text:
1949
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 19. mars kom Bíblian út á fyrsta sinni á føroyskum í týðing Victor Danielsens
- 4. apríl - USA, Kanada og mong lond í Vesturevropa stovna NATO.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 20. januar - Göran Persson, svenskur forsætismálaráðharri
- 13. apríl - Christopher Hitchens, enskur rithøvundur
- 23. apríl - Alexandur Kristiansen, føroyskur rithøvundur
- 9. mai - Billy Joel, amerikanskur tónleikari
- 19. mai - David Johannesen, føroyskur prestur og rithøvundur
- 18. juni - Lech Kaczynski, pólskur politikari (d. 2010)
- 20. juni - Vibeke Larsen, danskur ríkisumboðsmaður í Føroyum 1995 - 2001.
- 22. juni - Meryl Streep, amerikonsk sjónleikarinna
- 7. juli - Shelley Duvall, amerikonsk sjónleikarinna
- 8. august - Páll Vang, føroyskur politikari
- 27. august - Hergeir Nielsen, føroyskur politikari
- 14. september - Tommy Seebach, danskur tónleikari (d. 2003)
- 19. september - Twiggy, ensk modell
- 8. oktober - Sigourney Weaver, amerikonsk sjónleikarinna
- 11. oktober - John S. Myllhamar, føroyskur rithøvundur og trúboðari.
- 21. oktober - Benjamin Netanyahu, ísralelskur forseti
- 16. november - Axel H. Nolsøe, føroyskur politikari
- 20. november - Ulf Lundell, svenskur tónleikari
- 10. desember - Ólavur Klakk, føroyskur tónleikari (d. 2013)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 15. desember - Jógvan Waagstein, tónasmiður og málari (f. 1879).


c: text/html

text:
Keypmannahavn
Keypmannahavn (Danskt: København, Latín: Hafnia) er høvuðsstaður Danmarkar og størsti býurin í Høvuðsstaðarregiónini. Hann er størsti býur og handilsmiðdepil í Danmark. Ferðafólk, ið ganga í trongum, gomlum gøtum ella á gitnu gongugøtuni Strøget, koma skjótt fram á gamlar kirkjur, áhugaverdir marknaðir og vøtn og tjarnir. Mangir keypmannahavnarar eru at síggja á súkklu, og súkklubreytir eru lagdar út til forstaðirnar, har fólk í býnum hava summarhús síni.
Keypmannahavn er landsins størsti býur. Har búgva fleiri enn 500 túsund fólk, og býurin er miðdepil í handli og ídnaði. Býurin er eisini høvuðsstaður, har býr drotningin, og har eru Fólkatingið og stjórnin. Í miðbýnum eru sjónleikarhús, forngripasøvn, kirkjur og mong stór handilshús. Býarpartarnir eru nógvir, t.d. Vesturbrúgv, Norðurbrúgv og Eysturbrúgv. Millumtjóða floghavnin í Keypmannahavn, Kastrup, hevur flogsamband við allar heimspartarnar.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Keypmannahavn og Bergen vóru størstu býirnir í danska-norska ríkinum í 18. øld. Í Keypmannahavn búðu 80 000 fólk, og Keypmannahavn var sjey ferðir størri enn Bergen.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Keypmannahavn er høvuðsstaður Danmarkar, so har eru allar ráðharrastovurnar, tær eru rundan um borgina Christiansborg, har Fólkatingið, hægstirættur og móttøkustovurnar hjá drotningini eru.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Nógvar stórar fyritøkur, bankar og tryggingarfeløg hava høvuðssæti sítt í miðbýnum í Keypmannahavn. Í miðbýnum eru eisini leikhús, søvn, matstovur, konserthallir og biohallir í stórum tali. Í miðbýnum í Keypmannahavn eru nógv arbeiðspláss: Úr øllum heimi koma fólk at keypa úr teimum nógvu serhandlunum. Í miðbýnum eru eisini nógvar skrivstovur. Í miðbýnum verða næstan øll húsini brúkt til skrivstovur, handlar og aðrar fyritøkur. Hóast húsini standa tætt, er ikki nógv pláss til íbúðir. Íbúðirnar, sum eru, eru mangan lítlar. Tí eru tað mest smá húski, eldri fólk og skúlaungdómur, sum búgva í miðbýnum. Húski við børnum búgva mest í forstaðunum, har tað er rúmsáttari. Í stuttum kann sigast, at Keypmannahavn er politiski, fíggjarligi og mentanarligi miðdepilin í Danmark.
Veðurlag[rætta | rætta wikitekst]
Tøl frá World Meteorological Organization.[1]
Ferðsla[rætta | rætta wikitekst]
Í stórbýum sum Keypmannahavn er nógv fartan aftur og fram. Fólk, sum arbeiða í øðrum býarparti, enn har tey búgva, mugu fara hvønn dag ímillum heim og arbeiði. Nógv fólk súkkla til og frá arbeiði, til og frá skúla ella universiteti, til hetta endamál eru súkklubreytir á báðum síðum á mestsum øllum teimum størru vegunum í Keypmannahavn. Í Keypmannahavn arbeiða uml. 2/3 í aðrari kommunu enn teirri, tey búgva í. Tí er nógv ferðsla tíðliga um morgunin, tá ið fólk fer til arbeiðis, og seint seinnapartin, tá ið fólk kemur heim aftur. Nógv av hesum fólkum í Keypmannahavn koyra sjálv, men nógv brúka eisini almenna ferðasambandið: bussar og tok. Í Keypmannahavn eru fleiri enn 100 bussleiðir, sum binda allan býin saman. Í Keypmannahavn eru eisini tokleiðir, S-tok, sum flyta fólk stað úr staði bæði skjótt og væl. Hvønn dag fara eini 200.000 fólk úr forstaðunum inn til Keypmannahavnar til arbeiðis. Flogvøllurin í Keypmannahavn er Kastrup Flogvøllur.
Bøkur[rætta | rætta wikitekst]
- Københavns historie. Keypmannahavn : Gyldendal, 1980-83. - 6 bind
- Hans Edvard Nørregård-Nielsen: Kongens København: en guldaldermosaik. Keypmannahavn: Gyldendal, 1985. - 287 s.
- Pernille Stensgaard: København - folk og kvarterer. Keypmannahavn: Gyldendal, 2002. - 336 s.
- Kirsten Engsig: Turen går til København. Keypmannahavn: Politikens Forlag, 2002. - 144 s. ISBN 87-567-6398-0
- Erik Wassard: Ture i København. Keypmannahavn: Politikens Forlag, 2003. - 300 s. ISBN 87-567-6617-3
- Peter Tudvad: Kierkegaards København. Keypmannahavn: Politiken, 2004. - 513 s. ISBN 87-567-6533-9
- Claus Hagen Petersen: Politikens bog om København. Keypmannahavn: Politiken, 2004. - 266 s. ISBN 87-567-6784-6
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]
Ferðavinnusíður[rætta | rætta wikitekst]
- Copenhagen Portal. Hotels in Copenhagen - Hotel booking in Copenhagen - Sightseeing Copenhagen
- Wonderful Copenhagen - københavn, billige hoteller i københavn, ferie københavn, forlystelser i... (danskt og enskt)
- Home - Copenhagen For Partiers travel guide to Denmark (enskt)
- Alt om København - AOK (danskt og enskt)
- Copenhagen Webcam & Gallery --- Daglige billeder fra København, Danmark --- Copenhagen, Denmark
- Useit - Copenhagen on a low budget (enskt)
- Føroyahúsið í Keypmannahavn (føroyskt og danskt)
- Nordatlantens Brygge (danskt og enskt)
Coordinates: 55°40′34″N 12°34′06″E / 55.67611°N 12.56833°E

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ruth Smith
Ruth Smith, fødd 5. apríl 1913 í Vági, deyð 26. mai 1958, var ein føroyskur málari og teknari.
Ruth Smith telist sum ein tann týdningarmesti koloristurin í føroyskari myndlist. Hóast hennara skeið sum listakvinna varð stutt – hon doyði av einari syndarligari druknivanlukku í 1958, bert 45 ára gomul – kom hon at seta sín dám á málningalistina.
Innihaldsyvirlit
Útbúgving[rætta | rætta wikitekst]
Ruth Smith varð borin í heim í Vági í 1913. Faðir hennara, Johan Smith, doyði, tá Ruth var níggju ára gomul, og sum so mong í somu støðu, noyddust Ruth og systkin hennara longu frá barnsbeini av at taka fyrifallandi arbeiði fyri at hjálpa til heima. Í 1930 fór Ruth Smith til Danmarkar, har hon ætlaði at læra til sjúkrasystir. Hon fekk arbeiði í vaskarínum á Diakonissestiftelsen í Keypmannahavn, men tá ein av sjúklingunum á staðnum sá hennara skitsur, setti hann hana í samband við listakonuna Bizzie Høyer. Ruth gjørdist næmingur á Høyers tegneskole í 1933-34, og í 1936 varð hon upptikin á Kunstakademiets Malerskole, sum næmingur hjá Aksel Jørgensen professara. Hesin Aksel Jørgensen helt nógv um gávurnar hjá Ruth Smith, og skal hava sagt, at hennara sjálvsmyndir vóru millum tær bestu í norðurlendska listarheiminum. Í 1943 varð Ruth Smith liðugt útbúgvin.
Í 1945 giftist Ruth Smith við arkitektinum Poul Morell Nielsen og tey fingu tvey børn, Leif í 1947 og Louis í 1952. Tey búðu í Keypmannahavn og Lemvig í Jútlandi. Tey árini málaði Ruth býarmyndir úr Keypmannahavn og landslagsmyndir av vesturjútsku strondini. Hon var limur í listafelagskøpunum Se og Ringen. Eitt skifti, í 1947-48, málaði Ruth glas á kendu donsku glasverksmiðjuni Holmegaards Glasværk.
Aftur í Føroyum[rætta | rætta wikitekst]
Í 1948 kendi Ruth Smith seg fastkoyrda, og vildi broyta umhvørvi. Árið eftir, fluttu hon og Poul Morell Nielsen við børnunum til Føroya og búsettist í heimbygd hennara, Vági.
Upp gjøgnum fimtiárini málaði og teknaði Ruth fólk og umhvørvið í Vági, og tað er frá hesari tíðini at hon skapti síni høvuðsverk. Serliga sjálvsmyndirnar frá hesum skeiðinum eru framúrskarandi, her tvey dømi, fyrra frá 1955, og seinna – sum kom út á frímerki í 1985 – er frá 1956.
Sum málari var Ruth Smith realistur, sum strembaði eftir at lýsa tað ið eyguni og sinnið sóu. Hennara hond er eirindaleys, stuttar óróligar strikur, sum saman við skugga, ljósið og einum óvanliga góðum eyga fyri litbragdi, skapa livandi myndafløtur. Myndamálið sýnir stundum impressionistiska ávirkan, og litspælið avdúkar ørgrynni av smálutum, sum geva myndunum lív, stundum tungt og ekspressivt, stundum lætt og flákrandi.
Ein pínd listasál[rætta | rætta wikitekst]
Tað liggja ikki nógvar lidnar myndir eftir Ruth Smith. Hon var ikki útvend av sinnið, og bríggjaði seg ikki um at sýna fram. Men eftir hana lógu eitt ørgrynni av skitsum, tekningum og ólidnum málningum ið bera boð um eitt pínt listafólk, altíð ivandi, altíð leitandi eftir tí fullkomna. Lítil ivi man vera um, at hennara innvenda sinnalag gjørdi, at hon í lívinum var heldur ókend – og hon er eitt av teimum fáu føroysku listafólkunum, ið gjørdist kend og umhildin eftir sín deyða.
Í 1957 flutti Ruth Smith út á Nes, uttanfyri Vágsbygd, har hon bygdi eitt atelier. Veturin 1957-58 arbeiddi hon hart við málningunum, eftir hvat sigst, tí at hon óttaðist at missa sjónina, og ávirka av eykandi tunglyndi.
Í mai 1958 endaði lívsskeiðið hjá Ruth Smith orsaka av einari syndarligari druknivanlukku á Vágsfirði. Eftirmæli hennara í føroyskari listasøgu ber boð um ein framúrskarandi kolorist og listafólk, sum ongantíð vann framm á mál, men sum á leiðini skaraði framúr teimum flestu.
Ruth Smith fagnaður í Vági á 100-ára føðingardegnum[rætta | rætta wikitekst]
5. apríl 2013 vóru hundrað ár liðin, síðan Ruth Smith varð borin í heim. Tað varð hátíðarhildið í 6 dagar við "Ruth Smith fagnaði". Bróður hennara William Smith varð eisini fagnaður samstundis.
Myndir frá Ruth Smith fagnaðinum 5. apríl 2013[rætta | rætta wikitekst]
-
-
Sirið Stenberg avdúkaði minnisplátu yvir systkini Ruth og William Smith, sum liggja grivin lið um lið.
-
-
-
Jóannes Nolsøe heldur røðu inni á Ruth Smith Savninum
-
Bringumynd av Ruth Smith, gáva til savnið frá Lions Club Suðuroy. Gianfranco Nonne hevur gjørt hana.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- FaroeArtStamps.fo (grein hjá Anker Eli Petersen)
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
- Dagmar Warming: Ruth Smith : Lív og verk. Tórshavn: Listasavn Føroya, 2007 - ISBN 978-99918-987-0-4 (294 s., 480 Kr.)


text:
Orð: William Whiting
Lag: John Bacchus Dykes
Týtt: Sigurd Berghamar
Upprunaheiti: Eternal Father, strong to save
1. Alveldis Gud, sum frelsu gav,
sum bindur storm og villa hav;
tey djúpu vøtn, tey víðu høv,
øll mugu lýða tíni krøv.
Í bøn vit bera fram øll tey,
á sjónum eru stødd í neyð!
2. Áh, Kristus, bert eitt orð frá tær,
brátt sjógvur legðist, stilli varð.
Á aldum trygt tín fótur gekk,
í ódnarveðri blund tú fekk.
Í bøn vit bera fram øll tey,
á sjónum eru stødd í neyð!
3. Áh, Halgi Andi, tú, sum lá
við verndarveingjum vøtnum á,
sum framdi frið um heimsins høv
og legði logn um nes og nøv.
Í bøn vit bera fram øll tey,
á sjónum eru stødd í neyð!
4. Áh, Guddómstríeind, kærleiksvøld,
veit brøðrum várum vernd og skjøld,
lat ódn og álop, eld og sker
ei kunna skaða teirra ferð.
Mót Himli takkarsongir tá
upp stíga landi, sjógvi frá.


