text:
Rættindi til øll?
Farnu 2 vikurnar eru sera nógv føgur orð søgd um rættindi, javnrættindi og minnilutabólkar. Eg hugsaði somuleiðis at skriva um rættindi til ein minnilutabólk, men fyrst kundi tað verið áhugavert at hugt eftir onkrum av tí sum er sagt:
Sonja J. Jógvansdóttir segði í Tinginum: “Hvat kann vera jaligari, glæsiligari og størri hjá einum politikara enn at sleppa at javnseta borgarar í egnum landi?”
Ingolf sólheim 0lsen segði í Tinginum: “eg fari heldur ongantíð í lívinum at atkvøða fyri at nokta samkyndum ella øðrum minnilutabólkum somu borgarlig rættindi, sum eg havi. Ongantíð.”
138 samkynd skrivaðu soleiðis til Løgtingið: “Ynskja tit at veita okkum javnrættindi, ið tit og flest aðrir føroyingar taka fyri givið?”
Helena Dam Á Neystabø skrivaði soleiðis á Facebook: “Nú várar, og útlit eru fyri at ein minniluti okkara millum nú fer at fáa somu borgarlig rættindi sum meirilutin. Kann nakað vera meir sjálvsagt.”
Sosialistisk Ung skriva soleiðis í lesarabrævið: “Sum røtt javnaðarfólk fara vit at stríðast víðari fyri javnrættindum fyri øll fólk, so at ein og hvør kann liva tað lívið ein ynskir og droymir um”
Amnesty International Føroya deild skrivaði soleiðis á Facebook: “Lógir okkara skulu verja okkum øll. Um lógir okkara ikki fevna um ávísar bólkar í samfelagnum, eru hesir uttan fyri lógina.” Víðari endurgevur Amnesty ST-sáttmálan: “Øll menniskju eru jøvn fyri lógini og hava rætt til somu lógarvernd uttan nakran mismun av nøkrum slag.”
So komi eg til tann bólkin, sum eg í dag ynski at umrøða. Hesin bólkur manglar eini rættindi, sum eru nógv meir grundleggjandi og álvarsom enn gifta, arvur ella líknandi. Hesin bólkur hevur ikki rættin til sjálvt lívið. Talan er um tey óføddu børnini. Tey hava í dag onga verju av lógini, og hava sum sagt ikki rættin til sjálvt lívið. Tey kunnu ikki sjálvi tala sína søk, møta upp til skrúðgongur ella á annan hátt gera vart við sín mismun fyri lógini.
Eg fari nú at heita á teg, um at lesa omanfyri nevndu endurgevingar, við hesum bólkinum í huga – tað var ikki sagt um hendan bólkin, men kundi tað eins væl verið sagt um tey?
Tá ið tað nú er vorðið fremsta aðalmál hjá so nógvum, at berjast fyri javnrættindum hjá minnilutum, og tá tey nú hava vunnið fyrsta stríðið, sum var at tey samkyndu fingu rættin til giftu, so vóni eg at somu fólk fara at berjast víðari – hesaferð fyri at tey óføddu børnini fáa rættin til lívið – ein rættur, sum vit onnur taka fyri givið.
Reimund Langgaard
fyrrv. tingmaður fyri Sambandsflokkin


c: text/html

text:
TIL HINS MEST HØGA OG MEKTIGA PRINS
JAMES,
VIÐ GUÐS NÁÐI
KONGUR AV STÓRA BRETLANDI, FRAKLANDI, OG ÍRLANDI,
VERJI TRÚARINNAR, & SFRV.
Týðarar Bíbliunnar ynskja Náði, Miskunn, og Frið,
gjøgn JESUS CHRIST váran Harra.
MIKLAR og margfaldar vóru tær signingar, mest øtiligi Stjórnarharri, sum Almáttugi Guð, Faðir alra miskunna, skonkti uppá okkum, Onglands fólk, tá ið hann fyrst sendi Persón Tygara Kongligu Hátignar at stjórna og at ríkja yvir okkum. Tí at hvar ið tað var eftirvæntanin hjá mongum, sum ynsktu ikki Sion várum væl, at eftir setuna av hasi bjørtu Vestligu Stjørnu, Elizabeth Drotningar mest sælu endurminningar, einhvør tjúkk og ítøkilig skýggj skuldu soleiðis havt skuggað yvir hetta Land, at menn skuldu havt verið í iva um hvønn veg teir áttu at ganga; og at tað skuldi treyðugt verðið vitað, hvør átti at leiðbeina tí óstøðaða Statinum; rak birtan Tygara Hátignar, sum Sólin í síni styrki, við tað sama burt hasi hugsaðu og innbillaðu dis, og gav øllum, sum vóru væl sinnaðir, avbæra grund til troyst; serliga tá ið vit skoðaðu ta Stjórn, sum varð grundløgd í Tygara Hásemi, og Tygara vónríka Sáð, við einum Titli sum verður ikki ivaður um, og hetta eisini fylgt við friði og ró her heima og burturi.
Men millum allar okkara gleðir var tað eingin, sum fylti okkara hjørtu meira, enn vælsignaða áframhaldið av prædikanini av Guðs heilaga Orði okkara millum; sum er hin ómetiligi dýrgripurin sum ber av øllum ríkidømum jarðarinnar; av tí at ávøksturin av tí strekkir seg, ikki bert til tíðina sum verður brúkt í hesi framviðfarandi verøld, men leiðbeinir og tillagar menn at hini ævigu sælu sum er fyri oman í himni.
So fyri ikki at loyva hesum at falla til jarðarinnar, men heldur at taka tað upp, og at halda áfram í teirri støðu, í hvørji navngitni Fyrirennarin hjá Tygara Hásemi eftirlæt tað: nei, fyri at fara frameftir við treystinum og festuni hjá einum Manni í at varðveita sannleika Christs, og planta hann nær og fjar, er tað sum soleiðis hevur bundið og fastliga knýtt hjørtuni hjá øllum Tygara Hátignar holla og trúrøkna fólki at Tygum, so at sjálvasta Tygara navn er dýrabært teirra millum: teirra eyga skoðar Tygum við uggan, og teir vælsigna Tygum í sínum hjørtum, sum hin halgaða Persón, sum, undir Guði, er beinleiðis Høvundurin at teirra sonnu gleði. Og henda teirra nøgdsemi minkar ikki ella ferst, men hvønn dag veksur og fær styrki, tá ið teir skoða, at vandlætið hjá Tygara Hátign mótvegis Guðs húsi dragnar ikki ella gongur afturá, men verður meiri og meiri kynt, gevandi seg til kennar útiumkring í hinum fjarastu pørtum av Christindómi, við skriving í verju av Sannleikanum, (sum hevur givið eitt slíkt høgg til handa syndarinnar mann, sum vil ikki verða grøtt,) og hvønn dag her heima, við trúrøknari og lærdari talu, við tíðugt at vitja Guðs hús, við at hoyra Orðið prædikað, við at virðismeta Frálærarar tess, við at hava umsorgan fyri Kirkjuni, sum ein mest eymligur og elskandi hjúklandi Faðir.
Tað finnast óendaligar próvgrundir fyri hesi røttu Christnu og trúrøknu yndan í Tygara Hátign; men eingin er meiri kraftsom til at kunngera tað til annarra enn hin yvirhugaða og viðvarandi tráan eftir at fullføra og útgeva hetta verk, sum vit nú við allari eyðmjúksemi framseta at Tygara Hátign. Tí at tá ið Tygara Hásemi einaferð úr djúpari døming høvdu fatað, hvussu hóskiligt tað var, at úr hinum Upprunaligu Heilagu Tungumálunum, tilsaman við at samanbera arbeiðini, bæði í okkar egna, og øðrum Tungumálum, av mongum verdigum monnum sum fóru undan okkum, skuldi tað verða ein meiri røtt Týðing av heilagum Skriftum til hina Ensku Tungu; lótu Tygara Hátign ikki vera við at tilskunda og at tileggja teir, til hvørja tað var litið, at arbeiðið mátti verða skundað, og at gerningurin mátti verða intur á ein so sømiligan hátt, sum eitt mál av slíkum týdningi av røttum mátti kravt.
Og nú endiliga, við Guðs miskunn, og áframhaldinum av várum strevum, tað verandi ført fram at eini slíkari niðurløgu sum til at vit hava miklar vónir um, at Onglands Kirkja skal heysta góðan ávøkst av tí; halda vit tað vera okkara skylda at lata tað til Tygara Hátign, ikki einans sum okkara Kongi og Stjórnarharra, men sum til høvuðs Drívmegi og Upphavsmann at arbeiðinum: eyðmjúkiligani tráandi av Tygara mest Heilagu Hátign, at við tað at ting av hesi góðsku hava altíð verðið útsett fyri atfinning av illmeinandi og misnøgdum persónum, tað má fáa samtykki og verju frá so lærdum og skynsomum Prinsi sum Tygara Hásemi eru, hvørs loyving og góðtaking av várum strevum skal meiri heiðra og tilstuðla okkum, enn allar ákæringar og hørðu týðingar annarra manna skulu ógva okkum. So at um, á teirri einu síðuni, vit skulu verða baktalaðir av Pávaligum Persónum her heima ella burturi, sum tí vilja útspilla okkum, av tí at vit vóru neyðars amboð at fáa Guðs heilaga Sannleika at verða enn meir og meir kendan hjá fólkinum, hvørji teir tráa enn at halda í vankunnu og myrkri; ella um, á hinari síðuni, vit skulu verða útspiltir av sjálvsinnbillandi Brøðrum, sum renna sínar egnu vegir, og veita dáming at ongum, uttan tí sum er myndað av teimum sjálvum, og smíðað á teirra ambolti; vit mega hvíla tryggir, stuðlaðir innvortis av sannleikanum og sakloysinum av eini góðari samvitsku, havandi gingið einfaldleikans og heilseminnar vegir, sum frammi fyri Harranum; og uppihildnir útvortis við kraftfullu verjuni av náði og góðtokka Tygara Hátignar, sum vil altíð geva ásjón til ærlig og Christin strev ímóti beiskum atfinningum og óvælvildarsomum tilskrivingum.
Harri himins og jarðar vælsigni Tygara Hátign við mongum og sælum døgum, so at, eins og hans himinska hond hevur uppríkað Tygara Hásemi við mongum serstøkum og serligum náðum, Tygum soleiðis mega vera undran heimsins í hesi seinnu tíð um gleði og sanna sælu, til heiðurs hins mikla GUÐS, og til góðar hjá hansara Kirkju, gjøgn Jesus Christ váran Harra og einasta Frelsara.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Suðurkorea góðkendi í gjár sum síðsta landið keypið hjá A.P. Møller - Maersk av Hamburg Süd. Harvið kann handilin upp á 4,3 mia. dollarar, sum varð fráboðaður í desember í fjør, endaliga avgreiðast. Maersk væntar, at hetta verður gjørt í morgin.
Við góðkenningunum hjá Suðurkorea og Kolumbia hevur Maersk nú allar tær 23 neyðugu góðkenningarnar til yvirtøkuna av Hamburg Süd í pottinum.
"Løgfrøðiliga góðkenningartilgongdin er framvegis á rættari kós. Vit vænta at enda handiliní morgin 30. november," skrivar Maersk í einum telduposti til Maritime Danmark.
Sum galdandi hevur verið við góðkenningunum frá øðrum londum, kom góðkenningin frá Suðurkorea heldur ikki í hús uttan treytir. Maersk Line játtar soleiðis at taka Hamburg Süd út úr samsiglingaravtaluni (vessel sharing agreement) á rutuni millum Fjareystur og Miðamerika/Karibia, eins og Maersk játtar ikki at leingja eina avtalu millum Fjareystur og vesturstrondina av Suðuramerika, skrivar reiðaríið í teldupostinum.
Hamburg Süd verður tó framvegis virkið á hesum rutunum. Broytingarnar koma í gildi, tá handilin er endaliga avgreiddur, væntandi í morgin.
Maersk Line vónar at kunna fáa synergiir burturúr integratiónini av Hamburg Süd upp á millum 300 og 400 mió. dollarar um árið frá 2019.
Kelda: A.P. Møller - Maersk/maritimedanmark.dk


text:
Tað fyrsta vit tosa um er Eldradagin, sum verður hildin í Havnini fríggjadagin 3. okt. Gestur er Katrin Holm, nevndarlimur í Eldraráðnum, sum saman við Tórshavnar Kommunu fyriskipar Eldradagin. Síðani er Richard Schwartson gestur, fyrst tosar hann um nakrar bøkur, síðani verður prátað um “fyrimyndir” og um hvussu stóran týdning tað hevur at geva fakkilin víðari.
Les meira um Eldradagin á her
Vertur: Teresa Damgaard-Jarnfoss og Eydna Háberg
Lurta eftir sendingini her
Um tú vilt taka sendingina niður, so høgraklikka slóðina og vel “Save link as…” ella “Gem destination som…”


text:
Føroyameistarar í tvímansleiki hjá kvinnum 2017 eru Henrietta Nielsen, Horsens KFUM, og Durita F. Jensen, Tór. Tær vunnu finaluna sannførandi á Onnu Mikkjalsdóttir og Mariu Albinus, TBF.Bronsu vunnu Victoria Debes og Britt Michelsen, TBF.
Og hann hevur svarað mær: "Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi." Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær.
2. Kor 12,9
Tað er tápulig gudsdýrkan at gera gudstænasturnar meiri umráðandi enn Guð.
William Shakespear


text:
Samdir um at vera ósamdir
Dan Klein --- 06.07.2018 - 08:45
Avdúkandi Perlur: Soklarnir liggja í buktini. Bankin vil ikki veita trygd í soklunum, og kommunan boyggir seg ikki... Oyggjatíðindi 20. februar 2009:
Hvørjaferð Samtakið í Hoyvíkshaganum (J&K Petersen og Sandavágs Timburhandil, vilja trýsta Havnar kommunu, fara teir út til frelstu pressuna at skúma teimum vegin niður í kommunukassan, so ella so.
Tað hendi tá tað skuldi rættvísgerast, at prísirnir fyri sambygdu húsini í Hoyvíkshaganum, skuldu hækka í prísi við millum 125 túsund og 300 túsund krónum.
Olivant og Sosialurin tóku beinanvegin málið upp, og endurgóvu Samtakið fyri at siga, at góðtóku fólk ikki hækkingina og lupu frá húsunum, so vóru tey strikaði av bíðilistanum hjá kommununi, sum hinvegin onku kundi gera við hækkingarnar í mvg-lógávuni, men vísti staðiliga aftur, at at fólk blivi strikaði av bíðilistanum.
Nú var so aftur brúk fyri miðlunum. Hesaferð skuldi Dimmalætting brúkast, at trýsta kommununa, sum Samtakið segði, ikki vildi útskriva skeytini, men fortaldi ikki hví.
Dimman og Sosialurin hevur, saman við oyggjatíðindum, søkt um alment innlit í gøluni í Hoyvíkshaganum. Men hvørki Dimma ella Sosialurin hava áhuga í sannleikanum, sum setir kommununa í heilt annað ljós, enn bløðini fyrr hava lýst.
Vit síggja, at Christian Andreasen, advokatur, vegna Samtakið, skrivar í teldubrævi og vísir á, hvar skógvurin veruliga er ov trongur hjá Samtakinum:
"Eftir samráðingar við Føroya Banka kann eg upplýsa, at bankin ikki vil veita nakra bankatrygd um hendan eisini skal standa sum trygd fyri gjalding av sokklunum. Eg viðleggi til kunnleika trygd, sum bankin sigur seg kunna stilla", skrivar advokaturin, og mælir so øllum pørtum frá at viðgera hetta mál í fjølmiðlunum, tó at hansara egna Samtak, hvørjaferð málið hevur verið reist, er farið til einglapressuna eftir hjálp."
Men Havnar kommuna, sum ikki hevur fingið pengar frá Samtakinum fyri lendið, vil hava trygd í sokklunum, og tað er eingin ivi um, at hetta er kravið frá kommununi, sum Føroya Banki ikki er førur fyri at veita trygd fyri. Kommunan skrivar:
Tórshavnar kommuna er als ikki samd í tykkara meting og er av tí áskoðan, at Samtakið roynir at sleppa sær undan at halda gjørdar avtalur.
- Tað at partarnir eru ósamdir í tulkingini av ásetingunum í sáttmálanum viðv. trygdini er ikki nakað nýtt, men hetta var høvuðsevnið á fundinum millum partarnar tann 13. november 2008.
- Á hesum fundinum samdust partarnir um “at vera ósamdir”, og at Samtakið skuldi biðja peningastovnin um at seta eina trygd, sum vísti til ásetingarnar í sáttmálanum.
- Tórshavnar kommuna vil sjálvandi standa við hesari semju, og verða skeytini útskrivað, so skjótt avtalaða trygdin er sett, skriva Heðin Mortensen, borgarstjóri, og Jens M. Poulsen, kommunustjóri, og vísa á, at tað er Samtakið, ið er farið í fjølmiðlarnar.


