text:
Ein almennur stovnur verður til tveir, vit fáa 7 eftirlit ístaðin fyri 6 og 3 nevndarlimir verða til 21. Kostnaður 9 mió og vit fáa í besta lagi tað sama.
Skattgjaldarin verður fátækari og alt verður betur, siga tey. Tá vit høvdu Landsbankan, høvdu vit fleiri bankakreppur og eingin ávaring. Landið misti eisini milliónir av feilplasering av gjaldførinum.
Meðan veruligi landsbankin, Gjaldstovan, hevur umsitið gjaldførið, hevur verið øðrvísið. Ratingin av landskassanum er farin upp. Við gamla Landsbankanum, var eingin renta av lánum lægri enn 3%, nú hevur Gjaldstovan fingið rentuna niður á 0,5%. Munur, ið merkist.
Við gjaldførinum, hevur Gjaldstovan fingið fyrimyndarliga góða rentu. Ja, so góða, at rentur av 2,3 mia av innstandandi nærum dekka rentur av uml. 5 mia. í lánum. Gjaldstovan hevur ikki mist eitt oyra við plasering av gjaldføri. Og vit hava heldur onga bankakreppu havt.
Óneyðugur og dýrur poppur byrjar 1. Januar og skattgjaldarin verður fátækari.
Jørgen Niclasen, tingmaður


c: text/html

text:
Næsti rættur á menuini ídag varð mansdysturin við vitjan úr Klaksvík. Okkara høvdu ein branddsyt úr Hoyvíkshøllini mikukvøldið í viðførinum, og spurningurin var so, um talan gjørdist um alle gode gange tre uppá 8 dagar, nú bæði StÍF og H71 høvdu fingið smakkin av einum broyttum VÍF liði.
Men eins og í kvinnudystinum, tóku gestirnir til sín í størri mun enn heimaáskoðarnir kanska høvdu vóna. Tá korterið var farið, stóð 7-9 til TK. Nýggi útlendski leikarin hjá teimum vísti góðar taktir, og gav vestmenningum høvubrýggj í heldur stórt mát. Eisini her valdi VÍF eina mansverju, sum vísti seg at muna. Heimaliðið dróg nú fram um, og hevði eina 14-12 máls leiðslu tá fari var til hálvleiks.
Fyrra hálva av seinna hálvleiki gjørdist tó ein makt demonstratión av heimaliðnum, og eftir 8 min. hevði VÍF lagt seg á odda 20-12, og tá korterið var fari vóru 10 mál á muni. VÍF tók nú fótin av speedaranum, lat lyklaleikarar fáa hvíld, og gav leiktíð til yngri leikarar. Dystur móti KÍF stendur á skránni komandi mikukvøld, so hettar var væl gjørt. TK nýtti so eisini høvið til at leggja mansverju á bæði Filip og Sámal Jákup, og eisini á Sámal, um annar av hinum var úti. Hettar gav TK eina turka trúgv uppá møguleikan, spældu sær sum delfini í vatni so hvørt sum skotini hepnaðust, og munurin styttist.
Tá munurin var komin niður í 29-25, setti heimaliðið tó trumf á, og fekk sær eftir stuttari løtu ein 34-26 máls sigur í hús.
Ásannast má, at okkara hava vunnið 3 teir seinastu dystirnar, hava víst eitt stabilt og kontrolerað spæl, og hava havt eitt nøktandi botnstøði. Íøllum trimum dystunum seinastu 8 dagarnar hava okkara sett trumf á móti dystarenda, og tað er ikki júst tað vit hava verið von at síggja seinnu árini.
Okkara yngru leikarar fylla skógvarnar til fulnar, og fyri fyrstu fer í mong ár hava vit ikki færri enn 3 málmenn sum kunnu geva álopsleikarum hjá mótstøðuliðnum høvubrýggj. Javnvágin ímillum yngru og eldru leikarnar í hópinum tykist verða flutt rætta vegin.
Næsti dysturin verður oddabrak í Kollafirði, nú mikukvøldið kl. 19. Undan hesum dysti liggur KÍF á odda við 25 stigum og við einum dysti færri leiktum. Sostatt er talan um ein sokallaðan 4-stig’s dyst. Vinnarin mikukvøldið verður oddalið, KÍF kann leggja sjógv ímillum við trimum stigum, meðan VÍF hinvegin kann leggja seg 1 stig fram um, um væl vil til.
Livst, so spyrst.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
AWI Boats
AWI Boats er elsta og best kenda navnið innan glastrevja bátaframleiðslu í Føroyum. Tað vóru Aðalstein Anthoniussen og Willy Christiansen, sum í 1971 byrjaðu fyritøkuna Vejby Boats í Danmark. Tað var um hetta mundið, at fyrsti AWI 23 glastrevjabáturin bleiv bygdur.
Nøkur ár seinni – í 1981 – stovnaði Aðalstein AWI Boats í Føroyum, við tí endamáli at framleiða og menna ymisk snið av AWI bátum. Síðan byrjanina fyrst í 1970 unum, eru fleiri hundrað AWI bátar framleiddir.
Navnið AWI er samasett av fornøvnunum hjá stovnarunum.Í 1989 fekk AWI boats góðkenningina frá Det norske Veritas av framleiðsluhølunum. Í góðum samstarvi við fisikivinnuna, hevur tað til fulnar eydnast at framleiða glastrevjabátar júst til tørvin og ynski hjá tí einstaka útróðrarmanninum.
AWI bátar eru at síggja í flest øllum norðurlendskum havnum. Flestu bátarnir eru tó í Føroyum og í Grønlandi.
Um ársskiftið 2012-13 keypti Univice, ein maskinverkstaður í Runavík, AWI Boats. Við nýggju eigarunum - Jóhan Henrik Olsen, Jógvan Andrias Debes og Jóan Petur Frederiksberg – verða vælumtóktu útróðrarbátarnir, enn framleiddir til grønlendska marknaðin.


text:
Tað er av røttum ein søga í tveimum pørtum, vit her koma við; fyrri partur kundi fyri alt tað verið burturtikin, men hann gevur framíhjákunnleika, og hann er hentur at hava.
Vit gistu inni í landinum á einum harragarði, og so bar tað so á, at húsbóndafólkið har fór út at ferðast einar tveir dagar. Tá kom úr næsta keypstaði ein madamma, hon hevði mopsin hjá sær við og kom, sum hon segði, fyri at tey skuldu taka partabrøv í skinnaraverkstaðinum hjá henni. Skjøl síni hevði hon við, og vit mæltu henni til at leggja ein brævbjálva um tey og uttaná at skriva húsbóndans navn:
”Generalkrígskommiserur, riddari etcetera”.
Hon lurtaði eftir okkum, hon tók pennin, steðgaði og bað okkum um at taka útskriftina uppaftur, men greiniliga. Vit so gjørdu, og hon skrivaði; men miðskeiðis í ”Generalkrígs” stóð hon føst, suffaði og segði: ”Eg eri bara eitt konufólk!” Mopsin hevði hon sett á gólvið, meðan hon skrivaði, og hann grenjaði; hann var jú eisini farin við fyri stuttleika og fyri heilsuna, og tá skal ein ikki verða settur á gólvið. Kappsnákur og bøllubulur vóru eyðkenni hansara.
”Hann bítur ikki!” segði madamman, ”hann hevur ongar tenn. Hann er sum eitt húsfólk, trúgvur og argur í sær, men hetta er hann gjørdur til av ommubørnum mínum; tey spæla brúdleyp, og so vilja tey hava hann at vera brúðkonu, og tað tekur honum so dygt, tað gamla skinnið!” Og hon læt skjøl síni frá sær og tók mopsin upp á armin.
Tað er fyrri partur, ið gjarna kundi verið spardur!
”Mopsurin doyði!” tað er annar partur.
Tað var einar átta dagar seinni; vit komu til keypstaðin og fingu okkum innivist á gistingarhúsinum. Vindeygu okkara vendu út ímóti garðinum, ið var skildur sundur í tvey rúm av einum træverki; í øðrum hingu her skinn og húðir, ráar og barkaðar, har lá alt tilfar til ein skinnaraverkstað, og var hetta hjá einkjuni. - Mopsurin var deyður henda sama morgun og grivin her í garðinum; ommubørnini hjá einkjuni, at siga hjá skinnaraeinkjuni, tí mopsurin hevði ikki verið giftur, slættaðu grøvina afturumaftur, og tað var ein vøn grøv, tað mátti verið vorðið sum at liggja har.
Grøvin var gird við pottabrotum og stroydd við sandi: ovast á henni høvdu tey sett eina hálva ølfløsku við hálsinum uppeftir, og tað var slættis ikki allegoriskt.
Børnini dansaðu rundan um grøvina, og tann elsti drongurin, ein framligur sjey ára gamal unglingi, skeyt upp, at tey skuldu halda framsýning av grøvini hjá mopsinum og tað fyri øllum úr strætinum; atgongan skuldi verða goldin við einum selaknappi, tað var sovorðið, sum hvør drongur átti, og hann kundi lata fyri smágenturnar við; og tað uppskotið varð einmælt viðtikið.
Og øll børnini úr strætinum og smoguni við komu og lótu sín knapp; har vóru mangir, ið noyddust at ganga við einum sela seinnapartin tann dagin, men so høvdu tey sæð grøvina hjá mopsinum, og tað var fult so mikið vert.
Men uttan fyri skinnaragarðin tætt upp at liðanum har stóð eitt lítið kloddafyl, so yndisliga skapt við tí vænasta purluta hári og eygum so bláum og klárum, at tað var ein lystur; hon segði ikki eitt orð, hon græt heldur ikki, men toygdi seg so langt hon kundi, hvørja ferð liðin varð upplatin. Hon átti ikki ein knapp, visti hon, og varð tí nipin standandi uttanfyri, stóð har til, at øll høvdu hugt seg liðug, og øll vóru farin av stað; tá setti hon seg niður, helt tær smáu brúnu hendurnar upp fyri eyguni og fór at gráta; hon av øllum hevði ikki sæð grøvina hjá mopsinum. Tað var hjartasorg og stór, sum hon tíðan kann vera tað hjá vaksnum fólki við.
Vit sóu tað omanífrá - og sædd omanífrá - henda sum so mangar av okkara og annars mans sorgum – ja, so kunnu vit læa at teimum! - tað er søgan, og hann, ið ikki skilir hana, kann taka partabrøv í skinnaragarðinum hjá einkjuni.
Upprunaheiti: H.C. Andersen: ”Hjertesorg”, ”Historier. Anden samling”, 1853.
Christoffur Lützen (1891-1981) týddi. H.C. Andersen: ”14 ævintýr”, Egið forlag 1953.


text:
Tíðindi
Avseting um morgunin
FRAFARINGARHALD FYRI TONNIE
MYNDATØKUR
Ein nýggjur tilburður av Kovid 19 virusi
FORSKÚLIN: DJASSURIN DUNAÐI, SO TAÐ RUNGAÐI EFTIRÍ
TEY Í 4. FLOKKI FLETTA
SKÚLARENNING
Koronatilburður staðfestur í 9.fl
Góðu næmingar, foreldur og onnur avvarðandi.
Í dag, sunnudagin 5. september 2021, fekk skúlaleiðslan fráboðan um, at ein næmingur í 9. flokki hevur fingið staðfest korona. Talan er um somu smittuketu, ið hevur rakt aðrar skúlar í býnum.
Skúlaleiðslan hevur verið í samband við undirvísingarstýrið, ið hevur samskift við koronaráðgevingina, og fingið vegleiðing um, hvussu vit skulu bera okkum at viðvíkjandi íkomnu støðuni.
Í fyrstu atløgu verður eingin skúlagongd í Ítróttarrásini mánadagin 6.september. T.e. 8.ía, 8.íp, 9.ía og 9.íp. Næmingar á á ítróttarrásini verða bidnir um at lata seg kanna fyri koronu og kunnu koma aftur í skúla, tá negativ koronatest fyriliggur.
Undirvísingin í almannarás og restini av skúlanum heldur fram sum vanligt.
Skúlaleiðslan vil við hesum inniliga heita á allar næmingar, øll foreldur og onnur avvarðandi at vera serliga varin komandi vikuna.
Um næmingur hevur sjúkueyðkenni, eisini mild sjúkueyðkenni, verður hon/hann biðin um at vera heima og lata seg kanna.
Hava tit spurningar ella ivamál hesum viðvíkjandi, eru tit altíð vælkomin at seta tykkum í samband við Regin Marnersson, skúlastjóra, á tlf. 216676. Fráboðanir um møgulig sóttarhald og smittutilburðir skulu framhaldandi sendast til flokslæraran, sum so boðar leiðsluni frá.


text:
Leikarin: Debes Danielsen
Navn: Debes Danielsen
Føddur: 12.08.86
Hagtøl hjá Debes á faroesoccer.com
Stað á vøllinum: Vongur ella áleypari
Høgra ella vinstra bein: Bæði
Starv: Á Faroe Origin
Frítíðarítriv: Facebook og Football Manager
Yndis matur: Riv
Yndis tónleikur: Nik og Jay
Yndis sjónvarpssending: For lækker til love
Títt fyrsta fótbóltsminni? Eg fekk eina Laudrup Barcelona-blusu frá mammubeiggja mínum og ein HM ’94 bólt frá pápa. Eg byrjaði at sparka í 92-93.
Føroya besti leikari? Sjúrður Jacobsen
Heimsins besti leikari? Maradona
Yndislið í Premier League: Manchester United
Hvør er stuttligasti leikarin, tú hevur spælt saman við? Sjúrður og Per
Harðast undir venjing? Jens Joensen
Hevur tú nakra damu? Ja, Mirjam
Seinasti filmurin tú sá? Hot Fuzz
Yndis teknifilmur? Ice Age
Yndis grønsak? Epli
Hvar dámar tær at ferðast? Til sól og summar, Karibia.
Hvat er tín yndis keks/kaka? Mariekeks og skuffukaka
Yndis sodavatn? Faxe Kondi
Hvat kostar eitt rugbreyð? 27,50
Te ella kaffi? Hvørki, heldur mjólk
Dugir tú at binda slipsaknút? Nei
[nggallery id=201]


text:
ÍSF húsið í Gundadali var í gjár karmur um aðafundin hjá Ríðisamband Føroya. Nevndin var øll afturvald og roknskapur og formansfrágreiðing var góðkend uttan viðmerkingar.
Tað eru trý limafeløg í hesum miðalstóra sersambandinum, ið sum navnið sigur skal skipa fyri ítrótti hjá reiðfólkum. Áleið 700 limir eru í hesum trimum feløgunum og er nevndin í Ríðisambandinum nøgd við hetta. Eitt sum nevndin ætlar sær at arbeiða við, er at skipa fyri flutningi av rossum millum kappingarøkini, hetta tykist serliga at vera ein forðing hjá teimum ungu ið kappast.
Ætlanin er eisini at senda fólk til HM í gonguløgum í Hollandi í summar. Føroyar hava fólk ið kunna kappast á hægsta altjóða stigi, men av tí at tað er sera kostnaðarmikið at flyta ross uttanlanda til kappingar, so verður tað helst ein avmarkaður hópur ið fer til Hollands at dystast hesuferð.


