text:
Tá eitt nýtt kundaviðurskifti verður stovnað, útvegar Suðuroyar Sparikassi ymsar persónsupplýsingar, m.a. navn, bústað og persónstal, at brúka í sambandi við tilboð um ymsar fíggjarligar veitingar, herímillum kundaráðgeving, kundarøkt, kundafyrisiting, kredittmeting og marknaðarføring.
Tá gjaldsmiðling verður nýtt, herímillum kreditt- og gjaldskort, kekkar, netbanka o.a., verða upplýsingar útvegaðir frá handlum, peningastovnum og øðrum. Hesar upplýsingar verða einans útvegaðir fyri, at Suðuroyar Sparikassi kann fremja gjaldingina rætt og gera kontuavrit, gjaldsyvirlit og líknandi.
Tað er sjálvboðið, um tú ynskir at lata Suðuroyar Sparikassa upplýsingarnar, men upplýsingarnir kunnu verða neyðugir fyri, at Suðuroyar Sparikassi kann geva tær fullgóða ráðgeving, viðgera ein fyrispurning um lán ella aðra avgreiðslu.
Fyri at veita tær rætta tænastu, kann Suðuroyar Sparikassi taka telefonsamrøður upp. Vanliga verður hetta bert gjørt í sambandi við handil við virðisbrøvum og gjaldoyra.
Fyri at játta og útinna avtalur við teg, t.d. at flyta upphæddir til onnur, verða upplýsingar, sum eru neyðugir fyri at eyðmerkja teg og fremja avtaluna, givnir víðari.
Upplýsingar verða givnir víðari til almennu myndugleikarnar í tann mun, lóggávan krevur tað, t.d. upplýsingar til skattavaldið.
Heldur tú ikki tínar skyldur mótvegis Suðuroyar Sparikassa, kann Suðuroyar Sparikassi boða kredittupplýsingastovum og/ella ávaringaryvirlitum frá samsvarandi teimum reglum, sum eru galdandi um hetta.
Tú hevur rætt til – í samsvari við reglurnar í persónsdátulógini – at fáa innlit í, hvørjar upplýsingar Suðuroyar Sparikassi nýtir um teg. Suðuroyar Sparikassi kann rokna sær eitt gjald fyri at geva tær svar.
Áheitan um innlit skal latast Suðuroyar Sparikassa, Vágsvegur 60, 900 Vágur.
Um Suðuroyar Sparikassi gerst varugur við, at tað eru skeivleikar í upplýsingunum hjá tær – ella at hesir eru villleiðandi, verða upplýsingarnir rættaðir ella strikaðir, soleiðis at avgerðir kunnu takast á røttum grundarlagi. Suðuroyar Sparikassi vil somuleiðis kunna um hetta til teir partar, ið hava fingið skeivu ella villleiðandi upplýsingarnar frá Suðuroyar Sparikassa.
Tú kanst til eina og hvørja tíð gera Suðuroyar Sparikassa vart við, at tú ikki ynskir at fáa marknaðarføringstilfar frá Suðuroyar Sparikassa ella frá øðrum pørtum bankans.
Um tú ert ónøgd/ur við, hvussu Suðuroyar Sparikassi nýtir persónsupplýsingar v.m. um teg, kanst tú klaga til:DátueftirlitiðTinganesReyngøta 33Postboks 300FO-110 Tórshavn
http://www.datueftirlitid.fo/


c: text/html

text:
Klokkan 19.35 í kvøld spæla kvinnulandsliðini hjá Skotlandi og Føroyum HM-undankappingardyst á Hampden Park leikvøllinum í Glasgow. Til ber at síggja dystin á kvf.fo.
Í undanfarna umfari taptu Føroyar 0-10 fyri Spania, meðan Skotland vann 2-0 á Ungarn á útivølli.
Tríggjar altjóða veddingarfyritøkur lata odds uppá dystin, og tær tríggjar veddingarfyritøkurnar hava allar Skotland sum risafavoritt til at vinna dystin í kvøld.
Allar tríggjar veddingarfyritøkurnar lata 1,02 í oddsum uppá skotskan heimasigur. T.v.s. at fyri 100 krónur fáast 102 krónur um Skotland vinnur dystin.
Oddsini uppá føroyskan útisigur á Hampden Park leikvøllinum í kvøld liggja millum 26 og 34.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Melda flokkin til HER. Innritingarupplýsingar at deila við næmingunum finnur tú undir ’mitt konto’, allir næmingarnir brúka somu innritingina.
Útbúgving er grundleggjandi fyri at náa burðardyggari menning. Tað lesa vit í undirmáli 4.7 í Heimsmálum ST fyri 2030. Sum íkast til hetta fyrireikar Norden i Skolen saman við danska Friluftsrådet at hava eitt Norðurlendskt veðurlagskjatt. Kjattið tekur støði í Heimsmálunum hjá ST fyri burðardyggari menning.
Norðurlendskur veðurlagsdagur - Heimsmál 13 + 12 + 7 í fokus
11.11.2021 kl. 12-13 (føroysk tíð)
Hví Norðurlendskt veðurlagskjatt?
Veðurlags- og umhvørvisspurningar kenna ikki landamørk og krevja samstarv og samsskifti millum lond. Í norðurlendska samstarvinum er hetta eitt raðfest øki. Samstarvið er eitt nú av týdningi, tí tað økir um møguleikan at ávirka á heimsumfatandi støði, samstundis, sum vit kunnu læra av hvørøðrum.
Eitt norðurlendskt átak í veðurlags- og umhvørvisfrálæruni við sjóneykuna á samstarv, felags avbjóðingar og loysnir, skapar meirvirði. Tað gevur eisini teimum ungu amboð og eina rødd í nútíðar og framtíðar veðurlagskjakinum. Tey ungu eru týðandi viðspælarar til broytingar.
Málbólkur og tilfar
7.-10. flokkur. Allir næmingar í Norðurlondum eru vælkomnir at luttaka, men í samskiftinum verður tosað skandinaviskt, t.e. norskt, danskt ella svenskt.
Norðurlendsk veðurlagskjatt leggur seg bæði eftir skandinaviskari grannamálsfatan og burðardyggari menning. Ætlanin leggur upp til tvørfakligt samstarv millum náttúruvísindi, samfelagsfak og móðurmálsfrálæru.
Spurningar
Um tú vilt fyrireika flokkin eitt sindur, so ber til at lúra eftir spurningunum her:
1. Hvørjar trupulleikar hevur eitt lýggjari veðurlag við sær?
2. Hvør verður harðast raktur av veðurlagsbroytingunum?
3. Hvør hevur ábyrgdina av at støðga alheims upphitingini?
4. Óttast tú veðurlagsbroytingarnar og hvat órógvar teg mest?
5. Hví er tað av týdningi, at tað finnast nógv ymisk sløg av djórum, skordýrum og vøkstri (lívfrøðiligt margfeldi)?
6. Er tað tann ríki ella fátæki parturin av heiminum, sum hevur størstu ábyrgdina fyri útlátinum av vakstrarhúsgassum?
7. Hvussu vilt tú hava, at heimurin sær út í ár 2050?
8. Hvussu heldur tú, at vit fara at ferðast í ár 2050?
9. Hvussu heldur tú, at matvanarnir koma at verða broyttir í ár 2050?
10. Hví eiga vit at gevast við at brúka steinrunnin brennievni, so sum kol og olju?
11. Hvørjar orkukeldur heldur tú vera vanligar í tínum heimlandi í 2050 og hví?
12. Hví er tað av týdningi at avmarka alheims upphitingina so nógv sum gjørligt?
13. Hvat áttu politikarar gjørt fyri at støðga alheims upphitingini?
14. Finnið fram til trý tiltøk, ið høvdu verið góð fyri framtíðina hjá jørðini
15. Finnið fram til trý økir, ið eru skaðilig fyri framtíðina hjá jørðini


text:
Broyting av byggisamtyktini fyri part av matr. nr. 6a og 51a, Velbastaður
Tórshavnar býráð samtykti á fundi 23. juni 2021 uppskot um at broyta byggisamtyktina fyri Kirkjubø / Velbastað.
Uppskotið til broytingina snýr seg um at broyta part av matr. nr. 6a, Velbastað frá H-frílendi til B-sethúsaøki og part av matr. nr. 51a, Velbastað frá K-landbúnaðarøki til B-sethúsaøki í sambandi við ætlanir um at stykkja út til sethús.
Tilfar, sum lýsir uppskotið um at broyta almennu byggisamtyktina fyri part av matr. nr. 6a og 51a, Velbastað, liggur frammi á hesi síðuni og í Snarskivuni frá 2. juli 2021 til 13. august 2021.
Møgulig mótmæli ella broytingaruppskot verða at senda Tórshavnar kommunu skrivliga til torshavn@torshavn.fo í seinasta lagi 13. august 2021.
Kunngerð – broyting av byggisamtyktini fyri part av matr. nr. 6a og 51a


text:
Niðanfyri endurgeva vit røðuna hjá Atla Rasmussen í samband við minningarhald teirra sjólátnu 1. november 2018:
“Góðu áhoyrarar!
Í ár eru tað 75 ár síðan minnisvarðin her í Vágstúni yvir sjólátnar norðingar varð vígdur, og hevur líka síðan verið miðdepulin, okkara savningarstað til gaman og álvara. Enn einaferð hava vit nú fingið møguleikan at minnast teir sjólátnu og steðga á eina løtu.
At hava sítt arbeiði á sjónum hevur verið og er ein heilt nátúrligur partur av lívinum hjá nógvum føroyingum. Tað ávirkar eisini næstan allar familjur upp á ein ella annan máta. Tey, sum hava sítt arbeiði á sjónum, hava altíð verið greið yvir tey grundleggjandi korini, tey liva undir og kunnu siga sum Thomas Kingo: “Onga tíð er frá mær váði”.
Nú vit hyggja aftureftir, so er tað ein veruleiki, at vit í Norðoyggjum hava mist nógvar menn á sjónum, og vit hava eisini mist heilar skipsmanningar. Hesar hendingar eru vavdar inn í søguna hjá okkum øllum upp á ymiskan mátar.
Fyrst og fremst hjá teimum, sum mistu mann, pápa, ein son, ein beiggja, ein trúlovaðan ella góðan vin. Tað er torført at fyristilla sær, hvussu tað hevur verið, at tað til tíðir hava verið so nógvar einkjur og so nógv faðirleys børn her norðuri. Tá er brúk fyri veruligum vinum – fyri monnum og kvinnum, sum man kann rokna við og sum eisini geva børnum og ungum nakað gott við á lívsleiðini. Soleiðis hevur tað tíbetur aloftast verið, og tað hava vit í okkara samfelag brúk fyri at halda fast við.
Í ár eru 100 ár síðan Sjómansmissiónin byrjaði. Endamálið hevur verið, at hava umsorgan fyri føroyska sjómanninum bæði tímiliga og andaliga. Sjómansmissiónin var millumlið, tá ting skuldu avgreiðast. Umboð fyri Sjómansmissiónina var eisini har, tá vanlukkan rakti. Ikki minst tá nógvir av okkara sjómonnum fiskaðu við Ísland. Sjómansmissiónin er nógv broytt í mun til tey fyrstu ártíggjuni, men endamálið er tað sama: At hava tímiliga og andaliga umsorgan fyri sjómanninum.
Fyri mítt viðkomandi kenni eg serliga søguna í sambandi við Emmaus og frá mammu mínari. Nógvir av hesum monnum høvdu sína gongd í Emmaus og hoyrdust har og onkur av teimum sat eisini í stýrinum.
Mamma hevur ofta fortalt mær um tíðina, tá skip riggaðu til at fara avstað. Tá vóru nógvir sjómenn í Klaksvík og møti var í Emmaus hvørt kvøld. Tað festi seg í minnið, at fleiri av hesum monnum reistu seg upp og søgdu, “at komi eg ikki aftur, so skulu tit øll vita hvar eg eri”. Onkur segði eisini: “Eg rokni ikki við, at vit koma aftur”.
Ein, sum ikki kom aftur, var Jógvan Thomassen, ið fórst við Ernestinu 34 ára gamal. Hann var trúlovaður Andreu systur Dáva úr Gerðum og Jógvan F. Kjølbro. Hann var ein av teimum, sum var illa fyri og varð settur undir ein varða eftir at vera bjargaður í land av Ernestinu. Hann yvirlivdi ikki.
Í lummanum hjá honum varð ein sangur funnin, sum hann sjálvur hevði yrkt. Hann stendur í Missiónssangbókini (Nr. 303). Tað fyrsta ørindi ljóðar soleiðis:
1. Hvør veit at siga tíð og stund,
á eygað leggjast skal í blund
og ikki aftur opnast her
í kaldi deyðin komin er?
2. Kom, vinur, kom, kom vinur, kom
og kasta teg í Jesu favn,
tí bara trúgv á krossins verk
teg føra skal í himmalhavn!
Ein annar var Óli Joensen, eisini nevndur Óli á Eiðinum. Hann var skipari á Fossanes. Tað hevur altíð hingið ein mynd av Óla á vegginum hjá mammu mínari, og eg havi hoyrt um Óla síðan eg var barn.
Hann var gubbi hennara og var sera góður við hana, og hann gjørdi eisini eitt rættiliga stórt inntrykk á hana.
Tað er ein hending, sum hon mintist serliga væl. Óli vildi hava, at hon skuldi eta døgurða saman við sær, Oliviu og børnunum sama dag, sum Fossanes fór avstað. Teir komu ongantíð aftur.
Tá mistu vit nógvar menn í Norðoyggjum, og síðan eru nógvir lagdir afturat. Tað er altíð ein smeitur, og tað kann ikki verða øðrvísi. Deyðin er ein fíggindi, men um vit fáa eitt rætt perspektiv upp á deyðan, so kann tað læra okkum øll at liva.
Tá vit minnast teir sjólátnu, so skulu vit ikki gloyma, at takka fyri tey góðu minni vit hava um hesar menn. Alt tað teir hava verið fyri teirra allar nærmastu og fyri okkara samfelag – ikki minst her norðuri. Upp á ymiskar mátar hava teir verið fyrimyndir, menn sum vit síggja upp til og sum hava sett spor eftir seg.
Korini eru grundleggjandi tey somu í dag. Eg sá einaferð eina sjónvarpssending um tríggjar danskar fiskimenn. Tveir eldri og son ein teirra. Teir áttu ein 50 tonsara, sum teir fiskaðu við í Norðsjónum. Ein av hesum monnum er kendur fyri at hava uppfunnið útgerð til snurriváð, sum hevur bøtt munandi um trygdina við hesum fiskiskapi.
Sjónvarpskvinnan tosaði við teir um, hvussu tað var við vandum og trygd á sjónum. Hon segði: “Fyrr hevði kristindomurin nógv at siga fyri sjómenninar, tá teir vóru úti á havinum, men hvussu er tað nú, tá man hevur so nógv tól og nógva útgerð, og alt er vorðið tryggari”?
Tað gekk ein lítið løta, so svaraði tann eini av teimum eldru: “Hjá mær stendur og fellur alt við Jesusi”. “Eisini hjá mær”, segði hin eisini. Tað var ikki trygdin umborð, sum var avgerandi fyri teir, men Jesus var.
Tað, sum hesir menninir roknaðu við, kunnu tey, sum arbeiða á havinum eisini rokna við í dag. Eisini tey ungu, sum eru á veg inn í fiski- ella sjóvinnu og eisini tey, sum hava mist.
Áðrenn eg fari at nevna nøvnini á teimum, sum eru farin, fara vit at biðja.
Góði Faðir á Himli
Tú sigur í tínum orði, at vit kunnu kasta okkara sorg yvir á teg, tí tú hevur umsorgan fyri okkum. Tað gera vit nú. Við øllum vit dragast við. Takk, at tú hevur umsorgan fyri okkum – eisini tá vit ikki skilja nakað sum helst. Takk at vit kunnu rokna við tær.
Takk fyri teir, sum gjøgnum tíðina eru farnir og takk fyri alt tað, sum teir hava gjørt fyri okkum. Takk fyri minnini, sum vit kunnu goyma. Ver serliga hjá teimum, sum sita eftir teir, sum eru farnir síðsta árið.
So vilja vit eisini biðja fyri okkara sjófólki. Ver hjá teimum og teirra og gev tú teimum alt tað, tey hava brúk fyri frá tær.
—-
Eg vil takka Klaksvíkar kommunu fyri, at eg fekk høvi til at siga nøkur orð í dag. Somuleiðis takk fyri, at tit skipa fyri hesum tiltaki á hvørjum ári.
Eg fari so at nevna nøvnini á teimum, sum eru farin síðsta árið:
Jákup Marnar Klein, Klaksvík, doyði tann 27. februar 2018 umborð á Topas
Amani í Nigeria, 62 ára gamal.
So vil eg eisini nevna:
Ólavur Sjúrður Gullaksen, Klaksvík, druknaði tann 11. mars 2018 við lendingina úti á Kirkju, 60 ára gamal.
Páll Østerø, Kvívík, ættaður av Trøllanesi, datt oman á fjalli á Trøllanesi tann 12. juli 2018, 29 ára gamal.
Takk fyri og Guðs frið”.
Her myndir frá minningarhaldinum, klikk her: “Minningarhald teirra sjólátnu 2018”
SáH


