text:
Eg var ikki sørt ovfarin, tá ið eg seinnapartin spákaði fram við skoytubreytini á Vaglinum. Ótrúligt, sum skoytubreytin riggar væl á veðurgóða plássinum. Skoytubreytin og tey ungu, sum skeiddu á breytini, birta lív í annars heldur deyða miðbýin. Breytin er ikki eins stór, og hon var á Skálatrøð, men hetta ger einki. Færri og færri fólk vitjaðu skoytubreytina á Skálatrøð. Á Vaglinum er ljós um breytina, tónleikur og væl hýrd ungfólk á skoytum. Tankarnir sveimaðu hesa løtuna á Vaglinum, tí fyri umleið 85 árum síðani spældu unglingar hondbólt á júst sama staði. (Greinin skrivað 3. desember 2012) Les meira…
Mær dámar so væl at hyggja at gomlum myndum og serliga í umhvørvi, eg kenni til. Myndin omanfyri, sum er kend, er frá 1907, og tað vil siga myndin er tikin fyri 110 árum síðani. Um hetta mundið nærkaðist fólkatalið í Havn tvey túsund íbúgvum, og at bara tíggju prosent av fólkatalinum í Føroyum búðu í Havn. Nú er talið 41,9% í Tórshavnar kommunu. Slík mynd, sum sigur so nógv, fær tankarnar at reika. Nógv av húsunum eru varðveitt, men tíverri, mugu vit siga, máttu fleiri av húsunum víkja fyri framburðinum í býnum. Guð viti, um fólk tá á døgum skuldu søkja um byggiloyvi, tá bygt var, tí húsini standa tøtt, og byggingin sýnis óskipað. Familjurnar vóru stórar við nógvum børnum, og sum vit síggja, má hava verið trongligt nógvastaðni. Áhugavert at síggja vestureftir á myndini, har eg eri uppvaksin. Har eru hissini hús á nøkrum traðum. Húsini hjá okkum, sum vóru bygd 1941 við Landavegin nær Vesturkirkjuni, vóru tá bygd langt uttan fyri býin. Áhugavert at síggja smáu bátarnar, eisini síggja dunnur í fjøruni og síggja, hvussu nógv hús hava flagtak. Í 1907 høvdu fólk ikki ravmagn, oljufýr, sjónvarp, teldu, fartelefon, vanliga telefon, køliskáp, frystiboks og bil. Nú eru vit um ein háls, bara eitt av hesum tólum ganga fyri. Uttan iva vóru fólkini í 1907 eins eydnurík og vit eru í 2017. Tey vistu ikki um annað tá í tíðini. (Vagnur)
Við Eystara ringveg stendur stórur betongbygningar, sum fólk flest ikki vita, hví hesin bygningur stendur har. Hvat hann verður brúktur til, og nær hann er bygdur. Alla mína tíð hevur bygningurin sæð út, sum myndin vísir omanfyri, tó hann er málaður gulur. Ikki, sum eg veit, hevur nakað virksemið verið í bygninginum í nógv Harrans ár. Svend Krosstein eigur bygningin. Søgan um bygningin er henda: Í 1923 stovnaði Thorshavns Mælkeforsyning-og Margarinefabrik sápufabrikkina Okkara, sum hon var rópt. Fabrikkin var í Tórsgøtu, sum nú verður rópt Gamla reinsarí. Sum fráleið var ov trongligt í Tórsgøtu, og var tí nýggjur bygningur bygdur uppi á Hálsi, sum myndin omanfyri vísur. Í 1940 flutti sápufabrikkin niðan á Háls. Sápufabrikkin Okkara gjørdi m.a Rita vaskipulvur og hondsápur við navninum Smæra, Rósa og Blákollan. Navnið Okkara kom í 1925, tá skrivað var út navnakapping tað árið. Í bókini Havnin – fólk og yrki stendur at lesa, at inn komu 555 uppskot og átti Einar Mohr besta uppskotið. Fyri navnið Okkara fekk Einar 300 krónur. Í 2017 er eingin Sápufabrikk við Eystara ringveg, men navnið Okkara er varðveitt, og sum í dag er navn á føroyskum øli. (Vagnur)
Áhugavert at síggja í sjónvarpi dystin millum Føroyar og Finnland. Sum eldri hondbóltsmaður kenni eg mest sum ongan av ungu monnunum, men á síðulinjuni fylgi eg fleiri teirra í landskappingini. Sjáldan havi eg sæð eitt so væl mannað og skipað føroysk lið, sum hetta U21 landsliðið. Spælararnir eru eins kroppsterkir og teir á mótstøðuliðunum, tí teir hava vant styrkivenjingar í nógv ár. Høvuðsstyrkjan hjá liðnum er, at teir hava tveir av bestu venjarum í landinum, og so eru øll plássini á liðnum mannað við góðum spælarum. Áhugavert at síggja, hvussu væl skipað liðið er við uppspæli hvørt álop. Les meira…
Myndin omanfyri er áhugaverd, tí vit eru stødd á grúsvøllinum í Gundadali og síggja B36 húsið. HB húsið stóð tá úti við ánna niðan ímóti Gundadalsvegnum. Á myndini síggjast tvey fótbóltslið og tvey hondbóltslið. Føroysku liðini eru B36 og neistakvinnur, sum hava fingið vitjan av fót- og hondbóltsspælarum úr Noregi. Neistin og Harstad spældu tríggjar dystir á ferðini í Føroyum, og úrslitini vóru: Neistin – Harstad 5 – 3, Neistin – Harstad 8 – 2 og Neistin – Harstad 1 – 3. Fótbóltsliðið úr Harstad spældu tríggjar dystir, og úrslitini vóru: B36 – Harstad 2 – 1, B36 – Harstad 2 -1 og HB – Harstad 5 – 1. Áhugavert at síggja, hvussu fá mál vóru skotin í kvinnudystunum, men mær er sagt, at kvinnurnar tá spældu 2×20 minuttir, og so var torført at spæla skjótan hondbólt á mangan turrum og eisini vátum grúsvallum. Eisini áhugavert at síggja, at bara sjey spælarar manna neistaliðið og liðið úr Harstad. Nú er vanligt at síggja sekstan spælarar á dómaraseðlum, har fleiri spælarar sita á skiftingarbeinkinum enn spæla á vøllinum. Hjá fleiri spælarum átti at vera stuttligari at spælt hondbólt tá í tíðini, tí øll vilja spæla og hugaligt er ikki at sita ov leingi á skiftingarbeinki. Ein hondbóltsvøllur var í 1936/37 gjørdur norðan fyri fótbóltsvøllinum, men í 1945 var grúsvøllur gjørdur, har Svimjihøllin nú stendur, so har hava Harstad og Neistin spælt dystirnar. (Vagnur)
Síðani eg byrjaði egnu heimasíðu www.hvannrok.fo í apríl mánað 2012, havi eg skrivað fleiri enn 1400 greinar. Heimasíðan er bara eitt av mínum frítíðarítrivum sum eftirløntur lærari. Eg geri sjálvur av, hvat eg skrivi um, og hvussu nógv eg skrivi. Einki mynstur er í míni skriving, men hondbóltur og kappróður hevur mín stóra áhuga. Drívmegin er, at mær dámar væl at skriva og at taka myndir. Myndirnar hava ótrúliga nógv at siga fyri meg. Okkurt hissini politiskt gleps, og so dámar mær væl at skriva um okkurt áhugavert kring landið tildømis um standmyndir, kirkjur, skip og um bygdir og býir. Les meira…
Tá eg eitt kvøldið las í bókini hjá Niels Juul Arge Stríðsárini – Føroyar bumbaðar, kom eg á síðu 67 til yvirskiftina Drelnes sprongt í luftina. Visti um hendingina, men ikki fingið við alla søguna. Sera áhugaverdur lesnaður, nú tey eru í gongd við at endurreisa saltgoymsluna á Drelnesi til stásiligt mentanarhús. Spennandi at fylgja hesi verkætlan. Les meira…
Tá eg blaðaði í áhugaverdu bókini “Losjan støt viljen 100 ár”, steðgaði eg við skrúðgongumynd, sum ikki líktist vanligu ólavsøkuskrúðgongunum. Las tekstin til báðar myndirnar, sum søgdu frá tilaki í 1939, tá fráhaldsfeløgini í Føroyum skipaðu fyri skrúðgongu á ólavsøku. Les meira…
Mamma mín býr á Ellisheiminum, og nú ein dagin tosaðu vit um skúlagongdina hjá pápa mínum, sum doyði í 1985. – Pápi tín gekk bara sjey ár í skúla, og tey fyrstu árini gekk hann í skúla hjá frú Joensen í Christines Minde í Rættará, hetta var fyrst í 1920’unum, segði mamma. Les meira…
Bæði við gleði og sorgblídni sá eg seinnapartin sjónvarpssendingina í sambandi við, at Norðdepil í fjør fylti 150 ár. Sum altíð er Zacharias Hammer úrmælingur við upptøkutólinum og frálíku myndunum. Søgan um 150 ára gomlu bygdina var væl lýst. Nú havi eg ávíst tilknýti til Norðdepil og Hvannasund, tí í sendingini hoyrdu vit um langabba mín Havna-Jógvan og synirnar og aðrar eftirkomarar hjá mær har á leiðini. Áhugavert alt samalt. Men tá eg sá bíðurøðina við tunlarnar frá 1967, fekk eg feril av ringari samvitsku sum føroyingur. At vit í 2017 bjóða fólkunum har norðuri slíkar samferðsluumstøður. Bilarnir eru nú vorðnir so stórir, at teir passa slett ikki inn í víkiplássini í ótíðarhóskanad trongu í tunlunum. Stór skomm. Les meira…


c: text/html

text:
Jeremiabók
Í Jeremiabók (hebráiskt: ספר יִרְמְיָהוּ) eru flættaðir stubbar um lív profetsins við frásøgnum um boðán hansara. Jeremia stígur fram ímóti endanum á søga Júda ríkis. Hann var sonur Hilkia prest í Ánatot norðan fyri Jerúsalem. Longu í móðurlívi var hann ætlaður at verða profetur, og kallið hevði hann fingið, meðan hann enn var ungur. Hann var profetur í eini fimmti ár, og hann livdi í eini harðrendari broytingartíð, tá ið nýbábyloniska heimsveldið hótta Júdaríki. Innihaldið í Jeremiabók er í stórum tíðarskipað.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vín
Vín er gjørt úr góðari vínberjasaft, sum gerar. Tá verður vínberjasukrið til koldioxid og alkohol. Í høvuðsheitum verður tað býtt upp í bólkar av høvuðsvínum: borðvín, brúsandi vín og heitvín. Hesir bólkar eru býttir eftir framleiðsluháttunum. Rósuvín, hvítvín og reyðvín verða nevnd borðvín. Fruktvín verður gjørt burtur úr frukt, til dømis blommum ella súreplum. Alkohol, er í víni og brennivíni. Í mong túsund ár hava fólk bryggjað vín. Gomlu grikkarnir drukku vín fyri fleiri enn 4000 árum síðan.
Í Føroyum er tað bara Rúsdrekkasøla Landsins (Rúsan), sum hevur loyvi at selja vín og brennivín, umframt at matstovur og barrir og líknadi støð kunnu søkja um skeinkiloyvi frá Loyvisnevndini.


text:
Jan Müller
03.01.2017 - 18:09
Enn eitt nýtt og áhugavert oljuøki er við at gerast veruleiki har suðuri á Atlantsmótinum, millum Hetland og Føroyar. Talan er um sokallaða ”Lancaster-økið”, sum liggur skamt frá stóru framleiðandi oljukeldunum Schiehallion og Foinaven, sum aftur liggja nær føroyska markinum. Fara vit longur suður finna vit Solan oljukelduna og hyggja vit so longur í ein norðan finna vit oljurisan Clair og gasskeldurnar Laggan Tormore.
Tað hevur leingi verið kunnugt, at olja fanst í hesum sokallaða ”Frontier-økinum” vestan fyri Hetland. Brunnar eru boraðir og hava ávíst kolvetni í nøkrum heldur óvanligum jarðløgum, tað tey á enskum kalla ”Basement fracking”. Talan er um at fara eftir olju, sum liggur rættiliga djúpt og niðri í sjálvum grundfjallinum.
Tað er fyrst og fremst oljufelagið Hurricane Energy, sum hevur lagt seg eftir hesum nýggja oljuævintýrinum á Atlantsmótinum. Í fjør fekk felagið so staðfest, at oljugoymslurnar eru nógv størri enn higartil mett. Ein nýggjur brunnur boraður á Lincoln-leiðini vísir, at mongdirnar av olju, sum talan er um, eru nógv størri og kunnu allar oljuleiðirnar tilsamans goyma upp til eina mia. tunnur. So mikið vísir eru jarðfrøðingarnir í teirra søk, at roknað verður við at ein útbygging verður munandi framskundað.
Í ár er so ætlanin at bora enn ein leitibrunn á Halifax leitimiðinum, sum er í sama øki sum Lancaster og Lincoln. Úrslitið av honum verður longu mett sum lovandi og fer tað bara at økja um áhugan fyri samlaðu útbyggingarætlanini, ið tá fer at vera eitt slag av ”Hub”, har fleiri oljukeldur verða bundnar saman í eitt oljuframleiðsluskip, FPSO. Ein slík útbygging og infrastrukturur kann so eisini lata upp fyri fleiri øðrum smærri fundum í økinum og gera tey lønandi eisini.


