text:
Fekk løggilding til enn eina vatnveiting
Dan Klein --- 02.01.2018 - 09:15
Tórshavnar kommuna hevur fingið løggilding til enn eina vatnveiting. Løggildingin er veitt til vatnverkið á Soylugørðum, ið veitir vatn til bygdina Kaldbak.
Hetta inniber, at mannagongdir viðvíkjandi framleiðsluhátti, útbreiðslu og arbeiðshátti eru góðkendar av Heilsufrøðiligu starvsstovuni.
Mynd av Óluvu Vang, Jógvan Andreasen og Viggo Christiansen fyri Tórshavnar kommunu og Hjørdis H. Jensen fyri Heilsufrødiligu starvsstovuna.
Viggo Christiansen, stovnsleiðari á teknisku deild hjá Tórshavnar kommunu, hevur staðið fyri arbeiðinum, saman við Jógvani Andreasen, vatnmeistara, og Óluvu Vang og Mariu Nielsdóttir á byggi- og umhvørvisdeildini.
Viggo Christiansen sigur, at tilgongdin at fáa eina løggilding er arbeiðskrevjandi, men úrslitið er eitt gott amboð í arbeiðinum víðari, og tilgongdin gerst lættari fyri hvørja ferð.


c: text/html

text:
Her er ein rúgva av greinum, ið eg havi skrivað seinasta áratíggið. Flestu greinarnar eru longri kronikkir ella viðmerkingar, men eisini eru nøkur ummæli og røður at finna. Greinarnar eru ikki altíð orðarætt sum prentaðu útgávurnar. Ynskir tú at citera, verður um gjørligt víst til prentaðu útgávuna fyri at finna røttu kelduávísingina. Longri brot mugu ikki endurgevast ella útgevast uttan loyvi. Tó kunnu greinarnar verða kopieraðar til egna nýtslu ella til undirvísing.
Saturday, December 1, 2007
X-mas 1888 – Vetrarøl við køldum smakki
Tað er altíð áhugavert at smakka bryggjroyndir frá Føroya Bjór, tí støðið er vanliga høgt. Og at sita og njóta eina vælskonkta fatøl undir jólaperunum á Jinx vil altíð vera ein upplýsandi løta í einum annars myrku novembur-mánaði.
At talan er um eina jólabryggj, ber sjálvt etikettan brá av: Jólamaður, jólatræ, jólagávur, kavi – ja, og so ein bannari við boðskapinum “Gleðilig jól”. Etikettan er sera løgin og minnir mest um eina sodavatnsetikett – til dømis Sqviiz – og er harumframt beinleiðis barnslig.
Men innihaldið hevur als ikki sama stíl sum etikettan.
Ølin er vøkur á at líta. Hon hevur ein flottan, myrkareyðan lit sum ein gimsteinur. Av útsjónd er hon sera jólalig. Hon angar tó ikki nakað serligt og tykist sum heild tung – sum eitt glas av siruppi nærmast. Omaná er eitt tunt lag av kremhvítum skúmi. Í fyrstuni setur tað seg vakurt eftir glasinum, meðan man drekkur, men stutt aftaná er hendan “kavaeffektin” horvin.
Hóast talan er um eina at síggja til friðarliga øl, so er hon ikki so friðarlig, tá man kavar undir vatnskorpuna. Fær man sær ein lesk av drykkinum, fær man eina óvæntaða kenslu av tostasløkking. Ølin er snøgt sagt kølin, bæði viðvíkjandi temperaturi, men eisini viðvíkjandi smakki. Ølin hevur ein undarligan, lættan og kaldan smakk, ið ger hana lekra og vetrarliga.
Munnskol og Gammel Dansk
Men hesin kaldi smakkurin er eisini ein vansi, tí hann hevur tað við at doyva tann fjølbroytta smakkin, ið annars er í ølini. Vegna stóru nýtsluna av humlu – tað eru nýtt ikki færri enn trý sløg av humlu – koma kryddini í ølini ikki til sín rætt, eins og tann fólksligi maltsmakkurin nærum er fráverandi, hóast ølin er bryggjað við fýra maltsløgum!
Tað er líka við, at ølin hevur eina fyllu, ið mest av øllum kann samanberast við munnskol – munnskol við ølsmakki. Tað ljóðar kanska vemmiligt, men er faktiskt jaliga hugsað.
