text:
HIGH-RISE er nýggja filmatiseringin av J. G. Ballard skaldsøguni av sama navni (1975). Filmurin verður frumsýndur 18. mars, Tom Middleston spælir høvuðsleiklutin og Ben Wheatley hevur leikstjórnað. Søgan snýr seg um ein skýskavara/háhús/torn, ið leiðir sínar innbúgvar út í ørskap og vitloysi. Tað sum var ætlað sum eitt hátøkniligt utopia endar sum eitt apokalyptiskt dystopia. Tað sigst, at tað loksins er eydnast at gera eina Ballard skaldsøgu til film. Spennandi er.
Beit annars serliga merki við hendan trailaran orsaka av tónleikavalinum. Lagið, ið koyrir afturvið trailaranum er "Love On A Real Train" hjá týska elektroniska bólkinum Tangerine Dream. Tangerine Dream hevði sítt gylta tíðarskeið í 70'unum, men hetta lagið er eitt sindur yngri. Ein hegnislig Steve Reich pastisja, ið fekk eina heldur anonyma og ófuturistiska plasering í Tom Cruise filminum Risky Business (Brickman, 1984). Her kemur tað meira til sín rætt.
Hendan greinin greiðir annars meira frá filminum, bókini og arkitektonisku gongdini í London síðani 60'ini. Greinin ger m.a. vart við, at tað er lætt at lesa verkið hjá Ballard sum eina atfinning móti modernistiskum arkitekturi, ið endar í sosialari psykosu, men at tað er ikki so einfalt. Gleðiligt er at fólkini handan filmin konsekvent lata søgugongdina ganga fyri seg í somu tíð sum bókin, tvs. miðskeiðis í 70'unum.
Tað er ikki minni áhugavert, at trailarin nýtir lagið hjá Tangerine Dream, ið settu sín dám á tónleikin í júst teimum árum, ið bókin og filmurin lýsa. Puristiskir Tangerine Dream fjepparar svørja til analoga 70'ara tíðarskeiðið sum verandi hitt besta hjá bólkinum. Onkur vil enntá halda uppá, at tann síðsta ordiliga góða Tangerine Dream plátan er Rubycon frá 1975 (sama ár sum filmurin gongur fyri seg). Eftir hetta fóru løgdu teir eina minni abstrakta og meira melodiska kós, ið summi síggja sum lifran fyri meginstreyminum. Í 80'unum komu talgildar new age lótir enntá í grýtuna. Talgildir 80'ara synthar, saksofon, violin og hvat veit eg. Hetta fall ikki í góða jørð hjá øllum. Tvørturímóti.
So kann ein spyrja hví hetta TD lagið frá 1984 er komið við í trailaran? Well, fyrst og fremst tí at talan er um eitt gott lag. Her í fullari longd
Segði omanfyri at talan er um ein Steve Reich pastisju, og hetta er tí at lagið minnir heilt nógv um minimalistiska høvuðsverkið Music For 18 Musicians, ið Steve Reich lat úr hondum í 1978. Eitt meistarligt, pulserandi og melodiskt verk, har klassisk ljóðføri spæla tónleik, ið røkkur langt út um klassisku konserthøllina. Tónleikurin er transu kendur og rútmiskt í ætt við nýggjari elektroniskar tónleikastílar. Hevði tað stóru gleði at uppliva verkið live á Athelas New Music Festival í Keypmannahavn í 2010. Tá var tað ensemblið Reumert & Friends, ið framførdu. Seinni hevur ensemblið Ekkozone framført tað á Roskilde Festival við stórum fagnaði. Sum sagt: verkið røkkur langt útum siðbundna klassiska konsertsalin.
Søgan sigur at fólkini handan Risky Business settu seg í samband við Steve Reich ella forlagið hjá honum um at nýta Music For 18 Musicians í filminum. Tá hetta ikki eydnaðist, vóru Tangerine Dream helst bidnir um at gera tónleik við nøkunlunda somu kenslu og huglagi. Tað er okkurt áhugavert við at hoyra minimalismuna hjá Reich kanaliseraða umvegis týska elektrontónleikin hjá Tangerine Dream. Tað sum er víðopið og bergtakandi hjá Steve Reich, er kompetent men eisini onkursvegna eitt sindur afturlatið ella enntá dekadent hjá Tangerine Dream. Kanska tí at har Reich ímyndar sær elektroniskt markloysi, gera TD tað til konkretan og tískil avmarkaðan veruleika.
Hvussu enn er og ikki er tað stak áhugavert at hoyra lagið nýtt 32 ár seinni í einum trailara fyri eina filmatisering av eini Ballard skaldsøgu frá 1975. Tað er sum um fleiri træðrir eru knýttir her. Hetta gevur øllum ein greiðan dám av retrofuturismu, og tað er sum kunnugt hin besta futurisman!
Her er nokkso apropos ein áhugaverd samrøða við Clint Mansell, ið hevur gjørt tónleikin til HIGH-RISE.
Edit: Portishead eru eisini við á soundtrackinum við eini hegnisligari tulking av 'SOS' hjá Abba. Um tøkuløg eru at fata sum tulkingar, so skarar hetta snøgt sagt framúr.
3/14/16
3/11/16
Thoughts on Music #22 (Mark Katz)
"...before the advent of recording, listening had always been a communal activity. In prephonographic times it had been for the most part neither practical nor possible to hear music alone. Listening was a culturally significant activity, for music accompanied central communal events, including birth or death rites, weddings, and religious festivals. Solitary listening, then, contradicted centuries of tradition. Nevertheless, the practice came to be accepted. In 1931, one writer touted its advantages: "“Alone with the phonograph, all the unpleasant externals are removed: the interpreter has been disposed of; the audience has been disposed of; the uncomfortable concert hall has been disposed of. You are alone with the composer and his music. Surely no more ideal circumstances could be imagined.” Today, solitary listeners are everywhere, in living rooms, dorm rooms, bathrooms, offices, cars, and anywhere they might take a portable player. But there is still something strange about seeing people in public places, plugged into the earphones of the players they tote around as an emphysemic might carry an oxygen tank. (For many, in fact, music is as necessary as oxygen.) Journalist Paul Farhi wonderfully captured that strangeness, evoking images from the classic horror movie Night of the Living Dead: “It is so familiar now that we don’t see or hear it anymore. It is the look and sound of the Walkman dead: the head cocked at a slight angle, the mouth gently lolling. From about the skull comes a tinny low buzzing sound, like metallic bees. The eyes flicker with consciousness, but they don’t see. They’re somewhere else.” Perhaps we should not wonder that solitary listening was once considered unusual, but rather that it should have come to be so widely, unremarkably practiced. The same is true for the act of listening to music far removed from one’s home or culture or of experiencing music whenever and with whomever one wishes. In each case, the portability of recording has made the once unimaginable commonplace."
-Mark Catz, Capturing Sound: How technology has changed music, Berkeley: University of California Press, pp. 17-18.
3/9/16
Fimti bitlin farin
"I read the news today oh boy..."
Hendingin, ið talan er um, var tá Martin og Abbey Road tøkningurin Geoff Emerick spleysaðu fyrru helvt av take 7 og seinnu helvt av take 26 av 'Strawberry Fields Forever' til tað samanhangandi útgávuna, ið vit kenna í dag. Hesi bæði take'ini vóru innspæld í hvør sínum tempo og við einum hálvtóna ímillum seg, men við at koyra tað eina upp í ferð og hitt niður raktu teir av tilvild eina hepna javnvág.
Spleysing er gamaní ein nokkso basalur studioteknikkur, men saman við visioneru og dreymakendu útsetingini er tað við til at gera endaligu útgávuna til nakað heilt serstakt. Lennon skrivaði og sang, McCartney leikti floytuljóð á mellotron, Harrison leikti svarmandal sitara, ið hann hevði við sær úr India, Ringo legði bulmikla botnin og cello og trompet útsetingin hjá George Martin var prikkurin yvir i'num. Tað sigst at cello útsetingin gjørdist skúladømi fyri eitt nú The Electric Light Orchestra og Wizzard.
Tað dreymakenda verður undirstrika av áðurnevndu spleysing. "Nothing is real", mín sann. Tað hoyrist hvussu røddin hjá Lennon skiftir karakter. Ótrúligt og óveruligt. "A sort of technologically-evolved folk music" sambært drivna bitlaskribentinum Ian MacDonald. Lagið skuldi við á Sgt. Pepper's Lonely Heart's Club Band, men plátufelagið ótolnaðist eftir nýggjum stakplátutilfari, so tað gjørdist staklag saman við 'Penny Lane'. Í dag flokkar almenna diskografiin lagið uppí Magical Mystery Tour hópin. Friður verið við tí.
Martin lýsti upptøkuna sum "A complete tone poem - like a modern Debussy", og tað er ikki heilt av leið. Upptøkan opnar dyr inn í bæði klassiska tónaarvin og í psykedeliska heimin, ið setti sín dám á 60'ara lyndið. Mangt kann sigast um The Beatles, men eitt er vist: teir vóru hepnir at hava ein megnarmann sum George Martin í prodjúsarasessinum. Hvíl í friði.
Spleysingin hoyrist frá 0:58, tá Lennon syngur "goooiiing to..."
Keldur:
MacDonald, Ian. 1994. Revolution in the Head: The Beatles' Records and the Sixties
Katz, Mark. 2004. Capturing Sound: How Technology Has Changed Music
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Stroyma býráðsfundir og kunngera postlistar
Tórshavnar býráð tekur avgerðir vegna 21.000 borgarar í Føroya nógv størstu kommunu, og býráðið varðar av eini fíggjarætlan á meira enn 800 mió. kr.
Hetta er ikki smávegis ábyrgd hjá 13 býráðslimum at hava, og borgararnir hava krav uppá, at avgerðirnar verða tiknar í størst møguligum opinleika.
Dyrnar til býráðsfundirnar eru opnar, tá fundir eru, men sjáldan er nógv fólk til fundirnar. Hetta kann undra, tá havt verður í huga, hvussu stórar avgerðir ofta verða tiknar.
Men ivaleyst kunna borgarar seg mest við samfelagsviðurskifti á elektroniskum miðlum í dag, og tað eigur kommunan at taka til eftirtektar og fremja meira opinleika tann vegin.
Ein uppløgd tænasta at seta í verk er at fara at stroyma býráðsfundirnar.
Mangt og hvat verður sagt og tagt á býráðsfundum, sum kundi havt áhuga hjá almenninginum, m.a. í sambandi við avgerðir um stóríløgur og stórkeyp. Bara hesa setuna eru avgerðir tiknar um íløgur og keyp, sum fara upp um milliardina.
Sjálvsagt er, at borgararnir skulu kenna seg tryggar við, at allar avgerðir í býráðnum verða tiknar við grundgevingum, sum halda.
Ógvuliga viðkomandi hevði eitt nú verið, at býráðsfundurin 4. august, har Skansabryggjan fyri 465 mió. kr. varð samtykt, varð stroymdur. Summi søgdu tá nógv og onnur onki. Onnur møttu ikki upp.
Eisini onnur átøk kunnu fremja opinleikan í kommununi. Kommunur aðrastaðni geva innlit í postlistar, so almenningurin betur kann fylgja við málsviðgerðini.
Í útgangsstøðinum umfata postlistarnir allan post, ið kommunan fær, men upplýsingar, sum eru persónligar ella í trúnaði, verða vardar.
Tjóðveldi virkar fyri átøkum at fremja opinleikan í Tórshavnar kommunu og ætlar at seta tey í verk í næstu setu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Á Sjømatdagene 2012, sum júst hava verið hildnir í Tróndheimi, sigur Pål Aandal ráðgevi í Eskportutvalget for Fisk, at vandi er fyri, at prísirnir á laksi fara at falla munandi í framtíðini.
Grundarlagið undir spádóminum hjá Eksportutvalget for Fisk er at roknað verður við, at prísirnir á laksi komandi tíðina fara at hækka aftur orsaka av minkandi útboði og at marknaðurin orsaka av hesum vil venda sær frá laksi.
Pål Aandal sigur at, ”klára laksa framleiðandi londini ikki at økja um framleiðsluna komandi tíðina, fer prísurin at hækka munandi. Hetta fer at gera, at vanligi brúkarin vendir sær frá at keypa laks og laksur fer í staðin at gerast ein vøra fyri tey fáu. Fyri at steðga hesi gongd má framleiðslan økjast og spurningurin er, hvussu hetta skal gerast?”. Somuleiðis verður víst til eina kanning, sum Eksportutvalget for Fisk hevur gjørt, sum kemur til ta niðurstøðu, at í 2020 fer globali eftirspurningurin eftir laksi at gerast tríggjar milliónir tons og sjálvt um Kili økir sína framleiðslu til 700.000 tons komandi árini, vilja 900.000 tons av laksi mangla á marknaðinum. Og spurningurin er tí, hvør skal framleiða hesa nøgd”.
Pål Aandal sigur eisini, at ”roknast kann við, at henda støða førir við sær eina munandi hækking í prísinum, sum uppá stutt sikt fer at geva vinning, men í longdini fer hetta at føra til broytingar í nýtslumynstrinum, sum vil geva prísfall” (Kelda: www.intrafish.no).