text:
Unglingalandsliðið er í Belgia í hesum døgum. Evropameistaraskapi í svimjing fyri juniorar (te. gentur 15 til 16 ár og dreingir 17 til 18 ár) er í ár í Antwerpen.
Føroyar er umboða av 3 ungum damun og 3 ungum harrum.
Úr Havnar svimjifelag er Guðrun Holm Jacobsen. Úr Fuglafjarðar Svimjifelag eru Elspa Mørkøre og Kári J. á Høvdanum. Úr Suðuroyar Svimjifelag eru Mona Simonsen, Pál Joensen og Dánjal Martin Hofgaard.
Myndin: fv. Guðrun, Mona, Elspa, Kári, Pál & Dánjal Martin standa uttan fyri Scandic Hotel í Antwerpen.
Kappingin byrjar mikudagin 18 juli kl.09:00 við innleiðandi umførum. Pál Joensen er fyrsti føroyingur sum skal svimja, og er teinurin 400m frí. Síðan skal Kári á Høvdanum svimja 100m ryggsvimjing, Guðrun Jacobsen skal svimja 100m frí og seinasti føroyingur er Elspa Mørkøre sum skal byrja sítt EJM við 200m ryggsvimjing. Mona og Dallin svimja ikki fyrsta dagin, men Tórsdagin eru tey við saman við Pál. Mona svimur tá 400m frí og Dánjal Martin svimur 100m frí. Pál skal út í tann langa 1500m frí.
EJM svimjingin er í 5 dagar, so føroysku unglingarnar fáa úr at gerða. Innleiðandi er hvønn morgun kl.09:00 og semifinalur & finalur eru hvørt kvøld kl.17:00 (te. 08:00 & 16:00 Fø. tíð) Eg skal royna at skriva hvønn dag, men havi lært okkurt frá OYL á Rhodos, so eg lovi ikki nakað 🙂 Okur fara upp hvønn morgun kl.05:15 (Fø. tíð) so tykur kunnu ætla at eg eri troyttur um nakrar dagar, ja og so tey sum skulu svimja sjálvandi 🙂 Pál skal svimja 200m, 400m, 800m og 1500m frí. Mona svimur 200m, 400m & 800m frí. Elspa & Kári svimja 50m, 100m og 200m ryggsvimjing. Guðrun svimur 50m, 100m frí og 50m firvald. Dánjal Martin svimur 50m og 100m frí
EJM er í longum hyli (50m) so akkurát hvat ein skal vanta sær av føroysku svimjarnum er ikki til at siga, men tey komu øll heim frá OYL við min. 1 gullheiðursmerki hvør, uttan Guðrun sum ikki lutók til OYL. Hvat er so eitt gullheiðursmerki frá OYL vert í mun til at koma í eina EJM finalu? Ein kann byrja við at siga Russland við sínum 142.400.000 íbúgvum (Juli 2006) kontra tey OYL lond okur kappast við, tey eru frá gott 30.000 til uml 150.000 íbúgvar. So er Italia, Tysland, Bretland, Spania, Polen, Turkaland fyri bara at nevna nøkur fá. Til EJM skal ein altso svimja nakað betur enn til eitt gjøgnumsnitts OYL fyri at kunna gera seg galdandi. Onkur methaldari frá OYL hevur tó megna at koma í meira enn eina EJM, EM, HM & OL finalu. (um eg minnist rætt) Darren Mew frá Isle of Wight er OYL methaldari í 50, 100 & 200m bringusvimjing. Men Darren var neyvan komin so langt um hann avmarkaði sína svimjing ella sínu mál, til “bert” at vinna gull til OYL. Og tí eru Guðrun, Elspa, Mona, Kári, Pál og Dánjal Martin við til EJM í ár. Okur í føroyskari svimjing vilja meira enn “bert” OYL gull og met. Hettar merkir so ikki, sum so nógv hava sagt, at okur halda okkum vera ov stór ella ov góð til OYL. Okur vunnu ikki alt á OYL, so enn er long leið til at nakar kann siga at okur eru størri enn OYL 🙂
Um okur náa eina Top´16 plasering til EJM á onkrum teini (te. ein semifinala), hevði eg veri ovurfegin, men beint uttan fyri er nú eisini sera flott.
Við svimjuheilsan úr Antwerpen
Jón B.


text:
Skrivað tann .
Týskvøldið, 23. november, verður sent beinleiðis úr Klakvík.
Vertur er Kári Kjelnæs.
Sendingin verður endursend sunnudagin 29. november kl. 12.30
Á TORGINUM - ein góð sending frá Evangelisku Røddini -
Skrivað tann .
Charlotta og Óli Hans á Váli Olsen, RÁS 2
Á Torginum, týskvøldið 21. september kl. 21.00
Les meira
Skrivað tann .
John í Skemmuni:
Í hesum døgum er mikið kjak íkomið, sum úrslit av úttalilsi frá Jenisi av Rana í sambandi við vitjanina av íslendska forsætisráðharranum.
Les meira
Skrivað tann .
Í ár verður Samfelagsstevnan í døgunum 3. til 7. november.
Les meira


text:
2. november
2. november er dagur 306 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 307 um skotár er). 59 eru dagar eftir av árinum. Haruveiðitíðin byrjar 2. november (til 31. desember).
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1889 - Norðurdakota og Suðurdakota gerast 39indi og 40indi statur í USA.
- 1898 - Fyrsti "Cheerleading" bólkurin verður settur á stovn í Minnesota háskúlanum í USA, tá Johnny Campell leiðir fjøldina at koyra á skúlaliðið í amerikonskum fótbólti.
- 1912 - Bulgaria vinnur á Ottomanveldinum í bardaganum um Lule Burgas, sum er tann blóðugasti bardagin í fyrra Balkankrígnum.
- 1914 - Fyrri heimsbardagi: Russland lýsir yvir kríggi ímóti Ottomanveldinum.
- 1930 - Haile Selassie verður krýndur keisari av Etiopia.
- 1936 - Kanadiska kringvarpið verður sett á stovn.
- 1936 - Bretska kringvarpið (BBC) byrjar at senda sjónvarp. Sjónvarpstøðin BBC1 sendir enn tann dag í dag.
- 1944 - Erwin Rommel marskálkur beinir fyri sær, eftir at vera handtikin fyri at hava verið uppií, tá ið miseydnað roynd varð gjørd at beina fyri týska Føraranum, Adolf Hitler.
- 1953 - Tingið í Pakistan endurnevnir landið: Islamska Lýðveldið Pakistan.
- 1957 - Amerikanska rock'n roll stjørnan Elvis Presley setur met við átta stakplátum í senn á amerikanska top 30 listanum.
- 1963 - Suðurvjetnamiski forsetin Ngô Đình Diệm verður avrættaður í einum hernaðarligum kvetti.
- 1964 - Saud kongur av Savdiarabia verður koyrdur frá í einum familjukvetti, og skiftur út við hálvbeiggja sín Faisal.
- 1965 - 31 ára gamli Norman Morrison setur eld á seg sjálvan framman fyri inngongdina av Pentagon, fyri at mótmæla nýtslu av napalm í Vjetnamkrígnum.
- 1966 - The Cuban Adjustment Act kemur í gildi. Lógin gevur 123.000 kubanarum møguleika at søkja um amerikanskan ríkisborgaraskap.
- 1977 - SMS letur upp.
- 1983 - Rockarafelagsskapurin Hells Angels verður bannaður í Vesturtýsklandi.
- 1992 - Fíggingargrunnurin frá 1992 verður stovnaður.
- 2004 - George W. Bush forseti endurvinnur forsetasessin við John Kerry sum demokratiskum mótvalevni.
- 2007 - Ímillum 50.000 og 100.00 fólk ganga mótmælisgongd í Tbilisi í Georgia, fyri at mótmæla í georgiansku tingleiðsluni
- 2013 - Gerhard Lognberg verður koyrdur úr Javnaðarflokkinum av floksleiðsluni.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1755 - Marie Antoinette, fronsk drotning, kona Ludvik 16. (d. 1793)
- 1795 - James K. Polk, amerikanskur forseti (d. 1849)
- 1865 - Warren G. Harding, amerikanskur forseti (d. 1923)
- 1913 - Burt Lancaster, amerikanskur sjónleikari (d. 1994)
- 1938 - Sofía drotning av Spania, sponsk drotning
- 1961 - k.d. lang, kanadiskur countrysangari og sangskrivari
- 1965 - Shah Rukh Khan, indiskur sjónleikari
- 1966 - David Schwimmer, amerikanskur sjónleikari
- 1974 - Nelly, amerikanskur rappari og sjónleikari
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1950 - George Bernard Shaw, írskur rithøvundur og Nobelprísvinnari (f. 1856)
- 1996 - Eva Cassidy, amerikonsk sangkvinna (f. 1963)


text:
Andri til Göteborg við U17 landsliðnum
Í StÍF hava vit nógvar evnarríkar ungar leikarar. Ein teirra er Andri Kristiansson Hansen, sum í morgin 2. juli fer við U17 landsliðnum til Göteborg í Svøríki. Andri og hinir í U17 skulu luttaka í European Open, sum fer fram dagarnar 2. til 7. juli.
Føroyska liðið er í bólki B og skulu í bólkaspælinum spæla móti Svøríki, Slovakia og Estland.
Andri er sera spentur at fara til Svøríkis at royna sína evnir millum bestu ungu talentini í Evropa:
- Eg eri heilt ótrúliga spentur at fara við U17 til Svøríkis og síggja, hvar eg standi í mun til aðrar málmenn í hesari kappingini. At fáa møguleikan at umboða Føroyar og StÍF er nakað heilt serligt.
Vit ynskja Andra og restini av U17 ein góðan túr og bestu eydnu í kappingini.


text:
Orð og lag: Elihu Pedersen
Týtt (mars 2012): Kajfinn Hammer
1. Hvør er hon sum so yndislig gongur
fram á rættferðarvegi so fríð,
sum ei skeitir til syndina longur,
heimsins æru ei meir leggur í?
Niðurlag: Tað er brúðurin á veg til sín Brúðgóm,
bert til Hann stendur hugur og sinn;
tað er brúðurin á veg til sín Brúðgóm,
skjótt hon trínur í brúdleypið inn.
2. Hvør er hon, sum so trúgv fylgir boðum,
hjarta Brúðgómsins rørdi og vann?
Hon hvørs eygu bert horva at Honum,
og hvørs ást stendur einans til Hann?
3. Hvør er hon, sum av bróður og vini
meint varð vanvird, tí hon ikki vil
her seg blanda við heimin sum hini,
tí at brúðleypið skjótt stundar til?
4. Hvør er hon, hóast trongdir hon líður,
ikki óttast ta komandi ferð;
seg við heilagum levnaði prýðir,
fyri Brúðgómin fagran seg ger?
5. Hon er von sum ein fannføgur lilja,
tó hon vaks har, ið illgresið stóð,
hennar trá er at gera Guðs vilja,
tí hon keypt varð við Hansara blóð.


