text:
Bjarni á Fløtti, sum hevur búð í Danmark í yvir 40 ár, vitjaði nakrar dagar í Føroyum í summar - august 2014. Eg hitti hann við Gjógv og fekk eitt langt og gott prát við hann. Eitt sindur av tí, ið hann fortaldi, kann lesast her, so eg gevi honum orðið:
Her situr Bjarni á trappuni á barnaheimi sínum - Gamlafløtti.
Eg eiti Bjarni Joensen ella Bjarni á Fløtti, sum eg vanliga var kallaður. Foreldur míni vóru Sivert Martin Joensen, f. 1901, við Gjógv, og mamma, sum var av Húsum, æt Jacobina, f. 1908. Vit vóru fimm systkin: Mona (Simona), f. 1929, var elst, so kom Jógvan, f. 1930, so Marianna, f. 1934, so eg ( Bjarni, f. 1937) og yngstur var Bergfinn, f. 1946. Mamma doyði í barsilssong við Bergfinni, og tað kom at seta síni djúpu spor í hjá okkum øllum - og ikki minst mær og hinum systkjunum. Mona var elst, og hon var so heima eina tíð eftir hetta, men eg haldi, at hon var farin at læra til skraddara - syirsku - hjá einum, ið æt Júst Lindberg, so hon mátti bara halda fram. Bergfinn var bara heima í nakrar dagar og bleiv so sendur til eina fastur mína á Húsum og var har í einar 3 - 4 mánaðir. Síðani fór hann til Porkeris, til Hendrik, f. 1902), pápabeiggja, at vera, so Bergfinn er uppvaksin í Porkeri. Eg minnist so klárt eina hending ein av døgunum, áðrenn Bergfinn fór av stað. Eg var tá 9 ára gamal og fór sjálvur upp í skúla hvønn morgun. Eg tendraði primus og fekk mær ein drekkamunn, og sum oftast hitaði eg eisini eitt sindur av mjólk og koyrdi breyð niðurí - tað var mín morgunmatur. Hetta gjørdi eg eisini henda vælsignaða morgun. Primus stóð á komfýrinum við mjólkini, og eg sat við borðið - við rygginum til komfýrin - og hugdi í eina lesibók. Mona hevði vaskað klæðir dagin fyri, og yvir komfýrinum vóru einir 6 - 8 snórar fullir av klæðum. Knappliga flammar primussurin upp, og eldur kemur í øll klæðini. Eg reyk upp á loftið til pápa og setti meg bara á songarstokkin hjá honum. Hann vaknar, følir roykin og skundar sær niðurundir. Í vaskinum stóð ein rund balja, sum vit plagdu at vaska klæðir í. Baljan var full av vatni, og pápi tekur so baljuna - hups - oysir hana upp undir loftið - tað lukkaðist, og eldurin kódnaði. Eg kreyp inn í kamarið til Monu, sum svav í neðra, at krógva meg. Mona fór so inn í køkin eftir taskuni hjá mær, koyrdi vindeygað upp - eg kreyp út ígjøgnum og so í skúla, tí eg væntaði, at pápi fór at verða illur við meg.
Hetta, sum eg nerti við, er tað gamla takið. Her var so lágt, at seyðurin gekk upp á takið um veturin. Eg haldi, at tað var í 1924, at pápi reisti henda trimpilin. So gróv hann alt hetta út oman fyri húsini, so báturin plagdi at liggja holvdur her um veturin. Tá ið Jógvan og Esther giftust inn, blivu húsini aftur reist upp.
Tað var ringt onga mammu at eiga. Eg sigi ikki for nógv, um eg sigi tað, at Oluffa í Nýggjustovu, f. 1894, átti lívið í mær. Hon gjørdi ongan mun á mær og Erlingi, f. 1935, og Pætur, f. 1920, var eisini gubbi mín. Tey plagdu at eta døgurða um tvey-tíðina, og tá stóð altíð ein tallerkur klárur til mín. Eg var har hvønn tann einasta dag, so eg kendi meg at hoyra til. Oluffa fylti 60 ár, meðan eg arbeiddi á Skipasmiðjuni í Havn. Tann dagin fór eg inn til Thomas Dam og keypti henni eina sukurskál við loki á. Skálin stendur nú eysturi hjá Ebbu, f. 1932, - verdóttir Oluffu - og nú verður hon brúkt sum smørskál. Tá ið Oluffa doyði, keypti eg henni tann størsta og dýrasta kransin, sum eg kundi fáa í Havn. Annars var eg eisini nógv hjá Fíu í Gamla Pakkhúsi, f. 1917, úti hjá Alexandru, f. 1920, og Heimi í Horni. Pól Jóhannes, f. 1920, var gubbi mín, og Astrid var altíð so góð við meg. Eg ivist í, um tey móðurleysu børnini hava tað betri í dag enn tá, tí tá vóru øll líka góð við meg og tóku sær av mær - og høvdu tíð at gera tað.
Pápi var jarnsmiður, og hann var nógv í smiðjuni, sum stóð heiman fyri okkara hús - og hjallur oman á henni. Eg stóð mangan har og blásti, meðan pápi arbeiddi við jarni. Honum dámdi best at arbeiða um kvøldarnar og út á náttina, tí hanna var náttarravnur. Hann gjørdi alt møguligt, ið hevði við jarn at gera. Hann mundi t.d. gera róðursinur til teir flestu bátarnar í bygdini, hestaskógvar, øskuskuffur, líggjar og hakagrev - bara fyri at nevna okkurt úr rúgvuni. Um veturin arbeiddi hann nógv upp á bátamotorar: Teir skuldu takast sundur, reinsast, og okkurt skiftast út. Ein maður kom eina ferð at spyrja pápa, um hann kundi sleppa sjálvur í smiðjuna at reinsa motorin á báti sínum, so at tað ikki skuldi kosta so nógv. Tað kundi hann, svaraði pápi. Maðurin tók so motorin sundur og reinsaði hann, men tá ið hann hevði sett saman aftur, leyp okkurt av, so pápi mátti taka sær av motorinum og gera alt umaftur. Hetta bleiv so ein dýrari loysn, enn maðurin hevði ætlað. Hatta gloymi eg aldri. Primus var í hvørjum húsi. Har skuldu brennarar skiftast, og ofta skuldi eisini loddast. Eg minnist, at hann tók 50 oyru fyri at skifta bennara.
Skúlagongdin hjá mær man hava verið so sum so. Nakað óskikkligur man eg havi verið, tí eina ferð hoyrdi eg læraran og ein úr skúlanevndini tosa saman um, at eg átti at verið sendur til Bornholm. Kanska var hetta skemt fyri at ræða meg, men eg veit ikki. Tað var so ringt at hava mist mammuna, men eg má siga tað, øll í bygdini tóku synd í mær og vóru góð við meg. Tað var líka mikið, hvar eg kom inn - øll vóru góð við meg og góvu mær eina breyðflís í hondina - ella okkurt annað gott. Klæðir fekk eg eisini, og eg minnist so væl, at einaferð kom Alexandra hjá Petur Kristiani, f. 1880, heim til okkara og gav mær einar deiligar hosur. Eg gekk altíð í stuttum buksum og berum knøum, men hesar hosurnar rukku upp av knæ, so tær gjørdu góðan mun. Men sjálvbjargin má eg hava verið, tí eg lærdi meg at gera mat - sá, hvussu tey gjørdu í øðrum húsum, so eg gjørdi eisini mat til pápa, meðan hann arbeiddi í smiðjuni. Eg haldi, at Marianna, systir, og eg vóru bara heima saman í eitt ár. So skal eg siga tær tað, at eg fór til skips 11 ára gamal og fylti 12 ár umborð. Tað var við "Føroyinginum", og Olrik á Rætt, f. 1917, var skipari. Pápi og Jógvan, bróðir, skuldu til skips, og so var eingin at passa meg, so eg bleiv bara tikin við. Tað var hart fyri meg, tí eg noyddist at standa við snørið júst sum aðrir menn. Vit fingu ikki nógvan fisk. Tað var sjálvdráttur, og eg haldi, at eg tjenti 480 kr. Tað helt eg vera nógv og spurdi pápa, um eg kundi sleppa at keypa mær eitt ur. Tað slapp eg, tí eg átti pengarnar sjálvur. Eg var errin, tá ið eg kom aftur og fór í skúla. Eg sat á aftasta bonki og føldi meg sum ein rættan mann. Summarið eftir bleiv eg sendur út í Koltur sum húskallur hjá einum, ið kallaðist Martin. Hann hevði neyt og seyð, so har var nógv at gera, og eg var har í eitt heilt ár. Ein lærarinna kom út hagar eina viku um mánaðin, so vit fingu nógv fyri at lesa heima. Eg fekk ikki nakra løn, men eg minnist tað, at ein kona bant mær eina góða troyggju. Tá ið eg kom aftur til Gjáar, var eg trettan ára gamal og fór so aftur í skúla her. Síðani bleiv eg konfirmeraður á Eiði av Brimnes, presti. Tað vóru vit fýra javnaldrarnir frá Gjógv: Osvald á Klá, Elin í Stólpa, Kristianna hjá Valborg og eg.
Beint her við trappuna hevði pápi gjørt eina kvørn. Vit dyrkaðu korn uppi í Bø og mólu tað her. Tað komu eisini onnur bygdarfólk til okkara at mala korn.
Vit smádreingirnir vóru óreinir at klúgva í Gjónni, úti á Ovara Nasa og uppi á Barmi. Eg var ongantíð so djarvur sum Jógvan, bróðir - hann var hopleysur. Fyrst í 1950unum fleygaði hann nógvan havhest, meðan pápi og eg skáldaðu í einum vaskirúmi, ið var oman fyri hjallin hjá okkum. Har sótu vit um kvøldið til langt út á náttina og skáldaðu og gjørdu reint. Pápi hevði riggað alt so væl til - vit skáldaðu einar fýra í senn, so tað gekk við rúkandi ferð og kláraðu einar 200 um dagin. Eg koyrdi í og tók uppúr, meðan pápi tók fjaðrarnar av. Havhesturin bleiv seldur til Landssjúkrahúsið og Klaksvíkar sjúkrahús fyri eina krónu stykkið. Við Gjógv kostaði havhesturin 80 oyru. Jógvan var einsamallur í berginum og fekk eina rúgvu av havhesti - viðhvørt einar 400 - 500 - so tað loysti seg sera væl, men tað var ómetaliga strævið. Eg plagdi at bera honum drekka og eisini hjálpa honum at bera til hús. Tá ið eg kom til línuna, so tók eg í hana og gav henni trý rykk, og so kom hann upp. Einaferð, Jógvan var norð á Dal (Ambadali), fór eg oman til Stóra-Petur, f. 1907, at læna Odd (hestin). Tað riggaði væl, og vit komu heim aftur av Dalinum við gott 300 havhestum.
Eg var ikki av bestu børnum, og viðhvørt plagdu vit kúllarnir at spæla Sjúrða bónda, f. 1878, okkurt puss. Hann plagdi at sita so fittur har á bonkinum og fáa sær onkran bita við einum felliknívi. So funnu vit uppá at taka knívin, meðan hann var úti. Tá ið hann so kom inn aftur, fóru vit inn, og so segði hann, at nú hevði hann aftur mist felliknívin burtur. Vit bjóðaðu okkum so til at fara at keypa honum ein nýggjan - fingu pengar frá honum - fóru so avstað - vóru burtur eina løtu - so inn aftur við knívinum. Hetta gjørdu vit tíverri meira enn eina ferð. Onkuntíð negldu vit báðar tuflurnar saman hjá honum. Tær plagdu at liggja í gongini. Hetta var illa gjørt av okkum, tí Sjúrður var ein fittur og friðarligur maður, men satt at siga var hann heldur vátligur. Hann gjørdi ongum nakað og var altíð í góðum lag.
Sjálvandi minnist eg mangt og hvat frá mínum barnaárum, men tann syndarliga hendingin, tá ið Georg í Sámalsstovu, f. 1948, bleiv skotin í Gjónni í 1954, stendur eina klárast í huga mínum. Tann dagin var eg tíbetur í bønum og velti saman við Pæturi í Nýggjustovu og ikki í Gjónni, sum eg dagliga var, tá ið okkurt var har. Eg var nógv í báti og plagdi at lossa við Stóra-Peturi, tá ið "Pride" ella "Smiril" komu. Hans Jacob í Horni, f. 1908, og Stóri-Petur vóru fastir, og so plagdi eg at vera tann triði. "Pride" kom úr Klaksvík týsdag, og "Smiril" úr Havn mikudag. Stóri-Petur legði nógv fyri hvørt, men tað var gott skil í honum. Einaferð sendi Dia, f. 1889, hoyggj til bróður sín, Petur, f. 1904, í Klaksvík. Hoyggið var fylt upp í turkilagnet, og mítt arbeiði var at sita afturi í rong og halda í endan, meðan báturin lá við borðið á "Pride". Har var so trongligt, at tá ið teir tóku ta einu byrðuna umborð, koppaði tann, ið eg sat ímóti, so at eg endaði í kjølinum við byrðuni oman á mær. Ta tíðina var ólagaligt at ferðast, og fleiri konufólk tordu illa at koma í bátin, og tað var kanska ikki so løgið. Tað var eingin trygdarútgerð, um okkurt hendi, so tað hevði ikki gingið í dag. - Eg minnist eitt kvøldið í handlinum, har Dánjal Klein, f. 1883, fortaldi um ein túr í Grønlandi. Hann hevði nokk verið har yviri í samband við Fiskimannafelagið. Hann segði, at hann hevði verið í flúgvara úr Grønlandi til Danmarkar, og tað gekk so skjótt, at hann hevði etið morgunmat í Grønlandi, døgurða í Íslandi og nátturða í Danmark. Okkurt hevði hann sagt í dag. - Eisini var eg mangan túrin í Funningi eftir posti og varu fyri Stóra-Petur. Hans Jacob í Horni var fastur til tað arbeiðið, men skuldu tað vera tveir menn, so vóru tað gjarna vit báðir. Kaj á Teigunum, f. 1938, plagdi eisini at vera við, men eg var mangan túrin púra einsamallur. Ofta bóru funningsmenn varu niðan á Skarð, og teir fingu 5 kr fyri túrin, meðan túrurin til Gjáar gav 8 kr. Hans Jacob í Horni fekk 14 krónur, minnist meg rætt. Jú, mangt er at minnast afturá. Ein dagin fór eg einsamallur eftir posti - tað var um veturin - men tað var so lítil postur - bara ein lættur posi, so eg mátti fáa okkurt annað oman við mær eisini. Varan hjá Stóra-Peturi lá á neystaloftinum hjá Jóhan á Brúnni. Eg fór so inn til hansara at biðja hann koma oman í neystið. Hann gav mær bara lykilin í hondina, og so eg oman og fatlaði mær eina góða byrðu. Á veg niðan aftur fór eg inn á gólvið hjá Apoloniu, f. 1900, og har fekk eg okkurt gott. So til gongu, og tá ið eg kom oman til Stóra-Petur, situr pápi á skivuni. "Hevur tú lykilin til neystið hjá Jóhan á Brúnni? Hann ringdi her í áðni," spyr Stóri-Petur. Eg taki hondina niður í lumman. Jú, vælsignað. Beina kós aftur til Funnings við lyklinum í kølmyrkri. So skjótur var eg aftur, at pápi visti ikki av, at eg hevði verið í Funningi við lyklinum. Við hvørt vóru vit við Oddi - hestinum hjá Petur Christiani, f. 1880, - heim á Skarð. Einaferð vóru Hans Jacob í Horni, Mads, f. 1909, og eg saman. Vit gingu fýra túrar úr Funningi og niðan á Skarð - við mjøli, petroleum og ymiskum øðrum. Tann eina túrin bar eg fýra dunkar av petroleum: tveir á rygginum og ein í hvørjari hond. Tíggju litrar vóru í hvørjum dunki, so tilsamans vóru tað 40 litrar. Oddur hevði vogn afturút, so hann dró tað heila eina ferð. Ein serliga ringan túr minnist eg. Tá var eg um konfirmeringsaldur. Hetta var beint fyri jól - og kavarok. Eg var so kaldur, at eg var næstan stívur. Svangur var eg eisini, so eg hevði næstan maktarloysi. Eg hevði ein lítlan posa á bakinum og loysti hann upp fyri at vita, um nakað etandi mundi vera í. Jú, har var eitt blikk av bommum, so eg fekk mær nøkur - tað hjálpti eitt sindur. Pápi og Stóri-Petur vóru komnir at leita, men tá var eg komin næstan út til garðin. Mona var við Gjógv tá, og hon skuldi lata meg úr klæðunum, men buksurnar vóru so stívar, at eg mátti heingja meg upp í bitan og kleyra meg úr teimum.
Sjúrður í Hoygarðinum, f. 1913, var lærari í Elduvík og Funningsfirði. Hann, Alma, f. 1918, og Dánjal Jákup, f. 1939, búðu í Funningsfirði. Ein dagin kemur abbabeiggi, Kristian í Hoygarðinum, f. 1884, til mín og spyr, um eg ikki kann fara inn í Fjørð við hoyggi til Sjúrða. Jú, tað skuldi eg gera. Eg man ikki hava verið meir enn eini 14-16 ár tá, tí hetta var stutt eftir, at Benadikt, f. 1917, fekk bilin, og tað var í 1950. Benadikt koyrdi fýra byrðar - ella fýra net - heim á Skarð, og so rullaði eg tær oman til Funnings og bar tær oman á pierin. Tá hugdu funningsmenn, men teir kendu meg væl, tí eg var vanligur gestur har. Hendan dagin var Sjúrður í Elduvík, so eg fór til gongu úr Funningi og inn í Fjørð. Har fekk eg lykilin til bátin frá Almu og sigldi so til Funnings eftir hoynum - og so inn aftur í Fjørð. Tá ið eg kom inn aftur í Fjørð, var Sjúrður komin úr Elduvík og skuldi føra meg aftur til Funnings, men tá segði Alma kortanei, tí Bjarni er so móður, at hann fer ongan veg í kvøld. Ta náttina svav eg í lærarahúsunum í Funningsfirði.
Nú søkti eg um at sleppa sum messudrongur við "Oyrnafjalli", sum sigldi við farmi úti í heimi. Men eg gjørdist sjúkur og fór á Hospitalið at opererast fyri brokk. Ná, men tá ið eg var raskur aftur, fór eg til skips við "Fagranesi", sum Tummas í Ólastovu, f. 1914, førdi. Har mundi eg vera í eini tvey ár, men so slapp eg við einum norskum báti, sum royndi í Grønlandi og New Foundlandi, og har var eg í nøkur ár. Tá ið vit landaðu í Norra 1955, fór eg at vitja Jógvan, bróðir, ið arbeiddi á eini skipasmiðju har yviri. Eg spurdi hann, um tað mundi vera nakar møguleiki hjá mær at fáa arbeiði har. Jú, tað var bara at koma. Eg minnist, at eg fór frá Gjógv nýggjársdag 1957. Vegurin var ikki komin, so pápi kom at bera við mær av Skarðinum og yvir á Eiðisskarð. Til Norra slapp eg við einum norskum báti, sum var á veg heim og hevði sett menn av í Havn. Jógvan var ein av headmonnunum á Hatlø skipasmiðjuni. Allir sóu upp til hansara, tí hann dugdi alt. Eg var har yviri eitt ár og var við til at byggja línubátarnar "Beinir" og "Brestir" - har dámdi mær væl. Vit komu heim til jólar 1957, og tað stóð í bløðunum, at nú kom Jógvan heim aftur við trimum børnum. Hann átti bara tvey børn tá - so eg man hava verið taldur uppí. Tá ið eg hevði verið heima við Gjógv eina tíð, fór eg við "Búgvanum", sum var spildurnýggjur. Hans Edvard, f. 1929, og Pætur í Nýggjustovu, f. 1920, vóru við. Har mundi eg vera eini tvey ár: Wolfang Andreasen, av Norðskála, var skipari, og vit fiskaðu m.a. kalva undir Íslandi. Eg hevði so góðan hug at sleppa at læra á Skipasmiðjuni í Havn, so eg søkti og slapp inn. Lærutíðin var fýra ár. Jógvan, bróðir, ið hevði verið nógv saman við pápa í smiðjuni, fekk trý ár góðskrivað fyri tað, so hann brúkti bara eitt ár til at fáa pappírini. So komi eg, og mær varð eisini bjóðað at góðskriva trý ár, men eg segði nei takk til tað, tí Jógvan var nógv dugnaligari enn eg. Eg fekk so tvey ár góðskrivað og fekk pappírini eftir tvey ár har. Ta fyrstu tíðina, tá ið eg var útlærdur, arbeiddi eg á Skipasmiðjuni . Meðan eg var har, giftist eg við einari gentu av Eiði, ið nevndist Borghild, men hetta parlagið kom ikki at rigga, so vit fóru sundur. Vit fingu tvær døtur saman: Elisabeth, f. 1963 og Poula, f. 1966. Tær búgva báðar í Danmark. Av Skipasmiðjuni fór eg at arbeiða sum bilmekanikari hjá Vilhelm Nielsen, men tað mesta, sum eg fekk at arbeiða uppá, vóru stórar diesel gravimaskinur. Tað riggaði væl til mín. So var tað tað, at Kristian í Gamla Pakkhúsi, f. 1940, var farin út at sigla, og einaferð, eg tosaði við hann, bað eg hann royna at skaffa mær ein kjans við onkrum skipi. Tað gingu ikki meir enn fjúrtan dagar, nú fái eg bræv við eini billett í, at eg skuldi koma til Keypmannahavnar. Eg so geri, og Kristian og Rita - kona hansara - tóku ímóti mær, bjóðaðu mær nátturða, og so koyrdi Kristian meg á eitt hotel, har eg slapp at búgva gratis, til eg skuldi víðari - reiðaríið betalti. Eg fór so út í heim at sigla við einum tangabáti, og har var eg so tilsamans í trý ár. So kom eg heim, og var heima einar tveir tríggjar mánaðir. Ein danskari, sum arbeiddi í Mjørkadali - vit vóru vinmenn - skuldi flyta aftur til Danmarkar, og hann bað meg koma at hjálpa sær at flyta. Eg helt, at eg bara skuldi hjálpa honum her, men hann vildi hava meg niður við sær eisini, og tað bleiv so. Soleiðis kom eg til Fanø, og har giftist eg uppaftur við einari, ið átti tvær fittar døtur, sum eg eisini hevði við mær til Føroyar at ferðast. Vit bæði hildu saman í tíggju ár, men so gekk tað heldur ikki meir. Eg arbeiddi fyrst sum vvs-maður ta tíðina, eg var á Fanø, men seinni gjørdist eg pedellur á einum pleyguheimi, og var har í ellivu ár. Í 1983 kom eg saman við teirri konuni, ið eg nú havi, so vit hava verið saman í 31 ár. Hon búði í Esbjerg, og eg arbeiddi á Fanø. Tað gjørdist ov strævið, so eg flutti til Esbjerg í 1988. Har søkti eg um at sleppa at vera vicevertur á einum íbúðarblokki og fekk starvið. Har var eg so í tíggju ár, til eg gavst at arbeiða í 1998. Eg var 61 ára gamal, men orkaði ikki meir. Síðani hava eg bara fingist við mangt og hvat, men ongantíð kett meg.
Bjarni á familjuvitjan við Gjógv í august 2014. Frá vinstru: Esther, Jógvan, Sigrid og Bjarni
Nú eri eg aftur her við Gjógv - 77 ára gamal - men eg verði danskari og komi neyvan aftur til Føroyar at búgva, og ið hvussu er ikki til Gjáar. Eg skal siga tær hví. Eg havi verið niðri í yvir 40 ár. Hesa tíðina eru tey flestu av teimum, ið eg kendi, deyð, so eg hevði kent meg meira einsamallan í Føroyum enn í Esbjerg, har eg kenni væl av fólki. Eg havi sum nevnt tvær døtur í Danmark: Elisabeth, sum býr í Holsterbro, og Poula, sum býr í einari lítlari bygd á Fyn - millum Odense og Svendborg. Eg eigi átta abbabørn og fýra langabbabørn.
----
Stóra takk fyri prátið, Bjarni, og bestu framtíðarynskir.


