text:
Mikladalur
Mikladalur er tann næststørsta, av teimum fýra bygdunum á Kallsoynni. [2] Hon er ein sera lítil bygd við einans 29 íbúgvum í 2014, og íbúgvatalið minkar. [3] Hon liggur nær við vatni, í einum dali. Bygdin Mikladalur er m.a. kend fyri sínar hegnismenn innan handverk, og eisini var tað her, at kópakonan kom á land og giftist mikladalsmanni. Best kenda søgnin úr Kalsoynni, er søgnin um Kópakonuna í Mikladali.
Tað er ein tunnil frá Mikladali til Trøllanes, ið bleiv opnaður í 1985. Áðrenn tunnlarnar millum bygdirnar komu, kom ein bátur til Mikladals 3 ferðir um vikuna við posti, og alt bygdarfólki máttu oman á keiina at avheinta síni brøv, og hetta kundi verða ein stravin túrur fyri tey gomlu, tí at tað eru 144 trin uppi frá bygdini og oman har báturin legði at. Ferðasambandið í Kalsoynna batnaði munandi, tá ferjulegan á Syðradali varð tikin í nýtslu og Sam fór at røkja siglingina í oynna. Síðan tá er talið av ferðandi økt munandi, og nakað av ferðavinnuvirksemi hevur tikið seg upp í oynni.
Í Mikladali er eisini ein vatnmylla, ið var sera nógvbrúkt at trekja korn fyrr í tíðini, áðrenn man byrjaðiat dyrka eplir. Vatnmyllan stendur í eini á, sumgongur gjøgnum Mikladal. Myllan verður nýtt átann hátt, at hon melur við streyminum frá ánni, og soverður kornið mælt í har.
Innihaldsyvirlit
Mikladals kirkja[rætta | rætta wikitekst]
6. juli í 1855 er kirkjusýn í Mikladali, og har siga sýnsmennirnir, at kirkjan er í so ringum standi, at hon ikki kann umvælast, og harafturat er hon ov lítil. Teir ráða tí til, at kirkjan verður niðurtikin og nýggj bygd í staðin. Og av kirkjusýninum, sum verið hevur 12. juni 1860 sæst, at nýggj kirkja er bygd í 1859. Í 1909 skriva íbúgvarnir í Mikladali bræv til Færø Amt, har teygreiddu frá hvussu vánaligum standi kirkjan var í. Aftaná at kirkjuráði, amt ogpróstur høvdu havt drúgt brævaskifti, bleiv tað tó avgjørt, at umbyggja kirkjuna. Frá aldarskiftinum og fram til 1915 var kirkjan í sera ringum standi. Kirkjusýnini hesa tíðina hava nógvar viðmerkingar um, at so er. Aftaná drúgt brævaskifti millum krikjuráð, próst og amt, m.a. um peningaviðurskifti, verður tó avgjørt at fara undir umfatandi umbygging av kirkjuni. Í 1915 byrjar umbyggingin, so núverandi kirkja er bert lutvís nýggj. Veggirnir og skjøldrarnir vórðu munandi hækkaðir, jarntak kom á í staðin fyri tað gamla, sum var skifur; hon var klødd innan við viði, og uttan varð hon pussað. Fyrr vóru eingi vindeygu á norðaru síðu, men nú eru 4 størri og 1 minni á hvørjari síðu. Tornið er av timbri, klætt við jarni, og spírið er smíðað úr jarni við vimpli á. 15. desember í 1915 varð kirkjan so vígd av Fr. Petersen, prósti. Hjástaddir vóru, umframt bygdafólk, Absalon Joensen, sum eitt skifti var prestur í Norðoyggjum, amtmaðurin og sjefurin á danska sjóverjuskipinum Beskytteren, sum kom norður við próstinum og amtmanninum.
Í 2010 er stór umvæling aftur farin fram. Vindeyguni eru skift,múrurin gjørdur, og kirkjan málað. Tó eru tað ymsar ábøturið mangla. Kirkjan er tó væl brúkulig. Tað ganga í dag uml. 20-30 fólk í kirkju til vanligar kirkjugongd. Har eru 3 deknar og ein organistur. Orgulið er elektriskt.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Standmyndin Kópakonan[rætta | rætta wikitekst]
Standmyndin, Kópakonan, bleiv 1. august 2014 avdúkað á Stórakneysa í Mikladali. Nógv fólk vóru komin til Mikladals at hyggja at løtuni, tá Olivur Joensen, ein av stigtakarnum, handaði Jógvani Skorheim, borgarstjóra í Klaksvíkar kommunu, Kópakonuna.[4] Skráin var rúgvismikil við tónleiki, dansi og sjónleiki. Stóra løtan var tá Bjørn Kalsø, landsstýrismaður í mentamálum avdúkaði standmyndina. Fólk í hópatali høvdu lagt leiðina í Kalsoynna, fyri at síggja Kópakonuna í Mikladali; tað vóru eini 2000 fólk við til hátíðardagin, ið var væl fyrireikaður við bussum, sum koyrdu millum Syðradal og Mikladal. Løtan byrjaði við, at Ingibjørg Hansen sang, meðan Rani Nolsøe spældi undir. Eivør Pálsdóttir sang og Maiken Hansen hevði ljóðleikin Kópakonan. Klaksvíkar Dansifelag kvað part av kópakvæðnum og Klaksvíkar Sjónleikarafelag vísti leikin um Kópakonuna.[5][6]
Hans Pauli Olsen, listamaður, hevur gjørt standmyndina úr bronsu. Ein bólkur hevur í nøkur ár arbeitt miðvíst við standmyndini, sum Klaksvíkar kommuna nú eigur og hevur ábyrgdina av at viðlíkahalda. Á fíggjarætlanini Løgtingsins í 2014 vóru játtaðar 200.000 krónur til verkætlanina, sum varð goldin umvegis kontoina "Stuðul til mentan". Bæði Mentanarnevndin og Fíggjarnevndin hjá Klaksvíkar býráð tóku undir við uppskotinum.[7] Kópakonan verður ein ferðafólkaattraktión, segði Bjørn Kalsø, landsstýrismaður.
Sagnir úr Mikladali[rætta | rætta wikitekst]
Kópakonan[rætta | rætta wikitekst]
Søgnin um kópakonuna, gongur fyri seg í Mikladali, og man hon vera ein tann mest kendasøgnin í Føroyum. Fyrst sigur søgnin okkum, at kópar eru fólk, sum hava stoytt seg oman og hava forkomið sær í sjónum. [8] Tá ið mikladalsdrongurin sær kópagenturnar dansa á helluni, hugsar hann als ikki um, at hann ger seg inn á nakran, hann tekur sær tað, hann vil hava. Hann sær, at hon er vøkur, og tí vil hann hava hana heim við sær til hús, hon skal vera kona hansara. Søgnin sigur frá, hvussu hon gremur seg og bønar og biðir um at sleppa aftur í havið, men har hjálpir ongin bøn, hon noyðist heim við dronginum ellar rættari: “hon fylgir honum eftir húðini, ið hann bar við sær.” og húðin verður síðan læst niður í eina kistu, og lykilin hevur maðurin altíð hjá sær. Frælsishugurin er har framvegis í kópakonuni, tú fært næstan varhuga av, at hon hevur roynt at finna fyrsta møguleika fyri at sleppa leys, og tá tað so gerst veruleiki ein dag, er hon skjót at sleppa sær avstað, tó ansar hon væl eftir, at børnini, hon eigur saman við mikladalsmanninum, ikki skulu koma til skaða, meðan tey eru einsamøll. Hon noyðist tí at gera eitt ræðuligt val, skal hon verða verandi eftir hjá manni og børnum sum ófræls og í kærleiksloysi, ella skal hon fara aftur í havið, har hon í grundini hoyrir heima. Kenslukuldin hjá mikladalsmanninum kemur enn einaferð fram, tá menn skulu fara á látur at sláa kobbar, og kópakonan vísir seg fyri honum í dreymi og biðir hann ikki drepa brimilin, tí tað er maður hennara og biðir hann eira tveimum hvølpum, tí tað eru synir teirra.
Páll fangi[rætta | rætta wikitekst]
Páll fangi og Jákup Urni [rætta | rætta wikitekst]
Eitt gamalt orðatak livir enn frá teirri tíð, tá ið Páll fangi livdi. [9] Longu tá hevur tað ivaleyst verið gamalt. Meðan Páll sat fastur í Havn, hevði ein, ið nevndist Jákup Urni til arbeiðis at passa upp teir fastsettu. Strong vóru korini fyri ein slíkan fangapassara. Søgn er, at hann, ið av gáaloysi læt ein fanga sleppa burtur, skuldi verða lívleysur. Einaferð, ið Jákup Urni kom inn við mati til Páls, tók Páll nakað av matinum og koyrdi tað í fikku sína, og síðani tók hann við allari megi Jákup niður á báðar akslar, so Jákup small í gólvið. Síðani tók Páll til dyrs og niðan í hagan. So skjótt sum Jákup kom aftur fyri seg, skundaði hann sær at siga frá, hvussu vorðið var; hann tók tá til orða: "Betri er lív at tróta enn leistrar". Maður fór tá av húsi at leita eftir Páli, sum nú var komin nakað niðan í hagan. Havnarbóndin beitti hundin eftir honum, tí í kapprenningini sýntist at dragna millum havnarmenn og Pál. Tá ið hundurin var komin tætt til Páls, tveitti Páll honum nakað av tí mati, hann hevði stungið til sín áður. Hundurin legðist at gnaga, og Páll kom undan í hesi syfti. Aðra ferð fekk bóndin beitt hund sín eftir Páli. Men Páll fekk hundin frá sær á sama hátt og slapp soleiðis hesa ferð bæði frá hundinum og havnarmonnum.
Húsa Pætur[rætta | rætta wikitekst]
Pætur og Dósi[rætta | rætta wikitekst]
Pætur og Dósi - báðir húsamenn - ferðaðust ofta saman. Soleiðis verður sagt, at teir báðir einaferð vóru saman í Mikladali. [10] Dósi var leiddur av at bíða eftir felaga sínum og fór undan honum heimaftur. - Nú hetta verður sagt fyri Pæturi, svarar hann blídliga, at Dósi mundi nokk koma at bíða eftir honum kortini. Og hann skundaði sær ikki við at gera seg lidnan. - Tá ið hann umsíðir var liðugur við ørindi síni, fór hann til gongu. Komin niðan á Ennið, var Dósi har. Tað var honum ógjørligt at koma longri, hvussu hann enn royndi, áðrenn Pætur kom.
Kambsrisin[rætta | rætta wikitekst]
Kambsrisin búði í Kaldbakshaga. Hann gjørdi seg einaferð til at fara í Norðuroyggjar. [11] Av Gøtunestindi ætlaði hann at leypa yvir á Kalsoyargalv; annar fóturin kom á helluna vestan fyri Foringaklett við Galvsrætt, sporið eftir honum stendur har enn tann dag í dag og skal vera so stórt sum leggstaðið eftir einum seyð. So illa bar til, at hann var um at fara bakleiðis á sjógvin. Fyri at handa sær, tók hann í hvørjumegin fjallið oman fyri Galvin. Har er nú ein klettur, sum verður kallaður Risahøvdið. Men hvat hendi ikki! Kalsoyggin rivnaði, tá ið hann best hevði fingið hendurnar fyri seg - ein riva kom á hvørjumegin fjallið og gekk líka niður ígjøgnum og er blivin til tvær gjáir. Gjógvin eystanfyri kallast Nesgjógv, og hin vestanfyri verður nevnd Rættargrøv. Tá ið Kalsoyggin sveik og tók á at rivna, misti kambsrisin tak í hana, og hann fór eftir rygginum í Leirvíksfjørð. Andøvsíðan, ið gongur í útnyrðing fram við Kalsoynni, fekk tá fatur í hann og beindi fyri honum. Tað var missur í einum slíkum menni!
Keldulisti[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Hagstova.fo
- ↑ http://www.denstoredanske.dk/Geografi_og_historie/F%C3%A6r%C3%B8erne/Mikladalur
- ↑ http://www.hagstova.fo/fo/hagtalsgrunnur/ibugvar-og-val/folkatal
- ↑ aktuelt.fo - Myndir: Kópakonan avdúkað
- ↑ http://www.nordlysid.fo/kopakonan+i+mikladali+1+aug.html
- ↑ http://www.sandportal.fo/kopakonan-er-aftur-a-helluni-i-mikladali/
- ↑ aktuelt.fo - Mikladalur: Kópakonan til heiður og æru
- ↑ V.U. Hammershaimb: Færøsk Anthologi I, 1891
- ↑ Andreas Weihe. 1933. Søga og søgn.
- ↑ Andreas Weihe. 1933. Søga og søgn.
- ↑ Andreas Weihe. 1933. Søga og søgn.


c: text/html

text:
Fjalltrøstur
Fjalltrøstur (frøðiheiti - Turdus pilaris) er heldur størri enn óðinshani. Hann er vakur á liti. Kápan er brún, dimmari og ljósari flekkut; annars er hann gráur omaná; øsið og bringan eru brúngul við longum svørtum blettum; búkurin er hvítur og velið svart. Hann eigur norðarlaga í Noregi. Um veturin heldur hann seg longur suðuri, í Svøríki og í Danmark. Men tá fer hann ofta til stroks aðrar vegir, og mangan sæst hann í Føroyum, oftast einstakir ella fáir saman, men stundum í stórum flokkum. Í desember 1936 sóust hundraðtals í mongum bygdum, hoppandi kvikir um í bønum. So við og við fækkaðust teir, og eftir halvarðsøku vóru eingir at síggja.[1]
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Skansin
Hildið verður, at Magnus Heinason, tjóðarhetja og handilsmaður, í 1580 grundaði tann fyrsta skansan á sama stað, har tann núverandi aftaná fleiri broytingar fram til 1790, enn er at síggja. Skansin skuldi saman við einum battaríi ytst á Tinganesi og einum skansa innanfyri Reynagarð verja handilin ímóti fremmandum sjórænarum. Undir 2. heimsbardaga vóru Føroyar hersettar av bretum, og teir høvdu høvuðsstøð sína á skansanum.
Fyri nøkrum árum síðani varð Skansin settur í stand; har er eitt gamalt vaktarhús og tvær kanónir frá krígnum umframt nakrar málm-kanónir frá 1782.


text:
Søga 27: Ein óndur kongur í Egyptalandi
HER sært tú nakrar menn ið noyða aðrar at arbeiða. Hygg at honum ið slær ein arbeiðsmann við koyrli! Arbeiðararnir eru skyldfólk hjá Jákupi, ísraelsmenn. Og menninir ið noyða teir at arbeiða, eru egyptar. Ísraelsmenn eru trælir hjá egyptum. Hvussu er tað komið hartil?
Í nógv ár búði tann stóra familjan hjá Jákupi í Egyptalandi í friði og náðum. Jósef, sum eftir Farao sjálvum var tann mektigasti maðurin í Egyptalandi, vardi tey. Men so doyði Jósef. Og ein nýggjur Farao, sum ikki dámdi ísraelsmenn, gjørdist kongur í Egyptalandi.
Hesin óndi Farao gjørdi ísraelsmenn til trælir. Hann setti óndar og óreinar menn at ansa eftir teimum. Teir noyddu ísraelsmenn at arbeiða hart og byggja býir til Farao. Men kortini gjørdust ísraelsmenn fleiri og fleiri í tali. Tá ein tíð var umliðin fóru egyptar at stúra fyri at ísraelsmenn skuldu blíva alt ov nógvir og alt ov sterkir.
Veitst tú hvat Farao so gjørdi? Hann sendi boð eftir konunum ið hjálptu teimum ísraelitisku mammunum tá tær skuldu eiga børn. Hann segði við tær: ’Hvørja ferð ein drongur verður føddur, skulu tit drepa hann.’ Men tær vóru góðar konur og vildu ikki drepa teir nýføddu dreingirnar.
Síðan gav Farao sínum monnum hesi boð: ’Takið tey nýføddu dreingjabørnini hjá ísraelsmonnum og drepið tey. Bert gentubørnini mugu tit lata verða á lívi.’ Var tað ikki ræðuligt? Latið okkum nú síggja hvussu ein drongur varð bjargaður.
2 Mósebók 1:6-22.


