text:
Vit vóru í Mikladali tann dagin, standmyndin varð avdúkað. Eg fór í bussi saman við Lisu og Louisi, og FS og børnini fóru við bili, tey fóru fyrr, tí tey skuldu til Trøllanesaar at ganga túr út á Kallin.
Tá ið vit vóru á Skarði í fjør til standmyndaravdúkan hittu vit Vilhelminu, og tað gjørdu vit aftur í ár, her sæst hon saman við Annu Jóannesardóttur skoða kistuna við haminum hjá kópakonuni.
Nú hava fleiri verið frammi við viðmerkingum um Kópakonuna, bæði við feministiskum vinkli og við listafrøðiliga atfinningarsomun eygum, sum finnast at tí heroisku traditionellu listafatan og tí vantandi fjølbroytni, sum valdar innan standmyndir í Føroyum.
Fyrst vil eg siga, at tað var ein fínur dagur, men túrurin norð er biðið langur, bussurin møtti onkrum bussi, og tað var ein avbjóðing, bíðaðu eftir bussi bæði her og der, báturin kom til Klaksvíkar, samstundis sum leið 400 stakk av til Havnar – null samarbeiði.
Men bliðskapurin og hýrurin í Mikladali var fínur, alt var væl fyriskipað og tjøld og matur og annað klárt.
Hátíðarhaldið var passaliga langt og fjølbroytt, serstakliga stuttligt var at síggja tey ungu úr Klaksvíkar sjónleikarfelag spæla Kópakonuna. Og so má eg nevna pallin. At hava talur og sang niðri á helluni og pallin á Stórakneysa var genialt. Bara eitt var ein stór skøva í lakkinum, og tað hevði eg fortrongt, til Marna Jac. minti meg á tað í Degi og viku, hasin stóri lykilin til borgarstjóran við ketuni, frá einum manni til annan. Hvat ólukkan var tað fyri piss? Havi ikki vitað so býtt og mansligt ískoyti.
Eivør sang tveir sangir
Aftur til standmyndina: mær dámar hana væl, røðarar og áskoðarar høvdu ymsar tulkingar av myndini: er hon á veg í land ella á sjógv? Er hon glað ella syrgin, fræls ella bundin? Tað er pláss fyri tulking. Eitt áhugavert tema er hevndin, søgnin endar jú við ræðuligari fyriboðan, og eg havi hoyrt um eldri fólk, sum sjálvi hava mist menn av vanlukku, at tað mátti ikki verið neyðugt at sett eiuna standmynd upp av eini heks. Kanska standmyndin er endin á stríðnum, kanska hevndin er av, nú ið kópakonan er viðurkend í Mikladali.
Eg hugsi, at tá ið fólk biðja Hans Paula gera myndina, so er tað tí at tey vilja hava eina “hans paula”. Eg eri ein av teimum, sum hava suffað um, at so nógvar standmyndir í Føroyum eru fólkamyndir, men tað er ikki altíð nóg mikið at biðja onkran annan, hygg t.d. at Hans Andreas norðanfyri sjónleikarhúsið, tað er ikki Hans Paulasa verk. Eg eri hjartaliga samd í, at ov lítið frjølbroytni er í standmyndalandslagnum.
Astrid hjá Ragnu hevur verið fyrimynd hjá Hans Paula.
Vit hava ikki nógvar myndahøggarar í Føroyum, Hans Pauli hevur ættarbond í Kalsoynni, hann er viðurkendur í restini av ríkinum, nógvar góðar grundir eru til at biðja Hans Paula. Vit eru aftur í kjaki um fólksliga list og nýskapandi list. Í hesum føri er tað so ikki stríð ímillum leik og lærd, tí kópakonan er skapað professionelt av professionellum listamanni. Øll, eg tosaði við í Mikladali, hildu at standmyndin var flott. Tað er umráðandi, at fólkið, sum eigur myndina og skal hýsa henni, dámar hana. So kann ein siga, at fólkið skal skúlast til at dáma rætta list, og at bygdarráð og býráð og sjómannadagar skuldu ikki sloppið at valt listamann, verk og stíl…men hvar eru vit so?
Tillukku við standmyndini, vóni hon fer at klára brim og vind í vetur.
(myndirnar av standmyndini eru tiknar av internetinum, mítt myndatól doyði, og eg fái ikki myndirnar úr telefonini)
Aug 8, 2014
KÓPAKONAN
Skrivað hevur Bergljót av Skarði klokkan 13:18
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
Tommy Ahlers er kendur sum ein tann fremsti íverksetin í Danmark. Tommy stovnaði fyritøkuna ZYB, sum framleiddi online tænastur til backup av telefonkontaktum. ZYB varð í 2008 selt til Vodafone fyri 50 milliónir krónur. Eisini stovnaði Tommy fyritøkuna PODIO, sum gjørdi intranetloysnir, og hann seldi somuleiðis PODIO við stórum vinningi.
Tommy Ahlers er nýliga valdur í Disruptionrådet, sum danska stjórnin hevur sett á stovn. Eitt av endamálunum við Disruptionrådet er at greina og gera uppskot til, hvussu Danmark kann fáa ágóðan av tøkniligu menningini. Eisini er Tommy íðin íleggjari og hevur sett pening í fleiri ymsar fyritøkur.
Umframt at vera íverkseti og íleggjari, so er Tommy eisini kendur frá sjónvarpsrøðini Løvens Hule, sum hevur verið víst á DR. Har situr hann, saman við øðrum kendum donskum vinnulívsfólki, og ger íløgur í hugskot hjá luttakarum, sum vilja byrja sítt egna virksemi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Skráin fyri fólkafundin sæst á viðheftu fíluni.
19.09.2014
Skráin fyri fólkafundin
- 25 ára starvsdagar á Mýrunum
- Kunning í samband við lýsta verkfallið hjá Føroya Pedagogfelag
- Jólakonsert í Glyvra kirkju mikukvøldið
- Starvsfólk til Kunningarstovuna í Runavík
- Útstykking í Leitinum
- Skála kirkja: Vit syngja jólini inn
- Jólaskipið kemur á Runavík leygardagin 9. des.
- Býráðsfundir 2018
- Oyvør Dam Jacobsen bókavørður á Bókasavninum við Løkin
- Broyting av Býarplaninum og Almennu byggisamtyktini
- Jólatræið í Skálafirði
- Lat okkum birta vón
- Nýggjur leiðari settur á Barnagarðinum á Mýrunum
- Leiðari settur á Dagstovninum við Stórá
- Jól á Gamlavegi á Skála
- Kunnandi fundur fyri heildararbeiðstakarar og arkitektar
- Arbeiði uppá vatnleiðingina í Saltangará
- Býráðsfundurin 30/11-17
- Jól í Runavíkar kommunu
- Skattalistin fyri 2016


text:
Tað var 26. desember í fjør, at Sigrið Guðjónsson og unnustin sóu nakrar livandi hummarar í einum matvøruhandli í Havn.
Tey keyptu hummararnar og slepti teimum á sjógv við Kongabrúnna.
Sigrið Lake sigur, at tað var nógv kjakast um hendingina. Fólk vóru ymisk á máli og viðhvørt ágangurin harður.
Tá hon hyggur aftur, so angrar hon ikki, at tey fóru alment út við hummarasøguni, tí stutt eftir staðfesti Heilsufrøðiliga starvstovan, at tað ikki er loyvt at selja livandi hummarar.
Tá hummararnir vórðu sleptir, fór unnustin, Marcus Lake á knæ og fríggjaði.
Nú eru tey gift.
Sigrið Lake fekk eina heilt serstaka brúdleypsgávu.
Marcus Lake, sum er rappari og tónasmiður, hevur gjørt sangin Babyson. Tú kanst síggja videolagið og hoyra sangin á hesum leinki


text:
Ætlanin er at játta hálva millión krónur næsta ár og tvær milliónir í 2019.
Men teir pengarnar røkka bara til ávísar dagføringar, sigur Henrik Old, landsstýrismaður,
sum hevur svarað Annitu á Fríðriksmørk, løgtingskvinnu, sum spurdi um Selatraðarvegin.
Landsvegurin av Strondum til Selatraðar er tíggju kilometrar langur.
Ábøtur eru gjørdar frá 2005 til 2014 fyri 5,6 mió. kr.
Ein av tíggju breiðkaður
Trý strekki eru breiðkað, tilsamans 1,1 kilometur.
Sambært samferðsluætlanini fyri 2012 til 2024 og í tilmæli frá Landsverki verður mælt til
at breiðka vegin til ein smalan tvíbreytaðan veg í støðum, og annars at gera góð víkipláss.
Tað varð í 2012 mett at kosta 50 mió. kr.
Grót úr tunli
Á fundi í farnu viku millum landsstýrismannin, Landsverk og Sjóvar kommunu um ferðsluviðurskiftini
í Sjóvar kommunu var semja um at finna eina munagóða loysn á Selatraðarvegnum, svarar Henrik Old.
Men pengarnir til tess eru ikki til enn, sigur hann eisini.
Henrik Old hevur heitt á Landsverk at arbeiða við møguleikanum at brúka grót úr Eysturoyartunlinum til Selatraðarvegin.
kelda: kvf.fo


text:
Bátafelagið á Bakka
Bátafelagið á Bakka eigur eini hús niðri á støð á Glyvrum, sum limirnir í felagnum hava bygt.
Formaður:
Herbert Olsen
Tel: 218788
Limirnir hava atgongd til húsini, húsini vera til dagligt brúkt sum undirhús, har møguleiki er at fáa eitt prát, drekka ein kaffimunn og spæla kort.
Húsini kunnu leigast til smærri tiltøk, pláss er fyri 25-30 fólkum.
Ætlanin er, at fólk, sum koma á vitjan við báti, skulu kunna brúka húsini og baðstovuna.
Alment wc er í bygninginum, sum er opið frá 1. apríl til 1. september.


text:
Seld annars ókeypis
Tú ert vælkomin at seta teg í samband við okkum um ætlanin er at selja ogn tína. Vit kunnu gera hetta bíligari, ómakaleysari enn onnur, og taka okkum av øllum viðurskiftum, í sambandi við sølu av føstum ognum. Tað ber altíð til at fáa eina góða avtalu við okkum.
Vit koma á staði og gera meting av ognini, greiða frá mannagongdini í sambandi við sølu.
Avtala verður gjørd millum partarnir. Talan er um eina avtalu um, hvussu sølan kann fara fram á besta hátt, prísuppskot, framvísing o.a.
Umframt lýsing á heimasíðuni, gera vit eina framløgu av ogn tíni uppá uml. 8 síður við frágreiðing av ognini og myndir sum vit handa áhugaðum kundum. Eisini verður ognin lýst til sølu á øðrum miðlum.
Avtalur um at vísa ognina fram verður gjørd í samráð við seljaran.
Kunnað verður um boð og tryggja okkum at fígging er tøk.
Í sambandi við sølu taka vit okkum av øllum praktiskum viðurskiftum. Seta okkum í samband við tín kundaráðgeva og gera avtalu. Eisini syrgja vit fyri at panti í ognini verður avlýst. Vit gera avtalu við kundaráðgevan hjá keypara um yvirtøku o.a. og nær keyps-peningurin kann flytast á konto. Tá hesi viðurskiftini eru avgreidd, verður skeytið sent til ttinglýsingar.
SELD, annars ókeypis
SELJA vit ikki ogn tykkara í tíðarskeiðinum, fáa tit tænastuna ókeypis.
Uppgávuna at selja taka vit í álvara og við miðvísari ætlan verður farið undir at selja ognina.
Tí gera vit eisini vart við, at verður ognin ikki seld í tíðarskeiðinum, verður øll tænastan gjørd ókeypis, bæði tá tað kemur til lýsingar, myndir, framløgu o.a.
Kostnaðurin fyri sølu er 2,5% av søluupphæddini + mvg. Onnur avtala kann verða gjørd. Minstiprísur fyri sølu á ogn kr. 14.000,00 + MVG.
Bátar, skip og fiskiloyvi
Tænastugjaldið frá seljara 3% + mvg og keypara 3% + mvg. Tá upphæddin er undir kr. 500.000,00 er tænastugjaldið frá seljara 3,5% + mvg og keypara 4% + mvg. Serstøk avtala kann verða gjørd. Minstiprísur fyri sølu er kr. 12.000,00 + mvg fyri seljara og kr. 12..000,00 + mvg fyri keypara. Keyparin rindar altíð fyri skrásetingargjøld frá almenna myndugleikanum, har onnur avtala ikki er gjørd. Talan er t.d. um tjóðskaparbrøv, skipaskeyti, fiskiloyvi v.m. Um báturin verður seldur av landinum er tænastugjaldið frá seljara 5 % + mvg og keypara 5%..
Myndir og tekstur á heimasíðuni
Tað er strangliga bannað at brúka myndir og tekst á heimasíðuni uttan ítøkiligt skriftligt loyvi. Ognarrætturin fevnir eisini um tær myndir sum eru sendar felagnum. Verður tilfar; myndir o.a. brúkt frá heimasíðuni uttan loyvi førir hetta til endurgjald.
Virðismetingar
Metingar av ognum: sethúsum, ognarlutum, bátum og skipum verða gjørdar eftir umbøn. Kostnaðurin er kr. 4.000,00 + mvg. Serstøk avtala kann verða gjørd.
Serstøk fráboðan um seldar ognir v.m.
Teksturin á heimasíðuni – lýsingar av ognum, byggir beinleiðis á upplýsingar frá seljara – tað er eigarin av ognini, eisini tá talan er um fráboðan; skriftligar ella munaligar, og er leiklutur Sp/f Meklaran´s bert at verða boðberi millum partarnir, og kann Sp/f Meklarin.fo, á ongan hátt ábyrgdast fyri innihaldinum í lýsingum á heimasíðuni, ella á nakran annan hátt. Tað verður mett rætt, at fyrivarni verður tikið fyri rættleiðingum í tekstinum í lýsingunum í hvørjum einstøkum føri, tá tað er “keypssáttmáli” sum er avgerandi fyri keypið og ikki tekstur í lýsing. Sp/f Meklarin tekur onga ábyrgd av seldar ogn, tá talan er um navngivnar sáttmálapartar, og tí ber ikki til at ábygda Sp/f Meklarnum ella starvsfólk tess sum starvast hjá fyritøkuni á nakran hátt. Í keypssáttmálunum verður víst til hesar treytir, og hevur keypari og seljari skyldu at kunna seg um hesi viðurskiftir.