text:
ALHEIMSHÚS RÆTTVÍSINNAR
"Alt hetta fruktaleysa stríðið, hesi oyðandi kríggini skulu hvørva, og hin Størsti Friðurin koma."
Oktober 1985
Til tjóðir heimsins:
Tann mikli friðurin, sum góðhugaðar menniskjur hava tráað eftir upp gjøgnum tíðirnar, sum spáarar og yrkjarar hava droymt um í ótald ættarlið og sum heilagu skriftirnar hjá mannættini áhaldandi hava lovað, er nú langt um leingi í eygsjón og tøkur fyri tjóðirnar. Fyri fyrstu ferð í søguni er tað møguligt fyri ein og hvønn at skoða allan heimin við hansara óteljandi ymisku fólkasløgum í einari og somu frásjón. Heimsfriður er ikki einans møguligur, hann slepst ikki undan. Hetta er næsta stigið í heimsmenningini – tað sum ein stórur hugsari nevndi “globalisering mannaættarinnnar”.
Um friðurin bert kann fást í lag eftir ósigandi ræðslum, framskundaðum av treiska fasthaldi menniskjunnar við gomul atferðarmynstur, ella um hann kann fáast í lag gjøgnum vilja til samráðing, er tað valið, sum allir heimsins íbúgvar hava. Á hesum hættisliga tíðarskeiði, har teir torføru spurningarnir, tjóðirnar hava at dragast við, eru runnir saman til eitt felags mál fyri allan heimin, hevði ein miseydnað roynd at demma fyri bylgjuni av stríði og ófriði verið óverjandi ábyrgdarloysi.
Millum tey positivu tekinini eru hesi: tann alsamt vaksandi mátturin í teimum stigunum móti heimsskipan, sum vórðu tikin fyrst í hesari øldini við stovnsetingini av Fólkasameiningini (League of Nations), ið fekk Sameindu Tjóðir sum arvtakara á einum breiðari grundarlagi; tann sannroynd at meirilutin av heimsins tjóðum síðan seinni heimsbardaga hevur fingið sjálvstýri, sum er eitt tekin um, at myndan av tjóðum er komin at enda; samarbeiði millum hesar ungu tjóðir við eldri í felagsáhugamálum; tann av hesum alstóra økingin í samarbeiði millum higartil avbyrgd og fíggindalig fólkasløg og bólkar í altjóða fyritakssemi á vísindaligum, útbúgvingarligum, løgfrøðisligum, búskaparligum og mentunarligum økjum; stovnanir, meira enn nakratíð, av altjóða humaniterum stovnum; útbreiðslan av kvinnu- og ungdómsrørslum, ið mæla til frið, og tann sjálvkravda útklekingin av einum støðugt vaksandi neti av valigum fólkum, sum søkja skilning gjøgnum persónligt samskifti.
Tey vísindaligu og teknologisku framstig í hesi óvanliga signaðu øld, siga frá stórum framstigum í samfelagsligu menningini hjá knøttinum og geva eina hóming av, hvussu tað ber til at loysa praktiskar trupulleikar hjá mannaættini. Tey geva júst reiðskapini til umsitingina av tí samansetta lívinum hjá einum sameindum heimi. Hóast hetta standa forðingarnar. Ivi, misfatanir, fordómar, illgrunasemi og snævurskygt sjálvsókni plága tjóðir og fólkasløg í viðurskiftunum hvørt við annað.
Tað er í djúpari kenslu av andligari og moralskari skyldu, at vit beint nú verða áskundað til at biðja tygum um at sýna tí stóra innliti ans, sum á fyrsta sinni varð kunngjørt teimum ráðandi hjá mannaættini fyri meira enn hundrað árum síðan av Bahá’u’lláh, grundara Bahá’í trúarinnar, sum vit eru tað valda álitisfólkið fyri.
“Vónloysisvindar”, skrivaði Bahá’u’lláh, “blæsa úr øllum ættum, og tað stríð, ið skilir sundur og plágar mannaættina, veksur fyri hvønn dag, sum fer. Tekin um hóttandi kollrenningar og ruðuleika kunnu hómast nú, tí tann núverandi skipanin sýnir seg at vera syrgiliga brekað.” Hesin profetiski dómurin er ásannaður væl og virðiliga av felags royndum mannaættarinnar. Veikleikin í tí núverandi skipanini er rættiliga týðiligur í vantandi dugi hjá óheftum limalondum í Sameindu Tjóðum til at reka á dyr krígsspøkilsið, í tí hóttandi skrædlinum í altjóða búskaparligu skipanini, í spjaðingini av lógloysi og yvirgangi og í teimum sváru líðingum, sum hesar og aðrar plágur volda einum vaksandi milliónatali av menniskjum. Yvirgangur og tvídráttur eru í sovorðnan mun komin at sermerkja okkara samfelagsligu, fíggjarligu og átrúnaðarligu skipanir, at mong liggja undir fyri tí sjónarmiði, at sovorðin atferð er óloysandi knýtt at tí menniskjuligu náttúruni og tí ómøgulig at broyta.
Við tí at hetta sjónarmið hevur fest seg, er komin fram lemjandi mótsetningur í menniskjuligum spurningum. Annan vegin halda øll fólkasløg upp á at vera til reiðar fyri og leingjast eftir friði og samljóði, eftir enda á tí uppskakandi bangilsi, ið ger teirra gerandisdag til plágu. Hinvegin verður óumhugsið staðið við, at menniskjur eru óbøtandi sjálvkærar og ágangandi og tískil ikki førar fyri at stovnseta samfelagsliga skipan, samtíðis framfúsa og friðarliga, máttmikla og samljóðandi; eina skipan, sum gevur fríar ræsur fyri skapanarhugi einstaklinga og fyritakssemi, men er grundað á samarbeiði og semju.
Alt sum tørvurin á friði gerst meira átrokandi, krevur hesin grundleggjandi mótsetningur, ið tarnar honum at gerast veruleiki, endurmeting av teimum hugsanum, tann vanliga skoðanin á søguligu tvístøðu mannaættarinnar hvílir á. Varð farið sakliga ígjøgnum vitnisburðarnir um hetta, høvdu teir sýnt, at henda atferð langt burtur frá at vera mynd av tí sonnu menniskjuni, heldur er reingjan av anda hennara. Nøktan í hesum hevði gjørt allar menniskjur førar fyri at sett í gongd uppbyggjandi kreftir, sum, av tí at tær eru sameiniligar við ta menniskjuligu náttúruna, høvdu eggjað til samljóð og samstarv ístaðin fyri kríggj og ósemju.
At velja hesa kós er ikki at avnokta fortíð menniskjunnar, men at skilja hana. Bahá’í trúgvin sær á ta núverandi ørkymlinginga í heiminum og ta vanlukkuligu støðuna sum náttúrligt stig í organiskari gongd, ið ósvitandi at enda fer at hava við sær sameining mannaættarinnar í eini einstakari samfelagsskipan, hvørs mørk eru hendan gongustjørnan. Menniskjurnar eru sum lívrunnin eind farnar ígjøgnum menningarstøði svarandi til smábarnaldur og barnaár í lívi hins einstaka, og eru nú í tí óróligasta ungdómstíðarskeiðnum, við tað at tær umsíðir eru við at gerast vaksnar.
Fyrivarnisleys viðurkenning av, at fordómar, kríggj og eyðræning hava verið óbúgvin støði í veldigari søguligari gongd og at menniskjurnar í dag uppliva tann óundansleppandi fjáltur, ið sigur frá, at tær eru um at verða vaksnar, er ikki orsøk til mishop, men fyritreyt til tess at fara í holt við tað ovurstóra takið at byggja upp friðarligan heim. At hetta kann eydnast – at tær neyðugu uppbyggjandi kreftirnar eru til og at gjørligt er at reisa sameinandi samfelagsskipan – er júst tað evnið, vit heita á tygum um at kanna.
Hvussu so stóra líðing og ófrið tey næstu árini bera í sær, hvussu so døpur tey næstu útsýnini enn eru, trýr Bahá’í samfelagið, at mannaættin kann møta hesi alstóru roynd við áliti á tað endaliga úrslitið. Øvugt tí at sermerkja endan á siðmenningini, fara tær ógvisligu broytingar, sum mannaættin nærkast alsamt skjótari, at vera við til at leyslata “møguleikarnar í náttúru menniskjunnar”, og bera fram “tað fulla málið av lagnu menniskjunnar á jørðini, hennara innara viðfødda fyrimuni.”
1.
Tey evni, sum úrmæla menniskjur fram um øll onnur sløg av lívi, eru tilsamans kend sum andi menniskjunnar; dugurin at hugsa er hansara týdningarmesta eyðkenni. Hesi evni hava gjørt menniskjurnar førar fyri at byggja upp siðmenningar og at gera evnisbundin framstig. Men hetta eina hevur ongantíð gjørt anda menniskjunnar nøgdan. Hennara gátuføra náttúra dregur hana til at fara út um royndarninnar mark, til at toyggja seg eftir ósjónligum ríki, móti tí ytsta veruleikanum, tí ósannkenniligu veruni, ið verður nevnd Gud. Teir átrúnar, sum røð av andliga lýsandi persónleikum hava givið menniskjunum við ávísum millumbilum, hava verið tann fyrsti og fremsti liðurin millum mannaættina og tann ytsta veruleikan. Teir hava leiðbeint menniskjurnar og fínkað evnini til at røkka andligum framburði samstundis sum samfelagsligum.
Eingin álvarsom roynd at fáa rættlag á viðurskifti manna, eingin roynd at fáa í lag heimsfrið kann koyra átrúnan til viks. Skilningur og útinning menniskjunnar av átrúna er ómetaliga stórur táttur í søguni. Ein frálíkur søgugrøðingur lýsti átrúna sum ein “eginleika í náttúru menniskjunnar”. At spillingin av hesum eginleikanum hevur volt so nógvan hurlivasa í samfelagnum og stríð í menniskjum og millum menniskjur kann ikki noktast; men rættsinnaður eygleiðari kann heldur ikki hyggja burtur frá tí stóru ávirkan, sum religiónin hevur havt á tað livandi bráið hjá siðmenningini. Haraftur er sýnt við beinleiðis ávirkan hennara á lógir og moral, at tá talan er um samfelagsliga reglu, kann hon ikki verast fyriuttan.
Viðvíkjandi átrúna sum samfelagsmegi skriva Bahá’u’lláh: “Átrúni er tað størsta av øllum amboðum til at fáa skil á í heiminum og til ta friðarligu nøktanina fyri øll, sum dvølja í honum”. Ávísandi til myrkingina ella spilligina av átrúnanum, skrivar Hann: “Myrkist lampa átrúnans, verður úrslitið óskil og ørkymling, og ljós reinlyndisins, rættvísunnar, friðarins og spektarinnar heldur uppat við at lýsa. “Bahá’í skriftirnar leggja dent á í upprokning av avleiðingum av hesum, at “spillingin av menniskjuligu náttúrni, mannminkanin í menniskjuligum atburði, upploysn og niðurbróting av menniskjuligum stovnum, sýnir seg undir slíkum umstøðum á sín versta og andstyggiligasta hátt. Lyndið mannminkar seg, álitið verður skakað, megi agans linkað, røddin hjá tí menniskjuligu samvitskuni tagnar, kenslan av sáma og skomm myrkist, hugmyndirnar um ábyrgdarkenslu, samanhald, semju og trúfesti verða forbronglaðar og djúpasta kenslurnar av friðsemi, gleði og vón slókna so við og við.”
Mannaættin er komin í sera hættisliga ósemjustøðu og má tí hyggja at sær sjálvum, at sínum egna vansketni, at teimum lokkitónum, ið lurtað hevur verið eftir, við tí fyri eyga at finna orsøkina til misskiljingarnar og rundveltingina, sum eru góðtikin í navni átrúnans. Tey, ið blint og sjálvsøkið hava hildið fast um sína serstøku rætttrúgv, sum hava tvingað skeivar og ósambærligar tulkingar av Guds orði upp á viðhaldsfólk síni, bera tunga ábyrgd av hesi rundvelting, ið er sett saman av óektaðum forðingum millum vísindi og átrúna. Tí eftir reiðiliga kanning av veruligu orðberingunum hjá grundaranum av teimum stóru religiónunum og teimum samfelagsligu umhvørvum, har teir kunngjørdu sín boðskap, er einki at finna, sum kann stuðla tí klanduri og teimum fordómum, ið hava órógvað átrúnaðarligu samfeløg menniskjunnar og tískil øll viðurskifti manna.
Læran at vera móti øðrum eins og vit ynskja, at onnur skulu vera móti okkum, sum á ymiskan hátt er endurtikin í øllum teimum stóru átrúnunum, leggur herðing á omanfyrinevndu eygleiðing á tveimum punktum: hon ger upp ta moralsku støðuna, tað friðarskapandi í øllum hesum religiónunum, uttan mun til hvar tær eru komnar fram ella nær; og hon ásannar eindarsjónarmiðið, teirra týdningarmesta lyndiseyðkenni, sum mannaættin í síni ósamanhangandi søguligu áskoðan hevur misskilt og vanmett.
Høvdu menniskjurnar sæð sínar felags Lærarar í sanna ljósi teirra: sum amboð fyri eini siðmennandi gongd, høvdu tær fingið væl meira gagn av boðskapinum, teir fluttu hvør aftan á annan. Men tað gjørdu tær tíverri ikki.
Uppgeisingin av fanatiskum átrúnaligum ivri, ið nú fer fram í nógvum londum, kann ikki skoðast á sum annað enn mønubrestir. Sjálvt lyndið í hesum ógvisliga og niðurbrótandi fyribrigdi vitnar um tann andliga húsagang, tað umboðar. Tí eitt tað løgnasta og syrgiligasta eyðkennið í tí núverandi útbrotinum av trúarligari fanatismu er, hvussu hon í hvørjum einstøkum føri ikki bert gravar burturundan teimum andligu virðunum, ið tilstuðla eind mannaættarinnar, men harafturat teimum framúr moralsku sigrunum, júst tann átrúnin hevur vunnið, sum hon letst at tæna.
Hvussu so lígevandi megi átrúnin hevur verið í søgu menniskjunnar, og hvussu so dramatisk tann núverandi vekingin av ágangandi trúarfanatismu enn er, so eru átrúni og átrúnaligir stovnar í nógv tíggjuáraskeið av fleiri fólkum mett lítlan og ongan týdning at hava fyri høvuðsspurningarnar hjá nýtmótans heiminum. Ístaðin hava tey valt sær ta lívsnjótandi veiðina eftir evnisligari nøktan ella at fylgja menniskjusmíðaðum hugmyndafrøðum, ið skulu bjarga samfelagnum undan tess eyðsýndu meinum. Men tíverri, hesar hugmyndafrøðir hava ikki verið áhugaðar fyri eind mannaættarinnar ella at økja um samanhald millum ymisk fólkasløg. Ístaðin hava alt ov nógvar teirra havt lyndi til at guddómliggera statir, roynt at lagt restina av mannaættini undir eina tjóð, rasu ella stætt, roynt at koyrt niður alt kjak og hugskotaskifti. Ella hava tær í køldum miskunnarloysi givið svøltandi milliónir upp til marknaðarskipan, sum so týðiliga ger støðuna verri hjá meirilutanum av mannaættini, meðan smáir bólkar fáa møguleika at liva í marglæti, sum forfedrar okkara neyvan hava droymt um.
Hvussu syrgiligur er listin ikki yvir óektaðar religiónir, sum teir heimsklóku hava skapað í okkara tíð. Rimmarfasti úrskurður søgunnar viðvíkjandi virðum teirra er lesandi í teimum ovurstóru vónsvikunum hjá heilum íbúgvamongdum, ið hava lært at lagt seg á knæ framman fyri altarum teirra. Eftir fleiri tíggjuáraskeið við alsamt meira afturhaldsleysari valdsútinning av teimum, ið hesum lærum fyri at takka hava fingið ræðið í menniskjuligum viðurskiftum, eru fruktirnar tey samfelagsligu og búskaparligu brek, sum plága allar heimspartar í seinastu árum 20. aldar. Aftanfyri allar hesar sjónligu plágur liggur tann andligi skaðin, vit siggja speglaðan í líkasæluni, sum hevur gripið meirilutan av menniskjum í øllum londum og í sløkking av vónarneistanum í hjartanum á milliónum av blóðfátækum og ræddum fólkum.
Tíð er nú uppá, at tey, ið prædika trúarsetningar materialismunnar, antin tey koma úr eystri ella vestri, antin talan er um kapitalismu ella sosialismu, leggja fram roknskap fyru ta moralksu forsetu, tey hava dittað sær til at framt. Hvar er “tann nýggi heimur”, hesar hugmyndafrøðir hava lovað? Hvar er hugsjónin um altjóða frið, tær hildu uppá sín alsk við? Hvar eru frambrotini til nýggjar leiðir innan mentunarliga uppvinning gjøgnum upphevjan av hesi ella hasi rasu, tjóð ella stætt? Hví søkkur tann stóri meirilutin av heimsins fólki støðugt djúpari niður í hungur og eymd, meðan stjórnarleiðararnir ráða yvir slíkum ríkidømi, at hvørki faraoarnir, keisararnir ella enntá hjálandaveldini í nítjandu øld kundu droymt um tað?
Vit finna røturnar, ið føða ta skeivu fatan, at menniskjur eru óbøtandi sjálvkærar og ágangandi, eina mest í dýrdargeringini av veiðini eftir evnisligum góðlutum, sum bæði er upphav og felags eyðkenni fyri allar hesar hugmyndafrøðir. Her er tað, at grundin má verða ruddað til at byggja upp nýggjan heim hóskandi fyri eftirkomarar okkara.
Í ljósinum av royndum okkara er ikki hepnast teimum tilfarsligu fyrimyndunum at nøkta tørv mannaættarinnar, og tað krevur eina falsleysa sannkenning av, at eitt raskligt tillag má gerast fyri at finna loysnir til tey nívandi vandamálini hjá hesum knøttinum. Tey ótolandi viðurskiftini, ið súrga samfelagið, vitna um felags miseydning hjá øllum – umstøða við lyndi til at økja heldur enn at minka um órættin allar vegir. Tað er eyðsýnt, at tørvurin fyri felags tiltøkum er sera átrokandi. Hetta er fyrst og fremst ein spurningur um haldstøðu. Vil mannaættin halda fram á villingarrásini og halda fast um avoldað hugtøk og haldleysar niðurstøður? Ella vilja leiðarar hennara, uttan mun til hugmyndafrøði, stíga fram og við avgjørdum vilja samráðast í sameindari leitan eftir haldgóðum loysnum?
Tey, sum leggja lag í framtíðina hjá mannaættini, gera beint við at grunda á hesi ráð: “Tá ið vit uppdaga, at háttvirdar hugsjónir og gamlir stovnar, samfelagsligar lærur og trúarsiðir, ikki longur gagnast meirilutanum av mannaættini og eru hildin uppat við at tæna tørvinum hjá eini mannaætt, ið alla tíðina mennist, so lat tey beinast av vegnum og burturvísast til skuggaheimin av hinum avoldaðu og gloymdu lærum. Hví skulu hesi ting, í einum heimi, sum er undirgivin tí óbroytiligu lógini um broyting og niðurgang, vera undantikin tí viknan, ið neyðturviliga má koma oman yvir ein og hvønn menniskjuskaptan stovn? Tí lógir og reglur, eins væl og politiskar og samfelagsligar lærur, eru einans skaptar til tess at tryggja áhugamálum mannættarinnar sum heild; menniskjurnar skulu ikki verða krossfestar fyri at varðveita onkra serstaka lóg ella læru.”
II.
Tað fjarleggur ikki tær grundleggjandi orsøkirnar til kríggj at seta bann fyri kjarnorkuvápnum, nýtsluni av eiturgassi og bakteriufrøðiligum stríðshátti. Uttan mun til hvussu týðandi sovorðin praktisk stig heilt eyðvitað eru í friðargongdini, so eru tey í sjálvum sær alt ov grunn til at fáa í lag varandi ávirkan. Menniskjurnar eru nóg uppfinningarsamar til at finna upp á aðrar bardagahættir og nýta mat, ráevni, búskaparlig tiltøk, ídnaðarligt vald, hugmyndafrøði og yvirgang til at taka undan hvørjum øðrum í endaleysari jagstran eftir ræði og valdi. Tað núverandi gjøgnumheila vanskilið í tilfarsligum býti millum menniskjur kann heldur ikki fáast í rættlag við at javna ávís stríð og ósemjur millum tjóðir. Ektað alheimslig ramma má takast í nýtslu.
Ímillum ríkisleiðararnar skortar av sonnum ikki sannkenning av heimsumfatandi eyðkennum trupulleikans, sum gera seg greið í teimum støðugt fleiri spurningunum teir fáa dagliga. Harafturat kemur rúgvan av kanningum og loysnaruppskotum, nógvir áhugaðir og vælvitandi bólkar eins væl og yrkisgøgn Sameindu Tjóða hava latið úr hondum til tess at burturbeina ein og hvønn møguleika fyri óvitan um avbjóðingarnar fyri framman. Men hinvegin er viljin lamin, og júst hesin lamningur má kannast og viðgerast vandaliga. Sum nevnt fyrr hevur hesin lamningur djúpar røtur í sannføringini um tann náttúrliga stríðshugan hjá menniskjunum, ið hevur havt við sær, at vit himprast við at hugsa um møguleikan at laga tjóðskaparlig áhugamál undir tey víttfevnandi krøvini, sum stovseting av sameindari heimsskipan setur. Lamnigurin kann tevjast yvirhøvur í árestandi dugi hjá óvitandi og kúgaðum fjøldum at málbera sítt ynski um nýggja skipan, ið býður teimum høvi at liva í vælferð, friði og samljóði við allari mannaættini.
Royndarstigini, sum eru tikin móti heimsskipan aftaná seinna heimsbardaga, birta góða vónir. Tann vaksandi hugurin hjá landabólkum at reglumynda sambond, ið gera teir førar fyri at arbeiða saman í felagsáhugamálum, bendir á, at øll lond at enda munna sigra á hesum lamningi. ASEAN-londini (Landsynnings-asiatiska Statssamgongan), CARICOM (Tann Karibiski Felagsskapurin og felagsmarknaðurin), Tann Miðamerikanski Felagsmarknaðurin), COMICON (Ráðið fyri sínamillum búskaparliga hjálp), teir europeisku felagsskapirnir, Tað Arabiska Sambandið, OAU (Afrikanski Eindarfelagsskapurin), OAS (Felagsskapur Amerikulanda), Felagsskapur Suður-Kyrrahavslanda – øll hesi savnaðu tilløg umboðað av hesum felagsskapum búgva leiðina til heimskipan.
At fólk gevur sær meira og meira far um teir mest rótføstu spurningarnar veitir eisini vón. Hóast opinberu ófullkomleikar Sameindu Tjóða, hava tær tíggjutals yvirlýsingar, ið ST hevur samtykt, sjálvt um ikki allar stjórnir hava verið so ovurhugaðar fyri teimum, givið almenninginum kenslu av, at ljós er frammanfyri. Mannarættindayvirlýsingin, sáttmálin um fólkamorðsfyribyrging og revsing fyri tað, og tiltøk lík hesum, havandi til endamáls at avtaka øll sløg av mannamuni grundað á rasu, kyn ella átrúnaliga sannføring; sum halda fast við rættindi barnanna, verju av øllum fólkum ímóti píning, útrudding av hungri og undirmating, nýtslu av vísindaligum og tekniskum uppdagingum til frama fyri alla mannaættina. Um øll hesi tiltøk verða sett í verk og víðkað við dirvi, fáa tey tann dagin at nærkast, tá krígsspøkilisið hevur mist vald sítt yvir altjóða viðurskiftum. Óneyðugt er at leggja herðslu á, hvussu týdningarmiklir teir spurningarnir eru, sum hesar samtyktir og hesir sáttmálar eru vend ímóti. Nakrir fáir av hesum spurningum hava uppiborið fleiri viðmerkingar orsakað av tí, at teir beinleiðis eru knýttir at heimsfriðarstovnsetingini.
Rasisma, eitt hitt mest oyðandi og harðvunna illting, er ein tann størsta forðingin fyri friði. At inna hana er alt ov níðingslig misbjóðing av tign menniskjunnar til at kunna verða tolt undir nøkrum umstøðum. Rasisma skerjir teir óendaligu møguleikarnar hjá sínum offrum, spillir tey, ið inna hana og bakkastar framburð menniskjunnar. Skal hesin trupulleikin verða loystur, mugu allar tjóðir náa fram til alheims semju, sum viðurkennir eind mannaættarinnar, og hendan semja má setast í verk við hóskandi lóggávu.
Tann ov stóri munurin millum rík og fátæk, ið hevur verið kelda til so svárar líðingar, eftirheldur heiminum í leysstøðu, beinleiðis á breddanum til bardaga. Einans fá samfeløg hava loyst henda trupulleika munadyggt. Til tess at fáa loysn krevst samskipan av andligum, moralskum og praktiskum tiltøkum. Nýggj skoðan á trupulleikan krevst, berandi í sær samráð við serfrøðingar úr nógvum ymiskum vísindagreinum, sørir fyri búskaparligum og hugmyndafrøðiligum trætuhugi. Tað krevst eisini, at tey fólk, sum beinleiðis eru uppií, eru við í teimum avgerðum, umráðandi er at taka beinan vegin. Tað er ikki bara spurningur, knýttur at tí neyðuga í at burturbeina ovur ríkdømi og fátækt, men eisini at teimum andligu sannleikum, hvørs skilningur kann ala upp nýggja haldstøðu í almenninginum. At ala upp hesa haldstøðu er í sjálvum sær umráðandi partur av loysnini.
Tamarhaldsleys tjóðarkensla, ið skilir seg frá heilsugóðum og heimilaðum fosturlandsalski, eigur at dvína fyri víðari trúskaparkenslu: alsk til alla mannaættina. Bahá’u’lláh sigur: “Jørðin er eitt land og menniskjurnar tess íbúgvar.” Hugtakið heimsborgararættindi er beinleiðis úrslit av teirri óundansleppandi sannroynd, at heimurin er trænaður niður til eitt grannalag gjøgnum vísindalig framstig og innanhýsis heftingina landanna ímillum. Kærleiki til allar heimsins menniskjur útihýsir ikki kærleika til egið land. Framtakið hjá einum parti av einum heimssamfelagi verður best tænt við at síggja til framtakið hjá heildini. Tað eigur at verða vaksið munandi um tað núverandi altjóða fyritakssemið, sum í fólkinum birtir lív undir sínámillum alskhug og samanhaldskenslu.
Átrúnaðarligt klandur og stríð hevur upp gjøgnum tíðirnar verið orsøk til ótald kríggj og ósemjur, framstigaoyðandi, og verður í vaksandi mun av fólkum úr øllum religiónum, eins væl og teimum við ongari religión, áskoðað við stikni. Viðhaldsfólk úr øllum religiónum mugu vera fús til at møta teimum grundleggjandi spurningum, hesi stríð seta fram, og at finna fram til greið svar. Hvussu skal ósemjan millum teirra hvørva bæði í orðum og í roynd? Avbjóðingin til átrúnaðarligu leiðarar mannaættarinnar er at hugsa um syrgiligu menniskjuligu støðuna við samkenslu í hjartanum og ynski um at koma fram til sannleikan, og spyrja seg, um teir ikki í eyðmýkt fyri almáttuga Skapara teirra kunnu jarða gudfrøðiliga tvídráttin í kraftgóðum sínámillum várkunnaranda, sum hevði gjørt teir førar fyri samstarvi til gagns fyri skilningi og friði.
Kvinnufrígering, uppvinning av fullum javnrættindum kynini ímillum, er ein hin týdningarmesta treytin fyri friði, hóast hon ikki er nógv viðurkend. Við at avnokta hesa javnstøðu verður órættvísi framd móti hálvari íbúgvamongd heimsins, og tað vekir hjá monnum skaðiligar haldstøður og vanar, ið verða skjútsað úr húskinum til arbeiðsplássið, síðan upp í politikk og seinast til tey altjóðarligu viðurskiftini. Einki grundarlag er, tað veri seg moralskt, praktiskt ella lívfrøðiligt fyri rættvísgering av hesi afturreking. Tey moralsku og sálarfrøðiligu vakstrarlíkindini fyri altjóða frið fáast ikki, fyrrenn konufólk hava fullvegis atgongd til at taka lut í øllum menniskjuligum virksemisøkjum.
Almenn skúlaútbúgving, sum longu hevur fingið hópin av samvitskufullum úr øllum trúarættum og tjóðum at skriva seg inn til endamálið, eigur uppiborið hollasta stuðul, ið stjórnir heimsins kunnu veita. Tí óvitan er óumtjakandi meginorsøkin til niðurundirkomu og fall hjá heilum fólkasløgum og til at fordómar standa. Eingin tjóð kann njóta framburð, uttan so at hon letur allar borgarar sínar fáa skúlaútbúgving. Fátækt og ringar umstøður avmarka dugin hjá mongum londum at uppfylla hesa grundleggjandi treyt, og tað ger ávísa røð neyðuga í forrættindum. Teir avvarðandi myndugleikarnir gera beint í at umhugsa at veita konufólkum fyrstu forrættindi til útbúgving, tí nyttan av kunnleika fer skjótast og munabest ígjøgnum alt samfelagið vegna ávirkan frá útbúnum mammum. Í samsvari við tíðarinnar krøv eigur eisini at verða hugsað um at gera hugtakið “heimsborgararættur” til serstakan part av frálæruni í grundskúlanum.
Grundleggjandi samskiftisneyð millum fólk grevur raskliga burtur undan øllum royndum at fáa í lag heimsfrið. At taka í nýstlu altjóða hjálpartungumál hevði verið langt stig á leiðini móti loysnini á hesum trupulleika, og krevur beinan vegin at verða givið ans.
Í øllum hesum spurningum er høvuðsdenturin lagdur á tvey punkt. Annað er, at krígsfjarløgan ikki bara er spurningur um at skriva undir sáttmálar og skjøl; tað er fløkjaslig uppgáva og krevur, at tiltøk verða sett í verk at fáa greiði á málum, ið vanliga ikki eru knýtt at friðarroyndum. Grundað eina á politiskum semjum er uppskotið um kollektiva trygd heilaspuni. Hitt punktið er, at tann fyrsta og fremsta avbjóðingin viðvíkjandi friðarspurninginum er at hevja samanhangið upp til meginreglu, sum skilir seg púra burtur frá reinari pragmatismu. Tí í roynd og veru stavar friður frá innari støðu, styðjað av andligari og moralskari haldstøðu, og tað er í høvuðsheitum við at mynda hesa haldstøðu, at møguleikarnir fyri varandi loysnum kunnu finnast.
Tað eru andligar meginreglur, ella tað, summi kalla menniskjulig virði, ið gera menniskurnar førar fyri at finna fram tilloysnir á einum og hvørjum samfelagstrupulleika. Hvør einasti góðhugaði bólkur kann vanliga hugsa seg fram til praktiskar loysnir á trupulleikum sínum, men góð endamál og praktisk vitan er ikki nóg mikið. Tann týðandi forvinnigurin fyri andliga meginreglu er, at hon ikki bara samsvarar tí, sum býr í tí menniskjuligu náttúruni, hon hevur eisini við sær haldstøðu, megi, vilja og stremban, ið lættir uppdagingina og útinningina av praktiskum atgerðum. Stjórnarleiðarar og valdshavarar høvdu verið væl tæntir, um teir fyrst høvdu roynt at funnið hvørjar meginreglur, talan er um, og tínæst latið seg leitt av teimum.
III.
Høvuðsspurningurin, sum fyrst má loysast, er, hvussu heimurin í dag, fastgrógvin í ósemjur, verður til heim, har samljóð og samarbeiði valdar.
Heimsskipan kann bert reisast við óvikandi medviti um eind mannaættarinnar, tað er andligur sannleiki, øll vísindi menniskjurnar vátta. Mannfrøði, lívvirkisfrøði, sálarfrøði ásanna bert eitt slag av menniskjum, hóast óendaliga fjølbroytt í sínum týdningarminni eyðkennum. Ásannanin av hesum sannleika krevur, at vit blaka allar fordómar frá okkum, fordómar, grundaðir á rasu, stætt, húðarlit, trúgv, tjóðskap, kyn, siðmenning - í stuttum alt tað, ið ger fólk før fyri at halda seg vera meiri enn onnur. Viðurkenningin av eind mannaættarinar er fyrsta grundleggjandi treytin fyri at umskapa og skipa heimin sum eina tjóð, heimið hjá mannaættini. Alheims viðurkenning av hesi andligu meginreglu er av allar størsta týdningi fyri allar munagóðar royndir at skapa frið í heiminum. Hetta eigur tí at verða kunngjørt um allan heimin, lærast í skúlunum og alsamt verjast av øllum tjóðum, sum fyrireika seg til ta lívrunnu broyting í samfelagsskipanini, hon hevur við sær.
Sambært Bahá’í sjónarmiðnum krevur viðurkenning av eind mannaættarinnar “einki minni enn avvápnan og endurreising av øllum tí siðmentaða heiminum, einum heimi, ið er sínámillum heftur við livandi bondum á øllum høvuðsøkum í lívinum: í politikki, andligum hugsjónum, handli og fíggjarmálum, máli og skrift, men kortini óendaliga ymiskur viðvíkjandi eyðkennum limalandanna.”
Tá ið Shoghi Effendi, Verjin hjá Bahá’í trúnni, greiddi frá árið 1931, hvat henda grundleggjandi meginregla týddi, segði hann: “Hon hevur ikki til endamáls at kollvelta núverandi samfelagsundirstøðið; hon roynir at víðka grundarlagið hjá tí og endurmynda tess stovnar í samsvari við tørvin hjá einum heimi, ið støðugt broytist. Hon gongur ikki ímóti løgligari tjóðskaparkenslu og matar ikki burtur undan neyðugum lóglýdni. Málið er ikki at køva eldin av skilagóðum fosturlandsalski í hjartanum hjá menniskjunum ella burturbeina sjálvstýri tjóðanna, sum er so týdningarmikið, um tær vilja sleppa undan avgjørdari miðsavnan. Hon hvørki vanvirðir ella roynir at halda niðri fjølbroytileikanum í tjóðareyðkennum, søgu, máli og siðsøgu, hugsan og siðum, ið sundurgreina tjóðir heimsins. Hon avnoktar avgjørdari miðsavnan øðrumegin og øllum royndum til at javngera hinumegin. Hennara loysnarorð er eind í fjølbroytileika...”
Fyri at náa hesum málum, mugu ymsar broytingar til tað betra verða í støðuni hjá teimum einstøku tjóðunum viðvíkjandi politiskum avgerðum. Á hesum øki valdar nú næstan fullkomið stjórnarloysi orsakað av skorti á greiðum lógum og alment viðurkendum og útinnandi meginreglum, ið kunnu stýra viðurskiftini millum tjóðir. Fólkasameiningin, Sameindu Tjóðir og teir nógvu felagsskapirnir og semjurnar, gjørdar av teimum, hava uttan iva hjálpt til at minka um tey negativu árinini av stríði millum tjóðir, men tað hevur víst seg, at hesir felagsskapir ikki kunnu forða kríggi. Í roynd og veru hava tíggjutals kríggj verið síðan seinna heimsbardaga; nógv standa enn.
Høvuðstáttirnir í hesum vandamáli vóru longu komnir fram í 19. øld, tá ið Bahá’u’lláh fyrst setti fram uppskotini um stovnseting av heimsfriði. Hann greiddi frá meginregluni um felags trygd fyri øll í kunngerðum, sum vóru vendar til stjórnarleiðarar í heiminum. Shoghi Effendi gjørd fylgjandi viðmerkingar til orð hjá Bahá’u’lláh: “Hvat kundu hesi fyndigu orð aðramáta týtt, enn at tað ikki slepst undan at skerja tað ótálmaða tjóðskaparliga fullveldið sum avgjørt neyðuga treyt fyri at seta á stovn framtíðar Ríkissamfelagið við øllum tjóðum heimsins? Okkurt slag av yvir-ríki má neyðturviliga menna seg. Til frama fyri tað mugu allar heimsins tjóðir sleppa einum og hvørjum rætti til at kríggjast, ávísum rættindum til at áleggja skatt og øllum rættindum til at varðveita dubbing, uttan tað neyðuga til at varðveita innanhýsis landaskil.Slíkt yvirríki má hava innan sítt øki altjóða útinningaryrkisgagn, ið hevur ovasta og óvikandi myndugleika yvir møguliga tvørsintum limum í ríkissamfelagnum; Heimsparlament, hvørs limir skulu verða valdir av øllum tjóðum, og hvørs val skal verða ásannað av teim ymisku stjórnunum, og Hægstarætt, hvørs úrskurðir skulu verða bindandi, eisini í førum, tá partarnir ikki hava játtað tí sjálvbodnir at leggja søk sína fyri hann at avgera. Í hesum heimssamfelag verða búskaparligir múrar med alla brotnir niður, og sínámillum heftingin hjá arbeiðsgevarum og arbeiðarum endalig viðurkend, átrúnaðarlig fanatisma og klandur eru við alla manað í moldina, rasuhatur og fíggindaskapur týnd fyri altíð; har skulu vera galdandi somu altjóða lógir, ið eru úrslitið av vælumhugsaðu avgerðum Heimsparlamentsins og heimilað uppílegging í hernaðarliga stýri sameiningarlimanna, fer brot fram; og at enda heimssamfelag, har lúnsk og hernaðarlig tjóðskaparóhógv er vorðin til varandi medvit um heimsborgararættindi. Grovliga er hetta tann heimsskipan, Bahá’u’lláh fyrisá; ein heimsskipan, ið fer at verða skoðað á sum tann fagrasta frukt av einum spakuliga búnandi tíðarskeiði.”
Bahá’u’lláh gav fylgjandi ábending um, hvussu hesi víttfevnandi tiltøk verða sett í verk: “Tann tíðin má koma, tá allar menniskjur sannkenna tann bjóðandi neyðturvileikan í at halda veldiga altumfatandi ráðstevnu. Heimsins ráðandi og kongar mugu neyðturviliga taka lut og samráðast við tí endamáli at leggja grundirnar undir hin Mikla Frið heimsins millum manna.”
Dirvið, ráðataksemið, reinlyndið, ósjálvsøkin kærleiki millum øll fólkasløg, allir teir andligu og moralsku eginleikarnir, sum eru neyðugir til tess at taka hetta sera umráðandi stigið fram á heimsfriðin, miðsavna seg um virkisviljan. Og við tí í hyggju at fáa fram tann neyðuga viljan, eigur at verða grundað á veruleika menniskjunnar, nevniliga hennara hugsan. Um týdningurin av hesum máttmikla veruleika verður fataður, skilir fólk eisini hvussu samfelagsliga neyðugt tað er at draga fram í ljósið virði hansara við sannari, partleysari og hjartaligari ráðlegging og at virka út frá úrslitinum av henni. Bahá’u’lláh peikaði áhaldandi á fyrimunin og tann óundansleppandi tørvin fyri samráðingum, tá ið talan er um skipað og reglufast lív. Hann segði: “Samráðing gevur menniskjuni størri fatan og umbroytir gitingar til vissu. Hon er eitt skínandi ljós, ið vísir vegin í einum dimmum heimi. Allir lutir eiga menningar og fullkomligleikastøði. Menningin av fatanini vísir seg við hjálp av samráðing.” Tann bera royndin at fáa frið í lag á grundarlagi av tí samráði, Hann skeyt upp, kann kveikja so signingarríkan anda millum heimsins fólk, at einki vald kann standa ímóti tí endaliga sigursæla úrslitinum.
Viðvíkjandi fyrireikingum til hesa heimsráðstevnu, segði ‘Abdu’l-Bahá, sonur Bahá’u’lláh, ið hevði heimild til at tulka Hansara læru: “Tjóðirnar mugu tingast um friðarsøkina, og við øllum ráðum, sum eru til taks, royna at stovnseta heimstjóðasamveldi. Tær mugu koma ásamt um bindandi sáttmála og semjast um pakt, hvørs avgerðir skulu verða skilagóðar, friðhalgaðar og endaligar. Tær mugu kunngera hana um allan heim og tryggja sær, at øll mannaættin tekur undir við henni. Hetta stórbæra tiltak – tann veruliga keldan til heimsfrið og vælveru – eigur av øllum, búleikandi á hesi jørð at metast heilagt. Øll megi mannaættarinnar má vera við til tess at tryggja fasta legu og haldgóðskuna í hesi ómetaliga týdningarmiklu pakt. Í hesi altumfevnandi pakt eiga øll landamørk og allar avmarkingar at vera greitt fastsettar, meginreglurnar fyri millumtjóða sambandi ótvítýðandi ásettar og allar millumtjóða avtalur og skyldur staðfestar. Á líkan hátt eigur vápnanøgdin hjá hvørjum einstøkum landi at vera strangliga avmarkað, tí um okkurt land fær loyvi til at vaksa um vápnamegina, fer tað at vekja illgruna hjá hinum londunum. Tann grundleggjandi høvuðsreglan í hesi hátíðarligu pakt eigur at vera so greið, at brýtur stjórn seinni eina av reglum hennara, eiga allar heimsins stjórnir at reisa seg, at noyða hana til fullvegis undirgeving, ja, øll mannaættin eigur við allari tí megi, hon ræður yvir, at gera av at oyðileggja hesa stjórn. Um hesin framúr góði heilivágur verður nýttur til sjúka likam heimsins, fer tað eyðvitað at koma aftur fyri seg eftir sjúkuna og verða æviga trygt og óttaleyst.”
Tíðin at halda hesa stóru ráðstevnu er langt síðan komin.
Við øllum okkara hjartans eldhuga heita vit á allar leiðarar tjóðanna um at nýta hetta góða høvi og taka stig, ið ikki slepst undan, at boða til fundar á heimsstigi. Øll kraft søgunnar førir mannaættina fram ímóti hesi gerð, sum til allar tíðir fer at staðfesta byrjanina til ta leingi væntaðu manndómstíð hennara.
Munnu Sameindu Tjóðir við fullum stuðli frá limum sínum ikki fara at taka undir við høgu málunum í slíkari dýrdarfullari hending?
Latið mannfólk og konufólk, ung og børn allastaðni, síggja tann æviga vinningin í hesi alneyðugu gerð fyri øll fólkasløg og hevja teirra røddir samtykkjandi og undirtakandi. Ja, lat tað verða hetta ættarlið, ið fer undir henda frálíka táttin í menning lívsins her á jørðini.
IV.
Orsøkin, sum kveikir bjartskygni í sálum okkara, er sjón, ið røkkur longur enn at avtaka kríggj og seta á stovn altjóða samstarv. Tann varandi friðurin tjóðanna millum er eitt týdningarmikið stig, men, leggur Bahá’u’lláh herðslu á, er ikki tað endaliga málið fyri samfelagsligu menning mannaættarinnar. Hinumegin vápnadubbingarsteðgin, sum heimurin av ótta fyri kjarnorkuvanlukku verður noyddurat gera, hinumegin tann politiska friðin, illgrunasamar tjóðir, ið kappast hvør við aðra, treyðugt ganga við til, hinumegin nyttulig tiltøk fyri trygd og friðarliga samveru, enntá hinumegin tær mongu samarbeiðsroyndirnar, sum hesi stig gera møguligar, liggur tað krýnda endaliga málið: Sameiningin av øllum heimsins fólkasløgum til eina heimsumfatandi familju.
Split er vandi, tjóðir heimsins og fólkasløg ikki longur kunnu bera; avleiðingarnar eru ov ræðuligar yvirhøvur at verða umhugsaðar, ov eyðsæddar at grundgeva nakra ávísing. “Vælferð mannaættarinnar,” skrivaði Bahá’u’lláh fyri meira enn hundrað árum síðan, “friður og tryggleiki hennara er púra órøkkandi, uttan so og fyrrenn eind hennara álítandi er sett í gildi.” Shoghi Effendi hevði á orði, at “mannaættin líður og tráar inniliga eftir at sameinast og síggja enda á elligomlu pínslum sínum.” Og hann legði afturat: “Sameining mannaættarinnar er mynd av tí støði, menniskjuliga samfelagið nú nærkast. Eind familjunnar, ættbólksins, bý-statsins og tjóðarinnar er roynd við góðum úrslitum og stovnsett til fullnar. Eind heimsins er málið, ein illa plágað mannaætt strembar ímóti. Stovnsetningin av tjóðum er hildin uppat. Lógloysið, sum býr í tamarhaldsleysum fullveldi hjá teimum einstøku tjóðunum, er ávegis síni hædd. Ein heimur, ið er um at gerast vaksin, má gevast við hesi avoldaðu skipan, viðurkenna eindina og heildina í menniskjuligum viðurskiftum og eina ferð med alla stovna tað gonguverkið, ið best kann útinna hesa grundleggjandi meginreglu í lívinum.”
Allar nútíðar kreftir, sum virka til frama fyri broytingar, undirbyggja hesa fatan. Prógvini eru sjónlig í teimum mongu dømum, omanfyri eru nevnd, um góð tekin áleiðis heimsfriði í altjóða rørslum og menningarrákum. Tann herur av konufólki og mannfólki so at siga úr øllum mentanum, fólkasløgum og tjóðum, sum virka innan teir ymisku stovnarnar hjá Sameindu Tjóðum, er umboð fyri alheimsligan “embætisstand”, hvørs undrunarverdu úrslit vitna um, hvussu mikið samstarv kann fáast í lag sjálvt undir sera ólagaligum viðurskiftum. Tann máttuga trongdin fram eftir eind berjist, eins og eitt slag av andligum toybili, fyri at bera seg fram í óteljandi ráðstevnum, ið savnar fólk úr nógvum fakumráðum. Hon liggur sum grund fyri óheitanum um altjóða verkætlanir, har børn og ung eru uppií. Ja, hon er enntá tann veruliga keldan til ta óvanliga áhugaverdu ekumenisku rørsluna ávegis skilningi og samarbeiði millum teir ymisku átrúnarnar, rørsla í hvørjari umboð fyri árúnar og sektir, sum gjøgnum søguna hava verið fíggindalig móti hvørjum øðrum, nú tykjast ósigrandi at dragast hvør móti øðrum. Í felag við ta øvugt vendu hellingina móti kríggji og sjálvupphevjan, ið henda trongdin til eind berjist ímóti, er hon eitt hitt mest ráðandi høvuðseyðkenni í seinasta parti av 20. øld.
Søga og virki Bahá’í samfelgasins kann tæna sum dømi upp á hesa vaksand eindartrongd. Tað er samfelag við millum trimum og fýra milliónum fólkum úr nógvum tjóðum, stættum og religiónum, verandi við í mongum starvsemi, tænandi tí andliga, samfelagsliga og materiella tørvinum hjá íbúgvafjøldum í mongum londum. Tað er ein samfelagslig lívvera, ið umboðar ymiskleikan innan ta menniskjuligu familjuna, stýrir viðurskifti síni gjøgnum skipan við vanliga góðkendum meginreglum fyri ráðlegging, og tað njótir javnt allar tær stóru geislingarnar av guddómligari leiðbeining í søgu menniskjunnar. Tilvera tess er eitt av teimum mongu greiðu prógvunum um sjónina hjá Grundara tess av sameindum heimi, eitt av mongum prógvum fyri, at mannaættin kann liva sum eitt alheimsligt samfelag, ið er ført fyri at møta eini og hvørjari avbjóðing, sum hennara skifti til tann vaksna aldurin kann bera í sær. Kann søga og virki Bahá’í samfelagsins á nakran hátt hjálpa til at endurnýggja vónina um eind mannaættarinnar, vilja vit við gleði bjóða tað fram sum fyrimynd til kanningar.
Tá vit umhugsa tann ovurhonds týdningin av tí uppgávu, allur knøtturin nú hevur fyri framman, drýpa vit høvur í eyðmýkt fyri yvirhátign hins guddómliga Skapara, fyri Honum, sum í Sínum óendaliga kærleika hevur skapað allar menniskjur av sama evni, gjørt fólkið til nakað í heiminum framúrskarandi, ærað tað við viti og skil, aðali og ódeyðiligleika og givið tí “tann einskilaða dugin at kenna og elska Hann”; dugur, ið “neyðturviliga eigur at vera skoðaður á sum tann íbirtandi stoyturin og tað fyrsta og fremsta endamálið, ið liggur sum grund fyri øllum tí skapaða.”
Vit hava ta føstu sannføring, at allar menniskjur eru skaptar “til at fremja støðugt framhaldandi siðmenning,” at “tað er menniskjuni sømdarloysi at tíggja sær sum djórini á markini”, og at tær dygdir, ið mannatign sámir, eru álit, fyrigevingarsinni, miskunn, samkensla og kærleiksfull góðska móti øllum menniskjum. Vit vátta trúgv okkara á, at “møguleikarnir í menniskjuni, fulla ummál lagnu hennara á jørðini, náttúrliga úrmæli veruleika hennara, altsamalt verður framborið á hesum fyrijáttaða degi Guds.” Hetta er alt grundgevingin fyri okkara óvikandi trúgv uppá, at eind og friður er tað røkkandi málið, mannaættin arbeiðir seg framímóti.
Í skrivandi løtu eru væntnu røddir Bahá’í viðhaldsfólksins at hoyra hóast ta forfylging, tey enn líða undir í tí landinum, har Trúgv teirra varð borin í heim. Við tí fyridømi, tey geva í hesi rimmarføstu vón, eru tey vitni um trúnna á, at veruleikageriðin av hesum elligamla dreymi um frið nú, ið skjótt stendur fyri framman, er útgjørd við megi guddómliga myndugleika, umbroytandi ávirkan opinbering Bahá’u’lláh fyri at takka. Tískil geva vit tykkum ikki einans sjón í orðum: vit higarkalla tann mátt, sum er í gerðum, sum verða framdar í trúgv og sjálvoffring, og føra víðari ta inniligu áheitanina frá okkara trúarfeløgum í londum virkandi fyri friði og eind. Vit sameina okkum við øll offur fyri ágangi, øll, ið leingjast eftir enda á kríggi og spjaðing, við øll, hvørs játtan til og trúskapur móti meginreglum friðarins og heimsskipanarinnar styðja tey umbøtandi endamálini, ið mannaættin varð fødd til av Skapara í óendaligum kærleika.
Sum framsøgn fyri tí inniliga ynskinum at føra víðari okkara vónarglóð og djúpu sannføring, vilja vit endurtaka eina óvikandi fyrijáttan, Bahá’u’lláh legði stóran dent á: “Hesin fruktaleysi ófriður, hesi oyðandi kríggj fara at hvørva, og tann Mikil Friðurin fer at koma.”
ALHEIMSHÚS RÆTTVÍSINNAR