text:
SUM LÍKJAST TEIMUM Á AKSTOVUNI
Her kanst tú taka ástøðisroyndir, ið líkjast teimum á Akstovuni, har tú fært 25 spurningar, og 2, 5, 10 ella 15 sekund ganga, áðrenn hvør svarmøguleiki verður lisin upp, tú velur sjálv/sjálvur - á Akstovuni hevur tú 10 sekund.
Nýggju talgildu royndirnar, verða í løtuni royndar í Hillerød og Køge.
Undirvísingarfilmur við føroyskari talu. Longd uml. 185 min.
Hesin undirvísingarfilmur er serliga gjørdur fyri, at tú skal skilja teoriina og á tann hátt klára teoriroyndina fyrstu ferð.
Filmurin gjøgnumgongur stutt øll viðkomandi evni og allar reglur við vido, 3D animatiónum og myndum. Eisini eru royndir við gjøllari gjøgnumgongd av og frágreiðingum um tær vanligastu teoriroyndum á Akstovuni.
Filmurin ger tað lætt at læra teoriina, tí tær viðgera bara tey evni, ið hava týdning fyir tína teoriroynd.
Um tú ætlar tær at klára teoriroyndina fyrstu ferð, er "TEORI VIÐ GARANTI" rætta loysnin, antin tú fert til roynd á fyrsta sinni, skalt fáa koyrirættin aftur (eftiransandi/endrtøku/koyriforboð) ella fáa tær vinnuligt koyrikort.


text:
Ian Joensen hevur verið røktingarmaður í sjeyti ár
mentan02-01-2017 - 19:39 -
Ian Joensen, vanliga nevndur ”Bónda Ian” í Miðvági, hevur í 2016 verið røktingarmaður á hagapartinum Norðaraleiti í 70 ár.
Ian byrjaði at røkta sum 14 ára gamal í 1946, tá eldri bróðurin Hans Christoffer “Hassi” fór til Noregs á Landbúnaðarskúla. Hann passaði tá garðin saman við beiggjanum Marius Joensen, “Bónda Marius”, til Hassi kom aftur í 1947. Hassi byrjaði at røkta í 1939, eisini sum 14 ára gamal.
Eftir at Hassi kom aftur til Føroyar í 1947, røktaðu teir báðir brøðurnir, Hassi og Ian saman í næstan 60 ár til Hassi doyði í 2006. Eftir tað hevur Ian røktað á Nordaraleiti saman við elsta soninum Jógvan Páll Joensen. Teir røkta saman enn.
Fríggjadagin hin 30. desember var skipað fyri lítlari heiðursløtu, har festarin og bróðursonur Ian, Jógvan Joensen, handaði eina heiðurstalvu úr gróti sum tøkk og viðurkenning fyri tey 70 árini, Ian hevur verið røktingarmaður. Nakrir av teimum mongu fjallmonnum, sum hava gingið á fjall á Norðaraleiti hesi mongu árini, Ian hevur røktað, vóru til staðar undir handanini.


text:
Orð og lag: John Willard Peterson
Týtt: Árni Jacobsen
Upprunaheiti: It’s a wonderful, wonderful life
1. Áður var alt bara tómleiki,
høpisleyst lív mítt var tá.
Jesusi møtti eg – alt varð broytt,
hjarta mítt syngja má:
Niðurlag: Lívið undurfult, undurfult er,
tá tað ævigt gerst tín ogn.
Lívið undurfult, undurfult er,
stormur vendur er í logn.
Gleði er, har ið grátur fyrr var,
sannur friður, um myrk er nátt.
Sum tú ferðast á leið,
verður svikin tú ei
– lívið undurfult, undurfult er.
2. Vinur, um enn tú ta byrði ber,
hana, sum leingi tú bar,
kom nú til Jesus, ei drála meir,
nýtt lív í honum tú fær.


text:
1904
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- Tíðindablaðið Várskot verður útgivið fyrstu ferð.
- Tíðindablaðið Atlanten verður útgivið fyrstu ferð.
- Heimamissiónin byrjar formliga virksemi sítt í Føroyum, tá Axel Fr. Moe verður settur sum trúboðari í Suðuroy
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
- 24. august - Klaksvíkar Ítróttarfelag, t.e. KÍ, verður stovnað.
- 4. oktober - Havnar Bóltfelag, t.e. HB, verður stovnað.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 3. juli - Sámal Petersen í Klaksvík (d. 1976). Løgtingsformaður, landsstýrismaður.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 27. juli - Jens Christian Evensen (f. 1840), Føroya próstur 1885-1900.
- 24. september - Niels Ryberg Finsen (f. 1860).


text:
Sameindu Emirríkini
Sameindu Emirríkini ella Sameindu Arábisku Emiratir (á arábiskum "دولة الإمارات العربية المتحدة") er eitt land í Miðeystur. Kuveit hevur mark við tvey lond: Saudiarábia og Oman. Høvuðsstaðurin er Abu Dhabi og størsti býurin er Dubai.
Oljuvinnan er høvuðsvinnan.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Sameindu Emirríkini eru syðrumegin við Persaflógva. Tríggir fjórðingar av hesum islamska ríkinum eru sandoyðimørk, har tað er ógvuliga heitt og turt alt árið. Bara heilt lítil partur er nýtiligt dyrkilendi, og næstan øll matvøra verður innflutt. Sameindu Emirríkini eru samgonga av sjey smáum emiratum: Abu Dhabi, Ajman, Dubai, Fujairah, Ras al-Khaimah, Sharjah og Umm al-Qaiwain. Hvør emirur hevur einaveldi í sínum ríki, men teir hittast javnan at taka avgerðir, sum eru fyri alt samveldið. Abu Dhabi er størsta emirríkið, og høvuðsstaðurin har er eisini samveldisshøvuðsstaður.
Emiratini eru tilsamans 83.600 ferkilometrar til støddar [1], ella umleið tað dupulta av Danmark.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Emiratini eru eitt av teimum meira frísinnaðu arábisku londunum. Víst hava tey ikki fólkaræði í okkara merking, men tey hava eitt "gott" einaræði, sum hevur umsorgan fyri fólkinum.[tørvar keldu] Í Emiratunum kenna tey t.d. einki til tá átrúnaðarligu intoleransu, sum vit hoyra so nógv um í samband við Islam. Her eru eisini kristnar kirkjur av ymiskum slag.
Talufrælsi[rætta | rætta wikitekst]
17. juli í 2006 varð Mohammed al-Mansoori handtikin, eftir at hann hevði gjørt samrøðu við eina arábiska sjónvarpsrás, ið sendir yvir fylgisvein, um stríðið í Libanon [2]. Mohammed al-Mansoori er formaður fyri løgfrøðingafelagnum í Sameindu Arábisku Emiratunum. Hetta er ein óheftur felagsskapur av dómarum, sakførarum og løgfrøðiligum serfrøðingum. Felagsskapurin hevur staðið fyri fundum um ymisk mannarættindaevni. Hann varð ákærdur fyri at "hava æruskemmað almenna ákæran". Hann varð latin leysur uttan ákæru. Í august 2006 varð hann aftur handtikin og hildin aftur í 2 dagar. Tá hann varð leyslatin, varð hald lagt á pass hansara. Orsøkirnar til handtøkurnar eru framvegis ikki greiðar. Bæði Mohammed al-Mansoori og Mohammed Abdullah al-Roken hava í fleiri ár verið noktaðir at gera samrøður ella at skriva greinar.
Í september í 2005 settu myndugleikarnir í Emiratinum Fujairah forboð fyri einum fundi um borgaralig rættindi, rættindi hjá kvinnum og fólkaræði, sum felagsskapurin hevði skipað fyri. Eingin grundgeving varð givin fyri forboðnum.
Yvirlit yvir fólkatal, fløgg og vídd í teimum sjey emiratunum[rætta | rætta wikitekst]
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Átrúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Hevur religión týdning í gerandisdegi tínum? Henda spurning hevur Gallup sett í 138 ymiskum londum. Egyptaland er einasta land við 100 prosentum, meðan í til dømis Senegal, Indonesia, Sierra Leona, Malavi, Marokko og Sameindu Arábisku Emiratunum er talið 98 prosent [4].
Hagtøl[rætta | rætta wikitekst]
- Islam 76 % [5] (85 % Sunni Islam, 15 % Shia Islam)
- Kristindómur 9 %
- Hinduisma 9 %
- Onnur 6 %
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Oljuvinna[rætta | rætta wikitekst]
Meiri enn 65 % av allari olju, vit nú vita um, er í londunum við Persaflógva, og hiðani kemur triðingurin av allari olju, sum heimurin framleiðir um dagin. Í 1958 varð olja funnin, hon hevur gjørt Emirríkini til eitt av heimsins ríkastu londum, og hjá flestum fólkum eru lívskorini heilt góð. Fram við strondini eru mong stór oljureinsiverk.
Fiskiskapur[rætta | rætta wikitekst]
Tað er ikki frítt fyri fiskar í í sjónum hjá Emiratunum, og teir hava eisini eina handilsavtalu við ES um handil við fiski, serliga tun. Sjóøkið hjá Emiratunum er 84.000 ferkilometrar av grunnum sjógvi, grynri enn 40 m. Her verður veitt rættiliga fitt. Tað eru 8.000 bátar við 20.000 fiskimonnum, og veiðan er 115.000 árliga. Hetta ger Emiratini til fjórðstørstu arábisku fiskivinnutjóð og ta næststørstu í flógvanum. Týdningarmesta fiskaslagið er tun, men her eru eisini rækjur, krabbar, hummari, høggislokkur og onnur fiskasløg.
Ferðavinna[rætta | rætta wikitekst]
Ferðavinnan veksur skjótt í Sameindu Emirríkjunum. Um 50 000 fólk, meginparturin úr Evropa, koma higar, helst um veturin, tí at tá er veðurlagið lýtt og gott. Tað, ið dregur fólk, eru oyðimarkarferðir, tollfríir handlar, basarar, strendur og frálík gistingarhús.
Byggivinna[rætta | rætta wikitekst]
Nýggir stásiligir býir eru bygdir, og mangir fremmandir verkamenn eru komnir hagar at arbeiða. Heimsins hægsti bygingur eitur Burj Dubai ella Burj Khalifa, og hann liggur - sum navnið bendir á - í landslutinum Dubai, sum er partur av Arábisku Emiratunum. Tann 4. januar í 2010 læt hann dyrnar upp fyri fyrstu ferð, og níggja hæddarmetið, tá vit tosa um hús, eitur nú 828 metrar. Arkitekturin Adrian Smith úr USA hevur teknað Burj Dubai, sum hevur kostað seks milliardir krónur at byggja. Tað eru í høvuðsheitum íbúðir og skrivstovur, sum skulu húsast í risaháhúsinum.
Kelduávísingar[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ae.html
- ↑ http://www.amnesty.org/fr/library/asset/MDE25/007/2006/fr/4860c09f-f774-11dd-8fd7-f57af21896e1/mde250072006en.pdf
- ↑ "Census 2008". Ministry of Economy and Planning, Government of the United Arab Emirates. 2008. http://www.dubaifaqs.com/population-of-uae.php. Heintað 2012-06-18.
- ↑ http://www.gallup.com/poll/114211/Alabamians-Iranians-Common.aspx
- ↑ http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148850.htm


text:
In: Hugleiðingar10 Feb 2012
Á vári 1992 og 1993 vóru Tungmálmskonsertir í Havn við nøkrum av bestu tungmálmsnøvnunum tá.
Fyrst í nítiárunum var ein spírandi tungmálmspallur í Føroyum. Chase vóru nokk størsta navnið, ið bert spældi harðan rokk, men stutt eftir hetta komu fleiri bólkar, ið vóru í harðara endanum. Bólkar sum Panic, Utopia, Bad Habbit, Spector, Arrival, Revival, Superior, Saxony, Oblivion og MC-Hár vóru allir bólkar, ið avbjóðaðu bygdasligheitina og danskpoppin, ið hevði verið útbreidd í serliga føroyskum útvarpi øll 80 árini. Men eisini á konsertpallunum, har bólkar neyvan framførdu uttan minst eitt lag hjá TOTO var á spæliskránni.
Í 1992 vóru vit fleiri tónleikarar, ið hildu, at tungmálmsbólkarnir vóru ov illa umboðaðir á konsertum. Tí tóku vit stig til hasa konsertina. Allir bólkarnir skuldu standa sum fyriskiparar, og so fingu vit Terja og Føstufressar at spæla eisini, bara fyri at hava eitt trekkplástur.So stórt var álitið á okkara konsept, kann man kanska siga. 🙂
Avtalan við Tejra og teir var, at teir fingu helvtina av yvirskotinum. Restina skuldu tungmálmsbólkarnir deila, eisini lovaðu Føstufressar at spæla harðari rokk, enn teir vanliga spældu.
Fyrsta konsertin var í Badmintonhøllini og riggaði væl, á tann hátt at nógv fólk var, at framførslurnar vóru góðar og lagið millum áskoðararnar var gott. Men konsertin bar seg ikki, millum annað hvurvu pengar úr bilettkassanum, tá onkur fór at berjast í gongini og koppaði borðið hjá bilettsøluni. Hetta merkti so eingin fekk nakað fyri framførslurnar. Allir bólkarnir endaðu við at skula gjalda nakrar hundra krónir, hetta var ikki nøkur stór upphædd, og allir bólkarnir uttan ein rindaðu gleðiliga.
Annars var tað feitt at fyriskipa, eg og Torkil Olsen vóru primus motor og gjørdu tað mesta av fyriskipanararbeiðinum, men so høvdu vit fundir, har allir bólkarnir luttóku, og fingu ymiskar uppgávur. Plakatin varð hondtekna av Mark Jiminez, sum var gittarleikari í MC-Hár tá. Hon sá totalt metal út. Høgni Andreassen sponsoreraði trykkið av henni, sum Einars Prent tók sær av.
Konsertin bar seg sum sagt ikki, men vit vóru nógv sum fegnaðust um hana, og tá eg og Jón Gaaseedal sáli komu inn í FUT nevndina um sama mundið, endaði tað við, at FUT yvirtók verkætlanina, og skipaði fyri Tungmálmi 93. Hendan konsert varð hildin í Ítróttarhøllini á Hálsi, og gav eitt rættiliga fitt undirskot. Tá eg seinni sama ár flutti av landinum, og konsertirnar ikki høvdu borið seg fíggjarliga, valdi FUT at lata konseptið doyggja. Niðanfyri síggjast myndir frá báðum Tungmálmur konsertunum.
Luttakandi bólkar á Tungmálmi 92
Spector
Superior
Wolfgang
MC-Hár
Utopia
Panic
Terji og Føstufressar
Luttakandi bólkar á Tungmálmi 93
Lisa sær Dupult
Oblivion
MC-Hár
Betrayer
Saxony
Panic
Wolfgang
Revival
Hetta er heimasíðan hjá Niels Una Dam, her vera ummæli og annar tekstur hjá mær at finna. Hetta er ikki ein tíðindasíða, so dagføringin verður ivaleyst so sum so


text:
LÍVIÐ SUM KRISTIN
Soleiðis gerst tú ein betri boðari – Legg upp til eina afturvitjan
HVÍ ER TAÐ UMRÁÐANDI?
Vit vilja fegin vatna tey sannleiksfræ, sum vit hava plantað. (1Kor 3:6) Tá ið vit hitta ein, ið hevur áhuga, er gott at enda við at seta ein spurning, sum vit kunnu tosa um, tá ið vit koma aftur. Soleiðis fær hann nakað at gleða seg til, og tað verður lættari hjá okkum at fyrireika afturvitjanina. Tá ið vit koma aftur, kunnu vit siga, at vit eru komin at svara spurninginum, sum vit settu seinast.
SOLEIÐIS GERT TÚ:
Tá ið tú fyrireikar eina framløgu til boðanina hús úr húsi, kanst tú samstundis hugsa um ein spurning, sum tit kunnu tosa um næstu ferð. Hann kann snúgva seg um okkurt, ið verður svarað í lesnaðinum, sum tú fert at bjóða. Ella tað kann vera ein spurningur, sum verður svaraður í onkrum lestrartilfari, ið tú ætlar tær at vísa, tá ið tú kemur aftur.
Tá ið tú endar samrøðuna við ein, sum hevur áhuga, kanst tú siga, at tú fegin vilt tosa við hann aftur, og so seta spurningin, sum tú hevur fyrireikað. Um tað ber til, kanst tú spyrja, um tú kanst fáa hansara telefonnummar ella teldupostadressu.
Avtala tit, at tú kemur aftur eina ávísa tíð, mást tú halda avtaluna. – Mt 5:37.