text:
Hoyrdi Mr. Tambourine Man í morgun í útvarpinum, meðan eg neyðhelt mær í róðrið á veg suður til Havnar. Kom knappliga at hugsa um eina hugleiðing, eg hevði til eitt mentanarkvøld í Sørvági fyri seks árum síðan, tí gjørdi eg av at seta hana í bloggin. Hon er lang sum eitt ónt ár, og kanska fáa tey mest burturúr, sum eru úr Sørvági, men nú liggur hon her:
Sjálvt um fartelefonin, teldan, sjónvarpið, dvdspælarin og aðrar tøkniligar snildir ikki vóru uppfunnar tá á døgum, so var okkurt at stytta sær stundir við í Sørvági:
Útvarpið!
Serliga vóru tað tíðindini hálvgum sjey, har tú mátti sita pinnastill og ikki siga eitt orð, so var tað Tórshavn Radio, har øll alla tíðina skuldu koma á 2069, og har alt Føroya fólk visti av, at Jógvan Páll í Vestamanna fór at fáa ein Beatles jakka, tá pápi hansara kom heimaftur, og so var tað barnaútvarpið: hvussu grótu vit ikki saman við neyðars, frændaleysa Remi ella ristu í brókunum av Kaspari, Jaspuri og Jónatan, sum gingu á tá og stjólu, men gudhavilov var politimeistarin Bastian ein fittur fýrur, men Suffía mostur, hon var ein grussa og váttaði allar fordómar um konufólk við sínum ‘á dú á dú her er so skitið!’ So var tað ljónið, harragud tað var óhugnaligt, eg hevði ikki ánilsi av, hvat eitt ljón var, men bara stemningurin í húsunum hjá Kaspari og teimum segði mær so mikið, at tí skuldi tú ikki koma ov nær.
Og so lurtaðu øll eftir Luxembourg: henda ótrúliga radiostøðin, sum gav tær allan tann musikk, tú ynskti at hoyra, sjálvt um kvaliteturin var soleiðis, at tú við jøvnum millumbilum noyddist at spíla oyrini út fyri yvirhøvur at hoyra nakað, tí ljóðið fjaraði burtur og kom aftur við jøvnum millumbilum, og ljóðið ikki bara hvarv, men tað hvarv við einum fyri okkum serliga væl kendum skróvandi, gresjandi ljóði, sum alíkavæl bara átti at vera so. Og lýsingarnar, sum tú enn hoyrir fyri tær: ‘Stimoriol gum, Stimorol gum, Stimorol chewing gum,’ ella ‘Aqua Welva is new from Goya.’
Heima áttu vit harmoniku, sum var toygd í hvørjari lykkju, og gittara og bandupptakara við spolum, ja ikki var tað løgið, at foreldrini viðhvørt vóru um at gerast ør í høvdinum av óljóði, tí alt gekk fyri seg í heimarustovu, kamar var ikki nakað, tú brúkti sum uppihaldsrúm, tað svavst tú í! Tað fekst serloyvi til at klistra myndir úr Vi unge og Børgeblaðnum upp á veggin uppi yvir songini, so tú um kvøldarnar, áðrenn tú sovnaði, um ikki annað kundi droyma um, tá ið tú skuldi giftast við Mick Jagger og sjálv gerast víðagitin sangarinda.
Ongantíð áttu vit plátuspælara, og tað mátti Jógvan á Ørg líða undir, eg veit ikki, hvussu ofta Erhard sendi meg út á Ørg at lána plátuspælaran frá honum, og tá eg royndi at argumentera fyri, at tað kanska ikki var so heppið í tíð og úrtíð at lána plátuspælaran frá Jógvani, var eg tept við einum: Tú skalt fáa 5 krónur aftur fyri!
Eg gjørdist ongantíð rík av 5 krónunum, ivist í, um eg nakrantíð fekk nakra, og Jógvan var ikki serliga glaður fyri henda snorungan, sum í heilum kom at lána. Eg skilji hann væl! Eg hevði heldur ikki verið so glað, um onkur í tíð og úrtíð kom og lánti sterioanleggið frá mær!
Musikkur opinberaði seg rættiliga fyri mær einaferð úti hjá Zittu. Frammanundan hevði eg verið von við tær tjúkku 75 pláturnar, sum Alma og Mikkjal Erik áttu: tær vóru nógvar, men eg minnist serliga Min firbente ven og En glad køkkenskriver, men úti hjá Zittu gjørdist alt øðrvísi ein dagin, eg var harúti við Erhardi, helst hevði mamma sagt, sum so mangan áður: ’Tak hana við!’ Í øllum førum, har úti høvdu tey plátuspælara – sjálvandi! Og henda góða dag høvdu Erling og Eivin og teir fingið eina nýggja plátu – eina appilsingula singleplátu, hon var sett á og so hoyrdi eg hetta:
Hey, Mr. Tambourine Man!
Og eg var fokin – og hevði bara vanvirðing til yvirs fyri Charlie Pride og Larry Finnegan, sum brølaðu út úr niðurrullaðum vindeygum á bilum hjá miðvágsdreingjum við brúllkrem í hárinum!
Og tá ið Mikkjal Erik lá á sofuni hjá Almu úti á Lið og sang ’Lille Loyla, Lille Loyla’ fyri mammu og spurdi hana, hvat henni dámdi tann sangin, mátti eg bara rista á høvdunum av, hvussu ringan smag hann hevði.
Dansur var fyrst í gomlu dansistovuni, orkestur vóru nógv, allir skuldu royna seg, og tá eg sigi allir, meini eg allir, gentur høvdu ikki lut í útinnandi listini á pallinum, annað enn sum go go girls ella groupies. Men tá ið enska orkestrið The Times kom til Sørvágs og spældi konsert í gomlu dansistovuni, skuldi tú trúð, at tað vóru Beatles, sum vóru komnir, vit lógu omaná hvørji aðrari fyri at fáa autograf, og teir spældu so hart, at tað hoyrdist líka út á Bakka, søgdu øll, og tey gomlu øtaðust, men vit frøddust um at endiliga hendi okkurt spennandi, og ein dagin sá eg enntá Savage Rose á vegnum beint við húsinini hjá Sigrid á posthúsinum. Snakka um globalisering! Uttan iva vóru tey á veg av stað við flúgvara, men tað var bara so fantastiskt, at tað ikki kann lýsast við orðum.
Filmar sóu vit eisini í Sørvági, í heila tikið má sigast, at vit í so máta vóru betur fyri enn í dag, hvat tí viðvíkur.
Mítt fyrsta filmsupplivilsi var ein Gøg og Gokke filmur, sum Geytin kom við og vísti úti í gomlu dansistovuni. Uttan iva hevur mamma sagt, sum hon plagdi: ‘Tak hana við!’ Og so eri eg farin og havi av prátinum væntað, at tað fór at blíva ordiliga stuttligt, men tað var tað bara yvirhøvur ikki! Tvørturímóti var tað so óhugnaligt at síggja Gøg berja Gokke av, og at síggja teir detta oman gjøgnum trappur og koyra útav við bilum, at eg, tá íð Geytin tendraði ljósið fyri at skifta filmsrullu, sat í sjóðheitum gráti av berari neyð, tí at eg var frá mær sjálvari av bangilsi. Geyti, tað reella menniskja hann var, royndi at ugga meg og fáa meg at flyta afturum og seta meg ímillum Hera og Eilif hjá Hensari, ivaleyst helt hann tað vera tryggari har, men har hjálpti ongin bøn, eg græt og skríggjaði og snoraði og var slept út og varð bjargað frá hesum ræðufilmi.
Eg skal ikki endurtaka, hvat Erhard, Anny, ja sjálvt Herálvur, sum var tvey ár yngri enn eg, søgdu við meg, tá ið tey komu til hús, men eg royndi at verja meg við at siga, at Hans abbi segði, at eg hevði gjørt kvettið, tí Geyti gav mær tveykrónuna aftur.
Og tit kunnu ætla, at tað gekk long tíð, áðrenn eg tordi á film aftur, men sum skúlagenta, var eg og flestu onnur ofta á filmi. Tað var fast at fara at hyggja at plakatunum, sum fyrst hingu uttanfyri hjá Mallhans og síðan á hjalsvegginum hjá Jens.
Romantikkur var sera týdningarmikil í huganum á gentum tá og er tað ivaleyst enn: vit sótu allar og bíðaðu eftir riddaranum á tí hvíta hestinum inni á Libbikafé, úti hjá Eli Johnson, í Kaffistovuni ella aftanfyri bakaríið hjá Skælingsjógvan, meðan vit drukku Hawai, ótu Karamel, og Skælingsjógvan undirhelt við tí Alfagra land mítt á donskum.
Vit keddu okkum næstan í hel, tí onki hendi nakrantíð. Sjálvt miðvingar í leðurjakkum, reyðum nylonskjúrtum og við brúllkrem í hárinum ella marinarar á Hvidbjørnen, Fyllu og Vædderen vóru óinteressantir. Tað vóru serliga gentur, ið vóru eldri enn eg, sum fjasaðust við teimum. Gentur við turrikløðum bundnum beint á høkusnippinum – tað var ordiliga smart og sexut, seinni gingu tær í lårkort.
Forrestin nú eg tosi um klæðir, so var Anny shopaholic, langt áðrenn bøkurnar komu út: tá ið hon hevði verið skúlabarnaferð í Íslandi og skuldi koma aftur, sótu vit í vindeyganum í heimarastovu og bíðaðu. So steðgur bussurin heima í bygdini, Anny kemur úr, og so hoyri eg mammu siga niður fyri seg: ‘eg visti tað altíð, hon man eiga nøkur oyrir eftir, tí nú hvarv hon inn í Norðstovu við teimum.’
Og rætt var, hon hevði ikki klovið tveyoyrað eftir, tá ið hon kom til hús, men tað gjørdi ikki petti, tí eg síggi hana enn fyri mær: eina verðinsdamu í spildurnýggjum buksum, koma oman gjøgnum bygdina og út til okkara. Og buskurnar vóru ikki bara nýggjar, men vóru marinubláar við svaj í brókunum, og eg helt tær vera fantastiskar, men ivaleyst havi eg sagt við hana, at tær vóru ordiliga ljótar, sjálvt um eg innast inni bara var sjúkliga øvundsjúk, tí eg hevði sæð, at hon næstan strálaði, meðan hon sjálvsikkur gekk oman gjøgnum bygdina, og onkur annar mundi halda tað sama, tí tað gekk ikki long tíð, fyrr enn ein ljóshærdur miðvingur við falli í hárinum, men ikki við brúllkremi, sást kredsa rundanum húsini hjá okkum á knallert.
Í heila tikið var hetta við dreingjum fantastiska spennandi: Jonna hjá Sigmund og eg kundu sita stillar, hond upp undir kinn og hyggja at myndunum av Jørgen Franz og Hanna, sum stóðu í glas og rammu á náttborðunum hjá Hjørdis og Odu, teir vóru ótrúliga sjeikaligir og vakrir og so vóru teir fremmandir og spennandi, annar úr Miðvági og hin úr Skálavík, sukk!
Ella tá ið eg einaferð slapp við Miu og Elisabeth til Hvítanesar at ferðast, sum í sjálvum sær var eitt ótrúligt bragd, tá ið vanligasta svarið upp á spurningin Min længste rejse gik til? í Mine venner bókini var: ‘til Sandavágs.’
Har sluppi vit oman til Havnar á Ólavsøku, og har uttan fyri hjá nonnunum, sum altíð høvdu basar á ólavsøku, uppstóð ein bardagi millum tveir dreingir, báðir vóru í føroyskum klæðum og skítfullir, og bardagin galt eina gentu, sum grátandi royndi at leggja seg ímillum fyri at skilja teir sundur. Harragud eg helt tað vera romantiskt! Í dag haldi eg tað bara vera sjúkligt!
Enski rithøvundurin Wirginia Woolf skrivaði einaferð eina bók, sum í mínum vaksna lívi kom at hava stóra ávirkan á meg: Bókin A Room of ones own var um rættin hjá kvinnum at hava eitt egið rúm, ella við øðrum orðum javnbjóðis rætt við menn at kunna virka.
Kanska var tað tí, at tá eg var barn og hálvvaksin, høvdu gentur egið rúm á vesunum. Úti hjá Jonnu hjá Sigmund høvdu tey eitt vesi í kjallaranum, har tað stóð: Her kan man sidde i egne tanker, medens en anden på døren banker, og tað vóru vísdómsorð: hvussu mangan vóru vit ikki gummur hjá hvørji aðrari inni á vesunum? og tað var uttan mun til, hvørji ørindini vóru: har blivu mong av lívisins viðurskiftum endavend, tað veri seg romantisk fyribrigdi, politikkur, religión og bara tað at kunna betrúgva seg til eina aðra.
Annars gekk tað út uppá at spassera, undir arm sjálvandi, og royna at síggja ordiliga kul út, tá ið miðvingarnir við brúllkrem í hárinum og í reyðum nýlonskjúrtum og rullukragatroyggjum koyrdu framvið og floytaðu og komu við lokkandi tilboðum, meðan teir veittraðu við elefantøli!
Í heila tikið varð so nógv spasserað eftir Niðaravegi, at eg í dag als ikki undrist á, at vegurin fór so illa, at hann so við og við er asfalteraður næstan upp undir kantin á garðinum oman móti sjónum!
Politikkur upptók meg nógv, bæði tá og ger tað framvegis, Vietnamkríggið var uppá tað harðasta, og eg kendi tað viðhvørt, sum eg skuldi verja alla mannaættina, og eg helt amerikanska herin bera seg at sum dýr, bæði tá á døgum og nú.
Eg gekk eisini inn fyri líkarætti og fekk oftani at vita, at eg bara kundi fara út á kaiina at lossa og vita so, um nakar dugur var í mær, tað var ikki, fyrr enn eg bleiv heilt stór, at eg uppdagaði, at tað saktans bar til at hava líkarætt, sjálvt um tú ikki hevði musklar.
Eg fór heimanífrá 16 ára gomul, kanska var tað sum í sanginum, eg hoyrdi úti hjá Zittu: And the ancient empty street´s too dead for dreaming.
Eg fann stutt síðani eitt bræv, sum Elisabeth hjá Miu hevur skrivað mær, tá eg eri farin til Havnar, har hon sigur, at her er so keðiligt, síðan tú ert farin, at eg ikki eingang tími at lúgva okkurt fyri tær.
Eg havi roynt ikki at logið fyri tykkum, kanska pynta eitt sindur uppá tingini, men vóni, at tit hava tímað at lurta.


