text:
Hav
Hav er sjógvur landa millum, sjógvurin uttansyndis. Hav fjalir 71 % av jarðarknøttinum, og alt tað, vit rokna sum hav, hongur meira ella minni saman. Í veruleikanum er alt eitt stórt hav; men vanliga býta vit tað sundur. Vit tosa um trý heimshøv: Atlantshavið, Indiahavið og Kyrrahavið. Øll onnur høv kunnu roknast sum partar av hesum trimum; men ofta verða smærri havøki býtt frá.
Vert at vita[rætta | rætta wikitekst]
- Djúpasta hav í heiminum: Marian djúpálur (enskt: Mariana Trench, danskt: Marianergraven) í Kyrrahavinum (10 924 m).


c: text/html

text:
Universidad Austral
Universidad Austral de Chile í Kili varð sett á stovn 7. september 1956 og er ein lærdur háskúli í Concepción, Kili. Har ganga umleið 11.000 lesandi og 776 starvsfólk starvast har.
UACh er eitt av teimum bestu universitetunum í Kili, tá ið hugsað varður um vísundaliga gransking. Tað var mett sum nummar tvey, næst eftir University of Chile (Universidad de Chile) tá mett varð eftir gransking, av El Mercurio, og í 2008 var tað tað univeristetið ið móttók trið mest av stuðuli Mecesup frá stjórnini.[1] Granskarar frá Universidad Austral hava eitt nú gjørt seg galdandi innan fornaldarfrøði, dentrokronologi, mjólkatøkni, innan Mapudungun málið, Palaeontologi og virologi. Granskararnir Mario Pino og Tom Dillehay leiddu útgravingarnar í Monte Verde, ið er ein av teimum elstu fornaldar støðunum í Amerika. Granskarar á Dendrochronology Laboratory of UACh hava eisini staðfest tað longsta dentrokronologiina í syðru heimsálvu, ið gongur 5666 ár aftur í tíðina.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Danjal av Rana 11.01.2017 (15:56)
Hálka og nógvur vindur um alt landið
Hann hevur øtlað vindin allan seinnapartin og sambært veðurtólunum hjá Landsverki er nógvur vindur um alt landið.
Ansið tykkum tí, tá tit koyra heim eftir loknan arbeiðsdag.
Um Høgareyn er hvassur stormur og í hvirlunum upp í 35 m/s og á Tjørnuvíkarvegnum er stormur og upp í 34 m/s í hvirlunum. Stormur er eisini á Brekkuni Stóru á Sandoy og á Porkerishálsi. Har er upp í ávikavist 32 og 35 m/s í hvirlunum.
Á Mykinesi og við Velbastaðsháls er skrið og upp í 30 m/s í hvirlunum.
Á Viðareiðisvegnum, á oyggjarvengum við Norðaraskarð og í Skopunar havn er hvassur vindur og upp í ávikavist 30, 32 og 28 m/s.
Um Gjáarskarð, á Sundi og í Hvalba er minni vindur, men í hvirlunum upp í 30 m/s.
Umframt hetta boðar Landsverk frá, at roknast kann við hálku um Gjáarskarð, á Kambsdali, við Norðskálatunnilin, eystanfyri, á Streymnesi, um Høgareyn, um Sandavágsháls, á Vatnsoyrum, við Norðaraskarð á Oyggjarvegnum, í Kaldbaksbotni, á Sundi og við Velbastaðháls.


text:
Dupult umfarið 28.01.2017 verður telvað í Kollafjarðar skúla. Byrjað verður kl. 10.00.Les meira »
GP-kapping útsett
GP-kappingin, sum skuldi telvast leygardagin 21.01, er flutt til 11.02 – tíð og stað seinni. Dupult umfarið 28.01 verður lýst seinni. Væntandi i Kollafirdi.Les meira »
Havnin økir
Munurin øktist eitt stig millum oddaliðini í landskappingini í talvi eftir dystirnar í fjórða umfari í dag. Havnar Telvingarfelag vann 3½-½ á øðrum liði hjá Klaksvíkar Talvfelag, og er nú tvey stig undan føroyameistarunum úr Sandavágs Talvfelag. Helgi Dam Ziska sat á 1. borði hjá Havnini í dag, og vann í stórum stíli á Steintór Rasmussen. Olaf Berg og Sjúrður Thorsteinsson vunnu eisini, men Carl Eli N. Samuelsen mátti sættast við remis móti Terja Petersen.Les meira »
Fyrstu leikirnir í ár
Eftir drúgvan vetrarsteðg verður í dag aftur farið at telva í føroysku landskappingini. Klokkan tvey byrja dystirnir í fjórða umfari í øllum trimum deildunum. Í 1. deild eru dystirnir hesir: Sandavágur-Klaksvík 1, Kollafjørður-Havnin 2 og Klaksvík 2-Havnin 1. 1. lið hjá Havnar Telvingarfelag hevur 11 stig, fleirfaldu føroyameistarnir úr Sandavági hava 10 stig, og Klaksvík 1 hevur 6½ stig. Í 2. deild er Gøtu Talvfelag á odda, og í 3. deild er Havnar Telvingarfelag fremst. Í 1.- og 2. deild eru liðini seks, og í 3. deild eru í alt níggju lið.Les meira »
Høgni vunnið IM-norm
19 ára gamli telvarin Høgni Egilstoft Nielsen úr Sandavági hevur í dag tryggjað sær fyrsta IM-normin, sum er fyrsta stigið á leiðini at gerast altjóða meistari í talvi. Høgni – og bróðirin Rógvi – hava á nýggjárinum verið við í sterkari altjóða kapping í Svøríki – Rilton Cup. Fleiri enn hundrað telvarar hava verið við – eisini nógvir stórmeistarar og altjóða meistarar. Kappingin endaði í dag. Høgni vann í seinasta umfari á svenska stórmeistaranum Pia Cramling, sum í síni tíð var mett sum fremsta kvinna í heiminum at telva. Høgni fekk 5½ stig og endaði nummar 16 í røðini. Eldri bróðirin Rógvi fekk 4½ stig.Les meira »
Føroyameistari í snartalv fyri 12. ferð!
28 luttakarar vóru við til Føroyameistaraheitið í snartelving 2016. Stórfavorittur at vinna kappingina var Helgi Dam Ziska. Síðani 2004, tá ið Helgi vann sítt fyrsta FM-heitið í snartelving, hevur hann vunnið hvørja ferð hann hevur luttikið. Í 2012 var Helgi burturstaddur í lestrarørindum; tað árið vann John Rødgaard.Les meira »
Føroyskir telvarar uttanlanda
Í Svøríki byrjaði tiltikna Rilton Cup ídag. Hetta er 46. árið at kappingin verður fyriskipað, og er kappingin deild upp í fleiri ratingbólkar. Í ovasta bólkinum, sum eitur Rilton Cup, telva brøðurnir Rógvi- og Høgni Egilstoft Nielsen við. Heiðrikur Tindskarð Jacobsen er eisini við í Svøríki. Fylgjast kann við Rilton Cup á hesari leinkju: http://www.rilton.se/ Í Hollandi telvar Hans Kristian Simonsen við í Chess Festival Groningen, A-bólkinum. Eftir eina varliga byrjan, er Hans Kristian komin betur fyri seg. Hann hevur í skrivandi løtu 2½ stig av 5 . Leinkja til kappingina: http://www.chessfestival.nl/en/Les meira »
Heimsmeistaraheitið í kvik- og snartalv 2016
Heimsmeistaraheitið í kvik- og snartalv verður í hesum døgum telvað í Doha, Qatar. Heimsmeistarin í kviktalvi Magnus Carlsen, og Heimsmeistarin í snartalvi Alexander Grischuk eru báðir við, men saman við teimum eru eisini onnur kend nøvn, har fleiri eru serliga kendir innan kvik- og snartelving. Av hesum kunnu nevnast Hikaru Nakamura (2779) úr USA, Ian Nepomniachtchi (2767) Russland, Maxime Vachier-Lagrave (2811) Frankarríki, Levon Aronian (2795) Armenia og Sergey Karjakin (2785) Russland og Viswanathan Anand (2779) India. Í Doha er eisini HM í kvik- og snartalv fyri kvinnur. Tað er fyrstu ferð, at bæði menn og kvinnur telva samstundis um HM í kvik- og snartalvi. Men við einans 36 luttakarum, er kappingin ikki eins stór og tann hjá monnunum. Men hóast lága luttakaratalið, eru fleiri kend nøvn við har eisini. Favorittar hjá kvinnum eru Wenjun Ju (2580) Kina, Anna Muzychuk (2561) Ukraine, Humpy Koneru (2557) India og Alexandra Kosteniuk (2555) Russland.Les meira »
Føroyameistaraheitið í snartalv 2016
FM í snartalv Føroyameistaraheitið í snartalv verður fríggjadagin 30. Desembur kl 18.00. Kappingin verður skipað við 9 dupult-umførum og umhugsunnartíðin 3 min + 2 sek /leik. Virðislønir eru til 1 – 3 umframt ratingvirðislønir. Við javnstøðu á 1. plássinum, verður umdystur á 2x 3 +2 og síðani sudden death. Aðrar plaseringar verða roknaðar við korrektión. Telvað verður í Gula Skúla, liggur beint við gamla Restorff bryggjarí. Tað verður ikki gingið inni í skóm, so vinarliga hav innskógvar við; um tit ikki ynskja at ganga í sokkum. Luttøkugjald: 100 kr. fyri vaksin, unglingar 50 kr. Verður goldið á staðnum. Vinarliga møt í góðari tíð, kappingin byrjar kl. 18! Tilmelding i seinasta lagi hósdagin 29 des. kl. 18.00 á: faroechess@faroechess.com ella smsa til 22 14 22, navn + rating og føðidato. Talvsamband FøroyaLes meira »
Helgi í topp 20
Nú altjóða talvsamgongan, FIDE, hevur kunngjørt nýggja desember-styrkilistan, sæst, at Helgi Dam Ziska telist millum fremstu telvarar í norðurlondum. Talið hjá føroyska stórmeistaranum er nú kvinkað upp í 2555 – hansara hægsta nakrantíð. Taka vit øll norðurlond undir einum, so er Helgi nú nummar 18 í alt. Noreg er sterkasta talvtjóð í norðurlondum. Helgi hevði verið nummar seks í Noregi. Í Danmark og Svøríki hevði hann verið nummar fimm, í Íslandi nummar fýra og í Finnlandi nummar tvey.Les meira »


text:
Betri pensjón
Betri pensjón varð stovnað sum pensjóns- og lívstryggingarfelag í 2006. Betri pensjón er systurfelag hjá Tryggingarfelagnum Føroyum og partur av TF samtakinum
Endamál
Endamálið hjá P/F Betri pensjón er at reka pensjón- og lívstryggingarvirksemi, sambært ta til eina og hvørja tíð galdandi lóg um tryggingarvirksemi, ið kann útinnast av einum lívstryggingarfelag. Í nevndini fyri P/F Betri pensjón sita: Forstjórin, fíggjarleiðarin hjá TF Holding og umboð fyri Føroya Lærarafelag.
Virkiskarmar
Virkiskarmar fyri felagið verður gjørt á hvørjum árið.
Ábyrgd
Betri pensjón virkar samsvarandi lóg um tryggingarvirksemi og um partafeløg, og samsvarandi viðtøkum felagsins og hesum høvuðsreglum
Nevnd
Súni Schwartz Jacobsen, (formaður)
Heini Joensen, (næstformaður)
Herálvur Jacobsen, nevndarlimur
Bogi Petursson Nielsen, nevndarlimur, óheftur, førleikar innan roknskap og grannskoðan
Stjórn
Mortan Poulsen
Gjaldingar
Konta: Eik Banki: 9181-161.286.9
P/F skrás. nr.: 4627
V-tal: 563.609


text:
Í hesum lista er yvirlit yvir størri tiltøk, sum kunnu ávirka kapasitetin á hotellum og í Norðurlandahúsinum. At tiltakið stendur í hesum lista merkir ikki, at onki pláss er eftir, men um tit hava stórar ráðstevnur ella tiltøk hesi dato, so kann vera trupult at fáa gisting.
Tiltøk í 2017
Tiltøk, sum enn ikki hava fingið dato í 2017:
Ultimo apríl – Altjóða ráðstevna í Norðurlandahúsinum
Ultimo mai – Altjóða litteratur symposium í Norðulandahúsinum
Juni ella september Fish & Fashion, NORA
Tiltøk í 2018


