text:
Kunning
31.08.2021
Framyvir liggur øll kunning til flokkin undir teiginum kunning
Vika 42 - 2021
- Farið inná dansk3-6.gyldendal.dk
- loggið á
- farið inná Bibliotek og lurtið/lesið eftir søguni Hans og Greta.
í Skúlanum: Vit arbeiða við søguni.
Støddfrøði og samfelagsfrøði og flokslærari: Torfinnur Hentze 226605 (TH)
Danskt: Malan Heinadóttir Heinesen tlf. 252431 (MHH)
Føroyskt og enskt: Tóra við Keldu (TvK)
Lívfrøði: Bjørn Kalsø (BK)
Landalæra, kristni, søga og tónleikur: Steintór Rasmussen (SR)
Handarbeiði: Maria Ziska (MZ)
Smíð: HV
Evning: Margretha Hansen (MHa)
Heimkunnleiki: Assa Færø (AF)
Ítrótt: Malan Heinadóttir Heinesen MHH, Berit Norðoy (BN), Selma Larssen (SL), Dánjal Danielsen (DD),
Teldupostadressur
Hvør fjalir seg í krukkuni?
Hetta var stuttligt. Tað var torført at gita øll, men eftir einari lítlari løtu, gekk betur.
Føroyskt
Í dag hava næmingarnir spælt spælið "skapa og git" Torført var til tíðir at gita og at seta roættar spurningar.


c: text/html

text:
Kjak:Martin Næs
Martin Næs 1953 Vági - ? 59 ár 1966 – flutti til Havnar 1970 – Realprógv í Havn 1973 – studentarprógv í Havn 1978 – Prógv sum bókavørur í CPH, til Fo sum Landsbókavørur 1979/81 – Byarbókasavninum í Havn 1981/83 – arbeiddi í Landsbókasavninum 1983/85 - bókavørður, Amtsbókasafnið Akureyri og Barnaskóla Akureyrar 1985 - Landsbókavørur
hevur givið út yrkingasøvn, barnabøkur, skaldsøgu, greinasavn og umsett, mest úr Íslendskum.
Vunni 2 heiðurslønir 1981/95 Hann lýsir m.a. náttúruna, barnalyndið og samskiftið millum menniskju
- Hvat er meiningin við hesi kjaksíðuni? Meiningin við einari kjaksíðu er at kjakast um innihaldið á einari síðu og ikki at endurtaka partar av innihaldinum... Vinarliga EileenSanda (talk) 12. jun 2012 kl. 15:34 (UTC)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Útbúgving
Skrivstovuútbúgving frá Fútaskrivstovuni í Tórshavn, 1970.
Útbúgving sum sjúkrarøktarfrøðingur frá Sjúkrarøktarfrøðiskúla Føroya, 1989.
Kraniosakral terapeut (KST) í 1992.
Rolfs Metoda© í kroppsterapi í 1995.
ALT© andlitsmassaga í 1995.
Góðkendur undirvísari i kraniosakral terapi í 1997.
Sálarfrøðiligt embætisprógv – cand. psych.- frá Københavns Universiteti í 2010.
Tankafelt terapeut (TFT) í 2010.
Grundútbúgving í Kliniskari Hypnoterapi 2011
Autorisatión frá Dansk Psykolognævn 2012
Starvsroyndir
Havi starvast innan skrivstovuyrki frá 1970 og í Heimarøktini í Miðvági og Sandavági frá 1982. Starvast sum sjúkrarøktarfrøðingur á Landssjúkrahúsinum, Ellis- og Avlamisheiminum í Vágum og sum heimasjúkrarøktarfrøðingur í Vágum frá 1989-95. Undirvíst í kraniosakral terapi og kroppsterapium frá 1997 og undirvíst í sálarfrøði á Føroya Studentaskúla 2002-03. Havi havt egnu viðgerðarstovu síðani 1992 og starvast sum sjálvstøðugur sálarfrøðingur í Tórshavn og Miðvági frá 2010.
Núverandi arbeiðsøki
Sálarlig viðgerð av børnum, ungum og vaksnum, pør og familjum.
Sorgsamrøður i samband við sjúku og deyða og eisini vegleiðing og ráðgeving um reaktiónir í samband við sorg hjá børnum og ungum.
Stressviðgerð og stressfyribyrging og viðgerð fyri tunglyndi, ótta og fobium.
Vegleiðing, undirvísing og supervisióm av starvsfólki í heilsu-, almanna- og skúlaverkinum.
Havi møguleika at taka sálarfrøðiligar testir av børnum og vaksnum t.d. WAIS-IV, WISC-IV, Rorschach, TAT, BDI v.m. fyri betri at kunna síggja hvar og hvussu skal setast inn.
Virki undir sáttmála millum Heilsutrygd og Felagið Føroyskir Sálarfrøðingar um fíggjarligt ískoyti til sálarviðgerð.
Viðgerð fyri pínu, ið t.d. kann stava frá spentum vøddum, liðum, skeivleikum í beinagrindini og høvdinum v.m.
Viðgerð fyri lesitrupulleikar.
Viðgerðartilgongdir
Í teimum sálarfrøðiligum viðgerum arbeiði eg útfrá ymsikum sálarfrøðiligum tilgongdum, sum verða tilpassaðar til tann einstaka. Oftast arbeiði eg út frá eini eklektiskari hugsan, sum inniheldur ymiskar teoretiskar hugsanir sum t.d. psykodynamiska teori, kognitiva-atferðarteori, eksistentialistisk psykoterapi v.m.
Eg samanbindi tær ymisku sálarfrøðiligu tilgongdir við míni sjúkrarøktarfrøðiligu vitan umframt mína vitan innan eystlendska tilgongd um kroppin, ið inniheldur energibanar og akupunkturpunktir.
Serlig áhugamál
Samanheingi millum tað kroppsliga og tað sálarliga, har eg viðgeri eftir tørvinum hjá tí einstaka.
Virki undir sáttmála millum Heilsutrygd og felagið Føroyskir Sálarfrøðingar um fíggjarligt ískoyti til sálarviðgerð.


