text:
25. september
25. september er dagur 268 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 269 um skotár er). 97 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1066 - Stríðið við Stamford Bridge endar víkingatíðina.
- 1513 - Spanski rannsóknarfararin Vasco Núñez de Balboa kemur til Kyrrahavið.
- 1925 - Føroyski Javnaðarflokkurin verður stovnaður.
- 1927 - 7 føroyskir fiskimenn lótu lív í bátsvannlukku í Íslandi, tá teir fóru við einum báti av sluppini Riddaranum og báturin koppaði. Fleiri av teimum sum doyðu vóru sumbingar. Aðrir sumbingar vóru niðri og dansaðu stutt eftir hendingina, tey savnaðu pening inn til einkjurnar, 600 kr. til hvørja sum svaraði til meir enn eina ársløn.
- 1972 - Noreg sigur nei til EEC limaskap
- 1998 - Eitt BAE146 flogfar hjá Pauknair dettur niður í Marokko. 38 fólk lata lív.
- 2002 - Vitimhendingin í Siberia
- 2014 - Ein arbeiðsvanlukka umborð á einum grønlendskum trolara (fyrrverandi Skálaberg), sum hendi meðan skipið lá við bryggju í Havn, kravdi eitt mannalív. Vanlukkan hendi undir lossing, ein plattur, sum varð heysaður upp úr lastini, brotnaði og kassar við frystum makreli duttu niður á 22 ára gamla Gunnar Zachariasen, sum doyði á staðnum. Vanlukkan hendi umleið klokkan eitt. Gunnar var kendur sum ein góður fótbóltsleikari, hann hevði m.a. Spælt við EB/Streymi í tvey ár og við føroysku U-19 og U-21 landsliðunum, hann spældi 21 dystir við U-21 og skoraði 4 mál. Hann hevði eisini spælt við ungdómsliðum hjá Brøndby.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1644 - Ole Rømer, danskur stjørnufrøðingur.
- 1890 - Johan Martin Fredrik Poulsen á Toftum. Formaður Sambandsfloksins 1948-1970 (d. 1980).
- 1903 - Mark Rothko, amerikanskur listamálari (d. 1970).
- 1906 - Dmitri Sjostakovitj, russiskur tónasmiður (d. 1975).
- 1938 - Jonathan Motzfeldt, grønlendskur politikkari (d. 2010).
- 1943 - Robert Gates, amerikanskur politikari.
- 1944 - Michael Douglas, amerikanskur sjónleikari.
- 1951 - Mark Hamill, amerikanskur sjónleikari.
- 1952 - Christopher Reeve, amerikanskur sjónleikari (d. 2004)
- 1958 - Michael Madsen, amerikanskur sjónleikari
- 1961 - Heather Locklear, amerikanskur sjónleikari
- 1966 - Rakel Helmsdal, føroyskur rithøvundur
- 1968 - Will Smith, amerikanskur rappari og sjónleikari
- 1969 - Catherine Zeta-Jones, valisiskur sjónleikari
- 1996 - Mie Østergaard Nielsen, danskur svimjari
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1066 - Haraldur III, kongur í Noregi (fall í stríði) (f. 1015)
- 1849 - Johann Strauss eldri, eysturríkskur tónasmiður (f. 1804)
- 1996 - Nicu Ceauşescu, rumenskur politikkari (f. 1951)
- 2011 - Wangari Maathai (f. 1929)
- 2014 - Gunnar Zachariasen, føroyskur fótbóltsleikari (f. 1992)
- 2016 - Arnold Palmer (f. 1929)


c: text/html

text:
Elizabeth Taylor
Dame Elizabeth Rosamund Taylor (* 27. februar 1932 – † 23. mars 2011) var ein bretsk-amerikonsk sjónleikarinna. Hon var ein av kendastu sjónleikarum í heiminum og vann fleiri heiðurslønir fyri sítt virksemi sum sjónleikari, m.a. vann hon tvær ferðir heiðurslønina Academy Award for Best Actress, sum eisini er kent sum Oscar fyri bestu sjónleikarinnu. Hesar vann hon í 1960 fyri BUtterfield 8 og í 1966 fyri sín leiklut í Who's Afraid of Virginia Woolf?. Elizabeth Taylor varð fødd Onglandi, og búði í einum forstaði í ein útnyrðing av London saman við foreldrum og syskjum fyrstu sjey árini av lívi sínum. Í 1939 brast Seinni heimsbardagi á, og familjan flutti til USA at búgva. Bæði foreldrini hjá Elizabeth Taylor vóru úr USA, og tí fekk Elizabeth Taylor bæði bretskan og amerikanskan statsborgaraskap. Elizabeth Taylor gjørdi eitt stórt arbeiði og brúkti nógvan pening fyri at stuðla gransking í AIDS sjúkuni. Hon var við til at stovna National AIDS Research Foundation, sum var lagt saman við øðrum líkandi stovni og fekk síðan navni AmfAR, The Foundation for AIDS Research. Hon fekk ymiskan annan heiður, eitt nú: Presidential Citizens Medal, Legion of Honour, Jean Hersholt Humanitarian Award, AFI Life Achievement Award. Hon var tilnevnd sjeyndaplássi millum amerikanskar sjónleikarinnur á einum topp 50 lista, sum American Film Institute hevur gjørt.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Fløgg
Flagg umboðar tjóð ella fólk. Eitt flagg er flaggdúkur, har ávíst mynstur og ávísir litir eru. Altíð hava fløgg í øllum møguligum litum havt serstakan týdning. Fleiri millumtjóða samgongur hava eisini egið flagg, til dømis Reyði Krossur ella ST. Fløgg hava stóran týdning í ófriðartíðum. Heryvirmaðurin fyri hvørjari herdeild hevði altíð ein merkismann sær við lið, so hermenninir kundu síggja hvørja leið, teir skuldu halda. At taka flagg fíggindans merkti næstan altíð at vinna sigur. Teir vundu altíð egið flagg á stong uppi yvir fíggindans flaggi, tá ið teir høvdu tikið skip ella skansa hansara. At flagga við hvítum flaggi í kríggi merkir, at tú gevur teg undir, at flagga lágt merkir, at tú heiðrar tann, ið deyður er.
Av 196 sjálvstøðum londum í heiminum hava 64 lond eitt átrúnaðarligt súmbol á flagginum. Tað er PEW-granskingarstovnurin sum hevur í 2014 hugt nærri eftir súmbolunum sum hesi fløggini hava.[1] Sigast skal at stovnurin ikki hevur tikið øll fløgg við, millum annað eru tey fýra norðurlendsku hjá Álandi, Sámalandi, Grønlandi og Føroyum ikki við. Men av teimum 196 londunum sum eru við í kanningini, so hava 64 fløgg eitt átrúnaðarligt súmbol. Av hesum 64 londunum hava umleið helmingurin (48 prosent) eitt kristið súmbol, meðan ein triðingur (33 prosent) hava eitt islamskt súmbol. Tað merkir at tvær tær størstu átrúnaðirnar hava 81 prosent av fløggunum sum hava átrúnaðarlig súmbol á fløggunum. Kristin súmbol eru á 31 av fløggunum sum eru úr Evropa, Asia, Amerika og Kyrrahavslondunum. Nøkur fløgg innanfyri Commonwealth hava Union Jack við sínum krossi sum ein part av egnum flaggi. Islamsk súmbol eru á 21 fløggum í norðara parti av Afrika, Asia og í Miðeystri. Súmbol frá buddismuni og hinduismuni eru at finna á fimm fløggum. Trý av fløggunum hava súmbol frá báðum átrúnaðunum. Ísrael er einasta landið sum brúkar jødisk súmbol á sínum flaggi. Seks lond hava átrúnaðarlig súmbol sum stava frá øðrum religiónum.
Føroyska flaggið[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Merkið
Okkara flagg, Merkið, er millum heimsins yngstu. Tað fekk gildi 25. apríl í 1940, tá ið enska stjórnin viðurkendi tað.
Til 1940 var Dannebrog almenna flagg føroyinga. Men tá ið týskarar høvdu hersett Danmark, og onglendingar Føroyar, var einki samband millum londini, og teir sameindu vildu ikki, at vit skuldu brúka danska flaggið, men tað føroyska, sum Jens Oliver Lisberg hevði teknað í 1919. I bæði 1920- og 1930-árunum var mangan hart stríð í Føroyum millum sjálvstýrissinnaðar føroyingar og danskar myndugleikar um Merkið.
Flaggað verður ymiskar hátíðardagar, til dømis ólavsøkudag, 1. jóladag, nýggjársdag, 1. páskadag, flaggdagin, arbeiðaradagin o.a. langafríggjadag og minningardag teirra sjólatnu verður flaggað lágt. Í álmanakkanum er yvirlit yvir almennar flaggdagar.


text:
Terna
Terna (frøðiheiti - Sternidae) eigur á lágum og nesjum og á hólmum í sjógvi ella vøtnum. Summi ár eigur hon eitt sindur oman fyri bøgarðarnar; men annað ár sæst hon ikki har. Tú finnur ternureiður líka frá strondini og upp undir fjøllini út móti havinum. Ternuni dámar best nærindis sjónum. Ikki er vítt um, har ternurnar eiga. Reiðrini liggja so tøtt, at tú mást ansa tær, at tú ikki traðkar í tey.
Ternan er ikki nógv størri enn smáfuglur. Teir longu, smølu veingirnir og tað langa sýlda velið gera, at ternan býður sær meira út. Hon er svørt um nakkan og skallan og hevur reytt nev; beinini eru kløn or reyð. Ternan kemur til Føroya um hálvarðsøku, ið er 3. mai. Seinast í mai og fyrst í juni verpur ternan 2 egg, viðhvørt 3. Klekingartíðin er um 3 vikur. Ternan verjir væl reiður sítt. Kemur onkur nær, skjýtur hon seg við nógvari ferð niður úr luftini, men kemur ránsfuglur, flykkjast nógvar ternur uttan um hann og reka hann harðliga burtur. Liturin verjir ternuna væl um onkur kemur nær, og hon skal krógva seg í grasinum.
Slag[rætta | rætta wikitekst]
- Chlidonias hybridus (Kinnhvít terna)
- Chlidonias leucopterus (Vonghvít svartterna)
- Chlidonias niger (Svartterna)
- Hydroprogne caspia (Brituterna)
- Onychoprion anaethetus (Ennihvít terna)
- Sterna dougallii (Roðaterna)
- Sterna forsteri (Floghvít terna)
- Sterna hirundo (Kriterna)
- Sternula albifrons (Fruntaterna)
- Thalasseus sandvicensis (Faksaterna)
- Chroicocephalus ridibundus (Fransaterna)
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Norðuríshavið
Norðuríshavið eisini nevnt Íshavið og Arktiskahavið er eitt av heimsins fimm heimshøvum, og fevnir um tey arktisku økini. Hesi lond hava strond móti Norðuríshavinum: Noreg, Russland, USA, Kanada, Grønland og Ísland og víðari til Jan Mayen, Sørkapp á Svalbard, Bjarnoynna og Nordkapp.
Norðuríshavið fevnir um eitt økið á 10 milliónir km², við einum miðaldýpi á 1300 m og hevur eina vatnmongd á 12,4 milliónir km³. Av og á sæst Norðuríshavið umrøtt saman við Barentshavinum, Kyrrahavinum og Norskahavinum sum eitt samanhangandi arktiskt hav.


text:
Orð: Christian Matras
Lag: Regin Dahl
Viðmerking: Yrkingin vígd føroyskum studentum
1. Eg fann teg í kvæðum,
sum fólksins varrar
lyftu úr øld í øld,
eg fann teg í søgum og sagnatali,
har fólksins brøgd vóru tøld,
eg fann teg í mjúkum barnaljóði,
sum sungið varð vetrarkvøld.
2. Eg fann teg í orðum, sum møður mæltu
stákandi inni við eld,
eg fann teg í teimumh yggjuráðum,
í orðatøk vóru telgd,
eg fann teg í teimum føgru nøvnum
á fjøllu, áum og deld.
3. Eg fann teg hjá einsligum stórmennum,
ið festu teg fyrst á blað,
eg fann teg í tí væna ljóði,
sum skaldið um oyggjarnar kvað
– eg fann teg nú aftur, nú andi tín
teg loysa úr fjøtrum bað.


