text:
21. s. e. tríeindardag 2018 Jóhannes 4,46-53.
Inngangur:
Tað er mikið gleðiligt at vitja Hafnafjarðar kirkju í dag saman við trimum føroyskum sóknarprestum. Í mai 2016 vóru allir føroysku prestarnir á námsferð í Íslandi, og tá fingu vit miklan blíðskap frá Hafnafjarðar kirkju, próstinum, sóknarprestinum og kirkjunnar tænarum. Takk fyri tað, frændir okkara í Hafnafirði.
Í nógv ár hava vit bygt eitt gott og burðardygt samband millum ta føroysku og íslendsku kirkjuna. Gunntórur Ingason, gamli prestur tykkara, ið nú er á biskupsstovuni í Reykjavík, hevur gingið á odda. Honum við lið hava verið mong góð fólk, prósturin Tórhildur, biskupurin Kristian Valur, sum nú ger tænastu við altarið saman við sóknarprestinum, og Biskupur Íslands, Agnes Sigurðardóttir.
Samskifti við sóknarprestin Jón Helga Tórarinssson hevur verið gott. Vit kundu merkja andan og tónan, at vit komu at kenna okkum vælkomin. Takk fyri tað Jón Helgi og takk til tíni samstarvsfólk. Og takk til kirkjufólki á hesum degi.
At liva burðardygt:
Lívsins avbjóðing er altíð størri enn tað, ið hoyrist og sæst. Tað, ið bilgist okkum í barmi, er myndandi fyri gerandisdagin og innihaldið. Onkuntíð nýta vit myndir til tess at lýsa hjartans heitu kenslur. Tað góða og vakra verður avmyndað við unniligum og heitum myndum, t.d. einum hjarta. Tað illa og ljóta hevur aðrar ímyndir, t.d. ein knýttur nevi.
Í nútíðar teldusamskifti er tað rættiliga vanligt, at vit nýta symbol til tess at siga okkara áskoðan og meining. Tað er ikki altíð neyðugt við mongum orðum ella einum langum teksti. Eitt symbol er meira enn eitt symbol, tí tað sipar til eitt ávíst innihald. Í sær sjálvum eru myndirnar avmarkaðar, men innihaldið aftan fyri myndirnar gevur teimum lív. Eitt symbol er avmyndin av einum innihaldi.
At kenslurnar hava týdning fyri lívið og avgera, hvussu vit hátta okkum, er alkent. Vit gleðast og fegnast, tá ið huglagið er ljóst og ljódligt. Aðrar løtur gongur ikki til vildar, – vit eru móð, kedd og hingið verður við høvdinum. Vit gráta og syrgja, tá ið sorgin vitjar, og tárini væta kinnarnar.
Tað er eitt samspæl millum ytri viðurskifti og okkara sálarstøðu. Tað gongur báðar vegir, og tað innara og tað ytra ávirka hvørt annað. Svá er tað bæði í teimum verðsligu og andaligu viðurskiftunum.
Eisini trúgvin og trúarinnar gleði letur seg ávirka av umstøðunum rundan um okkum. Hóast Guð er Guð, um land alt legðist oyði, hóast Guð er Guð, um menniskjan øll doyði, sum tann norski sálmurin hjá Peter Dass sigur í føroyskari umseting, so verða vit ávirkað av ytri umstøðum. Trúarinnar haldgóði grundvøllur kennist ikki altíð eins dyggur innaní okkum. Viðhvørt eru vit í neyð og kenna okkum hjálparleys, hóast vit trúgva á lívsins Guð, skapara himins og jarðar.
Tað eru skiftandi umstøður, ið leiða og føra okkum til Jesus. Allir vegir føra til Róm, sigur eitt gamalt orðatak. Á sama hátt kunnu vit søkja ásjón Guðs undir øllum hugsandi umstøðum. Guð, ið er ævigur og uttan tíð og stað, letur seg finna í tíðini á heilagum støðum ella mitt í tímiliga gerandisdegi hins einstaka.
Á hesum sinni sigur Jóhannes evangelistur søguna um ein sjúkan drong, ið er sonur kongsmannin í Kapernaum. At sonurin er álvarsama sjúkur leiðir pápan til Jesus, tí hann, ið er lækni teirra sjúku, hevur áhuga í vælveru og lívi hins einstaka. Jesus er í nærveru hjástaddur í tilveruni, hóast hann er ævigur alt frá upphavi.
Jesus hevði vitjað syðri í landinum, og nú var hann komin norður aftur til Kána í Galileu. Áður hevur evangelisturin sagt frá vitjan Jesu í Jerúsalem um páskirnar, har mong trúðu á navn hansara, tá ið tey sóu tekin hansara, sum hann gjørdi.
Tað var eisini í Kána, at Jesus gjørdi vatn til vín, eftir at eitt nýgift par var í uppisetri, tí vínið gekk undan. Frásøgnin um vínundurið endar við hesum orðum: “Hesa byrjan av teknum sínum gjørdi Jesus í Kána í Galileu og opinberaði dýrd sína, og lærusveinar hansara trúðu á hann.” (2,11).
Eitt tekin er sostatt meira enn tað, at vatn verður vín. At vatn verður vín er ein opinbering av tí kraft, ið liggur aftanfyri tekini og fremur tekini. Talan er um eina opinbering av Guðs dýrd.
Kongsmaðurin í Kapernaum hoyrdi, at Jesus var komin frá Júdeu til Galileu. Hann hevur hoyrt tær góðu og lívsjáttandi søgurnar um kraftargerðir og undurverk. Nú kemur hann í síni dýrasti neyð til Jesus. Sonurin var álvarsliga sjúkur, ja lá at doyggja.
Kærleiki foreldranna til børnini er óavmarkaður, ja gingið verður ígjøgnum heilt, um hildið verður, at tað hjálpir. Kongsmaðurin bað Jesus koma oman og vitja teirra øki og gera sonin frískan.
Í svarinum hjá Jesusi liggur nakað av frástøðu, møguliga ein broddur. “Síggja tit ikki tekin og undurgerningar, vilja tit ikki trúgva.” Kongsmaðurin lat seg ikki forða av svarinum, ið Jesus gav. Hann helt fram at biðja um hjálp. “Harri, kom oman, áðrenn barn mítt doyr!”
So komu orðini, ið gjørdu allan munin. Far tú heimaftur, sonur tín lívir. Áhugavert er tað, at Jesus nýtir sagnorðið at liva. Kongsmaðurin trúði Jesusi og fór avstað.
Ávegis heim verður hann møttur av húskøllum sínum. Teir bera tey góðu tíðindi, at sonur hansara var á lívi. Í samrøðuni verður staðfest, at sonurin varð grøddur í sama tíma, sum Jesus hevði sagt: “Far tú, sonur tín livir.”
Frásøgnin er eitt undur, ið verður útint í frástøðu. Eitt skapandi orð eins og á lívsins morgni. Guð segði, og so var tað. Verði ljós, og tað var ljós. Sonur tín er frískur, og sonurin gjørdist frískur.
At sonurin livir er eitt sterkari orð enn tað at vera frískur. At liva er meira enn at vera frískur, tí vit kunnu vera frísk og samstundis kenna, at lívið er avmarkað, fjøtrað og bundið. Hjá Jesusi ber orðið at liva í sær eina lívskraft, ið hevur vunnið á deyðans hóttandi kreftum.
Lívið er í evangeliunum hjá Jóhannesi ein lívskraft í nútíðini og í tí komandi og æviga lívinum. Tað æviga lívið er komið inn í tíðina. Tað æviga lívið er at kenna hin eina sanna Guð og tann, ið hann sendi, Jesus Krist.
Tað æviga lívið er lutur menniskjans í trúnni á Jesus Krist. Júst hesin máttur gevur áræði og styrki at taka lut í Guðs egnu endurskapan, so vit fara væl um okkara egna lív. Hin einstaki kristni eigur ikki at hava nóg mikið við sína egnu trúgv. Hin kristna kirkjan eigur at fara væl um lívið hjá medmenniskjum okkara og ansa væl eftir “móður jørð”. Vit mega ikki darva ella dálka, skemma ella oyða tað lív, ið Guð hevur skapað upphavsins morgun.
Tey tvey fyrstu tekini í Jóhannesar evangelium vísa tvey ymisk fyribrigdi. Vit síggja eina útvíðkan, eina menning ella eitt stig longur fram á leið. At gera vatn til vín er ein opinbering av Guðs dýrd, tað at dýrdargera Guðs navn.
Tað næsta tekini er fráboðan Jesu um, at ein ungur drongur, ið lá at doyggja, livir. Hetta tekini peikar longur út ella longur fram. Tað at drongurin verður lektur vísir til sjálvt lívið, sum Jesus gevur, tað æviga lívið.
Tað næsta tekini stendur í lívsins tænastu, tað er lívsjáttandi og fremur tað góða. Tað góða er Guðs gáva, og lívsins gáva er at liva og gagna lívinum.
Vit, ið hava fingið lut í tí æviga lívinum og liva ta kristnu trúnna gerandis og heilagt. Tað er okkara uppgáva at geva lívinum bestu umstøður at liva og yvirliva. Vit kunnu koma til Jesus við øllum okkara trupulleikum og avbjóðingum, eisini tí ábyrgd, ið gjørdist okkara, at vit eru forvaltara av Guðs góða skapanarverki.
Í hesum døgum verður ein ráðstevna um umhvørvismál hildin í Reykjavík við serligum atliti at støðuni í Artiska økinum. Okkara ábyrgd er at geva komandi ættarliðunum eitt burðardygt og liviligt lívsgrundarlag.
Seinnapartin í dag eri eg sum Føroyabiskupur – saman við fýra leiðandi norðurlendskum biskupum – við í einum pallborði á Ringborði Norðurslóðana, Artic Circle Assembly, sum verður hildið í Harpuni í Reykjavík. Álvarsom og avbjóðandi umhvørvismál eru á skránni. Hvussu møtir føroyska kirkjan hesi avbjóðing, ið er at fara væl um skapanarverkið?
Hjá okkum føroyingum er sjógvurin grundarlagið undir tilveruni, so vit mega standa á varðhaldi og stríðast fyri, at havið framhaldandi er reint og lívfrøðiliga burðardygt. Tað sama gera íslendingar, sum í øldir hava havt sama lívsstarv sum føroyingar. At Føroyar og Ísland hava havt somu fortreytir og lívskor ger, at vit skilja hvør annan og fáa við treysti og vinskapi styrki og gleði hvør frá øðrum. Tann kristna trúgvin eggjar okkum til hetta nú sum áður.
Vit skulu liva í og virka í Guðs skapandi kraft. Vit mega gagnnýta megina í Jesu gerningi, hansara lívskraft og endurskapan. Sum forvaltara mega vit vera vakin og lata røddina ljóða boðandi og ávarandi, so menniskjan ikki verður menniskjans egni fíggindi. Útvinna vit ráevnini í jørðini uttan fyrilit, og hugsa vit ikki um tað fjøltáttaða lívið í náttúruni, eru útlitini fyri framtíðini døpur og ræðandi.
Vit mega taka ábyrgd av jørðini, havinum og luftini, so umhvørvið er reint og kann verða karmur um lívið og lívsgrundarlagið hjá óføddum ættum. Vit mega steðga óskynsamari atferð, ið kann hótta lívið og avmarka umstøður lívsins. Vit mega ikki dálka havið, eitra luftina við útláti ella útnytta jørðina uttan fyrilit.
Vit eiga sum kristin at vera hvør øðrum eitt tekin um Guðs góðsku og skapan. Vit mega dýrdargera Guðs navn, hann, ið skapaði himmal og jørð. Jesus, ið er lívsins sanna grundarlag við endurskapan og lívi.
Dýrd veri Guði, faðiri, syni og heilagum anda í Jesu navni. Amen.
Latum okkum við ápostlunum ynskja hvør øðrum: Harrans Jesu Krist náði og kærleiki Guðs og samfelag heilaga andans veri við okkum øllum. Amen.


c: text/html

text:
Gerðabók
BI/sm
42. fundur
Ár 2018, hósdagin, 13. desember, kl. 15.30, varð tingfundur settur.
Landsstýrismenninir Kristina Háfoss og Rigmor Dam og ríkisumboðsmaðurin vóru ikki á fundi
Til viðgerðar:
1. 1. viðgerð av tingmáli nr. 83/2018: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um serstakar treytir fyri fiskiskapi eftir makreli, norðhavssild og svartkjafti í 2018 (Leingjan av heimild at taka veiðigjald)
Málið beint í Vinnunevndina
2. Framløga
Formaðurin boðaði frá, at Poul Michelsen, landsstýrismaður hevur lagt fram tingmál nr. 87/2018: Uppskot til samtyktar um at siga upp Hoyvíkssáttmálan
Fíggjarnevndin hevur lagt fram álit í tingmálunum nr. 46/2018: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um meirvirðisgjald (Meirvirðisgjaldslógin) (leigubilar og leingjan av freist) og nr. 76/2018: Uppskot til løgtingslóg um at seta í gildi ásetingarnar í tvískattasáttmála millum tey norðurlendsku londini frá 23. september 1996 (Dagføring av sáttmálanum við atliti at BEPS og linking)
Fundur niðurlagdur kl. 18.10
Fundur uppafturikin kl. 19.21
Formaðurin setti næsta fund at verða fríggjadagin, 14. desember 2018, kl. 10.00, við hesi dagsskrá:
1. 2. viðgerð av tingmáli nr. 86/2018: Uppskot til eykafíggjarlóg fyri 2018
2. 2. viðgerð av tingmáli nr. 37/2018: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um framleiðslu, flutning og veiting av ravmagni (Elveitingarlógin) (Elprísir til hitapumpur og elbilar)
3. 2. viðgerð av tingmáli nr. 70/2018: Uppskot til løgtingslóg um matstovuvirksemi og gistingarhúsvirksemi (Matstovulógin)
4. 2. viðgerð av tingmáli nr. 41/2018: Uppskot til løgtingslóg um tónleikaútflutningsstovu
5. 2. viðgerð av tingmáli nr. 22/2018: Uppskot til samtyktar um at javnseta arbeiðsgevarar í sambandi við sjúkradagpening
6. Framløga
Fundur lokin kl. 19.25
Páll á Reynatúgvu
løgtingsformaður
/Beinta Isaksen
skrivari

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dálking frá gomlum ruskplássum, dálkaðum ídnaðarøkjum o.tíl. má ikki elva til inniumhvørvi, sum ikki er nøktandi heilsuliga og trygdarliga.
Um so er, at bygt verður á øki, uttan at dálkingin í jørðini er fullkomiliga reinsað, skal innrákið av dálking frá undirlendinum til inniumhvørvið avmarkast við at gera bygningskonstruktiónina móti lendinum bæði lufttætta og diffusjónstætta, ella við at nýta onnur samsvarandi munadygg tiltøk.
Jarðardálkingar kunnu treingja upp í bygningar við konvektión og diffusjón gjøgnum undirstøðið, lendisgólv, gólv, kjallaragólv og kjallaraútveggir.
Forðast kann fyri konvektión við at gera konstruktiónir lufttættar, t.d. við at gera konstruktiónir úr betongi fullgóðar, so at konstruktiónirnar verða góðar, einsháttaðar og uttan rivur.
Minkast kann um diffusjón við at gera konstruktiónir diffusjónstættar, t.d. við at nýta betong við góðsku í miðal umhvørvisflokki, sum inniheldur upp til 5 % av poknutum bitlum.
Vísast kann til ”DS/EN 1992-1-1 Betonkonstruktioner”.


