text:
FYRISITING HVÍTABÓK FYLGIBIND 2. ein sjálvstøðug føroysk fyrisiting
- Lilian Kvist
- 9 måneder siden
- Visninger:
Transkript
1 HVÍTABÓK FYLGIBIND 2 FYRISITING ein sjálvstøðug føroysk fyrisiting Lýsing av tí fyrisitingarliga samstarvinum við Danmark og teimum krøvum, fullveldisætlanin setur 2
2
3 HVÍTABÓK FYLGIBIND 2 FYRISITING Ein sjálvstøðug føroysk fyrisiting Lýsing av tí fyrisitingarliga samstarvinum við Danmark og teimum krøvum, fullveldisætlanin setur
4 4 Hvítabók Fylgibind 2 Hvítabók Fylgibind 2 Fyrisiting Ein sjálvstøðug føroysk fyrisiting 1999, Føroya Landsstýri Umbróting og repro: Hestprent Prent: Estra Innbinding: Helge Justinussen Útgevari: Føroya Landsstýri 1999 ISBN ISBN øll 3 bindini
5 Høvuðsinnihaldsyvirlit Inngangur 5 Inngangur Samandráttur og niðurstøður Løgmansskrivstovan Fíggjarmálastýrið Fiskimálastýrið Vinnumálastýrið Undirvísingar- og mentamálastýrið Almanna- og heilsumálastýrið
6 6 Hvítabók Fylgibind 2
7 Inngangur 7 Inngangur Landsstýrismaðurin í sjálvstýrismálum álegði í november 1998 teirri føroysku miðfyrisitingini hesar uppgávur: 1) At lýsa, á hvørjum økjum samstarvað verður við Danmark í dag, og týdningin av hesum samstarvi fíggjarliga, fyrisitingarliga og lógarliga. 2) At lýsa, hvørji mál Danmark umsitur í dag, og hvar tey kunnu verða skipað í einum føroyskum fullveldi. 3) At lýsa krøvini til lóggávu, fyrisiting, fígging og komandi samstarvsavtalur, tá Føroyar skulu umsita alt sjálvar. 4) At gera uppskot til, á hvørjum økjum tørvur verður á samstarvsavtalum við Danmark. 5) At gera málsetingar fyri sjálvstøðuga umsiting á málsøkinum og tíðarætlanir fyri málsetingarnar. Síðan hava Løgmansskrivstovan og aðalstýrini hvør sær arbeitt við at lýsa hesi viðurskifti. Úrslitið av arbeiðinum er savnað í hesum áliti. Álitið er ein skrá yvir danskar rættarreglur, sum galda í Føroyum, føroyskar rættarreglur, sum vísa til danskar myndugleikar, og ein skrá yvir tað samstarv, sum annars er millum føroyskar og danskar myndugleikar og stovnar. Víst verður á, hvar og hvussu fullveldisætlanin ávirkar tey ymisku málsøkini, hvørji øki kunnu koma undir endaligt føroyskt málsræði beinanvegin, og hvørji øki eru so stór, dýr ella torgreidd, at neyðugt verður at samstarva við danskar myndugleikar og stovnar í eini skiftistíð. Har fyrisitingin hevur hildið seg til tað, eru málsetingar gjørdar fyri sjálvstøðuga umsiting á teimum økjum, har mett verður, at vit kunnu taka við ábyrgdini. Álitið er fyrst og fremst ætlað fakfólki, umsiting og politikarum sum stuðul í sambandi við fullveldisætlanina bæði tá farast skal undir samráðingar við stjórnina um eina skiftistíð, og tá kannast skal, hvussu vit í einum fullveldi best laga okkara fyrisiting til okkara fortreytir og tørv. Hetta er tískil ikki eitt uppskot um, hvussu vit skulu skipa ta føroysku fyrisitingina í fullveldinum, men eitt grundarlag undir tí til-
8 8 Hvítabók Fylgibind 2 lagingararbeiði, sum má verða gjørt, skal fullveldisætlanin setast í verk. Arbeiðið er skipað undir hvør sínum landsstýrismanni; men Løgmansskrivstovan hevur saman við einum umboði fyri hvørt aðalstýri samskipað tað, soleiðis at støði er tikið í einum felags leisti. Tað hevur kortini ikki verið mett neyðugt at brúka tíð og pengar upp á at tillaga formin í frágreiðingum til hvørja aðra, og talan er tí um seks sjálvstøðugar partar, sum ikki eru heilt eins í formi. Men allir bólkarnir hava hildið seg til og roynt at greitt tær uppgávur, sum landsstýrismaðurin setti teimum. Fyri at forða fyri misskiljingum í teirri politisku viðgerðini, vilja vit í sambandi við framløguna gera vart við nøkur viðurskifti. 1) Lesarin eigur at hava í huga, at greiningin hevur tikið støði í verandi viðurskiftum. Metingarnar av, hvussu nógv økini fara at kosta, og hvussu nógvum starvsfólki tørvur verður á, tá tey gerast føroysk, taka støðið í, at økini verða yvirtikin sum tey eru skipað nú t.e. aloftast eftir danskari fyrimynd. Mint verður á, at tær skipanir, sum galda í Føroyum í dag, í mongum førum byggja á danskar, búskaparligar og fyrisitingarligar fortreytir, sum upprunaliga eru ætlaðar einum donskum tørvi. Tað er greitt, at í einum fullveldi verður neyðugt við umskiping, samanlegging og tillaging av stovnum og arbeiðsgongdum til føroysk viðurskifti bæði hvat viðvíkir fortreytum og tørvi. Hetta eigur at kunna hava við sær, at umsitingin fer at kosta minni enn tað, sum tølini í hesum frágreiðingum vísa. 2) Nógv av teimum økjum, sum her verða umrødd, eru yvirtikin eftir 9 í heimastýrislógini. Har er skipanin formelt tann, at føroyingar hava yvirtikið fyrisitingina av økjunum, men at staturin framvegis hevur ein part av teirri fíggjarligu ábyrgdini. Við blokkstuðulskipanini hevur staturin kortini givið heimastýrinum skylduna at rinda tann partin av útreiðslunum, sum staturin hevur ábyrgdina av. Blokkurin varð upprunaliga roknaður út soleiðis, at upphæddin samsvaraði við tað, sum staturin hevði rindað á t.d. almanna- og heilsuøkinum og undirvísingarøkinum. Stjórnin hevur sambært ríkislóg ikki loyvi at rinda fyri øki, sum eru yvirtikin eftir 2 í heimastýrislógini, og tí er tað formelt framvegis so, at blokkurin bert fer til 9-økini. Men blokkurin verður ikki hildin fyri seg á fíggjarlógini. Reelt er í dag talan um eina generella, árliga hækking av inntøkusíðu landskassans, sum føroyskir myndugleikar ráða yvir. Tí ber illa til at gera eina neyva greining av, hvar hesir pengar verða brúktir.
9 Inngangur 9 Tá hesi øki verða umrødd og sagt verður, at føroyskir myndugleikar við blokkinum rinda fyri tey vegna statin, so er altso talan um formlig viðurskifti, sum ikki samsvara við ta veruligu mannagongdina. Tí ber heldur ikki til at siga, at tað verða júst hesi øki, sum t.d. verða rakt av eini minking í blokkstuðlinum. Vit hava annars mett, at blokkstuðulin sum heild er ein fíggjar- og búskaparpolitiskur spurningur, sum ikki eigur at verða viðgjørdur í sambandi við tey einstøku økini. Hann verður greinaður og viðgjørdur í síni heild í frágreiðingini frá búskaparnevndini. 3) Tá tað í tekstinum verður tosað um at yvirtaka eitt øki, er týdningurin ikki tann, sum vit kenna frá heimastýrisskipanini. Tað merkir her, at økið kemur undir endaligt føroyskt málsræði. Samskipað arbeiðið millum løgmansskrivstovuna og aðalstýrini hava Barbara á Tjaldrafløtti, cand. scient., adm. formaður, Bergur Berg, cand. scient. pol. skrivari og Sjúrður Skaale, cand. scient. pol. kunningarráðgevi. Samskipað arbeiðið í teimum ymsu aðalstýrunum hava hesi: Løgmansskrivstovan, Barbara á Tjaldrafløtti, cand. scient. adm. deildarstjóri Fíggjarmálastýrið, Jóngerð Purkhús, cand. polit., fulltrúi Fiskimálastýrið, Heðin Weihe, cand. jur. fulltrúi Vinnumálastýrið, Bjarni Askham Bjarnason, cand. merc., skrivstovuleiðari Undirvísingar- og mentamálastýrið, Jeanette Blåsvær, cand. scient. adm. fulltrúi og John Rajani, MBA, fyrrverandi fíggjarfulltrúi og leiðari á Stuðulsstovninum Almanna- og heilsumálastýrið, Birita Petersen, cand. jur., fulltrúi
10 10 Hvítabók Fylgibind 2 Samandráttur og niðurstøður 1. Løgmansskrivstovan Økini, sum hoyra undir Løgmansskrivstovuna, verða í flestu førum fíggjað og fyrisitin av heimastýrinum. Hóast staturin sambært heimastýrislógini í flestu førum hevur ábyrgdina av økjunum, so er lóggávan eisini lagað nakað til tørvin og viðurskiftini í Føroyum. Í fyrstu atløgu verður á flestu økjum nóg mikið at lýsa galdandi lóggávu sum føroyska lóggávu. Kortini eru trý stór øki, sum seta krøv til bæði lóggávu, fyrisiting og ikki minst fígging í sambandi við fullveldi. Hesi øki eru løgreglan og ákæruvaldið, uttanríkismál og dómsvaldið. Av tí at grundlógarnevndin, sum Løgtingið hevur sett, eisini skal viðgera dómsvaldið, ger Løgmansskrivstovan ongar niðurstøður á hesum øki. Løgregla og ákæruvald Tað størsta av felagsmálunum undir Løgmansskrivstovuni er løgregla og ákæruvald. Ábyrgdin av økinum er donsk burturav, men hvat lóggávu viðvíkir, metir Løgmansskrivstovan kortini ikki, at stórvegis trupulleikar verða av at laga hana til fullveldið. Lógirnar, sum galda í Føroyum, eru lagaðar nakað til føroysk viðurskifti, og í fyrsta umfari ber til at lýsa tær sum føroyskar lógir. Fyrisitingarliga verða ávís krøv; men hesi nýtast ikki verða so hørð fíggjarliga; heldur er talan um eina fakliga krevjandi uppgávu. Dagligi raksturin av løgregluni í Føroyum er rættiliga sjálvstøðugur; men hóast føroyska løgreglan tekur sær av øllum dagligum virksemi, so fær hon nógva tekniska og fakliga hjálp úr Danmark serliga í sambandi við stórar ella óvanligar uppgávur. Skal føroysk løgregla kunna standa fyri hesum í framtíðini, verður tørvur á serútbúnaði og starvsfólki við serligum útbúgvingum. Løgmansskrivstovan mælir heldur til, at avtala verður gjørd við Danmark ella onnur lond um útgerð, eftirútbúgving, kriminaltekniskar tænastur o.a.
11 Varðhaldið Samandráttur og niðurstøður 11 Við fullveldinum koma útlendskar umboðsstovur og sendistovur, og almennu vitjanirnar fara helst eisini at økjast. Hetta fer at hava við sær serligar trygdaruppgávur, sum kunnu nerva dagliga raksturin. Mett verður kortini ikki, at hetta fer at krevja fleiri starvsfólk ella at tyngja nakað stórvegis um raksturin. Kostnaður Løgmansskrivstovan metir, at eitt føroyskt fullveldi er ført fyri at átaka sær ábyrgdina av lóggávu og fyrisiting á hesum øki. Men fíggjarliga er talan um eitt rættiliga tungt øki. 152 fólk starvast hjá løgregluni í Føroyum, og rakstrarútreiðslurnar eru uml. 45 mió. kr. árliga. Men aftur at hesum fær løgreglan, sum nevnt, nógvar tænastur úr Danmark uttan at gjalda afturfyri. Løgmansskrivstovan metir, at virðið á hesum tænastum er í meðal 8,4 mió. kr. til leiðslu og sertænastur, 5 mió. kr. til serligan greiningarkostnað og 1,5-2 mió. kr. afturat til starvsfólk til millumtjóða samstarv. Sum er rindar løgreglan í Føroyum heldur ikki fyri útbúgving av føroyskum løgreglufólki. Løgmansskrivstovan metir, at virðið liggur um 2,6 mió. kr. árliga. Um verandi løgregluskipan verður yvirtikin, sum hon er, og heimastýrið skal rinda fult fyri allar tær tænastur, sum danir nú gjalda, verður rakstrarkostnaðurin sostatt um leið 63 mió. kr. Tað er tí av stórum týdningi, at í avtaluni um skiftistíðina verður staðfest, at føroyska fullveldið ikki skal átaka sær alla ta fíggjarligu og fyrisitingarligu ábyrgdina frá degi til dags, og at nakað av samstarvinum millum løgregluna í Føroyum og Danmark kann halda fram í skiftistíðini. Løgmansskrivstovan mælir eisini til, at gjøllari útgreiningar verða gjørdar av løgregluni fyri at kanna, um til ber at skipa eina føroyska løgreglu um, so hon verður meira virkisfør og betur lagað til tann føroyska tørvin. Harafturat skal verða kannað, um hon í samstarvi við aðrar føroyskar myndugleikar eisini kann greiða aðrar uppgávur, enn hon ger nú, soleiðis at nýggj servitan kann verða uppbygd í landinum, og ágóðin av hesum kann ganga báðar vegir. Í varðhaldinum starvast í dag 12 fólk, og tað kostar statinum góðar 4 mió. kr. árliga. Men føroyingar við longri dómum enn eitt ár teir eru millum ein og fimm í senn sita í fangahúsi í Danmark. Skulu langtíðarfangar sita í Føroyum, mugu íløgur verða gjørdar, so hesum fangum verða tryggjaðar hóskandi umstøður.