text:
Skrivar tú trygging verður eisini leitað eftir øðrum endingum av orðinum sum t.d. tryggingar og tryggingarvirksemi.
Skrivar tú ?trygging verður leitað eftir orðum sum t.d. lívstrygging og lívstryggingar.
Skrivar tú ”trygging” verður einans leitað eftir júst hesum sniðnum av orðinum.
21. mai 1954Nr. 13
Løgtingslóg um býarskipanir og byggisamtyktir, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 19 frá 18. mars 2013
§ 1. 1) Landsstýrismaðurin kann, tá ið eitt kommunustýri (býráð ella sóknarstýri) mælir til tess, góðkenna býarskipan fyri hesa kommunu ella ein part av henni.
Stk. 2. 1) Tórshavnar kommuna skal, áðrenn 3 ár eru liðin, aftaná at henda lóg er komin í gildi, hava fingið í lag eina býarskipan fyri Tórshavnar kommunu. Landsstýrismaðurin kann tó eftir áheitan frá Tórshavnar býráði, og um býarskipanarnevndin smb. 2. gr. játtar tí, leingja hesa tíðarfreist.
Stk. 3. 1) Tá ið annars hildið verður neyðugt at fáa gjørda býarskipan fyri eitt vist øki, kann landsstýrismaðurin, um býarskipanarnevndin tekur undir, fyriskipa tí ella teimum kommunustýrum at útvega eina býarskipan. Kortini kann ikki verða kravt, at kommunustýrið skal hava fingið býarskipan í lag við styttri enn 2 ára ávaring. Somu treytir galda, tá ið hildið verður neyðugt at broyta eina áður góðkenda býarskipan.
Stk. 4. 1) Til at ráðgerða um býarskipanir fyri eitt øki, ið umfatar fleiri kommunur, kunnu verða samskipaðar, kann landsstýrismaðurin seta nevnd, ið skal vera kommunustýrinum til hjálpar í arbeiðinum við at fáa býarskipan í lag fyri økið alt. Koma hesar kommunur ikki ásamt um vídd ella innihald býarskipanar, avger býarskipanarnevndin trætuna og ásetur á hvønn hátt, útreiðslurnar við samskipanini skulu verða býttar millum hesar kommunur.
Stk. 5. 1) Verður ikki gjørt eftir hesum skyldum og fyriskipanum, kann landsstýrismaðurin við undirtøku býarskiparnevndarinnar fáa til vega ella broyta eina býarskipan fyri ummælda øki. Kommunan, ella um so er kommunurnar, gjalda útreiðslurnar.
Stk. 6. 1) Til at útvega ella broyta eina býarskipan, samsvarandi stk. 5., hevur landsstýrismaðurin vald til at fremja øll mál, sum annars eftir hesi lóg og lóggávuni yvirhøvur liggja undir kommunustýrinum.
Býarskipanarnevndin
§ 2.2) 3) 4) Í býarskipanarnevndini sita 5 limir, valdir soleiðis: Landsstýrismaðurin velur 3 limir í nevndina, harímillum formannin, sum skal vera løgfrøðingur. 2 limir skulu vera byggikønir, harav Føroya Kommunufelag velur 1 og Kommunusamskipan Føroya 1.
Stk. 2. 2) 4) Landsstýrismaðurin kann biðja býarskipanarnevndina um ummæli í sambandi við viðgerðina av uppskotum til býarskipanir og byggisamtyktir og broytingar í hesum. Landsstýrismaðurin ger starvsskipan fyri býarskipanarnevndina, har m.a. starvsøkið hjá nevndini verður nágreinað.
Stk. 3. Tiltaksmenn skulu verða valdir fyri formannin og hinar nevndarlimirnar.
Stk. 4. Allar avgerðir nevndarinnar verða tiknar við vanligum atkvøðumeirluta. Tann kommuna, sum serligan áhuga hevur fyri tí máli, ið nevndin hevur til viðgerðar, hevur rætt til at senda umboðsmann, ið persónliga kann greiða nevndini frá sjónarmiðum kommunnunar.
Stk. 5. 2) Nevndin situr í 4 ár. Nevndin skal verða sett so skjótt sum tilber, aftaná at henda lóg er komin í gildi.
Stk. 6. Landskassin ber allar útreiðslur nevndarinnar, haruppí roknað samsýning til serfrøðingarnar og skrivara nevndarinnar.
Innihald, broytan og víðkan býarskipana
§ 3. Í eini býarskipan skal verða greitt frá, hvussu økið, ið skipanin umfatar, er vorðið í løtuni, og hvussu tað er ætlað skipað og bygt.
Stk. 2. Í býarskipan skal í minsta lagi verða greitt frá hesum her aftaru nevndu umstøðum so gjølla, sum neyðugt er til at vissa hóskandi og haldgóða skipan fyri byggi-, vega- og havnaviðurskiftum nú og í framtíðini:
1) Hvar ið vegir eru, leið og breidd teirra, byggilinjur, hvussu hornini eru sneidd, og hvussu og hvar vegir koma saman.
2) Hvar ið opin økir og annað tílíkt, ætlað almennari ferðslu, eru.
3) Hvar ið vatnveitingar, frárennsl, ravmagns- og telefonveitingar og tílíkt liggja.
4) Hvar ið almenn hús, torg, leikvøllir, spælipláss og annað havnaøki, viðalundir, kirkjugarðar eru.
5) Hvussu økið er bygt, hvørji húsasløgini eru, og hvussu økið er býtt teirra millum viðvíkjandi hædd og stødd, og um bygt er lágt ella høgt og trunkað og viðvíkjandi nýtslu, um húsini eru sethús, krambúðir, virkishús (neyst og fiskapláss uppítald) ella økið er dyrkilendi (traðir uppítaldar).
Stk. 3. Býarskipanir skulu fylgja øll neyðug kort og flattekningar, sum, har tað tørvar, skulu merktar verða við hæddarmátum.
Stk. 4. Góðkend býarskipan kann verða broytt ella víðkað eftir teim í § 1 ásettu reglum. Eitthvørt kommunustýri hevur í umsiting síni yvirhøvur skyldu at ganga fram eftir góðkendari býarskipan.
Byggisamtyktir
§ 4. 1) Tá ið eitt kommunustýri mælir til tess, kann landsstýrismaðurin góðkenna eina byggisamtykt fyri hesa kommunu ella part av henni.
Stk. 2. 1) Hevur ein kommuna samsvarandi § 1 fingið í lag býarskipan, skal hon í seinasta lagi 1 ár aftaná, at henda býarskipan er góðkend, senda landsstýrismanninum til samtyktar uppskot til byggisamtykt fyri tað øki, býarskipanin umfatar. Landsstýrismaðurin kann tó loyva, at byggisamtyktin bara skal umfata ein part av býarskipanini.
Stk. 3. 1) Allar kommunur skulu í seinasta lagi 31. desember 2010 hava sent landsstýrismanninum byggisamtykt til góðkenningar fyri allar bygdir í kommununi. Í kommunum við fleiri bygdum verður hvør bygd mett fyri seg í mun til tørv á byggilendi til tey ymisku endamálini, ið eru góðkend í byggisamtykt. Góðkendar byggisamtyktir skulu endurskoðast og sendast landsstýrimanninum til staðfestingar fimta hvørt ár.
Stk. 4. 1) Landsstýrismaðurin kann annars, um býarskipanarnevndin tekur undir við tí, áleggja eini kommunu at útvega byggisamtyktir fyri kommununa ella part av henni, við tí í § 5, stk. 2, 4 og 6 nevnda innihaldi. Landsstýrismaðurin kann somuleiðis áleggja kommunu at broyta eina góðkenda byggisamtykt. Viðvíkjandi slíkum áleggingum og frama teirra galda reglurnar í § 1, stk. 3, 4, 5 og 6. Umframt kann landsstýrismaðurin seta tær við byggisamtykt umrøddu ætlanir í verk, so umfatandi sum neyðugt er, fyri kostnað kommununar.
Stk. 5. 5) 6) 1) Landsstýrismaðurin kann við gildi fyri allar kommunur í einari serligari byggireglugerð áseta almennar fyriskipanir viðvíkjandi teimum í § 5, stk. 4. nr. 1-5 a umrøddu viðurskiftum og almennar fyriskipanir um vegagerð (eisini við fyriliti til serliga tørvin hjá rørslutarnaðum), hvussu vegir skulu liggja, leið og breidd teirra, um størstu hæddir á bygningum, minstu stødd á grundstykkjum, hægsta byggistig og um hvussu langt skal verða ímillum bygningar.
Stk. 6. 6) 1) Vikið kann verða frá fyriskipanunum í teirri í stk. 5. nevndu reglugerð um annað verður fyriskipað í eini av bygdaráðnum samtyktari og av landsstýrismanninum góðkendari byggisamtykt.
Innihald byggisamtykta
§ 5. Er ein samsvarandi § 1 góðkend býarskipan til skjals, skulu reglurnar í byggisamtyktini verða gjørdar í samljóði við býarskipanina.
Stk. 2. Ein byggisamtykt skal annars, so langt sum tær serligu sókna- og staðarumstøður gera tað ráðiligt, bera í sær reglur, ið roynst hava neyðugar at vissa hóskandi og haldgóða skipan fyri vega- og byggiviðurskiftum nú og í framtíðini.
Stk. 3. 1) Uppfylt ella turrlagt sjóøki, tunlar og onnur bygningsverk undir jørð skulu, áðrenn hesi verða gjørd, hava heimild í góðkendari byggisamtykt.
Stk. 4. 1) Í byggisamtykt, ið býtt kann verða í tvær ella fleiri deildir, skulu við teimum í stk. 2 nevndu reglum í huga verða tiknar fyriskipanir um hesi mál:
1) Byggivaldið og virki tess.
2) Um revsing fyri at broyta reglur byggisamtyktarinnar, um hvussu sakarmál um slík reglubrot skulu fara fram í rættinum, um broytan av ólógligum standum, og um hjálp frá politivaldinum til tess smbr. § 22.
3) Um undantøkur og kærur viðvíkjandi avgerðum, ið byggivaldið hevur tikið.
4) Um eykagjald til byggivaldið fyri at viðgera byggimál og annað.
5) Um húsasmíð viðvíkjandi byggihátti og bruna- og heilsuumstøðum o. s. fr. har nevnt skal verða, um rúmini eru ætlað at vera í, at arbeiða í ella at búgva í o. s. fr.
5 a) 5) Um bygging og innrætting av húsum og gerð av atkomuvegum og uttanumøkjum, túnum, parkeringsøkjum v.m., á ein tílíkan hátt, at byggingin kann nýtast av rørslutarnaðum. Tær fyriskipair, sum verða ásettar sambært hesum reglum, fevna ikki um støk hús til eina familju, ella hús, sum eru sambygd íbíðarhús (raðhús, dupulthús v.m. við loddrættum marki ímillum íbúðirnar). Í byggisamtyktini, ella í tí serligu reglugerðini, sum landsstýrismaðurin ger, kann fyriskipast, at eisini onnur bygging skal vera undantikin frá ásetingunum í síni heild ella frá einstøkum ásetingum.
6) Um hvar ið vegir skulu verða, leið teirra og breidd og annað, samanber § 3, stk. 2 nr. 1, bæði viðvíkjandi vegum yvirhøvur og viðvíkjandi einstøkum vegum.
7) Um hvar ið opin øki og annað skulu verða, samanber § 3, stk. 2 nr. 2.
8) Um hvar veitingar skulu verða, samanber § 3, stk. 2 nr. 3.
9) Um hvar ið almenn hús, torg og annað skulu verða, samanber § 3, stk. 2. nr. 4.
10) Um húsasløgini, hædd teirra og nýtslu og hvar á lendinum hvørt húsaslagið má verða bygt samanber § 3, stk. 2 nr. 5.
11) Um hvussu stór og hvørjum standi byggilendi skulu verða.
12) Um hvussu stórur partur av økinum nýttur og bygdur skal verða.
13) Um hvussu langt skal verða millum hús á sama byggilendi, hvussu langt skal verða frá húsum til vegir ella byggilinjur og til mark grannans.
Stk. 5. 1) Umframt tær í stk. 4 í hesi grein nevndu reglur kann í byggisamtykt verða fyriskipað:
14) Hvussu langt og breitt byggilendið skal verða.
15) Hvussu hús skulu standa á byggilendi og hvussu víða tey mega standa.
16) Hvussu húsini skulu síggja út viðvíkjandi samsvarandi hæddum, reisingum ella serligum klædningi og annað sovorðið.
17) Um og á hvørjum lendum bygt kann verða úr viði ella øðrum eldfimum tilfari.
18) Hvussu og við hvørjum gyrt skal verða og hvussu høg gyrðing eigur at vera.
19) Varðveitan av einum øki við teimum eyðkennum, tað higartil hevur havt annaðhvørt viðvíkjandi byggihátti ella viða- og/ella plantuvøkstri.
Stk. 6. 1) Saman við byggisamtykt skulu liggja øll neyðug kort og flattekningar, sum, har ið tað tørvar, eigur at verða merktar við hæddarmátum.
Stk. 7. 1) Ein góðkend byggisamtykt kann verða broytt ella víðkað við nýggjum og greiniligari reglum viðvíkjandi teim í stk. 4 og 5 umrøddu viðurskiftum eftir reglunum, sum settar eru fyri nýggjar samtyktir.
Kunngerð og framløga byggisamtykta
§ 6. 1) Áðrenn uppskot um byggisamtykt verður sent landsstýrismanninum, skal tað verða lagt fram í minsta lagi 3 vikur til alment eftirlits á einum fólki atkomuligum staði. Kommunan skal frammanundan á vanligan hátt kunngera, at byggisamtyktin er framløgd til eftirlits, og kunngerðin skal skila til, hvørt økið tað er, ið uppskotið umfatar. Mótmæli móti uppskotinum, og broytingaruppskot mega verða send kommunustýrinum, áðrenn 6 vikur eru lidnir frá kunngerðardegnum.
Stk. 2. 1) Innkomið mótmæli og broytingaruppskot, sum kommunustýrið ikki tekur við, skulu fylgja við uppskotinum, tá ið hetta verður sent landsstýrismanninum til góðkenningar.
Stk. 3. 1) Landsstýrismaðurin kann, tá ið mett verður, at eitt uppskot eigur at verða broytt í einum ella fleiri førum, áðrenn tað kann verða góðkent, gera av, at kommunustýrið av nýggjum skal leggja uppskotið við teim ætlaðu broytingum fram til alment eftirlits aftaná kunngerð eftir reglunum í stk. 1.
Stk. 4. Somuleiðis kann kommunustýrið, tá ið tað, orsakað av innkomnum mótmælum ella broytingaruppskotum, hevur samtykt at broyta hitt upprunaliga uppskotið, fáa í lag, at uppskotið við hesum broytingum verður framlagt av nýggjum.
Stk. 5. 1) Viðvíkjandi uppskotum, ið viðgjørd verða eftir reglunum í § 4, stk. 4, avger landsstýrismaðurin, nær og hvussu hesi uppskot skulu verða framløgd til eftirlitið umrøtt í hesi grein.
Stk. 6. 7) Landsstýrismaðurin kann í heilt serligum førum, eftir áheitan frá kommunustýrinum, taka avgerð um at víkja frá ásettu freistum í stk. 1, soleiðis at framløgutíðin verður ásett til 1 viku og mótmælisfreistin til 1 viku frá kunngerðardegnum. Við áheitanini skal grundgevast fyri, hvørji týðandi samfelagslig og vinnulig atlit tala fyri, at umsóknin kann verða gingin á møti. Verður áheitanin gingin á møti, skal kommunan beinleiðis og persónligt kunna teir borgarar, ið beinleiðis verða ávirkaðir av broytingini, um hetta í seinasta lagi dagin eftir, at frávikið er givið.
Stk. 7. 7 Kærur sambært § 10 a um loyvir, ið eru givin við heimild í byggisamtykt, sum er fevnd av stk. 6, hava ikki steðgandi virknað.
Kunngerð og tinglestur byggisamtykta
§ 7. Beinan vegin byggisamtyktin er góðkend, skal kommunan fyri egnan kostnað kunngera hetta á vanligan hátt.
Stk. 2. Umfatar byggisamtyktin fyriskipanir, ið bara viðkoma einum einstakum húsi ella eftir áskoðan kommunustýrisins nøkrum fáum húsum, sammett annaðhvørt við talið á teimum, ið byggisamtyktin umfatar ella við talið á øllum húsum í kommununi ella sum fastleggur, hvar ið serstakur vegur skal verða, leið og breidd hansara og so frameftir, ella hvar ið byggilinjan skal verða, hvar ið almenn hús, torg og tílíkt skulu verða, skal byggisamtyktin, so skjótt sum tilber, aftaná at hon er góðkend, verða tinglisin fyri kostnað kommununar.
Stk. 3. 1) Vanligar reglur um, hvar ið vegir skulu verða, leið og breidd teirra o. s. fr., um býti av byggiháttum á einum øki, um hædd húsanna og annað, skulu vanliga ikki verða tinglisnar. Kommunustýrið kann kortini lata bæði hesar og aðrar reglur í byggisamtyktum tinglesa. Landsstýrismaðurin hevur rætt til fyri kostnað kommununar at lata tinglesa, tá ið stýrið heldur tað vera neyðugt eftir lógini ella gagnligt, tó at kommunustýrið ikki hevur tøkt tinglestur verða kravdan ella neyðugan.
§ 7a. 1) Allar kommunalar byggisamtyktir verða skrásettar í eini lendisskrá, sum er atkomulig hjá almenninginum.
Stk. 2. 1) Tá byggisamtyktin er góðkend, hevur kommunan innan 4 vikur skyldu til at senda myndugleikanum, ið umsitur lendisskránna, eina teldutøka útgávu av byggisamtyktini.
Stk. 3. 1) Landsstýrismaðurin ásetur í kunngerð, hvussu lendisskráin skal skipast, harundir nýtslugjøld og reglur fyri, hvussu kort og dátur skulu verða skikkað, tá tey verða send lendisskránni.
Stk. 4. 1) Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um, at uppskot um byggisamtyktir eftir § 6 skulu fráboðast lendisskránni.
Fyribils forboð
§ 8. 1) Tá ið eitt kommunustýri, ið hevur byggisamtykt í umbúnað, biður um tað, kann landsstýrismaðurin nokta fyri, at ein ogn, ið ætlandi kemur inn undir byggisamtykt, verður nýtt á slíkan hátt, ið hildin verður ósamsvarandi byggisamtyktini. Slíkt forboð má bara galda eitt ár og kann ikki, uttan býarskipanarnevndin samtykkir, verða sett meira enn hesa einu ferð.
Virkan av uppskoti til byggisamtyktar
§ 9. 1) Beinan vegin kunngerðin, ið umrødd er í § 6, stk. 1, er vorðin lýst, má fyribils einki øki, ið samtyktin umfatar, verða bygt ella á annan hátt nýtt í mótstríði við hana samanber § 10, uttan loyvi frá teirri yvirvøld, ið gjørt hevur hitt framlagda uppskoti. Sýtir kommunustýrið slíkum loyvi, kann málið verða lagt fyri landsstýrismannin.
Stk. 2. 1) Er byggisamtyktin ikki vorðin góðkend, áðrenn eitt ár er liðið frá kunngerðardegnum, fellur henda umrødda virkan av kunngerðini burtur. Landsstýrismaðurin kann leingja freistina, ið framman fyri er nevnd til 6 mánaðir tá ið hetta verður hildið ynskiligt til at fáa enda á viðgerðini av uppskotinum, ið liggur fyri.
Virkan av góðkendum byggisamtyktum
§ 10. Góðkenda byggisamtykt skulu virða ikki bara teir, ið ognina eiga og nýta, men eisini teir, sum í henni eiga veð og aðrar, sum rættindi í henni hava, uttan mark fyri, nær ið hesi rættindi eru fingin.
Stk. 2. Á einum øki, sum góðkend byggisamtykt umfatar, skal annars eingin ogn verða nýtt, verða bygd við nýggjum húsum ella verða umbygd ella sundurbýtt uttan samsvarandi byggisamtyktini.
Kæra 8)
§ 10 a. Avgerð, sum ein kommuna hevur tikið sambært hesi lóg ella sambært byggisamtykt, kann verða kærd til landsstýrismannin.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann leggja kærumyndugleikan eftir stk. 1 til kærunevndina í lendismálum, hvørs avgerðir eru endaligar innan fyrisitingina.
Byggilinjur við akvegir
§ 11. 1) Heldur landsstýrismaðurin tað verða neyðugt fyri almennaferðslu at vissað verður vegi størri breidd til víðkanar ella til at fáa betri útlit yvir slíkan veg, kann landsstýrismaðurin eftir teimum í §§ 6 og 7 fyrisettu reglum í eini samtykt gera av, hvussu byggilinjur fram við vegnum skulu vera.
Stk. 2. 1) Ein byggilinja, ið er samtykt, hevur somu ávirkan sum tær í § 10 nevndu byggisamtyktir, at allar byggingar, viðroknaðir septiktankar og annað, skulu verða hildnar í minsta lagi so langt frá vegi, sum byggisamtyktin tilskilar ella frá miðlinjum vegsins. Er ivamál um, hvar miðlinjan er, avger landsstýrismaðurin tað.
Stk. 3. 1) Á sama hátt verða §§ 12-14 nýttar, tá ið hesir vegir verða víðkaðir, og tá ið goldið skal verða endurgjald, orsakað av byggilinjukravi, tó soleiðis at í hesum gr. skal verða lisið landsstýrismaðurin í staðin fyri kommunustýrið.
Ognartøka o. a.
§ 12. Grundir, hús, vøtn og áir, brúgvar og annað, sum eru privat ogn, og sum neyðug eru til tey í góðkendari byggisamtykt ætlaðu tiltøk, vegir, torg, leikvøllir, spælipláss, kirkjugarðar og veitingar av ymsum slagi ella til at byggja á tey í samtyktini almennu hús og annað, ella til at útvega onnur byggilendi, ella sum tað annars hevur umráðandi týdning fyri hitt almenna at hava ræði til at seta reglur í verk samtyktarinnar, skulu, tá ið kommunustýrið krevur tað, verða latnar fyri endurgjøld eftir teimum fyriskipanum, sum henda lóg ásetir.
Stk. 2. Privatur servituttur ella nýtslurættindi, sum ikki verða hildin verða úr gildi eftir § 10, stk. 1 sum ósamsvarandi teimum í byggisamtyktini góðkendum reglum fyri, hvussu eitt øki skal verða bygt ella nýtt í framtíðini, men sum tað kortini hevur almiklan týdning fyri hitt almenna at ráða yvir til at kunna fremja eina byggisamtykt, kann kommunustýrið krevja latnar fyri endurgjald eftir reglunum í hesi lóg.
Stk. 3. 1) Tann, ið eigur slíkt øki, ella hevur rættindi til tess, kann leggja spurningin, um tað er neyðugt samsvarandi hesi grein at lata tað koma fyri landsstýrismaðurin, áðrenn 6 vikur aftaná almenna kunngerð, um avgerð kommunustýrisins. Umframt skulu, alt tað er gjørligt, ognarmaður ella hann, ið rættindi hevur, fáa beinleiðis boð um hesa avgerð.
§ 13. 1) Tá ið tað samsvarandi byggisamtykt verður kravdur ein partur av eini ogn ella av rættindum í samband við hana, og tann parturin av ognini, ið eftir er, aftaná ta kravdu avhending, eftir ætlan metingarnevndarinnar fær slíka stødd, sni, legu og umstøður annars, at hann ikki longur vil kunna verða nýttur sum sjálvstøðug ogn, soleiðis sum fyrr, kann ognarmaður, áðrenn 6 vikur eru lidnir, aftaná almenna kunngerð um avhending krevja, at kommunan tekur alla ognina fyri fult endurgjald. Henda sama rætt hevur ognarmaður, tá ið ognin hevur ligið saman við virkið, sum hon ikki eftir metingarnevndarinnar ætlan rættiliga kann verða nýtt saman við, aftaná ta kravdu avhending av einum parti av ognini ella av rættindum, knýttum til hennara.
Stk. 2. 1) Hevur ognarmaður kravt ogn avhendaða eftir hesum frammanfyri nevndu reglum, skal virðið við endurgjaldsútrokningini verða ásett eftir tí, ið ognin higartil hevur verið nýtt.
Endurgjald
§ 14. Tá ið eitt øki samsvarandi byggisamtykt er lagt av til almenn hús ella virki, ella er ætlað til vegir, torg ella annað sovorðið og ognarmaður tess eftir meti metingarnevndarinnar smbr. § 15 missir møguleikan at nýta teir fyrimunir, ið økið hevur á rímiligan og forsvarligan hátt sammett við, hvussu grannaøkini í roynd verða nýtt, kann ognarmaður krevja, at kommunan skal taka økið fyri endurgjald.
Stk. 2. Er økið bara ein partur av ognini, og vil avhendingin fáa tað í § 13 nevndu ávirkan á tann partin, ið eftir er, kann kravið um ognartøku kommununar umfata alt økið, sum tað er.
Stk. 3. Ognarmaður kann umframt krevja, at kommunan tekur ogn hansara fyri endurgjald, um so er, at tær í eini byggisamtykt umrøddu vega- ella byggilinjur valda, at tann parturin av einum higartil óbygdum byggilendi, ið bygt kann verða á, verður so lítil ella soleiðis vorðin, at metingarnevndin metir hann vera hóskandi til húsagrund. Sama rætt hevur hann, ið eigur eitt lendi, ið higartil hevur verið bygt á annaðhvørt aftaná at húsini eru niðurtikin, niðurbrend, ella á einhvønn hátt burturbeind, ella aftaná byggivaldið hevur avgjørt, at ein ætlað bygging á lendinum, tá ið hin núverandi bygging á lendinum er niðurbrotin, ikki kann verða framd samsvarandi reglunum í byggisamtyktini.
Stk. 4. Krav um ognartøku eftir stk. 1 kann verða sett fram nær sum helst. Krav um ognartøku eftir stk. 3 skal vegna uppskots til vega- og byggilinjur, tá ið tað viðvíkjur einum óbygdum lendi, verða sett fram, áðrenn freistina, ið avmarkað er í § 6. Viðvíkjur ognartøkan eina higartil bygda ogn, kann kravið eftir stk. 3 verða sett fram, tá ið tann verandi byggingin er burturbeind, ella tá ið uppskot um nýggja bygging á lendinum kann ikki verða sett í verk.
Stk. 5. Krav um ognartøku eftir teimum reglum, ið nevndar eru í stk. 1 og 3, skal verða sett fram fyri avvarðandi kommunustýri, sum so beinir málið til metingarnevndina.
Stk. 6. Metingarnevndin skal royna at bøta um tær ónáðir, ið standast av hesum við býtum samsvarandi § 20.
Stk. 7. Tekur kommunan eitt øki ella eina ogn eftir reglunum í stk. 1, 2 og 3, skal virði økisins ella ognarinnar verða sett í samband við tær umstøður, ið grunda kravið um ognartøkuna, uttan at farið verður eftir teirri í byggisamtykt ætlaðu nýtslu av økinum ella ognini.
Stk. 8. Kommuna fær sloppið sær undan skylduni til at yvirtaka lendi ella ogn móti endurgjaldi við – í seinasta lagi 6 vikur aftaná at hon er vorðin kunnug við avgerð metingarnevndarinnar – at gevast við kravinum um avvarðandi tilætlanir.
Vanligar reglur um endurgjald
§ 15. 1) Støddin av tí endurgjaldi, sum ognarmaður eftir §§ 12-14 eigur at fáa, verður, um semja ikki er fingin í lag, sett av eini metingarnevnd. Í hesi nevnd sita 2 manns, ið landsstýrismaðurin velur fyri 6 ár í senn, annar teirra skal verða formaður nevndarinnar og tveir málinum óviðkomandi menn, fyri hvørt serstakt mál at sær valdir av dómsvaldinum. Standa atkvøðurnar á jøvnum, kemur sýslumaðurin í teirri sýslu, sum málið viðvíkir í nevndina sum avgerðarmaður. Tiltaksmenn skulu verða kosnir fyri hvønn nevndarlim.
§ 16. 1) Nevndin skal í øllum endurgjaldsmálum, ið viðgjørd verða samsvarandi hesi lóg, taka afturat sær serkøna hjálp, ið skal verða við í øllum samráðingum, um tey endurgjaldsmál, ið liggja fyri og leiðbeina nevndina í øllum tekniskum spurningum, ið koma fyri í málinum, men atkvøðurætt eiga teir ongan. Landsstýrismaðurin skjýtur upp hesar serfrøðingar so nógvar, at nevndin hevur 4 serfrøðingar at velja ímillum.
§ 17. Nevndin skal avgera á hvønn hátt, útreiðslur fyri viðgerð málsins skulu verða goldnar, eisini samsýning til nevndarlimir og til serfrøðingar og kann krevja, at hann, ið reisti kærumálið, sum trygging frammanundan skal seta í veð vissa peninganøgd til hesar útreiðslur. Tær útreiðslur, ið nevndin ásetir, kunnu verða pantaðar.
§ 18. 1) Landsstýrismaðurin skrivar nevndini fyriskipan, hvussu útreiðslur fyri viðgerð av málum skulu verða greiddar, endurgjald útroknað o. s. fr.
Stk. 2. Í hesi fyriskipan kann verða tilskilað, at tá ið endurgjald verður ásett, skal virðisøkingin, sum ognin verður mett at fáa av teimum gjørdu tiltøkum, verða frádrigin. Av hesum kann endurgjald heilt falla burtur, tá ið tey gjørdu tiltøk mett verða at geva ognarmanni størri fyrimun enn virði av tí latna øki ella rættindum er.
§ 19. Endurgjald fyri veðbundna ogn verður, tá ið onnur avgerð er ikki gjørd, goldið millum veðeigararnar í teirri røð, ið bøkur sorinskrivarans vísa veðrættindi teirra, og so nógv sum neyðugt er til fullnaðargjald veðeigarans fyri ta virðislækkan av veðtrygging teirra, ið ognartøkan ella avhendingin voldu, meðan ognarmaður fær tað av endurgjaldinum ið loypir av, um so er.
Býti
§ 20. Metingarnevndin skal í teimum §§ 13 og 14 umrøddu viðurskiftum, tá ið tað er gjørligt, fáa í lag býti annaðhvørt við peningagjaldi ella við ognarbýti. Verður ikki semja um málið á vanligan hátt, kann metingarnevndin, tá ið staðarumstøðurnar tala fyri tí, krevja, at lendi, ið nevndin virðismetir til sama virði, skulu verða ognarbýtt.
Tiltøk, sum nema tvær ella fleiri kommunur
§ 21. Trætumál millum tvær ella fleiri kommunur um, hvør ella hvørjar, ið gjalda skulu endurgjald ella útreiðslur við at fremja tey í byggisamtykt fyriskipaðu tiltøk, avger býarskipanarnevndin.
Revsing, broyting o. a.
§ 22. 1) Í eini byggisamtykt kann verða tilskilað (sbr. § 5, stk. 4 nr. 2, at ólýdni móti reglum í hesi lóg og teimum í henni settu fyriskipanir og forboð verður revsað við bót frá 40 kr., og at tann, ið brýtur hesa lóg, hevur skyldu at bøta tann við lógarbrotinum íkomna stand, og soleiðis, at landsstýrismaðurin, tá ið serligar umstøður loyva tí, aftaná at hava fingið ummæli frá kommunustýrinum, kann gera undantak frá hesum, og at kommunustýrið kann krevja hjálp frá politivaldinum til at fremja tey boð, ið givin verða samsvarandi fyriskipanum í hesi lóg.
Sakarmál
§ 23. Sakarmál viðvíkjandi einum um nýtslu lógarinnar reistum spurningi, sum umsitingarvaldið ikki eigur at avgera endiliga sjálvt, skal verða reist áðrenn 6 vikur eru lidnar, aftaná at kærumaðurin hevur fingið frásøgn um ta avgerð, ið ynskt verður roynd.
Atgongd til máting
§ 24. 1) Ein og hvør ognarmaður hevur skyldu, aftaná í minsta lagi viku ávaring at geva landsstýrismanninum ella kommununi atgongd til at útinna tey arbeiði, ið neyðug eru til at útvega ella endurkanna býarskipanir og byggisamtyktir, og at lata tey undir slíkum arbeiðum sett merki verða órørd.
Stk. 2. Skulu hesi merki ikki bara standa heilt stutta tíð, skulu tey verða sett á girðing, hús ella nærhendis teimum ella niður í svørðin, soleiðis at tey ikki forða fyri, at ognin kann verða nýtt sum vant.
Gildi lógarinnar
§ 25. Henda lóg kemur í gildi tann 1. oktober 1954.
Avtøka av øðrum fyriskipanum
§ 26. 6) 1) Landsstýrismaðurin fær vald til í hvørjum einstøkum føri, tá ið byggisamtykt er góðkend, aftaná at hava fingið viðmæli frá tí kommunustýri, byggisamtyktin viðvíkjur, at avgera, hvussu umfatandi eldri byggilógir, fyriskipanir o. a. skulu verða í gildi saman við byggisamtyktini. Eisini hevur landsstýrismaðurin heimild at gera av hvussu umfatandi frammanfyri nevndu lógir og fyriskipanir skulu verða í gildi, tá ein byggireglugerð sum umrødd er í § 4, stk. 5, verður sett í gildi.
Stk. 2. Har tað í lóggávuni orðið “býarskipan“ hevur verið nýtt, skal orðið “byggisamtykt“ verða nýtt í staðin fyri ella javnbjóðis tí, tá ið lóggávan ikki skilliga tilskilar annað.
1) Broytt við løgtingslóg nr. 81 frá 25. mai 2009.
2) Broytt við løgtingslóg nr. 59 frá 5. juni 1984.
3) Broytt við løgtingslóg nr. 80 frá 13. juni 1995. §§ 2 og 3 í hesi løgtingslóg eru soljóðandi: “§ 2. Løgtingslóg nr. 75 frá 9. juni 1988 um kommunalan lánigrunn verður avtikin. § 3. Henda lóg fær gildi ólavsøkudag 1995. Stk. 2. Nýval av býarskipanarnevndini eftir § 1 fer fram aftaná, at lógin hevur fingið gildi og í seinasta lagi 1. oktober 1995.“
4) Broytt við løgtingslóg nr. 32 frá 30. apríl 2007.
5) Broytt við løgtingslóg nr. 57 frá 13. juni 1997. § 2 í hesi lóg er soljóðandi: “Henda lóg fær gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. Samstundis fer úr gildi danski lógarteksturin í løgtingslóg nr. 13 frá 21. mai 1954 um býarskipanir og byggisamtyktir við seinni broytingum.“
6) Broytt við løgtingslóg nr. 48 frá 24. mai 1974.
7) Broytt við løgtingslóg nr. 19 frá 18 mars 2013.
8) Broytt við løgtingslóg nr. 111 frá 13. desember 2006.