text:
Orð og lag: Finn-Arne Lauvås
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Jesus mín frelsa er,
leið mín mót Himni ber,
sál mín varð frelst við at líta á Jesus, Guðs Lamb.
Eg royndi mín egna veg,
men fastan eg rendi meg,
tó frelstur eg varð við at líta á Jesus, Guðs bløðandi Lamb.
Niðurlag: Nú ber leið mín heim til Lívsins Lond,
sál mín er frelst, Jesus, Hann tók mína hond.
Brotið er Satans vald,
trælatíðin er tald,
mín sál hon varð frelst við at líta á Jesus, Guðs bløðandi Lamb.
2. Sí, tíðin hon rennur skjótt,
Jesus, Hann kemur brátt;
ert tú til reiðar, á, sál, er tín synd tváað burt við Hans blóð’?
Dóm tín Hann tók á Seg,
straffin Hann bar fyri teg,
tín sál verður frelst við at líta á Jesus, Guðs bløðandi Lamb.
3. Hjarta mítt eigur frið,
sum Hann hevur fylt meg við,
eg hjartafrið fann meðan heimurin leikar í kring meg!
Sál mín varð endurloyst,
og Jesus er vorðin mín troyst;
mín sál hon varð frelst við at líta á Jesus, Guðs bløðandi Lamb.


text:
Nú ber tað til hjá brúkarum her at melda seg til ella frá ein teldupostlista, sum ger tað lættari at senda teldupostar út til øll. Til dømis um man hevur onkur áhugaverd ella átroðkandi tíðindi, sum áhugaði burdu fingið at vitað um beinan veg.
Ein teldupostlisti er ein slags postsentralur sum tekur ímóti og sendir víðari teldupostar. Fólk melda seg til tænastuna; og so er bara at senda teldupostar til news[kurla]svimjing.com, til at øll tilmeldaði fáa boðini. Og øvut er tað lætt at melda seg frá aftur, ífall at tað vísir seg at man allíkavæl ikki er áhugaður í tað sum verður sent ígjøgnum skipanina.
Um tit longu eru á onkrum teldupostlista á alnetinum, so er talan mest sannlíkt um somu Mailman skipan sum her. Hon er eitt sindur gamaldags í sniði, men er robust og fylt við øllum møguligum trygdarfunkum, til at umganga spam og ov stórar teldupostar og so framvegis. Umframt at eg sum ein eyka trygdarfunka havi avgjørt, at einans tilmeldaðir brúkarar kunnu senda inn teldupostar til listan.
So tað er væl bara at royna, um skipanin er nakað fyri tykkum. Annaðhvørt við at brúka funkuna sum er her úti til vinstru hjá skrásettum og innritaðum brúkarum, ella at hyggja á teimum meira nørdutu síðunum her. Nørdasíðurnar og umsitingar-teldupostarnir tosa tíverri danskt enn, av tí at eg ikki havi tikið meg saman til at týða tað til føroyskt. Og tí at eg mátti velja okkurt norðurlendskt, til at fáa ‘ð’ og tílíkt at rigga.
Forrestin, ikki stressa um at teldupostadressan til tíðir eitir news[kurla]lists.svimjing.com og til tíðir news[kurla]svimjing.com, tí báðar gera tað sama. Og um tit ikki tíma at skráseta tykkum á svimjing.com bara fyri at sleppa á teldupostlistan, so riggar tað útmerkað at gera tað har yviri á donsku nørdasíðunum. Tilmeldaðir brúkarar kunnu eisini kaga í arkivið, sum goymir allar teldupostar sendar til news[kurla]svimjing.com.
Eg havi fyribils samansett skipanina soleiðis, at einans umsitarar kunnu síggja hvørji sum eru tilmeldað listan. Møguleiki er annars at loyva øllum tilmeldaðum at síggja hvør annar sum er tilmeldaður, ella at lata hann vera almennur. Men eg helt at hetta fór at avskrekka minst, ífall man ikki er áhugaður í at enda á øðrum listum eisini. Eitt annað val hjá mær var at lata øll tilmeldaði síggja hvør ið upprunaliga sendi teldupostin inn, heldur enn at skifta hann út við news[kurla]svimjing.com.
Her er enn eingin funka til at fáa teldupostar beint á forsíðuna ella tílíkt, ella at tíðindina fara hinvegin út til teldupostlistan. Men tað kemur vónandi seinni, tá ið eg havi fingið testað tær funkurnar betri.


text:
14 / Des / 2015
Tá danir í 2012 tóku av lógina um skrásett parlag og avgjørdu, at hjúnabandslógin eisini skuldi fevna um giftu av tveimum við sama kynið, vóru týðandi principiella grundgevingar fyri hesum: Prinicipiella grundgevingar: Kynsdiskriminatión : Ein javnstøðuspurningur . Mismunur ikki eigur at gerast á fólki orsakað av kynstilhoyri, seksuel diskriminatión. Diskriminatión millum limir í fólkakirkjuni: Allir
07 / Aug / 2015
Grindalógin ber í ov stóran mun brá av at vera gjørd við Sea Shepherd í huga, og kemur hatta við fráboðanarskylduni tí eisini heilt skeivt fyri. Við aðrari tilgongd (fraiming) til grindadráp, also við at vit viðurkendu at grindadráp ikki bara er ein aldargomul sjálvfylgja, men ein rættur vit halda fæst við, kundi verið uppnátt tað sama, t.d. um sagt varð nakað soleiðis
16 / Jan / 2015
Í Degi og Viku í gjár var greitt frá, hvussu bæði foreldrini varveita foreldramyndugleikan á børnunum í samband við separatión/hjúnaskilnað, Um annar mótmælir hesum, so avger Føroya Rættur, hvør av foreldrunum skal hava foreldrarættin. Rætturin í Føroyum kann ikki døma til felags foreldramyndugleika. Tað kann rætturin í Danmark gera. Er løtan komin til broyting, so at rætturin skal kunna døma foreldur til at hava
21 / Nov / 2014
(samrøða við Turið Debes Hentze) Hjúnaskilnaður, foreldramyndugleiki og samvera við børnini.Søguliga hevur talið av hjúnaskilnaðum í Føroyum verið lágt. Men heldur ikki í Føroyum stendur tíðin í stað, og seinastu árini er talið av hjúnaskilnaðum økt; í dag eru munandi fleiri hjúnaskilnaðir enn fyrr.Vit hava skift orð um hjúnaskilnaðir, foreldramyndugleika og samveru við Turið Debes Hentze, sum er advokatur og hevur eftirútbúgving innan ósemju-mekling,


text:
04. Apr 2013
Í morgun fór Christian í Grótinum, sum annars hevur ligið inni í Klaksvík, síðani hann kom, norður í Norðhavnina. Rogna anlæggið, sum hevur staðið á dekkinum, skal í land og nakað av pakningi v.m. sum skipið hevði heim við úr Noreg, skal eisini í land....
27. Mar 2013
Leygardagin kom nýggi Christian í Grótinum á Klaksvík. Nógv fólk var komi saman á kajuni at taka ímóti skipinum og flestu teirra nýttu eisini høvið at vitja umborð á skipinum. Í samband við at skipi kom helt Kristian Martin Rasmussen ein røðu, sum kann síggjast...
20. Apr 2011
Christian í Grótinum hevur verið á svartkjaftaveiðu og landar ídag í Kollafirði. ...
15. Mar 2011
Fiskimálaráðið: Eftir enn eitt úrslitaleyst samráðingarumfar 9. – 11. mars 2011 um skipan av makrelfiskiskapinum fyri 2011 hevur landsstýrismaðurin í fiskivinnu- og uttanríkismálum, Jacob Vestergaard, tikið avgerð um, at føroyska makrelkvotan fyri 2011 verður ásett til 150.000 tons. Hetta umfatar eisini ta kvotu,...
01. Mar 2011
Norðborg hevur gjørt ein sildatúr í ár og er nú farin á svartkjafta veiðu vesta fyri Irland ...
06. Jan 2011
Vit vilja ynskja manning og familjun teirra gott nýggjár ...
07. Des 2010
Norðborg fór nýggjan túr sunnudagin. Síðan teir komu á felti hevur vigra illa og fiskaríi hevur ikke verið so gott alla tíðina. ...


text:
Orð: Placide Clappeau, 1847.
Lag: Adolphe Adam
Týtt: Heine Lützen
Viðmerking: Upprunaliga yrktur í 1847.
Heilaga nátt, nú lýsir yvir foldum,
á hesi nátt føddur frelsarin er.
Leingi lá sálin tærd í syndabondum,
men Hann er komin sum frið okkum ber.
Nú falni heimur kann í vón seg frøða,
tí hann úr niðu sær ein nýggjan dag.
Fallið á knæ, og hoyri einglarøddir
á, heilaga nátt,
tann nátt tá Kristus føddur varð.
Á, heilaga nátt, á nátt,
himmalska nátt.
Leiddur eg verða kann av trúarljósi
til tína vøggu, at kenna tín frið,
eins og av bjørtu stjørnuni, til fjósið,
har koma vísmen úr fjarari leið.
Tú Kongur Konga liggur har í krubbu,
í royndum ert vinur okkara.
Fallið á knæ, og hoyri einglarøddir
Á heilaga nátt,
tann nátt tá Kristus føddur varð
Á, heilaga nátt, á nátt,
Himmalska nátt.


text:
Orð: Ókendur
Lag: Tað finnast so mong, sum ei fata tað fá
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Jóhannes í andgletti einsamur stóð,
:,:hann kendi sítt gudgivna kall;
hans tala var skørp, so klárt hitt Guðs boð,
seg skar gjøgnum hykl so tað fall!:,:
2. Hann doypti, so Ísrael síggja fekk klárt
:,:hvør Jesus frá Nasaret er!
Tað var gjøgnum dóp opinberingin kom,
at Guð sjálvur Lambið jú er!:,:
3. Men mótstøðan reisti seg tá eins og nú,
:,:tá boðberin greiddi Guðs leið,
hann hálshøgdur varð! – Hvør skuldi tí trúð,
at nakar til Guð sigur nei.:,:
4. Men lat okkum kortini peika á Hann
:,:og doypa til Frelsarans Navn,
og heilagt her liva, tá einki tað ger,
um mótgongd enn sæst fyri stavn!:,:


text:
In: Hugleiðingar13 Feb 2014
Ólavsøkukonsertin í 2001 er og verður ein varði á leiðini fyri MC-Hár. Hóast bólkurin næstan var farin í upploysn, júst tá populariteturin var størstur, so vóru vit fýra, ið vóru eftir í bólkinum fult uppsettir uppá, at vit skuldu halda fram, fyrst og fremst, tí vit elskaðu tónleikin, hvønn annan og tykkum øll.
Heilt ófatiliga nógvir tónleikarar hava spælt við MC-Hár gjøgnum tíðirnar, og serliga fyrstu árini gekk hurðin títt. Men tá Niels Arge Galán, Uni Árting og Tróndur Bogason allir fóru úr bólkinum beint eftir Spot Festivalin í 1999, so kendist smeiturin harður. Uni hevði bert verið við í gott og væl eitt hálvt ár, eftir at Petur Dalsgaard, eins og gittarleikarin Torkil Olsen áðrenn hann, var farin úr bólkinum. Hetta vóru alt sera týðandi limir, ið spældu ein stóran leiklut í MC-Hár.
Eftir vóru:
Niels Uni Dam, rapp
Allan Mortensen, rapp
Heri Reynheim, bass
og Jónas Bloch Danielsen, gittar.
Vit valdu tó, at taka tað róligt og finna fótafestið aftur. Serliga var tað ræðandi at halda á uttan Trónd, ið spældi ein størri leiklut enn nakar annar í lagsskrivingini á báðum fløgunum.
Longu beint fyri jól í 1999 bóðu vit Diatribes gittarleikaran Jens koma við í bólkin, hann játtaði. Tí har var eingin ivi um, at hetta var maðurin, ið vit vildu hava. Okkara fyrrverandi trummuleikari Fríði Øster, játtaði eisini at spæla trummur, tá hann ikki var bundin av øðrum uppgávum, tí hann spældi nógv við bólkum í Danmark.
Men tað var munandi verri at avgera, hvør skuldi avloysa Trónd, bæði sum sangara og ljómborðsleikara, og gjarna eisini, sum ein, ið tók lut í lagaskrivingini.
Alt hekk stutt sagt í leysari luft. Tí spældu vit onga konsert í 2000, men tá boð var eftir okkum til ólavsøkukonsertina í 2001, var eitt buzz í luftini. Vit høvdu spælt nógv og verið populerir, og vóru so knappiliga horvnir. Har lá nógv trýst á okkum, tí vit vóru lanseraðir sum eitt av høvuðsnøvnunum og spældu seint.
Man roknaði við nógvum fólki, og vit vistu tí, at hetta var ein vinn ella forsvinn konsert. Fríði hevði tíð, Jens var tendraður so har manglaðu sangrøddir fyri Trónd og Niels og ein ljómborðsleikari.
Vit ringdu til Magnus Johannesen, hann dugdi alt, og hevði í Taxi víst, at hann eisini dugdi at larma. Hann segði beinanvegin ja.
So manglaðu vit tveir sangarar. Terji Rasmussen var beint fyri, vinur av bólkinum, og fyri meg (Niels Una) ein av orsøkunum til, at eg byrjaði at spæla tónleik, og saman við Dee Snider høvuðsfyrimyndin á einum palli. Terji segði eisini ja, hetta gekk jú super.
Men vit vildu hava ein afturat, tí sumt skuldi syngjast fleirrædda. Besti sangari í Føroyum beint tá, var Rókur Jákupsson Jakobsen, so vit ringdu eisini til hansara, og hann segði eisini ja.
Vit høvdu áður prátað um at hava stripparar við okkum á pallin á ólavsøkukonsertini, men onkur gudiligur í FUT nevndini hevði niðurlagt veto. Men nú var nevndin meira tolsom, við Kaj Johannesen á odda. Tí ringdu vit til Kaggan, ið hevði stripparar hesa ólavsøkuna, og avtalaðu, at lána tær eina løtu. Eisini fingu vit okkara fasta ljósmann Egil Barclay Høgenni Hansen at gera ljós, hann og Johan Faulkner Mouritsen fóru all in, og bygdu okkum eitt risastórt hjarta, ið skuldi breiða kærleikan út til fólkið.
Tey, ið høvdu vænta nógv fólk, høvdu rætt. Eini 4000 fólk vóru komin saman í Kommunuskúlagarðinum, og tað kendist ótrúliga gott at spæla fyri teimum, tí tey vóru super tendraði. Tit kunnu nú uppliva ella enduruppliva konsertina niðanfyri. Tað var okkara góði vinur Karl Anton Klein, ið filmaði:
Sunnudagin 16. februar verður MC-Hár 23 ár, í hesum sambandi deila vit ymiskt við tykkum hesa vikuna.
Hetta er heimasíðan hjá Niels Una Dam, her vera ummæli og annar tekstur hjá mær at finna. Hetta er ikki ein tíðindasíða, so dagføringin verður ivaleyst so sum so