text:
Fyrsta Mósebók, kapittul 2
Menniskjan í Eden
v1
Soleiðis vórðu himin og jørð og allur herur teirra fullgjørd.
v2
Og Guð fullgjørdi á sjeynda degi verk sítt, sum hann hevði skapað; og hann hvíldi á sjeynda degi frá øllum verki sínum, sum hann hevði skapað.
v3
Guð vælsignaði hin sjeynda dagin og halgaði hann, tí á honum hvíldi Guð frá øllum verki sínum, sum hann hevði skapað og gjørt.
v4
Hetta er søgan um uppruna himins og jarðar, tá ið tey vórðu skapað.
v5
Tá ið Harrin Guð skapaði jørð og himin – men á vøllum jarðar var enn als eingin runnur til; og ongar urtir vuksu enn á markini, av tí at Harrin Guð enn ikki hevði latið tað regna á jørðina, og eingir menn vóru til at dyrka jørðina;
v6
men upp úr jørðini kom kelda og vætaði alla markina –
v7
tá myndaði Harrin Guð mannin av mold jarðar og blásti lívsanda í nasar hans, og soleiðis varð maður til livandi skepnu.
v8
Síðan plantaði Harrin Guð aldingarð í Eden í eysturlandi; og har setti hann mannin, sum hann hevði myndað.
v9
Og Harrin Guð læt úr dyrkilendinum spretta upp alskyns trø, frálík á at líta og góð til matna og í miðjum aldingarði lívsins træ og træ kunnleikans um gott og ilt.
v10
Úr Eden rann stórá til at væta aldingarðin; fyri uttan greinaðist hon sundur og varð til fýra áir.
v11
Hin fyrsta eitur Pisjon; hon rennur kring um alt landið Hávila, har sum gullið finst;
v12
og gullið har í landinum er gott; har finst eisini bdellium og sjóhamsteinur.
v13
Onnur áin eitur Gihon; hon rennur kring um alt landið Kusj
v14
Triðja áin er Hiddekel; hon rennur fyri eystan Assýriu. Fjórða áin er Frat.
v15
Og Harrin Guð tók Ádam og setti hann í aldingarðin Eden til tess at dyrka hann og varða um hann.
v16
Men Harrin Guð beyð Ádami og segði: «Av øllum trøum er tær loyvt at eta eftir vild;
v17
men av træi kunnleikans um gott og ilt skalt tú ikki eta; tí at so skjótt, sum tú etur av tí, skalt tú vissuliga doyggja!»
v18
Harrin Guð segði nú: «Ikki er gott, at maðurin er einsamallur; eg vil gera honum medhjálp, sum hóskar honum.»
v19
Og Harrin Guð myndaði úr mold øll djór á markini og allar fuglar himinsins og læt tey koma fram fyri Ádam til tess at sjá, hvat navn hann fór at geva teimum, tí at hvør livandi skepna skuldi bera tað navn, sum hann gav henni.
v20
Ádam gav øllum fenaðinum og fuglum himinsins og øllum djórum á markini nøvn – men til sín sjálvs fann Ádam onga hóskandi medhjálp.
v21
Tá læt Harrin Guð fastan svøvn koma á Ádam; og tá ið hann var sovnaður, tók hann eitt av rivjabeinum hans og fylti aftur í aftur við holdi.
v22
Og Harrin Guð myndaði konu av rivinum, sum hann hevði tikið av Ádami og leiddi hana til Ádams.
v23
Tá mælti Ádam: «Hesa ferðina er tað bein av mínum beinum og hold av mínum holdi; hon skal kallast kallinna, tí av kallmanni er hon tikin!»
v24
Tí fer maður frá faðir og móður og heldur seg aftur at konu síni, og tey verða eitt hold.
v25
Tey vóru nakin, bæði Ádam og kona hansara, men blúgvaðust tó ikki.


