text:
Ó -, søgur um djevulskap (pappírsbók)
Ó- tað ódeyða, tað óútrokniliga er holdbundið í Bænadikti Chonradsen, keypmanni. Eingin veit, hvaðani hann er upprunnin, ella hvør hann er. Men djevulskapurin breiðir seg frá honum gjøgnum farna og farandi tíð, døkkur og tilvildarligur sum ein deyðilig smitta, sum ein pest. Har, hann ber við, fer alt av lagi. Trúgv, vón og kærleiki missa sítt gildi.
Keypir tú fyri meira enn kr 500 verður vøran flýggjað tær ókeypis við dyrnar!
Tænastan er fyri vørur, sum verða sendar innanlands.


c: text/html

text:
Símun Á Høvdanum
Hjálp News.fo
og Norðoya Portalin
at gerast enn betur. Send okkum tíðindir, lýsingar og hava tit hug at stuðla fíggjarliga, eru tit vælkomin at senda eina upphædd á konto 6460 382.440.50 ella 9865 992.733.0.
Símun
er myndamaður og ein sannur miðlamaður. Hann tekur myndir og skrivar greinar av/um ymisk tiltøk, og tilber eisini at bíleggja eina myndatøku ella greinaskriving, send ein teldupost á simun@news.fo um tú veist eina góða søgu, ella vilt hava tikið myndir av onkrum ávísum.
Mail: simun@news.fo
Mail: klips.fo@live.dk
Tlf. 00298 273200
Tlf. 00298 220170
Skriva so til mín á simun@news.fo ella skriva herundir:

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Síðani heimliga kappingin hjá kvinnum endaði fyri viku síðani, hevur A-andsliðsvenjarin John Petersen havt nakrar venjingar við heimligu spælarunum.
Hóskvøldið vandi hópurin á Eysturvøllinum í Havn. Undir upphitingini fekk FSF Varpið orðið á venjaran, John Petersen.
- Vit fyrireika okkum so væl sum tilber. Kvinnurnar hava staðið í hesari støðuni fyrr, og tær vita, at tær kunnu tapa stórt. Vandi er tískil fyri at koma aftur í líknandi støðu. So fyrst og fremst skulu vit læra at takla trýstið, sum tað er at spæla móti so sterkari mótstøðu, sigur John Petersen millum annað við FSF Varpið.
EM-undankappingardysturin hjá kvinnum millum Føroyar og Norra verður á Tórsvølli týsdagin 8. oktober klokkan 17:00. Ókeypis atgongd er til dystin.


text:
- Vit hava eitt orkutilfeingi sum kann gagnnýtast burðardygt, samstundis sum tað stuðlar undir el-netið.
- Tað eru smá vatnorkuverk, sum bert taka ein part av ánni, og framleiða streym, sigur Ólavur Poulsen, sum umboðar og ráðgevur um smáar vatnmyllur..
- Alla aðrastaðni eru smáu orkuverkini bundin í el-netið, har nakað el-net er, og alla aðrastaðni kanst tú brúka tín egna streym til tín sjálvs fyrst og síðan verður avlopið selt út á netið og keypt verður av netinum, tá tørvur er á tí.
- Prísirnir eru eftir marknaðinum og kunnu falla ella hækka, so íløgur í smá vatnorkuverk, sum kosta frá einum 200 túsund krónum og uppeftir, skulu ikki gerast í óðum verkum fyri at tjena pening, men íløgan er langtsiktað fyri at spara pening og minka um oljunýtsluna.
- Smáu vatnmyllurnar verða ikki heilt nógvar í Føroyum, tí ikki allar áir eru vælegnaðar, men tær kunnu tó gera ein góðan mun, eini 3-4%, kanska meira, afturat vatnorkuni hjá SEV.
- SEV leiðslan hevur higartil ikki samstarva í hesi tilgongd, hóast teir hava sagt tað í talu og yvirskriftum, men við óvanliga órímiligum treytum hevur SEV leiðslan mótarbeitt.
- Undirritaði hevur avgjørt ikki verið fyri at fremmandir skulu sleppa at framleiða inn á netið, bara fyri at tjena pening, sum SEV hevur brúk fyri; men tað letur til, at neyðugt er at skilja netið frá framleiðslupartinum hjá SEV, og loyva øðrum framat, fyri at fáa dynamik í skipanina og normalar tilstandir, sigur Ólavur Poulsen, sum umboðar og ráðgevur um smáar vatnmyllur.
Les meira á síðuni hjá áhugafelagsskapinum Nýhugsan og síggj filmin, sum eisini sæst omanfyri
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Møtt: Pole J. Hansen, Anfinn Gærdum og Jákup Berthelsen
Umframt: Artur Johansen
Skrivari: Bárður Danielsen
Klokkan: 17:00 – 19.00
Mál nr.: 328-8-2019
Reist av: KFUM skótarnir
Málslýsing: KFUM skótarnir, umsókn um stuðul til brúgv um Sandá
Avgerð: Samtykt ikki at stuðla verkætlanini umaftur – Sjóvar kommuna stuðlaði í 2012 kr. 30.000 til brúgv um Sandá.
Mál nr.: 528-9-2019
Reist av: Reyði Krossur Føroya
Málslýsing: Reyði Krossur Føroya, váðameting og umsókn um stuðul
Avgerð: Umsitingin arbeiður víðari við vágametingini
Mál nr.: 328-10-2019
Reist av: EB/STR/Skála
Málslýsing: EB/STR/Skála, umsókn um stuðul til Champions League
Avgerð: Samtykt at stuðla við kr. 10.000
Mál nr.: 547-1-2019
Reist av: Rudda Føroyar
Málslýsing: Rudda Føroyar, stuðulsumsókn
Avgerð: Samtykt at Sjóvar kommuna hjálpur til við at heinta og burturbeina burturkastið uttan kostnað
Mál nr.: 323-5-2019
Reist av: Óli Breckman
Málslýsing: Óli Breckmann, umsókn um stuðul til bók
Avgerð: Arbeiða víðari við málinum
Mál nr.: 104-9-2019
Reist av: Sjóvar kommuna
Málslýsing: Gamla missiónshúsið
Avgerð: Nevndin leggur málið fyri kommunustýrið til støðutakan


text:
Bygningurin hjá Lívdini verður bygdur í byggistigum. Hetta byggistigið umfatar betonkonstruktiónir. Bygningurin liggur út til Vegin Langa í Hoyvík við sera góðum útsýni suður- og vestureftir. Tann stóri salurin kann rúma uml. 800 sitandi fólkum. Harafturat verður pláss fyri uml. 200 fólkum í ungdómssentrinum. Aftrat hesum verður kafé, umsitingarhøli, bókasavn, undirvísingarhøli og skifti- og venjingarhøli. Bygningurin er uml. 2.700 fermetrar. Sí faldara um byggingina á heimasíðuni hjá Lívdini her.
Byggiharri: Samkoman Lívdin
Ráðgevarar: SNA, LBF, Steingrund Akustik, KJ Elráð og SMJ Ráðgevandi verkfrøðingar
Projektering: 2009


text:
Leygardagin 24. februar letur listaframsýningin Lonely Hearts við Hansinu Iversen og Jóhan Martini Christiansen upp í Listahøllini á MEST skipasmiðjuni.
Kinna Poulsen heldur røðu í samband við ferniseringina. Hansina Iversen og Jóhan Martin Christiansen vísa verk, ið eru framleidd og taka útgangstøði í ráa framsýningarhølinum. Talan er um eina framsýning við skulpturum hjá Jóhan Martini og veggjarmálningum hjá Hansinu.
Við heitinum á framsýningini Lonely Hearts verður millum annað sipað til lættisoppakendan poptónleik, eyma kroppin, kærleika, einsemi, listafólkini sjálv o.s.v. - samanspælið millum alt hetta, tó ikki sum ein yvirornað linjurætt frásøga men ein røð av brotakendum parallelum evnum og eyðkennum.


text:
TB leikt seg í steypafinaluna
Kvinnuliðið hjá TB er í steypafinaluni, sum verður leikt hin 25. februar.
Hetta gjørdist greitt, tá tvørágentur í dag vunnu ein 3-1 sigur á Fleyr.
TB vann tvey tey fyrstu settini greit 25-20 og heili 25-14.
Men í triðja setti komu havnagenturnar aftur í aftur og vunnu 25-18.
Fjórða settið vann TB 25-21 og harvið eitt pláss í steypafinaluna.
Hinir dystirnir í dag eru:
Kvinnur:
Kl. 15.10 SÍ – KÍF
Menn:
Kl. 17.00 ÍF – SÍ
Kl. 19.00 Fleyr – Ternan
Kringvarpið stroymir allar dystirnar á https://youtu.be/BlORhLv8suw


text:
A-landsliðið hjá monnum fyrireikar seg til HM-undankapping í januar
ítróttur29-10-2019 - 08:31 - Jóanis Albert Nielsen
HSF: A-landsliðið hjá monnum skal spæla HM–undankapping í døgunum 10. – 12. januar. Undankappingin verður spæld í Luksemburg, har Føroyar skulu spæla móti Litava, Slovakia og Luksemburg.
Allirkomnirheimatvenja
Allir spælarnir í bruttuhópinum savnaðust undanfarnu viku at venja, og at gera seg kláran til HM–undankappingina. Mennirnir hava vant allar dagarnar í vikuni, og hava eisini spælt ein venjingardyst móti einum úrvalsliði úr Okkara deildini, ið manslandsliðið vann 38–24.
Møguliga umboðar Filip Jojic Føroyar
Filip Jojic hevur búð leingi í Føroyum, og hevur givið til kennar, at hann gjarna vil umboðað Føroyar í hondbólti. Filip kom til Føroya og umboðaði fyrst Team Klaksvík, men hevur nú umboðað VÍF í fleiri ár. Filip er bosniari og er 31 ára gamal. Filip hevur fingið boð frá myndugleikunum, at hann helst fær ríkisborgararætt fyri jól, og kann tí umboða Føroyar í januar 2020. Í venjingardystinum móti úrvalsliðnum, fekk hann nakrar minuttir á vøllinum, og tað gekk væl hjá honum.
Teir sum vóru úttiknir hesurferð:
Nicholas Satchwell – Neistin
Tóraldur Kollsker – FIF
Tórður Guttesen – Kyndil
Rói Berg Hansen – FIF
Leivur Mortensen – H71
Rúni Joensen – KÍF
Filip Jojic – VÍF
Tróndur Mikkelsen – Neistin
Brandur Halgirsson – AJAX København
Jónas Gunnarsson Djurhuus – FIF
Áki Egilsnes – KA Akureyri
Kjartan Johansen – Viking Stavanger
Peter Krogh – H71
Tróndur Mikkelsen – Neistin
Vilhelm Poulsen – H71
Allan Norðberg – KA Akureyri
Nicklas Selvig – KÍF
Helgi Hildarson Hoydal – Viking Stavanger
Rókur Akralíð – HEI
Rógvi Dal Cristiansen – Kyndil
Pætur Mikkjalsson – H71


text:
Hvítusunnudag 20. mai 2018 varð fyrsta Ebbu-virðislønin latin í auluni á Finsen. Virðislønin á 25.000 kr. verður latin ungum rithøvunda, sum hevur víst serligar gávur.
Fyrsta EBBU-virðislønin varð latin Beini Bergsson, fyri yrkingasavnið, "Tann lítli drongurin og beinagrindin."
Grundgevingin fyri at Beinir er virðiligi móttakarin av Ebbu-virðislønini 2018 er:
Beinir Bergsson sýnir í verkinum, Tann lítli drongurin og beinagrindin stórt dirvi, málsligar- og skrivligar førleikar, hugflog og evni at skapa vón og bata úr sorg. Við skriftini at lata lesaran inn í ein heim, ið er mongum kendur, eins og hann er mongum ókendur. Við yrkingasavninum verður lesarin leiddur á eina ferð, har stóru kenslurnar, óttin og ræðslan ganga hond í hond vid vónini, gleðini og dirvinum til at tora at seta seg niður at hyggja at tí, ið fyriferst. Á henda hátt at viðgera lívsins avbjóðingar á ein skapandi, mennandi, læruríkan ikki sentimentalan hátt, og harvið geva, ikki bert sær sjálvum, men eisini lesaranum, ein møguleika at finna orð, id viðgera hesi truplu evni. At hava hetta yrkingasavnið á føroysku bókahyllini er ein gáva, ið ikki kann undirmetast, tí hvussu kunnu vit finna linna, ugga, læra ella endurskapa úr upploysnini, um slík verk og tilfar ikki er tøkt?
Hóast evnið í savninum er sjúka og deyði, ótti og sorg, ber savnið samstundis vónina í sær. Lyktin, ið megnar at lýsa upp myrkrið er tendrað í savninum, og ikki bert lýsir hon vegin út úr tí umfevnandi myrkrinum, hon varpar samstundis ljós á ein heim, ið alt ov sjáldan verður upplýstur.
Vit eru fegin um at lata Beini fyrstu Ebbu-virðislønina, og meta, han er ein sera virðiligur móttakari. Ein ungur, gávaður, djarvur høvundi, ið longu hevur ríkað okkum og okkara bókmentaheim, og sum vit vóna, framhaldandi fer at geva okkum nógvar ríkandi lesiupplivingar, lærdóm og ljós í og úr myrkrinum.


text:
Forsetin í USA, Donald Trump, er dømdur fyri ólógliga nýtslu av peningi í einum vælgerðargrunni, ið hann varðar av.
Dómur er í dag feldur, og ein dómari í New York hevur dømt Trump at gjalda bót á tvær milliónir dollarar.
Hetta er fesk tíðindi frá AP tíðindastovuni.
Donald J. Trump Foundation varð stovnsettur í 1988 við endamálinum at veita neyðstøddum fólki hjálp, men varð tikin av aftur í desember í fjør, eftir fleiri ákærur um lógarbrot.
Seinnu árini hevur Trump havt grunnin saman við sínum trimum elstu børnum, Eric Trump, Ivanka Trump og Donald Trump Jr.


text:
– Hetta er serliga fyrireikingararbeiði, sum skal gerast. Tað verður gjørt klárt til at leggja káplar og annað, men samlaða arbeiði fyri at fáa landstreym fer at kosta meira, sigur Hans Jákup Johannesen, limur í byggi- og býarskiparnevndini í Runavíkar býráði.
Hann vísir á, at felagið Heimafriður hevur verið nógv frammi um larm á havnarlagnum í Runavík, og at hesir pengarnir, ið nú eru avsettir til landstreym, er eitt stig á leiðini at loysa henda trupulleikan.
Tær 1,5 milliónir krónurnar skulu millum annað nýtast til fyrireikingararbeiði, og kannast skal nærri, hvat meira skal gerast.
Tvær milliónir krónur eru eisini settar av til havnarútbygging og rampu.
Runavíkar havn væntast at geva 6,714 milliónir krónur í nettoyvirskoti av rakstri sínum í árinum 2020.


