text:
Stovnurin er opin allar yrkadagar frá kl. 7.30 til kl. 17.00.
Vit byrja teir dagligu aktivitetirnar kl. 9.30, so tí ynskja vit at børnini møta tá, ella at foreldur ringja til starvsfólkini á stovuni áðrenn kl. 9.30 og avtala at tit møta seinni. Hetta er fyri, at starvsfólkini kunnu leggja dagin til rættis, t.d. um tey arbeiða í bólkum, fara túr út av húsinum osfr.
Hevur barnið frí ella er sjúkt mugu tit gjarna boða okkum frá við einum sms-boðum.
Klæðir
Skiftandi føroyska veðurlagið ger, at tað er neyðugt hjá barninum at hava heit klæði, regnklæði og gummistivlar við hvønn dag. Eisini kavadrakt, húgvur, vøttir og hálvhosir eru neyðug stóran part av árinum, so børnini kunnu vera úti uttan at gerast køld. Børnini mugu altíð hava í minsta lagi tvey sett av skiftiklæðum í skiftikassanum. Tað er ábyrgdin hjá foreldrunum, at hesi viðurskiftini eru í rættlag.
Navn skal vera í øllum klæðum.
Kostur
Barnið skal hava sunnan og góðan matpakka við hvønn dag. Stovnurin letur mjólk og millummála. Tá talan er um kost, tey fáa frá okkum, miða vit eftir, at hann skal vera so sunnur sum tilber.
Vit hava ikki so góðar møguleikar fyri at hita matin hjá barninum; umframt at tað skapar ófrið á stovuni tá vit eta - tosið við starvsfólkini um tað er trupulleiki.
Føðingardagar
Tað er ymiskt hvussu ein føðingardagur verður hildin. Tá barnið hevur føðingardag, eru tit vælkomin at hava eitthvørt við til tey á stovuni.
Summi velja at bjóða okkurt til døgurða ella millummála, og summi bjóða børnunum heim - tosið við starvsfólkini á tykkara stovu um hetta, so royna vit at ganga tykkara ynski á møti.
Føstulávint
Á føstulávint sláa vit tunnu, og øll sum hava hug eru grýluklødd. Stovnurin bjóðar døgurða henda dagin, so ikki nýtist at hava matpakka við.
Jólahald
Jólahaldið í ár (2017) verður hósdagin 7. desember. Vit byrja fyrrapartin við at børn og starvsfólk dansa jólatræ. Síðani fáa vit jóladøgurða, og aftaná plagar jólamaðurin at koma á vitjan við onkrun í posanum.
Aftaná síggja vit ein jólafilm, meðan vit bíða til foreldrini koma. Kl. 15 eru foreldrini bjóðaði til jólahaldið, har ið skúlabólkurin framførir ein jólaleik, og síðani ganga øll børnini á stovninum Lusia og syngja nakrar jólasangir. Vit enda við einum drekkamunni og onkrum góðum afturvið :)
Garðdagur
Hvørt ár hevur stovnurin felags arbeiðis-/hugnadag, har foreldur og børn luttaka við at fríðka og hampa um garðin.
Tá tiltøk eru, t.d. garðdagur, jólaveitsla, foreldrakaffi o.a. eru tað foreldrini, sum eru á stovninum, ið hava ábyrgdina av sínum egna barni. Vanliga hava starvsfólk nógvar praktiskar uppgávur, tá tiltøk eru.
Foreldrafundir
Vit hava foreldrafundir eina til tvær ferðir um árið.
Einaferð um árið hava vit foreldrasamrøður, har vit tosa um trivnaðin og menningina hjá tí einstaka barninum.
Foreldrakaffi
Vit hava foreldrakaffi inni á stovunum nakrar ferðir um árið, har foreldur kunnu hugna sær eina løtu saman við børnunum, og fáa eitt prát við onnur foreldur og starvsfólk. Harumframt bjóða vit eisini drekkamunn til onnur tiltøk, so sum garðdag, bakidagin, jólahald o.a.
Vit hátíðarhalda føðingardagin hjá stovninum 22. oktober, har vit hava felags foreldrakaffi í Klingrudalinum.
Foreldraráðið
Foreldraráðið í Býlingshúsinum í Maritugøtu eru:
Umboð fyri Haruurðina:
Rebekka á Neystabø Jacobsen, mamma Romeo
Eykaumboð:
Katrin Apol, mamma Magnus og Elias
Umboð fyri Smálambadalin:
Torkil V. Rasmussen, pápi Gyðju
Eykaumboð:
Barbara Durhuus, mamma Bjørg Elisu
Umboð fyri Kettuvíkina:
Halgir Winther Arge, pápi Evu
Eykaumboð:
Rebekka Danielsen, mamma Moniku og Oliviu
Sjúka
Tá eitt barn er sjúkt, hevur fepur ella er illa fyri, kann tað ikki koma í barnagarð. Barnið skal kunna taka lut í vanliga gerandisdegnum á stovuni, eitt nú kunna fara út í garðin at spæla. Um vit meta, at eitt barn er illa fyri, t.d. hevur fepur ella annað, ringja vit eftir foreldrunum. Vit geva vanliga ikki børnunum heilivág, tó kann annað avtalast, um serlig viðurskifti gera seg galdandi.
Hevur barnið onkra smittandi sjúku, eigur starvsfólkið at fáa boð um hetta so skjótt sum gjørligt. Somuleiðis um barnið hevur annað smittandi, so sum barnasár, lús, eygnabruna, orm, munnbruna ella annað.
Námsfrøðislesandi
Av og á hava vit námsfrøðislesandi frá Námsvísindadeildini á Fróðskaparsetrinum í starvsvenjing á stovninum.
Hesi koma inn á eina stovu afturat teimum føstu starvsfólkunum, har tey skulu læra, hvussu vit útinna tað fakliga arbeiðið á stovninum. Hetta meta vit vera umráðandi at geva víðari til okkara komandi starvsfelagar, sum koma út at arbeiða við børnunum, tá ið tey verða útbúgvin. Vit hava dugnaligar námsfrøðingar, ið kunnu vera vegleiðarar hjá teimum lesandi.
Frídagar
- Páskafrí: Skírisdagur - 2. páskadag
- Dýrabiðidag: Stongt
- Flaggdagur: Stongt
- Kristi himmalsferðardag: Stongt
- Grundlógardagin: Opið til kl. 11:45
- Jólafrí: Jólaaftan - Nýggjársdag
- 2 ráðleggingardagar um árið
Stovnurin hevur stongt í viku 29, 30 og 31. Tá hevur ein stovnur í kommununi opið fyri teimum, ið ikki hava møguleika at hava børnini í feriu tá.
Ovurviðkvæmi . . .
Ovurviðkvæmi - eksem, astma, diabetes...
Er tað barn, sum hevur “trupulleikar” við hesum, er tað av stórum týdningi, at vit verða kunnaði.
Óhapp
Kemur barnið út fyri einumhvørjum á stovninum, og vit meta, at ráðiligt er at fara á skaðastovuna, ringja vit eftir tykkum, so tit sjálvi kunnu vera um barnið í eini tílíkari støðu. Tískil er tað av stórum týdningi, at foreldur altíð dagføra telefonlistan, sum hongur í gongini. Um tað ikki verður møguligt at fáa fatur á foreldrunum, er tað gott, um vit fáa boð um hetta um morgunin, so vit vita, hvar vit skulu ringja, um eitthvørt er áfatt.
Sólkrem
Tá nógv sól er, skulu foreldur smyrja barnið inn í sólkrem um morgunin, áðrenn tað kemur á stovn. Seinnapartin syrgja vit fyri at gera hetta, so tey kunna spæla úti.
Mannagongdir
Tá serliga umstøður eru, ynskja vit at vera væl fyrireikaði, tískil hava vit mannagongdir/ tilbúgvingarætlanir, ið kunnu stuðla okkum í arbeiðinum, t.d. mannagongdir v/vanlukku, trygdarskipan v/eldi, “skilnaðarætlan”, “sorgarætlan” o.a.
Gjald fyri dagansing
Stovnsplássið verður goldið fyrst í mánaðinum í 11 mánaðir um árið; fyri juli mánað er einki gjald. Rokning verður send á einum inngjaldskorti. Vit mæla til at tilmelda sjálvvirkandi gjaldsavtalu til gjaldsskipanina.
Vøggustovupláss kr. 2.604
Barnagarðspláss kr. 1.613
Frípláss
Í Snarskivuni og á www.torshavn.fo fæst kunngerð um gjaldsreglur fyri dagstovnar. Har eru allir viðkomandi upplýsingar um, nær ein kann søkja um fult ella lutvíst frípláss. Umsókn um frípláss skal latast inn áðrenn 1. juli á hvørjum ári.


c: text/html

text:
Ákæruvaldið hevur reist ákæru móti skipara og eigara á ribbáti
Dan Klein --- 17.05.2018 - 08:15
Ákæruvaldið hevur reist ákæru móti skipara og eigara á ribbáti í sambandi við eitt óhapp í Skopunarfirði 2. juli 2017.
Tíðindaskriv:
Skiparin er ákærdur fyri brot á kunngerð frá 2008 um manningarásetan á førum minni enn 20 bruttotons í strandarsigling, sum sigla við upp til 12 ferðafólkum, tí
manningin bert taldi ein, hóast fleiri enn 5 ferðafólk vóru umborð
hann ikki hevði størra dugnaskaparsprógvið í sigling
hann ikki hevði góðkent trygdarskeið fyri sjófólk
hann ikki hevði heilsuváttan fyri sjófólk, og
tí persónur við dugnaskaparsprógvi í motorpassing ikki var umborð, hóast báturin hevði størri framtøkumegi enn 100 KW.
Felagið, sum eigur bátin, er ákært fyri brot á kunngerð frá 2017 frá Sjóvinnustýrinum um byggikrøv og útgerð o.a. til smærri vinnufør, tí felagið hevði ábyrgdina av, at
báturin sigldi við ferðafólki, hóast siglingarloyvið til ferðafólk ikki var endurnýggjað.
Løgreglan frætti um tilburðin, tá ein kvinna varð flutt á Landssjúkrahúsið til kanningar, og valdi tí at kanna málið við atliti til trygdina hjá ferðafólkum umborð á slíkum bátum.
Ákæruvaldið hevur síðani avgjørt, eftir at málið hevur verið til hoyringar hjá Sjóvinnustýrinum, at reisa ákæru, og hevur sent málið til Føroya Rætt.
Vegna ákæruvaldið og løgregluna.
Herman Brekku
politiassistentur

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1975
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2. mai - Mærsk skipið Clara Mærsk bjargar 3.628 flóttafólkum úr Vjetnam vóru bjargaði av søkkandi M/V Truong Xuan og tikin umborð á Claru Mærsk. Rituvíkingurin Anton M. Olsen var kapteinur umborð á Claru Mærsk, tá hendingin fór fram.
- (ókent dato) - Byrgingin um Hvannasund letur upp fyri ferðslu.
List[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
Death and the King's Horseman hjá Wole Soyinká.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 26. apríl - Hildigunn Eyðfinnsdóttir, føroysk sjónleikari.
- 26. juni - Kristina Háfoss.


text:
Nyggja U21 deildin
NÝGGJA U21 DEILDIN OG U21 LIÐIÐ HJÁ OKKUM SUÐUROYÐINGUM
Við til at varveita fótbóltsáhugan og menna okkara ungu leikarar,
sum partur av ungdómsdeildini.
Deildin við fleiri árgangum, gevur øllum feløgum betur møguleika at luttaka.
U21 deildin er komin í staðin fyri U18 deildina frá í fjør.
Deildin sær út til at virka gott, men kann gerðast enn betur
m.a. við betur planlegging.
Fyri fyrstu ferð í nógv ár er eitt lið úr Suðuroynni
við ímillin elstu liðini í ungdómsdeidlini, sum nú eitur U21.
Í nýgggju U21 deildini eru tað fýra árgangir, sum spæla saman.
Hesir eru 1997, 1998, 1999 og 2000.
Broytingin hevur við sær, at vit í Suðuroy hava klára at mannað lið til kappingina.
Tað eru annars nógv ár síðan, vit klárðu at manna lið í gomlu U18
og áðrenn tað U19 deildini.
Umkring 20 leikarar eru við til venjingarnar, sum eru tvær ferðir um vikuna.
Endamálið, at varveita so nógvar leikarar innan fótbóltin so leingi sum gjørligt
Tað hevur í nógv ár verið ein trupuleiki, at leikarar gevast ella velja annan ítrótt, tá teir náa ein ávísan aldur. Hetta skal U21 deildin verða
við til at broyta.
Tað eru nógvir fyrimunir við U21 deildini, og her fari eg at nevna nakrir.
- Fleiri leikarar, sum áður bara sótu á bonkinum hjá besta liðnum í
felagnum, fáa nú spælitíð hvørt vikuskiftið.
- Leikarar sleppa at spæla longri saman á sama liðið, nú deildin fevnir
um fleiri árgangir, heldur enn at verða skiltur sundur ímillin fleiri ymiskar deildir. Hetta gevur teimum tað felagskendslu, sum teir nokk
hava mangla áður.
Kendslan, av at hetta er okkara lið, er uttan iva við til at varveita áhugan hjá leikarum at halda áfram at spæla fótbólt.
- Fleiri árgangir fer uttan iva við tíðini at geva fleiri lið/leikarar
enn í einari møguligari U19 deild, sum bara er tveir árgangir
- Vit kunnu venja teir saman tvey ár afturat aftaná U19 .
- Leikarar belastaðir tilpass. Ein trupuleiki eg havi sæð í nógv ár er,
at nógvir leikarar verða ikki belastaðir nokk fyri at mennast optimalt. Hinvegin hevur man valt at brúka alla orkuna uppá tann/teir fáu, sum verða yvirbelastaðir.
- Ofta hava teir eisini betri venjarar enn eitt nú 2. og 3. deildarliðum,
har tað kemur fyri at slett ongin fastur venjari er og harvið ofta óreglulig venjing.
- U21 belastartar leikarar minni enn ein møgulig U19 deild, sum bara var tveir árgagnir og belastar okkara U17 leikarar minni nú, hesir høvdu
annars ofta vóru fastur partur av U19. Her kann eg nevna, at vit í fýra fyrstu dystunum bara hava havt ein U17 leikara við, og tað vikuskiftið spældi U17 liðið ikki dyst.
- Góður møguleiki hjá U17 leikarum at mennast eyka, uttan at blíva yvirbelataðir, tí vit her hava fleiri árgangir saman og tí kunnu lata okkara U17 leikarar sleppa upp á U21 í passandi mun til at mennast eyka.
- Vit síggja fleiri leikarar, sum annars vóru givnir ella bara spældu
onkran hendinga dyst á 3 deild, nú koma aftur og teir spæla og venja
fast við U21 í dag.
- Gevur øllum feløgum í Føroyum betur møguleika at manna lið, sammett við U18/U19. Longu nú síggja vit fleiri øki í landinum verða við, her eru vit
eitt tað besta dømi. Og við góðari planlegging kunnu enn fleiri feløg
verða við í deildini.
- Langtíðarplanlegging sum heilt sikkurt fer at síggjast aftur við fleiri betri leikarum.
Hvat kann gerðast enn betur
- Planlegging er avgerðandi fyri, at stórt sæð alt skal virka.
Tað er eisini í stóran mun galdandi her.
- U21 dystirnir mugu leggjast aftaná, at 1. deild og betri deildin hava spælt.
- 1. deild og U21 skulu ikki spæla sama dag, tí fleiri leikarar spæla fast á 1. deildarliðnum í felagnum.
- U21 má spæla aftaná betri deildina og ikki áðrenn, tí fleiri av okkara U21 leikarum sita “fast” á bonkinum í betri deildini. Og fáa okkurt vikuskifti onga spælitíð. Hetta átti at verði álagt øllum feløgum í Føroyum, so eingin ivi var um hetta. Harvið høvdu vit fingið so nógvar sum gjørligt í dyst hvørt vikuskiftið og høvdu sloppið undan at “planlagt” tíðspunkt fyri U21 dystirnir.
- U21 deildin telur I dag 11 + 5 (16 leikarar tilsamans).
Hetta eigur at verða broytt til 11 + 7 (18 leikarar tilsamans).
Her er talan um at varveita leikarar so leingi sum tilber.
Tað gera vit betur við at hava so nógvar við sum tilber.
Ikki sum nú har vit seta nakrar eftir. Fleiri vit eru til hvønn einstakan dyst, minni verður møguleikin fyri at yvirbelasta tann einstaka leikaran. Tá kunnu vit betur stýra akkurát, hvussu nógv hvør einstakur leikari kann spæla ella belastast.
- Eitt annað er at minka talið av leikarum á Betri deildini.
Heldur enn at teir har eru 11 + 7. Skuldu teir verði
11 + 5. Tað er ikki við til at varveita varandi fótbóltsáhuga hjá einum ungum leikarum, at sita sum 17 ella 18 maður á bonkinum hjá betri deildini. Hetta kann kanska verða í miðal 5 tímar. Leikarin so skal til at fyrireika seg til ein U21 dyst aftaná betri dystin, ella sleppur hann als ikki at spæla, um U21 dysturin ikki er planlagdur til at liggja aftaná betri dystin.
Vansar
- At feløgini ikki taka deildina til sín.
- At onkur einstakur leikari verður yvirbelastaður.
Hesin møguleiki er tó minni enn áður við U18 og við einari U19 deild
- At feløg planleggja liðið til at spæla skeiv tíðspunkt, soleiðis at endamálið ikki verður rokkið. Tað kann verða sama dag sum 1. Deild ella áðrenn betri dystin.
Samanumtikið haldi eg, at hetta er eitt fantastiskt átak frá FSF.
Vónandi fara øll feløg at taka deildin til sín, og hugsa deildina inn í
eina framhaldandi leikaramenning, av okkara ungu leikarum.