Tó – situr man nóg leingi við ølini, so fær man eina kenslu av góða smakkinum, ið minnir um okkurt slag av bitter, til dømis av Gammel Dansk. Væntandi kann hendan ølin tykjast eitt sindur vamlislig hjá tí óvanda øldrekkaranum, men fyri tey, ið vilja nakað meiri enn tað vanliga, er talan heilt víst um eitt áhugavert upplivilsi.
Kanska er ølin tó dekan ov áhugaverd, serliga hvat viðvíkur eftirsmakkin. Smakkurin setir seg í góman og á tunguna og hongur við og gerst á ein hátt næstan irriterandi. Men sum sagt er ølini harumframt svalandi og leskandi og tískil eitt fragd at drekka – um man væl at merkja ikki er smásárur og kennir seg frástoyttan av kraftigu humluni.
Sum heild er X-mas 1888 ikki nóg “hugnalig” til at vera ein jólaøl. Hon er meiri ein kølin vetrarøl, ið er eitt kærkomið alternativ til søta, klassiska jólabryggið hjá Føroya Bjór. Hóast X-mas 1888 er eitt sindur “kaotisk”, so er talan um eitt deiligt, tungukitlandi síðuspring í einum alt ov sukursøtum desembur-mánaði.
No comments:
Pedagogikkur, løn og status
Prentað sum kronikk í Sosialinum 29. dec. 2017 ”Somu løn fyri somu útbúgving” er eitt slagorð, ið javnan hoyrist í hesum tíðum, tá fakb...
-
Prentað sum kronikk í Dimmalætting 4. august 2017 Í løtuni hava nógvir føroyingar summarfrí. Dagligu pliktirnar eru lagdar til síðis na...
-
Føroyar hava hesi seinastu árini upplivað ein stóran vøkstur innan ferðavinnu, og líkt er til, at hesin vøkstur fer at halda fram. Politika...
-
Í 2008 snúði løgtingsvalstríðið seg m.a. um betri umstøður til miðnámsskúlar. Hóast summi vóru ónøgd, vóru tey flestu tó fegin, tá hetta kj...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Homer
Í tí klassisku siðvenjuni er Homer (Ὅunpoς, Hómēros) rithøvundurin, sum hevur skrivað Ilionskvæði og odyssevskvæði, og verður sæddur sum tann størsti av yrkjarunum í forna Grikkalandi, sum skrivaði episk kvæði. Hesar episku yrkingarnar eru yrktar tíðliga í tí vesturlendsku kanonini av bókmentum, og hava havt sera stóra ávirkan á bókmentasøguna.
Tað er óvist, nær hann livdi. Herodot metir, at Homer livdi 400 ár áðrenn hansara egnu tíð, tvs. umleið 850 ár fyri Krist.[1] meðan aðrar fornar keldur siga, at hann livdi nógv tættari uppá ta tíðina ið man metir at Trojanska kríggið fór fram fyrst í 12. øld f.Kr.[2] Flestu nýtíðar granskarar meta at Homer livdi í 7. og 8. øld f.Kr.
At tann stóra ávirkanin av homerisku kvæðunum hevur formað grikska mentan, var viðurkent víða um, og Homer varð nevndur sum lærarin hjá Grikkalandi. [3]
Lívsleið[rætta | rætta wikitekst]
Sambært tradisjónini var Homes blindur. Tvey støð í teimum homerisku tekstunum stuðla hesi fatanini. Fyri tað fyrsta er aoidan Demodokos, hvørs leiklutur í Odysséini er at syngja um kríggið í Troja, blindur. Fyri tað næsta, so sigur rithøvundurin til ta homerisku hymnuna við tann deliska Apollon (sum Homer við tíðini hevur fingið æruna av at skriva) um seg sjálvan: tuφλὸς ἀvήp, oἰkeῖ δὲ Xίῳ ἔvι πaιπaλoέσσῃ ("ein blindur maður, sum býr á fjallaríku Chios").[4]
Fleiri jonisk pláss (Chios, Smyrna, Kyme og sjálvt Kolofon) hava sagt seg vera upprunastaðið har Homer kom frá. Í sjálvum verkinum veit man einki um lív hansara.[4]
Verk[rætta | rætta wikitekst]
Homer hevur fingið æruna av at vera rithøvundur til Iliaduna og Odysséina. I fornøldini segði man eisini, at hann hevði skrivað fleiri aðrar yrkingar, harav fleiri hymnir og epigram eru til enn, umframt tað sonevndu Batpaxouuouaxίa ("Batrachomyomachia", "stríðið millum froskar og mús"), ein komiskt hetjuyrking sum er ein parodi uppá Ilionskvæðið. Seinni gjørdist tað tó greitt, at hesi ikki vóru yrkt fyrr enn nakað væl seinni.[5] Í fornøldini varð navnið Homer ofta knýtt at episkari yrking yvirhøvur, tað var ikki fyrr enn í tíðini frá Platon og Aristoteles at Homer varð mettur at vera rithøvundur bert til Iliaduna og Odysséina.[4]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Herodotus 2.53.