text:
30. apríl
30. apríl er dagur 120 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 120 um skotár er). 245 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1945 - Adolf Hitler ger sjálvmorð.
- 1998 - Løgtingsval
- 2002 - Løgtingsval
- 2013 - Willem-Alexander av Niðurlondum varð innsettur til kong av Niðurlondum
- 2013 - Eftir at hava verið gíslar hjá somaliskum sjórænarum í 838 dagar vóru tveir danskir sjómenn, Søren Lyngbjørn og Eddy Lopez og fýra filipinskir gíslar latnir leysir.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 2012 - Alexander Dale Oen, norskur elitusvimjari, heimsmeistari í 100 m bringusvimjing
- 1945 - Adolf Hitler


text:
Alanya
Alanya er ein tann best umtókti ferðamannabýurin í Turkalandi. Býurin og upplandið til býin er 1,598.51 km2. Fólkatalið í býnum var 248,286 í 2010, harav búðu 98,627 í sjálvum býnum.[1] Har eru strendur, havnaumhvørvi og ein spennandi býarkjarna. Eystanfyri býin liggur havnin og Keykubat strondin. Vestanfyri liggja Damlatas- og Kleopatrastrendurnar. Ímillum strendurnar liggur eitt lítið fjall við eini borg, ið varð bygd í 1226. Alanya er í nýmótans parturin av Turkalandi. Har eru nógv hotellir og góðar strendur. Strandalinjan í Alanya er 70 km. Alanya liggur út til Miðjarhavið, móti norði eru Taurus fjøllini. Býurin er deildur sundur av einari hálvoyggj. Havnin, miðbýurin og Keykubat strondin, sum eitur eftir Sultan Kayqubad I, eru á eystur síðu á hálvoynni. Damlataş strondin, sum eitur eftir teimum kendu drippandi holunum og Cleopatra strondin eru á vestaru síðu.
Nøvn[rætta | rætta wikitekst]
Býurin hevur hoyrt til ymisk stýri seinastu øldirnar, og tað sæst aftur í navninum. Býurin hevur skift navn fleiri ferðir. Alanya var kent sum Coracesium á Latínskum ella sum Korakesion á grikskum sum á Luwianskum málið eitur Korakassa sum merkir "framstandandi býur". Undir tí Bysantinska Ríkinum gjørdist býurin kendur sum Kalonoros ella Kalon Oros, sum merkir "vakurt fjall" á grikskum. Selsjukkarnir nevndu býin Alaiye (علاعية), sum kemur av navninum á sultaninum Alaeddin Kayqubad I. í 13. og 14. øld nevndu italienskir handilsmenn býin Candelore ella Cardelloro. Tá Mustafa Kemal Atatürk í 1935 vitjaði býin avgjørdi hann at býurin skuldi stavast Alanya við tí turkiska alfabetinum. Hann broytti 'i' og 'e' í Alaiye, tað sigst, at hann gjørdi hetta orsakað av ein skeivt stavaðum telegrammi í 1933. [2] [3]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Report.tuik.gov.tr
- ↑ sunsearch.info, Dünden Bugüne Alanya
- ↑ "Alaiye's Becoming Alanya". Alanyanın Web Sitesi. 2008. http://www.alanya.tv/en/AlanyaHistory/Alaiyes_Becoming_Alanya/. Heintað August 1, 2008.


text:
Danjal av Rana 10.01.2017 (13:28)
KÍF eigur flestar landsliðsspælarar
Nú í vikuskiftinum dagarnar 13. – 15. januar spælir føroyska A-landsliðið við monnum EM - undankappingardystir á heimavølli í høllini á Hálsi. Hetta er fyrsta av tveimum undankappingarumførum.
Sekstan leikarar skulu við, men av tí at vit hava nakrar skaðar og ivasamar leikarar, hava venjararnir fyribils tikið hesar átjan leikararnar út.
Lars Larsen Black, ÍF Føroyar
Ári Egason Dam, H71
Niklas Simonsen, Skjern Håndbold
Rókur Akralíð, ÍF Føroyar
Hjalti Mohr Jacobsen, Kyndil
Helgi Hildarson Hoydal, H71
Tony Hammer Weyhe, KÍF
Bogi Gaard Davidsen, H71
Rúni Joensen, KÍF
Tróndur Kragesteen, ÍF Føroyar
Nicklas Selvig, TMS Ringsted
Allan Norðberg, StÍF
Andrias Eriksen, VÍF
Kjartan Johansen, Team Sydhavsøerne
Julian Olsen, VÍF
Hans Eli Sigurbjørnsson, KÍF
Rói Lamhauge, VÍF
Fríði Hammer Weyhe, KÍF
Føroyar eru í bólki A saman við Grikkalandi og Kýpros. Grikkaland er styrkismett ovast, Kýpros næst og Føroyar niðast. Dystarskráin er hendan
Fríggjadagin 13. jan
Kl. 20.00 Kýpros - Føroyar
Leygardagin 14. jan
Kl. 18.00 Grikkaland - Kýpros
Sunnudagin 15. jan
Kl. 16.00 Føroyar - Grikkaland
Vinnandi liðið spælir seg víðari í endaligu undankappingina til EM 2020, sum verður spælt í Noreg, Svøríki og Eysturríki í januar 2020.
Venjarar hjá liðnum eru Kári Nielsen, Birgir Hansen og Bogi Henriksen. Jákup Durhuus er liðleiðari og Beinta Bendix Laursen fysioterapeut.


text:
UNESCO
Felagsskapur ST fyri undirvísing, vísindum og mentan (á enskum: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, stytt UNESCO) er ein serstovnur undir Sameindu Tjóðum, stovnaður í 1946. Endamálið við felagskapinum er at menna útbúgving, gransking og mentan og at fremja samstarv millum tey 195 limalondini og teir 8 atlimirnar, ið eru Føroyar, Curaçao, Aruba, Jomfrúoyggjar, Caymanoyggjar, Makao, Niðurlendsku Antillurnar og Tokelau. Føroyar fingu atlimaskap í 2009 [1]. Atlimaskapur gevur øll tey somu rættindi sum limaskapur. Limalondini skipa seg við hvør síni UNESCO nevnd. Fyrsta føroyska UNESCO nevndin varð skipað í mai 2012.
UNESCO tekur sær millum annað av at meta um, hvørji pláss í heiminum skulu fáa status sum World Heritage Sites (heimsarvur). Limalond UNESCO samtyktu í 1972 millumtjóðasáttmálan um at verja heimsins mentanar- og náttúruarv. Orsøkin er vandin fyri, at náttúruøki, fornfrøðilig minnismerki og mentanarvirði forfarast orsakað av ferðafólkavinnu, dálking, kríggi ella vanligari órøkt.
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
Dótturfelagsskapir : Altjóða verkamannafelagsskapur Sameindu Tjóða (ILO) | Undirvísingar-, Vísinda- og Mentanarstovnur Sameindu Tjóða (UNESCO)
Barnagrunnur Sameindu Tjóða (UNICEF) | Matvørufelagsskapur Sameindu Tjóða (WFP) | Heilsufelagsskapur Sameindu Tjóða (WHO)
Høvuðsstovnar: Aðalsfundurin • Trygdarráðið • Búskapar- og Almannamálaráðið • Altjóða Dómstólurin • Aðalskrivstovan • Tilsjónarráðið


text:
Jonhard Larsen eigur eina mammu, sum er 70 ára gomul, sum býr í einum sambýli í Klaksvík. Tá hon var 62 ára gomul, fekk hon staðfest Alzheimers.
Hetta hevur, sum tað ofta ger hjá teimum avvarandi, sett síni merki í lívið og gerandisdagin hjá Jonhardi og familjuni annars.
Hann sigur at familjan ongantíð hevur tosað við mammuna um sjúkuna og hetta harmar hann. Hann leggur afturat at hóast mamman ikki veit at sanginum, so hevur tilgongdin verið sum eitt slag av terapi fyri hann.
Hoyr sangin og samrøðuna við Jonhard Larsen omanfyri.


text:
Honduras
Tjóðveldið Honduras (alment spanskt heiti: República de Honduras) er eitt land í Miðamerika. Honduras er 112,492 km² stórt (uml. 80 ferðir so stórt sum Føroyar), og fólkatalið er 8,598,561 í 2014. Honduras hevur verið heim hjá fleiri ymiskum og týdningarmiklum indiánarastammum, herundir Mayaindiánaranum. Summi av teimum fólkunum, ið nú búgva har, eru ættað úr upprunafólkinum. Men tey flestu (umleið 90 %) hava bæði evropeiskar og amerikanskar forfedrar - mestizar. Landið er kent fyri at framleiða og útflyta mineralir, kaffi, bananir, sukur og seinastu árini eisini klæðir til altjóða klædnavinnuna. Honduras er eitt av teimum fátækastu londunum í Latínamerika. Landið hevur stórar trupulleikar við bandarelateraðum harðskapi, og meira enn helvtin av øllum íbúgvunum liva í fátækradømi. Høvuðstaðurin eitur Tegucigalpa.
Innihaldsyvirlit
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Landbúnaður er týdningarmesti vinnuvegurin í Honduras. Bananútflutningurin er sera týdningarmikil fyri búskapin í Honduras. Bananir úr Honduras verða fluttar um allan heim. Mestu bananirnar verða dyrkaðar í ovurstórum lundum, helst við La Lima í Landnyrðingshonduras. Arbeiðsdagurin er langur og strevin, og fólkið fær lítla løn. Allan dagin bera tey, sum skera, banantyssi. Tyssini viga eini 40 kg. Tá ið bananirnar eru skornar, verða tær vaskaðar, flokkaðar, vigaðar og pakkaðar til útflutnings. Ríkir góðseigarar sita við tí mesta av jørðini, teir leiga so burturav til bøndurnar tað, sum teir ikki dyrka við sínum arbeiðsfólki. Lønin er lág, og korini hjá arbeiðsfólkinum og bóndunum eru trong.
Flestu fólkini í Honduras eru enn fátækir bøndur ella bønarfólk. Mong eru arbeiðsleys (nú á døgum er 27,9 % av fólkinum er arbeiðsleys [1]), og ofta er hungur og hall. Tað nógva av fólkinum dugir hvørki at skriva ella lesa. Veðurlagið í Honduras er lýtt og slavið, og tí verður nógv frukt dyrkað í landinum, og í mong ár hava bananir verið størsti og týdningarmesti vinnuvegur. Men nú er Honduras eisini farið at flyta út sukur, kaffi og kjøt. Mesta fólkið eru fátækir bøndur, sum dyrka bønir, mais og rís til egna nýtslu. Lívið er harðført, og hungur nívir mong fólk. Jørðin er ójavnt býtt, ríkar ættir og fruktfeløg eiga 60 % av jørðini [2].
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Fleiri enn 8,5 mió. fólk búgva í Honduras, tey flestu á bygd ella í smáum býum. Meiri enn helvtin av fólkinum býr á bygd. Flestu tala spanskt ella okkurt indiánskt mál. Fólkið er blandað. Flestu fólk í Honduras eru mestitsar - fólk, ið eru ættað frá indiánum og evropearum, sum komu hagar í 16. øld. Eftirkomarar eftir afrikanarar, ið vórðu fluttir til Karibia sum trælir, eru eisini. Summi er evropear ella indiánar. Sum allastaðni í Latínamerika, har spaniólar komu, er fólkið katolikkar. Nógv tað mesta fólkið livir av landbúnaði.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Interamerikanska Mannarættindanevndin (stytt IACHR) hevur biðið myndugleikarnar í Honduras um at verja limir í MAO (stytting fyri Environmental Movement of Olancho). Myndugleikarnir hava tó ikki enn syrgt fyri hóskandi verju. Arbeiðið hjá MAO er blivið nógv avmarkað, tí limirnir hava verið noyddir at avmarka arbeiði teirra av ótta fyri álopum.
Í hesum árum verður sera nógv skóg feld í Honduras. Í Honduras er 35 % av skógunum blivnar burtur uppá bert 15 ár (1990 til 2005) [3]. Hetta ávirkar langtíðar livikorini hjá fólkinum á negativan hátt og skapar grundarlag fyri enn størri trupulleikum við fátækradømi. Orsøkin er, at nógv av teimum fátækastu eru tengd at, hvat tey kunnu finna í skóginum, bæði til inntøku og føði. Enn ein munandi forðing fyri betran av umhvørvinum er, at umhvørvismyndugleikarnir sum heild eru veikir. Myndugleikunum vanta lutvíst orku at handhevja politikk, ætlanir, lógir og sáttmálar, sum landið hevur samtykt, og lutvíst verður starv teirra gjørt truplari orsakað av vantandi rættartrygd og av mutri.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Veðurlagið er heitt og slavið, plantur, trø og frumskógardjór trívast væl við blotarnar fram við strondini og í teim høgu fjøllunum. Veðurlagið er tropiskt, og tað regnar illa, tó ikki heilt úti við eysturstrondina. Har vaksa regnskógir, og teir dyrka til dømis sukur, kakao og bananir. Tað slavna, heita veðurlagið er ringt fyri heilsuna, og fepursjúkur eru sera vanligar. Inni á háfløtunum er veðurlagið turrari, og har býr mesta fólkið. Har dyrka teir eisini mais, og tað er tað mesta, tey liva við, teir dyrka eisini bummull og kakao, og har vesturi í landinum dyrka teir kaffi.
Landslutir[rætta | rætta wikitekst]
Honduras er býtt sundur í 18 landslutir.
- Atlántida
- Choluteca
- Colón
- Comayagua
- Copán
- Cortés
- El Paraíso
- Francisco Morazán
- Gracias a Dios
- Intibucá
- Islas de la Bahía
- La Paz
- Lempira
- Ocotepeque
- Olancho
- Santa Bárbara
- Valle
- Yoro
Kelduávísingar[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.digoo.info/verden/2010/08/Hva-bor-jeg-vite-om-Honduras.html
- ↑ http://www.mongabay.com/history/honduras/honduras-land_use_agriculture.html
- ↑ http://www.internationalreportingproject.org/stories/detail/509/


text:
Við Nordik360PREMIUM fært tú ágóðan av ókeypis tænastum og bestu rentum okkara. Niðanfyri sært tú ítøkiligu fyrimunirnar og treytirnar fyri at gerast Nordik360PREMIUM-kundi.
Tínir fyrimunir eru m.a.
- Besti rentufyrimunur á útvaldum tænastum - sí prísbók
- Ókeypis Netbanki
- MasterCard Standard ella Gull kredittkort - 75% í avsláttri
- MasterCard Platinum kredittkort fyri hálvan prís. Harumframt fært tú 4 ókeypis loungevitjanir um árið og kanst taka ein ókeypis gest við
- MasterCard Debit Standard - 75% í avsláttri
- Visa/Dankort, eisini við persónligum sniði - 75% í avsláttri
- At taka pening út í øllum sjálvtøkum í Føroyum - 75% í avsláttri (Ikki galdandi fyri MasterCard kreditt)
- At veksla gjaldoyra - 75% í avsláttri
- Einki kontugjald
Tú kanst gerast Nordik360PREMIUM-kundi, tá ið tú hevur:
- Samlað fíggjarviðurskifti við bankan á í minsta lagi 1.000.000 kr.
- Lønarkontu í BankNordik við tilknýti til Netbankan


