text:
Nýggja býráðið hevur skipað seg
Á býráðsfundi eftir kl 17 í dag var nevndarval og val av borgarstjóra og 1. og 2. varaborgarstjóra. Heðin Mortensen varð einmælt valdur sum borgarstjóri, Annfinn Brekkstein varð valdur 1. varaborgarstjóri og Annika Olsen varð vald sum 2. varaborgarstjóri.
Síðan vórðu nevndirnar valdar.
Í fíggjarnevndini eru fastir limir:
Heðin Mortensen, Annfinn Brekkstein, Tróndur Sigurðsson, Elsa Berg og Annika Olsen
Í býarskipanarnevndini eru fastir limir:
Tróndur Sigurðsson, Annfinn Brekkstein, Kári Johansen, Ruth Vang og Jákup Dam
Í teknisku nevnd eru fastir limir:
Tróndur Sigurðsson, Kári Johansen, Bjørg Dam, Jákup Dam og Ruth Vang
Fastir limir í náttúru- og umhvørvisnevndini eru:
Bjørg Dam, Súna Mørk, Annfinn Brekkstein, Elsa Berg og Gunvør Balle
Fastir limir í mentamálanevndini eru:
Annfinn Brekkstein, Kristianna Winther Poulsen, Súna Mørk, Annika Olsen og Ruth Vang
Fastir limir í trivnaðarnevndini eru:
Súna Mørk, Bjørg Dam, Kristianna Winther Poulsen, Jákup Dam og Gunvør Balle
Fastir limir í eldranevndini eru:
Kristianna Winther Poulsen, Súna Mørk, Kári Johansen, Annika Olsen og Birgir Nielsen
Fastir limir í vinnunevndini eru:
Kári Johansen, Tróndur Sigurðsson, Kiristianna Winther Poulsen, Birgir Nielsen og Elsa Berg
Í tilbúgvingarnevndini sita nú Heðin Mortensen, Annfinn Brekkstein og Annika Olsen. At enda var val av einum limi í SEV-nevndina. Fastur limur er Kári Johansen.
Nýggja býráðið tekur við 1. januar 2021.


c: text/html

text:
Dreymaliðið vann aftur
Leygardagin spældi dreymaliðið so retur dystin ímóti HB í Runavík. Útgangstøðið til dystin var rímuliga gott, av tí at NSÍ vann 2-1 á HB í Gundadali.
Men dreymaliðið vísti veruliga klassa hendan dagin, og hølvaði eitt ungt og gott HB lið av 6-1. Av byrja við í dystinum var rímuliga javnt, men tá áleið 15 minuttir vóru leiktir legði Dánial Hansen NSÍ á odda 1-0. Eitt sindur seinni økti Sonni L. Petersen til 2-0, og áðrenn farið var til hálvleik hevði Eystein Skipanes skora til 3-0. Hettar var eisini fult uppiborið.
Í seinna hálvleiki royndi HB at seta ferðina upp, og høvdu vit spælt ca 10 min, tá HB fekk sítt mál, og minkaðu munin til 3-1. Aftaná royndi HB so at trýsta eitt sindur, men tað gekk ikki meira enn 5 minuttir, so var alt avgjørt, tá Dánial Hansen skoraði til 4-1 til NSÍ.
Síðani gjørdi NSÍ nakrar útskiftingar, og eingin annar enn Jonhard Hansen kom inn í álopið at spæla. Jonhard er mest kendur fyri at vera málmaður, men hann setti sín dám á dystin, við at skora 2 tey næstu málini, og harvið vann dreymaliðið hjá NSÍ í 3. deild trygt 6-1 á HB.
Aftaná dystin var einki at ivast í, hvør skuldi veljast til dagsins mann, og talan var sjálvandi um Jonhard Hansen.
Næsti dystur hjá 3. deild verður nokk um vikuskiftið, tá NSÍ skal spæla semi-finaluna ímóti B36 ella Skála.
Teir, sum mannaðu liði hendan dagin, vóru:
Karstin Joensen, John Andersen, Viggo Johannesen, Arnfinn Langaard, Ásfinnur Sigvardsen, Jákup Martin Jacobsen, Eyðstein Skipanes, Sjúrður Jacobsen, Høgni Kastalag, Dánial Hansen, Sonni Petersen, Eddie Mikkelsen, Beinir Højgaard, Kenneth Johannesen, og dagsins maður Jonhard Hansen.
Frásøgn: Dánial Hansen

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Heildarætlan fyri Tórshavnar kommunu, frílendi, grøn og varðveitingarverd øki
Kirkja og nýggj brúgv við Sandá og viðarlundin í Havn
Á síðsta býráðsfundi varð stýrisbólkur valdur at arbeiða við framhaldi av heildarætlanini fyri Tórshavnar kommunu. Í heildarætlanini fer m.a. støða at verða tikin til framtíðar íbúðar- og sethúsaøkir, vinnuøkir, økir til almennar bygningar, mentan, ítrótt, skúlar v.m. Í arbeiðinum fer dentur at verða lagdur á at taka borgarar, áhugabólkar, myndugleikar o.o. við í viðgerðina. Lívshættarlýsingar (livsformsanalyser) við fokus á sosialt lív eins og lendislýsingar (landskabsanalyser), verða gjørdar. Ætlanin er at leggja stóran dent á “grøn virði”, so framtíðar menningin ikki verður framd á ein slíkan hátt, at tað verður náttúran, ið rindar prísin, men heldur øvugt – at náttúran er partur av karminum.
Fari í hesum sambandi at tríva í 3 ætlanir, sum hava fingið ávísa umrøðu í fjølmiðlunum og eru til viðgerðar í býráðnum í hesum døgum.
Kirkja við Sandá
Eg fegnist um, at byggi- og býarskipanarnevndin nú hevur tikið avgerð um ikki at loyva bygging við Sandá, eftir at eg á býráðsfundi, seinast málið var fyri, mælti til at koyra málið aftur í byggi- og býarskipanarnevndina til nýggja viðgerð. Nú kemur málið aftur fyri býráðið hóskvøldið, og mín vón er, at býráðið sær álvarsemið og fylgir meirilutanum í byggi- og býarskipanarnevndini um at varðveita økið kring Sandá sum óbygt lendi. Málið er av prinsipiellum slag. Býráðið hevur víst stóra virðing fyri frílendum, sokallaðum D1 økjum, og fyri bara einum ári síðani sýtti býráðið øðrum umsøkjara at byggja á sama øki. Velur býráðið nú at geva byggiloyvi til kirkjuna, er ikki óhugsandi, at kommunan fer at fáa endurgjaldskrav frá teimum, sum hava fingið noktað byggiloyvi júst á sama frílendi. Eisini kann kommunan vænta sær aðrar umsóknir um bygging av øðrum almennum bygningum í D1 økjum. Býráðið eigur at seta øll óviðkomandi og ósaklig áhugamál til viks, og heldur at sýna neyðuga virðing fyri teimum náttúru- og lendisperlum, sum tað eydnaðist teimum ið undan fóru at varðveita við byggisamtyktini fyri Tórshavnar kommunu frá 1972.
Nýggj brúgv um Sandá
Nú verður av álvara farið undir arbeiðið at gera brúgv um Sandá, sum skal knýta nýggja Glyvursvegin, Markangilsvegin og Velbastðvegin saman. Hendan ætlan, sum er fleiri ára gomul, varð samtykt á síðsta býráðsfundi. Sum forkvinna í teknisku nevnd og limur í bygginevndini fyri brúnna um Sandá veit eg, at nevndirnar frá byrjan av hava havt sum stevnumið, at brúgvin skal hava minst møguligt árin á Sandá. Nevndirnar hava sett sum treyt, at brúgvin verður eitt listarligt og estetiskt verk, ið býráðið fer at lata eftir seg sum ein prýðiligan varða til okkara eftirkomarar.
Sandá, og økið um ánna, er sera náttúruvakurt og setur krøv til val av brúgvasniði. Og hesum hava bæði tekniska nevnd og bygginevndin ta allar størstu virðing fyri. Tí er eisini ætlanin, at brúgv og náttúran skulu stuðla hvørjum øðrum, so at ein heildarloysn fæst við fragdi fyri eygað.
Brúgvin skal gera seg sum minst inn á landslagið, hon skal verða smidlig og lítillátin, men samstundis skal hon vera eitt arkitektoniskt prýði á sama hátt sum gamla brúgvin um Sandá longuri úti í Havnardali, sum varð bygd í 20-unum.
Brúgvin skal gera seg sum minst inn á landslagið, hon skal verða smidlig og lítillátin, men samstundis skal hon vera eitt arkitektoniskt prýði á sama hátt sum gamla brúgvin um Sandá longuri úti í Havnardali, sum varð bygd í 20-unum av handfimum monnum undir leiðslu av Wilhelm Tórsheim. Hóast tann gamla brúgvin har úti ikki verður brúkt longur, so stendur hon sum eitt søguligt byggilistarligt prýði frá einari farnari tíð. Sama kann tíverri ikki sigast um nýggju brúnna við síðuna av teirri gomlu, sum landsmyndugleikin gjørdi fyri nøkrum árum síðani. Her hevur tíverri ikki verði hugsað um tað estetiska, men bara um at koma turskødd um ánna.
Í samband við nýggju brúnna um Sandá og út á Argir verður møguligt at ganga fram við áarbakkanum undir brúnni. Á sjálvari brúnni verða atlit eisini tikin fyri fólki til gongu, koyristólum og súkklandi. Eisini verður møguleiki at koma frá áarbakkanum og upp á brúnna.
Viðarlundin í Havn
Ætlanin hjá Listasavni Føroya um at byggja út í Gundadali hevur fingið nakað av umtalu í fjølmiðlunum, og nú eg eri í holt við at viðgera náttúruperlur og frílendi í kommununi, so havi eg hug at gera nakrar viðmerkingar til hesa ætlan eisini. Tað verður ført fram um hvat er loyvt og ikki loyvt, og málið er farið ígjøgnum alla fyrisitingarmyndugleikakvørnina. Alt gott um tað, men í mínum hugaheimi er málið sera einfalt. Vit býráðspolitikkarar eiga at gera upp við okkum sjálvi, um vit vilja varðveita viðarlundina í Havn, ella um vit vilja lata hana til byggilendi. Tí eitt er púra vist, at um kommunan framhaldandi fer at lata loyvi til at byggja inni í viðarlundini, so kunnu vit gera ein óbøtaligan skaða. Tørvurin at byggja út er afturvendandi, og um nøkur fá ár verður ivaleyst aftur tørvur á at byggja út. Tí haldi eg, at tíðin er komin har til, at vit mugu gera okkum greitt, um vit skulu varðveita viðarlundina ella ikki. Tann einstaka byggiætlanin er oftani bæði góð og álítandi, men sæð yvir eitt longri áramál er eitt loyvi her og annað der við til at máa undan langtíðarmálinum við friðingini. Tí haldi eg, at kommunan ikki eigur at lata fleiri byggiloyvi inn í viðarlundina.
Endi
Eitt er vist, at fyri hvørja náttúruperlu vit lata til bygging, verður kommunan eina slíka fátækari, og økið kemur ongantíð aftur. Eyðsýnt er, at frílendir og økir kring stóru áirnar í kommununi hava stóran týdning fyri trivnaðin hjá borgarunum, og tí er sera týdningarmikið, at hesi verða varðveitt, og at bygging ikki verður loyvd. Tí liggur stóra ábyrgdin á herðunum á býráðslimunum.
Og hóskvøldið skal býráðið taka eina slíka avgerð, nevniliga um loyvt skal verða at byggja dygst í Sandá. Mín vón er, at allir býráðslimir síggja álvarssemið í hesum máli, soleiðis at tað verður eitt samt býráð sum stendur saman um at varðveita Sandá og økið har um leiðir. Søguligi bygningurin, Spinnaríið, sum nú er Eikin, og sum ivaleyst ongantíð hevur verið so snotuligt sum nú, varð bygt í ánna av eini neyðturviligari orsøk, tí áin varð brúkt sum orka at spinna ull við. Í dag fegnast vit um henda søguliga, varðveitta bygning. Verður farið undir at byggja aftanvert henda søguliga bygning, so fer hann óiva eisini at at missa nakað av sínum dámi og virði.
Marin Katrina Frýdal
býráðslimur fyri Tjóðveldi í Tórshavnar býráð


text:
Rógvi Kárason úr Bragdinum og Rigmor N. Arge úr Hvirluni blivu í gjár føroyameistarar í hálvum maratoni, tá Treysti skipaði fyri NS hálvmaraton í góðveðrinum í Klaksvíksgøtum í gjár.
Rógvi legði væl fyri og hevði Peter Jensen úr Bragdinum beint aftanfyri eftir fyrsta av teimum fýra umførunum á 5,275 km, sum rennast skuldu. Eftir tað varð ongin ivi um hvør fór at vinna. Rógvi var væl rennandi og lá til eina tíð undir ein tíma og tjúgu minuttir, men ferðin hjá honum fór nakað niður og gjørdist vinnaratíðin hjá honum 1.20.49. Hetta er fyrstu ferð Rógvi vinnur hesa kapping. Peter Jensen á øðrumplássið, kom á mál í tíðini 1.22.58. Kappingin um triðjapláss var hørð millum Símun Petur Arge Poulsen og Sam Vang úr Bragdinum. Endin varð at Símun Petur bleiv triðji rennari á mál við 1.23.53 frammanfyri Sam Vang við 1.24.40. Men av tí at Símun ikki umboðaði nakað felag, so bleiv Sam nummar trý í FM.
Hjá kvinnunum var Rigmor rættiliga suveren. Rigmor, sum nú er 51 ára gomul, vísti at hon framvegis rennir væl. Hon gjørdist enn einaferð føroyameistari og hesuferð við góðu tíðini 1.29.23. Duruta R. á Lofti úr Bragdinum lá eina løtu á øðrumplássi, men hon fekk onkrar trupulleikar og mátti tíverri gevast. Næsta kvinna á mál bleiv Borgarhjørt Holm úr Bragdinum við tíðini 1.37.24. Triðja kvinna á mál var Sissal Drews Hjaltalin, men eins og triðji maður á mál, so umboðaði hon onki felag og so gjørdist Lydia Jacobsen úr Roysnið nummar trý í FM við tíðini 1.39.21.
Topp 10 hjá monnum
Topp 10 hjá kvinnum
Øll úrslit frá øllum kappingunum í gjár eru at síggja á webscorer.com á leinkjunum niðanfyri.
NS motiónsrenning 2020 – 5,275km
NS barnarenning -7 (2013 ella seinni) – 530m
NS barnarenning -10 (2010-2012) – 530m
NS barnarenning -13 (2007-2009) – 530m
Myndir, sum Jóannes Poulsen tók, eru at finna á hesini leinkjuni: NS hálvmaraton Klaksvík 2020
Rógvi Kárason føroyameistarin í hálvmaraton. Peter Jensen hómast aftanfyri.
Peter Jensen bleiv nummar tvey
Sam Vang og Símun Petur Arge Poulsen. Símun Petur bleiv tann fyrri á mál, men Sam bleiv nummar trý í FM
Rigmor N. Arge enn einaferð føroyameistari hjá kvinnunum
Fremstu kvinnurnar í FM í veteranbólkinum. Borgarhjørt Holm, Rigmor N. Arge og Petra W. Mikkelsen
Fremstu menn veteranar: Pauli Poulsen, Sam Vang og Kaj Dam
John Sigurðssson úr Treysti gjørdist føroyameistari fyri ultraveteranar
Fremstu superveteranar í FM: Absalon Hansen, Heini Gregersen og Herluf Jakobsen
Fremstu menn í FM: Peter Jensen, Rógvi Kárason og Sam Vang
Aud í Soylu føroyameistari fyri superveteranar
Heini Gregersen føroyameistari fyri superveteranar
Borgarhjørt Holm nummar tvey í FM