text:
1. Louise Bourgeois (1911-2010)
Fronsk listakvinna, sum hevur grundað alt sítt verk á at geva barndómsminnum konkret skap. Louise Bourgeois var fullvís í, at bara listafólk, sum arbeiða sjálvsæviliga og miðsavna seg sum teirra egna persón og egnu kenslur, kunnu fáa ein universalan listaframburð og verða fatað universalt.
2. Agnes Martin (1912-2004)
Kanadisk listakvinna, sum var upptikin av at finna út av hvat sanna endamálið hjá listini er og av at gera tað ósjónliga sjónligt. Ígjøgnum abstraktión royndi hon at finna nakað absolut, reint og spirituelt
3. Eva Hesse (1936-1970)
Týsk-amerikonsk listakvinna, sum var upptikin av absurditetum, mótsetningum, kaos, endurtøkum og upploysn. Hon arbeiðir á markinum millum skulptur og mynd við tilfari, sum bæði er estetiskt og vakurt, men samstundis eisini er andstyggiligt.
4. Marina Abromovíc (1946)
Serbisk listakvinna, sum brúkar kroppin sum útlátsráð. Við ógvusligum, sjálvpínandi aktiónum granskar hon andans reinleika og hevur sum endamál at geva víðari orku til áskoðararnar.
5. Jenny Holzer (1950)
Amerikonsk listakvinna, sum brúkar málið í eini roynd at gera privata óttan almennan. Jenny Holzer hevur borið fram sín boðskap um sex, harðskap, kærleika, kríggj og deyða á t-shirts, plakatum, flyers, klistrimerkjum, neonskeltum og hevur fingið tað burturúr, sum hon ætlaði; at provokera fólk til at steðga á og hugsa.
6. Sophie Calle (1953)
Fronsk fotolistakvinna, sum arbeiðir við teksti og mynd og sum granskar í upplivingini av fráveru, anonymiteti og intimiteti. Hon fylgir lívinum hjá fremmandum fólki í eini roynd at koma tætt at øðrum, eins og hon útleverar tær mest intimu detaljurnar um sítt privatlív, tí hon heldur list snúgva seg um psykologi og menniskjaligar relatiónir.
7. Marlene Dumas (1953)
Suðurafrikonsk listakvinna, sum arbeiðir við málaríi, ið vendir sær á ógvusligan hátt til bæði kenslu og intellekt. Sjálv brúkar hon hugtakið ”mental confusions” um síni verk, ið virka á ótrúliga nógvum ymiskum planum og sum alla tíðina geva møguleika fyri nýggjum sjónarhornum.
8. Cindy Sherman (1954)
Amerikansk fotolistakvinna, sum pallsetur og skapar tableau og sum á henda hátt hevur víðkað um fatanina av hvat foto kann vera. Við at brúka siðbundin myndevni og geva teimum eina baksíðu ella dýpd, skapar hon ein spenning, sum geva hennara myndum eitt heilt serliga forførandi og ræðandi huglag.
9. Pipilotti Rist (1962)
Sveisisk videolistakvinna, sum arbeiðir við einum blandi av visuellum og musiskum elementum. Hennara verk eru óvanliga litrík og glað og listakvinnan er sannførd um, at tú bert skapar mentanarliga framgongd gjøgnum verk, ið eru positiv.
10. Elizabeth Peyton (1965)
Amerikonsk listakvinna, sum m.a. granskar markið millum tað intima og tað almenna og ynskir at avdúka kollektiva longsulin gjøgnum málarí, foto, video og tekning.
(IS)


text:
Tað sum var mest umráðandi fyri okkum til okkara brúdleyp, var at gestirnir hugnaðu sær. Vit ynsktu ein avslappandi stemning, og valdu tí nakrar ávísar smálutir, ið skuldu hjálpa uppá júst hetta.
Vit kenna øll til tað. Sjálvandi hava fólkini stóran týdning, og tað er ikki altíð møguligt at hava so nógva ávirkan á, um fólk eru í góðum lag ella ikki. Men vit vildu skapa góðar karmar, so okkara í hvussu er ikki lá eftir.
Vit høvdu møguleika at velja rammurnar og vildu vit sjálvandi hava MySelfie, sum ein part av veistluni.
Ígjøgnum summarið, havi eg fleiri ferðir sæð festligar myndir frá veistlum. Ikki bara brúdleypum, men eisini føðingardøgum, starvsveistlum osf. Eg fann útav at tað var MySelfie tey høvdu brúkt. MySelfie hevur verið í Danmark og øðrum londum í eina tíð, men nú er tað eisini komið til Føroyar. Tú kanst bíleggja tað umvegis teirra facebook síðu Myselfie.fo. Ein leinkja er HER. Hetta krevur onki! Tú heintar ein kassa, ið hevur alt tú hevur tørv á. Tú stillar tað upp, og síðani er tað klárt at brúka. Tólið hevur eitt gott blits, ið ger at tað saktans kann brúkast í myrkum rúmum eisini.
Vit høvdu gjørt eina vakra bakgrund at hava aftanfyri, og hetta riggaði sera væl.
Myselfie var eitt kempi hitt í brúdleypsveistluni hjá okkum. Tit skuldu sæð. Køin var ofta long at sleppa framat. Fólk hugnaðu sær, flentu og útfoldaðu seg framman fyri kameraðið.
(ja tað er ótrúligt, at tað kann verða so stuttligt, at fáa eina mynd tikna av sær sjálvum. Onkursvegna fær hetta barnsligu sálirnar at trýna fram. Fólk eru ikki smæðin at skapa sær og verða kerlig framman fyri myndatólinum. Eg hevði ynskt at eg kundi víst tykkum fleiri myndir, men tað veit den, eg vanti ikki at eg hevði haft nakrar vinir aftaná um eg so gjørdi. Fólk hóvdu fingið eitt sindur niðurum, so flestu myndirnar vóru kanska ikki so hóskandi fyri almenningin haha.. So tit sleppa at síggja hesar, tí tað eru borðbærar (og eg havi fingið loyv)
Longu dagin eftir góvu vit tólið aftur, og aftaná nakrar tímar fingu vit mail við leinkju til allar myndirnar. Kann tað gerast lættari??
Vit eru ovurfegin um at vit valdu MySelfie til okkara brúdleyp. Vit hava nú einar 500 myndir av okkara fantastisku og fittu gestum. Hetta er eitt stuttligt minni at hava, útyvir tað meira professionellu myndirnar, ið vóru tiknar.
Eitt er sikkurt, at um eg onkuntíð eru í ringum lag, so fara hasar myndirnar í hvussu er at fáa smílið fram.
M&K


text:
§ 1. Endamál og navn felagsins.
Navn felagsins er Maskinmeistarafelagið við heimstaði í Tórshavn. Felagið er óheft av politikki.
Endamál felagsins er:
1. At røkja áhugamál maskinmeistaranna.
2. At stuðla skeiðvirksemi, sum kemur limunum til góðar á tøkniligum og yrkisligum økjum, og í samarbeiði við Maskinmeistaraskúlan at veita næmingunum kunnleika um kor maskinmeistaranna og arbeiðið felagsins.
§ 2. Nevnd felagsins.
Ein 5-mannanevnd stýrir felagnum. Vanligu nevndarlimir sita 2 ár í senn, meðan valskeiðið hjá formanninum frá 2012 at rokna er 3 ár.
Formaðurin og hinir 4 nevndarlimirnir verða valdir á aðalfundinum soleiðis:
- 1. ár standa 2 nevndarlimir og formaðurin fyri vali,
- 2. ár standa 2 nevndarlimir fyri vali og
- 3. ár standa 2 nevndarlimir fyri vali.
Sum lið í einari skiftisskipan verður formaðurin, sum valdur verður í 2011, tó valdur fyri eitt ár, og frá 2012 verður formaðurin valdur fyri 3 ár og skal taka við fulltíðarstarvi sambært ásetingunum niðanfyri.
Valdur formaður játtar at taka við starvinum sum fulltíðarsettur formaður felagsins. Formaðurin verður løntur sambært lønartalvuni fyri maskinmeistarar, sum starvast hjá tí almenna á landi, íroknað eftirløn. Harumframt fær formaðurin viðbót.
Nevndin ásetur lønarstig og viðbótarstig.
Tá formaður fer frá, so hevur hann rætt til løn í 3 mánaðir frá fráfaringardegnum at rokna, og skal hetta tíðarskeið verða tøkur at ráðgeva nýggja formanninum.
Eisini verða valdir 2 tiltakslimir. Hesir sita 1 ár í senn.
Val av formanni og nevndarlimum/tiltakslimum skal fara fram skrivliga.
Uppskot til formansvalevni skulu vera nevndini í hendi í seinasta lagi 15. desember árið fyri formaðurin stendur fyri vali. Um einki uppskot til formansvalevni er latið nevndini innan nevndu freist, so kann nevndin útseta uppstillingarfreistina í 8 dagar.
Fráboðan um hvørjir eru í uppskoti sum formansvalevni skal standa í lýsingini av ársaðalfundinum sambært § 13, stk. 5.
Nevndin skipar seg við næstformanni.
Verður nevndarlimur valdur til formann, tekur fyrst valdi tiltakslimur sæti í nevndini.
Formaðurin og minst 2 av hinum nevndarlimunum skulu hava staðið maskinmeistaraprógv.
Stk. 2. Formaðurin samskipar alt arbeiði í felagnum. Nevndarlimir býta sáttmálaøkini millum sín.
Stk. 3. Nevndin hevur ábyrgd av ognum felagsins. Formaðurin skrivar undir fyri felagið.
At keypa, selja og veðseta fastar ognir, umframt at gera leigusáttmálar krevst nevndarsamtykt og at formaðurin og ein nevndarlimur skrivar undir hetta skjal.
Stk. 4. Nevndin hevur heimild at seta fyristøðufólk og løna tí at standa fyri dagligu umsitingini av felagnum undir leiðslu formansins. Starvsøkið hjá fyristøðufólkinum verður ásett eftir einari gjølligari fyriskipan, sum nevndin ásetur í einari reglugerð.
Fyristøðufólkið nýtist ikki at vera nevndarlimur ella maskinmeistari.
Stk. 5. Nevndin kann leggja tær heimildir, sum tað hevur eftir hesi lóg, tó undantikið heimildirnar í § 2, stk. 3, 2. pkt., og uppgávurnar hjá formanninum til fyristøðufólkið, um tað verður gjørt skrivligt, og tá ið fleirtalið av nevndarlimunum eru fyri tí.
Stk. 6. Nevndin arbeiðir limanna vegna, og bert nevndin hevur rætt til at siga upp sáttmálar og gera avráðingar um lønar- og setanartreytir.
Sáttmálasamráðingar verða fyriskipaðar av nevndarliminum fyri viðkomandi sáttmálaøki saman við formanninum og fyristøðufólkinum, eisini íroknað at viðgera sáttmálar við onnur verkafeløg viðvíkjandi limaflytan og samarbeiðsreglugerðum. Endaliga samráðingarúrslitið skal nevndin góðkenna.
Stk. 7. Nevndin hevur fund eftir tørvi, tó í minsta lagi eina ferð um mánaðin. Fyristøðufólkið er skrivari hjá nevndini. Nevndin er viðtøkufør, tá ið meirilutin av nevndarlimunum er møttur á fundi.
Stk. 8. Nevndin skipar sjálvt fyri arbeiði sínum við teimum treytum, sum henda lóg ásetur
§ 3. Limir felagsins.
Limir felagsins kunnu vera:
1. Virknir limir.
2. Hvílandi limir.
3. Junior-limir.
4. Óvirknir limir.
5. Heiðurslimir.
§ 4. Virknir limir.
Fyri at gerast virkin limur krevst, at umsøkjarin hevur staðið maskinmeistaraprógv ella maskinistprógv. Persónar við aðrari útbúgving, sum kann metast at vera innanfyri sama fakøki og sum starvast í maskintænastu, kunnu eisini gerast virknir limir.
Um ivi stingur seg upp um umsøkjari lúkar frammanfyri nevndu treytir, so tekur nevndin avgerð.
Stk. 2. Áðrenn stuðul kann verða veittur, skal viðkomandi hava verið virkin limur í felagnum í minst 3 mánaðir.
Stk. 3. Flyting úr øðrum yrkisfelag í Maskinmeistarafelagið kann verða loyvt, um hann lúkar treytirnar í stk. 1.
§ 5. Hvílandi limarættur.
Hvílandi limir eru limir, sum ikki longur lúka treytirnar nevndar í § 4, stk. 1, og kunna hesir limir bara eftir meting nevndarinnar krevja stuðul frá felagnum.
Stk. 2. Virknir limir, sum fyribils taka við starvi, sum kemur undir annað yrkisfelag, og sum Maskinmeistarafelagið ikki hevur avtalu við, kunnu søkja um hvílandi limaskap.
Stk. 3. Hvílandi limir hava ikki atkvøðurætt á aðalfundi, men kunnu møta á fundum, sum felagið stendur fyri.
§ 6. Junior-limir.
Fyri at gerast junior-limur krevst at umsøkjarin lesur til maskinmeistara.
Stk. 2. Junior-limir kunna møta á fundum felagsins, men hava ikki atkvøðurætt.
Stk. 3. Junior-limir gjalda sama limagjald sum hvílandi limir.
Stk. 4. Junior-limir gerast virknir limir, tá ið teir taka við maskinmeistarastarvi.
§ 7. Óvirknir limir.
Óvirknir limir kunna teir maskinmeistarar gerast, sum eru farnir úr teirra starvi og sum hava fylt 67 ár.
Stk. 2. Óvirknir limir kunna eisini tey gerast, sum hava starv, ið liggja maskinmeistarastættinum nær.
Stk. 3. Óvirknir limir hava rætt at møta á fundum felagsins, men hava ikki atkvøðurætt.
Stk. 4. Óvirknir limir gjalda eitt árligt limagjald uppá 100 kr.
§ 8. Heiðurslimir.
Nevndin kann útnevna fólk, sum hava virkað til gagns fyri maskinmeistarastættin, til heiðurslimir.
Heiðurslimir gjalda ikki limagjald, men hava fullan limarætt, um so er, at teir samstundis eru virknir limir.
Heiðurslimir, sum ikki samstundis eru virknir limir, hava limarættindi sum óvirknir limir.
§ 9. Siga seg burtur úr felagnum.
Áðrenn limur kann fara úr felagnum, má hann hava goldið limagjaldið til tann dag, hann fer.
Stk. 2. Limur kann við 1 mánaða freist skrivliga siga seg úr felagnm innan 1. í komandi mánað.
Stk. 3. Limur kann ikki fara úr felagnum, meðan sáttmálasamráðingar ella arbeiðsósemjur eru.
§ 10. Verða limir koyrdir úr felagnum.
Koma 5 limir skrivliga til nevndina við grundaðari klagu um atburð hjá einum felagslimi, og hesin atburður eftir ætlan nevndarinnar tykist vera soleiðis, at limurin, stendur hann í felagnum, skaðar umdømi felagsins, skal nevndin leggja klaguna fram á fyrsta aðalfundi, har hann fær høvi at føra fram sak sína.
Stk. 2. Uppskot um at koyra limin úr felagnum, skal avgreiðast við skrivligari atkvøðugreiðslu. Eru 2/3 av atkvøðunum fyri, at limurin skal verða koyrdur úr felagnum, er tað samtykt.
Stk. 3. Hevur limur tikið við starvi á sjógvi ella landi, har felagið hevur sýtt maskinmeistara at taka við starvi, ella hann noktar at akta avgerðir felagsins í lønar- ella arbeiðssáttmálum, hevur nevndin rætt til at koyra hann úr felagnum, aftaná at málið hevur verið til viðgerðar á nevndarfundi, og har 2/3 av hjástøddu nevndarlimum atkvøða fyri tí. Limur, sum koyrdur verður úr felagnum, kann krevja, at avgerð nevndarinnar verður løgd fyri aðalfundin til avgerðar. Aðalfundurin tekur avgerð um limaskapin við 2/3 atkvøðumeiriluta.
§ 11. Limagjald.
Limagjaldið fyri allar limir verður ásett á aðalfundinum.
Stk. 2. Nevndin hevur rætt til, fyri limirnar, at gera avtalu við avvarðandi lønútgjaldara um, at hann tekur limagjaldið burtur av mánaðarlønini/hýruni.
§ 12. Limagjaldið ikki goldið.
Limur, sum er í eftirstøðu við limagjaldi sínum, missir limarætt sín.
Stk. 2. Nevndini er loyvt at krevja limagjaldið, sum ikki er goldið tann dag, limur missir limarætt sín, í rættinum, og hann ber í hesum sambandi allar útreiðslur sjálvur.
§ 13. Aðalfundur.
Aðalfundurin er hægsti myndugleiki felagsins.
Stk. 2. Atkvøðurætt hava bert virknir limir, ið hava goldið limagjaldið fyri hálvárið frammanundan, aðalfundurin verður hildin.
Stk. 3. Nevndin skipar fyri, at virknir limir, sum eru burturstaddir, ella av aðrari orsøk ikki kunnu møta á aðalfundinum kunna atkvøða við brævatkvøðu, teir seinastu 3 mánaðirnar undan aðalfundinum um nevndarval.
Uppskot til nevndarlimir skulu skrivliga verða felagnum í hendi í seinasta lagi 15. desember. Tó kunna uppskot til nevndarlimir skjótast upp á sjálvum aðalfundinum. Atkvøðuseðlarnir verða upptaldir á aðalfundinum.
Stk. 4. Vil limur hava uppskot sett fram á aðalfundi, skal nevndin hava tað í hendi í minsta lagi 14 dagar undan aðalfundinum, so tað kann verða gjørt teimum felagslimum kunnugt, sum hesa tíðina koma á skrivstovu felagsins.
Roknskapur felagsins skal eisini liggja frammi á skrivstovu felagsins 14 dagar undan aðalfundinum.
Stk. 5. Ársaðalfundurin verður hildin í Tórshavn í fyrsta ársfjórðingi á hvørjum ári. Fráboðað verður í seinasta lagi 14 dagar frammanundan í bløðum og útvarpi.
Stk. 6. Ársaðalfundurin verður hildin við hesari skrá:
1. Val av fundarstjóra.
2. Frágreiðing formansins.
3. Leggja fram roknskap til góðkenningar.
4. Uppskot um lógarbroytingar.
5. Val av formanni, nevndarlimum og tiltakslimum.
6. Ásetan av limagjøldum
7. Velja skrásettan grannskoðara.
8. Ymiskt.
Stk. 7. Bert limir felagsins, sum hava atkvøðurætt, kunna verða valdir sum formaður og nevndarlimur/ tiltakslimur í felagnum.
Formaður verður (frá 2012 at rokna) valdur fryri 3 ár í senn og nevndarlimir verða valdir fyri 2 ár í senn samsvarandi § 2, stk. 1.
Umframt nevndarlimirnar verða 2 tiltakslimir valdir, sum sita 1 ár í senn.
Val av formanni/ nevndarlimum fer fram skrivliga.
Stk. 8. Aðalfundurin velur eisini skrásettan grannskoðara fyri eitt tvey-áraskeið.
Stk. 9. Eykaaðalfundur verður lýstur, tá ið nevndin heldur tað vera neyðugt, ella um 10 % av limunum skrivliga krevja mál viðgjørt soleiðis, sum samstundis verður fráboðað.
Stk. 10. Lógarbroyting kann bert verða gjørd á aðalfundi. Lógarbroyting skal fyri at fáa gildi verða samtykt við í minsta lagi 2/3 av greiddum atkvøðum.
Uppskot til lógarbroytingar skulu vera boðað limunum og skulu liggja frammi á skrivstovu felagsins í minsta lagi 14 dagar undan aðalfundinum.
§ 14. Verður felagið avtikið.
Bert aðalfundur felagins kann taka avgerð um at taka felagið av.
Fyri at samtykkja felagið avtikið, skulu í minsta lagi 30 % av limum felagsins vera møttir á fundi, og skulu í minsta lagi 2/3 atkvøða fyri avtøkuni.
Ognir felagsins skulu eftir avgerð aðalfundsins latast til eitt hvørt endamál maskinmeistarastættini til frama.
Uppskot um at taka felagið av skal verða sent øllum limum felagsins í minsta lagi 6 mánaðir undan aðalfundinum.
Viðtikið á aðalfundi tann 21. mars 1992.
§ 13, stk. 3 broytt á aðalfundi 26. mars 1994.
§ 1, pkt.2, § 7, § 13, stk.. 3, § 13 stk. 6-10 broytt á aðalfundi 30. mars 1996.
§ 2, stk. 1, § 13, stk. 3, § 13, stk. 6 broytt og § 15 strikað á aðalfundi 25. mars 2000
§ 2, stk. 1, § 4, stk. 1, § 4, stk. 2 broytt og § 4, stk. 4 strikað á aðalfundi 16. mars 2002
§ 2, stk. 1 og § 13, stk. 7 broytt á aðalfundi 13. mars 2004
Orðið ”stýri” í øllum formum og samansetingum broytt til ”nevnd” á aðalfundi 8. mars 2008
§ 4, stk. 1 broytt á aðalfundi 06. mars 2010
§ 2, stk. 1, § 2, stk. 4, § 2, stk. 5, § 2, stk. 6 og § 13, stk. 7 broytt á aðalfundi 19. mars 2011
Tekstur í § 2, stk. 1, petti 8 broyttur frá ”áðrenn 15. desember til ”í seinasta lagi 15. desember”á aðalfundi 7. mars 2015