text:
Brennivín
Brennivín er rúsdrekka, sum er sterkari enn 21 % alkohol. Í brennivíni er nógv meiri alkohol enn í víni og øli. Rúsnøgdin í brennivíni er viðgjørd á serstakan hátt, hon er dropadrivin. Brennivín er løgur við høgum alkoholinnihaldi, sum verður framleiddur við distillatión. Smakkurin er tengdur at, hvussu løgurin er distilleraður, hvør frukt er nýtt til framleiðsluna, og hvussu brennivínið verður goymt eftir destillering. Tað hevur eisini týdning, hvussu leingi tað verður goymt, og hvørjum træi tað verður goymt í, áðrenn tað verður tappað.
Brennivín er til dømis vodka, akvavit og whisky. Í Føroyum er ikki loyvt at selja brennivín og annað alkohol í vanligum handlum. Brennivín verður selt í Rúsuni (Rúsdrekkasøla Landsins), sum hevur deildir í Tórshavn, Klaksvík, Skálavík á Sandoynni, á Drelnesi í Suðuroynni, Saltangará og í Miðvági[1]. Eitt føroyskt felag framleiðir alkohol. Tey fyrstu árini noyddist felagið at framleiða brennivíni í Danmark og Íslandi, men í 2011 samtykti Føroya Løgting, at nú er loyvt at bryggja sterkt í Føroyum[2].
Alhohol[rætta | rætta wikitekst]
Alkohol í brennivíni
- Vanligt brennivín: 20-40 %
- Sterkt brennivín: 40-60 %
- Fínsprit: Um 95 %
Sløg[rætta | rætta wikitekst]
- Akvavitt
- Aalborg Akvavit (danskt akvavitt)
- Lívsins Vatn (føroyskt akvavitt)
- Havið (føroyskt akvavitt)
- Ginn
- Baraldur (føroyskt ginn)
- Romm
- Konjak
- Tequila
- Vodka
- Absolut Vodka
- Eldvatn (føroyskt vodka)
- Drakkar Vodka (føroyskt vodka)
- Whisky


text:
Tróndur Arge 09.01.2017 (20:01)
Hesir skulu vinna FM fyri HB
Tað hoyrist lítið og einki til útlendska styrkin, sum HB skal hava til komandi kappingarár, har málið er at vinna FM. Í vikuni skrivaði In.fo, at HB hevur verið í samband við René Shaki Joensen, ið spælir við Vendsyssel, men í dag hevur hann avgjørt at halda fram í danska felagnum.
Tað ljóðar nú, at millum spælararnar, ið HB hyggur eftir eru Martin Bergvold, Brent McGrath og Daniel Petersen. Serliga Martin Bergvold er eitt kent navn í donskum fótbólti. Hann hevur spælt við millum annað Livornu í Seriu A og FCK. Hann er vinstrabeintur miðvallari, sum í dag spælir við sama Livorno, men nú í Seriu B.
Brent McGrath er úr Avstralia og spælir við Esbjerg, har hann hevur frítt at fara. 25 ára gamli áleyparin hevur ein fortíð í Brøndby IF. Hann hevur síðani spælt í heimlandinum og hevur seinasta árið verið á lønarlistanum hjá Esbjerg.
Triðja navnið er Daniel Pedersen. Hann er 27 ára gamal og áleypari. Hann spælir við BK Frem, har hann hevur skotið 53 mál. Hann gjørdi í summar eitt ára sáttmála við Frem.
Tað er óvist akkurát hvønn spælara HB er í samráðingum við, og hvussu langt tað er komið. Hetta er so tríggir spælarar, sum eru nevndir í tí sambandi. Sum skilst, so verður arbeitt við at fáa onkrar avtalur upp á pláss í komandi viku.


text:
Karibia
Sum perlur drignar á 3.200 kilometra langan tráð liggja tropuoyggjarnar millum Meksiko og Venesuela. Hetta eru Karibiaoyggjar ella Vesturindiaoyggjar. Summar oyggjarnar eru bara smáir, óbygdir hólmar, ella korallriv; aðrar eru stórar og tættbygdir. Karibiaoyggjar eru mark millum tað 1.920.000 km2 stóra Karibiahav og Atlantshav. Størsta dýpið í Karibiahavi er næstan 7.000 m. Havið er umgyrt av Norður-, Mið- og Suðuramerika.
Í Karibia eru 25 ymisk lond. Kuba er størsta ríkið, har búgva 11 milliónir fólk. Hóast hvørt landið hevur sína serstøku mentan, so líkjast karibisku londini á nógvum økjum. Fyri 200-300 árum síðan høvdu lond í Evropa leingi ræðið á øllum hesum oyggjunum. Trælir vórðu fluttir úr Afrika til Karibia og noyddir at dyrka sukurrør í lundum hjá evropearunum. Sukurrør vaksa væl og skjótt í tí vátliga, lýggja veðurlagnum. Eisini Danmark hevði stórt gagn av hesum - tríggjar Vesturindiaoyggjar vóru undir donskum valdi heilt til í 1917. Meginparturin av fólkinum á Karibiaoyggjum er ættaður frá afrikonsku trælunum.
Í 1492 kom spanski rannsóknarmaðurin Kristoffur Kolumbus (1451-1505) við monnum sínum sum fyrstu evropearar til Karibia. Á nógvum oyggjum búðu ymisk indiánafólk. Mangir evropearar komu seinni og fóru at trælka indiánarnar. Noktaðu teir at arbeiða, vórðu teir dripnir. Nú eru bara tveir smáir ættbólkar eftir av upprunafólkinum í øllum Karibia.
Karibiaoyggjar eru hugtakandi vakrar og fruktagóðar, har eru nógvir litfagrir fuglar, langir sandar og nógv sól. Økið dregur ferðafólk úr øllum heiminum at sær. Hetta gevur nógvum fólki arbeiði. Ferðafólkavinnan er størsta inntøkan á nógvum oyggjum har. Fólkið á oyggjunum Martinique og Guadeloupe hava nógv samband við Frakland. Tey tosa franskt, nýta franskan frank sum gjaldoyra, nýta franska flaggið og halda franskar hátíðardagar. Aðrar oyggjar eru bundnar at Bretlandi, Hálendi, Russlandi og USA. Haðandi fáa tey bæði politiskan og fíggjarligan stuðul.
Størri helmingurin av karibum er búnaðarfólk. Mong arbeiða hjá góðseigarum, ið dyrka til dømis sukur og kaffi. Nøkur eiga sær ein lítlan teig, so tey kunnu dyrka grønmeti til sín sjálvs ella at selja á torginum. Upprunaligir karibiskir bygningar eru málaðir við glógvandi litum. Eins og byggihættir eru tónleikur, bókmentir, list og matsiðir ein framúr góður blandingur av evropeiskum og afrikonskum stíli.
Stóru oyggjarnar millum Kuba og Puerto Riko (US) nevnast Stóru Antilloyggjar. Eystanfyri liggja Smáu Antilloyggjar, har tær smáu oyggjarnar millum Jomfrúoyggjar og Dominika nevnast Læoyggjar. Og oyggjarnar suður úr Martinique (Frak.) til Grenada eita Guloyggjar. Nógvir oyggjaflokkar eru komnir av gosum.
Karibiaoyggjar[rætta | rætta wikitekst]
- Anguilla (Stóra Bretland)
- Antigua og Barbuda
- Aruba (Niðurlond)
- Bahamasoyggjar
- Barbados
- Bermudaoyggjar (Stóra Bretland)
- Caymanoyggjar (Stóra Bretland)
- Kuba
- Dominika
- Dominikanalýðveldið
- Grenada
- Haiti
- Jamaika
- Jomfrúoyggjar (Sambandsríki Amerika)
- Jomfrúoyggjar (Stóra Bretland)
- Saint-Barthélemy (Frakland)
- Saint Martin (Frakland)
- Martinique (Frakland)
- Montserrat (Stóra Bretland)
- Niðurlendsku Antilloyggjar (Niðurlond)
- Puerto Riko (Sambandsríki Amerika)
- St. Kitts og Nevis
- St. Lusia
- St. Vinsent og Grenadinoyggjar
- Trinidad og Tobago
- Turks- og Caicosoyggjar (Stóra Bretland)


text:
Runavík
Runavík er ein bygd í Eysturoynni. Runavík er yngsta bygd við Skálafjørðin, fyrstu húsini vóru bygd í 1916. Bygdarnavnið Runavík varð alment tikið í brúk í 1938. Í løtuni (2015) búgva 531 fólk í Runavík. Í Runavík er ítróttarøkið, fótbóltsvøllur og nýggja ítróttar-og fimleikahøllin, Bylgjan. Barnagarðurin á Mýrunum liggur í einum sera náttúruvøkrum umhvørvi við útsýni yvir Toftavatn. Í sama umhvørvi liggur Heimið á Mýrunum. Eysturoyar Ellis- og Røktarheim er eisini í Runavík. Ellisheimið er nýliga útbygt. Við Løkin í Runavík er gomul kornmylla bygd av nýggjum. Økið er sera vakurt og liggur beint við Hotel Runavík.
Í Runavík eru fýra virkin ítróttarfeløg – fótbóltsfelagið NSÍ, ið stendur fyri Nes Sóknar Ítróttarfelag, badmintonfelagið Nápur, hondbóltsfelagið Tjaldur og Bogaskjótingarfelagið Ørvur.
Í Runavík eru eisini KFUM Skótarnir við Løkin, ið eru sera virknir í løtuni við nýggjum skótahúsi, ið eisini er Føroya størsta. Skótarnir við Løkin hava eisini Føroya einastu Ungdómsskótar við uml. 15 virknum Ungdómsskótum. Í skótunum við Løkin eru uml. 40-50 Úlvar, Skótar og Ungdómsskótar.


text:
Oddvør Johansen
Oddvør Johansen f. 30. oktober 1941 í Havn er føroyskur rithøvundur og organistur, síðan 2007 hevur hon starvast sum organistur í Hoyvíkar kirkju. Hon er dóttir Verland Johansen, urgusmiður, ið hevur smíðað 20 orgul, ið standa í føroyskum kirkjum, og Ebbu Restorff úr Havn. Oddvør hevur fingið tríggjar føroyskar bókmentavirðislønir fyri ávikavist eina barnabók og tvær skaldsøgur. Hon er higartil (2013) fyrsta og einasta føroyska kvinnan, ið er tilnevnd Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins, tað var fyri skaldsøguna Í morgin er aftur ein dagur, sum var tilnevnd í 2001. Hon vann ikki heiðurslønina.
Pápin var hondverkari, mamman heimaarbeiðandi. Oddvør gekk 9 ár í skúla, var síðani arbeiðskona í eitt ár, fyri síðani at fara á musikkháskúla í Svøríki í eitt ár. Giftist blaðung og nam sær meiri kunnleika í orgulspæli uttanlands. Adopteraði tvey børn, men fór eftir hjúnaskilnað á konservatoriið í Keypmannahavn at læra orgulspæl. Giftist uppaftur og búði trettan ár í Danmark, har hon átti tvey børn. Hevur síðan 1987 búð í Føroyum.
Innihaldsyvirlit
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- 1982 Lívsins summar (skaldsøga)
- 1983 Hundalív í Grindavági (barnabók)
- 1988 Skip í eygsjón (barnaskaldsøga)
- 1990 Bella Katrina (stuttsøgusavn)
- 1993 Ein mamma er ein mamma (skaldsøga)
- 1995 Á káta horninum (savn)
- 1998 Í morgin er aftur ein dagur (skaldsøga)
- 2001 Tá ið eg havi málað summarhúsið (skaldsøga)
- 2004 Sebastianshús (skaldsøga)
- 2006 Úr køksvindeyganum (stuttsøgur og hugleiðingar)
- 2015 - Svanarnir syngja (stuttsøgur, endurminningar og hugleiðingar)[2]
Bókmentavirðislønir[rætta | rætta wikitekst]
- 1983 Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri skaldsøguna Lívsins Summar.
- 1988 Barnabókavirðisløn Tórshavnar býráðs fyri bókina Skip í Eygsjón
- 2001 Tilnevnd Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins sum fyrsta og higartil einasta føroyska kvinnan. (Vann ikki)
- 2002 Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri skaldsøguna Tá ið eg havi málað summarhúsið.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Bokasolan.fo.
- BFL.fo, Bókadeild Føroya Lærarafelags.
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Rit.fo, Rithøvundafelag Føroya, Oddvør Johansen, vangamynd.


text:
Leggur tú lítið í eiturkoppar? So ert tú helst ikki líka fegin, sum tríggir føroyskir serfrøðingar og ein danskari, sum hava leitað eftir eiturkoppum í Føroyum.
Síðstu 15 árini hava teir fýra serfrøðingarnir verið runt og vent steinum í Føroyum, og teir hava ikki leitað til fánýtis. Tað sigur Jens-Kjeld Jensen, við útvarpið.
Serfrøðingarnir hava funnið 15 nýggj sløg av eiturkoppum í Føroyum. Sostatt eru nú til samans skrásett 114 sløg av ymiskum eiturkoppum í Føroyum.
Koma við plantum og bilum
Eiturkopparnir eru komnir til Føroya við eitt nú plantum og gomlum bilum, men summir gera sær lokkanet, ið sýgur teir upp í luftina og detta seinni niður í Føroyum.
Jens-Kjeld Jensen, Dánjal Jespersen og Rodmund á Kelduni hava, í samstarvi við Jørgen Lissner, serfrøðing í eiturkoppum, samskipað skrásetingina av eiturkoppunum.
Undanfarnar skrásetingar eru kannaðar av nýggjum. Bæði tær, sum eru kunngjørdar á listanum, og tær, ið finnast í søvnunum hjá Náttúrugripasavninum og høvundunum sjálvum.
Les eisini
Hóast Birna Brjánsdóttir framvegis ikki er funnin, veit løgreglan nú við vissu, at hon hevur verið í eftirlýsta reyða bilinum
Tíðindi
Tað er tætt samband millum Andras Mortensen og Jóan Paula Joensen, sum fyri jól metti um tvær kærur um Andras Mortensen.
Hópurin er styrktur og NSÍ hevur sett sær høg mál fyri komandi kappingarár
Hóast Sveinur Justinussen fekk beinleiðis reytt kort í fyrra hálvleiki, so stríddi StÍF seg til sigur á Kyndli í fyrsta umfari í steypakappingini
Bretski forsætisráðharrin Theresa May er komin undir trýst at fortelja, hvussu nógv hon visti um eina kjarnorkurakett, sum fór av kós í summar.


