text:
Lat okkum ikki vera seinasti skansin, har ósaklig uppsøgn er loyvd
14-05-2018 - 21:40 - Jóanis Albert Nielsen
Starvsmannafelagið stuðlar fakfeløgunum á privata arbeiðsmarknaðinum, sum m.a. krevja, at starvsfólk á privata arbeiðsmarknaðinum skulu vera vard móti ósakligum uppsagnum
Tað er ótrúligt at ímynda sær, at tað, í 2018, veruliga er neyðugt hjá fakfeløgunum á privata arbeiðsmarknaðinum í sáttmálasamráðingunum at skulu stríðast við áseting, sum verjir starvsfólkini móti ósakligari uppsøgn.
Eitt av sáttmálakrøvunum hjá arbeiðarafeløgunum er, at ásett verður í sáttmála, at arbeiðsgevarar ikki mugu siga starvsfólk úr starvi, um uppsøgnin er órímiligt ella ósaklig. Júst, so sum kravið er á almenna arbeiðsmarknaðinum, og sum kravið er á arbeiðsmarknaðinum generelt í okkara nærmastu grannalondum.
Men í Føroyum er hettar ein so stórur gloypibiti hjá arbeiðgevarunum, at teir tykjast vera til reiðar at leggja alt landið lamið fyri hesa søk. Sum aðrastaðni leingi hevur verið ein heilt natúrligur rættur.
Á almenna arbeiðsmarknaðinum í Føroyum eru starvsfólk – gjøgnum fyrisitingarrættin – vard móti ósakligari uppsøgn.
Tað sama er galdandi fyri starvsfólk í okkara grannalondum generelt. Í Danmark hevur verja móti ósakligari uppsøgn verið staðfest í høvuðssáttmálunum í fleiri áratíggjur, og tey, sum koma undir funktionerlógina, hava somu verju.
Í Svøríki og í Noregi eru allir lønakarar við lóg tryggjaðir móti ósakligari uppsøgn, bæði privat og alment sett.
Vera starvsfólk uppsøgd uttan sakliga grund, verða arbeiðsgevararnir kravdir eftir viðurlagi. Tað kostar at taka lívsgrundarlagið frá starvsfólki, um eingin haldgóð grund er fyri hesum.
Ósakliga – hvat merkir so tað?
Fyri at skera tað út í papp, so kann ein arbeiðsgevari á privata arbeiðsmarknaðinum í Føroyum í prinsippinum gott loyva sær at siga fólk úr starvi, tí viðkomandi er reyðhærdur, er lítil á vøkstri, er í skjúrtu, arbeiðsgevarin ikki dámar – ella er skallutur sum eg!
So leingi uppsøgnin ikki ger seg beinleiðis inn á javnstøðulógina ella aðra ítøkiliga lóggávu, so hevur arbeiðsgevarin fríar ræsur. Og tað er rættuliga frítt.
Er hetta rímuligt?
Skal tað veruliga ikki meira til fyri at siga fólk úr starvið? Skal tað vera so lætt?
Hvussu Føroya Arbeiðsgevarafelag kann forsvara, at tað í einum framkomnum samfelag sum okkara skal vera loyvt at siga starvsfólki upp uttan sakliga grund, er óskiljandi.
Her er jú á ongan hátt talan um at skerja rættin hjá fyritøkum at siga upp vegna sparingar, ringar tíðir, umleggingar, arbeiðstrot o.s.fr. Tað verður framhaldandi sakligt, hóast privati arbeiðsmarknaðurin í Føroyum fær somu reglur sum onnur. Tað er tilvildini og tí órímiliga, sum løntakarin skal vera vardur ímóti, og fyritøkur fara framhandandi at kunna umstilla seg, sum fyrr.
Í grannalondunum hevur leiðslurætturin í mong ár virkað við fyriliti fyri, at starvsfólk ikki mugu sigast upp ósakliga. Og mær vitandi hevur hettar ikki verið nakað bakkast fyri norðurlendska vinnulívið. Nei, tað snýr seg bert um at tryggja løntakarunum somu virðiligu rættindi. Somu trygd fyri, at tilvildin ikki sleppur at ráða í setanarmálum.
Mín vón er, at partarnir á privata arbeiðsmarknaðinum í hesum døgum semjast um, at vit eisini í Føroyum vilja tryggja løntakarunum virðilig rættindi.
Aloftast eri eg ímóti at vit lóggeva um arbeiðsmarknaðarmál á tingi. Men fæst eingin loysn í frælsum samráðingum, so haldi eg, at vit eiga at gera sum í Noregi og Svøríki, har verjan fyri ósakligari uppsøgn er staðfest við lóg. Ongantíð ov skjótt.
Starvsmannafelagið vil við hesum vísa sín fulla stuðul til fakfeløgini, sum í løtuni sita til sáttmálasamráðingar og stríðast fyri rættindum, sum áttu at vera sjálvsøgd.
Vit fylgja gongdini!
Súni Selfoss, formaður
Starvsmannafelagið


c: text/html

text:
Í dag havi eg verið í Havn til árligu Flaggdagsrenningina, veðrið var bara ok, nakað av vindi men turt. Runnið verður frá Gamla Apoteki út til radioamatørarnir at venda. Hetta strekki verður runnið 2 ferðir. Tað var ein strævin mótvindur tá ið runnið var móti býinum.
Men eg eri ógvuliga væl nøgdur við mítt avrik í dag, eg kom í mál við tíðini 25 min. 25 sek. og er hetta løgi nokk júst sama tíð sum seinasta ár, men í ár rakk hetta til eitt 6. pláss. Í fjør gjørdist eg nr. 11, men tá var veðrið munandi betur enn í dag.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
24.7.08
Haight Ashbury
Jógvan og Hanus við hornið Haight-Ashbury, har tey selja flower power troyggjur frá 60'unum. Leggið til merkis unga mannin, ið tekur sær av løttum til høgru (Mynd: Birgir Kruse)
Býlingurin Haight-Ashbury plagdi at vera stuttligur at vitja. Men nú hevur hann sæð betri dagar, býlingurin. Her búðu Greatful Dead, Janis Joplin og allar hinar stjørnurnar, ið settu San Francisco á alternativa tónleikakortið í 60'unum. Eitt rák, ið eisini førdi við sær støðutakan til Vietnamkríggið.
at 5:32 PM
Labels: ferðafrásøgn


text:
Dynamit-hitt á Okkara Tórsfest 2018
Mentan17-05-2018 - 16:21 - Jóanis Albert Nielsen
Skráin til Okkara Tórsfest 2018, leygarkvøldið 21. juli, gerst bara størri og størri. Tí í dag hava fyriskipararnir kunngjørt, at "VIT VILJA ONGANTÍÐ DOYGGJA" við Niclas Hera Jákupsson og Hans Jacob Nystrøm, sum vit kenna frá Dynamit, verða millum mongu nøvnini, sum fara á pall á Vaglinum í Havn í summar.
Tað fer at runga við Dynamit-hittum á Okkara Tórsfest 2018, tá Niclas Heri og Shaky við manning fara á pall á Vaglinum í Havn í summar. Og tað er einki at ivast í, at hýrurin fer at verða serliga góður og øll fara at syngja við, tá bólkurin fer at framføra Dynamit-hitt undir navninum ”VIT VILJA ONGANTÍÐ DOYGGJA”. Hetta er eitt nýtt undirhaldandi, festligt og jaligt tónleikakonsept, sum ossar av góðum stemningi og hýri.
Tónleikarnir, sum fara at spæla saman við Niclas Hera og Shaky á Okkara Tórsfest eru Magni Husgaard á keyboard/klaver, Mikkjal Hvannastein á guitar/solo, John Johansen á bass og kór og Henning Hjalt Nicodemussen á trummum.
Longu nú er kunngjørt, at Icona Pop, Carpark North, Burhan G, Smokie, Burak Yeter, Jacob Dinesen, Danny & The Veetos, Maria Montell og Signar í Homrum eisini fara á pall hetta kvøldið.
Forsølan til Okkara Tórsfest 2018 hevur gingið sera væl og síðstu tíðina er so nógv selt, at tað nú er byrjað at ganga undan við forsøluni.
Atgongumerki til Okkara Tórsfest 2018 fáast í Fast-handlunum kring landið, Power í SMS, Kunningarstovuni í Steinatúni og áebillett.fo.


text:
Í gjár leygardagin var ein stór og umfatandi venjing í Klaksvík. Tað var manning frá Ziska, Norðoya Bjargingarfelag og samarittarnir hjá Reyða Krossi sum skipaðu fyri. Hetta er ein liður í at hava tætt samstarv við bjargingarfeløgini í Føroyum og nú summarfestivalurin stendur fyri durum var hetta ein góður møguleiki at fáa roynt alla radio útgerð av áðrenn tað stóra brakið byrjar mikudagin. Samarittarnir hava fingið vitjan av 7 donskum samarittum frá Give til Ólavsøkuna og Summarfestivalin, hetta er eitt samstarv sum røkkur nøkur ár eftur í tíðina. Føroyskir samarittar eru á hvørjum árið niðrið á Jelling festivalinum, so nú var tíðin til at danir komu heim at vera saman við teimun føroysku samarittinum.
Hetta samastarv er gull vert fyri føroysku samarittarnir og ikki minst fyri teir donsku sum eru ovfarðin av hvussu væl alt er skipa í Føroyum serlia eru tey ovfarðin av tí sera góða samstarvið millum løgregluna, sjúkrahúsini, bjargingarfeløg, sløkkiliðstøðina og samarittarnir. Hetta eru nakað tey kunnu takað við sær afturtil


text:
Andrias: Ikki ordiliga nøgdur
19-03-2017 - 09:12 - Jóanis Nielsen
FSF: Fríggjadagin eydnaðist U17-landsliðnum við dreingjum at spæla javnleik 1-1 ímóti Kýpros. Eitt gott úrslit, men alíkavæl er Andrias Edmundsson ikki ordiliga nøgdur við tað eina stigið.
- Teir (red. Kýpros) vóru væl fyri tekniskt, og dugdu væl at leggja trýst á okkum. Teir høvdu eisini bóltin nakað meir enn vit, men eg haldi ikki, at teir nakrantíð blivu ordiliga farligir frammanfyri okkara mál
- Samanumtikið haldi eg at vit høvdu teir størri kjansirnar, og tí eri eg bara hampuliga væl nøgdur við tað eina stigið ímóti Kýpros, sigur Andrias Edmundsson, vinstri bakkurin á U17-landsliðnum við dreingjum.
Eftir tvey umfør í næstu innleiðandi EM-undankappingini fyri U17-dreingir, er støðan tann, at um føroyska liðið vinnur seinasta dystin, sum er ímóti Slovakia, samstundis sum Írland ikki tapur ímóti Kýpros, so fara Føroyar, saman við Írlandi, til EM-endaspælið í summar.
Úrslit
Írland – Føroyar 4-0
Slovakia – Kýpros 2-1
Kýpros – Føroyar 0-0
Slovakia – Írland 0-1
Støðan
Írland 6 stig
Slovakia 3 stig
Kýpros 1 stig (-1)
Føroyar 1 stig (-4)
- Dysturin ímóti Slovakia verður avgjørt ikki nøkur løtt uppgáva. Men vit halda fokus, og trúgva uppá, at tað ber til, sigur Andrias Edmundsson við heimasíðuna hjá FSF.
Vinnarin í bólkinum fer beinleiðis víðari til EM-endaspælið, og harafturat sleppa sjey teir bestu 2’ararnir í teimum átta bólkunum, sum eru í næstu innleiðandi kappingini, eisini við til endaspælið.
Andrias Edmundsson (nr. 2) á veg inn til landsdyst ímóti Kýpros - Mynd: Hans Erik Danielsen


text:
Tjúgundi desember og mest sum allur kavi er skolaður burtur í regninum. Politiska stevið í samgonguni er farið sama veg. Skolað so púra burtur. Jólini verða neyvan hvít í ár, hóast eitt følv legðist í morgun. Myndin omanfyri er tikin í døgurðatímanum gjøgnum ein opnan skrellikonteynara uttanfyri kirkjugarðin við Velbastaðvegin. Myndin niðanfyri er tikin løtu seinni á Tinghúsvøllinum. Myrkt er í Tinginum og longur uppi í gongugøtuni hómast eitt jólasølutelt.
Vikuskiftisbløðini, sum eg nústani havi lisið, eru á tremur við teim mest margháttligu jólagávum, eins og í valdystinum í oktober, og Vikublaðið nærkast støddini, sum var fyrr. Jólatilboðini eru eisini flutt út á gøtur og stræti, sum í hesum føri, har Føroya Bjór minnir á at vit standa fyri eini brúsandi høgtíð. Eyðsæð er, at politikarar longu eru lagstir á jólabrúsið.
Mótsetningar møtast á jólum. Ljós møtir myrkri og flestu fegnast um føðing. Men verri var við amerikanska sangaranum Jon Bon Jovi (John Francis Bongiovi). Í tilskundandi jólahugnanum hevði onkur funnið fragd í at siga hann var deyður, 49 ára gamal. So var ikki, og hann kann eisini hesi jólini syngja Hallelujah, sum hesar báðar myndirnar niðanfyri vísa. Hoax, kalla tey tílíkt á netinum. Sum tá Bárður skrivar bræv uppá nakkan á Jenis og øllum hinum í samgonguni. Hoax, at skriva rokning uttan vert.


