text:
Tvørturímóti hevur hendan landsstýrissamgongan gjørt stóran mismun millum landspartarnar í Føroyum við eini óhoyrt einvísari sentralisering og almennari sentralstýring av vinnuni, har hon við lóg hevur lagt beinleiðis forðingar fyri menning av vinnuni kring landið.
Hendan landsstýrissamgongan hevur bygt 20 bústaðir í høvuðsstaðnum meðan hon hevur bygt bara 6 bústaðir kring landið.
Hendan landsstýrissamgongan hevur gjørt almennar íløgur fyri milliardir í høvuðsstaðarøkinum, meðan mest sum einki er bygt kring landið.
Hendan landsstýrissamgongan hevur bygt ein eysturoyartunnil, meðan hon beinleiðis hevur mótarbeitt og niðurstemmað gerð av tunlum norður um fjall.
Hendan landsstýrissamgongan økir ógvisliga tað almenna eftirlitið í høvuðsstaðnum og leggur samstundis forðingar fyri vinnum í ávísum landspørtum kring landið.
Hendan landsstýrissamgongan hevur uppraðfest miðfyrisitingina av ferðavinnuni, meðan hon hevur slept teimum upp á fjall, sum røkja og varða av lendi og náttúru, og tí er ójavnin so stórur og skilið, sum tað er hjá bóndum o.ø. kring landið.
Eg kundi hildið á, men lat meg steðga her og spyrja: Er Føroyar blinar javnari á hesum økjum hetta farna valskeiðið?!
Nei, Føroyar eru ikki blivnar javnari hetta valskeiðið
Tvørturímóti hevur hendan landsstýrissamgongan gjørt stóran mismun millum landspartarnar í Føroyum við eini óhoyrt einvísari sentralisering og almennari sentralstýring av vinnuni, har hon við lóg hevur lagt beinleiðis forðingar fyri menning av vinnuni kring landið.
Eisini her ynski eg at hjálpa og gera mun, so vit á hesum økjum fáa einar javnari Føroyar, tí tað fáa vit ikki undir hesi landsstýrissamgonguni.
Jákup Mikkelsen
Løgtingsmaður og løgtingsvalevni fyri Fólkaflokkin


c: text/html

text:
Spurningur um siglingina hjá Hasfjord um Skopunarfjørð
politikkur13-09-2021 - 13:44 - Jóanis Nielsen
Skrivligur fyrispurningur
eftir § 52a í Tingskipanini
Spyrjari:Brandur Sandoy, løgtingsmaður
Svarari:Jørgen Niclasen, landsstýrismaður í fíggjarmálum
Evni:Siglingin hjá Hasfjord
Spurningar:
Viðmerkingar:
Eitt tíðarskeið í summar á ein umleið ein mánað, avloysti Ternan Teistan í siglingini um Skopunarfjørð, tí Teistin var í dokk.Hetta tíðarskeiðið valdi SSL at brúka Hasfjord optimalt, og leiddi tungu ferðsluna yvir á Hasfjord. Hettahevði við særeitt sera stórt nøgdsemi við siglingina um fjørðin, tí at tað gjørdistnógv lættari at ferðast við persónbilum um fjørðin við Ternuni.
Men so skjótt sum Teistin kom aftur í sigling,var sama skilið aftur, har man ikki leiðirtungu ferðsluna yvir á Hasfjord, men bara brúkar Hasfjord til at sigla um so er,at Teistin ikki tekur alla ferðsluna.
Hasfjordsiglirbara 4 av 7 vikudøgum, og tí verður ferðslan til og úr Sandoynni ikki líka smidlig, sum hon kundi verið, um allur kapasiteturin um fjørðin varð brúktur.
Hettakann tykjast sumspill av resursum og ikkiat veraí samsvarivið ætlanirnar hendan samgongan hevði, tá samgongan valdi at útvega Hasfjord til at taka tungu ferðsluna um Skopunarfjørð, so at kapasiteturin hjá Teistanum kundi brúkast fult út.Hugsandi ereisini,at landið missir inntøkur,av tí at ætlaða ferðslulopið um fjørðin ikki kemur í tann mun tað kundi.
Hasfjord hevur eina lýsta ferðaætlan at sigla eftir, men hóast hetta kemur meiri enn so fyri, at Hasfjord uttan grundgeving als ikki siglir teir túrar,sum eru lýstir í ferðaætlanini.
Á Løgtingi,10. september 2021
Brandur Sandoy

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Í seinastuni hevur tað verið prátað nógv um hvør leikari endar í Liverpool, eftir at transfer-vindeyga lukkar. Liverpool hava verið settir í samband við fleiri stór nøvn, m.a Hasem Aouar úr Lyon og Kylian Mbappe hjá PSG.
Umframt hesar stórstjørnurnar, hava smærri nøvn sum Jeremy Doku, Ismaila Sarr, Florian Neuhaus, Aurelien Tchouameni og Noni Madueke eisini verið nógv umtalaði á altjóða miðlum.
Fleiri miðlar hava kjakast um nakar av hesum leikarunum, er tann ið Liverpool hevur tørv á. Í einum podcasti hjá Redmen Family, staðfesta teir at Liverpool hevur tørv á einum leikara, ið sjálvur kann avgera dystir. Tílíkir leikarar eru at finna í enskum fótbólti. Manchester United hevur Bruno Fernandes, meðan City hevur Kevin De Bruyne. Liverpool áttu fyrr ein tílíkan leikari í Coutinho. Spurningurin er, hvar Liverpool finnur ein tílíkan leikara í 2021.
Liverpool tykist, at ikki vilja gjalda ov stórar upphæddir fyri leikarar og av teimum, ið vit hava verið settir í samband við, er tað bert Mbappe, ið sjálvur kann avgera dystir.
Tað sigst at Real Madrid júst hevur bjóðað umleið £150 milliónir fyri Mbappe og at PSG ikki eru nøgdir við ta upphæddina. Realiteturin er tann, at Liverpool ikki kann fíggja eitt slíkt keyp og at keyp av Mbappe ikki hevði verið møguligt hjá Liverpool fyrr enn komandi ár, tá sáttmálin hjá Mbappe gongur út.
Transfer støðan hjá Liverpool 21/22 er nú tann, at Gini er farin ókeypis til PSG, Shaqiri til Lyon, Grujic til Porto, Awoniyi til Berlin og Harry Wilson til Fulham. Einasti leikarin, ið er komin til er Ibrahima Konate. Keypið av Konate hevur styrkt um støðuna í miðverjuni, ið tryggir Klopp, at hann ikki endar í somu støðu eins og í fjør.
Umframt teir seldu leikaranir, eru Sepp van den Berg, Ben Woodburn og Ben davies allir leigaðir út til komandi ár.
Nógvir eru farnir frá, meðan bert ein er komin til og fjepparafjøldin ynskir at Liverpool tí ger eitt stórt keyp afturat. Er tørvur á einum leikara afturat? Um hugd verður eftir kappingarárinum 19/20, har Liverpool vann Premier League, eru tað bert Gini Wijnaldum og Lovren av dystarhópinum, ið ikki eru við longur. Kappingarárið 20/21, endaði ikki eins og væntað hjá meistaraliðnum. Sannleikin er tó tann, at Liverpool lá á odda í Premier League, áðrenn teir runnu í eina skaðakrisu.
Tvørturímóti, hevur Klopp megnað at styrkt hópin við Thiago og einum habilum avloysara fyri Robertson í Tsimikas. Jota, ið kom til í fjør, vísti stórspæl áðrenn skaðan og er komin væl frá byjran aftur, hetta kappingarárið.
Dejan Lovren, ið tænaði okkum væl er skiftur út við einum ungum Ibrahima Konate, ið kann vísa seg at hava ein størri leiklut í altjóða kappingum.
Sadio Mane hevði eitt sera torført 20/21 kappingarár, men er komin væl betur frá byrjan hesuferð. Hann líkist enn ikki tí málfarliga Mane, ið vit kenna hann. Um Klopp megnar at fáa gongd í Mane aftur, so eigur Liverpool millum 15-20 mál í honum.
Okkara besti miðvallari í 17/18 kappingarárinum, Oxlade-Chamberlain hevur víst góðar dygdir í pre-season. Um hann røkkur sama støði eins og í 17/18, so er tað ein stórur styrkur fyri felagið. Chamberlain hevur øðrvísi dygdir enn allir hinir miðvallaranir og kann tí eisini hava ein stóran leiklut í ár, um hann heldur seg skaðafríðan.
Eftir at Gini er farin til PSG, hevur viðhaldsfólkið vilja havt ein avloysara inn. Tað tykist, at Klopp metir Naby Keita vera leikarin, ið er førur fyri at røkkja fyrrverandi uppgávurnar hjá Gini. Øll kenna dygdirnar hjá Keita og hann hevur prógva sítt virðið tá hann hevur spælt. Skaðar hava hildið honum úti meginpartin av tíðini í Liverpool, men hann tykist at vera betri fyri hetta kappingarárið.
Seinasta høvdu vit trupulleikar við at skjóta mál, eftir at Jota gjørdist skaddur. Jota er í fullari venjing og kemur at kappast við Firmino alt kappingarárið um at byrja inni. Jota gevur Klopp møguleikan fyri at hava ein meiri álopskendan á fremsta plássi, ið bendir á, at Klopp ikki kemur at nýta somu spælskipan hvørjaferð.
Verjuparturin sær betur út enn nakrantíð eftir at Konate er komin til. Klopp hevur nu Van Dijk, Matip, Gomez, Konate, Nat Phillips og Rhys Williams í hópinum. Nat er linkaður á veg út, meðan Klopp vil hava Rhys at fáa leiktíð aðrastaðnis. Rhys Williams verður bert útleigaður, um Nat Phillips ikki verður seldur.
Klopp keypir ikki ein og hvønn leikara. Teir skulu passa til hansara spælskipan. Hetta sæst bæði via keyp og útfrá hvørjar ungdómsleikarar hann velur at taka upp á besta liðið.
Afturat senior leikarunum, so eigur Liverpool nógv stór talentir í felagnum, ið Klopp gjarna vil hava skulu integresast til fyrsta-liðs fótbólt. Hann eygleiðir og fylgir væl við Mateusz Musialowski og Melkamu Frauendorf. Báði tveir eru leikarar, ið sjálvir vinna dystir fyri U18 og U23 liðini hjá Liverpool.
Tað tykist at Klopp vil menna egin talent í felagnum, heldur enn at nýta £100-200 milliónir fyri at keypa ein leikara við slíkum førleikum.
Liverpool hevur ein breiðan og sterkan hóp hetta kappingarárið og Liverpool Føroyar metir, at teir verið við í kappingini um at gerast meistarar. Leygardagin møta teir Chelsea á Anfield og hesin dysturin kemur at geva eina betri ímynd av hvat vit kunnu væntað í ár og um tað veruliga er ein tørvur fyri at keypa í summar.


text:
Hóast vit eru kristin, so kemur heimurin til eina vánaliga niðurstøðu um okkum og okkara Frelsara, um tann kristni einleikin og kærleikin ikki er at síggja okkara millum.
"Men eg biði ikki eina fyri hesum, men eisini fyri teimum, sum fyri orð teirra fara at trúgva á meg, at teir allir mega vera eitt, at eins og tú, faðir, ert í mær og eg eri í tær, teir eisini mega vera í okkum, til tess at heimurin skal trúgva, at tú hevur sent meg. Og dýrdina, sum tú hevur givið mær, havi eg givið teimum, til tess at teir mega vera eitt, eins og vit eru eitt, eg í teimum og tú í mær, til tess at teir mega vera fullkomiliga sameindir til eitt, til tess at heimurin má sanna, at tú hevur sent meg, og at tú hevur elskað teir, eins og tú hevur elskað meg. Faðir, eg vil, at teir, sum tú hevur givið mær, eisini skulu vera hjá mær, har sum eg eri, til tess at teir mega skoða dýrd mína, sum tú hevur givið mær; tí at tú hevur elskað meg, áðrenn heimurin var grundaður. Rættvísi faðir, og heimurin hevur ikki kent teg; men eg havi kent teg, og hesir hava sannað, at tú hevur sent meg. Og eg havi kunngjørt teimum navn títt og skal kunngera tað, til tess at kærleikin, sum tú hevur elskað meg við, skal vera í teimum og eg í teimum" (Jóh 17,20-26).
Inngangur
Í húsi Guðs og kirkju nú
vit eru livandi steinar,
sum undir krossmerki, skírn og trú
í Harrrans miskunn sameinar;
um vit her hesum foldum á
bert vóru tvey, tó okkum hjá
Harrin var við sínum veldi.
(SFK 242).
Hetta sálmaversið setir orð á eitt høvuðsmál tekstinum omanfyri, nevniliga tann kristna einleikan. Kirkjan hon er eitt gamalt hús, stendur, um tornini falla, tí at Gud hevur ikki bygt sítt hús við gróti og múrsteinum. Nei, hann byggir sítt hús við livandi steinum – okkum, sum hoyra honum til og sum eru sameind undir krossmerki, skírn og trú. Hóast vit sum kristin kanska eru ósamd í nøkrum lutum, so eru vit kortini sameind sum livandi steinar í húsi Guds. Og tí eiga vit eisini altíð at elska hvønn annan sum systkin í Harranum. Systkin elska jú hvønn annan, hóast tey kanska ikki altíð eru samd.
Ein góður vitnisburður
Men tann kristni einleikin er ikki bara týdningarmikil fyri innanhýsis felagsskapin hjá teimum trúgvandi. Okkara einleiki hevur eisini sera stóran týdning fyri, hvussu umheimurin og tey vantrúgvandi síggja Jesus og tey kristnu, tí tann kristni einleikin og kærleikin er jú í sær sjálvum ein góður vitnisburður um hann, sum vit tilbiðja. Í einum øðrum samanhangi gevur Jesus lærusveinunum (og okkum) eitt nýtt boð: ”Tit skulu elska hvør annan; líkasum eg havi elskað tykkum, soleiðis skulu eisini tit elska hvør annan. Á tí skulu allir kenna, at tit eru lærusveinar mínir, um tit hava kærleika hvør til annan” (Jóh 13,34-35). Sum kristin eiga vit altso at liva okkara lív samsvarandi við hetta boðið frá Jesusi. Vit skulu elska hvønn annan!
Vit skulu ikki skilja tað soleiðis, at tað er tann kristni kærleikin, sum ger okkum kristin. Heldur er tað soleiðis, at hóast vit eru kristin, so kemur heimurin til eina vánaliga niðurstøðu um okkum og okkara Frelsara, um tann kristni einleikin og kærleikin ikki er at síggja okkara millum. Samsvarið millum kristna einleikan og heimsins reaktión er altso týðandi í bíbliutekstinum. Vit síggja jú, at Jesus endurtekur tann sama setningin og sigur: ” … til tess at heimurin skal trúgva, at tú hevur sent meg” (21), og ” … til tess at heimurin má sanna, at tú hevur sent meg” (23).
Tann avgerandi trúarverjan
Í bók síni The Mark of the Christian lýsir Francis A. Schaeffer hetta sum “….tann avgerandi trúarverjan”. Tað vil siga: tann avgerandi verjan av okkara kristnu trúgv. Og Schaeffer tekur samanum og sigur, at vit ikki kunnu vænta, at heimurin skal trúgva, at Faðirin hevur sent Sonin, at tað, sum Jesus sigur, er sannleiki, og at okkara kristna trúgv er sonn, uttan so at heimurin eisini fær sæð eitt sindur av okkara kristna einleika. Í grundini snýr hetta seg um heimsmissión. Og í sambandi við heimsmissiónina hevur kristni einleikin og kærleikin avgerandi týdning. Hetta er jú ein vitnisburður um kirkjunnar Harra. Okkara einleiki ber altso heiminum boð um, hvør ið okkara Harri er.
Hitt Gud-formaða holið
Sjálvt um vit kanska ikki eru eins sum kristin menniskju, so er tann kristni einleikin tó eyðkennið, sum Jesus hevur givið okkum. Tá ið vit hava einleikan sum eyðkenni, vísir hann seg sum ein sterkur vitnisburður fyri einum heimi, sum liggur í myrkri; einum heimi, sum hevur vent Gudi bakið. Men hóast tað syndafalna menniskjað hevur vent Gudi bakið, so eru vit kortini skapað til at hava felagsskap við Gud. Øll menniskju hava so at siga eitt Gud-formað hol í hjartanum – eitt tómrúm, sum einans Gud kann fylla. Og mong menniskju royna at fylla hetta tómrúmið í hjartanum við øllum øðrum enn sjálvum Gudi – honum, sum tað varð skapað til. Fólk royna at fylla tómrúmið við rúsdrekka, ríkidømi, valdi o.s.fr., men tað er bara Gud, sum kann fylla hitt Gud-formaða holið í hjartanum! Í Bíbliuni lesa vit enntá, at Gud hevur lagt ævinleikan í hjørtu okkara (Præd 3,11), og tí kann alt heimsins ríkidømi ikki fylla tann djúpa ævinleikalongsulin í hjartanum. Tað kann einans Gud gera!
Í stuttum eru vit altso skapað til at hava ævigan felagsskap við Gud. Og tá ið tann djúpi einleikin og kærleikin, sum eyðkennir sambandið millum Faðir, Son og Heilagan Anda, eisini eyðkennir okkum, so eru vit Kristi góði angi í heiminum, so sum Paulus sigur (2 Kor 2,15). Tá verður okkara kristni einleiki ein sterkur vitnisburður fyri heiminum um, at her er talan um nakað heilt serligt – nakað, sum ikki er av hesum heimi, ein guddómligur kærleiki – Kristi góði angi!
Einleiki, sum merkist
Tað er altso eitt óloysiligt samband millum tann kristna einleikan og heimsins niðurstøður um okkum og okkara Frelsara. Og her er talan um ein einleika og kærleika, sum merkist. Hetta eigur til dømis at bera við sær, at eg fari til mín trúgvandi vin og biði um umbering, um eg havi gjørt okkurt skeivt móti honum. Hetta ljóðar kanska einfalt, men júst hetta er kortini mátin til at endurnýggja sambandið millum mann og konu, foreldur og børn og millum systkin í Harranum. Um vit harafturímóti ikki vilja ganga henda vegin – einleikans, kærleikans og fyrigevingar vegin, so hevur umheimurin eina orsøk til at koma til eina vánaliga niðurstøðu bæði um okkum og okkara Frelsara. Okkara kærleiksleysi liviháttur skapar nevniliga eina frástøðu millum Jesus og tann heimin, sum hann er komin at bjarga.
Vit eru sendiboð í Krists stað
Sum kristin hava vit hvør í sínum lagi fingið ein gleðiboðskap at bera heiminum. Ella sum Jesus sjálvur sigur í síni bøn: ”Eins og tú hevur sent meg í heimin, soleiðis havi eg eisini sent teir í heimin” (Jóh 17,18). Eins og Jesus var í heiminum, men ikki av heiminum, eru lærusveinarnir og vit nú eisini í heiminum, men ikki av heiminum. Við trúnni og dópinum hevur Gud fríað okkum frá myrkursins valdi og flutt okkum inn í ríki elskaða sonar síns (Kol 1,13). Við trúnni á Jesus er sostatt ein andlig bústaðarbroyting farin fram í okkara lívi. Vit eru ikki longur av hesum heimi. Nú eru vit harafturímóti Guds børn, og vit hoyra til Guds ríki. Sostatt eru vit eisini umboð fyri Gud og hansara ríki í hesum heimi.
Endi
Í høvuðsprestabønini biður Jesus fyri okkum, sum eru í heiminum, men sum ikki eru av heiminum. Hann biður fyri okkara vitnisburði í hesum heimi – hinum kristiliga einleikanum og kærleikanum. Um hetta er at finna okkara millum, tá er tað eisini ein sterkur vitnisburður fyri tí heimi, sum Gud so fegin vil bjarga. Okkara kristni einleiki og kærleiki hevur altso eitt endamál, nevniliga at tæna Guds vilja við øllum menniskjum - at tæna Guds heimsmissión, so at øll menniskju mugu koma at kenna Gud og Frelsaran, sum hann hevur sent okkum. Latið okkum tí verða líðin móti Jesu boðið, tá ið hann sigur: ”Tit skulu elska hvør annan; líkasum eg havi elskað tykkum, soleiðis skulu eisini tit elska hvør annan. Á tí skulu allir kenna, at tit eru lærusveinar mínir, um tit hava kærleika hvør til annan” (Jóh 13,34-35). Amen.