text:
Í samband við Laksatorgið, er Heiðavegur stongdur fyri gjøgnumkoyring frá Hotel Runavík til Føroya Tele. Ferðslan verður víst til Fjøruveg/Gulasteinsveg.
Broytingin er lýst við skeltum. Koyrandi verður aftur leygarkvøldið.
21.07.2017
Heiðavegur stongdur fyri gjøgnumkoyring
Í samband við Laksatorgið, er Heiðavegur stongdur fyri gjøgnumkoyring frá Hotel Runavík til Føroya Tele. Ferðslan verður víst til Fjøruveg/Gulasteinsveg.
- Svik avdúkað í Bylgjuni í Runavík
- Vatnleiðingsarbeiði á Skála í kvøld, 6. nov. 2019
- Lions & Roðin
- Kunning frá IRF
- Spjaldur
- FÆ2020
- Undirritað á Skála
- Starvslýsing: Skúlavørður til Runavíkar kommunu
- Vegarbeiði á Heiðavegi
- Minningarhald teirra sjólátnu
- Leiðaraskifti við Stórá
- Forkunnug amerikansk vitjan
- Runavíkar kommuna heiðrað í San Diego
- Býráðið endurskipað
- Eyka býráðsfundur
- Námsfrøðingur/varaleiðari til Frítíðarskúlan við Stórá í Rituvík
- 12,5 tons av ruskið
- Upplatingartíðirnar á bingjuplássunum
- Login yvir Mýruhjalla
- Nýtt starvsfólk á Teknisku deild – Páll avloysir Sigrid


text:
Orð: Hans A. Urseth
Lag: F. Melius Christiansen
Týtt: Jákup Olsen
1. Bert eitt stig, bert eitt stig, tú, sum ivandi ert,
og sum enn stýrir syndanna kós.
Alt vil umskift tá verða, tí kenna tú fert
frið og sælu og gleði og ljós.
Bert eitt stig yvir markið og yvir til Gud –
hevur mót tú at stíga tað stigið heilt út –
frá heiminum yvir til Gud?
2. Bert ein avgerð í fremmanda landinum har:
„Eg vil reisa meg og fara heim.“
Áh, tá lætnar tann byrði so tung, sum tú bar,
og har heima er gleði og gleim.
Bert eitt suff úr tí syndtyngda brósti til Gud,
tá er stillaður ófriður, endað øll sút –
eitt stig yvirum – og til Gud.
3. Bert eitt eygnakast søtt har av Golgata træ,
frá Guds Soni, sum andaðist har.
Øll tín synd har varð goldin, øll somul, áh, ja,
tí av kærleika alt har hann bar.
„Tað er fullgjørt“, hann rópti, tað var fyri teg,
„alla straffina tók eg, hon fall har á meg,
kom barn, tað var alt fyri teg!“


text:
Gerðabók
BI/sm
Ár 2018, mánadagin, 8. oktober, kl. 10.00, varð tingfundur settur.
Landsstýrismenninir Kristina Háfoss og Eyðgunn Samuelsen og ríkisumboðsmaðurin vóru ikki á fundi
Farloyvi:
Skriv frá Bjørn Kalsø, dagfest 7. oktober 2018 har biðið verður um farloyvi frá 8. oktober og eina viku fram, og at næsti á lista Sambandsfloksins tekur sæti hetta tíðarskeið.
Næsti á lista Sambandsfloksins er Helgi Abrahamsen.
Samtykt uttan atkvøðugreiðslu, at Helgi Abrahamsen tekur sæti á tingi.
Til viðgerðar:
1. 1. viðgerð av tingmáli nr. 21/2018: Uppskot til samtyktar um barnaansingargjald
Málið beint í Mentanarnevndina
2. 1. viðgerð av tingmáli 23/2018: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um kringvarp (Vinnufeløg undantikin kringvarpsgjald)
Málið beint í Mentanarnevndina
3. 1. viðgerð av tingmáli nr. 33/2018: Uppskot til løgtingslóg um stuðul at byggja fótbóltshallir
Málið beint í Mentanarnevndina
4. 1. viðgerð av tingmáli nr. 39/2018: Uppskot til samtyktar um, at allir miðnámsskúlanæmingar fáa lestrarstuðul
Málið beint í Mentanarnevndina
Tikið av dagsskrá:
1. viðgerð av tingmáli nr. 31/2018: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um fyrisiting av sjófeingi (Avtaka uppboðssølu av fiskirættindum)
1. viðgerð av tingmáli nr. 30/2018: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um fyrisiting av sjófeingi (Strika uppboðssølu av rættindum á Flemish Cap)
1. viðgerð av tingmáli nr. 19/2018: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um landsskatt og kommunuskatt (Skattalógin)(Skattafríar gávur)
1. viðgerð av tingmáli nr. 20/2018: Uppskot til samtyktar um at javnseta privata og almenna bústaðarbygging
Formaðurin setti næsta fund at verða týsdagin, 9. oktober 2018, kl. 10.00, við hesi dagsskrá:
- Aðalorðaskifti sambært § 51, stk. 4 í tingskipanini um F-3/2018: Frágreiðing um støðuna í fyrisitingini av sjófeingi
- 1. viðgerð av tingmáli nr. 32/2018: Uppskot til løgtingslóg um at byggja barnaheim í Tórshavn
Málið verður beint í Fíggjarnevndina
- 1. viðgerð av tingmáli nr. 34/2018: Uppskot til løgtingslóg um at einskilja P/F Postverk Føroya
Málið verður beint í Vinnunevndina
- 1. viðgerð av tingmáli nr. 41/2018: Uppskot til løgtingslóg um tónleikaútflutningsstovu
Málið verður beint í Vinnunevndina
- 1. viðgerð av tingmáli nr. 42/2018: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um loyvisgjald á alivinnu (Tillagan av tøkugjaldi)
Málið verður beint í Vinnunevndina
- 1. viðgerð av tingmáli nr. 37/2018: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um framleiðslu, flutning og veiting av ravmagni (Elveitingarlógin) (Elprísir til hitapumpur og elbilar)
Málið verður beint í Rættarnevndina
7. Framløga
Fundur lokin kl. 18.20
Páll á Reynatúgvu
løgtingsformaður
/Beinta Isaksen
skrivari


text:
Simpulthen so doyligt at skúlin lá í Suðuroy
http://www.vp.fo/news-detail/news/news/detail/tad-var-simpulthen-so-doyligt-at-skulin-var-i-suduroy/
- Tað sum fleiri, næstan allar, av okkum hildu, var at tað var simpulthen so doyligt at skúlin var í Suðuroy, tí at so var man har bara til at ganga í skúla - altso man kundi gera so nógv sum man legði í, av skúlatingum, sigur Malfrid Lamhauge, næmingur á Heilsuskúla Føroya.
Yvirskriftir sum "Tey fáa ikki fólk til Suðuroyar at taka útbúgving" og "Tað er ov strævið at fara til Suðuroyar," hava fylt nakað í fjølmiðlunum seinastu tíðina. Tað undrar ikki sørt starvsfólk á Heilsuskúla Føroya, tí tað er ikki í samsvar við útsagnir frá næmingunum.
Næmingarnir eru bert í skúla í Suðuroynni 2 - 3 ferðir, millum 10 - 14 vikur hvørja ferð. Umframt sleppa tey til hús hvørt vikuskiftið. Restina av útbúgvingartíðini, 15 ella 22 mánaðir, eru tey kring alt landið í starvsvenjing. Tí er tað ivaleyst ikki so møtimikið, sum onkur vil halda.
Uttan ivað eru tað eisini fleiri norðoyingar og suðuroyingar, sum halda, at: TAÐ ER OV STRÆVIÐ AT FARA TIL HAVNAR AT TAKA ÚTBÚGVING. Og soleiðis er lívið; øll kunnu ikki fáa sín útbúgvingarstovn uttan fyri úthurðina.
Malfrid heldur áfram: “Sjálvandi var tað óintresant inn í millum, ikki at sleppa til okkurt, tí mann var so langt burtur frá, men, tað er 1-2 ár tað dreyðar seg um - við fult av ferium og starvsvenjingum runt í landinum.”
Á Heilsuskúlanum er tey ikki í iva. Tey hava nógvar næmingar, ið siga tað er ein fyrimunur, at Heilsuskúlin liggur í útjaðarinum. Heimligu skyldirnar taka ikki yvirhond og teir kunnu velja at taka sær tíð til útbúgving. Útsagnir sum hesar eru næstan hvønndagskostur:
”Heilsuskúlin liggur væl í Suðuroynni. Suðuroyggin hevur nógvar góðar bústaðarmøguleikar og prísurin er sámuligur hjá einum lesandi. Tú ert í oynni, saman við floksfelagunum og øllum teimum, sum ganga á Heilsuskúlanum. Tí síggi eg als onga forðing í, at skúlin liggur í Suðuroynni, um tú býrt norðanfjørðs og vilt hetta hetta starvið; eg síggi heldur møguleikar fram um forðingar”.
Vit eru øll í oynni og kunnu skjótt finna saman eftir skúlatíð; bæði til tað fakliga og tað sosiala. Fyri mítt viðkomandi, hevði eg fyri vist ikki gjørt so nógv burturúr ella sparrað so nógv við mínar floks- og skúlafelagar, sum eg gjørdi í suðri.
Vit hava verið nógv saman og tað hevði eg ikki vilja verið fyriuttan. Nógv góð vinarbond eru knýtt. Skúlin er góður og lærararnir við; og ikki minst Suðuroyggin og fólki, ið har býr”. sigur ein næmingur.
Ann Gullstein, var ófaklærd, og hevði eitt stórt ynski um at fáa eina útbúgving innan heilsu- og umsorgarnarøkið:
”At ganga á Heilsuskúla Føroya er spennandi, mennandi, gevandi og ikki minst læruríkt. Havi sjálv gingið har í meiri enn trý ár. Fyrst læs eg til heilsuhjálpara, sum tekur 15 mánaðir, síðan las eg til heilsurøktara, sum tekur 22 mánaðir. Haldi ikki tað eigur at verða ein forðing at fara til Suðuroy at lesa, tí tað er so langt. Vit fara jú í onnur lond at lesa uttan, at tað er ein forðing. Fyri meg var tað ein fantastisk tíð á Heilsuskúla Føroya. Skúlin er góður og tað eru lærarnir eisini. Latið nú skúlan fáa frið at virka í Suðuroynni; tað er ikki grundarlag fyri fleiri heilsuskúlum. Onki er ein forðing, um viljin er til staðar. Forðingin er bara ein sjálvur. Ein megnar tað, ið ein vil. ”
Í øðrum londum hava tey serligar skipanir fyri vaksin við børnum og húsi, sum ynskja at taka sær eina útbúgving. Tey fáa meira stuðul ella løn enn yngri parturin av næmingunum. Tað hevði avgjørt verið ein loysn fyri teir menn og tær kvinnur, sum fara í holt við at nema sær útbúgving, eftir tey hava fingið børn, sigur Heilsuskúli Føroya.


text:
9-12 ár - bøkur merktar við "Morð"
Vís alt barnaarbeiði barnaheim bláur faktakrabbi bláur krabbi brotsgerðir Bókarøð fantasy børn David Walliams Dísa dýr Enja facebook faktabók faktakrabbi fantasi fantasy ferðasøga ferðir ferðsla foreldraleys frælsi fuglur fátækradømi fótbóltur Føringasøga føroysk faktabók gandur gentufótbóltur grønur krabbi gøtubørn happing Harry Potter heilin heimssøga Hervilgi Henry Herviligi Henry hjúnaskilnaður hugflog hugo john blake jól Kepler62 kjarnorka klassikari krabbabók krabbabøkur krimi kroppurin Krossfiskur kríggj kvæði kynsligur ágangur kærleiki landnám lilla krabbi Listdetektivarnir lond loyndarmálið loynidómur lættlesibók Maggi Mannajagstrarin mistrivnaður morð mumitrøll narnia natúruvernd nelson mandela nethapping Nýggjastu PAX rannsóknir reyður krabbi rúmdin rúsdrekka saknur samanhald sjórænari sjósavn skemt skilnaður skip skipslív skordýr skúlating skúli spenningur spøkilsi steinøld suðurafrika søga søgn teknirøð teknisøga teldukjatt Teseus Toron trælahald Tsatsiki tunglyndi Turbo undur vampýrur vinir vinkonur víkingar víkingatíð William Wenton yvirtrúgv ættleiðing ævintýr ítrótt óhugni


text:
Stórveldið, USA, hevur stigvíst sett nýggjar revsiatgerðir í verk, síðan amerikanski forsetisráðharrin, Donald Trump í mai kontroversielt gjørdi av, at taka USA úr kjarnorkuavtaluni, sum undanmaður hansara, Barack Obama, fekk í lag í 2015. Í dag vórðu allar revsiatgerðir, sum í 2015 vórðu ógildaðar, endurnýggjaðar.
Donald Trup kallar hesar revsiatgerðir “tær harðastu nakrantíð”, og sambært BBC eru fleiri enn 700 fólk, fyritøkur og flog- og flutningsfør skrásett á amerikanska revsiatgerðarlistanum. Harímillum eru teir størstu bankarnir, oljuútflytarir og farmaflutningsfyritøkur.
Kjarnorkuavtalan varð í 2015 undirskrivað av USA, Russlandi, Bretlandi, Kina, Týsklandi og Fraklandi eftir drúgvar samráðingar. Avtalan snúði seg um, at Iran skuldi tálma kjarnorkuframleiðsluni og loyva altjóða umsjónarfólki at kanna kjarnorkuhentleikarnar. IAEA, Altjóða Kjarnorkustovnurin hevur eftirlit við kjarnorkuvirkseminum hjá Iran, og staðfestir at Iran lúkar avtalukrøvini.
Amerikanski forsetisráðharrin, Donald Trump, hevur tó aldrin stólað uppá Iran og hevur ikki hildið støðuna verið haldgóða upp undir endurnýggjanina av revsiatgerðunum.
- Blóðugu ætlaninar hjá Iran hava bert vaksið seg størri,
Segði Trump, tá hann í Mai kunngjørdi, at USA tók seg úr avtaluni.
Iran avlamt
Donald Trump hevur áður sagt, at hann ynskir at ávirka iranarar soleiðis, at teir, ið stýra landinum verða skiftir út, og endamálið við revsiatgerðunum er at búskaparliga avbyrgja Iran og raka landið so meint, at tað nærum gerst ógjørligt at handla við. USA hevur tí í hyggju at steðga øllum oljuútflutningi, ið er besta inntøkukeldan hjá Iran.
Amerikansku revsiatgerðirnar mótvegis iranska bankavirkseminum gera tað nærum ógjøgligt at gera fíggarlig handilstiltøk við Iran. Eitt nú krevur USA, at sonevnda Swift-netverkið, ið verður nýtt til at greiða altjóða handilstiltøk úr hondum, gevst at veita iranskum fyritøkum tænastur. Eisini hava amerikansku revsiatgerðirnar elvt til ræðslu millum borgararnar í Iran. Teir øtast við hvussu hetta fer at ávirka teirra gerandisdag. Hóast matur og heilivágur er undantikin, kann tað vera, at altjóða fyritøkur heldur vilja vera á tryggu síðuni og sleppa sær heilt undan samhandlinum. Fleiri felagsskapir ávara tí um, at ávísir sjúklingabólkar kunnu verða hart raktir av manglandi heilivági.
Tann amerikanski uttanríkisráðharrin, Mike Pompeo, segði soleiðis við amerikansku tíðindastovuna, FOX News:
- Vit arbeiða íðin fyri at tryggja, at vit stuðla tí iranska fólkinum og miðja okkara virksemi móti at tryggja, at óreini atburðurin hjá Islamsku Republikkini heldur uppat.
Iran letur seg ikki kúga uttan mótmæli
Sambært Mike Pompeo, amerikanski uttanríkisráðharrin, hava yvir 100 stórar altjóða fyritøkur longu kvett við Iran. Uttanríkisráharrin sigur eisini, at tann iranska oljuframleiðslan longu er minkað við næstan einari millión tunnum um dagin.
Hetta er sera óheppið fyri Iran, hvørs búskapur er treytaður av oljuútflutningi, men iranski forsetisráðharrin, Hassan Rouhani sigur, at Iran áhaldandi fer at selja sína olju og bróta amerikasnku revsiatgerðirnar. Hægsti andligi leiðarin, Ayatollah Ali Khamenei, illkendi leygardagin hesar skrøppu revsiatgerðir og segði, at Trump hevur vanæra USA og fer at gerast tann størsti taparin í komandi stríðinum millum hesu bæði londini.
ES-kommissjónin verjir seg móti avleiðingunum
Átta lond eru undantikin og hava fingið loyvi frá USA áhaldandi at innflyta olju frá Iran í avmarkaðari nøgd. Uttanríkisráharrin, Mike Pompeo vil ikki úttala seg um hvrørji hesu eru, men óansæð, er ætlanin hjá ES at fyribyrgja avleiðingunum, amerikansku revsiatgerðirnar kunnu koma at hava fyri samhandilin.
Limalond í ES halda nevniliga ikki, at Iran hevur brotið kjarnorkuavtaluna frá 2015 og standa tí enn við avtaluna, men revsiatgerðirnar koma at ávirka handilsvirksemið hjá londum, ið handla við Iran, tí hesi lond eru í vanda fyri at verða stevnd av amerikanska statinum, fáa bót ella fongsulsrevsing. Tey verða á hendan hátt tvungin til at velja millum tann iranska ella amerikanska marknaðin.
Formaðurin í ES-kommissjónini, Jean-Claude Juncker boðaði fríggjadagin frá einum útspæli, ið skal forða at amerikanskar revsiatgerð móti Iran fáa ávirkan í Europa. Hann segði soleiðis fríggjadagin eftir toppmøtið í Sofia, Bulgaria:
- So leingi Iran heldur kjarnorkuavtaluna, ger ES tað eisini.
Býtishandil heldur enn peningaflutningur
Størstu limirnir í ES, Týskland, Frakland og Bretland hava avtalað við Russland og Kina, at halda á fram við at handla við Iran uttan um bankavirksemið. Altjóða vinnulívsavísin, Financial Times boðar frá, at enn er tað ikki heilt greitt, hvussu hetta skal gerast, men talan er helst um eitt slag av framkomnari skipan við býtishandli, sum ger peningaflutning til og frá Iran óneyðugan.
Uttanríkisstjórin hjá ES Frederica Mogherini hevur nýliga sagt, at hesi lond vilja tryggja, at Iran kann innflyta vørur og útflyta millum annað olju, so leingi talan er um lógligan handil. Hon segði soleiðis:
- Limalondini í ES fara at seta eina løgfrøðiliga samtøku á stovn til at fasilitera lóglig, fíggjarlig handilstiltøk.
Eisini verða stig tikin til eina fyribyrgjandi reglugerð, sum bannar europeiskum fyritøkum at laga seg eftir teimum amerikansku revsiatgerðunum. Slík bann eru torfør at fremja, og summi meta hetta vera eina politiska ávaring móti USA, heldur enn eitt effektivt løgfrøðiligt bann. Seinast slíkt bann bleiv viðtikið, varð ein politisk loysn funnin, og tískil er bannið ikki roynt fyrr. Hetta var fyri tjúgu árum síðani í samband við Kuba-revsiatgerðirnar, tá USA við Helms-Burton-lógini hótti við at raka eurpoeiskar iløgur í Kuba.