text:
Hvussu manna vit størvini í Føroyum
Kjakið um manglandi starvsfólk hevur fylt nógv í fjølmiðlunum seinastu tíðina. Starvsfólkatrotið er ein vaksandi trupulleiki, sum vinnan nú stríðist við í alt størri mun enn áður. Vit hoyra um sama trupulleika á almenna arbeiðsmarknaðinum.
Í kjakinum á Vinnudegnum spyrja vit ’Hvussu manna vit størvini í Føroyum?’
Tey luttakandi í kjakinum eru:
- Bárður á Steig Nielsen, løgmaður
- Sonja Jógvansdóttir
- Marita Rasmussen
Undan kjakinum hevur Johnny í Grótinum ein stutta framløgu, har hann lýsir støðuna, sum hon sær út nú.
Tað verður Brynhild Thomsen, journalistur, sum stýrir kjakinum, og sum eisini leiður okkum gjøgnum dagin.


text:
Vit raðfesta bleytu virðini
Til seinasta løgtingsval lovaði Sambandsflokkurin, at vit fóru at dagføra og menna heilsuverkið. Vit lovaðu eisini at styrkja sosial- og almannaverkið og á útbúgvingarøkinum skuldu fleiri hægri útbúgvingar kunna takast í Føroyum. Nú fíggjarlógin fyri 2022 er løgd fyri løgtingið, síggjast hesi vallyftini aftur.
Fólkapensjónin og aðrar veitingar hækka við 22 mió. krónum, og fyri fyrstu ferð síðani 2014 verða hesar veitingarnar javnaðar. Tað merkir, at pensjónistar nú fara at fáa lønarhækkan líka sum øll onnur.
Á heilsuøkinum styrkja vit atkomuna til bráðfeingis sálarfrøðiliga hjálp, og atkoman til barna- og ungdómssálarfrøðiliga viðgerð verður eisini styrkt. Tvær milliónir verða játtaðar eyka til hesi økini.
Harumframt økist játtanin til krabbameinsviðgerð, vit økja talið á kommunulæknaviðtalum, og vit halda fram við arbeiðinum at styrkja endurvenjingarnar. Eisini verður nýtt fólkaheilsustýri sett á stovn.
Á útbúgvingarøkinum sleppa fleiri framat útbúgvingunum í sjúkrarøktarfrøði og heilsufrøði. Eisini verða nýggjar útbúgvingar settar á stovn innan aling og KT-frøði.
Fíggjarlógin vísir, at vit raðfesta tey bleytu virðini. Sambandsflokkurin er ein sosialliberalur flokkur, sum í ríkisfelagsskapinum vil skapa eitt trygt og gott samfelag fyri Føroya fólk.
Helgi Abrahamsen
løgtingsmaður


text:
Webinar: How to prepare a successful proposal in Horizon Europe (24 March 2021)
Upptøka av webinar um at skriva umsókn til Horizon Europe og um stuðulsavtaluna liggur her
Horizon Europe: Investing in our future together
Filmur um Horizon Europe liggur her
A new ERA for Research and Innovation
ERA stendur fyri European Research Area. ES-kommissjónin fyrireikar í løtuni nýggj átøk, sum skulu menna evropeiska økið fyri gransking og innovatión.
Á heimasíðu hjá Eysturríki um ERA for Research and Innovation hava tey savnað tað seinasta nýggja úr Brússel. Vitja síðuna her
Strategi
1 mai 2020 er nýtt í tilgongdini at gera strategi fyri Horizon Europe.
Les meira um strategi, raðfesting og hvat dentur fer at verða lagdur á her
Framløgur frá viðkomandi serfrøðingum, m.a. Anna Panagopoulou, stjóra fyri Common Implementation Centre í DG Research and Innovation um komandi skránna, eru at finna á heimasíðuni hjá EARMA. Leinki er her


text:
Øll hava sínar serligu dreymar. Nú fært tú møguleikan at vísa okkum tín framtíðardreym um Fuglafjørð, ella eitt stað í Fuglafirði. Øll innkomin uppskot verða sýnd fram á Mentanardøgunum 3. september, ogheiðursløn á 5000 kr verður latin til besta dreym.
Allir innkomnu dreymarnir verða somuleiðis lagdir fyri sitandi og komandi býráð, ið sostatt fáa møguleika at gera teir bestu dreymarnar til veruleika.
Vit vóna tí, at øll fara at luttaka: Kvinnur, menn, børn, ung, vaksin, eldri, ex-fuglfirðingar, nýfuglfirðingar, fullir fuglfirðingar, hálvir fuglfirðingar, komandi fuglfirðingar, útlendingar, føroyingar og sjálvandi tú, ið hevur ein dreym um Fuglafjørð.
Send okkum tín dreym, antin á í mesta lagi eini A4 síðu við teksti, tekningum ella myndum av staðnum, ið tú droymir um. Til ber eisini at senda eina filmsupptøku, har tú greiðir frá dreyminum.
Send tín framtíðardreym um Fuglafjørð inn til mentanardagar@fuglafjordur.fo í seinasta lagi 1.september klokkan 23.59. Til ber eisini at senda fleiri dreymar.


text:
Ein hjartans tøkk til Marjuna og Bárð
21. og seinasta sýning av sangleikinum, High School Musical 2, var vístur í Mentanarhúsinum fríggjamorgunin 7. apríl, har yvir 50 10. floks næmingar frá skúlasamstarvinum millum Fuglafjarðar Skúla, Stranda Skúla og Skúlan við Streymin (Nám), hava víst hvørji evni tey hava sum sjónleikarar, sangarar, tónleikarar, tøkningar og mangt annað. Ikki kann sigast annað enn, at hesin sangleikur var heilt ótrúliga væl framførdur frá byrjan til enda.
Hetta var samstundis tann 8. sangleikurin sum Marjun Djurhuus saman við Bárði á Lakjuni hava staðið á odda fyri í Mentanarhúsinum. Hetta er eitt stórarbeiði á hvørjum árið og gera tey bæði eitt stórsligið og fyrimyndarligt arbeiði, sum krevur nakað heilt serligt. Hervið skal ljóða ein hjartans tøkk til Marjuna og Bárð, fyri tað fantastiska arbeiði tey hava lagt í hesar ungu og evnaríku næmingarnar.
Ólavur Larsen, formaður í Mentamálanevndini, var forbí í Mentanarhúsinum fríggjamorgunin og handaði Marjuni og Bárði blómutyssi og eina gávu, vegna Fuglafjarðar Kommunu.