text:
Her kanst tú lesa ummælið av seinasta Vencili, sum Bergur Rasmussen skrivaði í Sosialinum herfyri. Vit takka høvundanum fyri loyvið at endurgeva ummælið. Les her >>
Hon er ikki so kend her um leiðir, Anne Carson. Og tó, hon hevur, sum so manglur annar, staðið í Vencli. Í Vencli nummar 6 vóru 11 yrkingar eftir Anne Carson. Anne Carson var fødd í Toronto, Kanada 21. juni í 1950. Hon er professari í klassiskum bókmentum og málum. Hon hevur týtt eldri, grikskan […]
Á pápadegi Summar morgnar vakni eg Og varnist At eg hugsi Og sigi Og geri Sum pápi mín plagdi Tá ið hann Sum ungur plagdi At hugsa Og siga Og gera Líka sum eg geri nú Viðhvørt er tað sum ein alda Brýtur inn yvir meg Lyftir meg upp Og leggur meg trygt Á tað […]


text:
Stødd: Gulllaksur verður í mesta lagi 60 cm langur.
Dýpi: Hann er á djúpum vatni úr 150 m niður á 1400 m. Hann er bæði botnfiskur og uppsjóvarfiskur.
Litur: Gulllaksur er grøn/grá-gulligur um bakið. Síðurnar eru silvurlittar, viðhvørt eitt sindur dimmar, grómutar. Hann er hvítgulur undir búkinum. Óskalaður skyggir hann gyltur og viólbláur.
Lýsing: Kroppurin á gulllaksi er næstan eins breiður og høgur, og í tvørskurði er hann eitt sindur fýrkantaður. Høvdið er rættiliga stórt, hann hevur stutta gron og lítlan kjaft. Eygnatvørmátið er størri enn trantlongdin.
Gulllaksur hevur eina lítla ryggfjøður, ið situr beint framman fyri miðjuna á fiskinum. Ein lítil fitifjøður er afturi á sporlinum. Hann hevur eina lítla gotfjøður, og aftari endi situr mitt undir fitifjøðurini. Búkfjaðrarnar eru beint undir aftara enda á ryggfjøðurini, umleið mitt á kroppinum. Hann hevur smáar uggafjaðrar, sýldan stert og stóra, leysa roðslu. Eitt sindur agurkukendur, súrligur roykur gongur at honum, tá hann er nýveiddur. Hann líkist nógv streymsild.
Eyðkenni: Gulllaksur kennist frá streymsild á tí, at gulllaksurin hevur um 65-70 roðslur eftir strikuni, streymsildin hevur um 50-54 roðslur eftir strikuni. Eygnatvørmátið og trantalongdin.
Týdningur: Gulllaksur verður veiddur bæði til ídnað og matna.


text:
At løgmaður við einum pennastroki ger Vágatunnilin til eina pengamaskinu hjá Skatta- og avgjaldssamgonguni, er í stríð við bæði lógina um Vágatunnilin og við Stýrisskipan Føroya.
Samb. Grein 5 í lógini um Vágatunnilin, hevur felagið rætt at krevja nýtslugjøld. Í serligu viðmerkingunum er útgreinað, hvat henda heimild gevur loyvi at krevja inn til. Har stendur “Nýtslugjøldini skulu fíggja bæði afturgjaldingina av lánunum til byggingina og raksturin av vegunum og tunnlinum.” Víðari stendur, at: “Landsstýrismaðurin hevur ongar heimildir til áseting av støddini á nýtslugjøldunum.”
Tað er sostatt eingin heimild hjá Løgmanni ella landsstýrimanni at krevja nýtslugjøld til annað enn lánini og raksturin. Um Løgmaður nú ynskir at gera Vágatunnilin til eina pengamaskinu hjá Skatta- og avgjaldssamgonuni, so skal løgtingslóg til.
Í Stýrisskipanarlógini stendur púra greitt, at ”Eingin beinleiðis ella óbeinleiðis skattur má verða álagdur, broyttur ella avtikin uttan við løgtingslóg.”
Tá nýtslugjaldið nú skal nýtast til annað enn lógin heimilar, so er talan um ein nýggjan óbeinleiðis skatt. Hetta er í stríð við bæði lóg um Vágatunnilin og við Stýrisskipan Føroya.
Jørgen Niclasen
Tingmaður fyri Fólkaflokkin


text:
Í lívd hins Hægsta
Símun Absalonsen Tann, ið situr í lívd hins Hægsta og býr í skugga hins Alvalda, sigur við HARRAN:”Skjól mítt,…
Vit flyta inn: ruddi- og vaskidagur 3. juli
Inflyting á lágum blussi Tað er við stórari gleði, at vit kunnu boða frá, at dato er sett á, nær vit flyta inn…
Virksemi okkara
Dagført 07.07.2021 Korona ger um seg við jøvnum millumbilum, og tað ávirkar eisini virksemi okkara í Lívdini. …
Virksemi verður lagt stilt
Og nú, tit sum siga: “Í dag ella í morgin fara vit til tann ella tann bý og verða har eitt ár, handla og hava …
Guds Ætlan við Sex
Bókarøðin, sum fæst til keyps á leirkerid.fo, hevur fýra bøkur til børn/ung í aldrinum 4-6, 6-9, 9-12 og 12-16…


text:
Longu komandi leygardag byrjar Grand Prix kappingin á breytini, sum FÍF skipar fyri saman við feløgunum. Kappingin verður skipað á sama hátt, sum seinsta ár, tvs. tríggjar kappingar, og verða tær allar hildnar á Tórsbreyt. Eins og seinasta ár, so er tíðarbilið millum umførini 2 vikur, og verða øll trý umførini avgreidd áðrenn summarfrítíðin byrjar. Umførini verða hesi:
1. Leygardagin 24. mai. kl. 12.00 Treysti/Roysnið (tilmelding í seinasta lagi týsdagin 20. mai kl. 24.00)
2. Leygardagin 7. juni kl. 15.00 Hvirlan (tilmelding í seinasta lagi týsdagin 3. juni kl. 24.00)
3. Leygardagin 21. juni kl. 12.00 Bragdið (tilmelding í seinasta lagi týsdagin 17. juni kl, 24.00)
Aftur í ár verður so at enda við “Afterparty”. Í ár verður tað sama dag sum seinasta Grand Prix, tvs. leygardagin 21. juni kl. 19.00 har øll heiðursmerkini eisini blíva handaði. Afterparty verður í hølunum hjá “Østrøm” á Skálatrøð.
Leygardagin 24. mai kl. 12.00 verða tað so Treysti og Roysnið sum skipa fyri, og kappingarnar verða hesar:
- Menn/kvinnur: 100 m, 1.000 m, trístøkk og klingrukast
- Dreingir/Gentur 18-19 ár: 100 m, 1.000 m, trístøkk og klingrukast
- Dreingir/Gentur 16-17 ár: 100 m, 1.000 m, trístøkk og klingrukast
- Dreingir/Gentur 14-15 ár: 100 m, 1.000 m, trístøkk og klingrukast
- Dreingir/Gentur 12-13 ár: 100 m, 600 m, hæddarlop og klingrukast
- Dreingir/Gentur 10-11 ár: 100 m, 600 m, hæddarlop og bóltkast
- Dreingir/Gentur 8-9 ár: 60 m, 600 m, longdarlop og bóltkast
- Børn 5-7 ár: 60 m
Aftur í ár verða tey vaksnu ein partur av Grand Prix’num. Kappingarhátturin er skipaður á sama hátt, soleiðis at hvør aldursbólkur hevur fýra ymiskar kappingar: spurt, miðtein, kast og lop. Stigaskipanin verður óbroytt, og aftur í ár verður tað soleiðis, at nr. 1 í hvørji kapping fær 10 stig, nr. 2 fær 9 stig o.s.fr. Og tað verður tann sum hevur flest stig eftir tey trý umførini, sum gerst samlaður vinnari. Og øll trý umførini telja við. Tey allarminstu – 5-7 ár – sleppa eisini at royna seg í einari kapping hvørja ferð. Hetta er tó uttan fyri Grand Prix’ið.
Tað er klárt at melda til kappingarnar her á síðuni.
Seinasta freist at melda til er týskvøldið 20.mei kl. 24.00. Ongin tilmelding verður eftir hetta. Heldur ikki á staðnum!
Reglurnar fyri Grand Prix á breyt 2014 eru at finna undir “Reglur” ovast á síðuni.


text:
Seinnapartin fríggjadagin fer talentbólkurin á venjingarlegu í Klaksvík. Hetta er fjórðu ferð hendan veturin, at bólkurin verður savnaður. Hesuferð fara vit at búgva í Skótahúsunum, har vit eisini húsaðust einaferð seinasta vetur. Venjingarnar verða tríggjar í tali, og talan verður um spennandi øðrvísi og alternativar venjingar, har spurtarar, rennarar, leyparar og kastarar fyri tað mesta venja saman.
Umframt vanliga góða lagið og venjingarhugan, skulu luttakararnir eisini hava soviposa, heit klæði og góðar/heitar skógvar/stivlar við. Madrassur eru í skótahúsunum. Tilmelding og leypandi kunning á facebook-bólkinum “Talenbólkurin 2010/11”.
Meldið til/frá í góðari tíð. Ikki gera einki 😉
Felagsmynd av talenbólkinum tikin í Haraldssundi í november. Myndatøka: Gutti.


text:
Í farnu viku vórðu 126 metrar boraðir í Sandoyartunnlinum. Í Traðardali vórðu boraðir 40 metrar, og á Gomlurætt vórðu boraðir 86 metrar.
Tilsamans eru nú 9.931 metrar boraðir av 10.785 metrum, og sostatt eru nú bert 854 metrar eftir at bora, skrivar tunnilsfelagið á Facebook.
Í Traðardali eru boraðir 5.279 metrar, og á Gomlurætt eru nú boraðir 4.652 metrar.
Boringin í Traðardali byrjaði 27. juni 2019, og boringin á Gomlurætt byrjaði 14. august sama árið. Eftir ætlan verður tunnilin liðugur í 2023.


text:
Ítróttasambandi Føroya hevði aðalfund fríggjakvøldið.
Tak formansfrágreiðingina niður her (1,1 mb pdf)
Hetta var fyrsti ársaðalfundur, síðani bygnaðurin varð broyttur fyri einum ári síðani. Nýggi bygnaðurin sást aftur við tað, at tað í stóran mun vóru sersambondini heldur enn feløgini, sum luttóku á fundinum.
Í formansfrágreiðing síni greiddi forsetin, Petur Elias Petersen, frá teimum bygnaðarbroytingum, sum vórðu framdar í fjør, og hvussu tillagingar vórðu gjørdar í evstulóg og nevnd sum fylgju av broytingini.
Forsetin vísti eisini á týdningin av, at øll ítróttafólk í Føroyum verða skrásett í skásetingarskipanini hjá ÍSF, Aski. Forsetin fegnaðist eisini um førleikamennandi virksemi hjá ÍSF og um møguleikarnir, sum nýggja Human Performance Laboratory fer at geva føroyskum ítrótti.
ÍSF hevur arbeitt við at gera eina støðulýsing av ítróttaranleggum í Føroyum, og varð hon býtt út á fundinum. ÍSF sjálvt sóknast eisini eftir nýggjum hølum til ÍSF og sersambondini, og heitti forsetin tí á kommunalar og almennar myndugleikar at stuðla ítróttinum í hesum máli.
Forsetin greiddi frá viðurskiftunum millum Føroyar og Altjóða Olympisku Nevndina, IOC. Í tveimum umførum hava fundir verið við IOC hetta farna árið. ÍSF hevði fund við umsitingina í IOC í september í fjør, og Løgmaður hevði saman við ÍSF fund við forsetan í IOC í mai í ár. Partarnir eru samdir um at kanna, hvat hendi við viðgerðini av umsóknini hjá Føroyum, og at hyggja at, hvussu olympiska rørslan møguliga kann stimbra føroyskan ítrótt eisini. Forsetin greiddi eisini frá málinum um føroysku svimjararnar, sum at enda fingu møguleikan at svimja á fyrstu Evropeisku Leikunum, sum verða í Baku nú í juni.
Smávegis tillagingar vórðu gjørdar í evstulógini hjá ÍSF, fyri tað mesta fyri at gera lógina greiðari.
Einki nevndarval var á skránni í ár. Tó vórðu onkrar av føstu nevndunum mannaðar.
Ítróttasamband Føroya er meginfelagsskapur fyri eini 110 føroysk ítróttafelag og eru hesi skipaði í 16 sersambond.