text:
Mítt hjarta smeltar! Eg elski sermerktar dagar og tankan um at nú eg eri blivin vaksin, so kann eg gera mínar egnu traditiónir/siðvenjur. Mær dámar so væl at skapa hugna heima hjá okkum, og eg taki av hvørjum høvi, har dagurin onkursvegna kann gerast sermerktur og minniligur.
Nú tað er 1.sunnudagur í advent nærkast jólini alvorliga, og nú nýtist eg ikki longur at verða flov av at vera í jólahýri.
Eg gjørdi okkum ein adventskrans fríggjakvøldið. Eg hugsaði við mær sjálvari, at í ár skuldi hann rigga. Eg haldi so ofta at tað kiksar tá man fer í gongd við tílíkt. Eg havi altíð eina so klára mynd av hvussu enda úrslitið skal síggja út, men eg eri ongantíð komin nærnámind tí, tá eg fyrr havi gjørt dekoratiónir. Men hesuferð var eg eyka málrættað.
Eg hevði keypt ein hvítan krans har fýra ljós kundu standa í, so grundarlagið var gott. Síðani brúkt eg grann og smáar jólakúlur. Grankoglurnar og reyðu berini fann eg úti og tey havi eg síðani turka og spreið mála. Eg haldi tað verða stuttligt at eisini hava okkurt við frá nátturuni, og ikki bara materialistisk ting, sum eg havi keypt.
Eg bleiv faktiskt heilt væl nøgd við úrsliti, og hetta er uttan iva vakrasti kransurin eg nakrantíð havi verið ein partur av. Sig so tað, kanska teir blíva vakrari, jú eldri man blívur. So gleði eg meg longu til næstu jól!
Í morgun hava vit so hugnað okkum við nýbakaðum bollum og øðrum góðum ímeðan vit tendraðu adventskransin. Eg hevði tó eisini ynskt at verið heima í Føroyum í dag, tí við Norðskála er ein av traditiónunum at Santa Lucia er í kirkjuni 1. sunnudag í advent. Tað minnist eg væl aftur á, tá eg var smágenta. Tað er so hugnaligt og gentirnar eru so spentar, smædnar og stoltar tá tær koma syngjandi inn eftir kirkjugólvinum. Eg kenni eina fitta Lív, sum fer at syngja við í dag.
Eg ynski tykkum øllum ein hugnaligan 1. sunnudag í advent, saman við tykkara kæru. Njóti hendan dagin.
p.s. Vinnarin av “Divederme Browextender” verður kunngjørdur seinni 🙂
M&K