text:
Burðartunglyndi
Marin Strøm hevur saman við øðrum skrivað vísindaliga grein, sum byggir á úrslit frá eini størri yvirlitskanning, har hugt varð nærri eftir burðartunglyndi hjá kvinnum, ið ikki áður hava havt sálarliga sjúku.
Kanningin fevndi um tær kvinnur, ið fáa viðgerð (antidepressiva ella innlegging) fyri tunglyndi fyrstu seks mánaðirnar eftir barnsburð.
Úrslitið vísti, at tað eru færri enn 1%, ið fáa slíka viðgerð. Av hesum eru 28%, sum enn eru í viðgerð eitt ár seinni, meðan talið 4 ár seinni er komið heilt niðri á 5%.
Tó er vandin serliga høgur hjá teimum, ið áður hava upplivað barnsburðartunglyndi. Kanningin vísir, at vandin er 27 ferðir so høgur, samanborið við tær, sum ikki áður hava verið í antidepressivari viðgerð fyri burðartunglyndi og 46 ferðir so høgur samanborið við tær, sum ikki áður hava verið innlagdar vegna burðartunglyndi. Hetta vísir greitt, at kvinnur, ið áður hava havt tunglyndi, skulu fylgjast tættari í samband við barnsburð seinni í lívinum.
Kanningin byggir á danskt kanningartilfar.
Meira kann lesast um evni í greinini:
- Risk, treatment duration, and recurrence risk of postpartum affective disorder in women with no prior psychiatric history: A population-based cohort study.Rasmussen MH, Strøm M, Wohlfahrt J, Videbech P, Melbye M. PLoS Med. 2017 Sep 26;14(9):e1002392. doi: 10.1371/journal.pmed.1002392. eCollection 2017 Sep.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Umstrídda málið um alingina á víkum endar helst við, at alifyritøkan Luna fær fyribils góðkenning at ala. Vága sýsla hevur friðingarmyndugleika.
Brandar Heðinsson hevur skrivað,
Tað vakti ans, tá ið tað kom fram, at Luna nú fór undir nýtt alivirksemi á Víkum. Mong fingu ampa av, at hetta økið, ið metist at vera náttúruperla ólík øðrum, nú skal verða karmur um alivirksemi.
Føroya náttúru – og umhvørvisfelagsskapur, FNU, hevur latið út alment skriv, og mælir felagskapurin til at friða økið har norðuri í Vágum. FNU heitir á samhugað fólk um at skriva undir hesa áheitan, við yvirskriftini “Fyri friðing vesturi á Víkum”. FNU hava eisini víst á, at umhvørvisgóðkenningin, sum P/F Luna hevur fingið, er ivasom.
Umhvørvisgóðkenningin fyri Sørvág eisini nýtt á Víkum
Hóast góðir 6.5 km eru millum aliøkini á Sørvági og Víkum eru økini umsitingarliga ein og sami fjørður. Hetta skal skiljast á tann hátt, at alifjørðurin C20, sum í 1998 bert fevndi um Sørvág, nú eisini fevnir um Víkar. Hetta varð gjørt við kunngerð frá vinnumálaráðnum í 2012, tá ið Jóhan Dahl var landsstýrismaður. Tá varð stig tikið til at gera allar firðir í Føroyum atkomuligar fyri alifyritøkur. Orsakað av at lógin einans loyvir einum alara at ala á hvørjum alifirði, er tað tískil bara P/F Luna, sum kunnu nýta aliøkið á Víkum.
Men hóast Sørvágur og Víkar nú eru undir sama umsitingarøki, áðurnevnda C20, eru Sørvágur og Víkar hvør sítt aliøki. Sørvágur A83 og Víkar A14.
FNU hevur fingið innlit í samskiftið ímillum Umhvørvisstovuna og P/F Luna, og tey vísa í áðurnevnda skriviá, at tað er umhvørvisgóðkenningin, sum alifyritøkan hevur fingið fyri Sørvág í 1998, sum verður brúkt í umsóknini fyri at sleppa at ala á Víkum. Økini bæði eru so ymisk, sigur FNU, at umhvørvisgóðkenningin fyri Sørvág ikki kann nýtast fyri Víkar.
Tó kemur ikki fram í skrivinum hjá FNU, at P/F Luna hevur gjørt eina kanning av umhvørvinum á Víkum við tí fyri eyga at fáa Víkar undir ta umhvørvisgóðkenning, sum Sørvágur fekk í 1998. Fjúrtandi hevur fingið váttað frá Umhvørvisstovuni, at kanningarnar eru góðkendar, og at Víkar fyribils eru undir gomlu góðkenningina, so at P/F Luna kann fara undir arbeiðið. Umhvørvisstovan arbeiðir tó við eini nýggjari góðkenning, sum skal fevna um bæði Sørvág og Víkar, og allarhelst fær P/F Luna tá endaliga góðkenning at ala á Víkum.
Vága sýsla eigur friðingarrættin
Tað er tískil ikki nakað lógarkravt umhvørvisatlit sum fer at steðga ætlaða alivirkseminum á Víkum. Ein nýggj náttúruverndarlóggáva fer allarhelst heldur ikki at forða fyri aling á Víkum, tí kunngerðin um aliøkið á Víkum er frá 2012. Tí skal lóggevast aftureftir, um Luna skal missa loyvi at ala á Víkum. Landsins myndugleikar kunnu tískil lítið gera. Tað er nevniliga Vága sýsla, sum eigur friðingarrættin, og FNU hevur sent umbøn til sýsluna um at friða økið. Fjallavatn, sum liggur nær Víkum, er longu friðað, og FNU vil hava, at friðað skal verða úr Fjallavatni vestur í Barðið og eftir sjóøkinum við landið, har frítt útsýni er.
Verður hetta ynskið ikki eftirlíkað, er sannlíkt at P/F Luna fer undir aling á Víkum innan 2 ár.


text:
02.01.2018 - Av: fp
Verkfallið rakar fólk við serligum tørvi og familjur teirra nógv harðari enn onnur
Nú hevur hetta verkfallið staðið við nóg leingi. Farið nú aftur til samráðingarborið, og vísið veruligan samráðingarvilja, bæði námfrøðingar, landsmyndugleikar og kommunalir myndugleikar!
Verkfallið hjá pedagogunum hevur nú staðið við í heilar trýggjar vikur. Og frá í morgin hevur felagið boðað frá, at verkfallið verður hert enn meira.
Hetta verkfallið rakar okkara limir sera meint, nógv meinari enn aðrar bólkar í samfelagnum. Barnaansingarstovnar, frítíðartilboð, og vard verkstøð eru stongd, og sambýlir og búfelagsskapir koyra við so lágum blussi sum til ber, fyri at tað skal kunna kallast forsvarligt. Og frá í morgin sleppa næmingar, sum hava stuðul í fólkaskúlanum heldur ikki í skúla!
Sjálvsagt er verkfallið/verkbannið tvørligt hjá teimum flestu, serliga hjá barnafamiljum, nú allir kommunalir ansingarstovnar eru stongdir. Foreldur flest royna sum frægast at fáa børn síni ansað hesar dagarnir. Nógv hava børn við til arbeiðis, onnur hava ommur og abbar ella onnur at heita á, og onnur skiftast um at vera heima frá arbeiði, ella arbeiða heimanífrá. Men tá barnið hevur serligan tørv er støðan munandi verri, tí tá ber ofta ikki til at brúka hesar alternativu loysnirnar.
Eru børnini komin í skúlaaldur, er sloppið hjá teimum allar flestu, tí lærarar eru ikki í verkfalli. MEN – hetta er bara galdandi, um barnið ikki ber brek! Í dag blivu foreldur at næmingum, sum hava stuðul í fólkaskúlunum, kunnaði um, at teirra barn ikki skuldi møta í skúla eftir jólafrítíðina, tí stuðulin hjá barninum fer í verkfall. Hini børnini fara í skúla sum vanligt. Hetta er at gera grovan mismun á fólki, og er brot á tann mannarættindasáttmála, ið Føroyar hava bundið seg til at halda. Hóast verkfall er ein undantaksstøða, og nógvir av vanligu spælireglunum ikki eru galdandi, so er hetta sera diskriminerandi fyri teir næmingar, ið verða vendir á skúlagáttini! Undir seinasta verkfalli hjá pedagogunum í 2012 gjørdi Javni vart við at hesi viðurskifti ikki eru í lagið, og at avvarðandi myndugleikar áttu at hugt eftir setanartreytunum hjá stuðlunum í skúlunum. Hesa áheitan vilja vit enn einaferð senda avvarandi myndugleikum.
Vardu verkstøðini eru eisini stongd, meðan verkfall er, og tey, ið arbeiða har mugu tí verða heima allan dagin. Nógv av teimum búgva á sambýlum og búfelagsskapum. Við skerdari starvsfólkaorku á sambýlum og búfelagsskapum, og einki at fara til um dagin, gerst dagurin hjá teimum sera langligur, og tá er skjótt at tað, ið hevur verið bygt upp gjøgnum longri tíð, verður órógvað og brotið niður. Nógvastaðni eru nógv fólk í húsi, og tað ger ikki støðuna betur. Nøkur eru flutt heim til foreldur ella syskin at vera, men hetta er ikki ein haldbar støða. Lítið er at ivast í, at støðan í longdini kann ganga út yvir bæði heilsu og sálarheilsu hjá búfólkunum. Vit heita á samráðingarpartarnar um at taka hesi viðurskifti við til samráðingarborið. Tað ber ikki til at nøkur fólk ikki kunnu vera trygg heima hjá sær sjálvum, við tí hjálp teimum tørvar - heldur ikki um verkfall er! Harumframt eru tey jú longu hart rakt av verkfallinum, við tað at arbeiðspláss teirra eru stongd.
Javni heitir enn einaferð staðiliga á partarnar um at fara til samráðingarborið sum skjótast, og fáa eina semju í lag. Okkara limir eru í nógv størri mun enn onnur í klemmu í trætuni, og tað er ikki í lagið!


text:
Niels Petersen
19.07.2016 - 17:36
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Landspolitikkur
Um løgmaður Aksel Jóhannesen saman við umboðunum fyri javnaðarflokkin í norðurøkinum taka undir við, at Sjúkrahúsverkið skal hava eina leiðslu, so eiga tit at koma út úr buskinum og siga tað. Hetta sigur Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur millum annað í skrivi í dag.
- Tey sum valdu tykkum og allir Norðoyingar annars hava rætt til at vita, hvar tey hava tykkum í hesum máli, og tey hava eisini rætt til at vita, um tit eru líkasæl um, at arbeiðssetningurin ikki varð yvirhildin í tilmælinum, sigur løgtinglimurin fyri Fólkaflokkin.
Hon spyr víðari, hvar rættvískenslan er hjá sitandi samgongu.
Elsebeth saknar uppbakning til allar teir norðoyingar, sum valdu at seta álit á sitandi samgongu. Elsebeth metir tøgnina vera larmandi, og undrast yvir, hvar umboð norðoyinga eru í hesum so tíðandi máli.
Elsebeth hugrennur eisini eitt sindur um politisku yrkisleið Aksels, og minnist, at fólk vóru spent, tá hann trein inn á politiska pallin. Men eitt tað fyrsta hann gjørdi, tá hann fekk størri ávirkan var, at flyta føðideildina á Klaksvíkar Sjúkrahúsi til Havnar.
- Nú er hesin sami politikari blivin løgmaður. Norðoyingar eru enn spentir uppá, hvat teirra løgmaður fer at gera. Nei, ikki eitt kis hoyrist frá løgmanni, í hesum sera spenta máli fyri norðoyingar í løtuni, sigur Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur.
Fólkaflokskvinnan heldur lítið um eina leiðslu fyri øll trý sjúkrahúsini, tí so er liðugt, sigur hon.
Hon heitir staðiliga á Aksel V. Johannesen, løgmann um, at hann traðkar í karakter, og fortelur teimum sum valdu hann í Norðoyggjum, hvar norðoyingar hava hann.
- Klaksvíkar Sjúkrahús hevur í øllum førum sera stóran og avgerandi týdning fyri okkum, sum her búleikast og onnur við eisini. Og nú sita vit øll spent og bíða eftir, hvønn týdning orðini hjá løgmanni áðrenn valið høvdu, at nú skuldi ríkidømi í landinum út í hvønn krók, sigur Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur, løgtingslimur fyri Fólkaflokkin
Les alt skrivið her


text:
Eysturoyartunnil - hvar er grøna ferðslan ?
Tað gongur skjótt at bora Eysturoyartunnilin, men hóast Føroyar hevur ein grønan 2030 málsetning so hevur man onki hoyrt um hvørjar ætlanir eru í Eysturoyartunnilinum at nýta grøna orku – her huxi eg um el-bussar, el-metro,ser- sømdir fyri el-bilar osfrs !
Á væleydnaðu SEV Ráðstevnuni ífjør rúnabant TONY SEBA
áhoyrarnar við sínum fyrilestri um risabroytingar innan ferðslu og orku og hvussu benzin og dieselriknir bilar fara at hvørva saman við oljuni og verða avloystir av el-bilum og vind og grønari orku – broytingar sum longu fara fram við rúkandi ferð kring okkum og tað er at fegnast um at nú eru fleiri enn 30 el-bilar á okkara vegum, so tað gongur spakuliga rætta vegin, men stóra broytingin fer at koma tá td., Tórshavnar Kommuna keypur einar 100 el bilar í senn og fer burturav at nýta el-bussar.
Tað eru kanska fleiri sum vilja hava áhuga at lesa nýggjastu frágreiðingina hjá Tony Seba,
um ferðslu og orku kallað Rethink X
og er linkið her
Johan Mortensen


text:
Navn og aldur: Carol Symphor, 27 ár.
Hvar ert tú uppvaksin: Eg eri uppvaksin í Vági.
Núverandi bústaður: Vágur.
Útbúgvingarstaður: Københavns Universitet.
Árgangur: 2010.
Hvat dámdi tær væl við útbúgvingini á tínum útbúgvingarstaði?
Mær dámdi í høvuðsheitum alla útbúgvingina væl. Eg haldi, at sálarfrøði á KU er væl samansett av ymsum fakum, soleiðis at ein fær innlit í nógvar greinar av sálarfrøðini. Eisini dámdi mær væl frælsið, ein hevði til at avgera nógv sjálv/ur við lesnaði, uppgávum, bólkaarbeiði, osfr..
Yndisgrein í sálarfrøðini (teoretikari ella rættningur)?
Mær dámdi ótrúliga væl tey fakini, ið høvdu við sosial og samfelagslig evnir at gera, so sosialsálarfrøðin var yndisfak, men kliniska sálarfrøðin stóð onki aftanfyri.
Hevði tú nakað lestrarstarv í tíni lestrartíð?
Eg hevði nøkur lestrarstørv, meðan eg las. Eg hevði eitt fast avloysarastarv í summarferiunum frá 2011 til 2015, tá eg var í Føroyum. Hetta var á Eiðisgarði, sum er eitt heim fyri fólk við sálarsjúku. Eg søkti ymiskt niðri, men tað var trupult at fáa viðkomandi lestrarstarv, áðrenn eg varð bachelor. Men frá 2012 og til eg flutti heim í 2015, var eg sjálvboðin á ‘Dansk Center vedr. Afhængighedssygdomme’, sum er ein ráðgevandi felagsskapur fyri fólk, ið eru bundin av rúsevnum, spæli og øðrum. Eg var eisini sjálvboðin hjá Barnabata umvegis kjatt og brævkassa, og so var eg í nevndini í SÁL.
Í 2013 byrjaði eg á tí, sum tá æt ’Center for Misbrugsbehandling og Pleje’. Hetta var eitt sentur undir Københavns Kommunu, ið hevði ymsar deildir, sum bjóða viðgerð fyri misnýtslu av rúsevnum og rúsdrekka. Eg var serliga tilknýtt heroinklinikkini ’Valmuen’, ‘E-huset’, sum er eitt heim fyri fólk, ið eru bundin av rúsdrekka og hava tørv á búðstaði, og eg var eisini á ‘Fixelancen’, sum er eitt mobilt rúsevnisrúm, har fólk kunnu koma og fáa rein amboð at brúka til rúsevnini. Eg helt, hetta arbeiðið vera ordiliga spennandi, men at byrja við var tað ikki tí, eg hevði serligan áhugað fyri rúsevnismisnýtslu, men tað tóktist sum, at tá eg fyrst hevði fingið fótin innum á hesi leiðini, so komu onnur størv innanfyri tað sama. Nå, men hesum sentrinum starvaðist eg á í eitt sindur yvir eitt ár, til eg byrjaði á ‘Sundholm’, sum eru herberg á Amager. Har var eg, til eg flutti til Føroya.
Hvat tekst tú við nú og hvussu komst tú inn á hesa leiðina?
Eg starvist hjá Suðuroyar Barnaverndartænastu nú. Endamálið hjá Barnaverndartænastuni er at ansa eftir og hjálpa børnum og ungum, sum vegna sosial vandamál liva undir viðurskiftum, ið kunnu skaða teirra vælferð og menning. Eg var í ferð við at skriva spesialið, tá hetta starvið varð stovnað, og royndi bara at søkja, hóast eg ikki var liðug. Eg fekk starvið, og so flutti eg til Føroya og byrjaði at arbeiða stutt aftaná, eg hevði latið høvuðsritgerðina inn.
Hvørjar teoriir og metodir brúkar tú í tínum starvið?
Tað er individuelt fyri hvønn einstakan, soleiðis at viðgerðin er hóskandi til trupulleikarnar hjá viðkomandi. Eg arbeiði ofta við kognitivari atburðarterapi, eg havi tikið eftirútbúgving í EMDR, ið m.a. er effektiv traumaviðgerð, sum er rættiliga viðkomandi fyri mítt arbeiði. Eg havi nógv børn í viðgerð, og tá er umráðandi at arbeiða systemiskt, so øll familjan verður hugsað við í viðgerðina, har tað er viðkomandi. Eisini brúki eg nógv psykodynamiska spæliviðgerð til børn.
Hvussu er at vera nýútbúgvin sálarfrøðingur?
At vera nýútbúgvin sálarfrøðingur er ordiliga spennandi og avbjóðandi. Ein lærir nógv um seg sjálva/n og fakið, ið ein ikki hevur lært í lestrartíðini.


