text:
Skeinkiloyvi til Mentanarhúsið
Fuglafjarðar kommuna hevur móttikið skriv frá leiðaranum fyri Mentanarhúsinum í Fuglafirði, dagfest 29. august 2012, har hann setir fram spurningar eitt nú við skonkiloyvi til húsið.
Síðan leiðarin varð settur tann 01. juni 2012 hevur viðkomandi søkt um skonkiloyvi til ávís tiltøk, sum verið hava í húsunum, hetta sambært galdandi lóggávu. Við tað at húsið ikki hevur fast skonkiloyvi, so hevur verið neyðugt at søkt Loyvisnevndina um tílíkt loyvi í hvørjum einstøkum føri, tá ið skipað verður fyri tiltøkum, sum útskeinking verður knýtt at.
Loyvið hjá Fuglafjarðar sjónleikarafelag er útgongið í februar 2012.
Tí hevði ein skipan við føstum loyvi verðið betur at umsitið, við tað at tá verður ikki neyðugt at hugsa meira um henda partin, við tað at skonkiloyvi varð permanent og innan fyri lógarinnar karmar og eftirlit.
Mentamálanevndin hevur viðgjørt málið á fundi 10. september 2012, og mælir ein meiriluti Kristina Toftegaard Larsen og Petur Abrahamsen býráðnum til, at skonkiloyvi kemur at verða í Mentanarhúsinum á matr. nr. 239u á Karvatoftum 5 í Fuglafirði.
Loyvið verður samantvinnað við matstovuloyvinum, soleiðis at skilja, at tann persónur, sum kemur at hava matstovuloyvi í húsinum eisini kemur at fáa skonkiloyvi, og kemur hesin sostatt at hava ábyrgdina fyri báðum loyvunum. Skonkiloyvi kemur sostatt ikki at verða knýtt at kommununi ella kommunalum starvsfólkum.
Eyðun á Lakjuni sigur seg ikki at kunna taka støðu til málið á fundinum í nevndini, men kemur hann at taka endaliga avgerð til spurningin á komandi býráðsfundi, tá ið hetta mál kemur til viðgerðar.
Kristina Toftegaard Larsen, forkvinna í mentamálanevndini hevur tann 27. september 2012 sent teldupost til borgarstjóran, hvar heitt verður á hann um umframt at avgreiða málið um skonkiloyvi, til eisini at viðgerða matstovuloyvi.
Hon heldur verða rættast, at komið verður til eina loysn og vil mæla býráðnum til, at skonkiloyvi og matstovuloyvi verða knýtt at hvørjum øðrum, og at mentamálanevndin saman við leiðaranum fyri Mentarnarhúsið setir saman vegleiðing/krøv fyri, hvussu matstovuna skal verða rikin, og bjóðar hesa út alment.
Málið hevur verið til viðgerðar á býráðsfundi tann 27. september 2012 og varð samtykt at taka málið av skránni. Heitt verður á mentamálanevndina um at gera arbeiðið liðugt við at gera reglur vm. fyri útbjóðing av matstovuni í Mentanarhúsinum, og so leggja málið aftur fyri býráðið til støðutakan.
Meðan málið varð viðgjørt varð Ólavur Larsen, sum møtti sum varalimur fyri Jann Toftegaard, ikki á fundi vegna ógjegni.
Vísandi til omanfyri nevndu samtykt, so hevur fyrisitingin gjørt uppskot til reglur/sáttmála fyri útleigan av matstovuni í Mentanarhúsinum, somuleiðis sum eitt møguligt skonkiloyvi sambært hesum verður knýtt til matstovuloyvi, og sum tessvegna kemur at liggja hjá møguligum leigara og ikki hjá leiðaranum fyri Mentanarhúsinum.
Hetta uppskot er sent mentamálanevndini tann 12. oktober 2012, eins og hetta eisini er sent Ólavi Larsen, leiðara fyri húsinum til ummælis.
Leiðarin hevur tann 15. oktober 2012 sent fyrisitingini/mentamálanevndini teldupost, hvar hann við grundgevingum mælir frá, at matstovan skal verða leigað út, men heldur leigar kokkar inn til ymisk tiltøk. Matstovan skal helst eisini hava opið nakrar dagar um vikuna, og hetta er hann júst í ferð við at finna loysnir á.
Víðari verður sagt, at um skonkiloyvi ikki verður í húsinum, so ríkur alt grundarlagi fyri at hava tiltøk í Mentanarhúsinum, tí 70-80% av tiltøkunum eitt slíkt hús skal verða nýtt til, krevur eitt skonkiloyvi.
Eisini kemur hann inn á viðurskiftini um skonkiloyvi til hvørt tiltak sær, har hann hevur fingið at vita frá løgregluni og Loyvisnevndini at hesi viðurskifti ganga ikki í longdini.
Mentanarhúsið er bílagt øll vikuskifti árið út (uttan komandi) har øll tiltøkini hava við matstovuna og skonkiloyvi at gera. Tey flestu krevja matstovuna og skonkingina saman, meðan okkurt tiltak krevur matstovuna uttan skonkiloyvi og okkurt krevur ikki matstovuna, men skonkiloyvi.
Leiðarin mælir mentamálanevndini til at viðmæla einum skonkiloyvi til Mentanarhúsið, somuleiðis sum heitt verður á nevndina um ikki at taka avgerð um at útleiga matstovuna, fyrr enn aðrar loysnir eru royndar.
Málið hevur verið til viðgerðar á fundi í mentamálanevndini tann 15. oktober 2012 og mælir ein meiriluti Kristina Toftegaard Larsen og Petur Abrahamsen býráðnum til at taka undir við tilmælinum frá leiðaranum fyri Mentanarhúsinum um skonkiloyvi, og við eini royndartíð fyri rakstri av matstovuni upp á ½-1 ár.
Avgerð:
Tilmæli frá meirilutanum í mentamálanevndini varð samtykt. (5 atkv. fyri og 4 atk. blankar. Blankt atkvøddu Sigurð S. Simonsen, Eyðun á Lakjuni, Elisabeth D. Eldevig og Gordon M. petersen).


c: text/html

text:
Hans Mortensen
Hans Mortensen (2. september 1943 í Tórshavn, Føroyum), er fráfarin føroyskur virkisstjóri, handilsmaður og íverksetari. Han er fyrst og fremst kendur sum stovnari av sølumiðstøðini SMS á Trapputrøðni í Havn, men er eisini viðurkendur slóðbrótari innan føroyskt handilsmál og var frá 1964 til 1976 virkin í føroyskum úrvalshandbólti.
Innihaldsyvirlit
Bakgrund[rætta | rætta wikitekst]
Hans Mortensen er føddur í Tórshavn og er uppvaksin í Frantsabrekkuni í miðbýnum. Hann er sonur handilsmannin Niels Gustav Mortensen (1913 – 1987), sum rak heilsølu og matvøruhandil í Tórsgøtu í 50’unum, og handilskvinnuna Ebbu Mortensen (1920 – 2000), sum hevði tógvhandilin P/F Ebba í Sverrisgøtu í Havn.[1] Í 1964 giftist Hans Mortensen við Birgith Aslaugh Mortensen (f. Sivertsen). Saman fingu tey dóttrina Elisabeth Mortensen og sonin Niels Heini Mortensen. Sonurin, Niels, tók við SMS-samtakinum, tá Hans Mortensen legði virkisstjórasessin frá sær og tók seg úr ognarfelagnum í 2007. Hans Mortensen giftist uppaftur við Marjuni á Plógv í 2007.
Skúlagongd og lærutíð[rætta | rætta wikitekst]
Hans Mortensen hevur gingið í Havnar Kommunuskúla og Føroya Millum- og Realskúla. Síðani fór hann í bankalæru í Føroya Banka. Eftir lokna lærutíð fór hann í 1965 niður til Danmarkar at lesa á handilsskúlanum Niels Brock. Í 1967 nam hann sær endaligt handilsskúlaprógv og fann stutt aftaná starv í Magasin du Nord á Kongens Nytorv í Keypmannahavn. Her starvaðist hann sum sølumaður í tvey ár, áðrenn hann vendi heimaftur til Havnar fyri at skapa sær sín egna vinnuveg og royna at tamba karmarnar kring føroysku handilsvinnuna, sum lá nakað óbroytt í mun til menning og rák á meginlandinum.
Úrvalshandbólt[rætta | rætta wikitekst]
Átjan ára gamal, gjørdist Mortensen í 1963 formaður í handbóltsfelagnum Neistin og setti seg stutt eftir á odda fyri byggingini av Neistahúsinum í Gundadali. Húsið varð tikið í nýtslu árið eftir og var næstu árini við til at leggja lunnar undir framgongdina í felagnum.[2]Í 1964 leikti Mortensen við á fyrsta føroyska handbóltslandsliðnum, og í 1976, sama ár sum byggingin av sølumiðstøðini fór fram á Trapputrøðni, var Mortensen venjari hjá manslandsliðnum í handbólti í C-HM kappingini í Portugal, tá føroyska landsliðið endaði á einum 6. plássi framman fyri Bretland og Belgia. [3].
Virkisleið[rætta | rætta wikitekst]
Heimkomin úr Keypmannahavn rak Hans eitt skifti handilin Zanzibar í hølunum hjá foreldrunum í Sverrisgøtu. [4] [5] Í 1970 fór hann harafturat undir at skipa fyri fyrstu føroysku keypsstevnuna (einstakar royndir at skipa fyri tílíkum tiltaki vóru tó gjørdar í Klaksvík í 1968[6]). Hetta var startskotið til mongu væl vitjaðu sølustevnurnar kring oyggjarnar næstu árini. [7] Fram til 1976 var Mortensen aðalkraftin í hesum virkseminum. Undirtøkan var stór hesi árini, og sum frá leið stóð greitt, at eftirspurningurin á føroyska marknaðinum var størri og øðrvísi, enn føroyska handilsvinnan var gjørd út til at nøkta í táverandi líki.
Miðbýurin í Havn hevði tá leingi ligið darvaður av einum alsamt vaksandi ferðslu- og byggitrýsti. Í samsvari við tálmandi býarsamtyktini frá 1972[8], vóru hugskot í umbúna innanhýsis í býráðnum, ið høvdu til endamáls at bøta um alsamt vaksandi avbjóðingarnar í miðbýnum.[9][10] Trupulleikarnir skuldu millum annað loysast við at stovnseta eina arkadulíknandi handilsgøtu sum framhald av nýggja apotekinum, sum tá var í gerð á Trapputrøðni millum R.C. Effersøes Gøtu og Tinghúsvegin. Hugsanin var at flyta partar av handilslívinum longur niðan í býin og harvið eisini veita stóran part av býarferðsluni og høpisleysu byggingini burtur úr býarkjarnanum. [11].
Tá Hans Mortensen av tilvild kom framá eitt uppkast [12] til hesa verkætlan og gjørdist varugur við ynskini í býráðnum, legði hann fram uppskot fyri býráðið um at flyta verkætlanina yvir á privatar hendur, har ein slík verkætlan eftir hansara tykki hoyrdi heima. Eftir tógvið stríð í býráðnum fekk Mortensen játtan til at byggja sítt handilshús, sum millum annað skuldi veita borgarum møguleika at ganga til handils undir einari tekju í friði fyri regni og vindi.
Bæði í og uttanfyri Tórshavnar Býráð elvdi verkætlanin til øsing. Mótstøðan var serliga grundað á trý viðurskifti: fyri tað fyrsta var verpápi Mortensens, skipaeftirlitsmaður Sofus Sivertsen, býráðslimur og formaður í Byggi- og býarskipanarnevnd Tórshavnar Býráðs um hetta sama mundið.[13] Hetta var mett sum gegnistrupulleiki og úrslitaði í, at Sivertsen setti seg sjálvan uttanfyri ávirkan í týðandi atkvøðugreiðslum og tingingum um handilshúsið.[14] Fyri tað næsta kendi táverandi handilslívið í Havn seg hótt av nýggju ætlanini og stúrdi fyri tilverugrundarlagi sínum. Fyri tað triðja bóru borgarar ótta fyri, at verkætlanin fór at vera ov stórt inntriv í býarmyndina og býarlívið. Áhugin og forvitnin vóru tó minst líka stór sum fyrivarnið.
Mortensen setti danska arkitektin Flemming Hansen at sniðgeva eitt nútímans handilshús við støði í upprunaføroyskum byggisniði. Mánadagin 26. juli 1976 lat táverandi borgarstjóri, Petur C. Christiansen, fyrsta skotið av, og mikudagin 2. november 1977 lat sølumiðstøðin hurðar sínar upp fyri almenninginum.
Hans Mortensen var virkisstjóri í SMS-samtakinum frá 1976 til 2007. Mortensen lat tó longu í 1996 handilsstjórasessin frá sær til sonin Niels fyri sjálvur at hugsavna seg um virkisstjórasessin. Hans Mortensen sat sum høvuðspartaeigari í samtakinum fram til næstseinasta útbýgging stóð liðug í 2007. Tá seldi hann øll síni partabrøv til sonin, Niels. Síðani tá hevur Niels Mortensen rikið og framhaldandi ment samtakið, sum í dag fevnir um tríggjar sølumiðstøðir, tríggjar handilsketur, eina røð av handilsfelagsskapum umframt eina heilsufrøðiliga kanningarstovu (Thetis).[tørvar keldu]
Virkisleistur og visjónir[rætta | rætta wikitekst]
Virki Hans Mortensens hevur verið eyðmerkt av bæði framtakshugi og íhaldi. Sipandi til upprunaføroysku neystini, varð sølumiðstøðin á Trapputrøðni sniðgivin sum sjey raðsettar lonir og myndar sostatt eitt framhald av føroyskum byggisiði, tó við tíðarhóskandi rúmd, byggitilfari, vøruúrvali og hentleikum innan (parkeringskjallara, tiltaks- og sølutorgi, handlum, kaffistovum, matstovum og, eitt skifti, eisini barnaparkering) – svarandi til táverandi sølumiðstøðirnar á meginlandinum.
Sami tvíbotnaði hugburðurin rennur sum ein reyður, málpolitiskur tráður ígjøgnum handilsliga virksemi Hans Mortensens: føroysk handilsnøvn og handilshugtøk vórðu smíðað í samstarvi við kundafjøldina, ofta skipað sum navnakappingar. Á hendan samvirkandi hátt varð so líðandi eitt meiri rættiligt føroyskt handilsmál sett í staðin fyri táverandi danskt-føroyska blandingsmálið.
Blandingurin av framtakshugi øðrumegin og ansi fyri uppruna hinumegin er eisini stundum komin til orða í almenna føroyska orðaskiftinum. Serliga tá ið orðaskiftini hava snúð seg um vinnupolitikk og býarskipanarætlanir, sum Mortensen hevur verið ein natúrligur og stundum eisini umstríddur partur av, síðan SMS varð stovnsett í 1977. Serliga tvey ískoyti eru av tílíkum vavi og slagi, at tey kunnu nevnast í hesum sambandi.
Sundsdepilin[rætta | rætta wikitekst]
12. apríl 1984 legði Mortensen fram eitt vavmikið uppskot um ein felags vitanar-og granskingardepil fyri menning og útflutning av føroyskum vørum.[15]. Uppskotið, ið vanliga verður nevnt sundsdepilin, varð tó fyri atfinningum. Serliga vóru tað løgtingsumboð fyri føroyska útjaðaran, ið bóru ótta fyri avleiðingarnar av eini tílikari miðsavnan. [16][17] Hóast fleiri tillagingarroyndir vórðu gjørdar, var tað stríðið millum útjaðaran og miðstaðarøkið, sum endaði við at koppa verkætlanini.[18]
Havnin innan fyri Stóragarð[rætta | rætta wikitekst]
Í samstarvi við fyrrverandi býararkitekt Gunnar Hoydal og arkitektunum Mette Skjold og Ósbjørn Jacobsen fyriskipaði Hans Mortensen í 2012 verkætlanina Havnin innan fyri Stóragarð, ið var skipað sum eitt savn av fakliga grundaðum uppskotum til, hvussu miðbýurin í Havn bygnaðarliga kann mennast og varðveitast. [19]
Viðurkenning[rætta | rætta wikitekst]
Við modernaða handilshúsi sínum slóðaði Mortensen fyri handilsvinnuligum nýbroti: SMS var ikki bara karmur um smásølu, men varð frá fyrsta degi rikið sum eitt slag av mentanarligum og sosialum miðdepli, har eitt nú listin og vinnan tóku sjáldsamt lógvatak. [20] Tað er tó fyri nýbroti sínum innan føroyskt handilsmál, Hans Mortensen er vorðin alment viðurkendur. Fyri sín nærlagda og avgjørda málpolitikk fekk hann handað Móðurmálsvirðislønina 2015. [21] Grundgevingin frá táverandi mentamálaráðharra, Bjørn Kalsø, var millum annað soljóðandi:
“Heilt frá stovnanini av SMS í 1977 hevur Hans Mortensen lurtað eftir, lagað og snøggað føroyska handilsmálið, soleiðis at tað í dag er eitt mál, vit øll við virðing hava tikið til okkara.
Við útgávum av SMS-blaðnum og øðrum lýsingabløðum hevur Hans Mortensen, langt áðrenn hetta var ásett við lóg, átt sín stóra leiklut í, at eitt føroyskt handilsmál hevur ment seg og hildið kósina” [22].
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
Justinussen, Jens Christian Svabo: Fanget i fisken? En analyse af den politiske økonomi på Færøerne i efterkrigstiden, Speciale, Roskilde Universitetscenter. Institut for Miljø, Teknologi og Samfund, 1997.
Heimildir[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Arge, Jógvan (1. november 2012). "Hans Mortensen - Um lívsverkið á Trapputrøðni". SMS. http://pfformula.ipapercms.dk/SMS/SMSbl/SMSbl2012/SMSbloktober2012/?Page=18.
- ↑ http://www.hvannrok.fo/2016/03/30/neistaeldsalin-hans-mortensen-var-framsiggin-hondboltsleidari/, lisin 29-04-2018
- ↑ http://www.todor66.com/handball/World/Men_C_1976.html, lisið 14-05-2018
- ↑ http://pfformula.ipapercms.dk/SMS/SMSbl/SMSbl2012/SMSbloktober2012/?Page=18
- ↑ http://www.hvannrok.fo/2017/05/30/ur-myndasavninum-nogv-eru-godu-minnini-i-sverrisgotu-13/, lisið 14-05-2018
- ↑ Jf. Tingakrossur nr. 29 – 26. Juli 1968, s. 4
- ↑ http://pfformula.ipapercms.dk/SMS/SMSbl/SMSbl2012/SMSbloktober2012/?Page=18, lisið 16-08-2018
- ↑ Jf. Hoydal, Gunnar: Sosialurin nr. 78 – 7. juli 1984, s. 11, lisið 15-08-2018
- ↑ Dagblaðið nr. 43 – 28. juli 1976, s. 4
- ↑ Hoydal, Gunnar: Sosialurin nr. 78 – 7. juli 1984, s. 11
- ↑ Hoydal, Gunnar: Sosialurin nr. 78 – 7. juli 1984, s. 11
- ↑ http://pfformula.ipapercms.dk/SMS/SMSbl/SMSbl2012/SMSbloktober2012/?Page=20, lisið 14-05-2018
- ↑ Jf. Sosialurin nr. 27 – 9. april 1975, s. 3
- ↑ Sosialurin nr. 37 – 24. maj 1975, s. 3
- ↑ Justinussen, Jens Christian Svabo: Fanget i fisken? En analyse af den politiske økonomi på Færøerne i efterkrigstiden, Speciale, Roskilde Universitetscenter. Institut for Miljø, Teknologi og Samfund, 1997, s. 134
- ↑ Justinussen, Jens Christian Svabo: Fanget i fisken?, s. 139
- ↑ Sosialurin nr. 46 - 14. april 1984, s. 19
- ↑ Justinussen, Jens Christian Svabo: Fanget i fisken?, s. 146
- ↑ Hoydal, Gunnar et al, Havnin innan fyri Stóragarð: hugsjónir og dreymar, Tórshavn 2012
- ↑ Sosialurin, 12. november 1987, sektion 1, s. 20
- ↑ http://snar.fo/tema/skaldskapur-og-midlar/modurmalid/modurmalsvirdisloen/, lisið 29-04-2018
- ↑ http://snar.fo/tema/skaldskapur-og-midlar/modurmalid/modurmalsvirdisloen/, tilgået 29-04-2018

