text:
Frætti sum slatur í gjár at vit væntandi skulu við tveimum flúgvarum til Køge Open í ár, av tí at vit ikki passa í eitt. Flogførini hjá Atlantic taka upp í 96 fólk, so tað má merkja at vit vera í øllum førum um 100 fólk í Køge í oktober 🙂
Køge Open er árlig altjóða svimjistevna hjá Køge Svømmeklub, sum føroysk svimjifeløg hava luttikið á í fleiri ár eftirhondini. Í ár fara í øllum førum fýra svimjifeløg – tak meg ikki í tí, men eg meini tey eru FLOT, Fuglafjarðar Svimjifelag, Reki og Ægir.
Føroyingar hava klárað seg rættiliga væl á stevnuni, serliga í kraft av Elspu Mørkøre sum eigur heili 10 av teimum 17 metunum hjá gentum í ‘gruppe 2’. Føroyingar gjørdust nr 2 í kappingini í fjør, tá ið øll stig vórðu samanløgd, umframt at Elspa stendur upplistað fyri besta bragd hjá juniorgentum (747 stig í 200 frí).
Árliga metstevnan verður í Tórshavn 25.-26. august, har svimjarar fáa ein síðsta kjans at seta met í nú skjótt farna svimjiárinum 2006/2007, áðrenn vit skifta svimjiár tann 1. september. Hetta hevur týdning hjá serliga bólkasvimjarum, við tað at teir eldru av teimum skifta bólk tá ið svimjiárið skiftir.
Tvøroyrar Svimjifelag hevur lagt út hesa skrá á heimasíðu síni tsvim.com, sum eg tí loyvi mær at endurgeva her.
Leygarmorgun: Upphiting kl 8.00, kapping kl 9.00
- Kapping:1 400 metur blandað gentur
- Kapping:2 200 metur bringa dreingir
- Kapping:3 100 metur rygg gentur
- Kapping:4 100 metur firvald dreingir
- Kapping:5 200 metur frí gentur
- Kapping:6 50 metur rygg dreingir
- Kapping:7 50 metur firvald gentur
- Kapping:8 400 metur frí dreingir
- Kapping:9 200 metur bringa gentur
- Kapping:10 200 metur blandað dreingir
- Kapping:11 4×100 metur blandað gentur
- Kapping:12 4×100 metur frí dreingir
Leygardag: Upphiting kl 15.00, kapping kl 16.00
- Kapping:13 200 metur rygg dreingir
- Kapping:14 100 metur blandað gentur
- Kapping:15 50 metur bringa dreingir
- Kapping:16 100 metur firvald gentur
- Kapping:17 100 metur frí dreingir
- Kapping:18 50 metur rygg gentur
- Kapping:19 200 metur firvald dreingir
- Kapping:20 400 metur frí gentur
- Kapping:21 100 metur blandað dreingir
- Kapping:22 100 metur bringa gentur
- Kapping:23 4×50 metur blandað dreingir
- Kapping:24 4×50 metur frí gentur
Sunnumorgun: Upphiting kl 8.00, kapping kl 9.00
- Kapping:25 800 metur frí gentur
- Kapping:26 1500 metur frí dreingir
- Kapping:27 50 metur frí gentur
- Kapping:28 100 metur bringa dreingir
- Kapping:29 200 metur rygg gentur
- Kapping:30 100 metur rygg dreingir
- Kapping:31 4×200 metur frí gentur
- Kapping:32 4×200 metur frí dreingir
Sunnudag: Upphiting kl 14.00, kapping kl 15.00
- Kapping:33 200 metur frí dreingir
- Kapping:34 200 metur firvald gentur
- Kapping:35 50 metur firvald dreingir
- Kapping:36 100 metur frí gentur
- Kapping:36 100 metur frí gentur
- Kapping:37 4×100 metur blandað dreingir
- Kapping:38 4×100 metur frí gentur
- Kapping:39 200 metur blandað gentur
- Kapping:40 400 metur blandað dreingir
- Kapping:41 50 metur bringa gentur
- Kapping:42 50 metur frí dreingir
- Kapping:43 4×50 metur blandað gentur
Tilmeldingarnar skulu sendast til lssa[kurla]post.olivant.fo mikudagin 23. august kl 21.
Til allar áhugaðar svimjinørdar, so kunnu splitt-tíðir, frekvensur og tílíkt hjá Elspu Mørkøre síggjast og samanberast við úrslitini hjá hinum gentunum í semifinalu og finalu á EJM 2007, við at fara her og velja at síggja spjaldrasíðuna “WBAC50F”. Vit síggja at Elspa hevur næstbestu armtakslongd av øllum, men hinvegin ikki heilt frekvensin hjá teimum skjótastu.
Vinnarin C. Zenner hevur ein meðalfrekvens á 51 armcyklur/min yvir teir 50 metrar rygg, og harvið eina meðal armtakslongd á 1,95 metrar, meðan nr 2 hevur ávíkavist 47 og 2 metrar, nr 3 hevur 56 og 1,71 metrar, og ein til samanberingar innskotin heimsstøðissvimjari hevur 56 og 1,76 metrar. Elspa hevur so aftur til samanberingar 44 í frekvens og 2,09 metrar lang tøk, sum alt annað líka merkir at hon hevur ein teknikk á heimsstøði (við tað at hon kann svimja so langt í hvørjum armtaki), men ikki heilt krefturnar til at fáa armarnar so skjótt runt. Ella møguliga hugsar eitt vet ov nógv um armtakslongd, so at frekvensurin fellur eitt sindur ov nógv.
Men bíða nú, nr 5 hevði enn longri armtøk sum Elspa (2,1 metur), og næstan líka so spakuligan frekvens (45), so sum ikki einaferð er alt individuelt. Tað er ikki fyrr enn vit síggja Elspu tvær ferðir í slíkum kappingaranalysum, at vit veruliga kunnu byrja at samanbera.
Tíverri finnast splitt-tíðirnar bara hjá Elspu í 50 rygg, og ongar hjá hinum annars góðu EJM-luttakarunum hjá okkum, av tí at Rejn Haljand bara leggur analysurnar hjá semifinalu- og finalu-luttakarum út á heimasíðu síni.
Olympiski meistarin í 100 frí orðar seg heldur løgið, tá ið hon ilskast inn á dopingeftirlitið í Avstraliu. Sambært SwimNews her so er hon nevniliga bangin fyri at Avstralia fer at hava tað hart á OL í Beijing 2008, av tí at onnur lond ikki hava líka strangt eftirlit. Ljóðar næstan sum hon kundi hugsað sær at dopað seg.
Nú kann tað væl vera at SwimNews leggur henni orð í munnin, spekulerar ov nógv ella útstillar hana ørvísi enn hon hevði ætlað. Men um vit hyggja at sitatum og orðaljóði í hasari greinini, so sær tað altso út sum um at Henry er meira ill inná at aðrar tjóðir hava lættari við at dopa seg, enn um tað at skula testast so ofta.
“Before the 2003 world champs over here, we had the girls watch us do our sample. In Barcelona, they just sent us into a room and we did our sample and came out. They wouldn’t watch us at all.” .. “That sort of stuff annoys you because you’d want to hope that athletes overseas are doing the same things as us”
Hesi sitat eru forrestin tikin beinleiðis úr eina samrøðu sum Jodie Henry hevði við The Sunday Telegraph, og sum tit kunnu lesa her. Tíverri nevna tosa tey ikki so nógv meira um hetta við dopingroyndunum har. So vit mugu bara gita um hon bara er stressað av øllum testunum, ella (vónandi) irriterað inn á at onnur sleppa at dopa seg, ella (puha) øvundsjúk inn á at onnur sleppa at dopa seg.
metkappingin 2007 er tað nógv í atla at fara og nær verur hon ????
So komu tey allíkavæl fram, tey offisiellu úrslitini frá Rhodos. Ella tað vil siga, eg haldi at hetta eru tey røttu, hóast tey ikki koma frá fyriskiparunum á Rhodos. Evald hevur nevniliga fingið tey frá triathletinum Torquil á Orkney, men tey síggja altso nóg nágreinilig út, til at talan kann vera um tær offisiellu elektronisku tíðtakingarnar.
Viðfest er skjalið sum Torquil sendi Evaldi, men annars taki eg skjótt saman um her niðanfyri. Um eg samanberi við splitt-tíðirnar sum Evald tók, so sær tað út til at hesi offisiellu úrslitini rokna skiftið frá svimjing til súkkling uppí svimjingina (har Evald tók tíð til tey komu upp úr havinum, altso áðrenn tey fóru at skifta), og skiftið frá súkkling til renning uppí súkklingina.
Legg forrestin til merkis rennitíðina hjá Joan nú… 10 km undir 35 minuttir 🙂
Tað eru tíverri ongar millumtíðir í offisiellu úrslitalistunum frá triathlon-kappingini á Rhodos, og eg brúki tí her niðanfyri tær tíðir sum Evald Rasmussen tók í leypi av kappingini, umframt endaligu offisiellu tíðina. Millumtíðirnar hjá Evaldi raka nokk ikki beint á har sum tær áttu at hava verið tiknar, men tað er so betri enn einki.
Tíðir á Rhodos:
Samanbera vit við úrslitini úr Haderslev, umleið ein mánaða áðrenn kappingina, so síggja vit at tað serliga er í svimjingini og súkklingini at íðkararnir dragna, meðan teir faktiskt renna ‘yvir evni’ í tí nógva hitanum. Hetta luktar eitt sindur av at svimjiteinurin var ov langt og renniteinurin ov stuttur, meðan súkklitíðirnar nokk eru rímiliga á leið (krevjandi ruta við vindi og brekkum, smølum vegum og krappum svingum).
Gev gætur at svimjingin í Haderslev er íroknað skift úr vátdrakt til súkkling, meðan skiftið á Rhodos er tikið uppí súkklingina.
Stefan Nystrand (25 ár) og Therese Alshammar (30 ár) hava í dag hvør í sínum lagi sett næstbestu tíð í heiminum nakrantíð; Nystrand í 100 frí við tíðini 47.91, og Alshammar í 50 frí við tíðini 24.23 (báðar tíðir í 50 metra hyli). Bæði venja tey til dagliga í SK Neptun í Stockholm, og rættiliga áhugavert so eru bæði kend fyri at venja rættiliga lítið til dagliga.
Nystrand nevnir í tíðindunum her um sína venjing, at hann venur umleið 3000 metrar í hvørjari venjing, ongantíð meira enn 20 km um vikuna, umframt at venja tvær ferðir um vikuna á landi, eina ferð við medisinbólti og eina ferð vekttrening við fokus á at gerast sterkur uttan at gerast stórur. Hann venur bara lætt ella max í hylinum, og altso ongantíð við ferðum í millum lætt ella max.
Alshammar nevnir ikki nakað um sína venjing í tíðindunum her á SwimNews, annað enn at hon (sum Nystrand) hevur betrað um sín teknikk, og tí svimur við færri tøkum enn nakrantíð fyrr. Men tað er alment kent at hon í øllum førum í Hamburg sjáldan vandi meira enn 2000 metrar í hvørjari venjing, og tí óivað illa kann lokkast at venja nógv meira í Stockholm, um Nystrand ikki svimur meira enn 3000 metrar har.
Lesið upprunatíðindini her og her á SwimNews.
Dara Torres vann OL bronsu 33 ára gomul í Sydney ár 2000, og setur nú amerikanskt met í 50 frí sum 40 ára gomul, við tíðini 24.53 (langbani). Hetta er næstbesta tíð í heiminum í ár, og sama tíð sum Libby Lenton vann HM í Melbourne við í vár. Tíðindini kunnu lesast her á SwimmingWorld, og í longdari útgávu við spekulatión um doping her á SwimNews.
Phelps er til nú mest kendur fyri síni úrslit og heimsmet í firvald, crawl og blandað, men hann kann so sanniliga eisini svimja rygg. Á amerikansku meistarastevnuni svam hann herfyri triðbestu tíð nakrantíð í 200 rygg (1:54.65, Ryan Lochte eigur heimsmetið á 1:54.32), og í gjár hótti hann so aftur heimsmetið á einum ryggteini við at svimja næstbestu tíð nakrantíð í 100 rygg (53.01, Aaron Piersol eigur heimsmetið á 52.98). Continue reading Phelps øgiligur í rygg eisini


c: text/html

text:
Tað gekk kanska ikki heilt so gott sum vit høvdu vónað, viðvíkjandi at fáa Paula undir metið hjá Pál í 50 frí, og Kára niður at hótta metið hjá Páli í 100 firvald. Pauli segði seg nú eftirfylgjandi, at hann ikki føldi seg so væl í knallreyðu Jaked draktini, tí at hon er øll plastikk, og at hann tí hevur trupult við at ‘føla vatnið’. Og at hann tí mest sannlíkt fer at svimja í Speedo LZR draktini í morgin. Trupulleikin hjá Kára var meira, at hann bleiv so spenntur beint upp undir kappingina, at hann legði ov hart út, og tí doyði ímóti endanum. Alt skúm fyrstu longdina, og so var ov seint at gera tað gott aftur. Jón Bjarnason heldur um svimjingina hjá Kára, at tað hálva sekundið sum hann svam skjótari ta fyrstu longdina, kostaði minimum 1 sekund ímóti endanum.
Pál setti sum kunnugt føroyskt met í 400 frí, við áttandu bestu tíð av øllum, og harvið pláss í finaluni. Men tað var eftir øllum at døma mest ein test; tí teir vóru skjótir at melda frá finaluni, og hava síðani hugt at og mett um teir av hinum kappingarneytunum í 1500 metra frí, ið eisini svomu 400 frí. Eg skal ikki avdúka ov nógv her, men teir hava enn avgjørt gott mót, og hava teir veruligu kappingarneytarnar avmarkaðar til nakrar heilt fáar. Har vóru nevniliga fleiri av teimum sum Pál kemur at møta í finaluni í 1500 frí, sum svumu beinleiðis verri í innleiðandi 400 frí, og eisini í finaluni.
Annars er hetta altso rættiliga kaotiskt, tað heila. Hetta við vatninum er droytt, og tað hjálpir ikki at eg her í kvøld fekk ein seðil um at tað nú bara eri vit “Head of Delegation” sum kunnu fara eftir vatni, við eini skamtan uppá bara tvær fløskur til hvønn svimjara, til hvønn part av stevnuni. Eg veit ikki um turkar ræðast kulda, men teir hava altso hitan skrúvaðan for frá allastaðni, í høllini og í bussinum. Og bara busstúrurin kostar tí typiskt minst eina hálva fløsku. Sum eg segði við Bjarnason her einaferð í dag, tá ið eg aftur uttan eydnu hevði verið úti og leitað eftir vatni, so tosa vit ikki bara um handan har tørvin hjá íðkarunum at vera optimalt ‘hydreraður her’, men faktiskt um at umganga at vera beinleiðis dehydreraði. Vit venjarar og leiðarar eru í aðru røð, og tað kostar altso eisini, onkunstaðni.
Hylurin hevur lyndi at brotna, fingu vit at vita á tekniska fundinum. “The railings round the pool are not as strong as they seem”. Nice. Eina løtu seinni segði hann at vit máttu ansa eftir stengrunum til vendifløggini, tí at ein longu var brotnað. Og í finaluni í kvøld datt eitt av hasum nummarspjaldrunum av banatogunum. Vit hava velduga nógv pláss ‘handan tjaldið’, men eru kroyst saman í alt ov lítið pláss við kappingarhylin, hóast turkarar eftir øllum at døma ikki ætla sær at koma at hyggja at kappingini. Ella ikki vita um hana, sum er rímiligt, tá ið man hugsar um at ongar lýsingar eru uttanfyri, uttan viðvíkjandi HM í kurvabólti í 2010.
Tað er eingin greið ruta frá okkara plássum til “last call room”, har svimjararnir skulu møta áðrenn kapping, og vanligasta ruta er tí ein sum involverar annaðhvørt at klintra upp um ein kamera-platform, ella kroysta seg millum hann og girðingina, meðan man ansar eftir ikki at skræða seg á teimum ‘strips’ sum av einhvørjari orsøk eru heft til girðingina. Allir leysir stólar eru hasir klassiku hvítu havastólarnir, og netið av forleingaraleidningum í pressurúminum sær út sum ein brandfella. Har ganga fólk og ansa eftir at vit fara í hesar bláu posarnar um skógvarnar, sum tó einki hjálpa, við tað at høllin sjálv er gravskitin, og vit tí upp á onga tíð dragsa lort frá áskoðaraplássunum har vit skulu sita, oman á kantin við hylin har vit skulu ganga.
Tað sum heldur øllum uppi, er at hetta hóast alt er ein evropameistarastevna, og at øll tey stóru nøvnini eru her. Eg havi til dømis eitt frálíkt videobrot við Pál Joensen og Milorad Cavic, har teir sita og práta saman um hví Cavic ikki svam, nú vit allíkavæl vóru noyddir at sita mest sum uppi á hvørjum øðrum. So svimjararnir halda stemninginum uppi, við tað at teir vita at hetta er ‘tað’, og at tað nokk ikki fær verið ørvísi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rita inn við Facebook, fyri at leggja vøru inn.
-
Ynski: Systkinaklappvogn, har min. annað rygglenið kann leggjast niður.
-
Ynski: Eg leiti eftir lítlum og lættum dubultum klappvogni, har børnini sita síð um síð, sum á myndini.
-
Ynski: Einum klappstóli við kalesju, sum er lættur at ferðast við, í sama stíl sum myndin. Eigur onkur ikki ein sovorðnan, sum tey gjarna vilja sleppa av við?
-
Ynski: ein carena easy ynskist til keypts.
-
Ynski: Nakar í hevur ein líknandi (mynd) klappvogn bíliga til sølu?