12 12 Hvítabók Fylgibind 2 Kriminalforsorgin Uttanríkistænasta Kriminalforsorgin í Føroyum er deild av Direktoratet for kriminalforsorgen í Danmark. Uppgávan er at hava eftirlit við fólki, sum verða revsað uttan fyri fangahússkipanina. Hesi eru fólk, ið eru royndarleyslatin, eru dømd at gera samfelagstænastu, eru í rúsdrekkaviðgerð o.a. Harumframt røkir forsorgin sosialar uppgávur í varðhaldinum. Trý fólk starvast á kriminalforsorgini, og Løgmansskrivstovan mælir til, at virksemið í sambandi við fullveldi í fyrsta umfarið verður yvirtikið, sum tað er. Hetta fer ikki at krevja stórvegis fyrireiking. Kostnaðurin av rakstrinum verður um leið ein millión kr. um árið. Øll uttanríkisviðurskifti eru felagsmál, men í royndum virkar heimastýrið fyri ein part sjálvstøðugt á økinum. Vit gera fiskiveiðusáttmálar við onnur lond, og vit eru gjaldandi limir í fimm ymiskum millumtjóða felagsskapum. Ein uttanríkisdeild við seks fólkum er í Tinganesi, umframt at eitt fólk er í Brússel, trý í Keypmannahavn og eitt í Aberdeen. Í miðfyrisitingini eru harafturat starvsfólk, sum arbeiða við uttanríkisviðurskiftum á sínum øki. Í donsku uttanríkistænastuni er eitt starvsfólk, sum burturav hevur til uppgávu at taka sær av føroyskum viðurskiftum. Ein føroyingur hevur vanliga sitið í hesum starvi. Vit standa sostatt ikki heilt á berum á hesum umráði, hóast talan er um felagsmál. Hóast hetta, kann fullveldisætlanin seta krøv til bæði lóggávu, fyrisiting og fígging. Løgmansskrivstovan mælir tí til, at tveir møguleikar verða umhugsaðir. Annar er, at tað verður ásett í fullveldissáttmálanum, at danska uttanríkistænastan tekur sær av okkara uttanríkismálum á teimum økjum, sum vit ikki hava orku til. Hin er, at vit tryggja okkum danskan stuðul í eini skiftistíð, og nýta hesa tíðina til at byggja upp eina sjálvstøðuga, føroyska tænastu. Verður seinna loysnin vald, má arbeiðast fram ímóti at seta á stovn sendistovur í Keypmannahavn, Oslo, Reykjavík, London, Washington, New York, (ST), og Brússel, (ES). At stovna sendistovur í fyrrverandi miðveldinum, grannalondunum, teimum týdningarmestu marknaðunum, og har teir stóru, altjóða felagsskapirnir hava miðstøð, er vanligt, tá fullveldi verður stovnsett í smáum londum. Hetta gerst sjálvsagt ikki frá degi til dags, men Løgmansskrivstovan
13 Samandráttur og niðurstøður 13 metir, at vit eiga at miðja ímóti at fáa sendistovu í Keypmannahavn og í New York sum skjótast. Hesar skulu helst vera mannaðar eitt ár eftir, at fullveldið er lýst. Síðani skulu eini 3-4 nýggj starvsfólk setast um árið, til allar sendistovurnar eru farnar at virka. Tá uttanríkistænastan er fult útbygd, fara um leið 36 fólk at vera í starvi aftur at teimum, sum longu arbeiða á hesum øki. Í sáttmálanum um eina skiftistíð verður ásett, at Føroyar hesi árini kunnu nýta ta donsku tænastuna. Kostnaður Av tí at útbygt verður í stigum, verða ikki so nógvar eykaútreiðslur á uttanlandsøkinum tey fyrstu árini. Men Løgmansskrivstovan metir, at útreiðslurnar til lønir og leigu av hølum og útgerð í øðrum londum, eins og limagjald til fleirtjóða felagsskapir, fer at økja rakstrarútreiðslurnar um leið 47 mió. kr., tá uttanríkistænastan er fult útbygd. Løgmansskrivstovan vísir kortini á, at til ber at rokna henda pening sum íløgur. Sendistovurnar eiga m.a. at verða nýttar til at stuðla marknaðarføring og søluframtøkum av føroyskum vørum í øðrum londum, og harvið skapa fortreytir fyri størri inntøkum til samfelagið. Vantandi føroyskar umboðsstovur í øðrum londum er ofta ein trupulleiki fyri føroyskar útflutningsfyritøkur. Harafturat fer eitt føroyskt fullveldi væntandi at fáa inntøkur av altjóða samtarvi. Bæði Norðurlond og stórveldi fara helst at seta á stovn sendistovur í Tórshavn, og hetta fer at styrkja inntøkusíðuna á fíggjarlógini. Trygdarmál og verjumál Trygdarmál, heruppií verju- og hernaðarmál, eru ein týdningarmikil partur av fullveldisfyrisitingini. Løgmansskrivstovan metir, at hóskiligast var at umsita málsøkið trygdarmál í somu fyrisiting, sum umsitur uttanríkismál annars, t.e. í eini føroyskari uttanríkistænastu. Hetta er eisini skipanin í øðrum londum. Í stuttum kunnu trygdarmálini hjá Føroyum verða býtt í tríggjar høvuðsbólkar: 1) Verja/hevda fullveldið innan fyri ríkismark, 2) Tilbúgving, bjarging og eftirlit, heruppií eftirlit við fiskiveiðu og umhvørvi, og 3) at vera við til at varðveita trygdarstøðuna í Norðurhøvum. Tá ið ræður um at fremja fullveldishevd og fiskiveiðieftirlit í verki, (punkt 1 og 2 omanfyri), verður víst til frágreiðingina hjá Fiskimálastýrinum, har mett verður, at verður økt um teirra upp-
14 14 Hvítabók Fylgibind 2 Ríkisumboðið gávur, fer hetta at vaksa um rakstrarútreiðslurnar við um 10 mió. kr. um árið. Harumframt verður neyðugt at gera sáttmála um samstarv við eitt vinarsinnað land í Norðuratlantshavi ella at søkja um limaskap í NATO, til tess at tryggja verju landsins, og til tess at geva grannum okkara tryggleika fyri, at innan fyri føroyskt ríkismark er einki virksemi, ið hóttir teirra trygd, (punkt 3 omanfyri). Ríkisumboðið er hægsta umboð ríkisins í Føroyum. Stovnurin tekur sær fyrst og fremst av samskifti og samstarvi millum heimastýrið og statin. Nógvar av uppgávunum falla tískil burtur, ella broytast við fullveldinum. Men stovnurin røkir eisini nakrar uppgávur, sum føroyskir myndugleikar mugu taka sær av í fullveldinum. Fyrst og fremst er talan um tey sivilrættarligu málini hjúnaskilnað, verjumál, rættarstøðu hjá børnum, ættleiðing, umsóknir um fría rættargongd o.a. At taka við hesum uppgávum setir eingi krøv til nýggja lóggávu, og tað tekur um leið eitt ár at taka við fyrisitingini. Hetta fer at krevja, at til samans fimm fólk verða sett í starv. Kostnaðurin verður uml. 1,5 mió. kr. Millumtjóða samstarv Eitt føroyskt fullveldi má vera limur í um leið 10 millumtjóða felagsskapum aftur at teimum serliga á fiski- og sjóvinnuøkinum har Danmark nú er limur okkara vegna. Hetta kann verða gjørt, so hvørt sum orka er til tað, og tørvur er á tí. Men Landsstýrið má longu frá fyrsta fullveldisdegi hava tryggjað sær limaskap í ST og harvið viðurkenning av tí føroyska fullveldinum frá øðrum londum. Sum fullveldi er eisini sjálvsagt, at Føroyar verða við í millumtjóða løgreglusamstarvinum INTERPOL og helst eisini í Schengensamstarvinum. Hetta fer helst at krevja 3-4 ársverk afturat í løgregluni. Hvussu nógv hetta fer at kosa, veldst um, hvussu nógv Føroyar vilja luttaka í arbeiðinum.
15 Samandráttur og niðurstøður Fíggjarmálastýrið Sitandi samgonga hevur gjørt av, at vit í sambandi við fullveldi skulu samráðast við danir um, hvussu gjaldoyraviðurskifti Føroya skulu skipast í framtíðini. Ætlanin er ikki at tað føroyska fullveldið skal hava egið gjaldoyra, men at Føroyar verða knýttar at gjaldoyraskipanini hjá einum øðrum landi helst Danmark. Hóast hetta, verða týðandi spurningar at taka støðu til, tá ið londini skulu gera sáttmála. Tað kann t.d. skjótt henda, at stórar broytingar verða á danska økinum, sum fara at krevja eina sjálvstøðuga, føroyska støðutakan. Sum dømi er at nevna, at ger Danmark av at nýta evruna í staðin fyri donsku krónuna, so mugu føroyingar taka støðu til, hvat gjaldoyra vit skulu brúka. At restin av penga- og kapitalmarknaðarøkinum verður føroyskt málsøki, fer í einum føroyskum fullveldi at seta krøv til bæði lóggávu, umsiting og fíggjarliga ábyrgd. Lóggáva um fíggjarstovnar Gongdin í heimsbúskapinum hevur leingi verið tann, at londini hava roynt at beint burtur allar forðingar fyri altjóða handils- og fíggjarsamskiftinum. Tí er neyðugt, at londini hava álit á peningakervinum hvør hjá øðrum, og tað verður tryggjað við eini einfaldari og gjøgnumskygdari lóggávu og umsiting. Tá farið verður at gera føroyska lóggávu á økinum í einum føroyskum fullveldi, er tí avgerandi neyðugt, at hon fylgir lóggávu í øðrum londum. Verður nakar ivi um føroysku reglurnar, verður samstundis ivi um, hvussu tryggir teir føroysku peningastovnarnir eru. Hendir tað, verður trupult hjá teimum, og harvið eisini vinnulívinum og samfelagnum annars, at arbeiða út um landoddarnar við nøkrum, sum hevur við peningsfæ at gera. Bæði ES-lond og lond, sum hava avtalur við ES, hava lóggávu, sum fylgir ES-fyriskipanum. Fyriskipanirnar verða í hesum londum roknaðar sum minstukrøv, og londini hava skyldu at fylgja teimum. Hetta eiga Føroyar eisini at gera. Hvat viðvíkir kredittøkinum, kunnu Føroyar eisini tilevna lógirnar við støði í ES-fyriskipanunum. Ein annar møguleiki er tó, at galdandi danska lógin um bankar og sparikassar í Føroyum verður føroyskað og dagførd. Á henda hátt fara Føroyar eisini at fylgja minstu krøvun-
16 16 Hvítabók Fylgibind 2 Kunngerðir um í ES-fyriskipanunum, og føroyska lógin fer at líkjast bankalógunum í londunum rundan um okkum. Verður seinna loysnin vald, kundi lóggávan verið gjørd munandi einfaldari, enn hon er nú. T.d. kundu brotini um andelskasser og annað, sum er Føroyum óviðkomandi, verðið burturúrtikin. Tað sama er við lógunum um virðisbrævahandil. Lógirnar kunnu gerast einfaldari, enn tær eru, og tó fylgja minstukrøvunum í ES. Tær flestu lógirnar á hesum øki kunnu verða umgjørdar til føroyskar lógir uttan stórvegis trupulleikar. Men banka- og sparikassalógin og lógin um virðisbrævahandil saman við øllum kunngerðunum er rúgvismikið tilfar, sum tað fer at krevja bæði tíð og orku at føroyska og einfalda. Roknast má eisini við, at tað fer at krevja størri umsitingarorku, tá málsøkið verður føroyskt burturav. Tær flestu donsku kunngerðirnar við heimild í banka- og sparikassalógunum eru í gildi í Føroyum. Hesar kunnu verða lýstar sum føroyskar kunngerðir. Roknskaparkunngerðin og kunngerðin um kapitaldekningsreglur eru kunngerðir, sum nágreiniliga áseta, hvørjar upplýsingar peningastovnarnir skulu lata Fíggjareftirlitinum. Hesar eru tær størstu og fløktastu av kunngerðunum til banka- og sparikassalógina og harvið tær, sum krevja mestu arbeiðsorkuna at gera og røkja. Fíggjarmálastýrið mælir tí til, at tær vera tær somu sum tær donsku, ið hvussu er ta fyrstu tíðina. Soleiðis kunnu vit tryggja okkum, at tað føroyska fíggjareftirlitið fær somu upplýsingar sum tað danska, sum vit hava verið partur av. Eftirlit við fíggjarstovnum Seinastu árini hava bæði ES-lond og lond, við tilknýti til ES, samtykt ein hóp av lógum við tí í hyggju at styrkja um eftirlitið við fíggjarstovnunum og samstundis gera felags reglur fyri hesar stovnar. Hetta fyri at styrkja bankaskipanina og at skapa ein so tryggan fíggjarmarknað tvørtur um landamørk, sum gjørligt. Hjá okkum er hetta lógarøkið danskt, og donsku lógirnar eru settar í gildi í Føroyum við kongligari fyriskipan. Fyrisitingarligir myndugleikar eru danski búskaparmálaráðharrin, danska fíggjareftirlitið, Skráseting Føroya og Føroya landsstýri. Í einum føroyskum fullveldi skal landsstýrismaðurin í fíggjarmálum
17 Samandráttur og niðurstøður 17 taka við teirri ábyrgd og tí myndugleika, sum danski búskaparmálaráðharrin nú hevur sum ovasti fyrisitingarligi myndugleiki á økinum. Tann týdningarmesti stovnurin, tá um eftirlit ræður, er Fíggjareftirlitið. Hann hevur umsjón við, at ásetingarnar í lógum og kunngerðum verða hildnar. Í einum føroyskum fullveldi skal eitt føroyskt fíggjareftirlit hava tær uppgávur, sum danski stovnurin higartil hevur røkt í Føroyum. Føroyska fíggjareftirlitið eigur, umframt av hava eftirlit við bankum og sparikassum, at hava eftirlit við tryggingarfeløgunum og øðrum fíggjarligum stovnum og grunnum. Danska fíggjareftirlitið hevur t.d. havt eftirlit við Framtaksgrunninum og Fíggingargrunninum. Eftirlitið við gjaldskortum kundi eisini ligið hjá føroyska fíggjareftirlitinum. Umframt sjálva eftirlitsuppgávuna hevur danska fíggjareftirlitið frá búskaparmálaráðharranum fingið til uppgávu at gera ein part av teimum neyðugu kunngerðunum á økinum. Fíggjarmálastýrið skjýtur upp at gera tað sama í Føroyum, tí eisini í føroyska fíggjareftirlitinum verður tann neyðugi yrkisførleikin. Kortini verður mælt til, at føroyska fíggjareftirlitið ger samstarvsavtalu við danska fíggjareftirlitið ta fyrstu tíðina. Hetta kann vera praktiskt, bæði tí danska fíggjareftirlitið hevur havt eftirlit við okkara peningastovnum higartil, og tí føroyska lóggávan fer at líkjast mest tí donsku ið hvussu er ta fyrstu tíðina. Fíggjarmálastýrið metir, at tað fer at taka eitt til hálvt annað ár, til eitt føroyskt fíggjareftirlit kann virka sjálvstøðugt. Kostnaður Í høvuðsdráttum rinda peningastovnarnir fyri fíggjareftirlitið. Í bankaog sparikassalógini er ásett, at peningastovnarnir skulu rinda fyri tað eftirlit, sum staturin ger. Gjaldið hjá tí einstaka peningastovninum verður ásett eftir skuld og ábyrgd. Tað eftirlit, sum Fíggjareftirlitið eftir virðisbrævahandilslógini hevur við øðrum virkjum, verður goldið av hesum virkjum, og gjaldið verður ásett eftir tí orku, sum brúkt verður til eftirlitið. Tó er at vænta, at eitt føroyskt fíggjareftirlit kemur at kosta tí almenna nakað. Sum er, gjalda føroysku peningastovnarnir smáar upphæddir fyri fíggjareftirlit, av tí at teir eru so smáir afturímóti donsku peningastovnunum. Hesar upphæddir eru ikki nóg mikið til at fíggja eitt sjálvstøðugt, føroyskt eftirlit. So leingi støða ikki er tikin til, hvussu føroyska fíggjareftirlitið verður skipað, og hvørjar uppgávur tað skal hava, ber illa til at meta um kostnaðin. Men sjálvt um hildið verður fast við, at stovnarnir skulu fíggja sum mest av eftirlitinum, má roknast við, at tað fer at kosta 2 Hvítabók Fylgibind 2
18 18 Hvítabók Fylgibind 2 um leið 3 milliónir krónur. Her er íroknað tann hálva milliónin, sum tryggingareftirlitið fær á fíggjarlógini. Lógin um innsetaratrygdargrunnin Fleirtjóða samstarv Lógin um innsetaratrygdargrunnin er galdandi fyri alt ríkið og fevnir um allar peningastovnar í bæði stati og heimastýri. Lógin virkar sum ein tryggingargrunnur, sum allir peningastovnarnir gjalda til, og sum rindar privatum innsetarum upp til kr. hvør, um ein stovnur fer á húsagang. Tá ið Føroyar ikki longur eru partur av danska ríkinum, fer lógin um innsetaratrygdargrunnin sjálvsagt úr gildi her. At gera føroyskan grunn eftir sama mynstri ber ikki til, tí vit hava bert fýra peningastovnar. Tí mælir Fíggjarmálastýrið til, at Landsstýrið í samráðingum við stjórnina fær í lag eitt samstarv, sum tryggjar, at teir føroysku peningastovnarnir framhaldandi kunnu vera við í skipanini, við somu rættindum og skyldum sum teir donsku. Útreiðslurnar til innsetaratrygdargrunnin gjalda peningastovnarnir og ikki tað almenna. Tí fer hetta ikki at kosta landskassanum nakað. Tað eru nógvir fleirtjóða valuta- og fíggjarfelagsskapir, sum Føroyar sum fullveldi kunnu vera við í. Teir størstu eru IMF, Heimsbankin og Baselnevndin. Í ES er eisini nógv bæði formligt og óformligt samstarv til dømis tann ráðgevandi bankanevndin hjá ES, fíggjareftirlitsnevndin hjá ECB, (evropeiska sentralbankaskipanin í ES), og tann óformligi kontaktbólkurin, har EBS londini eru eygleiðarar. Hjá Føroyum er kortini ikki neyðugt at vera við í tílíkum samstarvi, og Fíggjarmálastýrið vil, sum er, ikki mæla til limaskap nakrastaðni, fyrr enn greitt er, hvønn tørv Føroyar fara at hava. Hvør tørvurin verður, veldst um, hvussu valutaviðurskiftini hjá okkum verða skipað, og hvørji lond vit fara at gera samstarvsavtalur við. Hesi viðurskifti mugu vera greið, áðrenn støða verður tikin til, hvussu nógva orku vit skulu nýta til fleirtjóða samstarv á hesum øki.