text:
Hin lýsandi krossurin
Asbjørn Kvalbein helt á Visjon Norge eina andakt um krossin, har hann segði nakað so:
Ein maður, sum æt David, var fyristøðumaður í einum kristnum leguhúsi í Arkansas í USA. Oman fyri leguhúsið var ein heyggjur, og ovast á honum stóð ein lýsandi krossur. Hesin krossur var búmerki hjá leguhúsinum.
Eitt vetrarkvøld bankaði ein maður á dyrnar í leguhúsinum og bað David koyra seg niðan til krossin. David var einki serligt fyri hesum, tí vegurin var brattur og hálur, men hin bleiv við at streingja á og segði, at tað hevði so stóran týdning fyri seg at koma niðan til krossin.
David gav tí eftir, og meðan teir koyrdu niðan, segði maðurin søgu sína. Hann hevði upplivað ymiskt, sum gjørdi, at hann var niðri í kolkjallaranum. Hann setti seg ein dagin í flogfar sítt og fleyg sær ein túr, og hann hugsaði nógv, um hann skuldi flúgva inn í ein fjallavegg og gera tað liðugt. Brádliga kom eitt tjúkt kavaæl og køvdi alt av. Hann gjørdist fjálturstungin og setti seg í samband við flogtornið í Little Rock. Teir spurdu hann, hvat ið hann sá niðri undir sær, tí so kundu teir siga honum, hvar ið hann var staddur. Men hann sá als einki, og tí var ógjørligt hjá teimum at rokna út, var hann var.
Brádliga sá hann ein lýsandi kross framman fyri sær. Tað fekk hann sagt teimum, og teir vistu beinanvegin, at hann var við leguhúsið og kundu geva honum positiónina. ”Tað var hasin krossurin, sum bjargaði lívi mínum,” segði maðurin, ”tí er tað, at eg vil sleppa niðan til krossin, hann hevur so nógv at siga fyri meg, hann eigur lívi í mær!”
Mong eru tey menniskju, sum kunnu siga tað sama sum hesin maður. Á krossinum doyði Jesus Kristus fyri øll menniskju. Har rindaði hann fyri allar heimsins syndir, so at hann kundi rætta okkum eitt kvittað skuldabræv. (Kol. 2,11-15) Tað er ikki løgið, at krossurin hevur nógv at siga fyri okkum, og tað heilaga blóð, ið har fleyt. ”Blóð Jesu, sonar hansara, reinsar okkum frá allari synd.” (1. Jóh. 1,7) ”Jesus gekk við egna blóði sínum eina ferð med alla inn í halgidómin og vann æviga loysn.” (Hebr. 9,12) Men hetta er bert galdandi fyri tey, sum taka ímóti tí og takka honum fyri tað.
Effie Campbell.


text:
Marnar Djurhuus
Marnar Djurhuus (føddur 1995) er ein føroyskur rennari, sum rennur fyri Treysti og fyri Føroyar. Guttorm Sørensen er venjari hansara. Hin 29. mars 2014 tók hann 25 ára gamla metið hjá Absalon Hansen í hálvmaraton, tá hann kom á mál í Keypmannahavn sum nummar 113 av meira enn 25.000 rennarum við tíðini 1.08.50. Í januar 2015 segði Marnar við aktuelt.fo, at hann fyribils var givin við at renna, orsakað av trupulleikum við rygginum og verður tí ikki við at Oyggjaleikum 2015 á Jersey.[1]
Innihaldsyvirlit
Lívsleið innan renning[rætta | rætta wikitekst]
2010[rætta | rætta wikitekst]
Í september 2010 gjørdist hann danmarksmeistari fyri ung í 3000 metra renning, hann vann við tíðini 9.16,78. Í somu kapping vann hann eisini silvur í 1500 m. Marnar luttók í bólkinum dreingir 14-15.[2]
2011[rætta | rætta wikitekst]
Marnar vann bronsu í 5000 metrum á Oyggjaleikunum 2011 á Isle of Wight, tá var hann bert 16 ára gamal. Hann vann eisini bronsu í 5000 metrum á DMU stevnuni við tíðini 15.45.12 og í 3000 metrum innandura við tíðini 8.57.35, hann rann í bólkinum hjá dreingjum 17 ár.[3]
2012[rætta | rætta wikitekst]
Í mars 2012 vann Marnar tvey gull heiðursmerki á DM fyri ung í innandura renning. Fyrst vann hann í 3000 m við tíðini 9:00.47[4] og síðan vann hann eisini gull í 1500 metrum við tíðini 4:17.21.[5] Sjóvar kommuna skipaði fyri móttøku fyri at heiðra Marnar eftir at hann var komin heim aftur eftir DM.[6]
2013[rætta | rætta wikitekst]
Í januar 2013 vann hann bronsu á Reykjavík International Games í 3000 metra innandura renning við tíðini 8:53.03, sum var nýtt føroyskt met.[7]
Á Oyggjaleikum 2013 vann hann bronsu í 10.000 metra renning, menn við tíðini 33:14.40 minuttir og bronsu í 5.000 metrar renning hjá monnum við tíðini 15.46,70 minuttir.[8]
Í september 2013 vann hann Top Run rennikappingina har runnið varð frá bensinstøðini í Kollfjarðadali (75 metrar yvir havinum) og endaði á Sornfelli (680 metrar yvir havinum), eitt strekkið uppá 9,8 km. Marnar vann við tíðini 43:04, sum er nýtt met á teininum.[9]
2014[rætta | rætta wikitekst]
Í januar 2014 vann hann silvur á Reykjavík International Games í 3000 metra innandura renning við tíðini 8:45, sum var nýtt føroyskt met.[10]
1. mars 2014 vann Marnar gull 3000 metra teininum innandura renning á DM fyri ung í Skive og gjørdist harvið danmarksmeistari. Hann vann við tíðini 8 minuttir og 49 sekund.[11] Dagin eftir, 2. mars 2014 vann hann gull á DM fyri ung á 1500 metra teininum í bólkinum dreingir 18-19 ár við tíðini 4.05.85, sum var nýtt føroyskt innandura met.
World Half Maraton 2014 í Keypmannahavn[rætta | rætta wikitekst]
- Nr. 113 við tíðini 1.08.50, sum var nýtt føroyskt met, gamla metið setti Abslalon Hansen 25 ár áðrenn hetta.[12]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Aktuelt.fo - Oyggjaleikir 2015: Gullvónin hjá føroyingum lagt renniskógvarnar á hillina
- ↑ Athletics.fo
- ↑ Statletik.dk
- ↑ Nordlysid.fo Marnar Djurhuus danskur meistari
- ↑ Nordlysid.fo Marnar vann DM á bæði 1.500 m og 3.000 m
- ↑ sjovarkommuna.fo Heiðursløta fyri Marnar Djurhuus
- ↑ Sportal.fo
- ↑ Sportal.fo, Nú eru 24 heiðursmerki komin
- ↑ Sportal.fo, Marnar vann TOP-RUN
- ↑ Sportal.fo, Marnar sett nýtt føroyskt met
- ↑ in.fo, Marnar DM-vinnari á 3000 metrum
- ↑ aktuelt.fo, Marnar tikið 25 ára gamalt met


text:
1. Gud ynskir alt gott við mær,
eitt lív fylt við vón og trúgv,
og eg veit, at eg kann líta á hann,
mín vinur hann er.
Tryggur eg eri saman við Jesusi.
Niðurlag: Lívið er deiligt, lívið er gott;
gleðast eg kann um stórt og um smátt.
Jesus er mín – lívið hann gevur mær.
Sjálvt um eg møti mótgongd viðhvørt,
so veit eg, at hann sigur satt.
Hann gleðir meg, tí havi eg tað gott.
2. Gud ynskir alt gott við tær
– at geva tær vón og trúgv,
og eg veit, at hann koma skjótt skal,
so flyta vit heim
í ævir at búgva saman við Jesusi.


text:
Keisari
Keisari kallast ríkisleiðarin í summum londum. Orðið keisari kemur úr latíni. Vit kenna tað eisini sum navnið Cæsar. Umframt í rómverjaríkinum hava eisini ríkisleiðarar í fleiri evropeiskum londum rópt seg keisara, m.a. Fraklandi (Napoleon Bonaparte) og í Týsklandi.
Rómverskir keisarar[rætta | rætta wikitekst]
- 31 f.Kr - 14. e.Kr: Augustus (Gajus Julius Cæsar Octavianus)
- 14 - 37 e.Kr: Tiberius, stjúksonur Augustus.
- 37 - 41 e.Kr: Galigula
- 41 - 54 e.Kr: Klaudius
- 54 - 68 e.Kr: Nero. Umfatandi atsóknir vóru móti teimum kristnu undir Nero keisara, og hildið verður, at Paulus ápostul møguliga er dripin undir Nero.
- 68 - 69 e.Kr: Galba
- 69 e.Kr: Otho
- 69 e.Kr: Vitellius
- 69 - 79 e.Kr: Vespasianus
- 70 - 81: Titus. Tað var undir Titusi, at Jerusalem var lagt í oyði í sambandi við jødiska uppreisturin ár 70 - 74 e.Kr., og Titusbogin í Rom er reistur til minnis um sigurin á Jerúsalem.
- 81 - 96 e.Kr.: Domitianus


text:
Granskingin á Søgu- og samfelagsdeildini
Granskingin á Søgu- og samfelagsdeildini tekur støði í spurninginum, hvussu skapa vit einar kappingarførar Føroyar í 21.øld. Vit leggja dentin á:
Vinnuligu møguleikarnir, har tørvur er á at skapa nýggjar vinnuvegir, eitt nú innan tænastur og orku.
Burðardygt samfelag, tvs dentin á at læra um flyting, fólkasamanseting og útbúgvingarvegir.
Sosialur tryggleiki, har dentur er á, hvussu okkara politiska skipan og stovnar virka og mennast.
Søguligu tilvitanina, har vit av egnum royndum læra at taka á okkum tær avbjóðingar sum globaliseringin setur.
Í løtuni eru fimm Ph.D verkætlanir heilt ella lutvíst knýttar at Søgu og Samfelagsdeildini. Tær snúgva seg um fiskidagaskipanina, fátækradømi, fráflyting, talufrælsi og átrúnaður og um amtmann Pløyen sum samfelagsmennara.
Partur av deildini er eisini Granskingardepilin fyri Samfelagsmenning. Granskingin fevnir serliga um evnini tilfeingisumsiting, samfelagsmennning í smátjóðum og vald í samfelagnum, og umbidnar verkætlanir. Depilin er partur av fleiri altjóða granskingarverkætlanum.


text:
- 12 septembur 2014
Gubbi og Marin Elisabeth (og Søk)
Gubbi - Gubbi í Horni - Gubbi við Gjógv. Soleiðis bleiv hann kallaður, men navn hansara var Hans Edvard Joensen. Gubbi var føddur í 1929 og doyði í 2012. Á eldri árum giftist hann við Marini Elisabeth Haraldsen, av Eiði, og tey høvdu góð ár saman. Gubbi var ein fryntligur, blíður, prátingarsamur og skemtingarsamur maður. Hann elskaði at práta við ferðafólk, og tað var næstan líka mikið, hvat tungumálið var. "Eg skal siga tær tað, at um tú bara bronglar okkurt og brúkar "gebærdir", so kemur gongd á," plagdi hann at siga. Serligan tokka hevði hann til ta farnu tíðina. "Kom heim í kvøld og práta og tak bandupptakaran við tær," segði hann ofta - og tíbetur tók eg hann upp á orðið. Tað er hugvekjandi at hoyra málið á honum aftur, og vónandi fái eg okkurt av tí á pappírið seinni. Eina ferð bað hann meg rættlesa ein tekst og eina yrking, ið hann sendi bløðunum. Tað taka vit hesaferð:
Tað hevur allar tíðir verið tætt samband millum grannabygdirnar Funning og Gjógv. Bygdirnar vóru felags um Funnings kirkju, til kirkja kom við Gjógv í 1929. Kirkjugarðurin við Gjógv kom tó í 1919, so fyri ta tíð hava allar kirkjuligar handlingar verið í Funningi.
Tað gekk alt fyri seg í Funnings kirkju: barnadópur, konfirmatión, brúðarvígsla, jarðarferð, altargongd og vanlig kirkjugongd.
Henda kirkjuliga støða hevði m.a. tað við sær, at hvørt hús við Gjógv hevði eitt fast tilhaldshús í Funningi. Har skuldi skiftast á nýføðinginum og klæðast til dópshandlingina – har skuldi brúðarparið klæðast til vígsluna – har skuldi skiftast til gongutúrin bygdanna millum, tí ikki bleiv gingið í altarsklæðum í vánaligum líkindum.
Hjá okkum Heimi í Horni var tilhaldshúsið hjá Óla hjá Sissali og Lenu í Hoygarðinum. Viðmerkjast má eisini, at tilhaldshúsini eisini vórðu dúgliga vitjað, eftir at kirkja kom til Gjáar, so vit Heimi í Horni – líkasum øll onnur gjáarfólk – trúliga hildu henda góða og gamla kennskapin við líka. Blíðskapur og trúfesti myndaðu framvegis hvørja einastu vitjan.
Men so kom vegasambandið bygdanna millum fyrst í sekstiárunum – alt gott um tað – men við vegasambandinum gjørdist tíverri munandi longri millum vitjanirnar, og nú situr tú nærmast bara eftir við teimum góðu minnunum.
Tað vóru sjálvsagt ikki øll, ið av elli og øðrum veikleikum settu seg føran fyri at fara tann langa vegin til Funnings í kirkju. Kortini royndu tey at ragga sær heim undir Kirkjustein á Hóvabrekku – haðani Funnings kirkja sæst – soleiðis at hvør í sínum lagi fekk eina stilla stund undir steininum, lítandi at kirkjuni.
Jákup Matras við Kirkjustein 2012
Pyntisteinur við Gjáarportrið (á bygdargarðinum í Funningi) má eisini fáa nøkur fá orð, tí við henda steinin skiftu summi skógvar og hampaðu seg, áðrenn tey settu beina kós í kirkjuna. Funningsmenn kalla steinin Hóristein, og sigst navnið koma av tí, at her liggur ein av monnunum grivin, sum bjargaði sær í land av skipinum, ið strandaði í Taravíkini. Vit hava eisini ein Hóristein í Dalinum, so tað hava nokk verið tveir av manningini, ið hava itið Hóri.
Kirkjugangsstólar o.a.
Í Funnings kirkju er stólur í forkirkjuni, sum var ætlaður kirkjugangskonunum. Hevði kona føtt barn, setti hon seg í henda stólin, og har sat hon, til alt kirkjufólkið var sessast í kirkjuni. Síðani kom prestur út eftir henni og leiddi hana inn í sín fasta stól. Í Gjáar kirkju er eingin kirkjugangsstólur, men Jóhanna í Geil (Jóhanna Debes, f. 1896), segði mær, at mamma (Anna Sofía Joensen, f. 1893) hevur verið einasta kirkjugangskona í Gjáar kirkju, og var hetta í sambandi við, at eg var føddur 20. februar 1929. Í hesum sambandi má eg eisini nevna, at eg eri tað fyrsta barnið, ið er doypt í Gjáar kirkju.
Sum dømi um hvussu skjótt tey gomlu vildu hava barnið doypt, kann eg nevna, at Poul Jóhannes, elsti bróðir mín, ið var føddur 20. august í 1920, longu fór til dópin í Funnings kirkju 27. august – eina viku gamal – so tað kom ikki so sjáldan fyri, at dópsbarn frá Gjógv fekk mjólk frá funningskonu, ið sjálv hevði barn á brósti.
Gomul minnir úr Funningi
Tað nyttar ei longur at banka uppá,
tað svarar tær eingin har innanífrá.
Tað nyttar ei heldur, um dunk gerast stinn,
tú fært ikki svarið: “Vælsignað, kom inn!”
Tá Lena bleiv eldri, hon fór heimanífrá
- yvir til Elly - og vit aftaná.
Tað var eingin broyting, har heimhiti var.
Ja, minnini dvølja við báðar tvær.
Tá tær vóru farnar, vit fóru um veg,
inni hjá Fridu, tú væl kennir teg,
hon prátar og stákast, til vatn kókað er,
og kaffi og kakur á borðið ber.
Nú hvíla tær allar í moldum í frið –
og Óli og Jákup og Viljormur við.
Gud gevi os at samlast í Guds himlasal,
og hoyra Gud siga: “Vit kennast jú væl!”
Heimi í Horni um grækarismessuleitið 2006.
Hans Edvard Joensen.