text:
Týskvøldið 6. juni kl. 19:30 – 21:30 skipar Rithøvundafelag Føroya fyri einum tiltaki um upphavsrættindi í Perluni í Havn.
Síðan føroyska lógin um upphavsrættindi kom í gildi í 2013, hava rættindahavarar einki viðurlag fingið fyri margfalding og nýtslu av verkum teirra í skúlum og almennum stovnum, hóast tey sambært lógini hava rætt til tess. Tað merkir at tekstir, myndir og tónaverk, sum rithøvundar, journalistar, myndlistafólk, fotografar og tónaskøld hava skapað, verða nýtt sum undirvísingartilfar, uttan at hesu fólk fáa eitt oyra afturfyri.
Rithøvundafelag Føroya skipar tí fyri einum kunnandi tiltaki har endamálið er at fáa lýst støðuna, sum hon er í dag og hvørjar møguleikar eru fyri kollektivu umsitingini av upphavsrættindum í Føroyum.
Umboð fyri føroyska rættindafelagsskapin Fjølrit verður við, umframt at eitt umboð fyri CopyDan Tekst & Node fer at lýsa, hvussu tey umsita rættindapening í Danmark og í Grønlandi.
Átakið er serliga ætlað listafólkum, men er opið fyri almenninginum.


text:
Orð: Jóannes Patursson
Lag: Nú eru kvøldini myrk og long
Viðmerking: Yrktur á føstulávint í 1902.
1. Fylkist nú føroyingar saman í bólk
og vitið, hvat tit duga
at ríva frá hondum, tí Føroya fólk
tað skal ikki longur knoða
tann blending, sum eingin stirðil er í;
men rembist nú so, at upp rennur tíð
slík, sum áður í fyrndini var,
tá ið Tróndur várt skjaldarmerki bar.
2. Tó máað er gamla Føroya land,
so er tó kynið ei fúgvið;
tann harði klettur sum skjaldarrand
hann stendur enn móti súgvi;
um menn eru fáir, so skuldi tað batt,
at teir eru sprotnir av norskari ætt:
tað var álit á mátt sín og magn,
sum var norðmanna óðal og gagn.
3. Treystur er mergur í kongum enn,
og hart er beinið í manni;
stálkyntir, knáir roysnismenn
ríkja í Føroya ranni –
vilja teir fetta seg aftur á bak,
tá kunna teir taka eitt ódnartak:
tí tey standa á fornari grund,
bæði garpar og vælborin sprund.
4. Tilfar trýtur teim ikki nú
til bygging á gomlum støði –
skuldi tá teimum trotið trú,
áræði, magn og frøði
at endurnýggja ta borg, sum small,
tá gamli Tróndur í Gøtu fall,
og sópa burt dumbu og bos
og eitt jarðgrógvið matmaðka tos?
5. Nei, nú gerst gleimur í homrum hátt,
tí ei tvørrar álit og hugur,
borg verður bygd frá grundum brátt,
sum sýnir, at dyggur er dugur
í føroyings barmi væl enn sum fyrr,
tí opnar hann nýgjørdar hallardyr,
og hann býður sær sjálvum í stól
í sítt hvíldsæla gamla heimaból.
6. Har sessast vit nú sum á fornari tíð
ovast við hallarborðið;
sá er eingin við vára lið,
ið mætari eigur orðið;
nú kitlar í gripinum droyrin tann,
sum føroyingur aftur hjá føroyingu fann;
tá um borðið á valmanna hátt
vær stígum fram at kvøða annan tátt.


text:
Hallur av Rana
22.10.2014 - 15:22
Tíðindi > Uttanlands - Norðurlond
Sviar eru enn ikki givnir at leita eftir einum kavbáti, ið teir meta hevur broti seg inn í teirra sjóøkið. Tvørturímóti segði tíðindaleiðarin í svensku verjuni, Dag Enander, at:
- Vit koyra á. Tað er buisness as usual.
Svenska blaði Expressen, skrivaði í nátt at eitt russiskt skip, Professor Logachev, hevur sett kós móti Svøríki og er í løtuni við suðurspíssin av Gotlandi.
Talan er um eitt skip, ið er ætla gransking, men tað hevur vakt ans, at tað hevur ein hangar umborð, ið er tilætla kavbátum.
Sambært Expressen so hava trý hollendsk hernaðarskip verið í hølunum á russiska skipinum í nátt, men hollendska verja afturvísur at teir jagstra russiska skipið.


text:
AT MYRÐA VIÐ SKRIVARABORÐIÐ
Dan Klein --- 07.10.2014 - 19:53
TÍÐINDABRÆV FRÁ MENTUNARGRUNNI STUDENTAFELAGSINS
Jógvan Isaksen
AT MYRÐA VIÐ SKRIVARABORÐIÐ
Hugleiðingar um krimi
Í ár eru tað 25 ár síðani, at Jógvan Isaksen fór undir at skriva Blíð er summarnátt á Føroyalandi, sum kom út í 1990. Henni á baki eru komnar 13 krimibøkur til bæði børn og vaksin, og í novembur fer eitt níggjunda bind um Hannis Martinsson at koma út.
At myrða við skrivaraborðið sigur í stuttum søguna hjá altjóða krimibókini, og hon tekur eisini samanum føroyska krimiskriving. Meginparturin av bókini snýr seg kortini um krimibøkurnar hjá høvundinum sjálvum, og hvussu tað bar til, at hann fór undir at skriva krimi. Tað verður somuleiðis sagt frá íblástrinum til hvørja einstaka krimisøgu frá Blíð er summarnátt á Føroyalandi 1990 til Prædikarin 2013. Í bókini eru oman fyri 200 bíløt av rithøvundum og permum frá Illustrerede Klassikere um Jan-bøkur, Sherlock Holmes og Agathu Christie til ein modernaðan amerikanskan høvund sum Michael Connelly.
Í hesi bók verður at kalla bara víst til krimitilfar sum íblástur til skrivingina, men høvundurin sigur seg havi lisið so ómetaliga nógv meira av øðrum bókum enn av krimi. Fyri at tað ikki skal gerast ov drúgført, hevur hann kortini hildið seg til krimiheimin og bara nevnt hendinga annan høvund, tá ið hann hevur hildið, at viðkomandi hevur latið eitt íkast til sínar bøkur. Størstan týdningin metir hann Heðin Brú at hava havt, tí bøkurnar hjá honum hevur hann lisið so ofta, at hann nærum dugir tær uttanat. Hansara livandi og fjølbroytta mál hevur altíð verið ein fyrimynd.
Jógvan Isaksen: At myrða við skrivaraborðið. Hugleiðingar um krimi. Barbara Myhre Isaksen gjørdi permuna. Føroyaprent legði til rættis, prentaði og bant inn. Mentunargrunnu Studentafelagsins gav út. 141 bls. við 230 myndum. kr. 250


text:
Orð: John Keble
Lag: Timothy Richard Matthews
Týtt: Victor Danielsen
1. Sálarsól mín, áh, Frelsari!
Nátt er ei, tá eg síggi teg;
lat ongan skugga foldum á
taka tíns andlits ljós mær frá!
2. Tá ið eg míni legu á
leggist til hvíldar, lat meg tá
við hesi hugsan sovna søtt:
Ævigt hjá tær eg veri skjótt!
3. Dvøl hjá mær altíð, lýs á meg!
Eg kann ei liva uttan teg;
og tá hin síðsta nátt er nær,
áh, meir enn áður, ver hjá mær!
4. Fátæk og sjúk lat ugga fá,
ivandi víki myrkrið frá,
troyttum unn svøvn, og lat tú meg
kenna teg nær– eg søki teg!
5. Vakjandi, veri ljós títt nær,
sovandi, vak tú yvir mær,
inntil hin sæla dag, tá eg
mettast skal av at síggja teg!