text:
Útisavnið í Hoyvík
Hoyvíksgarður liggur í vøkrum gomlum landslagi stutt út miðbýnum í Havn. Har ber til uppliva ein gamlan føroyskan garð við sethúsum og úthúsum. Søgn er, at sethúsini upprunaliga stóðu í Kúrdali, men at bóndin, sum festi í 1722, flutti tey oman hagar, tey nú standa.
Hoyvíksgarður varð virðismettur til 12 merkur uttangarðs og 18 merkur innangarðs. Garðurin bar 440 áseyðir.
Úthús og umhvørvi
Fyrst í 1800-árunum hevði festigarðurin 308 áseyðir, 7 mjólkikýr, 1 fýramannafar og 1 áttamannafar. Uppsitaragarðurin hevði 180 áseyðir, 5 mjólkikýr og 1 fýramannafar.
Úthúsini standa á heimrustini og niðan í geilina, fjós, hjallar, hoyggjhús o.s.fr. Í Kúrdali var vatnmylla.
Geilin gongur frá henni niðan gjøgnum bøin. Neytini vórðu rikin gjøgnum geilina niðan í hagan.
Í 1810 varð garðurin býttur í tvey festi, har fútin hevði annað í løn. Fútahúsini stóðu beint eystanfyri hesi húsini og vórðu niðurtikin í 1920, tá tann parturin av garðinum varð gjørdur til royndarstøð.
Í 1810 vóru 10 fólk í húsi hjá bóndanum og 6 fólk hjá uppsitara fútans.
Sethúsini
Sethúsini eru í dag innrættað sum umleið í 1920. Eystari partur av húsunum var í festi, og vestari partur í ogn. Ognarparturin var til eldru bóndahjúnini, tá ið yngra ættarliðið hevði tikið við festinum.
Roykstovan var arbeiðs- og uppihaldsrúmið á garðinum. Her varð matur gjørdur, ull virkað, seyður flettur og mangt annað. Her savnaðist fólkið á garðinum um kvøldanar at siga frá søgum, kvøða og hugna sær.
Síggj hvørji tiltøk eru á skránni hjá Tjóðsavninum. Framsýningar, fyrilestrar og tiltøk fyri børn og vakstin.
Skúlar kunnu nýta framsýningarnar hjá Tjóðsavninum í undirvísingini og eru altíð vælkomnir at seta seg í samband við savnslærararnar.
15. mai - 15. SEPTEMBER
Mánadag - sunnudag
kl. 10 - 17
Kúrdalsvegur 16
Hoyvík
Telefon 340 500
tjodsavnid@savn.fo


text:
Dúvugarðar í Saksun liggja sera vakurt í stórslignum landslagi. Garðurin er festigarður, sum frá gamlari tíð virðismettur til 10 merkur og 8 skinn. Garðurin ber umleið 300 áseyðir. Gomlu sethúsini og úthúsini, sum eru 200 ár og yngri, eru útisavn.
Sethúsini
Innrættingin í roykstovuni er frá umleið 1820. Eldri roykstova hevur áður staðið á sama staði. Roykstovan var dagliga tilhaldsstaðið í húsunum. Har fór alt innanduraarbeiði fram. Kring grúvuna standa íløt til matgerð. Eisini eru amboð til ullarvirking og klædnarøkt, íløt, búnyttur og annað, ið nýtt varð. Tá tey ótu, sótu fólk á beinkjunum fram við bróstunum ella á krakkum við matkeraldi á knøunum. Til døgurða sótu øll um trogið og fingu sær úr tí.
Í fjósinum vóru básar til 6 neyt og 1 kálv. Tarvur varð hildin í felag við grannarnar, Um summarið gingu neytini úti alt samdøgrið. Trý ross vóru eisini, tey gingu úti alt árið.
Glasstovan (7) er bygd umleið 1900 ístaðin fyri eldri. Glasstovan varð einans nýtt til gestir og sunnu- og halgidagar. Eisini var hon sovirúm hjá bóndafólkunum. Stovan varð hitað upp av bíleggingarovni frá grúgvuni í roykstovuni.
Umleið 1750 varð bygt uppí vestan fyri glasstovuna. Tilbygningurin hoyrdi ikki til festið, men var í ogn. Hann var til eldru bóndahjúnini, tá ið yngra ættarliðið hevði tikið við festinum. Tilbygningurin varð bygdur av nýggjum um 1900 og nýinnrættaður í 1939.
Í 1850-unum, um somu tíð, sum kirkja varð bygd í Saksun, varð bygt uppí norðanfyri (9-13). Tilbygningurin, nevndur Prestastovan, hoyrdi ikki til festið, men er ogn. Prestur gisti her, tá ið hann var í Saksnun. Kamarið (L) varð upphitað við bílegginarovni, kyndur úr fýrstaði í køki (H).


text:
Rætting til Bókmentasøgu, Jógvan Isaksen
Í
bókmentasøgu um føroyskar rithøvundar "Færøsk
Litteraturs", ið Jógvan Isaksen gevur út í tveimum bindum á
donskum, og sum stutt er ummælt í Dimmalætting hin 15.september,
verður sagt frá, at rithøvundurin og reiðarin Richard B. Thomsen
á Tvøroyri setti seg at skriva skaldsøgur fyri at bjarga virkinum,
tí illa gekk undir krígnum.
Hesa
útsøgn hjá Jógvan Isaksen havi eg kanna nærri, og uttan at finna
nakað skjalafest, at Richard í 1944 byrjaði at skriva skaldsøgur
vegna vánaligar búskaparligar umstøður.
Richard
og beiggjarnir Tummas og Herluf tóku yvir fyritøkuna T. F. Thomsen
A/S tá pápin Hans Georg Thomsen andaðist í 1911, og í 1927
byrjaði Richard egið virkið nevnt Richard B.Thomsen A/S. Hann var
longu væl innan tað undangongumaður í vinnulívinum á Tvøroyri
og við til at stovna Tveraa Fiskeriselskab A/S, ið átti trolarnar
Nýpan, Grímur Kamban og Magnus Heinason. Tey ringu 1920´uni vóru
trupul sum hjá øðrum vinnulívsmonnum og flestu góvust í hesum
vinnuhátti. Men íðin sum han var, fór hann við nýstovnaða
virkinum at handla við timbri, sementi, brenniovnum og kolkomfýrum,
og eisini keypti hann fisk, ið varð turkaður á Krambatanga. Og
somuleiðis keypti og seldi hann kol, ið varð frakta kring
oyggjarnar.
Eftir
at hava lisið part av brævasamskifti og roknskaparskjølum í
byrjan av 1940´unum og tíðarskeiðið har fyrsta skaldsøgan
Blámannavík kom út í 1944 og fram til miðskeiðis 1950´ini, er
einki sum bendir á at Richard byrjaði skaldskap orsaka tvørrandi
búskaparligar umstøður í fyritøkuni.
Nógva
brævasamskiftið við Richard Long og Einar Joensen, ið vóru
hollir stuðlar til fyrstu skaldsøguna, gevur onga ábending at
nakar búskaður ella fíggjarlig viðurskifti vóru vánalig, og at
tað soleiðis á ongan hátt var orsøkin til at hann fór undir at
skriva skaldsøgur.
Kreppuárini
vóru í 1920- og 1930´unum og er tað eisini eftir hesa tíð, at
hugurin at skriva tekur seg upp - við íblástri frá tí
fyritakssemið og íðandi lívi, ið tá var á Tvøroyri - og teim
upplivingum og lærdómi hann hevði ogna sær í handilsútbúgving
og máli í Onglandi, Týsklandi og USA.
Richard
fíggjaði sjálvur allar bókaútgávurnar. Ikki var talan um
smávegis upphæddir, og hevði hann eisini rættuliga stóran
vinning við metsølum á danska bókamarknaðinum, just sum fleiri
bøkur eisini vóru týddar til norskt, íslendskt og enskt mál.
Inntøkan
var so mikið góð, at hann og sonurin Henning í 1954 kundu leggja
kontant gjald inn til Føroya Banka á fleiri hundrað túsund krónur
fyri "Arbejdernes Trawlerdrift" - annað falittbúgvið hjá
javnaðarmonnum. Og sama ár kom 9´ skaldsøgan "Drømme der
brast" út í handlarnar.
Setast
kann einfaldur spurningur til bókmentafrøðingin Jógvan
Isaksen, um tað letur seg gera ella er sannlíkt, at ein illa
sperdur maður við búskaparligum hóttafalli kann seta seg niður
og skriva megnar skaldsøgu fyri og aðra eftir - við
inkassobrøvum í skuffuni?
Nei,
lítið sannlíkt er at nakar rithøvundur kann fáa hugflog og lata
tankar flúgva, um ikki hann kennir á sær góðar løtur og kann
sita í friði og náðum við penninum.
Eg
eri spurdur at lata skjalatilfarið eftir abba mín til ávísar
persónar, ið hava víst áhuga, og hevði í ætlan at lata
tilfarið - men varð í síðstu løtu steðgaður av góðum
vinmanni, at tað átti eg at ansa mær fyri - sum ræðandi dømi,
ið síggjast í øðrum frasøgnum t.d. "Fiskafólk",
"Fylking" o.ø. ritum, at størri dentur verður lagdur á
seta niður á vinnulívsmenn, heldur enn at lýsa teir sum
undgongumenn, ið løgdu lunnar undir stórt fyritakssemi.
Kári
Thomsen


text:
Átta tiltiknir brøður livdu á Velbastað í Streymoy í Peder Arrheboes tíð; teir vóru fýra úr hvørjum húsi norðuri á Heyggi, fýra “uppi í Stovu” og fýra “niðri í Stovu”. Allir vóru teir reystkempur; men tó vóru Niklas og Hanus (báðir niðri í Stovu) burturúr sterkir.
Mammurnar kappaðust um at føða synirnar væl upp. Mestur matur, ið teir fingu í uppvøkstrinum, var greytur av føroyskum mjøli við stórum klunkum av garnatálg í. Ikki fóru teir til nakað arbeiði, fyrr enn teir vóru tilkomnir.
So sterkir vóru teir, tá ið teir vóru vaksnir, at teir høvdu tað til roysnis í brúdleypum at bróta oksasperrur, sum aðrir brutu seyðasperrur. - Tá ið Niklas skuldi hava brúdleyp, varð brúdleypsoksi flettur í roykstovu hansara norðuri á Heyggi. Hanus tók oksakrovið, helt tí einsamallur í upprættum ørmum og hongdi tað upp á roykstovubitan.
Frálíkir útróðrarmenn vóru brøðurnir og óførir at fasta. Fastandi vóru teir vanir at fara til útróðrar, sum siður var tá; tí hildið varð, at, um maður sjálvur var svangur, so var fiskurin svangur við og vildi betur taka agnið. Ein dagin um várið vóru teir útrónir á Heinafelli, mið í Vágahavinum (16 fjórðingar av Velbastað). Sum teir vóru setstir, kom ódnarveður, kavarok av landnyrðingi, so tað sást ikki fram um stavn. Teir róðu harðliga og spentu lærbekk aftur í rong, har sum hin gamli, pápi teirra, sat og stýrdi. “Hvussu leingi halda tit henda róðurin út?” spurdi hin gamli. “Nátt og dag,” svaraðu teir. Teir mestur rendu á land undir Mígadalsfossi, tætt norðan fyri bøin á Velbastað. Væl hevði hin gamli stýrt - bert eftir alduni, tí ikki var kumpas í brúk tá í Føroyum.
Oddamenn vóru teir í hvørjum grindarakstri. Ein dag vóru sunnanmenn at reka eina grind norðureftir tvørtur um Vágafjørð. Grindin gekk so hart, at eingin bátur orkaði at fylgja uttan velbastaðbáturin einsamallur. Teir róðu við tað sama fram um allar hinar. Skarpt gekk. Grindin var um at sleppa vestur um Presttanga og út í havið; tá vóru velbastaðbrøðurnir fyri henni og fingu boygt hana inn um tangan. Hon vendi og helt inn á Miðvág; teir aftaná og stemmaðu so á, at báturin rendist upp á eina hellu, og fýra bond sprungu í skutinum. Henda hellan nevnist enn Velbahellan av tí sama.
Einsamallir róðu teir út. Teir funnu miðið “Drunn” (ytsta havmið í Vesturhavinum, 24 fjórðingar úr Trøllhøvda) og høvdu tað fyri seg sjálvar sum loynimið í langa tíð. Ikki fóru teir til útróðrar uttan øvugt sjóvarfall var, og eingir aðrir bátar fóru. Tá ið hinir menninir svóvu, vóru teir vanir at fara ella koma aftur. Konufólkini skuldu tá ansa eftir hundunum, at teir skuldu ikki sleppa at goyggja og soleiðis vekja aðrar menn í bygdini. Eisini skuldu tey koyra vatn á hurðarnar, at tær skuldu ikki ríkja, tá ið gingið varð um tær. Einaferð bar tað á, at ein hundur slapp út aftaná teir. Ein arbeiðskona fór eftir honum og fekk um dirðilin á honum; hann skar tá í so andskræmiliga at hvína og rína; men einki størri óhapp varð burturúr. Teir søgdu, at miðið skuldi eita “Drunnurin” av hesum sama. Ein bróðirin niðri í Stovu, Óli, giftist seinni út á Heyggj (á Velbastað). Hann legðist tá heima og róði ikki út við hinum brøðrunum meira, men var tó trúgvur ímóti teimum. So tóku teir ungu norðheygabrøðurnir at reypa um, at Óli mundi ikki fara at finna aftur á miðið; men tá spann illsinni í Óla, og hann svór, at hann vildi ikki dylja longur. Hann fór avstað fyrsta dagin, og tá ið hinir komu út til miðið, lá bátur Óla har fullur. Síðan var Drunnurin ikki loynimið longur hjá brøðrunum.
Illa vóru brøðurnir plágaðir av trøllum. Eina glasstovu bygdu teir burtur frá húsunum, har sum teir búðu; men ikki fingu teir nakra ró í henni: har skramblaði og buldraði í heilum; alt var havt á hondum um náttina. Var vatnkoppur settur inn, so var hann hvølvdur við tað sama. So lótu teir stovuna standa tóma, og síðan var hon skírd Trøllastovan.
Fleiri ferðir hendi tað brøðrunum eitt árið, at báturin stóð reint fastur í neystinum, tá ið teir vildu draga hann, og ikki skildist teimum, hvussu hetta bar til. Teir løgdu so teirra dýrastu orkan á - tá alt í einum leyp báturin óður úr neystinum omaneftir og vildi sorlast. Brøðurnir sendu boð eftir hinum viðgitna Guttormi í Múla og bóðu hann hjálpa teimum í hesum vanda. Guttormur kom og segði teimum, at ein huldumaður hevði bát sín standandi í teirra neysti niðan ímóti teirra báti; hesin huldubátur var tað, ið forðaði teimum, tá ið teir vildu draga. Nú vildi hann leggja teimum tað ráð, segði hann, ikki at taka meira enn trý tøk, tá ið báturin stóð fastur; gekk hann ikki við tað triðja takið, so skuldu teir halda av, tí tá stóð huldubáturin í neystinum, og tá kom at verða óveðursdagur. Huldumaðurin var veðurskygdur, segði Guttormur, so útróðrarlíkindi vóru vís, tá ið hann var útrógvin: men stóð bátur hansara í neystinum, so vóru ólíkindi at fara. Eisini helt Guttormur, at huldumaðurin hevði tikið neyst teirra í hevnd fyri tað, at neytadrongur teirra rullaði grót oman í Fossdalsgjógv (norðan fyri húsini); tí har búði huldumaðurin.
Tá ið brøðurnir vóru gamlir og “Jaktin”- so æt bátur teirra - fór at vera nakað tung hjá teimum at rógva, so fóru teir frá henni og fingu sær kimaligan bát aftur og lættan, ið nevndur var “Tarvurin”. Men synirnir blakaðu henda bát burt, tí teir orkaðu ikki at rógva hann, og fingu sær uppaftur lættari bát. Tá søgdu hinir gomlu, at tað høvdu teir ikki trúð, at nakar hevði lastað slíkan bát, sum Tarvurin var.
Ein bróðirin uppi í Stovu, Djóni, giftist í Vágar. Hann var bátmaður hjá Bartali á Ryggi í Miðvági. Hesin Bartal var ein yvirgangskroppur og óføra sterkur. Ein dagin, sum teir vóru útrónir á Tobbanum (mið hálva aðra míl til havs úr Koltursnakki), kom tað fyrst til orða millum teirra um kappróður og so til avbjóðingar. So tóku teir at kapprógva inn aftur til lands; Bartal sat í ytra borði og Djóni í innara. Vestur í bergið stóð stavnurin; Bartal royndi at fáa vent bátinum inn um Presttanga (inn á Miðvág), men ikki batti; hann vann einki av Djóna. Tá ið teir vóru komnir næstan í land, tá kvetti Bartal árina av - hann sá, at hann fekk ikki bátin um tangan.
Um Niklas er at siga, at hann kom at vera bóndi norðuri á Heyggi eftir pápan (Jóanis æt pápin; hann var framsíggin og visti, nær hann skuldi doyggja). Hanus fór til Sandoyar og livdi har ógiftur hjá systrini, ið gift var við traðabóndanum.
Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901
Sagnirnar eru her endurgivnar við Hammershaimbs stavseting eftir útgávuni:
Jakob Jakobsen: "Sagnir og ævintýr" , fororð eftir Mariu Mikkelsen, 1. útg. 1925, 2. útg. 1984-85.