text:
Skal gongd koma á ferðavinnu, má vinnan varpa ljós á potentialið í ferðavinnuni. Elin Brimheim Heinesen hugleiðir í hesi greinini um avbjóðingarnar hjá vinnuni, og heitir á ferðavinnuna um at vísa, at her liggur gull grivið, sum kann koma samfelagnum til góðar, og sum tað kann loysa seg fyri íløgarar og fyri landið at raðfesta og blaka pengar eftir.
Almenningurin spyr: Hvussu ber tað til, at ferðafólkatalið minkar og hotelkømur standa tóm í hásesong, tá ferðavinnan heldur uppá, at føroyingar hava eitt so fantastiskt land at bjóða fram? Eingin sigur seg heilt kenna svarið, men øll kenna á sær, at tað má vera okkurt galið – helst ikki við vøruni, men við marknaðarføringini av henni. Tíðum verður peikað á, at almenni stovnurin, sum hjálpir ferðavinnuni at marknaðarføra Føroyar sum ferðaland – fyrst Ferðaráðið, síðani SamVit og nú Uttanríkisráðið – hevur ábyrgdina.
Orsøkir til trupulleikarnar
Hevði tað verið so væl, at almenna ferðaráðið kundi loyst allar trupulleikar fyri vinnuna. Men tíanverri hava trupulleikarnir nógvar ymiskar orsøkir, sum ferðaráðið ikki einsamalt kann hava ávirkan á. Heimskreppan hevur sjálvandi sína neiligu ávirkan. Ein onnur orsøk er ivaleyst tann, at tað – hóast góðan vilja – í nógv ár ikki hevur eydnast nóg væl hjá ferðavinnuni sum heild at traðka sama stev.
Men eg eri sannførd um, at størsti trupulleikin er, at so lutvíst fá fólk búgva í Føroyum. Tað merkir við øðrum orðum, at føroyingar hava mikroskopiskar ressursur í mun til onnur lond, sum kappast verður við. Tað, sum higartil er sett av til marknaðarføring av Føroyum sum ferðaland, munar so evarska lítið úti í stóru verð, sum “larmar” alt meira við tíðini, so tað gerst alt torførari at vekja ans. So einfalt er tað.
Kappingin harðnað
Tær størstu ferðavinnufyritøkurnar í Føroyum – so sum Atlantic Airways, Smyril Line, Greengate Incoming o.o. – eru sera smáar sæð í mun til samanberiligar fyritøkur aðrastaðni. Einsamallar hava tær tí eisini lutvíst lítla orku til at marknaðarføra seg og Føroyar. Tí er tað so umráðandi – júst í Føroyum, meira enn aðrastaðni – at tað almenna traðkar til við eini hjálpandi hond fyri at fáa gongd á.
Tað, sum hevur verið gjørt higartil, hevur munað alt ov lítið í mun til tað, vinnuni tørvar fyri at vaksa. Somu upphæddir muna í veruleikanum minni og minni ár undan ári, tí altjóða kappingin er harðnað alt meira seinastu árini. Umvegis internetið verður rokkið longri enn nakrantíð fyrr, men "larmurin" á marknaðinum er eisini ógvusligari enn nakrantíð, nú talið av miðlum – t.d. prentaðum miðlum, loftmiðlum og heimasíðum, sum longu finnast í milliardatali – økist í hvørjum.
Føroyar eru evarska lítlar og drukna lætt burtur í øllum larminum, so lítið, sum føroyingar hava megnað at gera um seg har úti í stóru verð. Kappingarneytarnir fylla so nógv meira í myndini, tí teir hava – og brúka – nógv fleir ressursur. Hetta er bara ein veruleiki, føroyingar mugu síggja í eyguni og laga seg til. Føroyar verða ongantíð líka so sjónligar sum onnur størri lond, men kunnu kanska verða nóg sjónligar i mun til, hvat hóskar til tørvin í Føroyum, sum jú ikki er líka so stórur sum í størri londum.
Eingin hevur ‘skyldina’
Nógv undrast stórliga á, hví ikki fleiri fólk vitja oyggjarnar, tí óteljandi jaligar ferðafrásøgnir frá útlendingum, ið hava verið í Føroyum, umframt plaseringin, Føroyar fingu frá National Geographic Traveler, benda á, at potentialið má vera stórt. Tað tykist bara ikki at verða brúkt til fulnar.
Eingin einstakur partur kann tó einsamallur ákærast fyri, at Føroyar ikki eru nóg sjónligar. Syndabukka-peikarí forðar góðum samstarvsanda og tekur bara fokus frá tí, sum hevur nógv tann størsta týdningin – nemliga, hvussu átrokandi tað er, at øll ferðavinnan samstarvar, og at tað almenna (les: løgting og landsstýri) raðfestir marknaðarføring av Føroyum og – ikki minst – at gera kringumstøðurnar fyri ferðavinnu lagaligari, so tað betri kann loysa seg fyri íløgarar at gera íløgur í ferðavinnu. At seta partafelagsskattin upp, hjálpir t.d. ikki í hesum føri.
Ferðavinna er tann vinnan, sum í løtuni hóast alt hevur mest sannlíku vakstrarmøguleikarnar í Føroyum. Men vinnan hevur brúk fyri fíggjarliga betri umstøðum og lagaligari reglum á ávísum økjum, skal hon vaksa og fáa orkuna til at marknaðarføra seg meira og fáa boðskapin út, um alt tað góða, føroyingar eiga at bjóða her í Føroyum.
Ferðavinna ikki klientur, men eitt aktiv
Ikki tí at eingin skal kunna finnast at almenna ferðaráðnum, men ferðaráðið kann og skal ikki syfta alt einsamalt. Øll, ið fáast við ferðavinnu – tvs. privatir tænastuveitarar, kommunur og almenna ferðaráðið – mugu standa saman og gera sín part, um munabetri úrslit skulu náast.
Fólk fáa lætt fatan av, at tað ikki loysir seg at gera íløgur í ferðavinnu, um ferðavinnan ikki vísir greitt, at hon hevur trúnna og viljan. Um ferðavinnan ikki sjálv tykist heilt at trúgva uppá møguleikarnar, hvussu skulu onnur so fáast at trúgva uppá ferðavinnu sum ein vinnumøguleika, roknast kann við? Um ferðavinnufólk ikki tykjast at finna út av at samstarva, og ov nógv fokus er á ónøgd við ella misálit á hvønnannan, hvussu skulu tey so fáa onnur at trúgva, at tey kunnu hepnast við tí, tey fáast við? Almenni stovnurin, sum fæst við ferðavinnu, tykjast hesi fólkini ikki at standa saman um, so hví skulu skattakrónur spillast uppá hann? Og hevur ferðavinnan uppiborið meira, enn hon longu fær? Er ikki ríkiligt sett av til tað?
Men tað er ikki soleiðis, fólk eiga at spyrja. Ferðavinnan er ikki nakar klientur, sum skal hava almennan “stuðul”, tí ”tað er synd í – ella hart hjá teimum, sum arbeiða við ferðavinnu”. Fólk skulu harafturímóti síggja ferðavinnu sum tað, hon veruliga er: Eitt stórt aktiv fyri alt landið, sum vert er at gera íløgur í – eisini almennar íløgur – tí hon gevur longu eitt risa íkast til samfelagsbúskapin – og kann potentielt geva fleirfaldað so nógv, um føroyingar tora at gera fleiri íløgur í hana!
Eg sakni meira jaligt og íblásandi hugflog í ferðavinnuni, sum kann íbirta trúnna millum fólk uppá, at ferðavinna veruliga er samfelagsgagnlig og verd at gera íløgur í, hóast tað kann ganga tíð, áðrenn avlopið vísir seg.
Íløgur skulu til, men í hvat?
Men hvat er tað ítøkiligt, íløgur skulu gerast í? Ferðavinnan er komin langt á summum økjum, meðan annað er forsømt, og nógv meira kann gerast. Eingin ivi er um, at tað er ov lítið til av ressursum, sum er – ikki bara til marknaðarføring, men so sanniliga eisini til at fáa neyðug hagtøl og brúkarakanningar til vega, sum kunnu fortelja ferðavinnuni, um hon satsar rætt, umframt til menning ella víðarimenning av lokalum tilboðum til ferðafólk kring landið. At menna røtt professionell tilboð og byggja marknaðir upp krevur eitt stórt fyrireikingararbeiði. Tað krevur ressursur at fyrireika seg. Tað krevur samskipan. Tað krevur áhaldni. Og tað krevur ikki minst vitan – m.a. um tað, ið gjørt verður, er á rættari leið og nóg effektivt.
Men eingi fullfíggjað ella álítandi ferðavinnuhagtøl hava verið tøk tey nógvu seinastu árini. Eingin veit t.d. heilt neyvt, hvussu nógv útlendsk ferðafólk koma til landið, hvagani tey koma, hvørji tey eru, hví tey koma og hvat teimum dámar, tí pengar hava ikki verið til at gera ferðafólkakanningar, sum eru lutvíst dýrar at gera, og Hagstovan hevur ikki havt ressursur til at savna og viðgera hesi hagtøl. SamVit royndi at savna nakað av hagtalstilfari og setti eina hagtalsverkætlan í gongd saman við Hagstovuni o.ø. fíggjað av Vinnuframagrunninum, men nú tá almenna ferðaráðið er blivið partur av einum aðalráð, ber ikki til longur at søkja grunnar um pengar til slíkar verkætlanir.
Seinastu árini hevur tí bert borið til at gita og gera kvalifiseraðar metingar av ferðafólkahagtølum út frá onkrum smávegis indikatiónum her og har. Tað ger tað sera torført hjá vinnuni at vita, hvar hon flýtur, og hvar hon skal seta inn – t.d. viðv. marknaðarføringini.
Hvat kann vinnan nýta tað almenna til?
Her tykist neyðugt, at tað almenna og tað privata taka lógvatak saman og í felag finna svarið til fleiri ósvaraðir spurningar, so sum: Ber til at røkka nóg breitt út við marknaðarføringini við teimum tøku ressursunum, vinnan hevur? Hvat skal til? Hvat nú, um marknaðarføringin er góð, men bara ikki nóg væl distribuerað ella nóg áhaldandi, tí vinnan heilt einfalt ikki hevur ráð til tað? Kunnu ella skulu almennar íløgur í marknaðarføring leggjast aftrat fyri at muna nóg væl her?
Ein annar spurningur er, um marknaðarføringin hjá teimum, sum marknaðarføra Føroyar, sampakkar nóg væl. Verða allir atkomiligu marknaðarføringsmøguleikarnir brúktir nóg effektivt, um øll arbeiða hvør sær? Hvussu ávirkar tað ímyndina av Føroyum, at partarnir fara út hvør í sínum lag við marknaðarføring, ið kanska peikar í heilt ymiskar ættir? Kann tað almenna gera nyttu her við at spæla ein savnandi, samskipandi leiklut í samstarvi við vinnuna?
Og hvussu við tí, ið verður marknaðarført: Svara tey tilboð, ferðavinnan bjóðar út á marknaðinum, nóg væl til tað, sum marknaðurin eftirlýsir í dag – ella til ímyndina av Føroyum t.d., sum National Geographic Traveler o.o. hava spjatt kring heimin? Kemur boðskapurin um tilboðini út til røttu málbólkarnar? Verða røttu miðlarnir brúktir? Verður nýggja tøknin brúkt effektivt? Marknaðurin broytir seg jú á nógvum økjum alla tíðina. Er vitanin hjá vinnuni um eftirspurningin, sum hann er í dag í mun til fyrr, nóg væl dagførd? Og hevur vinnan ráð til at kanna hetta – og so laga seg leypandi til marknaðin? Ella skal tað almenna traðka til her og veita vinnuni vitan og kanningarúrslit at brúka sum amboð?
Hevur vinnan fatur í øllum teim bestu ferðafyriskiparunum t.d.? Eru onnur sløg av ferðafyriskiparum kanska meira viðkomandi í dag? Kanska skal arbeiðið gerast á ein annan hátt í dag, enn fyri bara fáum árum síðani. Alt hetta ber ikki til at vita, um tað ikki verður eftirkannað, og tað gerst neyvan uttan hjálp frá tí almenna.
Men kanska er tann týdningarmesti spurningurin, sum vinnan má seta sær sjálvum her og nú: Er ynskið ella viljin nóg stórur hjá einstøku pørtunum til at ganga saman og samskipa marknaðarføring og menningararbeiði? Og í hvønn mun ynskir vinnan luttøku og hjálp frá tí almenna til hetta arbeiðið?
Mugu semjast fyri at koma víðari
Eingin ivi er um, at føroysk ferðavinna hevur stórar avbjóðingar. Ein av grundarleggjandi fyritreytunum fyri at hepnast, er eftir mínari meting heilt einfalt tann: at vilja og tora at standa saman – og gagnnýta allar kreftir, bæði privatar og almennar. Ferðavinnan hevur ikki ráð til at ganga í smáum skóm. Føroyingar tykjast ofta at hava lyndi til ikki at hava nóg nógv álit á onnur enn seg sjálvi – og als ikki á tað almenna! Tí gera fólk ofta tað minst torføra – tvs. arbeiða í einingi hvør sær. Men um verandi ressursur skulu gagnnýtast á best møguliga hátt, má og skal álit, opinleiki og samstarv til – bæði millum tað almenna og tað privata og millum privatar ferðatænastuveitarar.
Loysnir finnast best og skjótast í einum jaligum anda. Vilji má vera til at møtast og laga seg. Hendur mugu rættast út til eitt íblásandi og konstruktivt samstarv, har fokus er á møguleikar heldur enn á forðingar. Tíbetur eru tað fleiri og fleiri, sum síggja fyrimunin í tí, tí í síðsta enda loysir tað seg best fyri allar partar at leggja orkuna saman, so øll fáa gagn av úrslitinum. Uttan semju og samanhald fær ferðavinnan í øllum førum ikki sannført hvørki politikkarar og íløgarar um, hvønn týdning tað hevur at gera størri íløgur í at fáa fleiri ferðafólk til landið.
Eingin ivi er um, at føroyingar fáa tað talið av ferðafólkum í Føroyum, sum ráð eru at fiska eftir. Ynskja politikkarar at síggja vøkstur í ferðafólkatalinum, má ferðavinna eisini týðiliga raðfestast. Politikkarar mugu taka ferðavinnu í álvara og lurta eftir, hvat serfrøðin á økinum sigur um, hvat tørvur er á. Almennir og privatir íløgugrunnar mugu vera jaligir í mun til at játta stuðul og lagalig lán til ferðavinnuverkætlanir. Íløgur mugu setast ikki bara í marknaðarføring, men eisini í álítandi hagtøl, umframt í menning av einum høgligari og meira álítandi infrastrukturi – innanhýsis og út í heim. Ikki fyri ferðavinnunar skyld í sær sjálvum, men tí tað er neyðugt fyri alt samfelagið – og ikki minst: tí tað heilt einfalt kann løna seg.
Øll mugu taka undir við tí
Harumframt er ein møguleiki at seta MVG niður fyri ferðafólkatænastur – t.d. gistingarhús- og matstovuvirksemi, útferðar- og flutningstænastur o.a. Hetta hevði verið ein vælkomin og hollur stuðul og ein lutvíst ómakaleysur máti at tryggja, at vinnuni er lív lagað, so meira gongd kemur í samfelagshjólini. Tað er alneyðugt at skapa fleiri arbeiðspláss í Føroyum, sum serliga ung og kvinnur dragast at. Júst hesirbáðir samfelagsbólkar tørva eina ‘saltvatnsinnspræning’, um hesi fólkini skulu tíma at búgva í Føroyum. Hetta kann verða gjørt við at bjóða eitt breiðari starvsútboð, sum hesi fólkini dragast at. Og har gevur júst ferðavinnan nógvar møguleikar.
Síðst, men ikki minst: Skal ferðavinna í Føroyum veruliga hepnast, er neyðugt við undirtøku frá almenninginum og einum felags innsatsi frá øllum samfelagnum so ella so. Føroyingar sjálvir mugu verða teirra egnu bestu ambassadørar við t.d. at læra sítt egna land, søgu og mentan at kenna – og virðismeta tað, m.a. við at ferðast meira í egnum landi og brúka føroyskar vørur, gistingarhús, matstovur og aðrar tænasturnar meira, so tað kann loysa seg at framleiða føroyskt og hjá ferðavinnuni at fáast við ferðatænastuveiting alt árið. Tað ger dagliga lívið hjá øllum føroyingum bæði hugnaligari og stuttligari.
Hvat kann ferðavinnan sjálv ítøkiligt gera?
Eg eri sannførd um, at tey, ið arbeiða í ferðavinnu brúka sína orku best uppá at forfína júst tað, tey eru best til. Eg loyvi mær tí at enda hesa grein við eini áheitan til hvønn einstakan tænastuveitara í ferðavinnuni um áhaldandi at menna sína egnu styrki – m.a. við atliti til, at ferðafólk eftirspyrja nakað serligt, nakað serføroyskt, sum tey ikki kunna uppliva aðrastaðni í verðini. Tað gerst eisini nógv lættari at selja tað, Føroyar hava at bjóða, um øll ikki bjóða akkurát tað sama, men eru partur av einari viftu av nógvum ymiskligum tilboðum. Um øll allatíðina menna síni serstøku tilboð og hvør sær allatíðina tryggja, at júst tey veita best møguligu tænastuna á sínum øki, samstundis sum tey syrgja fyri at teirra tilboð hóska inn í heildina – úr sjónarhorninum hjá kundanum – so verður ett størri fjølbroytni í tilboðunum til stóran fyrimun fyri ferðafólkini og harvið eisini fyri vinnuna. Um øll haraftrat kunna um síni tilboð saman við øðrum føroyskum veitarum – tá verða øll tilboðini eisini sjónligari og meira sølubær hvør sær. T.d. ígjøgnum ein felags ferðavinnuportal.
Um fólk í ferðavinnu varðveita trúnna á, at úrslitið kemur, um bara tey ger sær ómak við at fylla sítt pláss best møguligt út í øllum puslispælinum, fáa tey kanska eisini “ráð” og yvirskot til at finna saman við øðrum pørtum í ferðavinnuni um at gera heildartilboð. Støðið lyftist sum heild, møguleikarnir økjast fyri allar partar, og øll standa sterkari og fáa nógv meira burturúr, um ferðavinnan virkar sum ein heild. Harvið verður eisini eitt jaligt signal sent til almenningin – og politikkarnar/íløgarar – um, at ferðavinna er verd at taka í álvara og gera íløgur í.
Nýggir møguleikar fyri vøkstri
Hóast ferðavinna bara stendur fyri um 4 prosentum av BTÚ, sum er, er hon næststørsta vinna í Føroyum, næst eftir fiski- og alivinnu. Parturin er tó helst størri, um ymiskt vanligt tænastu- og mentanarvirksemi verður lagt aftrat, tí slíkt virksemi kann eisini í ávísan mun roknast sum ferðavinna. Sum skilst bendir nógv á, at føroysk ferðavinna hevur góðar møguleikar fyri at vaksa – fleiri enn nakrantíð fyrr. Við miðvísum arbeiði kann ferðavinnuparturin fáast at vaksa seg nógv størri, um føroyingar leggja seg eftir tí og gera kravdu íløgurnar.
Umframt at National Geographic Traveler hevur varpað ljós á Føroyar sum mest óspilta oyggjaland í heiminum – at surfarar og aðrir útlendingar hálova oyggjarnar – og at oyggjarnar eru vorðnar meira atkomiligar, hóast einstøk bakkøst hava verið – so ferðast fólk eisini longri, enn tey nakrantíð hava ferðast fyrr. Í dag er tað lættari hjá fleiri at finna upplýsingar um, at her er ein náttúra og ein mentan, sum tað kann loysa seg at ferðast langt fyri at uppliva. Tað er møguligt í dag, við nýggjum nógv bíligari samskiftismiðlum at náa út til fjøldir, sum als ikki kundu náast fyrr í tíðini. Tað merkir eisini, at til ber at byggja sterk altjóða netverk, og at vitan um Føroyar skjótt kann spjaðast víða um. Internetið gerst ein alt meira og meira brúktur miðil – og um nøkur ár smeltar bæði útvarp, sjónvarp, internet, teldur og fartelefonir saman. Tað verður har, nógv teir flestu brúkararnir fara at orientera seg. Longu í dag brúka tey ungu nýggju miðlarnar meir enn teir gomlu.
Men hetta krevur hart arbeiði og dugnalig fólk, sum hava fingurin á alheimspulsinum og duga væl at samskifta og brúka møguleikarnar í nýggju miðlunum, tí altjóða kappingin og miðlalarmurin er eisini ógvusligari enn nakrantíð. Vónandi fáa tey fólkini, sum átaka sær hetta arbeiði, bestu umstøður at virka undir. Fáa tey tað, fær ferðavinnan uttan iva eina bjartari framtíð.
Um greinarøðina “Hvussu verða tóm hotelkømur fylt”
Hetta er onnur greinin av fýra hjá Elini Brimheim Heinesen um, hvussu støðan hjá ferðavinnu í Føroyum møguliga kann fáast at batna. Tær síðstu tvær greinirnar koma í blaðið í næstum.
- Fyrsta greinin snúði seg um, hví altjóða rákið hóast alt er til gagns fyri Føroyar og um, hvat tað merkir fyri framtíðar ferðavinnumøguleikar í Føroyum.
- Onnur greinin snýr seg um avbjóðingarnar hjá ferðavinnuni - um, hvat skal til fyri at møta hesum avbjóðingum best, og hvussu tað almenna kann hjálpa vinnuni.
- Triðja greinin snýr seg um, hví fleiri – bæði almennar og privatar – íløgur mugu til fyri at seta gongd á ferðavinnuna, og hvussu nógv skal til.
- Fjóðra og síðsta greinin snýr seg um, hví ferðavinnan má standa samhaldfast saman – eisini um sín egna stovn - fyri at gera neyðugar heildarætlanir og gagnnýta gylt høvi best.
Fá meira at vita:


text:
Tíðindaskriv
02.01.2017 - 19:15
Aftur í ár skipar Dansifelagið Tøkum Lætt fyri tí vælumtókta 13. kvølds dansi í Sjónleikarahúsinum.
Hetta er 24. árið vit skipa fyri hesum tiltakinum, sum eftirhondini er blivið eitt tað størsta av sínum slagi, skrivar felagið í tíðindaskrivi.
Seinnu árini hevur tiltakið verið í Sjónleikarahúsinum, men fyrstu árini var tað í neystunum hjá Havnar Róðrarfelag og Argja Róðrarfelag.
Hetta er vanliga eitt sera gott dansikvøld við nógvum góðum kvæðum. Men kvøðið verður eisini lættari kvæði, so øll kunnu vera við. Út á náttina verður smurt breyð, kaffi, te og smákøkur at fáa.
Byrjað verður leygardagin 7. januar klokkan 22.


text:
Orð: Christian Matras
Lag: Knút Olsen
Viðmerking: Yrktur í 1932.
1. Neytakonurnar ganga nú
sunnan úr høgum
við biðum á baki og móðar í knøum.
Skvatlar mjólk í biði, og prikar undir iljum
lyngurin á heiði og eyrurin í giljum.
Heima liggur lítlin og svevur.
2. Neytakonurnar ganga nú
sunnan at gørðum,
ganga á træðri og líkjast fjallavørðum,
sum fóru til gongu, tá dimmið kom á heiði.
Nú opnast teimum grindin og bygdarvegur breiði.
3. Neytakonurnar knugga nú
tungt gjøgnum bøin.
Kettan har heima stundar trátt á løgin,
leggur gjøgnum grasið, tá neytakonan kemur
við nátt á baki og biðinum á tremur.


text:
Umsitingarkostnaður
Okkara meginregla er, at kostnaðarstøðið hjá tí einstaka einfalt er treytað av, hvørjir valmøguleikar verða avtalaðir. Okkara umsitingarkostnaður er lágur, og eru vit sera kappingarfør.
* Eingin árligur umsitingarkostnaður
** Prosentgjaldið av samansparingini er í mesta lagi 3.500 kr. í alt árliga
*** Um tú hevur eina kapitalpensjón og eina lutapensjón í somu pensjónsskipan (antin skattafrí ella sum skulu skattast við útgjald) so verður einans eitt umsitingargjald goldið
Íløgukostnaður
Afturat beinleiðis kostnaðinum, er eisini ein óbeinleiðis kostnaður, sum verður goldin SparInvest, sum tekur sær av íløgurøktini hjá Betri pensjón. Hesin kostnaður verður mótroknaður, áðrenn tú fært títt avkast á pensjónina. Les meira um hetta undir íløgukostnaður.


text:
1907
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1. august - 9. august - Robert Baden-Powell leiðir heimsins fyrstu skótalegu á Brownsea oyggj í Englandi.
- 8. desember - Gustav V verður kongur í Svøríki eftir deyða pápa síns.
Ókend dagseting[rætta | rætta wikitekst]
- Tíðindablaðið Ungu Föroyar verður útgivið fyrstu ferð.
- Vegur verður gjørdur úr Havn og niðan í Hoydalar. Hetta er fyrsti vegur millum bygda í Føroyum.
- Stýrið í Mosambik verður skipað.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 8. desember - Kong Oscar II av Svøríki. (f. 1829)


text:
Hví kanna Bíbliuna?
Kennir tú Bíbliuna? Hon er eitt einastandandi verk og tann bókin, sum hevur størstu útbreiðslu í søguni. Boðskapurin í Bíbliuni hevur givið fólki úr øllum mentanum ugga og vón, og tey eru komin eftir, at ráðini í Bíbliuni eru hent í gerandisdegnum. Kortini vita nógv nú á døgum ikki so nógv um Bíbliuna. Óansæð um tú ert trúgvandi ella ikki, so hevur tú kanska hug at vita nakað um hana. Endamálið við hesum heftinum er at geva tær eitt yvirlit yvir Bíbliuna.
ÁÐRENN tú letur eina bíbliu upp og fert at lesa í henni, er tað gott at vita eitt sindur um, hvussu hon er skipað. Bíblian, ið eisini er kend sum Halgabók, er í veruleikanum eitt savn við 66 bókum. Tað byrjar við Fyrstu Mósebók og endar við Opinberingini.
Hvør er høvundur Bíbliunnar? Tað er ein spennandi spurningur. Umleið 40 menn skrivaðu Bíbliuna í einum 1600 ára longum tíðarskeiði. Tað er áhugavert, at hesir menn ikki hildu uppá, at teir vóru høvundar Bíbliunnar. Ein teirra skrivaði: „Øll skriftin er innblást av Gudi.“ (2 Timoteus 3:16) Og ein annar segði: „Andi [Jehova] talar í mær, orð Hansara eru á tungu míni.“ (2 Sámuelsbók 23:2) Sostatt hildu bíbliuskrivararnir fast uppá, at Jehova Gud, alheimsins Fullveldisharri, er høvundur Bíbliunnar. Tað skilst av skriftum teirra, at Gud fegin vil hava tætt samband við menniskjuni.
Nakað annað, sum eisini er umráðandi fyri at skilja Bíbliuna, er, at innblásta skriftin hevur eitt gjøgnumgangandi tema: at hevda, at Gud við himmalska ríki sínum hevur rættin at stjórna mannaættini. Á komandi síðunum fært tú at síggja, hvussu temaið fer sum ein reyður tráður ígjøgnum alla Bíbliuna, úr Fyrstu Mósebók til Opinberingina.
Við øllum hesum í huga, fara vit nú at kanna boðskapin í heimsins best umtóktu bók, Bíbliuni.
^ par. 9 Ymiskir mátar eru at nevna tíðarfesting uppá. Í hesum heftinum merkir e.o.t. „eftir okkara tíðarrokning“ og f.o.t. „fyri okkara tíðarrokning“. Tað sært tú á tíðarlinjuni niðast á síðunum.
LÆR MEIRA
Hví kanna Bíbliuna?
Bíblian gevur milliónum av menniskjum kring allan heimin svar upp á lívsins stóru spurningar. Kundi tú hugsað tær at verið ein av teimum?


text:
Framløguuppskot
VÅGN OP!
Spurningur: Tey flestu ynskja sær eina góða heilsu. Hvat heldur tú, vit kunnu gera fyri at sleppa undan at blíva sjúk?
Skriftstað: Orð 22:3
Tilboð: Í hesum blaðnum verður víst á, hvussu vit kunnu bera okkum klókt at og soleiðis minka um vandan at blíva sjúk.
LÆR ONNUR SANNLEIKAN
Spurningur: Heldur tú, at líðingar stava frá Gudi ella onkrum øðrum?
Skriftstað: Job 34:10
Sannleiki: Gud er ongantíð atvoldin til, at vit líða, nei, tað er tvørturímóti Djevulin, og viðhvørt tí at menniskju taka ringar avgerðir ella bara eru á skeivum stað til skeiva tíð. Tá ið vit líða, hjálpir Gud okkum, tí hann er góður við okkum.
HVÍ KANNA BÍBLIUNA? (filmur)
Spurningur: Heldur tú, at tað er Gud, sum stýrir heiminum? [Lurta eftir svarinum.] Tú verður kanska bilsin av tí, sum Bíblian sigur. Eg kann vísa tær tað í hesum stutta filminum. [Spæl filmin.]
Tilboð: Kapittul 11 í hesari bókini greiðir frá, hví Gud loyvir líðingum, og hvat hann fer at gera við tað. [Bjóða bókina Hvat lærir Bíblian veruliga?]
GER TÍNA EGNU FRAMLØGU
Nýt sniðið í undanfarnu uppskotunum til at gera tína egnu framløgu.


text:
Eg selji eitt òbrùkt, sera vakurt, háglinsandi svart og sera væl ljóðandi Ritmüller akustiskt klaver við 15 ára garantii og (um neyðugt) rætti til eina ókeypis fínstilling.
Hædd: 118 cm Dýpd: 60 cm
Breidd: 148 cm Vekt: 220 kg
Nyprìsur: Kr. 36.500,-
Gev mær eitt tilboð!
sum er ein síða, sum eg umsiti - lutvíst fyri at vísa sangir og løg, sum eg havi gjørt - og lutvíst sum ískoyti til heimasíðuna hjá Havnar Harmonikufelag, sum eigur at verða brúkt framhaldandi, ikki minst vegna øll løgini, sum liggja har. Trýst www.hh-fo.net/ um tú vilt sleppa inn á hana!
Vísi annars til heimasíðuna hjá Harmonikufelag Føroya, sum er: www.harmonikan.org.
Vinarliga
Heðin Samuelsen
Nótar og sangir
Aftur eitt væl eydnað jólahald 20. nov. ì àr
Hugnaløtan 2015 var sera væl eydnað. Vit vóru 19, sum ótu, drukku, sungu, spældu, prátaðu og skemtaðu, ikki minst tá hvør einstakur spældi fyri við tí sangi og lagi, sum viðkomandi hevði valt sær. Preben og Nelly vòru við aftur ì àr.
Sí myndarøð frá veitsluni 2013!
Vilt tú Havnar Harmoniku-felag væl so gerst limur!
Ring 221352 (Ingibjartur) ella tosa við Ivan, Kristin ella Heðin. Ella upplýs navn, adressu, arb.telefon, fartelefon og e-mail og send til: ingib@olivant.fo
Venjingar á Argjum
Vit venja í løtuni hvørt mikukvøld kl. 19. Uppmøtingin er sera gòð (millum 8 og 17 hvørja ferð). Byrjað verður aftur eftir nýggjár 6. januar 2016. Allir spælarar m/k eru hjartaliga vælkomnir. Ongum nýtist at halda seg aftur. Heldur ikki uttanbìggja gestir.
Ein sterkur og haldgóður Beethoven klaverbonkur við polstraðum sæti av leðri og sum kan hæddarstillast verður eisini seldur. Sessurin hevur sama lit sum Ritmüller klaverið.
Kr.: 1.500
Føroya Harmonikufelag boðar frá, at allir limir í Havnar Harmonikufelag eru hjartaliga vælkomnir at taka lut í hugnanum á Tvøroyri 30. januar 2016!
Farið verður suður frígjakvøld
og norður aftur sunnudagin.
HH'arar búgva í gistingar - húsinum "undir Heygnum".
Stutt tíðindi:
Havnar Harmonikufelag hevði eitt sera væl eydnað "50+ Lurtið - Syngið við - Dansið" -tiltak à Reinsarìnum 28. nov. Fulsett var við 150 seldum atgongumerkjum.
Havnar Harmonikufelag hevur skjótt aðalfund. Gjaldið tí limagjald sum skjótast.
Harmonikufelag Føroya hevur aðalfund fríggjakvøldið 29. januar 2016 á Tvøroyri. Møtið fjølment!
Harmonikufelag Føroya selir atgongumerkir til Føroya Feitasta Harmonikutreff fyri 2/3-ingsprìs = 400 kr. higar til 31. desember 2015.
Kári Lamhauge - formaður
Eftir aðalfundin 2. februar 2014 skipaði nevndin seg soleiðis, at Kári Lamhauge gjørdist formaður, Heðin Samuelsen, skrivari og Ingibjartur Madsen, kassameistari. Varalimir í nevndini eru Kristin Gærdbo og Ivan Johansen, sum ynskti at sleppa undan formansstarv-inum, sum hann hevur røkt væl, síðani felagið varð stovnað í okt. 2006.
Kári er dámligur maður í besta aldri, sum brennir fyri harmonikuspælinum.
Vit ynskja honum alt tað besta við starv-inum, samstundis við at vit takka Ivani hjartaliga fyri tað arbeiði, sum hann hevur gjørt sum formaður!
Ì 2015 var nevndin tann sama. Tò varð Poul Jàkup Thomsen valdur afturat.
Um tú brúkar Ipaddin og ikki fært spælt midifílur, kanst tú taka eitt "add" niður frá Apple Store ella ITunes. Sjálvur brúki eg "Sweet MIDI", sum er ókeypis at taka niður, men kostar 99 kr. , um ein vil hava fullan funktionalitet.
Talan er fyribils um hesi løg:
Heimvendi fuglurin - midifíla
sum er "Don´t give up til it´s over á føroyskum!
Til er fræ - midifíla
Bara tú (only you) - midifíla
Babba kom heim (Taube) - midifíla
Elska stillan - elska eymt - midifíla
Por Una Cabeza - midifíla
Heystarløta - midifíla
Måke fortell - midifíla
Seinast er annars lagt afturat:
Sangheftið 1 hjá Havnar Harmon-ikufelag við besifringum:
Trýst her!
Umframt Sangheftið hjá Seglloft-inum, eisini við besifringum og einstøkum nótum.
Trýst her!
Hoyri annars Nelli niðanfyri syngja "Til eru fræ", sum eg týddi eftir Dáviði Steffans-son, og Terja og Johonnu spæla "Skogblommor" s.v. violinini hjá Poul Jákupi!
(á Reinsaríinum)
Her finst ískoyti til lagasavnið hjá HavnarHarmonikufelag av løgum og sangum.
Tað, sum ikki er lagt inn áður, verður víst her.
Tað, sum er lagt inn áður, finst undir Løg og Sangir sum nótar, tekstur og midi-fílur.
Heimasíðan er á royndarstigi!
Formansskifti í Havnar Harmonikufelag
Hvørjar eru ætlaninar hjà Havnar Harmonikufelag ì 2016?
29. og 30. januar: Seglloftið
7. mai: Reinsaríið
20. mai: Vestmanna bátastevna
2. og 3. september: Føroya Feitasta Harmonikutreff
23. og 24. september: Sandoy
21. og 22. oktober: 10-ára haldið hjá Havnar Harmonikufelag.
Fá meiri at vita á hesari leinkjuni: Frá Nevndini!
Copyright © All Rights Reserved
https://oneweb.one.com/api/v1/harmonikan.dk/webspace/onewebmedia/HH%20konsert.jpg?etag=%226fad-526a8f19%22