text:
Wikipedia:Hendingar/10. august
Hin 10. august:
Leiðbeining[rætta wikitekst]
Á hesi síðu skulu helst bert vera tríggjar hendingar, ið verða skrivaðar stutt og í punktformi, danska Wikipedia hevur bert 3 hendingar fyri hvønn dagin, ið sæst á forsíðuni, tann enska hevur fimm hendingar og tann norska hevur uppaftur fleiri hendingar. Tað má bara vera upp til tann ið skrivar her at meta um, hvat ið passar best, men ikki ov nógvar hendingar. Hendingarnar skulu eisini kunna finnast aftur í greinini fyri dagin, og tað eigur at vera talan um týðandi hendingar fyri dagin.
Harumframt kunnu merkisdagar skrivast ovast (t.d. ólavsøka fyri 29. juli). Ein viðkomandi mynd skal eisini vera við her fyri at ímynda eina av hendingunum, hon skal bert vera 80 pixel (px) til støddar.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Skulu svara semingsuppskotinum í kvøld
Klokkan tíggju í kvøld skulu Føroya arbeiðsgevarafelag og Flogskiparafelagið svara Semingsstovninum, um feløgini taka av einum semingsuppskoti, sum tey fingu í nátt.
Semingsstovnurin varð boðsendur týsdagin. Fríggjadagin varð farið undir semingsroynd.
Hon vardi til leygarmorgun klokkan fimm. Partarnir hittust aftur í gjár klokkan 14.00.
Eitt semingsuppskot varð lagt fyri partarnir í nátt.
Sáttmálin millum Flogskiparafelagið og Føroya arbeiðsgevarafelag fór úr gildi á midnátt fríggjakvøldið. Partarnir hava í fyrsta umfari longt sáttmálan til á midnátt týskvøldið.
Tá Semingsstovnurin gevst við royndini at finna semju, hava partarnir í minsta lagi 14 dagar at boða frá arbeiðssteðgi.
Sí eisini


text:
Feigdarsveimari
Feigdarsveimari (frøðiheiti - Apus apus) er svartur um allan kroppin, uttan undir øsinum hevur hann ein hvítan blett, og hann er torførur at síggja. Gamlir fuglar eru eisini eitt sindur ennihvítir. Sum sagt er um sveimararnar, so flýgur hann á eyðkendan hátt við stinnum veingjum, og tað stendst av tí sermerkta veingjarskapinum. Velið er stutt og sýlt. Hann flýgur ofta ógvuliga skjótt, ella hann sveimar leingi. Floglátið er høg og langdrigin skríggj, og tað hoyrist mest á reiðurstaðnum. Av tí at sveimarar flúgva so fram úr væl, koma onnur sveimarasløg av og á, tó sjáldan, í Norðuratlantshav. Til dømis alpusveimari úr Suðurevropa er størri og ljósari. Hann er eisini nógv hvítari um búkin. Feigdarsveimarin er vanligur búfuglur víða um í Ásia, Evropa og Norðurafrika. Hann er flytifuglur, um veturin er hann í Suðurafrika. Hann eigur ikki í Norðuratlantshavi, men er vanliga at síggja her um summarið frá mai mánaði út í september (teir flestu í juni-juli). Feigdarsveimari kemur heilt norður til Íslands. Hann flýgur vanliga fram við fuglabjørgum, tí har tekur hann nógv flogkykt á flogi heitar summardagar. Fuglabjørgini líkjast nógv bústaði hansara í Evropa, býum við høgum húsum.


text:
Ingi Samuelsen
14.02.2018 - 13:04
Í dag varð Merkið vundið á hálva stong við flestallar almennar bygningar, og øðrum við, fyri at minnast Hendrik prins, sum doyði á Fredensborg slotti í gjárkvøldið.
Føroyingar hava eisini møguleika at skriva eina heilsan í kongaliga kondolansubók. Ríkisumboðið boðar í dag frá, at frá í dag klokkan 13 og fram til kórsetingina 20. februar kunnu fólk koma á dyrnar hjá Ríkisumboðnum, og skriva eina heilsan.
Ríkisumboðið hevur opið gerandisdagar millum klokkan 10 og 15. Í sambandi við hirðsorgina heldur Ríkisumboðið eisini opið frá 10 til 12 leygardagin.
Heilsanirnar verða síðan sendar danska kongshúsinum.
Sverri Egholm hevur verið ein túr í býnum og tikið myndir av syrgjandi Merkjunum, sum stríddust í hvassa landssynninginum


text:
Nevndirnar í MFS
Umframt at MFS hevur eitt yvirskipað ráð, so hevur felagið eisini nevndir, ið virka undir ráðnum. Nevndirnar eru landafrøðiliga avmarkaðar eindir, meðan Ráðið er óheft av landafrøðiligari staðseting. Í løtuni hevur MFS mannað nevndir í Føroyum og Keypmannahavn. Lokalu nevndirnar gera tað gjørligt hjá felagnum í størri mun at vera til staðar, har limirnir búgva og lesa.
Keypmannahavn-nevndin
Keypmannahavn er størsti miðdepilin fyri føroysk lesandi uttanlands, og Keypmannhavnarnevndin er tískil eisini størsta nevndin. Nevndin er komin ístaðin fyri upprunaligu Trivnaðarnevndina, ið skipaði fyri ymiskum tiltøkum í Keypmannahavn. Keypmannahavnarnevndin ber stolt stafettina víðari og skipar fyri tiløkum av fakligum, politiskum og mentanarligum slag.
Í nevndini fyri Keypmannahavn sita:
Katrin Fríða Jógvansdóttir, forkvinna
Elsa Jónsdóttir Johansen, næstforkvinna
Emil Biskupstø, kassameistari
Brim H. Hoydal, skrivari
Bjørg Josephsen
Borgný S. Hansen
Eirikur Sanderson
Elin Sofía V. á Tjaldrafløtti
Eva H. Aanesen
Guðrun Durhuus
Guðrun Jacobsen
Helena Fríða Jørmundsson
Kristianna Dal Christiansen
Lív Egilsdóttir Olsen
Margreta Petersen
Poula Lassen
Ragnhild í Haraldsstovu
Torstein J. Fríðfinsson
Tummas J. Danielsen
Silja Joensen
Vár E. Broca
Føroyanevndin
Føroyanevndin er eygu, oyru og muður hjá MFS í hjartanum í føroyska vitanarsamfelagnum á Setrinum. Nevndin hevur sín kjarna á og rundan um Setrið og virkar fyri at betra trivnaðin hjá lesandi í Føroyum við miðvíst at varpa ljós á lestrarviðurskiftir í Føroyum. Ein stórur partur av arbeiðnum verður lagdur í at skipa fyri viðkomandi lestrartiltøkum til lesandi.
Í Føroyanevndini sita:
Rannvá Baniastovu
Bárður Clementsen
Linda Klein
Bjarni Kárason Petersen


text:
Nýggjastu tíðindi
Starvslýsing: Deildarleiðari til Heimið við Vágna
Norðoya Bú- og Heimatænasta søkir eftir dugnaligum deildarleiðara at byrja 15. juni 2018 í fulltíðarstarvi.
Starvið sum deildarleiðari krevur útbúgving og autorisatión sum sjúkrarøktarfrøðingur og góðan leiðsluførleika.
Starvsinnihald
Sum deildarleiðari verður tú partur av leiðslutoyminum hjá NBH, og kemur at hava ein týðandi leiklut í menningini av eldraøkinum í Norðoyggjum, til frama fyri bú- og starvsfólk.
Starvið inniheldur fjølbroyttar fakligar avbjóðingar, og sum deildarleiðari fert tú bæði at arbeiða sjálvstøðugt og í tvørfakligum samstarvi – við støði í visjónini hjá NBH. Tú kemur í samband við ymiskar starvsbólkar, brúkarar við ymiskum tørvum og teirra avvarðandi. Tí eru góð samstarvs- og samskiftisevni týdningarmiklir eginleikar.
Hjá Norðoya Bú- og Heimatænastu leggja vit stóran dent á høgt fakligt støði, og tí verður eisini væntað, at leiðarin tekur lut í og setur sín dám á framhaldandi menning hjá starvsfólkum og av tænastum og tilboðum.
Á Heiminum við Vágna eru 24 búpláss. Ovara hæddin er skipað sum tvær búeindir, átta búfólk í hvørjari eind. Eindin á niðaru hæddini verður nýtt til umlætting, har málið er at stuðla heimabúgvandi brúkarum til eitt so virkið lív sum gjørligt í egnum heimi - hóast førleikatarn. Tørvurin og virksemið setur sostatt krøv til fleksibilitet í mun til at loysa og møguliga broyta arbeiðsuppgávur.
Upplýsingar um Norðoya Bú- og Heimatænastu
Á heimasíðuni http://nbh.fo/leys-stoerv/ finnur tú fleiri upplýsingar um starvsprofil og setanartilgongd. Harumframt kanst tú kunna teg um visjónina hjá NBH.
Lønar- og setanartreytir
Lønar- og setanartreytir eru sambært sáttmála millum Fíggjarmálaráðið/Kommunala Arbeiðsgevarafelagið og Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar.
Nærri kunning um starvið fæst við at venda sær til Marnu E. Jensen, leiðara fyri NBH, á tel. 410000, yrkadagar millum kl 10-15 ella við telduposti til nbh@nbh.fo.
Umsókn, við avritum av prógvum, autorisatión v.m., verður at senda til nbh@nbh.fo ella Norðoya Bú- og Heimatænastu, Nólsoyar Pálsgøta 32, Postsmoga 2, FO-710 Klaksvík.
Umsóknarfreistin til starvið er á middegi mánadagin 4. juni 2018.
Nýtt í kommununi
Tilboðini um arbeiðstøku í samband við nýggja vinnuøkið á Borðoyarvík vórðu latin upp í dag. Les meira »
Endaliga tilmeldingin til Ung í arbeiði er í ár treytað av, at ungi arbeiðstakarin møtir upp til samrøðu í Verkstovuni í døgunum… Les meira »
Foreldur, ið lúka ásettu treytirnar, kunnu søkja um fíggjarligt frípláss á kommunalu dagstovnunum og í dagrøktaskipanini. Les meira »


text:
Eg minnist so væl, tá vit gingu í víðum buksum. Tað var tá Spice Girls var frammi. So ja, tað eru nøkur ár síðani, eftir hondini. Men nú eru tær aftur her! (Ikki Spice Girls, men buksurnar). Hvat dámar tykkum? Eg plagi at siga við vinkonurnar “Vit kunnu akkurát tað sama keypa tær nú, tí vit fara í tær fyrr ella seinni at líka væl”. Soleiðis plagar tað at verða. Man skal líka venja seg við at síggja onnur í teimum, áðrenn ein sjálvur kemur so langt.
Tað kann kennast undarligt at fara frá okkara góðu gomulu “Skinny jeans”, men er tað ikki kanska tíð uppá eina broyting? Og hvat? Ein noyðist ikki at koyra sínar skinny jeans í ruskspannina, men kanska byrja við at ogna sær eitt par av buksum, við víðum brókum, so man fær ein bleytan yvirgang.
Tær víðu buksurnar, kunnu verða sera elegantar og kvinnuligar. Ein følir seg kanska eitt sindur fínan í teimum. Fyri nakrar, kanska í so fínan. Men tað handlar eisini um hvørjum ein setur tær saman við.
Á myndunum omanfyri, eru tær stylaðar rættiliga avslappandi, og tað riggar skidevæl! Til gerandisbrúk, við sneakers og t-shirt. Til ein túr í býin, einar lekkrar stillettir, topp og accessories.
Leyp út í tað, og hoppa við á mótabylgjuna.
Buksurnar á myndunum eru frá www.asos.com. Allar kosta undir 300kr, so tær kunnu bíleggjast heim til Føroyar, við ókeypis sending, uttan at gjalda toll.
M&K