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tórshavn
Tórshavn ella Havnin (danskt heiti: Thorshavn) er høvuðsstaður í Føroyum og nógv størsti býurin, hóast hann ivaleyst er ein av heimsins minstu høvuðsstøðum. Í meira enn 1.000 ár hevur Tórshavn verið miðdepil landsins. Men ikki fyrr enn í 1866 varð Tórshavn formliga viðurkendur sum sjálvstýrandi eind, sum veruligur høvuðsstaður. Havnin er ein nútímans, virkin býur við handilslívi, ídnaði og fyrisiting, við skúlum og fjølbroyttum valmøguleikum til víðari útbúgving, við ítrótti og einum blómandi mentanarlívi.
Býurin er bygdur rundan um tvær smáar vágir: Vestaru Vág og Eystaru Vág, sum Tinganes gongur út millum. Havnin er vaksin nógv seinastu hundrað árini. Eins og í nógvum øðrum nútímans stórbýum eru nógv frítíðartilboð, og møguleikarnir at fáa arbeiði ella at nema útbúgving eru betri í Havn enn á bygd. Havnaøkið hevur stóran týdning. Her verður farmur lossaður, og flestu ferðafólkini koma og fara um Havnina. Árliga koma og fara 3.400 skip um Tórshavnar havn, og 680.000 tons fara um bryggjukantin.
Havnin er sjálvur landsins landafrøðiligi miðdepil, og her er landsins tingstaður, sum hann hevur verið í meira enn 1.000 ár. Í Tórshavn og økinum rundanum búgva uml. 20.000 fólk.[2]
Innihaldsyvirlit
- 1 Navnið
- 2 Søga
- 3 Vinnuvegir
- 4 Mentan
- 5 Byggilist
- 6 Landafrøði
- 7 Jarðfrøði
- 8 Veðurlag
- 9 Fólkatalsfrøði
- 10 Ítróttur
- 11 Politikkur
- 12 Samferðsla
- 13 Vitjanarverd støð
- 14 Viðgitið fólk frá Tórshavn
- 15 Systurstaðir
- 16 Myndasavn
- 17 Sí eisini
- 18 Keldur
[rætta | rætta wikitekst]
Navnið er samansett av Tór, sum er norrønur gudur, og havn. Av tí at fyrri liðurin Tórs hevur verið lítið brúktur á manna munni, hevur almenna býarnavnið Tórshavn ikki broytt snið gjøgnum tíðina, eins og heitini Hósvík og hósdagur, har Tórs- við tíðini er blivið til Hós-.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Landnám (800–1050)[rætta | rætta wikitekst]
Í Føroyingasøgu kunnu vit lesa, at í Tórshavn hevur líka frá gamlari tíð verið tingstaður hjá føroyingum. Tá komu Føroya bøndur við stórum fylgi til tings í Tórshavn. Úti í Tinganesi settu teir búðir sínar upp, og har vórðu tær standandi, so leingi sum tingið vardi. Longu í landnámstíðini gjørdist Havnin ein savnandi miðdepil, har føroyingar hittust. Eftir tátíðarmáti var tað eitt fátæksligt pláss, við kargari jørð og nógvum mjørka, ongum rekaviði og ongum fuglabjørgum, og harumframt trupult at verja móti álopum. Eisini vóru lendingarviðurskiftini vánalig, sjálvt eftir føroyskum mátistokki, og var Havnin tískil ikki egnað sum niðursetupláss. Men sum miðdepil varð hon vælegnað, og her hittust føroyingar – til avgerð av trætum, til rættargongd og til tingsetur. Og her varð avgerðin tikin ár 999, at føroyingar skuldu taka við kristnari trúgv. Í tilknýti til tær árligu tingseturnar vaks upp ein marknaður, og Tórshavn gjørdist eitt fast handilspláss. Saman við tingsetunum kom eisini handilsskapur, og Tórshavn gjørdist handilsstaður og miðstøð føroyinga.
Miðøld (1050–1600)[rætta | rætta wikitekst]
Tá Føroyar komu undir Noreg og seinni undir Danmark, kom einahandilin og við honum embætismenninir. Hesir búsettust í Havnini og bygdu teir skansar fyri at verja handilsvørurnar. Tað nógva virksemið í Havnini fekk nógv fátækrafólk av bygd at flyta til Havnar, tí har kundu tey vinna sær til lívsins uppihald við handilin, við at byggja skansa ella sum soldátar.
Longu undir einahandlinum fekk Niels Ryberg loyvi at seta á stovn ein transithandil í Vágsbotni. Við hesum byrjaði nýggj tíð, og eitt nýtt handverk kom fram. Fólk lærdu seg at salta sild og at turka klippfisk. Um somu tíð vórðu undan um Havnina stykkjaðar út traðir og latnar Havnarfólki til traðarbrúk.
1800-árini[rætta | rætta wikitekst]
Við nýggju donsku grundlógini í 1849 varð nýggj fyrisiting skipað við amtum og kommunum í danska ríkinum, og tann 16. februar 1866 kom lóg um Thorshavns kommunale Forfatning. Tá gjørdist Tórshavn serstøk kommuna, ið umfataði staðin sjálvan og garðarnar uttanfyri, Húsagarður og Álaker við tí, ið til teir hoyrdu. Til at stýra kommununi skuldu veljast 5 borgarar í borgaraumboðið, Borgerrepræsentationen, sum tað kallaðist. Hesir fimm skuldu stýra saman við landsins fúta, sum var fastur limur í stýrinum.
Á nesinum og uttan um Eystaruvág var so búsetingin. Fólkatalið fór at vaksa og var komið upp á 850, tá ið einahandilin var avtikin og fríhandil settur á stovn í 1856. Byrjanin til tann føroyska fiskiflotan varð løgd, tá Trappubrøðurnir úr Havn keyptu sluppina Fox. Men orsakað av teimum vánaligu havnarviðurskiftunum í Tórshavn mentist tann nýggja vinnan skjótari úti á bygdunum. Tað var eyðsæð, at neyðugt var at bøta um havnarviðurskiftini, og í 1927 var Tórshavnar Havn ein veruleiki.
Havnin gjørdist keypstaður tann 1. januar 1909, og býurin er í støðugari menning.
Vinnuvegir[rætta | rætta wikitekst]
Havnin hevur nógv skip og nógv tað størsta handilsvirksemið í Føroyum. Har er t.d. stór skipasmiðja, har nógv skip verða bygd, bæði úr stáli og viði. Havnin er brimpláss, hon liggur opin fyri havalduni, men har er so góður brimgarður gjørdur, at tað er leggjandi at í næstan øllum veðri. Higar koma eisini ferðafólk úr útheimi til Føroya, og meginparturin av øllum farmi, og vestanfyri er hugnalig smábátahavn og fyrr eisini fiskivinnuhavn. Til Havnar kemur nógv fólk ferðandi úr útlondum og úr øllum bygdum í Føroyum. Føst innanoyggja ferðasigling er til Havnar úr Suðuroy og úr Nólsoy.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Í Havn er alt, sum einum stórbýi hoyrir til. Bæði til arbeiði, frítíð, lærustovnar, studentaskúli, fólkaskúlar og ymiskt til persónliga røkt og menning. Her eru dagstovnar, skúlar, ítróttaøki við fótbóltsvøllum, svimjihøll og rennibreyt, heilsuverk við sjúkrahúsi, og øðrum viðgerðarmøguleikum, tilhald til eldri fólk, eins og fleiri ellis- og røktarheim og sambýli eru í býnum. Stór hús eru til dømis tey gomlu amtmanshúsini, Føroya Fólkaháskúli, Landssjúkrahúsið, Hotel Hafnia, Hotel Føroyar, telefonhúsið, Kommunuskúlin, Bacalao og SMS. Í Havn eru fleiri danskir stovnar: Sorenskrivarin, Ríkisumboðsmaðurin, Landslæknin og Løgreglan. Har er eisini bæði Føroya biskupur, Fornminnissavnið, Landsbókasavnið og Býarbókasavnið. Í Tórshavn er hægstu skúlar í Føroyum – Glasir, Vinnuháskúlin og Fróðskaparsetur Føroya. Har eru breiðar beinar gøtur, prúð hús og vakrir urtagarðar, og ein stór viðarlund er mitt í býnum. Í viðarlundini stendur ein prýðilig standmynd til minnis um føroyskar sjómenn, sum gingu burtur undir 2. heimskríggi.
Byggilist[rætta | rætta wikitekst]
Tann gamli býurin er tætt bygdur við trongum gøtum og skotum og við trappum, har ið bratt er. Sjálvt til gongu er skjótt at koma sær niðaná og fáa útsýni oman yvir býin og landslagið. Húsini fylgja sum heild hæddarstrikunum og venda sær út ímóti fjørðinum. Húsalitirnir vísa so ella so til aldurin á teimum, tey gomlu eru mest svørt, tey nýggjaru í nógvum ymiskum litum og tey nýggjastu varliga hvít ella ljóst jarðlitað. Tey flestu stakhús eru til eitt húski.
Á Skansatanga, sum fyrr var nevndur Stanganes, bygdi Magnus Heinason ein skansa til at verja Havnina fyri ófriðarskipum. Húsini og virkini hava, serliga aftan á Seinna heimsbardaga verið í ringum standi, men nú er bøtt um tey, so skansin er í dag eitt søguligt prýðiligt minni.
Teir elstu bygningarnir í Havn standa helst í Tinganesi, teirra millum eru Leigubúðin og Munkastovan, sum eru úr miðøld og óivað elstu hús í Havn.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Tórshavn liggur mitt í landinum. Á gamla tingstaðnum Tinganesi hevur landsins stjórn, landsstýrið, sæti. Hetta er nesið, sum býtir sjálvu havnina sundur. Eystanfyri er havnin fyri ferðafólk og farm. Havnin breiðir seg nú um dyrkað traðalendi og út í hagan norðanfyri. Landslagið uttan um Havnina er javnt og rundað. Havnardalur, Hoydalar, eiðið í Nólsoy, Kaldbaksfjørður og onnur sund og firðir eru skapað av ístungunum úr jøklunum. Høg berg, máað av brimi, finnast at kalla ikki nærindis Havnini. Reynini vestanfyri og sunnanfyri koma upp í 350 metra hædd. Tvær stórar áir, Sandá og Hoydalsá, og tvær minni, Rættará og Havnará, mynda lendið. Havnará rennur gjøgnum miðbýin, nú mest undir loki. Dyrkaða lendið og tey bygdu økini eru enn sum heild undir 100 metra hædd.
Í miðstaðarøkinum eru fleiri kommunusamanleggingar farnar fram seinastu umleið tjúgu árini. Síðan 1974 er kommunan økt munandi við kommunusamanleggingunum við Kaldbak, Hoyvík, Argir, Nólsoy, Hest og Kollafjørð. Hetta hevur givið høvuðsstaðarkommununi størri møguleikar at menna byggimøguleikar og virksemi annars, og við tí alt størri fólkagrundarlagnum, sum nú er umleið 20.227 (2015) fólk, eisini størri møguleikar at átaka sær ymiskar uppgávur, sum almennu Føroyar áður hava røkt.
Jarðfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Fyri einum 65 milliónum árum síðani tóku seg upp eldgos á havbotninum millum evropeiska og norðuramerikanska/grønlendska meginlandið. Tá í tíðini lógu Norðuramerika og Evropa væl nærri hvørt at øðrum og uml. 10 stig sunnari enn nú á døgum. Meginlondini róku og reka enn hvørt frá øðrum, og sprungur í atlantiska havbotninum eru framvegis virknar við gosi innan úr jørðini. Soleiðis vórðu basaltfláirnar til, sum Føroyar eru partar av. Tríggjar høvuðsgostíðir vóru og vóru tær fleiri túsund ár. Fláir í ymiskum tjúkdum við gosgrýti og øsku vórðu til, soleiðis sum tað sæst aftur í homrum og líðum. Landið sakk sum frá leið í ein landnyrðing, so at tær elstu fláirnar og miðfláirnar síggjast sunnanfyri og vestanfyri, og tær yngstu eru at síggja norðanfyri og eystanfyri. Landssynningsøkið av Streymoynni við landslagnum uttan um Havnina er partur av ovastu basaltfláunum.
Tá ið tertiertíðin endaði fyri einum 2,5 milliónum árum síðani, var basaltháslættin umskapaður til eitt toluliga javnt heyggjalendi við breiðum dølum. Vatn hevði matað teir jarðfrøðiliga veiku partarnar burtur og slóðað fyri teimum komandi landsløgunum. Einar 15-20 ístíðir komu aftaná og fylgdu hesum slóðum og skapaðu sund, firðir og dalar. Flestir ganga úr einum vesturhallum norðan í ein eysturhallan sunnan, og hetta eyðkennir landslagið og strendurnar nú. Ísurin var einar 500-700 metrar tjúkkur, og tey hægstu fjøllini rukku upp um ískápuna og eru so statt eldri enn ístíðarlandslagið. Undir ísinum varð landið brýnt og rundað. Úr Mykinesi til Fugloyar sæst eitt marknaskil, har jøklarnir fluttu seg annaðhvørt norðureftir ella suðureftir. Sandoy og Suðuroy høvdu hvør sína ískápu. U-skapaðu jøkulsdalarnir síggjast aftur í sundum og firðum millum oyggjarnar og hava gjørt, at har er sum heild rættiliga grunt.
Veðurlag[rætta | rætta wikitekst]
Føroyar hava tempererað oyggjaveðurlag, og veðrið er sera skiftandi. Ta einu løtuna skínur sólin av klárum himni, og næstu løtuna dregur hann á luftina, og tað fer at regna. Veðurlagið fer frá at verða bólkað sum tempererað til at vera arktiskt, tá ið miðalhitin fyri heitasta mánað er minni enn 10 °C. Sjógvurin frystir ongantíð. Hitin er høgur í mun til norðurleikan. Luftin er rein og frísk alt árið. Miðalhitin í Tórshavn var 6,3°C í 2010 - tann lægsti í langa tíð.
Veðurlagið í 2010:
- Miðalhiti: 6,3°C
- Avfall: 1,165 mm.
- Sólartímar: 977 tímar
- Frostdagar: 67 dagar
- Minsti hiti: -5,7°C
- Minsti hiti síðan 1961: -12,3°C
- Mesti hiti: 16,2°C
- Mesti hiti síðan 1961: 26,3°C
Fólkatalsfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Býarvøksturin hevur verið ógvuliga stórur seinastu árini. Í 1801 var íbúgvaratalið í Havn 554, í 1950 10 ferðir so stórt – 5.607. Í 2015 var íbúgvaratalið í nýggju stórkommununi vaksið til 20.227. Meira enn 1/3 av fólkinum í Føroyum býr í Tórshavnar kommunu, og enn flyta fólk til Havnar.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Tríggir fótbóltsvøllir eru í Havn: Ovari vøllur, Niðari vøllur, og Tórsvøllur. Tveir teir fyrstu umsitur mentamáladeildin hjá Tórshavnar kommunu. Grunnurin Tórsvøllur umsitur Tórsvøll. Ein og hvør kann læna fótbóltsvøllirnar, tá fótbóltsfeløgini ikki nýta teir. Tað er ókeypis at brúka fótbóltsvøllirnar hjá Tórshavnar kommunu.
Svimjing[rætta | rætta wikitekst]
Fimm almennir svimjihyljar eru í kommununi. Tann størsti er Svimjihøllin í Gundadali. Hinir fýra eru í Argja skúla, Eysturskúlanum, Kollafjarðar skúla og úti í Hesti. Svimjihøllin í Gundadali verður í høvuðsheitum brúkt til almenna svimjing, men eisini skúlar, stovnar og feløg brúka hana. Hinir svimjihyljarnir eru fyrst og fremst til skúlabrúks, men tann í Kollafirði er eisini opin fyri almenninginum. Svimjihylurin í Hesti er einans í nýtslu um summarið.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Nú býr Føroya yvirvald úti á Tinganesi, tí har hevur Føroya Landsstýri innivist. Enn kemur Føroya Løgting saman í Tórshavn á hvørjum ári, men løgtingshúsið er ikki á Tinganesi, tað stendur longur uppi í býnum.
Býráðið í Tórshavnar kommunu hevur 13 limir, ið verða valdir eftir reglunum í kommunulógini. Býráðið ger av, nær og hvar regluligir býráðsfundir skulu vera. Fyrst í hvørjum álmanakkaári verður hetta kunngjørt á tann hátt, sum vanliga verður nýttur í kommununi. Vanliga hevur býráðið almennan fund eina ferð um mánaðin. Borgarstjórin fyrisitur dagligu leiðsluna av kommununi. Hann ansar eftir, at málini verða býtt út til avvarðandi nevndir og starvsfólk í kommununi. Um tað er neyðugt, ger hann reglur fyri, hvussu málini skulu verða avgreidd.
Býráðslimirnir í Tórshavnar kommunu eru borgaravald umboð, sum eru stillað upp í politiskum flokkum. Limirnir skipa seg í ein meiriluta og ein minniluta, har meirilutin er at líkna við samgonguna í landspolitikki. Siðvenjan við meiriluta og minniluta hevur verið í kommununi í fleiri áratíggju. Tey, sum skipa meiriluta, undirskriva eitt samgonguskjal, har ætlanirnar hjá meirilutanum fyri valskeiðið verða settar út í kortið. Í Tórshavnar kommunu er ikki vanligt at almannakunngera sjálvt samgonguskjalið. Nývalda býráðið velur ein borgarstjóra fyri alt valskeiðið. Starvið sum borgarstjóri er fulltíðarstarv. Eisini velur býráðið ein 1. og ein 2. varaborgarstjóra og mannar síðani tær føstu nevndirnar: Fíggjarnevndina, Teknisku nevnd, Mentamálanevndina, Trivnaðarnevndina, Vinnunevndina, Náttúru- og umhvørvisnevndina, Byggi- og býarskipanarnevndina og Økisnevndina. Limirnir í føstu nevndunum skulu vera býráðslimir.
Kommunuval er fjórðahvørt ár annan týsdag í november. Til Tórshavnar býráð verða valdir 13 limir. Fyri at kunna velja og stilla upp til kommunuval í Tórshavnar kommunu, skalt tú vera fylt/-ur 18 ár og hava heimarætt í Føroyum. Eisini skalt tú vera tilmeldað/-ur hjá fólkayvirlitinum í kommununi í seinasta lagi 2 vikur fyri valdagin og framvegis vera búsitandi í kommununi sjálvan valdagin. Borgarar úr øðrum londum, ið hava havt fastan bústað í Føroyum seinastu 3 árini undan valinum, hava eisini rætt at velja og stilla upp til kommunuval. Uppstilling fer fram á vallista, har í minsta lagi 15 og í mesta lagi 25 stillarar kunnu stilla millum 1 og 17 valevni upp til býráðið. Í Tórshavnar kommunu er siðvenja at hava politiska uppstilling, t. v. s. at valevnini verða stillað upp í politisku flokkunum, ið vit kenna frá landspolitikki. Ein valnevnd, sum býráðið velur, hevur evstu ábyrgdina av valinum í kommununi. Aftrat henni eru valstýri, sum taka sær av valinum í teimum ymsu atkvøðuøkjunum. Nýggja býráðið tekur við 1. januar árið eftir valið og situr í fýra ár.
Býráðið ásetir skattaprosentið í kommununi á hvørjum ári, tá fíggjarætlanin verður viðgjørd. Skattainntøkan verður brúkt til tær tænastur, kommunan veitir sínum borgarum. Taks tekur sær av skattaálíkningini, bæði viðvíkjandi kommunuskatti, landsskatti, kirkjuskatti o. ø. Tað er eisini Taks, sum krevur skattin inn.
Býráðsvalið 2016[rætta | rætta wikitekst]
Niðanfyri sæst atkvøðubýtið á býráðsvalinum 8. november 2016.
Samferðsla[rætta | rætta wikitekst]
Vøruflutningurin millum bygdir var fram til umleið 1970 bara at kalla sjóflutningur við skipum og bátum. Sambandið við útheimin gekk um Havnina, og bátar førdu vørur og fólk í land. Verulig havn við atløgubryggjum kom seinast í 1920-árunum.
Vegur varð lagdur til torvheiðarnar vestanfyri, Landavegurin kallaður. Annars var fyrsti rættiligi vegurin úr Havnini gjørdur í 1907, og tað var vegurin niðan á Sanatoriið, bróstsjúkrahúsið í Hoydølum. Vegur varð gjørdur til Hvítanes í 1950, men ikki fyrr enn í 1966 var Oyggjarvegurin liðugur, og trý ár seinni var koyrandi allan vegin norður og suður í Streymoynni.
Broytingarnar í ferðslumynstrinum hava havt við sær, at strandferðslan við skipum er nógv minkað, at meginparturin av fólkaflutninginum í onnur lond fer fram við flogfari, og at Havnin hevur fingið eina nógv vaksna ferðslu við bilum.
Vitjanarverd støð[rætta | rætta wikitekst]
- Skansin: Havnar skansi verður mettur sum eitt av fremstu fornminnum Føroya og er einasta skansaverk av sínum slag í landinum.
- Løgtingið er hægsti politiski myndugleiki í Føroyum.
- Vaglið er mitt í býnum. Her í umhvørvinum eru hús og bygningar úr seinnu helvt av 19. øld
- Viðarlundin: Inni í Viðarlundini er minnisvarði reistur til minnis um teir sjómenn, ið lótu lív undir Seinna heimskríggi. Tey fyrstu trøini vórðu sett niður uml. 1880, men tann seinna og betri eydnaða royndin var í 1903. Við Viðarlundina er eisini Listasavn Føroya.
- Norðurlandahúsið, ið arkitekturin Ola Steen hevur teknað. Húsið stóð liðugt í 1983.
- Gongin
- Vágsbotnur: Teir reyðu bygningarnir eru frá Rybergstíðini í seinnu helvt av 1700-talinum. Frammanfyri er standmyndin eftir Hans Paula Olsen, "Nólsoyar Páll" (1995). Í Vágsbotni og Tórsgøtu eru matstovur, og har verður skipað fyri mentanartiltøkum.
- Reynagarður varð bygdur um 1630 til prestin Hans Rasmussen. Ein lonin stendur eftir, og nú er hon einasta bindingverkshús í landinum.
- H. N. Jacobsens Bókahandil ella Gamli Bókahandil, er bygdur í 1860 sum realskúli, og friðaður.
- Sjósavnið: Úti á Argjum er eitt gamalt hús úr gróti, Íshúsið, sum í dag er Sjósavn.
- Skansapakkhúsið varð í 1750 bygt har, sum Tinganesskansin hevði staðið.
- Smiðjan: Tað var Restorffs Handil, sum bygdi smiðjuna í 1870-árunum.
- Niels Finsens gøta er einasta gongugøta í Føroyum.
- Glaðsheyggjur: Her hava fólk kanska búð síðan í 1600-talinum. Gamalt og nýtt rennur saman, men býlingurin er sermerktur við smáum, gomlum húsum.
- Kongaminnið varð reist í 1882. Til minnis um fyrstu kongsvitjanina í 1874.
- Káta Hornið er mitt í Niels Finsens gøtu við brunnin við dansandi børnum.
- Sparikassagarðurin: Í sparikassagarðinum er standmyndin "Maður og kvinna" eftir Janus Kamban. Trøini við Gamla Bókahandil og í sparikassagarðinum eru síðst úr í 19. øld.
- Telefonverkið
- Havnar Kirkja: Fyrsta kirkjan varð bygd í 1609 Úti á Reyni, tann næsta í 1788 við Bryggjubakka, tað er sama kirkjan, sum enn stendur, men hon varð heilt umbygd í 1865.
- Býráðssalurin: Síðan í mai í 1983 hevur Tórshavnar Býráð havt sínar regluligu býráðsfundir í Býráðssalinum.
Viðgitið fólk frá Tórshavn[rætta | rætta wikitekst]
- Niels Ryberg Finsen (1860-1904)
- William Heinesen (1900-1991)
- Jørgen-Frantz Jacobsen (1900-1938)
- Ingálvur av Reyni (1920-2005)
- Janus Djurhuus (1881-1948)
- Janus Kamban (1913)
- Zacharias Heinesen (1936)
- Katrin Ottarsdóttir (1957)
- Teitur (1977)
Systurstaðir[rætta | rætta wikitekst]
Vinabýir[rætta | rætta wikitekst]
Samstarvsbýir[rætta | rætta wikitekst]
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
Kort av Føroyum, har Tórshavn er merkt
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Hagstova.fo
- ↑ http://kvf.fo/greinar/2014/06/13/folkatalid-i-sandoynni-veksur-aftur
- ↑ "Monthly means and extremes 1961–1990 and 1981–2010 for air temperature, atmospheric pressure, hours of bright sunshine and precipitation–Denmark, The Faroe Islands and Greenland". Danish Meteorological Institute. pp. 16–19. http://www.dmi.dk/fileadmin/Rapporter/TR/tr11-20.pdf. Heintað January 18, 2015.
- ↑ "TORSHAVN Climate Normals 1961-1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DN/06011.TXT. Heintað November 15, 2012.
- ↑ "Sunshine data for Tórshavn 1961-1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/DN/00033069.TXT. Heintað November 15, 2012.