text:
Ímillum Hagagjáar og Sandfellis nakað sunnan fyri Elduvík í Eysturoy er ein heyggjur, sum kallast Judasarheyggjur.
Ein bóndi var á sinni, sum átti alla Elduvík. Tveir synir átti hann, sum skuldu býta ognina ímillum sín. Teir stóðu uppi á einum brøttum heyggi; hin yngri býtti, og hin eldri tók. Men hin yngri unti ikki bróðurinum part hansara, og sum hann hevði kyst bróður sín og lætst so findarblíður, koyrdi hann hann við svikum útav. Á henda hátt fekk hin eldri bróðirin bana, og hin yngri fekk alla Elduvík. Síðan hevur hesin heyggjur verið kallaður Judasarheyggjur.
Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901
Sagnirnar eru her endurgivnar við Hammershaimbs stavseting eftir útgávuni:
Jakob Jakobsen: "Sagnir og ævintýr" , fororð eftir Mariu Mikkelsen, 1. útg. 1925, 2. útg. 1984-85.


text:
5. flokkur í Sands Skúla fekk heiðurin sum Ársins Vitanarfróðu 2019
Fríggjadagin 10. mai var tiltak á Torginum í SMS, har tað varð kunngjørt, at 5. flokkur í Sands skúla fekk heiðurin sum ársins Vitanarfróðu 2018/19. Tað fingu tey fyri frágreiðingina: “Hvørja farvu hevur eitt spegl?”.
Ein dómsnevnd við 4 umboðum hevði lisið og mett um frágreiðingarnar. Hesi eru Fríða Poulsen Eysturoy, lærari, Firouz Gaini, granskari, Karina Toftegaard, ritstjóri, og Annika Sølvará vegna Granskingarráðið.
Annika Sølvará segði soleiðis, tá hon kunngjørdi vinnaran:
- Vit eru samd um, at fleiri frágreiðingar eru ordiliga góðar. Flokkarnir hava lagt nógv arbeiði í frágreiðingarnar og hava duga væl at brúka arbeiðsháttin.
- Eftir at hava mett um ymsu frágreiðingarnar, samdist nevndin um ein vinnara. Flokkurin, sum kann kalla seg Ársins Vitanarfróðu 2018/19 er 5. flokkur í Sands Skúla. Spurdómurin var: “Hvørja farvu hevur eitt spegl.”
- Nevndin helt, at hesin flokkurin hevði valt eitt passaliga avmarkað evni. Hugskotið var gott, arbeiðið sá út til at vera samanhangandi og royndirnar vóru kreativar og væl funnar uppá.
- Nevndin helt eisini, at ætlanin um miðling var ordiliga stuttlig
Síðani handaði hon flokkinum heiðursbrævið. Vinnandi flokkurin fær umframt heiðurin 5.000 kr. til flokkin og ein túr saman við granskarum, sum vit fara at leggja til rættis í felag.
Frágreiðingin kann lesast her
Allir luttakarar fingu gávu
Flestu av teimum umleið 100 næmingunum, sum luttóku í kappingini, vóru til staðar saman við lærarum sínum. 11 frágreiðingar komu inn. Tað vóru næmingar frá Eysturskúlanum, Skúlanum á Argjahamri og Sands Skúla.
Hvør bólkur, sum luttøk, fekk skreytblað við luttøkuváttan. Harafturat fekk hvør luttakari eina bókagávu, sum tey kunnu brúka til íblásturs at arbeiða víðari við arbeiðsháttinum hjá Vitanarfróðu. Gávan var bókin "Plastruskið í sjónum", sum Bókadeild Føroya Lærarafelags júst hevur givið út. Silja Aldudóttir frá BFL greiddi frá um bókina, sum er skrivað av norskum granskarum og umsett til føroyskt av Guðruni og Jens Peturi Gaard.
Frágreiðingarnar kunnu síggjast her
Mynd: Árni Øregaard/NÁM


text:
Kap Verde
Grønhøvdaoyggjar ella Kabo Verdi (portugisiskt: "Ilhas do Cabo Verde") er oyggjabólkur uttanfyri afrikonsku vesturstrondini. Oyggjarnar kallast eisini Kap Verde Oyggjarnar. Málið er portugisiskt. Hetta er ein oyggjabólkur, til støddar 4.000 ferkilometrar (3 x Føroyar) sum liggja umleið 600 km. vestanfyri Senegal í Afrika. Kap Verde umfata 10 størri og fimm smærri oyggjar. Tann størsta Sao Tiago er 1.000 km2 ella umleið fýra ferðir størri enn Eysturoy. Fólkatalið er umleið 506.000.
Upprunaliga vóru oyggjarnar eitt portugisiskt hjáland, men tað gjørdist sjálvstøðugt í 1975 eins og hini portugisisku hjálondini í Afrika. Men mótsatt teimum hevur friður verið á Kap Verde. Málið tey tosað er kreolskt, ein blandingur av portugisiskum og upprunamáli. Men skriftmálið er portugisiskt, sum eisini øll duga, eins og vit duga danskt.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Kap Verde varð stovnað av portugisarum í 1462, og var í mong ár ein stór og týdningarmikil trælahavn í Vesturafrika. Eftir at trælahandilin steðgaði, royndu upprunafólkini sum frægast at liva av landbúnaði, men tey stóðu seg illa. Javnan var turkur í landinum og jarðartýningar gjørdi jørðina torføra at velta. Tá Kap Verde fekk sjálvstýri í 1975, var enn sera fátæksligt og hungursneyð kom fyri nógvastaðni í landinum, men í 1980'unum byrjaði rættilig ferð at koma á búskaparligu menningina. Í dag er Kap Verde at kalla eitt miðalinntøkuland, sum kann samanberast við eitt nú Marokko.


text:
- 14 juni 2021
Heini Nygaard Olsen, Ólavur, Kristian í Lon og Hanni í Gortru
Merkiligt við okkum menniskjum. Tað er lættari at minnast teir ringu fjalldagarnar enn allar teir góðu fjalldagarnar, og ongar myndir eru heldur av teimum ringu fjalldøgunum. (Tí havi eg bara tikið nakrar tilvildarligar fjallmyndir við).
Úr bandasavninum hjá Gubba (Hans Edvard Joensen, f. 1929):
Sjálvandi hava vit havt nógvar sera góðar fjalldagar í allar fínasta veðri um summarið, men vit hava eisini havt fleiri gjønndagar um heystið, men ein serliga ringan dag fari eg at nevna. Hetta var í 1968, og vit vóru á fjalli Heimi í Dal. Tað var fínasta veður, tá ið vit fóru um morgunin, men tá ið vit gingu um fór at oysregna, og so kom hann við vátakava. Vit róku álíkavæl alt í rættina, og meðan vit standa har, nú síggja vit eitt grovt kavaroksæl koma heim undir Nøvina. Stormurin brast á sum eitt skot, so tað var ikki standandi á fótunum. Vit tóku bara ein veðr úr rættini og sleptu so gonguni inn í Dalagerðið. Hetta gekk alt so skjótt fyri seg. Vit skundaðu okkum til hús og fóru direkta at draga bátarnar á Gjónna, tí tá stóð brimið í grasinum. Tað bleiv knasandi stormur av landnyrðingi, og vit fingu bátarnar so dánt upp. Teir gomlu plagdu at taka til, at tann fyrsti vindurin, ið kom á sjógvin, var ein glaða. Hetta var ein sovorðin dagur. Hendan sama dagin forlisti Njarðlingur, sum var á sild her norðanfyri, og ein maður sjólætst.
Neli og Gubbi
Ein munkadagur
Ein sera ringan fjalldag í Líðini má eg sleppa at fortelja tær. Hetta hevur verið miðskeiðis í 1950unum, og hetta var um heystið. Fjallveðrið var hampiligt um morgunin, men tað versnaði spakuliga út á dagin, og tað fór at regna, men tá vóru vit komnir í rætt. Sofus í Fornanum og eg skundaðu okkum av rættini eftir báti, sum skuldi føra okkum seyðin til Gjáar. Komnir á Gjónna vóru brøðurnir Karl Meinhard og Stóri-Petur har. Vit skuldu brúka Sildberan – bátin hjá teimum í Fornanum – og sleipa ferguna (lossibátin) hjá Stóra-Peturi. Stóri- Petur segði so kortanei, at vit skuldu fáa ferguna, tí tað var ikki bátsveður. Helst hevði hann rætt, tí tað var ikki bátsveður. Har var einki annað hjá okkum at gera enn at fara aftur til gongu, og tá ið vit komu eystur aftur á Skarð, sóu vit, at teir høvdu borið allan seyðin út á helluna, har vit vanliga plagdu at skipa inn. Tað glopraregnaði – ikki trýrt tú. Gjøgnveður (úttalast gjønnvevur). Vit komu so oman, og har stóðu teir tríggir beiggjarnir á Rætt, Óli Andrias, f. 1880, Christian, f. 1883, og Sjúrður, f. 1887. Eg síggi teir fyri mær enn. Teir vóru eldri menn, men eg helt teir vera so gamlar. So mátti allur seyðurin berast av helluni og heim um hegnið, tí vit skuldu reka hann sum haftseyð gjøgnum Funningslíð til Gjáar. Eg minnist tað, so leingi eg livi, tá ið teir lyftu hesi dýggjvátu lombini úr hyljunum á helluni og upp á ryggin á okkum – tað fór í bein.
Vit róku so heim í gjøgnum Funningslíð, men tá ið vit komu knappliga heim ímóti Enni, nú sakkar Hans Jacob afturfrá. Ikki tí, vit høvdu sitið og etið saman á rættargarðinum fyrr um dagin, men hann át einki, tí hann var ikki vanur við turt breyð, nú hann gekk í skúla suðuri í Havn. Hann var á fjalli fyri Gubba í Ólastovu hendan dagin. Eg fari so til Hans Jacob og spyrji hann, hvar taskan er. Hann svarar mær aftur, at hann hevði kastað hana. Vit gingu so víðari, og hann helt um hálsin á mær. Tá ið vit vóru komnir heim á Ennið, komu Anton á Klá og Pætur í Nýggjustovu til okkara og søgdu, at hetta gongur ikki. Vit mugu fáa fatur í Benadikt og fáa hann at koma við bilinum ímóti okkum. Eg koyrdi so fult spyd á kassan oman til Funnings – oman til Lítl-Elspu – at ringja eftir Bena (Benadikt). Eg minnist væl, tá ið eg hevði staðið á gólvinum eina løtu, hvussu stórur hylurin var á gólvinum rundan um meg. Tá ið hon hevði ringt, fór eg aftur til gongu og fekk teir aftur, væl áðrenn teir komu á Blindtarmin, undir Fossabrúnni, har Benadikt sat í sinum fitta Bedford lastbili og bíðaði eftir okkum. Tá var sloppið – og góðalag. Beni koyrdi eisini seyðin til hús, og vit bundu hann niður uttan fyri húsini hjá Kristiani á Rætt. Tað kvøldið bleiv seyðurin ikki býttur, men settur inn ymsastaðni.
Brøðurnir Hans Jacob og Pól Jóhannes
Hans Jacob var blaðungur, so hann kom skjótt fyri seg aftur og hevði verið uppi hjá Gubba í Ólastovu og fingið sær døgurða. Tað var fastur skikkur, hevði tú verið á fjalli fyri onkran. Gubbi kom so út í handilin hjá Sofusi um kvøldið, og so spurdi onkur hann: “Nú! Hvussu er vorðið við fjallmanninum?” “Fjallmaðurin hevur tað gott, men pennamaður roynist ikki,” svaraði gubbi.
Asbjørn (hjá Gordon og Kristionnu), Malla, Gunhild, Petur Mainhard, Kristian Andras, Sofus, Dinnafía og Jógvan Sofus
Eg minnist eisini ein fjalldag í Líðini í 1957. At tað var í 1957, minnist eg av tí, at tey saknaðu trolaran Stella Argus, sum var á veg inn av einum sildatúri, men hann spurdist ikki aftur. Fjallveðrið var hampiligt, men meðan vit vóru í rættini, kom Jóhan í Stólpa eystur á Skarð og rópti til okkara, at tað var ikki bátsveður. Vit settu so tøkuseyðin eftir í rættini og eisini í okkurt ból, og so fóru vit til hús, men vit skuldu taka okkurt uttanrætta á vegnum. Tað var alt tann beri vargur. Neli og eg vóru saman og komu fram á eina ær við veðurlambi, men tað gekk illa í hond. Vit stríddust við tey eysturi á Fossi, men eg klombraði og keikti mær beinið, so Neli mátti styðja meg til hús. Soleiðis endaði tann fjalldagurin. Ein av mongum øskudøgum í Líðini.
m.a. Karl Jacob, Jógvan hjá Trinu og Jóhannes á Fløtti
Einaferð komu Torbjørn og eg fram á eina ær við veðurlambi í Kinnuni, og hon fór tuskandi undan okkum á Skarðið (Skúvadalsskarð) í gjøgnum Teigarnar og so heim í Ovara Tjørnudal (undir Middagsfjalli). Har vóru stórar sandskriður, so vit ætlaðu at fáa lambið har. Tvætla ikki. Hon setti bara meira ferð á heim um Klubban, men tá ið hon kom heim ímóti Grønadali, slapp eg fyri hana og fekk bent hana oman ímóti ánni (Stórá). Eitt sindur heiman fyri Antaránna leyp hon í ánna (Stórá) og lambið aftaná. Torbjørn var so kvikur sum ein fuglur, leyp í ánna og fekk bæði, men vit sleptu ærini av stað aftur. Jóan Pauli í Lon, f. 1876, var í torvi har heimi, og hann hevur nokk sæð skilið. Knappliga stóð hann har uppi yvir okkum, og hann var ikki blíður, tí vit høvdu slept ærini. Tað var nú eisini býtt gjørt, men tað var tað vanliga tá – bara at taka lambið.
---
Pápi tín (Karl Jacob) segði einaferð fyri mær, at ringasti dagur, hann klæddi seg, var fjalldagurin í Líðini. Tað var alt tann beri vargur ta tíðina, so mann visti ongantíð, hvar mann endaði, tí tað var fast at fara at taka uttanrætta. Tað var ofta so forargiligt undir sjálvum rakstrinum, at tá ið vargurin leyp á og slapp, so løgdu beistini seg bara friðarlig at eta, sum um einki var hent. Vargur er ikki býttur. Sleppur hann eina ferð, so loypur hann á í sama stað næstu ferð. Tað gav at býta. Tað gekst væl at reka í ta nýggju rættina í Teistaurðini fyrstu ferð - full rætt. Næstu ferð - sama skilið - bara nøkur tandur í rætt.
Man tað ikki altíð hava verið stygt í Líðini? Jákup í Horni (Jacob Hansen, f. 1882) fortaldi, at einaferð, hann hevði tikið uttanrætta í Líðini og tuskast eftir einum veðurlambi ein heilan dag, fekk hann tað ikki fyrr enn Uppi í Kjálkanum (næstan Uppi á Barmi). Tá ið hann kom til hús, segði hann nakað soleiðis: “Eg átti mær ein dropa, men eg var so móður, at eg fekk hann ikki “atratt” (aftrat) mær.”
Kristian í Lon, Jógvan Sofus, Eldbjørn og Gubbi (Hans Edvard)
Tað var nakað annað við tí at vera á fjalli í Líðini og í Sáttarenni. Tað var meira stórsligið og komst kanska av tí, at tað lá so avsíðis, og tú komst so sjáldan hagar. Nú reka teir líðarseyð til hús og fara sitandi inn í Sáttarenni.
Torudagurin
Hetta var í 1944, og tað bleiv ein sjáldsamur dagur. Vit vóru á várgongu Heimi í Dal. Tað var lýtt og gott veður, men tá ið vit vóru komnir í rætt fyrru gongu, fór toran at ganga av tí allar, allar ringasta. Og so loysti hann avfallið av. Tað fór at oysregna, so vit rýmdu til hús, og tá rann á eftir vegnum. Tað var ein øgilig tora. Tá ið toran gavst, og tað sleit í, gjørdu vit fjallið liðugt. Andrias í Jógvansstovu, f. 1891, var á fjalli, tað minnist eg. Neli, Erling og Dánjal Jákup vóru eisini. Bátar vóru útrónir tann sama dagin, men teir drupu ikki livandi. Tað sama søgdu menn úr øðrum bygdum. Tað hevur alt verið av toruni – lítið vita vit.