text:
Seinast broytt:
Námsætlan sum word-skjal:
Leiðbeining sum Word-fíla:
1. Samleiki
Samfelagsfrøði í fólkaskúlanum er ein lærugrein, har næmingarnir verða kunnaðir um ymiskar týðandi tættir av samfelagnum. Nakað av ástøðislesnaði er, men lærugreinin skal taka støði í gerandisdegnum hjá næminginum og týðandi evnum, sum eru uppi í tíðini. Eisini hevur tað stóran týdning, at næmingarnir læra at finna sær týðandi og álítandi vitan um samfelagið, ið gevur teimum møguleika at taka lut í samfelagslívinum. Sum heild er samfelagsfrøði í fólkaskúlanum ein lærugrein, har farið verður út í samfelagið, og sum lærir næmingarnar at standa seg í samfelagnum.
2. Endamál
Endamálið við undirvísingini í samfelagsfrøði er:
- At næmingurin ognar sær vitan um samfelagið
- At næmingurin sær samfelagsliga vitan frá fleiri sjónarhornum
- At næmingurin sær samfelagið sum eitt úrslit av søguligari broyting
- At menna tilvit næmingsins sum demokratiskan medborgara, so hann kennir síni rættindi og sínar skyldur
- At geva næminginum amboð at luttaka í fólkaræðisligum og samfelagsligum viðurskiftum.
3. Stig og tímatal
Undirvísingin í samfelagsfrøði fevnir um 7.-9. flokk í fólkaskúlanum. Undirvísingin fevnir um 60 klokkutímar um árið.
4. Øki
Fakliga innihaldið í lærugreinini er lutað sundur í kjarnaøki og ískoytisøki. Kjarnaøki eru kravd øki, ið fevna um umleið 80% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum velja í felag. Ískoytisøki fevna um umleið 20% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Námsætlanin er skipað í 12 kravd temu (ella undirvísingargongdir), ið hvørt eigur at fylla umleið 20% av undirvísingini á hvørjum floksstigi. Hesi temu kunnu tó eftir tørvi umskipast, samskipast ella møguliga lesast saman við einum ískoytisøki.
Kjarnaøki
Lærugreinin samfelagsfrøði hevur trý kjarnaøki. Tey eru búskapur, sosiologi og politikkur, ið kunnu samantvinnast, bæði í kjarnagongdum og ískoytisgongdum. Arbeiðshættir eru ikki eitt sjálvstøðugt kjarnaøki, men verða bygdir inn í undirvísingina í øllum kjarnaøkjum. Sí nærri í broti um fakligar førleikar.
Búskapur
Kjarnaøkið búskapur er býtt sundur í fýra temu:
- Privatbúskapur og arbeiði
- Vælferðarskipanir
- Tilfeingi og útflutningur
- Búskaparpolitikkur og tjóðarbúskapur
“Privatbúskapur og arbeiði” snýr seg um at læra næmingarnar at handfara pengar, m.a. at skilja týdningin av inntøku, uppsparing, rentu, lántøku o.tíl. Somuleiðis læra næmingarnir at skilja samanhangin millum útbúgving og inntøku, umframt leiklutirnar hjá pørtunum á arbeiðsmarknaðinum. Eisini eigur dentur at verða lagdur á fortreytirnar hjá ymiskum húsarhaldum, eitt nú við atliti at fátækadømi.
“Vælferðarskipanir” fevnir fyrst og fremst um at útgreina føroyska almenna geiran. Hugt verður eftir, hvørjar vælferðarveitingar og tænastur verða fíggjaðar við skatti, hvørjar verða fíggjaðar umvegis grunnar, og hvørjar verða fíggjaðar við beinleiðis nýtslugjaldi. Nomið verður eisini við skattabygnaðin í Føroyum. Týðandi er at geva næmingunum ítøkiligt innlit í tey rættindi og skyldur, teir hava.
“Tilfeingi og útflutningur” snýr seg um ymisku vinnugreinarnar í samfelagnum. Serligur dentur verður lagdur á útflutningsvinnur sum fiskivinnu og alivinnu, men eisini aðrar vinnugreinar verða viðgjørdar. Víst verður á munir og samanhangir millum tilfeingisvinnur, framleiðsluvinnur og tænastuvinnur. Hugt verður eftir, hvussu ymiskar vinnur eru tengdar saman og tengdar at orkuveiting, infrakervi og flutningstænastum. Somuleiðis verður farið inn á umhvørvisligu avleiðingarnar av vinnulívinum. Eisini verður hugt eftir, hvørji lond, føroyingar handla við.
“Búskaparpolitikkur og tjóðarbúskapur” snýr seg um at skilja búskaparrenslið og hvussu tjóðarbúskapurin er samansettur. Eisini verður farið inn á konjunkturar, útboðs- og eftirspurningsviðurskifti, umframt at hugt verður eftir, hvørji politisk átøk kunnu fremjast fyri at fáa búskapin at javnviga. Hugt verður eisini eftir teimum inntøkum, Føroyar fáa frá umheiminum, m.a. lønir og veitingar.
Sosiologi
Kjarnaøkið sosiologi er býtt sundur í fýra temu:
- Samfelagsbroytingar
- Sosialisering og samleiki
- Sosialir munir og integratión
- Demografiskar broytingar og globalisering
“Samfelagsbroytingar” snýr seg um, hvussu føroyska samfelagið er broytt gjøgnum tíðirnar. Ymiskir samfelagsbygnaðir eru, alt eftir um lond eru framkomin ella ikki. Hetta ávirkar millum annað familjubygnaðir, útbúgvingarstøði, og hvussu vit skipa okkum í samfelagnum. Men eisini millum framkomin lond er ymiskt, hvussu nógv statur, marknaður og felagsskapir hava at siga. Í hesum kjarnaøki ber til at umrøða og viðgera føroysk samfelagsviðurskifti, sum tey vóru fyrr, umframt samfelagsligar munir millum landslutir.
“Sosialisering og samleiki” snýr seg um, hvussu ymiskir normar, virði og leiklutir verða skapað í samfelagnum. Hugt verður bæði eftir familjum, stovnum, lokalsamfeløgum og miðlum. Í dag eru fríari møguleikar at skapa sær sín egna samleika, og samstundis hevur hetta aðrar avbjóðingar við sær. Serligur dentur verður lagdur á, hvussu fólkaskúlin skapar karmar um sosialiseringina og samleikamenningina hjá børnum og ungum.
“Sosialir munir og integratión” snýr seg um ymiskar bólkingar av fólki. Fólk verða bólkað á ymiskan hátt, bæði við støði í stættum, lívsháttum, staðseting og mentanarmunum. Hetta hevur stóra ávirkan á, hvussu lívsmøguleikarnir eru hjá ymiskum samfelagsbólkum. Nemast kann eisini við sosialan arv, sosiala inklusión/eksklusión og mentanar- og virðismunir millum samfelagsbólkar.
“Demografiskar broytingar og globalisering” snýr seg um broytingar í familjumynstrum, burðartíðleika, deyðstíðleika, umframt um flytingar innlendis og millum lond. Eisini eigur næmingurin at skilja, hvussu hesar broytingar eru avleiddar av ymiskum samfelagsbroytingum. Her kunnu t.d. verða tikin upp ymisk mentanarmót, eitt nú millum føroyingar og tilflytarar, men eisini hvussu nýggir samskiftishættir broyta støðu føroyinga í heiminum.
Politikkur
Kjarnaøkið politikkur er býtt sundur í fýra temu:
- Politiskir flokkar og hugsjónir
- Fólkaræði og mannarættindi
- Fólkaskúlin í politisku skipanini
- Kommununali geirin
“Politiskir flokkar og hugsjónir” snýr seg um at skilja teir høvuðstvídráttir, ið eru í føroyskum politikki. Umskaringarnar millum loysing og samband, og millum høgra og vinstra eigur at viðgerast, men eisini verður farið inn á aðrar umskaringar so sum átrúnað og sekularisering, umhørvi og ídnað, bygd og bý o.tíl. Týðandi er at taka upp tvídráttir, sum eru uppi í tíðini, so hvørt sum teir koma fram í miðlunum. Eisini læra næmingarnir, at nógvir tvídráttir eru hugsjónaligir, og sum minsta mát eiga grundhugsjónirnar konservatisma, liberalisma og sosialisma at viðgerast.
“Fólkaræði og mannarættindi” snýr seg um at kenna ymisk sløg av fólkaræði, m.a. beinleiðis og óbeinleiðis fólkaræði, eins væl og ymiskar grundfatanir av, hvat fólkaræði er. Støði verður tikið í føroyskum fólkaræði, og hetta eigur at verða viðgjørt heilt avs ríkis- og landspolitiskum stigi niður á stovnsstig. Eisini eigur týdningurin av miðlum og áhugamálsbólkum at verða tikin við. Næmingarnir eiga at kenna til mannarættindini og yvirskipað at kenna tey rættindi og tær skyldur, ein hevur sum borgari í einum fólkaræðisligum samfelag. Tí eigur eisini at verða nomið við leiklutin hjá dómsvaldinum, sum er at tryggja rættindini hjá borgaranum.
“Fólkaskúlin í politisku skipanini” snýr seg um politiska stýring. Fólkaskúlin er eitt gott og viðkomandi stakdømi um, hvussu løgtingið og landsstýrið taka avgerðir gjøgnum lóggávu og fíggjarlóggávu. Næmingarnir læra at skilja, ikki bara hvussu teirra skúli er eitt úrslit av politiskum avgerðum, men eisini, at skúlin verður ávirkaður av fakfeløgum, kommunum, skúlastýrum og ymiskum áhugamálsbólkum. Næmingarnir fáa innlit í, hvussu kringviðurskifti ávirka skúlans arbeiði í gerandisdegnum og hvussu hesi viðurskifti kunnu ávirkast fólkaræðisliga. Á henda hátt fáa næmingarnir innlit í eitt sera torført evni á ein ítøkiligan og viðkomandi hátt.
Kommunugeirin er alsamt vaksandi partur av føroyska almenna geiranum, ið átekur sær alsamt fleiri uppgávur. Eisini eru kommunumál ofta borgaravend og ítøkilig og tískil løtt at viðgera í undirvísingarhøpi. Næmingarnir eiga at skilja, hvørji mál verða loyst í kommununi og hví. Nomið verður eisini við ymisk ítøkilig mál úr nærumhvørvinum hjá næminginum.
Ískoytisøki
Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum semjast um í felag. Ískoytisøki kunnu styðja og lýsa eitt ella fleiri kjarnaøki úr øðrum sjónarhornum og vera við til at menna førleikar næmingsins samsvarandi teimum førleikamálum, ið ásett eru. Endamálið við ískoytisøkjum er harumframt at geva skúlum og útbúgvingarbreytum rúm fyri serligum eyðkennum og arbeiðsháttum.
Ein týðandi partur í lærugreinini er, at farið verður út í samfelagið. Ein møguleiki er partvíst at nýta ískoytisøki til útferðir ella verkætlanir.
5. Førleikamál
Í lærugreinini samfelagsfrøði eru førleikamálini lutað sundur í støðisførleikar og fakligar førleikar. Fakligir førleikar eru førleikar, ið eru serligir fyri samfelagsfrøði, meðan støðisførleikar eru meiri yvirskipaðir førleikar, ið verða mentir í øllum lærugreinum.
Støðisførleikar
Støðisførleikar eru grundleggjandi førleikar, sum menniskju ogna sær tíðliga í lívinum, men sum mugu stimbrast og mennast alt lívið. Støðisførleikar hava avgerandi týdning fyri, at førleikar, kunnleiki og vitan verða ment í øllum lærugreinum. Støðisførleikar eru við til at menna sannkenning, virðing, hugflog og evni til støðutakan og sjálvvirkni. Undirvísingin skal virka fyri, at næmingurin fær hug og sinni at læra og geva sítt íkast til kjak og loysnir.
Í hesum sambandi eru fýra støðisførleikar lýstir við atliti at teimum fortreytum, sum eru galdandi fyri samfelagsfrøði. Í øllum lærugreinum eigur næmingurin at læra:
- at virða
- at samskifta
- at granska
- at skapa
At virða
At virða er at virka fyri góðari samveru millum menniskju og fyri góðum samspæli millum menniskju og umhvørvi. Virðing fremur tryggleika og trivnað, ið eru fortreytir fyri gagnligari menning og læring. Undirvísingin skal virka fyri, at hvør einstakur næmingur verður sæddur og hoyrdur, og at hann kennir seg at hava virði og týdning, har hann er.
Førleikin at virða snýr seg í samfelagsfrøði um at virða tann fakliga samleika og teir arbeiðshættir, ið eru galdandi. Undirvísingin skal leggja dent á, at næmingurin skilir tær ymisku fortreytirnar, ið øll menniskju hava í lívinum, og lærir at virða tørv og sjónarmið hjá øðrum, uttan mun til aldur, kyn, húðarlit, uppruna, lívsáskoðan ella politisku áskoðan. Hann eigur at læra at virða tær skyldur og tey rættindi, sum fólkaræði byggir á, eins og hann eigur at hava virðing fyri, at ymiskar mentanir og samfeløg kunnu byggja á onnur virði enn hansara egnu. Næmingurin eigur tó eisini at virða sín egna tørv og duga at seta mørk.
At virða snýr seg harumframt um at virða umhvørvið og tað nátturutilfeingið, vit øll eru bundin at.
At samskifta
At samskifta er ein yvirskipaður førleiki, ið snýr seg um at bera fram sínar hugsanir og vitan fram til onnur, umframt at ogna sær vitan frá øðrum. Hetta kann bæði vera skrivliga, munnliga, gjøgnum lestur, rokning og gjøgnum kunningartøkni og samskiftistøkni.
Næmingurin lærir at leggja fram samfelagsfrøði bæði munnliga og skrivliga. Eisini skal hann duga at geva og taka ímóti kritikki, ið kann gera arbeiðið betri. Eisini lærir næmingurin at skilja týdningin av góðum málburði, grundgevingum, og at styðja seg til ymisk sløg av keldum. Týðandi er eisini at skilja, nær formligur og óformligur málburður er hóskandi. Umframt hetta eigur næmingurin at gerast tilvitaður um, hvønn hann skrivar til og hvørjum tekstasløgum, hann arbeiðir við.
Næmingurin skal gerast varugur við, at til eru ymisk sløg av teksti á ymiskum torleikastigum og á ymiskum taksonomiskum stigum. Umráðandi er at velja sær ymiskar lesihættir alt eftir, hvat slag av teksti, talan er um. Eisini hevur tað týdning, at næmingurin fær høvi at lesa nógv ymisk sløg av teksti og miðlum, so at hann megnar at handfara eitt breitt úrval av keldum. Eisini eigur næmingurin at kunna halda seg kritiskt til keldur. Serliga nú, tá nógvir tekstir eru at finna á internetinum, er týðandi at duga at leita í allari rúgvunu, eins og tað mangan kann vera torført at finna út av, hvørjar síður eru góðar og hvørjar eru minni góðar. Eisini skal hugsast um atburðin á internetinum, bæði tá tað snýr seg um at verja seg sjálvan, og tá ið talan er um at vera tilvitaður um, ikki at gera seg inn á onnur. Næmingurin skal læra at hava virðing fyri øðrum á internetinum, eins og í veruliga lívinum. Tað er ein sannroynd, at alsamt fleiri amboð liggja á netinum, umframt alt tað tilfar, sum ger, at kunningartøkniligir førleikar eru vorðnir alneyðugir fyri at kunna kanna og skapa í samfelagsfrøði.
At rokna er ein støðisførleiki, ið leggur upp til kvantitativu arbeiðshættirnar í samfelagsfrøði. Væntast má, at næmingarnir duga grundleggjandi roknihættir, áðrenn tey fara undir lærugreinina samfelagsfrøði. At hava eina grundleggjandi tal- og støddarfatan er eisini avgerandi fyri aðrar lærugreinar.
At kanna
Í samfelagsfrøði er umráðandi at kanna umheimin í lærugreinini. Samfelagsfrøði er bæði ástøðilig vitan og breið almenn vitan um samfelagið. At kanna snýr seg um at læra at eygleiða, undrast, spyrja og gera kanningar, ið kunnu fáa til vega vitan um samfelagið. At kanna snýr seg eisini um at leita sær vitan í bókum, tekstum, miðlum, netsíðum o.tíl.
At kanna merkir eisini at skipa og gjøgnumføra kanningarverkætlanir, har lært verður at fara frá einari óítøkiligari undran móti alsamt betri grundaðari vitan um ymisk samfelagsviðurskifti. Her eigur næmingurin at læra ymiskar arbeiðshættir, so hann kann ogna sær nýggja vitan.
At kanna byggir á hugflog og forvitni, men eisini á eina fólkaræðisliga skyldu, um at seta seg inn í samfelagslig viðurskifti, so at til ber at hava meiri grundaðar støður um ymisk viðurskifti. Sostatt er kanningarførleikin ikki bert ein samfelagsfrøðiligur førleiki, men ein almennur støðisførleiki, ið er gagnligur í fleiri av lívsins viðurskiftum.
At skapa
Forvitni, spæl og hugflog eru eginleikar, ið eiga at koma til gagns í undirvísingini. Førleikin at skapa verður mentur gjøgnum lærdóm, men lærdómur verður eisini mentur gjøgnum skapan. Næmingurin verður eggjaður til at hugsa og orða sjálvstøðug hugskot, so at hann kennir seg hava ein virknan lut í egnari menning og læring.
Út frá hesum verður næmingurin tilvitaður um egin evni og skapanarmátt, so at hann sjálvur kann byggja víðari á sín lærdóm. Hann skal eisini læra, hvussu tøknilig menning og samskiftismenning, bæði søguliga og í dag, eru við til at broyta møguleikarnar fyri at fremja síni hugskot í verki.
Næmingurin megnar at orða sær sjálvum spurningar, ið kunnu loysast gjøgnum kanningar, samskifti og virðing. Hann lærir, at hugskot og loysnir kunnu mennast gjøgnum virðiligt samstarv við onnur, eins og tað kann vera neyðugt at ogna sær vitan frá øðrum samstarsvpørtum.
Næmingurin lærir, at skapandi tilgondir kunnu mennast gjøgnum bæði hugflog, íblástur, áhaldni og treystleika. Tað er týðandi at kunna taka støði í hugskotum, men eisini halda fast um tær gongdir, ið skulu til fyri at fremja hugskotini í verki. At leggja ætlanir og fremja hesar í verki er harumframt ein avgerandi partur av tí at skapa.
Fakligir førleikar
9. flokkur
Samfelagsfrøðligu førleikarnir eiga at verða vandir í sambandi við øll kjarnaøkini. Hóast allir førleikar sjálvandi ikki kunnu verða vandir alla tíðina, eiga allir fakligir førleikar at verða vandir á hvørjum ári, so at næmingarnir fáa høvi at byggja víðari á undanfarnar royndir.
Førleikarnir niðan fyri eru orðaðir í tveimum setningum. Tann fyrri setningurin orðar grundleggjandi fakligar førleikar, meðan tann seinni orðar eina víðkaða fatan av førleikunum. Dugnaligastu næmingarnir eiga at megna tað seinna, meðan allir eiga at megna tað fyrra. Hetta eggjar til, at undirvísingin verður tillagað og ger hana meira fjøltáttaða. T.d. kann verða arbeitt við sama evni, har næmingarnir fáa hóskandi venjingar, sum førka teir víðari. Nevnast skal somuleiðis, at tað eru sera ymiskir hættir at menna hesar førleikar, og tað er tann einstaki lærarin, sum velur hóskandi háttalag.
Næmingurin dugir:
(Førleikarnir niðan fyri eru orðaðir í tveimum. Fyrri partur er minsta krav, ið allir næmingar skulu duga. Seinni partur er til teir næmingar, sum megna meira t.d at samanbera og greina)
- At lesa samfelagsfakligar tekstir. At samanbera og meta um samfelagsfakligar tekstir.
- At lesa einfaldar hagtalsmyndir og tabellir. At lesa størri, torskildari hagtalstilfar, umframt at samanbera ymisk hagtøl.
- At lesa og endurgeva einfaldar hugtaksmyndlar. At knýta hugtaksmyndlar til kvantitativa og kvalitativa vitan.
- At orða fakligar ivamálsorðingar og svara teimum. At skilja millum ivamálsorðingar og háttaløg á ymiskum taksonomiskum stigum (Bloom).
- At fremja samfelagsfrøðiligar kanningar, bæði av kvalitativum og kvantitativum slagi. At skilja, nær teir ymisku kanningarhættirnir eru hóskandi at brúka.