text:
1 Uppskot til lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um vinnuligan fiskiskap
A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš (oršaskifti riggar ikki)
C. Įlit
D. 2. višgerš (Oršaskifti riggar ikki)
E. Broytingaruppskot til 3. višgerš
F. 3. višgerš (Oršaskifti riggar ikki)
Įr 2008, 29. juli, legši Tórbjųrn Jacobsen, landsstżrismašur, fram soljóšandi
§ 1
Ķ lųgtingslóg nr. 28 frį 10. mars 1994 um vinnuligan fiskiskap, sum seinast broytt viš lųgtingslóg nr. 29 frį 19. mai 2008, verša gjųrdar hesar broytingar:
1) § 9 a, stk. 1, litra a veršur oršaš soleišis:
a) Ķ tķšarskeišinum frį 1. januar til 31. desember, bįšir dagar ķroknašir, į Fųroya Banka innan fyri linjur, drignar millum hesi 8 stųš og ķ hesi rašfylgju:
1. 61°19'00"N 08°14'00"V
2. 60°58'00"N 07°43'00"V
3. 60°50'00"N 07°57'00"V
4. 60°24'00"N 09°07'00"V
5. 60°50'00"N 09°34'00"V
6. 60°54'00"N 09°34'00"V
7. 61°14'00"N 08°52'00"V
8. 61°19'00"N 08°14'00"V
Hetta veišibann fevnir um veišu viš skovlvįš, troli, snurrivįš ella lķknandi neti umframt allar ašrar veišihęttir, tó ikki beinleišis veišu eftir sild og makreli viš kraftblokki.
2) Ķ § 9 a, stk. 1, litra e veršur Ķ tķšarskeišinum frį 1. aprķl til 31. januar, bįšir dagar ķroknašir, 12 fjóršingar śr grundlinjunum og innan fyri linjur, drignar millum hesi stųš og ķ hesi rašfylgju: broytt til: Alt įriš 12 fjóršingar śr grundlinjunum og innan fyri linjur, drignar millum hesi stųš og ķ hesi rašfylgju:
3) Ķ § 27 veršur frį 1. september 2007 til 31. august 2008 broytt til: frį 1. september 2008 til 31. august 2009.
4) § 29, stk. 1 veršur oršaš soleišis:
Innan fyri hvųnn av hųvušsbólkunum av fiskifųrum ķ § 28, stk. 1, sum eru ķ veišiflotanum 1. januar 1995, veršur fiskidagaskipan įsett fyri hesar undirbólkar viš hesum fiskidagatali, sbr. tó stk. 3, sum veršur bżtt millum fiskifųrini, tó so, at hędd veršur tikin fyri mųguligari umseting av fiskidųgum frį einum fiskifari til eitt annaš ķ sama undirbólki, bólkur 5 tó undantikin.
§ 2
Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd.
Kap. 1. Almennar višmerkingar
Taš er eftir avgerš Lųgtingsins, at fiskidagarnir verša įsettir og harviš rįsarśmiš hjį stųrsta partinum av fųroyska heimafiskiflotanum. Tann eini hųvušsbólkurin er undantikin fiskidųgum, men er regulerašur į annan hįtt. Taš er skyldan hjį landsstżrismanninum ķ fiskivinnumįlum, sum umsitur mįlsųkiš, at leggja uppskot fyri Lųgtingiš, so avgerš tingsins kann verša tikin fyri 18. august. Hetta er hųvušsorsųkin til lógaruppskotiš.
Taš er ikki hugaligur lesnašur, iš landsstżrismašurin hevur fingiš frį rįšgevandi stovni og nevnd, sum sambęrt lógini um vinnuligan fiskiskap skulu rįšgeva landsstżrismanninum um, hvat skilabest er at gera, so gagnnżtslan av okkara tżdningarmesta havtilfeingi fer fram į einum buršardyggum grundarlagi.
Ķ rśma tķš hevur veriš alment kent, at męlt veršur til munandi skerjingar ķ fiskidagatalinum, tķ serliga toska- og hżsustovnunum tųrva vernd at koma fyri seg aftur. Landsstżrismašurin er samdur viš teimum, iš hava latiš hesi tilmęli. Vit mugu gera alt taš, sum stendur ķ okkara makt at tryggja, at stovnarnir koma fyri seg aftur, so vit ķ komandi įrum aftur trygt kunnu byggja okkara bśskap į taš tilfeingi, sum er og ķ framtķšini fer at verša okkara grundvųllur.
Tķ kunnu vit ikki bara lata standa til, men mugu taka til eftirtektar ta vķsindaligu rįšgevingina, sum er lųgd fyri dagin. Hetta er hųvušsendamįliš viš hesum lógaruppskoti.
Landsstżrismašurin hevur tķ tikiš avgerš um at skjóta upp fyri Lųgtinginum, at fiskidagarnir hjį hśkaflotanum og trolbįtunum (hųvušsbólkar 3, 4 og 5) verša skerdir viš 50%, og teir hjį partrolarunum (hųvušsbólkur 2) viš 20%. Harumframt verša tilmęlini frį vķsind og vinnu, um at vķška frišingarnar į Fųroya Banka, tikin til eftirtektar.
Lógarįsettar freistir
Grein 22 ķ lógini um vinnuligan fiskiskap įsetir, at ķ seinasta lagi 18. august skal Lųgtingiš fyri komandi fiskiįriš, iš byrjar 1. september, hava įsett fiskidagatal fyri botnfiskiveišu į fųroyska landgrunninum. Fiskidagarnir verša įsettir viš stųši ķ lógaruppskoti, sum landsstżrismašurin ķ fiskivinnumįlum leggur fyri Lųgtingiš.
Į hvųrjum įri, fyri 15. juni, skal Fiskirannsóknarstovan lata landsstżrismanninum stovnsmetingar, tilmęli um fiskidagar komandi fiskiįriš, umframt tilmęli um, hvussu fiskiskapurin skal skipast taš komandi fiskiįriš. Broytingar ķ fiskidagatalinum skulu m.a. vera grundašar į metingar um, hvat fiskidagatal fyri hvųnn hųvušsbólk av fiskifųrum best tryggjar, at fiskastovnarnir verša gagnnżttir buršardygt.
Į hvųrjum įri, fyri 22. juni, skal Fiskidaganevndin, grundaš į eina mest hóskandi veišu fyri fiskiįriš, lata landsstżrismanninum tilmęli um fiskidagar fyri komandi fiskiįriš, umframt tilmęli um, hvussu fiskiskapurin skal skipast taš komandi fiskiįriš. Broytingar ķ fiskidagatalinum skulu m.a. vera grundašar į metingar um, hvat fiskidagatal fyri hvųnn hųvušsbólk av fiskifųrum best tryggjar, at fiskastovnarnir verša gagnnżttir buršardygt.
Umframt tilmęlini frį Fiskirannsóknarstovuni og Fiskidaganevndini hevur landsstżrismašurin eisini havt oršingarnar ķ samgonguskjalinum ķ huga um, at fiskivinnupolitikkurin hevur sum hųvušsmįl, at rķkidųmiš ķ havinum veršur umsitiš sum varandi grundarlag undir fųroyska bśskapinum, og at leikluturin og umstųšurnar hjį lķvfrųšiligu rįšgevingini verša styrkt. Endurmetingin av veišitrżstinum veršur framd alt fyri eitt.
At stušla uppundir endurmetingina av veišitrżstinum setti landsstżrismašurin eina nevnd stutt eftir, at verandi samgonga varš skipaš Fiskiorkunevndina. Arbeišiš hjį hesi nevnd hevur eisini veriš brśkt sum eitt arbeišsskjal ķ sambandi viš hetta lógaruppskotiš.
Tilmęli frį Fiskirannsóknarstovuni
Stovnsmetingarnar av botnfiskastovnunum undir Fųroyum verša gjųrdar av Altjóša havgranskingarrįšnum ICES viš luttųku av vķsindafólki frį Fiskirannsóknarstovuni. Rįšiš letur myndugleikunum rįšgeving leysa av henni, sum Fiskirannsóknarstovan sambęrt § 22, stk. 2 ķ lógini um vinnuligan fiskiskap skal lata landsstżrismanninum ķ fiskivinnumįlum.
Stovnsmetingarnar hjį ICES geva aftur ķ įr eina sera dapra mynd av toskastovninum į landgrunninum. Stovnsmetingarnar vķsa, at stovnurin er so lķtil sum ongantķš įšur. Hann er nś mettur ikki at megna at framleiša góša tilgongd, sjįlvt um umstųšurnar annars eru góšar ķ sjónum. Veišitrżstiš er so stórt, at taš ikki er buršardygt. Allir įrgangirnir sķšani 2001 hava veriš umleiš ein trišing av langtķšar mišal. Viš stųši ķ hesum stovnsmetingum hevur ICES męlt til, at eingin fiskiskapur veršur eftir toski ķ 2009, og at ein ętlan veršur gjųrd fyri at fįa stovnin at koma fyri seg aftur.
Taš ber ķ lųtuni ikki til neyvt at meta um stųddina į toskastovninum į Fųroya Banka, men viš stųši ķ yvirlitstrolingum er stovnurin tó eftir ųllum at dųma sera illa fyri. Veišan er minkaš nógv seinastu trż įrini, mešan veišitrżstiš hevur veriš omanfyri mišal. Tķ męlir ICES til, at eingin fiskiskapur veršur loyvdur, fyrr enn yvirlitstrolingarnar vķsa, at stovnurin er komin fyri seg aftur. Taš er įjavnt viš ella oman fyri taš stųšiš, hann var į ķ 1996-2002.
Hżsustovnurin er ķ lųtuni vęl fyri og fult fųrur fyri at framleiša góša tilgongd, men veišitrżstiš er ķ hęgra lagi. Allir įrgangir sķšani 2003 hava veriš vęl undir mišal, og įrgangirnir 2005-2007 eru mettir til nakaš av tķ minsta, vit hava sęš. Hildiš saman viš, at vųksturin į hżsu ikki er góšur fyri tķšina, so vil gżtingarstovnurin minka sera skjótt. Sjįlvt viš ongari veišu ķ 2009 vil hann vera ķ vanda fyri ikki at megna at framleiša góša tilgongd. Tķ męlir ICES til, at eingin fiskiskapur veršur eftir hżsu ķ 2009. Ein ętlan, fyri at fįa stovnin at koma fyri seg aftur, eigur at verša gjųrd, įšrenn fiskiskapurin kann verša loyvdur aftur.
Um upsastovnin veršur sagt, at vegna įvķsar lķvfrųšiligar umstųšur, serliga tann sera lķtla vųksturin av upsa, sum hevur veriš seinastu įrini, eru tęr vanligu stovnsmetingarnar heftar viš stórari óvissu, og stovnsstųddin tķ óviss. Men stovnurin tykist vera um mišal, og veišitrżstiš lutfalsliga hųgt. Tilgongdin hevur veriš oman fyri mišal seinastu 10 įrini. Tķ męlir ICES til, at royndin veršur minkaš eini 20% ķ 2009 sum eitt fyrsta stig. Gżtingarfrišingin av upsa eigur at halda fram.
Samanumtikiš veršur sagt, at stųšan er hęttislig. Toskastovnarnir bįšir eru sųguliga illa fyri, hżsustovnurin er ķ skjótari minking, men upsastovnurin er tó hampiliga vęl fyri. Tķ męlir ICES til, at ongin fiskiskapur veršur eftir toski og hżsu ķ 2009, og at royndin eftir upsa veršur skerd viš 20%.
Fiskirannsóknarstovan upplżsir, at afturlķtandi į įrini, stovnsmetingar hava veriš undir Fųroyum (sķšan 1961), hevur mišalveišan av toski į landgrunninum, toski į Fųroya Banka og hżsu og upsa undir Fųroyum veriš įvikavist 24 tśs., 2 tśs., 17 tśs. og 36 tśs. tons. Taš er einki, iš bendir į, at taš kunnu fiskast fleiri tons viš fleiri troldųgum, fleiri snelludųgum, fleiri lķnudųgum ella viš meiri lķnu (fleiri hśkum). Heldur er taš so, at sama tonsatal kann verša veitt viš vęl minni roynd.
Fiskirannsóknarstovan ger vart viš, at taš at minka veišitrżstiš, ikki er taš sama sum, at veišan fer at minka. Um veišitrżstiš veršur minkaš, kemur taš at merkja veišuna tey fyrstu įrini. Eftir taš kann vęntast, at veišan ķ tonsum sum heild veršur tann sama, men at fęrri og stųrri fiskar verša veiddir. Og taš hevur nógvar fyrimunir. Teir eru betur egnašir ķ gżtingarstovninum, og teir eru betur egnašir bęši ķ framleišsluni og višvķkjandi fiskaprķsi, so at meira fęst burturśr enn viš einum ov stórum veišitrżsti. Eisini kann vęntast, at sveiggini ķ veišuni verša minni.
Tilgongd av ungum fiski er ymisk įr um annaš. Summi įr er tilgongdin góš, onnur įr verri. Viš haršari roynd veršur fiskiskapurin góšur tey įrini, tilgongdin er góš. Men samstundis veršur lķtiš og einki eftir til įrini, tį tilgongdin ikki er so góš, og heldur ikki verša vakstrarevnini hjį fiskinum nżtt til fulnar. Śrslitiš veršur samanumtikiš, at minni kemur upp į land, og sveiggini millum góš og ring įr verša alt ov ógvuslig.
Ķ tilmęli sķnum vķsir Fiskirannsóknarstovan til endamįlsoršingarnar ķ § 2 ķ lógini um vinnuligan fiskiskap og til frįgreišingina frį Skipanarnevndini frį 1996 um, at stovnsrųktarendamįliš er rokkiš, um gżtingarstovnurin er oman fyri įvķsa minstustųdd, og veišitrżstiš sķšani er so, at umleiš ein trišingur av stovninum veršur veiddur į hvųrjum įri. Fiskirannsóknarstovan tekur undir viš, at taš er avgerandi at halda gżtingarstovninum oman fyri eina minstustųdd, og at veišitrżstiš veršur stillaš so, at veišan er buršardygg. Hetta er grundarsteinurin ķ rįšgevingini hjį Fiskirannsóknarstovuni.
Fiskirannsóknarstovan metir ķ hesum sambandi, at styrkin ķ eini fiskidagaskipan er m.a., at um dagatal og ašrar reguleringar eru įsett rętt, so slepst undan į hvųrjum įri at gera broytingar. Fiskirannsóknarstovan vķsir tó į, at sķšani dagaskipanin kom ķ gildi, hevur dagatališ (og flotin) alla tķšina veriš ov hųgt, og at hetta 11-įra skeišiš hevur vķst, at veišitrżstiš okkurt įriš hevur veriš nęrum dupult so stórt sum ętlaš. Nakaš av hesum stavar frį serligum umstųšum ķ nįttśruni. Menningin ķ m.a. tųkni ger, at skipini so lķšandi verša alt effektivari. Hesum mį fylgjast vęl viš ķ og leggjast upp fyri, so ella so.
Viš stųši ķ § 22, stk. 2 ķ lógini um vinnuligan fiskiskap męlir Fiskirannsóknarstovan til:
Fiskidagar į landgrunninum:
a) Fiskidagatališ hjį lķnuskipum, śtróšrarbįtum viš lķnu og snellu og lemmatrolarum viš maskinorku undir 500 Hk (Bólkur 3, 4 og 5) veršur minkaš viš 50%.
b) Fiskidagatališ hjį partrolarum (Bólkur 2) veršur minkaš viš 20%.
c) Eingin serlig toska- og hżsukvota veršur latin skipabólkum uttan um dagaskipanina. Ķstašin veršur sett ein mest loyvd hjįveiša av toski og hżsu uppį 3% (ķ vekt fyri hvųnn tśr sęr). Hetta eigur ikki at vera galdandi fyri fiskiskap į Fųroya Ķslandsrygginum (t.d. noršan fyri 62o39N og vestan fyri 8o00V).
Fųroya Banki:
d) Eingin vinnuligur fiskiskapur veršur loyvdur į Fųroya Banka grynri enn 200 m.
Onnur tilmęli:
e) Serligu gżtingarfrišingarnar fyri tosk į landgrunninum og upsa undir Fųroyum halda fram.
f) Eingin vinnuligur fiskiskapur viš hśki eigur at verša loyvdur innan fyri 3 fjóršingar śr landi, og til toska- og hżsustovnurin eru komnir fyri seg aftur, eigur heldur eingin vinnuligur fiskiskapur at verša loyvdur į leišunum vķstar ķ skjali 1a.
g) Ųkini e og m verša stongd fyri trolfiskiskapi alt įriš.
h) Meskavķddin ķ hjįveišiposanum ķ trolingini į Landleišini eigur at hękkast til 250 mm.
i) Bert skip og bįtar, iš reka vinnuligan fiskiskap, sleppa at avreiša.
Ķ grundgevingunum fyri tilmęli sķnum sigur Fiskirannsóknarstovan:
ad a-c) Best hevši veriš at bannaš allari veišu eftir toski og hżsu, men taš vildi elvt til, at nęstan allur flotin varš lagdur. Framskrivingar vķsa tó, at tilmęltu nišurskurširnir ķ dagatali og ašrar tilmęltar reguleringar fara at fįa toskastovnin at vaksa spakuliga aftur. Ikki er neyšugt at skerja allar skipabólkar lķka nógv. Bólkarnir 3, 4 og 5 fiska taš mesta av toskinum og hżsuni, og tķ mugu teir skerjast mest. Bólkur 2 fiskar bert tosk og hżsu sum hjįveišu, og av tķ, at upsastovnurin er hampiliga vęl fyri, nżtist skerjingin ķ dagatali ikki at verša so stór; hendan skerjingin vil įvirka hjįveišuna av toski og hżsu nakaš. Ašrir skipabólkar eru ikki inni ķ dagaskipanini, men eingin av teimum eigur at hava eina serliga toska- og hżsukvotu.
ad d) Toskastovnurin į Fųroya Banka er į sama stųši sum seinast ķ 1980-įrunum og fyrst ķ 1990-įrunum. Tį varš Bankin frišašur, og taš tók bert fį įr at fįa toskastovnin at koma fyri seg aftur.
ad e) Ķ gżtingartķšini stendur fiskurin sera tęttur, og tķ veršur hann eyka śtsettur fyri veišitrżstinum.
ad f) Toskur (og upsi) veksur upp inni viš land, og taš er sera umrįšandi, fyri at fįa stovnin at vaksa aftur, at ungfiskurin fęr so nógvan friš sum gjųrligt, so at hann sleppur at seta til tann vaksna stovnin. Tį toskur leitar frį landi og śtį, so heldur hann ķ stóran mun til į leišunum, sum vķstar ķ skjali 1a.
ad g) Ein stórur partur av toskaveišuni hjį teimum smęrru lemmatrolarunum veršur veiddur her.
ad h) Hetta er fyri at sleppa sum mest undan hjįveišu av toski, men samstundis loyva veišu eftir tungu, reyšsprųku og havtasku.
ad i)
Hetta er fyri at minka um veišitrżstiš į
toski/hżsu frį fólki, sum liva av eini ašrari inntųku enn fiskiskapi viš
Fųroyar. Ķ hesum sambandi veršur
neyšugt at gera eitt nżtt mark fyri, hvųr bįtur er vinnuligur og ikki, tķ
verandi mark er ov lįgt sett.
Tilmęli frį Fiskidaganevndini
Fiskidaganevndin er sett viš heimild ķ § 5, stk. 9 ķ lųgtingslóg nr. 28 frį 10. mars 1994 um vinnuligan fiskiskap viš seinni broytingum. Uppgįvan hjį nevndini er, sambęrt § 22, stk. 3 ķ nevndu lóg, į hvųrjum įri, fyri 22. juni, at lata landsstżrismanninum tilmęli um fiskidagar fyri komandi fiskiįriš, og hvussu fiskiskapurin skal skipast taš komandi fiskiįriš. Tilmęliš skal vera grundaš į eina mest hóskandi veišu fyri fiskiįriš. Broytingar ķ fiskidagatalinum skulu m.a. vera grundašar į metingar um, hvat fiskidagatal fyri hvųnn hųvušsbólk av fiskifųrum best tryggjar, at fiskastovnarnir verša gagnnżttir buršardygt.
Fiskidaganevndin leggur dent į, at teirra śtsųgnir eru grundašar į eygleišingar frį teimum, iš hava sķtt dagliga yrki į sjónum. Nevndarlimirnir hava ikki vķsindaligar royndir ella annaš taltilfar at vķsa į enn taš, sum er alment.
Nevndin metir, at stųšan hjį toskastovninum hevur ikki veriš góš ķ trż įr. Tó er rķmiliga nógv til av stórum toski. Veišinųgdin av toski fyri hvųnn bólk sęr - iš er ķ fiskidagaskipanini er eitt sindur minni enn ķ fjųr.
Sum heild metir śtróšrarflotin, at hżsan er į einum lįgum stųši, mešan stųrru skipini meta, at nakaš sama mongd er til sum tvey til trż tey seinastu įrini.
Vinnan metir, at upsin er vęl fyri.
Mett veršur, at longa, brosma, havtaska, tunga og reyšsprųka eru vęl fyri. Nevndin hevur ikki kunnleika um svartkalva og kalva.
Nevndin vķsir į, at hagtųlini fyri stųddarbżti ķ toskaveišuni samsvara vęl viš eygleišingar hjį fiskimonnum um, at minni er til av smęrri toski enn undanfarin įr og lutfalsliga meiri av stųrri fiski. Eisini vķsir nevndin į, at taš serliga er bólkur 5 (śtróšrarbįtar undir 15 tons), sum fiska tann smįa fiskin. Og lagt veršur afturat, at soleišis hevur taš veriš ķ mong įr.
Fiskidaganevndin hevur eisini gjųrt metingar um nųgd av ęti ķ sjónum. Teirra nišurstųša er, at higartil ķ įr hevur veriš nógv ęti bęši į landgrunninum og į Fųroya Banka. Nóg mikiš tykist vera til av fųši, og fiskurin er sum heild vęl fyri til fiti.
Viš stųši ķ § 22, stk. 3 ķ lógini um vinnuligan fiskiskap eru nišurstųšurnar hjį Fiskidaganevndini hesar:
Fiskiorka og fiskidagar į landgrunninum:
Fiskidaganevndin vķsir į, at hon ķ fleiri įr hevur męlt til eina dagfųring av śtrokningunum av veišiorkuni skipaš eftir bólkunum, sum fiskidagaskipanin er grundaš į. Fiskidaganevndin męlir til, at eitt ęttartrę veršur gjųrt fyri hvųnn bólk sęr, so taš veršur greinaš, hvųrji loyvi og skip hoyra og hava hoyrt til hvųnn bólk sęr. Į tann hįtt metir nevndin, at taš kann sleppast undan gitingum um, hvussu skipabólkarnir eru broyttir.
Fiskidaganevndin įsannar, at Fiskiorkunevndin ikki hevur gjųrt śtrokningarnar um broytingar ķ veišiorkuni. Tķ hevur nevndin onki amboš at taka stųšu śt frį višvķkjandi veišiorku.
Nevndin er ikki samd um tilmęliš um fiskidagar fyri fiskiįriš 2008/2009, men hevur bżtt seg ķ ein meiriluta og tveir minnilutar.
Ein meiriluti ķ nevndini męlir til, at sama dagatal sum fyri 2007/2008 veršur sett fyri fiskiįriš 2008/2009. Meirilutin metir, at fiskidagaskipanin er ein langtķšar javnvįgsskipan, har fiskidagatališ ikki skal stillast hvųrki upp, tį nógvur fiskur er, ella nišur, tį minni er til. Meirilutin heldur, at taš einasta, sum kann broyta dagatališ, er broyting ķ veišiorkuni, og metir ikki, at ógvuslig lop hava veriš ķ veišiorkuni hetta sķšsta įriš.
Annar minnilutin ķ nevndini męlir til, at fiskidagatališ hjį partrolarum veršur lękkaš viš 10%. Hetta tilmęliš er grundaš į eina meting um broytingar ķ fiskiorkuni hjį hesum skipabólki og viš atliti at, at fiskidagatališ er lękkaš sķšani 1996.
Hin minnilutin (formašurin), sum eisini tekur undir viš fyrra minnilutanum, įsannar, at stųšan er hęttislig višvķkjandi toskastovninum. Tķ mugu taš ķ įr gerast serlig inntriv, iš veruliga muna, og sum minka um veišuna eftir toski og serliga tķ smįttfallandi toskinum.
Tilmęliš frį hesum minnilutanum er tengt at, um fiskidagatališ veršur stillaš ķ mun til veruleikan ella ikki. Veršur onki gjųrt, męlir minnilutin til, at fiskidagatališ hjį bólkunum, sum serliga fiska tosk, veršur lękkaš viš 20-25%. Ķ tķ sambandi veršur vķst til bólkarnar 3 (lķnuskip yvir 110 tons), 4A (śtróšrarbįtar millum 15 og 40 tons), 4B (śtróšrarbįtar stųrri enn 40 tons į lķnuveišu) og 5 (śtróšrarbįtar undir 15 tons į hśkaveišu). Minnilutin fęr undirtųku frį einum nevndarlimi.
Fųroya Banki:
Fiskidaganevndin heldur, at toskurin į Fųroya Banka er so illa fyri, at okkurt, iš veruliga munar, eigur at verša gjųrt. Nevndin męlir tķ til, at Bankin veršur stongdur fyri allari veišu komandi įr, tó ikki landsynningskanturin, (ųki a).
Onnur tilmęli:
Fiskidaganevndin męlir til at stešga allari veišu į firšum og sundum ķ eitt įr, og at eingin veiša veršur loyvd innan fyri ein fjóršing śr landi. Banniš skal fevna um bęši vinnuligan og ikki vinnuligan fiskiskap.
Nevndin hevur ta fatan, at svartkjaftaflotin fiskar nógvan botnfisk sum hjįveišu, og at hesin fiskiskapurin hevur eina beinleišis įvirkan į stųšuna hjį fiskastovnunum. Tķ veršur męlt myndugleikunum til at fylgja vęl viš hjįveišu av botnfiski hjį bęši fųroysku og śtlendsku svartkjaftaskipunum ķ fųroyskum sjógvi, og at ein skipan viš eftirlitsfólki umborš į teimum pelagisku skipunum veršur sett ķ verk.
Fiskidaganevndin męlir til, at hjįveišikvotan hjį lemmatrolarum ķ tonsum veršur strikaš. Ķstašin eigur hjįveišikvotan hjį teimum av toski og hżsu į innaru fiskidagaleišini at verša broytt til 3 prosent, og taš skal ikki vera loyvt at royna į ytru og innaru fiskidagaleiš į sama tśri.
Nevndin endurtekur sjónarmišiš um, at ųll veiša eftir botnfiski ķ fųroyskum sjógvi skal vera innan fyri fiskidagaskipanina, tķ męlir nevndin til, at lemmatrolararnir og garnaskipini koma inn undir skipan viš fiskidųgum eftir sama leisti, sum hinir bólkarnir upprunaliga komu, og viš teimum skerjingum, iš hava veriš, sķšani fiskidagaskipanin kom ķ gildi.
Nevndin fųrir fram, at eftirlit er nęrum ómųguligt, tį fiskast kann innan fleiri landamųrk į sama tśri. Tķ męlir nevndin til, at śtlendsk skip, sum fiska ķ fųroyskum sjóųki, skulu byrja og enda tśrarnar ķ fųroyskum sjógvi. Taš skal ikki bera til at koma ķ fųroyskan sjógv į sama tśri, um śtlendsku skipini hava fiskaš uttan fyri fųroyskan sjógv.
Frįgreišingin frį Fiskiorkunevndini
Višgeršin ķ Fiski- og tilfeingismįlarįšnum av įsetingunum um fiskidagatųl fyri fiskiįriš 2008/2009 hevur eisini veriš grundaš į nišurstųšur hjį Fiskiorkunevndini, iš var sett at geva landsstżrismanninum metingar um, og mųguliga uppskot um, m.a. fiskidagar og bólkabżti viš atliti at tryggja buršardygga gagnnżtslu av botnfiskastovnunum lķvfrųšiliga og bśskaparliga.
Nevndini bar ikki til at gera endaligar metingar um hesi višurskifti, tķ hon hevši ikki taltilfar tųkt. Tó hevur nevndin gjųrt metingar į ųšrum grundarlagi og sett fram sķni sjónarmiš um fiskidagaskipanina viš atliti at m.a. oman fyri nevndu brotum śr arbeišssetninginum.