text:
Fleiri krabbasjúkur kunnu fyribyrgjast
Fleiri krabbasjúkur kunnu fyribyrgjast
Serfrøðin annaðhvørt veit ella hevur varhugan av, at fleiri ymisk viðurskifti kunnu elva til krabbamein, m.a. royking, alkohol, vandamiklar geislingar, skeivur kostur, yvirvekt og kropsligt óvirkni. Nógv kann tí gerast at fyribyrgja krabbameini, so talið á tilburðum minkar. Mælt verður staðiliga til hetta í almennu krabbameinsætlanini
Allir krabbatilburðir kunnu ivaleyst ikki fyribyrgjast, tí í fleiri førum gera ymisk viðurskifti seg galdandi, ið tilsamans hava við sær krabbasjúku. Men fleiri kunnu fyribyrgjast, verður staðfest í almennu krabbameinsætlanini frá 2009. Her eru nøkur av økjunum, sum verða nevnd í krabbameinsætlanini.
Royking
Hildið verður, at 25-30 prosent av øllum krabbatilburðum í vesturheiminum kunnu setast í samband við tubbak. Kanningar í Evropa, Japan og Norðuramerika vísa, at 87-91 prosent av tilburðunum av lungnakrabba hjá monnum og 5786 prosent hjá kvinnum standast av royking. Royking elvir eisini til krabba í vælindum, barkakýla, munnholu, bløðru, brisi og aðrastaðni.
Krabbameinsætlanin mælti til, at fleiri avgjøld skuldu leggjast á sigarettir, bann skuldi setast fyri lýsingum fyri royking, almenn rúm skuldu gerast roykfrí, heilsuávaringar skuldu á pakkarnar, lægri tjøruinnihald skuldi í sigarettirnar, frálæra skuldi gevast um skaðiliga árinið av sigarettum o.s.fr. Nógv av hesum tiltøkunum eru síðan sett í verk, og talið á roykjarum minkar.
Gevst tú at roykja, minkar váðin fyri at fáa krabbamein skjótt.
Yvirvekt
Fiti hevur ringa ávirkan á heilsuna og kann vera bæði orsøk til sjúku og deyða. Næst royking er fiti tann størsta orsøkin til kroniskar sjúkur í vesturheiminum, serliga sukursjúkur, hjarta- og æðrasjúkur og krabbamein. Fiti økir um vandan fyri krabbameini ymsastaðni í kroppinum, m.a. langanum, brósti, lív móð ur, nýra og vælindi.
Haraftrat økist váðin fyri øðrum krabbameinssløgum. Roknað er út, at í Vest ur evropa eru yvirvekt og fiti orsøk til 11 prosent av øll um til burð um av krabbameini í langanum, 9 prosent av øllum tilburð um av bróstakrabba, 39 prosent av tilburðunum í lívmóðrini, 37 prosent av tilburðunum í vælindum og um 25 prosent í nýrunum og gallinum.
Mælt verður til at ansa eftir vekt ini, tí heilsuskaðiligt er at viga ov nógv.
Kropsligt virkni
Nógvar kanningar eru gjørdar um sambandið millum kropsligt virkni og vandan fyri at fáa krabbamein. Ferð eftir ferð er ávíst, at eru vit javnan virkin á onkran hátt, kann hetta minka um vandan fyri krabbameini. Verjandi ávirkanin, sum kropsligt virkni hevur mótvegis krabbameini, økist munandi, jú virknari vit eru.
Talan kann vera um ein hálvan tíma um dagin tríggjar dagar um vikuna. Uppaftur meira orku krevjandi kropsligt virkni fleiri ferðir um vikuna kann geva fleiri fyrimunir at fyribyrgja krabbameini. Ávíst er, at kropsligt óvirkni kostar mannalív, og í meðal styttist lívið við kropsligum óvirkni um fimm ár.
Rátt verður tó til, at persónar við hjarta- og æðrasjúkum eru hóvligir, tá teir íðka.
Kostvanar
Nógv er granskað í sambandinum millum kost og krabbamein. Gransk arar eru samdir um, at kostur kann elva til krabbamein, men haldgóð prógv fyri saman hanginum eru ikki. Gransking bendir tó á, at frukt og grønmeti fyribyrgja
ávísum krabbameinssløgum, meðan reytt kjøt økir um vandan fyri at menna krabbamein, hóast hetta sambandið er óvist.
Títtleikin av fleiri krabba meinssløgum er minni í Suður evropa enn norðanfyri. Mett verður, at atvoldin til hetta er kostur við lægri innihaldi av djórafeitti og kjøti og hægri innihaldi av fiski, olivenolju, grønmeti, frukt, kornúrdráttum og hóvligari nýtslu av rúsdrekka. Hóast ábendingar eru um eitt samband, er tað ikki prógvað.
Tilmælt verður tó at eta nógva frukt og nógv grønmeti.
Rúsdrekka
Samband er ávíst millum rúsdrekka og krabbamein. Í londum við há inntøkum er mett, at 5 prosent av samlaða deyðatalinum vegna krabbamein standast av rúsdrekka. Vandin fyri at fáa krabbamein økist við nøgdini av nýttum rúsdrekka og tykist ikki at vera ávirkað av drekkimynstrinum ella av, hvat slag av alkoholiskum drykkjum verður nýtt.
Ávíst er, at rúsdrekka økir um vandan fyri krabbameini í munnholu, svølgi, barkakýla og vælindi. Vandin hevur lyndi til at økjast við mongdini, men til ber ikki at áseta eitt týðiligt lágmark, har ongi árin eru. Um tú eisini roykir, økist vandin munandi. Vandin fyri nevndu krabba meinssløgum hevði verið sera lítil, um fólk í evropeisku londunum hvørki drukku ella royktu.
Drekk við máta, tí rúsdrekka hevur skaðiliga ávirkan.
Sólarljós
Húðkrabbi sæst oftast hjá fólkum við ljósum holdi. Flestu tilburðirnir eru, har fólk við ljósari húð eru fyri nógvari ultraviolettari geisling. Størsta umhvørvisliga orsøkin til húðkrabba er at vera nógv í sól. UVgeislingar í sólarljósinum verða mettar at elva til húðkrabba. Móður merkjakrabbi er tað slagið av húðkrabba, har vandin er størstur fyri spjaðing og deyða.
Fólk, sum fyrr eru vorðin sólskáldað, eru í størri vanda fyri at fáa móðurmerkjakrabba. Útbreiðsl an av móðurmerkjakrabba er í tíðarskeiðnum frá 1960 til 1990 tvífaldað, og hetta kann standast av, at fólk hava verið meira úti í sólini farnu øldina og gingið nógv í solarium. Í dag er bannað fólki undir 18 ár at ganga í solarium í Før oyum. Hetta var eitt av til mælun um í krabbameinsætlanini.
Ver ansin í sólini – og far ikki í solarium!
Vandamikil evnir
Natúrlig og mannagjørd evni finn ast í umhvørvinum og á arbeiðlspássum, sum kunnu elva til krabbamein. Í dag er kunnleikin um, hvørji hesi evnini eru, betri enn fyrr, og hetta hevur havt við sær stóra minking í tilburðunum av krabbameini. At koma í vanda av umvhørvinum verður skilt soleiðis, at talan er um vandar, sum hvør einstakur ikki hevur rættiligt tamarhald á.
Dømi um hetta kunnu vera luftdálking, dálking av drekkivatni, passiv royking, ov nógv sólarljós, matvørudálking, dioxin, burturbeining av kemikalium frá ídnaði og annað. Tey sløgini av krabbameini, sum oftast knýta seg at arbeiðsplássum, eru lungnakrabbi, krabbamein í bløðruni, lungnahinnu, barka, livrini, nasaholu, blóðkrabbi og húðkrabbi.
Ansa eftir vandamiklum evnum í umhvørvinum!


text:
Góðu foreldur og næmingar í 7. flokki!
11. mai frá kl. 18 til kl. 21, er ætlan at hava eitt hugnakvøld fyri næmingar og foreldur í 7. flokki á Trøllakampasandi.
Hetta er er eitt tiltak, sum SSP (skúli, sosialu mynduleikar og politi) skipar fyri í samband við tiltakið Ungur og lívið.
Á skránni verður:
- Multigames, sum Ragnar í Haraldstovu skipar fyri.
- Gittarspæl/sangur.
- Bál o.a.
Til matna verður tvíflís frá Gist og Vist og sunkist at fáa. Tit eru hjartaliga vælkomin at taka te og kaffi við sjálv.
Vinarliga boðið flokslæraranum frá, um tit koma.
G.G. Hetta er eitt hugnakvøld bert fyri foreldur og næmingar í 7. flokki.
Vh
SSP-bólkurin í Vágum


text:
Frá mánamorgun 19. september kl. 8 verður parkerings-sona sett í gildi á Tvøroyri.
Talan verður um 1 tíma og 3 tímar tíðaravmarking á fleiri parkeringsøkjum ið liggja við Sjógøtu og Tvørávegi mitt á Tvøroyri. Tíðaravmarkingarnar hava gildi yrkadagar millum 8 og 17.
Ætlan er, at bilførarar við ørindum í miðbýnum hava møguleika at seta bilin frá sær í einum stytri tíðarbili - so tætt at handilsøkinum sum gjørligt.
Parkeringsøkir ið liggja eitt sindur frá høvuðsgøtuni, fáa ikki tíðaravmarking, og tað er sostatt framvegis møguligt hjá starvsfólkum at parkera rímiliga stutt frá arbeiðsplássunum.
Tak kort niður her


text:
Mold
Eyr- og moldgoymslan í Eysturkommunu er í grótbrotinum í Syðrugøtu. Á hesari goymslunu kunnu beinast burtur størri nøgdir av eyri og mold. Plastposar við eyri og mold skulu ikki á hesa goymsluna.
Greinar og trø frá urtagørðum, skulu leggjast á avmerkt økið, sunnast í grótbrotinum í Norðragøtu.
Gras, plasteskjur frá pottum, órudd og minni nøgdir av eyri og mold v.m. frá urtagørðum skal á bingjuplássið í Norðragøtu.
Tað er ikki loyvt øðrum enn borgarum í Eysturkommunu, at beina burtur mold og eyr v.m. á moldgoymsluna í Syðrugøtu.