text:
Aðalfundurin í KÍ høllini
Mánakvøldið 30. januar verður aðalfundur hildin í KÍ loftinum.
U18, 2. deild & 1. deild byrja at venja!
Allir áhugaðir leikarar eru vælkomnir at møta til venjing við Djúpumýru mánadagin 9/1 Kl. 19:00.
Árskortið 2017 - Ársins jólagáva
Keypið ársins jólagávu, stuðlið KÍ og sparið pengar.
Bylgju Cup 2016
Í døgunum 28.-29. desember skipar Bláa Bylgjan, ið er fjepparafelagið hjá KÍ, fyri stórari innandura fótbóltskapping í KÍ høllini. Undirtøkan verður væntandi stór. Í 2015 vóru áleið 100 lið við umleið 530 leikarum, sum komu úr øllum landinum.
Innandura-kapping á Hálsi
Saman við Thomas Dam Intersport skipar B36 fyri stórari innandurakapping tann 18. desember
Futsal venjingartíðir
Her síggjast venjingartíðir fyri Futsal
Innbjóðing til leikarfund - 2017
KÌ er komið væl áleiðis við at fyrireika komandi fótbóltsár í vaksnamannadeildini.
Liðini U18, 1.Deild og 2. Deild verða í 2017 skipað undir einum nýggjum 6-manna venjaratoymi. Allir venjarar við drúgvum royndum.
Høvuðsmálið er: Skipaðir karmar, Góðska og Fótbóltsmenning.
Lutaseðilin til Lumia telefon
Lutaseđilin er drigin til snildtelefonina frá Føroya Tele, ein Huawei P9 virđi 4.500 kr.
Lutaseđilin er drigin til snildtelefonina frá Føroya Tele, ein Huawei P9 virđi 4.500 kr.
Vinnandi seđilin er gulur nr. 15152
Kroppslig venjing veturin 2016-2017
Ynskir tú at blíva skjótari og sterkari, so tú kanst menna teg enn meira sum fótbóltsleikari, so er hetta nakað fyri teg.
Lutaseðilin hjá KÍ-Kvinnum
Heitt verður á vinnarar av krovum á lutaseðlinum hjá KÍ-kvinnum um at ringja á tlf 223849 at avtala nærri um útflýggjan av vinningum. Eisini tey sum hava latið seðlanar inn.


text:
Orð og lag: James Block
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Guð er her, vil okkum signa,
geva okkum kraft og lív;
himmalin ber skýggj so tungar,
síðlaregn oss, Harri, send!
Niðurlag: Lat tað henda, Guð, vit biðja,
send oss náðistreymar Tú!
Síggj, vit bíða og vit biðja,
sýn oss Tína frelsu nú!
2. Guð er her, ja, greitt vit kenna,
her vit standa, halg er grund;
men vit leingjast eftir meira
av Tær, Guð, í hesi stund.
3. Guð er her! – Í trúgv vit hvíla,
hvør sín tørv nú her framber,
at Tú halgan eld mást tendra
í hvørt hjarta sum er her.
4. Harri, lat upp Himins slúsir,
Tú, sum longsul hjartans sær,
so at signing Tín má streyma,
eins og regn alt vætað fær!


text:
Effodeildin
Effodeildin er heitið á bestu, føroysku fótbóltsdeildini hjá monnum. Navnið hevur deildin fingið eftir høvuðsstuðulinum, Orkufelagið Effo í februar 2012.[1] Eitt stutt skifti frá januar til 27. februar 2012 hevði besta deildin ongan høvuðsstuðul, tað tíðina var deildin nevnd Meistaradeildin. Árini 2008 - 2011 varð deildin nevnd Vodafonedeildin, uppkallað eftir táverandi høvuðsstuðlinum, Vodafone, ið keypti sær rættindini til deildina í 2008. Frá 2005-2008 var heitið Formuladeildin, uppkallað eftur høvuðsstuðlinum formula.fo.
føroyska landskappingin í fótbólti var í 1942. Tað árið var bert ein deild, og varð hon rópt Meistaradeildin. Hetta var eisini heitið á bestu deildini fram til 1975. Frá 1976 var besta deildin rópt 1. deild. Frá 2005 fekk besta deildin heitið Formuladeildin, men skifti navn í 2009 til Vodafonedeildin. Í januar 2012 boðaði Vodafone frá, at fyritøkan ikki longur ynskti at verða høvuðsstuðul hjá bestu føroysku fótbóltsdeildini hjá monnum. Deildin mátti tí skifta navn. Tá Effo tok við sum høvuðstuðul og fekk deildin navnið Effodeildin.
Innihaldsyvirlit
Heiti á deildum gjøgnum árini[rætta | rætta wikitekst]
- 1942 - 1975 Meistaradeildin
- 1976 - 2004 1. deild
- 2005 - 2008 Formuladeildin
- 2009 - 2011 Vodafondeildin
- 2012 - Effodeildin
Gull- og silvurvinnarar[rætta | rætta wikitekst]
1 Í 1944 var eingin kapping vegna bóltatrot.
Flest FM-heiti[rætta | rætta wikitekst]
Kelda:[2]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Portal.fo, Og navnið er: Effo-deildin
- ↑ Gerd Heuser and Hans Schöggl (8 October 2015). "Faeroe Islands - List of Champions". RSSSF. http://www.rsssf.com/tablesf/farchamp.html. Heintað 17 January 2016.
- Grein á Wikipedia "Føroyskir fótbóltsmeistarar"
- Football.fo FSF - Fótbóltsamband Føroya


text:
Útvarpið kann senda ljóðlýsingar. Hesar lýsingar, ið Kringvarp Føroya tekur ímóti, skulu vera lidnar.
Gerandisdagar eru ljóðlýsingar áðrenn tíðindini, kl 08:00, 12:20 og 18:00, leygardag áðrenn kl. 10:00, 12:20 og 18:00, og sunnudag áðrenn kl. 10:00, 14:00 og 18:00.
Lýsingar til á middegi skulu latast inn í seinasta lagi kl. 10:00 fyrrapartin, og lýsingar til kl. 18:00 á kvøldi og kl 08:00 um morgunin skulu latast okkum í seinasta lagi kl 14:00.
Ein ljóðlýsing kann í mesta lagi vera 30 sekund. Tríggir minuttir eru til lýsingar áðrenn høvuðstíðindasendingarnar. Ljóðlýsingin kostar 50 krónur pr. sekund og harafturat kemur eitt ómaksgjald á 250,- kr. fyri eina bílleging, sum fevnir í mesta lagi um fimm lýsingar.
Er talan um eina miðlaætlan, har lýst verður fleiri enn 5 ferðir, t.d. ymisk tíðspunkt ella bæði í útvarpi og í sjónvarpi, so er avgreiðslugjaldið 950,- kr. Prísirnir eru uttan mvg.
Tøkniligu nágreiningarnar til ljóðlýsingar finnast á hesari leinkju Tøkniligar nágreiningar


text:
Jens Hákun Leo
10.01.2017 - 16:33
Tíðindi > Mentan > Mentanarpolitikkur
Nývalda nevndin í Mentanargrunni Landsins var í vikuni á fundi í Mentamálaráðnum. Á fundinum kunnaði Rigmor Dam, landsstýriskvinna, nevndina um grunnin og um, hví landsstýrið hevur valt at hækka játtanina til Mentanargrunnin við 1,1 mió. kr. í 2017.
Hetta boðar Mentamálaráðið frá í tíðindaskrivi til Portalin í dag.
Mentamálaráðið sigur, at í nýggu nevndini eru Ingun í Skrivarastovu, forkvinna, og Gulla Øregaard, Leif Hansen, Urd Johannesen og Annfinnur Heinesen. Varalimir eru Sissal Kampmann, Kristina Joensen, Ivan Niclasen, Sunnvá Bæk og Dagfinn Olsen.
- Økta játtanin er ein liður í málinum at uppraðfesta játtanina til mentanar-og listastuðul, sum landsstýrið hevur sett sær fyri at fremja, sigur Rigmor Dam, landsstýriskvinna í mentamálum, í hesum sambandi.
Komandi tvey árini verður játtanin til Mentanargrunn Landsins stigvíst hækkað við 1,1 mió. kr. um árið. Í fíggjarlógini verður økta játtanin til Mentanargrunnin grundgivin við, at hon fer at skapa enn størri trivnað og fáa enn fleiri av okkara ungu at velja Føroyar sum landið, har tey liva, sigur Mentamálaráðið í tíðindaskrivi sínum.


text:
Neyðugt at bøta um eftir politiska ódn
Politikkur30-12-2016 - 23:06 - Jóanis Albert Nielsen
Myndin er tikin, tá Heðin Mortensen í kvøld ynskti Anniku Olsen tillukku við borgarstjórasessinum. Annika Olsen byrjaði við at takka fyri álitið og segði, at tað var við størsta eyðmjúkleika, at hon tók yvir borgarstjórasessin. Samstundis veitti hon Heðini Mortensen eina hjartans tøkk, millum annað tí at hann hevur verið ímyndin av Tórshavnar kommunu seinastu 12 árini.
Síðan legði hon fram politisku ætlaninar hjá samgonguni á fleiri økjum og endaði við at vísa til ódnirnar seinastu dagarnar, og segði, at eftir eina og hvørja ódn er neyðugt at bøta um og gera gott aftur tað, sum farið er. Tí beyð hon eisini andstøðuni eina útrætta hond við ynski um gott samstarv, skrivar torshavn.fo.


text:
24. august
24. august er dagur 236 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 237 um skotár er). 129 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast eisini Bartalsmessa ella Bartalsøka, og hesin dagur sigst vera fyrsti heystardagur.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1832 - Færø Amts Sparekasse stovnaður sum fyrsti peningastovnur í Føroyum. Peningastovnurin skifti í 1963 navn til Føroya Sparikassi og í 2007 varð navnið broytt til Eik Banki.
- 1904 - Klaksvíkar Ítróttarfelag, t.e. KÍ, verður stovnað.
- 1943 - Løgtingsval, tað sonevnda "Bartalsmessuvalið" - Fólkaflokkurin vinnur við 41,5% fyrstu ferð stórsigur, men tó ikki meiriluta á tingi (12 av 25 tingmenn).
- 1988 - Ísland-Føroyar 1-0 (1-0) á Akranesi, vinardystur.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 2012 - Pauli Ellefsen, fyrrverandi løgmaður


text:
Tilfar
Visit Faroe Islands hevur ymiskt tilfar, sum fyritøkur og fólk kunnu nýta í teirra marknaðarføringsarbeiði.
Myndir og Filmar
Niðanfyri eru myndir og filmar, ið ferðavinnan í Føroyum kann brúka í sínum arbeiða at marknaðarføra Føroyar sum ferðamál. Loyvið at nýta myndirnar verður givið treytað av, at treytirnar fyri nýtslu av myndum verða fylgdar:
- Myndirnar í hesum myndasavninum hjá Visit Faroe Islands kunnu brúkast av ferðavinnufyritøkum í Føroyum uttan kostnað. Myndirnar kunnu bert nýtast í marknaðarføring av Føroyum sum ferðamál.
- Eftir at myndirnar eru tiknar niður, kunnu tær bert nýtast til tilskilaða endamálið.
- Myndirnar kunnu ikki latast til triðja part.
- Myndirnar kunnu ikki nýtast í beinleiðis handilsligari nýtslu. Hetta merkir, at myndirnar ikki kunnu nýtast í marknaðarføring av ítøkiligum produktum, ið skulu seljast. Sum eitt dømi kann nevnast gerð av postkortum.
- Navnið av myndafólkinum skal framganga, tá myndir verða nýttar. Myndirnar kunnu broytast við “cropping”, men myndirnar skulu ikki manipulerast ella broytast annars.
Um so er at omanfyri nevndu treytir ikki eru hildnar, so átekur Visit Faroe Islands sær rættindi til frítt at kunna taka inn aftur brúksrættin til myndir úr savninum og/ella at útihýsa brúkaran frá at nýta okkara myndasavn.
Myndir og filmar kunnu takast niður við at trýsta á tær ymisku leinkjurnar niðanfyri. Fyri at fáa atgongd til tilfarið, er neyðugt at hava eitt loyniorð. Hetta fært tú við at senda ein teldupost til info@visitfaroeislands.com har tað verður greitt frá, at tygum tørvar eitt loyniorð til myndasavnið.
Faldarar og amboðskassin
Í 2014 kom ein fuglafaldari á donskum og enskum og í 2015 kom ein gongufaldari á enskum og donskum (hesin faldarin kemur á týskum í 2017) við uppskotum til gongutúrar kring alt Føroyar. Harumframt býta vit út tourist guide á donskum, enskum og týskum, sum Sansir letur gera á hvørjum ári. Touristguide’in kemur út til VNTM í september. Kort, sum Sansir eisini ger, verða eisini býtt út av Visit Faroe Islands og koma hesi út um ársskiftið. Fleiri av faldarunum, sum áður eru gjørdir, eru ikki longur tøkir í pappírsútgávu. Nakrir av hesum faldarum kunnu tó takast niður sum pdf frá heimasíðuni.
Fyrispurningar um pappírsútgávur av faldarum kunnu sendast til info@visitfaroeislands.com ella við at seta seg í samand við okkum á telefon +298 666555. Gott er at fáa boð um stórar mongdir til t.d. messur og líknandi í góðari tíð.
Eisini ber til at nýta amboðskassan, ið er kassin við øllum hentum amboðum til tína framløgu um Føroyar. Myndir, filmar og kunning. Framløgurnar eru ymiskar til longdar, soleiðis at tær røkka ymiskum tørvum – alt frá heilt stuttari kunning um, hvar Føroyar eru, til longri framløgur, ið lýsa Føroyar nærri. Fyritøkur og skúlaflokkar eru eisini vælkomin at biðja um tilfar.