text:
Árið 2012 fer eftir øllum at døma at gerast yrkingaár burturav. Nógv eru yrkingasøvnini í ár, og eftir øllum at døma, so eru øll søvnini eisini dygdagóð søvn. Onki heilt vánaligt savn er komið út enn. Bókin, ið her verður ummælt, er bók, ið eg havi glett meg til at lesa. Katrin Ottarsdóttir […]
Bókadagurin hjá Rithøvundafelagnum 2012 Bókadagurin er tiltak hjá Rithøvundafelagi Føroya, har ljós verður varpað á føroyskar bókmentir. Tiltakið verður sunnudagin 25. november, seinnapartin, í Norðurlandahúsinum. Skráin til ársins bókadag er fjølbroytt og vendir sær til bæði børn og vaksin, við upplestrum, myndasýningum, sangi og sjónleiki. Umboð fyri bókasøluna Rit&Rák er eisini við, og ber tí […]
Nú tagdu Nú tagdu tónar treystir, og nú er tómt, og tjúkn og tungligt heyst er; nú hvirlar vindur kaldi út yvir tjørn, har áður ontin spældi – tá tá skein sól í sevum, og alt var ljóst, og brostið fyri nevum – hvør lítil ullalagdi fór út á flot – men summarlátur tagdi, tí […]
Allen Ginsberg skrivaði “Howl” (Hon eitur “ýl” á føroyskum, og finst í týðing Gunnar Hoydals í fyrsta Vencli), William S. Burroughs skrivaði Naked Lunch, Georges Battaille skrivaði Histoire de l’oeil, Marquis De Sade skrivaði mangt slíkt, Chuck Palahniuk skrivaði “Guts”, Jóanes Nielsen hevur skrivað um tað og Carl Jóhan Jensen hevur eisini. Sjálvandi tosi eg […]
Heðin M. Klein hevur ikki givið út nógv søvn. Seks yrkingasøvn eru tey vorðin til síðan 1969, tað Harrans árið, undirritaði varð føddur. Tó hevur Heðin givið út fleiri týðingar og lagt til rættis undirvísingarbøkur. Við øllum eru bøkurnar vorðnar 16. Fyri stuttum kom savnið Vatnskorpur fyri tøgnini út á Mentunargrunni Studentafelagsins. Permuna hevur Bárður […]
Nú kommunuvalið nærkast og kommunupolitikarar, sum annars ikki síggjast í landslagnum, krúpa sum grátt undir steini undan húsahornum, og amerikumenn seta sínar krossar við mormonin Mitt Romney ella afro-amerikanran Barak Obama, og listafólk í Føroyum flokkast at mótmæla og boykotta svikafullu lokabragdinum hjá ráðharranum í mentamálaum, nú hann ætlar at skerja Mentanargrunn landsins við fullum […]
Nógv halda, at tað at skriva bara er um at skapa tekstin, rætta hann til, prenta hann og geva hann út. Soleiðis er ikki. Ein stórur partur av rithøvundavirkinum og verkinum er, at hann verður lisin upp fyri almenninginum. Ymiskt er, hvussu væl fólk duga at lesa upp ein tekst. Tað er bara Tóroddur Poulsen, […]


text:
Tey ungu fara sikkurt at gleðast um, at hesuferð verður nærum øll undirvísingin í høllini og á rossabakið
21. oktober 2015
Ríðiskeið fyri ung byrjar nú !
Nevndin í Føroya Ríðingarfelag fegnast um, at vit aftur hendan veturin kunna bjóða okkara ungu undirvísing.Ikki minni fegnast vit um, at tað aftur hesaferð vera okkara sera dugnaligu undirvísarar Gunrid Hansen og Nina J. Brockie Hansen ið koma at standa fyri hesum.
Tey ungu fara sikkurt at gleðast um, at hesuferð verður nærum øll undirvísingin í høllini og á rossabakið
Frámerkir: Skeið
15. oktober 2015
Saðilin - Hesaferð Hans Pauli Petersen
Navn: Hans Pauli Petersen
Bústaður: Norðasta Horn
Fyrsta ross, Nær fekk tú tað ? hvat slag var rossið ? Skilir er fyrsta rossi. Fekk hann í 2001, tá var hann 7 ár. Hann er íslendari og var júst tá komin til føroya tá.
Frámerkir: Saðilin
1. oktober 2015
Heri D. Dahl kosin altjóða dómari
Nú hava føroysk reiðfólk fingið sín fyrsta altjóða dómara innan gongulagskappingar.
Eitt føroyskt ferðalag hevur hesu seinastu dagarnar verið til próvtøku í Kronshof í Týsklandi.
Tað er altjóða felagskapurin FEIF ið stendur fyri hesum próvtøkum, sum eru ætlaðar dómarum ið vilja døma altjóða kappingar á hægsta stigið. Hetta verður mett at vera ein sera torfør roynd, og kann nevnast at í hesari royndini vóru tað bara 10 av 27 próvtøkulutakarum ið megnaðu royndina.
Heri D. Dahl var ein av hesum 10 - Heri sigur seg fegnast um at hann stóð royndina, serliga fegnast
Frámerkir: Tíðindi
Abonner på: Indlæg (Atom)


text:
TEMADAGUR 21. FEBRUAR: KOMMUNOMÚTBÚGVINGIN – MÁLSVIÐGERÐARMODULIÐ14. februar 2020
Skeiðsdepilin fer fríggjadagin 21. feb. at hava ein temadag, har vit kunna um eina nýggja útbúgving – ”Kommunomútbúgving” – og fyrsta modulið, sum vit fara at bjóða fram, er ”Málsviðgerðarmodulið”.
Í samstarvi við felagið COK, ”Center for Offentlig Kompetenceudvikling”, sum tær donsku kommunurnar eiga, fara vit undir hesa útbúgving. Í hesum sambandi kemur COK til Føroya, har vit saman fara at skipa fyri temadegi, har vit kunna nærri um útbúgvingina.
Nær: Fríggjadagin 21. feb. kl. 09.00 – 15.00
Hvar: Glasir 700 bygningurin, gamli handilsskúlabygningurin, Marknagilsvegur 2, Tórshavn.
Les meira her.


text:
Her er startlistin til svimjistevnuna sum Svimjifelagið FLOT skipar fyri í svimjihøllini á Toftum, nú leygardagin hin 26. januar 2019.
Ein heilsan frá fyriskiparunum:
Av tí at tað eru so fáar tilmeldingar eru til liðsvimjingarnar verður henda kapping broytt. Liðsvimjingarliðini vera broytt soleiðis at øll tey, sum ynskja at svimja liðsvimjing vera koyrd í blandaði lið. Liðini vera gjørd á venjarafundinum. Liðsvimjingarnar vera svomnar sum innleiðandi og finala. Meir um hetta á venjarafundinum.
Skrá
Fyrri partur (tey yngru):
- Upphiting byrjar kl. 12.30
- Venjarafundur kl. 12.40
- Hjálparfólkafundur kl. 13.00
- Kappingin byrjar kl. 13.30
Seinni partur (tey eldru):
- Upphiting byrjar kl. 15.15
- Venjarafundur kl. 15.25
- Hjálparfólkafundur kl. 15.45
- Kappingin byrjar kl. 16.15


text:
26. februar
26. februar er dagur 57 í árinum í gregorianska kalendaranum. 308 dagar eru eftir av árinum (309 dagar um skotár er).
HendingarEdit
- 1658 - Friðaravtala í Roskilde. Eftir at Danmark hevði bjóðað Svøríki av í kríggj árið fyri, bað Danmark nú um friðaravtalu.
- 1794 - Kongsslottið Christiansborg í Keypmannahavn brennur. Eftir einum samdøgri brenna bæði høvuðsslottið og slotskirkjan í grund. Tað eydnast at bjarga stórum parti av tí, ið inni var, men 70-80 fólk doyggja í bjargingararbeiðinum. Kongshúskið flytir eftir eldin til tað minna og lítillætna slottið Amalienborg.
- 1815 - Napoleon Bonaparte flýggjar úr útlegdini á Elba, fer í land í Frankaríki og setir kósina ímóti París.
- 1849 - Danska stjórnin sigur upp vápnahvíldina við Týskland. Vápnahvíld hevði verið síðani august árið fyri. Málið hjá stjórnini er at gjøgnumføra óbýtta sambandið hjá Slesvig við Danmark.
- 1918 - Søgunnar higartil størsta ítróttarvanlukka hendir í Hong Kong á kapprenningarbreytini hjá Jockey Club, tá eitt hágólv dettur niður, og 604 fólk doyggja.
- 1936 - Volkswagen letur upp sína fyrstu verksmiðju í Týsklandi.
- 1952 - Winston Churchill boðar frá, at Ongland hevur framleitt sína egnu kjarnorkubumbu.
- 1962 - Hægstirættur í USA boðar frá, at øll sløg av rasuskilnaði í almennum flutningstólum eru í stríð við grundlógina.
- 1991 - Saddam Hussein boðar frá, at allar irakskar herdeildir verða tiknar aftur úr Kuveit.
- 1993 - Bumbuspreinging í World Trade Center í New York City.
FøðingarEdit
- 1802 - Victor Hugo, franskur rithøvundur (d. 1885).
- 1881 - Janus Djurhuus, føroyskur rithøvundur (d. 1948).
- 1920 - Tony Randall, amerikanskur sjónleikari (d. 2004).
- 1928 - Fats Domino, amerikanskur sangari.
- 1932 - Johnny Cash, amerikanskur sangari (d. 2003).
- 1958 - Tim Kaine, amerikanskur politikari.
- 1973 - Ole Gunnar Solskjaer, norskur fotbóltsleikari.
- 1982 - Li Na, kinesisk tennisleikarinna.
- 1984 - Emmanuel Adebayor, togoiskur fotbóltsleikari.
AndlátEdit
- 1969 - Karl Jaspers, týskur heimspekingur (f. 1883)


text:
Tyrlupallar
Síðani 1995 hevur Landsverk havt raksturin av flest øllum tyrlupallum í landinum um hendi. Samanlagt 11 tyrlupallar eru, og av teimum tekur Landsverk sær av teimum 10. Landssjúkrahúsið hevur ábyrgdina av tí eina. Landsverk hevur umsjónarfólk úti um landið, sum eru knýtt at hvørjum tyrlupalli sær. Umframt uppgávur fyri Landsverk, taka hesi fólk sær av avgreiðsluni av ferðaseðlum, manifestum, farmi og líknandi fyri Atlantic Airways, sum røkir sjálva tyrluflúgvingina.
Um tyrlupallarnar:
Leiðsla: Leiðsluna av tyrlupallunum hevur Boði Haraldson, Landsverk, tel 290 841.
Bílegging: Ferðaseðlar verða bílagdir hjá Atlantsflog umvegis heimasíðun atltantic.fo her
Gjalding: Rindast skal kontant, tá goldið verður fyri ferðaseðlar og frakt á tyrlupallunum. Tilber ikki at rinda við gjaldskorti e.ø.
Frakt: Tyrlupallarnir koyra ikki frakt út til móttakaran. Sendarin má tí boða móttakaranum frá sendingini. Sí eisini leiðbeining á heimasíðuni hjá Atlantsflog um frakt.
Upplating: Upplatingartíðin á tyrlupallum er lagað eftir ferðaætlanini. Opið er upp til 30 minuttir áðrenn lending.
Upplýsing: Upplýsingar um ferðaætlan, bílegging, ferðing og frakt v.m. fáast hjá Atlantsflog.