text:
Orð og lag: Kirsten D. Hansen
Týtt: Victor Danielsen
1. Hvør gleði tað er at finna,
tá eina ein gongur her,
ein bróður- og systurskara,
sum somu leiðina fer!
Tað er sum ein svalligur drykkur
ein tostleittan summardag,
sum skýggi í sólarhita,
ein pílagrím lívgar tað!
2. Tá bankar hjartað, og blóðið
so heitt gjøgnum æðrar fer!
Og hvat ið tað er at elska,
fyrst tá okkum skilligt er!
Tí her er kærleikin reinur,
her er eingin órein glóð;
so heitur og sterkur hann logar,
og styrkir sinnini móð.
3. Ei tungan dugir at siga,
hvat djúpt í sálini býr;
tó fegin vit vilja tala
um tað, sum várt hjarta trýr;
og vera í bøn tilsamans,
og minna vár Guð á tey,
sum saman við okkum stríða
í freisting, í trongd og neyð.
4. Ei skyldskapur er á foldum,
ið hvat vit enn nevna hann,
sum bindir hjarta at hjarta,
sum sinnini eina kann,
sum hetta, at eiga tilsamans
ein Guð og ein Frelsara;
í somu trúgv verða borin
og einast um náðina!
5. Hvat verðin eigur at bjóða
tí frelsta, er lítið vert!
Hann veit, hitt høga hjá monnum
er Guði ein andstygd bert!
Men lat hann sleppa at savnast
við teimum, sum elska Guð!
Tá sannar væl alt hans hjarta,
hann eigur ein sælan lut!
6. Og tá hon so er at enda,
hin troyttandi lívsins ferð;
tá skulu vit møta øllum,
sum elskaðu Harran her!
Har talast ei um at skiljast,
“farvæl” ei biðja vit tá;
í ævir vit eru tilsamans
vár Guði og Frelsara hjá.


text:
Vit eru á Doktaragrund. Klokkan er 19 og tað er ólavsøkudagur. Unga Tjóðveldi skipar fyri røðum og sangi. Røðarar hesa ferð eru: Niels A. Galán, Annlis Bjarkhamar, Mortan Østerø (søgan “Lívsjáttandi líkasæla” eftir Mortan stóð í Vencli 8) og Annika Hoydal sang tvey løg við íslendskum hálskrími sum fylgispæl.
Hetta er tíðin, tá ið løgtingið kemur saman, og noktar fólki, ið vil koma saman at koma saman. Ongin sigur seg hava valt tey á ting, men vald eru tey, og vit, sum viðurkenna, at vit hava verið á val, vit kunnu ikki annað enn vera ónøgd og rópa og flenna og gráta saman við tí føroyska samsvíninum.
Sum vituligt og vanligt er til slíkar Doktaragrundfundir á ólavsøku, so er eisini og altíð ein ávísur harri at hoyra. Ikki vórðu vit skorin fyri hansara ljódligu, skaldsligu, skjaldratign, Carl Jóhan Jensen. Skjaldraskaldið mikla las upp trý nýggj nýskjaldur, sum tóku andan frá fólki og flest øll, sum vóru til staðar gloyptu orðunum, ið bókstaviliga flugu sum byrsukúlar úr skjaldrakjafti skaldsins og kúluslóðirnar sóust í hvørjum tanka. Her lesur Carl Capone Jensen nýskjaldrini.
Her er eitt skjaldur:
Her er eitt skjaldur:
Her er eitt skjaldur:
OMR


text:
Tíð er realtiv og absolutt. Vit kunnu sita saman við góðum fólki og hugna okkum inniliga, og áðrenn vit vita av, er klokkan vorðin alt ov nógv. Tá ið vit siga alt ov nógv, so bendir tað á, at vit vónaðu, at klokkan var minni, men tíðin fór undan okkum. Har sita vit so eftir og undrast á, hvagar tíðin fór. Tíðin fleyg avstað, og eftir sita vit og grunda yvir, hvussu hetta ber til. Jú, tað ber soleiðis til, at sekundini ganga við absoluttari ferð, minuttirnir koma sekundum á baki, og síðani koma tímarnir, dagarnir, vikurnar, árini, áratíggjuni, øldirnar, aldarskiftini og so framvegis. Men ein tími kann upplivast sum dagur, ein dagur, sum ein vika, ein vika sum eitt ár, og vit siga eisini, at vit ikki hava sæð onkran í fleiri øldir. Men nú, nú er tíð at lata inn tilfar til Vencil fjúrtanda.
Nú er tíðin komin til, at bara átta dagar av absoluttari tíð eru eftir, at freistin at lata tilfar inn til Vencil er úti. Sunnudagin tann fjórða august í tveytúsund og trettan er freistin at lata inn tilfar til Vencil nummar fjúrtan farin.
Takið fram stuttsøgur, ritroyndir, yrkingar og onnur góð tekstasløg og sendið Vencli tey. Tað hevði glett okkum og Vencil, gamla, um tit høvdu kunnað hildið tykkum til krøvini, sum vit hava skrivað á heimasíðu okkara:
Øll kunnu senda inn tilfar til Vencil, og tað kann gerast alt árið runt. Lýst verður á heimasíðuni við tíðarfreistum, sum vanliga hava verið 4. august, um tilfarið skal við í heystútgávuna.
Treytirnar fyri upptøku eru, at talan er um skaldskap á føroyskum á bundnum ella óbundnum máli (uppíroknað ritroyndir (essays)) og at tað er væl og virðiliga arbeitt ígjøgnum og stórt sæð liðugt, áðrenn tað verður sent okkum.
Teksturin, sum verður sendur innskal verða sendur teldutøkur til vencil@vencil.fo, saman við kontunummari og P-tali.
Síðani gera vit viðmerkingar til tekstin og senda hann aftur, so at høvundurin kann arbeiða tekstin lidnan.
Tey, sum ikki fáa tekstirnar við í Vencil, fáa eina vælmeinta grundgeving fyri, hví so er.
Á heimasíðu okkara eru eisini nøkur góð ráð til tey, sum kanska ikki eru so roynd at skriva, men sum hava eina óbendiliga trongd at fáa sagt okkurt, sum hevur við lívið og deyðan at gera og alt, sum har er ímillum:
https://vencil.wordpress.com/griffilin/at-skriva/
At skriva skaldskap er at válka sær í relativari tíð.
Vónandi senda tit okkum gott tilfar.
Minnist til at yvirraska tykkum sjálv.
Góðan skrivihug


text:
Síðst í mai fekk Gibraltar limaskap í UEFA. Nú heldur Grønland seg eisini hava rætt til at blíva viðurkent sum sjálvstøðug fótbóltstjóð.
Tað sigur formaðurin í grønlendska fótbóltssambandinum, Lars Lundblad við Politikken.
-Vit vænta, at vit eisini skjótt fáa limaskap. Tað hevur stóran týdning fyri okkum. Fótbóltur er størsta ítróttargreinin í Grønlandi, okkurt um 5000 fólk spæla fótbólt. Limaskapur í UEFA og FIFA er einasti møguleiki fyri, at vit sleppa at luttaka í stórum altjóða kappingum, sigur Lars Lundblad við Politikken.
Politikken hevur tosað við formannin fyri Danska fótbóltssambandið, Allan Hansen, sum eisini situr í UEFA-nevnd, og hann sigur stutt og greitt, at hann væntar ikki, at Grønland fær limaskap í UEFA.
Tíðindi
Tróndur Vatnhamar og Finnur Koba kappast móti Solveig Hanusardóttir Olsen og Knút Háberg Eysturstein
Grønlendski landsstýrismaðurin í fiskivinnu- og veiðumálum hóttir við at taka loyvi frá grønlendsku skipunum, um tey ikki fáa skil á rúsevnum umborð
Eivør hevur roynt tað, Jógvan Hansen somuleiðis, og nú fer Kristina Bærendsen at syngja í íslendsku Eurovision kappingini
Týski kanslarin ætlar at varðveita viðurskiftini við USA. Verri er við hennara varakanslara, sum stúrir fyri handilsviðurskiftunum landanna millum.


text:
Fylgir ein bara eitt lítið sindur við í miðlum kring heimin, ber illa til IKKI at geva sær far um allar ávaringarnar frá alt fleiri serfrøðingum um, hvussu álvarslig fíggjarstøðan í heiminum er. Ov mikið er til av larmi frá sonevndum 'konspiratiónsteorikarum' og 'dómadagsprofetum', sum varskógva um heimsins undirgang, men hetta er ikki tað, sum sipað verður til her. Her verður tosað um eina kreppu, har veruleikin og tølini tala sítt greiða mál. Høgt virdir altjóða felagsskapir og serfrøðingar viðurkenna støðuna - og ávara um, at støðan er hættislig.
Men her á landi verður hetta evni av ókendari orsøk ikki umrøtt serliga nógv sæð í mun til, hvussu álvarsligt málið er, og enn minni, hvat støðan merkir - ella kann koma til at merkja fyri føroyska samfelagið.
Umborð á søkkandi Titanic
Hví tykjast flest allir føroyskir politikkarar at tosa so lítið um alheims búskaparstøðuna? Trúgva teir ikki uppá, at støðan er so álvarslig - og at tað kann raka Føroyar meint? Vita teir ov lítið um tað? Ella skilja teir tað bara ikki? Til ber í øllum førum at staðfesta, at enn vilja fleiri politikkarar heldur raðfesta ómetaliga kostnaðarmiklar ørvitisverkætlanir, enn at seta alla orku inn á at fyrireika samfelagið til at klára seg undir eini ógvusligari kreppu, sum vit enn smbrt. serfrøðingunum bert hava sæð byrjanina av.
Møguliga er støðan í heiminum so mikið álvarslig, at politikkarar og onnur ikki vita síni livandi ráð. Ella óttast teir kanska fyri at loypa ov nógvan fjáltur á fólk við at nevna tað. Tá er lættari at lata sum um, at alt er í fínasta lagi og vóna, at alt allarhelst skjótt lagar seg aftur av sær sjálvum. Men hetta er sum at sita á fyrsta klassa á ovasta dekki umborð á Titanic og lata sum um, skipið ikki søkkur, hóast niðastu dekkini langt síðani eru farin undir kav. Onkur má gera vart við tað, so fólk fáa høvi at bjarga sær og sínum.
Men hvør hevur gjørt sær ítøkiligar tankar um, hvat hendir her á landi, um t.d. amerikanski búskapurin fór á heysin við ógvusligum gjarðandi árini á búskapin í restini av heiminum? Onkur einstakur kanska, men er nakar komin við uppskotum til eina tilbúgvingarætlan fyri Føroyar? Tá tað ER hent, er tað jú ov seint. Og tá skulu hesir somu politikkarar standa til svars. Men her tykjast so gott sum allir at liggja og sova.
Heimurin eftir "Peak Oil"
Eitt sera týðiligt tekin um hetta er m.a., at desperasjónin eftir at finna olju tykist vera so mikið stór, at oljufeløgini velja alt dýrari, alt meira víðgongdar og alt meira vandamiklar hættir at finna olju, t.d. á djúpri og djúpri vatni, uttan at taka neyðugu trygdaratlitini (Hugsa bara um Deepwater Horizon vanlukkuna í Mexico-flógvanum). Harumframt velja oljufeløgini at gagnnýta sløg av kolvetni, sum eru sera torfør at útvinna og sera kostnaðarmikil at fáa líkinda góð oljupreparat burturúr (t.d. tjørusand og oljufløgugrót).
Ímeðan byggja fleiri og fleiri u-lond enn teirra framgongd næstan bara á oljuriknan ídnað og flutning, samstundis sum at fólkavøksturin í heiminum veksur eksponentielt (2b). Fólkavøksturin fer uppum 7 milliardir fólk júst í ár. Øll hesi fólkini brúka alt meira av øllum tilfeinginum - mati, olju o.ø. Tá eftirspurningurin eftir olju veksur skjótari, enn útboðið - tvs. skjótari enn oljuframleiðandi londini kunnu náa at framleiða oljuna, hevur hetta við sær, at oljuprísirnir ósvitaliga hækka - kanska við smærri sveiggjum upp og niður, men rákið sum heild er ógvuslig dýrkan.
Avleiðingar av hækkandi oljuprísum
Hetta minkar alt um orkuna at megna hækkandi kostnaðarstøðið. Fólk velja tískil at taka lán - bæði privatu húsarhaldini og fyritøkurnar - at gjalda útreiðslurnar við og halda livistøðinum uppi. Men gjaldførið ER vánaligt, so bankar og lánsveitarar fella fyri freistingini at bjóða lán við lagaligari og lagaligari afturgjaldstreytum - bæði til privat og fyritøkur, so samfelagshjólini, harímillum týdningarmikli bústaðarmarknaðurin, kann haldast í gongd. Men tað er bara at skjóta pínuna út.
Alt er í veruleikanum bygt á tilgjørt "ríkidømi", sum ikki hevur hald í nøkrum veruleika. Pengar verða brúktir við heimild í nøkrum komandi, sum fólk vænta sær, men sum ikki finst í veruleikanum - og neyvan fer at finnast. Øll skumpa bara soleiðis skuldina frammanfyri seg. Men tá virðini ikki eru reell, og ov lítið kemur inn aftur í mun til tað væntaða, máast grundarlagið undan álitinum á lántakararnar, og so brestur bløðran at enda (1k).
Privat og fyritøkur fara á heysin í hópatali. Hareftir fara bankarnir og lánsveitararnir á heysin, sum aftur noyðir landsins stjórnir til at átaka sær skuldina fyri at bjarga smáspararunum frá fullkomnum húsagangi og soleiðis fyribyrgja, at samfelagið ikki steðgar heilt upp. Soleiðis verður skuldarbyrðan bara flutt uppeftir í skipanini. Men hetta tyngir landsbúskapirnar í sera stóran mun í longdini.
Loysa ikki skuldarkreppu við at taka fleiri lán
Men stjórnirnar vilja ikki gera politiskt sjálvmorð við at linka krøvini til vælferðina. Manglandi gjaldføri ger seg galdandi í fleiri, fyrr so ríkum londum. Tað fær stjórnirnar at kenna seg kroystar til at taka lán at fíggja vælferðina við. Men tað kemur ikki nóg nógv inn í kassan aftur, so fleiri lán mugu til - eisini lán til at fíggja rentur og avdrøg fyri av gomlum lánum. Alt fleiri lond eru soleiðis endað í einum skuldarspirali, har tey hækka skuldarloftið alt meir. Men so við og við eru tey heldur ikki før fyri bara at gjalda renturnar av ovurstóru skuldini, sum veksur eksponentielt. Tað ber ikki til at koma burtur úr eini skuldarkreppu við bara at taka fleiri lán! Tað sigur seg sjálvt. Eins og tað ikki ber til hjá einum alkoholikara at drekka seg burtur úr alkoholismuni. Og hvør skal gjalda rokningina í síðsta enda? Hon verður send víðari til komandi ættarliðini, sum heldur ikki hava ráð at gjalda skuldina. At enda kemur húsagangurin. Fleiri lond kunnu knappliga standa í eini støðu, at hvørki alment lønt ella fólk á privata marknaðinum fáa útgoldið lønir sínar, tí eingin hevur pengar at gjalda teimum við. Og hvat hendir so, tá fólk ikki hava pengar á kontuni at keypa mat o.a. fyri? Tað óhugnaliga scenariið kann ein bara ímynda sær...!
Byrjanin til eina verri kreppu
Hetta ger seg ikki minst galdandi fyri tað einaferð so mæta heimsveldið USA, sum nú skyldar fýra ferðir sína egnu bruttotjóðarúrtøku. Tað merkir, at landið kann rakast av "hyperinflasjón", so øll luft fer úr búskapinum. Fleiri ættarlið fram í tíðina mugu so gjalda fyri marglætið hjá núlivandi amerikanarunum . Fleiri onnur framkomin lond skylda eisini upphæddir, sum eru størri enn teirra egna bruttotjóðarðurtøka, og fleiri eru farin - ella eru um reppið at fara - á húsagang, tí tey hava mist alt trúvirðið hjá lánsveitarunum. Á alheims stigi er skuldin nú komin upp í so astronomiskar hæddir, at hetta aldrin er sæð fyrr í søguni. Alheims samlaða skuldin er nú 10 ferðir størri enn samlaðu bruttotjóðarúrtøkurnar fyri øll lond í heiminum!
Vandin fyri, at øll peningaskipanin raplar, er reellur. Tískil mugu lond fyrireika, hvussu tey ætla sær at møta einum alheims fíggjarskrædli. Eisini Føroyar. Tey, sum lata eygu, oyru og munn aftur fyri hesum trupulleika og lata sum um, alt stendur væl til, kunnu vænta sær at vakna upp við kaldan dreym ein dag. Tí alt bendir á, at heimsins fólk yvirhøvur mugu fyrireika seg uppá eina longri varandi djúpa og kollveltandi kreppu, har øll mugu læra at liva nógv meira frá hondini í munnin í framtíðini. Tey, sum tá fara at standa seg best, verða tey, sum skylda minst og eru mest sjálvhjálpin lokalt.
Neyðugt at gera Føroyar meira sjálvbjargnar
Føroyingar verða noyddir longu nú at venja seg við, at oljan ikki longur kann vera álitið. Oljan fer um ikki so langa tíð ikki longur at kunna vera grundarlagið undir møguleikanum at veita fólki breyð á borðið, sum fyrr - heldur ikki um olja verður funnin í føroyskari undirgrund. Í framtíðini mugu føroyingar líta nógv meira á lokala tilfeingið, enn teir gera í løtuni, sum til ber at framleiða uttan brúk av olju. Ikki so nógv til at framleiða útflutningsvørur av, men beinleiðis sum tað, fólkið sjálvt skal liva av.
Versnar alheims støðan so nógv, sum spátt verður av so mongum, so verða Føroyar nógv meira avbyrgdar frá umheiminum aftur, enn tær eru í dag - og so kann støðan hjá fólkinum í Føroyum gerast beinleiðis lívshættislig. Um eitt veruligt fíggjarligt skrædl kemur, og føroyingar tá ikki ætla sær at vera tiknir á bóli og vera millum teirra, sum standa á berum, so er alneyðugt longu nú at fyrireika seg uppá at gerast nógv meira sjálvbjargin og t.d. økja um eginframleiðsluna av fleiri neyðsynjarvørum. Arbeiðsplássini, sum vóru útflutt, mugu innflytast aftur. Og nógv meira má fáast burtur úr egnum tilfeingi - sjálvandi á burðardyggum grundarlag - soleiðis at samfelagið gerst nógv meira óbundið at innflutningi, enn tað er í dag.
Hetta evnið fer seinna greinin í hesi røð at viðgera nærri, har hugleitt verður um, hvussu lívið man fara at síggja út í Føroyum, tá vit ikki longur fara at hava ráð til oljuna: Nýggjur veruleiki ger kanska grindadráp neyðug aftur - les greinina her: http://elinbrimheimheinesen.blogspot.com/2011/09/seinna-greinin-av-tveimum-um-hvussu.html
Ímeðan ber til at ogna sær meira vitan um heimskreppuna í teim mongu slóðunum til greinir, bøkur, frágreiðingar og dokumentarar um evnið í listanum niðanfyri.
1. Greinir:
m. DR.dk: Jørgen Ørstrøm Møller: USA går bankerot inden 2020
Inden 2020 er USA gået fallit. Gælden er allerede i dag så alvorlig, at flere stater burde være blevet lukket. Faktisk siger tallene, at USA's økonomi er værre end Grækenlands.
http://www.dr.dk/DR2/Danskernes+akademi/Oekonomi_Ledelse/VL_Doegn_2011/20110127222058.htm
n. EnergisTjenesten: Alternativ til olie – det skal du vælge
Tårnhøje oliepriser får rigtig mange danskere til at se sig om efter en erstatning for oliefyret.
http://www.energitjenesten.dk/files/resource_16/Alternativ%20til%20olie%2002%202007.pdf
o. Mathaba.net (the world's leading independent news agency):
Hard Times Getting Harder
Americans are being hammered economically, politically and socially. Paul Craig Roberts quoted Vladimir Putin calling America "a parasite on the world."
http://networkedblogs.com/nNr45
p. JP.dk: Ny amerikansk aktienedtur
Det værste kvartal for det amerikanske børsmarked siden finanskrisen endte fredag med ny nedtur.
http://epn.dk/okonomi2/global/usa/article2563901.ece
q. Der Spiegel: America's Debt Crisis
Why Europe Is Right and Obama Is Wrong
US President Barack Obama has recently suggested that Europe must take on more debt to stimulate the economy. Such reliance on cheap money, though, is what got us into the current crisis in the first place -- both in Europe and in the US. America's problem isn't too little money. It's a lack of competitive products.
http://www.spiegel.de/international/world/0,1518,789624,00.html
r. Portfolio.com: The End
The era that defined Wall Street is finally, officially over. Michael Lewis, who chronicled its excess in Liar’s Poker, returns to his old haunt to figure out what went wrong.
http://www.portfolio.com/news-markets/national-news/portfolio/2008/11/11/The-End-of-Wall-Streets-Boom
3. Bøkur:
i. Michael Lewis. Boomerang: Travels in the New Third World
o. NIA - National Inflation Association: http://inflation.us/
5. Dokumentarar:
g. The Secret of Oz - Winner, Best Documentary of 2010 (v.1.09.11): http://www.youtube.com/watch?v=swkq2E8mswI