text:
Í BankNordik bjóða vit tínum virki ymiskar møguleikar fyri innláni, soleiðis at tú kanst seta peningin inn, har tað hóskar tykkara tíðarkarmi best, og har tit fáa tann smidleika, tit hava tørv á. Tú kanst velja ímillum ymiskar kontur til virkið.
Rakstrarkonta
Ein rakstrarkonta er kontan til rakstur í gerandisdegnum. Inn- og útgjøld hjá virkinum fara fram umvegis rakstrarkontuna, og til ber at knýta eitt nú hesar tænastur at kontuni:
- Gjaldsskipan
- Netbanka
- Visa/Dankort
- MasterCard Business
- Náttarboks
Um virkið hevur inntøkur og útreiðslur í fremmandum gjaldoyra, er møguligt at fáa eina rakstrarkontu í hesum gjaldoyranum. Ein kredittur kann verða knýttur at kontuni.
Gjaldoyrakonta
Um virkið hevur handil við útheimin og tí hevur nógvar inntøkur í einum øðrum gjaldoyra, kunnu tit stova eina gjaldoyrakontu, har peningurin verður settur beinleiðis inn, uttan at verða veklsaður til danskar krónur. Gjaldoyrakontan kann stovnast í øllum mest vanligu gjaldoyrunum.
Samansparingarkonta
Hevur títt virki yvirskotsgjaldføri, ber til at seta pening inn á Samansparingarkontu fyri at fáa eina hægri rentu enn á vanligari rakstrarkontu.
Ein Samansparingarkonta hevur eina bindingartíð á tríggjar mánaðir. Tað vil siga, at tú kanst taka pening út av kontuni uttan kostnað, um tú boðar frá hesum tríggjar mánaðir frammanundan. Um tú ynskir at taka peningin út innan tríggjar mánaðir, kann hetta gerast við at rinda revsirentu.
Avtaluinnlán
Eitt avtaluinnlán er ein føst upphædd, sum er bundin í eitt ávíst tíðarskeið við eini rentu, sum serstøk avtala er gjørd um.
Bindingartíðin á einum avtaluinnláni kann vera úr eini viku upp í 365 dagar. Minstamarkið á einum avtaluinnláni er 1.000.000 kr. Einki hægstamark er á hesum innlánum. Rentan verður tilskrivað, tá avtalutíðarskeiðið er av.


text: Savnssending Mass Heini býr heima. Honum dámar best at sita inni og tekna. Bara sovorðnar strikur og rundingar og prikkar. Tað líkist - ja, onkrum, men hann veit bara ikki hvørjum. Mamman heldur, at Mass Heini skal fara út og ikki bara sita inni. Mass Heini torir alt, og hann er yvirhøvur ikki... nei, so slett ikki bangin fyri at fara út. Tí tá Mass Heini er úti, so er hann forbiðið skrappur og mega kul. Og so veit Mass Heini so nógv - ja, næstan alt, alt .... alt um alt. Og tekur ongantíð feil, hóast hann tosar við stór klók fólk. Børn vita eisini nógv - serliga tá tey hugsa seg um!


text:
5. januar
5. januar er dagur 5 í árinum í gregorianska kalendaranum. 360 dagar eru eftir av árinum (361 dagar um skotár er).
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1878 - Dimmalætting byrjar regluliga útgávu
- 1981 - Pauli Ellefsen verður valdur sum løgmaður og samstundis fer Atli P. Dam úr løgmansstarvinum.
- 2015 - Ein 34 ára gamal føroyskur maður ringdi til politiið í Keypmannahavn og boðaði frá, at hann hevði stungið konu sína, og at hann var bangin fyri, at hann hevði dripið hana. Dagin eftir, tá ið hann var til grundlógarforhoyr, noktaði hann seg tó sekan í drápi. Dómarin varðhaldsfongslaði mannin í fýra vikur. Í meðan skuldi málið kannast nærri.
- 2015 - Jóhan á Plógv Hansen spældi sín fyrsta landsdyst fyri danska U-21 hondbóltslandsliðið, eftir at hava verið í karantenu í 2 ár frá landsliðshondbólti, tí at hann skifti hondbóltstjóðskap úr Føroyum til Danmark. Landsdysturin var móti Svøríki og var spældur í Malmö. Danmark vann dystin 28-23.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1978 - Katrin Olsen, føroyskur rógvari.


text:
Gustave Eiffel
Gustave Eiffel (f. 1832 í Dijon, d. 27. desember 1923) var hann, sum bygdi heimskenda Eiffeltornið í París.
Áðrenn hann stóð fyri at byggja Eiffeltornið, hevði hann verið leiðari av byggingini av eini tokbrúgv í Útsynningsfraklandi, og síðani stovnaði hann eitt virki við spesiali innan jarnkonstruktiónir, sum var nakað lutfalsliga nýtt tá í tíðini. Hann var við at gera nógvar stórfingnar konstruktiónir, millum annað bygdi hann í portugisiska býnum Porto eina viadukt yvir ánna Douro, Garabit-viaduktina, Pest-tokstøðina í Ungarn, eitt observatorium í Nice og stálkonstruktiónina innan í Frælsisgudinnuni í New York.
Í 1887 skrivaði hann undir sáttmála um at byggja slúsurnar í Panamaveitini, men tann verkætlanin gekk ikki sum ætlað.
Aftan á Panamagøluna tók Gustave Eiffel seg aftur og starvaðist sum granskari innan veðurfrøði, radiotelegrafi og aerodynamikk.
- 1855 Útbúgvin á École Centrale des Arts et Manufactures
- 1876 Byggir viadukt yvir Douro
- 1884 Garabit-viaduktin
- 1887 Skrivar undir sáttmála um bygging av slúsum í Panamaveitini
- 1889 Eiffeltornið


text:
Hesin listin við útsagnum er til lesarar og rithøvundar at máta sín listarliga smakksans. Útsagnirnar ið valdar verða kunnu setast saman til ein endaligan smakk um góða rithøvundin, listafatan, mál í skaldskapi, stíl, endamál tekstsins og veruleikafatan.
Vel fýra av fylgjandi útsøgnum
1. Tann góði rithøvundurin er hann, ið hevur vant seg ein serligan stíl.
2. Tann góði rithøvundurin er ein mynd av samtíðini.
3. Tann góði rithøvundurin er bráðsnúgvin.
4. Tann góði rithøvundurin hevur serligar listagávur.
5. Bert mátin at fata broytir seg frá ættarlið til ættarlið.
6. List er fyrst og fremst hugni/spæl.
7. List skal innibera politiska støðutakan.
8. List skal leggja á sosiala siðvenju/fordómar.
9. List skal peika á yvirnáttúrlig virði.
10. List skal vera fagurfrøðiliga avbjóðandi/ágangandi ella skal list vera fagurfrøðiliga til vildar.
11. List er tilvitanin, ið førkar seg inn í ein súmbolheim.
12. Málið leggur altíð okkurt ósagt eftir sær.
13. Málið hevur eina dekkandi orðing fyri alt, sum sigast skal.
14. Stílur er fullkomileiki.
15. Stílur er ein vending fyri persónligt kenslulag.
16. Stílur er treytaður av einstaka høvundinum, ikki øvugt.
17. Teksturin er ein áheitan frá einum persóni til ein annan.
18. Teksturin er eitt spegl hjá bæði rithøvundinum og lesaranum.
19. Teksturin er subjektið, sum greinar seg í stílinum.
20. Teskturin er eit tiltak fyri einstaklingseyðkenni í subjektinum.
21. Teksturin skal ikki royna at lýsa veruleikan, heldur skal hann stovna sín egna veruleika.
22. Teksturin skal vera eitt vindeyga út móti veruleikanum.
23. Teksturin skal vera vakur.
24. Teksturin skal altíð yvirraska rithøvundan sjálvan.
25. Veruleikin er objektivur/almennur.
26. Veruleikin kann bert avgerðast subjektivt.
27. Verkið skal hava ein framkomnan enda; omøguligur at gera um uppá.
28. Verkið skal vera opið; skal vilja tolkast.
29. ________________________________________________
30. ________________________________________________
31. ________________________________________________
* Í 29, 30, 31 kann ein seta inn aðrar útsagnir, ið ein sjálv/ur er komin fram til.


text:
Mynd: Savnsmynd
19 ára gamli telvarin Høgni Egilstoft Nielsen úr Sandavági hevur í dag tryggjað sær fyrsta IM-normin, sum er fyrsta stigið á leiðini at gerast altjóða meistari í talvi.
Høgni - og bróðirin Rógvi - hava á nýggjárinum verið við í sterkari altjóða kapping í Svøríki - Rilton Cup. Fleiri enn hundrað telvarar hava verið við - eisini nógvir stórmeistarar og altjóða meistarar.
Kappingin endaði í dag. Høgni vann í seinasta umfari á svenska stórmeistaranum Pia Cramling, sum í síni tíð var mett sum fremsta kvinna í heiminum at telva.
Høgni fekk 5½ stig og endaði nummar 16 í røðini. Eldri bróðirin Rógvi fekk 4½ stig.
Høgni Egilstoft Nielsen gjørdi hol í sjógvin í føroyskari telving í 2014, tá ið hann sum 16 ára gamal vann hvørt talv í meistarabólkinum í árligu FM-kappingini, og gjørdist yngsti føroyameistari nakrantíð.
Kravið fyri at gerast altjóða meistari er, at tú fær tríggjar IM-normar, og at styrkitalið er omanfyri 2400.
Fyri kappingina í Svøríki var styrkitalið hjá Høgna 2262, men við góða úrslitinum í Svøríki hækkar talið samsvarandi.
Fleiri føroyskir telvarar hava IM-normar, men bara tveir - John Rødgård og John Arni Nilssen - eru altjóða meistarar.
Helgi Dam Ziska gjørdist í 2007 triði altjóða meistarin í Føroyum, men hann er sum kunnugt síðani vorðin stórmeistari.
Høgni Egilstoft Nielsen er sonur Torkil Nielsen, sum var føroyameistari í talvi tríggjar ferðir í síni tíð.
Les eisini
Tíðindi
Tróndur Vatnhamar og Finnur Koba kappast móti Solveig Hanusardóttir Olsen og Knút Háberg Eysturstein
Grønlendski landsstýrismaðurin í fiskivinnu- og veiðumálum hóttir við at taka loyvi frá grønlendsku skipunum, um tey ikki fáa skil á rúsevnum umborð
Eivør hevur roynt tað, Jógvan Hansen somuleiðis, og nú fer Kristina Bærendsen at syngja í íslendsku Eurovision kappingini
Týski kanslarin ætlar at varðveita viðurskiftini við USA. Verri er við hennara varakanslara, sum stúrir fyri handilsviðurskiftunum landanna millum.


text:
Til sølu
Vit hava altíð bilar til sølu.
Vit innflyta javnan góðar vøruvognar
Tú ert vælkomin at seta okkum ein fyrispurning, um tú hevur eitthvørt ynski.
Umvæling - Dekksøla - Bilaleiga.
BBR Service er ein fyritøka, sum leggur stóran dent á at veita eina sera góða tænastu til viðskiftafólk okkara. Vit stremba eftir at veita viðskiftafólki okkara allarbestu tænastu til ásetta tíð. Vit hava altíð nýggjastu útgerð og halda okkum altíð dagførdar við tí seinasta nýggja á marknaðinum. Nøgdir kundar sum vitja okkum aftur og aftur, er okkara mál.