text:
Áhugin fyri EXIT Føroyar er sera stórur. Umframt áheitanir um at halda fyrilestrar um fráflytingina úr Føroyum, eru nógv, ið skriva uppgávur um evnið á ymiskum lærustovnum.
Áheitanir um at halda fyrilestrar um EXIT Føroyar koma alsamt. Fyrilestrar eru hildnir hesi støð:
Oktober 2012: Bókasavnið við Løkin, Runavík
November 2012: Norðuratlantsbryggjan
Desember 2012: Klaksvíkar bókasavn
Desember 2012: “Frá Exit Føroyar til fólkavøkstur” ráðstevna á Hotel Føroyum
Desember 2012: Útbúgving. Framtíðin, JobMatch
Mars 2013: Pallborðsorðaskifti, London
Mars 2013: Aðalfundur í Starvsmannafelagnum, Læraraskúlahøllin
Apríl 2013: Christiansborg, Fólkatingið
Apríl 2013: Føroyingafelagið í Aarhus
Apríl 2013: Aðalfundur í Føroya Lærarafelag, Læraraskúlahøllin
Oktober 2013: Borgarafundur í Nólsoy
November 2013: Borgarafundur í Hesti
Mars 2014: EXIT Føroyar – enn sum áður, Öström
August 2014: Undirvísing við fólkavøkstri í huga, Miðnámsskúlalærarar
Bókin er útseld. Fyri at gera umrøðuna av EXIT Føroyar atkomuliga, verður tilfar og samrøður um evnið og bókina støðugt lagt á hendan tráðin.
2012
- Sosialurin (2.nov) skrivar um bókina. Millum annað brot úr samrøðuni við Amy Hansen. Les her.
- Suðuroyarportalurin (5.nov) við broti úr samrøðuni við Sonju Vágseið. Les her.
- Rás2 (5.nov). Samrøða við Hera á Rógvi um bókina. Hoyr her.
- Dimma (6.nov). Viðtal við Hera á Rógvi um bókaútgávuna. Les her.
- GMF (6.nov). Samrøða við Hera á Rógvi um bókina. Hoyr her.
- Dagur & Vika (6.nov) um at EXIT Føroyar er komin út. Síggj her.
- Sjónarhornið (7.nov), sending í KVF. Samrøða við Høgna Reistrup. Hoyr her.
- Heðin Mortensen (8.nov) úttalar seg um bókina. Les her.
- Ghetto Føroyar (8.nov) tosar við Høgna Reistrup. Les her.
- Dimma (14.nov) prentar partar av greinini hjá Sjúrði Skaale. Les her.
- Dagur & Vika (27.nov). Um fráflyting og EXIT Føroyar. Síggj her.
- Útvarpstíðindini (6.des) tosa við Regin Jacobsen, stjóra í Bakkafrost, í sambandi við framløgu á EXIT Føroyar-tiltaki. Hoyr her.
- Oljan.fo (6.des) skrivar um tiltakið Frá EXIT Føroyar til Fólkavøxtur. Les her.
- Atlantic Review (Winter) um EXIT Føroyar. Les her
- Tíðindini (1.jan) um EXIT Føroyar. Les her.
2013
- Kringvarpið (3.jan) varpar fyrilestur á Jobmatch við Høgna Reistrup. Hoyr her.
- Sprotin (24.jan) um ársins mynd, ið Tróndur Dalsgarð tók til bókina. Les her.
- Dagur & Vika (11.mars). Føroya Lærarafelag samstarvar við EXIT Føroyar. Síggj her.
- Skúlablaðið (2/2013) skrivar um samstarvið millum Føroya Lærarafelag og EXIT Føroyar. Les her.
- Kristeligt Dagblad (4.apríl). EXIT Føroyar við í høvuðssøguni á forsíðuni. Les her.
- TV2 (4. apríl) endurgevur Høgna Reistrup. Les her.
- Jyllands-Posten (4.apríl) skrivar um EXIT Føroyar. Les her.
- Dagens Næringsliv (4.apríl) um EXIT Føroyar. Les her.
- DR Orientering (5.apríl) samrøðu við Hera á Rógvi. Hoyr her.
- DR2 Dagen (5.april) samrøðu við Høgna Reistrup. Síggj her.
- Starvsblaðið (2/2013) samrøðu við Høgna Reistrup eftir gestarøðu á aðalfundi Starvsmannafelagsins. Les her.
- Myndarøð (13. apríl) úr Aarhus. Høgni Reistrup hevur framløgu. Síggj her.
- Dimma (31.mai) um vinnararnar av stílakappingini »Mín Framtíð«, sum Føroya Lærarafelag skipaði fyri saman við EXIT Føroyar. Les her.
- Sosialurin (31.mai) prentar tíðargrein eftir Hera á Rógvi og Høgna Reistrup í sambandi við kappingina »Mín Framtíð« – umframt vinnandi stílin hjá Rakul Herálvsdóttir Kollslíð. Les her.
- Tíðargrein (27. juli) prentað í Politiken. Les her.
- Tíðindi (4. oktober) í sambandi við vitjan í Nólsoy og framløgu um fráflyting. Les her.
- Norska blaðið Bergens Tidende (5. oktober) prentar drúgva grein um fráflytingina og samrøðu við Hera á Rógvi og Høgna Reistrup. Les her.
- Tíðindi (8. november) í sambandi við borgarafund og framløgu úti í Hesti. Les her.
2014
- Öström (22. mars) er karmur um almennan fund um fráflyting og tilflyting. Høgni Reistrup hevur framløgu. Síggj her.
- Tórshavnar kommuna (19. juni) skipar fyri Summarsólstøðum í Sandagerði. Høgni Reistrup heldur røðu um EXIT Føroyar. Les her.
- Spiegel (Oktober) samrøða við størsta blaðið í Týsklandi um demografisku avbjóðingarnar í Føroyum. Les her.


text:
Tá dyrnar í Norðurlandahúsinum leygardagin verða latnar upp til Faroese Music Awards, er Koda við. Vit handa virðislønina til ársins live bólk/einstakling og hava fragdina av at stuðla ársins afterparty.
Í ár vera 22 virðislønir handaðar, og Koda handar virðislønina fyri ársins live bólk/einstakling.
Aftaná FMA verður skipað fyri afterparty í Reinsarínum. Hesum tiltaki stuðlar Koda saman við m.ø. Okkara og Føroya Bjór
Í Reinsarínum verður frí øl-barr, durasnapsur, tvíflísar, open stage og DJ.
Umframt hetta hevur Koda stuðlað FMA við at syrgja fyri bussum, ið koyra frá Norðurlandahúsinum oman til Reinsaríið.
Les meira um ársins FMA her


text:
Kaká
Ricardo Izecson dos Santos Leite er føddur 22. apríl 1982 í Brasilia, Brasil. Hann varð kosin heimsins besti fótbóltsleikari í 2007. Kaká hevur vunnið Champions League og Seriu A við AC Milan, samstundis sum hann eisini hevur vunnið HM gull við Brasilia. Í 2007 valdi FIFA hann til heimsins besta fótbóltsleikara. Kaká hevur ikki verið smæðin um sína kristnu trúgv. Kaká sigur, at tá ið hann verður liðugur sum fótbóltsleikari, vil hann verða prestur. Kaká er limur í samkomuni Reborn in Christ Evangelical Church í Brasil.


text:
11. PARTUR
Hví koma vit saman á stórum stevnum?
Hví síggja hesi fólkini so glað út? Tey eru á stevnu hjá okkum. Eins og tænarar Guds í forðum, sum fingu boð um at savnast tríggjar ferðir um árið, gleða vit okkum til at koma saman við nógvum brøðrum og systrum í senn. (5 Mósebók 16:16) Vit hava tríggjar stevnur á hvørjum ári, tvær eindaga fylkisstevnur og eina tríggjadaga økisstevnu. Hvussu gagnar tað okkum at koma saman á henda hátt?
Tær styrkja okkara kristna brøðralag. Ísraelsfólk gleddi seg um at prísa Jehova „í samkomunum“, og vit gleðast eisini um at tilbiðja hann saman á okkara stevnum. (Sálmur 26:12; 111:1) Hesar stevnur geva okkum møguleika at hitta og vera saman við trúarfelagum úr øðrum samkomum ella enntá úr øðrum londum. Um døgurðaleitið eta vit eina máltíð saman á staðnum, og tað hugnar um andaligu samveruna. (Ápostlasøgan 2:42) Har uppliva vit sjálvi kærleikan, sum sameinir allan „bróðurskapin“ í øllum heiminum. — 1 Pætur 2:17.
Tær hjálpa okkum at gera andalig framstig. Tað gagnaði ísraelsfólki at ’fata tað’, sum varð útlagt fyri teimum úr Skriftunum. (Nehemias 8:8, 12) Vit virðismeta eisini bíbliuundirvísingina, sum vit fáa á okkara stevnum. Allar stevnurnar eru grundaðar á eitt bíbilskt evni. Áhugaverdir fyrilestrar, talurøðir og smáir leikir úr gerandisdegnum læra okkum at gera Guds vilja. Tað lívgar okkum at hoyra, hvussu onnur hava klárað tær avbjóðingarnar, ið fylgja við at liva sum kristin í hesum torføru tíðum. Á økisstevnum eru sjónleikir, ið gera bíbliufrásøgur livandi, og teir eru eisini ein partur av undirvísingini. Á øllum stevnum er dópur, har tey, sum hava vígt seg til Gud, kunnu lata seg doypa.
Hví gleðast vit um at koma á stevnur?
Hvussu kann tað gagna tær at koma á eina stevnu?
LÆR MEIRA
Filmsbrot: Árligar stevnur hjá Jehova vitnum
Hygg, hví milliónir kring heimin fara til hetta serliga tiltakið.


text:
Orð: Ismar Joensen
Lag: George Frederick Root
1. Stilla hørpu mína, Gud,
so eg syngi um tann lut,
tú mær gav, tá frelsugleðin gjørdist mín;
stilla hjartans streingir so,
at teir allir bera boð,
at í lívi mínum broyttist vatn til vín.
Niðurlag: Syng, syng, syng, mín sál, um náði,
syng um Harrans kærleika,
syng um eydnuríka stund,
tá eg fekk við Harran fund
og fann frið og heilsu fyri sálina.
2. Ei á fremmandari grund
eg vil dvølja nakra stund,
ei eg heingja hørpu mína vil frá mær,
nei, á Harrans vegi eg
fegin vildi hildið meg
og, mín Gud og Harri, altíð prísað tær.


text:
Søga 86: Stjørnan leiddi teir
SÆRT tú ta bjørtu stjørnuna annar maðurin peikar á? Hon vísir teimum vegin tá teir fara úr Jerúsalem. Menninir eru úr eysturlondum, og teir kanna stjørnurnar. Teir trúgva at henda nýggja stjørnan skal leiða teir til nakað týdningarmikið.
Tá teir komu til Jerúsalem, spurdu teir: ’Hvar er barnið ið skal verða jødakongur?’ "Jødi“ merkir ísraelsmaður. ’Vit sóu stjørnu hansara har eysturi,’ siga menninir, ’og vit eru komnir at tilbiðja hann.’
Tá Heródes, sum er kongur í Jerúsalem, frættir hetta, verður hann kløkkur. Hann vil ikki at nakar annar kongur skal koma. Tí sendi Heródes boð eftir prestunum og spurdi: ’Hvar skal hesin lovaði kongurin føðast?’ Teir svaraðu: ’Í Betlehem, sigur Bíblian.’
Heródes segði nú við menninar úr eysturlondum: ’Farið og finnið barnið. Sigið mær so frá, tá tit hava funnið tað. Eg vil eisini fegin tilbiðja tað.’ Men í royndum vildi Heródes finna barnið fyri at drepa tað!
Stjørnan flytur seg síðan framman fyri monnunum til Betlehem, og hon steðgar beint uppi yvir staðnum har barnið er. Tá menninir koma inn í húsið, finna teir Mariu og tann lítla Jesus. Teir geva Jesusi gávur. Men seinni ávarar Jehova í einum dreymi menninar ímóti at fara aftur til Heródes. So teir fara ein annan veg heimaftur til land sítt.
Heródes verður ógvuliga illur tá hann nú frættir at menninir úr eysturlondum eru farnir heim. Hann gevur boð um at øll dreingjabørn í Betlehem upp til tvey ára aldur, skulu drepast. Men í góðari tíð ávarar Jehova Jósef í einum dreymi, og Jósef fer við familju síni til Egyptaland. Tá hann seinni frættir at Heródes er deyður, tekur hann Mariu og Jesus við heim til Nazaret. Her er tað Jesus veksur upp.
Hvør fekk hesa nýggju stjørnuna at lýsa, heldur tú? Minst til at stjørnan fyrst leiddi menninar til Jerúsalem. Satan Djevulin vildi drepa Guds son, og hann visti at Heródes í Jerúsalem eisini vildi royna at drepa hann. Tað má altso hava verið Satan Djevulin ið fekk stjørnuna at lýsa á himlinum.
Matteus 2:1-23; Mika 5:1.


text:
Hitt limarágeva, Cecilie Ifversen, sum starvast í Forlags- og medlemsservice hjá Koda
Tá G! Festivalurin fer av bakkastokki tann 17. juli, verður Cecilie Ifversen annað av starvsfólkunum hjá Koda, tú kanst hitta har. Cecilie verður til staðar í Hvonn-tjaldinum, og er før fyri at svara øllum tínum spurningum um limaskap vm. fríggadag og leygardag kl. 16:00-19:00.
”Eg starvist sum limaráðgevi hjá Koda, har eg millum annað svari fyrispurningum frá limum okkara. Spurningarnir kunnu snúgva seg um alt frá hvussu tey skulu brúka 'Mit Koda' til meira torførar spurningar um rættindi. Harumframt fáist eg eisini nógv við føroysku limirnar, eri skrivari í nevndunum, ið býta upphæddirnar í stuðulsskipanunum hjá Koda, og havi hjá Koda ábyrgd fyri útbúgvingar-arbeiðinum hjá Koda/Gramex, ið er miðað móti konservatoriuum”, fortelur Cecilie Ifversen.
”Eg havi verið hjá Koda í sløk 5 ½ ár, men havi ikki verið í somu deildini alla tíðina. Fram til 1/12-2013 var eg í Musikrapportering, men nú gleði eg meg til av álvara at fara í holt við stuðulsskipanirnar hjá Koda. Síðan eg gjørdist Cand. Mag. í tónleikavísind, havi m.a. havt arbeiði í fyrisitingini á einum nýggjum tónleikafestivali og skrivað freelance fyri eitt klassiskt tónleikablað”, endar Cecilie Ifversen.
Hvørjum tónleiki lurtar tú eftir?
Tað, eg lurti eftir, fevnir breitt og eg sigi vanliga, at eg lurti eftir øllum frá opera til hip hop. Fyri tíðina lurti eg rættiliga nógv eftir When Saints Go Machine og eg eri serliga glað fyri PJ Harvey, sum hóast tær broyting hennara tónleikur hevur verið ígjøgnum, altíð hevur havt ein heilt serstakan persónligan dám.
Hvat er tín størsta tónleikauppliving?
Tað er ein góður og ógvuliga torførur spurningur. Eg haldi, eg havi haft nógvar góðar tónleikaupplivingar, ið á hvør sín hátt hava verið stórar upplivingar. Um onkur serstøk skal nevnast, so var Joanna Newsom í Vega ein heilt góð konsertuppliving. Tá Copenhagen Saxophone Quartet framførdi eitt verk hjá Jexper Holmen á Musikhøst í 2007, var eisini millum betru upplivingarnar. Eg havi tíverri gloymt heitið á verkinum, men tað var so væl framført, at hárini reistust. The National á Roskilde var eisini stak gott. Men spyrt tú í morgin, fært tú helst nøkur heilt onnur svar.
Hvat er tað stuttligasta/mest áhugaverda við at starvast hjá Koda?
Tað stuttligasta við arbeiðinum hjá Koda er, at eg fái innlit í kompleksitetin og fjølbroytnið í tónleikaheiminum. Har eru stórar broytingar í hesum árum, og tað er spennandi at fylgja við og taka lut í.