text:
Útgávurøð í náttúru og tøkni
Í útgávurøðini eru Náttúra og tøkni 1 til 4. flokk, Náttúra og tøkni 2 til 5. flokk og Náttúra og tøkni 3 til 6. flokk.
Náttúra og tøkni 1
Hetta er arbeiðsbók til grundbókina, Náttúra og tøkni 1. Greiðar tekningar og stuttur tekstur siga næmingunum frá, hvussu royndirnar skulu gerast. Pláss er at skriva úrslit av royndunum í…
Undirvísingin í náttúru og tøkni tekur støði í landafrøðiligu, alis-/evnafrøðiligu og lívfrøðiligu umstøðunum í heimstaðnum, í Føroyum og umheiminum. Næmingarnir skulu læra um tøkniligu…
- 1
Hetta er arbeiðsbók til grundbókina, Náttúra og tøkni 1. Greiðar tekningar og stuttur tekstur siga næmingunum frá, hvussu royndirnar skulu gerast. Pláss er at skriva úrslit av royndunum í arbeiðsbókini. Amboð til royndirnar kunnu keypast frá Bókamiðsøluni.
Undirvísingin í náttúru og tøkni tekur støði í landafrøðiligu, alis-/evnafrøðiligu og lívfrøðiligu umstøðunum í heimstaðnum, í Føroyum og umheiminum. Næmingarnir skulu læra um tøkniligu menningina, ið er ein sjálvsagdur partur í okkara gerandisdegi. Í hesi bók venda tekstur…
- 1
Náttúra og tøkni 2
Arbeiðsbókin til náttúru og tøkni í 5. flokki er ein nýggj utgáva, har nakrar av uppgávunum í arbeiðsbókini frá 2001 eru tiknar við, tær eru tó í flestu førum broyttar eitt sindur. Sólgerð Andreassen…
Náttúra og tøkni 2 er ætlað til 5. flokk. Hetta er onnur bókin í røðini. Fyrsta bókin kom í 1999, og triðja og seinasta bókin kom í august 2006.
Við støði í heimligu náttúruni skulu…
- 1
Arbeiðsbókin til náttúru og tøkni í 5. flokki er ein nýggj utgáva, har nakrar av uppgávunum í arbeiðsbókini frá 2001 eru tiknar við, tær eru tó í flestu førum broyttar eitt sindur. Sólgerð Andreassen hevur gjørt nýggju uppgávurnar og mest sum allar tekningarnar í nýggju…
Náttúra og tøkni 2 er ætlað til 5. flokk. Hetta er onnur bókin í røðini. Fyrsta bókin kom í 1999, og triðja og seinasta bókin kom í august 2006.
Við støði í heimligu náttúruni skulu næmingar við egnum royndum sleppa at eygleiða og kanna lívfrøðilig, landafrøðilig og…
- 1
Náttúra og tøkni 3
Arbeiðsbók til bókaheildina Náttúru og tøkni 3 ætlað 6. flokki. Í arbeiðsbókini eru royndir og uppgávur til næmingar at loysa. Góðar tekningar og frágreiðingar lýsa mannagongdirnar.
Amboð til…
Lærarabók til bókaheildina Náttúru og tøkni 3 ætlað 6. flokki. Í lærarabókini er inngangur um undirvísingina í lærugreinini sum heild, og greitt verður frá mongu møguleikunum í nýggja tilfarinum.…
Náttúra og tøkni 3 byggir á bøkurnar Náttúra og tøkni 1 og 2, og er ætlað 6. flokki. Í bókini er lívfrøði og landalæra grundvøllurin. Mentan og tøkni, ávirkanin frá menniskjanum, verða tikin við,…
- 1
Arbeiðsbók til bókaheildina Náttúru og tøkni 3 ætlað 6. flokki. Í arbeiðsbókini eru royndir og uppgávur til næmingar at loysa. Góðar tekningar og frágreiðingar lýsa mannagongdirnar.
Amboð til royndir kunnu keypast frá Bókamiðsøluni. Príslistin er at finna her sum pdf.
Lærarabók til bókaheildina Náttúru og tøkni 3 ætlað 6. flokki. Í lærarabókini er inngangur um undirvísingina í lærugreinini sum heild, og greitt verður frá mongu møguleikunum í nýggja tilfarinum. Haraftrat eru frágreiðingar til hvørt høvuðsevnið í grundbókini og arbeiðsbókini…
Náttúra og tøkni 3 byggir á bøkurnar Náttúra og tøkni 1 og 2, og er ætlað 6. flokki. Í bókini er lívfrøði og landalæra grundvøllurin. Mentan og tøkni, ávirkanin frá menniskjanum, verða tikin við, har tað natúrliga fellir inn. Ætlanin er, at næmingarnir við egnum upplivingum…
- 1


text:
Skipaðar íløgur
Ein skipað íløga er ein samanseting av ymsum sløgum av virðisbrøvum.
Ofta er talan um eina íløgu, har tú øðrumegin fært nakrar eginleikar hjá einum lánsbrævi (t.d. avmarkað gildistíð) og hinumegin nakrar eginleikar frá eini partabrævaíløgu (óavmarkað gildistíð ella í øllum førum munandi møguleiki fyri stórum avkasti).
Tað eru nógvir ymsir eginleikar við skipaðum íløgum: útgjald av rentum so hvørt ella ikki, heil trygging av lánsupphædd, lutvíst ella als ikki, avkastið hevur samband við (hækking ella niðurgongd í) einstøkum partabrøvum, partabrævaindeks, rávørur, hedgefunds ella annað.
Tað er torført at siga nakað yvirskipað um hesi. Bankin mælir tí altíð til at fáa ráðgeving áðrenn keyp av skipaðum íløgum.


text: Í góðveðrinum í dag, 5. mai, vóru næmingarnir nógv úti. Hvør einstakur í 1.-3. flokkur savnaði lutir úr náttúruni: blómur, steinar, gággur, fuglabein, fjaðrar og hetta ymsa, ið náttúran hevur at borðreiða við. Seinni skuldi hetta nýtast uppi í skúlanum. Á róðrarkaiuni lógu næmingarnir fram eftir rommum og hugdu eftir spákandi krabbagággum niðri á botni og smáum hvalspýggjum, ið róku friðarliga framvið. Alt andaði av friði og ró. ( Sí myndasavn.) Sigvør, Helena og Dávid bakaðu pannukakur uppi í skúlanum og bjóðaðu hinum. Og sjálvandi var máltíðin hildin úti!


text:
Hawaii
Staturin Hawaiioyggjar (Hawaiianskt: Mokuʻāina o Hawaiʻi, Enskt: State of Hawaii) er ein lutstatur í USA við 1,4 miljónum innbúgvum (2014). Hawaiioyggjar liggja langt úti í Kyrrahavinum - millum Norðuramerika og Japan – seks tíma flúgving úr Los Angeles í Kalifornia. Størsti býur og høvuðsstaður er Honolulu. Almennu málini eru tvey í tali, hawaiianskt og enskt. Í 8. øld nomu polynesar land á Hawaii. Enn búgva nógvir eftirkomarar teirra har. Hawaiioyggjar vóru til ár 1900 frælst kongaríki, men gjørdust tá tjóðveldi og komu í ríkisfelagskap við USA. Í 1959 gjørdust tær 50. veldið í USA. Flest fólk búgva á Oahu, men størsta oyggin er Hawaii.
At Hawaii eisini hevur verið bretskt hjáland, sæst m.a. væl á hawaiianska flagginum. Hawaiianska flaggið hevur bretska flaggið í ovasta vinstra teigi og síðan 6 linjur, eina fyri hvønn oyggj (Hawaiʻi, Oʻahu, Kauaʻi, Kahoʻolawe, Lānaʻi, Maui, Molokaʻi og Niʻihau). Mesta fólkið er samankomið úr ymsum heraldshornum – amerikanar, kinesar og japanar eru flestir í tali. Á Hawaii dyrka tey nógv ananas, sukur og kaffi.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Á O'ahu og øðrum oyggjum, sum polynesar búsettu seg á, var fruktagott og gott landbúnaðarlendi. Teir búsettu seg á summum oyggjum og dyrkaðu kokosnøtur, epli, bananir og tero, og veittu vatn á markirnar. Hawaiianar sigldu í kanoskapaðum bátum til fjarskotnar oyggjar. Bátarnir høvdu tvinnanda kjalir, sum vórðu bundir saman. Bátarnir høvdu eisini árar og segl. Teir førdu konufólk, menn og børn umframt bæði plantur, dýr og fræ, sum fólk høvdu fyri neyðini, tá ið tey skuldi seta búgv á oyggjunum, tey komu til. Hawaiianar vóru sjáldsama skilagóðir og dugnaligir sjómenn. Teir sigldu eftir stjørnunum ógvuliga langar leiðir, og miðjaðu seg eftir ætt og alduskoti.
Teir, sum vóru við James Cook (1728–1779) á triðju rannsóknarferð hansara, vóru fyrstu evropearar, sum komu til Hawai'i. Tá ið teir komu hagar, varð tikið ímóti Cook, sum var hann ein gudur, men aðru ferð, hann vitjaði oyggjarnar, gjørdist ósemja, og ein dagin, tá ið James Cook keglaðist við Hawaiibúgvar í Kealakekua, varð hann dripin.
Í 1959 vórðu Alaska og Hawaii 49. og 50. stakríkið í USA.
Hendingarøð[rætta | rætta wikitekst]
- Uml. 500 – Fyrstu niðursetufólkini koma úr Polynesia.
- Um 1250 – Farið verður at leggja stórar vatnveitingar til búnaðarjørðina í dølunum á Hawaiioyggjum.
- Um 1300 – Á Hawaii verður stættarbýti. Atvoldin til tað er búskaparlig framgongd í landbúnaðinum.
- 1778 – Enski uppdagingarferðandi James Cook verður sagdur vera fyrsti evropeari á oynnum. Hann kallar tær Sandwich-oyggjarnar eftir einum av sínum sponsorum, John Montagu, 4. jalli av Sandwich.
- 1779, 14. februar – James Cook dripin av oyggjabúgvunum.
- 1795 – Oynnar fyri fyrstu ferð savnaðar undir krígskonginum Kamehameha I (1758–1819). Kamehameha stóð fyri mongum nýskipanum. Hann fekk tignarheiti Kamehameha Mikli.
- 1810 – Kamehameha I tók at enda Kauai í 1810, ikki við vápnamegi, men við friðarsamráðingum. Tað gav honum valdið yvir øllum Hawaiioyggjum.
- 1819 – Kamehameha I doyr. Eftirmaður hansara Kamehameha II (1797–1824) tekur av skipan, ið avmarkar sambandið millum konur og menn.
- 1824 – Kamehameha II doyr á ferð í Stóra Bretlandi.
- 1826 – USA viðurkendi Hawaii sum eitt frælst, sjálvstøðugt land.
- 1840 – Kamehameha III (1814–1854) setur í gildi stýrisskipanarkongsríki; fyrsta skrivliga stýrisskipanarlógin á Hawaii.
- 1848 – Kamehameha III lutar jørð sundir til fólkið.
- 1851 – Kamehameha III leggur oyggjarnar undir vernd av USA.
- 1865 – Fyrstu kinverjarnir koma til Hawaii at arbeiða.
- 1874 – David Kalakaua verður kongur á Hawaii (til 1891).
- 1887 – Kongsvaldið formliga avtikið.
- 1893 – Amerikanski herflotin hersetti Hawaii við tí sum undanførslu, at tað var til fyrimuns fyri tryggleikan hjá USA. Amerikanski ráðharrin vant amerikanska flaggið á stong á Hawaii og lýsti hátíðarliga, at Hawaii nú var eitt hjáland hjá USA.
- 1894 – Lýðveldið Hawaii (1894-1898) sett á stovn. Liliuokalani drotning rikin frá valdinum. USA viðurkennir lýðveldið.
- 1898 – USA tekur Hawaii (4. juli). USA innlimaði alment Hawaii.
- 1941 – 7. desember loypa japanar á Pearl Harbour. USA við í kríggið í parti við teimum sameindu.
- 1959 – USA skipaði eina fólkaatkvøðu fyri at spyrja hawaiibúgvar, um teir ynsktu at varðveita sína støðu sum amerikanskt hjáland ella ynsktu at gerast partur av USA sum ein lutstatur. 21. august blívur Hawaii 50. statur í Sambandsríki Amerika.
Landalæra[rætta | rætta wikitekst]
Í miðjuni av Kyrrahavinum liggur oyggjabólkurin Hawai’i, har lendið skiftir ímillum fruktagóðan regnskóg og grótoyðu, og grótbræðing streymar úr bullandi rivum í jørðini. Oyggjarnar eru 20 í tali, men bara sjey eru bygdar. Átta tær størstu oyggjarnar í Hawaii eru einar 4.000 km í ein útsynning úr San Francisco, Kalifornia. Tann størsta oyggin eitur Hawaii, og høvuðsstaðurin eitur Honolulu. Hawaiioyggjar eru av gosgróti. Gosfjøllini hava verið mong, men nú er bara lív í tveimum. Hesi bæði rúka í heilum og taka stundum á at goysa, men eru tó vandaleys at búgva við. Uppi á gosfjøllunum standa ferðamannaheim, sum eru fullsett við ferðafólk alt árið. Tey vilja fegin á myrkari nátt síggja niður í eitt gløðandi gosop, og um dagin njóta tað fríða útsýnið av fjøllunum. Fleiri staðir er eisini møguleiki at svimja í heitum keldum. Hægsta fjallið er 4.207 metrar. Ein av teimum flottastu tropisku fossunum er at finna á Kauaʻi.
Hawaiioyggjar eru stutt norðan fyri ekvator (miðkring), og tí kundu vit hildið, at veðurlagið var heitt og kvalið; men so er ikki. Tað finst valla fagrari og frískligari veðurlag, tí havvindarnir svala so væl, so at sumrini eru ikki heitari enn tey við Miðjarðarhavið og vetrarnir nakað sum summar í Norðurtýsklandi. Tað frálíka veðurlagið og tann fruktagóða jørðin gera, at mong fólk huga sær væl at búgva í oyggjunum. Hægsta fjallið er 4.207 m. høga gosfjallið Mount Kea.
Flotahavnin Pearl Harbour er gitin frá Seinna heimskríggi.
Jarðfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Hawaii eru 132 gosoyggjar. Flestu gosfjøll eru á kantinum á meginlandaplátunum, sum jarðarskorpan er býtt sundur í. Hesi gosfjøllini verða soleiðis til, at groyti spríkir upp ígjøgnum ein gosháls og haðan upp ígjøgnum rivur í havbotninum. Tá ið pláturnar í jarðarskorpuni flyta seg uppi yvir einum tílíkum goshálsi, verða nýggj gosfjøll til. Nú er goshálsurin undir oynni Hawaii.
Oyggjar[rætta | rætta wikitekst]
Størstu býir[rætta | rætta wikitekst]
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Bøndurnir á Hawaiioyggjum velta sukurrør og ananas. Nógv ferðafólk koma alt árið til oynna Mavi og hinar Hawaiioyggjar. Ferðafólkið er nógv, sum hagar kemur, og mong eru tey, sum liva av at taka ímóti teimum. Tey arbeiða á ferðamannastovum, gistihúsum, handlum og gera smálutir at selja teimum mongu ferðamonnum, sum við flogførum og stórum skipum koma yvir um hav at sóla sær við strendurnar og at bólta sær í Kyrrahavinum.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Tað búgva 1,3 mió. fólk í oyggjunum. Upprunaliga búðu har bara polynesarar, men nú eru teir ikki óblandaðir, tí fólk úr øllum ættum eru komin hagar. Fjøldin av teimum er japanarar, amerikanarar, filiparar, kinesarar o.a., og allir liva teir í góðari semju sum eitt fólk. Av upprunafólkinum eru bara eini 20 000 eftir. Nógv fólk úr USA kemur eisini til oyggjarnar at halda frí.
Fólkatalsfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
Honolulu er høvuðsstaðurin í oyggjunum og liggur á oynni Oahu.
Avstralásia : Avstralia · Norfolksoyggj · Jólaoyggj · Kokosoyggjar
Melanesia : Fidjioyggjar · Papua Nýguinea · Nýkaledónia · Sálomonsoyggjar · Vanuatu
Mikronesia : Guam · Kiribati · Marshalloyggjar · Norðaru Marianaoyggjar · Mikronesiasamveldið · Nauru · Palau
Polynesia : Amerikanska Sámoa · Cooksoyggjar · Franska Polynesia · Hawai'i · Nýsæland · Niue · Pitcairnoyggj · Sámoa · Tokelau · Tonga · Tuvalu · Wallis- og Futunaoyggjar