text:
2.-8. mai
JOB 38-42
Sangur nr. 63 og bøn
Innleiðandi viðmerkingar (3 min. ella minni)
DÝRGRIPIR ÚR GUDS ORÐI
„Jehova verður glaður, tá ið vit biðja fyri øðrum“ (10 min.)
Job 42:7, 8 – Jehova segði, at Job skuldi biðja fyri Elifazi, Bildadi og Zofari (w13 15/6 21 stk. 17; w98 1/5 30 stk. 3-6)
Job 42:10 – Tá ið Job hevði biðið fyri teimum, gjørdi Jehova hann frískan aftur (w98 1/5 31 stk. 3)
Job 42:10-17 – Jehova signaði Job fyri hansara trúgv og úthaldni (w94 15/11 20 stk. 19-20)
-
Leita eftir andaligum gimsteinum (8 min.)
Job 38:4-7 – Hvørjar eru ’morgunstjørnurnar’, og hvat vita vit um tær? (bh 96 stk. 3; w06 15/1 3 stk. 2)
Job 42:3-5 – Hvat kunnu vit gera fyri at síggja Gud, sum Job gjørdi? (w15 15/10 7 stk. 16-17)
Hvat hevur bíbliulesingin hesa vikuna lært meg um Jehova?
Hvat úr bíbliulesingini hesa vikuna kann eg brúka í boðanini?
-
Upplestur úr Bíbliuni: (4 min. ella minni) Job 40:20 – 41:17
GER FRAMSTIG Í BOÐANINI
Framløguuppskotini henda mánaðin (15 min.) Orðaskifti. Vís filmarnar við framløguuppskotunum og tosa síðani um høvuðspunktini. Vís í stuttum til greinina „Hvussu kanst tú brúka JW Library?“ tá ið tosað verður um at brúka eitt fartól. Minn áhoyrararnar á, at teir hvønn mánað skulu skriva á fráboðanina, hvussu ofta teir hava víst ein film í boðanini. Eggja boðarunum til at gera sína egnu framløgu.
LÍVIÐ SUM KRISTIN
Sangur nr. 60
„Brúkar tú JW Library?“ (15 min.) Brúka fyrstu 5 minuttirnar til at hava eitt orðaskifti um greinina. Vís síðani filmin Kom i gang med “JW Library”, og hav eitt stutt orðaskifti um hann. Ger síðani tað sama við filmarnar Download og administrér publikationer og Tilpas læseindstillinger. Eggja øllum, sum hava møguleika fyri tí, til at fáa sær JW Library appina á sítt fartól og taka lesnað niður har, áðrenn greinin „Hvussu kanst tú brúka JW Library?“ verður viðgjørd í vikuni frá 16. mai.
Samkomubíbliulestur: (30 min.) ia kap. 14 stk. 14-22 og endurtøkuspurningarnar
Tak samanum, og sig í stuttum frá skránni í næstu viku (3 min.)
Sangur nr. 77 og bøn


text:
Føroyskir filmar
Hetta er ein listi yvir føroyskir filmar ella filmar sum hava tilknýti til Føroyar, t.d. filmar sum eru skrivaðir av føroyingum ella leikstjórnaðir av føroyingum ella útlendskir filmar, sum eru upptiknir í Føroyum.
Innihaldsyvirlit
Føroyskir filmar í bókstavarøð[rætta | rætta wikitekst]
- 1988 - 1700 meter fra fremtiden, føroyskur/danskur dokumentarfilmur, longd: 1 tími, 25 minuttir, leikstjóri: Ulla Boje Rasmussen, snýr seg um fólk í Gásadali og um Gásadalstunnilin sum ikki var liðugur tá.[1]
A[rætta | rætta wikitekst]
B[rætta | rætta wikitekst]
- 2003 - Brudepigen - Færgeturen - Jagten på kæledyret
- 1997 - Barbara (Danmark)
- 2002 - Burturhugur
- 1999 - Bye Bye Bluebird
D[rætta | rætta wikitekst]
E[rætta | rætta wikitekst]
- 2008 - En dårlig dag - leikstjóri, handrit, framleitt vm.: Bjarki Thomsen[2]
- 2013 - Eina, Stuttfilmur við Beintu Clothier í høvuðsleiklutinum. Skrivaður og leikstjórnaður av Andrias Høgenni
F[rætta | rætta wikitekst]
- 2003 - færøerne.dk, leikrithøvundur og leikstjóri: Ulla Boje Rasmussen, longd: 1 tími og 18 minuttir. Dokumentarfilmur um sjálvstýrissamráðingarnar í Keypmannahavn millum føroyska landsstýrið og donsku stjórnina.[3]
H[rætta | rætta wikitekst]
L[rætta | rætta wikitekst]
- 2014 - Ludo spælifilmur, leikstjórnað hevur Katrin Ottarsdóttir, 71 min.
Tey leikandi: Lea Blaaberg, Hildigunn Eyðfinsdóttir, Hjálmar Dam, Bárður Persson, Gunnvá Zachariasen.
M[rætta | rætta wikitekst]
- 1995 - Maðurin ið slapp at fara, handrit og leikstjórn: Katrin Ottarsdóttir, longd: 57 minuttir. Spælifilmur.[4]
- 2009 - Memotekið
P[rætta | rætta wikitekst]
R[rætta | rætta wikitekst]
- 1974 - Rannvá, leikstjóri: Miguel Marin Hidalgo
S[rætta | rætta wikitekst]
- 1990 - Smuglarin, 30 minuttir, leikstjóri: Bjarki Thomsen[5]
- 2012 - Summarnátt, skrivað leikrit og leikstjórnað: Sakaris Stórá[6] Soundtrack: Mikael Blak.
T[rætta | rætta wikitekst]
- 2013 - Timerne med Christine, leikstjóri: Andrias Høgenni
- 1960 - Tro, håb og trolddom (Danmark), upptøkur gjørdar í Føroyum, leikrit skrivað av Erik Balling og William Heinesen, longd: 115 min., Nordisk Film[7]
- 1992 - Tre blink mod vest


text:
Bíblian
Bíblian, Halgabók, er heimsins viðgitnasta bók[1]. Bíblian er savn av heilagu skriftum jødanna og teirra kristnu. Kristna Bíblian er týdd til væl fleiri enn 2.400 ymisk mál [2]. Í Bíbliuni eru 66 bøkur. Tær eru býttar upp í kapittul og vers, soleiðis tað er lættari og einfaldari at leita í henni. Orðið, biblia, er grikskt og merkir bókasavn. Í Bíbliuni eru Gamla Testamenti, ið er í høvuðsheitum grundað á halgitekstir jødanna, og umframt tað er Nýggja Testamenti, ið er halgitekstir teirra kristnu. Tulkingar av tekstunum og Bíbliuni eru ymisar. Í nýggjari tíð er tað vorðið vanligari, at tulka bíbliusøgurnar sum myndamál ella tulkar tær sum frambornar í myndum og samanberingum, hóast fleiri tulka søgur bókstavliga.
Bíblian hevur verið íblástur fyri fleiri listafólk, sum til dømis Michaelangelo. Tað eru fleiri kirkjur við málningum, glasbrotamyndum og telgdum lutum, ið viðgera bíblisk evni. Harumframt hava fleiri rithøvundar skrivað um evni í Bíbliuni.
Innihaldsyvirlit
Bíbliutýðingar[rætta | rætta wikitekst]
Í 5. øld varð Bíblian týdd til latín, og í nógv hundrað ár var bíbliumálið latín. Aftan á trúbótina í Miðevropa varð Bíblian týdd til alskyns mál, og aðrar týðingar enn tann latínska vórðu tiknar í nýtslu. Til dømis kom týska týðingin eftir Martin Luther út í 1534. Í 1550 kom fyrsta danska týðingin. Tó vardi leingi, áðrenn Bíblian varð týdd til føroyskt og í fleiri hundrað ár var kirkjumál føroyinga danskt.
Bíblian á føroyskum[rætta | rætta wikitekst]
Schrøter[rætta | rætta wikitekst]
Fyrsta roynd at umseta Bíbliuna til føroyskt var umsetingin av Evangeliinum eftir Matteus eftir danska prestinum J.H. Schrøter (1771 - 1851). Hendan týðingin kom út í 1823. Schrøter skipaði so fyri, at eitt eintak varð prentað til hvørt hús í Føroyum, íalt eini 1 500 eintøk. Móttøkan var tó misjøvn og sum heild ring. Vanliga fólkið vildi ikki vita av umsetingini, tí tey vóru von við danskt mál í átrúnaðarligum samanhangi, og teir meira lærdu funnust at vánaliga málinum sum Schrøter brúkti. Einki føroyskt skriftmál var tá, og Schrøter hevði gjørt sítt egna heldur suðuroyakenda og ljóðliga skriftmál. Sum dømi kann vísast á Matteus 24,3-4:
Duvistunar tougu Kolur suinar, men tougu issje Luisi vi seâr. Men teâr vidiu tougu Luisi vi seâr ui Kjærun suinun attureât Kolun taira.
Til samanberingar eru her somu vers í umseting Danielsens:
Tær, ið dárar vóru, tóku víst lampur sínar, men tóku onga olju við sær. Men hinar klóku tóku olju í íløt síni saman við lampunum.Tí at hinar óhygnu tóku lampur sínar, men tóku onga olju við sær; men hinar hygnu tóku olju við í konnum sínum aftrat lompum sínum.
Umsetingin hjá Schrøter er, hóast hon ongantíð varð nýtt, eitt, vegna fonetiska skriftmálið, áhugavert innlit í málsligu støðuna í Føroyum fyrst í 19. øld.
Danielsen, Dahl og Viderø[rætta | rætta wikitekst]
Tað eru tvær fullfíggjaðar, føroyskar umsetingar av Bíbliuni, aðra hevur Victori Danielsen (1894-1961) gjørt, og hina hava Jákupi Dahl (1878-1944) og Kristiani Osvald Viderø (1906-1991) gjørt. Umsetingarnar vórðu fullfíggjaðar ávikavist í 1949 og 1961. Tær verða í høvðusheitum brúktar í brøðrasamkomuni (týðingin hjá Victor Danielsen) og fólkakirkjuni og hennara undirbólkum, so sum heimamissiónini (týðingin hjá Dahl og Viderø). Umsetingin hjá Danielsen var ikki úr frummálunum, grikskum og hebraiskum, men úr ymiskum evropeiskum málum (so sum týskum, enskum og teimum norðurlendsku málunum), meðan tann hjá Dahl og Viderø var úr frummálunum. Vanliga verður mett, at umsetingin hjá Danielsen er tann lættara at lesa av báðum umsetingunum. Endaliga arbeiðsbýtið ímillum Dahl og Viderø var, at Viderø umsetti Sálmarnar, Orðtøkini, Prædikaran, Jobsbók 1-23, Esaias 7,10-15; 9,6-7; 11,1-10; 12; 24,1-9; 40,1-8; 53; 55,6-7; 60,1-6. Dahl umsetti Nýggja Testamentið og annars tað, sum ikki er at finna í listanum hjá umsetingum Viderøs omanfyri.
Joensen[rætta | rætta wikitekst]
Hans Jacob Joensen (1938), fyrrverandi bispur, er í løtuni í ferð við at umseta Bíbliuna av nýggjum. Mál hansara er at gera eina økumeniska umseting, sum allir kristnir bólkar í Føroyum kunnu semjast um at brúka. Hetta hugskot hava allar samkomur tikið ímóti uttan brøðrasamkoman.
Højgaard
Sjúrður Højgaard er farin í holt við at týða ensku King James Bíbliuna til føroyskt, tí sambært honum eru hinar týðingarnar eftir ávikavist Victor Danielsen og Jákup Dahl/Kristian í Gerðabrekku skeivar ella hava týðandi villur í umsetingini og orðavalinum. Higartil hevur Sjúrður týtt Nýggja Testamenti og verið víða um í Føroyum og lagt tvey eintøk av sínum týðingum í hvønn postkassa.[3] Í Amerika er ein stór King Jamesrørsla, har kirkjur, samkomur og einstaklingar einans nýta King James Bíbliuna og ongar aðrar týðingar, hóast King James Bíblian ikki er skrivað á samtíðarenskum máli og er frá fyrst í 17. øld.
Bøkurnar í Bíbliuni[rætta | rætta wikitekst]
Hesi eru heitini av bókunum í Bíbliuni, soleiðis sum tær eru nevndar í umseting Victor Danielsens. Bíblian er býtt í tveir høvuðspartar: Gamla Testamenti (heilaga skrift jødanna) og Nýggja Testamenti, skrivað í 1. øld við ápostlunum sum heimildarmonnum. Bíblian er samansett av 66 einstøkum bókum, 39 í Gamla Testamenti og 27 í Nýggja Testamenti.
Gamla Testamentið[rætta | rætta wikitekst]
- Fyrsta Mósebók
- Onnur Mósebók
- Triðja Mósebók
- Fjórða Mósebók
- Fimta Mósebók
- Josva (Dahl og Viderø: Josvabók)
- Dómararnir (Dahl og Viderø: Dómarabókin)
- Rutt (Dahl og Viderø: Rutarbók)
- Fyrra Sámuelsbók
- Seinna Sámuelsbók
- Fyrra Kongabók
- Seinna Kongabók
- Fyrra Krønikubók (Dahl og Viderø: Fyrra Krýnikubók)
- Seinna Krønikubók (Dahl og Viderø: Seinna Krýnikubók)
- Ezra
- Nehemias (Dahl og Viderø: Nehemia)
- Ester (Dahl og Viderø: Esterarbók)
- Job (Dahl og Viderø: Jobsbók)
- Sálmarnir
- Orðtøkini (Dahl og Viderø: Orðtøk Sálomons)
- Prædikarin
- Hásongurin
- Esaias (Dahl og Viderø: Jesaja)
- Jeremias (Dahl og Viderø: Jeremia)
- Sorgarsongirnir (Dahl og Viderø: Harmljóðini)
- Ezekiel
- Dániel
- Hoseas (Dahl og Viderø: Hósea)
- Jóel
- Amos (Dahl og Viderø: Ámos)
- Obadias (Dahl og Viderø: Óbadia)
- Jónas
- Mika
- Nahum (Dahl og Viderø: Náhum)
- Habakkuk (Dahl og Viderø: Hábakkuk)
- Zefanias (Dahl og Viderø: Sefanja)
- Haggai
- Zakarias (Dahl og Viderø: Zakarja)
- Malakias (Dahl og Viderø: Málaki)
Nýggja Testamentið[rætta | rætta wikitekst]
- Evangeliið eftir Matteus
- Evangeliið eftir Markus
- Evangeliið eftir Lukas
- Evangeliið eftir Jóhannes
- Ápostlasøgan
- Bræv Paulusar til samkomuna í Róm
- Fyrra bræv Paulusar til samkomuna í Korint
- Seinna bræv Paulusar til samkomuna í Korint
- Bræv Paulusar til samkomurnar í Galatia
- Bræv Paulusar til samkomuna í Efesus
- Bræv Paulusar til samkomuna í Filippi
- Bræv Paulusar til samkomuna í Kolosse
- Fyrra bræv Paulusar til samkomuna í Tessalonika
- Seinna bræv Paulusar til samkomuna í Tessalonika
- Fyrra bræv Paulusar til Timoteus
- Seinna bræv Paulusar til Timoteus
- Bræv Paulusar til Titus
- Bræv Paulusar til Filemon
- Brævið til Hebrearar
- Bræv Jákups
- Fyrra bræv Pæturs
- Seinna bræv Pæturs
- Fyrsta bræv Jóhannesar
- Annað bræv Jóhannesar
- Triðja bræv Jóhannesar
- Bræv Judasar
- Opinbering Jóhannesar
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Funding, Elsa. Føroyskar bíbliutýðingar og týðingarroyndir. Setursrit nr. 4, 2007. Fróðskapur, Tórshavn 2007.
- Zachariassen, Zacharias. Bíblian á føroyskum í hálva øld. Leirkerið, Gøta 2000.
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Bíblian á føroyskum í týðing Dahls og Viderø (Det Danske Bibelselskab, 1961 og seinni)
- Bíblian á føroyskum í týðing Victor Danielsens (Hin føroyski Bíbliugrunnurin, 1949 og seinni)