text:
Sólsjón, hóast alt Vend! Hygg ikki afturum. Verðin tráðar eftir tær. Far! Har úti er ein føvningur av píkum ella sóljuskríddum fløggum, orðum úr afturlatnum munnum ella dukandi mánamyrkingum. Bløðandi munnar osa upp móti himni. Frá øllum naglum, sum tankarnir festu á veggin í sólarganginum, endurljóða ávaringar. Mistøkini nærkast nulpunktinum. Einglarnir fara smátt um […]
lurta eftir toruni hon dugir ikki at teska sum vit ið hoyra hana buldra eftir at snarljósið hevur sligið sítt góða nátt niður í tað hvíta arkið Soleiðis ljóðar yrkingin á blaðsíðu 33 í nýggja yrkingasavninum Bræddur firvaldur við undirheitinum 52 ljóð til tøgnina eftir Tórodd Poulsen. Givið út hevur Mentanargrunnur Studentafelagsins. Kápuna hevur Tóroddur sjálvur […]
Ikki er vanligt, at manningin á Vencli tekur fram barnabøkur. Hetta er ikki júst tann skaldskapurin, ið fyllir Vencil, men nú kunnu vit ikki halda okkum meir. Herfyri fekk eg bókina Loyndarmálið hjá pápa við undirheitinum Bók til børn við kiksaðum foreldrum eftir íslendska høvundin þórarinn Leifsson, ið sjálvur hevur myndprytt. Føroyskað hevur þóra þóroddsdóttir, og enn eina ferð er […]
Góðu føroyingar Vit, ið ritstjórna Vencli, Arnbjørn og Oddfríður, mugu viðurkenna og bukka undir einum aldargomlum siði. Vit hava samráðst við Vencil og tað innihaldið, sum skal fylla henda ellivta Vencilin, og eru komnir til ta niðurstøðu, at Vencil gerst jólatrøll. Vit harmast um hetta, og boyggja okkum í kavan og vóna, at føroyingar nær […]
Gott er, at tað almenna virðir listafólk og alt arbeiðið tey leggja eftir seg. Eitt afturvendandi alment tiltak er, tá ið Mentanarvirðisløn landsins og Heiðursgávu landsins verða handaðar. Í ár varð so ein virðisløn gjørd afturat, og verður hon nevnd Virðislønin til ungt listafólk. Landsstýrismaðurin í mentamálum, Bjørn Kalsø, hevur gjørt av, hvør skal hava […]
Í dag, 01.12.2011, vóru nøvn sett á tey, ið eru tilnevnd norðurlendsku bókmentavirðislønina. Komandi ár fyllir henda týdningarmikla virðislønin 50 ár. Hanus Kamban er tilnevndur úr Føroyum. Tað er stuttsøgusavnið Gullgentan, sum er tilnevnt. Soleiðis verður sagt um bókina: Í savninum endurnýggjar Hanus Kamban sítt frásøgukynstur við at lata tað trúliga og tað ótrúliga renna […]


text:
BSF sett ein landsliðsvenjara afturat
Thursday, January 4, 2018 9:48:53 PM
Badmintonsamband Føroya hevur í dag skrivað undir sáttmála við danan Sune Gavnholt.
Hann skal saman við Aritra Nandy standa á odda fyri lansliðsarbeiðinum fram til 31. december 2019.
Sune er 34 ára gamalur og býr í Århus saman við konuni og tveimum børnum. Hann er fulltíðar
badmintonvenjari í Ikast IF Badminton. Hann hevur sjálvur eisini nógvar royndir sum yrkisbadmintonleikari.
Hann hevur verið millum 10 teir bestu í Danmark og millum 100 teir bestu í verðini. Harafturat hevur hann
luttikið í eini ørgrynnu av altjóða kappingum.
Sune hevur verið danskur meistari 5 ferðir og evropeiskur meistari 4 ferðir sum ungdómsleikari.
Nevndin í Badmintonsambandi Føroya er sera spent upp á samstarvið við Sune Gavnholt.
"Vit hava arbeitt við hesari ætlanini í nakrar mánaðir, og eru vit sera fegin og spent at kunngera navnið á
nýggja landsliðsvenjaranum", sigur formaðurin í BSF Erik Engelbrecht Thomsen.


text:
Orð: Kaj Johannesen
Lag: Hjalti Joensen og Kaj Johannesen
Vel, vel tú bara
vel tú bara í millum rangt og rætt
Tí eingin kann læra
siðvenju tína, tað er rætt og slætt
So gakk tú bara tína rás
tín generatión bardist fyri besta stás
Hon fylti bara lummarnar og oyddi allar grunnarnar
so nú er einki eftir uttan skuld og bara skuld
Sig, sig tú bara
sig tú bara mær hvat tú vilt
Tí, mín veruleika
mín veruleika hevur tú ei skilt
Tú kallar meg og mínar zombiar
men gloymir teg og tínar yuppiar
Tú sigur tónleikurin er róp og skrál
men tað einasta vit hoyra um skrædl og bankamál
Vit sum altíð halda gák og liva uttan hóvasták
vit lasta ikki gudarnar um verðin fer í hundarnar
Vel, vel tú bara
vel tú bara í millum rangt og rætt
Men tú setur øll í bás og vitan tína undir lás
So gakk tú bara tína egnu rás
Og vit sum altíð halda gák og liva uttan hóvasták
vit lasta ikki gudarnar um verðin fer í hundarnar
Øll eru vit lík, tá vit berast inn í hendan heim
Til gleði og gleim, til gleði og gleim, gleði og gleim
Til sorg og sút, sorg og sút, til gleði og gleim


text:
Islam, kvinnur og mentanir
Ein rúgva av hendingum og tankum millum ár og dag eru bakgrund fyri hesum posti, men eg havi ongantíð ordiliga havt eitt høvi at skriva um tað. Ein blogga eg fann á Twitter gav mær eitt lítið spark at koma í gongd við at skriva. Bloggan er hjá einari kvinnu, sum býr í Egyptalandi og í einum posti fortelur hon um eina lítla roynd hon gjørdi við at lata seg úr slørinum meðan hon var og ferðaðist í Evropa.
Hon sigur, at hon vanliga gongur við sløri av tveimum orsøkum: Hon heldur at kanska er tað kravt av Allah og hon veit at familja og vinir ikki høvdu (more…)


text:
Líknandi greinar
Musikkstevnan 2018 í Klaksvík eydnaðist væl
Nógv fólk høvdu leita sær til Miðhøllina á Skúlatrøð í Klaksvík, har 7 føroysk hornorkestur luttóku, umframt harmoniorkestir GHM og eisini eitt orkestur úr Danmark – Christianshavn Brass Band við Andrassi Olsen úr Havn á odda. Stevnan byrjaði kl. 14.00 har Dávur Winther bað vælkomin og síðani fekk Signhild V. Johannesen, forkvinna í mentanarnevnd Klaksvíkar Les meira…
Monologurin í Degi og Viku 1. oktober – afturljóðið frá farnum tíðum
Aftur eitt deja-vu í KvF í gjárkvøldið, har landsstýriskvinnan óskorin slapp at manipulera og siga ósatt um fíggjarlógina og útreiðsluvøksturin. Hin altíð snøggi og vinskipiligi verturin hevði bara lutin sum tann uppiíprátandi – sum handan borðið skuldi inna framløguna. At henda samgongan higartil hevur vaksið um almennu nýtsluna við nærum milliardini og manipulerað seg til Les meira…
Myndir tiknar í morgun runt Klaksvík
Fór ein biltúr fyri løtu síðani ella rættari sagt klokkan 07.00 og tók hesar myndir av Klaksvík. SáH


text:
Eyðun Klakstein 25.01.2017 (19:09)
Ung listakvinna úr Nólsoy heiðrað
Mentanarvirðislønir Landsins verða í kvøld latnar á samkomu á Seglloftinum á Tvøroyri.
Virðislønina til ungt listafólk fekk 21 ára gamla Anna Malan Jógvansdóttir úr Nólsoy, sum er búsitandi í Danmark. Anna Malan er fjølbroytt listakvinna, sum hevur fingist við fleiri listagreinar – eitt nú málningalist, sang og skriving.
Anna Malan Jógvansdóttir var í fjør upptikin á Rithøvundaskúlanum í Keypmannahavn. Bert tveir føroyingar eru upptikinir á skúlanum frammanundan. Vanliga søkja fleiri hundrað fólk inn á Rithøvundaskúlan í Keypmannahavn, men bert nøkur fá – eini seks til átta – fólk sleppa inn á skúlan á hvørjum ári.
Virðislønin til ungt listafólk varð fyrstu ferð varð latin í 2011. Virðislønin er áljóðandi 50.000 krónur og er ætlað at stuðla undir og stimbra ungum listafólki.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Torkil Veyhe bronsu í landavegssúkkling
Landavegssúkklingin bleiv sera spennandi, tí teir fremstu súkklararnir komu mest sum á málið ísenn.
Teinurin á hesi kappingini var 80 kilometrar, og tað endaði við einum endaspurti millum tríggjar teir fremstu.
Torkil Veyhe kundi tað sama vunnið gullið, tí tað var sera lítið, sum skilti teir fremstu. Tað bleiv tó til bronsu.
Eitt innslag verður frá landsvegssúkklingini verður at síggja í Degi og viku í kvøld, og tað kemur eisini á heimasíðuna hjá Kringvarpinum.


text:
Orð og lag: James Olsen
Nú so skal eg siga tær,
onkur hevði stolið ærina hjá mær,
eg leitaði leingi til eg hana fann,
hon lá í songini hjá Johan.
Áh, hundalív…
Næsta morgun breyt kúgvin út,
so mátti eg lána mjólkina frá Knút’,
hon var so súr, at eg nær fekk spatt
nú má eg eta mín gamla hatt.
Áh, hundalív…
Triðja dagin var konan vekk,
eg oman til Niels Paula gekk,
hon aftanfyri hurðina stóð,
hon segði tað ikki, men hon var ógvuliga flóv.
Áh, hundalív…
Fjórða dagin fór kettan avstað,
síðani hevur eingin hana sæð.
Gott at eg havi hundin her hjá mær,
hann eitur Hans Oluf, men burdi itið Snar.
Áh, hundalív…
Fimta dagin stóð illa til,
skuldi hava ein traktor, men fekk ein brandbil,
ikki kann hann brúkast til at plógva mína jørð,
men kanska kann hann brúkast til at fylla baðikør.
Áh, hundalív…


text:
Listafólkalønin kemur/
Tað blíðkar sum kunnugt fyri hugaðum fólki. Nú stendur á heimasíðuni hjá Mentamálaráðnum, at listafólkalønin er á veg. Tað er gott, serliga at atlit verða tikin í mun til listarliga dygd, tí pengar eru ikki alt, tá tað snýr seg um listaíløgur. Slíkar skulu umsetast við neyvum fakligum innliti og eftirliti og tað sær út sum, at landsstýriskvinnan hevur júst hetta í huga. Tað verður áhugavert at fylgja við hvat fer at henda í hesum týdningarmikla partinum av eini líðandi professionalisering av føroyska listaumhvørvinum.
Tíðindaskriv: Rigmor Dam, landsstýriskvinna í Mentamálum, hevur økt játtanina til Mentanargrunnin við 1,1 millión kr. í fíggjarlógaruppskotinum. Økta játtanin er ætlað til at seta í verk eina lønarskipan, so listafólk fáa tryggari livikor og arbeiðsnáðir í longri tíðarskeið. Talan er um slóðbrótandi skipan, har Føroyar taka eitt stórt mentanarpolitisk stig rætta vegin, tí við listafólkalønini viðurkennir politiski myndugleikin loksins av álvara týdningin, sum listaligt arbeiði hevur fyri føroysku mentanina. Rigmor Dam sigur, at skipanin fer at bøta um korini hjá listafólkum, sum arbeiða burturav við list á føroyska listapallinum.
- Tað skal ikki undirmetast, hvussu langa tíð tað til dømis tekur at skriva eina dygdargóða bók, at framleiða ein film ella at komponera eitt musikkstykki. Dygd og tíð hanga aloftast saman. Við hesari raðfestingini virðismeta vit tað stóra arbeiði, okkara listafólk gera, og vit viðurkenna tørvin á eini tryggari inntøku fyri at kunna hugsavna seg um listina, sum so ríkliga kemur okkum øllum til góðar, sigur landsstýriskvinnan.
Skipanin við listafólkaløn fer at virka undir verandi Mentanargrunni, sum annars heldur fram óbroyttur. Munurin á listafólkalønum og starvslønunum er tó, at listafólkalønir verða lætnar eftir tilmæli frá eini setanarnevnd, ið er mannað við fakfólki. Harvið verða dygd og fakligheit avgerandi. Harumframt verður listafólkalønin altíð latin í trý ár. Tó er møguligt at leingja játtanina upp til tvær ferðir trý ár afturat – so hon tilsamans kann veitast sama listafólki upp í níggju ár.
Ætlanin er, at um trý ár, tá skipanin er fult útbygd, kunnu níggju listafólk vera í skipanini. Tey, ið fáa listafólkaløn kunnu ikki vera í øðrum føstum starvi samstundis, men kunnu tó hava inntøkur frá sínum listaliga arbeiði umframt, so talan er í roynd og veru um eina minstulønarskipan. Listafólkalønin svarar – eins og starvslønin – til læraraløn á fólkaskúlans lønarstigi 21, stig 1.
Fyri at skipanin við listafólkaløn kann koma í gildi, krevst ein broyting í kunngerðini um Mentanargrunnin. Hendan broyting verður send til hoyringar í næstum, og tískil kann vera, at onkrar broytingar koma fyri.
- Men greiða málið hjá samgonguni er, at játtanin til Mentanargrunnin skal koma upp á tilsamans 10 milliónir krónur. Við hækkaðu játtanini á nýggju fíggjarlógini er hon komin upp á tilsamans 8,9 milliónir krónur, so nú er ikki langt á mál, staðfestir Rigmor Dam.


