text:
Grindadráp í Tjukotka í Siberia
- Laura Simonsen
- 1 år siden
- Visninger:
Transkript
1 Nr. 315 Hósdagur 8. apríl ,- Síða 11 Pavel í Moskva Vit hava hitt Pavel, sum nýtir allar sínar kreftir at hjálpa illa støddum børnum. Síða 7 Vit hava myndafrásøgn frá hvalaveiði í Tjukotka. Grindadráp í Tjukotka í Siberia Síða 5 FF og FSN: Hvíldartíð og sáttmáli skulu haldast Manningarfeløgini gera vart við, at lógir og sáttmálar skulu haldast. Síða 2 Jonas, Dina, Meriam, Jeru og Beriket úr Etiopia: Vælkomin!
2 Etiopisk familja sameinað í Gøtu Klaksvíkar Sjúkrahús FO-700 Klaksvík Tlf: Fax: Ljósmóðir Her síggja vit frá vinstru : Kitinesh, kona Jákup, Jonas, 13 ár, við lítla Eliesar, Meriam, 12 ár (sitandi), Dina, 14 ár, Beriket, 8 ár, (sitandi), Tsehainesh, kona Johannes og Jeru, (sitandi) 7 ár. Tey bæði eiga Jeru og Jonas, meðan Kitinesh og Jákup eiga hini. Serstakliga í Gøtu hava øll í eini 40 ár kent og hoyrt um etiopisku tvíburarnar Jákup og Jóhannes, sum hava eina heilt serliga søgu. Elsa Jacobsen úr Norðagøtu fór til Etiopia í 1960 at vera trúboðari og sjúkrasystir. Árið eftir møtti ein pápi upp á klinikkini við tveimum nýføddum tvíburadreingjum. Ørindini vóru at spyrja, um Elsa kundi taka teir til sín. Mamman var deyð undir føðingini, so dreingirnir høvdu øll odds ímóti sær. Lutvíst var tað óeydna við tvíburum; afturat hesum kom, at teir ju vóru orsøkin til, at mamman var deyð. Afturat hesum kom, at teir nú ikki áttu eina mammu, sum kundi taka sær av teimum. Hetta var als ikki við í ætlanunum hjá Elsu. Men havandi í huga teirra vánaliga útlit, endaði tað við, at Elsa gjørdist mamma teirra. Tískil hava fleiri ættarlið av gøtubørnum, og eisini nógv onnur,fylgt við, hvussu tað hevur gingist við Jákupi og Jóhannesi, sum dreingirnir komu at eita. Seinastu árini hevur tað verið møguligt at fylgja teimum persónliga. Teir hava nevniliga búð í Gøtu saman við konum sínum. Her hava tey øll arbeitt á fiskavirkinum og sagt verður eisini um tey, at tey eru bæði røsk og hugalig. Jákup og Kittinesh fingu fyri einum góðum ári síðani ein son, Eliesar, og nú var hugurin at fáa sameinað alla familjuna. Tá foreldrini kom til Føroya vóru børnini eftir í Etiopia, har næstrafólk tóku sær av teimum. Roynt hevur leingi verið at fáa tey higar. Hetta hevur tikið langa tíð, men loksins komu øll fimm børnini hjá teimum báðum hjúnunum til Føroya næstseinasta leygardag. Og tað var ein frøði, sum ein og hvør kann ætla. Børnini eru í aldrinum 7 til 14 ár, og sigast kann, at tey eru ótrúliga fitt. Tey hava trivist frá fyrsta degi, Her síggja vit eina erna Elsu í Etiopia fyri gott 40 árum síðani við sínum dreingjum. Tað er ikki lætt at síggja, hvør ið er hvør, men tað er Jákup, sum er vinstrumegin. Og her síggja vit eina stolta Elsu - meira enn 40 ár seinni - heima við hús í Gøtu saman við sínum dreingjum.tað er framvegis ringt at síggja, hvør er hvør, men rekkifylgjan er tann sama sum á hini myndini. og dreingirnir hava longu verið á vøllinum og roynt seg við bóltspæli saman við hinum dreingjunum í Norðagøtu. Annars kann sigast, at Gøtu er ein fyrimynd fyri tollyndi móti fremmandum. Her búgva fólk úr tjóðum í fleiri heimspørtum. Her hava tey skapað sær eitt gott lív á jøvnum føti við gøtufólk annars, og tey verða eisini góðkend av fólkinum. Vit halda ikki, at tað ber til at kuppa av, so hesi fólk vegna nýggjan politikk á økinum skulu missa hendan møguleika. Vit mugu hava pláss fyri øðrum enn okkum sjálvum. Hetta kann eisini vera eitt slag av menningarhjálp. Familjurnar úr Etiopia hava eisini eitt serligt pláss í huganum hjá gøtufólki, og sigast kann, at hóast húðalitin, so eru tey eins nógv gøtufólk sum nakar, tá hugsað verður um teirra søgu. Men í fyrsta umfari skulu hesi fittu og elskulig børn ynskjast hjartaliga vælkomin. ó. Eitt starv sum ljósmóðir er leyst til setan ella eftir nærri avtalu. Samstundis verður søkt eftir frítíðaravloysara frá til Til starvið er knýtt vakt frá heimi. Løn og setanartreytir sambært sáttmála millum Fíggjarmálaráðið og Ljósmøðrafelag Føroya. Nærri upplýsinar um starvið fáast á lønarskrivstouni telefon lokal 125. Umsókn við avriti av prógvi, autorisatión og møguligum viðmælum skulu sendast til: Klaksvíkar Sjúkrahús, Umsjónarmaðurin FO-700 Klaksvík Seinasta freist at søkja starvið er
3 Nr apríl 2004 Síða 3 Flokkurin í Hoydølum vitjar FF. f.v. Meinhard, Jan Erik, Bjarni, Barbara, Petur, Vivian, Búi, Hallur, Dávur og lærarin Karin Johanna Leitisstein Knudsen. Gunvør Hoydal hevur síðan 70-árini stríðst fyri at fáa fiskivinnuni innivist í hægri skúlaskipanini. Fiskivinna í skúlanum FF hevur í nógv ár talað fyri, at fiskivinnan fær eitt hóskandi pláss í okkara skúlaverki. Grundgevingin er, at hjá einum samfelagi, sum fyrst og fremst hevur fiskivinnuna at dúva uppá, er tað umráðandi, at allur tann uppvaksandi ungdómurin fær eina grundleggjandi kunning um okkara lívsgrundarlag, og hetta eigur at verða gjørt gjøgnum skúlaskipanina. Fram um onnur er tað ein annar persónur, sum hevur stríðst fyri tí sama. Tað er Gunvør Hoydal. Hon er upprunaliga studentaskúlalærari, og heilt síðan 70-árini hevur hon stríðst fyri at fáa fiskivinnuni innivist í hægri skúlaskipanini. Stórt sæð alla hesa tíð hava Óli Jacobsen og Gunvør samstarvað á hesum øki, m.a. eisini í norrønum samstarvi. Tað kann nú ikki sigast, at tað er gingið serliga væl við hesum hugskotum. Tað eru flokkar, sum hava sjóvinnu sum serliga breyt. T.v.s. at næmingar hava valt sjóvinnu, og teir hava so nakrar tímar í hesum evni um vikuna. Ein partur av frálæruni er at fara á flot! Teir fáa eisini javnan tilfar frá FF,m.a.FFblaðið. Tað er lítil partur av næmingunum, sum velur hesa breyt. Vit senda eisini blaðið og ársfrágreiðingina til skúlarnar og bjóða teimum klassasett, um tað hevur áhuga. Áhugin er avmarkaður. Í nógv ár vóru eisini fiskivinnuflokkar í HF í Hoydølum, Klaksvík og Suðuroy. So vítt vit vita, er eingin slíkur flokkur nú. Tað mest ítøkiliga er Handilsskúlin Tað mest ítøkiliga á hesum øki er, at á FHS-linjuni á Handilsskúlunum er fiskivinnan ein føst lærugrein, sum allir næmingar hava.teir hava tveir tímar um vikuna, og skuldi hetta verið nóg mikið til eina hampiliga góða kunning um fiskivinnuna. Hetta má sigast at vera Heðini Samuelsen, fyrsta stjóra Føroya Handilsskúla eftir umskipanina í 1983, fyri at takka. Her er eisini gingið afturá. Síðan í fjør er fiskivinnan strikað sum føst lærugrein á Kambsdali - mitt í fiskivinnumiðdeplinum í Føroyum. Í Handilsskúlanum í Havn verður framvegis undirvíst í fiskivinnu, og Gunvør skipar fyri, at virkin fólk innan fiskivinnuna koma í tímar at greiða frá teirra serøki. Fyrst í mars var Óli Jacobsen á Handilsskúlanum og hevði tveir tímar í hvørjum av teimum fýra FHS-flokkunum. Her verður býtt út tilfar og greitt verður frá umstøðum hjá fiskimonnum. T.d. í ársfrágreiðingini hjá FF er so nógv av kunning um fiskivinnu, at hon kann nýtast sum grundarlag fyri einum parti av frálæruni. Hetta er ein hugnalig uppgáva, tí talan er um ein dámligan flokk av næmingum. Her er talan um bæði ung og heldur eldri fólk. Talan er um bæði gentur og dreingir. Fleiri av teimum hava verið til skips, og kennast við tey evni, sum eru umrødd. Onnur, og tey eru tey flestu, hava ikki praktiskan kunnleika til fiskivinnuna, men tað fáa tey á hendan hátt, so frægt sum hetta kann gerast í eini skúlastovu. Vit kunnu bert vóna, at gongdin við fiskivinnu í skúlaverkinum fer at taka meira dik á seg. Tað er í hvussu er vist, at parturin hjá vinnuni skal ikki liggja eftir, um áhugi er hjá skúlaverkinum at gera meira burturúr fiskivinnuni. Vit høvdu ætlað at hava nakrar myndir úr flokkunum á Handilsskúlanum, men so hendi tað sum ikki mátti henda, at myndirnar fóru fyri einki. Men so fingu vit nú um dagarnar vitjan av einum flokki í samfelagsfrøði í 3g. í Hoydølum, sum saman við sínum lærara hevði áhuga fyri kunning um fiskivinnu. Hetta fingu tey eisini, so vónandi kann henda vitjan hava kveikt áhuga fyri okkara høvuðsvinnu.
4 Síða 4 Nr apríl 2004 Nú komu boðini um, at Dánjal Bærentsen var farin 87 ára gamal. Tíðindini vóru ikki heilt óvæntað, tí Dánjal hevði longi verið likamliga veikur. Men andin var sterkur, og hóast ov sjáldan so var tað framvegis ein fragd at vitja hann. Og sum hann kundi greiða frá! Tíbetur eydnaðist tað hjá okkum í 2002 at fáa niðurskrivað ein part av tí, sum hann kundi greiða frá. Og tað var ein frægd hvørja ferð at kunna vitja hann. Dánjal J. Bærentsen var føddur 8. oktober Pápi Dánjals var Hans Bærtensen, av Sundi. Mamma Hans var bóndadóttir úr Kvívík, og tí varð pápin sendur norður til Kvívíkar longu sum 2 ára gamal, har hann skuldi búgva hjá abbanum við tí endamáli, at hann skuldi yvirtaka garðin. Í 1915 giftist Hans við Angeliku Jacobsen úr Heimistovu í Kaldbak og árið eftir varð Dánjal føddur. Hon hevði havt tuberklar, sum nú vóru innikapslaðir, og hildu tey tí, at hon var frísk. Men tá hon stutt eftir fær dóttrina Bodil, bróta tuberklarnir út aftur, og tað gekk bert stutt tíð til mamman doyði. Tá var Dánjal bert fýra ára gamal. Seinni giftist Hans uppaftur við systir Angeliku og fingu tey eisini børn. Sum elsti sonur var Dánjal borin til garðin, men bóndaskapur hevði ikki hansara áhuga. Hann kendi snøgt sagt ikki seyð, meðan beiggin, Tummas, kendi hvørja kleyv. Hetta skilti pápin als ikki, og tað tók honum dygt, at Dánjal ikki vildi taka við fedranna arvi. Fór til Noregs Í 1938 fór Dánjal á háskúla í Noregi. Aftaná háskúlan gjørdist hann húskallur á einum garði í Olden. Ófriðarligt var í Europa, og tá 2. veraldarbardagi byrjaði í september í 1939 helt Dánjal, at tað mundi vera frægast at fara aftur til Føroyar.Hann kom heim í oktober 1939 við Lyru. Dánjal og Elsa vóru tá blivin trúlovað. Elsa var eisini á einum garði í Noregi og hon vildi eisini sleppa heim, men vildi fyrst fara til Danmarkar. Hon fór tí til Falster at vera hjá Zakariasi Brimnes, presti, sum var pápabeiggi hennara. Elsa var tískil stødd í Danmark, tá landið varð hersett av týskarum í apríl Hetta var ein strika í rokningini, nú slapp hon ikki heim aftur. Tað var ikki bert tað, men sambandið á annan hátt var meira enn trupult.tey fyrstu árini kundu tey bert frætta sínámillum við Reyðakross brævi. Eitt slíkt bræv var avmarkað til 20 orð, og tey skuldu sensurerast, so tað tók fleiri mánaðir at fáa boð ímillum. Fríggjarabrøvini máttu um Svøríki og Portugal Tað var ikki møguligt at senda brøv beinleiðis millum Føroyar og Danmark, tí bæði londini vóru jú hersett av fíggindum undir krígnum. Men brøv kundi tó sendast frá uttanveltaðum londum til og úr Danmark. Elsa hevði samband við svenska sjúkrasystir, sum eisini búði í Svøríki og fingu tær í lag ta skipan, at fríggjarabrøvini vórðu send til hesa sjúkrasystrina. Hon koyrdi tey so í ein brævbjálva og sendi tey víðari. Hetta var sjálvsagt nógv øðrvísi enn Reyða Kross brøvini, men tók framvegis tíð, tí brøvini skuldu vist sendast umvegis Portugal. Annars nýtti Elsa tíðina niðri til at læra til sjúkrasystir á Diakonissestiftelsen, og hon tók prógv sum slík júst 5. mai 1945, frælsisdagin hjá Danmark. Hon arbeiddi sum sjúkrasystir, inntil hon fekk fyrsta barnið í Dánjal valdi at fara á studentaskúla í Havn í 1940, og hann var liðugur í Aftaná at Dánjal hevði fingið studentsprógv, stóðu honum ymisk arbeiði í boði. Hann valdi at taka við einum arbeiði at býta gassmaskur út í. Bretar óttaðust fyri, at týskarar fóru at seta í verk eitt álop við gassi móti Føroyum, og tí skuldu allir føroyingar útgerast við gassmasku. Í hesum arbeiði skuldi Dánjal - saman við øðrum - ferðast kring alt landið. Í fyrsta umfari skuldu gassmaskurnar setast saman, síðani skuldu tær býtast út til fólk, og tey skuldu eisini læra, hvussu tær skuldu brúkast. Hetta arbeiði fekst Dánjal við fram til Annars arbeiddi hann á garðinum hjá pápanum. Í 1944 gjørdist læraraloysi í Kvívík og Dánjal lovaði at taka sær av hesum vetrarmánaðirnar, men tá tað fór at vára í 1945, fór hann aftur at velta. Kríggið gjørdi, at Dánjal og Elsa ikki sóust í heili 5 ár. Men endiliga í 1945 kundi Elsa koma heim aftur. Hetta er eisini ein søga um trúfesti, sum als ikki er nøkur sjálvfylgja. Tey bæði fóru longu niður aftur í 1945, tá Dánjal fór at lesa til djóralækna. Í 1946 giftust tey í Kvívík. Hann varð liðugur at lesa í 1952, og arbeiddi í eini 10 ár í Jyllandi. Til Føroyar at vera djóralækni Í 1962 kom Dánjal til Føroya at vera djóralækni. Tey bæði, Dánjal og Elsa, komu heim við sínum 4 børnum og búsettust í gomlu skúlastjórahúsunum í Gr. Kambansgøtu í Havn. Seinni fluttu tey yvir á Frúutrøð. Dánjal skuldi arbeiða eftir eini reglugerð, sum landsstýrið hevði gjørt. Í henni stóð m.a., at hann eina ferð um árið skuldi vitja í hvørjari bygd í Føroyum. Hetta helt Dánjal vera nóg so roksut. Hann helt tað ikki vera nakra grund at fara t.d. til Húsar, um hann eingi ørindi hevði har. Dánjal gjørdi í staðin ta praktisku loysn, at hann lýsti í útvarpinum, tá hann ferðaðist kring landið, so fólk visti,at tá og tá kom djóralæknin har og har. Tann, sum hevði ørindi til djóralæknan, kundi so leggja boð á telefon-støðunum. Og so fór hann hagar,sum boð vóru eftir honum. Viðtalurnar kostaðu, men ásett var, at øll skuldu gjalda tað sama, óansæð um tað var fyri viðgerð av eini kettu í Havn, ella um farast mátti til eina kúgv í Svínoy - ein ferð sum kundi taka fleiri dagar. Dánjal segði eisini, at í hvørjari bygd vóru skilamenn, sum dugu at viðgera kríatúr, tá hesi vóru sjúk, og hann hevði gott samstarv við hesar. Heilsufrøðisliga Starvsstovan Sum frá leið gjørdust uppgávurnar hjá djóralæknaembætinum størri og størri. Í 1966 byrjaði fiskamjølsvirkið Havsbrún í Fuglafirði. Fyri at sleppa at útflyta framleiðsluna, var neyðugt við heilsuváttan. Hetta mátti gerast við at taka royndir, og at fáa tær kannaðar niðri. Eisini var neyðugt at hyggja at umstøðunum á staðnum í Fuglafirði. Tað sama mátti gerast, tá Fiskasølan hevði selt saltsild til Pólands. Hann mátti spyrja polakkar, hvat teir vildu hava váttan fyri. Svarið var, at sildin skuldi vera frí fyri parasittar - og tað var hon eisini, tá hon hevði verið saltað í tungum laka í 3 vikur. Í 1970 varð løgtingið sannført um at seta á stovn Heilsufrøðiligu Starvsstovuna. Hon var liðug í 1975, og var Dánjal stjóri har til í Krøvini vuksu so skjótt, at meðan tað fyrr bert var neyðugt við einum djóralækna, eru teir 10 í dag og hava ivaleyst at gera. Hetta við fiskinum gjørdi so tað, at Dánjal fekk heitið av at vera Fiskapatologur. Á tí almenna listanum hjá ST yvir slíkar vóru bert 16 í øllum heiminum. Onkur spurdi Dánjal, hvussu hann hevði borið seg at at koma upp í slíkt fínt selskap. Hann svaraði skemtiliga aftur, at kanska vóru teir dotnir á reyvina av, at hann var sonur ein kongsbónda. Semingsmaður Dánjal varð valdur til Dánjal og Elsa á gullbrúðardegnum Til minnis um gamla djóralæknan Dánjal varasemingsmann saman við Bjarna Niclasen á vári í Hann segði kortanei. Men hann fekk at vita, at hetta var borgarligt umboð, sum tað ikki bar til at siga nei til.seinni legði Bjarni frá sær, og tá gjørdist Dánjal semingsmaður við Sverra Egholm sum varamanni, og hevði hann hetta starv fram til Dánjal mintist ikki minst samráðingarnar millum FF og Reiðarafelagið í 1968/69. Tá var Erlendur Patursson júst afturvaldur til formann, eftir at hann hevði verið landsstýrismaður í sjálvstýrislandsstýrinum frá Sáttmálin varð uppsagdur við sera stórum krøvum um hækkingar í sáttmálanum. Tað var, sum ikki eina ferð, kreppa í fiskivinnuni. Løgtingið hevði gjørt nakrar batar í inntøkutrygdini hjá fiskimonnum.hetta helt stjórnin í FF ikki vera nóg mikið, so tað var lagt upp til verkfall. Samstundis hevði verið stjórnarval í FF, har meirilutin av nevndini varð skift út mitt í samráðingunum. Hetta vóru langar samráðingar, og tá tær slitnaðu, og verkfall varð lýst, sendi Dánjal uppskotið til uratkvøðu millum limirnar í feløgunum. Tað tók sína tíð, og uppskotið varð felt. Dánjal kallaði so partarnar saman aftur og legði fram eitt nýtt semingsuppskot, sum var eitt sindur frægari enn tað fyrra. Hetta uppskotið varð samtykt av einum meiriluta í nevndini í FF, og táverandi formaður kom í minniluta. Men uppgávan hjá Dánjal var lokin. Datt niður í flogfarinum í 1970 Í 1970 kom Dánjal út fyri eini dramatiskari hending. Hann var við í flogfarinum, sum datt niður í Mykinesi í Hann mintist alt, sum gekk fyri seg. Tá hann sá moldrokið, helt hann, at teir vóru farnir av breytini. Hann breyt tríggjar geislar, og tað gekk eitt ár, áðrenn hann kom fyri seg aftur. Meðan hann var innlagdur, mátti hann røkja starvið frá sjúkraseingini. Hetta dámdi ikki sjúkrasystrunum. Men hann var einsamallur í starvi, so hetta mátti so vera. Dánjal tosaði ikki so nógv um hesa hendingina sjálvur, men í bókini hjá Grækarisi Djurhuus Magnussen, S0S Knúkur, verður meira greitt frá leiklutinum hjá Dánjali. Dánjal endar á vøllinum og følir seg so illa, at hann heldur seg vera við at doyggja. Men tá hann so kemur eftir, at tað er ikki so illa statt kortini, er hann ein tann fremsti at hjálpa teimum, sum vóru verri stødd. Og her kom tað eisini stak væl við, at ein lækni, hóast bert djóralækni, var við flogfarinum. Hann visti jú, hvat medisinið umborð kundi brúkast til. Og hann gav tá fyrstuhjálp, og legði tær neyðturviligu umbindingar, sum hann kundi. Dánjal og Elsa fingu børnini Anniku í 1950, Høgna í 1952 og tvíburarnar Jógvan og Atu í Ata doyði 20 ára gomul. Síðani eru komin 6 abbabørn og 4 langabbabørn. Elsa Elsa var úr Nýggjustovu í Kvívík. 17 ára gomul fór hon til Kirkjubøar at tæna. Síðani var hon hjá Dennu og Kjartan Mohr eina tíð, inntil hon, sum umrøtt, fór til Noregs á háskúla. Elsa var virkin í Heimavirkinum. Tað var hon, sum kom við uppskoti um, at Føroyskt Heimavirki skuldi venda sær til H.M. Debes um at keypa rættindini til bindibókina, fyri at hon ikki skuldi fara á útlendskar hendur. Harafturat var tað hon, sum gjørdi tær fyrstu og nógvu uppskriftirnar til Føroysk Bindingarmynstur Bundnaturriklæðið, sum fer at standa sum ein mentunarvarði eftir hana. Hon luttók í ritgerðarkappingum hjá Fróðskaparsetrinum, m.a. um brúðleypssiðir, og her fekk hon eisini virðisløn. Hon var eisini sera áhugað í ættarviðurskiftum, og hetta hevur hon eisini skrivað um. Tað er eingin ivi um, at Elsa var ein merkiskvinna. Tað kann sigast um bæði Elsu og Dánjal! Nú eru tey bæði farin, men minni standa eftir. Ærað verið minnið um tey. ó.
