text:
Nudlavirkið hevur staðið fyri nýggja átakinum fyri RED Familja hjá Vodafone. Átakið sæst í miðlunum í løtuni, og umfatar alt frá netlýsingum til stórprent á handlarnar. Men berandi parturin av átakinum eru filmlýsingarnar, ið bróta upp úr nýggjum í føroyskum høpi, við dukkusjónleiki.
Hugskot: Nudlavirkið við Niels Una Dam, Poul Clementsen og Henning Nicodemussen
Framleiðsla: Nudlavirkið og Friis Frame
Dukkusmið – Anna Kristin Bæk, Laila Carlsen og Matthies Spielprodukte
Leikrit: Poul Clementsen, Niels Uni Dam, Eyðfinn Drewsen og Jensina Olsen
Pallmynd og props: FriisFrame
Leikstjórn, filming og klipping: FriisFrame
Dukkuførarar: Rakel Helmsdal, Durita Fagradal Augustinussen, Felisia J. Helmsdal, Hanna Vang og Niels Uni Dam
Røddir: Jensina Olsen
Lýsingalesari: Gunn Sloan Muller
Ljóð: Jón McBirnie og Jónas Bloch Danielsen í Studio Bloch
Hølið: Sjónleikarahúsið í Havn
Myndatøka: Beinta á Torkilsheyggi
Sniðgeving: Henning Nicodemussen á Nudlavirkinum og Gunn Sloan Muller


c: text/html

text:
Orð: N.P. Nielsen
Týtt: Victor Danielsen
1. Sum áin mót havinum líður
og steðgar ei á síni ferð,
so svinnur várt lív, várar tíðir,
brátt ferðin at enda nú er.
2. Um ókendur her ella ærdur,
um sterkur, um veikur tú ert,
mót deyðanum ei tú ert vardur –
ein stund, og um markið tú fert.
3. Skjótt kemur jú deyðin, hin myrki;
hann spyr ei um stand og um lut,
hann spyr ei um aldur og styrki,
men førir teg fram fyri Gud.
4. Áh, kom, áðrenn deyðin teg kallar!
Enn bíðar tín Frelsari tær;
og tá til hans bróst tú tær hallar,
tín friðleysa sál hvílu fær.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orð: Kajfinn Hammer
Lag: Leitandi gekk mangur um á foldum
1. Ikki hvør, sum sigur: Harri, Harri,
sleppur inn um Himmiríkis gátt!
Skriftin álvarsamt um hetta talar
og ávarar: Minst til konu Lot!
2. Einaferð Guðs Fólk við lovsangstónum
úr Egyptalandi fóru út,
men í oyðimørkini tey fullu
vegna hjartans harðleika mót Guð!
3. Ein dag kom ein ungur, ríkur maður
fyri Harran Jesus fram hann steig;
men hann vildi ikki gjalda prísin,
syrgin gekk hann burtur sína leið!
4. Á, hvør ringt tað er hjá einum mætum
her at boyggja seg við Golgata!
Og hvat batar manni heimin vinna,
um hann bøta má við síni sál?
5. Eingin setir eina bót av vaðmal,
sum er ótøvt, á eitt gamalt plagg,
hon bert ger, at skaðin verður størri,
og bert veldur ónøgd, stríð og agg!
6. Tú, sum trýrt, men ei teg letur doypa,
letur jarða syndarinnar spor,
og tú doypti, sum enn holdsligt livir,
støðugt tú vanvirðir Harrans Orð!
7. Jarðarinnar salt tey frelstu eru,
men um saltið missir sína kraft,
sig, við hvørjum kann tá verða saltað?
Burtur er tann kraft, tað hevur havt!
8. Einaferð í brúdleyp kom ein maður,
sum ei røttu brúðarklæði bar!
“Vinur, hvussu ert tú inn her komin?”,
varð hann spurdur – og út rikin varð!
9. Mong hin dagin fyri Harrans Trónu
stíga fram: Vit gjørdu undur stór
í Tínum Navni – tó skal Harrin svara:
Farið burt, Eg kenni tykkum ei!
10. Ja, eitt sinn skal mannaættin savnast
Dómsins Dag, tá Guð skal halda dóm!
Hann tey glataðu í myrkrið stoytir,
bjóðar frelstum inn til veitsluróm!
11. Kæra sál, man alt nú væl til standa?
Ert tú tváað Lambsins blóði í?
Kom, tú tysti, drekk av Lívsins Keldu,
yvirum frá deyðanum nú stíg!
12. Sæl tey eru sum her hungra, tysta
eftir rættvísi at eiga lut;
sæl tey miskunnsomu, hjartareinu,
tí tey ævigt síggja skulu Guð!


text:
Nýggjur griksk-turkiskur samanstoytur
Eitt turkiskt farmaskip rendi fríggjadagin á
eitt grikst vaktarskip út fyri oynni Lesbos. Stutt eftir rýmdi turkiska skipið
við nógvari ferð inn í turkiskt sjóøki. Ongin umborð á grikska vaktarskipinum
fekk skaða í hendingini.
Viðurskiftini
millum tey bæði NATO-londini hava verið spent í nógv ár, og Turkaland hevur
leingi havt ilt eitt ávíst stað av oynni Lesbos, sum liggur ógvuliga tætt við
turkiska meginlandið.
Spenningurin millum
grannalondini øktist í februar í ár, tá turkisk krígsskip hóttu við at søkkja
eitt boriskip uttan fyri Kýpros.
Turkaland stuðlar
einum turkiskum-kýpriskum stati og meinar, at griksk-kýprosbúgvarnir, sum høvdu
leigað boriskipið, ikki høvdu loyvi at royna eftir natúrgassi í øki 3 uttanfyri
Kýpros.
Grikska
vaktarskipið, Armatolos, var á einari NATO-uppgávu, tá turkiska farmaskipið
rendi á. NATO-skip hava verið á vaktarhaldi í økinum síðani 2015, tá ógvuliga
nógvir flóttar leitaðu sær til griksku oynna fyri at søkja uppihald í ES.
Hóast grikska
vaktarskipið fleiri ferðir kallaði á turkiska farmaskipið, svaraði tað ikki.
Kelda:
Maritimedanmark


text:
Tróndur Arge 13.05.2018 (14:30)
Beinleiðis fótbóltur: 10. umfar
10. umfar í landskappingini 2018 er í dag. Dystirnir eru KÍ-NSÍ, Vikingur-HB, AB-EB/Streymur, 07 Vestur-Suðringar og B36-Skála. In.fo fylgir gongdini í øllum dystinum í Livescore skipanini. Dysturin millum B36 og Skála byrjar klokkan 17.15, hinir byrja klokkan 15.
Beinleiðs tekstfrásøgn frá Bertri deildini – Trýst HER
Inni á Livescore skipanini kanst tú síggja beinleiðis frásøgn frá øllum dystunum, við at trýsta á frámerkið av dystinum.
Leinkjan til Livescore er: (www.in.fo/matches)
Rás2 á staðnum
Rás2 sigur frá trimum dystum í dag. KÍ-NSÍ og AB-EB/Streymi klokkan 15, og B36-Skála klokkan 17.15. Rás2 byrjar at senda klokkan 14 við beinleiðis upptakt. Aftaná verður 3. Hálvleikur við samrøðum og samanumtøkum.
Her á in.fo koma reaktiónir, samrøður, samanumtøkur og myndir frá dystunum í dag.
Stroyming:
Kringvarpið stroymar frá dystinum í Gøtu millum Víking og HB.
Víkingur-HB: Fyri at síggja stroymingina ”Trýst HER” – ella á pílin á myndini
Betri deildin menn 10. umfar:
KÍ - NSÍ (15.00) Beinleiðis á Rás2
Víkingur - HB (15.00)
AB - EB/Streymur (15.00) Beinleiðis á Rás2
07 Vestur - Suðringar (15.00)
B36 - Skála (17.15) Beinleiðis á Rás2
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Tilmelding til Grand Prix í boccia!!
08. Jan 2015
Nú er tíð at melda seg til bocciakappingina sum verður leygardagin 10.01.2014 kl. 14.00 í Skúlanum við Løgmannabreyt. Tilmelding fer fram á ifsmaeran@gmail.com. ....
les meir
Grand Prix kappingin í Boccia
04. Jan 2015
Hey allir Smærulimir Gott nýggjár So verður Grand Prix kappingin í Boccia aftur. Tað eru 3 kappingar og tær...
les meir
5 ítróttarfólk hjá Smæruni luttaka í Special Olympics
12. Sep 2014
Í morgun fóru 8 ítróttarfólk úr Føroyum til Antwerpen í Belgia. Har fara tey at luttaka í Special Olympics European Games 2014....
les meir
Summarvenjingin hjá Smæruni
06. Aug 2014
Vegna ov lítla undirtøku er summarvenjingin hjá Smæruni nú steðga, og tí verður heldur eingin summarkapping á skránni í ár. ...
les meir
Ólavsøkan 2014
30. Jul 2014
Í stásiligu skrúðgonguni á ólavsøku í ár, vóru eisini 12 smærulimir. Í ár var tað Meiken sum hevði heiðurin at bera Smæruflaggið. Hetta var...
les meir
Smæran á Ólavsøku
28. Jul 2014
Aftur í ár eru vit á Ólavsøku. Vit eru sjálvandi við til skrúðgongu, vit møta fjølment í Kommunuskúlagarðinum klokkan 13.30...
les meir
Áheitan til avvarðandi og Smæru-vinir!
09. Mai 2014
Nú ólavsøkan stundar til, byrjar nevndin í Smæruni at fyrireika tiltøkini hjá okkum á ólavsøku. Í fjør skipaði Smæran fyri boccia-kapping og...
les meir
Smæran havt ársaðalfund.
28. Apr 2014
Leygardagin 26.04.2014 hevði Ítróttarfelagi Smæran ársaðalfund. Fundurin varð hildin í Fjálva, sum húsast í húsunum hjá Javna, sum liggur á Hoydalsvegnum....


text:
Bakkafrost: Lægri rakstrarúrslit men størri vinningsbýti
Norskir laksagreinarar vænta fall í rakstrarúrslitunum hjá flestu størstu laksalifyritøkunum, teirra millum Bakkafrost, tá tølini fyri síðsta ársfjórðing í 2017 verða løgd fram í næstum.
Umframt rakstrarúrslitini snýr spenningurin seg eisini um, hvussu stórt vinningsbýti partaeigararnir fáa, skrivar e24.no.
Í feløgum sum Lerøy og Salmar verður roknað við miljardavinningsbýtum.
Um metingarnar hjá greinarunum halda, endaði 2017 verri enn 2016 - eitt ár, sum royndist sera væl, eftir eina laksapríshækking, sum ikki endaði, fyrrenn prísirnir lógu um 80 norskar krónur fyri kilo.
Stórt prísfall
Gjøgnum alt árið í fjør fall laksaprísurin, m.a. tí at meiri laksur kom á marknaðin.
Í eini støðu, har farið er frá tódnandi laksatilboðum, ikki minst orsakað av sjúkutrupulleikum, til tilboðsvøkstur, hevur prísurin verið nógv ávirkaður.
Nordea spáddi í desember ein alheims tilboðsvøkstur av laksi upp á átta prosent í 2018, eftir vøksturin upp á fýra prosent árið fyri, meðan tilboðið var tódnað í 2016, sambært eini frágreiðing.
Í fjórða ársfjórðingi lá laksaprísurin á spottmarknaðinum ofta um 50 norskar krónur fyri kilo, men við einum botni upp á 45 krónur kiIo, umleið 40 prosent lægri enn hægsti prísurin í byrjanini av 2017, vísa tøl frá Fishpool sambært e24.no.
Fyri inntøkuna hjá laksafeløgunum fer tó parturin av fiski, sum er seldur sambært fastpríssáttmálum, at hava ávirkan á gongdina.
Meiri fiskur, lægri úrslit
Eins og vant hevur heimsins størsti laksaalari, Marine Harvest, longu avdúkað sítt úrslit í tríggjarmánaðarskeiðnum.
Sokallaða operasjonella rakstrarúrslitið lækkaði til 177 miljónir evrur í ársfjórðinginum úr methøgu 259 miljónum í fjórða ársfjórðingi 2016, meðan framleiðslan hækkaði til 113.000 tons úr sløkum 100.000 tonsum.
Longur niðri í roknskapinum síggja greinararnir fyri sær, at úrslitið eftir skatt lækkar til 135 miljónir evrur úr 211 miljónum evurum í tíðarskeiðnum, sambært metingum frá SME Direkt/TDN.
Vænta miljardavinningsbýti
Eisini hjá tveimum av trimum øðrum tungvektarum fer fjórði ársfjórðingur í fjør at vísa afturgongd, sambært metingunum:
Operasjonella rakstrarúrslitið hjá Lerøy fer væntandi at lækka til 867 miljónir norskar krónur úr 1.017 miljónum krónum í fjórða ársfjórðingi 2016. Her væntast eitt vinningsbýti fyri 2017 upp á 1,90 krónur fyri partabrævið, sum svarar til 1,13 miljardir krónur.
Um metingarnar halda, fer Bakkafrost at hava eitt operasjonelt rakstrarúrslit upp á 234 miljónir krónur ímóti 350 miljónum í sama ársfjórðingi árið fyri. Roknað verður tó við einum øktum vinningsbýti úr 8,70 krónur fyri partabrævið árið fyri til 9,66 krónur fyri partabrævið fyri 2017, svarandi til 472 miljónir krónur.
Mótsætt hinum trimum feløgunum omanfyri, vænta greinararnir, at Salmar fer at hava eitt operasjonelt rakstrarúrslit upp á 765 miljónir krónur ímóti 557 miljónum árið fyri. Til partaeigararnar væntast eitt vinningsbýti upp á 13,96 krónur fyri árið ímóti 12 krónum árið fyri, svarandi til 1,58 miljardir krónur.
Mest lisið í farnu viku
Góð ráð til at eyðmerkja maktmenniskju
Rák (6) - Mannarættindi verða brotin í Føroyum og í Danmark, tá tað snýr seg um sálarligan harðskap
Leopardsnigilin vinnur á morsniglinum
Tá fake gerst fakta
Video - Vardø er ein óhugnaligur býur
Dreingirnir úr Gøtu sleppa at halda fram í skúlanum við Løkin
Tvillingar doyðu av hita, tí pápin gloymdi teir í bilinum
Útflutningurin av makreli og sild er nógv minkaður
Vespureiðrið (76) - 14. mai 2018
Aling á landi verður ein avbjóðing fyri føroyska alivinnu
Nýggjur kupil verður reistur á Sornfelli
Fyrsti spakin settur í til nýggjan Hvalbiartunnil
Tíðindi frá Taekwondo felagnum Hwarang Føroyar
Skógarmotta funnin á seyði í Føroyum
Bilsølustevna í SALT á Drelnesi
Radiooperatørur roknaði positionina út, tað var bjargingin
Rák (6) - Urtagott
Prát við Regin Jacobsen, um at Bakkafrost hevur keypt sølufyritøku í USA
NOVA úr Suðuroynni - Sending 6
Hetta kann ikki góðtakast
2.400 pendla til Havnar hvønn dag
Løtan er ikki røtt
Doyði av e-sigarettini
Hugnaløtan (21) - Gestur: Lasse Klein
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Greining: G&M í fyritøkum gevur vøkstur
Samstarv millum privata og almenna økið um gransking gevur størst vøkstur
Ein nýliga almannakunngjørd greining, sum er tann mest umfatandi kanningin av ávirkanini av íløgum hjá donskum fyritøkum í granskingar- og menningararbeiði, hevur eina greiða niðurstøðu: virðisøkingin er stór í fyritøkum, sum gera íløgur í gransking og menning og hon er størst, tá fyritøkurnar samstarva við universitet og aðrar vitanarstovnar.
- Frágreiðingin vísir, at málið hjá donsku stjórnini um at styrkja samstarvið millum universitetini og fyritøkur er tann rætti vegurin at ganga fyri at økja um inntøkurnar og kappingarevnini hjá vinnulívinum, og harvið tryggja arbeiðspláss í Danmark, sigur Charlotte Sahl-Madsen, vísindamálaráðharri.
Nakrar av niðurstøðunum eru í frágreiðingini eru:
- at fyritøkur, sum samstarva við universitet hava eina umleið 15% hægri framleiðslu pr. starvsfólk, enn fyritøkur sum sjálvar standa fyri granskingar- og menningararbeiðinum.
- at fyritøkur, sum gera íløgur í gransking og menning, hava í meðal 9% hægri framleiðslu pr. starvsfólk, enn fyritøkur sum einans gera íløgur í menningararbeiði.
Les meir og tak frágreiðingina niður her


text:
Rakul Sjúrðardóttir Frederiksberg
19.06.2017 - 17:05
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Fiskivinnupolitikkur
Høgni Hoydal, landsstýrismaður í fiskivinnumálum, er í dag komin við frágreiðing um málið um flytingar av veiðiloyvum frá línuskipum til uppisjóvarskip.
Landsstýrismaðurin hevur fingið frágreiðingar og tilfar frá Vørn og frá umsitingini og leiðsluni í Fiskimálaráðnum, og innlit í skjøl og samskifti, ið eru partar av málinum.
Landsstýrismaðurin letur eisini løgmanni frágreiðing, sum hann hevur biðið um.
Høgni Hoydal sigur eisini, at løgtingið fær við sínum lógarásettu amboðum møguleika at meta um ábyrgdina hjá landsstýrismanninum í málinum.
Frágreiðingin kann lesast her.