text:
Fyrra Sámuelsbók, kapittul 3
Harrin birtist Sámueli
v1
Og hin ungi Sámuel hevði nú tænastu fyri Harranum undir umsjón Eli. Men orð Harrans var forkunnugt á teimum døgum og sjónir ikki tíðar.
v2
Tá bar so á ein dagin, meðan Eli lá á sínum vanliga staði – men eygu hansara vóru farin at daprast, so at hann sá ikki.
v3
Og tað var enn ikki sloknað á Guðs lampu; og Sámuel lá í templi Harrans, har sum Guðs ørk var, –
v4
at Harrin kallaði: «Sámuel, Sámuel!» Og hann svaraði: «Ja, her eri eg.»
v5
Og hann rann til Eli og segði: «Sí, her eri eg, av tí at tú kallaði á meg.» Men hann svaraði: «Eg havi ikki kallað á teg; far aftur og legg teg.» Og hann fór og legði seg.
v6
Og Harrin kallaði uppaftur: «Sámuel, Sámuel!» Og hann fór upp og gekk til Eli og segði: «Sí, her eri eg, av tí at tú kallaði á meg.» Men hann svaraði honum: «Eg havi ikki kallað á teg, sonur mín, far aftur og legg teg.»
v7
Men enn kendi Sámuel ikki Harran, og honum var ikki enn orð Harrans birt.
v8
Tá kallaði Harrin uppaftur á Sámuel á triðja sinni. Og hann fór upp og gekk til Eli og segði: «Sí, her eri eg, av tí at tú kallaði á meg.» Men tá skilti Eli, at tað var Harrin, ið hevði kallað á sveinin.
v9
Tí segði Eli við Sámuel: «Far og legg teg aftur, og verður aftur kallað á teg, tá svara: Tala Harri, tí at tænari tín hoyrir.» Og Sámuel fór aftur á stað sín at leggja seg.
v10
Tá kom Harrin og steig fram og kallaði eins og tær fyrru ferðirnar: «Sámuel, Sámuel!» Og Sámuel svaraði: «Tala, tí at tænari tín hoyrir.»
v11
Tá mælti Harrin við Sámuel: «Tílíkt verk man eg gera í Ísrael, at tað skal syngja fyri báðum oyrum á øllum teimum, ið tað hoyra.
v12
Á tí degi lati eg koma yvir Eli alt tað, ið eg havi talað um hús hansara – frá byrjan at enda.
v13
Og tú skalt kunngera honum, at eg skal døma hús hansara um ævir, av tí at hann visti, at synir hansara bóðu ilt yvir Guð, og hevði kortini ikki at teimum.
v14
Tessvegna havi eg svorið viðvíkjandi húsi Eli: Sanniliga skal um ævir misgerð hús Eli ikki verða bøtt við sláturofri ella grónofrum.»
v15
Sámuel varð nú liggjandi kvirrur, og um morgunin fór hann tíðliga upp og læt upp hurðarnar á húsi Harrans, men tordi ikki at siga Eli frá sjónini.
v16
Og Eli kallaði á Sámuel og segði: «Sámuel, sonur mín!» Og hann svaraði: «Ja, her eri eg.»
v17
Og hann segði: «Hvat var tað, hann talaði við teg um? Loyn mær einki! Harrin man gjalda tær bæði nú og framvegis, um tú loynir mær nakað av øllum tí, sum hann talaði við teg um!»
v18
Og Sámuel segði honum alt samalt og loyndi honum einki. Tá segði hann: «Hann er Harrin; geri hann tað, sum honum líkar!»
Sámuel sum profetur
v19
Og Sámuel kom til mans, og Harrin var við honum og læt einki av øllum orðum sínum falla til jarðar.
v20
Og allur Ísrael frá Dán til Beersjebu skilti, at Sámuel var skilaður til at vera profetur Harrans.
v21
Og Harrin helt áfram at birtast í Silo; tí at Harrin opinberaðist fyri Sámueli í Silo.