text:
Matrikulin hevur til endamál at veita almenna og løgfrøðiliga bindandi skráseting av øllum fastognum í Føroyum, har ásett verður, hvar hesar liggja, og hvat tær fevna um og:
- er ein fastognarlykil, har øll fastogn er eyðmerkt við einum matrikulnummari, sum aðrar ognarskráir brúka sum lykil
- goymir grundleggjandi upplýsingar um, hvat ein fastogn er, og hvar hon er
- veitir rættartrygd viðvíkjandi stødd og legu móti krøvum frá øðrum
Matrikulin er eitt sonevnt realregistar, ið skal fatast sum yvirlitið yvir alla fasta ogn í Føroyum og er staðsett á Umhvørvisstovuni. Matrikulin er ein skipan við manuellari málsviðgerð sett saman av a) hoyringstilgongd, b) uppmáling/avseting og tekning og c) skráseting, sum verður stuðlað av málsviðgerðarforritum og uppmátingum. Góðskueftirlit er týðandi partur av arbeiðinum.
Málsviðgerðartíðin liggur ímillum ½-1½ ár, men onkur serstøk mál kunnu taka munandi longri tíð at avgreiða. Umleið 300 mál verða avgreidd árliga.
Aktiv luttøka í tilgongdini Talgildu Føroyar skal hava við sær, at matrikulera fyrisitingin verður skjótari, betri og bíligari.
Yvirskipað mál er:
- at matrikulkortið og –data er frígivið til ókeypis brúk hjá øllum.
- at allar matrikulerar umsóknir og allar játtanir skulu verða 100% talgildar.
- at hoyringstilgongdin er 100% talgild.
- at matrikularkivið er talgilt.
- at nýggj matrikulskipan er ment.
- at mannagongdir og reglur eru foreinklaðar.
Og kemur hetta at merkja:
- skjótari málsviðgerð merkir munandi effektivitet og betri lønsemi hjá entreprenørum, sum gera privatar útstykkingar.
- at kommunur og landsmyndugleikar (Landsverk, Búnaðarstovan) merkja munandi effektiviseringar, orsakað av styttum málsviðgerðartíðum, og harav eitt betri lønsemi.
- at talgilda undirskriftin styttir munandi um bíðitíðina í truplum vegamálum, har tað kann taka ár at fáa neyðugar heimildir. Hetta er ein stórur fíggjarligur fyrimunur fyri kommunur og Landsverk.
- betri nøgdsemi hjá áhugapørtum
- betri gjøgnumskygni, tá matrikuldata eru ókeypis
- at bøtt verður um kvalitetin í matriklinum
- nógv skjótari málsviðgerðartíð
- at frí matrikuldata eru ein fortreyt fyri menning av øðrum ognardata
Verkevnini í grundardátuverkætlanini fyri matrikulskránna eru:
- at ljóslesa matrikulskjølini, sum eru í pappírsformi og gera tey teldutøk
- at gera konsept fyri og menna nýggjar telduskipanir til matrikulin
- at verkseta nýggju telduskipanirnar


text:
Innleiđandi tekstir til komandi bíbilsku evnir viđvíkjandi”tíđarinnar tekin,” !
Undir hesum evni skal verᵭa nomiᵭ viᵭ ómetalig mong evnir, iᵭ bíblian umrøᵭar sum ”tekiniᵭ” iᵭ skal verᵭa sjónligt fyri eygum alra og sum bendir á, at vit eru komin hartil iᵭ bíblian kallar fyri ”hinar síᵭstu tíᵭir,” men hvar bíblian eisini ger vart viᵭ vegna síni egnu serstøku orᵭing, at gudurin hjá hesum heimi hevur blinda so mong menniskjur, at tey hava ilt viᵭ at duga at skilja og fata hetta tekiniᵭ. Ella eisini at tey síggja hetta væl, men avnokta kortini. (2. Kor.: 4 : 4).
Hinvegin má sigast, at ongantíᵭ áᵭur hevur hesin heimur uppliva so mong tekin (profetiir) iᵭ bæᵭi eru uppfylt og hartil so mong tekin (profetiir), iᵭ sjónliga eru undir uppfylling! Hertil skal nevnast, at hóast bíblian nýtir orᵭingina ”tekiniᵭ” sum eitt tekin, so er hetta tekiniᵭ kortini umfata av mongum ymiskum hendingum.
Haldi meg minnast, at ein sangtekstur sigur nakaᵭ soleiᵭis: ”Tíᵭartekniᵭ sýnir greitt, at Jesus kemur, eins og eysturrođin bođar morgunin!”
Men taᵭ sigur bíblian eisini, at Harrin skal koma aftur sjónliga og upprætta ”Sítt Ríki” her á fold! (2. Tim.: 4 : 1).
Taᵭ er gott, at so er, tíat Hann skal taka yvir maktina og fáa skil á jarᵭarklótuna aftur, so menniskjan ikki heilt forkemur henni. Hendan foldin verᵭur tó í einum sera ringum standi, tá Harrin kemur aftur. Tí er taᵭ, at Jesus kemur aftur. At frelsa og at døma í rættvísi.
"Tá Guᵭs tíᵭ og tímin er inni, táið Hann skal oyða tey, sum oyða jørðina. "Fólkasløgini vórðu vreið; men vreiði Tín er komin, og tíðin táið hini deyðu skulu verða dømd, og táið Tú skalt løna profetunum, tænarum Tínum, og hinum heiløgu og teimum, ið óttast navn Títt, hinum smáu og hinum stóru - og táið Tú skalt oyða tey, sum oyða jørðina."(Opinb.: 11 : 18).
Men her kunnu nevnast nakrar høvuᵭsyvirskriftir til tey sera mongu evnir, iᵭ umrøᵭa hetta evniᵭ iᵭ ber heitiᵭ: "Tíᵭarinnar tekin!”
Sosial tekin, moralsk tekin, politisk tekin, hernaᵭarlig tekin, tekin í náttúrᵭuni, fráfall, villleiᵭingar av ymiskum sløgum, tekin í Ìsrael, evangeliska tekiniᵭ o.s. frv.!
Spurningurin verᵭur kanska um, hvussu nógv verᵭur nátt av øllum hesum, tíat tilfariᵭ er nærum endaleyst. So at siga er talan um 3 fasir. Ting (profetiir), sum eru hend. Ting (profetiir) sum henda júst nú, og so ting (profetiir), iᵭ enn resta í at ganga í uppfyllilsi.
Tó er ikki vist, at framløgan verᵭur eftir omanfyri nevndu raᵭfylgju. Taᵭ kemur soleiᵭis sum "Heilagi Andin" leiᵭir verkiᵭ.
"Viᵭ vón og ynski um Guᵭs ríku signing og viᵭ frelsu sálanna í huga!"
P.S.: Henda røđin iđ ber heitiđ ”Tíđarinnar tekin,” er grundađ á verkiđ hjá ”Thoralf Gilbrant” sála iđ ber sama heitiđ ”Tidens Tegn!” Hetta verk hansara kom út tíđliga í 70’unum og meginparturin av tí hann profeterar um í hesum verkum, er útgingiđ nú vit skriva 2019.
Skriftstøđ viđ tilknýti til bíbilska viđgerđarevniđ: ”Fáið tí annað sinni og vendið við, so syndir tykkara kunnu verða útstrikaðar, og lívganartíðir kunnu koma frá ásjón Harrans, og Hann kann senda hin tykkum ætlaða Kristus, Jesus, sum Himmalin skal hýsa, inntil tær tíðir táið alt verður endurreist, sum Gud hevur talað um við munni heilagra profeta Sína frá upphavi!”(Àps.: 3 : 19 - 21).


text:
Jákup Tróndheim
Eftir Jústinus Leivsson Eidesgaard
Jakku hevur góðar hendur og hann setur stórar eletriskar skipanin upp í gerandisdegnum sum eletrikari og installatørur og fjórða hvønn sunnudag hevur hann hondina um kúlvin í klokkuni í Lerivíkar kirkju og sendir biðisløgini út um bygdina niðan í Knúk og Ritufjall og heilt yvir á útdeyða Blankaskála á norðaru síðu á Leirvíksfirði, kalsoyarmegin. Hetta hevur hann gjørt síðan 1994 og tað eru yvir 20 ár síðan hann fyrsti ferð royndi seg í torninum.
-Tað eru millum 250-280 sløg við klokkuni hvønn sunnudag, so tað eru nøkur tilsaman seinastu 20 árini frá míni hond, sigur Jakku smílandi.
-Teir manglaðu ein klokkara. Torfinn Hansen ringdi til mín og spurdi. Óli bóndi var eldri og orkaði ikki rættuliga longur og Óla Jákup fór til skips. Eg gjørdi mær ongar tankar, eg varð spurdur og segði ja. Eg kendi tað sum, at eg var í taksemisskuld til kirkjuna, har eg hevði fingið míni andaligu føði og tí var tað heilt natúrligt at taka hesa uppgávuna á meg. Vit eru fýra klokkara og tað gongst væl at skiftast. Eg havi verið í tænastuni á 21 ári og havi ongar ætlanir um at gevast Klokkarastarvið hevur ikki gingið aftur í okkara familju. Vit hava tó havt við kirkjuna at gera. Langabbi mín Jógvan Vitalis Samuelsen var deknur og omma mín sat í kirkjuráðnum, sigur hann.
Sum ungur var Jakku skóti, skótarnir vóru virknir í Leirvík og nógvir skótar eru í leiðandi størvum í dag. Jakku kann viðmæla øllum skótabeiði, sum gevur góðan felagsskap. Og í tí dagliga leiðir Jakku eisini arbeiði. Hann hevur fyritøkuna EL-TEKNIK sum arbeiðir kring alt landið.
Jakku er giftu við Fridu Tróndheim, fødd Justinussen, tey eiga trý børn, Tummas, Oddvá og Helena Maria og tey eru øll vaksin.
"Viðmerkingar kunnu sendast til Jústinus Leivsson Eidesgaard á tel. 22 31 43 ella í T-posti: justinus(at)olivant.fo”


text:
Norðskáli
Í 1920'unum varð av álvara farið undir at tosa um at fáa bygt kirkju, um várið 1927 verður bygginevnd vald, og í 1929 senda nakrir íbúgvar í Svínáum, við Norðskála og av Oyri umbøn til Føroya Løgting um at fáa studning til at byggja kirkju.
Presturin á Nesi tá, Wilhelm Nielsen hevur fyrrapartin í tjúgunum sent út eitt opraab, har hann heitir á kirkjufólkið um at fáa bygt eina kirkju, sum eigur at standa liðug ikki seinni enn 1928.
Nær umsókn er send inn til kirkjustjórnina sæst ikki í gerðabókini, men 24. august 1929 hevur kirkjunevndin hjá Løgtinginum lagt álit fram. Í álitinum stendur, at umsókn er komin til Føroya Løgting frá íbúgvum í Svínáum, Norðskála og Oyra, um at fáa studning til at byggja kirkju.
23. februar 1930 varð samtykt at bjóða arbeiðini út. Arbeiðið við útgrevstri varð samtykt at fara undir beinanvegin.
Stoypiarbeiðið byrjaði á Mortansmessu, 11. november 1930. Byggiarbeiðið gjørdi Maskinsnikkaravirkið í Miðvági við Heina Joensen.
2. desember sama ár legði Jákup Dahl, próstur, grundarsteinin í fundamentið í eysturgalvinum miðskeiðis fyri altarinum.
Kirkjan varð bygd í eini tíð, har togan var um um kirkjumálið skuldi verða danskt ella føroyskt. Sunnudagin hin 18.10 var tí fólkaatkvøða um skriftstøðini undir altartalvuni og úti í forkirkjuni skuldu verða á føroyskum ella á donskum. Úrslitið var at 40 atkvøður vóru fyri føroyskum og 29 fyri donskum.
Hin 10. januar 1932 vígdi Jákup Dahl, próstur, kirkjuna.
Í seinni helvt av sjeytiárunum varð farið undir at umvæla kirkjuna og varð tá eisini bygt uppí til fundarhølið o.a. Umframt var forkirkjan vaksin og kapel bygt uppí suðureftir.
[KELDA: J. P. Gregoriussen, Nýggjaru Kirkjurnar]
Kirkjuráðið
- okt24MessaNorðskáli, kl. 12.00, Messa
Jonhard Jógvansson
- nov7MessaNorðskáli, kl. 12.00, Messa
Jonhard Jógvansson
Tónleikur - Eystanljóð syngur.
- des5GudstænastaNorðskáli, kl. 12.00, Gudstænasta
Sverri Steinhólm
- des12SanggudstænastaNorðskáli, kl. 18.00, Gudstænasta
Tónleikur - Skálafjarðar sløkkilið syngur.
- des24GudstænastaNorðskáli, kl. 17.00, Gudstænasta
Jonhard Jógvansson
Tónleikur - Ester Kristiansen syngur.
- des26MessaNorðskáli, kl. 12.00, Messa
Jonhard Jógvansson
- des31AftansangurNorðskáli, kl. 21.00
Jonhard Jógvansson
- jan2Fyrilestur v/Marjun Lómaklett - Evni: Arbeiðið sum integratiónsprestur í Føroyum.Norðskáli, kl. 18.00, Kvøldseta
Marjun Lómaklett. Evni: Arbeiðið sum integratiónsprestur í Føroyum.
- feb6MessaNorðskáli, kl. 12.00, Messa
Jonhard Jógvansson


text:
Fólkakirkjan og Mentamálaráðið hava heitt á Nám um at gera hesa temasíðu um Luther og reformatiónina, sum tók seg upp fyri 500 árum síðan.
Olivia Weihe Hansen, lærari í kristni, hevur skrivað flestu tekstirnar og gjørt uppgávur til teir. Snartoymið hevur sett saman og gjørt tilfarið liðugt.
Í námsætlanum fyri kristnikunnleika og átrúnað verður kravt, at undirvíst verður í evangelisku luthersku læruni í fólkaskúlanum.
Í partinum kjarnaøki verður sagt soleiðis um høvuðstættirnar í kristnari trúgv, list og mentan í søguligum og nútíðar høpi:
Mælt verður til, at skúlaárið 2017/2018 verða undirvísingargongdir lagdar til rættis í øllum flokkunum úti á skúlunum við støði í hesi temasíðu hjá Snar um Luther, 500 ár eftir at hann var atvoldin til at reformatiónin byrjaði.
Luther verður viðgjørdur í bókini Kristni 7 (Nám 2011). Bókalisti við tilfari í Námi sæst longur niðri á temasíðuni.
Filmurin um Luther, sum er á DVD í Námi, verður eisini sýndur í Havnar Bio.
Sjálvur dagurin er merktur í álamakkanum 31. oktober í 2017 við orðunum ”upphav trúbótar Luthers”.
Skotið verður upp at lærarar í kristni, søgu og føroyskum finna saman, at leggja stuttar undirvísingargongdir til rættis, har lyklaorðini kunnu verða reformatión, mótmæli og at breiða út tekst við samtíðar miðlum á móðurmálinum.


