Vil hann okkum báðar drepa,
illa skal tað honum gá,
lat meg mínar báðar hendur
í hans faksið fá!
94 Vil hann okkum báðar drepa,
illa skal tað honum ganga,
lat meg mínar hendur
í hans faksið fanga!”
95 Samson sprakk á ljómins bak,
alt tað sum hann kundi,
hann hevði einki annað boksl
enn fingrar tveir í munni.
96 Samson sprakk á ljómins bak,
alt tað sum hann kann,
hann hevði ikki annað boksl
enn fingrar tveir í tann.
97 Kykan reiv hann ljómin sundur,
dýrið tað hitt sterka,
tí man leingi gitið verða
Samsons roysniverka.
98 Kykan reiv hann ljómin sundur,
kastaði á grønan vøll:
“Gævi so Gud, at pílarinir
teir vóru undan risans høll.”
99 Bænadit leiðir harra sín
eina morgunstund,
høgar sær hann risans borgir
daga í grønari lund.
100 Bænadit leiðir harra sín
eina morguntíð,
høgar sær hann risans borgir
daga í grønari líð.
101 Bænadit leiðir harra sín
við trega og tungan vanda,
høgar sær hann risans borgir
á pílarum standa.
102 Bænadit so til orða tekur:
“Ei verður ferðin greið,
høgar standa risans borgir
fyri okkum á leið.”
103 “Bænadit gakk í hallina inn
eftir fornum vanda
dvølst har ikki inni leingi,
eg skal úti standa!”
104 Bænadit gekk í hallina inn,
eingin ið hann kendi
uttan frúgvin Dalila,
hon eyguni at honum rendi.
105 Svaraði frúgvin Dalila
fyrsta orðið tá:
“Hvøssu livir tann gamli kall
heimi í ríki vár?”
106 “Tú tarvt einki at minna meg
á mín harra neyð,
hann liggur sjúkur í seingini,
eg vænti, at hann er deyður.”
107 Tað var frúgvin Dalila,
tók so sárt at gráta,
eftir spurdi risin,
hví hon mundi so láta.
108 “Eg var meg við á í gjár,
har vaskaði eg mær og tvá,
har misti og burt mínar gullringar,
tarfor felli eg tár.”
109 “Tú grætur ei um gullring,
ei um aðrar fíggja,
tú grætur um tann gamla kall,
tú fært hann ikki at síggja.”
110 So sára græt frúgvin Dalila,
sum snekkjan flýtur í droyra,
Bænadit snúðist av hallini út,
hann lysti ei á at hoyra.
111 “Hoyr tú, boldi Bænadit,
sig mær frá tí sanna!
Hvøssu er borgin innan skipað
Við reystar risans manna?”
112 “Risin og frúgvin Dalila
sita undir silkitjaldri,
drotning er hon enn sum fyrr,
men tað við verri valdri.
113 Risin og frúgvin Dalila,
sita undir silkifeldi,
drotning er hon enn sum fyrr,
men tað við verri veldi.”
114 Tað er riddarin Samson,
greiðir reyðargullbondum:
“Gævi Gud, at Dalila
hon var í mínum hondum.”
115 “Hoyr tað, Samson, harri mín,
hav ikki slíkt á orði!
Átjan hundrað stoltsriddarar
sita yvir moynnar borði.
116 Risin og frúgvin Dalila
sita undir silki blá,
fimtan av teim blámonnum,
teir sita frúnni hjá.”
117 Tað er riddarin Samson,
lítur at reyðum ringi:
“Hevði eg havt míni bæði eygun,
frúnna skuldi eg fingið.
118 Hoyr tú, boldi Bænadit,
gakk á grønan vøll,
meðan eg kippi pílarinar
undan risans høll!
119 Hoyr tú, boldi Bænadit,
gakk har skamt ífrá,
meðan eg kippi tað seiga jarn,
ið borgin stendur á!
120 Tú hevur mær tænt fyri hond og fót,
og so fyri fæ og hestar,
tær gevi eg nú hálvt mítt ríki
og mína systur at festa.
121 Eystan for kirkjuna grav tú meg,
har standa míni merki,
har hvílir Manakur, faðir mín
og Absalon hin sterki!
122 Eystan for kirkjuna grav tú meg,
har hvílir mín móðir,
har hvílir Manakur, faðir mín,
og Absalon mín bróðir!”
123 Tað var boldi Bænadit,
hann gekk á grønan vøll,
Samson kipti pílarinar
undan risans høll.
124 Tað var boldi Bænadit
á grønum vølli stóð,
hann fell niður í óviti,
hann sá sín harras blóð.
125 Tók hann hann á bak sítt upp,
ikki var verkið lætt,
møtti hann einum 'Jabiskop'
har við kirkju statt.
126 Møtti hann einum 'Jabiskop'
har við kirkju statt:
“Tú hevur ikki gjørt tað satt,
ið Gudi tykir rætt.”
127 “Havi eg ikki gjørt tað satt,
ið Gudi tykir rætt?”
so vá hann tann 'Jabiskop'
har við kirkju statt.
128 Eystan fyri kirkjuna,
ið dreingir eyka skara,
dimmur er hesin dagur í dag
niður í mold at fara.
129 Eystan fyri kirkjuna,
ið dreingir eyka á fold,
gróv hann riddarin Samson
niður í døkka mold.
130 Bænadit festi systur hans
bæði við sámi og sátti,
settist aftur í stólin tann,
ið Samson sterki átti.
Høviskir sveinar, stígið á gólv um tíma!
Latið so dynja dans um stund!
Tað er ei leingi, ið meg lystir at ríma
CCF 113 Aa
TSB E 136
Handrit: J. Klemmensen: Sandoyarbók. Dansk Folkemindesamling 68, nr. 15, s. 217.
Útgávur:
1. Jóannis í Króki: Sandoyarbók I. Samskipað útgávuna hevur Rikard Long. 1968, s. 119.
2. Føroya kvæði (N. Djurhuus greiddi til útgávu, 1968) Band V, s. 313
3. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2003) 27. bind, s. 77.
Heimild: Úr Sandoy: Trond Hansen, Tummas á Trøðini (1782-1867), Skálavík, 1821 .
Ein risi roynir at tøla Dalilu, drotning Samson kongs. Hon vísir honum frá sær, men at enda nýtir hann ein gandaring at vinna hana við. Dalila hjálpir risanum, tá ið hann loypur á Samson við einum heri, men Samson sigrar. Tá ið hann kemur heim, fær Dalila hann at drekka, til hann sovnar, og síðani stingur hon eyguni úr honum og kutar hárið, har máttur hansara býr, av honum. So rýmir hon frá honum og fer til risans.
Tá ið nakað er fráliðið, er hár Samsons grógvið aftur, og hann varnast, at hann hevur fingið mátt sín aftur. Saman við einum vini fer hann av stað at finna Dalilu. Teir koma til borg risans. Vinurin tryggjar sær, at Dalila og risin eru stødd har. Samson biður vinin síggja til, at hann verður grivin í kirkjugarðinum, og síðani skræðir hann risans borg niður.
Øll inni í henni lata lív, eisini Samson, og vinur hansara jarðar hann. Síðani giftist hann systur Samsons.
á føroyskum: CCF 113 (bert á føroyskum)


text:
Umboðsmaðurin heitti í skrivi tann 28. oktober 2014 á Fiskimálaráðið um at geva sær eina frágreiðing um umsitingina av veiðiloyvum.
Umboðsmaðurin vísti á, at sambært § 5, stk. 3, í lógini um vinnuligan fiskiskap er eitt veiðiloyvi ein góðkenning, ið landsstýrismaðurin veitir einum ávísum fiskifari. Veiðiloyvið er knýtt at fiskifarinum, og er tann almenna góðkenningin av, at ávíst fiskifar kann veiða inni og uttan fyri føroysku landleiðini. Í § 3 í kunngerð nr. 54 frá 26. mars 1993 um veiðiloyvi til føroysk fiskiskip verður sett sum treyt fyri veiðiloyvi, at skipið er løggilt, og at ásetingar í kunngerðum og veiðiloyvum, herundir serligum fiskiloyvum, viðvíkjandi reglum um fiskiskap, veiðireglum, uppgávuskyldum o.ø. verða hildnar, og at broytingar, umbyggingar o.a. ikki munandi hava broytt veiðiorku og fiskimøguleikar. Veiðiloyvi er sostatt eitt prógv (mín undirstriking), sum gevur einum fiskifari loyvi til at fiska.
Sambært § 8, kann eitt veiðiloyvi verða flutt til,
1) eitt annað fiskifar uttan veiðiloyvi,
2) til annað fiskifar við veiðiloyvi, og
3) veiðiloyvi frá tveimum fiskiførum kann verða flutt til annað fiskifar uttan veiðiloyvi
Tað eru sostatt fleiri møguleikar at flyta veiðiloyvi frá einum fiskifari til eitt annað og at leggja veiðiloyvir saman. Tað hava verið nógvar broytingar í fiskiflotanum, síðani lógin um vinnuligan fiskiskap kom í gildi í 1994, og sambært álitinum um endurskoðan av lógini um vinnuligan fiskiskap frá 2007, sæst á blaðsíðu 17, at talið av veiðiloyvum í 1996 var 160, og at hetta tal var minkað niður í 120, í 2007. Sagt verður víðari, “at talið á veiðiloyvum í dag er lægri enn 1. januar inniber ikki, at til ber at økja talið aftur upp til talið, ið var 1. januar 1995.”
Í frágreiðingini frá Fiskimálaráðnum verður sagt, at veiðiloyvini ikki hava verið skrivað sum serstakt skjal. Frumrit ella avrit av veiðiloyvum eru tí hvørki ávikavist send skipaeigara ella goymd í skjalagoymsluni hjá Fiskimálaráðnum. Fiskimálaráðið sigur samstundis, at ráðið ikki hevur nakra skrásetingarskipan viðvíkjandi veiðiloyvum og heldur onki serstakt skjal yvir hesi veiðiloyvi.
Umboðsmaðurin bað í hesum sambandi Fiskimálaráðið um at greiða sær frá, hvussu ráðið tryggjar sær, at tað altíð er samsvar millum veiðiloyvi, fiskiorku og fiskiloyvi.