- ↑ Graziosi, Barbara - Inventing Homer, Cambridge|, ár 2002, síðurnar 98–101
- ↑ Bók: Heubeck, Alfred, skrivað saman við: West, Stephanie; Hainsworth, J. B., heitið: A Commentary on Homer's Odyssey, útgivið: Oxford University Press, staður: Oxford, ár: 1988, síða 3, isbn= 0-19-814047-9
- ↑ 4.0 4.1 4.2 Homère í fronsku Wikipediu 19. apríl 2006
- ↑ runeberg.org, nfbk, 0551.html Homeros


text:
Óreglulig ferðsla í tali av vitjandi á Portal.fo
28. Okt 2014
Portal.fo og Gallup Føroyar hava í felag saman við Modernus í Íslandi, sum umsitur Vevmátingarlistan hjá Gallup, kannað vitjunartølini á portal.fo og øðrum...
les meir
Fyrilestur: “How to work with and get the best out of Vevmátingarlistanum?
28. Okt 2014
Hósdagin 30. oktober kl. 10.00-11.30 hevur Pétur Ísfeld Jónsson, sølustjóri á “Internet á Íslandi” fyrilestur um vevmátingar og Vevmátingarlistan undir heitinum: “How to work...
les meir
Marknaðartorgið 30. oktober: Hagtøl og marknaðargransking
14. Okt 2014
Felagið Føroysk marknaðarfólk fær vitjan av Pétur Ísfeld Jónsson, sølustjóra á fyritøkuni "Internet á Islandi" 30. oktober. Hann tosar m.a. um týdningin av at hava...
les meir
FFM - 11. september: Søla og marknaðarføring
04. Sep 2014
Niclas Heri Jákupsson heldur fyrilestur um sølu og marknaðarføring fyri limunum í Felagnum føroysk marknaðarfólk í hølunum hjá Gallup Føroyum. Eisini hevur Rannvá Ragnarsdóttir,...
les meir
Føroyingar roykja minni og røra seg meira
04. Sep 2014
Talið á føroyingum, ið roykja dagliga er fallið seks prosent seinasta árið. Somuleiðis er talið á teimum, ið røra seg vaksið. Tað vísir nýggj Gallupkanning...
les meir
Content marketing
04. Sep 2014
Tað var fyrstu ferð, at Jesper Laursen, stjóri í Brand Movers, vitjaði Føroyar. Hann var sera væl nøgdur við ferðina og var hugtikin av vøkru...
les meir
28. august: Content marketing
24. Jun 2014
Felagið føroysk marknaðarfólk fær vitjan av stjóranum í Brandmovers í Danmark, Jesper Laursen á Marknaðartorginum 28. august kl. 10 - 12. Brandmovers hjálpir øðrum fyritøkum...
les meir
Skulu marknaðarfólk vera kreativ?
13. Jun 2014
12. juni hittust limirnir í Felagnum føroysk marknaðarfólk á Marknaðartorgi í hølunum hjá Gallup Føroyum. Evnið var “Skulu marknaðarfólk verða kreativ?” Niels Arge Galán, kreativur...


text:
Stuðulsskriv til Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar
Dan Klein --- 08.11.2017 - 09:30
Starvsmannafelagið vil við hesum vísa sín treytaleysa stuðul til Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar í stríði teirra at fáa nýggjan sáttmála.
Semja finst bert, um partarnir seta seg saman fyri at finna eina felags loysn, tí vilja vit heita á lønardeildina hjá Fíggjarmálaráðnum um aftur at seta seg við samráðingarborðið saman við sjúkrarøktarfrøðingunum, tað er har, ið loysnin eigur at finnast.