Nevndin metir, at hóast fiskidagatališ sum heild er minkaš viš um 20% sķšani 1996, so er sannlķkt, at veišitrżstiš er vaksiš, og at fiskidagaskipanin ķ nśverandi lķki ikki livir upp til krųvini um, at veišan er bśskaparliga buršardygg, og at mest mųguligt virši fęst burturśr hjį fiskivinnuni yvirhųvur. Ųkingin er grundaš į broytingar ķ veišievnum umframt, sum śrslit av samanleggingum av veišiloyvum, flytingum av fiskidųgum millum bólkar umframt śtskifting av eldri til nżggjari skip. Nevndin męlir til, at skipanin veršur fųrd aftur til taš, sum var ętlaš ķ 1996, og at hetta veršur gjųrt grundaš į sųlu og keyp av fiskidųgum. Ein minniluti ķ nevndini setir spurnartekn viš, um veišisetningurin upp į 33% er ręttur. Heldur eigur hann at vera grundašur į, at taš bśskaparliga avlopiš er stųrst mųguligt, sum svarar til eini 20-25%. Minnilutin vķsir į, hųvušstrupulleikin viš fiskidagaskipanini er, at veišitrżstiš į toskastovnin gerst so stórt, tķ hann er dżrast, og ongar beinleišis foršingar eru fyri, at skip fara frį bķligari fiskaslųgum til toskin sum tann dżrasta. Tķ gerst veišitrżstiš į toskastovnin alt ov hųgt. Fiskiorkunevndin męlir til, at dagarnir, sum vóršu tillutašir bólki 5 ķ 1997/1998, verša strikašir.
Nišurstųšur
Hetta er ellinta feršin, at landsstżrismašurin og umsitingin višgera tilmęli frį rįšgevandi stovnum, sķšani fiskidagaskipanin varš sett ķ verk 1. juni 1996.
Ķ višgeršini hevur landsstżrismašurin hildiš seg til įsetingarnar ķ lógini um vinnuligan fiskiskap um at varšveita tilfeingiš og at troyta og gagnnżta hetta buršardygt į skilabesta hįtt, lķvfrųšiliga og bśskaparliga.
Avgjųrd fortreyt fyri framhaldandi tilgongd til fiskastovnarnar er, at hesir ikki verša troyttir so nógv, at teir vera uttan fyri lķvfrųšiliga tryggar karmar.
Nišurstųšan hjį Fiskirannsóknarstovuni er, at veišitrżstiš į toska- og hżsustovnarnar er alt ov stórt og eigur at verša lękkaš munandi. Tķ hevur Fiskrannsóknarstovan męlt til stórar lękkingar ķ fiskidagatalinum komandi fiskiįr fyri tann partin av flotanum, sum burturav troytir hesar stovnarnar (lķnuskip, śtróšarbįtar viš lķnu og snellu og lemmatrolarar viš maskinorku undir 500 Hk (Bólkur 3, 4 og 5).
Eisini veršur męlt til, at eingin fiskiskapur veršur loyvdur į Fųroya Banka grynri enn 200 m.
Samanboriš viš toska- og hżsustovnarnar metir Fiskirannsóknarstovan, at upsastovnurin er hampiliga vęl fyri. Tó veršur veišitrżstiš mett at vera ov stórt. Įsannandi, at taš serliga eru partrolararnir, sum veiša upsa, veršur męlt til, at fiskidagatališ hjį partrolarum veršur skert viš 20%.
Fiskidaganevndin er ikki so nįgreinilig ķ sķnari meting um stųšuna hjį stovnunum. Nevndin er samd um, at toskastovnurin ikki er vęl fyri, at upsin er vęl fyri, men hon er ikki į einum mįli um hżsustovnin. Meirilutin i Fiskidaganevndini męlir tķ til at halda fram viš verandi fiskidagatali į innaru fiskidagaleišini, men męlir samstundis til, at Fųroya Banki veršur stongdur fyri allari veišu komandi tvey įrini, tó ikki landsynningskanturin, (ųki a). Tveir minnilutar męla tó til skerjingar av fiskidųgunum hjį įvikavist partrolarunum og hjį lķnuskipunum og śtróšrarflotanum, ķroknaš trolbįtunum.
Eftir ętlan skuldi Fiskiorkunevndin lata landsstżrismanninum tilmęli um uppskot til įbųtur/broytingar serliga viš atliti at buršardyggari gagnnżtslu av botnfiskastovnunum og sostatt eisini, hvųrt verandi fiskidagatal er hóskandi. Nevndini tųrvaši tilfar at gera grundašar nišurstųšur hesum višvķkjandi. Kortini vķsir nevndin į, at veišitrżstiš į botnfiskastovnarnar er vaksiš, hóast fiskidagatališ sķšani 1996 er minkaš viš um 20%, og at gagnnżtslan ikki er buršardygg.
Sišbundna fiskifrųšin metir varliga um fiskastovnarnar, og viš stųši ķ fyrivarnisregluni veršur lagt upp til stórar skerjingar ķ fiskidųgum hjį skipum og bįtum, iš troyta toska- og hżsustovnarnar. Landsstżrismašurin er avgjųrdur um, at rįšgevingin skal verša tikin ķ įlvara, tķ vandi er fyri, at fiskastovnarnir, sum longu eru undir tķ lķvfrųšiliga minstamarkinum, verša so nišurpķndir, at taš kann verša ein spurningur, um teir hóra undan yvirhųvur viš verandi gongd.
Ķ uppskotinum um fiskidagar įrini framman undan hevur veriš gjųrt vart viš, at taš politiskt og bśskaparliga ikki er mųguligt at fremja tęr skerjingar, sum Fiskirannsóknarstovan hevur męlt til, tķ avleišingarnar fyri flotan og virksemiš kring landiš fóru at verša so ógvusligar. Hóast hetta sjónarmišiš hevur sķnar grundgevingar, sum nógv taka undir viš, so verša vit noydd at įsanna, at taš kemur ein dagur eftir hetta, og at vit eisini tį mugu kunna lķta į eitt tilfeingi fiskastovnarnar sum er vęl fyri. Halda vit fram viš verandi roynd, kann taš nęrum viš vissu sigast, at vit ķ framtķšini ikki hava toska- og hżsustovnar at grunda okkara fiskiskap į innanvert fųroyskt fiskimark.
Neyšugt er tķ at gera eitt skifti ķ fiskivinnupolitikkinum. At venda próvfųrsluni ella -byršuni. Ųll įrini, sķšani fiskidagaskipanin gjųrdist veruleiki, hava samfelagsligu og fķggjarligu atlitini til verandi rakstrareindir ķ flotanum veriš orsųkin til, at lķvfrųšiliga tilrįšingin, og harviš besta stovnsrųktin, ikki varš fylgd. Śrslitiš av hesum politikki er eyšsżnt ķ dag, m.a. er toskastovnurin so illa fyri sum ongantķš, sķšani fųroyingar fóru undir havrannsóknir į landgrunninum og Fųroya Banka. Harviš er tķšin bśgvin til, at vit vinna į trupulleikanum innanvert fųroyskt fiskimark einaferš fyri allar, og taš gerst best viš at lurtaš veršur eftir okkara fiski- og havfrųšingum, tį iš fiskiveišan skal skipast ķ komandi fiskiįrum.
Landsstżrismašurin er tķ ikki ķ iva um, at taš er alneyšugt at taka stór stig hóast taš svķšur svįrt hjį mongum at stilla veišitrżstiš į toska- og hżsustovnunum, so vit tryggja eina buršardygga gagnnżtslu. Hóast svįrt ķ stutttķšarmįli, so veršur hetta ein tann besta politiska langtķšarķlųgan, skipanin yvirhųvur kann gera. Vit menna stovnarnar upp til fullgóša styrki aftur, minka um afturvendandi stóru sveiggini, betra um rįvųrutilgongdina ķ flaka- og saltfiskavinnuni, betra um rakstrarlunnindini hjį flotanum, vaksa um hżrurnar hjį manningunum, fįa višurkenning į sųlumarknašum fyri lķvfrųšiliga buršardygga veišu, og samanumtikiš fįa vit eitt munandi sterkari samfelag, eftir at politiska skipanin ķ hesum fųri bara hevur tikiš eina einastu stóru avgerš. Somikiš meira umrįšandi er hon at taka.
Tann lķtiš skynsama gagnnżtslan, sum er farin fram av okkara hųvušsfiskastovnum, kann koma okkum aftur um brekku į altjóša marknašinum fyri fiskavųrur, sum omanfyri nevnt. Har veršur meir og meir fregnast eftir, hvussu fiskiskapurin er farin fram viš atliti at buršardygd, og krųv verša sett hesum višvķkjandi. Allir fųroyskir fiskaseljarar vita, at taš bara er ein spurningur um tķš, įšrenn vit ķ keyparasegmentinum verša skipaš sum annan- ella trišjarangsseljarar, eittans tķ at vit ikki megna at skipa okkara veišu ķ mun til tilfeingiš į einum lķvfrųšiliga buršardyggum stųši. Eisini tķ hevur taš stóran tżdning, at vit skipa okkara fiskiskap į einum tryggum grundarlagi.
Politiska uppgįvan gerst tķskil at laga veišitrżstiš til nevndu veruleikar, broyttar nįttśruumstųšur, marknašartreytir, og samstundis tryggja, at veišiflotin kann lķvbjarga sęr, og at arbeiši veršur til flest mųguligar hendur kring landiš.
Viš ųllum hesum atlitum ķ huga veršur skotiš upp, at fiskidagatališ veršur skert viš 50% fyri bólkarnar 3, 4, 5 og 20% fyri bólk 2:
*) Fiskidagatališ fyri bólk 5 er stillaš aftur ķ mun til upprunaliga tališ (22.000 dagar), sum bólkinum var tillutaš, tį fiskidagaskipanin varš sett ķ verk ķ 1996. Ķ juni 1997 var bólkinum viš lųgtingslóg, grundaš į eina semju millum tįverandi politisku leišsluna og įhugafelųgini hjį śtróšrarvinnuni, tillutaš 5.000 dagar umframt (lųgtingsmįl nr. 78/1996). Seinastu įrini hava vķst, at taš ikki longur er grundarlag fyri hesum eyka dųgum, tķ bólkurin hevur ikki gagnnżtt meir enn umleiš helmingin av tillutašu dųgunum tilsamans. Tķ er avgerš tikin um at taka teir 5.000 dagarnar burtur śr samlaša dagatalinum hjį bólki 5. Hetta er gjųrt į tann hįtt, at nišurskurširnir ķ fiskidagatalinum įrini sķšani 1997 og frameftir eru tiknir burtur av teimum 5.000 dųgunum, og sķšani er restdagatališ tikiš burturav, įšrenn heildarnišurskuršurin upp į 50% er roknašur. (Dagatališ veršur tį 8.224 ķmóti 10.093).
Landsstżrismašurin hevur ķ teimum tilmęlum, sum eru latin honum ķ sambandi viš įseting av nżggjum fiskidagatali fyri fiskiįriš 2008/2009, fingiš hópin av uppskotum um onnur tiltųk enn sjįlvar dagarnar. Landsstżrismašurin er av tķ fatan, at hóast hesi ųll eru viškomandi fyri eina heildarregulering av fiskiskapinum av botnfiskastovnunum ķ fųroyskum sjógvi, so eru taš tiltųk, sum ikki skulu višgerast beinleišis ķ einum lógaruppskoti um įseting av fiskidųgum.
Landsstżrismašurin fer, beinanvegin eftir ólavsųku, at taka stųšu til hesi uppskot, og um tey verša fylgd, at skipa fyri, at tey verša sett ķ verk, sum skotiš er upp ella viš mųguligum broytingum. Flestu av uppskotnu broytingunum kunnu gerast ķ kunngerš, men okkurt er fevnt av lógarįsetingum og mį tķ gerast viš eini broyting ķ lógini um vinnuligan fiskiskap. Ķ hesum sambandi fer Fiski- og tilfeingismįlarįšiš ķ dųgunum, sum koma, at skipa eina loysn soleišis, at eisini lemmatrolararnir og garnaskipini verša partar av fiskidagaskipanini, tį iš uppskot aftur veršur lagt fyri Lųgtingiš hesum višvķkjandi į ólavsųku komandi įr.
Tó veršur eitt undantak gjųrt, sum kortini hevur viš fiskidagar at gera, tķ landsstżrismašurin hevur tikiš avgerš um at fylgja rįšunum um at banna fiskiskapi eftir botnfiski į Fųroya Banka. Allar įbendingar vķsa, at serliga toskastovnurin į Fųroya Banka er illa fyri og tųrvar ta vernd, sum er gjųrlig. Hetta eru bįšir tilmęlandi partarnir eisini samdir um ķ sķnum tilmęlum.
Fųroya Banki er allżstur ķ § 9 a, stk. 1, litra a ķ lógini um vinnuligan fiskiskap viš linjum millum knattstųšurnar. Summar linjur liggja innan fyri 200 m dżpdarkurvuna. Samsvarandi tilmęlinum frį Fiskirannsóknarstovuni um at broyta frišingarnar, so ųll leišin innan fyri 200 metra dżpiš veršur frišaš, er skotiš upp at broyta įsetingarnar ķ § 9 a, stk. 1, litra a, samstundis sum tilskilaš veršur, at veišibanniš fevnir um allar veišihęttir, men tó ikki um beinleišis veišu eftir sild og makreli viš kraftblokki, iš frammanundan eisini var undantikin.
Skotiš veršur ikki upp at broyta dagatališ, sum viš heimild ķ § 29, stk. 10 kann verša latiš teimum fiskifųrum, iš avreiša livur. Taš er eftir okkara tykki tżdningarmikiš, at alt tilfeingiš kemur til hųldar eisini livurin. Tķ veršur framhaldandi mųguligt at eggja fiskifųrum at taka livur og avreiša hana.
Fiskirannsóknarstovan męlir ķ sķnum tilmęli m.a. til at friša kassa e) (Holiš) eystanfyri alt įriš fyri trolveišu, tķ ein stórur partur av toskaveišuni hjį teimum smęrru lemmatrolarunum veršur veiddur har. Hesin kassin er įsettur ķ § 9 a, stk. 1, litra e ķ lógini um vinnuligan fiskiskap. Tķ er ein lógarbroyting neyšug ķ hesum fųrinum. Landsstżrismašurin er samdur viš fiskifrųšingunum um, at tųrvur er į at verja toskastovnin mest mųguligt, iš er į so lįgum stųši sum nakrantķš, og hevur tķ tikiš undir viš hesum tilmęlinum.
Kap. 2. Avleišingar av uppskotinum
Uppskotiš veršur ikki mett at hava fķggjarligar ella umsitingarligar avleišingar fyri land ella kommunur. Hinvegin kann uppskotiš ķ stutttķšarhųpi - bera ķ sęr įvķsar bśskaparligar og sosialar avleišingar fyri vinnuna og įvķsar samfelagsbólkar, tķ fiskidagatališ veršur lękkaš.
Uppskotiš hevur viš sęr, at heimaflotin fęr fęrri fiskidagar til nżtslu komandi fiskiįr.
Uppskotiš hevur ikki viš sęr umhvųrvisligar avleišingar, heldur tvųrturķmóti, tķ hetta uppskot tekur stór umhvųrvisatlit.
Uppskotiš er ikki tengt at millumtjóša ella altjóša avtalum ella reglum.
Kap. 3. Serligar višmerkingar
Til § 1, nr. 1.
Skotiš veršur upp at vķška leišina į Fųroya Banka, har fiskiskapur eftir botnfiski ikki er loyvdur. Samstundis veršur skotiš upp at broyta įsetingarnar um fiskireišskap, so eisini veršur bannaš at fiska viš snųri, snellu og lķnu į Fųroya Banka.
Til § 1, nr. 2.
Skotiš veršur upp, at frišingin av leišini, iš er fevnd av įsetingunum ķ § 9 a, stk. 1, litra e, skal fevna um alt įriš ķ stašin fyri sum nś, fyri tķšarskeišiš frį 1. aprķl til 31. januar.
Til § 1, nr. 3.
Įsett veršur tķšarskeišiš, sum fiskidagar verša įsettir fyri, og teir skipabólkar, iš koma undir skipanina viš fiskidųgum.
Til § 1, nr. 4.
Įsett veršur fiskidagatal fyri hvųnn skipabólk og undirbólk fyri fiskiįriš 2008/2009.
Til § 2.
Įseting um gildiskomu.
Hjįlųgd skjųl:
Skjal 1: Tilmęli frį Fiskirannsóknarstovuni
Skjal 1a: Fylgiskjal til tilmęliš frį Fiskirannsóknarstovuni
Skjal 2: Tilmęli frį Fiskidaganevndini
Skjal 3: Samandrįttur og nišurstųša śr frįgreišingini frį Fiskiorkunevndini
Skjal 3a: Śrdrag śr ķskoytisfrįgreišingini frį Fiskiorkunevndini
1. višgerš 5. august 2008. Mįliš beint ķ Vinnunevndina, sum tann 8. august 2008 legši fram soljóšandi
Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 29. juli 2008, og eftir 1. višgerš 5. august 2008 er taš beint Vinnunevndini.
Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundi tann 7. august 2008.
Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš umboš fyri Fiskiorkunevndina, umboš fyri Fiskidaganevndina, umboš fyri reišarafelųgini ķ fiskivinnuni og bólkarnar av fiskifųrum, umboš fyri manningarfelųgini, umboš fyri Vinnuhśsiš, umboš fyri Fiskirannsóknarstovuna og viš landsstżrismannin ķ Fiski- og tilfeingismįlum.
Frį landsstżrismanninum ķ Fiski- og tilfeingismįlum hevur nevndin fingiš framlųgu viš veišihagtųlum, herundir viš yvirliti yvir brśktar dagar/bólk ķ inniverandi fiskiįri. Frį Fiskiveišieftirlitinum hevur nevndin fingiš kort yvir nżggju frišingina į Fųroya Banka viš aktivitetinum hjį partrolarunum 15.-30. aprķl 2008. Frį formanninum ķ Fiskiorkunevndini hevur nevndin fingiš endaliga roknistykkiš višvķkjandi veišievni, sum varš sent Fiskiorkunevndini og Fiskimįlarįšnum tann 24. juli 2008, og samlašu ķskoytisfrįgreišingina frį Fiskiorkunevndini, send Fiskimįlarįšnum tann 17. juli 2008. Frį Bjarna Arnason hjį Rasmussen og Weihe hevur nevndin fingiš avreišingartųl fyri hųvušsbólkarnar ķ fiskivinnuni fyri 2006 og 2007. Frį Theodor Poulsen, Felagiš Trolbįtar, fekk nevndin upprit višvķkjandi įseting av fiskidųgum. Frį Dįnjal Jįkup Vilhelm, Felagiš Lķnuskip, fekk nevndin upprit um m.a. samanbering av ķslendsku og fųroysku skipanini fyri stżring av fiskiskapi. Frį Johannus M. Olsen fekk nevndin talvur viš yvirliti yvir bżti av fiskidųgum hjį lķnuskipum, lutfalliš millum tillutašar og brśktar dagar, umframt viš veišihagtųlum. Frį Aušunn Konrįšsson, Meginfelag Śtróšrarmanna, fekk nevndin talvur iš lżsa broytingar ķ fiskidųgunum, tillutašir ķ mun til brśktar fiskidagar ķ bólkunum 3, 4 a og b og 5, veišihagtųl frį 2000/-01 til ķ dag, umframt lżsing av gongdini ķ ķslendskum veišuhagtųlum frį 1981 fram til ķ dag. Frį umbošum fyri Manningarfelųgini fekk nevndin tilmęli, dagfest 7. august 2008. Frį Fiskirannsóknarstovuni fekk nevndin avrit av framlųgu, dagfest 7. august 2008, viš hagtųlum og višvķkjandi rįšgevingini m.a. stovnsmetingum, fiskideyša, kanningum og fiskiorku.
Vinnunevndin hevur ķ sķnum tilmęli til Lųgtingiš bżtt seg ķ ein meiriluta og tveir minnilutar.
Ein meiriluti ķ nevndini (Gerhard Lognberg, Jįkup Mikkelsen, Jacob Vestergaard og Kįri P. Hųjgaard) tekur ikki undir viš uppskotinum frį landsstżrismanninum til skerjingar ķ fiskidųgunum, men męlir til at skerja fiskidagarnar ķ ųllum bólkum viš 3%. Harafturat tekur meirilutin ikki undir viš einvķst at skera bólk 5 eyka viš 5.000 dųgum. Hesir dagar eru ein semja, sum er gjųrd viš allar bólkar, og nś at leypa frį hesum, skašar trśviršiš hjį politiska myndugleikanum.
Meirilutin tekur undir viš at verja Fųroya Banka, men tekur ikki undir viš totalfrišing, tķ tį er ikki mųguligt at stašfesta gongdina į bankanum, heldur ikki vķsindaliga. Tķ męlir meirlutin til, at įvķs veiša viš snellu veršur loyvd. Meirilutin męlir tķ til at strika broytingina ķ § 1, nr. 1 soleišis, at landsstżrismašurin heldur nżtir heimildina ķ § 9 a, stk. 2 at vķška um frišingarnar ķ stk. 1 viš tķšaravmarkingum fyri įvķsar veišihęttir hjį įvķsum fiskifųrum. Somuleišis tekur meirilutin heldur ikki undir viš frišingini av leišini, iš er fevnd av įsetingunum ķ § 9 a, stk. 1, litra e. Meirilutin męlir tķ til at strika broytingina ķ § 1, nr. 2. Av tķ at minnilutin Johan Dahl męlir til somu broyting, hevur meirilutin sett fram tvey sjįvstųšug broytingaruppskot fyri herviš at geva minnilutanum Johan Dahl mųguleika at atkvųša fyri at strika broytingina ķ § 1, nr. 2.
Meirlutin metur taš tżdningarmikiš at gera tillagingar ķ dagatalinum stigvķst ķ samavari viš ta tųkniligu menningina ķ vinnuni. Tį talan er um at verja einstųk fiskaslųg, er dagatališ ikki rętta ambošiš, men tį eiga ųkisfrišingar at verša nżttar.
Meirilutin heldur, at landsstżriš eigur at seta ķ verk vķsindaliga kanning av įrinunum av stóru ųkisfrišingunum viš Fųroyar. T.d. eru heili 41% av landgrunninum frišaš fyri trol, tó uttan at vit hava vitan um, hvussu nógv henda verja tryggjar fiskastovnarnar.
Viš hesum setir meirilutin fyrst fram soljóšandi
b r o y t i n g a r u p p s k o t
1) § 1, nr. 2 veršur strikaš.
og sķšani setir meirilutin fram soljóšandi
b r o y t i n g a r u p p s k o t
1) § 1, nr. 1 veršur strikaš.
2)
§ 1, nr. 4 veršur oršaš soleišis:
"§ 29, stk. 1 veršur oršaš soleišis:
"Innan fyri hvųnn av hųvušsbólkunum av fiskifųrum ķ § 28, stk. 1, sum eru ķ veišiflotanum 1. januar 1995, veršur fiskidagaskipan įsett fyri hesar undirbólkar viš hesum fiskidagatali, sbr. tó stk. 3, sum veršur bżtt millum fiskifųrini, tó so, at hędd veršur tikin fyri mųguligari umseting av fiskidųgum frį einum fiskifari til eitt annaš ķ sama undirbólki, bólkur 5 tó undantikin:
"
Viš hesum bįšum broytingaruppskotunum tekur meirilutin undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.
Ein partur av meirilutanum (Gerhard Lognberg) višmerkir tó harumframt, at hann heldur at landsstżrismašurin eigur at taka stig til samrįšingar viš allar skipabólkar, viš tķ endamįli at fįa eina semju um, at ųll skipini skulu liggja 14. dagar um summari (industriferia), umframt frį 18. desember til og viš 6. januar, į hvųrjum įri, og at hetta sķšani veršur lagt fyri Lųgtingiš sum uppskot til broyting ķ lógini um vinnuligan fiskiskap at koma ķ gildi skjótast gjųrligt. Gerhard Lognberg višmerkir ķ hesum sambandi, at talan er um tķšarskeiš viš lįgum prķsi, og har fiskurin er vįnaligur. Gerhard Lognberg heldur, at veišitrżstiš viš hesum sum heild fer at minka meira, enn 3%- skerjingin av dųgum višfųrir.
Višvķkjandi frišingini av Fųroya Banka, leggur Gerhard Lognberg eisini afturat, at hann heldur, at landsstżrismašurin eigur at taka atlit til teir śtróšrarbįtar ķ bólki 5, sum hava havt loyvi at fiska nakrar dagar į Fųroya Banka, og sum hava gjųrt stórar ķlųgur ķ nautiska śtgerš.
Gerhard Lognberg er ikki samdur ķ sjónarmišunum um at koyra teir skipabólkar, sum enn ikki eru i fiskidagaskipanini, viš ķ fiskidagaskipanini, men tekur tó undir viš hugskotinum um at geva royndarloyvi til lemmatrolarar at partrola eftir upsa į ytri leišum, umframt at loyvt teimum at veitt ķ altjóša sjógvi eftir t.d. stinglaksi ķ eitt tķšarskeiš.
Ein annar partur av meirilutanum (Kįri P. Hųjgaard) višmerkir harumframt, at:
Hann ikki metir, at taš er rętt frameftir at skerja fiskidagatališ yvir ein kamb fyri at rųkka mįlinum at minka veišitrżstiš eftir einstųkum fiskaslųgum. Heldur eigur landsstżrismašurin at tryggja, at trupulleikin veršur loystur har, hann ķ veruleikanum liggur.
Skipanin viš įrligu śtlutanini av fiskidųgum gongur til 2018, tķ eiga avgerandi broytingar ķ hesum tķšarskeiši ikki at verša framdar, sum taka grundarlagiš undan skipanini.
Vandin viš at minka dagatališ, setir aftur fer į keyp og sķnįmillum sųlu og tyngir um raksturin hjį teimum sum bara hava įleiš 70 - 80 fiskidagar. Hesir bįtar eru į einum minimum grundarlagi og hava, sum er, smįar mųguleikar fyri heilįrsvinnu.
Hesin parturin av meirilutanum tekur heldur ikki undir viš višmerkingunum hjį landsstżrismanninum um, at meskavķddin ķ hjįveišiposanum ķ trolingini į Landleišini eigur at hękkast til 250 mm.
Ein minniluti ķ nevndini (Johan Dahl) tekur ikki undir viš uppskotinum frį landsstżrismanninum til skerjingar ķ fiskidųgunum, men męlir til heldur at skerja fiskidagarnar ķ ųllum bólkum viš 10%. Minnilutin tekur sostatt heldur ikki undir viš nišurskuršinum ķ fiskidagatalinum fyri bólk 5 į 5000 dagar, sum er gjųrdur įšrenn tilmęltu lękkingina ķ prosentum. Vķst veršur ķ hesum sambandi til fótnotuna til yvirlitiš yvir skerjingina ķ višmerkingunum til lųgtingsmįliš. Minnilutin vķsir ķ hesum sambandi į, at hann metir, at stųšan ķ fiskivinnuni av sęr sjįlvum fer at hava viš sęr eina minking av veišuni į landleišini, og at veišitrżstiš tķ sum heild fer at minka meira, enn skerjingin av dųgum višfųrir.
Višvķkjandi frišingini av Fųroya Banka, męlir minnilutin til, at Fųroya Banki veršur totalfrišašur fyribils komandi fiskiįr viš somu knattstųšum, sum vóru galdandi fyri fiskiįriš 2007-2008, og setir minnilutin tķ eisini broytingaruppskot fram ķ hesum sambandi. Minnilutin višmerkir ķ hesum sambandi, at neyvar stovnsmetingar mugu gerast av bankanum komandi fiskiįr.
Minnilutin tekur undir viš fyrra broytingaruppskotinum hjį meirilutanum, sum ikki tekur undir viš, at frišingin av leišini, iš er fevnd av įsetingunum i § 9 a, stk. 1, litra e, skal fevna um alt įriš ķ stašin fyri sum nś, fyri tķšarskeišiš frį 1. aprķl til 31. januar. Minnilutin męlir sostatt til, at broytingin ķ § 1, nr. 2 veršur strikaš.
Minnilutin heldur, at fyri at kunna įseta eitt fiskidagatal fyri botnfiskaflotan undir Fųroyum, sum er buršardygt og rųkkur veišisetninginum um, at ķ mesta lagi 33 % av hvųrjum stovni ķ tali veršur fiskaš į hvųrjum įri, mį fiskidagatališ roknast śt eftir sama leisti, sum tį dagarnir į fyrsta sinni vóru įsettir ķ 1996.
