text:
Fara undir bingjuflutning úr Kina til Evropa við toki
Suðurkoreanska reiðaríið Huyndai Merchant Marine ætlar at fara undir at flyta bingjur til Evropa við toki úr Kina, skrivar kinesiska vinnulívsblaðið Yicai Global.
Sambært blaðnum fer reiðaríið at savna saman last úr havnunum í Suðurkorea, sum síðani verður send víðari til landspartin Shangdong á eysturstrondini av Kina, og og víðari til Chengdu miðskeiðis í landinum.
Haðani skulu bingjurnar flytast til Kazakhstan og víðari til Póllands umvegis Transsibirsku jarnbreytina.
Styttri ferð - dýrari frakt
Sambært reiðarínum hava fleiri suðurkoreanskar fyritøkur sum Samsung, LG og Huyndai Glovis víst áhuga fyri loysnini. Orsøkin er, at tað fer at taka 18 – 23 dagar at senda góðsið við toki ímóti 40 døgum við skipi. Men, tað er tilsvarandi dýrari at brúka tok.
Í november byrjaði ein nýggj ruta fyri tok millum Kina og Finnland. Rutan gongur úr Xian, gjøgnum Kazakhstan og Russland til Finnlands. Sambært Yicai Global brúkar ein bingja millum tíggju og tólv dagar um ferðina.
Kelda: skipsrevyen.no


c: text/html

text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Rúni fekk mentanarvirðislønina
Rúni Brattaberg, operasangari, fekk mentanarvirðisløn landsins fyri 2016. Virðislønin er 150.000 kr., og varð latin Rúna Brattaberg fyri hansara avrik sum viðurkendur operasangari í stórum operahúsum um allan heim.
Tvær aðrar virðislønir vórðu eisini latnar á Seglloftinum á Tvøroyri í gjárkvøldið.
Steinprent, grafiski verkstaðurin í Havn, fekk heiðursgávu landsins, 75.000 kr., fyri sítt stóra íkast til til føroyskt mentanar og listalív í Føroyum seinastu 18 árini.
Anna Malan Jógvansdóttir, yrkjari og myndlistakvinna, fekk virðislønina til ungt listafólk, 50.000 kr. Hon gav út sítt fyrsta listprýdda yrkingasavn í 2015 og gongur í løtuni á rithøvundaskúlanum í Keypmannahavn.
Tað var Rigmor Dam, landsstýriskvinna, sum vegna Mentamálaráðið, handaði virðislønirnar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tað var ikki sama flog yvir ÍF í dag, sum tað var móti KÍ seinasta sunnudag. Eldhugan og stríðsviljan sóu vit lítið til, meðan HB áttti hann frá byrjan av.
HB-liðið spældi væl í dag og høvdu yvirvág í spæli allan fyrra hálvleik. Fleiri góð álop vórðu bygd upp av HB og mangan leikaði hart á frammanfyri ÍF málinum. Málverjin Elias hjá ÍF vardi málið serstakliga væl.
Miðvøllurin hjá ÍF riggaði ikki í dag, tað tóktist alt ov lætt hjá HB at spæla sítt spæl ótarnað, júst tað, sum ÍF-ararnir megnaðu so væl
at forða KÍ í Klaksvík.
ÍF-verjan spældi heldur óstøðugt, ið bar í sær, at HB-liðið kom til fleiri málmøguleikar, ið málverjin Elias tók sær av.
Rættiliga tíðliga í fyrra hálvleiki fingu HB-aranir einasta málið, ið kom í dystinum.
Nakað út í seinna hálvleik kom meira bit í ÍF-liðið og teir síðstu 20 minuttirnar høvdu fuglfirðingar fleiri góð álop, ið vóru um at geva mál, men ikki meira enn tað.
Ilt er at meta um, hvussu úrslitini fara at laga seg teir mongu dystirnar, vit hyggja eftir.
ÍF-liðið hevur havt tvey stórtap móti KÍ-liðnum, men vinna triðja dystin so ruddiliga móti sama liði í Klaksvík.
Fyrra dystin móti HB í Fuglafirði vunnu fuglfirðingar 4-1, men tapa 1-0 móti sama liði í Havn. Men helst er tað hetta sum ger fótbóltin so spennandi – næstan alt kann henda.
ÍF-liðið vísti seg sum eitt framúr lið í Klaksvík allar teir 90 minuttirnar teir spældu.
Í Gundadali saknaðu vit eldhugan og stríðsviljan hjá okkara liði, undantikið teir síðstu 20 minuttirnar.
Óivað eitt evni okkara venjarar fara at umrøða við leikararnar okkara í komandi viku, ið ber í sær, at liðið aftur vísir seg frá síni góðu síðu og vinnur næsta heimadystin, ið verður í Fuglafiråði.
Signar


text:
Jens Chr. Djurhuus, 1773-1853
„Jens Christian Djurhuus (1773-1853) var virkin yrkjari í fyrru helvt av 19. øld. Romantisku eyðkennini í hansara yrking vóru, at hann yrkti við støði í søgu og kvæðastíli. Harafturat tók hann upp tilfar úr enskum 17. aldar bókmentum eftir John Milton, tá hann yrkti „Púkaljóm.“ Hann gjørdi væl og virðiliga vart við, hvørji kvæði hann hevði yrkt, og skrivaði sjálvur summi av teim niður. Serliga kend eru kvæðini um Ólav Trygvason og Sigmundar kvæði yngra. Jens Chr. Djurhuus er betur kendur undir navninum Sjóvarbóndin, tí hann var múgvandi bóndi við Sjógv í Kollafirði.“
Føroysk bókmentasøga 1. (2011). Malan Marnersdóttir og Turið Sigurðardóttir. (S. 215-216). Tórshavn: Nám


text:
Aftur í ár verður bókadagur. Hesa ferð verður bókadagurin hildin í Norðurlandahúsinum hin 13. november. Vanligt er í Føroyum, at flestu bøkurnar koma út til jóla. Føroyski bókamarknaðurin er ógvuliga lítil, og tí hevur ein slíkur bókadagur ógvuliga stóran týdning fyri føroyskar bókmentir. Hetta er dagurin, tá ið føroyskar bókmentir eru sjónligar, har rithøvundar savnast og lesarar kunnu práta við teir. Hetta er dagurin, tá ið tosað verður um bókmentir og bøkurnar verða tiknar fram og nærlisnar. Hetta er dagurin, ið vit, sum elska bøkur gleða okkum til.
Vanligt er, at ein útlendskur rithøvundur er á bókadegnum. Soleiðis er eisini í ár. Fyrr í ár gav forlagið Tórgarð út bókina Smukke fejltagelser sum teir báðir, Peter Laugesen og Jóanes Nielsen hava skrivað. Últendski gesturin á bókadegnum 2011 er Peter Laugesen. Hann er ein av mest produktivu rithøvundunum í Danmark.
Bókadagurin 13. novembur 2011 í Norðurlandahúsinum kl. 14.00 – 18.00
Kl. 14.00 Forlagið Fróðskapur og dansispøl, Klingran:
Eivind Weihe: Henzesavn
Andrea Susanne Opielka: Danse og sanglege på Færøerne
Dansifeløgini úr Nólsoy, av Sandi og úr Vágunum framføra dansispøl
Felagsdansur: Fruntatátturin
Kl. 15.00 Barnabókatiltak, Dansistovan:
Rakel Helmsdal : Veiða vind
Oddvør Johansen: Hin klóka æðan
Edvard Fuglø: Vampýrella, Eyð Matras lesur
Helle Thede Johansen: Vinurin
Kl. 15.45 Rithøvundasamrøða, Forhøllin
Jóanes Nielsen og Peter Laugesen um at arbeiða saman og um Smukke fejltagelser
Suni Merkisstein tosar við rithøvundarnar.
Kl. 16.20 Upplestur, Forhøllin:
Yrkingar:
Katrin Reinert: Kringvindar
Vagnur Streymoy: 5,8 % av dupultmorali
Oddfríður M. Rasmussen: Blómugrót
Gestaupplesari: Peter Laugesen
Kl. 17.15 Skaldsøgur og stuttsøgusøvn:
Jóanes Nielsen: Brahmadellarnir
Sólrun Michelsen: Rottan
Firouz Gaini: Horvnir menn
Agnar Artúvertin: Jákup í Gneðra
OMR


text:
Góðu tit øll. Vencil ynskir tykkum eini gleðilig jól. Óansæð, hvussu tit so hava tað við hesi høgtíð, so er tíðin komin, hóast ódnir berja landið og onkur líka haðrliga sum ódnirnar vísir, hvussu einsemið fer við menniskjum, so er tíðin komin. Jólini eru her, og hvørki garnatálg ella reyðkál ella snapsur ella annað leskiligt hjálpir, men bara góður skaldskapur. Nógv er skrivað um jólini. Sumt er gott, annað er minni gott, men boðskapurin er hin sami. Her eru nakrar yrkingar, sum á hvør sín hátt siga gleðilig jól.
Burning The Christmas Greens
William Carlos Williams
Their time past, pulled down
cracked and flung to the fire
—go up in a roar
All recognition lost, burnt clean
clean in the flame, the green
dispersed, a living red,
flame red, red as blood wakes
on the ash—
and ebbs to a steady burning
the rekindled bed become
a landscape of flame
At the winter’s midnight
we went to the trees, the coarse
holly, the balsam and
the hemlock for their green
At the thick of the dark
the moment of the cold’s
deepest plunge we brought branches
cut from the green trees
to fill our need, and over
doorways, about paper Christmas
bells covered with tinfoil
and fastened by red ribbons
we stuck the green prongs
in the windows hung
woven wreaths and above pictures
the living green. On the
mantle we built a green forest
and among those hemlock
sprays put a herd of small
white deer as if they
were walking there. All this!
and it seemed gentle and good
to us. Their time past,
relief! The room bare. We
stuffed the dead grate
with them upon the half burnt out
log’s smouldering eye, opening
red and closing under them
and we stood there looking down.
Green is a solace
a promise of peace, a fort
against the cold (though we
did not say so) a challenge
above the snow’s
hard shell. Green (we might
have said) that, where
small birds hide and dodge
and lift their plaintive
rallying cries, blocks for them
and knocks down
the unseeing bullets of
the storm. Green spruce boughs
pulled down by a weight of
snow—Transformed!
Violence leaped and appeared.
Recreant! roared to life
as the flame rose through and
our eyes recoiled from it.
In the jagged flames green
to red, instant and alive. Green!
those sure abutments . . . Gone!
lost to mind
and quick in the contracting
tunnel of the grate
appeared a world! Black
mountains, black and red—as
yet uncolored—and ash white,
an infant landscape of shimmering
ash and flame and we, in
that instant, lost,
breathless to be witnesses,
as if we stood
ourselves refreshed among
the shining fauna of that fire.
Føgur er foldin
B.S. Ingemann
Jákup Dahl týddi
1.
Føgur er foldin,
dýrdarríkur himin,
sæl er sálanna jorsalferð,
um allan heimin,
um allar ævir tað syngjandi at himni ber.
2.
Øldirnar fara,
øldir munnu koma,
ætt eftir ætt søkkur undir mold.
Onga tíð tagnar ljóðið av himni,
sum gleðir sálir her á fold.
3.
Einglar tað kvóðu
jólanátt for hirðum,
mann eftir mann hoyrdist sama lag:
Friður á foldum,
menniskja frø teg,
tær føddur frelsari er í dag.
Løsning på livets gåde
Benny Andersen
Den lille pige råbte til min kone:
“SE, jeg SJIPPER!
Jeg KAN bare IKKE
men jeg GØR det ALLIGEVEL!
For vi skal ha GÆSTER i aften
og jeg GLÆDER mig
og jeg kan ikke VENTE
så jeg SJIPPER!”
Skønt jeg har svært ved at forestille mig
en sjippende skaber
slog det mig straks
at cirka på samme måde
må livet være opstået.
Evangeliið eftir Jóhannes, kapittul 1
Í fyrstuni var orðið, og orðið var hjá Guði, og orðið var Guð.Hetta var í fyrstuni hjá Guði. Allir lutir eru vorðnir til við tí, og uttan tað varð einki til av tí, sum til er vorðið. Í tí var lív, og lívið var ljós menniskjunnar.Og ljósið skínur í myrkrinum, og myrkrið tók ikki við tí. Maður kom, sendur frá Guði, hann æt Jóhannes. Hesin kom til vitnisburðar, til tess at hann skuldi vitna um ljósið, fyri at allir skuldu trúgva við honum. Hann var ikki ljósið, men hann skuldi vitna um ljósið. Hitt sanna ljósið, sum upplýsir hvørja menniskju, var við at koma í heimin. Hann var í heiminum, og heimurin er vorðin til við honum, og heimurin kendi hann ikki. Hann kom til sítt egna, og hansara egnu tóku ikki ímóti honum. Men so mongum, sum tóku ímóti honum, teimum gav hann mátt til at verða Guðs børn, teimum, sum trúgva á navn hansara, sum ikki eru gitnir av blóði, ei heldur av holds vilja, ei heldur av mans vilja, men av Guði. Og orðið varð hold og tók búgv okkara millum, og vit skoðaðu dýrd hansara, dýrd, sum einborin sonur hevur frá faðir sínum, fulla av náði og sannleika.Jóhannes vitnar um hann og rópar og sigur: «Hetta var hann, sum eg segði um: Tann, sum kemur aftan á meg, er komin undan mær; tí at hann var fyrr enn eg.» Tí at av fylling hansara hava vit allir fingið, og tað náði oman á náði; tí at lógin varð givin við Mósesi, náðin og sannleikin komu við Jesusi Kristi.


text:
Tað eru skattarokningar, og so eru tað ordiliga stórar skattarokningar.
Eina slíka fekk Apple, sum framleiðir telefonir, teldlar, teldur og annað mangt, í morgun.
Hon ljóðaði uppá slakar 97 milliardir føroyskar krónur. Ella 13 milliardir evrur.
Tað er evropeiska kommisjónin, sum hevur álagt Apple at rinda Írlandi peningin aftur, og orsøkin er, at felagið, sambært evropeisku myndugleikunum hevur veitt samskiftisrisanum ólógligan statsstuðul. Eftir evropeiskum reglum er tað ikki loyvt, og tí hevur felagið fingið álagt at rinda sparingina aftur, skriva evropeiskir miðlar.
Sambært The Guardian hevur kommisjónin seinastu trý árini kannað skattaavtalurnar, sum Apple hevði við írsku stjórnina. Avtalurnar innibóru, at amerikanska fyritøkan slapp undan at gjalda fullan skatt av tí, sum fyritøkan forvann í Evropa.
Í september 2014 gjørdist talan um eina formiliga sak, og nú er avgerðin so fallin í málinum.
Hetta merkir tó ikki, at írski statskassin fær slakar 100 milliardir krónur alt fyri eitt. Tim Cook, forstjóri í Apple, hevur kallað kanningina fyri politiskt humbukk, og hann hevur lovað, at felagið fær at kæra málið.
Tað er eisini sannlíkt, at írska stjórnin fer at kæra, skrivar The Guardian. Avgerðin hjá kommisjónini útholar strategiina hjá írsku stjórnini at brúka lágan partafelagsskatt til at draga útlendskar fyritøkur til sín.