c: text/html

text:
Orð: Heine Lützen
Lag: Regin Guttesen
Tú kanska undrast á tann eld,
ið komin er at royna teg,
og spyrt bert, hví tað henda skal,
og skilir ikki heilt mín veg.
Gongur tú ígjøgnum vøtn,
eri eg har nær hjá tær,
um tú gongur gjøgnum eld,
skal login einki saka teg.
Eins og gull eg reinsi teg,
so tú kanst verða eins og eg,
hvørt eitt stig við mína lið,
eg leiði teg við míni hond,
sum brúður mín, klødd í lín,
við mína lið á gyltu strond.
Tá ið mótgongd brestur á,
nýtist tær ei óttast tað,
hóast tú vart frelstur tá,
vil eg frelsa teg hvønn dag.
Eg evni teg,
reinsi teg,
so tú kanst vera eins og eg.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tjørnuvík
Útgrevstrar hava prógvað, at Tjørnuvík telist millum elstu bygdirnar í landinum. Fornfrøðingar hava staðfest, at fólk hava búð í Tjørnuvík síðan umleið ár 650. Her eru funnar leivdir frá víkingatíð, og eins og í fleiri av elstu búsetingunum í landinum sæst, at tað ikki var so umráðandi, at talan var um kyrrupláss. Heldur var umráðandi, at lendisviðurskiftini vóru góð til velting og at ein góð matará rann framvið.
Markatalið í Tjørnuvík er 24, býtt í tríggjar hagapartar: Norðan Kamb (12 merkur), Heiman Kamb (8 merkur) og Fyri Sunnan (4 merkur).
Norðanfyri er Tjørnuvíksstakkur, har tjørnuvíkingar hava seyð gangandi. Nakrir ferðir á hvørjum sumri verður skipað fyri ferð við tráðbananum út á Stakkin. Eisini Sjeyndir, sum er norðasta víkin á Streymoynni, eru eina útferð verdar.
Tjønuvíkar skúli er í dag sonevndur listabústaður. Tað er felagið fyri listafólk, LISA, ið nýtir bygningin til limir sínar at virka í.
Upprunaliga er Tjørnuvík gomul kirkjubygd, bæði hjá Haldórsvík og Saksun, men stutt eftir at kirkjan í Haldórsvík var bygd í 1856, var kirkjan í Tjørnuvík tikin niður og ein partur av henni fluttur til Saksunar. Helst var orsøkin, at Haldórsvík stóð í vøkstri um hetta mundið. Útróðurin tók dik á seg, og Haldórsvík vóru umstøðurnar betri. Ikki fyrr enn í 1937 varð kirkjugongd hildin aftur í Tjørnuvík.
Ábyrgdarpersónar
Ábyrgdarpersónar fyri at savna saman staðarnøvn fyri bygdina Tjørnuvík eru Hans Esbern Heinesen, Steinbjørn Magnussen og Tórhallur Magnussen.
Hans Esbern er føddur í 1944 og hevur búði í 40 ár á Argjum, men valdi at flyta heim aftur til Tjørnuvíkar í 2002. Hann er útbúgvin húsasmiður. Steinbjørn og Tórhallur eru feðgar og búgva báðir í Tjørnuvík. Steinbjørn er føddur í 1951 og er fyrrverandi sjóðmaður. Nú arbeiðir hann sum arbeiðsmaður. Tórhallur er føddur í 1976 og arbeiðir sum sølumaður og tekniskur ráðgevi.
Teir hava allir tríggir altíð havt stóran áhuga fyri staðarnøvnum, og verða staðarnøvn í stóran mun enn brúkt millum fólk í Tjørnuvík. Sum Hans Esbern sigur: “Ert tú góður við tína heimbygd, so er umráðandi ikki at gloyma, men at goyma.”
Fyri at finna fram til staðarnøvnini og frágreiðingarnar hava teir tosað við røktingarmenn og fleiri av teimum eldru fólkunum í Tjørnuvík. Eisini hava skrásetingarnar hjá Ulf Zachariasen frá 1951 verið hentar. Teir hava brúkt umleið 2 ár at fáa skrásett staðarnøvnini í Tjørnuvík.


text:
Í Námi varð í morgun latin upp ein opin og ókeypis læruportalur til øll Norðurlond at brúka á føroyskum.
Læruportalurin nordeniskolan.org sæst her
Tað var Rigmor Dam, landsstýriskvinna við mentamálum, sum lat upp føroyska partin av norðurlendska læruportalinum.
Portalurin vendir sær til lærarar og næmingar frá 1. flokki upp til miðnámsskúla. Høvuðsevnini eru mál, mentan, veðurlag og náttúra. Til hvørt evni eru greinar, søgur, frásagnir og filmar við uppgávum, ið eru lagaðar til floksstøðið.
Endamálið er eisini at finna vinaflokkar úr øðrum Norðurlondum.
Nordeniskolen.org er ein læruportalur, sum er mentur av FNF, Samband norrønu felaganna, har Thomas Henriksen er verkætlanarleiðari. Fyri teim møttu í Námi greiddi Thomas frá um møguleikarnar, sum longu eru og skjótt eisini fara at vera á norðurlendska læruportalinum.
Ingi Samuelsen, sum er skrivari í Norrøna Felagnum í Føroyum, hevur umsett tilfarið á portalinum til føroyskt.


text:
Gro Røsth er norskur rithøvundur, fødd 9. juni 1945 í Ålesund og búsitandi í Ski kommunu.
Hon gav sína fyrstu bók út í 1975 undir navninum Gro Skeide.
Høvuðsevni í bókum hennara er samband millum ættarliðini og seinnu árini hevur hon skrivað nakrar um, hvussu tað er at vera barn við diabetes.
Hon hevur starvast sum læraravikarur og sum journalistur og starvast í dag sum leiðara á Frivillighetssentralen í Frogn.
Útgávur:
2011 Sámal púra einsamallur (violettur krabbi)
2012 Sámal verður bangin
2014 Sámal og okkurt, sum nístir
Heimasíða:
www.grobok.no


text:
Navn: Thór
Skrásetingar nr.: FR01101
Folağur: 20. mai 2001
Deyğur: 31. januar 2006
Kyn: Greğingur
Litur: Svartbrúnur
- Hevği lit-genini E-
Stongmát: ?
Sinnalag: Blíğur, aktaği væl og trúgvur
Fortíğ: Thór varğ folağur í Havnadali hjá Elin í Jákupstovu.
Tá Thór var uml. ½ ára gamal, vórğu hann og mamman Teika koyrd í hagan. So ein dagin tá tey skuldu hyggja til tey, varğ Teika vekk. Sjálvt um tey leitağu leingi funnu tey hana ikki. So Thór varğ tikin heim og settur saman viğ Blanku, sum varğ fostirmamma hansara.
Tá hann var xxx gamal, fór hann aftur í hagan at ganga saman viğ fleiri øğrum greğingum. Teir blivu allir vekk uttan ein. Ongin veit hvat er hent viğ teimum, møguliga eru teir dotnir oman.
Avkom:
Eingin


text:
Kjarnuuppgávan hjá Heilsu- og umsorganartænastuni er við miðvísari umsorgan, tænastu, heimatænastu, heilsu- og sjúkrarøkt, at stuðla borgaran soleiðis, at hann gert virkin og vakin alt lívið.
Heilsu- og umsorgnanartænastan er skipað í trimum eindum. Í Heilsuhúsinum verða m.a. øll tilboð til borgaran og allar tvørgangandi tænastur skipaðar. Í Heilsu- og umsorganartænastuni eru harumframt tvær integreraðar eindir við heimatænastu og umleið 110 búplássum hvør.
Brennir tú fyri eldraøkinum og fyri at skapa góð og virðilig kor fyri húsfólk og aldrandi borgaran, so er tað tær vit leita eftir til Heilsu- og umsorganartænastuna.
TIL BOÐALON VERÐUR SØKT EFTIR:
FØRLEIKAKRØV
VIT BJÓÐA TÆR
Um skikkaðir umsøkjarar ikki eru til størvini, kann annar fakbólkur verða settur – um so er, verða uppgávurnar tillagaðar fakbólkin.
SETANARVIÐURSKIFTI
Størvini verða at seta 1. mai 2017 ella eftir avtalu og lønt sambært sáttmála við KAF / Fíggjarmálaráðið og Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar.
UMSÓKN
Umsókn saman við prógvum, autorisatión og upplýsingum um útbúgving og royndir skal sendast við telduposti til torshavn@torshavn.fo. Umsóknarfreistin er 7. apríl 2017. Viðmerkjast skal: „Sjúkrarøktarfrøðingur til Boðalon“,
MEIRA FÆST AT VITA
Meira fæst at vita um størvini við at venda sær til Hanne-Mi á Brúgv, deildarleiðara á Boðalon, telefon 224136, ella við telduposti til hannemi@torshavn.fo.