text:
Heimspeki
Heimspeki er ein læra innan almennir og grundleggjandi trupulleikar viðvíkjandi ymisk rák, sum vísindi, estetikki, sannkenningarfrøði, etikki, logikki, mál og metafysikk. Heimspeki er ein øðrvísi máti at loysa trupulleikar við skilagóðum framferðarhátti í rákum, til dømis, at fólk spyrja spurningar so sum, um Guð er til, um vitan er møgulig, og hvat ger eina gerð rætta ella skeiva. Heimspeki er týtt frá tí forngrikska orðinum φιλoσoφίa (filosofia, sum bókstaviliga merkir "kærleiki til vísdóm". Á føroyskum nýta vit heitið heimspeki, tó er heitið hugspeki eisini at hoyra.
Týdningarmikil fólk[rætta | rætta wikitekst]
- Heraklit
- Parmenides
- Sokrates
- Platon
- Aristoteles
- Aurelius Augustin
- Thomas Aquinas
- René Descartes
- Roger Bacon
- Francis Bacon
- Immanuel Kant
- William James
- Bertrand Russell
- Edmund Husserl
- Søren Kierkegaard
- Friedrich Nietzsche
- Jean-Paul Sartre
- Albert Camus
- Ludwig Wittgenstein


text:
Orð: Mikkjal á Ryggi
Lag: Carl Michael Bellmann
1. Bindið bakkabandið fast
um vár belti, í bergi vit brátt skulu síga.
Ger enn umaftur eitt kast.
Sansa at, so ei knútarnir glíða.
Sláið hælin fast í jørð.
Setið tríggir á bondini, so er vár siður.
Sterk tey eru sum í fjør;
tú kanst óræddur heingja teg niður.
Lesningstátt í hond eg tók
og ein lítlan lundakrók.
Nú skal royna glaðan lyst,
og eitt hundrað eg vænti mær vist.
2. Hanga millum loft og hav
er ein sæla, sum bjargamenn flestallir kenna.
Fegnir fara teir útav,
móti berginum føturnar spenna.
Sum seg fuglur kenna má,
har á breiðspentum veingjum hann brúsandi flýgur,
so er mansins kensla, tá
hann í luftini reiggjandi sígur.
Um so línan mala vil,
ræður um at nýta skil,
beina sær við hond og fót,
venda bringuna berginum mót.
3. Skorin er so væn og fríð.
Millum hvannir veðrarnir at okkum hyggja.
Torvan er so grøn og síð,
og í holunum lundarnir byggja;
troka armin har inní,
og tú kennir teir flógvar og fjaðraðar liggja;
fúsir stútt til blóðugt stríð
tínar hendur teir høgga og tyggja.
Út úr hvørjum gjótulag
brakar álkan: Góðan dag.
Ikki fekk hon blídligt svar,
undir reimina upphongd hon varð.
4. Hæla spor og sit væl við;
tað er ørðugt og illgongt í lomvigareyga.
Fer mín fótur har á glið,
heldur tú fyri lívi og deyða.
Enn meg lystir ei í mold
burt frá lívi og leiki og lundum at fara.
Føgur ert tú Føroya fold,
eg vil liva til land mítt at æra. –
Sólin heit um himin fer,
var nú bert ein kelda her.
Liðugt er. Eg varða skal.
Drag meg upp. Nú er vunnið so væl.


text:
Søga 39: Blómandi stavurin hjá Áron
SÆRT tú stavin á bílætinum? Blomstur og stadnar mandlur eru á honum. Tað er stavurin hjá Áron. Blomstrini og mandlurnar eru komin á stavin hjá Áron eftir einari nátt! Nú skalt tú hoyra hví.
Ísraelsmenn hava nú gingið í oyðimørkini eina tíð. Summir halda ikki at Móses eigur at vera leiðari hjá teimum, ella at Áron skal vera høvuðsprestur. Ein ið hugsar soleiðis eitur Kora. Datan, Abiram og 250 aðrir týðandi menn hoyra eisini til teirra. Teir fara allir til Móses og siga: ’Hví hevur tú sett teg yvir okkum?’
Móses sigur við Kora og viðhaldsmenn hansara: ’Í morgin ári kunnu tit taka nakrar pannur og koyra gløður og roykilsi á tær. Stillið tykkum so við tabernaklið hjá Jehova. So fáa tit at síggja hvønn Jehova velur.’
Dagin eftir koma Kora og teir 250 viðhaldsmenn hansara til tabernaklið. Aðrir koma eisini við fyri at vísa at teir halda við teimum. Jehova er ógvuliga illur. ’Haldið tykkum frá tjøldunum hjá hesum óndu monnunum,’ sigur Móses. ’Nertið ikki nakað ið hoyrir teimum til.’ Fólkið aktar, og tekur seg burtur frá tjøldunum hjá Kora, Datan og Abiram.
Nú sigur Móses: ’Av hesum skulu tit kenna hvønn Jehova hevur útvalt. Jørðin skal opna seg og gloypa hesum óndu monnunum.’
Móses hevur nóg illa talað, so opnar jørðin seg. Tjaldið hjá Kora og alt sum hann eigur, og Datan og Abiram og teir ið eru við teimum, detta niðurí, og jørðin letur seg aftur yvir teimum. Tá ísraelsmenn hoyra rópini frá teimum sum verða gloypt av jørðini, rópa teir: ’Rennið! Hvør veit um jørðin eisini gloypir okkum!’
Kora og hansara 250 viðhaldsmenn standa enn við tabernaklið. Nú letur Jehova eld fara niður, og teir brennast upp. Jehova sigur at sonur Áron, Eleazar, skal taka koparpannurnar hjá teimum deyðu monnunum og brúka koparið til at klæða altarið við. Koparið á altarinum skal ávara ísraelsmenn um at eingin annar enn Áron og synir hansara mugu tæna sum prestar fyri Jehova.
Men Jehova vil gera tað heilt greitt at hann hevur valt Áron og synir hansara til prestar. Hann sigur við Móses: ’Lat ein høvuðsmann úr hvørjari ætt í Ísrael koma við sínum stavi. Fyri Levi ætt skal Áron koma við sínum stavi. Legg síðan stavarnar inn í tabernaklið, framman fyri sáttmálaørkina. Stavurin hjá tí manninum eg havi valt til prest, skal blóma.’
Morgunin eftir fer Móses at hyggja, og hvat sær hann? Blomstur og stadnar mandlur eru á stavinum hjá Áron! Skilur tú nú hví Jehova læt stavin hjá Áron blóma?
4 Mósebók 16:1-49; 17:1-11; 26:10.


text:
Lógir
grein 1
a) Flogbóltssamband Føroya (FBF) er samgonga av øllum feløgum innan ÍSF, ið íðka flogbólt
b) FBF hevur hægsta myndugleika í øllum flogbóltsviðurskiftum
d) FBF hevur við starvsnevndarformanni sínum sæti í stjórn ÍSF’s
grein 2
a) FBF hevur til endamáls at menna og at skapa áhuga fyri flogbólti og at vera stuðul hjá feløgum í samarbeiði sínamillum.
b) FBF hevur til endamáls at umboða flogbólt á alheims stigi og í alheims og millumlanda flogbóltssamgongum, so sum FIVB, CEV, Norðurlandasamstarvi o.s.fr.
grein 3
a) Ítróttafelag, ið er limur í ÍSF og iðkar flogbólt, skal gerast limur í FBF
b) Umsókn um limaskap í FBF verður at senda til FBF
d) FBF avger, um felag kann gerast limur í FBF
ð) Útmeldan av felag verður at senda til FBF
grein 4
a) a) Aðalfundurin skal verða hildin á hvørjum ári og ikki seinni enn 15. juni
b) Aðalfundurin skal verða fráboðaður skrivliga til feløgini, starvsnevnd, dómsnevnd og grannskoðara FBF’s og verða lýstur alment ein mánað undan aðalfundinum.
d) Aðalfundarskrá:
1. Val av orðstýrara
2. Starvsnevndarformaðurin greiðir frá virki FBF’s í farna ári
3. Framløga av grannskoðaðum roknskapi
4. Innkomin mál
5. Val av nevndum, tiltakslimum og grannskoðara
6. Ymiskt
grein 5
a) Møta á aðalfundi kann felag, sum hevur verið limur í FBF í minsta lagi ein mánað og hevur limagjalds- og onnur limaviðurskifti síni í lagi.
b) Møta á aðalfundi kann starvsnevndin, dómsnevndin, grannskoðari ÍSF’s og aðrar nevndir skipaðar undir FBF
d) Feløg, sum lúka tær treytir, ið nevndar eru í grein 5, kunnu senda í mesta lagi trý umboð at møta á aðalfundi.
grein 6
a) Atkvøðurætt á aðalfundinum við einari atkvøðu í part hava: Feløgini og Starvsnevndin við einari atkvøðu.
b) Dómsnevndin og grannskoðarin í ÍSF hava taluræt og rætt at seta fram uppskot á aðalfundinum, tó í samsvar við tær treytir, sum eru nevndar í grein 7
grein 7
a) Á aðalfundinum kunnu lógaruppskot ikki verða viðgjørd ella lógarbroytingar gjørdar uttan so, at tað er tilskilað í fundarskránni
b) Uppskot til lógarbroytingar, uppskot til nevndarlimir, sum feløgini og starvsnevndin ætla at skjóta upp á aðalfundinum sambært grein 8.1 og uppskotið hjá feløgunum til evni til álitisstarv sambært grein 8.4 og 8.5, skulu verða starvsnevndini í hendi í seinasta lagi 14 dagar fyri aðalfundin.
Undir øllum øðrum umstøðum skal starvsnevndin senda feløgunum, innan niðanfyri nevndu freist, lista yvir uppskot til nevndarlimir, soleiðis, at nevndir kunnu fullmannast.
Uppskotini verða so send feløgunum í seinasta lagi 8 dagar fyri aðalfundin
b) Uppskot um lóg og lógarbroytingar skulu vera starvsnevndinin í hendi í seinasta lagi fjúrtan dagar fyri aðalfundin. Uppskotini verða so send feløgunum í seinasta lagi átta dagar fyri aðalfundin.
d) Fyri at uppskot skal vinna sømdir á aðalfundi, skal meira enn helmingurin av teimum møttu, sum hava atkvøðurætt, atkvøða fyri.
ð) Stendur á jøvnum, er atkvøða starvsnevndarformansins avgerandi
e) Eykaaðalfundur kann vera hildin, um nevndin ynskir tað, ella um helvtin av feløgunum ynskja tað. Hann skal vera lýstur við dagsskrá og í samsvari við aðalfundarreglugerðirnar.
grein 8
a) Hægsti myndugleiki sambandsins er aðalfundurin. Dagligu leiðsluna av FBF hevur starvsnevndin.
b) Í starvsnevndini sita formaður, næstformaður og tríggjir nevndarlimir. Teir verða valdir einsæris á aðalfundinum fyri eitt tveyára skeið. Formaðurin og ein nevndarlimur verður valdur líkaár og næstformaður og hinir nevndarlimirnir ólíkaár. Valdir verða tveir tiltakslimir.
d) Starvsnevndin hevur í dagliga virkinum hægsta valdið í FBF og hevur m.a. øll fíggjalig viðurskifti um hendi. Til keyp og sølu av fastari ogn krevst tó aðalfundarsamtykt.
ð) Starvsnevndin kann seta kassameistara
e) Starsnevndin hevur heimild at seta undirnevndir at taka sær av ávísum starvsøki, um neyðugt við limum uttan fyri FBF og ÍSF. Hvørt limafelag skal yvir fyri starvsnevndini útnevna ein av sínum limum, sum skal kunna átaka sær eitthvørt álitisstarv innan FBF.
Í seinasta lagi ein mánað eftir aðalfundin, skal starvsnevndin hava fullmannað undirnevndirnar.
Reglugerð um virksemi hjá undirnevndum skal gerast av starvsnevndini.
f) Undirnevndirnar, sum verða útnevndar av starvsnevndini, skipa seg við einum starvsnevndarlimi sum formanni.
g) Undirnevndirnar hava fulla ábyrgd av sínum egna starvsøki
h) Undirnevndirnar taka avgerð í trætumálum innanfyri sítt egna øki.
Starvsnevndin avger, hvør undirnevnd skal loysa eina trætu, um ósemja er um hetta. Starvsnevndin kann taka málið til viðgerðar eftir áheitan ella av sínum eintingum, sum undirnevndir ikki kunnu loysa. Starvsnevndin hevur heimild at broyta avgerðir, ið tiknar eru av undirnevnd.
Nevndarlimir fáa onga løn fyri størv síni
j) Aðalfundurin tekur avgerð um handan av heiðursmerkjum og virðislønum
k) Starvsnevndin skal einaferð um árið senda ÍSF frágreiðing um virki sambandsins.
l) FBF skal kunna onnur sersambond(deildir undir ÍSF og ÍSF um altjóða stevnur, sum skulu vera í Føroyum.
m) FBF er uttanveltað í politiskum, sosialum og trúarspurningum.
grein 10
a) Fíggjarliga grundarlagið í FBF er inntøka av steypa- og landsdystum o.t., luttøkugjaldið og partur tillutaður frá ÍSF av landskassastudningi o.s.fr.
grein 11
a) Luttaka í lands- og steypakappingum og somuleiðis á landsliði kunnu tey, ið lúka tær reglur, sum til eina og hvørja tíð eru galdandi hjá ÍSF og FIVB
grein 12
a) Uppskot um avtøku av FBF kann verða lagt fram á aðalfundi, og skal tá, fyri at vinna sømdir, samtykkjast við í minsta lagi 3/4 av teimum, ið møtt eru og skulu í minsta lagi 3/4 av limunum vera hjástaddir.
b) Møguligar ognir falla til flogbóltin í landinum ella verða á annan hátt nýttar ítróttinum at gagni.