Minnilutin heldur, at Fiskirannsóknarstovan eigur at rokna śt fiskidagatališ fyri hvųnn skipabólk ķ lųgtingslóg nr. 28 frį 10. mars 1994 PRIVATE um vinnuligan fiskiskap, viš seinni broytingum, eftir sama frymli, sum var nżttur ķ 1995-96.[1] Sķšani veršur taš dagatal funniš, sum rųkkur veišisetninginum. Til hetta verša nżttar tęr uppgeršir av veišu og nżtslu av dųgum upp į hvųnn skipabólk, sum Fiskiveišieftirlitiš almannakunnger.
Eisini eigur Fiskirannsóknarstovan at gera metingar um, hvussu stongdu leiširnar undir Fųroyum og įsetingarnar um meskavķdd įvirka, hvussu nógv veršur fiskaš av hvųrjum av teimum trimum stovnunum, nevndir omanfyri.
Fyri at rųkka hesum setningi, er neyšugt, at Fiskirannsóknarstovan nżtir neyšuga orku til taš arbeišiš, iš neyšugt er at gera. Ķ hesum sambandi kann eisini verša višmerkt, at taš ķ arbeišsbólkafrįgrešing hjį ICES veršur sagt ķ sambandi viš, hvussu gróšurin įvirkar veišievniš hjį hśkaflotanum, at:
Taš er tó tżdningarmikiš at leggja til merkis, at sambandiš millum gróšur ķ vistskipanini og veišievni hjį lķnu er treytaš av, hvussu gamal fiskurin er. Fyri tosk sęst hetta best fyri 5 og 6 įra aldur, fyri 3 og 4 įra aldur er sambandiš minni greitt.
ICES Arbeišsbólkurin metti longu ķ 2005, at įsetingarnar ķ
lóg um vinnuliga fiskiskap um ķ mišal at veiša 33% av stovninum į hvųrjum
įri ... eru buršardyggar og ķ samljóš viš fyrivarnisregluna.
Stašfestingin, at 33% reglan er buršardygg og ķ samljóš viš fyrivarnisregluna, er sera tżdningarmikil fyri umdųmi hjį fųroyskari fiskivinnuumsiting, og tķ er neyšugt at fįa skipanina tillagaša soleišis, at śtrokning av veišievni veršur samsvarandi hesum.
Eisini er neyšugt, at stig verša tikin til at ųkja um eftirlitiš hjį Fiskiveišieftirlitinum, herundir serliga at eftirlitiš viš hjįveišu hjį uppisjóvarflotanum og fremmandum skipum ķ fųroyskum sjóųki veršur munandi hert, og at samstarviš millum Fiskiveišieftirlitiš og Fiskiransóknarstovuna ķ hesum sambandi veršur styrkt. Neyšug jįttan ķ hesum sambandi eigur at verša fingin til vega.
Minnilutin męlir eisini til, at skipanin viš eftirlitsfólki umborš į pelagisku fųrunum, sum fiska ķ fųroyskum sjógvi, fęst at virka eftir ętlan. Minnilutin er av tķ fatan, at nógva svartkjaftaveišan undir Fųroyum hevur beinleišis įvirkan į stųšuna hjį fiskastovnunum.
Višvķkjandi śtlendskum skipum, heldur minnilutin, at landsstżrismašurin eigur at tryggja, at hesi byrja og enda veišuna ķ fųroyskum sjógvi. Taš skal ikki bera til at koma inn į fųroyskt ųki į sama tśri, sum śtlendsku skipini fiska ķ ųšrum ųkjum. Hetta er ein fortreyt fyri neyvari eftirliti viš veišu og hjįveišu.
Minnilutin heldur harumframt, at landsstżrismašurin eigur at umhugsa at įseta krav um įvķsa fjarstųšu fyri uppisjóvarflotan frį tķ veišu, sum fer fram į botnfiskaleišum eftir upsa, og at tiltųk so vķtt gjųrligt eiga at verša sett ķ verk, iš hava sum endamįl, at hjįveišan av botnfiski, sum veršur frįskild, kann verša fųrd til lands.
Minnilutin er at enda samdur um, at taš er sera óheppiš, at man fęr so ymiskar śtmeldingar frį serfrųšini og vinnuni um, hvat buršardygg veiša er, og hvat skal til fyri at tryggja eina buršardygga veišu. Taš er sera óheppiš, at tey tilmęlir, sum verša latin politikarum at taka stųšu śt frį, hava so ymsar śtmeldingar um veišitrżst, veišiorku, fiskidagaįseting osfr. Hetta er viš til at gera arbeiši hjį nevndini sera trupult.
Ųll eru samd um, at veišan skal vera buršardygg, og męlir minnilutin tķ til, at stig verša tikin til at fįa umboš fyri vinnuna og serfrųšingar at seta seg saman fyri at śtvega politisku skipanini eitt samansjóša tilmęli um, hvussu hetta mįl veršur nįtt.
Minnilutin heldur harumframt, at taš eigur at verša arbeitt fram ķmóti, at fįa teir skipabólkar, sum enn ikki eru i fiskidagaskipanini, viš ķ fiskidagaskipanini, (Lemmatrolarar og Garnaskip). Ģ hesum sambandi heldur minnilutin, at taš er vert at umhugsa at geva royndarloyvi til lemmatrolarar at partrola eftir upsa į ytri leišum, umframt at loyvt teimum at veitt ķ altjóša sjógvi eftir t.d. stinglaksi ķ eitt tķšarskeiš. Hetta fyri at ųkja um veišimųguleikar og fyri at taka trżstiš av veišuni į innaru leišum.
Viš hesum setir minnilutin fram soljóšandi
b r o y t i n g a r u p p s k o t
1) § 1, nr. 1 veršur oršaš soleišis:
"§ 9 a, stk. 1, litra a, seinasta pkt. veršur oršaš soleišis: Hóast įsetingina ķ stk. 1., 1. pkt. fevnir hetta veišibann um allar veišihęttir bert undantikiš stk. 1, 3. pkt. og beinleišis veišu eftir sild og makreli viš kraftblokki.
2)
§ 1, nr. 4 veršur oršaš soleišis:
"§ 29, stk. 1 veršur oršaš soleišis:
"Innan fyri hvųnn av hųvušsbólkunum av fiskifųrum ķ § 28, stk. 1, sum eru ķ veišiflotanum 1. januar 1995, veršur fiskidagaskipan įsett fyri hesar undirbólkar viš hesum fiskidagatali, sbr. tó stk. 3, sum veršur bżtt millum fiskifųrini, tó so, at hędd veršur tikin fyri mųguligari umseting av fiskidųgum frį einum fiskifari til eitt annaš ķ sama undirbólki, bólkur 5 tó undantikin:
"
Viš hesum broytingum og viš fyrra broytingaruppskotinum frį meirilutanum tekur minnilutin undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.
Ein annar minniluti ķ nevndini (Pįll į Reynatśgvu og Heini O. Heinesen) er samdur viš meginregluni ķ uppskotinum, sum snżr seg um, at fųroyskur fiskivinnupolitikkur frameftir mišar eftir skilabestu stovnsrųktini.
Veišihagtųlini vķsa greitt, at bęši hżsustovnurin og serstakliga toskastovnurin eru sera illa fyri, mešan upsastovnurin er rķmiliga vęl fyri. Tilmęlini, sum uppskotsstillarin hevur havt at hildiš seg til, hava veriš ógvuliga ymisk. Altjóša havgranskingarrįšiš ICES męlir til, at fullkomiš veišibann veršur sett fyri toska- og hżsuveišu ķ fiskiįrinum komandi. Fiskidaganevndin gongur ķ fleiri bólkum, ein meiriluti męlir til onga skerjing, mešan tveir minnilutar įvikavist męla landsstżrismanninum til at skerja dagatališ ķ bólki 2 viš 10%“um og ein annar, at hinir bólkarnir verša skornir viš 20-25%“um. Fiskirannsóknarstovan męlir til eina skerjing į 20% ķ bólki 2 og eina skerjing į 50% ķ ųllum hinum veišibólkunum.
Landsstżrismašurin ger greitt ķ uppskotinum, at skilabest er at sašla um ķ rikna fiskivinnupolitikkinum, skilt į tann hįtt, at vit ķ framtķšini eiga at lurta meira eftir lķvfrųšiligu rįšgevingini, tį fiskidagarnir verša įsettir į hvųrjum įri, samsvarandi lógini um vinnuligan fiskiskap. Minnilutin er ķ stóran mun samdur ķ hesum sjónarmiši, og er hartil sannfųrdur um, at krųvini ķ framtķšini fara at hava taš viš sęr, at ikki slepst undan hesi tilgongd frameftir.
Minnilutin hevur valt at halda seg til įsetingina av fiskidagatalinum fyri komandi fiskiįr, vķškašu frišingina av Fųroya banka og trolstongsulin av E-kassanum eystanfyri alt įri.
Greiši bošskapurin frį Vinnuhśsinum stušlaši undir politikkin hjį sitandi samgongu um buršardygga fiskivinnu. Um vit ikki leggja okkum at eini kós ķ fiskivinnupolitikkinum, sum byggir į višurkenda fiskifrųši, ķ hesum fųrum metingarnar hjį ICES og Fiskirannsóknarstovuni, so revsar marknašurin okkara fiskavųrur. Vinnuhśsiš nevndi fleiri dųmi frį grannamarknaši okkara ķ Noršureuropa. Heimurin setir dagsskrįnna, og ikki vit. So greišur er bošskapurin.
Av tķ at fųroyska fiskidagaskipanin ikki er góškend, sum ein buršardygg skipan, so kann hettar eisini fįa įvirkan į mųguleikar at fįa góšan prķs fyri okkara fiskavųrur. Sum er, ber ikki til hjį fųroysku upsaveišuni at fylgja altjóša rįkinum og fįa eina altjóša góškennning, eins og upsaveišan ķ Noregi vęntandi fęr ķ 2008 (Holm og Mortensen, Nųgdir og Nżbrot 2008)
Hóast minnilutin ķ stóran mun er samdur viš uppskotinum, so halda vit, at landsstżrismašurin hevur tikiš ķ so rķvan til, tį męlt veršur til at skerja allar bólkar, bólkur 2 undantikin, viš hįlvthundraš prosentum. Ein skiftistķš eigur at geva vinnuni og samfelagnum eitt skotbrį ella eina skilagóša venjingartķš til nżggju leišina. Tķ męla vit til, at nakaš av feršini veršur tikin śr tilgongdini ķ mun til uppskotiš, sum taš fyriliggur.
Ķ mun til eina skerjing į 50% ķ bólkunum 3, 4 og 5 męlir minnilutin til, at allir veišibólkarnir verša skornir viš 20%“um.
Vit įsanna, at ein einvķs skerjing į 20% fer at fįa avleišingar fyri vinnuna, og harviš stųšuna ķ fųroyska śtjašaranum. Vit vóna tó, at vinnan fótar sęr. Ķ ųšrum lagi eigur landsstżriš at vera heilt ķtųkiligt ķ ętlanum sķnum at styrkja tey ųkini, sum eru rakt, ella vera rakt av nišurskuršinum ķ fiskidagatalinum. Annars er vandi fyri, at śtjašarin ķ Fųroyum hevur ilt viš at kenna seg aftur ķ fųrda politikkinum hjį landsstżrinum. Minnilutin er vķsur ķ, at hetta ķ stutttķšarhųpi kann raka vinnuna og samfelagiš ķ įvķsan mun, men hinvegin er minnilutin lķka so sannfųrdur um, at hesi stig eru neyšug, og ķ longdini verša til fyrimunar fyri allar partar, iš vara av fųroyskari fiskiveišu.
Minnilutin er tó samdur viš tilmęlandi pųrtunum, at vakstrarųkiš hjį toskinum inni viš land eigur at verša frišaš, tó halda vit at snella, snųri og trįša eiga at vera undantikin. Vit męla eisini landsstżrismanninum til at umhugsa, um Fųroya Banki ikki kundi veriš opin fyri snelluveišu eitt stutt tķšarskeiš į sumri. Harafturat fara vit at męla landsstżrismanninum til at bżta bólk 5 sundur, millum fullriknar og ikki fullriknar bįtar.
Samanumtikiš er minnilutin samdur ķ politikkinum, sum landsstżrismašurin leggur fram, mešan vit ikki eru samdir viš honum ķ, at taš eigur at vera fariš fram ķ so stórum skundi, sum lagt veršur upp til ķ uppskotinum. Tķ męla vit til nišanfyrinevnda broytingaruppskot višvķkjandi dagatalinum ķ teimum ymsu bólkunum
Minnilutin er sannfųrdur um, at fųroysk fiskivinna hevur fųrleikan at vera millum sterkastu og dugnaligastu leikararnar į heimsmarknašinum, men įsannar, at veruleikin ķ dag er, at stórir partar av vinnuni hava trupulleikar at svara hvųrjum sķtt. Kostnašurin fyri hvųrt veitt kilo av fiski er eftir ųllum at dųma ov hųgur, samanboriš viš kappingarneytar okkara, og vantandi altjóša višurkenning trżstir okkum. Alt bendir į, at gongdin farnu įrini ikki rśmar meginregluni ķ lógini um vinnuligan fiskiskap, um lķvfrųšiliga og bśskaparliga buršardygga fiskiveišu. Minnilutin višurkennir tó, at taš er ymiskar įskošanir um grundarlagiš fyri, hvussu vit skipa fųroysku fiskiveišuna, men velur at byggja sķna stųšutakan į stovnsrųktarhugtųkini, iš višurkenda serfrųšin leggur fyri dagin.
Hóast truplar at prógva, eru nógvar įbendingar um,iat fiskiveišueftirlit okkara ikki hevur nóg góšar karmar til tess at rųkja skyldu sķna. Serliga er taš ivamįliš um hjįveišu hjį uppisjóvarflotanum, sum eigur at kannast og stašfestast. Harafturat męlir minnilutin sum heild til at styrkja um taš arbeiši, sum okkara fiskiveišieftirlit śtinnur
At enda heldur minnilutin, at landsstżrismašurin ķ komandi įri aftur eigur at samansjóša sjónarmišini hjį ųllum pųrtum, sum vara av fųroyskari fiskiveišu, so at tilmęliš til Lųgtingiš um fiskidagarnar er ein semja millum allar virkandi og verjandi partar av fųroyska landgrunninum og tess tilfeingi, havandi heimsrįkiš ķ huga. Fiskurin er framvegis grundarlagiš undir fųroyska samfelagnum, og hųvušsuppgįvan er at fįa fųroyska samfelagnum so stórt gagn av fųroyska tilfeinginum sum yvirhųvur til ber. Bęši nś og ķ tķšum, sum koma.
Viš hesum setir hesin minnilutin fram soljóšandi
b r o y t i n g a r u p p s k o t
1)
§ 1, nr. 4 veršur oršaš soleišis:
"§ 29, stk. 1 veršur oršaš soleišis:
"Innan fyri hvųnn av hųvušsbólkunum av fiskifųrum ķ § 28, stk. 1, sum eru ķ veišiflotanum 1. januar 1995, veršur fiskidagaskipan įsett fyri hesar undirbólkar viš hesum fiskidagatali, sbr. tó stk. 3, sum veršur bżtt millum fiskifųrini, tó so, at hędd veršur tikin fyri mųguligari umseting av fiskidųgum frį einum fiskifari til eitt annaš ķ sama undirbólki, bólkur 5 tó undantikin:
"
Viš hesum broytingum tekur minnilutin undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.
Hóast hesar višmerkingar hevur ein partur av minnilutanum (Heini O. Heinesen) sķnar egnu višmerkingar. Veišitųlini lķkjast óhugnaliga nógv tķ, sum fór fram fyrst ķ hįlvfemsuinum. Veišan minkaši ķ eini 2-3 įr, til vit ķ 1993 ikki fiskašu meira enn 6000 til 7000 tons av toski, og minni av hżsu, viš stųrsta og mest modernaša flota, sum nakrantķš hevur veriš į fųroyska landgrunninum. Taš sum eisini hendi tį, var, at prosentparturin hjį trolinum vaks, mešan prosentparturin hjį hśkaflotanum minkaši ķ sama mun, sum tann samlaša veišan minkaši.
Sķšani ųkisfrišingarnar og lógin um vinnuligan fiskiskap komu ķ gildi fyri 14 įrum sķšani, hevur taš gingist vęl viš fiskiskapinum į Fųroya grunninum. Taš vil siga, um vit ikki taka tey seinastu 4 įrini viš.
Gongdin seinastu 4 įrini hevur gingiš beint nišureftir viš fiskiskapinum. Taš, sum vit serliga eiga at leggja til merkis, er tann stóra minkingin ķ toska- og hżsuveišuni. Her įtti tann reyša peran at hava lżst, serliga seinastu 2 įrini.
Hetta er komiš av einum alt for hųgum veišitrżsti, serliga į toskin og hżsuna. Fiskirannsóknarstovan sigur ķ sķnum tilmęli, at taš er serliga hśkaveišan, sum er ov stór. Hetta kann umsitingin ķ Fiskimįlastżrinum takka sęr sjįlvum fyri, tķ taš hevur veriš sum at kóka kleynur at gjųrt ein stóran part av śtróšrarflotanum um til lķnuskip. Ein stórur partur av hesum flota hevši bara loyvi at royna viš snellu ella fiska hįv, sum ķ dag er grundarlagiš undir tķ skjótt vaksandi lķnuskipflotanum. Hetta ger, at inntųkan er fallin samsvarandi, av somu orsųk liggja fleiri lķnuskip, tķ tey fįa ikki manning til eina minkandi inntųku.
Soleišis sum fiskivinnan ķ lógini um vinnuligan fiskiskap er umsitin seinastu 12 įrini, er eingin ivi ķ mķnari verš, at vit eru ķ ferš viš at saga greinina av, sum ųll fiskivinnana hvķlir į. Hetta havi eg so mangan vķst į, bęši ķ skrift og talu.
Verandi lóg var ein fyrimyndarlig skipan.
Hetta er sjįlvandi treytaš av, at taš veršur umsitiš samsvarandi andanum ķ lógini. Eitt groft dųmi er, at tś kanst selja endaliga burtur av teimum dųgum, sum tś hevur ķ kraft av fiskiloyvinum, uttan at loyviš veršur inndrigiš, sjįlvt um tś hevur bara ein dag eftir. Taš vil siga, at vit hava ein ódeyšiligan flota. Kongstankin viš lógini var frį fyrsta degi av, at vit framhaldandi komu at hava ein fjųlbroyttan flota, sum kundi tillaga seg sjįlvur eftir bśskarparligum fortreytum.
Um vit, sum gjųrdu upprunalógina, hųvdu fylgt uppskotinum hjį Petur Andersen, var eingin toska- og hżsustovnur til ķ dag, harviš var allur hśkaflotin eisini horvin. Viš einum hśkaflota, sum hevur eina hóskandi stųdd, veršur oljunżtslan vęl minni.
Um vit taka veišitųlini hjį Fiskidaganevndini fyri seinasta įriš, so hevur ein partur av trolaraflotanum ųkt munandi um sķn toskafiskiskap.
Veišan av toski, bżtt ķ % millum skipabólkar seinasta fiskiįr er:
Bólkur 1: Lemmatrolarar yvir 400 hk 18% lógin 4%
Bólkur 2: Trolarar, pųr yvir 400 hk 7% lógin 21%
Bólkur 3: Lķnuskip yvir 110 tons 34% lógin 37%
Bólkur 4 A og B: Śtróšrarbįtar į lķnuveišu 12% lógin 17%
Bólkur 4 T: Trolbįtar stųrri enn 40 tons 6% saman viš A og B
Bólkur 5: A og B Śtróšrarbįtar undir 15 tons 21% lógin 21%
Bólkur 6: Onnur 1% 1%
Landsstżrismašurin hevur ikki bošaš frį, hvat hann ętlar at gera fyri at bųta um avleišingarnar av hesum stóra nišurskurši, og hann fremur ikki nakrar grundleggjandi broytingar ķ sjįlvari lógini, sum vķst į omanfyri er farin av lagi, serliga av broytingini ķ 1997, sum gjųrdi at taš bleiv peningurin sum kom at stżra, soleišis at lógin er komin ķ andsųgn viš seg sjįlva.
Tį nś hetta er blivin einasti hįttur at minka um veišitrżstiš ķ lųtuni, kennir hesin parturin av hesum minnilutanum seg noyddan at taka undir viš einum nišurskurši į ķ mesta lagi 20%.
[1] FrįgreišingPRIVATE frį Skipanarnevndini sett nišur av Fųroya Landsstżri 9. november 1995
2 višgerš 13. august 2008. Broytingaruppskot frį meirilutanum ķ Vinnunevndini, Gerhard Lognberg, Jįkup Mikkelsen, Jacob Vestergaard og Kįra P. Hųjgaard fall 16-0-17. Broytingaruppskot frį meirilutanum ķ Vinnunevndini, Gerhard Lognberg, Jįkup Mikkelsen, Jacob Vestergaard og Kįra P. Hųjgaard fall 9-0-24. Broytingaruppskot frį minnilutanum ķ Vinnunevndini, Johan Dahl fall 16-0-17. Broytingaruppskot frį minnilutanum ķ Vinnunevndini, Pįll į Reynatśgvu og Heina O. Heinesen samtykt 17-1-15. Uppskotiš soleišis broytt samtykt 17-1-15. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.
Į tingfundi 15. august 2008 lųgdu tingmenninir Pįll į Reynatśgvu, Mikkjal Sųrensen, Bill Justinussen og Kįri į Rógvi fram soljóšandi
b r o y t i n g a r u p p s k o t
til
3. višgerš
§ 1, nr. 1 veršur oršaš soleišis:
"§ 9 a, stk. 1, litra a, seinasta pkt. veršur oršaš soleišis: Hóast įsetingina ķ stk. 1., 1. pkt. fevnir hetta veišibann um allar veišihęttir bert undantikiš stk. 1, 3. pkt. og beinleišis veišu eftir sild og makreli viš kraftblokki. Landsstżrismašurin kann veita undantak frį hesum veišibanni.
Višmerkingar:
Viš broytingini veršur Fųroya Banki totalfrišašur komandi fiskiįr viš somu knattstųšum, sum vóru galdandi fyri fiskiįriš 2007-2008. Landsstżrismanninum veršur tó givin heimild til at gera undantak frį vķškašu frišingini, so at hann kann taka atlit til galdandi loyvir til śtróšrarbįtar ķ bólki 5.
Į sama tingfundi lųgdu tingmenninir Heini O. Heinesen, Kįri P. Hųjgaard, Johan Dahl, Alfred Olsen, Bjųrn Kalsų og Jųrgen Niclasen fram soljóšandi
b r o y t i n g
a r u p p s k o t
til
3. višgerš
§ 1, nr. 1 veršur strikaš.
Višmerkingar:
Uppskotssetararnir męla til at strika broytingina ķ § 1, nr. 1 soleišis, at landsstżrismašurin heldur nżtir heimildina ķ § 9 a, stk. 2 at vķška um frišingarnar ķ stk. 1 viš tķšaravmarkingum fyri įvķsar veišihęttir hjį įvķsum fiskifųrum. Į hendan hįtt ber til at loyva įvķsa veišu viš snellu, samstundis sum stig verša tikin at verja Fųroya Banka į ein hįtt, har taš er mųguligt at stašfesta gongdina į bankanum.
Į sama tingfundi lųgdu tingmenninir Heini O. Heinesen, Kįri P. Hųjgaard, Johan Dahl, Alfred Olsen, Bjųrn Kalsų og Jųrgen Niclasen fram soljóšandi
b r o y t i n g
a r u p p s k o t
til
3. višgerš
§ 1, nr. 2 veršur strikaš.
Višmerkingar:
Uppskotssetararnir męla til at strika broytingina ķ § 1, nr. 2 og harviš frišingina av leišini, iš er fevnd av įsetingunum ķ § 9 a, stk. 1, litra e.
Į sama tingfundi lųgdu tingmenninir Heini O. Heinesen, Kįri P. Hųjgaard, Johan Dahl, Alfred Olsen, Bjųrn Kalsų og Jųrgen Niclasen fram soljóšandi
b
r o y t i n g a r u p p s k o t
til
3. višgerš
§ 1, nr. 4 veršur oršaš soleišis:
"§ 29, stk. 1 veršur oršaš soleišis:
"Innan fyri hvųnn av hųvušsbólkunum av fiskifųrum ķ § 28, stk. 1, sum eru ķ veišiflotanum 1. januar 1995, veršur fiskidagaskipan įsett fyri hesar undirbólkar viš hesum fiskidagatali, sbr. tó stk. 3, sum veršur bżtt millum fiskifųrini, tó so, at hędd veršur tikin fyri mųguligari umseting av fiskidųgum frį einum fiskifari til eitt annaš ķ sama undirbólki, bólkur 5 tó undantikin:
Višmerkingar:
Tį vit nś hava haft tķš at lisiš alt tilfariš, sum Vinnunevndin hevur fingiš śtflżggjaš ķ sambandi viš įseting av fiskidųgum fyri komandi įr, eru vit sannfųrdir um, at 20% er alt ov stórur nišurskuršur av fiskidųgunum.
Harfyri er taš ikki sagt, at 20% er hóskandi nišurskuršur av veišitrżstinum, men taš ber ikki til at taka eina so stóra broyting ķ fiskidagatalinum. Hetta kemur at gera taš, at ein stórur partur av flotanum fer į heysin, samstundis sum okkara góša fiskivinnulóggįva dettur sundur.
Taš, sum er komiš fram ķ fjųlmišlunum, vķsir greitt, at taš eru sterkar kreftir, sum hava įhuga ķ, at hetta skal henda uttan at hava nakaš annaš at seta ķ stašin.
Taš, sum nś er fariš at spųkja aftur, er ein óbrśkilig kvotalóg, sum vit vóru noyddir at sleppa ķ 1996, serliga tķ hetta fųrdi til śtblaking av fiski ķ stórum tali.
Tį sagt veršur, at taš ikki er gjųrd nųkur kanning av teimum trolfrķšu ųkjunum, er hetta ikki annaš enn undanfųrsla fyri at faa tey avtikin og skapa ein stóran rušulleika ķ flotasamansetingini. Ųkini hava veriš ķ gildi sķšani 6. januar 1994, so at siga, at vit ikki vita hvųrja įvirkan tey hava, er ikki annaš enn tokutala.
Taš kann eisini tykjast lųgiš, at somu kreftir, sum hava haft so ilt av ųkisfrišingum, nś vilja hava Lųgtingiš at friša Fųroya Banka fyri alla veišu. Taš, sum hetta kemur at skapa, er eitt nógv stųrri veišitrżst į landgrunnin, vit trśgva ikki, at taš kann vera meiningin. Bankin er, sum er, frišašur fyri trolveišu.
Bankin var frišašur ķ heili 3 įr fyri allari veišu, uttan at taš bleiv serliga nógvur fiskur. Men taš vķsti seg, at fiskur kom aftur seinni, tį bankin hevši veriš opin eina tķš.
Skal Bankin frišast, eigur landsstżrismašurin at gera hetta ķ kunngerš. Har afturat męla vit til, at landsstżrimašurin fęr gjųrt eina hagtalsskipan, sum kann prógva, at fiskidagaskipanin er ein buršardygg skipan.
Vit męla tķ til at lękka dagatališ, sum er galdandi, viš 10% fyri allar bólkar, og at taš ikki veršur Lųgtingiš, sum skal friša bankan. Hetta kemur at taka įbyrgdina frį landsstżrismannininum.
Viš broytingini veršur dagatališ fyri allar bólkar sostatt lękkaš viš 10% ķ mun til galdandi lóg.
3. višgerš 15. august 2008. Uppskot frį John
Johannesen um at beina mįliš aftur ķ nevnd fall
16-0-17.
Broytingaruppskot frį Pįll į Reynatśgvu, Mikkjal Sųrensen, Bill Justinussen og Kįra į Rógvi til § 1 samtykt 17-0-16
Broytingaruppskot frį Heina O. Heinesen, Kįra P. Hųjgaard, Johan Dahl, Alfred Olsen, Bjųrn Kalsų og Jųrgen Niclasen til § 1 samtykt 17-0-16.
Broytingaruppskot frį Heina O. Heinesen, Kįra P. Hųjgaard, Johan Dahl, Alfred Olsen, Bjųrn Kalsų og Jųrgen Niclasen til § 2 samtykt 17-0-16.
Broytingaruppskot frį Heina O. Heinesen, Kįra P. Hųjgaard, Johan Dahl, Alfred Olsen, Bjųrn Kalsų og Jųrgen Niclasen til § 4 samtykt 17-0-16.
Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, og soleišis broytt viš 3. višgerš, endaliga samtykt 18-9-6. Mįliš avgreitt.
Ll.nr. 76 frį 15.08.2008