Við fakfelagskvøðu
Starvsmannafelagið
Súni Selfoss, formaður


text:
Ynskir tú at hjálpa til
Um tú ynskir at hjálpa til við arbeiðinum hjá ABC barnahjálp í Føroyum ella Liberia, ert tú vælkomin at seta teg í samband við ABC barnahjálp á telefon 222585.
ABC barnahjálp hevur skrivstovu í Havn og í Klaksvík.
Okkum tørva millum annað hjálp til ymiskt skrivligt arbeiði í sambandi við samskifti við Liberia og Senegal. Nógv av arbeiðinum kann gerast heima á egnari teldu, so hetta er ein góður møguleiki hjá fólki, sum hava tíð til avlops at rætta eina hjálpandi hond og gera eitt innihaldsríkt og virðismikið arbeiði.
Eisini er brúk fyri fólki, ið kunnu skipa fyri og finna uppá stuðulstiltøk.
Continue Reading | Comments Off on Ynskir tú at hjálpa til
Stuðul frá Uttanríkisráðnum
Uttanríkisráðið hevur latið ABC barnahjálp 240.000 krónur í menningarstuðli aftrat til fyrsta byggistig av skúlanum, sum ABC barnahjálp í Føroyum letur byggja nær høvuðsstaðnum Monrovia í Liberia. Skúlin verður bygdur í trimum byggistigum.
Landsstýrið læt í fjør 180.000 UDS, sum roknað varð við, at fyrsta byggistig fór at kosta. Peningurin varð játtaður í dollarum og varð goldin ABC barnahjálp í fýra gjøldum, so hvørt byggingin fór fram. Orsakað av fallinum í virðinum av dollaranum og hækkaðum byggikostnaði, restaði peningur í at gera skúlan lidnan.
Matthew Sakeuh, sum stendur fyri arbeiðinum hjá ABC barnahjálp í Liberia, sigur, at fyrsta byggistig verður klárt at taka í nýtslu í februar.
ABC barnahjálp takkar landsstýrinum hjartaliga fyri stuðulin.
Continue Reading | Comments Off on Stuðul frá Uttanríkisráðnum
Stuðulsforeldur til Senegal
ABC barnahjálp í Føroyum hevur avgjørt at fara undir at stuðla børnum í Senegal. Stuðulin fer til skúlagongd, læknahjálp og dagligar máltíðir.
Børnini eru knýtt at verkætlan í Dakar í Senegal, undir leiðslu av Jose og Marli da Silva. Hesi eri farin undir skipaða skúlagongd í leigaðum hølum fyri børnum, sum ongan møguleika hava fyri at sleppa í skúla. Í løtuni fevnir arbeiðið um:
- umleið 50 børn í forskúla
- meira enn 20 eldri børn, sum fáa goldið skúlagjald
- meira enn 30 børn, sum koma til ítróttartiltøk
Øll børnini fáa morgunmat og eina høvuðsmáltíð um dagin.
Arbeiðið verður í dag lutvíst stuðlað av ABC barnahjálp í Íslandi. Men orsakað av fíggjarkreppuni í Íslandi er trupult hjá teimum at skaffa stuðulsforeldur til øll børnini. ABC Barnahjálp í Føroyum hevur tí sett sær fyri, í fyrstu syftu, at stuðla arbeiðinum í Senegal við at finna stuðulsforeldur til børnini, sum ganga í forskúla.
Frammanundan stuðla føroysk stuðulsforeldur 48 børnum í Liberia gjøgnum ABC barnahjálp í Føroyum.
Les um hvussu tú kanst stuðla undir “Stuðla barni í Senegal”.
Continue Reading | Comments Off on Stuðulsforeldur til Senegal
Skúlin liðugur í februar
Á myndini sæst fyrsta byggistig av skúlanum, sum ABC barnahjálp letur byggja nær Monrovia, høvuðsstaðnum í Liberia. Millum skúlan og gentuhúsið er ein brúgv gjørd á 2. hædd. Brúgvin fer eisini at tæna gentunum sum regnskjól undir regntíðini.
Arbeiðið við at byggja skúlan hevur ligið stilt eina tíð, meðan bíðað hevur verið eftir pengum at gera hann lidnan. ABC barnahjálp væntar at fáa peningin til vega um mánaðarskiftið, septembur, oktobur. Gongur sum ætlað, verður skúlin liðugur í januar ella februar.
Skúlin er ætlaður foreldraleysum og gøtubørnum. Sambært metingum hjá UNICEF eru 250.000 foreldraleys børn í Liberia.