text:
Torkil Nielsen
Torkil Nielsen (føddur 26. januar 1964) í Sandavági er fyrrverandi føroyskur fótbólsspælari og leikari á føroyska A-landsliðnum, hann er eisini telvari.
Innihaldsyvirlit
Fótbóltsleikari og telvari[rætta | rætta wikitekst]
A-landsliðsleikari, sum skoraði mál fyri Føroyar[rætta | rætta wikitekst]
Torkil Nielsen gjørdist víðakendur, tá hann skeyt tað avgerandi málið í dystinum, sum endaði við 1-0 sigri móti Eysturríki 12. september 1990 í Landskrona. Torkil leikti 18 A-landsdystir fyri Føroya og skoraði 2 mál.
SÍF og FS Vágar leikari[rætta | rætta wikitekst]
Umframt at gera seg galdandi á A-landsliðnum, spældi Torkil Nielsen við SÍF og seinni við FS Vágar, eftir at SÍF og MB vóru løgd saman til eitt felagslið.
Føroyameistari í Talv[rætta | rætta wikitekst]
Torkil er eisini telvari. Hann gjørdist føroyameistari í talv í 1984, 86 og 88. Torkil telvaði á føroyska talv landsliðnum í 1982 í Sveis, í 1984 og 88 í Thessaloniki í Grikkalandi.
Familja[rætta | rætta wikitekst]
Tveir synir Torkils eru telvarar og fótbóltsleikarar eins og pápin. Tann eldri, Rógvi Egilstoft Nielsen (føddur 1992), vann FM í talvi í 2012 og luttók á føroyska talvlandsliðnum á Talv-OL í Turkalandi, hann fekk 4½ stig. Harafturat hevur Rógvi spælt 4 dystir á U19 landsliðnum í fótbólti hjá Føroyum.[1] Yngri sonurin, Høgni Egilstoft Nielsen (føddur 1997) vann FM í talvi í apríl 2014 og setti tvey nýggj met, hann var yngsti telvari nakrantíð ið vann FM og hann var eisini einasti telvarin til tá,[2] ið hevði megnað at vunnið øll talvini í einum talv føroyameistaraskapi. Høgni hevur spælt fleiri dystir á føroyska U17 landsliðnum í fótbólti.[3]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Faroesoccer.com, Rógvi E. Nielsen
- ↑ Aktuelt.fo, Eitt umfar eftir – Høgni er yngsti FM-vinnarin nakrantíð
- ↑ faroesoccer.com, Høgni E. Nielsen


text:
1983
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 17. september - Perlan í Vágsbotni varð tikin niður.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
- 21. juni - Føroyar-Danmark 1-1 (danska U21-landsliðið) í Tórshavn
- 29. juni - Grønland-Føroyar 0-0 í Nuuk
- 3. juli - Grønland-Føroyar 2-3 í Nuuk
- 6. august - Ísland-Føroyar 6-0 í Njarvík
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 13. mai - Yaya Touré, fótbóltsleikari av Fílabeinsstrondini
- 12. juni - Kári í Lágabø, føroyskur fótbóltsleikari
- 21. juli - Eivør Pálsdóttir, føroyskur tónleikari


text:
24. Nov 2016
Sum vanligt er, fara vit eisini í ár at selja lutaseðlar, har vit burturluta nakrar góðar vinningar. ...
17. Okt 2016
Hetta vikuskiftið, hava limur úr Parkinsonfelagnum verið í Páls Høll suðuri í Vági, har fundir og venjingar hava verið.
11. Okt 2016
4 ára gomul sera lítið brúkt, nýprísur kr. 40.000 í Danmark. Nú til sølu fyri kr. 15.000. Áhugað kunnu ringja til Ólavur Weihe á tlf 233898.
09. Okt 2016
Durid Jóhannesen, forkvinna í Parkinsonfelagnum, var gestur í sendingini hjá Norðlýsinum á R7.Hoyr samrøðuna herLES MEIRA HER ...
28. Sep 2016
Í samstarvi við Parkinsonfelagið, skipar Pálshøll í Vagi, fyri áhugaverdari ráðstevnu fyri fólk við Parkinson. Ráðstevnan er fyri fólk við parkinson, avvarandi og børn.
13. Sep 2016
Klaksvíkar Fysioterapi bjóðar venjingar til fólk við Parkinson, har vit fyrst hava viðtalu og test.
Venjingarnar verður síðani grundaðar á viðtaluna og støði hjá tí einstaka.
07. Jun 2016
Eftir áheitan frá fleiri Parkinsonsjúklingum og kommunulæknum fara vit á Havnar Fysioterapi, at bjóða bólkavenjingar til Parkinsonssjúklingar. Á Havnar Fysioterapi eru fysioterapeutar, sum á universitetsstøði hava nomið sær serútbúgving innan venjing og motivatión. Vit hava í fleiri ár skipað fyri heilsufremjandi venjingum til fólk við...
12. Mai 2016
MBF hátíðarheldur 35 ára dagin í Norðurlandahúsinum tann 20. mai frá kl 12.30Lesið meira her: mbf 35 ár ...


text:
Fjølmiðlar
Fjølmiðlar hava sera stóran týdning fyri heimin nú á døgum. Teir hava leingi havt eitt sindur av týdningi, men nú eru so nógvir miðlar í mun til fyrr, tá bara avísir, lýsingar og annað var at fáa. Sum sagt eru sera nógvir miðlar nú á døgum, vit hava ikki bara bløð, útvarp og sjónvarp, men túsundtals sjónvarps og útvarpsrásir. Og haraftrat kemur sjálvandi, allarhelst størsti miðlin; alnótin. Á altnótini kunnu vit lesa, síggja og hoyra nærum alt hugsandi, bæði úti úr heimi, og heimanifrá. Og ikki er tað bara stóru avísirnar og sjónvarps og útvarpsrásirnar ið kunnu leggja tíðindi og annað út á nótina, tað kann ein og hvør. T.d. um ein hevur hug at finna útav hvussu okkurt verður gjørt t.d. við eini teldu, so er bara at fara á Youtube og leita sær rætta sjónbandi fram. Hetta, at ein og hvør kann leggja tilfar á altnótina, er helst ikki bara gott. Síður sum Wikipedia hava óavmarkaða og ókeypis atgongd til at leggja greinar út, og av tí sama eru tær ikki altíð rættar. Tó ber til hjá øðrum at rætta í ella leggja afturat greinum, sum onnur hava skrivað. Á ensku Wikipediuni eru nógv fólk um allan heim virkin, og har er rættiliga strangt eftirlit, men framt av vanligum fólkum. Har verða síður ofta strikaðar skjótt, um ikki kelduávísingar eru, ella um evnið ella persónurin ið skrivað verður um ikki verða hildin at vera nóg týdningarmikil til at hava almennan áhuga. Tó mugu lesarar vera kritiskir, tí tað kemur meir enn so fyri, at onkur skrivar okkurt skeivt, summi gera tað enntá við vilja, tí tað halda tað vera stuttligt, tað verður nevnt vandalisma (herverk). Fjølmiðlar ávirka heimin uppá nógvar ymiskar mátar. Millum annað, eru tað fleiri fólk, ið eru sera bundin at fjølmiðlunum, og trúgva uppá stórt sæð alt, sum tey hoyra og síggja. Tað er sum oftast altíð onkur lygn í lýsingunum ella bløðunum, og tað er fyri at lokka fólk til at keypa bløðini, men onkuntíð hava lygnirnar havt nakrar vansar á heimin. Eitt dømi er um ein prest í USA, sum hevur sagt, at heimurin gongur undir, innan fyri eitt ávíst tíðarskeið. Nógv fólk hava verið skelkaði av hesum, og enntá nøkur hava beint fyri sær.
Innihaldsyvirlit
Harðskapur[rætta | rætta wikitekst]
Tað verður sagt at harðskapur í sjónvarpinum kann ávirka børn. Hetta er helst rætt, og sjálvt um tey ikki beinleiðis drepa nakran ella gera nøkrum fortreð, so kann hugsunarháttur teirra verða ávirkaður av harligum filmum og røðum. Ávirkanin kann sjálvandi vera ymisk frá barni til barns; summi børn kunnu hyggja eftir harligum filmum frá tey eru heilt lítil, og onnur tola ikki at síggja nakran harðskap í filmum heilt uppí tannárini. Og ikki er tað bara filmanir í sjónvarpinum, sum seta sítt spor á børnini, nógvar lýsingar á rásum sum t.d. sjónvarpskanalir til børn, eru serliga gjørdar við tí fyri eyga, at fáa børnini at plága foreldrini til at keypa teimum ymiskar leikur.
Lýsingar[rætta | rætta wikitekst]
Lýsingar, ið nærmast manipulera brúkaran til at keypa eina vøru, eru ikki bara galdandi fyri børn, men eisini fyri vaksin. Hóast tey eru verri at ávirka, so ber tað eisini til. Nógvir pengar verða eisini nýttar at lýsa fyri vørum til vaksin fólk.
Censur[rætta | rætta wikitekst]
Onkrastaðni er ikki líka frítt hjá tíðindafólkið at skriva sum í norðurlondum. Kina og Norðurkorea hava sera nógvan censur á miðlunum, hetta er møguliga fyri at halda fólkinum í landinum frá at fáa ov nógv at vita um umheimin, og fáa tey at sígga at tey kanska liva í einum diktaturi í ringum umstøðum. Tvs. at stjørnin vil hava eitt óupplýst fólk, tí tað ger ikki so nógva mótstøðu.[1]
Mótabløð hava eisini ávirkað fleiri fólk, serliga gentur, tí tey vísa kend og væl dámd fólk í mótabløðunum, ið man hevur sum fyrimynd, og øll hava eitt til felag. Øll hava ein góðan kropp, og tí heldur man kanska, at man eigur at hava ein góðan kropp, fyri at kanska verða væl dámdur, og so byrjar man at íðka onkran ítrótt ella fara á onkran slankikur, fyri at tey kunnu blaka 10 kg innan fyri eitt tíðarmark, sum t.d. mótabløð, næstan hvørja viku lýsa við.
Misskiljing av lýsingum[rætta | rætta wikitekst]
Terrorismu hoyrir man ofta um í bløðunum, og so ávara bløðini eisini fólk um at ferðast til ymisk støð, tí at tað er ófríður onkrastaðni í landinum, ella tí terroristar hava hótt við at leypa á tey ymsu støðini. Sum oftast eru terroristarnir muslimar, og av tí, kann tað elva til at fólk eru meira bangin fyri muslimum og hava nógvar fórdómar fyri teimum, enn t.d kristnum fólkum. Tað verður eisini lýst um happing ella t.d. botulismu í sjónvarpinum. Hesir trupulleikarnir verða sera ofta lýstir, og onkuntíð verður tað lýst ov ofta, og tí eru tað summi, ið ikki kunnu taka tað í álvara, og tað er ikki gott, tí tað eru nakrir stórir trupulleikar.
Ávirkan[rætta | rætta wikitekst]
Fjølmiðlarnir, kunnu gott ávirka fólk uppá ein ringa mátan, av tí at summi er so bundin at miðlunum og trúgva øllum, ið tey siga, men fjølmiðlarnir eru ikki bara ringir. Ofta verður lýst um t.d. dálking, góða og ringa heilsu, og tey geva ofta góð ráð til fólk. Fjølmiðlarnir fortelja eisini um, hvat er gott ella ringt at gera og man fær altíð okkurt at vita um heimin og samtíðuna. Tað er sjálvandi gott at lesa í onkrum blaði og fáa nýggja vitan um okkurt, men tó skal man ansa eftir at ikki trúgva øllum, sum man hoyrir.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Bókin Søga og Samtíð


text:
Um Setrið
Tann 1. august 2008 var ein søguligur dagur hjá Fróðskaparsetri Føroya, tí henda dag vórðu Læraraskúlin, Sjúkrarøktarfrøðiskúlin og tað, sum fyrr nevndist Fróðskaparsetur Føroya (Føroyamálsdeildin, Náttúruvísindadeildin og Søgu- og samfelagsdeildin), løgd saman í ein stovn undir navninum Fróðskaparsetur Føroya.
Talan var tá um, at Løgtingslóg nr 58 frá 9. juni 2008 um Fróðskaparsetur Føroya varð sett í verk. Hendan varð aftur broytt við løgtingslóg nr. 51 frá 8. mai 2012.
Stovnurin er í høvðusheitum alment fíggjaður, tvs. at stovnurin fær eina árliga játtan á løgtingsfíggjarlógini, sum fyri fíggjarárið 2010 er áljóðandi 68.178 tkr. Í 2010 er nettoútreiðslujáttanin 30.101 tkr. til kjarnuvirksemið hjá Fróðskaparsetrinum. Harafturat er játtan til felagsøkið á Debesartrøð áljóðandi 1.267 tkr. – tað er húsavarðatænastu og KT-tænastu. Eisini verða játtaðar 100 tkr. til Setrið at stuðla útlendskum lesandi at koma til Føroyar at lesa og granska. Granskingardepilin fyri samfelagsmenning hevur somuleiðis fingið tillutað eina játtan áljóðandi 1.305 tkr., Altjóða Skrivstovan áljóðandi 765 tkr, Føroya Læraraskúli áljóðandi 23.238 tkr. og Sjúkrarøktarfrøðiskúli Føroya hevur fingið tillutað eina játtan áljóðandi 8.722 tkr.
Seinnu árini eru fleiri eksternt fíggjaðar verkætlanir settar í verk. Her er talan um bæði Ph.D. og aðrar granskingarverkætlanir, sum verða fíggjaðar av Granskingarráðnum, Forskningsstyrelsen, oljufeløgum o.s.f.
Aðalmálið hjá Fróðskaparsetrinum er burðardygg menning av føroyska samfelagnum.
Í 2014 var eitt strategiskjal kunngjørt, sum setir karmar og mál fyri menningina av Fróðskaparsetri Føroya 2014-2024.


text:
Orð og lag: Lela Long
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: Jesus is the sweetest name I know
1. Tað eru nøvn, mær verið hava kær,
men einki, sum so dýrt er vorðið mær,
mínum hjarta kært,
søtt og dýrabart –
sum undurfulla navnið Jesus.
Niðurlag: Jesus er tað navn, mær kærast er,
ongum øðrum líkt,
yndisligt og ríkt.
Tí elski eg tað navn, av øllum ber,
áh, Jesus er tað navn, mær kærast er.
2. Ei finst í Himli ella foldum á
slíkt navn, vert allan heiður, dýrd at fá,
lov og prís hvønn dag,
hjartans takkarlag,
sum hetta dýra navnið, Jesus.
3. Og skjótt ein dag eg klárt skal síggja hann
og takka, at hans náði stór meg vann,
at hann loysti meg
við at ofra seg,
hin signaði Guds Sonur, Jesus.