1. Hvørji skjalfest prógv hevur ráðið fyri, at fiskiorkan ikki økist, tá afturvendandi broytingar fara fram í einum veiðiloyvi í sambandi við samanleggingum av veiðiloyvum?
2. Hvussu skjalfestur ein umsøkjari av einum veiðiloyvi, hvørji rættindi hann hevur til fiskiskap, fiskiorku v.m., tá hann onki veiðiloyvi hevur, sum prógvar hetta?
3. Hvussu skrásetur Fiskimálaráðið tær ymisku samanleggingar og broytingar í einum veiðiloyvi?
Aftaná fund um málið og ymiskt samskifti millum umboðsmannin og Fiskimálaráðið fekk umboðsmaðurin tann 10. februar 2017 tað tilfar, sum umboðsmaðurin hevði biðið um.
Í skrivi, dagfest 18. august 2017 boðaði Løgtingsins umboðsmaður Fiskimálaráðnum frá, at av tí at landsstýrið arbeiðir við einari nýgjari fiskivinnuskipan hevur umboðsmaðurin avgjørt ikki at gera meira við málið. (LUM 14/00129)
Skrivið frá Fiskimálaráðnum og yvirlit yvir flytingar av veiðuloyvum millum før, hvørjum veiðiloyvi eru latin og samanlegging av loyvum, kann lesast her:


text:
Forkunnug framløga av yrkingasavni
Hóskvøldið, 23. mai kl 19.30, verður forkunnugt yrkingasavn lagt fram í Bókasavninum við Løkin í Runavík
Tað er lambamaðurin, Edmund W Joensen, sum hevur latið úr hondum eitt savn av yrkingum. Forkunnugt er tað, tí einki tílíkt er komið út um hesar leiðir í nýggjari tíð. Á skránni fyri framløguna eru heilsanir, ummæli, sangur og upplestur av yrkingum úr savninum. Eftir framløguna verða kaffi, te og køkur at fáa, meðan høvið verður at keypa sær eitt eintak og fáa yrkjaran at skriva eina heilsan í bókina.
Yrkingasavnið kostar 135 krónur, men hetta kvøldið verður høvið at ognað sær eitt signerað eintak fyri einans 100 krónur.
Edmund er føddur á Dalavegnum í Havn í 1961 og vaks upp á Noregsvegi.
Hann hevur roynt mangt og hvat. Til dømis góðskueftirlitsmaður, deildarleiðari í møblasølu, framleiðsluleiðari við rækjutrolarum.
Í 1995 flutti hann við familju niður og búði í Esbjerg, meðan hann gekk á lærarskúla í Ribe.
Síðan 1999 hevur hann verið lærari í Fuglafjarðar skúla.
Edmund hevur altíð yrkt, men lítilætni hevur havt við sær, at tað mesta er beint burtur so hvørt.
Fyri fáum árum síðan tók hann kortini mót til sín og vísti vinfólki onkrar av yrkingunum.
Talan er um savn, ið umboðar væl fjølbroytni hansara. Her eru vónríkar, romantiskar og vakrar yrkingar, men eisini onkrar atfinningarsamar og meira daprar ímillum. Eisini eru bæði púra vanligar siðbundnar yrkingar og onkur meira nýmónans óreglulig.
Væl stuðlaður og eggjaður av familju, vinfólki og einhvørjari dís hevur hann nú dittað sær at geva út hetta savn av yrkingum.
Framløgan verður hóskvøldið 23. mai kl. 19.30 á bókasavninum við Løkin í Runavík


text:
Aftur í dag kundi leirdúgvuskjúttin Alex Johannesen pyntast við heiðursmerki um hálsin.
Í seinastu kappingini á hugtakandi skjótibreytini í Gibraltar, Olympic Trap, fekk Alex silvurheiðursmerki, og vann sostatt bæði gull og silvur á oyggjaleikunum hesaferð.
Í teimum fimm innleiðandi umførunum skjeyt Alex 22, 20, 23, 23, 23 – 111 tilsamans, sum røkk til eitt fjórða pláss millum teir seks, sum sluppu víðari í finaluumfarið.
Og her gekk enn betri fyri Alex, sum við 38 dúgvum vann silvur aftan fyri Juan Bosch úr Menorca, sum fekk 41 dúgvur, men framman fyri Kevin Cowles úr Gibraltar, sum fekk 30.
Hin trap-skjúttin, Finn Ludvig, gjørdist nummar 16 í hesi kappingini.


text:
Í gjár – mikudagin – byrjaði DN-Galan Youth, og øll okkara seks vóru í kapping.
Fyrstur at royna seg var Rúni Seloy á 100 m. Størsta styrkin hjá Rúna er á 800 m og 1.500 m, men av tí at hann satsar allar pengarnar uppá 800 m í dag – hósdag – valdi hann at spara uppá kreftirnar, og leypa 1.500 m um, og í staðin royna seg á tí meira óvanda 100 m. Henda teinin rann hann eisini fyrr í ár í Tårnby, við úrslitinum 12.89. Hesaferð gekk heldur verri, og endaliga úrslitið hjá Rúna varð 13,32 sek.
Síðani var tað 13 ára gamli Regin Joensen, sum skuldi renna 600 m. Tað varð lagt harðliga til brots, og Regin lá millum teir aftastu í byrjanini. Men spakuliga fekk Regin otað seg longur fram, og tá hann kom um mállinjuna hevði hann runnið seg fram á 8. pláss og sett nýtt persónligt met við tíðini 1.44.53.
Jan Elmar Sørensen var eisini við til VU-Ungdomsspelen fyrr í summar, og tá rann hann 1.500 m uppá 4.29 min. Tá var hann ikki heilt nøgdur, og í gjár skuldi teinurin so rennast eitt sindur skjótari. 1. umfar sá eisini lovandi út, men knappliga var ikki meira krút eftir. 2. og 3. umfar blivu ov sein, og hóast ein góðan endaspurt, bleiv tíðin 4.34,13.
At enda vóru tað tær tríggjar damurnar, Rebekka Fuglø, Rannvá Djurholm og Bjørk Herup Olsen, sum allar skuldu renna 800 m. Rebekka og Bjørk hava hesi seinastu árini skiftst um at seta føroyskt met, og spennandi var um onnur teirra ella kanska báðar fóru at røkka metinum, 2.21,50, sum Bjørk setti fyrr í summar. Fyrst gentur 15 ár við Rebekku. Unga daman úr Norðdepli fylgdi væl við fyrsta umfar, og lá tá á 4-5 plássinum. Hon rann seg tó skjótt uppá 3. plássið, og tá 100 m vóru eftir lá hon nr. 2. Hon megnaði tó ikki at halda fast um 2. plássið, men kom á mál á einum flottum 3. plássi og nýggjum persónligum og bólkameti fyri gentur 15 ár. Tíðin bleiv 2.22.17.
So var tað Rannvá, sum rann í B-finaluni hjá gentum 16 ár. Rannvá lá aftarlaga teir fyrstu 200 metrarnar, men síðan rann hon seg upp gjøgnum feltið. Tá 300 metrar vóru eftir var hon komin heilt fram á 2. plássið. Á 600 metrum sá út til at Rannvá fór at knógva 2.30, men har var ikki meira djús eftir, og móti endanum fall hon aftur á 6. pláss. Endaliga tíðin rakk tó til nýtt persónligt met, sum nú er 2.32,88.
So vóru bara gentur 17 ár við Bjørk eftir. Hóast runnið bleiv skjótt frá byrjan, var mikil troðkan heilt fram til 2-300 metrar. Onkur píkur stóð eftir í skinnabeininum hjá Bjørk, men her mátti bara kempast víðari. Nú kom heilt góð ferð á, og feltið strektist út. Av aftasta plássinum rann hon seg fram á 5. pláss, og seinastu 100 metrarnar fekk hon eina afturat, so hon endaði á fjórða plássi. Tíðin varð so mikið góð, at hon rakk til nýtt føroyskt met, sum nú eitur 2.21.12.
Øll úrslitini frá 1. degnum eru at finna her


text:
Fólkatalið var 49.331 tann 1. apríl í ár og er vaksið við 591 fólkum síðani 1. apríl í fjør. Tað svarar til 1,2%, ið er stórur fólkavøkstur í einum 12-mánaðarskeiði. Hetta kemur í fyrsta lagi av eini nettotilflyting á 366, ið er munurin millum tilflyting og fráflyting, og í øðrum lagi av einum burðaravlopi á 225, ið er munurin millum fødd og deyð. So stórur fólkavøkstur hevur ikki verið síðstu fjúrtan árini.
Tann stóra broytingin í gongdini í fólkatalinum, sum er hend síðan veturin 2013-14 og tykist at halda fram, kemur av stórum broytingum í flytingini millum Føroyar og útlond. Tilflytingin er vaksin nakað, men serliga er tað fráflytingin, ið er minkað nógv. Samanborið t.d. við 2012 er árliga tilflytingin nú 211 fólk størri enn tá, og fráflytingin 508 fólk minni tá. Í 2012 minkaði fólkatalið við 142 – nú er tað vaksið við 591. So at siga allur vøksturin í fólkatalinum kemur av hesi broyting í flytingini, tí burðaravlopi er næstan óbroytt, tað var 211 í 2012 og er nú 225.
Nú veksur yngri parturin av fólkinum næstan líka nógv sum tann eldri
Síðstu trý áratíggjuni hevur verið ein veksandi skeivleiki í aldursamansetingini tann vegin, at tann partur av fólkinum, ið er yngri enn 40 ár, hevur verið støðugt minkandi, samstundis sum tey, ið eru 40 ár og eldri, eru blivin støðugt fleiri.
Ein positiv broyting er hend í hesum veksandi skeivleikanum, soleiðis at nú er talið av tí yngra partinum av fólkinum aftur farið at veksa, takkað verið broytingini í flytingini, við at færri av teim ungu flyta úr Føroyum og fleiri flyta til Føroya.
Hetta sæst í myndini niðanfyri. Síðani 1. jan. 2014 er tann eldri parturin av fólkinum vaksin við 666, men nú er tann yngri parturin eisini vaksin munandi við 512 fólkum í sama tíðarskeiði.