text:
New York
New York er ein lutstatur í Sambandsríkinum Amerika við umleið 19 mió. íbúgvum. Albany er høvuðsstaðurin, og størsti býurin er New York City. Í norðri hevur New York mark við Kanada (landslutir Ontario, Quebec) og Ontariovatn, í eystri New Hampshire, Massachusetts og Connecticut, og í suðri við Pennsylvania.
Býurin New York verður onkuntíð nevndur the Empire State.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Fyrstu lyfturnar[rætta | rætta wikitekst]
Í stórbýum í New York hevði verið sera trupult at arbeitt ella at farið til handils, um ikki lyftur ella rullitrappur vóru. Fólk høvdu verið noydd at gingið trappur upp og trappur niður í háhúsum og í støðum undir jørð, og trupult hevði verið hjá illa gongdum fólki at sloppið upp og niður. Otis Elevator Company (OTIS) gjørdi í Yonkers, New York í 1852 fyrstu lyftuna, hon gekk við dampspæli.
Í 1854 sýndi verkfrøðingurin Elisha Graves Otis (3. august 1811 – 8. apríl 1861) á fyrsta sinni fram trygdarlyftu sína. Standandi á henni høgt uppi, gav hann boð um at kvetta línuna, ið helt lyftuni. Bremsurnar tóku straks um stýrisskinnarnar, so hon ikki datt niður. Síðan hava allar lyftur í New York havt hesa trygdarskipan. Í 1872 varð oljutrýstlyftan uppfunnin eisini í New York, og í 1907 uppfann týska fyritøkan Siemens elektrisku lyftuna.
Kreppa[rætta | rætta wikitekst]
- Høvuðsgrein: Heimskreppan 1929
Eftir fyrra veraldarbardaga var búskaparlig framgongd í USA í nøkur fá ár, til kreppa í landbúnaðinum, sum stóðst av ov nógvum korni og øðrum búnaðarvørum, trýsti prísirnar niður. Virðisbrævamarknaðurin í New York City rapaði í 1929, og tað elvdi til eina búskaparkreppu, sum breiddi seg um alt USA og allan heimin. Í t.d. Brasil gjørdist álvarslig búskaparkreppa, tá ið prísurin fall á gummi og kaffi. Mong fólk í USA fóru á húsagang eftir skrædlið í New York. Fólk seldu bilar og aðrir virðislutir fyri lítið og einki til tess at fáa sær reiðan pening.
11. september 2001[rætta | rætta wikitekst]
- Høvuðsgrein: Yvirgangsálopið 9/11
Hin 11. september 2001 gjørdist ein dagur, ið setti stór spor fyri eftirtíðina. Tann dagin fóru fleiri yvirgangsálop og atsóknir fram móti USA innanfyri fáir tímar. Fýra flogfør vóru rænd, og síðan vóru trý av teimum brúkt til at raka bygningar í USA meint. Tann mest álvarsama av atsóknunum, og sum eydnaðist til fulnar fyri yvirgangsmenninar, var álopið á World Trade Center á Manhattan í New York City. Har stóðu tvey høghús, sum vóru kend sum Twin Towers (Tvíburðatórnini). Har vóru nógvar skrivstovur inni í báðum bygningunum, matstovur og mangt annað. Hendingarnar fóru fram um morgunin, amerikanska tíð. Fyrst fleyg eitt flogfar inn í tað eina tornið, sum alt í einum stóð í loga. Umleið ein hálvan tíma seinni kom eitt annað flogfar og rendi inn í hitt tornið. Áðrenn tveir tímar vóru farnir frá tí at fyrra tornið var rakt, rapaðu báðir bygningarnir og nógv fólk doyðu. Tað vísti seg tá, at talan var um sjálvmorðsatsóknir, har yvirgangamenn høvdu tikið ræði á flogførum og stýrdu tey beint inn í týdningarmikil mál í USA. Eitt flogfar fleyg inn í Pentagon-bygningin í Virginia.
Meiningin var at øll fýra flogførini skuldu brúkast uppá sama máta móti fýra bygningum, men í tí fjórða flogfarinum varnaðust nøkur av ferðafólkunum, hvat ið fór at henda og tóku tí ræði á flogrænarunum, úrslitið var, at flogfarið datt niður á ein bø í Pennsylvania. Í alt doyðu nærum 3000 fólk í øllum fýra yvirgangsálopunum, íroknað tey 246 sivilu ferðafólkini í flogførunum og teir 19 flogránararnir. Tað vardi ikki longi, áðrenn illgruni var um, at arabiski yvirgangsfelagskapurin al-Qaeda stóð aftanfyri yvirgangsatsóknunum, og í 2004, átók al-Qaeda leiðarin Osama bin Laden, sum til tá hevði noktað at hava nakað við atkóknirnar at gera, sær ábyrgdina.[1] Í mai 2002 vóru tey liðug við uppruddingina av staðnum, har World Trade Center stóð. Ætlanin er at byggja ein nýggjan høgan bygning, sum skal standa liðugur í 2013 á Ground Zero, sum staðið verður rópt, har tvíburðatórnini stóðu. Bygningurin skal eita One World Trade Center. Bygningurin verður 541,3 metrar høgur íroknað spírið, og verður harvið triðhægsti bygningur í heiminum og hægsti bygningur í vestaru hemisferu.[2][3].
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Samkynd[rætta | rætta wikitekst]
Senatið í New York samtykti í 2011 at viðurkenna rættin hjá samkyndum at ganga saman í hjúnarlag. Uppskotið varð samtykt við 33 atkvøðum fyri og 29 ímóti. New York er tann sætti amerikanski staturin, sum viðurkennir hjúnarlag millum samkynd.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ CBC.ca, Bin Laden claims responsibility for 9/11
- ↑ "Skyscraperpage.com, tallest buildings in NY". Skyscraperpage.com. http://skyscraperpage.com/diagrams/?cityID=8. Heintað 2012-06-23.
- ↑ "Tallest buildings under construction in the world". Skyscraperpage.com. http://skyscraperpage.com/diagrams/?25002165. Heintað 2012-06-23.


text:
Orð og lag: Elsa Eklund
Týtt úr norskum: Eli Andrésen
Upprunaheiti: La meg få se ditt ansikt, kjære Jesus
Tá sorgarskýggj so myrk meg yvir floyma,
mín trúgv gerst veik og vónin kølnar út,
tá minn meg á, tú aldri meg vilt gloyma,
nei – tú ert ljós og firrar skýggj, mín Gud.
Lat meg í trúnni sjá títt andlit, Jesus,
í tíni dýrd eg glaður gerast kann.
Tú hevur sagt, tú byrðarnar vilt bera,
tá eg so eina, troyttur hokna man.
Á egnu leið eg kraft og frið ei finni,
við undirlutan har eg altíð var.
Mítt lyndarbragd bert steingja vil meg inni
og forða bønini at fáa svar.
Rannsaka meg, og reinsa tú mítt hjarta,
koyr alla heimsins tráan burt frá mær.
Loys meg og leið meg út í ljósið bjarta,
eg tína kraft og fylling fái har.


text:
Amasoná
Amasoná er 2. longsta á í heiminum. Úr keldunum langt uppi í kavataktu Andesfjøllum í Perú rennur hon 6.439 km ígjøgnum Perú og Brasil og út í Atlantshav. Ósin er so breiður, at ikki sæst av øðrum áarbakka og yvirum á hin, og so nógv vatn rennur í havið, at sjógvurin er sum ósavatn einar 180 km úr landi. Úr Amasoná renna 773 milliardir litrar av vatni hvønn tíma út í Atlantshav.
Amasoná rennur úr Andesfjøllum í Perú og verður alsamt størri og breiðari, sum hon rennur eystur ígjøgnum Suðuramerika og út í Atlantshav. Longra helvtin á ánni rennur ígjøgnum Brasil, og hon er týdningarmesta flutningsleið í landinum. Stór skip sigla langt inn í landið, enntá til nýmótans býin Manaus, einar 1600 km. úr Atlantshavsstrondini. Á hvørjum ári fer áin upp um áarbakkarnar, og nógv móra, ið taðar væl, legst á markirnar.
Størstu regnskógirnir eru fram við Kongoá í Afrika og Amasoná í Suðuramerika. Meginparturin av regnskóginum er í Brasil, báðumegin Amasoná.


text:
Við nýggjari solobass og yrkingafløgu
Øssur Johannesen hevur gjørt eina nýggja tvífløgu, ið kallast: Vindurin blæsur ígjøgnum markið ímillum tey livandi, og tey deyðu.
Onnur fløgan inniheldur solobass við egnum kompositiónum umframt egnar tulkingar av Beethoven, Led Zeppelin, Uriah Heep, Grieg, Mingus, Tjaikovsky, Paul McCartney og ein sálm. Basstónleikurin er melodiøsur, tungur, villur, syrgiligur, við rót og íblástri frá blues hardrock og klassiskum tónleiki. Bassljóðið er myrkt, tungt, skiti og rátt við kanti í.
Hin fløgan inniheldur yrkingar og upplestur. Sum tittulin sipar til, er talan um m.a. Gud, Fanan, deyðan og tragiskar daprar lívsroyndir. Hetta er mest ambitiøsa fløgan Øssur hevur skapt higartil.
Hjalti Joensen, Rasmus Rasmussen, sáli, tóku upp.
Seinni kemur eitt ummæli av fløgunum.
OMR


text:
Fiskiørn
Fiskiørn ella gjóður (frøðiheiti - Pandion haliaetus) hevur ikki vanligt tilhaldsstað í Føroyum, men er stundum sædd her á landi. Millum annað í apríl mánaða 2008 helt ein fiskiørn til á Hálsvøtnum á Sandoynni.[1] Fiskiørnin hoyrir til bólkin av rovfuglum, men livir næstan 100% av fiski. Fiskaørnin er nógv minni enn havørn og landørn. Omaná er hon dimmbrún, í neðra hvít; føturnir eru gráir. Hon sæst um allan heim, heldur seg mest við vøtn og stórar áir, men eisini úti við sjógv. Hon livir av fiski. Seigliga flýgur hon, einar 10 favnar yvir vatninum, steðgar nú og tá at skimast. Fuglum ger hon aldri nakað, og teir liggja líka tryggir, um teir síggja hana uppi yvir sær. So fær hon eyga á ein fisk, og í stundini stoytir hon sær niður, ofta so hart, at hon fer heilt undir kav, men vatn rínur ikki við hana. Skjótt kemur hon upp aftur, aloftast við fiski í klónum. Ofta baksar hon leingi, áðrenn hon sleppur á flog; ja, tað hendir, af fiskurin vinnur og dregur hana undir kav, so hon kódnar — klørnar krøkir hon so fast í, at hon fær tær ikki úr í bræði, og mangar ferðir hava menn veitt fisk við ørnaklóm í rygginum. — Í Føroyum sæst hon sjaldan; minst tvær ferðir er hon tó skotin.[2]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Grein um fiskiørn sædd á Hálsvøtnum á Sandoynni; www.Portal.fo
- ↑ Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Marshalloyggjar
Marshalloyggjar (marshalloyskt: Aolepān Aorōkin M̧ajeļ, enskt: Republic of the Marshall Islands) eru oyggjaland í Oseania. Marshalloyggjar hevur bara umleið 54 túsund íbúgvarar (des 2011). Størsi býurin og høvuðsstaður er Majuro. Majuro hevur umleið 26 túsund íbúgvar. Almennu málini eru tvey í tali, marshalloyskt, og enskt. Miðallívsævin í landinum er 73.03 ár. 6.3 prosent av fólkinum eru ikki lesifør.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Marshalloyggjar hevur verið hjáland hjá USA. Landið gjørdist fullveldi og lýðveldi 21. oktober 1986. Marshalloyggjar hevur enn nógv samband við USA.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Marshalloyggjarnar eru limir í Compact of Free Association við Sambandsríki Amerika. Íbúgvar á Marshalloyggjum hava rætt at búsetast og arbeiða í USA og at gera sjálvbodna tænastu í amerikanska herinum.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Marshalloyggjarnar eru tilsamans 1.152 oyggjar. Oyggjarnar eru 176 km2 spreiddar yvir eitt øki pá 1 million km2. Móti suðureyst finna vit millum annað Jaluit, Kwajalein, Rongelap, Bikini og Enewetak. Norðaru oyggarnar fáa minni affall enn tær sunnaru oyggjarnar.
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Avstralásia : Avstralia · Norfolksoyggj · Jólaoyggj · Kokosoyggjar
Melanesia : Fidjioyggjar · Papua Nýguinea · Nýkaledónia · Sálomonsoyggjar · Vanuatu
Mikronesia : Guam · Kiribati · Marshalloyggjar · Norðaru Marianaoyggjar · Mikronesiasamveldið · Nauru · Palau
Polynesia : Amerikanska Sámoa · Cooksoyggjar · Franska Polynesia · Hawai'i · Nýsæland · Niue · Pitcairnoyggj · Sámoa · Tokelau · Tonga · Tuvalu · Wallis- og Futunaoyggjar


text:
Tinganest
Tinganest er ein føroyskur tónleikabólkur. Teir, ið manna bólkin, eru Jóan Jakku Guttesen: Sang, Bass, Akk. gittar - Magnus á Stongum: Sang, Akk. gittar - Eivin Simonsen: El-gittar, akk. gittar Elias Simonsen: Tangentar, kór. Trummir, Akk - Jan Ove Heinesen:
Bólkurin varð til fyrst í áttatiárunum við navninum TINGANEST, tó hevði ymisk manning myndað bólkar í Sørvági líka frá sekstiárunum, har Magnus, Jóan Jakku og Eivind vóru partar av. Seinni eisini í Danmark, har teir vóru í lestrarørðindum. Í 1983 kom fyrsta bandið út, og varð hetta band nógv spælt. Sangir sum "Upp á tá" og "Vágagellan" vóru og eru javnan enn at hoyra. Í 1984 kom annað bandið, og tað triða kom í 86. Bólkurin hevur verið við í øðrum prosjektum eisini, serliga Jóan Jakku hevur verið virkin í tónleikalívinum við soloútgávum og eisini saman við øðrum. Nýtt tilfar verður eisini at hoyra í komandi framtíð frá onkrum av limunum.
Innihaldsyvirlit
Tinganest er enn virkið[rætta | rætta wikitekst]
Núverandi manning í Tinganest er: Finnur J. Jacobsen trummur áslottur og sang, Jóan Jakku Guttesen bass og sang, Holgar Jacobsen guitar, Magnus á Stongum guitar og sang. Tinganest hevur spælt á fleiri av føroysku tónleikafestivalunum og á øðrum konsertum runt um landið. Nevnast kann t.d., at Tinganest spældi á G-festivalinum 2009, Tinganest spældi á konsertini í Saltsiloini á Drelnesi í Suðuroynni 15. mai 2010, tvær vikur seinni spældu teir til dans á Seglloftinum á Tvøroyri. Tinganest spældi eisini á Summarfestivalinum í Klaksvík í august 2010.
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- 1983 - Upp Á Tá Kassettuband
- 1986 - Nú Má Tað Vera Kassettuband
- 1989 - Tinganest 3 Kassettuband
- 2004 - Longst sum best Best of fløga
Umframt[rætta | rætta wikitekst]
- 1985 Ung 85 við lagnum "Síðsta dansin" Kassettuband
- 1998 Ung um aldamóti við lagnum "Síðsta dansin" Fløga


text:
Senatið í USA
Senatið í USA (enskt: United States Senate) er tann eini helmingurin av tí føderala lóggevandi tinginum, sum er Kongressin. Hin helmingurin er Umboðsmannatingið (House of Representatives). Hvør einstakur av teimum statunum í USA hava tveir senatorar. Annað hvørt ár stendur ein triðingur av senatorunum fyri vali, og tí varir eitt valtíðarskeið í seks ár. Upprunaliga vóru senatorarnir tilnevndir av lóggevandi tinginum í teirra statum, men síðan 1913 hevur amerikanska grundlógin kravt beinleiðis val. Senatið hevur umframt vanligt lógararbeiði ábyrgdina av at undirskriva ella at vraka altjóða sáttmálar, sum USA ger við aðrar tjóðir, og hevur ábyrgdina fyri at góðkenna ráðharrar, umboðsmenn (ambassadørar) og dómarar, sum eru tilnevndir av forsetanum.
Senatið hevur eins og øll kongressin hjá USA bústað í Capitol-bygninginum í Washington, D.C.. Varaforsetin í USA er formaður fyri Senatið. Um so er, at atkvøðurnar standa á jøvnum, tá atkvøtt verður, so kann hansara atkvøða gerast tann avgerandi. Í verandi Senati, hava demokratarnir meiriluta við 59 limum, meðan republikanararnir hava 41 limir. Harry Reid (D), Senatorur, er meirilutaleiðari, og Mitch McConnell (R), senator, er minnilutaleiðari. Tveir limir eru uppstillaðir og valdir sum uttanveltaðir, men hoyra de facto til demokratarnir.