text:
Navn, heimstaður og endamál
§ 1
Navn felagsins er ”Føroya Handverksmeistarafelag”. Felagsøki tess er Føroyar, og heimstaðurin Tórshavn.
§ 2
Mið og mál felagsins eru:
a. At sambinda allar handverksmeistarar í Føroyum í felagsskap, at lívga og verja lívsmálini og siðvenjuna hjá stættini, og at fremja handverkið og handverksídnað sum heild.
b. At virka fyri vælskipaðum næmingaviðurskiftum sum grundarlag undir lítargóðari útbúgving.
c. At taka sær av lønar- og arbeiðsviðurskiftum limanna, at fáa í lag sáttmálar við onnur virkisfeløg, og at taka upp samráðingar við yvirvald og stovnar.
d. Við upplýsandi og upplærandi kjakfundum, fyrilestrum og skeiðum at búgva út limir sum best og stimbra felagsskapin og samanhaldið, at skapa trygg prísviðurskifti til stuðuls fyri krøv limanna og til frama fyri samanhaldið.
Limir og limaskapur
§ 3
1. Limir kunnu gerast:
a. Handverkari, sum tekur upp sjálvstøðugt handverksstarv, hevur útbúgving sambært galdandi yrkisútbúgvingarlóg og hevur yrkisgóðkenning, har slík krevst.
b. Vinnufeløg á privatvinnuligum grundarlagi, eitt nú partafeløg, lutafeløg ella annar felagsskapur, um nevndin metir tey lúka treytirnar fyri upptøku.
c. Almennir, hálvalmennir og kommunalir stovnar og felagsskapir, ið ikki verða riknir á privatvinnuligum grundarlagi. Upptøkan skal fara fram í ávísari/um yrkisgrein/um og uppgevast skal ábyrgdarmaður/menn í hvørji yrkisgrein. Loyvt er ikki at økja um handverksvirksemi stovnsins ella felagsins, at vinna fyri aðrar enn stovninum sjálvum ella at starvast í aðrari yrkisgrein enn teirri/teimum, ið limaskapurin fevnir um, uttan so, at nevndin gevur sítt samtykki.
d. Handverksmeistarafeløg kring landið, um lógir teirra eru í samsvar við mið og mál felagsins og sum seta punkt a, b ella c sum minstukrøv til teirra limaskarað.
2. Hvílandi limir kunnu gerast:
a. Limur, ið fyribils gevst við sjálvstøðugum handverksstarvi ella fer á aðra vinnu, men má tá ikki taka upp sjálvstøðugt handverksstarv.
b. Limur, ið av sjúku gevst við sjálvstøðugum handverksstarvi. Hann kann tó taka upp ávíst sjálvstøðugt handverksstarv í samráð við nevnd felagsins.
Ærutreytir
§ 4
Hesar ærutreytir eru galdandi:
a. Altíð í yrki sínum at halda handverkið í æru, vera vandin og vælvirkin í øllum verki.
b. Ongantíð at binda seg til at halda fram við verki, sum starvsbróður innanfelags ella, limur í felagi, ið er undir samlíkum reglum, hevur ávirkað, uttan at hann hevur vent sær til starvsbróður sín, og frá viðskiftafólki sínum hevur fingið skrivliga frágreiðing við upplýsing um, hví hann á henda hátt hevur loyst seg frá sambandinum við hin fyrra handverksmeistaran, ið hevði arbeiðið.
c. Altíð í háttalagnum við felagsins limir og í háttalagnum við aðrar samskipanir, sum semingar eru gjørdar við, at halda tær staðfestu lønartreytir, ið eru galdandi.
d. Í øllum førum, har til ber, fyrst og fremst at styðja starvsbrøður sínar innanfelags.
e. Tá ið ósemja er limanna millum, eiga teir at ganga undir dóm, sum nevndin ella ein ærurættur, sum er settur í slíkum føri, dømir.
f. Tá ið boðið verður upp á eitt arbeiði ella uppskot til eitt boð, verður hetta at merkja: L. av (.) H. til vitnis um, at hann er limur í felagnum.
Innliman
§ 5
Stk. 1 Innliman av handverksmeistarafelag:
Handverksmeistarafelag kann gerast limur, tá ið nevndin samtykkir hesum. Handverksmeistarafelagið skal góðtaka lógirnar hjá FHMF, soleiðis sum tær eru og møguliga verða broyttar.
Er nevndin í iva um upptøku, kann hon leggja málið fyri næsta aðalfund, sum kann játta upptøku, um 2/3 av greiddum atkvøðum eru fyri tí. Atkvøðugreiðslan skal vera skrivlig.
Stk. 2 Innliman av handverksmeistara:
Handverksmeistari og – virki kann gerast limur, tá ið nevndin samtykkir hesum. Annars verður umsókn um at gerast limur at leggja fram á aðalfundi, sum avger málið.
Stk. 3. Í teimum økjum, har lokalt handverksmeistarafelag er, kann staklimur bara gerast beinleiðis limur í FHMF, um tað lokala handverksmeistarafelagið játtar hesum.
Útliman
§ 6
Ongin kann siga seg úr felagnum uttan við innskrivaðum brævi og við 6 mánaða freist til ársbyrjan, eftir at hava gjørt allar felagsskyldur sínar. Tó kann ongin fara úr felagnum, meðan arbeiðsósemja er.
Ger aðalfundur av, at koyra lim úr felagnum við trimum fjórðingum av teimum greiddu atkvøðunum, kann henda útkoyring fara fram, uttan áðurnevndu tíðarfreist verður givin. Uppskot um útkoyring kann tó ikki verða lagt fram á aðalfundi, fyrr enn málið hevur verið til umrøðu í nevndini.
Harumframt hevur nevndin, tá hon einmælt samtykkir hetta, rætt at koyra lim úr felagnum, hevur hesin ikki goldið eftirstøður av limagjaldi sínum innan 6 mánaðir eftir gjalddag. Henda útkoyring loysir tó ikki viðkomandi frá gjaldsskyldu síni.
Limagjald og limaskyldur
§ 7
Stk. 1, Hvør limur greiðir eitt árligt limagjald, sum er 2,75 promillu av allari A-inntøku, limurin hevur útgoldið í Føroyum í farna álmanakkaári. Nevndin ásetur tó eitt minstagjald.
Limagjaldið er grundað á útgoldnar lønir, undantiknar lønir til stjórn og nevnd, undanfarna álmanakkaár.
Stk. 2, Handverksmeistarafeløg rinda vegna sínar limir sama limagjald.
Stk. 3, Tá ið limur sigur seg inn í felagið í árinum, verður limagjaldið roknað lutvíst í mun til, hvat eftir er av árinum, tó í minsta lagi minstagjaldið.
Stk. 4, Limagjaldið fellur til gjaldingar hin 1. mai á hvørjum ári, grundað á útgoldnar lønir fyri undanfarna álmanakkaár. Allir limir hava skyldu til at uppgeva til felagið, innan 15. februar, hvussu nógv er útgoldið í A-inntøku undanfarna ár.
Stk. 5, Limagjaldið fyri hvílandi limir verður ásett av nevndini. Limur kann ikki verða hvílandi limur styttri tíðarbil enn 12 mánaðir.
Stk. 6, Limur, ið hevur eftirstøðu eldri enn 1 ár, skal aftaná at hava fingið ávaring uttan at hava goldið, verða strikaður úr felagnum, og skuld verður send til innheintingar. Um hesin vil innlimast aftur, verður hann at gjalda felagnum skuldina. Er sjúka atvoldin, kann nevndin víkja frá hesum.
Stk. 7, Hvørt ár um ársbyrjan skulu handverksmeistarafeløgini senda FHMF fullfíggjaðan limalista og roknskap. Eisini skal FHMF beinavegin fáa fráboðan um inn- og útlimanir.
§ 8
Limir skulu halda galdandi lógir, fyriskipanir og sáttmálar felagsins og mega ikki á nakran hátt ella í nøkrum føri mótarbeiða felagnum. Brot móti hesum kann verða sektað við bót, sum nevndin skjýtur upp og aðalfundurin ger av. Í heilt grovum føri kann limur verða koyrdur úr felagnum.
Er limur dømdur í sekt, fellur henda sekt til gjaldingar seinast 1 mánað eftir tað, at hon er áløgd. Verður henda tíðarfreist ikki hildin missir limurin limaskap sín, hóast limagjaldsviðurskiftini annars eru í lagi.
Aðalfundur
§ 9
Ársaðalfundurin hevur hægsta ræði í øllum felagsmálum. Bara hann kann broyta, viðtaka ella avtaka lógir.
Ársaðalfundurin verður hildin á hvørjum ári áðrenn apríl mánaði er útgingin. Lýst verður í minsta lagi 2 vikur áðrenn aðalfundin, tó í mesta lagi 4 vikur áðrenn aðalfundin, um fundartíð og -stað. Aðalfundarinnkalling kann eisini lýsast við telduposti til limirnar, við somu freistum.
Fasta ársaðalfundarskráin er henda:
1. Limalisti verður lagdur fram.
2. Frásøgn nevndarinnar frá farna ári.
3. Framløga av grannskoðaðum roknskapi.
4. a. Val av nevnd
b. Val av tiltakslimum.
5. Væl av løggildum grannskoðara
6. Innkomin mál og uppskot.
7. Ymiskt.
Mál at leggja fyri aðalfundin skulu vera nevndini í hendi í nóg góðari tíð at seta málið á dagsskrá.
§ 10
Eykaaðalfundur verður hildin, tá ið nevndin heldur tað vera neyðugt, ella tá ið limir, ið umboða minst 20% av atkvøðum felagsins skrivliga biðja um tað og skila til, hvat, ið biðið verður um at fáa til umrøðu.
Boðað skal verða til eykaaðalfundar í seinasta lagi 1 viku eftir, at skrivlig áheitan er komin til felagið, við tí tíðarfreist, nevndin ætlar um, tó í minsta lagi 1 viku og í mesta lagi 3 vikur.
§ 11
Hvør staklimur hevur eina atkvøðu fyri hvørjar byrjaðar 500.000 kr. í útgoldnari løn, tó í mesta lagi 10 atkvøður fyri virkið.
Limir, sum ikki hava goldið limagjald undanfarna ár, hava ikki atkvøðurætt á aðalfundi.
Í teimum økjum har staklimir ikki eru beinleiðis limir í FHMF, hava tey lokalu handverksmeistarafeløgini atkvøðurættin vegna sínar limir. Atkvøðurnar verða gjørdar upp á sama hátt sum fyri stakan lim.
Á ársaðalfundinum ræður einfaldur meiriluti úrslitinum. Til lógarbroyting krevst tó, at 2/3 av atkvøðum felagsins eru umboðaðar á fundi, og at ¾ av hesum atkvøðum atkvøða fyri. Er ársaðalfundurin ikki viðtøkuførur, verður lýst til nýggjan aðalfund í fyrsta lagi 1 viku og í mesta lagi 3 vikur eftir, og ræður tá vanligur meiriluti úrslitinum, hvussu so nógvar atkvøður eru umboðaðar á fundinum.
§ 12
Formaðurin setir fundin og leggur fram fundarskránna. Síðan velur fundurin fundarstjóra.
Fundarstjórin ansar eftir, at fundurin fer regluliga fram og at limirnir fáa orðið í tí rað, teir hava biðið um tað. Hann skal átala alt, ið órógvar fundin, og hevur rætt til at vísa út tí ella teimum, ið órógva, ella um neyðugt at slíta fundin. Gerðabók skal altíð verða skrivað, og verður hon undirritað av fundarstjóranum og møttum nevndarlimum. Verður biðið um tað, skal gerðabókin verða lisin upp.
Nevndin
§ 13
Í nevndini eru 6 limir, ið aðalfundurin velur millum limirnar fyri 3 ár í senn og soleiðis, at triðja hvørt ár verða valdir 2 limir.
Harumframt velur aðalfundurin 6 tiltakslimir á sama hátt sum nevndarlimirnar.
Miðað verður eftir, at limir og tiltakslimir umboða tær ymisku handverksgreinirnar og landið so væl sum tilber.
Á fyrsta nevndarfundi, ið er beint eftir aðalfundin, skipar nevndin seg við formanni, næstformanni og nevndarskrivara.
Nevndarlimir hava rætt til ferðaendurgjald og fundarpening eftir vanligu almennu reglunum. Metur nevndin tað neyðugt, kann nevndarlimur ístaðin fyri fundarpening fáa fasta samsýning við støði í mettari arbeiðsbyrðu.
Nevndarfundir
§ 14
Nevndin hevur umsjón við starvsemi felagsins. Hon kann seta fyrisitara og annað starvsfólk.
Nevndarfundur verður hildin, tá ið formaðurin ella 2 nevndarlimir halda tað verða neyðugt. Fyrisitarin kann í samráð við formannin boða til nevndarfundar.
Nevndin er viðtøkufør, tá ið í minsta lagi 2 nevndarlimir umframt formaðurin og/ella næstformaðurin eru á fundi. Stendur á jøvnum í atkvøðugreiðslu, ræður atkvøða formansins úrslitinum.
Dagliga felagsarbeiðið
§ 15
Felagsarbeiðið er í hondum formansins í samráð við nevndina.
Fyrisitari felagsins, ið eisini hevur starvið sum kassameistari, heldur fullfíggjaðan roknskap við inntøkum og útreiðslum felagsins.
Hann heldur gerðabók yvir allar fundir felagsins eins og alt brævaskifti er í hondum hansara í samráð við nevndina. Gerðabókin verður undirritað av teimum nevndarlimum, ið eru á fundi. Tilskilast skal í gerðabókina, hvørjir nevndarlimir møta á nevndarfundi, og hvørjir, ið geva avboð.
§ 16
Roknskaparárið er álmanakkaárið.
Fyrisitarin letur grannskoðarunum fullfíggjaðan roknskap innan 1. februar, ið skulu lata hann frá sær í grannskoðaðum líki innan 15. februar.
Grannskoðarar og nevnd felagsins hava heimild at kanna roknskap og kassapening felagsins.
Formaðurin og fyrisitarin hava ábyrgd av, at ognir felagsins verða nýttar og varðveittar samsvarandi viðtøkum felagsins.
Bara formaðurin ella fyrisitarin í felagnum kunnu taka pening út av bókum felagsins. Bara fyrisitarin ella formaðurin kann felagsins vegna skriva undir kekkar. Í størri peningamálum, ásett av nevndini, verður nevndar-samtykt at fylgja. Skulu fastar ognir verða keyptar ella seldar, skal tað verða við aðalfundarsamtykt.
Avtøka felagsins
§ 17
Uppskot um at taka felagið av, kann bara koma til umrøðu á ársaðalfundi, har í minsta lagi ¾ av atkvøðum felagsins eru umboðaðar, og er samtykt, tá ið í minsta lagi ¾ av teimum hava greitt atkvøðu fyri uppskotinum.
Verður felagið tikið av, skulu allar ognir felagsins verða settar inn á bundna bók í føroyskum peningastovni.
Hesar ongir kunnu latast felag við sama endamáli sum Føroya Handverksmeistarafelag, tá ið hetta felag hevur virkað í 5 ár.
Um ongin innan 15 ár setur krøv sambært hesum, skulu ognir felagsins verða nýttar til at stuðla handverki í Føroyum.
Um felagið verður tikið av, skal avtakandi aðalfundurin taka støðu til, hvør skal umsita ognir felagsins, eftir ásetingunum omanfyri, og hvør skal avgerða, hvussu ognir felagsins verða nýttar til at stuðla handverki í Føroyum. Hesar avgerðir verða tiknar við vanligum meiriluta á aðalfundinum.
Lógarbroytingar
§ 18
Hesar lógir kunnu bert broytast á aðalfundi sambært § 9, 10 og 11.
Gildi lógarinnar
§ 19.
Henda lóg hevur gildi frá 27. mai 2009.
Stk. 2. Samtykt á stovnandi aðalfundi 27. september 1957.
Stk. 3. Lógin er síðani broytt: á ársaðalfundi 27. mars 1980, 15. apríl 1988, 31. mars 1989, á eykaaðalfundi 1. september 1989, á ársaðalfundi 21. apríl 1999, 31. mars 2003, 20. apríl 2005, 27. mai 2009, 16. mai 2012, 8. apríl 2015 og 29. mars 2017.
.