Størsti fólkavøkstur í Streymoyar, Eysturoyar og Vága sýslum – stór minking í Suðuroy
Tað er vøkstur í øllum høvuðsøkjum í Føroyum uttan teim sunnaru, har fólkatalið stendur í stað í Sandoyarøkinum og minkar nógv í Suðuroy. Meðan fólkavøksturin fyri alt landið er 1,2% hetta 12-mánaðarskeiðið, er tað ein minking í Suðuroy á 1,8%, sum ger at tað dragnar alt meira millum Suðuroynna og restina av landinum.
Í talið er nógv størsti vøksturin í Tórshavnarøkinum, har fólkatalið er vaksið við 311. Men lutfalsliga er størsti vøksturin í Streymoyar sýslu annars og í Vága sýslu við 1,8%. Síðan er vøksturin 1,7% í Tórshavnarøkinum og 1,5% í Eysturoyar sýslu. Vøksturin er nakað minnið í Norðoya sýslu við 1,1%.
Í kommununum er nógv størsti vøksturin í tali í Tórshavnar og Runavíkar kommunum við ávikavist 372 og 90 fólkum. Í Klaksvíkar kommunu vaks fólkatalið við 52, í báðum kommunum í Vága sýslu við tilsamans 56 og í Sunda kommunu við 32.
Í tali er størsta minkingin í Tvøroyrar, Vágs, Hvalbiar og Fuglafjarðar kommunum. Lutfalsliga er størsta minkingin í Húsa kommunu.
Verður hugt eftir gongdini í einstøku oyggjunum, stendur fólkatalið sum heild í stað ella minkar nakað í útoyggjum – uttan í Svínoy og Nólsoy, har fólkatalið aftur veksur nakað. Í stóru oyggjunum er tað bara minkandi fólkatal í Suðuroy, meðan tað er vaksandi í Streymoy, Eysturoy, Borðoy, Vágoy og Viðoy.
Dagførd og útgreinað íbúgvatøl eru at finna í hagtalsgrunninum her.
Hagstova Føroya » 13. mai 2016


text:
Seinastu vikuna eru 1000 tons av asfalti flutt út á Sandoynna í samband við at fleiri vegir eru asfalteraðir í Skopun. Entreprenørfelagið Kreton hevur staðið fyri arbeiðinum fyri Skopunar kommunu, og eftir bert eina viku er arbeiðið liðugt.
Fraktskipið Tinganes varð leigað til at sigla stóru mongdina av asfalti út til Sandoynna, tí tað hevði verið trupult við verandi farleið at koyrt so nógv asfalt út til oynna.
– Hetta var ein stór og spennandi uppgáva við stórum fíggjarligum vága, tí so nógv asfalt skuldi keypast í einum, sigur Eyðun Magnussen, stjóri í Kreton. Men vit hava arbeitt dag og nátt, og arbeiðið hevur gingið stak væl.
Nýasfalteraðu vegirnir eru ikki asfalteraðir í 20 ár, so tørvurin á nýgerð var stórur.
– Arbeiðið hevur gingið bæði skjótt og væl, sigur Gerhard Lognberg, borgarstjóri í Skopun. Tað tók ikki meira enn eina viku at gera fleiri vegir í bygdini, so vit eru væl nøgd við samstarvið við Kreton.
Eftir summarferiuna skal Kreton aftur til Skopunar at asfaltera vegin oman til ellisheimið og innkoyringina til bygdina.


text:
Eitt gott høvi at stuðla barnaarbeiðinum
TALVUDAGUR: Tey seinastu árini hevur eitt nýtt rák tikið seg upp í føroysku kirkjunum, og sum hevur gjørt sítt til, at talið av kirkjufólki eisini er vaksið.
Orð/mynd: Snorri Brend
Hetta rákið er, at tað í fleiri av kirkjum okkara er vorðið vanligt at hava sunnudagsskúla fyri børnini um somu tíð sum gudstænastan er.
Har tað ber til verða hesir sunnudagsskúlarnir hildnir í sjálvari kirkjuni, meðan ein aðrastaðni fer í onnur høli í nánd av kirkjuni við børnunum, millum annað í kirkjuhúsinum í Hvannasundi, haðani myndin stavar.
Tað er tó ikki allastaðni at tað er so, tí enn verða sunnudagsskúlar hjá Kirkjuligu Heimamissiónini hildnir, eins og vanligt hevur verið í áratíggjur, í missiónshúsinum í bygdini seinnapart sunnudag.
Til eitt slíkt víttfevnt arbeiði krevst sjálvandi tilfar og samskipan. Heimamissiónin hevur tí havt løntar barnaráðgevarar í mong ár, sum hava arbeitt út frá skrivstovu teirra í Leguhúsinum í Nesvík.
Alt slíkt arbeiði hevur útreiðslur við sær, og komandi sunnudag, 26. september, og sum er 17. sunnudag eftir trinitatis, er talvudagur júst fyri Sunnudagsskúlan hjá Kirkjuligu Heimamissiónini.
MØTA SO TRÚLIGA UPP
Sunnudagsskúlin virkar í nógvum bygdum í landinum, bæði í missiónshúsum og í kirkjum. Íalt eru umleið 30 sunnudagsskúlar kring landið, og av hesum eru 12 teirra í kirkjunum.
Nevnast má eisini í hesum viðfangi, at tað eru somuleiðis fleiri sunnudagsskúlar í Danmark, sum eru knýttir til Heimamissiónina í Føroyum.
- Børnunum dáma væl at koma í sunnudagsskúla, og nógv eru børnini kring landið, sum trúliga møta upp viku eftir viku, verður sagt úr sunnudagsskúlanum.
Sum nevnt, hevur Heimamissiónin ein familju- og barnaráðgeva í fulltíðarstarvi, nevniliga Jóhan Hansen úr Rituvík, sum byrjaði í starvinum 1. juli í ár. Hann hevur somuleiðis ein starvsfelaga, sum tekur sær av ungdómsarbeiðinum hjá hesi rørsluni, nevniliga Dánial Oddmarsson Olsen, sum byrjaði í sínum starvi 1. september.
Uppgávan hjá Jóhan Hansen er at stuðla arbeiðinum og hjálpa sunnudagsskúlunum kring landið millum annað við frálærutilfari, ráðgeving og menning av sunnudagsskúlaleiðarunum.
VÆLVILD
Umframt tað vanliga arbeiðið í sunnudagsskúlunum kring landið verða fleiri summarlegur hildnar í Nesvík og aðrastaðni hvørt summar.
Fleiri hundrað børn leita sær hvørt ár á legu, har tey eru til bíbliutímar, stuttleika sær úti og inni við at gera ítriv, spæla ítrótt, syngja og mangt mangt annað.
- Vit kunnu fegnast um, at tey seinastu árini er talið av luttakarum vaksið støðugt, siga tey frá sunnudagsskúlanum.
Arbeiðið hjá Sunnudagsskúlanum hjá Kirkjuligu Heimamissiónini verður fíggjað við gávum. Talvudagurin er tí ein góður fíggjarligur stuðul til stóra virksemið.
- Vit takka hjartaliga fyri vælvild frá kirkjuráðum og kirkjufólki og fyri gávuna, sum kemur inn, verður sagt í eini fráboðan frá sunnudagsskúlanum.


text:
Hornhávur (hornhávaættin)
Oxynotus paradoxus Frade, 1929
Stødd: Hornhávur verður upp í umleið 120 cm, vanliga 70-85 cm langur.
Dýpi: Hann er úr 270 m niður á 1000 m dýpi, men er tó eisini fingin grynri enn 100 m.
Litur: Hann er heilt dimmur, svartur, aðrir litir eru ikki uppií.
Lýsing: Hornhávur er tjúkkur um miðjuna, í tvørskurð er hann mest sum tríkantaður. Hann hevur høgar, stórar og spískar ryggfjaðrar við stórum píkum, sum standa umleið mitt í fjaðrunum. Skræðan er ósløtt og skurvut. Hann hevur lítið høvd við heilt lítlum kjafti, stórar, svamputar og rukkutar granar. Hann er flatur undir búkinum. Hann hevur 5 smá táknaop og andahol aftan fyri eyguni.
Eyðkenni: So serligt er skapið, at hann valla kann mistakast fyri annan háv, undantikið tann nær skylda O. centrina, ið heldur til sunnan fyri Bretsku Oyggjarnar. Á hornhávi hella báðir píkarnir afturyvir. Fremri píkurin á O. centrina hellir framyvir.
Týdningur: Hornhávur hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Spidsfinnet trekanthaj, en: Sailfin roughshark, fr: Humantin
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Skrubbhávar Squaliformes
Hesin hópurin hevur 6 ættir, 24 slektir og 97 sløg.
Fiskar úr øllum 6 ættunum eru at fáa undir Føroyum, og tær hava her 10 slektir og 12 sløg:
Skrubbhávarnir hava andahol og 5 táknarivur. Teir hava tvær ryggfjaðrar, summi sløg við píkum frammanfyri, onnur uttan. Teir hava ikki gotfjøður, og eingir kjalir eru á klingruni.
Teir liva um øll høv, bæði djúpt og grunt.


text:
Luther vendi sær móti katólsku kirkjuni, tí hon seldi avlát. Eftir hansara fatan var trúgvin og náðin tann avgerandi tátturin í frelsuni. Luther helt, at pávin í Rom visti ikki um støðuna, og at kirkjan var á skeivari leið. Luther ætlaði ikki at gera uppreistur ímóti kirkjuni. Hann vildi bøta um støðuna.
Fyri at fáa kjak í lag um avlátshandilin, skrivaði Luther 95 tesur um hetta evnið.
31. oktober, allahalgannaaftan, í 1517 negldi hann tesurnar á dyrnar á slotskirkjuni í Wittenberg.
Tesurnar vóru skrivaðar á latíni, men vóru beinanvegin týddar til móðurmálið, so at fólkið kundi lesa tær. Eftir stuttari tíð vóru tesurnar kendar í Týsklandi og í Evropa, og pávin varð kunnaður um tær.
David Johannesen hevur týtt tær 95 tesurnar hjá Martini Luther í bókini Frælsi teirra kristnu (2007), sum eru greinar og ritgerðir eftir Luther. Trýst á yvirskriftina og tú kemur á undirsíðuna um tær 95 tesurnar á føroyskum.