text:
pBókin er ein skerd pappírsútgáva av Føroyskari Søgu 1 og fevnir um 138 síður.
Føroysk søga 1 er fyrsta bókin av trimum til lærugreinina søga og samtíð í framhaldsdeildini í fólkaskúlanum. Føroysk søga 1 er ætlað søguundirvísingini í 7. flokki. Bókin viðgerð tíðarskeiðið frá uml. 1750 til uml. 1914 í føroyskari søgu. Millum evnini, ið verða viðgjørd eru Vágsbotnshandilin, Nólsoyar Páll, gamla bygdasamfelagið í 19. øld, fríhandil, samfelagsbroytingar síðst í 19. øld og tjóðskaparlig veking. Onkur evnið verða tó lýst longur upp í tíðina.
Jóan Pauli Joensen Dr. Phil, Fil. Dr., professari í siðsøgu, hevur skrivað tekstin og Ole Wich hevur teknað og savnað inn myndir til sBókina. Bergur Rasmussen, lærari, hevur skriva læraravegleiðingina og gjørt uppgávur til tilfarið. Sigfríður Sólskerhevur ritstjórnað og savnað inn filmar til sBókina.


text:
Danmark, Wales, England og Skotland 1994
Dagbók fyri konsertferð 6. til 17. juli 1994
Tórshavnar Manskór í Llangollen:
3. rað: Johan R. Jacobsen, Árni Hansen, Suni Rasmussen, Kristian Kruse, Ole Jensen, Finnbjørn Dam, Trúgvi Hansen, Ólavur Dalsgarð, Jákup Dahl-Olsen, Kristjan Dahl, Kári Hansen, Torkil Skála, Birgir Krossteig, Hanus Joensen, Petur Nielsen, Úlvur við Høgadalsá.
2. rað: Georg Egholm, Stein Fossá, Bogi Mouritsen, Kenneth Samuelsen, Jón Kragesteen, Janus Trúgvason, Anker Mortensen, Áki Davidsen, Kári av Reyni, Árni av Reyni, Jákup Lamhauge, Egon Hansen, Bogi Hansen, Heðin Johannesen, Andrias Reinert, Hugo Samuelsen.
1. rað: Martin Petersen, Chr. Reinert Petersen, Herbert Samuelsen, Kjartan Mohr, Jørgen P. Johannesen, Árni Nicolaisen, Heri Kragesteen, Bjarni Restorff, Magnus Hansen, Henry Fjallstein, Viggo A. Hansen, Karl Martin Samuelsen, Hans Pauli Joensen, Ole Nielsen, Kári Mouritsen, Thorleif Samuelsen.
Town Hall í Aberdeen
Myndir frá Danmark, Wales, Englandi og Skotlandi í 1994
View this photo set on Flickr
http://manskor.fo/index.php?option=com_content&view=article&id=9%3Adanmark-wales-england-ognskotlandn1994&catid=1%3Auttanlandsfereir&Itemid=14&lang=fo#sigProIdfb135b5eb0
Vil tú síggja myndirnar á Flickr, so trýst her!


text:
- 8 months ago
Umleið 60 føroyingar fáa hvørt ár staðfest demens. Tað eru fleiri kvinnur enn menn, sum fáa staðfrest sjúkuna, men læknarnir vita ikki reiðuliga hví so er, sigur Tórmóður Stórá, leiðandi yvirlækni á psykiatriska deplinum.
Síðan 1994 hava alzheimerfeløg kring allan heim markerað dagin 21. september við ymiskum tiltøkum. Í ár verður dagurin markeraður í Kina við eini skrivikapping, á Cypros við eini listaframsýning, í Danmark skipa tey fyri ?Huskedag? og í Iran og nógvum øðrum londum verða ?walkathons? fyri fólk við demens og teirra avvarðandi.


text:
Krabbameinsfelagið skipar fyri rørðslutiltakið í Páls Høll
Rørslutiltak í Suðuroy
Hósdagin 19. oktober kl. 13.00 fer Krabbameinsfelagið undir nýtt ókeypis rørslutiltak í Suðuroy.
Tiltakið er fyri øll, sum hava ella hava havt krabbamein og teirra avvarðandi. Dentur verður lagdur á venjingar, sum geva styrki og konditión.
Krabbamein rakar ikki bert tann sjúka, men alla familjuna. Tí verður skipað soleiðis fyri, at familjan kann vera saman um at venja. Hetta verður ein løta, har til ber at hava tað stuttligt, mennandi og samstundis koma í betri venjing.
Rørsla og styrkivenjing hava stóran týdning, bæði likamliga og sálarliga. Ítróttur og rørsla betra um útlitini fyri at fáa heilsuna aftur, samstundis, sum tað gevur styrki at standa ímóti hørðu viðgerðini.
Vant verður í Pálshøll í Vági týsdagar kl. 13.00 í svimjuhyli og hósdagar kl. 13.00 í høll. Venjari er Sigurð Marner Simonsen, fysioterapeutur.
Tilboðið er ókeypis
Kundi tú hugsað tær at fingið meiri at vita um rørslutiltakið, ella hevur tú spurningar um tilboðini hjá Krabbameinsfelagnum, kanst tú seta teg í samband við okkum á telefon 317959 ella umvegis teldupost kmf@krabbamein.fo.


text:
Gulleygað
Bókadeild Føroya Lærarafelags
77,00 kr
Spar 20,00 kr
- Síður: 53
- Útgávuár: 1992
- Upprunamál: føroyskt
- Innbinding: innbundin
- Rithøvundur: Ebba Hentze
- Myndir: Torbjørn Olsen
Ein søga úr gerandisdegnum, sum sigur frá um eini eldri hjún í Havn. Konan roynir at hjúkla um ein vesaligan fress, ein útiløgukatt, sum hon hevur funnið, einaferð hon hevur spákað í býnum. Men skroypiliga álitið, sum er bygt upp millum hana og fressin, verður sorað, tá ið nakrir ótangar finna fragd í at pína og at enda gera av við fressin. Søgan er ein bók um vandalismu, við greiðum boðskapi um, at vit eiga ikki at góðtaka harðskap.


text:
Alt uttandura
Sp/f Hjálpirót er ein fyritøka við fjølbroyttum virksemi. Vit gera so at siga alt uttandura – grønt sum grátt. Alt frá urtagarðsarbeiði til salting og kavarudding.
Hjálpirót er ein fyritøka, sum er kend fyri at gera dygdararbeiði í sambandi við urtagarðar og grøn øki kring landið. Fyritøkan var stovnað í høvuðsstaðnum í 1987. Vit hava alla tíðina lagt stóran dent á, at arbeiðið verður væl úr hondum greitt. Samanumtikið ber til at siga, at arbeiðið fevnir um ráðgeving, nýgerð og røkt. Vit veita tænastur innan alt urtagarðsvirksemi bæði til privatfólk, fyritøkur og almennar stovnar. Vit gera so at siga alt uttandura arbeiði, eisini viðlíkahaldsarbeiði sum at lúka, sláa gras, klippa hekk og skera trø.
Tóshavnar Býráð fær nýggja trappu og nýtt tún.
myndir frá arbeiðnum at gera trappuna og túnið hjá Tórshavnar býráð.


text:
Orð: Eliza E. Hewitt
Lag: John R. Sweney
Týtt: Victor Danielsen
1. Eg skelvandi til Harran fór,
tá tung var syndin, neyðin stór;
so eymt hann talaði við meg:
Eg doyði deyðan fyri teg.
Niðurlag: Eg eigi aðra verju ei
enn tað, at Jesus deyðan leið;
hann syndir mínar tók á seg
og doyði deyðan fyri meg.
2. Her frið mítt arma hjarta fann,
her sálin særda hvíla kann;
hann byrðar mínar tók á seg
og doyði deyðan fyri meg.
3. Um enn í sorgum grátur rann,
um onga troyst eg finna kann,
hann sorgir mínar tók á seg
og doyði deyðan fyri meg.
4. Ei ivi og ei ræðsla kann
meg tyngja, tá eg skoði hann,
sum neyð og ræðslu tók á seg
og doyði deyðan fyri meg.


text:
Størri játtan til Fólkaheilsuráðið
Fólkaheilsuráðið fegnast um, at landsstýrismaðurin í heilsumálum í uppskotinum til fíggjarlóg skjýtur upp, at játtanin til Fólkaheilsuráðið verður hækkað við 400.000 krónum komandi ár.
Fólkaheilsuráðið hevur á hvørjum ári gjørt vart við, at tørvurin á játtanum til fyribyrging og heilsuframa er nógv størri, enn hann hevur verið á almennum fíggjarlógunum seinastu árini. Vit kunnu tí siga, at verður hetta uppskotið til hækkaða játtan samtykt í tinginum, kemur hvør króna væl við.
Megin vandatættirnir í heilsufremjandi arbeiðinum eru teir somu hjá okkum sum í grannalondunum, og teir eru teir vælkendu: royking, rúsdrekka, rørsla og kostur.
Fólkaheilsuráðið hevur seinastu árini gjørt nógv átøk, millum bæði vaksin og ung, fyri at minka um talið av roykjarum. Vit hava eisini sæð eina spakuliga minking, men heilt óvæntað tykist talið av vaksnum roykjarum nú at kvinka uppeftir aftur - 27% siga seg roykja hvønn dag. Og hetta er alt ov høgt - ikki minst tá ið vit samanbera okkum við grannalond. Her verður tørvur á munagóðun átøkum.
Rúsdrekkanýtslan í miðal er hóvlig, samanborið við grannalondini, men við tað, at ein stórur partur av Føroya fólki er avhaldsfólk, so eru tað helst onnur, sum drekka nógv. Vit mugu fara undir eitt átak at minka talið av stórbrúkarum. Tá ið Sundhedsstyrelsen minkaði tilmælið um, hvussu nógv er ráðiligt at drekka, úr 21 og 14 alkoeindum um vikuna, fyri ávikavist menn og kvinnur, til 14 og 7, mælti Fólkaheilsuráðið til, at føroyingar "drekka sum minst". Hetta tí at vit ikki kenna lægsta mark fyri skaðilig árin av alkoholi, tá um krabbamein ræður.
Nógvir føroyingar síggjast nú renna úti, og tað fegnast vit um. Hin vegin meta vit, at eitt rættiliga stórt tal av fólki í Føroyum - bæði ung og tilkomin - eru púra likamliga óvirkin. Nýggj gransking bendir nú á, at sjálvt bara eitt sindur av likamsvirkni ger stóran mun, heldur enn at sita stillur altíð - sita við eitt skriviborð á arbeiðinum, koyra í bili og síðani sita framman fyri sjónvarpinum heima. Fólkaheilsuráðið vil eggja fólki at gerast eitt sindur likamsaktiv heldur enn at vera heilt passiv.
Nýggju kostráðini frá danska Fødevarestyrelsen hóska væl í Føroyum:
· et fjølbroytt
· et minni kjøt og meira fisk
· drekk vatn.
Tað er lætt at koma við hesum tilmælum til føroyingar, tí fiskin hava vit góðan og vælsmakkandi vatn. Fólkheilsuráðið vil arbeiða fyri, at hesi ráð fáa undirtøku í Føroyum.
Vegna Fólkaheilsuráðið
Pál Weihe, formaður


text:
Svala
Svala (frøðiheiti - Hirundo rustica). Av svalum eru nógv sløg og ólík bæði í stødd og liti. Eitt teirra kemur til Føroyar hvørt ár, og verður so av Føroyingum nevnt "svalan" fram um hini. Hon er dimmblá omaná, reyðbrún á pannuni og kvørkrunum, og bleikt reydlig í neðra. Velið er dimt og djúpt sýlt. Hon er minni enn steinstólpa, men hevur nógv, nógv longri veingir, og her um vegir er eingin fuglur nærtil so væl floygdur. Kvik og fim snarar hon sær runt og snittar upp og niður og til viks, meðan hon flýgur so hart, at tað stendst á at eygleiða hana. Og hartil er hon áhaldin. Summarlanga dagin leikar hon sær á veingjunum uttan at seta seg. Føðin er mest flugur og mýggjabitar, sum hon tekur, meðan hon flýgur. Ofta strýkur hon tætt fram við fólki, og tá skilst ikki, um tað er fuglur ella okkurt annað, ið har fer.
Hetta kvika flogið loypir hvøkk í fólk, sum rædd eru av sær; tí er svalan illa kend av summum í Føroyum; m. a. hevur hon fingið orð fyri at boða frá ófrættum. Men í londum, har sum hon eigur, eru øll góð við henda fitta fugl, sum er so spakur og fólkaalskin, at hann einans reiðrast har, sum fólk býr. Kleimið leiur, við hári og strái til at styrkja, klínir hon saman til eitt reiður, sum hon so klínir fast undir væðingina á húsum. Har, sum gluggar javnan standa opnir, flýgur hon stundum inn og festir tað upp at bitum og syllum. Tað hendir, at tær eiga í skúlastovu, tá dámar børnunum at síggja, hvussu tær bera ungunum mat. Um næstan alt Evropa eiga tær. Í Føroyum síggjast tær mest um várið, sjáldan um summarið, og bara fáar ferðir vita fólk tær hava átt her.
Slag[rætta | rætta wikitekst]
- Hirundo daurica (Brandsvala)
- Delichon urbica (Lonasvala)
- Riparia riparia (Áarsvala)
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Ari av Rana
08.02.2018 - 15:28
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Sponsku stórliðini Valencia og Barcelona spæla í kvøld seinnu hálvfinaluna í sponsku steypakappingini, Copa del Rey, á heimavøllinum hjá Valencia. Fyrri dysturin millum liðini endaði við 1-0 sigri til Barcelona.
Liðini spæla um møguleikan at spæal finaludyst móti Sevilla. Sevilla fekk í gjár 2-0 sigur á Leganes og kom tí í finaluna við samlaða úrslitinum 3-1.
Hóast Barcelona eru langt fremst í sponsku La Liga, so hevur Valencia eisini eitt gott kappingarár. Valencia liggur á triðja plássi við 40 stigum, eitt stig frammanfyri Real Madrid, 9 stig aftanfyri Atletico Madrid, men heili 18 stig aftanfyri Barcelona.
Barcelona hevur vunnið fýra av seinastu fimm dystunum, meðan Valencia hevur bert vunnið tveir av seinastu fimm. Valencia hevur tí eina torføra uppgávu fyri framman, men á heimavøllinum eru útlitini góð fyri einum tøttum dysti.
Dysturin verður spældur kl. 20:30 í kvøld.