19 Samandráttur og niðurstøður Fiskimálastýrið Fiskivinnumál Sjóvinnumál Á teimum lógarøkjum, sum Fiskimálastýrið fyrisitur, er nógv tann størsti parturin av ábyrgdini undir heimastýrinum, bæði hvat viðvíkir fígging, lóggávu og fyrisiting. Nøkur øki eru kortini, har lóggávan antin er donsk burturav, har føroysk og donsk lóggáva eru samantvinnaðar, og har fíggingin eisini er donsk ella partvíst donsk. Tílík viðurskifti finna vit bæði á fiskivinnuøkinum, sjóvinnuøkinum og skrásetingarøkinum. Her verður tískil nakað av lóggávuarbeiði at gera, eins og tørvur verður á, at vit tryggja okkum samstarv við danskar myndugleikar á nøkrum økjum eina tíð fram. Á fiskivinnuøkinum eru lóggávan um Danmarks Riges Fiskeriterritorium og kunngerðin um Fiskeriterritoriet ved Færøerne formelt týdningarmikil donsk øki, har ábyrgdin skal verða flutt til eitt føroyskt fullveldi. Hetta er kortini ikki nøkur stór uppgáva tað er nóg mikið, at galdandi lógir á økinum verða lýstar sum føroyskar lógir. Uppgávuna at útinna eftirlit og bjarging á sjónum røkja Fiskiveiðueftirlitið og Færøernes Kommando í felag. Við fullveldinum verður hetta føroyskt starv burturav. Fiskiveiðueftirlitið skal tá bæði standa fyri eftirliti og bjarging, og røkja uppgávuna at verja sjómarkið. T.e. at hevda fullveldið. Her verður tørvur á íløgum í eitt minni bjargingarskip og eina tyrlu aftur at teirri verandi, soleiðis at ein tyrla altíð er tøk til fiskiveiðueftirlit, bjarging og sjúkraflutning. Tyrlan kann eisini verða brúkt til ferða- og farmaflutning til og frá útoyggjum og útplássum. Eykakostnaðurin av hesum verður um leið 10 mió. kr. árliga, men sum skilst, er talan um fleiri stýri, ið koma at gera íløgurnar og bera rakstrarkostnaðin. Lóggávan um sjóvinnumál er lutvíst donsk og lutvíst yvirtikin sum føroyskt sermál. Lóggávan í sambandi við skipaeftirlit (t.e. lógin um skipatryggleika) og avmerking av siglingarleiðum verður fyrisitin av donskum myndugleikum meðan lóggávan í sambandi við manningarviðurskifti og sjóvinnuútbúgvingar verður fyrisitin av føroyskum myndugleikum. Tá
20 20 Hvítabók Fylgibind 2 tað snýr seg um lóggávuarbeiði í altjóða nevndum og ráðum, verður hetta gjørt í samstarvi við danskar myndugleikar. Talan er um eitt sera tekniskt og fakliga krevjandi øki, og verður tí neyðugt við samstarvi við danskar myndugleikar í eitt áramál framyvir, inntil føroysku myndugleikarnir hava fullgóðan førleika á økinum. Tær mest týðandi ríkislógirnar á økjunum eru helst sjólógin og lógin um skipatrygd. Sjólógin snýr seg um framferð á sjónum á nógvum økjum. Hon ásetir, hvørja skyldu skiparin hevur at tryggja manningar og ognir, hon ásetir reglur um flutning av fólki og góðsi, um framferð í sambandi við samanstoyt, bjarging á sjónum, oljudálking o.tíl. Lítil fyrisiting er av lógini. Hon verður mest brúkt, tá ymsar hendingar á sjónum koma fyri rættin, og staðfestast skal, um nakað ólógligt er farið fram, ella um nøkur privatrættarlig ábyrgd kann staðfestast. Stýrið metir tí ikki, at fullveldi á hesum øki fer at fáa aðrar fíggjarligar skyldur enn tær, ið knýttar eru at lógarsmíði í Føroyum og í norðurlendskum og altjóða høpi. Hvat Skipaeftirlitinum viðvíkir, rinda danskir myndugleikar allar rakstrarútreiðslur, sum er. Ein arbeiðsbólkur viðgjørdi í 1988 spurningin um at yvirtaka skipaeftirlitið, og hann metti, at yvirtøkan fór at kosta um leið 9 mió. kr. Tó skal verða gjørt vart við, at tá var ikki talan um at áseta brúkaragjald ella at leggja ávísar uppgávur út til privata vinnu. Tí metir stýrið, at tær almennu útreiðslurnar av einum føroyskum skipaeftirliti kunnu verða minni enn 9 mió. kr. Tað eigur at verða nevnt í sambandi við skipaeftirlitið, at lógarøkið er ógvuliga tekniskt og sera umfatandi. Neyðugt verður eisini at vera við í altjóða nevndum og lógarsmíði. Tí metir Fiskimálastýrið, at neyðugt verður við einum ávísum samstarvi við Danmark á hesum øki í eina tíð, eftir at økið er vorðið føroyskt. Ein arbeiðsbólkur varð settur fyrr í ár at fyrireika yvirtøku av skipaeftirlitinum og at kanna tær fíggjarligu avleiðingarnar. Álitið hjá hesum bólki fer at vísa, hvørji krøv verða á hesum øki, og hvat eitt føroyskt skipaeftirlit fer at kosta. Tá verður eisini greitt, hvørji føroysku ynskini skulu verða í hesum sambandi, tá samráðast skal við danir um skiftistíðina. Mælt verður til, at skipaeftirlit, sigling og onnur lóggáva um sjóvinnu verða skipað undir Fiskimálastýrinum í fullveldinum. Eitt annað danskt mál er neyð- og trygdarskipanin á radioøkinum. Tele Danmark A/S hevur ábyrgdina av hesum, og Føroya Tele rekur støðina Tórshavn radio vegna Tele Danmark. Fiskimálastýrið mælir til, at økið verður skipað undir Føroya Tele.
21 Samandráttur og niðurstøður 21 Skrásetingarmál Hóast skipaskrásetingin er einasta skrásetingarmál, sum er føroyskt sermál, fyrisitur Skráseting Føroya øll skrásetingarmál undir Fiskimálastýrinum. Skráseting av parta- og smápartafeløgum, vinnurekandi grunnum o.ø. er felagsmál, og lóggávan donsk. Økið verður tó fyrisitið í Føroyum, og verður lutvíst fíggjað við nýtslugjøldum, (skrásetingargjøldum), og lutvíst yvir fíggjarlógina. Tí er hetta ikki eitt øki, sum verður tungt at yvirtaka. Tá ið ræður um fyrisiting av skrásetingarmálum er tó at nevna, at um kært verður yvir avgerðir hjá Skráseting Føroya í sambandi við parta- og smápartafelagslógina og lógina um vinnurekandi grunnar, er Erhvervsministeriets Erhvervsankenævn kærumyndugleiki. Skal hetta eisini verða fyrisitið í Føroyum, verður mælt til, at kærumyndugleikin framyvir verður Føroya kærustovnur. Kærur av hesum slag koma sera sjáldan fyri, so neyðugt verður ikki at skipa eina serliga fyrisiting bert til kærumál. Í verandi skipan skal Erhvervs- og Selskabsstyrelsen góðkenna, at ein grunnur hoyrir undir lógina og sostatt kann verða skrásettur í Føroyum. Erhvervs- og Selskabsstyrelsen er grunsmyndugleiki, og Løgmálaráðið skal góðkenna broytingar í viðtøkununum hjá vinnurekandi grunnum. Fiskimálastýrið metir, at Skráseting Føroya kann átaka sær tær uppgávur, sum Erhvervs- og Selskabsstyrelsen nú hevur. Møguliga kann lógardeildin á Løgmansskrivstovuni góðkenna viðtøkubroytingarnar. Millumtjóða samstarv Sambært 8 í heimastýrislógini og sambært siðvenju hevur heimastýrið í ávísum førum heimild at tingast við og gera avtalur við onnur lond um fiskivinnuavtalur. Vanligt hevur verið, at umboð fyri donsku uttanríkistænastuna hava verið við men tey hava fyri mesta partin verið eygleiðarar. Føroyskir myndugleikar hava tískil longu drúgvar royndir at samráðast um og umsita tílíkar sáttmálar, hóast vit ikki fyrr enn við fullveldinum fáa formligu heimildirnar á økinum. Tá ið talan er um at vera við í fleirtjóða samstarvi, so hava vit eisini royndir við tí, hóast vit ikki hava kunnað verið við sum sjálvstøðugt land. Danmark er limur í bæði NAFO, (Northwest Atlantic Fisheries Organisation), og NEAFC, (Northeast Atlantic Fisheries Commissi-
22 22 Hvítabók Fylgibind 2 on), vegna Føroyar og Grønland, men føroyingar og grønlendingar hava í felag myndað ta donsku sendinevndina. Fiskimálastýrið mælir til, at Føroyar sum fullveldi gerast limur í báðum felagsskapum. Hvat viðvíkir sáttmálanum um at varðveita laksin í Norðuratlantshavi, NASCO, er støðan tann sama. Vit hava í hesum felagsskapum arbeitt sjálvstøðugt, og Fiskimálastýrið mælir tí til, at Føroyar sum fullveldi fáa sjálvstøðugan limaskap. Tað fer ikki at krevja umsitingarliga ella fíggjarliga meirorku. Viðvíkjandi hvalaveiðu eru tveir fleirtjóða felagsskapir: IWC, (International Whaling Commission), og NAMMCO (North Atlantic Marine Mammal Commision). Í tí fyrra umboðar Danmark alt ríkið, og hetta kann vera óheppið fyri føroyingar, tí Danmark ikki altíð hevur somu støðu sum vit á økinum. Í tí seinna eru Føroyar sjálvstøðugir limir. Fiskimálastýrið mælir til, at vit sum fullveldi vera við í NAMMCO, men spurningurin um limaskap í IWC má takast upp alt eftir tørvi. Hvat limagjaldi viðvíkir, fer fullveldi ikki at hava við sær stórvegis meirkostnað. Føroyar rindað longu limagjaldið Danmarkar vegna í bæði ICES, NEAFC, NAFO, NAMMCO og NASCO. Hetta kostar um leið eina millión til samans árliga. Danmark rindar kortini limagjaldið í IWC, so í hesum føri verður møguliga ein lítil øking í útreiðslunum. Av teimum uttanríkismálum, ið knýta seg til sjóvinnu, er tað serliga arbeiðið í havfelagsskapinum undir ST, IMO, (International Maritime Organisation), sum hevur stóran týdning fyri føroyska sjóvinnu. Í hesum felagsskapi arbeiða fleiri tekniskar nevndir, sum eru mannaðar við fólki frá teimum ymsu sjóvinnumyndugleikunum og serfrøðingum á teimum ymsu økjunum. Krøvini verða ásett í altjóða sáttmálum, sum Danmark hevur samtykt at seta í gildi fyri Føroyar eftir tilmæli frá heimastýrinum. Eins og fleiri onnur aðalstýri, mælir Fiskimálastýrið til, at vit sum fullveldi gerast limir í IMO. 4. Vinnumálastýrið Vinnumál eru fyri mesta partin yvirtikin av heimastýrinum, bæði hvat viðvíkir fígging, lóggávu og umsiting. Økini, sum framvegis eru felagsmál, eru mest smáøki, har føroyskir myndugleikar uttan stórvegis trupulleikar eiga at kunna átaka sær uppgávurnar. Tó er eitt stórt øki flogferðslan sum framvegis er danskt burturav.