text:
VESTMANNA
Ólavur á Heygum
Ólavur á Heygum var virkin vinnulívsmaður, lokal og landspolitikkari, bóndi og framtaksmaður; m.a. ein av stigtakarunum til fyrsta telefonsamskiftinum í Føroyum. Hann var føddur og vaks upp í Vestmanna.
Vestmanna er ein náttúruvøkur og savnandi bygd, ið smýgur sær eftir rundleitta sjóvarmálanum og byggir lagaliga niðan í høga landslagið.
Ein standmyndanevnd hevur sett sær sum aðalmál at seta upp standmynd av Ólavi í bygdini á eitt fríøki, har Fossá rennur saman við sjóvarmálan.
Fríøkið, ið er innast í fjørðinum, er nærmasti granni at vøkru og til tíðir øgiligu Fossá, søguliga Fossáverkið og liggur við høvuðsatkomuvegin til Vestmanna bygd. – Ein vøkur grótlagað brúgv til bilaferðslu og ein nýggj brúgv til gongufólk, eru serstøk eyðkennir í økinum og knýtir fólki at fríøkinum.
Uppgávan er at staðseta standmynd av Ólavi á Heygum, evnað til av kenda listamanninum Hans Paula Olsen.
Verandi viðurskiftir hava tørv á neyvari skipan, soleiðis at skipanin av bila-, fólkaferðslu og fríøkið gerst greið. Broytingarnar umfata at sniðgeva og umskipað økið, soleiðis at standmyndin gerst týðulig í bygdarmyndini í Vestmanna, og økið gerst til eitt innbjóðandi torg.
Ein rúmlig grúsgøta smýgur sær nú fríari ígjøgnum økið, fevnir um meir og gevur fólkinum nýggjar sjónarvinklar á grannalagið. Nýggja gøtan, saman við brotflísum, løgdum við grønum kambi í fugum, umskapar gøtukervið til eitt torg. Ein størri fløta, har fólk kunnu savnast og steðga á, uttan mun til dagligu fólkaferðsluna.
Økiskenslan verður víðka, við lágum runnavøkstri, einum træi, benkrum, og gjørd størri fyri at bjóða vitjandi ein frístað og fríløtu í náttúruni. – Niðast við sjóvarmálan er fjøra, møgulig atløgubryggja til søguliga postbátin, sitipallur at hvíla á, eta matpakka og njóta náttúruna í fjøruni. Útsýnið er stóri fossurin, Fossáverkið og bátahylurin.
Fríøkið við Fossá breiðir seg sum ein býarligur skái, urtagarður og frístaður. Her stendur Ólavur á Heygum í føroyskum vesti, avmyndaður í bronsu á føroyskum basaltgrótið, hevjaður upp frá lendið og lýtur út…
UPPGÁVA Lendisuppgáva
BÚÐSTAÐUR Vestmanna
ÁR 2021
BYGGIHARRI Vestmanna Kommuna
BRUTTOVÍDD 1450 m²
VEITINGAR Arkitektprojekt


text:
Fult og heilt álit á Gudi
Havi fult álit á Gudi, tí eg trúgvi á hann. Eg trúgvi, at hann sendi son sín, Jesus at doyggja fyri meg, ja, øllum heiminum.
Eg trúgvi, at hann er góður og hevur tær allarbestu ætlanir og endamál við lívi mínum. Hann kendi meg, tá ið eg varð skaptur í móðurlívi. Hann hevur ætlað mær ein bústað í sínum ríki. Í honum eri eg tryggur.
Hetta er tann Gud, eg líti á. Øll hava atgongd at koma til hansara, ja øllum, ið ákalla hann. Hetta var Guds ætlan av fyrstan tíð, og hana hevur hann als ikki broytt. Djevulin hevur heilt aðrar ætlanir. Hann er vorðin avbyrgdur frá Gudi. Hansara ætlan er at fáa so nógv sum gjørligt til sín bústað.
Djevulin
Hann er tjóvur og manndrápari. Hansara ætlanir eru at stjala, drepa og oyða. Han er upprunin til tað ónda í heiminum. Mong eru blind og rokna ikki við tilveru hansara. Tað ónda, er ein veruleiki. Prógvini eru fullvís um allan knøttin. Vit eins og leggja um og verja okkum við at kalla tað ónda fyri ein menniskjaligan veikleika og gera neyðsemjur við hin ónda og allan atburð hansara. Vit síggja, hvussu tað rætta er vorðið skeivt, og tað skeiva vorðið tað rætta. Einaferð hildu vit, fosturtøku vera eina ónda gerð. Nú verður hon lýst sum ein praktisk gerð.
Frelsa
Hvussu finna vit so leiðina út aftur úr hesi fløkju, vit eru komin í? Einasta svarið, er Guds egna. Hann sendi son sín, Jesus sum okkara loysnara. Gud sigur, at øll, ið trúgva á Jesus og taka ímóti honum sum sínum Harra og frelsara, verða frelst. Bjargað frá hvørjum? Ævigari fordøming. Valið er okkara at taka við hansara loysn ella ikki. Einans Jesu blóð er okkara bjarging.
«Blóð Jesu, sonar hansara, reinsar okkum frá allari synd. (1 Jóh 1,7)
GOD TV daily
H.D.Joensen, umsetti
Lagt út hevur Ásbjørn Jacobsen


text:
1919
1919 (MCMXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.
HendingarEdit
- 18. januar - Bilverksmiðjan Bentley verður stovnað í Englandi.
- Friðarráðstevna verður hildin í borgini Versailles í Fraklandi, sum fylgja av fyrra veraldarbardaga.
- 25. januar - Fólkasamgongan (FS) (enskt: The League of Nations), seinni nýskipað sum Sameindu Tjóðirnar, verður stovnað í París, Fraklandi .
- 23. mars - Benito Mussolini stovnar fasistaflokkin í Milano, Italia.
- 27. mars - Pressburg skiftir navn til Bratislava í Slovakia.
- 15. apríl - Felagsskapurin Save the Children, í Danmark Red Barnet, verður stovnaður í London, til at hjálpa týskum og eysturrískum børnum í neyð aftaná fyrra veraldarbardaga.
- 25. apríl - Bauhaus verður stovnað.
- 24. september - Norðoya Sparikassi verður stovnaður.
- 4. mai - Ein millumtjóða samgonga ímillum hjálparfelagnum hjá Reyða Krossi verður stovnað í París.
- 15. mai - Kvinnur fáa fullan atkvøðurætt í Hollandi.
- 28. juni - Versailles sáttmálin verður undirskrivaður, sum endaliga endar fyrra veraldarbardaga.
- 19. august - Afghanistan fær fullveldi frá Englandi.
- 16. oktober - Adolf Hitler heldur sína fyrstu røðu fyri týska arbeiðaraflokkin (DAP)
- 28. oktober - Bann á sølu á rúsdrekka kemur í verki USA, og heldur fram til í 1933.
- 9. november - Kettan Felix verður at síggja fyri fyrstu ferð, og verður fyrsti kendi teknifigurin.
- 1. desember - Sum fyrsta kvinnan nakrantíð inntekur Lady Astor sítt sætið í Undirhúsinum.
Ókend dagsetingEdit
- Kvinnur fáa atkvøðurætt í Luksemborg og Týsklandi.
ÍtrótturEdit
FótbólturEdit
FøðingarEdit
- 3. mai - Pete Seeger, amerikanskur sangari (d. 2014)
- 20. juli - Edmund Hillary, nýsælendskur fjallaklintrari (d. 2008)
AndlátEdit
- 6. januar - Theodore Roosevelt, amerikanskur forseti (f. 1858)
- 15. januar - Rosa Luxemburg, pólsk-týskur politikari (f. 1871)
- 15. januar - Karl Liebknecht, týskur politikari (f. 1871)
- 10. apríl - Emiliano Zapata, meksikanskur kollveltingarmaður (f. 1879)
- 30. juni - John William Strutt, bretskur náttúruvísindamaður (f. 1842)
- 11. august - Andrew Carnegie, skotsk-amerikanskur stálídnaðarmaður (f. 1835)
- 27. august - Louis Botha, suðurafrikanskur generalur og forsætisráðharri (f. 1862)
- 3. desember - Pierre-Auguste Renoir, franskur listamálari (f. 1841)


text:
2. juni 2019 eru tað 100 ár síðani, at Merkið fyri fyrsta ferð alment varð borið fram. Hetta fór fram í Nordmandsdalen í Fredensborg Slotspark, og tað var Kjartan Mohr, ið gekk á odda fyri skrúðgonguni við Merkinum.
Felagið Føroysk Træseglskip gjørdi á aðalfundi í november 2017 av at heiðra Merkið við at sigla til Danmarkar fyri 2. juni 2019 í skrúðgongu at ganga í fótasporunum hjá teimum, sum í 1919 gingu til Nordmandsdalen. Men hví fara skipini til Danmarkar?
Jú, føroysku skipini vóru tey fyrstu, sum tóku merkið til sín, og skipini slóðaðu soleiðis fyri, at Merkið seinni varð alment viðurkent sum tjóðarflagg føroyinga.
Tey sjey skipini, sum fara til Danmarkar eru: Westward Ho (1884), Johanna (1884), Dragin (1920), Thorshavn (1940), Norðlýsið (1945), Heimdal (1919) og Norðan (1919). Tølini í klombrum er byggiárið hjá tí einstaka skipinum.
Endamálið við ferðini er at geva dønum eina jaliga og meiri rættvísa mynd av Føroyum í mun til tað, ið ofta verður ført fram í teimum donsku fjølmiðlunum. Fyri at røkka hesum endamáli verða ymisk tiltøk av bæði vinnuligum og mentanarligum slagi í øllum býunum, sum flotin kemur til.
Fleiri føroyskar fyritøkur luttaka í rundferðini við tí fyri eyga at kunna um føroyskar vørur, men sjálvandi eisini fyri at selja vørurnar. Talan er t.d. um klædnavørur, bøkur, tónleik, matvørur og Føroyar sum ferðamál. Á sjónvarpsskýggjum verða sýndir stuttir filmar um Føroyar, føroyskar bygdir/býir og føroyskar vørur og veitingar.
Í øllum býunum verður føroyskur tónleikur at hoyra, tí avtala er gjørd við ymiskar tónleikarar um at sigla við skipunum og at spæla. Stílað verður eisini fyri søluframsýningum av málningum, har føroyskir listamálarar fara at sýna fram. Men eisini búkurin skal hava sítt, og tí fer Birgir Enni at framleiða brellbitar úr góðum, føroyskum rávørum til tey, sum koma umborð, tá ið opið skip er. Skipað verður eisini fyri serligum tiltøkum, har fyritøkur og stovnar, sum stuðla Flaggsigling 2019, bjóða viðskiftisfólk teirra til móttøku umborð á skipunum.
Ferðin til Danmarkar byrjar í Odense, har skipini koma tann 23. mai 2019. Flotin fer at liggja við bryggju beint við Nordatlantisk Hus, og flotin verður partur av Havnekulturfestivalen í Odense, sum savnar eini 20.000 – 30.000 fólk teir 3 dagarnar, festivalurin varir.
Fra Odense gongur leiðin til Århus, har flotin kemur 27. maj. Flotin fer at liggja við Honørkajen, ið er beint við tað nýggja og stásiliga høvuðsbókasavnið í býnum. Á høvuðbókasavninum verður framsýning av og um føroyskar bókmentir, eins og upplestur av føroyskum bókmentum.
Síðsti steðgur, áðrenn flotin kemur til Keypmannahavnar, er Helsingør. Har kemur flotin at liggja beint við Museet for Søfart. Eitt kunningartiltak verður á savninum um menning av føroyska skipaflotanum tey seinastu 150 år. Skúlaflokkar í Helsingør fáa tilboð um at vitja skipini og hoyra um tann týdning, sum sluppirnar høvdu fyri menning av føroyska samfelagnum.
30. maj, kl. 8:30 siglir flotin til Keypmannahavnar. Við umborð verða nøkur kend umframt serliga innboðin fólk. Í Keypmannahavn fer Diana Victoria saman við føroyskum árabátum at rógva framman fyri flotan fram til Norðuratlantsbryggjuna, har flotin fer at liggja í eina góða viku. Meðan flotin liggur við Norðuratlantsbryggjuna, verða ymisk føroysk tiltøk bæði á skipunum, á bryggjuni og í húsinum. Talan er m.a. um tónleikatiltøk, vøruframsýningar, vørusølu og málningaframsýning. Móttøkur verða umborð fyri viðskiftafólk, sum høvuðsstuðlarnir hava samband við.
2. juni 2019 er dagurin, tá ið Merkið fyri fyrsta ferð varð sýnt alment fram. Hetta hátíðarhalda vit við fyrst at fara í skrúðgongu við Merkinum á odda frá Norðuratlantsbryggjuni til Regensen, har Merkið var sniðgivið. Røður verða hildnar, og sangir sungnir. Frá Regensen verður farið í Holmens Kirke, har hildin verður ein føroysk Merkisgudstænasta. Eftir lokna gudstænastu koyra bussar til Nordmandsdalen við Fredensborg Slot, har luttakararnir í skrúðgongu fara at ganga í fótasporinum hjá Kjartani Mohr, sum í 1919 har á fyrstu sinnu sýndi fram Merkið.
Merkisberari 2. juni 2019 verður Mórits Mohr, abbasonur Kjartans. Í Nordmandsdalen verður røður hildnar, og sangir sungnir. Tá ið komið er aftur til Norðuratlantsbryggjuna, verða ymiskur tónleikur og føroyskur dansur á skránni.
5. juni verður siglt til Ebeltoft, har flotin fer at liggja við síðani av Glassavninum og framann fyri Fregatten Jylland, sum tríggjar ferðir hevur verið í Føroyum. Síðsta ferðin var í 1874 sum kongaskip. Í Ebeltoft verða sølutiltøk av føroyskum vørum, málningaframsýning umframt tónleikatiltøk. Har fer Birgir Enni eisini at vera gestakokkur á einari matstovu, ið liggur beint við síðuna av bryggjuni, har flotin liggur bundin.
Sunnudag tann 10. juni 2019 siglir flotin heimaftur. Á veg heim fer flotin inn til Leirwick tann 12. juni fyri at sýna skipini fram og kunna bæði fólk á staðnum og fjølmiðlarnar um tann avgerandi týdning, sum bretska stjórnin spældi í føroysku flaggsøguni 25. apríl 1940. Øll skipini verða aftur í Føroyum 15. juni.
Fyri at runda av Flaggsigling 2019 fara skipini tann 22. juni 2019 á Tvøroyri, so manningarnar sunnudagin 23. juni 2019 kunnu luttaka í Merkisgudstænustu í Famjin, har Jens Oliver Lisberg liggur grivin. Um kvøldið verða ymisk tiltøk í Salt fyri við stíli at avrunda Flaggsigling 2019.
Kelda: Felagið Føroysk Træseglskip
SáH


text:
í 2020 og 2021 var eingin Roskilde festivalur, tí at hann, eins og flestu aðrir festivalar, varð avlýstur vegna koronu, men arbeiðið at leggja Roskilde Festivalin 2022 til rættis er í gongd, og seinni í heyst fara fyriskiparar at seta 5000 eyka atgongumerki til sølu. Talan er um atgongumerki, sum geva atgongd til allar festivaldagarnar, og hesi verða eyðmerkt til ung undir 25 ár.
Anders Wahrén, programleiðari, sigur, at tað eru tey ungu, sum hava verið serliga hart rakt av koronastongslinum, og skulu tey tí hava ein eyka møguleika at sleppa á festival komandi ár.
– Vit ynskja at taka atlit til tær árgangir, sum í 2020 og 2021 mistu møguleikan at fara á Roskilde Festival á fyrsta sinni, sigur hann sambært Ritzau.
Sambært Roskilde Festivalinum eru tey flestu nevniliga undir 25 ár, tá tey fara á Roskilde Festival á fyrsta sinni.
Væntandi verða 85.000 gestir á komandi Roskilde Festivalinum.
Roskilde Festivalurin er størsti tónleikafestivalur í Norðurlondum og næststørsti festivalurin í Evropa. Festivalurin varð fyrstu ferð hildin í 1971, og komandi festivalurin, sum eftir ætlan verður hildin í døgunum 25. juli til 2. juli 2022, verður nummar 50.