text:
1975
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2. mai - Mærsk skipið Clara Mærsk bjargar 3.628 flóttafólkum úr Vjetnam vóru bjargaði av søkkandi M/V Truong Xuan og tikin umborð á Claru Mærsk. Rituvíkingurin Anton M. Olsen var kapteinur umborð á Claru Mærsk, tá hendingin fór fram.
- (ókent dato) - Byrgingin um Hvannasund letur upp fyri ferðslu.
List[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
Death and the King's Horseman hjá Wole Soyinká.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 26. apríl - Hildigunn Eyðfinnsdóttir, føroysk sjónleikari.
- 26. juni - Kristina Háfoss.


text:
Í 1978 gav finska skaldið, Lars Huldén, út yrkingasavnið J.L. Runeberg och hans vänner. Johan Ludvig Runeberg (1804-77) er vorðin til finska tjóðarskaldið. Hann hevur yrkt finska tjóðsangin, “Vårt land”.
Lars Huldén (f. 1926) er eins og Runeberg finnlands-svenskur rithøvundur. Huldén debuteraði í 1958 við savninum Dräpa näcken. Eins og Runeberg royndi at allýsa finska samleikan, so roynir Huldén gjøgnum Runberg, at allýsa finska samleikan á nýggjum.
Her prenta vit eina yrking, sum Bergur Rasmussen hevur týtt til føroyskt.
Hvussu fatar tú, Runeberg,
brennivínið?
Er tað ein Guds gáva
til hitt finska fólkið?
Finska fólkið hevði havt ilt
við at verið verandi
í fátækt síni
hevði tað ikki brennivínið
at krøkt seg í.
Og hvaðani skuldi tú tá
fingið íblástur
var finska fólkið
ikki longur fátækt,
alkoholiserað og gudsóttandi?
Tá hevði tær meir enn nakrantíð
tørvað brennivínið.
Brennivínið er skaldinum
sum húgvan er veiðifólkinum.
Tak hana frá honum og á flog
fer hann við ferð avstað.
Men er eingin fongur at finna
vendir hann hugtungur við aftur
og vil hava húgvuna aftur.
OMR


text:
Góðu tit øll. Vencil ynskir tykkum eini gleðilig jól. Óansæð, hvussu tit so hava tað við hesi høgtíð, so er tíðin komin, hóast ódnir berja landið og onkur líka haðrliga sum ódnirnar vísir, hvussu einsemið fer við menniskjum, so er tíðin komin. Jólini eru her, og hvørki garnatálg ella reyðkál ella snapsur ella annað leskiligt hjálpir, men bara góður skaldskapur. Nógv er skrivað um jólini. Sumt er gott, annað er minni gott, men boðskapurin er hin sami. Her eru nakrar yrkingar, sum á hvør sín hátt siga gleðilig jól.
Burning The Christmas Greens
William Carlos Williams
Their time past, pulled down
cracked and flung to the fire
—go up in a roar
All recognition lost, burnt clean
clean in the flame, the green
dispersed, a living red,
flame red, red as blood wakes
on the ash—
and ebbs to a steady burning
the rekindled bed become
a landscape of flame
At the winter’s midnight
we went to the trees, the coarse
holly, the balsam and
the hemlock for their green
At the thick of the dark
the moment of the cold’s
deepest plunge we brought branches
cut from the green trees
to fill our need, and over
doorways, about paper Christmas
bells covered with tinfoil
and fastened by red ribbons
we stuck the green prongs
in the windows hung
woven wreaths and above pictures
the living green. On the
mantle we built a green forest
and among those hemlock
sprays put a herd of small
white deer as if they
were walking there. All this!
and it seemed gentle and good
to us. Their time past,
relief! The room bare. We
stuffed the dead grate
with them upon the half burnt out
log’s smouldering eye, opening
red and closing under them
and we stood there looking down.
Green is a solace
a promise of peace, a fort
against the cold (though we
did not say so) a challenge
above the snow’s
hard shell. Green (we might
have said) that, where
small birds hide and dodge
and lift their plaintive
rallying cries, blocks for them
and knocks down
the unseeing bullets of
the storm. Green spruce boughs
pulled down by a weight of
snow—Transformed!
Violence leaped and appeared.
Recreant! roared to life
as the flame rose through and
our eyes recoiled from it.
In the jagged flames green
to red, instant and alive. Green!
those sure abutments . . . Gone!
lost to mind
and quick in the contracting
tunnel of the grate
appeared a world! Black
mountains, black and red—as
yet uncolored—and ash white,
an infant landscape of shimmering
ash and flame and we, in
that instant, lost,
breathless to be witnesses,
as if we stood
ourselves refreshed among
the shining fauna of that fire.
Føgur er foldin
B.S. Ingemann
Jákup Dahl týddi
1.
Føgur er foldin,
dýrdarríkur himin,
sæl er sálanna jorsalferð,
um allan heimin,
um allar ævir tað syngjandi at himni ber.
2.
Øldirnar fara,
øldir munnu koma,
ætt eftir ætt søkkur undir mold.
Onga tíð tagnar ljóðið av himni,
sum gleðir sálir her á fold.
3.
Einglar tað kvóðu
jólanátt for hirðum,
mann eftir mann hoyrdist sama lag:
Friður á foldum,
menniskja frø teg,
tær føddur frelsari er í dag.
Løsning på livets gåde
Benny Andersen
Den lille pige råbte til min kone:
“SE, jeg SJIPPER!
Jeg KAN bare IKKE
men jeg GØR det ALLIGEVEL!
For vi skal ha GÆSTER i aften
og jeg GLÆDER mig
og jeg kan ikke VENTE
så jeg SJIPPER!”
Skønt jeg har svært ved at forestille mig
en sjippende skaber
slog det mig straks
at cirka på samme måde
må livet være opstået.
Evangeliið eftir Jóhannes, kapittul 1
Í fyrstuni var orðið, og orðið var hjá Guði, og orðið var Guð.Hetta var í fyrstuni hjá Guði. Allir lutir eru vorðnir til við tí, og uttan tað varð einki til av tí, sum til er vorðið. Í tí var lív, og lívið var ljós menniskjunnar.Og ljósið skínur í myrkrinum, og myrkrið tók ikki við tí. Maður kom, sendur frá Guði, hann æt Jóhannes. Hesin kom til vitnisburðar, til tess at hann skuldi vitna um ljósið, fyri at allir skuldu trúgva við honum. Hann var ikki ljósið, men hann skuldi vitna um ljósið. Hitt sanna ljósið, sum upplýsir hvørja menniskju, var við at koma í heimin. Hann var í heiminum, og heimurin er vorðin til við honum, og heimurin kendi hann ikki. Hann kom til sítt egna, og hansara egnu tóku ikki ímóti honum. Men so mongum, sum tóku ímóti honum, teimum gav hann mátt til at verða Guðs børn, teimum, sum trúgva á navn hansara, sum ikki eru gitnir av blóði, ei heldur av holds vilja, ei heldur av mans vilja, men av Guði. Og orðið varð hold og tók búgv okkara millum, og vit skoðaðu dýrd hansara, dýrd, sum einborin sonur hevur frá faðir sínum, fulla av náði og sannleika.Jóhannes vitnar um hann og rópar og sigur: «Hetta var hann, sum eg segði um: Tann, sum kemur aftan á meg, er komin undan mær; tí at hann var fyrr enn eg.» Tí at av fylling hansara hava vit allir fingið, og tað náði oman á náði; tí at lógin varð givin við Mósesi, náðin og sannleikin komu við Jesusi Kristi.


text:
World Cup í svimjing
FINA World Cup er heitið á altjóða svimjikappingum, sum verða hildnar í fleiri býum kring heimin á hvørjum ári um heystið frá september til tíðliga í november. Vinnararnir fáa heiðursmerki og vinna eisini pengar. Kappingarnar eru í stuttum svimjihylum, tvs. har hylurin er 25 metrar langur. Kappingarnar kunnu eitt nú brúkast til at kvalifisera seg til aðrar svimjikappingar sum t.d. HM á stuttbana, EM á stuttbana osfr. Ein føroyskur svimjari, Pál Joensen, hevur vunnið fleiri heiðursmerki á hesum World Cup kappingum í 2009, 2010 og 2011. Aðrir føroyingar hava eisini luttikið á Wold Cup stevnum, men tey hava ikki fingið nakað heiðursmerki.
World Cup svimjistevnur[rætta | rætta wikitekst]
Í 2011 eru hesar World Cup svimjistevnur:
- Dubai 7. - 8. oktober, 2011
- Stokkholm, Svøríki, 15. - 16. oktober 2011
- Moskva, Russland 18. - 19. oktober 2011
- Berlin, Týskland 22. - 23. oktober 2011
- Singapore, 4. - 5. november 2011
- Beijing, Kina 8. - 9. november 2011
- Tokyo, Japan 12.- 13. november 2011[1]


text:
Hvussu nógv kunnu 100 kr. vaksa?
Niðanfyri eru A og B. Teir spara báðir saman til pensjón yvir 25 ár.
A setur 100 kr. í virðisbrøv, har samansetingin er 50 % lánsbrøv og 50 % partabrøv. Hetta er mett sum ein íløga við miðal váða. Henda samanseting gevur eina rentu á 5,5 %. Eftir 5 árum eru tær 100 kr. vaksnar til 131 kr., og eftir 25 árum eru tær vaksnar til 381 kr.
B velur at seta 100 kr. inn á eina vanliga pensjónskontu við 1,0 % í rentu. Eftir 5 árum eru tær 100 kr. vaksnar til 105 kr., og eftir 25 árum eru tær vaksnar til 128 kr.
Eftir 5 árum er avkastið hjá A sostatt meira enn 5 ferðir størri, enn avkastið hjá B. Og eftir 25 árum er avkastið hjá A meira enn 10 faldað, samanborið við avkastið hjá B.
Dømi:
Størri langtíðaravkast
Hóast at seta pening í íløgur hevur hægri váða, enn at hava peningin standandi á eini pensjónskontu, vísa royndir, at avkastið yvir langa tíð er størri.
Myndin er eitt hugsað dømi, og eitt nú aldur og váðafýsni kunnu hava ávirkan á, hvussu stórt avkastið kann væntast at vera í tíni støðu. Bílegg fund
við tín ráðgeva, og fá meira at vita um, hvussu myndin kann síggja út hjá tær.


text:
Orð: Ókendur
Lag: Meg droymdi, at Dómadagsmorgun
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Ein dagin í andanum fara
eg sá tíggju moyggjar avstað,
og lampur eg sá at tær bóru,
hvør ein teirra sang og var glað!
Tær vóru á veg til at hitta
sín Brúðgóm, men, á, hvat eitt vei:
Ei allar í Brúdleypið sluppu!
– Tær óhygnu kendi Hann ei!
Niðurlag: Keyp olju, keyp olju, á, vinir,
og fyll bæði lampu og ker!
Tí vei tí hvørs lampa ei brennur,
hann æviga glataður er!
2. Tær hygnu tær skiltu, at olju
ein hava má lampuni á;
í bøn tær til Kelduna søktu,
sum flýtur Guðs Orðinum frá!
Tær óhygnu lættsintar tonktu:
Vár Brúðgómur náðigur er!
Tað er ei so neyðugt at biða,
– Hann yvir við okkum væl ber!
3. Men Brúðgómurin tók at drála,
so myrk og so long kendist nátt!
Tær orkaðu ikki at vakja,
og tyngd kom á allar so smátt!
Men brádliga hoyrdu tær rópið:
Sí, Brúðgómurin kemur nú!
Tá vaknaðu allar at sanna
hvat bar av tí, tær høvdu trúð!
4. Tær óhygnu stóðu við lampum,
sum útbrendar lýstu ei meir!
Tær komu í oljuneyð allar,
og bóðu tær hygnu um meir!
Tær hygnu tá svaraðu stillan,
– ei hinar tær sláa til tols:
Tit oljuna sjálv mugu keypa,
vit eiga bert til okkum sjálvs!
5. Men meðan tær vóru og keyptu,
sí, Brúðgómurin kom í ský!
Til reiðar tær hygnu tá stóðu
og fóru inn Brúdleypið í.
Tá komu tær óhygnu aftur:
Á, Harri, lat upp Tínar dyr!
Men Harrin ei ein teirra kendi!
– Tær stóðu við Guðs læstu dyr!


text:
Er spæliloyvið í lagi?
Tær koma á hvørjum ári líka so sikkurt sum amen í kirkjuni: kærurnar um leikarar, sum ikki eru skrásettir hjá FSF og tískil mangla spæliloyvi. Hóast FSF leingi hevur gjørt nógv fyri at stramma upp á hesum økinum, hendir tað framvegis ov ofta, at kærur koma um ólógligar leikarar.
Aloftast skal orsøkin sikkurt finnast í skiftandi ábyrgdarfólkum í ymsu feløgunum, og tað er væl skiljandi viðhvørt, men umberingar nytta bara einki longur, tí lóg er lóg – og allir dómarnir hjá Aganevndini seinastu árini staðfesta, at nú er ongin góða mamma longur: Ert tú ikki á FSF-leikaralistanum, tvs. tilmeldaður hjá FSF, so ert tú at meta sum ólógligur leikari!
Og so kann vera líkamikið um tú ert 10 ella 30 ára gamal, maður ella smágenta, og um tú altíð hevur leikað við sama felag, og at hetta kann prógvast á 200 dómaraseðlum aftur í tíðina. Tú SKALT bara standa á leikaralistanum hjá FSF! Kemur ein kæra um hetta, so er STEINsikkurt, at hon fær viðhald og trý vunnin stig skifta eigara (tað grettir ikki, at tað er tapandi liðið, sum kærir!).
At ein leikari er skrásettur á FaroeSoccer er ikki nøkur trygd fyri, at hann er tilmeldaður FSF, og at spæliloyvið er í lagið, hóast tað er ein góð ábending. FaroeSoccer hevur EINKI við spæliloyvi at gera!
Tað er eitt sindur ymiskt, hvussu feløg skráseta sínar leikarar, ella hvør hevur ábyrgdina av at gera tað. Ein tummilfingraregul ella ein standardprosedura kundi verið, at allir venjarar (eisini fyri sína egnu skuld) kekka sínar leikarar á leikaralistanum hjá FSF á fsf.fo áðrenn kappingarbyrjan, og ikki minst tá nýggir leikarar koma upp í hópin sum frálíður.
Tær flestu kærurnar koma um leikarar í lægru deildunum og í ungdómsdeildunum. Í sambandi við tær kappingarnar, sum FaroeSoccer skrásetur, so hendir hetta typiskt, tá ungir leikarar leika sínar fyrstu vaksnamannadystir (í 1. ella 2. deild og í kvinnudeildini) ella flyta felag. Tá verða teir brádliga “til” í systeminum, og borðið fangar!
Á aðalfundinum hjá FSF seinasta leygardag, boðaði forsetin frá í formansfrágreiðing síni, at FSF hevur keypt eina nýggja FMS skipan (Football Management System), eina fótbóltskipan at halda stýr á m.a. dystum (elektroniskum dómaraseðlum) og leikarum, og vónin er, at hendan verður tøk til 2014. Hetta verður væntandi ein stór hjálp og ein góð trygd hjá feløgunum í sambandi við leikaraskráseting.
Men inntil tá: vælsignaðu tit, latið ikki Aganevndina gera av, hvør vinnur og tapur, tit kunnu avgera hetta sjálvi á vøllinum!
Gott kappingarár øll somul – eisini tit mongu, sum FaroeSoccer (tíverri) ikki skrásetur... enn.