text:
Frásøgan er fyrri parturin av stóra verkinum, ið bæði telur Lukasar frásøgu um Jesus og Stovningina.
Skal ein dagfesting setast fyri, nær frásøgan er skrivað, so hongur hetta óloysiliga saman við Stovningini. Og her er okkurt, sum bendir á longu áðrenn ár 70 e. Kr.
Tíðliga verður lagdur dentur á, at Jesus er tann, sum kemur við góðum tíðindum til tey fátæku og ynskir at fría tey kúgaðu. Hetta hendir, tá ið Jesus fyrstu ferð talar í synagoguni í heimbygdini Nasaret (kapittul 4, vers 16).
Tað er eitt sosialt endamál við tí, sum Jesus sigur og ger, og Lukas hevur serligt eyga fyri Jesu umsorgan fyri teimum, sum eru fátæk, sjúk og veik. Til dømis fylla spurningarnir um ríkidømi og fátækt og Jesu grøðingar av sjúkum og einsamøllum nógv.
Lukasar frásøga er eisini serlig á tann hátt, at hendingarnar verða settar inn í søguligt høpi, t.d. við at nevna landshøvdingan og keisaran, tá ið Jesus varð føddur. Eisini kvinnurnar fáa rúmd í hansara frásøgu.
Nøkur av teim kendastu líknilsinum hjá Jesusi eru eisini at finna hjá Lukasi, t.d. søgurnar um hin mista sonin (kapittul 15, versini 11-32) og samariubúgvin, sum hjálpti manninum, ið var vorðin bardur av ránsmonnum (kapittul 10, versini 25-32). Frásøgan um Jesu føðing er at finna í kapitli 2, versini 1-20.
Lukasar frásøga um Jesus er ein lýsing av, hvussu Gud ynskir at frelsa menniskju. Frelsan er byrjað hjá jødunum, men hevur nú fingið sítt endaliga skap við Jesusi sum frelsara og bjargara hjá øllum menniskjum.
Nýggi Sáttmálin


text:
Mikudagur 25.04.2018, kl. 16:00, Perlan
Flaggdagin, tann 25. aprÝl, er eisini altjˇa DNA dagur. DNA er
stytting fyri deoxyribonucleic acid, sum vit ß f°royskum kalla arvastrongurin.
Ta var tann 25. april Ý 1953, at Watson, Crick, Wilkins og Francis gˇu ˙t
vÝsindaliga grein um DNA bygnain. ┴ hesum sama degi, 50 ßr seinni, var ta
almannakunngj°rt, at arvamassin hjß menniskjum var kortlagdur. TÝ er hesin
dagur kosin at vera altjˇa DNA dagur, og sÝani 2013 hava fˇlk og stovnar runt
alla verina hßtÝarhildi henda dagin.
═ ßr hava vit valt eisini at hßtÝarhalda hendan dagin Ý F°royum.
Skipa verur fyri einum tiltaki Ý Perluni tann 25. aprÝl
2018 frß kl. 16:00 . Tiltaki verur Ý tveimum p°rtum. Tann fyrsti parturin
inniheldur stuttligt og handaligt DNA virksemi til b°rn, og Ý tÝ seinna
partinum vera stuttir fyrilestrar (10 min) um DNA til tey ungu og vaksnu. Endamßli vi
tiltakinum er at kunna almenningin um DNA, og um hvussu DNA verur br˙kt Ý
gransking og Ý samband vi heilsu Ý F°royum.
Tiltaki er ˇkeypis og °ll eru hjartaliga vŠlkomin.
SÝ skrßnna her
SÝ tiltaki ß Facebook her


text:
Á jólanátt úr høgum himnahválvi
varð sungin tær ein lovsongur so hátt,
tá einglar trinu niður á tað gólvið,
har krubba tín varð sett ta jólanátt,
tá tú í tínum lítillátna veldi
læt kyssa teg á kinn Mariu moy,
læt fyri okkum opna lívsins keldu.
Tú fyri oss á krossi hevur doyð.
Gud, lat oss syngja við tí einglaskara,
sum lovaði og prísaði títt navn.
Tey jólini nú okkum kunnu læra,
at tað sum viti førir trygt í havn.
Lat okkum tá í hendur taka saman
og syngja glað um boðskap tín í kvøld,
og ynskja øllum jólafrið og gaman,
at eingi eru svong, og eingi køld.
Kom, legg títt høvur á móður lær
mítt lítla fitta sníð,
og tel mær, hvørt hevur gingist tær
alt eftir dagsins stríð.
Tí, fyri tær er stríðið stórt,
um alt ei gongur væl.
Í spølni er ei klandur sørt,
tó at tað bert er spæl.
Kom, legg títt høvur á móður lær.
Í tíni barnaverð
er gloymt, tá sólin aftur sær,
alt tað, sum tær sorgir ber.
O, lær meg, barn, at stríð mítt er
ei daprari enn títt,
ið kámast burtur í dreymaverð.
Sov, fitta sníðið mítt.
Út vil eg, út har, sum loftið er høgt og sólin er bjørt,
út har, sum lívið sær spælir, og eydnan er nær.
Heima er trongligt og dapurt og myrkt, mær lagnan gerst svørt,
trongist mín hugur – men leingist mín muður at tær.
Hví mást tú fara, eg spyrji teg bara,
ja, nú mást tú siga mær satt.
Er tað tað besta? Mítt hjarta vil bresta,
Vilt tú ikki fevna tín skatt?
Út vil eg, út í ta fjølbroyttu verð, sum um okkum er,
men tá eg heim aftur komi, eg fevna teg vil.
Tó má eg burtur eitt bil, tí eg kenni, eydnan har er,
úti í villini verð, har sum alt bert ber til.
Hví má hann fara, vit spyrja hann bara,
ja, nú má hann svara tær satt.
Er tað tað besta? Mítt hjarta vil bresta!
Vilt tú ikki fevna tín skatt?


text:
Tølini frá konjunkturkanningini fyri juni eru nú tøk í hagtalsgrunninum. Treystitalið er hesaferð 25, ið er nærum tað sama sum í seinastu tveimum kanningunum frá juni í fjør og januar í ár. Treystitalið er framvegis oman fyri miðaltalið fyri allar kanningarnar, ið gjørdar eru síðani 2006.
Treystitalið er tað samanvigaða vísitalið frá 5 spurnakanningum, sum verða gjørdar í januar og juni hvørt ár. Treystitalið er óbroytt, men ymsu kanningarnar vísa tó, at tað er ymiskt, hvønn veg gongdin vendir viðvíkjandi metingum um støðu og útlit í ymsu kanningunum.
Útgreinaði tøl frá teimum 5 kanningum eru at finna í hagtalsgrunninum. Vísitøl fyri kanningarnar eru vístar í myndum niðanfyri.
Brúkarakanningin
Bjartskygnið hjá brúkarunum, sum hevur verið minkandi 2 hálvár á rað, er nú nærum uppi aftur á sama stigi sum januar 2017 og liggur framvegis oman fyri langtíðarmiðal.
Tilfeingisvinnan og annar ídnaður
Treystið í tilfeingisvinnuni kvinkar uppeftir annað hálvár á rað og liggur nú áraka langtíðarmiðal.
Byggivinnan
Treystitølini í byggivinnuna hava staðið at kalla í stað í meira enn 3 ár og liggja framvegis oman fyri langtíðarmiðal.
Handilsvinna/smásøla
Treystið minkar annað hálvár á rað og er tað lægsta síðani juni 2014, men er kortini enn oman fyri langtíðarmiðal.
Tænastuvinnan
Bjartskygnið enn oman fyri miðal, men er viknandi.


text:
Peningastovnar biðja kundar lata samleikaprógv
Allir føroyskir, danskir og evropiskir peningastovnar hava sambært lóg um hvítvask skyldu til at tryggja, at samleikaprógv verða fingin til vega frá øllum kundum. Ert tú kundi í BankNordik, og hevur tú enn ikki latið okkum samleikaprógv, fært tú í hesum døgum bræv um hetta.
Orsøkin er, at lógin um hvítvask áleggur øllum peningastovnum at seta tiltøk í verk til tess at forða yvirgangi og hvítvaski av pengum. Tað er sostatt ikki tí, at vit í BankNordik hava ítøkiligan illgruna um, at kundar okkara hava samband við yvirgang ella hvítvask, men tað er heilt einfalt tí, at lógin áleggur okkum og øllum øðrum peningastovnum at fáa til vega samleikaprógv frá øllum kundum okkara.
Lata kundar ikki nøktandi samleikaprógv, kann ein avleiðing verða, at tað verður álagt okkum at steingja kontur, netbanka og gjaldskort hjá viðkomandi.
Hvat er nøktandi samleikaprógv?
Í dag vísa kundar samleikaprógv, tá ið kontur verða stovnaðar, men lógin um hvítvask áleggur okkum eisini at fáa til vega samleikaprógv frá kundum, sum hava verið í bankanum í nógv ár, og sum vit kenna væl. Øll skulu – uttan undantak – lata samleikaprógv.
Góðkend samleikaprógv eru avrit av passi og koyrikorti. Hevur tú sum kundi hvørki pass ella koyrikort, verður tú biðin um at lata avrit av tveimum av hesum samleikaprógvum: dóps- ella navnabrævi, p-talskorti, seinastu ársuppgerðini frá Taks ella skjal frá almennum myndugleika, ið skjalprógvar navn, p-tal og bústað.
Hvussu verða upplýsingarnar brúktar?
Samleikaprógvið verður síðani skrásett saman við øðrum upplýsingum um kundan. Hetta verður gjørt, til tess at vit kunnu lúka ásetingarnar í lógini um hvítvask. Upplýsingarnar verða sostatt ikki sendar víðari ella latnar myndugleikum ella øðrum. Tær verða bert skrásettar í bankaskipanini. Peningastovnar, sum ikki fylgja leiðreglunum frá Fíggjareftirlitinum um at fáa til vega samleikaprógv, verða revsaðir.
Lógarheimild
Reglurnar um at fáa til vega samleikaprógv eru ásettar í ”Anordning nr. Nr. 79 om ikrafttræden for Færøerne af lov om forebyggende foranstaltninger mod hvidvask af udbytte og finansiering af terrorisme.” Til ber at lesa lógina her.


text:
TB grafikkur
TB | 14/01/13
Nú tað stundar til, at teir fyrstu dystirnar skulu spælast, so er tíðin komin til, at fara at lata sín telduskíggja, og ikki minst, sín Facebook vanga í TB “klæðir”. Í tí sambandi, er ein bakgrund til telduskíggjan, umframt eitt sokallað Facebook Cover gjørt, sum kann setast ovast á tín Facebook vanga.
Niðanfyri síggjast myndirnar, og til ber at trýsta á tær, fyri at veksa um tær, fyri síðani at taka tær niður á telduna, og leggja tær ávikavist sum bakgrund og cover mynd.


text:
Bárður spyr um niðurgjaldan av skuld
23. oktober 2018
Bárður S. Nielsen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, fer á tingfundinum í morgin mikudagin 24. oktober at seta ein munnligan fyrispurning til Kristinu Háfoss, landsstýriskvinnu í fíggjarmálum um niðurgjaldan av skuld
Løgtingsmaðurin spyr fylgjandi:
1. Hvussu nógv hevur landsstýrið niðurgoldið av skuldini higartil í hesum valskeiðnum?
2. Hví upptekur landið nýggj lán, nú búskaparligt viðrák hevur verið í fleiri ár?
Viðmerkingar
Tá ið fíggjarlógin varð framløgd og viðgjørd í løgtinginum bleiv fer eftir fer tosað um hvussu nógv henda samgongan hevði bjálvað samfelagið til betri tíðir, upplýst bleiv at allir kassar eru fullir, stórt yvirskot á landskassaroknskapinum og at skuld var niðurgoldin.
Men í búskaparfrágreiðingini frá fíggjarmálaráðnum verður upplýst, at onki er goldið av skuldini hjá landinum higartil í hesum valskeiðnum og í fíggjarlógaruppskotinum verður upplýst, at landið skal upptaka nýtt lán á 400 mió. fyri at endurfíggja skuldina.
Hóast nógv reyp um stór yvirskot í hesum valskeiðnum má staðfestast, at pengar mangla í kassanum og lán mugu upptakast í bestu búskapartíðum nakrantíð.
Sambandsflokkurin
RN
Aftur


text:
Í gjár tann 28. mars 2019 kom Valve við enn einari dagføring til CS:GO. Nýggja dagføringin hevur heitið “EZ4VERTIGO”.
Dagføringin er øgiliga lítil, men hevur nógv at siga fyri CS:GO. Tað sum Valve hava gjørt, er at teir hava tikið Cache úr Active Duty Map Pool, tí at Cache fer at fáa nakrar umvælingar, just sum fleiri aðrar maps hava fingið hesi seinastu árini. Í staðið hjá Cache kemur Vertigo. Tað kann koma sum ein skelkur hjá fleiri, tí at Vertigo hevur ikki verið nógv spælt, tó at tað hevur fingið nakrar royndarkoyringar við wingman.
Avtrat tí, hevur Valve koyrt EZ4ENCE music kit í spælið, og ein sticker capsule við heitinum Unleash the Beast.
Spennandi verður at síggja, hvørjar avleiðingarnar fara at verða, og hvat heimurin av CS:GO spælarum halda um broytingina framyvir.