- At leggja fram faklig úrslit munnliga. At brúka ymiskar framløguhættir, m.a. eisini at brúka KT at stuðla framløgur við.
- At eygleiða einfaldar samfelagsligar samanhangir í nærumhvørvinum. At gera kanningararbeiði úti í samfelagnum, har smærri einfaldar samrøður ella spurnakanningar verða nýttar.
- At leita sær týðandi og álítandi vitan, bæði gjøgnum internetið og fysiskar miðlar. At nýta grundleggjandi keldukritikk.
6. Eftirmeting og próvtøka
9. flokkur
Eftirmeting
Einstaki næmingurin skal eftirmetast ávegis í undirvísingargongdini við støði í antin skrivligum ella munnligum framløgum. Næmingurin eigur at hava eina greiða fatan av støðu síni í mun til fakligu málini í lærugreinini, og hann eigur at fáa vegleiðing um, hvussu og hvørjum arbeiðast skal við fyri at røkka málunum.
Týðandi er, at allir næmingar verða hoyrdir í undirvísingini, soleiðis at tryggjað verður, at allir næmingar hava eina nøktandi fakliga menning. Lærarin eigur javnan at kunna einstaka næmingin um, hvørji førleikamál eru rokkin. Eisini skal samtala við einstaka næmingin tryggja, at hann gerst tilvitaður um, hvat hann megnar, og hvørjar førleikar, hann eigur at styrkja.
Einstaki skúlin ger skrivligar reglur fyri, nær og hvussu eftirmetingarnar verða framdar, og hvussu eftirmetingarnar verða latnar næmingunum.
Próvtøka
Hildin verður ein munnlig próvtøka við støði í framløguætlan – sonevnd synopsupróvtøka, sum fevnir um tveir partar:
- Framløga av sjálvvaldum evni við støði í framløguætlan
- Samtala við støði í próvtøkuspurningi í kendum tilfari
Próvtøkan varir í 20 minuttir, íroknað próvdøming. Eingin fyrireikingartíð verður givin.
Sjálvvalda evnið
Sjálvvalda evnið tekur støði í skjalfestu undirvísingargongdunum í 8. og 9. flokki. Próvtakarin leggur fram sjálvvalda evnið munnliga, við støði í framløguætlanini, sum lærarin hevur góðkent undan próvtøkuni. Próvtakarin kann harumframt stuðla seg til sínar egnu viðmerkingar, men ikki at lesa beinleiðis burturúr, hvørki framløguætlan ella viðmerkingum.
Próvhoyringin í sjálvvalda evninum varir í umleið 6-8 minuttir.
Til fyrra partin av munnligu próvtøkuni ger næmingurin eina ætlan, ið er støði undir framløguni.
Framløguætlanin skal innihalda:
- Navn/nøvn, flokkur og skúli
- Heitið á yvirskipaða evninum, ið sjálvvalda evnið hoyrir til
- Heitið á sjálvvalda evninum
- Stutt grundgeving fyri, hví evnið er valt
- Høvuðstættir, sum næmingurin fer at viðgera
- Keldulisti
Framløguætlanin er skrivlig. Hon er eitt yvirlit yvir sjónarmið, sum próvtakarin fer at viðgera í sínari framløgu, og skal í mesta lagi fevna um eina A4 síðu.
Í samráð við læraran fara næmingarnir í holtur við sjálvvalda evnið og framløguætlanina í mars mánaði. Næmingurin skal lata læraranum góðkendu framløguætlanina í talgildum líki í seinasta lagi 14 dagar áðrenn seinasta undirvísingardag.
Próvhoyrari og próvdómari kunnu seta dýpandi spurningar til framløguna.
Kenda tilfarið
Seinni partur av próvtøkuni snýr seg um samtalu millum próvtakara og próvhoyrara, sum tekur støði í próvtøkuspurningi í kendum tilfari, sum næmingurin hevur fingið við lutakasti, beint eftir, at fyrri partur av próvtøkuni er av. Próvtøkuspurningurin skal knýta seg at teksti og keldum úr skjalfestari undirvísingargongd í 9. flokki og skal taka støði í øðrum yvirskipaðum høvuðsevni enn tí, sum próvtakarin hevur valt at leggja fram í sjálvvalda evninum.
Próvhoyringin í kenda tilfarinum varir í umleið 5-7 minuttir.
Próvtøkutilfar, framløguætlan og próvtøkuspurningar verða send próvdómaranum til góðkenningar sambært kunngerð um próvtøkur fólkaskúlans.
Dømingargrundarlag
Próvhoyrt verður í kendum tilfari, ið er knýtt at teimum økjum, sum arbeitt hevur verið við í undirvísingini. Tilfarið, ið er grundarlag undir munnligu próvtøkuni, skal í sínari heild síggja til, at øll førleikamál í lærugreinini eru umboðað. Av hesi orsøk má tilfarið, ið næmingurin skal viðgera til próvtøkuna, vera ymiskt hættað, soleiðis at bæði tekstir, tøl, myndlar o.a. verða viðgjørd í próvtøkuni. Próvhoyrarin tryggjar, at næmingurin fær møguleika at førka seg av tí endurgevandi stiginum upp á tað viðgerandi og metandi stigið.
Givið verður eitt próvtal við støði í einari heildarmeting av samlaða avriki próvtakarans.
Próvtalslýsingar
9. flokkur munnlig próvtøka
7. At skipa undirvísing
Í hesum parti av námsætlanini verður í stuttum greitt frá teimum didaktisku meginreglum, ið eru støðið undir skipan av undirvísing. Hvør einstøk námsætlan myndar didaktiska sjónarmiðið, og saman mynda allar námsætlanirnar tann felags didaktiska pallin, har undirvísing verður útint.
Undirvísingin tekur altíð støði í teimum førleikum, ið næmingurin hevur við sær av tí stigi, hann kemur. Námsætlan og útbúgvingarbygnaður skulu tryggja, at fortreytir fyri fjøltáttaðari undirvísing eru til staðar.
Didaktiskar meginreglur
Í allari undirvísing eiga støðisførleikarnir at virða, at samskifta, at kanna og at skapa at vera í fokus. Hvussu hetta verður framt í verki, er tó ymiskt frá lærugrein til lærugrein. Støðisførleikarnir verða mentir við at venja fakligu førleikarnar í mun til kravdu kjarnaøkini og ískoytisøkini.
Undirvísingin í samfelagsfrøði fevnir um trý ár, og tey trý kjarnaøkini eru útgreinað í tólv temu. Tað kann vera freistandi at býta tey trý kjarnaøkini út á hvørt sítt ár. Heldur eiga øll trý kjarnaøki at verða umleið javnt vigað og umboðað á hvørjum ári, soleiðis at undirvísingin verður innihaldsliga fjølbroytt og gevur næminginum høvi at menna seg yvir tíð. Her er týðandi, at lærarin hjálpir næminginum at knýta sambond millum nýggj og áður viðgjørd evni, so næmingurin mennir eina samfelagsfrøðiliga heildarfatan, umframt eina fatan av, at samfelagið er í støðugari broyting.
Tað er ikki gagnligt at gjøgnumganga hugtøk og ástøði uttan samanhang við veruliga heimin. Heldur eigur undirvísingin at taka støði í veruligum hendingum, ið síðani kunnu skiljast breiðari og djypri við at nýta samfelagsfrøðilig hugtøk og ástøði. Tí er tað heldur ikki avgerandi, hvussu nógv hugtøk, næmingarnir læra, men hvussu hugtøkini verða nýtt til at viðgera týðandi hendingar. Tað hevur størri týdning, at næmingarnir læra at nýta hugtøk og ástøði, heldur enn bert at kenna til hesi. Í samfelagsfrøði eru hugtøk og ástøði heldur ikki at meta sum avgjørdar sannroyndir, men meira sum eitt útgangsstøði at skilja heimin. Tað eru fleiri ástøði, sum kappast um somu evni, so neyðugt er at skilja hendingar út frá fleiri ástøðiligum sjónarhornum.
Miðað verður ímóti, at næmingarnir við at nýta samfelagsfrøðilig hugtøk og ástøði, sjálvir megna at síggja munir og samanhangir millum hendingar, ið fara fram í ymiskum tíðarskeiðum og ymiskum støðum. Til dømis kunnu samanhangir vera millum tað, ið hendir lokalt og tað, ið hendir á landsstøði ella heimsstøði. Í hesum viðfangi er samstarv við lærugreinir sum m.a. søgu, landafrøði og átrúnað ein møguleiki.
Eisini skal miðast ímóti, at næmingurin fær eina fatan av, at hann bæði verður ávirkaður av samfelagnum, men eisini kann ávirka samfelagið. Hetta merkir m.a., at næmingurin fær eina holla fatan av fólkaræðisligum virðum og mannagongdum, eins og næmingurin eigur at skilja, at ymisk menniskju, eins og ymiskir næmingar, kunnu síggja og skilja somu viðurskifti sera ymiskt, og at til ber at fáa breiðari felags innlit gjøgnum fakliga samtalu. Næmingurin eigur at gerast greiður um, at einstaklingar og felagsskapir mynda samfelagið, og at størri skipanir og mynstur eisini ávirka, hvussu hesi virka saman. Somuleiðis eigur næmingurin at fáa innlit í tey standandi stríðsmál og ósemjur, sum eru í samfelagnum, men eisini, at samfelagið er ein felagsskapur við semjum og samanhaldi.
Hóast temuni eru sett greitt upp, ber tó væl til at tillaga tey, eins og til ber at samantvinna temu við onnur temu ella við ískoytisøki. Tó er týðandi, at øll temu í síðsta enda verða nøkulunda javnt vigað, so at ávís fakøki ikki detta niðurímillum.
Fakligu førleikarnir skulu ikki gjøgnumgangast í sambandi við hvørt einasta tema, men týðandi er, at allir fakligu førleikarnir verða vandir í hvørjum skúlaári soleiðis, at næmingarnir fáa høvi at endurtaka og tillaga førleikarnar og seta teir í samband við onnur evni. Sum dømi eiga næmingar á øllum floksstigum at gera samrøður og spurnakanningar. Tá ber til at krevja meiri av næmingunum tað síðsta árið. Millum annað eigur at verða miðað ímóti, at næmingarnir kenna seg tryggar at leggja síni úrslit og meiningar fram fyri øðrum næmingum. Tí eigur at vera møguligt hjá næmingum at koma við fakligum viðmerkingum og egnum meiningum. Lærarin eigur saman við næmingunum at menna eina undrandi, forvitna og skapandi floksmentan, har tað er loyvt at hugsa fjølbroytt heldur enn at avmarka seg til ávísar arbeiðshættir. Best er, um næmingarnir fáa høvi at menna sína egnu vitan við støði í síni undran, og her eigur lærarin eisini at stuðla og vegleiða næmingunum í at arbeiða sjálvstøðugt, bæði tá talan er um at gera kanningar, savna dátur og tá framløgur verða fyrireikaðar.
Samfelagsfrøði er ein lærugrein, sum vendir sær úteftir. Næmingarnir eiga at sleppa út í samfelagið at gera kanningar og eygleiðingar. Eisini skal bera til at skipa fyri útferðum, og mælt verður til at nýta tíðina, sum er sett av til ískoytisøkini til hetta endamál. Hóskiligt er at undirvísa umleið ein fimtapart av tíðini uttan fyri skúlagátt. Tó ber eisini til at arbeiða meiri verkætlanarkent í skúlanum ístaðin. Eisini ber til at arbeiða við tvørfakligum ískoytisøkjum í samstarvi við aðrar lærugreinar t.d. við at skipa fyri heildagsútferðum til t.d. fyritøkur, politiskar stovnar, áhugamálsfelagsskapir o.tíl. Hetta kann eisini síggjast sum ein liður í at menna møguleikarnar hjá næminginum sjálvum at vinna sær ávirkan í samfelagnum.
Ongar innlatingar eru í samfelagsfrøði, men næmingarnir eiga at arbeiða við ymiskum venjingum í skúlanum. Slíkar venjingar kunnu bæði gerast hvør sær ella í bólkum. Hesar eiga í stóran mun at verða lagdar fram fyri øðrum næmingum, soleiðis at øll kunnu læra av hvør øðrum, eins og munnlig framløga í sær sjálvum er ein týðandi fakligur førleiki. Hóast til ber at gera førleikavenjingar á pappíri, eiga næmingarnir eisini at læra at nýta telduforrit at seta upp tøl, myndlarl o.tíl. Týðandi er eisini, at næmingarnir ikki fáa alt tilfar frá læraranum, men eisini sleppa at leita fram tilfar sjálvir m.a. á internetinum ella á skúlabókasavninum. At skjalfesta og vísa á keldur er ein sjálvsagdur táttur, sum næmingarnir eiga at skilja í mun til ta vitan, teir útvega sær. Eisini eigur at vera tosað um keldukritikk í mun til tilfarið, næmingarnir finna.
Í tann mun skúlin ella einstaki lærarin metir tað vera hóskiligt ber eisini til at geva næminginum heimaarbeiði. Tó má heimaarbeiðið altíð vera knýtt at einum endamáli, ið verður gjørt næminginum greitt, tá hann fær arbeiði fyri at gera heima.
Samstarv
Lærugreinin er partur av yvirskipaða kravinum um samstarv millum tvær ella fleiri lærugreinir. Hóast skrivligar innlatingar ikki eru partur av samfelagsfrøði ber til at samstarva við aðrar lærugreinar um skrivligar uppgávur ella verkætlanir t.d. við føroyskt, søgu ella støddfrøði. Eisini kann slíkt tvørfakligt samstarv vera við til at menna skapandi evni og KT-førleikar.
Tvørfakligt samstarv kann vera meira ella minni bindandi, frá fullkomnari samkoyring millum lærugreinar við felags tímum og felags tvørfakligum verkætlanum, til bert at fevna um avtalur millum lærarar um at fylgjast í lesnaði (lesa parallelt), t.e. at taka upp somu evni í fleiri lærugreinum samstundis, og soleiðis geva næmingunum fleiri ymiskar tilgongdir til sama spurning.
Tvær høvuðsgrundgevingar eru fyri tvørfakligum samstarvi: 1) ein almenn, ið snýr seg um førleikarnar, næmingurin skal ogna sær og bjóða fram á arbeiðsmarknaðinum, og 2) ein námsfrøðilig, ið snýr seg um skiftandi arbeiðshættir og at geva næminginum innlit í tvørfakligar samanhangir.
Tvørfakligt samstarv skal hjálpa næminginum at síggja lærugreinirnar sum partar av størri heild, og tað letur samstundis upp fyri øðrum og víðari sjónarmiðum. Harumframt eru evnini at samstarva og síggja samanhangir avgerandi, tá ið næmingurin fer undir víðari lestur ella út á arbeiðsmarknaðin.
Stigvøkstur
Hóast førleikamálini fyri samfelagsfrøði eru ásett fyri, hvat næmingurin megnar eftir loknan 9. flokk og harvið ikki eru skipað í ávegismál fyri hvørt skúlaár sær, eigur undirvísingin at verða fyriskipað, so at torleikastigið økist gjøgnum tey trý árini. Hóast arbeitt verður á fleiri taksonomiskum stigum gjøgnum øll árini, kann hetta gerast á ymiskum torleikastigum. Verður hugt eftir fakligum førleikunum í hesi námsætlan sæst, at til ber at menna førleikar bæði á grundleggjandi og framhaldandi stigi. Við at endurtaka fakligu førleikarnar, verða førleikarnir bæði neyvari, fjølbroyttari og meira nýskapandi. Serligur dentur verður lagdur á at menna sjálvstøðuga arbeiðslagið hjá næminginum.
Tað er ein sannroynd, at allir næmingar ikki hava somu fortreytir, og tískil er neyðugt, at lærarin loyvir, at venjingar kunnu loysast á ymiskum stigum, tó at dugnaligastu næmingarnir altíð mugu hava møguleika at røkka einari fullfíggjaðari førleikamenning, ið vil geva besta støðumetið ella próvmetið. Næmingurin skal gerast tilvitaður um tey krøv, ið sett verða, so hann kann seta sær mál, umhugsa og leggja til rættis sína egnu menning. Næmingurin skal greitt fáa at vita, hvussu hann verður eftirmettur, og hvat metingarstøðið er.
Næmingurin eigur at gerast tilvitaður um, hvat tað at læra í grundini er. Eisini eigur næmingurin at gerast tilvitaður um ymiskar læringarhættir, og hvat endamálið við læringini er. Undirvísingin skal sostatt ikki bert savna seg um tað, sum lært verður, men eisini um, hvussu lært verður. Umráðandi er, at hugtakið læring verður lýst og viðgjørt í flokkinum, so næmingurin gerst tilvitaður um sína egnu læring. Næmingurin verður regluliga gjørdur varugur við týdningin av førleikamálunum, og hvussu hann kann røkka málunum.
Arbeiðshættir
Góð undirvísing er fjølbroytt og mennir næmingin á ymiskan hátt. Arbeiðshættir taka støði í fakligu førleikunum og kunnu m.a. fevna um lærarafyrilestur, einstaklingsvenjingar, næmingaframløgur, kjak í flokkinum, bólkaarbeiði, rolluspøl, fakliga lesing, verkætlanir og at kanna og leita sær vitan. Hevur lærarin tøkniligan førleika til tað, ber eisini til at arbeiða við heimasíðum, umframt við ljóð- ella kykmyndatilfari (audio/video). Miðast skal ímóti, at næmingarnir bæði læra at arbeiða við tekstasløgum og við taltilfari. Kvalitativir og kvantitativir arbeiðshættir eiga at vigast rímiliga javnt.
Sum nevnt, eru ongar skrivligar innlatingar. Kortini verður nógv ymiskt tilfar framleitt í undirvísingini, og eigur lærarin at síggja til, at tilfarið verður goymt á ein slíkan hátt, at tað lættliga kann fáast til vega aftur seinni. Hetta kann gerast gjøgnum talgildar mappuskipanir, men kann eisini leggjast í fysiskar mappur. Hesin mátin at brúka skjalamappu kann bæði nýtast til seinni verkætlanir ella próvtøkur, men er eisini ein liður í venjingini hjá næminginum at menna seg fakliga.
Endamálið við teimum ymisku arbeiðsháttunum er fyrst og fremst at menna fakligu førleikarnar og harvið ogna sær vitan um kjarnaøki og ískoytisøki, samstundis sum næmingarnir gerast tilvitaðir um sína egnu læring.
Av tí at samfelagsfrøði er ein tíðarbær lærugrein, eigur dentur at verða lagdur á hendingar, sum eru uppi í tíðini, ið m.a. kunnu taka støði í upplivingum hjá næmingunum ella fjølmiðlafrásøgn. Tí skulu hendingar, sum eru uppi í tíðini, knýtast at ástøðiligum hugtøkum og myndlum. Flestu mál kunnu síggjast úr ymiskum sjónarhornum, og harvið kunnu ymisk hugtøk og myndlar knýtast at hendingunum. Tað er sera avgerandi, at næmingarnir ikki bert síggja samfelagsliga veruleikan úr sínum egna sjónarhorni, men gjøgnum hugtøk fáa innlit í viðurskifti, teir annars ikki høvdu fingið.
Eisini hevur tað týdning, at mál ikki einans verða umrødd og viðgjørd sundurskild, men verða sett í ein størri samanhang og knýtt at teimum rákum, sum eru. Flestu samfelagsligar hendingar eru ikki stakhendingar, men ein liður í eini longri søguligari gongd. Næmingarnir eiga at skilja, at ein hending ikki bert er ein endalig støða, men ein liður í eini broyting. Úr einum fólkaræðisligum sjónarmiði eigur næmingurin sostatt at skilja, at núverandi samfelagsstøða er eitt úslit av fortíðar gerðum og avgerðum, og at næmingurin í framtíðini sjálvur kann vera við til at ávirka, hvar rákið fer. Samfelagsfrøði er tó ikki søga, og tað snýr seg tí ikki um at samanseta langar søgugongdir, men heldur um at knýta verandi støði til myndlar, ið sýna ymisk samfelagslig menningarstøði.
Lívlong læring
Umráðandi er, at næmingurin gerst tilvitaður um samfelagsliga og persónliga týdningin av tí menniskjaliga og samfelagsliga tilfeingi, útbúgving er. Tí verða næmingarnir eggjaðir til at umhugsa sína egnu framtíð og seta sær persónlig mál, har lærarin leggur lag á og skapar umstøður, sum stimbra hugin til at læra nýtt alt lívið.