text:
Rói Patursson
Rói Reynagarð Patursson (21. september 1947 í Havn) varð føddur í Havn í 1947, og har vaks hann upp. Hann fór ungur til skips, arbeiddi og ferðaðist ymsastaðni í Evropa. Fór so aftur á skúlabonk og tók útbúgving á lærda háskúlanum í Keypmannahavn í heimsspeki. Í mong ár var hann skúlastjóri á Føroya Fólkaháskúla. Rói er serliga kendur fyri sínar yrkingar, men hevur eisini skrivað stuttsøgur og ritroyndakendar prosastubbar. Í sínum yrkingum ferðast hann millum náttúru og menniskja, barnið og tann vaksna heimin, tað innara og tað ytra landslagið. Hann flytur seg frá tí persónliga og kensluborna til tað politiska og samfelagsliga. Í 1986 fekk Rói Patursson norðurlendsku bókmentavirðislønina í føgrum bókmentum fyri yrkingarsavnið „Líkasum“ 1985. Yrkingin "Meðan áin rann" er úr navnleysa yrkingasavninum, hansara fyrsta, sum kom út í 1969.
HeiðurslønirEdit
- 1969 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri Yrkingar.
- 1986 - Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins fyri yrkingarsavni Líkasum.
- 1988 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens.


text:
Malice - Tú kanst ikki flýggja
Bókadeild Føroya Lærarafelags
- Síður: 388.0
- Útgávuár: 2011
- Upprunamál: enskt
- Innbinding: heft
- Rithøvundur: Chris Wooding
- Myndir: Dan Chernett
- Týðari: Mortan Ó Vang
Tann, ið stýrir Malice, er Tall Jake, og gert tú ritualið, sum stendur í teknirøðini, kemur Tall Jake eftir tær og tekur teg við sær.
Bókin er í tveimum: í veruliga lívinum verður søgan fortald við vanligum teksti, men tá ið vit koma í Malice, sum undirverðin eitur, verður eisini sagt frá í teknirøð.
Spurningurin er so, um tað letur seg gera at sleppa heim aftur, og tað er júst hetta, tey bæði Seth og Kady stríðast við.
Malice er ein bók, sum fær tað at renna kalt niður eftir bakinum, og til teirra, sum dámar at lesa óhugnaligar søgur, er henda bókin nakað heilt serligt.


text:
Teldupostur
Teldupostur er postur sendur millum teldur. Á føroyskum verður tað stytt til t-postur, tó verður eisini enska heitið e-mail brúkt á føroyskum. Við telduposti kann ein senda teldubrøv og viðheftar fílur. Fyri at kunna senda og móttaka teldupost er neyðugt at hava teldupostadressu. Felags fyri allar teldupostadressur er, at tær innihalda teknið @. Eitt dømi kann vera domi@domi.fo. Teldupostadressurnar kunnu ikki innihalda føroyskar bókstavar sum t.d. á, í, ó, ú og ð. Fólk brúka ofta sítt navn ella stytting av navninum í teldupostadressuni. Tað finnast nógvir ymiskir veitarar, har ein antin kann keypa sær eina ella fleiri teldupostadressur, og so finnast tað eisini altjóða veitarar, har ein kann fáa sær eina ókeypis teldupostadressu, t.d. Gmail frá Google ella Hotmail frá Microsoft. Tá talan er um ókeypis teldupostadressur slepst ofta ikki undan lýsingum á netinum, sum t.d. kunnu síggjast í høgra bredda ella aðrastaðnis innbakkanum. Ein kann innstallera eina teldupostadressu á teldu síni, men tey flestu ynskja eisini at hava atgongd til sín teldupost frá fleiri ymiskum teldum, tá verður innritað gjøgnum eina ávísa heimasíðu. Hotmail adressur sum tann frá Microsoft ella Google eru ikki knýttar at nakrari ávísari teldu, ein kann rita inn frá hvørjari sum helst teldu, um bert ein minnist til brúkaranavnið, sum er teldupostadressan, og til loyniorðið. Teldupostkassin er ofta býttur upp í fleiri partar. T.d. er innbakkin sum oftast tað fyrsta ein kemur til, har er allur inngangandi teldupostur at finna. Sendur postur er fyri seg, kladdur fyri seg, slettaður postur fyri seg, spammpostur fyri seg osfr. Hetta sæst sum oftast til vinstru ella ovast á teldupostsíðuni.
T-postur í dag[rætta | rætta wikitekst]
Man brúkti t-post áðrenn internetið varð útbygt. Í dag verða t-postar sum oftast sendir via SMTP (Simple Mail Transfer Protokol) í samstarvi við DNS og POP3/IMAP. Ein vanligur t-postur inniheldur hesir teigar:
- Frá
- Til
- Evni
- Innihald
Harumframt er ein "Send" knøttur, sum brúkarin skal trýsta á við músini, tá teldubrævið er klárt at verða sent til móttakran. Ein kann senda til ein ella fleiri móttakarar. Um talan er um fleiri móttakarar, so verða teldupostadressurnar sum oftast skildar sundur við komma (,) ella semikolon (;). Til ber eisini at víðarisenda eitt teldubræv til ein annan móttakara við at trýsta á "Víðarisend" og síðan útfylla adressu teigin og so trýsta á Send knøttin.


text:
Nú kemur Aqua á Vágsbø
Nú kemur heimskendi hitbólkurin Aqua fyri fyrstu ferð til Føroya at framføra. Bólkurin, sum í 1997 fekk rungandi altjóða gjøgnumbrot við sanginum Barbie Girl, fer at framføra øll síni altjóða hitt á Summar Festivalinum í august.
Tað var í 1994, at tónleikararnir í Aqua fyrstu ferð funnu saman, og tvey ár seinni kendi allur heimurin bólkin. Fyrsta risahittið hjá Aqua var Barbie Girl, og so var leiðin slóðað inn á hitlistarnar, har eisini sangir sum My Oh My, Doctor Jones, Turn Back Time, Cartoon Heroes, Around The World og aðrir sangir klatraðu upp á tindarnar.
Part av 00’unum høvdu tónleikararnir í Aqua solokarrieru, men í 2008 funnu tey saman aftur og hava síðani framført kring allan heimin. Nú er tíðin komin, at Aqua kemur til Føroya við øllum teirra stóru hittum og fer at geva føroyingum ársins festligastu konsert á Vágsbø.
Lene Nystrøm, René Dif og Søren Rasted eru høvuðsfólk í Aqua, og afturat sær hava tey ein egghvassan tónleikabólk, sum lyftir løttu poppsangirnar hjá Aqua upp á ein høgt tónleikastig á pallinum.


text:
Klokkan 19.45 verður fyrsta bríksl á Tórsvølli, har Eysturríki verður gestur.
Á tíðindafundinum í gjár ásannaði eysturríkski venjarin Franco Foda, at dysturin í Landskrona fyri 31 árum síðani sleppur Eysturríki ongantíð undan, men hann undirstrikaði samstundis, at 1-0 tapið 12. september 1990 er ikki við í fyrireikingunum til avbjóðingina ímóti Føroyum í kvøld.
Eingin av spælarunum á føroyska liðnum minnist aftur til 12. september 1990 og løturnar, tá ið Torkil Nielsen skoraði kendasta málið í føroyskum fótbólti, tá ið norski dómarin Egil Nervik bríkslaði fyri síðstu ferð hetta kvøldið og dagarnar eftir, tá ið føroyska liðið varð fagnað í Føroyum og so víðari.
Og eisini í fótbóltinum er nógv vatn runnið í ánna síðani tá. Dysturin í Landskrona var fimti altjóða skrásetti landsdysturin, og í kvøld verður tað 215. ferð, at Føroyar vera partur av altjóða skrásettum landsdysti.
Hetta er áttanda ferðin, at Eysturríki er mótstøðuliðið, og hetta er triðja ferðin, at Eysturríki vitjar í Føroyum.
Fyrsta ferðin var fyri 13 árum síðani, tá ið tað endaði 1-1. Ta ferðina legði Bogi Løkin, sum eftir hálvan tíma varð skiftur inn fyri skadda Jákup á Borg, Føroyar á odda tíðliga í seinna hálvleiki. Tveir minuttir seinni javnaði Eysturríki.
Onnur ferðin var fyri átta árum síðani, tá ið Eysturríki vann 3-0.
28. mars í ár endaði tað 3-1, tá ið Føroyar vóru í Wien. Tá var tað Sonni Ragnar Nattestad, sum í 19. minutti skoraði og birti Landskrona vónir millum føroyingar.
Eysturríki
1 12. 09.1990 Føroyar – Eysturríki 1-0 EM
2 22.05.1991 Eysturríki – Føroyar 3-0 EM
3 11.10.2008 Føroyar – Eysturríki 1-1 HM
4 05.09.2009 Eysturríki – Føroyar 3-1 HM
5 22.03.2013 Eysturríki – Føroyar 6-0 HM
6 15.10.2013 Føroyar – Eysturríki 0-3 HM
7 28.03.2021 Eysturríki – Føroyar 3-1 HM
8 09.10.2021 Føroyar – Eysturríki


text:
Tvey evni eru á Breddanum í dag.
Fleiri enn 200 sivilfólk eru higartil deyð í stríðnum millum Ísrael og Hamas sum kyknaði fyri meir enn eini viku síðani. Túsundstals rakettir eru farnar um markið úr Gaza til Ísraels meðan ísraelskar bumbir hegla niður yvir Gazageiran úr ísraelskum stríðsflogførum.
Vit fara afturum søguliga stríðið millum partarnar, men vit hoyra eisini tað nýggjasta úr Ísrael og hoyra millum annað hvat tað var sum hendi um vikuskifti, tá ísraelska hermegin boðaði frá, at tey høvdu sent hermenn inn í Gazageiran, fyri síðani at siga, at tað ikki passaði kortini.
Vit tosa við Allan Sørensen, miðeysturkorrespondent hjá Kristeligt Dagblad, sum er staddur í Jerusalem, og Heina í Skorini, Ph.D. í altjóða politikki.
Men fyrst, so eru aftur fleiri føroyskar fyritøkur, sum ikki megna at fáa starvsfólk til sítt virksemi.
Vinnuhúsið segði mánadagin, at tað nú er nærum dagligur kostur, at fyritøkur ikki megna at fáa skikkaði starvsfólk.
Høvrji eru hesi fólkini, hvat er ávirkanin og hvussu fáa fyritøkurnar atgongd til starvfólkini tær hava tørv á?
Vit tosa við hotellleiðaran á Hotel Brandan og stjórin í Vinnuhúsinum er gestur í útvarpstovuni.
Gjørt sendingina hava Krista Johnsdóttir Kreutzmann, Arnfríð Joensen Dahl og Tróndur Olsen, sum eisini er redaktørur.


text:
Gandakent kvøld við Vínkúllunum í MentanarhúsinumBook now
Gandakent kvøld við Vínkúllunum, Ruben Busk og Kim Hansen verður í Mentanarhúsinum leygarkvøldið 23. oktober kl. 19.
Vínkúllarnir skipa aftur fyri vælumtóktari vínsmakking í Mentanarhúsinum, hesaferð samansett við flottari 6-rættaðari matskrá frá Ruben Busk og við einum væl upplagdum Kim Hansen handan tangentarnar.
Hesaferð er talan um eitt heilt kvøld við vælvaldum víni, ið Vínkúllarnir hava funnið innast í vínkjallaranum, og teir hava fingið matmeistaran Ruben Busk við uppí spælið! Kvøldið byrjar við einum glasi av brúsandi víni og einum spennandi brellbita. Aftaná bobblurnar, sleppa gestirnir at royna 6 ymisk vín afturat, hvítt, reytt og dessertvín.
Afturvið vínsmakkingini ger MatSmiðjan hjá Ruben Busk seks ymiskar rættir, ið hóska til vínið. Vínkúllarnir hava lagt eyka orku í vínúrvalið hetta kvøldið og fara at greiða væl og virðiliga frá. Meðan gestirnir leska sær við øllum tí góða, fer tóna-snillingurin Kim Hansen at sita við flyglið, so tangentarnir fara upp at dansa.
Hetta kvøldið verður alt ein vælspæld sansasymfoni. Mentanarhúsið verður karmur um hetta sera forvitnisliga tiltak, ið kveikir allar sansir– góman, nøsina, eygu og oyru eru í hásætið í hesi heilt serstøku sansauppliving. Set kross í kalendaran leygarkvøldið 23. oktober 2021 og keyp atgongumerki við at trýsta á leinkjuna niðast á síðuni her.
Tað er sera avmarkað atgongd.
Keyp atgongumerki á atgongumerki.fo
Address
Mentanarhúsið í Fuglafirði
Karvatoftir 5
530 Fuglafjørður
Eysturoy
ContactWebsite
(+298) 238070
mh@fuglafjordur.fo


text:
Nú er at verða klárur til Makrelin
Nú er at verða klárur til Makrelin :-)
Tí er umráðandi at hava røttu sensorarnar á trolinum.
Men tað er eisini umráðandi at sensorarnir sita rætt á trolinum.
Vit komu framm á hesa myndina á Internettinum sum vísir eina makrel posa við trimum gulum Marport nøgdar sensorum á.
Myndir vísur sera gott trý dømir um hvussu nøgdar sensorarnir kunnu sita á posanum.
Myndin vísir eisini sera gott at sensorurin sum situr í miðuni sendur niður í posan og ikki upp til skipi sum han skal tá fiskur er komin í posan.
Hetta kann gera at tað verður verri samband við henda sensor, og tí skulu teir helst monterast som tann fremri ella aftari sensorurin á myndini.