Continue Reading | Comments Off on Skúlin liðugur í februar
Colors of Love
Í samband við, at ABC Barnahjálp í Íslandi í ár hátíðarheldur, at felagsskapurin hevur virkað í 20 ár, varð lagið “Colors of Love” útgivið í Íslandi.
Lagið er sungið av Regínu Ósk, saman við sangarum úr Gospelkóri Reykjavíkur. Tað er Ívar Halldórsson, útvarpsmaður á íslendsku útvarpsstøðini, Bylgjuni, ið hevur skrivað lagið og ognað ABC barnahjálp tað.
Regina Ósk er kend songkvinna og vann hon í ár, saman við Fríðriki Ómar, íslendsku Grand Prix kappingina við sanginum, Það Sem Verður.
Niðanfyri er möguligt at síggja og hoyra Colors of Love, soleiðis sum tað er at finna á YouTube.
Continue Reading | Comments Off on Colors of Love
Skúlin endiliga innilokaður
Seinastu vikurnar hevur verið arbeitt dúgliga við at inniloka fyrstu hæddina av skúlabygninginum. Tíverri hevur vánaligt veður seinkað byggingini, men fyrst í hesi vikuni var komið á mál og skaðarnir eru nú böttir.
Myndin niðanfyri vísir skúlabygningin högrumegin. Bygningurin vinstrumegin er skúlaheimið til gentur, sum er komið væl áleiðis.
Continue Reading | Comments Off on Skúlin endiliga innilokaður
Upplýsing um arbeiðið
Soleiðis sær skúlin út, sum ABC barnahjálp í Føroyum letur byggja nær Monrovia, høvuðsstaðnum í Liberia. Byggingin er ikki heilt liðug og enn restar peningur í at gera skúlan lidnan.
Ynskir tú at stuðla byggingini, kanst tú flyta pening á eina av kontunum hjá ABC barnahjálp. Minst til at merkja flytingina “bygging”.
Kontur:
Eik: 9181-160.987.6
Føroya Banki: 6460-175.343.8
Norðoya Sparikassi: 9865-103.480.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870 102.482.6
Continue Reading | Comments Off on Upplýsing um arbeiðið
Kunning
Á ársfundinum mikukvøldið 7. mai, varð fyri fyrstu ferð møguligt at tekna seg at stuðla børnum til útbúgving gjøgnum ABC barnahjálp í Føroyum. Áhugin at stuðla er stórur og hava sekstan liberiansk foreldraleys børn nú fingið føroysk stuðulsforleldur.
Síðani ABC barnahjálp í Føroyum varð stovnað í desembur 2006, hevur verið arbeitt fram ímóti eini stuðulsforeldraskipan. Stuðulsforeldraskipanin er høvuðsarbeiðið hjá felagsskapinum.
Og á ársfundinum mikukvøldið fór stuðulsforeldraskipanin hjá ABC barnhjálp av bakkastokki.
Áhugin er stórur at stuðla og hava 16 børn longu fingið stuðulsforeldur.
Børnini eru gentur í dreingir í øllum aldri. Mynd er av hvørjum einstakum barni og stuðulsforeldrini kunnu velja sær barn eftir kyni og aldri.
Seinasta heyst fór ABC barnahjálp undir at byggja skúla til 500 næmingar nær høvuðstaðnum Monrovia í Liberia. Skúlin væntast at verða liðugur til skúlaársbyrjan í heyst.
Hóast skúlin ikki er liðugur enn, hevur ABC Children’s Aid í Liberia tikið 49 foreldraleys børn til sín. Børnini búgva í løtuni undir vánaligum og trongum umstøðum.
Trýstið á felagsskapin um at taka fleiri børn inn er stórt, sigur Matthew Zakeuh, leiðari av arbeiðinum í Liberia.
Síðani tað frættist, at ABC er í ferð við at byggja skúla og skúlaheim eru komnar uppringingar úr øllum landinum við áheitanum um at taka foreldraleys børn inn.
Men av tí, at skúli og skúlaheim ikki eru liðug enn, ber ikki til at taka fleiri børn inn enn. Tað resta um 170.000 krónur í til at gera skúlan lidnan. ABC barnahjálp er nú í ferð við at savna pening inn til at gera skúlan lidnan.
Ætlanin er at fáa stuðulsforeldur í Føroyum at stuðla øllum 500 børnunum.