text:
Orð: Virginia W. Moyer
Lag: Henry L. Gilmour
Týtt: Victor Danielsen
Upprunaheiti: Over the dead-line
1. Áh, syndari, Frelsarin kallar á teg,
og leingi tú lurtaði ei!
Hann kallaði, tá alt var gleði og ljós,
og tá ið tú syrgdi og leið.
Niðurlag: Áh, kom, meðan Jesus í náði teg kallar,
nú ljósið tú hevur sæð!
Tí hvat kanst tú vita, um ikki tú drívur
um markið til deyðan í dag!
2. So blint var títt eyga, og oyra títt deyvt,
tá hann beyð tær náði og frið;
so troyttur tú vart av hans kallandi rødd –
áh, hvat, um hann troyttaðist við!
3. Ja, manga ferð stríddist Guds Andi við teg –
hvat, um hann fór frá tær í dag,
so sál tín í æviga myrkrinum søkk,
tó ljósið hon greitt hevur sæð!
4. Áh, vinur, Guds tolinmóð endar til síðst,
og dagurin liðugur er,
og tann, sum sær vendi frá kallinum burt,
um markið til deyðan tá fer!


text:
Tvær umsóknir fingið stuðul á heilsuøkinum
Í dag, 19. desember, er stovningardagurin fyri fyrsta sjúkrakassan í Føroyum. Á hesum degi verður almannakunngjørt, hvør fær játtað stuðul til gransking úr Sjúkrakassagrunninum.
Leita eftir føroyskum genvarianti fyri bróstkrabba
Granskingarnevndin hevur gjørt av at játta kr. 576.000 í stuðli til granskingarverkætlan, sum skal kanna, hvørt tað finnast serligir føroyskir variantar av bróstkrabbagenum. Tað eru fleiri kendir variantar av genunum BRCA1 og BRCA2. Tað er staðfest, at tað eru ymsir variantar í ymsum geografiskum økjum og millum ymiskar fólkabólkar. Nú skal kannast, um tað møguliga eru serligir variantar í Føroyum. Endamálið er at fáa neyvari vitan á økinum og at kunna leggja eina neyvari ætlan fyri bróstkrabbaskreening í Føroyum. Verkætlanin kallast: ”Identifying breast cancer susceptibility genes in the Faroese population and its relation to hereditary breast-ovarian cancer syndrome”. Noomi O. Gregersen er verkætlanarleiðari, og verkætlanin fer fram á Ílegusavninum.
Játtanin varð latin eftir tilmæli frá faknevndini, sum er sett at meta um umsóknir um stuðul frá Sjúkrakassagrunninum.
Játtanin er latin frá høvuðsøki 2, ið er eitt av trimum høvuðsøkjum, sum fæið hjá niðurlagdu sjúkrakassunum skal lutast út til. Høvuðsøki 2 fevnir um gransking og menning á heilsuøkinum í Føroyum.
Í hesum umfarinum varð møguligt at søkja stuðul á tveimum økjum: Hjartasjúkur og Krabbamein. Eitt krav fyri at kunna fáa játtað stuðul er, at tað verður mett sannlíkt, at verkætlanin kann menna heilsuøkið í Føroyum. Tað komu tríggjar umsóknir inn í hesum umfarinum, og ein varð játtað.
Yvirlit yvir allar játtaðar verkætlanir sæst her
Hvør er upplivda nyttan av hjálpartólum
Faknevndin hevur gjørt av at játta kr. 260.000 til eina kanningarverkætlan hjá Ergoterapeutfelaginum við Turið Jacobsen sum verkætlanarleiðara. Verkætlanin kallast: ”Kanning av effektiviteti av hjálpartólatænastum við amboðinum IPPA (Individually Prioritised Problem Assessment).” Endamálið er at kanna, hvussu eldri hjálpartólabrúkarir uppliva ágóðan av at hava fingið hjálpartól. IPPA varð ment í 1990’unum og mátar, út frá upplivingunum hjá hjálpartólabrúkarum, í hvønn mun trupulleikarnir, sum hann hevur identifiserað, eru minkaðir, eftir at hava fingið hjálpartólini.
Hendan játtanin er latin frá Høvuðsøki 1, sum er økið, har til ber at fáa stuðul til upplýsandi og mennandi tiltøk umframt kanningarverkætlanir á heilsuøkinum.
Yvirlit yvir allar játtaðar verkætlanir sæst her
Les meira um Sjúkrakassagrunnin her
Tilvildarlig mynd


text:
Úr fátækradømi til egið virki
Søgan um Nuwoe er bara ein av mongu sólskinssøgunum um børn, sum fingu ein møguleika, tí at onkur í Føroyum vildi stuðla og tryggja teimum eina framtíð
Continue Reading | Comments Off on Úr fátækradømi til egið virki
Hilda Viderø í Muffins
Í ungdómssendingini Muffins hjá Lindini, sum var á skránni seinasta mikukvøld, tosaði Rani Hansen við Hildu Viderø. Millum annað tosaðu tey um munin á møguleikunum hjá føroyskum ungdómi og hjá teimum ungu í tilafturskomnum londum. Eisini tosaðu tey um møguleikan at koma at vitja í londunum, sum Barnahjálpin stuðlar í.
Continue Reading | Comments Off on Hilda Viderø í Muffins
Á vitjan í Liberia
Í apríl mánaða vóru Hilda Viderø og Andrea Niclasen á eftirlitsferð í Monrovia í Liberia. Undir vitjanini fingu tær vissu fyri, at peningurin frá Barnahjálpina veruliga hjálpir fátækum børnum, ungum og familjum í Liberia.
Continue Reading | Comments Off on Á vitjan í Liberia
Á vitjan í Senegal
Á páskum 2017 vóru Hilda Viderø og Andrea Niclasen á eftirlitsferð í Dakar í Senegal. Undir vitjanini fingu tær vissu fyri, at peningurin frá Barnahjálpina veruliga hjálpir fátækum børnum, ungum og familjum í Senegal
Continue Reading | Comments Off on Á vitjan í Senegal
Føroyska barnahjálpin 10 ár
Í dag eru liðin 10 ár síðani ABC barnahjálp í Føroyum, nú Føroyska barnahjálpin, varð stovnað. Hesi árini hevur Barnahjálpin sent góðar 4 milliónir krónur í beinleiðis stuðli til børn í fimm ymiskum londum
Tá ið ABC barnahjálp varð stovnað í 2006, var felagskapurin ein partur av ABC barnahjálp í Íslandi, men í juni 2015 gjørdis Barnahjálpin føroyskur felagskapur burturav undir navninum Føroyska barnahjálpin.
Continue Reading | Comments Off on Føroyska barnahjálpin 10 ár
Jólahjálp til neyðstaddar familjur
Neyðin er ræðulig, eg merki máttloysi og havi hug at geva upp, men eg veit, at tað er ongin loysn, skrivar Hilda Viderø heim úr Liberia. Ístaðin fyri at gevast í arbeiðinum, heitir hon á fólk um at hjálpa.
Continue Reading | Comments Off on Jólahjálp til neyðstaddar familjur
Nýggj vón til eitt nýtt ættarlið
Fríggjadagin, 11. november, fer Hilda aftur til Liberia í arbeiði fyri Barnahjálpina. Endamálið er at tryggja okkum, at tann stuðul vit senda verður nýttur til endamálið.
Menningarhjálpin hjá landinum játtaði herfyri stuðul til 40 børn, sum byrjaðu í skúlanum í august. Fyri, at tey skulu kunna halda fram í skúla næsta ár, skulu vit finna stuðlar til tey øll.
Continue Reading | Comments Off on Nýggj vón til eitt nýtt ættarlið
Ung lesandi áhuga í at geva
Niðurstøðan av eini kanning, sum Martin Bogason Hansen úr Hoyvík hevur gjørt millum ung lesandi í Føroyum er, at stórur áhugi er fyri at geva, men at tað ikki er nóg mikið ljós varpað á hjálpararbeiði.
Continue Reading | Comments Off on Ung lesandi áhuga í at geva
Hanna og Pætur vitjaðu Cherry
Gudni og Jørgen, Hanna og Pætur hava vitjað gentuna, sum tey stuðla. Hon eitur Cherry og býr á Filipsoyggjunum
Continue Reading | Comments Off on Hanna og Pætur vitjaðu Cherry
Joe er heppin
Continue Reading | Comments Off on Joe er heppin


text:
Katrin Ottarsdóttir
Katrin Ottarsdóttir (f. 22. mai 1957 í Tórshavn) er føroyskur leikstjóri, leikrithøvundur, sjónleikari og rithøvundur. Í 1976 flutti hon til Danmarkar, har hon nam útbúgving á Den Danske Filmskole. Í 1982 var hon fyrsti føroyingur, sum hevði lokið útbúgving frá Danska Filmskúlanum, hon gekk í sama flokki sum Lars von Trier.[1] Við sínum 11 filmum fyllir hon nógv í føroyskari filmssøgu. Í 1989 kom fyrsti spælifilmur hennara, sum eisini var fyrsti spælifilmur, sum var gjørdur av føroyskum leikstjóra, gjørdur í Føroyum og har tosað var føroyskt. Aðrir filmar hava verið upptiknir í Føroyum áður, men av útlendskum filmleikstjórum. Filmurin vann 1. virðisløn á týska filmfestivalinum Nordische Filmtage í Lübeck. Sama prísin vann hon eisini fyri filmin Bye Bye Blue Bird, sum var ein road-movie á 85 minuttir. Hin 11. september 2014 varð filmur hennara Ludo frumsýndur í Norðurlandahúsinum. Filmurin er upptikin heima á Sandi og snýr seg um eina 11-ára gentu, sum er fangað millum myrku, deprimeraðu sálina hjá mammuni og passivitetin hjá pápanum. Dóttir hennara, Hildigunn Eyðfinnsdóttir spælir leiktlutin sum mamman. Filmurin er sjálvbiografiskur.
Í 2011 debuteraði hon sum skald, fyrst tá hon gav út nakrar yrkingar í tíðarritinum Vencili nummar 9 í juni 2011,[2] og síðan tá hon gav út sítt fyrsta yrkingasavn á Mentunargrunni Studentafelagsins í 2012.[3] Yrkingasavnið hevur heitið Eru koparrør í himmiríki? Í 2013 fekk hon Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri hetta yrkingasavnið.
Innihaldsyvirlit
Filmar[rætta | rætta wikitekst]
- 2014 - Ludo [4]. Spælifilmur. 71 min.[5] Frumsýndur í Norðurlandahúsinum 11. september 2014.
- 2011 - Lejlighedsminder. Filmsinstallatión. 5 × 6-8 min.
- 2011 - Budam: Last Song. Videolag. 5 min.
- 2009 - Sporini vaksa úr orðum. Eitt portrett av rithøvundinum Jóanesi Nielsen. 75 min.
- 2008 - Ein regla um dagin má vera nokk!. Eitt portrett av yrkjaranum, myndlistamanninum og tónleikaranum Tóroddi Poulsen. 58 min.
- 2008 - Eingin kann gera tað perfekta. Eitt portrett av myndahøggaranum Hans Paula Olsen. 85 min.
- 2003 - Regin smiður. Dansifilmur. 5 min.
- 1999 - Bye Bye Blue Bird. Spælifilmur (road-movie). 85 min.
- 1995 - Maðurin ið slapp at fara. Stuttfilmur. 58 min. Í 2011 bar eisini til at síggja filmin á internetinum við enskum undirteksti.[6]
- 1991 - Hannis (partur av Ævintýr av Norðurleiðum). Barnafilmur. 30 min.
- 1989 - Atlantic Rhapsody - 52 scener fra Tórshavn. Spælifilmur. 74 min. [7]
Bókaútgávur[rætta | rætta wikitekst]
- 2016 - Aftanáðrenn. Stuttsøgur. Sprotin.[8] 184 síður. ISBN 978-99972-1-214-6
- 2017 - I Afrika er der mange søde børn. Forlaget Torgard, 2017.
- 2015 - Messa fyri einum filmi. Yrkingasavn. Mentunargrunnur Studentafelagsins.
- 2012 - Eru koparrør í himmiríki. Yrkingasavn, 51 síður. Mentunargrunnur Studentafelagsins.[9]
- 2016 - Findes der kobberrør i himlen. Forlaget Torgard, 2016.
Heiður[rætta | rætta wikitekst]
- 2014ff - Sømdargávu Landins (árlig sømdargáva)
- 2013 - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri yrkingasavnið Eru koparrør í himmiríki
- 2007 - Fekk 3 ára starvsløn frá Mentanargrunni Landsins, sum hon brúkti til at gera eina trilogi av filmsportrettum yvir tríggjar føroyskar listarmenn: Um myndahøggaran Hans Paula Olsen (2008), um skaldið og listamannin Tórodd Poulsen (2008) og um rithøvundan og skaldið Jóanes Nielsen (2009).
- 2000 - Vann Tiger Award á altjóða filmfestivalinum í Rotterdam. Dóttir Katrina, Hildigunn Eyðfinnsdóttir (fødd 1975) spælir høvuðsleiklutin í filminum.
- 2000 - Vann Áskoðaravirðislønina og Virðislønina hjá ungdómsdómsnevndini á fronsku filmsstevnuni Festival du film nordique í Rouen.
- 2000 - Fekk Heiðurliga umtalu frá Økumenisku Dómsnevndini á altjóða filmsstevnuni í Mannheim-Heidelberg í Týsklandi.
- 1999 - Vann 1. virðisløn fyri filmin Bye bye bluebird á týska filmfestivalinum Nordische Filmtage í Lübeck.
- 1989 - Vann 1. virðisløn fyri filmin Atlantic Rhapsody á týska filmfestivalinum Nordische Filmtage í Lübeck.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ in.fo, Samrøða: At koma heim til sín sjálvs
- ↑ Vencil.wordpress.com Fremmandu orðini avdúka aldri alt
- ↑ Hnj.fo Eru koparrør í himmiríki
- ↑ Ludo
- ↑ Um filmin Ludo á Facebook
- ↑ Aktuelt.fo, Føroyskur filmur á netinum
- ↑ Akas.imdb.com (The Internet Movie Database) Katrin Ottarsdottir
- ↑ "Aftanáðrenn (pappírsbók) - Katrin Ottarsdóttir". Sprotin. http://sprotin.fo/?p=products&_sp=product&_ProductFilterIds=&_ProductId=743. Heintað 24. september 2016.
- ↑ Hnj.fo