text:
Eurovision Song Contest 2016
Eurovision Song Contest 2016 er tann 61. árliga evropeiska sangkappingin, sum á enskum nevnist Eurovision Song Contest, í Føroyum eisini kent sum Melodi Grand Prix. Kappingin verður hildin í Svøríki, eftir at Måns Zelmerlöw vann 2015 kappingina við sanginum "Heroes".
Luttakarar[rætta | rætta wikitekst]
Fyrra hálvfinala[rætta | rætta wikitekst]
18 lond luttóku í fyrru hálvfinaluni. Svøríki, Frakland og Spania høvdu valrætt í hesi hálvfinaluni.
Lond, ið komu víðari til finaluna, verða víst við appelsingulum.
Seinni hálvfinala[rætta | rætta wikitekst]
18 lond luttaka í seinni hálvfinaluni. Týskland, Italia og Stóra Bretland hava valrætt í hesi hálvfinaluni.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ "Eurovision Song Contest 2016 - First Semi-Final". EBU. http://www.eurovision.tv/page/stockholm-2016/semi-final-1. Heintað 1 april 2016.
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]


text:
Rýpa (lat. Lagopus mutus L; da Fjeldrype). Í grannalondum okkara liva nógv vill sløg av høsnaættini. Eitt av teimum er rýpan — fjallarýpan. Hon er samlitt við lendið, um summarið svørt og grá og morsprøklut, um veturin hvít við nøkrum svørtum fjøðrum í velinum. Føturnir eru lodnir niður á klógv. Støddin er sum á dúgvu. Hon livir uppi á fjøllunum nærindis ísi og kava. Tað er spakur fuglur og góðvarin; og tí at hon eisini smakkar væl, verður hon nógv skotin. Íslendingar selja ikki so lítið av skotnum rýpum til útlondini.
Fleiri ferðir hevur verið roynt at sleppa teimum leysum í Føroyum — tiknar úr Íslandi, Grønlandi, Skotlandi. Einans tær grønlendsku livdu. So sera tungfloygdar, sum tær eru, hava tær tó sæst í at siga øllum oyggjunum. Men einans í Norðuroyum hava tær hildið sær; og einki nørast tær í seinnu tíðini, so ikki kann væntast, at tær koma at hava nakað at týða her.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Fólk sleppa ikki til umlætting, tí tørvur er á starvsfólkum á eldraøkjunum. Tað síggja vit í Veks-samstarvinum og vit síggja tað í Norðuroyggjum, sambært miðlunum
Men meginparturin av politisku skipanini er bara kúrr. Tað er sum um hesin trupulleikin ongan týdning hevur.
Politiska skipanin má vakna. Vit mugu gera okkurt fyri øll tey, ið arbeiða innan eldra og heilsuøkið. Eg skilji væl, um tey velja sær onnur størv við færri vaktum og betri løn. Tí hugburðurin hjá politisku skipanini og arbeiðsgevarum tykist vera, at tað er ongantíð ráð at bøta um arbeiðs - og lønarviðurskiftini hjá hesum starvsfólkum.
Men hesi starvsfólkini hava eisini eina familju at forsyrgja, og tað krevur pening. Hesi starvsfólkini fingu ongan flatskatt, men skulu kappast við tey, sum fingu flatskatt, og tí ikki nýtast at hugsa um tað fíggjarliga.
Tjóðveldi hevur lagt uppskot fram um at útbúgva fleiri røktarstarvsfólki. Tjóðveldi hevur eisini uppskot um lønarpulju, sum lyftir láglønarstørv.
Men umráðandi er, at vit øll í politisku skipanini mugu seta okkum saman og finna eina varandi loysn, so fólk aftur sleppa inn á ellis og røktarheim til umlættingar.
Beinta Løwe,
tingkvinna,
Tjóðveldi


text:
HVALASTØÐINI VIÐ ÁIR
Síðani 2011 hevur verið arbeitt við at umvæla og restaurera øll húsini á Hvalastøðini. Hon var um at fara, og tað var í tøkum tíma, at varðveitingarætlanin fór í gongd. Verkætlanin er ikki liðug.
Hvalastøðin við Áir hjá norsk-skotsku fyritøkuni Christian Salvesen í Leith í Skotlandi byrjaði sítt virki í 1905. Hon er tann einasta av teimum sjey norsku hvalastøðunum í Føroyum, sum er varðveitt. Hvalastøðin við Áir er ein týðandi og einstakur ídnaðararvur.
Hevur tú hoyrt um Ebenezer, Kristnastovu, Fuguna, Kvernuna og Tørkuna? Beinknúsarar, spøl, lýsitangar, mjølverksmiðja, smiðja, Planurin, hús og bygningar standa sum varðar frá einari farnari tíð. Ein framsýning um hval og hvalaveiðu verður eisini at síggja inni í Smiðjuni.
HVALASTØÐIN HEVUR OPIÐ SOLEIÐIS Í SUMMAR 2019:
Hvønn fríggjadag frá 12. juli til 30. august kl. 10.00 til 17.00
Kostnaður:
Børn til og við 15 ár: ókeypis
Vaksin 60 kr.
Pensjonistar 30 kr.
Bólkar (á minst 10) 40 kr.
kl. 11.00, 13.00 og 15.00 er rundvísing við guide. Rundvísing kl. 15.00 er á enskum. Tað kostar 20 kr. eyka. (Til ber eisini at ganga runt sjálvi)


text:
Í vár varð boðað frá, at kravið um heilsuváttan frá Heilsufrøðiligu Starvsstovuni fyri føroyskar fiskavørur, sum verða innfluttar til Stórabretlands, varð útsett frá apríl til oktober í ár, men nú verður boðað frá, at freistin er útsett enn einaferð.
Heilsufrøðiliga Starvsstovan boðar frá, at tað ikki er krav um heilsuváttan til fisk og fiskavørur, sum verða sendar úr Føroyum til Stórabretlands, fyrr enn 1. juli 2022.
Heldur ikki verður nakað marknaeftirlit sett í verk fyrr enn 1. juli 2022, og kravið um undanfráboðan av vørusendingum í IPAFFS-skipani er útsett til 1. januar 2022.


text:
Tíðindi
Avseting um morgunin
FRAFARINGARHALD FYRI TONNIE
MYNDATØKUR
Ein nýggjur tilburður av Kovid 19 virusi
FORSKÚLIN: DJASSURIN DUNAÐI, SO TAÐ RUNGAÐI EFTIRÍ
TEY Í 4. FLOKKI FLETTA
SKÚLARENNING
"START UP CAMP"
Torfinn Højgaard, lærari skrivar:
Fríggjadagin 24. september hevði Skúlin á Fløtum vitjan av Íverksetarahúsinum
Næmingarnir, ið hava valt íverksetan sum vallærugrein, hava eina fasta skrá fyri skúlaárið. Partur av skránni er, at tey hava samband við Íverksetarahúsið.
Í byrjan av skúlaárinum skipar Íverksetanarhúsið fyri eini sokallaðum "Startup camp", har næmingarnir verða kunnaðir um, hvussu ein kann fáa eitt hugskot til veruleika. Hetta er nakað, ið kann hjálpa mæmingunum, tá teir eru við í kappingini um FM í íverksetan, ið er í februar á hvørjum ári.
Vit, ið Skúlanum á Fløtum, hava 14 næmingar, ið hava valt lærugreinina íverksetan.
Myndir av tiltakinum er at síggja á facebooksíðuni hjá íverksetarahúsinum
Myndirnar eru av facebookvanganum hjá Íverksetarahusinum.


text:
"Triðbesta deildin" ljóðar ikki altíð av nógvum, men tá tað er talan um triðbestu deildina í landinum har heimsins besta hondbóltsliga hevur heima, týska bundesligan er triðbesta deildin eitt ógvuliga gott støðið.
Julian J. Kragesteen og liðfelagarnir í ATSV Habenhausen hava fingið eina góða byrjan uppá kappingina í triðbestu deildini, har teir í Habenhausen hava fingið tríggjar sigrar í trimum teimum fyrstu dystunum.
Í vikuskiftinum vann Habenhausen tepran 28-27 heimasigur á Wilhelmshavener HV. Tað stóð á gomlum nøglum í seinna hálvleiki, tí í steðginum var Habenhausen á odda 16-10. Julian skoraði seks mál í dystinum, og hann fær eisini góð skoðsmál fyri verjuspæli hjá sær.
11. september vann Habenhausen 28-26 (14-13) á TSG Bielefeld á heimavølli. Tað eydnaðist eisini Juliani at skora seks mál í hesum dystinum.
Í tí fyrsta dystinum á útivølli móti Lippe 5. september vann Habenhausen 34-31 (17-14). Í hesum dystinum skoraði Julian tvey mál.
Julian hevur sostatt skotið 14 mál í trimum teimum fyrstu ligadystunum, og Habenhausen liggur í oddinum í bólki B í triðbestu týsku hondbóltsdeildini við fullum stigatali.
Komandi sunnudag tekur Habenhausen móti Ahlener SG á heimavølli.


text:
Oljuprísurin økist í løtuni við rakettferð. 14. oktober kostaði blýfrítt 11,09 kr. og diesel 8,84 kr. hjá Magn og Effo.
Prísirnir í Føroyum reagera ikki líka skjótt sum í útlondum, men tað kemur. Hesaferð er tað búskaparliga uppsvingið eftir farsóttina, ið økir eftirspurningin samstundis sum minkandi íløgur í útvinning av olju minka útboðið. Eisini royna oljuframleiðandi londini at halda upp á oljuna, soleiðis at prísurin kvinkar upp eftir.
Grund er til at halda, at serliga vantandi oljuleitingin fer at kosta dýrt í framtíðini. Vit í Føroyum eru alt ov illa fyrireikað upp á hetta. Vit hava dúvað upp á lægri prísin undir farsóttini og hava ikki lagt í at hyggja fram. Men hóast okkara heimligu prísir enn ikki eru ávirkaðir so nógv, er oljuprísurin tvífaldaður seinasta árið. Brent Crude er farið frá knøppum 40 dollarum fyri tunnuna til yvir 80 dollarar fyri tunnuna.
Og beint tá koronafarsóttin hevði rakt heimin, datt prísurin á Brent Crude niður undir 20 dollarar fyri tunnuna. Sostatt er prísurin nú meiri enn ferfaldaður. Vit eru enn langt frá ógvusligu prísunum frá nullunum og tíggjunum, men vit eru væl á veg.
Vit koma kanska ikki upp aftur á høga prísstøðið fyri knapt 10 árum síðani, men undir øllum umstøðum eru stóru príssveiggini ein trupulleiki. Vit síggja eisini, at t.d. Danmark er farið at niðurtrappa oljuframleiðsluna, og onnur lond fara helst at gera tað sama.
Búskaparligur og umhvørvisligur trupulleiki
Bæði av búskaparligum og umhvørvisligum orsøkum áttu vit at gjørt ein størri innsats fyri at sloppi undan oljuheftninum.
Búskaparliga, tí talan er um ein sera óstabilan lut í handilsjavnanum.
Umhvørvisliga, tí vit eiga at gera meira fyri at minka okkara CO2-útlát.
Nógv hevur verið tosað um at fáa meira kapping á framleiðslu- og sølusíðuni á elveitingarøkinum, og tað er nakað arbeiðast skal við.
Men hóast kapping er sunn, skal tað ikki vera ein ideologisk forðing fyri at útbyggja grønu orkuna.
Tað hevur minni at siga, hvussu vorðin kettan er, so leingi hon fangar mýs. Og tað hevur eisini minni at siga, um vindmyllulundin er almenn ella privat, so leingi hon framleiðir vind.
Vit skulu koma upp í gear við útbyggingunum, og so má ideologi vera ideologi. So kann man eventuelt privatisera partar av orkukervinum seinni, tá ferð er komin á.
Jaspur Langgaard
løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin


text:
Eingin Samfelagsstevna í Ebenezer í ár
Samkoman í Ebenezer skrivar:
Kæru náðisystkin.
Við hesum vilja vit boða frá, at ongin samfelagsstevna verður í Ebenezer í ár.
Orsøkin er korona-farsóttin, sum herjar um allan heim, og tey tilmæli, sum føroysku heilsumyndugleikarnir hava boðað frá fyri at tálma farsóttini.
Ætlandi verður netvarpað úr Ebenezer í vikuskiftinum.
Kunnað verður meir gjølla um hetta á heimasíðuna www.ebenezer.fo
Um Harrin vil og vit liva gleða vit okkum at síggja tykkum til samfelagsstevnu komandi ár.
Vegna samkomuna í Ebenezer
Eli J. Christiansen og Oddmar Færø


text:
Eyðgunn Samuelsen, landsstýriskvinna, hevur sett leigunevndina av nýggjum. Leigunevndin verður mannað fjórða hvørt ár við einum royndum løgfrøðingi sum formanni, og ávikavist einum búskaparfrøðingi og einum byggikønum í hinum báðum nevndarsessunum.
Limirnir, sum nú eru valdir, eru: Birta Biskopstø, løgfrøðingur, forkvinna í nevndini, Gunnleyg Árnafjall, cand.merc.aud og Peter Ritter, byggifrøðingur.
Sum varalimir eru vald: Kristina Samuelsen, løgfrøðingur, Birna Steingrímsdóttir, búskaparfrøðingur og Jóhan Syderbø, byggifrøðingur.
Leigunevndin hevur til uppgávu at hava eftirlit við, at ásetingarnar í lógini verða hildnar, og at taka avgerð í trætumálum millum leigara og útleigara.
Leigunevndin er sett fyri tíðarskeiðið 1. desember 2018 til 31. august 2022.
Meira fæst at vita um leigunevndina á www.leigunevndin.fo.