text:
Føroya Fornminnissavn skrásetir, kannar og hevur eftirlit við jarðføstum fornminnum.
Stovnurin fyrireikar og stendur fyri, tá ið toftir og forn búpláss og søgulig lendi verða grivin út.
Stovnurin er eisini fakligur myndugleiki í sambandi við fornlutir í havinum.
Stovnurin savnar, skrásetir og sýnir fram fram fornlutir og lutir úr nýggjari tíð, sum lýsa livihátt, starvslíkindi og mentan føroyinga til ymsar tíðir ella eru knýttir til søguligar hendingar.
Lærugrein: Søga og samtíð
Kjarnaøki: Tulkan og miðlan


text:
Navnið Klípið er tikið úr grótlaðing. Bøgarðarnir, sum enn síggjast víða um í Føroyum, eru eitt tað vakrasta minnið, vit hava um forfedrar okkara. At hugsa sær tað arbeiði og tað nærlagnið, sum varð lagt í hesi bygningsverk. Stórir klettar, steinar og so klípi. Klípi eru smáir steinar, sum verða brúktir til at styðja størri steinar og fylla tey hol, sum altíð mega vera í laðingini, klípi kunnu vera stór ella smá. Soleiðis eru hesi mállæruklípi ætlað at fylla tey hol, sum eru í tí málsliga vitanini hjá næmingunum,
Bókin fylgir gjølla "Lær teg enskt" eftir Ásu Hátun og Unu Poulsen, so at tað ber til at sláa upp í báðum, um ein kannar ávíst fyribrigdi.
Í mong ár hava vit brúkt ymsar danskar og onkra hendinga enska mállæru, og síðani bókin "Lær teg enskt" kom, hevur hon eisini verið nýtt. Men saknur er í venjingum, sum hoyra til mállærufyribrigdini.
Nógvar av uppgávunum kunna lættliga svarast, um tú hevur mállæruna við síðuna av, so ber til at skifta ímillum og kanna, um tú gert rætt so hvørt.
Forlagið Ungu Færoyar geva út. Á heimasíðuni www.unguforoyar.com ber til at lesa um aðrar áhugaverdar útgávur hjá forlagnum, og viðhvørt eru sertilboð til skúlar og skúlafólk.
Lær teg enskt er ætlað undirvísingini í framhaldsdeild fólkaskúlans, miðnámskúlum og hægri skúlum, men hon er ...


text:
19. desember í fjør fór turkiski fotografurin, Burhan Ozbilici, á tíðindafund á listasavni í Ankara.
Hann var á veg til hús, og tí var tað av tilvild, at hann steðgaði har.
Tað vísti seg, at júst hesin tíðindafundurin varð sera dramatiskur.
Russiski sendimaðurin í Turkalandi, sum helt røðu, bleiv skotin til deyðis.
Ozbilici tók mynd av drápsmanninum og dripna sendiharranum, og henda myndin er vald at vera ársins pressumynd, World Press Photo of the Year.
Hetta er ein týðandi mynd, sum skal vísast alment, heldur Bárður Eklund.
Leinkið til myndina sæst her


text:
Teir eru argandi og fevnandi. Prikandi og skemtandi. Og fram um alt teljast teir millum stóru føroysku hittbólkarnar í nýggjari tíð.
Páll Finnur Páll tók síni fyrstu fet um aldarsskiftið, og síðani 2003 hava teir givið fimm útgávur út. Ikki minst tríboksin frá 2009 gav bólkinum veruligt hetjustatus á føroyska tónleikapallinum.
Sangirnar hjá bólkinum munnu mong kenna rættiliga væl. Sangir sum Forelskaður sjónleikari, Herbergið, Eg fari mín egna veg, Grannin, Mín russiski vinur og fleiri.
Páll Finnur Páll hevur øll árini havt eina styrki í at framføra teirra sangir live. Teir hava dugað serstakliga væl við smærri og størri áhoyrarafjøldum, og í august verða teir viðaftur, tá ið Summar Festivalurin verður hildin.


text:
Les í kulum umhvørvi!
Freistin at søkja um at lesa føroyskt er flutt til hósdagin 10. juli. Kom og vita um tú veitst alt ella um tú kanst fáa meira at vita um føroyskt.
Tak umsóknarblaðið niður her
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Føroyar hava í dag vunnið talvkappingina fyri smátjóðir í Evropa suðuri í Andorra.
Avgerandi dystin í kappingini – finaluna móti vertslandinum – vunnu Føroyar í síðsta umfari í dag 2½-1½. Rógvi Egilstoft Nielsen gjørdist føroyskur sigursharri við svarta fólkinum á triðja borði. Á hinum borðunum endaði javnt.
Fyrst var liðugt á fyrsta borði. Har samdust stórmeistararnir um remis í javnari støðu. Helgi er ovari á styrkilistanum enn fyrrverandi spanski meistarin Oscar De La Riva, sum í fleiri ár hevur virkað sum leikandi venjari hjá landsliðnum í Andorra, men støðan var rættiliga jøvn. Helgi hevur mestur sæð, at Rógvi hevði greiðan fyrimun á triðja borði, og at hinir tóktust at hava tamarhald á støðunum, og hevur so ikki lagt í at leggja ov nógv fyri við tí svarta fólkinum.
Rógvi hevði eitt lívligt talv móti Aloma Vidal, sum hevði fult stigatal fyri seinasta umfar, og sum hevur heili hundrað ratingstig fleiri enn Rógvi. Teir telvaðu Frúgvaindiskt, Vidal valdi við hvíta fólkinum eitt álopssinað frábrigdi, í tíggjunda leiki kundi hann helst tryggjað sær góða støðu, men fann ikki besta framhaldið. Nú fekk Rógvi høvdið fyri seg, og dusaði sær sum fiskurin í havinum í taktiskt løddu støðuni, sum kom upp á borðinum. Rógvi var kringur og vann í stórum stíli.
Nú var John knappur og beyð remis. Støðan á 4. borði var ógvuliga jøvn, og hjá Raul Garcia við svørtum móti mótstøðumanni við væl hægri styrkitali, tóktist uppgávan at vinna mestsum vónleys. Kroystur av tíðartroti tók hann av um teir fjøruti leikirnar. Nú høvdu Føroyar tvey stig, og dysturin var vunnin.
Á øðrum borði kýtti stórmeistarin David Norwood seg at vinna, men Høgni var hvørki at høgga ella stinga í, og endin var, at drúgvasta talvið í dystinum endaði javnt.
Triði føroyski sigurin
Hetta var fimta Small Nations kappingin í talvi fyri landslið í Evropa. Føroyar hava nú vunnið hana tríggjar ferðir. Hinar ferðirnar hevur Luksemburg vunnið.
Hesaferð høvdu vit okkara bestu manning. Helgi, Høgni og John hava verið ógvuliga tryggir og sannførandi. Allir hava sama úrslit; seks vunnin og trý jøvn. Einki tapt. Rógvi kom ruddiliga afturíaftur í dag við flottum og avgerandi sigri. Silas var við sum obligatoriski unglingin og fekk í alt trý stig í fimm dystum. Tað man vera góðkent avrik.
Føroyska talvlandsliðið kemur nú heim aftur av aðru kappingini seinastu vikurnar. Frammanundan vóru teir við í stóru EM-kappingini á Kreta.
Stórmeistarin Helgi Dam Ziska var ósigraður á fyrsta borði bæði í EM á Kreta og nú aftur í mini-EM í Andorra. Tað talar fyri seg, og er vitnisburður um hvat týdning hann hevur fyri føroyska landsliðið.
Endaliga støðan í EM-kappingini fyri smátjóðir í Andorra gjørdist henda:
1. Føroyar 17 stig
2. Monaco 15
3. Andorra 14
4. Kýpros 12
5. Luksemburg 11
6. Liktinstein 7
7. Malta 6
8. Guernsey 3
9. San Marino 3
10. Jersey 1
Føroyar vunnu átta dystir og telvaðu ein javnan. Tvey stig fáast fyri vunnan dyst, eitt fyri javnleik og einki fyri taptan dyst. Andorra vann fyrstu sjey dystirnar, men tapti báðar teir seinastu, í gjár fyri Monaco og í dag fyri Føroyum, og endaði tí eisini aftanfyri Monaco.
Til stuttleikar kann nevnast, at støðan í oddanum hevði verið hin sama, um gamla skipanin við borðstigum hevði talt fyrst. Føroyar fingu 27 borðstig, Monaco 25½ og Andorra 25.
Ósigraðir
Úrslitini hjá Føroyum í Andorra vóru hesi:
Føroyar-Luksemburg 2-2
Føroyar-San Marino 4-0
Føroyar-Guernsey 3½-½
Føroyar-Liktinstein 3½-½
Føroyar-Jersey 2½-1½
Føroyar-Monaco 2½-1½
Føroyar-Malta 3-1
Føroyar-Kýpros 3½-½
Føroyar-Andorra 2½-1½
Úrtøkan hjá føroysku telvarunum var henda:
1. Helgi Dam Ziska 6½/8
2. Høgni Egilstoft Nielsen 6½/8
3. Rógvi Egilstoft Nielsen 4½/7
4. John Rødgård 6½/8
5. Silas Eyðsteinsson 3/5
EM-kappingin millum smátjóðir í Evropa í talvi verður aftur um tvey ár.