text:
Helst var grønt í øllum landinum í dag. Sólin skein í løtum, og so var sirm og toka, sum her í Saksun. Tá gerst bøurin serliga grønur fyri linsuni. Á Eiði vóru tveir veðrar, sum amaðust uppá okkum, tá vit steðgaðu á einum møtiplássi undir Loranstøðini við útsýni mótu svanaleysa vatninum og bóltfylta hólmanum. Veðrasnýnið minti meg á hugtakið veðranøs.
Undir Slættaratindi, áraka Vabbisá suðuri á Elvatni, savnaðist allur seyðurin í geiranum, sum frá vegnum er sprædnur við avfalli úr alivinnuni. Um tað er gott ella ringt, veit eg ikki, men seyðinum dámdi vøksturin, sum rennur upp úr jørðini, eftir at alt hevur verið sviðið av eina tíð, men nú er grønt. Sigst, at kjøtið verður gott eisini.


text:
Sangskrivarin og songkvinnan Guðrið Hansdóttir hevur síðani 2007 givið fimm útgávur út og hevur spælt víðahvar í heiminum. Harafturat hevur hon eisini verið partur av bólkinum Byrta, sum eisini hevur givið tónleik út. Guðrið hevur hesi árini verið millum fremstu og mest virknu songkvinnur í Føroyum.
Í heyst kom seinasta útgáva hennara, Painted Fire, og í tí sambandi spældi Guðrið millum annað í Týsklandi og Sveis.
Nú Guðrið Hansdóttir vitjar aftur á Summar Festivalinum, fer hon at spæla sangir av seinastu útgávuni, og hon fer eisini at tríva í onkrar av teimum gomlu sangunum.


text:
Eg hevði hug til okkurt lekkurt í morgun. Tað er eisini halgidagur = at man hugnar eitt sindur eyka. Tað veit eg hvussu er, at mamma og tey gera har heima. Hesir muffurnar eru so lekkrar. Hetta er ein sunnari útgáva, men eg kann ímynda mær, at tað er sera lekkurt at koyra eitt sindur av sjokulátu í (Áhh Vígdis, hetta skal verða sunt! Orsaka, nú skal eg ikki leiða tykkum í óførið! Eg haldi meg til tí sunnu útgávuna í dag)
So fara vit í gongd. Arbeiðstíð uml. 40 min.
Havragrýn muffur
Tilfar til 8 lítlar muffur
3 dl. havragryn
1 tsk. bakipulvur
½ tsk. kanel
Eitt sindur av salti
1 egg
5 spsk. av súrróma (5%) (ella 1,5 dl av mjólk)
1 banan
3 spsk. ahornsirop
Hindber ella bláber at prýða við
Arbeiðsháttur
Set ovnin á 180 stig.
Blanda havragrýn, bakipulvur, kanel og salt í ein bolla fyri seg.
Rør síðani eggið, súrróma, morlaðu bananina og sirop saman. Stoyt havragrýns blandið í eggjablandið, ímeðan tú rørir.
Lat deiggið standa, ímeðan tú smyr muffu formarnar við eitt sindur av olju. Fyll síðani deiggið í muffuformarnar, og prýð teir við hindberjum/bláberjum. Hetta er ein smidlig uppskrift, so tú kanst prýða við tí tær lystur. Eg koyrdi eitt sindur av kornbland og kokus omaná.
Nú er klárt! Baka mitt í ovninum í 25 min.
Vælgagnist!
M&K


text:
Tá eldraøkið varð lagt til kommunurnar í 2015, varð ásett, at løgtingslóg um heimatænastu og eldrarøkt v.m. skuldi eftirmetast eftir fimm árum, t.e. í 2020.
Landsstýriskvinnurnar, Eyðgunn Samuelsen, Sirið Stenberg og Kristina Háfoss hava tó gjørt av, at eftirmetingin skal gerast longu fyrst í komandi ári, í 2018.
Serliga er tað afturberingarleisturin, markamótini millum land og kommunu, kommunalu samstarvsøkini og mannagongdin, tá røktarkrevjandi borgarar flyta millum kommunurnar, ið landsstýriskvinnurnar eru samdar um, at tørvur er á at eftirmeta.
Eftirmetingin verður gjørd í tøttum samstarvi við kommunurnar, skrivar Almannamálaráðið


text:
Freistin at søkja fulltrúastarvið er 7. oktober
Í Granskingarráðnum er eitt fulltrúastarv við heitinum NCP-samskipari leyst at søkja. NCP stendur fyri National Contact Point. NCP-samskiparin er føroyska ábyrgdarfólkið fyri NCP-tænastuna, sum røkir áhugamál Føroya í mun til ES-granskingarsamstarvið.
Vit leita eftir einum fólki, sum hevur hug og áræði at taka yvir og menna samstarvið við ES á granskingar- og innovatiónsøkinum, sum frá nýggjárinum gongur undir heitinum Horizon 2020.
NCP-samskiparin skal í høvuðsheitum:
- Í samráði við avvarðandi myndugleikar standa á odda fyri føroysku NCP-tænastuni
- Fylgja við í og virka fyri møguleikunum fyri stuðli til føroyskar stovnar og virkir úr Horizon 2020
- Kunna alment og beinleiðis til áhugabólkar um stuðuls- og samstarvsmøguleikar í Horizon 2020
- Ráðgeva stovnum og einstaklingum í spurningum viðvíkjandi umsóknum til Horizon 2020
- Harumframt arbeiða við ymsum uppgávum á Granskingarráðnum
Førleikakrøv
Til starvið krevst hóskandi kandidatútbúgving og viðkomandi starvsroyndir, gjarna royndir frá
millumtjóða samstarvi og verkætlanararbeiði. Innlit í føroyska granskingarumhvørvið er avgjørt ein fyrimunur. Harafturat er neyðugt at duga væl at arbeiða sjálvstøðugt og skipað. Tað er ein treyt at duga føroyskt og enskt væl í skrift og talu og yvirhøvur at duga væl at samskifta.
Setanartreytir
Talan er fyribils um tíðaravmarkað starv í 1 ár, men møguleiki er fyri, at starvið verður broytt til eitt fast starv. Løn sambært avtalu millum Fíggjarmálaráðið og avvarðandi fakfelag.
Ferðing til fundir uttanlands er týdningarmikil partur av starvinum, tað er tí eitt krav, at tað ber til hjá fulltrúanum at ferðast javnan.
Starvsstaður er í Granskingarráðnum á Bryggjubakka í Havn. Byrjanardagur er 1. november 2013 ella skjótast gjørligt.
Freist v.m.
Meira fæst at vita um starvið við at ringja til Anniku Sølvará, stjóra fyri Granskingarráðið, á tel.
567803 ella við at skriva til annika@gransking.fo
Umsóknir við CV og avritum av prógvum skulu sendast til annika@gransking.fo í seinasta lagi 7. oktober 2013.


text:
Small Nations 2015 SM Live talvLes meira »
Copenhagen Chess Challenge frásøgn
Helgi greiðr frá CCC, har hann varð Keypmannahavnar Meistari 2014Les meira »
Rilton Cup 2014/2015 (REN & HEN)
RÓKUR-OPEN 2015 Rilton Cup 2014/2015 (REN & HEN) Rilton Cup 2014/2015 Úrslit og stødurLes meira »
HM – Magnus Carlsen VS. Vishy Anand
HM – Magnus Carlsen VS. Vishy AnandLes meira »
Politiken Cup 2014
Politiken Cup 2014Les meira »
Copenhagen Chess Challange 2014 (HDZ)
Copenhagen Chess Challange 2014 (HDZ)Les meira »
Úrslit frá skúlatelving í Kollafirði
Í góðveðrinum leygardagin, settust 60 ungir telvarar við talvborðini í Kollafjarðar Skúla. Telvað var í 5 aldursbólkum 0-1 flokk, 2-3 flokk, 4-5 flokk, 6-7 flokk og 8-10 flokk.
Skúlatalvkappingin var triðja og seinasta í hesum umfarinum, men tá ið talvárið byrjar av álvara aftur í heyst, vera fleiri kappingar.
Til seinastu kappingina bleiv gjørt eitt sindur meira burturúr, steyp vóru latin til nr. 1 – 3 í øllum bólkum, og fingu allir luttakararnir skreytlut. Hugaligt var at síggja, at eisini genturnar vóru umboðaðar í kappingini, og at tær heldur ikki smæddust burtur. Yngstu bólkarnir vóru best mannaðir, og vónandi ber tað boð um eina bjarta framtíð fyri føroyska telving.
Ein hjartans tøkk til telvarar, foreldur, hjálparfólk, Skúlan á Argjahamri, Hvalvíkar Skúla, Kollafjarðar Skúla, Føroya Bjór og Kjølur. At børn og ung brúka høvdið á ungum aldri, er ein góð íløga!Les meira »
Føroyski ratinglistin, 10.05.2014
Nr. Navn Felag Rating Munur 1 IM Helgi D. Ziska HT 2480 2 IM John Arni Nilssen KTF 2387 3 IM John Rødgaard VT 2347 4 Olaf Berg HT 2305 6 5 Rógvi Egilstoft Nielsen ST 2276 1 6 Jóan Hendrik Andreasen HT 2261 7 Høgni Egilstoft Nielsen ST 2251 95 8 FM Flóvin þór Næs HT 2229 9 Martin Poulsen HT 2223 -10 10 Rógvi W. Rasmussen TFS 2217 11 Ólavur Simonsen KTF 2182 -24 12 Sjúrður Thorsteinsson VT 2179 13 Eyðun Nolsøe KTF 2164 14 Heini Danielsen SF 2160 15 Bogi Ziska HT 2150 16 FM Carl Eli N. Samuelsen ST 2146 17 Torkil Nielsen ST 2102 18 Hans Kristian Simonsen HT 2094 29 19 Jens Christian Hansen TT 2085 20 Steintór Rasmussen KTF 2070 21 Finnbjørn Zachariassen Rókur 2064 22 Torbjørn Thomsen VT 2063 23 Wille Olsen KTF 2026 24 Finnbjørn Vang KTF 2019 25 Rani Nolsøe …Les meira »
1st Individual Small Nations Cup (Olaf Berg)
1st Individual Small Nations Cup (Olaf Berg)Les meira »
Talvkapping fyri børn og ung, tann 11. mai í Kollfjarðar Skúla
Telvað verður í 5 aldursbólkum:
1 flokkur og yngri
2 og 3 flokkur
4 og 5 flokkur
6 og 7 flokkur
8,9 og 10 flokkur
Les meira »