text:
Mistøkini og tilvildin í menningarlæruni
“Á, Timoteus. Varðveit tað, sum tær er litið upp í hendur, og vend tær burt frá hinum vanheilaga, tóma tosi og mótstøðu “kunnskaparins” – sum tað av órøttum verður kallað, og sum nøkur játta seg undir og eru vilst burt frá trúnni. Náðin veri við tær.” ( 1.Tim.6:20-21).
Boðskapur mín hevur heiti “Mistøkini og tilvildin í menningarlæruni”, um mær er loyvt at lána eitt heiti frá sjónvarpi og umbroyta tað í ávísan mun. Men viðvíkjani menningarlæruni eru ikki bara smávegis mistøk, men eisini tilætlaðar svikagerðir. Eitt hitt mest mishugaliga við komu darwinismunnar er, at hon inn í vísindina skoytir uppí ein svikaratátt, slíkt sum ikki varð sæð áður. Um mær má vera loyvt at vísa til tað, sum heimsnavnframi skordýrafrøðingurin Dr. W.R. Thompson skrivaði, sum í mong ár var leiðari á Commonwealth Institude of Biological Control í Ottawa, Canada. So tignarligur náttúruvísindamaður var Dr. Thompson, at hann í 1959 var útvaldur at skriva fororði til hundrað ára upplagi av útgávuni hjá Darwin “Origin of Species.” Hetta fororð er eitt breiðsíðu álop imóti menningarlæruni av einum av heimsins stórstu vísindamonnum. Tað er vert at lesa. Her verður sagt : “Henda støða, har menn renna um kapp at verja eina læru, sum teir ikki eru førir fyri at skilmarka vísindaliga, enn minnið at prógva við vísindaligum strangleika, roynandi at hevda lærunnar virði fyri almenninginum við at kúga sannar atfinningar og at útihýsa meinbogum, hetta er ókent og illa dámt í vísindini.” Seinni segði hann: “Viðgongd Darwins gekk hond í hond við afturgongd hinna falsleysu vísind.” Harafturat sigur Dr. T.N. Tahmisian, sum er lívvirkisfrøðingur fyri the Atomic Energy Commision: “Vísindamenn sum læra at menningarlæran er lívsins veruleiki, eru teir stórir visindamenn? Ja, stórir svikamenn, og søgurnar teir siga eru stórstu villusøgur gjøgnum allar tíðir.”
Lat okkum fara at hyggja eftir hesum søgum í dag og síggja um tær eru vísindaligir veruleikar, ella um tær eru stórstu villusøgur gjøgnum allar tíðir; sanniliga ímillum “mistøk og tilvild” eru ikki mangar ábendingar um afturgongd fyri vísindaligum falsloysi. Endurtøku ástøði Ein og hvør sum fer á lærustovn at granska vísindi minnist professaran Ernst Haeckel og hansara biogenetisku lóg. Hann var ein av hinum fyrstu talsmonnum fyri endurtøku ástøðinum, ella sum tað er betur kent: “Ontegeny recapitulates Phylogeny.” Hetta merkir at menningin av fostrinum í lívmóðrini hjá eini móðir fer ígjøgnum fleiri menningarstig. Frá einari kyknu….. síðani fjølkykna…… síðani fiskalíkt við toknum…….. síðani apulíkt við hala……… og síðani verður tað eitt menniskja sum er farið ígjøgnum øll menningarstigini soleiðis sum menningarlæran lýsir mannasøguna. Hetta ástøði var sett fram av týska professaranum Ernst Haeckel í síðstu øld. Við ágrýtni styðjaði Haeckel læruna hjá Darwin. Men nøkur ár seinni, tá alt hetta varð meiri kannað og tøknin gjørdist betur og kunnleikin um kyknirnar mentist, tá kom fyri dagin, at henda avskeplan varð sett í verk ímóti betri vitandi. Haeckel professari varð ákærdur við Jena University Court og varð funnin sekur. “Skuldartyngdur” játtaði hann sítt svik, sum eftir øllum at døma varð gjørt fyri at stuðla menningarlæruna. Haraftrat segði Haeckel: “Sanniliga skuldi eg verið dømdur, varð tað ikki fyri tann veruleika, at í hundraðtali av øðrum eygleiðarum og lívfrøðingum lógu undir somu ákæru.” Tað syrgiliga er, at hóast Recapitulation Ástøði er fallið av hásætinum fyri mongum árum síðani, so verður tað kortini enn lært í mongum skúlum.
Fyri umleið fimtan árum síðani vórðu ein professari í lívfrøði við Broward Community College og Dr. Robert Strong, ein gesta ráðharri, bjóðaðir til samkomu okkara til eina røð av gudfrøðiligum fyrilestrum; teir luttóku í orðadrátti viðvíkjani menningarlæru mótvegis skapan. Sjónarmiðini hjá lívfrøði-professaranum vóru av Dr. Strong fullkomuliga pettaði sundur, soleiðis at professarin varð noyddur at siga: “Mítt ástøði hvílir heilt og fult á nágreingiliga próvnum fyri menningarlæruni, sum byggir á fosturfrøðina: “Ontegeny recapitulates Phylogeny.” Lítið visti hann at ovastin í British Association for the Advancement of Science, ein av heimsins mætastu fosturfrøðingum, hevði sagt, at allar upplýsingar viðvíkjandi menningini av fostrinum nú eru kendar: Hvussu enn víkir og vendir so gevur fosturfrøðin menningarlæruni als ongan stuðul. Hann var syrgin at viðganga hetta. Og soleiðis hevði okkara professari í lívfrøði grundað allan sín stuðul á ástøði menningarlærunna á eitt prógv, sum als ikki var nakað prógv, Í meiri enn hundrað ár hava milliónir og aftur milliónir av lesandi verið lærd Recapitulation (endurtøku) Ástøði, at hitt vaksandi fostri, hitt ófødda, stuðlar menningarlæruni. Ein tilætlað lygn, sanniliga. Tað tykist sum staðfestingin hjá Dr. Thompson, at koma darwinismunnar hevur dálkað vísindinnar reinlyndi er sonn, í øllum førum á hesum øki.
Piltdown maðurin
Síðani er tað hitt best kenda svik alra tíða: hin víðagitni Piltdown Maðurin. Tað var í 1912 at Arthur Smith-Woodward, stjóri í British Museum of Natural History í London, og Charles Dawson, lækni í medisin og leikmaður í palaeontology (læran um deyð dýr og plantur) avdúkaðu eitt kjálkabein og ein part av einum skølti í eini eyrholu tætt við Piltdown í Onglandi. Í øllum førum sá út til, at kjálkabeinið var rættiliga apulíkt, tá sæð verður burtur frá tí veruleika, at tær stóru tenninar, sum vanliga eru at finna í einum apukjafti, vóru ikki til staðar. Harafturat var hetta brúnligt á liti og at síggja til ógvuliga, ógvuliga gamalt. “Avdúkingin” varð prísað við fagnaðarrópum, hetta var : the “Dawn Man”, hitt fyrsta “missing link”. Í fjøruti ár hugdu lesandi kring knøttin eftir myndunum av hesum umskapaða “Dawn Manninum”, hvørs skapilsi prýddi øll heimsins listasøvn. Her var “the missing link.” Fjøruti ár seinni, eftir at fluoride royndirnar vóru møguligar, tá vóru skølturin og kjálkabeinið kannað við fluoride. Úrslitið av hesi roynd var, at aldurs ásetingin av skøltinum var ikki sum áður varð sagt 500.000 ár, men at hann einans var umleið 2000 ára gamal. Kjálkabeinið var einans nøkur ára tíggir til aldurs. Síðani varð hetta kannað undir mikroskopið (sjóneyku), her kom fyri dagin, at tenninar varisliga vóru fílaðar niður, so tær skuldu líkjast mannatonnum. Alt hetta var fargað við sterkum kryddi (salti) og øðrum evnum, fyri at tað skuldi síggja út at vera ógvuliga gamalt. Hetta varð sett niður fyri at verða funnið, ætlandi var tað sjálvur Dr. Dawson, sum gjørdist víðagitin vegna Eoanthropus dawsoni – eitt svik sum hevur førkað milliónir av lesandi burtur frá skapannarsøguni. Tað er prógvað at Piltdown Maðurin er ein stór svikagerð.
The Orgueil Fall
Ein onnur svikagerð er kallað “The Orgueil Fall.” Í ein útsynning í Fraklandi verður sagt, at eitt petti av einum torusteini (meteorite) varð avdúkað; hetta var fyri meiri enn eini øld síðani. Hetta hendi einans fimm vikur eftir at Pasteur helt sína stóru røðu og gjørdi enda á ástøðinum um sjálvkravda menning av lívinum. Menningarlæru fjeppararnir vóru í slíkan mun skelkaðir, tí ástøði teirra um sjálvkravda menning av lívinum varð lagt í oyði, at onkur ætlandi avdúkaði hetta petti av einum torusteini, sum innihelt lívrunnið tilfar. Men næstan eina øld seinni við nýggjari kanning vísir hetta seg at vera ein snilt upphugsað eftirgering. Svikamaðurin hevði eyðsýniliga á ein ella annan hátt slevja og vætt torusteinin, inntil hann gjørdist bleytari, síðani hevði hann brúkt eitt slag av lími sum bindievni, koyrt eitt sindur av jarðligum lívrunnum tilfari í, fjalt hetta og hita tað so tað skuldi líkjast árininum sum jarðarhitin kundi geva, fyri síðani at siga at enn er vón fyri náttúru menning lívsins, tí hetta má vera komið higar sum ein torusteinur. Aftur ein illvilja svikagerð útint ímóti børnum okkara.
Scopes Trial
Síðani er tað hitt víðagitna Scopes Trial. Ein tyngjandi vitnisburður var tað, táíð Clarence Darrow setti William Jennings Bryan í vitnisbás. Darrow sum var gudloysingur og evolutionistur spurdi Bryan, um hann visti, at í heimstati hansara, Nebraska, livdi fyri eini millión árum síðani eitt slag av menniskjum. Bryan svaraði at hann visti einki um hetta, og at hann ei heldur trúði tí. Síðani fekk Darrow eisini, tann tá í tíðini mest virda vísindamannin innan læruna um deyð dýr og plantur, Dr. Henry Fairfield Osborn við American Museum of Natural History, upp í leikin. Hann váttaði at í 1922, trý ár undan hesum, vóru prógv funnin, at eitt slag av menniskjum fyri eini millión árum síðani livdi í Nebraska. Bryan var málleysur. Hetta var almannakunngjørt um alheimin. Men táíð vísindamenn fóru at kanna hetta sokallaða prógv, komu teir fram til, at henda avdúking var gjørd av einum manni nevndur Harold Cooke. Uppdaganin varð síðani í roynd og veru á hóskiligum fakmáli skírt : Hesperopithecus haroldcookii, sum merkir “Western ape-man”. Hvat var tað hesir vísindamenn raktu við? Teir komu fram á, at hetta “prógvið” einans var ein tonn. Ikki tenn, ella kjálkabein, ella skøltur – men ein tonn. Nakað seinni á sama øki raktu teir við eina aðra tonn, meinlíkari hini fyrru. Men henda seinna tonnin var føst í einum kjálkabeini, sum hoyrdi til eina beinagrind, og beinagrindin var av einum grísi; ella fyri at vera meiri beinrakin: einum avoldaðum grísi. Dr. Duane Gish segði, at hetta var hvørki “ein mannalík apa, ella eitt apulíkt menniskja, men ein avoldaður grísur.” Hann segði eisini: “Eg haldi at hetta er eitt dømi um, at ein vísindamaður gjørdi eitt menniskja av einum grísi og ein grísur gjørdi eina apu av einum vísindamanni.”
Men vinir mínir, má tað vera mær loyvt at siga tykkum, at allastaðni í lærubókunum í skúlum okkara vóru tekningar og endurskipanir (broytingar) av hesum at síggja, harafturat vóru modell av hesum sett inn á listasøvnini vísandi Hesperopithecus haroldcookii í allari dýrd síni, sitandi runt um eldin við familjuni við einum gassa um herðarnar. Teir høvdu smíða okkara fullfíggjaða felaga. Her var hann, opinberur fyri øll at síggja – og alt sum tað snúði seg um var ein grísatonn. Eitt fólkaslag av monnum sum livdi í Nebraska fyri eini millión árum síðani?? Sig so tað.
Pithecanthropus
Síðani er tað sjálvandi eisini hitt gitna “Pithecanthropus erectus”. Allir næmingar sum fóru á hægri læristovn hildu, at nú var endiliga komin stundin, at ein ávísur var opinberaður, og tí kundi sigast: “Pithecantanthropus”, bókstaviliga merkir tað “erect ape-man” ella “apu-menniskja, sum stendur upprætt.” Pithecanthropus varð funnin av niðurlendinginum Eugene Dubois. Hann reisti frá Niðurlondum til Java við endamálinum fyri eyga at finna eitt apu-menniskja. Nú, tað sigur ikki so lítið um vísindaligan objektivitet, táíð ein ferðast hálvan knøttin fyri at finna apu-menniskjað, og voila – so finnur man eitt apu-menniskja. Men Dubois vildi ikki vísa dýrgripin fyri nøkrum øðrum. Alt sum hann vildi vísa var eitt gipsmodell, sum hildið verður, at hann hevði gjørt av einum skølti. Hann hevði funnið ein skølt og eitt lærbein. Tað var ógvuliga týðiligt at lærbeinið var av einum menniskja, eins týðiligt var, at skølturin var rættiliga apulíkur í útsjónd. Við at látast sum hesi vóru úr sama upphavi, setti hann tey saman og kallaði sameiningina “Pithecanthropus erectus”. Men Eugens Dubois segði ikki heiminum allan sannleikan. Hann segði ikki, at lærbeinið varð funnið umleið 50 føtur niðanfyri skøltin. Ei heldur segði hann, at á somu hædd sum apulíki skølturin, Pithecanthropus, varð funnin, vórðu tveir mannaskøltar (kendir sum Wadjak 1 og 2) eisini funnir. Hesir mannaskøltar høvdu eina skallarúmd, sum máldi umleið 1550 – 1650 cc. (helst meiri enn flestu okkara hava). Í 26 ár fjaldi Dubois hesar mannaskøltar undir gólvbrettunum á kamari sínum, tí hann visti, at um hann opinberaði, at hann fann hesar á sama hæddarstigi, og at teir eyðsýniliga vóru javnaldrar, so kundi Pithecanthropus ómøguliga vera forfaðir okkara. Áðrenn Dubois doyði, var hann komin til ta niðurstøðu, at skølturin hoyrdi til eina stóra gibbonapu, og at hetta als ikki var nakað apu-menniskja.
Neanderthal Man
Nú koma vit til eina aðra víðakenda “uppdaging” : the Neanderthal Man. Eg eri vísur í, at tú kemst við “Homo neanderthalensis”. Í síðstu øld varð ein nøgd av hesum beinagrindum funnin í Neander Dalinum nær Dusseldorf í Týskalandi. Hesar vórðu umskapaðar av einum palaeontologisti, nevndur Boule. Nú byrjaðu teir at prýða øll heimsins listasøvn og lærubøkur. Tú eigur at minnast myndir av Neanderthal monnum. Hesir vóru boygdir framyvir, og gingu á uttaru síðu á fótunum; høvdu ein gassa um herðarnar og dragsaðu konur sínar eftir hárinum. Hetta var hitt fullkomna apu-menniskja. Seinni kom fyri dagin, at Neanderthal ikki einans hevði eingilska sjúku og liðagikt, sum elvdi til at hann gekk boygdur framyvir, men harafturat hevði Boule, sum hevði eina rúgvu av beinum at arbeiða við, umbygt hesi fyri at fáa Neanderthal at líkjast eini apu á best gjørligan hátt. Umbyggingin var so ótrúlig, at enntá stóratá vendi úteftir á fótinum, eins og var tað tummilin á eini apu. Ætlandi var tað hetta, sum fekk Neanderthal at ganga á uttaru síðu á fótunum. Vit kunnu ikki koma uttanum niðurstøðuna, at Boule á ein ótrúligan hátt hevði umskapað hesar skapningar, fyri at fáa teir at líkjast apum. Nú eru nútíðar vísindamenn komnir til ta niðurstøðu, at hetta var eitt stórt svikabragd. Men aftur vóru milliónir av menniskjum lumpaði.
Australopithicines
Nú koma vit til “Australopithicines”, ella “Southern apes” (suður apurnar), sum tær eru kallaðar. Palaeontologistar settu nú ljóskastaran á Afrika, har vit finna slík víðagitin nøvn sum Zinjanthropus, Homohabilis, Skull (skøltur) 1470 og “Lucy”, hin funni luturin hjá Donald Johanson. Við vissu er okkum sagt, at hetta vóru forfedrar mannaættarinnar. Nú, er tað soleiðis? Sjálvandi er almikið av vandamálum á vegnum. Lord Solly Zuckerman, ein leiðandi enskur anatomistur (kropsbygnaðarfrøðingur) hevur í fimtan ár kannað leivdirnar av Australopithicines. Niðurstøða hansara er, at hesar leivdir heilt og fult eru apur. Eisini Dr. Charles Oxnard, fyrrverandi við University of Chicago, nú á University of Southern California, hevur gjørt margfaldar teldu-greiningar við hesum beinum, og niðurstøðan er at Australopithicines gingu ikki upprættir, soleiðis sum áður varð hevda, men at teir gingu á knúgvunum og høvdu langar armar. Als ikki forfedrar okkara, men rætt og slætt apur. Lord Zuckerman segði, at um menniskjað hevði ment seg frá eini apu-forfedra, so var hetta farið fram uttan at lata eftir seg eina einatu slóð í fornleivdunum. Er hetta dámurin sum ungdómur okkara fær í skúlunum í dag?
Ein ungur maður, sum fyri kortum tók eitt skeið í mannafrøði á University of Florida segði mær, at hann var bilsin, at professarin við endan av skeiðnum var so mikið rættvísur, at hann beint út greiddi flokkinum frá, at alt, sum tey høvdu lært ígjøgnum lestrarskeiðið, einans var tómt høvuðbrýggj. Hann segði, at einki av tí hevði hald í veruleikanum. Hvussu eru røturnar? Spurningur : Er hetta sett í verk av vísindamonnum ella av svikamonnum ? Er menningarlæran størsta skrøgg alra tíða? Um so er, hvat eru motivini hjá evolutiónistunum? Má eg siga tær, at hetta er ikki serliga áhugavert, ei heldur láturligt; hetta er sera, sera álvarsamt. Tað er altíð týdningarmikið at fara til orsøkina – antin tað snýr seg um sjúkdóm, eina rørslu, ella eina lívsáskoðan – fyri at finna røturnar. Uttan iva hevur menningarlæran verið hitt mest ávirkandi ástøði í tjúgindu øld. Hon hevur framleitt ótrúlig úrslit. Hvat hevur hon framleitt? Hon hevur framleitt nasismuna. Darwin skrivaði eina bók við heitinum “Origin of Species” (við undirheitinum: Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life). Fyri Hitler, sum var svorin evolutionistur, var tað bert eitt lítið stig at fara frá “the survival” (hini yvirlivandi rasu) til “the dominance” (hini ráðandi rasu). Aftur og aftur goysti Mussolini um seg við málburði menningarlærunnar. Eisini hann var svorin evolutionistur, sum háðaði ástøði um frið, íð ikki tektist menningar ástøðinum, men at bardagin (kríggið) fór at seta ferð á tilgongdina við evolutiónini, sum var hægsta mál hansara. Hugsa um týningina í seinna heimsbardaga. Er hetta smávegis tilburður? Ella hugsa um Karl Marx sum gjørdist so ásttikin av menningarlæruni, táíð hann las bókina hjá Darwin, at hann nú helt, at vísindaligi grundvøllur kommunismunnar var opinberaður. Táíð kommunisman og øll onnur gudloysis hugtøk ikki trúgva á ein skapara, verða tey noydd at greiða frá heimsins tilveru við menningarlæruni. Marx helt, at hann hevði funnið hetta í Darwinismuni. Hann var í slíkan mun ásttikin av hesi læru, at hann ynskti at víga bók sína “Das Kapital” til Charles Darwin. Til alla lukku var kona Darwin so mikið at sær komin, at hon ráddi honum frá at góðtaka hesa “æru”. Grundarlagið undir kommunismuni í dag er út í æsir menningarlæran. Eg las nakað, sum ein ráðharri úr Asia skrivaði. Hann skrivaði at táíð kommunistarnir yvirtóku bygd teirra, tá byrjaðu teir við tað sama at læra fólkið menningarlæruna, grundvøll kommunismunnar. Hetta er ikki einans vanligt eystanfyri, men eisini í Amerika hava vit sekulera (verðsliga) humanismu, sum ógvuliga avgjørt byggir á menningarlæruna – so nógv at Humanist Association útnevndi Carl Sagan sum “Ársins Humanist” fyri hansara røð um menningarlæruna, sum var í tíggju pørtum. Tey fyrstu tvey punktini í “Humanistiska Manifestinum” viðgera heilt og fult menningarlæruna, tey greiða frá, at menniskjan er ein náttúru úrdráttur, framleidd av umhvørvinum, at menniskjan var ikki skapt, men var útviklað. Vit síggja, at annaðhvørt vit tosa um nasismuna, fasismuna, kommunismuna ella humanismuna, so er menningarlæran grundsúlan, sum heldur øllum saman.
Hvat annað hendi í síðstu øld sum úrslit av ástøði menningarlærunnar? Í landi okkara og um alheimin er ein ómetalig kynslig kollvelting. Alt er loyvt. Fyrst var tað pornografi, síðani hjúnabandsbrot og hor, síðani blóðskemd (incest) og homoseksualitetur; og nú eisini bestialitetur. Hesin kynsligi ólevnaður hevur ført við sær ómetaligar kynsjúkur. Í dag eru úti millum manna í landi okkara 25 ymisk sløg av smittandi kynsjúkum. Hví er soleiðis vorðið? Hví er soleiðis vorðið? Evolutión vil sleppa av við Gud, og tí er einki endamál; tí uttan Gud er einki endamál við tilveruni. Kanska er eingin máliska meiri vanstyggilig í oyrunum á einum evolutiónisti enn “teleology”, sum er tann læran, at í øllum lutum og í øllum tilburðum, fer tað fram íð hevur tilætlað endamál. Hóast eygað hevur sítt endamál, so hevur tað fyri einum evolutiónisti einki endamál – tað er bara har av tilvild. Er einki endamál, so er eingin meining; er eingin meining so er eyðsýniliga alt loyvt. Eyðsýnt er tá eingin treytaleysur moralskur sannleiki. Aldous Huxley, leiðandi gudloysingur og menningarlæru fjeppari, skrivaði bókina “Brave New World”. Hann segði hetta: “Mín grundregla var, at eg ynskti ikki at geva heiminum meining; tískil vildi eg látast sum hann onga hevði, og eg var uttan trupuleikar førur fyri at finna nøgdsamar orsøkir fyri mínum varhuga…… Fyri meg sjálvan og uttan iva fyri mítt samtíðarfólk hevur lívsáskoðanin um meiningsloysi í høvuðsheitum verið eitt tól, sum hevur skundað undir frígeringina. Frígeringin vit tráaðu eftir var samstundis frígeringin frá einum ávísum politiskum og fíggjarligum kervi (kapitalismuni) og frígeringin frá einum ávísum moralskum háttarlagi. Vit mótmæltu siðalæruni, tí hon legði seg út í okkara kynsliga frælsi.” Ein annar víðagitin, eisini við navninum Huxley, var Sir Julian Huxley, abbasonur Thomas Huxley, kendur sum “Darwin`s Bulldog”. Sir Julian var fyrrverandi leiðari í UNESCO (United Nations Educational Scientific Cultural Organisation), og helst heimsins mest víðagitni lívfrøðingur við atliti til menningarlæruna. Eg gjørdist bilsin táíð eg í eini sjónvarp sending hoyrdi hann siga: “Vit øll hoppaðu uppá “Origin” (tað merkir Origin of Species) tí…” Hví? Hvat fór hesin mæti vísindamaður at siga? Hví hoppaðu tey uppá “Origin” ? Vit kunnu halda at dómurin hesum viðvíkjandi var liðugur, tí vísindaligu prógvini, íð sakliga vóru savnaði saman, vóru so veldig og hugbindandi, at ein var noyddur at góðtaka trúvirði teirra. Men tað var ikki tað hann segði. Sir Julian Huxley segði: “Vit øll hoppaðu uppá “Origin” tí hugmyndin um Gud legði seg út í okkara kynsliga moral.” Vísindaligir veruleikar ? Ella stórt svik? Trúverdir vísindamenn? Ella svikamenn?
Eg eri glaður at kunna siga frá at ongantíð áður hevur menningarlæran verið meiri avskepla enn hon er nú. Hon er flýggjandi yvir háls og herðar. Víðagitin vísindafólk kring alheimin vakna nú við kaldan dreym úr hesum villunar ástøði. Tey kalla hetta eitt álvakent skrøgg; ein myta; listilærdar søgur pentaðar saman; ein skemdargerð móti ungdómi okkara um alheimin. Hvussu er og ikki, úrslitið av hesum sviki hevur verið vanlukkuligt, handan førleika mannaættarinnar at ætla um. Neyðugt er at fara til orsakarfrøðina, til røturnar. Eg ælti mær áhaldandi at berja niður hetta vanskepilsi av einum ástøði, sum hevur plágað tjúgindu øld. Eg trúgvi, at ógvuliga skjótt fer allur byggningurin at rapla. Sannleikin er, at ein Skapari er, sum hevur skapt okkum, og sum hevur sent son sín at endurloysa okkum; at tey sum seta sítt álit á Jesus Kristus, hin livandi upprisna Frelsara heimsins, tey fáa fyrigeving syndanna, gávu hins æviga lívs, meiningina við tilveruni, endamál lívsins og til seinast eitt ævigt heim í Himmlinum.
(Skrivað hevur D. James Kennedy, Ph. D. Loyvi at seta í føroyskt blað er fingið til vega frá kelduni: Christian Assemblies International. Týtt úr enskum hevur Victor á Lakjuni)
Sosialurin.fo – Mikudagur 4. mars 2009 – kl. 13:16