text:
Hillary Clinton
Hillary Diane Rodham Clinton (f. 26. oktober 1947 í Chicago, Illinois) er ein amerikanskur politikari, fyrrverandi uttanríkisráðharri í USA. Clinton er fødd í 1947. Hon las jura á Yale Law School í Connecticut, og her hitti hon tann unga Bill Clinton, sum gjørdist maður hennara. Tá hon var liðug við lesnaðin, fekk hon starv í amerikanska parlamentinum. Hon arbeiddi hart og fekk við tíðini nógv álitsstørv, og serliga nógva orku legði hon í at betra umstøðurnar hjá børnum og familjum. Hesi árini stríddi Bill Clinton seg fram til forsetaembætið, og Hillary Clinton legði eisini stóra orku í at hjálpa honum fram. Í 1993 eydnaðist tað Bill Clinton at blíva forseti. Hillary bleiv sostatt fyrstadama í USA inntil 2001, tá Bill Clinton fór frá sum forseti.
Clinton var á mangan hátt ein ótraditionel fyrstadama. Hon er tann fyrsta amerikanska fyrstadaman við hægri útbúgving, og hon uppgav ongantíð sína egnu karrieru. Hon bleiv vald í senatið í 2000 og aftur í 2004. Longu í oktober 2002 nevndi The New York Times Hillary Clinton sum ein potentiellan kandidat til forsetaembætið eftir George W. Bush. Síðan tá hevur amerikanska magasinið Forbes mett hana sum eitt av máttmiklastu fólkum í heiminum. Í januar 2007 kunngjørdi hon, at hon ætlaði sær at stilla upp til forsetavalið í 2008. Tað eydnaðist henni tó ikki at gerast valevni hjá Demokratunum, tað gjørdist Barack Obama, ið vann fleiri av teimum innleiðandi valunum í amerikansku statunum enna Hillary Clinton gjørdi. Hin 12. apríl 2015 kunngjørdi hon, at hon var valevni til amerikanska forsetavalið 2016.


text:
EB/Streymur vann fyrsta steypið
Eins og í flestu øðrum londum, byrjar eisini føroyska kappingarárið í fótbólti við dysti millum meistararnar og steypavinnararnar.
Hesin dysturin varð leiktur í gjár, tá føroyameistararnir úr EB/Streymi og steypavinnararnir úr Víkingi kappaðust um fyrsta steypið í hesum kappingarárinum.
Leikligi vansin við stórsteypadystinum kann vera, at hann verður leiktur áðrenn landskappingin er byrjað, og tí eru leikararnir leikliga kanska ikki heilt so væl fyri. Leikliga var dysturin í Gundadali tó ein av teimum frægu, tí bæði liðini royndu at spæla seg ígjøgnum verjuna hjá hvørjum øðrum.
Fyrstu løtuna vóru tað meistararnir, sum vóru omaná, men so tók Víkingur yvir, og næstu løtuna vóru tað teir, sum trýstu og høvdu nakrar næskar royndir, sum René Tórgarð tó fekk vart væl fyri.
Móti endanum av fyrra hálvleiki fekk EB/Streymur tó aftur fatur á rætta endanum, og tveir minuttir áðrenn steðgin bragdaði. Ein bóltur var sendur inn í brotsteigin, og umvegis ein leikara hjá EB/Streymi var bólturin lagdur fyri føturnar á Niels Paula Danielsen, sum staddur á sjálvum brotsteigarmarkinum smekkaði bóltin flatt í kassan.
Sjálvt um Víkingur hevði verið næskari, var tað tó ikki heilt óuppiborið, at EB/Streymur legði seg á odda, tí meistararnir høvdu eisini verið væl við í dystinum.
Einki mál kom afturat í seinna hálvleiki, og tí endaði alt við, at EB/Streymur - annað árið á rað - vann stórsteypadystin.
Stórsteypadysturin hevur verið á skránni í nøkur ár nú. Tað er Lions Club, sum letur steyp og saman við FSF skipar fyri dystinum, og peningurin, sum kemur inn verður latin til vælgerandi endamál.
Nýggi liðskiparin hjá EB/Streymi, Hans Pauli Samuelsen, tekur ímóti Stórsteypinum frá Lions. Mynd: KVF.


text:
15. mai
15. mai er dagur 135 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 136 um skotár). Tað eru 230 dagar eftur av árinum. Dagurin kallast eisini halvarðsøka eftir norska halgimenninum Hallvarði. Sagt verður, at ternan kemur á halvarðsøku.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2006 - FaroeJet flýgur sín fyrsta flogtúr, millum Kastrup Flogvøll og Vága Floghavn.
- 2013 - Barnagarðurin Eikilund læt upp á Kráarvegi í Vági, hann er 350 m2 til støddar og hevur 6 stovur.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1937 - Madeleine Albright, fødd í Prag, Kekkia. Fyrsti kvinnuligi uttanríkisráðharri í USA, 1996 - 2001. Professari og søgufrøðingur.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1929 - Søren Henrik Theodor Sørensen, Føroya próstur 1878-84.


text:
Da Lat
Đa Lat er ein býur í Vjetnam, høvuðsstaður í Lam Dong landslutinum. Íbúgvaratalið er umleið 300.000. Býurin er uppi í fjøllunum og liggur 1500 metrar yvir havið. Tað vóru franskmenn, ið stovnaðu býin í fyrst í 20. øld. Da Lat er eitt vælumtókt ferðavinnumál í Vjetnam. Býurin hevur eitt tempererað klima í mun til Vjetnam sum heild, ið hevur eitt tropiskt klima. Mjørkatám sæst ofta í dølunum í landslutinum, nærum alt árið, og har er sera fruktagott.
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
-
Ein golf vøllur í Da Lat
-
-
-
-
-
-
-
-
-

seg_langs: lij_Latn fao_Latn fao_Latn unk fao_Latn unk unk unk unk unk unk unk unk unk


text:
13. desember
13. desember er dagur 347 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 348 um skotár er). 18 dagar eru eftir av árinum.
Dagurin í dag kallast Luciadagur.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1642 - Abel Tazman gerst fyrsti maður, ið finnur Nýsæland.
- 1867 - Írsk mótstøðufólk bresta bumbu í London, 6 fólk lata lív.
- 1903 - Kvívíkar kirkja verður vígd.
- 1938 - Jødatýningin: Neungamme týningarlegan opnar í Hamborg.
- 1941 - Seinni heimsbardagi: Ungarn og Rumenia melda kríggj ímóti USA.
- 1959 - Erkibiskup Makarios III gerst fyrsti forseti Kýpros.
- 1974 - Malta fer uppí Bretska samveldið.
- 1982 - Ein jarðskjálvti í Norðurjemen, hevur við sær at 2800 lata lív og 1500 onnur verða særd.
- 2001 - Indiska tingið verður fyri yvirgangsatsókn. 12 fólk lata lív, harímillum yvirgangsmennirnir.
- 2002 - Evropa Samveldið boðar frá at Kýpros, Kekkia, Estland Ungarn, Letland, Litava, Malta, Pólland, Slovakia og Slovenia gerast limir frá 1. mai 2004.
- 2003 - Saddam Hussein verður fangaður nær heimi sínum í Tikrit í Irak.
- 2006 - Sáttmáli Sameindu tjóða um rættindi hjá einstaklingum, ið bera brek, samtyktur í ST
- 2011 - 7 fólk, harímillum eitt 17 mánaða gamalt smábarn, lata lív í einum sjálvmorðsálopi á ein jólamarknað í Liége í Belgia.
- 2013 - Ein næmingur verður skotin til deyða, tá hon leitar eftir bókavørðinum, á einum bókasavni á miðnámskúla hennara í USA. Gerningsmaðurin hevði júst verið burturvístur úr debatttoymi skúlans av bókavørðinum. Hann tók sítt egna lív stutt aftaná hendingina.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1818 - Mary Todd Lincoln, amerikonsk forsetafrú (d. 1882)
- 1957 - Steve Buscemi, amerikanskur sjónleikari
- 1976 - Søren Friis, danskur fótbóltsleikari
- 1981 - Amy Lee, amerikonsk songkvinna (Evanescence)
- 1989 - Taylor Swift, amerikonsk songkvinna


text:
Orð og lag: Sofus Hansen
Viðmerking: Yrktur á Norðskála 21. juni 2015.
1. Lat meg ei, villast frá tær,
Harri kæri, verð tú mær nær.
Kærleikin tin, er vísdóms lykt,
har samfelag títt, er ljós og trygt.
2. Ljósið sjálvur tú er, á Harri,
undurfult, eg skoða teg nærri.
Lat meg hvíla, nærri hjá tær,
undurfult eg skoði teg Harri.
3. Í lítla hjarta mínum, eg søki teg,
eins og Hann er ljós, á mínum veg.
Lat meg ei villast, burt av tínum veg,
lat meg liva í ljósi, Harri eg elski teg.
4. Samfelag títt, er ljóst og trygt,
kærleiki tín, er vísdómsins lykt.
Lat meg ei villast, av tínum veg,
kæri Harri ei skal svíkja teg.


text:
Lopra
Lopra er ein niðursetubygd í Suðuroynni, bygdin liggur 5 km sunnan fyri Vág. Fólkatalið var 86 við ársbyrjan 2014. Ein tunnil bindur bygdirnar Lopra og Sumba saman, sumbiartunnilin læt upp í 1997. Akrar er lítil bygd, sum liggur 2 km eystanfyri Lopra. Lopra liggur í einum dali rundan um Lopransfjørð. Tá ein kemur koyrandi úr Vági til Lopra, sæst toppurin av Beinisvørði daga undan Hestinum. Eitt spískt fjall í Lopra sum minnir um eina pyramidu eitur Kirvi, topppur eitur Kirviskállur. Fjallið sunnan fyri Lopra móti Økrum eitur Siglifelli. Beint áðrenn ein kemur til Lopra er ein vík sum eitur Kirrivík, hon verður eisini nevnd Ónavík. Úr Kirrivík er ein vegur gjørdur eitt petti vestureftir, hesin førir til Lopranseiði, tó ikki heilt vestur. Lopranseiði er sera vakurt og sermerkt stað á vestursíðuni av Suðuroynni. Har er eisini Lopranshólmur. Útsýnið suðureftir móti Beinisvørði er einastandandi.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
- 1834 fyrsta búsetingin var í Lopra, tá bóndin Andreas Thomassen flutti sín bóndagarð úr Sumba til Lopra
- 1901 Hvalastøð varð gjørd í Lopra, hetta var tann fjórða í Føroyum
- 1908 Ein verksmiðja sum gjørdi leivdir av stórhvali til náttúrutøð varð tikin í nýtslu
- 1946 Stórhvalaveiða byrjaði aftur úr Lopra, eftir at onki virksemi hevði verið síðan 1940
- 1953 er talið av stórhvali minkað so nógv, at hvalastøðin varð stongd
- 1957 Felags skúli og kirkjubygningur fyri Lopra og Akrar varð vígdur
- 1981 Tað varð borað niður í 2178 metra dýpd, og tey funnu lítlar nøgdir av gassi, men ikki nokk til at tað loysti seg
- 1991 Tað varð sprongt fyri seinastu ferð í februar og hol var komið ígjøgnum fjallið úr Lopra til Sumbiar, tunnilin var tó ikki tikin alment í nýtslu fyrr enn í 1997
- 1996 Í juli varð aftur farið at bora í Ónavík nærhendis Lopra, og hesaferð varð borað niður í 3558 m uttan at olja varð funnin, men úrslitini vóru virðismikil í sambandi við oljuleiting úti á havinum
- 1997 Í desember læt Sumbiartunnilin upp. Ein kelda var funnin tá tunnilin varð gjørdur. Seinni fingu øll hús í Sumbiar kommunu vatn úr kelduni. Ein krani varð settur upp á kaiini í Lopra, og har koma fólk ymsastaðni frá at fáa sær reint kelduvatn. Vágbingar nevna vatnið lopransvatn.
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Akrar | Lopra | Sumba | Víkarbyrgi


text:
Bergtóra Hanusardóttir er fødd í Havn í 1946 og er sertannlækni í ortodonti og rithøvundur. Ferðaðist sum barn og ung í Skúgvi og í Kirkjubø, var virkin í ítrótti og dansi og við tíðini eisini í feløgum, í fólkarørsluni fyri frælsi, friði og kvinnurættindum, og í almennu nevndunum fyri javnstøðu og vísindasiðsemi.Var tvey skifti ábyrgdarblaðstjóri á Kvinnutíðindum og luttók í Altjóða Kvinnuráðstevnum ST’s í Beijing 1995 og í New york ár 2000.
Bergtóra gjørdi av álvara vart við seg sum høvund, tá ið hon í 1990 gav út skaldsøguna Skert flog um eina føroyska kvinnu fødd fyri aldaskiftið 1900. Hon hevur somuleiðis skrivað stuttsøgur og søguliga skaldsøgu, og við skaldsøguni Burtur 2006 verður lesarin á fyrsta sinni førdur inn í tað føroyska útisetalívið í Keypmannahavn.
Mentuanrgrunnur Studentafelagsins hevur givið út:
Burtur. Skaldsøga, 2006.
Suðar dýpið reyða. Skaldsøga, 1999.
Loynigongir. Søgur, 1993.
Skert flog. Skaldsøga, 1990.