text:
Øll kunnu senda inn tilfar til Vencil, og tað kann gerast alt árið runt. Lýst verður á heimasíðuni við tíðarfreistini, sum vanliga er 1. august.
Treytirn fyri upptøku er, at talan er um skaldskap á bundnum ella óbundnum máli, uppíroknað essays, ella stutt ummælir av nýggjari føroyskum skaldskapi, og at tað er væl og virðiliga arbeitt ígjøgnum og stórt sæð liðugt, áðrenn tað verður sent okkum.
Teksturin, sum verður sendur inn skal verða sendur teldutøkur á til vencil@vencil.fo.
Síðani gera vit viðmerkingar til tekstin og senda hann aftur, so at høvundurin kann arbeiða tekstin lidnan.


text:
Tróndur Arge 09.01.2017 (15:08)
René kemur ikki heim
René Shaki Joensen skiftir ikki til HB. In.fo skrivaði í farnu viku, at HB og René Shaki Joensen vóru í samráðingum um eitt møguligt skifti. Í dag hevur landsliðsspælarin váttað fyri In.fo, at hann hevur valt at halda fram í Vendsyssel.
Les eisini: HB í samráðingum við landsliðsspælara
René Shaki Joensen, sum er uppvaksin í HB, hevur hvat trupult við at vinna sær fast pláss á liðnum hjá Vendsyssel. Tí hevur hann umhugsa møguleikan at skifta. Tað stóð honum eisini í boðið at skifta til Bodø/Glimt, sum spælir í næstbestu deildini í Norra.
Vendsyssel hevur í seinastuni fingið nýggjar íleggjarar og kendi danski venjarin, Erik Rasmussen, er komin í leiðsluna í felagnum. Vónin er, at felagið at kann vinna seg fram í bestu deildina í Danmark.


text:
André Olsen 10.01.2017 (21:56)
United hevur annað beinið í finaluni
Tað gongur sum eftir ánni hjá Manchester United og José Mourinho í hesum døgum. Teir hava í kvøld vunnið níggjunda dystin á rað, tá Manchester United í kvøld vann fyrru hálvfinaluna av Carling Cup kappingini ímóti Hull.
Endaliga úrslitið av dystinum var, at Manchester United vann 2-0. Hálvleiksstøðan var tó 0-0.
Manchester United legði seg á odda tá 10 minuttir vóru leiktir av seinna hálvleiki. Málskjútti tá var spanski Juan Mata.
Tað sá eisini leingi út til at dysturin skuldi enda við einum 1-0 sigri, men ímóti dystarenda, økti Manchester United um leiðsluni. Málskjútti til 2-0 var innskifti Marouane Fellaini.
Manchester United hevur sostatt tryggja sær eitt gott útgangsstøðið til seinnu hálvfinaluna, sum verður spæld á útivølli móti Hull.
Í annaðkvøld verður hin hálvfinalan leikt. Hon verður á St Mary’s leikvøllinum í Southampton, har Southampton tekur ímóti Liverpool.
Manchester United – Hull 2-0 (0-0)
1-0 Juan Mata, 56.
2-0 Marouane Fellaini, 87.


text:
Skrivstovur og rundvísingar
Tú ert hjartaliga vælkomin at fáa eina rundvísing á okkara skrivstovum og prentsmiðjum. Finn adressurnar og vita, nær rundvísingar eru.
Kamerun
Les Témoins de Jéhovah du Cameroun
Ancienne Route SONEL
Bonamikano, Bonabéri,
DOUALA
CAMEROON
+237 243 82 18 30
+237 243 82 18 34
+237 699 99 55 02
Rundvísingar
Mikudagar og fríggjadagar
14.00 til 16.30
Longd: 30 minuttir
Vert at vita
Hevur umsjón við virkseminum hjá meira enn 40.000 Jehova vitnum í Kamerun, Gabon og Ekvatorguinea. Lesnaður verður sendur til fimm lond í Afrika.


text:
Indonesia
Indonesia (Lýðveldið Indonesia) er eitt av fólkaríkastu londum í heiminum. Indonesia liggur í landsynningshorninum av Asia, tað er eitt oyggjaland, har eru umleið 17.508 oyggjar. Har eru 33 provinsar og fólkatalið er meir enn 238 milliónir, sum er fjórð størsta fólkatal í heiminum. Indonesia er eitt lýðveldi við forseta. Høvuðsstaðurin eitur Jakarta. Indonesar tosa nógv ymisk mál, tey tosa 742 ymisk mál og dialektir.
Innihaldsyvirlit
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Indonesia er heimsins størsta oyggjaríki. Landið er 5.100 km langt eystur og vestur, havið er 8 milliónir km2 í vídd, og har eru tríggjar klokkutíðir. Knappliga 230 milliónir fólk búgva í Indonesia, 60% av teimum í oynni Java, hóast oyggin ikki er meiri enn 7% av víddini í landinum. Nógvar aðrar stórar oyggjar eru, men mangar teirra eru ógvuliga strálbygdar. Høvuðsstaðurin í Indonesia, Jakarta, við knappliga 9 mió. fólkum, er størsti býur í Landsynningsasia.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Badminton og fótbóltur er best dámdi ítróttur í Indonesia. Lokalar ítróttargreinar eru eisini. Í Indonesia búgva umleið 300 ymiskir etniskir bólkar, sum hvør hevur síni mentanarligu serligu eyðkenni. Indonesia hevur ríkt mentanarlív, sum er ávirkað av indiskari, arabiskari, kinesiskari og europeiskari mentan. Indonesiskur matur er ymiskar, an uppá hvar í Indonesia ein er staddur. Tey brúka nógv rís afturvið matinum. Fiskur og høsnarungi verður nógv brúktur til høvuðsrættir. Tey brúka nógv kokosmjólk og kryddurtir sum kili er nógv brúkt. Indonesiskur siðbundin tónleikurer m.a. gamelan og keronkong. Dangdut er eitt vælumtókt nýmótans slag av pop tónleiki, sum hevur fingið íblástur frá arabiskum, indiskum og malaysiskum tónleiki. Tær elstu skriftirnar ið man hevur funnið í Indonesia er Sanskrit frá 5. øld. Nógv fólk í Indonesia hava sterkar munnligar siðvenjur, sum hevur hjálpt teimum at varðveita teirra egna mentunarliga samleika. Tá Suharto varð forseti vóru strangar reglar sum settu mørk fyri útlendskum fjølmiðlum at gera seg galdandi í Indonesia, og sum hevði strangt eftirlit við egnum miðlum eisini, men nú er tað nógv fríðari. Tað eru umleið 10 lokalar, privatar sjónvarpsrásir, sum kappast móti tí almennu rásini TVRI. Í september 2009 var mett, at internet nýtslan var 12,5% í Indonesia. Yvir 30 milliónir fartelefonir verða seldar hvørt ár í Indonesia, og harav eru 27% av teimum lokal merki.
Myndarøð[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
Stjórnin[rætta | rætta wikitekst]
- Stjórnin í Indonesia
- Minister of The State Secretary
- Antara.co.id.en Tjóðar tíðinda portalur
- Hagstova
- Chief of State and Cabinet Members
Almenn kunning[rætta | rætta wikitekst]


text:
Eik Banki
Eik Banki ella bara Eik er eitt føroyskt partafelag, sum rekur bankavirksemi í Føroyum. Eik Banki varð stovnaður í 1832 undir navninum Færø Amts Sparekasse. Í 1963 fekk Færø Amts Sparekasse nýtt navn og varð kallaður Føroya Sparikassi. Hetta navnið helt fram til 18. desember 2006, tá ið bankin fekk navnið Eik Banki[1].
Eik hevði í 2007 354 fulltíðar starvsfólk og 16 deildir kring landið. Í 2012 hevur Eik 210 fulltíðar starvsfólk og 9 privatdeildir kring landið.
Eik Banki, og serliga danski parturin av Eik Banka, varð hart raktur av fíggjarkreppuni, sum rakti í september 2008. Tvey ár seinni mátti bankin ásanna, at ikki bar til at halda fram í verandi líki. Eik Banki læt Eik Bank Danmark fara, og varð yvirtikin av Finansiel Stabilitet A/S. Finansiel Stabilitet A/S, sum hevði skotið 2 milliardir krónur í Eik Banka í nýggjum partapeningi, seldi 6. apríl 2011 70 prosent av partapeninginum til TF Holding P/F. Tey seinastu 30% eigur Finansiel Stabilitet enn, men TF Holding hevur møguleika fyri at keypa henda partin seinni.
Innihaldsyvirlit
Virksemi[rætta | rætta wikitekst]
Eik Banki eigur dóttirfelagið P/f Inni.
Harumframt hevur Eik fyrr keypt, men hesi feløg eru ikki longur partur av Eik:
- SkandiaBanken, ið var størsti internetbanki í Danmark (í mai 2007)
- Privestor Fondsmæglerselskab (í august 2007)
- FinansNyt (í august 2007)
- Føroysku deildini hjá Kaupthing Bank hf. (í desember 2007)
Harumframt hevur Eik verið stórpartaeigari í Investea A/S og Spron.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Stjórar og stjórnarlimir í Eik Banka/Føroya Sparikassa/ Færø Amts Sparekasse
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Eikirøtur, s.374.


text:
André Olsen 10.01.2017 (16:33)
Soleiðis býta mennararnir yngru landsliðini
Tað verður stór útskifting á venjarafrontinum hjá teimum yngru landsliðunum hjá FSF í ár.
Øll tey yngru landsliðini á manssíðuni skulu nevniliga hava nýggjan landsliðsvenjara, umframt at okkurt av yngru kvinnuliðunum eisini hevur fingið nýggjan venjara.
Á manssíðuni eru tað teir fýra fótbóltsmennararnir, Øssur Hansen, Thomas Thinggaard, Jógvan Martin Olsen og Eli Hentze sum býta tey fýra U-landsliðini ímillum sín.
Har skal Øssur Hansen venja U-15 dreingirnar hjá monnum, Thomas Thingaard U-17 dreingirnar, Jógvan Martin Olsen U-19 dreingirnar, meðan Eli Hentze skal taka sær av U-21 landsliðnum hjá monnum.
Á kvinnusíðuni skal Øssur Hansen somuleiðis taka sær av U-15 kvinnunum, Jan M. Laursen skal venja U-17 kvinnurnar, meðan John Petersen skal venja U-19 landsliðið hjá kvinnum.


text:
Jóannes Eidesgaard
Jóannes Dan Eidesgaard (føddur 19. apríl 1951 á Tvøroyri) er føroyskur politikari, fyrrverandi løgmaður og landstýrismaður. Hann varð valdur til løgmann 3. februar 2004 og sat sum løgmaður til september 2008, tá ið hann bleiv avloystur av Kaj Leo Johannesen. Sum løgmaður hevði Jóannes Eidesgaard ábyrgd av stýrisskipanarmálum og fyrisiting. Jóannes Eidesgaard tók læraraprógv í 1977, fekk starv á Tvøroyrar Skúla og var í starvinum, til hann í januar 1991 fór í landsstýrið.
Innihaldsyvirlit
Politiska lívsleiðin[rætta | rætta wikitekst]
Í 1990 varð hann á fyrsta sinni valdur inn á Løgting fyri Javnaðarflokkin í Suðuroyar valdømi og hevur verið afturvaldur síðan. Frá 1991 til 1993 var Jóannes Eidesgaard landsstýrismaður í almannamálum, heilsumálum og arbeiðsmarknaðarmálum, og eitt stutt skifti var hann eisini landsstýrismaður í mentanarmálum í samgonguni, ið var ímillum Fólkaflokkin og Javnaðarflokkin. Frá apríl 1993 til september 1994 var Jóannes aftur landsstýrismaður í almanna-, heilsu- og arbeiðsmarknaðarmálum, tá ið Javnaðarflokkurin var í samgongu saman við Sjálvstýrisflokkinum og Tjóðveldisflokkinum.
Í tíðarskeiðnum frá september 1994 til juni 1996 var Jóannes Eidesgaard landsstýrismaður í fíggjar- og búskaparmálum og norðurlandamálum. Hann var eisini varaløgmaður í hesari samgongu millum Sambandsflokkin, Javnaðarflokkin og Verkamannafylkingina.
Jóannes Eidesgaard var formaður Javnaðarfloksins frá 1996 til 2011 og formaður í tingbólki Javnaðarfloksins. Jóannes hevur verið limur í uttanlandsnevndini og í Norðurlandaráðnum. Í tíðarskeiðnum 1996 til 1998 var hann fíggjarnevndarlimur.
Í tíðarskeiðnum frá 1998 til 2001 var Jóannes Eidesgaard fólkatingslimur.
Jóannes Eidesgaard varð valdur býráðslimur á Tvøroyri frá 1980 til 2000, men hevur verið í farloyvi, tá ið hann hevur sitið í landsstýrinum.
- 1977 Læraraprógv á Føroya Læraraskúla.
- 1977 - 1990 Lærari í Tvøroyrar skúla.
- 1980 - 2000 Býráðslimur á Tvøroyri.
- 1990 - 2004 Løgtingslimur.
- 1991 - 1996 Landsstýrismaður.
- 1998 - 2001 Fólkatingslimur.
- 2004 - 2008 Løgmaður í Føroyum.
- 2008 - 2011 Fíggjarmálaráðharri[1]
- 2011 (februar) - 2011 (oktober) Løgtingslimur.
Privat[rætta | rætta wikitekst]
Jóannes er sonur Jonu (1917 - 2006) og Erling Eidesgaard (1920 - 1987) á Tvøroyri og er giftur við Anitu, dóttir Johild og Bjarna W. Joensen úr Froðba. Tey eiga tvey børn, Erling og Ingun.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Ávisingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- J.fo
- Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 275 (PDF-Download)
Andrass Samuelsen | Kristian Djurhuus | Peter Mohr Dam | Hákun Djurhuus | Peter Mohr Dam | Kristian Djurhuus | Atli Pætursson Dam | Pauli Ellefsen | Atli Pætursson Dam | Jógvan Sundstein | Atli Pætursson Dam | Marita Petersen | Edmund Joensen | Anfinn Kallsberg | Jóannes Eidesgaard | Kaj Leo Johannesen | Aksel V. Johannesen


text:
Q10
Q10 er eitt hjálparevni ella koenzym, sum hevur ein avgerandi leiklut fyri orkuframleiðsluna í kroppinum.
Í kroppinum umgera kyknur orkuna frá matinum vit eta, soleiðis at kroppurin annaðhvørt kann varðveita ella brúka hana. Hetta kallast forbrenning. Við hjálp frá ensymum kunnu kyknurnar varðveita orkuna í molekylum, kallaði ATP. Kyknurnar innihalda nøkur sonevnd mitrokondriur, har ensymir og hjálparevnir tryggja orkuframleiðsluna. Eitt av hesum hjálparevnunum er Q10.
Ofta verður hoyrt, at Q10 kann fyribyrgja sjúkum, betra um konditiónina og geva betri ítróttaravrik. Hetta er tó ikki prógvað.