text:
Vel Jesus nú í lívsins føgru ungdómsmegi
Gev honum hjarta títt, nú heitt og lætt tað slær.
Ein vinur trúfastur hann er í sorg og gleði
Og leiða vil teg gjøgnum alt, ið møtir tær.
Niðurlag: Vel vinin besta og lat hann vera
Tín leiðara gjøgnum lívið her.
Er hann í ungdómsdøgum tín, hann vil teg bera
Í gjøgnum lívið alt, til sólin undir fer.
Hvør gott, tá lívið tykist merkt av neyð og vanda
ein vin at eiga, ein sum sær og skilir alt.
Um misskiltur og eina mangan tú manst standa,
Í trúgv við øllum tú til Jesus fara skalt.
Og tá so tíðin her umsíðir er at enda,
Tú fært hin æviga og fagra sigurskrans,
Á, hvør ein gleði á tí ljósu strond at lenda,
At síggja Jesus og í ævir vera hans.


text:
Ari av Rana
16.01.2018 - 10:48
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Miðlar
Meðan kæran hjá Liljan Weihe verður viðgjørd, fær kringvarpið ikki loyvi at søkja eftir nýggjum tíðindaleiðara. Kæran skal verða avgreidd fyrst.
Hetta er avgerðin hjá Mentamálaráðnum, nú Sigmund poulsen, sakførari hjá Liljan Weihe, fyrrverandi tíðindaleiðara í Kringvarpinum, sendi umbøn til Mentamálaráðið um, at kæran fekk steðgandi virkna. Tað segði Kringvarpið í tíðindinum kl. 10.
Í síni grundgeving fyri avgerðini sigur Mentamálaráðið, at av tí at Liljan Weihe kærdi avgerðina so skjótt eftir uppsøgnina, meðan Kringvarpið ikki hevur søkt nýggjan tíðindaleiðara, og hevur ein virkandi tíðindaleiðara, metir Mentamálaráðið ikki, at áhugin hjá Kringvarpinum í at lýsa eftir ella seta ein tíðindaleiðara sum skjótast í hesum ítøkiliga føri eigur at viga tyngri, enn áhugin hjá kæranum í ikki at vera fyri einum møguligum rættartapi, skrivar Kringvarpið á heimasíðu síni.


text:
Veðurlagið á jørðini er farið at broytast. Jørðin er hitnað, og vit vita nú við stórari vissu, at tað er av mannaávum. Vit kunnu eisini siga við stórari vissu, at veðurlags¬broytingarnar fara at halda fram og versna í komandi tíðum. Hesar broytingar stava frá tí, at vit menniskju lata nøkur evni út í luftina, tá ið vit brenna olju, kol ella gass og av øðrum virksemi. Hvussu ringar avleiðingarnar verða, er treytað av, um vit klára at avmarka útlátið av hesum skaðiligu evnunum.
Lurta vit eftir serfrøðini, er ógvuliga lítil ivi um álvaran í veðurlagsbroytingunum; men kringvarp og bløð bera ofta tíðindi, sum siga tað øvuga. Tí kann tað vera torført hjá fólki yvirhøvur at meta, hvat er rætt, og hvat er skeivt. Endamálið við hesi bók er tí í fyrsta umfari at geva fólki ta neyðugu vitanina til at skilja veðurlagsbroytingarnar, og hví tær koma. Síðan verður roynt at lýsa, hvussu veðurlagið longu er broytt, og hvat vit hava í væntu tey komandi hundrað árini og meira.
Bókin er ikki ætlað nøkrum serligum bólki. Vónandi kunnu flestøll lesa hana, og vónandi kunnu partar av henni verða brúktir í undirvísingarhøpi; men vitanin um veðurlagið økist støðugt. Eg havi tí roynt at útgreina tey hugtøk og heiti, sum eru neyðug fyri at fólk sjálvi kunnu fylgja við, so hvørt sum nýggj vitan verður tøk.
Bókarverkið Havið eftir Boga Hansen, havfrøðing, snýr seg um heimshøvini, men fyrst og fremst um tær føroysku ...


text:
Húsavørður (farloyvisstarv) til VEKS
Søkt verður eftir húsavørði at seta í farloyvisstarv skjótast gjørligt og fram til 31.10.2019.
Talan er um starvsbrøk á 1,0
Førleikakrøv
- Handverksútbúgving er ein fyrimunur, tó ikki ein treyt.
- Góð samstarvsevni.
- Telduførleika á brúkarastøði.
- Koyrikort til persónbil.
Arbeiðsuppgávur
Uppgávurnar, sum húsavørðurin skal røkja, eru fjøltáttaðar. Viðkomandi skal m.a.:
- skipa og útinna alt vanligt viðlíkahald og aðrar dagligar húsavarðauppgávur innan- og uttandurða á heimum okkara í Streymnesi og í Vestmanna.
- hava ábyrgd av og skipa fyri, at akførini hjá VEKS eru í góðum standi og fara til neyðugu eftirlitini.
- duga at loysa trupulleikar, tá í á stendur.
Vit kunnu bjóða
Góðar umstøður og fjølbroyttar avbjóðingar, har tú í stóran mun fært møguleika at skipa tín egna arbeiðsdag.
Jaligt og vinarligt arbeiðsumhvørvi í tøttum samstarvi við starvs- og búfólk.
Setanarstað og lønarviðurskifti
Setanarstaðið er Heimatænastan í VEKS og starvsstaður er á Røktarheiminum á Mørkini í Streymnesi og á Heiminum á Grønanesi í Vestmanna.
Starvið verður sett sambært sáttmála við avvarðandi fakfelag
Umsókn
Skrivlig umsókn við avritum av prógvum, lívsrensli (cv), viðmælum v.m. skal sendast til
veks@veks.fo
ella
Heimatænastan í VEKS
Bakkavegur 59
350 Vestmanna
Freist
Umsóknir skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi mánadagin 15. oktobur 2018.
Nærri upplýsingar um størvini fáast við at venda sær til
Niels A. Joensen, leiðara á tlf. 260552 ella teldupost nielsj@veks.fo
_ _ _ _ _
Heimatænastan í VEKS er eitt kommunalt samstarv ímillum Vestmanna- Eiðis-,
Kvívíkar- og Sunda Kommunu. Nærri lýsing av virkseminum sæst á heimasíðu okkara veks.fo


text:
Heri Simonsen 15.04.2018 (20:10)
Málini og samrøða við Símun Samuelsen (Rás2)
Partur av frágreiðingini um góðu gongdina hjá HB er, at gamli landsliðsspælarin, Símun Samuelsen hevur funnið formin fram aftur, ið hann var kendur fyri áðrenn skaðar og annað fóru at darva hann.
Símun Samuelsen, ið javnaði til 1-1 í dystinum, sum HB vann 2-1 á NSÍ í Runavík er eisini fegin um gongdina, bæði persónliga og ikki minst fyri liðið. Hann avvísir ikki, at íslendski venjarin, Heimir Guðjónsson eigur sín lut í góðu gongdini hjá honum og hjá liðnum.
Símun Samuelsen hevur tó beinini plantaði væl á jørðini, og undirstrikar, at HB hevur bara fokus á komandi dyst, ið er ein útidystur ímóti TB/FCS/Royn við Stórá í Trongisvági.
Símun Samuelsen dylur tó ikki, at hann er framúr glaður fyri fulla úrtøku í fleiri útidystum á rað nú. Og hann fegnast um, at hann nú er byrjaður inni seks dystir á rað nú
TRÝST á PÍLIN undir MYNDINI, og hoyr frá Rás2:
1) Hoyr Trónd Arge siga frá báðum málunum hjá HB, ið Símun Samuelsen og Tróndur Jensen skutu.
2) Hoyr samrøðuna Tróndur Arge gjørdi við Símun Samuelsen aftaná dystin.
Samrøðan Tróndur Arge gjørdi við høvuðsvenjaran hjá NSÍ, Sámal Erik Hentze hoyrist HER
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Heri Simonsen 14.10.2018 (00:05)
Siga frá Neistin-Kyndil og Føroyar-Kosovo
Tað verður aftur ein stórur ítróttarsunnudagur á FM1 í dag.
Millum klokkan 11 og 13 verður sendingin SportBoxin frá fríggjadegnum endursend.
Klokkan 13 sigur Sjúrður H. Hoydal frá dystinum í SMS-deildini millum Neistan og Kyndil. Claus Rasmussen verður viðmerkjari.
Klokkan 15 byrjar upptaktssendingin til Nations League dystin millum Føroyar og Kosovo. Petur Asbjørn Lervig og Tróndur Arge skipa fyri. Vertur og tøkningur verður Óli G. Samuelsen.
Klokkan 17 sigur Tróndur Arge frá dystinum millum Føroyar og Kosovo. Jens Martin Knudsen verður viðmerkjari. Vertur og tøkningur verður Óli G. Samuelsen.
Tá landsdysturin er liðugur verður sendingin "Triði Hálvleikur", har fyrst og fremst verður talan um samrøður við landsliðsspælarar og venjaran. Tá samrøðurnar við landsliðsumboðini eru lidnar verður eisini høvið hjá lurtarunum sum hava sæð dystin at smsa inn til nummar 559999 ella at ringja inn til sendingina og seta orð á avrikið hjá føroyska landsliðnum. Óli G. Samuelsen og Heri Simonsen skipa fyri sendingini "Triði Hálvleikur".
Øll kunnu hoyra FM1 á www.midlar.fo, og annars á FM 88,7, FM 91,7, FM 93,9, FM 95,5 og FM 98,7.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Bóltfelagið Royn
Bóltfelagið Royn ella Royn er eitt fótbóltsfelag úr Hvalba, sum varð stovnað 23. oktober 1923. Formaður í felagnum er Maud Næs. Venjari hjá 2. deild er Ingi Mortensen, venjari hjá ungdómsliðunum hjá Royn og TB 2011 er Milan Cimburovic. Samskipari hjá Royn er Rúni Thomsen. Royn hevði eitt lið í 3. deild hjá monnum í 2010. Liðið gjørdist nummar 3, og av tí at næstbesta liðið longu hevði eitt lið í 2. deild frammanundan, so gjørdist tað Royn sum skuldi spæla í 2. deild í 2011. Sostatt vóru tað øll trý fótbóltsfeløgini í Suðuroynni, sum høvdu lið í 2. deild í 2011, tí TB og FC Suðuroy høvdu lið har frammanundan. Umframt liðið í 2. deild hevur Royn nøkur lið í barnadeildunum bæði hjá gentum og dreingjum.
Innihaldsyvirlit
Fótbóltsvøllurin og Roynhøllin[rætta | rætta wikitekst]
Royn spælir sínar heimadystir á grasvøllinum í Hvalba. Fótbóltsvøllurin hjá Royn er beint við sandstrondina í Hvalba og við Roynhøllina, sum er mitt í bygdini. Roynhøllin er ein av fyrstu ítróttarhøllunum, sum varð bygd í Føroyum. Bara KÍ-høllin í Klaksvík er eldri. Báðar høllirnar vórðu bygdar fyrst í 1970'unum.
Fótbóltshópurin hjá Royn 2. deild menn[rætta | rætta wikitekst]
Nøkur hagtøl frá mansfótbólti 1992 til 2009[rætta | rætta wikitekst]
- Í 1992 spældi Royn í 2. Deild, liðið gjørdist nummar 4 við 23 stigum, LÍF og ÍF gjørdust nummar eitt og tvey, bæði liðini fingu tá 24 stig. MB var nummar trý við 23 stigum. pdf-fíla
- Í 1993 endaði Royn næstniðast men slapp undan niðurflyting, tí MB og SÍF løgdu saman til FS Vágar og kundi ikki hava tvey lið í 2. Deild, so MB flutti niður og Royn bleiv verandi í 2. Deild. pdf-fíla
- Í 1994 gjørdist Royn nummar 6 í 2. Deild við 16 stigum. pdf-fíla
- Í 1995 endaði Royn næstniðast og flutti niður í 3. Deild. pdf-fíla
- Í 1997 spældi Royn aftur í 2. Deild og gjørdist nummar 4 við 33 stigum. Tað árið vann Sumba 2. Deild við 39 stigum, B36 gjørdist nummar 2 við 36 stigum og TB nummar 3 við 34 stigum. Av tí at B36 frammanundan hevði lið í bestu deildini vóru tað Sumba og TB sum fluttu upp til bestu deildina. pdf-fíla
- Í 1998 gjørdist Royn nummar 4 í 2. Deild við 29 stigum. B71 gjørdist vinnari av deildini við 41 stigum og rykti upp í 1. Deild. LÍF gjørdist nummar tvey við 33 stigum og FS Vágar gjørdist nummar trý við sama stigatali sum Royn, nevniliga 29 stig. pdf-fíla
- Í 1999 gjørdist Royn nummar 5 í 2. Deild við 24 stigum. Vinnarin tað árið gjørdist FS Vágar við 48 stigum. pdf-fíla
- Í 2000 spældi Royn í 2. deild men endaði niðast við 17 stigum og rykti niður í 3. Deild. pdf-fíla
- Í 2003 gjørdist Royn vinnari av 3. Deild við 49 stigum og rykti upp í 2. Deild. EB/Streymur gjørdist nummar 2 við 35 stigum. pdf-fíla
- Í 2004 gjørdist Royn nummar 5 í 2. Deild við 28 stigum. TB gjørdist vinnari av deildini við 38 stigum og rykti upp í 1. Deild. VB endaði aftast við 7 stigum og rykti niður í 3. deild. (VB hevði tó eitt lið í bestu deildini ta árið). pdf-fíla
- Í 2005 skiftir besta deildin navn frá 1. Deild til Formuladeildin, næstbesta deildin skifti ikki navn fyrr enn seinni.
- Í 2005 spældi Royn í 2. deild og gjørdist nummar 7 við 20 stigum. pdf-fíla
- Í 2009 spældi Royn í 3. Deild í bólki B. Royn gjørdist 3 í bólkinum við 21 stigum. [1]
- Í 2010 spældi Royn í 3. deild og gjørdist nummar 3 í finalurunduni. Av tí at B36, sum gjørdist nummar 2, longu hevði eitt lið í 2. deild, so verður tað Royn sum flytir upp í 2. deild í 2011.[1]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Football.fo Fótbólt Samband Føroya
Útvortis ávísingar[rætta | rætta wikitekst]
- Royn.fo Heimasíðan hjá Royn
B36 | TB/FC Suðuroy/Royn | HB | ÍF | KÍ | NSÍ | Víkingur | Skála | EB/Streymur | 07 Vestur
AB | B68 | HB II | TB/FCS/Royn II | Víkingur II KÍ II | B36 II | Hoyvík/Giza | NSÍ II | ÍF II
B71 | AB II | 07 Vestur II B68 II | KÍ III | TB/FCS/Royn III | NSÍ III | Skála II | EB/Streymur II | Víkingur III


text:
Vísindavøkan 2015
Vit skipaðu á fyrsta sinni fyri tiltakinum Vísindavøku á ferð. Vit bjóðaðu stovnum, fyritøkum, skúlum, feløgum o.ø. at bíleggja ein granskara at koma at halda fyrilestur uttan kostnað. Ein røð av fyrilestrum varð hildin kring alt landið.
Sjálv Vísindavøkan varð fríggjadagin 25. september í iNOVA.
Sum vant vóru nógv spennandi tiltøk til allar sansir. Framsýningar, stuttar framløgur um ymisk evni, spurnakappingar og samvirkin tiltøk, har tey vitjandi kundu síggja, nerta við, spyrja og hoyra um gransking.
Framløgur vóru frá kl. 8.00 til kl.12.30 og aftur frá kl. 15.30 til kl. 17.20.
Kl. 15 helt Rigmor Dam, landsstýriskvinna í mentamálum, røðu.
Um kvøldið var kvøldseta.