text:
32 Uppskot til lųgtingslóg um višgerš teirra, iš hava goldiš meirviršisgjald av skrįsetingargjaldi
A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš (Oršaskifti)
C. Įlit
D. 2. višgerš (Oršaskifti)
Įr 2008, 14. november, lųgdu tingmenninir Kįri P. Hųjgaard og Kįri į Rógvi, vegna Sjįlvstżrisflokkin, fram soljóšandi
§ 1. Lógin hevur til endamįls at tryggja, at ųll, iš hava goldiš meirviršisgjald av skrįsetingargjaldi verša lķka višfarin.
Stk. 2. Hóast įsetingar ķ fyrningarlógini, lov nr. 274 frį 22. desember 1908 om foręldelse, og ašrar fyrningarreglur, fyrnast ikki krųv um endurrindan av meirviširsgjaldiš, iš av órųttum er roknaš og kravt av skrįsetingargjaldi.
Stk. 3. Tį iš endaligur dómur er sagdur um spurningin, hava landsstżrismašurin ķ fķggjarmįlum og TAKS skyldu at tryggja ųllum skattgjaldarum somu višferš, serliga at finna og boša ųllum skattgjaldarum frį stųšuni og rinda aftur mųguliga ov nógv kravt meirviršisgjald, antin beinleišis ella umvegis bilasųlu.
§ 2. Lógin kemur ķ gildi dagin eftir kunngerš.
Višmerkingar
Ķ ųllum fųrum ķ tķšarskeišnum frį 1. mai 1999 til 27. aprķl 2005 hava skattamyndugleikarnir helst kravt ov nógv frį fųroyskum borgarum viš uttan heimild at hava lagt meirviršisgjald oman į skrįsetingargjald.
Hetta er stašfest ķ avgerš hjį hęgsta fyrisitingarmyndugleika į ųkinum, Skatta- og avgjaldskęrunevndini, ķ śrskurši 25. oktober 2006 (mįl 06-03-31-40).
Tó at TAKS hevur endurrindaš ólógliga kravda gjaldiš ķ tķ einstaka ķtųkiliga mįlinum, hevur stovnurin ikki viljaš višfariš taš lķka į lķkan hįtt og noktar tķ hundraštals fólkum somu višferš.
TAKS eigur sjįlvsagt at royna mįliš ķ ręttarskipanini, um mett veršur, at nišurstųšan hjį kęrunevndini er skeiv. Men slķk prinsippvišgerš eigur at fara fram eftir góšum fyristingarsiši: 1) viš at ųll frįbošaši mįl verša uppfylgd viš fyrivarni um eftirkrav og viš at bjóša hesum borgara frķan ręttargang, 2) viš at allir borgarar ķ somu stųšu fįa greitt at vita, at tį ovasti dómstólur dóm hevur felt, verša allir borgarar višfarnir lķka.
Men TAKS hevur fingiš įtalu frį Skatta- og avgjaldskęrunevndini ķ śrskurši 26. mars 2008 (mįl 07-03-33-16) fyri órķmiliga at draga śt og stešga višgerš av mįlum.
TAKS hevur ķ tķšindaskrivi, dagfest 15. aprķl 2008, sagt, at fariš veršur fram eftir 5-įra fyrning. Hetta merkir, at um hįlvt annaš įr verša ųll krųv, iš ikki eru lųgd fyri sum kęru- ella ręttarmįl, fyrnaš.
Talan er um fleiri tśsund borgarar, iš mugu velja antin at missa endurrindingarkrųv sķni ella at byrja kęru- ella ręttarmįl.
Uppskotiš tekur ikki stųšu til endurrindingarkraviš taš veršur ręttarskipanin at siga dóm um men tryggjar, at allir borgarar verša javnsettir og lķka višfarnir.
Uppskotiš ger seg hvųrki inn į valdsbżti millum valdanna, nevnd ķ § 1 ķ Stżrisskipanarlógini, ella millum felagsmįla og sermįla eftir heimastżrisskipanini. Dómstólarnir dųma um innihaldsliga spurningin óheft av hesum reglum, og vanligu fyrningarreglurnar verša standandi.
Vanliga er ikki neyšugt at leggja uppskot fram um javna og lķka višferš av lķkum fyrisitingarligum mįlum. Vanliga geva fyrisitingarstovnar seg undir, at sama prinsippiella tulking skal galda fyri ųll lķk mįl. Men TAKS hevur ķ hesum mįli hildiš uppį, at ųll mįlini eru ymisk og hevur roynt ymsar grundgevingar fyri at sleppa undan at taka ųll mįlini upp til višgeršar, t.d. eru fólk, iš hava keypt bilar beinleišis śr śtlondum, vķst til at venda sęr til bilsųluna heldur enn til TAKS.
Tį iš ongin frįbošan og ongin vegleišing er komin frį TAKS um somu višferš av ųllum hesum mįlum, veršur hetta uppskot lagt fram sum neyšugt eftirlit hjį Lųgtinginum viš, at tann undirgivna śtinnandi fyrisitingin fylgir tulkingum hjį dómstólum av lógum tingsins.
Fķggjarligar avleišingar
Uppskotiš ber ikki ķ sęr nakra jįttan. Uppskotiš tryggjar bert, at um endaligur dómur stašfestir afturrindingarskyldu, veršur ongin borgari settur eftir. Hetta merkir, at afturgjaldiš av mųguliga ólógliga kravdum skatti veršur stųrri. Hinvegin verša śtreišslurnar av, at tśsundtals kęru- ella ręttarmįl skulu stovnast, nógv minni.
Tųl sum 120 milliónir eru nevnd ķ meting av mųguliga śtgjaldinum. Men įsannast mį, at landsstżrismašurin ķ fķggjarmįlum mį sųkja um ųkta śtreišslujįttan.
Ręttargrundreglur siga, at tį iš dómstólar dųma landiš at gjalda, veršur goldiš, uttan at jįttan er frammanundan, men fķggjarlógin veršur konsekvensręttaš skjótast til ber.
1. višgerš 25. november 2008. Mįliš beint ķ Fķggjarnevndina, sum tann 10. desember 2008 legši fram soljóšandi
Įlit
Sjįlvstżrisflokkurin hevur lagt mįliš fram tann 14. november 2008, og eftir 1. višgerš 25. november 2008 er taš beint Fķggjarnevndini.
Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundi tann 4. desember 2008.
Nevndin heldur, at talan er um ein fyrisitingarligan spurning, sum Lųgtingiš ikki eigur at taka stųšu til. Lųgtingiš hevur vištikiš lógir į ųkinum, og er taš upp til avvaršandi myndugleikar at fyrisita lógir landsins. Eru borgarar ónųgdir viš fyrisitingina, hevur Lųgtingiš harumframt viš lóg skipaš kęrumųguleikar į ųkinum.
Ein samd nevnd tekur tķ ikki undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum frį at samtykkja taš.
2. višgerš 12. desember 2008. Uppskotiš fall 2-2-23. Mįliš avgreitt.