text:
Søkt verður eftir løgfrøðiligum fulltrúa til vinnudeildina í Uttanríkis- og vinnumálaráðnum.
Starvið
Arbeiðið fevnir m.a. um
• at fyrireika lógaruppskot og kunngerðir
• at luttaka í og leiða verkætlanir
• at ráðgeva landsstýrismanninum
• at samskifta við og stuðla stovnum undir Uttanríkis- og vinnumálaráðnum
Vit bjóða eitt áhugavert, fjølbroytt og avbjóðandi starv í einum umhvørvi á høgum fakligum stigi. Starvið er krevjandi, og onkuntíð er neyðugt at taka tøk, tá á stendur. Uppgávurnar eru skiftandi og hava nógv samskifti úteftir.
Førleikakrøv
Umsøkjarar skulu hava løgfrøðiliga kandidatútbúgving frá hægri lærustovni, t.d. cand.jur, cand.merc.jur ella sambæriligt prógv.
Vit vænta, at tú hevur:
• góð samstarvsevni
• góð analytisk evni og politiskt tev
•góð evni at samskifta bæði í skrift og talu, og
• ert tænastuhugað/ur og fleksibul, miðvís/ur og dugir at arbeiða sjálvstøðugt
Umsøkjarar, sum hava royndir frá almennari ella privatari fyrisiting, kunnu hava fyrimun.
Løn og setanartreytir
Løn og setanartreytir eru sambært sáttmála millum Fíggjarmálaráðið og avvarðandi fakfelag.
Umsóknir
Umsóknir við prógvum, CV o.ø. skulu sendast til: uvmr@uvmr.fo. Umsóknir skulu vera Uttanríkis- og vinnumálaráðnum í hendi í seinasta lagi 20. juni 2019.
Umsóknir verða viðgjørdar í trúnaði. Starvið verður sett frá 1. juli ella skjótast til ber. Nærri upplýsingar fáast við at venda sær til Pól E. Egholm, deildarstjóra, tlf. 556076.
Vinnudeildin skal tryggja góðar og stimbrandi karmar fyri føroyskt vinnulív og hevur ábyrgdina av vinnuliga lógarverkinum. Millum virkisøkini hjá vinnudeildini eru alivinna, sjóvinna, útlendingamál, integrasjón, ferðavinna, gistingarhús- og matstovuvinna, loftferðsla, fjarskifti, matvøruframleiðsla og -útflutningur, djór og djórvælferð, kappingarmál, kolvetni, vinnufeløg, íverksetan og skapandi vinnur.
Vinnudeildin varðar av fleiri almennum stovnum og partafeløgum: Føroya Tele, Atlantic Airways, Vága Floghavn, Visit Faroe Islands, Posta, Fiskaaling, Rúsdrekkasølu Landsins, Heilsufrøðiligu starvsstovuni, Útlendingastovuni, Skráseting Føroya, Kappingeftirlitinum, Posteftirlitinum, Tryggingareftirlitinum, Fjarskiftiseftirlitinum, Jarðfeingi, Sjóvinnustýrinum, Vinnuframa og Framtak.
www.uvmr.fo
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Orð: Hjans Hjalti Skaale
Lag: Jacob Haugaard
Náttúran kallar, komi nú øll somul
við ein túr, gloym títt ur.
Vit stremba framm ímóti høgum málum
Hvørja ferð, tilreiðar verð.
Vibidi, Ibiidi, Nibidi, Ubidi, Ribidi vinurin
At flenna og syngja er gott fyri sinn
Vibidi, Ibiidi, Nibidi, Ubidi, Ribidi. Gerð eitt sprell
Selatrað rular og er super well.
Tað er gott at finna nýggjar vinir
Eygna kast, halda fast
Saman standa, draga somu línu
Yvir lond, tak í hond.
Ung og gomul her vit virka saman
Ganga langt, læra mangt
Og um kvøldi savnast vit um bálið
Stuttligt spæl, sovna væl.


text:
Kanska kom samgongan eitt sindur skinklandi í gongd. Tað fær illa verið øðrvísi, tá avbjóðingin er so stór, skotbráið so stutt, nógvir samgongulimir so nýggir og andstøðan so heiðin. Men hóast hetta náddu vit í tær seks-sjey vikurnar, vit veruliga høvdu til taks, tí mesta av tí, sum vit ætlaðu í 2015. Hesar krákumánaðirnar settu vit ein fyrsta skjøtil á tað nógva av tí, sum føroyingum hevur tørvað í áravís.
Vit lækkaðu skattin á lágar lønir og meðallønir. Samstundis breiðkaðu vit grundarlagið undir avgjøldum og brúkaragjøldum, so nógv fleiri herðar nú bera byrðurnar. So má onkur annar forklára, hví júst tey, sum fyrr róptu harðast eftir hesum, nú fýlast á tað. Eg hugsi her serliga um Føroya Arbeiðsgevarafelag, sum nú eftir øllum at døma hevur snarað á og av óransakiligum grundum tykist at halda, at eingin skal gjalda fyri tað almenna – hvørki vinnan, skattgjaldararnir ella brúkararnir.)
Vit vrakaðu kladduna hjá undanfarna stýri til fíggjarlóg fyri 2016. Vit vendu soleiðis teirra ætlaðu 150 milliónunum krónum í halli til avlops í inniverandi ári. Semja hevur jú verið um, at onkur mátti gera tað. Vit megnaðu at gera hetta í eini fíggjarlóg, sum hóast levint og spektakkel frá andstøðuni varð samtykt við 25 atkvøðum fyri, ongari ímóti og seks blonkum. Sig so tað. Tíverri gjørdi tað ov stutta skotbráið til veruligar samfelagsbroytingar, at vit løgdu nakað av útreiðsluvøkstri oman á tað, sum undanfarna stýrið longu hevði lagt inn. Hetta gjørdist ein ov stórur vøkstur og eitt, vit mugu gera betri næstu ferð, tá vit hava havt munandi longri tíð.
Tað vóru vist bara tær alt ov varligu royndirnar við eini uppboðssølu av fiskirættindum, vit ikki fingu upp á pláss innan nýggjár, tí at andstøðan valdi at súlta málið. Hesum mugu vit so bara fáa skil á nú.
Vit valdu broytingarmøguleikan
Onkur nevnir í heilum nýggju samgonguna fyri vinstrahalla og spyr eftir, hvat Framsókn ger her. Til tað er í fyrstu syftu at siga, at vit hava gjørt samgonguavtalu við teir flokkarnar í løgtinginum, sum tykjast vera mest hugaðir fyri at gera neyðugar nýskipanir. Í aðru atløgu kunnu vit spyrja, hvat vinstrahalt er í tí at ynskja eitt vinnulív, sum í størri mun er rikið á handilsligum grundarlagi? Ella at lata brúkaragjøld avloysa ein part av lønarskattinum? Ella at liberalisera ein part av pensjónsskipanini?
Tey allarflestu hava – alment ella í loyndum – verið samd um, at føroyska samfelagið kundi ikki bara halda á á somu kós. Eitt hevur verið tað varandi hallið í almenna rakstrinum og tann støðugt vaksandi almenna skuldin – sjálvt í hesum søguliga góðu vinnu- og búskaparárunum.
Eitt annað hevur verið tann átrokandi tørvurin á at skipa nógv samfelagsøki av nýggjum, men tað totala trotið á handling. Í hvussu nógv ár hava okkara stýri tosa um, men ikki gjørt nakað við, at skipa fiskivinnuna av nýggjum? Ella pensjónina? Kommunuskipanina? Skúlaverkið? Alt er druknað í tosi, álitum og – naggatódn. Onkur má taka um endan. Og tað má so vera nýggja samgongan.
Eitt triðja er at seta verulig mál fyri, hvat skal eyðkenna okkara framtíðar samfelag. Hvat vilja vit sum tjóð? Hvørjum stíla vit eftir, tá tað ræður um fólkatal og –samanseting? Ell aum virðisgrundarlag? Mál- og mentanargongd? Vinnubygnað og nýskapan? Stutt sagt: tá tað ræður um tjóðarbygging og eitt tíðarhóskandi samfelag?
Vit mugu semjast um kósina
Hesi málini krevja eins væl og nýskipanirnar, at flokkarnir í løgtinginum stremba eftir at gera politiskar semjur tvørtur um flokspolitisk mørk. Annars eru teimum ikki long lív lagað. Vit kunnu spyrja, um tað harða og mangan náðileysa og óvirðiliga orðaskiftið í løgtinginum beint fyri jól og millum jólanna eru eitt tekin um, at vit ikki kunnu gera hesar semjur? Er tað óneyðuga trýstið, sum andstøðan legði á samgonguna, ein forðing? Vit kunnu eisini hóskandi spyrja, um tað hevur elvt til fótonglar, at samgongan longu í fyrstu fíggjarlóg síni hevur tikið nøkur stig at broyta kós á summum av økjunum?
Svarið eigur í øllum førum at vera, at samgonga og andstøðu mugu royna at rætta kumpass í felag í tann mun, tað ber til. Vit mugu øll smoyggja vápnini burtur av okkum í forkirkjuni og fara undir konstruktivar samráðingar til varandi gagns fyri land og fólk.
Serliga tvær breiðar semjar hava skund. Líka síðani 2007 hava vit bíðað eftir initiativinum at skipa fiskivinnuna av nýggjum. Hetta nervar bæði vinnuna sjálva og restina av samfelagnum. Nú má nýskipingarnevndin fara til verka, so vit kunnu samtykkja eina nýggja lóg um vinnuligan fiskiskap seinni í ár. Vónandi gerst semjan um hana breið.
Og so er tað pensjónsmálið. Onkur hevur fregnast um, hvussu tað ber til, at ein liberalur flokkur sum Framsókn góðtekur, at Samhaldsfasti fær ein sentralan leiklut í eini framtíðar pensjónsskipan. Vit halda tað vera púra í lagi, at ein partur av pensjónini er samhaldsføst. Tað er einki óliberalt í tí, at vit tryggja øllum ein góðan aldurdóm - eisini teimum, sum ikki høvdu so góðar førleikar til at spara upp til egna pensjón. Hetta hevur eisini verið neyðugt fyri at leggja grund undir eina breiða semju. Okkara kós er nú at styrkja tann partin, sum snýr seg um persónliga uppsparing. Undir øllum umstøðum hevur hetta málið skund, og ein semja má og skal finnast í ár.
Vinnumál – nýtt og gott gamalt
Framsókn byggir sum kunnugt á tey trý frælsini – tað persónliga, tað vinnuliga og tað tjóðskaparliga. Í eini samgongu millum ymsar flokkar fáa vit ongantíð alt tað, vit vilja hava, men vit meta, at vit kunnu semjast væl við bæði Javnaðarflokkin og Tjóðveldi um nógv av tí, sum hevur týdning fyri okkum.
Í mun til hetta virðisgrundarlagið fegnast vit um tey málsøkini, sum vit hava fingið í Tinganesi. Vit umsita uttanríkismál, vinnumál, norðurlandamál og arktisk mál. Í góðum samstarvi við bæði hinar flokkarnar í samgoguni og andstøðuna miða vit eftir at styrkja føroysku frælsini.
Vinnuliga ræður um at skapa nýtt og nýskapandi virksemi – innan list og nýggja vitan eins væl og innan meira siðbundin vinnulig øki. Vit fara at stremba eftir haldførum lívfrøðiligum og øðrum loysnum fyri alivinnuna. Vit fara at eggja útlendskum oljufeløgum at royna eftir kolvetnum undir Føroyum. Vit vænta okkum nógv av teirri talgildingini av samfelagnum, sum vit hava sett út í kortið.
Hóast vit ikki umsita fiskivinnumál, fara vit at stuðla undir varandi karmar fyri høvuðsvinnuna á handilsligum grundarlagi. Tað er eingin loyna, at Framsókn helst vil hava fiskivinnuna reguleraða við tveimum uppboðssølum – einari fyri fiskirættindi og einari fyri veiddan fisk. Undir øllum umstøðum hevur tað týdning, at vinnur, sum byggja á ein framíhjárætt til antin náttúruríkidømi ella serlig øki, skulu gjalda eitt rímiligt gjald til felagsskapin fyri hendan rættin.
Føroyar sjálvar heldur enn hálvar
Framtíð okkara verður fyri ein part myndað uttan fyri landoddarnar og í samstarvi okkara við umheimin. Tí hevur tað alt at siga, at vit eru við í teimum týdningarmestu millumtjóða felagsskapunum. Heimshandilsstovnurin WHO og altjóða olympiski stovnurin IOC eru bara tveir av mongum.
Í næstum fari eg á eina rundferð til teir norðurlendsku høvuðsstaðirnar at tosa fyri, at Føroyar fáa fullan limaskap í Norðurlandaráðnum. Hetta er rætta løtan, nú ætlanin er at dagføra Helsingfors-sáttmálan. Í uttanríkisráðnum fara vit at taka upp aftur samráðingarnar við EFTA um limaskap fyri at fáa lut í teimum 27-28 handilsavtalum EFTA longu hevur. Vit fara eisini at virka fyri einum nógv betri handilssambandi og einum samstarvi sum heild við ES uttan at søkja um limaskap. Mangt bendir á, at vit skulu leita okkum nakað ovari í ES-skipanini enn higartil fyri at fáa eitt betri samstarv við Europeiska Samveldið.
Vit fara at endurskoða allar okkara handilssáttmálar og at fáa nýggjar til vega. Í hesum høpi fara vit serliga at endurskoða Hoyvíkssáttmálan við Ísland. Fyri at styrkja bæði hesa tilgongdina og grindirnar inn í onnur vinnulig og mentanarlig millumtjóða samstørv, halda vit á at menna okkara sendistovuvirksemi. Hetta kunnu vit gera gjøgnum bæði verandi og nýggjar føroyskar sendistovur og í samstarvi við danskar sendistovur, har vit ikki hava okkara egnu. Eitt nýtt átak er at senda serkøn ferðalið úr Føroyum út á tær ymsu sendistovurnar at stuðla sendifólkunum og teirra avmarkaðu starvsfólkahópum. Útflutningsráðið hevur eisini ein týðandi leiklut í hesum.
Vit kanna í løtuni møguleikarnar fyri at stovna eina sendistovu í USA. Eitt er, at amerikanski marknaðurin er stórur og sterkur. Eitt annað er, at í New York hevur ST høvuðsstøð. Vit hava fingið okkum sendistovu í Moskva fyri stuttum. At stovna eina umboðan í USA er við til at skapa eina politiska javnvág og at vísa teimum ans, sum óttast fyri, at vit leita ov nógv eystureftir og ov lítið vestureftir.
Frælsi krevur ábyrgd
Fyri at kunna fáa og njóta frælsini, mugu vit taka samsvarandi ábyrgdir. Fyrst mugu vit taka ábyrgd av okkum sjálvum. Fyri at fáa ein enda á teirri ævigu framhaldssøguni um, hvør eigur rættin til at ráða í Føroyum, fara vit í næstum at samtykkja eina nýggja føroyska stjórnarskipan. Vónandi semjast allir – ella í minsta lagi – teir flestu føroysku flokkarnir um hana, áðrenn allir føroyingar sleppa at taka støðu til hana á eini fólkaatkvøðu.
Síðani fara vit at taka egna ábyrgd av okkara viðurskiftum við onnur. Vit fara at sleppa okkum av við núgaldandi uttanríkispolitisku heimildarlógina. Í fullkomnum søguloysi og í beinleiðis andsøgn við faktuellu viðurskifti okkara skerjir hendan lógin okkara møguleikar at samráðast við aðrar tjóðir, tengir okkum afturat púra óviðkomandi grønlendskum áhugamálum og reduserar Føroyar til ”kongeriget Danmark for såvidt angår Færøerne”.
Vit arbeiða í løtuni við at taka yvir ræðið á og virksemið í sambandi við loftrúmið í Føroyum. Vit fara í næstum at yvirtaka familju- og arvarættin og útlendingamál. Serliga hetta seinna hevur stóran týdning og skund.
Ein heilt serligur táttur í útlendingamálinum er tann ovurhonds aktuelli spurningurin um flóttafólk. Sum frá er liðið, eru tey flestu okkara vorðin var við, hvussu ómetaliga fløktur og eymur, hesin spurningurin er. Vit fara tí at gera okkum stóran ómak við at fyrireika okkum til hetta málið. Men tað má kortini standa greitt, at vit sum partur av heimssamfelagnum hava eina moralska skyldu til at at hjálpa munandi meira, enn vit gera. Tað kunnu vit í prinsippinum gera við at stuðla fíggjarliga, at taka ímóti flóttafólkum ella við einum einum luti av báðum. Tað stóra sjálvbodna arbeiðið og innsavningar hjá hjálparfelagsskapum vísa eisini, at viljin at hjálpa neyðstøddum úti í heimi er stór millum føroyingar.taka ímóti flóttafólkum. Tað stóra sjálvbodna arbeiðið og innsavningar hjá hjálparfelagsskapum vísa eisini, at viljin at hjálpa neyðstøddum úti í heimi er stór millum føroyingar.
Yvirhøvur at integrera útlendingar, er ein stór og avbjóðandi ábyrgd fyri øll samfeløg. Tað er tí alneyðugt, at vit skipa og tillaga okkara tænastur so skynsamt, sum gjørligt, og eftir føroyskum viðurskiftum. Eg fari í hesum sambandi at loyva mær at koma við einum hjartasuffi: Hvar er vinnan í hesum sambandi? Hóast vit hoyra Føroya Arbeiðsgevarafelag gera nógv burturúr, at tað skal vera lættari hjá føroyskum fyritøkum at fáa útlendska arbeiðsmegi, tykist tað ongan áhuga at vísa spurninginum um, hvussu vit skulu integrera hesa arbeiðsmegina í samfelagið.
Landsstýrið er farið undir at yvirtaka útlendingaøkið. Tá uppskot til yvirtøkuleist av útlendingaøkinum verður lagt fyri løgtingið, fer tað eisini at fevna um, hvussu ein flóttafólkatilbúgving kann skipast í Føroyum.
Avbjóðingarnar gerast so nógv lættari, so títt og knapt tú kennir teg at vera á kósini. Nú kumpass-nálin er um at finna sína legu, veksur gleðin við at kenna ábygdirnar av at loysa tey átrokandi málini.
Eitt spennandi politiskt ár stendur fyri framman. Eitt ár, har vit – so mong, sum yvirhøvur tilber - fara at leggja lunnar undir stórar semfelagsligar broytingar í langtíðarsemju hvør við annan.
Við ynski um eitt gott og framsøkið 2016.
Poul Michelsen, landsstýrismaður og formaður í Framsókn