text:
Hósdagur 2. september:
Kl. 11-17: Ribarhús: Lúkukaffi – Góð suppa, kaffidussur og køkur
Kl. 17: Gallarí Ribarhús: Framsýning við fotomyndum. Ingi Joensen og Rógvi Odvørson
Fríggjadagur 3. september:
Kl. 9-16: Bókasavnið opið
Kl. 11-23: WC í Mentanarhúsinum opið
Kl. 11-20: Muntra opið – Heitur matur fæst allan dagin
Kl. 11: Góðir Street Food bilar við Kyrjastein
Kl. 11-19: Ribarsloft: Popup klæðnasøla. Trin27, Gunnvá og Hallfríð
Kl. 11-23: Piddasahandil: Føroyskar dygdarvørur til sølu.
Kl. 11: Ribarhús: Lúkukaffi. Kaffidussur og góður heimabakstur
Kl. 11-23: Gallarí Ribarhús: Framsýning við fotomyndum. Ingi Joensen og Rógvi Odvørson
Kl. 12–19: Hjallurin opin
Kl. 17: Mentanardagar 2021 verða settir á Mentanartorginum.
Dragoslav Obradovic heldur røðu. Hornorkestrið spælir.
Kl. 17: Pizza530 opið
Kl. 17-23: Støkk-inn matstova v/ Leif Sørensen: Skjótir smárættir/tapas 60kr stk & gott vín/djús
Kl. 17.30-19: Norðara loft Mentanarhúsið. Fuglafjarðar skúli framsýning: Tøkni, list og læring.
Kl. 18 – 20: Bilasavnið opið við kaffi og vafflusølu
Kl. 18: Gin-yoga í Mstl. Havið máttu við! Er veðrið keðiligt: Niðari salur í Mentanarhúsinum.
Kl. 19.30-20: Ribarhús: Opin mikrofon til sang og tónleik.
Kl. 20: Konsert í svimjihylinum við Mike
Kl. 20: Siloa – Timothy Cho framløgu um flýggjan sína úr Norðurkorea
Kl. 21: Regnskjólagøtan: RoWan (Róin Siggertson) Piano Classics
Kl. 21.30-22: Ribarhús: Opin mikrofon til sang og tónleik.
Kl. 22: 6 rætta matskrá + VIP-pláss til Eivør konsert í Mentanarhúsinum. ÚTSELT!
Kl. 22: Eivør - Standikonsert - í Mentanarhúsinum
Kl. 22: Mojitoflirr í Hjallinum í Miðstaðarlundini
Kl. 24: Miðnáttarsangur í Regnskjólagøtuni. Mourits Mohr, Hugo Leo og Pætur við Keldu spæla.
Leygardagur 4. september:
Kl. 10-19: Hjallurin opin
Kl. 11-22: WC í Mentanarhúsinum opið
Kl. 11-20: Muntra opið – Heitur matur fæst allan dagin
Kl. 11–16: Sølumarknaður á Mentanartorginum
Kl. 11: Góðir Street Food bilar við Kyrjastein
Kl. 11: Børn selja ymiskt við Bókasavnið
Kl. 11: Ribarhús: Lúkukaffi. Kaffidussur og góður heimabakstur
Kl. 11: Ymisk barnatiltøk rundanum Mentanarhúsið. Miðnám skipar fyri.
Kl. 11-19: Ribarsloft: Popup klæðnasøla. Trin27, Gunnvá og Hallfríð
Kl. 11-23: Piddasahandil: Føroyskar dygdarvørur til sølu.
Kl. 11-23: Gallarí Ribarhús: Framsýning við fotomyndum. Ingi Joensen og Rógvi Odvørson
Kl. 12-15: Norðara loft Mentanarhúsið. Fuglafjarðar skúli framsýning: Tøkni, list og læring.
Kl. 13: Á sandinum. Møguliga FM í Makabering – um fólk melda seg til kappingina.
Kl. 13-15: Barnamatarbitar frá Siloa. Ókeypis
Kl. 13-16: Sleipnir ponyríðing við brimgarðin
Kl. 14-21: Støkk-upp matstovan v/ vínkúllunum í Mentnarhúsinum opin. Góðir fótbóltsbitar vm.
Kl. 15: Regnskjólagøtan
Kl. 15: Barnasjónleikur: Lítli Klávus og Stóri Klávus (uml.45min.)
Kl. 16: Girl Hop Crew. Gentudansibólkur (Framsýning og undirvísing)
Kl. 13-17: BESERK! Víkingatiltak í Miðstaðarlundini. (Sí skránna í Mstl og BS)
Kl. 14-18: Bilasavnið opið við kaffi og vafflusølu
Kl. 17: Ribarhús: Maria á Lakjuni syngur
Kl. 17: Pizza530 opið
Kl. 17-23: Støkk-inn matstova v/ Leif Sørensen: Skjótir smárættir/tapas 60kr stk & gott vín/djús
Kl. 18: Ribarhús: Tónleikur v/ Erlu Leonsson & Jón Mørkøre
Kl. 19.45: Patrick’s Fótbóltslandsdystur Føroyar – Danmark á stórskýggja
Kl. 21: Patrick’s: Pubquizz við Hera Signar Nolsøe
Kl. 22-3: Bátasavnið: Fjøruflirr & dansur. Gl. Gentukórið leggur lag á
Kl. 22.30: Frændir – standikonsert - í Mentanarhúsinum
Kl. 23: Patrick’s: Hans Andrias Jacobsen spælir
Sunnudagur 5. september:
Kl. 11-20: Muntra opið – Heitur matur fæst allan dagin
Kl. 14-21: Støkk-upp matstova v/ Vínkúllunum í Mentnarhúsinum opin
Kl. 15-21: Piddasahandil: Føroyskar dygdarvørur til sølu.
Kl. 15: Ribarhús: Lúkukaffi. Kaffidussur og góður heimabakstur
Kl. 15-21: Gallarí Ribarhús: Framsýning við fotomyndum. Ingi Joensen og Rógvi Odvørson
Kl. 16: Konsert Kári Sverrison í Mentanarhúsinum
Kl. 14-18: 2x60 ára føðingardagsveitsla hjá Skótunum í Fuglafirði
Kl. 17: Pizza530 opið
Kl. 17-23: Støkk-inn matstova v/ Leif Sørensen: Skjótir smárættir/tapas 60kr stk & gott vín/djús
Kl. 18: Ribarhús: RoWan Feat. Thomas Thor spæla og syngja
Kl. 19.00 Mentanardagar enda: Stór Teen Street konsert við Miðstaðarlundina
Kl. 21. Kórið Silvitni í Svimjihylinum - floymandi tónar
*MH = Mentanarhúsið
*Mstl = Miðstaðarlundin


text:
B.Sc. í búskaparfrøði og virkisfrøði
- Lestrartíð 3 ár
- Deild Søgu- og samfelagsdeildin (SSD)
- Tal á Lesandi Uml. 25
- ECTS 180
- Lestrargjald (Fulltíðarlestur) Ókeypis fyri borgarar í danska ríkinum o.ø. Norðurlondum
- Lestrargjald (Stakgreinir) 200 DKK/ECTS
Endamál
Endamálið við útbúgvingini er at geva lesandi førleika til eftir lokna útbúgving at virka sjálvstøðugt sum búskaparfrøðingur/virkisfrøðingur ella fara undir víðari lestur á kandidat- ella masterstigi.
Dømi um vallærugreinir
- Alivinnubúskapur
- Tilfeingisbúskapur
- Økonometri 2
- Spælteori (Innovatión)
- Corporate Social Responsibility í føroyskum høpi
Skipan av útbúgvingini
Útbúgvingin er skipað sum 3-ára bachelorútbúgving eftir altjóða leisti, men sum nakað serstakt tekur útbúgvingin støði í føroyska samfelagnum og teimum viðurskiftum, føroyskir borgarar, fyritøkur og myndugleikar liva undir.
- 1. og 2. lestrarár eru skipað við grundskeiðum í búskaparfrøðiligum og virkisfrøðiligum evnum umframt skeiðum í støddfrøði og hagfrøði.
- 3. lestrarár er skipað við vallærugreinum, kravdum skeiði í vísindaástøði umframt bacheloruppgávu.
Innihald
Tey bæði fyrstu árini eru støðisár, har tú fært hollar førleikar í búskaparfrøði, virkisfrøði umframt støddfrøði og hagfrøði. Tú fært til dømis innlit í ástøði og praksis um:
- Strategi
- Fíggjarmarknaðir
- Búskaparvøkstur
- Búskaparsveiggj
Á triðja ári fært tú við valfakum og lokariti møguleika at leggja serstakan dent á búskaparfrøðilig evni, sum til dømis búskaparfrøði um tilfeingisvinnur, ella virkisfrøðilig evni, sum til dømis Corporate Social Responsibility (CSR).
Próvtøkur
Próvtøkur eru í desember/januar og í juni.
Upptøkutreytir
Treyt fyri upptøku er, at umsøkjari hevur miðnámsprógv við støddfrøði á B-stigi.
Verður søkt eftir kvotu 2, kunnu aðrar fortreytir við javnsettum kunnleikastøði góðtakast eftir nærri meting.
Framtíðarmøguleikar
Útbúgvingin gevur tær fjøltáttaður starvsmøguleikar innan almenna fyrisiting og í privatum fyritøkum.
Framhaldandi útbúgving
Við útbúgvingini í búskaparfrøði og virkisfrøði ert tú væl ílatin til víðari lestur á kandidat- ella masterstigi bæði í Føroyum og uttanlands.
Nærri kunning
Nærri kunning fæst við at venda tær til Herit V. Albinus, útbúgvingarleiðara, herita@setur.fo


text:
Fríggjadagin 6. mars kl 18-21 og leygardagin 7. mars kl 9-17 verður aftur skipað fyri skeiði fyri venjarum hjá børnum og ungum.
Fyrr í vetur hava vit skipað fyri trimum skeiðum fyri leiðarum hjá børnum og ungum og hava hesi verið sera væl móttikin. Fleiri luttakarar sum hava verið á skeiði, bíða spentir til næsta skeið verður seinni í vár.
Á skeiðinum er pláss fyri 24 luttakarum, og enn eru pláss eftir til skeiðið.
Evni:
– ítróttarpædagogikkur
– Ítróttarumhvørvi
– Menning hjá børnum
– Venjing
– Trygd og ábyrgd
– Etikkur og moralur
Skeiðið skiftir ímillum at vera teoretiskt og praktiskt, Leygardagin verður venjing í Badmintonhøllini.
Ongin próvtøka er, men kravt verður at uppmøtingin er 100%. Eftir lokið skeið fært tú eitt luttøkubræv.
Málbólkur: Venjarar, hjálparfólk og leiðarar hjá børnum og ungum. Øll sum hava áhuga í og ábyrgd av børnum og ungum, sum luttaka í ítrótti.
Skeiðið er ein partur av venjaraútbúgvingini hjá Danska Ítróttasambandinum.
Hvat fært tú burturúr:
– Vitan um menningina hjá børnum, fysiskt, psykiskt og samfelagsligt
– Tú blívur vitugur við evni sum námsfrøði, venjaratypir, málsetan og týdningin av ítróttarumhvørvi
– Ítøkilig hugskot til spøl og venjing hjá børnum og ungum
Upptøkutreytir: Luttakari skal vera 15 ár ella eldri. Tó kunnu vit gera frávik frá regluni um upptøku, um serstøk viðurskifti tala fyri hesum.
Luttøkugjald: Kostnaðurin fyri skeiði er 250 kr. Íroknað er frálærutilfar og matur.
Meiri fæst at vita frá ÍSF skrivstovuni tlf.: 312606 ella frá Ninnu á telduposti nro@isf.fo ella á tlf.: 212933.Gott um tit finna luttakarar til skeiðið, so hetta verður líka væleydnað sum undanfarin skeið.


text:
Góðu valevni og komandi kommunustýrislimir!
Sinnisbati vil við hesari áheitan, nú valið skal standa í morgin, heita á tykkum, um at hava limir og málbólk okkara í huga, tá tit fara til samráðingarborðið.
Undir slagorðinum “Vel meg - tí eitt menniskja eri eg”, ynskir Sinnisbati at bera fram nøkur hjartamál, sum vit heita á tykkum, um at taka við í tykkara arbeiði viðari.
Endamálið er at vísa á, at vit mugu leggja størri dent á menniskjasligu virðini, og tað sum hevur týdning fyri samlaða trivnaðin í kommunum og í samfelagnum sum heild. Vit eru øll meira enn parkeringsviðuskifti, tunnlar, ruskskiljiskipanir og vegir. Hóast landið hevur ábyrgd av psykiatriska økinum og meginpartin av almennu tænastunum, eru har nógv øki, har landsins kommunur kunnu verða við at bøta um korini hjá borgarum teirra. Vit vóna at komandi kommunustýrislimir vilja taka atlit til sálarheilsu og arbeiða sálarheilsufremjandi í politisku arbeiðnum, sum stendur fyri framman.
Sinnisbati ber fram fylgjandi tilmæli:
Fyribyrging og kunning:
Eitt av aðalmálunum hjá Sinnisbata er, at meira kunning og opinleiki kemur kring lívið við sálarsjúku og tað at vera avvarðandi. Ein týðandi partur í hesum arbeiðinum er, at meira kunning og opinleika finst á kommununalum stovnum og í skúlunum, og verður ein partur av vanligu tilgongdini í menning av starvsfólkum á dagstovnaøkinum. Har skal leggjast størri dentur á, hvussu vit møta børnum, sum eru avvarðandi at foreldrum, ella systkum við sálarsjúku, og har skal setast meira inn fyri at fyribyrgja, at børn og ung stríðast sálarliga.
Hetta kann røkkjast við meira undirvísing og kunning í samskiftinum um sálarsjúkur við børnum, fyri starvsfólkum og skeiðum í sálarligari fyrstuhjálp. Umframt tað má vera lættari atgongd til supervisión fyri starvsfólkum og sálarfrøðiligari ráðgeving/viðgerð fyri familjum, børnum og ungum á dagstovnum, forskúlum, frítíðarskúlum, ungdómsklubbum og á skúlaøkinum sum heild, har ein serligur tørv verður mettur at vera til staðar.
Meira samstarv:
Alneyðugt er við meira samstarv millum stovnar, feløg, myndugleikar, kommunur og landsmyndugleikar. Í løtuni eru fleiri dømir, har borgarar, sum hava avbjóðingar, kenna seg kroyst millum fleiri skipanir. Eisini uppliva fleiri, at tað er torført at fáa greiði á, hvar vit kunnu fáa røttu hjálpina, um okkum tørvar hana.
Sinnisbati hevur fyrr borið fram, at ynskiligt er við einum fysiskum ráðgevingartilboði, sum kann lofta teimum ungu, sum ikki eru nóg sjúk til at fáa viðgerð, men av einari ella aðrari orsøk stríðast. Fyri at hjálpa hesum bólkum og fyribyrgja, at støðan hjá teimum versnar, metir Sinnisbati, at tey skulu hava eitt stað at venda sær; serliga ung, sum ikki eru partur av øðrum skipanum - tey ungu, sum eru í eini grásonu.
Tað er ikki í lagi, at føroyskur ungdómur verður illa fyri, áðrenn tey kunnu fáa nakra hjálp. Sinnisbati heldur, at eitt føroyskt tillagað ráðgevingartilboð líknandi Headspace kundi verið rætta loysnin. Headspace er eitt tilboð, kent úr Danmark, bygt á eitt átak av australskum uppruna. Headspace veitir ókeypis ráðgeving til børn og ung í aldrinum 12-25 ár. Grundsjónarmiðið er, at eingir trupulleikar eru ov stórir ella ov smáir - her kann prátast um alt frá sjálvsvirði, hjartasorg, angist, skúla og útbúgving. Tað er út frá fortreytunum hjá børnunum og teimum ungu, og tey kunnu eisini vera púra dulnevnd og koma beint inn av gøtuni.
Royndirnar við Headspace í Danmark eru góðar, og av norðurlendska vælferðarmiðdeplinum er tað kosið sum Best Practice innan økið í 2016. Harafturat vísa kanningar, at Headspace heldur teimum ungu í útbúgving, fyribyrgir at sálarstøðan versnar, og sparir tí samfelagnum fyri útreiðslur í sambandi við lækna, sálarfrøðing, innleggingar og útmeldingar frá útbúgvingum.
Eitt slíkt tilboð kundi virka sum samskipandi eind millum myndugleikum, stovnar og geirum, sum veita tænastur og stuðul. Á tann hátt verður tað lættari hjá teimum ungu at fáa røttu hjálpina beinanvegin.
Eldri og sálarsjúka:
Tað hevur týdning, at tað á eldraøkinum er pláss fyri øllum eldru - eisini teimum við sálarligum sjúkum og avbjóðingum. Tí skulu pláss og røktarmøguleikar vera til taks á eldraheimum, eldasambýlum og røktarheimum fyri hesum borgarum.
Hóast landsmyndugleikar eiga ein týdandi part av hesum, er tað alneyðugt at kommunur samstarva við landsmyndugleikarnar um at vísa størri ábyrd, og arbeiða saman um at tryggja størri rúmd og menning av gerontopsykiatri í Føroyum. Har skal vera pláss fyri øllum eldru á eldraøkinum, eisini teimum, sum liva við einari psykiatriska diagnosu. Tí er neyðugt við størri raðfesting av hesum á eldraøkinum.
Vil vilja enn einaferð heita á komandi kommunustýrislimir í kommunum kring landið, at taka hesi tilmæli til tykkum og gera enn meira við sálarheilsu og sálarheilsuframa í kommunalpolitikki borgaran til gangs.