text:
Randi Ward hevur havt fleiri yrkingar við í Vencli. Eisini hevur hon tikið rithøvundaportrett av Gunnari Hoydal, Steinbjørn B. Jacobsen, sála, Oddvør Johansen, Jens Paula Heinesen, sála og øðrum, sum vit hava prentað í Vencli nummar 9.
Randi Ward er flutt úr føroyum, og býr hon nú í Íslandi, har hon starvast við síni list. Í 2007 gav hon út ógvuliga forkunnugt yrkingasavn, ið varð skrivað á norskum, føroyskum og enskum. Meditations on Salt, sum savnið eitur, hevur Ole Wich sett upp og myndirnar í yrkingasavinum hevur Randi sjálv tikið. Tá ið savnið kom út, kallaðist hon Randi á Ryggi eftir staðnum, hon búði í Nólsoy, tá ið hon granskaði føroyska mentan.
Sigast kann eisini her, at Gurðið Hansdóttir, sum eisini býr í Íslandi, hevur brúkt nógvar yrkingar eftir Randi Ward á seinastu fløgu síni. Her syngur Gurðið Hansdóttir yrkingina “Cloth Mother” eftir Randi Ward.
Fyri stuttum fekk hon tvær ykringar við í amerikanska tíðarritið, Beloit Poetry Journal. Talan er um tær báðar yrkingarnar, “ólavsøkufríggj” og ” grannsíggin”. Tíðarriti hevur verið til síðani 1950.
Her er yrkingin “ólavsøkufríggj” eftir Randi Ward:
ólavsøkufríggj
tú bleiv við
at siga, at eg var stygg,
men tá tú vart
endiliga avdottin,
læt eg meg úr
troyggjuni og gjørdi
ein kodda til tín.
Heimasíðan er http://www.randiward.com
OMR


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Nýskipanin skal viðgerast og eftirmetast hvørt ár
Fiskivinnunýskipanin, sum Høgni Hoydal, landsstýrismaður, legði fyri løgtingið í gjár, skal viðgerast og eftirmetast hvørt ár.
Landsstýrismaðurin leggur á hvørjum ári frágreiðing fyri tingið um tættirnar í fiskivinnuni.
Tað sigur Høgni Hoydal um uppskotið.
Hann boðar eisini frá øðrum lógaruppskotum, sum eru á veg.
Vinningsbýti í Føroyum
Tey skulu millum annað tryggja, at fiskivinnan verður skattað í Føroyum og, at vinningsbýtið verður verandi í Føroyum.
Ein lóg, sum skal forða fyri transfer-pricing, er eisini á veg.
Transfer-pricing er, tá samtøk, feløg ella einstaklinar í fleiri londum áseta innanhýsis prísin fyri vørur og tænastur.
Eisini leggur landsstýrið fram serstaka lóg um tilfeingisgjald í næstum, sigur Høgni Hoydal.
Sí eisini


text:
Mánadagin kom Magnus Heinason inn, eftir at hava gjørt kanningar av sjónum kring Føroyar í eina viku.
Hendan túrin vóru hiti, salt og ymisk sløg av æti kannaði í sjónum. Eisini vóru data lisin úr tveimum hitamátarum, sum standa á botni. Annar er vestanfyri á 240 metra dýpi og hin er norðanfyri á 190 metra dýpi. Hesi data verða lisin við serligari tráðleysari útgerð, meðan skipið liggur uppi yvir mátaranum.
Eisini varð ein streymmátari lagdur út, millum Føroyar og Hetland, hendan túrin.
Annars vóru mátingar gjørdar á 36 føstum støðum. Mátingarnar verða gjørdar frá vatnskorpuni og niður ímóti botni, tó í mesta lagi niður á 800 metrar, hendan túrin.
Hesar kanningar eru liður í fleirtjóða samstarvi hjá Havstovuni og verða eisini fyri ein part fíggjaðar úr Europeiska granskingargrunninum (FP7).
Túrfrágreiðingin kann lesast her.


text:
WTO fer nú at viðgera ES-boykottið móti føroyskum fiski
WTO hevur gjørt av at seta ein gerðarrætt at viðgera ES-handilsforðingarnar móti Føroyum.
ES setti í summar, saman við Norra, handilsforðingar í verk móti Føroyum sum revsing fyri einvísu føroysku hækkingarnar av silda- og makrelkvotunum.
Revsitiltøkini, sum framvegis eru galdandi fyri føroysk fiskifør, seta forboð móti fiski ella flutningi av sild og makreli ella vørum úr Føroyum, ið skuldu verið landaðar í ES-havnum. Eitt forboð, sum tó er undantikið force majeure ella neyðstøðu, sum umrøtt í grein 18 í Havrættarsáttmálanum hjá Sameindu Tjóða frá 1982.
Danmark stuðlaði í síni tíð føroyska sakarkravinum við eini fullmakt, sum Jacob Vestergaard, landsstýrismaður í fiskivinnumálum, gjørdi nýtslu av og legði málið inn fyri Heimshandilsfelagsskapin WTO, til tess at vita, um lógarheimild var fyri blokaduni.
Mikudagin avgjørdi WTO so at seta ein gerðarrætt at fáa eina loysná fløktu ósemjuni.
Nýggjar samráðingar í næstu viku
Avgerðin hjá WTO kemur bert fáar dagar, áðrenn nýggjar samráðingar verða millum ES og Norra øðrumegin og Ísland og Føroyar hinumegin, har enn ein roynd verður gjørd at koma ásamt um kvoturnar á sild og makreli í Norðuratlantshavi.
- Tað er harmiligt, at Føroyar mugu nýta WTO gerðarrættarskipanina fyri at fáa ES handilstiltøkini sett úr gildi. Hetta er kortini eitt neyðugt stig, tí handilstiltøkini hjá ES stríða við altjóða handilsrætt, sigur Kaj Leo Holm Johannesen, løgmaður, í eini viðmerking.
- Nú skulu limirnir í gerðarrættinum veljast, og partarnir fara at royna at semjast um tað. Um ikki eydnast at koma ásamt um henda spurning innan rímuliga tíð, ber til at biðja WTO aðalskrivaran um at virka sum semingsmann. Hetta verður væntandi avgreitt innan stutta tíð, sigur løgmaður.
Fríhandilsavtalurnar hjá WTO tryggja frían vøruflutning millum 159 lond.
Føroyska uppsjóvarvinnan hevur orsakað av ES-tiltøkunum verið noydd at finna sær aðrar marknaðir til fiskin, sum í høvuðsheitum er seldur til Russlands, Asia og Afrika.


text:
Tlf. 35 88 88
14. september 2013
Tá týska fótbóltslandsliðið var og vitjaði í Føoyum, var aftur heitt á Bilrøkt at levera bilar og førarar. Ì fylginum vóru heili tveir limousine, tríggjir luksus minibussar ein vøruvognur og ein lastbilur. Spennandi var at koyra kortage koyring, har nakrir sera dugnaligir politistar syrgdu fyri, at vit komu skjótt og sikkurt fram.
Deiligt at vit kundu vísa Føroyar fram uppá allar penasta máta - veðrið var av tí allarpenasta.
Oliver Bierhoff var ógvuliga hugtikin av Føroyum og føroyska fólkinum. Her eru vit hjá Jóanes í Kirkjubø.
« Aftur


text:
Manslandsliðið koyrir á
Føroyska manslandsliðið fyrireikar seg í hesum døgum til Oyggjaleikirnar í Gotlandi í summar. Um vikuskiftið vandu teir í Hoyvíkshøllini. Í hesum sambandi vóru allir útisetarnir heima til venjing, og BárðurB. Mikkelsen, venjari, letur væl at gongdini.
Nógvar venjingar eru fyri framman, og liðið hevur millum 4 – 5 venjingar saman um vikuna.
Tó eru ikki útisetarnir við allar venjingarnar, tí hetta megnar Flogbóltssambandið ikki fíggjarliga við tí stuðli, sum sambandið fær. Flogbóltssambandið hevur lagt áherðslu á, at tann stuðul sum verður veittur, skal tæna so nógvum sum møguligt, og tí er valið, at fyrireikingarnar kanska ikki altíð eru so góðar sum ynskt, men heldur, at fáa so nógv ungdómslandslið í gongd sum gjørligt.
Tí hevur FBF heili 6 landslið í gongd á hvørjum ári: gentur og dreingir 17, gentir og dreingir 19, umframt at Flogbóltssambandið er í ferð við at byrja við gentum og dreingjum 15 eisini.
Hetta viðførur, at so at siga hvør króna fer í beinleiðis aktivitet.
U 17 landsliðini skulu í altjóða kapping í Ikast í Danmark í oktober, meðan U 19 landsliðini skulu í kapping í Kettering í Onglandi um somu tíð. Luttakandi londini til hesar kappingar eru umframt Føroyar, Ongland, Danmark, Svøríki, Ísland, Finland og Noreg.


text:
Frændafundur 8: Føroysk-íslendsk vísindaráðstevna á Fróðskaparsetrinum 24. – 25. august 2013
Ráðstevnan Frændafundur 8 verður á Fróðskaparsetri Føroya 24. og 25. august 2013 við nógvum áhugaverdum fyrilestrum.
Granskingarbrak
Leygardagin 24. og sunnudagin 25. august ber til at hoyra eina rúgvu av forvitnisligum fyrilestrum á Frændafundi, sum hildin verður á Læraraskúlanum. Tað er ókeypis at koma at lurta eftir fyrilestrunum og øll eru hjartaliga væl komin. Frændafundur, sum er samstarv millum Fróðskaparsetur Føroya og Háskóla Íslands, gevur granskarum høvi til at halda fyrilestrar og skifta orð um sína gransking viðvíkjandi føroyskum og íslendskum evnum og gevur øðrum høvi til at hoyra fyrilestrarnar og orðaskiftið.
Móðurmál, filmur - og ein repil av fjølbroyttum evnum
Tvey høvuðsevnir eru á ráðstevnuni. Annað er móðurmál og námsfrøði, sum verður viðgjørt úr íslendskum og føroyskum sjónarhorni í tveimum høvuðsfyirlestrum og nøkrum stuttum fyrilestrum. Hitt er filmur, sum í høvuðheitum verður viðgjørt í einum íslendskum og einum føroyskum høvuðsfyrilestri. Harumframt er ein fjøld øðrum fyrilestrum: Ein røð av íslendskum fyrilestrum ber saman einstakar tættir í føroyskum og íslendskum máli; nýggjur doktari greiðir frá, hvussu djór bjarga sær við at krógva seg í bólki og ein royndur granskari hyggur at eygleiðingum hjá Chr. Matras av matmentan o.a.m.
Fyrilestrarnir verða hildnir á føroyskum og íslendskum, einstakir á norskum og donskum. Teir verða varpaðir upp á skíggja, samstundis, sum teir verða hildnir. Síggið ta fjølbroyttu ráðstevnuskránna á: www.setur.fo