text:
Aftur í ár er ráðstevnan á skránni, har evnið er “Vinna & Vælferð”. Ráðstevnan verður í Løkshøll fríggjadagin 26. oktober kl. 13.00 – 17.00.
Heitið leggur upp til at viðgera, hvussu vit kunna skapa nýggjar vinnur og virðisøking í verandi vinnu. Hetta fyri at vælferðarsamfelagið skal megna at halda núverandi støði og væl tað í nógv ár fram. Fokus verður í stuttum á, hvussu vit kunna tryggja virðisvøkstur í føroyska samfelagnum eina fjórðings øld fram.
Ráðstevnan verður býtt upp í tveir partar:
Fyrri parturin av ráðstevnuni eru fyrilestrar, har evnið Vinna & Vælferð verður lýst við fýra fyrilestrum:
- Innovatión í virðisketuni av fiskatilfeinginum – hvat skal til?
- Sveinn Margeirsson, stjóri í Matis og doktari í ídnaðarverkfrøði
- Lønandi nýtsla av avskurði frá fiski – nú og í framtíðini
- Ragnar Ludvig Olsen
- Mega trends og lítlu Føroyar
- Jan Ziskasen
- Alternativar hugleiðingar um evnið
- Jákup Veyhe
Seinni parturin er pallborð og eitt áhugavert kjak.
Í pallborðinum skulu Aksel V. Johannesen, Høgni Hoydal, Bárður á Steig Nielsen og Jørgen Niclasen svara, hvussu teir ímynda sær eitt framtíðar Føroyar, tá ið tað snýr seg um at skapa vinnuliga virðisøking og framtíðar trygging av vælferðarsamfelagnum. Skal vælferðin fíggjast við hægri avgjøldum ella sær man fyri sær vøkstur á annan hátt?
Uni Holm Johannesen verður orðstýrari. Ráðstevnu luttakararnir fáa sjálvsagt høvi at luttaka í kjakinum.
Les meira um Faroexpo á heimasíðu teirra.


text:
EM í svimjing á stuttgeil
Evropsmeistaraskapurin í stuttgeilsvimjing er ein kapping, ið LEN fyriskipar hvørt ár. Kappingarnar fara fram í 25-metra longum svimjihyli. Kappingin verður vanliga hildin fyrst í desember. Føroyar luttaka undir egnum navni og vunnu fyrsta heiðursmerkið, ið var eitt silvurheiðursmerki, í desember 2013, tá ið Pál Joensen gjørdist nummar tvey í 1500 metrum frí. Tað árið var tað Danmark, ið var vertur fyri kappingini.
Kappingar[rætta | rætta wikitekst]
Sprint meistaraheiti
Stuttgeil-meistaraheiti


text:
Signar á Brúnni, skúlastjóri, farin frá fyri aldur
- Við sínum hóvliga og róliga lyndi og opinleika hevur Signar givið býráðsumsitingini og okkum politikarum góðar møguleikar at fáa innlit í skúlans viðurskifti, og hetta hevur eisini styrkt umsitingina til betur at kunna veita politisku skipanini holl ráð og tilmæli, segði Gunvá við Keldu, borgarstjóri, millum annað í røðu sínari fyri Signari á Brúnni, skúlastjóra, sum nú leggur frá sær fyri aldur.
Eftir at hava røkt starvið sum skúlatjóri við Skúlan á Ziskatrøð síðan 2007 leggur Signar á Brúnni nú frá sær fyri aldur, og í tí sambandi varð skipað fyri hátíðarløtu, har starvsfelagar og umboð fyri kommununa bóru fram heilsanir.
Bæði skúlafólk, umboð fyri kommununa og familja møttu til hátíðarløtuna, sum var í fimleikarhøll skúlans, og fevndi løtan um bæði sang og tónleik, umframt at fleiri nýttu høvi at bera fram heilsan til fráfarandi skúlastjóran.
Gunvá við Keldu, borgarstjóri, bar fram eina heilsan og tøkk býráðsins vegna, og endurgeva vit her partar av røðu hennara.
Virðiligur skúlastjóri
So kom løtan, har títt skeið sum skúlastjóri við Skúlan á Ziskatrøð her í Klaksvík endar.
Tá ið eitt tíðarskeið endar, so byrjar eitt nýtt við nýggjum kørmum og møguleikum. Kortini umgongst tað ikki, at eitt ávíst sorgblídni er yvir einari løtu sum hesari, tí hóast eg bæði vænti og vóni, at vit fara at síggjast onkuntíð aftur í tí komandi, so er hetta ein løta, har vit skulu siga farvæl við teg sum skúlastjóra og vilja takka tær fyri hesa tíðina og fyri samstarvið.
Tá ið tú tókst við her á skúlanum í 2007, so var tað ikki einum ókendum andliti vit møttu. Hóast tað, so kendi eg teg ikki persónliga. Eg hevði uppliva teg uppá avstand. Men nøkur lyndiseyðkenni hugsaði eg at tú hevði, og sum eisini vísti seg. Tú ert hóvligur av náttúru og hevur virðiligan framburð og orðalag. Dugir ómetaliga væl at kjakast siðiliga.
Eitt orðafelli, sum ofta verður nýtt er: “Ger tær ómak at geva eitt gott fyrstainntrykk, tí fyrstainntrykkið, sum tú gevur øðrum menniskjum, kanst tú ikki gera umaftur!”
Sum nevnt, var mín uppliving av tær sera góð frá fyrsta degi, og nú vit eru til fráferðarløtu tína, kann eg framvegis siga og staðfesta, at tú hevur varðveitt hesar góðu eginleikar – tú hevur verið okkum her í Klaksvíkar Kommunu ein góður skúlastjóri.
Kendur sum politikari lærari og skúlastjóri
Tað at tú ert úr Fuglafirði hevur so sanniliga ikki verið ein vansi!
Havi altíð hildið at Fuglafjørður er nakað serligt. Tit eiga nógvar persónligheitir innan ymisk øki, við ríkum gávum. Vit kunnu nevna dugnaliga Victor Danielsen, innan umseting og yrkingar. Tykkara sprelska Frits Johannesen. Musiska og listarliga Heðin Kambsdal. Vakra sangin frá gentukórinum og Bros. Fólkakæra Niels Midjord. Ribarhús. Áhugaverda Petur Martin Petersen og nógv onnur. Eisini hava ígjøgnum tíðirnar verið knýtt nógv vinar- og familjubond ímillum Fuglafjørð og Klaksvík.
Í almenna rúminum er tú kendur sum politikari, bæði innan lands- og kommunupolitikk, sum lærari og skúlastjóri, og eisini kenna vit teg sum ítróttarmann – Eitt barnaminni eg havi, var tá ið ÍF í 1979 bleiv føroyameistari, og sum eg skilji nú, tí tá kendi eg teg ikki, vart tú ein av teimum hetjunum, sum vit sóu myndir av í bløðunum, tá ið títt heimstaðarfelag gjørdist føroyameistari. Havi hoyrt, at tá ið ÍF tað árið spældi dyst í Klaksvík, var ógvusligt áarføri, og har ÍF ikki vann minni enn 5-0 á KÍ ? Tú hevur roynst væl sum ein vinnari.
Ein skúlastjóri við áhuga í tí einstaka
Skilji á lagnum, at hesin maðurin, sum vit alment kenna sum politikara, lærara, skúlastjóra og ítróttarmann – harumframt hevur listarligar gávur – dugir at mála, tekna, syngja og yrkja. Tað er ríkidømi at eiga slíkar gávur, og hóast almenningurin ikki veit so nógv um hesar seinni nevndu gávur tínar, Signar, so haldi eg meg kortini kunna siga, at tær eisini hava eyðkent tína embætisførslu sum skúlastjóri her í Klaksvík.
Her hugsi eg um tær skapandi lærugreinarnar, breytirnar og verkætlanirnar, sum tú saman við øðrum góðum fólki hevur skipað fyri á skúlanum – tær eru livandi prógv um, at tú hevur skil fyri tí listarliga.
Eitt annað, sum eg havi lagt til merkis og havi merkt á tær, tá ið vit hava tosað saman um skúlaviðurskifti er at tú hevur stóra umsorgan fyri tí einstaka, og tá hugsi eg bæði um næmingar og um lærarar. Prátið á fundum kann mangan vera um alt møguligt annað, so sum fyrisitingarligt og fíggjarligt, men tað svitast ikki, at tú á hesum fundum hevur funnið høvi til at taka fram eitthvørt áhugavert um t.d. næmingar, hvussu væl teir tykjast at hava tikið ímóti onkrum tiltaki, sum tit hava sett í verk. Tað er heilt týðiligt, at tað er umráðandi fyri teg, at fólkini – bæði børn og vaksin – innan skúlans gátt trívast væl. Og tá ið alt kemur til alt, so er tað jú tað, sum alt hetta snýr seg um – hitt einstaka menniskja, at geva tí umstøður og møguleikar at mennast.
Treiskur og málsøkin
Í hesum høpi skal eg ikki koma so nógv inn á tíni avrik sum landspolitikari, men vil tó loyva mær at nevna tann týdning og ta ávirkan, tú hevði á, at studentaskúlin og handilskúlin varð bygdur á Kambsdali. Í dag uppliva vit, hvussu stóran týdning tann skúlin og Tekniski Skúli í Klaksvík hava fyri hendan partin av landinum.
Óivað er tað eisini innan títt politiska virki, at tú hevur vunnið tær førleikar og amboð, sum tú hevur kunnað brúkt her sum skúlastjóri. Her hugsi eg serliga um ta treiskni og málsøkni, sum tú vísir, tá ið tú stríðist fyri einum máli. Viðhvørt hava vit bæði ikki verið samd, og tá hevur tú ikki aftrað teg at siga tína støðu, sum eisini er neyðugt, um vit skulu fáa eitt gott og livandi kjak og skulu finna tær best møguligu loysnirnar. Um ein politikari ella ein skúlastjóri skal klára seg, so má hann eisini vera eitt sindur treiskur viðhvørt, og tað hevur tú eisini verið viðhvørt ?.
Fyrimyndarligt hegni og vilja
Hesa tíðina, tú hevur verið skúlastjóri við Skúlan á Ziskatrøð, hevur uppgáva tín verið at leitt ein skúla, har hølisumstøðurnar ikki eru tær nýggjastu og bestu, samstundis sum grannaskúlin hinumegin Skúlaveg er blivin nýbygdur. Her hevur tú víst fyrimyndarligt hegni og vilja til at geva skúlanum eitt innihald innan verandi karmar. Her hevur eitt av tínum slagorðum ikki minst verið samstarv millum skúlarnar, bæði her við Skúlaveg og við aðrar skúlar, eisini hinumegin Leirvíksfjørð, og við onnur viðkomandi fakfólk, t.d. listafólk.
Tað er so nógv annað, ið kundi verið tikið fram ein dag sum hendan, men at enda vil eg nevna títt íkast til orðaskiftið um framtíðarskipan av fólkaskúlunum í Klaksvík og Norðoyggjum. Her hevur tú verið við til at birt undir eitt sunt og opið kjak um skúlaskipanina, har allir møguleikar verða vendir. Eisini vil eg takka tær fyri títt íkast í sambandi við bólkin sum hevur sitið og fyrireika eina byggiskrá fyri ný- og útbygging av verandi skúla á Ziskatrøð.
- - -
Vegna Klaksvíkar Býráð og Kommununa alla vil eg bera tær eina hjartans tøkk fyri ta stóra, hegnisliga og trúfasta arbeiði, tú hevur framt í starvinum sum skúlastjóri. Við tínum hóvliga og róliga lyndi og opinleika hevur tú givið býráðsumsitingini og okkum politikarum góðar møguleikar at fáa innlit í skúlans viðurskifti, og hetta hevur eisini styrkt umsitingina til betur at kunna veita politisku skipanini holl ráð og tilmæli.
Eg ynski tær Signari og øllum tínum kæru bestu eydnu fyri framtíðina, og Harrans signing.
Takk fyri!