5 Nr apríl 2004 Felagsáheitan frá FF og FSN: Hvíldartíðin og sáttmálin skulu haldast! Føroya Fiskimannafelag og Føroya Skipara- og Navigatørfelag hava havt fund um nøkur av teimum viðurskiftum, sum eru felags fyri okkara limir. Eitt av hesum málum er lógásetta hvíldartíðin umborð. Um hetta sigur 55 í sjómanslógin: Stk. 3. Manningin á fiskiskipum hevur, tá ið viðurskiftini ikki gera tað ógjørligt, rætt til 8 tíma hvíld um samdøgurið, soleiðis at 6 tímar av hesi hvíld verða óbrotnir. Á trolarum eigur manningin tó rætt til 6 tíma vaktarskifti. Undantak kann í einstøkum førum verða gjørt, tá ið meirilutin av manningini kemur ásamt við skiparan um hetta. Feløgini eru samd um, at FØROYA FISKIMANNAFELAG FØROYA SKIPARA- OG NAVIGATØRFELAG Skipaeftirlitið Miðvágur henda lógin skal haldast. Hesar reglurnar eru jú gjørdar fyri at verja trygdina og heilsuna hjá teimum siglandi, og tí eigur at verða skipað soleiðis fyri, at hvíldartíðin verður hildin, um viðurskiftini ikki gera tað ómøguligt. Umrøtt varð eisini tann rættur, sum fiskimenn hava at fáa serliga samsýning fyri ávís arbeiði umborð. Um hetta sigur sáttmálin m.a.: 10. SKIPSARBEIÐI Stk. 4.Teir, ið luttaka, eiga serstaka løn fyri: a. Tilrigging, herundir at taka útgerð umborð b. Innskipan av salti, ísi, olju, agni og provianti mars 2004 Føroya Fiskimannafelag og Føroya Skipara- og Navigatørfelag hava á fundi 24. mars umrøtt trygdar- og arbeiðsviðurskiftini umborð á fiskiskipum. Feløgini er samd um at heita á Skipaeftirlitið um at styrkja sítt virksemi á hesum øki. Tey øki, sum serliga hugsað verður um, eru hesi: 1. Arbeiðsviðurskifti.Vit meta tað hava stóran týdning, at tað verður tryggjað, at arbeiðið verður so lætt fyri hvønn einstakan sum gjørligt. Her hugsa vit um arbeiðsstøðu og útgerð, sum kann lætta um arbeiðsgongdina. Bert tað at kunna standa upprættur og arbeiða er ein spurningur, sum kann hava stóran týdning fyri slitið av kroppinum. 2. Gangur er ein stórur spurningur umborð á hvørjum einasta skipi. Vit vita, at tað er kanska avmarkað, hvat ið kann gerast við verandi skip. Men hinvegin eigur tað at verða gjørt, sum kann verða gjørt. Her halda vit, at skipaeftirlitið eigur at hava ein virknan leiklut. 3. Vit halda eisini, at eftirlit eigur at vera hildið við drekkivatninum umborð. Tað kemur meiri enn so fyri, at vatn ikki er munnberandi, og hetta eigur als ikki at kunna koma fyri. Við hávirðing FØROYA FISKIMANNAFELAG FØROYA SKIPARA- OG NAVIGATØRFELAG c. Landing og umskiping d. Máling og smíðing á túrinum e. Arbeiði uppá reiðskap millum túrar Undantikið er tó handfaring av reiðskapi við byrjan og enda av túri, sum náttúrliga má roknast at hava samband við túrin, sum t.d. at taka reiðskap í land, tá komið verður inn og at taka hann umborð aftur, tá farið verður avstað aftur. Stk. 5. Løn fyri hetta arbeiði er vanliga tímalønin í Føroyum + frítíðarløn, tó kann akkord verða avtalað. Stk. 6. Løn fyri landing í fremmandari havn skal tó ongantíð vera minni enn tann í landingarhavnini galdandi løn. Stk. 7. Stk. 8. Stýrimaðurin hevur ábyrgdina av, at arbeiði, sum verður gjørt umborð, og sum manningin eigur serstaka løn fyri, verður givið upp til reiðaríið.um tørvur er á tí, verður hetta gjørt við hjálp frá álitismanninum. Her vilja feløgini minna á skyldini hjá stýrimonnum at geva slíkt arbeiði upp til reiðaríið. Um spurningar eru í samband við hetta mál, eru feløgini altíð fús at svara slíkum. Maskinmeistari søkist til Elfelagið SEV Síða 5 Eitt starv sum maskinmeistari á Sundsverkinum við skyldu at avloysa ein part av árinum á Fossáverkinum í Vestmanna, um tað verður álagt seinni, er leyst at søkja til setan frá umleið apríl/- mai Starvið: Sundsverkið hevur 5 dieselmotrar upp á tilsamans 46,7 MW. Brennievnið er tungolja. Maskinmeistaraarbeiðið umfatar rakstur og hald av Sundsverkinum, bæði sum dagarbeiði og sum vaktarbeiði uttanfyri vanliga arbeiðstíð. Uttanfyri vanliga arbeiðstíð eru altíð tveir maskinmeistarar á vakt á Sundsverkinum. Tann, sum settur verður í starvið, skal, við at taka við starvinum, góðtaka seinni møguliga at fáa álagt at arbeiða á Fossáverkinum í Vestmanna ein part av árinum sum vaktgangandi avloysari, serstakliga í summarhálvárinum. Undir Fossáverkinum hoyra eisini Mýru-, Heygaog Eiðisverkið, sum eins og vatnturbinan á Strond verða stýrd frá Fossáverkinum. Talan er um tilsamans 7 vatnturbinuaggregat við einum samlaðum mátti upp á 28,4 MW. Harafturat stýrir vakthavandi á Fossáverkinum býtið av framleiðsluni millum elverkini í meginøkinum, herundir eisini Sundsverkið og Strond (lastfordeiling). Eisini er vakthavandi á Fossá-verkinum koblingsleiðari fyri háspenningsanleggini í meginøkinum. Førleikakrøv: Kravt verður, at umsøkjararnir hava fulla maskinmeistaraútbúgving, t.v.s. víðkað maskinmeistaraprógv ella 3 ára maskinmeistaraskúlaprógv. Lønin: Starvið er lønt sambært 4. lønarflokk eftir sáttmála millum SEV og Maskinmeistarafelagið. Lønin verður ásett eftir starvsaldri frammanundan. Byrjunar- og endalønin í 4. lønarflokki verður frá 1. mars 2004 netto ávikavist kr ,48 og kr ,31 um mánaðin. Harafturat verður goldið í eftirlønargjaldi tilsamans ávikavist kr ,31 og kr ,79 um mánaðin. Umframt nevndu løn kann roknast við vaktargjøldum og møguliga av og á eisini úrtíðarløn. Fær viðkomandi seinni álagt omanfyri nevnda arbeiði á Fossáverkinum fyri styttri ella longri tíðarskeið, verður viðkomandi fluttur upp í 5. lønarflokk sambært lønarsáttmálanum millum SEV og Maskinmeistarafelagið fyri ta tíðina. Umsóknir: Umsóknir skulu saman við prógvum og møguligum ummælum verða send Elfelagnum SEV, Postrúm 319, FO-110 Tórshavn og skulu vera SEV í hendi í seinasta lagi tann 1. mars Nærri upplýsingar: Nærri upplýsingar um størvini fáast við at venda sær til Osvald Hansen, verksmeistara á Sundsverkinum ella til Bjarka Hermansen, deildarleiðara á Maskindeildini, báðir á telefon nr
6 Síða 6 Nr apríl 2004 Tvey nøvn afturat Vit hava tvey nøvn afturat av teimum, sum vóru við "Tór I" og "Norðbúgvanum". Sofus Thomsen, Kollafjørður Tað verður sagt frá eini merkiligari søgu um Palla Joensen. Hann var ikki við Tór I, tann túrin skipað varð søkt, og orsøkin var henda: Avtalan var, at hann skuldi geva boð við telefon, um hann kom við. Tá var ikki telefon í hvørjum húsi, so Palli fór heim á telefonstøðina at geva boð um, at hann kom við. Men tá hann kom niðan móti húsunum, har telefon- ella boðstøðin var, føldi hann seg steðgaðan av eini ósjónligari hond,so hann slapp ikki inn. Hann royndi eina ferð enn, men úrslitið var tað sama. Hann Palli Joensen (Palli í Gørðum) Kollafjørður. føldi hetta sum eitt varsil og slapp sær heim aftur. Nakrar dagar seinni varð skipið søkt! Fíggjarmálaráðið og maskinmeistarar samd um nýggja Suðuroyarskipið Vandin fyri, at nýggja Suðuroyarskipið hjá Strandfaraskipum Landsins verður lagt við bryggju, tá tað kemur til landið í heyst, er nú avmarkaður. Tað er greitt, eftir at Fíggjarmálaráðið og Maskinmeistarafelagið hava gjørt semju um Suðuroyarskipið. Semja er fingin í lag um nýggja Suðuroyarskipið hjá Strandfaraskipum Landsins. Lønardeildin hjá Fíggjarmálaráðnum og Maskinmeistarafelagið gjørdu týsmorgunin hin 30. mars kl , semju eftir samráðingar síðani fríggjardagin 27. mars kl Undan samráðingunum var støðan hjá Fíggjarmálaráðnum, at tað er neyðugt at hava sáttmálaviðurskiftini avgreidd í góðari tíð, soleiðis at nýggja skipið hjá suðuroyingum ikki verður lagt við bryggju at gnaga gummi, tá tað kemur til Føroya í heyst. Við nýggju semjuni bendir nógv á, at sáttmálaviðurskiftini kunnu verða avgreidd í nóg góðari tíð. Semjan ber m.a. í sær, at lønarviðurskiftini hjá maskinmeistarunum umborð á nýggja Suðuroyarskipinum skulu takast upp til samráðingar, so skjótt góðkent manningarskjal fyriliggur, og leiðslubygnaðurin er gjørdur. Manningarskjalið og bygnaðurin skulu verða gjørd í fyrru helvt av mai Ein týðandi partur av semjuni ásetur, at um partarnir ikki koma til eina endaliga avtalu um, hvussu limirnir hjá Maskinmeistarafelagnum umborð á nýggja suðuroyarskipinum skulu lønast, so kunnu allir tríggir sáttmálarnir á økinum hjá maskinmeistarunum sigast upp at fara úr gildi við einum mánaða freist, tó í fyrsta lagi 1. september Nevndu tríggir sáttmálar eru teir hjá maskinmeistarum á Strandfaraskipum Landsins, maskinmeistarum umborð á Magnusi Heinasyni og maskinmeistarum í almennari tænastu á landi. Hesir sáttmálar vórðu undirskrivaðir 30. mars, og teir eru allir innan fyri lønarkarmin á umleið níggju prosent í tvey ár. Ein partur av lønarhækkingini fer til eftirløn, og onkrar umflokkingar verða gjørdar. Harumframt eru maskinmeistarar á landi fevndir av sættu feriuvikuni, og arbeiðstíðin hjá teimum er sett til 39 tímar um vikuna. Avtalan um førleikamenning er galdandi fyri allar tríggjar sáttmálarnar. Samráðingarnar seinastu dagarnar hava verið undir leiðslu av semingsmonnunum Alfred Petersen og Jógvan Amonsson. Lønardeildin hjá Fíggjarmálaráðnum hjálpir fegin við faktuellum spurningum til omanfyri nevnda mál. Lønardeildin hevur telefon Við okkurt um ymiskum vørum á hyllunum, stendur landsins størsta goymsla av eykalutum til taks hjá føroyska flotanum. Aftanfyri stendur eitt samtak av trimum føroyskum skipasmiðjum og einum mekaniskum verkstaði, ið hevur meir enn seksti ára royndir innan veitingar til skipaflotan alt frá smærri umvælingum og viðlíkahaldi til um- og nýbygging av skipum. Góðkendir tænastuveitarar av: Wärtsilä Deutz-MWM Scania & Valmet Callesen Ulstein Brattvaag ABB-Turbochargers Desmi pumpum stephanssons hús P/F Tórshavnar Skipasmiðja Tlf Fax P/F Skipasmiðjan á Skála Tlf Fax Vestmanna Skipasmiðja Tlf Fax Runavíkar Mekaniski Verkstaður Tlf Fax
7 Nr apríl 2004 Síða 7 Grindadráp í Tjukotka Vit endurgeva myndafrásøgnina frá NAMMCO fundinum Her síggja vit veiðubygdirnar í Tjukotka. Fløggini vísa hvat ið verður veitt í hvørjari bygd. Í seinasta blaði høvdu vit eina frásøgn frá Tjukotka í norðasta og eystasta Ruslandi. Høvið fyri hesi frásøgn var, at umboð fyri hvalaveiðumenn har á leiðini høvdu verið á NAMMCO fundi í Føroyum, og teir høvdu eisini luttikið á fundi í High North Alliance, har m.a. Grindamannafelagið er limur. Tað, sum vit hava felags við hesi fólk, er fyri tað fyrsta sjálv hvalaveiðan, men eisini tað, at henda veiða er ein partur av mentanini hjá báðum fólkum. So her hava vit eina felags sak at berjast fyri. Á fundinum í NAMM- CO høvdu umboðini úr Tjokotka eina myndaframløgu, sum lýsti hvalaveiðina og mentanini í samband við hana. Vit halda hesa framløgu vera so áhugaverda fyri føroyingar, at vit endurgeva ein part av henni í blaðnum í dag. Í hesi framløgu vóru eisini áhugaverdir upplýsingar um hetta øki, og taka vit teir við her. Sjálvt í Ruslandi er Tjukotka øgiliga langt burtur. Úr Moskva eru heilir kilometrar hagar, og tíðarmunurin er heilar 9 tímar. Hetta sigur eisini nakað um, hvussu stórt Rusland er.tjukotkja økið er líka stórt sum Frakland og Bretland tilsamans, men íbúgvaratalið er bert Høvuðsstaðurin eitur Anadyr,og har búgva umleið fólk. Umboðini úr Tjukotka umboða felagsskapin, sum á enskum kallast Association of Traditional Marine Mammal Hunters of Chukutka stytt ATMMHC ella á russiskum TJAZTO. Tað liggur í navnini, at økið hjá felagnum er veiða av øllum sjósúgdjórum, íroknað roysning og kóp,sum eisini er av týdningi fyri fólkið har. Hetta hava tey so til felags við grønlendingar, sum eisini eru við í samstarvinum. 25 hvalaveiðubygdir Felagsskapurin umboðar umleið 800 veiðumenn, og við húsfólki eru tað umleið fólk, sum eru heft at hesi veiðu.tey búgva í 25 bygdum fram við strondina. Tað eru umleið brúkarar, sum eta tað, sum kemur burtur úr veiðuni av havsúgdjórum. Endamálið hjá felagsskapinum er: Verja av áhugamálunum hjá veiðumonnunum. Varðveiting av tilfeinginum sum er av týdningi fyri innfødda fólkið. Verja av rættindunum at kunna veiða sjósúgdjór. At fremja kunningarvirksemi um veiðuna av havsúgdjórum. Útvegan av vísindaligum tilfari um veiðuna. Røkt og medvirkan til røkt av stovnunum. Tað var annars í 2003, at innfødda fólkið í Tjukotka fekk eina serliga kvotu, sum gjørdi tað møguligt aftur at fara undir hvalaveiðu. Hvalaveiðan var veruliga dottin niðurfyri, men við tí kvotu, teir fingu, kundi hon takast upp aftur, og ein annars farin mentan kundi varðveitast. Felagsskapurin ATMMHC er annars uppbygdur soleiðis, at tað er ein sernevnd fyri hvørja veiðu, nevniliga fyri hval, roysning, kóp og ísbjarnir, so sigast kann, at her er størri úrval enn hjá okkum. Tað hevur eisini verið arbeitt sera professionelt við at tryggja, at sjónarmiðini hjá veiðufólkunum eru veruliga undirbygd. Í samband við tilráðing av hvalaveiðu verða allir hugsandi upplýsingar innsavnaðir frá feløgum hjá upprunafólki, sum eru veiðufólk. Hetta verður eisini gjørt í samstarvi við biologar og aðrar serfrøðingar. Síðan verður gjørt uppskot um, hvussu kvotan skal býtast út. Endaligu støðu tekur so russiska ráðharrastovan fyri náttúrutilfeingi. Undir øllum umstøðum er hetta ein spennandi heimur at fáa innlit í. Og tað er eisini hugaligt, at vit kunnu gera vart við okkum á einum slíkum øki, nú egin uttanríkispolitikkur er á politisku dagsskránni. Tað má sigast at vera vorðin sum uttanríkispolitikkur, at vit longu kunnu hava eitt slíkt samstarv sum røkkur heilt hinu megin knøttin. Vit á FF-blaðnum eru eisini fegin um, at vit kunnu geva eitt sindur av íkasti til at lýsa hesi viðurskifti og hetta samstarv. Sum vit greiddu frá í seinasta blaði, so vóru umboðini úr Tjukotka á vitjan á fiskimannafelagnum. Gávan sum FF gav hvalafelagsskapinum ATMMHC var eisini partur av føroyskari mentan. Nevniliga bókin við savninum av kvæðaløgum, sum varð givin út seinasta ár. Tá vit tosa um samstarv við aðrar smátjóðir, verður næstan bert hugsað um tær, sum liggja her á leiðini. Tað kundi kanska verið eitt hugskot, at vit eisini fóru í einum breiðari høpi at hugsa um slíkar smátjóðir sum hesa, sum liggur fjart frá okkum.tað kundi uttan iva verið gagnligt fyri báðar tjóðirnar. Vit ætla okkum í hvussu so erat halda sambandið við líka. Framhald á síðu 13 Hetta er nevndin í Veiðumannafelagsskapinum. Umboð fyri hvalaveiðumenn í Tjokotka á vitjan í Tinganesi. Uttast t.h. er Ólavur Sjúrðarberg, formaður í Grindamannafelagnum. Næstur honum er John Tichotsky, sum er tulkur og leiaðari hjá sendinevndini. Men John er amerikanari upprunaliga frá New York, sum nú býr í Alaska og sum tekur sær av samskiftinum millum Alaska og Tjukotka.