text:
Arbeiðsloysi
Um tú gerst arbeiðsleys/ur í eitt styttri ella longri tíðarskeið, kann tað ikki einans vera ein sálarlig byrða, men eisini fíggjarliga avbjóðandi.
Arbeiðsloysisstuðul
Sum lønmóttakari rindar tú til ALS, og tú hevur samstundis rætt til at fáa arbeiðsloysisstuðul útgoldnan, um tú missir starvið. Tað er umráðandi, at tú boðar ALS frá, tá ið tú gerst arbeiðsleys/ur. Les meira um treytir, freistir, skyldur og rættindi í sambandi við arbeiðsloysisstuðul á heimasíðuni hjá ALS.
Tosa við okkum - vit hava ráðgivið øðrum í somu støðu
Um tú í eitt tíðarskeið skalt fáa gerandisdagin til at hanga saman fíggjarliga við arbeiðsloysisstuðli, kann tað gerast neyðugt at tillaga útreiðslurnar. Vit mæla tær til at seta teg í samband við okkum skjótast til ber, so vit saman kunnu leggja eina ætlan. Vit vita, hvussu týðandi tað er at fáa skil á tí fíggjarliga, so tín orka kann vera brúkt til at søkja nýtt starv.
Soleiðis kanst tú spara
Tá ið inntøkan minkar, er tað eitt gott hugskot eisini at minka um útreiðslurnar. Her eru nøkur góð ráð.
- Skriva ein innkeypslista, áðrenn tú fert til handils, og keyp bara tað, sum tú hevur skrivað niður.
- Tað er dýrt at fara á matstovur ella kaffistovur javnan. Avmarka tí hetta so nógv sum gjørligt.
- Spar ymisk hald burtur í eina tíð, t.d. til venjingarmistøð og bløð.
- Lat samansparingina bíða í eina tíð.
- Lat vera við at keypa skundverðir.
- Keyp bíligari gávur, og brúka minni pengar til tað, sum ikki er alneyðugt.
Hugsa um útreiðslurnar
Í fyrstu syftu er tað neyðugt hjá tær at fáa yvirlit yvir, hvørjar útreiðslur, tú hevur, og hvussu tú í eitt tíðarskeið kanst spara. Um tú leggur eina fíggjarætlan, gerst tað lættari at halda skil á inntøkum og útreiðslum.
Legg eina ætlan
Tað er sjálvandi rættiliga stórur munur á, hvussu styttri og longri arbeiðsloysi ávirka tína fíggjarstøðu. Hevur tú júst mist starvið, kann tað kanska tykjast svartskygt at hugsa um langtíðararbeiðsloysi beinanvegin, men vit mæla tær kortini til eisini at umhugsa, hvussu eitt longri tíðarskeið uttan arbeiði kann ávirka teg og tína familju.
Hús, bilur o.a.
Tað kann gerast neyðugt at minka um ymsar útreiðslur, sum ikki hava so stóran týdning, t.d. matstovuvitjanir, gávur, skundverðir og tílíkt, men um arbeiðsloysið varar í eitt longri tíðarskeið, kann tað gerast neyðugt at taka onnur stig.
Tað eru vanliga útreiðslurnar til bústaðin og bilin, ið eru tær størstu. Her er tað vert at umhugsa, um tað ber til at gera nakrar broytingar. Er bilurin stórur og dýrur, kann hann møguliga verða býttur um við ein bíligari og minni bil.
Gev pensjón og tryggingum gætur
Arbeiðsloysið ávirkar sjálvandi fíggjarligu støðuna her og nú, men kann eisini fáa avleiðingar fyri framtíðina - serliga um arbeiðsloysið varar leingi. Inntøkan minkar, og hetta kann eisini ávirka tína pensjón, sum tú skalt liva av, tá tú gerst eldri.
Um pensjónin er tengd at arbeiðinum, ella um tú av onkrari aðrari orsøk gevst at gjalda til pensjónssamansparingina, so minkar inngjaldið til pensjónina eisini. Og hetta fer kanska at merkjast aftur, tá ið tú verður pensjónistur.


text:
Skriva út
Høgni Sámal Joensen
Eftir Jústinus Leivsson Eidesgaard
Høgni Sámal Joensen
klokkariSkála
Vanliga gongur maskinmeistarin Høgni Sámal Joensen ættaður úr Akkersvík innast á Skála vakt hjá SEV á Sundsverkinum. Hann eygleiðir, tá ið nátturðapottarnir kring landið fara út á og hann sær hvussu vindurin leikar í landinum, alt eftir hvussu nógvan streym vindmyllurnar geva. Og er turkur, ganga tær stóru maskinurnar, sum hann hevur ábyrgd av á Sundsverkinum undir tungari byrðu. Høgni gongur eisini vakt í Harrans húsi á Skála. Hann er klokkari í Skála kirkju. Allan mars, september og desember á tamb hevur Høgni kommandoina av kirkjutorninum á Skála. Hann letur lúkurnar upp og skoðar yvir vakra kirkjugarðin, sum navnframi skotin Alexander Todd grundaði. Hann ringir og hann kimar. Og søgan um hví Høgni gjørdist kirkjutænari er hjartanemandi.
-Eg var 13 ára gamal og ringur av astmu. Einaferð fekk eg eitt herðindi og tað vardi í samfullar 26 tímar. Eg helt, at eg skuldi doyggja, fekk onga luft. Og í neyðini kastaði eg meg niður á knæ, og segði við Gud, er hetta tín vilji? Og friðurin kom og luftin kom aftur í lunguni og so illa staddur havi eg ongantíð verið aftur. Tá ið so heitt var á meg um at ringja, nógv ár seinni, kom eg at hugsa um linnan Gud gav mær, og fyri tað vil eg fegin tæna honum, so leingi eg orki. Tað betýddi nógv fyri meg, at eg var biðin. Símun prestur bað meg, hetta var í 2011. Eg mátti sanna orðini hjá Dávidi: “Kalla meg á neyðardegi---“
Høgni er uppvaksin í innastu húsunum á Skála. Pápi hansara, Andrias av Syrðadali og mamman Julina høvdu skapt eitt sætt paradís fyri børn har inni. Fjøran lá næstan í túninum og bátur var eisini í húsunum. Akkurát nú eru húsini undir umbygging og hann og bróðurin Magnus, sum eisini er ógiftur fara aftur at búgva har saman. Í løtuni halda teir til hjá beiggjanum, meðan umbyggingin fer fram.
-Her var fjarskotið at búgva, meðan eg var smádrongur, men hetta var eitt framúr gott spælipláss og dreingirnir uttanfyri komu eisini inn at spæla. Tað hevur týdning at hava tað gott, har man er, sigur hann.
-Eg lærdi á Skála og stríddi meg fram til maskinmeistarprógv í Havn. Eg havi siglt víða um úti í heimi við reiðarínum hjá K. I. Larsen. Var eisni við Skálafjall og Ocean Castle áðrenn eg fór á Sundsverkið sum maskinmeistari.


text:
Línuskip: Tvey línuskip eru á rygginum, annað landar fyrst í vikuni, meðan hitt landar síðst í vikuni. Tað er mest svartkalvi og toskur skipini fáa. So er bert eitt annað línuskip til fiskarí. Tað fiskar longu og brosmu og landar helst síðst í vikuni. Restin liggur við bryggju, men vónandi fara nøkur út í næstum.
Útróður: Streymurin er harður, men blívur betri seinni í vikuni. Veðri verður hampuligt, so vónandi verður nakað av útróðri.
Djúpvatnstrolarar: Tveir fiska upsa, men eru nýliga byrjaðir túr, so tað er ivasamt um teir koma inn í vikuni. Tveir frystitrolarir fiska svartkalva.
Partrolarar: Tey flestu pørini eru úti og fiska upsa. Fiskiskapurin er brúkiligur. Møguliga landað tvey pør mánadagin og so nøkur seinni í vikuni. Trý pør liggja við bryggju. Tað er lítið av hjáveiðu hjá partrolarunum.
Trolbátar: Allir liggja við bryggju, men helst fara nakrir út um vikuskiftið og koma so vantandi at landa síðst í vikuni ella fyrst í aðru viku.
Garnaskip: Tríggir fiska svartkalva. Tveir landa mánadagin og tann triðji síðst í vikuni. Fiskiskapurin er brúkiligur.
Heinta alla metingina HER


text:
Mann
Isle of Man, Mann ella Mon sum hon eisini verður nevnd (Ellan Vannin á manskum), er sjálvstýrandi oyggj í Írska sjónum, men undir enskum kongadømi. Stjórnin á oynni eitur Tynwals, og her verða summar týðandi avgerðir tiknar. Upprunamálið er manskt - keltisk mál, sum næstan er útdeytt og bara verður talað við hátíðarligt høvi. Oyggin hevur áður havt sjálvræði. Árini 1405 til 1765 var oyggin Man sjálvstøðugt kongsríki.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Manns søga
Søgan hjá Mann er elligomul. Oyggin var longu bygd, áðrenn keltar komu til bretsku oyggjarnar, og hon hevði sína frælsu og óheftu skipan fram til 1765, tá Duke John av Atholl varð kroystur at selja ensku krúnuni síni rættindi fyri 70.000 sterlingpund. Við hesi sølu fekk Stóra Bretland fult vald at krevja inn allan toll á oynni og tryggja, at Navigation Act varð upphildin eisini á Mann. Manbúgvar noyddust eftir hetta at venda aftur til gomlu vinnuvegirnar, landbúnað, fiskivinnu og námsvinnu, blýggj og kol. Frammanundan hesi sølu varð mett, at Manbúgvar árliga stóðu fyri eini smugling, ið snýtti bretsku krúnuna fyri virðir, sum svara til góð 300.000 pund. Ryberg royndi at flyta henda handil til Føroya.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Manskur politikkur
Mann er ikki eitt heimastýri. Mann er eitt sjálvstøðugt ríki í kongsfelagsskapi við Ongland. Gordon Brown hevur einki at siga í Mann. Men tað hevur enska drotningin harafturímóti. Mann er fullkomiliga sjálvstøðugt, men er tó ikki viðurkent av altjóða samfelagnum sum fullveldisríki.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Mansk mentan
Gamla gæliska talumálið, manskt bleivð avloyst av enskum í 19-du øld.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Mansk landafrøði
Mann liggur í Írlandshavinum, einar 50 km suður úr Skotlandi og einar 75 km eystur úr Norðurírlandi. Oyggin er 572 ferkilometrar til støddar, t.e. nakað sum Streymoy, Vágoy og Kalsoy til samans. Høvuðsstaðurin, Douglas, liggur miðskeiðis á eystursíðuni á oynni.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Manskur búskapur
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Bøkur[rætta | rætta wikitekst]
- G. V. C. Young: The Isle of Man and the Faroe Islands - two similar countries. Peel, Isle of Man: The Mansk-Svenska Publishing Co., 1980. - 11 s., 4 tlv. (kort)
- Peter Wade-Martins: The Manx Loghtan story : the decline and revival of a primitive breed. Ashford: Geerings of Ashford, 1990. - 110 s. : myndir (summar í litum)
- Godfrey Baldacchino and David Milne: Lessons from the political economy of small islands. the resourcefulness of jurisdiction. - Basingstoke: Macmillan, 2000. - xxiii, 267 s. (Áland, Føroyar, Ísland, Mann, Nýfundland, Prince Edwardsoy)
Ávisingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]


text:
Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur, landsstýriskvinna í almannamálum, hevur sent uppskot til broyting í løgtingslóg um dagpening vegna sjúku til hoyringar, sum m.a. skal bøta um fíggjarligu umstøðurnar hjá langtíðarsjúkum.
Sambært galdandi lóg, kann dagpeningur vegna sjúku í mesta lagi veitast í 40 vikur, svarandi til umleið 9 mánaðir. Tað er ikki óvanligt, at persónur t.d. við krabbameini er óarbeiðsførur í longri tíð enn 9 mánaðir, og viðkomandi er tá ikki tryggjaður inntøku. Umframt heilsuligu avbjóðingarnar kann støðan sostatt eisini blíva til ein fíggjarligan smeit fyri sjúklingin.
Ætlanin hjá Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur er, at dagpeningur skal kunna veitast í 52 vikur, umframt at dagpeningur í ávísum førum eisini verður veittur í longri enn 52 vikur.
Uppskotið, sum er sent til hoyringar, inniheldur eisini aðrar broytingar, m.a., at tey við útsettari pensjón fara at fáa rætt til dagpening í sambandi við sjúku. Tað hevur týdning, at vit eggja teimum eldru at arbeiða, og tí er eisini neyðugt, at vit skipa karmarnar fyri tey, sum útseta fólkapensjónina, sigur Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur.
Freistin at koma við viðmerkingum til uppskotið er 27. august, og gongst sum ætlað, koma broytingarnar í gildi 1. januar 2022.