text:
Høgrahallur politikkur
Høgrahallur politikkur ella Høgrasinnaður politikkur er eitt savnigarheiti fyri politiskir flokkar og ideologiir, sum mynda teir borgarligu, tað vil siga ikki-sosialistisku, konservativu og liberalu politisku flokkarnar, men eisini høgraekstremismu, serstakliga tá hon sæst í einari demokratiskari skipan. Í siðbundnum partapolitikki verður eisini tosað um flokkar sum eru í miðjuni og um flokkar sum eru vinstrahallir. Í Føroyum eru teir høgrasinnaðu flokkarnir Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin og Framsókn.
Heitini høgrahallur og vinstahallur politikkur koma úr fronsku kollveltingini, har ið teir radikalu og kollveltingarsinnaðu sótu vinstrumegin formannin í tí provisoriska tjóðartinginum, meðan teir konservativu og moderatu sótu høgrumegin. Har vóru teir mest radikalu ein bólkur ið til dømis vildi innføra almennan atkvøðurætt fyri menn, settir til vinstru fyri talarastólin og teir meira konservativu, sum ynsktu at støðga tí kollveltingarligu gongdini, vóru settir høgrumegin talarastólin. Henda plaseringin var orsøkin til, at hugtøkini høgrasinnaður og vinstrasinnaður vóru brúkt fyri at skilja ímillum tær ymisku áskoðanirnar. Eftir at hetta býti millum høgra og vinsta var gjørt í evropeiskum politikki, so kom tann heldur ógreiða miðjan í politikki eisini.
Flokkar sum í evropeiskari siðvenju eru flokkaðir til høgru, eru flokkar sum søguliga hava verið ímóti grasrótarørslum, sum til dømis arbeiðararørsluni og bóndarørsluni. Høgrasíðan hevur søguliga verið dominerað av valhavandi, valetableraðum fólkum. Á tí høgrahallu síðuni í politikki finnast fleiri rætningar, eitt nú konservatisma, liberalisma, klassisk liberalisma og so framvegis.


text:
Svimjing (ítróttur)
Svimjing er fjøltáttaður ítróttur. Tá talan er um innandura kappingarsvimjing, verður antin svomið á stuttgeil ella á langgeil. Stuttgeil er svimjihylur, sum er 25 metrar langur. Langgeil er svimjihylur, sum er 50 metrar langur. Tað eru fleiri sløg av svimjing, eitt nú kunnu nevnast:
- Blandað (á enskum verður tað rópt Medley)
- Bringusvimjing
- Firvald
- Frísvimjing
- Ryggsvimjing
Umframt innandura svimjing er eisini eitt annað slag av svimjing, sum á føroyskum nevnist havsvimjing. Á enskum eitur hetta slag av svimjing "Open Water Swimming", her verður svomið uttandura antin í sjónum ella í vøtnum ella áum.
Svimjarar hittast til ymiskar svimjikappingar, sum eisini verða róptar svimjistevnur. Í Føroyum eru fleiri ymiskar svimjistevnur. Føroyskir svimjarir luttaka eisini á svimjistevnum uttanlands, eitt nú til World Cup stevnur, Oyggjaleikir (sum er blandað ítróttarstevna), EM og HM.


text:
Tað vísa hagtøl frá Akstovuni.
Tilsamans eru nú 38.203 akfør skrásett í Føroyum. Tað merkir so, at parturin av el-bilum so spakuliga veksur. Á nýggjárunum vóru teir 0,29 prosent av samlaða talinum av akførum. 1. mai vóru teir komnir upp á 0,37 prosent, og við gongdini seinasta mánaðin, tá 24 el-bilar er skrásettir seinasta mánaðin, so kemur prosenttalið upp á 0,43. So nú nærkast vit einum hálvum prosenti av øllum skrásettum akførum í Føroyum.
Nevnast skal, at tá vit siga el-bilar, so eru el-motorsúkklur og el-prutl íroknað í tølini. Ein el-motorsúkkla er skrásett og 15 el-prutl. Hinir el-bilarnir eru 2 hýruvognar, 138 persónbilar og 8 vøruvognar.


text:
Hvat gert tú við kaffigruggið, tá tú hevur gjørt kaffi? Nú stempulkannir eru vorðnar væl umtóktar, eru tað nógv, sum stoyta gruggið í vaskið. Men er hetta eitt gott hugskot? Reinsar kaffigrugg rørini?
Svarið er nei. Tað er ikki gott at stoyta kaffigrugg í vaskið. Gruggið kann leggja seg á annað tilfar – feitt og líknandi - inni í rørunum, og á tann hátt økja um vandan fyri at tey typpast.
Tað er harafturímóti eitt gott hugskot at stoyta tað kókaða vatnið, sum er eftir í ketlinum, tá tú hevur gjørt kaffi ella te, í vaskið. Av og á kanst tú lata eitt sindur av uppvaskisápu í vaskið eisini, og á tann hátt loysa upp fyri møguligum feitti, sum er storknað inni í rørunum.
Ein fullur ketil av kókaðum vatni í vaskið um mánaðin saman við eitt sindur av uppvaskisápu er eitt gott hugskot fyri at fyribygja, at proppur kemur í.
Kaffigrugg er annars gott at brúka, um tú vilt hava hendurnar reinar. Gníggja eitt sindur av gruggi inn í hendurnar, tá tú t.d. hevur fingist við okkurt, sum luftar illa, skola við køldum vatni, so er lukturin burtur. Tú kann eisini stoyta kaffigrugg rundanum trøini ella runnarnar í garðinum, um tú hevur trupulleikar av kettum, sum lata av sær við trøini.
(Kelda: Bolius)


text:
Ársins longsti dagur var í gjár, og á longsta degi nýta fólk ofta høvið at gera okkurt serligt burturúr. Fleiri eru, sum dáma væl at ganga í fjøllini hetta kvøldið, og soleiðis var eisini í gjár. 120 fólk nýttu høvi at ganga niðan á Føroya næsthægsta fjall, Gráfelli.
Visit Eysturoy og Hiking.fo skipaðu fyri og Jan Thomsen var ferðaleiðari á túrinum, sum vardi áleið 6 tímar. Byrjað varð um 19-tíðina, og túrurin var liðugur áleið kl. 00:30. Hýrurin var góður, veðrið var av tí fagrasta og á vegnum fingu gongufólkið okkurt at leska sær við. Tíverri var ov tjúkt í luftini til at sólin sást seta.
Gráfelli er 856 metrar høgt og liggur í norðara parti av Eysturoynni, tætt við Funningi. Gráfelli liggur eisini nær við Slættaratindi, sum við sínum 882 metrum er Føroya hægsta fjall. Bláaberg, sum er 640 metrar høgt, skilir fjøllini.
Á veg oman aftur fóru nøkur av gongufólkunum við ferðaleiðaranum yvir á Manssetur vestanfyri Gráfelli. Manssetur er 615 metrar høgt.


text:
Áheitan frá Franklin Graham leiðara fyri felagsskapunum ”Samaritan Purse” og ”Billy Graham Evangelistic Association.”
Saman við 250 kristnum leiðarum, heiti eg á tykkum øll kring landið, sum fylgja Kristusi eftir, at seta sunnudagin 2. juni av til serstaka bøn fyri Donaldi Trump, forseta.
Fíggindar Donald Tumps royna alt, ið teir kunnu at oyðileggja hann, húski og embæti hansara sum forseti. Eingin forseti hevur verið so álopin sum hann. Mín meting er, at einasta vón fyri honum og tjóð okkara, er Gud.
Hetta er hættisligt tíðarskeið fyri Amerika. Vit eru á tromini at fara fyri bakka. Tíðin er stutt. Okkum tørvar at biðja Gud um at kom upp i leikin. Okkum tørvar at biðja Gud um at varðveita, styrkja, seta mót í forsetan og vegleiða hann.
Vit vita at Gud hoyrir og svarar tá ið vit biðja. Hann kann bloyta hjørtu og hugsanir menniskjans. Hann er almáttugur og stjórnar viðurskiftum tjóðanna.
Bíblian heitir á okkum um at biðja fyri ”øllum, ið høgt eru sett, so vit kunnu liva eitt stilt og friðarligt lív í gudsótta og siðprýði. Hetta er Gudi, frelsara okkara gott og tekkiligt.” (1.Tim. 2,2-3)
Vit heita á kristnar samkomuleiðarar um at ganga á odda í felags samkomubøn fyri forsetanum, so at sunnudagsskúlar og aðrir kristnir bólkar, einstaklingar og húski kring landið biðja serstakliga fyri forsetanum sunnudagin 2. juni.
Vit heita á teg um at standa saman við okkum í bøn og sig øðrum frá, so vit kunnu fáa so mong sum gjørligt sum biðja!
Vinaliga
Franklin Graham
Sent til føroyskar fjølmiðlar hevur Svenning av Lofti
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Snjófuglur (lat. Plectrophenax nivalis L; da. Snespurv) er sum grátítlingur til støddar. Liturin skiftir eftir aldri og ársins tíð. Steggin er um heystið brúnur um háls og høvur, brún- og svartflekkutur á kápuni, men tað brúna lýsnar, alt sum frá líður, og tá ið summarið er komið, er han einans svartur og hvítur. Veingirnir eru svartir og hvítir alla ársins tíð. Um heystið líkist bøgan nógv steggjanum, men er meira gráreyð omaná; hon bleikist lítið, so á sumri eru tey góð at kenna at. Og hon er altíð nógv minni hvít á veingjunum. Nevið er gult á vetri, svart á sumri.
Tað er harðbalin fuglur og tekur sær heim langt norðuri í kuldalondum, sum á Svalbarði, Grønlandi og Novaja Semliu. Eisini eigur hann nógvur í Noregi og Íslandi, men høgt uppi í kuldanum. Á vetri leita summir til lýggjari lond, eitt nú Føroyar. Her halda teir sær um hægstu fjøllini, men í kavaroki koma teir í flokkum oman í bøin. Og føði finna teir, tí feitir eru teir.
Móti sumri fara teir norður aftur. Nøkur fá hjún verða tó eftir á hægstu fjøllunum og eiga í grótreynunum har uppi. Reiðrið líkist steinstólpureiðri. Oftast eru 5 egg. Steggin syngur hugaliga fyri bøgu síni, meðan hon vermir. Floygdir ungar eru brúngráir omaná, gulgráir í neðra.
Í Íslandi eru nógvir snjófuglar um veturin. Tá er sjaldan ella aldri tátt, og so gongst teimum stravið at føða seg. Men so hjálpir fólkið teimum. Mangastaðni hava skúlabørnini tikið sær fyri at geva teimum matmolar og annað, og tá verða teir frálíka spakir. Soleiðis áttu føroysk børn eisini at lívgað okkara smáfuglar — eitt nú grátítlingar, kvørkveggjur, starar, — tað verður børnunum til gleði so væl sum fuglunum.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Samgongan hevði mist meirilutan á løgtingi, um val hevði verið í dag. Tað vísir nýggjasta veljarakanningin, sum Spyr.fo hevur gjørt fyri Portalin.
Á seinastu kanningini, sum Spyr.fo gjørdi fyri mánaði síðani var úrslitið tað, at tað stóð á jøvnum í tingmannatali millum núverandi samgongu og andstøðu, og at Framtakið fyri rættindum at velja kannabis, fekk 33. tingsessin og sostatt kom at vera tungan á vágskálini.
Úrslitið hesaferð vísir eisini, at Framtakið fær seinasta mandatið, men hon vísir eisini, at Framsókn missir sín triðja sess og Miðflokkurin fær ein aftur, og sostatt stendur nú 15-17 millum samgongu og andstøðu.
Harvið kann eisini sigast, at Framtakið ikki fær sama týdning í tingfólkasamansetingini, um hetta skuldu verið úrslitið.
Fólkaflokkurin størst, men gongur aftur
Í mun til valúrslitið seinast, er tað framvegis Fólkaflokkurin, sum stendur til at gerast stóri vinnarin. Men tølini í kanningunum ganga spakuliga aftureftir.
Hesaferð fær flokkurin 24,6 prosent. Fyri einum mánaði síðani vóru tað 25,2 prosent, sum søgdu seg fara at velja Fólkaflokkin og fyri tveimum mánaðum síðani vóru tað 27,1 prosent. Nýggjasta kanninginn vísir, eins og seinast, at Fólkaflokkurin stendur til at fáa átta fólk vald á ting.
Javnaðarflokkurin gekk seinast munandi fram ímun til kanningina í januar, men hesaferð gongur aftur aftur hjá flokkinum. 20,4 prosent siga seg velja flokkin hjá løgmanni, sum sostatt framvegis er næststørstur, hóast hann missir heilt nógv í mun til seinasta val, og stendur at fáa sjey tinglimir.
Sambandsflokkurin stendur nú til at ganga munandi fram í mun til seinastu kanning, og liggur nú eisini omanfyri úrslitið á seinasta vali. 19,3 prosent siga seg í nýggjastu kanningini fara at atkvøða fyri Sambandsflokkinum, sum framvegis stendur at fáa seks tinglimir eins og flokkurin hevur á løgtingi nú.
Tjóðveldisflokkurin, sum sambært kanningini verður fjórstørstur, fær 18,7 prosent og seks tingfólk. Úrslitið hesaferð er væl betri – 1,2 prosentstig – enn til seinastu veljarakanning.
Smeitur til Framsókn
Framsókn, sum fekk góð úrslit á seinastu veljarakanning, fær ein smeit í nýggjastu veljarakanningini, og stendur til bara at fáa 4,9 prosent og tvey tingfólk. Miðflokkurin gongur fram, fær 5,3 prosent og eisini tvey tingfólk.
Sostatt tekur Miðflokkurin sessin aftur sum Framsókn fekk íseinastu kanning, og tað er einasta broyting í tingfólkatali í nýggjastu kanningini í mun tilkanningina í februar.
Tað kann vera óvissan í kanningini á millum 1,4 og 3,7 prosentstig, sum er orsøk til stóra sveiggið hjá Framsókn.
Sjálvstýrið gongur eitt vet aftur, og sama ger Framtakið, men bæði varðveita tað eina tingumboðið, sum tey eisini fingu í seinastu kanning.
Spyr.fo spurdi 500 veljarar týsdagin 26. mars.