text:
Orð og lag: Stuart Townend
Týtt: Charlotta á Váli Olsen
Upprunaheiti: How deep the Fathers love for us
Viðmerking: E-durur
Guds djúpa kærleiks náðihav
So stórt, eg ei kann týða
At Hann einborna Son Sín gav
Eitt syndavrak at fría.
Á, pína stór, Guds Sonur bar,
Tá Gud Sítt andlit vendi burt.
Hann eina dómin tók á seg,
Mær pláss í dýrd at vinna.
Hygg, Maður hongur krossi á,
Mín synd á herðum liggur.
Við fjøldini eg rópi tá:
“Krossfest!” – Hann á meg hyggur.
Tað var mín synd, Hann negldi har,
Mín dóm, mítt bann, ja, alt Hann bar
Sín síðsta andadrátt Hann dróg
Og rópti: “Alt er fullgjørt!”
Ei gávur, kraft, ei vídómur
Kann mína sál útfría,
bert Jesus, sum mín trúgv er fest,
Á deyða Hans’ og uppreisn.
Hví skuldi eg ei tikið mót?
– eitt svar eg ei kann geva! –
Við blóðið Hansara – eg veit –
Mín sál er ævigt bjargað


text:
Nýggjastu tíðindini
Melda til tíðindabræv
Tíðindi - 4. mars 2013
FSF ynskir við hesum at heita á feløg og avvarðandi at eftirkanna, at øll spæliloyvi eru í lagi, nú eitt nýtt kappingarár stendur fyri framman
Um eina lítla viku verður fótbóltsárið 2013 av álvara skotið í gongd, og fyri framman stendur væntandi eitt spennandi kappingarár.
Flestu kappingarnar eru lagdar til rættis, og so er klárt hjá leikarum og leiðarum, og ikki minst áskoðarum, at fara til dyst.
Men fyri at kappingin kann verða avgreidd so smidliga sum tilber, er av stórum týdningi, at ØLL spæliloyvi eru í lagi, ÁÐRENN kappingin byrjar.
Hetta er galdandi fyri allar leikarar, ið luttaka í kapping, sum Fótbóltssamband Føroya skipar fyri, frá Effodeildini til Gentur U8, bæði í landskapping og steypakapping.
Um øll spæliloyvini eru í lagi, verður ikki neyðugt at avgera dystirnar á skriviborðinum hjá Aganevndini.
Eitt hugskot er, at allir venjarar, líkamikið hvat lið teir venja, kanna eftir, at teirra leikarar hava síni spæliloyvi í lagi.
Um okkurt spæliloyvi ikki er komið í rættlag, áðrenn kappingi fer í gongd, verður viðkomandi venjari biðin um at seta seg í samband við egið felag ella skrivstovuna hjá FSF, so leikari og spæliloyvi kunnu verða skrásett. Við hesum kann leikarin luttaka í dysti og kappingum, uttan at bera ótta fyri, at liðið seinni verður dømt at tapa á skriviborðinum.


text:
Pílur
Upprunaliga vuksu ikki nógv ymisk træsløg í Føroyum. Men kortini eru funnar leivdir av trævøkstri fyri 1000 árum síðani. Millum annað vóru fýra ymisk sløg av píli:
- Urtapílur (frøðiheiti - Salix herbecea)
- Loðpílur (frøðiheiti - Salix lanata)
- Arktiskur pílur (frøðiheiti - Salix arctica), vanliga nevndur Grápilur.
- Pálmapílur (frøðiheiti - Salix phylicifolia)
Loðpílur og arktiskur pílur eru nú nærum avoydd av seyði. Pálmapílur finst í bygdum øki og einstøkum homrum uttangarðs. Í katólskari tíð brúktu føroyingar greinar av hesum píli til Páskagudstænastur, til minnis um pálmagreinarnar ið lagdar vóru á vegin tá ið Jesus reið inn í Jerúsalem, harav navnið 'Pálmapílur'.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- http://www.jenskjeld.info/artikler/traer.htm Upprunavøkstur í Føroyum


text:
Svarti snigil
Svarti snigil (frøðiheiti - Arion ater) er best kendi landsnigil her á landi. Svarti snigil verður 100-120 mm langur. Hann er svartur um kroppin, og húðin er rukkut og hál av slími. Kroppurin er avlangur og tjúkkastur um miðjuna. Á høvdinum eru 4 liðilig horn. Tey tvey longstu hornini bera eyga á endanum. Snigilin tevjar við hinum báðum hornunum.
Innihaldsyvirlit
Liviøki[rætta | rætta wikitekst]
Svarti snigil sæst bæði við hús, í bø og haga; men svørtu sniglarnir við hús eru morlittir ella reydligir. Svarti snigil er vanligur á graslendi í bø og haga, har skuggi er.
Føði[rætta | rætta wikitekst]
Svarti snigil etur bleytar plantulutir og eisini soppar. Hann tolir eisini eitursoppar. Á tunguni eru smáar, hvassar tenn, so hon er góð at ríva matin sundur við. Við hesi hvøssu rívitungu skaðar snigilin plantur; men hann er tó ikki mettur at vera skaðadjór.
Nøring[rætta | rætta wikitekst]
Svarti snigil verpur ljós egg, og hann verpur tey í eina holu í moldini ella í vátligt leyv. Áðrenn veturin kemur, doyggja teir gomlu sniglarnir. Eggini og ungarnir liggja í jørðini og liva veturin av.


text:
Aleksandur Mikli
Eftir bara 13 árum gjørdi Aleksandur Mikli (á grikskum; AλέEavδpoς o MέYaς ella MέYaς AλέEavδpoς) (juli 356 f.Kr. - juni 323 f.Kr.) grikska kongsríki sítt til stórveldi heilt eystur ímóti India. Hann var sonur Filip 2. í Makedónia (382-336 f.Kr.) og var frá ungum árum á herferð við pápanum. Tá ið hann tók við eftir pápan, var hann virdur fyri sítt dirvið sum hermaður og síni framúrskarandi evni sum herovasti. Hann setti sær fyri at røkka tí máli, pápin hevði miðað ímóti, at sleppa grikskum londum undan persiskum yvirræði, og frá 334 til 330 f.Kr. tók hann Sýria, Lítlaásia, Fønika, Persia og Egyptaland. Í Egyptalandi bygdi hann býin Alexandria. Hann helt leiðina eystur til Indialands, men mátti venda aftur, tí at persar høvdu gjørt uppreistur. Aleksandur doyði í 323 f.Kr., barnaleysur, so ríkið var skift ímillum fremstu herovastar hansara.
Tá ið Aleksandur doyði, var ríkið hansara vestan úr Makedónia og eystur at ánni Indus. Til tess at styrkja um valdið í londunum, hann hevði tikið, eggjaði hann teimum til at gifta seg við gentum úr hersettu londunum.
Sum ungur fekk Aleksandur bestu útbúgving, pápi hansara kundi útvega honum. Lærari hansara var mæti athenski heimspekingurin Aristoteles, sum gróðursetti í Aleksanduri hugsjónina um talifrælsi. Alla sína tíð sum kongur stuðlaði Aleksandur grikska list og mentan.
Aleksandur Mikli var av mætastu herovastum og var mikil persónmenska. Mangir av hermonnum hansara mettu hann sum ein gud. Altíð var hann fremstur í bardaga, til gongu, ella hann reið á stóra, svarta hestinum Bukefalosi. Aleksandur varð mangan særdur í stríði og var altíð fúsur at stríðast og eisini býta herfong við menn sínar. Hann doyði av hitasótt 33 ára gamal.


text:
Black Sheep (bólkur)
Black Sheep er ein amerikanskur alternative hip hop bólkur, og er bygdur av tveimum tónleikarum, Dres og William McLean (Mista Lawnge). Teir eru limir í Native Tongues, og eru kendir fyri at vera tann fyrsti hip hop bólkurin sum gjørdi eftirlíknaði gangsta rap fyri eina komiska effekt (U Mean I'm Not). Ivaleyst eru Black Sheep best kendir fyri sangin The Choice Is Yours, sum Kia (bil felag) seinni brúktu í eini sjónvarpsreklamu.
Tónleikasøga[rætta | rætta wikitekst]
- A Wolf in Sheep's Clothing (1991)
- Non-Fiction (1994)
- 8WM/Novakane (2006)
- From the Black Pool of Genius (2010)


text:
1977
1977 (MCMLXXVII) var eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi eftir tí gregorianska kalendaranum. Árið 1977inda árið eftir krist, 977inda árið í øðrum ártúsundi, 77inda árið í 20. øld og áttanda árið í 1970-árunum.
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1. januar - Føroyska fiskimarkið verður flutt út á 200 fjórðingar.
- 3. januar - Apple Computer verður sett á stovn.
- 6. januar - Punkbólkurin Sex Pistols verður uppsagdur av fløguframleiðara sínum, EMI.
- 20. januar - Jimmy Carter tekur við eftir Gerald Ford sum forseti USA.
- 10. mars - Ringarnir runt um gongustjørnuna Uranus verða uppdagaðir.
- 27. mars - Tvey ferðamannaflogfør bresta saman á Kanarioyggjunum, 583 fólk lata lív.
- 30. apríl - Led Zeppelin setur heimsmet, tá 76 229 mans møta til konsert teirra í Pontiac Silverdome í Michigan, USA.
- 10. juni - Fyrstu Apple II teldurnar verða seldar.
- 27. juni - Djibouti verður sjálvstøðugt.
- 14. oktober - Atari gevur út Atari 2600 spæliskipanina.
- 2. november - SMS letur upp.
Ókendar dagsetningar[rætta | rætta wikitekst]
- Leynatunnilin letur upp fyri ferðslu.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Tónleikur[rætta | rætta wikitekst]
- 12. juni - The Supremes framføra saman fyri síðstu ferð áðrenn bólkurin verður upploystur.
- 26. juni - Elvis Presley heldur sína síðstu tónleikaframførslu.
Filmur[rætta | rætta wikitekst]
- 25. mai - Star Wars verður frumsýndur í filmshúsum kring heimin og verður heimsin best seljandi filmur.
Bókmenntir[rætta | rætta wikitekst]
- 17. september - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri Fagurbókmentir verður latin Alexandur Kristiansen og fyri Yrkisbókmentir verður hon latin Jeffrei Henriksen.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 3. januar - Malena Josephsen, føroyskur fótbóltsleikari
- 4. januar - Teitur Lassen, føroyskur tónleikari
- 7. januar - Sofi Oksanen, finskur rithøvundur
- 13. januar - Orlando Bloom, enskur sjónleikari
- 10. februar - Pól Arni Holm, føroyskur tónleikari
- 6. mars - Giorgos Karagounis, griskur fótbóltsleikari
- 14. mars - Ida Corr, donsk songkvinna
- 13. mai - Ilse DeLange, niðurlendsk songkvinna
- 16. mai - Emilíana Torrini, íslendsk songkvinna
- 25. juni
- Sámal Soll, føroyskur rithøvundur
- Fernanda Lima, brasilsk sjónleikarinna og modell
- 7. juli - Allan Tausen, føroyskur tónleikari
- 11. juli - Edward Moss, amerikanskur sjónleikari og skemtari
- 26. juli - Reimund Langgaard, føroyskur politikari
- 17. august - Mattias Karlsson, svenskur politikari
- 26. august - Therese Alshammar, svenskur svimjari
- 7. oktober - John Johannesen, føroyskur politikari
- 17. oktober - Rói Jacobsen, føroyskur fótbóltsdómari
- 22. november - Annika Norlin, svensk songkvinna
- 14. desember - Fróði Benjaminsen, føroyskur fótbóltsleikari
- 17. desember - Sámal Matras Kristiansen, føroyskur samfelagsfrøðingur
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 16. januar - Leif Panduro, danskur rithøvundur (f. 1923)
- 25. apríl - Poul E. Petersen, føroyskur formaður í Føroya Lærarafelag og Ítróttasamband Føroya (f. 1901)
- 3. mai - Pauli Dahl, føroyskur politikari (f. 1898)
- 25. juni - Olave Baden-Powell, ein av stovnarum gentuskótarørslunar. (f. 1889)
- 15. oktober - Símun Petur Zachariasen, føroyskur politikari (f. 1887)
- 16. august - Elvis Presley, amerikanskur rokksangari (f. 1935)
- 16. desember - Richard Sigmund Long. føroyskt skald (f. 1889)
- 25. desember - Charlie Chaplin, enskur sjónleikari og filmsleikstjóri (f. 1889)


text:
Sjófuglar
Sjófuglar eru ikki serstakt fuglaslag, men ymiskir fuglar. Allir eiga teir nær sjónum, á hellum, bergi, í urðum ella vallbergi. Flestir eru fitjufuglar, vatn rínur ikki við teir, og hvast hava teir nevið at taka fisk. Nógvir sjófuglar eiga í Føroyum, til dømis lomvigi og álka, ið nógv hava verið veiddir, men eru nú friðaðir. Teir hava smáar veingir. Aðrir sjófuglar, til dømis skrápur ella súlukongur, hava smalar, langar veingir og kunnu sveima leingi á flogi.
Kjógvi og mási eru ránskendir sjófuglar, teir eta egg, pisur og ræ og annars alt, sum fyri nevið kemur. Kjógvi jagstrar fugl á flogi og noyðir hann at sleppa fonginum, sum hann so loftar í flognum. Súla stoytir seg 30 m. eftir fiski. Pingvin fær ikki flogið, men svimur óføra væl við veingjunum, tá hon veiðir fisk. Lundin eigur holum í vallbergi, hann tekur mest smáa sild. Lundin fær borið 20-25 sildir í nevinum. Sildberin flýgur so heim í lundalandið til pisuna í holuni í vallberginum.