23 Samandráttur og niðurstøður 23 Flogferðslan Flogferðsla er størsta felagsmál undir Vinnumálastýrinum, og heimastýrið hevur onga formliga ábyrgd á økinum. Kortini verður ikki talan um nakað stórt lóggávuarbeiði, tá ábyrgdin skal verða flutt til eitt føroyskt fullveldi, tí hóast loftferðslulógin er donsk, er galdandi lóg lagað til føroysk viðurskifti. Harumframt verður flogferðsla skipað eftir teimum treytum, sum settar verða av ICAO, (loftferðslustovnur undir ST), altjóða sáttmálum og ES-reglum. Lógirnar verða ofta orðaðar eftir boðum frá altjóða ella fleirtjóða felagsskapum. Galdandi lógir kunnu tí í flestu førum verða lýstar sum føroyskar lógir. Vinnumálastýrið mælir kortini til, at avtala verður gjørd við Ferðslumálaráðið um vegleiðing í sambandi við lóggávuarbeiðið á økinum. Umframt tað, verður neyðugt at taka hesi stig: Sum fullveldi eiga Føroyar at taka undir við ávísum altjóða sáttmálum á flogferðsluøkinum og gerast limir í ICAO. Við hesum átaka Føroyar sær ta rættarligu ábyrgd, sum nú liggur í Danmark. Tá ið talan er um skráseting av føroyskum flogførum og tyrlum, mælir Vinnumálastýrið til, at Skráseting Føroya tekur sær av tí. Sum er, eru flogfarið hjá Atlantsflogi og tyrlan hjá landsstýrinum skrásett í National Register hjá Statens Luftfartsvæsen, (SLV). Vinnumálastýrið mælir til, at tey í staðin verða skrásett í Skráseting Føroya og fáa føroyskt tjóðarfrámerki. Neyðugt verður at gera samstarvsavtalu við Skaðanevndina, (Havarikommissionen for civil luftfart), soleiðis at hon eisini kannar tilburðir, um eitt føroyskt skrásett flogfar skuldi verið fyri óhappi. Verður goldið eftir íbúgvatali í londunum, kostar tænastan kr. um árið. Í løtuni rekur SLV flogvøllin í Vágum, og skal raksturin á føroyskar hendur, fer tað at hava útreiðslur við sær. Fíggjarætlanin hjá SLV í 1998 vísir 8,9 mió. kr. í halli, sum minkar til 5,9 mió. kr. í ár Hetta er eftir rentur og avskrivingar, og íløgur upp á 2,2 mió. kr. eru viðtaldar. Roknað verður við einum lítlum vøkstri í ferðafólkatalinum. Vinnumálastýrið vísir á, at SLV farnu árini hevur avhendað raksturin av teimum flestu av flogvøllunum, sum stovnurin hevur havt ábyrgdina av. Í samsvari við hesa gongd hava danskir myndugleikar víst á møguleikan fyri, at føroyingar yvirtaka raksturin av flogvøllinum í Vágum. Ávísar kanningar hava verið gjørdar í hesum sambandi. Hvat viðvíkir rakstrinum av flogtrygdartænastuni, mælir Vinnu-
24 24 Hvítabók Fylgibind 2 málastýrið til, at hann í fyrsta umfari verður latin íslendskum myndugleikum at umsita. Íslendingar umsita longu tað føroyska loftrúmið Danmarkar vegna. Hetta fer ikki at kosta landskassanum nakað, tí raksturin hvílir í sær sjálvum. Sum er, rindar Vága Floghavn SLV fyri ávísar tænastur á flogvøllinum. Tá loftferðslan verður føroyskt málsøki, kann verða avtalað við SLV um, at hetta samstarv heldur fram. Tað fer ikki at hava meirkostnað við sær. Mælt verður til, at flogferðsluøkið verður skipað undir samskiftisdeildina í Vinnumálastýrinum. Flogferðslan verður longu sum er partvíst umsitin av deildini. Vinnumálstýrið metir ikki, at hetta fer at krevja stórvegis eyka umsiting, men møguliga verður tøvur á einum hálvum ársverki afturat. Skipan av smærri donskum økjum Danskar lógir hava gildi fyri Føroyar á fleiri smærri økjum undir Vinnumálastýrinum, men fyri mesta partin metir stýrið ikki, at stórvegis trupulleikar verða av at skipa økini eftir føroyskum lógum í einum fullveldi. Talan verður mest um at lýsa galdandi lógir sum føroyskar. Nøkur av økjunum fara kortini at hava útreiðslur við sær. Teirra millum eru hesi: Kortlegging. Kort og Matrikelstyrelsen tekur sær av uppmátingum og kortútgávu fyri alt ríkið. Vinnumálastýrið mælir til, at Matrikkulstovan fær ábyrgdina av hesum. Sambært Matrikkulstovuni fer hetta at krevja, at trý starvsfólk verða sett, og at íløgur fyri 1,75 mió. kr. verða gjørdar. Við lóggávu eru eingir trupulleikar. Løggildan (akkreditering). Løggildan merkir at góðkenna og hava eftirlit við ymsari tekniskari útgerð hjá kanningarstovnum og fyritøkum, eins og eftirlit við einstaklingum, vørum og skipanum í hesum sambandi. Ein løggildisstovnur er ein stovnur, sum hevur fulltrú frá myndugleikunum at kanna og góðkenna hesi viðurskifti. Í Danmark eitur stovnurin DANAK, í Svøríki SWEDAK. Løggildanin í Føroyum verður gjørd við heimild í danskari vinnuframalóg, sum fer úr gildi, tá ið fullveldið verður lýst. Vinnumálastýrið mælir til at gera samstarvsavtalu við annað land, soleiðis at útlendskur stovnur fær heimild at góðkenna mátiútgerð o.a. í Føroyum.
25 Samandráttur og niðurstøður 25 Væntandi fer eitt tílíkt samstarv at kosta kr. árliga. Í løtuni rinda vit kr. Vinnuframi. Danska lógin um vinnuframa varð sett í gildi fyri Føroyar í Umframt akkreditering, sum nevnt frammanfyri, so virkar TK-stovan sambært hesi lóg. TK-stovan veitir vinnulívinum ókeypis ráðgeving. Tann danska lógin fer úr gildi við fullveldinum, so um hetta virksemi skal halda áfram, krevst nýggj føroysk lóggáva á økinum. TK-stovan kostar uml. 1,8 mió. kr. at reka. Sum er rindar staturin 2/3 og landsstýrið 1/3 av kostnaðinum. Verja av havumhvørvinum. Hetta er danskt málsøki, men ríkislógartilmæli er samtykt, sum flytir allar hesar uppgávur innan fyri føroyska fiskimarkið til heimastýrið. Tí verður henda fyrisitingin undir øllum umstøðum føroysk, og neyðugt verður við meirjáttan til Heilsufrøðiligu starvsstovuna og Vaktar- og bjargingartænastuna, sama um fullveldisætlanin verður framd ella ei. Tað ber ikki til at siga, hvussu nógv hetta fer at kosta. Vinnumálastýrið mælir til, at landsstýrismaðurin í umhvørvismálum býtir uppgávurnar av verjuni millum tey avvarandi stýrini. Tilbúgving. Arbeitt verður í løtuni við at gera føroyska tilbúgvingarætlan við lógum, sum taka støði í føroyskum fortreytum. Tí verður danska sivilforsvarslógin, sum nú er í gildi, helst avtikin undir øllum umstøðum. Í sambandi við broytingina verður neyðugt, at fólk verða skúlað í øðrum londum, og at avtala verður gjørd við eitt grannaland um hjálp, um ein heilt stór vanlukka skuldi hent. Tilbúgvingarøkið er so mikið umfatandi, at stórur partur av tí fevnir um økir, ið Vinnumálastýrið ikki umsitur m.a. sjúkrahúsverkið, løgregluna, Vaktar- og bjargingartænastuna og ymsar privatar felagsskapir. Avvarandi aðalstýri hava sjálvi ábyrgdina av, at stovnar undir stýrunum eru fyrireikaðir, um ein tilbúgvingarstøða skuldi tikið seg upp. Tó eigur eitt einstakt aðalstýri t.d. Vinnumálastýrið at hava ábyrgdina av, at teir ymsu partarnir í eini framtíðar tilbúgvingarskipan verða samskipaðir. Vinnumálastýrið heldur eisini, at Brunaumsjón landsins skal hava eftirlit við, at lógirnar um bruna- og bjargingarmál á landi verða hildnar. Hetta fer møguliga at krevja, at stovnurin verður útbygdur. Annars metir Vinnumálastýrið ikki, at tað fer at kosta nakað meira, at økið verður føroyskt, uttan so at tað verður raðfest hægri í framtíðini. Umsiting av einkarætti og mynsturlóggávuni. Í Danmark verður
26 26 Hvítabók Fylgibind 2 hetta umsitið av Patentdirektoratet o.ø. Í Føroyum kundi Skráseting Føroya sitið fyri økinum, men neyvan er grundarlag hjá okkum undir einum patentstovni. Tí verður helst eisini neyðugt at gera samstarvsavtalu við onnur lond um eitt nú patentrættin. Radiosamskifti. Mælt verður til, at radiosamskiftið serstakliga altjóða samstarv og frekvensfyrisiting verður lagt saman við Fjarskiftiseftirlitinum, ið er stovnur undir Vinnumálastýrinum. Tørvur verður í hesum sambandi á einum starvsfólki við góðum førleika. Føroyskar lógir, sum vísa til danskar myndugleikar Summar rættarreglur á vinnuøkinum vísa til danskar myndugleikar. Í flestu førum er orsøkin, at føroyskir myndugleikar ikki hava orku til at umsita umfatandi yvirlit yvir tekniskar standardir o.tíl. Tær donsku reglurnar, sum víst verður til, samsvara í flestu førum við altjóða krøv serliga ES-krøv. Reglurnar snúgva seg m.a. um fjarskifti, sløkkilið, ravmagn og tekniskar innleggingar. Í einum fullveldi verður sjálvsagt framvegis neyðugt at vísa til tekniskar standardir hjá øðrum londum. Vinnumálastýrið metir ikki, at fullveldisætlanin fer at hava við sær trupulleikar ella meirútreiðslur á hesum øki. Samstarv við danskar stovnar og myndugleikar Nógvir stovnar undir Vinnumálastýrinum hava bæði formligt og óformligt samstarv við stovnar og myndugleikar í Danmark og í øðrum Norðurlondum. Tað er hugsandi, at tá Føroyar gerast fullveldi, fara summir av hesum donsku stovnum at krevja gjald fyri samstarv, sum nú er ókeypis. Samstarvið snýr seg m.a. um ráðgeving, útbúgving, fleirtjóða umboðan og ymiskt dagligt samskifti í sambandi við stovnsraksturin. Millum stovnarnar, hvørs dagliga samstarv við danskar stovnar verður mett at hava stóran týdning, eru Heilsufrøðiliga starvsstovan, Landsdjóralæknin, Arbeiðseftirlitið og Bileftirlitið. Hesir og aðrir stovnar undir Vinnumálastýrinum fáa nógva fakliga hjálp gjøgnum tað formliga og óformliga samstarvið við danskar stovnar og myndugleikar. Tað er trupult at meta um virðið á hesum samstarvi. Føroyskir stovnar samstarva kortini ikki bara við danskar stovnar. Nógv samskifti er eisini umvegis tað norðurlendska samstarvið men
27 Samandráttur og niðurstøður 27 tað er umráðandi, at samstarvið við Danmark kann halda áfram. Vinnumálastýrið mælir tí til, at hetta verður tryggjað í einum protokollati millum londini, tá samráðingarnar verða um skiftistíðina. Fleirtjóða samstarv Við fullveldinum fara úr gildi teir fleirtjóða sáttmálar, sum galda á vinnuøkinum í Føroyum. Vinnumálastýrið heldur vera neyðugt, at teir sáttmálar, sum niðanfyri eru nevndir, fáa gildi fyri Føroyar beinanvegin. WTO-sáttmálin. Hann kom fyri GATT-sáttmálan í 1995 og fevnir um vøru- og tænastuhandil millum lond. Hvat viðvíkir kostnaðinum av at vera við sum sjálvstøðugt land, vísir Vinnumálastýrið til metingarnar hjá Løgmansskrivstovuni um, hvat luttøka í neyðugum, altjóða samstarvi fer at kosta. ITU-sáttmálin. Hann leggur karmarnar fyri alheims fjarskiftisfelagsskapin við sama navni. Tað er umráðandi at vera við her, so at vit kunnu vera við í menningin á hesum øki. Limagjaldið er kr. um árið. IMO-sáttmálin. Hann er viðkomandi fyri nógv øki. Hjá Vinnumálastýrinum er neyðugt at vera við í hesum sáttmála, av tí at felagsskapurin tekur sær av neyð- og trygdartænastu á havinum. Sum er, veitir Føroya Tele hesa tænastu, men Tele Danmark rindar fyri hana. Prísurin er í løtuni 6 mió. kr. árliga, men fer væntandi at minka. Sum nevnt, verður harafturat neyðugt, at Føroyar gerast limir í altjóða loftferðslustovninum ICAO. Limagjaldið her verður ásett eftir íbúgvatali, og vit skulu rinda um leið kr. árliga. Umsitingin av limaskapinum verður dýrari, og fer helst at kosta einar kr. árliga. 5. Undirvísingar- og mentamálastýrið Tað mesta av málsøkinum undirvísing og mentan er heilt ella partvíst yvirtikið av heimastýrinum, og stýrið metir tí ikki, at fullveldisætlanin fer at hava við sær stórvegis trupulleikar av lóggávu og fyrisiting á økinum. Hinvegin er at kalla øll læra og útbúgving í Føroyum tætt knýtt at donskum myndugleikum og stovnum, eins og føroyingar kunnu útbúgva seg ókeypis í Danmark. Hetta hevur stóran týdning, bæði fak-
28 28 Hvítabók Fylgibind 2 Kirkjan liga og fíggjarliga, og tað er týdningarmikið, at hetta samstarv og hesi rættindi verða varðveitt í eini skiftistíð. Kirkjan er einasta øki, sum staturin bæði fíggjar og umsitur í dag, og sum natúrligt er at skipa undir Undirvísingar- og mentamálastýrið. Lóggávuarbeiðið verður kortini neyvan tað nógva í hesum sambandi, tí lógarkarmurin um eina føroyska kirkju verður longu fyrireikaður. Hóast ríkislógartilmæli um nýggjar kirkjulógir vórðu samtykt í Løgtinginum í 1998, so hevur landsstýrismaðurin í kirkjumálum eisini sett arbeiðsbólk at fyrireika yvirtøkuna av kirkjuni og at gera uppskot til føroyska kirkjulóggávu. Tískil er sannlíkt, at tær nýggju kirkjulógirnar verða avloystar av eini føroyskari kirkjulóggávu undir øllum umstøðum sama um fullveldisætlanin verður sett í verk ella ikki. Verandi fólkakirkja kostar sambært tølunum frá ríkisumboðsmanninum uml. 12,6 mió. kr., men torført er at meta um, hvat kirkjan fer at kosta, tá hon verður føroysk. Kostnaðurin veldst um, hvussu lóggávan verður orðað, og hvussu fyrisitingin, sum danska kirkjumálaráðið nú stendur fyri, verður skipað, tá hon verður sett á stovn í Føroyum. Skúlar, sum virka eftir donskum rammulógum Fólkaskúlin, frítíðarundirvísingin, handilsskúlarnir, teknisku skúlarnir, Maskinmeistaraskúlin og Læraraskúlin eru yvirtikin sambært 9 í heimastýrislógini. T.e., at heimastýrið hevur fingið ta fyrisitingarligu ábyrgdina og heimild at seta í verk løgtingslógir á økinum við heimild í donskum rammulógum. Síðan yvirtøkurnar hevur Føroya løgting vanliga nýtt heimildirnar at seta í gildi løgtingslógir innan fyri karmarnar á donsku rammulógunum. Tískil hevur føroyska fyrisitingin fingið tær neyðugu royndirnar á økinum. Hvat lóggávu og fyrisiting viðvíkir, metir Undirvísingar- og mentamálastýrið tí ikki, at trupult verður at laga hetta økið til fullveldisætlanirnar. Rammulógirnar fara sjálvsagt úr gildi við fullveldinum, men tær løgtingslógir, sum hava heimild í rammulógunum, kunnu framvegis vera í gildi. Tørvur verður ikki á øðrum enn at lýsa lógirnar av nýggjum sum føroyskar lógir.