8 Síða 8 Nr apríl 2004 Styrkt menningarstova Ein styrkt Menningarstova bjóðaði til móttøku í hølunum á Bryggjubakka 12 mánadagin í seinastu viku. Við árslok 2003 var TK Stovan niðurløgd. Trý av starvsfólkunum eru nú á Bryggjubakka 12, og týdningarmiklir tættir av tænastuni hjá TK Stovuni verða tí nú veittir av Menningarstovuni. Hóskandi broytingar í innrætting eru gjørdar at fáa stovuna at virka sum eina heild at tæna føroyskum vinnulívi í tráð við framtíðar tørv og vinnupolitikkin, og styrkta Menningarstovan er nú búgvin at bjóða seg fram. Á móttøkuni varð tilfar lagt fram um ætlanir, sum nú standa fyri, eitt nú um Framsýning og handilsferð til Ruslands, sum verður apríl. Her verður møguleiki at koma í samband við russisk reiðarí. Framsýningarluttøka á ESE 2004, sum verður í Bruxelles 4-6. mai. Henda framsýningin er av sjómati, og her skuldu vit havt ov mikið at bjóða fram. Luttøka á ONS 2004, sum er ein frálandaoljuvinnuframsýning. Hon verður í Stavanger august. Tørvskanning av føroyskum fyritøkum, ið hevur til endamáls at finna fram til, hvørjar tørvir vinnan hevur og hvar menningarstovan kann hjálpa. Útflutningshandbók, ið kann svara øllum teimum spurningum, sum Fiskimannafelagið og Menningarstovan eru grannar. ein útflytari kann hava tørv á at vita. KT2004 í Norðurlandahúsinum 21.og 22.apríl 2004 Umhvørvisstýring, har greitt verður frá teimum skipanum, sum eru á hesum øki. Standandi eru lyklapersónarnir á Menningarstovuni eftir umskipanina, Jákup Mørkøre, t.v. og Kjartan Kristiansen, tv. Uttast til høgru er Uni Danielsen, Flogfelag Føroya, og th. Steinbjørn í Dali, sum arbeiðir á Menningarstovuni. Biotøkni,sum merkir at meira kann fáast burtur úr fiskiúrdráttum og slógvi. Benchmarking innan fiskivinnuna, sum er eitt menningaramboð, ið kann máta gongdina í effektivitetinum í framleiðslum og á virkjum. Heimasíðuna trade.fo, har altíð kann finnast fram til teir upplýsingar, sum eitt vinnuvirki ella ætlað vinnuvirki hevur brúk fyri. Aðrar verkætlanir, um t.d. kvinnur sum íbirtarar og nýggja heimasíðan har tað á enskum verður greitt frá øllum av á- huga um føroyska fiskivinnu. Heimasíðan verður klár 1. mai, og tað er Annika W. Joensen, sum skipar fyri henni. Arbeiðssetningurin hjá Menningarstovuni skal í serligan mun vera málrættaður móti átøkum, ið fremja og menna útflutningsførleikan hjá føroyskum fyritøkum, vinnum í altjóða kapping úti og heima og vinnum við framtíðar menningar- og vakstrarmøguleikum. Í samstarvi við vinnu og stovnar liggur á Menningarstovuni at byggja brýr millum politiska viljan og vinnuna um vinnumenning, og hvussu henda kann førast út í lívi. Menningarstovan er annars nærmasti granni hjá Fiskimannafelagnum, og heldur til í bláa húsinum, har sum Útvarp Føroya var í nógv ár. Grannalagið ger, at tað er ikki sørt av samskifti okkara millum og sigast kann, at tað er eitt ágrýti team sum arbeiðir har, og sum uttan iva hevur eitt gott íkast fyri at menna føroyskan ídna. Fitt av fólki var inni á gólvinum hendan dagin, og tað vóru vit sjálvandi eisini. Kvinnurnar myndaðu eisini móttøkuna: Frá vinstru Randi S. Vang, Brynhild Setberg, Inga Simonsen og Bozena Rasmussen. Pauli Ellefsen var eisini inni á gólvinum. Sigast kann í hvussu er, at við honum sum formanni hevði støðan í Sambandsflokkinum ikki verið tann hon er, og kanska verður!
9 Nr apríl 2004 Síða 9 Brynhild Absalonsen greiðir frá - 2. partur: Steffan kemur inn í myndina Vit hava nú seinna partin av frásøgnini hjá Brynhild Absalonsen. Í fyrra partinum greiddi hon frá barndómi og uppvøkstri á Viðareiði. Pápin var fiskimaður, og mamman doyði, tá Brynhild var 12 ár. Brynhild fer úr skúlanum 14 ára gomul og tekur við ábyrgdini av heiminum. 87 ára gamla Brynhild Absalonsen minnist m.a. væl, tá jólaskipið fór tann 7. desember Sum frá leið kom at renna saman millum Brynhild og Steffan Absalonsen. Meðan Brynhild ikki hevur beinleiðis ættarrøtur av Viðareiði, kann hetta ikki sigast um Steffan. Hansara ætt á Viðareiði gongur í hvussu er aftur til 17.øld,og tað sama ger Absalon-navnið.Annars er hann føddur 2.jóladag, og er hann uppkallaður eftir degnum Stefanus, sum stavar frá tí fyrsta kristna blóðvitninum. Steffan misti pápan 17. august 1919 á ein sera syrgiligan hátt. Vit endurgeva tað sum Dimmalætting skrivar um hesa hending: Under det efter Aarstiden usædvanlig haarde Uvejr i Søndags er der sket en sørgelig Søulykke, hvorved en mand fra Viderejde Absalon Absalonsen (c, 57 Aar) med to Sønner, Simon ( c. 20 Aar) og Johannes (c. 14 Aar) er forulykket. De havde været paa Besøg i Bygden Gjov (hagani kona Absalon var ættað) med Robaad og blev paa Hjemturen taget paa Slæb af en i Viderejde hjemmehørende Motorbaad, der ligeledes kom fra Gjov og skulde til Kvannesund. Absalon Absalonsen og hans to Sønner opholdt sig ombord paa Motorbaaden, indtil denne efter Mørkets Frembrud var kommen lige ud for Landingsstedet ved Viderejde; de gik saa i deres egen Baad, medens Motorbaaden sejlede videre. Robaaden naaede imidlertid ikke Land og er sandsynligvis kæntret u- middelbart efter, at Motorbaaden har forladt den. Der blæste nemlig paa det Tidspunkt en meget haard Storm med voldsomme Kastevinde. Paa Viderejde blev man opmærksom paa Motorbaaden og nogle Mænd begav sig ned til Landingsstedet, men man Foreldrini hjá Steffan, Absalon og Anna Elisabeth við einum av børnunum. Viðareiði. hverken hørte eller saa noget til Robaaden og dens Besætning. I Mandags blev der af Robaade fra Viderejde søgt efter den forsvundne Baad; men dette førte imidlertid ikke til noget resultat, og da der var stærk Brænding og u- rolig Sø, var man paa Viderejde meget ængstelig for dem, der deltog i Eftersøgningen, som var yderst besværlig og farefuld. Absalon Absalonsen, der var medlem af den færøske Forsikringsforening, efterlader sig Enke og 8 Børn, heraf to voksne Sønner og en voksen Datter. Simon Absalonsen havde i Foraaret været paa Fiskeri med en Kutter, men maatte paa grund af Sygdom forlade denne kort efter Fiskerisæsongens Begyndelse.. Vanlukkan kundi verið enn størri. Við í ferðini vóru onnur fólk av Viðareiði, harímillum 2 onnur børn hjá Absalon, Fríðrik og Elsa Margretha. Tey fóru við motorbátinum inn í Sund. Annars veit Brynhild at siga frá, at hóast Absalon var tryggjaður, so fekk einkjan einki útgoldið, tí ferðin var ikki vinnulig. Tá hetta hendi var elsti sonurin, Niels, til skips við King Arthur. Tá teir umleið ein mánað seinni komu á Havnina, fekk hann hesi syrgiligu boðini frá einum manni, sum hann møtti í Havn.Tað má hava verið ein ræðuligur hvøkkur hjá einum ungum dreingi at fáa slík boð. Brynhild sigur, at henda hending var annars ofta á fólkamunni, so syrgilig hon var. HIN GAMLA NEYTAKONAN Heim gjøgnum hagan mjørkin rekur um fuglatúvur og vátan stein. Eg hoyri í geilini vætan lekur. Ei hómast skriður og fjallagrein. Í morgun fóru øll neyt úr dølum spelandi heim undir hjallabrúgv - tungur gekk tarvurin aftast í hølum - øgilig stunan - leiðin drúgv. Men har kemur Gamla heim yvir gørðum - stokkarnir láta í mjørkakógv - slavið skjúrtið sleingist at lørum - nú er hon heima við Gomlukrógv. Ein mýrisnípa fer upp fyri føti - Gamla hvøkkur, men brosar so við - og kennir ein yl í somu løtu fløva sítt hjarta - og geva frið. Hon er ein tænari millum manna, ímillum fuglar og neyt og børn - hon tænir øllum og kann ei annað - og bjargar lívum í síni ódn.* Jarðamóður og lækni Brynhild átti trý børn á Viðareiði, og hini vórðu fødd í Klakksvík. Tá var jarðamóður á Viðareiði. Hon æt Kristianna og var ættað úr Hvalbæ. Fyrri maður hennara fórst í skaðagrindini í Sandvík í Hon átti tá eitt barn og fór niður at læra til jarðamóður. Tá hon kom upp aftur, fekk hon pláss á Viðareiði og giftist við Jákup Johannes Matras í Uppistovu. Tey fingu trý børn saman. Tað var mangan strævið hjá henni. Ikki minst tá tað var illveður. Hon fór mangan ringan túrin. Hon hevði eisini Árnafjørð sum øki. Vit tosaðu nettupp um hetta nú um dagarnar, tá ein bróðurdóttir Steffan hevði føðingardag. Tað var mangan tosað um illveðrið, sum Chr. Matras * í síni ódn: á sínum vegi, har sum hon gongur. var, tá hon varð fødd. Jarðarmóðirin var stødd inni í Sundi. Tað var ódnarveður og kavarok. Tveir menn komu við henni til gongu. Tað hevur verið stríggið. Tá eg var ung, var ikki vegur inn í Sund. Tann vegurin er ikki komin, fyrr enn eftir at vit eru flutt til Klaksvíkar. Vegur var bara komin inn undir Leitið, lendingina teir brúktu, tá tað var ókyrt á Helluni.Tað var jú so ofta, at tað var liggjandi brim. Tað er ræðuligt sum tað kundi vera nógv brim á Helluni. Tað var ofta verri her enn í Eiðsvík. Brim er nakað sum eg ræðist. Summi halda tað vera so stuttligt at hyggja at brimi.tað geri eg ikki, og man hetta stava frá royndunum á Viðareiði. Var brúk fyri bráfengis læknahjálp mátti hon Framhald á næstu síðu
10 Síða 10 Nr apríl 2004 koma úr Klaksvík. Har var læknabátur, sum kom norður. So máttu teir skjóta bát at fara umborð eftir læknanum. Í góðum veðri hendi tað, at postbáturin legði at. Men tá mátti vera ógvuliga kyrt, og tað var sjáldan. Samband inn í Sund Tað var nógv samband inn í Sund.Tá útróður var, plagdu teir at fara inn hagar eftir agni. Sundamenn fiskaðu agn og seldu tað. Steffan hevur tosað um, at hann sum stórur skúladrongur plagdi at fara eftir skúlatíð inn í Sund at keypa agn. Beiggjarnir hjá honum róðu út. Viðhvørt var einki agn at fáa í Hvannasundi. Tá máttu teir fáa fart yvir um sundið til Norðdepils. Agnið teir fingu var øða og goggur. Brynhild minnist, at Tjaldrið kom norður til Viðareiðis Kristi Himmalferðardag í Tá var tað fyri at fyri at flyta ferðagóðsið hjá Folkvard presti, fyrsta prest sum Brynhild minnist. Ferðagóðsið hjá honum varð borið oman á Kirkjugjógv og haðani ført umborð. Gingu á møti Gingið varð regluliga á møti og sunnudagsskúla. Tað var eitt gott andaligt lív í bygdini, tá eg vaks upp. Millum teir, sum vóru á odda í Brøðrasamkomuni, var Julius Jacobsen, kendur sum Julius á Viðareiði. Jacob á Grømma plagdi eisini at hava orðið; hann flutti seinni til Klaksvíkar. Og so var tað Jústi í Eiðsvík. (Hann var annars verfaðir Eliesar Sørensen, sum vit hava havt havt samrøðu við her í blaðnum.) Ofta kom vitjan aðra staðni frá sum til dømis Andrew Sloan og Victor Danielsen. Tá teir komu, steðgaðu teir á. Teir plagdu at vera eina viku. So tá var tað mestsum høgtíð hjá okkum, og tá var møti hvørt kvøld. Tað gekk nógv fólk á møti tá. Kirkjubygd Viðareiði hevur altíð verið prestabygd, og fyrst eg minnist, var presturin í Ónagerði einasti prestur í Norðoyggjum. Prestagarðurin var tá ein stórfyritøka við nógvum fólkum ið búðu og virkaðu her. Her eisini nógv broytt. Í dag býr presturin her einsamallur. Fyrsti prestur eg minnist æt Folkvard. Kona hansara var so sjúk,og tað sást ikki nógv til tey. Men tá hann flutti kom meira lív í í Ónagerði. Nýggi presturin var Knudsen. Hann og konan gjørdu nógv fyri tey ungu. Tey bjóðaðu teimum inn til ymsar samkomur, og tey plagdu at hava møtir. Nógv jørð hoyrdi til prestagarðin, 16 merkur av teimum 48 mørkunum á Viðareiði. Prestjørðin bleiv seinni býtt sundur í fýra 4-markagarðar. Tað sum eg minniast var, at presturin hevði uppisitara. Tað vóru tvinnandi hús, sum vóru uppisitarar, og tey gingu í Ónagerði annan hvønn dag at passa neytini.tey vóru meira at kalla tænastufólk hjá presti. Tað hoyrdi so eitt fjós til prestagarðin og tað er enn. Knudsen hevði eina tíð ein húskall. Hann var úr Fugloy og æt Óla Jákup, men á Viðareiði bleiv hann kallaður Prestakarl. So var tað, at prestur fekk ein forpaktara til garðin. Tað var ein kunoyingur, sum hevði verið í Noreg og fingið útbúgving innan landbúnað. Hann æt Niels Petur Michaelsen og hevði norska konu. Hann varð bert kallaður forpaktarin, og hann tók so garðin uppá seg. Hann var so har, til Brynhild greiddi frá í fyrra partinum um, at tað var ein kona sum plagdi at binda við maskinu. Klæðini hon bant vóru meira fín klæðir sum undirklæðir. Her sæst Sigga uppi á Laði, mamma Esmar Fuglø, í miðjuni við síni bindimaskinu, ið var søgd at vera tann fyrsta í Norðoyggjum. Konan høgrumegin spolar, og hin situr við seymimaskinu. Myndin er tikin uttanfyri, helst fyri at fáa ljós. Og so er myndirnar hongdar á húsaklædningin. Tað sæst týðuliga, at gamli Sloan er á aðrari myndini. garðurin varð býttur sundur, og hann var ein av teimum, sum tá fekk fýra merkur av garðinum. Brynhild hevur eisini hoyrt um Onnu og Jens Christian Evensen, sum vit hava lýst her í blaðnum, og hon minnist grøvina hjá teirra fyrsta soni Jens, sum er jarðaður á Viðareiði, og har ein so vøkur marmorpláta lá á grøvini. Í einum gomlum leksikon, sum eg havi, stendur í eini grein um Føroyar, at á Viðareiði er Danmarks barskeste præstebolig. Tað man hava verið strævið at vera einsamallur prestur í Norðoyggjum, serliga hjá einum eldri manni. Eina tíð var sonur Folkvard á Viðareiði sum hjálparprestur hjá pápanum. Umleið 1930 kom eisini prestur í Klaksvík. Fastrarnar hjá Brynhild: Julia, Fía, Marianna saman við lítlu Herborg. Dansistova Ítróttur var eingin á Viðareiði, men dansistova var. Dansihugurin var óførur. Dansistovan, sum eg minnist, bleiv niðurbrotin. Hon var annars eitt gott hús. Men teir, sum áttu hana, blivu gamlir og høvdu ikki sama áhugan fyri upprunaliga endamálinum. Dansistovan varð ofta útleigað til fundir og slíkt. Seinni bygdu teir eina nýggja dansistovu, men hon var so lítil. Á trettanda plagdu teir at fara út til Fugloyar at dansa. Tað var fastur siður.var veðrið gott, kundu teir rógva, men annars fóru teir við postbátinum. Tað var jú beinleiðis samband bæði til Fugloyar og Svínoyar. Men eg minnist ikki til, at Viðareiði hevur verið nøkur høgtíðsbygd á sama hátt. Okkurt kundi tó vera á nýggjárinum. Annars varð farið til Múlar á Kyndilsmessu, og hetta dámdu teimum øgiliga væl. Giftust Vit giftust 16. november í 1939 hjá sýslumanninum í Klaksvík. Vit fóru við postbátinum til Klaksvíkar dagin fyri. Veðrið var hampiliga gott. Vit giftust á sýsluskrivstovuni kl. 11. Tað var Hákun Hansen, sum gifti okkum. Vit leigaðu okkum so bát aftur til Viðareiðis. Vit høvdu eitt sindur av brúdleypi. Vit bjóðaðu onkrum, og onkur kom at gratulera okkum. Vit giftust inn hjá pápa, og hann fylgdi eisini seinni við, tá vit fluttu til Klaksvíkar. Pápi doyði í 1973, 88 ára gamal. Julius og Sanna Margreta Jacobsen vóru foreldur til Rikku, sum var gift við Fríðrik, beiggja Stefan. Dóttir teirra Hanna giftist við Absalon, sum eisini var beiggi Steffan. Julius á Viðareiði var annars ein kendur prædikumaður heilt upp í 60- ini. Steffan var fiskimaður Steffan var fiskimaður. Hann fór fyrstu ferð til skips við einum skipi hjá Hans Petur Weihe í Søldarfirði, Bjørn Ólason, við Jens í Árnafirði sum skipara. Ein 4 ár eldri beiggi hansara, sum æt Sámal, var eisini við. Árið eftir fór Steffan við Sementu úr Fuglafirði, og tað var sami skipari. Hesi skip høvdu motor, so Steffan hevur ikki verið við deyðsiglara. So fór hann við Fugloynni. Undir krígnum var hann við Svínoynni.Teir fiskaði og sigldu niður við fiskinum. Skipari var Johan Purkhús, sum var versonur reiðaran, Jens Klæmint Isaksen. Steffan upplivdi ikki nakra serliga vandastøðu í hesi sigling. Men hjá teimum, sum vóru heima, var ein støðugur ótti fyri, hvat ið kundi henda. Tað vóru javnan týsk flogfør sum flugu yvir bygdini, og stutt var millum boðini um, at skip vóru farin, ofta saman við manningini ella parti av henni. Álvarsemið merktist eisini hjá teimum, sum sigldu. Eina ferð Steffan sat og las Víkingasynir, sum var um lagnuna hjá føroyskum sjófólki undir krígnum og við myndum av teimum, sum lótu lív, helt hann fyri, at her kundi hansara navn eins væl staðið! Hann hevði jú verið saman við fleiri av teimum, sum fórust. Kríggið endaði nakrar tímar ov tíðliga! Teir forvunnu nógv við hesi sigling. Summir túrir vóru serliga góðir. Eg minnist, at tá kríggið helt uppat, tá var Svínoyggin akkurát farin niður at selja.tað var gott marked, teir komu til, og teir roknaðu við einum góðum túri, tí teir høvdu fiskað skjótt. Teir vóru byrjaðir at selja, men júst tá kom fráboðan um, at týskarar høvdu yvirgivið seg. Tá gjørdist ein slík frøi á fólki, at alt steðgaði upp, og prísurin gjørdist meira at kalla vánaligur. Hevði bardagin vart bert nakrar tímar afturat, hevði túrurin verið nógv betri. Eitt summarið var Steffan upp á Norðlandinum í Íslandi til sildafiskarí við Svínoynni. Hetta var í 1944, og hann var burtur alt summarið. Hetta var eitt gott ár. Hann var eisini tveir túrar við gamla Skálabergi. Gamli Mortan førdi hann tann fyrra túrin og Kaj tann seinna. Sá tá jólaskipið fór Brynhild minnist sera væl til, tá jólaskipið fór. Tað var sunnudagin 7. desember Hetta man vera ringasta veður, hon hevur upplivað.tað var mangan nógvur vindur, tí Viðareiði er eitt harðført pláss, men hetta var ein minnilig nátt. Tað var so sera gott veður leygardagin. Sjógvurin var so penur og slættur. Tað var snakkað um tað, at tvey skip vóru komin inn á Eiðsvík. Eingin dugdi at skilja hetta, og onkur var eitt sindur bangin. Minnist meg rætt var annað skipið litað sum krígsskip.tað hevur helst verið eitt fylgiskip. Onkur helt, at teir mundi ikki hava nakað gott í ætlan. Teir vóru komnir har, og veðurlíkindini vóru ring. Tað brast á og gjørdist eitt øgiligt illveður tað leygarkvøldið. Tað var so nógvur vindur og regn, hann lá fyrst í tað vestara vindeygað. Knappliga skifti hann ætt, og vindurin kom inn í vindeygað eystanfyri. Tá ljóst var morgunin eftir, sóu vit, hvussu skipið lá og bóltaði har í Fugloyarfirði. Tað var syndarligt at síggja. Avstandurin er sjálvsagt nakað stórur, men tað var ógvusligt at síggja. So sigi eg einaferð, at nú misti eg tað úr eygsjón.tá minnist Framhald á síðu 15