text:
Selen
Selen er frumevnið nummar 34 í skeiðbundnu skipanini. Selen fæst eisini sum kostískoyti og er ein týdningarmikil antioksidantur, ið verjir kyknirnar ímóti umhvørvisdálking og leysum negativum radikalum. Leys radikal verða frígivin av luftdálking, ultraviolettum ljósi og tubaksroyki. Nógvar kanningar benda á, at hesi fríu radikalini í longdini kunnu vera krabbameinselvandi. Selen hevur alstóran týdning fyri fleiri sálarligar- og kropsligar virkningar. Selen stimbrar immunverjuna og er partur av fleri enzymprocessum. Í Norðanlondum er sera lítið av selen í jørðini í mun til aðrastaðni í heiminum.


text:
Seinni og seinasti dagurin í skjóting á Føroyaleikum bleiv avgreiddur í dag.
Frá at hava kappast í øðrvísi kapping fríggjadagin, bleiv ferðin á dúgvunum hækka aftur, og íðkararnir skuldu royna seg í kappingum, sum teir eru vanir at kappast í.
Á skjótibreytini úti á Vík í Leirvík, bleiv trap kappingin avgreidd, og beinanvegin vísti Alex Johannesen úr Eysturskot, at hann ætlaði sær vinna gullið, sum hann misti dagin fyri, eftir eina spennandi umskjóting við Finn Ludvig.
Í dag lá betur fyri hjá Alex, og eftir innleiðandi umførini varð hann á odda, og finaluna vann hann við 40 dúgvum.
Á øðrum plássi í finaluni varð Jón Jacobsen úr Veiðifelagnum Byrsumúla, sum fekk 36 dúgvur. Aftur í dag megnaði Johnhard Klettheyggj at vinna triðja plássið við 29 dúgvum í finaluni.
Skeet kappingin bleiv avgreidd á skjótibreytini við Norðskála. Her vann Tórur Fløtt úr Sunda Byrsufelag við 46 dúgvum, sum var júst ein dúgva meira enn hjá Sámali E. Debes úr sama felag.
Hávarður Fjallstein hevur verði burtur frá skjótingini síðan fjør summar, men í dag megnaði hann at fáa 35 dúgvur í finaluni, sum varð nokk til triðja pláss.
Føroyaleikir eru nú lidnir fyri skjótingina. Skjótisamband Føroya ynskir við hesum at takka ÍSF, limafeløgum, íðkararum, hjálparfólki og ikki minst fyriskiparunum av leikunum, fyri einar góðar og vælskipaðar leikir.
Øll úrslitini frá skjótingini síggjast á https://skot.fo


text:
CCF 5 Aa
TSB E 74
1 Mangar bróta á havinum
brattar og bráðar bylgjur,
tað kom Ísmali fyrst í hug
Hermund sín at spyrja.
Grani bar gullið av heiði,
brá hann sínum brandi av reiði,
Sjúrður vann av orminum,
og Grani bar gullið av heiði.
2 Tað kom Ísmali fyrst í hug
Hermund sín at spyrja:
“Vit skulu ríða í kongins garð
Hjálpreks dóttur at biðja.”
3 Úti í miðjum grasgarði
akslar hann sítt skinn,
og so búgvin gongur hann
í høgar hallir inn.
4 Og so búgvin gongur hann
í høgar hallir inn,
sum Hjalprek kongur at borði sat
við manna hundrað fimm.
5 Ísmal stendur á hallargólvi
við silkikneptari húgvu,
kinnin er reyð sum hummarklógv
og eygað blátt sum í dúgvu.
6 Ísmal stendur á hallargólvi,
ber fram kvøðu sína:
“Sit heil, reystur kongurin,
tú gev mær dóttur tína!”
7 Leingi sat hann kongurin
og hugsaði um tað ráð,
hvussu hann skuldi Ísmali
eitt hánligt andsvar fá.
8 “Jomfrúgvin eigur ein raskan bróður,
eitur Sjúrður frægi,
stóð hann tær til høgru hand,
hann tóktist vera tín maki.”
9 Tað var Svanhild sólarljóma,
inn í hallina gekk,
tað fyrsta hon Ísmal við eygum sá,
hon yndi til hann fekk.
10 Leingi sat hann kongurin
og hugsaði har uppá,
hvussu hann skuldi Ísmali
eitt blídligt andsvar fá.
11 Tá svaraði Hjalprek kongur
alt foruttan ekka:
“Tær gevi eg nú mína dóttur
og hartil brúdleypsdrekka.”
12 Ísmal stendur á hallargólvi
gyrdi seg og vendi,
festi Svanhildu sólarljóma,
Hjalprek kongur sendi.
13 Ísmal stendur á hallargólvi,
á flestøllum veit hann skil:
“Hvør skal bjóða Sjúrða
mína samkoming til?”
14 Tí svaraði Hjalprek kongur,
tann hin ríki alvur:
“Eg veit einki annað ráð,
enn tær bjóði honum sjálvur.”
15 Ísmal leyp á góðan gangara,
burtur á skógvin reið,
møtti honum Sjúrður Sigmundarson
mitt á sínari leið.
16 Møtti honum Sjúrður Sigmundarson
mitt á sínari leið,
tað er mær av sonnum sagt,
hann var ikki 'brûnabaj'.
17 Ísmal stendur á grønum vølli,
á flestøllum veit hann skil:
“Tær bjóði eg nú, Sjúrður,
mína samkoming til.”
18 Svaraði Sjúrður Sigmundarson,
hann situr á baldum hesti:
“Hvaðan av londum er tann frúgv,
ið tær havið, Ísmal, fest?”
19 “Hjalprek kongur, hennara faðir,
frúgv Hjørdis hennara móðir,
tað er mær av sonnum sagt,
at tær eruð jomfrúgvans bróðir.”
20 “Hevur tú mína systur fest
og eg ikki til tess frætt,
eg skal teg við lurkum lemja,
tú bíður ei annan rætt.”
21 “Hóað eg havi tína systur fest
og tú ikki til tess frætt,
áðrenn tú meg við lurkum lemur,
eg bjóði tær annan rætt.
22 Eg havi tína systur fest,
tó eg teg ei kendi,
áðrenn tú meg við lurkum lemur,
sveittast tær um enni.”
23 “Hevur tú mína systur fest,
høvisk yvir allar kvinnur,
hoyr tú, Ísmal, fræga kempa,
tú skalt mær treytir vinna.”
24 Svaraði Ísmal, fræga kempa,
vaksin yvir allar seggjar:
“Hvat eitur tann fyrsta treyt,
ið tær skuluð um meg leggja?”
25 “Fram út í tann grøna skógv
har liggja ormar seks,
allar skalt tú deyðar hava,
tú stígur á brúðarbekk.
26 Fram út í tann grøna skógv
har liggja ormar tólv,
allar skalt tú deyðar hava,
tú stígur á brúðargólv.”
27 “Fram út í tann grøna skógv
har liggja ormar tveir,
sig mær, Sjúrður Sigmundarson,
hvussu langir eru teir?”
28 “Ein er átjan alin langur,
annar tríggjar og tjúgu,
øll mín hirð er vitnisfør,
eg sigi tær sanna søgu.”
29 “Er hann átjan alin langur,
annar tríggjar ella tvá,
eri eg sonur Samsons sterka,
ræðist eg ikki tá.”
30 Allar vá hann ormarnar,
tað tókti honum ongan vanda,
Finna spýði eitur á hann,
hann náddi ikki haðan at ganga.
31 Tað var Sjúrður Sigmundarson,
hann heim í garðin fór,
úti er Svanhild sólarljóma,
hon fyri honum stóð.
32 Sjúrður gekk í borgina,
og gott er í honum alvið,
so settist hann í hásætið,
so borgin øll hon skalv.
33 “Plaga so, faðir, høviskir menn
sína dóttur so geva,
eg vildi títt hálsbein sundur í sjey
varð sligið við mínum neva.”
34 Fram kom Svanhild sólarljóma,
høvisk yvir allar kvinnur:
“Hevur tú, Sjúrður, lagt tað ráð,
Ísmali treytir at vinna?”
35 “Gakk tú burtur frá mínum eygum,
eg vil teg ikki hoyra,
sámir tað ei mín búgvin brand
at rjóða í kvinnudroyra!”
36 Tað var Svanhild sólarljóma,
tekur so høgt at gráta,
eftir spurdi Sjúrður,
í hví hon mundi so láta.
37 “Gakk tú burtur frá mínum eygum,
grát ikki longur á sínni,
enn var maður mentur fyri moyggj,
*ið ei var maður minni!”
38 Sjúrður leyp á góða gangara,
hann *var dreingja maki,
so ríður hann á skógvar burtur
fyri systur sínar sakir.
39 Ísmal liggur á grønum vølli,
staddur í ormavanda,
fegin er hann, at hann hoyrir
Grana hóvar ganga.
40 Ísmal liggur á grønum vølli,
staddur í ormablóði,
fegin er hann, at hann hoyrir
Grana bresta hóvum.
41 Tekur hann hann í saðilin upp
og sára um hann kvíðar,
leitar nú í tasku síni
smyrsl á hann at ríða.
42 Tekur hann hann í saðilin upp,
førir hann heim til hallar:
“Tak við, Svanhild sólarljóma,
grøð tann garpin snjalla!”
43 Hon grøddi hann í dagar,
hon grøddi hann í tvá,
fyrsta dag í fjórðu viku
fór hann í brynju blá.
44 Fyrsta dag í fjórðu viku
fór hann í brynju nýggja,
leiddi hon hann í hallina inn,
so vænur var garpi at síggja.
45 Lótu tá til brúdleyps laða,
tá var ei at tvørra,
átjan borgum boðið var,
tólv hundrað menn úr hvørji.
46 Lótu tá til brúdleyps laða,
næst var komið til sams,
átjan borgum boðið var,
og har var kongur av Frans.
47 Ikki fattaðist Ísmali
brúðarmannin ein,
við høgru hand gekk Hjalprek kongur
og vinstru Gunnar svein.
48 Ikki fattaðist Svanhildu
brúðarkonur prúðar,
við høgru hond gekk Gunnhild Buðla
og vinstru Grimhild Júka.
49 Ikki fattaðist Svanhildu
brúðarmoyggjar prúðar,
við høgru hand gekk Brynhild Buðla
og vinstru Guðrun Júka.
50 Har var maður, ið harpu slerdi,
nevndur Ørvaroddur,
Hjálmar, kappi frægi,
við Sjúrða moyggjar studdi.
51 Tríati vóru silvursteyp
og annaðslíkt av skálum,
tað leyp av í kongins høll,
tá ið alt var sett í máli.
52 Tríati silvurføt,
og nýsmídd vóru øll,
Sjúrður stendur á hallargólvi,
hann sigur frá gørpum snjøllum.
53 So stardi hann Sjúrður
á Brynhildar mál,
hann breyt yvir borðinum
forgylta mjaðarskál.
54 Drukkið varð teirra brúdleypið,
hirðin var so fegin,
sum tann fuglur, á viði situr,
er um tann ljósa dag.
55 Tríati vóru kerti tendrað,
og fjøruti vóru logar,
fylgdu teirri ríku frúgv
fyrstu nátt at sova.
56 Tríati vóru kerti tendrað
og hartil vaksljós,
Hjalprek kongur og hirðin øll
tey fylgdu í svøvnhús.
57 Har varð urgan í garðin troðin,
harpur og mikil meingi,
Hjalprek kongur og hirðin øll
tey fylgdu teim til seingir.
58 Drukkið varð teirra brúdleypið,
og kátt var teirra lív,
bæði gingu í eina song,
Ísmal og hans vív.
59 Drukkið varð teirra brúdleypið
bæði væl og leingi,
kom so mangur ein hovmann til
sum fjøður í fuglaveingjum.
60 Drukkið varð teirra brúdleypið,
og so er komið til mín,
síðan fór hvør, sum biðin var,
haðan heim til sín.
61 Nú skal lata ljóði av,
eg kvøði ikki longur á sinni,
nú skal taka upp annan tátt
og ítari leggja í minni.
Grani bar gullið av heiði,
brá hann sínum brandi av reiði,
Sjúrður vann av orminum,
og Grani bar gullið av heiði.
CCF 5 Aa
TSB E 74
Uppruni: H. C. Lyngbye: “Færøiske Qvæder”, 1822, s. 100.
Útgávur:
1. H. C. Lyngbye: “Færøiske Qvæder”, s. 100.
2. Føroya kvæði (N. Djurhuus greiddi til útgávu, 1951) Band I, Teil 3, s. 254.
3. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 1998) 4. bind, s. 114
Heimild: H. C. Lyngbye: “Færøiske Qvæder”, 1822
Ísmal fer til Hjálprek kongs og biður um dóttur hansara, Svanhild. Tikið verður við bønarorðum hansara.
Síðani fer Ísmal at bjóða hálvbeiggja Svanhildar, Sjúrði, í brúdleyp. Men tá ið teir hittast, vil Sjúrður royna Ísmal og áleggur honum setningin at drepa nakrar stórar eiturormar. Tað eydnast Ísmali at drepa allar, men so illa fyri er hann av eitrinum frá teimum, at hann verður liggjandi á staðnum.
Sjúrður fer heim at siga systur síni frá tí, sum hent er, og hon er so ørkymlað, at Sjúrður fer eftir Ísmali. Svanhild lekir hann, og tey giftast.
á føroyskum: CCF 5 (bert á føroyskum)