text:
Orð: Maria Mikkelsen
Lag: Henrik Rung
Viðmerking: Yrktur til veitslu í Føroyingafelag í Keypmannahavn í 1911.
1. Tjaldursunga beyð hin lagna harða,
at hann úr Føroya fjøru skuldi fara.
Hann hampar bul og viengir
til sína drúgvu ferð, –
so fjaðurskotin streingir,
og øll hans føring er:
Føroya mál – biv og skillilátur,
Føroya mál – bros og loyndargrátur,
Føroya mál.
2. Og eydna var tað onnur mál at nema,
– men tjaldursnev og barki var tað sama.
Og roynir hann við gleði,
at hvat hann gat um stund,
tað sodnar fyrst til megi,
skírt í hans egnu lund.
Ættarmál, – arvur ei at granda,
ættarmál, ognin um at vanda,
ættarmál.
3. So fyri innivist, har ond helt stevnur,
og fyri friðskjól, gyrt um sálarevnir,
høgt vellir upp úr huga
ein eym og eyðkend trá:
at unna tær við duga
í ráðagerð og dáð!
Móðurmál – vápn úr tær at berja,
móðurmál – erni títt vit verja,
móðurmál.


text:
Fólkaheilsuráðið fegnast um frítíðarkortið
Runavíkar og Nes Kommuna hava nú avgjørt at veita sínum ungu borgarum eitt frítíðarkort, sum gevur teimum betri møguleikar fyri frítíðarvirksemi av alskyns slag.
Skipanin er kend úr Íslandi, har royndirnar tykjast vera sera góðar, tá ið talan er um fyribyrgjandi arbeiði á heilsuøkinum.
Tí er gleðiligt, at føroyskar kommunur nú taka ein meira virknan lut í at tryggja øllum atgongd til ein sunnan og mennandi frítíðarfelagsskap.
“At øll børn og ung fáa javnbjóðis fyritreytir at taka lut í frítðiðarvirksemi og gerast partur av einum sterkum, sosialum og sunnum felagsskapi, er heilt avgerandi í sambandi við fyribyrgjandi arbeiði fólkaheilsuni at frama”, sigur Magni Mohr, formaður í Fólkaheilsuráðnum.
At styrkja um møguleikarnar hjá fleiri at gerast partur av felagsskapinum, sum frítíðarfeløgini veita, er eisini í tráð við grundreglurnar í verkætlanini ABC fyri sálarliga heilsu, sum Fólkaheilsuráðið hevur arbeitt við seinastu árini.
“Flestu frítíðartilboðini eru kommunal ábyrgdarøki, tí kommunurnar eiga vøllir, hallir og bygningar, har hetta virksemið fer fram, og tí eiga kommunurnar eisini at tryggja, at allir borgar hava javnbjóðis møguleikar fyri at taka lut í frítíðarvirksemi, sum passar til teirra”, sigur Magni Mohr.
Runavíkar Kommuna hevur nú víst vegin fyri hinar kommunurnar, og vónandi fara aðrar kommunur at veita sínum ungu borgarum somu fyritreytir fyri einum ríkum og fjølbroyttum frítíðarlívi.
Kelda: folkaheilsa.fo
Mest lisið í farnu viku
Kári fingið nýggjan "Post" Hann verður útvarpsmaður.
Ikki so, tá man hevur trakka á eina líktorn
Havi loyvt mær at koma við hesi útsøgn!
Jenis kann fáa sína sendistovu í Jerusalem kortini
Afturkalling av matvørum: “Rice n´GO - hindbær”, Urtekram kikkertrar, og skinkustrimlar frá COOP
Vespureiðrið (129) - 18. nov 2019
Jødahatur hoyrir ongastaðni heima
Jógvan Hugo Gardar, journalistur, um Samherja-gøluna: Stórt mál í Noregi
Hetta er tvætl og møsn, sum Tobbi kemur við
Mær dámar væl Ísrael
Miðvika við Kára P. Højgaard (1) - Gestur: Hilmar Nielsen
Samrøða: Kára P. Højgaard, nýggjur útvarpsvertur á R7, um útvarpssending sína
Nýggj nevnd í felagnum Frítt val - fyri fríari abort
Føroysk sendistova í Ísrael - ein spurningur um dirvi
Samrøða: Heri Simonsen um gamlar filmsupptøkur, ið hann hevur lagt út á Youtube
Metis - Øll sendingin - 19. nov 2019
Alt ov fáar íløgur á Fíggjarlógini
Avdúkað ólógligt krabba-netverk í Finnmarkini í Noregi
Beinrakin oddagrein í Sosialinum
Samrøða: Bill Justinussen, Magnus Rasmussen og Christian Andreasen um samgonguna
Samrøða: Óli Joensen, grannskoðari, um roknskapargreining av 20 teimum størstu fyritøkunum í Føroyum.
Bókatáttur á R7
Democracy Dies in Darkness
Sonja Klein takkar fyri seg eftir 26 ár sum prestur
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Orð: Thor Lange
Lag: Peter Erasmus Lange-Müller
Týtt: Rikard Long
Viðmerking: Upprunaliga týsk fólkavísa.
1. Í Würzburg ringir hvør klokka til fest.
Í Würzburg hugar mær genturnar best.
2. Har løkirnir tutla við dalsins krók,
har gongur hon, ið sinni mítt tók.
3. Og løkirnir verða tann dunandi á –
tað hjálpir mær einki: eg unna teg má.
4. Og áin rennur í brimsalt hav,
har rennur við hvørt orð, tú mær gav.
5. Hundrað orð og lyfti sjey,
eitt sindur av falsni væl goyma tey.
6. Tó vart tú genta mín eina tíð. –
Tí gevi Gud tær forløg blíð.