text:
Vimmerby
Vimmerby er ein býur í Vimmerby kommunu, Kalmar län í Svøríki. Í 2010 var fólkatalið í býnum 7 934.[1] Býurin er ein av elstu býum í Svøríki, tað er sannlíkt, at hann gjørdist keypsstaður í 1300-talinum.
Astrid Lindgrens Värld[rætta | rætta wikitekst]
Svenski rithøvundurin Astrid Lindgren hevur gjørt býin kendan, tá hon skrivaði um Emil úr Lønneberg og onnur, sum gjørdist heimskend innan bókmentir til børn. Nógv ferðafólk vitja hvørt ár familju stuttleikaparkina Astrid Lindgrens Värld sum fevnir um eitt 130.000 m2 stórt øki. Har kunnu fólk liva seg inn í søgurnar hjá henni um Emil, Pippi og Karlson á Takinum.


text:
Føroya Sjósavn varð sett á stovn í 2006, við ti endamáli, at sýna fram dýr og plantur sum liva í sjónum á okkara leiðum. Føroya sjósavn er skipað sum grunnur við nevnd og einum dagligum rakstri. Framsýningarnar hava síðan 2006 verið í íshúsinum á Argjum. Serligur dentur verður lagdur á at hava livandi framsýningar, sum geva gestum eina so góða heildarmynd av lívinum í sjónum á okkara leiðum sum til ber. Harumframt er eitt aðalmál at undirvísa skúlaflokkum, barnagørðum og øðrum bólkum í evnum sum hava beinleiðis samband við lívið í sjónum og framsýningarnar
Í jólafrítíðini er sjósavnið opið hósdagin 22/12 og hósdagin 29/12 frá kl 14 til 17. Hinar dagarnar í jólafrítíðini er stongt.
Gleðilig jól
Copyright © All Rights Reserved


text:
Helsinki
Helsinki (svenskt: Helsingfors) er høvuðsstaður í tjóðveldinum Finnland. Hann er vakur býur við beinum gøtum og nógvum prýðiligum húsum. Í býnum er universitet, og har er stórt fornminnissavn. Annars er hann mettur at vera størsti ídnaðarbýur í Finnlandi. Í býinum er eisini óføra góð havn, og fram við havnalagnum er sølugøta, har fólk selja grønmeti, frukt, fisk og blómur. Í Helsinki eru mong spennandi og nýmótans hús bygd soleiðis, at tey hóska saman við tí gamla og skapa ein serligan finskan byggistíl.
Høvuðsstaður Finnlands er út ímóti havinum og liggur opin og frítt fyri. Í Finnlandi er meginlandaveðurlag. Í Helsinki er hitalagið kaldasta mánaðin -5 °C (23 °F) og heitasta +18 °C (65 °F).


text:
Star Wars
Star Wars (føroyskt Stjørnukríggj) er ein stórsligin science fiction søga skapað av George Lucas. Upprunaliga ætlaði George Lucas at framleiða níggju partar. Frá 1977 til 1983 blivu partarnir fýra til seks innspældir á film. Teir vórðu gjørdir á tann hátt, at einum ikki nýttist at kenna forsøguna fyri at síggja hvønn filmin sær; og prequelin (undansøgan) kom heldur ikki á filmsløriftið fyrr enn í tíðarskeiðnum frá 1999 til 2008.
Teir átta higartil gjørdu filmarnir hava fylgjandi heiti:
- Star Wars Episode I: Hulduhóttanin (The Phantom Menace) (1999)
- Star Wars Episode II: Álop klónanna (Attack of the Clones) (2002)
- Star Wars Episode III: Hevnd Sithanna (Revenge of the Sith) (2005)
- Star Wars Episode IV: Ein nýggj vón (A New Hope) (1977)
- Star Wars Episode V: Imperiið svarar aftur (The Empire Strikes Back) (1980)
- Star Wars Episode VI: Afturkoma Jediriddarans (Return of the Jedi) (1983)
- Star Wars: Klónukríggini (The Clone Wars) (2008)
- Star Wars: The Force Awakens (2015)
Seting[rætta | rætta wikitekst]
Hendingarnar í Star Wars miðlum koma fyri í eini fiktivari galaksu (stjørnubreyt). Nógv sløg av rúmdarverum (ofta humanoidar) eru lýstar. Robotskir droidar eru eisini vanligir og sum oftast bygdir at tæna teirra eigarum. Rúmdarferðing er vanlig og nógvar planetir (gongustjørnir) í galaksuni eru limir í eini Galaktiskari Republikk, seinni umskipað sum Galaktiska Imperiið. Eitt eyðkent element í Star Wars er “Forsan”, ein altið hjástødd orka ið kann gagnnýtast av teimum ið hava slíkan eginleika. Hon er lýst í fyrst framleidda filminum sum ”eitt orkufelt, skapað av øllum livandi tingum, ið umringar okkum, gjøgnumtreingir okkum, og knýtir saman galaksuna.” Forsan loyvir brúkarum at framføra ymisk supernáttúrlig roysnisbrøgd, so sum telekinesis, crairvoyans, fyrivitan (precognition), og hugastýring (mind control) og hon kann styrkja serstakar fysiskar eginleikar, so sum skjótleika og refleksir; hesir eginleikar variera ímillum persónsmenskur og kunnu forbetrast ígjøgnum venjing. Hóast Forsan kann verða brúkt til góðgerðir, so hevur hon eisini eina myrka síðu ið, tá miðað verður eftir tí, gjøgnumsúrgar brúkarar við hatri, aggressión, og óndskapi. Leiklutir í teim seks filmunum hava Jedarnir ið brúka Forsuna til góðgerðir, og Sitharnir ið brúka ta myrku síðuna til óndskap í eini roynd at at yvirtaka galaksuna. Í viðkaða Star Wars Expanded Universe, eru nógvir brúkarar av tí myrku síðuni Myrkir Jedar heldur enn Sithar, serliga orsakað av “Regluna um Tvey” (Rule of Two), sí Sith Origin.


text:
Tá tú handlar við virðisbrøvum, gjaldoyra og fíggjarligum tólum, ert tú umfatað/ur av regluni um íleggjaravernd.
Íløguprofilur
Reglurnar merkja í stuttum, at vit í felag skulu gera tín íløguprofil, áðrenn vit kunnu geva tær ráð. Í íløguprofilinum verður meira kunning um:
Kundabólkar
Tú verður settur í ein av niðanfyristandandi kundabólkum. Fyri at tryggja, at tú fært ta ráðgeving, tú hevur tørv á. Vit hava tríggjar kundabólkar:
Handilsøki
Tú fært eitt handilsøki, sum lýsir tey sløg av virðisbrøvum, tú hevur kunnleika til ella royndir við at handla. Tú kanst handla uttanfyri títt handilsøki, men tá mugu og kunnu vit ikki ráðgeva tær.
Ráðgeving
Skilt verður í reglunum um íleggjaravernd millum yvirskipaða kunning og persónlig viðmæli, tað vil siga ráðgeving.
Vit kunnu væl geva tær yvirskipaða kunning uttan at kenna tín íløguprofil, men vit hava ikki loyvi at geva tær eitt persónligt viðmæli uttan at kenna tín íløguprofil.
Yvirskipað kunning kann eitt nú vera greiningar ella kunning um marknaðarviðurskifti. Eitt persónligt viðmæli er eitt íløguuppskot, sum skal byggja á tín íløguprofil.
Dagføring av íløguprofili
Tað er umráðandi, at tú dagførir tín íløguprofil, um munandi broytingar henda í tínum fíggjarligu viðurskiftum, soleiðis at íløga og ráðgeving kunnu lagast eftir galdandi tørvi.


text:
Naser Khader
Naser Khader (arabiskt:(ناصر خاضر) (føddur 1. juli 1963 í Damaskus) er ein danskur-sýriskur skribentur, fyrilestrarhaldari og politikari. Hann var fólkatingslimur fyri Radikala Vinstra 2001-07. Hann var ein av stovnarunum av flokkinum Ny Alliance. Hann stovnaði felagsskapin Demokratiske Muslimer í sambandi við gøluna um Muhammedtekningarnar.
4.-5. apríl 2007 vóru Naser Khader og Bente Dalsbæk, sum tá vóru par, í Føroyum og hildu hvønn sín fyrilestur í Miðlahúsinum í Havn.
Innihaldsyvirlit
Útbúgving[rætta | rætta wikitekst]
Árini 1975-80 gekk Naser Khader í fólkaskúla og 1980-83 á studentaskúla í Keypmannahavn. Hann var tann fyrsti danin við útlendskari bakgrund, sum fekk stundentsprógv.[1] Hann er cand.polit. frá Københavns Universiteti, har hann var innskrivaður 1986-93.
Harumframt hevur hann lisið mellemøststudier á Odense Universiteti 1991-93, fjarlestur í islam, m.a. summarskeið á al-Azhar Universitetinum i Kairo 1997, og er útbúgvin innan retorikk og miðlan á Aarhus Universiteti 1994-95. Hann hevur fleiri ferðir verið á námsferð í Miðeystri og hevur verið á fleiri tulkaskeiðum.
Arbeiðslív[rætta | rætta wikitekst]
- 1983-98 arabiskur tulkur og týðari
- 1989-97 týðari/konsulentur fyri DR
- 1996-97 konsulentur í Dansk Almennyttigt Boligselskab
Politiskt lív[rætta | rætta wikitekst]
Naser Khader hevur verið limur í Radikala Vinstra árini 1984-2007 og verið Keypmannahavnskur býráðslimur árini 1997-2000. 7. mai 2007 stovnaði Naser Khader saman við politikarunum Gitte Seeberg og Anders Samuelsen nýggja flokkin Ny Alliance.
Nevndararbeiði[rætta | rætta wikitekst]
- 1998-2001 limur í etiska ráðnum
- 2000-2001 limur í »tænketankinum« um integratión hjá danska innanríkisráðnum
- 1999-2000 nevndarlimur í Lokale- og Anlægsfonden
- 1998-? limur í nevndini hjá Nyt Europa
Bókaútgávur[rætta | rætta wikitekst]
- Ære og Skam, Borgen (1996)
- khader.dk (saman við Jakob Kvist), Aschehoug 2000
- Nasers Brevkasse. Interview ved Elisabeth Svane, Gyldendal Uddannelse (2001)
- Naser Khader og folkestyret - de første fire år. Politiken (2005)
Heiðurslønir[rætta | rætta wikitekst]
- Forfatterforeningens pris for Fred og Mellemfolkelig Forståelse, aug. 1998
- HK's Kulturpris, 1998
- AFS-Interkulturs Interkulturprisen 1999
- Modermål-Selskabets Modersmål-Prisen 2000
- Junior Chambers pris som The Outstanding Young Person 2001
- P.A. Heiberg Prisen, Dansk Pen's ytringsfrihedspris, 2002.
- Jyllands-Postens Fonds Ytringsfrihedspris, 2006.
Privat[rætta | rætta wikitekst]
Foreldur hansara eita Ahmed Abu Khader og Sada Abu Khader. Hann livdi saman við løgfrøðinginum og rithøvundanum Bente Dalsbæk frá 2003 til 2010 saman við trimum børnum, hann átti eina dóttir frammanundan og hon átti ein son, í 2004 fingu tey ein son saman. Hon flutti frá honum í 2010. Hann var fólkatingslimur fyri Radikale Venstre, tá tey komu saman, og hon var tá taluskrivari fyri Christian Majdahl, sum var Fólkatingsins formaður tá.[2]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Folketinget.dk Dato: 21. juli 2003.
- Naser Khader
- Ny Alliance
- Nyhedsmagasinet Danske Kommuners tema om VL-grupper (bert atgeingi fyri haldarar)