text:
16. mai 2006Nr. 61
Løgtingslóg um kringvarp, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 163 frá 24. desember 2015
Kapittul 1
Rættindi
§ 1. Rætt til at reka programmvirksemi hava:
1) Kringvarp Føroya
2) Persónur, felag, kommuna o.o. við loyvi sbrt. kap. 3.
Stk. 2. Programmvirksemi skal fara fram sambært ásetingunum í hesi lóg, umframt teimum treytum, sum settar eru í loyvinum.
Stk. 3. Landið hevur skyldu til at tryggja, at allir borgarar hava møguleika at móttaka sendingar hjá Kringvarpi Føroya.
§ 2. Programmvirksemi merkir:
1) kringvarping av ljóð- og myndasendingum til almenningin
2) kringvarping um fjarskiftiskervi
Stk. 2. Fjarskiftiskervi sbrt. hesi lóg er at skilja sum øll sløg av fjarskiftiskervum, ið koma undir fjarskiftislógina, til kringvarping av ljóð- og myndasendingum til privatar búðstaðir.
Stk. 3. Krav um sendiloyvi sbrt. § 1, stk. 1, nr. 2 forðar ikki eigarafelagi o.ø. at senda út fráboðanir til íbúgvar í eigarafelagsumdøminum, sum snúgva seg um ymisk viðurskifti í grannalagnum.
Stk. 4. Tey, ið taka niður frá fylgisveini ella gjøgnum annan útbúnað móttaka og senda útvarps- ella sjónvarpssendingar sbr. stk. 1, hava skyldu at senda sendingarnar hjá Kringvarpi Føroya, um sent verður á fleiri enn trimum rásum og til fleiri enn 20 húski. Landsstýrismaðurin kann í serligum førum loyva frávik frá hesum.
Kapittul 2
Kringvarp Føroya
Bygnaður
§ 3. Kringvarp Føroya er sjálvstøðugur almennur stovnur, sum virkar óheftur av politisku skipanini.
§ 4. Kringvarp Føroya verður stjórnað av stýri við sjey limum. Landsstýrismaðurin tilnevnir sjey stýrislimir og sjey varalimir fyri 4 ár í senn.
Stk. 2. Stýrislimir og varalimir hjá hesum verða tilnevndir soleiðis:
1) Átta persónar verða tilmæltir av politisku flokkunum, ið hava umboð í Løgtinginum. Millum hesar átta tilnevnir landsstýrismaðurin ávikavist fýra stýrislimir og fýra varalimir.
2) Ein limur og ein varalimur verða tilnevndir eftir tilmæli frá starvsfólkunum í føstum starvi í Kringvarpi Føroya.
3) Landsstýrismaðurin tilnevnir eftir egnari avgerð tveir stýrislimir og tveir varalimir.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin tilnevnir formann og næstformann. Varalimur tekur sæti í stýrinum, um vanligum limi berst frá.
Stk. 4. Teir stýrislimir, ið verða tilnevndir sbrt. stk. 2, skulu samlað umboða førleikar, ið fevna um dyggan kunnleika til og innlit í føroysk samfelagsviðurskifti og mentan, fjølmiðlar og fíggjar- og roknskaparviðurskifti.
Stk. 5. Løgtingslimur ella fólkatingslimur kann ikki verða limur í stýrinum fyri Kringvarp Føroya. Starvsfólk, nevndarlimur ella leiðsla fyri øðrum føroyskum fjølmiðli kunnu ikki verða limir í stýrinum fyri Kringvarp Føroya.
Stk. 6. Landsstýrismaðurin ásetir nærri reglur um, hvussu stýrislimir sbrt. stk. 2, nr. 1 verða valdir, og hvørjar ítøkiligar førleikar hesir hvør sær skulu umboða. Landsstýrismaðurin ásetir nærri reglur um hvussu tilráðingin av umboði fyri starvsfólk í Kringvarpi Føroya fer fram, sbr. stk 2, nr. 2.
Stk. 7. Samsýning til stýrislimir skal góðkennast av landsstýrismanninum.
§ 5. Stýrið er ovasta leiðslan á stovninum og hevur yvirskipaðu ábyrgdina av, at ásetingarnar í lógini og øðrum fyriskipanum um virksemi stovnsins verða fylgdar. Eftir tilmæli stjórans staðfestir stýrið virksemi stovnsins sum heild og yvirskipaðu meginreglurnar fyri programmpolitikkin í fíggjarárinum, eins og stýrið skal góðkenna og hava eftirlit við stovnsins rakstrarætlan og roknskapi.
Stk. 2. Stýrið ger starvsskipan fyri virksemið hjá Kringvarpi Føroya, sum landsstýrismaðurin góðkennir.
Stk. 3. Stýrið setir og loysir úr starvi stjóra.
§ 6. Stjórin hevur dagligu programmábyrgdina og røkir fyrisitingarligu- og búskaparligu leiðsluna av Kringvarpi Føroya.
Stk. 2. 1) Stjórin ger uppskot til stovnsbygnað, sum stýrið staðfestir, tó so at tað til eina og hvørja tíð skulu vera tvær tíðindaredaksjónir.
Stk. 3. 1) Stjórin eigur at taka atlit til journalistiskan førleika, tá ið størv verða sett á tíðindaredaksjónunum.
Fíggjarviðurskifti
§ 7. 1) 2) Allir likamligir persónar í aldursbólkinum 24 til og við 66 ár við fullari skattskyldu sambært § 1 í løgtingslóg um landsskatt og kommunuskatt hava skyldu at rinda kr. 150,00 um mánaðin í kringvarpsgjaldi, sbr. stk. 4-6. Skyldan at rinda kringvarpsgjald tekur við tann fyrsta mánaðin eftir, at persónur er fyltur 24 ár. Undantiknir skylduni at rinda kringvarpsgjald sambært 1. pkt. eru persónar, sum vegna útbúgving fyribils hava tilhald uttan fyri Føroyar.
Stk. 2. 2) Skyldan at rinda kringvarpsgjald sambært stk. 1 er kr. 50,00 um mánaðin fyri persónar, sum eru 67 ár ella eldri. Skyldan at rinda kringvarpsgjald tekur við tann fyrsta mánaðin eftir, at persónur er fyltur 67 ár.
Stk. 3. 2) Landsstovnar, sjálvsognarstovnar, interkommunalir felagsskapir, kommunalir stovnar og feløg sambært § 5 í løgtingslóg um partafeløg og smápartafeløg (vinnufeløg) rinda eitt árligt kringvarpsgjald til Kringvarp Føroya, sbr. stk. 4-5. Árliga kringvarpsgjaldið hjá løgfrøðiligum persónum sambært 1. pkt. verður ásett eftir samlaðu árligu lønarútgjaldingunum hjá viðkomandi løgfrøðiliga persóni árið undan innkrevjingarárinum, sbr. nr. 1-7:
1) Er samlaða árliga lønarútgjaldið yvir 10 mió. kr., er árliga kringvarpsgjaldið kr. 12.000,00,
2) er samlaða árliga lønarútgjaldið millum 7 mió. kr. og 9.999.999,99 kr., er árliga kringvarpsgjaldið kr. 9.000,00,
3) er samlaða árliga lønarútgjaldið millum 3 mió. kr. og 6.999.999,99 kr., er árliga kringvarpsgjaldið kr. 8.000,00,
4) er samlaða árliga lønarútgjaldið millum 1 mió. kr. og 2.999.999,99 kr., er árliga kringvarpsgjaldið kr. 7.000,00,
5) er samlaða árliga lønarútgjaldið millum 500.000,00 kr. og 999.999,99 kr., er árliga kringvarpsgjaldið kr. 3.500,00,
6) er samlaða árliga lønarútgjaldið millum 100.000,00 kr. og 499.999,99 kr., er árliga kringvarpsgjaldið kr. 2.000,00 ella
7) er samlaða árliga lønarútgjaldið undir 100.000,00 kr., verður kringvarpsgjald ikki rindað.
Stk. 4. 2) TAKS krevur kringvarpsgjaldið sambært hesi lóg inn fyri Kringvarp Føroya. Rindar persónur við gjaldskyldu, og sum er umfataður av lógini, ikki kringvarpsgjaldið, verður rentutilskriving framd. Rentutilskrivingin er 0,7% fyri hvønn byrjaðan mánað. Sama er galdandi fyri skuldskrivaða rentu. Kringvarpsgjald, ið er fallið til gjaldingar, kann verða innheintað við panting. TAKS fremur pantingina eftir reglunum fyri innkrevjing av skattum. TAKS er eisini heimilað til at innkrevja skuld og innkrevjingarkostnað sambært hesi løgtingslóg við at afturhalda í A-inntøku hjá teimum gjaldskyldugu sambært reglunum um hetta í løgtingslóg um landsskatt og kommunuskatt. Kringvarp Føroya rindar kostnaðin av innkrevjingini av kringvarpsgjaldinum til TAKS.
Stk. 5. 2) TAKS kann krevja inn allar upplýsingar, ið eru neyðugar fyri at umsita lógina, frá teimum í stk. 3 nevndu løgfrøðiligu persónum.
§ 8. 2) Virksemið hjá Kringvarpi Føroya verður fíggjað við kringvarpsgjaldi sambært § 7, kunngerðarinntøkum, sponsorering sambært stk. 4 og øðrum virksemi, sum er knýtt at uppgávum stovnsins. Kringvarp Føroya hevur loyvi at skipa fyri inntøkugevandi eydnuspølum. Loyvt er ikki Kringvarpi Føroya at hava lýsingarinntøkur á netmiðlum, sjónvarpsmiðlum ella útvarpsmiðlum Kringvarpsins.
Stk. 2. 2) Hóast ásetingina í stk. 1 kann Kringvarp Føroya á útvarpsmiðlum og sjónvarpsmiðlum Kringvarpsins hava lýsingarinntøkur í tann mun, at lýsingarnar hava eitt beinleiðis tilknýti til vinningar í sambandi við inntøkugevandi eydnuspøl hjá Kringvarpi Føroya.
Stk. 3. 2) Hóast ásetingina í stk. 1 kann Kringvarp Føroya hava lýsingar á útvarpsmiðlum og sjónvarpsmiðlum Kringvarpsins og at krevja gjald í hesum sambandi, sum fer í landskassan, tó soleiðis at tað frá hesum inntøkum verða drignar beinleiðis rakstrarútreiðslur, ið Kringvarpið hevur í sambandi við at fáa nevndu inntøkur til vega.
Stk. 4. 2) Kringvarpi Føroya verður heimilað at hava inntøkur frá sponsorering í tann mun, at talan er um sponsorering, sum hevur beinleiðis samband við inntøkugevandi eydnuspøl sambært stk. 1, serstøk tiltøk ella pallseting, sbr. annars stk. 8.
Stk. 5. 2) Virksemið hjá Kringvarpi Føroya kann eisini verða fíggjað við játtan á løgtingsfíggjarlógini.
Stk. 6. 2) Kringvarp Føroya kann hava virksemi, sum hevur til endamáls til fulnar at nýta útgerð, søvn, serkunnleika o.a.
Stk. 7. 2) Loyvt er ikki at lýsa fyri búskaparliga heftum sjónarmiðum ella fyri átrúnaðarligum og politiskum áskoðanum. Kunngerð, lýsing og sponsorering skal vera háttað soleiðis, at greiður skilnaður er millum programminnihald, kunngerð, lýsing og sponsorering.
Stk. 8. 2) Landsstýrismaðurin kann í kunngerð áseta nærri reglur um kunngerðir, lýsingar og sponsorering, harímillum reglur um, at programminnihaldið hjá Kringvarpi Føroya ikki má ávirkast í sambandi við sponsorering, reglur um lýsingaeyðmerking, stuðulsupphæddir í sambandi við sponsorering og reglur um forboð móti sponsorum innan ávísar vinnugreinar. Reglurnar kunnu harumframt vera avmarkandi og útdýpandi í mun til § 10.
§ 9. Fíggjarætlan Kringvarpsins verður send landsstýrismanninum til góðkenningar.
Stk. 2. Ársroknskapur verður granskoðaður av løggildum granskoðara. Granskoðaði roknskapurin verður sendur landsstýrismanninum til góðkenningar og Løgtinginum til kunningar.
Stk. 3. Kringvarp Føroya skal fylgja roknskaparlóg landsins og teimum fyriskipanum, ið eru ásettar sbrt. hesi lóg. Kringvarp Føroya kann hava egna búskaparskipan.
Stk. 4. 1) (Strikað).
Public service – skyldur
§ 10. Kringvarp Føroya hevur skyldu til at útvarpa sendingar, ið fevna um tíðindi, upplýsing, mentan og undirhald. Kringvarp Føroya skal í programmvirkseminum leggja dent á upplýsingar- og talufrælsi, sakliga og óhefta upplýsing og eitt fjøltáttað tilboð, sum varðveitir og fjálgar um mál, mentan, átrúnað og siðalæru føroyinga.
Stk. 2. Kringvarp Føroya eigur at leggja dent á at hava gott føroyskt mál í sínum sendingum. Kringvarp Føroya hevur skyldu at tryggja starvsfókunum holla málsliga ráðgeving.
Stk. 3. Kringvarp Føroya skal ansa eftir, at sendingar ikki kunnu skaða likamligu, sálarligu og siðalagsligu menningina hjá børnum og ungum undir lógaldri, eitt nú við ónærisligum ella ógrundaðum harðligum innihaldi.
Stk. 4. Sendingarnar skulu ikki á nakran hátt elva til mannminkan, harðskap ella hatur orsakað av húðaliti, kyni, átrúnaði ella tjóðskapi.
Stk. 5. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um, at í sendivirkseminum skal serligt fyrilit vísast børnum og ungum.
Stk. 6. Virksemið hjá Kringvarpi Føroya kann eisini fevna um at endurvarpa útlendskar public-service sjónvarpsrásir.
§ 11. Landsstýrismanninum verður heimilað at gera public-service sáttmála við Kringvarp Føroya.
Stk. 2. Áðrenn public-service sáttmáli verður undirskrivaður, skal landsstýrismaðurin tryggja sær, at Løgtingið hevur havt høvi at umrøða ætlaða innihaldið í sáttmálanum.
§ 12. Umframt egnar sendingar kann Kringvarp Føroya eisini kringvarpa sendingar, ið onnur framleiða. Slíkar sendingar koma undir somu treytir, sum nevndar eru í § 10.
Onnur viðurskifti
§ 13. Løgtingslóg um fyrisitingarlóg og løgtingslóg um alment innlit í fyrisitingina eru galdandi fyri fyrisitingina hjá Kringvarpi Føroya.
Stk. 2. Kapitlarnir 4 til 6 í løgtingslóg um fyrisitingarlóg eru ikki galdandi fyri mál, ið snúgva seg um programmvirksemi, og upplýsingar, ið viðvíkja handilsviðurskiftum í sambandi við programmvirksemi.
Stk. 3. Løgtingslóg um alment innlit í fyrisitingina er ikki galdandi fyri mál, ið snúgva seg um programmvirksemi og upplýsingar, ið viðvíkja handilsviðurskiftum í sambandi við programmvirksemi.
§ 14. Kringvarp Føroya hevur skyldu til at taka lut í almennum tilbúgvingarskipanum.
§ 15. Kringvarp Føroya hevur skyldu at goyma eintak av allari eginframleiðslu. Hetta tilfar verður goymt í miðlasavni, ið verður knýtt at Kringvarpi Føroya. Landsstýrismaðurin ásetir nærri reglur um skipan og rakstur av miðlasavninum.
Stk. 2. Miðlasavnið kann taka ímóti og varðveita talgilt tilfar (savnindi) frá almennum og privatum stovnum eftir reglum, sum landsstýrismaðurin ásetir.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin ásetir nærri reglur fyri varðveiting av talgildum tilfari sbrt. stk. 2 og atgeingi til hetta tilfar.
Kapittul 3
Aðrar kringvarpsstøðir
§ 16. Kringvarping av sendingum um fjarskiftiskervi kann einans fara fram við sendiloyvi frá landsstýrismanninum.
Stk. 2. Sendiloyvi kann eftir umsókn latast persónum og feløgum í upp til fimm ár í senn. Umsókn um sendiloyvi skal lýsa ætlaða programmvirksemið hjá umsøkjaranum. Sendiloyvið kann eisini fevna um loyvi til at skipa fyri eydnuspølum. Landsstýrismaðurin ásetir nærri treytir í sendiloyvinum.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin hevur eftirlit við, at treytirnar í sendiloyvum verða hildnar. Landsstýrismaðurin kann taka sendiloyvi aftur, um so er, at treytirnar í loyvinum ikki verða hildnar.
Stk. 4. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um sendiloyvi til kringvarp og um kringvarpsstøðir sum heild.
§ 17. Kommunur kunnu fáa sendiloyvi, um so er, at endamálið hjá kommununi við programmvirkseminum einans er at seta framleiðslu- og sendiútgerð til nýtslu fyri áhugaðar borgarar ella at senda kommmunala kunning.
§ 18. Ein persónur, sum er myndugur, skal hava ábyrgdina av sendiloyvinum sum loyvishavari.
Stk. 2. Loyvishavarin skal sjálvur útvega frekvensloyvi og konsessjónsloyvi frá avvarðandi myndugleika.
Stk. 3. Sendiloyvi til kringvarp kann endurnýggjast.
Stk. 4. Útvegar loyvishavarin ikki frekvensloyvi frá avvarðandi myndugleika og onnur neyðug loyvi innan 12 mánaðir eftir, at sendiloyvið er givið, fellur sendiloyvið burtur.
§ 19. Tað áliggur loyvishavaranum at syrgja fyri, at tað í hvørji sending er ein persónur (redaktørur), sum hevur ábyrgdina av sendingini. Viðkomandi skal hava kunnleika til, hvør hevur tikið lut í sendingini ella á annan hátt lagt hana til rættis.
Stk. 2. Tað áliggur loyvishavaranum at fylgja ásetingunum í fjølmiðlaábyrgdarlógini.
Stk. 3. Loyvishavarin til kringvarp skal ansa eftir, at sendingar ikki kunnu skaða likamligu, sálarligu og siðalagsligu menningina hjá børnum og ungum undir lógaldur, eitt nú við ónærisligum ella ógrundaðum harðligum innihaldi.
Stk. 4. Sendingarnar skulu ikki á nakran hátt elva til mannminkan, harðskap ella hatur orsakað av húðaliti, kyni, átrúnaði ella tjóðskapi.
Stk. 5. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um, at í sendivirkseminum skal serligt fyrilit vísast børnum og ungum.
§ 20. Loyvishavarin hevur skyldu til at goyma upptøkur av øllum sendingum í minsta lagi í 3 mánaðir. Landsstýrið kann veita loyvishavaranum undantak frá skylduni at goyma upptøkur av tilfari, sum longu frammanundan er tøkt á aðrari goymslu.
Stk. 2. Loyvishavari hevur rætt til at lata upptøkur av sendingum við mentanarligum og siðsøguligum innihaldi til varðveiting í miðlasavninum, sbrt. § 15.
Kapittul 4
Kæra, revsing o.a.
§ 21. Fyri innihald og snið í lýsingum og sponsoravtalum eru ásetingarnar í § 10, stk. 3 og 4 og § 19, stk. 3 og 4 galdandi.
Stk. 2. Kringvarp Føroya tekur avgerð viðvíkjandi innihaldi og sniði í kunngerðum, lýsingum og sponsoravtalum. Avgerð, tikin av Kringvarpi Føroya, er endalig innan fyrisitingina.
Stk. 3. Loyvishavari, sbrt. § 16, stk. 2, hevur skyldu til at viðgera kæru um innihald og snið í kunngerðum, lýsingum og sponsoravtalum. Brot á hesa áseting kann hava við sær, at sendiloyvið verður tikið aftur.
§ 22. Mál, ið snýr seg um fjølmiðlasið og viðvíkur programmvirkseminum hjá Kringvarpi Føroya ella aðrari kringvarpsstøð við sendiloyvi sbrt. hesi lóg, kann kærast sbrt. reglunum í fjølmiðlaábyrgdarlógini.
Stk. 2. Kringvarp Føroya ella onnur kringvarpsstøð við sendiloyvi sbrt. hesi lóg hava skyldu til at viðgera kæru um fjølmiðlasið og taka avgerð í málinum.
Stk. 3. Í sambandi við viðgerð av máli, ið snýr seg um programmvirksemi, herundir lýsingavirksemi, kann verða álagt Kringvarpi Føroya og øðrum kringvarpsstøðum við loyvi sbrt. hesi lóg at útflýggja upptøkur av viðkomandi programmum og lýsingum.
§ 23. Fyrisitingarlig avgerð, ið er tikin av Kringvarpi Føroya, kann kærast til landsstýrismannin í mentamálum. Kærufreistin er 4 vikur eftir, at kærarin hevur móttikið avgerðina.
§ 24. 1) 2) Um ikki strangari revsing er ásett sambært lóggávuni annars, verður hann, sum fremur brot á § 1, stk. 1 og 2, § 2, stk. 4, § 16, stk. 1 og 2, § 17, § 20, § 22, stk 3 og § 25, stk. 3 revsaður við bót.
Stk. 2. Feløg vm. (løgfrøðiligir persónar) kunnu revsast sbrt. reglunum í kap. 5 í revsilógini.
Kapittul 5
Gildiskoma og skiftisreglur
§ 25. Henda lóg kemur í gildi 1. januar 2007. Samstundis fer úr gildi, løgtingslóg nr. 22 frá 20. februar 1998 um kringvarp við seinni broytingum.
Stk. 2. Í § 2 í løgtingslóg nr. 91 frá 21. desember 2004 um broyting í løgtingslóg um kringvarp v.m., sum broytt við løgtingslóg nr. 131 frá 9. desember 2005, verður “1. september 2006” broytt til: “31. desember 2006”
Stk. 3. Tey feløg, samtøk, kommunur o.o., sum sambært kap. 2 í løgtingslóg nr. 22 frá 20. februar 1998 um kringvarp senda ljóð- og myndasendingar til almenningin um radioútbúnað ella annan fjarskiftisútbúnað, skulu í seinasta lagi 1 ár eftir, at henda løgtingslóg er komin í gildi, hava útvegað sær sendiloyvi sbrt. kap. 3 í hesi lóg.
Tórshavn, 16. mai 2006
Jóannes Eidesgaard (sign.)
løgmaður
/ Jógvan á Lakjuni (sign.)
Lm. nr. 114/2005
1) Broytt við løgtingslóg nr. 48 frá 26. mai 2010.
2) Broytt við løgtingslóg nr. 163 frá 24. desember 2015, har § 2 ljóðar soleiðis: “Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2016. Stk. 2. Lønarútgjaldingar sambært § 7, stk. 3 fevna um samlaðu árligu lønarútgjaldingarnar hjá nevndu stovnum og feløgum frá og við 1. januar 2015 at rokna. Stk. 3. Øll krøv fyri kringvarpsgjald íroknað meirvirðisgjald, ið stava frá tíðini, áðrenn henda løgtingslóg kemur í gildi, eru fevnd av løgtingslóg nr. 61 frá 16. mai 2006 um kringvarp, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 48 frá 26. mai 2010.”