text:
Jens Hákun Leo
25.08.2016 - 12:00
Tíðindi > Uttanlands > Vanlukkur
Italienski býurin Amatrice er ikki tann, sum hann var fyri bert tveimum døgum síðan.
Borgarstjórin í býnum, Sergio Pirozzi, sigur, at hann longu nú kann vátta, at 190 fólk eru deyð í býnum, og at 40 fólk enn ikki eru komin afturíaftur.
Hetta sigur enska blaðið Independent í dag.
Eitt stað ímillum 1000 til 2000 fólk búðu í býnum. Tað talið er nú broytt, nú meira enn 10% av fólkunum í býnum eru deyð.
Pirozzi sigur, at hann er vísur í, at fleiri av hansara vinum vóru ímillum tey deyðu.
- Okkara hjørtu eru brotin, men vit fara at koma fyri okkum aftur, sigur Pirozzi.
Sambært italska blaðnum La Republica eru yvir 2.500 fólk rýmd úr heimi sínum eftir jarðskjálvtan, sum rakti í gjár, og sum higartil hevur kravt okkurt um 250 mannalív. Blaðið skrivar, at yvir 4.000 bjargingarfólk hava arbeitt í alla nátt í royndini at finna fólk á lívi.


text:
Faroese Museum of Natural HistoryNáttúrugripasavnið er stovnur undir Mentamálaráðnum.
Endamálið hjá Náttúrugripasavninum er at granska, skjalprógva og breiða út vitan um ta livandi føroysku náttúruna í fortíð og í framtíð.
Granskingin leggur høvuðsdent á at lýsa lívfrøðiliga margfeldið, vistskipanir, og á hvønn hátt veðurlagsbroytingar og nýtsla av náttúruni broyta hesi fyrybrigdi.
Á stovninum fer fram ein virkin gransking, og miðla søvnini hesa gransking. Harumframt varðveita og próvføra søvnini okkara mentanararv. Tey verða alsamt ment, soleiðis at tey fylgja nýggjastu flokkingum og navngávu á økinum.
Talgild søvn liggja á netinum og verða støðugt útbygd, soleiðis at tey eru tøk bæði hjá føroyingum og altjóða granskarum.
Í framsýningunum verða djór og plantur, sum eru fingin í samband við innsavning, sýndir fram. Harumframt eru evnisframsýningar um eitt nú hvalaveiðu.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Enn ein eykajáttan til Landssjúkrahúsið
Landsjúkrahúsið hevur tørv á 21 milliónum krónum fyri at fáa játtanina í ár at hanga saman. Nakað av peninginum er funnin við sparingum, men enn vænta 10 milliónir krónir í.
Fíggjarnevndin hevur fingið fíggjarnevndarskjal, har biðið verður um 10 milliónir í eykajáttan, tí at játtanin til Landssjúkrahúsið er ov lág til verandi virksemi.
Málið hevur skund, tí Landssjúkrahúsið fyri at halda játtanina, má seta fleiri tiltøk í verk, enn ráðiligt er, stendur í fíggjarnevndarskjalinum.
Í málsfreigreiðingini stendur, at játtanin til Landssjúkrahúsið er ov tepur til at halda verandi virksemi.
Landssjúkrahúsið hevur sagt frá, at tørvur er á góðum 14 milliónir krónur fyri at hava sama virksemi sum í 2017.
Harumframt hevur sjúkrahúsið nú fingið 7 milliónir krónur í rokning frá Region Hovedstaden fyri reglurering vegna viðgerð uttanlands í 2016 og 2017, sum verður bókað í 2018.
Hetta merkir, at 21 milliónir krónur vanta í til at fáa játtanina í 2018 at hanga saman.
Orsøkirnar eru í høvusheitum, at lønarútreiðslurnar eru 4 milliónir hægri, konsulentar við meira kosta 10 milliónir, og serviðgerðir uttanlands kosta 7 milliónir krónir. Tað gevur tilsamans 21 milliónir krónur.
Tiltøk eru sett í verk soleiðis, at nøkur umsitingarlig størv ikki verða sett aftur, eins og aðrar sparingar og tillagingar eru settar í verk.
Eftir at hesi tiltøk eru sett í verk vanta 10 milliónir krónur í til vanliga virksemið.
Tiltøk eru eisini sett í verk fyri at avmarka talið av sjúklingum, sum verða sendir uttanlands.
Ilt er at siga, hvussu hetta kemur at ávirka fíggjarligu gongdini, og í besta fall ber til at vóna, at játtanin kemur at halda.
Av tiltøkunum, ið eru sett í verk fyri virksemi uttanlands, verða tó einans viðgerðir útsettar, har vandi ikki er fyri førleika ella lívi. Sparingarnar væntast at verða millum 3 og 7 milliónir krónur.
Tiltøk í sjúkrahúsinum og tálmingar av uttanlandsvirkseminum, sum eru sett í verk, standa við.
Sí eisini


text:
Viðgerð, sum ikki krevur loyvi frá Dátueftirlitinum skal sum útgangsstøði fráboðast Dátueftirlitnum
Hvat er ein fráboðan
Ein fráboðan er ein frágreiðing til Dátueftirlitið um, at viðkomandi ætlar, at viðgera ávísar persónsupplýsingar.
Hvussu fráboði eg
Tú kanst útfylla eitt oyðublað (fráboðanarskjal) her á heimasíðuni hjá Dátueftirlitinum, og senda tað inn umvegis heimasíðuna. Tú kanst eisini senda oyðublaðið við posti. Verður oyðublaðið sent umvegis heimasíðuna, skal eitt váttanarskriv undirskrivast og sendast Dátueftirlitinum við vanligum posti.
Fráboðanin skal latast Dátueftirlitinum í seinsta lagi 30 dagar áðrenn viðgerðin er ætlað at byrja. Dátueftirlitið ger av, um fráboðanin er fullgóð.
Viðgerð sum ikki skal fráboðast
Tríggjar kunngerðir eru gjørdar við undantøkum til fráboðanarskylduna. Hetta merkir í høvuðsheitum, at um tú viðger persónsupplýsingar, sum ikki eru viðkvæmar, skal henda viðgerð ikki fráboðast Dátueftirlitinum.
Viðgerð, sum verður gjørd við vakmyndatóli skal tó fráboðast Dátueftirlitinum. Les meira um hetta her
Útlond
Verða persónsupplýsingar, ið ikki eru viðkvæmar, fluttar til útlond krevst ikki viðgerðarloyvi frá Dátueftirlitinum um flutningurin er til ES-lond ella til lond, ið eru góðkend av ES kommissiónini sum trygg triðjalond. Í løtuni eru hesi lond, umframt Føroyar, at meta sum trygg triðjalond sambært ES kommissiónini:
Andorra
Argentina
Avstralia
New Zealand
Kanada
Uruguay
Sveis
Ísrael
Guernsey
Isle of Man
Jersey
Haraftrat eru Ísland og Noreg eisini at meta sum trygg lond, av tí at hesi lond eru við í EØS. Noreg og Ísland eru sostatt ikki at meta sum triðjalond.
Hóast loyvi ikki krevst frá Dátueftirlitinum at flyta persónsupplýsingar til hesi lond skal flutningurin fráboðast Dátueftirlitinum á serstakum oyðublað um flutning av persónsupplýsingum til útlond, ið finst her
.
Er talan um flutning av viðkvæmum persónsupplýsingum til útlond krevst viðgerðarloyvi til tess frá Dátueftirlitinum. Untantikið er tó flutningur av viðkvæmum persónsupplýsingum til útlond, har viðgerðin av hesum viðkvæmu persónsupplýsingum er fevnd av kunngerð um undantøk frá reglunum um viðgerðarloyvi.


text:
Alt kann henda hjá monnunum
ítróttur10-02-2018 - 23:03 - Jóanis Albert Nielsen
Teitur Joensen skrivar: Tær báðar seinnu hálvfinalurnar í Faxe Kondi-kappingini hjá monnum verða á skránni í morgin, sunnudagin, kl. 16.00, og felags fyri tær báðar hálvfinalurnar er, at einki er avgjørt undan teimum báðum seinnu dystunum. Eftir mínum tykki eru báðir dystirnir enn rættiliga opnir, men hóast hetta eru kanska smáir favorittar í báðum dystunum.
VÍF – Kyndil
Um vit byrja í Vestmanna, har vestmenningar taka ímóti Kyndli, so er einki at ivast í, at Kyndil hevur tað betra útgangsstøðið. Teir vunnu heimadystin í høllini á Hálsi við trimum málum 28-25, og hetta er nóg mikið til at gera teir til favorittar at koma víðari.
Eftir eina minni góða byrjan uppá landskappingina í hondbólti hevur Kyndil av álvara funnið stevið í bæði lands- og steypakappingini. Teir eru væl skipaðir í verjupartinum, sum eg meti vera teirra stóra styrki. Harafturat eru teir blivnir meira fjølbroyttir í álopspartinum við fleiri vápnum, har serliga Tummas Pauli Hanusarson hevur skarað fram úr í seinastuni.
Sjálvt um eg meti Kyndil at vera favoritt undan seinnu hálvfinaluni, so er hesin dysturin tó als ikki avgjørdur. Vestmenningar eru á heimavølli, har teir altíð eru torførir at spæla ímóti. Meðan kyndilsmenn hava sína størstu styrki í verjupartinum, so er álopið helst sterkasta vápnið hjá VÍF. Teir hava eitt sera eksplosivt álop við nógvum flytingum, og hetta ger, at teir ofta eru torførir at verja ímóti. Harafturat eru teir sterkir í kontrafasuni, og tí rokni eg við, at hesin dysturin í Vestmanna kann gerast málríkur, og hetta er ikki endiliga ein fyrimunur hjá VÍF. Grundin til tess er, at um tað koma nógv mál í dystinum, so ger tað, at VÍF má vinna við fýra málum fyri at koma víðari.
Tað er ilt at meta um, hvønn veg hesin dysturin fer at koppa. Eg vænti, at VÍF fer at vinna ein tættan dyst í Vestmanna, men spurningurin er, um sigurin verður nóg stórur til at koma víðari.
Neistin – H71
Mikukvøldið var eg sjálvur millum áskoðararnar í Hoyvíkshøllini í fyrru hálvfinaluni millum H71 og Neistan. Talan var um ein sera góðan hondbóltsdyst við skjótan spæli og nógvum góðum og hørðum duellum.
Dysturin bleiv sjálvandi merktur av, at Neistin heilt tíðliga misti Rasmus Søby, sum mátti taka sætið á beinkinum orsaka av einum forstrekningi í baklærinum. Eftir hetta hevði eg væntað, at H71 fór at vinna ein trivaligan sigur, men soleiðis bleiv tað ikki. Neistin kempaði ótrúliga væl, og serliga Tróndur Kragesten og Torkil Hentze gingu á odda í álopsspælinum við sera góðum avrikum.
Hjá hoyvíkingum var tað Hilmar Leon Jakobsen, sum var heilt stóru profilurin í álopinum, har neistaverjan hevði stórar trupulleikar við at steðga honum. Hinvegin fann ein annar av stóru profilunum hjá H71, Peter Krogh, ongantíð veruliga stevið í álopspartinum. Hann gjørdi tað væl í verjuni, men í álopinum hevði hann trupulleikar.
Til dystin sunnudagin havi eg rættiliga ilt við at peika á ein greiðan favoritt. H71 hevur sjálvandi tvey mál at geva av, eftir at teir vunnu heimadystin við tveimum málum. Hinvegin so vænti eg eitt sterkari neistalið til seinna dystin. Rasmus Søby er sjálvandi ivasamur, men hevur hann nakran møguleika at spæla, so verður hann sjálvandi við, tí talan er helst um týdningarmiklasta dystin á árinum. Við honum á liðnum fær Neistin eitt eyka vápn í bæði álopi og verju, tí Rasmus Søby er ein sera góður spælari í báðum endum av bananum.
Men vit kunnu eisini vænta, at H71 fær eitt ‘eyka’ álopsvápn til seinnu hálvfinaluna. Peter Krogh hevði nevniliga ikki ein av sínum bestu álopsdystum í fyrru hálvfinaluni, og tí ivist eg onga løtu í, at hann vil gera tað betur í seinna dystinum. Hann kemur við einum øgiligum fysiskum trýsti og kann skjóta við báðum hondum, so helst skulu vit vænta fleiri mál frá honum í dystinum í morgin.
Eftir mínum tykki er H71 nú lítil favorittur eftir sigurin í fyrsta dystinum. Eg vænti, at vit fara at fáa enn ein sera tættan dyst í morgin, og eg dugi illa at meta um, hvønn veg dysturin fer at koppa. Eg síggi hetta sum ein 50-50 dyst. Eg vil tó leggja afturat, at skal Neistin standa eftir sum vinnari, so skulu vit síggja enn ein stórdyst frá Nicholas Satchwell í málinum.