text:
Norska seismikkfyritøkan TGS boðar nú frá, at hon er farin undir eina umfevnandi seismiska kanning á Atlantsmótinum, skamt frá føroyska markinum, nevnd Erlend Wild West. Talan er um eitt stórt øki, sum varð latið fleiri oljufeløgum til leiting í 30. útbjóðing í Bretlandi. Fleiri oljufeløg hava tikið seg saman og heitt á TGS um at fara undir 3D kanningina, ið hevur til endamál at kanna undirgrundina í fleiri av loyvunum, sum vórðu latin í 30. útbjóðing. TGS sigur í eini fráboðan, at stórur áhugi er fyri at fáa seismiskar kanningar gjørdar á Atlantsmótinum, aftrat teimum, sum longu eru gjørdar í hesum økinum. Talan er um fleiri sera lovandi øki, ið bæði fevna um fund, sum eru gjørd og um nýggj leitimið, ið oljufeløgini hava vónir um goyma olju og gass. TGS hevur annars áður staðið fyri fleiri seismiskum kanningum á Atlantsmótinum, eitt nú økjum, sum liggja tætt upp at føroyska markinum.
Kelda: TGS, Energy Voice


text:
Tænastulóg við málsviðgerðartrygd
21. august 2015
Sambandsflokkurin vil framvegis arbeiða fyri, at sosiala lóggáva okkara verður soleiðis skipað, at fólk við sjúku, breki ella hava serligar avbjóðingar, sum hava hjálp fyri neyðini, fáa stuðul og viðgerð, ið ikki stendur aftanfyri tí, sum fæst í hinum Norðanlondum.
Vit vilja stremba eftir at fáa eina tænastulóg, sum skal tryggja rættindi og skyldir hjá børnum, ungum og vaksnum. Dygdin í tænastuni skal vera á høgum støði. Tey, sum bera brek, skulu somuleiðis kenna seg sum ein part av samfelagnum, og tann sjúki skal fáa tað neyðugu viðgerðina og endurvenjingina, antin tað so er her heima ella í útlondum.
Vit vilja stremja eftir, at veitt verður ein samskipað heildartænasta. Hetta verður gjørt við, at ein samskipari, skal verða knýttur at borgaranum.
Vit skulu tryggja børnum og familjum við breki, sum partvís ella ikki eru á dagstovni, somu rættindi sum onnur børn á dagstovnaøkinum.
Vit skulu tryggja ungum við serligum avbjóðingum, eitt gott og innihaldsríkt lív, har tey skulu mennast, og byggjast skal á at vinna førleikar.
Persónlig brúkarastýrdur stuðul (PBA) skal setast i verk, t.v.s. at stuðulin er knýttur at persóninum. Hetta er við til at hjálpa viðkomandi at megna ein gerandisdag. Tað er borgarin sjálvur, sum raðfestir, alt eftir hvønn tørv viðkomandi hevur. Skipanin verður í løtuni royndarkoyrd, og sum skilst roynist hon sera væl.
Sambandsflokkurin hevur víst i verki, at vit hava hildið givin lyfti.
Rósa Samuelsen
Valevni Sambandsfloksins til løgtingsvalið
RN
Aftur


text:
Løgmaður má traðka í karakter
21. juni 2019
Hvat ger Løgmaður, nú pengar eru brúktir í heimildarloysi?
Mong undraðust, tá Heðin Mortensen, landstýrismaður í samferðslumálum, í mars keypti “Alpha Pilot” uttan samtykki frá Løgtinginum. Hann segði tá, at Strandferðslan hevði nokk av pengum til hesa íløgu og rakstur, so hetta kom tí ikki at ávirka raksturin hjá stovninum.
Stovnurin boðaði fyrr í hesi vikuni frá, at neyðugt er við sparingum fyri, at játtanin skal halda, tí kann staðfestast, at landsstýrismaðurin hevur brúkt pening í heimildarloysi, pengar sum ikki vóru til.
Virðingin fyri pengum er vekk
Henda samgongan hevur frá fyrsta degi verið leys á pengunum og peninganýtslan hevur sjáldan sæð sín líka í føroyskari søgu.
Útreiðslur landskassans eru spolaðar uppeftir, snildir eru brúktar fyri at fjala veruleikan, og tað er meir reglan enn undantakið, at kostnaðarmetingin verður sprongd við tvey-siffraðum millióna upphæddum.
Hóast ovurstóru peninganýtsluna, manglar í allastaðni, hetta er beinleiðis avleiðing av vantandi virðingini fyri pengum.
Tá ovasta leiðslan ikki tekur ábyrgd fyri sínum gerðum, smittar tað allan vegin niður gjøgnum systemið, ábyrgdarloysið fær fastatøkur og almenna skipanina missir tamarhaldið á sær sjálvum.
Hetta má steðgast, heldur nú enn seinni.
Bárður á Steig Nielsen
formaður í Sambandsflokkinum
RN
Aftur


text:
Nógv tey flestu dýrini royna at krógva seg og fella saman við umhvørvinum, har tey liva. Tey hava litir og mynstur, sum líkjast umhvørvinum. Hetta verður nevnt hyljing.
Eitrandi dýr hava harafturímóti bjartar litir, sum ávara og vísa, at tey ikki kunnu etast.
Eisini rovdýr, mugu duga at hylja seg, tí annars kunnu tey ikki sníkja seg inn á fongin.
Verjuleysu firvaldarnir
Ormverur og vaksnir firvaldar eru so at siga verjuleys dýr.
Í Føroyum krógva flestu firvaldar seg fyri fíggindum við at sita pinnastillir í einum staði, har liturin á firvaldinum rennur saman við litinum á tí, hann situr á, til dømis einum træbuli, einum steini ella bløðum á eini plantu.
Klettaspannari er ikki lættur at fáa eyga á, tá ið hann situr á steini. Hann er størsti spannarin í Føroyum og er vanligur á ávísum plássum í landinum. Klettaspannari er náttfirvaldur, men sæst ofta flúgva um dagin. Ormveran livir mest í heiðalyngi.
Snildar ormverur
Firvaldar og ormverur kunnu ikki stinga ella bíta eins og býflugur og vespur, men nógvar ormverur brúka eitur á annan hátt at styggja fíggindan.
Nakrar náttfirvaldaormverur hava eitrandi hár, og aðrar smakka ella lukta illa. Vanliga hava hesar ormverur bjartar litir, sum ávara fíggindan um at halda seg burtur.
Summar ormverur, sum ikki eru eitrandi, duga so væl at líkjast eitrandi sløgum, at fíggindar als ikki tora at nerta tær.
Í Føroyum eru tó flestu ormverur grønar eins og gras og bløð og líkjast soleiðis umhvørvinum, sum tær vaksa upp í.
Fjarðar hylja
Fjaðrar hjá fugli verma og verja fuglin og gera, at hann kann flúgva. Tær prýða eisini fuglin og gera hann sermerktan.
Men fjaðrarnar kunnu eisini hylja fuglin og fjala hann fyri fíggindum!
Eitt dømi er grátítlingur, sum hevur grá-grønar fjaðrar. Hann sæst ikki væl, tá ið hann situr millum steinar og gras, tí fjaðurbúnin á honum líkist nógv lendinum.
Heiðafuglur hevur reiður í haganum. Fjaðurbúnin hjá nógvum heiðafugli líkist lendinum nógv, og tað er hent, tá ið fuglurin reiðrast og skal verja egg og ungar.
Summir hagafuglar hava ein vetrabúna og summarbúna.
Um veturin er grágrælingur dimmur um bakið og ljósur um búkin. Men í bútíðini, tá ið hann reiðrast í haganum, verður hann ljósari og flekkutur um bakið. Liturin og mynstrið hylur hann og verjir hann betur móti fíggindum.
Tá ið bútíðin ikki er, dámar grágrælingi best at vera saman í stórum flokkum niðri í fjøruni.
Tjaldur er rættiliga eyðkent við sínum bjørtu litum. Men hóast vaksni fuglurin er so eyðkendur, er øðrvísi við eggum og ungum.
Tjaldur ger sær reiður í eyr, sand ella turra mold. Tjaldur verpur millum 2 og 4 morlittegg við dimmum blettum. Ungarnir eru gráir og síggjast tí ikki væl millum steinar og eyr.
Havsins kameleónur
Tunga kann broyta lit og mynstur eftir fáum sekundum. Hon dugir væl at laga seg eftir umhvørvinum og kann tí vera rættiliga ring at fáa eyga á.
Sært tú hana á myndini niðanfyri?
Eisini aðrir fiskar, sum vit kenna væl, duga at skifta lit.
Fer toskur t.d. inn í taran, verður hann reyður (reyðfiskur) og er soleiðis betur vardur fyri fíggindum.
Tað er litevni í litkyknunum í skræðuni, sum tekur seg saman ella breiðist út.
Litkyknurnar í skræðuni hava antin svart, reytt, gult ella blátt evni í sær. Tekur t.d. svarta litevnið
seg saman í teimum svørtu litkyknunum, verður fiskurin ljósur.


text:
Semja: Starvsfólkini skulu vera við í broytingartilgongdini
TEMA UM SAMSTARV: Starvsfólk eiga altíð at verða inndrigin so tíðliga sum gjørligt, tá ætlanir eru at fremja størri broytingar á einum arbeiðsplássi.
Hettar var breið semja um í einum panelorðaskifti í Smæruni herfyri millum tríggjar almennar stjórar og trý álitisfólk.
Umleið 130 álitisfólk, stovnsleiðarar, nevndarlimir í Starvsmannafelagnum og onnur áhugaði luttóku í temadegnum, sum varð hildin í Smæruni 29. mai.
Mest lisið í farnu viku
Soleiðis loysa vit bústaðartrupulleikan?!
Prát við Ann Antoniussen og Allan Poulsen um matstovuna Somwang Thaifood
Magni Laksafoss gevst í politikki
Við Sjóvarmálan (7) - 15. juli 2019
Bjarni og Barbara gift í Tvøroyrar kirkju
EINKI ER HENT: Útlendingar keypa ognir á útoyggj
Prát við Mirjam Deboru Justesen, leiðara á Effo-støðini á Strondum
Í dag klokkan 14.30 R7 hevur samrøðu við Magna Laksafoss
Hesin skúrurin skal hýsa parti av manningini á Teistanum
Tíðindi klokkan 16
Privatar upptøkur, har 96 ára gamli Georg Abrahamsen greiðir frá lívshendingum
Stafettin (14) - Bjarni Kárason Petersen spyr Bárð á Steig Nielsen
Landssjúkrahúsið fekk bræv frá Michael
Prát við Alexandur Johansen, um nýggja samstarvið millum StÍF og Tjaldur
Hitamet á norðasta búðplássi á jørðini
Jan Danielsen: Munur á býráðspolitikarum í Runavík og Klaksvik
Prát við Oluf Djurhuus um bygdina Innan Glyvur
Jógvan í Skorini: Onkur má gjalda
Tobbi: Bók løgd fram í Gjógv
Odd Færø stillar upp
Gjaldsskipan ella peningin í hondina
Nú talar Bjørt Samuelsen at
Signar P. Dam: Sosiala ílegan hjá Fólkaflokkinum
Jógvan Skorheim skrivar minningarorð um Poul Nolsøe Laksáfoss
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Em-Trak BUOY-Tracker - góðkendur AIS til fiskireiðskap
Em-Trak BUOY-Tracker - góðkendur AIS til fiskireiðskap
Prísur 4.595,- v/MVG
Tilboð 3.995,- v/MVG
Em-Trak BUOY-TRAK, gevur tær møguelikan at elektroniskt egleiða eitthvørt slag av fiskiboyum ella reiðskap á yvirflatuni á sjónum.
BUOY-TRAK nýtur alheims góðkent AIS-tøkni til at leypandi senda neyva GPS-positión til títt navigatión-display, samstundis at ávara aðra ferðslu í umráðinum (um kryptering er aktivera)
Lætt og skjótt at montera til eitt og hvørt slag av boyu og er heilt vatntættur (IPx8 Góðkent). BUOY-TRAK hevur eitt innanhýsis battarí ið kann endurløðast, sum ger tað møguligt at arbeiða støðugt í yvur 120 tímar ímillum hvørja løðing.
BUOY-TRAK er ein góðkendur AIS AtoN transceiver, sum er ser-góðkendur og loyvdur til nýtslu á boyum. Sterki hágóðsku bygnaðurin ger at henda vøra er sera væl egnað til nýtslu í sera hørðum umstøðum og er væl egnaður til langa støðuga nýtslu.
BUOY-TRAK gevur tær møguleikan at altíð finna boyu tína aftur hóast vind og veður, alt árið. Hendan vøran er praktisk, løtt at nýta, lágur prísur, góðkend og við mongu tilhoyrinum er tað sera einfalt at nýta.
- Alheims-góðkent AIS AtoN
- Góðkendur til fiskireiðskap
- Inbygt battarí ið kann løðast
- 120 tímar støðug nýtsla
- IPx8 vatn- og veðurtrygd
- Quick-fix beslag
Gevið gætur
BUOY-Tracker er fult góðkendur og lógligur AIS Hjálpartól til navigatión Type 1 transceiver. Møguligt er at nýta ikki-standard funktiónir til at víðka um tørvin hjá brúkaranum so sum encryption og dynamic MMSI veiting. Um tendra og nýtt verður innanfyri 12 fjóringar kann vera kravt víðka loyvi frá mynduleikunum í ávísum londum.
BUOY-TRAK_Brochure.pdf Heinta faldara her