text:
1. Samleiki
Rørsla er grundleggjandi fyri menniskjað. Lærugreinin ítróttur tekur tí í høvuðsheitum støði í kropsligari rørslu. Rørsluliga menningin tekur støði í náttúruvísindaligu, humanistisku og skapandi økjunum. Itróttaligir førleikar, rørslugleði og royndir við rørslu eru við til at menna vitanarstøðið sum grundalag fyri almennandi, fakligari og sosialari menning, til frama fyri tann einstaka og samfelagið sum heild. Gleðin við rørslu er gundleggjandi fyri menniskjað. Rørslumentan, sum kemur til sjóndar í spæli, ítrótti, dansi og útilívi er ein týðandi partur av felags mentan og samleika.
2. Endamál
Endamálið við undirvísingini í ítrótti er:
- við fjølbroyttum læringartilgongdum í ítrótti at geva næminginum upplivingar og royndir, og vekja áhuga fyri kropsligari venjing og menning
- at næmingurin ognar sær førleika og vitan, sum ger hann føran fyri at mennast kropsliga og sum heild
- at geva næminginum gleði og hug at íðka ítrótt og at menna fortreytir sínar at skilja týdningin av at mennast kropsliga í samspæli við náttúru, mentan og samfelag
- at geva næminginum innlit í viðurskifti, ið snúgva seg um heilsu og kropsmentan
- at geva næminginum neyðugu førleikarnar at taka ábyrgd av sær sjálvum, umframt at verða partur av einum bindandi felagsskapi.
3. Stig og tímatal
Undirvísingin í ítrótti fevnir um øll árini. Klokkutímatalið, undirvíst verður, er 60 tímar á hvørjum floksstigi, tó 30 klokkutímar í 1. flokki.
4. Øki
Fakliga innihaldið í lærugreinini er lutað sundur í kjarnaøki og ískoytisøki. Kjarnaøki eru kravd øki, ið fevna um umleið 80% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum velja í felag. Ískoytisøki fevna um umleið 20% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Næmingurin fer ikki til próvtøku í ítrótti.
Kjarnaøki
Kjarnaøkini í lærugreinini eru frælsur ítróttur, fimleikur, rørsla og tónleikur, útilív, bóltspæl og svimjing.
Frælsur ítróttur
Kjarnaøkið frælsur ítróttur fevnir um ítróttarligar leikir og spøl, bæði úti og inni, at arbeiða við at menna kropsligu førleikarnar. Dentur verður lagdur á at menna ábyrgdarkenslu og sjálvstøðugleika næmingsins.
Fimleikur
Kjarnaøkið fimleikur fevnir um at arbeiða við grundleggjandi førleikum í fimleiki, at menna kropsligu førleikarnar. Dentur verður lagdur á at menna tøkniligu førleikarnar og vitanina um, hvat kroppurin megnar.
Rørsla og tónleikur
Kjarnaøkið rørsla og tónleikur fevnir um rútmiska rørslu og dans.
Útilív
Kjarnaøkið útilív fevnir um at skipa, leggja til rættis og fremja ymisk sløg av útivirksemi, leiki, kapping, ferðing, gongutúrum, gisting úti og tílíkum.
Bóltspæl
Kjarnaøkið bóltspæl fevnir um bóltspøl av ymiskum slag. Dentur verður lagdur á at venja og menna førleikar næmingsins at handfara bóltin í bóltspæli.
Svimjing
Kjarnaøkið svimjing fevnir um førleikarnar at svimja, at styrkja evnini hjá næminginum at svimja. Eisini fevnir hetta kjarnaøki um kunning um viðurskifti í sambandi við venjing og í sambandi við vandar, ið eru knýttir at svimjing, eitt nú um grundleggjandi bjargingarhættir og fyrstuhjálp.
Ískoytisøki
Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum semjast um í felag. Ískoytisøki kunnu styðja og lýsa eitt ella fleiri kjarnaøki frá øðrum sjónarhornum og vera við til at menna førleikar næmingsins samsvarandi teimum førleikamálum, ið ásett eru. Endamálið við ískoytisøkjum er harumframt at geva skúlum og útbúgvingarbreytum rúm fyri serligum eyðkennum og arbeiðsháttum.
5. Førleikamál
Í lærugreinini ítrótti eru førleikamálini lutað sundur í støðisførleikar og fakligar førleikar.
Støðisførleikar
Støðisførleikar eru grundleggjandi førleikar, sum menniskju ogna sær tíðliga í lívinum, men sum mugu stimbrast og mennast alt lívið. Støðisførleikar hava avgerandi týdning fyri, at kunnleiki, vitan og førleikar verða ment í øllum lærugreinum. Støðisførleikar eru við til at menna sannkenning, virðing, hugflog og evni næmingsins at taka egnar avgerðir. Undirvísingin skal virka fyri, at næmingurin fær hug og sinni at læra og geva sítt íkast til kjak og loysnir.
Í hesum sambandi eru fýra støðisførleikar lýstir við atliti at teimum fortreytum, sum eru galdandi fyri lærugreinina. Í øllum lærugreinum skal næmingurin læra:
- at virða
- at samskifta
- at kanna
- at skapa
At virða
At virða er at virka fyri góðari samveru millum menniskju og fyri góðum samanspæli millum menniskju, náttúru og umhvørvi. Virðing fremur tryggleika og trivnað, ið eru fortreytir fyri gagnligari menning. Undirvísingin í ítrótti skal virka fyri, at hvør einstakur næmingur verður sæddur og hoyrdur, og at hann kennir seg at hava virði og týdning, har hann er.
Førleikin at virða snýr seg har umframt um at virða og menna okkara evni at samskifta leik og spæl. Undirvísingin í fimleiki leggur eisini dent á, at næmingurin skilir tær ymisku fortreytirnar, ið øll menniskju hava í lívinum, og lærir at virða tørv og sjónarmið hjá øðrum, uttan mun til aldur, kyn, húðarlit og lívsáskoðan.
Næmingurin skal eisini virða sín egna tørv og tað náttúrutilfeingið, vit øll eru bundin at. Hann skal læra at virða tær skyldur og tey rættindi, sum fólkaræði byggir á, har ímillum teir sáttmálar, ið Sameindu Tjóðir hava samtykt í sambandi við barnarættindi og mannarættindi annars. Eisini skal hann hava virðing fyri, at ymiskar mentanir og samfeløg kunnu byggja á onnur virði enn hansara egnu.
At samskifta
At samskifta snýr seg um førleikan at bera fram hugsanir sínar munnliga og at lesa og skriva. Lærugreinin ítróttur hevur ein týðandi leiklut í hesi menning. At samskifta snýr seg eisini um at rokna og at nýta tøknilig amboð, ið tæna samskiftinum millum manna.
Førleikin at bera fram hugsanir sínar munnliga verður mentur við miðvíst at arbeiða við munnligum venjingum í ymiskum samskiftisstøðum. Næmingurin skal frá fyrsta degi verða vandur við at tala, skifta orð, lýða á, próvføra og bera fram egnar metingar. Lærugreinin ítróttur leggur har umframt dent á at menna evnini hjá næminginum at skilja og samskifta við onnur. Eisini gjøgnum ítrótt og leik lærir næmingurin at skilja, hvussu samskifti millum menniskju fer fram og virkar. Skrivlig avrik eru avmarkað í ítrótti. Í fólkaskúlanum verða einans smærri skrivligar uppgávur loystar í lærugreinini, eina mest tá ið talan er um at leggja til rættis og skipa fyri leikum, túrum og útferðum. Á miðnámsstøði skulu næmingarnir læra at skriva frágreiðingar um verkevni síni.
Førleikin at lesa og skriva er avgerandi fortreyt fyri øllum samskifti og lærdómi í lívinum. At skriva er at skipa hugsan og menna hugskot, at lesa er at skyna á og tulka. Á 2. floksstigi skal næmingurin duga bæði at lesa og skriva lættari tekstir. Lesing er ein avmarkaður partur av lærugreinini ítrótti. Tó skulu næmingarnir lesa nakað av tilfari um ítrótt og heilsu.
Førleikin at rokna snýr seg um evnini at lesa hagtøl, fata bygnað, frymlar og úrtøkiligar skipanir. At rokna er eisini at hugsa skilvíst og loysa vandamál. Hesir førleikar eru fortreyt fyri at skilja og taka støðu til mangar gerandistekstir, og tí hevur undirvísingin í ítrótti eisini sín týðandi lut í hesi menning. Rokning kemur bert í avmarkaðan mun lærugreinini ítrótti til góðar. Tó er brúk fyri talførleika, tá ið ítróttatiltøk, útferðir o.a.m. verða løgd til rættis.
Førleikin at nýta tøknilig amboð er í fyrstu atløgu at duga at nýta kunningartøkni. Í undirvísingini í ítrótti hevur kunningartøknin ein minni leiklut. KT verður nýtt til samskifti og vitanarbýti í undirvísingini sum heild, eins og til innsavnan, viðgerð av og meting um kunningartilfar frá ymsum keldum, har ímillum internetinum. KT amboð verða eisini nýtt í skapandi arbeiðinum, eitt nú í sambandi við at ítróttatiltøk verða løgd til rættis.
At kanna
At kanna er ein íborin førleiki. Børn kanna umhvørvið fyri at klára seg í lívinum. At granska er at eygleiða, undrast, finna svar og gera royndir. Lærarar skulu geva gætur, at hesir førleikar verða mentir frá lægsta til hægsta stig.
Førleikin at kanna snýr seg í ítrótti um at eggja forvitni næmingsins og stimbra hug og dirvi hansara at taka virknan lut í leiki og spæli.
Í ítrótti verður stórur dentur lagdur á, at næmingurin, sum fer til próvtøku í ítrótti, fær ástøðiligan førleika í viðurskiftum knýtt at ítrótti.
At skapa
Forvitni, spæl og hugflog eru serligir eginleikar, sum lærarin skal varða um og gera gagn av í undirvísingini. At skapa er eisini ein førleiki, ið kann vinnast við lærdómi. Næmingurin skal læra at hugsa, tala og skriva sjálvstøðugt og at menna hugskot síni, og hann skal kenna seg at hava ein virknan lut í egnari menning og læringartilgongd.
Førleikin at skapa snýr seg í ítrótti um at gera næmingin tilvitaðan um og líta á egin evni, so hann gerst førur fyri sjálvur at byggja víðari á tað, sum lært er, og at megna at vísa síni evni. Næmingurin skal læra, hvussu ítróttur er við til at mynda samfelag og mentan. Við at gera sær fyrimyndir skal næmingurin læra at meta um dygdina í avrikum hjá sær sjálvum og øðrum.
Fakligir førleikar
1.-2. flokkur
Frælsur ítróttur
Næmingurin dugir:
- at gera einføld lop og køst
- at renna.
Fimleikur
Næmingurin dugir:
- at nýta lopfjøl, seta av, sveima og lenda
- at bólta rút
- at standa á høvdinum og hondunum
- at gera lop um bleyt skúmamboð.
Rørsla og tónleikur
Næmingurin dugir:
- at gera einfaldar grundrørslusamansetingar til tónleik
- at kenna mun á spenning/avspenning
- at gera einfaldar javnvágir og krossfunktiónir
- at brúka rúmi uttan ampa fyri onnur (rúmfatan )
- at dansa einfaldar fólkadansir (føroyskt stev og ........).
Útilív
Næmingurin dugir:
- nøkur gomul føroysk útispøl
- spøl, ið ger fríløturnar stuttligar og avbjóðandi
- spøl í fjøruni og haganum.
Bóltspæl
Næmingurin dugir
- at kasta og lofta
- at sparka
- einføld bóltspøl við fáum reglum.
Svimjing
Næmingurin dugir:
- vatntryggleika og sjálvbjargni
- at taka svimjiroyndina Nósi, har møguleiki er fyri tí.
3.-4. flokkur
Frælsur ítróttur
Næmingurin dugir:
- at gera samansetingar við renning og lop
- avsett og lending
- renning, lop og køst.
Fimleikur
Næmingurin dugir:
- at gera grundleggjandi venjingar á ymiskum amboðum.
Rørsla og tónleikur
Næmingurin dugir:
- vanligar javnvágir og krossvenjingar
- at nýta spenni/avspenni í rútmiskum samansetingum
- at gera smáar samansetingar
- at kenna endamálið við upphitan
- grundleggjandi venjingar í upphitan
- at sveiggja og vríggja
- at nýta rúmi.
Útilív
Næmingurin dugir:
- at brúka kort í kendum øki
- gongd í haga (varða).
Bóltspæl
Næmingurin dugir:
- at flyta ymisk sløg av bóltum við hondum og fótum (slagamboð)
- at vera við í minibóltspølum og øðrum smáspølum
- at síggja, hvønn týdning reglar hava í bóltspæli
- einfalt samanspæl.
Svimjing
Næmingurin dugir:
- at vísa á og greiða frá um ymiskar bjargingarhættir og fyrstuhjálp
- og kennir til ymiskar mátar at bjarga sær sjálvum.
5-6. flokkur
Frælsur ítróttur
Næmingurin dugir:
- fleiri renningarhættir (síðu/kross/lakk/forðarenning, 100m, 400m, 1000m)
- fleiri lop (hæddar, longdar, trýstøkk)
- samansetingar við renning/lop, renning/kast, avsett og lending.
Fimleikur
Næmingurin dugir:
- at brúka spenni/avspenni
- krossrørslur
- einfaldar samansetingar við og á amboðum.
Rørsla og tónleikur
Næmingurin dugir:
- at brúka trin, hopp, lop, javnvág, snúning, sveiggj og bendan í samansetingum við tónleiki
- at brúka rúm, rætning, tíð, rútmu, við ella við ongum tónleiki
- ella kennir týdningin av upphitan og dugir tær grundleggjandi venjingarnar í hesum sambandi
- at taka hvílu- og arbeiðspuls og skilja munin.
Útilív
Næmingurin dugir:
- at brúka kort og kumpass í ókendum øki
- og veit um týdningin av reinum umhvørvi og væl frágingnari náttúru
- at ferðast í fjøru og haga og er vitandi um, hvørji vandamál, ið har kunnu standast.
Bóltspæl
Næmingurin dugir:
- grundleggjandi bóltvenjingar bæði við hondum og fótum
- at brúka slagamboð, ketjara, hokkistav og ymisk sløg av battum
- at taka lut í minispølum í hond-, fót-, flog- ella kurvabólti
- at brúka torførari reglugerðir í bóltspølum.
Svimjing
Næmingurin dugir:
- ella kennir bjargingar/sjálvbjargingarhættir
- ella veit, hvussu hann kann hjálpa, um vanlukka hendir, uttan at seta seg sjálvan í vanda
- bringusvimjing, crawl, ryggcrawl, sjálvbjargingarsvimjing, bjarging av troyttum svimjara.
7-9. flokkur
Frælsur ítróttur
Næmingurin dugir:
- at nýta ymiskar førleikar í sambandi við renning, sporing og kast
- at samskipa kropsligar rørslur og rørslumynstur og gera grein á teimum
- at meta um kropsligar rørslur og rørslumynstur
- at gera longdarlop, hæddarlop, 100 m og 2 kast (?)
- at kenna munin á úthaldni, liðiligleika, styrki, s og konditión.
Fimleikur
Næmingurin dugir:
- at nýta hóskandi koordinatión og kropsstýring í amboðsfimleiki
- at taka medábyrgd, tá ið hann tekur ímóti øðrum, ið loypa
- at taka trygt ímóti øðrum, ið loypa
- at vísa tryggleika í fimleikaførleikum sínum
- at seta saman og fremja fimleikarøðir, einsæris og í bólki
- eini tvey-trý lop.
Rørsla og tónleikur
Næmingurin dugir:
- at nýta ymisk stíl- og fimleikasløg í sambandi við rútmiskan fimleik
- at finna upp á dansir og rútmiskar fimleikarøðir og vísa tær fram
- at brúka tónleik í fleiri sløgum av fimleikaíðkan
- ella veit um grundreglurnar í upphiting, strekking og køling
- at gera einfaldar upphitanarskráir
- at kenna munin á úthaldni, liðiligheit, styrki, koordinatión og konditión
- at brúka tónleik í samband við upphitan og grundvenjing
- at gera upphitanarskráir til ávísar ítróttargreinar, s.s. frælsan ítrótt, bóltspøl o.s.fr.
Útilív
Næmingurin dugir:
- at kunna seg í sambandi við renning og ferðing í ókendum øki við korti og kumpass
- at útinna ymiskar mátar av útilívi í ymiskum umstøðum og veðri
- at kenna munin á úthaldni, liðiligleika, styrki, koordinatión og konditión.
Bóltspæl
Næmingurin dugir:
- at skipa og fullføra ymiskar ítróttarleikir, -spøl og virksemi
- at nýta tøkniligar førleikar í ymiskum leikum og spølum
- at skapa egin bóltspøl og ítróttarleikir við givnum eins væl og egnari regluskipan
- at nýta tøkniligar førleikar úr einsæris ítróttaroyndum og úr liðítrótti
- at leggja til rættis taktisk upplegg í ymiskum ítróttum.
Svimjing
Næmingurin dugir:
- at virka og bera seg trygt at í vatni og á floti.
10. flokkur
Frælsur ítróttur
Næmingurin dugir:
- at leggja til rættis og útinna 5 km renning umframt at menna førleikarnar av undanfarnum stigum víðari.
Fimleikur
Næmingurin dugir:
- at menna sínar førleikar av undanfarnum stigum víðari.
Rørsla og tónleikur
Næmingurin dugir:
- at menna sínar førleikar av undanfarnum stigum víðari.
Útilív
Næmingurin dugir:
- at útinna ymsar mátar av útilívi í ymiskum náttúruumstøðum
- at kunna seg við korti og kumpassi í ymiskt háttaðum lendi, umframt at greiða frá ymiskum háttum at kunna seg uppá
- at leggja til rættis og fremja túrar ymiskar árstíðir umframt at gista úti í náttúruni.
Bóltspæl
Næmingurin dugir
- at menna sínar førleikar av undanfarnum stigum víðari.
Svimjing
Næmingurin dugir:
- at menna sínar førleikar av undanfarnum stigum víðari.
Eftirmeting og próvtøka
9. og 10. flokkur
Eftirmetingar
Einstaki næmingurin skal ávegis og javnan í undirvísingargongdini eftirmetast við støði í fakliga avrikinum í lærugreinini, so næmingurin fær eina greiða meting av fakligu støðuni hjá sær í mun til ásettu málini, og hvat hann skal arbeiða við, um málini ikki eru rokkin. Eftirmetingarnar kunnu vera av ymiskum slagi, t.d. støðukanningar, testir, upplegg og royndir. Í eftirmetingini av einstaka næminginum skal eisini tilskilast, hvussu fakliga arbeiðslag og arbeiðssemi næmingsins eru, bæði viðvíkjandi einsæris avriki og avriki í bólki. Eftirmetingin skal eisini fevna um eina vegleiðing til einstaka næmingin um, hvat arbeiðast skal við í lærugreinini fyri at lúka málini. Eftirmetingarnar skulu skjalfestast skrivliga.
Einstaki skúlin ger skrivligar reglur fyri, nær og hvussu eftirmetingarnar verða framdar, og hvussu eftirmetingarnar verða latnar næmingunum.
Eingin próvtøka verður hildin.
Í sambandi við eftirmeting, har ímillum eisini av likamliga virkseminum, eru hesi virkisøki grundarlag undir metingini:
Likamligt virksemi
- duga grundleggjandi ítróttarligt fimi og virkisligar rørslur
- duga við støði í vali av fleiri ítróttargreinum og teirra virksemi í hesum sambandi tekniskt og taktiskt fimi innan ymisk sløg av bóltspæli
- koreograferaðar og fríar rørslur til tónleik og ljóð
- tekniskt fimi innan klassiskar eins og nýggjar ítróttargreinar
- evni at arbeiða sjálvstøðugt og vera partur av arbeiðssambondum
Ástøðisfatan
- Evni at samansjóða ástøði, verklig viðurskifti og venjingar
- Vitan um góðan og sunnan kost, og hvat hetta hevur at týða í virknishøpi
Venjing
- Likamligt áhaldni
- Ráðlegging og fremjan av upphitingarskráum og grundleggjandi venjingarskráum
Næmingarnir skulu eisini eftirmetast við støði í bæði kynssamasjóðaðari og kynstillagaðari undirvísing. Evni teirra at sameina ástøðilig og verklig evni telja eisini við í eftirmetingini.
7. At skipa undirvísing
Í hesum parti av námsætlanini verður í stuttum greitt frá teimum didaktisku meginreglum, ið eru støði undir skipan av undirvísing. Hvør einstøk námsætlan myndar didaktiska sjónarmiðið, og saman mynda allar námsætlanirnar tann felags didaktiska pallin, har undirvísing verður útint.
Undirvísingin tekur altíð støði í teimum førleikum, ið næmingurin hevur við sær av tí stigi, hann kemur. Námsætlan og útbúgvingarbygnaður skulu tryggja, at fortreytir fyri fjøltáttaðari undirvísing eru til staðar.
Didaktiskar meginreglur
Í undirvísingini er umráðandi, at førleikarnir at lurta, at tala, at lesa og at skriva renna saman í eina heild. Í teirri ávísu undirvísingargongdini ber til at leggja høvuðsdent á eitt av kjarnaøkjunum.
Av stórum týdningi er tað, at kjarnaøkini umskarast, tá ið tað ber til, og tá ið tað verður mett at vera hóskandi. Á tann hátt verður førleikin og vitan í einum kjarnaøki við til at økja um fatanina av evnum í einum øðrum kjarnaøki.
Munnligi tátturin skal vera raðfestur høgt, og samrøðan er kjarnin í hesum tátti. Munnligar framløgur skulu skipast inn í undirvísingartilgongdina, so næmingurin stigvíst venur seg við at leggja fram. Dentur verður lagdur á, at næmingurin sameinir munnligar framløgur við egin skrivlig verk, nýtslu av KT-amboðum, ymiskar samskiftishættir o.s.fr. Á tann hátt verður retoriski førleikin hjá næminginum mentur.
Skrivligi tátturin skal eins og tann munnligi í stóran mun vera skipaður inn í dagligu undirvísingina og í fakligu heildina. Á henda hátt kann næmingurin menna seg í skrivitilgongdini og í stigum ogna sær góðar skriviførleikar. Somuleiðis skal verða borið so í bandi, at skrivlig avrik í øðrum lærugreinum eisini kunnu vera partur av skrivligum avrikum í lærugreinini føroyskum. Umframt at hetta styrkir um tvørfakliga samstarvið, gevur tað næminginum eina greiðari fatan av tí týdningi, skriviførleiki hevur fyri alt skrivligt samskifti, og samstundis mennir tað evnini hjá næminginum at orða seg bæði munnliga og skrivliga.
Stigvøkstur
Stigvøkstur merkir støðuga framtøku av einum lægri stigi á eitt hægri. Í læringartilgongdini verður farið frá tí lætta til tað torføra, frá tí einfalda til tað torgreidda og frá tí ítøkiliga til tað úrtøkiliga. Stigvøksturin er oftast tíðartreytaður. Undir stigvøkstrinum liggur eisini kravið um vaksandi ábyrgd og virknari luttøku. Umráðandi er í hesum sambandi, at ljós verður varpað á teir leiklutir, sum næmingur og lærari kunnu hava hvør sær. Samrátt verður um, hvat ið er best at gera, og hvussu hetta verður gjørt, so næmingurin fær ávirkan á undirvísingina og á egnu læring.
Stigvøksturin kemur serstakliga til sjóndar í teimum førleikamálum, sum lýst eru í námsætlanini. Málini lýsa framúravrikið (hægsta próvtal) og eru bindandi, soleiðis at skilja, at lærari og næmingur altíð arbeiða fram ímóti at náa teimum ásettu málunum so væl sum gjørligt. Fyri at tryggja stigvøkstur er neyðugt, at sett verða ávegismál, sum hjálpa næminginum fram ímóti endaligu málunum. Umráðandi er eisini, at lærarin er tilvitaður um fortreytirnar hjá einstaka næminginum og tillagar undirvísingina eftir einstaka næminginum. Lærarin skal leggja undirvísingina til rættis, so næmingurin veit frammanundan, hvørji ávegismálini eru. Næmingurin skal gerast tilvitaður um tey krøv, ið sett verða, so hann kann seta upp mál, umhugsa og leggja til rættis sína egnu menning. Næmingurin skal greitt fáa at vita, hvussu hann verður eftirmettur, og hvat metingarstøðið er.
At læra at læra
Næmingurin skal gerast tilvitaður um, hvat tað í grundini er at læra, og hvat endamálið við læringini er. Eisini skal næmingurin gerast tilvitaður um ymiskar læringarhættir.
Undirvísingin skal sostatt ikki bert savna seg um tað, sum lært verður, men eisini um, hvussu lært verður. Umráðandi er, at hugtakið læring verður lýst og viðgjørt í flokkinum, so næmingurin gerst tilvitaður um, hvat hugtakið ber í sær. Næmingurin skal regluliga gerast varugur við, hvussu læringartilgongdin er ætlað, og hann skal verða eggjaður til at umhugsa sína egnu støðu í henni. Dentur skal eisini leggjast á heimaarbeiði, og tann týðandi leiklut hetta hevur í fakligu menningini.
Næmingurin skal frá fyrsta degi skilja tann týdning, sum lærugreinin ítróttur hevur. Tá ið arbeitt verður við ymiskum spurningum í sambandi við ítrótt, rørslu og heilsu, og tá ið ítróttur verður framførdur, verða ymiskir førleikar mentir. Næmingurin skal fáa greiða fatan av, hvat hesir førleikar kunnu verða brúktir til. Undirvísingin í ítrótti skal gera næmingin tilvitaðan um, at hann í lærugreinini mennir sínar kropsligu og andligu førleikar.
Arbeiðshættir
Arbeiðshættir skulu veljast so, at teir eru við til at røkka teimum málum, ið sett eru. Í øllum kjarnaøkjum er umráðandi at leggja arbeiðið til rættis so, at ein líðandi stigvøkstur verður tryggjaður.
Í ítrótti skulu ymiskir arbeiðshættir verða nýttir so, at fjølbroytni í lærugreinini kann verða framt miðvíst. Tá ið arbeiðshættir verða valdir og lagdir til rættis í ítrótti, er eyðsæð, at lærarin hugsar um stigvøkstur í undirvísingarhættunum, har byrjað verður við lærarastýrdari undirvísing. So hvørt sum førleiki næminganna økist, og teir gerast meira sjálvstøðugir í lærugreinini, verður hesin lærarastýrdi undirvísingarformur at minka.
Endamálið við teimum ymsu arbeiðsháttunum er at menna aðrar førleikar enn teir reint fakligu, tað eru førleikar sum t.d. at leita upp og ogna sær viðkomandi vitan, at arbeiða sjálvstøðugt, at seta sær mál og at arbeiða evnislagað og miðvíst, at arbeiða tíðaravmarkað, at samstarva, at samhugsa, at brúka og hugsa vitan í nýggjum høpi, at leggja til rættis og evna til eitt avrik, at gera uppgávuorðingar, at brúka ymisk háttaløg, at hugsa nýtt og verkseta, at hugsa djúpari og breiðari um ávíst evni, umframt at taka á seg ábyrgd og hava virðing.
Lærari má altíð gera sær sjálvum og næmingum greitt, hvat endamálið við ávísum arbeiðshátti er.
Samstarv
Lærugreinin ítróttur er partur av yvirskipaða kravinum um samstarv millum tvær ella fleiri lærugreinar. Samstarvast skal við ymiskar lærugreinar um ymisk evni, eitt nú menning av skapandi evnum.
Tvørfakligt samstarv kann vera meira ella minni bindandi – frá fullkomnari samkoyring millum lærugreinar við felags tímum og felags tvørfakligum verkætlanum, til bert at fevna um avtalur millum lærarar um at fylgjast í lesnaði (lesa parallelt), t.e. at taka upp somu evni í fleiri lærugreinum samstundis, og soleiðis geva næmingunum fleiri ymiskar tilgongdir til sama spurning.
Tvær høvuðsgrundgevingar eru fyri tvørfakligum samstarvi: 1) ein almenn, ið snýr seg um førleikarnar, næmingurin skal ogna sær og bjóða fram á arbeiðsmarknaðinum, og 2) ein námsfrøðilig, ið snýr seg um skiftandi arbeiðshættir og at geva næminginum innlit í tvørfakligar samanhangir.
Tvørfakligt samstarv skal hjálpa næminginum at síggja lærugreinarnar sum partar av størri heild og letur samstundis upp fyri øðrum og víðari sjónarmiðum. Harumframt eru evnini at samstarva og síggja samanhangir avgerandi, tá ið næmingurin fer undir víðari lestur ella út á arbeiðsmarknaðin.
Skrivlig avrik
Skrivligi parturin í einari lærugrein letur upp fyri tvørfakligum samstarvi og við tí øðrvísi skrivligum avrikum. Umframt at skipa fyri ítróttaligum spølum og leikum, verður týdningurin av leiki og rørslu umrøddur í flokkinum, og í ávísan mun kann skrivligi førleikin hjá næminginum eisini koma til sjóndar í lærugreinini ítrótti.
Ein grundgeving fyri, at skrivligt arbeiði kann vera partur av tvørfakligum samstarvi, er, at næmingurin lærir, at tað at skriva væl (t.e. greitt og uttan stórvegis villur) ikki bara er eitt krav í lærugreinini føroyskum, men eitt alment krav, ið er knýtt at øllum skrivligum samskifti.
Næmingurin skal hava venjing í at skriva so, at hann eisini skrivliga kann vera partur av toymisarbeiði og verkætlanum. Á tann hátt kann næmingurin mennast til at geva og taka ímóti viðmerkingum til skrivligu uppritini, sum verða løgd fram, á mennandi hátt. Kunningartøknin letur upp fyri munagóðum og ítøkiligum møguleikum í sambandi við vegleiðing og umrøðu í sjálvari skrivitilgongdini.
Samrøða
Munnlig framseting hevur reglur og lýsingar, sum næmingurin skal duga at nýta og framhaldandi menna. Skúlin skal tí leggja dent á frásøgn og málburð, og við hesum eggja til forvitni og skapa áhuga fyri móðurmálinum sum eitt intellektuelt amboð, ið skal víðka sjónarringin hjá næminginum. Allir flokkar skulu tí gera royndir við málinum, eitt nú við sínámillum tosi og við tí at siga frá.
Skúlin skal vera so rúmur, at til ber at tosa um kenslur, evni, hugtøk og hendingar í gerandisdegnum. Næmingurin skal arbeiða við at lurta og at vera umhugsin øll skúlaárini, samstundis sum orðatilfeingi og talugávur verða ment. Næmingurin skal sleppa at royna veruligar eins væl og gjørdar samrøður. Floks- og bólkakjak skal javnan eftirmetast so, at næmingarnir gerast tilvitaðir um, hvat tað er, sum fær tosið á glið og samrøðuna ella orðaskiftið at rigga og ganga væl.
Lesing
Næmingurin skal haldast til at lesa nógv. Eitt gott lesiumhvørvi í skúlanum er ein treyt fyri at menna góðar og fjølbroyttar lesiførleikar. Hetta verður skapt í flokkinum við nógvum ymiskum lesitilfari og góðum vanum. Skúlabókasavnið er ein sjálvsagdur partur av hesum góðu vanum. Fyri at røkka góðum lesiumhvørvi er av stórum týdningi, at skúlabókasavnið er ein natúrligur partur av skúlagongdini. Í byrjanini kunnu næmingarnir t.d. lesa eina stutta bók um dagin. So hvørt sum bøkurnar gerast longri, má meira tíð setast av til at lesa eina bók. Umráðandi er, at lesingin verður løgd til rættis samsvarandi tí førleikastigi, næmingurin er á. Allir næmingar skulu lesa eina aldurshóskandi skaldsøgu ella samsvarandi tekstmongd um mánaðin øll skúlaárini.
Lívlong læring
Umráðandi er, at næmingurin gerst tilvitaður um samfelagsliga og persónliga týdningin av tí menniskjaliga og samfelagsliga tilfeingi, útbúgving er. Tí skulu næmingar eggjast til at umhugsa sína egnu framtíð og seta sær persónlig mál, har lærarin leggur lag á og skapar umstøður, sum stimbra hugin til at læra nýtt alt lívið.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Kjøtgøla tekur seg upp í Brasil
Forsetin í landinum kallaði saman til tíðindafund í gjár, í eini roynd at steðga gøluni. Stórir útflytarar av kjøti hava í fleiri ár mutrað eftirlitið, so kjøt, sum ikki kundi etast, er útfluttt til nógv lond, eisini fleiri europeisk lond, millum annað til Danmarkar.
Forsetin í Brasil, Michel Temer, hevur havt fund við fleiri sendiharrar um støðuna og hann tvíheldur um, at eingin vandi kann standast av at eta kjøtið. Samstundis hevur løgreglan í Brasil tikið 30 fólk.
Løgreglan hevur eisini givið boð um at taka onnur 27 fólk, sum eru undir illgruna fyri at hava havt ábyrgdina av útflutninginum. Ein høsnarungagarður, sum stóra felagið, BRF eigur og sláturvirkið, Peccin, eru stongd.
Illgruni er til minst 21 sláturhús aftrat. Brasil útflytir kjøt til umleið 150 lond, og inntøkan, sum landið fær av kjøtinum og høsnarungunum, er umleið 83 milliardir krónur.