text:
Sambia
Tjóðveldið Sambia (alment enskt heiti: Republic of Zambia) er eitt land í í syðra-Afrika við umleið 12,9 mió. íbúgvar. Í norðri hevur Sambia mark við Tansania og Kongo-Kinshasa, í eystri við Malavi og Mosambik, í vestri við Angola, og í suðri við Namibia, Botsvana og Simbabvi. Enskt er tað almenna málið í Sambia. Sambia er stórur háslætti, har eru høg fjøll og djúpir dalar.
Landið hevur fiskiørn sum tjóðmerki, og hon er eisini á sambiska flagginum.
Innihaldsyvirlit
Rætta
SøgaRætta
PolitikkurRætta
Tá ið landið loysti frá Stóra Bretlandi í oktober 1964, brast politiskt stríð á, og stríð kyknaði ímillum fólkasløgini í Sambia. Stríðið stóð við til 1972, tá ið Kenneth David Kaunda (f. 28. apríl 1924) lýsti Sambia sum einfloksríki. Í 1991 tapti Kaunda á fyrsta fólkaræðiliga valinum í 19 ár. Nú er friðarligari í Sambia enn nógvastaðni í Afrika, hóast 14 fólkasløg eru í landinum.
LógarbrotRætta
Fólk í Sambia eru friðarlig, vinsæl og sera hjartalig. Har nýtist tær ikki at óttast harðskap, men tjóvar og biddarar eru sum flugur allastaðni. Tey, sum eiga pening, hava tað gott og liva væl í stórum húsum. Tey hava húshjálp, sum gera alt arbeiði, bæði inni í húsinum og uttanum. Hjá teimum, ið eftir teirra málistokki eru vælhavandi, er neyðugt at hava høgar gyrðingar og portur uttanum húsini fyri at halda tjóvum burtur.
EyðkvæmiRætta
Í Sambia doyggja nógv ung fólk av AIDS, miðal livialdurin er bert 52 ár [1]. Í Lusaka er spildurnýtt hospis til ung foreldur, ið liggja at doyggja. Tað eru nunnur, ið standa fyri hesum hospis. Tað verður gjørt nógv fyri at upplýsa fólk um smittuvandan, eitt nú við at framføra drama á fríøkjum.
DeyðarevsingRætta
Av teimum 53 londunum í Afrika hava 12 lond heilt avtikið deyðarevsing. Senegal avtók til dømis deyðarevsing í 2004, Côte d'Ivoire í 2000, Suðurafrika í 1997 og Angola í 1992. Lond sum Sambia, Mali og Algeria teljast millum tey 14 londini, sum ikki hava framt nakra avrætting seinastu 10 árini, hóast tey formliga ikki hava avtikið deyðarevsing.
LandafrøðiRætta
Sambia er eitt slætt og vakurt land, men har er lítið dyrkað, og nærum alt er oyðið. Ein rúgva av djórum liva har og alt gongur leyst, uttan leyvur og hýenur. Tó ganga djórini ikki millum húsini. Tjóðargarðarnir, ið eru friðaðir til tess at verja dýralívið, eru meira enn triðingurin av Sambia. Fiskiørnin er vanligur fuglur við stóru vøtnini, har hon veiðir fisk.
FólkiðRætta
Flestu fólk, ið búgva her, arbeiða í koparvinnuni. Tilsamans búgva 42 % av fólkinum í Sambia í býum, meiri enn í nøkrum øðrum landi í Afrika. Mong húski í Sambia hava búð í býum í trý, fýra ættarlið, og tað er sjáldsamt í Afrika.
BúskapurRætta
ÍdnaðurRætta
Sambia er fjórðstørsta koparvinnuland í heiminum, og búskapurin í landinum er ógvuliga nógv ávirkaður av, hvussu gongdin í koparvinnuni er. Miðskeiðis í Sambia eru stórar koparlindir í einum øki, sum er 320 km. langt og 50 km. breitt. Økið verður kallað koparbeltið. Gongd kom á koparvinnuna í 1930-árunum, og koparið hevur fíggjað stóran part av menningini í Sambia. 85 % av útflutningsinntøkunum í landinum eru av hesari vinnu. Fall koparprísurin nógv á heimsmarknaðinum, hevði tað komið ógvuliga illa við búskaparliga. Eitt annað er, at koparið eisini er farið at minka.
Sambia, ið er inni í Afrika, má flyta kopar og aðrar útflutningsvørur ígjøgnum onnur lond til havnabýir, haðan tað kann verða avskipað. Til 1960-árini var meginparturin fluttur ígjøgnum Simbabvi, men viðurskiftini ímillum londini bæði versnaðu, og Sambia legði eina nýggja jarnbreyt gjøgum Tansania. Henda jarnbreyt er nú høvuðssútflutningsleiðin úr Sambia, og verður nevnd Tansamjarnbreytin. Tansamjarnbreytin er úr Sambia til havnabýin Dar es Salaam í grannalandinum Tansania.
FerðavinnaRætta
Zambeziá, sum er suðurmark í landinum, er umtókt ferðamannamál í Sambia. Her sigla Zambeziá, sum er suðurmark í landinum, er umtókt ferðamannamál í Sambia. Her sigla ferðafólk váðasigling oman eftir áunum í gummibátum, har áirnar renna stríðar (siglingin verður nevnd rafting), gera útferðir at síggja dýralívið og fara at hyggja at stórslignu Viktoriufossum. Við Kariba er stór byrging um ánna, haðan fer ravmagn bæði til koparnámini í Sambia og til grannalandið Simbabvi. Í Karibavatni, sum kom, tá ið byrgingin varð løgd, fiska mong ferðafólk.
FátækradømiRætta
Fólkið er ógvuliga fátækt, lønirnar eru lágar og arbeiðsloysið stórt. Allan vegin fram við jarnbreytini ímillum koparbeltið og høvuðsstaðin Lusaka eru fatækrabýlingar. Alt er bráðfeingisbygging, og húsini hava hvørki vatn, ravmagn ella kloakkskipan; tí eru sjúkur elvdar av skittføri og troti vanligar. Størsti handilsmidepilin í høvuðstaðnum, Lusaka, har 1 mió. fólk búgva, er á stødd við SMS. Tó keypir vanligi afrikanarin keypir ikki har, men á marknaðum. Har er eisini vanligt, at fólk býta um vørur sínamillum.
Tað er at undrast á, at fátækradømið er so stórt, tí landið er fruktagott. Men fólk eru máttleys og uttan áræði. Hóast tey fáa tilboð um jarðarstykki, sum tey sjálvi skulu eiga grøðina av, so taka tey ikki av. Møguliga er orsøkin tann, at tey, sum royna at tjena pening, ongan kjans hava at savna nakað til sín sjálvs. Tey verða noydd fyrst at syrgja fyri familjuni, bæði systkjum og foreldrum. Lønirnar hjá afrikanarum í Sambia eru ógvuliga lágar. Ein lækni tjenar ikki meiri enn 3000 og ein lærari um 700 krónur (DDK) um mánaðin. Ein vællønt arbeiðsgenta fær bara 500 krónur í mánaðarløn. Orsaka av lágu lønunum, trívast tey, sum fáa sær útbúgvingar, ikki í landinum, men leita uttanlands at arbeiða.
SkúlaskapurRætta
MentanRætta
Sjálvt um fátækradømi er stórt í Sambia, er samanhaldið í familjuni og umsorganin fyri hvørjum øðrum stór. Eitt, sum eyðkennir flestu fólk í Sambia, er, at tey eru serstakliga vinsæl. Men tey eru máttleys og hava einki áræði at vinna sær pening, ella at bøta um egnar liviumstøður. Orsøkin er, at har verður tikið sum givið at tjenar tú pening, hjálpir tú allari familjuni.
ÍtrótturRætta
Sambia vann heilt óvæntað finaluna í African Nations Cup í 2012 eftir brotsspark kapping ímóti favorittunum frá Fílabeinsstrondini [2]. Eftir málleysan dyst og longda leiktíð, máttu brotsspørk til fyri at avgerða hvør skuldi vinna meistaraheitið í Afrika. Sambia vann 8-7, og er vinnari av kappingini fyri fyrstu ferð.


text:
Mikukvøldið var áhugaverd endursending á sjónvarpsskránni "Eingin Nólsoyar Páll". Føroysk sending frá 1995. Bogi Godtfred legði til rættis. Sendingin verður lýst soleiðis: "Í Fuglakvæðinum læt Nólsoyar Páll seg sjálvan í tjaldurs-ham og embætismenninar í rovfuglaham. Tjaldrið verjir smáfuglin - føroyingar - móti rovfuglaálopum. Á Grækarismessu koma tjøldrini, og hesaferð kemur Nólsoyar Páll við - sum standmynd. Listaverkið hjá Hans Paula Olsen varð avdúkað í Vágsbotni 12. mars og tað fær okkum at spyrja hvønn týdning Nólsoyar Páll hevur havt í síni samtíð og til dagin í dag."
Sendingin um Nólsoyar Páll frá 1995 er fantastiska áhugaverd at síggja í 2011 og 16 ára langa frástøðan gevur høvið til at gera sær onnur perspektiv enn vanliga jesaríið um hvussu óhugnaliga skjótt tíðin líður. Nú 8. mars júst fór framvið má eg siga, at eg eri veruliga bilsin av hvussu mannsdominerað sendingin var. Uttan at vera alt ov sjálvglað tori eg at halda uppá, at væl fleiri kvinnur høvdu verið involveraðar, um sendingin varð gjørd í dag. Tíðin er eirindarleys, tað vita vit av og so eru rákini í tíðunum eisini nógv týðiligari at síggja, jú størri fjarstøðan er í tíð. Spurningurin er bara um okkara fatan av rákunum í grundini ikki er rættiliga grunn. Í øllum førum spekuleraði eg uppá um nakar annar enn júst teir føroyingarnir, sum minnast turbulentu tíðina í byrjanini av 90´unum heilt skilja hvat tað snýr seg um. Tí at ALT í sendingini snýr seg um tíðina, um fullveldisvónirnar, ið komu í kjalarvørrinum av fallittini og av donsku niðurgerðingini, sum fylgdi fallittini.
At vera føroyingur kenst javnan sum at svimja í klæðum. Tað er strævið, tá ALT altíð endar við at snúgva seg um tjóðveldi ella samband. Tað tykist enntá eisini sum um list- og bókmentafatanin partú skal gjøgnum eitt politiskt filtur har tú greidliga merkir eitt nú hvør er tjóðveldisfólk og hvør er javnaðarfólk. Tjóðveldisfólk lesa og dáma Carl Jóhan Jensen, javnaðarfólk lesa og dáma Hanus Kamban osfr. Hetta sama tykist galdandi í sendingini, har tjóðskaparfólkini tykjast framúr væl nøgd við 1,2 mió koparstandmyndina hjá Hans Paula Olsen, meðan onnur eru meira ivasom.
Tað er sera áhugavert, at listamaðurin í sendingini verður konfronteraður við kritikkin. Hetta eru vit als ikki von við og tó at tað møguliga var eitt sindur óbehagiligt hjá listamanninum, so er tað áhugavert at síggja í dag, at fólk í 1995 væl vóru greið yvir historiserandi konstruktiónina og tonsatunga symbolinnihaldið, ið merkir standmyndina. Og sjálvandi var Hans Pauli Olsen, sum tann dugnaligi, væl lærdi og upplýsti listamaðurin, sum hann er, eisini fullgreiður yvir hetta.
Tíðin er eirindarleysi dómarin hjá okkum øllum og tað er so ómetaliga lætt at gera seg klókan uppá fortíðina, serliga hana, sum enn er lutfalsliga nær. Hugsi eg um tíðarskeiðið, skilji eg væl tørvin á einum nationalum symboli, sum kann fungera sum eitt slag av fuck you fingri til danska yvirvaldið. Eftirráðin hevði eg tó heldur mælt til at brúkt fuck you fingurin sum Sámal Blak gjørdi til pallprýði hjá 200 á G! (Og tá var standmyndin helst eisini bíligari enn Nólsoyar Páll (1,2 mió!!!!!)). Óansæð um tú ert javnaðar- ella tjóðveldisfólk er, tá alt kemur til alt lítið at ivast í, at Rógvi Thomsen hevur rætt í síni meting av eintýðugu standmyndini, sum hann kallar fyri statslist og sum hann samanber við monumentini eystanfyri.
(KP)


text:
Lestrarhølið er opið 26. juni - 20. august
Í summar kunnu lesandi aftur nýta lestrarhølið á ovastu hædd á Býarbókasavninum. Har kunnu lesandi sita í friði og náðum og arbeiða við uppgávum og lestri annars.
Hetta er eitt tilboð til teirra, ið eitt nú eru heima í summarfrí og hava tørv á einum friðarligum staði at lesa og arbeiða.
Eisini í Føroyum eru støðugt fleiri lesandi, og fyri tey er tað hent at kunna savna seg um lesnaðin í friðarligum umhvørvi í summar. Øll lesandi eru vælkomin at nýta hølið.
Lestrarhølið er opið frá 26. juni til 20. august 2017, somu tíðir sum Býarbókasavnið.
Býarbókasavnið og Snarskivan (tlf. 30 20 10) svara spurningum viðvíkjandi lestrarhølinum.
Frítt internet er á Býarbókasavninum og í lestrarhølinum.
Niels Finsens gøtu 7 - 100 Tórshavn - Tel 302030 - bbs@bbs.fo


text:
Sterkt og kveikjandi MMR
Fyri mær er tað púra greitt, at fleiri starvsfólk á MMR skulu varða av fólkaskúlaøkinum, um fyrstu fortreytirnar skulu verða fyri mennandi føroyskan fólkaskúla.
Fólkaskúlin fevnir um áleið 700 lærarar og 7.000 næmingar. T.v.s., at talan eru um áleið 1/6 av øllum fólkum í Føroyum. Taka vit foreldrini og onnur avvarandi við, verður talið munandi hægri.
Vón mín er, at Mentamálaráðið verður mannað við fleiri fólkum, ið hava kunnleika til fólkaskúlan og hava hegni og vitan at standa fyri átøkum, ið bera fólkaskúlan fram. Tíanverri hevur samskiftið mítt higartil støðugt givið mær tað fatan, at MMR er tunnslitið og í alt ov stóran mun roynir “at sløkkja eldar”.
Við einum vælmannaðum MMR, hugsi eg mær, at tað vildi verið lættari at fingið opið og jaligt samstarv. Samstarv, ið onkunsvegna gav starvsfólkum tryggleika og árræði at taka felags tøk – skúlanum at fram.
Kanska kundu vit í eini komandi lønarsamráðing eisini sett út í kortið átøk, ið savnaðu orkuna um at fáa besta skúlan? Kundu vit í komandi tíðum sett fleiri pengar til, høvdu vit møguleika at menna og skipa nýggj tiltøk, heldur enn bert at pjøssa upp á gamla skúlan og javna smápengarnar út til tunnslitnar ynskidreymar.
Hvar eru íløgurnar til felags kt-tiltøk? Hvar eru pengarnir at fremja ein felags standard, uttan mun til hvørjum skúla næmingurin gongur í? Hvar eru fíggjarligu játtanirnar, ið skulu til, at kt-vørðir hava stundir at stuðla næmingum og lærarum innan fullgóða kt-nýtslu?
M MR hevur sett í kortið, at landsroyndir skulu talgildast á vári 2014. Hvussu kunnu vit tryggja næmingunum at tey nema sær hollan kunnleika, at kt er nátúrliga amboðið at loysa landsroyndina? Ella er talan bert um eina roynd at spara pening og tíð í sambandi við at rætta uppgávurnar? Eg helt, at landsroyndin var ætlað at fáa eina mynd av støðuni, at næmingalagaða undirvísingin skuldi tillagast eftirfylgjandi skúlaár.
Í hvønn mun samskifta MMR og kommurnar um ásetingarnar frameftir? Eru kommunurnar “við uppá” at kt-íløgur skulu gerast komandi fíggjarár?, og hava kommunurnar vitan at fáa til vega hóskandi kt-amboðini? Eg kundi hugsa mær at vita um besta amboðið er teldil ella telda – og hetta átti longu at verið fingið til vega, at næmingarnir fáa møguleika at læra amboðið at kenna. Jú, næmingar tora væl at royna nýggj amboð – men nei, tað er ikki vist, at teir eru førir fyri at nýta tað á skilabestan hátt, serliga í eini roynd, har nógvir faktorar spæla inn.
Havandi hesar spurningar í huga, hugsi eg at alneyðugt er, at MMR verður mannað við fleiri starvsfólkum, ið hava bein í “fólkaskúlanum anno 2013” og hava hug og hegni at bera fólkaskúlan fram – eisini á kt-økinum.
Hugaligt hevði verið at skúlaleiðslur, kt-vørðir og nevndin í FL – fingu høvi at umrøða møguleikar og avbjóðingar saman við MMR.
Set onkran dag til viks, har vit samskifta um møguleikar og hugsandi loysnir at betra og menna fólkaskúlan.
Við bestu ynskjum um g óðan og mennandi fólkaskúla!