text:
Røða, sum Jastrid Weihe helt á midnáttarsamkomuni á Eystanstevnu 2018 í skótahúsinum við Løkin leygarkvøldið 16. juni:
Gott kvøld allir stevnugestir
Eg vil fyrst takka fyri, at eg eri biðin um at halda midnáttarrøðuna.
Ja, nú er eystanstevnan 2018 komin so langt, at tað er blivið leygarkvøld, og kunnu vit síggja aftur á eina væleydnaða stevnu, har tað hevur verið ein góð skrá, sum byrjaði hósdagin. Fríggjadagin var so setan og Syngið við, og í dag hevur verið kappróður, fótbóltur og sum nakað heilt nýtt Bylgjuland. Og nú í kvøld er so Skótahúsið karmur um felagssang, kórsang og midnáttarrøðu og um eina løtu byrjar dansurin her í Skótahúsinum. Í morgin verður kappsigling og á øðrum sinni Runutusk.
Tað, at fáa sett eina stevnu upp, er ikki bara ein sjálvfylgja.
Í ár kallaðu Kunningarstovan og kommunan inn til stevnufund, og sýntist tað at vera lítil áhugi ímillum feløgini at fara til verka. Men eftir at hava fundast aftur og fram, var komið fram til at royna ein nýggjan leist, har avgjørt varð, at vit skuldu brúka tey hølir, sum eru í kommununi - og brúka lokalar kreftir at gera tiltøkini. Og tað má av sonnum sigast at vera væl eydnað. Vit hava so góðar karmar við Løkshøll, Bylgjuni, fótbóltsvøllinum og Skótahúsinum, og inni á Bakka við kappróðrarneystinum og húsinum hjá Bátafelagnum.
Men hóast góðar karmar, krevst, at feløgini og kommunan arbeiða saman fyri at fáa tiltøkini at eydnast, og her má sigast, at kommunan altíð vísir stóra vælvild yvir fyri feløgunum og av sonnum vil veita ítróttinum góðar karmar.
Tað er rúmsátt í Runavík. Í 1980, tá eg var 22 ára gomul fingu eg og maðurin eitt barn við Down Syndromi. Tá var tað rættuliga óvanligt at síggja menningartarnað og rørslutarnað í Runavíkar kommunu og í Føroyum yvirhøvur. Tá ið læknin kunnaði meg um, at okkara barn hevði down-syndrom, mátti eg biðja læknan um at vísa mær eina mynd av, hvussu fólk við down-syndromi sóu út.
Í 1982 lat Kongshavnar barnagarður- og vøggustova upp, og har byrjaði okkara barn í vøggustovu í 1982. Frá byrjan av komu børn við serligum tørvi til Runavíkar kommunu á dagstovn, tí bygdirnar kring okkum høvdu ongan dagstovn. Síðani hevur tað gingið við rúkandi ferð. Nú er tað heilt vanligt, at vit hava bæði børn og vaksin við serligum tørvi allastaðni, har sum vit øll onnur eru, og halda vit, at tað er ein sjálvfylgja, at so er. Men hetta er nakað serstakt fyri Runavíkar kommunu. Og nú hava tey við rørðslu- og menningartarni sítt egna ítróttarfelag her á staðnum, ítróttarfelagið Svanur.
Nakað, sum eg kundi hugsað mær, at vit her á staðnum dugdu betur, er at passa upp á og hjálpast í ferðsluni.
Ein morgunin, eg hevði koyrt ommusonin inn í Glyvra skúla og var á veg til húsar aftur, stendur ein bilur eitt sindur tvørt fyri uttan fyri Betri banka. Eg hugsi beinan vegin, at eg skal líka steðga, so at sjaførurin fær sett bilin inn á parkeringsplássið. Men tað er ikki meira enn, at eg tori at slakka av, tí eg eri bangin fyri bilinum, sum er aftanfyri meg. Eg geri tað kortini, og bilurin sleppur inn á parkeringsplássið.
Her á staðnum sýnist tað, sum tað er sera týdningarmikið at sleppa fyrst. Einki við líka at slakka av, steðga á, og bjóða einum bili inn á vegin frá einum síðuvegi.
Fyri nøkrum árum síðani var eg og vitjaði systkinabarn mítt í Japan. Tá upplivdi eg nakað heilt annað enn her. Tá hann brúkti floytuna, var tað fyri at bjóða einum bili at koma út úr parkeringsbásum, ímeðan hann bíðaði. Tað var ófatuligt og stórt at síggja, hvussu høfligir japanarar vóru í ferðsluni. Her hava vit her á staðnum nógv at læra.
Eg vil siga, at tað er stórur munur á at sita í nevnd og gera nevndararbeiði nú, og tá ið eg um aldarskiftið byrjaði at sita í nevndini í Støkk. Tá brúkti man brævaskifti, so rokningar og øll kunning kom í postboksina. Nú er okkurt hendinga bræv í postboksini, og so at siga øll kunning fer yvir internetið.
Tað byrjaði við mail, fartelefon og sms.
So kom Facebook.
So kom Messenger og nú Snapchat, og Instagram og sikkurt okkurt afturat…
Nú hava flestu eitt telehald við føstum gjaldi, uttan at hugsa um kostnað, har tað til ber at samskifta á ymiskan hátt, og flestu vaksin og børn hava fartelefon, ið er eins og ein telda.
Seinasta vikuskiftið var eg í Budapest til HM í estetiskum fimleiki, har kvinnuunglingar hjá Støkk luttóku. Tær komu í finaluna, og endaðu á einum flottum 10. plássi út av 30 liðum úr øllum heiminum við einum samanlagdum karakteri á 30,45. Tær fingu 14,9 tann fyrra dagin og 15,55 finaludagin. Hesum úrslitinum skulu vit her á staðnum vera sera stolt av, tí eitt so flott úrslit kemur ikki av sær sjálvum.
Á hesum túrinum kom eg at hugsa um, hvussu nógv ferðasambandið og samskiftið erubroytt tey seinastu 20 árini.
Ein, sum var við á ferðini, fortaldi um ein túr, hon fór uttanlands. Tá skuldi hon náa Sam í Vestmanna fyri at koma vestur á flogvøllin. Og ein onnur segði, ja, tá skuldi man senda telegram, tað var vinkonan, sum skuldi giftast uttanlands.
Nú er tað so lætt. Vit lenda í Vágunum, koyra ígjøgnum undirsjóvartunnilin, og ein tíma seinri eru vit í Runavík.
Og tá vit fóru frá hotellinum og sótu í bussinum á veg til flogvøllin í Budapest, sótu venjarar, samskipari og fimleikarar allir og samskiftu við umheimin, ímeðan tey sótu í bussinum:
”Legði tú hatta klippið út á Facebook?”
”Nei”
”Í lagi, so leggi eg tað út nú”.
Ítrótturin knýtir vinabond kring heimin. Eitt dømi er, nú vit vóru í Budapest. Vit vóru farin ein túr at hyggja okkum um, og tá fór at regna av grimd. Fyrst royndu vit at kroka undir einum træi, men vit blivu á kroppi, so sluppu vit at standa inni á landgongdini á einum ferðamannaskipi, sum lá við bryggjuna. Tey umborð royndu at leiga okkum taxa, men allir vóru upptiknir.
Tá regnið minkaði, fóru vit til gongu og komu til eitt parkeringspláss, men tað var framvegis vónleyst at fáa nakran taxa. Men so fór ein, sum var við í ferðalagnum, at spyrja eina konu, sum stóð har við einum Hiace-bussi, um hon kundi koyra okkum heim á hotellið. Tað var gaman í, hóast tað vóru í minsta lagi 15 minuttir at koyra hvønn vegin. Hon tók so helvtina av ferðalagnum við fyrst, og kom so aftur eftir hinari helvtini. Komin á hotellið løgdu vit merki til, at vit høvdu gloymt ein ryggsekk eftir í bussinum. Vit høvdu einki telefonnummar at ringja til, so spenningurin var stórur, hvussu fór at ganga við ryggsekkinum. Men vit máttu fara til næsta tiltak og vóna tað besta. Seinri um kvøldið tá vit komu aftur á hotellið, var ryggsekkurin komin afturíaftur. Henda ókenda kvinnan hevði lagt eitt visit-kort við, so vit kundu kontakta hana á Facebook.
Ítrótturin luttekur í altjóða kappingum, og tosað verður um, at vit eru so lítil, og trupult er hjá okkum at gera okkum galdandi. Men mín meining er, at vit eru eitt ríkt land, har børnini hava tað gott við góðum foreldrum og góðum trygdarneti. Og tí meti eg, at vit við røttu venjing kunnu náa langt, sera langt, - so nú er spennandi at vita hvussu langt vit náa við fimleikinum, men tað er prógvað at nøkur føroysk ítróttarfólk eru nádd upp ímóti hægstu tindum.
Men eingin elita uttan breiddina. Tað skal vera pláss fyri øllum, tí er tað týdningarmikið at fáa fjøldina at íðka ítrótt. Sjálv havi eg altíð gjørt fimleik og tað geri eg enn – við breiddarfimleiki, og ætli at halda fram við tí, so leingi eg orki.
At enda vil eg heita á øll um at standa saman um at stuðla ítróttini, og standa saman um at varðveita Eystanstevnuna, tí saman standa vit sterk.
Framhaldandi góða Eystanstevnu, og takk fyri.
Jastrid Weihe


text:
Eg eri føddur og uppvaksin í Havn. Eri giftur við Unn Paturson, og vit eiga døturnar Eyð Lín, 8 ár og Sáru, 4 ár. Eg havi lisið tónleik í Íslandi, Danmark og USA, og umframt at arbeiða sum yrkistónleikari, undirvísi eg í Tórshavnar Musikskúla.
Skattapeningurin, sum borgarin rindar kommununi, skal verða umsitin við skili - ongin eigur at verða gloymdur.
Tónleika- og listamentanin skal fáa betri umstøður at virka í. Kveikingarverkstøð skulu verða gjørd til listafólk og ungdóm. Soleiðis fáa vit eitt professionelt og mennandi mentanarumhvørvi, sum gevur ferðavinnu og aðarari vinnu gott grundarlag at virka á.
Tórshavnar Kommuna skal stuðla einum nýskapanar- og granskingardepli í Havn og soleiðis birta upp undir nýggjar vinnur og nýggj arbeiðspláss.
Eitt nýtt fróðskaparsetur skal verða bygt, so hægri útbúgvingar verða savnaðar á einum stað.
Neyðugt er at útvega fleiri og bíligari bústaðir til lesandi og onnur, og tryggjast skulu virðiligar umstøður til eldri og óhjálpin.
Miðbýurin hevur tørv á at verða endurskoðaður og renoveraður. Soleiðis fæst lív og trivnaður aftur í býin.
Tórshavnar Kommuna skal brúka bíligari og reinari orku, so tryggjað verður borgarum í Havn eina framtíð í einum reinum og burðardyggum umhvørvi.
Tórshavnar Kommuna skal føra ein fíggjarpolitikk, ið gevur býinum vakstrarlíkindi og raðfestir mentan og góðar tænastur til borgaran. Hetta fer at elva til fólkavøkstur og størri vælferð.
Havnin er býurin, sum vit vilja búgva í!
Uppskot.
2012-09-23 17:42
Pengarnir eru játtaðir og verkætlanin samtykt til Tórsvøll.
Men nú tá okkara borgarstjóri og javnaðarmaðurin Heðin Mortensen saknaði uppskot til hvat man “annars skuldi brúka peningin til”, vil eg fegin koma við einum uppskoti.
Kanska hetta kann vera við til at víðka um hugflogið ogbetur síggja heildina.
Uppskot:
6 mió. til Tórsvøll
6 mió. til ítrótt ið annars hevur stóran tørv
6 mió. til tónleika og listarumhvørvið
6 mió. til arbeiðsskapandi tiltøk
3 mió. til betra umstøðurnar hjá teimum tilkomnu
2 mió. til “Í menniskjum góður tokki”
2 mió. til ungdómsarbeiði og Margarinfabrikkina
1 mió. til Musikkskúlan og Musikkskúlamiðnám
1 mió. til heimleys
1 mió. til børn við serligum tørvi
1 mió. til arbeiði at leggja tilrættis hvussu vit skipa framtíðar Tórshavn
Íalt 35 mió.


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
KORT
VEÐRIÐ
Kortlegging við dronum
06.05.2019
Kortlegging við dronum
Umhvørvisstovan nýtir dronur at gera nýggj myndakort av øllum býum og bygdum í Føroyum. Ætlanin er at flúgva
í Vestmanna í tíðarskeiðnum 13. maj til 14.juni 2019.
Tá kortlagt verður við dronum, flúgva hesar uml. 100 metrar uppi yvir lendinum og taka myndir beint niður. Myndirnar verða nýttar at gera myndakort, hæddarkurvar og onnur teknisk data. Flúgvingin er skjótt avgreidd - tað tekur vanliga frá 30 min. til 2 tímar at flúgva eina bygd.
Løgreglan er kunnað um flúgvingina.
Dronurnar eru úr løttum og haldførum tilfarið og viga beint undir 1,5 kg.
Eru spruningar til dronuflúgving, eru fólk vælkomin at seta seg í samband við Umhvørvisstovuna á tlf. 342400 ella teldupost us@us.fo.
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Um útbúgvingina
Útbúgvingin tekur tvey ár og er býtt upp í ein praktiskan og ein teoretiskan part.
Sjálva lærutíðina ert tú sum næmingur ein partur av starvsfólkatoyminum í Trygd, meðan skúlagongdin er saman við øðrum næmingum úr peningastovnum og tryggingarfeløgum.
Skúlin
Skúlin verður tikin í lærutíðini. Finansraadet, Finanssektorens Uddannelsescenter og Trygd standa fyri skúlanum í felag. Øll útbúgvingin verður tikin í Føroyum. Útbúgvingin hevur til endamáls at geva tær fakliga vitan innan fíggjarheimin, samfelagsviðurskifti og tryggingar hjá bæði privat- og vinnukundum.
Fjøltáttað útbúgving
Tá ið lærutíðin byrjar, gera vit eina ætlan, sum vísir, á hvørjum økjum hjá Trygd tú skalt starvast, og hvussu leingi tú verður á hvørjum øki. Hetta verður gjørt fyri at tryggja, at tú fært eina so fjøltáttaða útbúgving sum gjørligt.


text:
Heilsurøktarafelagið
Um felagið
Í Heilsurøktarafelagnum eru umleið 400 limir.
Endamál felagsins, sambært viðtøkunum, er:
- At vera eitt fakfelag fyri heilsurøktarar, pleygarar, sjúkrahjálparar, røktarheimsassistentar, ítrivsvegleiðarar og neurofysiologiassistentar.
- At fremja felags áhugamál limanna, og við samanhaldi at varðveita felags gagn teirra. At virka fyri lønar- , eftirlønar- , arbeiðs- og útbúgvingarviðurskiftum limanna.
- At virka fyri menning og trivnaði á arbeiðsplássinum.
- At varpa ljós á fakliga samleikan hjá limunum og at menna og styrkja øll tey fakligu økini, ið limirnir umboða.
- At fylgja við viðurskiftum og viðgera mál, sum kunnu hava áhuga og týdning fyri limirnar og felagið.
- At samstarva við arbeiðspláss, fakfeløg og áhugabólkar her á landi, í Norðurlondum og úti í heimi.
Heilsurøktarafelagið hevur javnan skeið fyri limirnar og skipar fyri minst tveimum álitisfólkafundum um árið. Aðalfundur er á hvørjum ári í apríl mánaða í Tórshavn. Av øðrum afturvendandi tiltøkum kann nevnast: limafundir kring landið, arbeiðsplássvitjanir, kunningarfundir í Heilsurøktarafelagnum og á Heilsuskúlanum fyri heilsurøktaranæmingar og almenn tiltøk, har vit millum annað varpa ljós á førleikar og starvsøkið hjá heilsurøktarum.
Limir eru vælkomnir inn á skrivstovuna til eitt prát og ein kaffimunn.
Heilsurøktarafelagið heldur til í egnum húsum nevnd Jákupsstova. Fimm fakfeløg leiga skrivstovuhøli í Jákupsstovu: Bioanalytikarafelagið, Ergoterapeutfelagið, Fysioterapeutfelag Føroya, Kost- og føðslufelag Føroya og Ljósmøðrafelag Føroya. Hesi fimm hava felags skrivstovu.
Harumframt heldur Sita Rajani, sum veitir sálarfrøðiliga ráðgeving, til í Jákupsstovu, eins og at Føroya Heimavirkisfelag hevur goymslu í húsinum.