text:
Mona Breckmann
27.11.2017 - 09:09
Mentan > Heilsa & Umhvørvi > Heilsa & Vælvera
Nú kemur jólamánaðurin, og vit eru longu byrjað at renna um føturnar á hvørjum øðrum. Vit øll gerast ørlig og verða partur av okkara egna "jólaresi". Gávukeyp, matur, veitslur og pynt. Hvat kunnu vit gera fyri at náa alt, ið skal gerast, og hvussu kunnu vit njóta hendan vakra desembur mánaðan samstundis?
1. Keyp gávurnar tíðliga
Brádliga er tollaksmessudagur 23. des. her, og fleiri jólagávur mangla.Ger tær ein lista við nøvnum og gávuhugskotum. Síðan kanst tú seta ein til tveir dagar av tíðliga í desember til at keypa gávurnar.
Flestu fáa løn seinni hesa vikuna. Hvat við at keypa nakrar gávur tá? Bíligari?
2. Skipa uppgávurnar
Finn útav, hvørjar uppgávur eru mest umráðandi at gera tíðliga. Skriva tær niður og set dagar av til tær.
3. Hugna tær og tykkum heima
Set minst ein dag ella kvøld av hvørja viku til familjuna. Set jólatónleik á og fá familjuna við til at pynta, baka, klippa o.s.fr.Hevur tú børn, hevur jólahugni - angin av bakstri, børn í nissuhúgvum, ein veftur av granni, glæman av jólaljósum o.t. – minst líka nógv at siga sum ein stórur, harður pakki undir jólatrænum.
4. 30 minuttir reglan
Tá gestir skulu koma á gátt, fáa vit ofta “reinførisøði”. Vit venda øllum húsinum, so horn og krókar, ið ikki hava sæð dagsljós leingi, verða skimmað. Hetta er óneyðugt. Set 30 minuttir av, rudda og ger tað reint, ið er mest umráðandi.
5. Ver til staðar
Vit gloyma ofta at njóta hesa vøkru tíð. Latið tykkum væl í. Farið út, tá tað viðrar. Njótið luktin av nýbakaðum vafflum og mandarinum, jólatræðið og ljósini í býnum. Gløggið, ið heldur okkum heit. Fólkini, vit hitta, og børnini, ið spæla og eru glað. Í síðsta enda halda vit jól at minnast barnið í Betlehem. Tað, alt okkara lív snarar um, byrjar og endar við.
Jólini í fantastisku Føroyum eru nakað heilt serligt, og tí er umráðandi, at vit duga at steðga á og takka fyri alt tað, vit eru signað við. Lat okkum bjóða desembur vælkomnum og vóna, at okkara næstu, serliga børnini, fáa ein góðan mánað.
Ynski tær eina góða viku.
Síggjast næsta mánadag.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur í juni 2009.
Vár dýrabara móðurjørð
hon føði til oss hevur
av øllum tí, á henni grør,
og alt, sum havið gevur.
Tí ræður um at røkja væl
alt tað, til láns vit fingu,
so tað um okkum sigast skal,
at væl um tað vit gingu.
Vár móðurjørð, lov veri tær!
sum lívið í oss eigur;
at hvørt eitt kykt her føðslu fær,
tað er tín mikli heiður.
Lær okkum, Gud, at sýna hógv
og nøgdsemi í heimi,
ei dálka luft og land og sjógv:
tað væl í huga goymið!
Ei nakað lív á foldum er,
um dálkað varð vár føði,
tá eingin mat at munni ber,
og gagnleys er vár møði.
Tí ræður um hjá tær og mær
Guds skaparverk at varða,
at sjálvsøkni ei valdið fær,
men at vit verk hans æra.