text:
Monday, November 24, 2014
Tí skrivaðu tey ‘ogn Føroya fólks’ í lógina
Í lógini um vinnuligan fiskiskap stendur innleiðandi at tann fiskurin sum svimur í føroyskum havøki er ‘ogn Føroya fólks’ — men endamálið við orðingini var ikki annað enn at geva Landsstýrinum lógarheimild til at regulera fiskivinnuna.
At ‘ogn Føroya fólks’ í sær sjálvum skuldi gerast til eitt hugtak við sterkari politiskari løðing mundi neyvan koma teimum til hugs sum smíðaðu uppskotið til lógina um vinnuligan fiskiskap í 1994. Tað veruliga endamálið við orðingini var nevniliga ikki annað enn at geva Føroya Landsstýri lógarliga heimild til at stýra føroyskari fiskivinnu; hetta vátta persónar sum vóru við til at skriva lógina og seta hana í verk.
Saman við Tummas Arabo, Henrik Old og John Petersen, sat Olaf Olsen í einari nevnd sum hevði til uppgávu at gera uppskot til lóg um vinnuligan fiskiskap — undir trýsti frá IMF og Danmark, sum kravdu reguleringar inn í fiskiskapin kring Føroyar aftan á at landið var komið í fíggjarkreppu og undir umsiting. Fyri at eingin ivi skuldi vera um at Landsstýrið hevði fulla heimild til at gera slík inntriv, varð mett at ein serlig lóg um vinnuligan fiskiskap mátti smíðast og samtykkjast av Løgtinginum. Dentur varð lagdur á at taka burtur almennar stundingsskipanir so sum Ráfiskagrunnin og konsolidera fiskivinnuna undir felags umsiting.
“Ja, tað bleiv diskuterað aftur og fram, hetta við orðingini,” minnist Olaf Olsen, pensioneraður vinnulívsmaður og fyrrverandi politikari. “Tað bleiv til ‘ogn Føroya fólks’ — tað var fólkið sum kundi lóggeva, ella umboðið fyri fólkið, Løgtingið. Mær dámdi ikki úttrykkið, men tað bleiv til tað... Hetta var tí at man skuldi geva tinginum og harvið Landsstýrinum heimild til at regulera fiskiskapin, geva fiskiloyvi og so framvegis.”
Hevur merkingin av hesum flutt seg síðani tá?
Olaf Olsen segði: “Ja, hetta hevur flutt seg so nógv til tað at summi fingu tað til at nú áttu øll alt, og tí má eingin eiga nakran serligan rætt til at fiska fram um ein annan... Hetta hóast tað at mong høvdu stríðst sær til at vinna sær dagligt breyð á sjónum; at hesi so høvdu fingið erfaringar og fisk og harvið arbeiði til nógvar hendur, tað bleiv... tað skuldi burtur. Tað bleiv gjørt soleiðis at nú høvdu øll rætt til tað og so skuldi tað bara fordeilast.”
Olaf legði afturat: “Eg haldi hetta bleiv øgiliga løgið. Tað bleiv snarað til... Tað er blivið snakkað um at veiðirætturin er á nøkrum fáum hondum, og at onnur mugu sleppa framat. Men hvussu skal man sleppa til fyri at fáa tað... Tað hevur jú altíð verið soleiðis at man hevur verið noyddur at seta pengar til fyri at kunna fara undir slíkt virksemi. Og tað verða nógv skip handlað ídag. Har hendir so mikið nógv at eg klári ikki at fylgja við; eg haldi tað hendir meira nú enn tað gjørdi fyrr. Nei, í heila tikið dámdi mær ikki úttrykkið.”
‘Juridiskar konstruktiónir’
Tað sum Olaf Olsen og fleiri við honum ikki dámdu við úttrykkinum ‘ogn Føroya fólks’ var at tað ikki er heilt greitt hvussu tað skal skiljast í samanhanginum. Tað vísti seg eisini skjótt at ørkymlan kom í, og ídag tulka mong orðingina sum eina staðfesting av at øll bókstaviliga eiga fiskin og harvið hava rætt til part av tí fíggjarliga avkasti sum fiskivinnan til eina og hvørja tíð kann geva (einki bendir tó á at stórvegis áhugi er fyri at taka á seg váða, hall ella skuld tá tað gongst verri í vinnuni).
Løgfrøðingurin Herálvur Joensen, sum ídag er stjóri í Føroya Reiðarafelag, arbeiddi í sínari tíð innan fyri umsitingina av oljumálum og gjørdist seinni aðalstjóri í Fiskimálaráðnum.
Spurdur um orðingin ‘ogn Føroya fólks’ hevði annað endamál enn at geva Landsstýrinum lógarheimild til at regulera fiskiskapin, svarar Herálvur Joensen:
“Nei, tað er ikki annað enn tað, tað eri eg vísur í. Fyri ein løgfrøðing haldi eg at hatta er logikkur fyri mariuhønur. Ætlanin var at staðfesta ein almennan ognarrætt, sum landið so kundi lata privatum at gagnnýta. Í veruleikanum er lógin um vinnuligan fiskiskap eitt slag av upprudding, ið hevði verið tiltrongt síðani fiskimarkið fór út í 1977. Viðmerkingarnar til paragraf 2, sum er ásetingin um at livandi tilfeingi er ogn Føroya fólks, leggur serliga dent á at nýtslurætturin til hesa ogn skal skipast eftir tí ið náttúran tolir. Eftir mínum tykki ein greið ábending um at lógarsmiðirnir ikki ímyndaðu sær eitt óendaligt tal av aktørum — alt Føroya fólk — men eitt ávíst tal av loyvishavarum, sum kundu tryggja at vinnuligur fiskiskapur kann geva eitt trygt búskaparligt íkast til føroyska samfelagið. Hinvegin er greitt at loyvisskipanin ikki skapar ein privatan ognarrætt, og loyvishavarar mugu góðtaka at teirra rættindini eru undirløgd almennari stýring, t.d. tá fiskidagar og kvotur verða ásett. Somuleiðis at rættindi verða tikin aftur, um loyvishavarin ikki umsitur loyvið samsvarandi reglunum. Tað síggja vit eitt dømi um í Anitu málinum.”
“Men,” segði Herálvur Joensen, “orðingin ‘ogn Føroya fólks’ hevur verið politiskt brúkt og misbrúkt frá fyrsta degi av. Tí valdu vit aðra loysn, tá ið vit arbeiddu við oljulóggávuni í seinnu helvt av 1990’unum. Oljulógin kom eftir lógina um vinnuligan fiskiskap, so misskiljingarnar um ‘ogn Føroya fólks’ vóru kendar. Vit valdu at skriva at kolvetni ‘hoyra Føroyum til’ heldur enn at tosa um ‘ogn Føroya fólks’. Hetta varð gjørt tilvitað fyri at sleppa undan einum meiningsleysum orðaskifti um at hvør føroyingur eigur sín part av oljuni. Greiðari orðing í lógarteksti og viðmerkingum, men eisini ovurstóru íløgurnar sum skulu gerast fyri at leita eftir olju, hava gjørt at einki orðaskifti hevur verið um at vit hvør sær eiga okkara part av olju- og gasstilfeingi í undirgrundini.”
Herálvur legði afturat: “Hóast orðingarnar eru ymiskar so er tað greitt, m.a. við at lesa viðmerkingarnar til lógirnar, at báðar lógirnar nýta sokallaða juridiska konstruktión, ið skipar almennan ognarrætt og samstundis heimilar myndugleikanum at lata privatum loyvi at gagnnýta tilfeingið.”
At ‘ogn Føroya fólks’ í sær sjálvum skuldi gerast til eitt hugtak við sterkari politiskari løðing mundi neyvan koma teimum til hugs sum smíðaðu uppskotið til lógina um vinnuligan fiskiskap í 1994. Tað veruliga endamálið við orðingini var nevniliga ikki annað enn at geva Føroya Landsstýri lógarliga heimild til at stýra føroyskari fiskivinnu; hetta vátta persónar sum vóru við til at skriva lógina og seta hana í verk.
Saman við Tummas Arabo, Henrik Old og John Petersen, sat Olaf Olsen í einari nevnd sum hevði til uppgávu at gera uppskot til lóg um vinnuligan fiskiskap — undir trýsti frá IMF og Danmark, sum kravdu reguleringar inn í fiskiskapin kring Føroyar aftan á at landið var komið í fíggjarkreppu og undir umsiting. Fyri at eingin ivi skuldi vera um at Landsstýrið hevði fulla heimild til at gera slík inntriv, varð mett at ein serlig lóg um vinnuligan fiskiskap mátti smíðast og samtykkjast av Løgtinginum. Dentur varð lagdur á at taka burtur almennar stundingsskipanir so sum Ráfiskagrunnin og konsolidera fiskivinnuna undir felags umsiting.
“Ja, tað bleiv diskuterað aftur og fram, hetta við orðingini,” minnist Olaf Olsen, pensioneraður vinnulívsmaður og fyrrverandi politikari. “Tað bleiv til ‘ogn Føroya fólks’ — tað var fólkið sum kundi lóggeva, ella umboðið fyri fólkið, Løgtingið. Mær dámdi ikki úttrykkið, men tað bleiv til tað... Hetta var tí at man skuldi geva tinginum og harvið Landsstýrinum heimild til at regulera fiskiskapin, geva fiskiloyvi og so framvegis.”
Hevur merkingin av hesum flutt seg síðani tá?
Olaf Olsen segði: “Ja, hetta hevur flutt seg so nógv til tað at summi fingu tað til at nú áttu øll alt, og tí má eingin eiga nakran serligan rætt til at fiska fram um ein annan... Hetta hóast tað at mong høvdu stríðst sær til at vinna sær dagligt breyð á sjónum; at hesi so høvdu fingið erfaringar og fisk og harvið arbeiði til nógvar hendur, tað bleiv... tað skuldi burtur. Tað bleiv gjørt soleiðis at nú høvdu øll rætt til tað og so skuldi tað bara fordeilast.”
Olaf legði afturat: “Eg haldi hetta bleiv øgiliga løgið. Tað bleiv snarað til... Tað er blivið snakkað um at veiðirætturin er á nøkrum fáum hondum, og at onnur mugu sleppa framat. Men hvussu skal man sleppa til fyri at fáa tað... Tað hevur jú altíð verið soleiðis at man hevur verið noyddur at seta pengar til fyri at kunna fara undir slíkt virksemi. Og tað verða nógv skip handlað ídag. Har hendir so mikið nógv at eg klári ikki at fylgja við; eg haldi tað hendir meira nú enn tað gjørdi fyrr. Nei, í heila tikið dámdi mær ikki úttrykkið.”
‘Juridiskar konstruktiónir’
Tað sum Olaf Olsen og fleiri við honum ikki dámdu við úttrykkinum ‘ogn Føroya fólks’ var at tað ikki er heilt greitt hvussu tað skal skiljast í samanhanginum. Tað vísti seg eisini skjótt at ørkymlan kom í, og ídag tulka mong orðingina sum eina staðfesting av at øll bókstaviliga eiga fiskin og harvið hava rætt til part av tí fíggjarliga avkasti sum fiskivinnan til eina og hvørja tíð kann geva (einki bendir tó á at stórvegis áhugi er fyri at taka á seg váða, hall ella skuld tá tað gongst verri í vinnuni).
Løgfrøðingurin Herálvur Joensen, sum ídag er stjóri í Føroya Reiðarafelag, arbeiddi í sínari tíð innan fyri umsitingina av oljumálum og gjørdist seinni aðalstjóri í Fiskimálaráðnum.
Spurdur um orðingin ‘ogn Føroya fólks’ hevði annað endamál enn at geva Landsstýrinum lógarheimild til at regulera fiskiskapin, svarar Herálvur Joensen:
“Nei, tað er ikki annað enn tað, tað eri eg vísur í. Fyri ein løgfrøðing haldi eg at hatta er logikkur fyri mariuhønur. Ætlanin var at staðfesta ein almennan ognarrætt, sum landið so kundi lata privatum at gagnnýta. Í veruleikanum er lógin um vinnuligan fiskiskap eitt slag av upprudding, ið hevði verið tiltrongt síðani fiskimarkið fór út í 1977. Viðmerkingarnar til paragraf 2, sum er ásetingin um at livandi tilfeingi er ogn Føroya fólks, leggur serliga dent á at nýtslurætturin til hesa ogn skal skipast eftir tí ið náttúran tolir. Eftir mínum tykki ein greið ábending um at lógarsmiðirnir ikki ímyndaðu sær eitt óendaligt tal av aktørum — alt Føroya fólk — men eitt ávíst tal av loyvishavarum, sum kundu tryggja at vinnuligur fiskiskapur kann geva eitt trygt búskaparligt íkast til føroyska samfelagið. Hinvegin er greitt at loyvisskipanin ikki skapar ein privatan ognarrætt, og loyvishavarar mugu góðtaka at teirra rættindini eru undirløgd almennari stýring, t.d. tá fiskidagar og kvotur verða ásett. Somuleiðis at rættindi verða tikin aftur, um loyvishavarin ikki umsitur loyvið samsvarandi reglunum. Tað síggja vit eitt dømi um í Anitu málinum.”
“Men,” segði Herálvur Joensen, “orðingin ‘ogn Føroya fólks’ hevur verið politiskt brúkt og misbrúkt frá fyrsta degi av. Tí valdu vit aðra loysn, tá ið vit arbeiddu við oljulóggávuni í seinnu helvt av 1990’unum. Oljulógin kom eftir lógina um vinnuligan fiskiskap, so misskiljingarnar um ‘ogn Føroya fólks’ vóru kendar. Vit valdu at skriva at kolvetni ‘hoyra Føroyum til’ heldur enn at tosa um ‘ogn Føroya fólks’. Hetta varð gjørt tilvitað fyri at sleppa undan einum meiningsleysum orðaskifti um at hvør føroyingur eigur sín part av oljuni. Greiðari orðing í lógarteksti og viðmerkingum, men eisini ovurstóru íløgurnar sum skulu gerast fyri at leita eftir olju, hava gjørt at einki orðaskifti hevur verið um at vit hvør sær eiga okkara part av olju- og gasstilfeingi í undirgrundini.”
Herálvur legði afturat: “Hóast orðingarnar eru ymiskar so er tað greitt, m.a. við at lesa viðmerkingarnar til lógirnar, at báðar lógirnar nýta sokallaða juridiska konstruktión, ið skipar almennan ognarrætt og samstundis heimilar myndugleikanum at lata privatum loyvi at gagnnýta tilfeingið.”
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Sannleikin og Jack Sparrow
Jesus segði um seg sjálvan:
“Eg eri vegurin, sannleikin og lívið….” – Jesus (John 14:6)
Hetta eru ikki smá orð Jesus sigur um seg sjálvan. Vit trúgva øll at sannleikin er, tí um vit ikki trúgva uppá at nakað er satt, so er onki at tosa um. Eg eri heilt vísur í at grunda á tað at eg endurgav Orð Jesusar, so er tað heilt sikkurt longu onkur meining í tínum høvdi:
Skynsemi
Vit brúka dag og dagliga okkara heila at hugsa við, og vónandi er ein ávís skipan í okkara logikki. Hvussu kunnu vit grundgeva fyri, at okkara tilvera er av tilvild, tí avleiðingin um vit veruliga vilja halda fast við, at alt er av tilvild, er at so liva vit í chaos og ikki í cosmos! Sjálvt fólk sum ikki beinleiðis rópa seg trúgvandi játta hetta:
“Tað mest óskiljandi við alheiminum er, at alt er skiljandi.” – Albert Einstein
Men hví er tað so, hví kunnu vit yvir høvur skilja nakað? Hvussu kunnu vit líta á okkara egna vit og skil – sum sambært guðloysi bert er av tilvild, og tí ein tilvildarlig samanseting.
Eg spurdi einaferð ein guðloysing, um hansara heili er samansettur á skynsaman hátt, hansara aftursvar var ikki serliga skynsamt, men tað lata vit fara. Hvussu við tær, er tín heili samansettur á skynsaman hátt, ella eru allar tínar niðurstøður tilvildarligar? Les meira…


text:
Hvassi 2 - Nærkist
Bókadeild Føroya Lærarafelags
- Síður: 150
- Útgávuár: 2010
- Upprunamál: enskt
- Innbinding: heft
- Rithøvundur: Tim Bowler
- Týðari: Bergur Rasmussen
Í fyrstu bókini flýggjar Hvassi yvir háls og herðar undan fólkum, hann ikki veit, hvørji eru, men hann hevur illgruna um, at tey stava frá fortíð hansara. Í hesi bókini flýggjar hann framvegis, og einki er, sum tú heldur …
Um somu tíð sum bókin er ógvuliga fangandi, er hon eisini rá og ógvuslig.
Hon er egnað til størri børn og ung.
Krabbabók - gráur krabbi


text:
Malla ræður
Bókaklubbin
- Síður: 62
- Útgávuár: 2016
- Upprunamál: svenskt
- Innbinding: innbundin
- Rithøvundur: Selma Lønning Aarø
- Týðari: Vagnur Streymoy
Hví skal Malla altíð gera, sum tey vaksnu siga. Rudda, skunda sær og eta døgurða, tá ið hon heldur vil spæla? Má tað vera so? Kann tað ikki vera øvugt?
JÚ! Malla fær gjaldskortið hjá mamuni við kodu og tí heila. Nú skulu mamman og pápin gera, sum Malla sigur, tí í eina heila viku er tað hon sum ræður! Hvat tey skulu eta. Nær tey skulu í song og upp um morgunin. Hvat er loyvt og ikki. Ja, stutt sagt ALT. Tað má vera paradís á jørð – ella?