text:
PARKERING OG GJALD FYRI PARKERING
Parkeringsskipan okkara er broytt, so tað nú er hópin lættari at parkera og gjalda fyri parkering, áðrenn tú fert av flogvøllinum.
Í løtuni eru 3 hættir at gjalda fyri parkering, antin við gjaldsautomat, á heimasíðuni ella við at nýta appina EasyPark.
Parkeringsskipanin skrásetur allar bilar, ið koma inn á øki hjá Vága Floghavn. Fyrstu 2 tímarnir eru ókeypis; hareftir skal gjaldast fyri parkeringina.
YVIRLIT YVIR GJØLD (Galdandi frá 2 Apríl 2019)
Gjaldsautomatirnar
2 gjaldsautomatir eru settar upp á flogvøllinum. Onnur stendur inni í terminalinum, og hin stendur stendur inni í nýggju lonini á parkeringsøkinum. Tað er lætt og ómakasleyst at gjalda fyri parkering har.
Fae.fo
Hevði tú ikki møguleika at gjalda fyri parkering áðrenn fari var av flogvøllinum, ber til at fara inn á heimasíðu okkara og gjalda fyri parkeringina, í seinasta lagi 72 tímar eftir lokna parkering.
(Einans Google Chrome kagi, kann nýtast til at gjalda á heimasíðuni)
Eftir at teir 72 tímarnir eru gingnir, og tú framvegis ikki hevur goldið, verður rokning send við postinum, og eitt ómaksgjald á 50 kr, verður tá lagt afturat rokningini.
EasyPark
Hesin gjaldsmøguleikin er serliga fyri teg, ið javnan ferðast um flogvøllin. Tá tú hevur meldað til á appini fert tú inn á telefonina og avgreiðir parkeringina har – lætt og einfalt. Appina tekur tú niður á App Store ella Google Play.
EasyPark tekur eitt avgreiðslugjald svarandi til 15% av gjaldinum, tó í mesta lagi kr. 19,- fyri hvørja parkering.
Parkeringsøkini
Parkeringsøkið er býtt sundur í økir. Økini P1, P2 og P3 eru ætlaði til ferðafólk. Økið P4 er ætlað til leigubilar og el-bilar. Hini parkerinsøkini eru ætlaði til starvsfólk á flogvøllinum.
Árshald - ein nýggjur møguleiki
Sum nakað nýtt verður tað nú møguligt hjá fólki, ið ferðast týðum til og frá flogvøllinum at keypa árshald. Kostnaðurin fyri eitt tílíkt er kr. 5000,-
Set teg í samband við skrivstovuna hjá Vága Floghavn tel. 35 44 00 ella við at senda ein teldupost til fae[ a]fae.fo fyri at tekna árshald.
Ymiskt
Vága Floghavn átekur sær ikki ábyrgd fyri, um skaði hendir á bilin, ímeðan hann stendur parkeraður á parkeringsøkinum.
Eru spurningar viðvíkjandi parkering, kanst tú seta teg í samb. við okkum á Tel. 35 44 00 (millum klokkan 08-16 gerandisdagar), ella skriva ein teldupost til fae[ a]fae.fo
Starvsfólkaparkering
Bert starvsfólk við parkeringsloyvi, og sjónligum frámerki í bilinum hava loyvi at parkera á starvsfólkaparkeringini. Um onnur enn starvsfólk parkera har, verður parkeringsbót givin.


text:
a. Uppskrift úr Skálavík
Ein prestur átti ein hjall, sum hann goymdi brenni í; men brenniviðurin varð so illa burturstolin frá honum.
Ein sunnudag, sum prestafólkini vóru farin í kirkju og arbeiðskonan var einsamøll eftir, fór hon í hjallin at taka brenni. Meðan hon var har, sá hon eina lúku ganga leysa í gólvinum og ein røvara koma upp ígjøgnum. Hon tók svørðið og høgdi høvdið av honum, og síðan drap hon ellivu røvarar, hvønn undan øðrum, sum teir komu upp ígjøgnum lemmin; men tá ið hin tólvti og síðsti kom, faftaði hon við; hann slapp undan og lovaði, at hann skuldi minnast henni, hvat hon hevði gjørt.
Hon læsir seg nú inn í kamarið hjá presti. Tá ið tey koma aftur úr kirkjuni, er eingin døgurði og eingin arbeiðskona at síggja. Umsíðir finna tey hana í kamarinum og spyrja hana, hví hon situr har. Hon sigur, at hon hevur dripið ellivu mýs í hjallinum í dag.
Prestakonan fer leypandi í hjallin til at síggja hesar mýs, men fellur í óvit, við tað sama hon sær teir deyðu kropparnar. Hini fara aftaná og fáa hana til at rakna við, og arbeiðskonan sigur teimum nú tilstand sín, og hvat hin undanslopni røvarin hevur lovað henni. Prestur heldur, at tað skal eingin neyð vera: hon skal ongantíð fara út einsumøll.
Einusinni komu stórir harrar at gista prestin, og av tí at einki fólk var til hendis í teirri løtuni uttan hin nevnda arbeiðskonan, varð hon at fara einsumøll út í urtagarðin at heinta urtir til matin. Best sum hon gongur, er røvarin fyri henni, sleppur millum hana og húsið og forðar henni so at sleppa inn aftur.
Hon rennur og hann aftaná ígjøgnum skógvin til ein hamara, hvar berg er fyri; har loypur hon útav og kemur niður í ein grønan dal. Hon reikar, til hon kemur at einum húsi, fer inn og sær ein stóran risa sita fyri sær. Hann er fegin uppyvir hesari gentu og sigur:
”Fjør mítt! tú ert góð til krásir hjá mær.”
Hon biður hann ikki mæla slíkt og sigur honum frá, hvussu hon er stødd í váða.
Eitt pláss var skamt ífrá, hvar skip ofta brutust í briminum, og har royndi risin at bjarga til sín, hvat hann kundi.
Ein dagin, sum eitt skip var komið inn í brimið og risin hevði tikið tað alt upp á land, kendi hann sær mein í rygginum av tí. Hann gremur seg fyri arbeiðskonuni, at nú fer hann at doyggja, og gevur henni eitt svørð, sum hon skal høgga hann sundur við og síðan grava stykkini niður.
So lovar hann henni níggju ynski og fær henni ein lykil at einum kamari, hvar hon kann síggja alt, ið tilberst úti; men eingin kann síggja hana har, tí tað er friðskjól; um hon hevur lykilin uppi á sær, skal einki granda henni.
Tá ið risin er deyður, høggur hon hann sundur í fýra partar og grevur hann. Hon gongur nú úti um dagarnar; men ein dagin, sum hon er setst inn í kamarið, sær hon røvaran koma gangandi gjøgnum dalin - hann hevur funnið veg niður um stíggin í hamrinum.
Hon skundar sær at leggja ein kagga, fullan av brennivíni, í roykstovuna og læsir seg so inni í kamarinum. Hann kemur inn í roykstovuna, sær kaggan og drekkur, til hann sovnar.
Annan dagin, sum hon situr í kamarinum, sær hon ein her koma gjøgnum dalin, og ein so vænur og væl klæddur maður gongur fremstur. Hon fer út til teirra og sigur frá, hví og hvussu hon er komin hagar. Teir spyrja hana, um hon veit eingi ráð, hvussu teir skulu sleppa haðani, og hon sigur teimum frá tí brotna skipinum, sum risin tók upp á land.
Teir smíða nú skipið aftur, og tá ið liðugt er, fer kongasonurin til hennara - tí kongasonurin av Onglandi er tað, ið fyri liðinum stendur - og noyðir hana til at fara heim við sær í skipinum. Hann førir hana heim, læsir eina gullkeðu um armin á henni og setur hana í læru; síðan fer hann út aftur at sigla.
Hon lærir bæði skjótt og væl allar listir; men móðir hansara, drotningin, er so ógvuliga forharmað um, at hann hevur í huga at giftast við hesari gentu, og fær ein skipara til at taka hana við sær og royna at forkoma henni á sjónum.
Gentan biður skiparan ikki drepa seg, men sleppa sær út á eitt sker: so vil flóðin brátt taka hana burtur. Hann eftirlíkar henni og setur hana á eina oyggj, sum einki annað er á uttan løvur og bjarnir; men einki av hesum djórunum býður til at granda henni. Urtir hevur hon sær til føði.
Ein dagin kemur ein bátur av einum skipi til oynna at taka vatn. Hon sleppir sær við bátmonnunum á skipið, og kemur so aftur til staðin, har sum drotningin býr, og tekur innivist hjá einum bónda skamt frá kongsgarðinum.
So kemur kongasonurin aftur; móðirin sigur honum, at festarmoyggj hansara er deyð, og fær hann til at halda brúdleyp við eini aðrari.
Nú ið brúdleypið er fyri hond, fer risagentan at búgvast í hátíðsskrúðir, tí hon ætlar sær í brúdleypið við. Tá ið alt er samankomið og setst til borðs, taka øll at rósa prinsessuni uttan henda fremminda gentan. Tey spyrja hana, hví hon rósar ikki prinsessuni; men hon svarar, at hon er tað ikki verð. Kongasonurin sigur nú, at hon skal sanna, at hon sjálv er betri. Gentan sigur seg kunna dansa á bylgju blá; brúðurin heldur seg kunna tað eisini, og báðar avstað til at royna leikin.*)
Gentan, ið hevur risalykilin undir beltinum, dansar á sjónum og søkkur ikki; men tað fyrsta ið brúðurin stígur á sjógvin, søkkur hon til botns, og tað varð hennara deyði.
Kongasonurin er nú heilt út av øllum lagi óður og býður, at gentan skal verða dripin, men heldur tað vera ovgott fyri hana at drepa hana skjótt og biður tí fyrst fútan taka æruna av henni.
Hon skundar sær til songar at leggja seg, áðrenn fútin kemur, men leggur lumma sín á borðið eftir sær og biður fútan, tá ið hann kemur, fáa sær lumman. Fútin tekur eftir lummanum, men stendur fastur alt í einum og fær ikki vikað sær. Og so verður hann at standa alla náttina.
Um morgunin kemur kongasonurin og spyr hann, um hann hevur gjørt, hvat ið honum var boðið; men fútin svarar:
”Náðugi harri, eg havi staðið her fastur í alla nátt.”
Nú setur kongasonurin bøðilin til at útrætta gerningin næstu nátt. Hon ger sum fyrru ferð, leggur seg niðurundir og bíðar so, til bøðilin hevur latið seg úr til undirklæðini. So biður hon hann veita sær tann beina at fara út fyri dyr og heinta sær ein lumma, sum hongur uttantil á húsinum. Hann so ger og verður standandi fastur har úti alla náttina í frosti og illveðri, hálvnakin. Mestan deyður í kulda sleppur hann heim.
Um morgunin spyr kongasonurin, um hann hevur gjørt, hvat hann skuldi; men hann svarar, at hann hevur staðið fastur har alla nátt.
Kongasonurin vil nú royna sjálvur ta triðju náttina; hann leggur seg fyrri og biður hana koma til sín, men hon heldur tað einki hasta. So loypur hann upp, trívur í hana, og bæði at togast; tá fær hann at síggja gullkeðuna, sum hann sjálvur hevur lagt um armin á henni, og spyr, hvussu hon hevur fingið hesa gullkeðu.
Hon sigur honum nú frá øllum, ið tilborist hevur við henni, og hann øsist so upp, at hann lovar at brenna móður sína í hevnd; men gentan biður fyri lívi hennara.
So giftust tey bæði, fóru til risahellið og førdu heim alt gullið, ið risin hevði samlað; síðan livdu tey bæði væl og leingi.
Frásøgn: Jógvan Danielsen, Skálavík (V.U. Hammershaimb skrivaði upp)
*) Um brúdleypið verður eisini sagt á henda hátt:- - - Eitt kvøld, sum risagentan gongur úti, sær hon ljósini brenna so bjørt í kongsins høll. Bóndin sigur henni frá, at kongasonurin skal giftast. Hon fer í kirkju við og hevur slør fyri eyguni, at hon skal ikki kennast aftur. Síðan verður hon boðin í brúdleypið og sett til borðs næst brúðrini. Til skemtar fara tey at siga hvør frá sínum ævintýri, og tað ið henda fremminda gentan sigur frá sínari søgu, tykist øllum so nóg betri, enn tað ið brúðurin sigur frá. Brúðurin verður ónd og sigur seg kunna nakað, sum hin ikki kann: at dansa á bylgju blá. Hin heldur seg kunna tað líka so væl, og báðar avstað at royna leikin. - - -
b. Uppskrift av Syðradali í Kalsoy
(Fyrsti parturin av hesum ævintýrateksti er um leið tann sami sum undanstandandi, til tess at gentan í risahellinum eftir boðum frá teirri óndu drotningini skal verða tikin av døgum og verður førd út á eina oydna oyggj. So verður hildið fram:)
Hon (risagentan) gekk, men fann eingi hús. So bar hon eyga við eina grasvaksna túgvu. Har vóru dyr á; hon fór inn, men sá einki uttan ein deyðan mann sita við eitt borð. Hon tók í hondina á honum; tá fall hann í støv.
Eitt bræv lá á borðinum framman fyri henni; har stóð í, at tann, sum gravsetti henda sama mann, skuldi fáa níggju ynski afturfyri. Hon gravsetti hann og ynskti seg so í kongsgarðin sjálvan brúdleypsdagin, sum prinsurin (onglandsprinsurin) skuldi giftast við eini aðrari.
Um kvøldið komu brúðurin og hon upp á skjarr báðar; risagentan segði seg kunna dansa á sjónum, og hin vildi ikki dvína fyri henni. Tær at royna; risagentan lappaði leys og fataði ikki við, men hin søkk við tað sama.
Gentan varð nú tikin og dømd lívleys: á nátt og í song skuldi hon verða dripin. Ein húskallur varð settur til hetta arbeiði; men tá ið hon fór niður, setti hon fingurbollan í vindeygað, bað hann taka sær hann og ynskti so mannin at standa fastan alla nátt.
Næstu nátt gjørdi hon tað sama við ein annan húskall - hann bað hon taka sær ein saks.
Triðju nátt bað hon triðja húskallin taka lykilin av hurðini fyri uttan og ynskti hann so at standa fastan har úti. Ringt veður var og kuldi, so lívið mundi skolvið av honum.
So vildi prinsurin sjálvur royna og lovaði, at hann skuldi sleppa sær í song undan henni; men av tí at hon ikki vildi lata seg úr, ilskaðist hann, sprakk upp og tók um armin á henni.
Tá førkaðist erman so mikið upp, at hann bar eyga við gullringin, sum hann hevði givið henni; hann kendi hana nú aftur og frætti av hennara munni alt, sum henni hevði tilborist.
Síðan tók hann hana til drotning.
Frásøgn: Erika Katrina Johannessen, Syðradali í Kalsoy
c. Uppskrift úr Oyndarfirði
Denne falder sammen med opskrift b fra Sydredal, Kalsø. Efter c drømmer ”risepigen” på den øde ø, at den døde mand, som faldt sammen i støv, da hun rørte ved ham, kommer til hende og fortæller, at han er en strandet skipper: hvis hun nu vil samle hans støv op og gemme det, skal alting gå hende vel, og hun skal få hvad hun ønsker. Dette drømmer hun tre gange, hvorpå hun ønsker sin kiste til sig og lægger mandens støv deri. Den første, som skal røve hendes ære, beder hun om at hente en på bordet liggende bog og tryller ham fast; den anden tryller hun fast ved kisten, da han skal tage nøglen af.
Frásøgn: Anna Sofía Joensen, Oyndarfirði
d. Uppskrift úr Porkeri
Denne står forholdsvis selvstændig overfor de andre varianter. Følgende afvigelser kunne bemærkes. I de tolv skovrøveres sted træde de tolv trolde. Pigen dræber de elleve, en for en, men bliver lidt bange for den tolvte, som har to hoveder; han undkommer... Da risen, som pigen er hos efter at være undsluppet den forfølgende trold, er død, sidder hun i kammeret under gulvet, hvor hun kan se alt, men ingen hende. Hun ser trolden komme; han går ind i hulen, drikker sig fuld af en øltønde og falder i søvn. Hun gløder så et jærnspid i ilden og jager det gennem troldens øjne, så han dør (Polyfemæventyrmotiv)... Skipperen, som den onde dronning har befalet at drukne den unge pige, lader hende kaste over bord; men ved hjælp af nøglerne, som hun har fået af risen, går hun på havet uden at synke, når land og kommer til et sted, hvor der bor tolv riser. Disse blive henrykte, da de høre af pigens egen mund, at hun har dræbt deres dødsfjender, de tolv trolde. Pigen er hos riserne indtil kongesønnen (af England) kommer tilbage; så hjælpe de hende hjem igen.
Da ”risepigen” ved bryllupet har voldt prinsebrudens død under forsøget på at danse på ”bølgen blå”, bliver hun dømt til halshugning; men hun skal dø æreløs. Prinsen befaler først en bøddel at røve hendes ære; hun tryller ham fast i det øjeblik, da han skal tage nøglerne, som hun har hængt udenfor vinduet. Den anden tryller hun ligeledes fast til nøglerne, men under bordet. Tredje gang genkendes hun af prinsen på ringen. Han lader sin onde moder brænde.
Frásøgn: Margreta Danielsen, Porkeri
Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901
Ævintýrið er her endurgivið við stavseting Hammershaimbs.
4a AT 956 B
4b AT 956 B
4c AT 956 B
4d AT 956 B og AT 1137