text:
Granskingarverkætlanir
Verkætlanarábyrgd: Jógvan í Lon Jacobsen
Aðrir luttakarar: Starvsfólk á Føroyamálsdeildini
Tíðarskeið: 1998 - ?
Fígging: Fróðskaparsetur Føroya
Støða: Virkin
Á Føroyamálsdeildini hevur verið arbeitt eina tíð við at endurskoða Føroyska orðabók (Móðurmálsorðabókina), sum kom út í 1998. Tað merkir, at feilir verða rættaðir og nýggj orð løgd afturat. Tað arbeiðið er nú um at vera liðugt, og síðan verður orðabókin løgd á netið í fyrstu atløgu, áðrenn hon verður uppafturprentað.
Jógvan í Lon um dagføring av móðurmálsorðabókini:
Orðabókin frá 1998 hevur umleið 65.000 leitorð. Hví brúka orku og pengar upp á eina orðabók? Ein orðabók er eitt brúksamboð, og skal eitt amboð kunna brúkast, má tað vera gott og álítandi, og tú skal kunna fáa svar, tá tú ivast. Tí má hon dagførast. Og tað er tað, eg royni: At gera orðabókini betri.
Er ein orðabók av hesum slag góð og álítandi, eigur hon at vera ein spegilsmynd av samfelagnum, vit liva í. Og nær er hon so ein spegilsmynd av samfelagnum? Tað er hon, tá ið hon lýsir málið, soleiðis sum tað er, tá ið orðabókin kemur út.
Eg var sjálvur við til at ritstjórna útgávuna frá 1998 og havi tí álit á henni. Men høvuðsatfinningin frá mær sjálvum til 98-útgávuna hevur alla tíðina verið, at orðabókin ikki tekur samtíðarmálið í nóg stórum álvara. Tað liggur líkasum í okkum, at vit eru ikki altíð heilt álvulig við samtíðarmálið, tí vit halda ofta, at tað er ikki nóg gott. Men her haldi eg, at orðabókaritstjórin eigur at hava eina meira professionella tilgongd til henda spurningin og gera hann minni heftan at hansara subjektivu hugsan um gott mál. Og tað royni eg at gera í mínum arbeiði.
Umstøðurnar at gera eina orðabók í dag samanborið við fyri 12 árum síðani eru sum dagur og nátt. Mítt besta amboð sum orðabókarmaður í dag er alnetið. Fyri 12 árum síðani var tað orðaseðlasavnið á Føroyamálsdeildini. Grundarlagið undir tí nýggju útgávuni av orðabókini er eitt elektroniskt tekstasavn við umleið 40 milliónum føroyskum orðum. Hetta tekstasavnið er sett saman av tekstum, sum eru atgongiligir í talgildum sniði, og tað, sum eyðkennir hesar tekstir, er at teir eru lutfalsliga nýggir og umboða tessvegna væl nýmótans føroyskt.
Úr hesum stóra orðapottinum hevur teldufrøðingurin, gjørt eitt savn við orðum, sum ikki eru við í orðabókini frá -98. Í hesum savni eru umleið 130.000 orðaformar, sum altso ikki eru við í tí núverandi orðabókini. Hetta eru veldiga stór tøl, men tey ræða meg ikki, tí hóast tølini eru stór, so er tað so nógv lættari at arbeiða, tá ið eg havi alt orðatilfarið á telduni. Eg biði telduna finna mær tað orðið, eg havi brúk fyri, burtur úr rúgvuni, og upp á null komma niks hevur hon eitt yvirlit við kanska 100 dømum um hetta orðið og vísir mær tey í samteksti saman við øðrum orðum í setninginum. Fantastiskt. Og tað dømið, sum eg havi brúk fyri, kann eg so kopiera úr tekstasavninum yvir í orðabókarforritið, og so havi eg eitt autentiskt dømi. Útgávan frá -98 er frálík í nógvar mátar, men har vantar í ólukkumát tað nýggja orðatilfarið í føroyskum. Tann nýggja útgávan, sum nú er í gerð, fer at hjálpa munandi upp á tann vansan.
Eg fái ofta tann spurningin: Hvussu nógv orð eru í føroyskum? Eg veit tað ikki, og eg veit heldur ikki, hvussu eg kann fáa tað at vita ella hvussu eg skal rokna tað út. 98-útgávan hevur umleið 65.000 orð, og leitorðatalið í næstu útgávu verður ið hvussu er størri enn tað. Umleið 1700 nýggj orð eru komin afturat samanborið við 98-útgávuna. Men tá havi eg gjørt eitt úrval, so tað liggja kanska 80.000 orð eftir, sum ikki koma við í orðabókina. Hvørji orð koma við, og hvørji koma ikki við?
Eitt høvuðskrav til, um eitt orð kemur við sum leitorð er orðatídd (frekvensur): Eru nógv dømi um eitt orð í tekstasavninum, bendir tað á, at tað er eitt vanligt orð í føroyskum, og so eigur tað at koma við. Men tað kunnu eisini vera orð, sum verða nógv brúkt, men sum kortini ikki koma við.
Eg kann taka eitt dømi. Eg havi tikið orðið vevstjóri við, tí í fyrsta tí at tað er eitt vanligt orð í tekstasavninum, í øðrum lagi er tað er eitt orð, ið vísir til eitt nútíðarligt fyribrigdi við eini serligari merking og í triðja lagi er hetta orðið ikki gjøgnumskygd merkingarliga fyri ein, ið ikki kennir hetta økið. Hetta orð kemur 227 ferðir fyri í tekstasavninum og liggur nummar 50 á listanum.
Hinvegin havi eg ikki tikið orðið aliburturkast við, hóast tað kemur 221 ferðir fyri í tekstasavninum og liggur nummar 55 á listanum. Grundin til tað er, at aliburturkast er ein sokallað banal samanseting, og tað merkir, at kennir tú orðliðirnar í samansetingini hvønn sær, so veitst tú, hvat tað samansetta orðið merkir.
Tað sama er ikki galdandi fyri vevstjóran, tí her hevur vevur eina nýggja merking, nakað tað sama sum alnetið. Men tað merkir ikki, at aliburturkast ikki er eitt gott føroyskt orð, tí tað er tað. Tað merkir bara tað, at eg sum ritstjóri havi mett, at tað ikki er neyðugt at taka aliburturkast við, tí tað lýsir seg sjálvt. Og tað eru í túsundavís av slíkum orðum, sum ongantíð finna veg inn í orðabøkurnar, tí tey lýsa seg sjálv. Og vit gera onnur líknandi orð hvønn einasta dag.
Orðabókaarbeiði er helst ikki vísindaligt arbeiði, kanska er tað meira eitt handverk – tað er ið hvussu er sera subjektivt. Tá eg nú havi sagt tað, so kann eg loyva mær at spyrja: Hví eru vit so eym um fremmand orð í okkara máli? Tað er tí at tann føroyski diskursin sigur, at soleiðis tosa vit um mál í Føroyum. Hvussu nógv fremmand orð hava vit ikki longu nú í føroyskum?
Fremmandorð koppa ongum máli, tað hevur søgan so mangan víst okkum. Heimsmálið fram um øll onnur, enskt, hevur sogið upp í seg orð úr øllum heimsins málum. Hugsið um øll orðini, sum vit hava í føroyskum innan fyri tónleik t.d. Hvussu nógv av teimum eru upprunaliga føroysk, kanska 1 av hvørjum 200. Men tað hugsa vit ikki um. Tey eru har, tí vit hava brúk fyri teimum. Vit mugu kunna tosa um tónleik, og skulu vit tað, mugu vit brúka hesi fremmandu orðini, t.d. symfoni, rytma, orkestur, dirigentur, satsur, gittari, klaver, fagott, altur, tenorur, sopranur o.s.fr.
Hvat skuldi handverkarin gjørt uttan síni fakorð? Hann kundi ikki gjørt eitt stakitt ella gelendara ella smíðað gerikt. Hann kundi heldur ikki sett ein køk upp ella stoypt eina trappu. Vit kundu ikki farið á vesið ella hitað okkum við ein radiator ella sett okkum í eina sofu ella keypt eina kommodu. Hetta eru alt fremmand orð, sum eina ferð í tíðini eru komin inn í føroyskt, men tað er bara so langt síðani, at vit minnast ikki aftur til ta tíðina, tá tey komu inn. Men orðini mugu roknast sum føroysk í dag.
Eitt dømi um, hvussu stórt orðalánið hevur verið upp gjøgnum tíðirnar er hetta: “Skredderen mente, at jakka passet fortreffelig, men kunden klaget over, at plagget var kort og tøjet simpelt og grovt”. Hvørji av hesum orðum eru upprunalig norrøn? Av teimum 19 orðunum her, eru trý av norrønari rót, nevniliga at, var og og. Øll hini orðini eru komin inn úr øðrum málum, serstakliga úr lágtýskum í miðøld.
Her eitt úrval av teimum orðum, sum nú eru komin við í orðabókina: abstraktur, aðalráð, alilaksur, avriksflutningur, bandbreidd, bilstólur, bloggur, breiðband, brúksskylda, demokrati, dna, eldraøki, etikkur, fanatisma, flytførur, fundamentalistur, gjeikari, heilsurøktari, impressionisma, oddabrak, rammulóg, samfelagsskúta, talibanur, trygdarskeið, umhvørvisvinarligur, vakstrarøki, yvirgangsatsókn.
(Hesin stubbin byggir á eina framløga á granskingardegnum hjá Granskingarráðnum í 2010.)
Verkætlanarábyrgd: Turið Sigurðardóttir
Aðrir luttakarar: ?
Tíðarskeið: ?
Fígging: Fróðskaparsetur Føroya
Støða: Virkin
Barnabókmentir hava síðan 1970-árini verið ein týdningarmikil partur av undirvísing og gransking av bókmentum á lærdum háskúlum í Vesturheiminum, og í dag verða hildnar ikki bara norðurlendskar men altjóðaráðstevnur um barnabókmentir millum granskarar í øllum heimspørtum. Á Fróðskaparsetri Føroya hava verið hildin skeið í barnabókmentum, har ávis tíðarskeið í føroyskari barnabókmentasøgu hava verið kannað eins og ávísar útgávur og høvundar.
Verkætlanarábyrgd: Malan Marnersdóttir og Turið Sigurðardóttir
Aðrir luttakarar: ?
Tíðarskeið: ?
Fígging: Fróðskaparsetur Føroya
Støða: Virkin
Verkætlanin er mannað og stýrd av Maluni Marnersdóttur og Turið Sigurðardóttur, bókmentafrøðingum á Føroyamálsdeildini. Umframt tær báðar taka aðrir granskarar á og uttan fyri deildina lut í verkætlanini og skriva um ávís vald evni; t.d. hevur Jógvan í Lon Jacobsen, málfrøðingur á Føroyamálsdeildini, skrivað um lærdóms- og upplýsingarmentanina í 17. og 18. øld.
Ætlanin við hesi bókmentasøguni er, at hon skal byggja á gransking og skoða bókmentamenningina í heild, listfrøðiliga og søguliga.
Í løtuni er arbeiðið miðsavnað um tíðarskeiðið frá 17. øld, tá ið týdningarmikil rit um Føroyar komu út, til umleið 1900, tá ið føroyskar nútíðarbókmentir vóru vorðnar veruleiki.
Miðað verður eftir at byrja útgávuna við hesum tíðarskeiðinum. Harnæst er tjúgunda øld á skránni.
Hvør verður høvuðsmunurin millum ta komandi bókmentasøguna og tær verandi, eitt nú Føroyska bókmentasøgu eftir Chr. Matras frá 1935, Føroyskar bókmentir I-III eftir Árna Dahl 1980-83 og Færøsk litteratur eftir Jógvan Isaksen? Tann nýggja byggir bæði á eldri skriving og nýggja gransking. Hon er grundað á tekstgreining og fer av tí sama at vera størri og fara gjølligari um.
Verkætlanin strembar eftir at greiða frá søguni hjá føroyskum bókmentum við at seta menningina av tekstsløgum og listfrøðiligum eyðkennum annars inn í bókmentasøguligt og bókmentafrøðiligt høpi. Hugt verður at sambandinum millum ta føroysku, ta norðurlendsku og ta evropeisku menningina. Viðgerðin av teimum ymsu rákunum, tíðarskeiðunum og høvundunum byggir á teir ítøkiligu tekstirnar og hevur fyrilit fyri eldri viðgerðum, støða verður tikin til tær og bygt verður á tær.
Nýggj gransking ger, at áherðslur broytast: høvundar, sum áður ikki hava verið tiknir við ella bara nevndir, verða umrøddir, viðgjørdir og mett verður um týdning teirra í bókmentasøguni. Tað kunnu t.d. vera menn og kvinnur, sum hava skrivað í tekstsløgum ella stíli ella á máli, sum tað ikki hevur verið pláss fyri í teimum fyrstu føroysku bókmentasøgunum, tá ið støði varð lagt undir hugtakið.
Tá ið talan er um 20. øld, sum verður evnið í fylgjandi bindi ella bindum, so eru bókmentirnar nógv størri í vavi enn hinar undanfarnu øldirnar, nógv fleiri tekst-ir og fleiri tekstsløg eru at viðgera. Seinasta 30-ára skeiðið í føroyskum bókmentum hevur ikki verið viðgjørt áður í heild bókmentasøguliga. Har verður at bróta upp úr nýggjum í úrvali, samanfatan, flokking og viðgerð.
Úrslitið fer at tala fyri seg. Væntandi verður tann nýggja bókmentasøgan partvíst nýbrot, partvíst sýntesa og framhald av eldri bókmentasøguskriving.
Fyrsta bind av bókmentasøguni varð útgivið í juni 2011.
Verkætlanarábyrgd: Sissal M. Rasmussen
Aðrir luttakarar: ?
Tíðarskeið: ?
Fígging: Fróðskaparsetur Føroya
Støða: Virkin
Áhugin fyri fyrstu málmenningini hjá børnum er vaksin nógv tey seinnu árini, og tað kemst serliga av, at tað vísir seg, at granskarar kunnu vísa á samband millum málmenningin, t.d. orðanøgd og málfatan, og hvussu væl børnini seinni duga at lesa.
Ein partur av verkætlanini er at menna eina føroyska útgávu av teimum sonevndu CDI-foreldrafrágreiðingunum (MacArthur-Bates Communicative Development Inventories). Við støði í hesum frágreiðingum ber til at gera eina skipaða og empiriskt grundaða lýsing av, hvussu føroysk børn menna málið. CDI verður brúkt í fleiri enn 60 londum. Við kanningini ber eisini til at bera saman málmenning hjá føroyskum børnum og børnum í øðrum londum.
Verkætlanarábyrgd: ?
Aðrir luttakarar: ?
Tíðarskeið: ?
Fígging: Fróðskaparsetur Føroya
Støða: Virkin
Á Føroyamálsdeildini hava tey leingi brúkt eina norska innleiðslubók til málfrøði. Henda bókin gevur næmingunum eitt yvirlit yvir tey grundleggjandi heitini, sum eru neyðug hjá teimum lesandi, sum skulu taka BA. Bókin viðger ymisk evni, serliga samskifti og málbygnað.
Eivind Weyhe lektari á Føroyamálsdeildini hevur fyri nú skjótt fleiri árum síðani gjørt tilfar, sum hevur verið brúkt á Føroyamálsdeildini. Talan er um morfologi, málbroytni og orðastovnin. Hetta tilfarið er nú, saman við tilfari frá Zakarisi S. Hansen, mag. art., Jógvan í Lon Jacobsen, dr. philos., Kristin Magnussen mag. art. og Hjalmar P. Petersen, dr. phil. sett saman í eitt handrit. Ætlanin er, at tað skal koma út í bók um nøkur ár, men fyrst verður tað royndarkoyrt sum undirvísingartilfar á FMD, og í jan./feb. 2012 eisini á Føroya Læraraskúla.
Dialektverkætlanin 2015: Broytingar av føroyskum málførum gjøgnum trý ættarlið. Hvussu, hvussu skjótt og hví?
Verkætlanarábyrgd (Fróðskaparsetur Føroya): Jógvan í Lon Jacobsen, prof., dr. philos.; Hjalmar P. Petersen, lektari, dr. phil.
Aðrir luttakarar: (Universitetið í Bergen): Helge Sandøy prof.; Edit Bugge, førsteamanuensis, ph.d.
Tíðarskeið: ?
Fígging: ?
Støða: Virkin
Endamálið við verkætlanini
Endamálið við verkætlanini er at kanna og fáa innlit í, hvussu nútíðarmálførini í Føroyum eru, og hvussu tey broyta seg. Viðvíkjandi broyting verður spurt, um aldur, kyn, stað og broytt netverk spælir inn, og/ella um broytingarnar eru innanmálsligar. Hugt verður at serdrøgum við málførunum, men eisini at athalli teirra millum. Tað seinna merkir, at kannað verður, um ávís málføriseyðkenni hvørva, og um so er, hví tey gera tað, t.e., um vit ganga móti einum miðføroyskum máli, har prestisja og autoritetur ella eitthvørt annað møguliga ávirkar.
Arbeiðssetningur
Ætlanin er at finna út av, í hvønn mun samfelagslig og/ella innanmálslig viðurskifti hava ávirkan á málførini. Spurt verður, um miðstaðarøki sum Tórshavn, Klaksvík og Tvøroyri ávirka málførini kring um seg, soleiðis at fólk laga málbrúk sítt eftir hesum miðstaðarøkjum. Hugt verður eisini at, um vissar broytingar evt. eru innanmálsligar.
Til tess at finna út av teimum málsligu og teimum samfelagsligu brigdlunum verða upptøkur gjørdar við heimildarfólkum frá ymiskum økjum, har eitt er miðøki, hini at rokna sum eitt slag av útjaðara. Spurningurin er so, um útjaðaraøkini laga mál sítt eftir miðstaðarøkinum. Økini eru: Vágar/Eiði : Tórshavn; Viðareiði : Klaksvík og Tvøroyri : aðrar bygdir í Suðuroy.
Heimildarfólkini eru:
Mynd 1. Yvirlit yvir heimildarfólk. K er stytting fyri 'kvinna'; M er stytting fyri 'maður'.
Eisini skulu eldri upptøkur nýtast at samanbera við:
Mynd 2. Eldri upptøkur
Og í Tórshavn er ætlanin at kanna, um málførisbakgrundin hjá heimildarfólkunum spælir inn:
Mynd 3. Tórshavn. Bakgrund hjá heimildarfólki H. er stytting fyri ’heimildarfólk’; Trsh. er stytting fyri Tórshavn
Arbeiðsetningurin fyri alla verkætlanina er:
A) at digitalisera og skriva av allar upptøkurnar og fáa til høldar metadata (t.e., hvørja bakgrund heimildarfólkini hava).