text:
11. desember 2017
Myndir: Álvur Haraldsen/in.fo
Sunnudagin brustu mansliðini hjá H71 og Team Klaksvík saman í Hoyvíkshøllini.
Klaksvíkingar hava verið ein sólskinssøga í FTZ-deildini í ár og hava veruliga gjørt nógv um seg. Men teir hava enn ikki megnað at bast okkum í ár, hóast teir báðir dystirnir, vit áðrenn í dag høvdu sæð millum liðini, vóru sera javnir og spennandi til seinastu løturnar. Soleiðis var eisini í dag.
Vit byrjaðu dystin best, og fingu lagt okkum á odda 4-1 eftir einum sjey minuttum, tá ið Rúni fintaði seg ígjøgnum.
Hesa løtuna var merkisvert, at vit vardu sera høgt á vøllinum og fingu trýst álopið hjá klaksvíkingum væl. Tað eydnaðist teimum stundum at spæla seg til møguleikar, men Jens byrjaði væl í málinum og tók millum annað eitt brotskast hesa løtuna.
Í hinum endanum vardu klaksvíkingar í einari flatari verju, ið var øgiliga stór á at líta, við einum tungum fýrablokki mitt fyri. Hendan verjan gjørdi tað trupult hjá okkum koma til møguleikar, tá hon fyrst var komin upp á pláss.
Eftir sjey og ein hálvan minutt minkaðu klaksvíkingar til 4-2, og fýra minuttir seinni var støðan tann sama, og vit tóku time-out.
Hetta eydnaðist rímiligt, og vit komu á 6-3 við málum frá Bergi og Hans Kára, men so vaknaðu klaksvíkingar. Teir skoraðu eitt langskot og eitt skjótálop, so at støðan var 6-5 eftir fimtan minuttir.
Tað komu ikki nógv mál næstu løtuna. Tað eydnaðist Hilmar Leoni at skjóta eitt langskot í málið til 7-5, og í hinum endanum framdi Jens nakrar bjargingar. Tað eydnaðist tó klaksvíkingum at koma aftur á javnleik 7-7, eftir at vit høvdu spælt í 23 minuttir.
Nú tók Hilmar Leon aftur ábyrgdina á seg, tá ið hann fyrst fintaði seg til 8-7, áðrenn hann økti til 9-7 í skjótálopi, eftir at Ári hevði bjargað. Hetta fekk klaksvíkingar at taka sítt fyrsta time-out.
Hetta eydnaðist teimum væl. Teir spældu seg ígjøgnum til 9-8, vit brendu, og hinir fingu eitt mál av strikuni, tá ið einir tríggir minuttir vóru eftir av hálvuni. Løtu seinni kundu teir lagt seg á odda, men Ári forðaði fyri hesum við einari bjarging úr fríari støðu, tá ið ein góður minuttur var eftir.
Tað eydnaðist tó at enda klaksvíkingum at fara til hálvleiks á odda, tá ið strikan fangaði ein retur, so at støðan gjørdist 9-10.
Ikki ein góður endi á fyrru hálvu, eftir at vit høvdu havt munin leingi.
Vit vóru eisini farnir eitt sindur burtur frá høgu verjuni – hon skuldi helst brúkast við máta – og byrjaðu eisini seinna hálvleik í einari meira siðbundnari verju. Tað forðaði ikki vinstra veinginum hjá klaksvíkingum at økja til 9-11, áðrenn Vilhelm minkaði aftur við einum flottum máli.
Næsta álopið gjørdi hann bragdinum eftir, so at støðan varð 11-12. Soleiðis fylgdust liðini eina løtu, til at knappir átta minuttir vóru farnir. Tá fingu vit fyrst eitt brotskast, ið Pætur avgreiddi, síðani fekk Hilmar Leon eitt skjótálop, so at hann javnaði til 14-14.
Hon var 15-15 tveir minuttir seinni, og so eydnaðist tað okkum at draga frá aftur, tá ið Poul Símun og Andor skoraðu til 17-15. Tað kundi verið enn betri, men vit brendu eitt frítt skjótálop móti málverjanum stutt eftir.
Í staðin eydnaðist tað klaksvíkingum at skjóta trý mál upp í slag, so at støðan var 17-18 eftir fimtan minuttir.
Liðini fingu illa hildu fast í sínum leiðslum í dag, tí nú eydnaðist tað okkum at skjóta tvey mál á rað, áðrenn klaksvíkingar gjørdu júst tað sama. Støðan var nú 19-20.
Nú vóru vit farnir at verja høgt aftur, og vit hildu fram at fylgjast. Hilmar Leon javnaði til 20-20 og 21-21, tá í einir seks minuttir vóru eftir av dystinum. Hetta seinasta málið kom eftir, at hann sleyt seg leysan við einum manni hangandi í sær, og maðurin mátti út í tveir minuttir.
Vit vardu væl í yvirtalsstøðuni, og Jens gjørdi eina bjarging. Vit brendu tó í mótálopinum. Stutt eftir bragdaði tað tó, tá í Leivur varð sendur í skjótálop og legði okkum fram um 22-21, tá ið góðir fýra minuttir vóru eftir.
Vit fingu steðgað klaksvíksálopinum væl, og tá í minni enn tríggir minuttir vóru eftir, skjeyt Hilmar Leon eitt týdningarmikið mál til 23-21.
Hinir svaraðu tó aftur beinanvegin, tá ein yvirgongd skar høgu verjuna sundir, og støðan gjørdist 23-22.
Í næsta álopinum hjá okkum brendu vit aftur, og nú høvdu klaksvíkingar møguleika at javna, tá ið bert tveir minuttir vóru eftir. Teir tóku sær góða tíð at finna rætta møguleikan, men hann kom ikki, og teir góvu sær ov góða tíð og vórðu dømdir fyri drál. Nú var ein minuttur eftir, og vit høvdu bóltin.
Vit tóku time-out, tá fjøruti sekund restaðu í. Neyvan fingu vit spælt tíðina út, so tað snúði seg um at skora. Gjørdu vit tað, var dysturin avgjørdur.
Vit leitaðu eisini eftir møguleikanum leingi, og royndin kom, tá ið vit sendu Hilmar Leon í ein flúgvara. Hann fangaði bóltin og fekk sett hann í málið, men dómarin dømdi fyri, at hann var lendur, áðrenn bólturin var sleptur.
Tað vóru ikki øll, ið høvdu fingið hetta við, og gleðisróp hoyrdust í høllini, tí at fólk hildu, at málið taldi. Sjálvt leikararnir hjá klaksvíkingum trúðu, at tað var mál, tí teir góvu bóltin upp sum eftir mál, í staðin fyri at koyra skjótálopið. Tí spældu teir fyrst bóltin upp á miðuna, áðrenn teir fingu sent vinstra veingin í eina rímiliga støðu, ið Jens flott bjargaði.
Frustreraðir klaksvíkingar keglaðust við dómararnar um hesa seinastu løtuna, men dómarnir hildu ikki, at nakað galið var farið fram, og gjørdu tekin um, at dysturin var av. Og tað var hann so endaliga. Og hann endaði altso 23-22 til H71.
Ein spennandi dystur millum tvær sera ymiskar verjur var av. Og tað eydnaðist okkum akkurát at skava sigurin heim.
Eg helt sjálvur, at høga verjan var áhugaverd og eydnaðist heilt væl. Hetta sæst eisini aftur í, at vit bert lótu 22 málum inn í dag.
Men serfrøðingurin, eg plagi at práta við eftir dystirnar, var ikki heilt imponeraður – tað skal eisini sigast, at hann ikki er lættur at imponera.
Hann vísti á vansarnir við hesi verjuni, serliga at tú trýstir hinar so langt aftur á vøllin, at tað ikki er lætt at fáa skjótálop, tá bólturin verður vunnin, og at menn skuldu arbeiða við fótskiftinum hjá sær, um hetta skal vera ein gongd leið.
Eisini er talan um eina mann-mann verju, har hvør maður so at siga mansverjir mótstøðuleikaran. Hetta førir so við sær, at menn vera hálaðir burtur frá sínum plássum, tá í yvirgongdir og krossar vera spældir. Tí kann tað stundum tykjast heldur ófantaligt, tá leikarar skifta pláss
Men eg hugsi, at hetta er fyrstu ferð í ár, at hendan skipanin er roynd. Megna vit at stilla og fínpussað smálutirnar, kann hetta avgjørt verða eitt gott vápn, sum kappingin líður.
Vit hava eisini skjótar leikarar, so fortreytirnar fyri einari høgari verju eru rímiligar, so spennandi verður, hvussu hetta fer at eydnast, og um hildið verður fram við hesum.
Hvussu vit verja næstu ferð, vita vit einki um enn. Men eitt er vist: vit hava tørv á øllum vápnum, sum vit kunnu finna næsta leygardag hin 16. desember. Tí tá koma vestmenningar á vitjan, og vit hava sanniliga ein hevndarhug eftir dystin í Vestmanna fyrst í november mánaði.
Men líka mikið hvussu tann dysturin lagar seg, so er lagt upp til ein góðan dag og eitt gott kvøld í Hoyvíkshøllini leygardagin, tí tað er jólahald allan dagin. Lesið meira um hetta aðrastaðni á síðuni.
Vit síggjast.
Myndir frá dystinum kanst tú síggja her á in.fo.
10. oktober
9. oktober
21. september
31. august
30. august
29. august
25. juli
28. mai
23. apríl
23. apríl
Hondbóltsfelagið H71
Hoyvíkshøllin
Postsmoga 1067
FO-188 Hoyvík