text:
Eirikur Lindenskov, blaðstjóri á Sosialinum og politiskur viðmerkjari, sigur í hesum innslagi í Degi og Viku 28. apríl í 2016, at málið um broytingar í hjúnabandslógini er avgerandi fyri stevið í samgonguni, hóast tað ikki er eitt samgongumál.
Georg L. Petersen, blaðstjóri á Dimmalætting og politiskur viðmerkjari, sigur í hesum innslagi í Degi og Viku 12. mai í 2016, at tað er ryggleyst av borgarstjóranum í Havn, sum eisini er løgtingstinglimur, at rýma undan endaligu atkvøðigreiðsluni um broytingar í hjúnabandslógini.
Uppgávur:
1. Hvørjir eru samgonguflokkarnir?
2. Hvar stendur arbeiðssetningurin hjá samgonguni?
3. ”Tungir dreingir” er ein vending, sum verður brúkt í fyrra innslagnum. Hvat merkir tað?
4. Tá politiska støðan er ógreið, ella ein fótbóltsdystur er ivasamur, verður ofta sagt, at bólturin er rundur, og at einki er liðugt, fyrr enn alt er liðugt. Finnið myndamál í fyrra innslagnum, sum er tikið úr fótbólti.
5. Greiðið frá, hví tað í seinna innslagnum verður mett sum ryggleyst at vera burturstaddur til endaliga atkvøðugreiðslu. Var tann burturstaddi ikki í lógligum ørindum?
6. Vóru tað bara limir í samgonguflokkunum, sum endaliga atkvøddu fyri?
7. Fyrr hava líknandi tingmál, t.d. broytingar í grein 266b í revsilógini, elvt til, at løgtingslimir hava skift flokk. Grundið yvir, hví júst tað hendi í 2006, og gerið eina meting av, hví hetta mál er so týdningarmikið, tá tað ikki er eitt samgongumál.


text:
Uppsjóvarskipið Gøtunes úr Gøtu, kom á Tvøroyri hósmorgunin, har teir skuldu landa.
Gøtunes hevur verið á makrelveiðu, og hevði ikki færri enn knapt 2245 tons av makreli við til lands, sum skuldi landast til Varðan Pelagic, og upplýst verður, at hetta er størsta nøgdin av makreli, sum er landað til virkið á Tvøroyri.
Talan er tó ikki um eina last, sum Gøtunes hevur fiskað einsamalt, men ein last, sum eisini er pumpað frá øðrum skipum hjá samtakinum Varðanum, og skipum, sum Varðin samstarvar við.
Gøtunes er størsta føroyska uppsjóvarskipið, og kann lasta heilt upp til 3600 tons, men tað er uttan køling.
Gøtunes hevur einaferð tó landað munandi størri nøgdir enn hesi 2150 tonsini av makreli, men tá var talan um svartkjaft. Millum annað hevur skipið landað 3200 tons av svartjaftoí írska býnum Killybegs, og 3300 tons av svartkjafti í Skagen í fjør.
Svartkjafturin verður landaður til ídnað meðan makrelurin verður landaður til matna og hevur eitt nógv hægri virði.


text:
Í morgin er mentunnarnáttin í Reykjavík, og eitt av heilt stóru tiltøkunum hendan dagin er Reykjavík Maraton, sum tilsamans hevur 12.000 luttakarar í ár. Tá eru allir renniteinarnir taldir við. Millum øll hesi mongu fólkini eru eisini fleiri føroyingar. Sera merkisvert er, at Hvistan úr Suðuroy er á sínum fyrsta felags uttanlandstúri, og tey hava megnað at savna saman heili 27 rennarar, sum fara at umboða reyðu litir felagsins í Reykjavíkar gøtum í morgin . Flestu teirra verða við í hálvum maraton.
Hvistan í Reykjavík. Nýggi formaðurin hevur gjørt eitt stórt arbeiði við at menna motiónsrenningina í Suðuroy
Tey bláu úr Havnini eru eisini væl umboðað í Reykjavík, og eru tey bara ein ella tvey færri enn suðuroyingarnir. Flestu Bragdarrennararnir fara at renna fulla teinin. Væl liggur fyri at fáa góðar tíðir í Reykjavík, tí rutan er rættiliga fløt og hitin ofta sera hóskandi. Heldur ikki er trongligt hjá maratonrennarunum, so øll fáa runnið frítt.
Bragdið í Reykjavík. Tilsamans munnu hesi eftir hondini eiga nakað nógvar maratonrenningar á bók
Stóra føroyska umboðanin hevur vakt ans í Íslandi, og hetta fór heldur ikki framvið hjá Mogguni, sum hevur hesa greinina um føroyingarnar
Í Bragdinum ætla tey ikki bara at renna. Tórshavn Marathon skal allatíðina mennast, og hevur Bragdið tí valt at hava bás við á marathon-expo. Tað er Robert Vilhelmsen, sum stendur fyri hesum. Heilt nógvir útlendingar koma til Reykjavíkar at renna, og tað er heilt víst eitt gott hugskot, at sýna okkara vakra Tórshavn Marathon fram fyri bæði íslendingum og teirra útlendsku rennigestum.
Básurin hjá Tórshavn Marathon í Reykjavík


text:
Blunda mítt barn
Text: Jóan Petur Andreasen Lag: Nicolina Jacobsen
Blunda mítt barn, far í dreymanna verð
sveimar tú tá út á stjørnulandsferð.
Blómandi dalar tú fyri tær sær,
dreymur er blóma, sum veksir í tær.
Sóljan ið sprettur er vinurin tín,
lyngurin, græsið er títt summarlín.
Summardá angi fær sólina nær.
Dreymur er blóma, sum veksir í tær.
Dreymaferð, dreymaverð
veksir har tú er.
Og tá tú vaknar smílandi,
tá veit eg at tú vil:
Siga frá ferð tíni úti í verð,
dreymurin vakur sum blómurnar er,
Trúgv tín á dreymar er als ikki fjar,
dreymur er blóma, sum veksir í tær
---
Trúgv tín á dreymar er als ikki fjar
- dreymur er blóma, sum veksir í tær.


text:
28. februar 2016
Nýggj nevnd stór mál fyri framman
Á aðalfundi hjá Føroya Ríðingarfelag á stovningardegi felagsins 25/2, var nýggj nevnd vald. Tveir
Formansfrágreiðing fyri 2015
26. februar 2016
9. februar 2016
Aðalfundur 25/2 kl 19
7. februar 2016
Jón vann Ringríðingina
Árliga siðbundna ringríðingin hjá Føroya Ríðingarfelag var í Reiðhøllini í gjár.
Vanlig fólk sláa tunnu og froskmenn gera tað á sjónum, men reiðfólkini úti í Havnardali tey ríða ringríðing á føstulávint. Hetta er kapping har tú á rossabaki skal stýra ein pinn inn í ein pinkulítlan ring ið er festur á ein magnet sum hongur á áleið tveir metra hædd.
Hjá teimum vaksnu skal hetta gerast meðan rossið er í lopi, tað sigur seg sjálvt at hetta er ein kunstur, hetta bæði at halda rossinum í lop, halda javnvágini og so samstundis stýra pinnin í ringin.
Vinnari í ár gjørdist Jón Johansen á hestinum Muggur. Hjá teimum ungu vann Helena D. Thomsen á ryssuni Elska
3. februar 2016
Høllin upptikin mikukvøld
Áminning !!
Vegna undirvísing er Reiðhøllin upptikin komandi 6 mikukvøldini millum kl 18 og 22.
Nevndin
Vegna undirvísing er Reiðhøllin upptikin komandi 6 mikukvøldini millum kl 18 og 22.
Nevndin
2. februar 2016
Lið til undirvísing
Her er so uppdeilingin og møtitíðir til ríðiundirvísing sum byrjar í morgin mikudag 3/2 kl 18.
Tey sum eru sloppin við skula minnast til at gjalda kr. 750,- á kt. 6460-150.658.9 viðm. ríðiskeið og navn.
Tey sum eru sloppin við skula minnast til at gjalda kr. 750,- á kt. 6460-150.658.9 viðm. ríðiskeið og navn.
Abonner på: Indlæg (Atom)


text:
Havstovurnar í Føroyum, Noregi og Íslandi hava í dag kunngjørt úrslitið av yvirlits trolingunum í summar.
Allir tríggir stovnarnir eru í minking í mun til úrslitið av kanningunum í fjør. Kanningarnar vísa, at stovnurin av norðhavssild er 24% minni í vekt í ár í mun til í fjør. Mest var at síggja av sild í økinum í ein útnyrðing úr Føroyum og eystan og norðanfyri Ísland.
Í kanningunum í ár verður stovnurin av svartkjafti mettur at verða 11% minni enn fyri einum ári síðan. Svartkjafturin var at síggja í so at siga øllum kanningarøkinum, burtursæð frá økinum við køldum sjógvi í Eysturgrønlandi og norðan fyri Ísland.
Størsta afturgongdin er í stovninum av makreli. Mett verður, at stovnurin er 40% minni enn fyri einum ári síðan, og 30% minni enn meðal seinastu fimm árini. Í tali er minkingin 30%, og sostatt er meðalvektin minni.
Granskararnir meta, at nógv tann størsta minkingin í makrelstovninum er vestanfyri í íslendskum og grønlendskum sjógv. Har verður mett, at minkingin er 76% sammett við 2017 kanningarnar. Á leiðunum eystanfyri og í ein landnyrðing er afturgongdin 21%.
Hitaviðurskiftini í sjónum verða eisini kannað. Úrslitið vísir, at uppi í sjónum sunnan fyri og vestan fyri Ísland var hitin 1-2 stig minni enn meðal seinastu 20 árini. Í stórum pørtum av Norðhavinum var hitin um meðal. Granskararnir halda, at hitin í sjónum kann vera orsøkin til, at størsta minkingin í makrelstovninum er á teimum vestaru leiðunum.
Hóast kanningarnar vísa, at samlaða vektin í øllum trimum stovnunum er munandi minni í ár, er tó ikki vist, at minkingin í kvotunum verður líka so stór, tí fleiri onnur viðurskifti verða tikin við í útrokningarnar. Millum annað ávirka eggteljingarnar sunnanfyri og tilgongdin til stovnarnar.
Stovnsmetingarnar og tilmælini frá ICES um heildarveiðuna næsta ár verða kunngjørd tann 28. september. Strandalondini fara at viðgera tilmælini á fundi í London í døgunum frá 8. til 12. oktober.
Hóast útlit er fyri, at allar kvoturnar verða minni í 2019, so skal havast í huga, at føroysku kvoturnar av uppisjóvarfiski eru munandi hækkaðar seinastu árini. Nú ongin strandalandaavtala er um hvørki norðhavssild ella svartkjaft, seta londini sær hægri kvotur, og mett verður, at hesir báðir stovnarnir verða yvirfiskaðir við 25% í um til tilmælini hjá ICES.
Í fimm-ára makrelavtaluni við ES og Noreg, sum gongur út á nýggjárinum, fingu Føroyar góð 7% meira í sín part. Kvotan, sum Føroyar hava sett sær av norðhavssild er góð 14% hægri enn tað, sum vit áttu í gamla býtinum, meðan svartkjaftakvotan er sett góð 11% hægri.
Kelda: Nótaskip
SáH


text:
"Eg havi sagt tað, og Eg skal eisini lata tað koma" Es. 46,11
Gud hevur eina ætlan fyri tínum lívi, sum krevur, at okkurt skal henda eina ávísa tíð. Og av tí at hann sær ta stóru myndina, og tú bara arbeiðir við avmarkaðum upplýsingum, skalt tú líta á hann – sjálvt tá ið tú ikki sært, hvussu alt fer at henda. Gud kann brúka eitt mist samband ella starv og gera tað so, 'at alt samvirkar til góða' fyri teg. Trupulleikin er, at meðan hann ger alt hetta, kann tað viðhvørt kennast bæði ótýdligt og ússaligt hjá tær.
782 ár fyri føðing Jesusar segði Mika profetur, at Jesus fór at verða føddur í Betlehem (les Mika 5,2). Men Maria og Jósef búðu í Nazaret. So hvussu loysti Gud henda tvørleikan?
Tann rómverski Augustus keisari gjørdi av at hava manntal: "Tá fóru øll at lata seg skriva, hvør til sín egna bý. Eisini Jósef fór úr Galilea, úr býnum Nazaret, til Judea, til bý Dávids, sum eitur Betlehem – tí hann var av húsi og ætt Dávids –at lata seg skriva, saman við Mariu, trúlovaðu síni, sum var við barn. Meðan tey nú vóru har, kom tíðin, at hon skuldi eiga. Og hon átti son sín, hin frumborna, og sveipaði Hann og legði Hann í krubbu ..." (Luk. 2,3-7)
Stúrir tú fyri framtíðini? "Bíða eftir Harranum og halt teg á vegi Hansara! So skal Hann seta teg høgt, so tú arvar landið ..." (Sálm. 37,34)
Sissa teg. Tann Gud, sum sá til, at sonur hansara bleiv føddur inn í røttu familjuna røttu tíðina og á rætta staðnum, er tann, ið tekur sær av tær í dag.
Úr "... et Ord til Dagen" 26. desember 2019
(Erla Berghamar týddi)
Dániel varð noyddur til at gera av, um hann vildi vera ein, sum lagar seg, ....Les meira
Bíblian sigur, at " Dániel setti sær fyri, at hann skuldi ikki gera seg óreinan við mati kongsins ella við víninum, ið hann drakk ..."Les meira
Í USA síggjast av og á bilar við teksti á kúfangaranum, sum sigur, at barnið hjá eigaranum er 'heiðursstudentur' á ávísum skúla.Les meira
"... biðið, fyri at tit skulu ikki falla í freisting!" Matt. 26,41Les meira
"Játta vit syndir okkara, er Hann trúfastur og rættvísur, so Hann fyrigevur okkum syndirnar og reinsar okkum frá allari órættvísi.Les meira
Har sum tú býrt, har er heim títt ella bústaður tín. Tá ið tú prísar Gudi, sigur tú: "Kenn teg heima her, Harri."Les meira
Tá ið tú kannar tíni mistøk, sært tú, at tað var hugsanarhátturin ta løtuna, sum var orsøkin, og tað er tí, tú ert noyddur til at halda á at bjóða tínum egnu hugsanum av.Les meira
Um ein, tú elskar, sorar hjartað og svíkur álit títt, verður tú viðkvæmur.Les meira
Tað ber til at lovprísa Gudi alt ov lítið, men tú kanst ongantíð prísa honum ov nógv.Les meira
Paulus skrivar: "At hann skuldi víkja frá mær, bað eg Harran um tríggjar ferðir.Les meira
"... fyri at eg skal ikki gera meg stóran ..." 2. Kor 12,7Les meira
Tey bíbliukønu eru ikki samd um, hvat "tornurin" hjá Paulusi var.Les meira