Sambært metingum hjá UNICEF eru 250.000 foreldraleys børn í Liberia. Uttan hjálp uttanífrá hava hesi børn lítlar og ongar vónir um skúlagongd og útbúgving. ABC ynskir við hesi verkætlan at vera við til at skapa so nógvum av hesum børnum, sum yvirhøvur gjørligt, møguleika til skúlagongd, útbúgving og varandi menning.
Ynskir tú at stuðla barni, kanst tú seta teg í samband við Andreu Niclasen Stórá á telefon 282585 ella senda ein teldupost til andrea@barnahjalp.fo.
Um stutta tíð verður eisini møguleiki at síggja og velja sær børn at stuðla á heimasíðuni hjá ABC.
Continue Reading | Comments Off on Kunning
Fyrstu børnini í skúla hjá ABC barnahjálp
Hóast skúlin ikki er liðugur enn, hevur Matthew (í miðjuni aftast) tikið 28 børn inn. Summi teirra eru foreldraleys gøtubørn, og onnur eru børn úr sera fátøkum heimum.
Continue Reading | Comments Off on Fyrstu børnini í skúla hjá ABC barnahjálp


text:
Húsarhaldsruskposarnir á hesum støðum, ið vanliga verða heintaðir mikudag, verða í hesi vikuni heintaðir hósdagin 20. apríl. Talan er um hesi støð: Selatrað, Morskranes, Kolbeinagjógv, Strendur, Skála, Skálabotn, Glyvrar, Saltangará og Runavík.
Og húsarhaldsruskposarnir á hesum støðum, ið vanliga verða heintaðir hósdag, verða í hesi vikuni heintaðir fríggjadagin 21. apríl. Talan er um hesi støð: Gøta, Leirvík, Rituvík, Æðuvík, Nes, Toftir, Saltnes, partar av Klaksvík og allar bygdirnar norðanfyri fjall.


text:
3. apríl 2001Nr. 48
Løgtingslóg um barsilsskipan, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 166 frá 20. desember 2017
(Barsilslógin) 1)
Partur I
Barsilsfarloyvi
Kapittul I
Barsilsfarloyvi
§ 1. 2) Kvinna, ið er løntakari og er við barn, hevur rætt til barsilsfarloyvi av viðgongu og barnsburði frá tí degi, hildið verður, at 4 vikur eru eftir til barnsburð, ella frá tí løtu hon við læknaváttan prógvar, at tað fyri fostur og/ella hana sjálva stendst heilsuvandi av at vera í starvinum, tó í fyrsta lagi frá tí degi, at hildið verður, at 13 vikur eru eftir til barnsburð.
Stk. 2. 3) 4) 5) 1) Eftir barnsburð hevur móðirin rætt til barsilsfarloyvi í 14 vikur. Faðirin hevur rætt til barsilsfarloyvi í 4 vikur innan fyri tær fyrstu 52 vikurnar eftir barnsburð sbr. tó § 9, stk. 7.
Stk. 3. 3) 5) 1) Aftaná 14. viku eftir barnsburð hava foreldur, sum eru løntakarar, rætt til barsilsfarloyvi í upp til 42 vikur tilsamans. Foreldrini hava ikki rætt til barsilsfarloyvi samstundis eftir pkt. 1, og barsilsfarloyvið skal verða tikið innan fyri fyrstu 52 vikurnar eftir barnsburð, sbr. stk. 4 og § 9, stk. 7.
Stk. 4. 1) Hóast ásetingina í stk. 3 hava foreldrini rætt til barsilsfarloyvi samstundis í 4 vikur innan fyri tær fyrstu 52 vikurnar eftir barnsburð.
Stk. 5. 1) Kvinna, ið er løntakari, hevur rætt til at vera úr arbeiði í sambandi við barnakonukanningar, tá kanningarnar eru í arbeiðstíðini.
Stk. 6. 6) 1) Hóast ásetingarnar í stk. 2 og 3, hevur faðirin rætt til barsilsfarloyvi í upp til og innan fyri 52 vikur eftir barnsburð, um mamman doyr, ella læknaváttan staðfestir, at mamman vegna álvarliga sjúku ikki er før fyri at taka sær av barninum.
Stk. 7. 3) 5) 1) Foreldrini hava, hóast stk. 3, rætt til barsilsfarloyvi í sama mun, sum tey hava rætt til barsilspening eftir § 9, stk. 5.