text:
Um tú leitar eftir upplýsingum, um hvussu tú rættar eina síðu, so ert tú komin á rætta stað.
Tað er lætt at rætta eina Wiki-síðu. Tú klikkir bara á rætta, sum stendur ovast á síðuni. Hetta sendir teg til eina síðu við eini tekstboks, sum inniheldur tekstin fyri síðuna.
So skrivar tú tað, tú vilt leggja aftrat, og klikkir á Goym síðu, tá tú ert liðugur. (Tú kanst eisini klikkja á Forskoðan fyri at síggja tínar broytingar, áðrenn tú goymir tær.)
Skalt tú skriva eina nýggja grein, skriva so heitið í leita teigin, sum er ovast til høgru, og klikk á symbolið til høgru í teiginum ella trýst á "Enter" á tínum knappaborði. Um ongin grein við hesum navni er til, kanst tú nú klikkja á Stovna síðuna ... á hesi wiki!. Minst til at skriva eftirnøvn við stórum í leititeigin, tað kemur ikki av sær sjálvum.
Niðanfyri er frágreiðing um Wikipedia koturnar, sum tú eigur brúka, um tú skalt gera nakað annað enn bara skriva tekst. Tú finnur wiki-koturnar niðast á síðuni, tá tú rættar eina síðu (eftir at tú hevur trýst á "Rætta" á eini síðu sum longu er til, ella tá tú byrjar eina nýggja síðu). Markera á síðuna, har ið tú ynskir at fáa wiki-kotuna inn, klikk síðan á kotuna, sum tú hevur brúk fyri, og so kemur kotan á síðuna. T.d. brúkar man hesar klombrurnar [[]] fyri at gera inter-wiki leinkjur. Orðið verður so skriva inn í klombrurnar. Orðið gerst reytt, um síðan ikk er skrivað enn, meðan tað gerst blátt, um síðan er til. Tær internu wiki-leinkjurnar vera serliga brúktar tá nøvn verða nevnd, ella staðarnøvn ella starvsheiti, ítróttarheiti osfr. Inter-wiki leinkjurnar gera at tað er lætt at koma frá einari síðu til eina aðra.


text:
Mentan
Landssjúkrahúsið fær bæði endurvenjingar-hyl og goymslu
24. Mar 2017
Í nógv ár hevur tørvur verið á at byggja landssjúkrahúsið út, og serliga hava umstøðurnar á psykiatriska deplinum verið so ótíðarhóskandi, at tað er bráðneyðugt at bøta um hesar. Tí er tað gott, at breið politisk semja er um at byggja H-bygningin nú. Vit byggja ikki sjúkrahús á hvørjum degi. Tað er tí umráðandi at byggja rætt og skynsamt, tá ið bygt verður.
les meir
Kommunurnar onga uttanlandsskuld
24. Mar 2017
Nú finst eingin føroysk kommuna, sum hevur lán í útlendskum feløgum. Runavíkar Kommuna og Sands Kommuna hava í hesum døgum fingið kvittan fyri, at øll teirra skuld í felagnum KommuneKredit er goldin aftur, og hesar báðar kommunurnar vóru tær síðstu í Føroyum, sum høvdu lán í felagnum.
les meir
‘Latið tykkum í spennitroyggju og leypið á bláman’
24. Mar 2017
Óskilligt anti-trust, rættindi á uppboðssølu, bann móti útlendskum kapitali, avmarkingar fyri avreiðing uttanlands, skeivar umrokningar frá døgum til kvotur, ógreiðar reglur, villar heimildir til politikarar — skal vinnan skutlast?
les meir
Nú eru øll glað fyri Sjóvinnnuhúsið
24. Mar 2017
Hóast ivi so mangan hevur verið sáddur um tær ætlanir, undanfarna býráðssamgonga hevði við Sjóvinnuhúsinum á Vestaru bryggju í Havn, er ivin ferð eftir ferð gjørdur til skammar – og ikki minst, nú Sjóvinnuhúsið er um at verða liðugt.
les meir
Floksting Tjóðveldis 2017: Fólkaræði, fiskur og viðrisvøkstur
24. Mar 2017
verður í bygdarhúsinum í Hósvík 24. og 25. mars.
les meir
Klaga um Almannaverkið og vantandi løn fyri arbeiðsvenjing
24. Mar 2017
Álit viðv. klagu um Almannaverkið og vantandi løn fyri arbeiðsvenjing
les meir
Tað ótrúligt hvat dagliga lívið hevur merkt ein
24. Mar 2017
Tað er ótrúligt hvat í dagliga lívið hevur merkt ein øll barna ungdóms mandóms ellisárini frá
tíð gomlu Havn undir skiftandi lívsviðurskiftið og umstøður.
les meir
Røða: Føroyskir knassar á Kýpros
23. Mar 2017
Røða: Avrikið hjá føroyska U-17 landsliðnum er størsta hendingin í føroyskum ungdómsfótbólti nakrantíð, heldur løgmaður.
les meir


text:
Orð og lag: Stuart Townend og Mark Edwards
Týtt: Zacharias Zachariassen
Upprunaheiti: There is a hope
Tað finst ein vón, sum brennur djúpt í mær,
hon veitir megi mitt í sorg og sút.
Ein bjartan dýrdarglotta trúareygað sær,
sum rekur ivan út.
Í Kristusi mín synd er bøtt,
Hann kemur aftur, kemur skjótt.
Mín djúpi longsil og mín hjartans trá
er tær at vera hjá!
Tað finst ein vón, sum lívgar byrðað bróst,
ein troystarkelda fyri tunglynt sinn’.
Í heimsins djúpa myrkri vónin ger alt ljóst,
har Jesus sleppur inn.
Í líðing nú, í ótta tá,
Hann dirvi gav at halda á.
Ja, tryggur í Hans ørmum eri eg,
teir heim nú bera meg.
Tað finst ein vón, sum royndir lívsins stóð,
sum hevjar eygað upp um grøv og deyð,
har eg skal skoða Hann, sum leið og læt sítt blóð,
og dýrdina Hann beyð.
Tá endar sorg og líðing svár,
og turkað verður burt hvørt tár.
Mín sál skal kenna sanna gleði, gleim,
tí hon er komin heim!


text:
Tansania var til sum ríki, tá ið Tanganyika og oyggin Zansibar løgdu saman. Til fyri stuttum var Tansania undir sosialististiskum stjórnarvaldi, ið t.d. eggjaði fólki at gera samvinnufeløg og at arbeiða saman í stórum ríkisriknum gróðrarlundum. Hóast summar av hesum verkætlanum eydnaðust væl, er Tansania nógv fátækari enn grannalandið Kenja og er gott dømi um, hvussu búsetingin er í einum fátækum landbúnaðarlandi - næstan alt fólkið býr á bygd. Um 120 fólkasløg búgva í landinum, tey flestu tala swahili, ið nú á døgum verður nýtt sum felagsmál mangastaðni í Mið- og Eysturafrika.
Hóast Tansania hevur fingið nýggjan høvuðsstað, Dodoma, er gamli høvuðsstaðurin, Dar es Salaam, enn størsti býur og havnabýur. Hann er eisini høvuðsstøð við endan á Tan Samjarnbreytini, haðan vørur og ráevni úr Sambia verða flutt til strondina at flyta út. Navnið Dar es Salaam merkir "friðarhavnin". Býurin er ikki so ovurstórur, har eru fá háhús; flestu hús í býnum hava reyða tigulsteinstekju.
Fyrr búði fólkið í landinum spjatt í mongum smáum bygdum. Í 1970 skipaði stjórnin fyri eini verkætlan, ið hevði til endamáls at fáa fólkið at flyta saman í stórar bygdir, so at eini 250 húski fóru at verða í hvørjari bygd. At savnað fólkið meiri hevði við sær, at lættari og bíligari varð at útvega bygdunum skúlar, vatn og annað og at býta út handilstøð og sáðkorn. Nú á døgum búgva tríggir fjórðingar av fólkinum í Tansania á bygd, fleiri enn nakra aðrastaðni í Afrika.
Í fleiri milliónir ár hevur áin matað seg niður í Serengetislættan og grivið djúpa og breiða gjógv, við høgum svøðum. Her í Olduvaigjógv hava fornfrøðingar funnið steinrunnar leivdir eftir fornsøgulig menniskju, ið livdu fyri 2 mió. árum síðan. Eisini hava teir funnið fótaspor av trimum frummenniskjum - tveimum vaksnum og einum barni - ið gingu eftir grótbræðing, meðan hon kólnaði, fyri 3,5 mió. árum síðan.
Ein hin tydningarmesta grøðin í Tansania er sissal; plantan hevur stór bløð, sum mest verða gjørd til togverk, men eisini til mottur, bustir, hattar og kurvar. Sissaltog er gott um borð á skipi, tí at tað rotnar ikki í sjógvi. Men framtíðarútlitini fyri hesari vinnu eru ikki góð, tí at nógv, sum varð gjørt av sissali, er nú úr manngjørdum tilfari. Tá ið ytstu bløðini á sissalplantuni er fullvaksin, verða tey skorin tætt inni við bulin. Bløðini verða vanliga álað sundur í rullu. Tá ið plantumergurín er reinsaður burturúr, eru hvítu álirnar, ið kunnu verða ein metur langar, eftir. Álirnar verða vaskaðar og hongdar at turka.
Tætt við strondina í Tansania er oyggin Zansibar, og á vestaru síðu í oynni er havnabýurin Zanzibar, sum var arabiskur handilsstaður í 18. og 19. øld. Mangir trælir vórðu avskipaðir hiðani til arabisku londini. Týdningarmesta grøðin í oynni, kryddnelikur, varð eisini avskipaður hiðani. Kryddnelikur kom ikki í oynna fyrr enn í 1818; kortini dyrkar einki annað land meiri kryddnelik enn Zansibar.
Høg fjøll, djúpir dalar, rivur, gosfjøll og ovurstór vøtn skera seg ígjøgnum londini norðan úr Uganda og suður í Malavi. Hetta sermerkta landslagið er partur av ovurstórari rivu í jarðarskorpuni, nevnd Stóri Rivudalur. Hægsta fjall í Afrika er Kilimanjarofjall, eitt gosfjall, sum liggur í dvala í tí partinum av Stóra Rivudali, sum er í Tansania. Annars er mesta landslagið í hesum parti í Afrika slættar grasfløtur, nevndar savanna. Dýralívið á savannuni er tiltikið, og á hvørjum ári koma mong ferðafólk úr øllum heiminum at síggja tað. Hetta er vorðin týðandi vinna hjá londum sum Kenja og Tansania. Te og kaffi eru vorðin góð inntøka hjá teimum sjey londunum, ið eru her. Námsvinna og smáir bóndagarðar hava altíð havt stóran týdning, og aðrar vinnur taka seg upp nú.
Á savannuni veksur gult, sítt gras, onkustaðni 4 metrar høgt. Har regnar bara stutta tíð á árinum, og tí vaksa grasrøturnar ógvuliga djúpt niður í jørðina, at tær kunnu taka vætu úr jørðini í turrtíðini. Bløðini á akasiutrænum, sum er leyvtræ, eru næstan sum nálirnar á nálatrøum, so vatnið guvar ikki burtur. Baobabtræið goymir vatn í uppbólgnaða buli sínum. At verja landslagið og stórbæra dýralívið eru stór øki á savannuni friðað. Tvey av hesum stóru friðingarøkjum eru tjóðgarðarnir Serengeti í Tansania og Masai Mara í Kenja.
Stórir flokkar av giraffum, fílum, antilopum og sebrum reika um á savnnuni eftir beiti og vatni. Í hølunum á teimum eru altíð ránsdýr, gepardar, leyvur, leopardar, sum bíða eftir at taka tey veikastu dýrini burturúr. Skamt haðan bíða rægammar og sjakalar til reiðar at fáa sær ein bita av rænum.
Flestir bøndur her á leiðini royna bara at føða seg og húski sítt, annaðhvørt velta teir ymsa grøði ella halda teir neyt. Í hálendinum, har veðurlagið er vátt, men ikki so heitt, er fruktagóð gosøskujørð, og her eiga búnaðarfyritøkur stórar lundir, har tær dyrka te og kaffi til útflutnings. Sum fólkið er fjølgað, eru mangir garðar so smábýttir, at bøndurnir hava verið noyddir at velta niðan í brøttu líðirnar; tað ger, at í nógvum avfalli loypur oman, og soleiðis er nógv lendið oyðilagt.
Te verður gjørt av blaðnum á terunninum. Hentararnir mega skotra seg fram ímillum tøttu runnarnar, at henta nýsprotnu bløðini; tí eru teir í gummisvintu.
Stóri Rivudalur er 7.000 km norðan úr Sýria í Asia og suður í Mosambik. Í nógvar milliónir ár hava rørslur ímillum tvær plátur í jarðarskorpuni skapað hetta stórsligna landslagið. Sumstaðni hava rørslurnar gjørt djúpar dalar við brøttum líðum, sum t.d. Maulíðirnar í Kenja. Aðrastaðni hava gosfjøll og rivugos gjørt stórar háslættar. Athiháslættarnir í Kenja vórðu soleiðis til.
Suður ígjøgnum allan Stóra Rivudal eru mong ovurstór vøtn; har er nógvur fiskur. Mong fólk liva her av fiskiskapi, mest verður fiskað í Albertsvatni, Malavivatni og Taganganyikavatni. Vanligasti reiðskapurin eru smá gørn, nót, rúsa og skutil.
Á láglendinum í eystara parti í Miðafrika, har avfallið er so lítið, at illa ber til at dyrka jørðina, liva flakkfólk, sum fara um hetta víðføra lendið eftir beiti og vatni við neyta-, seyða- og geitafylgjum sínum; summi teirra hava eisini kamelar og asnar. Í lendinum sunnan fyri Nairobi tætt við markið ímillum Kenja og Tansania halda masaiarnir til. Teir eru flakkfólk og halda sebuneyt. Høvuðskostur teirra er mjólkin undan kúnum og blóð. Blóðið tappa teir av neytunum við æðralating.
Masaikrígsmenninir og masaikonurnar ganga við stórum prýðum, vanligu prýðini eru perlukragar, stórir oyrnaríngar og kopararmbond. Flestu masaimannfólkini hava fleiri enn eina konu. Hvør kona hevur sini egnu hús og býr har saman við børnunum.
Í Miðafrika báðumegin Miðkring eru tað stóru, grøðiligu regnskógirnir og ovurstóra Kongoá, sum eyðkenna landslagið. Tað var her, ræðuligi trælahandilin, ið evropearar settu í verk, byrjaði í 14. øld; síðst í 19. øld vórðu øll londini í Miðafrika evropeisk hjálond. Londini tóku loysing í 1960-árunum, men striltið hevur gingið at sett fólkaræðiliga stýrisskipan í gildi. Ójavnt er, hvussu londini eru fyri; í Kamerun hava politisku viðurskiftini verið trygg, men í Miðafrikalýðveldinum hava harðrend hernaðarstýri rátt, og landið er sera fátækt.
Fjølbroytta landslagið er alt eftir, hvussu veðurlagið er. Við Miðkring vaksa stórir og tættir regnskógir, tí at har er veðurlagið heitt og slavið, og nógv regn er alt árið. Longri burturi frá Miðkringi eru regntíð og turrtíð, og her eru savanna og spjaddur runnavøkstur. Norðast í Miðafrika, í Kjad, er glóðheit sandoyðimørk.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.