11 Nr apríl 2004 Síða 11 Pavel og Julia: Virka fyri børnum uttan foreldraumsorg í Moskva Pavel og kona hansara nýta alla sína orku at hjálpa neyðstøddum børnum í Moskva. Um mánaðarskiftið februar/mars var Pavel Ignatiev á vitjan í Føroyum. Hann var komin at kenna Leif av Reyni úr Havn fyri eini tíð síðani, tá Leif var í Moskva, og nú var hann komin higar at vitja. Men samstundis hevur hann í Brøðrasamkomum kring landið greitt frá um sítt arbeiði millum foreldraleys børn í Moskva. Og tá ein hevur hoyrt hansara søgu, mugu okkara børn bert ásanna, at tey hava so einki at grenja um! Vit hittu Pavel á skrivstovuni hjá FF, og greiddi hann eisini okkum frá sínum virksemi. Tað eru nevniliga heilt aðrar umstøður í Russlandi, enn vit kenna til. Roknað verður við, at har eru eini børn, sum eru uttan foreldraumsorgan av ymiskum orsøkum. Foreldrini kunnu vera deyð, ella tey hava snøgt sagt ikki umstøður at taka sær av sínum børnum. Rúsevnis- og alkoholmisnýtsla er í nógvum førum orsøkin fyri hesi støðu. Talið av børnum við slíkum tørvi veksur, og setur hetta stór krøv til barnaheimini, ið frammanundan eru ovbyrjað. Vána útlit hjá børnunum Útlitini hjá hesum børnum eru ikki tey bestu. Nógv av teimum kunnu rokna við at gerast arbeiðsleys ella framhaldandi heimleys, og eitt skakandi stórt tal kemur at beina fyri sær sjálvum. Her er tað, at Pavel kemur inn í myndina.hann vil fegin vísa kristnan næstakærleika við at linna um hjá hesum børnum. Bíbliubólkur. Pavel virkar sum ein rættilig eldsál, sum brennur fyri síni sak. Hann er eisini sera skilagóður at práta við, eisini tá komið verður inn á samfelagsviðurskifti. Pavel vaks upp í einum heimi, har pápin var verkfrøðingur og samstundis sannførdur kommunistur, og mamman var sjúkrasystir. Pavel var sera virkin í skúlanum, og hann luttók í øllum virksemi, sum t.d. ítrótti av ymiskum slag. Men sum heilt ungur gjørdist Pavel trúgvandi, og hann vildi fegin gera okkurt fyri at prógva hetta í sínum lívi. Hann fór á vitjan á barnaheimi fyri sálarliga sjúk børn. Á barnaheiminum hitti hann Juliu, sum var lærari, og sum gjørdist kona hansara.tey hava fingið tvey børn. Síðan fór Pavel at lesa á einum bíbliuskúla í Moskva, og har var hann liðugur í Tá fór hann at arbeiða við andaligum virksemi í fongslum í Moskva, og her merkti hann, hvussu illa fólk kundu fara við sær sjálvum. Her sá hann eisini, at nógvir av fangunum vóru fyrrverandi barnaheimsbørn. Pavel fær her eitt prát við Onnu Mariu Persson, sum arbeiðir fyri Amnesty International. Hetta gevur teimum tann felags áhuga at virka fyri tey, sum eru fyri vanbýti í samfelagnum. Pavel og Julia við børnunum Sofia og Tim. Betri at fyribyrgja Tískil kom hann til ta sannføring, at tað var kanska meira nytta í at fara at virka millum børn við tí endamáli at fyribyrgja, at tey komu soleiðis fyri sum fangarnir í fongslinum, har lívið í mongum førum longu var oyðilagt. Hetta gjørdi hann so við at fara at vitja barnaheim og at geva børnunum har umsorgan og kærleika. Hetta varð fyrst gjørt við at geva teimum smáar gávur og eitt Guds orð. Tískil eru eisini bíbliubólkar á barnaheimunum, sum javnan hittast. Hetta gjørdist so eitt fulltíðarstarv hjá teimum báðum Juliu og Pavel, og nú virka tey fast á 4 barnaheimum, har tað búgva 500 "sálarliga sjúk" børn í aldrinum 6-18 ár. Her skal sigast, at nógv av teimum, sum her eru lýst at vera sálarlig sjúk, "bert" tørva kærleika og uppvenjing. Umframt hetta vitja tey stundum fimm onnur barnaheim. Hetta merkir, at tað eru túsundir av børnum, sum tey hava roynt at hjálpa síðan virksemið byrjaði í Hetta arbeiði verður eisini virðismett av myndugleikunum, sum hava givið teimum viðurkenning fyri teirra virksemi. Við øðrum hjálparum eru tey nú seks fólk í hesi tænastu. Tey hava bíbliutímar á hvørjum barnaheimi um mánaðin, men tey gera nógv annað. Viðhvørt fara tey útferðir við børnunum, t.d. í onkra skóg, og tá kunnu børnini grilla pylsur og spæla saman, og hetta er nakað, sum børnum dámar. Ikki minst hevur hetta týdning fyri børn, sum annars ikki hava nógvar stuttleikar. Hetta eru jú børn, sum hava havt tað sera trupult, og sum ikki síggja sær nakra framtíð. Tað eru dreingir og gentur, sum siga opið, at teirra dreymur er at fáa eina møguleika at forgera sær. Eina ferð um mánaðin verður hildin føðingardagur fyri tey børn, sum fylla júst hendan mánaðin, og tá verður nakað gjørt burturúr júst hesum børnunum. Eingin játtan til klæði Eru fíggjarligir trupulleikar í Føroyum beint nú, so er hetta fyri einki at rokna ímóti trupulleikunum í Ruslandi, sum eisini merkist á tí sosiala økinum. Sum dømi um hetta Faldarin sum er gjørdur í samband við virksemið hjá Pavel. Pavel var eisini inn á gólvinum hjá Jógvani við Keldu, landsstýrismanni.jógvan útvegaði Pavel nýggju fløguna hjá Betestakórinum, sum Jógvan hevur leitt í ikki færri enn 40 ár. kann nevnast fíggjarætlanin hjá einum barnaheimi. Játtanin til klæði er 0, null.til heilivág er játtað kr kr. til 240 børn, og játtanin til mat er einar 6 kr. um dagin pr. barn. Hetta merkir, at børnini hava tørv á nógvum, sum t.d. klæði og fótbúnað, sum liðið hjá Pavel roynir at útvega teimum. Ein annar trupulleiki á einum barnaheimi er at fáa tíðina at ganga. Hetta ger, at nógv børn fara at sniffa o.t., sum bert kann gera støðuna enn verri. Men her royna Pavel og tey at útvega spøl av ymiskum slag, so børnini skulu velja hetta heldur enn umrødda vandamikla ítriv. Tey skipa eisini fyri jóla- og nýggjárshaldi fyri børnunum, og hetta er so væleydnað, at børnini siga, at hetta hald er minst líka gott sum heima. Her her kemur "Faðir Frost", jólmaðurin, eisini við pakkum. Pavel sigur, at tað er ein stuttleiki fyri tey at arbeiða við børnunum. Hetta er bæði ein avbjóðing og ein frøi, og tað er bæði ein byrða og ein signing. Tey eru sannførd um, at tað, sum kemur burturúr, meira enn uppvigar stríðið og knossið, tey hava.tí vilja tey halda áfram. Julia og Pavel búgva beint uttan fyri Moskva, einar 30 minuttir við bili. Omman hjálpir við at passa teirra børn, so tey kunnu nýta mest møguligt av teirra orku í hesi tænastu. Framhald á næstu síðu
12 Síða 12 Nr apríl 2004 Nýggjárshald. Happy Meal. Hjálpa eisini børnunum aftaná Tað,sum ikki hevur minst týdning,er,at Pavel og tey royna at taka sær av børnunum eftir, at tey eru farin av barnaheiminum. Hetta førir ofta við sær lívlangan vinskap, og hetta er eisini í sær sjálvum ein týðandi hjálp hjá teimum at koma víðari í lívinum. Roynt verður t.d. at útvega hesum børnunum skúlabøkur til víðari skúlagongd. Greitt verður frá øðrum dømi um, hvussu tey royna at hjálpa teimum, sum hava verið á barnaheimi. Ein dagin kemur tann 18 ára gamla Alena á dyrnar hjá teimum. Hon er í dýrastu neyð, tí hon er uppá vegin, og pápin, sum vera skal, er stungin av. Í eini slíkari støðu vildu mong valt fosturtøku, ikki minst í Russlandi, men hesum tosa tey hana frá. Hon fekk seinni eina fitta dóttir, og seinni aftur hitti hon eitt skilafólk av einum dreingi, sum hon giftist við, og nú hevur hon tað gott. Hetta var ein rættilig sólskinssøga. Slík fólk gera heimin betri Tað var sera hugaligt at hitta ein mann sum Pavel. Tað eru fólk sum hann, ið gera heimin betri. Vit ynskja teimum alt tað besta,og kanska frætta vit seinni, hvussu tað gongst. Skuldi onkur havt áhuga at frætt frá honum hevur hann teldupost: Tað er eingin trupulleiki við málinum, tí Pavel dugur enskt sum ein amerikanari. Útferð við børnum.
13 Nr apríl 2004 Síða 13 Grindadráp í Tjukotka (framhald av síðu 7) Fyrireikingar áðrenn farið verður at veiða hval. Kikað verður eftir roysningi og hvali. Lagt verður avstað. Her er veiða í eygsjón og skotið verður við harpun. Tilreiðar! Her verður skotið. Nú ræður um at bera skjótt at. Væl varð rakt. Framhald á næstu síðu
14 Síða 14 Nr apríl 2004 Framhald av undanfarnu síðu Nú er gott við eini hvíld. Hesir fittu fýrarnir hava fingið hvalatenn at spæla við. Í samband við hvalahátíðarhaldið vit umrøddu í seinasta blað verður eisini skipað fyri kappróðri. Frá hvalahátíðarhaldinum. Nú er spennandi hvør ið vinnur. Eisini er dansur. Og trummusláing.
15 Nr apríl 2004 Síða 15 eg, at Steffan segði, at nú helt hann, at tað sakk. Tíðindini um vanlukkuna frættist rættuliga skjótt. Nógv fólk høvdu sæð, og telefon var jú tá. Á telefonstøðini vóru tískil eisini altíð tíðindi at frætta. Minan brast Annars merktist ikki nógv til kríggið á Viðareiði, men týskir flúgvarar flugu ofta uppi yvir. Ein flúgvari rendi einaferð á inni í Viðvík, og vrakið av honum hevur ligið har. Onkur av synunum hjá mær hava havt okkurt petti av vrakinum heim við. Ein mina brast einaferð eysturi í Eiðsvík. Hetta var eftir at kríggið var av.tað var ein ræðuligur brestur. Steffan var akkurát farin frá húsum. Hann skuldi á fjall inni í Vík. Eg bleiv so forferdiliga kløkk. Teir plagdu ofta at fara við bát, men henda dagin skuldu teir til gongu orsakað av veðrinum.teir høvdu verið á veg á fjall frammanundan, men vandaðu veður, og teir høvdu sett onkra útgerð frá sær í einum neysti í Eiðsvík fyri at sleppa frá at bera tað til hús. Onkur av fjallmonnunum var á veg oman í neystið, tá minan brast. Tann minan gjørdi skaða á hús í Eiðsvík, og grótið í mølini var burtur, har hon hevði borið við. Tá teir veltu, kundu teir finna pettir av minuni í bønum. Annars vóru ikki hermenn á Viðareiði. Onkur kom onkuntíð, men teir búðu ikki har.tað skal tó sigast, at tað komu nógv flóttarfólk til Viðareiðis úr Klaksvík, sum var eitt meira upplagt bumbumál hjá týskarum. Fyri mær var øll krígstíðin sera óhugnalig, tað kann eg siga. Tað vóru nøkur hús, sum høvdu Steffan, tá hann gekk á skiparaskúla radio og inni har flokkaðust fólk fyri at hoyra tíðindini. Prestur plagdi at vera tíðindaberari. Tað var Carlson, hann var dani. Eg minnist, at presturin, sum var undan honum, var ofta niðri á postbátinum við onkrum, sum hann sendi til Klaksvíkar, og sum hann so fekk aftur seinni. Eg spekuleraði ofta uppá, hvat hetta kundi vera.seinni kom eg eftir, at hetta vóru akkumulatorar, sum hann sendi til Klaksvíkar at lada upp. So tað var ikki so heilt ómakaleyst at hava radio. Sea King Einaferð hildu tey Fríðrik, beiggja Steffan, vera burturgingan. Tað var undir krígnum, sum jú var ein syndarlig tíð. Fólkið heima bíðaði og bíðaði eftir einum skipi,til øll at enda mistu mótið. Sea King var ikki komin aftur í aftur aftaná 4 vikur á einum túri, sum vanliga tók eina viku. So her var øll møgulig orsøk til at óttast tað ringasta. Og tað var eitt rættuligt upplivilsi, at Fríðrik kom afturíaftur. Sea King var farin niður at selja. Teir høvdu tikið fisk her í Føroyum. Hetta var fyrst í 1942 beint eftir nýggjár. Teir vóru ongantíð komnir fram til Onglands, har fiskurin skuldi seljast. Beiggi Fríðrik, Marius, skrivar um hetta í bókini Teir bóru boð í bý. Niels Juel Arge hevur eisini greitt frá hesi hending í Stríðsárunum. Tað bleiv so leingi, man frætti einki, og kríggj var, og tað var einki hop um nakað. Rikka, konan, var á Viðareiði. Fríðrik hevði annars hús í Klaksvík, men flutti til Viðareiðis, tá kríggið kom. Her var tryggari.tey áttu trý børn. Tey vóru at vera hjá foreldrunum hjá Rikku, Juliusi og Sannu Margretu. Hon hevði púra mist mótið um, at teir fóru at koma aftur. Eg minnist, at Steffan segði hendan morgunin, at eg havi nú væntað, at teir fóru at koma aftur. Men nú haldi eg, at tað er býtt at blíva við at rokna við, at tað hendir. Hann hevði droymt okkurt, sum fekk hann at halda, at teir vóru til. Tað vísti seg, at skipið hevði fingið ein stóran sjógv, og sjógvur var komin í maskinrúmið, so motorurin var steðgaður, og skipið hevði rikið fyri vág og vind í ringum illveðri. Teir lógu har og róku og vistu ikki, hvar teir vóru. Har vóru bæði minur og flogfør. Eingin hevði gjørt teimum nakað. Teir komu einaferð so nær,at teir sóu land.og tá vóru teir norðanfyri Føroyar, og teir kendu Mýling. Teir høvdu so mikið av motorkraft, at teir fingu siglt inn á Vestmanna. Steffan og eg fóru eini ørindi tað kvøldið. Tá møttu vit konuni, sum hevði telefonstøðina. Hon steðgar á og sigur, at nú fari eg eystur til Rikku at siga henni, at Sea King er komin á Vestmanna. Hetta vóru góð boð. Men vit stóðu sum negld. Hetta var sum at fáa boð um, at onkur var risin upp frá deyðum. Mamma hansara plagdi seinni at taka til: Tað var hinaferð Fríðrik var deyður. Soleiðis føldi hon tað. Jóannes hjá Gynnu hevði givið tey boðini norð, at teir vóru komnur á Vestmanna, og tað stóð væl til hjá teimum øllum. Vit fóru so oman til mammu hansara at siga henni frá. Hon vildi ikki trúgva tí, hon var meira at kalla illfør, tá hon segði: Tit mugu ikki koma at fortelja tíðindi sum ikki passa. Eg minnist, at hon tveitti seg á síni knø at biðja um, at hesi tíðindi vóru røtt. Hon hevði fyrr fingið líknandi tíðindi, ið ikki passaðu. Absalon, yngsti beiggin, var inni. Hann var altíð so stillur í tí. Hann segði seinni, at hetta ljóðaði eisini ógvuliga ótrúligt fyri sær. Vit fóru ørindi heim á Brekkumørk og fóru so inn aftur, tá vit komu eysturaftur. Tá sat Rikka har.hon hevði fingið telegramm frá Fríðriki og var komin heim til vermammuna at siga frá.tá sigur Absalon: Ikki trúði eg tí, fyrr enn eg sá tele-grammið: Komnir á Vestmanna. Hava tað allir gott. Tað var ein merkilig hending. Fríðrik segði seinni, at kokkurin stúrdi so fyri, at maturin fór at ganga undan. Ein undurfull bjarging, tað kann man siga. Vandamikil fjalltúrur Tað var einaferð ein sera vandafullur fjalltúrur inn í Viðvík í Steffan var ikki á fjalli hendan dagin, Jørgen og Julia. Herborg og Heini. Uttanfyri salin á Viðareiði. Julia, fastur Brynhild, í miðjuni í hvítari blusu. Gunnar, sum giftist við Herborg, saman við Heina. Framhald á næstu síðu
16 Síða 16 Nr apríl 2004 Her síggja vit mammu Steffan við sjey av børnunum, millum hesi eisini teir, Símun og Johannes, sum doyðu í syrgiligu vanlukkuni í Í aftara rað síggja vit f.v. Elsa Margreta, Niels, Anna Elisabeth, Símun og Jóan Karl. Fremra rað: Jóhannes, Fríðrik og Sámal Erik. Hendan myndin av teimum sjey Absalonsen beiggjunum varð tikin, tá Elsa hjá Brynhild giftist fyri góðum 25 árum síðani. Teir eru: Aftara rað f.v.: Absalon, Jóan Karl, Fríðrik og Marius. Fremra rað: Steffan, Sámal Erik og Niels. men beiggi hansara Jóan Carl. Teir vóru farnir við bát, barometrið bóltaði niður, og líkindini vóru ring. So einaferð nú koma bátarnir, men tá kom hann av landnyrðingi, og tá bátarnir komu aftur á Eiðsvík, var longu nógv brim, og tað slapst ikki burtur haðani. Tað vóru tveir bátar. 5- mannafarið var fyrri báturin at koma.teir royndu at skjóta at, men tað bar ikki til, og vórðu teir so bidnir um at rógva bátin inn í mølina. Har vóru nógvir menn komnir saman, og í somu løtu báturin bar við land, var ein manngarður um hann og bar hann niðanfrá við øllum, sum var í honum. Men tá øtlaði so nógv, at tað sá ikki væl út fyri 8 mannafarinum, sum nú var komið heim fyri lendingina. Báturin var so tungur og sjógvur gekk á, so teir bóru ótta fyri at hann sakk. Tað var einki mót um, at hetta skuldi spæla væl av. Steffan segði, at tað var so sjáldsamt. Tað kom ein fylling og teir róðu av allari kraft inn í mølina. Báturin kom langt niðan, og tá tað súgaði út aftur, stóð hann rimmar fastur. Allur seyðurin var eisini í behold. Annars hevði tað verið náttúrligt, at báturin fylgdi við út aftur eisini, men hann stóð. Menninir vóru sera illa komnir. Fjøðurin Tað vóru jú bøndurnir sum áttu fjøðurina, so tað var neyðugt at keypa hana frá teimum. Fjøðurin var nógv verd, so eg plagdi at keypa óroyttan lunda, tá fylgdi fjøðurin við, og hon kom jú væl við. Fjøðurin kundi brúkast sum hon var. Hon var so rein, at tað var óneyðugt at gera meira við tað. Annars plagdu vit at royta fyri bøndurnar. Lønin var triði hvør lundi. Øll fjøðurin fór tó til bóndan. Tað var sera nógv arbeiði mangan at sita og fleyga. Undarligt er tað tú, eg minnist at tað var ikki so langt síðan, at ein Her síggja vit Steffan og Brynhild uttanfyri barnaheimið hjá honum á Viðareiði. maður fleygaði umleið 1000 lundar í Settorvu ein dag. Í fjør var lítil lundi. Tann eina dagin, teir vóru í Settorvu fingu teir ongan, ikki so mikið sum ein. Eg smakkaði ikki lunda í fjør. Eg plagi altíð at royna at fáa eitt kók. Flyta til Klaksvíkar Brynhild og Steffan flyta Elsa Margretha saman við f.v. Sámal, Marius, Steffan og Absalon. so til Klaksvíkar í Steffan var fiskimaður burturav, og tá var tað høgligari at búgva í Klaksvík. Tey høvdu flutt fyrr, men tað var ikki so lætt at byggja undir krígnum, og tá var tað annars tryggari at búgva á Viðareiði enn í Klaksvík. At tey fluttu hevur Brynhild ikki angrað. Ein stórur munur var, at í Klaksvík var ravmagn. Tað hevði nógv at siga. Men tað er sjálvsagt stórur munur at vera á Viðareiði í dag, og tá vit fluttu. Tað vóru ikki nógvar pengar. Vit fóru í húsini so skjótt tað var flytandi, um ikki alt var liðugt. Steffan gjørdi so húsini liðug so við og við. Aftaná kríggið var Steffan við Sjúrðarberg frá tí hann kom. Skipari var Kaj Johannesen. Steffan gjørdist tískil trolaramaður, og hetta dámdi honum væl. Undan tí var hann sum sagt nakrar túrir við fyrsta Skálaberg. Hann var eisini við Nólsoyar Páll, sum var systurskip hjá Jóannes Patursson, og við Dragaberg. So fór hann við Sjúrðarbergi, og hetta var seinasta skip, hann var við. Í bókini hjá Marius, beiggja Steffan, Teir bóru boð í bý, verður greitt frá einum tilburði, sum fór fram, tá Steffan var við. Sjúrðarberg var á veg heim við fullari last. Teir vóru komnir eysturum Kappan, og vóru í fylgi við einum íslendskum trolara. Veðrið var av tí besta. Men knappliga følir skiparin, Kaj, ein ekka á sær og gevur boð um at venda við. Róðursmaðurin undraðist og aktaði ikki fyrr enn hann fekk boðini aðru ferð. Tá teir komu undir land aftur brast á av ringasta illveðri, og hesin óforklárligi ekkin bjargaði teimum undan hesum veðrinum og kanska tí sum verri var. Steffan gjørdist sjúkur umborð í maganum og fór ikki avstað aftur. Hann lá á sjúkrahúsi í 4 vikur at fáa ein kur fyri magan. Tvey ár arbeiddi hann fyri Nordafar yviri í Føroyingahavnini. Hetta gav eina góða inntøku. Hetta var meðan teir bygdu har yviri, og hann smíðaði. Steffan var annars eins og pápi hansara hegnigur og dugdi væl at smíða. Hann var raskur og sterkur uppí høgan aldur. Men beint eftir diamantbrúðleypið doyði hann knappliga 87 ára gamal. Hann var tiltikin gongumaður á fjalli. Tað innasta fjallið móti Svínoynni kallast Talvborð. Haruppi hevði hann onkuntíð verið tríggjar ferðir ein fjalldag. Men tá var hann eisini móður tá hann kom aftur. Tað var víst motión um nakað. Tey bæði fingu seks børn: Jóhannes, Árni, Sára, Elsa, Olav og Símun. Jóhannes og Sára eru deyð. Hini búgva øll í Havn.Tí býr Brynhild nú í Havn hjá dóttrini Elsu. Brynhild eigur 15 ommubørn á lívi. Langommubørnini eru fýra. Brynhild er sera birg enn. Hon sigur, at síðani Zarepta varð bygt, hevur hon á hvørjum ári verði á bíbliuskeiði, sum plagar at vera um mánaðarskiftið august/sept. Hon endar sína frásøgn við at siga: Gjøgnum alt má eg takka Harranum, sum hevur hildið mær uppi við síni náði, Harrin er góður, vernd neyðardagin; Hann kennir tey, sum líta á Hann. Vit takka Brynhild fyri frásøgnina, sum er eitt áhugavert íkast til lýsingina av livumstøðunum fyri kortini ikki so nógvum árum síðan. Hóast hetta, ber illa til at seta orð á munin millum tá og nú.