text:
Upplýsingarnar her geva tær góðan møguleika at fylgja við býráðsarbeiðinum.
Her finnur tú m.a. skrá og samtyktir hjá býráðnum.
Her finnur tú eitt yvirlit yvir tænastur til børn og ung í kommununi, og eitt sindur afturat.
Barnaverndartænastan
Tvørávegur 37
800 Tvøroyri
Tlf. 611090
barnavernd@tvoroyri.fo
Trivnaðardeild
Tvørávegur 37
800 Tvøroyri
Tlf. 611085
tvoroyri@tvoroyri.fo
Á hesari síðuni finnur tú alt tilfar í sambandi við húsabygging. Tú kanst skriva teg á bíðilista til grundstykki og søkja um byggiloyvi. Her eru eisini upplýsingar um bústað.
Fólkayvirlitið
Tvørávegur 37
800 Tvøroyri
Tlf. 611085
tvoroyri@tvoroyri.fo
Tekniska Deild
Tvørávegur 37
800 Tvøroyri
Tlf. 611085
tvoroyri@tvoroyri.fo
Her hevur kommunan hentar upplýsingar til tín viðvíkjandi umhvørvi og teknikki
Tekniska Deild
Tvørávegur 37
800 Tvøroyri
Tlf. 611085
Faks 371814
tvoroyri@tvoroyri.fo
Her hevur kommunan hentar upplýsingar til tín viðvíkjandi heilsu og trivnaði.
Trivnaðardeild
Tvørávegur 37
800 Tvøroyri
Tlf. 611085
tvoroyri@tvoroyri.fo
Her er eitt yvirlit yvir tilboð og møguleikar innan frítíðar- og mentanarlív í kommununi. Her verður eisini kunnað um, hvussu ítróttahøllin verður útleigað og hvussu tú søkir um loyvi til at selja t.d. pylsur á jóansøku.
Umsitingin
Tvørávegur 37
800 Tvøroyri
Tlf. 611085
Faks 371814
tvoroyri@tvoroyri.fo
Nú verkfall og verkbann eru lýst fyri leiðarum og starvsfólkum á dagstovnaøkinum, vil Tvøroyrar Kommuna boða frá, at frá tórsdegnum 14. Desember 2017 kl. 07:00, er barnagarðurin, vøggustovan, frítíðarskúlin og útibarnagarðurin stongd.
Dagrøktarskipanin hjá Tvøroyrar kommunu er fyrbils opin sum vanligt.
Um fólk hava spurningar, eru tey vælkomin at ringja til kommunustjóran, Henrik Weihe Joensen, á tlf. 221091


text:
“Et tu, Brute?” sigast sambært Shakespeare at vera seinastu orðini frá doyggjandi rómverska keisaranum, Gaius Julius Caesar. Orðini kunnu leysliga umsetast til “Eisini tú, Brutus?”, og blivu søgdu til nú fyrrverandi vinmann og protégé Caesar’s, Marcus Junius Brutus.
Caesar hevði fingið ov nógv vald, og hetta ræddust teir í rómverska Senatinum. Loysnin á trupulleikanum var náðileys – Caesar mátti lata lív. Sostatt savnaðust Frælsismenninir, ið vóru eini trýss í tali, tann 15. mars 44 fyri Krist, at føra ætlanina út í lívið. Caesar bleiv dolkaður 23 ferðir, áðrenn hann at enda lá útbløddur og deyður á gólvinum í Pompeyska leikhúsinum.
Á odda fyri beistagerðini gekk Brutus.
Kríggið í Konservativa flokkinum
Hóast eingin hevur latið likamligt lív í Konservativa flokkinum í Stóra Bretlandi, so minnir henda søgan nógv um hendingarnar seinastu mánaðirnir, og serliga seinastu dagarnar. Tí tað er als ikki óhugsandi, at fleiri politisk lív verða latin í næstum, hóast vit enn ikki vita, júst hvørji tey verða.
Onkur er tó givin upp á forhond.
Bretski forsætisráðharrin David Cameron hevur longu lagt kongin, sum beinleiðis avleiðing av at hann tapti fólkaatkvøðuna, um limaskapin hjá Stóra Bretlandi í Evropeiska Samveldinum ES. 9. september 2016 er Cameron ikki longur formaður í Konservativa flokkinum, og harvið heldur ikki forsætisráðharri í Stóra Bretlandi, sjálvt um knøpp 3 ár eru eftir av valskeiðnum. Tað er altíð trupult at spáa, serliga um framtíðina, men tað munnu vera fá sum meta, at søguliga eftirmælið hjá David Cameron verður vakurt.
Beint sum Cameron hevði boðað frá, at hann fór at trekkja seg sum formann hjá teimum Konservativu, bleiv Boris Johnson mettur sum høvuðskandidatur til sessin. Boris var blivin ímyndin av Brexit rørðsluni, ið júst hevði vunnið fólkaatkvøðuna rímiliga greitt. Men henda løta, sum næsti forsætisráðharri Stóra Bretlands, skuldi vísa seg at gerast stokkut hjá Boris. Fáar tímar áðrenn evstu stund at melda seg til dystin sum komandi formaður í Konservativa flokkinum, bleiv Boris yvirhálaður innanum av vinmanni sínum Michael Gove. Michael ikki bara bjóðaði seg fram sum formansvalevni, men hann megnaði í síni fráboðan at spilla Boris so nógv út, at Boris valdi at trekkja seg, áðrenn hann yvirhøvur náddi at tilmelda seg.
Vinmenninir David, Boris og Michael
David Cameron, Boris Johnson og Michael Gove hava allir verið vinmenn í yvir 30 ár, og teir eru allir limir í Konservativa flokkinum.
Cameron hevur verið forsætisráðharri síðani 11. mai 2010, men verður frá 9. september 2016 fyrrverandi formaður fyri Konservativa flokkin og fyrrverandi forsætisráðharri Stóra Bretlands.
Boris hevur verið borgarstjóri í London tíðarskeiðið 2008 til 2016, og síðani 7. mai 2015 vanligur tinglimur í Undirhúsinum.
Michael Gove hevur síðani seinast val 9. mai 2015 verið løgmálaráðharri, men hevur fyrr verið millum annað útbúgvingarráðharri og tingbólkaformaður.
30 ár er long tíð. Cameron og Boris hava gingið í skúla saman, fyrst á kostskúlanum Eton og síðani á Lærda háskúlanum í Oxford. Eisini vóru teir báðir limir í tiltikna og illgitna Bullingdon Club samstundis. Michael hevur somuleiðis gingið á Lærda háskúlanum í Oxford. Hetta má tí metast at vera politiskt drama í heimsflokki. Fyrst syrgdu Boris og Michael fyri, at Cameron tapti fólkaatkvøðuna, um samband ella loysing frá Evropeiska Samveldinum. Hóast Boris endaði við at verða ímyndin av Brexit rørðsluni - saman við Nigel Farage úr loysingaflokkinum UKIP - so var tað Michael, sum var fyrstur at byrja sum forsprákari fyri Brexit, áðrenn Boris var komin umborð á Brexit skútuna.
Boris var upprunaliga rættiliga Evropa vinarligur, og ivaðist stórliga í, hvat lið hann skuldi spæla fyri í Brexit dystinum. Cameron hevði eisini væntað, at Boris var á hansara liði í Brexit dystinum. Men Michael megnaði at sannføra Boris um at skifta síðu.
Michael og Boris eru sostatt høvuðsorsøkin til, at gamli vinmaður teirra Cameron kemur at standa í søgubókunum sum forsætisráðharrin, sum setti Sameinda Kongsríkið upp á spæl, og tapti. Men Brexit dysturin var ikki meiri enn brígslaður av, tá Michael vendi sær í móti Boris, og jarðaði hansara møguleikar at gerast formaður í Konservativa flokkinum.
Uppsagdur sum útbúgvingarmálaráðharri
Í fyrireikingunum til valið tann 9. mai 2015, gjørdi David Cameron nakrar fatalar feilir. Tann fyrsti og størsti var sjálvsagt, at hann lovaði bretum fólkaatkvøðu um sambandið við ES, bleiv hann afturvaldur. Tann næsti var, at Cameron, eftir ráðgeving frá sínum ovasta politiska ráðgeva, valdi at flyta Michael frá sínum sessi sum útbúgvingarráðharri aftur í Undirhúsið, har hann skuldi vera tingbólkaformaður – Chief Whip.
Chief Whip var eisini starvið í Francis Underwood í sjónvarpsrøðini House of Cards hevði, áðrenn hann við snildi og fullkomnum kensluloysi, stjól amerikansa forsetasessin frá flokksfelaga sínum. Sjónvarpsrøðin House of Cards er upprunaliga bretsk – kunnu tit gita hvussu hon endar?
At verða fluttur úr stjórnini niður í Undirhúsið, verður vanliga sæð sum eitt afturstig í politisku yrkisleiðini. Og neyvan er nakar ivi um, at Michael Gove eisini sá tað á henda hátt.
Michael er kendur fyri at vera høgravendur idealistur, radikalur, og ikki minst eirindaleysur.
Kona hansara, Sarah Vine, ið hevur fastan teig í gølublaðnum Daily Mail, tweetaði nakað soleiðis eftir hendingina: “ein lúsut gerð í dag, sum Cameron seint kemur at gloyma” – og rætt fekk hon.
Hetta er nú heldur ikki einasta ferðin, at Sarah hevur vart og vegleitt mann sín. So hon er kanska ikki heilt ólík Claire Underwood? Og hóast Cameron eftir valið tók Michael inn aftur í stjórnina, tilnevndi hann enntá til løgmálaráðharra, so er sannlíkindini stór fyri, at tað var júst henda hending ið gjørdi, at Michael bleiv ein av høvuðsmonnunum aftanfyri Brexit rørðsluna og harvið banamaður Cameron’s.
Boris, Michael og Sarah
Beint eftir at Cameron hevði kunngjørt, at hann trekti seg sum formann og forsætisráðharra, var Boris mettur at vera mest sannlíki arvtakari hansara. Og tað sigst, at Michael enntá hevði játtað, at verða valstríðsleiðari fyri Boris í dystinum um formanssessin hjá Konservatiu. Teir høvdu júst vunnið Brexit saman, og høvdu verið vinmenn í eini 30 ár, so hvat kundi ganga galið? Men lítið visti Boris, at tað nú var hann sjálvur, sum stóð næstur í røðini hjá Michael og Sáru.
Stutt áðrenn miðnátt mikukvøldið 29. juni, dagin áðrenn evstu freist at stilla upp sum formansvalevni, valdi Michael at taka stuðulin til Boris aftur, og í staðin skjóta seg sjálvan upp sum formansvalevni. Hósmorgunin 30. juni kl. 8:53 ringdi telefonin hjá ovasta politiska ráðgeva Boris’ar.
“Hey Lynton, Michael her - Eg stilli upp - Stillar upp til hvat? - Stilli upp sum formansvaleni!”.
Boris náddi sostatt ongantíð sjálvur at stilla upp sum formansvalevni. Í orrustuni um at gerast formansvalevni, fann eisini ein teldupostur, sendur frá Sáru til Michael, fram til almenningin, har hon m.a. skrivar: “Ikki viðganga nakað. Verð so treiskur sum gjørligt. Góða eyðnu!”.
Ongar ætlanir um at gerast forsætisráðharri?
Tað er vanligt at politikkarar ikki vilja ásanna, at teir droyma um at gerast stjórnarleiðarar - forsætisráðharrar. Michael hevur í júst hesum spurningi verið serliga standhaftigur, og óteljandi ferðir lagt dýran við, at hann ætlar sær ikki sessin sum forsætisráðharri á nakran hátt. Hann er enntá farin so langt sum at siga, at hann slett ikki er egnaður sum forsætisráðharri. Men var tað bert spæl fyri gallarínum, í valdsstríðnum um at vinna lyklarnar til Downing Street nr. 10? Tað sær soleiðis út!
Tá Michael kunngjørdi seg sjálvan sum formansvalevni, so vóru grundgevingarnar í líka stóran mun tær, at Boris als ikki var egnaður sum forsætisráðharri, sum tær vóru, at Michael sjálvur var tann best egnaði til sessin. Í einum meira fair valdysti, og við samhuga fyri sínum vinmanni í góð 30 ár, var eingin orsøk hjá Michael at karaktermyrða Boris, samstundis sum hann boðaði frá, at hann valdi at stilla upp sjálvur. Eingin fer jú væl, av at annar fer illa – ella hvussu?
Eins og Brutus skal hava rættvístgjørt sína níðingsgerð móti Caesar við orðunum: “Tað var ikki tí, at eg ikki elskaði Caesar - eg elskaði bara Róm meiri!”, so eru grundgevingarnar frá Michael nøkulunda tær somu.
Honum dámar ógvuliga væl Boris, og hevði av øllum hjarta vónað, at Boris fór at megna at átaka sær ábyrgdina sum formaður og forsætisráðharri. Men eftir langa og drúgva eftirmeting kom Michael í sínum stilla sinni til, at tíverri var Boris ikki vaksin til uppgávuna. Tíverri var Boris ikki egnaður - hvørki sum formaður ella forsætisráðharri. Tíverri!
Michael ger hetta ikki í sjálvsøgn - Michael ger hetta av neyðsynd. Hóast hann ongantíð hevur havt ætlanir um, at gerast formaður ella forsætisráðharri, so loyvir hansara samvitska ikki, at hann sleppur bretska fólkinum soleiðis upp á fjall.
Nú, tá Michael sjálvur er best egnaður til starvið, er tað so ikki hansara skylda at átaka sær hesa ábyrgd!?
Jú, sjálvsagt!
Ella soleiðis eru svarini, spyrt tú Michael sjálvan. Tey flestu ivast tó stórliga í, um hann nú eisini trýr sær sjálvum – neyvan.
Hósdagin 7. juli var næsta innleiðandi atkvøðugreiðslan hjá Konservativa flokkinum, um hvør skal gerast komandi formaður. Í hesi innleiðandi atkvøðugreiðlsu var tað bert tingmanningin, sum hevði atkvøðurætt - og tá gjørdist Gove ov stuttur. og alt bendir á, at Theresa May verður næsti forsætisráðharri. Tað verðir í kapping við Andrea Leadsom.
So Gove gjørdist ikki formaður. Í hvussu er ikki hesaferð...