text:
Gilli og Gunnleif skrivaðu undir í kvøld
TB | 13/03/12
Nógvir venjingardystir eru spældir higartil, og hóast tað ikki hevur gingið heilt gott í øllum dystunum, so eru menn væl nøgdir við fyrireikingarnar til kappingarárið. Hópurin er breiður, og er ein blanding av royndum og ungum leikarum. Allir tykjast klárir til at takla ta stóru uppgávu, sum fótbóltur á ovastu rók má sigast at vera. Í kvøld tryggjaði TB sær teir báðar evnaríku leikararnar, Gilla Sørensen og afturvenda Gunleif Olsen afturat.
Gilli heldur fram
Ivamál var fyrr í ár, um Gilli Sørensen fór at halda fram í barndómsfelagnum, ella um hann hinvegin fór at royna eydnuna uttanlands. Men skjótt bleiv tó greitt, at Gilli aftur í komandi ár, kemur at vera partur av besta liðnum hjá TB. Hetta eru sera góð tíðindi, tí hansara fótbóltsevnir eru serstakliga góð. Hóast hann bert er 19 ár, hevur hann roynt seg á ymiskum ungdómslandsliðum seinastu fimm árini. Royndirnar hann hevur vunnið gjøgnum landsliðsfótbólt, umframt hansara lærutíð í til dømis skotska stórfelagnum Aberdeen, gera Gilla ein sera vandamiklan harra. At TB so hervið endaliga kann staðfesta, at hann aftur í komandi ár verður at síggja í søguríka svart-hvíta TB búnanum, ber brá av, at vit ganga móti spennandi tíðum.
Samspælið við hinar leikararnar gongur betur og betur, og hann er so óhugnaliga kvikur, at tað skal ómetaliga nógv til hjá einum verjuleikara, um Gilli fyrst sleppur frá honum. Vit bíða øll spent eftir, hvussu tað fer at gangast Gilla í kappingini í ár, men tað, sum er av størsta týdningi er, at liðnum gongst væl. Um Gilli kann hjálpa hesum viðvíkjandi, ja so er tað fullkomið.
Gunleif aftur á kendar gøtur
At hava fingið Gunleif Olsen aftur til TB er ein fongur. Hann spældi gamaní ikki á serliga høgum støði í fjør, men hansara evnum sum fótbóltsleikari, og hansara kolossala vilja hava vit kent til longi. Nú er hann aftur her, har hann byrjaði, og um vit kenna Gunleif rætt, so fer hann av øllum alvi at gera alt í síni makt fyri at spæla seg inn á liðið aftur, har hann so mangan hevur staðið seg væl. Vit ynskja Gunleivi væl afturkomnum, og vóna at tað fer at gangast honum væl framyvir.
Hansara dygdir á vøllinum eru sera fjølbroyttar. Hann er tekniskt væl fyri, og megnar væl at halda bóltin hjá sær. Men í hansara síðstu kappingarárum fyri TB, áðrenn hann flutti til Vágoynna, spældi hann einamest í verjuni. Har stóð Gunleif seg rættuliga væl, og hóast hann ikki er av hægstu monnum, stóð hann seg væl í luftduellunum. Hvar Milan kundi hugsað sær at nýtt unga tvøramannin er tó enn ógreitt, men tað verður í øllum førum spennandi at fylgja honum.
Nú styttist til fyrsti landskappingardystur í 2012 verður bríkslaður í gongd, og hvørjir fara at mynda hópin til fyrsta dyst verður spennandi at síggja. Enn hava menn møguleikar til at imponera venjaran, og gera vart við seg. Og hóast tað ikki skuldi eydnast at komið á seðilin í fyrstu atløgu, so eru 26 aðrir dystir, sum koma aftaná, og við teimum, ovmikið av møguleikum, hjá øllum, at kempa seg fram til eitt pláss á liðnum.


text:
Bárður Nielsen spyr um MVG-fríu pakkarnar undir 300 kr.
5. februar 2018
Bárður Nielsen fer á tingfundinum mikudagin 7. februar at seta ein munnligan fyrispurning til Kristinu Háfoss, landsstýriskvinnu í fíggjarmálum
Viðvíkjandi avgjaldsfrítøku fyri innflutningi av pakkum undir kr. 300:
1. Ætlar landsstýrið, at javnseta kappingina hjá føroyskum fyritøkum við innflutning úr øðrum londum?
2. Hvussu nógv metir landsstýriskvinnan landskassin missir í avgjaldsinntøkum av frítøkuni av pakkum undir kr. 300?
Bárður Nielsen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, sigur í sínum viðmerkinginum til fyrispurningin, at uppteljingar hjá TAKS, ið eru komnar alment fram seinastu tíðina vísa ein sera stóran vøkstur í innflutningi av pakkum, ið hava eitt virði undir kr. 300, og tískil eru avgjaldsfríir.
Nýggjastu tølini vísa, at tað verða innfluttir 7500 pakkar um vikuna. Um vit samanbera hetta við tølini fyri tveimum árum síðani vóru umleið 4000 pakkar innfluttir um vikuna, so her er nærum talan um eina tvífalding eftir einans tveimum árum.
Handilsvinnufelagið hevur í fleiri umførum víst á, at hetta er ójøvn kapping, tí teir ikki hava møguleika, at innflyta og selja avgjaldsfrítt. Við skjótt vaksandi innflutninginum av avgjaldsfríum pakkum verður avbjóðingin hjá handilsvinnuni alsamt størri.
Avleiðingin við ójøvnu kappingini kann blíva, at handilsvinnan ikki megnar, at bjóða fram tær vørur, ið kunnu innflytast avgjaldsfrítt. Tá verður samfelagið Føroyar stóri taparin, tí umframt mistar avgjaldsinntøkur, verða arbeiðspláss flutt av landinum, hagar, ið hesar tænastur verða veittar.
At enda sigur løgtingsmaðurin, at møguleikarnir at loysa hesar avbjóðingar eru fleiri, ein møguleiki er, at føroyska handilsvinnan eisini sleppur undan avgjaldið fyri vørur undir kr. 300, ein annar møguleiki er at gera eina smidliga avrokningarskipan, ið roknar avgjald av innfluttum pakkum.
Fyri at varðveita eitt ríkt handilslív í Føroyum er minsta kravið javnbjóðis kapping, tí er neyðugt, at landsstýrið rættar ójavnan.
Sambandsflokkurin
RN
Aftur


text:
Skírhósdagur: Jesus gevur okkum seg sjálvan
Skírhósdagur: Jesus gevur okkum seg sjálvan
Skírhósdag er Jesus komin til seinasta kvøldið í sínum jarðarlívi. Hann veit, at dagin eftir verður hann dømdur til deyða og krossfestur. Tað ber illa til at hugsa sær líðing hansara. Hann veit heilt nágreiniliga, hvussu alt skal fara fram dagin eftir. At vita sær: Hetta er seinasti dagur, eg livi.
Honum hevur hjartaliga longst eftir hesum kvøldi, at eta páskalambið saman við lærusveinunum, áðrenn hann líður, sigur hann í Lukas 22,15. Hann situr har saman við teimum tólv á sama hátt, sum teir hava gjørt á hvørjum ári at minnast ta stóru hending, tá ið fólkið slapp úr Egyptalandi undan trælahaldinum. Hóskvøldið, tá ið fyrsta stjørnan sást á himmalinum, settust teir eftir aldargomlum siði við borðið at eta páskamáltíðina, soleiðis sum jødar framvegis gera. Men fyri Jesus er henda páskamáltið tann seinasta í hansara jarðarlívi, og hann veit tað.
Menniskju leingjast
Mong halda, at kirkjumálið tykist fremmant unga ættarliðnum, at tað talar heilt við síðuna av, tá ið tað verður talað til eina jarðbundna, tøkniliga, materialistiska verð. Orðini til altargang kunnu vera eitt týðiligt dømi um tað. Hvør skilir tað, tá ið prestur stendur við hesum lítla hveitibreyðinum í hondini og sigur Jesu egnu orð: ”Hetta er likam Jesu Krists”? Ella við kalikinum og sigur: ”Hetta er blóð Jesu Krists”? Samstundis sum nøkur síggja altargangsorðini sum dømi um, at mál kirkjunnar hoyrir einum øðrum heimi til, so livir eitt ótal av menniskjum við einum nívandi tosta eftir einum heilt øðrum heimi enn tí, tey kenna, eftir nøkrum púra øðrvísi.
Tað er í tíðini ein sterkur longsul eftir einum virði, einum lívsinnihaldi, sum kann skapa nakað og fylla tað tómrúm, okkara materialistiska mentan hevur leitt okkum í.
Leitað verður eftir tryggleika, eftir einum heimi, sum livir í harmoni og friði.
Tí eru tað eini gleðiboð, at altargangsorðini koma júst úr tí heimi, sum menniskjan leitar eftir. Líka so ófatandi altargangsorðini eru fyri tað materialistiska menniskjað, líka so ómissandi og lívsneyðug eru orðini fyri tey, sum júst við teimum verða leidd inn í henda nýggja heimin.
Vit taka móti breyðinum og víninum á knæ. Henda gávan verður bert tikin ímóti av tí, sum er eyðmýktur, og hevur boygt seg fyri tí heilaga Gudi. Tann, sum lýðir á altargangsorðini sjálvglaður og lítur á seg sjálvan, hoyrir bara nøkur óskiljandi orð, men tann, sum í eyðmýkt boyggir seg fyri tí livandi Gudi og einfalt trýr hesum orði, er sameindur við sjálvan tann livandi Gud.
Gevur okkum seg sjálvan
Hvat var tað, Jesus gav okkum, tá ið hann innsetti heilagu kvøldmáltíðina? Lat okkum í huganum fara til borðs saman við Jesusi og lærusveinunum hesa seinastu kvøldmáltíðina. Hann hevur sagt teimum, at nú fór likam hansara at verða tikið frá teimum, og teir vistu, at alt, sum Jesus hevði verið fyri teir, hevði hann verið í likami sínum. Har likam hansara var, har hoyrdu teir tað nýskapandi orðið, har kendu sjúk tvær hendur lagdar á seg, og tey fingu heilsubót, har hendu undur, sum fingu fólk at siga: ”Alt hevur hann gjørt væl. Deyv letur hann hoyra og málleys tala.”
Allar gerðir hansara og orð vóru knýtt at likaminum. Tað var við likami sínum, hann gjørdi so mong undur. Tað var í bøn og eftir rópið, at Lasarus kom út úr grøvini. Tað var eftir orði hansara, at lamni maðurin við Betesdahylin fekk heilsuna aftur. Og tað var við orði sínum, hann fekk aldurnar á Genesaretvatninum at leggjast og so framvegis.
Allar tær mongu hendingarnar, vit lesa um í evangeliunum, har hann likamliga var til staðar og brúkti sítt likam, sína rødd, sínar hendur, síni eygu.
Tí fata vit skelkin hjá lærusveinunum, tá ið teir nú skilja, at likam hansara verður tikið frá teimum.
Men so er tað, at Jesus tekur breyðið og vínið og sigur: ”Hetta er likam mítt”, ”Hetta er blóð mítt.” Við øðrum orðum: ”Likam mítt verður tó ikki tikið frá tykkum, tað verður framvegis hjá tykkum í breyðinum og víninum, tá ið tit liggja á knæ um altarringin.” Tað vil siga, at tað, vit taka ímóti, tá ið vit eta breyðið og drekka vínið, er hann sjálvur í tí líki, hann hevur valt at stíga fram okkara millum og verða móttikin av okkum. Har við altarborðið er hann líka livandi og virkin til staðar okkara millum, sum tá ið hann gekk í Galilea og Judea.
Jesu orð gera allan munin
Tað er í dag, sum tað var tá, at har sum likam hansara er, henda undur, har ljóðar orðið til tann skuldartyngda um treytarleysa fyrigeving, har verður trúgvin rætt honum og henni, sum onga trúgv hevur, har sameinir Gud seg við tann, sum ikki er honum verdur, og gevur honum og henni, sum onga megi hevur, styrki og mót til at liva lívið í trúnni á hann. Har játtar hann teimum orðið, at hann er teimum nær, sum hava eitt sundurbrotið hjarta. Og har gevur hann teimum Heilaga Andan, sum koma fátæk og eru nívd av andstosta.
Og spyr onkur, hvussu vit kunnu trúgva, at breyð og vín, sum vit kunnu keypa fyri nakrar fáar krónur, kunnu avrika so nógv, lat okkum so vísa til orð Luthers um altarborðið: ”At eta og drekka avrikar tað vissuliga ikki, men tað, ið avrikar, eru hesi orð: Tað verður givið og úthelt fyri tykkum til fyrigevingar syndanna.”
Breyðið og vínið hava í sær sjálvum lítið virði, men tey hava eitt ómetaligt virði við tí orði, Jesus segði, tá ið hann stóð við breyði og víni í hondunum.
”Hetta er likam mítt.” ”Hetta er blóð mítt.” Tá ið vit hoyra hesi orð í dag, merkir tað, at tað er í hesum líki, hann kemur til okkara nú. Og at fata hetta er ikki ein spurningur um at skilja, men um at trúgva.
Lat okkum taka eina mynd: Ein 100 krónuseðil hevur sum pappír einki virði, men tað, sum gevur honum virði, er talið 100, sum er prentað á hann, og undirskriftin, sum váttar, at hesin pappírslepin hevur hetta virðið. Soleiðis er altarborðið: Tað er trúgvin á orðið: ”Hetta er likam mátt. Hetta er blóð mítt” og trúgvin á undirskriftina – Jesu egnu orð, sum ger, at vit trúgva, at her er tað honum, vit taka ímóti og øllum tí hann er og hevur gjørt fyri okkum.
Her gevur hann okkum í likami sínum, eins og hann gekk her á fold, sína fyrigeving, sín frið, sína gleði, sína styrki, sín anda. At taka ímóti hesum er at trúgva teimum orðum, hann segði.