text:
Thursday, February 16, 2017
Tí má nýskipanin útsetast í fimm ár
“Tíðin er gingin undan,” staðfestir fiskimálaráðharrin, og alt bendir á at hann hevur rætt — tað er neyvan gjørligt nú at fáa eina veruliga nýskipan av fiskivinnuni samtykta í tíð áðrenn klokkan slær 2018; ymiskt kann tó gerast.
“Sjálvandi skal ein nýggj fiskivinnuskipan, sum vit hava møguleika fyri at gera nú… hon skal eisini taka sterkt atlit til verandi aktørar. Tað verður eisini gjørt; so tað hevur ongantíð verið sagt frá mínaru síðu, ella frá Aksel [Johannesen] ella Poul [Michelsen], at tað er nakað við at frá 1. januar 2018 so stendur nakar á berum. Tað kemur ikki upp á tal. Tað hevur ongantíð verið ætlanin.”
Soleiðis royndi Høgni Hoydal, fiskimálaráðharri og formaður í Tjóðveldi, at sissa ekkafullar røddir sum hoyrdust millum áhoyrararnar á ‘Fiskivinnupolitiskum Toppfundi’ undir Torradøgum í Klaksvík fyrr í vikuni.
Men trupulleikin er, sum eisini kom fram týðiliga undir tiltakinum, at nú ber illa til at fáa tíðina at røkka til at nøkur nýskipan av fiskivinnuni kann orðast og samtykkjast í nøkulunda tíð áðrenn 1. januar 2018, tá øll verandi fiskirættindi fara úr gildi sambært lóg.
Har er tó ein útvegur í lógini, í og við at hon heimilar at verandi loyvir verða longd í fimm ár. So tað liggur í kortunum at tað kann vera óklókt at stressa og streingja á nú fyri at kroysta eina nýskipan ígjøgnum uttan ta nógv umtalaðu breiðu politisku semjuna, har tað enntá tykist ivasamt um parlamentariskur meiriluti yvirhøvur fæst fyri tí. Hetta bleiv ikki beinleiðis viðgingið men tó óbeinleiðis, tá fiskimálaráðharrin viðmerkti undir tí almenna fundinum í Klaksvík at “tíðin er gingin undan.”
Meðan ongar detaljur spurdust um hvat Landsstýrið ítøkiliga vil við sínari ætlaðu nýskipan av fiskivinnuni, kom týðiliga fram at teir flokkar sum í løtuni sita í andstøðu ætla við fyrsta høvi at avtaka eina uppboðssølu av fiskirættindum, skuldi hon verðið samtykt nú.
Jógvan Skorheim, formaður í Nýggjum Sjálvstýri og borgmeistari í Klaksvík, helt at arbeiðssetningurin sum Nýskipanarnevndin hjá Fiskimálaráðnum fekk var ov smalur. Formaðurin í nevndini, Johnny í Grótinum, varð eisini endurgivin fyri at siga, sambært KvF, “at tað er ein trupulleiki at nevndin fekk ein so trongan arbeiðssetning at hon bara skuldi fyrihalda seg til eina marknaðargrundaða skipan. Nýskipanarnevndin eftirlýsti nevniliga møguleikan fyri at kunna lýsa og mæla til aðrar loysnir…”
‘Nokkso sannførdur’
Also, ivasamur politiskur meiriluti umframt at álitið frá Nýskipanarnevndini verður av fleiri uppfatað sum ov smalt til at kunna brúkast sum støði undir politiskum samráðingum — hendan kombinatiónin kann gerast ov svikalig at arbeiða út frá. Tískil er helst snildari út frá fleiri sjónvarmiðum at bíða eitt sindur við einari nýskipan av hvussu fiskirættindi skulu útlutast í framtíðini og ístaðin leggja hana fram tá ið ein slík semja er fingin. Hinvegin átti einki at verið til hindurs fyri at fingið tílíkt samtykt nú sum breið semja longu er um.
Politikararnir royndu tó á fundinum sum vera man at varðveita alment andlit.
KvF: “Høgni Hoydal, hvussu fyrireikar tú teg til tann møguleikan at hetta her kann bara plaffast niður um tvey og eitt hálvt ár?”
Fiskimálaráðharrin: “Also, sum eg byrjaði við at siga, tað er tíð at semjast. Vit hava bara sitið í so nógv ár og rópt eftir hvørjum øðrum. Tað hendi tíverri aftur í kvøld í stóran mun. Hvat er endamálið við tí? Vissi vit ynsktu at bara koyra eina skipan ígjøgnum við samgonguni, vissi tað hevði verið okkara ynski, so kundu vit gjørt tað 14 dagar aftaná at vit høvdu tikið valdið. Vit hava gjørt hetta á ein hátt soleiðis at tað verður gjørligt hjá allari tí politisku skipanini, øllum teimum sum varða av og sum hava áhugamál, at vera við í arbeiðinum, og tí sita vit eisini nú fram móti evsta marki og royna at fáa eina semju; tí at tað hevur so stóran týdning fyri hetta málið her… at vit fáa gjørt eina skipan sum verður varandi, og sum hevur tryggar karmar frameftir.”
Poul Michelsen, vinnumálaráðharri og formaður í Framsókn: “Eg eri nokkso sannførdur um at vit fáa eina breiða semju, tað er ið hvussu er tað sum eg havi álit á; og vissi ikki man fær tað, og tað er til skaða fyri framtíðar fiskivinnu at vit ikki fáa hana, so eru vit noydd til at koyra niðan við 17 [atkvøðum í Løgtinginum].”
“Sjálvandi skal ein nýggj fiskivinnuskipan, sum vit hava møguleika fyri at gera nú… hon skal eisini taka sterkt atlit til verandi aktørar. Tað verður eisini gjørt; so tað hevur ongantíð verið sagt frá mínaru síðu, ella frá Aksel [Johannesen] ella Poul [Michelsen], at tað er nakað við at frá 1. januar 2018 so stendur nakar á berum. Tað kemur ikki upp á tal. Tað hevur ongantíð verið ætlanin.”
Soleiðis royndi Høgni Hoydal, fiskimálaráðharri og formaður í Tjóðveldi, at sissa ekkafullar røddir sum hoyrdust millum áhoyrararnar á ‘Fiskivinnupolitiskum Toppfundi’ undir Torradøgum í Klaksvík fyrr í vikuni.
Men trupulleikin er, sum eisini kom fram týðiliga undir tiltakinum, at nú ber illa til at fáa tíðina at røkka til at nøkur nýskipan av fiskivinnuni kann orðast og samtykkjast í nøkulunda tíð áðrenn 1. januar 2018, tá øll verandi fiskirættindi fara úr gildi sambært lóg.
Har er tó ein útvegur í lógini, í og við at hon heimilar at verandi loyvir verða longd í fimm ár. So tað liggur í kortunum at tað kann vera óklókt at stressa og streingja á nú fyri at kroysta eina nýskipan ígjøgnum uttan ta nógv umtalaðu breiðu politisku semjuna, har tað enntá tykist ivasamt um parlamentariskur meiriluti yvirhøvur fæst fyri tí. Hetta bleiv ikki beinleiðis viðgingið men tó óbeinleiðis, tá fiskimálaráðharrin viðmerkti undir tí almenna fundinum í Klaksvík at “tíðin er gingin undan.”
Meðan ongar detaljur spurdust um hvat Landsstýrið ítøkiliga vil við sínari ætlaðu nýskipan av fiskivinnuni, kom týðiliga fram at teir flokkar sum í løtuni sita í andstøðu ætla við fyrsta høvi at avtaka eina uppboðssølu av fiskirættindum, skuldi hon verðið samtykt nú.
Jógvan Skorheim, formaður í Nýggjum Sjálvstýri og borgmeistari í Klaksvík, helt at arbeiðssetningurin sum Nýskipanarnevndin hjá Fiskimálaráðnum fekk var ov smalur. Formaðurin í nevndini, Johnny í Grótinum, varð eisini endurgivin fyri at siga, sambært KvF, “at tað er ein trupulleiki at nevndin fekk ein so trongan arbeiðssetning at hon bara skuldi fyrihalda seg til eina marknaðargrundaða skipan. Nýskipanarnevndin eftirlýsti nevniliga møguleikan fyri at kunna lýsa og mæla til aðrar loysnir…”
‘Nokkso sannførdur’
Also, ivasamur politiskur meiriluti umframt at álitið frá Nýskipanarnevndini verður av fleiri uppfatað sum ov smalt til at kunna brúkast sum støði undir politiskum samráðingum — hendan kombinatiónin kann gerast ov svikalig at arbeiða út frá. Tískil er helst snildari út frá fleiri sjónvarmiðum at bíða eitt sindur við einari nýskipan av hvussu fiskirættindi skulu útlutast í framtíðini og ístaðin leggja hana fram tá ið ein slík semja er fingin. Hinvegin átti einki at verið til hindurs fyri at fingið tílíkt samtykt nú sum breið semja longu er um.
Politikararnir royndu tó á fundinum sum vera man at varðveita alment andlit.
KvF: “Høgni Hoydal, hvussu fyrireikar tú teg til tann møguleikan at hetta her kann bara plaffast niður um tvey og eitt hálvt ár?”
Fiskimálaráðharrin: “Also, sum eg byrjaði við at siga, tað er tíð at semjast. Vit hava bara sitið í so nógv ár og rópt eftir hvørjum øðrum. Tað hendi tíverri aftur í kvøld í stóran mun. Hvat er endamálið við tí? Vissi vit ynsktu at bara koyra eina skipan ígjøgnum við samgonguni, vissi tað hevði verið okkara ynski, so kundu vit gjørt tað 14 dagar aftaná at vit høvdu tikið valdið. Vit hava gjørt hetta á ein hátt soleiðis at tað verður gjørligt hjá allari tí politisku skipanini, øllum teimum sum varða av og sum hava áhugamál, at vera við í arbeiðinum, og tí sita vit eisini nú fram móti evsta marki og royna at fáa eina semju; tí at tað hevur so stóran týdning fyri hetta málið her… at vit fáa gjørt eina skipan sum verður varandi, og sum hevur tryggar karmar frameftir.”
Poul Michelsen, vinnumálaráðharri og formaður í Framsókn: “Eg eri nokkso sannførdur um at vit fáa eina breiða semju, tað er ið hvussu er tað sum eg havi álit á; og vissi ikki man fær tað, og tað er til skaða fyri framtíðar fiskivinnu at vit ikki fáa hana, so eru vit noydd til at koyra niðan við 17 [atkvøðum í Løgtinginum].”
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
“Á TetraPak teigin á okkara mjólkarpakkum eru komin eini boð um at skilja pakkarnar sum pappír. Hettar letur seg tíverri ikki gera í Føroyum enn og hava vit tískil heitt á TetraPak um at rætta tekstin til okkara viðurskifti. MBM biður viðskiftafólk okkara halda okkum til góðar”. Soleiðis skrivar MBM í dag á heimasíðu teirra.
Vegna stóru mongdina av pakkitilfari av goymsluni hjá MBM, verður áskriftin væntandi at síggja til einaferð út á heystið.
IRF vil mæla øllum føroyingum til at síggja burtur frá hesum áskriftum, tí tómu pakkarnir frá MBM kunnu ikki endurnýtast, men skulu latast sum vant í gráa posan.


text:
Náttúrunnar sjónleikur
– ummæli av bókini Náttúrunnar børn og dokumentarfilminum Havets sølv
Eitt av tí fyrsta, sum kom mær til hugs, tá eg læs formæli í bókini Náttúrunnar børn, var ein sang/skemtileikur, eg luttók í seinast í 80´inum. Leikurin kallaðist Sildarok og snúði seg um sildatíðina í 30’unum. Leikurin var upprunaliga íslendskur, men lýsti tó tíð og umstøður í Føroyum eisini – alt á ein sera lættan og skemtiligan hátt. Og júst sum sjónleikurin hevur bókin Náttúrunar børn hjá Jørgen M. Olsen okkurt lætt yvir sær – og einføldu tekningarnar, sum rithøvundurin sjálvur hevur teknað, gera heildarupplivingina enn meira einfalda og lætta at skilja.
Bókin greiðir stig fyri stig frá, hvussu ein sildatorva háttar sær í einum 12 tíma tíðarskeiði eina summarnátt, frá kl. 18 á kvøldi til kl. 6 á morgni. Rithøvundurin hevur eygleitt hesa ferð frá firðunum í Suðuroynni. Hendan eygleiðing er farin fram í einum 30 ára tíðarskeiði frá 1929-1959. Sjálvur kallar hann hetta ein sjónleik, sum ikki er leiktur á vanligum leikpalli við vanligum sjónleikarum, men har ramman er reina og fría náttúran, og sjónleikararnir eru náttúrunnar børn. Umframt at bókin er skrivað á vanligum gerandismáli, er teksturin settur upp í tríggjar teigar við hvør sínum máli; føroyskt, danskt og enskt. Í síni frásøgn setur rithøvundurin ofta spurningar, undrast – og svarar har hann kann, alt ímeðan tekningarnar fylgja tekstinum á ein einfaldan hátt.
Dokumentarfilmurin Havets sølv, sum lívfrøðingurin og filmskaparin Are Pilskog hevur latið gera, lýsir á ein skilagóðan og áhugaverdan hátt seksmánaðar tíðarskeiðið hjá sildini í gýtingartíð. Hon byrjar á vetrartíð, tá sildin mestsum onki hevur etið síðani summarið. Vit fylgja ferðini suður eftir Noregsstrondini, har sildin í uml. 1 mðr. ferðast næstan 1000 km. við tómum maga. Torvan kann verða fleiri km. long, yvir 1 km. breið og 150 m. djúp. Hetta fyribrigdi, sum Are Pilskog kallar størsta/undarligasta náttúrufyribrigdi, vigar uml. 3 ferðir meira enn øll fólkini í Noregi.
Filmurin tekur útgangsstøði í lundastovninum, sum er tengdur av, at havstreymurin førir yngulin fram við fuglabjørgunum. Vit hoyra eisini um sildatíðina í 30’unum og 60’unum, um hvussu lítli vøksturin hevði vanlukkuligar fylgir fyri lundastovnin, sum var minkaði niður í helvt. Eisini verða aðrar hóttanir umrøddar, so sum ymisk hvalasløg og fuglasløg umframt eisini størsta hóttanin; menniskjan. Harumframt umrøður filmurin ymisku forðingarnar, sildin og seinni yngulin hava.
Filmurin, sum er tilnevndur fleiri filmsprísir, er væl gjørdur og góði og til tíðir stórsligni tónleikurin hevur ein týðandi leiklut í heildarupplivingini av filminum. Málið, sum er norskt, er til tíðir ringt at skilja, tó ein fekk heildina við. Tíverri var útgávan eg sá ikki tekstað.
At vera forvitin er neyðugt, um tú ynskir at ogna tær vitan um náttúruna. Ofta kann tað gera tað sama, hvør hevur skrivað, leikstjørnað o.s.fr., tí áhugin er har frammanundan. Tú ert mitt í verðini við fyrsta bríksl, tí innihaldið er tað, sum er áhugavert. Aðrar tíðir er neyðugt at vekja áhuga og harvið gera okkurt, sum selur – sum ger innihaldið vert at geva gætur. Júst tað slapp Are Pilskog rættiliga væl frá, tí filmurin er so mikið væl frágingin. Í eini kanska dagførdari útgávu, hevði bókin hjá Jørgen M. Olsen sloppið eins væl frá tí.
Í dagsins talgildu tíðum, har menniskja og kanska serliga børn hava stóran tørv á at fáa allar sansir nøktaðar, tá talan er um kunning og undirhald, er filmurin uttan iva meira viðkomandi fyri fleiri – ella meira áhugaverdur og fangar betur, enn bókin ger. Báðar útgávur eru tó tengdar av, at lesari/hyggjari hevur ein ávísan áhuga fyri náttúru og fyribrigdum tess.
Onki at ivast í, at aftanfyri bæði bók og film er talan um eldsálir, sum hvør í sínum lagi brenna fyri hesum gylta, sum rør seg í vatninum og samanumtikið hava báðar útgávur gott og innihaldsríkt virði, sum samanlagdar góvu eina rímiliga fatan av størsta fiskastovni vit hava og ikki minst fatan av lívsleiðum, sum vit øll eru tengd at.