text:
Í 2004 gjørdist Fløtur aftur ein sjálvstøðugur hagapartur, men er nú 2 mk. og 8 gl. Markið ímóti Dalinum gongur eftir Gráfelsrustini, oman ímóti Stórá - heiman fyri Líkstein - og niðan í vegin. Síðani gongur tað nakað út við vegnum og so oman aftur í Stórá heiman fyri Steinin í Hórisgrøv, og haðani er Stórá so mark úteftir. Markið ímóti Líðini er óbroytt frá 1989.
Áseyðatalið á Fløtum er nú 175.
NB! Tað, ið verður skrivað eftirfylgjandi, viðvíkur bara tí gamla hagapartinum - fram til 1990.
Várgonga 1988
Marknahegn er uppsett fram við Skarðsskriðuá, og í erva stendur hegnið eftir Tunguni og so heilt niðaná, men hesin ovari parturin av hegninum er yngri enn tann niðari.
Marknahegnið niðan ímóti Tunguni er uppsett í 1924 ella har á leið, men í mei mánaði í 1916 varð viðtikið á grannastevnu í Funningi at seta hegn upp millum hagapartarnar, um hetta vísti seg at vera neyðugt. At standa fyri uppsetingini vórðu valdir Hans Johannesen, Andr. Frederik Johannesen, úr Funningi, og Sofus Debes, frá Gjógv.
Seyðurin í Gjáarlíð trongdi seg meira heim í Funningslíð enn øvugt, so tað vóru funningsmenn, ið strongdu meira á fyri at fáa marknahegnið uppsett.
Undir Sniðunum og niðan ímóti Tunguni stendur hegnið heiman fyri Skarðskriðuá, og tá ið teir so hegnaðu frá Tunguni og niðaneftir, settu teir hegnið eitt sindur uttan fyri markið í Skarðinum, soleiðis at tað, sum funningsmenn mistu undir Sniðunum, skuldu teir fáa aftur í erva.
Fitt av líra átti í Funningslíð - heim av Tunguni - men hann hvarv, tá ið hegnið kom. Hildið verður, at hann rýmdi, av tí at hann rendi seg í hegnið í myrkrinum.
Móti Fløtum er einki skarpt mark, tí báðir hagarnir hoyra til somu helvt, men tó verður Stígsgil roknað sum mark í Hjøllunum. Heimanfyri í Tyrli gongur fyri tað mesta bara flatnaseyður, meðan líðarseyður harafturímóti liggur hægstur í Teigunum.
Fylgir
Niðara fylgið í Kinnini: Lá frá Kinnini og omaneftir.
Ovara fylgið í Kinnini: Lá frá Kinnini og niðan ímóti Niðara Fylgi í Breiðhjalla.
Niðara fylgið í Breiðhjalla: Lá frá Breiðhjalla og oman ímóti teimum ovastu úr Ovara Fylgi í Kinnini.
Ovara fylgið í Breiðhjalla: Lá frá Breiðhjalla og niðaneftir. Líðærnar: Tær lógu í Ritudali, í Middagsfjalli og Heimi í Skriðum. Leggjast kann aftrat, at einki fylgi var undir Sniðunum og Úti á Múla - har sløddust bara onkrar ær.
Feli
Í skjali frá 1758 (Føroya Landsskjalasavn) sæst, at tá var Líðin feli, og tað er alt, sum talar fyri, at hagaparturin frá avgamlari tíð hevur ligið í fela. Vetrarhagin er so góður, at teir gomlu plagdu at siga, at á kyndilsmessu er sólin komin so mikið høgt á luftina, at Líðin er undansloppin.
Ból
Navnið
Tað er einki at ivast í, at hagaparturin hevur fingið navnið Dalurin av tí stóra dalinum, ið gongur frá bygdini og heim á Skarð - báðumegin Stórá.
Tann gamli hagaparturin - og tann nýggi
Tann gamli hagaparturin Heimi í Dal var 22 mk. og 424 ha. Í gomlum døgum - fram til umleið 1829 - lá Dalurin saman við hagapartinum Botnum í Funningi.
Hesin hagaparturin nevndist Dalurin/ Botnar og var samstundis norðhelvtin í Funningi.
Móti Omanrætt gongur markið úr Marknagarðinum í Loynistíggin og haðani í toppin á Sandfelli. Móti Fløtum var Stórá mark heim á Skarð, og av Skarðinum gekk markið í varðan á Fossinum í Keri og haðani í Gjótuna í Bláabergi. Móti eiðismonnum gekk markið upp av Gjótuni og eitt sindur inn á Sandarstígar og hevði so fluktina í toppin á Gráfelli.
Undir útskiftingi av høgunum í 1990 varð Dalurin lagdur saman við Fløtum, og æt tann nýggi hagaparturin, ið var 4 mk. og 12 gl., Dalurin/Fløtur. Áseyðatalið í tí nýggja haganum varð sett til 337. Markið ímóti Omanrætt varð óbroytt, meðan markið millum Dalin/Fløtur kom at vera úr toppinum á Middagsfjalli og nakrar hundrað metrar oman eftir rustini (ímóti Teigunum) og haðani oman í Neytaliðið við Ta Gomlu Flatnarætt.
Í 2004 gjørdist Dalurin aftur ein sjálvstøðugur hagapartur, men er nú 2 mk. og 4 gl. - ella 293 ha. Markið ímóti Omanrætt er framvegis óbroytt, meðan markið ímóti Fløtum gongur eftir Gráfelsrustini, oman ímóti Stórá - heiman fyri Líkstein - og niðan í vegin. Síðani gongur tað nakað út við vegnum og so oman aftur í Stórá heiman fyri Steinin í Hórisgrøv, og haðani er Stórá so mark úteftir.
Í 2004 var áseyðatalið í tí nýggja haganum 170.
(NB! Tað, ið eftirfylgjandi er fest á blað, viðvíkur bara tí gamla hagapartinum - fram til 1990)
Fylgir
Í sambandi við uttangarðútskiftingina 1990 varð fráboðað, at tá vóru 172 seyðir í tí gamla haganum, og í fylgjum sá tað soleiðis út:
Tær Ytstu, 28 í tali, sum hava summarhaga í Breiðhjalla og uppi á Sløttum.
Tær í Fríðagili, 13 í tali, sum hava summarhaga heimarlaga í Breiðhjalla og koma eisini eitt sindur upp á Slættirnar.
Tær í Rossabotni, 23 í tali, sum hava summarhaga í Rossabotni, eftir Plinkanavunum, niðan móti Sandfelli og í Gráfelsrókunum.
Tær á Seyðabólsheygnum, 14 í tali, sum hava summarhaga undir Rókunum og norðureftir.
Tær Lægru á Sandarstígum, 7 í tali, sum hava summarhaga undir Barmsbrekku og niðan undir Røkurnar.
Tær Hægru á Sandarstígum, 12 í tali, sum hava summarhaga undir Rókunum og uppi í Rókunum.
Tær Niðaru ella Tær Handaru, 11 í tali, sum hava summarhaga undir Bláabergi.
Tær í Barminum, 10 í tali, sum hava summarhaga í Barminum, men fyrr fóru teir eisini heim undir Sandar.
Tær á Bustini, 14 í tali, sum hava summarhaga undir Mjáurók, heiman fyri Bust og undir Gráfelsrókunum heimanfyri.
Kenningin, 40 í tali, sum hevur summarhaga heiman fyri Stóragil.
Kenning
Gomul skjøl frá 1758 vísa, at longu tá var ein partur av haganum kenning og ein partur feli, men tað er ikki greitt, hvussu býtið var millum kenning og fela.
Tað skilst á øllum brøgdum, at tað hevur verið ein ávís togan millum teir, ið vildu hava kenning, og teir, ið vildu hava fela, men tað sæst, at í 1836 varð avgjørt at hava tíðaravmarkaða kenning til 1840, og álíknast skuldu 2 ær upp á gyllinin. Roknast kann við, at skipanin við kenning hevur hildið fram eftir 1840. Fram til tann stóra kavan í 1947 var ein hálv ær í kenning upp á gyllinin, men síðani 1947 hevur tað verið ein ær, til kenningin varð avtikin í 2001. Kenningaærnar skulu liggja heiman fyri Stóragil og ikki í Rossabotni.
Gerda, Hanni og Kristian í Lon
Ból og seyðahús
Í Dalagerðinum vóru trý ból: Krossabólið, Bólið á Svínstígheygnum og Dukkubólið.
Krossabólið er oman fyri vegin beint uttan fyri Seyðahúsið á Krossunum, ið var bygt seinast í 1950unum. Til Krossabólið komu "Tær Ytstu".
Bólið á Svínstígheygnum stóð oman fyri vegin við vendiplássið á Svínstígheygnum. Seyðahús varð bygt á grundina veturin 1953 - 1954. Seyðahúsið á Svínstígheygnum fór av vindi í januar mánaði í 1984. Tey fylgi, ið komu til Bólið á Svínstígheygnum, vóru "Tær úr Fríðagili" og "Tær úr Rossabotni".
Dukkubólið.
Dukkubólið stóð niðan fyri garðin - beint heiman fyri Barmaportrið. Nú er seyðahús bygt á grundina. Navnið, Dukkubólið, kemur av tí, at bólið var hildið at vera so lítið, at tað var ikki frægari enn eitt dukkuból.
Tey fylgi, ið komu til Dukkubólið, vóru "Tær av Seyðabólsheygnum", "Tær Hægru av Sandarstígum" og "Tær úr Rossabotni".
Uttangarðs eru nú trý ból: Fríðagilsbólið, Seyðabólið og Heimasta Ból.
Fríðagilsbólið stóð áður heiman fyri Lítlagerði, men seinni víðkaðu teir Lítlagerði eitt sindur og fluttu hegnið heim um Fríðagilsbólið. Ein vongur varð gjørdur við bólið fyri at verja ímóti lágættini. Til Fríðagilsbólið komu "Tær úr Rossabotni".
Seyðabólið stendur heimi við Seyðabólsánna, og tað verður eisini kallað Bólið á Seyðabólsheygnum.
Til hetta bólið koma "Tær á Seyðabólsheygnum", "Tær Lægru á Sandarstígum" og "Tær í Barminum".
Heimasta Ból stendur eitt sindur niðan frá Stóruá - nakað heiman fyri Antaránna.
Í Heimasta Ból koma "Tær Hægru á Sandarstígum", "Tær Heimi á Bust" og "Tær Niðaru" (ella" Tær Handaru").
Rættir
Vit vita um tríggjar rættir: Funningsrættina, Gomlu Dalarætt, og Rættina við Fríðagilsánna.
m.a. Óli, Gubbi og Neli
Funningsrættin er avgomul og stavar frá teirri tíðini, tá ið Dalurin lá saman við hagapartinum Botnum í Funningi. Tí varð hon kallað Funningsrættin. Dalurin og Botnar vórðu býttir sundur í 1829, so rættin man vera nakað væl eldri enn tað. Í hesum sambandi kann vera skoytt uppí, at Knútur í Nýggjustovu (Knud Jacobsen, f. 1824) mintist hesa rættina í brúki. - Tað sæst hampuliga væl, hvussu hon hevur sæð út. Hon hevur verið stór og breið um kjaftin.
Tær flestu gomlu rættirnar vóru so breiðar um kjaftin, fyri tær ikki skuldu vera so góðar at brúka hjá seyðatjóvum.
Gamla Dalarætt stóð niðri við Stórá, beint heiman fyri Nýggjagarð. Enn sæst væl, hvussu hon hevur sæð út. Dalurin og Botnar fóru, sum áður nevnt, sundur í 1829, so vit kunnu rokna við, at henda rættin er gjørd í 1830unum.
á Dalarætt - umleið 19?
Rættin við Fríðagilsánna varð tikin í brúk í 1935. Um ta tíðina varð Dalagerðið býtt. Henda rættin varð brúkt til november 1989, tá ið Dalurin og Fløtur vórðu løgdsaman. Frá 1989 til 2005 varð Dalaseyðurin rikin í Flatnarætt.
Í 1954 varð vaskibrunnur við vaskirætt gjørdur við rættina við Fríðagilsánna , og var hetta sostatt tann fyrsti vaskibrunnurin í bygdini.
Tann nýggjasta rættin - nummar 4 - varð tikin í nýtslu 17.07.05, og her kann leggjast aftrat, at hana gjørdi Neli mestsum púra einsamallur.
Rakstur
Tað hava nokk altíð verið riknar tvær gongur: Ytra Gonga og Heimara Gonga. Ytru Gongu fara nakrir niðan á Slættir, og tann hægsti gongur um í Sandfelli. Fyrr, áðrenn marknahegnið kom, var niðasti maður heim eftir Brekkuni, men nú er hann eftir Breiðhjalsbrúnni. Maðurin á Breiðhjalsbrúnni má ikki koma longur heim enn á Gráaklett, tí annars kann seyðurin, ið kemur av Sløttunum, stoyta oman uttan fyri hann. Í Ytru Gongu fara nakrir heim í Barm, og tann hægsti gongur um á Foldarskarði, til hann kemur saman við manninum í Sandfelli.
Heini Nygaard Olsen, Ólavur, Kristian í Lon og Hanni
Síðan verður tikið samanum, og seyðurin stoyttur oman í gjøgnum Ennið og út í Ryggirnar - heilt út móti marknahegninum.
Áðrenn Lítlagerði varð innlagt, varð Ytra Gonga rikin heim í Fríðagil, og tað var mangan strævið at renna heimfyri og venda gonguni á Funningsrættini. Nú verður rikið oman gjøgnum Lítlagerði, og tað er eitt stórt framstig.
Í Heimaru Gongu fara nakrir heim í Barm, og restin heim undir Sandar. Tann hægsti í Barminum situr norðan fyri Kjaftin á Breiðurók og stoytir seyðin, ið kemur tann vegin undan Sondunum.
Tann hægsti undir Sondunum fer gjøgnum Gráfelsrøkurnar og so gjøgnum Breiðurók, meðan tann næsthægsti fer gjøgnum Mjáurók.
Teir, sum eru í Barminum, forða seyðinum, sum kemur undan Sondunum, og stoyta hann oman heiman fyri Stóragil. Tað var ofta trupult at venda seyðinum, tá hann kom við ferð út undir Barmsbrekku, men nú er hegnað niðan undir Barmsbrekku, so tann trupulleikin er burtur. Síðani verður seyðurin rikin oman móti Stórá og so út við ánni og í rættina.
Neli og skurðurin
Ódnir
Ódnir veit man lítið og einki um, men Nýggjustovumaðurin var altíð á Garðabrúnni, og Jógvansstovumaðurin niðastur í Ryggjunum.
Er røktingarmaður av Omanrætt á fjalli, so er hann altíð á Sløttunum.
Systrarnar Hergerð og Anna
Røktingarmenn
Jógvan í Blásastovu ( Joen Joensen, f. 1831)
Gøtu - Jógvan ( Joen Poulsen, f. 1853), sum vaks upp í Blásastovu, var ikki valdur røktingarmaður, men kortini gekk hann burtur í haga til sín doyggjandi dag.
Í lembingini fóru teir gomlu altíð sera tíðliga í hagan. Tann stóra skaðadagin 30. apríl í 1870, tá ið tvey áttamannafør gingu burtur, hevði Gøtu-Jógvan verið í haganum um morgunin. Tá ið hann kom fram við húsunum í Horni, rópti Hans Petur ( Hans Peter Jacobsen, f. 1810) á hann og spurdi: "Er nakað lamb komið í morgun?" "Jú, eitt", svaraði Gøtu-Jógvan.
Gøtu-Jógvani dámdi einki, at lamb undan tvævetursær var gott. Hann segði, at tað fór so illa við ærini, at tey seinnu lombini komu ikki at roynast so væl.
Pætur í Jógvansstovu ( Peter Joensen, f. 1864) varð valdur eftir pápa sín, Jógvan í Blásastovu (Joen Joensen, f. 1831). Pætur røktaði til umleið 1906. Pól Jóhannes í Bíggjarlagnum ( Poul Johannes Johannesen, f. 1888) varð valdur eftir Pætur í Jógvansstovu (Peter Joensen, f. 1864), men hann hevði so lítlan hug til hetta arbeiðið, at hann fór ongatíð at røkta, so ístaðin varð tað pápi hansara, Kornelius í Gortru ( Kornelius Johannesen, f. 1860), ið fór at røkta eftir Pætur.
Sofus Anton í Gortru ( Sofus A. Johannesen, f. 1897) gekk í haganum saman við pápa sínum frá barnsbeini av, og í 1934 varð hann valdur til røktingarmann. Valið fór fram yviri í Túni. Ætlanin var, at valið skuldi vera seint í 1933, men tað mátti bíða til mikkjalmessu 1934, tí sýslumaðurin segði, at valið mátti vera á mikkjalmessu. Sofus Anton var onkuntíð til samgongu í Funningslíð
Kornelius Johannesen, f. 1938, varð valdur til røktingarmann í 1967, men hann hevur eisini gingið burtur í haga frá smádreingi av.
Røktingarmenninir Neli og Gubbi
Kristian Inni í Stovu (Christian Johannesen, f. 1764).
Mangan man hava verið smáligt, og greitt verður frá, at einaferð í teimum ringu árunum fyrst í 1800, meðan Kristian røktaði, var hann um várið á veg í hagan at taka eina røktingarær. Hann møtti Stóra-Heina ( Heine Andreasen, f. 1771), ið átti serstakliga nógva jørð. Kristian fortaldi Heina, at nú fór hann eftir røktingarærini. "Ikki skalt tú fara eftir henni í dag", segði Heini og gav honum ein bógv. Kristian vendi aftur, og dagin eftir var grind í Funningsfirði, og ærin slapp sostatt at ganga.
Hanus Inni í Stovu ( Hans Johannesen, f. 1782).
Jóhannes Inni í Stovu ( Johannes Hansen, f. 1818).
Hans Pauli Inni í Stovu ( Hans P. Johannesen, f. 1856).
Feðgarnir Jens og Neli
Dánjal Rasmus í Horni ( Dánjal R. Joensen, f. 1890). Tað var í 1932, at Sofus Anton á Dalarætt uppnevndi Dánjal Rasmus til røktingarmann eftir Hans Paula Yvir í Stovu, sum um tað mundið flutti inn í Funningsfjørð at búgva.
Hans Edvard Joensen, f. 1929, fór at røkta í 1947 eftir pápa sín, Dánjal Rasmus, men Hans Edvard gekk í haganum frá smádreingi av saman við pápa sínum. Hann gavst at røkta í 2007, og hetta sama árið fór Jens Heldarskarð at røkta.
Neli, Gubbi og Jóhan
Fríðrikur á Grótheyggi ( Frederik Joensen, f. 1817) doyði í 1870 við Fríðriksbáti.
Símun á Grótheyggi ( Simon Justinussen, f. 1849) doyði við Samløguni 1884.
Justines á Grótheyggi ( Justinus Justinussen, f. 1882). Fór heilt ungur at røkta. Tað er eitt sindur ógreitt, um nakar hevur røktað í millum Símun og Justines. Í bestu árum varð Justines so illa plágaður av gikt, at hann var mestsum óarbeiðsførur. Tá ið val av røktingar- monnum var yviri í Túni í 1934, skeyt Sofus Anton upp, at Justines skuldi røkta, so leingi hann orkaði. Hetta varð samtykt, og sonur hansara, Símun, f. 1914, gjørdi ymisk arbeiði í haganum fyri pápan til val av nýggjum røktingarmonnum fór fram í 1947.
Benadikt Johannesen, f. 1917, fór at røkta í 1947 eftir Justines.
Benadikt (1917-1996) - á Dalarrætt 1989
Røktingarløn
Í fyrstani kundi hvør røktingarmaður hava tríggjar ær í part, og seinni blivu tær fýra. Teir fingu einki frá haganum, um ær ikki hevði lamb, og tað kom fyri, at røktingarmaður kom av rættini á heystardegnum bara við vøttunum.
Í løtuni (2011) fáa teir báðir røktingarmenninir 4 miðlingarlomb í part - og somuleiðis 2 hagalomb hvør. Hagalamb er tað besta lambið, ið er, aftir at veðragjólingarnir eru uppgjørdir.
Neli við Heimastaból
Veðragjólingar
Fyrr høvdu teir tríggjar veðragjólingar, seinni vórðu teir fýra og eitt miðlingalamb. Veðragjólingarnir vórðu býttir til jørðina, og miðlinga lambið varð bara tikið við fyri at fáa býtt í fimtingar.
Neli á Klábrekkuni
Fyrr í tíðini vóru veðragjólingar býttir til jørðina og flettir, tá ið teir vóru inntiknir í januar mánað. Sjálvandi vóru teir tussarak, men ivaðust teir gomlu, um veðragjólingarnir vóru etandi, so plagdu teir at taka netjuna - ið bert var ein slintra - og blaka hana upp á hurðina. Hekk netjan føst, var krovið etandi, men datt hon niður, var tað ikki munnberandi.
Burtur í haga
Tá ið Sofus Anton fór burtur í Haga, plagdi hann altíð at ganga heim eftir Brekkuni, niðan í Enni og so niðan í Rossabotn. Haðani gekk hann út gjøgnum Breiðhjalla og upp á Slættirnar og so runt har uppi. Síðani fór hann niður í Rossabotn, eitt sindur heim undir Røkurnar, út undir Barmsbrekku og so til hús. Hetta var ein gongd.
Hin gongdin var at fara heim undir Bust og so heim undir Sandar.
Í lembingini varð gjarna farið í hagan tvær ferðir um dagin, og hvør túrurin tók einar fýra tímar, men tað valdaðist sjálvandi, hvussu líkindini vóru, og hvussu ovarlaga seyðurin lá. Tá gingu røktingar- menninir vanliga soleiðis:
Fyrst varð gingið lágt heim um Heimasta Ból - áraka Steinin í Hórisgrøv - og so út eftir brekkuni út móti Stóragili. Síðani heim undir Barmsbrekku, heim undir Bust, heim undir Sandar, heilt yvir í Kaldakinn og niðan móti Lítlabarmi og Bláabergi, um veðrið var gott. Fyrr var einki hegn móti funningsmonnum, og funningsseyðurin fór út í Líð um veturin og móti vári, so dalaseyðurin lá rættuliga víða um. Síðani var farið út yvir Kráunum og Blotanum, eftir Bustini og inn í Rossabotn. Hetta er tung gongd, tí tað er ímóti alla tíðina. Tá, ið tú vart komin í Rossbotn, var sloppið, tí nú kundi tú taka undan oman úteftir í Ryggirnar. Tá ið útleið, og veðrið gjørdist betri, hækkaði seyðurin, og tá mátti tú eisini taka Breiðhjallan við.
Øll lombini við báðar endarnar við báðar endarnar vórðu tráðdrigin, og tú bjargaði altíð nøkrum lombum við at ganga nógv í lembingini. Tað er ótrúligt, sum ærnar eru hjálparleysar. Ein ær kundi lemba, og lambið fór óklombrandi í eitt hol. Hon kundi so standa og jarma uppi yvir tí, men ófyrr doyði tað, enn at hon tók í oyrað á tí og dró tað uppúr.
Góðir og ringir dagar
Ein røktingarmaður tekur soleiðis til:
Tað hava verið nógvir vánaligir túrar í haganum, men tað hava sanniliga eisini verið minnisríkar løtur. Eg minnist eina serliga vakra sjón. Eg gekk niðan móti Foldarskarði, og tað var brennandi sólskin hesumegin. Tá ið eg komi uppá, liggur mjørkin javnt við skarðið vestanfyri. Hetta var seint á degi, og sólin stóð inn eftir mjørkanum, men tað sá út, sum sólin skein inn eftir eini ísfløtu. Tann sjónin fer mær aldri úr minninum. Vit hava havt fleiri vánaligar fjalldagar um heystið, men eg kann nevna ein serliga ringan. Tað var á skurð í 19?. Tað var av besta veðri um morgunin, men tá ið vit gingu um, fór at glopraregna, og síðani bleiv tað til rennikava, men tað var mestsum stilli.
Vit róku kortini og fingu alla Fyrru Gongu í rætt, men vit vóru ikki meir enn komnir í rætt, nú brestur hann á við knasandi stormi av landnyrðingi. Vit sóu hetta hvassa kavaroksælið koma sum eitt skot heim um Nøvina. Øll gongan bleiv slept inn í Dalagerðið - bara ein veðrur bleiv tikin til hús. Tað var kolandi stormur at ganga ímóti, og tá ið vit komu til hús, stóð brimið í grasinum. Vit fóru beina kós í Gjónna at draga bátarnar niðan, og tað var so dánt, at vit bjargaðu øllum bátunum. - Ódnarveðrið kom so knappliga, sum tað nú einaferð kann koma.
Ymiskt
Serfrælsir
Hans Jákup hjá Siggu ( Hans Jacob Johannesen, f. 1864)
Petur Julius á Teigunum ( Peter Juleus Joensen, f. 1876)
Røktingarmaður hevur orðið:
Eitt árið kom eitt veðurlamb niður úr Gráfelli 27. november, og sum vanligt var í slíkum føri, varð tað selt á auktión Niðri í Túni. Tað fekk einki boð, tí teir søgdu, at tað gimaði, og eingin vildi hava heystlamb úr Gráfelli. Eg gav eitt boð og fekk lambið bíliga.
Um kvøldið fletti eg tað. Tað vigaði 28 pund, og tað sást, at lambið var afturfarið, tí at krovið var svart fram við rygginum, men eg má leggja aftrat, at tá ið krovið var turt, vóru tað fleiri enn eg, ið tóku til, hvussu væl tað smakkaði, so eg veit ikki, hvussu tað er við hesi gimingini, ið ofta verður havd á munni, tá ið sett verður á november mánað.
Eigur tvæveturær stak gott lamb, verður tað gjarna besta lambið, hon fær.
Tað ringa várið 1947 doyðu 45 ær Heimi í Dal, sjálvt um man royndi alt, sum man kundi.
Gubbi (Hans Edvard Joensen 1929 - 2011) í Hornahjallinum
Eigur gomul ær stak gott lamb, er hon avdeyði, og rættast er at taka hana. Sleppir tú henni uppaftur, kanst tú vænta tær neista undan henni árið eftir.
"Einki haldi eg, at orðið klipping er komið av tí, at teir kliptu eitt sindur burtur av doddinum á seyðinum fyri klaka. Nei, eg havi hugsað mær tað, at orðið merkir, at á hesum fjallinum kliptu teir skipanina til - ella kliptu eitt sindur burtur av henni", sigur ein eldri røktingarmaður.
Aar 1867, den 14. Marts, holdtes Grandestævne i Bygden Gjov. Samtlige Huusfædre mødte. Den sædvanlige Inkvisition blev oplæst, men ingen Lovovertrædelser angaves. Forøvrigt blev forrettet det Samme som ved Bygden Sydergøthe anført.
Følgende Forhold bleve ordnede efter Haugeloven af 23. Februar 1866:
Joen Jacobsen, Hans Peter Jacobsen, Joen Sivardsen og Daniel Rasmussen bleve enstemmig valgte til at befare Markeskjællene saavel mellem Bygdens Haugeparter som mod Grandenes Hauger ??????
Opførelsen af Varder ved Bygdeveiene paalagdes.
Rosseskiben er 7 Ros og for Tiden holdes 32 Ros i Gjov.
Søjdemærkerne bleve derpaa omhandlede, og da Søjdemærket paa Dalen faldt sammen med Mærket i Myrehaugen paa Tofte, blev Mærket for Dalen bestemt til Stíft paa begge Ører og Bragd Frammantil paa Vinstra.
Da Vedkommende ønskede endel Kjending i Dalen og Foroven Rat bleve de fornødne Contrakter derangaaende opfattede overensstemmende med Loven og efter Vedkommendes Ønsker og derpaa leveredes de Mødte for at forsynes med alle Eieres og Besidderes Underskrifter og derpaa tilbagesende Sysselmanden.
Videre afgjortes ikke om Bygdeskikke.
Mødet hævet.
Poul Poulsen C. L. Weihe D.J. Danielsen
Aar 1868, den 4. Marts, holdtes Grandestævne i Bygden Gjov. Husfædrene mødte for Størstedelen. - Den sædvanlige Inkvisition blev oplæst, men ingen Lovovertrædelser angaves. Det samme blev forrettet, som førhen findes anført.
Eierne angav, at der i Gjov holdes 3 Ros og 2 ?? tilfælles med Funding.
Samtlige de forrige Aar ved Grandestævne ( Politipr. 14/3 - 67) til at befare Markeskjæl udmeldte Mænd mødte.
De erklærede, at Markeskjællene saavel mellem deres egne som de tilgrænsede Bygders Hauger er i Orden, saa at ingen Uenighed finder Sted, dog bemærkede de, at et Stykke mellem Gjov og Eide, kaldet Skoren, paastaas holdt af Eides Mænd, hvorimod Eierne af Gjov formene sig at have Ret til andel af Samme, efter en gammel Dom eller Contrakt, som imidlertid nu er dem ubekjendt. Ligeledes er der et Stykke Sanderne kaldet, som de fleste af Eierne paastaar henhører saavel til Dalen som Fløderne ( c: Nordhelvt & Syderhelvt)
Aar 1905, den 15. April, holdtes Grandestævne i Bygden Gjov. De sædvanlige Forretninger udførtes. - Ingen Ros holdesi Bygden.
Til tilsynsmand i H. t. Lov om Ødelæggelse af Ravnens Yngel af 11.Marts 1892 ' 11 valgtes for de næste 3 Aar: Joen Joensen ( Sámalsstovu ) af Gjov. Til Forhandling er anmeldt Spørgsmaalet om Sammenlægning af Haugeparterne "Dalen" og "Suðurhælvt" i Gjov til at udgøre en Haugepart, samt i Forbindelse hermed fastsættelse af Regler for hvorledes der skal forholdes med Sommergræsning af Bygdens Koskiben i Udmarken.
Haugeparten "Suðurhælvt" udgør 72 mk. Af Ejerne mødte følgende Personer, der dels eje og efter skriftlig Fuldmagt repræsentere det nedenfor vedføjede Marketal.
1. Joen O. Christiansen, Gjov 9 Gl. 10 Skd.
2. Joen Joensen ( Klåa ) ibd. 1 - - -
3. Kornelius Johannesen ibd. 3 - - -
4. Ole Chr. Klein, Gjov, befuldmægtiget for:
1. Hans Johannesen, Funding, 1 Gl. 00 Skd.
2. Joen S. Petersen, ibd. 1 - - -
3. Johan Kleins Enke, Gjov, 8 - 10 -
10 Gl. 10 Skd.
5. Peter Joensen, Gjov, 6 - - -
6. Sivert Joensen, ibd. Ejer af 3 - 00 -
do - som befuldmægtiget for:
Elias Nielsen, Ejde,1 - - - -
Joen Sivertsens Enke ibd. 3 - 10 -
7 - 10 -
7. Poul Nolsøe Biskopstø, Gjov. 3 - 12 -
8. Joen Joensen, ældste, ibd. 1 - 00 -
9. Johan Joensen, ibd. 1 - 03 -
10. Joen Hejnesen, ibd. 5 - 00 -
11. Johs. Johannesen, ibd. 3 - - -
12. Djone Debes, yngre, ibd. 2 - - -
13. Justinus Justinussen, ibd. som befuldmægtiget for:
Simon Justinussens Enke 3 Gl. 00 Skd.
D.P.Olsen, Funding 1 - - -
4 - - -
14. Joen Joensen ( Såmalstovu ) 1 - - -
15. Chr. Joh. Sivertsen - Ejer - 1 - 10 -
befuldm. for Johan H. Weihe, Andefj. 5 - 00 -
6 - 10 -
16. Joen Joensen ( Fløt ) 1 - 10 -
17. Djone Debes, ældre 1 - 00 -
18. Clement Joensen 1 - 04 -
19. Jacob Matras 1 - 00 -
20. Peter Pauli Joensen, Gjov 10 - - -
21. Poul Johs. Joensen 4 - 10 -
22. Poul Klein, Gjov - Ejer - 4 Gl. 12 Skd.
som befuldmægtiget for:
Th. Rasmussen, Kolter 1 - 00 -
N. Niclasen, ibd. 1 - - -
6 - 12 -
23. Johannes Marius Berg 2 - 00 -
24. Poul Debes 1 - 12 -
25. Ole Debes 2 - 06 -
26. Joen Poulsen 2 - 12 -
ˍˍˍˍˍˍˍˍˍˍ
Haugeparten "Dalurin" udgør 22 Mk., og af Ejerne mødte nedenfornævnte Personer, ejende og repræsenterende det vedføjede Marketal:
1. Joen O. Christiansen 1 Gl. 15 Skd.
2. Joen Joensen ( Klåa ) 0 - 5 -
3. Kornelius Johannesen 3 - 15 -
4. Ole Chr. Klein, som befuldmægtiget
for Johan Kleins Enke 1 - 00 -
5. Peter Joensen 1 - - -
6. Sivert Joensen 1 - - -
7. Poul Nolsø Biskopstø 1 - - -
8. Joen Joensen, ældste 1 - 22 -
9. Johan Joensen 0 - 62/3 -
10.Joen Hejnesen 1 - - -
11.Johannes Johannesen 0 - 19 -
12.Justinus Justinussen, som befuldmægtiget for :
Simon Justinussens Enke, Gjov 2 Gl.
D. P. Olsen, Funding 1 -
Poul H. Haraldsen, Andefjord 1 - 4 -
00 -
13. Chr. Joh. Sivertsen, som befuldm. for:
Johan H. Weihe, Andefjord 1 - - -
14. Jacob Matras 0 - 05 -
15. Peter Pauli Joensen 4 - 05 -
16. Poul Johs. Johannesen 3 - 05 -
17. Poul Klein, - Ejer - 0 Gl 10 Skd.
som bef. for Elsebeth Klein 1 - 10 -
2 - 00 -
18. Johan M. Berg 1 - 10 -
19. Ole Debes 0 - 22 -
20. Joen Poulsen 1 - 00 -
-------------
1 Mk 14 Gl. 10 2/3 Skd.
Fra en del Ejeres Side i Haugeparten "Dalen" gjordes gældende, at efter Haugeparternes Beskaffenhed er det vanskeligt, om ikke umuligt, at holde hver af Haugernes Faarebesætn-inger paa sin egen Hauge. "Suðurhælvts" Faar komme meget ind paa Dalerhaugen, ligesom en del af Bygdens Koskiben søger Græsning paa Dalen. Det vilde derfor bilninge? til større Enighed mellem begge Haugeparters Ejere, at Haugeparterne vare i Fællig. Fra en del af Suðurhælvts Ejeres Side gjordes derimod gældende, at "Suðurhælvt" har Græsningsret i Dalerhauge for en del Faar, ligesom de mene, at Dalen er pligtig til at græsse en del af Koskiben, som Erstatning for at "Dalens" Ejere have erholdt Andel af den af "Suðurhælft" indlagte større Trø, hvorved en stor Del af det Areal, hvorpaa Koskiben hidtil har nydt Sommergræsning, er indhegnet.
Paa Forslag af P. J. Joensen m. Fl. sattes derefter under Afstemning, hvorvidt de ovennævnte Haugeparter blive at sammenlægge, eller skulle forblive delte som hidtil.
Af Ejerne af Haugeparten "Dalen" stemte de foran under Nr. 3, 7, 9, 11, 12, 15, 16, 17, 18 , 19, 20, der repræsentere et Marketal af 1Mk. 6 Gl. 31/6 Skd., samt Sivert Sivertsen, Gjov, repræsenterende 2 Gl. 62/3 Skd. og Peter Jacob Sivertsen ibd., som repræsenterer 62/3 Skd. - ialt 1 Mk. 8 Gl. 162 Skd. for den nævnte Sammenlægning, medens de foran under Nr. 1, 2, 4, 5, 6, 8, 10, 13 og 14 anmeldte Personer repræsenterende 8 Gl. 72 Skd. stemte derimod.
Af Haugepartens "Suðurhælvts" Ejere stemte de foran under Nr. 3, 7, 9, 11, 13, 14, 20, 21, 22, 23, 25 og 26 nævnte Personer, repræsenterende 2 Mk. 11 Gl. 15 Skd. samt Sivert Sivertsen, Gjov, som repræsenterer 7 Gl. og Peter Jacob Sivertsen, Gjov, ejende 1 Gl. 5 Skd. - ialt 3 Mk. 3 Gl. 0 Skd. - for at sammenlægge nævnte Haugeparter, hvorimod de under Nr. 1, 2, 4, 5, 6, 8, 10, 12, 15, 16, 17, 18, 19 og 24 nævnte Personer, repræsenterende 3 Mk. 7 Gl. 6 Skd. stemte imod saadan Sammenlægning.
Det udkræves for at tage gyldig Beslutning efter Grandestævnelovens ' 7, at mindst ??? af hvert Brugs Marketal have stemt for Sagen, men da dette Stemmetal, som det fremgaar af foranstaaende, ikke er opnaaet, tilkendegives det de mødte, at Sammenlægning ikke er vedtaget.
Hvad angaar Sagen om Græsningsret for Bygdens Koskiben, da staar denne Sag i saa nøje Forbindelse med forannævnte Sag om Sammenlægning af Haugeparterne "Dalen" og "Suðurhælvt", at der ikke forinden denne Sag, som agtes indbragt for Landvæsenskommisionen til Afgørelse tillige i hvilket Forhold "Dalen" er pligtig til at afgive Græsning til Bygdens Koskiben, er afgjort, kan fremsættes noget Forslag til Vedtagelse derangaaende. Anmelderne tilbagetog derfor Sagen.
Det protokollerede oplæst. Grandestævne sluttet.
Extrakt - Udskrift
af
Forhandlingsprotokol ved Østerø Syssels Landvæsenskommision.
Aar 1905, den 7. August, Middag Kl. 12, indfandt Landvæsenskommisionen for Østerø Syssel bestaaende af Sysselmand Petersen, som Formand, og Kommisionens faste Medlemmer Kongsbonde J. L. Weihe af Sælletræ og Tømrer J. Rasmussen af Skibenæs, sig i Bygden Gjov paa Poul Nolsø Biskopstøs Bopæl, i Anledning af, at følgende Ejere af Haugeparten "Dalurin" i Gjov, nemlig Poul Klein, P. Johs. Joensen, Kornelius Johannesen og Justinus Justinussen, alle af Gjov, have begært Kommisionens Afgørelse af nedennævnte Spørgsmaal:
1. hvorvidt Ejerne af Haugen "Syderhelft" i Gjov have nogen Ret til at lade Faar fra den til denne Hauge hørende Haugepart "Fløturnar" græsse i Haugeparten "Dalurin", samt
2. hvorvidt Ejerne af Haugeparten "Dalurin" er pligtige til at afgive Sommergræsning til Bygdens Kvægbesætning udover den Andel (1/6), der tilkommer Haugen, som udgørende 1/6 af Bygdens Marketal.
Efter at der var prøvet Forlig mellem Parterne, uden at Forligsprøven kunde tilendebringes, udsattes Sagens videre Behandling Kl. 3 Eftermiddag til Kl. 42 samme dag.
Det protokollerede oplæst.
Sagen udsat til Dags Eftermiddag Kl. 42.
T.J. Petersen J. Rasmussen J.L. F. Weihe.
Forlig:
A. Vedrørende Sagens Punkt 1:
1. Lodsejerne af "Suðurhelft" skulle have Ret til at lade 50 Moderfaar med Lam, fra Haugeparten "Fløturnar" græsse paa det til "Dalurin" hørende Haugestykke "hejmi undir Sondum" kaldet, i Tiden fra 15. Maj til 25. Oktober hvert Aar.
2. De Faar fra "Fløturnar", som nu have Sommergræsning i Haugeparten "Dalurin" paa andre Steder end "undir Sondum", skulle aftages eller vænnes til at have Græsning enten "undir Sondum" eller i "Fløturnar" i Løbet af de første 5 Aar, saaledes at "Fløturnar" efter Udløbet af disse 5 Aar ikke græsser Faar andre Steder i Dalerhaugen end paa Haugestykket "hejmi undir Sondum". De Faar som græsse højest til Fjælds og ikke kunne vænnes til at tage lovlig Sommerhauge skulle ikke formeres,men aftages med en Femtedel hvert af de næst paafølgende 5 Aar.
3. Søjdemændene fra "Fløterne" skulle i det i Punkt 2 nævnte Tidsrum være berettigede til at gaa ind i Dalerhaugen for at drive "Fløturs" Faar hen paa lovlig Sommerhauge, dog maa de ikke gaa med løs Hund.
4. Det Stykke af Haugeparten "Dalurin", som mod Nord begrændses af den nylig indlagte store Trø, og mod Syd af "Fríagjil" og beliggende "undir Brekkuni", skal af hele Bygdens Marketal bekostes indhegnet og holdes sommerfredet, og Indhegn- ingen skal være fuldført inden Udgangen af Aaret 1910. Efter at Indhegningen er tilendebragt, deles Stykket mellem Bygdens samlede Marketal.
B. Sagens Punkt 2 blev saaledes forligt:
1. I den Tid om Foraaret og Efteraaret, som Køerne "gaa ind og ud", skulle Ejerne have Frihed til at holde Kvæget græsse i hvilken Haugepart de selv ønske.
2.Naar Køerne ligge ude om Natten, skulle de græsse i Haugeparten "Fløturnar" og "Dalurin" i Fællig, hvert Aar om Foraaret fra den Tid de begyndte at ligge ude indtil 20. Juni og om Efteraaret fra 1. August indtil de ophøre med at ligge ude om Natten. I Tiden fra 20. Juni til 31. Juli skulle Køerne græsse i Haugeparten "Fyri oman Rætt." 3. Intet Kvæg maa drives ud til Græsning i Haugen efter 30. Oktober hvert Aar.
4. Omkostningerne ved Sagens Behandling for Landvæsenskommisionen udredes saaledes:
Haugeparten "Fyri oman Rætt" 1/6
Haugeparten "Dalurin" 5/12
Haugeparten "Suðurhelft" 5/12 og fordeles mellem Lodsejerne i Forhold til Marketal.
Det protokollerede oplæst og vedtaget, samt underskrevet af samtlige de mødte Ejere.
Poul Klein Cornelius Johannesen m.p.P. Ole Chr. Klein
Peter P.Joensen m.p. P. Poul Debes m.p.P. Klement Joensen m.p.P.
Poul Nolsø Johan Joensen m.p.P. Joen Olrik Christiansen
Johannes Marius Berg m.p.P. Justinus Justinussen
Sivert Joensen m.p.P. ved T.J.Petersen
Joen Joensen, ældste, m.p.P. ved T.J. Petersen
Joen Joensen Ole Debes Joen Poulsen m.p. P. ved T.J.Petersen
Peter Joensen
Sagen sluttet Eftermiddag Kl. 92
T.J.Petersen J. Rasmussen J.L.F.Weihe
Udskriftens Rigtighed bekræftes:
Østerø Syssels Kontor, Fuglefjord 16. Oktbr. 1905
T.J. Petersen
Gebyr for Beskrivelse 75 Øre
= Syvti Fem Øre
T.J.Petersen.
Fyri Oman Rætt er sjáldsamt navn á hagaparti, men tað sigur okkum so mikið, at upprunin má hava samband við orðið rætt.
Ból og seyðahús
á Ambadali:
Bólið á Rivinum
Hetta er ikki nakað beinleiðis ból, men meira at kalla veingir.
Bólið í Breiðateigi (Bólini í Breiðateigi)
Tað hevur vong. Har er eisini eitt annað ból, ið stendur nærri Rógvugili, og tað hevur eisini vong.
Bólið í Rógvugili
Bólið var nakað ovarlaga í Rógvugili - heiman fyri Rógvugil - eitt sindur niðan fyri Keldurnar. Tað er langt síðani avdankað, men tað sæst týðuliga, at ból hevur verið har.
Hetta er ikki nakað beinleiðis ból, men meira at kalla veingir.
Bólið í Breiðateigi (Bólini í Breiðateigi)
Tað hevur vong. Har er eisini eitt annað ból, ið stendur nærri Rógvugili, og tað hevur eisini vong.
Bólið í Rógvugili
Bólið var nakað ovarlaga í Rógvugili - heiman fyri Rógvugil - eitt sindur niðan fyri Keldurnar. Tað er langt síðani avdankað, men tað sæst týðuliga, at ból hevur verið har.
Húsið
Hetta bólið hevur, so langt aftur, sum nakar veit um at siga, verið kallað Húsið, so her má eitt hús hava verið í gamlari tíð.
Dalsærnar ella Tær á Miðjuni høvdu støðu her, men nú er eingin ær eftir í tí fylginum, tí felaseyðurin liggur hægri nú.
Seyðahúsið Norð á Dal
Tað er gjørt tvørtur um ánna, ið rennur heiman fyri Húsið. Jákup Matras, f. 1950, stóð mestsum fyri arbeiðinum. Hetta var í 1987.
Heimanfyri:
Støðubólið
Støðubólið, sum var oman fyri garðin heimi við Støðuánna, fór í einum skalvalopi, og nakrir seyðir doyðu, og tað bleiv hetta avgamla bólið avdankað. Støðubólið var ætlað til Tær Lægru.
Bólið Heimi á Damm (Seyðahúsið Heimi á Damm)
Tað vóru serliga Tær Heimaru í Túninum og Tær Hægru, ið komu í hetta bólið. Bólið Heimi á Damm bleiv tikið niður í 1974, tá ið tað nýggja húsið og tann nýggja rættin komu, so nú koma hesi fylgini í húsið staðinfyri.
Bólið í Bíggjarlagkróki
Í hetta bólið koma Tær Hægru og eisini Tær Oman av Barmi.
Bólið Uppi á Garðsenda (Seyðahúsið á Uppi á Garðsenda)
Tær Oman av Barmi koma eisini í hetta bólið. Bólið á Garðsenda varð niðurtikið umleið 1968, og har bleiv so eitt hús laðað upp og tak lagt á.
Bólið við Bólstein Úti í Byrgi
Í hetta bólið koma Niðastir, men tær koma meir oman á Krók nú, enn tær gjørdu fyrr.
Vongurin Uppi við Bulkabarnið
Ein støða - ikki nakað veruligt ból - var eisini Uppi við Bulkabarnið. Har varð ein vongur gjørdur, men hann er niðurdottin nú.
Seyðahúsið Heimi í Støðugili
Hetta seyðahúsið gjørdi Óli Andreas Kristiansen í 1910-1912. Tað var hildið at vera fínt, tí tað hevði tak, men í 1963 varð nýtt hús gjørt her. Tá var tað gamla húsið illa farið, men grundin á tí gamla húsinum er uppií hesum nýggja - tað bleiv bara stoypt aftrat. Breiddin er tann sama, men hetta nýggja er nógv størri og hevur reising. Tað gamla hevði slætt tak.
Til hetta húsið koma Tær Lægru.
Seyðahúsið á Stórheyggi
Nýtt seyðahús varð bygt á Stórheyggi í seinnu helvt av 1960unum, og her hevur einki ból verið fyrr. Svend Joensen, f. 1912, var formaður fyri arbeiðinum.
Til hetta húsið koma Tær undan Horninum.
Olrik, Hanni, Ólavur, Pól Hans Jacob, Hans og Fróði
Harur
Sáttarenni er ikki nakar góður haruhagi. Vit hava einki yvirlit yvir gongdina, men síðani 1967 hava Osvald á Klá og Jónsvein Mikkelsen, Toftum, skotið harur her. Osvald doyði 01.04.2006, og Jónsvein gavst at skjóta í 2009. Tað besta árið fingu teir einar 45 harur, og tað ringasta árið bert 1. Miðalár fingu teir einar 20-30 harur.