Orsøkin til at skriftirnar hjá Luther breiddust so skjótt var, at bøkur og bløð nú vórðu prentað. Tað var bæði lætt, skjótt og minni kostnaðarmikið enn fyrr, at breiða ein tekst út til fólkið. Nú fingu vanlig fólk ráð at keypa bøkur at lesa í heima.
Tær upprunaligu kirkjudyrnar, sum Luther negldi tær 95 tesurnar á fyri 500 árum síðani, brendu í 1760. Í 1857 vóru nýggjar bronsudyr stoyptar. Á teimum standa tær 95 tesurnar hjá Luther við sama bókstavasniði, sum tey nýttu fyrstu tíðina, tá ið byrjað var at prenta bøkur.
Yvir kirkjudyrnum er ein málningur, har Luther sæst við nýumsettu týsku Bíbliuni, og Melanchthon sæst við tí augsburgsku trúarjáttanini. Millum teirrra stendur hin krossfesti Kristus við Wittenberg í baksýni.


text:
Flaggdagin 25.apríl, skuldu Bragdið og Sclerosufelagið skipa fyri Flaggdagsrenningini. Soleiðis verður ikki í ár, tí vit fylgja tilmælunum frá heilsumynduleikunum og avlýsa renningina.
Vit vóru annars spent upp á hetta samstarvi, sum byrjaði í fjør og fekk sera góða undirtøku. Sclerosufelagið gjørdi nógv burturúr og tey fingu fitt av peningi inn eisini. Sum sagt var í tíðindaskrivinum í fjør, so fara innkomnu pengarnir til gransking og stuðul til sclerosusjúk og onnur tiltøk, ið kunnu betra og lætta um hjá sclerosusjúklingum.
Er tað onkur, sum fegin vil stuðla Sclerosufelagnum, ber sjálvandi til at flyta eina upphædd á teirra konto, sum er í Betri: 9181 4980087


text:
Einaferð, so nú er ein kongur onkustaðni burtur í verðini á veiðuferð við monnum sínum. Hann legði eftir einum rábukki, og av tí hann var tann ágrýtnasti og tann, sum besta rossið hevði at ríða á, kom hann langt burtur frá monnum sínum.
Best sum er, nú kemur mjørki, hetta er móti kvøldi, og hann er heilt ókunnugur her í skóginum. Áðrenn hann veit av, hevur hann gingið seg út í eina mýru. Rossið, hann ríður á, søkkur niður, brýtur seg upp aftur, men so søkkur tað í av álvara, brýtst, froysur, tivar, fer undir kav og hvørvur heilt.
Í síðstu løtu eydnast tað kongi at leypa av rossabakinum og á eina túgvu, hann sá rivað í mjørkanum. Nú var farið at myrkja av nátt eisini. Hann roynir so at leypa pall av palli, men illa gongst, tað sjunkar undan honum ferð eftir ferð, og av tí tíðin gongur so long, fer hann at møðast. Náttin fellur meira og meira niðuryvir, og kongur fer so smátt at hugsa um, at hann kemur ikki livandi burtur úr hesum, tí mýran tykist ongan enda at hava, og tað verður alt bleytari og bleytari.
Men so einaferð, tá ið alt tóktist heilt vónleyst, nú sær hann ein lítlan hvítskeggjutan mann við stav í hondini koma ímóti sær, hann gongur sum einki tvørtur um alt - túgvur, glupsi, hyljar, tað nervar hann ikki.
Kongur rópar á hann: ”Hoyr maður, hjálp mær burtur úr hesum blotanum!”
”Ja, harra kongur,” svarar tann lítli maðurin, ”nú er illa vorðið; tú kemur ikki afturíaftur, uttan eg vil hjálpa tær. Tað vil eg helst eisini - um vit kunnu semjast um, hvat eg skal hava afturfyri.”
”Sig, hvat tú leggur á,” hvessir kongur afturímóti; tí hann heldur, hesin lítli maðurin er ov lítið høviskur.
Gamli maðurin tekur um sítt hvíta skegg og smílkar spotskliga: ”Lat okkum siga, at eg fái tað fyrsta av kallkyni, ið verður føtt í kongsgarðinum, eftir at tú er komin at húsum.”
”Hatta er ein løgin handil!” heldur kongur.
”Tað er kanska nakað í tí,” svarar gamli, ”men eg eri eisini ein løgin maður. Sigur tú ja ella nei?”
Kongur segði ja, lívinum var at bjarga, og nú var so myrkt, at tað var eingin lívsins vón einsamallur at finna upp á aftur turt.
”Tak henda stavin hjá mær,” sigur gamli og blakar krókstavin, so hann kemur beint í hondina á kongi - men so missir kongurin hann aftur. Tá hendir tað løgna, at stavurin verður standandi beint upp og niður framman fyri honum, datt ikki.
”Hatta er ein undarligur stavur,” sigur kongur fyri munni sínum.
”Tað er hann kanska,” svarar gamli maðurin, ”men elt tú hann bara, so kemur tú burtur úr hesum blotanum.”
Tá ið tann gamli maðurin hevur sagt hetta, hvørvur hann. Í tí sama fer stavurin at gera smá hopp túgvu av túgvu. Kongurin eltir og søkkur ikki niður meir, skjótt er hann komin aftur á fasta jørð. Men stavurin hoppar alsamt og helmar ikki, fyrr enn hann er komin fyri dyrnar í kongsgarðinum. Tá snurrar hann runt í luftini sum eitt hjól og hvørvur.
”Hetta var ein undarligur maður, ein undarligur stavur, eg hitti, og eitt undarligt lyfti, eg gav,” hugsar kongur og grundar yvir tað. ”Stórdýr, smáfenaður, hundar og kettur er í hópatali á kongsgarðinum. Valla er dagur, uttan eitt ella annað av hesum dýrum føðir ein unga. Tað kann verða ein kúgv, ein týk, ein ketta; men tað kann eisini verða drotningin, tí hon gongur búgvin at hvíla.” Kaldasveittin slær út um kong, tá ið hann hugsar um hetta; men hann uggar seg við, at tað skuldi vera ein nýføðingur av kallkyni; nú kundi tað verið, at drotningin fekk eina dóttur, so slapp hon frá at missa sítt barn. Líka so staðiliga hann fyrr hevði ynskt ein son, líka so staðiliga ynskir hann nú eina dóttur.
Men rætt sum kongur kemur upp trappurnar, nú føðir drotningin ein son. Tað var teirra fyrsta barn, og tað fyrsta av kallkyni, sum føtt var á garðinum, síðan hann kom heim. Nú skilti hann, at tað var eitt trøll, hann hevði hitt, og at trøllið hevði vitað um prinsin, sum koma skuldi, frammanundan.
So skjótt drotningin var komin upp aftur at ganga, talaði kongur við hana um hetta. Tey samdust um at vita, um tey kundu keypa rættin til barnið frá trøllinum, tí teirra fyrsta son kundu tey ikki lata frá sær.
Drongurin verður doyptur og fær navnið Vilmundur, tí pápin viltist ta náttina, hann var føddur.
Stutt eftir hetta, meðan drotningin situr við dreinginum á fanginum inni í stovu síni, kemur tann lítli maðurin við stavi sínum inn til hennara og sigur, at hon mundi vita, at barnið var hansara.
Drotningin býður honum nú góðs og gull fyri henda rætt. Men hann sigur nei. Til síðst lovaði hann tó, at tey skuldu sleppa at hava barnið í fimm ár, um hann fekk hundrað oksar afturfyri - og teir skuldu vera feitir.
Ája, tey hava so dreingin hesi fimm árini. Hann trívist og veksur, er foreldrunum til mikla gleði. Men tann dag, hann fyllir fimm ár, er trøllið aftur har. Nú krevur hann tvey hundrað feitar oksar fyri at lata tey hava dreingin aftur í fimm ár.
Vilmundur er so hjá faðir og móður hesi árini afurat, og hann er trívuligari og betri í sær enn børn flest, hartil raskur og klókur, so foreldrini elska hann hægri enn sítt egið lív; men tá ið hann fyllir tíggju ár, er trøllið aftur. Nú krevur hann trý hundrað feitar oksar, fyri at lata tey hava hann aftur í fimm ár.
Drongurin mennist hvønn dagin, verður djarvari og klókari og vakrari enn allir sínir javnaldrar, umhildin av øllum. Men tann dag, hann fyllir fimtan ár, er trøllið aftur har við stavi sínum. Og tá verður eingin handil av meir, nú skuldi Vilmundur koma til hansara.
Kongshjúnini buðu honum nøgdir av gulli og fæ; men tað batti alt einki:
”Eitt kongsorð kann ikki brótast! Nú seti eg stav mín her við dyrnar. Í morgin skal drongurin fara til hansara, so vísir hann honum vegin. Kemur hann ikki, skal slottið søkka í jørðina, og alt livandi, sum í tí er, kódnar í runu, tí so djúpt skal tað fara, at fimtan favnar av vatni skulu standa yvir hægsta torni. Og tað eru eingir vegir at sleppa til rýmingar hjá tykkum, sum her eru; tí eg slái ring um garðin, áðrenn eg fari.”
Tann lítli maðurin fór so, men setti stav sín eftir fyri durunum.
Morgunin eftir mátti Vilmundur fara til stavin, og beinanvegin fer hann av stað, og drongurin eltir hann. So skjótt, hann kemur út um slottið, fer hann upp millum beinini á dreinginum, og so ríður Vilmundur av stað, og tað gongur við fljúgvandi ferð yvir dalar og fjøll, yvir land og hav, líka til kvøldið kemur. Tá dalar hann niður aftur á jørðina og er tá beint við eitt slott, sum er grivið inn í eina fjallalíð.
Tann lítli maðurin stendur í durinum fyri honum. Vilmundur veit, hvør ið er, og sigur háur: ”Gott kvøld, trøll.”
”Gott kvøld, kongssonur!” svarar trøllið, ”her verði eg kortini róptur harra kongur. Eg hevði havt bestan hugin at snarað høvdið av tær, so kjaftreystur tú er, og verði helst eisini at gera tað onkuntíð. Men nú kann tú sleppa at liva eina tíð enn, um tú beinanvegin kann siga mær tríggjar sannleikar, sum eingin lygn er í.”