text:
Klassastríðið er í hæddini!
Eg havi arbeitt í matvøruhandlum og á sjúkrahúsinum. Har havi eg prátað við hundraðtals fólk úr øllum samfelagsbólkum. Tá eg sigi, at tað eru familjur her í landinum, sum ikki fáa endarnar at røkka saman, so eru tað ikki bert gitingar, men veruleikin hjá teimum, sum liva í armóð.
Úti í handilslívinum sá eg ein mann, sum royndi at stjala kjøt - eg meini so við, um hann royndi at stjala battaríir ella øl, so var tað eitt, men KJØT? Tað er tekin um armóð, sum flestu føroyingar als ikki kennast, ella vilja kennast við.
Tá arbeiðararørslan var í gulltíðini, vóru tveir partar í stríðnum um størri fíggjarligt frælsi fyri fjøldina: Øðrumegin ein stórur arbeiðaraklassi og hinumegin ein lítil, múgvandi yvirklassi. Munurin millum rík og fátøk var sjónligur, og allir arbeiðarar, umframt nakrir samvitskufullir arbeiðsgevarar, stuðlaðu vinstrapolitisku arbeiðararørsluni.
Í dag er hetta broytt, so faklærd, íverksetarar og arbeiðsgevarar standa á somu rók, meðan arbeiðsleys, pensjónistar, ófaklærd og ung undir útbúgving standa veikt á niðastu rók, sum ein spjaddur, óskipaður undirklassi.
Yvirtromin er vorðin so stór, (og tíbetur fyri tað!), at undirklassin næstan ikki sæst - og tað er vorðið ógvuliga møtimikið, nærum ógjørligt, hjá undirklassanum at fáa politiska ávirkan.
Tá vit nú eru vorðin nógv, sum eiga, og fá, sum einki eiga, krevur tað í størri mun eitt heitt hjarta fyri at velja rætt. Sum múgvandi er tað lættasta at velja ein flokk, sum lovar fleiri pengar eftir aftaná skatt. Men, tá hesir somu flokkar ganga á odda við at niðurlaga bæði heilsuverk og útbúgvingar, umframt at áseta brúkaragjøld fyri almennar veitingar, so er skattalættin knappliga ikki so søtur, sum hann átti at verið.
Um vit eru menniskju, so velja vit hesa køldu høgruleið frá. Vit eru ikki sett her á jørðina fyri at stríðast ímóti hvørjum øðrum, men at hjálpa hvørjum øðrum, so øll fáa tað betri. Tá eg skal meta virðið av einum landi, so hyggi eg at, um tey veiku verða viðfarin virðiliga, og ikki hvussu rík tey ríkastu eru. Eitt gott land tekur hond um síni veikastu, og soleiðis ynski eg, at Føroyar skulu verða í framtíðini.


text:
ÍF
Ítróttarfelag Fuglafjarðar er eitt ítróttarfelag úr Fuglafirði sum var stovnað 25. mars 1946. ÍF var tað fyrsta felagið úr Eysturoynni, sum vann føroyameistaraheitið í fótbólti, tað var í 1979. Í 2010 gjørdist ÍF nummar 2 í steypakappingini og nummar 4 í Effodeildini (sum tá nevndist Vodafonedeildin), og vann sær harvið atgongd út í Evropa at spæla fyri fyrstu ferð. ÍF hevur eisini fevnt um aðrar ítróttargreinar - flogbólt, kappróður og badminton. Men fyri nøkrum árum síðani blivi feløgini skild sundur so tey eita ávikavist ÍF (sum framvegis tekur sær av fótbóltinum), ÍF-Flogbóltur, ÍF-Kappróður og ÍF-Badminton.
Litirnir hjá ÍF eru reyðir og hvítir.
Fótbóltshópurin hjá besta mansliðnum[rætta | rætta wikitekst]
Dagført 23. juli 2016[1]
Viðmerking: Fløgg vísa til landslið, sambært reglunum hjá FIFA. Leikarar kunnu hava meira enn ein ikki-FIFA tjóðskap.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
B36 | TB/FC Suðuroy/Royn | HB | ÍF | KÍ | NSÍ | Víkingur | Skála | EB/Streymur | 07 Vestur
AB | B68 | HB II | TB/FCS/Royn II | Víkingur II KÍ II | B36 II | Hoyvík/Giza | NSÍ II | ÍF II
B71 | AB II | 07 Vestur II B68 II | KÍ III | TB/FCS/Royn III | NSÍ III | Skála II | EB/Streymur II | Víkingur III


text:
Morgunsangur skal verða kravdur í skúlanum
Allir fólkaskúlar kring landið skulu hava morgunsang um morgunin.
Tað heldur Jógvan á Lakjuni, løgtingsmaður fyri Fólkaflokkin. Og tí hevur hann nú lagt uppskot fyri Løgtingið um at seta í fólkaskúlalógina, at morgunsangur skal vera kravdur í øllum fólkaskúlum.
–At varðveita mentanararv okkara er ein av høvuðsuppgávunum hjá fólkaskúlanum, sigur Jógvan á Lakjuni. Og hann sigur, at ein partur av mentanararvinum er sangskatturin.
– Tað er sera umráðandi, at tað verður sungið við børnum í skúlanum, so sangir og sálmar kunnu verða lærdir til lítar, sigur hann.
Tað er í mongum førum soleiðis, at tað var í skúlanum, tú lærdi barnasangirnar, fosturlandssangirnar, sálmarnar og kvæðini, sum tú dugir uttanat sum vaksin. Tíverri vísir tað seg, at ungfólk nú á døgum ikki hava so lætt við at syngja vanligar føroyskar fosturlandssangir.
– Her er farin ein broyting fram til tað verra, og ein orsøk er ivaleyst, at ov lítið verður gjørt við hetta í skúlunum, samstundis sum minni verður sungið heima.
Jógvan á Lakjuni sigur, at alt eigur at verða gjørt fyri at varðveita henda týðandi mentanararv okkara, og tí eigur at verða álagt skúlunum at læra børn og ung vanligar føroyskar barnasangir, fosturlandssangir og sálmar.
Hann hevur frætt, at onkrir skúlar gera minni við morgunsang enn fyrr og tað heldur hann er ein stórur missur og tí eigur at verða beinleiðis sett í lógina, at allir fólkaskúlar skulu hava morgunsang við øllum børnum í skúlanum.
Greinin er upprunaliga á in.fo


text:
Stuðul til gransking í hjartasjúkum og krabbameini
Nú er aftur høvi hjá granskarum saman við stovni í Føroyum søkja um stuðul til gransking og menning á raðfestum økjum, sum kunnu menna heilsuøkið í Føroyum.
Tað eru í hesum umfarinum upp til 2 mill. kr. tøkar til gransking og menning á tveimum raðfestum økjum, har t.d. epidemiologi og ílegugransking kunnu innganga í hvørt einstakt øki, eins og t.d. menning av nýggjum tilgongdum, skipanum ella tænastum.
Stuðul kann veitast til smærri verkætlanir, samstarvsverkætlanir, ph.d.verkætlanir og post.doc. verkætlanir innan raðfestu økini.
Økini eru
• Hjartasjúkur, gransking / kanning av sjúkum í hjarta og blóðrensli, atvoldin til hjartasjúkur, fyribyrging og viðgerð.
• Krabbamein, epidemiologiskar kanningar / gransking innan krabbameinsøkið
Umsóknir skulu vera Granskingarráðnum í hendi í seinasta lagi 1. september 2017 kl. 12 føroyska tíð.
Les meira um møguleikar og treytir her.


text:
Barnaansingin í Klaksvík skal raðfestast høgt
Fólkatalið í Klaksvíkar kommunu er økt seinastu árini, og tað er sera gleðiligt. Grundarlagið undir fólkavøkstri er, at barnafamiljurnar í býnum hava góðar umstøður at uppala børnini. Á hendan hátt kunnu barnafamiljurnar støðast og seta búgv her. Ansingarstovnarnir í Klaksvík hava tí ein sera týðandi leiklut fyri at menna býin enn meira.
Á hesum øki kann kommunan gera átøk, ið kunnu lyfta barnaansingina upp á eitt enn hægri støði. Vit eiga at byggja nýggjar stovnar heldur enn at keypa og umvæla gamlar bygningar. Í Klaksvík eiga vit bert ein ansingarstovn, ið er bygdur til endamálið, og tí kunnu vit betra um hølisumstøðurnar innan barnaansingina.
Ansingarstovnar eru kostnaðarmiklir at byggja, og tí hugsi eg, at vit kunnu byggja smærri og bíligari stovnar heldur enn at byggja risastórar bygningar. Smærri bygningar skapa betri trivnað fyri børnini og eru væl egnaðir til barnaansing.
Starvsfólkið í barnagørðum og vøggustovum eigur eisini at hava fyrireikingartíð, soleiðis at ansingin kann gerast uppaftur betri. Í samband við fyrireikingartíð hevur tað eisini týdning, at pengar fylgja við, soleiðis at hetta verður fíggjað. Fyrireikingartíðin hevur leingi verið eitt stríðsmál, og tí eigur komandi kommunustýri at virka fyri, at starvsfólk á ansingarstovnum fáa góðar umstøður til at taka sær av okkara mest dýrabara tilfeingi, sum er børnini.
Harumframt eiga vit eisini at tryggja, at okkara ansingarstovnar hava nøktandi útgerð, tá ið tað kemur til barnavognar, leikur, spælipláss og annað. Hetta er eitt øki, ið krevur ábøtur, og tí fari eg at virka heilhjartað fyri.
Sitandi samgonga hevur fingið nógv av skafti á hesum øki, men enn er nakað eftir á mál.
Jacqueline Gardar, valevni hjá Tjóðveldi til Klaksvíkar býráð


text:
Sólorka keypir enska fyritøku
vinna14-06-2017 - 14:07 - Jóanis Nielsen
Sólorka fer nú inn á bretska marknaðin. Føroyska incoming-fyritøkan í Spania hevur keypt ensku fyritøkuna Premier Sports Holidays, sum bjóðar bretskum ítróttafeløgum og skúlum venjingarlegur, dystir, kappingar og aðrar upplivingar í Spania.
Premier Sports hevur tað mesta av sínum virksemi í nánd av Sólorku á Costa Blanca. Bretska høvuðssætið er í Preston, sum er stutt norðan fyri Liverpool og Manchester.
“Bæði ítróttalegur og skúlavitjanir eru partar av okkara vakstrarætlan í Spania. Premier er kent fyri sama nærlagni og somu høgu góðskukrøv, sum vit, og keypið hóskar tí væl til okkara,” sigur Tróndur Djurhuus, stjóri í Sólorku.
Stjórin í Premier Sports Holidays, martial art-lærarin Colin Jones, fegnast um, at felagið nú fer at virka undir føroyska felagnum. “Sólorka hevur júst rætta hugburðin og høga tænastustøðið til at halda fast um nøgdsemið hjá okkara gestum og at økja virksemið enn meira. Eg gleði meg til hetta samstarvið”, sigur Jones, sum framvegis verður knýttur at virkseminum.
Stjórarnir i ávikavist Sólorku og Premier eru samdir um at økja virksemið komandi árini – kanska eisini á øðrum marknaðum enn tí bretska og tí føroyska. Men Sólorka ætlar framvegis at halda fast um serligu tænastu sína til føroyskar gestir, sum verður verandi eitt kjarnuvirksemi hjá felagnum:
“Vit gera ongar grundleggjandi broytingar í vanligu sólorkusetunum á vári og heysti”, sigur Tróndur Djurhuus. “Vøksturin fer hinvegin at styrkja okkum, og tað kann eisini gagna føroyskum ítróttafeløgum, skúlum og gestum annars.”


text:
Orð og lag: Swangah Dangah
Djúpt í eitt endaleyst hol, vendi orð.
Paranoia og terror, eg leggi á títt borð.
Mítt remedy lov, tú hooked, skrivi resept fyri score,
fólk keypt seg í sor,
mítt gift selt til kollektivt morð.
(Demon)
Inn í hugsjón, eg stýri tankagongd.
Mic-check sum heilatest, eg spýti til síðsta andadrátt.
LSD syraður, patientar á trip,
eingin grensa, mítt eksperiment gevur universinum panikk.
Í einsemi við penni, út til øll við øði.
Undir jørðini, foreiningin planlagt endan á søguni.
Swangah, mín agenda fer at venda øll í grøvini
og revsa følilsir. Lat meg tendra og fanga teg við røðuni.
Mikrofon í greb, eg bori kroniskt hol í teg,
rippi, sum hvíta snittið, heilatikið, fuckin’ stolið teg.
MK komið við boðskap, eri í zone’ini,
fróðskap til tjóðskap, Ground Zero blást í gronini.
Hond í reyv sum Kermit,
Puppet-service,
front figurar í ørviti.
Geri míni moves, so fuckin’ hvørvi eg.
Á hjørninum á Hell’s Kitchen, mixi sum Gottlieb,
toxic, sadistiskt. Tú sært, hvat eg eri í holt við.
Kontórið er underground, fylt við klór á veggunum,
krukkur við djórum og hjernum í flótandi veskum.
Manifesto, mín rímbók, top secret,
ultraviolet ljós tá eg lesi tekst upp,
stongt district.
Við hondini yvir býir og skýggj
Eg vendi verðina sum gleðina – smílið er mítt
Tað er her eg yvirdoyvi oyruni við ríki so blítt,
men stýri sum Bush í kríggj til mit 1950
Komplekst nýtt, meðan pínan er spísk og trýnið er lýst, við røddini so lítið er víst
hondteri psyko sum blýggj, roteri dýrið so flýggj’
Tað eru sýrir og slíkt í spýt sum kanylir við trýst,
eg heilavaski nervavrak yvir flowið av líkbylgjum
við knív’ á lívslinjuni sum dovnast á mínum fingrum
Rópi mítt ýl inn um ungdómin við rýmkynstrum,
ið bíta á tína meining við sýn frá príslinsum.
Eksperimenteri við menniskjum gjøgnum blinda sjón,
og finni ró i skrálandi drápinum til tey svimja í blóði
Men goymi minnið, yo, seriumorð á diashow
og tvingi at familjan skal vitna tað gjøgnum myndatól
(Neyðardýr) Vilst sál, leiddir út úr kirkjugongd,
lagt i hjernacellir har tankarnar doyggja á fyrstu nátt
Gloymdir sum munurin millum myrkt og nátt
innistongt, hidsidpropp! Grundin til minni pláss inni í frystiboks
Hypnosumetodir, ið skelka Manson
Í streyminum sjokeri mítt offur sum Ewan Camron
Phantom, cutthroat random sum tantrum
Runt mælir spælið, hvar peikar nálin við samplum?
Psycotic, deilt svakt so fleir’ ræddust
Suprise, praktist, nice rapp til meir’ slakting
Við Poison Yvi sum drop dead, men reint taktist
til mind kanning mín leið lagt á heimsmanning
Ja makt svangir sum fast vendir til rús
leggi alt i mínar hendur og hart spenni í knús
hatta ljósið í tínum tunli reflekterar mítt headset
“Next step” skil á rúsevnum sum x-merktGoym tekstin


text:
Hent at vita
A-Klassin
Meira um bilin
GÓÐSKA NIÐUR Í MINSTU DETALJU
A-Klassin frá Mercedes-Benz borgar frá góðsku í øllum frá sniði til koyrigleði og trygd.
Umframt at bilurin er útgjørdur við alskynd standardútgerð, fæst bilurin eisini við ymiskum pakkum sum Ekslusivpakka, Ljós&Sjónpakka, Seturkomfortpakka, Speglpakka, Universal Telefonpakka o.s.fr., sum ger at tú kanst velja tann bilin sum hóskar júst til tín tørv.
Samanrenningin av klassisku Mercedes-Benz detaljunum og einum nútímans sniði skabar eina vakra heild, og við nýggjastu tøknini er dentur eisini lagdur á at skaba ein økonomiskan og umhvørvisvinarligan bil. Eisini tá talan er um trygd er A-Klassin millum teir allarbestu.
Innan er bilurin útgjørdur við hentleikum sum lyklafríðum START/STOP knøtti, róðri við multifunku, Bluetooth, kophaldara, v.m.
Hevur tú spurningar um bilin, sum ikki vera svaraðir á hesu síðu, ella kundi tú hugsað tær at roynt bilin, ert tú altíð vælkomin at seta teg í samband við okkum.
Samband
Hevur tú fyrispurningar ert tú vælkomin at seta teg í samband við okkara søluleiðara.
Finn Baldvinson
Søluleiðari
Tel. 36 36 67
Fartel. 28 36 66
Teldupostur. finn@waagbilar.fo