text:
Búnytta
Søgnin sigur, at á einum selatraðtingi var ein búnytta (húgva) til sjóndar, sum var funnin í haganum av einum oyndfirðingi. Hann hevði runnið eftir einum seyðatjóvi. Tjóvurin hevði mist húgvuna, men annars eydnaðist tað ikki at fáa fatur í hann.
Tingmenninir hugdu at hesi búnyttu, men eingin av teimum segði seg at vita, hvør ið átti, ella hví hon var lýst upp.
At enda rópar ein nakað ungur drongur, ið var hjástaddur, at hetta mundi vera búnyttan hjá faðir hansara. Tveir menn vórðu tá sendir eftir honum, ið var faðir henda drong, og hann varð dømdur.
Dómurin var harður; maðurin varð hongdur alt fyri eitt uppi við Gálgastein og jarðaður har.
Andreas Weihe: “Søga og søgn”, 1933


text:
Dámar tær væl at veita tænastu á altjóða støði og hevur tú áhuga fyri víni og mati?
So er eitt tænarastarv hjá okkum kanska akkurát nakað fyri teg! Vit sóknast eftir tænarum at byrja skjótast gjørligt. Talan er um fulltíðar- og vikuskiftisstørv.
Vit bjóða eitt starv, sum kann lagast til tín dagligdag, og bjóðar tær inn í eitt toymi við útlærdum tænarum, har pláss er fyri at læra og mennast.
Vit virðismeta allarmest, at tú trívist millum fólk og hevur lætt við at smílast, sjálvt tá nógv er at gera.
Setanartreytir
Løn og setanartreytir eru sambært gistingarhússáttmálanum.
Tú søkir starvið við at senda eina umsókn til hr@hotelbrandan.fo. Viðmerk “Tænari til Húsagarð”.
Allar umsóknir verða viðgjørdar leypandi og í trúnaði.
Meira fæst at vita um starvið við at seta teg í samband við Ólavur í Búrstovu, matstovuleiðari og víntænari á tlf. 239245 ella teldupost ob@hotelbrandan.fo.
Um Húsagarð
Húsagarður er matstova har óhátíðarligur vertskapur og góður matur skapa hugnaligar matupplivingar. Á Húsagarði bjóða vit bæði fastar matskráir við trimum og fimm rættum og stakar rættir. Til hvønn rætt hava vit valt vín úr okkara fjølbroytta vínkjallara, Gilið, sum hevur vín úr øllum heiminum og í øllum prísflokkum. Vit hava eisini ment eina serliga alkoholfría drekkiskrá, ið millum annað inniheldur fleiri sløg av kaltbryggjaðum te.


text:
Í vakstrarhúsinum hjá Gramar verður arbeitt við at kanna gagnliga samværið millum soppar og plantur. Samstundis verður stríðst við onnur samværi, ið ikki eru so gagnlig, serliga skordýr ið onkursvegna liva av plantunum. Eiturevni skulu helst ikki brúkast undir slíkum royndum sum vit gera, tí tey kunnu ávirka úrslitið.
Náttúran hevur tó loysn á tí mesta, og her er ein teirra: Eiturkoppar stórtrívast í slíkum umhvørvi, og fáa so nógv at eta, at teir gerast stórir – eftir føroyskum viðurskiftum – og nógvir. Hesin hekk uppi yvir urtapottunum í ferð við at gera eitt lokkanet.
Vit á Gramar arbeiða ikki við skordýrum, og hava tí ikki serligan kunnleika til eiturkoppar. Hesin er góðan cm langur. Nakar sum veit at siga hvat slag hann er?
Dagføring: Havi júst funnið eitt leinki til føroyskar eiturkoppar. Jørgen Lissner hevur gjørt eina heimasíðu við myndum og frágreiðingum. “Spiders of the Faroe Islands” frá 2010.


text:
World Ocean Day
2021-06-08 18:20
Dagurin í dag er altjóða dagur havsins har sjóneyka verður sett á tryggjan av lívfrøðiliga margfeldni og einum ódálkaðum og reinum havi. Áður varð ofta tikið til, at hjallurin er á sjónum, ella har matkovin er at finna, og at hesin sjálvsagt skuldi haldast í góðum og besta standi.
Uttan eitt reint og livandi hav verður sera trupult at lívbjarga sær á kørgum klettum í miðjan norður Atlantshavið har trupult er at hava stórvegis av landbúnaði, og vil havsins tilfeingið tí hava avgjørdan tídning fyri at fólk kunnu búleikast á slíkum stað.
Fyri øld síðan íddi av lívi í havinum kring Føroyar og á øllum firðum og sundum. Men ídnaðarkollvelting við framkomnum skipum og fiskiútbúnaði har fiskað varð á botnlendi, við ovurstórum gørnum og trolum, tók burðarstøðið undan fiskastovnum og har úrslitið bleiv fiskaloysi. Veðurlag, havstreymar og hitastig hava árin á ymisu fiskasløg og stovnar, ið tíðum flyta til onnur havøki javnt sum føðin broytist.
Farnu 40 – 50 árini er tó íkomin ein støðug niðurgongd í fiskasløg og stovnar javnt sum ein størri dálking og meira og minni ránsveiða eisini hevur víst seg. Altjóða havumhvørvislóggáva er sett í verk og heimlig lóggáva er eisini samtykt til tryggjan móti dálking. Og tó broytist støðan javn skeiva vegin, sum vit síggja farnu árini, har nøgdin av fiski minkar javnt sum standurin á fiski og øðrum livandi í høvunum eisini versnar.
Havsins heilsa versnar
Heilsa havsins vísir seg nú á døgum at verða versnað álvarsamt. Og fleiri orsøkir vísa seg at geva vánaligu heilsuna. Eitt er árin frá veðurlagsbroytingini har sjógvurin súrgar vegna stóru nøgdina av koltvísúrni, annað at hitin økist, og trið at Atlants Golfstreymurin viknar í styrki. Við meira súrgaðum sjógvi stendst neiligt árin á korallir og verur har kálk er av tídningi. Og versna umstøðurnar í koralrivum og hjá plantuplankton, har verur niðast í føðiketuni hava sítt støðið, sæst hetta aftur longur uppi í føðiketuni. Við hægri hita økist og broytist tilverugrundarlagið hjá djóraplankton og ætu, ið aftur hevur árin við sær á smáfisk, skeljadjór o.a., ið aftur gevur aðar og verri umstøður hægri í føðiketuni.
Annnað álvarsamt neiligt árin á alt livandi í høvunum er dálking frá ídnaði á landi, landbúnaði og einamest alivinnu. Útlát av eitrandi evnum t.d. tungmetallum sum kyksilvur, cadmium, blýggj og kopar, afturtat eina langa røð av kemiskum evnum, lívrunnum sum ólívrunnum, ið alt eitrar og broytir liviumstøðurnar hjá fiski, súðdjórum og skeljadjórum og vøksturi sum so, vil sum frá líður niðurlaga liviumstøður og í ringasta førinum oyða fiskasløg og súðdjór.
Alingin niðurlagar fiskastovnar
Dálking frá ídnaði á landi og frá landbúnaði kann fáast í rættlag og fyribyrgjast, meðan alivinnan enn ger hvat henni lystir við stórum útlátum av vandamiklum kemiskum evnum. Alt frá lúsabasingarevnum, kopari til impregnering av alinótum, heiluvágsnýtslu móti fiskasjúkum og sera vandmiklari eitran við antibiotika. Afturat eru kloakkfrárensl, ovurstórar skarnnøgdir, beinleiðis út í firðir og sund, ið køva alt livandi á botni og sedimentum á firðunum. Við ovurstórum nøgdum av føðsluevnum frá skarni og fóðurleivdum stendst ein ovurtæðing, ið hevur við sær alguvøkstur, ið gerst eitrandi og m.a. hevur við sær at skeljadjór sum kraklingur og øa verða vandamiklar at eta.
Neiligt árin stendst á plantuvøkstur og liviumstøður hjá ynguli og smáfiski, ið aftur sæst í minkandi nøgd av fiski kring oyggjarnar. Tá eingin føði er í sjónum sæst slánur inni við bryggjukantar og, sum kunnað er fyri stuttum, at seiður og upsi legst at alinótum fyri at finna føði.
Okkara fiskimálaráharri, Jacob Vestergaard, segði til Dimmalætting í vikuskiftinum, at ”alivinnan koyrir undir radaranum”...altso toyggjar sær í loynd og uttan at nakar myndugleiki veit hvat gongur fyri seg.
Upsafiskiskapurin er fánaður niður í púrt einki, frá eini 63.000 tonsum í 2005 og til góð 20.000 tons í2020, og hetta javnt sum alivinnan sama tíðarskeið er farin frá umleið 10.000 tonsum og upp í næstan 80.000 tons.
At greitt samband er millum hesa gongd í upsaveiðu og alivinnu er ikki at fara skeivur í, tí tað sæst allar staðir á firðum okkara, at lívfrøðiliga margfeldni er drasslað niður og at firðirnar mestan kunnu sigast at vera steindeyðir.
Havumhvørvislóggáva
Løgtingslóg nr. 59 frá 17. mai 2005 um verju av havumhvørvinum hevur í § 1. sum endamál ”at verja náttúru og umhvørvi, at varðveita livikor menniskjanna, vistskipanir og djóra- og plantulív, so at samfelagið kann verða ment á einum burðardyggum grundarlagi.”
Víðari er endamálið við lógini ”at varðveita eitt reint og ríkt hav og at fyribyrgja og avmarka dáking av havi, strond, og luft og aðra ávirkan á náttúru og umhvørvið frá virksemi, ið kann: 1) seta heilsu menniskjanna í vanda, 2) hótta vistskipanir og livandi tilfeingi í havinum, 3) vera til bága fyri lógliga gagnnýtslu av havinum og tifeingi tess, 4) skaða náttúru- og mentanarvirði á og í havinum, fram við strendur og á havbotninum ella 5) skerja rekreativ virði.”
Í fyrisiting av lógini skal dentur verða lagdur á eina vistskipanarliga tilgongd, varsemi mótvegis náttúru og umhvørvið og nýtslu av best tøku tøkni, sum skrivað er í § 3 í lógini.
Her kann so sigast at landsstýrismaðurin í umhvørvis- og vinnumálum, Helgi Abrahamsen, ger sum alivinnan og heldur seg væl undir radaranum so eingin skal síggja hvat hann tekst við í loyndum.
Best tøka tøknin er tøk og virkar til fullnar, men tænir ikki ynskinum hjá alivinnuni um skótan og lættan profitt. Spyrjast kann so um tað er profitmaksimering og peningaynski hjá alivinnuni, sum skal seta dagsskránna hjá landsstýrsimanninum, ella um vit hava eina lóggávu at halda okkum til?
Havumhvørvislógin hevur m.a. greiðan boðskap í § 12. stk.2. um kloakkútlát, at landsstýrismaðurin kann seta forboð fyri burturbeining av kloakkspillvatni (og ikki minni kloakkskarni) á ávísum økjum, sum t.d. á firðum, vágum og í havinum.
Her kann aftur vísast til, at Helgi Abrahamsen heldur seg undir radaranum, og fjalir seg sum huldumaður so eingin skal síggja ella uppdaga tær ovurstóru nøgdir av skarni og kloakjkspillvatni hann loyvir beinleiðis út í okkara firðir, vágir og sund.....sjálvt um besta tøka tøknin er tøk at fyribyrgja slíkum.
Vilji at kanna álvarsmálið
Sum skilst er meira mergur í landsstýrismanninumi fiskivinnumálu, Jacob Vestergaard, enn tað er í landsstýrismanninum, Helga Abrahamsen, í umhvørvis- og vinnumálum. Jacob Vestergaard sigur við Dimmalætting seg taka samanfallið millum upsaveiðu og alivinnu í álvara, og at politiskur vilji er at raðfesta játtan til Havstovuna at fáa gjørt neyðugu kanningar at fáa lýst hetta álvarsmál.
Ein vón er enn....at Jacob Vestergaard hevur eitt vakið eyga við løgmann, Bárð á Steig Nielsen, at hesin ikki sleppur at flúgva undir radaranum við sínum háfloygda ”burðardygga vækstrarforum” har okkurt bendir á, at alivinnan skal út á opið hav, eystur úr Nóloy, við alivinnuni. Steinur omaná byrðu....har firðirnir fyrst eru lagdir í oyði fyri síðan at jolla sær á opnum havi og forkoma tí hjallurin hevur givið av heilsugóðari føði í øldir.
Kári Thomsen


text:
Hanus Eliasen hevur undirskrivað nýggjan sáttmála, sum er galdandi fyri 2019. Sáttmálin inniber, at Hanus, umframt at verða leikari, kemur at standa fyri fysiska partinum av venjingunum. Hanus er 34 ár og útbúgvin fysioterapeutur.
Á vøllinum hevur hann drúgvar royndir har hann m.a. var við til at vinna greipuna við EB/Streymi í 2008. Hann hevur tó fyri tað mesta umboða barndómsfelagið í Fuglafirði.
Hagtølini siga, at hann hevur spælt 181 dystir, skorað 34 mál og lagt upp til 5 mál fyri ÍF.
Vit fegnast um avtaluna og ynskja Hanus tillukku við sáttmálanum.
Hagtølini eru frá FaroeSoccer.