”Tað skal ikki standast á,” sigur Vilmundur: ”Aldri lá eg so bleytt sum í móðurfangi; aldri smakkaði eg søtari dropa enn úr móðurbrósti, og aldri elvdi eg móður míni størri sorg enn í dag.”
”Ja, har er eingin lygn í,” svarar trøllið og blíðkast aftur, helt fyri, at tað var líkt til, hann var væl uppvandur. ”Men tú kann læra gilt her kortini, og tú fer at fáa nógv fyri hendurnar. Í kvøld er heilagt, so nú kann tú ganga her og hyggja teg um; men í morgin er arbeiðsdagur aftur.”
Har er nógv at síggja í trøllabølinum, sum er fremmant fyri Vilmundi. Allastaðni glógvar av gulli og silvuri, tað var hann ikki ókunnugur við heiman ífrá, men her vóru bæði plantur og dýr, sum vóru ólík øllum øðrum. Fólkið var nógv á kongsgarðinum - eitt nú tólv húskallar, sum allir vóru av trøllaslag við hala og allodnir, grimir og skitnir. So er gamla trøllamamman, sum er ljótast av øllum, bithornini standa so svørt út úr kjaftinum, og nøsin hekk sum eitt indur niður yvir gákin. Henda gamla gívurin hevði eina lítla, fitta gentu at vera um seg, sum var heilt ólík øllum hinum, ið her vóru at síggja. Tey róptu hana Misseri moy. Hon var kongsdóttir. Trøllið hevði stolið barnið. Av tí hon hevði verið so leingi hjá hesi gomlu, hevði hon lært seg allar hennara kunstir. Hon var líka klók, sum hon var vøkur. Hon fær beinanvegin tokka til Vilmund, men letur ikki við seg koma.
Vilmundur fær góða song at liggja í og svevur so søtan til næsta morgun.
Tá kom trøllið og vakti, tók tað hann við sær út í ein skóg, hann átti, og segði: ”Hetta skal vera títt dagsverk, at fella allan skógin, og er tú ikki liðugur til kvølds, snari eg høvdið av tær.” So fór trøllið frá honum.
Eftir stendur Vilmundur einsamallur og ovfarin við øksini, hann hevur fingið, ið er so tung og klombrut, at hann er illa førur at lyfta henni. Hann roynir at høgga í eitt træ og fær einar tvær spønir av; men hvat dugdi tað? Hægst kundi hann fáa eittans træ av til kvølds. Nei, tað var einki til at kýta seg. Hann setur seg niður og leggur øksina frá sær, hugsar við sær, at nú er hansara lív at enda komið.
Tá kemur Misseri moy hoppandi har við einari tasku í hondini.
Tað er døgurði, hon hevur við til hansara. Spyr, hví hann er so syrgin á at líta.
”Tí nú er úti við mær,” sigur hann, ”eg skal vera liðugur at fella allan skógin til kvølds, og eg magni ikki eingang at fella fyrsta træið. Tá ið trøllið so kemur at hyggja eftir, missi eg hálsin. Tað eru korini.”
”Á, tað er einki at gremja seg um,” sigur Misseri moy, ”hatta sindrið av skógi fæst saktans av rótini.”
”So hjálp mær meðni,” biður Vilmundur prinsur.
”Lívgi eg teg,
svíkur tú meg!” sigur Misseri Moy.
Nei, tað var so vist, segði Vilmundur, hann skuldi verða henni trúgvur og takksamur allar dagar, um hon hjálpti honum.
”Set teg bert og et tann góða mat, eg havi borið tær,” sigur hon, ”skógin skulu vit skjótt fáa høgdan.”
Hann fer undir døgurðan, og hon setur seg hjá honum. Tey tala saman bæði, og tað er beinanvegin, at tey koma at kenna heitasta yndi hvørt til annað.
Tá ið líður at kvøldi, sigur Misseri moy, at hon má fara heim, áðrenn gamla gívurin vaknar. Hon fær sær altíð ein langan svøvn aftan á døgurða. Meðan hon svevur, vil hon altíð hava gentuna at vera hjá sær og kláa sær í høvdinum. ”Men í dag havi eg fingið eina svarta kettu at gera tað fyri meg,” sigur Misseri moy. So fer hon heim aftur í trøllabølið við lítlu tasku síni. Men so støðgar hon á og sigur við Vilmund: ”Rætt er tað, vit skuldu fella handa skógin, áðrenn eg fór!” Og so veiftrar hon við fyriklæðinum og sigur: ”Hvist, hvist, hvist!” Og tá raplaði allur skógurin niður, so hvørt lá oman á øðrum, og hvørt træ so vakurt rót-høgt, at hvør maður sá, at her høvdu kønar hendur verið.
Tá ið hon kom heim, var gamla gívurin ikki vaknað, og tann svarta kettan sat alsamt og kláaði henni í høvdinum.
Rætt sum sólin gekk niður, kom trøllið til Vilmund at síggja, hvat hann hevði fingið frá hondini. Nú liggur allur skógurin slættur. Hann gløir við og sigur: ”Tað síggi eg, at tú dugir meir, enn eg helt; men valla hevur tú tikið hetta upp úr egna brósti.”
Vilmundur kemur nú heim í trøllabølið, fær nátturða og fer síðani at leggja seg.
Annan morgunin fylgir trøllið honum út í seyðahúsið. ”Her skal sópast,” sigur tað, ”og hetta hevur tú at gera til kvølds. Verður tú ikki liðugur, snari eg høvdið av tær.” So fór tað.
Eftir stendur kongssonurin við einari kvísl, ið er so tung og klombrut, at hann nóg illa er førur at lyfta henni. Og tøðini liggja yvir alt hetta øgiliga gólv heilt upp undir syllar. Hann pilkar eitt sindur við kvíslini, men tað sæst ikki á í hesi ræðuligu rúgvu, so hann gevur upp, stendur bert fram á skaftið og syrgir yvir tað ringa væri, hann var komin í, at nú misti hann lívið.
Í tí skili verður middagur, og Misseri moy kemur hoppandi við tasku síni at geva honum døgurða.
Hann klagar nú sína neyð fyri henni, at aftur í dag er lagt so nógv á hann, at tað er ikki einsmansføri at fáa tað frá hondini. ”Og korini eru tey, at verði eg ikki liðugur til í kvøld, skal eg missa hálsin.”
”Lívgi eg teg,
svíkur tú meg!» svarar Misseri moy.
Men hann lovaði við øllum, sum dýrt og heilagt var, at hjálpti hon honum, skuldi hann allar dagar verða henni trúgvur og takksamur.
”Ja, so skal eg hjálpa tær,” sigur hon. ”Her hevur ikki verið sópað í hundrað ár, so tað er ikki lítið, ið skumpast skal.” So stingur hon kvíslina í og sigur:
”Skarn fylg kvísl, kvísl fylg skarn,
einki er slíkt fyri kongabarn!”
Nú fór kvíslin at skumpa og tað av grimd, har reyk og feyk, so tað var ikki inniverandi. Tey lupu út í urtagarðin og sótu har og hugnaðu sær bæði, meðan Vilmundur át tann góða mat, hon hevði borið honum. Tá ið leið á dagin, sigur Misseri moy, at nú má hon heim, tí hon má vera við hús, áðrenn gívurin vaknar. Aftur í dag hevur hon sett ta svørtu kettuna at kláa henni í høvdinum. Og so fer hon av stað við lítlu tasku síni; meðan Vilmundur fer aftur í seyðhúsið. Tá er alt so gullreint har sum eitt nývaskað verðílat.
Beint sum sólin gekk til viða, kom trøllið: ”Ho, ho,” læt tað í honum, og eyguni vuksu, ”tú er meira maður, enn eg helt teg vera; men valla hevur tú tikið ráðini upp úr egna brósti.”
Vilmundur kemur nú heim í trøllabølið, fær nátturða og fer síðani at leggja seg.
Triðja morgunin tekur trøllið hann við sær út í rosshúsið og sigur: ”Nú hevur tú í tveir dagar havt tungarbeiði; í dag skal tú ikki gera annað enn ríða greðingin hjá mær út at brynna. Tað arbeiðið man tú vera væl kendur við.”
Her í stallinum eru nógv ross, og tey so vøkur eru, men einki kann javnmetast við greðingin. Hann stendur fyri seg sjálvan fyri gullkrubbu, men hon er tóm, og greðingurin tykist vera ógviliga ódligur, stóð bundin við sjey lásum og gróv hellugólvið, so neistarnir fuku. Tá ið Vilmundur skuldi fara upp til hansara, legði hann oyruni afturá, nísti og físti, so eldur stóð úr nasunum, upp eftir enda stóð hann og sló um seg við framhógvunum. Konga-sonurin visti um skjarlig ross at siga, men sovorðið sum henda greðingin hevði hann aldri havt undir hond. Hann royndi at klappa, pjátra, men tað hjálpti alt einki.
Har stóð nú kongssonurin og var ikki komin longur enn tað sama, tá ið Misseri moy kom við døgurða til hansara. ”Ja, hatta er tað versta, hann hevur álagt tær enn,” sigur hon, ”men onkur ráð eru kanska.”
Vilmundur biður hana nú so staðiliga um at hjálpa sær.
”Lívgi eg teg,
svíkur tú meg,” sigur hon.
Hann vissar hana um, at aldri skal hann gloyma ella svíkja, allar dagar skal hon vera meira verd fyri hann enn nakað annað menniskja á foldum.
Hon tekur nú eitt hálmstrá og leggur á bakið á greðinginum og sigur:
”Spakur Soppur fyri Misseri moy,
so gevi eg tær bæði korn og hoy.”
Tá verður greðingurin sum eitt lamb. Hon gevur honum eitt gott mál av tí besta, sum var, læt hann eta seg mettan, blásti á tey sjey lásini, so tey fóru upp, og greðingurin var leysur. Síðani sigur hon:
”Gakk nú Soppur fyri bøn og løn
og ber hann, Vilmund tann kongason.”