text:
Opið er
Mánadag-hósdag kl. 9-21
Fríggjadag kl. 9-18
Leygardag kl. 10-16
Sunnudag kl. 14-17
Telefon 302030
svarar frá kl. 10
Lestrarhøli í jólafrítíðini
Aftur í ár kunnu lesandi arbeiða á bókasavninum um jólini. Lestrarhølini verða á ovastu hæddini og verða latin lesandi burturav frá 12. desember til 15. januar. Hetta er triðju ferð, at tænastan verður á Býarbókasavninum um jóltíðir.
Hetta er eitt tilboð til teirra, ið eitt nú eru heima í jólafrítíðini og hava tørv á einum friðarligum staði at lesa og arbeiða.
Lestrarhølini verða opin, tá ið Býarbókasavnið er opið. Fyrsta dagin verður latið upp kl.13.
Jólasambinding týskvøldið 12. desember
Seinasta Sambinding í ár verður
týskvøldið 12. desember kl. 1930-2130
á Býarbókasavninum.
Guðrið Patursson og Bjørk Sigurðsdóttir Lamhauge syngja jólasangir fyri okkum. Eisini syngja vit jólasangir, bæði føroyskar og enskar.
Vit gera jólapynt, og binda og práta annars, akkurát sum vit plaga :)
Øll eru vælkomin, og tiltakið er ókeypis.
Press the British flag in the top right corner for English version
Nýggj plakat um fake news
Meir enn nakrantíð eru vit undirdíkt við følskum tíðindum, alternativum fakta og postfaktuellum sannleikum, sum gera tað trupult at skyna á, um tíðindi eru álítandi.
Hvussu kunnu vit lættast meta um,
um talan er um fake news?
Bókasøvn kring varpa ljós á hugtakið fake news - følsk tíðindi. At duga at hugsa kritiskt er lykilin til at ogna sær vitan.
Føroysk bókasøvn og NÁM hava í felag framleitt føroysku útgávuna av plakatini, sum altjóða bókasavnssamtakið IFLA hevur gjørt.
Við átta einføldum myndum og leiðreglum kanst tú meta um, um talan er um fake news.
Vónin er, at plakatin eggjar til kjak og økir um tilvitanina um evnið fake news.
Fleiri eintøk av plakatini fáast við at venda sær til Býarbókasavnið. Tú kanst eisini taka plakatina niður í pdf-sniði, so plakatin kann prentast í minni støddum.
Manglar tær íblástur til vetrarlesnað?
Kom á vetrarbókakafé á Býarbókasavninum
hósdagin 30. november kl. 17
Vetrartíð er lesitíð, men kanska manglar tær íblástur til, hvørja bók tú skalt fara í holt við í vetrarmyrkrinum?
Á vetrarbókakafé geva bókavørðir á Býarbókasavninum lesiprei til heilt røttu bøkurnar til veturin.
Bókasavnið bjóðar okkurt at leska sær við, og við tær heim fært tú eisini
ein bókalistatil íblástur.
Alvi og Glitursuttan
Upplestur verður á barnabókasavninum leygardagin 2. desember kl. 14.
Rógvi Dam lesur nýggju barnabókina Alvi og glitursuttan, sum Laura Dam Joensen hevur skrivað.
Olga Kruse hevur myndprýtt bókina.
Tiltakið er ókeypis.
Ársins bókapermur 2017
Í sambandi við Bókadagar, ið vóru í Norðurlandahúsinum 24.-26. november, vóru ársins bókapermur kosnar.
Kappast varð í tveimum bólkum: bøkur til vaksin og barna- og ungdómsbøkur, og vinnandi permurnar vóru Tær bygdu land og Alvi og glitursuttan.
Bókasavnið í broyting
Sunnudagin 26. november 2017 kl. 17
í Skálanum í Norðurlandahúsinum.
Bókadagar eru í Norðurlandahúsinum 24.-26. november 2017.
Býarbókasavnið í Havn er vertur fyri einum tíma við framløgum og práti um framtíðar bókasavnið.
Broyttir lesivanar og nýggir hættir at nema sær kunnleika nú og frameftir seta nýggj krøv til bókasøvnini í framtíðini. Hvørji eru hesi krøv í dag, og hvørji verða tey í framtíðini? Hvussu fara bókasøvnini at broytast næstu árini, og fer nakað at verða varðveitt av tí gamla bókasavninum? Býarbókasavnið í Havn er vertur fyri einum tíma við framløgum og práti um framtíðar bókasavnið, har eyguni verða vend úteftir og hugt verður at rákum, nýhugsan og royndum á altjóða bókasavnspallinum at møta broyttu vanunum hjá borgarunum.
Sjórænararnir koma 19. november
Upplestur og skattajakt á barnabókasavninum
sunnudagin 19. november.
"Fimtan menn á deyða mans kistu.
Hey, hó, og deyða mans romm".
Kl. 15 lesur ræðuligi sjórænarin Hanna Flóvinsdóttir úr bókini Skattaoyggin eftir Mauri Kunnas. Tað er søgan um Lítla Jim og Long John Silver.
Aftaná fara allir sjórænarar at leita eftir skattinum hjá Flint kapteyni.
Norðurlendska bókasavnsvikan hevur í ár evnið "oyggjar", og í tí sambandi er barnabókasavnið skift út við eina skattaoyggj sunnudagin 19. november.
Altjóða spældagur leygardagin 18. november
Vit spæla borðspøl á bókasavninum kl. 10-16.
Skrá:
Kl. 10 finna vit borðspølini fram og fara at spæla um alt húsið.
Kl. 13-15 AVLÝST - Hanus Samró kemur at spæla strategispælið Hertak Føroyar, sum hann sjálvur hevur ment. Fá serkøna hjálp og góð triks.
Tíverri hevur Hanus Samró avlýst at koma, men øll eru sjálvandi enn vælkomin at koma inn at spæla bæði Hertak Føroyar og onnur spøl.
Tak spælivinirnar við á bókasavnið.
Tiltakið er ókeypis, og tað er ikki neyðugt at melda til frammanundan.
Sambinding týskvøldið 14. november
Sambinding verður aftur týskvøldið 14. november kl. 1930.
Øll eru vælkomin til Sambinding, sum er eitt tiltak fyri fólk, sum júst eru komin til Føroya, ella hava búð her í styttri tíð, longri tíð ella altíð.
Vit bjóða kaffi, te og køkur, og tiltakið er ókeypis. Vit síggjast!
Nýtt: Møt upp kl. 19 til fría undirvísing í grundleggjandi føroyskum.
Fylg við á facebooksíðuni Sambinding/Intertwining
Press the British flag in the top right corner to see the English version
Annað týskvøld í mánaðinum
kl. 1930–2130
12. september
10. oktober
14. november
12. desember
Nýtt! Kom kl. 19 og
lær okkurt føroyskt
á byrjanarstøði
Øll eru vælkomin!
Niels Finsens gøtu 7 - 100 Tórshavn - Tel 302030 - bbs@bbs.fo


text:
Bátatrygd
TRYGD veitir einfaldar bátatryggingar, ið byggja á tørvin hjá einstaka bátinum.
Vit bjóða hesar tryggingar til smábátar:
-
Skrokktrygging
-
Maskintrygging
-
Snellutrygging (sí Skrokktrygging)
Tosa við okkum og fá eitt óbindandi prát um júst tínar tryggingarmøguleikar. Vit leggja áherðslu á at veita góða og nágreiniliga ráðgeving, fyri á tann hátt at geva verandi og møguligum komandi tryggingartakarum greitt yvirlit yvir, hvat tryggingin fevnir um.
Tú ert altíð vælkomin at spyrja okkum um Bátatrygd. Ring til okkara á 358100, so finna vit røttu loysnina til tín.


text:
roWan a.k.a Róin Siggertsson spælur egin løg umframt hansara egnu tulkingar av kendum løgum… Her er talan um eina intim konsert av tí intimasta . . Við sær hevur hann vælumtókta danska saxofonistin Ole Himmelstrup (Blast, Lis Sørensen, Hanne Boel etc), sum hann í seinastuni hevur samarbeitt nogv við… organiskt og intimt ,,, saxofon, piano/ak guitar og sang inn til mergin . . Eisini spæla teir við loop pedalir og aðrar effectir á bæði piano og sax… Tveir mans… Stórt ljóð!
… rehearsal and testing of the Tc-helicon H1 harmonizer on the sax.. A quite impressive unit!!.. we <3 it!! (music by Daniel Lemma – you won't see me)
Geplaatst door Roin Siggertsson op vrijdag 20 januari 2017


text:
Norðborg kemur fulllfermd í Ánirnar
vinna07-12-2017 - 13:23 - Jóanis Nielsen
Norðborg er á veg í Ánirnar fullfermd av sild, teir verða í Ánunum um 14 tíðina. Annars var ætlanin at fara á Fuglafjørð at bunkra, men har var veðrið so vánaligt, at teimum varð rátt frá at koma har í dag.
Norðborg hevur fiskað sild í altjóða sjógvi norðanfyri føroyska markið, teir hava roynt ímillum 68,3 N og 69 N, har hevur eisini Tróndur í Gøtu verið.
Vit tosaðu við stýrimannin Jóhan Isaksen fyri løtu síðan, hann segði at teir hava 1.400 tons av frystum, so hava teir eisini eitt sløð av lýsi og mjøli.
Av teimum 1.400 tonsunum, sum eru fryst, eru 150 tons heilfryst sild, 700 tons eru skrædlað sild og 550 tons eru sildafløk.
Teir rokna við at landa í dag og í morgin, so er ætlanin at fara nýggjan túr á sild leygardagin.
Skipari hendan túrin er Hans Klakkstein.


text:
Fuglfirðingar hava sjáldan havt lætt við at vunnið dystir á Svangaskarði.
Hóast B-68 liggur niðast á stigatalvuni higartil í ár, so skal sigast um liðið, at tað stríðist til seinasta bríksl.
Soleiðis var eisini í dag.
ÍF-ararnir spældu betur, men B-68 vóru ágrýtnir og stríddust sum fyri lívinum allan dystin. B-68 fekk fyrsta málið, ið ÍF-málmaðurin átti at havt bjargað, men tað miseydnaðist og B-68 førdi eina góða løtu við einum máli.
Nakað væl seinni hevði ÍF-liðið fleiri væl skipað álop, og tað lá eins og í luftini, at mál fór at koma – og so bleiv.
Lavall arbeiddi dúgliga í dag og honum eydnaðist at javna til støðuna 1-1, ið var hálvleiksstøðan.
Fyrstu 20 minuttirnar av seinna hálvleiki vóru ÍF-ararnir óførir – allir stríddust og strevaðust, og samspælið millum verju, miðju og álop riggaði væl.
So einaferð smekkaði Ari bóltin inn fyri B-68 málið, ið Bogi hegnisliga við høvdinum setti í netið til støðuna 2-1.
Fleiri ferðir vórðu boð eftir toftamonnum, men hvørjaferð eydnaðist teimum at fáa bóltin burtur av vandakós, so fuglfirðingar ikki megnaðu at fáa fleiri mál.
Men B-68 mannaði seg upp og tók meira yvir, og mín sann um teir ikki eisini høvdu møguleikar at fingið mál.
Skjótálopini hjá ÍF vóru vandamikil, og miðvallarspælararnir og álopsspælararnir spældu væl og skilagott, og teir høvdu so sanniliga eisini møguleikar at fáa mál.
Tá ið eitt korter var eftir, gjørdi Jákup M. nakrar útskiftingar. Besti maður á vøllinum, Jan Ellingsgaard varð skiftur út, og í hansara stað kom Gunnar C., ið royndist væl. Clayton og Dánjal Pauli komu eisini inn, og teir megnaðu saman við hinum av manningini at verja skansan.
ÍF-liðið hevði uppiborið sigurin í dag, tí allir stríddust teir av øllum alvi allan dystin, og samanspælið var skilagott – helst tað spæl, ið Jógvan Martin og Jákup M. hava lært okkara menn, sum teir nú hava tikið til sín.
Næsti dystur verður ímóti HB í Fuglafirði. Vanliga plaga fuglfirðingar at klára seg væl móti HB-liðnum, og vísa okkara menn sama stríðsvilja við skilagóðum spæli, sum teir vístu móti B-68 á Svangaskarði í dag, so kunnu vit hava góðar vónir.
Signar á Brúnni
Norðlýsið eigur myndina


text:
Kommunulæknar
Kommunulæknar
Læknamiðstøðin heldur til við Sandin.
Opið er frá 8:00 til 16:00 yrkadagar.
Telefonviðtala er frá 8:00 til 11:00
Umvegis heimasíðuna www.laknarklaksvik.fo eru hesir møguleikar:
- Bílegging av tíð hjá lækna
- Umbøn um avlýsing ella broyting av tíð hjá lækna
- Endurnýggjan av resept
Tá ið tú biður um tíð umvegis heimasíðuna, fært tú svar í telduposti. Umbønir, ið eru sendar eftir kl. 14:00, verða avgreiddar næsta yrkadag.
Aftaná kl. 16 - tá vaktin tekur við - kann ringjast á tlf. 1870.
Økispsykiatriin
Økispsykiatriin í Norðoyggjum heldur til á Læknamiðstøðini við Sandin í Klaksvík
Ávísing til viðgerð
Tey sum fáa í boðið Økispsykiatri, skulu ávísast frá antin eins egna kommunulækna ella sum víðari viðgerð frá Psykiatriska deplinum eftir innleggjan –bæði til medisinska viðgerð og stuðlandi samtalur- men eisini sum virkin røkt og viðgerð í eins egna umhvørvi, uttan at hava verið innlagdur.
Økispsykiatriin kann sum dømi bjóða kognitiva viðgerð fyri ótta, psykosu og tunglyndi, sosiala førleikavenjing og -menning, menna og stuðla tí einstaka og hansara netverki at megna ymsu lívsumstøðurnar og veita hjálp, til at koma í gongd við og skipað virknan daglig dag, samsvarandi teirra ynski og málum.
Somuleiðis kunnu vit bjóða psykiatriska røkt og viðgerð, við uppfylging av heilivág viðgerð –undirvísing um árin og hjáárin og týdning av viðgerð. Undirvísing um sjúku/heilsu- eyðkennir og fyribyrging av afturstigi, við denti á møguleikan at koma seg eftir sjúku.
Økispsykiatriin veitir eisini ráð og vegleiðing innan psykiatriska røkt og viðgerð til sjúklingar, avvarðandi og onnur.
Starvsfólkini í Økispsykiatriini eru sjúkrarøktarfrøðingar, sum í tí dagliga virka í tøttum tvørfakligum og tvørsektoriellum samstarvi við aðrar partar, um uppgávuna í viðgerðini.
Starvsfólk:
Mirjam M. Heinesen, sjúkrarøktarfrøðingur
telefon: 234576
Teldupostur: lsmirma@ls.fo
Sigrun D. Hansen, sjúkrarøktarfrøðingur
telefon: 234577
Teldupostur: lssighn@ls.fo


text:
David McKee er enskur myndprýðari og rithøvundur.
Hann er føddur í 1935.
Hann er kendur fyri m.a. bøkurnar um puntuta fílin, sum fær hinar fílarnar at flenna og spæla. Dentur verður lagdur á tað positiva við at vera øðrvísi.
Útgávur:
1972 Maðurin, sum skuldi halda hús
2000 Fívil
2002 Hvussu er veðrið, Fívil
2002 Hvat gert tú, Fívil?
2003 Nýggi vinurin hjá Fívli
2006 Fívil og vinir. Lita og lær
2006 Fívil og vinir. Søgubók við klistrimerkjum
2017 Gita hvør?
Krógva og blunda!
Viðtal:
Writeaway tosar við David McKee