text:
Listi yvir fólkatingslimir úr Føroyum
Listi yvir fólkatingslimir sum umboða Føroyar tekur øll umboð við, sum eru vald til danska Fólkatingið úr Føroyum. Frá 1849 til 1953 var Fólkatingið eitt av tveimum kømrum í Ríkisdegnum; hitt kamarið var Landstingið. Føroyar valdi eitt umboð til hvørt kamarið, og síðan 1953 velur Føroyar tvey umboð til Fólkatingið. Tað hevur verið vanligt fyri føroysk umboð at hava tilknýti til fólkatingsbólkin hjá ein donskum politiskum flokki, men eisini í nýggjari tíð finnast tað undatøk. Umboð fyri Tjóðveldi eru vanliga ikki við í nøkrum fólkatingsbólki hjá einum donskum flokki. Teir sum í løtuni (2011-) umboða Føroyar á Fólkatingi eru Edmund Joensen úr Sambandsflokkinum og Sjúrður Skaale úr Javnaðarflokkinum, teir eru við í fólkatingsbólkunum hjá ávikavist Venstre og Socialdemokraterne.
Innihaldsyvirlit
Fólkatingið áðrenn 1953[rætta | rætta wikitekst]
Landstingið áðrenn 1953[rætta | rætta wikitekst]
Fólkatingið eftir 1953[rætta | rætta wikitekst]
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2 (manuelt framfunnið frá einstøku persónslýsingunum) (PDF-Download)


text:
21. februar
21. februar er dagur 52 í árinum í gregorianska kalendaranum. 313 dagar eru eftir av árinum (314 dagar um skotár er). 21. februar er altjóða móðurmálsdagur.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1848 - Karl Marx og Friedrich Engels útgeva tað Kommunistiska Manifestið
- 1916 - Bardagin við Verdun byrjar við einum týskum álopi og heldur fram til tann 18. desember.
- 1965 - Malcom X, svartur leiðari í USA, verður myrdur í New York.
- 1972 - Amerikanski forsetin Richard Nixon (R) byrar vitjan sína í Kina.
- 1990 - Namibia í Afrika gerst eitt fullveldisríki.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1937 - Haraldur V í Noregi, norskur kongur
- 1946 - Alan Rickman, enskur sjónleikari (d. 2016)


text:
Nowy Dwór Królewski
Nowy Dwór Królewski (á týskum: Königlich Neudorf) er ein bygd í Póllandi, sum liggur í fyrisitingarligu regiónini Gmina Papowo Biskupie, sum liggur í landslutinum Chełmno. Nowy Dwór Królewski hevur 190 íbúgvar (1996). Bygdin verður fyrstu ferð nevnd í søguligum skjølum í 1398. Tað árið varð tað skrivað, at Nowy Dwór Królewski hevði 32 hestar, 20 neyt, 215 seyðir og 90 svín. Bygdin hevur verið nevnd á týskum í skjølum og søgum sum Nuwenhof, Nuwenhuf, Nuwemhoff og Koenigliche Neuhof. Í 1505 átti Biskupurin Chełmno bygdina.


text:
BankNordik hevur stovnað BankNordik-savnið og samstundis givið nýstovnaða savninum 626 listaverk í gávu. Savnið skal umsita, varðveita og sýna fram tey mongu listaverkini, sum bankin hevur keypt gjøgnum árini, umframt menna listasavnið og føroyska list.
BankNordik-savnið er skipað sum ein sjálvsognarstovnur, og BankNordik letur savninum 626 listaverk til ognar. Verkini eru virðismett til 5.040.000 kr. Umframt listaverkini letur bankin savninum 250.000 kr. í byrjanarpeningi og 150.000 kr. til árliga raksturin í 2017, 2018, 2019, 2020 og 2021.
“Vit hava tikið stig til at stovna BankNordik-savnið, til tess at fleiri kunnu fáa gleði av listaverkunum. Listagoymslan hjá bankanum er so mikið stór, at øll listin als ikki rúmast á bankadeildum og í bygningum okkara kring landið. Tí hava verkini ikki fingið ta sjónligheit, sum tey av røttum hava uppiborið, og hetta vilja vit nú broyta. Við nýggja BankNordik-savninum tryggja vit, at listin kemur til sín rætt og verður umsitin og viðlíkahildin á tryggan og virðiligan hátt,” sigur Árni Ellefsen,forstjóri í BankNordik.
Endamálið við savninum er at geva øllum áhugaðum atgongd til at síggja áhugaverdu listina. BankNordik-savnið fer m.a. at skipa fyri sersýningum og læna listaverk út til søvn umframt almennar og privatar stovnar. Ætlandi verða listaverkini bæði sýnd fram á framsýningum í Føroyum og uttanlands, og harvið kunnu verkini fáa nýtt lív og skapa gleði fyri øll, sum hava áhuga fyri list.
BankNordik-savnið hevur fýra stýrislimir, ið gera uppskot til árligu skránna fyri virksemið hjá stovninum. Stýrið er sett saman soleiðis, at tað bæði umboðar kunnleika um føroyska list og innlit í fíggjar- og handilslig viðurskifti. BankNordik velur formannin, og Føroya Kommunufelag, Føroya Arbeiðsgevarafelag og LISA velja hvør sín stýrislim. Í stýrinum eru Helgi A. Fossádal, formaður, Jákup Simonsen, vegna Føroya Kommunufelag, Árni Winther, vegna Føroya Arbeiðsgevarafelag og Edward Fuglø, vegna LISA.
Umframt at umsita og varðveita tey 626 listaverkini, sum bankin letur, er endamálið við BankNordik-savninum eisini at menna savnið og stuðla menningini av føroyskari list. Stýrið kann eitt nú velja at selja listaverk og brúka sølupeningin til keyp av nýggjum listaverkum. Listaverkini, sum Føroya Landsstýri sambært avtalu við BankNordik hevur forkeypsrætt til, eru ikki partur av BankNordik-savninum.
Stýrislimir í BankNordik-savninum: Helgi A. Fossádal, Árni Winther og Edward Fuglø.
Jákup Simonsen vantar á myndini.


text:
Høvuðstíðindi
12.1.2017 |
Skúlin steingir klokkan 12:35 í dag
Vegna ivasamt veður, koyrir skúlabussurin seinasta túr klokkan 12:35. Tí steðgar øll undirvísing tá, og børnini fáa frí.
12.1.2017 |
Lúsaplágan herjar aftur
Í flestu flokkum er nú staðfest lús. Heitt verður á øll foreldur at kemba børnunum væl og virðiliga, so sleppast kann undan hesi plágu.
9.1.2017 |
Foreldrafundur fyri 1.flokkarnar
Mánadagin 13.februar kl.19:00 verður felags foreldrafundur fyri foreldur í 1.flokki í Bygdaskúlanum í Miðvági
4.1.2017 |
1.flokkur vinnari av kapping hjá Vága kommunu
Kapping varð fyri jól útskrivað millum skúlanæmingar, sum svaraðu spurnarkanning um ferðslu. Tann árgangurin, sum var íðnastur at svara spurnarkanningini, var 1. flokkur og fáa tey tí fyrstu virðisløn í kappingini.
2.1.2017 |
Skúlakoyringin
18.12.2016 |
Busskoyring mánadagin og týsdagin
15.12.2016 |
Jólahald í skúlanum á Giljanesi
6.12.2016 |


text:
Skipanin lesur boardingkort/fráferðarkort hjá ferðafólkunum. Higartil hava trygdarfólk á flogvøllinum avgreitt fráferðarkortini. Í floghavnini eru tveir skannarar til boardingkort.
Eitt portur er breiðari enn hitt, og tí kunnu fólk í koyristóli ómakaleyst nýta sjálvvirkandi skipanina, sigur Vága floghavn.
- Hetta samsvarar við okkara menningarætlan, har arbeitt verður fram ímóti at hava framkomnar skipanir, sum tryggja ferðafólkunum skjóta og lætta avgreiðslu á flogvøllinum, sigur Jákup Sverri Kass, stjóri í Vága floghavn.
Les eisini
Góða veðrið í fjør gjørdi, at SEV fekk tíggju prosenstig minni burtur úr varandi orkukeldunum í fjør enn árið fyri
Tíðindi
Tann fyrra av tveimum útvarpssendingum um neurologin og sálarlæknan Viktor Frankl
Tróndur Vatnhamar og Finnur Koba kappast móti Solveig Hanusardóttir Olsen og Knút Háberg Eysturstein
Grønlendski landsstýrismaðurin í fiskivinnu- og veiðumálum hóttir við at taka loyvi frá grønlendsku skipunum, um tey ikki fáa skil á rúsevnum umborð
Eivør hevur roynt tað, Jógvan Hansen somuleiðis, og nú fer Kristina Bærendsen at syngja í íslendsku Eurovision kappingini


text:
200 (rokkbólkur)
200 (Tveyhundrað) er ein føroyskur rokk- og punkbólkur. Navnið kemur av tí, at limirnir í bólkinum eru 200 % fyri loysing. Bólkurin varð stovnaður í 1996, tá ein samlingsfløga "Rock í Føroyum 2" av ymiskum tónleiki í Føroyum skuldi innspælast. Limirnir í bólkinum eru; sang og gittar Niels Arge Galán, bass Mikael Blak, sum eisini spælur í norðurlendska bólkinum Yggdrasil, og trummur Uni Árting. Áðrenn spældu teir allir í einum øðrum bólki sum æt "Mold". Men tá bólkurin "Mold" varð upploystur, valdu Niels Arge Galán, Mikael Blak og Uni Árting at satsa uppá bólkin "200".
Sangirnir hjá 200 eru allir á føroyskum og eru merktir av skemti og sjálvsironi. Sangurin "Muscleman Blað", sum var ovast á føroyska hittlistanum í fleiri vikur, snúði seg um homoseksuelitet, og her talaði bólkurin at ágangi ímóti teimum samkyndu. Bólkurin kom fram á almenna pallin í 2001 í kappingini "Prix Føroyar" og gjørdist kendur bæði í Føroyum og Íslandi eftir hetta. Á ólavsøku 2005 hevði Norðurlandahúsið, í teirra ólavsøkuframsýning, eitt 2,9 metur høgt roterandi papmaché listaverk, sum var ein fokk jú fingur, og 200 brúkti hetta listaverk sum dekoratión á teirra palli á konsertum.[1].
Fløgan Vendetta varð av allscandinavian.com kosin Besta fløguútgáva í Skandinavia 2012.[2]
Innihaldsyvirlit
Konspiratión[rætta | rætta wikitekst]
Eftir framførsluna á G! Festivalinum í 2005 við papmasché fokk jú-fingrinum, var ein mynd at síggja á Nym.fo, sum er ein føroysk dagdvølja á netinum við skemti og øðrum, sum vísti 200 á Gøtusandi og eina náttúrumynd frá Mykinesi. Mykines-myndin vísti ein stóran klett, sum lættliga kundi líkst einum fokk jú-fingri. Hugsast kann, at tað var haðani, at Niels og hinir báðir limirnir í bólkinum fingu íblástur til at gera ein stóran fokk jú-fingur.
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- 2001 200%.
- 2005 Viva la Republica.
- 2006 Graceland.
- 2008 200 Decibel.
- 2009 Stokkhólmssyndromið.
- 2012 VENDETTA!.
Umframt[rætta | rætta wikitekst]
- 1997 Rock í Føroyum 2 skering 7.
- 2001 Prix Føroyar 2001 skering 8.
- 2002 Tutl 25 ár – Live 2002 skering 7.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Rethinking-nordic-colonialism.org, Mynd av umrødda listarverki í Norðurlandahúsinum
- ↑ Planet.fo Besta fløgan er føroysk
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]
- Heimasíða hjá 200.
- MySpace síða hjá 200.
- Lyricwiki - Sangtekstir hjá 200.


text:
Sunnudagur
Sunnudagur er ein vikudagur. Latín: "Solis dies" (føroyskt: "Dagur sólarinnar" enskt : "sunday". Í norrønt málið hevur dagurin eisini fingið heitið sítt frá sólini og er eitt avlop frá heidniskum - á norrønt : "sunnudagr" Ísl : "Sunnudagur" Da. : Søndag, í merkir "solens dag". Á føroyskum merkir tað "Dagur sólarinnar". Út frá hesum er tað lætt at staðfesta norrønt, sum eitt mál í er ætta úr latíni. Sunnudagur, sum nú á døgum er vikuligi kristni halgidagurin, hevur vanliga í krisindóminum verið roknaður sum fyrsti dagur í vikuni - eftir jødiskari hugsan, har leygardagur / sabbatur var 7. dagur í vikuni. Nú er vanligari at rokna vikuna at byrja við mánadegi (eftir ISO-standardi (ISO-8601), sum ásetir, hvussu dagfestingar eiga at vera gjørdar í telduforritum og handilssamskifti.
Sunnudagurin er hvíludagur og heilidagur í øllum kristnum londum. Tá verða fyriskipaðar gudstænastur í kirkjum og øðrum gudshúsum. Sunnumorgun ringja kirkjuklokkurnar, og tá ið ringt hevur triðja ferð, fara fólk í kirkju. Í gomlum døgum var tann siður, at konufólkini settu seg vinstrumegin (konufólkamegin) í kirkjuni, og mannfólkini høgrumegin (mannfólkamegin). Hetta varð seinni avlagt.