text:
Tað var í desember í fjør, at fámjiningurin, Arnbjørn í Smiðjuni, keypti tað, sum áður varð rópt Gistingarhúsið í Øravík, og síðan keypið hevur hann brúkt nógva tíð og orku upp á at dagføra tey 16 kømrini í gistingarhúsinum. - Tað er eingin veggur fluttur, men kømrini, sum øll hava wc og bað, eru nú gjørd meira nútímans og hugnalig, sigur hann.
Øll 16 kømrini eru dupultkømur, og møguleikar eru harumframt at fáa tvær eyka uppreiðingar í seks av kømrunum – og eina eyka uppreiðing í hvørjum av hinum 10 kømrunum. Tað merkir, sigur eigarin, at tilsamans 54 sovipláss í mesta lagi eru í Øravík.
Hjá Gist í Øravík, sum nýggja navnið á gistingarhúsinum er, hava fólk eisini atgongd til felagskøk. - Ætlanin var at hava alt klárt tíðliga í summar, men tað náddi eg ikki. Tó at tað dró út, hevði eg nakað av útleiging í seinnu hálvu av summarinum og í heyst, sigur Arnbjørn í Smiðjuni.
Ætlanirnar hjá Gist í Øravík røkka longur enn bara til gisting, vakra náttúru og familjuferðir. Eigarin arbeiðir eisini við at skipa ein part av bygningunum, sum ikki verða brúktir til útleigan, sum eitt sonevnt “action house”, har fólk kunnu leiga seg inn at kappast undir taki við serligum byrsum og plastkúlum.
- Hetta er ikki paint-ball, men eitt annað slag, sum eg haldi er nógv meira spennandi, og byrsurnar skjóta neyvari. Økið, har spælt verður á, er einar 700-750 fermetrar stórt, og hetta verður fantastiskt at spæla og kappast á.
Arnbjørn í Smiðjuni sigur, at her verður skotið við 6 mm. plastkúlum og tey, ið kappast, brúka trygdarútgerð. Ætlanin er, at eini 10 fólk skulu kunna kappast í senn. Tú merkir plastkúlurnar, tá tær raka, men við trygdarútgerðini kemur eingin til skaða.
- Tað er nokk eingin ivi um, at hetta er eitt mannfólkaspæl meira enn nakað annað, og ætlanin er við nýggju bókingarskipanini, at fólk eisini skulu kunna bóka seg til slíkar kappingar her í Øravík, sigur hann.