17 Nr apríl 2004 Síða 17
18 Síða 18 Nr apríl 2004 Ein sjóferð í 1925 Tað er stórur áhugi fyri manningarmyndunum frá Fornminnissavninum. Vit hava hesu ferð myndir frá 1925 av manningini á Syv Søstre, sum Valdemar Lützen átti. Tað er so heppið, at tað finst ein frágreiðing frá tí túrinum, sum nevnda manning var við hesum skipinum. Eitt av ferðafólkunum var nevniliga presturin Absalon Joensen, sum fór ein túr til Jorsala. Hann skrivaði eina lítla bók um ferðina Min Jorsalsferd. Fyrsti partur av ferðini var nevniliga at fara við Syv Søstre til Skotlands. Og hesa ferðina skrivar hann um í bókini á ein skemtiligan hátt, men eisini soleiðis, at ein fær eina rættiliga kenslu av, hvussu ein slík ferð kundi upplivast. Her kann eisini verða nevnt, at Absalon virkaði nógv millum fiskimenn. Hann var eisini íðin fotografur, og er hetta sera heppið fyri eftirtíðina. Frásøgnin er henda: Udrejsen. En langsom sørejse. Ud vil jeg, ud o saa langt, langt, langt over de høje Fjelde. Det var i Slutningen af Marts Maaned, jeg mødte min Fætter Kaptain Andreasen paa Gaden i Thorshavn, og i Forbifarten vekslede jeg Ord og Hilsen med ham. Naa, er du snart færdig med din Vinterhi, sagde jeg til ham. Det forekommer mig, at dine Hænder er helt fløjlsbløde at tage paa. Det er vist ikke sundt for dig at ligge hjemme længere. Nej, nu skal jeg ogsaa straks ud at rejse med mine syv Søstre, svarede han. Skal du det, sagde jeg. Jeg vidste forresten ikke, at du havde saa mange Søstre. Skal du have dem alle med, saa bliver det jo en længere Hale, du faar at slæbe paa. Og du kommer nok hjem med en hel ladning af unyttig stads som Silkelin og Silkestrømper og Parisersko og lignende. Nej, svarede Fætter Andreassen bestemt, vi tager ikke andet hjem igen end en Ladning sorte Kul, for at Folk skal have noget at koge deres Mad med og opvarme deres Stuer med. Naa, nu forstaar jeg dig,sagde jeg. Det er din Skude, du mener, naar du taler om dine syv Søstre. Det burde jeg straks have forstaaet. Hendan myndin er av manningini á "Syv Søstre" hjá Valdemar Lützen í Tá vóru teir m.a. niðri í Skotlandi eftir koli. Vit kenna ikki allar menninar á myndini so um onkur veit hevði verið stuttligt at frætta. 1) Ókendur 2) Daniel Jacob Joensen, stýrimaður, sum seinni gjørdist sjómansskúlastjóri í Havn 3) Sofus Andreasen sum var ein av teimu fyrstu 4 sum gingu á stýrimanskúla í Føroyum, men tóku prógv niðri. Hann doyði tann 20. mars 1940 av krígsávum og er mynd av honum í "Víkingasynir", s ) Ókendur 5) Andreas Andreasen, skipari (Andrias á Høvdanum), Strendur, 6) Ókendur. Leggjast kann kanska afturat at Absalon og skiparin Andrias á Høvdanum vóru systkinabørn og at pápi D. J. Joensen (Jakki við Stein) eisini var systkinabarn við hesar báðar. Eisini skal leggjast afturat, at Sofus (3) var sonur Andrias (5). Maðurin niðast í høgra horni er Albert Joensen, sum er pápi Haldane, ið hevur útvega okkum hesar myndir. Ja, saa forstaar du det altsaa nu, sagde han, at jeg skal en tur til Scotland efter Kul med Skonnerten Syv Søstre af Thorshavn. Og hvis du vil følge med, saa hæng paa - som det hedder i Æventyret. Men henvend dig til Rederiet for at faa Tilladelse. Og nogle Dage senere erholdt jeg Tilladelsen hos Skibets Reder. Skonnerten Syv Søstre laa nu klappet og klar til at gaa ud paa sin første Rejse efter en hel Vinters Hvile. Og tidligt en Fredag Morgen i April, inden Thorshavns Borgere havde faaet gnedet Søvnen af Øjnene, stod vi for fulde Sejl og durende Motor ud af Vestre Vaag og ned gennem Naalsø Fjord. Svikaligur vindur Nordvestenvinden blæste føjeligt i Sejlene en Stund. Men den syntes snart at miste Spændkraften. Og jeg, der stod ved Roret, forstod snart, at Nordvestenvinden var ved at tabe Vejret. Den gjorde et lille forhippet Pust nu og da, men det var tydeligt, at den snart ikke gad anstrænge sig mere. Den tog ogsaa snart Frivagt og lagde sig paa den lade Side. Vi kunde nu faa lov til at vente paa dens Afløser, som vi slet ikke glædede os til at hilse paa, da vi nok forstod, at Afløseren vilde blive Nordvestenvindens diamentrale Modstander, altsaa Sydøstenvinden. Foreløbig laa vi nu og slingrede i Vindstille og svær Havdønning ca. 20 Sømil ud for Sandøen. Sejlene hang og blafrede og slog haarde Smæld. Motoren gjorde forgæves Forsøg paa at hjælpe os fremad. Den svære Havdønning bragte den helt ud af Takt, og lod alle dens Anstrengelser være spildt Arbejde. Saa lod Montøren ogsaa den faa lov til at holde Frivagt og lægges sig paa den lade side. Alle de kræfter der skulde drive Skibet fremad havde svigtet os. Róku til Noregs? Noget hen paa Eftermiddagen kom så Sydøstenvinden med Regn og Rusk, som om den vilde spytte os lige i Ansigtet og jage os tilbage, hvor vi var kommet fra. At sætte næsen lige mod Vejret lod sig nu ikke gøre. Kaptajnen gav saa Ordre til at lægge Boven til. Saa drev vi øster ud - forbi Naalsø, Svinø og Fuglø og længere endnu. Fredagen gik, Lørdagen kom, og Søndagen med, mens vi stadig drev øster ud. Vi begyndte nu saa smaat at tale om, hvilket Sted paa Norges Kyst, vil vel kunne træffe, hvis vi saaledes blev ved med at drive. Søndag Eftermiddag (Palmesøndag) samledes vi til Gudstjeneste i Kahytten. Og Palmesøndagsevangeliet med tilhørende Salmer og tilføjede Ord stemmede os til højtidsfuld Andagt. Der var Liv i Salmesangen, Ordet blev hørt i Stilhed, og Bønnerne blev sendt op til Alfaderen, der raader for Vind og Vejr og over alle Naturens Kræfter. Motorurin verður settur í gongd aftur Natten mellem Søndag og Mandag skete der et Omslag i Vejret og Vindforholdene blev lidt mere gunstige for os. Skuden blev lagt til den anden Bov, og Motoren blev sat i Gang. Vi begyndte at komme frem i den rigtige Retning. Men Dagene gik og kom, og der var ikke megen Afveksling ud over det, at vi den ene Dag laa mod Syd eller Sydvest og den næste Dag mod Øst eller Sydøst. Fremad vandt vi dog, om end kun med smaa Skridt.Den ene Vagt afløste den anden. Barometret vandrede op og ned uden store Spring. Kokken var altid præcis og omhyggelig med Maden. Lekturen manglede heller ikke. Men tiden syntes at blive noget ensformig,og det var ikke frit for, at en og anden begyndte at kede sig, til trods for at vore ungdommelige Matroser søgte at skaffe os Tidkort ved forskellig Idræt, nu da Vejret var godt. Matros Otto viste sig som en fænomenal Topgæst. Han klatrede i Vanter og Ræer, i Tov og Takkelage, saa det løb helt koldt ned ad Ryggen paa en. Palle lavede gymnastik og Akrobatik paa Dækket. Og mine to unge halvfættere Sofus og Albert legede Tagfat paa Dækket fra For til Agter,indtil de tumlede om eller blev trætte. Kaptajnen og Styrmanden tog Solhøjden hver Gang det behagede Dronning Sol at vise sit straalende Ansigt. Og saa summede det for Ørene paa mig med Udtryk og Be-
19 Nr apríl 2004 Síða 19 nævnelser, som jeg kun dunkelt forstod. Der blev talt om Vinkler og Grader, Deklination og Deviation, Retvisning og Misvisning, Horizont og Azimut samt Tal og Tabeller, som jeg slet ikke kunde følge med i. Men hver gang jeg kunde kontrollere noget af en Udregning eller af et Bestik, maatte jeg med Tilfredshed erkende, at det altsammen passede til Punkt og Prikke. Fingu springara En Dag skete der noget, som bragte en kærkommen Afveksling i vores ensformige Tilværelse. Mens Kaptajnen og jeg sad sammen i Kahytten, blev der pludseligt raabt ned til os, at der var Springere i Farvandet. Vi gjorde instinktmæssig det samme, som man i gamle dage gjorde paa Færøerne, naar der blev raabt Grindebud i de færøske Bygder.Vi kastede øjeblikkeligt fra os, hvad vi havde i Hænderne, og inden vi rigtig vidste af det, stod vi paa Dækket. Jeg kom netop tidsnok til at se min Halvfætter Styrmand Joensen jage en Harpun i Ryggen paa en Springer. Det stakkels Dyr gjorde fortvivlede Forsøg paa at komme af med den væmmelige Tingest, som havde sat sig fast i dens Ryg. Snart spændte den med alle sine Kræfter for at komme ned i Havdybet, og snart gjorde den et langt og fortvivlet Spring helt op til Havfladen.Men Harpunen sad fast, og Linen holdt. Og nu løb alle til for at faa Tag paa Springeren. Selv de, der havde Frivagt, kom op af Køjerne. Det lykkedes at faa en Løkke lagt om Springerens Hale, og Her síggja vit Syv Søstre, sum liggur við oljukeiini hjá Valdemar Lutzen út fyri Høgukei, har seinni Skeiva pakkhús varð bygt. Løkken fæstet til en Taille. Og nu maatte Springeren sige farvel til sit vaade Element. Den befandt sig nu svævende i Luften og kom snart ind paa Dækket, hvor den fortsatte sit rasende Arbejde for at frigøre sig. Men Kaptajnen gjorde en brat ende derpaa ved paa gammel færøsk vis at gøre brug af Grindekniven. Nu var Springeren for bestandig færdig med at løbe om Kap med sine Kammerater i det dybblaa og salte Hav, færdig med at gøre Spilopper foran Boven af forbisejlende Skibe, og for bestandig færdig med at jage efter andre Hvaler. Til at partere Springeren blev Montøren Sofus Jacobsen valgt som den, der havde mest Erfaring og Dygtighed paa det Omraade. Og skønt Klokken var ca. 9 Form. da Springeren blev harpuneret kunde Kokken allerede Kl. halvtolv servere de lækreste Stykker paa Middagsbordet i Messen. Sóu land Det lykkedes os ikke oftere at komme i kast med Springere. Og Dagene sneg sig langsomt hen, indtil vi endelig var kommet i nærheden af Shetland. Paaskelørdag oprandt med dejligt Vejr. Og nu saa vi Land igen for første Gang efter 9 Dages forløb. Det var øen Foula, der viste sig for os indhyllet i let Taageslør forneden og med prægtige skarpsskaarne Konturer foroven. Foula, der ligger midtvejs mellem Shetland og Ørknøerne,synes efter Udseendet at dømme snarere at høre hjemme blandt Færøerne. Paaskedagene havde vi dejligt Vejr. Og Rejsen gik fremad om end med meget smaa Skridt. De mange Helligdage fejrede vi paa god Sømands Vis med Gudstjeneste i Kahytten. Og der var ingen der svigtede. Vi var altid fuldtallige til Gudstjenesterne med Undtagelse af den ene, som skiftevis maatte være paa Dækket. Den trettende Dags Morgen efter vor Afrejse fra Thorshavn fik vi langt om længe føjelig Vind igen. Vi laa da paa Højde med Peterhead. Og nu kunde vi sætte alle Sejl til og tage Motoren til Hjælp oven i Købet. Den næste Dags Morgen, efter 14 Dages rejse, kunde vi endelig kaste Anker inde paa Firth of Forth, vort Bestemmelsessted. Rejsen varede længe. Og jeg var undertiden ved at blive utaalmodig. Men jeg er bleven en god Oplevelse rigere. Jeg har paa nært Hold set, hvad vore færøske Sømænd kan. Har set deres Liv og hørt deres Ord baade i Storm og Stille, baade under Modvind og Medbør. Og jeg er glad ved at kunne sige, at om Bord er deres Liv og deres Tale præget af den samme Aand og Tone, der præger Livet i vore færøske Hjem saavel Søgnedage som Søndage. Tíðindaskriv: P/F Fastogn Hin 12. mars 2004 varð partaeigaraskarin í fastognarfelagnum P/F Fastogn broyttur. Nú eru tað P/F SMS, Kaupthing Virðisbrævameklarafelag P/F og íslendska Eik Fasteignarfélag HF sum eiga P/F Fastogn. Frá stovnanini av felagnum var málið, at felagið skuldi vaksa munandi og skuldi ogna sær fleiri bygningar og eigur felagið nú fýra bygningar. Umframt teir báðar fyrstu bygningarnar, sum felagið ognaði sær við stovnanini, hevur felagið keypt bygningin, har Grannskoðanarvirkið KPMG heldur til og bygningin, har Advokatskrivstovan heldur til. Í nevndini sita nú Christian Andreasen, Garðar Friðjónsson og Hans Mortensen, sum er formaður. Stjóri í felagnum er Evy Jacobsen. Teir taka sær av løttum eina løtu umborð á Syv Søstre. Absalon Joensen, sum hevur skrivað hesa frásøgn.
20 Síða 20 Nr apríl 2004 PostScript billede (Skipari-skipsf\277rariS.eps) Komandi blað Tað liggur ymiskt tilfar eftir, sum kemur í komandi blað. Millum hetta er frásøgn frá 40 ára starvsdegnum hjá Arnold Henriksen á Fiskirannsóknarstovuni saman við forvitnisligum myndum frá hansara sjólívi í ungum døgum. Vit hava eisini grein hjá Kjartan Hoydal um korallir, sum hava verið nógv umrøddar seinastu tíðina. Sum Kjartan vísir á, so er hetta ikki so einfalt, sum tað verður gjørt til. Vit hava í komandi blaði eisini frásøgn frá 40 ára starvsdegnum hjá Arnold Henriksen á Fiskirannsóknarstovuni Vit fara í tveimum komandi bløðum at hava frásøgn um norðmenn, sum flýggjaðu til Føroyar, tá Noreg varð hersett av týskinum í apríl Fyrri parturin av hesi Esther Støylen Isaksen var eitt av flóttafólkunum, sum giftust í Føroyum frásøgn er fyrst og fremst grundað á samrøðu, sum skyldfólk gjørdu við Esther Støylen Isaksen í 2000, nakrar mánaðar áðrenn hon doyði. Hon var eitt av flóttafólkunum, sum giftust í Føroyum, og her kom hon at búgva restina av lívinum. Hendan frásøgn lýsir ein týdningarmiklan part av felagssøguni hjá Føroyum og Noregi. Hetta verður spennandi og áhugaverdur lesnaður.