text:
Sjálv ástøðisroyndin (teoriroyndin) gongur soleiðis fyri seg, at tú skalt klikkja teg gjøgnum eina røð av spurningum, serliga ferðsluspurningar sæddir frá føraraplássinum.
Tú skalt bara taka støðu og svara tí, tú sært á myndini, uttan so at beinleiðis verður spurt um annað. Upplýst verður, hvussu skjótt, tú koyrir, ella hvagar tú skalt. Síðan kemur ein spurningur um, hvussu tú ætlar at halda fram, hvat tú ætlar at gera, ella hvørjum tú skalt serliga ansa eftir. Onnur sløg av spurningum kunnu eisini koma fyri.
Ástøðisroyndin (Teoriroyndin) umfatar 25 myndir, har tú skalt svara einari røð av spurningum við upp til fýra svarmøguleikum til hvørja mynd.
Tú kanst í mesta lagi svara 5 av 25 spurningum galið, um tú skalt standa royndina.
1 skeivur krossur í einari mynd ella 4 skeivir krossar í somu mynd telja tað sama.
Gevið gætur: Minst til at hava alt við. Tú verður burturvíst/ur, um hetta manglar:
Minst til at hava við:
Omanfyristandandi er ikki galdandi fyri endurtøku -og eftiransandi.


text:
Elia
Elia (hebráiskt: אליהו, Eliyahu), sum er nevndur í Gamla Testamenti, var profetur og fór harðliga fram móti dýrkanini av teim gomlu gudunum, t.d. Baal. Hann kravdi, at ísraelsmenn bara dýrkaðu tann eina sanna Gud, Jehova. Í Kongabókini verður greitt frá, at Elia fór livandi til himmals.
Elia profetur er ofta lýstur við einum ravni. Í einum óvanliga drúgvum turki beyð Guð Elia at fara til áarløk eystan fyri Jórdanánna. Og "Hvønn morgun komu ravnarnir við breyði til hansara og hvørt kvøld við kjøti; og hann drakk úr ánni".


text:
Sápmi
Sápmi (sámiskt: Sápmi, Sámieatnan) er sámiska heitið fyri Sámaland, sum er ein partur av Noregi, Svøríki, Finnlandi og Russlandi. Sámarnir hava búð í Sápmi í túsundtals ár, og teir hava leingi einki stórvegis samband havt við umheimin. Sámarnir hava egið mál og serstaka mentan og royna at vinna sær størri sjálvræði í landøki sínum. Sámarnir hava eisini sítt flagg, sjálvt um teir, landafrøðiligt, eru borgarar í fleiri ymiskum londum. Sámiska flaggið hevur fleiri litir og eins og tað grønlendska, ein sirkul ella ein ring. Hjá mongum sámum er reinsdjórahald enn høvuðsvinna, men gongdin er, at teir meir og meir liva sum øll hini fólkini í hesum londum.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Í 18. øld royndi danska-norska ríkið at fáa betri eftirlit við sámunum. Roynt varð at fáa teir at taka við kristnari trúgv.
Sámarnir hava ongantíð sjálvir átt kong ella høvding. Teir flestu hava upp ígjøgnum tíðirnar livað av reinsdjóraveiði, fiskiskapi og landbúnaði. Ein partur flytur úr einum staði í annan. Teir fara við reinsdjórafylgjunum, sum á sumri halda til í fjøllum og á graslendi, og um veturin leita inn í skógin ella oman at strondini.
Norski presturin Thomas von Westen (13. september 1682 - 9. apríl 1727) fór við loyvi frá stjórnini í Keypmannahavn at boða kristindómin fyri sámunum. Hann var strangur ímóti teimum, sum ikki vildu taka við kristnari trúgv. Fleiri túsund rúnatrummur vórðu brendar, og tey, sum ikki vildu sleppa gomlu trúnni, vórðu dømd til deyða. Thomasi von Westen dámdi ikki, at konufólk og mannfólk høvdu sama rætt at taka samfelagsligar avgerðir. Men hann lærdi seg sámiska málið, tí hann helt tað vera rímiligt, at kristindómurin varð boðaður teimum á teirra egna máli. Í 18. øld tóku fleiri og fleiri sámar við kristnari trúgv bæði í Noregi, Svøríki og Finnlandi.
Í 1751 fingu Danmørk, Noreg, Svøríki og Finnland sett fast mark norðanfyri. Sámaland varð býtt eftir landamørkunum. Men henda samtykt galt ikki teir sámar, sum fluttu úr einum staði í annan. Teir sluppu um mørkini við reinsdjórum sínum, og fingu veiði- og fiskirættindi har, teir komu. Teir sluppu eisini undan hertænastu.
Men seinast í 18. øld var nýggjur vandi á ferð. Av vatnflóð, felli og ov stórum fólkavøkstri fluttu bøndur í hundraðtali úr Eysturdali og Gudbrandsdali til Norðurlandið, Troms og Finnmørkina. Myndugleikarnir eggjaðu fólki at flyta. Tørvur var á bóndum norðanfyri. Niðursetufólkið fekk fastan bústað og eisini ognarætt til jørðina. Hetta kom sámunum dátt við. Teir vórðu riknir burtur og mistu bæði fiskirættindi og veiðirættindi. Meira enn so, at niðursetufólkini tóku burtur av reinsdjórafylgjunum og góvu sámum einki afturfyri.
Hvør?[rætta | rætta wikitekst]
Sámiska búøkið, Sápmi, røkkur frá eysturstrondini á Kolahálvoynni í (Russlandi), um alt Norðurnoreg, inn í Norðurfinnland og Norðursvøríki suður til Jämtlands og Idre. Tað eru um leið 60 000 sámar í Sápmi. Av teimum búgva umleið 35–40.000 í Noregi, 6000 í Finnlandi, 15–20.000 í Svøríki og 2000 í Russlandi. Tølini eru tó óneyv og byggja á metingar. Til eru kanningar, sum benda á, at talið er lágt sett, og at nógv fleiri hava røtur í sámiska fólkinum, men mong vita tað kanska ikki ella vilja ikki kennast við tað.
Samiskt mál[rætta | rætta wikitekst]
Sámiska málið verður vanliga býtt í trý máløki: eystursámiskt, miðsámiskt og suðursámiskt. Mett verður, at harumframt eru um leið 20 000 sámar, sum duga nakað av sámiskum. Kanska eini 85–90 % av øllum, ið tala sámiskt, tala norðursámiskt. Tað eru orð í sámiskum, sum tað ber til at fylgja fleiri enn 6000 ár aftur í tíðina, t.d. njuolla (pílur), juoksa (bogi), suotna (sina), guolli (fiskur), njoammil (hara) - Dømini eru á norðursámiskum.
Joyk[rætta | rætta wikitekst]
Vit føroyingar siga ikki, at vit syngja, tá vit kvøða. Sámar siga ikki, at teir syngja, tá teir joyka. Tá ein sámi joykar, verður hann tað, hann joykar, og ger sjálvur bæði ljóð og orð.
Joykið kann vera eitt ávíst dýr, fólk ella landslag, og við sínum serligu ljóðum og fáum orðum joykar hann tað, sum hann hevur at bera fram.
Bókmentir og tónleikur[rætta | rætta wikitekst]
Sjálvt um tann fyrsta bókin varð prentað á sámiskum í 1619, so leið heilt út í 1900-talið, áðrenn sámiskir rithøvundar fóru at skriva á sámiskum. Í Noregi skrivaði Anders Larsen skaldsøguna Beaivvi Álgu (Sólarrenningin), sum varð givin út í 1912. Í Finnlandi kom yrkinga- og stuttsøgusavn Peter Jalvits Muohtačalmmit (Kavaflykrur) út í 1915. Upp aftur størri týdning hevði bók Jóhan Turkis Muitalus Sámiid Birra (Søgan Um Sámarnar), sum varð givin út á fyrsta sinni í 1910. Nevndu bøkur eru allar givnar út av nýggjum og verða nýttar eitt nú í undirvísing á fróðskaparsetrum.
Søgn úr Sámalandi[rætta | rætta wikitekst]
Einaferð var tað ein sámi, sum gekk einsamallur úti á heiðini. Tá fingu nakrir tsjudar eyga á hann og hildu eftir honum. Maðurin, neyðardýrið, visti sær eingi onnur ráð enn at
renna undan. Hann helt til beins og slapp sær til rýmingar. Hann rann og rann, men hvagar skuldi hann fara? Í tí hann leyp upp um ein heygg, fekk hann eyga á eina holu.
Maðurin var kvikur og kreyp sær inn í holuna.
Ein eiturkoppur sat uttan fyri holuna, og tá maðurin var kropin innum, spann hann eitt lokkanet fyri allan holumunnan. Tsjudarnir undraðust á,
hvar maðurin kundi hava fjalt seg. Teir leitaðu og leitaðu. Ein teirra kom fram við holuni, men tá hann sá lokkanetið, fór hann framvið og vendi
aftur til hinar tsjudarnar.
- Gamlir sámar hava enn ta trúgv, at tú ikki skalt drepa ein eiturkopp, tí hann hevur bjargað mannalívi.
Faðir vár á sámiskum[rætta | rætta wikitekst]
Áhčči min,
don guhte leat almmis.
Basuhuvvos du namma.
Bohtos du riika.
Šaddos du dáhtu, mo almmis nu maiddái eatnama alde.
Atte midjiide odne min beaivválaš láibámet.
Ja atte midjiide min suttuideamet ándagassii
nu go maiddái mii ándagassii addit min velggolaččaidasamet;
ja ale doalvvo min geahččalusa sisa,
muhto beastte min bahás eret.
Dasgo du lea riika ja fápmu ja gudni agálasvuhtii! Amen.
Annað[rætta | rætta wikitekst]
- Dunnaldur Dunna á sámiskum; Vulle Vuojaš
- Í 1980 vann "Samii Ædnan" frá Sámalandi (Sápmi) norska Melodi Grand Prixið.


text:
Harvard University
Harvard University í Massachusetts varð sett á stovn longu í 1636 og er elsti lærdi háskúlin í Amerika. Men Harvard er ikki bara elsti lærdi háskúlin í USA, hetta er eisini mest virda universitetið í USA – ivaleyst við Yale University í Connecticut beint í hølunum. Og tað er ikki bara sum at siga tað, at koma inn á Harvard, als ikki hjá útlendingum. Og at hava akademiska útbúgving av einum lærdum háskúla sum Harvard er eisini nakað fyri seg. Eitt er, at tú fært akademiska førleikan, sum í sjálvum sær gevur nógvar møguleikar, men hevur tú so tikið útbúgvingina á slíkum stað sum Harvard, kvalifiserar tað teg fleirfalt. Í 2008 vóru slakar tjúgutúsund umsóknir til tey gott og væl sekstanhundrað lestrarplássini.
Um Harvard University[rætta | rætta wikitekst]
- Sett á stovn í 1636.
- Lesandi í alt 19.539.
- Heiðurslønarvinnarar Nobels 39.
- Heimsins størsta universitets-bókasavn.
- Kalla upp eftir fyrsta veruliga verjanum John Harvard of Charlestovn.