text:
Koyr okkurt leikutoy í, sum barnið fær eyga á við tað sama, tá tað opnar eskjuna. Hetta kann vera ein bamsa, ein fótbóltur við pumpu, ein bilur, ein dukka, eitt ljóðføri o.s.fr. Tað er eisini stuttligt at koyra eina persónliga heilsan av tær og familjuni í eskjuna.
Koyr leikur í sum børnini verða glað fyri, okkurt tey kunnu "klemma" so sum ein bamsa, dukka, sovidýr, fingradukkur, bilar, flúgvari, munnharpa, blokkfloyta, putlispæl, jojo, oyralokkar, hárprýði o.a.
Blýantar, pennar, blýantsspískari, litblýantar, viskileður, lineal, tussjir, blokkar, málibók, brævpappír, pennahús, klistrimerkir o.a.
Tannbust, tannkrem, sápa, hárbust, lappi, kambur, hárklips o.a.
Lítlar bóltar, hoppiband, bóltar at blása upp, sveittaband, svimjibrillur o.a.
– okkurt at eta ella fara í – Góðgæti, ið heldur sær til mars 2019. Tó ikki sjokoláta. Sólbrillur, keppur, handskar, turriklæð, hosur, húgvur o.a.
MATUR, ið kann spillast
KLÆÐIR, burtursæð frá tí, sum er nevnt omanfyri.
FLÓTANDI, hársápa, húðkrem, sápubløðrur o.a.
KRÍGSLUTIR, spælibyrsur, revolvarar, hermenn, knívar o.a.
HEILIVÁGUR, vitaminir, bomm fyri hosta, salvur o.t.
VEIKIR LUTIR, lutir, ið kunnu brotna, spegl, o.a.
VANDAMIKLIR lutir, ið kunnu skaða, saksar, o.t.
BRÚKTAR LUTIR
BØKUR við teksti
POLITISKT ELLA ÁTRÚNAÐARLIGT TILFAR
Frætta tit aftur frá børnunum?
Tú kanst leggja eitt bræv til barnið og eina mynd av tær sjálvum ella tínari familju í eskjuna. Ikki skriva nakað átrúnaðarligt ella politiskt í brævið. Um tú skrivar navn og bústað, fer barnið, sum fær tína skógvaeskju, kanska at skriva aftur til tín. Fleiri føroysk børn hava fingið brøv frá børnum, sum hava fingið skógvaeskju úr Føroyum, sí nøkur brøv her.
Um onkur ynskir at stuðla Christmas Child í Føroyum, ber til at flyta pening á hesa konto í Betri Banka:
Reg.nr.: 9181 - Konto nr.: 1403917
Copyright © 2017 Christmas Child Føroyar


text:
Gjaldstovan hevur nú útvegað ein Rokningaportal á heimasíðu síni, www.gjaldstovan.fo.
Veitarar kunnu skráseta upplýsingar um rokning sína í hesum portali, sum síðani skapar eina talgilda rokning, sum verður send stovnum hjá landinum.
Til ber at hefta skjøl við í skrásetingina, t.d. tað pdf-skjal, sum bókhaldsskipanin vanliga skapar. Verður tað gjørt, ber til at siga “sí viðhefta skjal”, í staðin fyri av nýggjum at skráseta allar upplýsingar um rokningina á hesum portali.
Vegleiðing til roknskaparportal fæst sum pdf-skjal við at trýsta her
Leinkið til portalin er hetta: https://rokning.gjaldstovan.fo/invoice/create


text:
Carlsson-systrarnar bera Merkið og vatnið
Oyggjalekirnir á Jersey verða settir í kvøld kl. 19 á Howard Davis parkini mitt í St. Helier.
Stóra hátíðarhaldið er týðandi partur av leikunum, og setanin hevur fleiri siðbundin innsløg, sum eru føst á hvørjum leikum.
Tá limaoyggjarnar marsjera inn, gongur ein flaggberi fremst við Merkinum saman við einum vatnbera. Badmintonleikarin Brynhild Djurhuus Carlsson kemur at bera Merkið leygarkvøldið, og systurin Rannvá Djurhuus Carlsson fer at bera vatnið.
Vatnhátíðarhaldið er fastur partur av skránni, og tá fer ein íðkari frá hvørjari limaoyggj at koyra vatn í eitt felags kar.
Setanin tekur væntandi einar tveir tímar, og eini 5.000 fólk fáa atgongd til parkina.


text:
Lestrartíð: 1/2 ella 1 ár. Til ber at taka bæði skeiðini sum framhald
Skúlabyrjan: Heilárskeiðið: august. Várskeiðið: januar. Heystskeiðið: august
Umsóknarfreist: Fram til skúlabyrjan
Tal av upptiknum næmingum: 15-25
Útbúgvingarstovnur
Ítróttaháskúlin í Suðuroy
Útbúgvingarstaður
Hov
Lestrarkostnaður: Vikukostnaðurin er kr. 950 um vikuna. Við tilmelding er gjald á kr. 4.000. Tilmeldingargjaldið fer upp í vikugjaldið, tá skeiðið byrjar.
Ítróttaháskúlin í Suðuroy er ein háskúli, sum bjóðar tær venjing, undirvísing, mat og uppihald á fýra breytum; svimji- fótbólts-, hondbólts- og adventure breyt.
Endamálið hjá Ítróttaháskúlanum er at veita ungdóminum kunnleika, fimi og arbeiðshættir, sum stuðla tí einstaka næminginum í fjølbroyttu, persónligu menningini.
Ítróttaháskúlin í Suðuroy skipar fyri bæði hálvárs- og heilsársskeiðum. Hálvársskeiðini eru heyst-hálvuna (frá mitt í august til fyrstu viku í desember) og vár-hálvuna (frá mitt í januar til mitt í juni).
Heystskeiðini eru í 15-16 vikur (tá er 1 vika heystfrítíð) og várskeiðini í 20 vikur (tá er 1 vika páskafrítíð og tilsamans 1 vika í frídøgum um várið).
Heilsársskeiðini ganga frá mitt í august til mitt í juni, og fara næmingar í heystfrítíð, jólafrítíð og páskafrítíð, umframt tilsamans 1 viku í frídøgum um várið. Til ber at taka bæði skeiðini sum framhald t.e. at byrja skúlan hálvan august og enda síðst í juni.
Gerandisdagurin á Ítróttaháskúlanum í Suðuroy er merktur av, at næmingar fáa avbjóðingar og upplivingar alt háskúlaskeiðið.
Á Ítróttaháskúlanum í Suðuroy eru fýra breytir: Svimjibreyt, fótbóltsbreyt, hondbóltsbreyt og adventurebreyt.
Umframt venjing og nýggja vitan um kropp, kost, motivatión os.fr. fáa næmingar eisini høvi at læra nýggj fólk at kenna og kanska eisini læra seg sjálvan betur at kenna.
Ávísar kommunur velja at stuðla skúlauppihaldum av ymiskum slag. Set teg í samband við tína kommunu, og spyr teg fyri, um hon stuðlar háskúlauppihaldi. Eisini ber til at seta seg í samband við til dømis títt ítróttafelag um at stuðla tínum uppihaldi á Ítróttaháskúlanum í Suðuroy. Í ávísum førum ber til at fáa stuðul frá ALS.
Næmingarnir búgva á staðnum. Morgunmat og millummála gera næmingarnir saman við starvsfólki. Næmingar á ítróttaháskúlanum standa eisini fyri matgerðini til døgurðan um kvøldið og koma eisini sjálvir (við neyðugari upplæring) at standa fyri klædnavaski og reingerð av egnum bústaði.
Tú skalt vera 17 ár, tá ið farið verður undir skeiðið.
Endamálið hjá Ítróttaháskúla Føroya er ikki at verða próvgevandi, men persónliga mennandi. Í sambandi við tilmeldingina verður persónlig samrøða við allar næmingar og møguliga eisini við avvarandi.
Ítróttaháskúli Føroya – www.his.fo
Lestrartíð: 1/2 ella 1 ár. Til ber at taka bæði skeiðini sum framhald
Skúlabyrjan: Heilárskeiðið: august. Várskeiðið: januar. Heystskeiðið: august
Umsóknarfreist: Fram til skúlabyrjan
Útbúgvingarstovnur Ítróttaháskúlin í Suðuroy
Útbúgvingarstaður
Hov


text:
Malagavín
Malagavín stavar frá býnum við sama navnið á sólstrondini í Spania. Upprunaliga var tað kallað Málaga siroppur, tí tað var so søtt. Í dag eru nógv ymisk sløg av Malaga, og tey spenna frá at vera søt til at vera hálvturr. Liturin kann vera alt frá gulum til svart, og smakkurin fer frá at vera fruktkendur og lættur, serliga í ungum vínum, til at vera meiri samansettur og tungur í teimum búnu vínunum. Fínaru sløgini av Malaga verða goymd á eikifati í 2 til 5 ár, men fínaru sløgini ligga longri.


text:
07 Vestur - EB/Streymur 1
Ein av tveimum sera áhugaverdum dystum verður í Sørvági. Gongdin hjá sundalagsmonnum hevur verið vánalig leingi. EB/Streymur hevur ikki vunnið í ellivu teimum síðstu landskappingardystinum, og prísurin er, at teir nú eru partur av niðurflytingarstríðnum, sum eisini telur 07 Vestur og AB. Tað sær frægari út hjá 07 Vestur, sum í seinastuni hevur fingið nakrar sigrar, sum hava við sær, at teir enn kunnu stríðast um sítt pláss í deildini. Tó skal ein minnast til, at í hinum báðum dystunum, sum feløgini hava spælt móti hvørjum øðrum í ár, hevur EB/Streymur vunnið báðar (3-0 úti og 2-1 heima), men síðani er formkurvin hjá EB/Streymi nógv broytt. Heimavøllurin og tveir vandamiklir framherjar, Sonni Jacobsen og Ken Fagerberg, gera, at eg havi 07 Vestur um ein lítlan favoritt. 2-1.
AB - Skála X
Hin áhugaverdi dysturin verður á Argjum, har botnliðið, AB, tekur ímóti Skála. Hóast Skálamenn ikki hava stórvegis at spæla fyri hesi síðsu umførini, so tykist tað vera ein vilji millum spælararnar at enda á sætta plássinum. Tó burdi tað allíkavæl verið munur á motivatión her. Skála vann báðar dystirnar 2-0, sum liðini spældu móti hvørjum øðrum fyrr í ár. Her vænti eg ikki, at tað verður so greiður munur, tí argjamenn stríðast fyri lívinum. Tó er tað torført at peika á heimaliðið sum favoritt, tí teir hava ógvuliga ringt við at skjóta mál, og so er ikki lætt at vinna heimadystir. Tí er hugsandi, at hesin endar við javnleiki. 1-1.
B36 - HB 2
Her er ikki so nógv upp á spæl og tó. Bæði feløgini hava tryggjað sær sítt. HB hevur vunnið FM, og er við í Champions League undankappingini, og grannin, B36, hevur vunnið hitt steypið, og er við í Evropa League. Men her stendur æran upp á spæl, og eitt met stendur eisini upp á spæl. HB hevur í løtuni 67 stig, sum er tað sama, sum B36 fekk í 2011, tá teir vunnu FM. Eingin hevur nakrantíð áður fingið so nógv stig í einum landskappingarári. B36 hevur havt trupulleikar av skaðum í alt ár, og tað sita eisini lyklaleikarar uttanfyri til hendan dystin. Hjá HB gav Tróndur Jensen avboð til landsliðið, og tað verður helst saknur í honum, um hann ikki verður við. Tó tykist HB at hava fleiri kort at spæla upp á til hendan dystin, og tí havi eg tær sum ein lítlan favoritt. 2-3.
Víkingur - NSÍ 2
Eg vænti, at gestirnir fara at vinna hendan, hóast teir søguliga ikki hava tað lætt í Gøtu. Orsøkin er, at gassið tykist fullkomuliga vera farið úr Víkingi, sum best kom til sjóndar í einum tannleysum innsatsi móti AB í farna umfari. NSÍ hevur eisini nakað meira at spæla fyri, tí silvurkrónurnar eru í eygsjón. 1-3.
KÍ - TB/FCS/Royn 1
Her er ikki stórvegis upp á spæl. Heimaliðið spælir tó fyri at vinna sær silvurheiðursmerkir. KÍ hevur roynt fleiri ungar spælarar í seinastuni, og gera teir tað aftur her, er ikki óhugsandi, at suðringarnir kunnu fáa stig við sær. Fyri einari viku síðan vóru teir óhepnir ikki at fáa nakað burtur úr móti B36. Hendan vinnur KÍ. 3-1.
Tróndur Arge tippar 26. umfar
07 Vestur - EB/Streymur 1
AB - Skála X
B36 - HB X
Víkingur - NSÍ 2
KÍ - TB/FCS/Royn 1
Jákup Ósá tippar 26. umfar
07 Vestur - EB/Streymur 1
AB - Skála 2
B36 - HB 2
Víkingur - NSÍ 2
KÍ - TB/FCS/Royn 1


text:
Høgni Lisberg
Høgni Lisberg ella HOGNI (føddur 7. juni 1982 í Tórshavn, uppvaksin í Leirvík, búsitandi í Danmark) er ein føroyskur tónleikari. Sum fyrrverandi trummusláari í bólkinum Clickhaze, skifti Høgni kós og fór innan singer/songwriter at royna nýggjar leiðir. Sum sangari, guitarleikari og sangskrivari hevði hann nógv løg uppá hjarta, ið skuldu út. Hetta endaði so við einari fløguútgávu, ið kom út í 2003 og nevndist "Most Beautiful Things", ið fekk sera góð ummæli. Høgni hevur síðani verið virkin við framførslum heima í Føroyum og uttanlands. Hann skrivar og spælir egnan tónleik, sum hittar bæði í Føroyum og í útlandinum.
Innihaldsyvirlit
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
Egnar útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- 2003 - "Most Beautiful Things"
- 2005 - "Morning Dew"
- 2008 - "hare! hare!"
- 2012 - "Under Streetlights" (staklag)
- 2012 - "Con Man"
- 2013 - Fólkið í Sprekkunum (staklag)
- 2013 - Drukni (staklag)
- 2014 - Call for a Revolution
Við Clickhaze[rætta | rætta wikitekst]
- 2002 "EP"
Heiður[rætta | rætta wikitekst]
- Tilnevndur FMA 2014 sum Ársins sangari í Rock/Málm, Jazz, Blues og Folk bólkurin
- Vann FMA í Ársins útgáva í bólkinum Pop/Rock


text:
Tilfar:
5 dl av lunkaðum vatni
50 g av geri
3 spsk av First Price sesamfræi
2 spsk av First Price hørfræi
1 tsk av salti
5 dl av First Price hveitimjøli
5 dl av First Price rugmjøli
Mannagongd
Blendað sesam- og hørfræini við 2,5 dl av lunkaðum vatni.
Loys gerið í teimum 2,5 dl sum eru eftir í einum stórum bolla. Koyr síðan salti og ta blendaðu fræveskuna í.
Stoyt síðan mjøl og rugmjøl í, eitt sindur í senn, meðan tú eltar. Ansa eftir at mjølið er væl elt inn í deiggið, áðrenn tú stoytir meira í. Sett deiggið at ganga í ein tíma, á einum fjálgum stað.
Tendrað ovnin á 200 hitastig.
Stoyt eitt sindur av mjølið á borðið, elt deiggið á borðinum í um 1 minut, og deil síðan deiggið í áleið 16 smáar klumpar.
Rulla klumparnar væl so teir gerast heilt rundir. Legg teir á eina plátu við bakipappíri og set teir aftur at ganga á einum fjálgum stað í uml. 30 min.
Baka bollarnar mitt í ovninum í 12 min við 200 hitastigum.Útrokning
Prísur á vøru:
Ger – 1,50 kr
First Price sesamfræi – 13,75 kr
First Price hørfræi – 7,75 kr
Salt – 12,00 kr
First Price hveitimjøl – 11,75 kr
First Price rugmjøl – 7,75 kr
Prísur á nýttari vøru:
Ger – 1,50 kr
First Price sesamfræi – 1,65 kr
First Price hørfræi – 0,62 kr
Salt – 0,50 kr
First Price hveitimjøl – 1,71 kr
First Price rugmjøl – 2,27 kr
Kostnaður fyri 16 bollar í alt: 8,25 kr


text:
- Í sendingini varð borið fram sum fakta, at R7 varpar haturstalu og rasismu. Hetta er manipulatión og grov ærumeiðing av R7, og kemur helst at raka R7 hart fíggjarliga, tí útvarpsrásin verður rikin av at selja lýsingar.
- Lýsarar vilja sjálvandi ikki setast í samband við haturstalu og rasismu. Men at fáa R7 at tagna er helst eisini ætlanin við herferðini ímóti rásini.
Soleiðis skrivar Ingi á Steinamørk, stjóri á R7, í grein á heimasíðuni hjá útvarpsrásini, í sambandi við at tey hava kært Kringvarp Føroya fyri brot á leiðreglurnar um góðan fjølmiðlasið.
Sipað verður til Dagur & viku tann 8. oktober, har umboð fyri Sosialin og Dimmalætting, ein løgtingslimur og Mentamálaráðharrin vóru við. Sambært R7 varð einki umboð fyri R7 bjóðað við, og man hevði heldur ikki biðið um viðmerking frá leiðsluni á R7.
R7 hevur kært Kringvarpið fyri sjey brot á leiðreglurnar um góðan fjølmiðlasið.