text:
Orð: Lizzie DeArmond
Lag: Bentley DeForest Ackley
Týtt: Árni Jacobsen
1. Skammast ei við navnið Jesus,
lýð tey boð, hann til tín ber,
og við hvørjum søgdum orði
vitna, hvør tín støða er!
Niðurlag: Vitna, hvør tín støða er,
ja, við gleði tú tað ger.
Legg verk og tíð
nú hond hans í.
Vitna, hvør tín støða er!
2. Tá ið freisting teg man herja,
nær við Harrans síðu ver.
Fyri hann, teg uppi heldur,
vitna, hvør tín støða er!
3. Skammast ei við navnið Jesus,
lyft tað hátt, hvar enn tú fer,
og í lýdni fyri honum
vitna, hvør tín støða er!


text:
Tilbúgving í samband við andlát, tá ið næmingur doyr
- Flokslærarin ella leiðslan sigur hinum læraranum frá, hvat ið hent er.
Hvør hevur ábyrgdina
- Flokslærarin ella annar lærari, ið hevur flokkin nógv.
- Leiðslan
Flokslærarin (við møguligari hjálp)
- Tosar við heimið
- Tosar við flokkin
- Tosar við foreldrini at næmingunum í flokkinum
- Møguliga seta seg í samband við serkøn
- Kannar tilbúgvingarætlanina og ger ætlan fyri komandi dagarnar.
Leiðslan
- Tosar við heimið
- Greiðir starvsfólkum skúlans frá
- Vindur flagg á stong
- Bíleggur krans ella letur gávu sambart ynski frá skúlanum og krans frá flokkinum
- Skipar fyri felags minningarløtu
Sambandið við heimið
Flokslærarin/leiðsla setur seg í samband við heimið ella fer á vitjan við hesum fyri eyga:
- Fáa at vita hvat er hent (fáa gitingar burtur)
- Um tað eru upplýsningar, sum skulu berast víðari til skúlan/næmingar
- Hvussu kann skúlin (vera til hjálpar) hjálpa
- Greiða frá hvat skúlin ætlar at gera tann fyrsta dagin (sí punktið : Hvussu gera vit við flokkin)
- Vita um foreldrini hava hug at koma í skúlan (tað kann vera til minningarløtu)
- Avtala um møguliga at vitja heimið aftur. Møguliga eftir nakrar vikur.
Hvussu gera vit við flokkin
- Flokslærarin er í flokkinum, tá næmingarnir koma. Sessurin hjá tí farna kann verða prýddir við ljósi, blómum, mynd o.s.fr.
- Um tað er hóskandi, kann dagurin verða hildin sum ein flokslæraradagur
- Tosað verður gjølla um tað, ið hent er (fáa leysasøgur av vegnum)
- Lærarar og næmingar tosa um tann farna, næmingar kunnu koma við øllum um tann farna, bæði tí góða og tí minni góða
- Eitt gott hugskot er at evna okkurt til minni um tann farna og geva foreldrunum tað: tað kann vera brøv, yrkingar, tekningar, søgur ella annað
- Møguleiki skal vera at takast við okkurt, sum ikki hevur við deyða at gera, sum t.d at fara túr, syngja, gera ein drekkamunn o.a.
- Best hevði verið, um næmingarnir ikki komu heim til tómt hús henda dag. Møguleikin er, at skúlin kundi verið longur opin ein slíkan dag.
Samband við hini foreldrini í flokkinum
- Um tørvur er á tí, kann skipast fyri foreldrafundi
- Fáa gitingar burtur
- Upplýsingum um jarðarferðina
- Hava eitt skjal við sorgaratburði svarandi til aldurin (síða 9-13).
Leiðslan
- Sigur starvsfólkum skúlans frá, áðrenn skúladagurin byrjar.
- Tey, ið hava flokkarnar fyrsta tíman, greiða frá tí, ið hent er, og nær minningarløtan verður.
- Havið í huga, at samfelagið er lítið, og tískil kenna tey flestu onkran av teim raktu og kunnu vera ávirkað av støðuni.
Minningarløtan
Borð verða sett upp við ljósi og blómutyssi
- Leiðslan greiðir frá tí, ið hent er, so væl sum til ber
- Tøgn (1 Min.)
- Flokslærarin fer inn í stovuna við flokkinum og verður har tann tíman
- Høvi verður at spyrja
Um andlátið er í frítíðini
- Tann starvsfelagi, ið fyrst frættir, at næmingur er deyður, setur seg í samband við leiðslu, flokslærara ella annan lærara
- Flokslærari /leiðsla seta seg í samband við heimið, um møguligt so sama mannagongd sum um andlátið var í skúlatíðini, bíleggja krans og taka lut í jarðarferðini
- Fyrsta skúladag møta allir næmingar ísenn, og minningarløtan verður lýst tá
- Fyrsta skúladag savnast flokkurin eisini. Sama ætlan verður nýtt, sum nevnd frammanundan
- Um tað er møguligt verður flaggið vundið á stong
Tilbúgving tá ið næmingur missir mammu, pápa ella systkin
Tað er týdningarmikið, at innanhýsis samskiftið er so gott sum gjørligt. Tann, ið fyrst fær boðini, má bera so í bandi, at hesi fáa boð:
- Flokslærarin/lærararnir
- Leiðslan
Hesi seta seg inn í tilbúgvingarætlanina og leggja eina ætlan
Sambandið við heimið
Flokslærari ella leiðsla setur seg i samband við heimið hjá næminginum ella fer at vitja við hesum fyri eyga:
- Vísa samkenslsu
- Finna útav, um nakað ella hvat skal sigast fyri flokkinum komandi skúladag
- Um leiðsla/flokslærari ella næmingarnir kunnu vera mæminginum til hjálpar
Leiðslan sendir krans í samband við jarðarferðina við heilsan frá skúlanum.
Hvussu gera vit við flokkin –(eisini um næmingurin er til staðar)
- Dagin eftir deyðsfallið verður prátað í flokkinum (fáa gitingar burtur)
- Er flokslærarin ikki til staðar, skal tað vera ein, sum kennir flokkin væl
- Tað er umráðandi at leggja merki til, hvussu tey einstøku taka tað
- Flokkurin fær ta neyðugu tíðina
- Flokslærarin tosar við flokkin um tað, sum hent er.
- Um næmingurin, ið hevur mist ikki er í skúla, fyrireikar lærarin floksfelagarnar at taka ímóti honum tá hann kemur í skúla aftur.
- Havast skal í huga, at fyrireikingarnar skulu verða til frama fyri tann, ið hevur mist, so hann fær møguleika at vísa sínar kenslur.
Tann ið hevur mist, má undir ongum umstøðum, kroystast at vísa kenslur. Men rúm skal verða fyri teimum.
- Foreldrini at hinum næmingunum verða kunnað um, hvat gjørt verður
Dagurin tá ið jarðarferðin verður
- Tosað verður um jarðarferðina og jarðarferð sum heild
- Flokslærari og leiðsla verða við til jarðarverðina
- Møguliga floksfelagarnir koma við til jarðarferðina – foreldur verða kunnaði
- Flaggað verður
- Dagin eftir jarðarferðina verður tosað í flokkinum, um jarðarferðina.
Tá ið starvsfelagi doyr
Leiðslan syrgir fyri tí neyðuga sambandinum við hini starvsfólkini
- Leiðslan setur seg í samband við familjuna og kunnar lærarar og næmingar.
- Um flokslærari doyr, tekur tann, sum hevur flokkin mest næst eftir flokslæraran, sær av flokkinum.
- Umboð fyri leiðslu/skúla vitjar heimið. Hevur blómutyssi og kort við.
- Minningarorð til skúlablaðið
- Flaggað verður
Avvarandi hjá tí deyða
Leiðslan setur seg í samband við avvarandi
- Um skúlin ger nakað serstakt fáa tey tað at vita, fyri at tey eisini kunnu koma fram við møguligum ynskjum
Kunning til starvsfólkið
- Leiðslan savnar øll saman til eina stutta samveru áðrenn skúladagurin byrjar
- Leiðslan skipar fyri samveruni
- Stutt minningarløta verður hildin
- Leiðslan kunnar um, hvussu dagurin verður, og hvat skal sigast við næmingarnar
- Tíðindini, sum leiðslan ber, skulu vera álítandi og greið
- Er onkur av starvsfólkunum ikki førur fyri at arbeiða, verður viðkomandi frítikin
- Gev ikki næmingunum frí, men aðrar loysnir mugu finnast
Skipað verður fyri felags minningarløtu
Borð verða sett upp við ljósi og blómutyssi
- Leiðslan greiðir frá tí, ið hent er, so væl sum til ber
- Tøgn (1 Min.)
- Flokslærarin fer inn í stovuna við flokkinum og verður har tann tíman
- Høvi verður at spyrja
Tá ið starvsfelagi missir
- Leiðslan syrgir fyri tí neyðuga sambandinum við hini starvsfólkini og møguligar næmingar (sí mannagongdir nevndar í samband við annan miss)
- Umboð fyri skúla/leiðslu vitjar heimið. Hevur blómutyssi og kort við (skjal)
- Tá ið starvsfelagin kemur aftur í skúla, verður hildin ein stutt samvera við viðkomandi
Tá ið næmingur missir annan enn mammu, pápa og systkin
- Flokslærarin tosar við flokkin um tað, sum hent er.
- Um næmingurin, ið hevur mist ikki er í skúla, fyrireikar lærarin floksfelagarnar at taka ímóti honum tá hann kemur í skúla aftur.
- Havast skal í huga, at fyrireikingarnar skulu verða til frama fyri tann, ið hevur mist, so hann fær møguleika at vísa sínar kenslur.
Tann ið hevur mist, má undir ongum umstøðum, kroystast at vísa kenslur. Men rúm skal verða fyri teimum.
Um at missa
Í barnaárum missir eitt barn ferð eftir ferð. Hetta ávirkar barnið, men ikki altíð eins nógv. At liva er broyting. Vit síggja náttúruna broytast, og tað er neyðugt. Við árunum uppliva vit broytingar og taka við læru og verða soleiðis brynjað til vaksnamanna tilveruna. Av og á eru broytingar soleiðis, at tær huga okkum ikki, vit kenna miss, sorg og trega. Vit gerast bangin, vildu helst sloppið undan. Heldur ikki børnini kunnu vit verja fyri tílíkar hendingar. Vit eiga heldur ikki at gera tað. Tó kunnu vit bera so í bandi, at tey koma so væl ígjøgnum, sum til ber. Ofta er tað helst so, at tað, vit vilja verja børn okkara fyri, er sovorðið, sum vit sjálvi vilja krúpa uttanum. Tað er týdningarmikið at hava eyga fyri náttúrligum missi, sum vaksin kanska ikki halda hava so stóran týdning, tí á tann hátt lærir barnið at handfara svárar kenslur og fær harvið eitt amboð, at handfara miss í eldri árum.
Missur kann vera so mangt
Bindingar : vit ávirkast alt eftir, hvussu bundin vit vóru at tí mista. Kanska fáa vit mótstríðandi keslur sum hatur/kærleika.
Vanar : tá vanar verða brotnir, tí umstøður broytast. Tað kann vera av vantandi reglusemi, tryggleika og gleði.
Ímyndarligur missur : dreymar sum brustu, mist alit, mist status.
Ítøkiligur missur : tá ein missur tað, einum var kært við deyða ella foreldraskilnaður.
Náttúrligur missur : tað, sum kemur við árunum: vit flyta heiman, skifta vinir, verða tannáringar.
Niðurbrótandi missur : insest, mistur likamslutur, verða við undirlutan í skúlanum, systkin ella foreldur gerast sjúk ella doyggja, flyting tíðliga í skúlaárunum.
Allur missur er persónligur. Ongin kennir missin á sama hátt, og tískil kann hann ikki mátast einvíst. Tó hava vit eitt felags reaktiónsmynstur, sum ger okkum før fyri at fara gjøgnum sorgina.
Smá børn: 0 til 4 ár
Hesi eru eyðkend av, at tey ikki hava málsligan førleika at greiða frá sínum kenslum og harvið sínum missi. Tó eru tey kensluliga tilvitandi og skilja væl og minnast kensluliga. Tey eru ongantíð ov lítil til at syrjga, tí mugu vit javnan geva teimum møguleikan at minnast tað mista og so við og við geva teimum møguleikan at seta orð á teirra miss og teirra sakn. Eitt hugskot er at vísa myndir, minnast serligar dagar og týðiliga nevna nøvn. Svara teimum spurningum sum koma, hóast eymir, tí tað ósagda letur barnið sjálvt í í hugaheiminum, og tað er ofta verri enn veruleikin. Tað hava barnið ella hin vaksni einki ræði á.
Minni børn: 5 til 10 ár
Í hesum árum verður málsligi førleikin alt størri. Tað gevur møguleika at siga frá og fáa aftursvar, eisini tí kensluliga. Kunnu vit ikki tað, eru vit eins illa stødd og hitt lítla barnið. Orðið er tilvitskunar húkur, sum vit kunnu krøkja í goymdar og gloymdar kenslur í óvitskuni og hála fram í ljósið, gjøgnum likamið, hjartað, høvdið og upp í heilan. Hetta til tess at tann, sum ber sálarkvøl, kann reinsa út og geva pláss fyri nýggjum, betri royndum. Tað er eymt, men neyðugt!
Børn spyrja ofta um tað, vit vaksnu ikki hugsa um. Tað er týdningarmikið at greiða børnum frá, at hóast vit ikki eru før fyri at svara øllum, so eru allir spurningar góðir og rættir. Tá vit svara, um enn óviss, so gera vit pláss fyri samrøðu, og harvið menning. Við at tosa um tað, sum hent er, kann barnið gera síni egnu minni, sum tað til eina og hvørja tíð kann liva við.
Størri børn: 11 til 16 ár
Hesi ár eru øðrvísi enn áður nevndu, tó havandi í huga, at øll mennast ikki eins skjótt tí nú eru børn betri før fyri at orða sínar hugsanir og gerðir, bæði fyri øðrum og sær sjálvum. Tey skilja eisini tann týdning, eitt deyðsfall við tíðini hevur. Tó er barnið sera sárbart, tí tað júst í hesum árum er ávegis frá barndómi til ungdóm og manndóm. Vit kunnu siga, at tað er á eini gráari leið, har tað hvørki er barn ella vaksið, ella rættari viðhvørt er barn og viðhvørt er vaksið. Er barnið fyri svárum missi hesa tíð, ávirkast tað øðrvísi enn yngri børn. Ikki um at tala missa tey eitt foreldur.