Tá letur hann Vilmund seta seg á bak, gongur at vatninum, drekkur og kemur aftur á básin, alt í frið og forligheit. Gentan blásti aftur á tey sjey lásini, so tey lótu seg aftur, og alt var sum áður.
Misseri moy skundaði sær nú inn aftur til gívrina, men hon var ikki vaknað enn, og tann svarta kettan kláaði henni trúliga í høvdinum.
Beint sum sólin gekk niður, kom trøllið í rossastallin: ”Ja, eg síggi, at tú hevur gjørt tað, tú skuldi, og tað er, sum tað skal vera. Far tú nú og fá tær nátturða.”
Trøllið fer nú inn til gomlu gívrina, móður sína. Tey at tala í duldum bæði, um hvussu verða skal. Men Misseri moy órar ilt og lurtar við dyrnar, hoyrir hvørt orð, tey siga.
Trøllið heldur við móður sína: ”Misseri moy er vorðin okkum ov klók. Hon má hava verið í hóslag við kongssoninum, ella kann hann ikki hava avrikað alt, eg havi lagt á hann. Tá ið hon hevur lúrt okkum so nógvar kunstir av, er vandi fyri, at hon vinnur á okkum sjálvum til síðst. Tí er best, at vit nú sleppa okkum frá báðum tveimum. Vit gera ikki vandari, eta tey beinanvegin, sovorðin kongabørn er góður matur. Nú lati eg tey sjálv kynda upp undir ovnin; tá ið tað er gjørt, lokka tey inn at verða steikt.”
Hetta helt gamla gívurin vera góð ráð, og vatnið rann úr teimum svørtu bithornunum, ið stóðu út úr gákinum á henni, nú hon hugsaði um teir góðu bitar, hon skuldi fáa.
Trøllið fer út til Vilmund og biður hann bera brenni inn til ovnin. Við Misseri moy sigur hann, at hon skal kynda upp og siga sær, tá ið heitt er vorðið, hann skal leggja seg at sova so leingi.
Vilmundur ber nú brennið inn, og Misseri moy kyndir upp - til hon hoyrir trøllið rýta í fasta svøvni. Nú tekur hon tveir brennikubbar, setur ein hvørjumegin ovnin, spýtir á teir og sigur eitthvørt við teir. So tekur hon í hondina á Vilmundi og leiðir hann skundisliga út við sær. So sigur hon við hann: ”Nú ætla trøllini at steikja teg, tí er tað, vit heita ovnin.”
”Á, hjálp mær!” biður kongssonurin.
”Lívgi eg teg,
gloymir tú meg!” svarar Misseri Moy.
Men Vilmundur lovaði, at hann vildi altíð verða henni trúgvur, hon var jú hansara unnusta, og tá ið tey komu burtur hiðani úr trøllabølinum, skuldi hon verða kona hansara.
Nú leiðir hon hann við sær í rossastallin, sissar greðingin og loysir hann. Tey seta seg bæði á hann og ríða í tí stillu, myrku náttini við sprongdarferð út av slottinum.
Nú vaknar trøllið og rópar út: ”Er ovnurin heitur?”
”Nei, ikki enn!” svarar annar brennikubbin.
”Legg meir afturat, meðni,” brølar trøllið og sovnar aftur.
Seinri rassast hann við aftur og rópar: ”Er ovnurin ikki heitur enn?”
”Nei, men nú líður væl,” svarar hin brennikubbin.
Triðju ferð, hann vaknar og rópar, um ovnurin er heitur, kemur einki svar. Nú skilir trøllið, at okkurt er áfatt, loypur av seingini og út til ovnin. Nú er hann kaldur, og einki fólk at síggja.
Hann at leita eftir teimum, men ongan hann fann. Tá ið hann kemur í rossastallin, er greðingurin burtur. Tá skilir hann, hvussu vorðið, ið er, og sendir teir tólv húskallarnar at leita eftir teimum.
”Komið aftur við kongabørnunum ella við øllum løgnum, tit síggja,” sigur tann gamla gívurin, tí hon var tann klókasta har í bølinum.
Tey bæði Vilmundur og Misseri moy eru nú komin ein góðan tein burtur frá trøllaslottinum. Nú sigur hesturin: ”Eg sveitti á lendunum.”
”So eru trøllini í hølunum á okkum,” sigur Misseri moy. ”Hygg aftur um teg, kongssonur, vita um tú sær okkurt.”
”Eg síggi ein krákuflokk koma flúgvandi,” sigur Vilmundur.
”Tað eru teir tólv trøllahúskallarnir, sum koma eftir okkum,” sigur hon.
”Finn uppá ráð at verja okkum fyri teimum,” sigur hann.
”Lívgi eg teg,
svíkur tú meg,” sigur hon.
”Nei, eg svørji tær allar dýrar eiðir um ævinligan trúskap,” svarar hann.
”Teimum sleppa vit lætt frá,” sigur Miseri moy:
”Tú til træ, og ross til stein;
eg skal vera blað á grein.”
Beinanvegin verður kongssonurin til eitt lítið træ, Misseri moy til eitt blað á trænum, og hesturin til ein stein, sum liggur við gøtuna.
Krákurnar koma nú fljúgvandi, síggja væl tað lítla træið við blaðnum og steinin við gøtuna, men fljúgva sína leið, venda so aftur í trøllabølið.
”Nú, sóu tit einki?” spyr gamla gívurin.
”Nei, ikki annað enn eitt træ við einum blað á og so ein stein, sum lá við gøtuna.”
”Á, tykkara tápulingar, tað vóru jú tey; tit skuldu tikið blaðið við tykkum, so hevði hitt elt av sær sjálvum.”
So fór trøllið sjálvt av stað, fleyg á einum krókstavi, fór sum ein hvirluvindur gjøgnum luftina.
Tá eru kongabørnini komin ein langan tein afturat frá trøllabølinum. - Nú sigur hesturin: ”Eg sveitti um lendarnar.”
”So eru trøllini aftur í hølunum á okkum,” sigur gentan. ”Hygg aftur um teg og vita, um tú sær nakað.”
”Eg síggi eitt sovorðið runt av eldi í luftini,” sigur hann.
”So er tað trøllakongurin sjálvur, sum kemur eftir okkum,” sigur hon, ”nú ræður um.”
”Á, hjálp mær,” biður hann.
”Lívgi eg teg,
svíkur tú meg!
Men eg skal gera tað kortini.” So sigur hon:
”Tú til kirkju, eg til prest,
til kirkjugarð vár góða hest.”
Og alt í einum skapast tey um, hesturin til kirkjugarð, Vilmundur til kirkju mitt í garðinum, og Misseri moy til prest, sum stendur fyri altarinum og messar.
Trøllakongurin sær kirkjuna, helt seg ikki hava borið eyga við hana áður, kagaði inn gjøgnum dyrnar; men tá ið hann hoyrir prestin messa, aftrar hann seg og flýgur heim aftur til móður sína.
“Nú,” sigur hon, “sá tú tey heldur ikki?”
Nei, hann hevði einki sætt, “var heilt inni á kristnamannajørð, sá eina kirkju og hugdi inn, har stóð ein prestur, men tey bæði sá eg ikki.”
“Á, tú er tann dólgurin, ið er, tað vóru tey; tú skuldi tikið prestin, so hevði kirkjan og kirkjugarðurin komið aftaná av sær sjálvum. So eru eingi ráð uttan eg fari sjáiv av stað eftir teimum.” Hon tekur ein klova og setur seg á hann. So av stað gjøgnum luftina, so eldrokið stendur frá henni.
Nú eru kongabørnini aftur komin ein langan tein afturat frá trøllabølinum og ríða sum harðast. Men nú letur aftur í hestinum: ”Eg sveitti um lendarnar.”
”So eru trøllini á ferð einaferð enn. Hygg teg um, vita um tú sær nakað.”
”Tað kemur ein elddreki gjøgnum luftina aftan á okkum,” sigur Vilmundur.
”Á, so er tað gamla gívurin sjálv,” sigur hon, ”tað verður verri.” Í tí sama sigur hon:
”Bæði vit eitt antarpar,
og eitt vatn vár hestur verð.”
Beinanvegin svumu tey bæði á einum lítlum vatni og vóru eitt dunnupar.
Gamla gívurin er har í somu løtu; hon veit, hvussu vorðið, ið er, og vaðar út í vatnið, kallar á dunnurnar: ”Billi, billi, billi,” lokkar hon við síni blíðastu rødd. Men dunnan svimur úteftir, og steggin fylgir henni. Gívurin blakar byggkorn til teirra, men einki hjálpir. Nú tekur gamla eitt gandaepli, bindur tráð í og blakar eftir teimum. Hevði tað nomið við tey, kundi hon drigið tey til sín. Men dunnan var so kná, tók í veingin á steggjanum og dró hann undir vatn við sær, og eplið fleyg yvir teimum. Tá leyp dunnan til og beit tráðin av, so eplið sakk til botns; har lá tað!
Nú var spælið vunnið; tá ið gamla gívurin hevði mist eplið, kundi hon ikki ganda meir. So ill varð hon, at hon beinanvegin varð til stein og brast í túsund petti, sandraðist út yvir hagan har uttanum.
Men kongabørnini og hestur teirra fingu sítt upprunaliga skapilsi aftur og riðu sína leið í frið og náðum, líka til tey komu til tað land og tað slott, sum kongssonurin var føddur í.
Tá umskapar Misseri moy hestin til ein stein við vegin, og tey seta seg bæði á hann.
Nú sigur hon: ”Tú má ikki halda, Vilmundur, at tað eru bert nakrir dagar, síðan tú fór heiman, nei, tað eru heili sjey ár - og tað er enn longur, síðani eg kom heiman. Síðani tá er slekt mín deyð burtur - næstan øll.” Og tá ið hon sigur hetta, strýkur hon við hondum sínum blídliga steininum, tey sita á. ”Nógv er broytt heima, síðani tú fór. Mamma tín er deyð. Pápi tín livir enn; men hann er uppaftur giftur við einari einkjudrotning, sum eigur eina vaksna dóttur. Pápi tín eigur ein lítlan son við seinru konuni.