text:
Eru Sára og Jens ør at keypa hús fyri 3 mió. kr.?
Tað er ikki altíð, at vit gera okkum so nógvan ómak við “at rokna tað út” – ofta er tað tiltrúgvin til egna mátt og megi sum er drívmegin, sum drívur okkum at náa okkara dreymum um sjálvbjargni og sjálvræði.
Kjak hevur seinastu vikurnar verið um ríkisveitingina frá Danmark til Føroyar, eftir at Torbjørn Jacobsen, sum hevði sætið á Løgtingi herfyri, spurdi til ríkisveitingina og støddina á ríkisveitingini í 2001 og í dag í mun til føroysku fíggjarlógina, inntøkur- og útreiðslur landsins, BTÚ os.fr. Spurningur og svar kann lesast her: https://www.logting.fo/mal/mal/?id=9638.
Hesin spurningur fekk so eisini skilamannin Magnus Rasmussen á vøllin við viðmerking um “Ríkisveitingin – tummil upp ella niður” – har sambands-formaðurin í Fíggjarnevndini hjá Løgtinginum sóknast eftir útrokningum frá m.a. Tjóðveldi, um hvussu føroyska samfelagið skal verða ríkisveitingina á 642 mió. kr. – svarandi til 17% av inntøkum Landskassans – fyriuttan.
Kjakið og orðaljóðið er ikki ókent – og er hetta somu vendingar, sum vóru frammi í 2001, tá samtykt varð í Løgtinginum at skerja ríkisveitingina við 366 mió. kr. frá 1. Januar 2002 at rokna. Spátt varð tá um stóra afturgongd í vælferðini í Føroyum, tí Føroyar kundu ikki uttan stórar avleiðingar skerja inntøkurnar hjá Landskassanum við 10%, sum tær 366 mió. kr. tá vóru av samlaðu inntøkunum Landskassans.
Tann spádómur bleiv flestum kunnugt gjørdur til onkis, og Føroyar er í dag millum ríkastu lond í Heiminum – eisini eftir at inntøkurnar hjá Landskassanum í vórðu skerdar við 10% í 2002.
Dapri spádómurin tók ikki hædd fyri orkuni, megina, áræðinum, drívmegina, førleikum og dugnaskapi hjá føroyafólki – viðurskifti sum kanska ikki eru lætt at forklára ella máta uppá, men sum tó er avgerandi fyri gongdina í samfelagnum.
Vit virka øll fyri sjálvbjargni og sjálvræði
Í Føroyum eggjað vit okkara ungu til at fáa sær førleikar og velja yrkisleið soleiðis at tey kunna gerast sjálvbjargin og hava sjálvræði í vaksnamannalívi.
Vit eggjað okkara ungu til at byggja upp orku og megi, til at hava áræði og drívmegi til at fylgja egnum dreymum, til at skapa fíggjarligt grundarlag undir egnum húsarhaldi, soleiðis at tey í vaksnamannalívi kunnu verða sjálvbjargin og hava sjálvræði og fríheit til at taka avgerðir vegna seg og sína familju, og verða fíggjarliga sjálvbjargin og rinda hvørjum sítt í egnum húsarhaldi.
Tað er eisini júst hetta vit hava gjørt, tá vit sjálvi fóru frá ungdómsárum til vaksnamannalív, eins og nýggju ættarliðini gera tað í dag.
Unga parið Sára og Jens fluttu fyri stuttum til Havnar við tveimum børnum eftir at hava nomið sær útbúgving uttanlands. Sára er sosialráðgevi og Jens er bankalærdur – eitt par við miðal inntøkum. Tey keyptu hús fyri 3 mió. kr. og umbygdu og dagførdu húsini fyri 1 mió. kr., áðrenn tey fluttu inn.
Við skuld á fleiri mió. kr., sum tey ár um ár komandi 25-30 árini skulu gjalda aftur, kann hetta tykjast ørt og illa umhugsað. -Tað hevði kanska verið lættari og kanska eisini bíligari at flutt heim til foreldrini aftur. Men Sára og Jens vildu sjálvbjargni og hava ræði á egnum viðurskiftum leys av foreldrunum, sum tey tó týðugt vitja og njóta løturnar saman við.
Sára og Jens høvdu (og hava framvegis) tiltrúgv til egnan mátt og megi, tey hava áræði, drívmegi og førleikar til at fylgja sínum dreymum og hava stovnað familju og seta búgv – júst sum túsundtals aðrar familjur og einstaklingar í Føroyum hava gjørt og gera hvørt ár og hvønn dag.
Hvør sær virka so at siga øll í Føroyum fram ímóti at kunna verða sjálvbjargin og at hava sjálvræði, at hava fult ræði á egnum viðurskiftum. Tað er ikki altíð, at vit gera okkum so nógvan ómak við “at rokna tað út” – ofta er tað tiltrúgvin til egna mátt og megi sum er drívmegin, sum drívur okkum at náa okkara dreymum um sjálvbjargni og sjálvræði.
Vit hava hvør sær orkuna og drívmegina – og sjálvandi megna vit eisini sum land, sum føroyafólk at gera okkara land fult sjálvbjargið og at taka fult ræði á øllum viðurskiftum, sum hava við okkum og okkara land at gera.
Tað er eisini ein natúrlig gongd at vit Føroyar – eins og Sára og Jens – velja at gerast sjálvbjargin og hava sjálvræði á øllum viðurskiftum okkara – hvør sær hava vit orkuna, drívmegina og tiltrúgv til egnan mátt og megi, sjálvandi kunnu vit tað eisini í felag.


text:
Tað er fallið nógvum limum í Fólkaflokkinum fyri brósti, at Annika Olsen hevur vígt samkynd. Fleiri limir í Fólkaflokkinum eru sera ónøgdir um, at Annika Olsen hevur vígt fyrsta samkynda parið í Føroyum. Tað veit in.fo at siga.
Sambært in.fo søgdu limir, sum høvdu tikið orðið á landsfundininum hjá Fólkaflokkinum, at fólk nú fóru at minnast Fólkaflokkin sum tann flokkin, ið fyrstur gifti samkynd.
Millum annað hevur Ingi á Smið sent floksleiðsluni bræv, har hann heitir á flokkin um at taka frástøðu frá avgerðini hjá Anniku Olsen um at víga samkynt par. Um flokkurin ikki ger tað, fer hann at umhugsa støðu sína sum limur í flokkinum.
Annika Olsen sigur sjálv, at hon harmast um, at tílikir spurningar verða viðgjørdir í almenninginum, men hon heldur ikki, at borgarstjórar skulu nokta at gifta fólk.
At Fólkaflokkurin fer í søgubøkurnar júst fyri at víga samkynd, man nú vera heldur ivasamt, tí flokkurin hevur barst sum úlvur á skóg ímóti at dagføra hjúnarbandslógina.


text:
Jobmatch er eitt genialt tiltak
Brúkið Jobmatch til at skapa eitt netverk. Tað er nógv lættari at søkja starv, tá tú hevur eitt samband við fyritøkuna og fólkini, ið starvast har.
Hesi eru ráðini frá Kristjan Petursson, rakstrarleiðara á Elektron. Hann burdi vita, tí hann fekk sjálvur starv gjøgnum netverkið, hann hevði bygt upp við at luttaka á Jobmatch.
Tað tað ongantíð er ov tíðliga at byrja at netverka. Ger tær greitt, hvørji tíni fakligu áhugamál eru, og práta við fólk. Ger tað áðrenn, tú er liðugur at lesa – ger tað longu, tá tú er liðugur við tín bachelor.
Kristjan er KT verkfrøðingur, og hóast hann eftir loknan lestur fekk starv í danska bankaheiminum, visti hann, at hann og konan fóru at venda nøsini heimaftur fyrr ella seinni. Hann var fyrstu ferð á Jobmatch á Bryggjuni í Keypmannahavn og var fastur gestur á tiltakinum fleiri ár á rað.
Eg vitjaði fast tríggjar fyritøkur innan KT vinnuna. Eg var erligur og segði, at eg ikki leitaði eftir starvi, men at eg vildi skapa eitt samband við tær føroysku fyritøkurnar á mínum øki, tí eg fór at koma heim.
Hetta loysti seg. Tá føroysku bankarnir fluttu KT skipanirnar til Danmarkar, hevði Elektron brúk fyri einum millummanni í Danmark og ringdi til hansara at bjóða honum starvið. Hann tók av og var í trý ár ráðgevi og verkætlanarleiðari fyri Elektron í Danmark.
Hann og konan fluttu heim í fjør, og Kristjan hevur síðan starvast fyrst sum verkætlanarleiðari og síðan rakstrarleiðari hjá Elektron, umframt at hann er stjóri í felagnum MínBoks.
Kristjan ásannar, at hann neyvan hevði havt hetta starvið, um hann ikki hevði verið á Jobmatch. Hann fekk tað í boði, tí Elektron visti, hvør hann var og hvørjar royndir hann hevði.
Eg plagi at siga, at Jobmatch eigur skyldina í, at eg fekk starvið, sigur hann flennandi.
Kristjan luttekur framvegis á Jobmatch, nú sum umboð fyri Elektron.
Jobmatch er eitt sera gott høvi at práta við fólk uttan at kalla tey inn til samrøðu. Vit royna altíð at hava størv við okkum á Jobmatch, og tað hava vit eisini í ár. Vit hava nýliga sett fólk í starv, men avgjørdu ikki at seta øll størvini áðrenn Jobmatch.
Elektron hevur góðar royndir við Jobmatch. Eitt annað starvsfólk er sett gjøgnum Jobmatch, tey hava havt starvsnæmingar og fleiri uppgávur eru eisini gjørdar saman við teimum. Tað hevur riggað væl, heldur Kristjan.
Jobmatch er eitt genialt tiltak og øgiliga neyðugt, sigur hann.


text:
Starvslesandi við áhuga fyri HR og employer branding
Almannaverkið
Ert tú í holt við síðsta part av tíni útbúgving? Hevur tú áhuga í HR og marknaðarføring? Sum lesandi kanst tú koma í starvsvenjing á einum av størstu og kanska mest fjøltáttaðu arbeiðsplássunum í Føroyum
Vit leita eftir einum lesandi til arbeiðsuppgávur innan rekruttering. Ítøkiliga kemur tú at arbeiða við, hvussu Almannaverkið kann gerast eitt natúrligt fyrsta val hjá teimum, sum útbúgva seg innan teir fakbólkar, vit seta í starv.
Hvussu skapa vit samband við lesandi?
Hvussu gerast vit enn meiri áhugaverd sum starvsvenjingarstaður?
Onnur átøk, sum kunnu kveikja áhugan hjá komandi starvssøkjandi
Sum starvslesandi verður tú partur av dagligu arbeiðsgongdini á HR og stjóraskrivstovuni og fær við hesum innlit í tey øki, deildin umsitur. Tú kemur at arbeiða sjálvstøðugt við nærri avtalaðum uppgávum, umframt at samstarva við fleiri partar av Almannaverkinum og uttanhýsis samstarvsfelagar.
Um teg
Tú lesur á hægri lærustovni t.d. HR, samskifti ella líknandi. Tað er ein fyrimunur, um tú hevur lokið útbúgving á bachelorstigi og er byrjað/ur uppá yvirbygnaðin í tínum lestri. Tú hevur góð samstarvsevni og trívist við at arbeiða bæði sjálvstøðugt, og sum partur av einum toymi.
Um HR og stjóraskrivstovuna
HR og stjóraskrivstovan stuðlar og ráðgevur leiðsluni. Harumframt hevur deildin eina røð av uppgávum innan HR, ið yvirskipað hava til endamáls, at Almannaverkið til eina og hvørja tíð kann fáa, menna og fasthalda tey røttu starvsfólkini.
Ítøkiliga fáast vit við m.a. starvsfólka- og lønarumsiting, leiðslumenning, løgfrøðilig ráðgeving til leiðslu í starvsfólkamálum, at ráðgeva og sparra við leiðslu, gera vegleiðingar og reglur, samskifti við álitisfólk, fakfeløg og aðrar myndugleikar, menningaruppgávur og verkætlanir, tvørgangandi tiltøk og at vera skrivstova hjá stjóranum.
Vit kunnu bjóða
Tú fært roynt tína vitan í praksiss og sleppur at loysa ítøkiligar uppgávur. Møguleiki er eisini at skriva uppgávu í samstarvi við okkum. Starvstíðin er ein lestrarhálva og kann lagast eftir tínum umstøðum. Starvið er ólønt.
Umsókn
Tú søkir starvið við at trýsta á tann grøna knøttin “Søk starvið”.
Freist
Umsóknir skulu vera Almannaverkinum í hendi í seinasta lagi 5. januar 2020 kl. 23.00.
Ynskir tú at vita meira, ert tú vælkomin at vitja okkum á Jobmatch tann 28. desember.
Eisini kunnu fleiri upplýsingar fáast við at venda sær til Thomas Magnussen, deildarleiðari á HR og stjóraskrivstovuni, á telefon 347008.
Í Almannaverkinum starvast umleið 1000 starvsfólk úr 15 ymiskum starvsbólkum. Vit eru um alt landið í fleiri enn 65 bygningum. Í Almannaverkinum vilja vit gera mun við at veita bestu og mest framkomnu sosialu tænastur. Allar tænasturnar hjá Almannaverkinum byggja tí á menniskja í síni heild. Fyri at møta borgarum har teir eru og at veita eitt sakligt og fakligt tilboð, er neyðugt við umfatandi førleikum. Breiða fakliga umhvørvið og fjølbroyttu avbjóðingarnar í Almannaverkinum tryggja, at starvsfólk áhaldandi kunnu fylgja sínum dreymum. Tey kunnu finna nýggjar avbjóðingar og mennast víðari í ymsu virkisøkjunum. At arbeiða í Almannaverkinum snýr seg um menniskju – borgarar, avvarðandi og starvsfólk. Við ynskinum um at gera mun, kann yrkisleiðin setast saman uppá nærum óteljandi mátar.


text:
Kommunur í Føroyum
Síðan 1. januar 2017 eru tað 29 kommunur í Føroyum:
Kommunur í FøroyumEdit
Fyrrverandi kommunurEdit
- 1. august 1948 fór Funnings sóknar kommuna sundur í Funnings kommunu og Gjáar kommunu
- 1. januar 1997 legði Argja kommuna og Kaldbaks kommuna saman við Tórshavnar kommunu.
- 1. januar 2005 legði Elduvíkar kommuna, Oyndarfjarðar kommuna og Skála kommuna saman við Runavíkar kommunu.
- 1. januar 2005 legði Gjáar kommuna, Haldarsvíkar kommuna, Hósvíkar kommuna, Hvalvíkar kommuna og Saksunar kommuna saman við Sunda kommunu.
- 1. januar 2005 legði Hests kommuna, Kirkjubøar kommuna og Nólsoyar kommuna saman við Tórshavnar kommunu.
- 1. januar 2005 legði Mikladals kommuna saman við Klaksvíkar kommunu.
- 1. januar 2005 legði Mykinesar kommuna saman við Sørvágs kommunu.
- 1. januar 2009 legði Funnings kommuna saman við Runavíkar kommunu.
- 1. januar 2009 legði Gøtu kommuna saman við Leirvíkar kommunu og varð til Eysturkommuna.
- 1. januar 2009 legði Miðvágs kommuna saman við Sandavágs kommunu og varð til Vága kommuna.
- 1. januar 2009 legði Svínoyar kommuna saman við Klaksvíkar kommunu.
- 1. januar 2017 legði Húsa kommuna saman við Klaksvíkar kommunu.