text:
Boston
Boston er høvuðsstaður og størsti býur í Massachusetts. Boston liggur á eysturstrondini í Massachusetts í New England-økinum, eitt sindur norðan fyri New York býin. Umframt at vera kendur fyri sínar góðu og nógvu hægru lærustovnar er Boston eisini kendur sum býurin, har "Declaration of Independence" varð undirskrivað í 1776. Sjónvarpsrøðin Boston Legal, Cheers ella Sam's Bar er eisini upptikin í Boston [1]. Tann barrin er opin enn og sær soleiðis út, sum tá ið tey tóku upp. Ally McBeal er somuleiðis upptikið í Boston, býnum sum eisini hýsir The Red Sox, ið vann World Series í hornabóltur í 2007 [2]. Annars er Boston eisini kendur fyri vakra fjørðin, "The Big Dig" og modernaða listasavnið.
Sum við øllum øðrum stórbýum í USA, so myndar harðskapur og annað líknandi lívið í býnum eisini, serliga náttarlívið.
Skúlaskapur[rætta | rætta wikitekst]
Boston er ein universitetsbýur við tveimum stórum universitetum við umleið 250.000 lesandi tilsamans [3]. Her sigst vera fleiri lærustovnar enn í øllum Stóra Bretlandi. Deildirnar hjá universitetinum eru spjaddar runt um allan býin, sum er ógvuliga sermerktur av studentalívi. Studentar síggjast við fúkandi ferð á súkklum, og kaféirnar eru sum oftast stúgvandi fullar í døgurðatímanum og eftir skúlatíð. Í Boston er tað sum í flest øðrum lestrarbýum trupult at fáa bústað. Í Cambridge í Boston er meðalaldurin á fólki 30 ár [4].
Boston Maraton[rætta | rætta wikitekst]
Hvørt ár síðan 1897 hevur Boston Maraton verið fyriskipað í býnum. Nógv fólk hava luttikið, ikki bert fólk úr USA men úr fleiri londum. Maraton renningin í Boston verður altíð hildið á Patriots' Day, sum er triðja mánadag í apríl. Maraton'ið fer fram í fleiri býum í stórbýnum Boston.
15. apríl 2013 gjørdist eitt blóðugt maraton í Boston. Umleið ein tíma eftir at fyrsti rennarin varð komin á mál, klokkan var tá 2:50 lokal tíð, brustu tvær bumbur á Copley Square tætt við málstrikuna. Í minsta lagi tveir áskoðarir lótu lív og minst 40 fólk vóru særd.[5] Ein triðja bumba brast uttanfyri John F. Kennedy Presidential Library and Museum.


text:
Framtíðar leikarar hava skriva sáttmála við barndómsfelagið.
Fýra leikarar hava í kvøld gjørt tvey ára sáttmála við barndómsfelagið Víking.
Aðalfundur
Mánadagin 6. februar var árligi aðalfundurin hjá Víkingi, skráin til fundin var sambært viðtøkum felagsins.
Sorin Anghel og Víkingur halda fram.
Rumenski føroyingurin, Sorin Anghel, og Víkingur hava longt samstarvið við einum ári.
Landsliðsleikari skriva sáttmála við Víking.
Landsliðslegendan Fróði Benjaminsen og Víkingur hava undirskriva ein eitt ára sáttmála.
Fyrsti sáttmáli hjá Bárður á Reynatrøð
16 ára gamli Bárður á Reynatrøð hevur undirskriva ein tvey ára sáttmála við barndómsfelagið Víkingur.
Erling Dávidsson Jacobsen tekur enn eitt ár.
Erling D. Jacobsen og Víkingur hava longt samstarvið við einum árið.
Evnaríkur leikari longt við Víking
Jákup Vatnhamar Olsen og Víkingur hava longt samstarvið við tveimum árum.


text:
Á kunningarfundinum koma tey, sum hava luttikið í arbeiðinum við at fáa byggireglugerðina setta í verk, at greiða frá ymsikum viðurskiftum, sum vinnan skal fyrihalda seg til, tá byggireglugerðin kemur í gildi 1. januar komandi ár. Tey, sum fara at hava upplegg og at svara spurningum, eru:
- Ólavur J. Hansen, Heilsu- og Innlendismálaráðið
- Birita Wardum, Býararkitektur, Tórshavnar kommuna
- Marius Müller, Deildarleiðari á byggi- og umhvørvisdeildini í Tórshavnar kommunu
Tvey tiltøk verða fyriskipaði. Tað fyrra verður í Saltangará tann 13. desember frá kl. 14.00 til 17.00, meðan seinra tiltakið verður í Tórshavn tann 15. desember frá kl. 9.00 til 12.00 í Vinnuhúsinum. Tiltakið í Saltangará verður hildið í kommunuhølinum á Heiðavegnum 26. Hetta tiltakið verður samstundis stroymað beinleiðis.
Ætlanin er at fyritøkur í Suðuroynni fáa innivist, har tær fáa møguleika at fylgja beinleiðis við stroymingini av tiltakinum í Saltangará. Meira kunning kemur um hetta seinni.
Tiltakið í Tórshavn verður í Vinnuhúsinum á Óðinshædd 7.
Tiltøkini eru ókeypis og ikki er neyðugt at tilmelda seg. Hevur man spurningar, sum man ynskir svaraðar á tiltakinum, ber til longu nú at senda hesar til marius@industry.fo.


text:
Føroya Arbeiðsgevarafelag ger í ár, á fyrsta sinni eina kanning um, hvussu umstøðurnar eru at reka vinnu í ymsu kommununum í Føroyum.
Vanliga verður fokus sett á yvirskipaðar vinnukarmar, tá tosað verður um umstøðurnar at reka vinnu í Føroyum. Føroya Arbeiðsgevarafelag heldur tó, at tað eisini hevur sera stóran týdning, at uppmerksemi eisini verður vent ímóti lokalu vinnuumstøðunum. Her verður m.a. hugsað um atgongdina hjá vinnufyritøkum at vaksa, kommunala tænastustøðið o.l.
Endamálið við kanningini er m.a. at kommunur og fyritøkurnar á staðnum kunnu brúka úrslitini í samskiftinum um at gera umstøðurnar betri ella enn betri.
Kanningin fevnir breitt og nemur bæði við kommunal viðurskifti, og viðurskifti, ið ikki beinleiðis eru undir kommunalum ræði, men sum eru viðkomandi fyri umstøðurnar at reka vinnu úti um landið.
Lokalu umstøðurnar at reka vinnu, eru eitt av mongum sera týdningarmiklum viðurskiftum, sum tryggja føroyskum fyritøkum kappingarføri úti og heima, og er grundarlagið undir møguleikunum fyri vøkstri.
Kanningin tekur støði í líknandi kanningum, sum verða gjørdar í grannalondunum Danmark, Noregi og Svøríki. Hetta er fyrstu ferð, at slík kanning verður gjørd í Føroyum. Ætlanin er at endurtaka hesa kanning regluliga.
Føroya Arbeiðsgevarafelag vónar, at kanningin verður eitt gott og sakligt ískoyti til eitt kjak um umstøðurnar at reka vinnu kring landið.


text:
Áset tal av gestum og vel dag og tíð í talvuni niðanfyri.
Tá tú hevur bílagt borð, fært tú beinanvegin eina váttan fyri bíleggingina sendandi við telduposti. Í teldupostinum er vegleiðing til, hvussu tú kanst broyta tína borðbílegging um neyðugt er.
Fleiri enn 7 gestir?
Til ber bert at bíleggja borð við at ringja til Barbaru á telefon 33 10 10 ella at senda ein teldupost til barbara@barbara.fo
Til tess at kunna veita tykkum okkara bestu tænastu, ynskja okkara kokkar at vita, hvørja matskrá tit ynskja tá tit eru fleiri enn 7. Vinaliga bíleggi somu matarskrá - tó við ovurviðkvæmi ella serligum tørvinum, kunnu vit tillaga tykkara ynskir.


text:
Tryggingarfelagið Føroyar verður enn einaferð høvuðsstuðul hjá føroyska Oyggjaleikalandsliðnum, medic sum komandi summar skal royna seg á Bermuda. Hetta er greitt eftir, impotent at Tryggingarfelagið Føroyar og ÍSF í vikuni komu ásamt um nýggjan samstarvssáttmála.
– Vit eru takksom og errin av, at Tryggingarfelagið Føroyar hevur játtað at vera høvuðsstuðul á Oyggjaleikunum á Bermuda í 2013. Tað er einki dulsmál, at tað er kostnaðarmikið at fara við stórum ferðalagi til Bermuda, og tí kemur íkastið hjá Tryggingarfelagnum Føroyum væl við. Nýggi samstarvssáttmálin merkir, at ÍSF tryggjar okkara ítróttafólkum so góðar karmar sum møguligt til Oyggjaleikirnar 2013, sigur Anna Rein, nevndarlimur hjá ÍSF.
Samstarvssáttmálin hevur millum annað við sær, at Tryggingarfelagið Føroyar rindar fyri búnar og ávísa útgerð til allar luttakarar, ið eru við á Oyggjaleikalandsliðnum. Oyggjaleikirnir eru størsta einstaka ítróttatiltak, ið Føroyar sum tjóð taka lut í. Á leikunum á Bermuda verður Føroyar umboðað í níggju ítróttagreinum. Talan verður um áleið 100 íðkarar, umframt venjarar og leiðarar, so í alt verða umleið 125 ítróttafólk, ið vera við. Ítróttargreinirnar eru: Badminton, frælsur Ítróttur, fimleikur, flogbóltur, Skjóting, Golf, Tennis, súkling og triathlon.
– Fyri Tryggingarfelagið Føroyar er tað ein heiður at sleppa at tryggja okkara fremstu ítróttafólkum so góðar umstøður sum møguligt. Eitt aðalmál hjá okkara ítróttafólkum, ið taka lut á Oyggjaleikum, er at seta sær høg mál og røkka teimum. Hetta samsvarar væl við virðini, ið vit sum fyritøka støðugt stremba eftir, sigur Regin Hammer, forstjóri á Tryggingarfelagnum Føroyum.
Hetta er fjórðu ferð á rað, at Tryggingarfelagið Føroyar er høvuðsstuðul hjá føroyska Oyggjaleikalandsliðnum.


text:
Orð: Karsten Hoydal
Lag 1: Hans Jacob Højgaard
Lag 2: Eyðun Sørensen
Viðmerking: Yrktur umleið 1960.
1. Landið, eg bar við mær inn um skúlagátt,
tað livnaði og vaks í mínum huga
tey fyrstu ár, tá bæði stórt og smátt
var fyri eygað undurverk at skoða,
tá átti grótið lív og tinnuglóð,
Ein stjørnuglæma stóð úr hvørjum broti,
mín sál var gróðrarmikil, kvæm og góð,
so fríð og glað sum grønur keldutroti.
2. Landið! Fjøll og strendur, ber og veðurbrýnd
og líðir, dalar við so ljósum yndi,
og fólkið – fjøld av ættarliðum týnd
á tíðarhavi – skapaðu mítt lyndi,
á hesum lendi gróðursett mín sál
skal menna seg og mátt úr bókum súgva,
í lívsins bjargalendi søkja mál
so djarvt sum orð og mannahugsan flúgva.
3. Havið, eg bar við mær inn um skúlagátt,
tað hav so víða fløtur sínar breiðir,
á sveimi hugur bæði dag og nátt
við teim, sum fóru fjarar skipaleiðir.
Er land mítt lítið, so er verðin stór,
og veking elva havsins løg og sangir,
ein rødd av høvunum at hjarta fór,
gav míni stóru langtan sterkar veingir.
4. Lívið! Dýra undur eg var lutur av,
eitt ævinleikaboð av magn’ og anda,
sum skelvur gjøgnum loft og jørð og hav
við ljósi, myrkri, vøkstri og við vanda,
tað stutta bil, tú streymar gjøgnum meg,
eyðmjúkur hugur mín skal opin vera,
í skapninginum øllum tekkja teg
og tær í verki sátt og sømdir bera.


text:
HITT OKKARA FLOKK
Bárður S. Nielsen
Formaður Sambandsfloksins
Um flokkin
Sambandsflokkurin varð stovnaður í 1906 og er ein demokratiskur og liberalur flokkur, sum virkar fyri eini støðugari, tryggari og frísinnaðari menning av Føroya fólki - búskaparliga, mentanarliga og stjórnarliga. Flokkurin gongur inn fyri, í ríkisfelagsskapi við Danmark, at reka ein framburðssinnaðan politikk á øllum økjum.
Sambandsflokkurin er eisini ein sosialt sinnaður flokkur, har dentur verður lagdur á góðar vælferðartænastur, rættartrygd o.a.
Sambandsflokkurin heldur, at ein vinnudrivin búskaparvøkstur er besta grundarlagið fyri einum sterkum samfelagsbúskapi, herundir inntøkum hjá tí almenna og dygdargóðum almennum tænastum.
Sambandsflokkurin er somuleiðis ein flokkur, sum heldur, at ríkisfelagsskapurin við Danmark er týðandi fortreyt fyri einum samfelag í menning. Flokkurin er einasti flokkur, sum fult gongur inn fyri Ríkisfelagsskapinum.
Sambandsflokkurin er ein av størstu politisku flokkunum í Løgtinginum og fekk 18,7% av samlaðu atkvøðunum ella 6.046 atkvøður til seinasta løgtingsval 1. september 2015. Í 2011 fekk Sambandsflokkurin 24,7% av atkvøðunum ella 7.546 atkvøður.
Sambandsflokkurin er eisini ein av størstu politisku flokkunum til fólkatingsval og fekk 23,5% av samlaðu atkvøðunum ella 5.496 atkvøður til seinasta fólkatingsval 18. juni 2015. Í 2011 fekk Sambandsflokkurin 30,8% av atkvøðunum ella 6.362 atkvøður.
Umboðanin á Tingi
Sjey flokkar eru umboðaðir á Tingi. Eitt eyðkenni fyri føroyskan politikk er, at hann gongur eftir tveimum ásum: einum tjóðskaparligum í spurninginum millum Føroyar og Danmark og einum hugmyndafrøðiligum frá vinstru til høgru. Føroyska flokkaskipanin hevur sín uppruna í teirri spjaðing, sum eftir 1900 kom í føroysku tjóðskaparrørsluna, ið tók seg upp í seinasta fjórðingi av 19. øld.
Um heimasíðuna
Politikkur snýr seg grundleggjandi um kjak og meiningarmyndarí. Heimasíðan hjá Sambandsflokkinum er eitt opið og demokratiskt torg, har limir eins væl og ikki-limir kunnu geva teirra meiningar til kennar.
Høvuðsendamálið við heimasíðuni hjá Sambandsflokkinum er, at henda virkar sum ein týðandi samskiftismiðil til at lýsa, hvat flokkurin stendur fyri politiskt, og skapa og menna samband millum veljaran, samfelagið og flokkin - brúgvabygging. Harafturat er endamálið, at heimasíðan kann verða við til at stuðla undir fólkaræðið, menna politisku mentanina og menna politikkin hjá flokkinum.
Heimasíðan kann eisini verða við til at styrkja politiska kappingarførið hjá Sambandsflokkinum.
Leiðslan vónar, at allir borgarar, sambandsveljarar, fjølmiðlar og aðrir áhugabólkar við hesum fáa ein effektivan samskiftismiðil til at fylgja við í, hvat hendir í flokkinum, um politisk mál og verkætlanir og politiskar meiningar.
Leiðslan væntar, at tingmanning, landsstýrisfólk, veljarafeløg og onnur sambandsáhuga fara at brúka heimasíðuna sum samskiftisamboð og vilja taka lut í politiska samfelagskjakinum við at skriva greinar, veita upplýsing o.a.
Vælkomin á heimasíðuna hjá Sambandsflokkinum!
Heimasíðan er í veruleikanum ein politiskur leikpallur
við politiskum drama og hendingum og ymiskum pallmyndum