text:
62-1 Uppskot til samtyktar um góškenning av roknskapi hjį Menningargrunni Ķdnašarins fyri 1999
A.
Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. 2. višgerš
Įr 2001, 20. februar, lųgdu lųgtingsgrannskošararnir fram soljóšandi
Uppskot
til
samtyktar
Vķsandi til frįgreišing nišanfyri samtykkir Lųgtingiš at góškenna roknskapin hjį Menningargrunni Ķdnašarins fyri fķggjarįriš 1999.
Frįgreišing frį lųgtingsgrannskošarunum:
Lógargrundarlagiš var upprunaliga Ll. nr. 37 frį 26. juni 1973 um menningargrunn fyri ķdnaš, handverk og tęnastufyritųkur, viš seinni broytingum.
Henda lóg fór śr gildi 31. desember 1995, sambęrt lųgtingslóg nr. 82 frį 13. juni 1995, men grunnurin varš endurstovnašur viš lųgtingslóg nr. 51 frį 20. mei 1996 viš gildi frį 1. januar 1996. Landsstżriš velur nevnd grunsins og nevndin setur starvsfólk.
Viš kunngerš nr. 13 frį 18. februar 1997 hevur landsstżriš, vķsandi til heimild ķ § 4 ķ lógini, įsett nżggjar vištųkur fyri grunnin.
Sambęrt nżggju lógini er einasta uppgįva hjį nevnd og starvsfólki at skipa fyri innkrevjing av śtlįnum grunsins og fyri afturgjalding av lįnum grunsins. Heldur nevndin, at endamįl grunsins ikki er til longur, ger nevndin tilmęli til landsstżriš um at taka grunnin av.
- - - - -
Til tess at kunna lųgtingiš um fķggjarligu gongdina, er gjųrdur ein samandrįttur av roknskapinum hjį Menningargrunni Ķdnašarins fyri 1999, og til samanberingar eru roknskapartųlini fyri 1995-1998 tikin viš.
Lųgtingsgrannskošararnir hava gjųgnumgingiš įrsroknskapin og grannskošanarprotokollina hjį grunninum til tess at vissa seg um, at rętt er fariš fram bókhaldsliga og roknskaparliga.
Sambęrt galdandi lóg er einasta uppgįva hjį nevnd og starvsfólki at skipa fyri, at śtlįn verša kravd inn og at lįn verša goldin aftur. Henda uppgįva er nś lokin.
Vķsandi til § 7 ķ lógini hevur nevndin męlt landsstżrinum til at taka grunnin av. Spurdur kunnaši landsstżrismašurin ķ februar 2000 lųgtingsgrannskošararnar um, at hann ķ hesum įrinum ętlar at leggja fram lógaruppskot um at taka grunnin av.
Ķ februar 2001 hevur Vinnumįlastżriš kunnaš lųgtingsgrannskošararnar um, at landsstżrismašurin ķ hesi tingsetuni fer at leggja uppskot fyri tingiš um at stovna ein Vinnuframagrunn. Ķ hesum sambandi er ętlanin at taka av Menningargrunnin, Fųroya Ķdnašargrunn, Grunnin til Ķdnašarfremjandi Endamįl, Grunn Feršavinnunar og Įbyrgdargrunnin, og skal Vinnuframagrunnurin taka yvir ognirnar hjį hesum grunnum.
1. višgerš 27. februar 2001. Tingmįlini 62-1, 62-2 og 62-3 višgjųrd undir einum og vóršu ųll beind beinleišis til 2. višgerš.
2. višgerš 6. mars 2001. Uppskot til samtyktar samtykt 22-0-0. Mįliš avgreitt.