text:
Corona: Arbeiðsfólk skulu veita prógv fyri, at tey hava arbeiðsørindi í Føroyum, og til hetta krevst ein arbeiðsgevaraváttan. Tak niður her: ARBEIÐSGEVARAVÁTTAN
Ríkisborgarar úr londum uttanfyri Norðurlond skulu hava arbeiðs- og uppihaldsloyvi fyri at arbeiða í Føroyum.
Tá arbeiðsloysið er minni enn 3,5 % ber til at seta ES-borgarar í starv frá degi til annan, um fyritøkan hevur undangóðkenning. Hetta er tó treytað av, at søkt verður um arbeiðsloyvi seinast sama dag, sum arbeiðstakarin byrjar í starvi.
Niðanfyri er nærri vegleiðingar um undangóðkenning, arbeiðsloyvir og treytir.
Setanarviðurskifti hjá útlendskari arbeiðsmegi
Faklærd arbeiðsmegi til byggivinnuna
Um ein fyritøka ynskir at gerast undangóðkend til at seta í starv arbeiðsmegi úr ES-londum, skal fyritøkan søkja um undangóðkenning hjá SIRI - Styrelsen for International Rekruttering og Integration.
Á heimasíðu teirra er umsókn, sum skal fyllast út. Oyðublaðið eitur: FO/AR7
Á oyðublaðnum verður greitt frá, hvussu farast skal fram.
Hesi skjøl skulu leggjast við umsóknini:
- Váttan frá Skráseting Føroya um at fyritøkan er skrásett í Føroyum
- Limaprógv frá Føroya Arbeiðsgevarafelag, fyri at vátta, at fyritøkan er bundin at fylgja sáttmálunum á føroyska
arbeiðsmarknaðinum (kann umbiðjast á industry@industry.fo og upplýs V-tal)
- Váttan frá TAKS um, at fyritøkan er skattskyldug í Føroyum
Tá umsóknin er fylt út, skalt tú senda hana saman við skjølunum omanfyri soleiðis:
1. Trýst á leinkjuna her: https://www.nyidanmark.dk/da/Kontakt-os/Kontakt-SIRI/Kontaktformular
2. Vel: "Jeg har spørgsmål eller skal sende dokumenter til sag vedrørende ophold på Grønland eller
Færøerne"
3. Vel: "Jeg er arbejdsgiver" og fyll síðan oyðublaðið út
Til ber eisini at lata umsóknina inn á løgreglustøð í Føroyum saman við skjølunum nevnd omanfyri.
Á heimasíðuni hjá SIRI er vegleiðing til, hvussu tú søkir: Soleiðis søkir tú
Sambært heimasíðuni hjá teimum, tekur málsviðgerðartíðin 0-10 dagar..
Arbeiðstakarin kann ikki byrja at arbeiða fyrr enn undangóðkenningin er í lagi. Harumframt skal SIRI ella løgreglan hava fráboðan um, hvar viðkomandi skal starvast.
GG: Undangóðkenningin skal dagførast hvørt ár. Tá er sama mannagongd galdandi, og tit skulu hava nýtt limaprógv frá Føroya Arbeiðsgevarafelag.
Tá ið fyritøkan hevur fingið játtandi svar upp á undangóðkenningina, skal ein umsókn sendast til SIRI ella latast løgregluni, áðrenn klárt er hjá arbeiðstakara at byrja í starvinum.
Til ber at senda umsókn og skjøl beinleiðis til Styrelsen for International Rekruttering og Integration á heimasíðuni www.nyidanmark.dk.
Arbeiðstakari og arbeiðsgevari fylla í felag oyðublaðið út. Oyðublaðið eitur: FO/AR8
Tá oyðiblaðið er fylt út, verður tað sent soleiðis:
1. Trýst á leinkjuna her: https://www.nyidanmark.dk/da/Kontakt-os/Kontakt-SIRI/Kontaktformular
2. Vel: "Jeg har spørgsmål eller skal sende dokumenter til sag vedrørende ophold på Grønland eller
Færøerne"
3. Vel: "Jeg er ansøger" og fyll síðan oyðublaðið út
Tá umsóknin er send, er klárt hjá arbeiðstakara at byrja at arbeiða.
Arbeiðstakarin skal flyta kommunu fyri at fáa føroyskt p-tal. Viðgerðartíðin kann verða heldur long, men eitt fyribils p-tal verður útvegað, til øll viðurskifti eru komin upp á pláss.
Undangóðkenningin er galdandi í eitt ár og skal tí endurnýggjast eina ferð um árið.
Hetta fer fram á sama hátt, sum tá søkt verður um undangóðkenning.
Limaprógvið fæst við at skriva til industry@industry.fo. Vinarliga send V-tal við.
Setanarviðurskifti hjá útlendskari arbeiðsmegi
Setanarviðurskifti hjá útlendskari arbeiðsmegi eru tey somu, sum hjá føroyskari arbeiðsmegi, í mun til arbeiðsmarknanðarlóggávu og sáttmála- og lønarviðurskifti.
Starvsrættarligu viðurskiftini hjá útlendskum starvsfólkum eru tey somu, sum hjá øðrum starvsfólkum.
Tá starvsfólk, sum eru sett eftir skipanini um undangóðkenning, fara úr starvi, missir viðkomandi rættin arbeiðs- og uppihaldsloyvið í Føroyum.
Hetta skal fráboðast til SIRI - Styrelsen for International Rekruttering og Integration (sama mannagongd, sum tá søkt verður um arbeiðsloyvi. Fyll út og skriva boð í kassan “spørgsmål eller besked”).
Skiftir starv
Um ein útlendingur, sum hevur arbeiðs- og uppihaldsloyvi eftir hesi skipan, skiftir arbeiðið, skal nýggj fráboðan sendast til https://www.nyidanmark.dk/da/Kontakt-os/Kontakt-SIRI/Kontaktformular
Er fyritøkan, sum skift verður til, undangóðkend til at seta í starv arbeiðsmegi úr ES londum, ber til at byrja at arbeiða beinanveg.


text:
Tingformaðurin Páll á Reynatúgvu og Kringvarpið, ið skal eitast at vera óheft, eru ótroyttiligir verjar av margháttliga umboðsmannavalinum. Eg havi ikki ætlað mær at skriva nakra greinarøð um hetta mál, men tá tingformaðurin ótarnaður sleppur at reingja sannleikan í almenna KVF og samanbera okkum tingfólk, sum hava aðra meining enn formaðurin, við neyt, so kenni eg meg noyddan at tosa beint út um sonevnda grannskoðaramálið. Hetta mál hevur KVF annars ongantíð havt minsta áhuga í at lýst sakligt og objektivt. Hví so er, munnu mong hava ein illgruna um. Heldur ikki mánakvøldið var nógv skil i innslagnum. Tá fór manipulatiónin hjá Kringvarpinum og Páll á Reynatúgvu út um alt sømiligt mark.
Tingformaðurin útnevnir umboðsmannin til vinnaran av sonevnda grannskoðaramálinum, tí rætturin hevur staðfest, at nakrar løggildingar givnar í 2007 vórðu givnar í heimildarloysi. Men málið er nógv størri og meira umfatandi enn teir hálvu sannleikar, ið Páll og útvarpið borðreiddi við mánakvøldið.
Niðurstøðan hjá Páll á Reynatúgvu um hetta mál, minnir um ein fótbóltsdyst, har annar parturin er aftanfyri 5-0 og í tíðini sum dómarin hevur lagt afturat kemur enn eitt mál, so dysturin endar 5-1. Páll á Reynatúgvi útrópar liðið, sum fekk tað seinasta málið, til vinnaran av dystinum. Í hugaheiminum hjá Páll endaði dysturin 1-0, tí Páll hevur tikið sær tað frælsi sum serfrøðingur, at annulera øll hini fimm málini.
Fakta er, at grannskoðaramálið er eitt óhugnaligt mál fyri løgtingið og kringvarpið og eitt stórt taparamál fyri Løgtingsins umboðsmann. Mong vilja tí leggja lok á málið, ella manipulera tað við hálvum sannleikum og heilum lygnum. Ikki minst KVF. Lat meg tí skera tað út í papp, so Páll og onnur kunnu síggja veruleikan. Umboðsmaðurin ”staðfesti” m.a. í síni drúgvu kanning í 2010 fylgjandi seks lógarbrot:
1. Jacob Vestergaard, landsstýrismaður, hevði brotið lóg um ábyrgd landsstýrismanna og fyrisitingarlógina
2. Bjarni Djurholm, landsstýrismaður, hevði brotið lóg um ábyrgd lanndsstýrismanna og fyrisitingarlógina
3. Rúni Joensen, aðalstjóri, hevði brotið tænastumannalógina og fyrisitingarlógina
4. Arni Poulsen, aðalstjóri, hevði brotið tænastumannalógina og fyrisitingarlógina
5. 7 løggildingar givnar í 2007 vóru givnar í heimildarloysi (brot á grannskoðaralógina).
6. Ein løggilding givin í 2005 var viðgjørd á skeivum grundarlagi (brot á grannskoðaralógina).
Løgtingið og landsstýrið valdi tí at seta heilar seks kanningar í verk. Frammanundan fær umboðsmaðurin fleiri milliónir á fíggjarlógini til at kanna alt ið umboðsmanninum lysti, og nú skuldu so fleiri milliónir játtast til eykakanningar.
Útvarpið nevndi mánakvøldið bert onkra av omanfyri nevndu kanningum, hóast talan var um heilar seks kanningar. Kringvarpið manipulerar helst fyri at pynta um Páll og umboðsmannin. Tey álvarsligastu ”lógarbrotini” eru kanningar nr. 1-4, tí tað viðvíkur týðandi persónum í fyrisitingini. Mál nr. 5 og 6 eru langtífrá eins týðandi fyri almenningin, tí tað snýr seg um heimildir at veita løggildingar. Mál nr. 1, 2, 3, 4 og 6 tapti umboðsmaðurin ruddiliga! Hesar kanningar kostaðu landskassanum fleiri milliónir. Manipulerandi innslagið mánakvøldið nevnir als ikki mál 3, 4 og 6, men ger serstakliga nógv burturúr nr. 5, ið var tað frægasta úrslitið fyri umboðsmannin, tó at einki álit kom frá umboðsmanninum. Hetta mál liggur tó enn í rættarskipanini.
Umboðsmaðurin brúkti serligu §10 stk. 1 í umboðsmannalógini og sendi sína frágreiðing til formansskapin í tinginum, løgmann osfr. Men í hesum føri ásetur umboðsmannalógin greitt, at umboðsmaðurin eigur at koma við tilmæli. Tað gjørdi umboðsmaðurin ikki! Lógin bleiv ikki fylgd og tí bleiv ruðuleiki í tinginum.
Hvat punkt 5 viðvíkur staðfesti rætturin fyrr í ár, at nakrar løggildingar givnar í 2007 vóru givnar í heimildarloysi og fylgjan var annulatión av løggildingum. Men annulatión av løggildingum var ikki júst tað sum umboðsmaðurin ætlaði. Málið hjá umboðsmanninum var als ikki at raka grannskoðararnar, men heldur at raka almennu fyrisitingina og tess handfaring av málinum. Tað framgongur greitt av grannskoðaramálinum. Men tað er lagnurnar speisemi, at úrslitið bleiv beint øvugt av tí sum umboðsmaðurin ætlaði. Málið fekk als ongar avleiðingar fyri fyrisitingina.
Tá ein skjútti hevur sent sína torpedo avstað, er viðkomandi ikki longur harri yvir hvar hon eksploderar. Tá umboðsmaðurin hevði sent sína frágreiðing avstað, mátti frágreiðingin liva sítt egna lív uttan at umboðsmaðurin kundi ávirkað tað.
Umboðsmaðurin miðaði eftir at raka fyrisitingina, men torpedan fóru framvið og rakti ístaðin nakrar grannskoðarar, sum sambært umboðsmannin sjálvan, ikki vóru partar av málinum. Hetta ljóðar sum skemt, men hetta er tann nakni veruleiki og harra Páll á Reynatúgvu brúkar hesa torpedo sum prógv um, hvussu beinrakin umboðsmaðurin er. Eingin, ið kennir hetta mál, kann taka møsnið frá tingformanninum í álvara og tingformaðurin átti at verið tann seinasti, at samanbera nakað tingfólk við neyt.
Kringvarpið metti umboðsmannafrágreiðingina sum eina fullkomna og 100% lýtaleysa løgfrøðiliga niðurstøðu. Og í eitt heilt ár brúkti KVF frágreiðingina til at karaktermyrða Jacob Vestergaard, Bjarna Djurholm, Rúna Joensen, aðalstjóra og Arna Poulsen, aðalstjóra. Tað kostaði føroyska skattgjaldaranum fleiri milliónir at reinsa hesar fýra persónar fyri ta svertan, ið m.a. almena licensfíggjaða kringvarpið stóð fyri. Og KVF blívur ótroyttiliga við at manipulera við hesum máli, samstundis sum løgtingið stingur høvdið í sandin sum um hetta mál ongantíð hevur verið á tingborði.
Heilar seks almennar kanningar vórðu gjørdar í samband við grannskoðaramálið. Ta seinastu kanningina gav løgmaður boð um í 2012 og hon viðvíkti eini einstakari løggilding, ið varð givin í 2005 og sum umboðsmaðurin eisini fanst at.
Henda seinasta kanningin tók tvey ár, og tað sigst at fremstu fólk innan fyrisitingarrætt í Danmark eisini luttóku í hesi kanning. Hon mann óivað hava kostað skattgjaldaranum dýrt. Úrslitið av hesi síðstu kanning staðfesti, at Skráseting Føroya gjørdi alt rætt, tá umsøkjarin frá 2005 fekk sína løggilding. Hetta varð gjørt í samsvar við andan og bókstavin í grannskoðaralógini. Sostatt var niðurstøðan frá umboðsmanninum eisini í hesum seinasta máli púra burturvið og enn ein ósigur til umboðsmannin.
At útrópa umboðsmannin til vinnara av grannskoðaramálinum er eitt óhugnaligt dømi um veruleikareingjan.
Grannskoðaramálið er ein dyggur smeitur og ósigur fyri umboðsmannin og embætið hevur í dag langtífrá ta virðing, sum tað hevði undir fyrsta umboðsmanninum. Eg kann lata Páll á Reynatúgvu vita, at eg standi als ikki einsamallur við hesum sjónarmiði. Hetta er eisini tann fatan, sum ørgrynna av føroyskum løgfrøðingum hevur og eisini fjøld av fólki innan almennu fyrisitingina.
Tá virðingin fyri umboðsmannaembætinum er horvin er embætið púra nyttuleyst, tí virðing er einasta ”vápn” ið umboðsmaðurin kann brúka fyri at ávirka fyrisitingina.
Virðingin fyri umboðsmanninum fær tað ikki betur av, at Páll á Reynatúgvu ótarnaður sleppur at grugga og møsna um hetta mál yvirfyri onkrum mikrofonhaldara og enntá at samanbera tingfólk, sum veruliga hava sett seg inn í málið, við neyt.
Jákup Mikkelsen, løgtingsmaður