text:
Eitt gott leikár
04. Jun 2017
Vit í Havnar Badmintonfelag ynskja okkara vaksnu leikarum hjartaliga tillukku við FM 2017. HBF gjørdist føroyameistari í øllum greinunum hjá teimum vaksnu, og eru...
les meir
Tiltak leygardagin 4. mars
03. Mar 2017
Havnar Badmintonfelag, Badmintonsamband Føroya og ÍSB bjóða til fyrstu para-badminton royndarvenjingina leygardagin 4. mars kl 15. Para-badminton er júst sum vanligt badminton,...
les meir
FM í double og mix fyri yngru leikarar
02. Mar 2017
Nú ber til at melda seg til FM í double og mix fyri yngru leikararnar. Tit kunnu melda til her: http://hbf.klubmodul.fo/cms/EventOverview.aspxFreistin at melda til er...
les meir
Grand Prix vinnarar hjá HBF
01. Mar 2017
Í ár eigur HBF Grand Prix vinnararnar á bæði damu- og harrasíðuni í vaksnu rekkjunum og hjá U17. Vit ynskja Jónas, Magnus, Sissal og...


text:
3. flokkur í Norðskála-Oyrar skúla
Indlæst på færøsk af Lea Mariusardóttir
Æðan er ein antarfuglur, sum heldur til við strendurnar. Bøgan er brún, og blikurin er svartur og hvítur.7
Í juni eru nógv æðureiður at síggja. Æðan roytir dún av sær sjálvari og leggur tað rundan um tey ljósagrønu eggini, so at tey ikki skulu kólna.9
Starin er ein smáfuglur, sum vit síggja millum húsini alt árið. Nær hjá sært tú, at hann ikki bara er dimmur, men eisini skyggir grønur og korkalittur og hevur nógvar hvítar og gulbrúnar prikkar.11
Um várið láta teir nógv, og teir duga sera væl at herma eftir øðrum fuglum. Um heystið savnast teir ofta í stórum flokkum, tá ið teir saman leita eftir einum staði at yvirnátta.13
Krákan etur næstan alt. Hon etur millum annað ormar, sniglar, egg, ungar, mýs, rottur, skeljadjór, fisk, deyð djór og rusk.15
Krákan er ein klókur fuglur, sum dugir væl at samstarva við aðrar krákur. Tvær krákur kunnu finna uppá at taka haruungar; onnur lokkar haruna út úr holuni, meðan hin tekur ungarnar.17
Havhesturin er ein sjófuglur. Tað vil siga, at hann livir næstan alt lívið á sjónum. Tó má hann upp á land, tá ið hann skal verpa. Havhestur verpur bara eitt egg.19
Longu tá ið ungin er einar 6 vikur, er hann størri og tyngri enn foreldrini. Síðst í august verða nógvir tiknir á sjónum, tí føroyingum dámar væl at eta havhest. Havhesturin sæst næstan alt árið.21
Foto/ Myndir/ Asseq/ Valokuva/ Guvvieh:
S1+16: Marek Szczepanek - commons.wikimedia.org
S4: Rúni Joensen
S6: Martin Olsson - commons.wikimedia.org
S8: June-Eyð Joensen
S10: Anbucco - commons.wikimedia.org
S12: 4028mdk09 - commons.wikimedia.org
S14: Inugami-bargho - commons.wikimedia.org
S18: Andreas Trepte - commons.wikimedia.org
S20: Erik - commons.wikimedia.org
S22: Rebekka Dís Káradóttur


text:
Eingin skal lata seg ræða frá at siga sína meining um fosturtøkulógina.
Næsta summar yvirtaka Føroyar ábyrgdina av fosturtøku.
Verandi lóg er donsk og frá 1956. Viðtikin av øðrum myndugleikum enn okkara. Skrivað í einum øðrum landi enn okkara, og undir heilt øðrum umstøðum enn okkara. Eitt nú er stovnurin “Mødrehjælpen” avgerandi í lógini – men hesin stovnur hevur aldrin verið í Føroyum. Í lógini er markið fyri fosturtøku sett til 16 vikur. Í praksis er tað 12 vikur.
Tí halda mong at vit, tá økið er yvirtikið, skulu smíða okkara egnu lóg, og soleiðis taka fulla ábyrgd av økinum. Ikki bara formliga, men eisini í veruleikanum.
Men áðrenn vit viðtaka eina lóg, mugu vit hava eitt kjak um spurningin. Lógin skal jú endurspegla okkara virði. Tí havi eg á fólkatingi gjørt eina lítla rapport um hetta. Og tí skipa vit eisini fyri einum almennum fundi um málið í Miðlahúsinum mikukvøldið 30. august.
Hetta er alt fyri at fáa vitan og meiningar fram í ljósið, so vit sum samfelag, tá tann dagur kemur, gjøgnum Løgtingið kunnu taka eina avgerð, sum meirilutin kann standa við.
Hetta er ein trupul, men neyðug demokratisk prosess, sum vit mugu ígjøgnum.
Patent uppá Gud
Men tað er ikki lætt at fáa fólk at siga sína meining um hetta málið. Vandi er altíð fyri, at tey, sum taka politiskt patent uppá Várharra, skýra fólk, sum ikki hava júst somu meining sum tey, fyri at vera Satans umboð og hvat annað tey kunnu finna uppá.
Hesi sjálvrættvísu fólk nýta eitthvørt høvi og eitthvørt mál í teirra roynd at býta fólk sundur í tey, sum umboða Gud (t.e. tey sjálv), og tey, sum umboða tað ónda.
Ein av hesum er Bill Justinussen.
Á facebook svingar hann seg upp til at siga, at prosjektið hjá samgonguni er at “oyðileggja okkara kæra heimland”.
Og so kemur hann við hesum kanónskoti:
“Onki er fiskivinnan ella pensjónsskipanin ella stjórnarskipanin høvuðsmálini hjá hesum 17, sum hava tikið ræðið í Føroyum. Heldur er tað sekulariseringin av samfelagnum, sum er høvuðsmálið. Tað fara tey sjálvandi ikki at siga alment. Ei heldur varð tað skrivað í samgonguskjalið. Men harfyri er sjón fyri søgn, at tey við øllum hugsandi amboðum og við øllum hugsandi snildum fara beinhart eftir hjartamálunum hjá nr. 17 og hjá Framsókn: at flyta Guð burtur úr almenna rúminum til frama fyri menniskjaligt sjálvsøkni”.
Tað er kjakið um fosturtøku, sum fær Bill at skriva soleiðis.
Men samgongan hevur púra greitt boðað frá, at hon IKKI fer at gera eina nýggja fosturtøkulóg. Tað stendur einki um tað í samgonguskjalinum, og tá lógin verður yvirtikin, er bara í mesta lagi eitt ár eftir til val. Tað verður altso IKKI gjørt í hesum valskeiðnum.
Tað veit Bill. Men tað passar ikki til ta søgu hann vil siga, so tað leggur hann líka í. “Nú er tað lítla barnið í móðurlívi, sum ikki longur kann kenna seg trygt í heimsins tryggasta skjóli”, skrivar hann.
Sambært Bill er tað Framsókn, sum er “ísbrótari” í hesum. Har hevur onnur tingkvinnan sagt, at málið ikki stendur á hennara politisku dagsskrá, meðan hin greitt hevur sagt, at hon er ÍMÓTI fríari fosturtøku.
Men líka leggur Bill í tað.
Bill hevur eisini hoyrt løgmann siga, at hann ikki er fyri fríari fosturtøku.
Men tað rørir ikki Bill.
Eg havi verið við til at seta málið á skrá – og í tí sambandi havi eg sagt, at málið má vera, at vit í Føroyum hava so fáar fosturtøkur sum gjørligt. Tá eg ikki takið undir við einum banni, so er orsøkin m.a. at tað helst hevði økt reella talið av fosturtøkum, hóast tað hevði givið okkum ein gullreinan almennan statistikk. Tí so hevði samfelagið als ikki komið í samband við ta kvinnuna, sum var komin illa fyri – og hon hevði farið beint av landinum. Tølini hjá okkum eru imponerandi lág – og skal tað halda fram, mugu vit finna eina loysn, har vit ikki stoyta desperatar kvinnur frá okkum.
Men hvat fólk sjálv siga hevur ongan týdning fyri Bill Justinussen. Hann VIL sleppa at kalla onnur ógudilig. Hann VIL sleppa at døma onnur. Og tá hann ikki kann gera tað við at vísa til tað, tey sjálv siga, so ger hann tað við at vísa til tað, sum hann, í sínum markleysa frekleika, ILLTEINKIR tey fyri halda og ætla.
Ósmæðin boðar hesin maður fólki frá, at tað, sum hansara politisku mótstøðufólk siga alment, hvørki er tað, tey meina, ella tað, tey ætla.
Og so pástendur hann aftur og aftur, at Gud er í parti við honum politiskt. Og at tey, sum ikki eru í parti við Bill, eru ímóti Gudi.
Við øðrum orðum: Gud stuðlar einum manni, sum illgitir og lýgur um onnur, og við støði í hesum illgitingum og lygnum leggur tey undir bæði líkt og ólíkt.
Kristindómur hevur nógv andlit - sum vit hava sæð farnu árini. Og tað er so ymist hvat vit halda vera “kristin virði” og ikki. Tað, Bill Justinussen stendur fyri, er í míni verð ikki í FAMILJU við kristindóm. Tað er hinvegin at misbrúka kristindómin til at skapa split millum fólk og soleiðis vinna sær politiskt vald.
Sum onkur segði: Gud viti hvat Gud man halda um Bill...
Kjakið má ikki steðga
Vit hava farnu vikurnar sæð, at fleiri og fleiri hava torað sagt sína meining um fosturtøku – m.a. politisk ungmannafeløg. Eg vóni ikki, at tað eydnast fólki sum Bill Justinussen at steðga tí spírandi kjakinum.
Tí eitt mugu vit ikki gloyma: Hóast hetta ER eitt trupult mál, so er okkara útgangsstøðu sera, sera gott: Samstundis sum føroyskar kvinnur fáa væl fleiri børn enn kvinnurnar í grannalondunum, so er talið av fosturtøkum í Føroyum nógv, nógv lægri enn har.
Hesum kunnu vit vera stolt av.
Men vit kunnu ikki vera stolt av, at okkara lóggáva bara er gamalt danskt arvagóðs.
Vit mugu taka fulla politiska ábyrgd av hesum, og smíða okkara egnu lóg. Og tí mugu tey, sum hava eina meining um hetta, ikki lata seg ræða av fólki sum Bill Justinussen.


text:
Tá børn verða fødd, hava foreldrini rætt at fáa frí frá arbeiðinum við løn í eina tíð fyri at vera saman við nýfødda barninum. Mamman hevur rætt til 44 vikur, (frá tí at mett verður, at 4 vikur eru eftir, til barnið verður føtt, og 40 vikur aftaná). Um læknin mælir til tað, kann mamman halda frí við løn í 8 vikur áðrenn mett verður, at barnið verður føtt.
Pápin hevur rætt til frí við løn í 4 vikur saman við mammuni. Seinastu 26 vikurnar, sum mamman hevur rætt til, kunnu hon og pápin býta ímillum sín. Tey kunnu tó ikki bæði fáa pengar frá Barsilsskipanini samstundis í hesum tíðarskeiðinum.
Einligar mammur, sum fáa barn, hava, umframt rættin hjá mammum, eisini rætt til frítíðina og lønina, sum pápin annars skuldi fingið. Foreldur, sum ættleiða børn, hava eisini rætt til frítíð við løn í sambandi við ættleiðingina. Foreldur, sum fáa fleiri enn eitt barn undir somu føðing, fáa 4 vikur eyka farloyvi við løn.
Barsilsskipanin verður fíggjað við, at arbeiðarar og arbeiðsgevarar rinda 0,71 % í part av øllum lønum, sum verða goldnar. Hesir pengarnir fara í Barsilsgrunnin, sum rindar út til teirra, ið eru í barnsburðarfarloyvi.
Tey, sum eru í barnsburðarfarloyvi, fáa somu løn hvønn mánað, sum tey hava fingið í meðal um mánaðin tað seinasta árið. Men gjaldið kann tó ikki fara uppum 25.000 krónur um mánaðin (íroknað frítíðarløn og lógarkravda eftirløn), sama hvussu stór lønin hevur verið tað farna árið.
Summi arbeiðsfólk kunnu hava ein lønarsáttmála, sum gevur teimum rætt til løn frá arbeiðsgevaranum, meðan tey eru í barnsburðarfarloyvi. Í tí førinum fær arbeiðsgevarin pengarnar frá Barsilsgrunninum, sum foreldrini annars skuldu fingið.
Tú kanst lesa meira um Barsilsskipanina á heimasíðuni hjá skipanini: www.barsil.fo


text:
Hvør stýrir í roynd og veru heiminum?
Heldur tú, at tað er ...
Gud?
menniskju?
onkur annar?
BÍBLIAN SIGUR
„Allur heimurin liggur í hinum illa.“ — 1 Jóhannes 5:19, umseting eftir Victor Danielsen.
’Sonur Guds er opinberaður til tað, at Hann skal gera verk Djevulsins til einkis.’ — 1 Jóhannes 3:8.
HVØNN TÝDNING HEVUR HETTA FYRI TEG?
Tú fært greiðu á, hví so nógvir trupulleikar eru í heiminum. — Opinberingin 12:12.
Tú fært álit á, at heimurin fer at broytast til tað betra. — 1 Jóhannes 2:17.
KUNNU VIT VERULIGA TRÚGVA TÍ, BÍBLIAN SIGUR?
Ja, í minsta lagi av trimum orsøkum:
Stjórnarskipan Satans er fordømd. Jehova hevur avgjørt at gera enda á valdi Satans yvir menniskjum. Hann hevur lovað at ’gera Djevulin til einkis’ og bøta allan tann skaðan, ið Satan hevur verið atvoldin til. — Hebrearabrævið 2:14.
Gud hevur valt Jesus Kristus at stýra heiminum. Jesus líkist als ikki tí ónda og sjálvgóða stjórnaranum í hesum heimi. Viðvíkjandi kongadømi Jesusar lovar Gud: „Honum skal tykjast synd í tí, sum lítið hevur at týða og fátækur er ... Hann skal fría sálir teirra frá órætti og yvirgangi.“ — Sálmur 72:13, 14.
Gud kann ikki lúgva. Bíblian sigur greitt: ’Gud kann ómøguliga lúgva.’ (Hebrearabrævið 6:18) Tá ið Jehova lovar at gera nakað, er tað, sum var tað longu gjørt! (Esaias 55:10, 11) ’Høvdingin yvir hesum heimi skal verða kastaður út.’ — Jóhannes 12:31.
HUGSA UM HETTA
Hvussu verður heimurin, tá ið núverandi stjórnarin er kastaður út?
Bíblian svarar hesum spurninginum í SÁLMI 37:10, 11 og í OPINBERINGINI 21:3, 4.