text:
Arm- og beinvøddar svara ymiskt uppá kropsliga venjing
Magni Mohr, leiðari á Deplinum fyri Heilsu- og Almannagransking, Fróðskaparsetur Føroya hevur saman við Pál Weihe og Jákup Andreas Thomsen útgivið grein í vísindaliga tíðarritinum Physiological Reports við heitinum: “Muscle ion transporters and antioxidant proteins have different adaptive potential in arm than leg skeletal muscle with exercise training”.
Greinin lýsir, hvussu vøddaprotein, sum stýra jóninum Na+, K+, H+, Lac-, umframt fríum radikalum (reactive oxygen species) og sukurupptøku í beinagrindsvøddum svara uppá kropsliga venjing. Ymisk sløg av venjing vóru samanborin, og bæði arm og beinvøddar vóru neyvt kannaðir.
Stutt samanumtikið vísir kanningin, at arm- og beinvøddar hava ymiskt grundleggjandi støði viðvíkjandi jónregulering og antioxidativum kapasiteti, og at hesir vøddabólkar svara ymiskt uppá ymisk sløg av kropsligari venjing.
“Vit hava fyrr víst í m.a. kanningum í Føroyum, har vit hava samanborið mýlfysiologisk eyðkennini ímillum arm- og beinvøddar, at stórir fysiologiskir munir eru ímillum evnisskifti í vøddabólkum hjá menniskjanum. Í hesi nýggju kanningini vísa vit á fyrsta sinni nakrantíð, at markantir munir eru á jónregulering og antioxidativum kapasiteti í ymiskum vøddabólkum. Hetta er spennandi, og kann hanga saman við evolutiónini av arm- og beinvøddum hjá menniskjanum”, sigur Magni Mohr, verkætlanarleiðari.
“Arm og beinvøddar eru ættmenningarsøguliga sæð mentir undir heilt ymiskum fyritreytum hjá menniskjanum, sum nú hevur gingið á tveimum beinum í milliónir av árum. Armarnir eru nýttir til øðrvísi arbeiðsformar. Samstundis vit vita m.a., at vesturgrønlendingar hava betri evnir at brenna feitt í yvirkroppinum enn t.d. danir, sum kann partvíst vera ávirkað av evolutiónærum mekanismum. Vit hava brúkt føroyskar royndarpersónar í hesi verkætlan, og tí er tað eisini áhugavert at síggja hesi viðurskifti hjá okkum sjálvum. Serstakliga tá hugsað verður um, at livikorini hjá forfedrum okkara hava verið tengd at hørðum yvirkropsarbeiði í samband við m.a. langteinarógving”, hugleiðir Magni Mohr.
“Vit fara at arbeiða víðari við hesum og FarGen verkætlanin gevur okkum størri møguleikar at kanna okkara egnu fysiologi í ættmenningarsøguligum høpi. Til stuttleika kann eg nevna, at føroyingar standa seg munandi betur altjóða í ‘yvirkropsítróttum’, sum svimjing, rógving og fimleiki enn í renning og fótbólti, sum møguliga hongur saman við okkara fortíð sum landafrøðiliga avskorið fólk” gitir Magni Mohr at enda.
Granskingarverkætlanin er stuðlað úr Granskingargrunninum.
Greinin kann lesast her
Les um Magna Mohr í Heilagrunninum


text:
- Publiceret den 02 desembur 2007
- Víst: 2253
Aldargamli Debesarhandil smæðir seg ikki burtur í nútíðini. Síðani hann læt upp í 1883, eru karmarnir teir somu og innbúgvið tað sama - skuffur, hillar, lodd, vektir og petroleumspumpan og mangt annað, men innihaldið kennir tú ikki aftur. Teir aldargomlu karmarnir bjóða nútíðini av.
Debesarhandil hevur nevnliga latið hurðina upp á víðan vegg fyri jólunum. Tann gamli handilin er í sjálvum sær eina vitjan verdur, og nú hann er fyltur við spennandi heimagjørdum jólagávum, jólaprýði, dekoratiónum og mongum mongum øðrum, fert tú óivað at minnast aftur á sunnudagstúrin til Gjáar í atventini.
Eyðvitað fert tú eisini at minnast til tann heita munnin - gløgg, kaffi/te - við holukakum á handilsloftinum. Tess kaldari tað er í veðrinum, tess betri er tann heiti muðurin.
Men nú er tað tað: Debesarhandil er bara opin 1., 2., og 3. sunnudag í atvent - kl. 15:00 - 19:00, so nú er ikki at sita.


text:
Sum nú er fer nógv planlegging fram ad-hoc, tvs. til høvið, tá tørvurin uppstendur. Undantakið er tó, tá krøv beinleiðis vera givin frá erva, t.d. í sambandi við krøvunum um handfaring av spillvatni. Av hesi orsøk er tað eisini torført hjá nógvum kommunum at hugsa í størri samanhangum. Við einari yvirskipaðari og langsiktaðari planlegging kundu kommunurnar fingið eyga á hvat virksemi skapar socialar synergiir, soleiðis at hetta virksemið kundi verið lagt strategiskt samlað. Umvent er tað eisini upplagt at leggja dálkandi virksemi samlað, soleiðis at tað ikki reagerar negativt í mun til umhvørvi við rekreativum kvalitetum. Nevnast má tó, at fyri nógvar kommunur er hetta ein nærum ógjørligur trupulleiki at loysa, tí bústaðarøkini júst eru bygd upp kring vinnuliga virksemið – her eru klassadømini m.a. Fuglafjørður og Tvøroyri.
Man kann á ein heldur polemiskan hátt siga, at í dag liva ymiskir aktørar í kommununum í ymiskum “tíðum” við ymiskum rationalum. Ein av vansunum við kommunalari planelgging er eisini, at tað ikki verður planlagt fyri breiða tørvinum hjá ymiskum borgarum, men at tað verða ávís lokal áhugamál, ið seta dagsskránna og byrja at planleggja til seg og síni. Vandin fyri klientelismu og “partikularismu” er sanniliga til staðar, og nógv dømi kundu verið drigin fram hesum viðvíkjandi. Ein annar møguleiki er harumframt, at tað ikki verður arbeitt út frá einari rationellari process, har loysnir verða funnar fram við støði í trupulleikum, men at trupulleikar so at siga verða funnir til tær loysnir, ið eru tøkar.
Tí kann borgaraluttøka vera ein háttur at skapa eina meiri langsiktaða og framtíðartryggjaða planleggingarprocess.
Luttøkudemokrati er eftir mínum tykki eitt av argumentunum fyri at vit yvirhøvur hava kommunur (annað enn at: tað hava vit havt so leingi). Men luttøkudemokrati kann merkja nógv ymiskt.
Eitt úttrykk fyri luttøkudemokrati er sokallað borgaraluttøka. Sum orðið sigur krevur tað sjálvandi, at vit síggja íbúgvarnar sum borgarar, ikki bert sum brúkarar. Í mun til planlegging kann borgaraluttøka vera við til at skapa eina meiri kvalifiseraða menning av lokaløkinum. Hetta kann gerast á fleiri ymiskar hættir.
Nakrir av fyrimununum við borgaraluttøku eru, at fólk í kommununi fáa størri ávirkan. Hetta kann í sær sjálvum styrkja lokalu netverkini, kommunala samleikan og styrkja ábyrgdarkensluna hjá borgarunum, tvs. bæði hugin at luttaka í politikki, hugin at vera demokratiskir borgarar og “empowerment” í breiðri týðningi, tvs. eitt mótrák móti brúkaragerðini av borgarunum. Borgararnir kunnu tá t.d. luttaka sum “ekspertaktivistar”, “gerandismakarar” ella gjøgnum felagsskapir sum t.d. skótar, ítróttarfeløg o.a. Tað skal heldur ikki dyljast, at luttøkudemokratiið á hendan hátt kann økja um lokala social kapitalin.
Viðvíkjandi planleggingini ber á hendan hátt til at uppdaga konfliktir millum ymisk áhugamál, soleiðis at planleggingin sum heild verður betri, soleiðis skilt at bæði negativir og positivir eksternalitetir verða tiknir við í viðgerðina.
Ein annar fyrimunur er, at við borgaraluttøku fær man aktivar borgarar og spjaðir harvið vitanina um hvat hendir í økinum. Tað at borgararnir gerast kunnugir um tilboðini í kommununi ger, at teir fara at gagnnýta tilboðini betri, soleiðis at vælferðin í lokaløkinum økist. Kunning verður í stóran mun undirmett, men kann í sær sjálvum skapa eina risastóra vælferðarøking, serliga um kunningarstøðið hevur verið avbera vánaligt frammanundan. Hetta er sum vera man galdandi fyri nógvar føroyskar kommunur.
Umvent liggur sjálvandi tann trupulleikin við borgaraluttøku og planlegging, at politikararnir harvið geva vald frá sær – í hvussu er upp á stutt sikt. Man kann jú argumentera fyri, at politikararnir eru valdir til at taka avgerðir umboðandi veljararnar. Hví skulu politikararnir so geva vald frá sær aftur? Hetta er sjálvandi eitt stórt, teoretiskt kjak millum ymisk demokrati-idealir, og farast skal ikki longur niður í júst hetta kjakið á hesum staði.
Generelt kann man tó siga, at borgaraluttøka er týðandi, tí tað gevur borgarunum møguleika fyri at stuðla upp undir politisku avgerðunum – men umvent sjálvandi eisini at fara í mótstøðu móti førda politikkinum. Tað er av góðum grundum, at politkarar mangan himprast við at fara út í kjak um politikk, tí tað ofta kann gera tað truplari at taka konkretar avgerðir. Hetta leggur eisini upp til ein annan trupulleika: at politikararnir royna at brúka borgaraluttøkuna sum ein hátt at legitimera politikkin, uttan at eitt veruligt samskifti er farið fram partanna millum.
Sum heild má tó sigast, at borgaraluttøka má vera ein miðil til eitt mál, ikki bert eitt mál í sær sjálvum. Tað er týðandi, at politiska skipanin ikki ófyrireikað tekur borgararnar við upp á tal, men hevur eina holla fatan av dagsskránni og hvønn veg málið sum heild eigur at fara. Alt skal ikki vera til debatt.
Tað krevur sjálvandi eitt ávíst arbeiði at fremja borgaraluttøku í verki, og antin má tað gerast ein føst rutina í kommununi ella má tað koyrast sum projekt, har t.d. fólk uttanfrá verað inndrigin.
Viðhvørt verður enntá spurt um vit yvirhøvur eiga at hava kommunur. Vit vita jú, at kommunur hava sera ymiskar socialar profilar og sera ymiska fíggjarorku. Hetta vil sostatt merkja, at borgarar ymsa staðni í landinum fáa ymiskt tænastustøði – evt. verri tænastur fyri hægri skattatrýst. Hetta kann sjálvandi loysast við onkrum slagi av kommunalari útjavning – ella snøgt sagt við centralari skattainnkrevjing. So er spurningurin tó um man ikki tekur ov stórt frælsi frá kommununum. Onkursvegna má tryggjast, at kommunurnar hava eitt rásarúm fyri íløgur, soleiðis at tær ikki verða fullkomiliga bundnar niður av krøvum frá í erva.
Undir øllum umstøðum ber til at siga, at um kommunurnar í stóran mun skulu veita sera standardiseraðar vælferðartænastur, so er meiningin við kommunala sjálvstýrinum bjóðað av. Uttan bottom-up processir missa kommunurnar í stóran mun sín legitimitet. Eg meti sjálvur, at kommunurnar hava ein leiklut í planleggingini, eisini framyvir. Men tað krevur, at kommunurnar megna at laga seg til tørvirnar úti í økjunum og ikki verða fullkomiliga stýrdar av krøvum úr erva. Kommunal planlegging snýr seg í høvuðsheitum um nærdemokrati, men um ikki hetta skal merkja “luttøkudemokrati”, so verður ilt framyvir at argumentera fyri kommunum. Umframt hetta má tað tryggjast, at kommunurnar hava reellan møguleika at fremja planlegging úr neðra. Her síggja vit jú longu nú dømi um ávís øki, ið eru so fíggjarliga veik, at tey mugu hjálpast av landinum, t.d Sandoyggin. Vit eiga onkursvegna at síggja í eyguni, at vit í dag hava A, B og C-kommunur og at allar kommunur ikki kunnu skerast eftir sama leisti. Bottom-up processir hava framvegis stóran týðning, men tað má viðgerast hvørja eindir best megna at lofta hesum processum. Kanska er tað ikki rætt at hava eina felags kommunala skipan fyri øll øki, tá økini eru so ymisk?
Vit vita, at flokkarnir standa sera veikir í fleiri kommunum. Tað er sostatt ikki eitt veruligt organisatoriskt bakland handan politisku umboðanina. Kvalifiseringin av politikkinum má sostatt henda á annan hátt – antin gjøgnum fyrisitingina, gjøgnum verkætlanir ella gjøgnum ráðgeving frá øðrum stovnum. Her kundi eitt samstarv millum kommunurnar og stovnar sum KSF, FKF, Agenda-stovuna, Søgu- og Samfelagsdeildina og evt. privatar ráðgevingarfyritøkur verið styrkt munandi, soleiðis at vitan kundi verið tikin inn á verkætlanarstøði heldur enn á rakstrarstøði. Gamla, hierarkiska kommunufatanin er løgd undir trýst, og kommunurnar eiga heldur at arbeiða við at fremja planlegging, ið fremur áhugamálini hjá ymiskum bólkum í kommununi.


text:
Sera nógv byggivirksemi og útstykkingar eru í gongd í Tórshavnar kommunu, og tað er gleðiligt. Men í sambandi við nógva byggivirksemið fær kommunan tíverri fleiri fráboðanir um, at nógv burturkast liggur og rekst - eitt nú við oman Gil og Karlamagnusarbreyt í Hoyvík.
Tað skrivar Tórshavnar kommuna á heimasíðu síni.
Talan er um plast, flamingo og annað, sum flýgur um grannalagi.
Kommunan heitir tí á øll, ið byggja, um at taka ábyrgd fyri sínum burturkasti. Ánarar skulu tryggja tilfar og burturkast fyri vind og flyta burturkast á Brennistøðina á Hjalla.


text:
Samtyktir gjørdar á bygdarráðsfundi mándagin 29. juni 2015.
Møtt til henda bygdarráðsfundin vóru: Mikkjal Sørensen, Sveinur Bech, Andreas Berg, Eyðolf Bech
og Rannvá Albinus.
Borgarstjórin ynskti at fáa tvey mál aftrat í skránna til henda fundin, og vóru tey:
Tilboð frá Vágs Timburhandli uppá kantsteinar og tilboð frá Sp/f BKE uppá grevstur av vatnleiðing,
og varð hetta samtykt av bygdarráðnum.
1.
Samtykt varð at taka av nýggja tilboðnum frá H-DYGD áljóðandi krónur 463.000 íroknað MVG
í sambandi við umvæling av skúlanum nú í summar.
2.
Borgarstjórin gjøgnumgekk roknskapin hjá Porkeris kommunu 1. kvartal 2015, og var møguleiki hjá
bygdarráðslimum at seta fram fyrispurningar.
3.
Samtykt varð at taka av tilboði frá Suðuroyar Sparikassa um at steðga við avdráttum av lánunum í
árinum 2015, meðan rentan verður goldin sum vanligt.
4.
Samtykt varð at stuðla ”Nordisk Kystkultur” við 4.000 krónum, nú sluppin ”Johanna” í hesum
sambandi fer til Álands at vitja.
5.
Samtykt varð at taka av tilboðnum frá Vágs Timburhandli uppá kantsteinar uttan um parkeringsøkið á
Gøtuteiginum.
6.
Samtykt varð at taka av tilboðnum frá Sp/f BKE uppá grevstur av vatnleiðing niðan á Melakeldur.
Bókin upplisin og góðkend.
Porkeris Bygdarráð.