text:
Sjálv ástøðisroyndin (teoriroyndin) gongur soleiðis fyri seg, at tú skalt klikkja teg gjøgnum eina røð av spurningum, serliga ferðsluspurningar sæddir frá føraraplássinum.
Tú skalt bara taka støðu og svara tí, tú sært á myndini, uttan so at beinleiðis verður spurt um annað. Upplýst verður, hvussu skjótt, tú koyrir, ella hvagar tú skalt. Síðan kemur ein spurningur um, hvussu tú ætlar at halda fram, hvat tú ætlar at gera, ella hvørjum tú skalt serliga ansa eftir. Onnur sløg av spurningum kunnu eisini koma fyri.
Ástøðisroyndin (Teoriroyndin) umfatar 25 myndir, har tú skalt svara einari røð av spurningum við upp til fýra svarmøguleikum til hvørja mynd.
Tú kanst í mesta lagi svara 5 av 25 spurningum galið, um tú skalt standa royndina.
1 skeivur krossur í einari mynd ella 4 skeivir krossar í somu mynd telja tað sama.
Gevið gætur: Minst til at hava alt við. Tú verður burturvíst/ur, um hetta manglar:
Minst til at hava við:
Omanfyristandandi er ikki galdandi fyri endurtøku -og eftiransandi.


text:
Temasíðan er um føstu og føstulávint. Á síðuni er stutt frágreiðing um hvat føstulávint er, um hví vit halda føstulávint, um siðvenju o.a.
Á temasíðuni er eisini ymiskt tilfar úr bókum o.ø. sum kann brúkast í undirvísingini.
Temasíðan vendir sær til lærarar og næmingar í grunddeild, miðdeild og hádeild.
Tunnusláttur er elligamal siður í Sumba. Tað skrivar heimasíðan hjá Sumbiar kommunu Upplýst verður, at tunnuslátturin í er bæði fyri kvinnur og menn, eina tunna er fyri menn og ein er fyri kvinnur. - Í ár var luttøkan eisini stór. 36 mans vóru um at sláa tunnuna hjá monnum, og 15 kvinnur slóðu tunnuna hjá kvinnunum. Byrja var kl. 13.00 í samkomuhúsinum síðan var marsjerað heim á Ólafløtt, har tunnuslátturin hevur verði hesi seinastu árini, skrivar kommunan á heimasíðuni og upplýsir, hvør bleiv kattakongur hjá monnunum og kattadrotning hjá kvinnum. Tunnuslátturin var liðugur kl. 18.30. Ein tíma seinni byrjaði føstulávintshaldið í Samkomuhúsinum, har 110 fólk høvdu teknað seg. Hildið var áfram til langt út á náttina, sigur kommunan á heimasíðuni.
At kjakast um í flokkinum, eftir at tit hava sæð filmin niðanfyri:
Tá sild varð fiskað undir Føroyum í 60’unum, varð hon løgd í tunnur og saltað. Tí vóru virki, sum gjørdu sterkar tunnur. Uttaná tunnunum vóru gjarðir, sum børn kundu fáa at spæla við. Við einum pinni rullaðu tey gjørð eftir vegnum. Á myndini síggjast skúladreingir leggja sild í tunnur í Vági. Við bryggjuna liggur eitt sildaskip við hjalli at halda øllum tunnum. Í dag verða tunnur oftast keyptar í handli at sláa á føstulávint.
At tosa um í flokkinum: Hvussu ávirkar vinnulívið okkara siðir?
Leivur Christiansen ger eina tunnu sum í gomlum døgum, tá sildavinnan var í hæddini á Tunnuvirkinum á Vestaru bryggju í Havn. Tá varð ein tunna gjørd um minuttin. Carsten Arnskov tók upp í 1985. Brotið er úr sendingini Á Sýnini á føstulávint í 1985.
Her er tunnusláttur í gomlu fimleikahøllini í Tórshavnar Kommunuskúla í 2015. Flokslærari er Tonnie Strøm. Vit síggja, hvussu tunnan er málað, og hvussu børnini eru klødd henda skúladag. Og so síggja vit eisini krúnuna, sum kattakongurin fær. Brotið, sum varir 1 minutt, varð víst í Degi og Viku í Kringvarpinum á føstulávint í 2015.


text:
Luther hevði fleiri samstarvsfólk. Fýra teirra vóru Philip Melanchthon, Johannes Bugenhagen, Georg Spalatin og Lucas Cranach.
Teir royndu hvør á sín hátt at stuðla Lutheri, og at breiða hansara tankar út millum fólkið.
Melanchthon hevði serlig málslig evni. Longu sum 21 ára gamal bleiv hann professari við fróðskaparsetrið í Wittenberg í grikskum máli. Hann og Luther gjørdust vinmenn, og Melanchthon bleiv hin týdningarmesti arbeiðsfelagin.
Melanchthon lærdi Luther betur tað grikska málið. Melanchthon var sera kønur í gudfrøði og trúarlæru. Hann var lærari og setti fleiri skúlar og fróðskaparsetur á stovn, og fekk stóra ávirkan á tátíðar skúlaskap í Týsklandi, og verður ofta nevndur Hin stóri lærarin.
Melanchthon skrivaði hina Augsburgsku trúarjáttanina, sum týðuliga og greitt segði frá innihaldinum í Luthersku læruni. Melanchthon umboðaði eisini Luther og hansara partamenn á ríkisdegnum í Augsburg, tá Luther ikki kundi møta, tí hann varð lýstur í bann og friðleysur.
Bugenhagen var eisini ein týdningarmikil samstarvsfelagi hjá Luther.
Eftir ráðum frá Luther, var Bugenhagen settur í prestastarv í Wittenberg í 1523. Hann gjørdist prestur og sálarhirði hjá Luther.
Bugenhagen var serkønur í kirkjurætti og kirkjuskipan.
Tað var Bugenhagen, sum var sendur til Danmarkar, at hjálpa við at endurstovna Fróðskaparsetri í Keypmannahavn, og at hjálpa kongi at fremja reformatiónina. Bugenhagen skrivaði tann danska kirkjuordinansin, sum er lógina hjá tí evangeliskt luthersku kirkjuni.
Hann hjálpti eisini til at stovna lutherskar kirkjur ymsa staðir í Týsklandi. Eftir at Luther var deyður, tók hann sær av einkjuni og børnunum.
Spalatin verður ofta kallaður stýrimaðurin í reformatiónini.
Spalatin og Luther kendust frá lestrartíðini. Hann tók doktaraheiti við nýstovnaða fróðskaparsetrið í Wittenberg. Í 1503 varð hann prestvígdur. Hann kom í starv hjá kurfúrstanum Fríðriki Vísa, og var lærari hjá prinsunum, skrivari, andaligur ráðgevi og hóvprestur hjá fúrstanum.
Av politiskum áðum, kundi Fríðrikur hin Vísi ikki hava beinleiðis samband við Luther, annars kundi hann ákærast fyri falslæru av katólsku kirkjuni. Tí gjørdist Spalatin millumgongumaður. At Luther og Spalatin kendust so væl, hevur óivað havt sín leiklut í, at Fríðrikur Vísi vardi Luther so væl.
Spalatin fekk ábyrgdina fyri ymiskum uppgávum viðvíkjandi kirkjuni og fróðskaparsetrinum. Spalatin, Luther og Melanchthon arbeiddu væl saman um at nýskipað fróðskaparsetrið.
Spalatin gav Lutheri góð ráð, men onkuntíð vóru teir eisini rúkandi ósamdir. Spalatin hevði ein virknan leiklut tá Luther varð burturfluttur til Wartburg.
Eftir at kurfúrstin var deyður, bleiv Spalatin prestur og síðan próstur í Altenburg. Har arbeiddi hann íðin fyri at fremja tankarnar í reformatíónini.
Lucas Cranach, eldri, var kendasti týski renessansulistamaður.
Hann var víðakendur fyri sínar málningar, sum kundu vera persónsmyndir, m.a. av Luther, og átrúnaðarligir málningar, sum kundu vera altartalvur. Cranach arbeiddi eisini við grafiskari list, sum hann prentaði og ofta gav út ókeypis. Á tann hátt spjaddust hansara myndir skjótt og gjørdust kendar um alt Týskland.
Cranach hevði listaverkstað, har fleiri listafólk arbeiddu. Elsti sonur hansara, sum eisini æt Lucas Cranach, varð útbúgvin listamaður, og helt fram har, tá faðirin slepti og doyði.
Cranach var eitt tíðarskeið hirðlistamaður hjá Fríðriki Vísa. Har møtti hann Luther, og teir gjørdust vinmenn. Cranach og konan vóru vitni, tá Luther og Katharina giftust, og Cranach stóð faddur at elsta soni Luthers.
Cranach hjálpti Luther at fáa gudfrøðiligar tankar kendar. Hann málaði myndir, sum skuldu lýsa gudfrøðina í trúbótini. Tað var við myndum sum t.d. “Lóg og náði”, “Ádam og Eva” og “Krossfestingin”, har hann sigur frá tankanum hjá Lutheri um náði. Hann gjørdi eisini keipumyndir av mótstøðumonnum Luthers, t.d. fingu katólska kirkjan og pávin av at vita.


text:
Høvuðskort/bikort
Tú hevur sum útgangspunkt eitt høvuðskort og eitt bikort. Á høvuðskortinum liggur persónsfrádrátturin, sum er kr. 46.700,- í 2021 fyri alt árið (46.500 kr. í 2020). Ert tú lesandi, brúkar SU títt høvuðskort og arbeiðsgevarin títt bikort. Av bikortinum rindar tú vanligan skatt, áleið 37%. Arbeiðsgevarin trekkir tó fyrst 8% av lønini í AM-bidrag, áðrenn tey 37% verða trekt í skatti.
Bruttotrekkort:
Er eitt skattakort, sum kann verða gagnligt um tú fært SU og hevur føroyafrádrátt til arbeiðsinntøkuna. Her rindar tú sama skattaprocent av bæði SU og lønarinntøkuni. Skatt roknar út hvussu nógv prosent tú skal rinda fyri at koma at rinda rætta skattin gjøgnum árið.
Her er umráðandi at tú uppgevur neyva lønarinntøku, heldur uppgeva ov lága enn ov høga, tí annars kemur tú at rinda ov lítið í skatt.
Sum vegleiðandi hava vit roknað út, at um tín lønarinntøka fer upp um kr. 22.000,- fyri alt árið, umframt SU, kann tað vera skilagott at biðja um eitt bruttotrekkort fyri at blíva rætt skattað/ur.
Fríkort:
Er eitt skattakort, sum kann nýtast, um inntøkurnar eru lægri enn frádráttirnir, ella um tú longu hevur goldið neyðuga skattin fyri árið, og tú tískil kanst fáa løn og møguliga SU-útgjaldið skattafrítt restina av árinum.
Um tú ynskir eitt bruttotrek- ella fríkort, skal tú senda umbøn til Skat gjøgnum tína skattamappu á skat.dk.


text:
Løgmaður rennur undan
8. august 2016
Um føroyingar á fólkaatkvøðu skulu taka støðu til eina nýggja grundlóg, má formaður Javnaðarfloksins koma fram og erliga siga føroyingum, um hann ætlar, at henda Tjóðveldisgrundlógin skal vera innan fyri ella uttan fyri ríkisins grundlóg – annars er onki at fara á fólkaatkvøðu til
Summir fjølmiðlar í Føroyum eru opinlýst í parti við 14. september-samgonguni, og tí frætta fólk lítið um týðandi mál, og hvat ið politisku flokkarnir ætla við málunum.
Andstøðan verður ”redaktionelt” frávald.
Tí mugu tey, sum ikki eru í krithúsinum hjá ávísum fjølmiðlum, greiða frá týðandi málum í lesarabrøvum og á sosialum miðlum. Har er ein alternativur kjansur at koma til orðanna.
Rennur undan
Í Løgtinginum hevur ólavsøkurøða løgmans verið til viðgerðar í tveir dagar. Eitt avgerandi mál er, at 14. september-samgongan við javnaðarløgmanni á odda ætlar at senda grundlógina hjá Tjóðveldi til fólkaatkvøðu.
Samgonguleiðarin ikki vil vera erligur í málinum um Tjóðveldisgrundlógina, og tað er at lítisvirða føroyska veljaran.
Í røðuni ólavsøkudag segði hann, at nú skal Tjóðveldisgrundlógin standa sína roynd. Men hann vil ikki siga føroyingum, um hann ætlar, at grundlógin skal standa omanfyri ella niðanfyri okkara felags ríkisgrundlóg.
Aftur og aftur er Aksel V. Johannesen biðin um at svara hesum púra náttúrliga og neyðuga spurningi, men hann rennur undan.
Øll vita, hvat hendir, um grundlógin hjá Tjóðveldinum fer út um Ríkisgrundlógina. Tá verða Føroyar loystar úr Ríkisfelagsskapinum við øllum teimum avleiðingum, sum tað hevur fyri land og fólk.
Hetta er ikki tað, sum føroyingar vilja.
Vt vóru fleiri, ið meintu, at Javnaðarflokkurin heldur ikki vildi loysingina. Men sum kunnugt hevur Javnaðarflokkurin kastað saman við víðgongdum fullveldisflokkum eftir valið, hóast flokkurin fór til val sum samríkisflokkur.
Hálar í neyðbremsu
Í KVF herfyri hálaði javnaðarformaðurin í politisku neyðbremsuna. Tá segði hann brádliga, at Tjóðveldisgrundlógin og Ríkisgrundlógin skulu standa lið um lið.
Hann vísti á USA og Týskland sum fordømir, men hann gloymdi – tilvitað – at greiða frá, at bæði USA og Týskland eru samveldisríkir.
Tí mugu vit spyrja: ætlar Javnaðarflokkurin at skipa Føroyar í eitt samveldisríki?
Ella hvat er tað, Javnaðarflokkurin vil saman við Tjóðveldinum?
Sterkur føroyskur samleiki
Mitt í fullveldis-forvirrinum er leiðarin í 14. september-samgonguni farin at kalla grundlógina hjá Tjóðveldinum eitt ”samleikaskjal”.
Rennandi javnaðarformaðurin er runnin út, har ið hann ikki grynnur, tí í Løgtinginum sigur hann seg vilja hava føroyingar á fólkaatkvøðu til at samtykkja, at vit hava rætt til at ganga í haganum og at fara á flot!
Álvaratos – er einki mark fyri niðurgeringini av føroyingum?
Fáar tjóðir í heiminum hava sterkari samleika enn føroyingar. Her er ikki brúk fyri samleikaskjølum ella at staðfesta, at Føroyar eru føroyskar. Og sjálvsavgerðarrætturin fær heldur ikki ligið aðrastaðni enn her heima hjá okkum.
Nær steðgar villeiðingin av okkara fólki?
Sig nú satt Aksel
Tað er eitt samfelt ynski – fyri ikki at siga krav – frá føroyskum veljarum at fáa púra greitt at vita, um tjóðveldisgrundlógin skal vera innanfyri ella uttanfyri ríkisgrundlógina.
Fólk mugu vita, um tey skulu fyrireika seg til avleiðingarnar av loysing, ella um talan meira er um at dagføra føroysku stýrisskipanina innan fyri ríkisgrundlógina.
Aksel má steðga á og geva fólki sannleikan, áðrenn hann rennur víðari.
Loysingin skal nevniliga ikki sníkjast inn gjøgnum bakdyrnar.
Og føroyingar skulu ikki missa ríkisborgararættindi á eini fólkaatkvøðu, sum snýr seg um nakað heilt annað og álvarsligari enn rættin til at ganga í haganum ella fara á flot.
Edmund Joensen
Løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin
RN
Aftur