text:
Orð: Dagny Tróndheim
Lag: Pætur við Keldu
Frá Himmalsins einglum boðskapur kom,
til tykkum í dag Gud sendi sín son.
Hann frelsa skal fólkið út úr tí syndaneyð,
heimur beyð.
At koma til sín hann øllum beyð.
Frá manni til mann tín boðskapur fann,
og mangan ein træl úr vónloysi vann.
Tá ljósið upprann, við krossin hann boygdi seg,
kom tann veg,
ið lagdur varð fyri tær ein dag.
Jesus segði: „Hvør og ein sum vil,
(komið til mín øll,)
trúgv á meg, og mær tú hoyrir til!“
Við frøi í hjarta ferðist eg heim,
í Himlinum njóta gleði og gleim.
Um vit skulu møtast har uppi einaferð,
frelstur verð,
nú opin enn favnur hans er her.


text:
Saturday, March 12, 2011
Bert Pärt er ikki bara bara...
Tarira tulkar Arvo Pärt
Fríggjakvøld kann tykjast rættiliga tungt at toga seg upp úr sofuni fyri at fara á kirkjukonsert, men eg eri ómetaliga glað fyri, at tað eydnaðist mær í gjárkvøldið. Har sat eg í vakra, reina, myndafría og rættiliga protestantiska kirkjurúminum saman við einum eksklusivum skara - vit vóru neyvan meira enn útivið hálvthundrað áhoyrarar - og fekk serveraðan stórslignan, katólskan tónleik í Vesturkirkjuni.
Tað var mítt kæra kór, Tarira undir leiðslu av Sunleif Rasmussen, sum saman við Gudmundi Mortensen, Sámal Petersen, Nicholas Kapnas og Jens Christiani Guttesen fyllti Vesturkirkjuna í kvøld við himmalskum tónum hjá mæta estiska tónaskaldinum Arvo Pärt.
Verkini, ið vóru framførd eru gjørd yvir næstan 30 ár og tað hoyrdist eisini væl munur á verkunum. Men allíkavæl kennir tú alt fyri alt stílin aftur í hesum inniliga, sakrala tónleikinum, sum gevur hugasamband við gregorianskan sálmasang, men eisini við meira fólkakendan tónleik, sum í støðum brádliga ber brá av arabiskum tónalag. Míni yndisverk hjá tónaskaldinum eru tey ordiliga monotonu við mongum meditativum endurtøkum. Árinið av hesum tónleikinum er eyðmjúkt og so mikið yvirjarðligt, at áhoyrarin í heilum kennir seg lyftan upp um tann verðsliga gerandisdagin. Konsertin byrjaði og endaði við orglinum og tað var hugtakandi at hoyra orglið spæla ein høvuðsleiklut í staðin fyri sum vanligt, at spæla undir sálmasanginum. Orgulverkini tóktust so merkiliga endaleys, men so við og við vandi oyrað seg til at fata hetta sum part av tilfarinum hjá Pärt, har tøgn og steðgir spæla eins týdningarmiklan leiklut og tónarnir.
Ein heil konsertskrá við bara Pärt á skránni er ikki bara sum at siga tað. Kanska er tað eisini ein heldur serstøk uppliving hjá áhoyraranum, sum ikki kennir tilfarið, tí við hesum tónleikinum verður tú at kalla førdur inn í eitt nýtt univers. Hetta er sera krevjandi skrá, ið krevur nógv av sangarum, tónleikarum og kórleiðara og tó, at eg helt meg hóma onkrar fríggjakvøldsvilstar tónar, var heildin so rørandi góð og heilar tríggjar ferðir fekk eg gásarhold av tí slagnum, sum næstan ikki heldur uppat aftur, men sum heldur áfram at ferðast upp og niður eftir armum og beinum í takt við kenslunemandi tónleikin.
Nåh men hetta er yvirhøvur ikki nakað ummæli, tí til tað kenni eg hesi fólkini alt ov væl og eg gleði meg at syngja saman við teimum aftur, men eg má líka siga eitt og tað er: FARIÐ NÚ ØLL VIÐ SJÓGV Á BAK INN Á TOFTIR Í DAG, LEYGARDAG OG LURTIÐ EFTIR TARIRA OG TEIMUM Í FRÍÐRIKSKIRKJUNI. Unnið tykkum hesa løtuna við sorgblíðum mystikki, markleysum musikaliteti og meditativari hvíld.
Ja, myndin er á liðini, men tað eru tónarnir ikki :0)
Posted by Listin at 7:58 AM


text:
Seinastu tíðindi
-
Framgongd og avlop hjá Atlanticpane
P/f Atlanticpane í Kollafirði hevði framgongd í rakstrinum í 2014. Bruttovinningurin hækkaði við hálvari milljón krónum og kom uppá 4,7 milljónir krónur. Úrslitið áðrenn skatt gjørdist eitt avlop uppá 242.000 krónur í 2014 móti einum nullúrsliti í 2013. Lønarkostnaðurin hjá Atlanticpane var 3,6 milljónir krónur í 2014. Tað var tað sama sum í 2013. Eginognin
- 06/06/15
-
Sandavágs Timburhandil góðar tvær milljónir í avlopi
P/f Sandavágs Timburhandil hevði 2,1 milljónir krónur í avlopi í 2014. Hetta er betri enn í 2013 tá avlopið var 1,9 milljón krónur áðrenn skatt. Hesi seinastu árini hevur tað gingið støðugt framá hjá Sandavágs Timburhandli, og var úrslitið í 2014 tað besta hjá felagnum. Lønarkostnaðurin hjá Timburhandlinum var 2,3 milljónir krónur í 2014, so
- 06/06/15
-
Bakaríið hjá Jórun hall hóast nógv virksemi
Bakaríð hjá Jórun hevði eitt minni hall uppá 149.000 krónur í 2014. Hetta hóast bruttovinningurin hækkaði við einari milljón krónum. Orsøkin er at lønarkostnaðurin hækkaði við 800.000 krónum frá 2013 til 2014. Samlaði bruttovinningurin var 8,3 milljónir krónur í 2014 og lønarkostnaðurin var 6,7 milljónir krónur. Sostatt var avlopið áðrenn rentur og avskrivingar 1,4 milljón
- 06/06/15
-
Um minni enn trý ár er Norðoyatunnilin skuldarfríður
P/f Norðoyatunnilin verður liðugur at gjalda alla skuld sína í 2017. Hetta um gongdin hjá felagnum heldur fram, sum hon hevur gjørt seinastu árini. Í 2014 hevði Norðoyatunnilin eitt avlop áðrenn skatt uppá eina góða milljón krónur. Hetta er næstan tvær milljónir krónur minni enn í 2013, tá úrslitið var knappar tríggjar milljónir krónur. Orsøkin
- 06/06/15
-
Vágatunnilin knappar fimm milljónir í avlopi í 2014
P/f Vágatunnilin hevði eitt avlop uppá knappar fimm milljónir krónur í 2014. Hetta er eftir avskrivingar uppá átta milljónir krónur uppá tunnilin, so úrslitið áðrenn rentur og avskrivingar var knappar 13 milljónir krónur. Umsetningurin hjá Vágatunnlinum var 19 milljónir krónur. Hetta er tvær milljónir krónur minni enn í 2013, tá umsetningurin var 21 milljónir krónur.
- 06/06/15
-
75 nýggir roknskapir innkomnir í dag
Nógvir roknskapir koma inn til Skráseting Føroya um hesa tíðina, og í dag komu 75 roknskapir inn. Talan er um feløg sum Faroe Ship, Atlantic Airways, Bakaríið hjá Jórun, Norðoyatunnilin, Vágatunnilin, Sandavágs Timburhandil, Rock Trawldoors, Atlanticpane, Bulur, Radioservice og Faroe Apama fyri at nevna nakrar teirra. Talan er gjøgnumgangandi um góðar roknskapir tó at okkurt
- 03/06/15
-
Føroyar tikið nýtt lán uppá meir enn eina milljard
Føroya Landsstýri hevur í dag upptikið eitt nýtt lánsbrævalán uppá 1 milljard og 45 milljónir krónur. Lánið er standandi lán í fimm ár og skal rindast aftur í einum tann 11. juni í 2020. Lánið hevur fasta rentu har tann nominella rentan er 1 prosent. Tá selt var, gjørdist effektiva rentan til íleggjarar 0,96%, hetta tí
- 02/06/15
-
Jóhanna á Bergi nýggjur stjóri hjá Atlantic Airways
Jóhanna á Bergi er 44 ára gomul, og hon hevur drúgvar royndir í leiðslu og nevndararbeiði. Seinastu níggju árini hevur hon verið stjóri á Faroe Ship. Hon hevur leiðsluútbúgving frá Robert Gordon University í Skotlandi, og harumframt er hon útbúgvin innan sølu og marknaðarføring á Danska Eksportskúlanum. Jóhanna á Bergi hevur áður verið sølustjóri hjá
- 02/06/15
-
Nú kann 4G eisini brúkast í Føroyum
Í dag tendrar Vodafone fyri nýggjari 4G fjarskiftistøkni í Føroyum, sum gevur fleiri ferðir skjótari internet á fartelefonina. – Seinasta árið er internet nýtslan hjá føroyingum umvegis fartelefon fleirfaldað, sigur Gudny Langgaard, stjóri í Vodafone. Og við at fáa 4G til Føroyar bjóða vit nú eina munandi betur og skjótari uppliving av at nýta
- 02/06/15
-
Nógv fleiri nýggj partafeløg og færri verða strikað
Tað gongur betri í Føroyum tá talan er um ígongdsetan. Hetta vísir talið av føroyskum parta- og smápartafeløgum. Tey seinastu fimm árini heilt síðan 2008 er talið av føroyskum parta- og smápartafeløgum minkað á hvørjum ári, men nú er vend komin í aftur, og fyri fyrstu ferð í seks ár er talið á føroyskum parta-
- 02/06/15
-
Lívsins Vatn og Eldvatn til sølu í Grønlandi
Keypssamtøkan í Grølandi hevur bílagt Eldvatn og Lívsins Vatn frá Dism, sum verða sett til sølu frá september í ár. Føroyska brennivínið verður at fáa til keypt í Brugsen-handlunum, sum eru spaddir um alt landið. Sp/f Dism varð sett á stovn í 2008, tá Lívsins Vatn, sum er fyrsta føroyska brennivínið, kom á marknaðin. Í
- 01/06/15
-
Danski staturin kann missa eina milliard av Eik Banka
Danski staturin ynskir fleiri pengar frá Eik Banka. TF Holding brúkar meirilutan á 70% til at forða fyri hesum. Eik Banki varð bjargaður av almenna danska felagnum Finansiel Stabilitet, tá fíggjarkreppan rakti kring heimin. Seinni vóru 70% av bankanum seld til TF Holding. Ætlanin var, at Fiansiel Stabilitet skuldi fáa eina høga árliga inntøku áðrenn
- 01/06/15
-
Grønlendskar bakteriur skulu bjarga donskum eplum
Grønlendskar bakteriur koma nú donsku eplaveltingini til hjálpar. Granskarar hava funnið út av, at ein eplavelta í Suðurgrønlandi inniheldur bakteriur, ið forðar vøkstrinum av tvørliga blámusoppinum, ið hevur stóran týdning fyri millum annað donsku eplaveltingina. Peter Stougaard, lektari á lærda háskúlanum í Keypmannahavn, sigur um verkætlanina: – Tá vit fyri nøkrum árum síðani vóru í
- 01/06/15
-
Arbeiðsloysið var 3,1% í apríl
Í apríl 2015 var árstíðarjavnaða arbeiðsloysið av fulltíðararbeiðsleysum 837, svarandi til 3,1%. Tað eru 44 færri enn mánaðin frammanundan. Hjá monnum var arbeiðsloysið 2,3% og hjá kvinnum 4,0%. Samanborið við apríl í fjør er størsta minkingin hjá monnum, har 131 færri eru arbeiðsleysir nú, meðan tað eru 109 færri kvinnur, ið eru arbeiðsleysar nú enn
- 01/06/15
-
Magni Arge stillar upp til fólkatingsvalið
Magni Arge hevur í dag tikið av møguleikanum at stilla upp til fólkatingsvalið 18. juni fyri Tjóðveldi. – Eg havi fingið áheitan um at stilla upp, og eg havi tikið av, tí eg haldi, at Føroyar hava brúk fyri eini tjoðskaparrødd á fólkatingi, sum talar greitt fyri føroyskum áhugamálum, sigur Magni Arge við In.fo. Hann
- 31/05/15
-
Ein av Føroya sterkastu byggifyritøkum J. & K. Petersen fjøruti ár
Í hesum mánaðinum kann anleggs- og byggifyritøkan P/f J. & K. Petersen hátíðarhalda sín 40 ára stovningardag. Tað var í mai mánað 1975 at brøðurnir John og Kristian Arnfinn Petersen tóku yvir virkið eftir pápan og byrjaðu virksemi í Skopun. Í dag er virkið vaksið nógv, í 2014 vóru meir enn 100 fólk í starvi,
- 31/05/15
-
Ernst Jacobsen nýggjur nevndarlimur í P/f Marine Harvest Faroes
Ernst jacobsen er nýggjur nevndarlimur í P/f Marine Harvest Faroes. Hann kemur í nevndina fyri Páll Larsen, sum hevur verið nevndarlimur í P/f Marine Harvest Føroyar seinastu tvey árini. Marine Harvest Faroes hevði aðalfund fyri kortum, og tá kundi felagið staðfesta sítt besta úrslit nakrantíð í Føroyum við einum avlopi áðrenn skatt uppá 156 milljónir
- 31/05/15
-
MT Højgaard Føroyar 41 milljónir í halli seinastu seks árini
P/f MT Højgaard Føroyar hevur havt hall seinastu seks árini frá 2009 til 2014. Tilsamans er hallið hesi seks árini farið uppum 41 milljónir krónur. Umsetningurin hesi seks árini hevur bert verið góðar 130 milljónir krónur, so sigast má, at virksemið hjá felagnum í Føroyum hevur verið sera avmarkað. Sambært roknskapunum hjá felagnum, so eru
- 31/05/15
-
Tannáringur snýtti hýruvognsføraran – Dómurin var ótrúligur
Ein dómari í Lake County í Ohio gav einum kvinnuligum tannáringi ein heldur annaleiðis dóm. Michael A. Cicconetti verður heiðraður á netinum fyri dómin, sum hann gav einum tannáringi, sum var ein 48 kilometur langan túr við hýruvogni, men rýmdi uttan at rinda fyri túrin. Tað skrivar Opposing Views. 18 ára gamla Victoria Bascom skal
- 30/05/15
-
P/f Eystur- og Sandoyartunlar hækka partapeningin við 5 milljónum
Sambært løgtingslóg frá 14. apríl 2015 so skuldi Føroya Landsstýri hækka partapeningin í P/f Eystur- og Sandoyartunlar við 5 milljónum krónum í ár. Hetta er nú gjørt, og er partapeningurin í felagnum hækkaður við 5 milljónum úr 15 milljónum krónum upp í 20 milljónir krónur. Sambært løgtingslógini hevur Løgtingið samtykt at binda seg til at
- 30/05/15


text:
Skúlabólkur
Endamálið við at hava skúlabólk er, at vit vilja menna børnini áðrenn tey byrja í fyrsta flokki.
Hetta merkir at vit fara at styrkja tey í :
Sosialum førleika
Okkara kenslum
Persónligu menningini ( tora at taka orðið og at føra seg fram)
Málið
Spælið/ Hugflogið
Kroppin
Vitan um náttúruna
Mentan heima og úti
Vit fara m.a. at læra um hvønn annan, at vit eru ymisk og serstøk, og tí skulu vit hava virðing fyri hvørjum øðrum ;) Vit vilja gera børnini varug við at hjálpa hvørjum øðrum í svárum støðum.
Sjálvsálit og sjálvsvirðing eru grundarlag fyri at virka sum eitt heilt menniskja. Vit geva børnunum avbjóðingar, sum eru við til at styrkja teirra sjálvsálit og sjálvsvirði. Børnini fáa kropsligar og persónligar uppgávur at arbeiða við og bera hetta fram á ymiskan hátt.
Børnini sum eru millum 6 og 7 ár eru sera opin fyri læring og ynskja at læra eina rúgvu :) Tí vilja vit arbeiða við at geva innlit í ymsikt, sum tey hava áhuga í. Tað kann vera spøl, bókstavir, tøl, rím & ramsir og mangt annað.
Vit fara at arbeiða við mentan, mentan í útheiminum og ymsikleikan millum menniskjur og lond. Læra um náttúruna í Føroyum og ymsikir gamlir siðir o.s.fr.