21 Nr apríl 2004 FF-blaðið fekk aftur rætt: Føroyar eru eitt rættarleyst samfelag! Tað mest avgerandi í "Jógvan S" málinum er als ikki viðgjørt í samband við dómin. Tað er, at Tjóðveldisflokkurin legði trýst á Jacob Vestergard fyri at fáa hann at fremja brot á grundleggjandi rættindi hjá borgara í rættarsamfelagnum, nevniliga at ein tilsøgn hjá almennum myndugleika er bindandi. Henda hóttan hevði ikki verið reel uttan stuðul frá táverandi andstøðuflokkum, tí hava teir medábyrgd. Men hetta vísir eina rættarfatan, sum er ókend í einum rættarsamfelag.hetta kom ikki minst fram, tá Fregnir metti landsstýrismannin at hava staðið sína "manndómsroynd" sum landsstýrismaður við hesum rættarbroti. Vanliga er tað stuttligt at fáa rætt í sínum metingum. Men tó ikki altíð. Vit hava tíverri enn eina ferð fingið viðhald í okkara meting av Føroyum sum rættarsamfelag. Tað er prógvað ferð eftir ferð, at tær mest grundleggjandi rættarreglurnar verða ikki virdar av okkara egnu politisku skipan, og tað einasta álit vit hava, er danska rættarskipanin. Alt tað, sum vit hava ført fram um alment rættarloysi í Føroyum, er staðfest í Jógvan S dóminum, sum samstundis er ein greiður dómur yvir okkara politisku skipan. Rættarmál um sjálvsøgd rættindini hjá borgarum Tað avgerandi í hesum máli var, at her var talan um eina givna tilsøgn frá einum myndugleika til ein borgara. Í donsku rættarskipanini er tað sera grundleggjandi, at ein slík tilsøgn er bindandi, og ikki kann verða tikin aftur, soleiðis sum ætlanin var í hesi sak. Hetta varð staðfest í landsstýrinum í Men so seint sum í 2003 fall ein onnur avgerð í Føroya Rætti, sum staðfesti tað sama. Tí nýtist eingin at vera í iva um, at afturtøkan av fiskiloyvinum hjá Jógvan S var ólóglig. Hesin dómur er serstakliga ein dómur yvir politisku skipanina, tá hugsað verður um tann leiklut, sum løgtingsmenn og flokkar eiga í hesum máli. Løgfrøðin hjá landsstýrismálanevndini Upprunin til málið var, at landsstýrismálanevndin kom til ta niðurstøðu, at fiskiloyvið til Jógvan S skuldi vera ólógligt. Eitt er, at hetta er ein dómur yvir føroyska løgfrøði, soleiðis sum hon í hesum førinum er komin til sjóndar í landsstýrismálanevndini. Vit hava so langt aftur, sum í 1999 kunnað prógvað, at hendan løgfrøðin hevur sum fremsta endamál at tekkjast teimum ráðandi politikkarunum soleiðis, at teir kunnu fáa ta niðurstøðu, sum teir ynskja. Tað kann beinleiðis dokumenterast, at tá hesi áhugamál ikki samsvara við tær rættarreglur, sum eru galdandi í ríkinum, so uppfinna føroyskir løgfrøðingar bert sínar egnu. At tær eru í stríð við annars galdandi rætt hevur ongan áhuga. Á hendan hátt hevur landsstýrismálanevndin síðan 1998 undirgrivið í hvussu er tvær tær mest grundleggjandi reglur í einum rættarsamfelag. Tann fyrra er skyldan hjá landsstýrismanni at seta í verk samtyktar løgtingslógir.tann seinna er skyldan hjá løgmanni/landsstýrismanni at siga satt! Hetta eru niðurstøður, sum eru góðkendar av samdum tingi, tí tær í aktuella málinum hóskaðu við politiska viljan hjá tingmonnum uttan mun til, um tær vóru í samsvar við galdandi rætt ella ikki. So tá fyrrverandi formaður í landsstýrismálanevndini sigur seg hava fult álit á løgfrøðini í nevndini, skal tað síggjast í hesum ljósinum. Hann fekk jú ta niðurstøðu hann vildi hava! Óli kann kanna sjálvur Nú Óli Breckmann vil sleppa at kanna landsstýrismálanevndina, kann hann bert fara inn á heimasíðuna hjá FF: og lesa ta drúgva kæru, sum FF sendi løgtinginum um málsviðgerðina í landsstýrismálanevndini. Kæran varð als ikki viðgjørd. Svarið frá formansskapinum var, at hesin hevði onga grund til at ivast í førleikanum hjá løgfrøðini í nevndini! T.v.s. tann sama løgfrøðin sum nú er undirkend. Heini O. Heinesen ilskast um, at Føroya Rættur, við einum donskum dómara, hevur tikið støðu til løgfrøðina í landsstýrismálanevndina. Vit onnur kunnu bert siga Gud havi lov fyri tað. Tí nú hava vit eina ítøkiliga sammeting millum danska og vesturlendska rættarskipan, og ta serføroysku rættarfatan, sum landsstýrismálanevndin umboðar. Men samstundis hava vit fingið eina greiða mynd av løgtingsmonnum uttan rættartilvitan og løgfrøði, sum er til fals. Syndarin hevur ábyrgdina Tað er í hesum dómi staðfest enn einaferð, at um tað veruliga var so, at ein borgari fær eina tilsøgn frá almennum myndugleika, sum ikki heimild er fyri, er hetta samb. rættarligu meginreglum í danska ríkinum, trupulleiki hjá tí, sum hevur ábyrgdina av lógarbrotinum og ikki hjá tí borgara, sum hevur fingið tilsøgnina. Og ábyrgdina hevur landsstýrismaðurin í fiskivinnumálum. Og tá skuldi tað verið uppgávan hjá tinginum at tikið neyðug stig. Brot á regluna um valdsbýti Men hetta varð ikki gjørt. Tað sum hendi var, at ein flokkur í samgonguni hótti landsstýrismannin við misáliti, um hann ikki tók tilsøgnina til borgaran aftur. Hervið breyt hesin flokkur ta meginreglu í okkara stýrisskipan, at tað skal vera eitt vatntætt skott imillum lóggevandi og útinnandi valdið. Tí er henda hóttan eitt sera álvarsamt brot á rættarligar meginreglur,sum tað eisini verður staðfest í dóminum. Seinni metti óalmenna blaðið hjá hesum flokki, at landsstýrismaðurin hevði staðið sína mandómsroynd sum landsstýrismaður við hesum rættarbroti! Tingmenn kunnu als ikki umbera seg við, at teir ikki vistu betur. Royndirnar av løgfrøðini í landsstýrismálanevndini saman við vanligum viti og skili skuldi sagt nóg mikið. Afturat hesum kemur, at ein tann mest royndi advokaturin í landinum í samband við Jógvan S málið gjørdi eina frágreiðing um rættarstøðuna í hesum máli. Henda frágreiðingin var sera greið og logisk. Hann kom til júst somu niðurstøðu, sum dómstólurin er komin til nú Ṁen hesi greiðu sjónarmið vórðu kveistrað burtur av umrøddu politisku kreftum, tí hetta ikki samsvaraði við teirra politiska endamál. Tískil varð málið avgreitt og samb. dóminum í stríð við allar reglur fyri avgreiðslu av einum slíkum máli. Ikki eindømi Tann, sum fylgir við, veit, at tey rættarbrot sum eru framd í Jógvan S málinum vóru/eru dagligur kostur í landsstýrinum. Eitt mál, sum kann sammetast við hetta mál, er annars málið um Elektron og persónsupplýsingar, har viðgerðin av hesum heilt greitt er í stríð við niðurstøðuna hjá dómaranum um bebyrdende lovgivning. Tá tosað verður um lóggávu við afturvirkandi gildi - og hetta má so eisini galda kunngerðir - verður skilt ímillum begunstigende og bebyrdende lóggávu. Tað fyrra merkir, at tað verða givin borgarum rættindi við afturvirkandi gildi. Hetta verður viðurkent at vera í lagi. Tað seinna er at taka rættindi frá borgarum við afturvirkandi gildi, soleiðis sum tað var gjørt í Jógvan S málinum. Tað, sum vendir niður, vendir upp Tað er eisini tað, sum er hent í málinum um Elektron. Fyrst fingu teir loyvi, m.a. takkað verið eini kunngerð frá Høgna Hoydal, sum ikki kundi brúkast. Síðan varð ein kunngerð gjørd við afturvirkandi gildi, sum tá avtornaði, kemur at gera givna loyvið virðisleyst. Tað er eisini avdúkandi fyri føroyska rættarfatan, hvussu Høgni Hoydal og hansara umsiting snaraði seg burtur úr hesum í løgmálaráðnum. Sagt verður í frágreiðing, sum fyrst varð send fjølmiðlunum í fjør og síðan varð send táverandi løgmanni í samband við ein fyrispurning á tingi: Orsøkin til at kunngerðin (lýst í 2003) hevur virkað frá 1. januar 2002 er, at mett verður, at nýggja kunngerðin, sum verður sett í staðin fyri ta gomlu, er til fyrimuns fyri borgaran. Hetta merkir, at nýggja kunngerðin kann forsvarast, tí hon er til fyrimuns fyri borgaran í mun til eina kunngerð, sum sambært løgmálaráðnum, ikki kundi umsitast! Tað er lætt at síggja, at við slíkari lógarútlegging er einki mark fyri,hvussu ein landsstýrismaður kann snara Síða 21 Dómurin í Jógvan S málinum Vit meta dómin í Jógvan S málinum so mikið áhugaverdan, at vit prenta grundgevingarnar hjá rættinum, soleiðis sum tær eru skrivaðar: Sagsøgte (Fiskimálaráðið) har ikke bestridt, at det, som anført af sagsøger (reiðaríið hjá Jógvan S ), ved reduktion af fiskedagetallet til Jógvan S blev sikret, at fiskekapaciteten ikke forøgedes. Efter ordlyden af 8, stk. 3, i lagtingslov om erhvervsmæssig fiskeri findes det ikke at være i strid med bestemmelsen, at Fiskimálaráðið lagde vægt herpå ved afgørelsen om at tillade overførsel af fiskerettighederne fra Barið til Jógvan S. Der er tale om et lovligt kriterium, og det må således som sagen er forelagt retten, lægges til grund, at anvendelsen af dette kriterium i sig selv kunne begrunde afgørelsen. Hvis Fiskimálaráðið ved vurderingen af fiskekapaciteten tillige har inddraget andre kriterier, som man anses for ulovlige, kan det herefter ikke anses at have påvirket udfaldet på en så afgørende måde, at der foreligger en væsentlig mangel, der kan medføre ugyldighed. Der findes endvidere at måtte gives sagsøgeren medhold i, at der i sagen gør sig sådanne omstændigheder gældende, at der, også selv om der forelå en væsentlig hjemmelsmangel, ville være grundlag for at fravige udgangspunktet om, at en hjemmelsmangel medfører ugyldighed og annullation. Det må således som ubestridt lægges til grund, at annullation af den begunstigende forvaltningsafgørelse økonomisk og erhvervsmæssigt er meget indgribende for sagsøger, der har indrettet sig efter afgørelsen med betydelige investeringer. Hertil kommer, at sagsøger ikke havde indflydelse på afgørelsen, at afgørelsen var i overensstemmelse med en fast praksis i Fiskimálaráðið, at andre tilsvarende afgørelser ikke blev annulleret, og at sagsøgte ikke har oplyst modstående hensyn, der taler for annullation. Sagsøgte findes ikke herefter at have haft grundlag for at annullere tilsagnet om fangst- og fiskeritilladelsen til Jógvan S, og annulationen må erklæres for ugyldig. Den omstændighed, at annullationen byggede på Landsstýrismálanevndsin's tilkendegivelse om, at udvalget anså tilsagnet for ulovligt, kan ikke føre til andet resultat. Sagsøgte har ikke bestridt, at følgen af, at annullationen erklæres ugyldig, er, at sagsøger har krav på at få udskrevet fangst- og fiskeritilladelser i overensstemmelse med tilsagnet. Sagsøgers påstand herom tages derfor til følge. Den omstændighed, at annullationen byggede på Landsstýrismálanevndin's opfattelse af, at tilsagnet var ulovligt, fritager ikke sagsøgte for ansvar overfor ansøger. Hertil kommer, at sagsøgte annullerede en afgørelse, der var til gunst for sagsøger, uden at inddrage modstående hensyn i overvejelserne, selv om det i en sådan situation påhviler en offentlig forvaltningsmyndighed at overveje, om der findes særlige omstændigheder, der kan tale mod en annullation. Der findes derfor at være grundlag for at pålægge sagsøgte erstatningsansvar for sagsøgers eventuelle tab som følge af annullationen. 3, stk. 2 i lagtingslov om erhvervsmæssigt fiskeri kan ikke fritage for erstatningspligt, når der er handlet ansvarspådragende. eini lóg til egnan fyrimun. Ein kann ikki øtast longur men bert staðfesta, at í hesum máli er sama rættarfatan galdandi sum í Jógvan S málinum. Her kann bert verða víst til tað, sum Høgni Hoydal sambært útvarpinum segði á heysti 2002: Landsstýrismaðurin í lógarmálum heldur ikki, at eitt brot á siðvenjuna í rættarsamfelagnum (um Elektron), hevur so nógv at týða í hesum sambandi. Greiðari kann rættarfatanin í okkara politisku skipan ikki lýsast! Og landstýrismálanevndin arbeiðir júst út frá tí sama.
22 Síða 22 Nr apríl 2004 ES bannar drívgørnum Fiskimálaráðharrarnir í ES hava samtykt at banna nýtslu av drívgørnum frá Ráðharrarnir vóna, at hetta stig kann verja springarar og nýsur undan at koma í gørnini. Tað er alment kent, at tað hevur verið roknaður sum ein stórur trupulleiki t.d. hjá donskum fiskimonnum, at so nógvar nýsur kom í gørnini, og at hetta er teirra vissi deyði, tí tær drukna í gørnunum og koma ikki til sættis, tí í ES er bannað at eta nakað sum er av hvali. Nýsa er sum kunnugt hvalur, og er tað nakað sum kann øsa fólk,so er tað júst hetta,at hvalur skal doyggja á ein slíkan hátt. Nógv hevur verið gjørt fyri at verja nýsuna frá hesi lagnu. Eitt stig hevur verið at festa í gørnini sonevndar pingarar, sum geva frá sær eitt ljóð, sum skal ræða nýsurnar burtur. Eftir øllum at døma hevur hetta ikki verið hildið at vera nóg mikið, Tann 24. mars vóru minus 12,8 stig og stilli. Sattuaq II kom inn kvøldið fyri, og teir høvdu umleið 20 tons; teir høvdu drigið teinar, sum gevur um 8,7 kg pr. tein.teir høvdu roynt í 2½ døgn. Helene L kom inn hendan dagin, og teir høvdu umleið tað sama sum Sattuaq II.Teir hava báðir roynt suðuri á Fiskanesbankanum. 25. mars: Minus 5,7 stig og stomur. Tað kom sum eitt skot í nátt; nógvur vindur av suðri. Onkur trolari segði frá, at vindmátarin var heilt uppi á gott og væl 40 sek/m. Aftur tann 26. mars var av allar ringasta ódnarveðri, tað vóru - 8,7 stig og stormur við nógvum kavaroki. Tað var næstan líka nógvur vindur hendan dagin, sum tá Blákrosshúsið fór í luftina á sinni. Vermóður mín arbeiddi uppi í bakarínum hendan dagin, og hon fortaldi, at ein ógvuliga kløn kona kom inn í bakaríið við einum stórum steini í ørmunum. Tey spurdu hesa konuna, hví hon gekk og og tí kemur hetta banni, sum stigvist kemur í gildi frá 2005 til tað er endaligt í Men sum ofta er við ES reglum, so er tað sera tilvildarligt hvussu tær raka. Í danska Fiskeritidende verður sagt, at bannið eisini er galdandi fyri Eystursjógvin, sjálvt um stovnurin av nýsu har er sera lítil, og nevndi trupulleiki als ikki er til staðar. Tí er formaðurin í Danmarks Fiskeriforening eisini í øðini. Hann sigur, at tað líkist ongum at banna eini veiðu á einum so vánaligum grundarlagi uttan veruliga undirbygging. Bannið verður sett í gildi uttan at tað veruliga er kannað, um tørvur er á tí, sigur Thorkild Førby. Hetta er fyriskipað av fólki í ES-skipanini, sum als ikki kenna til praktiska fiskiveiðu. Í Eystursjónum fer hetta bann fyrst og fremst at raka laksa-veiðuna, har umleið helvtin verður veidd við gørnum. Men danski matvøruráðharrin Marianne Fischer Boel er væl nøgd. Hon sigur, at tað ber snøgt sagt ikki til at hava ein fiskiskap, sum drepur hval. Hon heldur eisini, at við hesum forboði ber til at eggja fiskimonnum at veiða laks við húki heldur enn við gørnum, og hon heldur eisini, at húkur er ein nógv meira burðardyggur veiðiháttur. Hinvegin siga fiskimenn, at nógv av skipunum eru bygd til garnaveiðu, og at tey snøgt sagt ikki kunnu brúkast til annan fiskiskap. Hinvegin aftur siga Lómur kom inn 26. mars við góðum 60 tonsum. bar uppá steinin, og hon svaraði, at hon var bangin fyri at fara í luftina av vindinum, so hon hevði steinin sum barlast! Lómur komn inn hendan dagin, og teir hava gott og væl 60 tons inni. Allir teir smáu rækjubátarnir liggja inni fyri veður. Hetta sama veðrið helt á líka til seinnapartin leygardag tann 27. mars; tá ljósnaði aftur, men tað er komin nógvur kavi niður hesa tíðina, sjálvt um tað onkuntíð hevur verið meira kavi hjá okkum. 1. apríl varð sagt í útvarpinum, at teir vóru við at byggja tveir boripallar til Grønlands, og at Hans Enoksen var í samráðingum við Anders Fogh Rasmussen um at loysa Grønland frá danska kongaríkinum. Ikki nóg mikið við tí, men Grønland var við at koma inn í OPEC! (Men hetta var altso 1. apríl) Tann 2. apríl vóru - 3,4 stig og nógvur vindur av útsynningi sunnan við kavaælingi. Eg frætti frá Sattuaq II, at teir drógu 512 teinar tann 30. mars og fingu knapt 5,5 tons av krabba. Teir máttu inn vegna tekniskt brek, men politikkarar, at tað koma so nógvar ymiskar meiningar frá fiskimonnum, at teir eru við at gerast púra í ørviti. Tað er nú heldur ikki so løgið.sagt verður,at hóast TAC'ið á laksi er nógv lægri enn fiskimenn halda, at stovnurin kann tola, so verður loyvda laksakvotan als ikki uppveidd vegna ta sera stirvnu skipan, sum er. Tað eru trý lond, sum veiða laks í Eystursjónum, og eru tey Svøríki, Danmark og Polen. Men tað, sum eitt land veiðir minni, ber ikki til at yvirflyta til annað land, sum hevur tørv á at veiða meira. Og so er tað tað heilt serliga við laksi, at tað er bert støddin á stovninum á tí villa laksinum, sum avger kvotuna. Tað verða útsett umleið 5 milj. laksasmolt árliga, men hesi telja als ikki við, tá ásetast skal, hvussu nógv skal veiðast. So lætt er tað í hvussu er ikki. løgdu á aftur at draga tann 1. apríl og fingu knapt 7 tons uppá 512 teinar. Óført fiskarí! 3. apríl høvdu vit minus 5,9 stig og lot av eystri við kavaælingi. Helene L kom inn at landa krabbar, og teir hava gott 18 tons inni hendan túrin. Fiskiskapurin hevur verið brúkiligur, siga teir. Sattuaq II skuldi koma inn at landa mánadagin tann 5. apríl. Eg vil ynskja øllum, sum eg kenni, einar gleðiligar páskir! GUÐS ORÐ Torleif Johannesen Jesus í miðjuni Og tá ið teir komu á tann staðin, sum kallast Skallin, krossfestu teir hann har og illgerðarmennirnar, annan høgrumegin og annan vinstrumegin. Luk. 23,33 Á Golgata hekk Jesus millum tveir illgerðarmenn. Teir vóru dømdir til krossdeyðan vegna illgerðir sínar. Jesus hevði onga synd gjørt. Kortini hekk hann har, dømdur til deyða, fyri syndir og misbrot, sum onnur høvdu gjørt. Tað hendi nógv teir seks tímarnar, Jesus livdi á krossinum. Millum annað fingu illgerðarmennirnir fimm minuttir í lívslok nakrar avgerandi tímar saman við Jesusi.Teir vóru hepnir. Á gáttini inn í deyðan, fingu teir eitt møti við frelsara heimsins. Úrslitið var tó, at teir gingu hvør sína leið í støðutakanini fyri Jesus. Hóast báðir hingu nær Jesusi, so var hjartastøðan og hjartafrástøðan ógvuliga ymisk. Annar spottaði og bað Jesus bjarga sær sjálvum og teimum. Hin vardi Jesus og bað hann minnast til sín. Annar vendi sær frá Jesusi, meðan hin vendi sær ímóti honum. Annar bað: Jesus, minst tú til mín, tá ið tú kemur í ríki títt! Í dag skalt tú vera við mær í paradís! segði Jesus. Eingin bøn hoyrdist frá hinum. Hann fekk tí heldur einki lyfti um páradís. Jesus skilti teir á deyðastrá og um ævir. Ein hevur sagt nakað soleiðis: Á Golgata doyðu tríggir menn.tann mittasti doyði fyri syndina. Ein doyði í syndini og glataðist, meðan hin doyði frá syndini og fekk paradís. Illgerðarmenninir umboða á ein hátt alla mannaættina. Øll hava syndað og eru sek til deyða og glatan. Øll hava møguleika til frelsu vegna mannin í miðjuni. Tín og mín støðutakan til Jesus her í lívinum verður avgerandi fyri, hvar vit skulu búleikast um ævir. Tann, sum í lívi og deyða biður: Jesus minst til mín! ella sum tollarin: Gud náði meg syndara! fær fyrigeving - paradís. Hvørjum illgerðarmanni líkist tú? Hann á krossinum aleina øll mín vón og gleði er; hvat so aðrir vilja meina, hann hjá mær av øllum ber. Eingin tann, ið nevnast kann, gjørdi mær so stórt sum hann: Hann kann meg við Gud sameina, hann á krossinum aleina. Ms. 140
23 Nr apríl 2004 Síða 23 Skipsbygging Reparasjon DOKKING Kapasitet: Fartøylengde 140 m - Fartøybredde 26,5 m - Fartøydybde 6,5 m. Løftekapasitet: 7600 tonn - Brønn for Azimuth propeller: 7 x 4 x 2,7 m. Krohn Johansen Forlag AS, Larvik -03 's skips- og offshoreverft i Ølen i Ølen utfører: Nybygg - Ombygginger Dokking - Skipsreparasjoner Prosjektering - Konstruksjon Seksjonsbygging - Klassing M/S KRÜNBORG -Bygg nr.16. Din samarbeidspartner fra idé til levering WEST CONTRACTORS AS N-5582 Ølensvåg, NorwayTel: Fax: FF-blaðið Vitja heimasíðuna
24 Síða 24 Nr apríl 2004 Bjargaðu russararnir koma til Føroya Hvør uppfann talvið? - Tað má hava verið ein kvinna, tí annars hevði Frúgvin ikki verið sterkasta talvfólkið av øllum. ***** Sum skurðlæknin segði: Ja, nú fái eg ikki meira burturúr hesum sjúklinginum... ***** - Kona mín er ófør at gera eina langa søgu stutta - Hvussu ber hon seg at? - Hon brýtur av... ***** - Eg hoyri, at tú ert forlovaður við einari vesturi í Bø? - Tað passar! - Men tú hevur sjálvur fortalt, at tú ert forlovaður við einari í Æðuvík? - Tað passar eisini! - Ber tað til at vera forlovaður við tveimum í senn? - Ja, eg havi bil. ***** Ein tann mest dramatiska hending, sum føroyskum fiskimonnum hevur verið fyri, man vera, tá línuskipið Sigurfarið í 1982 bjargaði manningini á russiska bingjuskipinum Mechanik Tarassov. Tíverri doyðu teir flestu - men kortini komu 5 mans frá vanlukkuni við lívinum. Tað hevur fyrr verið greitt frá hesi søgu í blaðnum. Og søgan var í stuttum henda: Sigurfarið fiskaði á Flemish Cap, tá russiska skipið kom í havsneyð. Sigurfarið slapp ikki at hjálpa í fyrsta umfari, tí russar vildu bjargast av sínum egnu, sum tó ikki vóru á staðum. Tað endaði tí við, at russiska manningin - ílatin bjargingarbelti - mátti leypa í havið. Kuldin í sjónum gjørdi, at teir flestu doyðu og tá avtornaði hevði Sigurfarið tikið upp 19 lík og 5 mans, sum vóru á lívi. Manningin á Sigurfarinum fekk handað heiðursmerki frá sovjetiska statinum aftaná hendingina. Skiparin, Mikkjal Olsen, og kona hansara, Hanna Dalsenni, hava meiri og minni havt samband við menninar, síðan hetta hendi. Í fýra ár eftir vanlukkuna - hittust tey aftur. Tá høvdu russisku myndugleikarnir bjóðað Mikkjali við allari familjuni til Moskva og Leningrad, har Mikkjal v/fam. saman við stýrimanninum, vanliga nevndur Slava, reiðaranum á Baltica, og tveimum, sum hoyrdu til reiðaríið, eftir eina sera góða máltíð, við øllum tí besta, russar kunnu bjóða. tey vóru saman við bjargaðu manningini - ein var tó ikki heima. Hetta gjørdist ein stór uppliving hjá teimum. Russar vóru sera blíðir, og tey vórðu móttikin og viðfarin sum greivar. Mikkjal og Hanna hava tó longst hildið samband við Slava, sum var stýrimaður umborð. Í 1990 vóru tey og vitjaðu Slava og hansara húski. Slava arbeiddi tá í Genova í Italia. Annars hevur Hanna í longri tíð arbeitt við eini ætlan um at fáa teir bjargaðu russararnar við húski at koma til Føroyar, har báðar manningarnar kunnu hittast og minnast ta hendingina, sum bindur teir saman. Ætlanin var,at Hetta er heiðursmerkið, sum tann seinni kendi súklarin Rógvi Johansen fekk. hetta skuldi vera í 2002, tí tá vórðu 20 ár liðin síðani hendingina. Men tað lá ikki fyri tá. Men nú verður tað. Tann 13. mai kemur eitt ferðalag við 7 fólkum til Føroya, har høvuðsendamálið er at hitta manningina á Sigurfarinum, sum tey kunnu takka fyri lívið. Tey, sum koma, eru stýrimaðurin Slava saman við konuni, 2. meistarin saman við konu, dóttir og abbadóttir. Afturat teimum kemur eisini einkjan eftir læknan umborð. Onkur av teimum, sum bjargaðist tá, er seinni deyður, og onkur er blivin ov gamal til eina slíka ferð. Undir øllum umstøðum verður hetta ein forkunnug vitjan. Ferðalagið steðgar í Føroyum í einar sjey dagar, og tað verður, sum rímiligt er, víst gestunum tað gestablídni, sum kann vísast. M.a. bjóðar Klaksvíkar Býráð til ein døgurða saman við manningini á Sigurfarinum. Tá bólkurin kemur til Havnar fer Føroya Fiskimannafelag eisini at taka ímóti teimum. Frá umrøddu vitjan hjá Honnu og Mikkjali í Ruslandi endurgeva vit onkra mynd, sum varð tikin tá. Ein eldri kona var hjá lækna: - Læknin, minnast tygum, at eg havi gramt meg um, at eg alla tíðina hoyri røddir uppi í høvdinum. - Ja. - Tað er hildið uppat. - Tað var óført, hvat er so trupulleikin? - Jú, nú eri eg so bangin fyri, at eg eri við at blíva deyv. Frá vinstru: 3. meistari, Yurd Khapilov, hesin doyði fyri uml. fýra árum síðani, Mikkjal, 1.meistari, Alexandr Zakharov, stýrimaðurin Viatcheslav Kozhukov og 2. meistari, Alexandr Aksjonov, frammanfyri skrivstovuni hjá BALTIC SHIPP- ING COMPANY. Andre Shvedov, ein ungur drongur, sum eisini bleiv bjargaður, var ikki heima, tá vitjað varð. Hetta er ein heilsan til Mikkjal frá 1. meistaranum Alexandur, saman við konuni, dóttrini og soninum.