text:
Fiskivinnunýskipanin - best við breiðari politiskari semju
Fiskivinnupolitikkur -
Politiska skipanin í Føroyum skal nú standa sína roynd. Verður ongin nýskipan av fiskivinnuni, er vinnan hildin uppi við tosi í 10 ár og harafturat vísir politiska skipanin í verki, at henda ikki er før fyri at arbeiða við nýskipanum, sum framtíðartryggja okkara samfelag, og ger tað kappingarført í mun til onnur framkomin lond. At útseta fiskivinnunýskipanina er undanførsla og eitt tekin um veikleika
Breið politisk semja neyðug
Sambandsflokkurin eigur nú at vísa samfelagsábyrgd og gerast ein seriøsur viðspælari í sambandi við fiskivinnunýskipanina.
Hetta málið er alt ov álvarsligt til at gerast ein partapolitisk kastibløka og verða brúkt av ávísum samgongulimum til at trýsta og hótta við til at fáa onnur mál ígjøgnum.
Tað er ov lætt og ov bíligt bara at seta seg aftur á og hugsa um egin flokspolitisk og persónlig áhugamál.
Í løtuni vísir samgongan sera vánaligt arbeiðslag og fyri okkum, sum standa á síðulinjuni og eygleiða, so valdar snøgt sagt kaos. Tí má samgongan taka seg saman og lúka út úr politisku prosjektunum og velja tey politisku prosjekt, sum eru mest virðisskapandi og tryggja okkara fíggjarliga haldføri.
Eitt nú, vildi tað verið skilagott at parkera fólkaatkvøðuna um nýggja stjórnarskipan (eitt politiskt balladumál, sum alt ov nógv burturspilt orka og tíð fer til).
Sambandsflokkurin sat í landsins leiðslu í umleið 8 ár saman við Fólkaflokkinum og nógv gott kom burturúr, sum fruktirnar siggjast av ídag, men vit mugu eisini taka í egnan barm og viðurkenna, at tíverri kom onki burturúr fiskivinnunýskipanini, sum eisini tá stóð í samgonguskjalinum. Nú er Sambandsflokkurin í andstøðu og hevur tí ein annan leiklut, men við floksins uppleggi til eina fiskivinnunýskipan eigur ein breið semja at fáast í lag.
Kemur Sambandsflokkurin møguliga aftur í samgongu við Fólkaflokkinum er heilt vist, at ongar broytingar verða framdar komandi árini á fiskivinnuøkinum. Tað kann Sambandsflokkurin jú ikki liva við sambært egnað uppskotinum um fiskivinnunýskipan, sum greitt vísir, at tørvur er á broytingum og tillagingum.
Men uttan mun til samgongu ella andstøðu, so er Løgtingið og løgtingslimir valdir at leiða og stýra sama landið og somu fiskivinnu, og fremja bestu loysnir fyri bæði vinnulív, land og fólk.
Uppskotini líkjast - ein semja eigur at finnast
Í november 2016 lanseraði Sambandsflokkurin sítt egnað uppskot um eina nýskipan av fiskivinnuni og síðan vórðu samráðingar við samgonguna við grundarlagið i hesum uppskoti. Alment hevur verið frammi, at í semjuuppskotinum fekk Sambandsflokkurin ígjøgnum umleið 95% av sínum ynskjum og krøvum - hetta semjuuppskot fyrilá í mars 2017. Um hetta er satt, so má orsøkin til úrslitaleysu samráðingarnar verða, at tey írestandi 5% vóru so avgerandi fyri Sambandsflokkin (ella samgonguna), at ikki bar á mál tá við samráðingunum.
Hvat skilti partarnar?
Ein semja snýr seg um eina vinn-vinn støðu og ikki, at bara annar parturin fer avstað við øllum sínum ynskjum og fyrimunum.
Sambandsflokkurin fekk 6.046 atkvøður til seinasta løgtingsval og er ein av størstu flokkunum, sum tí eigur at traðka í karakter og vísa ábyrgd í hesum málinum. Tað er lætt bara at siga nei uttan at hava nakað sjálvur at bjóða uppá, men hesin politiski nei-atburðurin hevur eisini eina avleiðing og við hvørt eina katastrofala avleiðing uppá longri sikt.
Eg havi lisið uppskotið hjá Sambandsflokkinum um eina fiskivinnunýskipan og eisini fyriliggjandi uppskot hjá samgonguni og líkjast tey á fleiri økjum. Eitt nú líkjast endamálsorðingarnar og allýsingar í lógaruppskotinum. Eisini líkist lívfrøðiligi parturin og semja er um týdningin av góðari stovnsrøkt, umframt at báðir partar halda tað vera skilagott sum framkomin fiskivinnutjóð at byggja nýtt Havrannsóknarskip.
Sambandsflokkurin leggur upp til eina kvotuskipan og tað ger eisini samgongan, við undantøkum fyri smábátar (serskipan við fiskidøgum o.a.). Upplýsast kann, at umleið 95% av heildarveiðini ella allari veiði hjá Føroyum longu er regulerað og stýrd við kvotum.
Semja er um 8 ára gildistíð fyri verandi veiðiloyvi, grundað á søgulig rættindi o.a.
Partarnir ynskja báðir umsitingarætlanir og ásettar veiðireglur fyri botnfiskasløgini undir Føroyum.
Semja er um, at alt skal til lands, hóast eg meti, at hetta má gerast yvir ávíst tíðarskeið fyri at tillaga móttøku og eisini tryggja optimalu virðisskapanina hjá skipum og manningum.
Semja er eisini um at halda fram við tilfeingisgjøldum á veiðuna.
Semja er harafturat um antitrustreglurnar, sum nú eru hækkaðar í fyriliggjandi uppskoti frá samgonguni - hetta til fyrimuns fyri verandi aktørar í vinnuni.
Ósemjurnar eiga at kunna loysast
Hvar eru ósemjurnar?
Í táverandi semju millum Sambandsflokkin og samgonguna søgdu báðir partar seg vilja ella kunna góðtaka eina leypandi uppboðssølu, talan var um eini 15-20% umframt at bjóða nýggj rættindi út. Ósemjan snýr seg mær vitandi um nøkur fá prosent til ella frá.
Sjálvt Fólkaflokkurin hevur verið at tosa við um ein minni part á uppboðssølu og hevur eisini alment nevnt eitt tal uppá 10%.
Í løtuni verður ein partur av pelagisku veiðini og barensthavsrættindum longu seldur á uppboði.
Ein annar partur er ósemjan um útlendskan ognarskap í fiskiførum. Hesin parturin er bæði avgerandi og ikki. Tá vit í forvegin krevja tilfeingisgjald frá veiðu, so hevur útlendskur ognarskapur ikki sama týdning, sum uttan tilfeingisgjald. Tað, sum talar fyri er møguleikin fyri at tilføra kapital til íløgur o.a. og tilføra vitan og førleikar frá útlendskum íleggjarum.
Heldur enn at útiloka útlendska kapitalin, er neyðugt at gera greiðar lógarásetingar fyri landing og virðisøking av tilfeinginum og tryggja marknaðaratgond, sum gevur optimalar møguleikar fyri virðisøking her á landið.
Ein fiskivinnunýskipan stendur og fellur ikki við útlendskum ognarskapi í mun til øll hini góðu tingini, sum kunnu setast í verk.
Farið í arbeiðsklæðini
Verður nýskipanin og tess broytingar ikki settar í verk 1. januar 2018, so er tað aftur vinnan, sum verður tikin til gýsla av politisku skipanini í nógv ár framyvir og kemur ivaleyst at standa sum tapari - saman við politisku skipanini.
Tit politikarar eru valdir av fólkinum at leiða og stýra hesum landinum og tí forvænta Føroya fólk, at tit taka neyðugu avgerðirnar og handla.
Farið tit tí í samgonguni og Sambandsflokkurin í arbeiðsklæðini og haldi fram við at samráðast til ein semja fyriliggur - alt annað er ábyrgdarleyst.
Stuttíðar lappaloysnir føra ikki til nakað, og ein semja við 1 ella 2 mandatum tilyvirs, endar við broytingum í einari komandi samgongu, meðan ein breið politisk semja um fiskivinnunýskipanina vildi gjørt, at hon helt framyvir.
Tað, sum skal til frá øllum pørtum er at vísa samfelagsábyrgd, vilja og ein konstruktivan innsats.
Johan Dahl
RN


text:
Inntøkur av havnarlagi
Tað verður mangan sagt, at vit brúka alt ov nógvan pening til kajir og grót til havnarløg í okkara kommununu.
Til tað vil eg siga, at stórt sæð alt virksemi, ið gongur fyri seg á havnarlagnum í Fuglafirði stendur á planeraðum gróti úti í sjónum. T.v.s. at grót er fingið til vega og lagt út á sjógv, fyri at virkir og havnir kunnu byggjast.
Tey 12 árini, eg havi sitið í býraðnum, hevur havnarlagið – (tá er skattur av lønum hjá øllum teimum, ið virka har og gjalda skatt í Fuglafjarðar kommunu ikki íroknaður) – í meðal pr. ár givið uml. 12 mill. kr. beinleiðis aftur í kommunukassan í form av ymiskum avgjøldum so sum havnargjaldi, brúgvargjaldi, vørugjaldi og ikki minst partafelagsskatti – og svarar hetta til eitt skattaprosent uppá uml. 6. Also hava vit í hesi 12 ár samlað fingið í beinleiðis inntøku av havnarlagnum knappar 150 mill. kr, ið m.a. eru við til at fíggja rakstur av kommununi og íløgur so sum bygging av barnagarði, skúla, eldrasambýli, keyp av Mentanarhúsi o.s.fr.
Hetta er jú greið tala, og út frá hesum sæst týðuliga, at tað so avgjørt er skilagott og alneyðugt at geva vinnuni góðar karmar at arbeiða undir. Eg fari eisini – um eg verði valdur – í komandi býráðssetu, at kempa fyri, at vinnan hevur tað gott í okkara kommunu. Hetta er sanniliga ein av stóru faktorunum til at skapa vøkstur og harvið trivnað.
Eyðun á Lakjuni, valevni á lista B


text:
Við í flogfarinum frá Barcelona í dag var føroyska kórið, Tarira, sum kemur heim frá altjóða kórkapping í Lloret de Mar. Tarira tók lut í trimum kappingum og vann gull í øllum kappingunum.
Sum skilst á kórlimum var tað serliga teirra sangur á katalanskum, sum varð avhildin og ein upptøka á mobiltelefon avdúkar hvat tað er, sum hevur imponerað og rørt altjóða dómararnar á kórfestivalinum ”7th International Choir Festival and Competition, Canço Mediterrània”. Tí bæði klangur og huglag stendur heilt ómetaliga sterkt í hesi upptøkuni.
Tarira varð sett á stovn fyri fimtan árum síðani. Sunleif Rasmussen var kórleiðari tey fyrstu nógvu árini, Kári Bæk var leiðari eitt tíðarskeið og nú er Jóhannes Andreasen kórleiðari hjá kórinum, sum telur markantar sangarar við drúgvum og góðum royndum innan kórtónleikin. Eru teir nevndir, eru teir kendir í kórhøpi: Sopran: Berghild Poulsen, Joanna Johansen, Eyðbjørg Hansen, Urd Johannesen, Kristin Bæk, og Arina Bischoff. Alt: Elsba Samuelsen, Gunnvør Poulsen, Magna Jógvansdóttir og Píl Reinert. Tenor: Peter Niclasen, Hans Debess, Hanus Iversen, Óli Heri Joensen og David Christiansen. Bass: Andrias Petersen, Høgni Debess, Janus Poulsen, Mikael Johan Heinesen og Suni Danielsen. Teimum øllum verður ynskt hjartaliga til lukku.


text:
Meðan vit bíða eftir dómadegi
Vit eru mong, ið bara fáa tíðindi frá loftbornu miðlunum, alnótini og KvF, og sum als onki skil hava fyri fiskivinnuni, hóast vit eru uppvaksin millum útróðramenn, skipsmenn og fiskafólk, og kanska enntá verið einar tveir túrar til skips. Úr tí vit lesa og hoyra, noyðast vit at sanna, at spádómanir um útlitini í samband við nýggju fiskivinnuskipanina eru sera daprir. So daprir, at tað ljóðar eins og dómadagur er í nánd: Skip verða løgd, virkir stongd og bygdir avoyddar. Alt í alt, lítið hugalig útlit.
Á Skarvanesi plagdu tey at siga: ”Man kann onki siga, tá man onki veit!”, sum helst var ein hóvligur háttur at siga: Um tú ikki veitst hvat tú tosar um, halt so kjaft!
Men ivandi, óvitandi og spyrjandi sálir kunnu onkuntíð vera sum lýsi á brotasjógv, og slætta froðuna so frægt, at til ber at tosa saman. Tí tað, sum fyri okkum óvitandi og uttanífráskoðandi, tykist at vera trupuleikin í føroyska orðaskiftinum, tað er, at allir partar eru sannførdir um, at teirra meining er tann einasta meining nøkur meining er í; at allir bólkar eru sannførdir um at teir, og ongin annar, hevur fyngið lykilin til allan sannleikan! Og soleiðis endar øll samtala og allar royndir til semju. Og soleiðis støðgar eisini øll demokratisk siðvenja, sum er tað at lurta, hugsa og at tosa saman. Eg havi áður nevnt hettar, at eg dugi illa at ímyna mær, at ein føroysk stjórn, við vilja, fer at skapa eina fiskivinnunýskipan, ið hevur til endamáls at beina fyri føroysku fiskivinnuni, at oyða virkir og bygdir, og so framvegis.
Hetta sigi eg, samstundis sum eg veit, at tað er mong erkadømi um, at politikarar við tí besta í hygggju, av ideologiskum orsøkum, hava beint fyri londum og blómandi búskapum, t.d. milliónirnar, ið doyðu undir landbúnaðar- og vinnuroyndunum hjá Mao og mongu fiaskofyritøkurnar hjá mongum afkrikanskum frælsishetjum. Man kann onki siga, tá man onki veit.
Kanska hevur sitandi samgonga til endamáls at beina fyri føroyska fiskivinnuídnaðinum – at legja skipini, stongja virkini og oyða bygdir! Hvør veit? Sjálvur dugi eg illa at ímynda mær, at ein stjórn/samgonga, har um ikki annað, minst ein av limunum er hampuliga normalur, kundi funnið uppá slíkt? Í mínum naiviteti velji eg at trúgva, at samgongan eisini hevur okkurt gott í hyggju, hóast tað mangan er langt frá skriviborði til veruleika, og skúlabøkur ikki altíð kunnu nýtast bókstavliga á skipsdekki ella í vinnufyritøkum.
Føroya søga er nú eisini eitt erkadømi um afturhald og daprar spádómar. Fríhandilin skuldu gera enda á Føroyum. Føroyskt sum skúlamál var næstan sum verdens undergang. Tá ognarleys kundu fáa høvi til at dýrka traðir av kongsjørðini, helvtina av árinum, kundi eisini tað gerast endin á føroysku bóndastættini. Tá trolaramenn kravdu at sleppa at ganga seks og seks, heldur enn at arbeiða seg til deyðis, skuldu tað eisini blíva endin á trolaravinnuni. O.s.fr.
Kanska, kanska, so verður dómadagur ikki so ræðuligur, sum vinnan og virkisfeløg spáa? Vónandi, vónandi ikki! Men, eitt hava allar royndir víst, og tað er, at tað ber ikki til at seta eina stórbroyting í verk eftir fjúrtan døgum – ein stórbroyting sum fiskivinnunýskipanini helst er, skal hava í minsta lagið 12 mánaðir til at setast í verk í, annars verður talan um skrumbul! So mikið skilja vit fávitsku, hóast alt, sjálvt um man onki skal siga tá man onki veit!
Bergur Jacobsen
Bergur Jacobsen er føddur og uppvaksin á Stongunum í Klaksvík. Útbúgvin prestur frá Chichester Theological College, University of Southampton. Hevur verið prestur á Sandi, við donsku Kirkjuna í London, i Ordrup og í Føroysku Kirkjuni í Keypmannahavn. Starvaðist í Útvarpinum í átta ár, og var landstýrismaður fyri Sjálvstýrisflokkin í tvey ár. Bergur hevur ongantíð sæð ein heilan fótbóltsdyst, men spælt í nógvum hornorkestrum. Bergur hevur eisini verið blaðstjóri á Norðlýsinum og á Tingakrossi eitt stutt skifti.
Sólfinn Hansen
Sólfinn Hansen er føddur í 1978 og starvast á Tekniska Skúla í Klaksvík. Hann er upprunaliga úr Klaksvík, nú búsitandi á Kambsdali. Hann er útbúgvin cand.mag. í føroyskum og søgu og B.S.Sc. í stjórnmálafrøði. Hevur síðani 2003 undirvíst á studentaskúla, HF, handilsskúla, tekniskum skúla og á Fróðskaparsetrinum. Sólfinn er limur í Málráðnum.
Bergur Jacobsen
Bergur Jacobsen er føddur og uppvaksin á Stongunum í Klaksvík. Útbúgvin prestur frá Chichester Theological College, University of Southampton. Hevur verið prestur á Sandi, við donsku Kirkjuna í London, i Ordrup og í Føroysku Kirkjuni í Keypmannahavn. Starvaðist í Útvarpinum í átta ár, og var landstýrismaður fyri Sjálvstýrisflokkin í tvey ár. Bergur hevur ongantíð sæð ein heilan fótbóltsdyst, men spælt í nógvum hornorkestrum. Bergur hevur eisini verið blaðstjóri á Norðlýsinum og á Tingakrossi eitt stutt skifti.