text:
Tað hjálpti hjá Mortani Johannesen og Carl August Arge at finnast at býráðnum í Havn. Nú fáa teir nevniliga betri umstøður á sølutorginum í Vágsbotni.
Teir báðir eru dagliga at síggja í Vágsbotni, har teir selja ymsar fiskavørur, tvøst og spik, og kanska annað við, á sølutorginum. Men teir hava gramt seg um, at pullartarnir, sum kommunan hevur sett upp framman fyri sølutorgið fyri forða bilum í at koyra út eftir bryggjuni, forða eisini fólki at sleppa til sølutorgið, og tí fer sølan hjá teimum í botn.
Les eisini:Eg føli meg jagstraðan burtur úr Vágsbotni
Trupulleikin er, at hóast nøkur parkeringspláss eru har um vegir, eru tey altíð upptikin, so í roynd og veru sleppa fólk ikki av við bilin so frægt at tey fáa keypt sær ein fiskabita.
Teir báðir hava sagt, at ein loysn er at seta pullartarnar inn um sølutorgið, men Rani Wardum, sum umboðar løgregluna í ferðslunevndini, sigur, at tað kann tað ikki verða talan um.
Les eisini: Her má okkurt gerast
Samstundis lovaði Bogi Andreasen, at taka málið upp, og nú hava tey havt málið til umrøðu í býráðnum. Og Bogi Andreasen sigur, at avgerð er tikin um at royna at bøta um støðuna.
Les eisini: Mortan skal fáa frið at vera í Vágsbotni
– Vit eru komin til ta niðurstøðu, at blomsturkassarnir við sølutorgið verða tiknir burtur og so skulu trý, ella kanska fýra, parkeringspláss gerast har sum verða markaðir til fólk, sum skulu á sølutorgið at keypa.
Les eisini: Tað er púra óforsvarligt at broyta tað
Talan verður sostatt bara um parkeringspláss til av og áskiping, sum tað verður kalla og tað merkir, at bilar kunnu bara standa har nakrar fáar minuttir ímeðan fólk eru á sølutorginum og keypa.
Bogi Andreasen sigur, at fólk frá umsitingini frá býráðnum fara í holt við málið beinanvegin og at máta upp fyri at vita, hvussu tað kann skipast við tí endamáli at gera parkeringsplássini beinanvegin.
Annars er ein heildarætlan gjørd fyri Vágsbotn, har ferðslan verður umskipað soleiðis at hon gongur nærri Miðlahúsinum og handlinum hjá Andriasi í Vágsbotni.
Tað fer at geva heilt aðrar møguleikar at skipa viðurskiftini í Vágsbotni, sigur hann.
Hann sigur at nú verður farið undir at gera Steinatún liðugt, og so er ætlanin at fara oman í Vágsbotn næsta ár at seta heildarætlanina har í verk.


text:
Heili 9,4 av 10 í miðal
Øll skeið og tiltøk verða eftirmett til tess áhaldandi at menna skeiðini.
Nú hava vit hugt at hagtølunum! Okkara viðskiftafólk eftirmeta okkara skeið og tiltøk við heilum 9,4 av 10 stjørnum. Vit eru ovurfegnar!
Tí dygdargóð skeið eru júst tað, vit leggja dent á. Tað er nevniliga umráðandi fyri okkum, at tú fært okkurt ítøkiligt við tær til hús, sum tú kanst brúka beinanvegin.
Undirvísingin er løgd til rættis saman við okkum. Vit eru útbúnar meetovators, sum er eitt konsept, sum tryggjar mestu úrtøkuna í sambandi við skeið og fundir.


text:
Algeria
Algeria (arábiskt: الجزائر / al-Jazā'ir, tamazight: ⴷⵣⴰⵢⴻⵔ / Dzayer ) er størsta land í Afrika. Algeria hevur mark við Marokko og Móritania í vestri, Mali og Niger í suðri og Tunesia og Libya í eystri. Í norðri liggur Miðjarðarhavið. Størsi býurin og høvuðsstaður er Alger. Aðrir stórir býir er Oran, Constantine, Annaba og Batna. Miðallívsævin í landinum er 73,77 ár. Høvuðsmálið er arábiskt.
Meginparturin av fólkinum í Algeria býr í býum við strendurnar. Býirnir vórðu bygdir her, tí at havið og vøtnini vóru týdningarmiklar samferðlsuleiðir. 30,1 prosent av fólkinum eru ikki lesifør og 12,9 prosent av fólkinum er arbeiðsleys. Landið hevur umleið 33,7 millionar íbúgvar. Næstan allir algeriar eru muslimar (99 prosent av fólkinum).
Meðan fraklendingar ráddu, búsettu hundraðtúsundtals evropearar seg í Algeria, men mangir teirra fóru av aftur landinum, tá ið landið fekk sjálvstýri.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Osmannaríkið[rætta | rætta wikitekst]
Meðan Suleyman 1. (1520-1566) stýrdi, var Osmannaríkið so stórt, at skuldi skil verða á, mátti tað verða stýrt í landslutum. Sultánurin í Istanbul setti pasjar (staðbundar landshøvdingar) at stýra. Sum tíðin leið, gjørdust landslutirnir óheftari, og ráðandi embætismenninir bardust javnan um, hvør skuldi ráða, helst í landslutunum í Norðurafrika. Alger var gitið fyri at vera miðdepil hjá sjórænarum. Tað var stundum eisini kallað Barbárastrondin. Teir rændu kristin skip og tóku gíðslar, sum teir kravdu loysigjald fyri ella seldu teir sum trælir. Sjórænararnir, ið rændu fleiri enn 30 fólk í Hvalba í 1629, komu haðandi. Eisini Tunis og Tripoli vunnu sær stórt ríkidømi av sjórænaravirksemi sínum. Um 1700 gekk sjórænaravirksemið afturá, og hermenninir, sum vardu býin, tóku valdið. Hesir hermenninir vóru upprunaliga osmanniskar úrvaldsherdeildir, janitssjárar, sum høvdu búsett seg har, gift seg við konufólki haðan og skapað sær sítt egið samfelag og vóru ein ráðandi stættur í Alger. Teir skipaðu síni egnu viðurskifti og valdu sær hernaðarligan oddamann, nevndur dey. Í 1710 tók oddamaðurin sær tignarheitið pasja, at staðfesta, at Alger hevði loyst frá sultáninum í Istanbul. At útvegað ríkinum pening, legði hann ógvuliga høgan skatt á fólk inni í landinum, og hann stuðlaði sjórænarunum. Algeria var í veruleikanum ikki longur partur av tí viknandi Osmannaríkinum.
Sjálvræði[rætta | rætta wikitekst]
Landið vann sær sjálvstýri undan fronskum yvirræði í 1962. Frælsisbardagin stóð við í átta ár og týndi eina millión mannalív.
Landalæra[rætta | rætta wikitekst]
Algeria er frá Miðjarðarhavsstrondini og langt suður í Saharaoyðimørk og er næststørsta land í Afrika. Meginparturin av landinum er turr oyðimørk. Meginparturin av teimum 33,76 milliónum fólkunum í Algeria búgva í smala strandgeiranum út ímóti Miðjarðarhavi. Her er veðurlagið lýtt og slavið um veturin og heitt og turt og summarið; tí er strandalendið betur egnað til landbúnað enn lendið inni í landinum. Mesta øki í Algeria er glóðheit oyðimørk - Sahara - sum veksur ógvuliga skjótt, tí at ov nógvur fenaður er uppiá í graslendinum í útryðjunum í oyðimørkini. Yvirskipanin ger, at lendið verður rótbitið, svarðlosnar og verður til dust og sand. Hóast hitin um dagin fer upp um 50° C, hóast náttarfrost og turk í mong ár, liva her dýr, sum hava lagað seg til hesar ómildu lívsumstøður.
Landslutir[rætta | rætta wikitekst]
48 landslutir eru í Algeria:
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Algeria hevur havt týðandi leiklut í heimspolitikkinum sum limur í ST og Arábiasamgonguni. Størsta avbjóðingin hjá hernaðarstýrinum er, at alt fleiri fólk fara upp í fundamentalistisku fylkingina, ið hevur sum mál, at Algeria skal hava islamska stýrisskipan. Islamskir fundamentalistar eru farnir í kríggj ímóti hernaðarstýrinum í Algeria. Eini 70.000 fólk eru deyð seinastu árini í stríðnum ímillum partarnar. Søkt hevur eisini verið at útlendingum í Algeria, og bumbur hava verið lagdar í París og øðrum fronskum býum.
Eitt hitt størsta vandamálið í Algeria er bráði fólkavøksturin. Í Algeria fjølgaðist fólkið úr 12 milliónum upp í 25 frá 1966 til 1990. Fleiri milliónir fólk eru flutt av bygd til býirnar at arbeiða. Hetta hevur elvt til stórt íbúðartrot inni í býunum og ovfólkaðar fátækrabýlingar í býarútryðjunum. So hvørt oljuvinnan er vaksin, eru býirnir eisini vaksnir; har hevur verið nógv bygt, og vinnu- og tænastustøðið eru munandi batnað. Um 60 prosent av fólkinum í Algeria býr nú í býum. Frammanundan búði meginparturin á bygd og livdi sum flakkfólk og bøndur.
Í Algeria eru sera strangar lógir viðvíkjandi trúðarlívi. Til dømis er tað strangliga forboði at royna at umvenda muslimar, samstundis eru allar religiøsar samlingar undir sterkum eftirliti.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Oljuvinnan hevur alt at siga í algeriska búskapinum, og 97 prosent av útflutninginum eru olja og gass. Tá ið olja varð funnin í 1958, gjørdist Algeria eftir fáum árum ríkt land. Áðrenn olja varð funnin, vórðu týdningarmestu útflutningsvørurnar sev og jarn. Olja og gass eru hjartatátturin í búskapinum í Algeria, og landið eigur ógvuliga stórar olju- og gassleiðir inni í Sahara. Oljuvinnan tók seg upp í 1958, og í 1979 vórðu vunnin 1,2 milliónir føt um dagin. Fallandi oljuprísur á heimsmarknaðinum í 1980- og 1990-árunum hevur havt við sær, at minni verður vunnið av olju nú, men teir vinna meiri gass enn áður. Algeria selur bæði Fraklandi og Sambandsríki Amerika gass.
Algeria megnar ikki at dyrka nóg mikið av grøði til fólkið, sum fjølgast skjótt. Landið má flyta inn 75 prosent av matinum, landinum tørvar. Kortini livir helvtin av fólkinum av landbúnaði. Høvuðsgrøði er korn, aldinfrukt, vínber, oljuber og tubbak; fikur og dadlur eru eisini týðandi grøði. Algeria er ímillum tey lond í heiminum, ið dyrka mest av dadlum og gera mest av tundri. Dadlur verða etnar feskar, turkaðar ella malnar til mjøl. Brendir og malnir dadlusteinar verða nýttir til dadlukaffi. Dadlupálmin veksur í grønum í oyðimørkini, har vatnið vellir upp úr jørðini. Úr træbulinum fæst viður.
Uttanlandshandil[rætta | rætta wikitekst]
Inn- og útflutningurin av vørum skift á ávikavist upprunaland og nýtsluland fyri 2007, sær soleiðis út sambært CIA Factbook:
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Eini 33 milliónir fólk búgva í Algeria. Hóast arábar eru í stórum meiriluta, er fimtingurin av fólkinum berbar, fólkið, ið var undan arábum. Arábiskt er alment mál, og islam er høvuðsátrúnaður. Um ein millión evropearar búsettu seg í Algeria, meðan fraklendingar ráddu har, men nú eru bara nakrir fáir túsund eftir (undir 1 prosent av fólkinum). Flestir teirra eru ættaðir úr Fraklandi, Spania og Italia.
Mál[rætta | rætta wikitekst]
- Arabiskt (alment)
- Franskt
- Berbiskt mál
Átrúnaður[rætta | rætta wikitekst]
- Islam 99 %
- Onnur 1 %
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Algerisk mentan hevur djúpar og nógvar røtur, bæði islamiskar og úr mentanum, sum vóru frammanundan, at Algeria gjørdist islamskt land. Arábisku hertøkurnar í 7. og 11. øld hava sett sjónlig merki eftir seg í Algeria. Arábar gjørdust brátt fjølmentari enn upprunafólkið, berbar, sum gjørdu uppreistur ímóti nýggju valdsharrum sínum. Arábar settu skjótt bæði mál sítt (arabiskt) og átrúnað sín (islam) í gildi. Fólkið inni í landinum í Algeria hevði sína egnu avgomlu berbermentan, nógv øðrvísi enn mentanin hjá fólkinum í býunum úti við strendurnar.
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
Ein fotomynd av Algeria tikin úr einum fylgisveini.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]