text:
Fyrsta Mósebók, kapittul 1
Skapan heimsins
v1
Í fyrstuni skapaði Guð himmalin og jørðina.
v2
Og jørðin var oyðin og ber, og myrkur var yvir frumhavinum, og Guðs andi lá á vøtnunum.
v3
Og Guð segði: «Verði ljós!» Og tað varð ljós.
v4
Og Guð sá, at ljósið var gott, og Guð skildi ljósið frá myrkrinum,
v5
og Guð kallaði ljósið dag, og myrkrið kallaði hann nátt. Og tað varð kvøld, og tað varð morgun – fyrsti dagur.
v6
Og Guð segði: «Verði hválv í miðjum vøtnunum, og tað skilji vøtn frá vøtnum!» Og tað varð so.
v7
Guð gjørdi hválvið og skildi vatnið niðri undir hválvinum frá vatninum uppi yvir hválvinum;
v8
og Guð kallaði hválvið himmal. Og tað varð kvøld, og tað varð morgun – annar dagur.
v9
Og Guð segði: «Savnist vøtnini undir himmalinum á ein stað, so at turrlendið kemur undan!» Og tað varð so.
v10
Og Guð kallaði turrlendið jørð, og savnið av vøtnunum kallaði hann hav. Og Guð sá, at tað var gott.
v11
Og Guð segði: «Jørðin lati spretta av sær grønt gras, urtir við fræi í, og aldintrø, sum hvørt ber ávøkst, eftir sínum kyni við fræi í, á jørðini!» Og tað varð so.
v12
Jørðin læt spretta fram grønt gras, urtir við fræi í, hvørja eftir sínum kyni, og aldintrø, sum bóru ávøkst við fræi í, hvørt eftir sínum kyni. Og Guð sá, at tað var gott.
v13
Og tað varð kvøld, og tað varð morgun – triði dagur.
v14
Og Guð segði: «Verði ljós á himmalhválvinum til at skilja dag frá nátt, og tey skulu vera til merkis og til at avmarka hátíðir, dagar og ár,
v15
og tey skulu vera ljós á himmalhválvinum til at lýsa á jørðina!» Og tað varð so.
v16
Guð gjørdi tey tvey stóru ljósini, hitt størra ljósið til at ráða um dagin og hitt minna ljósið til at ráða um náttina, og stjørnurnar.
v17
Og Guð setti tey á himmalhválvið at lýsa á jørðina,
v18
og at ráða degi og nátt og at skilja ljósið frá myrkrinum. Og Guð sá, at tað var gott.
v19
Og tað varð kvøld, og tað varð morgun – fjórði dagur.
v20
Og Guð segði: «Vøtnini yði í livandi skepnum, og fuglar fljúgvi yvir jørðina undir himmalhválvinum!» Og tað varð so.
v21
Og Guð skapaði hini stóru havdjórini og allar hinar yðjandi nøgdir av livandi skepnum, sum vøtnini yðja í, eftir teirra kyni og allar floygdar fuglar eftir teirra kyni. Og Guð sá, at tað var gott.
v22
Og Guð vælsignaði tey og segði: «Nørist og fjølgist og fyllið havsins vøtn, og fuglarnir fjølgist á jørðini!»
v23
Og tað varð kvøld, og tað varð morgun – fimti dagur.
v24
Og Guð segði: «Jørðin ali fram livandi skepnur, hvørja eftir sínum kyni, fenað, skriðkykt og villdjór, hvørt eftir sínum kyni!» Og tað varð so.
v25
Og Guð gjørdi villdjórini, hvørt eftir sínum kyni, og fenaðin eftir sínum kyni, alskyns skriðkykt á jørðini eftir sínum kyni. Og Guð sá, at tað var gott.
v26
Og Guð segði: «Vær viljum gera menniskjur eftir okkara mynd, okkum líkar, og tær skulu ráða yvir havsins fiskum og yvir himmalsins fuglum og yvir fenaðinum og yvir øllum villdjórunum á jørðini og yvir øllum skriðkyktunum, sum skríða á jørðini!»
v27
Og Guð skapaði mannin eftir síni mynd, í Guðs mynd skapaði hann hann, sum kall og konu skapaði hann tey,
v28
og Guð vælsignaði tey, og Guð segði við tey: «Verðið barnrík og fjølgist og uppfyllið jørðina og leggið hana undir tykkum, og ráðið yvir havsins fiskum og yvir himmalsins fuglum og yvir fenaðinum og yvir øllum villdjórunum, sum rørast á jørðini!»
v29
Og Guð segði framvegis: «Sí, eg gevi tykkum alskyns fræberandi urtir á allari jørðini og alskyns trø, sum bera ávøkst við fræi í; tey skulu tit hava til føði.
v30
Og øllum djórunum á jørðini og øllum himmalsins fuglum og øllum, sum skríður á jørðini, øllum tí, sum hevur lívsanda, gevi eg alt gras og grønar urtir til føði!» Og tað varð so.
v31
Og Guð leit at øllum, sum hann hevði gjørt, og sí, tað var sera gott. Og tað varð kvøld, og tað varð morgun – sætti dagur.


text:
1782
1782 (MDCCLXXXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 21. apríl - Friedrich Wilhelm August Fröbel, týskur námsfrøðingur (d. 1852)
- 27. oktober - Niccolo Paganini, italskt tónaskald og violinleikari (d. 1840)
- 5. desember - Martin Van Buren, áttandi forsetin í USA (d. 1862)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1. januar - Johann Christian Bach, týskt tónaskald (f. 1735)
- 17. mars - Daniel Bernoulli, sveisiskur náttúruvísindamaður (f. 1700)


text:
Brúkaraprístal
Brúkaraprístalið endurspeglar vektaðar miðalprísir av einari ávísari nýtslusamanseting og lýsir, hvussu prísirnir á hesi nýtslusamanseting broytast frá einum tíðarskeiði til eitt annað.
Fyri hvørja uppgerð av brúkaraprístalinum verða umleið 5.000 prísir á alskyns vørum heintaðir inn frá útvið 400 fyritøkum. Prísirnir á vørum broytast ymiskt yvir tíð, og vektargrundarlagið er avgerðandi fyri, hvussu stóra ella lítla ávirkan prísbroytingarnar í teimum ymisku vørubólkunum hava á brúkaraprístalið. Vektargrundarlagið er gjørt við kanning av nýtslumynstrið hjá húsarhaldunum frá ymsum skráum, serliga innflutnings- og mvg-skránni, og við spurningum til innflytarar og veitarar um býtið av sølu teirra til ávikavist smásølu/húsarhald og vinnu, stovnar og onnur. Serstøk spurnakanning er gjørd fyri býlisútreiðslur. Eisini eru upplýsingar um nýtslumynstrið hjá húsarhaldum í Íslandi og Danmark nýttar í ávísum førum.
Virðið á einum prístali verður eitt grundtíðarskeið sett til 100, og virðið á prístalinum onnur tíðarskeið vísir miðal prosentvísu prísbroytingina samanborna við grundtíðarskeiðið.


text:
Til evnið fólkatalsfrøði hoyra nógv orð og hugtøk. Leita vit í orðabókini síggja vit, at enska orðið fyri fólkatalsfrøði er demography. Her eru nøkur viðkomandi orð um fólkatalsfrøði tikin úr bókini ”Javnstøða” (Nám 2015). Orðini og orðafrágreiðingarnar eru sett inn eftir bókstavaraðnum:
Burðaravlop
Munurin millum tal av føddum og tal av deyðum. Verður eisini kallað natúrligur fólkavøkstur.
Búsetingarháttur
Hvussu fólk er búsett á bygd og í býum. Talan kann vera um meir og minni spjadda búseting á smáplássum og um miðsavnaða búseting á størri plássum.
Býargerð
Býargerð ella urbanisering er ein gongd, har ein veksandi partur av fólkinum flytur av bygd og í bý, og har fólkavøkstur er í verandi og nýggjum býarsamfeløgum. So hvørt kunnu býir eisini veksa saman í stórbýir.
Demografi
Demografi eru vísindini um, hvussu fólkatalið broytist, um burðarviðurskifti og deyða, um tilflyting og fráflyting, og um fólkasamansetingina eftir aldri og kyni. Demografi snýr seg eisini um, hvussu fólkið er staðsett í bygdum, býum og landspørtum. Harumframt fevnir demografiin um, hvussu fólk skipa seg í familjur og húski, umframt um vígslur og um skilnaðir.
Demografiska avbjóðingin
Tann gongdin vit síggja í flestu londum í Evropa og einstøkum øðrum londum, har lutfalsliga størri partar av íbúgvunum eru eldri fólk og pensjonistar í mun til partin av fólki, sum er í arbeiðsfjøldini ella í vinnuførum aldri. Hendan støðan leggur væntandi stórt trýst á almennu fíggingina av vælferðartænastum í komandi árum.
Deyðatíttleiki
Verður oftast roknaður sum tal av deyðum fyri hvørji 1.000 av fólkatalinum. Í ávísum førum sum t.d. í sambandi við livialdur verður deyðatíttleiki roknaður sum tal av deyðum í einum ávísum aldursbólki fyri hvørji 1.000 fólk í sama aldursbólki.
Familja
Tveir ella fleiri persónar í sama húski, ið eru knýtt at hvørjum øðrum við familjubondum, so sum hjún og samlivandi makar, við ella uttan børn, og støk foreldur við einum ella fleiri børnum.
Fátækraváði
Eftir altjóða leisti er markið fyri, nær ein er í fátækraváða, lýst sum 60% av miðinntøkuni í landinum. Miðinntøkan svarar til ta mittastu inntøkuna, sum er tann inntøkan, ið helvtin av landsins borgarum liggja omanfyri og hin helvtin niðanfyri.
Fólkapýramida
Líka so týdningarmikið sum sjálvt fólkatalið – ella enn týdningarmiklari - er samansetingin av fólkinum eftir aldri og kyni. Ein lættfatiligur máti at lýsa hetta er við eini fólkapýramidu. Tað er eitt dupult liggjandi stabbadiagram, vanliga menn vinstrumegin og kvinnur høgrumegin, og aldursbólkar (1-, 5- ella 10-ára aldursbólkar) uppeftir, við teimum yngstu niðast og teimum elstu ovast.
Tríggir høvuðsformar eru:
1 Veksandi, tá botnurin er tann breiðasti og síðani smalkast uppeftir.
2 Støðug, tá skapið fyri allar aldursbólkar er javnt upp móti teimum eldru.
3 Minkandi, tá botnurin er smalari enn tann ovari parturin av pýramiduni.
Serstakar orsøkir kunnu geva fólkapýramiduni heilt óvanligt skap, sum Føroyar á okkara døgum, tá stórur skurður er inn í pýramiduna hjá ungu aldursbólkunum í 20-árunum.
Føðitíttleiki
Verður oftast roknaður sum føðitalið fyri hvørji 1.000 av øllum fólkatalinum. Men tá verður ikki tikið atlit til, hvussu fólkasamansetingin er millum ung og gomul, ella millum kvinnur og menn. Hetta verður gjørt, tá føðitalið verður roknað fyri hvørjar 1.000 kvinnur í burðarførum aldri. Tað verður oftast lýst sum tal av børnum í miðal fyri hvørja kvinnu í burðarførum aldri.
Húski
Persónar, ið búgva í sama býli uttan mun til, um tey eru í familju ella ikki.
Livialdur
Livialdur – ella rættari: væntaður miðal livialdur - verður roknaður sum talið av árum, ein persónur í miðal kann væntast at liva, so sum deyðleikin er fyri fólk í øllum aldursbólkum tað árið, sum er grundarlag fyri uppgerðini. Vanligt er at uppgeva væntaðan livialdur fyri 0-ára gomul. Men livialdurin verður eisini roknaður fyri t.d. 15, 50 ella 65 ára gomul og nevnist tá oftast restlivitíð.
Natúrligur fólkavøkstur
Er tað sama sum burðaravlop, t.e. munurin millum fødd og deyð. Hetta er tað, sum fólkatalið hevði vaksið, tá ið til- og fráflyting ikki verður tald við.
Smábarnadeyði
Smábarnadeyðin verður roknaður fyri barnsins fyrsta liviár.
Vælferðarsamfelag
Samfelag, sum við lóggávu, stovnum og vælferðarskipanum veitir øllum sínum borgarum
*trygd fyri grundleggjandi livikorum so sum føði, klæði, býli og heilsubót,
*uppihaldstrygd við barnsburð, sjúku, vinnuloysi, aldurdómi og vantandi inntøku
*fría atgongd til skúla og útbúgving og høvi til mentunarliga menning
Norðurlendska vælferðarsamfelagið er serstakt, við tað at her eru allir borgarar fevndir av somu vælferðarrættindum á høgum støði, fíggjað á samhaldsfastan hátt, oftast yvir skattin.


text:
Fríggjadagin 7. septembur undirskrivaðu Jóhannus Danielsen, borgarstjóri í Nes kommunu, og Atli K Petersen, formaður í Fjølrit, avtalu um nýtslu av vardum verkum. Orðingin í avtaluni er tann sama sum í rammuavtaluni, sum Fjølrit og Kommunufelagið komu ásamt um í juni í ár. Við hesum kunnu Tofta skúli, og aðrir undirvísingarstovnar í kommununi lógliga avrita vard verk til undirvísingarbrúk, um tørvur er á tí. Samstundis verður tryggjað, at upphavsrættarfólk fáa viðurlag fyri nýtslu av sínum verkum.
Hetta er í samsvari við ætlanina við upphavsrættarlógini, tí sum tað stendur í innganginum eru “Tey gjøld (viðurløg fyri nýtslu av vardum verkum), sum verða umrødd í hesi lóg, eru sostatt at meta sum inntøka hjá upphavsmanninum og løn fyri avrikað arbeiði.”
Hesin lønarparturin kann vera tað, sum krevst fyri at rithøvundurin, myndafólkið, tónaskaldið ella útgevarin hevur atstøður til at skriva ta næstu bókina, gera tað næstu myndina, skriva tað næsta tónaverkið ella geva ta næstu bókina út.
Avtalan er ein royndarskipan, sum er galdandi í tvey ár frá 1. august 2018 at rokna. Avtalan kostar Nes kommunu 200 krónur fyri hvønn ársnæming í fólkaskúlanum.
Á heimasíðu sínari fegnast Fjølrit, vegna limir sínar um, at eisini Nes Kommuna nú er við til at løna listafólki fyri teirra íkast til føroyskt undirvísingartilfar.