Náttúrliga eru tey í uppreistri hesi ár. Fara vit við teimum sum smábørnum, hava tey lyndi til at øsa seg og gera vart við, at tey ikki eru børn longur. Tá kann tað henda, at tey fáa samvitskubit av sínum mótstríðandi kenslum, og blaka seg út í ungdómslívið saman við vinum. Tað er altíð vandamikið, tí tann stuðul, sum heimið var, er ikki hin sami. Heimið kennist ikki sum tað trygga stað, har til ber at gera uppreistur.
Skulu vit hjálpa hesum børnum, mugu vit hava í huga teir trupuleikar, sum náttúrliga hoyra hesum árum til. Royna at síggja tey sum ung vaksin og loysa trupulleikarnar, sum vaksin við ein vaksnan, samtala í trúnaði og á jøvnum føti. Minnast skulu vit eisnini, at tey í hesum árum helst eru eins sárbar og smábørn og illa fyri at missa faðir ella móðir og tann tryggleika, sum heimið var.
Sorgreaktiónir hjá børnum
Vit ávirkast ymiskt, men hava tó nøkur felags mynstur :
- skelkur og vantrúgv
- ræðsla og mótmæli
- líkasæla og lammilsi
- framhald av tí vanliga
Skelkur og vantrúgv vísa seg tá barnið sigur: ”Tað kann ikki passa”, ”Tú fert skeivur”, o.s.fr. Tey eru páhaldin og halda soleiðis pínuna eitt sindur burtur.
Ræðlsa og mótmæli vísa seg tá barnið grætur longi og ikke er til at troysta, gevst at gráta og spyr um tað, sum hent er, fyri síðan aftur at gráta longi, og so alt umaftur.
Líkasæla og lammilsi vísa seg tá barnið ber seg at, næstan sum onki var hent. Áðrenn songartíð kann tað so spyrja, hví hin deyði ikki er við hús. Tað trygga og vælkenda er av stórum týdningi í sorgararbeiðinum.
Tær vælkendu reaktiónirnar hjá børnum í sorg eru
- bangilsi
- sterk minni
- svøvntrupulleikar
- ógleði, longsul og saknur
- vreiði, sjálvsbrigdan og skomm
- trupulleikar í skúlanum
- likamligir trupulleikar
Bangilsi er vanligasta reaktiónin. Tryggleikin er burtur. Tað, sum hendi pápa, kann eisini henda mammu. Fíggjargrundarlagið er kanska burtur, og flyting er fyri framman, nýggjur skúli, nýggir vinir o.s.fr. Bangilsið, tá tann eftirlivandi gerst sjúkur og eyðkennini líkjast. Barnið vil tískil ikki í skúla, fyrr enn tað hevur fingið trygd fyri, at tað ikki er vandamikið. Tey ræðast sín egna deyða og vilja ikki vera einsamøll, heldur ikki um náttina. Bangilsið ger tey kleimin og krevjandi. Kanska gerast tey fjálturstungin, ovurkenslusom, fáa høvuðpínu og vøddapínu. Tey kunnu ikki samla seg og fáa ofta trupulleikar við skúlatingum.
Sterk minni kunnu ”brenna seg fast” hjá børnum. Serliga hjá børnum uttan mál kunnu tey seta seg á allar sansir, so sporini merkjast eftirsíðan. Onkuntíð kunnu ”minni” livna í hugaheiminum fyri seinni at verða avspæld, sum plágandi minni. Tí er tað avgerandi at tosa um tann deyða umaftur og umaftur í uppvøkstinum.
Svøvntrupuleikar eru vanligir. Tað verið seg ikki at fá sovnað ella at barnið vaknar títt. Kanska hevur verið sagt, at tamm deyði svevur, ella tað kann vera tí, at tá er friður at hugsa nærri. Ein kann ræðast sínar dreymar ella marru. Við at tosa og gjøgnumliva um dagin tað, sum hent er, kunnu vit forða fyri, at alt hópast upp í tonkunum, og náttartímarnir tískil gerast betri.
Ógleði, longsul og saknur kunnu vísa seg við at barnið grætur ella fer fyri seg sjálvan, verður innisælt og lokað. Tey kunnu kasta skyldina á annað, fyri ikki at gera okkum sorgarbundin. Tey kunnu hava ilt í høvdinum, fótinum o.s.fr. Tey sakna, tá onnur gleðast um mammu ella pápa. Vit kunnu hjálpa við at gera tey som tingini, fara tey somu støðini, sum hin farni og hyggja at myndum ella lutum, sum tí farna dámdi væl, alt meðan tosað verður um tann farna og sakna.
Vreiði og atferð, sum krevur at vit geva teimum gætur, er eisini vanligt. Vreiði móti øllum. Tað kann verða opinlýst, barnið slær og sparkar ella meira fjalt, barnið er hugtungt og uttan gleði. Hesin atburður kann verða vendur ímóti foreldrum um at koma úr sínu botnleysu sorg aftur til lívið. Vreiðin verður ofta vend tann vegin, at onkur kundi havt forðað fyri, at hetta hendi. Tá má ein gera barninum greitt, at ein má góðtaka og fyrihalda seg til støðuna, sum hon nú er vorðin.
Vreiði, sjálvsbrigdan og skomm kunnu eisin plága barnið fyrstu tíðina. Nýggjaru fagurbókmentirnar sig væl frá hesari kenslu og koma eisin við loysnum. Skuldin og skommin koma ofta av tí, sum sagt varð seinastu ferð tey sóust, kanska í illsinni, av tí, sum ikki var sagt, ella av tí at ein ikki fekk sagt farvæl ella givið til kennar, at ein helt av viðkomandi. Tað kann verða ein plága, at ein hevur hugsað ilt um hin deyða ella ikki var til staðar, tá deyðin kom. Sum vaksin má ein siga frá, at soleiðis verður altíð eisin hjá okkum vaksnu. Vit mugu ansa væl eftir, ikki at koma við ábreiðslum.
Trupulleikar í skúlanum er næstan sjálvsagt. Tankarnir koma og fara og forða barninum at samla seg. Teir órógva minnið og gera tað trupult at avrika tað, sum álagt er og gera kanska tað, at tey koma tvørliga fyri í vinarlagnum, og ongin skilir hví. Tá er neyðugt at tosa um deyðan, og at tað er vanligt at reagera soleiðis, og at hetta fær ein enda einaferð.
Likamligir trupulleikar kunnu vera títtari høvuðpína, órógv í tørmunum ella vøddapína. Tað kann koma av, at barnið er meira spent enn vanligt og virkar eisini til økt ansni og økta umsorgan. Tað er í lagi í rúma tíð, men vit eiga at ansa eftir, at tað í longdini ikki verður til dyrkan.
Aðrar møguligar reaktiónir eru:
- øvugt atferð
- at fara fyri seg sjálvan
- tankaflog
- persónsbroytingar
- framtíðardapurskygni
- grundan yvir orsøk og ætlan
- vøkstur og búning
Vit hava nomið við tað mesta frammanundan. Tó skal leggjast afturat, at sambært Atla Dyregrova: Sorg hos børn, er munur á gentum og dreingjum. Tað kann vera áhugavert í skúlahøpi.
Tað Atli Dyregrove sigur, hevur hann frá foreldrum. Tey siga, at dreingir tosa minni um deyðan enn gentur. Hesin munur verður týðuligari, sum skúlaárini líða. Hetta fekk hann at síggja sjálvur:
Ein lærari doyði brádliga frá einum 9. flokki.
Næmingarnir vórðu spurdur, hvussu hetta ávirkaði teir. genturnar høvdu gráti meira, høvdu verri við at samla seg, vóru bangnari o. s. fr. Bert í einum føri høvdu dreingirnir munin: Teir høvdu í størri mun hildi tonkunum niðri um tað, sun hent var. Enn verri var tað, at teir dugdiu verri skrivliga at siga frá sínum kenslum. Tað sama var galdandi í øllum 9. flokkum.
Spurd um tey høvdu onkran at tosa við, vinfólk ella foreldur, høvdu næstan allar genturnar onkran, meðan bert 40% av dreingjunum høvdu onkran. Heima høvdu genturnar tosað meira um tað, sum hent var, enn dreingirnar.
Orsøkin er kanska tann leiklutur, børn hava í spæli. Gentur spæla meira sosial spøl og nýta fleiri orð í spæli. dreingjaspæl hevur ikki so nógv prát, tað ræður um at innorna seg, halda reglur og ikki vísa kenslur. Hví hetta er so, kann vera so mangt. Uppaling kann gera sítt og tann uppaling vit hava fingið. Tó er tað neyðugt, at vit eru varug við hesar munir og fyrihalda okkum hareftir.
Samanumtikið kann sigast, at tað sum heimið ger, og tað ansnið vit geva børnunum, alt eftir aldri, saman við tí, sum skúlin kann samvirka við, er av alstórum og altavgerandi týdningi fyri, at barnið kemur ígjøgnum sorgina og víðari í lívinum.
Hesar bøkur eigur skúlin
Kræftens bekempelse: OmSorg – handleplan/ idekatalog
Kræftens bekempelse: Når hjertet gør ont – børnehaveklasse, 1. kl. og 2. kl.
Kræftens bekempelse: Når bånd brister -3.-4.-5. kl.
Kræftens bekempelse: Når nogen man elsker dør 6.-7.-8. kl
Kræftens bekempelse: Solsort og snefnug – novelle
Kræftens bekempelse: Når liver går sin vej - video
Kræftens bekempelse: Med sorgen som blind passager – kassettabånd – 6.-6. kl
Aðrar bøkur um at missa ella vera sorgarbundin
Martin, Guni: Det er o.k. at være ked af det
Martin, Guni: Jeg bliver bare så… …
Martin, Guni: Glem ikke håbet
Martin, Guni: Pigen som var bange
Doleski, Teddi: Klumpen
Palmer, Pat: Bare jeg kunne holde dig i hånden
O’Toole, Donna: Marvi Myrebjørn fatter håb + lærerv. +bånd, Ørnens Forlag
O’Toole, Donna: Om børns tab og sorg, Ørnens Forlag
Tangvald, Christine Harder: Min bog om døden, Juniorforlaget
Hesar bøkur hevur heilsusystirin
Madsen, Birgit o.o. : Mit barn døde – 25 forældre skriver om at miste et barn. Kroghs Forlag 2001
Rømer, Signe/Olesen: 32 børn skriver om at miste mor eller far. Kroghs Forlag 2000
Iversen, Anneli Sejer: Min søster døde, min bror døde – 25 børn og voksne skriver om at miste en søster eller bror. Krogs Forlag
Olesen, Peter: 25 danskere fortæller om at miste en mor eller far som barn. Kroghs Forlag 2000
Dyregrove, Atle: At tage afsked – ritualer der hjælper barnet gennem sorgen. Hans Reitzels Forlag
Dyregrove, Atle: Sorg hos børn – En håndborg for voksne. Dansk Psykologisk Forlag 1999
Falk, Bent: At være – der, hvor du er – om samtale med kriseramte. Nyt Nordisk Forlag
Jacobsen, Anne: Børn og sorg – om børns reaktioner på tab og død. Hans Reitzels Forlag
Komb, Diane M.: Et vindue til himlen – når børn ser livet i døden. Lohses Forlag
Lund, Norunn Myhre: Fløjtespilleren Lohses Forlag
Ottesen, Doris: Børn og sorg – om forældretab i barndommen. Dafola Forlag
Strøm, Zita: Du vil altid være min bror. Forlaget Nord-Press
Bókmentalisti
Fagurbókmentir (fa)
Yrkisbókmentir (y)
Smærri børn (smá)
Myndabøkur (my)
Als, Birgit: Kun et knust hjerte er helt Gyldendal, 1989 (fa)
Brandt, Hanne: Sky-skibet Forum, 2000 (fa)
Coleman, Daniel: Følelsernes intelligens Borgen, 1999 (y)
Davidsen Nielsen, Marianne: Blant Løver
Davidsen Nielsen, Marianne: Den nødvendige smerte (y)
Dyregrove, Atle: Sorg hos børn – en håndbog for voksne
Dansk Psykologi Forlag, 1992 (y)
Eken, Cecilie: Sikkas fortælling (fa)
Fløe, Jeanne: Farvel mormor Klemantis, (my)
Gahrton, Måns: Vi graver mormor op Carlsen, 1999 (smá)
Hansen, Finn Thorbjørn: Kunsten at navigera i kaos – en bog om inentited i en multikulturel verden Kroghs Forlag, 1998
Holmberg, Bo: Agnas og ljósið (fa)
Jacobsen, Anne: Børn og sorg. Aschehoug, 1988 (y)
Jacobsen, Anne: Der var engang vi ikki var her – en bog om døden for børn. Reitzel, 1990 (y)
Kaldhold, Marit: Farvæl rádni (my) (smá)
Kræftens Bekæmpelse: Omsorg – undervisningsmateriale 1997
Leunbach, Budda: Mor hvor er de døde henne? Dansk Psykologi Forlag, 1992 (y)
Lilmoes, Anne: Anna og engel. Høst, 2001 (fa)
Lindgren, Astrid: Brødrene Løvehjerte Gyldendal, 1998 (fa)
Lindgren, Astrid: Mio, min Mio. Branner og Korch, 2001 (fa)
O’Toole, Donna: Marvi Myrebjørn fatter håb + læraravegleiðing. Ørnens Forlag, 1991 (y)
O’Toole, Donna: Om børns tab og sorg Ørnens Forlag, 1991 (y)
Ottesen, Doris: Børn og sorg – om forældretab i barndommen. Dafolo Forlag, 1998 (y)
Snunit, Michal: Sjælefugle – gendigtet af Johannes Møllehave. Sesam, 1999 (my)
Stark, Ulf: Systir mín er ein eingil (my) (smá)
Viermyr, Marianne: Hjerte rimer på smerte. Forum, 2000 (fa)
Wenneberg, Signe: Kære far og mor – skilsmissebørn fortæller. Aschehoug, 1997
Hesi kann ein ringja til í kreppustøðu
Politistøðin
Sjúkrahúsið
Kommunulæknavaktin
Prestar:
Trúðboðarar:
Læknahølið skúlans
Heilsusystir, Skúlin á Giljanesi
Sálarlig fyrstahjálp (Reyði Krossur)
Navni á einum lærara, sum vil taka hesa avbjóðing
Tá vit fara túr við flokkum
- fartelefon við telefonlista + skúlans telefonnummar
- hava fyrstahjálpsskjáttu við
- tvey vaksin við
- uttanlands: tvey vaksin við
- verja næmingar móti ágangi