text:
Aftur í ár byrjaði venjingin til komandi kappingarár við venjingarleguni “Skálavík”. Navnið komst av at fyrsta árið var hon í Skálavík, men síðan hevur hon verði heima á Sandi, tí sandurin og Mølheyggjarnir har eru uttan iva besta stað at gera grundvenjing. At so sandoyingar eru stak fyrikomandi ger tað ikki verri.
Legan byrjaði fríggjakvøld við einari stuttari venjing á sandinum, har mest fokus var á at koma í gongd, og so gera nøkur styrkiøvilsir fyri beinini. So var fari heim at eta, og har borðreiddu ungu kvinnurnar við sera vælsmakkandi Enchiladas.
Leygardagurin byrjaði við at venja úthaldni. Hetta bleiv (sjálvandi) gjørt við at renna brekkur á sandinum. So var morgunmatur á skránni. Eftir stutta hvíld, stóð styrkivenjing á skránni. Hetta var styrkivenjing har amboðini vóru sandurin og kroppurin. Arbeitt var gjøgnum allan kroppin, har øll depotir blivu tømd. Eftir venjing var so aftur matur og hvíld á skránni. Síðsta venjingin byrjaði við at nøkur fitt børn av Sandi komu at venja við. Hesi royndu seg í ymsum spølum og boðrenningum. Tá hendan felagsvenjingin var av, fóru hvirlurnar í gongd við sína síðstu venjing. Kjarnin í hesi venjingin var lop-seriur í sandinum, og so “circle of death”, har røsku íðkararnir skuldu renna ein cirkul við nógvum brekkum, og so gera ymisk øvilsir á vegnum, soleiðis at allur kroppurin bleiv belastaður mest møguligt. Eftir venjingina var fari heim at eta lasagna, sum ungu mennirnir borreiddu við, og so var tíð til at fara í heitu pottarnar, har práti gekk lystiliga leingi.
Sunnumorgunin var ein hugnalig venjing í flottu ítróttarhøllini. Her var mesta tíðin brúkt uppá at spæla stikk bólt og flogbólt. Tíð var tó eisini til at strekkja slitnu kropparnar.
fleiri myndir eru í myndasavninum.


text:
Ari av Rana
11.06.2018 - 15:14
Ítróttur > Ítróttur > Tennis
Spanski tennisleikarin, Rafael Nadal, vann í gjár French Open fyri 11. ferð. Við hesum er hann langt frammanfyri tí næsta á listanum yvir teimum, sum hava vunnið stóru kappingina, umframt at hann nú bert er tríggjar “grand slam” sigrar frá Roger Federer, sum hevur vunnið flestar við 20.
Nadal vann í finaluni á Dominic Thiem úr Eysturríki. Spenningur var áðrenn finaluna, tí at Thiem er einasti mótstøðuleikarin, sum hevur vunnið á Nadal á grúsvølli seinastu tvey kappingarárini. Men eingin spenningur bleiv í sjálvari finaluni. Nadal vann við støðuni 6-4, 6-3, 6-2. Hetta var fyrsta “grand slam” finalan hjá Thiem.
Nadal hevur vunnið grúskappingina í Fraklandi 11 ferðir, meðan næstur á listanum er Max Decugis, sum vann hana átta ferðir frá 1903-1914. Maðurin, sum hevur vunnið kappingina triðju flestar ferðir er svenski Bjørn Borg, sum vann hana 6 ferðir frá 1974-1981.


text:
Knassar luttaka á Jobmatch
Knassar er føroysk KT fyritøka sum mennir skipanir og tænastur til internetið.
Fyritøkan byrjaði sítt virksemi í 2002 og nú koyra yvir 600 heimasíður við Ivevo, sum er heimasíðuskipanin hjá Knassum. Eisini hava Knassar ment lýsingaskipanina Vevlýsingar.
Umframt heimasíðuskipanina Ivevo og lýsingaskipanina Vevlýsingar, eiga og reka Knassar eisini Portalin.
Upp ímóti 15 fólk eru knýtt at Knassum og fevnir hetta um journalistar, sølufólk, forritarar, grafikarar við meira.
Jobmatch 2014 verður týsdagin 30. desember frá klokkan 13 til 19 í Norðurlandahúsinum.


text:
Av tķ at ķtróttarhųllin ķ Runavķk er undir umvęling, veršur framsżningin ķ įr hildin ķ ķtróttarhųllini į Kambsdali.
Felagiš hevur nógvan fjųlbroyttan fimleik at sżna fram, m.a. foreldur og bųrn, bųrn undir skślaaldur, tey vanligu lišini frį 1.-10. flokk, kappingarliš ķ reišskapi og estetisk kappingarliš. Merki og ķdnisprógv verša eisini handaš undir framsżningini.
Allar dagarnar veršur skipaš fyri pįskareggjatombola, og fęst kaffi og okkurt gott afturviš til keyps śti ķ gongini.
Atgongumerkjasųlan byrjar ein tķma undan framsżningini.
Leygarmorgunin kl. 11.00 er framsżningin hjį bųrnum undir skślaaldur.
Leygardagin og sunnudagin, bįšar dagar kl. 15.00, eru hini lišini meira blandaš.
Eins og undanfarin įr, veršur royndarframsżning frķggjadagin fyri lišini, iš sżna fram leygar- og sunnudag kl. 15.00.
Tey lišini, iš sżna fram leygardag hava royndarframsżning frį kl. 16-19, og tey, iš skulu sżna fram sunnudag frį kl. 19-22.
Leygarmorgun kl. 11.00:
Bųrn og foreldur
Reišskap gentur 5-6 įr
Gentur og dreingir 4 įr
Estetisk grundvenjing 6 įr-3. fl.
Dreingir 5-6 įr
Gentur 5 įr
Gentur 6 įr
Leygardag kl. 15.00:
1. fl. dreingir
2. fl. gentur
4 fl. gentur
2. fl dreingir
Gentur Eydnan, estetiskt kappingarliš
5. fl. gentur
Pinkur Flykran, estetiskt kappingarliš
6.-7- fl. gentur
4. fl. dreingir
Pinkur, reišskap kappingarliš
8.-9. fl. dreingir
9.-10. fl. gentur
Gentur 5.-7. fl., reišskap
Kvinnuunglingar Viljin, estetiskt kappingarliš
10. fl. dreingir og eldri
Sunnudag kl. 15.00:
1. fl. gentur
3. fl. gentur
Smįgentur Vķpan, estetiskt kappingarliš
3. fl. dreingir
Gentur 1.-4. fl., reišskap
5.-6. fl dreingir
Pinkur Aldan, estetiskt kappingarliš
Gentur 8.-10. fl., reišskap
Pinkur Viólin, estetiskt kappingarliš
Dreingir og gentur, reišskap kappingarliš
7. fl. dreingir
Gentur Svalan, estetiskt kappingarliš
Toskarnir


text:
Tíðarhóskandi skúli
Barna- og framhaldsskúli skal byggjast.
Framhaldsskúlin skal møguliga leggjast á Kambsdali í samstarvi við Eysturkommunu.
Verandi skúlar nøkta ikki nútíðarkrøv og eru ótíðarhóskandi.
Barnaskúlin er frá 1936, og framhaldsskúlin er frá 1966. Sostatt eru skúlarnir 76 og 46 ára gamlir, og tíðin er langt síðani farin frá teimum í allar mátar.
Skúlarnir skulu takast niður, og nýggir skúlar skulu byggjast.
Sigur man nakað annað, er tað bert fyri at halda skúlunum í einari dýrari og óbrúkiligari skipan, tí man hevur ongan áhuga fyri børnunum ella nýggjum skúlum.
Áhugin liggur aðrastaðni, og har vil man brúka pengarnar, men ikki til nýggjar skúlar, bert til pjøss.
At gera 1966 skúlan til Barnaskúla er at blaka pengarnar burtur.
Nýggjur Barnaskúli má byggjast.
Tað kann ikki koma uppá tal at leggja aðrar stovnar inn á skúlaøkið.
Børnini eru trongd inni á einum lítlum øki, og fer framhaldsskúlin av økinum og út á Kambsdal, so skal Barnaskúlin
verða einsamallur á økinum.
Tó kunnu vit loyva onkrum inn á økið, inn í skúlan, um tað ikki órógvar børnini og skerjur teirra møguleikar.