text:
Allen Ginsberg skrivaði “Howl” (Hon eitur “ýl” á føroyskum, og finst í týðing Gunnar Hoydals í fyrsta Vencli), William S. Burroughs skrivaði Naked Lunch, Georges Battaille skrivaði Histoire de l’oeil, Marquis De Sade skrivaði mangt slíkt, Chuck Palahniuk skrivaði “Guts”, Jóanes Nielsen hevur skrivað um tað og Carl Jóhan Jensen hevur eisini. Sjálvandi tosi eg um, at hesi hava skrivað groteskar og ágangandi bókmentir, sum onkursvegna hava fingið samtíðarpissið upp at kóka hjá fólki.
Herfyri kom út bók, sum fekk ein annars so dyggan viðmælara á Dimmu at frámæla fólki at lesa hesa bók, tí at hon onki bókmentaligt virði hevði, og so var hon so vemmilig og niðurgerandi, at bókin ikki átti at komið út til føroysk eygu.
Talan er um yrkingasavnið Heimvitisferðin eftir Tórodd Poulsen.
Sum heitið sipar til, so er henda bók samansett av heimvitið og eini ferð inn í hetta sokallaða heimvit. Fyri tað óvanda eygað, kunnu yrkingarnar tykjast ágangandi og beinleiðis niðrandi, men lesur tú bókina væl, so sært tú, at í henni er nógv, sum ikki sæst við hálvum eyga.
Gjøgnumgangandi yvirevni er heimvitið og hetta, at vit eru alt ov fitt og hampilig í Føroyum. Vit hava brúk fyri at “fløkjast av skuggunum / av deyðum og livandi”.
Í bókini fylgja vit teimum sjólátnu og hetta at virða tey deyðu, sum onkursvegna hava latið lív á havinum. Tóroddur lýsir tær ymisku støðurnar, sum hesi sjólátnu rekast í.
TEIR DREGGJA
teir dreggja
eftir teimum
sjólátnu
men tað er ikki lætt
tí teir sjólátnu
eru góði svimjarar
og tí er prísurin
eisini góður
menn óttast
eisini ovfisking
og tí er uppskot
lagt á tingi
at lata fleiri ganga burtur
so okkurt verður
at liva og doyggja av
eisini hjá komandi ættarliðum
Henda yrking kann tykjast háðandi og ágangandi, men fer tú niður í setningarnar og inn í myndirnar, so liggur nemliga ein samfelagsdómur í yrkingingi. Býta vit “teir dreggja / eftir teimum / sjólátnu” út við “teir trola / eftir makreli” so missir yrkingin sítt virði, men verður tosað um sjálátin, so fara vit at hugsa um hvørji virði, vit hava mist, og hvat tað veruliga er, sum vit tosa um og virða. Hetta er sjálvandi at gera tilverunnar mikla miss einklan, men tað er ofta tá, vit skilja tilveruna betur.
Ein annar tráður eru einglar, sum eisini verða ítøkiliggjørdir í seinasta ørindi í yrkingini “FUNDUR”:
tað er so nógv sum er horvið
einki var so gott sum ein góð einglabringa
sigur hann
og sleikir sær um munnin
men einglastovnurin varð avoyddur
av andaleysari ovurveiði
og so takkar hann fyri prátið
og fer víðari
við síni komandi líkkistu
Einglarnir, hesir óítøkiligu menniskjafuglar, verða spunnir inn í yrkingarnar her og har. Eins og tey sjóltátnu, hava einglarnir nógv at siga og renna hesi saman í endanum á yrkingini “MISSIONERURIN”:
eg royndi at prædika ímóti
men bleiv spottaður og háðaður
og hóttur eftir lívinum
tí krógvi eg meg her
so eg ikki verði druknaður
men eg óttist tað kortini ikki
eg dugi væl at svimja
og himmalin
røkkur
niður á havsins botn
Her verður tað himmalska og havsins botnur samantvinnaður til eitt, tey eru ikki til at loysa frá hvør øðrum.
Mótsetningar, stórir mótsetningar eru drívmegin í savninum. Lortur og tað reina, skuggi og kjøt, einglar og menniskju, deyðin og tey, sum onkursvegna gera seg inn á tey deyðu. Hesir mótsetningar eru týðiligir, ja, ógvuliga týðiligir gjøgnum alt savnið.
Hesar áloypandi og ágangandi yrkingarnar eru eisini at finna í øðrum søvnum, sum Tóroddur hevur latið úr hondum, og í teimum søvnunum hava tær dálkað innihaldið annars, men tá ið tær standa saman í einum og sama savni, tá koma tær til sín rætt. Hinvegin so skemmir ein so vøkur yrking sum henda tað ljóta innihaldið:
FUGLARNIR
fuglarnir
eru
orðblindir
bókstavir
á himni
tá teir
ikki finna
sín flokk
Eg skilji tey, sum ikki tola slíkan skaldskap, sum er langt frá tí vakra, tí lekkra, tí góða og tí sanna, men sjálvur dámar mær sera væl henda skaldskap, sum pilkar við okkara innara vakurleika og skavar fernisið av okkum. Innanundir øllum eru vit øll viðbrekin og smásár.
OMR