text:
Við fjølbroytta virkseminum á Gramar ber til at veita eina sera fjølbroytta tænastu. Vit kunnu ráðgeva innan náttúru og umhvørvisspurningar, umframt átaka okkum málsliga viðgerð, og kunnu sostatt eisini gera fullfíggjaðar frágreiðingar, sum bæði fakliga, málsliga og grafiskt lúka øll dagsins krøv. Bæði kommunur, virkir og einstaklingar hava í summum førum brúk fyri at lata […]
Grafiskt samskifti krevur ofta at tekstur verður nýttur. Sum lið í bøttum tænastustøði veita vit málsliga leiðbeining, ið fevnir um alt frá rættlestri til tekstagerð. Vit samstarva við fremstu teksthøvundar í landinum, eins og royndir týðarar taka sær av at týða tekstin til fremmant mál ella úr tí. Sum serstaka tænastu í sambandi við týðing […]Halt á at lesa …


text:
Um temasíðuna
Á temasíðuni eru slóðir til ymiskar hentleikar og amboð, ið kunnu brúkast í undirvísingini. Síðan er gjørd til framløgu í Norðurlandahúsinum í viku 44. Uppsetingin er gjørd við Padlet, og til ber at fylgja slóðunum við at trýsta á myndirnar og velja "View original".
Temasíðan er ætlað lærarum og næmingum í fólkaskúlanum.
Skúlin í netsamfelagnum
Í viku 44 í 2015 verður tiltakið "Skúlin í netsamfelagnum" í Norðurlandahúsinum. Regin Marnersson, stjóri í Námi, sigur m.a. soleiðis um tiltakið: Samtíðin setur støðugt strangari krøv á talgilda pallinum. Mangan verður sagt, at børnini eru framkomnari brúkarar enn tey vaksnu, sum so ella so eru um tey í gerandisívinum.
Tá talan eru um fakligar avbjóðingar, menning og at nýta mongu skíggjarnar sum verulig arbeiðsamboð, skortar við førleikum millum børnini og tey ungu í skúlaverkinum. Tí er neyðugt at styrkja førleikarnar hjá lærarum, so at mongu skíggjarnir kunnu gerast hent amboð ...les meira her


text:
Jødadómur
Jødadómurin varð til um 2000 f.Kr., tá ið hebrear settu seg niður í tí, sum nú mest er Ísrael. Jødadómurin er upprunin at hinum báðum átrúnaðunum, ið bara hava ein gud, kristindóminum og islam. Eingin ávísur maður verður sagdur at hava stovnað jødadómin, men Ábraham var fyrsti oddamaðurin.
Jødar vænta, at sendiboð Guds, Messias, skal koma og bøta um lívkorini í heiminum. Messias skal endurstovna gamla kongsríki jøda. Ríkið fór til grundar í 6. øld f.Kr. Halga bók teirra er jødiska Bíblian - Gamla Testamentið, og týdningarmest er Toran - tær fyrstu fimm Mósebøkurnar. Eftir jødajagstranirnar í Evropa, stovnaðu jødarnir sítt egna ríki Ísrael í 1948, men enn búgva nógv flestu jødar víða um í heiminum.
Átrúnaðarligur leiðari eitur rabbinari. Hann lærir jødar lógirnar og leggur tær út. Rabbinarar granska og lesa tvær halgibøkur, Talmud og Tora, sum eru skrivaður á bókarullur. Í Talmud stendur, hvussu jødar eiga at liva, og hvussu lógirnar eru at skilja. Retttrúgvandi jødar (ortodoksir) liva eftir skriftunum og halda tey mongu boðini til lítar. Boðini eru m.a. um mat og klædnabúna, til dømis er ikki loyvt at eta skeljadýr ella svínakjøt. Jødar, ið ikki eru "rætttrúgvandi", halda ikki boðini so strangliga.
Jødar halda gudstænastu í sýnagoguni.
JødateknEdit
Teknið hjá jødum er sekshyrnta dávidsstjørnan.
Í øldir, í ringum og góðum tíðum, hevur frásøgnin um makkabearar víst jødum, at einki yvirvald megnar at týna tey, sum stríðast fyri síni trúgv og at liva, sum tey sjálv vilja. Menorain er til minnis um hetta stríð og sigurin.
HalgidagarEdit
- Hanukka: Ljósanna høgtíð, átta dagar á vetri. Tá ið makkabearaherurin tók Jerúsalem, sóu teir, at templið var illa farið og vanært. Á altarinum stóð standmynd av grikskum gudi. Judas Makkabeus vígdi hátíðarliga templið av nýggjum til Gud jødanna, meðan hann tendraði ljós á einum menora, sum er sjeygreindur ljósastaki. Hann gav boð um, at jødar sama dag á hvønn ári skuldu hátíðarhalda vígsluna, halda høgtíð, nevnd "hanukka". Í átta dagar, skuldu teir brenna ljós, eitt ljós fyri hvønn dag, og syngja Harranum tøkk og lov.
- Sabbat: Hvílidagur hjá jødum frá fríggjakvøldi til leygarkvøld.
- Purim: Høgtíð, tíðliga um várið.
- Pezach: Páskir, átta dagar á vári.
- Sukkoth: Leyvskálahøgtíð, níggju dagar á heysti til minnis um ferðina í oyðimørkini úr Egyptalandi.
- Rosh Hashanah: Nýggjárshøgtíð, tíðliga um heystið.
- Shavour: Búnaðarhøgtíð um várið.
- Jom Kippur: Iðranardagur, tíggjundi dagur í nýggja árinum. Mesta høgtíð, fastað verður í 24 tímar.


text:
New Mexico
New Mexico (spanskt: Estado de Nuevo México, enskt: State of New Mexico), á føroyskum stundum nevndur Nýmeksiko, er ein lutstatur í Sambandsríkinum Amerika við umleið 2 mió. íbúgvum. Santa Fe er høvuðsstaðurin, og Albuquerque er størsti býurin. Í norðri hevur Nýmeksiko mark við Colorado, í eystri við Oklahoma og Texas, í suðri við Meksiko (landslutir Sonora og Chihuahua), og í vestri við Arizona. Í 1912 bleiv Nýmeksiko stakríki í USA.
Eyknevni er Ævintýralandið (spanskt: La Tierra del Encanto, enskt: The Land of Enchantment).
SøgaEdit
HendingarøðEdit
- Um 9.000 f.Kr. - Fornleivdir í Clovis í Eystur-New Mexico vísa, at veiðifólk/savnarar á teimum víðu grasfløtunum eru farnir at veiða visundar.
IndiánarnirEdit
Farvegur er funnin eftir menniskjum, sum hava búsett seg so langt suðuri sum í New Mexico fyri meira enn 20.000 árum síðan. Millum annað í New Mexico, Colorado og Arizona hava tey ymsastaðni funnið spjótsoddar, sum eru umleið 10.000 ára gamlir. Tey hava eisini funnið ymiskt, sum bendir á, at fólk fyri umleið 8.000 árum síðan fóru undir at dyrka mais, bønir og grasker. Longu fyri 2.000 árum síðan høvdu ymisk fólkasløg í New Mexico væl skipaðan landbúnað og stórar býir. Fyri 1.000 árum síðan, sum er langt fyri ta tíð, tá ið europearar komu til Amerika, livdu fólk í New Mexico, sum bygdu framúr góð hús og høvdu framkomnar vatningarskipanir. Eitt dømi er mentanin hjá anasazi-fólkinum, har húsatoftir framvegis eru at síggja í statunum New Mexico, Arizona og Colorado. Nógvir bygningar standa framvegis, og teir verða nógv vitjaðir av ferðafólki.
Mogollonfólkið vóru bøndur, sum mest búðu á hálendinum í New Mexico. Teir vóru grannar hjá anasasifólkinum og búðu í bygdum. Hús teirra stóðu hálv niðri í jørðini og vóru takt við fløtum hellum og leiri. Mogollonfólkið var gitið fyri sínar snøggu, málaðu lutir av leiri. Flestu leirkerasmiðirnir vórðu konufólk, og teir bestu vóru Mimbressmiðirnir, sum búðu fram við ánni Mimbres [1]. Bollarnir vórðu høgt í metum og fólk fingu teir við í grøvina. Tá ið jarðarferð var, var hol sligið í botnin á bollanum, kanska so andarnir í málaðu fólkunum skuldu sleppa burtur. Leirkerasmiðirnir av mogollonfólkinum verða taldir ímillum heimsins bestu.
Fyri góðum 300 árum síðan fóru europearar at leggja New Mexico undir seg. Fólkið, sum búði har frammanundan, mátti dvína. Tey mistu næstan alla jørð sína og vórðu sera illa viðfarin. Fólk í hópatali doyðu, annaðhvørt av harðskapinum hjá europearunum, í kríggi ella av sjúkum, sum komu við tilflytarunum úr Europa. Í tí økinum, sum nú er New Mexico, noyddust so at siga øll upprunafólkini at flyta frá húsi og heimi til serlig øki, sum verða nevnd reservat. Tað bar í sær, at tey máttu venja seg við at liva í heilt øðrum umhvørvi, ofta langt heimanífrá.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Jóhan á Plógv Hansen til OL
Nú er greitt, at Sverri Sandberg Nielsen ikki verður einasti føroyingur, sum skal luttaka í olympisku leikunum í Tokyo.
Jóhan á Plógv Hansen er úttikin til danska A-landsliðið í hondbólti, sum eisini luttekur.
Landsliðsvenjarin Nikolaj Jacobsen hevur í dag minkað bruttohópin úr 19 niður í 14 spælarar, sum verður endaligi OL-hópurin hjá Danmark.
Og millum teir 14 er Jóhan á Plógv Hansen, sum higartil hevur spælt 43 A-landsdystir fyri Danmark.
Verandi OL-vinnarar
Danska landsliðið skal venja í Helsingør 5. til 12. juli, og 14. juli gongur leiðin so til Okinawa í Japan, har liðið skal á venjingarlegu.
Fyrsti dysturin hjá Danmark í OL verður leygardagin 24. juli klokkan 13.30 føroyska tíð móti Japan. Síðani verður spælt annan hvønn dag í innleiðandi bólkinum, har hini mótstøðuliðini eru Egyptaland, Bahrain, Portugal og Svøríki. Síðani verða fjórðingsfinalur 3. august, hálvfinalur 5. august og so bronsufinala og sjálv finalan 7. august.
Donsku hondbóltsmenninir vunnu gull á seinastu olympiaduni, sum var í Rio de Janeiro í 2016.
Umframt Jóhan á Plógv Hansen skal ein annar føroyingur, rógvarin Sverri Sandberg Nielsen, eisini umboða Danmark á olympisku leikunum í ár.
Sí eisini


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Páll á Reynatúgvu: - Eg eri skelkaður
Forkvinnan í tingbólkinum hjá Tjóðveldi, Annita á Fríðriksmørk, er gird í brøkur, eftir at stroymingin frá flokstinginum í Hovi í gjár avdúkar, at hon í einum steðgi sigur, at Páll á Reynatúgvu, tingformaður, er ein "stórur egoistur og psykopatur".
Tjóðveldi tók alt flokstingið upp, og við steðgum er upptøkan meira enn átta tímar.
Og tað er í einum steðgi, at Annita á Fríðriksmørk sigur við ein dana, sum hon prátar við, tey lítið penu orðini um floksfelagan, Páll á Reynatúgvu.
Tað var heimasíðan, News.fo, sum bar tíðindini fyrr í dag.
Egoistur og psykopatur
Danin tosar um "eksklusiónsreglurnar", og tey tosa eisini um fólkatingssessirnar, sum Páll á Reynatúgvu hevur lagt uppskot fram um at fáa strikaðar.
Annita á Fríðriksmørk sigur í tí sambandinum, at hon heldur seg kenna grundina til, at Páll á Reynatúgvu hevur lagt hetta uppskotið fram.
- Hann hevur stillað upp til fólkatingsvalið fimm ferðir, og so kemur Magni og fær túsund atkvøður, sigur hon.
- Hann er ein stórur egoistur og psykopatur, sigur Annita á Fríðriksmørk, og sigur eisini, at Páll á Reynatúgvu tolir ikki atfinningar, og at hann hevur strikað tey flestu í tingbólkinum, sum hava tala honum ímóti, sum vinir á facebook.
Skelkaður
Páll á Reynatúgvu, tingformaður og floksfelagi hjá Annitu á Fríðriksmørk, hevur onga viðmerking til málið í dag.
- Eg eri skelkaður av tí, sum eg havi fingið endurgivið. Hetta er harður kostur, men eg havi ikki sjálvur hoyrt tað enn. Tí fari eg at vísa til flokkin í fyrsta umfari, sigur hann.
Spurdur um hann tekur ímóti umberingini, sum Annita á Fríðriksmørk kom við í telefonini fyrr í dag, svarar hann:
- Eg havi onga viðmerking.
Hoyr ljóðbrot úr samrøðuni millum ein dana og Annitu á Fríðriksmørk.
Tak niður
Sí eisini


text:
Meðan tey vaksnu kappaðust á Tórsbreyt hetta vikuskiftið, gjørdu Sigrið og Ró Apolonia vart við seg í Keypmannahavn. Tær báðar vóru og ferðaðust í Danmark við familjuni og áðrenn fráferðina kannaðu tey, um nøkur rennikapping var. Og tað var so heppið, at ein av størstu rennikappingunum í Danmark, Sparta Copenhagen Games, var júst hetta vikuskiftið. Luttakarar í øllum aldri dystaðust og íðkarar, ið høvdu umboðað Danmark í OL, vóru millum luttakararnar.
Tær báðar systrarnar umboðaðu Bragdið og gjørdu eitt ordans hál. Tær komu heim við 10 heiðursmerkjum tilsamans. Sigrið setti 4 bólkamet: bóltkast 49,16 metrar, 60 m renning 9.28, 400 m renning 1.08.41 og í 1000 m var tíðin 3.18.33. Tað vil siga at hon tók heili 21 sek av metinum í hennara bólki á 1000m. Sera flott!
Leggjast skal aftrat, at Sigrið er einans 11 ár og systirin Ró Apolonia er 8 ár.
Spennandi verður at fylgja teimum, nu FM fyri ung verður fyrsta vikuskiftið í september.
Hjartaliga til lukku tit báðar 🙂


text:
Orðblindni og lesi-/skrivitøkni
– hvat skalt tú vita í einum kommunalum starvi?
Kanningar vísa, at børn, ung og vaksin við orðblindni og møguligum fylgitrupulleikum stundum aftra seg við at fara undir ella at fullfíggja ungdóms- og framhaldsútbúgvingar. Tí er tað umráðandi, at málsviðgerar, vegleiðarar og onnur fakfólk, ið arbeiða við hesum bólki, eru greið yvir, hvørjar avbjóðingarnar eru, og hvørjir møguleikar eru fyri útbúgving hóast skriftmálsligu avbjóðingarnar.
Undir fyrilestrinum verður greitt frá, hvussu orðblindni og fylgjur av tí kunnu koma til sjóndar. Arbeiðir tú við hesum bólki í einum kommunalum starvi, fært tú innlit í teir útbúgvingarmøguleikar, sum orðblind børn, ung og vaksin hava við bøttum umstøðum at luttaka.
Málbólkur: Málsviðgerar, vegleiðarar og onnur fakfólk í kommunalum størvum, ið hava samband við børn, ung ella vaksin við orðblindni og møguligum fylgitrupulleikum.
Luttøkugjald: 830 kr.


text:
Crystal Palace F.C.
Crystal Palace Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag, heimahoyrandi í býlinginum South Norwood, sum liggur í býarpartinum Croydon, í sunnaru helvt av enska høvuðsstaðinum London.
Felagið varð sett á stovn í 1905. Upprunaliga spældi felagið heimadystir sínar á Crystal Palace-vølli. Undir Fyrra heimsbardaga mátti felagið tó flyta tvær ferðir, fyrst í 1915 til Herne Hill, og seinni, í 1918, til The Nest.
Síðan 1924 hevur felagið spælt sínar heimadystir á Selhurst Park, sum rúmar fleiri enn 25 túsund fólkum.[1]
Fyrsta liðið, við kelinøvnunum "The Eagles" og "The Glaziers", kappast í løtuni í Premier League, sum er besta enska fótbóltsdeildin. Síðan 2017 er Roy Hodgson venjari hjá fyrsta liðinum.
Leikarar[rætta | rætta wikitekst]
Núverandi hópur[rætta | rætta wikitekst]
- Dagført hin 17. oktober 2020[2]
Viðmerking: Fløgg vísa til landslið, sambært reglunum hjá FIFA. Leikarar kunnu hava meira enn ein ikki-FIFA tjóðskap.
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Almenna heimasíðan: cpfc.co.uk
- Crystal Palace Football Club, premierleague.com
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Selhurst Park, premierleague.com
- ↑ "First-Team 2020/21". Crystal Palace F.C.. https://www.cpfc.co.uk/teams/first-team/.


text:
SANGUR NR. 88
Lær meg tín veg
1. Sum hirðin á fjøllunum savnar sín seyð,
tú bjóðar, og fegin vit møta.
Jehova, títt orð skal lýsa á vegin
til tín, ið kann sorgirnar bøta.
(NIÐURLAG)
Lær meg tín veg, Jehova, gev mær skil,
í øllum royndum er tín læra góð.
Boygg oyra mítt at hoyra tíni boð,
mín størsta gleði verður tá tín lóg.
2. Ótømandi kelda er vísdómur tín,
um dóm tín er fullkomin vissa.
Títt orð vekur ans, tað elvir til gleði
og lív, sum vit ongantíð missa.
(NIÐURLAG)
Lær meg tín veg, Jehova, gev mær skil,
í øllum royndum er tín læra góð.
Boygg oyra mítt at hoyra tíni boð,
mín størsta gleði verður tá tín lóg.