text:
Skúlin hjá Barnamissiónini raktur av vatnflóð
26.09.2017 - 11:06 - Ásbjørn Jacobsen
Ógvusligt monsunregn hevur fingið áirnar
í Bangladesj at fara upp um áarbakkarnar, og vatn er floymt inn á Home
of Peace, skúlan hjá Barnamissiónini. Vatnið kann hava vandamiklar
sjúkur við sær, og eiturslangur leita úr holum
sínum til turrari støð. Skúlabørnini mugu halda seg inni, og skúlin er
stongdur.
– Akrarnir hjá skúlanum standa undir í vatni, og øll grøðin rotnar. Samstundis fer prísurin á mati nógv upp, sigur Albert Mridha, sum er leiðari hjá Barnamissiónini í Bangladesj.
400 børn ganga á skúlanum hjá Barnamissiónini Home of Peace í Dinajpur-økinum í útnyrðingspartinum av Bangladesj. Tað er eitt øki, ið vanliga ikki verður rakt av vatnflóð. Men í ár hevur ógvusligt monsunregn og høgur vatnstandur í áunum havt við sær, at vanlukkan eisini hevur rakt hetta økið.
– Tað er fyrstu ferð, at vatnflóð hevur rakt Home of Peace, og vit halda børnini heima, sigur Albert Mridha við einum suffi.
Inni í sjálvum skúlanum stendur vatnið næstan 10 cm yvir gólvhædd. Uttanfyri er vatnið millum 20 og 30 cm djúpt. Vegurin til Home of Peace liggur undir í vatni, og eisini jarnbreytin, ið bindur Dinapjur-økið við høvuðsstaðin, so at koma til og frá skúlanum er trupult.
Eiturslangur ein stórur vandi
Allir skúlar í økinum eru stongdir, og næmingarnir á Home of Peace verða bidnir at halda seg inni.
– Tað eru nøkur høg og turr støð á skúlaøkinum. Til hesi turru støð leita slangur, tá holurnar hjá teimum fyllast við vatni. Vit hava longu sæð fýra eiturslangur beint við skúlan, sigur Albert.
Í Bangladesj eru nakrar av verðins mest eitrandi slangum, m.a. kreiter- og kobraslangur.
Við áarvatninum kemur nógv rusk, sum kann geva skaðar. Tað skitna vatnið kann eisini hava vandamiklar sjúkur við sær. Haraftrat er vandin fyri at glíða í móruni og at verða tikin við vatninum stórur.
800 eru deyð í trimum londum
Í nógvum førum eru fólk deyð, tí tey eru tikin við vatnstreyminum. Sambært bretska blaðnum The Guardian eru meir enn 800 fólk deyð og 24 mill. rakt av vatnflóðini, sum umframt Bangladesj eisini hevur rakt sunnara partin av Nepal og norðara partin av India. Blaðið sigur, at vatnflóðin í Bangladesj er tann ringasta í meir enn 100 ár, og at ein triðingur av landinum stendur undir í vatni. Í Bangladesj verður sagt, at 115 fólk eru deyð, og at 5,7 mill. fólk eru rakt av vatnflóðini.
Hús eru oyðiløgd, grøðin rotnar, og nógva staðni er ikki nóg mikið av reinum drekkivatni. The Guardian skrivar, at ein hálv mill. hús eru oyðiløgd, og 400 hektarar av landbúnaðarjørð í landinum er oyðiløgd.
– Tá vatnið tekur seg aftur, koma nýggjar avbjóðingar. Vatnbornar sjúkur sum tyfus, hepatitis A og ymiskar húðsjúkur breiða seg. Prísirnir hækka nógv á øllum vørum, tí tað hevur verið neyðugt at innflyta vørur. Samstundis veksur fátækadømi, sigur Albert Mridha.
Grøðin rotnar
Ein pápabeiggi ein næming á skúlanum er ein av teimum deyðu. Hann skuldi bjarga ognum úr húsi sínum, sum vatnflóðin hevði rakt, tá hann var rivin við av nógvum vatnstreymi. Síðani hevur ongin sæð hann, og onkur hevur fyribils tikið sær av báðum døtrum hansara.
Home of Peace hevur roynt at gerast sjálvbjargið við mati. Umframt fleiri túsund hønur, fiskaaling og nógv neyt hava tey stórar akrar við grønmeti og eisini frukttrø. Soleiðis sleppa tey undan m.a. at keypa grønmeti, og næmingarnir læra at dyrka jørðina.
Men nú standa akrarnir undir í vatni, og grøðin rotnar, sigur Albert. Samstundis er prísurin á mati hækkaður nógv. Í einum eru prísirnir á rísi, fiski og grønmeti hækkaðir við 30%. Dinajpur-økið veitir rís til landið, men tá rísplanturnar standa undir í vatni, verður landið noytt at keypa dýrt rís úr útlandinum.
Fátækadømi voksið
Veðurforsøgnirnar boða frá framhaldandi nógvum regni í langa tíð, so støðan kann gerast upp aftur verri. Um vatnstandurin hækkar, er vandi fyri, at garðurin uttan um skúlaøkið á Home of Peace kann rapa.
Bangladesh er eitt land, har nógv fólk longu nú liva í svárum fátækadømi. Meir enn 30% av íbúgvunum í landinum liva fyri minni enn 16 kr um dagin. Í Dinajpur-økinum er jarðarbrúk tað vanligasta arbeiði. At akrarnir nú standa undir í vatni, ger, at upp aftur fleiri fólk havna í fátækadømi.
Katastrofuinnsamling til Bangladesj
Bangladesj er eitt muslimskt land við einans 0,2% kristnum. Hesin bólkur er niðast á samfelagsstiganum og fær hjálp síðst av øllum. Tað eru tey fátækastu børnini haðani, ið koma til Home of Peace, har tey fáa ókeypis skúlagongd og eina vón fyri framtíðina. Men nú er støðan hjá børnunum ring.
Barnamissiónin biður tí um eyka hjálp til tey hart raktu í Bangladesj. Pengarnir skulu fyrst og fremst brúkast til mat til næmingarnar á skúlanum. Vónandi kunnu pengar úr Svøríki eisini hjálpa skúlanum at endurnýggja jarðarbrúkið og at keypa nýtt sáð.
– Góðu tit, biðið fyri støðuni her og fyri børnum okkara á skúlanum í Bangladesj, sigur Albert Mridha.
EVA RUDERSTAM
Tú kanst geva gávuna her:
Skandinaviska Barnamissiónin
Postgiro; 9870-4310471
Norðoya Sparikassi: 9865-101.620.7
Betri Banki: 9181-120.980.0
BankNordik: 6460-101.594.1
Suðuroyar Sparikassi: 9870-101.148.1
Vinarliga viðmerk gávuna "Vatnflóð"
Heimasíðan hjá Barnamissiónini:
www.barnmissionen.se
Vóni vit í Føroyum kunnu verða við til at hjálpa hesum børnum


text:
Prógvhandanin í Nám X 2017
21.06.2017 - Miðlabreytin
Sjeynda ár á rað var próvhandan í Nám X í dag. Einir 1.200 næmingar hava fingið prógv frá Nám X hesi sjey árini.
1.200 næmingar, ið ynsktu at byrja framtíðina eftir fólkaskúlan væl - at seta saman sína egnu tímatalvu og taka við egnum avbjóðingum og taka ábyrgd av egnari læru, sum Judit Eyðunsdóttir, sum er næmingur í Nám X, so hegnisliga megnaði at knýta í røðu sína.
Byrjanin til vaksna lívið er byrjað, og spennandi verður at fylgja mongu evnaríku næmingunum í framtíðini - framtíðin, ið er teirra, og sum varðar av hesum ættarliðnum.
Í dag vóru so einir 180 næmingar í Eysturskúlanum og fingu prógv; eitt prógv, ið vónandi letur teimum nakrar dyr upp á lívsins vallaraferð, ið tey nú byrja við góðum treystið.


text:
Høvuðsendamálið við barna- og ungdómslegunum er at vinna børn og ung fyri Kristus og at læra tey Orð Guds.
Vit ynskja at geva børnum og ungum eina góða uppliving saman í tryggum umhvørvi við spæli og fjølbroyttum ítrivi.
Eisini ynskja vit, at tey mennast innan karmarnar fyri góðari samveru millum menniskju: At vera ásettum reglum lýðin, at bera seg siðiliga at og at virða hvør annan.
Dentur verður eisini lagdur á at sýna náttúru- og mentanarvirðum ans.
Ein vanligur legudagur:
Kl. 07:30 Andakt, leiðarar og starvsfólk
Kl. 08:00 Veking av leguluttakarum við sangi
Kl. 08:20 Morgunfimleikur í túninum
Kl. 08:25 Merkið í húnar hátt og ørindi úr tjóðsanginum sungin
Kl. 08:30 Morgunmatur
Kl. 09:00 Andakt á kamarinum
Kl. 09:00 Rudding av kamarinum
Kl. 10:00 Bíbliutími, dreingir
Kl. 11:00 Bíbliutími, gentur
Kl. 12:00 Døgurði
Kl. 13:00 – 18:00Fótbóltur, kano, bátar, ítriv, svimjing, kiosk o.a.
Kl. 18:00 Nátturði
Kl. 19:00 Kvøldseta, sangur, spurningar, spæl v.m. í salinum
Kl. 20:00 Fríløta
Kl. 21:00 Drekka
Kl. 21:30 Søgan
Kl. 22:45 Andakt á kamarinum
Kl. 23:30 Friður.
Miðað verður eisini eftir at fara út í vøkru og vinarligu náttúruna við leguluttakarunum.
Legubál er eisini hvørja viku, um veðrið ikki forðar tí.


text:
Samgongan heldur fram við mentanarkollveltingini
politikkur26-03-2018 - 19:39 - Jóanis Nielsen
Sirið Steenberg, landsstýriskona fyri Tjóðveldi, hevur lagt uppskot um nýggja ættleiðingarlóg fyri Løgtingið. Nú fáa (eftir donskum leisti sjálvandi) pør av sama kyni – og eisini samlivandi pør – rætt at ættleiða børn!
Tá ið hjúnabandslógin var til viðgerðar, royndu eg og fleiri við mær at føra fram, at hetta, at devaluera hjúnabandið og gera tað kynsneutralt, er álvarsligasta mál, sum nakrantíð er viðgjørt í Føroyum.
Vit royndu eisini at ávara um, at hetta fór at fáa álvarsamar og óyvirskoðiligar avleiðingar fyri samfelag okkara frameftir og verða orsøk til eina radikala umbroyting av allari fatan av familju, hjúnalagi og samlívi.
Men sitandi samgonga valdi kortini at avtaka hjúnabandið sum stovn bara millum mann og konu og tók ta vanæruligu avgerð at gera hjúnabandið kynsneutralt. Nú kann maður giftast manni og kvinna kvinnu.
Tað, at geva tveimum, sum hava hug at liva saman, nøkur borgarlig rættindi, er bara ein lítil partur av hesum og hevði als ikki tørva broyting í hjúnabandslógini.
Nei, her lá nakað nógv álvarsligari aftanfyri. Her bleiv latið upp fyri einari kynsneutralari ideologi, sum hevur til endamáls at broyta alla siðvenju, og sum verður orsøk til eina mentanarkollvelting og eitt siðaskifti í Føroyum, ið gongur beint ímóti tí kristnu siðalæru, sum samfelag okkara í øldir hevur bygt á.
Nú koma avleiðingarnar!
Ikki tí – avleiðingar sóust beinanvegin. Vit minnast, at bispur straks mátti geva prestunum tænastuboð, tí samgongan blandaði seg beinleiðis upp í kirkjulig viðurskifti, hóast alt tað kirkjuliga landslagið mótmælti.
Hetta var bara byrjanin! Og nú hevur Sirið Steenberg, landsstýriskona fyri Tjóðveldi, lagt nýggja lóg um ættleiðing fyri Løgtingið, sum hevur við sær, at tveir menn, sum liva saman – líkamikið um teir eru í “hjúnabandi” ella ikki – nú kunnu ættleiða børn! Hugsið tykkum!! – og tað sama verður við kvinnum. Tað vil siga, at pør av sama kyni nú fara at kunna ættleiða børn!
Hetta er syndarligt. Men tú verður ikki skakkur av nøkrum longur!
Men tá ið vit nú skulu gera eina føroyska lóg um umstøðurnar hjá børnum, sum vit skulu ættleiða til Føroya, hava vit so ikki skyldu til at geva teimum tað besta av tí besta? Jú, sjálvandi! Og øll vita, at tað besta av tí besta er at vaksa upp í einum heimi við einari mammu og einum pápa! Og hetta er ikki minst galdandi fyri ættleidd børn, sum hava havt eina trupla byrjan upp á lívið og koma úr óstøðugum umstøðum til eina fremmanda mentan.
Mamma og pápi eru týdningarmikil sum fyrimyndir í uppvøkstrinum, og børn hava brúk fyri bæði maskulinum og femininum fyrimyndum fyri at menna sjálvsvirði og samleika og fyri at fata og uppliva javnstøðu og viðurskiftini við hitt kynið.
Grein 2 í barnarættindasáttmálanum hjá ST ávarar ímóti mismuni og sigur, at sáttmálalondini skulu taka øll neyðug stig fyri at tryggja, at barnið er vart móti øllum mismuni. At geva tveimum av sama kyni rætt til ættleiðing er júst at gera mismun yvir fyri barninum, tí tá fáa tey ikki møguleikan at fáa bæði eina mammu og ein pápa!
Men, hetta er ikki einasta broyting í ættleiðingarlógini! Nei, her er eisini ein onnur sera stór og prinsipiel broyting, sum Sirið Steenberg ætlar at knæseta í føroyskari lóggávu, sjálvandi eftir donskum mynstri (tað ger Tjóðveldi altíð!).
Eftir tí lógini, sum vit hava í dag, kunnu ógift pør ikki ættleiða børn, men nú fara tey at verða javnsett við hjún í ættleiðingarhøpi.
Tað vil siga, at nú hevur hjúnabandið heldur einki at siga her!
Eg vil fegin gera vart við, at eg mótmæli hesum mentanarkollveltandi politikkinum, og eg haldi tað vera óhugnaligt, at vit hava eina samgongu, sum heldur fram at gera seg inn á tey dýrastu virðini, vit eiga.
Jógvan á Lakjuni, løgtingsmaður


text:
U14 Dreingir: B36-SB A 2-0
TB | 19/03/17
Fyrsti landskappingardysturin hjá A liðnum varð spældur í gjár á niðara vølli í Gundadali kl 12.30.
Upprunaliga skuldi dysturin spælast á Tórsvølli kl 13.00 men bert 20 min áðrenn dystarbyrjan fingu vit at vita at dysturin skuldi spælast kl 12.30 á niðara vølli í Gundadali.
Trupulleikar vóru eisini at finna okkum eitt skiftingarrúm og vit máttu taka til takkar at deila rúm við eitt annað lið.
Slíkt órógvar almikið síðstu fyrireikingarnar áðrenn dystarbyrjan. Okkara dreingir fóru tó við góðum treysti inn á vøllin.
Fyrri hálvleikur var ógvuliga javnur. Dreingirnir vóru ógvuliga displineraðir og hildu allar avtalur í samband serliga við deyðbóltsstøður. Hvørgin av pørtunum megnaði at skapa nakrar sera vandamiklar støður tí báðar verjurnar stóðu væl.
Tí var tað í tráð við leikgongdina at farið var til hálvleiks við støðuni 0-0.
Í seinna hálvleiki skaptu bæði liðini fleiri málmøguleikar. Vit høvdu fleiri vandamiklar støður frammanfyri B36 málinum og var tað ikki fyri einum vælleikandi B36 málverja høvdu vit uppiborið at lagt okkum á odda.
Tað var tí móti leikgongdini at B36 um miðjan seinna hálvleik legði seg á odda 1-0 og mátin málið kom uppá var sera keðiligt. Øll sum eygleiddu dystin eisini B36 viðhaldsfólk sóu at málið var klárt offside. Dómarin valdi undarligt nokk ikki at floyta.
Tað sá út sum okkara dreingir fóru nakað niður við høvdinum eftir hetta og B36 skoraði stutt eftir til 2-0 við einum sera góðum langskoti sum okkara málmaður ongan kjans hevði at bjarga.
Men dreingirnir fullu ikki í fátt og teir stóru málmøguleiksrnar sum vóru eftir av seinna hálvleik‚ skaptu vit. Dreingirnir skoraðu eisini til støðuna 1-2 men undarligt nokk var málið annulerað fyri offside. Málið skoraði Martin eftir frálíka fríspæling frá Andrias.
Emil hevði eisini eitt brandskot útifyri men sum tíverri brast í stongina.
Dysturin endaði 2-0 til B36. Eftir spælinum at døma hevði ein javnleikur verið rætta úrslitið.
Samanumtikið spældu dreingirnir ein góðan dyst; stríddist allan dystin á tamb og hildu allar avtalur sum vóru avtalaðar til fulnar.
Sum venjari var eg sera nøgdur við samlaða avrikið í hesum fyrsta dystinum hjá dreingjunum.
Egil