text:
Mannagongdir, tá ið upplýsingar verða skrásettar og brúktar í sambandi við at persónar verða skrásettir í limaskránna hjá FK.
Galdandi frá 1. september 2015.
Yvirlit
- Bakgrund
- Skráseting av upplýsingum
- Tá upplýsingar verða brúktar
- Upplýsingar verða ikki latnar øðrum
- Innlit í egnar upplýsingar
- Tá upplýsingar verða strikaðar
- Trygd
- Broytingar
1. Bakgrund
FK rekur eina limaskrá, har ið persónligar upplýsingar verða skrásettar og viðgjørdar við elektroniskum miðlum og við at limakortið verður skannað, tá ið keypt verður í handlum FK ella hjá møguligum samstarvspartnara.
Persónligu upplýsingarnar verða viðgjørdar samsvarandi løgtingslóg nr. 73/2001 um viðgerð av persónsupplýsingum og kunngerð nr. 28/2003 um trygd í sambandi við viðgerð av persónsupplýsingum. Viðgerðin fer fram hjá Coop Danmark A/S sambært avtalu millum partarnar um dátuviðgerð og annars sambært somu reglum, sum til eina og hvørja tíð eru galdandi fyri dátur hjá Coop Danmark.
2. Skráseting av upplýsingum
2.1. Upplýsingar um persón, húski og áhugamál
Upplýsingar, ið verða latnar FK, tá limaskapur verður teknaður, verða skrásettar. M.a. verða hesar upplýsingar skrásettar: Navn, bústaður, telefonnummar, føðingardagur, teldupostur, handilsatknýti umframt upplýsingar um húski og um áhugamál.
Mælt verður limum til, egna vegna at eftirkanna, at allar skrásettar upplýsingar um persón, húski og áhugamál eru rættar. Harumframt verður mælt limunum til at dagføra hesar upplýsingar, tá ið broytingar verða framdar.
Upplýsingarnar um persón, húski og áhugamál verða dagførdar á heimasíðuni www.fk.fo/limir, ella við at útfylla oyðiblað, sum fæst í tínum FK-handli.
2.2. Keypsupplýsingar
Hvørja ferð limakortið ella onnur kort, sum hoyra til limakortið, verða brúkt, verður nýtslan skrásett.
Tá limakortið ella onnur kort, sum hoyra til limakortið verða brúkt í sambandi við keypið, verður skráset, hvar og nær kortið er brúkt, hvørjar vørur eru keyptar og fyri hvønn prís vørurnar eru keyptar.
3. Tá upplýsingar verða brúktar
3.1. Keypsupplýsingar
Upplýsingar um tað samlaða keypið, sum eru skrásettar á limakorti og øðrum kortum, sum hoyra til limakortið, verða brúktar til at leggja til rættis teir limafyrimunir, sum limurin hevur vunnið sær við at brúka kortið, tá ið keypt verður í FK.
Upplýsingar í sambandi við keyp av stakvørum kunnu verða brúktar saman við upplýsingum um persón, húski og áhugamál, við tí fyri eyga at bólka limin saman við øðrum limum við líknandi keypsvanum. Hetta verður gjørt javnan.
Á tekningini niðan fyri sæst, hvussu dátur frá keypskvittanini kunnu verða brúktar til at bólka limirnar í sonevndar keypsprofilar:
Tá limur fær limatilboð við telduposti fær hann tilboð, sum eisini kunnu koma frá møguligum samstarvspartnarum hjá FK. Tilboðið er í høvuðsheitum sett saman við støði í sjálvari limatekningini, men einstøk átøk kunnu taka støði í keypsprofilinum hjá liminum, har hugt verður eftir persóns-, húskja- og áhugaupplýsingum.
Upplýsingarnar um limirnar og teirra keyp skal FK harumframt brúka hagfrøðiliga fyri at fáa til vega almenna vitan um brúkaraatferð, til at menna limaskránna, til at menna og betra handlar, vøruúrval og tilboð, umfram til at gera marknaðargreiningar og samskifta við samstarvspartar um hetta. FK letur ongar upplýsingar frá sær, sum kunnu vísa aftur til ávísar persónar.
3.2. Teldupostur
Tann uppgivni teldupostbústaðurin hjá liminum verður brúktur til at senda virkanarleinki, innritanarupplýsingar, felagsfráboðanir og – um limurin hevur givið samtykki – at senda tilboð um vørur frá FK ella møguligum samstarvspartnarum í limaskránni, sum lýst oman fyri undir 3.1.
4. Upplýsingar verða ikki latnar øðrum
Bert FK hevur atgongd til tær í petti 2 nevndu upplýsingar. Upplýsingar verða ikki latnar triðjaparti uttan samtykki frá liminum um hetta. Tó kunnu upplýsingar verða latnar einum myndugleika, um hetta er av almannagagnligum áhuga, ella um dómaraúrskurður krevur tað, t.d. í sambandi við at lógarbrot skulu greiðast. Tilboð, tíðindi og limafyrimunir verða altíð send limunum umvegis FK.
5. Innlit í egnar upplýsingar
Nærri upplýsingar fáast við at venda sær til FK, Føroya Keypssantøku, høvuðsskrivstovuna.
Tá limir venda sær til FK, verða krøv sett um skjalprógv, at tryggja, at upplýsingar verða latnir rætta viðkomandi.
6. Tá upplýsingar verða strikaðar
Persóns-, húskja- og áhugaupplýsingar verða ikki strikaðar, men kunnu verða dagførdar, alt meðan limaskapurin varir.
Keypsupplýsingar verða strikaðar í seinasta lagi 5 ár eftir endan á tí kalendaraári, keypið er farið fram í.
Tá limur meldar seg út ella limaskapurin á annan hátt heldur uppat, verða allar upplýsingar strikaðar, sum ikki annars verða kravdar at verða goymdar sambært lóggávuni.
7. Trygd
7.1. Hjá Coop
Coop Danmark er dátuviðgerði hjá FK og kann sum slíkur ikki nýta dátur hjá FK til annað enn tað, sum verður gjørt vegna FK, so sum tilskilað verður í dátuviðgerðaravtaluni millum FK og Coop Danmark. Coop Danmark lýkur treytirnar hjá (danska) Dátueftirlitinum um trygd í sambandi við viðgerð av persónsupplýsingum, sum privat virki hevur fráboðað Dátueftirlitinum. T.d. hava einans starvsfólk við serligum myndugleika atgongd til upplýsingarnar. Upplýsingarnar verða goymdar og viðgjørdar í serliga tryggjaðum umhvørvi. Undirveitarar, sum viðgera dátur fyri Coop Danmark skulu lúka somu treytir um trygd.
Tá dátur verða fluttar millum telduna hjá liminum og FK ella Coop, ella millum FK og Coop og møguligan samstarvspartnara, verður hetta framt við SSL-kryptering.
7.2. Ráð til einstaka limin
Persónliga innritanarkodan, ið verður latin limunum, tá ið teir tekna seg, gevur teimum atgongd til at gera limaskrásetingina lidna við upplýsingum so sum navni, bústaði og slíkum. Mælt verður liminum til at verja egnar upplýsingar við ikki at lata øðrum óviðkomandi persónligu innritanarkoduna.
Teldupostur verður vanliga ikki sendur krypteraður. Tað áliggur liminum sjálvum at tryggja sín egna teldupostbústað ímóti ólógligari nýtslu.
8. Broytingar
Tá broytingar verða gjørdar í samtykkisváttan ella týðandi broytingar verða gjørdar í dátupolitikkinum, verða limirnir kunnaðir við telduposti, og teir skulu boða frá, at teir góðtaka broyttu treytirnar.


text:
7232.11 - Evropisk mentasøga II. Romantikkur - modernisma
Skeiðsnummar
7232.11
Heiti
Evropisk mentasøga II. Romantikkur - modernisma
ECTS
9
Endamál
At nema sær kunnleika og vitan um bókmentir, listasøgu, søgu og heimspeki í tíðarskeiðinum uml. 1790 til 1920
Innihald
Gjøgnum arbeiði við bókmentum, málningalist, tónleiki, søgu og heimspeki skal tann lesandi fá innlit í bókmenta- og listarákin romantikkur, nýbrotio og modernismu ella modernitet, Romantikkur Men menniskjans vit og skil hevur sínar avmarkingar, og í seinnu helvt av 1700-talinum spíraði fram ein rørsla, sum rættiliga skjótt fekk heitið romantikkur. Romantiska tíðarskeiðið verður vanliga sett at vara frá umleið 1790 til 1870. Ì romantikkini var dentur lagdur á hugflog, kenslur, innlivan, og at menniskja er partur av størri heild, sum tað ikki til fulnar kann fáa innlit í. Meginhugsanin í romantikkini var, at einstaka menniskja ikki bara er einstaklingur, men partur av einum fólki, t.v.s. einari tjóð og einari søgu (tjóðskaparromantikkur), og harumframt ein evarska lítil partur av størri alheimi, sum tað bert í løtum við hugflogi og/ella innlivan kann fáa eina lítla hóming av, t.d. úti í náttúruni ella í listini, tónleikinum og bókmentunum (universalromantikkur). Eins og upplýsingarstevnan í 1700-talinum fekk romantikkin í 1800-talinum, serliga tjóðskaparromantikkin, víðfevndar politiskar avleiðingar. Nýbrotið Í seinnu helvt av 1800-talinum tók seg upp eitt rák ímóti romantikkini. Romantikkin varð hildin at vera í so innhugsin, veruleikafjar og sveimandi. Funnist varð m.a. at, at romantikkin mest snúði seg um dreymar og longsul, t.v.s. ikki um veruleikan. Í Englandi og Fraklandi komu út sonevndar realistiskar bókmentir, og kravið til bókmentirnar var nú, at tær skuldu snúgva seg um veruliga lívið hjá fólkið, gera fólk tilvitað og upplýst um samfelag, persónlig rættindi (t.d. hjá kvinnum), moral o.s.fr. Danski bókmentafrøðingurin Georg Brandes kom við hesum hugsanum til Danmarkar, eftir at hann hevði ferðast kring Evropa í 1860’unum, og í 1871 byrjaði hann ta fyrilestrarøð á lærda háskúlanum í Keypmannahavn, sum vanliga verður roknað sum byrjanin til sonevnda ”Nýbrotið” í norðurlendskum bókmentum. Í Norðurlondum gjørdist “Nýbrotið” eitt greitt og væl skilmarkað hugtak, men tað endurspeglaði eitt rák, sum gjørdi seg galdandi um alt Evropa. Bókmentirnar skuldu taka upp og viðgera trupulleikar í samfelagnum. Bæði innihaldsliga og í málburði skuldu bókmentirnar gera upp við tað siðbundna, serliga romantikkina. Í veruleikanum bygdi Brandes sína uppgerð á hugsanirnar úr upplýsingartíðini, og hetta var hann tilvitaður um. Tað ráddi um at upplýsa fólkið, fáa fólk at hugsa og seta spurnartekin við viðurskifti í samfelagnum og á tann hátt lata upp fyri tí nýggja, t.v.s. nýggjum hugsanum og nýggjum møguleikum í einum samfelag, sum áhaldandi var undir ógvisligum broytingum. Við “Nýbrotinum” var sostatt eisini latið upp fyri tí ørgrynnu av bókmentaligum og listarligum rákum, sum komu at eyðkenna 20.øld. Modernisman byrjar við, at "Gud er deyður" um leið 1880 og fyribils endar við, at "Tann besti av øllum heimum” gongur til grundar sum úrslit av ræðuleikunum í fyrra heimsbardaga. Modernisman setur spurning við ímyndina av einum stórum, savnandi og samanhangandi veruleika handan tað, ið verður sansað. Í modernitetinum varnast tú eina kenslu av fyrring og sundurlyndi, m.a. tí at tøttu bondini millum menniskju losna. Øðrumegin gevur hetta einstaklinginum høvi at allysa seg sjálvan, men tað dregur mangan bæði einsemi og rótloysi við sær. Einstaklingurin varnast, at hann ikki við sínum máli einans kann lýsa veruleikan og siga frá sínum royndum; honum vantar evnini at siga frá tómleika og fyrring í einum heimi, sum ikki longur setur fastar karmar um, hvussu hann skal bera seg at. Listin er eisini ivandi, um skilvísi og vísindi kunnu stýra samfelagnum fram ímóti framstigi og vælferð. Krepputilvitskan í modernismuni kemur fram bæði í innihaldi, formi og sniði, og listin handar víðari eitt paradgmuskifti í metafysikkini, subjektinum, málinum og samfelagnum bæði í Evropa og USA. Ein nýskapandi og øðrvísi list skal siga frá einum nýggjum veruleika undir teimum treytum, modernaða tilveran setur. Moderniteturin er rák, sum setur síni merki bæði í menniskjuna og listina bæði í 20. og 21. øld, har heimurin alsamt broytist og alssamt verður máað burtur av siðvenjum og virðum.
Próvtøkuháttur
Virkin luttøka og 80% hjávera.


text:
Enn vita vit ikki nógv um bilin, men tað frættist at Ioniq 6 kemur at vera ein el-drivin sedan bilur ,ið kemur at fáa íblástur frá Hyundai Prophecy frumsniðsbilinum.
MG hevur júst avdúka fyrstu myndirnar av teirra spildurnýggja el-drivna Cyberster. MG ferð at vísa bilin alment fram á Shanghai Auto Show, ið er tann 21. til 28. apríl í ár.
Genesis er luxus merkið hjá Hyundai, eins og Lexus er hjá Toyota. Genesis X er ein háorku el-drivin coupe bilur, ið skal kappast við bilar so sum Mercedes E-Class Coupe, BMW M8 Gran Coupe, Tesla Model S
Hetta er eitt frumsnið av bilinum, men hesin bilurin hevur heilt serligan týdning fyri Lexus, og vísur hvat í vit hava í væntu frá Lexus í framtíðini.
Tað er heimskenda verkstaðið West Coast Customs, ið hava umbygt hendan Rolls-Royce Wraith við íblástri frá frumritsbilinum Rolls-Royce Vision. Hesa útgávuna West Coast Custom valt at nevna Rolls-Royce Uriel – The light of God
Rolls-Royce vilja eisini vera við í spælinum um elbilarnar Slatur gongur um at Rolls-Royce fyrireikar seg til at kappast við hinar bilasmiðjurnar um at selja luksus elbilar. BMW fyritøkan, ið eigur Rolls-Royce, hevur fyri kortum skráset navnið Silent Shadow sum Trademark, hjá týsku patentstovuni. Silent Shadow, vísur til víðagitnu Silver Shadow útgávuna, ið var best […]