Søgan um "Vesturhavið Blíða"
Síða 28 Nr. 284 Hósdagur 9. januar 2003 10,- Føroysk kirkjufólk á Filippinunum Grønlandstíðindi frá Kára við Stein Síða 23 Gamlar Havnarmyndir Carolina Heinesen greiðir m.a. frá, tá gamli Rubek, f. 1816,Læs mere
- Webundersøgelse, Fólkaskúlaráðið, oktober 2013. Fólkaskúlaráðið. Undersøgelse om læreres og skolelederes syn på
Fólkaskúlaráðið Undersøgelse om læreres og skolelederes syn på og erfaringer med ressourcentre på skolerne 2013 Udarbejdet af Scharling Research for bestyrelsen i Fólkaskúlaráðið, oktober 2013 Scharling.dkLæs mere
Marius smíðar bát í Íslandi. ALS 10 ár. Stór frásøgn frá hátíðarhaldinum. Bjarni Djurholm má steðgast og fiskimonnum má vera tryggjað rættindi.
Síða 13 Nr. 282 Hósdagur 5. desember 2002 10,- Marius smíðar bát í Íslandi Sigurd Simonsen, seinasti partur. Síða 25 Fiskivunnuráðið: Noktað er fiskimanni sjúkraviðbót hóast lógarheimild Rættarstøðan hjáLæs mere
forbindelse med både ansættelse, ændring i ansættelsesforhold og ved afslutning af ansættelsen.
Retningslinie Uppgávu- og ábyrgdarbýtið ímillum og eindir/leiðarar á LS, tá ið byrjar í starvi, broytir starv innanhýsis ella fer úr starvi / Opgave og ansvarsfordeling mellem medarbejdere og afdelingerLæs mere
Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danir vita og halda um Føroyar og føroyingar
Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danir vita og halda um Føroyar og føroyingar OLE WICH 2013 Javnaðarflokkurin á Fólkatingi Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danirLæs mere
Minni um teir, sum sigldu og teir, sum doyðu undir krígnum Ferðin hjá "Johannu" eitt rimmar tiltak.
Nr. 345 Hósdagur 23. juni 2005 12,- Baksíðan Býráðslimurin av Trøllanesi Signhild kann greiða frá hvussu útoyggjapoltikkur kann skipast. Mynd: Kristian M. Petersen Minni um teir, sum sigldu og teir, sumLæs mere
Tryggingartreytir fyri Bólkalívstrygging
Tryggingartreytir fyri Bólkalívstrygging Galdandi frá 1. januar 2016 1. Tryggingaravtalan Stk. 1. Tryggingaravtalan fevnir um bólkalívsavtaluna og niðanfyristandandi tryggingartreytir. Stk. 2. Frávik tilLæs mere
Sigurd fekk medalju fyri sigling í krígstíð í Íslandi
Síða 4 Ættarliðsskifti í Realinum Nr. 344 Hósdagur 9. juni 2005 12,- Mynd: Kristian M. Petersen Síða 9 Sigurd fekk medalju fyri sigling í krígstíð í Íslandi Sigurd Joensen sum umboðar FF við Johannu, fekkLæs mere
Sagsøgeren har påstået sagsøgte dømt til at betale 42.400 kr. med procesrente fra den 26. juni 2003, subsidiært procesrente fra den 22. april 2008.
DOM Afsagt af retten på Færøeme den 22. december 2009 IBS-sagnr. 619/2008 Skatteyderi mod TAKS Samandráttur: Málið snýr seg partvís um saksøkjarin, skattagjaldari, skal rinda mvg av skrásetingaravgjaldinumLæs mere
Út á Fagranes, har 7 fiskimenn mistu lívið í 1927
Nr. 300 Hósdagur 28. august 2003 10,- Síða 10 Umboð fyri Tony Blair á fund við FF Tony Blair hevur sovæl Irak sum føroysku fiskidagaskipanina í huganum. Seinasti partur av Onnu Evensen Út á Fagranes, harLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 3 mai. 2010 63. árið Kirkjuligt Missiónsblað KALLIÐ Legg tú á Harran tínar leiðir, og lít tú á hann, hann man tað útinna. Sálm. 37,5. Kallið, til at arbeiða í Guds ríki, er Guds gáva til hvørt einstaktLæs mere
http://www.vagaportal.fo/pages/posts/oli-jacobsen-skrivar-v...
Page 1 of 9 Mikudagur 26 August 2009 Set til startsíðu Lýsingar Um Vágaportalin Forsíða Vágatíðindi Onnur tíðindi Mentan Bøkur Tónleikur Framsýningar Ólavur í Beiti tann 06/06/2009 kl. 18:34 Tiltøk KrutlLæs mere
Bekendtgørelse om arbejdsløshedsforsikring ved arbejde mv.m.v. inden for EØS, Færøerne og i det øvrige udland
Bekendtgørelse om arbejdsløshedsforsikring ved arbejde mv.m.v. inden for EØS, Færøerne og i det øvrige udland I medfør af 41, stk. 6, 53, stk. 8, og 95 i lov om arbejdsløshedsforsikring m.v., jf. lovbekendtgørelseLæs mere
Námsferð 25. mai 5. juni 2017
Námsferð 25. mai 5. juni 2017 7.a og b - Sankta Frans skúli Foreldrakunning 10. mai 2017 ...líka... Tá ið vit eru liðug í kvøld stápla stólarnar saman Hettutroyggjur við prent Myndatøka juni floksmyndLæs mere
Aftaná eitt misálit Tað hjálpir einki bert at seta nýggjan landsstýrismann. Tað, sum ræður um, er ein fullkomilig umskipan av fiskimálaráðnum.
Nr. 285 Hósdagur 23. januar 2003 10,- Grønlandstíðindi frá Kára við Stein Síða 23 Síða 21 Aftaná eitt misálit Tað hjálpir einki bert at seta nýggjan landsstýrismann. Tað, sum ræður um, er ein fullkomiligLæs mere
Hvat hendi við russarunum?
Nr. 280 Hósdagur 7. november 2002 10,- Kennir nakar klippfiskamerkið? Vit hava frásøgn um "klippfiskamerkið" frá 1931, men vilja fegin frætta meira. Síða 18 Síða 4 Síða 14 Samrøða við gamla landsdjóralæknanLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 6 sep. 2011 64. árið Kirkjuligt Missiónsblað BØNARLÍV Í Jóh. 2,1-11 læra vit nógv av Mariu um bøn. Maria fer beina leið til Jesus við síni bøn. Hon sigur Jesusi frá, hvat vertsfamiljuni tørvar. BønLæs mere
Gamlar myndir úr Norðuroyggjum
Nr. 289 Hósdagur 20. mars 2003 10,- Síða 20 Símun Johan Wolles 70 ár Løgtingsmál viðvíkjandi fiskivinnu og -monnum Vit greiða frá teimum framløgdu tingmálunum, sum viðvíkja fiskimonnum. Síða 6-9 FF hevurLæs mere
Inklusión, Relatiónir og Felagsskapurin. Rógvi Thomsen, cand.ped., pedagogiskur ráðgevi Hósdagur 16. januar 2014
Inklusión, Relatiónir og Felagsskapurin Rógvi Thomsen, cand.ped., pedagogiskur ráðgevi Hósdagur 16. januar 2014 Integration og eksklusión versus inklusión Integratión merkir at vera so normalur, sum gjørligt,Læs mere
Klagan til TV2. Hvat kann gerast. Upplivdi illveðrið í 1932, ið beindi fyri formanni í FF. Livravirkið á Eiði. Frásøgn hjá Andrew Godtfred:
Nr. 323 Hósdagur 5. august 2004 12,- Síða 13 Livravirkið á Eiði Nýggj roynd at gagnnýta livrina og aðrar úrdráttir. Vit hava verið á Eiði og hitt virkisleiðaran Onnu Katrin Matras. Síða 9 Frásøgn hjá AndrewLæs mere
Givið út 30. mai 2017
Givið út 30. mai 2017 Nr. 78 29. mai 2017 Løgtingslóg um broyting í ymiskum lógum á málsøkinum persóns-, húsfólka- og arvarætti (Myndugleikaflyting vegna yvirtøku av málsøkinum) Samsvarandi samtykt LøgtingsinsLæs mere
Ein livandi Kristus til ein doyggjandi heim
Ein livandi Kristus til ein doyggjandi heim John Drane prestur segði frá lívssøgu síni í God Channel. Hann kom ikki úr einum kristnum heimi. John var nógv hjá abba sínum, sum heldur ikki var trúgvandi.Læs mere
Føroyskur saltfiskur væl umtóktur
Nr. 294 Hósdagur 29. mai 2003 10,- Landsstýrið hevur sjálvt gjørt fakfeløg til mótpartar Síða 24 Søgan hjá Onnu Evensen Anna Evensen var dóttir tann fyrsta Lützen í Føroyum og mamma A. C. Evensen, sumLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 3 mai. 2012 65. árið Kirkjuligt Missiónsblað BÍBLIAN - KELDA TIL LJÓS OG FATAN Tá ið Sun Yat-sen, sum var ein politiskur oddamaður í Kina í 1912, einaferð varð spurdur, nær stóra vekingin í Kina byrjaði,Læs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 7 nov. 2012 65. árið Kirkjuligt Missiónsblað VIT MUGU HAVA HEILAGA ANDAN. Uttan halgan skal eingin síggja Harran! (Heb.12,14) Tað er ein sannleiki, sum nógv kenna, men sum fá veruliga hugsa um. HvussuLæs mere
Orðið eigur í føroyskari felagsverklóg 1
Orðið eigur í føroyskari felagsverklóg 1 Snorri Fjallsbak 2 Tað er stórur munur á einari kanin og einari kanón. Tí er tað sera umráðandi, at vit gera okkum ómak, tá ið vit skriva orðini, og at vit stavaLæs mere
hægri útbúgvingartilboð í Føroyum er tað møguligt? Hannes Gislason, Prof., PhD., deildarleiðari, Náttúruvísindadeildin
Fjarlestur frá topp 16 til 100 hægri útbúgvingartilboð í Føroyum er tað møguligt? g Hannes Gislason, Prof., PhD., deildarleiðari, Náttúruvísindadeildin 2 Fjarlestur skrá Evnir Hví fjarlestur? FjarlesturLæs mere
Fólkaheilsukanning Hvussu hevur tú tað 2015
Fólkaheilsukanning 2015 - Hvussu hevur tú tað 2015 Fólkaheilsuráðið juni 2016 Sálarheilsa Sálarheilsa Perceived Stress Scale Í hesi kanningini verður PSS (Perceived Stress Scale) nýtt fyri at meta um sálarheilsunaLæs mere
Fiskimaðurin Andrias í Tarti. Vit ynskja honum tillukku og hava 5. part av hansara lívssøgu. M.a. eru vit í barsil hjá Georg L. Samuelsen í 1911.
Nr. 379 Hósdagur 23. november 2006 15,- Síða 6 Søgan um Coronet Frásøgn frá samkomuni í Klaksvík Fiskimaðurin Andrias í Tarti 100 ár Vit ynskja honum tillukku og hava 5. part av hansara lívssøgu. M.a.Læs mere
Løgtingsmál nr. xx/2008: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tænastumenn landsins. Uppskot. til
Tórshavn, tann 19.februar 2008 J.Nr.: 8201-73-0003/2007 (at tilskila í svari) Viðgjørt: sn Løgtingið Løgtingsmál nr. xx/2008: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tænastumenn landsins.Læs mere
samstarva At veita eina um skjóta hettar og tilboðið: goða viðgerð til kvinnur við burðartunglyndi.
November 2014 Til allar kommunulæknar í Føroyum November 2014 Til allar kommunulæknar í Føroyum Viðgerðartilboð til kvinnur við burðartunglyndi - Psykiatriski depilin Viðgerðartilboð Hettar brævið er tilLæs mere
Løgtingið. Tórshavn, tann 24. februar 2009 Vmr J.Nr.:
Løgtingið. Tórshavn, tann 24. februar 2009 Vmr J.Nr.: 200900059 Viðgjørt: ABD Løgtingsmál nr. 149/2008: Uppskot til løgtingslóg um at broyta ymsar vinnufelagalógir (fylgibroytingar til grannskoðaralógina)Læs mere
Svenskur elitusvimjivenjari
Síða 26 Nr. 275 Hósdagur 15. august 2002 10,- Svenskur elitusvimjivenjari til Føroya Svenski Mats fann kærleikan í Føroyum So nú liggur fyri hjá okkara svimjarum Fiskiskapur: Meira av tungu og størri upsiLæs mere
ATLANTIC AIRWAYS KAPPINGIN H71 - NEISTIN. Sunnudagin 28. september kl. 16.00 Hoyvíkshøllin
KAPPINGARÁRIÐ 2014-15 HEIMA Í HOYVÍK ATLANTIC AIRWAYS KAPPINGIN H71 - NEISTIN Sunnudagin 28. september kl. 16.00 Hoyvíkshøllin Pensjón Betri at hava gott í væntu 1. januar 2014 kemur nýggja pensjónslóginLæs mere
Altjóða fiskivinnuserfrøðingurin Ben Yami kemur aftur Vænta at fáa íkast til at meta um okkara fiskivinnuskipanir.
Síða 11 Nr. 365 Hósdagur 20. apríl 2006 15,- 120 ára gamli handilin við Gjógv opnar aftur Kanska eru glottar fyri Gjógv. Síða 9 Síða 6 Tummas fór til Suðurgeorgia Tummas á Skipanesi fór til heimsins endaLæs mere
Almannastovan. Almannastovan. Skjal 11. Dagur J. nr I. Almanna- & Heilsumálastýrið Fyrisitingardeildin Eirargarður Tórshavn
Skjal 11 Dagur 28-11-99 J. nr. 95.50.I Almanna- & Heilsumálastýrið Fyrisitingardeildin Eirargarður 2 100 Tórshavn Hjálagda tilfar verður við hesum sent til stýrið sum Almannastovunar viðmerkingar til ætlanirnarLæs mere
Málsgongd Við skrivi, dagfest 12. desember 2008, sendi Mentamálaráðið soljóðandi uppsøgn til klagaran:
Tórshavn, tann 23. apríl 2013 J.Nr.:28/ 201200015 / 13 (at tilskila í svari) Tykkara J.nr. Álit viðvíkjandi klagu um skikkaða eftirløn hjá tænastumanni Við skrivi, dagfest 6. februar 2012, hevur A sentLæs mere
Trupulleikar og møguleikar við upsanum. Upsaátakið vísti, at møguleikar eru fyri upsanum, men teir koma neyvan av sær sjálvum.
Nr. 334 Hósdagur 20. januar 2005 12,- Síða 18 FF bjargaði føroyskum sjálvsavgerðarrætti Vitjanin hjá donsku fíggjarnevndini váttaði, at tað var FF, sum í summar bjargaði Føroyum undan danska uppíleggingLæs mere
Framleiðsla av salti
Síða 2 Nr. 329 Hósdagur 5. november 2004 12,- Sámal Jákup farin í land Aftaná 50 ár á sjónum er Sámal Jákup givin. 100 ár síðan fyrsta Gøtuskipið fórst Tað gekk illa hjá fyrstu gøtumonnum, sum fingu særLæs mere
Nýggj skip. 70 ár síðan Nólsoy gekk burtur Søgan um ringin sum kom aftur. Svenskari vitjað í Føroyum í 56 ár
Síða 21 Svenskari vitjað í Føroyum í 56 ár Nr. 325 Hósdagur 2. september 2004 12,- Tann sum ikki hevur verið í Fugloy hevur ikki verið í Føroyum! Á ferð í Fugloy Síða 11 70 ár síðan Nólsoy gekk burturLæs mere
Mikudagin TANN 15. apríl verður ráðstevna á Hotel Føroyum um multiresistentar bakteriur og antibiotikaresistens
Mikudagin TANN 15. apríl verður ráðstevna á Hotel Føroyum um multiresistentar bakteriur og antibiotikaresistens Átøkini, ið verða framd til tess at fyribyrgja spjaðing av MRSA (Methicillin resistente StaphylococcusLæs mere
Kreppa í norska fiskiídnaðinum. Gretha á Malta verður 70 ár. Føroyskar skipasmiðjur eru kappingarførar. Íslendskt reiðarí:
Síða 9 Nr. 278 Hósdagur 10. oktober 2002 10,- Gretha á Malta verður 70 ár Síða 16 Sat í fongsli fyri fakfelagsvirksemi Vit hava hitt samstarvsfelaga hjá Lech Walesa, sum á egnum kroppi hevur følt, hvatLæs mere
Smiðjan á Skipanesi Brot úr okkara smiðjusøgu. Okkara maður í Nambia. Er prískappingin í vanda? Børn á Sanatoriinum
Síða 4 Nr. 372 Hósdagur 27. juli 2006 15,- Hvussu minka við gapið millum fiskimenn og fiskifrøði? Frásøgn frá fundi við Menakhem Ben Yami Eru vit við at fara aftur í 80-ini? Síða 26 Er prískappingin íLæs mere
Heilsan hjá langfarafiskimonnum
Nr. 307 Hósdagur 11. desember 2003 10,- Síða 3 Søgan um John Dam John Dam var ein megnarmaður. Vit ummæla bókina og hava frásøgn frá móttøkuni, tá bókin varð handað. Bátasøgan á Eiði Vit hava fyrsta avLæs mere
"Okkara maður" í Sandoynni fyllir runt. Sigmund verður 75. Vit dokumentera, at sjónvarpstíðindini vóru fupp. Úr Syðrugøtu til Aberdeen
Nr. 352 Hósdagur 6. oktober 2005 12,- "Okkara maður" í Sandoynni fyllir runt. Síða 3 Sigmund verður 75 Fupp og fakta um tilfeingisgjald og -rentu Vit dokumentera, at sjónvarpstíðindini vóru fupp Síða 6Læs mere
Skipari kláraði tað, sum læknar ikki kundu! Læknarnar vildi taka beinið av Palla, men hann noktaði.