text:
Ritroynd
Ritroynd (fr. essai, en. essay). Stutt, eyðlisin ritgerð ella grein við persónligum, ofta skemtiligum, dámi, sum viðger eitt evni ella setir fram eina próvførslu uttan at vilja vera fullfíggjað ella fara út í æsir. R. er ikki so hátíðarlig í formi sum tann vísindaliga ritgerðin. At kalla hetta tekstslagið r. stavar frá franska høvundinum Montaigne, sum gav út bók við heitinum Essais, t.e. "royndir", í 1580, fyrsta dømið um hetta tekstslagið. Við heitinum gjørdi hann vart við, at hann ikki gjørdi krav um at hava loyst teir spurningar, sum hann viðgjørdi, ella at hava sett fram nakra lidna heimspekihugsan. Í Onglandi legði Francis Bacon við Essys (1597) støði undir eina ríka enska ritroyndahevd við nøvnum sum Addison, Steele, og úr 20. øld D. H. Lawrence og Virginiu Woolf. Í eldri tíð fevndi r., serliga á enskum, stundum um heimspekiligar yrkingar, t.d. A. Pope: Essay on Man 1732-34. R. er eitt fjølbroytt, opið tekstslag sum tekur skiftandi tíðarrák upp í seg. Í Norðurlondum setti Holberg hugsanir sínar um upplýsing og siðalag fram í r. Í 19. øld vóru bókmentir og mentamál yvirhøvur evni, sum nógvir viðgitnir høvundar skrivaðu r. um, t.d. Sainte-Beuve, Heine, Nietzsche, Brandes. Eisini í 20. øld blómaði r. Eitt eyðkenni, sum fylgir r. yvirhøvur, er, at hon tekur støði í tí persónliga og leitar haðani út í almennari hugleiðingar og útsagnir; umframt tann persónliga dámin eyðkennist r. ofta av óhátíðarligum, skemtandi ella speiskum huglagi. Føroyskir høvundar at r. eru eitt nú Sverri Patursson, Maria Mikkelsen, Tróndur Olsen, Sigurð Joensen, Jens Pauli Heinesen, Oddvør Johansen, Gunnar Hoydal og Hanus Andreassen.


text:
Reystakapping feb 16
Svimjikapping var í Leirvík leygardagin 27.feb. Úrslitini frá kappingini liggja her.
Nakrar myndir frá degnum liggja í myndasavninum.
SuSvim Open 2015
SuSvim Open var í vikuskiftinum 26.-27.septembur. Fleiri av okkara svimjarum vóru við. Tó er trupult at vinna seg á fremstu rók, tá tað er ein Open-kapping. Svimjisambandið hevur skrivað eitt sindur um, hvussu tað gekst á hesari stevnuni, sí her
Argja-stevnan 2015
Argja-stevna var leygardagin 19.septembur.
Okkara svimjarar kláraðu seg væl. Reysti vann tils. 5 gull, 4 silvur og 5 bronsu.
Venjingartíðir 2015-2016
Venjingartíðirnar hjá Reysta hetta kappingarárið
Venjingarnar byrja 14.sept.


text:
Hjáland
Hjáland er land ið annað land ræður yvir. Ófrælst land. Um 10 mió. fólk í heiminum eru til dømis undir bretskum, donskum, norskum, fronskum, portugisiskum, amerikonskum, nýsælandskum ella avstralskum yvirræði. Henda skipan er leivd frá hjálandatíðini, og ósjálvstøðugu londini eru enn undir hjálandaharrum sínum. Í nøkrum londum verða hesi viðurskifti broytt, til dømis varð Hongkong latið Kina aftur í 1997. Nøkur lond og landøki verða verandi undir útlendskum yvirvaldi av hernaðarligum ella fíggjarligum orsøkum; onnur verða verandi, tí at yvirvaldið og meirilutin av fólkinum í ósjálvstøðuga landinum halda tað verða ov fáment, veikt ella ov fjarskotið til at standa á egnum beinum.
Hjálandatíðin frá 1870 til 2. heimsbardaga verður ofta nevnd imperialisman (týðir harradømi ella veldi). T.d. verjuleysa Afrika varð lættur fongur hjá imperialismuni. Á fundi í Berlin í 1884 til 1885 býttu stórveldini í Evropa Afrika sínaámillum. Eftir Seinna heimsbardaga tóku hjálondini í Afrika og Asia sær sjálvræði, eitt fyri og annað eftir. Hjálondini í Amerika tóku sær eisini sjálvræði í 18. og 19. øld. Størsta hjálandið, India, tók sær sjálvræði í 1947.
Nøkur lond kring heimin hoyra til onnur lond og eru so statt ikki sjálvstøðug. Flestu teirra eru smáar oyggjar. Men talan er eisini um stór lond, so sum Tibet, Grønland, Puerto Riko, Vestursahara og Franska Gujana. Summi lond, ið ikki eru sjálvstøðug, hava eitt ávíst sjálvstýri. Føroyar og Grønland, ið hoyra undir Danmark, hava til dømis hvørt sær heimastýri og kunnu sjálv taka avgerðir innan fyri ávís mørk. Onnur lond hoyra heilt og fult til móðurlandið, og kunnu ongar avgerðir taka sjálv. Avgerðirnar verða tiknar í stýrandi landinum, og tað kann vera langt burtur, kanska hinumegin jørðina. Til dømis verður Franska Gujana stýrt úr París í Fraklandi.
Innihaldsyvirlit
Amerikanska hjálandaveldið[rætta | rætta wikitekst]
Undir lýsingartiltakinum "Amerika fyri amerikanarar" í 1823 hevði landið víst frá sær krøv frá Sovjet um hjáland á amerikonsku Kyrrahavsstrondini, og í 1867 keyptu teir Alaska frá russum. Kuba gjørdi í 1895 uppreistur móti tí spanska hjálandaveldinum og skjótt kom USA Kuba til hjálpar. Ikki vardi so leingi, so høvdu amerikanskir herskip og hermenn sigrað á spaniólum, og Kuba varð lýst at vera eitt sjálvstøðugt ríki á pappírinum. Amerikanarar settu tó krav fram um, at teimum skuldi verða loyvt at luttaka í kubanskum politikki, bæði í verjupolitikki, uttanríkispolitikki og peningaviðurskiftum. Undir krígnum við Spania um Kuba hevði USA hersett fleiri sponsk hjálond, slík sum Filipsoyggjarnar, ið lógu heilt yviri í Suðurásia, og Puerto Riko í Karibia. Hesi londini høvdu teir sum hjálond, eftir kríggið var endað.
Nærum samstundis hersettu teir tær frælsu Hawaiioyggjarnar, Sámoaoyggjunum, Wake og Guam í Kyrrahavinum við teirri avleiðing, at amerikanski herflotin nú hevði valdið í øllum Kyrrahavinum og í stórum pørtum av Atlantshavinum. Í 1903 kom øll tann amerikanska imperialisman í hæddina. Og tað rímaði ikki serliga væl við frælsishugsjónirnar hjá teimum sjálvum, tá ið USA ognaði sær eitt landaøki inni í Panama, har Panamaveitin varð grivin. Veitin varð opnað í 1913.
Tætt eystan fyri Puerto Riko átti Danmark 3 oyggjar, St. Thomas, St. Croix og St. John (á donskum: De dansk-vestindiske øer). Tá so fólkið í Jómfrúoyggjunum kravdi at verða leyst frá Danmark, vóru oyggjarnar í 1917 latnar til USA fyri 70 mill. krónur (DDK). Norðurmarianoyggjar hevur sjálvstýri, men er eisini undir amerikonskum yvirræði.
Danska hjálandaveldið[rætta | rætta wikitekst]
Danmark vóru uppi í evropeiska hjálandaævintýrinum og løgdu Føroyar, Ísland og Grønland undir seg. 1672 til 1733 keyptu og hersettu danir tríggjar vesturindiskar oyggjar - St. John, St. Thomas og St. Croix (nú Amerikonsku Jómfrúoyggjar) í Karibia, haðan teir fingu romm og sukur. Oyggjarnar vórðu seldar USA í 1917. Í 17. øld fingu Danmark sær hjálond í Eysturindia, tí teir vildu m.a. hava kryddurtir, silki, te og bummull. Kendasta hjálandið var Trankebar á eysturstrond India (selt Stóra Bretlandi í 1845). Í Donskum Guinea (nú Gana) á Gullstrondini í Afrika høvdu teir í 17. og 18. øld skansa og handilsstøðir til trælahandil (selt í 1850). Trælahandilin á Gullstrondini og trælahaldið í Donskum Vesturindia eru daprastu brotini í donsku hjálandasøguni.
Listi yvir hjálond[rætta | rætta wikitekst]
Avstralia[rætta | rætta wikitekst]
- Ashmore og Kartieroyggjar
- Australian Antarctic Territory
- Heard- og McDonald-oyggjar
- Jólaoyggjin
- Kokosoyggjar
- Koralhavsoyggjar
- Norfolkoy
Danmark[rætta | rætta wikitekst]
Øki í[rætta | rætta wikitekst]
Í Karibia (Dansk Vestindien):
- Sankt Thomas 1671 - 1917
- Saint John 1718 - 1917 (Fyrr: "Sankt Jan")
- Sankt Croix 1733 - 1917
Frakland[rætta | rætta wikitekst]
- Clippertonoy
- Franska Polynesia
- Mayotte
- Ný-Kaledonia
- St. Barthelemy
- Saint Martin
- Saint-Pierre og Miquelon
- Wallis og Futuna
Kili[rætta | rætta wikitekst]
Niðurlond[rætta | rætta wikitekst]
Noreg[rætta | rætta wikitekst]
Nýsæland[rætta | rætta wikitekst]
Sambandsríki Amerika[rætta | rætta wikitekst]
- Amerikanska Sámoa
- Bakeroy
- Guam
- Howlandoy
- Jarvisoy
- Johnstonoy
- Jómfrúoyggjar
- Kingman Reef
- Midwayoyggjar
- Navassaoy
- Norðurmarianoyggjar
- Palmyraoy
- Puerto Riko
- Wakeoy
Stóra Bretland[rætta | rætta wikitekst]
- Anguilla
- Bermuda
- Bretska Antarktis
- Bretsku Indiahavsoyggjar
- Bretsku Jómfrúoyggjar
- Caymanoyggjar
- Falklandsoyggjar
- Gibraltar
- Montserrat
- Pitcairnoyggjar
- St. Helena
- Suðursandwichoyggjar og Suðurgeorgia
- Turks- og Caicosoyggjar
- Akrotiri og Dhekelia
- Guernsey
- Jersey
- Mann


text:
Jens Hákun Leo
06.01.2017 - 13:49
Tann 12.desember 2016, ella fyri minni enn einum mánað síðan, vann tann 23 ára gamli føroyingurin Johan Sundstein ella BigDaddy, sum vit øll kenna hann sum, og sum er búsitandi í Danmark, eina millión amerikanskar dollarar saman við fýra liðfeløgum, venjara og managara, tá ið teir vunnu gull við The Boston Major 2016.
Johan Sundstein er professionellur Dota2 leikari og í løtuni ein av fimm leikarum á liðnum ”OG”.
Dota2 er eitt telduspæl, og eru Johan Sundstein og vinmenn hansara somikið stinnir í tí, at teir hava forvunnið sær bæði eitt og tvey oyru til lívsins uppihald.
Tí umframt at vinna eina millión amerikanskar dollarar fyri minni enn einum mánað síðan, vunnu teir í august 312.000 amerikanskar dollarar, eftir at teir gjørdust nummar 9-12 í einari kapping í Seattle í USA.
Nú hevur so danska blaðið Politiken gjørt eina samrøðu við Johan Sundstein, har ið tað millum annað verður komið inná, hvussu nógvar tímar Johan venur um dagin, og um hvussu tað spældi av, tá ið hann fortaldi rektaranum á miðnámsskúlanum, har hann gekk í skúla, at hann ætlaði sær at gevast fyri at kunna leggja alla orku í at spæla telduspøl.
Les alla samrøðuna her.


text:
Jógvan Hugo Gardar
18.12.2016 - 18:46
Framsóknarflokkurin kemur týsdagin at gera eina broyting í síni stjórnarmanning. hetta skriva norskir miðlar seinnapartin. Løgmálaráðharrin Anders Aanundsen og oljumálaráðharrin Tord Lien noyðast at leggja frá sær. Í staðin koma Per-Willy Amundsen og terje Søviknes inn sum raðharrar, bert knappar sjey mánaðir áðrenn næsta val til Stórtingið.
Bæði Aanundsen og Lien hava sitið sum ráðharrar síðani Høgri og Framsóknarflokkurin skipaðu stjórn aftaná valið í september 2013.
Amundsen er í løtuni skrivari í Kommunumálaráðnum, men hevur eisini í nógv ár havt tilflytaramál sum sítt serøki sum Stórtingslimur. Nú kemur hann at sita sum ráðharri saman við Sylvi Listhaug, og stýra norska tilflytarapolitikkinum.
Søviknes situr sítt fimta skeið sum borgarstjóri í Os kommunu, uttanfyri Bergen. Hann var í toppleiðsluni í Framsóknarflokkinum, og var mettur sum ein sum kundi koma at avloysa Carl I. hagen sum formann í flokkinum. Hansara kappingarneyti var Siv Jensen, sum seinni tók við sum forkvinna. Men á landsfundinum hjá ungdómsflokkinum, Fremskrittspartiets Ungdom, í 2001 kom fram at Søviknes hevði havt seksuella samveru við eina bert 16 ára gamla gentu í ungdómsflokkinum. Ta hetta kom fram, eftir at gentan sjálv fór á talarastólin og fortaldi um hendingina, so noyddist Søviknes at siga frá sær øll størv í flokkinum. Síðani hevur hann brúkt tíðina sum borgarstjóri, og kom aftur í aðalstjórnina hja flokkinum í 2013. Nú metir flokkurin at tíðin er komin til at hann sleppur framat einum ráðharrasessi.
Talan verður ikki um nakra broyting í politikkinum hjá norsku stjórnini, men skal heldur síggjast sum ein fyrireiking hj\a Framsóknarflokkinum til komandi valdyst. Veljarakanningarnar hava í longri tíð givið Framsóknarflokkinum um tíggju prosent av veljarunum. Tað er langt frá málinum um at gerast tann størsti borgarligi flokkurin við millum 25 og 30 prosent av veljarunum.


text:
Framløguuppskot
VAGTTÅRNET
Spurningur: Vit hava øll av og á brúk fyri at blíva troystað. Men hvussu kunnu vit blíva tað?
Skriftstað: 2Kor 1:3, 4
Tilboð: Hetta blaðið snýr seg um, hvussu Gud troystar okkum.
VAGTTÅRNET (baksíða)
Spurningur: Summi halda, at Guds ríki er okkurt innan í okkum; onnur halda, at tað er eitt úrslit av royndunum hjá menniskjum at fáa frið í lag í heiminum. Hvat heldur tú?
Skriftstað: Dán 2:44
Tilboð: Bíblian sigur, at Guds ríki er ein verulig stjórn. Í hesum blaðnum stendur meira um, hvat Bíblian sigur um Guds ríki.
LÆR ONNUR SANNLEIKAN
Spurningur: Hvussu vita vit, um Gud leggur nakað í okkum?
Skriftstað: 1Pæt 5:7
Sannleiki: Gud gevur okkum møguleika at biðja til sín, tí hann er góður við okkum.
GER TÍNA EGNU FRAMLØGU
Nýt sniðið í undanfarnu uppskotunum til at gera tína egnu framløgu.