B1) at savna inn nýtt tilfar (ung, sum eru um 14-15 ár nú) .
B2) at avskriva tilfarið.
B3) at leggja ljóð- og avskriftir av øllum tilfarinum inn í eitt digitalt talumálskorpus, sum er lætt at leita í.
C) at savna inn upplýsingar um hugburð til mál og málvariatión; t.e. ótilvitaðar hugburðir, sum verða savnaðir inn við at gera grímukanningar.
D1) at analysera málbroytingar í veruligari tíð. Hugt verður at, hvat broytist og í hvørja ætt broytingarnar ganga; hugt verður at, hvørjar sosialar og samfelagisligar treytir kunnu liggja aftan fyri broytingarnar. Hetta verður so sett inn í eitt alment sosiolingvistisk orðaskifti um dialektbroytingar.
D2) at analysera tilfarið um hugburð.
E) at miðla tað føroyska tilfarið og úrslitini í einum fólksligum formi eins væl og vísindaliga, t.d. á ráðstevnum, bókum el. greinum.
Verkætlanarábyrgd: Ph.d.-verkætlan hjá Kristin M. Magnussen
Aðrir luttakarar: ?
Tíðarskeið: ?
Fígging: Fróðskaparsetur Føroya
Støða: Virkin
Hvussu eru tey føroysku gøtunøvnini í mun til onnur føroysk staðarnøvn? Hvat ger, at støð fáa nøvn, og at tey fáa júst tey nøvnini, ið tey hava? Verkætlanin miðar eftir at svara hesum og øðrum spurningum við at nýta tað nýggja gøtunavnatilfarið, ið er komið burtur úr adressuarbeiðinum hjá føroysku kommunum síðan 2002. Hesi nýggju gøtunøvnini í stórum sum smáum kommunum verða samanborin við gøtunøvnini í Havn og Klaksvík og eisini við tey óoffisiellu gøtunøvnini, ið vóru í bygdunum frammanundan. Við støði í spurnakanningum og samrøðum verða tær hugsanir og metingar lýstar, ið liggja til grund fyri einum gøtunavni, og hvussu brúkarin hevur tikið ímóti nýggju gøtunøvnunum.
Verkætlanarábyrgd: Ph.d.-verkætlan hjá Tótu Árnadóttir
Aðrir luttakarar: ?
Tíðarskeið: ?
Fígging: Fróðskaparsetur Føroya
Støða: Virkin
Verkætlanin kannar, hvussu ið kvæða- og dansimentan verður borin unga ættarliðinum í dagsins samfelag; spurt verður í hesum sambandi: hvat verður miðlað? hvør miðlar, hvussu verður tað miðlað og, síðst men ikki minst, hví verður tað miðlað, hvat er tað, sum elvir ávikavist sendarum og móttakarum til?
Føroyar fingu í 2009 atlimaskap í UNESCO, og í 2015 heitti føroyska UNESCO-nevndin á myndugleikarnar um at staðfesta sáttamálan um varðveitslu av óítøkiligum mentanararvi, m.a. við tí í hyggju at varðveita føroyska kvæðamentan. Hetta ber boð um høga virðismeting av kvæðunum og dansinum. Í verkætlanini verður virðismetingin lýst og greinað, og hugsanin um og hugburðurin hjá føroyingum til kvæða- og dansimentanina somuleiðis lýstur og greinaður. Hvønn leiklut hava kvæðini og dansurin í hugaheimi føroyinga í dag, og hvussu fer mentanarflutningurin og –handanin fram í verki?
Verkætlanin byrjaði í januar 2016.
Verkætlanarábyrgd: Ph.d.-verkætlan hjá Berguri Djurhuus Hansen
Aðrir luttakarar: ?
Tíðarskeið: ?
Fígging: Fróðskaparsetur Føroya
Støða:
Byrjaði 01. august 2011
Liðug 25. apríl 2015
Við støði í teirri hevd, sum evropeiskar ferðafrásagnir byggja á, verða ferðafrásagnir K.O. Viderøs bókmentasøguliga bólkaðar og greinaðar.
Uppi í hesum er m.a. ein viðgerð og áseting av tekstslagi. Spurningurin um tekstslag snýr tó ikki einans um bólking, men um týdningin tekstslagið hevur fyri okkara hugsan um skaldskap og um eg’ið/frásagnarfólkið í skaldskapi.
Um verkætlanina:
Við støði í teirri hevd, sum evropeiskar ferðafrásagnir byggja á, verða ferðafrásagnir K.O. Viderøs bókmentasøguliga bólkaðar og greinaðar.
Uppi í hesum er m.a. ein viðgerð og áseting av tekstslagi. Spurningurin um tekstslag snýr tó ikki einans um bólking, men um týdningin tekstslagið hevur fyri okkara hugsan um skaldskap og um eg’ið/frásagnarfólkið í skaldskapi.
Viderø ger upp við tey krøv, sum galdandi eru fyri bæði skaldsøguna og fyri siðbundnu ferðafrásøgnina, hann skapar eitt nýtt fleirtáttað tekstslag. Ein tesa í verkætlanini er, at tað í ferðafrásagnum hansara ber til at eygleiða eina - at síggja til - paradoksala gongd: hann heldur fast um sín føroyska uppruna, men leitar samstundis burtur frá Føroyum og føroyskari mentan, og hann skapar í hesi leitan síni eitt egið mál og í grundini sína egnu tíð og sítt egna stað – sín egna bachtinska kronotop.
Við tilvísing til amerikanska bókmentafrøðingin Dennis Porter kann hetta lýsast sum eitt slag av øvugtum “mapping”, har Viderø – í staðin fyri at leggja tað fremmanda undir seg – villist og broytist, men uttan at siga grundleggjandi tilverutulkingar úr einari farnari tíð frá sær. Úr hesum sprettur eksistentiella tyngdin í ferðafrásagnum hansara.
Tá ræður um myndamál, brúkar Viderø serliga samanburðir, t.d. verður tað fremmanda og ófrættakenda borið saman við okkurt kent og heimligt. Tilsipingarnar til aðrar tekstir eru mangar (Bíblian, Nietzsche, Spinoza, Schopenhauer, Spengler, griksk epos, kvæði, sagnir o.s.fr.), og tær verða endurtiknar aftur og aftur og virka sum leiðmotiv og sum eitt slag av rýmingar- og sambindingarleiðum. Men hvagar? Hvør var grundleggjandi drívmegin í leitan Viderøs? Hvat var endamálið, hvat dró hann út í heim og inn í seg sjálvan? Og verður hetta orðað í ferðafrásagnum hansara?
“Álvaratos, who cares? Ein samfelagsmálvísindalig kanning av hugburði og nýtslu av tøkuorðum og nýggjum orðum í føroyskum”.
Verkætlanarábyrgd: Jógvan í Lon Jacobsen
Aðrir luttakarar: ?
Tíðarskeið: ?
Fígging: Fróðskaparsetur Føroya
Støða: Virkin
Evnið í ritgerðini er hugburður til tøkuorð, serstakliga ensk tøkuorð og hugburður til heimlig nýggjyrði. Almenni føroyski málpolitikkurin hevur higartil verið merktur av puristiskum hugsanarhátti. Ritgerðin snýr seg altso um hugburð til orðapurismu. Purisma er ein hugsjón, ið hevur til endamáls at avmarka ávirkanina frá fremmandamálum á tjóðarmálið.
Hugskotið er at nýggjyrðini skulu loysa tøkuorðini av, tí tað verður hildið, at tøkuorðini við sínum fremmanda bygnaði í longdini kunnu koma at máa støðið undan upprunaliga málbygnaðinum.
Endamálið við hesi kanningini er at kanna viðurskiftini frá einum samfelagsmálvísindaligum sjónarhorni til tess koma fram til eina størri fatan av, hvønn hugburð føroyingar hava til sjálvan málspurningin. Tað snýr seg um at fáa innlit í hvørjir normar og hvørji virði liggja sum grund undir teimum sjónarmiðunum, sum til ber at fáa fram í ljósmála.
Ritgerðin er partur av eini felags norðurlendskari verkætlan “Moderne importord i sprogene i norden”, sum formliga byrjaði í 2001, sett í verk av Norðurlendska Málráðnum. Yvirskipaða endamálið við verkætlanini er at fáa yvirlit yvir, hvussu nútímans tøkuorð og fremmandur málbygnaður verða viðfarin í norðurlendskum málum, t.e. hvørjir normar og hvørji virði finnast í teimum ymsu norðurlendsku málsamfeløgunum. Roynt verður at fáa innlit í hugburð hjá fólki í ymsum samfelagsbólkum (bólkað eftir kyni, aldri, lívstíli o.s.fr.) T.e. at enska árinið er í miðdeplinum, og spurningurin er, hvussu anglo-amerikanska altjóðagerðin ávirkar norðurlendsku málini.
Ritgerðin er sett saman av trimum pørtum, ið nýta hvør sítt háttalag:
- Ein meiningakanning (kvantitativ beinleiðis háttalag)
- Ein grímukanning (”matched guise-test”, sum er eitt kvantitativ óbeinleiðis háttalag)
- Langar samrøður við útvald heimildarfólk (kvalitativt beinleiðis háttalag)
Yvirskipaða spurnaðarorðingin er: Hvørjir normar og hvørji virði gera seg galdandi í føroyska málsamfelagnum, tá ið tað snýr seg um mál? Tilsaman eru uml.1200 heilmildarfólk við í kanningini (537 í meiningakanningini, 620 í grímukanningini og 48 í samrøðunum.
Í meiningakanningini er alt landið umboðað. Tey 537 tilvildarliga valdu heimildarfólkini eru býtt sundur samvarandi fólkatalinum í hvørjum av teimum 7 valdømunum, sum vóru nýtt sum útgangsstøði.
Úrvalið av heimildarfólki til samrøðurnar byggir á yvirskipað ástøði um lívstíl. Vit arbeiða við fýra lívstílum, nevndir A, B, C og D. Vit hugsa okkum, at lívstílarnir eru umboðaðir í tveimum sløgum av fyritøkum, ávikavist siðbundnari framleiðsluvinnu og nútímans tænastuvinnu.
Innan hesi bæði vinnusløg finna vit heimildarfólk á tveimum stigum: Á leiðslustigi (vælútbúnir leiðarar og millumleiðarar, í ritgerðini nevnd ervafólk) og vanlig starvsfólk (við miðalangari ella ongari útbúgving, í ritgerðini nevnd neðrafólk). Lívstílskanningin vísir ongan greiðan skilnað í hugburði til og nýtslu av tøkuorðum hjá teimum ymsu lívstílsbólkunum. Tó sæst, at heimildarfólk frá lívstíli B (leiðarar í nútímans tænastuvinnu) vísa størri tolsemi mótvegis nútímans tøkuorðum, enn heimildarfólk frá hinum bólkunum. Ein frágreiðing kann vera, at hesi heimildarfólk arbeiða nógv við kunningartøkni, har stórur partur av orðatilfarinum er á enskum.
Ein áhugaverdur spurningur er: Hvussu ber tað til, at fólk sum í stóran mun góðtaka tøkuorð í gerðandismálinum, kortini siga at “idealið” hevði verið at havt føroyskt orð? Slík sjónarmið koma fyri aftur og aftur í tilfarinum. Mest sannlíkt er orsøkin tann, at heimildarfólkini hugsa um spurningin á tveimum stigum: Málið er lutvíst symbol og lutvíst funktión. Tað “idéella” sipar til málið sum tjóðarímynd, symbol, men samstundis skal málið fylla út sín leiklut sum samskiftismiðil í gerandismálinum, og í teirri støðuni hevur tað minni at siga, hvørji orð verða nýtt.
Men tann ímyndanarliga funktiónin er alla tíðina til staðar. Heimildarfólkini eru tilvitað um málsliga diskursin: at føroysk nýggjyrði eru betri enn tøkuorð. Harumframt er “politiskt røttu” svarini neyvan altíð álítandi. Ein máti at vinna á eygleiðaraandsøgnini er at eftirkanna grundgevingarslagið, tí heimildarfólkini er valla altíð so tilvitað um, hvussu tey grundgeva fyri síni støðutakan í einstøku førunum. Tað vísir seg, at talið á pragmatiskum grundgevingum (at tað orðið ið tænir samskiftinum best, eigur at vera valt) er hægri enn talið á tjóðskaparligum/mentanarligum grundgevingum (tað at ein eigur at velja tað føroyska orðið heldur enn tað fremmanda, tí at málið er ein partur av okkara mentan og av samleikanum hjá tí einstaka.
Tá ið tað snýr seg um tøkni, síggja vit ein jaligari hugburð mótvegis tøkuorðum enn t.d., tá talan er um bókmentir og kirkjuna, har tey flestu siga, at vit eiga at nýta føroysk orð. Hetta er áhugavert, tí at tað vísir eitt mynstur, nevniliga at tey “føroysku økini” (t.d. føroyskar bókmentir og kirkjan) krevja føroysk orð, meðan tey “fremmandu økini” (t.d. tøkni og fremmandur matur) krevja fremmand orð.
Verkætlanarábyrgd: Hjalmar P. Petersen
Aðrir luttakarar: ?
Tíðarskeið: ?
Fígging: Fróðskaparsetur Føroya
Støða: Virkin
Faroese Online (FOL) er ein verkætlan, sum snýr seg um at gera undirvísingartilfar í føroyskum til útlendingar. Talan er um skeið, sum er atgongt á netinum. Skipanin byggir beinleiðis á skipanina Icelandic Online (IOL), sum er eitt opið, ókeypis málskeið í íslendskum á netinum í 6 pørtum. Skeiðið er ment av málvísindafólki á Háskóla Íslands, so góðskan er í lagi á hesum rúgvismikla tilfarinum, sum tey lata okkum fáa til grundarlag undir okkara skeiði. Partarnir 1-5 vóru gjørdir til byrjanarundirvísing á universitetsstigi, men hevur roynst væl hjá fólki við øðrum fortreytum eisini. Nýggjasti parturin, “partur null”, eitur so Bjargir. Hesin parturin er gjørdur til nýtilflutt fólk, sum einki íslendskt duga frammanundan. Partarnir 1-5 vórðu lagdir á netið í 2004-2013. Parturin Bjargir, ið nú verður týddur og lagaður til føroyskt, kom á netið í 2010. Arbeitt verður í løtuni við at laga skipanina til hendan partin, so eisini ber til at brúka smartfon og teldil.
Arbeiðið at laga íslendsku skipanina Icelandic Online til føroysk viðurskifti byrjaði so smátt á heysti 2014. Avgjørt var at byrja við partinum fyri byrjarar, sum á íslendskum kallast Bjargir. Hetta skeiðið er serliga ment til tilflytarar, sum búgva og arbeiða í Íslandi/Føroyum. Tí er tað, ið verður lært, orð og orðingar úr gerandisdegnum, sum nýtilflutt kunnu væntast at hava brúk fyri. Tilfarið er býtt sundur í seks kapitlar við á leið 260 venjingum.
Venjingarnar vóru umsettar til føroyskt á vári 2015 og byrjað var upp á arbeiðið við ljóð- og myndaupptøkum í juli 2015. Eftir ætlan er hesin parturin, Bjargni, liðugur í 2017, og vónandi fer tá at bera til at halda fram við pørtunum eitt til fimm.
Faroese Online er ein samstarvsverkætlan millum Fróðskaparsetur Føroya og Háskúla Íslands. Verkætlanin hevur fingið stuðul til fundarvirksemi frá Nordplus Vaksin.
Verkætlanarleiðari í Føroyum er Hjalmar P. Petersen,dr.phil. og lektari á Føroyamálsdeildini. Hini í leiðslubólkinum eru: Sigurð í Jákupsstovu, rektari á Setrinum, John Mikkelsen, forritari og BA í føroyskum, Birna Arnbjörnsdóttir professari, Kolbrún Friðriksdóttir, adjunktur, Patrick Thomas og Úlfar Bragason professari við Háskóla Íslands og Helga Hilmisdóttir lektari á universitetinum í Helsingfors.
Verkætlanarábyrgd: Hjalmar P. Petersen
Aðrir luttakarar: ?
Tíðarskeið: ?
Fígging: Fróðskaparsetur Føroya
Støða: (Varianz in der Mehrsprachigkeit auf den Färöern) Fór fram á universitetinum í Hamborg 2005-2011.
Hjalmar P.Petersen arbeiddi sum vísindaligur medarbeiðari; við ábyrgd av korpusinum, data, innsavning av data, uppbygging av databasuni umframt ábyrgd av granskingarhjálparum. Databasan er liðug, og inniheldur talumalsdata frá trimum ættarliðum (ung, mið-, og gomul) frá ymiskum málførisøkjum í Føroyum.
Hjalmar P. Petersen arbeiddi sum vísindaligur medarbeiðari; við ábyrgd av korpusinum, data, innsavning av data, uppbygging av databasuni umframt ábyrgd av granskingarhjálparum. Databasan er liðug, og inniheldur talumalsdata frá trimum ættarliðum (ung, mið-, og gomul) frá ymiskum málførisøkjum í Føroyum.
Hjalmar sigur um verkætlanina:
Vit arbeiddu við tvímæli í Føroym, og byrjaðu vit í november 2005. Verkætlanin varð liðug í juni 2011. Tað, sum bleiv kannað, var fyrst og fremst spontant, talað mál hjá føroyingum. Heimildarfólkini eru frá trimum ættarliðum (ung, mið- og gomul). Eisini hava vit tikið skriftmál við, t.e., danskar stílar, sum føroyskir næmingar á einum miðnámsskúla hava skrivað.
Ransóknarevni: Vit kannaðu serliga morfo-syntaktisk drøg í føroyskum og í føroyskum-donskum.
Endamál: Vit hugdu at, hvat fyri slag av tvímæli er tað, sum er í Føroyum, og‚ hvussu háttar tað sær í málbrúkinum hjá teimum trimum ættarliðunum. Vit gjørdu m.a. eina kvantitativa, langtíðargreining av øllum tí innsavnaða tilfarinum. Hugt varð at m.a. kodu-skifti, yvirførslu av málmerkjum frá donskum til føroyskt og athalli.
Háttalag: Til tess at náa settum málum, vórðu upptøkur gjørdar. Samrøðurnar eru hálvstruktureraðar samrøður, sum vara umleið ein tíma. Tosað varð um: gerandisdagin, støðuna í Føroyum í dag, altjóða politikk, skúla og arbeiði. Heimildarfólkini tosa føroyskt og seinni eisini føroyskt-danskt. Tær føroysku upptøkurnar gjørdu føroyingar, tær føroyskt-donsku gjørdu danir el. týskarar, sum tosaðu danskt. Nýtt vórðu eisini spurnarbløð frá ScanDiaSyn verkætlanini. Her hava vit tilfar frá 6 økjum í Føroyum og trimum ættarliðum.