text:
Miðflokkurin
Miðflokkurin (MF) er ein politiskur flokkur í Føroyum. Miðflokkurin varð stovnaður 30. mai í 1992. Miðflokkurin er flokspolitiskt ógvuliga konservativur, tá ið talan er um siðfrøðilig virði; flokkurin er m.a. hart ímóti fosturtøku og samkyndum hjúnalagi [1]. Miðflokkurin hevur eisini fleiri ferðir talað ímóti at grein 266b skuldi koma í gildi í Føroyum.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Í 1991 settu nøkur trúgvandi fólk sær fyri at stovna nýggjan politiskan flokk. Tordur Niclasen, løgtingsmaður fyri Kristiliga Fólkaflokkin, Føroya Framburðs- og Fiskivinnuflokk var ein av stovnarum floksins. Á fundi 30. november 1991 á Hotel Hafnia í Tórshavn varð gjørt av, at nýggi flokkurin skuldi eita Miðflokkurin. Eisini varð samtykt ein fyribils arbeiðsætlan, sum í dag er kend sum hini 16 punktini fremst í stevnuskránni. Fyri at nýggjur flokkur kann stilla upp til løgtingsval, er neyðugt at hava í minsta lagið 800 undirskriftir. Á stovnandi aðalfundinum í 1992 varð upplýst, at higartil eru savnaðar tilsamans 560 undirskriftir. Fyribils stevnuskrá varð løgd fyri fundin og samtykt.
Stevnuskrá[rætta | rætta wikitekst]
Flokkurin virkar fyri einum samfelagi við kristnum grundarlagi, og at politiskar avgerðir, sum verða framdar, samsvara við hesa lívsáskoðan og hugsjón.
Virkað verður eisini fyri at sjúk, gomul og brekað fólk skulu hava eitt trygt og gott lív. Tað skal arbeiðast miðvíst við at minka um rúsdrekka og rúsevnismisnýtslu. Føroyar skulu ikki verða partur av ES, men í staðin fyri styrkja samstarv við lond uttanfyri felagsskapin. Í siðfrøðiligum spurningum, sum til dømis fosturtøku, virkar flokkurin fyri at ófødda barnið verður vart við lóg. Deyðshjálp verður mett sum dráp og skal tí ikki vera møgulig.
Formenn[rætta | rætta wikitekst]
- 1992 - 1994 Álvur Kirke
- 1994 - 1997 Jenis av Rana
- 1997 - 1999 Bill Justinussen
- 1999 - 2001 Álvur Kirke
- 2001 - d.d. Jenis av Rana
Umboð á Løgtingi 2011-2015[rætta | rætta wikitekst]
Landsstýrisfólk 2011-2015[rætta | rætta wikitekst]
- Karsten Hansen, landsstýrismaður í heilsumálum
Ávisingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Fólkaflokkurin · Framsókn · Javnaðarflokkur · Miðflokkurin · Sambandsflokkurin · Nýtt Sjálvstýri · Tjóðveldi


text:
Føroyingar, sum hava fingið játtað hægstu fyritíðarpensjón, skulu eisini kunna fáa pensjón, um tey flyta til Grønlands ella Danmarkar. Tað er semja um eftir ráðharrafund í Keypmannahavn í dag.
Eyðgunn Samuelsen, landsstýriskvinna í almannamálum, var í dag á fundi við danska ráðharran í arbeiðsmarknaðarmálum, Troels Lund Poulsen og grønlendska almanna- og løgmálaráðharran, Marthu Abelsen.
Eftir fundin komu tey til ta felags niðurstøðu, at marknaforðingarnar í sambandi við fyritíðarpensjón, skulu loysast.
Hetta skal gerast við trimum átøkum:
Fyritíðarpensjónistar, sum hava fingið fyritíðarpensjón í Danmark ella hægstu fyritíðarpensjón í Føroyum ella Grønlandi, skulu av sær sjálvum fáa fyritíðarpensjón í tí landi, teir flyta til. Orsøkin er, at játtanarreglurnar í sambandi við fyritíðarpensjón í Danmark og hægstu fyritíðarpensjón í ávikavist Grønlandi og Føroyum líkjast sera nógv.
Fyritíðarpensjónistar, sum ikki av sær sjálvum kunnu fáa játtað fyritíðarpensjón í tí landinum, tey flyta til, skulu kunna taka sína pensjón við sær, flyta tey til landið, í mesta lagi í 12 mánaðir.
Týða og lata upplýsingar millum londini, til tess at stytta um málsviðgerðartíðina.
-Tað er at gleðast um, at vit – bæði í Føroyum, Grønlandi og Danmark – hava skipanir, sum tryggja okkara pensjónistum eitt uppihaldsgrundarlag. Við hesum nýggju átøkum tryggja vit eisini, at hesar skipanir samstarva á besta hátt fyri borgararnar í øllum trimum londum, eru Eyðgunn Samuelsen, landsstýriskvinna, og hinir báðir ráðharrarnir á einum máli um.
Miðað verður eftir, at 1. januar 2020 hava øll trý londini fingið lóggávuna viðvíkjandi fyritíðarpensjónunum uppá pláss samsvarandi semjuni.
Les felagsniðurstøðuna her.


text:
Fødd: 27.07.1968
Foreldur: Simona og Henry Frederiksberg
Hjúnafelagi: Páll Olsen
Børn: Lisa, Símun Pauli, Brynhild og Sigmundur
Útbúgving: Fólkaskúlalærari, Bachelor í stjórnmálafrøði
Yrki: Løgtingskvinna og samskipari
Álitisstørv: Løgtingskvinna frá 1998 til 2011 og afturvald í 2015. Frá 2015 forkvinna í tingbólki Tjóðveldis, forkvinna í Uttanlandsnevndini og limur í Landsstýrismálanevndini..
Skrivari og næstforkvinna í Tjóðveldisflokkinum 1991. Bygdarráðslimur í Sjóvar kommunu: 1. januar 1997 til 1. juni 1998, sama tíðarskeið nevndarlimur í Føroya Kommunufelag og í nevndini fyri Ellis- og røktarheimið í Runavík
Heimstaður: FO-188 Hoyvík
Email: annitaf@logting.fo


text:
Fyrilestur á Fróðskaparsetur Føroya
Sjúkrasrøktarfrøðiskúli Føroya fær frá 10. til 13. apríl forvitnisliga vitjan úr Svøríki
Hetta er í sambandi við tvørfakligum skeiði í gerontologi, sum SRFS hevur havt nú í vetur.
Tríggir granskarar frá NISAL, National Institute for the Study of Ageing and Later Life í Norrköping, fara at hava fyrilestrar og skipa fyri verkskeiðum fyri skeiðluttakararnar. Hesar eru Elisabet Cedersund, Professari, ph.d, Catharina Nord, Lektari, ph.d og Cristina Joy Torge, ph.d lesandi.
Til ber at og kunna seg nærri um teirra granskingarøki her.
I sambandi við vitjanina verður almennur fyrilestur hósdagin 12. Apríl klokkan 14.00 til 15.30 við heitinum:
“Livet på äldre dagar - hur kan forskningen bidra till ny kunskap?”
Fyrilesturin verður á Fróðskaparsetur Føroya, J. Broncks Gøta 25, stovuhædd.
-
14.06.2019 Setrið Deildin fyri Heilsu- og Sjúkrarøktarvísindi Til lesandi Depilin fyri heilsugranskingAlmenn postaraframløga á deildini fyri Heilsu- og SjúkrarøktarvísindiMikudagin 19. juni 2019 frá kl. 10 – 12 verður almenn postar...
-
13.06.2019 Setrið Deildin fyri Heilsu- og Sjúkrarøktarvísindi Depilin fyri heilsugranskingMagni Mohr valdur í stýrisbólk fyri altjóða ráðstevnusamtakÁ heimsráðstevnu um vísindi og fótbólt í Melbourne í síðstu ...
-
12.06.2019 Setrið Til lesandi LestrarskrivstovanPrógvhandan 2019Í summar fáa væntandi 104 lesandi prógv á Fróðskaparsetri Fø...


text:
Jógvan á Lakjuni
Hvussu er ætlanin at fremja samtyktu broytingarnar í hjúnabandslógini
20. Mai 2016
Fyrispurningur í sambandi við broytingar í hjúnabandslógini og um yvitøku av familjurættarliga økinum, settur Sirið Stenberg, landsstýriskvinnu (at svara skrivliga eftir TS § 52a)...
les meir
Andstøðan: Broytingarnar skulu út til fólkaatkvøðu
29. Apr 2016
- Vit halda at hetta er eitt so stórt mál, at tað eigur at fara út til fólkaatkvøðu, segði Jógvan á Lakjuni við...
les meir
Kringvarpið tvær fullkomiliga sjálvstøðugar tíðindadeildir
09. Mar 2016
VP: Jógvan á Lakjuni, tingmaður fyri Fólkaflokkin, hevur lagt uppskot fram um at endurskoða kringvarpslógina. Í viðmerkingunum sigur Jógvan á Lakjuni at...
les meir
Um nú nýggjar øldir líða
06. Des 2015
Røðan, sum Jógvan á Lakjuni, løgtingsmaður, helt, tá ið hjúnabandslógin var til fyrstu viðgerð. Vit viðgera í dag, so ótrúligt sum tað...
les meir
Hjúnabandið byggir land!
13. Aug 2015
Mítt hjartamál til hetta valið er at stríðast fyri at verja hjúnabandið, soleiðis at tað framhaldandi verður ein stovnur bara fyri ein mann og...
les meir
Fólkaflokkurin átta valevnir í Eysturoynni
10. Aug 2015
Eysturoyar fólkafloksfelag hevði í síðstu viku seinasta uppstillingarfundin til løgtingsvalið. Á endaliga listanum hjá lokalfelagnum í Eysturoynni eru átta nøvn: Jógvan á...
les meir
Tað ger ikki tað sama, hvønn tú velur!
15. Jun 2015
Tað ger ikki tað sama, hvønn tú velur! Fólkatalið í Føroyum fer nú at nærkast 49.000...
les meir
Danskir politikarar vita lítið um føroysk viðurskifti
13. Jun 2015
...


text:
Val-lyftir, vit ynskja at fremja í framtíðini
-At fiskivinnan verður tryggja betri, tryggari og varðandi karmar.
-At skapa eitt trygt, fjøltáttað og búðskapartrygt samfelag.
-Lægrið skatt til miðal og láginntøkurnar- meir pening til ALT fólkið. Halda fast um flatskattin.
-Tryggja vinnuni betri kor og karmar at virka undir- har øll sum ynskja at reka egna fyritøku skula hava ein møguleika.
-At familja fær bestu livikorini, og verður sett í hásætið, tí hon er grundvøllurin í okkara samfelag.
-At tey veikastu í okkara samfelag, fáa betri møguleikar til hjálp, arbeiðs-inntøku møguleikar, soleiðis at trivnaðurin hjá teimum verður betri. Stuðulin til KRIS hækkar.
-Eitt Heilsuverk, við hágóðsku veitingum og tryggleika fyri allar landsins borgarar.
- Styrkja um heilsuveitingar, og veita meira stuðul til heilsufremjandi átøk og - ítróttin.
-Nýskipan av orkupolitikki, - bíligari grøna orku til føroyska húsarhaldið.
- Skúli og útbúgvingar møguleikarnir gerðast betri, so at okkara ungdómur hevur bestu umstøður, sum vit kunna hugsa okkum. At Fróðskaparsetrið verður ment, saman við einum kommandi granskingardepli.
- Barsilstíðin skal hækkast upp til eitt ár.
- At vit stuðla mentanarvirkseminum, og geva teimum skapandi fólkunum góðar møguleikar at menna sítt yrkið.
-At tey eldru fáa betri inntøku møguleikar, og at skattaloftið verður hækkað, so at tað skal loysa seg at arbeiða. Eisini skula vit hava aðrar hjúnarbandsrevsingar skula vekk hjá teimum eldru, tá tað snýr seg um inntøku.
- Uttanríkis avtalur skula betrast til frama fyri vinnuna. Fríhandil við ES á øllum fiskavørum.
-Útisiglarir og arbeiðsfólk uttanlanda fáa loyst allar trupuleikar viðvíkjandi pensjónum og skatti.
-Heimaflotin skal nú raðfestast. Her muga øll hugsandi ráð roynast til at bøta um livikorini hjá flotanum.
-Fiskimenn, fáa hækka minstaforvinningin munandi.
-Fiskimenn og vinnurekandi eiga eisini at fáa tryggari kor, tá tey gerðast óarbeiðsfør.
-Sjálvstýriskósin skal aftur á breddan. Her í Føroyum skula vit ráða. Vit skula gerðast sjálvbjargin, tí tað megna vit, - framá Føroyar.
Jógvan Kristin Olsen
Valevni Fólkafloksins


text:
Heilsuskúlin skal ikki flytast úr Suðuroynni
15. november 2018
Eitt úttalilsi hjá mær í løgtinginum mikudagin, og ein endurgeving av tí sama á in.fo hava skapt øsing í Suðuroynni. Fólk hava eftir øllum at døma fingið ta fatan, at eg vil flyta Heilsuskúlan úr Suðuroynni. Tað er ein misskiljing.
Málið snýr seg um eina nýggja útbúgving fyri hjálparfólk á dagstovnum. Skotið verður upp, at útbúgvingin skal takasta á Heilsuskúlanum, men tíverri er hon so illa fyriskipað, at eftir mínum tykki gevur tað onga meining at fara undir útbúgvingina.
Tey sum fara í skúlan skulu ganga har í 2 ár (íroknað starvsvenjing). Tað vil siga, at eitt hjálparfólk skal frásiga sær løn og liva av lestrarstuðli í 2 samfull ár, annars fáa tey einki prógv.
Aftaná hesi 2 árini er lønin tann sama sum hon var áðrenn tey fóru í skúla, og setanartreytirnar eru eisini óbroyttar.
Framvegis verður tað soleiðis, at tvær ferðir um árið skulu kommunurnar søkja eftir námsfrøðingum, hóast hjálparfólk við 2 ára útbúgving eru í starvi. Um ein námsfrøðingur søkir um starvið, so missir hjálparfólkið sítt starv.
Um hjálparfólkið seinni ætlar á pedagogskúla, so telja tey 2 árini á hjálparfólaskúlanum ikki við.
Mín niðurstøða var tí, at tey sum fara á skúlan fáa einki burturúr – annað enn at tey missa løn í tvey ár. Tí dugi eg ikki at síggja, at fólk fara at tíma í hendan skúlan. Tað var í tí sambandi at eg nevndi, at tað at skúlin bara liggur á einum staði (sum í hesum førinum er í Suðuroy) merkir, at tey sum ikki búgva har, fara ikki at tíma at flyta við familjuni til skúlan, sum tey einki fáa burturúr.
Hetta fekk ein journalist á in.fo at skriva yvirskriftina: ”Tað er ein forðing at skúlin er í Suðuroy”. Í greinini skrivaði hann eisini: ”Eg eri bangin fyri, at tað er ein forðing, at skúlin er í Suðuroy. Tað heldur Helgi Abrahamsen, løgtingsmaður. Hann var framsøgumaður fyri Sambandsflokkin, nú Løgtingið viðger eitt uppskot frá Mentamálaráðnum um at skipa eina útbúgving um pedagoghjálpara á heilsuskúlanum í Suðuroy.”
Eg lasti ikki journalistin fyri hesi orðini, tí tað var faktist tað, eg segði. Men eg segði eisini nógv annað, sum eftir mínum tykki hevði nógv størri týdning.
Tíverri hava fólk skilt orðini soleiðis, at eg vil flyta Heilsuskúlan úr Suðuroynni. Lat meg tí sláa fast, at tað vil eg ikki.
Heilsuskúlin skal ikki flytast.
Helgi Abrahamsen
RN
Aftur


text:
7. partur av søguni Seyðagrísinurin Babe - Dick King-Smith skrivaði og Jákup Sørensen týddi til føroyskt. Elin á Rógvi leggur til rættis.
Seyðagrísurin Babe 10. partur
Útvarpsleikur í 11 pørtum
10. partur av søguni Seyðagrísinurin Babe - Dick King-Smith skrivaði og Jákup Sørensen týddi til føroyskt. Elin á Rógvi leggur til rættis.
Aðrir partar
1 partur av søguni Seyðagrísinurin Babe - Dick King-Smith skrivaði og Jákup Sørensen týddi til føroyskt. Elin á Rógvi leggur til rættis.
11. partur av søguni Seyðagrísinurin Babe - Dick King-Smith skrivaði og Jákup Sørensen týddi til føroyskt. Elin á Rógvi leggur til rættis.
2 partur av søguni Seyðagrísinurin Babe - Dick King-Smith skrivaði og Jákup Sørensen týddi til føroyskt. Elin á Rógvi leggur til rættis.
3. partur av søguni Seyðagrísinurin Babe - Dick King-Smith skrivaði og Jákup Sørensen týddi til føroyskt. Elin á Rógvi leggur til rættis.
4. partur av søguni Seyðagrísinurin Babe - Dick King-Smith skrivaði og Jákup Sørensen týddi til føroyskt. Elin á Rógvi leggur til rættis.
\t\t\t\t\t\t\t
5. partur av søguni Seyðagrísinurin Babe - Dick King-Smith skrivaði og Jákup Sørensen týddi til føroyskt. Elin á Rógvi leggur til rættis.
6. partur av søguni Seyðagrísinurin Babe - Dick King-Smith skrivaði og Jákup Sørensen týddi til føroyskt. Elin á Rógvi leggur til rættis.
8. partur av søguni Seyðagrísinurin Babe - Dick King-Smith skrivaði og Jákup Sørensen týddi til føroyskt. Elin á Rógvi leggur til rættis.
9. partur av søguni Seyðagrísinurin Babe - Dick King-Smith skrivaði og Jákup Sørensen týddi til føroyskt. Elin á Rógvi leggur til rættis.