text:
Døgnfundur
Kr. 1.320,- fyri hvønn
- Hølisleiga á Hotel Hafnia ella Katrinu Christiansen. Tó eyka fyri Panorama. Sí longri niðri á síðuni
- Lørift, sjónvørpa, adsl-samband, uppvørpa, blaði- & tussjtalva, penn & pappír og vanlig fundaramboð
- Ísvatn á borðið
- Kaffi/te, djús, rundstykkir við osti, súltutoy og frískari frukt á buffet
- Døgurða buffet ella dagsins rætt íroknað eina øl ella sodavatn í Restaurant Hafnia
- Seinnapart kaffi/te og dagsins køka á buffet
- Smoothies
- Dagsins 2 rættir nátturði ella buffet íroknað 1 gl. av víni, øl ella sodavatn í Restaurant Hafnia
- Gisting í dupultkamari við morgunmati og øllum hentleikum. Eykakostn. einkultkamar: kr. 250,-
Um tit eru undir 20 luttakarar, kemur eyka kostnaður fyri hølið.
Panorama: eykakostnaður fyri alt hølið 6000 kr. og fyri eina helvt 4000 kr.
Eyka
Um áhugi er fyri tí, kunnu vit eisini bjóða:
- Viðskeri við skinku, salami og livurpostei til morgunmatin á kr. 25 fyri hvønn
- Góðgæti á fundarborðið á kr. 25 fyri hvønn
- Kringla á buffet á kr. 20 fyri hvønn
- Sodavatn á fundarborðið allan dagin á kr. 25 fyri hvønn
Tilboð
Um tit taka alt tað omanfyristandandi, er kostnaðurin kr. 80 fyri hvønn


text:
Bjørnstjerne Bjørnson var føddur í Kvikne í Noregi, har pápin var prestur. Pápin var av bóndaætt. Bjørnson vaks upp í Romsdali og gekk í skúla í Molde. Í 1850 fór hann á studentaskúla í Christiania (núverandi Oslo) og tók prógv har í 1852. Hann ummælti samstundis bókmentir og sjónleikir í dagbløðunum.
Hann hevði serligan áhuga fyri sjónleiki og var ein av oddamonnunum í stríðnum fyri, at norðmenn skuldu fáa sítt egna tjóðleikhús. Eina tíð í sínum ungdómi var hann stjóri í sjónleikarhúsinum í Bergen. Hann var sera virkin yvirhøvur, men eisini sum høvundur og skrivaði bæði skaldsøgur, stuttsøgur, leikrit, yrkingar og ummæli. Hann var longu í 1862 mettur sum norskt tjóðskald, og í 1863 kom hann á norsku fíggjarlógina – bara fá ár eftir, at hann av álvara var farin undir at skriva.
Bjørnson ferðaðist nógv úti í Evropa og var virkin á fleiri samfelagsligum økjum, har hann stríddist fyri rættvísi og friði, og fyri at smátjóðirnar í Evropa fingu sjálvræði. Hann var høvdingaligur í ásjón, var nógv umbiðin og tiltikin fundarrøðari og ein av undangongumonnunum at vinna Noregi fullveldi í 1905, tá ið svensk-norska samveldið varð upployst. Hann yrkti norska tjóðsangin: „Ja, vi elsker dette landet, som det stiger frem.“ Bjørnstjerne Bjørnson fekk Nobelvirðislønina í bókmentum í 1903.


text:
Orð og lag: David Wickberg
Týtt: Hilmar Andrésen
1. Far til Jesus, hann er sannleikskelda,
hann tær gevur kraft á lívsins leið.
Hvønn ein morgun, og tá fer at kvølda,
far til Jesus, hann teg svíkur ei!
Niðurlag:
Far til Jesus, hvat ið enn teg hendir,
far til Jesus, hann tær hjálpa kann.
Far til Jesus, nátt til dag hann vendir,
far til Jesus – eingin er sum hann!
2. Far til Jesus, svann tín sálarfriður,
sig bert honum alt, hann fatar teg.
Alt títt lív, til svørð tú leggur niður,
allan vegin vil hann leiða teg.
3. Ert tú veikur, kennist tung tín byrði,
tykist alt tær svart og dult og kalt,
Jesus er hin góði sálarhirði.
Far til Jesus, hann vil greiða alt.
4. Óttast tú enn lívsins ódnarveður,
far til Jesus, legg teg í hans favn.
Hann alt vald á jørð og Himli hevur.


text:
Hvassi – Spæli deyður er heitið á fyrst...
Hvassi – Spæli deyður er heitið á fyrstu bókini til gráa krabban.
Nærkist er undirheitið á næstu bókini u...
Nærkist er undirheitið á næstu bókini um unga dreingin, sum verður róptur Hvassi og ongan eigur uttan seg sjálvan.
Triðja bókin í røðini um Hvassa
Triðja bókin í røðini um Hvassa
Tað snýr seg ikki um at vinna. tað snýr...
Tað snýr seg ikki um at vinna. tað snýr seg um at halda sær á lívi. Soleiðis er leiðreglan hjá Hvassa, sum strí&...
Hvassi – berjist ímóti er fimta bókin í...
Hvassi – berjist ímóti er fimta bókin í røðini um Hvassa. Bókin er partur av krabbabókini og er gráur krabbi.
Sætta bókin í røðini um rýmingin Hvassa...
Sætta bókin í røðini um rýmingin Hvassa
’Hevndin er ikki søt. Hon er bara neyðu...
’Hevndin er ikki søt. Hon er bara neyðug.’ Í hesi sjeyndu og næst seinastu bókini sigur Hvassi loksins frá øllum t&iacu...
Hetta er seinasta bókin í røðini um ung...
Hetta er seinasta bókin í røðini um unga drongin, sum hevur alt at vinna og einki at missa.


text:
Føroyskir sangtekstir
- La Marseillaise
- La’ mig være
- Lack of words
- Lagaliga landið
- Lagatyssi
- Lagdur í grøv varð hann
- Lagið enda fær
- Lagnan
- Land mítt har grasið í líðum grør
- Langa leið vit í lívi saman
- Langt burt frá Gudi eg viltist
- Langt burt frá Gudi eri eg
- Langt burt frá øðrum londum
- Langt burtur frá Gudi eg gekk einaferð
- Langt burtur, við Jerúsalem
- Langt frá Gudi, langt frá Himli
- Langt síðan í fyrndini
- Langt, langt frá Gudi sum trælur eg lá
- Langtan í útlegd
- Lat anda tín við okkum vera
- Lat bert kuldan fjala fold
- Lat birtast upp eina gleðistund
- Lat ei hjartað óttast
- Lat ei mótið falla bróðir, systir
- Lat gleðiboðskap frá Zarepta blaktra út
- Lat hurðar upp, ger borglið breið
- Lat Jesus leiða
- Lat ljósið brenna
- Lat meg altíð sjá teg, Jesus
- Lat meg ei villast frá tær
- Lat meg goyma teg
- Lat meg í trúnni sjá títt andlit, Jesus
- Lat meg líkjast meiri tær, Jesus
- Lat meg liva
- Lat meg siga frá og syngja nú um Jesus
- Lat meg tæna tær, Harri
- Lat meg uppaftur hoyra fá
- Lat meg vera
- Lat okkum fundin í Himlinum minnast
- Lat okkum syngja um hitt dýra blóðið
- Lat okkum syngja, syngja um Lambið
- Lat okkum taka saman
- Lat sálmin frá tí lága
- Lat tárini falla
- Lat títt dýrabara navn
- Lat upp fangi
- Lat upp, so Dýrdarkongurin fær komið inn!
- Lat villar bylgjur bróta og brúsa lívsins hav
- Lat, o Guð, tín einglaskara
- Latið børnini koma til mín
- Latið sólina skína
- Latin eri eg í búna frelsunnar
- Latum okkum syngja øll
- Latum oss sameint syngja her
- Lær at siga noy
- Lær meg at biðja, Guð, lær Tú meg bøn
- Lær meg biðja: Ver Tín vilji
- Lær meg Guð at liva
- Lær meg lýdni, Gud
- Lær meg, o Jesus, teg at kenna
- Lær meg, tú fagra viðarlund
- Lær okkum
- Læran um familjuvirði og fólkasið
- Læt Jesus blóð sítt fyri meg
- Legendary afterparty
- Legg ikki í
- Legg tína byrði á meg!, Jesus biður
- Legg tínar sorgir á Harran, tín Guð
- Legg tú á dýpið eftir Jesu orði
- Legg út á dýpið eftir Harrans orðum
- Leiddur fór Símeon gamli av Heilagum Anda
- Leið meg einaferð enn út á dekkið
- Leið meg Guð, á lívsins veg
- Leið meg heim til frelsuklettin
- Leið meg til tær grønu fløtur
- Leið meg tryggan heim, Faðir
- Leið meg, áh, Gud! Tú hjálparleysan sært meg
- Leið mín ber mót dýrdarstaðnum
- Leið, bjarta ljós, ígjøgnum myrkrið her
- Leið, milda ljós, ígjøgnum tokukleim
- Leiðin liggur gjøgnum heimsins lond
- Leiðist tær við heimsins gykl og glitur
- Leikvøllurin
- Leingi slongdist mín bátur um villini hav
- Leita væl
- Leitar vár hugur í dag
- Les Guds orð og bið dag um dag
- Let The Dog Drive Home
- Let’s go dancing
- Letter from Alex
- Leygarkvøld í Havn
- Leygarkvøld í kvøld
- Leygarmorgun í Havn
- Leyst og liðugt
- Liðin eru barnaár
- Lifting Me Higher
- Lík áarstreymi tíðin er
- Líkagóð
- Líkt tíggju moyggjum er Guds ríki
- Lilja mín ljósa
- Liljan
- Liljan mín ljósa
- Listen
- Lít allar tínar leiðir
- Lít allar tínar leiðir
- Lít bert á hann
- Lít teg á Gud, tú sum mangt tungt mást bera
- Lít tú bert á títt Faðirvár
- Lít yvir landið
- Lít, á, sál, mót Golgata, sí, har Jesus hongur
- Lítið á Jesus, óttist hann
- Lítið mær restar
- Lítið yvir Føroyaland
- Lítla barn nú limað í Guds ríki er
- Lítla barnið
- Lítla Elsa
- Lítla fitta nissa mín
- Lítla flugan
- Lítla Guðs barn, hvat sakar teg
- Lítla lamb
- Lítla Marin droymdi
- Lítli beiggi, tú mást ikki gráta
- Lítli firvaldur
- Lítli fuglur
- Lítli mín
- Lítli mín í nátt
- Lítli Pætur eiturkoppur
- Lítli Pætur eiturkoppur
- Lítli skattur
- Lítli vinur
- Lítur sál tín við stúran og møði
- Lív
- Lív mítt er í Jesu hondum
- Lív mítt, Harri
- Livandi ljós
- Livandi oyða
- Livandi trø
- Lívbeltið kasta í brúsandi hav
- Lívið
- Lívið
- Lívið
- Lívið
- Lívið alt skiftir sum veður og vindur
- Lívið er ein ferð
- Lívið er okkara gáta
- Lívið tómt var og eingin vón
- Lívið vaknar
- Lívið, tað svinnur sum dreymur á nátt
- Livir tú lívið í Kristus, o, sál?
- Lívsins álvara og endi áður ei mær voldu harm
- Lívsins land, mítt eyga teg langt burtur hóma kann
- Lívsins leikur
- Lívsins størstu lukku tú aldri fáa kanst
- Lívsins stríð
- Lívsins útegg
- Lívsins vatn tú fylli, Gud, sál mína við
- Lívsmynd
- Lívsmynstur vevarans
- Lívssæla vissa: Jesus er mín
- Lívssólin er risin, og náttin er av
- Ljóði frítt hesi gleðiboð
- Ljóðið, himmalhørpur, berið gleðiboð
- Ljóðmynd
- Ljós
- Ljós í myrkri
- Ljós og varmi
- Ljós skyggir fram, brýtur myrkursins veldi
- Ljós tíns kærleika skínur, Harri
- Ljós yvir landið og í barmi manna
- Ljósablátt
- Ljósið rann av kærleiks runni
- Ljósið rann, sum lívgar gleði
- Ljósið skiftandi glitrar á skýggjanna lag
- Ljósið svinnur
- Loðsur tú ver mær
- Lognbrá
- Lokkaður av tær
- Longsil
- Longsta lív, skjótt endar tað
- Longsul
- Lord of lies
- Lorteliv
- Louis, Louis
- Lov og prís um allar himlar
- Lov og tøkk og allan heiður
- Lov og tøkk og heiður
- Lov tær, Jesus, vár sangur ber
- Lova Harranum, mín sál
- Lova mær við
- Love
- Love Is A Cross
- Lovið Gudi, øll Guds børn
- Lovsongur mín ert tú
- Lovsyng nú Gudi
- Lovsyng tínum Harra, hvør ein kristin vørr
- Loyndarmálið
- Løgin dreymur
- Lønin veittrar, sum eg skundi mær avstað
- Løtan svarar fyri seg
- Løtt úr blundi hvør og ein
- Løtumynd
- LPK sangurin
- Ludvig Van
- Lukka mín
- Lukkuligur eri eg, og eg skal siga hví
- Lundavísan
- Luossabiddarin
- Lúrarin
- Lurta
- Lurta hoyr ein boðskap góðan
- Lurta nú so væl
- Lurta, kom, á, lurta
- Lurtað leingi her
- Lurtið væl, tit himnar høgu
- Lyft hendur mót Jesusi, trongda Guds barn
- Lyft Jesus hægri, lyft Jesus hægri
- Lyfti tíni, kæri faðir
- Lygnin
- Lyktamaðurin
- Lýs upp
- Lýsir bjart Amnesty
- Lýtt og gott