text:
- Tórshavnar Kommuna hevur givið okkum loyvið at brúka onnur sløg av takplátum enn eternitt. Randarhús kunnu nú nýta Plannja sinus 51, aluminiums takplátur. Býráðið samtykti, at víkja frá servituttinum við tí treyt, at vit brúka aluminiums plátur av merkinum Plannja sinus 51 við sama profili og litinum Warm White.
Alle indlæg af Skrivari
Fundur um biogassverkið
Til øll eigarfeløg omanfyri Vegin Langa,
Fyri at fáa lýst øll viðurskifti viðvíkjandi ætlanini at byggja biogassverk á Skarðshjalla, verður almennur kunnandi fundur mikukvøldið 29 mai kl. 19.30 í skúlanum við Løgmannabreyt.
Kári Mortensen frá Orka og Fróði Mortensen leiðari á biogassverkinum, koma at greiða frá.
Ruddingardagur og grilla
Leygardagin 11. mai er árligi ruddingardagurin, og vit fara at rudda og fríðka um inni á Gøtu.
Vit møtast sum vant kl. 10 í Býlingshúsinum til kaffi/te, sunkist og kringlu.
Í ár eru bæði rudding og nøkur løtt projektir á skránni, so jú fleiri vit eru, jú betri.
Vit enda ruddingardagin við at grilla pylsur kl 13 í fríøkinum á Niðarugøtu undir Býlingshúsunum.
Veitsla – Veitsla
Skundi tykkum at melda tykkum til árligu grannaveitsluna Inni á Gøtu.
Veitslan verður í býlingshúsunum 16. mars kl 19. Vit kunnu gleða okkum til alt møguligt! Góðan mat frá Rúna Djurhuus, góðan tónleik og felagssang og eitt stak hugnaligt kvøld saman við grannum.
Grannaveitslan kostar 200 kr fyri hvønn gest, og tilmelding fer fram við at flyta peningin á konto 9181 – 1667213. Minst til at upplýsa navn og bústað.
Seinasta freist at melda seg er 8. mars, so nú er at skunda sær. Spyrji endiliga allar grannar, sum tit síggja, um tey hava minst til at melda seg eisini.
Vælkomin, øll somul!
Her er faldarin, sum er borin út í hvørt hús:
Opið Hús
Opið hús tiltakið er væl umtókt millum børnini og tiltakið heldur fram til 30. mars.
Her er faldarin, sum er borin út í hvørt hús. Her síggja tit nær tiltøkini eru og hvørji foreldur hava ábyrgd einstøku kvøldini.
Biogassverk á Skarðshjalla?
Biogassverk verður projekterað á Skarðshjalla.
Verkætlanin er í ferð við at fáa umhvørvisgóðkenning frá Umhvørvisstovuni.
Skulu vit óttast ringan lukt frá hesum granna?
Leygardagin 23. februar kl 14 kemur Fróði Mortensen frá Bakkafrost at greiða frá.
Øll eru vælkomin í býlingshúsið.
Opið Hús byrjar 16.jan
Opið hús byrjar aftur ?
Mikukvøldi 16 januar kl. 18.30-20.30 verður opið hús í Býlingshúsinum. Tiltakið er serliga ætlað børnum í skúlaaldri 1. – 5. flokk. Vit fara at spæla bingo og hugna okkum saman. Foreldur eru eisini vælkomin inn at fáa sær ein kaffimunn, og nýggj foreldur hava høvi at kunna seg um tiltakið.
Vaktarlistin verður lagdur út her á síðuna og borin í hvørt hús ein av komandi døgunum.
Vit gleða okkum at síggja stór og smá, kend og nýggj andlit ?
Nýggjársbál og faklagonga avlýst vegna veður
Veðurvánirnar fyri gamlaárskvøld eru ringar og útlit eru fyri nógvum vindi.
Vit hava tosað við veðurmann okkara Petur Hans Dahl, sum eisini skuldi halda nýggjársrøðuna í ár. Tað er ikki ráðiligt at hava nýggjársbál og faklagongu í so nógvum vindi, so nevndin hevur tikið avgerð um at avlýsa faklagonguna og nýggjársbálið í ár.
Hetta merkir, at vit ikki gera faklar í býlingshúsinum í kvøld. Og hetta merkir eisini, at vit ikki samlast á miðdegi í morgin fyri at byggja upp bálið og seta upp oljublikk eftir Ovarugøtu og Niðarugøtu.
Vit mugu eiga alt hetta til góðar til næsta ár.
Gott nýggjár øll somul.
Sirkulvenjing byrjar aftur
Útferð sunnudagin 20.august kl. 13: úr Fuglafirði til Hellurnar
Tíðin er komin til gongutúrin hjá eigarafelagi okkara. Á veitsluni hjá eigarafelagnum í vár bjóðaðu Jústines og Poula Eidesgaard til gongutúr úr Fuglafirði til Hellurnar. Túrurin verður nú sunnudagin 20.august. Túrurin er umleið 3 km langur, uml 2,5 tíma.
Vit hittast í býlingshúsinum Inni á Gøtu kl 13 og koyra í egnum bilum til Fuglafjarðar. Sjálvur gongutúrurin byrjar við fótbóltsvøllin í Fuglafirði.
Komin til Hellurnar bíðar okkum ein drekkamunnur.
Vit skipa fyri koyring aftur til Fuglafjarðar eftir bilunum.
Tilmelding á facebook ella send teldupost til nevnd@inniagotu.org. Ella kom bara í býlingshúsið sunnudagin 20.aug kl 13, so fylla vit bilarnar.
Vit vóna, at nógv hava hug at koma við út at ganga!
Vinalig heilsan nevndin: Lis, Jan, Petur, Amy og Áki


text:
Vælkomin
til heimasíðuna hjá Viðareiðis kommunu
Opið er:
Vinarliga vendið
tykkum við telduposti til kommununa á: info@vidareidi.fo
Um átrokandi neyðugt er at fáa samband við
kommununa kann ringjast til tlf. nr.: 231081.
Hans Jákup Kallsberg, borgarstjóri nr.: 231081
Tíðindi
2019/10/23
Starvslýsing: Dagrøktari til Viðareiðis kommunu
Søkt verður eftir einum dagrøktara fyri dagrøktara í barnsburðafarloyvi, at arbeiða fulla tíð. Farloyvistarvið er at byrja 15. nov. 2019. Starvstíðin er fram til 2. nov. 2020.
2019/10/16
Broyting í ruskinnsavning hesa vikuna
Húsarhaldsposarnir, sum vanliga verða heintaðir mikudag, verða heintaðir hósdag hesa vikuna. Húsarhaldsposarnir, sum vanliga verða heintaðir hósdag, verða heintaðir fríggjadagin. Nærri kunning er á heimasíðuni hjá IRF: https://irf.fo/kunning/broyting-i-husarhaldsinnsavning-mikudag-hosdag-og-friggjadag/


text:
Nú kemur Aqua á Vágsbø
Nú kemur heimskendi hitbólkurin Aqua fyri fyrstu ferð til Føroya at framføra. Bólkurin, sum í 1997 fekk rungandi altjóða gjøgnumbrot við sanginum Barbie Girl, fer at framføra øll síni altjóða hitt á Summar Festivalinum í august.
Tað var í 1994, at tónleikararnir í Aqua fyrstu ferð funnu saman, og tvey ár seinni kendi allur heimurin bólkin. Fyrsta risahittið hjá Aqua var Barbie Girl, og so var leiðin slóðað inn á hitlistarnar, har eisini sangir sum My Oh My, Doctor Jones, Turn Back Time, Cartoon Heroes, Around The World og aðrir sangir klatraðu upp á tindarnar.
Part av 00’unum høvdu tónleikararnir í Aqua solokarrieru, men í 2008 funnu tey saman aftur og hava síðani framført kring allan heimin. Nú er tíðin komin, at Aqua kemur til Føroya við øllum teirra stóru hittum og fer at geva føroyingum ársins festligastu konsert á Vágsbø.
Lene Nystrøm, René Dif og Søren Rasted eru høvuðsfólk í Aqua, og afturat sær hava tey ein egghvassan tónleikabólk, sum lyftir løttu poppsangirnar hjá Aqua upp á ein høgt tónleikastig á pallinum.