text:
Elektrisitetsverkið í Botni
Elektrisitetverkið í Botni, Suðuroy, er tað fyrsta elektrisitetsverkið ið varð bygt í Føroyum.
Innihaldsyvirlit
- 1 Søgan
- 1.1 Ljósfestin
- 1.2 Ætlanir um at fáa elektrisitetsverk
- 1.3 Nýtt sóknarstýri,fundur og viðurkenning
- 1.4 Arbeiði byrjar
- 1.5 Botn
- 1.6 Lán
- 1.7 Tíðirnar versnaðu og kostnaður
- 1.8 Arbeiðsfólk í Botni
- 1.9 Vatntrot
- 1.10 Nýggj rør
- 1.11 Háspenningslinjir
- 1.12 Elfelagið Suðuroy
- 1.13 SEV
- 1.14 Elverkið á Oyrunum
- 1.15 Umsitingarhúsið í Lágabø
- 2 Keldur
Søgan[rætta | rætta wikitekst]
Ljósfestin[rætta | rætta wikitekst]
Í bókini hjá Poul Andreasen byrjar hann við at greiða frá um ljósfestin, ið varð hildin í gamlaskúla á Oyralaði, tann 18. juli 1921. Oddamaðurin fyri hesum var Petur Dahl á Gørðunum, sóknarstýrisformaður. Hann helt talu, bjóðaði fólki vælkomnan og trýsti á eina kontakt og skúlastovan strálaði við elektriskum ljósi. Í alt vóru umleið 100 fólk til hetta tilhald.
Ætlanir um at fáa elektrisitetsverk[rætta | rætta wikitekst]
Føroyingar høvdu verið í Danmark, og har sóu teir alt hettar elektrisitetið ið har var, og hettar vildu teir eisini hava í Føroyum. Í 1919 bað løgtingið norska verkfrøðingin Håkon Blaauw koma og kannað áir og vøtn í Føroyum, og gera eina frágreiðing um vatnnýtslu og drívmegi (hvussu til bar at fáa hettar at virka í Føroyum). Eisini kom ein annar verkfrøðingur, Sætersmoen. Báðir komu við frágreiðingini í 1922, men tá var elektrisitetverkið longu liðugt, teirra frágreiðing var tó eisini til alt Føroyar.
Nýtt sóknarstýri,fundur og viðurkenning[rætta | rætta wikitekst]
Nýtt sóknarstýri kom í 1918, Petur Dahl varð valdur til sóknarstýrisformann. Teir høvdu 11 mál, ið teir fundaðust um, har ímillum vóru at fáa verkfrøðingar til Føroya at kanna møguleikarnir til elektrisitetverkið. Vágs kommuna var væl fyri fíggjarliga, men tað bleiv tosað nógv aftur og fram um lánini, ið mundu takast til hettar arbeiði, men alt bleiv viðurkent, og skuldi farast í gongd beinanvegin, áðrenn alt bleiv dýrari.
Arbeiði byrjar[rætta | rætta wikitekst]
Arbeiði fór í gongd seint í 1919. Á odda var Håkon Blauuw og aðrir verkfrøðingar, innstallatørar & montørar. Tilfarið teimum tørvaðu varð flutt av Eiðinum og til Botn. Sjálv støðin var niðri í Botni, ætlað var at byggja eina minni støð við Miðvatn, men tað bleiv til einki. Tey trý vøtnini eita Ryskivatn, Miðvatn og Tindalíð. Veruliga byggingin var við Ryskivatn. Tað vóru rør bygd gjøgnum hesi trý vøtn, og niður í støðina í Botni. Vesturi á Eiðinum høvdu teir eisini lagt ein elektrisitetslinju, so at útróðrarmenninir kundu lættari hála bátarnir upp á land. Fyrsta húsið í Vági ið var roynt til kóking við elektrisiteti, var hjá Trinu og Óla hjá Mikku.
Botn[rætta | rætta wikitekst]
Í Botni búðu eisini fólk, men eingin vegur var (kom 40 ár aftaná elektrisitetið), so vøran mátti berast ella førast við báti av Eiðinum. Tá Spanska sjúkan gekk, slapp eingin úr ella í Botn. Í Botni búðu hjúnini Anna og Kristian Thomsen og tey áttu 4 døtrar og 5 synir.
Lán[rætta | rætta wikitekst]
Prísirnir øktist hesa tíðina, tað var ikki gott fyri kommununa, ið hevði tikið fleiri lán. Alt bleiv dýrari enn ætlað, og eisini var nógv renta. Lán var frá privatum, sparikassanum og statslán, alt lánið íalt var 919.417.
Tíðirnar versnaðu og kostnaður[rætta | rætta wikitekst]
Tíðirnar versnaðu frá tí elverkið opnaði og framyvir 20-ini og 30-ini. Vágur lá gott fyri við fiskiskapi, men ikki í krígnum. Lítið kom inn fyri elektrisitetið, tí fólk spardu, og tað bleiv lítið brúkt. Petur Dahl skrivaði amtmanninum eitt bræv um hvussu harmur hann var um viðurskifti, og eingin peningur kom inn. Kostnaðurin fyri elið var hettar, eitt fast árligt gjald fyri innlagdar málarar var 6 kr og var hann dupultur var tað 12 kr. 40 oyru fyri ljós, kóking var 5½ oyra. Tað bleiv broytt av at tíðin var so ring, ljósið var tað sama men kóking minkaði til 3½ oyra. Tað fasta gjaldið hækkaði tó, ein einkultir 24 kr og dupultur 36 kr. Hetta dámdi ikki fólkinum, og tey sendu tí eitt skriv til sóknarstýrið, við yvir 100 undirskriftum. Tað kostaði ov nógv, tí skattur var nógvur og hettar var ein keðilig tíð.
Arbeiðsfólk í Botni[rætta | rætta wikitekst]
Fyrsti maskinmeistari var Christian Thomsen, síðani sonur hansara og nógvir aðrir. Eisini vóru nógv hjálparfólk t.d. Akra-Petur, Johan Djurhuus og sonur hansara og nógvir aðrir. Tað var Johan Djurhuus, ið yrkti kvæði um Huldugentuna, meðan hann búði í Botni.
Vatntrot[rætta | rætta wikitekst]
Undir krígnum var elektrisitetsnýtslan økjandi. Tað regnaði nógv og vøtnini vóru full, men nakrir mánaðir aftaná bleiv vatntrot og teir máttu steðga elektrisitetinum um náttina. Tá mátti prísurin hækkast úr 5 oyrum til 8.
Nýggj rør[rætta | rætta wikitekst]
Nú var tørvur á nýggjum rørum, so tey máttu aftur taka lán, tað ornaði sóknarstýrið fyri. Tey komu við damparanum “Lingtroom”, men tey lógu í nógv ár á keiøkinum og niðan fyri skúlan. Vegur var lagdur niðan til Botn, so tey kundu sleppa niðan við rørunum. Tað tók eitt ár at gera liðugt. Felagið æt Elfelagið Suðuroy frá 1955.
Háspenningslinjir[rætta | rætta wikitekst]
Bert ein háspenningslinja var, hon var í Vági. Men ein var gjørd til Tvøroyri og Øravík. Seinni til Lopra, so Porkeri. Síðani var stórt arbeiði gjørt, til Sumbiar, Víkarbyrgis, Akrar, Hovs, Fámjins, Hvalba og Sandvík. Nógvir upprunapelar standa enn.
Elfelagið Suðuroy[rætta | rætta wikitekst]
Nú skuldi fundur haldast um at allar kommununnar skuldu verða í einum elfelagið, øll komu við uttan Hvalba, tí tey høvdu eitt motorverk við tveimum motorum, men komu tó við tvey ár seinni. Felagið yvirtók alt uttan gøtuljósini, tá skuldu kommununnar enn hava.
SEV[rætta | rætta wikitekst]
Nú var aftur fundur hildin um at alt Føroyar skuldu verða í einum elfelagið, SEV. Teir hildu at alt fór at ganga betur í einum felagsskapi. SEV sendi so eitt skriv uppá tær treytir ið fóru at verða, øll vóru glað um ætlanina. Íalt vóru 6045 fólk í Suðuroy. Elfelagið Suðuroy fór uppí SEV í 1963.
Elverkið á Oyrunum[rætta | rætta wikitekst]
Í september 1982 varð nýtt elektrisitetsverk bygt á Oyrunum í Vági, tað er á syðru síðu av fjørðinum. Tað varð liðugt uppá eitt ár. Settir vóru tveir dieselmotorar, tað skuldi takast til tá ið elektrisitetverkið í Botni ikki kundi klára elektrsitetstørvin í Suðuroy. Ein automatisering var eisini gjørd, so at bæði dieselverkini í Trongisvági og elektrisitetverkið í Botni eru nú fjarstýrd frá verkinum á Oyrunum.
Umsitingarhúsið í Lágabø[rætta | rætta wikitekst]
Stutt eftir at elverkið varð bygt, var farið undir at byggja stóran umsitingarbygning í Lágabø. Har var bústaður hjá virkisleiðaranum og til skrivstovur og goymslurúm, eisini var telefonstøðin har. Fyrsti verkstjóri var Hans H. Hamnæs, síðani K. H. Lystbæk og aðrir. Skrivstovufólk vóru fyrst Petur Dahl við Krosslið, so Sørin Madsen og fleiri onnur. Bókhaldarar vóru Bjarki Hjelm, Hans Andreasen og Anna Elisabeth Strøm.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Bók: Elektrisitetverkið í Botni, eftir Poul Andreasen, ISBN 9991892907
- SEV.fo um elektricitetsverkið í Botni


text:
Tíðargrein í Sosialinum 30. desember 2006.
Endurgivið við loyvi høvundsins.
At bókaummælarar er vorðnir meira bersøgnir seinastu árini kann standast av, at krøvini, teir seta til skaldskap, eru vaksin, og at bøkur, sum fyrr høvdu farið stillisliga aftur við borðinum, nú verða ummældar.
Hetta síggi eg sum bæði gott og tiltrongt, tí rithøvundar eiga at fáa at vita, at bøkur teirra verða lisnar, og at lesarar seta krøv til dygdina í avrikum teirra.
Sum meira og minni virkin bókaummælari havi eg mína egnu meining um, hvat eitt bókaummæli skal innihalda, eins og aðrir ummælarar, eitt nú Carl Jóhan Jensen, Hanus Kamban og Kim Simonsen, hava sínar meiningar um sama. Eg skal her royna at bera fram nøkur av mínum sjónarmiðum um tað at ummæla.
Móttakarin í fremstu røð
Tá ið eg ummæli fyri dagbløð, hevur tað avgerandi týdning fyri meg, hvør móttakarin er. Ikki móttakarin av bókini, men fyrst og fremst móttakarin av ummælinum. Lesarin má kenna, at bókaummælið er skrivað til hansara ella hennara. Lesarin má undir ongum umstøðum kenna seg hildnan fyri gjøldur, eitt nú við at ein ummælari lovprísar einum verki, sum er vánaligt. Ella at ein ummælari hevur ikki reellar ætlanir við ummælinum, og at hann tískil, av einhvørjari duldari dagsskrá, fer illa við eini bók ella einum rithøvundi, sum hevur betri uppiborið.
Skrivi eg til eitt dagblað, noyðist eg at hugsa um, hvør ið lesur dagbløðini. Skrivi eg til eitt bókmentaligt tíðarrit, er málbólkurin ein annar. Sum ummælari kann eg ikki kenna somu ábyrgd móti verki ella rithøvundi, sum eg geri móti lesarunum av ummælinum og móti egnari samvitsku. Tað fær ikki verið øðrvísi, tí annars kemur ein sær alt fyri eitt í óføri. Har finnast ongar neyðsemjur.
Ein ummælari er ikki ein ráðgevi
Tað berst mær fyri, at tað eru alt ov mong, sum ikki skilja millum tað at ummæla og tað at ráðgeva. Ráðgeving er nakað, sum rithøvundar skulu syrgja fyri at fáa sær frá antin forlagi ella øðrum góðum fólkum, sum vita nakað um tað slagið av bókmentum og tey verkevni, rithøvundurin arbeiðir við. Hetta skulu teir gera í góðari tíð, soleiðis at teir hava stundir til at arbeiða tilfar sítt ígjøgnum væl og virðiliga, kanska fleiri ferðir, áðrenn teir lata tað úr hondum til útgávu.
Summir rithøvundar hava ikki fyri neyðini at taka ímóti ráðum. Ernest Hemingway noktaði at taka ímóti ráðum frá nøkrum, men hann lat ongantíð nakað frá sær, fyrr enn hann var fullvísur í, at alt var sum tað skuldi. Eiga vit slík flogvit í Føroyum? Nei, tað gera vit ikki, og tað mugu vit vera so frægt at okkum komin at góðtaka og virða. Tí haldi eg tað vera bæði fáfongt og eitt tekin um fávitsku, tá ið rithøvundar lata frá sær handrit til útgávu, uttan at hava tikið ímóti skikkaðum ráðum frá fólkum við tí serkunnleika, sum teimum tørvar.
Skaldskapur er listaligt handverk
Her er tað, at ummælarin noyðist at vera ærligur og avgjørdur. Ummælarin verður ikki løntur fyri at geva ráð til rithøvundar, sum hava misrøkt skyldu sína móti skaldskaparlistini. Heldur ikki vera ummælarar løntir fyri at hjúkla um rithøvundar, sum heilt eyðsýnt hava ikki gávur til skaldskap ella mál. Hetta er ikki skrivað fyri at seta niður á nakran, men fyri at strika undir, at tað at skriva skaldskap er eitt listaligt handverk, sum skal takast í eins stórum álvara sum onnur handverk. Tú fert ikki í álvara at seta ein bakara til at leggja tær streym í húsini.
Dómur ummælarans
Við mínum førleikum sum bókavørður, ritstjóri og rithøvundur, síggi eg umgangandi – næstan uttan at lesa – um ein bók er fuglur ella fiskur. Eg síggi um rithøvundurin hevur gjørt sær ómak, um nakað skil er á málsliga ella á umbrótingini, orðbýtingini og so frameftir.
Tað er ikki hvørja ferð, at hetta fyrsta hugnámið verður til endaligan dóm. Tíbetur noyðist eg at lesa bókina. Tað kemur fyri, at ytru eginleikarnir als ikki standa mát við innihaldið. Tíverri hendir tað nógv oftari, at innihaldið yvirhøvur ikki stendur mát við tað skreyt, sum onkur hevur klætt tað í.
Lesarar eru ikki einsháttaðir
Mín uppgáva, tá ið eg ummæli til dagbløðini, er at siga, um bókin nyttar nakað. Stutt og greitt. Tað er í grundini ikki neyðugt at skriva meira. Alt tað, sum kemur afturat, má verða skrivað fyri at hækka kunningarvirðið ella undirhaldsvirðið á ummælinum. So er tað upp til lesaran, hvørt hann ella hon hevur álit á mínum ummælaraførleika. Tað er sum so ikki mín trupulleiki. Kemur eitt bókaummæli frá mær á prent, hevur blaðstjórnin longu svarað fyri tí.
Tá ið eg ummæli til at bókmentaligt tíðarrit, er støðan ein onnur. Tá er talan um lesarar, sum oftast hava eina akademiska bakgrund, og sum tí krevja, at ein bók verður sett í ein ella annan samanhang, oftast bókmentasøguligan ella annan spekiligan samanhang. Hetta fyri at ummælið skal hava nakað trúvirði. Akademiski lesarin krevur rætt og slætt akademisk ummæli. Tað ger lesarin av dagbløðum ikki.
Tað er ikki synd í rithøvundum
Hetta, sum eg her havi nevnt, eru skilmarkingar av tí at ummæla, sum eru meira og minni góðtiknar í øðrum londum, og sum eftir mínum tykki eisini áttu at verið umrøddar her hjá okkum. Tað kundi verið við til at ruddað nógvar misskiljingar av vegnum, eitt nú hetta at tað skal vera so synd í rithøvundum, at bøkur teirra fáa eitt skot fyri bógvin, tá ið tær onki nytta. Tað er meira synd í lesarunum, at teir skulu brúka tíð og orku til at lesa eina slíka bók. Hetta er, sæð í mínum eygum, fremsta orsøkin til, at dagbløðini hava bókaummælarar knýttar at sær.
Vónandi kann hetta lítla íkast til kjakið um tað at ummæla vera við til at skapa størri virðing fyri bæði skaldskapi og tí at ummæla, og harvið kanska eisini medvirka til, at vit fáa viðtikið nakrar fortreytir fyri at kjakast um bókmentir og skaldskap í Føroyum. Tað hevði tænt føroyskum bókmentum betri, enn hetta áhaldandi fáskýrda og niðrandi jabbið um, hvørt høvundar og ummælarar eru bygdarfrell, óskúlaðir vónloysingar, ella ikki eiga nakran natúrligan føroyskan tjóðskap.
Arnbjørn Ólavsson Dalsgarð


text:
3. PARTUR
Hvussu var tað at liva í Paradísinum?
Jehova gav Ádami og Evu alt, sum teimum tørvaði. 1 Mósebók 1:28
Jehova skapti fyrstu kvinnuna, Evu, og gav Ádami hana til konu. — 1 Mósebók 2:21, 22.
Jehova skapti tey við fullkomnum sinni og likami, tey høvdu eingi brek.
Tey búðu í Edens urtagarði. Hann var sera vakur við eini á, trøum og dýrum.
Jehova tosaði við tey; hann lærdi tey. Lurtaðu tey eftir honum, kundu tey liva allar ævir í Paradísinum á jørðini.
Einum ávísum træi máttu tey ikki eta av, segði Gud. 1 Mósebók 2:16, 17
Jehova segði við Ádam og Evu, at tey ikki máttu eta av einum ávísum træi. Gjørdu tey tað, skuldu tey doyggja.
Ein eingil gjørdi uppreistur ímóti Gudi. Hesin óndi eingilin var Satan Djevulin.
Satan vildi ikki, at Ádam og Eva aktaðu Jehova. Hann fekk eina slangu at siga við Evu, at hon ikki skuldi doyggja, um hon át av trænum, men blíva sum Gud. Tað var sjálvandi lygn. — 1 Mósebók 3:1-5.
LÆR MEIRA
Hvørja ætlan hevur Gud við jørðini?
Bíblian greiðir frá, hví Gud skapti jørðina, nær líðingar halda uppat, og hvørja framtíð jørðin og tey, sum búgva á henni, hava.