text:
Sverri Steinhólm, sjúkrahúsprestur: »Eg fái ilt í høvdið, tá eg tosi í fartelefon!«
– Eg fái ilt í høvdið um eg haldi fartelefonina inn at høvdinum, sigur Sverri Steinhólm í videosamrøðu við Erbylgjufelagið. Hann hevur brúkt fartelefonina nógv seinastu 18 árini í sínum starvi sum sjúkrahúsprestur á Landssjúkrahúsinum. – Í dag brúki eg altíð ein tráð ímillum meg og fartelefonina, greiðir Sverri Steinhólm frá í samrøðuni. Tað eru ongi tøl fyri hvussu nógvir føroyingar eru ovurviðkvæmir yvirfyri elektromagnetiskum bylgjum, herundir strálingini frá fartelefonum og tráðleysum internetið, men svensk tøl siga, at minst 3,2% ella 300.000 svenskarar eru...Les Meira
Um mikrobylgjur
Mikrobylgjur eru ósjónligir geislar, ið treingja gjøgnum hús og livandi verur. Náttúran framleiðir sjálv evarska smáar nøgdir av mikrobylgjum, ið mest koma úr rúmdini – t.d frá sólini, ið framleiðir pulseraðar javnstreyms-mikrobylgjur. Hesar náttúrligu javnstreyms mikrobylgjur (DC – Direct Current) ávirka ikki livandi kyknur, sum tær menniskjaskaptu, ið eru veksilstreyms mikrobylgjur (AC – Alternating Current). Ónattúrligu veksilssteyms mikrobylgjurnar, skifta polaritet fleiri ferð hvørt sekund og taka fatur á t.d. vatnmýl, ið hava ein positivan og negativan pól og venda...Les Meira


text:
Løgfrøði í menning á setrinum
Í heyst hevur borið til at lisið løgfrøði fulla tíð á masterstigi.
Í heyst hevur borið til at lisið løgfrøði fulla tíð á masterstigi.
Søgu- og samfelagsdeildin beyð út fýra fak, kollektivan arbeiðsrætt (10 ECTS), kommunurætt (5), skattliga skuld (5) og brúkaralóg (10).
Harumframt var serskeið í at skriva ritgerð, umframt vegleiðing fyri føroysk lesandi uttanlands. Tí verða væntandi fleiri spennandi ritgerðir at síggja um føroysk evni.
Í samband við fakini vóru fleiri almenn tiltøk, harímillum hildu Niels Waage, danskur dómari, og Gísli Tryggvason, íslendskur brúkaraumboðsmaður, almennar fyrilestrar.
Í vár verður útboðið heldur minni, Grundskeið í lóg, sera vælumtókta fakið á bachelorstigi, og Fyrisitingarlóg á masterstigi - umframt møguliga okkurt styttri skeið.
Stóra talið av lesandi eru fólk ið vilja eftirútbúgving innan viðkomandi evni ella tørva lógkunnleika sum part av aðrari útbúgving.
Men fleiri taka eisini fak á Fróðskaparsetrinum sum part av útlendskari útbúgving, serliga cand. jur. í Keypmannahavn.
Verður undirtøka framhaldandi stór, er ætlanin at skipa masterútbúgving á Fróðskaparsetrinum, serliga ætlað fólki við aðrari akademiskari bakgrund, ið hava tørv á eftirútbúgving í løgfrøði og stjórnamálafrøði til tess at røkja fyrisitingarlig størv.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
HVAT SKAL POUL MICHELSEN VIÐ SÍNUM UTTANRÍKI......Rætta tong?
Framsókn hevði landsfund leygardagin.Eini 15-20 fólk høvdu leita sær á landsfund.
Gestarøðari seinast var tann víðagitni peningarøkilin Aleqa Hammond.
Hesaferð hevði Framsók funnið fram til Europaredaktørin á Mandag Morgen, Claus Kragh.
Legði til merkis,at hesin Claus í samrøðuni við Kringvarpið tosaði um ”Den store trang til selvstyre”.Havi áður hoyrt samrøðu við Bertel Haarder, har lagt verður á sama bógv.
Stóri spurningurin er, hvaðani hesir báðir hava sínar upplýsingar um ”den store selvstyretrang” frá?.
Hesin øgiligi ”Selvstyretrang”er ikki at finna millum vanligar føroyingar.Einfalda svarið er nokk, at tað sita tveir Tjóðveldismenn á fólkatingi.Umboðandi samgonguna.
Ein fyri tjóðveldi, meðan hin hevur flutt seg yvir í Javnaðarflokkin fyri at gera neyvt tað sama sum hann allatíðina hevur ætla sær at gjørt í tjóðveldi.
Hann hevur bara justera retorikkin eitt pikkalítið sindur.Teir bakka linjuna hjá Poul Michelsen upp.Teir borðreiða politiskar veruleikar fyri donskum fólkatingslimum,sum vanligi føroyingurin ikki kennur seg aftur í.
Tað er ikki neyðugt at hava fylgt nakað serligt við í uttanríkispolitikki, fyri at staðafesta, at um vit 50.000 fáa sjálvstøðugan limaskap í ymsum altjóða felagsskapum, so er neyvan tað stóra at heinta.
So hvørt vit melda okkum inn í ein altjóða felagsskap,so lata vit felagsskapinum sjálvsavgerðarrætt frá okkum sjálvum.Tvs, vit minka um okkara sjálvræði.
Alt verður neyvan tann reini idyllur.Og hvussu stórur er embætishópurin sum skal manna liðið at røkja tær uppgávur sum fylgja við hesum sjálvstøðuga limaskapi? Vit missa meira sjálvræði fyri minni.
Flestu av hesum felagsskapum eru snakkiklubbar fyri avdankaðar politikarar úr stórum londum.Um Føroyar fáa sjálvstøðugan limaskap í hesum felagsskapum, og prísurin er ríkisfelagsskapurin, so missa vit nógv á gólvið.
Higartil hevur tað borið væl til at gjørt sáttmálar við Danmark á síðulinjuni.Ein sera einføld og liðilig skipan, har vit hvørjaferð varðveita okkara sjálvsavgerðarrætt.
Um tað ikki ber til við Poul Michelsen við róðrið, so er tað har trupulleikin liggur.
Fyristilla tær, um vit vóru limir í EU, og 27 lond skuldi semjast, áðrenn ein sáttmáli bleiv lagdur á borðið? Ella um vit blíva sjálvstøðugir limir í øllum møguligum felagsskapum har neyðugt er at hava felags stev áðrenn sáttmálar vera undirskrivaðir.
Tá er tað ikki nøkur sjálvfylgja, at alt er til okkara fyrimun.Spurningurin er, um vit ikki agera nógv frælsari við ikki at vera beinleiðis limur í ov nógvum altjóða felagsskapum.
Tí tær avgerðir sum har vera tiknar,minka hvør sum ein um sjálvsavgerðarrættin hjá tí einstaka landinum.
Endamálið við felagsskapum er, at taka avgerðir í felag.Og harvið minkar tú um sjálvsavgerðarrættin heima hjá tær sjálvum.
Poul Michelsen er væl 74 ára gamal.Politiskt umboðar hann eina farna tíð.Dinosaurpolitikk.Tað í var.Ætlar hann at forkoma øllum teimum møgulleikum vit hava í ríkisfelagsskapinum, áðrenn hann leggur kongin?
Arbeiddi eg á einum miðli,sum td KVF.So hevði eg alt fyri eitt fari at kanna, hvat í sjálvstøðugur limaskapur í ymsum felagsskapum hevði kosta einum landi sum Føroyum.
Hvussu nógv lond, av okkara stødd eru limir?.Hvat fáa tey burturúr?Hvussu nógv embætisfólk krevjast fyri at uppfylla treytirnar?.Hvørjir førleikar eru neyðugar etc.
Nú “slongir man bara um seg við ikki eftirkannaðum politiskum ynskidreymum”, uttan at kjakast tað allarminsta um substans.
Tann sum reypar mest er størstur, og setur tú spurnartekin við nakað sum helst, so ert tú undirbrotligur.Eftir situr lurtarin, hyggjarin, og lesarin.Hálvupplýstur.Fyri ikki at siga.Óupplýstur.


text:
André Olsen 12.01.2018 (16:53)
Taptu aftur við átta málum
Føroyska hondbóltslandsliðið er í hesum døgum í Italia til HM-undankapping, har Føroyar spæla landsdystir móti Ukreina, Rumenia og Italia. Í dag spæla Føroyar annan dystin í undankappingini, tá Føroyar møta Rumenia.
Í gjár spældu Føroyar móti Ukreina í einum dysti sum Ukreina vann 30-22, eftir hálvleiksstøðuna 17-13.
Tróndur Arge er í Italia og sigur frá, og til ber at hoyra hansara frásøgn beinleiðis á www.midlar.fo. Eisini vísir Kringvarpið dystin beinleiðis í sjónvarpinum, og til ber at stroyma harfrá við at trýsta á her.
Føroyar – Rumenia 20-28 (10-15)
Liðugt 60 min: 28-20 til Rumeina – So er annar dysturin liðugur hjá Føroyum til HM-undankappingina í Italia, og júst sum til dystin í gjár, taptu Føroyar í dag við átta málum. Endaliga úrslitið av dystinum var 28-20 til Rumenia eftir hálvleiksstøðuna 15-10 til Rumenia. Sum heild var innsatsurin á føroyska liðnum góður gjøgnum allan dystin, men ein afturvendandi trupulleiki í dystinum var, at føroysku leikararnir brendu alt ov illa upplagdar málmøguleikar. Í morgin spæla Føroyar seinasta dystin í HM-undankappingina. Tá spæla Føroyar móti vertstjóðini, Italia.
50 min: 23-15 til Rumenia – Rumenar fáa sum væntað ein sigur til dystin í kvøld, og spurningurin er bert, hvussu stórur hann verður. Føroysku leikararnir brenna ov illa upplagdar málmøguleikar.
40 min: 19-13 til Rumenia – Tað er mestsum sami munurin millum Føroyar og Rumenia sum í áðni, og tað tykist eingin ivi vera um, at favorittarnir úr Rumenia fara at strúka avstað við sigrinum. Føroyska liðið tykist eitt sindur fjálturstungið í álopsstøðu, har álopini ofta verða skundað ígjøgnum.
Hálvleikur 30 min: 15-10 til Rumenia – Seinastu tíggju minuttirnar hevur gingið verri hjá føroyska liðnum. Føroyar náddi í áðni at koma uppa 10-9, áðrenn stígur kom í føroyska liðið. Rumenia hevur drigið frá, og er nú á odda við fimm málum, har okkara menn hava misnýtt nógvar stórar møguleikar.
20 min: 10-8 til Rumenia – Hóast Rumenia verður mettur sum stórfavorittur undan dystinum, hevur tað gingið rímiliga væl hjá føroyska liðnum fyrstu 20 minuttirnar. Enn er munurin bara tvey mál.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Jóannes Hansen 25.11.2016 (23:04)
Tað gekk akkurát ikki hjá Helga
Tað er nógv, sum bendir á, at tað verður 28 ára gamli IM Gudmundur Kjartansson (2438) úr Íslandi, sum fer at vinna fyrstu Runavík Open kappingina. Nú tað resta trý umfør, er hann eitt hálvt stig frammanfyri IM Vladimir Hamitevici (2484) úr Moldova og eitt stig frammanfyri GM Helga Dam Ziska (2551).
Møguleikin hjá Helga Dam Ziska at vinna kappingina var nógv treytaður av, um tað eydnaðist honum í kvøld at vinna á Gudmundi Kjartanssyni. Helgi var við hvíta fólkinum í álopsstøðu, og eina góða løtu sá tað út til, at hann fór at knógva mótstøðumanninum, men tað eydnaðist ikki. Talvið endaði remis. Hetta var fyrsta ferðin í hesi kappingina, at Gudmundur Kjartansson ikki vann fulla úrtøku.
Í morgin eru tvey umfør á skránni. Í sjeynda umfari, sum verður klokkan níggju, skal Gudmundur Kjartansson telva ímóti IM Simon Bekker-Jensen (2473) úr Danmark. Tá verður IM Vladimir Hamitevici (2484) mótstøðumaður hjá Helga Dam Ziska.
Í dag endaði tað remis millum GM Johann Hjartarson (2541) og GM Miguel Munoz (2457), GM Throstur Thorhallsson (2417) og IM Simon Bekker-Jensen (2473), GM Daniel Semcesen (2469) og IM Nikolaj Mikkelsen (2466), FM Høgna Egilstoft Nielsen (2275) og FM Jesper S. Thybo (2348) og FM Rógva Egilstoft Nielsen (2347) og Ólav Simonsen (2207).
IM John Rødgaard (2238) tapti við svørtum ímóti Thorvardur Olafsson (2182).
Støðan í toppinum eftir seks umfør:
IM Gudmundur Kjartansson 5 ½ stig.
IM Vladimir Hamitevici 5 stig.
GM Helgi Dam Ziska 4 ½ stig.
GM Miguel Munoz, IM Nikolaj Mikkelsen, GM Daniel Semcesen, IM Simon Bekker-Jensen, GM Johann Hjartarson, GM Throstur Thorhallsson og FM Vignir Vatnar Stefansson 4 stig.
GM Jakob Vang Glud, FM Jesper S. Thybo, FM Rógvi Egilstoft Nielsen, FM Høgni Egilstoft Nielsen, Silas Eyðsteinsson, Gauti Páll Jónsson, Ólavur Simonsen, Thorvaldur Olafsson, FM Olaf Berg og FM Hans Kristian Simonsen 3 ½ stig.
Sjeynda umfar í Løkshøll verður klokkan níggju í morgin og áttanda umfar verður klokkan trý seinnapartin. Kappingin endar seinnapartin sunnudagin klokkan tvey, tá ið níggjunda umfar verður.
Kappingin er almenn, og tað er ókeypis atgongd.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her