text:
Svensk songkvinna á Summar Festival
Fólktatónleikarin Elona Planman fer at syngja á Summar Festivalinum 2019.
Elona Planman hevur seinastu árini ferðast nógv at spæla konsertir. Hon kallar sínar konsertferð »Evighetsturnéen« og hevur okkurt ár ferðast mest sum uttan íhald kring norðurlond.
Elona syngur sterkar sangir við lívsjáttandi og viðkomandi tekstum. Hon spælir gittar og munnharmonikku, og hon er nærverandi og hugtakandi á palli. Elena syngur um lívið og lívsførslu, og hon er partur av nýggjum ættarliði, sum skrivar norðurlendskar vísur.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Mannarættindi ikki brotin í føroysku ferðsluni
Føroyska ferðslulógin er ikki brot á mannarættindasáttmálan. Tað hevur Hægstirættur avgjørt í dag.
Sambært føroysku ferðslulógini eigur bilførari at boða politinum frá, tá hann er partur í ferðsluóhappi. Tað gjørdi maðurin, sum er dømdur í hesum málinum, ikki.
Verjin hjá manninum heldur uppá, at tað er brot á mannarættindasáttmálan at áleggja fólki at melda seg sjálv.
Seks-tíma reglan
Málið er eisini um seks-tíma regluna í ferðslulógini. Hon sigur, at verður bilførari tikin ávirkaður áðrenn seks tímar eru farnir, síðani óhappið hendi, verður hann dømdur fyri at koyra ávirkaður, sama um hann var edrúur, tá hann koyrdi.
Maðurin fekk 8.500 krónur í sekt og misti koyrikortið treytaleyst í trý ár fyri at koyra á eitt fólk, sum var til gongu.
Sambært dóminum steðgaði hann ikki eftir óhappið, hann hjálpti ikki tí, sum hann koyrdi á, og hann meldaði ikki óhappið til politiið. Hetta var fyrst í apríl 2015.
Maðurin hevði promilluna 1,39, tá hann varð tikin. Hægstirættur lækkaði tó sektina niður í 1.750 kr. og álegði statskassanum at gjalda sakarkostnaðin hjá manninum í Føroya rætti, Eystari landsrætti og í Hægstarætti.
Sí eisini


text:
Hetta segði Annika Olsen, borgarstjóri í Tórshavnar kommunu, millum annað í røðu á Bursatanga seinnapartin, har hon saman við nógvum øðrum tók ímóti træseglskipunum, sum løgdu at kei, nú manningarnar umborð á siglandi arvi okkara skipa fyri Regatta. Skipini komu á Havnina av Sandi og leggja leiðina víðari til Leirvíkar seinni í dag.
– Tey flestu vita, at okkara Merki á fyrsta sinni kom til heiðurs og æru umborð á eini slupp tann 25. apríl 1940. Men slupptíðin umboðar bæði gleði og sorg, og Merkið er tað sama, vit í gleði og stolt vinda á fulla stong, sum vit í sorg vinda á hálva stong í samkenslu við teimum, ið mist hava.
– Undir seinna heimsbardaga mistu vit 132 sjómenn av krígsávum. Vit mistu fimtan sluppir, seks skonnartir og fýra trolarar. Onkur hevur roknað út, at hetta í dag hevði svarað til, at vit mistu 50 mans á sjónum hvørt ár næstu fimm árini. Føroyingar mistu eitt hálvt prosent av fólkatalinum og taldust tí millum av krígsávum harðast raktu lond í heimshøpi.
Hans Andrias Djurhuus yrkti so rámandi:
Har fórust so mong,
mangt eygað varð sløkt,
meðan gotrini dundu um økt –
tó hugdjarvir menn bitu fast saman tenn,
og á stongini flaggið hekk høgt.
– Herfyri hevði Tórshavnar kommuna vitjan av Akranesi. Tá fingu vit handað kort yvir íslendskt sjóøki við øllum skipum, sum fórust undir Íslandi frá 1870 fram til 1993. Hesi árini fórust 66 føroysk skip undir Íslandi og ikki færri enn 400 føroyingar sjólótust.
– Ovast til vinstru á hesum syrgiliga korti stendur sluppin Verdandi merkt. Hon hevði ein serligan týdning í mínum hugaheimi, tí tann missurin var svárur fyri mína familju, tá langabbi, langabbabeiggi og tveir ommubeiggjar fórust í. Tann øgiliga sorgin, ið stendst av slíkum, varar í fleiri ættarlið. Søgurnar doyggja ongantíð.
– Onkuntíð hava vit hug at romantisera slupptíðina. Men hetta var ikki nøkur góð tíð. Hon kostaði okkum nógv í strevi, mistum mannalívum og sorg og sakni. Vit vóru eftirbátur og keyptu gomul skip úr grannalondunum.
– Men kortini var tað slupptíðin, sum broytti okkara samfelag frá bóndasamfelagi til eitt ídnaðarsamfelag. Menningin byrjaði við sluppunum. Og tá vit sleptu sluppunum gekk menningin skjótt og vit mentu okkum eftir nøkrum fáum áratíggjum til at vera heimsins mest framkomna fiskivinnutjóð á mongum økjum.
– Í dag kemur regattaflotin stolt siglandi inn um Glyvursnes móti Gulanum, inn við Argjalandinum móti Bursatanga. Nú er Johanna ikki við í dag, men umborð á gomlu Johonnu standa róðursmenn annars altíð við stýrisvøl, klæddir sum í gomlum døgum, sum geva sær stundir at greiða frá um seglføring, vaðbein og lippukassar. Tað er eitt heilt annað tungumál at hoyra á Westward Ho, tá ið menn hála fokkuna upp, leggja undir lippuna, halda tørn og seta á kuffilnaglan.
– Umborð á Draganum er kahúttin riggað um til skúlastovu. Her verður undirvíst og her kemur endamálið við varðveitslu av gomlu træseglskipunum til sín rætt, tí hetta er okkara siðsøguligi mentanararvur, flótandi fornminni fyri okkara samfelag sum fiskivinnutjóð, hvørs lívsgrundarlag hevur verið og framvegis er á sjónum.
– Hetta er eisini eitt livandi minni um vakrastu ensku sluppirnar, ið vórðu bygdar í 1880’inum. Hesar sluppir, ið seinni komu til Føroyar at virka, hava havt ómetaliga stóran týdning fyri lívið og búsetingarmynstrið her á oyggjunum. Tann vinnuliga framgongd og tað virksemi, tær hava havt við sær, hevur lagt lunnar undir fleiri av stóru vinnufyritøkunum, vit enn hava.
– Hvør hevur ikki sæð gamlar myndir úr Vági, av Trongisvágsfjørði, Fuglafirði, Klaksvíkini, Vestmanna, Vágsfirði, Miðvági ella Havnini, har sluppirnar lógu tættar við kei, á redini ella úti á fjørðinum.
– Sjálv vaks eg upp skamt frá Fløtuni Fríðu, har Nólsoyar Páll framdi eitt nýbrot í føroyskari siglingarsøgu og sjómansskapi, sum førdi við sær, at nú bar til at sigla á føroyskum kjøli millum lond. Men kortini gekk long tíð, áðrenn føroyingar við sluppunum gjørdust sjómenn á fjarum sjóleiðum.
– Ein av sluppunum, sum megnaði at sigla og koma heilskapað gjøgnum krígsárini – og sum eg minnst øll barnaárini – var Johanna TG 326. Hon er frá 1884, men varð sum 10 ára gomul seld til handilsmannin Jákup Dahl í Vági. Hon var millum teirra, sum Winston Churchill mintist í takkarrøðu fyri stóra fiskaflutningin til Bretlands undir krígnum.
– Tá ið Johanna varð løgd í 1972 varð gjørt av at bjarga sluppini. Hon var seld fyri eina krónu og sett á land, har eldsálir sum Ove Mikkelsen og Gudmund Jacobsen stóðu fyri at seta hana í uppruna stand. Og vágbingar stuðlaðu við at spæla bingo og at finna uppá eitt ótal av tiltøkum, líka til Johanna var liðug. Stuðul kom eisini úr øllum landinum.
– Hetta var bara eitt dømi um gott samanhald og eitt brennandi ynski um at bera søguna víðari til komandi ættarlið, at virða tað knoss og tey mongu tap, sum eisini eru partar av søguni. At vit sum tjóð skulu vera errin av hesum skipum og teimum fólkum, sum hava bygt land, hava ríkað samfelagið og lagt aftrat føroyska mentanararvinum.
– Westward Ho, sum Tórshavnar kommuna eigur, varð bygd sama ár sum Johanna. Í dag verður hon brúkt til umboðandi virksemi, útferðir og til fiskikappingar millum skúlaungdóm. Hjá okkum er drúgv siðvenja, at allir skúlanæmingar skulu út at sigla og fiska við Westward Ho. Hetta er týdningarmikið og við til at menna og menta okkara ungdóm.
– Tað verða skjótt hálvtannaðhundrað ár síðan, at fyrsta sluppin kom til Havnar. So í søguligum høpi er tað ikki serliga langtsíðan at sluppirnar lógu á Vestaruvág. Pakkhúsini standa framvegis mong og eru við at verða endurnýtt til eina blómandi mentan í hesum øki, har tað áður uddi av arbeiðandi fólki á fiskastykkjum, har tað varð lossað og landað og tað angaði av tjøru og fiski.
– Tað er rørandi og stórbært at síggja træseglskipini stevna inn í býin. Felagið Føroysk Træskip eigur eina hjartans tøkk uppiborna fyri tykkara stóra arbeiði fyri træseglskipini. Við regattasigling sum hesari og gera tit træseglskipini viðkomandi fyri okkum øll.
– Tit eiga øll eina hjartans tøkk uppiborna fyri tykkara týdningarmikla arbeiði at varðveita hesi skip. Hetta er livandi siðsøguligur mentanararvur, sum føroyska tjóðin ongantíð má missa burtur, tí sluppirnar meira enn nakað annað vóru tær, sum slóðaðu fyri teirri stóru samfelagsligu menningini, vit hava upplivað seinastu stórthundrað árini.
– Vit gleðast um at taka ímóti hesum fagra fylgi av føroyskum træseglskipum. Nú fara tit um landið at greiða frá um farnar tíðir, tit styrkja okkara søguliga og mentanarliga tilvit og fáa okkum at steðga á eina løtu og undrast, hvussu hesir deyðssiglarar kundu avrika so nógv.
Eg fari at enda við einum broti hjá Hans Andriasi aftrat:
Hátt tykkar verk er mett.
Nú flagg í topp, hvítt, blátt og reytt,
og havsins kvæði enn tit kvøðið, havsins menn.
Og báran brøtt og blá, sum mangan vandaleikin sá,
hon er – tað svitast ei – vár egna, dýra leið.
– Eg fari at enda at ynskja øllum manningunum á træseglskipunum og øllum øðrum gestum hjartaliga vælkomnum til Havnar, og enda við gomlu heilsuni, sum hoyrdist á hvørjari brúgv, tá sluppirnar loystu frá landi:
Blíðan byr og Jesus fylgið tykkum.


text:
Sigoynarin
Í stóran mun snýr politikkur seg um at virka til frama fyri fólkið í landinum eftir framlítandi hugsjónum, og skal tað bera til, er støðugur tørvur á einum yvirskipaðum stjórnmálsligum karmi. Vit hava roynt amtið, har onnur tjóð sat fyri øllum valdinum. Tað var ongin succés. Dynamikkurin lá smokkaður í mýrulendinum. Stríðsárini rivar fyri eygunum, og hóast fólkaatkvøðuna fingu vit heimastýrið, har danskt og føroyskt vald verða krøkt í hvørtannað, – kortini eiga danir stórviðin. Yvirræðið. Vit eru lagdir undir donsku grundlógina. Teir umboða okkum harvið á bonaðu fjalunum – eitt nú í ST, – har nationalstatirnir hittast fyri at navigera heimsskútuni fram á leið og kyrra, táið á stendur. Politiski legitimiteturin í einum heimastýri røkkur ikki inn um gáttina í bygninginum á First Avenue á Manhattan, á matriklinum, sum Rockefeller í sínari tíð gav heimssamfelagnum.
Heimastýrislógin er farin um pensiónsaldur, – væl tað. Í ávísan mun hevur hon kunnað brúkst, í hvussu er gav hon somikið av andarúmi, at føroyingar við egnari megi hava smíðað sær eitt vælferðarsamfelag hesi árini. Hon forðaði kortini ikki kreppuni í nítiárunum og tá fekst aftur sjón fyri søgn, at tørvur var á nýggjum karmi. Treytaleysum sjálvræði, men tað eydnaðist ikki, kortini hendi so mangt annað. Kutað varð í donsku ríkisveitingina (gjald fyri vald) og nakað av danska valdinum er foykt undan karminum, táið føroyingar sjálvir hava skipað seg í ymsum samfelagshøpum.
Hóast danska ríkisveitingin og føroyskt sjálvræði ikki eru tvær alin av sama vaðmali, so hevur materialiseraði hugburðurin í landinum í stóran mun førkað hesi høpini saman í ein bul. At kutað var í ríkisveitingina, samstundis sum hon varð løgd á gler, er fremsta takið á sjálvbjargnisleið í okkara tíð. Sitandi samgonga tók yvir eina skuldbindandi leið. Hon hevur megnað at venda gongdini, og hugsa vit í fíggjarlóg/sjálvræðis-termum, eru vit komin at teimum mørkum, at búskaparligu argumentini, ímóti at víðka okkum um sjálvræði á heimspallinum, ikki eru til longur. Tí ræður nú um at leggja eina skipaða ætlan fyri, hvussu vit stoyta restina av danska valdinum yvir Føroyum fyri borð. Tann gongdin skal røkka heilt framat einari flaggstong á Manhattan.
Alternativið er status quo, – at agera politiskt sum sigoynaradrongurin í Hvítbókini hjá Einari Már Guðmundsson. Einaferð íslendski rithøvundurin var á ferð við lunnavagni í Svítjóð, á Sörmlandsleiðini, kom hann at sita í eini coupé saman við einari sigoynaramammu og tíggju – 10 – ára gamla soni hennara. Drongurin við krunkasvarta hárinum og stóru brúnu eygunum var farin at ressast, tað læt áhaldandi í honum, hann júkaði og júkaði um eitthvørt, á einum óskiljandi máli, og bráðliga knappar mamman blusuna upp, stingur aðra hondina inn um, og syftir annað bróstið fram. 10 ára gamli sonur hennara sýgur alt sum hann orkar, og táið hann hevur fingið seg ótystan, skúgvar hann bróstið frá sær og leggur seg afturá í setrinum og ropar. Eftir tað fær hann sær eina sigarett, festir sær í og roykir sum var onki sjálvsagdari enn tað.
Tíðin hjá føroysku tjóðini sum danskt bróstabarn eigur at vera farin.
Nobelvinnarin í føgrum bókmentum, týskarin Günter Grass, sáli, segði einaferð: “Søgan, søgan sum vit siga hana, er sum ein forstoppað kumma. Áhaldandi skola vit niður, men tað sum er farið av okkum heldur bara á við at koma uppaftur.”
Vit eiga ikki at gloyma søguna, men nú eru vit komin so langt fram á leið í øllum lutum, at veljarin eigur at geva teimum eitt mandat, sum ætla at leggja stjórnmálsligu kósina fram í sjálvræði. Eitt trivaligt kut í ríkisveitingina er ein góð byrjan, serliga í hesum døgum, táið sagt verður, at arbeiðsmarknaðurin er komin undir trýst. Arbeiðsloysi er ikki til, trýst er komið á lønarlagið og kappingarføri viknar. Búskapurin, serliga innan byggivinnuna, er alt ov heitur, – tá er eitt kut í donsku ríkisveitingina tvífaldur vinningur – fyri arbeiðsmarknaðin og tjóðina, ið hevur lagt kósina fram í sjálvræði.
Gott val.