text:
Býráðsfundur 27. mai 2010
Býráðslimir:
Magnus Rasmussen, formaður
Sæunn Ó. Hansen, næstformaður
Beinta Olsen
Klæmint Østerø
Bjarni Kjeld
Arnfinn Langgaard
Bárður Kass Nielsen
Kristian Gaardbo
Fríðbjørg Weihe
Hans Jákup Johannesen
Kári E. Jacobsen
1.
J. nr. 046 – 09/00708
Karl Rasmussen, býráðslimur søkir við skrivi df. 1/5-2010 um at fáa longt farloyvi frá býráðnum til 31/12-2010 vegna lestrarørindi í Danmark.
-Býráðið hevur á fundi 27/05-2010 einmælt samtykt at játta umsóknina.
2.
J. nr. 132 – 10/00236
Umsókn um víðka skúlasamstarv millum Skála- og Stranda skúla í samband við 7 flokk.
-Mentanarnevndin hevur á fundi 18/05-2010 samtykt at taka upp fund við skúlaleiðaran og skúlastýrið um málið.
Býráðið hevur á fundi 27/05-2010 einmælt samtykt at taka undir við mentanarnevndini.
3.
J. nr. 533 – 10/00217
Spælipláss á Skála
Ummæli frá Teknisku deild:
Tekn. deild hevur gjørt kostnaðarmeting av at gera spælipláss á Skála, sum er eitt gamalt ynski frá borgarunum.
Kostnaðarmeting av at planera, stoypa kant/garð, hegn, rampa v.m. kr. 151.329,00
Sí kostnaðarmeting
-Byggi- og býarskipanarnevndin á fundi 07/05-2010 viðgjørt málið. Meirilutin, Arnfinn Langgaard og Beinta Olsen, mælir til at arbeiðið verður tikið við í fíggjarætlan fyri 2011.
Minnilutin Hans Jákup Johannesen mælir at taka 30.000 kr av gjaldførinum og at restin av arbeiðinum verður gjørt sum frívilligt arbeiði.
-Býráðið á fundi 27/05-2010 atkvøddi fyrst um minnilutauppskotið frá Hans J. Johannesen, sum fall 3 atkvøðum fyri og 6 ímóti.
Hans J. Johannesen, Bjarni Kjeld og Klæmint Østerø atkvøddu fyri
Arnfinn Langgaard, Kári Jacobsen, Beinta Olsen, Kristian Gaardbo, Fríðbjørg Weihe og Magnus Rasmussen atkvøddu í móti.
Síðan varð atkvøtt um meirilutauppskotið frá Arnfinn Langgaard og Beintu Olsen, sum varð samtykt við 7 atkvøðum fyri og 2 ímóti.
Arnfinn Langgaard, Kári Jacobsen, Beinta Olsen, Kristian Gaardbo, Fríðbjørg Weihe, Bárður Nielsen og Magnus Rasmussen atkvøddu fyri.
Klæmint Østerø og Bjarni Kjeld atkvøddu ímóti.
5.
J. nr. 111 – 10/00207
Taks biður í skrivi df. 23/04-2010 um álit til umsókn frá Bláa Krossi um skattafrælsi.
-Fíggjarnevndin hevur á fundi 20.05.2010 mælt til at geva skattafrælsi til Bláa Kross.
Býráðið hevur á fundi 27/05-2010 einmælt samtykt at taka undir við fíggjarnevndini.
6.
J. nr. 111 – 10/00233
Taks biður í skrivi df. 04/05-2010 um álit í samb. við umsókn frá áhugabólki um skattafrælsi.
-Fíggjarnevndin hevur á fundi 20.05.2010 mælt til at geva skattafrælsi .
Býráðið hevur á fundi 27/05-2010 einmælt samtykt at taka undir við fíggjarnevndini.
7.
J. nr. 103 – 10/00137
Umskipan av rakstrarstøðum á kommunalu fíggjarætlanini.
Ummæli frá Roknskapardeildini:
Smb. broyttu roknskaparreglunum verður mælt til hesar broytingar afturat teimum, sum fíggjarnevndin samtykti 18/3-2010:
RS 631 Vetrarfriðing á Skála kr. 500.000,-
RS 751 Útfylling á Bakka kr. 400.000,-
verður flutt til konto 0730
-Fíggjarnevndin hevur á fundi 20.05.2010 mælt til at taka undir við tilmælinum frá fíggjarleiðaranum.
Býráðið hevur á fundi 27/05-2010 einmælt samtykt at taka undir við fíggjarnevndini.
8.
J. nr. 255 – 08/00004
2. viðgerð av eykajáttan til dúk/presending av leggja um kjølin á m/s Høganes.
Ummæli frá Teknisku deild:
Vísandi til fundarsamtykt frá seinasta fundi 15/03-10 hevur Tekn. deild kannað alternativa loysn, t.e. at tetta skrokkin við útv. dúki/presending, sí tilboð frá P/F Mest.
TD hevur kannað tilboðið og mælir til at taka av tilboðnum stórt kr. 108.769,00 v/r mvg.
-Mentanarnevndin hevur á fundi 21/04-2010 mælt til at taka undir við tilmælinum frá Tekn. deild um at leggja dúk/presending um skipið og at málið verður beint í fíggjarnevndina.
-Fíggjarnevndin hevur á fundi 22/04-2010 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Mentanarnevndini frá 21/04.2010.
Mælt verður til, at býráðið samtykkir eina eykajáttan, svarandi til upphæddina (110 tkr), sum verður fíggjað úr gjaldførinum.
-Býráðið hevur á fundi 29/04-2010 mælt til at taka undir við Mentanarnevndini og Fíggjarnevndini.
Býráðið hevur á fundi 27/05-2010 samtykt at taka undir við mentanarnevndini og fíggjarnevndini við 10 atkvøðum fyri og einari ímóti.
Klæmint Østerø atkvøddi ímóti.
9.
J. nr. 103 – 10/00249
Roknskapurin hjá Runavíkar kommunu fyri 2010.
-Fíggjarnevndin hevur á fundi 20.05.2010 mælt til at góðkenna ársroknskapin hjá Runavíkar kommunu fyri 2009, sum varð framlagdur av grannskoðarunum.
Býráðið hevur á fundi 27/05-2010 einmælt samtykt at góðkenna ársroknskapin fyri Runavíkar kommunu fyri 2009.


text:
Kiran Jóanesarson
26.07.2016 - 14:13
Fiskur > Tíðindi > Danmark
Stásiliga uppsjóvarskipið, ið føroyingar í Hirtshals hava latið byggja á Karstensens Skibsværft í Skagen, kom í allar fægrasta veðrið til heimbýin Hirtshals sunnudagin.
Nógv fólk vóru komin til Hirtshals, at taka í móti nýggja og framkomna skipinum, ið kostar umleið 220 mio krónur. Tað er familjan Tindskarð og Gunnar Nolsø, ið eiga Beinur.
Beinur fer væntandi til fiskiskap fyrst í august, og tá verður farið á sildaveiðu. Fríðálvur Tindskarð og Gunnar Nolsø vera skiparar umborð á Nýggja Beinur.
Beinur stevndi sunnudagin inn á Hirtshals, har stór mótøka var fyri nýggjasta fiskiskipinum í danska fiskiflotanum. Upptøka: Henning Hansen.


text:
Sáttmálarnir við arbeiðarafeløgini longdur
Dan Klein --- 09.05.2018 - 08:37
Semingsmaðurin hevur koyrt partarnar aftur til samráðingarborðið
Semingsmaðurin var tilkallaður í samráðingunum millum Føroya Arbeiðsgevarafelag og tey fimm arbeiðarafeløgini.
Eftir at hava tosað við báðar partar metti semingsmaðurin, at partarnir ikki vóru komnir nóg langt í samráðingunum, og hann heitti tí á partarnar um at fara aftur til samráðingarborðið.
Samráðingarnar halda sostatt fram, og sáttmálarnir eru longdir til 9. mai á midnátt.


text:
Fiskivinnunýskipan
27. august 2015
Fiskivinnan er saman við alivinnuni størsta útflutningsvinnan, sum ár undan ári, hevur økt um føroyska búskapin.
Sum er, hevur vinnan eina servitan, ið ikki er komin av sær sjálvum, og skal hon varðveitast og mennast her á landi.
Hendan vitanin er grundarlagið undir trygdini á sjóðnum, har nýtíðmans tól og arbeiðshættir áhaldandi verða ment við atliti til arbeiðsumhvørvið og trygdina hjá føroyska fiskimanninum. Harumframt er vitanin í føroysku fiskivinnumi og fiskaíðnaðinum grundarlagið undir tí stóru virðisskapanini úr fiskatilfeinginum.
Eg fari at arbeiða fyri, at øll fiskivinnan hevur tryggar karmar at virka undir soleiðis, at hon framhaldandi verður ment og verður í heimsflokki. Tá verður hon framhaldandi eitt trygt støði undir føroyska búskapinum.
Sambandsflokkurin fer ikki at loyva ivasomum royndum við okkara høvuðsvinnu.
Svend Sivertsen
Valevni Sambandsfloksins til løgtingsvalið
RN
Aftur


text:
Krista Mørkøre luttekur sum kunnugt í hesum døgum á EM fyri brekað, sum er í Funchal á Madeira.
Í 400 frí í gjár svam Krista 5:14.52, sum var ein betring á 2,55 sek í mun til hennara tilmeldingartíð á 5:17.07, og 12. besta tíð í bólkinum S10.
Í dag skal hon royna seg í 100 frí, har hon hevur 13. bestu tíð av 15 luttakandi. Innleiðandi riðlarnir byrja nú kl 09:00.
Og síðani er tað 50 frí týsdagin, 200 blandað hósdagin og 100 bringu fríggjadagin.
Sí yvirlitið yvir luttøku hjá Kristu í Funchal her á paralympic.com


text:
Hoyvík
Hoyvík er ein bygd í Streymoynni. Umleið 3.134 fólk búgva í Hoyvík. Hoyvík hevur ongantíð verið stór bygd. Til 1800 var bert ein garður. Seinri varð hann býttur sundur í tveir garðar. Fyrstu húsini uttan fyri sjálvan garðin vórðu bygd í 1835. Frá fyrst í 1920-árunum var landbúnaðarroyndarstøð í Hoyvík, til húsini og økið vórðu latin Føroya Fornminnissavni. Gomlu húsini og bøurin verða skipað sum útisavn.
Hoyvík legði saman við Tórshavnar kommunu í 1978, og stór útstykkingarætlan varð gjørd fyri alt tað økið, sum fyrr var hagi. Har hevur mikil og fjølbroytt sethúsabygging verið seinastu árini við øllum tí, sum hoyrir einum so stórum býarparti til. Skúli er, og ein enn størri verður nú bygdur, og ætlandi skal fyrsti partur standa liðugur á sumri 2008. Eisini er nýggj, stásilig ítróttarhøll bygd í Hoyvík fyri fáum árum síðan. Fleiri størri handils- og ídnaðarfyrtøkur halda til í Hoyvík. Teirra millum er einasta mjólkavirkið í Føroyum, MBM. Nýggj kirkja verður í løtuni bygd í Hoyvík, og fleiri fríkirkjur og samkomur hava bygt samkomuhús.
Hoyvík er við at menna seg til at gerast ein býur í býnum. Bygt verður í stórum í Hoyvíkshaganum. Hetta setur skjøtil á ein nýggjan býling í Hoyvíkshaganum, og tá ið Karlamagnusarbreyt um ikki so langa tíð fer at knýta hetta handilsøkið við kirkjutorgið, sum verður gjørt í sambandi við nýggju Hoyvíkar Kirkju, hevur kommunan skapt tær rammur, ið neyðugar eru fyri býarvøkstri í hesum partinum av býnum.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Hørður Herason, Vilhelm Johannesen, Matehu Garcia, Liam Garcia og Rókur Hentze.
B-kapping – úrslit frá í dag, 22. apríl
Í dag hevur B-kapping verið í Bylgjuni í
Runavík. Ljósið hevði 8 pinkur og 5 piltar við til kappingina í dag. 22 íðkarar
vóru tilsamans hjá pinkum og 19 íðkarar hjá piltum.
Í dag skuldi ein vinnari finnast samanlagt, og
í morgin verður kappast í einstøkum amboðum, har seks teir bestu íðkararnir í
hvørjum amboði í dag komu víðari til kappingina í morgin.
Vinnari av B-kappingini hjá pinkum:
1. Jenny Thune, Støkk, 37 stig
2. Karla Sjóstein, KF, 36,31 stig
3. Teresa Jacobsen, Støkk, 35,33 stig
Vinnari av B-kappingini hjá piltum:
1. Jens Eli Høj, Støkk, 75,52 stig
2. Pauli Richardson, Støkk, 75,32 stig
3. Jøkil við Stein, Støkk, 72,74 stig
Ljósið ynskir øllum íðkarum tillukku við
heiðursmerkjunum.
Ljósið megnaði ikki at fáa nakað heiðurmerki
samanlagt, men sigast kann, at Ljósið kláraði seg avbera væl í dag hóast alt.
Hjá pinkunum bleiv Anja undir Kletti Johansen nr. 6 samanlagt, hjá piltum bleiv
Matheu Garcia nr. 4, Liam Garcia nr. 5.
Ljósið hevur fleiri íðkarar, ið skulu kappast
í einstøkum amboðum í morgin, og vit eru sera spent at vita, hvussu tað fer at
ganga. Íðkararnir hjá Ljósinum, ið skulu kappast í morgin, 23. apríl eru:
Pinkur (talið í parantes, er nummarið, ið íðkarin
bleiv í dag 22/4)
Gólv: Elsa Katrina Gisladóttir (2)
Biti: Sandra Kimsdóttir (5)
F.barr: Anja undir Kletti Johansen (5)
Lop: Hanna Bjartalíð (2), Sandra Kimsdóttir
(3), Anja undir Kletti Johansen (4), Elsa Katrina Gisladóttir (6)
Piltar (talið í parantes, er nummarið, ið íðkarin
bleiv í dag 22/4)
Gólv: Matheu Garcia (1), Liam Garcia (5),
Hørður Herason (6)
P.barr: Vilhelm Johannesen (3)
Rekk: Liam Garcia (5)
Beinsveiggj: Matheu Garcia (3)
Ringar: Liam Garcia (6)
Lop: Hørður Herason (5), Liam Garcia (6)
Ljósið ynskir øllum íðkarum góða eydnu við
kappingini í morgin.


text:
Eg veit, at sorg og tað at missa er serstakt og persónligt. Tí er mín tilgongd til samstarvið eisini serstøk og persónlig, men fyrst og fremst faklærd og við samkenslu við tykkum sum familju.
Haraldur Símunarson HansenJarðarferð við tryggleika
Mítt navn er Haraldur Símunarson Hansen. Lærdur Anleggsgartnari, eftir læru byrjaði eg gartnara fyritøkuna Urtagarðstænastan. Tvey ár eftir byrjaðu vit Blómuhúsið í Norðskála, og seinni aftur lótu vit upp blómuhandil Blómuhúsið Tórshavn.
Tey trý týdningarmestu orðini í mínum samskifti við familjur, sum hava mist, er samkensla, at lurta inniliga og at vera ein faklærdur samstarvsfelagi í eini tungari tíð. Alt kann savnast í einum orði, tryggleika..
Í mínum starvi sum blómuhandlari er tað týdningarmikið fyri meg, at kundin er nøgdur, at kundin kennir, hann hevur fingið tað, sum hann bað um og helst meira. Tá ið fólk eru komin til mín í samband við jarðarferð, havi eg ofta kent tað sum, at eg fegin vildi gjørt meira fyri eina familju.
Tí eri eg byrjaður við Seinasta Heilsan
Tí at her kann eg skapa tryggleika um tað, sum viðhvørt er tann torførasta støðan, ein familja hevur staðið í. Tá ið tit seta tykkum í samband við ”Seinastu heilsan”, vita tit, at alt verður gjørt av einslistum, við virðing, við dygd og við umsorgan fyri tí, sum er best fyri familjuna og soleiðis sum familjan ynskir sær tað.


text:
Frítøka fyri eina starvsvenjing
Umsøkjari til heilsuhjálpara útbúgvingina.
Um tú hevur nógvar arbeiðsroyndir við røkt, kanst tú blíva frítikin fyri ein starvsvenjingarpart
Uppbygnaðurin er tá soleiðis:
• skúli tríggjar mánaðir í Suðuroy
• frítøka fyri starvsvenjing tríggjar mánaðir
• skúli tríggjar mánaðir í Suðuroy
• starvsvenjing tríggjar mánaðir, hendan kann vera kring landið
Endað verður við próvtøkum.
Ring ella skriva til Heilsuskúlan, og greið frá tínum arbeiðsroyndum.
Frítøka kann søkjast, um tú hevur eitt ára arbeiði við røkt, fulla tíð. Ella 2 ár á hálvari tíð. Arbeiðsroyndirnar skulu vera innanfyri seinastu 5 árini, skulu vera somu uppgávur sum ein heilsuhjálpari tekur sær av, og saman við øðrum heilsustarvsfólki.
Um tú fært játtað frítøku fyri ein starvsvenjingarpart, kanst tú velja at arbeiða tríggjar mánaðir, meðan hinir næmingarnir eru í starvsvenjing.
Les eisini um stytta útbúgving ið kann takast um tú byrjar í januar mánaða.