Far nú inn til pápa tín og sig honum alt, hvat hent er. Tá ið tú hevur gjørt tað, kom so aftur eftir mær. Men ansa væl eftir ongan at lata kyssa teg, áðrenn tú hevur ført meg til garðs, tí so gloymir tú bæði meg og alt, sum er.”
Hetta lovar kongssonurin ærliga og reiðiliga, tí hann var so takksamur móti Misseri moy og yndaði hana so inniliga, at hvat skuldi hann annað gera. So kyssir hann hana og sigur farvæl, fer upp á sín faðirs slott. Men hon verður sitandi eftir á steininum við vegin.
Vilmundur kemur inn, og pápi hansara kennir hann beinanvegin.
Í tí sama kemur tann unga drotningin við lítla soni sínum á arminum. Hon vildi beinan vegin kyssa Vilmund og ynskja honum vælkomnum; men hann bar seg undan. So rættir hon lítla sonin og leggur í kneppið á honum. Men kongssonurin ber seg eisini undan hesa ferð. Nú kemur ein hvítur hundur inn, blíður og spælin. Vilmundur heldur, at hetta er tann sami, sum hann var so góður við, tá áðrenn hann fór heiman, og vardi seg ikki, læt hann leypa upp at sær og slikka sær í andlitið - tað var jú bara ein hundur. - Men í tí sama gloymir hann Misseri moy og alt, tey høvdu havt saman.
Nú skuldi hann at siga pápa sínum frá, hvat hent var ta longu tíð, meðan hann hevði verið burtur, men nú mátti hann bara biðja umbera seg, at hann hevði gloymt alt samalt, mintist einki frá tí tíðini.
Gamli kongurin bað hann einki leggja í tað, bara vera glaður fyri at vera heimafturkomin í øllum góðum; hann hevði jú verið gandaður, so tað var ongantíð betur, enn at hann einki mintist frá tí tíðini.
Nú verður stórt gildi á slottinum fyri soninum, ið aftur er komin. Har er sangur og streingjaspæl, allur stuttleiki, og Vilmundur dansar við prinsessuni, alt er gleði og gaman.
Ímeðan situr Misseri moy á steininum við vegin, og eingin hugsar um hana.
Tá ið hon hevur sitið so leingi, at hon skilir, hvussu vorðið er, skapar hon steinin um til ein gráan kálv og fer leiðandi við honum til kongsgarðin, sigur, hon er ein neyðars fátæk genta, sum hvørki eigur faðir ella móður, hevur bert henda gráa kálvin, um hon kundi fáa tænastu har.
Jú, hon kundi vera høsnagenta. Og hon fekk eitt lítið hús at búgva í, so hon kundi hava kálvin hjá sær. Har er hon og sætar sínum. Vilmund sær hon einki til, hann hevði jú gloymt hana, og sama kvøldið, hann kom, varð hann trúlovaður við prinsessuni, og tey skuldu hava brúdleyp fyrsta dagin.
Á slottinum hevði fólk varnast um hesa nýggju høsnagentuna, og tað varð talað nógv um hana, tí hon var so yvirmáta vøkur og dugdi so væl til hendurnar, at eingin hevði vitað sovorðið.
Nú skuldi jú gerast til brúdleyp á slottinum, og so setti ein høvuðsmaður hjá kongi sær fyri at biðja hesa vøkru høsnagentuna seyma sær eina stásskjúrtu til veitsluna. Hetta mundi kortini mest vera eitt sneisaørindi, fyri at hitta hana. Hann kemur nú eitt kvøldið til hennara og biður seyma sær skjúrtuna; hon skuldi fáa afturfyri tað, hon legði á.
Jú, tað var gaman í, segði høsnagentan, hon skuldi seyma skjúrtuna, og hann kundi fáa hana við sær heim beinanvegin, um hann vildi. So sigur hon:
”Saksur klipp plagg, tráður fylg nál,
liðugt skal vera til seingjarmál.”
So gongur alt av sær sjálvum. Ímeðan situr hann og sigur frá, hvussu stórbært, ið alt fór at verða á slottinum, nú brúdleypið skuldi standa. Men tá ið skjúrtan er liðug, og hon gevur honum hana, hevur hann ongan skund at fara av stað; men hann fer at vera so nærgangin og tala um, at hon skal vera unnusta hansara.
Tá sigur hon við hann: ”Á, takið tygum og gerið mær ein beina, farið út í køkin og hirðið fyri meg, eg havi gloymt tað. Har stendur eitt blað at skumpa við; men sigið mær, tá ið tygum hava fingið tað í hondina.”
Tað var gaman í, hann fer beinanvegin, og tá ið hann hevur funnið blaðið, rópar hann tað til hennara.
Nú sigur hon:
”Blað halt kalli,
kallur haldið blað,
til ljósan dag.”
Síðani fer hon at leggja seg.
Men høvuðsmaðurin mátti verða standandi og róta í øskuni alla náttina til tann alljósa dag.
Tá fyrsta sleppur hann heim við skjúrtu síni.
Dagin eftir nú reypar hann av sínari ferð hjá tí vøkru høsnagentuni fyri starvsfeløgum sínum og vísir ta vøkru stásskjúrtu, hon hevur seymað honum; men hann sigur ikki, sum vera man, hvussu náttin gekk hjá honum. Hetta førir til, at kamarsveinurin hjá prinsinum eisini fær hug at eiga eitt sovorðið plagg og fer um kvøldið til ta vøkru høsnagentuna, biður seyma sær skjúrtu.
Jú, hon játtar og sigur, at hann kann fáa plaggið við heim beinanvegin í kvøld. So teskar hon:
”Saksur klipp plagg, tráður fylg nál,
liðugt skal vera til seingjarmál.”
Kamarsveinurin hevur eisini nógv at siga um stákið og stásið á slottinum til brúdleypið, og tá ið skjúrtan er liðug, skundar hann sær ikki av stað, men fer at hálvbrokkast um, at hon skal vera unnusta hansara.
Tá sigur hon: ”Gott á tygum, leypið mær út og skjótið sláina fyri høsnarhúshurðina, eg geri tað hvørt kvøld, men nú havi eg gloymt tað; men sigið mær, tá ið tygum hava funnið sláina.”
Jú, honum er ikki at eggja, hann loypur avstað, og tá ið hann hevur funnið sláina, rópar hann tað á hana. Nú sigur hon:
”Slá hald kalli,
kallur halt slá,
til sól sær á.”
Síðani fór hon at leggja seg.
Men kamarsveinurin slapp ikki heim við skjúrtu síni, hann mátti standa og fonglast við sláina á høsnarhúshurðini til tann alljósa morgun.
Hann reypaði eisini av síni vøkru skjúrtu, sum tann vakra høsnagentan hevði seymað honum, og kvøldið eftir fer kongsins stallmeistari eisini at fáa sær eina sovorðna skjúrtu. Hann kemur so til høsnagentuna, og tað gongur sum hjá hinum báðum. Tá ið hann hevur fingið skjúrtuna, hevur hann ongan hug at fara avstað, men hevur lyndi til at gerast eitt sindur nærgangin við gentuna.
Tá sigur hon: ”Tað var spell! Nú havi eg gloymt eitt, sum eg má gera.”
Stallmeistarin spyr, hvat tað er, um hann kann ikki gera tað fyri hana.
Nei, tað fór helst ikki at bera til, hetta var einki fyri ein so fínan mann. Tað var tann grái kálvurin hjá henni, sum stóð úti, hann skuldi verið latin inn.
Jú, tað vildi hann so fegin gera, ikki vert, at hon fór at fáast við sovorðið.
So skuldi hann hava takk, sigur høsnagentan: ”Men nú er kálvurin eitt sovorðið óvandadýr, at hann vil ikki ganga, uttan tað verður hildið í halan á honum.” Beint sum hon sær, at hann hevur fingið í halan, rópar hon:
”Kallur halt kálvi,
kálvur halt kalli,
til sól sær á fjallið.”
Nú fekk stallmeistarin ikki slept, og kálvurin vildi ikki inn, men leyp runt við hesum fína manninum uppi í halanum alla náttina til tann ljósa morgun. Tástani slapp hann heim við skjúrtu síni og mátti beint í song, tí hann var næstan sundursoraður, sum kálvurin hevði turnað við honum.
Men hetta var sjálvan brúdleypsmorgunin, so stallmeistarin fekk bara ein lítlan lúr; tí hann skuldi hava allar vognarnar í standi og sjálvur koyra við, tá ið tey fóru til kirkju. Men hetta gekk illa í hond alt samalt.
Beint sum brúður og brúðgómur koyra út av slottinum, nú brotnar onnur vognhamlan. Ein nýggj verður sett í, men hon brotnar beinanvegin. Tá sigur ein av kongsins monnum og peikar: “Í hasum lítla húsinum býr ein høsnagenta, sum eigur eitt øskublað, ið er so sterkt, at tað heldur til vognhamlu.”
Nú fara boð til høsnagentuna, at kongsins fólk hava brúk fyri hennara øskublað.
Men høsnagentan svarar: ”Mamma mín stóð ongantíð fyri hovboðum, og dóttur hennara ger tað líka lítið.”
So mátti brúðgómurin sjálvur til gentuna at læna øskublaðið; tað verður sett í, og tá helt.
Men tá ið tey hava koyrt eitt petti afturat, so nú brotnar stangarkálin, og har standa tey. Menn koma rennandi við nýggjum kílum, men teir fara beinanvegin. Tá sigur kamarsveinurin hjá kongi, at hann veit, at høsnagentan eigur eina so ógvuliga sterka hurðaslá, ”hevði hon viljað lænt teimum hana.”
Aftur mátti brúðgómurin til gentuna at læna hesa slá. Tá helt, og tey koyra aftur eitt stykki. Men tá ið tey koma fyri dyrnar hjá høsnagentuni, nú støðgar aftur, vognurin verður alt í einum so tungur, at rossini vika honum ikki. Teir spenna nú onnur seks ross fyri; men tað sigur tað sama. Tá heldur kongsins stallmeistari fyri, at hann veit ikki onnur ráð enn at fara aftur til høsnagentuna, tí hon eigur ein so sterkan kálv, at høvdu tey fingið hann til láns, hevði borið til.