text:
Eg havi júst verið í New Zealandi, deiligur túrur, har er summar í løtuni, so sólin skein fyri tað mesta. Ótrúliga vakur náttúra, eitt veruliga bergtakandi land. Meðan eg var har, vóru tað serliga tvær hendingar sum fingu nógv pláss í fjølmiðlunum. Fyrsta hendingin var eitt ódnarveður, sum sundursmildraði eina av teimum minnu oyggjunum, hetta var eitt ræðuligt ódnarveður og øll húsini á oynni fórust.
Næsta hendingin var, tá ein grind gjørdi landgongd á einari av hinum oyggjunum. Hetta var ein grind á 80 hvalir, ein fittur døgurða biti til New Zealendarar hugsaðu vit. Men nei, ístaðin fyri at drepa hesar stakkals hvalir, sum gjørdu landgongd, so fóru New Zealendarar mannsterkir frá húsum, at bjarga hesum neyðars hvalum.
Hetta varð kalla ein stór náttúru vanlukka, í samfullar 24 tímar royndu menn og konir at skumpa hesar hvalir út aftur á sjógv. Onnur stoyttu sjógv á svørtu kropparnar, soleiðis at teir ikki skuldu torna og doyggja, alt meðan hvalirnir spakuliga stoktust livandi í heitu sólini. Tá teir 24 tímarnir vóru farnir, vóru 15 hvalir slopnir aftur á sjógv, og tann seinasti av hinum 65 hvalunum var deyður.
Bjargingarfólkið var ólukkuligt, tíðindamaðurin var ólukkuligur, og býráðið á oynni var ólukkuligt. Ja, Býráðið var so ólukkuligt, at strondin var gjørd til friðhalga land, eingin hevði loyvið at fara oman á hetta heilaga sorgarstað, áðrenn líkini av hesum hábærsligu sjóverðum vóru burtur. Tá eg fór úr New Zealandi var enn ikki avgjørt um hvalirnir skuldu sleppa at liggja á strondini, til náttúran tók teir burtur, ella um kommunan skuldi taka teir burtur.
Meðan hetta mál fylti New Zealendsku fjølmiðlarnar, fylti málið um Jørgen Niclassen føroysku miðlarnar, og eg kann ikki heilt halda mær aftur frá at draga paralellir. Eg skal ikki fara og leggja meg út í um Jørgen er ein banditt ella ikki, ella um hvussu væl hansara leiklutur er í hesum máli luktar, men tá frágreiðingin ikki heilt klárt fríkendi Jørgen, var tað heilt týðuligt at Jørgen hevði gjørt landgongd. Sum politiska støðan er í dag var nemmasta og besta loysnin at skera Jørgen á háls beinanvegin, fólkaflokkurin kundi hervið fingið grind til døgurða (eitt sindur av trúvirði).
Men okkara fitti Løgmaður helt at synd var í hesum stakkals hvali, og eins og ein New Zealendari royndi hann at skumpa Jørgen út aftur, meðan restin av fólkaflokkinum oysti vatn á Jørgen. Men úrslitið var tað sama sum í New Zealandi, hvalurin var gjøgnumstoktur livandi í sólini, jú gamaní Jørgen hevur vunnið nógva samkenslu millum fólk, men mundi sviðin ikki vera øðiligur í tingsalinum, eg yvist í um tað veruliga var vert sviðan.


text:
Vardir bústaðir - tað gongur ikki fyri seið!
23. mars 2019
Stórar ætlanir
Til jóla í 2017 legði landsstýriskvinnan í almannamálum tríggjar verklagslógir fyri Løgtingið. Lógirnar vóru hesar:
- Uppskot til løgtingslóg um at byggja tveir vardar bústaðir í Tórshavn
- Uppskot til løgtingslóg um at byggja eitt búheim og umlættingarheim í Tórshavn til børn og ung við autismu
- Uppskot til løgtingslóg um at byggja barnaheim í Tórshavn
Stórar ætlanir hjá landsstýriskvinnuni, og fingu lógaruppskotini samanumtikið góða undirtøku í Løgtinginum. Nú skuldi ferð setast á átrokandi og neyðugar byggiverkætlanir.
Stígur kemur í
So gongur tíðin, men lítið sæst til, at ferð kemur á verkætlanirnar. Tingfólk og onnur hava spurt eftir hesum ætlanum, og um hvat hendir, men ásannast má, at enn er einki ítøkiligt at síggja til verkætlanirnar.
Men nú er yvirskrift at síggja á in.fo, sum ber heitið: Fara undir at gera heim til børn og ung við autismu.
Frálíkt, nú verður endiliga farið í gongd við at byggja hetta heim. Men nei!
Ikki verður farið í gongd við at byggja, sjálvt um byggiskráin hevur verið klár síðani mars 2018. Nei, nústaðni verður farið undir víðari projektering, og sambært tíðarætlanini byrjar sjálv byggingin ikki fyrr enn í apríl 2020. Tað er tað, sum stendur á in.fo.
Tað dregur út
Tað er tó ótrúligt, at so seint gongur. Samgongan flaggaði við hesum málum til jóla í 2017, men einki er bygt enn. Nú kunnar landsstýriskvinnan um at byrjað verður ikki at byggja fyrr enn í apríl 2020. Altso um eitt gott ár.
At ríða sama dag, sum saðlað verður – tað hevur verið hildið at vera ein dygd, men í hesum málum verður, ið hvussu so er, ikki riðið sama dag, sum saðlað verður.
Magnus Rasmussen
løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin
RN
Aftur


text:
Dvørggrælingur
Dvørggrælingur (frøðiheiti - Calidris minuta) er bert 14 - 15,5 cm, og er ein av teimum minstu grælingunum. Hann eigur norðaliga á frostmýrunum og er í vetrarvist í Afrika. Dvørggrælingur minnir um sandgræling, men er minni. Nevið er stutt, kroppurin rundvaksin. Ofta er hann saman við øðrum nærskyldum fugli, og tá sæst skilliga, at hann til dømis er væl minni enn fjallmurra. Hann er einasti grælingur, tá ið hugsað verður um støddina, sum er regluliga í Norðuratlantshavi, men hinir smærru grælingarnir koma eisini henda vegin. Dvørggrælingur er tó sera sjáldsamur hjá okkum.
Fáir dvørggrælingar síggjast í skotsku oyggjaflokkunum, har hann sæst saman við øðrum grælingum, tá ið teir flyta um heystið. Í Íslandi og Føroyum er dvørggrælingurin sjáldsamari. Hann eigur í Ásia og Evropa norðarlaga í frostmýrunum og flytur um Vesturevropa um heystið.


text:
Utah
Utah er ein lutstatur í USA við 2,7 mió íbúgvar. Eyknevni er Býfluguhússtaturin (enskt: The Beehive State). Høvuðsstaðurin eitur Salt Lake City. Býurin eitur eftir Stóra Saltvatni, sum er so salt, at fiskur kann ikki liva í tí, men so vinna teir harafturfyri nógv salt úr tí. Eitt annað stórt vatn, Utahvatn, er har á leið, men í tí er vatnið ikki salt.
Í stakríkinum Utah hoyra 77 prosent av fólkinum til Jesu Kirkju av Seinastu Daga Heilagu ella mormonkirkjuna, sum hon vanliga verður nevnd.[1]
SøgaEdit
IndiánarnirEdit
Áðrenn evropearar komu, búðu indiánarnir í størsta partinum í statinum, sum nú verður nevnt Utah. Indiánarnir vóru vápnaðir við boga og ørvum, knívum og gøssum. Nógvir høvdu eisini tomahawk. Tomahawk var øks við steinhøvdi ella jarnhøvi. Í 18. øld keyptu teir eisini skotvápn frá evropeiskum keypmonnum.
Í tipunum var rúmsátt. Har vóru ból, brenni og øll neyðug útgerð. Tipurnar vóru gjørdar úr bisonhúð. Beinnálir hildu húðunum saman. Nógvir indiánar í Utah vóru eisini dugnaligir handverkarar. Teir gjørdu vakurt skrýdd pløgg og høvuðsprýði. Konurnar høvdu nógv at siga í ættini. Tær fingu til vega mat, seymaðu klæði og ansaðu børnum. Í Hopiættini í Suðurutah áttu konurnar eisini húsini og skipaðu fyri, hvussu bygt varð í bygdini.
LandafrøðiEdit
Í Súlnadali, Monument Valley, í Suðurutah stinga merkisverdar grótsúlur seg upp úr lendinum víða hvar. Vindur og sandur hevur máað burtur av helluni, men av tí at allur steinur er ikki líka harður, stendur harði steinurin eftir.
Í øldir hava fólk byrgt áir og grivið brunnar at veita vatn á oyðimerkurnar í Utah. Nógvastaðni, har oyðimørk var fyrr, er nú vallað og fruktagott lendi.


text:
Góðu limir
Bragdið hevur aðalfund mikukvøldið 24.februar kl. 19.00. Fundurin verður í hølunum hjá Klintra. Fyri vali standa tríggir nevndarlimir, Ann, Rógvi og Katrin og tey hava øll hug at halda fram.
Fundarskráin á aðalfundinum er hendan:
Val av fundarstjóra
Formaður sigur frá farna ári.
Framløga av roknskapi til samtyktar og status frá 1. jan. til aðalfundin.
Val av nevndarlimum og tiltakslimi.
Innkomin mál.
Framløga av fíggjarætlan og ætlanir fyri komandi ár.
Ymiskt
Mál, ið koma formanninum í hendi, skrivliga, seinast 7 dagar áðrenn fundin, verða viðgjørd.
Mál, ið koma formanninum í hendi eftir henda dag, kunnu verða viðgjørd á fundinum, um nevndin heldur hetta verða neyðugt.
Á aðalfundi kunnu lógaruppskot ikki verða viðgjørd ella lógarbroytingar gjørdar, uttan tær standa á fundarskránni, ið saman við uppskotinum skulu verða nevndini í hendi í seinasta lagi 2 vikur frammanundan aðalfundinum.
Vit vóna at nógvir limir møta og sum vanligt, bjóða vit ein góðan drekkamunn.


text:
Eitt starv sum sosialráðgevi hjá Barnaverndartænastuni við Skálafjørðin er leyst at søkja til setan 1. desember 2021 ella skjótast gjørligt. Arbeiðstíðin er full tíð.
Barnaverndartænastan við Skálafjørðin er eitt samstarv millum Nes, Sjóvar og Runavíkar kommunu, og vit halda til í hølum á Mýravegi 26 í Runavík. Á deildini starvast seks fólk, skrivari, sosialráðgevar og sálarfrøðingur.
Barnaverndartænastan arbeiðir sambært lóg um barnavernd.
Arbeiðsuppgávur
• málsviðgerð, kanningar og samrøður við børn og vaksin
• fyrireika mál til viðgerð í Barnaverndarnevndini
• samskipa og samstarva tvørfakliga við aðrar myndugleikar
• vera við í vaktarskipan hjá Barnaverndartænastuni
Vit ynskja okkum starvsfólk, sum
• hava góð samskiftis- og samstarvsevni
• vilja samstarva og duga at síggja loysnir
• tola at arbeiða undir trýsti
• hava yvirlit og kunna arbeiða sjálvstøðugt
Førleikakrøv
• Útbúgvin sosialráðgevi ella aðra viðkomandi útbúgving
• Viðkomandi royndir eru ein fyrimunur, men ongin treyt
Umsókn
Umsókn saman við prógvum og CV skal sendast umvegis starvslýsingina á runavik.fo/leys-storv í seinasta lagi fríggjadagin 15. oktober 2021.
Um ikki nóg nógvir umsøkjarar søkja starvið, tilskilar Barnaverndartænastan við Skálafjørðin sær rætt til at søkja av nýggjum.
Løn og setanarviðurskifti
Løn og setanarviðurskifti eftir sáttmála millum Starvsmannafelagið og Kommunala arbeiðsgevarafelagið.
Nærri upplýsingar
Nærri fæst at vita um starvið við at venda sær til Jenny Petersen, leiðara fyri Barnaverndartænastuna, á tlf. 237096.
Nes, Sjóvar- og Runavíkar kommuna samstarva um Barnaverndartænastuna sambært lóg um barnavernd. Í kommununum búgva á leið 6.500 fólk.
Preia ein vinSíggj onnur størv


text:
Rætt til at gerast limur í Rithøvundafelag Føroya hava tey, ið hava skrivað bók á føroyskum ella á annan hátt starvast sum rithøvundar.
Er ivi um upptøkurætt, verður málið avgjørt av stjórn felagsins.
Nýggir limir kunnu tekna seg við at fylla út umsóknina her á síðuni.
Limagjaldið er 500 kr. árliga og fellur til gjaldingar 1. februar umvegis Fastgjaldsskipanina hjá Elektron.
Sum limur hevur tú millum annað atgongd til limatiltøkini, RIT-salón, ið verða fyriskipað 4-5 ferðir um árið (einans fyri limir) og tú fært javnan eitt tíðindabræv sendandi við telduposti, har tú fært kunning um hvat nevndin fæst við og um onnur týdningarmikil mál.


text:
Mikið rumbul hevur verið at hoyrt um, at samgongan hevur tikið stig til at broyta mánaðarliga útgjaldið til pensjónistar.
Javnaðarflokkurin kann vissa um, at allir pensjonistar fáa meir at liva fyri í 2016. Samhaldsfasti skal hækka áðrenn grundupphæddin lækkar. Hetta er ein treyt, tí eingin skal hava minni eftir úr hesum skipanum.
Útgjøld verða samskipað
Samhaldsfasti og grundupphæddin í fólkapensjónini verda samskipað, soleiðis at útgjaldið verður tad sama. Grundupphæddin lækkar ikki, uttan útgjaldið úr samhaldsfasta hækkar. Eins nógv skal liggja eftir hjá pensjonistunum. Eingin pensjónistur fær minni útgjald av hesi samskipan. Umframt hetta, hækkar viðbótin við 150 krónum um mánaðin.
Fólkapensjónin og Samhaldsfasti eru tvey stykki av somu alin. Hetta eru skipanir, har vit í felag spara upp eftir førimuni og síðani býta javnt út til allar borgarar, tá ið teir koma til pensjónsaldurin.
At samskipa fólkapensjónina og útgjaldið úr samhaldsfasta er í samsvari við tann sosiala eldrapolitikk, sum byggir á sosialu kontraktina millum allar borgarar og millum ættarliðini. Fólkapensjónin frá 1959, ið var stórt frambrot fyri okkum sum vælferðarsamfelag, bygdi á sama leist sum samhaldsfasti byggir á. Eina sosiala kontrakt, sum fevnir um allar borgarar, og sum samstundis er ein kontrakt millum ættarlið.
Síðani í 1999 er grundupphæddin í fólkapensjónini ikki prísjavnað. Hendan upphædd er tískil minkað í virði á hvørjum ári. Skipanin hevur ikki megnað tørvin seinastu árini, og kemur als ikki at nøkta tørvin í árunum, sum koma. Forskattingin av pensjónunum, har pengarnir eru brúktir, ger at skipanin stendur fyri falli. Hetta, umframt at talið av pensjonistum økist nógv, krevur eina broyting av skipanini. Í verandi løtu eru karmarnir ótryggir.
Ein pensjónsskipan má liggja í tryggum kørmum, og tí er neyðugt at gera broytingar, sum framtíðartryggja vælferðina, eisini fyri eldru ættarliðini. At samskipa útgjøldini av fólkapensjónini og úr Samhaldsfasta, samstundis sum viðbótin verður hækkað, er ein gongd leið. Soleiðis tryggja vit pensjónina framyvir, uttan at lækkað samlaða útgjaldið úr samhaldsfasta og grundupphæddini. Eisini hækka vit viðbótina við 150 kr, so meiri verður til teir pensjonistar, ið bert hava fólkapensjón at liva av.
Meira at liva fyri
Við hesi samgonguni fáa pensjónistar, sum einans hava fólkapensjón at liva av, 150 krónur meira um mánaðin. Umframt hetta verður kringvarpsgjaldið umlagt, so allir stakir pensjonistar fáa 3000 kr meiri at liva fyri í 2016. Pensjonistar, ið liva saman sum hjún, fáa 2400 kr meir. Eisini munar skattalættin. Alt í alt, kunnu pensjonistar gleða seg til, at teir í 2016 fáa minst 4000 kr meiri at liva fyri.
Pensjónistar við egnari pensjónsuppsparing fáa í størri mun ágóða av skattalættanum. Teir pensjonistar, ið eru virknir á arbeiðsmarknaðinum koma somuleiðis at merkja skattalættan, ið lættir um hjá lág og miðalløntum upp í góðar 700 kr. um mánaðin.
Jónleif Johannesen, Javnaðarflokkurin