text:
Wrath of the Righteous
Akon the Rabbit Lord
Description:
Bio:
Akon, ella bara The Rabbit Lord, er leiðari av eini deild av varisiskum barbarum, ið eru leiguhermenn. The Rabbit Lord tykist at vera púra burtur í Azzah, flirtrar altíð við henni, og spyr henni annan hvønn dag um tey ikki kunnu giftast.
The Rabbit Lord og menn hansara eru sterkir, væl fyri og ganga allir runt við kanin oyrum – summir teirra eisini við kanin maskum. Orsøkin er, greiða teir frá, at kaninin upprunaliga er djarvasta og sterkasta djórið, ið til er.
Hví teir skýta á líkini hjá falnu fíggindum teirra, hevur eingin tykkara spurt um enn.


text:
Hvussu er ein sjálvstøðugt vinnurekandi fyri, um viðkomandi gerst arbeiðsleys/ur, skal í barnsburðarfarloyvi ella verður raktur av sjúku? Ferð eftir ferð hevur tað víst seg, at ein sjálvstøðugt vinnurekandi ikki hevur verið var/ur við treytir og møguleikar í mun til hesi viðurskifti, fyrrenn ov seint er.
Mánadagin 27. februar kl. 15.00 – 17.00 skipar Føroya Arbeiðsgevarafelag tí fyri kunningartiltakið í Vinnuhúsinum, har serligt ljós verður varpað á hesi viðurskifti í mun til sjálvstøðug vinnurekandi. Á kunningartiltakinum luttaka umboð fyri Arbeiðsloysisskipanina, Barsilsskipanina og fyri Almannaverkið.
Tiltakið er ætlað sjálvstøðugum vinnurekandi, eigarum og stjórum í privatum fyritøkum í Føroya Arbeiðsgevarafelag ella undirfeløgum tess (Føroya Handverksmeistarafelag, Arbeiðsgevarafelagnum hjá Fíggjarstovnum í Føroyum, Reiðarafelagnum fyri Farmaskip ella Føroya Prentsmiðjufelag).
Tiltakið er bert fyri limir og er ókeypis. Vinarliga boðið tó frá luttøku á industry@industry.fo ella á 309900 áðrenn 24. februar.


text:
Sámal Kristian Soll er føddur 25. mai 1977 í Tórshavn og er uppvaksin har.
Hann er cand. mag í enskum.
Hann hevði tríggjar stuttsøgur við í savninum Russiskur dansur og hevur týtt stuttsøgur úr enskum, m..a Hemingway, sum hava staðið í Skáanum og Varðanum.
Hann týðir gátubøkurnar í røðini Detektivstovan hjá Lassa og Maiu, sum Bókadeildin gevur út.
Útgávur:
2006 Ver ikki bangin í Spøkilsið sum flenti
Jólini hjá Hugnamúsini í Míni jólabók
Bókabøðil í Vencili 1
2007 Marrubókin í Vencili 3
2008 Vættrahúsið í Míni jólabók
2010 Tá ið Hvítamús hvarv úr Músadalinum í Míni jólabók
2011 Føðingardagurin hjá hugnamúsini í Míni jólabók
2012 Hin óargaligi jólamaðurin í Míni jólabók
2013 Villamús fer í grind og Spøkilsið á lærarastovuni í Míni jólabók
2015 Svart hol í Vencili nr. 15
2017 Veitst tú hvat. Vencil nr 18/2017


text:
1891-1953
Serge Prokofieff var russiskt tónaskald, føddur í Ukraine.
Hann las við musikkkonservatoriið í Moskva og varð liðugur í 1914.
Í 1918 fór hann úr Russlandi til USA og seinni til París í Frankaríki. Hann var giftur tvær ferðir. Fyrra konan var sponsk sangarinna, Lina Llubera, sum hann giftist við í 1923. Tey vóru seinni skild og hann giftist aftur við Miru Mendelson.
Prokofieff er ein av kendastu tónasmiðum í 20 øld. Hann hevur skrivað 7 symfioniir, balletttónleik, operatónleik, filmstónleik (saman við m.a. Eisenstein), verk fyri piano, kórverk og mangt annað.
Prokofieff doyði sama dag sum Jósef Stalin, og av tí at hann búði tætt við Reyða Torgið, har fólk kom at síggja Stalin, var trupult at bera hann út úr heiminum at jarðast. Til jarðarferðina vóru bara pappírsblómur tøkar, av tí at allar blómur fóru til jarðarferðina hjá Stalin. Eisini var tónleikurin ein bandað upptøka av jarðarferðarmarsjinum í Romeo og Juliu.
Serge Prokofieff liggur grivin í Novodevichy kirkjugarðinum í Moskva.
Nógvir tónleikarar hava brúkt ella hava latið seg inspirerað av tónleikinum hjá Prokofieff; m.a. Sting, Billy Joel, Emerson, Lake and Palmer og Muse.
Útgávur:
1992 Pætur og úlvurin
Heimasíða:


text:
Eins og undanfarin ár fer skúlin aftur í ár at hava tiltakið "Opin skúli". Tiltakið verður mikudagin 5. apríl frá kl. 15.30 til 17.00. Í samband við at seinasta skeiðið í lærugreinini Handverk og List er av, fara vit at
Og hann hevur svarað mær: "Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi." Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær.
2. Kor 12,9
"Menniskjan vil heldur líða enn at viðganga, at hon hevur skeivt"
Søren Kierkegaard


text:
Endamál
Ráðið fyri Ferðslutrygd er landsfevnandi ráð, sum virkar fyri, at so fá, sum til ber, doyggja ella fáa álvarlsigt mein í føroyska vegakervinum.
Menniskansligir feilir liggja aftanfyri næstan allar deyðsvanlukkur á vegunum. Endamál okkara er tí at betra ferðsluvanar við upplýsing og fjølbroyttum fyritaksemi. Vit fremja átøk og gera kunnandi tilfar um ferðslutrygd eins og vit leggja okkum eftir at geva sakliga kunning um øll tey viðurskifti, sum eru til ampa fyri ferðslutrygdina. Vit fylgja neyvt við hagtølum og eru hoyringarpartur í sambandi við lógarbroytingar, sum viðvíkja ferðslutrygd. Gjøgnum viðtøkur okkara hava vit ábyrgd fyri undirvísingartilfari og at stuðla ferðsluundirvísingini.
Støði verður tikið í Nullhugsjónini og Ferðslutrygdarætlanini.


text:
Anker Mortensen sýnir fram hjá Trap/
Øll listaáhugað kunnu fegnast um, at listamaðurin Anker Mortensen eftir øllum at døma er komin afturíaftur eftir ein listasteðg. Hansara vøkru lyrisku abstraktiónir hava ein heilt serstakan spiritualitet, sum eingin annar í føroyskum samtíðarmálaríi og at meta eftir fotomyndum frá framsýningini er øll orsøk til at gleðast um framsýningina hjá Anker Mortensen, sum læt upp leygardagin í Galleri Trap, Søndre Allé 11, 1. sal í Valby. Tað ljóðar frá væl nøgda listamanninum, at nógv fólk vóru til upplatingina. Heitið á framsýningini, Vindurin blæsir hagar hann vil, kemur frá Johannes 3.8 og Anker Mortensen hevur brúkt hetta heitið í mong ár. Galleri Trap hevur opið mikudag til sunnudag frá klokkan 14-18. Framsýningin er opin til og við 23.november.


text:
Skrivað hevur: Guðrið Patursson
Jósef Zachariassen, Eyð Berghamar Jacobsen, Lea Kampmann og Pauli Reinert Poulsen eru fjølbroyttir, ungir, føroyskir tónleikarar, sum á hvør sín hátt hava nomið sær tónleikaliga útbúgving, heilt frá Musicians Institute í Hollywood til Balettakademien í Göteborg. Fylgið við tráðnum Fjølbroyttar tónleikaútbúgvingar, har hesi ungu greiða Røddini nærri frá um útbúgvingar sínar.
Pauli Reinert Poulsen
Pauli er 30 ára gamal, uppvaksin og búsitandi í Havn.
Mynd: Guðrið Patursson
Sum 11 ára gamal gekk Pauli í Margarinfabrikkini, har hann byrjaði at spæla guitar.
- Fyrstu ferð, eg visti, at eg vildi vera tónleikari, var, tá eg hoyrdi the Beatles. Nábúgvarnir lurtaðu konstant eftir teimum, og eg legði altíð merki til hetta guittar ljóðið, sum eg kundi tonkt mær at dugað.
Aftaná at hava gingið í Venjingarskúlanum fór Pauli í Handilsskúla – tó ikki við nakrari ávísari ætlan.
Frítíðin fór við nógvum guitarvenjingum, jammingarløtum og framførslum.
Sum 21 ára gamal gekk leiðin til Onglands, har Pauli gekk á einum kristnum musikskúla. Skúlin var eitt eitt-ára skeið við intensari tónleikaundirvísing, sum var ein sera góð fyrireiking til víðari lesnaða.
Eftir at vera sloppin inn á skúla bæði í London og í Los Angeles, tók Pauli ta seinnu avgerðina. Sum 23 ára gamal flutti hann til Hollywood og fór í holt við at lesa Bachelor in Music (Contemporary style) á Musicians Institute.
- Tá eg var liðugur aftaná trý ár, var eg verandi í tvey ár afturat og livdi av tónleikinum. Eg fekk starv á skúlanum og arbeiddi sum freelance tónleikari.
Mynd: Guðrið Patursson
Útbúgvingin eitur Bachelor in Music Performance, so stórt fokus varð sett á tann íðkandi partin av tónleikinum, hóast tað eisini var nógv undirvísing innan tað teoretiska. Undirvísingin innibar frálæru innan høvuðsljóðføri, sum í Paulasa føri var guitar, og samanspæl, hoyrilæru, klassiska- og jazz harmoni, tónleikaframleiðslu og tónleikasøgu.
- Tað, sum er serstakt við eini bachelor útbúgving í USA, er, at óansæð hvat fak man lesur, so verða 25% av fakunum innan General Education (mál, støddfrøði, náttúruvísund, o.s.fr.). Á ein hátt kann man siga, at amerikanarar taka 3.G á college.
Pauli fekk yvirført nakrar lærugreinar frá handilsskúlaprógvi sínum, men noyddist at taka 5 onnur fak, áðrenn hann fekk sítt endaliga prógv.
Tá hann flutti heim í 2014 byrjaði hann sína egnu fyritøku og arbeiðir nú fulla tíð sum freelance tónleikari og undirvísir í guitar.


text:
Katrin Joensen-Næs hevur skrivað greinina
Magnus hevur teknað sum børn flest, men um 12 ára aldur, tá nógv leggja blýantin frá sær, brast tað av álvara á hjá Magnusi.
- Eg minnist týðliga ein dag, tá ið eg sá permuna av eini bók um Magnus Heinason, ið eitur: ”ein sjógarpur”. Á permuni er eitt skip. Tað fangaði meg. Eg vildi duga at tekna soleiðis. So eg teknaði tað hvønn dag, til eg bleiv góður til tað.
Byrjar við einum einfaldum motivi
Tekningarnar hjá Magnus byrja altíð við einum motivi. Ofta setir Magnus seg niður við onkrum í huga, sum hann vil tekna. T.d. á myndini niðanfyri vildi hann tekna eina keylu.
Hann teknar kladduna av motivinum við blýanti. Tá ið tað er komið niður á pappírið, byrjar tann kreativa gongdin. Magnus loyvir myndini at fara akkurát tann vegin, hon vil. Letur hondina tekna detalju eftir detalju til alt A2-pappírið er fylt út. Roynir ikki at hugsa ov nógv, meðan hann teknar. Hann vil bara missa seg burtur í eitt flow.
Magnus litar inn við spritttussj og sigur, at myndirnar hjá honum eru ikki lidnar, fyrr enn at alt tómt hvítt pláss er fylt út.
Hann teknar á A2 format, sum er umleið dupult so stórt sum eitt vanligt prentipappír, men nógvar av hansara detaljum eru ikki meira enn 2 mm stórar. Man kann sostatt hyggja at eini mynd hjá Magnusi í ein tíma og enn ikki gerast liðugur at finna nýggjar detaljur.
Vil hava frið, tá ið hann teknar
Magnus sigur, at tá ið hann fer í holt við eina tekning, vil hann hava frið. Hann vil vera einsamallur heima. Kókar ketilin og ger sær te. Koyrir oyramikrofonir í oyruni og leggur allar sínar teknigreiðir út á borðið.
Magnus letur tónleikin, sum hann hevur í oyramikrofonunum, hjálpa sær at skapa listina.
Hann lurtar m.a. nógv eftir enska bólkinum Radiohead, sum er kendur fyra at gera sýraðan tónleik.
Eg spyrji hann, um hann sær aftur í myndunum, hvørjum tónleiki hann hevur lurtað eftir til hvørja mynd.
Hann nikkar.
Gleðin liggur í at hava skapt okkurt
Fyri Magnus er gleðin við at tekna at kunna skapa okkurt vakurt. Hann heldur, at vakurleikin er týdningarmikil og skal prioriterast.
Hann brúkar ofta beinar linjur og vil skapa symetri í myndunum. Vil gera tær behaðiligar at hyggja at.
Hann samanber sína listarligu gongd við at byggja eitt pent møpil til húsið. Hann arbeiðir ímóti at sleppa at standa við einum lidnum arbeiði, sum kann pynta í hansara dagligdegi. Sum hann kann hyggja eftir, tá ið verðin tykist ljót og grá.


text:
Project Ásgar á Ólavsøku
mentan27-07-2017 - 11:11 - Jóanis Nielsen
Tíðindaskriv:
Project Ásgar - Spennandi gyklashow á ólavsøku
Ólavsøkudag verður spennandi og hugtakandi gyklasýning í Smæruni hjá Starvsmannafelagnum. Project Ásgar fer á fyrsta sinni at vísa síni kynstur á stórum palli.
Project Ásgar byrjaði í 2014 sum eitt samarbeiði millum tveir gyklarar, Ásbjørn Berthelsen og Holgar Johannessen. Sermerkti pallurin var ein umbygdur kampingvognur, sum teir ferðaðust runt landið í. Vognurin varð innrættaður sum ein Close-up salong, har rúm var fyri 17 fólkum í senn. Her fingu áskoðararnir eina intima gyklauppliving, har tær magisku effektirnar hendu beint fyri eygunum. Nógv fólk hava verið til hesar sýningar, sum eisini hava fingið sera góð skoðsmál.
Á Ólavsøku í ár verður aftur møguleiki at uppliva Project Ásgar. Hesaferð við einari eitt sindur øðrvísi pallseting. Frá tí lítla kampingvogninum, har pallurin var eitt borð, trína teir nú á tann stóra pallin í Smæruni.
Ein sýning sum henda er rættuliga forkunnug í Føroyum. Undirhaldið er ætlað vaksnum og býður uppá festlig, magisk og undrunarverd innsløg.
Heitið á sýningini er ‘Gykl er list’. Gyklararnir siga skemtandi, at teir í fleiri ár hava følt seg marginaliseraðar og tilsíðissettar í føroyska listaumhvørvinum, og teir vilja við hesi sýningini staðfesta, at gykl ER list.
Sýningarnar vera í Smæruni íJ.H. Schrøters gøtu7 kl 18.00 og 20.00 ólavsøkudag, 29. Juli. Atgongumerki fáast í forsølu á atgongumerki.fo ella við dyrnar.