text:
Ned Beatty
Nedward Thomas "Ned" Beatty (føddur 1937) er amerikanskur sjónleikari, ið hevur spælt við í meira enn 100 filmum og hevur verið tilnevndur eina Oscar, tvær Emmy, eina MTV Movie Award for Best Villain og eina Golden Globe-virðisløn; hevur vunnið eina Drama Desk virðisløn.
Hesar tilnevningar komu orsakað av hansara framførslum í filmum og sjónvarpsrøðum sum Network (1976), Friendly Fire (1979), Last Train Home (1990), Hear My Song (1991), adaptation filminum Cat on a Hot Tin Roof (2004) og Toy Story 3 (2010).


text:
Fleiri, sum vóru við í tilgongdini, tá farið varð undir Vágatunnilin, siga, at politiska avtalan varð, at tunnilin skuldi latast landinum, tá lánið varð goldið.
Tað siga Aimé Jacobsen, borgarstjóri í Sørvágs kommunu, og Eyðdis Hartmann Niclasen, borgarstjóri í Vága kommunu, í almennum skrivi í dag.
SÍ EISINI Skulu taka støðu til ókeypis koyring
Tað er eisini tað, sum tunnilsnevndin í samráð við Vinnumálaráðið hevur arbeitt ímóti, og tað er fatanin, øll vágafólk, norðingar og føroyingar yvirhøvur altíð hava havt, siga borgarstjórarnir i Vágum.
Aimé Jacobsen og Eyðdis Hartmann Niclasen vísa eisini á tað, sum Klæmint Weihe, fyrrverandi nevndarformaður í Vága- og Norðoyatunlinum, hevur skrivað í eini viðmerking á Facebook.
Hann vísir til, at avtalað varð, at partafelagið við 160 milliónum krónum í partapeningi skuldi latast landinum aftur, tá ið lánið varð goldið, og tunnilsgjaldið takast av.
Krevja at avtala verður hildin
Tað var ongantíð borið upp á mál, at partapeningurin skuldi gjaldast aftur, skrivar Klæmint Weihe í viðmerkingini á Facebook.
- Avtalan má og skal haldast. Tað altavgerandi er ikki, at sleppa undan at rinda nakrar krónur fyri at koyra gjøgnum tunnilin, siga teir báðir borgarstjórarnir.
- Men at ein gjørd avtala verður hildin, og at vágafólk - og norðoyingar - koyra á landsins vegum undir somu treytum sum allir aðrir føroyingar, siga borgarstjórarnir í báðum kommununum í Vágum.
Les eisini
Grótið úr Eysturoyartunlinum verður ikki brúkt til at breiðka Kaldbaksvegin. Nýtiligt grót fæst ikki úr tunlinum til slíkt arbeiði
Tíðindi
Tróndur Vatnhamar og Finnur Koba kappast móti Solveig Hanusardóttir Olsen og Knút Háberg Eysturstein
Grønlendski landsstýrismaðurin í fiskivinnu- og veiðumálum hóttir við at taka loyvi frá grønlendsku skipunum, um tey ikki fáa skil á rúsevnum umborð
Eivør hevur roynt tað, Jógvan Hansen somuleiðis, og nú fer Kristina Bærendsen at syngja í íslendsku Eurovision kappingini
Týski kanslarin ætlar at varðveita viðurskiftini við USA. Verri er við hennara varakanslara, sum stúrir fyri handilsviðurskiftunum landanna millum.


text:
2007
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1. januar - Tvey nýggj lond, Bulgaria og Rumenia, gerast alment limir í ES.
- 1. mai - Vága Floghavn verður yvirtikin av Føroya Landsstýri.
- 27. juni - Føroya Banki (seinni nevndur BankNordik) verður børsskrásettur.
- 29. juli - Føroyska Fólkakirkjan verður yvirtikin av føroyskum myndugleikum.
- 3. august - Russiski trolarin Olshana søkkur í Tangafirði eftir at hava siglt á Flesjarnar kvøldið fyri.
- 1. oktober - Fyrrverandi amerikanski forsetin Bill Clinton vitjar í Føroyum.
- 20. oktober - Hovstunnilin letur alment upp.


text:
Orð: Jacob Hansen
Lag: Regin Dahl
1. Her blásti ein stormur um fjallatind;
hann tusti í hvørjari rivu.
Tá skalvur var stongsil á hvørjari grind,
og rímtussar vápn síni trivu;
teir brynjaðu hvønn bjargavegg
og hongdu í fossar sítt avgamla skegg.
2. Slíkt nítur at hvørjari mannasál,
so ótti úr nervunum sprettur.
Tí tørvast eitt dirvi so sterkt sum stál
og harður ein vilju sum lettur,
um vinnast skal lítið ella nógv
í glerstoyttum líðum, um óslættan sjógv.
3. Tit Føroya garpar, tit Føroya menn,
tit eru til verju her settir,
men ov lítið hava tit vunnið enn,
ein meginpartur er eftir;
enn tørvast brøgd, áðrenn verður ov seint,
at seta várt lands merki frítt og reint.
4. Men tá tagna stormar um fjallatind,
og tá tiðnar ísur í skorum,
tá sameintir ganga um hallargrind
tit trúgvir í virki og orðum.
Av heilum huga og reinari sál
tit vinna til heiðurs várt móðurmál.


text:
Eitt er at fáa eitt hugskot til eina yrking, eitt annað er at skriva hana niður og geva henni skaldsligar eginleikar, eitt triðja er at geva hana út til ein lesara, og tað fjórða, tað sum eg her fari at umrøða, tað er at lesa yrkingina upp.
Ikki øll duga at lesa yrkingar upp. Verri enn so. Summi duga so illa at lesa upp, at tað var betri ógjørt. Onnur duga so mikið væl at lesa upp, at tann sjáldsama røddin í yrkgingini er tann sama, sum lesur yrkingina hart. Tær eru óloysiligar.
Sjálvur dámar mær best, tá ið yrkjarar sjálvir lesa upp egnu yrkingar sínar. Ofta lesa sjónleikarar upp, og tað verður alt ov dramatiskt og karikerað.
Leygardagur er.
G! er!
Eg eri ikki ein fastur G!-gestur. Verri enn so. Tó havi eg roynt at verið til bókmentatiltøkini, sum hava verið á G!.
Í gjár spældu veðurgudarnir við gestirnar. Royndu teirra tolni, og hvussu úthaldandi tey í roynd og veru er, tá ið hart, harðari, harðast leikar á.
Men í dag.
Í dag var friður.
Eg kom norð til tað syðstu gøtuna um trý tíðina. Parkeringspláss fann eg ovast uppi við Gøtugjógv. Eg gekk oman á festivaløkið. Í urtagørðum og úr húsvindeygum ljómaði við kátum fólki, sum høvdu hætta sær at stoytt eitt sindur í aftur.
Fyrsti upplesturin skuldi vera á Gróvargøtu 9, hjá Rannvør og Páll. Eg hitti eina av upplesarunum, Marjuna Syderbø Kjælnes, sum heldur ikki visti, hvar hon skuldi lesa. Men staðsansinum bilti onki. Vit funnu, og hjúnini, Rannvør og Páll tóku fryntlig og blíð ímotí okkum. Her skuldu Marjun S. Kjælnes og Arnbjørn Ó. Dalsgarð lesa upp.
Fyrst las Marjun upp. Marjun hevur givið út øll hugsandi tekstasløg. Hon hevur skrivað til børn, til sjónleik, til film, til tónleik, skaldsøgu, yrkingar. Ikki er so nógv eftir. Hon hevur sagt í viðtal, at henni dámar best at skriva, og ikki so væl dámar henni at standa framman fyri fólki.
Marjun las úr yrkingasavninum, Opna, og úr skaldsøguni, Óendaliga vera, báðar eru útgivnar í ár. Marjun hevur eina veika rødd, og hon kemur ikki heilt til sín rætt, tá ið hon møtir aldututli og bátamotorum. Tá gerst hon ov veik. Hon lesur ikki illa upp, men røddin er ov veik til ikki at hava eina mikrofon. Tað skal ikki so nógv til. Fyriskipararnir skuldu bara havt ein lítlar gittarforsterkjara og eina mikrofon, so var hetta bjargað. Innihaldið í skaldskapinum var gott. Hon las yrkingar úr Opnu, og so las hon byrjanina út skaldsøguni, sum er um at koyra norðureftir.
Síðani las Arnbjørn. Arnbjørn hevur eisini eina veika rødd, men hann lesur ógvuliga væl upp, og tað var sum hevði hann vant seg við (ella gjørt sær greitt), at ljóðviðurskiftini vóru ein avbjóðing, og tí las hann týðiliga, seint og hart. Arnbjørn las úr einum komandi stuttsøgusavni, sum er um ein persón, sum eitur Albert. Albert er vit. Vit eru Albert. Vit øll. Hann vil stórt, men sættast við lítið.
Síðani gekk leiðin niðan á Gróvargøtu 8, har Rønn og Pól tóku ímóti okkum. Har lósu Kim Simonsen og Sissal Kampmann upp
Kim las fyrst. Eg havi altíð hildið, at Kim ikki er heimsins besti upplesari. Tað er sum um hann ikki tímir at lesa. Innihaldið í yrkingunum er akademiskt, og kann kanska ikki lesast øðrvísi. Og hann sat niðri, eins og Marjun og Sissal, og tað gevur ikki tað sambandið við áhoyrararnar, sum skal til. Eisini haldi eg, at fleiri av upplesarunum manglaðu uppsýnið. teir hugdu ikki at áhoyrarunum. Dynamikkurin millum upplesara og áhoyrarar manglaði.
Løtu seinni las Sissal Kampmann, og tað saman er galdandi fyri Sissal. Hon er ógvuliga monoton, tá ið hon lesur upp, og hyggur ov lítið upp á fólkið. Yrkingaperlurnar hjá Sissali eru so mikið góðar, og har er ein ávís uppreksan í yrkingunum, sum kann gera, at upplesturin gerst monotonur.
Síðani var lisið upp hjá Kim og Vónbjørt, Úti í Bø, 14. Har lósu Lív Maria Róadóttir Jæger og Anna Malan Jógvansdóttir. Lív er góður upplesari. Tekstirnir hjá henni eru soleiðis skrivaðir, og at teir bora seg inn í spurningar, sum aftur bora seg inn í spurningar, og tað krevur, at upplesturin hevur ein ávísan stíl. Eina rútmu, sum verður markera við andadrátti. Stílurin hjá Lív var øvaður, og tað lá væl fyri at geva framførslu og upplestri eina heild
Seinasti upplesarin, tá ið klokkan nærkaðist fýra, henda góða leygardagin hjá Kim og Vónbjørt, var Anna Malan. Yrkingarnar hjá Onnu Maluni eru ógvuliga organiskar, mikroorganiskar, og ofta liva hesar mikroorganismur í havinum, so kanska skuldi hon lisið fyrst, har havið (og Havið (snapsurin)) var. Anna Malan byrjaði væl. Gjørdi onki hóvasták burturúr. Yrkingarnar eru stuttar, og myndríkar, men røddin á Onnu Maluni var ov veik. Tað gjørdist ikki betri, tá ið Ævintýraferðin fór at leika í niðri á sandinum, og syngja um barnaball, mitt meðan Anna Malan royndi at forloysa okkum í mikroorganismum.
Upplesturin vardi i ein tíma og nakrar minuttir.
Vit fingu ein gongutúr millum húsini. Sum heild ein væl eydnaður upplestur við nógvum góðum tekstum.
Á ólavsøku verður ein líknandi upplestur. Byrjað verður 29. juli klokkan 15.00 á Føroya Fólkaháskúla og síðani verður gingið til Steinprent, Boysensgarð og Býarbókasavnið.
OMR