text:
Svínoy
Svínoy hevur fingið navn av svínahaldi, sum var vanligt í Føroyum í víkingatíðini og inn í miðøldina. Eitt annað hugskot sigur, at "svín" í hesum førinum sipar til ein trýkant (sum í "svínafylking"), og kemst av skapinum á fjallinum Keldufjall. Svínoyggin stendur eins og Fugloyggin bert av teimum ovastu basaltfláunum, og er jarfrøðiliga eitt áhugavert stað. Náttúran er sera fjølbroytt. Fram við sjóvarmálanum er bratt og illgongt, meðan tað omaná er slætt við stórum fløtum. Fuglameingið er fjølbroytt og nógv er til av heiðafugli. Føroya størsta koloni av Skúgvi finnist her. Eisini er plantulívið fjølbroytt og serstakt. Sjáldsami runnurin Baraldur veksur uppi á oynni.
Másin siglir úr Hvannasundi hvønn dag, eftir ferðaætlan. Tyrlan hjá Atlantsflog flýgur mikudag, fríggjadag og sunnudag. Ein lastbilur førir farm og ferðagóðs ímillum lendingina og bygdina. Arbeitt hevur leingið verið við at bøta um samferðsluna m.a. við at gera nýggja havn "yviri í Havn" og ein tunnil til Havnina. Politiskt hevur henda ætlan enn ikki fingið undirtøku.
Svínoy er 27,4 km² til støddar. Oyggin liggur langt burtur frá miðøkinum, so fólkatalið er nógv minkað.
11. juni 2007 varð kunngjørt, at Svínoyar kommuna verður løgd saman við Klaksvíkar kommunu eftir komandi bygdarráðsval. Frá 1. janunar 2009 er Svínoy við í Klaksvíkar kommunu.
Vinnuvegir[rætta | rætta wikitekst]
Størsta virksemið er í landbúnaðinum, men í dag er bert seyðahald í oynni. Mjólkakvotan varð seld fyri nøkrum árum síðani. Afturat hesum eru tey alemnnu parttíðarstørvini m.a. hjá strandferðsluni, postverkinum og tyrlu avgreiðslu. Í dag eru eingin børn í oynni og harvið eingin skúli. Tað verður arbeitt við at økja um ferðavinnuna, og bygdafólk hava í umbúna, at fara undir virksemi til frama fyri ferðavinnu. Landbúnaður hevur møguleika at økjast og gerast meira fjølbroyttur um so er, at fortreytir vera skaptar fyri hesum. Økt framleiðsla innan fiskaaling er uppløgd, men talan kann eisini vera um aðrar nissju vinnugreinar, tó alt hetta treytað av, at tað verður lættari at føra vøru til og frá staðnum. Arbeitt verður við at byggja eitt røktarheim í oynni. Vónin er, at hetta fera at bøta um arbeiðsmøguleikan hjá kvinnum, og gera at tey gomlu ikki noyðast av oynni.
Hammershaimb um Svínoy[rætta | rætta wikitekst]
Tað er manna søgn, at Svínoy sum aðrar av oyggjunum var flotoy av fyrstu tíð. Hon kom upp fyri norðan, men sást sjáldan av fólki, tí at hon førdi sum oftast toku við sær, og var sjálv huld í mjørka. Nú skal sigast frá, hvussu til bar, at hon varð føst oyggj. - Í bygdini Viðareiði á Viðoynni áttu menn eina súgv, men ongan gølt, og tó varð súgvin kviðin á hvørjum ári og átti grísar. Allir undraðust mikið á hetta, og kundu ikki fáa skil á, hvussu hetta bar til. Fólk søgdu nú, at tey høvdu saknað hana stundum úr bygdini, men at hon tó altíð var komin skjótt aftur. Ein dagin fór hon kvikliga eystur ígjøgnum bygdina og yvir um eið móti Eiðsvík. Ein kona fekk fatur á henni og bant lyklakippu upp í halan á henni. Súgvin fór á sjógvin og svam frá landi. Nakað eftir hetta síggja menn á Viðareiði oyggj koma undan sunnanvert á eiðinum. Teir manna sum skjótast út bát og rógva at oynni, og nú kundu teir bæði finna hana og lenda á henni. Tá ið súgvin hevði borið jarn á hana, festist hon, og straks lýsti í mjørkanum, sum hevði ligið um hana. Og har hevur hon ligið síðani. Men teir kallaðu hana Svínoy, av tí hon var full av svínum, tá teir komu út á hana, og svín hevði fest hana í botn, so at hon ikki var flotoy longur. Men úti á henni var tað, at Viðareiðissúgvin hevði søkt sær brund.
Skotagravirnar[rætta | rætta wikitekst]
27 nov. 1786 fór "Skotaskipið" ið sluppin "Rachel" úr Stromness í Orknoyum vanliga verður nevnd í Svínoy, á land í "Skotabuktini". 22 mans vóru við, 3 bjargaðust og 17 lík vórðu funnin, hesir eru grivnir í "Skotagrøvunum" vestanfyri bygdina. Sunnudagin 28 aug. 2011 avdúkaði Stephen Hagan, Convener í Orknoyggjum, ein minnisvarða á staðnum, við minnisplátu ið býráðið í Stromness hevur latið gera. [[1]] [[2]]
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
V. U. Hammershaimb: Færøsk Anthologi Keypmannahavn 1891 - bind 1, s. 352


text:
Frá stríðsárunum (2:15)
Um hendingar í Føroyum undir øðrum heimsbardaga.
Niels Juel Arge leggur til rættis í 1981.
Sagt verður frá krígstilbúgving og siglingini summarið 1940. “Aldan” hvørvur á leiðini til Aberdeen. Kavbátur søkkir “Union Jack”. “Cheerful” minuspreingist og fimm mans lata lív. “Tór” fær minu í troli og søkkur. Sverri Dahl greiðir frá álopi á Havnina, tá tvær torpetir bresta í Sandágerði. Flogfør ger um seg í Hoyvík og særir Olaf Mohr. Zakaris á Argjaboða greiðir frá, tá “Lincoln City” bleiv bumbaður og søktur á redini í Havn. Leon Joensen greiðir frá, tá týski flúgvari misti flogið og neyðlendi á Gøtuvík, og Dánjal Nielsen sigur frá, tá hann kavaði niður á sokna flogfarið fyri at bjarga tí.


text:
Almenn stuðulsrenning í miðbýnum í Havn, leygardagin
Stóra almenna stuðulsrenningin “RAG” (Race and give) er tiltakið á TeenStreet. Tað verður runnið, gingið og trillað, fyri at stuðla einum góðum endamálið.
Rennarar eru vælkomin at vera í festligum klæðum, ella klæða seg út. Ymiskt landafløgg eru eisini vælkomin.
Í ár verður RAG renningin nú leygardagin 7. aug. kl. 14-16, í miðbýnum í Havn. Hitað verður upp kl 13.45 og Heðin Mortensen, borgarstjórið setur tiltakið kl 13.55.
Rutan er frá trappuni í Vágsbotni og út á Reyn, niðan eftir Áarvegnum, eftir Vaglinum og oman eftir Sverrisgøtu og Tórsgøtu. Teinurin er 1km.
Framførðskur, andlitsmáling og matur
Umframt renningina, verður ymsikt á skránni, og vóna fyrireikararnir, at nógv leita sær oman í býin at renna, ganga, ella hyggja og heppa.
Við trappuna í Vágsbotni verður stórur pallur settur upp, altjóða lovsangsorkestrið á Teenstreet spælir, og VSJ verður DJ og diskar upp við UPBEAT tónleiki. Frásøgumaður heppar á rennararnar.
Á Ebenezer trappuni verður eisini tónleikur at hoyra, so rennararnir fáa nógvan góðan og lættan tónleik á leiðini.
Fyri áskoðararnar verður andlitsmáling til børnini, og møguleiki verður at keypa eina pylsu. Sum nakað spennandi, so verður vatnkríggj, har áskoðarar kunnu hava vatnpistólir og sproyta eftir rennarunum.
Øll eru vælkomin at vera við
Umframt tey 300 frá TeenStreet leguni, eru onnur eisini vælkomin at renna. Rennifeløgini Bragdið og Hvirlan eru boðin at renna við. Onnur rennifeløg eru eisini meira enn vælkomin at renna við. Onkur rennari ætlar at renna hálvt marathon uppá tveir tímar, so brúk er fyri øllum kreftum at heppa.
Stuðul
Leguluttakararnir finna stuðlar, sum kunnu tekna seg at stuðla – annaðhvørt, við at flyta eina fasta upphædd ella eina upphædd fyri hvørja rundu, ið runnin verður. Ein runda er uml. 1 km. long. Onnur, sum ynskja at stuðla, kunnu gera tað við flyta pengar á eitt kontomummar, sum verður upplýst á stóra pallinum.


text:
Í gjárkvøldið rann Rúni Seloy seg trygt í semifinaluna á 800 metra teininum. Og í dag kl. 12.30 skuldi Rúni so renna í fyrra av teimum báðum riðlunum. 8 menn vóru í hvørjum riðili, og tríggir teir fremstu sluppu beinleiðis í finaluna. Umframt hesar, sluppu eisini tvær tær bestu taparatíðirnar víðari. Ferðin í fyrra riðili var heilt góð, og tá teir komu framvið málstrikuni fyrstu ferð hevði Rúni uml. 57 sekund, sum plagar at hóska væl til hansara. Og hann sá eisini út til at renna væl. Tá teir komu á 600 metrar var Rúni framvegis heilt væl við, men nú byrjaðu teir veruliga at spæla við musklunum. Í seinasta boganum bardust menn hart um plaseringarnar, og tá teir komu úr svinginum eftir 700 metrar, lá Rúni á 5. plássi. Men framvegis javnt og spennandi. Tíverri vóru kreftirnar hjá Rúna uppbrúktar, og seinastu 100 metrarnar dragnaði hann hálvtannað sekund.
Rúni kempar fyri at fylgja við, men má síggja teir fara undan……
Og hetta kom at kosta honum finalusessin. Tí hóast tað ikki var líka nógv ferð frá byrjan í øðrum riðili, so komu teir kropp á kropp í einum øgiligum endaspurti. Tað sá annars spennandi út, tí á 600 metrum var tíðin næstan tvey sekund verri enn tá Rúni kom fram við 600 m. Men endin var so, at heilir sjey av teimum átta, komu undir 1.58,73, sum var tíðin hjá Rúna. Tað merkti so, at Rúni gjørdist nr. 12 av teimum 16 hálvfinalistunum, og verður tí ikki við í finaluni í morgin.
Rúni fylgir spentur við, hvussu leikur fer fram í øðrum riðili. Tíðin hjá nr. 4 var alt avgerandi fyri, um Rúni slapp í finaluna. Tíverri eydnaðist hetta ikki.
Sera spell hjá Rúna, sum stutt undan oyggjaleikunum rann 1,57,7, sum hevði verið nóg mikið til finalusessin. Rúni er ikki vanur við at renna dag um dag, og tað kann hava merkt hann, at hann ikki hevur fingið hvílt nóg mikið eftir at hava runnið 1.59,44. Men enn er Rúni blaðungur og framtíðin bjørt og víðopin. Rúni hevur enn eina kapping eftir á 400 metrum. Innleiðandi kappingin byrjar mikudagin kl. 12.30. Rúni hevur sum so ongan møguleika at vinna heiðursmerki á 400 metrum, men skal royna at vinna seg víðari frá innleiðandi umfarinum.


text:
Tað hevur nú í eina tíð verið í umbúna at stovnseta ein sonevndan talentbólk. Hetta er ein bólkur fyri tey 12 til 17 ára gomlu, sum vísa serlig evni til tær ymsu frælsu ítróttarkappingarnar.
Um vikuskiftið verður skipað fyri venjingarlegu norðuri í Klaksvík fyri tey ungu, sum seinasta árið hava verið úttikin til kappingar uttanlands.
Fyri at koma við í talentbólkin eru sett krøv til úrslit fyri bæði gentur og dreingir í teimum ymsu aldursbólkunum frá 12 til 17 ár. Upptøkukrøvini eru at finna niðast á síðuni.
Umframt tey úrslitaligu krøvini, so verða eisini settar aðrar treytir. Um heilt stutta tíð verður upplýst nærri um treytirnar, og um hvørjar ætlanir verða við bólkinum.
Hallur Holm er av FÍF settur sum samskipari og úttøkuleiðari fyri bólkin. Afturat honum er Guttorm Sørensen eisini knýttur at bólkinum.
elitukrov dreingir
elitukrov gentur


text:
HETTA ER EITT OPIÐ TILTAK – ØLL ERU VÆLKOMIN !!!
Vit vilja hava so nógvar luttakarar, sum gjørligt. Dugir tú at svimja og eigur ella kanst læna eina drakt, so er ikki at halda teg aftur. Hetta er ein fínur teinur fyri óroynd.
Tilmelding o.a.
Tilmelding til svimjingina á ólavsøku fer fram í seinasta lagi 25. juli við at flyta kr. 200,- á kontu hjá Havnar Svimjifelag 9181-1851103. Viðmerk NAVN á svimjara og FØÐIÁR. Vit skulu brúka føðiárið til at bólkabýta úrslitið.
Kunning um trygd vm. og samleikaprógv
Í svimjihøllini í Gundadali 27/7 kl. 20.30 verður kunning (Um høvuðsinngongdin er stongd, fara vit inn gjøgnum síðudyrnar). Samleikaprógv, ið geva atgongd til kappróðrarøkið, verða latin tilmeldaðum luttakarum.
Skiftiumstøður
Til ber at skifta í hølum hjá Smyril Line Cargo frá kl. 15.00. Tá ið svimjingin er liðug, sleppa vit at spula draktirnar har. Vaktir vera við hurðina til tiltakið er liðugt, so klæðini eru trygg og vit sleppa altíð inn.
Kapping
Kappingin er skipað í seks bólkar:
- Kvinnur Opin bólkur
- Kvinnur Masters – kvinnur, sum eru 25 ár og eldri
- Kvinnur Masters – kvinnur, sum eru 50 ár og eldri
- Menn Opin bólkur
- Menn Masters – menn sum eru 25 ár og eldri
- Menn Masters – menn sum eru 50 ár og eldri
Hóast svimjingin verður bólkað sum kapping, so verður dentur lagdur á, at hetta er eitt tiltak fyri øll, ið duga og dáma at svimja – um tað er fyri at kappast ella ei. Høvuðsendamálið er at luttaka, at røkka málinum og fáa eitt gott upplivilsi.
Svimjing
Svomið verður frá rampuni ytst á Molanum og inn í Krókin við Havnarskrivstovuna. Svimjarar skulu ganga út á endan á Molanum og vera har í seinasta lagi tá ið triðseinasti róður byrjar. Startað verður í sjónum. Málið er stigin á rampuni í Krókinum – longst til høgru, tá ið tú kemur svimjandi. Teinurin, ið svomin verður er 400 metrar.
Trygd og ábyrgd
Lækni, sjúkrasystrar og hjálparfólk eru á landi og í bátum. Tey eru í HS eyðkennisvestum. Bátar tryggja, at óviðkomandi bátar verða hildnir vekk.
Hóast vit seta trygdina í hásæti, so eru viðurskiftir á sjónum, ið vit ikki fáa stýrt, og sum kunnu vera vandamikil. T.d. kemur fyri, at bátar sigla skjótari enn loyvt er og harvið gera stórar aldur. Neyðugt er tí, at hvør einstakur syrgir fyri at hava nóg stóra frástøðu til keiina. Umráðandi er, í heila tikið, at vera umhugsin á sjónum.
Tá tú velur at luttaka, so gert tú tað undir egnari ábyrgd. Fært tú skaða í hesum sambandi, so taka vit sostatt ikki ábyrgd av skaðanum.
Steypa- og heiðursmerkjahandan og annað
Steyp og heiðursmerkir verða handað so skjótt sum úrslitið fyriliggur. Tá verða eisini bjór, vatn og okkurt sterkari.
…
Ólavsøkusvimjingin úr einum søguligum sjónarhorni
Við ólavsøkusvimjingini í 2010 tók Havnar Svimjifelag upp aftur gamla siðvenju. Fyrstu ferð fyriskipað kappsvimjing var á sjónum á ólavsøku var í 1912. Fram til 1934, tá ið fyrsti hylurin í Gundadali stóð liðugur, varð av og á svomið kapp á sjónum á ólavsøku. Tá ið hesin fyrsti hylurin varð niðurlagdur í 1949 og fram til 1961, tá ið nýggi hylurin í Gundadali stóð liðugur, hevði Havnin ongan hyl. Í 1951 varð tí aftur farið á sjógv at svimja kapp. Seinastu ferð, áðrenn 2010, fyriskipað kappsvimjing var á sjónumn á ólavsøku var á Vestaru Vág í 1954.
HAVNAR SVIMJIFELAG