text:
Gisp! Myndir frá upplatingini/
Gisp! Heystframsýningin hjá Norðurlandahúsinum varð sjósett við maner haldi eg mann kann siga, tí umframt heilar tveir røðarar, stjóran í Norðurlandahúsinum, Sif Gunnarsdóttir og Jákup Veyhe, diskaðu tey upp við bæði grønum smoothie og alskyns heilsugóðum snacks umframt søtar tónar frá gulljakkagekkaorkestrinum Konfekt.
Kurator: Lotte Nishanthi Winther. Luttakandi listafólkini í Gisp! eru:
Tóroddur Poulsen (FO)
Bárður Oskarsson (FO)
Edward Fuglø (FO)
Silja Strøm (FO)
Sigrun Gunnarsdóttir (FO)
Tummas Jákup Thomsen (FO)
Ole Wich (FO/DK)
Katja Tukiainen (FI)
Mari Ahokoivu(FI)
Bjarni Hinriksson (IS)
Hugleikur Dagsson (IS)
Þorri Hringsson (IS)
Eeva Meltio (FI)
Malin Biller (SE)
Åsa Grennvall (SE)
HuskMitNavn (DK)
Nuka Konrad Godtfredsen (Gl/DK)
Peter Madsen (DK)
Her eru myndir frá upplatingini, ummælið kemur í Dimmalætting 31.okt.


text:
Orð: Elizabeth C. Clephane
Lag: Ira D. Sankey, William J. Kirkpatrick
Týtt: Victor Danielsen
1. Teir níggju og níti kendu seg
í oyðimørk liva væl;
teir hildu seg ganga beinan veg,
seg taldu í hirðans tal.
Tó, ein var seyðurin fjøllum á,
:,: sum hjarta hans longdist heim at fá. :,:
2. Sig, hirði, kennir tú hesi øll?
Men hvat fáa vit til svar!
Hann peikar niðan á myrku fjøll:
Hin burtvilsti gongur har!
Hann er tað, eg hava heim nú vil,
:,: hann er tað, mítt hjarta stendur til. :,:
3. Men eingin av hinum frelstu veit,
hvør døpur tann leiðin var,
tá náttin køvdi, og kuldin beit,
og ísurin fótin skar,
men hirðin hin vilsta seyðin fann;
:,: frá upphavi hevði hann elskað hann. :,:
4. Hví flýtur slíkt blóð á tíni leið,
áh, hví er tín gøta reyð?
Meg sjálvan kundi eg spara ei
at frelsa mín vilsta seyð! –
Tí hevur hans hond tey djúpu sár,
:,: tí runnu á kinnini sorgartár. :,:
5. Men tá hann at enda seyðin fann
og heim hann á herðum bar,
tá hoyrdist í Himli songur tann,
ið brimduna líkur var;
tað ljómaði hátt um ljósins stað,
:,: tá einglar sungu eitt fagnaðarlag. :,:


text:
Orð: Nicolina Jacobsen
Lag: Magnus Samuelsen
Teir sigla so mangan har úti,
har ið stormurin ýlandi fer;
og brátt kann hann knúsa tað skútu
sum yvir havið teir bar manga ferð.
Vit, á land eru, ei munnu vita
um alt stríðið teir hava umborð.
Men vit áttu teim tøkk at framflyta,
tí teir hava tey trongastu kor.
Niðurlag: Teir sigla um havið so víða,
teir sigla í eyst og í vest,
teir vita at heima tey bíða,
og at heima hjá teimum er best.
Tá ið ódnin hon herjaði havið,
Tá í vónbrot mangt tárið tað rann.
Men tá sól aftur steig upp úr kavi
Tá var gleði, tí heim hann vann.
Teir sigla um havið so víða,
teir sigla í ódn sum í logn.
Og á stong veitrar flaggið tað fríða
sum er ein teirra dýrasta ogn.


text:
Nikaragua er hugtakandi og vakurt land og verður stundum eisini kallað "vatna- og gosfjallalandið". Tað kundi eisini verið eitt av teimum ríkastu í Miðamerika, men í mong ár hava kríggj og ófriður verið í landinum og ódnir gjørt um seg, og politiska stríðið hevur eisini oyðilagt búskapin. Týdningarmestu vinnuvegirnir eru landbúnaður og fiskiskapur, men í Nikaragua eru eisini mong ráevni í jørðini, t.d. kopar og gull, ið verða vunnin til útflutnings. Fólkið í landinum er ungt, meiri enn helvtin er undir 15 ár.
Mesta fólkið í Nikaragua býr á Kyrrahavsstrondini, har flestu býirnir eru. Har eru nógv gosfjøll, sum javnan goysa, men versti vandin er jarðskjálvti. Í 1972 var høvuðsstaðurin í landinum næstan lagdur í oyði í einum herviligum jarðskjálvta. 6.000 fólk doyðu, og 300.000 fólk gjørdust heimleys.
Jørðin fram við Kyrrahavsstrondini er mest gosøska, har fruktar væl, og tað er týningarmesta landbúnaðarlendið í Nikaragua. Mais, bønir og durra eru høvuðsgrøði, og tey heysta tvær
ferðir um árið. Kaffi, bananir og bummull verða eisini dyrkað og flutt út.
Vestarlaga í Nikaragua er Nikaraguavatn, størsta vatn í Miðamerika. Vatnið eitur eftir Nikarao, einum indiánahøvdingi. Hann og fólk hansara búðu við vatnið. Tað er einasta vatn í heiminum, fiskasløg, sum vanliga bara liva í sjónum, eru í, t.d. hávur og svørðfiskur. Granskarar halda, at hávarnir svimja niðan í vatnið úr Karibiahavi eftir San Juanánni.
Stívliga 40 ár stýrdi Somoza-ættin Nikaragua við harðari hond. Men í 1979 tóku uppreistrardeildir valdið og settu á stovn vinstrasinnaða sandinistastjórn. Hon bøtti um skúlaverkið og heilsuviðurskiftini og skipaði fyri, at jørð varð tikin frá teimum ríku og latin mongu fátæku smábóndunum. Mótstøðufólk, nevnd contras, sum USA stuðlaði, bardust ímóti sandinistunum eftir tað, at teir høvdu tikið valdið. Sandinistarnir taptu valið í 1990, og politiska støðan í landinum er ótrygg.
Í Nikaragua er vanligt, at mong fólk eru í húsi, og børn, foreldur, ommur og abbar búgva tíðum í sama húsi. Fyri 1979 dugdi meiri enn helvtin av fólkinum hvørki at lesa ella skriva. Tá ið sandinistarnir fingu valdið, løgdu teir doyðin á at bøta um hetta, og nýútbúnir lærarar, teir flestu konufólk, vórðu sendir um alt landið at læra fólk at lesa og skriva. Eftir fáum mánaðum vóru um 87 % av fólkinum lesifør. Men tá ið sandinistastyrið fall, var ikki so stórur dentur lagdur á skúlaskap longur, og lesi- og skriviførleikin versnaði aftur.
Málið, søgan og mentanin í Miðamerika og Suðuramerika hava sum heild røtur aftur í hjálandatíðina. Til 1492, tá ið Kristoffur Kolumbus kom til Bahamaoyggjar, búðu bara indiánar í hesum parti í heiminum. Men eftir tað fóru fólk úr Spania og Portugal at búseta seg har í stórum tali, og nógvir afrikanar vórðu fluttir hagar úr Afrika sum trælir, helst til Karibia og Brasil. Í Karibia settu eisini mangir onglendingar, fraklendingar og niðurlendingar búgv. Tí er fólkið í hesum heimsparti nógv blandað. Spanskt er vanligasta málið í meginlandinum, saman við portugisiskum í Brasil. Í Karibia eru enskt og franskt vanligari, og í Surinam er almenna málið niðurlenskt.
Fyrst í 16. øld fóru Spania og Portugal at taka sær hjálond í Miðamerika og Suðuramerika. Bæði londini sendu eisini trúboðarar at umvenda upprunafólkið til katólska trúgv. Spania tók stórar partar av meginlandinum, men Brasil, sum Portugal legði undir seg, gjørdist størsta landið og sterkast búskaparliga. Enn á døgum eru flestir suðuramerikanarar katolikkar.
Indiánarnir, ið kunnu lesa søgu sína aftur til indiánsk fólkasløg, sum búðu í Miðamerika og Suðuramerika, áðrenn niðursetufólkini úr Evropa komu hagar, eru nú bara 2% av fólkinum. Næststørsti fólkabólkurin eru fólk ættað frá afrikonsku trælunum, tey flestu búgva í Brasil og í Karibia. Í næstan øllum londum á meginlandinum eru fólk, sum eru blandað við indiánar og evropear, í meiriluta. Tey verða kallað mestitsar.
Sløk hundrað ár eftir, at spaniamenn komu til Suðuramerika, vóru 90% av indiánska fólkinum deyð. Høvuðsatvoldin var sjúkur, ið evropearar bóru við sær, til dømis pokur og meslingar. Indiánarnir høvdu ikki íborið mótstøðuføri ímóti hesum sjúkum, og teir flestu, ið vórðu smittaðir, doyðu. Nú á døgum eru indiánarnir í minniluta allastaðni uttan í Guatemala, har mangir mayaindiánar enn búgva í hálendinum, og á Andesháslættanum í Bolivia, har eftirkomarar inkafólksins búgva.
Flestu lond í Miðamerika og Suðuramerika hava ovurstóra uttanlandsskuld. Brasil er eitt av hesum londum, men skuldin er lutfalsliga lítil borin saman við inntøkurnar. Nikaragua skyldar nógv minni, men skuldin er átta ferðir so stór sum tjóðarinntøkan.
Í 20. øld vaks fólktalið nógv í heimspartinum, helst í Brasil og londunum fyri norðan. Men í flestu londunum lækkar burðartalið nú. Men av tí at stórur partur av fólkinum eru ungfólk, og at fleiri børn koma undan, av tí at heilsuviðurskiftini batna, veksur fólkatalið alsamt. Í 1990-árunum vaks fólkatalið í Mið-og Suðuramerika við uml. 80 milliónum.
Næstan tríggir av fyra suðuramerikanarum búgva í býum. Í summum londum, m.a. Kili og Uruguai, býr ein triðingur av fólkinum í høvuðsstaðnum. Mong hava verið noydd ay rýma av bygdini undan fátækadømi og arbeiðsloysi og búgva nú í ovfólkaðum, skirvisligum býlingum, sum vaksa skjótt í útryðjunum á stórbýunum.
Á øllum meginlandinum eru ovurstórir garðar, ið hava ógvuliga stór seyða- og neytafylgi og stórar lundir við sukurrørum og bananum. Útlendsk feløg ella nakrar fáar, ovurríkar familjur eiga hesar stórgarðar. Tó er øðrvísi í Kuba, har eigur stjórnin stórgarðarnar.
Flestu bøndur í hesum heimsparti eiga so lítið av jørð, at teir valla kunnu breyðføða fleiri enn tvey, trý fólk. Teir velta ein lítlanjarðarteig, og hava nøkur fá húsdýr, t.d. hønur og svín. Av tí at garðurin kann ikki føða alt húskið, mega nøkur teirra flyta heiman at fáa sær arbeiði
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður:
Managua
Vídd: 130.000 km2
Fólkatal: 5.666.301
Alment mál:
spanskt
Átrúnaður:
kristindómur 100%
Stýrsilag:
Fólkaræði, fleirflokkastýri
Gjaldoyra: cordoba oro (NIO)


text:
Heilsuhjálpari
Tú lærir um røkt, umsorgan og stuðul til dagligt virksemi, til tey, ið búgva á ellisheimi, sambýli ella í egnum heimi.
Tú skiftir ímillum skúlagongd í Suðuroy og starvsvenjng runt landið. Gevur atgongd til heilsurøktaraútbúgvingina.
Upptøkukrav: 10. flokkur, ella 9. flokkur+1 ára arbeiðsroyndir.
Freist 1. novembur og 15. mars. Byrjar í januar og í septembur. Søk inn.
Heilsurøktari
Tú lærir um heilsufremjan, fyribyrging, sjúkrarøkt og endurmenning.
Tú skiftir ímillum skúlagongd í Suðuroy og starvsvenjng runt landið.
Tú kanst arbeiða innan t.d. eldraøkið, Almanna- og heilsuverkið, psykiatri og sjúkraflutning. Víðari útbúgvingar.
Upptøkukrav: Heilsuhjálparaútbúgving, ella viðkomandi útbúgvingar- og arbeiðsroyndir, uppá í minsta lagi 15 mánaðir.
Freist 1. novembur. Byrjar í mars mánaða. Søk inn.


text:
Fuglafjarðar skúli hevur fingið nýggja heimasíðu. Hetta er ein heimasíða, ið er sergjørd til tørvin hjá skúlum. Hon bæði kunnar og er samvirkin –
Heimasíðan er okkara andlit úteftir. Vit vilja bæði kunna foreldrum og øðrum um alt, vit hava at bjóða, men tað er eisini ein samvirkin síða, har næmingar millum annað kunnu lata uppgávur inn, har hvør einstakur flokslærari kann geva boð til flokkin, og har foreldur kunnu boða frá sjúkradegi hjá barni, sigur Ólavur Thomsen, skúlastjóri í Fuglafjarðar skúla.
Nógvir møguleikar eru á síðuni. Millum annað ber til at síggja heimasetningin hjá næminginum í teimum ymisku flokkunum, upplýsingar eru um royndir og próvtøkur, leinki er til Sprotan, Vitanet og Matpakkin, har eru tíðindi og kalendari, og kunnað verður eisini um stóru útbyggingina av skúlanum.
Skúlin vónar, at bæði næmingar, foreldur og onnur avvarandi fara at fáa stóra gleði av nýggju heimasíðuni.
– Hendan heimasíðan er munandi snøggari enn gamla heimasíðan, og hon kann nógv meira. Vit ætla eisini at brúka síðuna at fortelja familjum, ið flyta aftur til Føroya, um tað fjølbroytta skúlatilboðið, ið vit hava at bjóða, sigur Ólavur.
Tað er KREA, sum saman við skúlanum hevur ment nýggju heimasíðuna. Heimasíðan eitur www.ffs.fo.