text:
Tað er nóg mikið av ferð og hestakreftum í triðja filminum um teir kulu og stuttligu rasarabilarnar.
Vit hitta aftur Lightning McQueen, sum nú er vorðin eitt sindur eldri. Á kapp- koyringarbreytini fær hann harða kapping frá teimum nýggju og skjótu high-tech rasarabilunum, sum vilja hava hann av vegnum.
Men McQueen gevst ikki so og venur sum svakur til eina seinastu kappkoyring, ið skal gera av, um hann er liðugur sum kappkoyrari ella ikki.
Tá ið av tornar, er hetta ikki bara ein filmur um rasarakoyring, men ein søga um vinalag, og tað, at ein verður ongantíð ov gamal at læra nýtt.
Hinir filmarnir eru: Cars 1, sum kom út í 2006, og Cars 2, sum kom út í 2011.


text:
Tað gjørdist føroyska Sissal Kjartasdóttir Kristiansen, ið vann stóru norðurlendsku sniðgeva kappingina, sum hevur verið í Østrøm seinastu dagarnar.
Síðan mikudagin hava 11 viðurkendir norðurlendskir sniðgevar kappast um at gera besta sniðið úr havsins rávørum: fiskaskræðu, kópaskinni og tarajersey. Burturúr hesum komu 11 ymisk snið, ið vøkur føroysk modell sýndu fram í Østrøm.
Kappingin var hørð, og dómsnevndin hevði harðar tingingar, áðrenn tey samdust um, at Sissal átti besta sniðið, Sissal rekur dagliga Shisa Brand, ið mest fæst við bundnavørður, men hetta forðaði ikki henni í at vinna handan seymimaskinuna.
Kolbrún Ýr Gunnarsdóttir úr Íslandi fekk annað pláss, meðan grønlendska Louise Lynge Hansen fekk eitt herðaklapp fyri sín kópaskinsjakka.
Nógv fólk var komið saman í Østrøm til mótasýningina, og enn fleiri fylgdu við á netinum, tí sýningin varð streamað beinleiðis á Facebook síðuni hjá NORA, har ber til at síggja øll sniðini.


text: Nú politiskir uppstillingarfundir eru úti um landið, hevur helst verði neyðugt at avstemma manningina í spurnar- og kjaksendingini Also í Kringvarpinum leygarmorgnar innan Rót og Rútmu. Onkrar endursendingar í seinastuni hava eisini bent á, at sendingin var um at doyggja út, tí hon ikki fekk undirtøku millum lurtarar, ið áttu spurningarnar, ið vóru at rutta við. Av egnum royndum veit eg, hvussu nógv skal til, bara at fáa ein lurtara at senda ein spurning til eina sending, tíansheldur fleiri, so veljast kann millum tilfarið og sendingin kann fáa eitt fjølbroytni og ein autentisitet, sum í lurtarahøpi er burðardyggur. Tá útvarpsvertir í øðrum sendingum hava sagt, at ein ørgrynna av brøvum eru komin inn til eina sending, ið er hvørja viku, tá havi eg altíð skálkin aftanfyri oyrað, tí lurtarasamband er svikaligt í brøvum og nærmast ikki til tann vegin, tað eg veit. Men kennir lurtarin seg aftur í sendingini, so eigur altíð at bera til í almannavarpinum at halda eini tílíkari sending sum Also gangandi við at brúka ymsar samskiftispallar. Tí har eru vit forvitin og harðliga rakt av fólkasjúkuni slaturi, sum eini spurningurin so hugaligað avdúkaði. Og so er tað henda borgaraliga dóps- og konfirmatiónsøði, sum terroriserar okkum gerandisdagin á vári og heysti, hvørt ár. Millum annað tí er henda sending neyðug, tí hon virkar sum ein lynavleiðari, tá hon er best. Í morgun varð greitt, at teir tríggir innbodnu gestirnir, sum skuldu svara lurtarum um ymsar tvístøður í gerandisdegnum, í fyrsta lagi dugdi at seta greið orð á egnar tankar, og síðani at resonnera seg fram til eitt brúkiligt svar, sum lurtarin fær gjøgnum útvarpsbylgjurnar ein leygarmorgun. Tað er einfalda náttúran í sendingini. Ikki so galið. Um verturin framhaldandi dugir at halda í gestunum, stýra teimum og ikki sjálvur gerast ov íðin og snjallur í teirra kjaki, so hevur henda næstan-útbrenda sending eina bjarta framtíð. Og tað er bara frálíkt!


text:
Ingi Samuelsen
16.01.2018 - 08:45
Tíðindi > Uttanlands > Vanlukkur
Minst tíggju arbeiðarar doyðu, tá partar av eini brúgv í gerð rapaði í suðuramerikanska landinum, Kolumbia, í gjár.
Ellivu aðrir arbeiðararar eru saknaðir eftir vanlukkuna, og fleri eru komin til skaða, skrivar blaðið El Espectador og aðrir miðlar í Kolumbia.
Fleiri av arbeiðarunum á brúnni duttu 280 metrar niður í eina gjógv í fjallalendinum Chirajara.
Dramatisku myndirnar av staðnum vísa, at eitt stórur partur av miðjuni á brúnni er rapað. Næstan helmingurin av bygningsverkinum sær út til at vera endað í gjónni.
Millum 20 og 30 fólk vóru stødd á brúnni, tá vanlukkan hendi mitt um dagin, lokala tíð, skrivar blaðið El Tiempo.
Orsøkin til vanlukkuna er ikki kend, arbeitt verður nú við at finna fram til hví hetta kundi henda, skrivar nrk.no.
Samferðslumálaráðharrin í Kolombia, German Cardona, kom á staðið stutt eftir at vanlukkan var hend, og kundi skaðfest oyðileggingarnar úr luftini.
446 metra langa brúgvin skal knýta høvuðsstaðin Bogota við Llanos Orientales-landspartin í ein landssynning úr høvuðsstaðnum. Ætlanin var at brúgvin skuldi takast í nýtslu í mars, skrivar nrk.no.
Sí dramatisku á videoleinkjuni niðanfyri


text:
Í dag fyllir ein av best umtóktu og mest lisnu prosa- og essayhøvundum føroyinga seinastu mongu árini, Oddvør Johansen, 75 ár. Fyrsta bókin hjá Oddvør Johansen var Lívsins summar, sum kom í 1982, og fyri hana fekk hon longu í 1983 Mentanarvirðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir fyri. Somu virðisløn fekk hon aftur í 2002, […]
Klaus Rifbjerg, ein av virknastu og mest umstríddu donsku rithøvudunum í nýggjari tíð, er deyður, 83 ára gamal. Tað sigst, at tá ið Rifbjerg eina ferð varð spurdur, hvat hann hevði gjørt, um hann varð raktur av skriviblokering, tá svaraði hann, at hann hevði skrivað eina bók um tað. Tá hevði hann givið út einar […]
Tá ið langt er millum snapsarnar, eru trý sløg av fólki til: tey, sum sita og tutla í krókunum, um at her dettur man ikki av, tey, sum rýma avstað, og tey, sum sita og bíða eftir næsta snapsinum. Vónandi eru tit tey seinnu; tey, sum sita og bíða eftir næsta snapsinum. Nú er skeinkjarin […]
Myndir frá bókmentatiltakinum, sum var á Bókasavninum við Løkin fríggjakvøldið 25. oktober í sambandi við mentanarvikuna í Runavík. Kjartan Hansen debuteraði í Vencli í Vencli nr. 2/2007, og hann hevur síðan tá havt bæði yrkingar og stuttsøgur í Vencli. Kjartan gjørdist vinnari, tá ið fyrsta føroyameistaraheitið í Poetry Slam varð hildið í 2010. Vit hava […]
Licentia Poetica – yrkingaupplestur á ólavsøku Hjá flestum fólkum er ólavsøkan ein høgtíð, har alt er tilrættalagt frammanundan. Eitt tiltak av teimum mongu, sum fara at lita ólavsøkuna, verður ólavsøkudag tann 29. juli. Tað eru Føroya Fólkaháskúli og Vencil, sum skipa fyri yrkingaupplestri á trímumu støðum. Vit eiga nógvar góðar yrkjarar í Føroyum, og teir […]
Blóman Sum blóman elvi eg til spenning í einum skógi har eingin ferðast trúgvi eg. Hvørt sár er fullkomið, læsir seg inni í eini lítlari lítillætnari blómu, elvir til pínu. Pína er ein blóma sum hon, sum henda, sum hon, sum henda. Robert Creeley (1926.2005) Alexandur Kristiansen týddi. Yrkingin stendur í bókini Veingir, 99 týðingar […]
Í gjár, tann 17. juni, tjóðardag íslendinga, tá fylti amerikanski yrkjarin og týðarin, Ron Padgett , (f.1942) 71 ár. Hann er sostatt ein dag eldri enn Sir Paul McCartney. Ron Padgett hevur givið út yrkingasøvn, hann hevur skrivað ritroyndir um at læra ung at skriva skaldskap, hann hevur skrivað undirvísingartilfar, og eisini hevur hann millum […]
Ein av yrkjarum heimsins, sum hevur havt størstu ávirkan á heimsskaldskapin, er helst tann hárfagri og lívligi jødin, Allen Ginsberg. Hann hevði í dag fylt 87 ár. Ikki skal gerast nógv burtur úr tí her. Vit lata hann sjarmera seg fram í nøkrum fáum útvaldum klippum av jútúb. OMR
Tóroddur Poulsen er ein virkin høvundur. Tað má sigast. Tað fer ikki árið aftur við borðinum og ongin bók eftir Tórodd prýðir útgávutølini. Í fjør legði hann eftir seg tvey góð og ógvuliga ymsik yrkingasøvn, sum bæði vórðu ummæld her: Avgyrgingar, ummæli Heimvitisferðin, ummæli Komandi fríggjadag, tann 12. apríl, kemur Tóroddur so aftur við einum […]
Fyri okkurt um einum mánaði síðani ringdi Jóanes Nielsen til mín og spurdi, um eg kundi taka hann upp á band, meðan hann las nakrar yrkingar. Ein japansk kvinna, Chiako Kaiho nevnd, hevði týtt nakrar yrkingar til eitt japanskt tíðarrit, og hon vildi hava eina ljóðfílu við, har Jóanes las tríggjar yrkingar. Eg fór við […]