text:
Her er námsskipanin til serbreytir í miðnámsskúlunum saman við frymli til einstaklingslæriætlan og skjølum um mannagongd og vegleiðing í hesum sambandi. Námsskipanin til serbreytir í miðnámi er skipað eftir sama leisti sum námsætlanirnar í miðnámsskúlunum, tó at hon víkir frá, við ikki at hava ítøkiliga nevndar lærugreinar, men lýsir kjarnaøki og ískoytisøki sum høvuðsbul í útbúgvingini. Harumframt lýsir hon samleika, endamál, innihald, tímatal, førleikamál, eftirmeting og próvtøku, og hvussu undirvísingini verður skipað.
Tilfeingi A
Námsætlanin fyri tilfeingi á A stigi
Danskt D
1. Samleiki
Kjarnin í donskum er danskt mál og danskar bókmentir umframt aðrar bókmentir á donskum máli. Í donskum verður arbeitt við tí danska málinum, bæði við at tosa, lurta, lesa og skriva. Næmingarnir skulu umhugsa, hvat verður lisið, skrivað, lurtað og tosað, og hvussu hetta verður gjørt. Á tann hátt verður danskt til eina lærugrein.
Náttúrulæra D
1. Samleiki
Náttúrulæra er læran um, hvussu náttúran er uppbygd, hvussu menniskju kunnu ávirka náttúruna við teirra lívsumstøðum. Náttúrulæra er læran um, hvussu evnafrøðiligu evnini samstarva, hvussu umhvørvi og liðkam verða ávirkaði av ringrásini hjá jørðini, hvussu mannakropurin virkar og ávirkast ímun til orku og innihaldi í kosti, og brúkaraháttum í sambandi við framleiðslu og vitan, arbeiðshátti, arbeiðsrørslum í mun til fysiskar lógir og reinføri.
Náttúrulæra C
1. Samleiki
Náttúrulæra er læran um, hvussu náttúran er uppbygd, hvussu menniskju kunnu ávirka náttúruna við teirra lívsumstøðum. Náttúrulæra er læran um, hvussu evnafrøðiligu evnini samstarva, hvussu umhvørvi og liðkam verða ávirkaði av ringrásini hjá jørðini, hvussu mannakropurin virkar og ávirkast ímun til orku og innihaldi í kosti, og brúkaraháttum í sambandi við framleiðslu og vitan, arbeiðshátti, arbeiðsrørslum í mun til fysiskar lógir og reinføri.
Skrivliga próvtøkan í føroyskum A
Broytingar eru gjørdar í lýsingini av skrivliga próvtøkuháttinum í føroyskum á A stigi. Nýggja lýsingin av próvtøkuháttinum nágreinar, hvat skrivliga próvtøkan snýr seg um og hvussu fram verður farið í sambandi við at próvtøkutilfar verður gjørt, hvat tað skal fevna um, og á hvønn hátt førleikamálini eiga at verða partur av skrivligu próvtøkuni. Námsætlan fyri føroyskt A (3 ára gongd) sæst her og føroyskt A (2 ára gongd) her.
Nýggir próvtøkuhættir í tilfeingisfrøði B
Nýggir próvtøkuhættir eru gjørdir í tilfeingisfrøði á B stigi í gymnasialu miðnámsskipanini. Lærarar kunnu nú velja ímillum tveir próvtøkuhættir til munnligu próvtøkuna.
Nýggj námsætlan og vegleiðing í ferðslulæru
Ferðslulæra er kravt undirvísingarevni í fólkaskúlanum. Ferðslulæra er ikki ein lærugrein, men kann verða partur av fleiri lærugreinum í fólkaskúlanum.
Saman við Ferðslutrygd og Námi hevur Mentamálaráðið gjørt nýggja námsætlan fyri ferðslulæru. Afturat sjálvari námsætlanini er eisini gjørd ein læraravegleiðing, sum greidliga lýsir, hvussu tey ymisku førleikamálini í námsætlanini verða rokkin og nær. Víst verður á, hvussu tey ymisku førleikamálini verða knýtt at tí nýggja undirvísingartilfarinum, sum er at finna á www.snar.fo/ferdsla
Tillagingar í námsætlanum fyri samfelagsfrøði
Ávísar tillagingar eru gjørdar í námsætlanunum fyri samfelagsfrøði á C, B og A stigi í gymnasialu breytaskipanini.
Fakligu førleikamálini eru tillagaði nakað og sett upp øðrvísi.
Ymiskir ógreiðar vóru í sambandi við próvtøkurnar, sum nú eru rættaðir.
Lesið dagførdu námsætlanirnar fyri samfelagsfrøði her:
Tillagingar í skrivligu próvtøkum fólkaskúlans
Mentamálaráðið hevur við støði í námsætlanunum og fakligum tilmælum frá lærarum dagført skrivligu próvtøkur fólkaskúlans. Dagføringarnar eru gjørdar sambært fakligu málunum í námsætlanunum, og samstundis eru tillagingar gjørdar í partinum um eftirmetingar og próvtøkur í námsætlanunum í føroyskum, donskum og enskum.


text:
Endamálið er einfalt. Útlendska fyritøkan, sum framleiðir faldararnar, skal bara hava ein lista við tínum veitarum "afturfyri". Hesir fáa so tað frálíka tilboðið at lýsa í tínum faldara – og her endar alt prát um "ókeypis".
Sølufólkini hjá fyritøkuni seta seg síðani – í tínum navni – í samband við tínar undirveitarar. Í byrjanini er tónin vinaligur og eggjar til samstarv og stuðul. Eydnast tað ikki, so verður tónin hvassari. Samskifti, vinnugreinafelagið hjá føroysku reklamuvinnuni, kennir til dømir, har veitarar enntá eru hóttir - óbeinleiðis skrivliga og beinleiðis munnliga.
Methøgir lýsingaprisir
Lýsingaprísirnir eru methøgir. Frá smáum 8.000 kr. fyri lýsing í visittkortstødd til 35.000 kr. fyri eina heilsíðulýsing. Í hesum prísdøminum er tað fyri at lýsa í 2.500 faldarum, sum eingin trygd er fyri nakrantíð verða sendir út. Til samanberingar kostar ein heilsíðulýsing í landsdekkandi føroysku bløðunum tað sama, sum ein "visittkortlýsing" í 2.500 faldarum. Sostatt stendur lýsingavirðið á ongan hátt mát við kostnaðin.
Við hesum vilja vit heita á allar okkara samstarvspartar um ikki at lata seg lokka av slíkum tilboðum.
Samskifti
Niels Arge Galán, formaður


text:
Orð: Mrs. F.A.F. Wood White
Lag: Mark M. Jones, James Monroe Hagan, Robert Harkness
Týtt: Líggjas á Váli
1. Áh, eitt land eg veit um,
tað so vakurt er, sum
í Guds orði vit lesa um tað!
Har ei sorg kemur inn,
einki myrkir várt sinn,
og tíðin har ei fer avstað.
Niðurlag:
Hetta fagra land er
ei sum okkara verð,
ei oyðandi stormur nær tað;
tess gøtur og lið
eru gullløgd øll við,
og har sólin ei setur ein dag.
2. Ævig trø vaksa har,
sum ei veturin nær,
og tess fruktir meir glitra enn gull;
og við hørpu í hond
á tí skínandi strond
vár gleði skal tá vera full.
3. Frelsarin, ið har er,
elskaði hesa verð
og doyði í syndara stað;
og eg veit, eg skal ná
hetta land og har sjá
hin vin, trúgvin her hevur sæð.
4. Har eitt heim er í gerð
til hvønn syndara her,
sum trýr á hitt frelsandi blóð;
ævigt summar er har,
ein og hvør lovar tær,
tú Guds Lamb, sum í stríðinum stóð!


text:
Orð og lag: Hamferð
Froysandi, goysandi alda
Skalt tú knúsa meg í nátt
Ræðsla mín túsundfaldað
Skalt tú svølgja far mítt rátt
Hálva lívið mítt havi eg livað her
Og deyðin hevur hótt meg hvørja ferð
Ongin dagur uttan bønarfund
Kanst tú bjarga mær í hesi lagnustund
Stari inn í deyðans kjaft
Froysandi, goysandi alda
Skalt tú knúsa meg í nátt
Ræðsla mín túsundfaldað
Skalt tú svølgja far mítt rátt
Hálva lívið mítt havi eg livað her – Í logn og ódn
Og deyðin hevur hótt meg hvørja ferð – Við ýli og tøgn
Ongin dagur uttan bønarfund – Við lít á hann
Kanst tú bjarga mær í hesi lagnustund – Nú trúgvin svann(III)
Eg vakni brátt
Sveimandi
Eyga festir seg at
Hvítnaðum kroppi
Ruggandi á skorpuni
Svinnur, søkkur
Eygu fyrr glógvandi, slóknað
Seinastu ferð
Seinastu ferð


text:
Tá ið sponsku hertakararnir komu til Kolumbia í 1499, komu teir til eina siðmenning, sum átti ógvuliga nógv gull. Eisini hoyrdu teir um ein duldarfullan, horvnan bý, nevndur El Dorado, har so nógv ríkidømi var, at tað bar av øllum viti, men hann er ikki funnin enn. Síðan 1819, tá ið Kolumbia gjørdist sjálvstøðugt ríki, hevur javnan verið borgarakríggj, og seinastu árini hevur verið blóðugt stríð ímillum drøggfelagsskapir, sum stríðast um vald. Einki annað land í heiminum dyrkar so nógv kokain sum Kolumbia. Stóru áirnar, t.d. Orinocoá og Amasoná, eru týdningarmiklar vøruflutningsleiðir.
Nógv veðurlagsbelti eru í Kolumbia, og tí ber til at hava ein ógvuliga fjølbroyttan landbúnað. Í mong ár var kaffi høvuðssútflutningsvøra landsins, og Kolumbia dyrkar, næst eftir Brasil, mesta kaffi í heiminum. Tá ið berini eru hentað, verða tey latin í stórar kassar og sett at turka í sólini. Av tí at kaffiprísurin alsamt er fallin á heimsmarknaðinum, hevur Kolumbia verið noytt at leggja dent á at dyrka aðra grøði til útflutnings, t.d. sukur, bananir, bummull og blómur.
Oljuvinnan hevur fingið stóran týdning í búskapinum í Kolumbia, eftir tað at nógv olja varð funnin í ein landnyrðing úr Bogota. Á oljureinsiverkum, sum tí í býnum Barrankuilla, verður ráoljan gjørd til brennievni til bilar og flogfør. Eisini er nikkul funnið og ovurstórar kolalindir, tær størstu í Latínamerika. USA, Týskland og Japan eru størstu handilsfelagar hjá Kolumbia.
Mong halda smaragdirnar úr Kolumbia vera teir fínastu í heiminum. Skreytsmiðirnir í gomlu hámentanunum í landinum gjørdu fagrar prýðislutir av gulli og smaragdum. Nú á døgum ger Kolumbia meira enn helming av øllum smaragdum í heiminum.
Spaniamenn bygdu lívliga havnabýin, Cartegna, í 16. øld. Haðan sigldu stóru sponsku galleónirnar til Evropa, fullfermdar av dýrgripum, sum vóru stolnir frá indiánunum. Gomlu býarmúrarnir og glæsiligu stórmanshúsini og kirkjurnar standa enn; eisini mongu hervirkini, sum spaniamenn bygdu at verja seg fyri sjórænarum og álopum úr grannalondunum.
Lítla bygdin, San Augustin, tætt við fjøllini suðuri í landinum er gitin fyri sínar gomlu steinmyndir. Standmyndirnar eru minst 800 ára gamlar, men vit vita lítið um fólkið, ið høgdi tær. Summir serfrøðingar halda staðin hava verið halgimiðdepil, har bygdarfólkið jarðaði síni deyðu og setti høggmyndirnar á leiðini.
Allir kolumbiar duga at dansa kumbia, enntá børnini. Dansurin hevur røtur aftur í afrikanska mentan, frá trælunum, ið vórðu førdir til Kolumbia úr Afrika í 19. øld, og í spanska og indiánska mentan. Mannfólkini eru í hvítum klæðum var trælabúnin. Konufólkaklæðini líkjast sponskum klæðum.
Londini í hesum parti í Suðuramerika hava mark ímóti norðara og vestara parti í Brasil. Vestur ímóti Kyrrahavi eru Andesfjøll, sum ein bugur norðan úr Venesuela til Ekvador og Peru og haðan beint suður ígjøgnum Bolivia, Kili og Argentina. Inkaríkið var í Andesfjøllum, men í 1532 tóku spaniamenn ríkið og løgdu londini í Andesfjøllum undir seg. Í landnyrðingspartinum tóku Bretland, Frakland og Niðurlond sær hjálond. Øll londini í Suðuramerika uttan Franska Gujana eru nú fræls ríki, men tey hava mangar trupulleikar at dragast við. Tað, ið eyðkennir tey flestu, er, at har er ovurstórur munur á ríkum og fátækum, ovfólkaðir býir eru og ólógligur drøgghandil.
Í øldir hava ymisk súgdýrasløg verið lívsneyðug hjá fólki í Andesfjøllum. Ótamd dýr, sum t.d. guananeytini og vikunjan, og húsdýr, sum lama og alpakka, eru øll týdningarmikil, tí ullin og kjøtið av teimum eru góð. Vikunjuullin er mjúk og fín sum silki, og grova lamaullin hevur verið nýtt til teppi, klæði o.m.a.
Andesfjøll eru heimsins longsta fjallarøð. Summi fjøll eru 3.000 metrar og hægri. Quechuaindiánar hava í øldir hildið til høgt upp í Andesfjøllunum í Bolivia, Peru og Ekvador. Teir vóru búnaðarfólk, og bæði lendið og arbeiðið vórðu javnt býtt ímillum menn og konur. Nú eru mangir quechuaindiánar fluttir til býirnar at leita sær eftir arbeiði, men mangir ganga arbeiðsleysir. Nakrir eru enn eftir í fjøllunum og liva sum búnaðarfólk.
Tað er so lítið dyrkilendi í Andesfjøllum, at hvør jarðarskeki verður veltur. Nógvastaðni í líðunum laða bøndurnir bríkar, at teir kunnu nýta alt lendið, teir eiga. Sáað verður, sum veðurlagið er. Niðri á sløttum er lýtt og slavið, men hægri upp tú kemur, kaldari verður. Á háslættunum í Andesfjøllum er einasta frukt, ið veksur væl, epli. Á Boliviaháslættanum, Altiplano, verða epli velt, og dýr ganga á biti. Epli, hveiti og bygg verða dyrkað í kalda hálendinum. Sukurrør, kaffi, tubbak og mais vaksa væl, har temprað veðurlag er. Sukurrør, Bananir, kakao, bummull og rís vaksa væl ílýggja veðurlagnum niðri á láglendinum.
Angelfossur er hægsti fossur í heiminum. Jimmy Angel, flogskipari úr USA, fleyg ígjøgnum Venesuela at sóknast eftir einari á, hann einaferð hevði leitað eftir gulli í. Meðan hann fleyg, sá hann ein ógvuliga høgan foss, sum rennur niður í Churúná. Fossurin er 980 m høgur.
Í øldir hevur fólkið í hesum parti í heiminum tugt kokabløð, sum stimbrað, og sum stilla svongd. Nú á døgum verður kokain vunnið úr bløðnum, eitt ólógligt drøggevni, sum gravgangur er eftir, helst í Norðuramerika og Evropa. Kokarunnurin veksur í rakjørð og krevur lítla og onga røkt, sum matplantur. Eisini loysir seg nógv betur fíggjarliga at dyrka koka enn vanliga grøði. Tí verður nógv koka dyrkað, serliga í oydnum pørtum í Andesfjøllum. Tá ið kokain er vunnið burtur úr kokabløðnum, verður tað smuglað.
Í næstan øllum Suðuramerika er fólkið blandingur av niðursetufólki úr Evropa og indiánum. Men við Karibiahavsstrondina og í Karibia eru mangir nekarar. Teir eru ættaðir frá trælum, sum vórðu førdir hagar úr Afrika at arbeiða í sukurlundunum. Mangir teirra eru enn ímillum tey fátækastu í samfelagnum.
Víða hvar í regnskógunum í Venesuela daga fleiri enn 100 høg sandsteinsfjøll, nevnd tepuis, upp ímóti luftini, summi eru 1.000 m. Hesi fjøll vóru áður í fyrndini víður háslætti, sum regn og vindur í ótaldar øldir hava matað niður. Mong rár plantusløg og dýrasløg hava ment seg í hesum "horvnu heimum".
Øll lond í Suðuramerika hava kríggjast við grannalond síni um, hvussu landamørkini skuldu vera, og enn eru ikki allar marknatrætur loystar. Í kríggjunum ímillum Bolivia og Paraguai í 1930-árunum og ímillum Ekvador og Peru í 1940-árunum doyðu fleiri túsund fólk. Markið ímillum Bolivia og Peru gongur mitt tvørtur um Titicacavatn.
Málið, søgan og mentanin í Miðamerika og Suðuramerika hava sum heild røtur aftur í hjálandatíðina. Til 1492, tá ið Kristoffur Kolumbus kom til Bahamaoyggjar, búðu bara indiánar í hesum parti í heiminum. Men eftir tað fóru fólk úr Spania og Portugal at búseta seg har í stórum tali, og nógvir afrikanar vórðu fluttir hagar úr Afrika sum trælir, helst til Karibia og Brasil. Í Karibia settu eisini mangir onglendingar, fraklendingar og niðurlendingar búgv. Tí er fólkið í hesum heimsparti nógv blandað. Spanskt er vanligasta málið í meginlandinum, saman við portugisiskum í Brasil. Í Karibia eru enskt og franskt vanligari, og í Surinam er almenna málið niðurlenskt.
Fyrst í 16. øld fóru Spania og Portugal at taka sær hjálond í Miðamerika og Suðuramerika. Bæði londini sendu eisini trúboðarar at umvenda upprunafólkið til katólska trúgv. Spania tók stórar partar av meginlandinum, men Brasil, sum Portugal legði undir seg, gjørdist størsta landið og sterkast búskaparliga. Enn á døgum eru flestir suðuramerikanarar katolikkar.
Indiánarnir, ið kunnu lesa søgu sína aftur til indiánsk fólkasløg, sum búðu í Miðamerika og Suðuramerika, áðrenn niðursetufólkini úr Evropa komu hagar, eru nú bara 2% av fólkinum. Næststørsti fólkabólkurin eru fólk ættað frá afrikonsku trælunum, tey flestu búgva í Brasil og í Karibia. Í næstan øllum londum á meginlandinum eru fólk, sum eru blandað við indiánar og evropear, í meiriluta. Tey verða kallað mestitsar.
Sløk hundrað ár eftir, at spaniamenn komu til Suðuramerika, vóru 90% av indiánska fólkinum deyð. Høvuðsatvoldin var sjúkur, ið evropearar bóru við sær, til dømis pokur og meslingar. Indiánarnir høvdu ikki íborið mótstøðuføri ímóti hesum sjúkum, og teir flestu, ið vórðu smittaðir, doyðu. Nú á døgum eru indiánarnir í minniluta allastaðni uttan í Guatemala, har mangir mayaindiánar enn búgva í hálendinum, og á Andesháslættanum í Bolivia, har eftirkomarar inkafólksins búgva.
Flestu lond í Miðamerika og Suðuramerika hava ovurstóra uttanlandsskuld. Brasil er eitt av hesum londum, men skuldin er lutfalsliga lítil borin saman við inntøkurnar. Nikaragua skyldar nógv minni, men skuldin er átta ferðir so stór sum tjóðarinntøkan.
Í 20. øld vaks fólktalið nógv í heimspartinum, helst í Brasil og londunum fyri norðan. Men í flestu londunum lækkar burðartalið nú. Men av tí at stórur partur av fólkinum eru ungfólk, og at fleiri børn koma undan, av tí at heilsuviðurskiftini batna, veksur fólkatalið alsamt. Í 1990-árunum vaks fólkatalið í Mið-og Suðuramerika við uml. 80 milliónum.
Næstan tríggir av fyra suðuramerikanarum búgva í býum. Í summum londum, m.a. Kili og Uruguai, býr ein triðingur av fólkinum í høvuðsstaðnum. Mong hava verið noydd ay rýma av bygdini undan fátækadømi og arbeiðsloysi og búgva nú í ovfólkaðum, skirvisligum býlingum, sum vaksa skjótt í útryðjunum á stórbýunum.
Á øllum meginlandinum eru ovurstórir garðar, ið hava ógvuliga stór seyða- og neytafylgi og stórar lundir við sukurrørum og bananum. Útlendsk feløg ella nakrar fáar, ovurríkar familjur eiga hesar stórgarðar. Tó er øðrvísi í Kuba, har eigur stjórnin stórgarðarnar.
Flestu bøndur í hesum heimsparti eiga so lítið av jørð, at teir valla kunnu breyðføða fleiri enn tvey, trý fólk. Teir velta ein lítlanjarðarteig, og hava nøkur fá húsdýr, t.d. hønur og svín. Av tí at garðurin kann ikki føða alt húskið, mega nøkur teirra flyta heiman at fáa sær arbeiði
Høvuðsstaður:
Bogota, D.C
Vídd: 1.138.910km2
Fólkatal: 44.725.543
Alment mál:
spanskt
Átrúnaður:
kristindómur 95% aðrir 5%
Stýrsilag:
fólkaræðið, fleirflokkaskipan
Gjaldoyra: kolumbiskur peso (COP)