29 Samandráttur og niðurstøður 29 Hægri lestur og útbúgvingar í Danmark og øðrum norðurlondunum Sum danskir ríkisborgarar hava føroyingar ókeypis atgongd til danskar og norðurlendskar útbúgvingarstovnar, og somuleiðis rætt til danskan útbúgvingarstuðul. Neyðugt verður politiskt at samráðast um eina avtalu, sum tryggjar hesi rættindi so væl sum gjørligt framyvir. At fáa hesa avtalu er kanska tann størsta avbjóðingin, tá ið ræður um undirvísing og mentan í sambandi við fullveldi. Metingar út frá hagtølum hjá Stuðulsstovninum vísa, at útreiðslurnar, sum Statens Uddannelsesstøtte árliga hevur av teimum uml lesandi føroyingunum, eru uml. 63 mió. kr. Sjálv útbúgvingin kostar eisini. Í 1996 gjørdu Norðurlond sínámillum avtalu um javnbjóðis atgongd til hægri lestur. Avtalan ber við sær, at Danmark, Finland, Svøríki og Noreg árliga rinda kr. fyri hvønn av teirra lesandi í hinum londunum, og hon gevur íslendingum rætt at lesa ókeypis í hesum londum. Henda avtala fer úr gildi 31. desember 1999, og væntandi verður gjørd nýggj avtala við broytingum. Uppgávurnar og upphæddirnar eru tískil so stórar, at tørvur er á eini lagaligari tillagingartíð, har viðurskiftini verða løgd í eina trygga og nøktandi legu. Møguliga ber til at tryggja hetta við eini avtalu um, at føroyingar og danir í skiftistíðini hava full rættindi hvør hjá øðrum. Samstarv við danskar myndugleikar og stovnar Samstarvsavtalur millum føroyskar og danskar stovnar eru nærum á øllum undirvísingar- og mentanarøkjum. Millum tær týdningarmestu avtalurnar kunnu hesar verða nevndar: Um vinnu- og miðnámsútbúgvingar eru avtalur við danska Undirvísingarmálaráðið um próvtøkur. Hesar avtalur eru grundarlagið undir, at føroyskir næmingar kunnu verða tiknir upp til danskar útbúgvingar á jøvnum føti við danskar næmingar. Um útbúgvingarnar á Føroya Sjómansskúla og Maskinmeistaraskúlanum er avtala millum Søfartsstyrelsen og Undirvísingar- og mentamálastýrið. Avtalan snýr seg fyrst og fremst um danska góðkenning av føroyskum prógvum, soleiðis at hesi fáa altjóða viðurkenning. Søfartsstyrelsen veitir IMO, (International Maritime Organization), trygd fyri, at tær føroysku útbúgvingarnar hava altjóða dygd og lúka tey altjóða krøv, sum IMO setir. Tað er neyðugt, at IMO
Sagsøgeren har påstået sagsøgte dømt til at betale 42.400 kr. med procesrente fra den 26. juni 2003, subsidiært procesrente fra den 22. april 2008.
DOM Afsagt af retten på Færøeme den 22. december 2009 IBS-sagnr. 619/2008 Skatteyderi mod TAKS Samandráttur: Málið snýr seg partvís um saksøkjarin, skattagjaldari, skal rinda mvg av skrásetingaravgjaldinumLæs mere
- Webundersøgelse, Fólkaskúlaráðið, oktober 2013. Fólkaskúlaráðið. Undersøgelse om læreres og skolelederes syn på
Fólkaskúlaráðið Undersøgelse om læreres og skolelederes syn på og erfaringer med ressourcentre på skolerne 2013 Udarbejdet af Scharling Research for bestyrelsen i Fólkaskúlaráðið, oktober 2013 Scharling.dkLæs mere
Givið út 30. mai 2017
Givið út 30. mai 2017 Nr. 78 29. mai 2017 Løgtingslóg um broyting í ymiskum lógum á málsøkinum persóns-, húsfólka- og arvarætti (Myndugleikaflyting vegna yvirtøku av málsøkinum) Samsvarandi samtykt LøgtingsinsLæs mere
Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danir vita og halda um Føroyar og føroyingar
Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danir vita og halda um Føroyar og føroyingar OLE WICH 2013 Javnaðarflokkurin á Fólkatingi Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danirLæs mere
Bekendtgørelse om arbejdsløshedsforsikring ved arbejde mv.m.v. inden for EØS, Færøerne og i det øvrige udland
Bekendtgørelse om arbejdsløshedsforsikring ved arbejde mv.m.v. inden for EØS, Færøerne og i det øvrige udland I medfør af 41, stk. 6, 53, stk. 8, og 95 i lov om arbejdsløshedsforsikring m.v., jf. lovbekendtgørelseLæs mere
Tryggingartreytir fyri Bólkalívstrygging
Tryggingartreytir fyri Bólkalívstrygging Galdandi frá 1. januar 2016 1. Tryggingaravtalan Stk. 1. Tryggingaravtalan fevnir um bólkalívsavtaluna og niðanfyristandandi tryggingartreytir. Stk. 2. Frávik tilLæs mere
forbindelse med både ansættelse, ændring i ansættelsesforhold og ved afslutning af ansættelsen.
Retningslinie Uppgávu- og ábyrgdarbýtið ímillum og eindir/leiðarar á LS, tá ið byrjar í starvi, broytir starv innanhýsis ella fer úr starvi / Opgave og ansvarsfordeling mellem medarbejdere og afdelingerLæs mere
Inklusión, Relatiónir og Felagsskapurin. Rógvi Thomsen, cand.ped., pedagogiskur ráðgevi Hósdagur 16. januar 2014
Inklusión, Relatiónir og Felagsskapurin Rógvi Thomsen, cand.ped., pedagogiskur ráðgevi Hósdagur 16. januar 2014 Integration og eksklusión versus inklusión Integratión merkir at vera so normalur, sum gjørligt,Læs mere
F Í G G J A R M Á L A R Á Ð I Ð M I N I S T R Y O F F I N A N C E. Løgtingið
Løgtingið Argir, 26. februar 2015 J.Nr.: 080507-003/13-17 (at tilskila í svari) Tygara skriv: Viðgjørt: JPP/KJ/nb Løgtingsmál nr. 117/2014: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri FøroyarLæs mere
Løgtingið. Tórshavn, tann 24. februar 2009 Vmr J.Nr.:
Løgtingið. Tórshavn, tann 24. februar 2009 Vmr J.Nr.: 200900059 Viðgjørt: ABD Løgtingsmál nr. 149/2008: Uppskot til løgtingslóg um at broyta ymsar vinnufelagalógir (fylgibroytingar til grannskoðaralógina)Læs mere
Almannastovan. Almannastovan. Skjal 11. Dagur J. nr I. Almanna- & Heilsumálastýrið Fyrisitingardeildin Eirargarður Tórshavn
Skjal 11 Dagur 28-11-99 J. nr. 95.50.I Almanna- & Heilsumálastýrið Fyrisitingardeildin Eirargarður 2 100 Tórshavn Hjálagda tilfar verður við hesum sent til stýrið sum Almannastovunar viðmerkingar til ætlanirnarLæs mere
Landsstýrismálanevndin hevur viðgjørt málið á fundum 30. oktober 2012, 22. januar, 21. mars og 11. apríl 2013.
Jørgen Niclasen, landsstýrismaður, Fíggjarmálaráðið Aksel V. Johannesen, løgtingsmaður, Maritugøta 79, Hoyvík Eyðgunn Samuelsen, løgtingskvinna, Jørundsgøta 40, Klaksvík Kristina Háfoss, løgtingskvinna,Læs mere
Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya
Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya Álit frá nevndini, landsstýrið setti 1. apríl 1993, at kanna stýrisskipanarviðurskifti Føroya. Sjúrður Rasmussen, adv.Læs mere
Skrá. Vælkomin Malan Johansen, orðstýrari. Talgildar Tænastur Durita Tausen, varastjóri á Gjaldstovuni
Skrá Vælkomin Malan Johansen, orðstýrari Um talgilding í Føroyum higartil, tørvin á eini strategi og Talgildu Føroyar Leif Abrahamsen, stjóri á Gjaldstovuni Talgilding og e-governance í einum altjóða høpiLæs mere
Álit. vi víkjandi. ví kan av føroysku útbúgvingarstu ulsskipanini til allar lesandi føroyingar uttanlands
Álit vi víkjandi ví kan av føroysku útbúgvingarstu ulsskipanini til allar lesandi føroyingar uttanlands 1. Inngangur Í løgmansrø uni fyri hesa tingsetuna seg i løgma ur m.a., at landsst ri fyrireikar eittLæs mere
Uppskot. til. Mælt verður ríkismyndugleikunum til at seta í gildi fyri Føroyar soljóðandi lóg:
FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ Argir, 26. apríl 2005 Løgtingið Løgtingsmál nr. 98/2004: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar Lov om personalemæssige spørgsmål i forbindelse med de færøske myndighedersLæs mere
Løgtingið Tórshavn, tann 9.juni 2015 J.nr.: 12/ Løgtingsmál nr. / 2015: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar søloven
Løgtingið Tórshavn, tann 9.juni 2015 J.nr.: 12/00004 Løgtingsmál nr. / 2015: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar søloven Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyriLæs mere
Løgtingsmál nr. 28/2005: Uppskot til samtyktar um norðurlendskan sáttmála um fólkayvirlit. Uppskot. til. samtyktar
Løgtingið UTTANRÍKISDEILDIN 31. oktober 2005 Mál: 620-001/05 Løgtingsmál nr. 28/2005: Uppskot til samtyktar um norðurlendskan sáttmála um fólkayvirlit Uppskot til samtyktar Løgtingið góðkennir, at landsstýriðLæs mere
hægri útbúgvingartilboð í Føroyum er tað møguligt? Hannes Gislason, Prof., PhD., deildarleiðari, Náttúruvísindadeildin
Fjarlestur frá topp 16 til 100 hægri útbúgvingartilboð í Føroyum er tað møguligt? g Hannes Gislason, Prof., PhD., deildarleiðari, Náttúruvísindadeildin 2 Fjarlestur skrá Evnir Hví fjarlestur? FjarlesturLæs mere
INNANHÝSIS. Uppskot til. Ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar Anordning om ikrafttræden for Færøerne af ændringslove til lov om luftfart
UTTANRÍKIS - OG V INNUMÁLARÁÐIÐ INNANHÝSIS Løgtingið Tórshavn, tann 1. februar 2017 Vmr. J.Nr.: 16/00801-4 Viðgjørt: EFR Løgtingsmál nr. xx /2016: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyriLæs mere
Løgtingsmál nr. xx/2008: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tænastumenn landsins. Uppskot. til
Tórshavn, tann 19.februar 2008 J.Nr.: 8201-73-0003/2007 (at tilskila í svari) Viðgjørt: sn Løgtingið Løgtingsmál nr. xx/2008: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tænastumenn landsins.Læs mere
Klagan til TV2. Hvat kann gerast. Upplivdi illveðrið í 1932, ið beindi fyri formanni í FF. Livravirkið á Eiði. Frásøgn hjá Andrew Godtfred:
Nr. 323 Hósdagur 5. august 2004 12,- Síða 13 Livravirkið á Eiði Nýggj roynd at gagnnýta livrina og aðrar úrdráttir. Vit hava verið á Eiði og hitt virkisleiðaran Onnu Katrin Matras. Síða 9 Frásøgn hjá AndrewLæs mere
Gamlar myndir úr Norðuroyggjum
Nr. 289 Hósdagur 20. mars 2003 10,- Síða 20 Símun Johan Wolles 70 ár Løgtingsmál viðvíkjandi fiskivinnu og -monnum Vit greiða frá teimum framløgdu tingmálunum, sum viðvíkja fiskimonnum. Síða 6-9 FF hevurLæs mere
Mikudagin TANN 15. apríl verður ráðstevna á Hotel Føroyum um multiresistentar bakteriur og antibiotikaresistens
Mikudagin TANN 15. apríl verður ráðstevna á Hotel Føroyum um multiresistentar bakteriur og antibiotikaresistens Átøkini, ið verða framd til tess at fyribyrgja spjaðing av MRSA (Methicillin resistente StaphylococcusLæs mere
Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum
Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum LØGTINGIÐ 19 nevndin Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum 19 nevndin: Joen Magnus Rasmussen, formaður Kristina Háfoss, næstforkvinna Helgi AbrahamsenLæs mere
SÁTTMÁLI MILLUM FARMAKONOMFORENINGEN OG FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ
SÁTTMÁLI MILLUM FARMAKONOMFORENINGEN OG FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ 1 Ansættelse Stk. 1. Denne overenskomst omfatter farmakonomer og defektricer ansat i det færøske apotekervæsen. Stk. 2. Apoteket er forpligtet tilLæs mere
OVERENSKOMST FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ FARMAKONOMFORENINGEN MELLEM
2010 OVERENSKOMST MELLEM FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ og FARMAKONOMFORENINGEN 1 Ansættelse... 3 2 Løn... 3 Farmakonomer og defektricer... 3 Mellemledere... 3 Ledende farmakonom/souschef... 3 Systemansvarlige og undervisere...Læs mere
Integrasjónsálit INNLENDISMÁLARÁÐIÐ
Integrasjónsálit INNLENDISMÁLARÁÐIÐ Innihald Integrasjónsálit 1. Formæli 4 2. Um integrasjónsálitið 5 3. Samandráttur 7 4. Integrasjónsavbjóðingin í dag 9 5. Integrasjónspolitikkur 11 6. Royndirnar aðrastaðniLæs mere
OVERENSKOMST 2011 til 2015
OVERENSKOMST 2011 til 2015 MELLEM FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ og FARMAKONOMFORENINGEN 1 Ansættelse... 3 2 Løn... 3 Farmakonomer og defektricer... 3 Mellemledere... 3 Ledende farmakonom/souschef... 3 SystemansvarligeLæs mere
Hoyringssvar til uppskot um broytingar í útlendingalógini
Tórshavn 22. august 2007 Innlendismálaráðið Postboks 159 FO-110 Tórshavn Hoyringssvar til uppskot um broytingar í útlendingalógini Samandráttur Fakfeløgini eru sera ivasom um ætlaðu broytingarnar í útlendingalógini,Læs mere