text:
24. Mai 2018
Tá Bjarni Hammer var á fólkatingi fyri Sjúrð Skaale fyrst í mai, spurdi hann forsætisráðharran um danskir myndugleikar kunnu endurskoða ætlanina um at umbyggja gamla...
24. Mai 2018
Partrolararnir Vesturtúgva og Grønanes landa í dag, teir hava tilsamans 260.000 pund, meginparturin er upsi.Grønanes landar á Kósini og Vesturtúgva landar til Barðið í...
24. Mai 2018
Garnaskipið Váðasteinur landar í morgun á Toftum, teir hava 10.000 pund av svartkalva, sum er boðið út á Fiskamarknaðinum fyri kr. 266-túsund.VÁÐASTEINURFD 83...
24. Mai 2018
4 av størru útróðrarbátunum selja á Fiskamarknaðinum, teir hava 1.600, 2.000, 4.100 og 4.800 pund.Trýst á bátarnar fyri at síggja avreiðingarseðlarnar.GORDRÚGVIN - ( FD...
23. Mai 2018
Jón Krosslá Poulsen gjørdi sáttmála við 07 Vestur undan hesum kappingarárinum, men hann er ikki longur 07 Vestur leikari. Jón og 07 Vestur hava í...
23. Mai 2018
Partrolararnir Jaspis og Ametyst komu á Havnina tíðliga í morgun fullfermdir av upsa. Teir hava í dag landað 300.000 pund til Barðið í Havn.Teir...
23. Mai 2018
Bátastevnan í Vestmanna verður skotin í gongd í morgin, og sigast má, at undirtøkan til ársins bátastevnu í Vestmanna er sera góð. 70 bátar...
23. Mai 2018
Kringvarpið hevur tann 17. mai 2018 borið tíðindini um eitt rættarmál millum TAKS og PP Faroe Pelagic um ósemju um skatt. Tað er rætt, at...
23. Mai 2018
Línuskipið Skørin er komin heim undan Íslandi, teir hava 155.000 pund, sum er boðið út á Fiskamarknaðinum fyri kr. 1,2 milliín.Ein stórur partur av...
23. Mai 2018
Garnaskipið Túgvusteinur landar 23.000 pund av svartkalva til Barðið í Havn, veiðan er boðin út á Fiskamarknaðinum fyri kr. 308-túsund.Túgvusteinur hevur roynt norðanfyri, teir...
23. Mai 2018
6 av størru útróðrarbátunum selja á Fiskamarknaðinum, teir hava úr 1.800 uppí 4.300 pund.Trýst á bátarnar fyri at síggja avreiðingarseðlarnar.GORDRÚGVIN - ( FD 359...
23. Mai 2018
Polarhav og Stjørnan landa í dag 240 tons av gulllaksi á Kósini, veiðan er boðin út á Fiskamarknaðinum fyri kr. 5,05, men tað er...
23. Mai 2018
18.200 pund av útróðrarfiski eru boðin út á Fiskamarknaðinum.Trýst á avreiðingarstøðini fyri at síggja avreiðingarnar.GÓLVSØLU YVIRLITSølur 23-05-2018 Søla Nr. 102427 ...
23. Mai 2018
Esvagt Contender kemur á Havnina nú fyrrapartin. Í skrivandi stund er skipið í Nólsoyarfirði. Esvagt Contender er eitt standby skip, sum hevur uppgávur í hetlendskum...
23. Mai 2018
Eyðgunn Samuelsen, landsstýrismaður í almannamálum, svarar Kára P. Højgaard, løgtingsmanni uppá fyrispurningur um sosiala ójavnan millum gift og samlivandi pør. ...
22. Mai 2018
Sandavágsmenn ætlaðu sær i Vestaruskor leygardagin við hornaseyðum, men tað var brim og tí var tað útsett til í dag. Í dag vóru góð...
22. Mai 2018
Seinnapartin í dag klokkan 15:10 fór rescue Lív av Havnini eftir Havborgini, sum hevði fingið motortrupuleikar. Báturin var tá staddur við grindina ið seinni legði...
22. Mai 2018
Í samband við at Vága gongufelag skipar fyri einum túri til Jatnagarðar sunnudagin 27 mai kl 10,00 er møguleiki at byrja í við einari...
22. Mai 2018
Dysturin í dag móti NSÍ er næst seinasti dysturin hjálparvenjarin hjá okkum Sigtór Asbjørn Petersen er hjálparvenjari hjá besta liðnum hetta kappingarárið. ...
22. Mai 2018
Grindin ið legði beinini í Gøtu í dag taldi 145 hval. 1000 skinn eru merkt sigur Jacob Vestergaard sýslumaður við jn.fo.Býtt verður í drápspartar, drápspartarnir...
22. Mai 2018
Seinnapartin í dag legði ein grind beinini í Gøtu, mett verður at eini 150 hval løgdu beinini í Gøtu. Drápið gekk sum skilst sera væl....
22. Mai 2018
Norðoyastevnan ið verður hildin í Klaksvík fyrsta vikuskiftið í juni, er fyrsta stevnan á árinum. Tað er á Norðoyastevnu, at kappróðrarfeløgini skjóta kappingarárið í...
22. Mai 2018
At røra seg er gott.At gera tað saman við øðrum er enn betriOg at gera tað á ein stuttligan, meiningsfullan og litríkan hátt, er...
22. Mai 2018
Jacob Vestergaard sýslumaður sigur, at grindin er funnin aftur og nú verður roynt at fáa hana inná Gøtu har hon skal haldast til.Nakrir bátar eru...
22. Mai 2018
Fyrr í morgun fann ein bátur eina grind seks fjórðingar úr Borðoyarnesi.Grindin verður helst rikin á Syðrugøtu.Uppdatering kl. 12.04 - sum vit skilja, so...
22. Mai 2018
Línuskipið Núpur er komin undan Íslandi, teir landa á Kósini, Núpur hevur 120.000 pund.Ein partur av veiðuni er boðin út á Fiskamarknaðinum:NÚPURKG 910 ...
22. Mai 2018
Partrolararnir Safir og Smaragd landa á Kósini, teir hava 160.000 pund, meginparturin er upsi.Teir hava hendan túrin roynt eystanfyri. ...
22. Mai 2018
Bátarnir Gordrúgvin, Luttur og Heidi selja á Fiskamarknaðinum, teir hava 5.300, 3.000 og 2.000 pund.Trýst á bátarnar fyri at síggja avreiðingarseðlarnar.GORDRÚGVIN - ( FD...
22. Mai 2018
Eivind kom heim undan Íslandi beint fyri hvítusunnu, teir landa veiðuna 223 tons í Kollafirði, veiðan er boðin út á Fiskamarknaðinum fyri kr. 4,7...
22. Mai 2018
Gulllaksaskipini Fuglberg og Skoraberg komu á Klaksvík tíðliga í morgun við útvið 250 tonsum av gulllaksi, sum teir hava fiskað sunnanfyri. Teir landa á...
22. Mai 2018
Norðborg landaði svartkjaft í Ánunum í gjár, teir høvdu 1.270 tons av heilfrystum svartkjafti og 125 tons av mjøli.Norðborg hevur roynt sunnanfyri.Teir fara nýggjan...
22. Mai 2018
Jupiter hevur landað svartkjaft í Killybegs í Írlandi, teir høvdu 2.350 tons. Vit tosaðu umborð í gjárkvøldið, teir fingu besta prísin í Írlandi, tí...
21. Mai 2018
Hvítusunnudag 20. mai 2018 varð fyrsta Ebbu-virðislønin latin í auluni á Finsen. Virðislønin, sum er uppkallað eftir Ebbu Hentze, er...
21. Mai 2018
Les beinleiðis dystarfrásøgnina her. ...
21. Mai 2018
Í døgunum 22.-24. mai verður árligi norðurlendski Unesco-fundurin hildin í Føroyum. Luttakararnir eru umboð fyri tær norðurlendsku Unesco-nevndirnar, harumframt luttaka eisini starvsfólk, sum arbeiða...
21. Mai 2018
At stórur mangul er á okkara bústaðarmarknaði, og serliga tá ið tað kemur til leigubústaðir, er eingin loyna. Ung lesandi vilja heldur leiga enn...
21. Mai 2018
Fólkaheilsuráðið: Triðjabrotið í røðini For hundin, eri eg bundin? er við Vár Erlingsdóttir Eidesgaard. Í løtuni leggja vit út filmsklipp við kendum persónum, har...
21. Mai 2018
...
21. Mai 2018
Lýst verður til eykaaðalfund (2. hvítusunnudag ) mánadagin 21. mai kl 15.00 í SÍF - húsinum. Á skránni verður val av hondbóltsnevnd...
21. Mai 2018
Nógv ferðsla verður um Vága Floghavn í dag, 15 flogfør skulu avgreiðast og við teimum ferðast fleiri enn 1.700 fólk.Komur:DAGURTÍÐVÆNTAÐFRÁFLOGFARSTATUS21 MAY10:5510:54BERGENRC43121 MAY12:15KEYPMANNAHAVNSK177721 MAY13:40KEYPMANNAHAVNRC45321 MAY14:20ÅLESUNDRC757321...
21. Mai 2018
Komandi leygardag eru tað júst 50 ár síðan, at tvørasluppin Albert sakk í Vesturgrønlandi, og manningin varð bjargað undir sera truplum umstøðum av norska...
21. Mai 2018
Dysturin byrjar klokkan 15. ...


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Tunnilin brot á byggisamtyktina
Zakaris Wang, sum er fyrrverandi formaður í ráðgevandi nevndini hjá Tórshavnar býráð fyri Hoyvík og Hvítanes, hevur kært til Kærnevndina í lendismálum um at Tunnilsfelagið, sum ger tunnilin millum Eysturoynna og Streymoynna, ger annan tunnilsmunnan á Hvítanesi.
Zakaris Wang var býráðslimur í Tórshavnar kommunu frá 1981 til 1988 og var sjálvur við til at gera byggisamtyktina fyri Hvítanes.
Sambært byggisamtyktini er tað bara loyvt at byggja sethús á økinum, har tunnilsmunnin nú verður gjørdur, og er ikki loyvt at hava nakað virksemi á økinum "sum við royki, gangi, ella við útsjónd síni ella á annan hátt eftir meting býráðsins kann vera teimum, sum uttan um búgva, til ampa."
Zakaris Wang heldur, at innkoyringarvegurin til tunnilsmunan er greitt brot á byggisamtyktina.
Sí eisini


text:
Týtt: Petur William Háberg
1. Eg í einsemi dvølji hjá Jesusi
og hvíli við bróst hans so trygt;
har eg sorgtungur troystaður verði,
hjá honum burt svinnur øll frykt;
eg í einsemi dvølji hjá honum,
njóti hansara dýrd eina stund;
áh, hans sólljós tá undurfult treingir
í hjartans innastu grund!
Niðurlag:
Eg var vónbrotin, móður og tungur,
eftir hvílu longdist mær;
hana fann eg í Jesusar ørmum –
hvør sæla at hvíla har!
2. Skal eg siga tær, hvat hann mær segði,
tá eg tryggur við hjarta hans lá?
Jú, hann talaði orð, sum burt tóku
alt tað, ið lá sinninum á;
hann hin fíggindan sló, sum meg trongdi,
sum í freistingar meg hevur leitt,
gjørdi syndina, deyðan til einkis –
nú alt gjøgnum Jesus er greitt.
3. Tann, ið kemur til mín, eymt hann segði,
eg koyri ei burtur frá mær;
og hann dró meg so tætt til sítt hjarta,
sum eg ongantíð áður var;
tonk, hann segði, eg var honum kærur,
og hvat goymt mær í Himlinum er;
tí eg gleða meg kann sum ein fuglur,
ið loystur úr snerruni fer.


text:
Fyrispurningur settur landsstýriskvinnuni í mentamálum Rigmor Dam viðvíkjandi stuðli til ÍSF í sambandi við at ítróttarsambandið bjóðar Føroyar fram til at hýsa Oyggjaleikunum í 2023
14. mars 2017 I Skrivað hevur: Heðin Mortensen
Undirritaði hevur sett landsstýriskvinnuni í mentamálum, Rigmor Dam, fyrispurning eftir grein 52a í tingskipanini um, hvørja hugsan landsstýriskvinnan hevur um ætlanirnar hjá Ítróttarsambandi Føroya at bjóða Føroyar fram at hýsa Oyggjaleikunum í 2023, og hvørjar ætlanir eru um at stuðla hesum – politiskt og fíggjarliga, og nær?
Føroyar gjørdu seg sum kunnugt klárar til at taka ímóti Oyggjaleikunum í 2019. Tíverri gjørdu ógreiðu signalini hjá landsmyndugleikunum arbeiðið hjá teimum, ið fyrireikaðu átakið, trupult, og endin varð, at Føroyar máttu taka umsókn sína um vertskap í 2019 aftur.
Nú eru so stig tikin til at royna aftur at fáa leikirnar til Føroyar, hesaferð í 2023.
Fyri Føroya land er hetta eitt átak, sum krevur nógv av nógvum fólkum, tí er sera umráðandi at vita, hvørt almennu myndugleikarnir stuðla hesum, og í so fall hvussu.
Ferðaráð Føroya hevur støðugt seinastu árini mint okkum á, at marknaðarføra Føroyar og bjóða okkum fram sum vertir til altjóða tiltøk. Oyggjaleikir eru eitt stórt altjóða tiltak, og í ferðavinnuhøpi bæði viðkomandi, spennandi og virðismikið.
Í ítróttarhøpi eru Oyggjaleikirnar eisini týðandi. Fokus verður sett á verandi og nýggjar ítróttargreinar, og fleiri verða eggjað at taka lut, fólkaheilsuni at frama og nýggjum ítróttartalentum til kveikingar.
Vinningurin samfelagið fær av at hýsa Oyggjaleikunum er tí bæði beinleiðis við inntøkum og upplivingum frá teimum nógvu íðkandi og vitjandi, og óbeinleiðis við at seta samfelagsliga dagsskrá innan fleiri ítróttargreinar, og við tí marknaðarføra ítrótt og rørslu millum føroyingar.
Tá fyrireikingarnar vóru til at hýsa Oyggjaleikunum í 2019, lýstu bæði táverandi løgmaður og landsstýrismaðurin í mentamálum sín fulla stuðul til leikirnar, og løgtingið samtykti at játta fíggjarligan stuðul.
Nú ÍSF aftur hevur gjørt av at fyrireika Føroyar til at hýsa Oyggjaleikunum, hesaferð í 2023, hevði verið áhugavert at hoyrt, hvør støðan hjá landsstýrinum er.
Tórshavn hin 10. Mars 2017
Heðin Mortensen Løgtingsmaður
Fyrispurningur kann lesast her.
« aftur


text:
Sorinskrivarin (Dómarin)
C. Pløyensgøta 1
Postrúm 28
FO-110 Tórshavn
Opið:
Avgreiðsla, gerandisdagar 9-15
Telefon: +298 31 10 03
Telefax: +298 31 83 13
T-postur: post@sorinskrivarin.fo
Deildir:
- Rættardeildin
- Fútarætturin
- Skiftirætturin (telefontíð 09.00 - 12.00)
- Roknskapardeildin
- Notarial
- Føroya Vanlukkutryggingarráð ( telefontíð 09.00 - 12.00)
Inngjald:
Møguleikarnir fyri at gjalda rættargjald eru fleiri.
Gjaldast kann á dómaraskrivstovuni, í reiðum peningi, við gjaldskortið og kekki sum er skrivaður til rættin.
Somuleiðis ber til at flyta gjaldið inn á kontuna hjá rættinum, minnist tá til at viðmerkja málsnummarið ella annað, so lættliga kann staðfestast, hvat goldið verður fyri.
Rættargjøld
Víst verður til lov om retsafgifter inni á www.logir.fo (Lovbekendtgørelse nr. 217 af 13. maj 1981 om retsafgifter, som sat i kraft for Færøerne ved lov nr. 794 af 26. november 1986 og senest ændret ved lov nr. 505 af 12. juni 2009)
Sí leinkja
Bankasamband:
EIK, konto nr. 9181 - 185.007.7.
Sendur teldupostur
Minnist til at teldupostur sum verður sendur dómaraskrivstovuni ikki kann sendast krypteraður.
Tí verður rátt til at um tygum meina at upplýsingar sum eiga at verjast (t.d. upplýsingar um privat viðurskifti), eiga tygum heldur at nýta vanligan postflutning. Av tí sama kann rætturin ikki svara við telduposti, um so er at innihaldið er persónligt – t.d. um átrúnað, kynsliga ella etniska sannføring, revsi ella onnur persónlig viðurskifti. Onnur skjøl kunnu heldur ikki sendast við telduposti.
Rættarhølið:
Hølini 1-3 er eru C. Pløyensgøta 1, Tórshavn.
Eisini er rættarting á Tvøroyri. Telefon +298 371448.