text:
Fíggjarstjórin hjá kinesiska tøknirisanum Huawei, Wanzhou Meng, er handtikin í Kanada. Orsøkin til handtøkuna er, at hon skal útflýggjast til USA, har hon verður ákærd fyri brot á revsitiltøkum.
Meng varð handtikin 1. desember í Vancouver, og skal eftir ætlan til veðhaldshoyring í morgin.
Talsmaðurin fyri kanadiska løgmálaráðið sigur við kanadiska tíðindamiðilin Globe, at tey orsaka av forboð móti upplýsingum ikki kunnu upplýsa meiri um handtøkuna.
Fíggjarstjórin Wanzhou Meng er eisini næstforkvinna í nevndini í Huawei og er dóttur stovnaran, Ren Zhengfei.
Sambært útlendskum miðlum hava amerikanskir myndugleikar síaðni 2016 kanna, um Huawei hevur brotið revsitiltøk móti Iran við at selja útgerð frá amerikonsku fyritøkuna Hewlett-Packard (HP) til Iran.


text:
Sjálvgleði er at trúgva upp á, at tú hevur týdning fyri onnur, og at onnur hava týdning fyri teg. Men, sjálvgleði er eitt ókvæmisorð, sjálvt um tað at vera nøgdur við seg sjálvan er neyðugt fyri at kunna møta øðrum við opnum sinni. Tískil liggur eisini ein ávís andsøgn í orðinum sjálvgleði.
- Men, hvussu fáa vit eitt gott lív, har vit føla gleði, tá vit eru saman við øðrum – og kenna takksemi í okkara egna selskapi? Svarið er, at góða lívið fáa vit við at gerast sjálvglað.
Hetta er í hvussu er áskoðanin hjá sálarfrøðinginum við drúgvu royndunum á sínum øki, og sum nú hevur givið út bók um evnið sjálvgleði. Bókin – Sjálvglaður – hjá dananum, Lars J. Sørensen, kom út hin 20. august í 2018, og hon snýr seg í stuttum um menniskjans lívslanga ”hjúnarband” við seg sjálvi - um at vera menniskja og finna heim til sín sjálvs og um viðurskiftini við onnur menniskju.
Hvussu skulu vit bera okkum at við at fáa eitt gott lív, har vit føla okkum væl saman við øðrum menniskjum, og har vit eru takksom í samveru við okkum sjálvi? Jú, svarið hjá sálarfrøðinginum og rithøvundanum er, at vit skulu gerast sjálvglað.
Eydnast hetta ikki, er vandi fyri, at vit vilja skáka okkum undan øðrum menniskjum, tí vit føla okkum hótt og miseydnað, og úrslitið verður, at vit eisini føla okkum einsamøll í egnari samveru.
Men, eisini hetta kann tykjast sum ein mótsøgn, sum átti at verið ómøgulig. Tí, hvussu kunnu vit í veruleikanum føla okkum einsamøll saman við okkum sjálvum? Lars J. Sørensen sigur, at um vit hava skomm av okkum sjálvum og okkara egna lívi, eru sannlíkindini rættiliga stór fyri, at vit altíð vilja kenna okkum miseydnað og einsamøll.
- Hetta er nóg ringt í sær sjálvum, men enn verri er, at vandi tá eisini er fyri, at vit ikki gerast før fyri at taka ímóti vinarlagi og kærleika, sum onnur vísa okkum.
Sálarfrøðingurin vísir á, at eingin hevur uppiborið at føla seg miseydnaðan. Um fólk hava hesa kenslu, kann tað skjótt gerast ein óndur snyril, sum vendir niður eftir. Tá soleiðis er, verður tað keðiliga enn verri, og tá kunnu fólk koma at føla seg enn meira miseydnað og avbygd.
- Tað er bara ein útvegur, sigur Lars J. Sørensen, og tað er at trúgva, at tað menniskja finst í veruleikanum, sum dámar teg, og at tú torir at trúgva, at hetta menniskja megnar at síggja teg við kærleiksfullum eygum. Tá hetta hendir, byrjar tú at trúgva, at vit menniskju grundleggjandi eru samstarvshugaðir skapningar – at tú ert nóg góður, og at kærleikans eygnabrá hjá øðrum ikki nýtist at hava eina forkláring ella grundgeving.
Hugburðurin eigur at vera, at fólk eru nóg góð, júst soleiðis sum tey eru. Tað er fantastiskt at vera sæddur, men um hugt verður niður á teg, ella tú verður eygleiddur og vigaður, er tað eitt helviti.
Ein av niðurstøðunum í bókini – Sjálvglaður – er, at tað at hava tað gott við seg sjálvan er eitt týdningarmikið útgangsstøði at hava fyri at kunna møta umverðini og øðrum menniskjum við nærleika og opnum sinni. Sjálvglaður er bókin um at gerast menniskja og vera menniskja.
Lesur tú bókina, gevur hon tær innlit og lýsir okkara menningargongd sum menniskju. Rithøvundurin er sálarfrøðingur, serfrøðingur og ráðgevi í psykoterapi, og árini 1979-2015 var hann leiðandi sálarfrøðingur á Psykiatrisjúkrahúsinum í Nykøbing á Sælandi.
Lars J. Sørensen hevur arbeitt við psykoterapi, bæði í psykiatriini og privat, og hann hevur í nógv ár undirvíst á ymiskum psykiatriútbúgvingum. Hann hevur eisini skrivað eina røð av bókum um ymisk sálarfrøðilig evni.
Ummælarar hava sagt um nýggjastu bókina, at hon hevur nógv góð hugskot, og tað er frígerandi, at hon ikki kemur við skjótum og óálítandi loysnum. Tað eru tey, sum siga, at tað altíð er áhugavert at lesa tað, sum Lars J. Sørensen skrivar, tí hann skrivar so væl og hevur so nógvar góðar hugleiðingar, sum aftur og aftur fáa lesaran at víðka um sín sjónarring.
Kelda: www.helse.dk


text:
Nýggjastu tíðindini
Melda til tíðindabræv
Tíðindi - 11. juli 2019
Í samband við at flytingargluggin letur aftur fríggjadagin 12. juli klokkan 16:00, ynskir FSF við hesum at heita á feløg og avvarðandi at eftirkanna, at øll spæliloyvi eru í lagi
Flytingargluggin letur aftur fríggjadagin 12. juli 2019 klokkan 16:00 - Mynd: www.FSF.fo
Fríggjadagin 12. juli klokkan 16:00 letur flytingargluggin hjá Fótbóltssambandi Føroya aftur.
Tað merkir, at allir yrkisleikarar og allir leikarar við útlendskum ríkisborgararætti, skulu hava fingið sítt leikaraloyvið uppá pláss, áðrenn flytingargluggin letur aftur.
Um leikaraloyvi ikki liggur hjá viðkomandi felag, áðrenn freistin er farin, kann leikarin ikki spæla sum yrkisleikari, fyrr enn flytingargluggin letur upp aftur næstu ferð. Sama er galdandi fyri útlendskar áhugaleikarar.
Einasta undantak er, at leikaraloyvi er komið til FSF, men at arbeiðs- og uppihaldsloyvi og møgulig bústaðarflyting ikki er komin uppá pláss. Í slíkum føri verður leikaraloyvi útskrivað, tá FSF móttekur neyðugu skjølini.
Allir leikarar, sum skulu flyta leikaraloyvi úr útlandinum til Føroya, og skulu spæla sum yrkisleikarar í Føroyum, skulu flyta leikaraloyvi umvegis TMS-skipanina hjá FIFA.
Harumframt skal, tá talan er um flyting av leikaraloyvum hjá útlendingum, sum skulu spæla sum yrkisleikarar í Føroyum, váttan frá føroyska fólkayvirlitinum fyriliggja um, at leikarin er skrásettur í fólkayvirlitinum, sum búsitandi í Føroyum.
Eisini skal avrit av møguligum arbeiðs- og uppihaldsloyvi fylgja við. Hesi skjøl, saman við flytingini í TMS-skipanini skulu fyriliggja á skrivstovu FSF, áðrenn leikarin kann skrásetast sum lógligur yrkisleikari. Í hesum sambandi verður víst verður til Kappingarreglur fyri Fótbólt.
Norðurlendingar, sum flyta til Føroya, nýtast ikki flytiváttan uttan so, at leikarin verður í Føroyum longri enn 6 mánaðir.
Yvirlit yvir leikaraloyvir sæst á skrásetingarskipanini COMET.
Heitt verður á feløgini um at kannað, at allir leikarar, sum skulu hava yrkisleikara sáttmála, eru skrásettir sum lógligir leikarar hjá felagnum, áðrenn flytingargluggin letur aftur.
Mint verður eisini á, at hóast leikaraloyvi liggur í føroyskum felag, so skulu útlendskir leikarar, undantikið norðurlendingar, skjalprógva gyldugt arbeiðs- og uppihaldsloyvi og bústaðarváttan, áðrenn teir lógliga kunnu spæla dystir, sum eru fyriskipaðir av Fótbóltssambandi Føroya.


text:
Í farnu viku fingu trý starvsfólk hjá IRF prógv í útbúgvingini fyri skrivstovufólk, samskiparar og móttøkufólk (ÚSSM).
Súsanna Joensen, Barbara Jørleifsdóttir Berg og Poula Poulsen hava seinasta hálva árið gingið á ÚSSM-útbúgvingini hjá Synergi.
Útbúgvingin er løgd til rættis sum ein samanrenning av undirvísing, coaching og sjálvlesnaði. Útbúgvingin er soleiðis háttað, at luttakararnir fáa lærutilgongdina at passa inn í arbeiðið og inn í ein gerandisdag, har nógv er at gera.
”Útbúgvingin hevur verið sera lærurík og gevandi bæði í mun til tað fakliga og tað persónliga. Tú lærir nógv um teg sjálva og um hinar skeiðsluttakararnar, sum tú ert í tøttum samstarvi við” sigur Súsanna Joensen.
IRF leggur doyðin á støðuga førleikamenning av starvsfólkunum, og fegnast leiðslan um, at Súsanna, Barbara og Poula nú hava fingið prógv í eini útbúgving, har dentur hevur verið á bæði persónliga og fakliga menning.


text:
1. februar 2017 byrjaði Unn Jakobsen í starvinum sum tannlæknaleiðari í Klaksvíkar Kommunalu Barnatannrøkt.
Stutt áðrenn ársskiftið varð starvið sum leiðari fyri Klaksvíkar Kommunalu Barnatannrøkt lýst leyst at søkja, og seint í januar varð avgerð tikinum at seta Unn Jakobsen, tannlækna í starvið.
Mánadagin í vikuni hevði Jógvan Skorheim, borgarstjóri, bjóðað Unn Jakobsen á fund, har hann ynskti henni vælkomnari og bestu eydnu í starvinum.
Á fundinum nýttu tey eisini høvið at samskifta um viðurskiftini í og kring Barnatannrøktina hjá kommununi, sum hevur umleið 1400 brúkarar, ið eru børn og ung upp til 18 ára aldur.
Unn Jakobsen, sum er ættað av Skála og búsitandi í Tórshavn, er útbúgvin tannlækni frá Århus Universiteti í 1993. Hon kemur úr starvi sum tannlækni í barnatannrøktini Tórshavn, har hon hevur starvast í umleið 17 ár. Áðrenn tíðina í barnatannrøktini í Havn starvaðist Unn í 5 ár á privatari tannlæknastovu í Danmark.
Unn hevur hetta seinasta árið arbeitt við einari verkætlan, ið er stuðlað av sjúkrakassagrunninum, sum hevur heitið “Handfaring av støðum við illgruna um fysiskan ágang ella umsorganartrot av børnum”.
Unn hevur sostatt bæði drúgvar og viðkomandi royndir til at kunna røkja hetta starvið sum tannlæknaleiðari.
Á Klaksvíkar Kommunalu Barnatannrøkt starvast, umframt leiðaran, 2 tannlæknar, ein tannrøktari og 5 klinikkassistentar.


text:
Í opnu kappingini á Tórsbreyt sunnudagin (27. mars) vóru tað tvey úr Hvirluni sum kláraðu a-kravið til talentbólkin.
Kappingin byrjaði við Diskuskast har fýra royndu seg. Her var spennandi at síggja um gamli maðurin (Heri) klárði kravið til sínar 11 oyggjaleikir. Hann byrjaði tó illa, og eftir fimm umførð var hansara besta kast einans 39,20 m, sum als ikki er nøktandi. Í síðsta umfarið gekk tó heldur betur, tí tá lendi diskurin á 41,32 m. Tó enn næstan 2 m frá oyggjaleikakravinum. Helgi kastaði heilar 29,64 m við 1,75 kg diskinum, meðan Hallur kastaði 1,5 kg diskin út á 25,72 m og Hanus kastaði sama disk út á 21,21 m. Samanumtikið eitt gott úrslit tá hugsa verður um at vindurin ikki var serliga vælegnaður til diskuskast.
Í spjótkasti vóru tað fimm, sum vildu royna seg. Hanus legði aggressivt út, tí longu í fyrsta kasti kláraði hann A-kravið til talentbólkin við longdini 40,65 m. Hann steðgaði tó ikki har, tí tey næstu trý umførðini økti hann hvørja ferð. Tá kappingin endaði hevði hann kasta 700 g tunga spjótið heilt út á 46,83 m, sum er góðar seks metrar longur enn A-kravið. Nevnast kann at tað eisini er góðar 3 m longur enn hann kastaði 600 g spjótið í 2010. Marita, sum tykist verða komin yvir ein skaða í knæðum, sum hevur plága hana, setti eisini persónligt met og kláraði A-kravið til talentbólkin tá hon í øðrum umfarið kastaði tað 400 g tunga spjótið út á 25,36 m. Hallur kom heilt út á 32.99 m, sum einans er 19 cm styttri enn hann kastaði tað lættara spjótið í fjør! Helgi og Kristian Martin kastaðu við 800 g spjótinum, og komu teir út á ávikavist 36,95 m og 26,70 m.
Komplettur úrslitalisti sæst her. Fleiri myndir eru í myndasavninum.