text:
Ormurin langi (kvæði)
[[Image:Faroese stamp 558 Ormurin langi.jpg
Ormurin langi er eitt kvæði eftir Jens Christian Djurhuus (1773-1853), bóndi við Sjógv í Kollafirði og tí ofta nevndur Sjóvarbóndin. Kvæðið snýr seg um Ólav Tryggvason.
Tá ið vit koma inn í 19. øld, er stórur áhugi fyri tí føroyska kvæðaskattinum. Longu fyri 1800 hevði Jens Christian Svabo fest kvæðir á blað, men tað er serliga eftir 1800 at ferð av álvara kemur á innsavningina av kvæðum. Her kunnu vit nevna menn sum Johan Henrik Schrøter, Jóannes í Króki, og seinni V. U. Hammershaimb. Í fyrstani var áhugin eyðvitað størstur fyri teimum gomlu kvæðunum, tí tey vórðu hildin at hava serligt søguligt virði, men áhugin fyri yngri kvæðum og táttum vaks eisini so við og við. Persónar við skaldagávum yrkja nýggj kvæðir, meira ella minni í gomlum stíli. Eitt tað fremsta navnið í tí samanhangi er Jens Christian Djurhuus. Sjóvarbóndin hevur yrkt fleiri kvæðir og tættir. Hann hevur yrkt Ormin langa, Sigmunds kvæði yngra, Leiv Øssursson, Grettis kvæði, Guðbrands kvæði og Viljorm Kornus. Kendastur av táttunum hjá honum er Leirvíks-Páll, men hann hevur eisini yrkt aðrar, og hann hevur verið við til at yrkja Billu-Símunar tátt (úr Kvívík hoyrdist sjongur). Eitt tað mest sermerkta verk frá hansara hond er Púkaljómur, eitt religiøst epos, ið byggir á Paradise Lost eftir enska skaldið John Milton, sum livdi í 1600-talinum. Sjóvarbóndin hevur kortini brúkt ta donsku umsetingina frá 1790.
Annars síggja vit at tað serliga er úr teimum norrønu fornsøgunum, at Sjóvarbóndin tekur sær evni at yrkja burturúr, Heimskringla, Grettis søga og Føroyingasøga. Tíðarskeiðið, hann livdi í, var Romantikkurin, og tær norrønu fornbókmentirnar vóru høgt í metum. Men Sjóvarbóndin hevur lisið og kent tær úr donskum týðingum. Alt bendir á at føroyingar alt fyri eitt hava tikið kvæðini hjá Sjóvarbóndanum til sín. Í eini frásøgn frá eini ferð í 1847-48 sigur Hammershaimb soleiðis:
- ”Den gamle bonde Jens Christian Djurhuus i Kollafirði har efter sagaerne digtet mange kvæder, som have gjort megen lykke og synges overalt med lyst, da sproget i dem er rent og de ere godt holdte i den gamle stil; især må mærkes hans kvad om Olaf Tryggvason eller slaget ved Svolder, Sigmunds og Leifs kvæder og hans bearbejdelse af Miltons tabte paradis med en sjælden versbygning.”
Vit vita ikki hvat ár Sjóvarbóndin hevur yrkt kvæðið um Ormin langa. Men tann elsta uppskriftin vit hava, er frá 1819, og hana hevur Jóannes í Króki heima á Sandi gjørt, og aftur í 1823 skrivar hann kvæðið tá ið hann tekur tað upp í Sandoyarbók sína, og tá sigur hann seg hava fingið kvæðið frá Sjóvarbóndanum sjálvum. Tá ið Svend Grundtvig og Jørgen Bloch í 1870- og 1880-unum savnaðu og skipaðu alt tað føroyska kvæðatilfarið í heildarútgávuna “Føroya kvæði”, høvdu teir 6 uppskriftir av kvæðnum til taks. Seinri er ein uppskrift komin undan kavi sum yrkjarin sjálvur hevur skrivað, men vit vita ikki nær.
Í dag nevna øll kvæðið fyri ”Ormin langa”, men tað stuttliga er at Sjóvarbóndin sjálvur ikki brúkar tað heitið, men kallar tað ”Óla Tryggasons kvæði”, og tað eitur tað eisini hjá Jóannesi í Króki. Summir uppskrivarar kalla tað bara ”Ólav Tryggason” ella ”Ólavur Trygvason”. Hetta síðsta er tað heitið sum Grundtvig og Bloch settu sum yvirskrift í Føroya kvæðum. Fyrstu ferð kvæðið sæst nevnt við skipsheitinum, er í eini uppskrift sum J. P. Skåle, ið var sýslumaður í Suðuroy, gjørdi í 1846, tá ið hann kallar tað ”Kvæðið um Ormin langa”. Í eini uppskrift úr Havn frá 1871 eitur tað ”Ormurin hin langi”. Og ”Ormurin langi” er heitið sum Hammershaimb valdi at brúka í útgávu síni í Færøsk Anthologi (1891). Nøkur ár frammanundan (í 1882) hevði kvæðið verið prentað sum framhaldstekstur gjøgnum fleiri Dimmalættingar og nevndist tá ”Kvæðið um Ormin langa”. Síðan tykist skipsnavnið hava sigrað sum heiti á kvæðnum. Ikki er orðalagið heilt tað sama í teimum ymsu uppskriftunum av kvæðnum. Tá ið Ormurin langi verður kvøðin í dag, er tað altíð sum hann er prentaður í Anthologiini (og Dimmalætting). Eisini kann nevnast at ta fyrstu tíðina er ivi um hvat niðurlag skal brúkast til kvæðið. Sjóvarbóndin hevur einki niðurlag í síni uppskrift, Jóannes í Króki, sum fekk kvæðið frá yrkjaranum, uppgevur ”Ólavur kongur herjar hann mót trøllum” sum niðurlag, uppskriftin frá 1871 brúkar ”Noregis menn, dansið væl og stillir”. Bara ein uppskrift (úr Nólsoy) hevur ”Glymur dansur í høll”. Tað er eisini hetta niðurlag vit finna í Anthologiini (og prentinum í Dimmalætting). Hetta var niðurlag sum frammanundan var kent frá fleiri gomlum kvæðum. Anthologi-útgávan hevur havt avgerandi týdning fyri hvussu Ormurin langi verður kvøðin.
Kvæðið um Ormin langa er yrkt eftir frásøgnini í Heimskringlu um tann tiltikna sjóbardagan við oynna Svøldur ár 1000, tá ið tann danski kongurin Sveinur Tjúguskegg, tann svenski Ólavur Skeytkongur og tann norski jallurin Eirikur Hákunarson herjaðu á Ólav Trygvason, Noregs kong, sum var á veg heim úr Vendlandi til Noregs umborð á navnframa skipi sínum Orminum langa saman við herflota sínum. Endin á bardaganum var – sum øll vita – at Ólavur kongur – tá ið hann sá at stríðið var tapt - leyp í havið, og tað sama gjørdu teir ið eftir vóru av monnum hansara. Eingin veit hvar hesin bardagin hevur verið, tað er óvist um nøkur oyggj hevur itið Svøldur (harafturímóti skal ein á á Vendlandi hava borið tað navnið). Sjóvarbóndin letur Ólav sigla í Eysturhavi (sum má vera Eystrasalt) og síðan inn í Oyrasund, og har hugsar hann sær oynna og sjóbardagan í sundinum við oynna.
Á 10 frímerkjum frá 2006 í teirri nýggju røðini eru avmyndaðar nakrar av hendingunum í tí drama sum kvæðið lýsir. Vit síggja knørrin verða bygdan og flotaðan, vit síggja kongin sita í hásæti og Einar Tambarskelvir koma ”av bergi oman” og síggja teir sigla út í hav. Vit síggja Ormin og hini skipini sigla inn í sundið, meðan mótstøðumenninir standa á landi og eygleiða hann. Umborð á Orminum síggja vit Úlv, tann reyðhærda stavnamannin, og kongin saman við Einari Tambarskelvir uppi í lyftingini. Vit síggja flotarnar bresta saman og høvur og kroppar tumbla í havið, og at enda síggja vit Eirik jall við sínum monnum ganga upp á Ormin og taka hann, og jallurin kann taka róður í hond.
Kvæðið um Ormin Langa hevur eisini verið livandi kelda til navnagávur. Dømi úr nýggjari tíð er Róðrarfelagið Knørrur, ið hevur givið øllum bátum sínum nøvn úr kvæðinum.
Tað ber til at siga at kvæðið um Ormin langa er vorðið fólkaogn. Hvørt mansbarn í Føroyum kennir tað, og tað hevur verið lisið og lært í nógvum skúlum. Tað munnu vera fá, ið hvussu so er av fólki við einum sindri av áhuga fyri kvæðum og dansi, sum ikki duga at kvøða uppií tá ið tað er havt á gólvi. Kvæðið er væl sett saman, frásøgnin er livandi og hongur væl saman, og orðalagið er fyndugt.


text:
Økisnavn
Eitt økisnavn (enskt: domain name) er eitt navn á einum øki á internetinum. Eitt tað mest nýtta økisnavnið er .com. Hvørt land hevur sítt egna økisnavn, til dømis hevur Føroyar .fo, Danmark hevur .dk, Noreg hevur .no osfr. Dømi um síður, sum enda við .fo: portal.fo, vagaportal.fo, sandportal.fo, kringvarp.fo, setur.fo. Dømi um danskar síður við .dk: eb.dk, politiken.dk, sis.ku.dk; Økisnøvnini eru ofta í einum sniði, ið sampakka fyriskipanini í RFC 1035. Økisnøvn í Føroyum verða fyrisitin av Føroya DátuSavn pf. Men tað er FO-ráðið, ið er myndugleiki og sambært teimum av landsstýrismanninum í vinnumálum góðkendu viðtøkum, hevur fingið ábyrgdina av umsitingini og nýtsluni av landsøkinum .fo á internetinum.


text:
Antarktis
Antarktis er meginlandið á suðurpólinum og bleiv funnið 1820. Suðurkollur er undir altjóða sáttmála, sum bannar londum at eiga ella gangnnýta landið.
Innihaldsyvirlit
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Suðurkollur er stórt meginland, og uttan um eru stór høv. Suðurkollur er fjarskotnasta og ómildasta land í heiminum. Oman á næstan øllum meginlandinum er tjúkkur ískappi; úti við strendurnar brotnar í heilum burtur av ískappanum - ísurin kálvar - og ovurstór ísfjøll - upp í 200 km reka til havs.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Suðurkollur er einasta meginland, har fólk ongantíð hevur búsett seg - einastu fólk, ið eru har, eru granskarar, ið granska til dømis jarðfrøðina, veðurlagið og lofthavið uppi yvir Suðurkolli.
Bara um 1200 fólk eru á Suðurkolli um veturin; um summarið eru um tríggjar ferðir so nógv fólk. Øll eru vísindafólk og granska, og 46 granskingarstøðir eru spjaddar um alt meginlandið. Øll hús eru ógvuliga væl bjálvað fyri nógva kuldanum, og nøkur eru grivin niður í ísin, har tað lívir betur, serliga í vindi. Dieselmotorar gera ravmagn til húsini, og allar støðir hava nóg mikið niður fyri av olju, mati og aðrari útgerð til í minsta lagi eitt ár, skuldi ikki verið komandi fram til teirra fyri veður.
Granskarar úr øllum heiminum koma til Suðurkoll at granska veðurlagið, jarðfrøðina og sjáldsama dýra- og plantulívið. Av elligomlum grótsløgum fæst vitan um menning jarðarinnar í jarðfrøðiligari fornøld, og mongu torusteinarnir, sum eru dotnir niður á ísin, geva granskarum upplýsingar úr rúmdini.
Vísindafólk bora niður ígjøgnum ískappan og taka kjarnan upp, soleiðis kunnu tey granska broytingar, sum hava verið, í veðurlagnum.
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
-
Bothoyggj og Mount Scott vestur við antarktisku hálvoynni
-
Fotomynd av Antarktis tikin úr einum fylgisveini
-
Pingvinurnar í Antarktis hava higartil fingið frið
-
-
-
-
Ávísingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Npolar.no - Norsk polarinstitutt
- Antarctic Place-names Commission of Bulgaria
- Illustrated map of Livingston Island and Greenwich Island


text:
Jens Hákun Leo
09.01.2017 - 11:21
Tá vit á Portalinum fyri løtu síðan høvdu eitt umboð hjá Skálafjarðar Sløkkilið í telefonini, visti viðkomandi at siga, at eldurin umborð á Vesturlandi var í lastini, har frammi í skipinum.
Eldurin var upprunaliga sløknaður, men kyknaði aftur í nátt, og er enn ikki sløktur, eftir at Brimil fyrr í morgin kom inn á Skála við Vesturlandi.
Áðurumrødda umboðið hjá Skálafjarðar Sløkkiliði helt í hesum viðfangi fyri, at tað enn var somikið heitt umborð á Vesturlandi, har sum eldurin var, at tað ikki var ráðiligt at fara í holt við at royna at sløkkja hann.
Hann helt tó eisini fyri, at eldurin er køldur nakað hesa seinastu løtuna, og at tað vónandi ikki gongur rúm tíð, áðrenn hann sløknar.
Myndirnar niðanfyri hevur myndamaður okkara, Jens Kristian Vang, tikið.
Vesturland varð staddur á Føroya Banka, tá ið eldur kom í skipið um middagsleitið leygardagin. Einki skip var nærhendis, og tað vóru vánalig líkindi hjá tyrluni at fara úr Vágum.
Tað tók tyrluni einar 40 minuttir at flúgva út til Vesturland.
Øll manningin, sum taldi 10 mans, varð fingin upp í tyrluna í øllum góðum.
Tyrlan fleyg til Havnar og setti manningina av við Landssjúkrahúsið, tí at onkur av teimum hevði fingið royk í seg.
Brimil og Vædderen vóru hjá Vesturlandi gjáranáttina.