text:
Leygardagin gekk eisini sera væl á leikvøllinum á Nya Ullevi. Tvey føroysk met vórðu sett, umframt fleiri persónlig met, og tað eina føroyska metið áttið okkara egna Elisabet Holm Simonsen. Á heimasíðuni hjá FÍF skrivar Regin soleiðis:
Elisabet er fyrsta føroyska kvinnan sum megnar at renna 100m undir tey 13 sekundini í góðkendum vindi. Tað hevur verið spennandi at fylgja gongdini hjá spurtkvinnunum, tí hesi seinasu árini er metið flutt rættuliga ofta, og hørð kapping hevur verið um at verða skjótast á 100 og 200m. Tað eru tær báðar Alda Lamhauge og Margit Fríðmundsdóttir, sum saman við Elisabet, hava kappast um at vera sterkast á 100m, tó hevur tað oftast verið Elisabeth, sum átti munin. Tær kappaðust allar á 100m til VU Spelen í ár, og hjá Aldu bar eisini væl til, tí við tíðini 13,04 setti hon persónlig met, sum er júst tað sama, sum besta tíðin hjá Margit. Sostatt eru bert 0,05 sek millum tríggjar tær skjótastu kvinnuligu 100m rennararnar í løtuni.
Restin av greinini kann lesast niðan fyri og har síggjast eisini úrslitini frá leygardegnum:
http://fif.fo/landsli%c3%b0/vu-spelen-dagur-2-og-met-2-og-3/http://
Sunnudagin skrivaði Regin soleiðis:
Sunnudagurin er 3. og seinasti kappingardagurin í VU Spelen kappingini. Hetta er ein langur dagur um ein skal fáa alt við. Íðkararnir eru stóran part av tíðini á stadion og hyggja eftir hvørjum øðrum, men alt fáa teir ikki við. Part av tíðini eigur man eisini at hvíla og fyrireika seg til kapping. Fyrsti føroyingurin skuldi í eldin kl. 8.30 og tann seinasti starturin var kl. 20.15. Úrslitini sunnudagin:
Enn eitt føroyskt met, tvs. tað fjórða til hesa kappingina, og hesaferð var tað Tórur Mortensen sum skar 48 hundrandapartar av 200m tíðini hjá sær sjálvum.
Hetta var eisini dagurin har 4 føroyskar kvinnur runnu 200m við tíðum undir 27 sek, púra óhugsandi fyri fáum árum síðani. Av teimum var Elisabet skjótast, men enn eigur Margit tó metið sum er 26,57.
Nú er ein partur av sama ferðalagið á veg til Gibraltar til OYL 2019. Spennandi verður at fylgja við heimanífrá.
Frá okkum í Bragdinum verður ynskt bestu eydnu og góða ferð.


text:
3-2 sendingin hevur frá fyrsta degi havt sum aðalmál at viðgera føroyska ítróttarlívið breitt. Ítróttargreinir, fólkaheilsa og søgan aftan fyri ítróttarfólkini verður søgd.
Høvuðsdentur verður lagdur á tær stóru ítróttargreinirnar fótbólt, hondbólt, flogbólt og kappróður. Men málið hjá ítróttarredaksjónini er, at tær smærru ítróttargreinirnar eisini sleppa upp í part, so roynt verður í hvørjari sending at hava onkra av smærru ítróttagreinunum við.
Eitt annað mál við 3-2 er at koma kring alt landið í hvørjari sending.
Seinastu árini hevur 3-2 havt eitt gott samstarv við sersambondini í ÍSF, sum hevur gjørt tað møguligt at senda beinleiðis frá ymsum ítróttartiltøkum.


text:
Bretskur hermaður sendi soninum føroysk klæði
Arthur John Garbutt (1915 – 1943)
Fyri kortum skrivaði Clifford J. Garbutt úr Onglandi til savnið og greiddi frá pápa sínum, Arthur John Garbutt (1915 – 1943), sum var í the Royal Artillery frá byrjan av 1939 og starvaðist fyrst í 537. Skotvirki (Battery) og seinni í 194. Skotvirki, sum bæði vóru í Føroyum árini 1940 – 1943.
Meðan Arthur John Garbutt var í Føroyum sendi hann soninum í Onglandi eini føroysk klæði, sum Clifford hin 1. juni 1946, 4 ár og 10 mánaðir gamal, var í til brúdleypið hjá einum av nærmastu næstringunum.
Arthur kom ikki at síggja sonin í føroysku klæðunum ella at síggja son og konu aftur í heila tikið, tí tá hann fór úr Føroyum varð hann sendur beinleiðis til Norðurafrika við tign sum loytnantur, har hann fall hin 19. oktober 1943.
Clifford John Garbutt, hin 1. juni 1946
Clifford er vísur í, at pápin búði hjá onkrum føroyskum húski, meðan hann var í Føroyum, tí hann minnist seg hava sæð bræv, har hesi fólk sendu sína samkenslu, eftir at pápin var deyður. Brævið er tíverri blivið burtur, sigur Clifford og veit hann tí ikki hvørji hesi fólkini vóru og hvaðan í Føroyum. Hann hevur roynt at spurt seg fyri hjá the Royal Artillery um teir vita, hvar pápin kann hava búð, meðan hann var í Føroyum, men long tíð er gingin síðan kríggið og hevur hetta ikki latið seg gera.
Clifford sigur, at hann hevur verið í samband við donsku ambasaduna í London í smb. við, at hann ynskir at lata føroysku klæðini til eitt gott endamál. Tey eru vorðin samd um, at klæðini skulu latast Krígssavninum í Føroyum.
Um onkur er, sum kennist við Arthur John Garbutt og veit hvar hann hevur hildið til meðan hann var í Føroyum, høvdu vit fegin vilja frætt. Um so er kunnu tit seta tykkum í samband við Krígssavnið: info@ww2.fo ella ringja 221940.
– – –
Ískoyti:
Mynd er til av Arthur Garbutt, har hann koyrir á motorsúklu í Føroyum. Staðkend siga, at á myndini er hann staddur á Skálafjørðinum, so hildið verður, at hann hevur verið í starvi onkustaðni í Eysturoynni.
Telegramm er sent familjuni í oktober 1943, og familjan hevur eisini fingið eina mynd av grøvini. Í telegramminum stendur:
Frú D.E. Garbutt, 10 Pute Road, Wallington, Surrey. Tað harmar okkum at bera tykkum tey boð vit hava fingið úr Norður Afrika, at A.J. Garbutt, loytnantur, Royal Artillery, doyði hin 19. oktober 1943. Bræv fylgir um stutta tíð. Secretary of State for War.
Grøvin hjá Arthur Garbutt í La Reunion War Cemetery (La Reunion hernaðar kirkjugarðinum) tætt við havnabýin Bougie (Bejaïa) í Algeria, har hann varð sendur, tá hann fór úr Føroyum.
Algirski havnabýurin, Bejaïa, merktur við reyðum. Bretar nevna býin, Bougie.
– – –
sj


text:
Samfelag teirra heilagu
mentan24-09-2021 - 11:44 - Jóanis Nielsen
”Tey hildu fast saman um læru ápostlanna og samfelagið og breyðbrótingina og bønirna” Ápostlasøgan 2.
Knæfallið fyri altarinum er ein hálvur ringur (sirkul) Tað merkir, at tá ið við níga niður har, eru tað ikki bara teir 10-20 sjónligu altargestirnir, vit eru til borðs saman við, men vit eru til borðs saman við øllum teimum, sum fóru undan okkum, og fyri so vítt eisini teimum, ið koma aftan á okkum. Vit síggja tey ikki, men tey eru á hinum ósjónliga partinum á ringinum, tey eru saman við okkum. Tí eru vit rættiliga mong til borðs.
Hetta er ein stór troyst bæði í gleði og í sakni. Ein móðir, sum hevði mist einastu dóttir sína, eina unga gentu, syrgdi hana nógv og var ikki til at troysta, tí at hon ongantíð skuldi vera saman við henni aftur. Ein dagin segði prestur henni frá týdninginum at vera til altars, at liggja á knæ á hálva altarringinum, at hetta er bara endin á tí langa langa borðinum, sum røkkur inn um forhangið, inn í ævinleikan, og at á hinu hálva ringinum eru tey, sum sovnað eru burtur í trúnni á Krist. Har fann henda móðir troystina. Nú kundi hon hvønn sunnudag fara til altars og vera saman við dóttir síni. Hóast hon ikki sá hana við likamligum eygum, so visti hon, at tær báðar sótu til borðs saman, dótturin var bara á tí ósjónliga partinum á borðinum, tí ”Helgen her og helgen hisset er i samme menighed”
Samfelag teirra heilagu hevur stóran týðning fyri tey kristnu. Albert Schweitzer sigur einastaðni frá: ”Tá ið eg siti í lítlu kirkjuni í heimbygd míni, latið eg eyguni aftur. Fyri mínum innara eyga síggi eg tá nøkur av teimum, sum einaferð sótu har, men sum nú ikki eru longur. Ein teirra var Mitschi, hann var so deyvur, at hann fekk ikki eitt einasta orð við av tí, sum sagt varð; kortini sat hann hvønn dag á beinkinum har hann var vanur at sita. Ein dagin fekk pápi mín, við heldur harðari rødd, spurt hann: ”Hvussu ber tað til, at tygum ganga í kirkju, tá ið tygum ikki hoyra eitt einasta orð?” ”Samfelag teirra heilagu, prestur, samfelag teirra heilagu!”, svaraði hann. Hóast hann var deyvur, fann hann styrkið og troyst í hesum, at koma í samfelag teirra heilagu.
Tann stóra felagsskapin, samfelag teirra heilagu, kunnu vit uppliva heilt niður til ” har tvey ella trý eru komin saman í Jesu navni”, meira skal ikki til, hóast vit kunna ynskja okkum at Krist trúgvandi kirkjulið var fjølment. Við altarborðið savnast máttlítla kirkjuliðið við hinum máttmikla Guði, ið aleina kann ríka okkara samveru, og hvørs andi aleina kann tulka orðið fyri okkum.
Samfelag teirra heilagu er bygt á ta heilagu skriftina. Paulus skrivar: ”tit eru likam Krists og limir ein og hvør fyri seg.” og Kristus er høvd likamsins, tað er kirkjuliðsins. Tey halgu vera nevnd Kristi brúður.
John S. Myllhamar


text:
Sjálvboðin viðlíkahalda Varðagøtuna
24-09-2021 - 18:13 -
Seinastu trý árini, hevur átakið Closed for Maintenance hjá Visit Faroe Islands givið sítt íkast til viðlíkahald av ymiskum slag úti í føroysku náttúruni. Tað er Visit Faroe Islands sum saman við kommunum og kunningarstovum, sum skipa fyri átøkum kring landið. Í Vága kommunu er tað menningarstovan Visit Vágar, sum stendur fyri samskipanini, við stuðli frá kommununi.
Arbeiðið sum verður gjørt í Vága kommunu í ár, er viðlíkahald av bygdargøtuni millum Vatnsoyrar og Miðvág. Tað eru 8 røsk útlendsk sjálvboðin úr Portugal, Kekkia, Spania, Danmark og Norra, umframt tríggir raskir føroyingar, sum í tveir dagar gera ymiskt viðlíkahaldsarbeiði á gøtuni, seta gonguskeltir upp og steyrar frá bygdini, fram við Hýsisá og niðan har sum gøtan byrjar. Millum annað verður vatn drenað frá gøtuni, og stór sár í lendinum eru hampaði, uttan at stór inntriv eru gjørd í náttúruna, og mest møguligt tilfar, ið longu er í økinum er brúkt. Ein flottur varði er bygdur har gøtuskelti er fest á.
Arbeitt hevur verið í tveir heilar dagar. Ímeðan sjálvbodnu gestirnir hava verið her, hava tey búð á Gamla Hotel í Miðvági, og Sámal Ravnsfjall kom á gátt og sang nakrar sangir fyri teimum í gjárkvøldið, eftir ein góðan døgurða á hotellinum.
Fyrrapartin í dag, var Bjarni Prior, borgarstjóri og heilsaði uppá arbeiðsfólkið og skoðaði verkið. Tað var eitt sindur illfýsið, men tey vóru við gott mót og drivu á at arbeiða til seinnapartin. Borgarstjórin takkaði teimum fyri stóra arbeiðið tey høvdu gjørt hesar báðar dagarnar. Gøtan eftir vørðunum verður nógv nýtt av gongufólki og fólki á hestbaki, útsýni tá komið er upp í hæddina er ótrúliga vakurt, og tí er hetta viðlíkahaldið til stóra gleði fyri okkara borgarar og gestir, helt borgarstjórin fyri, og vónaði at síggja tey aftur til Closed for Maintenance og til framhald av viðlíkahaldi av gøtuni.


text:
Elizabeth Taylor
Dame Elizabeth Rosamund Taylor (* 27. februar 1932 – † 23. mars 2011) var ein bretsk-amerikonsk sjónleikarinna. Hon var ein av kendastu sjónleikarum í heiminum og vann fleiri heiðurslønir fyri sítt virksemi sum sjónleikari, m.a. vann hon tvær ferðir heiðurslønina Academy Award for Best Actress, sum eisini er kent sum Oscar fyri bestu sjónleikarinnu. Hesar vann hon í 1960 fyri BUtterfield 8 og í 1966 fyri sín leiklut í Who's Afraid of Virginia Woolf?. Elizabeth Taylor varð fødd Onglandi, og búði í einum forstaði í ein útnyrðing av London saman við foreldrum og syskjum fyrstu sjey árini av lívi sínum. Í 1939 brast Seinni heimsbardagi á, og familjan flutti til USA at búgva. Bæði foreldrini hjá Elizabeth Taylor vóru úr USA, og tí fekk Elizabeth Taylor bæði bretskan og amerikanskan statsborgaraskap. Elizabeth Taylor gjørdi eitt stórt arbeiði og brúkti nógvan pening fyri at stuðla gransking í AIDS sjúkuni. Hon var við til at stovna National AIDS Research Foundation, sum var lagt saman við øðrum líkandi stovni og fekk síðan navni AmfAR, The Foundation for AIDS Research. Hon fekk ymiskan annan heiður, eitt nú: Presidential Citizens Medal, Legion of Honour, Jean Hersholt Humanitarian Award, AFI Life Achievement Award. Hon var tilnevnd sjeyndaplássi millum amerikanskar sjónleikarinnur á einum topp 50 lista, sum American Film Institute hevur gjørt.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Ein dystur er í Betri Deildini hjá kvinnum í kvøld. KÍ tekur ímóti B36 í Klaksvík, og dysturin byrjar kl.17.30. KÍ liggur undan dystinum á 1.plássi við 26 stigum, meðan B36 liggur á 6.plássi við 16 stigum.
Leygardagin eru tríggir dystir á skránni. HB og AB/B71 spæla í Gundadali, NSÍ og 07 Vestur spæla við Løkin í Runavík og í Leirvík tekur Víkingur ímóti EBS/Skála.
Í Gundadali er HB greiður favorittur. HB liggur undan dystinum á 4.plássi við 18 stigum, meðan B71 enn hevur síni fyrstu stig til góðar. NSÍ møtir 07 Vestur við Løkin, og í hesum dystinum er NSÍ, sum liggur á 3.plássi við 23 stigum, favorittur, hóast 07 Vestur heldur óvæntað vann 2-1 á Víkingi seinasta vikuskiftið. Kl. 14.00 leygardagin spæla Víkingur og EBS/Skála í Leirvík. Víkingur skal royna at reisa seg eftir tapið ímóti vágakvinnum seinasta vikuskifti, meðan EBS/Skála, sum eru tvey stig aftanfyri oddaliðið, skal hinvegin hanga í klaksvíkskvinnum. Seinast liðini spældu ímóti hvørjum øðrum endaði dysturin 1-0 til EBS/Skála, so lagt er upp til ein spennandi og tættan dyst.
Dystirnir í 14.umfari:
Fríggjadagin kl.17.30:
KÍ-B36
Leygardagin:
Kl. 14.00: Víkingur-EBS/Skála
Kl. 14.30: NSÍ-07 Vestur
Kl. 15.00: HB-AB/B71