text:
Flogmýs
Flogmýs (frøðiheiti: Chiroptera) eru einastu súgdýr, ið flúgva, og tað eru eini 1100 sløg í flogmúsaættini. 51 av teimum eru funnin í Evropa. Hesi lodnu flogdýrini verða skift í tveir bólkar: Tær smáu, sum eta kjøt, smáflogmýsnar, og tær stóru, sum eta plantur, stór-flogmýsnar. Veingirnir á flogmúsini eru tunn húð, sum er tand út ímillum ógvuliga longu klørnar. Veingirnir eru naknir og tunnir sum sigarettpappír. Hon ballar teir sum eitt teppi um sín mjúka kropp, tá ið hon fer at sova. Um dagin hanga flogmýsnar eftir høvdinum í holum ella trøum, tær sova ella snáka sær. Sløgini í Útnorðri liva øll av skordýrum, men aðrastaðni eta tey sera ymiska føði sum skriðdýr, frukt, smærri súgdýr og fisk. Tær súgva so mikið sum upp í ein eggjakopp av blóði hvørja nátt. Flestu flogmýsnar flúgva í myrkri, og sjálvt um tær hava eygu, stýra tær við høgum ljóðbylgjum, sum menniskju í flestum førum ikki hoyra. Við ljóðbylgjum kunnu tær stýra uttan um alt, ið forðar teimum á leiðini, og hvørt flogmúsaslag hevur sína egnu ljóðmynd. Tí er tað møguligt hjá okkum at kenna sløgini aftur á ljóðmyndini.[1]
Flogmús hava verið til í umleið 70 mill. ár. Størsta flogmúsin í heminum er maleisiski flogrevurin. Flogið er líka breitt sum ein bilur - 1,5 m. Hann etur fruktir og blómusáð. Minsta flogmúsin er humlufluguflogmúsin. Hon er bara 3 cm long og vigar 2 gramm.
Flogmýs í Føroyum[rætta | rætta wikitekst]
Ein grein úr altjóða tíðarritinum Acta Chiropterologica hevur savnað allar flogmýs, sum eru sæddar í Norðsjónum.[2] Hetta er gjørt í samstarvi millum granskarar í Skotlandi, Íslandi og Føroyum. Umrøddar eru flogmýs, ið til og við 2014 vórðu sæddar í Orknoyggjum, Føroyum, Íslandi, Hetlandi og á boripallum í Norðsjónum. 12 ymisk sløg eru greinað. Fýra sløg eru komin úr Norðuramerika til Íslands, meðan hini átta sløgini eru evropeisk. Av teimum 12 sløgunum eru fimm ymisk funnin í Føroyum.
Tann fyrsta fráboðanin um flogmús í Føroyum kom frá Eyðuni Winther í 1964 á Trøðum á Sandi. Men talið á sæddum flogmúsum er vaksið tey seinastu tríati árini. Í 2010 høvdu vit eina innrás av flogmúsum í Føroyum, tá minst 45 vórðu sæddar.[3] Áleið 70 ymiskar fráboðanir um flogmýs komu hetta árið. Flestu flogmýs hava verið sæddar um heystið, færri um várið.
Tey fimm sløgini, ið eru funnin í Føroyum:[4][5]
- Trøllflogmús (Pipistrellus nathusii) er funnin minst 17 ferðir í Føroyum. Flogmúsin er kløn, long, 44-48 mm., og vigar bara 6-9 gramm. Útbreiðslan er mest í landsynningspartinum av Suðurevropa, men slagið hevur breitt seg norður eftir, og eigur í dag bæði í Danmark og Stóra Bretlandi.
- Hýggiflogmús (Vespertilio murinus) er funnin tvær ferðir her. Kroppurin er 55-63 mm. langur og vigar 12-14 gramm. Hýggiflogmúsin er tann næstvanligasta í Norðurhøvum aftan á trøllflogmúsina. Finst eins og trøllflogmúsin mest í landsynningspartinum í Evropa, men tó eisini í syðra parti av bæði Norra og Svøríki.
- Norðflogmús (Eptesicus nilssonii) er sædd eina ferð. Kroppurin er 48-54 mm. og vigar 8-13 gramm. Norðflogmúsin er tann vanligsta flogmúsin í Norðurlondum og er funnin heilt norður til pólkringin.
- Niðuflogmús (Eptesicus serotinus) er somuleiðis bara sædd eina ferð. Niðuflogmúsin er eitt sindur størri enn norðflogmúsin. Kroppurin er 62-88 mm. langur og vigar 17-35 gramm. Flogmúsin var funnin í eini timburgoymslu. Niðuflogmúsin livir annars í øllum Evrasia norður til 55 °.
- Leislerflogmús (Nyctalus leisleri) er eisini bara sædd eina ferð her. Hetta er ein stór flogmús við einum kroppi millum 54-64 mm. og eini vekt, sum er 14-20 gramm. Flogmúsin er ikki vanlig og finst mest í Írlandi, Onglandi og norður til Skotlands, har hon eisini er sjáldsom. Hetta slagið flýgur eisini um dagin.
Kelduávísingar[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.snl.no/flaggermus
- ↑ http://www.bioone.org/doi/abs/10.3161/150811014X683381
- ↑ http://www.jenskjeld.info/artikler/Bats2014_Petersen_et.al.pdf
- ↑ Petersen, A. Jensen, J-K, Jenkins, P., Bloch, D, og Ingimarsson, F. 2014. A review of the bats (Chiroptera) on the islands in the North East Atlantic and on North Sea installations. Acta Chiropterologica. 16,1: S. 169 til 195.
- ↑ http://www.jenskjeld.info/artikler/list_of_bats.pdf


text:
Á heimasíðuni hjá Føroya landsstýri er galdandi samgonguskjal eins og gomul samgonguskjøl at síggja.
Uppgávur:
1. Hvat er eitt samgonguskjal?
2. Her er galdandi samgonguskjal hjá sitandi samgongu: Stendur nakað í samgonguskjalinum um hjúnabandslógina? Til ber at klikkja t.d. á Ctrl+F og leita í skjalinum eftir orðinum.
3. Leita vit eftir orðinum ‘vit’, so kemur tað 16 ferðirnar fyri í samgonguskjalinum, meðan orðið ‘tey’ bara sæst eina ferð. Hví man orðið 'vit' verða brúkt so ofta?
4. Lurtið eftir hesum innslagi í útvarpinum. Hvussu verður eitt samgonguskjal skrivað og sett saman?


text:
Siglandi arvurin – søgan um føroyskt træskipasmíð
30. oktobur varð bókin "Siglandi arvurin – søgan um føroyskt træskipasmíð" løgd fram í Klaksvík í Skúlanum við Ósánna. Stór fjøld av fólki var komið at hoyra rithøvundan Óla Olsen greiða frá.
Henda bók umrøður føroyskt træskipasmíð frá elstu tíð til okkara dagar.
Í 1804 fer fyrsta seglskipið av bakkastokki í Føroyum. Sagt verður frá Royndini fríðu og øðrum førum, smíðað verða í 1800-talinum.
Motorbátaøldin tekur við eftir 1900, og nógvir motorbátar verða smíðaðir. Aftast í bókini er skrá við umleið 250 motorbátum.
Greitt verður frá fjølbroyttum skipasmíði fram til 1978, tá ið seinasta langfaraskipið, Jøkul, fer av bakka stokki.
Parturin „Siglandi mentanararvurin“ umrøður gomlu seglskipini og motorbátarnar, sum enn rógva út.


text:
Harry Potter og fangin úr Azkaban
Eins og báðar tær undanfanu bøkurnar um Harry Potter byrjar eisini henda, tá ið summarfrítíðin er um at vera liðug. Harry gleðir seg at fara aftur til Hogwarts at ganga í skúla. Hann er spentur og glaður, tá ið hann sær vinir sínar, Ron og Hermione, aftur. Harry skal nú í triðja flokk í skúlanum, har hann lærir gandakynstur og galdralist. Men ávegis til Hogwarts, leggja tey til merkis, at alt ruggar ikki rætt. Skjótt finna tey út av, at ein stórbrotsmaður er rýmdur úr fangatippinum, Azkaban, og óhugnaligu fangavørðarnir í Azkaban eru bidnir um at koma til Hogwarts og ansa eftir næmingum, lærarum og skúla.
Í hesari bókini fær Harry nógv at vita um foreldrini hjá sær og umstøðurnar, tá ið Voldemort drap tey.


text: Frederick Bousquet vann teir 50 frí á Charlotte UltraSwim við 21.33, og setti U.S. Open record, har Cullen Jones varð nr 2 við 21.92, og Michael Phelps trekti seg frá finaluni eftir 23.24 í innleiðandi. Craig Lord á SwimNews er ikki nøgdur, fyri at siga tað mildt, men endurgevur Aaron Piersol fyri at siga til dømis “”If records are being broken at this time of year, it’s probably the suit”. Bousquet sjálvur er irriteraður, og sigur “I feel like I’m back home in France. That’s all they talk about. It’s really annoying”. Men heldur annars at Jaked draktin eigur at verða loyvd at nýta á HM í Rom. Video av finaluni sæst her á Universal Sports.


text:
ESPAD kanningin 2015
ESPAD kanningar í Føroyum hava verið gjørdar 4. hvørt ár síðani 1995.
Kanningin verður gjørd í 35 londum í Evropa.
Stavirnir umboða: European School Survey Project on Alcohol and Other drugs.
Deildin fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu saman við Fólkaheilsuráðnum hevur allan mars mánað ferðast kring landið og kannað støðuna hjá 9. floks næmingunum. Hetta er 6. ferðin at ESPAD kanningin er gjørd í Føroyum. Av teimum 671 næmingunum, sum ganga í 9. flokki í ár, hava 579 teirra svarað spurnablaðnum, sum fyllir einar 20 síður. Ymiskar umstøður hava gjørt, at 92 teirra ikki hava svarað. Í støðum hevur luttøkan kortini verið 100%, meðan í øðrum førum hevur mannfallið verið stórt; hetta kemst millum annað av, at árstíðin hevur havt krím við sær. Tó skal sigast, at vit eru væl nøgd við, at 86% hava svarað. Hetta skuldi verið góð umboðan fyri árgangin og sostatt givið álítandi tøl at gera okkara metingar út frá.
Næmingarnir hava sitið við hesum spurnablaði, sum um teir vóru til roynd. Vit kunnaðu tey um, at svarini eru loynilig, og at vit ikki samanbera skúlar í Føroyum, men bert samanbera okkum við hini londini og soleiðis gera okkara metingar av støðuni hjá hesum árgangi. Hetta eru virðismiklar dátur, tá vit longu hava dátur fyri tey seinastu tjúgu árini.
Kanningin fevnir millum annað um rúsdrekka og rúsevni, umframt at stórur áhugi er at vita, hvussu støðan er í mun til dagliga royking hjá hesum ungu. Eftir at hava ferðast kring landið og annars havt samband við skúlarnar, tora vit at siga, at talan er um markant fall í talinum av dagligum roykjarum í aldursbólkinum; hetta fáa vit tó ikki sagt meira um, fyrrenn vit hava eina endaliga frágreiðing.
Komandi ár kemur so tann stóra ESPAD frágreiðingin, har øll hini londini eisini eru umboðað, og tá fáa vit so høvið at samanbera okkum við bæði grannalond og øll hini londini kring Evropa.
Seinasta ESPAD kanning, sum var gjørd, er frá 2011 og samandráttur úr henni kann lesast í virkisfrágreiðingini 2008-2013, sum er at finna á heimasíðuni hjá Ráðnum.
http://www.folkaheilsa.fo/faldarar.html


text:
Gud er kærleiksfullur
02.11.2017 - 08:48 - Ásbjørn Jacobsen
„Tað er ómetaliga týdningarmikið fyri okkum, at okkara hugmynd av Gudi samsvarar best møguligt við Gud sum Hann veruliga er“ A. W. Tozer.
Gud er kærleiki. Besta prógvið um Guds kærleika síggja vit gjøgnum Jesus, sum er ein fullkomin mynd av Gudi. Jesus var Gud í holdi. Gjøgnum Jesu lív og verk síggja vit kærleiksfulla lyndi Guds. Tá Jesus gekk á jørð, kom Guds kærleiki gjøgnum Hann ferð eftir ferðtil sjóndar. Hann vísti teimum veikastu stóran kærleika. Hann nam við tey, sum samfelagið skýggjaði. Hann elskaði tollarar, syndarar og skøkjur. Einki menniskja hevur nakrantíð víst slíkan markleysan kærleika, ið Jesus vísti. Orsøkin er tann, at Jesus var meira enn eitt vanligt menniskja. Hann var Gud í holdi. Jesu deyði á krossinum var besta prógvið um Guds óavmarkaða kærleika til øll menniskju.
Jesus talaði nógv í líknilsum. Hann brúkti líknilsini til at lýsa andaligar meginreglur, menniskjans natúru og Guds natúru.
Eitt hitt kendasta líknilsið er um hin burturvilsta sonin, sum er endurgivið í Luk. kap. 15. Í hesum líknilsi fortelur Jesus um tveir synir. Tann yngri sonurin var framligur og frekur og bað pápan um at fáa sín part av arvinum. Hann bað um arvin áðrenn pápin var deyður! Óhoyrt, men pápin eftirlíkaði. Sonurin fór heimanífrá og livdi eitt syndafult lív. Hann spilti burtur ogn sína. Hann fór so langt út at koyra, at hann endaði í arbeiði at geva svínum at eta (svín vóru fyri jødar andstyggilig og órein rituelt). Hann var komin á botn. Men søgan endar ikki her. Sonurin ásannar síni mistøk og vendir um. Hann vendir heimaftur og vil spyrja pápan, um hann kundi fáa arbeiði sum ein vanligur arbeiðsmaður. Síðan lesa vit hesi vøkru og rørandi vers:
So reistist hann og kom til faðir sín. Men meðan hann enn var langt burtur, sá faðirin hann, og honum tykti hjartaliga synd í honum; hann fór rennandi og leyp um hálsin á honum og kysti hann. Men sonurin segði við hann: „Faðir, eg havi syndað móti Himli og fyri tær! Eg eri ikki verdur longur at eita sonur tín.“ Tá segði faðirin við tænarar sínar: „Farið eftir hinum bestu klæðunum og latið hann í tey, og gevið honum ring á hondina og skógvar á føturnar! Farið síðani eftir gøðingarkálvinum og drepið hann, og latið okkum eta og vera glað! Tí hesin sonur mín var deyður og er vorðin livandi aftur, hann var mistur og er funnin.“ Tey byrjaðu nú at vera glað.
(Luk. 15,20-24).
Sonurin fær eina móttøku frá pápa sínum, ið hann ikki hevði droymt um. Pápin klemmaði og mussaði sonin. Pápin hevði bíðað eftir soninum. Hann hevði eina vón um at síggja hann aftur. Hann hevði brennandi kærleika til sín fortapta son. Pápin var helst eldri og múgvandi maður og hevði fín klæði. Tað sømdi seg ikki hjá honum at renna í slíkum klæðum. Men hetta legði hann einki í. Tann fortapti sonurin, sum var vendur heimaftur, hevði størstan týdning. Kossurin var tekin um kærleika til sonin og at hann var góðtikin júst sum hann var. Hann varð góðtikin hóast sín skammiliga atburð.
Pápin gav soninum ring á hondina. Hetta var eitt sonartekin; eitt tekin um, at hann hoyrdi til familjuna. Hann fekk skógvar á føturnar. Hetta er sigandi, tí skógvarnir bóru boð um, at hann var góðtikin sum sonur. Og gøðingarkálvurin (fitaði kálvurin), ið kundi føða eina heila bygd, bleiv slaktaður. Og stór veitsla varð hildin. Hví? Tí sonurin var deyður og var vorðin livandi aftur, hann var mistur, men funnin aftur (v. 24).
Henda søgan, sum er best kend sum „líknilsi um hin burturvilsta sonin“, kundi líka væl itið „líknilsið um hin kærleiksfulla faðirin.“ Søgan vísir okkum Guds hjartalag ímóti okkum menniskjum. Gud Faðir okkara hevur brennandi kærleika til øll menniskju. Eins og faðirin í líknilsinum, vil Gud klemma og góðtaka ein og hvønn. Tað er vón fyri tí, sum er djúpt fallin. Gud Faðir bíðar og leingist eftir tí burturvilsta. Best er at vera heima hjá okkara kærleiksfulla og náðiríka Faðiri.
Rúni Rasmussen
Brot úr bókini Lívið nær Gudi.