Triðju ferð má nú brúðgómurin undan liðini á brúðrini til høsnagentuna at læna. Teir spentu so kálvin fyri, og hann helt av stað við vogninum við sovorðnari ferð, at tey máttu halda sær væl fyri ikki at detta av, og tað helmaði ikki í, fyrr enn við kirkjudyrnar. Vígslan var skjótt frá hondini, og á heimferðini hendi teimum einki óhapp.
Men nú setur brúðgómurin á, at tann vakra høsnagentan skal bjóðast við í brúdleypið, tað var ikki meir enn rímiligt, fyri at hon hevði gjørt teimum hesar beinar. So kundu tey fáa høvi til at takka henni fyri hjálpina.
Beint sum tey eru um at seta seg til borðs, kemur hon; men eingin kennir hana, tí í dag líkist hon ikki einari høsnagentu, hon er í prinsessubúna og ber seg sum ein drotning — setur seg beint framman fyri brúðarparinum, hevur eina hanndúgvu á aðrari økslini og eina hondúgvu á hinari.
Beint sum allir gestirnir hava sett seg, tekur hon trý byggkorn og blakar á borðið. Hanndúgvan flýgur niður og tekur tvey, meðan hondúgvan fær bert eitt. Tá sigur gentan:
”Nú sveik tú hana, tær hjálpti úr neyð,
sum prinsurin gjørdi við Misseri moy.”
Allir gestirnir hyggja upp á hana og undrast; brúðgómurin mest av øllum - ørminnist um, at hann hevur hoyrt hetta navnið áður.
Hon kastar nú seks korn; hanndúgvan tekur fýra, bara tvey verða eftir til makan. Gentan sigur aftur:
”Nú sveik tú hana, tær hjálpti úr neyð,
sum prinsurin gjørdi við Misseri moy.”
Vilmundur gløir við, fer so smátt at fata, at tað er hann, tað meinast við.
Nú kastar hon níggju byggkorn. Hanndúgvan tekur seks og leggur bert trý eftir til makan. Gentan sigur aftur:
”Nú sveik tú hana, tær hjálpti í neyð,
sum prinsurin gjørdi við Misseri moy.
Hann setti hana á kaldan stein,
og fyri sín trúskap hon fekk bert mein.”
Tá flugu dúgvurnar upp og settu seg hvør aftur á sína øksl. Men Vilmundur, kongssonurin, reistist úr sæti og segði: ”Einaferð læt eg gera mær eitt dýrgoldið skrín at goyma mínar kærastu lutir í. Hartil læt eg gera mær ein dýran gulllykil; men so misti eg hann burtur. Tá læt eg gera mær ein silvurlykil. Men nú hendi tað, at eg fann gulllykilin aftur. Sigið nú mær øll tit, her eru- hvønn lykil skal eg nú nýta?”
Tá svaraðu øll: ”Gulllykilin!”
Nú sigur prinsurin og herðir á: ”So mugu tit heldur ikki halda tað vera løgið, at eg havni ta prinsessu, sum eg í dag haldi brúdleyp við, og giftist við tí prinsessu, sum her situr við dúgvum á akslunum; tí hon og eingin onnur er mín rætta og einasta unnusta, sum eg skyldi mítt lív og mína æru. Hana havi eg gloymt líka frá tí løtu, eg steig inn í hetta hús; tí illar verur hava vilt meg við gandakunstum sínum.” Og so sigur hann alt, sum honum hevur viðurfarist saman við Misseri moy.
Nú sigur hon: ”Tú minnist kanska eisini, eg segði við teg ikki at lata nakran kyssa teg, áðrenn tú hevði leitt meg í tín faðirs garð. Tað gjørdi tú heldur ikki - fyrr enn tann hvíti hundurin kom, sum leyp upp á teg og kysti teg. Men tú visti ikki, at hesin hundurin var eingin rættiligur hundur, men tann sama prinsessan, sum tú hevur hildið brúdleyp við í dag.”
Tá skiltu øll, at drotningin var ein gívur, sum saman við dóttur síni hevði lagt upp svikaráð móti prinsinum. Kongurin letur tí sínar menn taka tær báðar og tann lítla sonin, seta tey í ein vogn og koyra tey heim aftur hagar, tey vóru frá komin.
Síðani verður hildið rættiligt brúdleyp við miklan gleim fyri Vilmundi prinsi og Misseri moy prinsessu, og tað bæði væl og leingi.
Tá ið songartíð er um kvøldið, sigur Misseri moy við brúðgóm sín: ”Ger mær tað til vildar at lata heinta tann lítla, gráa kálvin, sum stendur eftir heima í lítla húsi mínum. Tað er trøllahesturin, sum bar okkum allan vegin frá trøllaslottinum og higar. Lat hann koma inn í eitt gestarúm á slottinum við reiddari song og einum prinsabúna frá tær.”
Tað verður nú gjørt, sum hon biður.
Síðani sigur hon við brúðgómin: ”Her eftir vil eg vera tín og vil einki hava fyri meg sjálvan. Tí vil eg sleppa frá tí gandakynstri, sum eg lærdi í trøllabølinum. Tak meg tí nú, áðrenn vit fara til songar, og koyr meg undir í kalt vatn, halt mær so leingi undir, sum tú heldur, eg toli. Tá ið tú tá tekur meg upp aftur, eri eg frí frá øllum gandi og trølldómi.”
Vilmundur ger, sum hon biður, hóast tað fellur honum tungt at vera so harður við hana.
Morgunin eftir biður hon hann koma við sær inn í gestarúmið, har tann grái kálvurin var stongdur inni. Tá er kálvurin horvin, men har stendur ein prinsur, so meinlíkur Misseri moy, sum bróðir kann vera systur. Og hann var eisini bróðir hennara, trøllini høvdu umskapt hann, og hann kundi ikki verða rættiligur aftur, fyrr enn systirin hevði verið í brúðarsong.
Hesin prinsurin, sum nú var loystur úr trølla voldum, fór heim aftur til sítt land, har hann varð kongur eftir faðir sín, meðan Vilmundur og Misseri moy tóku ræði aftan á gamla kongin, sum nú legði frá sær. Og tey ráddu og ríktu í landinum í mong ár, umhildin av øllum íbúgvunum.
Úr bókini ”Ævintýr 3”. Heðin Brú týddi. Føroya lærarafelag gav út í 1968.
Upprunaheiti: ”Misseri Mø”. Danske Folkeeventyr. Jesper Ewald, Gyldendahl, 1954


text:
2019 var eitt gott ár hjá BankNordik
Árið í fjør hilnaðist væl hjá BankNordik, hóast umstøðurnar at reka bankavirksemi sum heild eru vorðnar meiri avbjóðandi. Úrslitið fyri skatt gjørdist 260 mió. kr., og rakstrarúrslitið 289 mió. kr. Bankin væntar ein framhaldandi hóvligan útlánsvøkstur í 2020.
2019 var enn eitt ár við nógvum virksemi í føroyska samfelagnum, og tað sæst aftur í hóvliga útlánsvøkstrinum til privatu húsarhaldini. Tølini vísa, at føroysku kundar bankans í alsamt størri mun velja at fíggja bústaðin við realkredittláni, meðan eftirspurningurin eftir siðvanda bankaláninum er min-kaður.
”Virksemið hjá samtakinum royndist sum heild væl í 2019, og úrslitið gjørdist betri, enn vit upprunaliga væntaðu. Árið var m.a. merkt av nýggjum talgildum gjaldsloysnum, og harumframt fóru vit undir at bjóða privatkundum og vinnulívskundum nýggjar lánsmøguleikar til fígging av umhvørvisvinarligum íløgum og nýskapandi verkætlanum,” sigur Árni Ellefsen, forstjóri í BankNordik.
Hóast 2019 var eitt gott ár hjá samtakinum, hava marknaðarumstøðurnar og áhaldandi lága rentustøðið við sær, at tað gerst alsamt meiri avbjóðandi at reka lønandi bankavirksemi. Tískil tillagaði bankin í desember rentur, prísir og bygnað fyri at tryggja ein framhaldandi skynsaman rakstur. ”Tað er ikki hugaligt at fremja slíkar broytingar, ið ávirka bæði kundar og starvsfólk, men tað er neyðugt, um vit eisini vilja vera kappingarfør í framtíðini. Starvsfólkini í samtakinum hava tí rós uppiborið fyri stuðulin og stóra arbeiðið; eisini hóast truplar avgerðir eru tiknar,” sigur Árni Ellefsen.
Virksemið hjá Trygd og Skyn royndist væl í 2019. Tryggingarinntøkurnar hækkaðu, meðan skaðarnir vóru á einum lutfalsliga lágum støði. Stóri ef-tirspurningurin eftir bústøðum sæst aftur í virkseminum hjá Skyn, sum seldi 240 ognir í 2019 samanborið við 234 ognir í 2018. Umframt ognirnar á sølu-listanum avgreiddi Skyn eisini 86 privatar sølur.
Avlopið fyri 2019 gjørdist 207 mió. kr., og av hesum ætlar bankin at gjalda íleggjarunum 67,2 mió. kr. í vinningsbýti. Hetta svarar til 7 kr. fyri partabræ-við. Broyttu marknaðarumstøðurnar hava við sær, at bankin væntar eitt lægri úrslit í 2020 enn í 2019.
Ársroknskapurin 2019 í stuttum
- Úrslitið fyri skatt gjørdist 260 mió. kr. samanborið við 323 mió. kr. í 2018.
- Rakstrarúrslitið fyri niðurskrivingar gjørdist 185 mió. kr. samanborið við 179 mió. kr. í 2018.
- Bankin førdi aftur niðurskrivingar á útlánum fyri 105 mió. kr. saman-borið við 111 mió. kr. í 2018.
- Rakstrarúrslitið gjørdist 289 mió. kr., ið er tað sama sum í 2018.
- Útlán bankans lækkaðu úr 10 mia. kr. í 2018 til 9,9 mia. kr. í 2019.
- Innlán bankans hækkaðu úr 13,4 mia. kr. í 2018 til 14,4 mia. kr. í 2019.
- Solvensurin hækkaði úr 19,8% í 2018 til 22,3% í 2019.
- Bankin væntar, at nettoúrslitið fyri 2020 verður 100-150 mió. kr. (2019: 207 mió. kr.).