text:
07Vestur: Petter eisini komin
ítróttur03-01-2017 - 16:31 - Jóanis Nielsen
Fyrr í dag kom svenski miðverjuleikari okkara, Petter Bjørlund, til landið. Petter flytir til 07 Vestur úr Ljungskile, sum spælir í Superettan. 27-ára gamli sviin kemur upprunaliga frá IFK Gøteborg.
Skjóti og sterki verjuleikarin, sum er uppvaksin í IFK Gøteborg, kemur at styrkja væl um verjuna, nú torførar uppgávur í EFFO-deildini vænta liðið okkara. Petter er helst eisini síðsti brikkurin í puslispælinum, hóast tíð enn er, um venjarin ynskir onkran leikara afturat.
Petter møtir hópinum á leikarafundi í kvøld. Eftir fundin, á leið kl. 19, fara leikararnir á vøllin í Sandavági til fyrstu uttandura venjingina.


text:
07. Mai 2012
Ein sera spennandi dystur var leiktur leygarmorgunin í Sandavági, har okkara U14 dreingir tóku móti NSÍ. Okkara fortjentu ein góðan sigur í einum góðum dysti móti einum ligið, ið vit ikki hava vunnið á í landskappingini tríggjar teir síðstu dystirnar. ...
07. Mai 2012
Gentur U14 hava spælt sínar dystir í bólkaspælinum. Okkara lið var við í B bólkinum, har tær spældu móti B71, B36 a og Skála. Tær endaðu nr. 3 við 8 stigum. Nýggj kapping verður løgd skjótt, har vit so skulu luttaka í einum...
06. Mai 2012
Hóast Víkingur helstu vóru betra liðið fyrstu 45 minuttirnar, førdu vit 2-0 í steðginum. Tór-Ingar og Holgar skoraðu málini. Seinna hálvleik áttu vit allan og skoraðu eisini tvey afturat, fyrst Rógvi síðan Tór-Ingar. Liðið:Petur Meinhard Magnussen; Rógvi E. Nielsen...
03. Mai 2012
Av tí at leikararnir hjá Víkingi ynskja at sleppa til eina jarðarferð verður dysturin sunnudagin fluttur til kl. 19:00. ...
28. Apr 2012
07 Vestur komu tíðliga á odda, Holgar skoraði tað fyrsta, og Tór-Ingar beint aftaná. Ásmund økti til 3-0 áðrenn hálvleik. Vit skoraðu síðsta málið miðskeiðis í 2. hálvleiki, tá Tór-Ingar fekk sítt 2. mál fyri dagin. Vit hildu aftur málið tætt og fingu...
28. Apr 2012
Fýra dystir hava verið í 1. deild í dag. Síðsti dysturin, KÍ - Skála, verður leiktur í morgin. Ongar broytingar eru í toppinum. kl. 14:00 ...
24. Apr 2012
Nógv lið skulu í eldin leygardagin, U10 fyri fyrstu ferð í ár. Eisini ein broyting er, við tað at Dreingir U14 b hava skift um dyst við Víking, og spæla sostatt heimadyst fyrst. Øll vaksnu liðini spæla heimadyst, tvs. at...
23. Apr 2012
Hóskvøldið verður foreldrafundur fyri tey yngstu aldursbólkarnar, øll frá U12 og niðureftir, í SÍF-húsinum kl. 19:00. Á skránni verður venjingin og kappingarnar fyri komandi kappingarárið. ...


text:
Nýggj fyritøka
Framtak kann sum íleggjari veita fígging til menningarstigið í eini verkætlan, har aðrir íleggjarar ikki taka við, fyrr enn verkætlanin er komin longur ávegis. Eisini kann Framtak saman við øðrum fíggjarligum íleggjarunum vera við til at lyfta í felag, har vágin er stórur. Les meira
Víðkan av virkseminum
Hevur tú tørv á at víðka virksemi í fyritøkuni, antin fyri at økja um søluna, ella hevur tú trupulleika at fylgja við søluni og eftirspurningi frá kundunum, so ber til hjá Framtak, saman við øðrum antin banka og/ella fíggjarligum íleggjarum at fíggja víðkanina av virkseminum í tínari fyritøku. Les meira
Menna nýggjar vørur
Har du et nyt produkt, der skal sættes i produktion, men mangler du kapital til for alvor at komme igang, så kan vi måske hjælpe. Les meira
Røkka nýggjum marknaðum
Tað er ofta sera kapital krevjandi at arbeiða seg inn á nýggjar marknaðir serliga uttanlands. Les meira
Fá ein íleggjara
Ynskir tú at vaksa og koma út um landoddarnar, tá kann ein nýggjur íleggjari vera júst tað rætta fyri teg og fyritøkuna. Framtak kann vera við til at hjálpa tær at við at fáa samband við íleggjarar í Føroyum ella uttanlands. Les meira
Aðrir íleggjarir
Almenni danski fíggjar- og íløgugrunnurin, Vækstfonden, bjóðar nú føroyskum fyritøkum fleiri møguleikar fyri fígging. Fíggingarloysnirnar eru serliga ætlaðar fyritøkum, sum arbeiða við vakstrar- og ella menningarætlanum. Les meira


text:
Robert Gates
Robert Michael Gates (føddur 25. september 1943 í Wichita, Kansas) er amerikanskur verjumálaráðharri. Hann umboðar republikanararnar. Gates hevur ætlanir um at leggja frá sær í 2011. Men fyrst ætlar hann at tryggja sær, at amerikanska afturtøkan úr Afganistan fer at eydnast, og tað fáa vit at síggja eina ferð næsta ár, sigur hann. Hann var eisini verjumálaráðharri í Bush-stjórnini.
Hann sigur, at hann ætlar sær ikki at sita í ráðharraembætinum eftir 1. januar í 2012. Tað árið verður forsetaval í USA, og tað kann blíva trupult hjá stjórnini at finna ein góðan eftirmann í einum valári, sigur hann. Tí hevur hann gjørt av at fara frá í 2011 [1].
Gates var verjumálaráðharri í stjórnini hjá George W. Bush, forseta, og Barack Obama bað hann halda fram aftan á stjórnarskiftið, og tí tilboðnum tók hann av. Nýggi ovastin í verjumálaráðnum Pentagon verður núverandi CIA-leiðarin, Leon Panetta (D) [2]. Í hansara stað sum CIA-leiðari kemur generalurin David Petraeus, sum nú stendur á odda fyri teimum amerikonsku herdeildunum í Afganistan.
Eins og Leon Panetta var Robert Gates leiðari í CIA, áðrenn hann bleiv verjumálaráðharri.


text:
Uglur eru roknaðar upp í rovfuglar, men tær drepa lítið annað enn rottur og mýs. Og tað eru tær væl lagaðar til. Eyguni eru avbara stór og nógv kúput. Tí síggja tær frálíka væl í myrkri, men tola ikki dagsljós í sjónina. Fjaðrarnar uttan um eyguni gera seg til ein stóran flatan ring, ið aftantil liggur sum eitt lok yvir hinum sera stóru oyrnaholunum; tá ið tær gloppa tað lokið útfra, hoyra tær óføra væl. Men sjálvar hoyrast tær als ikki, so stillisliga flúgva tær. Allan dagin sita tær stillar og krógva seg; í skýmingini, tá ið rottur og mýs koma út at fáa sær, tá fara tær við. Hendir tað seg, at tær noyðast út á degi, eru tær illa fyrikomnar; næstan allir fuglar leggjast á tær, arga tær og píska tær, og hálvblindar, sum tær tá eru, fáa tær ikki vart seg.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Landsins lántøka skal vera til marknaðarkor og líka síðani fyrst í 90’unum hevur landið tikið lán vit at útgeva lánsbrøv. Í dag verða lánsbrøvini, sum vera útgivin, eisini skrásett á keypsskála bæði í Íslandi og í Keypmannahavn. At lánsbrøvini eru skrásett á keypsskála ger at tað eru fleiri íleggjarar, sum hava møguleika at keypa hesi.
Fleiri ymisk atlit vera tikin, tá landið tekur lán, millum annað at:
- Fíggjarkostnaðurin eigur at vera minst møguligur
- At miðja eftir at ein partur av skuldini er langfreistað, so landskassin ikki skal endurfíggjað ov stóran part av skuldini í einum, og harvið átaka sær ov stóran endurfíggingarváða og samstundis er tað ein trygging ímóti ógvisligum rentuhækkingum á fíggjarlógini frá ári til árs.
- Miðað verður ímóti at útgávurnar eru í minsta lagi 1 mia. kr. í hvørjari lánsbrævarøð fyri at minka um gjaldførispremiuna og tí fleiri keyparar eru ikki áhugaðir, um tillutaðu upphæddirnar eru ov smáar.
- Miða ímóti at vera á marknaðinum í minsta lagi annað hvørt ár, fyri javnan at verða á marknaðinum, og harvið hava samband við íleggjarar.
- Fíggjaramboð kunnu nýtast, um tað minkar um váðan og fíggjarkostnaðin. Tó verður tað lagt fyri landsbankanevndina í hvørjum einstøkum føri.
Niðanfyri sæst miðal afturgjaldstíðin á lánunum hjá ymiskum londum (okt 17):


text:
GudloysiCast #6
So er parturin fyri september av GudloysiCast úti. Lurti og Deili tað.
Abonnera til GudloysiCast gjøgnum okkara RSS feed ella fá Email fráboðanir tá nýggir partar koma út. Ella… iTunes!
Partur #6 tann 4. September
Download link
Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.
Í dag eru vit: Sigmund Vestergaard, Heini Reinert, Jákup Lutzen, Ása Johannesen, Súni Joensen og Magni Joensen.
Shownotur:
leinkjur til tíðindir:
Darwin night við Heðini Lamhauge í oasuni
Pastor Michael Stahl vil sleppa at skráseta allar gudloysingar í eitt alment registur
Apologist Josh McDowell: Internet the Greatest Threat to Christians
Dagsins evni er Alnótin.
Tónleikurin kemur frá franska bólkinum Silence, og lagið eitur Cellule