text:
• Smáeskjur frá tannkrem- og maisflykrupakkum o.s.fr.
• Pappeskjur
• Bylgjupapp
• Kartong
Hvar kann tað latast inn?
Privat: Í tann hvíta IRF posan. Stórar pappeskjur skulu á kommunalu endurnýtsluplássini.
Vinna og kommunur: Eftir avtalu við IRF
Minst til at:
Papp kann endurnýtast 7-10 ferðir, tó einans um tað er reitn. Papp við t.d. matleivdum kann ikki endurnýtast.
Hvar fer tað?
Pappið fer til Endurnýtsluna hjá IRF á Hagaleiti, har tað verður pressað saman og sent til fyritøkur uttanlands. Her verður tað gjørt til nýggjar pappírsvørur.


text:
IRF heintar spillolju og oljudálkað vatn og kann hendan tænasta bíleggjast her ella við at ringja til 414243 og velja “2”.
Spilloljuverkið tekur ímóti:
• Spillolju
• Oljudálkaðum vatni
• Tungoljuevju
• Kjølvatni
• Vatni frá tangareinsing
• Vatni frá oljuskiljarum
• Deksvatn frá oljuboring
• Umframt annað eftir tørvi
Set teg í samband við IRF. Vit hjálpa tær fegin!
Vilt tú vita meira?
Spilloljuverkið hevur altjóða ISO 14001:2015 góðkenda umhvørvisstýrisskipan umframt umhvørvisgóðkenning.
Spilloljuverkið tekur árliga ímóti áleið 4.300 m³ av spillolju og oljudálkaðum vatni. Spilloljuverkið reinsar spilloljuna og selur hana til endurnýtslu.


text:
Saksun
Í Saksun finna vit eina gamla bóndabygd við stórum markatali - 29 merkur - til tey 4 festini Svartá Fyri Niðan, Svartá Fyri Uttan, Á Kvíggjarhamri og Dúvugarðar. Harafturat er ein hálvmørk av ognarjørð. Hetta gevur grundarlag fyri munardyggum jarðarbrúki í lítlu bygdini, afturat øðrum arbeiði, sum er nærhendis.
Sjáldsama og stórbæra landslagið dregur nógv vitjandi til sín: Saksunardalur, ið er heilar 10 kilometrar langur, Saksunarvatn við sínum sílum og laksi, pollurin, umframt Dúvugarður, sum er varðveittur í sínum upprunaliga líki. Har búleikaðust fólk fram til 1940, men seinni eru húsini gjørd til eitt forvitnisligt savn, har vit kunnu síggja, hvussu karmarnir vóru á einum vanligum føroyskum garði í gamla bóndasamfelagnum.
Kirkja var í Saksun longu í miðøld, men hon var tikin niður samstundis sum trúbótin var í 16. øld. Hetta merkti, at bygdarfólkið í øldir gekk langa vegin til Tjørnuvíkar, tá tey fóru í kirkju. Í 1858 var kirkjan í Tjørnuvík tikin niður og í ein ávísan mun endurnýtt í Saksun, tó ikki rættiliga í sama líki. Eitt nú eru veggirnir úr gróti, og ikki av viði, sum upprunaliga kirkjan hevði. Tí er tað mest innandura, at leivdirnar av gomlu kirkjuna eru at finna aftur. Í Tjørnuvík varð kirkja ikki bygd aftur fyrr enn í 1937.
Ábyrgdarpersónur
Ábyrgdarpersónur fyri at savna saman staðarnøvn fyri bygdina Saksun er Jógvan Magnusson. Jógvan er føddur í 1957 og hevur búð í Saksun alt sítt lív. Jógvan er fyrrverandi bóndi á Dúvugørðum. Áhugin fyri staðarnøvnum kemst av at hann alt sítt lív hevur gingið á fjalli í øllum í Saksun. Og her sæð týdningin og virðið í at kenna staðarnøvnini. Jógvan byrjaði at skráseta nøvn í 2015.
Fyri at finna fram til staðarnøvnini og frágreiðingarnar, hevur Jógvan m.a. tosað við Magnus Joensen, Páll Svartá, Magnus Paula Dahl-Olsen, Gunnfríð Dahl-Olsen og Jákup Hansen. Eisini hevur listin hjá Christian Matras verið hentur.
Síðan við staðanøvnum eitur sunda.kort.fo. Legg til merkis, at síðan riggar ikki við internetexplorer browsara. Vit viðmæla at brúka google chrome.


text:
Skansabryggjan í leysum lofti
Málið um Skansabryggjuna hevur av sonnum fingið aðra vend, nú fram er komið, at í veruleikanum hevur politiski myndugleikin ikki góðkent hana endaliga.
Hvussu Heilsu- og Innlendismálaráðið ber seg at í góðkenningarmálum, er sjálvandi ein áhugaverdur spurningur, nú sagt verður, at góðkenningin var eitt mistak.
Men býráðið í Havn kann ikki taka sær av, hvussu umsitið verður í aðalráðum hjá landsstýrinum. Býráðið skal fyrst og fremst virka fyri røttum avgerðum í kommununi.
Veruleikin nú er, at samtyktin um Skansabryggjuna í býráðnum byggir á eina skandalurakta góðkenning, sum ikki var búgvin at verða send kommununi.
So mikið meira ivasamt er grundarlagið undir málinum, tá góðkenningin – frá einum einsamøllum fulltrúa – samstundis gekk ímóti væl grundaða frámælinum hjá fakligu býarskipanarnevndini.
Kann Tórshavnar kommuna umvegis Tórshavnar Havn brúka 465 milliónir krónur upp á eina útbygging undir hesum ivasomu umstøðunum?
Og kann ein sáttmáli um útbyggingina upp á 387 milliónir krónur fáa virknað á hesum skinklandi grundarlagnum?
Málið hevur lítlan og ongan legitimitet, og tí verður enn eina ferð mælt býráðnum til at útseta Skansabryggjuna til næsta býráð at taka støðu til.
Óvanligt hevur ikki verið at lata samtyktir ganga umaftur í hesi setuni, m.a. um Musikkskúlan fleiri ferðir, so tað ber eisini til í málinum um Skansabryggjuna.


text:
Tróndur Arge 02.01.2018 (17:15)
Útlendskur spælari til TB/FCS/Royn
TB/FCS/Royn hava gjørt avtalu við Isaac Shaze, sum er ganesiskur miðvallari úr Gana. Felagið upplýsur at spælarin seinatu trý árini hevur spælt við Øster í næstbestu deildini í Svøríki. Avtalan er galdandi fyri 2018.
Liðið verður nógv broytt í mun til farna kappingarár. Maurice Ross er nú venjari hjá Víkingi, meðan 46 ára gamli svenskarin, Glenn Ståhl, er nýggjur venjari. Umframt tað, so er danski miðverjin, Dennis Nielsen, komin til felagið saman útlendskum málverja.
Fleiri av lokalu lyklaspælarunum hava longt. So sum Búi Egilsson, Rógvi Joensen og Salmundur Bech, meðan spælarar sum Marius Berntzen, Mats Walberg og Jón Krosslá Poulsen (07 Vestur) ikki verða við komandi ár.
Landskappingin byrjar fyrst í mars mánaði.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Afturlatin uppboðssøla er rættvísast
Samanumtikið meti eg, at afturlatin uppboðssøla er ein rættvís skipan, har øll kappast á jøvnum føti. Harnæst verður keypið avgreitt eins fyri øll.
Høgni Hoydal, landsstýrismaður, heldur fast um sína ætlan at bjóða út fiskirættindi á afturlatnari uppboðssølu. Hann hevur svarað Bill Justinussen, løgtingsmanni, sum spurdi um afturlatnu uppboðssøluna.
Høgni Hoydal hevur ikki gjørt av enn, hvussu nógv rættindi verða seld á afturlatnari uppboðssølu.
Uppskotið um kunngerð hevur verið til hoyringar, men endalig niðurstøða er ikki løgd í málið. Fyribils niðurstøðan er millum annað bygd á royndirnar frá afturlatnu uppboðssølunum í 2016 og 2017.
Í afturlatnari uppboðssølu verður gjørligt at koma við fimm boðum. Keypari kann leggja eitt boð inn, sum fevnir um ein kiloprís til eina ásetta nøgd í kilo.
Hetta merkir, at til ber at tryggja sær eina ávísa nøgd. Hetta ber ikki til á opnari uppboðssølu, sigur Høgni Hoydal.
Kemur keypari við fimm boðum, hevur hvørt boðið ein kiloprís og eina nøgd í kilo. Hetta merkir, at keyparin kann bjóða høgan prís til ávísa kilonøgd og harnæst bjóða upp á størri nøgdir við lækkandi prísi.
Tilboðini verða raðfest við lækkandi eindarprísi, til øll útbjóðaða nøgdin er seld. Tilboðið, sum hevði lægsta eindarprísin av teimum tilboðum, sum komu upp í part, ásetir eindarprísin, sum øll skula rinda.
Hetta er marknaðarprísurin, har útboð og eftirspurningur javnviga, sigur Høgni Hoydal í svari sínum.
Hann sigur, at vanligt er at brúka afturlatna uppboðssølu, har kappingin er avmarkað, tí ein sterkur keypari kann bjóða veikari kappingarneytarnar út í eini opnari uppboðssølu.
Sí eisini


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Vælkomin á Café René
Tak niður
Í vár gjørdi sjónleikardeilidin í Losjuni í Gøtu av, at tey skuldu seta upp kenda skemtileikin 'Allo Allo!'. Skuldi hetta bera til, so máttu tey skaffa serligar hermannabúnar, og tey fingu samband við eina enska fyritøku 'Khaki Devil', sum leigar út hermannabúnar til sjónleikir, filmir o.a. um allan heimin. Tey levera alt, eisini flottu stivlarnar sum hoyra til.
Hoyr samrøðuna við leikara, pallsmiðir, formann og leikstjóra, har søgan um stivlarnar eisini verður søgd :)
Tosað verður við Súsonnnu Tórgarð, leikstjóra, Katrinu Eyðunsdóttir Hansen, leikara, Nikolaj Falck og Klæmint Isaksen, pallsmiðir og Eyðun Hansen, sum er formaður í felagnum Losjan Glottin.
Les meira á facebooksíðuni hjá Losjuni


text:
Tað myrku árstíðina er alneyðugt at hava lyktirnar á bilinum í lagi.
Vit eiga tí at fáa lyktirnar eftirkannaðar, bæði tað at allar perur lýsa, og at
høvuðslyktirnar eru rætt stillaðar. Í hesum sambandi er umráðandi at perurnar eru rætt ísettar.
Um ein pera í eini høvuðslykt er skeivt ísett, vil hetta gera at ljósið frá henni blindar, og harvið er til stóran ampa fyri aðra ferðslu.
Ein annar trupulleiki í ferðsluni eru bilar ið einans koyra við koyriljósum í myrkri, og sum ikki hava tendraði bakljós.
Hetta eru bilar av árgangi 2011 ella nýggjari. Um ein hevur ein slíkan bil, er umráðandi at minnast til at tendra høvuðsljósini, tá koyrt verður í myrkri ella ringum sýni. Um ein hevur trupult við at minnast til hetta, verður mælt til altíð av hava høvuðsljósini (nærljósini) tendraði tá koyrt verður.
Upplýsast kann at á bilum, ið eru flokksgóðkendir í ES eftir 30. juli 2016, skulu bak lyktirnar tendra av sær sjálvum tá koyrt verður í myrkri.