Nr. 357 Hósdagur 22. desember 2005 12,- FF-blaðið og Føroya Fiskimannafelag ynskja øllum okkara sjófólki, lesarum og føroyingum annars ein gleðilig jól og eitt av Harranum signað nýggjár. Síða 14 AtlanticLæs mere
Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya
Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya Álit frá nevndini, landsstýrið setti 1. apríl 1993, at kanna stýrisskipanarviðurskifti Føroya. Sjúrður Rasmussen, adv.Læs mere
FF-blaðið í Frankaríki Vit vóru bæði á fiskivinnuvitjan og til fótbólt. Drúgv og øðrvísi frásøgn
Nr. 350 Hósdagur 8. september 2005 12,- FF-blaðið í Frankaríki Vit vóru bæði á fiskivinnuvitjan og til fótbólt. Drúgv og øðrvísi frásøgn Síða 11 Petrea: Droymdi lagnuna hjá manningini á Nólsoynni VístLæs mere
Bjørn kann ikki nokta fiskimonnum at kryvja við maskinu
Nr. 359 Hósdagur 26. januar 2006 15,- Síða 18 Tíðindi frá Gianfranco Gjørdi orðabók og mátti av landinum. Men vit hava frætt frá honum Karl Johan Joensen: Av Eiði til Esbjerg Droymdi at hann fór at verðaLæs mere
Fiskivinnufróðskaparsetur
Nr. 368 Hósdagur 1. juni 2006 15,- Síða 21 Løgmaður fremur sensur Lýsir bert sjónarmið hjá sínum fjølmiðlum á heimasíðu. Fiskivinnufróðskaparsetur í Scalloway Síða 6 Hevur næmingar úr FalklandsoyggjunumLæs mere
Søgan hjá einum krígssiglara. 75 ár liðin síðan sorgarleikin við "Riddaranum" Síða 2. Síða 13. Síða 22
Síða 2 Nr. 277 Hósdagur 26. september 2002 10,- Eingin hummari á Skeiva Banka Síða 13 Søgan hjá einum krígssiglara Sigurð Simonsen í Fuglafirði greiðir frá síni sigling undir krígnum. Síða 22 75 ár liðinLæs mere
Bakstøði Ynski var: - At lýsa teir møguleikar og tær treytir eldri fólk í Føroyum hava fyri einum góðum lívi í eldri árum - At lýsa hvørji átøk kunnu
URININKONTINENS HJÁ KVINNUM MILLUM 60 OG 65 ÁR Í FØROYUM Títtleiki og ávirkan á gerandislivið Ása Róin, Sjúkrarøktarfrøðingur og Master í professiónsmenning Hildur við Høgadalsá, SjúkrarøktarfrøðingurLæs mere
HEVUR JESUS NAKRAN TÝDNING
HEVUR JESUS NAKRAN TÝDNING - nú talan um synd og frelsu er avoldað? Missiónsvika á Argjum 13. februar 2016 Alt hevur hann gjørt lagaligt til sína tíð, eisini ævina hevur hann lagt í hjørtu teirra, menLæs mere
Vit hava drúgva frásøgn frá landsfundinum hjá FF. Í komandi blað hava vit meira tilfar, so sum hagtøl hjá FF. Landsfundur FF s
Baksíðan Nr. 333 Hósdagur 6. januar 2005 12,- Jólahugni í Undirhúsinum Vit hava drúgva frásøgn frá landsfundinum hjá FF. Í komandi blað hava vit meira tilfar, so sum hagtøl hjá FF. Síða 11 LandsfundurLæs mere
11. december (Indsendelsesbekendtgørelsen) Kapitel 1 Anvendelsesområde
Nr. 1385 11. december 2007 Bekendtgørelse for Færøerne om indsendelse og offentliggørelse af årsrapporter m.v. hos den færøske registreringsmyndighed, sum broytt við kunngerð nr. 32 frá 22. apríl 2014Læs mere
Hoyringssvar til uppskot um broytingar í útlendingalógini
Tórshavn 22. august 2007 Innlendismálaráðið Postboks 159 FO-110 Tórshavn Hoyringssvar til uppskot um broytingar í útlendingalógini Samandráttur Fakfeløgini eru sera ivasom um ætlaðu broytingarnar í útlendingalógini,Læs mere
Ben Yami: Skerjið ikki línuveiðuna! Seinastu kundarnir í 100 ára søguni hjá Frants Restorff. Íslendska fyritøkan Torbjørn ikki til sølu
Nr. 371 Hósdagur 13. juli 2006 15,- Vit hava hitt stjóran Gunnar Tómasson Síða 3 Íslendska fyritøkan Torbjørn ikki til sølu Frágreiðing frá vitjanini hjá Ben Yami. Hann sigur nógvar óvissur vera við fiskifrøði.Læs mere
Laksur frá veiðu í Alaska til sølu av føroyingi í USA
Nr. 303 Hósdagur 16. oktober 2003 10,- Síða 25 Dýpið skuldi loddast eftir fólkaatkvøðuna í 1946 Vit hava eitt higartil ókent ískoyti til søguna aftaná fólkaatkvøðuna. Framstig í Fugloy: Kundu rógva tilLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 6 sep. 2012 65. árið Kirkjuligt Missiónsblað SAMFELAG VIÐ GUD 1. Jóh.1,6-10: Um vit siga, at vit hava samfelag við hann, og ganga í myrkrinum, tá ljúgva vit og gera ikki sannleikan. Men um vit gangaLæs mere
90 ár síðani skaðagrindina. í Sandvík
Síða 11 Nr. 335 Hósdagur 3. februar 2005 12,- Ran farin fyrsta túrin Enn eru knotur í føroyingum 90 ár síðani skaðagrindina í Sandvík 13. februar eru liðin 90 ár síðani ringastu skaðagrind í søguni. VitLæs mere
Heilsulýsing Landslæknans 2011-2012
ISSN 0903-7772 Heilsulýsing Landslæknans 2011-2012 Greitt úr hondum hevur Høgni Debes Joensen, landslækni Medical Report 2011-2012 from the Chief Medical Officer in the Faroes 1 2 Heilsulýsing LandslæknansLæs mere
Føddur undir Hitler, vaksin upp undir Stalin
Nr. 291 Mikudagur 16. apríl 2003 10,- "Smyril/Dúgvan" í Afrika Ungur føroyskur sjómaður hevur hitt "Smyril/Dúgvuna" í Afrika. Síða 25 Ballónin hjá Fíggjarmálaráðnum brostin Grundarlagið fyri "kapringini"Læs mere
LØGTINGSINS UMBOÐSMAÐUR
Tórshavn, tann 25. september 2008 J.Nr.: 200800019 / 17 (at tilskila í svari) Álit viðvíkjandi klagu um málsviðgerð og innlit í mál hjá Runavíkar kommunu um keyp av telduútgerð Við skrivi, dagfest 20.Læs mere
Nr. 321 Hósdagur 8. juli ,- Síða 17 Baksíðan Síða 9 Síða 3 Síða 14
Nr. 321 Hósdagur 8. juli 2004 12,- Karl verið í sama reiðarí í 25 ár Góð reiðarí fáa fiskimenn at støðast. Karl hevur verið í sama reiðarí í 25 ár. Síða 17 Lorraine við skriviborðið hjá Anettu, har honLæs mere
Enok maðurin, sum gekk við Gudi
Enok maðurin, sum gekk við Gudi Les ið: 1. Mós. 5,21-23; Hebr. 11,5-6 og Judas v. 1-1 UMSKIFTIÐ. Bíbliulesarar kenna helst Enok sum mannin, sum gekk saman við Gudi. Eitt umskifti kom í lívi Enoks, tá iðLæs mere
OVERENSKOMST FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ FARMAKONOMFORENINGEN MELLEM
2010 OVERENSKOMST MELLEM FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ og FARMAKONOMFORENINGEN 1 Ansættelse... 3 2 Løn... 3 Farmakonomer og defektricer... 3 Mellemledere... 3 Ledende farmakonom/souschef... 3 Systemansvarlige og undervisere...Læs mere
Hugburður til føroysk yrkisorð
JÓGVAN Í LON JACOBSEN Hugburður til føroysk yrkisorð Endamálið við hesi grein er at siga eitt sindur um hugburð føroyinga til føroysk yrkisorð og um yrkisorðafrøði yvirhøvur. Grundarlagið undir greininiLæs mere
HAVNAR KLUBBI oktober Endurgerð av minnisriti Havnar Klubba, tá hann fylti 160 ár.
Endurgerð av minnisriti Havnar Klubba, tá hann fylti 160 ár. 1799-27.oktober - 1959 Teksturin er ikki broyttur, bert innskannaður, og tí sæst týðiliga, hvussu nógv skriftmálið hevur broytt seg tey seinastuLæs mere
Skrá. Vælkomin Malan Johansen, orðstýrari. Talgildar Tænastur Durita Tausen, varastjóri á Gjaldstovuni
Skrá Vælkomin Malan Johansen, orðstýrari Um talgilding í Føroyum higartil, tørvin á eini strategi og Talgildu Føroyar Leif Abrahamsen, stjóri á Gjaldstovuni Talgilding og e-governance í einum altjóða høpiLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 7 nov. 2010 63. árið Kirkjuligt Missiónsblað BJARGING FYRI ØLL! Men alt er frá Guði, sum gjørdi okkum sáttar við seg við Kristi og gav okkum sáttargerðartænastuna, við tað at tað var Guð, sum í KristiLæs mere
SAMNORDISK PENSIONÄRSKULTUR Tórshavn, Føroyar 3-10 august 2014
SAMNORDISK PENSIONÄRSKULTUR Tórshavn, Føroyar 3-10 august 2014 Góðu norðurlendsku vinir, Tórshavn hin 10 December 2013 Tað er okkum ein gleði at bjóða tær til Føroya í samband við Samnordisk PensionärskulturLæs mere
2. ÁRSFJÓRÐINGUR 2004 BLAÐ NR. 11 HAVNAR HANDVERKARAFELAG
2. ÁRSFJÓRÐINGUR 2004 BLAÐ NR. 11 HAVNAR HANDVERKARAFELAG Ein var maður, ið úti stóð Handverkarar sunnan fyri Hórisgøtu Síðani 1997 hava umleið 2 /3 av føroyskum handverkarum verið hildnir uttanfyri allaLæs mere
Jesus biður fyri okkum Joh. 17, 20-26
Jesus biður fyri okkum Joh. 17, 20-26 Joh. 17, 20-26 er endin á høvuðsprestabønini, sum Jesus bað áðrenn hann var tikin til fanga. Her biður Jesus fyri øllum komandi trúgvandi, teimum sum skulu koma tilLæs mere
Fiskidagaskipanin í Ísrael
Nr. 378 Hósdagur 9. november 2006 15,- Síða 3 Bók um Jóan Petur hjá Mouritsi Minnisvarði settur einum av okkara bestu fiskimonnum. Ísrael hevur best hugsandi fiskiveiðiskipanina. Síða 6 FiskidagaskipaninLæs mere
SÁTTMÁLI MILLUM FARMAKONOMFORENINGEN OG FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ
SÁTTMÁLI MILLUM FARMAKONOMFORENINGEN OG FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ 1 Ansættelse Stk. 1. Denne overenskomst omfatter farmakonomer og defektricer ansat i det færøske apotekervæsen. Stk. 2. Apoteket er forpligtet tilLæs mere
Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum
Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum LØGTINGIÐ 19 nevndin Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum 19 nevndin: Joen Magnus Rasmussen, formaður Kristina Háfoss, næstforkvinna Helgi AbrahamsenLæs mere
Vinnan í Gøtu 20 ár. Landsfundurin 2006
Síða 23 Nr. 382 Hósdagur 11. januar 2007 15,- Av "Atlantic Navigator" út á Stóru Dímun Síða 4 Landsfundurin 2006 Vit hava nógv tilfar frá landsfundinum. Hvalaveiðan í Suðuríshavinum Hesa ferð hava vitLæs mere
Ársfundur hjá Landsneti
Fundarfrásøgn frá ársfundi hjá Landsneti á Hotel Føroyum, fríggjadagin 14. februar 2014 kl. 12.55 15.45 Ársfundur hjá Landsneti 1 ÁRSFUNDUR 2014 Hilmar Høgenni, formaður: Eg skal sum formaður í brúkararáðnumLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 7 nov. 2008 61. árið Kirkjuligt Missiónsblað JESU FANGI Tá ið Jesus varð tikin uttanfyri Getsemane urtagarð, varð hann førdur til Kaifas, høvuðsprestin, har hann varð avhoyrdur og sat fangi nakrarLæs mere
OVERENSKOMST 2011 til 2015
OVERENSKOMST 2011 til 2015 MELLEM FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ og FARMAKONOMFORENINGEN 1 Ansættelse... 3 2 Løn... 3 Farmakonomer og defektricer... 3 Mellemledere... 3 Ledende farmakonom/souschef... 3 SystemansvarligeLæs mere
Liðugfráboðan til eftirlits av Brunaávaringarskipan
Síða 1 av 5 Til Brunaumsjón landsins, Tinghúsvegi 5, 100 Tórshavn Liðugfráboðan til eftirlits av Brunaávaringarskipan Anleggseigari Navn: Bústaður: Att.: Anlaggsadressa Navn: Bústaður: Kontaktpersónur:Læs mere
Blað Føroysku Sjúkrarøktarfrøðinga Nr
Blað Føroysku Sjúkrarøktarfrøðinga Nr. 2 2008 Útgevari og ábyrgd: Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar INNIHALDSYVIRLIT 03 Oddagrein: Vár í Gong Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar Lucas DebesargøtuLæs mere
Sáttmáli millum Føroya Tekniska Lærarafelag og Fíggjarmálaráðið um arbeiðstíð og yvirtíð
Sáttmáli millum Føroya Tekniska Lærarafelag og Fíggjarmálaráðið um arbeiðstíð og yvirtíð 1. Arbeiðstíð Hjá lærara í fulltíðarstarvi er arbeiðstíðin 2080 arbeiðstímar um árið íroknað feriu og aðrar frídagar,Læs mere
Løgtingsmál nr. 78/2000: Uppskot til ríkislógartilmæli um fjølmiðlaábyrgdarlóg. U p p s k o t. til. ríkislógartilmæli um fjølmiðlaábyrgdarlóg
Sambandsflokkurin Løgtingið Løgtingsmál nr. 78/2000: Uppskot til ríkislógartilmæli um fjølmiðlaábyrgdarlóg U p p s k o t til ríkislógartilmæli um fjølmiðlaábyrgdarlóg Mælt verður ríkismyndugleikunum tilLæs mere
Bygnaðarbroytingar, tænastumenn og grundgevingar
Bjarni Mortensen Bygnaðarbroytingar, tænastumenn og grundgevingar Bjarni Mortensen 1 Úrtak. Greinin er skrivað sum partur av próvtøkuni á skeiði í føroyskum kollektivum arbeiðsrætti. Greinin viðger støðunaLæs mere
Kirsten Jacobsen og Fisker-Kaj
Nr. 293 Hósdagur 15. mai 2003 10,- Fiskimenn í Hirtshals: Vilja hava okkara fiskiskipan Vit hava vitjað fiskimannafelagið í Hirtshals. Teir hava sítt at dragast við og vilja hava fiskidagaskipan. SíðaLæs mere
DOM. Under denne sag, der er anlagt den 16. august 2010, har sagsøgerne, A, B, C, D, E, F, H, I, J og K, nedlagt påstand om:
DOM Afsagt den 14. juni 2011 i sag nr. BS 1270/2010: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J og K mod TAKS Under denne sag, der er anlagt den 16. august 2010, har sagsøgerne, A, B, C, D, E, F, H, I, J og K, nedlagtLæs mere
3. ÁRSFJÓRÐINGUR 2006 BLAÐ NR. 20 HAVNAR HANDVERKARAFELAG
3. ÁRSFJÓRÐINGUR 2006 BLAÐ NR. 20 HAVNAR HANDVERKARAFELAG Gev gætur Niðanfyri eru nevnd nøkur viðurskifti, sum hava týdning fyri felag og limir. EFTIRLØN Frá 1. oktober 2006 er eftirlønargjaldið 12%, arbeiðsg./meistariLæs mere
Á fiskivinnuframsýning
Síða 6 Nr. 342 Hósdagur 12. mai 2005 12,- Á fiskivinnuframsýning Vit hittu fleiri fiskimenn á fiskivinnuframsýningini Sjómannadagin í Íslandi verður róð kapp við føroyskum kappróðrarbátum. Síða 18 KappróðrarbátarLæs mere
Jarðarferðin hjá Morning Star
Nr. 313 Hósdagur 11. mars 2004 12,- Síða 8 & 14 Nýggjur sáttmáli hjá Fiskimannafelagnum: Hvíldartíðin skal haldast Malmberg: Var á veg til botns á fleiri hundrað favna dýpi Síða 9 Áheitan á ALS: AvgreiðiðLæs mere
Landsstýrismálanevndin hevur viðgjørt málið á fundum 30. oktober 2012, 22. januar, 21. mars og 11. apríl 2013.
Jørgen Niclasen, landsstýrismaður, Fíggjarmálaráðið Aksel V. Johannesen, løgtingsmaður, Maritugøta 79, Hoyvík Eyðgunn Samuelsen, løgtingskvinna, Jørundsgøta 40, Klaksvík Kristina Háfoss, løgtingskvinna,Læs mere
Ríki maður og Lázarus Luk. 16,
Ríki maður og Lázarus Luk. 16, 19-31. Úr bókini Sæden er Guds ord Øivind Andersen Hetta líknilsið er av øðrum slag, enn tað vit hava sæð í Matteus Evangeliinum. Her snýr tað seg ikki um myndatalu ellaLæs mere
Fiskavirkislærlingar í Gøtu
Nr. 297 Hósdagur 10. juli 2003 10,- Síða 10 Minningarhald á Seyðisfirði fyri teir, sum fórust við "Riddaranum" Tann 31. juli verður minningarhald fyri teimum 7 monnunum av "Riddaranum", sum fórust fyriLæs mere
Verkið liðugt hjá Líggjasi
Nr. 325 Hósdagur 2. september 2004 12,- Síða 9 Barbistovusøgan Naena Danielsen skrivar um Barbistovuættina í Syðrugøtu. Í Lopra hittu vit Jákup Joensen, sum ikki hevur givið skarvin yvir hóast pensjónistaaldur.Læs mere
Andras á Forunum og Ríki-Rasmus við Sjógv
Gentan hjá Ríka-Rasmusi doyði dagin fyri brúdleypið Andras á Forunum og Ríki-Rasmus við Sjógv Bæði Andras Poulsen og pápabeiggin Rasmus vóru nógv ár til lands í Íslandi Andras Inni í Húsi við Sjógv verðurLæs mere
Hvussu kunnu vit liva sum trúgvandi í dag?
Hvussu kunnu vit liva sum trúgvandi í dag? Titus 2, 11-15 Haldi tað er eitt sindur ymiskt, hvat hugtekur okkum mest, tá ið tað kemur til evni í sambandi við okkara kristinlív. Summum dáma væl bíbliusøgurnarLæs mere
Fekk ferðaboð til Auschwitz!
Nr. 349 Hósdagur 25. august 2005 12,- Aftur á slóðina hjá "Egil Reyða" Síða 14 Fiskimannakonan Hanna: Aftaná 50 ár hava bjargaðu fiskimenninir verið aftur á staðnum Fekk ferðaboð til Auschwitz! Síða 9Læs mere
Aðalfundur í Realinum
Síða 11-12 & 17 Nr. 271 Hósdagur 20. juni 2002 10,- Skiparin á Jóhannu, sum endaði í Esbjerg Samrøða við Joen Jakku Justinussen, sum hevur roynt fiskiskap í Danmark sum fáur annar Tá tipoldurabbi FinnbogaLæs mere
Løgtingsmál nr. 28/2005: Uppskot til samtyktar um norðurlendskan sáttmála um fólkayvirlit. Uppskot. til. samtyktar
Løgtingið UTTANRÍKISDEILDIN 31. oktober 2005 Mál: 620-001/05 Løgtingsmál nr. 28/2005: Uppskot til samtyktar um norðurlendskan sáttmála um fólkayvirlit Uppskot til samtyktar Løgtingið góðkennir, at landsstýriðLæs mere
Alternativur flogvøllur í Føroyum.
J. nr. 200700935-109 EK (at tilskila í svari) Tórshavn, 30. mars 2010 Veðurfrøðilig frágreiðing um kanning í samband við flogvallaviðurskifti Alternativur flogvøllur í Føroyum. Nógvar meiningar um einLæs mere