text:
Í Varðanum hesaferð taka vit yrkingar úr eystri og úr vestri. Vit hava sera góðar yrkingar úr Estonia, Norra, Føroyum, Belgia, Íslandi, Russlandi og Bulgaria. Eisini er samfelagskjak úr Bretlandi og Føroyum, millum annað kjak um skrásett parlag úr seinasta Varða. Og so er ikki neyðugt at siga, at vit sjálvandi eisini hava nýskrivaðan og nýyrktan skaldskap eftir tey, ið eru yngri enn 30 ár. Harumframt eru ummæli av bókum og listaframsýningum, eins væl og umsettur skaldskapur úr verðinsbókmentunum í 20. øld.
Varðin roynir altíð at fáa tey ungu og ókendu fram í ljósmála, og tað gera vit eisini hesaferð við eini sera vakrari permumynd eftir tann ókenda og stak dugnaliga listamálaran Terja Hentze av Tvøroyri.
Myndirnar hjá Terja eru ekspressionistiskar manifestatiónir, ofta við ljósi og strikum, ið ímynda hugnám úr øðrum dimensiónum. Hann málar eisini landsløg við abstraktum og dreymakendum ísletti. Terje hevur ofta framsýningar, og fyri tíðina hevur hann málningar í Smyrli, og teir vera hangandi sum partur av Heystframsýningini til desembur.
Varðin hevur eisini eitt tilboð til vanliga føroyingin:
10 teir fyrstu nýggju haldararnir fáa eina gávu. Meldast kann til á: vardin@mail.fo við navni og bústaði. Tað kostar 200 kr um árið. Verður Varðin keyptur í bókahandlunum, kostar hvørt hefti 95 kr. (te. 380 kr um árið)
Vinaliga
blaðstjórin


text:
Suðurafrika
Tjóðveldið Suðurafrika (afrikaans: Republiek van Suid-Afrika, enskt: Republic of South Africa, v.f.) er stórt land í syðra Afrika við umleið 48 mió. íbúgvar. Í Suðurafrika eru tríggir høvuðsstaðir: ríkisfyrisitingin er í Pretoria, dómstólarnir í Bloemfontein og tingið í Høvdastaði. Í norðri hevur Suðurafrika mark við Namibia, Botsvana og Simbabvi, í eystri við Svasiland og Mosambik, og í suðri og vestri við Atlantshav og Indiahav. Kongsveldið Lesoto liggur inni í landinum. Miðallívsævin í landinum er 48.89 ár. Johannesburg er størsti býur í Suðurafrika. Í Johannesburg og økinum rundanum búgva 9 mió. fólk. Suðurafrika er tað landið í heiminum, ið høggur mest gull. Landið er eisini eitt av ríkastu londum í Afrika.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Apartheid-politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Alt frá fyrsta degi setti samveldisstjórnin í Suðurafrika sær fyri at skilja allar rasur í ríkinum sundur: hvít, indarar, litt og svartar afrikanarar. Í jarðarlógini fyri tey innføddu frá 1912 fekk svarta fólkið rætt til 13 % av landbúnaðarlendinum í Suðurafrika. Meginparturin var ónýtilig landbúnaðarjørð, og mangir afrikanar vórðu noyddir at arbeiða hjá teimum hvítu fyri sera lága løn. Suðurafrikanski ídnaðurin, sum varð bygdur á gull og diamantnámsvinnu, vaks 600 % frá 1930-1950. Vøksturin stóðst fyrst og fremst av bíligari afrikanskari arbeiðsmegi. Tá ið afrikanarar skuldu úr heimlondum sínum og inn í býirnar, skuldu teir hava pass uppi á sær. Í so at siga øllum størvum fyri tey hvítu, sluppu afrikanarar als ikki upp í part. Frá 1936 kundu teir fáu svørtu afrikanararnir, sum enn høvdu valrætt í Høvdalandi, bara velja á einstøkum valum, har teir fingu trý hvít umboð í tjóðartingið. Tað lógina hevði suðurafrikanski flokkurin, ið Jan Christian Smuts (24. mai 1870–11. september 1950) var formaður í, sett í gildi. Teir taptu tjóðartingsvalið í 1948, og Tjóðskaparflokkurin vann. Stevnuskrá hansara var at skipa eitt samfelag við uppaftur størri skilnaði ímillum fólk. Hesin politikkur varð nú nevndist apartheid, rasuskilnaður.
Vend kemur í apartheid-politikkin[rætta | rætta wikitekst]
Apartheidskipanin varð alla tíðina valdsstýri. Men at enda kundu herurin og løgreglan hjá hvítu minnilutastjórnini ikki longur kúga mótmælisrørsluna, sum breyt seg fram í 1980-árunum. Í 1980-árunum tóku alsamt fleiri og fleiri undir við, bæði innanlendis og í útlondum, at fáa enda á apartheidskipanini í Suðurafrika. Í 1989 valdi Tjóðskaparflokkurin, ið mannaði stjórn, nýggjan formann, Frederik Willem de Klerk (18. mars 1936-). Í februar 1990 læt hann Nelson Mandela (18. juli 1918-) leysan, sum var formaður í landsins størstu andstøðurørslu, Afrikonsku Tjóðskaparfylkingini ANC. Hann góðkendi ANC og 30 aðrar politiskar felagsskapir. Í 1991 fór de Klerk at seta úr gildi apartheidlógirnar. Ógvisligur politiskur harðskapur seinkaðu framstigunum, og stríð varð ímillum ANC, stjórnina, víðgongdar felagsskapir og tjóðskaparligar minnilutarørslur, helst inkatha-frælsisflokkin hjá sulum. Men uppskotið til stýrisskipanarlóg varð liðugt í november í 1993, og í desember varð skiftisráð mannað við umboðum úr mongum flokkum. Hetta ráðið stýrdi saman við stjórnini at gera alt til reiðar seinastu mánaðirnar fyri valið í 1994, tá ið allir suðurafrikanarar á fyrsta sinni høvdu valrætt. ANC vann valið, og Nelson Mandela gjørdist forseti í Suðurafrika.
Í 1994 setti Suðurafrika hvítu minnilutastýrisskipan sína úr gildi og tók við fjølmentaðari meirilutastýrisskipan. Afrikanski Tjóðskaparflokkurin (ANC) stóð á odda fyri stjórnini. Síðan 1948 hevði suðurafrikanska stjórnin rikið rasuskilnaðarpolitikk, og bara tey hvítu høvdu havt alt valdið. Sum frá leið avbyrgdi umheimurin Suðurafrika, og rasuófriðurin í landinum vant upp á seg. Síðan ANC-ovastin Nelson Mandela var valdur til forseta í Suðurafrika, er apartheidskipanin tikin av, og umheimurin hevur aftur tikið upp samband við landið. Politikkurin í Suðurafrika hevur ávirkað alt syðra Afrika. Suðurafrika royndi at steðga menningini í grannalondunum, ið vóru ímóti apartheid. Landið stuðlaði uppreistrarliðum, sum bardust ímóti stjórnini í Angola og Mosambik og hjálpti teimum, ið vórðu ímóti, at tey svørtu fingu politiska valdið í Simbabvi og Namibia. Tá ið apartheidpolitikkurin varð tikin av av í 1994, batnaðu viðurskiftini ímillum Suðurafrika og grannalondini.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Hóast landið er ríkt, livir stórur partur av fólkinum í fátækradømi. Ovurstórur munur er á vælferð og lívskorum fólksins. Í Cape Town ríkir ídnaðarharrar og stórbøndur; í Kalaharioyðimørk veiðifólk og savnarar. Í Suðurafrika búgva áleið 47 milliónir fólk. Av teimum eru 79,6 % svørt. 9,1 % hvít, 8,9 % litt og 2,5 % indar. Mong fólkasløg búgva í Suðurafrika, og har eru 11 almenn mál. Eitt av hesum fólkasløgum, ndebela, er gitið fyri sermerktu hús síni, ið eru prýdd við litføgrum mátingarligum myndum. Konufólkini røkja húsini, og tey mála útveggirnar á hvørjum vári. Í Suðurafrika hevur verið vanligt, at konufólkið hevur havt ábyrgd av at hildið hús, umframt at dyrka jørðina. Mong mannfólk í Suðurafrika eru heiman upp í eitt og tvey ár í senn og arbeiða í námum og í býunum, tí eru næstan bara konufólk eftir í bygdunum. Tey fáa tí alt meiri ábyrgd av húsi og heimi.
Ein liður í illa lýdda og órættvísa apartheidpolitikkinum var, at svartir verkamenn og húski teirra vórðu noydd at flyta úr stóru býunum og skuldu búgva í serligum býarøkjum langt burtur frá arbeiðsplássi sínum. Størsta og kendasta býarøkið er Soweto. Har búgva fleirri enn ein millión fólk. Hvønn einasta dag mega svartir arbeiðarar koyra í tímar í fullum bussum og tokum úr Soweto til námini og ídnaðarvirkini í grannabýnum Johannesburg. Tá ið apartheidskipan var í gildi, var eisini rasuskilnaður í ítrottarkappingum. Svørt og hvít sluppu ikki at vera á sama liði. Tað hevði við sær, at Suðurafrika slapp ikki við í altjóða ítróttarkappingar. Í 1995 vann Suðurafrika landsliðið, nevnt Springboks, heimsmeistaraheitið í rugby. Best dámdu ítróttir í Suðurafrika eru fótbóltur, kurvabóltur og rugby.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Í Suðurafrika eru tríggir høvuðsstaðir: ríkisfyrisitingin er í Pretoria, dómstólarnir í Bloemfontein og tingið í Høvdastaði. Veðurlagið er lýtt og turt, og jørðin er fruktagóð. Landslagið er fjølbroytt, her eru oyðimerkur, regnskógir, slættlendi, grasfløtur og høg fjøll. Í øllum Suðurafrika fara fólk av bygd til býirnar at fáa arbeiði. Í Johannesburg búgva nú fleiri enn 9 milliónir fólk, og hann er næst størsti býur í Afrika. Keiro er størstur.
Landslutir[rætta | rætta wikitekst]
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Nógvur ídnaður er í landinum, og har er nógv fíggjarvirksemi, tí er búskapurin í Suðurafrika tann sterkasti og fjølbroyttasti í øllum Afrika. Men stóri fólkavøksturin og vaksandi arbeiðsloysi leggja trýst á vælferðina. Arbeiðsloysið er stórt. Nú á døgum er 24,3 % av fólkinum er arbeiðsleys (sambært CIA World Factbook í 2007). Alla 20. øld er næstan helvtin av øllum gulli í heiminum komin úr gullnáminum í Witwatersrand við Johannesburg. Enn kemur triðingurin av øllum gulli, høgt verður í heiminum, haðan. Diamantar og onnur dýr steinsløg verða eisini vunnin í Suðurafrika. Ferðafólk úr øllum heiminum koma til Suðurafrika at síggja sjáldsama dýrameingið og fagra, stórsligna landslagið.
Uttanlandshandil[rætta | rætta wikitekst]
Í hagtølum kalla vit innflutning og útflutning av vørum fyri uttanlandshandil. Handil er eisini við tænastum um landamark, men tænastuhandilin verður uppgjørdur í gjaldsjavnanum og vanliga ikki í hagtølum um uttanlandshandil. Suðurafrika flytur út nógvar landbúnaðarvørur. Aldinfruktir, epli og vínber verða flutt út til allan heimin. Suðurafrika er gitið fyri sítt góða vín. Inn- og útflutningurin av vørum skift á ávikavist upprunaland og nýtsluland fyri 2007, sær soleiðis út sbrt. CIA World Factbook:
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Harðskapur[rætta | rætta wikitekst]
Har er nógvur harðskapur. Í Suðurafrika verður eitt barn neyðtikið triðja hvønn minutt, og aids spjaðist við ferð.[1] Neyðtøka er so vanlig, at fjórði hvør maður viðgongur at hava neyðtikið eina kvinnu.[2] Nógvir dreingir halda ikki, at tað er harðskapur at noyða gentur í song við sær, og ein triðingur av teimum halda seg enntá vita, at gentum dámar at verða neyðtiknar. Hvørt ár verða 200.000 børn neyðtikin í landinum.[3][4]
Mannarættindi[rætta | rætta wikitekst]
Hægstirættur í Suðurafrika kom í desember 2005 við einum úrskurði sum segði at tað var ímóti grunnlógini at forða samkyndum í at gifta seg. Hetta gjørdi at Suðurafrika er tað fyrsta landið í Afrika sum góðtekur hjúnaløg fyri samkynd, og hetta er í einum heimsparti har tað í flestu londum enn er eitt tabu at tosa um samkynd [5].
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.frontpagemag.com/2013/dgreenfield/south-africa-one-child-raped-every-three-minutes-three-children-murdered-each-day
- ↑ http://www.irinnews.org/report/84909/south-africa-one-in-four-men-rape
- ↑ http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8107039.stm
- ↑ http://www.theguardian.com/world/2009/jun/17/south-africa-rape-survey
- ↑ http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/12/01/AR2005120100583.html


text:
Tíðindi:
Skrá hjá Pensionistafelagnum í Havn
14. Jan 2017
Pensionistafelagið í Havn.Mikudagin 11. januar kl. 19,00 verður hugnakvøldí Losjuni. Upplestur verður við Ingeborg W. Jacobsen.Mikudagin 18. januar kl. 19,00 verður sangkvøld viðTeddy Petersen.Mikudagin 25....
les meir
Nýtt blað hjá Landsfelag Pensjónista - Eldri.
15. Des 2016
Eldri kann lesast við at trýsta her. Vinarliga,Landsfelag Pensjónista. ...
les meir
Bú- og heimatænastur
09. Des 2016
Tænastur og egingjald - Eldraøkið lagt út til kommunurnar at umsita.
les meir
Seminar í Svøríki - Okt 2016
15. Nov 2016
Fyribyrgjan av óhappum tá fólk detta og vælferðartøkni.
les meir
Atgongumerkjasølan til ársveitsluna er enda.
26. Sep 2016
Atgongumerkjasølan er enda. ...
les meir
Ársveitsla 2016. Lutaseðlasøla
18. Sep 2016
Lutaseðlar verða í ár ikki seldir undir borðhaldinum, men einans við inngongdina millum kl 17 og 18.
les meir
Ársveitslan 2016, atgongumerki.
18. Sep 2016
Í ár - og helst eisini framyvir - verða atgongumerki til ársveitsluna keypt her á heimasíðuni.
les meir
Tilmelding til Ársveitsluna 2016
13. Sep 2016
Tilmeldast kann við at trýsta her. Nærri vegleiðing um tilmelding sæst annars her. ...