text:
Enn er trygdin á sjónum ikki nóg góð
Í farnu viku skipaðu Annbjørg á Høvdanum og manningarfeløgini fyri ráðstevnuni Trygd á sjónum. Hetta var í sambandi við Sjómannadagarnar í Klaksvík.
Her var nógv ymiskt tilfar lagt fram um støðuna í Føroyum og í grannalondum okkara, bæði um søguligu gongdina og støðuna í dag.
Annbjørg á Høvdanum staðfesti í framløguni av kanning, sum hon hevur gjørt, at talið av óhappum og vanlukkum er minkað munandi, men at tað er nógv eftir, sum kann gerast betri. Her er talan um átøk av ymsum slag, bæði í mun til lóggávu, endurnýggjan av fiskiflotanum og um hugburð, kunning og upplæring. Hon endaði framløguna við at vísa ein stuttan kunningarfilm og legði fram tríggjar faldarar, sum eru gjørdir til ymsar skipabólkar. Eisini vísti hon ein stuttan kunningarfilm, sum sæst her
Niðanfyri er tilfarið, sum varð lagt fram á ráðstevnuni.
Annbjørg á Høvdanum vegna manningarfeløgini les her
Ragnar Ludvig leiðari á Sjónámi les her
Jørgen Møller Christiansen, seniorgranskari, Center for Maritim Sundhed og Samfund, Syddansk Universitet, Danmark les her
Ingunn M. Holmen, seniorgranskari, SINTEF Fiskeri og havbruk, Norra les her
Hilmar Snorrason, skipari og skúlastjóri á Maritime Safety and Survival Training Centre ICE-SAR, Ísland les her
Umframt hetta greiddi Grímur Hammer fyrrverandi sjómaður frá, hvussu hann vegna arbeiðsskaða er vorðin avlamin. Hann hugleiddi um hugburð til trygd og um hvussu tað ítøkiliga hevði kunnað verið betra um arbeiðsumstøður umborð.
Høgni Hoydal landsstýrismaður í fiskivinnumálum segði frá tankum og ætlanum hjá Landsstýrinum á økinum. M.a. er ætlanin at kalla umboð fyri avvarðandi partar saman í september at tosa um, hvørji átøk mugu og kunnu gerast fyri at betra um trygdina á sjónum.
Nógv fólk var á ráðstevnuni, sum var í hølunum hjá Sjónámi.
Tilfarið, sum Annbjørg á Høvdanum legði fram, er úrslit av verkætlan, sum lutvíst er fíggjað av høvuðsøki 1 hjá Sjúkrakassagrunninum. Les meira her


text:
Vísindavøka í Vágsbotni - tiltøk til stór og smá
Granskingarráðið skipar aftur í ár fyri Vísindavøku. Tiltakið verður 23. og 24. september frá kl. 16 til 21 í hølunum hjá Granskingarráðnum í Vágsbotni, á Fiskatorginum og í Perluni. Umframt hetta, hava søvnini í býnum eisini opið hesar báðar dagarnar.
Hetta er triðja árið, at Granskingarráðið skipar fyri Vísindavøku. Vit fara at skipa tiltakið nakað øðrvísi enn undanfarnu árini. Á skránni eru fleiri tiltøk, sum á ymsan hátt sjónliggera gransking í Føroyum og aðrastaðni og vísa dømir um, hvussu vit brúka granskingarúrslit í gerandisdegnum. Endamálið er kunna um og kveikja áhugan hjá føroyingum flest fyri gransking og granskingarúrslitum.
Í Perluni vera styttri framløgur um alt millum himmal og jørð, m.a.: Stjørnuhimmalin, eldgos, heilsu, E-tilfeingi, ull, vekingarrørslur, laksaaling og ruskskiljing.
Í Vágsbotni vera m.a. First Lego League royndir, OilSim skeið, sýnisroyndir, teknikrókur og ymsar framsýningar. Tilfar frá tiltakinum “Vitan á Skák” í SMS fyrr í ár verður at síggja aftur, umframt annað kunningartilfar um føroyska gransking.
Skipað verður fyri gongutúri út at síggja Spor í Tinganesi og um viðrar verður stjørnukiking.
Fiskasuppa frá Birgiri Enni fæst til keyps og møguleiki er at keypa sær okkurt leskandi á kafe’unum í grannalagnum, sum allar hava opið hesar dagarnar.
Vísindavøkan er partur av tiltakinum European Researchers’ Night, sum hvørt ár verður fyriskipað 4. fríggjakvøld í september og í døgunum frammanundan. Tiltakið verður hildið í býum kring alt Evropa. Endamálið við European Reserachers’ Night er at økja um áhugan fyri gransking og fyri granskingarúrslitum í samfelagnum.
Tak niður tilfar um Vísindavøkuna:
Tíðindi og skrá fyri Vísindavøkuna 2010
Plakat Vísindavøka 2010
Lýsing av søvnunum og kort - kemur seinni
Les eisini um Vísindavøkuna 2009


text:
Stutt fyri klokkan seks í morgun, altjóða arbeiðaradagin, reis sólin millum Stong og Eystnes og eg blaðaði upp í donsku Arbeiðarasangbókini, sum Arbejdernes Oplysningsforund, AOF, gav út. Útgávan, sum er frá 1987, hevur fingið upprunapermuna frá 1926 aftur.
Í skugganum undir reyðu klemmuni á eysturvendu terrassuni í Tórsbyrgi finni eg týðingina hjá Kristin í Geil, Christian Holm-Isaksen (1877-1935) av Sosialistamarsjinum, Brátt lýsir í eystri, nú dimmið er av, nummar 278 í Songbók Føroya Fólks frá 1983. Danska upprunatekstin eigur Ulrich Peter Overby (1819-1879). Hann yrkti Sosialistamarsjin á nýggjárinum 1871. Á gravsteininum í Assistens kirkjugarðinum í Keypmannahavn, har Overby er grivin, stendur De fattiges digter.
Árni Dahl skrivar soleiðis um Kristin í Geil í Bókmentasøguni:
Øll samtíðarfólk bera samsint Kristini í Geil tað eftirmælið, at dugnaligari blaðmann hava oyggjarnar ikki átt og tjóðskaparsinnað fólk og tey minni mentu í samfelagnum ikki betri stavnamann enn hann.
Kristin í Geil var fyrst og fremst blaðmaður, men hann royndi seg eisini sum bókmentamaður. Hann yrkti sjálvur og týddi yrkingar, m.a. fyrsta sosialistsongin »Brátt lýsir í eystri«, men størsta týdningin man hann hava havt innan føroyskt sjónleikarlív, har hann var oddamaður bæði sum fyrireikari og leikari alt frá miðskeiðis í 1890-árunum, til hann vegna heilsubrek gav frá sær.
Hann týddi fleiri leikir til føroyskt og skrivaði sjálvur hin vælumtókta sjónleikin »Ófriðarligar tíðir« (1908), sum snýr seg um vitjan enska Brillumansins í Havn í 1808 og óræddu framferð Nólsoyar-Páls í hesum døgum.
Arbeiðarasangir hava ikki stóra útbreiðslu í føroyskum skaldskapi. Í nýggjari tíð er tað bara í einstøkum yrkingum hjá Jóanesi Nielsen, Alexanduri Kristiansen og á plátuni Vælferðarvísur (1979) hjá kára p, at vit lesa tekstir og hoyra sangir, sum bera brá av arbeiðararørslu. Men í barnsligu sangunum hjá Hans Andriasi Djurhuus (1883-1951) finna vit ein samhuga við arbeiðararørsluni, sum er gróðursettur djúpt í barnsliga lyndinum. Til dømis í poetiska sanginum um pápan, sum strevar og stríðir og er úti hvønn ein dag, nummar 335 í gomlu útgávuni av Songbók Føroya Fólks. Meðan kaffið kókar og sólin rísur er hetta mín arbeiðarasangur. Í hvussu er meðan eg hyggi at brosandi læraranum Hans Andriasi, sum við Merkinum og ovfarakátum børnum í hølunum kemur oman eftir Konradsbrekku, núverandi Grím Kambansgøtu, og oman í Bøgøtu, omanfyri smiðjuna í Lítluvík, á ólavsøku 1931. Góðan arbeiðaradag, lærarar og næmingar.


text:
Jógvan Arge varaborgarstjóri í Havn hevur heitt á borgarstjóran Heđin Mortensen um at fáa mótmćliđ frá stađbundnu nevndini á Hvítanesi fyri á býráđsfundi hóskvřldiđ.
Hann hevur sent borgarstjóranum og kommunustjóranum hesa áheitan: "Vit áttu at tikiđ skriviđ frá hvítanesnevndini á skrá í fíggjarnevndini og býráđnum í morgin.
Her er talan um eina ráđgevandi nevnd hjá Tórshavnar býráđ, sum ger vart viđ viđurskifti og átřk, sum tey kenna á sćr eru teimum til bága í alla framtíđ. Teirra hřvuđskrav er, at tann nýggi tunnilsvegurin verđur fluttur hađani, nú griviđ verđur fyri honum norđanfyri Hvítanes.
Hetta kraviđ eigur at verđa tikiđ upp í Tórshavnar býráđ, međan tíđ er, so hvítanesfólk og řll onnur vita, hvřrja střđu Tórshavnar býráđ hevur til hesa stađseting, sum tykist vera komin sníkjandi inn á okkum.
Her vísi eg til samráđingar, sum í áravís hava veriđ millum landiđ og komununa um nýggjan innkomuveg til Havnar nćrhendis Sundi. Vil ongin annar, so vil eg fegin standa aftanfyri máliđ”, skrivar Jógvan Arge.
Hvítanesfólk fingu ein hvřkk, tá tey frćttu, at vegurin til Eysturoyartunnilin skuldi leggjast nćr bygdini, uttan at tey vóru so mikiđ sum kunnađ, áđrenn arbeiđiđ fór í gongd. Fremsta áhugamáliđ hjá hvítanesfólkum er er at fáa vegin fluttan longur burtur frá bygdini.
-Tí eigur Tórshavnar býráđ at stuđla teimum í, sigur Jógvan Arge.
---


text:
Grønlendskur maskudansur (økislistafólk)
Connie Kristoffersen, Grønland
Forskúla og 1. - 10. flokk. Millum 1 - 20 næmingar (ella ein skúlaflokkur)
Verksmiðja: 4 vitjanir á hvørjum skúla, hvør vitjan er ein heilur skúladagur, tímar eftir floksstigi og skema. Verður lagt til rættis í neyvum samstarvi við læraran.
Nógv stórt høli til at røra seg. Fýra borð at stilla útgerð á. Tilfar, sum skúlin veitir: Vaseline, andlitsmáling, (svart, reytt og hvítt). Gularót (til munnstykki, vanliga er tað ein træpinnur), eygnalappar, spegl
2. apríl - 4. mei 2018
Grønlendskur maskudansur er gomul siðvenja í Grønlandi. Tað er undirhald fyri áskoðarum og verður framført av einum maskudansara.
Maskudansur hevur vanliga tríggjar grundkenslur í sínum framburði fyri og saman við áskoðaranum: At vera ræðandi, at verða stuttlig/ur og at verða fjeppandi. Maskudansarin ber masku og flytur seg ímillum áskoðararnar. Ein maskudansur tekur vanliga 5-10 minuttir
Við 4 vitjanum fara vit millum annað ígjøgnum:
> Søguna um grønlendskan maskudans.
> Kenslurnar í maskudansi: ótti, gleði og fruktabæri. Næmingarnir læra um fyrireiking, upphiting av kroppi og rødd, nærveru og venjingar við improvisation og impulsi.
> Næmingarnir kanna og finna sína masku.
> Enda verður við eini framførsla av maskudansi.
Ein verksmiðja har látur, spæl, gleði, skemt er í hásæti.


text:
Speglrefleks kamera | Kvøldskeið | 16. januar 2018
- fá størri nyttu úr tínum speglreflekskamera og fototips til byrjarar
Glaður luttakari:
"Eg teknaði meg til skeiðið,
fyri at fáa eitt spark í reyvina,
at forbetra mín tekniska førleika til myndatøku.
Byrjunarskeið í myndatøku
við speglrefleks kamera
Tú ert vælkomin óansæð, hvat merki títt kamera er.
Kennir tú teg aftur í niðanfyristandandi
- so er hetta skeiðið júst fyri teg;-)
- Tú hevur endiliga tikið teg saman og investerað í eitt flott speglrefleks kamera (DSLR).
- Tú hevur keypt tær bøkur um, hvussu tú skalt brúka kamera'ið og kanska liggur eisini brúksávísingin á náttborðinum.
- Men hóast allar góðar intentiónir og ynski um at læra teg at brúka tólið, so ert tú ikki komin longur enn til at nýta autofunktiónirnar.
Upp á eitt kvøld fært tú øll tey góðu tipsini frá Jenny Weihe, sum ger, at tú rættiliga kanst fáa gleði av kamera'inum og sum kann hjálpa tær í gongd, so tú framyvir fært nýtt kamera'ið meira optimalt?
Kom á okkara stuttliga og læruríka kvøldskeið, har tú lærir at taka betri myndir og fært nógv góð tips til, hvussu tú veruliga kanst gagnnýta títt kamera.
Skeiðið hevur fingið heili
10,2 í miðal
eftir 13'skalanum í eftirmetingunum;)
Hetta mást tú bara vita...
Sum eigari av einum spegrefleks kamera, eru tríggir umráðandi parametrar, sum tú bara mást kenna og duga at brúka, bara nøkulunda ;-):
- Lukkaratíð
- Blendu
- ISO
Lukkaratíð, blendan og ISO avgera, hvussu ein mynd verður eksponerað. Tað vil siga, hvussu ljós ella myrk myndin verður. Parametrarnir avgera eisini onnur viðurskifti, so sum djúpdarskarpheit og mongd av "óljóði" í myndini, tvs. hvussu "kornut" myndin er.
Við at luttaka á skeiðinum, fært tú eina gjøgnumgongd av hvussu teir 3 parametrarnir virka og tá ert tú klár at fara heim at eksperimentera.
Brellbitar úr skránni
- Tey 10 boðini - góð ráð tá tú tekur myndir
- "Det gyldne snit”
- Nærmyndir
- Bólkamyndir/familjumyndir
- Barnamyndir
- Blits
- Feriumyndir
- Myndatøku í td. Ítróttarhøllum
- Útgerð
Skeiðleiðari: Jenny Weihe Poulsen
Jenny Weihe Poulsen er útbúgvið sølufólk við foto sum sergrein. Tað eru ivaleyst fleiri, sum minnast hana frá 3'aranum og seinni Expert í SMS, har hon í fleiri ár hevur vegleitt kundum í øllum, sum hevur við foto at gera.
Foto hevur altíð havt hennara áhuga og myndaevnini eru mong: alt frá portrettmyndir til landslagsmyndir til brúdleypsmyndir.
Hetta siga luttakarar á skeiðinum!
"Eg teknaði meg til skeiðið fyri at fáa eitt spark í reyvina at forbetra mín tekniska førleika til myndatøku. Eftir bara 3 tímum, við frálíkari vegleiðing frá Jenny, fekk eg meira burturúr, enn eg nakrantíð fekk við teimum turrisligu 207 síðunum sum fylgdi við myndatólinum. Takk fyri tað!"
Aksel Højgaard
"Alt var so vanligt, fakútrýkkini vóru á einum støði, har øll kundu vera við. Jenny var greið og dugdi væl at lýsa tað, vit lærdu. Og super at fara út við kameranum. Talið av luttakarunum var eisini ok."
Tony í Lon
"Jenny lýsti væl tey ting, eg var áhugað í, t.d. týdningin av ljósi, lukkitíð og blendu. Vit sluppu at royna tað og tað helt eg var sera gott. Jenny virkaði til at vera væl inni í evninum og undirvísti á sera livandi og sjálvsikran hátt"
Kirstin Baldvinsdóttir


text:
Matthew Workman úr Oregon fylgdi við alt valkvøldið, og spurdi so hvørt hann ikki skilti mun á Vágum og Vági og hvussu stórir flokkarnir eru og hvussu nógvar atkvøður ein skal hava fyri at sleppa inn. Og henda leygardag seinrapart í Oregon vildi ein lurtari hava at vita, um tað var í niðurgangstíðum at Sambandið er serliga sterkt. Nei, ikki er tað lætt at forklára føroyskt fólkaræði fyri einum amerikanara.
Nú bíða øll eftir hvør samgongan verður og í hvønn mun hon endurspeglar valið. Eitt sannlíkt boð er at føroyska framtíðin verður borgarlig og BAD, so sum Michael Jackson sang um í 1987. Reyða veggjaáskriftin omanfyri er lánt av hansara plátuhúsa.
Men ilt er at gita og spáa, serliga um framtíðina. Og tá hava vit slettis ikki tikið hædd fyri politiskari burðardygd. Tá eg leygardagin gjørdi mína borgarligu plikt og legði samfaldaða seðilin í svarta atkvøðukassan í ítróttarhøllini, segði ansingarmaðurin á Hálsi: “Vit síggjast heilt skjótt aftur!”
- Er framtíðin so BAD?