text:
Danska ráðgevandi verkfrøðingafyritøkan, Lemming & Eriksson, ið er partur av stóru byggiverkætlanini við Marknagil, sum danska arkitektafyritøkan Bjarke Ingels Group, BIG, hevur teknað og er heildarráðgevi á, er farin á húsagang.
Hvørt hetta fær avleiðingar fyri sjálva byggingina ella ikki, er enn ikki heilt greitt. Lemming & Eriksson, ið gjørdi nógv umrødda roknifeilin í berandi kontruktiónini av skúladeplinum, er undirveitari hjá høvuðsráðgevanum, BIG, og tí er tað uppgávan hjá BIG at loysa møguligar trupulleikar, sum kunnu standast av, at áðurnevndi undirveitari ikki longur kann vera partur verkætlanini.
Sum kunnugt er Glasir nýggi miðnámsskúlin í Havn, ið fer at avloysa Studentaskúlan, Handilsskúlan og Tekniska Skúla í høvuðsstaðnum.
Skúlin er nú komin upp í fulla hædd, og í løtuni verður dekk lagt yvir 6. hædd, sum er ovasta hæddin í bygninginum. Somuleiðis er gongd komin á arbeiðið við at gera fasadu.
Glasir skal eftir ætlan takast í nýtslu við skúlaársbyrjan næsta ár.