text:
Útgivið tann: 25.01.2014
Tilhangari (Marius Staksberg)
Skrivað hevur: Jógvan Andersen
Í morgun fari eg, eftir áheitan frá einum lurtara, at nevna eitt útlendskt orð, sum vit hoyra javnan, við hvørt eisini í fjølmiðlunum, men har vit hava eitt gott, og eisini vanligt, føroyskt orð at seta ístaðin. Talan er um orðið tilhangari, sum sjálvandi er danska orðið tilhænger eitt sindur tillagað. Orðið verður tíðum brúkt í sambandi við ítrótt, og tá er fyrsta føroyska orðið, vit koma í hug, viðhaldsfólk - ella eisini viðhaldsmaður ella viðhaldskvinna. So heldur enn at siga eitt nú: "Hann er KÍ-tilhangari," kunnu vit siga: "Hann er KÍ-viðhaldsmaður." Tað ber sjálvsagt eisini til at siga: "Hann er KÍ-ari," ella: "Hann heldur við KÍ," og tað man vera tað vanliga. Eisini í politikki eru fólk tilhangarar av bæði einum og øðrum, men tá man orðið viðhaldsfólk ikki hóska so væl. So heldur enn at siga: "Hon er tilhangari av fullveldi" ella "…ríkisfelagsskapinum," kann verða sagt eitt nú: "Hon tekur undir við fullveldi," ella: "Hon tekur undir við ríkisfelagsskapinum."


text:
Mestsum øll tey ungu listafólkini av tí fyrsta ættarliðinum, ið fingu sær útbúgving á kunstakademinum í Keypmannahavn, eisini S. J-Mikines, Føroya fyrsti professionelli listamálari, vóru stødd í Keypmannahavn, tá ið Danmark í 1940 varð hersett og alt samband við Føroyar kvett.
Føroyskir studentar og aðrir útisetar í stórbýnum stovnaðu í 1941 Listafelag Føroya við tí endamáli at stuðla hesi nýggju listagrein, myndlistini. Eftir kríggið fluttu listafólkini til Føroya, somuleiðis Listafelagið, ið fekk stóran týdning fyri tað myndlistarliga umhvørvi, ið vaks fram í høvuðsstaðnum í 1950árunum.
Í 1948 setti Føroya Løgting eftir áheitan frá Listafelagnum á stovn Alment føroyskt Listasavn. Við stuðli frá mongum góðum kreftum bygdi Listafelagið framsýningarhúsið Listaskálan, ið læt upp í 1970. Í 1989 vórðu almenna føroyska listasavnið, listasavnið hjá Listafelagnum og Listaskálin samskipað í Listasavn Føroya.
Ein og hvør kann vera limur í Listafelag Føroya, ið er stuðulsfelag hjá Listasavninum.
Limaskapur gevur fleiri fyrimunir: Tygum fáa m.a:
Limaskapur fæst við at ringja, skriva ella meyla til Listafelag Føroya.
Listafelag Føroya
c/o Listasavn Føroya
P.O. Box 1141
FO-110 Tórshavn
Faroe Islands
E. This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Aðalfundarfrágreiðing 2006 kann takast niður sum PDF format her.
Aðalfundarfrágreiðing 2005 kann takast niður sum PDF format her.
Norðoya Listafelag skipar fyri framsýningum og savnar list – serliga hjá listafólkum úr Norðoyggjum. Árlig framsýning er á Norðoyastevnu, og felagið hevur eisini skipað fyri øðrum serligum framsýningum og fyrilestrum. Áhugin fyri framsýningunum er stórur. Sum dømi kann nevnast, at á Norðoyastevnu 2003 vóru fleiri enn 750 fólk til framsýningina.
Felagið hevur boðað frá, at tað hevur listaverkini, sum skulu til fyri at gera eitt listasavn í Norðoyggjum. Tað, sum manglar, eru lidnu hølini til savnið. Á heysti 2003 keypti felagið tann gamla handilsbygningin hjá Heina Lassen í Víkunum.
Í savninum hjá Listafelagnum eru serliga verk eftir listafólk úr Norðoyggjum, og í rúgvuni eru nakrar veruligar perlur. Virðið á verkunum er trupult at gera upp, men sambært felagnum liggur tað "røttu" megin eina millión krónur.
Tíðarskeiðið 1. mai - 31. august:
Mánadag - sunnudag kl. 11.00 - 17.00
Tíðarskeiðið 1. sept. - 30. apríl:
Týsdag - sunnudag kl. 13.00 - 16.00
Mánadag ikki opið
Atgongugjald:
- Vaksin: 65 kr.
- Lesandi: 25 kr.
- Bólkar, min.12 vaksin: 50 kr. fólkið
- Limir og børn undir 16 ár: ókeypis.
Listasavn Føroya
Gundadalsvegur 9
P.O. Box 1141
FO-110 Tórshavn
Føroyar
Tel +298 313579
Email info@art.fo
Facebook


text:
Frásagnir
Les áhugaverdar frásagnir.
Árligi ráðleggingardagurin í Skálavík
Vit fóru 14 starvsfólk á ein eindagstúr til Skálavíkar, har vit brúktu árliga ráðleggingardagin at samantvinna tað sosiala og tað fakliga.
Vit fóru við bussi og bilum til Gomlurætt, og yvirum Skopunarfjørð kl. 07.30. Bussur kom eftir okkum í Skopun og koyrdi okkum til Skálavíkar.
Arbeiðsdagurin byrjaði við einum góðum morgunmati kl. 9, og síðani arbeiddu vit í fundarhølinum til á middegi, tá ein góð máltíð var á skránni. Síðani høvdu vit ein longri steðg, har møguleiki var at gera tað einum lystir: onkur fór í heita pottin, nakrar fóru at shoppa í mótahandlinum Brynja, onkur gekk sær ein túr, meðan aðrar tóku sær av løttum á hotellinum. Síðani tóku vit arbeiðsdagin upp aftur, og arbeiddu til kl. 16. Teistin sigldi kl. 16.30.
Fyrimunurin við at vera fjarskotin frá gerandisdegnum er uttan iva tann, at øll starvsfólkini eru til staðar hesar tímarnir, har eingin hevur ørindir her og har.
Turið Horn, leiðari á Dagstovninum undir Brúnni
7. september 2015
Fjarskotin fyri at halda fokus
Vit hava verið á Hotel Skálavík tvær ferðir í 2015. Fyrru ferð vóru vit 16 mans í 2 dagar, og seinnu ferð vóru vit 6 mans í 5 dagar, og síðani komu 8 aðrir í ein dag.
Vit hava longu verið har tvær ferðir, og hava allir hentleikir verið tøkir báðu ferðir. Fyrimunurin við at vera fjarskotin frá gerandisdegnum er, at fólk fara ikki út at reika, og megna halda fokus uppá uppgávurnar.
Millum havnina og Skálavík hava vit havt egnar bilar við, og túrurin yvirum Skopunarfjørð hevur verið avbera góður.
Árni Jakobsen, stjóri í SMJ
Samansjóvingin byrjar longu á Skopunarfjørði
Tá vit fóru við Teistanum yvirum Skopunarfjørð, byrjaði samansjóvingin og er hetta ein byrjan uppá arbeiðið, sum skal gerast í Skálavík. Vit vóru 10 leiðarar og 1 konsulentur, sum fóru avstað í mai mánaða og gistu á Hotel Skálavík í eina nátt.
At koma burtur frá vanliga gerandisdegnum, er avgjørt ein fyrimunur. Ikki minst tí, so merkist tað at man er farin til nakað serligt, og tað er eisini ein fyrimunur at tú fært betur frið til at gera tað, sum tú ert farin til at gera. Vit høvdu tríggjar bilar við, sum vóru góðir at hava, um ein nú hevur hug til at fara ein túr í Sandoynni.
Eyðun Mørkøre, stjóri í Taks.
Bílegg á tlf. 345900


text:
Fá starvslýsingar beinleiðis á tín t-post. Yrkistænastan er ein skipan, har lesandi, kunnu fáa beinleiðis starvslýsingar á sína t-postadressu.
Endamál
Yrkistænastan miðar eftir at skapa eitt samskifti millum føroyska arbeiðsmarknaðin og framtíðar føroysku arbeiðsmegina, sum oftast býr uttanlands í lestrarørindum.
Yrkistænastan knýtir føroyingar undir útbúgving at føroyska arbeiðsmarknaðinum, við at teir beinleiðis kunnu fáa kunning um leys størv. Á henda hátt kunnu tey lesandi fáa eina fatan av, hvat rørist á føroyska arbeiðsmarknaðinum, og hvørjar yrkismøguleikar tey hava í Føroyum.
Nøkur av teimum, ið ikki hava Føroyar í sínum framtíðarætlanum, kunnu verða eggjað til at flyta aftur til Føroya. Somuleiðis er endamálið at veita føroyskum arbeiðsgevarum møguleikan at fáa beinleiðis atgongd til møguligar umsøkjarar, serliga teir, sum ikki eru búsitandi í Føroyum. Hetta ger, at arbeiðsgevararnir kunnu koma í samband við ein breiðan og vælútbúnan skara av møguligum starvsfólkum. Á henda hátt verður føroyski arbeiðsmarknaðurin betri førur fyri at kappast við útlendsk starvspláss um føroysku arbeiðsmegina. [/one_half]
[one_half_last] Melda teg til Yrkistænastuna Lesandi kunnu gerast partur av Yrkistænastuni umvegis umsóknarbløð hjá Studna. Á umsóknarblaðnum um feraðstuðul til lesandi uttanlands og á umsóknarblaðnum um lestrarstuðul í Føroyum kunnu lesandi melda seg til. Umsóknarbløðini finnast á heimasíðuni hjá Studna. Eisini ber til at melda seg til skipanina við at skriva til yrki@yrki.fo og upplýsa navn og t-post.
Tað eru Studni, Meginfelag Føroyska Studenta, Vinnuhúsið og Uttanríkisráðið, sum standa fyri Yrkistænastuni.


text:
Orð: Mikkjal á Ryggi
Hvør kann Harrans stórverk fata,
grunda út hans veldis gerð!
Alt, hann sendir, er til bata,
sjálvur kærleikin hann er;
heldur tú teg honum nær,
faðir besti er hann tær,
gávumildur øllum gevur
alt, til lívsins upphald krevur.
O, tað er so gott at hoyra
Harrans troystarríka mál:
»Ikki vil eg frá mær koyra
nakra sannleikskæra sál;
er hon ramlig, er hon mjúk,
er hon máttleys, er hon sjúk,
vil hon fram til frelsu náa,
stuðul skal frá mær hon fáa.«
Veikur royndist títt mín vilji,
ofta viltist eg av leið,
faðir mín, eg ikki skilji,
at tú tá mær slepti ei,
ússalig er sálin mín,
endaleys er náðin tín,
vil meg heim til himmals bera,
o, tí má eg glaður vera.
Geva vit tær alt í hendur,
svára sorg og søtan gleim,
hvørt so víkur ella vendir,
tá ber fram til faðirs heim,
til hin halga himlastað,
har sum tíni børn so glað
hátt við sálmasongi prísa
tær, sum okkum har vil hýsa.