text:
Bólkaspælið til stórstu CS:GO kappingina nakrantíð “MLG Columbus” er byrja og liðini hava seinastu tveir dagarnir spælt tveir dystir.
Í dag fara liðini sum eru á 2. og 3. plássi, at spæla ein síðsta dyst um at koma víðari í kappingini.
Í bólki A eru tað Mousesports.CS og NIP sum fara at spæla. Liðini eru nøkulunda jøvn, men um NIP spælur til sítt besta, eru teir nokk favorittar at fara víðari.
Í bólki B verða tað liðini Fnatic og Faze Clan, ið skulu berjast um plássið. Her er tað Fnatic ið nokk fer víðari og eru favorittar at vinna kappingina.
Í Bólki C var Team EnVyUs, men teir megnaðu ikki avbjóðingina og komu tí ikki viðari í kappinigini, hóast fleiri høvdu vænta at teir fóru at koma sera langt.
CLG og Gambit fara at spæla um plássið í bólki C. Her er ringt at spáa hvør ferð víðari, tí bæði liðini hava klára seg væl, men um man skuldi betta skins á eitt lið so verður tað Counter Logic Gaming ið tekur plássið.
Í Bólki D har Virtus Pro og G2 Esport skulu spæla, verður vinnarin nokk Virtus Pro, av tí at teir vunnu á G2 Esport við úrslitinum 1-16, seinastu ferð teir spældu.
Aftaná dystnirnir í dag, kemur bracket út, har vit koma at síggja hvørji lið fara at spæla ímóti hvørjum øðrum.
EsportFo hevur eitt beinleiðis link til Twitch har bert føroyingar kunnu kjakast. Scrolla niður á CS:GO síðuni og fylg við !
Dystirnir í bólkaspæliðnum.
Ninjas in Pyjamas vs. FlipSid3 Tactics
19:17
Map: de_Cache, Bo1
Luminosity Gaming vs. Mousesports
16:13
Map: de_Mirage
FaZe Clan vs. Team Liquid
11:16
Map: de_Cache
Fnatic vs. Splyce
16:5
Map: de_Train
Team EnVyUs vs. Counter Logic Gaming
8:16
Map: de_Cobblestone, Bo1
Astralis vs. Gambit
16:10
Map: de_Train, Bo1
Natus Vincere vs. Cloud9
16:9
Map: de_Train, Bo1
Virtus.Pro vs. G2 Esports
16:1
Map: de_Train, Bo1
mousesports vs. FlipSid3 Tactics
31:28
Map: de_cbble, Bo1
FaZe Clan vs. Splyce
16:03
Map: de_inferno, Bo1
EnVyUs vs. Gambit Gaming
13:16
Map: de_cache, Bo1
G2 eSports vs. Cloud9
16:03
Map: de_dust2, Bo1
Luminosity Gaming vs. Ninjas in Pyjamas
16:05
Map: de_mirage, Bo1
Team Liquid vs. fnatic
22:19
Map: de_dust2, Bo1
Counter Logic Gaming vs. Astralis
09:16
Map: de_overpass, Bo1
Natus Vincere vs. Virtus.Pro
16:04
Map: de_cbble, Bo1
[poll id=”8″]


text:
Tað reið um snarið, men tað eyðnaðist Elini V. Tindskarð á ryssuni Gretu frá Ausviga at vinna T 4 kappingina á IceHorseFestival í Herning
Tær báðar vóru bestar í innleiðandi, men í finaluni fingu tær harða kapping frá reiðfólkum úr Týsklandi og Danmark.
At enda vunnu tær, munurin til nummar tvey var tó einans 0,11 stig.
Elin V. Tindskarð var sera fegin um sigurin og at nýggja ryssan hjá henni er so góð, longu í hennara fyrstu kapping . Vit onnur kunna eisini gleðast. um at vit nú aftur hava fingið eitt par á høgum altjóða støði. Hetta boðar vónandi frá onkrum góðum


text:
Ung og rúsevni: Hesi eru ávaringartekinini
Hvørji ávaringartekin skulu foreldur og onnur avvarðandi hjá ungum vera varug við, nú rúsevni floyma inn yvir landið? Og hvør er teirra fyribyrgjandi leiklutur hesum viðvíkjandi?
Hetta var spurningurin, Hallur av Rana setti Jüttu Olsen, leiðara á Blákrossheiminum, í Kringvarpssendingini Breddanum, hósdagin 28. januar 2021.
Jütta Olsen tók fyrst og fremst undir við tí, sum aðrir myndugleikar hava sagt um, at tað eisini eru eisini heilt ung fólk, sum verða rakt av rúsevnismisnýtslu. Ungdómsviðgerðin hjá Blákrossheiminum, DAT ung, er viðgerð til ung úr 15 ára aldri. Men Blákrossheimið kennir eisini til fólk, sum eru yngri enn tað.
“Hevur tú illgruna um, at barnið hjá tær ella ein ungur tekur rúsevnir, vís so atferðini hjá teimum serligan ans,” sigur Jütta Olsen. Millum ávaringarteknini, sum foreldur serliga kunnu leggja merki til, eru manglandi svøvnur og sløv ella dølsk atferð. Tey kunnu isolera seg, og gevast við ítrótti ella øðrum sunnum frítíðarítrivum, tey fyrr luttóku í. Eisini kunnu tey blíva lættari firtin og skifta vinir út, kanska við fólk, sum eru eldri enn tey. Og so kann teirra peninganýtsla økjast.
“Eg má tó eisini siga, at nógv av hesi atferð er vanlig fyri tannáringar,” leggur Jütta Olsen aftrat. “Tað eru nógv ung, sum eru sløv, ikki tíma upp og ikki fara í song, ella eru irritabul. Hetta nýtist ikki at hava nakað við rúsevni at gera”.
Tað er samanrenningin av nógvum ymiskum tingum, sum foreldur og onnur avvarðandi skulu hava eygni eftir. Og tað snýr seg um at lurta eftir magakensluni, sum tey kunnu føla.
“Hevur man ein mistanka, so er tað ofta eitt ella annað, sum ikki er sum tað skal vera,” sigur Jütta Olsen.
Hvussu tosar man so við ung um evnið?
“Tað eru nógv foreldur, sum kenna seg púra ráðaleys. Tey kenna einki til hesa verðina og nú tað verður so nógv tosað um hetta, kann tað skapa nógvan ótta. Men hevur tú ein illgruna, at barnið hjá tær tekur rúsevnir, so er tað av týdningi, at tú setur teg inní hetta,” leggur Jütta Olsen áherðslu á.
Hvussu síggja rúsevni út? Hvussu ávirka tey ein ungan persón? Tað er týdningarmikið, at tú veitst tað, tey ungu vita. Tey eru forvitin og leita sær upplýsingar á netinum. Tey hava eina rúgvu av vitan um evnið.
“Tor, at tosa við títt barn og at seta orð á,” sigur Jütta Olsen.
Vís eisini áhuga fyri tí, sum barnið ger á netinum. Tað er har, nógv av tí, sum hevur við rúsevni, gongur fyri seg. Har fáa tey fatur á rúsevnum og tað er har, tey samskifta við onnur um tað. Hvar eru tey? Hvat gera tey? Tá ið tey eru úti saman við øðrum, men eisini tá tey eru á sosialu miðlunum. Tey ungu kunnu halda, at slíkur áhugi er ørkymlandi. “Men vit vita, at tey eru glað fyri tað allíkavæl, sjálvt um tey fýsa,” vissar Jütta Olsen foreldur um.
Men nær skal man taka prátið?
“Man kann gott byrja tíðliga. Tað skal sjálvandi hóska til aldurin, men børn hoyra eina rúgvu í fjølmiðlunum, á netinum og í samfelagnum um rúsevnir, og tey ganga og mala við nógvari vitan,” greiðir Jütta Olsen frá. “Um foreldrini einki siga, so kann tað blíva mystiskt og bara veksa í teirra hugaheimi.” Tí er tað týdningarmikið, at foreldur seta orð á og hjálpa sínum børnum at fáa greiði á tí, tey hugsa um, við at endurspegla teirra tankar.
Hvat skal man so gera, um eins barn er endað í skeivum umhvørvi ella er byrjað at taka rúsevni?
“Set teg fyrst og fremst inn í orsøkina fyri hví, tann ungi byrjar at taka rúsevnir. So kanst tú møta honum ella henni,” sigur Jütta Olsen.
Tosað altíð við støði í tær sjálvum. Sig tað, tú sært og hvat tað er, tú stúrir fyri. Opna fyri samskifti báðar vegir. Ikki fara eftir misnýtsluni sjálvari ella tí evni, sum tann ungi nýtur. Tosa heldur um fylgirnar av nýtsluni.
Um tú ikki nært inn til tann unga, finn so onkran annan, sum tey hava álit á. Vissa barnið um, at tað er ílagið at tað tosar við ein, tað hevur álit á. Um neyðugt, so er serkøn hjálp at heinta. Eitt nú hjá fyribyrgingardeildini hjá Bláa krossi Føroya ella ungdómsviðgerðini datung.fo.
Fleiri greinar
Hvat eru uppmerksemisførleikar?
Tá ið tú steðgar á og hugsar teg um, hvat leggur tú merki til? Hvørjir tankar koma og fara í tínum høvdi? Hvus...


text:
Í morgin og sunnudagin verða fýra dystir í Betri Deildini hjá kvinnum leiktir. Talan er um somu lið sum møtast hesaferð, sum leiktu ímóti hvørjum øðrum týskvøldið. Einasta broytingin er, at liðini býta um heimavøll. Ein dystur er leygardagin, tá EBS/Skála tekur ímóti 07 Vestur á heimavølli. Tá liðini møttust týskvøldið endaði tað við 3-1 sigri til EBS/Skála. Sunnudagin eru hinir tríggir dystirnir á skránni. Víkingur tekur ímóti KÍ, har tað endaði 4-1 til KÍ seinast. AB/B71 fær vitjan av NSÍ hesaferð. Týskvøldið var tað serliga Heidi Sevdal sum gjørdist stóri málskjúttin ímóti AB/B71, har hon skoraði heili 7 mál. So spennandi verður at síggja um AB/B71 megnar at steðga Heidi hesaferð. Seinasti dysturin er grannauppgerðin í Gundadali ímillum HB og B36. B36 vann seinast 3-1 á HB, so spennandi verður nú at síggja. hvør verður omaná sunnudagin. Liðini hava leikt tveir dystir ímóti hvørjum øðrum í ár, har tey hava vunnu hvør sín dyst.
Støðan í Betri Deildini undan hesum umfarinum er, at KÍ og EBS/Skála liggja við 33 stigum nr. 1 og nr.2. Í hølinum á teimum kemur so NSÍ, sum hevur 30 stig. Síðan koma HB, Víkingur og B36, meðan 07 Vestur liggur næstaftast og AB/B71 aftast.
Dystirnir í vikuskiftinum eru hesir:
Leygardagin:
EBS/Skála-07 Vestur
Sunnudagin:
HB-B36
Víkingur-KÍ
AB/B71-NSÍ


text:
Kommunala Arbeiðsgevarafelagið, Fíggjarmálaráðið og Føroya Pedagogfelag skrivaðu leygardagin 19. juni 2021 undir semju um nýggjan sáttmála.
Sáttmálin partanna millum gekk út 1. oktober 2020, og partarnir vóru á fyrsta samráðingarfundi 8. oktober 2020. Síðani tá høvdu partarnir verið á fimm samráðingarfundum, tá semingsstovnurin varð boðsendir 10. mai 2021.
Semingsstovnurin legði fyrsta semingsuppskotið fram hósdagin 20. mai 2021; hetta varð vrakað. Síðani boðaði felagið tríggjar ferðir frá 24 tíma verkfalli fyri limir felagsins, ið arbeiddu á trimum ymiskum økjum, fyri síðani at boða frá verkfalli fyri allar limir felagsins 14. juni 2021. Eftir at hava gjørt felagið vart við, at eftir arbeiðssteðg halda setanarviðurskiftini uppat, og at tí ber ikki til, at felagið einsamalt ger av, at hesi starvsfólk byrja aftur í starvi ein ávísan dag, lýstu Kommunala Arbeiðsgevara Felagið og Fíggjarmálaráðið verkbann á forskúlaøkinum frá 8. juni 2021.
Semingsstovnurin kallaði partarnar inn aftur til samráðingar leygardagin 19. juni 2021, har semja millum partarnar loksins varð funnin, og verkfallið endaði.
Semjan er fyri tíðarskeiðið 1. oktober 2020 til 1. apríl 2023. Lønarhækkanin samsvarar við hækkanina, ið onnur feløg hava fingið og heldur seg til karmin.
Eisini er § 2 stk. 2 í sáttmálanum sett úr gildi frá 30. juni 2027. Hetta merkir, at nú ber til hjá arbeiðsgevarunum at seta hjálparfólk í fast starv og ikki sum nú í tíðaravmarkað starv.
Harumframt eru partarnar samdir um eitt protokollat um § 10, “tíð til annað arbeiði”. Protokollatið merkir, at uttanveltaður ráðgevi kannar, hvussu ymsu kommunurnar skipa “tíð til annað arbeiði”. Samstundis verður fylgibólkur settur, sum er umboðaður av Pedagogfelagnum og KAF, sum síðani kemur við tilmæli um, hvussu arbeiðið kann verða skipað. Tilmælið skal handast 1. juni 2022.