text:
Um dagarnar kom eg á Facebook at kennast við vakurt 8-mannafar, sum lå bundið við bryggju í Nólsoy. 8-mannafarið lá fyri nú nógvum árum síðani við síðuna av okkara báti undir Müllers pakkhúsi, og eg minnist væl, tá vinmenninir Poul á Verkinum, Poul Guttesen og Karter Niclasen í 1970 fingu Niclas í Koltri at smíða teimum bátin. Poul Guttesen kendi eg heilt væl, og eg kom nógv í heimið í Hornabø, har Poul og konan Hedvig búðu. Yngsti sonurin Finn Bjørn og eg eru vinmenn, og sjálvt um hann fór ungur til Danmarkar, so vitjaði eg mangan í Hornabø. Poul og eg høvdu altíð nógv at práta um, og serliga tosaðu vit nógv um bátar okkara, og tað at fara á flot. Poul doyði 1996, og nú vildi eg kanna, um 8-mannafarið Guliklettur TN 486 var til enn. Hetta skuldi gerast áhugaverd kanningarferð. Leiðin gongur fyrst til Nólsoyar.
Fyrst sendi eg myndina av 8-mannafarinum, sum Sonne Smith tók í 2005, til Facebook vin í Nólsoy, tí eg visti, at báturin endaði í Nólsoy. Eg at ringja til Brynjolf Jacobsen, sum Facebook vinurin vísti mær á. Jú, eg kom á tal við fyrikomandi eldri mann, sum segði mær hesi orð um 8-mannfarið Gulaklett, sum hann gav navnið Líðarfjall TN 154.
– Eg keypti 8-mannfarið frá Niclas Danielsen, sum býr á Argjum. Vit vóru frá fyrsta degi heilt væl nøgdir við bátin, sum var nýumvældur. Sjógóður bátur í øllum veðri, og mangan baltrutan túrin vóru vit serliga eystanfyri á floti ella eftir havhesti. Eisini kundi vera drabbut at sigla um Nólsoyarfjørð á lágættunum, tá vit skuldu í Vágsbotn at selja fisk ella havhest.
– Bátin keyptu vit fyri 15.000 krónur, og vit hildu okkum at gera kvettið. Sum árini gingu gjørdist eg sum vera man eldri, og so kom dagurin, at eg mátti lata bátin frá mær. Eg læt eitt sysktinabarn mítt í Skálabotni fáa bátin, sum gav mær eina whiskyfløsku afturfyri. Haldi, tað var í 2008, og báturin var framvegis í hampuliga góðum standi.
– 8-mannfarið lá við bryggju í Skálabotni, men so ein óveðursdag fór báturin somikið illa, at hann gjørdist ikki aftur. Annars kann eg nevna, at tá vit seldu fisk og havhest í Vágsbotni, spurdu nógv fólk um 8-mannafarið, sum tey vistu Poul Guttesen og teir høvdu átt, sigur Brynjolvur at enda.
So at ringja Niclas Danielsen á Argjum, sum keypti 8-mannafarið frá Poul Guttesen og teimum og seldi bátin til Brynjolv í Nólsoy.
– Eg keypti 8-mannafarið frá Poul Guttesen 7. november 1995. Skrokkurin var í góðum standi, men nógvir seymir vóru rustaðir, sum blivu skiftir. Motorurin var ein 8-10 HK Saab motor við einum sylindara, sum er umvældi. Árið eftir seldi eg bátin til Nólsoyar, tí eg hevði í boði at fáa mær glastrevjabát.
Poul Guttensen var vorðin eldri maður og kom ikki í bát longur, og tí seldi hann bátin til mín.Tá eg seldi bátin til Nólsoyar fylgdi navnið Guliklettur TN 486 ikki við, og navnið gav eg glastrevjabátin, eg fekk mær, sigur Niclas í stuttari viðmerking.
Tað áhugaverda við 8-mannafarinum Guliklettur TN 486 er, at teir tríggir Poul á Verkinum, Poul Guttesen og Karter Niclasen bíløgdu ein ”lyklakláran” bát frá Niclasi í Koltri. Báturin var bæði smíðaður og gjørdu liðugur at flota úti á Heynum Mikla, har Niclas í Koltri búði. Navnið Guliklettur stavar frá kletti við Vestaru bryggju. Hesin klettur er ikki til meira ella rættari sagt farin undir heilt. Annars smíðaði Niclas í Koltri 360 bátar, av teimum vóru 75 kappróðrarbátar. Ì 1961 flutti Niclas og tey til Havnar og búsettust á Heygnum Mikla.
Eg havi sæð í skjali, sum Poul Guttesen á sinni vísti mær, at tað var Sigmar Johannessen lastbileigari, sum koyrdi 8-mannafarið av Heygnum Mikla oman til sjóvarmálan, har báturin var flotaður. Túrurin kostaði tretivu krónur, tí Poul hevði gjørt rokniskap um allar útreiðslur til bátin, sum sjálvandi skudi býtast í tríggjar partar. Tá Poul á Verkinum doyði, kom Vagnar Olsen at eiga í bátinum.
Tað lá væl fyri hjá Pouli og teimum at fiska, og fyri tað mesta fiskaðu teir heimanfyri við Bøboðarnar og suður úr Kirkjubønesi. Poul plagdi at siga mær, at Karter var ringur at fáa til húsa aftur, tá fiskur var undir bátinum. – Góði Poul, stima bara einaferð uppaftur, Kartni vil ikki heim. Tá plagdi Poul at siga: – Karter, tá tú seint í kvøld situr í kjallaranum við stóru fiskarúgvnuni, so man vera nokk fiskað. So tagdi Karter, og teir drógu inn snørini og hildu leiðina heim við sjovarfallinum.
Poul og eg vóru seinasta túrin á floti við Gulakletti. Poul var illa gongdur, men hansara størsta ynski var at sleppa ein seinast túr á flot við Gulakletti. Poul mátti leiðast í bátin, og leiðin gekk niðan í fjørðin. Vit fingu væl av fiski henda dagin, men verri var at fáa Poul til húsa aftur, tí hann var stirnaður so mikið í kalda veðrinum, at beinini bóru honum ikki. Nógv góð minni umborð á 8-mannafarinum Gulakletta TN 486. (Vagnur)


text:
Hóast kappingin er byrjað, so er flytingargluggin framvegis ikki latin aftur. Hetta merkir sjálvandi, at vit hava tíð til at heinta fleiri leikarar, og í dag má sigast at ein profilur hevur skrivað undir. Karl A. Løkin hevur valt at komið aftur til okkum, eftir at hann hevur roynt seg í danska 2. deildar felagnum Næstved seinnu hálvu í fjør.
Arbeiðssami miðvallarin, sum kann renna sólina svarta, hevur skrivað undir tvey ára sáttmála, og fer hann sostatt undir sítt triðja skeið í ÍF búnanum. Umframt at verða sera arbeiðssamur og at røkja bæði offensivar og defensivar skyldur, legði Karl mál afturat sínum spæli í fjør, tí frá sínum leikluti á miðvøllinum skeyt hann 6 mál í 20 dystum fyri okkum. Karl hevur higartil umboðað besta liðið hjá okkum 103 ferðir, og hevur hann eisini spælt 3 landsdystir, umframt at hann hevur verið við á U17, U19 og U21 landsliðunum hjá Føroyum.
Karl sigur við if.fo, at hóast fyrispurningar vóru aðrastaðni frá, so var eingin ivi, hvar hann vildi spæla, tá ÍF bjóðaði seg.
Tað er altíð gleðiligt, at menn, sum hava roynt seg aðra staðni, velja at koma aftur til Fuglafjarðar at trekkja reyða búnan yvir høvdið. Vit ynskja Karl hjartaliga tilukku við sáttmálanum, og loyva okkum at ynskja honum vælheimafturkomnan til ÍF.
KOYR Á, ÍF!


text:
Kringvarp 18:30Snæfall 14
Vetur setir nýggjar reglur í gildi í Snæfalli, hann við hava frið og ordan! Hann sigur, at dagurin í dag er tann stóri ruddingardagurin i Snæfalli. Á loftinum hjá jólamanninum finna Selma og Fríða nakað øðiliga spennandi.
19:00Dagur & Vika við ítrótti 19:50Bóndin - jól
Jólafyrireikingar á Kastanjugarði bæði í køkinum og á jólamannaverkstaðnum. Frank ger klassikaran -heimagjørt livurpostei við súltaðum reyðrótum. Johan hjálpir til við súreplaringum, og Alma og tey gera fuglabretti.
20:40Trúgv, vón og rúsdrekka
Einaferð høvdu tey bústað, familjuna nær hjá, og tey høvdu vanligt starv. Í dag hava tey onki av hesum. So hvussu kunnu tey stríða seg aftur til eitt vanligt lív?DR hevur fylgt við nøkrum av teimum, sum búgva á gistingarheimi í Keypmannahavn, har tey fáa mat og innivist og kunnu vera saman við øðrum í somu støðu.
21:05Gamalt til nýtt
Í kvøld hevur Jette Skov úr at gera við at gera nýtt til várið. Ole vitar, um hann finnur onkrar góðar lutir í einum gomlum skúri, har er eitt sindur av hvørjum.
21:35Lekjararnir
Vit hava fylgt trimum fólkum, sum m.a. eru illa plágað av angist, depressión, pínu og minnistrupulleikum. Tey hava roynt ymiskar viðgerðarhættir fyrr, men so fáa lekjarar møguleika at veita teimum heilsubót. Man alternativ viðgerð hjálpa, ella er talan um fupp?Framl.: The CompoundFraml. fyri: TV 2 DANMARKFraml. ár: 2016
22:00Maria Wern: Fremmandur fuglur 3:4
Fuglakrím herjar í Gotlandi, og undir leiðslu av kriminalinspektørinum Maria Wern stríðast øll fyri at finna og avmarka smittuna. Einasti heilivágur, tey vita um, nyttar onki, og meðan alt fleiri doyggja økist óttin. Øll leita eftir onkrum at skylda uppá, grannar verða fíggindar og fólk verða jagstraði. Eisini Maria hevur ilt við at halda seg í skinninum, tí sonur hennara er eisini sjúkur.Leikarar: Maria Wern: Eva Röse. Jonathan Sauma: Fares Fares. Thomas Hartman: Allan Svensson.Leikrit: Fredrik T. Olsson eftir skaldsøgu hjá Anna JanssonLeikstjórn: Erik Leijonborg.(Maria Wern: Främmande f
22:45Tantholdt í afturlatna landinum
Landið, sum fær amerikanska forsetan Donald Trump upp í reyða feltið, og sum øsir allan heim við at skjóta rakettir upp og gera kjarnorkuroyndarspreingingar.Landið, sum øll tosa um, men fá kenna. Rasmus Tantholdt korrespondentur bjóðar tær á ferð í Norðurkorea.
23:1025 min
Solby Christiansdóttir hittir Ronnie Midjord.Hann hevur arbeitt í heilsuverkinum í 45 ár, meginpartin av tíðini á Tvøroyri, men seinastu mánaðirnar hava vit sæð hann í starvinum sum fyribilsstjóri á Landssjúkrahúsinum. Í sendingini hesaferð hitta vit Ronnie Midjord og fara eisini aftur um stjóran.
23:35Dagur & Vika við ítrótti


text: Fríggjadagin letur Heðin Kambsdal (f. 1951) upp framsýning við 18 málningum í Galerie Focus í Lambagerði í Havn. Í tíðindaskrivi verður sagt, at tað, sum Heðin Kambsdal lýsir í sínum málningum, er samspælið millum tað heita og tað kalda í náttúruni. - Mann kann merkja eina fugu av Bach, sum sagt verður. Heðin Kambsdal er ein av teimum, ið dugir væl at spæla við skugga og ljósi. Hann minnir í summum av sínum málningum ikki sørt um kenda amerikanska listamálaran Edward Hopper, uttan at Heðin ger eftir. Hann er sín egin. Myndevnið er bygdin og tað mystiska ljósið, tá myrkur og dagsljós brótast. Hann málar ljósið úr erva, millum tey døkku høgu fjøllini, sum speglast í fjørðinum, og gøtuljósini - tað man vera um kvøldið, um náttina, ella kanska tíðliga sunnumorgun. Ljósið fellur á húsið, á úthurðina, tað mystiska, hvar eru fólkini, tær livandi verðirnar? Kanska fólk eta nátturða, hyggja í sjónvarp ella sova. Tey síggjast ikki í bygdamyndini, í vindeygunum, í hurðaopinum ella á vegunum. Húsið stendur sum fyri seg sjálvt, myndin er realistisk, men eisini onkuntíð meira abstrakt. - Eg málaði ofta bygdina. Kanska dyrkaði eg trygdina í hesu fjálgu kulluni. Men eg veit tað ikki fyri vist. Eg royndi eisini at skilja ljósið, og eg helt meg altíð frá stríðnum, konfliktini. Myndirnar vóru ljósar og sam-ljóðandi. Ósamljóð og stríð slapp ongantíð við. Veit ikki hví, eg havi læst tað úti. Men kanska vildi eg sleppa inn í friðin við málninginum. Kanska vildi eg bara hava frið, sigur Heðin Kambsdal, nú hann letur upp framsýning í Galerie Focus fríggjadagin klokkan fýra. Framsýningin er opin til 27. august.