text:
Meðan grasið grønkast og skuggar styttast, eru vit farin at fotografera sjáldsamar bygningar. Á arbeiðsplássinum fáast vit við tekst og myndir. Mest sum til stuttleika, men eisini fyri at kveikja fagurfrøðiliga sansin, og at gáa um fjald myndaevni, sum eru mitt fyri í gerandisdegnum, hava vit í frítíðini gjørt av at hava eina myndakapping. Egnar fotomyndir, sum lúka avtalaðu treytirnar, verða settar á veggin í matarstovuni, sum í dag sær soleiðis út:
Yvirskriftin er Myndir av sjáldsamum
bygningum
og treytirnar at vera við í myndakappingini eru hesar:
- Myndin skal vera av einum sjáldsamum bygningi í
Føroyum.
- Sjáldsamt merkir, at avmyndaði bygningurin hevur
dygdir ella eginleikar, sum í sjálvum sær hava varandi fagurfrøðiligt
myndavirði, uttan á nakran hátt at skriva seg inn í almennar søgubøkur.
- Avmyndaði bygningurin skal ikki vera bústaður,
men hava eina vinnuliga ella tænastuliga funktión.
- Bygningurin skal kunna avmyndast allur sum hann
er, uttan at traðka meir enn fimm metrar burtur.
- Víðvinkullinsa niður í 18 mm kann brúkast.
- Myndina skal vera í litum.
- Amyndingin skal vera egin og leys av almennum
tíðindameldri.
- Photoshop kann brúkast at reinsa myndina, men
ikki til at taka lutir burtur úr myndini, ella at seta nýggjar lutir inn.
- Myndin verður sett á talvuna í matstovuni.
- Hvør luttakari kann í mesta lagi seta eina mynd
á veggin annanhvønn dag.
Niðanfyri eru tveir sjáldsamir bygningar avmyndaðir. Báðir eru tiknir yviri við Strond, annar er eitt stoypt verndarvirki frá øðrum heimsbardaga. Sum fyrsta dagin, sæst bygningurin beint við Boðanesheimið, púra klárur, við holum til fleiri byrðsumenn. Hin, nakað litfagrari bygningurin, er longur úti, á trøðni niðanfrá Boðanesi og Hoydalsá, uttanfyri tyrlupallin, men dygst við ringvegin. Alt árið í kring er lív á bønum. Her ganga seyður og gæs, so helst hevur hesin hugfarlsligi bygningur nógv onnur endamál enn bara at bleiktra rustlittur í sólini.


text:
26. mars 2002Nr. 46
Løgtingslóg um frískúlar
Samsvarandi samtykt Løgtingsins staðfestir og kunnger løgmaður hesa løgtingslóg:
Kapittul 1
Endamál og virkisøki
§ 1. Endamálið við lógini er at skipa viðurskiftini og tann almenna stuðulin til frískúlar í Føroyum og áseta karmarnar fyri virkseminum.
§ 2. Lógin er galdandi fyri frískúlar, sum undirvísa aldursbólkum samsvarandi 1.- 9. skúlaári í fólkaskúlanum.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann geva loyvi til, at forskúlaflokkar og undirvísing eftir 9. skúlaár eisini koma undir lógina.
Stk. 3. Ein frískúli skal í minsta lagi bjóða undirvísing í 1.- 7. skúlaári.
Stk. 4. Landsstýrismaðurin kann víkja frá reglunum í stk. 3.
§ 3. Skúlin skal geva næmingunum møguleika at fara til fráfaringarroyndir fólkaskúlans.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann geva einum frískúla loyvi at hava somu oyndir og vallærugreinir sum fólkaskúlin. Reglurnar fyri royndunum eru tær somu sum í fólkaskúlanum, og skúlin ger sjálvur av, á hvørjum floksstigi royndirnar fara fram.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann í samráð við skúlamyndugleikarnar á staðnum loyva næmingum úr frískúlum at taka fráfaringarroyndirnar í fólkaskúlanum.
Kapittul 2
Góðkenning og eftirlit
§ 4. Landsstýrismaðurin skal góðkenna ein frískúla, áðrenn farast kann undir undirvísingina.
Stk. 2. Fyri at fáa góðkenning skal frískúlin vera:
1. ein fakligur og/ella námsfrøðiligur valmøguleiki í mun til almenna skúlan
2. skipaður fyri at nøkta ein størri undirvísingartørv enn vanligt.
3. skipaður soleiðis, at hann uppfyllir § 2, stk. 3 í fólkaskúlalógini.
Stk. 3. Undirvísingarhøli og útbúnaður skulu góðkennast av landsstýrismanninum og vera tillagað tørvinum hjá brekaðum.
§ 5. Áðrenn ein frískúli kann fara undir virksemi sítt, skal skjalprógvast við undirskrift foreldranna áðrenn 1. september árið undan byrjanarárinum, at í minsta lagi 12 næmingar eru innskrivaðir.
Stk. 2. Eftir trimum árum skal næmingatalið vera í minsta lagi 28.
Stk. 3. Lýkur skúlin ikki treytirnar ásettar í stk. 1 og 2, kann landsstýrismaðurin loyva skúlanum at halda fram við ella uttan stuðli sambært § 18, stk. 1, 1. pkt.
§ 6. Frískúlarnir verða skipaðir sum sjálvsognarstovnar, hvørs viðtøkur skulu góðkennast av landsstýrismanninum. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um karmar og innihald í viðtøkunum.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann taka aftur góðkenningina av einum frískúla, um so er, at skúlin ikki heldur galdandi reglur.
§ 7. Undirvísingarætlan skúlans skal góðkennast av landsstýrismanninum.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin hevur eftirlit við frískúlum og kann í hesum sambandi biðja um allar neyðugar upplýsingar um næmingar, lærarar, undirvísingina og skúlans rakstur.
§ 8. Talið á døgum í skúlaárinum er í minsta lagi tað sama sum í fólkaskúlanum.
Kapittul 3
Rættur næminganna
§ 9. Frískúlar hava skyldu at taka næmingar inn úr øllum landinum.
Stk. 2. Stýrið fyri skúlan kann áseta almennar reglur fyri innskrivingini. Høvuðsreglan er, at børn hava sama rætt at verða innskrivað í frískúlan sum í fólkaskúlan.
Stk. 3. Heimstaðarkommunurnar hjá næmingunum skulu í september mánaði hava boð um tey børn í kommununi, sum eru innskrivað í inniverandi skúlaári.
§ 10. Næmingarnir hava rætt til at gera seg lidnar við tað skúlaárið, sum er byrjað.
Stk. 2. Um skúlin er floksbýttur, verður uppflytingin av næmingum framd á sama hátt sum í fólkaskúlanum.
§ 11. Næmingarnir hava rætt til sernámsfrøðiliga hjálp og ráðgeving á sama støði sum næmingarnir í fólkaskúlanum.
Stk. 2. Sernámsdepilin veitir næmingunum í frískúlunum tímar til serligan tørv eftir somu reglum sum næmingum fólkaskúlans.
Stk. 3. Frískúlar hava rætt til somu tænastuveitingar frá Sernámsdeplinum sum fólkaskúlarnir hava.
Kapittul 4
Leiðsluviðurskifti
§ 12. Eitt skúlastýri skal verða valt til hvønn frískúla. Limir tess eru:
1) 2 foreldraumboð vald av og ímillum teirra, ið hava foreldramyndugleikan yvir teimum børnum, sum eru innskrivað í skúlan
2) 2 umboð fyri áhugabólkin, sum rekur skúlan, vald av og ímillum teirra, ið eru í áhugabólkinum
3) 1 umboð fyri starvsfólkið valt av og ímillum teirra, ið starvast í skúlanum.
Hesi hava øll atkvøðurætt. Formaðurin í skúlastýrinum skal verða valdur í millum foreldraumboðini ella umboðini fyri áhugabólkin.
Stk. 2. Er eingin áhugabólkur knýttur at skúlanum, hava foreldrini rætt til umboðini hjá áhugabólkinum.
Stk. 3. Leiðari skúlans er skrivari stýrisins og tekur lut uttan atkvøðurætt á stýrisfundum.
Stk. 4. Kommunustýrið kann eftir áheitan frá skúlastýrinum gera av, at ein av limum tess er við á skúlastýrisfundi uttan atkvøðurætt.
Stk. 5. Eitt umboð fyri næmingarnar kann eftir áheitan frá skúlastýrinum luttaka á stýrisfundunum.
Stk. 6. Valskeiðið hjá stýrislimunum er 2 ár. Landsstýrismaðurin ger reglur fyri valið.
§ 13. Stýrið er ovasta leiðsla í skúlanum og virkar samsvarandi viðtøkum skúlans. Eftir tilmæli skúlaleiðarans staðfestir stýrið virksemið í einum skúlaári, eins og tað skal góðkenna skúlans rakstrarætlan og roknskap.
Stk. 2. Tá ið eitt stýri er valt, skal tað boða landsstýrismanninum frá, hvørjir limirnir í stýrinum eru. Broytingar í samansetingini av stýrinum skulu somuleiðis boðast landsstýrismanninum.
§ 14. Stýrið hevur mótvegis landsstýrismanninum ábyrgdina av virksemi skúlans.
Stk. 2. Um stýrið ikki fylgir boðum frá landsstýrismanninum um rætting av nærri ásettum viðurskiftum, kann landsstýrismaðurin gera av
1) at uppgávurnar hjá stýrinum heilt ella lutvíst verða røktar av persónum, sum landsstýrismaðurin hevur tilnevnt, ella
2) at stýrið fer frá, so eitt nýtt stýri kann verða valt eftir viðtøkum skúlans.
Kapittul 5
Starvsfólkaviðurskifti
§ 15. Skúlastýrið setur leiðaran, lærarar og onnur starvsfólk. Leiðarin kann seta starvsfólk, sum eru í arbeiði ein part av skúlaárinum.
Stk. 2. Høvuðsreglan er, at fólk við læraraútbúgving skulu setast í størv, sum krevja undirvísingarligan førleika.
Stk. 3. Skúlastýrið kann, um serligar grundir tala fyri tí, seta fólk uttan læraraútbúgving.
§ 16. Skúlaleiðarin hevur ta fyrisitingarligu og námsfrøðiligu leiðsluna. Leiðarin hevur fyri stýrinum ábyrgdina av
1) at galdandi lógir og reglur verða hildnar
2) at undirvísingin verður framd samsvarandi galdandi reglum
3) at undirvísingarligu viðurskiftini eru í lagi
4) at tann av stýrinum góðkenda rakstrarætlan verður hildin
5) at skúlans virksemi er samsvarandi avgerðum og ásetingum stýrisins.
§ 17. Starvsfólk skúlans hava rætt til somu løn sum fólk í samsvarandi størvum í fólkaskúlanum.
Kapittul 6
Fígging av rakstri
§ 18. Virksemið hjá frískúlunum verður partvíst fíggjað við stuðli, sum landsstýrismaðurin og kommunurnar útvega. Írestandi fíggingin skal útvegast við foreldragjaldi og/ella privatum stuðli.
Stk. 2. Landsstýrisins partur av rakstrinum verður útroknaður hvønn 1. september í skúlaárinum. Stuðulin svarar til 85 % av góðkendu læraralønunum, útroknaður eftir lutfalsliga sama formli sum í fólkaskúlanum, tó kann stuðulin ikki fara upp um játtan sambært góðkendari fíggjarætlan uttan loyvi frá landsstýrismanninum.
Stk. 3. Skúlin skal lata inn fíggjarætlan fyri komandi fíggjarár áðrenn 1. juni.
Stk. 4. Heimstaðarkommunan hjá næminginum rindar kommunugjaldið
Stk. 5. Kommununnar stuðul til næmingar í frískúlum verður útroknaður eftir kommununnar rakstrarútreiðslum fyri hvønn næming í fólkaskúlanum í kommununi. Stuðul til hvønn næming í frískúlanum er 85% av rakstaraútreiðslum fyri hvønn næming í fólkaskúlanum. Avdráttur, renta og leiga eru ikki íroknað rakstrarútreiðslunum.
Stk. 6. Kommununnar partur av rakstrarútreiðslunum smb. stk. 5 verður í fyrsta umfari rindað av landsstýrinum, og síðan býtir Føroya Gjaldsstova við ársenda rakstrarútreiðslurnar millum kommunurnar eftir heimstaðnum, næmingarnir smbrt. landsfólkayvirlitið høvdu 1. september.
Stk. 7. Eru eingi rakstrartøl fyri kommunalu útreiðslurnar, smb. stk. 5 og 6, roknar Føroya Gjaldstova eitt miðaltal út við grundarlagi í fimm teimum størstu kommununum.
Stk. 8. Foreldragjaldið verður ásett av stýrinum.
Stk. 9. Møguligt yvirskot hjá sjálvsognarstovninum kann ikki flytast til annað virksemi.
§ 19. Landsstýrismaðurin kann halda aftur ella krevja stuðul afturgoldnan, um treytir fyri veiting av stuðli ikki verða hildnar.
Stk. 2. Um lønin í frískúlanum er hægri enn sáttmálasetta lønin, verður stuðulin útroknaður við grundarlagi í sáttmálasettu lønini. Er lønin lægri enn sáttmálasetta lønin, verður stuðulin útroknaður við grundarlagi í útgoldnu lønini.
Kapittul 7
Roknskapur og grannskoðan
§ 20. Roknskapurin hjá frískúlum sambært hesi lóg skal gerast og setast upp samsvarandi ásetingunum í løgtingslóg nr. 33 frá 23. mars 1994 um landsins almenna roknskaparhald v.m.
Stk. 2. Roknskapurin skal grannskoðast av løggildum grannskoðara. Grannskoðaður roknskapur og grannskoðarafrágreiðing skal sendast landsstýrismanninum.
Stk. 3. Grannskoðaradeild landskassans kann í sambandi við landsgrannskoðanina biðja um upplýsingar beinleiðis frá stýrinum.
Stk. 4. Um tað í grannskoðarafrágreiðingini, smb. stk. 2, verður víst á lógarbrot ella onnur óreglulig viðurskifti í sambandi við umsitingina av skúlanum, skal landsstýrismaðurin alt fyri eitt, um grannskoðanin gevur orsøk til tess, seta í verk tiltøk, sum aftur tryggja lóglig viðurskifti og fullgóða umsiting. Sama er eisini galdandi, um landsstýrismaðurin á annan hátt verður gjørdur kunnugur við nevndu viðurskifti.
Kapittul 8
Ymsar ásetingar
§ 21. Avgerð, sum skúlastýri og leiðari skúlans hava tikið, kann verða kærd til landsstýrismannin í seinasta lagi 4 vikur eftir, at avgerðin er fráboðað. Landsstýrismaðurin ásetur gjøllari reglur um kærur.
Stk. 2. Reglurnar um innlit eftir fyrisitingarlógini og lógini um alment innlit galda fyri frískúlar.
Kapittul 9
Gildissetan
§ 23. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. august 2003 og samstundis verður § 27 í løgtingslóg nr. 58 frá 2. oktober 1978 um skúlafyrisiting strikað.
Tórshavn, 26. mars 2002
Anfinn Kallsberg (sign.)
løgmaður