text:
Hetta kennist kanska ordiliga yvirfladiskt, men hetta er eitt av mongu spurnaðartekinum eg havi til brúdleypið.
Í mun til alt annað, sum gongur fyri seg í heiminum, er hetta øgiliga lítið at stressa um. Meeeen, nú er tað soleiðis, at vit skulu giftast í august, eg veit ikki hvørjar skógvar/stilettir eg skal fara í, á stóra degnum.
Eg havi roynt at hugt eftir ymiskum myndum, men lat okkum bara verða erligar og viðganga, at í flestu førum sær man onki til skógvarnar. Teir eru ofta væl goymdir undir stóra kjólanum. Tað tykist næstan sum, vit bara skulu hava ein flottan skógv, sum vit stilla frammanfyri myndatólið, og soleiðis verður tað prógva at vit faktiskt høvdu ein flottan skógv á brúðardegnum.
So eg havi ikki hugsað so nógv um, júst hvat fyri skógvur tað skal verða. Men tað hevði í hvussu er verið ein fyrimunur, um teir vóru hampiligir at ganga í, so ein faktiskt hevði klárað at verðið í teimum alt kvøldið.
Skógvarnir í flestu brúðarhandlunum eru øgiliga einfaldir. Ikki nakað hurlumhey, onki pynt av nøkrum slag og vanliga dámar mær væl at hava okkurt, sum er eitt sindur festligt. Til handan stóra dagin (hóast ongin fer at síggja teir), vil eg so gjarna hava ein vakran skógv. Hann skal helst eisini hava ein høgan hæl, so hendan lítla frøkunin, kann gerast eitt sindur hægri. (so verður kjólin eisini penari av tí sama).
Náhh, men eftir at eg ikki hava funnið nakran, ið eg líka sum fall fyri í handlunum, havi eg leitað eitt sindur á netinum. Eg haldi at líka væl, at tað er eitt sindur keðiligt at bíleggja ein skógv heim, um hann so ikki passar. Eg veiit at man kann senda teir afttur retur, men tað er so roksut, í mun til um eg bara fann teir í einum handli. Men tað virkar til at verða eitt sindur torført.
Hvat siga tit?
Her munnu verða onkrar, sum longu eru giftar. Hvørjum skóm vóru tit í á brúðardegnum? Er okkurt ávíst til vilja viðmæla? Kanska onkur handil ella heimasíða, sum selur vakrar skógvar.
Eg leitaði inni á einum av mínum yndis síðum, har eg eri von við at bíleggja frá. Tey høvdu faktiskt nógvar brúðarskógvar. Hesir vóru væl festligari enn aðrir eg havi sæð. Tað er sjálvandi á asos.com
Tit kunnu síggja nakrar av teimum, sum fullu í mín smak omanfyri.
Eg eri mega fan av stílinum hjá Carrie Bradshaw í Sex and The City, og hesar stilettirnar minna meg so nógv, um tær bláu, sum Mr. Big endar við at fríggja til hana við, í filminum. Ein leinkja er til tær HER. Tað einasta eg ivist í, er at eg trígvi ikki at tær eru serliga góðar at verða í.
Hesar fínu stilettirnar frá TED BAKER, við einari fittari sloyfu á, eru sooo fittar! Men aftur, eru tær behagiligar??
Hesar eru eisini flottar! Reimin um ankelin, ger sikkurt at tær ery eitt sindur lættari at ganga í enn hinar. Men tó, hasin hælurin er rææættiliga høgur. HER er ein leinkja til tær.
Eg havi hugsað, um tað hevði verið fitt at haft einar ljósareyðar stilettir. Hvat halda tit? Er tað ov nógv av tí góða? Skal eg halda meg til hvítar? HER er ein leinkja.
Tað er eitt sindur meira sprell yvir hesum, í mun til nakrar av hinum. Ein annar fyrimunur er eisini, at hælurin er tjykri, so hann er nokk betur at ganga í. Eg haldi faktistk at hesar eru ordiliga elskuligar. HER er ein leinkja til tær.
HVAT HALDA TIT?? Góðu fittu komi við onkrum góðum ráðum. Tað hevði gjørt meg sooo gleða.
M&K


text:
Sudringar.fo: Suðringar taptu í dag 0-3 ímóti Skála, eftir at Skála longu í 5. minutti legði seg á odda 1-0.
Ikki tað Suðringar høvdu fleiri stórar málmøguleikar, sum vit tó ikki megnaðu at umseta til mál. Og tá vit so løgdu uppaftur meiri fyri í royndini at fáa mál, so revsaði heimaliðið okkum og skoraði 2 mál seinastu 10 minuttirnar av dystinum.
Leikliga var talan um ein javnan dyst, har vit heilt greitt høvdu málmøguleikarnir til at fáa okkurt burturúr dystin. Men soleiðis skuldi tað ikki ganga.
Í næstu viku er aftur ein trupul útidystur á skránni, tá leiðin gongur til Havnar, har B36 tekur ímóti.


text:
Sverri Egholm
07.12.2017 - 18:09
Hóast vindurin er minkaður nakað nú út á seinnapartin, boðar Landsverk frá, at tað er hált og krapi í støðum um alt landið.
- Tað er ikki koyrandi á Gjáarvegnum, Oyndarfjarðarvegnum og Oyggjarvegnum. Annars er framvegis nógvur vindur og hálka, og mælt verður frá allari óneyðugari koyring. Og í løtuni eru fleiri veðurstøðir óvirknar, m.a. á Høgareyni og á Sandavágshálsi.
- Koyrandi er aftur um byrgingina um Haraldsund, men bilførarir verða bidnir um at vísa størsta varðsemi.
18:00: Boðini eru framvegis tey somu. Mælt verður frá allari óneyðugari koyring
Les eisini: Tað ringasta farið framvið


text:
onsdag den 26. maj 2010
So er mítt fyrsta summar byrjað
Hey tit øll,
Nú er summarið endiliga komið til Tårnby, og eg havi verið nógv úti, og eisini úti í Ballerup. Mamma og babba tóku nógvar myndir sum eg havi lagt út til tykkum at síggja.
Og so hevur mamma sagt at eg skal vísa tykkum hetta so tit síggja at eg eri ein bandit.
/Ninna
Indsendt af Ninna Hovsgarð í Hjøllum kl. 22.50 2 kommentarer:
fredag den 14. maj 2010
Í dag havi eg verið og svomið!! :-D
Hey tit øll,
Í dag fóru eg, mamma og babba, saman við Fridu, Eyð, Ruben og lítlu Silju at svimja... Tað var ordiliga stuttligt!!!! Elin gumma stóð á kantinum og tók myndir so nú kann eg vísa tykkum hvussu stuttligt tað var :-D
Plask, plask!!
/Ninna
Indsendt af Ninna Hovsgarð í Hjøllum kl. 22.28 2 kommentarer:
fredag den 30. april 2010
Eitt heilt langt vár...
Hey tit øll!!
Tað er so langt síðani eg skrivaði seinast, men eg havi haft so nógv at gera... M.a. havi eg verið í Føroyum og hildið jól... Men eg havi eisini lært at rulla, grulva og ganga framvið... og so havi eg eisini fingið 6 tenn!!
Mamma og babba hava fingið nogvar myndir og video av mær, sum tit kunnu síggja her: Myndir & Video.
Ninna
Indsendt af Ninna Hovsgarð í Hjøllum kl. 19.53 1 kommentar:
Abonner på: Indlæg (Atom)


text:
Hava fingið danskan styrk
Felagið hevur fingið danskan styrk
Talan er um 24 ára gamla Ronni Møller-Iversen, sum er álopssinnaður leikari, sum serliga hevur leikt sum vinstri vongur, men sum eisini kann røkja onnur pláss í álopspartinum. Ronni hevur seinastu árini spælt við Thisted. Hetta kappingarárið hevur Thisted spælt í næstbestu donsku deildini. Har hevur Ronni havt trupult við at vunnið sær fast pláss á liðnum. Av 19 dystum hevur hann verið innskiftur í 15 dystum, meðan hann byrjaði inni tvær ferðir.
Sáttmálin millum KÍ og Ronni Møller-Iversen er galdandi fyri kappingarárið 2018.


text:
Anne Linnet hevur í fleiri áratíggju verið ein profilur í donskum tónleiki, og hon er framvegis viðkomandi og vælumtókt. Orsøkin er sjálvandi, at hon gjøgnum árini hevur skrivað og sungið sangir, sum fólk av álvara hava tikið til sín.
Millum teir kendastu sangirnar hjá Anne Linnet eru Forårsdag, Tusind Stykker, Smuk & dejlig, Barndommens Gade og Tabt Mit Hjerte. Hetta eru eisini sangir, sum føroyingar kenna sera væl.
Anne Linnet hevur verið partur av tónleikaumhvørvinum í Danmark síðani 1970’ini, og hon er ein av teimum fáu songkvinnunum, ið hevur hildið stand øll árini og tann dag í dag er frammi og aktuell. Hon hevur verið við í bólkum, hevur skrivað tónleik til onnur, og hevur ikki minst verið frammi sum solistur.
Anne Linnet hevur einaferð áður vitjað á Summar Festivalinum, tað var í 2005, og ta ferðina var talan um eina framúr góða og hugnaliga konsert.


text:
Í aðrari grein sigur Bárður Nielsen, eisini úr Sambfl, at vinnan skal hava tryggar karmar, og okur vita, hvat tað plagar merkja: eingin kapping.
Og mikið rigtugt, Bárður Nielsen kemur við skeivu og fortugdu frasuni
Tað ber ikki til at gera hundratals milliónaíløgur í skip, um tú ikki veit, um tú sleppur at fiska, sigur Bárður Nielsen.
Ert tú í vinnuni, mást tú vita, um tú kanst fiska næstu 4-5 árini, heldur hann.
Lítið hevur Bárður skilt, men tað man vera, tí hann lurtar bara eftir teimum, sum virka í fiskivinnuni og teimum sum virka í fíggjarvinnuni. (Sum forrestin munnu vera millum tær vinnur í heimshøpi, sum standa fyri mestu kraddingini yvirhøvur -- um okur her telja fiskivinnu sum tilfeingisvinna generelt.)
Í eini marknaðargrundaðari skipan við kapping um tilfeingið, har skip og fiskidagar/kvotur ikki hanga saman verður nógv lættari at gera íløgur, tí íløga verður bara gjørt í skip, sum forrestin eru frálíkt pant fyri fígging, tí tey kunnu lætt seljast aftur, um tað ikki gongur, og allur heimurin er enntá marknaður fyri skip, í mun til eitt nú virkisbygningar á landi. Og skipini eru harumframt uppaftur betri pant, tá tey ikki hava óviss fiskirættindi hangandi uppií. Tí óvissan hongur saman við atknýttu fiskirættindunum.
At skilja skip og fiskirættindi sundur vil minka váðan við íløgum í fiskivinnuna sera nógv. Váðin í fiskivinnuni fer at líkjast váðanum í øllum øðrum vinnum.
Nei, fiskivinna er slett ikki so serlig sum nógv vilja vera við. Tað er ikki meira váðið at virka í fiskivinnuni enn øðrum vinnum, so leingi talan er um kapping. Tað sum er váðið er korrupta politiska skipanin av fiskivinnuni.
Verða fiskirættindi í staðin leypandu bjóðað út sum stutttíðarrættindi á opnum almennum marknaði (uppboðssølu), er váðin við fiskirættindum nógv minni enn í dag, har man keypir rættindi fyri langa tíð fram í tíðina uttan at kenna fiskaprísir, oljuprísir ella hvussu gott fiskaríið verður. Og tí er tað, at kapping minkar váðan: Í hesi kapping skal man bara duga líka væl sum teir man kappast við, so sleppur man at virka í vinnuni. Og dugir man at brúka vinnutólið eitt sindur betur enn hinir, so fær man meira burturúr íløguni.
Landið skal bara áseta treytir fyri at sleppa at vera við í hesi kapping. Og tað skal ikki vera at halda seg væl við landsstýrismannin í fiskivinnumálum (eitt nú við politiskt populerum íløgum ella at geva synunum ein lukrativan kjans), men at man virðir sáttmálar á føroyska arbeiðsmarknaðinum og ásetingar frá Heilsufrøðiligu Starvsstovuni.


text:
Ari av Rana
03.01.2018 - 21:59
Tíðindi > Uttanlands > Politikkur
Sweet Cakes by Melissa-bakaríið í Oregon skal gjalda 834.398 kr. (135.000 dollarar) í endurgjald til Rachel og Laurel Bowman-Cryer, tí at eigarin av bakarínum noktaði at baka parinum eina brúdleypskøku.
Stríðið tók seg upp í januar 2013, tá Aaron Klein, sum eigur bakaríið, noktaði fyri at baka brúdleypskøkuna, tí at hjúnalag millum tvey av sama kyni, var í andsøgn við hansara kristnu trúgv, skrivar Huffington Post.
Rachel og Laurel Bowman- Cryer løgdu sak móti bakarínum, tí at tær mettu, at hetta breyt lóg, sum verjir LGBT-rættindi. Aaron og Melissa Klein, sum eisini eigur í bakarínum, vórðu dømd at gjalda endurgjald á 135.000 dollarar. Tey kærdu dómin í mars 2017.
Kærudómstólurin staðfesti dómin tann 28. desember 2017 við tí grundgeving, at tað ikki er loyvt at vísa kundum burtur av teirri kynsligu sannføring.


text:
Allar verkætlanir, sum fáa játtan frá Fiskivinnuroyndum, skulu gera sáttmála við Fiskimálaráðið um treytirnar fyri játtanini. Tá Fiskimálaráðið hevur avgreitt árligu umsóknirnar, sendir samskiparin tvey avrit av sáttmálanum til umsøkjaran. Umsøkjarin/sáttmálaparturin skal senda sáttmálan aftur til Samskiparin fyri Fiskivinnuroyndir innan 14 dagar við fráboðan um, nær verkætlanin fer í gongd.
Dømi um verkætlanarsáttmála 2014.doc
fvg.fo er heimasíða, sum lýsir granskingar- og menningar-virksemið innan fiskivinnu, sum Fiskimálaráðið umsitir.
Fiskivinnuroyndir játtaði 19 nýggjar og 7 framhaldandi verkætlanir fyri 2017 (sí kunning um FVG2018)
Fiskivinnuroyndir játtaði 16 nýggjar og 7 framhaldandi verkætlanir fyri 2017 (sí kunning um FVG 2017)
Fiskivinnuroyndir játtaði 10 nýggjar og 4 framhaldandi verkætlanir fyri 2016 (sí kunning um FVG 2016)
Fiskivinnurroyndir játtaði 6 nýggjar og 5 framhaldandi verk-ætlanir fyri 2015 (sí kunning um FVG 2015)
Árið fyri í 2014 fingu 11 nýggjar verkætl-anir og 7 framhaldandi verkætl-anir játtan (sí Kunning um FVG 2014)


text:
Lívgað sjófólk í eina øld
18-09-2018 - 16:21 - Jóanis Albert Nielsen
Í ár hevur Føroyska Sjómansmissiónin 100 ár á baki, og í hesum sambandi hevur Frants Jensen, journalistur, Fuglafjørður, skrivað sera forvitnisliga bók.
Bókin gevur lesaranum eitt søguligt yvirlit, frá byrjan og heilt til okkara dagar. Nomið verður við íðin undangongufólk og virkin tænastufólk gjøgnum tíðirnar, eins og forvitnisligar hendingar. Arbeiðið byrjaði í Suðuroy, men breiddi seg um alt landið við sjómansstovum og sjómansheimum. Sjómansmissiónin fylgdi eisini við føroyskum fiskimonnum til Íslands, Grønlands, Bretlands og Danmarkar. Soleiðis er ein høvuðstráður gjøgnum bókina, at arbeiðið støðugt hevur verið lagað til broyttu umstøðurnar hjá serliga fiskimonnum okkara.
Bókin kemur eisini inn á brotið eftir seinna heimsbardaga, tá sjómansmissiónin fór í tvíningar. Í nýggjari tíð hevur ein høvuðstáttur verið at vitja umborð á skip og bátar í Føroyum, umframt mongu sjómanskvinnuringarnir kring landið. Allir hesir tættir verða lýstir í bókini. At enda eru stuttar samrøður við sjómenn í dag, um hvat teir halda um sjómansmissiónina.
“Lívgað sjófólk í eina øld” er 214 blaðsíður, við hópin av forvitnisligum myndum, bæði svart/hvítar og í litum. Bókin kostar 259 kr. og fæst í bókahandlum og øðrum handlum kring landið, umframt frá Heimamissiónsforlagnum, herundir nethandlinum keyp.mission.fo
Seinni í september og í oktober skipar Føroyska Sjómansmissiónin fyri seks hugnakvøldum um landið, og tá verður bókin eisini løgd fram.