Uppskot. til. Mælt verður ríkismyndugleikunum til at seta soljóðandi uppskot til kongliga fyriskipan í gildi fyri Føroyar:
Bjørt Samuelsen Rigmor Dam Poul Michelsen løgtingsfólk Løgtingið Løgtingsmál nr. 51/2013: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar partar av broytingum í hjúnabandslógini og rættarvirknaðarlóginiLæs mere
Uppskot til. ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar partar av broytingum í hjúnabandslógini og rættarvirknaðarlógini
Sonja J. Jógvansdóttir Bjørt Samuelsen Hanna Jensen Kristianna Winther Poulsen løgtingskvinnur Løgtingið Løgtingsmál nr. 19/2015: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar partar avLæs mere
Bygnaðarbroytingar, tænastumenn og grundgevingar
Bjarni Mortensen Bygnaðarbroytingar, tænastumenn og grundgevingar Bjarni Mortensen 1 Úrtak. Greinin er skrivað sum partur av próvtøkuni á skeiði í føroyskum kollektivum arbeiðsrætti. Greinin viðger støðunaLæs mere
Løgtingsmál nr. 78/2000: Uppskot til ríkislógartilmæli um fjølmiðlaábyrgdarlóg. U p p s k o t. til. ríkislógartilmæli um fjølmiðlaábyrgdarlóg
Sambandsflokkurin Løgtingið Løgtingsmál nr. 78/2000: Uppskot til ríkislógartilmæli um fjølmiðlaábyrgdarlóg U p p s k o t til ríkislógartilmæli um fjølmiðlaábyrgdarlóg Mælt verður ríkismyndugleikunum tilLæs mere
VIRKISÆTLAN. Frágreiðing og tilmæli um framtíðar elorkuskipanina í Føroyum
VIRKISÆTLAN Frágreiðing og tilmæli um framtíðar elorkuskipanina í Føroyum Vinnumálaráðið januar 2015 Arbeiðssetningur og arbeiðsbólkur Vinnumálaráðið setti í 2012 ein arbeiðsbólk at gera virkisætlan ogLæs mere
Grannskoðaraeftirlitið. Grannskoðaraeftirlitið. Ársfrágreiðing. Almannakunngjørd 23. juni 2017
Grannskoðaraeftirlitið Ársfrágreiðing 2016 Almannakunngjørd 23. juni 2017 Skrivstovuhald: Skráseting Føroya Sigmundargøta 13 Boks 264 110 Tórshavn Tlf.: +298356010 E-mail: skr@skraseting.fo InnihaldsyvirlitLæs mere
Liðugfráboðan til eftirlits av Brunaávaringarskipan
Síða 1 av 5 Til Brunaumsjón landsins, Tinghúsvegi 5, 100 Tórshavn Liðugfráboðan til eftirlits av Brunaávaringarskipan Anleggseigari Navn: Bústaður: Att.: Anlaggsadressa Navn: Bústaður: Kontaktpersónur:Læs mere
Tórshavn 3. apríl Viðmerkingar til byggilógina v/petur Olsen
1 Viðmerkingar til byggilógina v/petur Olsen Tórshavn 3. apríl 2011 Næstan allar viðmerkingarnar siga, at lógin er ógreið á fleiri økjum. Talan er um avmarkað økið innan bygging talan er um økta byggiumsitingLæs mere
Løgtingsmál nr. 19/1998. Uppskot til ríkislógartilmæli um lov om videnskabsetisk komitésystem og behandling af biomedicinske forskningsprojekter
Tórshavn, tann 29-10-98 J.Nr.: 687-3/98 (at tilskila í svari) Viðgjørt: BP/pm Føroya Løgting. Tygara skriv Løgtingsmál nr. 19/1998. Uppskot til ríkislógartilmæli um lov om videnskabsetisk komitésystemLæs mere
Løgtingið Tórshavn, tann 7. mars 2016 J.nr.: 15/00233
Løgtingið Tórshavn, tann 7. mars 2016 J.nr.: 15/00233 Løgtingsmál nr. 85/ 2015: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar Anordning om ikrafttræden for Færøerne af søloven Uppskot tilLæs mere
Orðið eigur í føroyskari felagsverklóg 1
Orðið eigur í føroyskari felagsverklóg 1 Snorri Fjallsbak 2 Tað er stórur munur á einari kanin og einari kanón. Tí er tað sera umráðandi, at vit gera okkum ómak, tá ið vit skriva orðini, og at vit stavaLæs mere
Løglisti * Partur II F RÁGREIÐING LØGMANS Á ÓLAVSØKU 2009
Løglisti * Partur II * Har * er sett eftir eitt lógaruppskt, merkir hetta, at uppsktið er partur av ólavsøkupakkanum hjá landsstýrinum. Løgmansskrivstvan Uppskt til løgtingslóg um bryting í løgtingslógLæs mere
11. december (Indsendelsesbekendtgørelsen) Kapitel 1 Anvendelsesområde
Nr. 1385 11. december 2007 Bekendtgørelse for Færøerne om indsendelse og offentliggørelse af årsrapporter m.v. hos den færøske registreringsmyndighed, sum broytt við kunngerð nr. 32 frá 22. apríl 2014Læs mere
Ársfundur hjá Landsneti
Fundarfrásøgn frá ársfundi hjá Landsneti á Hotel Føroyum, fríggjadagin 14. februar 2014 kl. 12.55 15.45 Ársfundur hjá Landsneti 1 ÁRSFUNDUR 2014 Hilmar Høgenni, formaður: Eg skal sum formaður í brúkararáðnumLæs mere
Grannskoðaraeftirlitið. fghjklæøzxcvbnmqwertyuiopåasdfghj. Ársfrágreiðing og 2010
qwertyuiopåasdfghjklæøzxcvbnmqw ertyuiopåasdfghjklæøzxcvbnmqwert yuiopåasdfghjklæøzxcvbnmqwertyui opåasdfghjklæøzxcvbnmqwertyuiopå asdfghjklæøzxcvbnmqwertyuiopåasd Grannskoðaraeftirlitið fghjklæøzxcvbnmqwertyuiopåasdfghjLæs mere
Heilsulýsing Landslæknans 2011-2012
ISSN 0903-7772 Heilsulýsing Landslæknans 2011-2012 Greitt úr hondum hevur Høgni Debes Joensen, landslækni Medical Report 2011-2012 from the Chief Medical Officer in the Faroes 1 2 Heilsulýsing LandslæknansLæs mere
Løgtingsmál nr. 126/2007: Uppskot til løgtingslóg um havnir. Uppskot. til. løgtingslóg um havnir
Fólkaflokkurin Sambandsflokkurin Sjálvstýrisflokkurin Løgtingið Løgtingsmál nr. 126/2007: Uppskot til løgtingslóg um havnir Uppskot til løgtingslóg um havnir Kapittul 1 Øki og allýsingar 1. Lógin er galdandiLæs mere
Alternativur flogvøllur í Føroyum.
J. nr. 200700935-109 EK (at tilskila í svari) Tórshavn, 30. mars 2010 Veðurfrøðilig frágreiðing um kanning í samband við flogvallaviðurskifti Alternativur flogvøllur í Føroyum. Nógvar meiningar um einLæs mere
Løgtingsmál nr. 115/2011: Uppskot til løgtingslóg um havnaloðsing (loðslógin) Uppskot. til. løgtingslóg um havnaloðsing (loðslógin)
Løgtingið. Tórshavn, tann 9. januar 2012 VMR j.nr.: 11/00401 Viðgjørt: ABD Løgtingsmál nr. 115/2011: Uppskot til løgtingslóg um havnaloðsing (loðslógin) Uppskot til løgtingslóg um havnaloðsing (loðslógin)Læs mere
Uppskot. til. ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar anordning om ikrafttræden for Færøerne af lov om beskyttelse af havmiljøet
VINNUMÁLASTÝRIÐ Tórshavn, tann 02-03-99 J.Nr.: 691-6/99 (at tilskila í svari) Føroya Løgting. Viðgjørt: HíS/pm Tygara skriv 2710-1/94 Løgtingsmál nr. 96/1998: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta íLæs mere
Marius smíðar bát í Íslandi. ALS 10 ár. Stór frásøgn frá hátíðarhaldinum. Bjarni Djurholm má steðgast og fiskimonnum má vera tryggjað rættindi.
Síða 13 Nr. 282 Hósdagur 5. desember 2002 10,- Marius smíðar bát í Íslandi Sigurd Simonsen, seinasti partur. Síða 25 Fiskivunnuráðið: Noktað er fiskimanni sjúkraviðbót hóast lógarheimild Rættarstøðan hjáLæs mere
ALMANNA- OG HEILSUMÁLASTÝRIÐ
ALMANNA- OG HEILSUMÁLASTÝRIÐ Tórshavn, tann 23-11-98 J.Nr.: 687-4/98 (at tilskila í svari) Føroya Løgting Viðgjørt: BP/pm Tygara skriv Løgtingsmál nr. 60/1998: Uppskot til ríkislógartilmæli um lov om patientforsikringLæs mere
Kunngerð. grannskoðaraváttanir v.m.
Uppskot til Kunngerð um grannskoðaraváttanir v.m. Við heimild í 15, stk. 4 og 51, stk. 2 í løgtingslóg nr. 45 frá 11. mai 2009 um góðkendar grannskoðarar og grannskoðanarvirkir, sum seinast broytt viðLæs mere
HEILSUMÁLARÁÐIÐ. Til: hoyringspartar
HEILSUMÁLARÁÐIÐ Til: hoyringspartar Tórshavn, 01.06.2011.2011 Mál: 09/00691-6262 Tygara skriv: Viðgjørt: JS Viðvíkjandi uppskoti til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar lov om klage- og erstatningsadgangLæs mere
13 Uttanríkis- og vinnumálaráðið
U T T A N R Í K I S - O G VINNUMÁL A R Á Ð I Ð Fíggjarnevndin Tinghúsvegur 1-3, postboks 208 110 Tórshavn Føroyar Tórshavn, tann 24. november 2016 J.nr.: 16/00200-34 At tilskila í svari Svar til spurningarLæs mere
MÁLMØRK Álit um almennan málpolitikk
MÁLMØRK Álit um almennan málpolitikk Málstevnunevndin Mentamálaráðið 2007 2 Mentamálaráðið 2007 Málstevnunevndin læt úr hondum 18. desember 2007 3 INNIHALD Yvirskipaði málpolitikkurin 7 Formæli 9 I HvíLæs mere
Søgan um "Vesturhavið Blíða"
Síða 28 Nr. 284 Hósdagur 9. januar 2003 10,- Føroysk kirkjufólk á Filippinunum Grønlandstíðindi frá Kára við Stein Síða 23 Gamlar Havnarmyndir Carolina Heinesen greiðir m.a. frá, tá gamli Rubek, f. 1816,Læs mere
Fólkaheilsukanning Hvussu hevur tú tað 2015
Fólkaheilsukanning 2015 - Hvussu hevur tú tað 2015 Fólkaheilsuráðið juni 2016 Sálarheilsa Sálarheilsa Perceived Stress Scale Í hesi kanningini verður PSS (Perceived Stress Scale) nýtt fyri at meta um sálarheilsunaLæs mere
Løgtingsmál nr. xx/2017: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um dagstovnar og dagrøkt (dagstovnaráð og avtøka av kærurætti) Uppskot
Løgtingið Tinghúsvegur 1-3 FO-100 Tórshavn Dagfesting: 14. november 2017 Tygara ref.: Máltal.: 17/00835-1 Løgtingsmál nr. xx/2017: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um dagstovnar og dagrøktLæs mere
LØG M A N S S K R I V S T O V A N. P r i m e M i n i s t e r s O f f i c e
Løgtingið Tinghúsvegur 3 100 Tórshavn 20. september 2016 Mál: 0692-001/16 Viðgjørt: NF Lógartænastan Løgtingsmál nr. 14/2016: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar Anordning omLæs mere
Hugburður til føroysk yrkisorð
JÓGVAN Í LON JACOBSEN Hugburður til føroysk yrkisorð Endamálið við hesi grein er at siga eitt sindur um hugburð føroyinga til føroysk yrkisorð og um yrkisorðafrøði yvirhøvur. Grundarlagið undir greininiLæs mere
INNLENDISMÁLARÁÐIÐ. Uppskot til løgtingslóg um ítróttavedding
Løgtingið 16. februar 2011 Mál: 10/00214-1 Tygara skriv: Málsviðgerð: GMN/nb/khp Løgtingsmál nr. 86/2010: Uppskot til løgtingslóg um ítróttavedding Uppskot til løgtingslóg um ítróttavedding Kapittul 1Læs mere
Bakstøði Ynski var: - At lýsa teir møguleikar og tær treytir eldri fólk í Føroyum hava fyri einum góðum lívi í eldri árum - At lýsa hvørji átøk kunnu
URININKONTINENS HJÁ KVINNUM MILLUM 60 OG 65 ÁR Í FØROYUM Títtleiki og ávirkan á gerandislivið Ása Róin, Sjúkrarøktarfrøðingur og Master í professiónsmenning Hildur við Høgadalsá, SjúkrarøktarfrøðingurLæs mere
ABC fyri sálarliga heilsu. Hvat er ABC-ætlanin?
ABC fyri sálarliga heilsu Fólkaheilsuráðið hevur avgjørt at arbeiða við eini sálarliga heilsufremjandi verkætlan, ABC fyri sálarliga heilsu, ið hevur sín uppruna í Avstralia. Upprunaliga heiti á verkætlaniniLæs mere
Tinganes - Fo-100 Tórshavn Faroes Tel: (+298) Fax: (+298)
Løgtingið 100 Tórshavn 26. februar 2015 Mál: 0698-030/14-5 Viðgjørt: NF Lógartænastan Løgtingsmál nr. 91/2014: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar Anordning om ikrafttræden forLæs mere
Málsgongd Við skrivi, dagfest 12. desember 2008, sendi Mentamálaráðið soljóðandi uppsøgn til klagaran:
Tórshavn, tann 23. apríl 2013 J.Nr.:28/ 201200015 / 13 (at tilskila í svari) Tykkara J.nr. Álit viðvíkjandi klagu um skikkaða eftirløn hjá tænastumanni Við skrivi, dagfest 6. februar 2012, hevur A sentLæs mere
Sigurd fekk medalju fyri sigling í krígstíð í Íslandi
Síða 4 Ættarliðsskifti í Realinum Nr. 344 Hósdagur 9. juni 2005 12,- Mynd: Kristian M. Petersen Síða 9 Sigurd fekk medalju fyri sigling í krígstíð í Íslandi Sigurd Joensen sum umboðar FF við Johannu, fekkLæs mere
Uppskot. til. Mælt verður ríkismyndugleikunum til at seta í gildi fyri Føroyar soljóðandi lóg:
Argir tann 21. apríl 2010 Løgtingið Løgtingsmál nr. 170/2009: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar lóg um broyting av lóg um fíggjarligt støðufesti, lóg um fíggjarligt virksemi,Læs mere
Blað Føroysku Sjúkrarøktarfrøðinga Nr
Blað Føroysku Sjúkrarøktarfrøðinga Nr. 2 2008 Útgevari og ábyrgd: Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar INNIHALDSYVIRLIT 03 Oddagrein: Vár í Gong Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar Lucas DebesargøtuLæs mere
Aftaná eitt misálit Tað hjálpir einki bert at seta nýggjan landsstýrismann. Tað, sum ræður um, er ein fullkomilig umskipan av fiskimálaráðnum.