text:
Olaf Johannessen, 53, fekk í kvøld víðagitnu Reumertvirðislønina fyri ársins mannliga høvuðsleiklut á donskum palli, fyri ikki færri enn tríggjar leiklutir, Samtale før døden og Mefisto, í Betty Nansen leikhúsinum og Heksejagt i Kongaliga Teatrinum. Virðislønin er 40.000 krónur.
Dómsnevndin, sum telur 16 fólk, segði m.a.: - Skarp som en ragekniv tegnede han tre helt almindelige mennesker, der fanges ind af magtens ubønhørlige skæbnespil. Hans vibrerende energi sugede blikkene til sig!
Olaf er føddur í Havn og útbúgvin á Odense Teaters skuespillerskole í 1986. Hann er eisini kendur í leiklutum í Peer Gynt og Richard III, meðan nógv kenna hann úr sjónvarpi, m.a. í Borgen, 1864 og í leiklutinum sum Kristian Kamper, forsætismálaráðharri, í triðja parti av røðini Forbrydelsen, sum DR gjørdi.
Við danska sjónvarpið hevur Olaf sagt: - Nomineringer og priser er sukkeret i ens arbejde. Det er rart at få anerkendelse og at blive set, men det er jo ikke kun min fortjeneste.
Olaf, ið er sonur kenda leikstjóran Eyðun Johannessen og beiggi Anniku Johannessen, sum eisini er sjónleikari, varð í 2008 skotin upp at fáa Reumertvirðislønina fyri besta mannliga hjáleiklut tað árið.
Reumerthandanin fór fram í Skuespilhuset í Keypmannahavn í kvøld, har tilsamans 26 virðislønir vórðu handaðar. Fix & Foxy kalla teir báðir seg, ið hava sett klassiska Reumertiltakið í nýggjan karm. Og hann er provokerandi annarleiðis, karmurin í ár. Avbjóðandi anarkistisku vertirnir vóru Sigrid Husjord, Kristoffer Fabricius og Troels Thorsen.
Kulturkanalin hjá DR K sendi frá handanini, og her sæst eitt yvirlit yvir allar Reumertvinnarar frá 1998, tá virðislønin, sum Bikuben fíggjar, fyrstu ferð varð latin.
Virðislønin er kallað eftir størsta danska sjónleikara í 20. øld, Poul Reumert (1883-1968). John Kørner, sum eisini hevur arbeitt í Steinprenti, hevur gjørt Reumert statuettina.
Til lukku við størstu donsku sjónleikaravirðislønini, Olaf!


text:
Śtbśgving
Ein śtbśgving betrar um fųrleikan hjį umsųkjarum og kann geva fleiri mųguleikar til arbeišsmarknašin. Treytir
Fyri at fįa endurbśgvingarstušul frį Almannaverkinum, skal umsųkjarin hava ein skerdan fųrleika av heilsuligum ella sosialum įvum. Śtlit fyri starvsetan į arbeišsmarknašinum eftir loknaš śtbśgving skal verša til stašar, og skal hava viš sęr fķggjarligt sjįlvbjargni. Śtbśgvingarleiš
Śtgangsstųšiš er allar fųrleikagevandi śtbśgvingar. Avgerandi er, at śtbśgvingin kann hava viš sęr, at umsųkjarin fęr eitt starv, iš gevur fķggjarligt sjįlvbjargni. Almannaverkiš tekur avgerš um śtbśgvingarleišina. Atlit til ynski frį umsųkjaranum veršur tikiš, um mett veršur, at ynskiš samsvarar viš hansara fųrleika. Endurbśgving skal fremjast į skjótast gjųrligan hįtt, og ķ Fųroyum um gjųrligt. Fķggjarlig višurskiftir
Umsųkjarin fęr eina veiting frį Almannaverkinum undir śtbśgving. Veitingin svarar til eina forsorgarveiting, iš er ein grundupphędd umframt ašrar rķmiligar fastar śtreišslur. Veitingin er ikki skattskyldug og kann ķ mesta lagi svara til dagpengahįmarkiš. Undir serligum umstųšum kann dagpengahįmarkiš hękkast. Er mųguleiki at sųkja lestrarstušul ella barnastušul frį Stušulsstovninum, skal hesin sųkjast, tķ stušulin veršur mótroknašur veitingini frį Almannaverkinum. Allar inntųkur hjį umsųkjaranum verša mótroknašar ķ veitingini frį Almannaverkinum. Dųmir um inntųkur sum verša mótroknašar: Lųnarinntųka, stušul, feriulųn, skattskyldig pensjón, avlopsskattur, gįvur og vinningar. Eftirmetingar
Almannaverkiš fer viš jųvnum millumbilum at bišja śtbśgvingarstovnin um frįgreišing og meting av, hvussu taš gongur fakliga og um avrit av śrslitum. Śtbśgvingarstovnurin veršur eisini bišin um at boša Almannaverkinum frį, um undirvķsingin veršur fylgd į nųktandi hįtt.
Hetta fyri at taka stųšu til, um skipanin skal halda fram óbroytt, um broytingar skulu gerast ella um skipanin skal stešgast.
Umsóknarblaš til endurbśgving er į sķšuni oyšublųš.
Ein śtbśgving betrar um fųrleikan hjį umsųkjarum og kann geva fleiri mųguleikar til arbeišsmarknašin.
Treytir
Fyri at fįa endurbśgvingarstušul frį Almannaverkinum, skal umsųkjarin hava ein skerdan fųrleika av heilsuligum ella sosialum įvum. Śtlit fyri starvsetan į arbeišsmarknašinum eftir loknaš śtbśgving skal verša til stašar, og skal hava viš sęr fķggjarligt sjįlvbjargni.
Śtbśgvingarleiš
Śtgangsstųšiš er allar fųrleikagevandi śtbśgvingar. Avgerandi er, at śtbśgvingin kann hava viš sęr, at umsųkjarin fęr eitt starv, iš gevur fķggjarligt sjįlvbjargni. Almannaverkiš tekur avgerš um śtbśgvingarleišina. Atlit til ynski frį umsųkjaranum veršur tikiš, um mett veršur, at ynskiš samsvarar viš hansara fųrleika. Endurbśgving skal fremjast į skjótast gjųrligan hįtt, og ķ Fųroyum um gjųrligt. Fķggjarlig višurskiftir
Umsųkjarin fęr eina veiting frį Almannaverkinum undir śtbśgving. Veitingin svarar til eina forsorgarveiting, iš er ein grundupphędd umframt ašrar rķmiligar fastar śtreišslur. Veitingin er ikki skattskyldug og kann ķ mesta lagi svara til dagpengahįmarkiš. Undir serligum umstųšum kann dagpengahįmarkiš hękkast. Er mųguleiki at sųkja lestrarstušul ella barnastušul frį Stušulsstovninum, skal hesin sųkjast, tķ stušulin veršur mótroknašur veitingini frį Almannaverkinum. Allar inntųkur hjį umsųkjaranum verša mótroknašar ķ veitingini frį Almannaverkinum. Dųmir um inntųkur sum verša mótroknašar: Lųnarinntųka, stušul, feriulųn, skattskyldig pensjón, avlopsskattur, gįvur og vinningar. Eftirmetingar
Almannaverkiš fer viš jųvnum millumbilum at bišja śtbśgvingarstovnin um frįgreišing og meting av, hvussu taš gongur fakliga og um avrit av śrslitum. Śtbśgvingarstovnurin veršur eisini bišin um at boša Almannaverkinum frį, um undirvķsingin veršur fylgd į nųktandi hįtt.
Hetta fyri at taka stųšu til, um skipanin skal halda fram óbroytt, um broytingar skulu gerast ella um skipanin skal stešgast.
Śtgangsstųšiš er allar fųrleikagevandi śtbśgvingar. Avgerandi er, at śtbśgvingin kann hava viš sęr, at umsųkjarin fęr eitt starv, iš gevur fķggjarligt sjįlvbjargni.
Almannaverkiš tekur avgerš um śtbśgvingarleišina. Atlit til ynski frį umsųkjaranum veršur tikiš, um mett veršur, at ynskiš samsvarar viš hansara fųrleika.
Endurbśgving skal fremjast į skjótast gjųrligan hįtt, og ķ Fųroyum um gjųrligt.
Fķggjarlig višurskiftir
Umsųkjarin fęr eina veiting frį Almannaverkinum undir śtbśgving. Veitingin svarar til eina forsorgarveiting, iš er ein grundupphędd umframt ašrar rķmiligar fastar śtreišslur. Veitingin er ikki skattskyldug og kann ķ mesta lagi svara til dagpengahįmarkiš. Undir serligum umstųšum kann dagpengahįmarkiš hękkast.
Er mųguleiki at sųkja lestrarstušul ella barnastušul frį Stušulsstovninum, skal hesin sųkjast, tķ stušulin veršur mótroknašur veitingini frį Almannaverkinum.
Allar inntųkur hjį umsųkjaranum verša mótroknašar ķ veitingini frį Almannaverkinum. Dųmir um inntųkur sum verša mótroknašar: Lųnarinntųka, stušul, feriulųn, skattskyldig pensjón, avlopsskattur, gįvur og vinningar.
Eftirmetingar
Almannaverkiš fer viš jųvnum millumbilum at bišja śtbśgvingarstovnin um frįgreišing og meting av, hvussu taš gongur fakliga og um avrit av śrslitum. Śtbśgvingarstovnurin veršur eisini bišin um at boša Almannaverkinum frį, um undirvķsingin veršur fylgd į nųktandi hįtt.
Hetta fyri at taka stųšu til, um skipanin skal halda fram óbroytt, um broytingar skulu gerast ella um skipanin skal stešgast.
Dagført tann 04-09-2013


text:
Meksikobýur
Meksikobýur (Ciudad de México) er høvuðsstaður í Meksiko. Hesin býur er heilt inni í landinum, og hann er 2.310 m yvir havinum. Meksikobýur er millum teir størstu býirnar í verðini. Hildið verður, at har búgva fleiri enn 21 milliónir fólk í øllum Meksikobýi í 2014, sum fevnir um næstan 8000 km2. [1] Býurin var eisini høvuðsstaður hjá astekum, og tá stóð á oyggjum úti í einum stórum vatni- nú er vatnið fyri tað mesta uppturkað. Býurin er vaksin óføra skjótt, og við sínum 8,8 mill. er hann ein av størstu býum á jørðini. Tað eru nógv ídnaðarvirki í býnum, og nógv ferðafólk vitjar hagar á hvørjum ári. [2]
Søga[rætta | rætta wikitekst]
- 19. september 1985 legði harður jarðskjálvti býarpartar í Meksikobýi í oyði.


text:
Um J & K
1355619781
Søgan hjá J & K Petersen Contractors gongur heilt aftur til 1948, tá felagið keypti tann fyrsta lastbilin, og byrjaði koyring fyri fólk og kommunur á Sandoynni. Í 1970´unum var partur av virkseminum eisini ferðafólkaflutningur, men hetta virksemið helt uppat í 1975.
J & K Petersen Contractors, sum vit kenna felagið í dag byrjaði sítt virksemi í 1975. Núverandi stjórin, Stein Olvur Petersen, er triðja ættarlið í felagnum. Í 1975 tóku brøðurnir John og Kristian Anfinn Petersen við aftaná pápan. Har stavar styttingin J & K frá. Eftir hetta er bert entreprenørarbeiði á skránni hjá felagnum. Eigarasamansetingin er broytt, men navnið er tað sama enn. J & K er sera væl kent millum manna.
J & K Betong, ið er eitt dótturfelag hjá J & K Petersen Contractors, er ein ein sjálvstøðugur partur av virksemi felagsins. J & K Betong veitir betong til nógvar kundar kring Føroyar. Eins og J & K Betong eisini veitir betong til ymisk arbeiðir hjá J & K Petersen Contractors. Byrjað varð við hesum virksemi í 1989.
Virksemið hjá J & K Petersen Contractors øktist støðugt ígjøgnum 1990´ini, og felagið útvegaði sær m.a. dýpingaramboð í 1994. Í 1996 varð fyrsta uppgávan uttanlands veruleiki, tá dýpingararbeiðið í Íslandi varð gjørt. Felagið hevur eisini havt uppgávur í Grønlandi, har byrjað varð í 1999.
J & K Petersen Contractors, hevur síðan ár 2000 havt høvuðsskrivstovu á Hjalla í Hoyvík í Tórshavnar kommunu, haðan alt virksemið eisini verður samskipað.
Virksemið hjá felagnum er nógv økt síðan ár 2000. Felagið hevur útvegað sær nógv amboð, og starvsfólkatalið er økt munandi.


text:
Hann er borin í heim í Haldórsvík 31/10-1899. Komin til mans var hann verkamaður, róði út og var til lands í Íslandi. Í 1920 fór hann niður á Askov háskúla og var á skúlanum tveir vetrar; hann kom so heim aftur, fór á Føroya læraraskúla í 1922 og tók prógv í 1926. Sama ár varð hann settur í starv við Vágs skúla, og hetta starvið røkti hann, til hann í 1967 fór frá vegna aldur og við eftirløn. Í 1972 flutti hann til Havnar og hevur búð har síðani.
Sum so mangur føroyskur lærari hevur Sámal drúgt áramál røkt álitisstarv í teirri bygd, hann kom at virka, soleiðis var hann limur í sóknarstýrinum í Vági 1935-50 og aftur 1963-66, fleiri ár formaður.
Longu í læraraskúlatíðini skrivaði hann søgur og yrkingar í Snarljósi, blaði læraranæminga, og nýklaktur lærari stjórnaði hann saman við floksfelaganum Jacob Olsen Barnablaðnum 1929-30.
Tá Sámal hevði lagt lærarastarvið frá sær, fekk hann stundir at greiða til prentingar skrivligt tilfar, hann hevði havt liggjandi, og sigast má at hann hevur ríkað føroyskar yrkisbókmentir stórliga við teimum báðum bókunum »Á bygd fyrst í 20. øld«, 1970, sum uttan at siga tað er ein Haldórsvíkar søga, og »Til lands«, 1980, sum er um útróðurin, føroyingar tóku upp í íslandi seinast í farnu øld.
Umframt hesar nevndu bøkur hevur hann umframt týðaraverk greitt úr hondum »Føroya landalæru« til skúlabrúks 1963, søgusavnið »Heimbygdin og aðrar søgur«, 1972, og skaðasøguna hjá teimum trimum bygdunum Tjørnuvík, Haldórsvík og Langasandi 1818-1978.
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83. (GG. Seinast dagført í 1983).