text:
Fólkakirkjan svarar...Uppskot til løgtingslóg um broyting í anordning om ikrafttræden for Færøerne af lov om ægteskabs indgåelse og opløsning. (Avtøka av lógaregluni um at signa borgarliga
les meira2 days since
Lindin: 21. januar 17 ára stuðulsdagurNú leygardagin 21. januar hevur Lindin stórt stuðulstiltak. 17...
les meira3 days since
Konsert við The Purple Hulls í KelduniSunnukvøldið 26 mars kl 20, verður sera áhugaverd konsert í...
les meira5 days since
Jonna Sivertsen – stór jarðarferð úr BetesdaBetesda var fullsett leygardagin 14. januar kl.13.30, tá kistan við
les meira6 days since
“Syngið við”- kvøld í SiloaÍ annaðkvøld, sunnukvøldið 15. január kl. 18, verður aftur sangløta...
les meira8 days since
Andlát millum trúboðarar – Grønlandstrúboðarin Jonna SivertsenSeinasta leygarkvøld frættust sorgarboðini um andlátið av Jonnu Sivertsen, kona
les meira8 days since
Umvælingar í Kunoyar kirkjuKunoyar kirkja varð vígd 1. sunnudag í advent 1867, og...
les meira10 days since
Lutherkvøld á ArgjumNú 500 ár verða síðan Luther setti tær 95 tesurnar á kirkjuhurðina í Wittenberg í Eysturtýsklandi, verða gjøgnum árið 7 kvøld um lív Luthers, læru...
les meira10 days since
Vælkomin á Missiónsviku í LeirvíkMissiónsvika verður í Missiónshúsinum í Leirvík 15.-22. januar 2017. Evni
les meira11 days since
Leiðsluráðstevna um vikuskiftiFøroya størsta leiðsluráðstevna GLS - The Global Leadership Summit -...
les meira13 days since
Hugmynd til umhugsunarJóladagarnir saman við tveimum ódnum eru farnir...
les meira13 days since
Bíbliulesiætlan á Facebook í 90 dagarKom og les í Nýggja- og Gamla Testamenti í 90
les meira16 days since
Christianskirkjan Trettanda kvøldTrettanda kvøld hin 6. januar kl. 20.00 verður gudstænasta í...
les meira17 days since
Gott nýggjár og takk fyri 2016Kristin.fo takkar lesarum og samstarvsfeløgum fyri gott samstarv í farna...
les meira22 days since
JÓLAKONSERT VIÐ LØKIN - tvær eykakonsertirØll atgongumerkini vórðu útseld til konsertina, so fyrireikararnir vórðu ...
les meira22 days since
Felag sameindu tjóða givið Ísrael jólagávuKrevur at Ísrael steðgar búseting á sonevnda ”vestara áarbakka”. Ísrael
les meira24 days since
Jólaheilsan frá Kristin.foVit ynskja lesarum og viðskiftafólki okkara eini gleðilig jól og
les meira30 days since
God Rest Ye Merry Gentlemen - GlæmaSangvideo við "Glæma": God Rest Ye Merry Gentlemen. ...
Siloakórið og Salt jólakonsertMikukvøldið, 21. des. kl. 20, hava Siloakórið og SALT jólakonsert...
Jólakoncertin í Løkshøll - ein sonn succéÁrliga jólakonsertin í Eysturoynni var í Løkshøll leygarkvøldið 17. desembur...
Rend Collective við fólkatónleiki til FøroyaÁgrýtni og nýskapandi bólkurin, Rend Collective úr Írlandi, kemur nú...
les meira34 days since
Doyparans vitnisburðurOg hetta er vitnisburður Jóhannesar, tá ið Jødarnir sendu prestar...
les meira35 days since
Sangløta í SiloaÍ morgin, sunnudagin, 18. desember kl. 17, verður aftur sangløta...
les meira36 days since
Honum er tað at takka, at tú ert í Kristi JesusiMen honum er tað at takka, at tit eru í...
les meira38 days since
Blái Krossur skal hava nýggjan aðalskrivaraFrants Jensen, ið hevur verið aðalskrivari hjá Bláa Krossi Føroya í skjótt fýra og eitt hálvt ár, hevur sagt seg úr starvi. Frants heldur, at...
les meira39 days since
VÓNARgudstænasta í Vesturkirkjuni týskvøldið kl. 19.30Í annaðkvøld, týskvøldið kl. 19.30, verður vónargudstænasta í Vesturkirkjuni, triðja...
les meira40 days since
Nýggj café fyri øll18. november lat ein nýggj „café" upp í hjartanum á...
les meira43 days since
Jólakonsertin - Vit syngja jólini inn í Gøtu kirkju sunnudaginSiðvanda Jólakonsertin, har Gøtu kirkju ungdómskór syngur jólini inn, verður...
les meira43 days since
Vit syngja jólini innSeinastu árini hevur verið siður at sungið jólini inn í...
les meira44 days since
Likamliga krýkin, sálarliga reysturTað er ikki nógv, vit vita um Lukas evangelist, men...
les meira47 days since
Fyrstu kirkjur okkaraBeinanvegin, kristintrúgvin hevði fest røtur í Føroyum fyri meira enn...
les meira51 days since
Jólagudstænastur uttanlandsFolkakirkjan.fo skrivar, at sunnudagin 4. desember kl. 15 verður føroysk
les meira52 days since
Sjónbandalag: Eg eri títt barnJesus takk, at tú ert her. Fyri meg, vinur mín.
les meira53 days since
Føroyska Bíbliufelagið útgivið bíbliulesiætlanFøroyska Bíbliufelagið hevur nú útgivið nýggja bíbliulesiætlan 2016/17. Lesiætlanin er...
les meira55 days since
© Øll rættindi ognað Kristin.fo. Tilfar má ikki endurgevast uttan upplýsing um keldu: www.kristin.fo


text:
Hetlands-skotskt mál
Hetlands-skotskt (enskt: Modern Shetlandic Scots (MSS)), vanliga nevnt Shetland dialect, ella stytt til "Shetland" ella "Shetlan" av hetlendingum sjálvum, er skotska dialektin, ið tosað verður í Hetlandi í dag; hon er, eins og orknoya-skotskt, ein dialekt av oyggjaskotskum (Insular Scots).
Hetlands-skotskt er runnið av skotskum dialektum, ið lágskotskir innflytarar høvdu við sær til Hetlands serliga frá økjunum Fife og Lothian seinast í 15. øld og frameftir. Hetlands-skotskt hevur nakað av norrønum í sær, arvað frá gamla málinum norn, ið varð talað í oyggjunum fram til seinnapartin av 18. øld. Tó er nógv minni av norrønum í dagligari hetlendskari talu enn ofta hildið - flestu norrønu orðini finnast í staðarnøvnum, og so onkur orð ið hava við veður og vind, plantur, seyðhald og fiskiskap, matgerð og gomul tól at gera.
Eins og doriska dialektin í Landnyrðingsskotlandi, so líkist hetlands-skotskt burturfrá dialektunum longri suðuri í Skotlandi. Tað hevur í ein vissan mun egið orðatilfar, og er í summum førum meiri gamaldags enn aðrar nútíðar skotskar dialektir. Men av tí at ongin standardur finst til at lýsa mun imillum dialektir og mál, so er ilt at siga, um hetlands-skotskt er egið mál í mun til enskt.
Leinki úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Shetland ForWirds - Almenna heimasíðan hjá hetlands-skotskum
- Introduction to modern Scots: Insular Scots
- Wirhoose Upplýsandi síða um hetlands-skotskt, við tekstadømum (sum zip).


text:
Leys størv
Vælkomin á heimasíðu Búskaparráðsins
Fyrsta stovnsetan av Búskaparráðnum var í 1962. Búskaparráðið varð endurstovnað í øðrum líki aftan á kreppuna í nítiárunum, í 1995. Seinasta broytingin í lógini um Búskaparráð var í 2012, tá avgerð varð tikin um, at Fróðskaparsetrið røkir skrivarauppgávuna og dagligu umsitingina hjá Búskaparráðnum.
Búskaparráðið hevur til uppgávu at fylgja við búskaparligu gongdini í landinum og ráðgeva um búskaparlig viðurskifti, undir hesum um konjunkturgongdina og um fíggjarliga haldførið hjá føroyska búskapinum í longdini.
Búskaparráðið ger árliga tvær konjunkturfrágreiðingar, sum verða almannakunngjørdar 1. mars og 1. september. Harumframt kann Búskaparráðið gera temafrágreiðingar og ráðgeva landsstýrinum í øðrum málum.
Búskaparráðið hevur tríggjar limir, ið sita í eitt fýraáraskeið.


text:
16. juli
16. juli er dagur 197 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 198 um skotár er). 168 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1661 - Fyrstu pengaseðlarnir í Evropa verða útgivnir av svenska bankanum Stockholms Banco.
- 1931 - Haile Selassie I keisari undirskrivar fyrstu grunnlóg Etiopia.
- 1935 - Heimsins fyrsti parkeringsmálari verður settur upp í Oklahoma, USA.
- 1945 - Manhattan verkætlanin: Atomiska øldin byrjar, tá USA hepnast art bresta eina plutoniumbygda royndar atombumbu tætt við býin Alamagordo í New Mexico.
- 1965 - Mont Blanc bergholið, ið bindur Frakland og Italia saman opnar fyri almennninginum.
- 1969 - Apollo programmið: Apollo 11, fyrsta rúmdarferja ið roynir at senda rúmdarmenn upp á mánan, verður skotin upp frá Kennedy Space Center í Florida, USA.
- 1979 - Saddam Hussein gerst forseti í Irak.
- 2008 - Sekstan smábørn í Gansu umráðinum í Kina, verða sjúkugreind við nýrasteini, aftaná at hava inntikið eitrað móðurmjólkapulvur, ið hevur verið at fáa í kinesiskum handlum. Mett verður at umleið 330.000 smábørn eru rakt av hendingini.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1872 - Roald Amundsen, norskur rannsóknarmaður (d. 1928)
- 1907 - Barbara Stanwyck, amerikansk sjónleikarinna (d. 1990)
- 1911 - Ginger Rogers, amerikansk sjónleikarinna (d. 1995)
- 1948 - Lars Lagerbäck, svenskur fótbóltsvenjari
- 1967 - Will Ferrell, amerikanskur sjónleikari.
- 1971 - Corey Feldman, amerikanskur sjónleikari
- 1989 - Gareth Bale, valisiskur fótboltsleikari.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1999 - John F. Kennedy Jr., amerikanskur blaðútgevi (f. 1960)


text:
Rutarbók
Rutarbók (hebráiskt מגילת רות) ber navn eftir høvuðskonuni - móabitanum Rut. Í hebráisku Bíbliuni er bókin sett ímillum hátíðarrullurnar. Vanligt var at lesa hana um hvítusunnuhaldið. Í Septuaginta er hon sett beint eftir Dómarabókina og undan Sámuelsbókunum, av tí at hon bindur tær saman (Rutarbók 1,1 og 4,22). Hon er skrivað stutt eftir dómaratíðina. Rutarbók kemur ikki rættiliga upp í tað søguliga verkið, sum er Jósvabók, Dómarabókin, Sámuelsbøkurnar og Kongabøkurnar, men av tí at tilburðirnir í bókini eru, meðan dómararnar ráddu, hoyra hon og Dómarabókin saman. Týdningurin av bíbilska navninum er ókendur, kanska merkir tað vinkona ella trúgv.


text:
Í útvarpinum spyrja vertirnir í heilum, hvat vit fara at minnast við árinum, sum fór. Summi siga, at tað, sum tey fara at minnast best við árinum, ið fór er, at tey hava lært seg at brúka snildfon. Tað ljóðar ikki av nógvum. Onnur gleðast um skilsmessur, onnur um nýggjar sjeikar, onnur eru kedd um, at politiska gongdin er so tóm og eru kedd um, at útvarpið er skert so nógv. Alt hetta mugu vit helst gera okkurt við sjálv.
Politiska landslagið er so knortlut og óatkomiligt fyri tey flestu, at tað kenst sum ein long og drúgv oyðimarkargongd, har ongin glotti er at hóma. Við teimum útsøgnum, og teimum gerðum, sum mentamálaráðharrin so fattur ber á sínum akslum, so er ikki nógv at rokna við frá tí manninum. Ongantíð hevur ein mentamálaráðharri víst seg at verið so ódugnaligan. Hann hevur skorið Mentanargrunn landsins við 20% (tað er 1,2 mió.) og hann hevur skorið tónleikin við 35% (Tað eru eina 300.000 krónur). Hetta tykist ikki sum stórar upphæddir, men fyri mentanar- og listalívið í Føroyum er hetta tað sama sum at leggja knívin á barkan, men ikki skera – bara lata hann liggja har.
Eg eri ógvuliga keddur um, at útvarpið kann brúka drúgva tíð at tosa um tær 52 fløgurnar, sum út eru komnar í ár, men vil ikki brúka ein minutt til allar tær nógvur bøkurnar, sum eru givnar út í ár. Sprotin hevur givið út 52 pappírsbøkur og 77 e-bøkur. Hetta er fyrsta árið, at føroyskar e-bøkur verða seldar á netinum. Mentanargrunnur Studentafelagsins hevur givið fleiri, havi ikki rættiliga talið her, góðar bøkur út. Vit hava ongantíð áður havt so nógvan undanvind uttanlands á bókmentaliga økinum. Jóanes Nielsen, sum fekk trý ára starvsløn fyri nøkrum árum síðani, verður týddur til týskt og útgivin á stóra forlagnum Random House. Føroyskir høvundar hava verið við á bókamessum í Frankfurt og í Gøteborg, í Írlandi og í Íslandi. Vit hava fingið eina norðurlendska barnabókmentavirðisløn á sama støði sum tann til tey vaksnu. Marjun S. Kjelnæs og Jóanes Nielsen hava fingið góð ummæli í dønskum bløðum. Forlagið Tórgarð, við Hugini Eide, ger eitt megnar arbeiði við at týða og geva hesar bøkur út á donskum. Helst havi eg gloymt ein rúgvu. Tað mugu tit mikið orsaka. Onga av hesum stórhendingum, og teimum, eg havi gloymt, dittar Kringvarp Føroya sær at taka upp á tungu. Teir vilja heldur spæla popp, sama popp, sum Rás 2 av góðum grundum spælir. Lat Rás 2 spæla popp og gerið tit í Kringvarpinum sendingar, sum eru alt annað enn poppur! Men við teimum sokallaðu rationaliseringunum, sum Kringvarpið hevur gjørt, so eru útlitini kolsvørt, tá ið talan er um bókmentir. Teir leggja doyin á hetta økið, so leingi teir kunnu spæla popp. Popp fær fólk alla staðir frá, men bókaumrøður og bókaummæli fáa fólk ikki.
Tá ið Kringvarpið ikki vil gera nakað, so hava vit á heimasíðu Vencils gjørt okkurt. Eg setti mær fyri at ummæla øll yrkingasøvnini, sum komu út í 2012. Tað havi eg megnað, og kunnu tey lesast her:
Heimvitisferðin: Tóroddur Poulsen
Vatnskorpur fyri tøgnina: Heðin M. Klein
Eru koparrør í himmiríki?: Katrin Ottarsdóttir
Tapet millum øldir: Jóanes Nielsen
Bøkurnar eru sum heild góðar, og eru heilt vist verdar at ogna sær. Tær eru eisini góðar til gávu.
Vencil hevur havt eitt heldur løgið ár. Báði árligu Venclarnir hava verið seinkaðir nakað. Tað er ikki lætt, tá ið annar ritstjórin situr í Danmørk og hin her. Men hetta er nú broytt, tí at Arnbjørn hevur fingið starv sum leiðari á Býarbókasavninum. Hóast alheimurin viðhvørt ger ónáðir, so hepnast alt fyrr ella seinni. Tveir Venclar eru komnir út, og ikki ein er ummæltur. So ummælið søkist. Var tað ikki fyri haldararnar, sum trúliga lesa Vencil, so vistu vit ikki, um nakar legði Vencil undir eyguni. Um onkur vil ogna sær teir, sum vit høvdu at bjóða 2012, so síggja teir soleiðis út og fáast í bókhandlunum:
Hesa permuna, sum Brandur hevur gjørt, og sum er gjørd eftir teimum yrkingunum, sum eru í Vencli 11, ið hava at gera við ræðuleikarnar á Útoy, 22.07.2011. Norski forsetismálaráðharrin, Jens Stoltenberg, fekk eina permu og eitt eintak av Vencli heim við sær til Noregs, tá ið hann vitjaði í Føroyum.
Ætlanin fyri komandi ár, er at geva tveir út afturat. Freistin at senda inn nýtt tilfar til Vencil 13. er 1. februar. Gott hevði verið, um vit fingu nógvar tekstir at velja í. Men alt hetta veldst um, um nakar stuðul er, nú Mentanargrunnurin er skerdur, og Mentamálaráðið er ivasamt sum stuðlari. Minkar stuðulin, so ríkur Vencil.
Tey árini, Vencil hevur verið til, hava vit givið út einar 1.300 blaðsíður av føroyskum upprunaskaldskapi og týðingum frá upprunamálum. Tað eru vit stoltir av at hava givið føroyingum. Øll, sum hava skrivað, hava fingið samsýningar fyri arbeiði.
Vencil, Arnbjørn og Oddfríður ynskja øllum tykkum eitt gott og bókmentaríkt nýggjár. Serliga ynskja vit rithøvundum, týðarum, haldarum, keyparum, stuðlum, Niels Jákupi Thomsen, rættlesarum og Steinprenti eitt eydnuríkt nýggjár við vón um gott samstarv í komandi ári.
OMR