text:
Djóni Nolsøe Joensen
Djóni Nolsøe Joensen (føddur 21. august 1972[1]) er ein føroyskur námsfrøðingur og politikari (JF).
Hann er sonur Annu Nolsøe Joensen og Arna Weihe Joensen og uppvaksin á Glyvrum. Hann er giftur við Maritu Andrasardóttir og eigur trýggjar døtrar.
Hann er dagligur leiðari á Frítíðarskúlanum í Hoyvík.[2]
Politisk lívsleið[rætta | rætta wikitekst]
Hann stillaði upp til Løgtingsvalið 2015 uttan at verða valdur, men 17. september tók hann sæti á tingi, sum avloysari fyri Henrik Old, ið gjørdist samferðslumálaráðharri í stjórnini hjá Aksel V. Johannesen.
Løgtingsnevndir[rætta | rætta wikitekst]
- 2015- Limur í nevndini, ið hevur eftirlit við varhaldsfangum
- 2015- Limur í Trivnaðarnevndini[3]


text:
Hesar tænastur telja við í Nordik
Nordik er ein fyrimunaskipan, ið er sett soleiðis saman, at tú fært fleiri fyrimunir, jú meiri viðurskifti tú savnar hjá okkum.
Fyri at gerast partur av fyrimunaskipanini skalt tú hava lønarkontu og Netbanka í BankNordik. Harumframt skalt tú hava lán, kredittir og /ella íløgur hjá okkum fyri í minsta lagi 400.000 kr. til samans.
Nordik+ ella NordikPremium?
Tað er samlaða upphæddin á niðanfyri nevndu tænastum, ið avger, um tú kanst gerast Nordik+ ella NordikPremium-kundi.
Um samlaða upphæddin er millum 400.000 og 1 mió. kr., kanst tú verða Nordik+kundi. Er upphæddin omanfyri 1 mió. kr., kanst tú gerast NordikPremium-kundi.
- Salda á útlánum og kredittum
- Kursvirði á virðisbrævagoymslum hjá BankNordik, ið eru knýttar at Persónligari PensjónsRøkt, Persónligari OgnarRøkt, Ráðgevingaravtalu og serstøkum ognarrøktaravtalum
- Kursvirði á íløguprógvum frá íløgufeløgum, sum BankNordik samstarvar við
- Restskuld á DLR-realkredittlánum


text:
Alt vatnið fingið úr tunlinum
Leygarkvøldið var ein størri leki úr einum royndarboriholið Sandoyarmegin. Lekin fylti fremsta partin av tunlinum. Skjótt varð borið at og arbeiðið at tøma tunnilin gekk sera væl, m.a. takkað verið starvsfólkunum á verkætlanini, NCC, sløkkiliðunum á Sandoynni, KJ Hydralik, Tórshavnar Sløkkiliði, Klaksvíkar Sløkkiliði, Hans Egil Joensen, Faroe Ship, Páll Joensen og Finnleif Fagradal, sum veittu vitan, útgerð og fólk. Hetta takka vit teimum fyri.
Um 18 tíðina í kvøld, var alt vatnið fingið úr tunlinum og arbeiði við tunlinum heldur fram.
Í síðstu viku vóru annars boraðir 71 metrar. Í alt eru nú boraðir 3.681 metrar, av 10.785 metrum. Í Traðardali eru boraðir 2.002 metrar og á Gomlurætt eru boraðir 1.679 metrar.


text:
Sildbera-kaiin fór í briminum
Sildbera-kaiin bleiv bygd seinnapartin í trýssunum og hevur navnið eftir gamla Sildberanum hjá strandferðsluni.
Strandafaraskipini vóru javan á víkini við farmi, sum bleiv lossaður í árabátar og førdur til lands, men eftir at hesin fyrsti bryggjukanturin var gjørdur, bleiv sjáldan lossað á víkini. Sildberin, sum tá røkti farmasiglingina til Húsavíkar, kundi leggja at, um líkindini vóru til tað. Harav kemur navnið Sildbera-kaiin.
Sildbera-kaiin var ikki tað einasta.
Vegurin, sum nú eitur Sjógøta, er illa farin í fleiri støðum. Brimið hevur máað so nógv av bakkanum undir vegnum, at hann neyvan tolir nakra tunga ferðslu sum nú er, og longur suðuri - við Skipabakka - hevur brimið tikið ein part av vegnum, so har er ikki koyrandi.
Bakkaverjan við gróthúsini á Tumbakka hevur veruliga staði sína roynd, men er so illa farin, at nógvastaðni er alt máað undan henni, men gróthusini, sum eru eitt eyðkenni fyri Húsavík, hava kortini ongan skaða fingið.
Brimið, sum var í Húsavík leygardagin, var tað ringasta, sum nakar veit um at siga.


text:
FERÐAFÓLKATALIÐ RUNDAÐI 300.000 Í SEPTEMBER
Vøksturin í ferðafólkatalinum umvegis Vága Floghavn heldur fram. Til og við september høvdu 300.576 ferðafólk ferðast um flogvølln. Vøksturin í mun til somu tíð í fjør var 29.511 ferðafólk, sum svarar til 11%.
Samanborið við í fjør var tað ikki fyrr enn oktober var liðugur, at ferðafólkatalið kom upp á 300.000. Tað vil siga ein mánað seinni. Vøksturin fyri september í mun til september í fjør er 13,2 %.
Farmurin veksur eisini nógv. Fram til og við september eru 1213 tons farin um flogvøllin. Somu tíð í fjør var talið 433 tons. Framgongdin er 180%.


text:
Tíðindi
30-07-2021
Skulu børn og ung duga betur at svimja og bjarga lívi, eiga tey at læra at svimja í sjónum. Tað sigur Tore Kristian Aune, granskari í ítrótti og rørsluvísindum við Nord universitetið í Noregi. Í bókini Utendørs svømme- og livredningsopplæring setur hann spurnartekn við, hvørt tað er rætt at læra at svimja í svimjihyli og lívbjarging innandura. Tá ið talan er um at svimja í sjónum og streymasjógvi, er tað tá nóg gott, at tú hevur lært hetta innandura?
Aune tekur í bókini fram fyrimunirnar við at læra og menna hesar førleikarnar og samanber við royndirnar at læra hetta uttandura. Hann sigur frá, at eldri gransking vísir, at tað ber ikki til at vænta, at tá ið tú hevur lært at svimja í innandura hyli, so er tað ikki nóg gott fyri at klára at svimja í sjógvi ella streymasjóvi. Mestsum allar druknivanlukkur henda úti og ikki í svimjihyli.
– Gransking vísir, at vitanin úr einum umhvørvi ikki av sjálvum kann flytast yvir á eitt annað umhvørvi, í hesum førinum frá svimjing innandura til svimjing uttandura, sigur Aune.
Vanliga fer svimjiundirvísing fram við vegleiðing og læring í teknikki innandura í einum hyli. Í Noregi fara 93 prosent av druknivanlukkunum fram úti, meðan svimjing og lívbjarging fyri tað mesta verður lært inni.
– Eg haldi, at undirvísingin í svimjing og lívbjarging kann verða gjørd meiri áhugaverd og meiri verkliga nyttug um hon fer fram uttandura, sigur Aune.
Hann sigur, at undirvísingin verður betri í hyljum, um hon verður gjørd soleiðis, at hon minnir meiri um tað, sum skal til fyri at gerast góður svimjari í sjónum. Tað eru nógv dømi um tað. Í bókini verður eitt nú ein verkætlan úr Nýsælandi umrødd, har ein hylur eru gjørdur sum ein uttandura hylur við taraskógi, boyum og øðrum. Her venja næmingar í vanligum klæðum og í svimjiklæðum. Á henda hátt kunnu tey simulera eitt umhvørvi, sum líkist tí uttandura so nógv sum til ber. Umhvørvið, har svimjiundirvísingin fer fram, er ógvuliga týdningarmikil; ikki minst venjingarnar og uppgávurnar, sum næmingarnir skulu gera, til dømis at svimja í stórari aldu og streymasjógvi.
Gransking frá 1990-unum hevur eisini víst, at samrøðan millum svimjilæraran og næmingin hevur týdning fyri, hvussu næmingurin lærir. Best er at varpa ljós á tað ytra, tað er at meta um, hvussu munadyggar venjingarnar eru í staðin fyri um tær eru framdar rætt tekniskt.
Kelda: forskning.no
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
In mente
Savnssending
Mentan hevur sítt fasta pláss í útvarpinum, og í sendingini In mente verður í einari høvuðsfrásøgn viðgjørd evni sum eitt nú arkitekturur, bókmentir, dansur, filmslist, myndlist, sjónleikur, tónleikur og føroyskt mál.
Harumframt verður ein mentanarálmanakki, sum hvørja viku ger vart við tiltøk, ið fara fram á føroyska mentanarpallinum.
Fram í ljósið er táttur, har fólk, ið dáma og duga at skriva, men sum frammanundan eru heldur ókend á bókmentaliga pallinum, fáa høvi at gera vart við seg, til dømis við at lesa eina yrking ella brot úr øðrum skrivaðum tilfari.
Hevur tú hug at vera við, ert tú meiri enn vælkomin at senda okkum ein teldupost, har tú sigur eitt sindur um teg sjálva(n), eins og okkurt, tú hevur skrivað.
Teldupostbústaðurin er inmente@kvf.fo.
Vertur er Gunnar Nolsøe.


text:
Samandráttur.
Línuskip: Bara trý línuskip eru til fiskarí. Eitt landar mánadagin og hini landa helst seinni í vikuni. Tey fiska mest av toski, hýsu og longu. Fiskiskapurin er góður. Streymurin verður harður í næstu viku, men veðurforsøgnin sær góð út, so vit vanta at nøkur línusk fara avstað í vikuni. Frystilínuskipini sigla øll heim av Flemish Kap.
Útróður: Streymurin verður harður alla vikuna, men veðri verður brúkiligt, so kanska tað verður nakað av útróðri, hóast harðan streym.
Djúpvatnstrolarar: Allir liggja við bryggju, men helst fer onkur avstað í næstum.
Partrolarar: Teir flestu eru til fiskarí. Fiskaríð er gott fyri tíðina. Teir landa sum vikan gongur.
Trolbátar: Allir liggja við bryggju, men fara helst avstað tá veðri verður betri.
Garnaskip: Trý garnaskip fiska svartkalva. Fiskiskapurin er heldur fragari nú, men framvegis smáligur. Eitt landar mánadagin, meðan hini landa síðst í vikuni.
Heinta veðurforsøgnina her
Heinta alla metingina her


text:
Kalendarin fyri fyrra kappingarhálvár (oktober 2010 – mars 2011) er nú fastlagdur. FÍF hevur avgjørt, at Talentbólkurin skal til eina innandurakapping í Malmø seinasta vikuskifti í januar. Tí hevur kappingarnevndin avgjørt at flyta tvey av teimum fastløgdu umførunum í Vetrarkappinginin eina viku. Talan er um 3. og 4. umfar, sum eftir ætlan skulu rennast 29. januar og 19. februar. Hesi bæði umfør eru nú flutt til leygardagin 5. februar í Streymnesi og leygaragin 26. februar í Hvannasundi.
Her niðanfyri er .pdf skjal yvir fyrr hálvu av kappingarárinum 2010-2011 hjá FÍF.
Kappingarkalendari oktober 2010-mars 2011
Kalendarin liggur eisini í høvuðsbjálkanum á forsíðuni undir “kalendari” 🙂