text:
Orð og lag: Grandmas Basement
Vit fylgja tykkum sjálvt um tað er kalt,
tá vit eru á vølli, tá vinna vit alt.
KÍ vit vilja, at tit allir koyra
til teir ikki orka meira.
Vit eru nummar eitt,
vit skulu vera við,
har vit rópa á okkara lið.
Bláa Bylgjan skal altíð vera best,
KÍ hevur vunnið dystir flest.
Viðhaldsfólkið drívið eisini á
tí KÍ hevur aftur skorað.
Skjótt vit aftur á toppin skulu náa,
standa vit saman tá stigini vit fáa.
Á vølli vit eiga heimsins besta lið,
stoltleikan eingin kann metast við.


text:
19. oktober
19. oktober er dagur 292 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 293 um skotár er). 73 eru dagar eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1906: Ferdinand Salling letur ein klædnahandil upp í Århus, sum seinni verður til Stormagasinet Salling. Í 1964 stovnar sonur hansara Dansk Supermarked A/S upp, osum í dag stendur aftan fyri m.a. Føtex, Bilka og Netto.
- 1926: Eftir at Joseph Stalin er komin til valdið, verða Leo Trotsky og Grigory Zinoviev koyrdir úr russiska kommunistaflokkinum.
- 1963: Sir Alec Douglas-Home úr konservativa flokkinum verður bretskur forsætisráðharri eftir Harold MacMillan.
- 1998: Amerikanarin Mike Tyson fær boksiloyvið aftur, sum hann misti, eftir at hann beit petti av oyranum á mótstøðurmanni sínum Evander Holyfield í einum dysti árið fyri.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1931: John le Carré, enskur rithøvundur
- 1935: Jim Reeves, amerikanskur sangari (d. 1964)
- 1945: John Lithgow, amerikanskur sjónleikari
- 1946: Philip Pullman, enskur rithøvundur
- 1962: Evander Holyfield, amerikanskur nevaleikari
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1977: 45 dagar eftir at yvirgangsfelagsskapurin Rote Arme Fraktion hevur burturflutt Hans-Martin Schleyer, formann í vesturtýska arbeiðsgevarafelagnum, verður hann funnin deyður í viðførisrúminum á einum bili, skotin í nakkan.
- 1984: Pólskir løgregluyvirmenn burturflyta og drepa prestin og andstøðingin Jerzy Popieluszko. Illa farna líkið av honum verður seinni funnið í eini á.


text:
Ummæli í Sosialinum 4. oktober 2007.
Endurgivið við loyvi høvundsins.
Nógvir av tekstunum í triðja nummarinum av tíðarritinum Vencil mala um vanliga gerandisdagin. Hesin er tó ikki keðiliga gráur, men heldur trøllsliga grábeintur, og burtur úr gerandisligum smálutum rísur hugtakandi list.
Eftir eitt drúgt arbeiðslív í postverkinum fær ein maður sær í loyndum arbeiði í einum djórahandli, meðan ein annar leitar eftir íbúð á svarta kjallaramarknaðinum í Havn. Í London situr ein maður í einum undirgrundartoki, í Miðeystri finnur ein eldri maður sær konu, og ein kvinna rennur á einari føroyskari rennibreyt.
Vencil triði, ið júst er komin út, er sum eitt loyndarfult skrín, har nógv ymisk og kanska púra vanlig lív eru pakkað niður í eina lítla føroyska bók. Men sum hesi lív lata seg upp í skaldligum hami, eru tey alt annað enn vanliga keðilig. Í nýggja Vencil verður grái gerandisdagurin næstan grábeintur, og gerandisting sum grønertrar, gularøtur, akvariumfiskar, pappír og saksar verða ræðandi gandakend.
Serliga eru tað stuttsøgurnar hjá Sámali Kristiani Jacobsen, Sólrun Michelsen og Oddfríða Marna Rasmussen sum saman við yrking hjá Hanusi Kamban lýsa uppstegðað menniskjalív, meðan tekstirnir hjá Tóroddi Poulsen og Ron Padgett lýsa, hvussu listin sprettir úr júst tí gerandisliga sjabbinum.
Trøllbundin parløg
Í stuttsøguni »Eg beri so nógv« hjá Oddfríða Marna Rasmussen liggur alt í fastari legu, hvør dagur hjá Harra Rubeksen er líka, og konan snorkar á sama hátt hvørja nátt. Grái gerandisdagurin er beinleiðis trøllsligur, og Harra Rubeksen vil flýggja. Men spennandi ævintýr eru tíverri ikki til, og lívsuppgerðin endar við einum skemtiligum antiklimaksi.
Stuttsøgan, Marrumyndir, hjá Sámal Kristian Jacobsen er eisini um eitt par, sum hevur mist samband við hvønn annan. Maðurin hyggur at konu ella gentu síni, sum situr og klippir páppírsmyndir á køksgólvinum. Hann er á veg út at hyggja eftir einari íbúð, og sum vanligt er í Føroyum, er tað ein kjallaraíbúð, hann skal hyggja eftir. Men hetta er ikki bara ein vanlig íbúðarframvísing, men heldur ein niðurgongd til eitt voodookent marruland.
Fastlæsta traðkilagið
Blandingin av tí gerandisliga og óveruliga sermerkir eisini stuttsøguna hjá Sólrun Michelsen, men í einum heilt øðrum formi. Vit eru á lívsins rennibreyt, har øll renna runt og runt. Her eru børn sum spæla blunda og krógva, ungar gentur í leystbundnum stjørnumynstrutum troyggjum, ungar kvinnur við týdningarmiklum størvum og húsum, sum kosta eitt lív og lívsklókar eldri kvinnur. Frásøgufólkið rennur seg ígjøgnum lívið og ikki fyrr enn í móti endanum spyr hon seg sjálvan, hví hon rennur, og hví hon rennur eftir einari fastlagdari breyt.
Hanus Kamban kemur inn á sama tema í aðrari av yrkingum sínum. Persónurin ferðast í undirgrundartoki í London, meðan hurðar og møguleikar flúgva fram við.
Eins og kjallaraíbúðin hjá Sámal Kristian Jacobsen er undirgrundartokbreytin meira enn bara eitt hol í jørðini. Við minnum um millum onnur Sylviu Plath og Arthur Koestler, sum bæði gjørdu sjálvmorð, berjist hann ímóti mótloysinum, men hóast tokið fer við rúkandi ferð, flytur persónurin seg í veruleikanum ikki úr stað.
Vónríka hugflogið
Í fleiri tekstum verður ró fram undir, at vónin býr, har deyðin og vónloysið førir til eina nýggja byrjan. Og mitt í myrkrinum ber til at skapa ljós við at síggja og seta orð á alt tað dapra.
Í yrkingini hjá Hanusi Kamban liggur vónin í listarligu eygleiðingi. Persónurin í London fer ikki í holt við lívið, men hann ynskir at eygleiða alt: mammur geva børnum matpakkar á Hampstead Heiði, og pápar hjálpa synum at spæla við drekar á Primrose Hill. Og í eygleiðingi av nýggjum lívi liggur nýggj vón.
Yrkingarnar hjá Ron Padgett – sum annars hava uppiborið eina grein fyri seg – kunnu lesast sum livandi dømi um, hvussu listin gevur gerandisdegnum nýtt lív við at sorla hann sundur í smálutir. Eins og kvinnan í stuttsøguni hjá Sámal Kristian Jacobsen pettar Padgett marrunar sundur og setur tær saman aftur sum list.
Í niðurskrivaði fyrilestrinum við stuttliga undirheitinum »tá tú hevur tikið fepurin, hevur tú longu tað at skriva um« hugleiðir Tóroddur Poulsen um sambandið millum gerandisligir ræðuleikar, undarligir dreymar og góðar yrkingingar. Og eisini her hómast vónin í kreativu mótstøðuni móti fastlæstu siðvenjuni. Hann minnist millum annað eina stranga lærarindu úr barnaskúlanum:
»Minnist eina aðru ferð í rokning; tá royndi merin at trútta niður í okkum, at tað eitur ikki fýrakantað, tað eitur fýrskantað. Tá letur í einari annars rættiliga smædnari gentu: hálvfemskantað! Og tá kom fanin aftur í gomlu og klask! klask! og klask! og enn einaferð klask! og klask! Gentan fekk fleiri lúsingar, meðan gamla rópti fýrskantað! hoyrir tú! klask! klask! fýrskantað!«
børnini skreiða
við málinum sum sletu
á gomlum kava
Tóroddur Poulsen
Hon setti seg niður og dró stólin varisliga undir borðið. Tók gaffilin og knívin í hendurnar, og við drálandi rørslum førkaði hon tríggjar ertrar og eina gularót upp á gaffilin við knívinum, og sum ein byggikrani, lyfti hon gaffilin upp til munnin. Áðrenn hon náddi munnin, duttu tvær ertrar niður á borðið og rullaðu á gólvið.
Brot úr stuttsøguni, “Eg beri so nógv”, eftir Oddfríða Marna Rasmussen
Eg steðgi og taki um gelendaran og standi soleiðis í nøkur sekund til herðindið hasar av aftur. Kvinnan er komin niður, tá eg haldi fram. Eg veit, at eg átti at spurt um íbúðina, men eg fái onki fram. Eg havi fyrireikað eina rúgvu, sum eg skuldi spyrja um, men nú er alt farið. Føli meg lammaðan og fái bert fylgt aftaná.
Brot úr stuttsøguni, “Marrubókin”, eftir Sámal Kristian Jacobsen
Hví renni eg so nógv? Helst tí, at eg altíð havi verið bangin. Bangin fyri øllum. Ansað eftir, at tey ikki komu ov nær, tí so sóu tey, hvussu miseydnað eg var. Bangin. Knúturin í búkinum, sum í so mong ár hevði fastan bústað har. Havi altíð gingið tær troddu gøturnar. Ikki torað at stungið mær veg tvørtur yvir teigarnar og harvið komið skjótari fram.
Brot úr stuttsøguni, Gjøgnum skygnið, eftir Sólrun Michelsen
eg stígi eina ferð aftur ein Harry Lime ein Odysseus niður
í undirheimin við Piccadilly Circus og síggi ta svørtu
lunnavogns-eikina remba sær norð gjøgnum býin og greinast
sum kvísl í High Barnet og Edgware eygleiði eitt bil seinni
í tokinum bleika gentu við ov reyðum varrum sum lesur
The Well of Loneliness og meðan Goodge Street Euston Tufnell
Park strúka framvið sum lívsdyr ein ongantíð fór um
Brot úr yrkingini, Fitzroy road 23, eftir Hanus Kamban
Dorit Hansen


text:
Brunei
Brunei (maleisiskt: Negara Brunei Darussalam) liggur í landsynningshorninum av Ásia. Brunei hevur bara mark við Maleisia. Inni í landspartinum Sarawak á Borneo í Maleisia er lítla landið Brunei. Inni í landinum er regnskógur; fram við strendurnar er slætt og mýrilendi. Landið var einaferð ein gloymdur blettur í bretska heimsveldinum og skjól hjá sjórænarum; men hetta varð alt fullkomiliga broytt, tá ið olja varð funnin har í 1929. Nú er Brunei eitt tað ríkasta landið í Ásia og vælferðarsamfelag. Fólkið rindar ikki skatt, og útbúgving, heilsurøkt og eftirlønarskipanir eru ókeypis. Men øll politisk andstøða er bannlýst.
Ríkisovastin í Brunei er av ríkastu monnum í heiminum. Olju- og gassríkidømi landsins fyri at takka eigur Hassanal Bolkiah ognir fyri einar 160 milliardir krónur; sjálvur vil hann vera við, at so nógv eigur hann ikki. Í høvuðsstaðnum í Brunei, Bandar Seri Begawan, hevur hann latið byggjað og sjálvur goldið størstu mosku í heiminum. Hon kostaði 3 milliardir krónur.