text:
Korea
Korea er nes í norðara parti í Kina og gongur út í havið ímóti Japan. Kríggj var millum Suðurkorea og Norðurkorea (1950 til 1953). Síðan kríggið var av, hevur støðan verið hættislig millum londini bæði. Suðurkorea hevur havt stóran búskaparligan vøkstur, væl stuðlað av USA. Bygging er allastaðni. Bygdur verða skrivstovur og nýggj virki til tann vaksandi ídnaðin í landinum. Norðurkorea er enn kommunistiskt og fátæksligt land. Veðurlagið er tað rætta at velta rís, heitt um summarið, bítandi kalt um veturin.


text:
Tíðindi
The Body Shop í SMS skipar fyri make-up skeiði týskvøldið 7. februar
Makeup & Hár/húðrøkt skeið týskvøldið 7/2-17 kl. 18.15 í The Body Shop í SMS, til kvinnur í eru í viðgerð fyri krabbamein
Nýtt skeið í listterapi fyri teg, sum hevur ella hevur havt krabbamein.
Byrjað verður hósdagin 2. februar og hildið verður fram einaferð um vikuna, íalt 10 ferðir. Skeiðsleiðari er Fía Lamhauge, life coach og listterapeutur
Stuðlið børnum við krabba
Árligi galladøgurðin hjá Team Rynkeby Føroyar verður á Hotel Føroyum leygarkvøldið 11. februar kl. 19.00
Grannar til Grannakaffi
Vikuskiftið 5.-6. mars í 2016 varð árliga "Grannakaffi" hildið, og á leið 100 vertir kring landið lótu dyrnar upp fyri fólki og vóru vertir fyri afturvendandi innsavningartiltakinum hjá Krabbameinsfelagnum. Ein teirra var Elinborg Apol, sum býr í Havn.
Reglulig fyribyrgjandi kanning fyri lívmóðurhálskrabba
Allar kvinnur í aldursbólkinum 25-60 ár fáa bjóðað regluliga fyribyrgjandi kanning fyri lívmóðurhálskrabba. Hetta verður gjørt við einari einfaldari kanning hjá kommunulæknanum. Endamálið er at diagnostisera forstig til lívmóðurhálskrabba og kunna veita viðgerð skjótast gjørligt. ...


text:
Ætlar tú at selja tíni hús ella aðra fasta ogn, ert tú vælkomin at seta teg í samband við okkum. Vit taka okkum av øllum viðurskiftum,í sambandi við sølu av føstum ognum.
Tað fyrsta, sum verður gjørt, er, at ognarmeklarin kemur at vitja teg á ognini. Hetta fyri at tað skal verða møguligt at gera eina meting av ognini. Tosað verður eisini um, hvat tað vil siga at selja eina ogn, og hvussu mannagongdirnar eru í sambandi við søluna.
Síðani verður ein søluavtala gjørd ímillum Skyn og teg. Søluavtalan er ein avtala um, hvussu sølan skal fara fram á besta hátt, um prísuppskot, um framvísingar, o.a. Søluavtalan er galdandi í 6 mánaðir, tó kann hon leingjast við 3 mánaðum.
Vit lýsa ognina til sølu á okkara heimasíðu, í vindeygunum hjá Skyn og í bløðunum.
Tá ið vit hava ein áhugaðan keypara, gera vit avtalu um framvísing av ognini í samráð við teg.
Tá boð kemur inn, fært tú boð um hetta, og vit kunna aðrar áhugaðar keyparar um boðið. Vit tryggja okkum, at øll boð eru verulig, og at fígging er tøk.
Um tú velur at taka av einum boði og at selja ognina, taka vit okkum av øllum teimum praktisku viðurskiftunum. Vit seta okkum í samband við kundaráðgevan hjá tær fyri at gera avtala um tey fíggjarligu viðurskiftini. Um pant er í ognini, síggja vit til, at pantið verður avlýst. Vit seta okkum eisini í samband við kundaráðgevan hjá keypara fyri at gera avtala um, nær yvirtøkan er, og nær keypspeningurin skal flytast á konto hjá Skyn.
Tá alt hetta er komið uppá pláss, verður skeytið sent til tinglýsing.


text:
Klakkur var bestur á Flemish Cap í gjár
Vinna11-01-2017 - 13:30 - Jóanis Albert Nielsen
Á Flemish Cap er nógvur toskur at fáa hjá teimum føroysku skipinum ið eru farin yvir, men fiskurin er ikki líka stórur í ár, sum hann var í fjør, sigur skiparin á Eivind Jan Vang við Jn.fo. Veðrið er gott á Flemish Cap.
Ågot kom á Flemish Cap hósdagin í síðstu viku, teir fingu 12,5 tons í gjár.
Hini føroysku skipini komu á Flemish Cap mánakvøldið.
Hettu fingu tey í gjár.
Klakkur fekk 19 tons
Kambur fekk 17,4 tons
Stapin fekk 16,4 tons
Eivind fekk 13,4 tons
Vágasteinur fekk 4,2 tons.


text:
Á myndini: Formaðurin í FC Argir Rói B. Poulsen og Heðin T. Stenberg.
FC Argir, hevur í kvøld longt sáttmálan við tveir royndar AB leikarar, sáttmálin er í fyrstu atløgu fyri eitt ár. Talan er um málverjan Heðin T. Stenberg og miðvallarleikaran Jobin Drangastein. Teir báðir eru vaksnir upp úti á Argjum og hava spælt flest øll árini við AB. Ein kann uttan iva siga, at fyri teir báðar hevur tað týðning at spæla fyri Argja bóltfelag, og tí vilja teir verða við at tryggja AB pláss aftur í fremstu deildini, sjálvt um teir okkum kunnugt hava fingið tilboð um at spæla í Effo deildini í komandi leikári, so vilja teir heldur stuðla AB.
Á myndini: Formaðurin í FC Argir Rói B. Poulsen og Jobin Drangastein.
Formaðurin hjá FC Argir, sigur við heimasíðuna at eg eri sera fegin um at hesir rutineraðu argjamennirnir, velja at halda fram á Argjum og verða við at lyfta felagið upp aftur í bestu deildina.
AB megnaði ikki verja plássið í fremstu deildini í seinasta kappingarári, og so skjótt sum kappingin var komin at enda, var tað farið í gongd við at leggja ætlanir fyri hettar komandi kappingarárið. Fleiri leikarar hava longu skriva sáttmála við AB, og høvuðsvejnarin Kári Reynheim, íð eisini fyrr hevur verið í felagnum er settur.
Heimasíðan ynskir Heðini og Jobin góðan byr í komandi kappingarári.


text:
12.1.2017 |
Skúlin steingir klokkan 12:35 í dag
Vegna ivasamt veður, koyrir skúlabussurin seinasta túr klokkan 12:35. Tí steðgar øll undirvísing tá, og børnini fáa frí.
12.1.2017 |
Lúsaplágan herjar aftur
Í flestu flokkum er nú staðfest lús. Heitt verður á øll foreldur at kemba børnunum væl og virðiliga, so sleppast kann undan hesi plágu.
9.1.2017 |
Foreldrafundur fyri 1.flokkarnar
Mánadagin 13.februar kl.19:00 verður felags foreldrafundur fyri foreldur í 1.flokki í Bygdaskúlanum í Miðvági
4.1.2017 |
1.flokkur vinnari av kapping hjá Vága kommunu
Kapping varð fyri jól útskrivað millum skúlanæmingar, sum svaraðu spurnarkanning um ferðslu.
Tann árgangurin, sum var íðnastur at svara spurnarkanni
2.1.2017 |
Skúlakoyringin
Frá 1.januar verður skúlakoyringin aftur sum "vanligt". Smávegis broytingar eru, tí at 3.flokkur fer inn á Giljanes at ganga í skúla.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Lag: Freylinghausen (Hirði góði, halt tú meg)
Viðmerking: Yrktur 15. november í 2007.
Prísið Gudi mikli einglaherur!
Prísið honum sól og máni hátt!
Prísið honum vøtn og allar verur,
stjørnufjøld á myrku vetrarnátt!
Himnar himna Harrans navni prísið!
hansar skaparverk vit eru øll.
Dýrd hans yvir jørð og himni rísi.
Prísið honum heyggjar, hav og fjøll!
Prísið Gudi unglingar og moyggjar,
konur, menn og børn um jarðar kring!
Prísið honum vára vøkru oyggjar!
Kom, tú sál, títt halleluja syng!
Prísið Gudi, hesin mannaskari!
Latið lovsong ljóma foldum frá!
Funnið er tað, sum var burtur farið!
Tøkk, o Jesus Krist. Halleluja!


text:
1931
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2. januar - Amerikanarin Ernest Lawrence uppfinnur cyclotron, ið verður nýtt í kjarnorku gransking.
- 3. januar - Alisfrøðingurin Albert Einstein byrjar at starva, og granska hjá California Institute of Technology.
- 3. februar - Ein stórur jarðskjálvti í Ný Sælandi hevur við sær, at fleiri býir oyðileggjast og 256 mans lata lív.
- 16. februar - Pehr Evind Svinhufvud verður valdur forseti í Finnlandi.
- 3. mars - The Star Spangled Banner verður tjóðsangur USA.
- 17. mars - Pengaspøl (gambling) verða lóglig í Nevada, USA.
- 31. mars - Ein jarðskjálvti í Nikaragua hevur við sær at 2.000 lata lív.
- 1. mai - Heimskendi bygningurin Empire State Building stendur liðugur í New York City, USA.
- 4. mai - Kemal Atatürk verður endurvaldur forseti í Turkalandi,
- 11. mai - Creditanstalt, sum er størsti banki í Eysturríki, fer húsagang. Hetta hevur við sær eina fíggjarkreppu í Miðevropa, og fíggjarligt ólag kring heimin.
- 13. mai - Paul Doumer verður valdur forseti í Fraklandi.
- 26. juli - Samkoman Bible Student Movement, skiftir navn til Jehovas Vitnir á einum møti í Ohio, USA.
- 11. august - Evropeiska fíggjarkreppan rakar England.
- 10. september - Hvirvilvindur (hurricane) í Honduras hevur við sær at 1.500 mans lata lív.
- 17. oktober - Amerikanski gangstarin Al Capone verður dømdur 11 ár í fongsul fyri skattasvik.
- 25. november - Deuterium verður uppfunnið av evnafrøðinginum Harold Clayton Urey.
- 10. desember - Niceto Alcalá-Zamora verður valdur forseti í Spanska Lýðveldinum, núverandi Spania.
Ókendar dagsetningar[rætta | rætta wikitekst]
List[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
Tónleikur[rætta | rætta wikitekst]
Filmar[rætta | rætta wikitekst]
- 30. januar - City Lights við Charlie Chaplin í høvuðsleiklutinum.
- 14. februar - Dracula við Bela Lugosi í høvuðsleiklutinum. Hetta er tann fyrsti og upprunaligi Dracula filmurin.
- 25. november - Frankenstein
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 5. januar - Robert Duvall, amerikanskur sjónleikari og filmsleikstjóri (The Godfather)
- 17. januar - James Earl Jones, amerikanskur sjónleikari og raddaleikari (Star Wars)
- 1. februar - Boris Yeltsin, russiskur forseti (d. 2007)
- 8. februar - James Dean, amerikanskur sjónleikari (Rebel Without a Cause) (d. 1955)
- 2. mars - Mikhail Gorbachev, sovjetiskur forseti og Nobel heiðursvinnari.
- 3. juni - Raúl Castro - Kubanskur forseti
- 10. juli - Alice Munro, kanadiskur rithøvundur
- 14. september - Ian Holm, enskur sjónlekari (The Lord of the Rings)
- 29. september - Anita Ekberg, svenskur sjónleikari (La Dolce Vita) (d. 2015)
- 7. oktober - Desmond Tutu, Suðurafrikanskur biskup, aktivistur, og Nobel heiðursvinnari
- 5. november - Ike Turner, amerikanskur sangari og tónleikari (d. 2007)
- 15. desember - Klaus Rifbjerg, danskur rithøvundur (d. 2015)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 23. januar - Anna Pavlova, russiskur balletdansari (f. 1881)
- 18. oktober - Thomas Edison, amerikanskur uppfinnari (f. 1847)