Nr. 285 Hósdagur 23. januar 2003 10,- Grønlandstíðindi frá Kára við Stein Síða 23 Síða 21 Aftaná eitt misálit Tað hjálpir einki bert at seta nýggjan landsstýrismann. Tað, sum ræður um, er ein fullkomiligLæs mere
Kommunur, eindir og uppgávur 2009
Kommunur, eindir og uppgávur 2009 1 1. kapittul. Inngangur...6 1. Inngangur... 6 2. Arbeiðssetningur... 7 3. Tulking av arbeiðssetningi... 9 3.1. Um kommunueindir... 10 3.2. Um millumkommunala javningarskipan...Læs mere
INNIHALDSYVIRLIT. INNGANGUR... 4 Arbeiðssetningur...4 Arbeiðsgongdin...4 Arbeiðsbólkar...5
INNIHALDSYVIRLIT INNGANGUR... 4 Arbeiðssetningur...4 Arbeiðsgongdin...4 Arbeiðsbólkar...5 BAKSÝNI... 6 Psykiatri higartil...6 Psykiatriætlan fyri ár 2000...6 Psykiatrisk viðgerð...7 Viðgerðarætlanir...8Læs mere
ATLANTIC AIRWAYS KAPPINGIN H71 - NEISTIN. Sunnudagin 28. september kl. 16.00 Hoyvíkshøllin
KAPPINGARÁRIÐ 2014-15 HEIMA Í HOYVÍK ATLANTIC AIRWAYS KAPPINGIN H71 - NEISTIN Sunnudagin 28. september kl. 16.00 Hoyvíkshøllin Pensjón Betri at hava gott í væntu 1. januar 2014 kemur nýggja pensjónslóginLæs mere
Virkisleiðsla. ein kanning av samspælinum millum nevnd og stjórn í stórum føroyskum fyritøkum. Føroya Arbeiðsgevarafelag september 2006
Virkisleiðsla ein kanning av samspælinum millum nevnd og stjórn í stórum føroyskum fyritøkum Føroya Arbeiðsgevarafelag september 2006 Útgevari: Føroya Arbeiðsgevarafelag Ritstjórn: Katrin á Neystabø Design/umbróting:Læs mere
2 Stk. 2. Løgtingslóg nr. 78 frá 12. juni 1986 um eldsbruna o.a. fer úr gildi 31. desember 2008.
Føroya Løgting Tinghúsvegur 1-3 FO-100 Tórshavn Tinghúsvegur 1-3, Postboks 208, 100 Tórshavn 25.03.2009 Viðmerkingar til tingmál nr. 119/2008: Fiskimálaráðharrin hevur hin 06.03.2009 lagt fram tingmálLæs mere
Føroyskur saltfiskur væl umtóktur
Nr. 294 Hósdagur 29. mai 2003 10,- Landsstýrið hevur sjálvt gjørt fakfeløg til mótpartar Síða 24 Søgan hjá Onnu Evensen Anna Evensen var dóttir tann fyrsta Lützen í Føroyum og mamma A. C. Evensen, sumLæs mere
DOM. Under denne sag, der er anlagt den 16. august 2010, har sagsøgerne, A, B, C, D, E, F, H, I, J og K, nedlagt påstand om:
DOM Afsagt den 14. juni 2011 i sag nr. BS 1270/2010: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J og K mod TAKS Under denne sag, der er anlagt den 16. august 2010, har sagsøgerne, A, B, C, D, E, F, H, I, J og K, nedlagtLæs mere
Suðuroyar Sparikassi P/F
Fundarstjóri / Dirigent: / Årsrapporten er godkendt på generalforsamlingen den Ársfrásøgnin er góðkend á aðalfundi tann Skrás.nr. / Reg.no 4122 Ársfrásøgn fyri 2014 Innihaldsyvirlit / IndholdsfortegnelseLæs mere
Kunngerð um stuðul til hoyritól, sum seinast broytt við kunngerð nr. 21 frá 3. apríl 2013
Nr. 96 18. november 2008 Kunngerð um stuðul til hoyritól, sum seinast broytt við kunngerð nr. 21 frá 3. apríl 2013 Kapittul 1 Hoyritól Kapittul 2 Umsiting Kapittul 3 Vanligar treytir Kapittul 4 PrivatirLæs mere
samstarva At veita eina um skjóta hettar og tilboðið: goða viðgerð til kvinnur við burðartunglyndi.
November 2014 Til allar kommunulæknar í Føroyum November 2014 Til allar kommunulæknar í Føroyum Viðgerðartilboð til kvinnur við burðartunglyndi - Psykiatriski depilin Viðgerðartilboð Hettar brævið er tilLæs mere
Føroyar í kalda krígnum
Føroyar í kalda krígnum Útgivin av Løgmansskrivstovuni 20. september 1999 Formæli Løgtingssamtykt og setningur Samsvarandi avgerð Føroya Løgtings 19. apríl 1996 um savning av hernaðarligum skjølum í USA,Læs mere
Námsferð 25. mai 5. juni 2017
Námsferð 25. mai 5. juni 2017 7.a og b - Sankta Frans skúli Foreldrakunning 10. mai 2017 ...líka... Tá ið vit eru liðug í kvøld stápla stólarnar saman Hettutroyggjur við prent Myndatøka juni floksmyndLæs mere
Mentamálaráðið. Løgtingið Dagfesting: Mál nr.: 16/ Málsviðgjørt: BB/TVR
Mentamálaráðið Løgtingið Dagfesting: 02.02.2017 Mál nr.: 16/01435-57 Málsviðgjørt: BB/TVR Løgtingsmál nr. xx/2016: Uppskot til løgtingslóg um broyting í anordning om ikrafttræden for Færøerne af lov omLæs mere
Suðuroyar Sparikassi P/F Skrás.nr./Reg.no 4122
Skrás.nr./Reg.no 4122 Ársfrásøgn fyri 2012 Årsrapport for 2012 Avrit / Kopi Ársfrásøgnin er góðkend á aðalfundi tann Årsrapporten er godkendt på generalforsamlingen den Fundarstjóri / Dirigent: / InnihaldsyvirlitLæs mere
Suðuroyar Sparikassi P/F Skrás.nr. / Reg.no 4122
Skrás.nr. / Reg.no 4122 Ársfrásøgn fyri 2013 Årsrapport for 2013 Avrit / Kopi Ársfrásøgnin er góðkend á aðalfundi tann Årsrapporten er godkendt på generalforsamlingen den Fundarstjóri / Dirigent: / InnihaldsyvirlitLæs mere
VINNUMÁLASTÝRIÐ VINNUMÁLADEILDIN
Løgtingið Tórshavn, tann 01-03-00 Lms. j. nr.: 524-0009/2000 Vms. j. nr.: 90-33/99 (at tilskila í svari) Viðgjørt: SPS/bj/pm Tygara skriv Løgtingsmál nr. 83/1999: Uppskot til ríkislógartilmæli um lov omLæs mere
Betri miðlar - álit um føroyskar miðlar
Betri miðlar - álit um føroyskar miðlar 1 Samandráttur Fyrsti spurningurin, ið skal svarast, tá hugt verður eftir føroyskum miðlum, er: hvat skulu føroyskir miðlar vera? Hvønn miðlaheim skulu vit havaLæs mere
Reglugerð fyri føroysk meistarastig
Reglugerð fyri føroysk meistarastig Galdandi frá 1. September 2012 (FBS hevur tillagað reglurnar, sum Dansk Bridgeforbund brúkar. Í hesi reglugerðini eru føroysku tillagingarnar skivaðar inn flestu á føroyskumLæs mere
Javntekstur og lykil. Galdandi orðingar í ættleiðingarlógini samanbornar við broyttu orðingarnar í uppskotinum til ættleiðingarlógarlóg
Dagfesting: 8. januar 2018 Mál nr.: 17/00573-17 Málsviðgjørt: MHR Fylgiskjal 1 Javntekstur og lykil Galdandi orðingar í ættleiðingarlógini samanbornar við broyttu orðingarnar í uppskotinum til ættleiðingarlógarlógLæs mere
Suðuroyar Sparikassi P/F
il Suðuroyar Sparikassi P/F Skrás.nr. / Reg.no 4122 Ársfrásøgn fyri 2011 / Årsrapport for 2011 Ársfrásøgnn er góðkend á aðalfundi tann / Årsrapporten er godkendt på generalforsamlingen den / - 2012 FundarstjóriLæs mere
Fylgiskjøl 2-11 til tilmælið
Fylgiskjøl 2-11 til tilmælið 31 Fylgiskjal 2: Listi yvir OCN-gongdir á praktiska / vinnuliga økinum. INDHOLDSFORTEGNELSE 2 Catering 12 Catering Varm mad 12 Catering - Kold mad 13 Catering Maskiner og udstyrLæs mere
2. ÁRSFJÓRÐINGUR 2004 BLAÐ NR. 11 HAVNAR HANDVERKARAFELAG
2. ÁRSFJÓRÐINGUR 2004 BLAÐ NR. 11 HAVNAR HANDVERKARAFELAG Ein var maður, ið úti stóð Handverkarar sunnan fyri Hórisgøtu Síðani 1997 hava umleið 2 /3 av føroyskum handverkarum verið hildnir uttanfyri allaLæs mere
Løgtingsmál nr. 154/2008: Uppskot til ríkislógartilmæli um gildiskomu í Føroyum av eini røð av lógarbroytingum viðvíkjandi donskum tænastumonnum
Argir, 25. februar 2010 Løgtingið Løgtingsmál nr. 154/2008: Uppskot til ríkislógartilmæli um gildiskomu í Føroyum av eini røð av lógarbroytingum viðvíkjandi donskum tænastumonnum U p p s k o t til ríkislógartilmæliLæs mere
Út á Fagranes, har 7 fiskimenn mistu lívið í 1927
Nr. 300 Hósdagur 28. august 2003 10,- Síða 10 Umboð fyri Tony Blair á fund við FF Tony Blair hevur sovæl Irak sum føroysku fiskidagaskipanina í huganum. Seinasti partur av Onnu Evensen Út á Fagranes, harLæs mere
Enok maðurin, sum gekk við Gudi
Enok maðurin, sum gekk við Gudi Les ið: 1. Mós. 5,21-23; Hebr. 11,5-6 og Judas v. 1-1 UMSKIFTIÐ. Bíbliulesarar kenna helst Enok sum mannin, sum gekk saman við Gudi. Eitt umskifti kom í lívi Enoks, tá iðLæs mere
FRÁGREIÐING UM UMSKIPAN AV OGNARVIÐURSKIFTUM FØROYA BANKA
FRÁGREIÐING UM UMSKIPAN AV OGNARVIÐURSKIFTUM FØROYA BANKA (Úr ársfrágreiðingini frá 1997 hjá Fíggingargrunninum) 1. INNGANGUR Tá føroyska bankakervið varð endurskipað í1992 og 1993 yvirtók FíggingargrunnurinLæs mere
Náttúru- & Umhvørvisvernd
Frágreiðing frá arbeiðsbólki viðvíkjandi Náttúru- & Umhvørvisvernd Dagfesting: 12-07-2001 Mál nr.: 603-200100336-2 INNIHALDSYVIRLIT INNLEIÐING... 4 UM FRÁGREIÐINGINA... 5 TILMÆLI... 6 UMHVØRVISLÓGIN VIÐLæs mere
Tinganes - Fo-100 Tórshavn Faroes Tel: (+298) Fax: (+298)
Løgtingið 10. februar 2015 Mál: 0626-003/14-57 Viðgjørt: JSS/NF Lógartænastan Løgtingsmál nr. 95/2014: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um vápn v.m. (Trygdarátøk og vápnaprógv) UppskotLæs mere
HEVUR JESUS NAKRAN TÝDNING
HEVUR JESUS NAKRAN TÝDNING - nú talan um synd og frelsu er avoldað? Missiónsvika á Argjum 13. februar 2016 Alt hevur hann gjørt lagaligt til sína tíð, eisini ævina hevur hann lagt í hjørtu teirra, menLæs mere
HAVNAR KLUBBI oktober Endurgerð av minnisriti Havnar Klubba, tá hann fylti 160 ár.
Endurgerð av minnisriti Havnar Klubba, tá hann fylti 160 ár. 1799-27.oktober - 1959 Teksturin er ikki broyttur, bert innskannaður, og tí sæst týðiliga, hvussu nógv skriftmálið hevur broytt seg tey seinastuLæs mere


c: text/html

text:
Høgni Hoydal hevur sent kunngerð til hoyringar, ein kunngerð, sum tekur lívið av útróðrinum í Vágum og Sandoynni.
Í vár stóð í viðmerkingunum til eitt lógaruppskot, at landsstýrismaðurin ætlaði at friða alt Vágahavið. Upp á fyrispurning, segði landsstýrismaðurin, at eg hevði misskilt hann. Men nú er kunngerðin um sama sent til hoyringar, ein kunngerð sum friðar alt Vágahavið um várið.
Útróður er ikki serliga lønandi, men enn eru nakrir sum royna. Várróðurin áVágahavinum er umleið helvtin av ársinntøkuni. Útróðrarmenn í Vágum og í Sandoynni havi í áratíggju havt hetta økið til at bjarga inntøkuna fyri árið.
Nú vil landsstýrismaðurin taka hendan møguleikan burtur. Snella og sjálvt pilkur verður bannað í bestu fiskitíð.
Áhugavert er, at landsstýrismaðurin samstundis vil opnað eitt økið norðanfyri.
Vóni, at samgongufólk kunnu steðga landsstýrismanninum í hesi ætlan. Verður kunngerðin lýst, so er útróður í Vágum og Sandoynni søga.
Jørgen Niclasen, tingmaður

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Keðiligur ósigur á heimavølli (við myndum)
TB | 12/05/13
1. deild: TB 1-2 B36
Eini 40 fólk høvdu sunnudagin leita sær vestur til vøllin við Stórá, har 1. deildarliðini hjá TB og B36 møttust kl.1500.
Veðrið var sera vánaligt, nógv regn og fitt av vindi vestureftir vøllinum. Hartil var tað sera kalt í luftini.
TB, sum fyrst vardi vestara málið, byrjaði við hesum 11 á vøllinum: Predrag í mál, Benjamin á høgra bakki, Petur á vinstra bakki og Jón Tórur og Mikal í miðverjuni. Á miðvøllinum hendan dagin vóru Einar, Carl og Rógvi, meðan Ragnar Tausen var vinstri vongur, Eirikur høgri vongur og Chris einsamallur í álopinum.
Dysturin byrjaði róliga og spælið var ósamanhangandi. Longu eftir 10. min metti dómarin, at Mikal hevði norti bóltin við arminum í egnum brotsteigi og brýgslaði fyri brotsparki til B36. Áskoðarnir vóru alt annað enn samdir í hesi avgerð, men tað legði Tóki á Lofti hjá B36 einki í og setti brotsparki í netið.
TB royndi eftir hetta at leggja trýst á B36 og hevði klárt bóltin meira, men tað eydnaðist sera sjáldan at spæla seg fram til málmøguleikar. B36 lá aftarliga og vardi og royndi seg so við skjótálopum.
Tá knappir 20. min vóru leikir, fangaði veteranurin Einar ein leysan bólt áraka B36 brotsteigin og royndi seg við skotið. Málmaðurin bjargaði í fyrstu atløgu, men bólturin stak beint út í føturnar hjá Chris, sum langaði bótin í netið til 1-1.
Restina av fyrra hálvleiki fyrigekk á sama hátt, TB hevði bóltin og B36 stóð bíðandi aftarliga og royndi seg við skjótálopum. Tað eina B36 skjótálopið endaði við, at B36 leikari skallaði bóltin á stongina og út, meðan arðu ferð kolldømdi dómarin eitt B36 mál, tí B36 leikari stóð offside. Harútyvir hendi ikki meir í fyrra hálvleiki.
Seinni hálvleikur gjørdist meira javnur, og spæli gekk mest fyri seg á miðum vøllin. TB hevði regni og vindin í ryggin men kláraði ikki gagnýta hetta til egnan fyrimun.
B36 sum í hálvleikinum hevði skift Sandra Færø inn á vinstra vong, kom til fleiri góðar møguleikar, sum Færø skapti við sínum skjótleika. Tá umleið 60. min vóru leiktir fór fyrrnevndi Færø aftur til stroks í vinstru og legði eitt perfekt innlegg í pannuna á Jákup Joensen, sum ongar trubuleikar hevði við leggja B36 á odda 2-1.
5 min. seinni fekk Chris ein risamøguleika at javna, tá han kom at standa púra einsamallur frammanfyri B36 málið, men hann rakti tíverri bóltin sera illa, sum tí fór bæði uppum og við síðurnar av.
TB hevði sum heild sera trubult at spæla seg fram til málmøguleikar og ikki fyrr enn vanliga leiktíðin var farin, fekk TB aftur møguleikan at javna og bjarga sær annað stigið. Einar brillieraði í B36 brotsteiginum og snýtti einar 3-4 B36 leikarar, áðrenn hann royndi seg við skotið, sum B36 málverjin, tíverri fyri TB, hegnisliga bjargaði.
Alt í alt ein illa leiktur dystur í vánaligum veðrið, sum heilt víst gjørdi sítt til at spælið ikki bleiv betri.
Til seinast kann nevnast, at TB málverjin, Predrag Markovic, fleiri ferðir hevði trubult við at raka bóltin á váta undirlagnum, sum gjørdi at bólturin ferðaðist sera skjótt. Hetta mundi 10 min. áðrenn leiklok endað við máli til B36, tá Mikal legði eina róliga avlevering aftur til Predrag, sum heilkiksaði og rakti við síðurnarav bóltinum. Lukkutíð fyri Mikal, Predrag og TB trillaði bólturin 5 cm við síðurnar av TB málinum.