text:
Andy Goldswhorty hevur gjørt spennandi listaverk úr beinagrind av grindahvali í Skotlandi. Verkið sæst í kjallaranum í skotska tjóðarsavninum Museum of Scotland, sum lat upp í Edinburgh í 1998
Eg meini tað. Ein burturblakaður skøltur úr gjónni við Skæling er nú prógv fyri heiminum at vit hava týningarlegur fyri heimsins besta, klókasta, fittasta og fremsta dýr, hvalin. Eg spyrji meg sjálvan, hví Christian Bernhard valdi svínið at taka hjartað úr og geva einum menniskja. Hví gera vit ikki hjartatransplantasjónir úr hvali, sum er so elskuligur og umboðar alt skapanarverkið, fram um svín, neyt, hønur og annað átuligt? Mundi tað gingið Kentucky Fried Chicken ov nær? Nei, eg bara spyrji.
Frammanundan eru vit eyðmerkt sum hópdrápsmenn í ætt við Ted Bundy og Charles Manson. Tað kunnger heimasíðan hjá umhvørvisfelagsskapinum Sea Shepherd.
Hvalaskøltin fann Peter Hammerstedt, stýrimaður, sum er avmyndaður niðanfyri, og blóðigu ílegugranskingini stóð fulltikni skiparin Lucky MacLean fyri.
Vit hava sóknast eftir vitan, nú er hon her, heimsins intellegensia. Og virkisfør er hon eisini, skarpa intelegensian, ið hevur valt sær smáu Føroyar sum baktjald.
Gott, at Sea Shepherd á so djúpum vatni kundi filma og dokumentera skøltin, nú eingin annar var til staðar. Eisini gott fyri okkara tjóð, sum gongur so høgt uppí ættargransking, at hin lærdi MacLean á tríkilju hevur navigerað okkum gjøgnum vandsjógv og greitt okkum ættarbondini til annað enn bara seyðatjóðar, nei, nei, tú, vit eru amerikanskar hópdrápsmenn. Eg visti tað altíð. Tað er har, mín tráan til heimlandið liggur. Hannibal Lecter, beware!
Higartil havi eg hildið at Discovery hevur havt eina góða søk, tá tey við einum álitisvekjandi kvinnuligum framleiðara og hópin av góðum fotografum komu higar at greiða og bera fram okkara søgu, mótvegis søguni hjá Sea Shepherd, sum er kjarnin í realitysøguni. Eftir at hava sæð alt hetta leiklistarliga kjarnulið, eygleitt tey og lisið, hvat tey boða út til allan heimin, má eg siga at eg havi broytt meining og at Discovery hevur eitt forklárinsgproblem.
Latið sum einki, verða tit spurd av hesum fólkum. Tað er sum í sanginum hjá Steintóri um lívið: Handritið er skrivað. Men latið okkum taka næstu reglu sum punchline: Men framførslan hon varð øðrvísi enn tey innbodnu høvdu hugsað sær.
Poppsøgan eigur nógvar góðar perlur av hesum slagi. Sangurin um Josefinu hjá Benny Borg er ein. Og aftur er ein annar sangur, vit kunnu trivið í, skuldu vit hildið, at øll vón er uppi. Tað er at senda klovnin á pall. So, sum Sondheim gjørdi í sanginum Send in the Clowns. Tá einki argument er eftir, latið okkum so bara grína – at klovninum, honum í handritinum hjá Paul Watson. Send in the Clowns. Send in hammering Hammerstedt. Latið okkum vóna at hetta er seinasti kapittul hjá Watson, nú hann sendi klovnin í gjónna.
Pól Jespersen tók myndina av stýrimanninum Peter Hammerstedt umborð á Brigitte Bardot við Bacalao í Havn


text:
Fødd 26.06.1975.
Foreldur: John P. Danielsen úr Klaksvík og Anna Helena Danielsen (fødd Zachariasen) úr Tórshavn.
Maður: Ronnie Háfoss.
Børn: Hildur (f. 2001), Hákun (f. 2004), Erlendur (f. 2006) og Halla (f. 2009).
Útbúgvingar: Búskaparfrøði (cand.polit í 2003), Løgfrøði (cand.jur í 2002) og Leiðsla (CBA í 2005).
Ættarbond:
Til tykkum, ið eru áhugað í ættarbondum, so eru hettar mínar ommur og langommur, og mínir abbar og langabbar.
Í móðurætt:
Omma mín var Nina (Kristina) Zachariasen (fødd Hentze) av Sandi. Hon var dóttur Mikkjal Hentze undir Skarði av Sandi, og Anna Hentze (fødd Olsen) úr Koytu av Sandi.
Abbi mín var Louis Zachariasen av Kirkju. Hann var sonur Símun Michael Zachariasen av Kirkju, Fugloy, og Malena Frederikka Zachariasen (fødd Simonsen) úr Hattarvík, Fugloy.
Í faðirætt:
Omma mín var Kirstin Danielsen (fødd Mikkelsen) úr Klaksvík. Hon var dóttur Anna Margretha Mikkelsen (fødd Matras) úr Uppistovu á Norðoyri, og Mikkjal Petur Mikkelsen úr Barbustovu í Syðrugøtu.
Abbi mín var Johannes Danielsen frá Válinum. Hann var sonur Elisa (nevnd Lisa) Joensen úr Skopun (dóttur Skemmu-Jógvan av Sandi og Bina úr Skopun), og Jóannes (Samma-Jóannes) Danielsen úr Kollafirði.
Politikkur:
Ár 2011- í dag: Løgtingskvinna fyri Tjóðveldi. Næstforkvinna í Fíggjarnevnd Løgtingsins. Næstforkvinna í § 19 nevnd, ið varð sett at gera frágreiðing um grunnaeftirlit og Eik grunnin. Næstforkvinna í § 25 nevnd, ið varð sett at endurskoða samsýning og eftirløn hjá landsstýrisfólkum. Nevndarlimur í Starvsnevnd Tjóðveldis vegna tingmanningina.
2008: Landsstýriskvinna í útbúgvingar-, granskingar- og mentamálum.
2004-2007: Á Løgtingi av og á sum varaumboð á Løgtingi fyri Tjóðveldi. Nevndarlimur í Starvsnevnd Tjóðveldis 2004-2005.
2002-2004: Løgtingskvinna fyri Tjóðveldi. Nevndarlimur í Fíggjarnevnd Løgtingsins. Nevndarlimur í Grundlógarnevndini. Forkvinna í Lokalnevndini.
2001-2002: Næstforkvinna í Suðurstreymoyar Tjóðveldisfelag. Unga Tjóðveldið.
Yrki:
2011- í dag: Ráðgevi – Tryggingarfelagið Føroyar.
2007-2011: Deildarstjóri – Tryggingarfelagnum Føroyum, Betri pensjón og TF Holding.
2006: Prosjektleiðari og ráðgevi – Føroya Banki.
2004-2005: Búskaparfrøðingur – Landsbanki Føroya.
Onnur álitisstørv:
2011-2013: Nevndarlimur í P/F TF íløgur og nevndarlimur í P/F TF ognir.
2011: Nevndarlimur í P/F Smyril Line.
2008-2011: Umsjónarráðslimur í Landsbanka Føroya.
2005-2006: Forkvinna í Búskapar- og Løgfrøðingafelag Føroya (BLF).
1998-2000: Ráðslimur og forkvinna í Meginfelag Føroyskra Studenta.


text:
Í sambandi við, at norska tjóðin varð rakt av meiningsleysum óndskapi, heita vit á skrivandi fólk at senda inn yrkingar, ið beinleiðis eru skrivaðar til terrorin í Oslo og/ella hóprdrápini á Utøya. Freistin at senda inn tilfarið er 7. august. Yrkingarnar kunnu sendast inn til vencil@vencil.fo. aód & omr Advertisements
Nú er skjótt aftur tíð til at senda tilfar inn til Vencil. 1. august er innlatingarfreistin til Vencil hin 11. Um onkur hevur eina stuttsøgu, eina yrking, eitt leikbrot/stuttleik ella eina ritroynd liggjandi, sum eru væl gjøgnumarbeidd og liðug eru tey vælkomin at senda tilfarið inn til Vencil. Atsetri er: vencil@vencil.fo. Vit hava eisini fingið […]
Í dag kenna vit eftirvirkningarnar frá bumbubrestinum í Oslo og hópdrápið á Utøya. Vit kunnu ikki seta okkum inn í støðuna hjá teimum, sum varða av, men vísa teimum samkenslu og tankar í hesi sváru stund, kunnu vit gera. Leygardagin 15. august í 1998 bresti RIRA, Real Irish Republican Army, eina bumbu í norðurírska býnum […]
Í Vencli tíggjunda stendur ógvuliga stórfingna yrkingin “The Hollow Men” eftir amerikansk-enska yrkjaran, T. S. Eliot (1888-1965). Heitið á yrkingini er sett saman av tveimum øðrum heitum: “The Hollow Land” eftir William Morris og “The Broken Men” eftir Rudyard Kipling. Innskriftirnar, “Mistah Kurtz – he dead” og “A penny for the Old Guy” sipa til […]
Fyri stuttum gav forlagið í útlegd, Eksil, tríggjar bøkur út. Eg fari ikki her, at umrøða allar bøkurnar. Eg fari her at taka fram yrkingasavnið, Ravnar á ljóðleysum flogi – yrkingar úr uppgonginii, eftir Sissal Kampmann. Beiggi Sissal, Ludvík Breckmann, hevur teknað permuna. Yrkjarar eru ein lítil skari, ja, kanska ein doyggjandi rasa her á […]
Mánadag, 21 juli, 1997 Hetta var ein mánadag í 1882. “Handa myndin er ógvuliga støvugt.” Jesse James loysti revolvarabeltið og støvaði av The Death of Stonewall Jackson. Bob Ford skeyt og drap hann. Lívið vestanfyri. Denn plága. Kortini var revolvarabardagin ein andalig venjing – á hædd við svørsbardaga, fikting [og] tarvafikting. Revolvaramaðurin váðar lívið sítt. […]
Okkara mest virkni rithøvundum, Jens Pauli Heinesen, er deyður, 78 ára gamal. Jens Pauli Heinesen varð føddur í 1932 og vaks upp í Sandavági. Hann var læraralærdur, men gavst sum lærari í 1970, og tá fór hann at skriva burturav. Jens Pauli var sera virkin sum rithøvundur. Hann skrivaði m.a. stuttsøgusøvn, yrkingar, skaldsøgur og sjónleikir. […]
Hvussu siga vit mest møguligt við so fáum orðum sum møguligt? Vit fara um verðina og vilja siga mest møguligt, vilja oysa heimin undir í orðum. Vit vilja so fegin verða hoyrd, vilja ganga undir í fólki, ið vilja heilsa einum, vilja kenna ein og taka ein við sær út á eina ferð á yvirflatanum, […]
Vencil hin 10. er komin út. Hetta er fimta árið hjá skaldskaparritinum Vencli. Vencil hevur hesi seinastu fimm árini borið fram fyri føroyska lesaran manga góða yrkingina, manga góða stuttsøguna og manga góða ritroyndina. Vencil 10. stendur ikki aftan fyri hinar undanfarnu. Í hesum Venclinum eru aftur nógvir góðir útlendskir rithøvundar, klæddir í føroyska málið. […]
Vencil hevur fingið nýggja heimasíðu. Adressan er http: www.vencil.fo. Nýggja heimasíðan verður lættari at dagføra, so vónandi verður hon meira livandi enn tann gamla. Eisini gevur hon lesaranum aðrar møguleikar enn hin, so sum at gera viðmerkingar til greinar, deila greinar við onnur á Facebook og aðrastaðni, og so hevur hon eina góða leitifunktión. Vit […]


text:
Legg fíggjarætlan
Tá ið tú leggur eina fíggjarætlan, hevur tú amboðið til at stýra tínum pengum, soleiðis at pengarnir ikki stýra tær. Ein fíggjarætlan gevur tær bæði yvirlit yvir tína nýtslu og møguleikar.
Allar inntøkur og útreiðslur verða skrásettar, og á tann hátt veitst tú altíð, hvussu nógv tú hevur at brúka hvønn mánað. Tað gerst samstundis lættari at leggja ítøkiligar ætlanir fyri framtíðina og at røkka tínum málum. Jú neyvari tú fyllir út fíggjarætlanina, tess betur stýrir tú tínum pengaviðurskiftum.


text:
FC Suðuroy varð stovnað 1. jan. 2010 við tí endamáli at savna øll fótbóltsfeløgini í Suðuroynni saman í eina sterka eind, sum veruliga kann bjóða av frammi í oddinum í føroyskum fótbólti.
VB og Sumba hava samarbeitt síðan 2005, og hevur tað borið somikið væl til, at vit í 2010 aftur skulu spæla í bestu deildini. Gamla felagið VB / Sumba vil fegið hava hini bæði fótbóltsfeløgini við í FC Suðuroy, men tað var ikki mett at vera ráðiligt, at bíða við at stovnseta FC Suðuroy til øll feløgini vóru komin uppí samstarvi. Tí varð FC Suðuroy stovnsett 1. jan. 2010 og valt varð at broyta leikbúnar osv, soleiðis at tá hini feløgini koma uppí verður navnið og leikbúnarnir ikki nøkur forðing.
Mett var, at allir suðuroyingar kundu taka væl ímóti navninum FC Suðuroy. Navnið er umboðandi alla oynna og allar fótbóltsáhugaðar suðuroyingar. Leikbúnarnir eru bláir, tí hesin litur er sum himmalin og havið, eins og vit ikki “taka” litin hjá nøkrum øðrum felagið í fremstu deildini. Útivallarbúnarnir eru hvítir, tí mett var at onki annað felag hevur búnar, sum líkjast bæði bláum og hvítum. Hvítt er eisini ein neutralur litur, sum flest øll kunnu taka undir við.


text:
« Aftur til yvirlit
Samablóð
Filmsvirðisløn Norðurlandaráðsins 2017
Leikstjóri: Amanda Kernell
Ein djørv søga, sum letur upp fyri tjakinum av einum duldum og gloymdum parti av søgu Svøríkis – og sum samstundis er sera viðkomandi í sínum sýni upp á uppruna, klassa- og mentanarferðir. Amanda Kernell vísir, at hon bæði hevur eitt gott handalag og fínar kenslur, tá hon leikstjórnar persónunum og í smáum smálutum. Saman við fotografinum Sophia Olsson klárar hon at uppfanga og siga frá, bæði stórsligna landslagnum, eins líka so væl sum innastu tankarnar hjá høvuðspersóninum – tað lítla menniskja i tí stóra heiminum.


text:
19.1.14
Myndir og tekstur
Í áratíggju hevur verið sagt, at vit liva í eini alt meir ágangandi myndamentan. Í sama tíðarskeið hevur verið spátt, at tekstur og lesnaður fer at vikna, líða og víkja, so bara blinkstrandi myndametan, video og telduspøl, standa eftir og skapa eina ómentaða menniskju, serliga dreingir. Kalt vatn í blóðið. Einki stendur sterkari enn bókin og heiðurskrýndi teksturin, sum har býr. Í gjár vóru fýra linjur hjá Tom Kristensen funnar í Danmark og straks kundi ein tekstagranskari við ærufrykt staðfesta virði til 10.000 krónur. Meðan tað ikki kemur uppá tal at stjala tílíkan tekst, so er annarleiðis við myndum. Tær hava litla hevd, um nakra. Tær hava so frítt at fara, at myndina deila vit, sum var hon kollektiv ogn. Bara ikki tekstin, tí hann eiga Yvirføroyar. So kunnu Undirføroyar deilast um fotomyndirnar, sum ónevndar og óforpliktandi verða sendar í umfar sum hjáputur í miðlunum og eisini á almennum heimasíðum. Respektin fyri myndum er eingin. Persónliga gangi eg inn fyri einum kollektivum samfelag við borgaraløn til øll, tekstahøvundar og fotografar, har øll eiga alt. Um tað var so, hevði eg eisini borið mínar myndir fram á sama kollektiva torg. Alt til øll fyri einki. Information wants to be free. Men so langt eru tey bara komin á Vaglinum. Haldi meg kenna hasa myndina aftur, sum er longst til vinstru. Tú sært hana við at blaða niður eftir hesum bloggi. Tíanverri er tað ikki eindømi, at fólk uttan at spyrja og kreditera nápa myndir at brúka her og nú. Men á Vaglinum er dømið so stuttligt, at tað skal vera landsins elsta bókahandili fyrigivið. Bókin er hóast alt okkara mentunarligi hornasteinur.