text:
Februar
Februar er 2. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og er einasti mánaði, sum hevur 28 dagar (29 um skotár er).
Hendingar í februar[rætta | rætta wikitekst]
- 1. februar í 1902 - Fótbinding verður bannað í Kina; í 1908 - Carlos kongur og Luis prinsur í Portugal verða myrdir; í 1929 - Popey (Skipper Skræk) er at síggja fyri fyrstu ferð; í 1946 - Norðmaðurin Trygve Lie verður valdur til aðalskrivara í ST; í 1965 - Martin Luther King verður handtikin eftir borgararættindagonguna í Alabama; í 1992 - Friðaravtalan ST fekk í lag byrjar í El Salvador;
- 2. februar í 1913 - Grand Central Station, heimsins størsta tokstøð, letur upp í New York; í 1915 - Týskland byrjar kavbátablokadu móti bretsku oyggjunum; í 1972 - Vetrar Olympiadan í Tokyo í Japan byrjar; í 1989 - Suðurafrikanski forsetin Botha fer frá. Eftirmaður hansara verður F.W. de Klerk; í 1990 - F.W. de Klerk hevjar bannið móti ANC, sum hevur vart í 20 ár;
- 3. februar í 1911 - Ulrich Salchow verður fyri tíggjundu ferð heimsmeistari í listskoyting; í 1917 - USA kvettir diplomatiska sambandið við Týskland; í 1958 - Fíggjarliga Benelux samgongan verður stovnsett; í 1966 - Sovjettiskt rúmdarfar ger eina bleyta lending á Mánanum; í 1969 - Yassir Arafat verður valdur leiðari í Palestinska frælsisfelagsskapinum PLO; í 1981 - Gro Harlem Brundtland verður fyrsti kvinnuligi forsætismálaráðharri í Noregi; í 1989 - Eitt hernaðarkvett koppar einaræðinum hjá Alfredo Stroessner í Portugal. Stroessner sat við valdið í 35 ár;
- 4. februar til 11. februar í 1945 - Jaltaráðstevnan byrjar: Her kjakast Roosevelt, Stalin og Churchill um týsku yvirgevingina; í 1946 - Juan Perón verður valdur til forseta í Argentina; í 1976 - Vetrar Olympiada í Innsbruck í Eysturríki byrjar; í 1999 - Russar royna at skapa ein eftirgjørdan mána;
- 5. februar í 1922 - Fyrsta útgávan av Reader's Digest (Det Bedste) kemur út í USA; í 1931 - Bretski rasarakoyrarin Malcolm Campbell setur á Daytons nýtt heimsmet í at koyra skjótt á landi, ferðin hjá honum er 394 km/h; í 1987 - Iran fremur eitt rakettálop móti Bagdad í Irak; í 1994 - Serbiskar mortaragranatir raka eitt marknaðarpláss í Sarajevo, sum er fult av fólki;
- 6. februar - Samiskur flaggdagur; í 1919 - Bolsjevikkar taka Kiev í Ukraina; í 1952 - Enski kongurin George VI doyr, og Elisabeth II drotning tekur við; í 1957 - Gullstrondin fær fullveldi undir navninum Gana; í 1958 - Flogfarið við ensku Manchester United umborð dettur niður, fleiri kendir leikarar lata lív; í 1968 - 10. Vetrar Olympiadan byrjar í Grenoble í Fraklandi;
- 7. februar í 1971 - Sveitsiskar kvinnur fáa atkvøðurætt; í 1986 - Forsetin á Haiti, Jean-Claude Duvalier, flýggjar til Fraklands; í 1999 - Hussein kongur av Jordan doyr 64 ára gamal;
- 8. februar í 1904 - Russiskt-Japanska kríggið brestir á; í 1974 - Tríggir amerikanskir astronautar venda aftur til Jarðar eftir at hava verið 84 døgn umborð á rúmdarstøðini Skylab; í 1985 - ANC-leiðarin Nelson Mandela sýtur fyri at sleppa leysur við teirri treyt at skula siga frá sær rættin at brúka vald; í 1992 - Vetrar Olympiada í Albertville í Fraklandi byrja;
- 9. februar í 1900 - Dwight Davis setur á stovn tenniskappingina Davis Cup; í 1927 - Eftir harðar bardagar verður kollveltingin í Portugal niðurbard; í 1969 - Amerianska Boeing 747, heimsins størsta rutuflogfar, fer sína jómfrúferð; í 1984 - Sovjettiski leiðarin Andropov doyr. Eftirmaður hansara er Chernenko; í 1986 - Halastjørnan Haley kemur nærri sólini enn nakrantíð áður;
- 10. februar í 1906 - Skipið HMS Dreadnought verður sjósett; í 1910 - Fyrsti kvinnuligi piloturin flýgur solo; í 1923 - Týskarin Wilhelm Röntgen, ið uppdagaði røntgenstrálur, doyr 77 ára gamal; í 1953 - Felagsmarknaður fyri kol og stál verður settur í verk millum fýra evropeisk lond;
- 11. februar í 1928 - Í St. Moritz í Sveis byrjar 2. Vetrar Olympiadan; í 1929 - Í Italia undirskriva Mussolini og pávin ein sáttmála, ið tryggjar fullveldið hjá Vatikaninum; í 1948 - Sovjettiski filmsleikstjórin Sergej Eisenstein doyr; í 1984 - Irak bumbar ikki-hernaðarlig mál í Iran;
- 12. februar í 1924 - Amerikanski pianisturin George Gershwin spælir fyri fyrstu ferð alment stykkið Rhapsody in Blue; í 1929 - Trotskij flýggjar til Turkalands; í 1947 - Franski sniðgevin Christian Dior kemur við sýningini, hann kallar "Nýtt Look"
- 13. februar og 14. februar í 1945 - Teir sameindu bumba Dresden í Týsklandi; í 1980 - Vetrar Olympiadan í Lake Placid í New York, USA byrja; í 1988 - Vetrar Olympiadan í Calgary í Kanada byrjar;
- 14. februar í 1919 - Fólkasamgongan verður stovnað; Bolsjevikkar gera innrás í Estlandi; í 1952 - Vetrar Olympiada byrjar í Oslo í Noregi; í 1966 - Avstralia innførir decimalsskipanina; í 1989 - Ayatollah Khomeini sendir út eina fatwa móti høvundinum Salman Rushdie;
- 15. februar í 1942 - Japan hertekur Singapor; í 1971 - Stóra Bretland og Norðurírland innføra desimalskipanina í pengaverki sínum; í 1989 - Seinastu sovjettisku herdeildirnar fara úr Afghanistan. 10 ár var sovjettiski herurin í landinum; í 1999 - Turkiskar serdeildir handtaka í Nairobi leiðaran í kurdiska arbeiðaraflokkinum, Abdullah Ocalan;
- 17. februar í 1958 - CND verður stovnað í London við sloganinum "Ban the Bomb"; í 1996 - Rúmdarfarið NEAR verður sent upp;
- 18. februar í 1930 - Amerikanski astronomurin Clyde Tombaugh finnur gongustjørnuna Pluto; í 1960 - Áttanda Vetrar Olympiadan byrjar í Squaw Valley í Kalifornia; í 1977 - Deildir hjá Idi Amin myrða ugandiska erkabiskuppin;
- 19. februar í 1915 - Bretsk skip skjóta eftir turkiskum skansum, ið verja Dardanellurnar;
- 20. februar í 1919 - Afghanski emirurin verður myrdur; í 1920 - Amerikansi polarfararin Robert Peary doyr 63 ára gamal; í 1948 - Kommunistarnir taka valdið í Kekkoslovakia; í 1962 - Astronauturin John Glenn gjøgnumførir við 3 ferðum um jørðina fyrstu amerikonsku rúmdarflúgvingina; í 1971 - Idi Amin tekur valdið í Uganda;
- 21. februar í 1916 - Bardagin við Verdun byrjar við einum týskum álopi og heldur fram til tann 18. december; í 1965 - Malcom X, svartur leiðari í USA, verður myrdur í New York; í 1972 - Amerikanski forsetin Richard Nixon byrar vitjan sína í Kina; í 1990 - Namibia í Afrika gerst eitt fullveldisríki;
- 22. februar í 1991 - Irakiskar deildir seta eld á oljubrunnarnar í Kuveit, tá ið tær taka seg úr landinum;
- 23. februar í 1913 - Frákoyrdi forsetin í Meksiko verður skotin; í 1981 - Sivilgardan herjar á spanska tingið - Cortes - eftir eina miseydnaða kvettroynd; í 1994 - Vápnahvíld millum Serbia og Kroatia í Bosnia; í 1999 - Stóra Bretland beinir fyri allari sínari goymslu av minum ætlaðum herfólki til gongu;
- 24. februar í 1903 - Bretskar hernaðardeildir søkja at "øra mullah'inum"; í 1986 - Marcos flýggjar úr Filipinunum, og Corazon Aquino verður tikin í eið sum forseti landsins; í 1987 - Tower-nevndin leggur fram sína frágreiðing um Iran-contra-gøluna; í 1991 - Herdeildirnar undir amerikanskari leiðslu fara undir landátakið móti irakiska herinum;
- 25. februar í 1990 - Violetta Chamorro, sum fær stuðul úr USA, vinnur valið í Nikaragua;
- 26. februar í 1936 - Volkswagen letur upp sína fyrstu verksmiðju í Týsklandi; í 1993 - Bumbuspreinging í World Trade Center í New York City;
- 27. februar í 1900 - Enski Labour-flokkurin verður stovnaður; í 1933 - Týska tingið - Ríkisdagurin - brennir í grund; í 1935 - Shirley Temple er higartil yngsti persónurin, sum vinnur ein Oskar; í 1976 - Polisario Front lýsir Vestursahara sjálvstøðugt at vera; í 1997 - Bretskir ílegugranskarar hava klonað ein seyð;
- 28. februar í 1986 - Svenski forsætismálaráðharrin Olof Palme verður myrdur; í 1991 - Flógvakríggið endar;
- 29. februar í 1956 - Sovjettiski leiðarin Nikita Khrusjtjov forkastar politikkin hjá Stalin;


text:
Usbekistan
Usbekistan (usbekskt: O'zbekiston) er eitt lýðveldi í Asia. Høvuðsstaður er Tasjkent. Usbekistan var fyrr ein partur av Sovjetsamveldinum, men gjørdist sjálvstøðug tjóð hin 1. september 1991. Fólkatalið í Usbekistan er umleið 30,2 milliónir (2013). Usbekistan er eitt av ríkastu og fjølbygdastu londunum í Mið-Asia. Stórt ráevnistilfeingi er í Usbekistan. Har er nógv olja, gass, kol, gull og uran. Stór gassleiðing er løgd úr Bukhara og norður til Uralfjøll í Russlandi. Men gassið verður eisini nýtt í usbekiska ídnaðinum, til dømis í evnafrøði-ídnaðinum og maskin- og flogfaraídnaðinum. Landslagið er skiftandi; tveir triðingar eru oyðimørk og turrar grasfløtur; men har eru eisini fruktagott lendi og stríðar áir og snjótakt fjøll. Gomlu býirnir fram við Silkivegnum eru farnir at draga nógv ferðafólk til sín, og útlendskar fyritøkur eru uppi í at gagnnýta stóra ráevnistilfeingið og góðu vatnorkumøguleikarnar. Usbekistan er fjórðstørsta bummullarland í heiminum. Usbekar nevna bummull "hvíta gullið". Silkivegurin er navnið á forna handilsvegnum úr Kina, ígjøgnum Mið-Asia, Miðeystur og til Evropa. Mangir gamlir islamskir býir, ið vóru handilsmiðdeplar, eru fram við vegnum. Ímillum teirra eru Samarkand, við mongum vøkrum islamskum bygningum, og Bukhara, sum er pílagrímsbýur hjá muslimum, og Tasjkent, høvuðsstaðurin í Usbekistan, sum er gitin undir navninum "gosbrunnabýurin".


text:
Sálarfrøði
Sálarfrøði er frøðigrein um sálarligar eginleikar og atferð hjá fólki. Hetta er nýggj vísindagrein, ikki grundað fyrr enn miðskeiðis í 19. øld, og hon mennist ógvuliga skjótt. Sálarfrøði er um menniskjunnar hugsan, kenslur og hugmyndir, og sálarfrøðingar kunnu hjálpa okkum at skilja okkum sjálv betur. Sálarfrøðingar kanna spurningar, vit øll spyrja okkum sjálvi av og á. Hví eru vit, so sum vit eru, hvat duga vit ella hví nýtist okkum at læra? Sálarfrøðin kannar, hvussu fólk rigga saman við øðrum. Sálarfrøðingar royna at hjálpa okkum, tá ið lívsgrundin ryður undan okkum.
Í føroyska fólkaskúlanum er møguleiki at leita sær ráð hjá skúlasálarfrøðingi [1]. Sálarfrøðingar royna at greina, hvussu frægast er at hjálpa barni, sum hevur trupulleikar í skúlanum. Trupulleikar kunnu standast av at læra at skriva, rokna ella lesa. Barnið trívist ikki í skúlanum. Sálarfrøðingarnir geva sær góðar stundir at práta við foreldrini, barnið og lærararnar. Við samrøðum og royndum royndir sálarfrøðingurin at greina, á hvørjum økjum barnið er væl fyri, og hvar tað er illa fyri, so tað kann læra at skilja seg sjálvt betur. Sálarfrøðingurin kann heva foreldrum og børnum ráð um trupulleikar heima við hús.