JRS
[nggallery id=26]


text:
Til morgunmatin í Brússel í gjár, har øll NATO-londini eru samlaði, legði Donald Trump, forseti í USA, eftir hinum NATO-londunum og serliga Týsklandi, fyri ikki at brúka nokk av bruttotjóðarúrtøkuni uppá verju.
Men týski kanslarin, Angela Merkel, hevur fyribils ongar ætlanir um at lurta eftir ynskinum hjá amerikanska forsetanum. Tað hevur hon fyrr sagt við týska tjóðartingið, skrivar Danmarks Radio.
Donald Trump ynskir at øll limalondini skulu brúka minst 2% av bruttutjóðarúrtøkuna uppá verju. Týskland brúkar í løtuni 1,24% uppá verju, men hevur sett sær fyri at økja talið til 1,5% innan 2025.


text:
Teir yngru bólkarnir telva uttan klokku – tó verður klokka sett inn um hetta verður mett neyðugt. Royndirnar vísa, at tey yngru hava lyndi at hugsa meir um klokkuna enn um talvið.
Tey eldru telva við 10 minuttum í part á klokkuni til hvørt talvið.
Heiðursmerki verða latin trimum teimum bestu í hvørjum aldursbólki.
Tilmelding í seinasta lagi fríggjadagin 5. mars kl. 21!
á telduposti: tilmelding@faroechess.com
Vinarliga upplýsið navn, aldur, flokk og skúla.
Kappingarnar eru fyri øll sum hava hug at telva
– roynd, minni roynd og eisini fyri tey sum júst eru byrjaði
– tað er ikki at halda seg aftur !
Talvsamband Føroya


text:
Føroyar eru millum ríkastu lond í heiminum. Pr. íbúgva helst tað ríkasta – um vit bert gagnnýttu okkara tilfeingi til fulnar. Fólkatingssessurin skal als ikki nýtast til, at fáa so nógvar danskar kekkar til Føroya sum møguligt, og heldur ikki til hækking av blokkinum. Hetta er óvirðiligt, óneyðugt og setir Føroyar í ringt ljós – Føroyar eru ikki til sølu. Vit skulu sjálvandi heldur virka fyri, at vit í Føroyum til fulnar gagnnýta alt okkara stóra tilfeingi, og fremja ein fíggjar- og búskaparpolitikk, ið skapar ein sjálvbjargnan føroyskan búskap. Og tað ber sjálvandi væl til.
Helst ríkasta landið í heiminum
Vit eru millum allar ríkastu lond í heiminum. Bara fiskiríkidømið er so stórt, at talan um eini 10-12 tons árliga fyri hvørt einasta fólk í Føroyum. Hetta er upp í 1.000 kilo fyri hvørt fólk um mánaðin. Hartil kemur alilaksurin og alt annað tilfeingi okkara – ikki minst fólk við stórari vitan.
Síðan 1998 er framleiðsla okkara, BTÚ, eisini farin úr 7,4 mia. kr. upp í 15,7 mia. kr. Ein vøkstur á 8,3 mia. kr. (leypandi prísir). Okkara BTÚ var í 2014 komin upp á heilar 314.000 kr. pr. íbúgva. Hetta er eitt nú meira enn Ísland, sum í 2014 lá á 294.000 kr. pr. íbúgva.
Smátt er gott
Okkara stóra ríkidømi er enntá veruleiki uttan, at vit hava gagnnýtt okkara menningarmøguleikar. Og vit hava ovstórar menningarmøguleikar. Eitt nú fyri nýskipanum av okkara fiskivinnu, miðfyrisiting, almannaverki, heilsuverki, skúlaverki o.s.fr.
Hartil eru vit í alt ov lítlan mun byrjað at gagnnýta, at “smátt er gott”.
Vit eiga og skulu vísa í verki, at vit kunnu ganga á odda tá umræður støðugt at skipa eitt vælferðarsamfelag soleiðis, at sum mest og best vælferð fæst fyri hvørja krónu.
Um vit við 49.000 fólkum ikki kunnu skjótt og lætt gera tillagingar, og skipa samfelagið fyrimyndarliga – hvør skal so?
Ríkar vinnuligar menningarmøguleikar
Vinnuliga liggja eisini ovurstórir møguleikar fyri menning. Bara størri virðisøking innan fiskivinnuna – saman við fleiri og betri handilssáttmálum (eitt nú gevur EFTA-limaskapur fríhandilssáttmálar við 35 lond og atgongd til ES-marknaðin) – kann geva nýggj milliardavirðir. Hartil liggur stórur menningarmøguleiki í ferðavinnuni, ið kann gerast ein nýggj høvuðsvinna, ið skapar spennandi arbeiðspláss kring allar Føroyar. Í Íslandi hevur ferðavinnan enntá yvirhálað fiskivinnuna. Eisini hava vit møguleikar viðvíkjandi øllum, ið hevur við aling – eitt nú á opnum havi og tá umræður tara – at gera.
Umframt hetta er Føroyar sum undangonguland innan vælferðarskipanir, maritimar útbúgvingar, og talgilding av samfelagnum, eru upplagd mál at seta sær. So tað er bara at koma í gongd.
Bjartar vónir fyri land og fólk
Havi bjartar vónir um framtíðarútlitini hjá okkara lítla – og tó stóra – ríka landi og fólki her í Norðuratlantshavi. Vit hava allar fyritreytir fyri, at gerast undangonguland og skapa besta samfelagið – bæði nú og fyri komandi ættarlið.
Krevur bert eina stjórn, sum vil og megnar at fremja ein framskygdan politikk, ið røkkur inn í framtíðina – til fyrimuns fyri fólkið, vinnuna og samfelagið alt.
Krevur eisini fólkatingsumboð, ið til fulnar virka fyri føroyskum áhugamálum, og virka fyri, at Føroyar fáa fulla og javnbjóðis atgongd til allan heim – IKKI fólkatingsumboð, hvørs fremsta mál er, at fasthalda verandi støðu, ella at fáa so nógvar danskar kekkar, og so stóra hækking av blokkinum sum møguligt. Hetta er óvirðiligt, óneyðugt og setir Føroyar í ringt ljós.
Føroyar eru ikki til sølu.
Kristina Háfoss
Valevni til Fólkatingið og løgtingskvinna fyri Tjóðveldi


text:
Fýra mans lýstir deyðir eftir eldsbruna á Maersk-skipi
Líkini av trimum av manningini eru funnin á "Maersk Honan". Ein fjórði maður er framvegis saknaður.
Fýra sjómenn, sum tað í síðstu viku ikki eydnaðist at evakuera undir einum eldsbruna á Mærsk-skipinum "Maersk Honan" í Arabiska Havinum, vórðu í gjár lýstir deyðir.
- Orsakað av tíðini, ið er gingin, og álvarsomu eldskaðunum á skipinum, noyðast vit at koma til ta niðurstøðu, at vit hava mist allar fýra starvsfelagarnar, upplýsir Maersk Line í tíðindaskrivi.
Felagið fann í gjár líkini av trimum persónum á skipinum. Sjálvt um fjórða líkið ikki er funnið, er viðkomandi lýstur deyður orsakað av tíðini, sum er gingin síðani eldsbrunan, og støðuni hjá skipinum.
Eldur kom í bingjuskipið síðsta týsdag, tá tað var á veg úr Singapore til Suez.
Í fyrsta umfari royndi manningin sjálv at sløkkja eldin, men tað miseydnaðist, og mikudagin stóð skipið í ljósum loga.
27 mans vóru við skipinum, og tað eydnaðist at evakuera 23. Av teimum er ein - ein teilendingur - seinni deyður.
Sostatt eru fimm mans deyðir eftir eldsbrunan, eftir at tveir filippinarar, ein indari og ein suðurafrikanari í gjár vórðu lýstir deyðir.
A.P. Møller-Mærsk upplýsir, at leitingin umborð á bingjuskipinum heldur fram, meðan bjargingararbeiðið á sjónum er steðgað.
"Maersk Honam" er 353 metrar langt og 53,5 metrar breitt og er bygt í fjør. 7860 bingjur eru í løtuni umborð á skipinum, sum tilsamans kann lasta stívliga 15.000 bingjur.
Eldsorsøkin er framvegis ókend, upplýsir Maersk Line.
Kelda: ritzau


text:
Um tú hevur eina eldri sirkulatiónspumpu, ið treingir til at skiftast, so ber til hyggja í eina konverteringstalvu hjá Grundfos, fyri at síggja hvør nýggj pumpa kann nýtast ístaðin fyri.
Tú ert eisini vælkomin til at spyrja okkum um hetta. Tú kanst antin ringja, skriva teldupost ella koma inn á gólvi.
At skifta út eina eldri sirkulatiónspumpu kann hava við sær eina munandi lægri el-nýtslu og harvið stóra sparing.
Ein eldri útgáva av einari Grundfos sirkulatiónspumpu til eitt húsarhald, ið er keypt áðrenn 2005, brúkar væl meiri el-orka enn ein nýggjari útgáva.
Á sirkulatiónspumpuni kanst tú síggja hvørja útgáva tú hevur, og eisini hvat hon nýtir av orku.
Hevur tú eina pumpu, sum t.d. eitur Grundfos UPS 25-40 180, ið er ein ógvuliga vanlig húsarhaldspumpa í Føroyum, so gerst sparingin við at skifta til eina Alpha2 rættiliga stór í krónum og oyrum.
Sí grein um hvat tú kanst spara: Spar pengar við Alpha2
Hjá P/F Svend Krosstein selja vit Grundfos pumpur. Grundfos er danskt merki og er ein av størstu framleiðarum av sirkulatiónspumpum í øllum heiminum. Tær nýggjastu útgávurnar av sirkulatiónspumpum frá Grundfos eru frá 2013 og frameftir. Hesar eita Alpha2 og Magna3.
Sí prís á einari vanligari sirkulatiónspumpu: Alpha2 25-40 180
Konverteringstalvan hjá Grundfos inniheldur eina rúgvu av sirkulatiónspumpum í ymiskum støddum og merkjum. Hendan talvan kann vera serstakliga hent, um talan er um pumpur til størri installatiónir.
Um tú ikki finnur tína pumpu í talvuni, so kanst tú altíð venda tær til okkum við einum fyrispurningi.
Tekniskur ráðgevi
Tel. 34 46 94
torhallur@krosstein.fo


text:
Sjampanjubrunch og kongalig brúðarvígsla á stórskíggja
Sjampanjubrunch í Mentanarhúsinum í Fuglafirði
Í sambandi við at Prince Harry – sonur prinsessu Dianu – og filmstjørnan Megan Markle vera gift 19. mai, fer Mentanarhúsið í Fuglafirði at bjóða til risa sjampanjubrunch samtíðis sum vígslan fer fram í Onglandi.
Á hesum tiltakinum fær man eisini spennandi brúdleyps-íblástur, samtíðis sum man fær høvi at síggja vígsluna á stórskíggja.
Ein fær høvið at smakka leskiligan mat og pinnamat, frukt og leskiliga brúðarkøku og brúsandi drykkir.
Eisini sleppur tú at sita í marglætisbili og kenna teg sum eina rætta brúður ella brúðgom ella sum eitt veruligt royalt brúðarpar.
Ikki síðani 1956, tá Fúrstin Rainier úr Monaco giftist við filmstjørnuni Grace Kelly, hevur verið eins stórur áhugi í einum royalum brúdleypi – helst tí at brúðurin er kend filmstjørna frammanundan. Eitt nú kostar kjólin hjá Megan Markle eina millión krónur. Hetta er tætt við prísin á brúðarkjólanum hjá Dianu, sum kostaði 1,1 millión.
Tað er nú summarið byrjar!
Kl: 10.00 – Check-inn til Sjampanjubrunch í Mentanarhúsinum. Brúdleypið koyrir á stórskíggjanum.
Kl: 11.00 – Gestirnir koma í St. Georges Chapel í Windsor Castle.
Vit fylgja sjálvandi við og hyggja eftir flottum kjólum og klædningum.
Kl: 12.00 – Sig “Ja” – Kongaligt brúdleyp.
Vit bíða spent til Megan kemur í kirkjuna og sigur ja til sín prins.
Kl: 13.00 – Brúðarparið kemur úr kirkjuni. Vit fylgja glað við.
Kl: 14.00 – Takk fyri í dag.
Atgongumerkið gevur tær:
Lekkran sjampanjubrunch, drykkjuvørur og beinleiðis stroyming frá kongaliga brúdleypinum úr Onglandi á stórskíggja.
Íblástur til brúdleyp og stórar veitslur.
Beinleiðis prát við framvísarar og seljarar, smakking av brúðarkøkum, kaffi/te.
Veitarar:
DP Køkur
Fuglafjarðar Ellisakfør
Blómuhandilin Flora
Mentanarhúsið
Lykke Limo
Brúðarprýði
Blómuhandilin Orkis
Várperlan
Magna Jacobsen
Odwear
Gevið gætur:
Sessirnir eru ikki í talrøð og máltíðirnar eru við vøkur rund uppdekkaði borð, í stóra stásiliga salinum í Mentanarhúsinum.
Atgongumerki fáast fyri 150 kr. + avgreiðslugjald á atgongumerki.fo og fyri 200 kr. við dyrnar.


text:
Yngul- og ætikanningar 2018
Dan Klein --- 12.07.2018 - 09:43
Mikudagin 4. juli var Magnus Heinason aftur á Havnini eftir lokna yngul- og ætikanning. Samanumtikið kann sigast, at nógv minni er til av yngli á Landgrunninum í ár í mun til fjør, og sum heild var yngulin smáfallandi.
Hesi seinasu árini hevur sjógvurin kring Føroyar verið rættiliga feskur og henda gongdin heldur fram í ár. Serliga hesi bæði seinastu árini hevur sjógvurin verið lutfalsliga feskur, men samstundis hevur hitin í sjónum verið rættiliga støðugur. Gróðurin í vár og higartil í summar er beint undir miðal og nøgdin av djóraæti á Landgrunninum er um miðal. Á Landgrunninum var sum vant mest av hvítingsbróðri, tó at bæði nøgdin og støddin vóru minni enn miðal. Eisini var rættiliga lítið av toski, hýsu og nebbasild og yngulin var smærri enn miðal.
Á Føroyabanka var sjógvurin sum vant umleið 1°C heitari enn á Landgrunninum. Og eins og á Landgrunninum og á víðum havi var sjógvurin rættiliga feskur. Lítið var av plantuæti. Rættiliga nógv var til av djóraæti, men hetta var fyri tað mesta æti, sum upprunaliga er rikið inn á Bankan uttanífrá, meðan lítið var av sløgum, sum bert halda til á Bankanum. Sera lítið var av toska- og hýsuyngli á Føroyabanka. Samlaða talið av nebbasild á Bankanum var tó eitt tað størsta, sum skrásett hevur verið, og harafturat var støddin á nebbasildini væl yvir miðal.
Yngul- og ætikanningar á sumri eru afturvendandi kanningar, sum hava til endamáls at kanna ta pelagisku vistfrøðina undir Føroyum á sumri, t.e. hita, salt, tøðsølt, gróður, djóraæti og fiskayngul. Við støði í hesum fæst ein fatan av liviumstøðum og útlitum hjá eitt nú fiski og sjófugli.