text:
Ger íløgur í ein heim av møguleikum
Vilt tú hava serfrøðingar at taka sær av tínum íløgum? Og vilt tú avmarka váðan fyri tapi við at spjaða tína íløgu á fleiri virðisbrøv? So er tað ein fyrimunur fyri teg at gera íløgur gjøgnum eitt íløgufelag heldur enn at gera íløgur sjálv/ur.
Nøkur feløg egna seg best til vanliga samansparing og pensjónssamansparing. Onnur feløg gera íløgur í vinnugreinar og virðisbrøv, sum hava stórar møguleikar fyri vinningi og samsvarandi váða. Onnur hóska seg betur til stuttskygdar íløgur við lítlum váða fyri sveiggjum í kursinum.
Samstarv við BankInvest og SparInvestBankInvest og SparInvest eru bæði samansett av fleiri íløgufeløgum, sum hava hvør sítt fokus. Tað merkir, at tú ígjøgnum BankInvest og Sparinvest fært atgongd til at gera íløgur í nógv ymisk og spennandi øki.
Nøkur feløg egna seg best til vanliga samansparing og pensjónssamansparing. Onnur feløg gera íløgur í vinnugreinar og virðisbrøv, sum hava stórar møguleikar fyri vinningi og samsvarandi váða. Onnur hóska seg betur til stuttskygdar íløgur við lítlum váða fyri sveiggjum í kursinum.
Fyrimunir við at gera íløgur gjøgnum íløgufelag
- Avmarkaður váði gjøgnum spjaðing av íløgunum
- Serfrøðingar taka sær av tínari íløgu
- Stórrakstur gevur tær lágar útreiðslur
- Møguleiki fyri at gera íløgur í útlendsk virðisbrøv
- Møguleiki fyri at gera íløgur í lønandi vinnugreinar
- Møguleiki fyri skattligari optimering eftir tínum viðurskiftum


text:
Sverri Egholm
16.05.2017 - 22:47
Mentan > Tónleikur > Festivalar
Hon hevur áður sungið saman við countrylegenduni Bobby Bare og í fjør mátti konsertin stegðast, tí tað fór at regna inn á pallin og tøknin sveik.
Men nú sleppur hon aftur at royna seg. Kristina Bærendsen verður við á Summar Festivalinum í ár, og hon fer at spæla leygardagin.
Kristina Bærendsen er millum landsins bestu songkvinnur, og sum tulkari av country- og gospelsangum er hon framúr. Hon er væl umtókt bæði í Føroyum og í grannalondunum. Fyrr í ár luttók Kristina í íslendska Grand Prixnum við sera vøkrum countrypoppsangi, og fyri kortum framførdi hon í Danmark.
Hon kemur á Summar Festivalin við fullari manning, og lagt er upp til eina framúr seinnapartskonsert á Vágsbøi við dugnaligu songkvinnuni, siga fyriskipararnir.
Summar Festivalurin verður hildin í døgunum frá 10. til 12. august.
Sí eisini: Video: Kristina Bærendsen framførir í oysandi regni á Summarfestivalinum
Ragnar Finsson. Frá konsertini í fjør (Mynd: Jens Kr. Vang)
Frá konsetini í fjør (Mynd: Jens Kr. Vang)


text:
Fólkatalið 1. apríl var 50.045
17-05-2017 - 09:57 - Jóanis Nielsen
Fólkatalið var 50.045 tann 1. apríl. Tað vaks við 762 fólkum í 12-mánaðarskeiðinum apríl 2016 – mars 2017. Hetta kemur av stórari nettotilflyting á 462, ið er munurin millum tilflyting og fráflyting, og av einum burðaravlopi á 300, ið er munurin millum fødd og deyð. Burðaravlopið er tað størsta síðani 2007, og nettotilflytingin hevur ongantíð verið størri, undantikið 2001, tá fleiri fluttu heimaftur aftaná stóru kreppuna fyrru helvt í 1990-unum. Og undantikið árini 2000 og 2001 hevur árligi fólkavøksturin ongantíð verið størri í tali enn nú.
Bæði minkað fráflyting, økt tilflyting og økt burðaravlop skapa stóra fólkavøksturin
Tann stóra broytingin í gongdini í fólkatalinum kemur serliga av flytingini, har fráflytingin er minkað nógv, samstundis sum tað hevur verið ein vøkstur í tilflytingini. Men samstundis hevur eisini burðaravlopið ment seg aftur upp á 300, eftir at tað fyri nøkrum fáum árum síðani var ein triðing lægri.
Vit skulu heilt aftur til 1983 fyri at finna so lágt tal fyri fráflytingina, sum tey 1176, ið fluttu av landinum í fjør. Verður fráflytingin roknað í mun til fólkatalið, finna vit als ikki so lágt tal fyri fráflyting í hagtalsgrunninum, ið gongur aftur til 1970. Eisini tilflytingin er vaksin og er tann størsta síðani 2002.
Nakrar fleiri kvinnur enn menn í fólkavøkstrinum
Av vøkstrinum í fólkatalinum á 762 í hesum 12-mánaðarskeiðinum er tann størri parturin kvinnur, 398 í tali, samanborið við 364 menn. Munurin kemur serliga av nettotilflytingini, har tað vóru 50 fleiri kvinnur enn menn. Í føðitalinum og deyðatalinum er lítil munur millum kynini, og hann gongur hvønn sín veg. Tilsamans verður úrslitið tá, at í fólkavøkstrinum apríl 2016 – mars 2017 vóru 34 fleiri kvinnur enn menn.
Seinastu trý árini er nú nettotilflyting hjá báðum kynum alt árið uttan í august, ið er tann stóri fráflytimánaðurin serliga hjá ungfólki, ið fara uttanlands í lestrarørindum. Tó hevur nettofráflytingin í august hesi trý árini verið munandi minni enn árini frammanundan.
Vit fara uppaftur longur upp um 50.000 í fólkatali
Nú skrásetta fólkatalið fyri 1. apríl var 50.045, eru tað 15 fleiri enn tað fyribilsfólkatalið fyri 1. apríl, sum vit kunngjørdu fyri einum mánaði síðani. Tá vóru vit eitt sindur í iva, um talið fór at halda, tí vanligt er at nógvar rættingar, t.v.s. seinkaðar fráboðanir, koma til tað feskasta fyribilstalið og vanliga broyta nakað niðureftir. Men so var ikki hesi ferð, tí talið tvørturímóti øktist. So væntandi er, at vit fara at halda okkum oman fyri tey 50.000, eisini eftir stóra fráflytingarmánaðin í august. Myndin niðanfyri vísir týðuliga gongdina.
Munandi fólkavøkstur í øllum høvuðsøkjum
Fólkatalið vaks í øllum høvuðsøkjum í 12-mánaðarskeiðinum apríl 2016 – mars. 2017. Nógv størsti vøksturin í tali var í Tórshavnarøkinum við 380 fólkum, svarandi til 50% av fólkavøkstrinum fyri alt landið. Síðani kemur Eysturoyar sýsla við 143 og Streymoy annars og Norðoya sýsla stavn um stavn við ávikavist 67 og 61 fólkum, eitt vet aftanfyri Vága sýsla við 51, og so er ikki langt aftur til Suðuroyar sýslu og Sandoyar sýslu vi ávikavist 34 og 26 fólkum.
Lutfalsliga var størsti vøksturin í Sandoyar sýslu við 2,1%. Men heili 2% í Tórshavnarøkinum, har fólkatalið er 15 ferðir størri, munar eisini nógvar ferðir meira. Lutfalsliga var minsti vøksturin í Norðoya sýslu og Suðuroy við ávikavist 1,0 og 0,7%.
Vøkstur í 20 kommunum, minking í 10
Fólkatalið veksur í 20 kommunum og minkar í 10 kommunum. Nógv størsti vøksturin í tali er í Tórshavnar kommunu við júst 400 fólkum – hetta er 52,5% av fólkavøkstrinum fyri alt landið. Lutfalsliga var størsti vøksturin í Skálavíkar kommunu við 13%. Í Suðuroy er munandi minking í Hvalbiar, Hovs og Porkeris kommunum, men vøksturin í hinum kommunum, serliga í Vágs kommunu, dregur alla oynna upp á ein hampiligan vøkstur.
Vøkstur í størru oyggjunum, misjøvn gongd í útoyggjum
Verður hugt eftir gongdini í einstøku oyggjunum, er munandi fólkavøkstur í øllum teim stóru oyggjunum. Í nøkrum útoyggjum veksur fólkatalið, serliga í Hestoy, í nøkrum halda tey tørn og í nøkrum minkar minkar tað, serliga í Kalsoy. .
Dagførd og útgreinað íbúgvatøl eru at finna í hagtalsgrunninum her.
---


text:
Óli Jógvansson
Óli Jógvansson úr Havn er ein føroyskur tónleikari, tónasmiður og tónleikaframleiðari. Saman við Bárði Háberg eigur og rekur hann tónleikafyritøkuna Baroli Music, sum framleiðir tónleik til poppsangarar frá ymiskum londum kring heimin. Teir stovnaðu fyritøkuna í 2006, og higartil (2012) eru fleiri av løgum teirra komin á hittlistarnar í eitt nú Japan, Korea, Teivan, Hollandi og USA. Teir hava eitt nú gjørt løg til sangir, sum disneysjónleikakvinnan Stefanie Scott syngur. Stefanie Scott er m.a. kend frá sjónvarpsrøðini A.N.T. Farm á Disney Channel. Sangurin eitur FYI og kom út á iTunes hin 18. september 2012.[1] Teir hava eisini skrivað lag til niðurlendsku Iris Kroes, sum vann hollendsku sjónvarpssangkappingina The Voice of Holland í januar 2012, japonsku Koda Kumi, Suðurkoreanska gentupoppbólkin ChoColat og brasilsku Wanessu.
Innihaldsyvirlit
Tónleikaútgávur[rætta | rætta wikitekst]
Nakrir av sangunum og løgunum, ið Óli Jógvansson hevur skrivað ella verið við til at skriva og/ella komponera:
- 2017: " Laura's Theme "vann í bólkinum fyri instrumentalan tónleik í "UK Songwriting Contest 2017"
- 2015: "Forever Gone" vann í bólkinum fyri instrumentalan tónleik í "The UK Songwriting Contest 2015" (tónaskald)[2]
- 2015: It frá útgávuni "Genic" eftir Namie Amuro
- 2015: Komponeraði Forever Gone, eitt staklag framført av guitarleikaranum Ólavi Jakobsen
- 2014: Voyage vann bólkin fyri instrumentalan tónleik á Songoftheyear.com [3](tónaskald)
- 2014: I Don't Wanna Let You Go staklag sungið av songkvinnuni Stefanie Scott
- 2013: Eyðkennislag til Disney Channel-røðina Liv and Maddie (samskrivað/framleitt).[4] Ein heil útgáva av sanginum við heitinum "Better in Stereo" varð eisini útgivin. Tónleikavideolagið var útgivið á VEVO YouTube kanalina hjá Disney ( 69 milliónir sýningar í februar 2018) og spælt á Disney Channel í umleið 3 mánaðir. Sangurin bleiv nummar 4 á US "Soundtrack" iTunes hittlistanum og var nummar 1 á "Kid Digital" Billboard hittlistanum í 3 fylgjandi vikur (sangurin lá samanlagt 23 vikur á tí hittlistanum pr. 1. apríl 2014).
- 2013: Future Sounds like us frá útgávuni Shake It Up: I Love Dance, skrivaður saman við Bárður Háberg, Michelle Lewis og Heidi Rojas. Framført av Dove Cameron.[5]
- 2012: A New Low - Iris Kroes, ið var vinnari av The Voice of Holland í 2012
- 2012: FYI staklag til songkvinnuna Stefanie Scott
- 2012: Can't Break What's Broken frá útgávuni Loving This Day, sungið av Jessica Clemmons[6]
- 2011: Girl I Used To Know staklag til songkvinnuna Stefanie Scott
- 2011: High - samhøvundur. Á Brazil Top 10 album DNA við brasilsku songkvinnuni Wanessa, útgivið í juli 2011 av Sony Music Entertainment.
- 2011: Voglio Star Con Te staklag til italska dreingjabólkin Studio 3
- 2011: Let's Fly Away - No Me Without You - Nothing I Won't Do til kinesiska sangaran Ruhan á útgávuni Time To Grow
Heiður[rætta | rætta wikitekst]
- 2017 - Vann "The UK Songwriting Contest 2017" í instrumentala bólkinum fyri lagið "Laura's Theme" (tónaskald)
- 2015 - Vann "The UK Songwriting Contest 2015" í instrumentala bólkinum fyri lagið "Forever Gone" (tónaskald)[2]
- 2014 - Vann Faroese Music Awards í bólkinum Ársins framleiðarar saman við Bárði Háberg
- 2014 - Lagið Voyage vann instrumentala bólkin í Songoftheyear.com [7](tónaskald)
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Portal.fo, Føroyingar eiga nýtt hitt hjá Disneystjørnu
- ↑ 2.0 2.1 "2015 Results - WINNERS AND FINALISTS BY CATEGORY". The UK Songwriting Contest. http://www.songwritingcontest.co.uk/2015-results.html. Heintað 15 January 2016.
- ↑ Songoftheyeat.com
- ↑ imdb.com, Liv and Maddie (2013– ) Full Cast & Crew
- ↑ allmusic.com, Various Artists, Shake It Up: I <3 Dance, Review by Heather Phares
- ↑ allmusic.com, Jessica Clemmons, Loving This Day
- ↑ Songoftheyeat.com


text:
Bjartur er útbúgving Professiónsbacheor í Fysioterapi frá Prefessiónsháskúlanum Metropol í Keypmannahavn í juni 2014. Hann byrjaði beinavegin uppá McKenzie gundútbúgvingina og bestóð próvtøkuna á vári 2016 og kann soleiðis kalla seg Cert.MDT.
Bjartur hevur harumframt tikið skeiðir innan Myofacial Release Technique, Mulligan, Kinesio Taping og Kettlebell venjingum.
Bjartur er nú eisini í ferð við at útbúgva seg til Kandidat í Ítrótti og Sunnheit á Syddansk Universitet.
Professiónsbachelor í Fysioterapi. Cert.MDT, Prefessiónsháskúlanum Metropol í Keypmannahavn
Teldupostur: bjartur@fysioterapi.fo


text:
Ung velja Føroyar, men velja Føroyar ung?
Tíðindini um, at fleiri ung velja Føroyar sum lestrarland, eru frálík. At fleiri ung velja Føroyar at reiðrast í er ein verulig loysn uppá eina rúgvu av trupulleikum í Føroyum. Demografiska ræðumyndin, um fá ung og mong gomul, kann broytast og fólkatalið vaksa enn meir. Men støðan er enn, at tey, ið velja Føroyar, ikki hava nóg góðan møguleika at fáa bústað, tí at bústaðarmarknaðurin er so vánaligur. Hvat um Tórshavnar kommuna loysir trupulleikan, heldur enn at bíða eftir at Bústaðir ger tað?
Tórshavnar kommuna svíður, eins og aðrar kommunur, undir, at tað eru ov fá ung í Føroyum. Ung fólk, sum velja Føroyar frá, festa røtur uttanlands, og jú longri tey búgva uttanlands, jú minni er møguleikin fyri at tey flyta heim aftur. Hetta er eitt faktum, men enn hevur ongin gjørt nakað haldgott við trupulleikan. Tórshavnar býráð hevur roynt at samstarva við Bústaðir, men spurningurin er, um tað er gongda leiðin í hesum málinum. Higartil hevur tað gingið ov seint!
Tað eru fleiri stórir íleggjarar í Føroyum. Í Tórshavn eru Havnar Arbeiðarafelag og Havnar Arbeiðskvinnufelag, sum hava pengar at arbeiða við. Øll fakfeløgini eru bundin at Lív ella Betri Pensjón, sum kanska eru størstu pensjónsgrunnar í Føroyum. Tað er upplagt at Tórshavnar kommuna vendir sær til hesi feløg og loysir trupulleikan, soleiðis at vit í felag fáa bygt íbúðir til ung. Hugsunarhátturin má broytast, soleiðis at Tórshavnar kommuna steðgar við at bíða eftir Bústøðum, men heldur ger eina ætlan, og bjóðar Bústøðum við, um tey vilja.
Tað er ikki bara ein landstrupulleiki, at ov fá ung koma heim. Tað er eisini trupulleikin hjá Tórshavnar kommunu. Ungdómurin tørvar ein betri bústaðarmarknað og hetta eigur at vera eitt av fremstu málum hjá komandi býráðnum! Høvuðsstaðurin skal vera ein veruligur lestrarbýur við øllum tí, sum hoyrir til. Høvuðsstaðurin skal standa á odda fyri hesum framburði. Tað eru ikki bert ung, ið skulu velja Føroyar – Føroyar skal eisini velja ung!
Tráin Petursson Nónklett,
Býráðsvalevni fyri Tjóðveldi til Tórshavnar kommunu