text:
Bókfinka (lat. Fringilla coelebs; da. Bogfink) er heldur størri enn grátítlingur. Hon er vøkur á liti. Steggin er blágráur oman á høvdi og hálsi, brúnur á vanganum, kápan er flekkut av reyðbrúnum og gulbrúnum, bringa og búkur eru ljósareyð. Bæði kynini eru vakurt grøn á drunninum, hava dimmar veingir við tveimum bleikum rondum og ljósum teinum langvegin. Annars er bøgan morlitt. Bókfinkan eigur um mest alt Europa. Tað er kvikur og kimiligur fuglur, men klandringarsamur, so ofta rúka tveir saman av illum.
Í Føroyum eigur hon ikki, men heyst og vár sæst hon ofta.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Í Noreg eru tey farin at hava ampa av snúsvanum sínum, sigst, og norskir myndugleikar vilja ongantíð ov skjótt fáa at kannað, hvussu norskir ríkisborgarar av øllum kyni og skyni, enntá hvørki-, snúsa sítt snús, hvar teir snúsa, hvat teir snúsa og nær teir snúsa. Heilsa fólksins, framtíð og ríkiseind Noregs hanga á svarinum.
Soleiðis eru norðmenn, teir eru saltaðir við eldi forvitnis um alt sum við navni kann nevnast frá makrelinum í havinum til blikuskýggið á himmalboganum.
Men hatta eru norðmenn. Føroyingar eru öðrvísi saltaðir. Heilt öðrvísi. Um nakað hongur á nökrum í Føroyum hongur tað á útsíðuni og innihaldið er í besta lagi ein tilgiting, háttvarin ella upp á kvamsvís. Føroyingar leggja ikki í at salta seg við forvitni og hava sjáldan ampa av nökrum sum teir ikki inst inni vita er innbilningur. Nei, føroyingar salta seg nógv heldur við tolni og tí sum teir halda at onnur (eitt nú ein langur hali av donskum fimmoyraspekingum) halda at føroyingar eiga at halda. Men føroyingar salta seg nú ikki bara við tolni, viðhvørt salta teir seg eisini við vælvild um vælvildin einki kostar ella onnur í minsta lagi bera bróðurpartin av kostnaðinum og tí stendur heldur ikki á umhuganum hjá føroyingum fyri teimum veiku og lægst settu í samfelagnum.
Í seinastuni hevur ein byggiætlan verið á hvørsmans munni, men tað er tann sokallaða Saltsilo-ætlanin á Drelnesi. Hetta er eingin hissini byggiætlan og dýr, men skal í hövuðsheitum fíggjast við útlendskum pengum, so vælvildin trýtur ikki. Og eingin føroyingur so illa uppvandur heldur at hann av álvara fær seg at ivast um endamálið við byggingini, hvaðna minni sømir tað seg at spyrja hvussu raksturin skal bera seg, ein gáva er ein gáva og longst sum best at turrsaltað seg sjálvan í teirri vissu at tað sum verkætlanarleiðslan, fíggjarmálaráðharrin (núverandi sum fyrrverandi) og fýra floksformenn siga um endamál, innihald og rakstur er salta í eldi lítillætis og hvørt orð til signing fyri land og fólk.
Ein vindsaman seinnapart í vikuni meðan samgongan lá og hótti við at slíta kom Saltsiloin á Drelnesi at enda til viðgerðar í tinginum og tað var so rímiligt, tingið hevur sjálvt ligið í salti í fleiri valskeið og saltað alt niður ið tungur kunnu nevna á føroyskum sum donskum, ikki síðst mentan og list. Sjáldan man nakað ting á jarðarklótuni hava verið so væl saltað til at viðgera eina Saltsilo síðani kona Lot varð at saltstólpa av berum forvitni. Og tingið gjørdi ikki sítt salta umdømi til skammar hendan seinnapartin meðan hvirlurnar tóku akslatök í lögtingshúsið, verri enn so. Sum orðið sigur: salt skal av mongum hava og salt heimastýrisins saltaði sum aldri fyrr, saltaði og saltaði og tað var ikki við dovnum salti, nei, men hinum góða salti teirrar vælvildar, sum hvørki krevur inn- ella útlit og hvør rættveljandi sál saktans kann saltast til friðs við kostnaðarneutralt.
Halleluja.
Carl Jóhan Jensen


text:
Jóannes Hansen 13.12.2014 (13:34)
Rás2 er í jólahýri í Klaksvík
Tað fer ikki aftur við borðinum á Rás2, at tað er tunnilsdagur í dag. Rás2 sendir beinleiðis frá klokkan 14 og fram til klokkan 19. Tað verður sent úr Klaksvík, ar Ragnhild Ellingsgaard er vertur. Hon hevur vitjað á Bakarínum hjá Jóruni, og nú vitjar hon á Hotel Klaksvík. Seinni í dag fer hon at vitja úti í Klaksvíksgarðinum, har tey á fyrsta sinni hava bygt serligan jólabý, og so verður vitjað í Leikalund.
Heri Simonsen situr í útvarpsstovuni í Vágsbotni og krydrar sendingina við góðum jólatónum.


text:
Nýggja eftirlønarlógin, sale sum kemur í gildi tann 1. januar 2014, order fer eisini at ávirka virksemið hjá føroyska ítróttinum.
Frá 1. januar 2014 skulu øll starvsfólk í umsitingini, venjarar og leikarar, sum fáa løn frá føroysku ítróttafeløgunum, rinda eftirløn av inntøkuni. Hetta merkir, at eftir árslok hava øll ítróttafeløg skyldu at flyta eftirlønargjald hjá løntakara. Talan er um eftirløn av bæði A- og B inntøku. Eftirlønargjaldið skal rindast um afturhaldsskipanina hjá TAKS, samstundis sum lønin verður flutt.
Løgtingið samtykti í vár eina nýggja eftirlønarlóg, sum áleggur øllum borgarum millum 21 ár og fólkapensjónsaldur at spara saman til egna eftirløn. Við øðrum orðum verður ikki neyðugt hjá ítróttafeløgunum at flyta eftirløn til borgarar undir 21 ár og eldri enn fólkapensjónsaldur.
Kravda eftirlønargjaldið fevnir eisini um ungdómsvenjarar, dómarar og onnur, ið eru fevnd av ítróttafrádráttinum, ið er ásettur at vera 30.000 krónur um árið.
Í eftirlønarlógini er ásett, at eftir 1. januar 2014 skal í minsta lagi eitt prosent av inntøkuni rindast til eftirløn. Tað merkir, at fær ein persónur 5.000 krónur í løn frá einum ítróttafelagið um mánaðin, skulu 50 krónur rindast til egna eftirløn. Síðani hækkar eftirlønargjaldið eitt prosentstig árliga til 15 prosent í 2028. Hetta merkir ítøkiliga, at í 2015 hækkar bundna eftirlønargjaldið til 2 %, í 2016 til 3 % , í 2017 til 4 % o.s.fr. fram til 2028.
Tað eru ikki allir føroyingar, sum í dag hava eina eftirlønarskipan. Eftir árslok er tað ein skylda hjá øllum at stovna eina eftirlønarkontu, sum eftirlønargjaldið skal rindast til, tá ið ein borgari fær eina inntøku.
Nýggja eftirlønarlógin kann lesast her: http://www.taks.fo/00007/00066/01611/


text:
Góðan morgun Føroyar skrivar soleiðis:
Í sambandi við, at vit skjótt verða 50.000 fólk í Føroyum, hevur undirvísingarportalurin Snar savnað tilfar um fólkatalsfrøði á temasíðu
Hagstovan skrivar á heimasíðu síni, at dagurin nærkast, tá vit kunnu siga, at vit eru 50.000 fólk í Føroyum.
Enn ganga tó nakrar vikur aftrat, áðrenn vit kunnu boða frá einum fólkatali, ið er farið upp um tey 50.000.
Tað eru Mentamálaráðið og Kommunufelagið, ið eiga Snar. Dagligi raksturin er latin Námi.
Morgunsendingin skiftir orð við Birgir Kruse, ritstjóra.


text:
Rita inn við Facebook, fyri at leggja vøru inn.
-
Ynski: Hevur nakar ein ljósan kettling undir 12 vikur? helst løða :)
-
Ynski: Er tad nakar, sum hevur kettlingar til sølu? :)
-
Ynski: Eg havi tveir reydar frensar og ein kettu, tey eru fødd 30 me I, mitt nr er 583623
-
Ynski: Hey. Eg havi ein reyðan frens her sum saknar sín eigara. Er tað nakar sum kennur til hann?? Hann er stórur og er ikki geldur. Hevur gingi í kunoy í fleiri vikur,men ongin vil kennast við hann. Haldi tað er synd at hann gongur her uttan sín eigara. Hann er orduliga fittur og elskuligur.
-
Ynski: Nakar ið hevur kettling til sølu :-)? Helst angora, men alt hevur áhuga.


text:
Grundgevingin fyri broytingina er nýggja avtalan við danska kenslumálráðið, ið viðurkennir føroyskt sum førleikagevandi móðurmálslærugrein á jøvnum føti við móðurmálslærugreinir í øðrum Norðurlondum. Vit fegnast um viðurkenningina, sum føroyskt loksins hevur fingið. Vit skilja tó ikki, at hetta skal vera orsøk til at taka av danskt sum lærugrein.
Danskt inniheldur undirvísing í bókmenta-, lista- og mentanarsøgu, sum ikki beinleiðis kann flytast í føroyskt. Henda undirvísing er neyðug fyri at geva næmingunum innlit í europeisk bókmentalig og hugsjónarlig rák, ið ikki eru umboðaði í føroyskum bókmentum, hvørki upprunaligum ella týddum. Eisini føroysktlærarar vísa á týdningin í hesum, og nýggj phd-ritgerð hevur útgreinað hesi viðurskifti. Undirvísingin í donskum er tískil ein týdningarmikil liður í tí almennandi partinum av studentsútbúgvingini, sum annars tykist vikna í nýggju skipanini.
Danskt gevur næmingunum førleikar at samskifta bæði í skrift og talu í øllum Norðurlondum, gevur teimum lætta atgongd til norðurlendsku mentaninar, og er ein sera týdningarmikil málsligur førleiki hjá teimum mongu av næmingunum (uml. 80-90%), sum velja at lesa í Danmark. Í viðgerðini av málinum higartil hevur mest verið víst til universitetsútbúgvingar, men ein stórur partur av næmingunum taka professiónsútbúgvingar, og eisini har er førleikin í donskum týdningarmikil.
Í Íslandi er danskt kravd lærugrein bæði í fólka- og miðnámsskúlum. Á málsligu deild í íslendsku studentaskúlunum er danskt kravd lærugrein í 3 ár. Í fjør heyst vóru umboð fyri dansktlærarar í Íslandi á vitjan í Føroyum fyri at kunna seg um undirvísingina í donskum í studentaskúlunum í Føroyum. Tørvurin á undirvísing í donskum hevur verið vaksandi í Íslandi, m.a. tí fleiri og fleiri íslendskir ungdómar velja at taka útbúgving í Danmark og øðrum Norðurlondum. Sambært heimasíðuni hjá Háskóla Íslands velja 65% av teimum íslendingum, sum ætla at lesa uttanlands, at fara til onnur Norðurlond, og av hesum fara 60% til Danmarkar. Ísland er ikki eins tætt knýtt at Danmark og Føroyar, og tí tykist tað løgið og ørkymlandi, at meðan Ísland sum sjálvstøðugt Norðurland arbeiðir við at menna lærugreinina danskt, taka vit lærugreinina av. Hvørki íslendingar ella føroyingar duga danskt av sær sjálvum, og hvørvur danskt sum lærugrein í føroysku skúlunum, fer tað at taka nógv ár at byggja førleikan í donskum uppaftur.
Í øllum Norðurlondum læra tey mál, sum gera tey før fyri at samskifta lætt og neyvt í norðurlendskum høpi, t.v.s. at lærugreinir í skandinaviskum málum eru kravdar í miðnámsskúlunum í øllum Norðurlondum (finnlendingar hava svenskt, íslendingar danskt, grønlendingar danskt o.s.fr.). Tað fer at tykjast margháttligt, um vit - sum tey einastu - velja eina heilt aðra kós at avmarka okkum til enskt.
Harumframt fer tað at fáa avleiðingar fyri støðið í donskum á Læraraskúlanum og í undirvísingini í fólkaskúlanum, um lærugreinin verður tikin av í studentaskúlunum og HF-skeiðunum og á handilsskúlunum. Hesar avleiðingar kunnu gerast álvarsligar, tá vit hugsa um, at føroyska skúlaskipanin framvegis í stóran mun er treytað av donskum undirvísingartilfari, serliga á miðnámsskúlastigi.
Tað er framvegis brúk fyri undirvísing í donskum í føroyskum studentaskúlum og HF-skeiðum og á handilsskúlum. Nýggja avtalan við danska kenslumálaráðið broytir ikki hetta, men vit hava nú møguleikan at skipa innihaldið í lærugreinini eftir okkara egna tørvi. Okkara tilmæli er tí, at ein nevnd verður sett at viðgera, hvussu innihaldið í lærugreinini danskt skal skipast í nýggju føroysku skipanini.
Við virðing
Dansktlærarar í føroysku studentaskúlunum og HF-skeiðunum og handilsskúlunum
Arnfinnur Thomassen, Marie-Luise Christensen, Birgit Jacobsen, Eivin Simonsen, Nikolina Olsen, Turid Thomsen, Ann Ellefsen, Bjørg Róin, Vár í Ólavsstovu, Gerda Poulsen, Hanne Jacobsen, Rasmus Wiin Larsen, Dorthe Pedersen, Kinna Poulsen, Rakul Napoleonsdóttir Joensen, Hanus Kapilin, Bergur Djurhuus Hansen, Sanna Maria Klein, Hans Andreas Dam Joensen, Randi Benedikte Mohr, Malan Poulsen.


text:
Billett.fo ger tað lættari fyri teg og tínir kundar. Sel tínar billettir online við billett.fo. www.billett.fo
Nemt og skjótt Massar av hentleikum Tú kan rætta tekstin meðan tú sær hann. Heimasíður frá Apppnet www.appnet.fo
Betri og smidligari barsilsskipan við pápakvotu
Tjóðveldi hevur lagt fyri Løgtingið uppskot um at leingja barnsburðarfarloyvið, gera skipanina munandi meira smidliga, og marka part av løntu farloyvistíðini til páparnar. Í stuttum eru broytingar, skotið verður upp at gera, hesar:
• Lønta barnsburðarfarloyvið verður longt við 8 vikum, úr 34 uppí í 42 vikur.
• Av longda farloyvinum verða 4 vikur markaðar pápanum, sum við hesum fær 6 vikur, sum hann eigur einsamallur, saman við barninum.
• Mamman hevur framvegis 14 vikur, sum eru markaðar henni.
• Foreldrini gera sjálvi av, hvussu tey býta restina av løntu barsilskvotuni sínamillum.
• Partur av farloyvinum (aftaná 14 vikur) kann skipast sum barsilskvota yvir tvey ár.
• Brúk av barsilskvotu aftaná 52 vikur, krevur avtalu við arbeiðsgevara.
• Tvíbura og tríburaforeldur, fáa 4 vikur eyka fyri hvørt barnið.
• Støk foreldur fáa fulla kvotu – 42 vikur við løn.
• Fyri foreldur, sum ættleiða, verður barburðarfarloyvið longt samsvarandi.
• Kunngerðarheimild letur upp fyri møguleikanum, at lesandi í framtíðini kunnu verða fevnd av barsilsskipanini.
Ein góð og smidlig barsilsskipan er avgerandi táttur, tá ræður um at eggja familjum at virka, liva og eiga síni børn heima í Føroyum. Oftani er tað har, sum børnini koma í verðina, at familjurnar festa røtur. Uppskotið er ein beinleiðis liður í strembanini at venda skeivu gongdini, har alsamt færri børn verða fødd, og færri barnafamiljur flyta heim Føroya. Neyðugt er, at okkara barsilsskipan áhaldandi gerst betri og meira kappingarfør við líknandi skipanir í okkara grannalondum. Uppskotið skal síggjast sum ein liður í at leingja skipanina uppí eitt ár.
Við hesum verður skipanin eisini gjørd munandi meira smidlig. Familjurnar fáa nú størri møguleika at skraddaraseyma farloyvið til teirra egna tørv, so tær lættari kunnu fáa gerandisdagin og fíggjarviðurskiftini í familjuni at hanga best saman.
Við hesum broytingum verður barnið sett í miðdepilin, við tað at grundarlagið fyri at foreldrini kunnu vera longri heima hjá barninum, verður styrkt munandi. Barnið hevur tørv á og rætt til umsorgan frá báðum foreldrum. Tí verður partur av løntu barsilskvotuni markað pápanum.
Í november 2012 løgdu undirritaðu tingkvinnur eitt líknandi uppskot fyri Løgtingið. Á vári 2013 kom álitið um fólkavøkstur, sum mælir til stórt sæð somu batar á barsilsskipanina, sum her verður skotið upp. Vit meta, at tað hevur skund at fáa bøtt um skipanina. Í fleiri ár hevur landið tikið meira pengar inn, enn barsilskipanin kostar. Tí er fíggjarligt rásarúm fyri at gera skipanina betri.
Bjørt Samuelsen og Sirið Stenberg tingkvinnur, Tjóðveldi