text:
Posta
Posta (fyrr: Postverk Føroya) er almennur stovnur/fyritøka og stendur fyri postútbering í Føroyum. Heimastýrið yvirtók 1. apríl 1976 postverkið frá Post- og telegrafvæsenet í Danmark. Í hesum sambandi útskrivaði Føroya landsstýri búmerkja- og navnakapping. Í 2005 varð Postverk Føroya, sum tað nevndist tá, gjørt um til partafelag. Í 2009 fekk stovnurin nýtt navn og nýtt búmerki, nýggja navnið er Posta.[1] Landið eigur allan partapeningin í partafelagnum. Landsstýrismaðurin velur á hvørjum ári teir tríggjar limirnar í nevndini, meðan starvsfólkið velur tveir nevndarlimir.[2] Stjóri í Posta er Joel undir Leitinum.[3]
Nevndin[rætta | rætta wikitekst]
- Tummas Hanus Dam, formaður
- Brynhild Setberg
- Petur Holm
- Áslak Tausen
- Jens Peder Jensen
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Skjútsur[rætta | rætta wikitekst]
Áðrenn regluligt samband var komið, var serligt flutningslag neyðugt til tess at fáa fólk og boð oyggjanna millum. Hetta var skjútsskipanin. Hvør bygdin skuldi hava nevnara (eisini róptur skjútsskaffari), ið átti at fáa manning at føra fólk, brøv ella pakkar úr oyggj í oyggj.
Fyrsta lógin um skylduna at skjútsa kom í 1865, og løgtingið ásetti gjaldið fyri fimm ár í senn. Tað var ymiskt fyri tey trý sløgini: embætisskjúts fingu teir minst fyri, nakað meira fyri prestaskjúts og mest fyri almenningsskjúts. Lítið var goldið, men hetta var framstig, tí undan hesi lóg var einki gjald. Hvør birgur maður, 15-50 ár á aldri, hevði skyldu at skjútsa og fekk bót, noktaði hann.
At føra post úr einari oyggj í aðra var mangan vandasigling í mysing og brotasjógvi. Petur í Mattalág var millum teir fyrstu postførararnar. Hann hevur sagt frá eini ferð frá skjútstíðini. Bræv, skrivað í Havn, skuldi í Leirar í Hvalba. Tað var merkt K. T. – ið stóð fyri Kongelig Tjeneste – og Uopholdelig Befordring, ið bar í sær, at tað skuldi sendast beinanvegin, ið líkindi vóru. Nevnarin í Havn fekk brævið og tilnevndi mann at fara um reynið til Kirkjubøar, har hann handaði nevnaranum har brævið. Hesin fekk áttamannafar at føra brævið um fjørð. Har lendu teir í óbygdum, har nú Skopunarbygd er. Maður fór fimur á fóti teir 4 fjórðingarnar heim á Sand at geva nevnaranum har brævið. Hann so norðuraftur til bátsfelagar sínar, ið lógu og bíðaðu. Heimasandsnevnarin fekk nú mann til Dals við brævinum, haðani annar bátur fór við tí til Hvalbiar. Har var brævið latið prestinum í Leirum. Streymurin var harður og hann øtlaði sjógvin, so bátsmanningin noyddist at gista í Suðuroy, men har gjørdist liggjandi illveður, ið helt teimum veðurføstum í samfullar tvær vikur.
Skjútsskipanin helt sær til fyrra heimsbardaga, tá hon so við og við fjaraði burtur, tí at postgjøldini vóru lutfalsliga lægri.
Fyrsta føroyska posthúsið[rætta | rætta wikitekst]
Fyrsta føroyska posthúsið læt upp í Tórshavn tann 1. mars 1870. Tað var táverandi sýslumaðurin í Suðurstreymoyar sýslu, Hans Christopher Müller, sum stóð fyri posthúsinum tey fyrstu árini. 1. mars 1884 varð posthús latið upp á Tvøroyri. Tann 1. mai 1888 læt posthúsið í Klaksvík upp sum tað triðja posthúsið í landinum. Bæði á Tvøroyri og í Klaksvík vóru tað eisini sýslumenninir, ið høvdu postin um hendi.
Í 19. øld komu ikki fleiri posthús enn hesi trý. Eftir aldarskiftið kom tó rættilig gongd á. Í 1903 vórðu sjey posthús latin upp. Í 1905 fóru teir undir at smíða posthús í miðbýnum í Havn, og var tað tikið í nýtslu 1. desembur. Tað var avgreiðslumaðurin C.C.Danielsen (seinni postmeistari), ið fekk hetta í lag. Hetta var fyrsta hús í Føroyum til post burturav.
Tey næstu 25 árini verða posthús latin upp í so at siga hvørjari bygd í landinum. Tey flestu lótu upp í árinum 1918, tá 15 nýggj posthús koma. Frá seinast í sekstiárunum til dagin í dag eru fleiri posthús latin aftur. Postsamskiftið við hesar bygdir verður nú avgreitt av sonevndum avgreiðslupostboðum. Hendan broytingin er ein partur av skynsemisbroytingunum í føroyska postverkinum seinastu árini.
Trupult og vandamikið starv[rætta | rætta wikitekst]
Fyri at lýsa hvussu trupult tað var at at avgreiða postsamskiftið við bygdir og útoyggjar tey fyrstu árini, skal her sum dømi sigast frá, hvussu fram varð farið í Norðoyggjum fyri og eftir aldarskiftið. Postmaðurin í Klaksvík tók sær av at bera post til bygdirnar eystan Múla. Hann gekk um Áarskarð til Árnafjarðar og um Toftaskarð norður á Norðtoftir. Síðan hevði hann bygdirnar Depil, Norðdepil og Fossánes á Borðoynni. Á Viðoynni hevði hann Hvannasund og Viðareiði. Posturin til Múla varð lagdur til heintingar á Fossánesi og posturin til Svínoyar og Fugloyar varð lagdur til heintingar í Hvannasundi. Tá í tíðini skuldi postmaðurin úr Klaksvík eisini í hvørt hús í teim bygdum, hann røkti.
Sami postmaður fór við árabáti úr Klaksvík til Kunoyar og síðan í Kalsoynna. Hann bar út post í Kunoy, á Syðradali, á Húsum og í Mikladali. Tá ikki var lendandi á Húsum og/ella í Mikladali, fór hann til gongu av Syðradali til Húsar og Mikladals, ella av Húsum til Mikladals og aftur. Posturin, sum skuldi norður á Trøllanes, varð lagdur til heintingar í Mikladali. Fólk á Trøllanesi komu so til Mikladals við og eftir posti av og á. Hetta gamla mynstrið er júst tað sama, ið nú er galdandi nógvastaðni í Føroyum, har avgreiðslupostboð taka sær av samskiftinum í nógvum bygdum.
Hetta starv kundi stundum vera vandamikið, og tí hava vit eisini dømi um, at maður lá eftir á. Fyrstu ferð var í 1887, tá Jakki í Vági var á veg úr Klaksvík til Árnafjarðar, hóast vetur var og vánaveður. Posturin skuldi fram, hvussu líkindini vóru, men hesuferð kom Jakki ikki vegin fram. Hann var seinni funnin undir Svøðunum, har hann var farin útav. Hann gjørdist bert 52 ára gamal.
Motorbátar[rætta | rætta wikitekst]
Í 1920-unum varð skipanin við árabáti millum oyggjarnar og postgongdin millum bygdir í stóran mun løgd niður. Í Klaksvík keypti Samson Joensen, ið var postmaðurin, sum gekk norður um fjall og róði í Kalsoynna, deksbátin Guttaberg. Hetta var í 1927. Guttaberg, sum hevði motor, var settur í sigling millum Klaksvík, Kunoyarbygd og Kalsoynna við posti, ferðafólki og farmi. Í 1914 setti Olaf Olsen (Olaf á Stongunum), keypmaður, Klaksvík, deksbátin Dan í sigling millum Klaksvík, Árnafjørð, bygdirnar eystan Múla, Svínoy og Fugloy, og 2 ár seinrí, í 1916, var Immanuel settur í sigling, og røkti Immanuel postrutuna til Másin byrjaði í sigling í 1959.
Postmaðurin í Fuglafirði um hetta mundið, Hans Jacob Petersen, ognaði sær tveir deksbátar við motori. Annar æt Ragnhild og hin Alma. Ragnhild sigldi við posti, ferðafólki og farmi norðureftir. Talan var um bygdirnar Hellur, Oyndarfjørð, Elduvík, Funning og Gjógv. Alma sigldi millum Fuglafjørð, Leirvík og Klaksvík. Báðir bátarnir høvdu navn eftir døtrunum hjá Hans Jacobi. Dóttir Hans Jacob, Alma Rustin, var elsta postfólk í Føroyum og hon gjørdist 100 ár. Hon byrjaði á posthúsinum í Fuglafirði sum 14 ára gomul. Í 1926 fekk Alma ábyrgdina av postviðurskiftunum í Fuglafirði. Hon fór úr starvinum sum posthúsleiðari 31. oktober 1975.
Annars var tað A/S J. Mortensens eftf. á Tvøroyri, sum í 1895 settu ta fyrstu maskinriknu strandfarasiglingina á stovn við dampskipinum Smirili, ið sigldi kring allar oyggjarnar. Tann 5. mars 1908 varð A/S Thorshavns Mælkeforsyning og Margarinefabrik sett á stovn. Longu í apríl sama ár keypti fyritøkan bátin Ruth úr Noregi. Ruth, sum hevði dampmaskinu, var 15 brutto tons til støddar. Hon varð keypt fyri 14.000 kr. Tann 1. august 1908 varð Ruth sett í fasta sigling millum Tórshavn og Hvalvík. Á farleiðini legði hon at fleiri staðni á vegnum. Hon sigldi eisini í Sandoynna. Í umleið 70 ár røkti A/S Thorshavns Mælkeforsyning og Margarinefabrik postflutningin millum Tórshavn og Skálafjørðin og nærum líka leingi millum Tórshavn og bygdirnar við Sundalagið.
Yvirtøka[rætta | rætta wikitekst]
Fram til 1. apríl 1976 varð postverkið í Føroyum rikið av danska postverkinum (Post- og Telegrafvæsnet). Tá í tíðini var bygnaðurin í postverkinum skipaður soleiðis, at vit høvdu eitt posthús (Postkontoret Thorshavn) við einum postmeistara. Síðan høvdu vit postavgreiðslurnar (postekspeditiónir) við sonevndum postekspeditørum sum leiðarum. Postavgreiðslurnar vóru: Klaksvík, Tvøroyri, Vágur, Vestmanna og Saltangará. Øll hini posthúsini vóru flokkað í tveir flokkar. Tey størru bóru heitið "brevsamlingssteder" og tey smærru bóru heitið "postudvekslingssteder".
Eftir løgtingsvalið í november 1974 skipaðu javnaðarflokkurin, fólkaflokkurin og tjóðveldisflokkurin samgongu. Henda setti sær fyri, at taka yvir postverkið. Í 1975 komu samráðingar í lag millum donsku ríkisstjórnina og landsstýrið um yvirtøkuspurningin. Úrslitið av hesum samráðingum varð, at heimastýrið yvirtók postverkið í Føroyum frá 1. apríl 1976. Nýggi stovnurin undir Landsstýrinum fekk navnið Postverk Føroya, og eitt veðrahorn varð kosið til búmerki hjá stovninum.
Føroysk frímerki[rætta | rætta wikitekst]
Í 1974/75 fór danska postverkið undir at framleiða føroysk frímerki. Postverkið í Føroyum nýtti hesi frímerki til frímerkingar av postsendingum og at selja til frímerkjasavnarar. Tey fyrstu føroysku frímerkini komu á marknaðin 30. januar 1975. Frá fyrsta degi sýndu frímerkjasavnarar í ymiskum londum stóran áhuga fyri føroysku frímerkjunum. Fleiri ferðir hava frímerki verið næststørsta føroyska útflutningsvøra.
Eitt áhugavert tíðarskeið í føroysku frímerkjasøguni er tíðin beint eftir fyrra heimsbardaga, tá vit í Føroyum vóru noydd til at nýta bráfeingisfrímerki (provisorier). Tann 8. desember 1918 fekk "Thorshavns Postkontor" eitt skriv úr Keypmannahavn dagfest 16. november 1918. Í skrivinum varð boðað frá fylgjandi hækkingum í teim galdandi postgjøldunum:
- Brøv innanoyggja upp til 250 gr. úr 5 oyrum uppí 7 oyru
- Postkort til Danmarkar upp til 250 gr. úr 4 oyrum uppí 7 oyru
Hækkingin skuldi galda frá 1. januar 1919.
Vegna vánaligt samband við umheimin var ikki møguleiki fyri at fáa tey nýggju 7-oyra frímerkini til Føroya áðrenn 1. januar 1919. Økti tørvurin á 7-oyra frímerkjum - til brøv innanoyggja og postkort til Danmarkar - førdi við sær, at goymslan av 1-, 2-, 3-, og 4-oyru suppleringsmerkjunum ikki rakk til og varð tí neyðugt við øðrum tiltøkum. Thorshavns Postkontor fekk tí loyvi til at klippa 4-oyru frímerkini í helvt, soleiðis at hvør helvtin kundi nýtast sum 2-oyra frímerki.
Tá hesi eisini vóru við at verða uppi, fekk Thorshavns Postkontor loyvi til at yvirstempla ta neyðugu mongdina av 5-oyra merkjum, soleiðis at hesi kundu nýtast sum 2-oyra frímerki. Til hetta endamál gjørdi Peter Poulsen, snikkarameistari, eitt hondstempul við tekstinum 2 Øre. Stemplið varð kallað "stólabeinsstemplið" av tí at skaftið varð gjørt úr einum gomlum stólabeini.
Ein líknandi støða var í 1940/41. Hin týska hersetingin av Danmark - og ein serliga ringur vetur við ísi í Skagerak og Kattegat - førdi við sær at skipaferðslan millum Føroya og Danmarkar varð tarnað, soleiðis at vit í Føroyum komu at mangla frímerki við teim mest brúktu virðunum. Aftur hesuferð vórðu frímerki yvirstemplað og tikin í nýtslu til nýggj merki komu úr Danmark.
Sum ein náttúrlig avleiðing av yvirtøkuni 1976 vórðu tvær nýggjar deildir skipaðar í føroyska postverkinum. Hesar vóru Frímerkjadeildin og Postgirostovan. Síðani hevur Frímerkjadeildin yvirtikið alt frímerkjaarbeiði. Deildin skipar fyri framleiðsluni, stendur fyri útgávunum og hevur sjálv alla søluna um hendi.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Uttanhýsis slóðir[rætta | rætta wikitekst]
- Postur.fo
- Stamps.fo - Frímerkjadeildin
- Stamps.fo: "Brot úr postsøguni" (kelda)
- FaroeStamps.fo (natúr, søga og landfrøði á frímerki)
- FaroeStamps.fo - Postverk Føroya 25 ár (kelda)
- FaroeStamps.fo - Postsøgan í Fuglafirði (kelda)
- FaroeArtStamps.fo (list og listafólk á frímerki)
- Tjatsi.fo (sagnir og kvæði á frímerki)
- Myndablaðið NÚ nr. 6, 1976


text:
Sáttmálin um heimsarvin
Heimsarvssáttmálin hjá UNESCO er góðkendur av 186 londum og harvið tann ST‐sáttmálin, ið flestir statir hava undirskrivað. Endamálið við sáttmálanum um heimsarvin er fyrst og fremst at vísa mentanar- og náttúruarv og at limalondini fara at arbeiða fyri at tryggja náttúru- og mentanarvirðini í lóggávuni. Málið er eisini at skapa eitt munadygt altjóða samstarv um at verja virðini til gleði og gangs fyri komandi ættarlið. UNESCO skilmarkar náttúru- og mentanararv vítt. Tað kunnu vera bygningar, náttúrufyribrigdi við jarðfrøðiligum, fagurfrøðiligum ella vísindaligum týdningi ella tað kunnu vera búøki hjá hóttum djóra- og plantusløgum. Mentanar‐ og náttúruarvur kunnu umfata minnismerki, bygningaverk, mentanarlandsløg og náttúruøki. Hann kann vera eitt bygningaverk, sum umboðar eitt týdningarmikið søguligt menningarstig, ella eitt náttúrufyribrigdi við einastandandi estetiskumella vísindaligumtýdning. Sambært skilmarking UNESCO kunnu virðini verða skapt av fólki, náttúruni ella í samanspæli millum náttúru og fólk. Tey støð, sum verða vald sum heimsins mentanar- og náttúruarvur, verða sett á listan hjá UNESCO yvir heimsarvin. Hvørt land, sum hevur tikið undir við sáttmálanum, hevur sjálvur ábyrgdina av at koma við nýggjum uppskotum til listan.
Í nevndini fyri heimsarvin sita umboð fyri 21 av limalondunum, og henda nevnd skal góðkenna uppskot til støð ella náttúruminni, sum skulu setast á listan. Limalondini skulu sum grundarlag fyri avgerðunum hjá nevndini gera uppskot um møgulig evni til heimsarvsstøð innan fyri teirra umdømi, sum uppfylla nevndarinnar krøv um einastandandi alheims virði fyri mannaættina. Hetta yvirlit verður nevnt tentativlistin. Tað verður sett sum krav, at eitt stað skal vera upptikið á tentativlistan, áðrenn tað kann tilnevnastsumheimsarvsstað. Áðrenn nýggj uppskot verða viðgjørd av nevndini, skal gerast ein víðtøkin eftirmeting av teimum, og hesa eftirmeting gera serkønir NGO-ar - IUCN á náttúruøkinum og ICOMOS á mentanarøkinum. Efirmetingin skal tryggja, at krav sáttmálans um dygd, avmarking og umsiting eru nøtað. Upptøka á listan yvir heimsarvin er ikki ein vernd í sjálvum sær, men hevur tað fyritreyt, at viðkomandi land bindur seg til at varðveita virðini í einum langtíðarhøpi. Sætta hvørt ár skulu økini verða kannað fyri at veita, um tey eru minkað í virði, og um umsitingin skal tillagast. Ein upptøka á listan yvir heimsarvin verður fatað sum ein serliga tignarlig viðurkenning og hevur ofta við sær økta ferðafólkavitjan. Vitja fleiri ferðafólk, kann tað hava við sær økta inntøku, men samstundis kann ferðafólkið ávirka virðini á skaðiligan hátt, eitt nú við sliti. Tað er eitt krav, at limalondini eru varug við henda trupulleika, tá ið tey vísa á øki, sum tey gjarna vilja hava við á listan yvir heimsarvin.
Norðurlond hava sett á stovn eina norðurlendska miðstøð (NWHF), sum skal styrkja felags átakið fyri at verja heimsins náttúru- og mentanararv. Stovnurin skal tryggja, at Norðurlond halda ásetingaarnar í sáttmálanum. NWHF samskipar norðurlendska átakið og arbeiðir saman við UNESCO um at stuðla tí parti av heiminum, sum er undirumboðaður á listanum yvir heimsarvin.
Í Føroyum hevur einki fingið World Heritage-status, men onnur støð í Danska Kongsríkinum hava:
- Danmark: Jellingsteinarnir og -kirkjan (1994), Kronborg (2000) og dómkirkjan í Roskilde (1995).
- Grønland: Ilulissat (2004). Ilulissat-ísafjørður er fyribils einasta landslag, sum er tilnevnt sum øki við heimsarvi í Grønlandi. Við at kanna jøklarnar hava granskarar fingið størri innlit í veðurlagið síðan seinastu ístíð.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Dótturfelagsskapir : Altjóða verkamannafelagsskapur Sameindu Tjóða (ILO) | Undirvísingar-, Vísinda- og Mentanarstovnur Sameindu Tjóða (UNESCO)
Barnagrunnur Sameindu Tjóða (UNICEF) | Matvørufelagsskapur Sameindu Tjóða (WFP) | Heilsufelagsskapur Sameindu Tjóða (WHO)
Høvuðsstovnar: Aðalsfundurin • Trygdarráðið • Búskapar- og Almannamálaráðið • Altjóða Dómstólurin • Aðalskrivstovan • Tilsjónarráðið