text:
Bloggur
5. desember 2014
Hesin bloggur, tit lesa nú, er tann fimti og møguliga seinasti hjá mær, nú undanfarni bloggari, Ingun Malunardóttir Háberg, kemur aftur úr barnsburðarfarloyvi. Eg vil so nýta høvi at takka fyri meg og eisini taka samanum, nú hetta árið fer at halla, og tað eisini bert er eitt hálvt ár, til eg vónandi verður bachelor.
Eg vil, nú eg líkasum skal gera ein status yvir útbúgvingina higartil, koma inn á tað, sum hevur verið gott, og tað, sum kanska kundi verið øðrvísi ella betri. Eg havi nevnt tað fyrr, og tað er, at eg havi lært sera nógv hetta hálvatriðja árið, eg havi gingið á Læraraskúla. Innan sálarfrøði, didaktik, etik, námsfrøði, vísindaástøði, føroyskt, náttúruna, um orku, burðardygd og nú seinast í støddfrøði, bara fyri at nevna nøkur evni.
Eisini havi eg lært nógv nýggj og spennandi fólk at kenna. Floksfelagar av báðum kynum í øllum aldri og við eini fortíð, sum ber boð at hetta at ganga á Læraraskúla, er ikki tað fyrsta, tey hava roynt her í lívinum. Millum mínar floksfelagar er ein skipari, ein teldumaður, ein froskmaður, ein møbilseljari, tvær bankakvinnur, ein sjúkrarøktarfrøðingar, ein speditør, ein námsfrøðingur bara fyri at nevna nøkur.
Sjálvt um mær dámar væl at ganga í skúla saman við fittum floksfeløgum og fittum lærarum, eru ymisk viðurskifti, sum kundu verið betri. Eg vil koma nærri inn á trý av hesum. Tað generella stigið á undirvísingini, undirvísingarhátturin og starvsvenjingin.
Tað, sum eg vil siga um generella stigið á undirvísingini er, at tað er ov tilvildarligt. Tað er ymiskt frá lærara til lærara, og tað sýnist ikki sum, at tað er ein reyður tráður gjøgnum undirvísingarskeiðið. Nú vit hava støddfrøði gerst hetta øgiliga sjónligt. Vit høvdu fyrst algebra, og fatanin hjá læraranum var, at vit áttu at duga støddfrøðini á einum hægri stigi enn næmingar í fólkaskúlanum. So undirvísingin varð lagað nógv eftir tí soleiðis at sera stórur dentur varð lagdur á tað fakliga. Alt gott um tað, men eftir heystfrítíðina, tá vit fóru at hava geometri, var endamálið hjá læraranum (sum var ein annar), at vit skulu duga at undirvísa fólkaskúlanæmingum í støddfrøði, so her verður líka stórur dentur lagdur á didaktikkin, sum á tað fakliga. Tvs. at eftir heystfrítíðina hava vit fokuserað nógv á, hvussu vit skulu undirvísa. Fyri heystfrítíðina var tað stórt sæð ikki tikið upp á tungu. Her sakni eg ein yvirskipaðan leist ella ein reyðan tráð. Tað sýnist, sum tað fullkomiliga er latið lærarunum upp í hendi, hvussu og í hvørjum undirvíst verður í.
Nú havi longu nevnt tað næsta evnið, nevnliga undirvísingarháttin. Skal denturin leggjast á at læra okkum eitt fak, ella skal denturin leggjast á at læra okkum at undirvísa í einum faki.
Persónliga haldi eg, at tann seinni leisturin er betri, tí er tað ikki endamálið við Læraraskúlanum, at læra okkum at undirvísa:) Fyri nøkrum árum síðani vórðu tær tríggjar útbúgvingarnar til pedagog, lærara og sjúkrarøktarfrøðing broyttar soleiðis, at tær gjørdust meira akademiskar. Hetta kann vera gott, serliga um mann ætlar at lesa víðari, men sum praktikarar úti á arbeiðsmarknaðinum er hetta eitt klárt afturstig. Og tað leiðir meg til tað triðja evnið, ið eg ætlaði at koma inn á, nevnliga starvsvenjingina.
Nú veit eg ikki, hvussu nógvar tímar pedagogar og sjúkrarøktarfrøðingar eru í starvsvenjing ígjøgnum útbúgvingina, men, sum eg skilji á teimum lesandi, ynskja tey sær meir. Hjá okkum lærarum er starvsvenjingin 30 tímar hvørt ár. Tvs. at vit hava havt 120 tímar í starvsvenjing, tá vit einaferð fáa eitt læraraprógv. Og tað haldi eg er alt ov lítið. Nú er nokkso nærliggjandi hjá mær at samanlíkna læraraútbúgvingina og ljósmóðirútbúgvingina. Tá ein lærir til ljósmóðir, er sera nógv praktik í samband við ta útbúgvingina. Fulla arbeiðstíð, nógvar vikur ella mánaðir á rað, øll 4 árini. Vit hava 30 tímar um árið spjaddar út á 4-5 vikur. Eg sigi bara stakkals børn, og stakkals foreldur og stakkals ljósmøður, um ljósmóðurin hevði líka nógv av ella líka lítið av starvsvenjing, tá hon fer út at taka ímóti børnum, sum vit lærarar hava, tá vit fara "út at taka í móti børnum."
Nú hoyrist annars, at ein arbeiðsbólkur er settur at endurskoða læraraútbúgvingin. So vil eg bara her til seinast vóna, at tað, sum eg havi nevnt her omanfyri, er við, tá nýggja útbúgvingin verður skipað.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Kirkjubømúrurin, Mariukirkjan, Líkhús
2019-10-11 12:43
Skulu vit avskriva tjóðararvin?
Hvat er at gera?
Útfyllingin við gróti úr Sandoyatunlinum í Lágudølum á Velbastað hevur fingið kjakið um verju av okkara stórsta mentanararvi í Kirkjubø at kykna aftur, tíbetur!
Eingin ivi er um, at landsins myndugleikar eins væl og Tórshavnar kommuna eru á vandakós við at ignorera tað fakta, at talan er bert um tíð áðrenn havið hevur máa somikið meira burtur av bakkanum niðanfyri Mariukirkjuna, Múrin og Líkhús, at tjóðararvurin er horvin einaferð með alla!
Ikki einans er hetta fúl skomm, at einki tiltak verður sett í verk, men sanniliga er hetta ein politisk skarnsgerð av teim allarstørstu mótvegis okkum føroyingum og okkara eftirkomarum.
Betsi møguleiki nakrantíð er her og nú!
Avlopsgrótið úr Sandoyartunlinum er tókt. Enntá tykist alt ov mikið at vera til, so hví ikki gera tað einasta rætta og náttúrliga – at fylla út eftir skipaðum leisti út móti Hólmanum og harvið tryggja hesar antikvitetir - stórsta tjóðararv okkara - nógv ættarlið fram? Ikki við misháttum “føroyskum” brimgarðum, men við at endurbyggja part av lendinum, ið var? (Sambært serfrøðini er einki til hindurs fyri at gera undirsjóvar brimverjur, ið eru eins tryggar og teir misháttu sjónligu brimgarðarnir).
Eg brúki við vilja orðið antikvitetir, og ikki fornminni. Orsøkin er ein longri samrøða, ið eg hevði við Trónd Patursson, listarmann og Kikjubømann. Ein listarmaður í heimsklassa og ein kapasitetur, ið neyvan finst vísari ella størri tá talan er um vitan um sítt nærumhvørvið og tá serliga tjóðararv okkara í Kirkjubø.
Tróndur hevur eina definitión - eina eygleiðing - um múrin, har hann staðfestir - ivaleyst í mótsøgn til fornfrøðingarnar - at talan er um antikvitetir og ikki fornminni. Meira eg hugsi um tað, meira sannførdur eri eg um, at Tróndur hevur rætt. Talan er í veruleikan um ein katedral, ið einans manglar eina tekju, ikki sannheit?
Hvat eru so fornminni? Sambært Tróndi eru fornminni nakað, sum t.d. verður grivið fram undan lendinum, nakað sum var, nakað sum er horvið, men tó kann siga okkum søguna um ein part av fortíð okkara, eitt nú útgrevstrarnir á Sandi, Leirvík og aðrastaðni. Eisini her gevi eg honum fullkomuliga rætt.
Mín fatan er, at fornfrøðingarnar, við at veðurverja múrin, í veruleikanum einans vilja tryggja, at niðurbrótingarprosessin, forfallið, heldur fram, men verður seinkað nakað og als ikki steðgað. Og tá fáa vit (fornfrøðin!) jú um nøkur 100 ár fornminnini at arbeiða víðari við, tá múrurin er niðurdottin og horvin undir mold.
Veit ikki um mín fatan av fornfrøðini í hesum føri er røtt, men tað kundu Søvn Landsins kanska vegleitt meg og onnur um?
Og tað, at múrurin, hóast umvælingar forfellur alla somlu tíðina og fer at gera tað framhaldandi, er eingin ivi um!
Inni í múrinum, fyrst og fremst, eru ornament-listarverk, sum sambært Tróndi Paturssyni, eru einastu listarvek úr miðøld í Føroyum yvirhøvur. Skulu hesi hava loyvi at forfella, tí fornfrøðiliga fakligheitin á einu síðuni framhaldandi vil hava hetta at vera fornminni í forfalli, kosta hvat tað vil (!), meðan vit, ið hella tann vegin, at talan er um antikvitetir, meina at okkurt má og skal gerast í gjár heldur enn í dag til tess at verja og varveita dýrgripirnar?
Forrestin, hvat við teimum fornminnunum, ið Søvn Landsins, hava læst inn í parti av fjósinum á Kirkjbøgarðinum? Nær fær almenningurin loyvi at síggja hesar lutir???
Tórshavn 11. Oktober 2019
Magnus Hansen


text:
Vantandi lønarvøkstur í høvuðsvinnunum
23. november 2018
Í eini tíðindasending nú um dagarnar, so hoyrdu vit, at lønarútgjaldingarnar í Føroyum vaksa og ongantíð hava verið so stórar sum nú - tað er at gleðast um
Gongdin seinastu trý árini
Hyggja vit nærri eftir tølunum fyri lønarútgjaldingarnar teir fyrstu 10.mðr., seinastu trý árini, (sí talvuna/stabbarnar niðanfyri), so síggja vit, at samlaðu lønarútgjaldingarnar eru nógv øktar. Tó er vert at leggja merki til, at vøksturin er í:
- Byggivinnuni o.a. tilvirking
- Privatu tænastuvinnuni
- Almennum tænastum
Men støðgur er komin í lønarútgjaldingunum í :
- Fiskivinnuni o.ø. ráevnisvinnum
Eg eri væl vitandi um, at tíðarskeiðið er stutt, og at sveiggj altíð eru, men tað er vert at leggja til merkis og vert at leggja sær í geyma, at lønarútgjaldingarnar í høvuðsvinnum okkara eru uppstøðgaðar/ minkaðar.
Kelda: Tøl frá Hagstovu Føroya. Egin uppseting av talvu
Kelda: Tøl frá Hagstovu Føroya. Egin uppseting av grafikki
Fylgjurnar, um broyting ikki kemur í
At lønarútgjaldingarnar í høvuðsvinnum okkara eru uppstøðgaðar/ minkaðar, tað er álvarsligt. Um hesar lønarútgjaldingar ikki aftur fara at økjast, so vil tað m.a. viðføra, at lønarútgjaldingarnar í øðrum geirum fara at minka, um ikki so langa tíð, og tá fara vit av álvara at merkja eina afturgongd.
Og minka samlaðu lønarútreiðslurnar, so hevur tað jú beinleiðis og skjóta ávirkan á m.a. kommunu- og landsskatt, mvg og onnur gjøld - alt slíkt, sum er við til at fíggja okkara vælferðarsamfelag.
So einfalt kann hetta sigast!
Framtíðín
Eg vóni, at lønarútgjaldingarnar í fiskivinnuni o.ø. ráevnisvinnum aftur fara at økjast, tí um tað ikki hendir, so óttist eg fyri góðu samfelagsgongdini, sum verið hevur seinastu árini.
Tað er ikki bert ein orsøk til hesa uppstøðging í lønarútgjaldingunum í fiskivinnuni o.ø. ráevnisvinnum - tær eru nokk fleiri. Vit, sum eru á politiska pallinum mugu, ið hvussu so er, syrgja fyri, at tað ikki eru vit, sum eru (lutvíst) orsøk til hesa ivasomu gongd.
Vit mugu allatíðina tryggja allari vinnu bestu fortreytir og har er íroknað, at føroyska vinnan hevur minst líka góðar treytir, sum vinnan, sum vit kappast við í útlandinum.
Klára vit hetta, og tað ber væl til, so hava vit gjørt okkara part.
Magnus Rasmussen
løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin
RN
Aftur


text:
GREINAR
| 2019
Parkeringsøkið við skúlan á Tvøroyri er gjørt liðugt. Starvstoymið á Teknisku deild hjá Tvøroyrar kommunu, hevur í heyst ...
Komandi fríggjadagur, hin 1. November, er minningardagur teirra sjólátnu, eisini nevndur allahalgannadagur. Siðvenja er at halda dagin á Tvøroyri og í ár er ...
Herfyri kunngjørdu vit skránna til allahalgannadag/minningardag teirra sjólátnu og ætlanin var, at manningin á danska verjuskipinum HDMS Knud Rasmussen skuldi ...
Í morgin kl. 10 stevnir M/s Thorshavn út á Trongisvágsfjørð. Fiskitúrurin, ið Tvøroyrar Kommuna skipar fyri, er fult teknaður – 30 fólk ...
BROYTING! Gongutúrurin verður leygardagin 2. november og ikki í morgin. Gongutúrur í miðbýnum, leygardagin 2. november. Leygardag verður gongutúrur ...
Arbeiðið at umvæla automatikkin á pumpustøðini á Sevmýri, er nú um at verða liðugt. Enn manglar at grava partar av káplinum millum ovaru ...
Øll tey, ið hava áhuga í, at mynd teirra skal prýða jólakortið hjá Tvøroyrar Kommunu í 2019, eru vælkomin at senda teirra myndir til ...
Útsetti fiskitúrurin við M/S Thorshavn, ið settur varð til 5. Oktober, verður í staðin 2. november. Viðrar, verður farið frá ...
Fyrradagin sá ikki pent út í vakra Ásdali. Onkur hevði tíverri blakað leivdir frá fletting út í náttúruna og er hetta sera ...
Nú ber tað til at melda seg til Heystglottar ella Várglottar á: https://www.atgongumerki.fo/tvk/#
Kvøldskúlafaldarin fyri árið 2019/20 ...