text:
Andros
Andros (grikskt: Άvδpoς) er ein oyggj í Grikkalandi. Oyggin er tann norðasta av Kykladuoyggjunum og liggur umleið 10 km í ein landsynning av oynni Evvia og umleið 3 km norðanfyri oynna Tinos. Andros er 380 km2 til støddar, í 2011 var fólkatalið á oynni 9.221 og fólkatættleikin 24/km2. Oyggin er nærum 40 km long og 16 km har hon er breiðast. Oyggin er eitt nú kend fyri sítt kelduvatn, sum kemur úr Sariza kelduni í Apoikia, hon rennur út úr einum leyvuhøvdi.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Í fornøld (7. - 6. øld á.Kr.) varð oyggin bygd av jóniskum fólkum (økið var í høvuðsheitum har í Turkaland er í dag og tær griksku oyggjarnar í Egearahavinum), møguliga blandað við fólkum úr Thrakia (økið fevnir í dag um landnyrðingshornið av Grikkalandi og partar av Bulgaria og Turkalandi). Í 480 á.Kr. sendi oyggin skipaflota til Xerxes I av Persia, og bleiv tí straffað av tí grikska flotanum, ið herjaði á oynna. Í 411 á.Kr. proklameraði oyggin, at hon var sjálvstøðug og í 408 á.Kr. stóð hon ímóti einum álopi úr Athen. Frá 1207 til 1566 varð Andros stýrd av privatu familjunum Zeno og Sommaripa undir venesianskari verju og eftirliti. Síðan kom oyggin undir beinleiðis osmanniskt og muslimsk stýri. Í 1821 bleiv oyggin samman við hinum Kykladuoyggjunum fræls og gjørdist partur av Grikkalandi. Hin 10. mai 1821 kunngjørdi uppreistarsinnaði presturin, Theophilos Kairis, sum var ein av oddamonnunum í grikska frælsisstríðnum, at nú var grikska frælsisstríðið byrjað, og so heisaði hann grikska flaggið á St. Georgs kirkjuni, sum liggur vakurt á eini fjallasíðu á Andros og helt eina kenda og hjartanemandi røðu, sum eggjaði reiðarum og vinnulívsfólkum til at lata burturav ognum teirra til frama fyri grikska frælsisstríðnum, so teir kundu senda flotar avstað móti osmannum.


text:
6. PARTUR
Hvør vón er fyri tey deyðu?
1. Hvørji eru góðu tíðindini um tey deyðu?
Tá ið Jesus kom til Betania nærindis Jerusalem, hevði vinur hansara, Lazarus, verið deyður í fýra dagar. Jesus fór út til grøvina saman við Martu og Mariu, systrum Lazarusar. Skjótt flokkaðist ein mannamúgva um tey. Kanst tú ímynda tær, hvussu glaðar Marta og Maria vórðu, tá ið Jesus reisti Lazarus upp frá deyðum? — Les Jóhannes 11:21-24, 38-44.
Marta kendi longu tey góðu tíðindini um tey deyðu. Hon visti, at Jehova fer at geva teimum deyðu lívið aftur á jørðini. — Les Esaias 26:19.
2. Hvørjari støðu eru tey deyðu í?
Menniskju eru gjørd úr mold. (1 Mósebók 2:7; 3:19) Vit hava ikki ein anda innan í okkum, sum livir víðari eftir deyðan. Tá ið vit doyggja, doyr heilin eisini, og okkara tankar og kenslur hvørva. Lazarus segði heldur einki um, hvussu tað var at vera deyður, tí tey deyðu vita ikki til sín. — Les Prædikaran 9:5, 6, 10.
Pínir Gud menniskju í eldi eftir deyðan? Av tí at Bíblian vísir, at tey deyðu ikki vita til sín, er helviti avgjørt ein følsk læra, sum spottar Gud. Bara hugsanin um at pína menniskju í eldi er honum ein andstygd. — Les Jeremias 7:31.
3. Kunnu tey deyðu tosa við okkum?
Tey deyðu kunnu hvørki tosa ella hoyra. (Sálmur 115:17) Men nakrir einglar eru óndir, og teir kunnu tosa við fólk og látast at vera deyð menniskju. (2 Pætur 2:4) Jehova forbjóðar okkum at royna at tosa við tey deyðu. — Les 5 Mósebók 18:10, 11.
4. Hvørji fáa eina uppreisn?
Milliónir av menniskjum, sum liggja í grøvini, verða uppreist til lív á jørðini. Sjálvt nøkur, sum ikki kendu Gud og gjørdu tað, sum var skeivt, fáa eina uppreisn. — Les Sálm 37:29; Ápostlasøguna 24:15.
Tey upprisnu fáa møguleika at læra sannleikan um Gud, at fáa trúgv á Jesus og vera honum lýðin. (Opinberingin 20:11-13) Tey, sum verða upprisin og gera gott, kunnu gleðast um ævigt lív á jørðini. — Les Jóhannes 5:28, 29.
5. Hvat sigur uppreisnin okkum um Jehova?
Tá ið Gud sendi son sín at doyggja fyri okkum, birtist vón fyri tey deyðu. So uppreisnin vísir, hvussu góður Jehova er við okkum, og hvussu náðigur hann er. Hvønn gleðir tú teg mest til at síggja í uppreisnini? — Les Jóhannes 3:16; Rómbrævið 6:23.
LÆR MEIRA
Hvar eru tey deyðu?
Hvar eru tey deyðu, og hví doyggja menniskju? Hvat sigur Bíblian?
Verulig vón fyri tey, sum eru deyð
Hevur tú mist ein kæran? Fara vit at síggja tey aftur? Hvat lærir Bíblian um uppreisnina?
Hvussu kunnu andaskapningar ávirka okkum?
Bíblian tosar um einglar og illar andar. Eru teir til? Kunnu teir ávirka okkum?


text:
1. PARTUR
Skaparin gevur menniskjanum eitt paradís
Gud skapar fysiska alheimin og lívið á jørðini; hann skapar ein fullkomnan mann og eina fullkomna kvinnu, gevur teimum ein vakran urtagarð og áleggur teimum at vera honum lýðin
ORÐINI: „Í upphavi skapti Gud himmal og jørð,“ er kendasti inngangurin, ið nakrantíð er skrivaður. (1 Mósebók 1:1) Við hesum einfalda og tignarliga setninginum verða vit kunnað um týdningarmiklasta persónin í Heilagu skriftini — Jehova Gud hin alvalda. Fyrsta ørindið í Bíbliuni sigur okkum, at tað er Gud, sum hevur skapt víðfevnda fysiska alheimin, og altso eisini gongustjørnuna, vit búgva á. Tey næstu ørindini greiða frá, at Gud í eini røð av longum tíðarskeiðum, ímyndarliga nevnd dagar, fór í holt við at gera jørðina til reiðar til bústað hjá okkum og skapa øll undrini í náttúruni.
Tað mest stórsligna, Gud skapti á jørðini, var menniskjað. Her var ein skapningur, skaptur í Guds mynd — sum var førur fyri at endurspegla eginleikarnar hjá Jehova, til dømis hansara kærleika og vísdóm. Gud skapti menniskjað úr moldini í jørðini. Hann gav honum navnið Ádam og setti hann í eitt paradís — í urtagarðin Eden. Gud plantaði sjálvur henda urtagarðin við vøkrum, fruktagóðum trøum.
Gud sá, at menniskjað hevði tørv á einum maka. Av einum rivi frá Ádami skapti Gud tí eina kvinnu, sum seinni fekk navnið Eva, og leiddi hana til mannin at vera kona hansara. Ádam varð glaður og segði skaldsliga: „Hesa ferð er tað bein av mínum beinum og hold av mínum holdi!“ Gud greiddi frá: „Tí fer maðurin frá faðir og móður og heldur seg til konu sína, og tey bæði verða eitt hold.“ — 1 Mósebók 2:22-24; 3:20.
Gud gav Ádami og Evu tvey boð. Tað fyrsta boðið var, at tey skuldu dyrka jørðina og røkja hana, og við tíðini skuldu tey fylla hana við sínum avkomi. Seinna boðið var, at tey ikki máttu eta av einum ávísum træi í hesum risastóra urtagarðinum, nevniliga „trænum til kunnskap um gott og ilt“. (1 Mósebók 2:17) Vóru tey ólýðin, fóru tey at doyggja. Við hesum boðum gav Gud manninum og kvinnuni høvi at vísa, at tey viðurkendu hann sum stjórnara. Við sínum lýdni kundu tey eisini vísa, at tey elskaðu Gud og vóru honum takksom. Tey høvdu alla orsøk til at viðurkenna Guds góðu stjórn. Hesi fullkomnu menniskjuni høvdu eingi lýti. Bíblian sigur: „Gud sá alt tað, ið Hann hevði gjørt — og tað var sera gott.“ — 1 Mósebók 1:31.
— Grundað á Fyrstu Mósebók, kapittul 1 og 2.
LÆR MEIRA
Hvørja ætlan hevur Gud við jørðini?
Bíblian greiðir frá, hví Gud skapti jørðina, nær líðingar halda uppat, og hvørja framtíð jørðin og tey, sum búgva á henni, hava.


text:
1. Ber til at melda seg inn í Koda á netinum?
Ja, vit eru online, tá tú hevur tørv á okkum, uttan mun til um tað snýr seg um limaskap, skráseting av nýggjum verkum, konsertrapportering ella stuðulsumsókn.
At gerast limur í Koda kostar kr. 650 hjá orða-/tónasmiði og kr. 3.500 hjá tónleikaforlagi. Hetta er eitt eingangsgjald, sum verður rindað við innliman. Limaskapur er persónligur, so ein bólkur kann ikki gerast limur.
- Øll kunnu gerast limur í Koda uttan mun til tjóðskap og bústað.
- GG: Um tú ikki hevur eitt danskt cpr-nr., mást tú skriva fýra nullir aftaná tín føðingardag (-0000).
- Tá man gerst limur í Koda, verður man samstundis limur í NCB (Nordisk Copyright Bureau). NCB umsitur rættindini til innspæling og kopiering av tínum tónleiki.
2. Fái eg avrokning, tá eg spæli mín egna tónleik á einari konsert?
Ja, um talan er um eina almenna konsert, har fyriskiparin rindar til Koda. Koda metir um ein konsert er at meta sum almenn, áðrenn kravt verður inn fyri konsertina.
3. Skal eg rapportera, tá eg spæli tónleik hjá øðrum?
Ja, tú eigur altíð at minnast til at rapportera. Ikki bara tá tú spælir egnan tónleik, men eisini tá tú spælir tónleik hjá øðrum.


text:
Aserbadsjan
Aserbadsjan er eitt lýðveldi í Asia. Aserbadjan gjørdist fyrsta frælsa lýðveldi í muslimska heiminum í 1918, men tvey ár seinni, í 1920 gjørdist landið partur av Sovjetsamveldinum til 1991. Fólkatalið er 9.165.000 fólk (í 2011). Asejbadjan er tað størsta landið í Kaukasus regiónini í Evrásia. Grannalondini eru: Russland fyri norðan, Georgia mót útnyrðingi, Armenia mót vestri og Iran móti suðri. Hetta heita, turra landið er við Kaspiska Hav. Í 8. øld kallaðu persar hetta landøkið Aserbadjan, "eldslogalandið", tí at brennandi gass setti upp úr jørðini. Aserbadjanar eru turkiskir muslimar, sum hertóku landið í 11. øld. Seinastu árini hevur drúgvt tjóðskaparstríð verið ímillum ymisk fólkasløg í landinum. Eisini hevur blóðugt marknastríð verið ímillum Aserbadjan og Armenia.
Landafrøðiliga er Aserbadjan partur av Asia, men mentanaliga er landið, umvegis Sovjetsamveldið, vorði alt meira evropeiskt. Sum dømi um hetta kann nevnast, at Aserbadjan síðan 2008 hevur luttikið í Eurovision. Í 2011 vann Aserbadjan kappingina við sanginum Running Scared. Eldar og Nigar eita tey bæði úr Aserbadjan, sum vunnu Grand Prix kappingina 2011. Saman kalla tey seg Ell/Nikki.
Fyri tað, at olja varð funnin í londunum við Persaflógva, kom helmingurin av allari olju í heiminum úr ovurstóru oljukeldunum tætt við aserbadjanska høvuðsstaðin Baku. Nú á døgum bora aserbadjanar eftir olju av boripallum í Kaspiskahavi. Vegakervið og ravmagnsorkuverkini til oljuídnaðin hava verið við til at menna annan ídnað, t.d. klædnaídnað.


text:
Útgávukonsert: The Absent Silver King
Komandi leygarkvøld 3. august verður útgávukonsert í Sjónleikarhúsinum við The Absent Silver King.
Bólkurin gevur út LP plátu og fløgu, sum teir hava upptikið live uppá tveir dagar í Studio Bloch við Benjamin Petersen sum ljóðmeistara.
Heft at útgávuni er stuttsøgu- og yrkingasavnið hjá forsangaranum, Trygva Danielsen, sum seinasta árið hevur verið at lisið í Vencil og Varðanum. Diskurin við tónleikinum verður at finna aftast í bókini, sum fæst fyri seg ella fyri serprís saman við vinylplátuni.
The Absent Silver King hevur verið rættiliga virkin í síni hálvt ára langu livitíð, har flugubein eru sett á kekklistan fyri at taka upp plátu, vinna Sement 2013, framføra á G!, spæla nógvar konsertir, og nú er tað so debut útgávan, sum er á skránni.
Við í bólkinum eru Bogi á Lakjuni, Per I. Højgaard Petersen, Karl Andrias Stórá, Jón McGavin, Trygvi Danielsen og Mattias Kapnas.
Dyrnar í Sjónleikarhúsinum lata upp kl. 22., og tá verður høvi til hugna, áðrenn konsertin fer í gongd kl. 23. Tað er avmarkað atgongd, og atgongumerkini fáast við dyrnar fyri 100 kr.