text:
Einki er at ivast í, at Nólsoyar Páll er kendasti táttayrkjari okkara. Eitt er nú tað, at hann hevur havt frálíkar skaldagávur — men størri týdning man tað hava havt fyri viðgitni hansara, at hann av eftirtíðini verður mettur sum maðurin, sum byrjaði føroyskt tjóðskaparstarv við atfinning síni móti donskum embætismannavaldi í Føroyum.
Páll Pálsson Nolsøe, vanliga nevndur Nólsoyar Páll, varð borin í heim í Nólsoy í 1766 sum fjórði sonur teirra Páls í Garði og Súsonnu Djónadóttur.
Tað verður sagt — prógv eru tó eingi fyri tí — at Páll og brøður hansara lærdu at lesa og skriva hjá ungum nólsoyingi, ið var latínskúlalærdur. Páll varð so settur í læru hjá fútanum í Havn, Venzel Hammershaimb; her støðaðist hann tó ikki leingi — hugurin stóð til sjógvin. Hann lærdi sjómanskunnleika og siglingarfrøði hjá Mads Winther, bókhaldara við Kongliga Handilin, og so fór hann til stroks — út í verðina at bróta sær ein veg og læra siðir at kenna hjá øðrum og størri fólkasløgum. Í nøkur ár sigldi hann úti og kom víða um, men lítið vita vit um lív hansara hesi árini.
Í 1797 kemur hann heim aftur, og nú byrjar av álvara stríð hansara móti einahandli og embætismonnum.
Hann giftist í 1798 við gentu úr heimbygdini, men hon doyr longu ár 1800, og árið eftir giftist hann upp aftur við gentu av Norðoyri, sum er borin til eitt festi. Stutt aftan á hetta skiftir hann um garð við ein bónda á Biskupsstøð í Klaksvík.
Í 1804 keypir hann eitt strandað skip á sølutingi í Suðuroy og úr leivdunum byggir hann á Fløtuni Fríðu í Vági saman við øðrum monnum Føroya fyrsta deksfar í nýggjari tíð »Royndina fríðu«.
Við hesum fari siglir hann so við farmi millum Danmark og Føroyar. Hetta eru ófriðartíðir — kríggj er millum Bretland og Danmark. Á einari av ferðum sínum verður »Royndin« tikin av bretum og ferst. Páll leitar tá til London við kravi um at fáa nýtt skip. Hann fær játtandi svar, men á ferðini til Føroya við hesum nýggja skipi — hetta er í 1809 — hvørvur Páll og spurdist ikki aftur.
BÓKMENTAVERK
Vit vita við vissu, at Nólsoyar Páll hevur yrkt fleiri tættir; ofta verður talið sett til hesar 8, men óvist er um hann hevur yrkt teir allar:
Krákuteiti og Eindadrongstáttur, báðir yrktir undan 1800, Jákup á Møn (uml. 1800), Greivin av Orient og Fruntatáttur (1802 — 03), Fuglakvæðið (1806 ella 1807) og Gorplandskvæðið og Krákufrøði (1808).
Nú verður sagt gjølligari frá trimum teim kendastu av hesum táttum: 1) Fuglakvæði. 2) Jákup á Møn. 3) Fruntatáttur.
1. Fuglakvœði.
Hóast heitið er »Fuglakvœði«, so er hetta skaldaverk so týðiliga ein táttur við øllum eyðkennum, ein slíkur hevur. Tátturin er í 3 pørtum, harav tann fyrsti eisini er býttur sundur í tvey — tilsamans eru ørindini 229 í tali.
Tátturin er sprottin úr tí mótstøðu, Pálli var fyri av embætismannaávum, tá hann strevaðist fyri at vinna Føroya fólki betri kor handilsliga og á annan hátt. Yrkjarin nýtir tað yrkjarasnildið, at hann letur persónarnar í fuglaham (*allegori), og so kann leikur byrja: Páll letur í táttinum argastu mótstøðumenn sínar vera grammar rovfuglar: Kommandanturin er ein falkur, landfútin ein skúgvur, handilsforvaltarin ein gorpur og Havnar sýslumaður er ein kráka. Hesir rovfuglar gera seg í heilum inn á smáfuglarnar (Føroya fólk), men tjaldrið (Nólsoyar Páll sjálvur) verjir smáfuglarnar og spillir rovfuglunum spælið ferð eftir ferð. Hesir biðja tí ilt oman yvir tað:
»Hatað skalt tú, tjaldrið, vera,/aldri skalt tú ynnast,/ tú hevur spilt mær veitslu mína,/ hetta skal eg minnast«.
2. Jákuþ á Møn.
Tað sigst, at Páll yrkti hendan táttin um ein sambiðil — ein sum hevði hug á somu gentu, sum Páll sjálvur. Hann vildi gera hann til láturs. Prógv eru ongantíð fingin fyri hesi hugsan, og helst man tað vera so, at Nólsoyar Páll, sum hevði verið úti í stóru verð, við hesum tátti ikki hugsar um einstakan mann, men drívur spott við hugtakinum »heimføðingurin«.
Gongdin er í stuttum hendan: Jákup á Møn er nýfermdur unglingi — heimføðingur av ringasta slag. Hann setir sær fyri at fara at biðja um Gyðju Haraldsdóttur. Hann fær sær bátsskipan at rógva seg yvir um fjørð, hann skal ganga til bygdar, har Gyðja býr, roynir at stimbra seg við brennivíni, men hetta virkar øvugt. Hann finnur sær eitt ross, men hetta tveitir Jákup í sortudíkið, og seinni dettur hann í Haraldskøst.
Menninir í bygdini eru á útróðri, so konufólkini noyðast at bjarga hesum vanlukku fríggjara og fáa hann reinan aftur. Imeðan kemur báturin aftur av útróðri, og Haraldur leggur hann í eina song.
Tá ið Jákup vaknar morgunin eftir og ber fram bønarorðini, fær hann — sum ikki er so løgið — nei frá gentuni, og so fara genturnar í bygdini at brenna krakk — hetta var siður, tá fríggjari varð rikin av bygdini uttan at hava fingið gentu. Mamma Jákups, sum sær allan roykin, misskilir, tekur at rópa grindaboð og sendir bátin avstað. Tá báturin kemur fram, stendur Jákup fyri honum, og tá bátsmenn fregnast um, hvar grindin man vera, svarar hann við hesum viðgitna ørindi:
Her er roykur og eingin grind,/tit skulu hava takk,/ gentumar á Eysturlandi/ brenna eftir mær krakk«.
Jákup fer so heim aftur og vil ikki síggja konufólk aftur í sínum lívi.
3. Fruntatáttur.
Um orsøkina til, at hesin táttur verð yrktur, er hendan søgan: »Ein maður nevndur Jóhan á Uppsølum í Klaksvík, sum tá var húskallur hjá Pálli og seinni kom at sigla við honum við »Royndini«, var trúlovaður við eini gentu, sum fjeppaðist uppi í hesum nýggja klædnamótanum og hármótanum (at klippa sær frunt), men hann varð narraður av hesi somu gentu og svór tá hevnd yvir hana og alt fruntaslagið. Hann fekk so Páll at yrkja táttin«. Í táttinum tekur yrkjarin fram fleiri dømi úr stóru verð og úr søguni um, at ikki nýttist gentum tá at klippa sær frunt fyri at fáa drong.
Persónar, ið verða nevndir, og fremmand viðurskifti, ið verða havd á lofti, bera boð um, at yrkjarin er maður, ið hevur lisið nógv og ferðast víða, hann nevnir eitt nú Dinu og Sikem, Bóas og Ruth, Esther og Ahasverus úr Gamla testamenti, og úr Egyptalands søgu hina tiltiknu Kleopatru.
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83.


text:
Ja hvussu er við uppaling og hvussu nógv av tí kunnu vit fyrireika okkum uppá aðrenn barnið kemur? Sum flest onnur, so havi eisini sjálvandi gjørt mær tankar, um hvussu okkara barn nú man fara at verða og hvussu nógva... Continue reading →
Nú eri eg skjótt við at verða í triðja trimestri av burðartíðini. Altso tíðin gongur skjótt, sjálvt um eg samstundis eri so ótolin at fáa hetta fitta barnið út í verðina. Hetta er heilt sikkurt besta kenslan eg havi upplivað.... Continue reading →
Tá vit fyri stuttum fluttu inn í nýggja íbúð, vóru tað nakrar ávísar verkætlanir, ið eg gleddi meg at sleppa í gongd við. Eitt av hesum var nemliga at gera sovikamarið ordiliga lekkurt. Í gomlu íbúðini høvdu vit eitt sera... Continue reading →
Tað kennist næstan, sum at eg havi verið á kur alt mítt lív. Jaja, fleiri tíðarskeið um árið, slapp eg ikki at eta sukur og feitt, og tað var so rotið. Tað sum eg minnist best við hesum tíðarskeiðunum, var... Continue reading →


text:
Bųrn hava
onki ansingarplįss, og foreldur sleppa ikki til arbeišis. Soleišis
var stųšan undan seinasta bżrįšsvali, og soleišis
er stųšan framvegis, tó at nųkur tųk eru tikin.
Ķ flestu fųrum arbeiša bęši foreldrini śti,
tķ taš er neyšugt fyri at fįa endarnar at rųkka saman,
og tķ tey vilja brśka sķni evnir į arbeišsmarknašinum.
At bjóša mammum arbeiši heima sum ansarar hjį sķnum
egnu bųrnum og ųšrum er ķ mongum fųrum ein undirmeting
av teirra ambitiónum.
Ķ dag er
taš ikki fremsta ynskiš hjį ungum kvinnum viš góšari
śtbśgving at ganga heima. Tęr vilja śt at arbeiša.
Kommununi įliggur tķ at skapa fortreytir fyri, at tann góša
arbeišsmegi, sum ikki sleppur til arbeišis orsakaš av vantandi ansingarplįssum,
veršur aktiveraš.
Sum skjótast
mį gerast ein heildarętlan fyri, hvat slag av stovnum hóskar
best til tųrvin, hvussu nógv ansingarplįss skulu vera į
stovnunum, nęr teir skulu standa lidnir, hvussu nógv teir skulu
kosta, og hvussu nógv ansingarplįss kommunan er fųr fyri
at śtvega.
Veršur taš
ov mikiš hjį kommununi einsamallari fķggjarliga og ķ
ašrar mįtar at śtvega og byggja ansingarstovnar til komin
og komandi bųrn į bķšilista, mugu ašrir mųguleikar
takast viš ķ myndina.
Ongin ivi er um,
at stórar fyritųkur og stovnar ķ hųvušsstašnum
fyri sķna egnu skyld vilja gera sķtt til at loysa ansingartrupulleikan.
Hesin mųguleikin og ašrir viš skula takast viš ķ eina
heildarętlan.
Tann ófrįvķkiliga
fyritreyt mį altķš vera, at pedagogiski fųrleikin veršur
virdur.
Allir partar verša
vinnarar, um ansingartrupulleikarnir verša loystir. Ungar barnafamiljur
fara at trķvast betur og verša betur fyri fķggjarliga. Arbeišsplįssini
fįa fleiri dugnalig starvsfólk į lųnarlistan. Kommunan
fęr meira inn ķ skatti. Og bųrnini sleppa at menna seg saman
viš ųšrum bųrnum.
Sostatt eiga ųll
at taka lógvatak saman um at loysa ansingartrupulleikarnar hjį
bųrnunum ķ kommununi.
Rom varš ikki
bygdur eftir einum degi og taš verša barnagaršar og vųggustovur
ķ Havn heldur ikki. Men tś kanst taka stór stig framį,
um tś leggur teg eftir at skunda mest mųguligt undir rašfesting
og peningajįttan til endamįliš.


text:
Í Útvarpinum í dag borðreiddu Ingi Rasmussen og Sissal Kampmann við tveimum tímum um Korea í frálíku sendingini Nón, avgjørt besta afturvendandi útvarpssending, sum í løtuni er á skránni.
Fyrri tímin var um Norðurkorea og seinni tímin um Suðurkorea.
Í hesum seinna parti av temasendingini slapp eg sjálvur at reklamera fyri nýggju temasíðuni á undirvísingarportalinum Snar, sum er um sama evnið.
Við olympisku vetrarleikunum í Suðurkorea 9.- 25. februar í ár sum høvi, hevur Snar sett sær fyri at kanna viðurskifti á koreansku hálvoynni. Olympisku vetrarleikirnir hava verið hildnir síðan 1924 og verða eins og summarleikirnir hildnir fjórða hvørt ár. Fram til 1992 vóru vetrar- og summarleikirnir sama ár, men síðan 1994 hava leikirnir verið forskotnir, so teir ikki eru sama ár.
Umframt sjálvt ítróttatiltakið verður nomið við kalda kríggið, vinnulív, nútíðar K-popp og sjálvmorð millum ung. Í uppgávum verður birt upp undir kjak, hvørt altjóða ítróttatiltøk kunnu medvirka til at skapa frið í heiminum. Málbólkurin er hádeild í fólkaskúlanum og lærugreinirnar eru landafrøði, søga og enskt. Evnið kann avmarkast til ein dag í skúlanum.


text:
Evnini á Altjóða Kvinnudegnumí 2009 vóru fjølbroytt. Fíggjarkreppa, vinnulív og sjónleikaframførsla var millum annað á skrá. Lisbeth Nebelong helt fyrilesturin og workshop “Frá undirskoti til yvirskot”, Katrin Petersen journalistur, hugleiddi um íbornu kynsrollurnar, studentaskúlanæmingar framførdu eina variatión yvir Eitt dukkuheim hjá Ibsen, Rigmor Dam prátaði við Anniku og Ásu í Synergi um at vera íverksetarar og hava egna fyritøku og Elin x 2 kallaðist prátið, sum Elin Winther Poulsen hevði við Elina Heinesen um at vera almennur persónur og stjóri, sum øll hava sína hugsan um. Elin Heinesen var tá stjóri á Ferðaráð Føroya.
Kvinnukórið Cantabile undirhelt og Amnesty International hevði framsýning. Kristiana Rein var eisini so beinasom, at hon setti framsýning upp fyri SEV, har innlit fekst í streymnýtslu í heiminum.
Fyriskiparar vóru Kvinnufelagið í Havn og Kvinnufelagasamskipan Føroya.
Eigur tú eina mynd frá tiltakinum? So vilja vit fegin fáa eitt avrit. Set teg í samband við Kvinnufelagið á mettustova@olivant.fo.