Ættleiðing
§ 2. 2) 7) Foreldur, ið eru løntakarar og ættleiða barn, hava rætt til barsilsfarloyvi í upp til 4 vikur áðrenn, tey fáa barnið, og 56 vikur eftir, at tey hava fingið barnið.
Stk. 2. Tað er ein treyt, at ættleiðingarmyndugleikarnir hava tikið ta avgerð, at foreldrini, annað ella bæði, skulu vera heima í sambandi við, at tey fáa barnið.
Stk. 3. 3) 4) 8) 5) 1) Rættin til barsilsfarloyvi eftir stk. 1 kann bara annað av foreldrunum nýta í senn. Hóast ásetingina í 1. pkt. hava foreldrini rætt til barsilsfarloyvi samstundis í 4 vikur innan fyri tær fyrstu 52-56 vikurnar eftir, at foreldrini hava fingið barnið. Uttan mun til ásetingina í 1. pkt., hava foreldrini, í sambandi við, at tey fara eftir barninum, rætt til barsilsfarloyvi samstundis í upp til 4 vikur áðrenn, tey fáa barnið. Rætturin til barsilsfarloyvi hetta tíðarskeið er treytaður av, at viðkomandi er staddur uttanlands eftir barninum.
Fráboðan
§ 3. 2) Kvinnuligur løntakari, sum nýtir rættin til barsilsfarloyvi eftir eftir § 1, stk. 1, stk. 2, 1. pkt. og stk. 3, skal innan 8 vikur eftir barnsburð boða arbeiðsgevara sínum frá, nær hon byrjar at arbeiða aftur.
Stk. 2. 2) 6) Maður, sum er løntakari, og sum nýtir rætt sín til barsilsfarloyvi eftir § 1, stk. 2, 2. pkt. og stk.3, skal í seinasta lagi 4 vikur frammanundan boða arbeiðsgevara sínum frá, nær hann roknar við, hann er burtur frá arbeiði. Maður, sum er løntakari, og sum nýtir rætt sín til barsilsfarloyvi eftir § 1, stk. 5, skal innan 8 vikur eftir, at farloyvi er byrjað, boða arbeiðsgevara sínum frá, nær hann byrjar at arbeiða aftur.
Stk. 3. Tey, sum fáa barn við ættleiðing, skulu við fráboðan til arbeiðsgevaran halda somu freistir.
Stk. 4. Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um skyldur løntakaranna mótvegis arbeiðsgevaranum at geva fráboðanir í sambandi við barsilsfarloyvi eftir § 1.
Vernd og endurgjald
Frávik
§ 4. Ikki kann víkjast frá reglunum í §§ 1-2 til bága fyri løntakaran.
§ 5. 9) Tað tíðarskeið, løntakari er í barsilsfarloyvi eftir §§ 1 og 2, verður roknað sum vanlig arbeiðstíð, tá starvsaldur skal roknast.
§ 6. Arbeiðsgevari kann ikki siga upp løntakara, tí viðkomandi hevur sett fram krav um at nýta rættin til barsilsfarloyvi eftir §§ 1 og 2, ella annars siga upp vegna viðgongu, barnsburð ella ættleiðing.
§ 7. Verður løntakari uppsagdur ella fyri vanbýti í móti reglunum í § 6, skal arbeiðsgevarin rinda eina samsýning, sum í mesta lagi svarar til løn í 50 vikur, ið verður at áseta alt eftir starvsaldri og umstøðunum annars.
Stk. 2. Verður løntakari uppsagdur ella á annan hátt fyri vanbýti í viðgongutíðini, undir barnsburði, eftir barnsburð ella ættleiðing, áliggur tað arbeiðsgevaranum at prógva, at uppsøgnin ikki var grundað á hesi viðurskifti.
Partur II
Barsilspeningur
Kapittul II
Vanligar treytir
§ 8. Barsilspeningur eftir hesi lóg verður veittur í sambandi við viðgongu, barnsburð og ættleiðing.
Stk. 2. Skyldur og rættindi sbrt. hesi lóg eru knýtt at móttiknum inntøkum, sum eftir skattalógini eru A-inntøkur, og inntøkum av sjálvstøðugari vinnu sbr. § 20.
Stk. 3. Rætturin til barsilspening er treytaður av føstum bústaði í Føroyum og fullari skattskyldu í Føroyum.
Stk. 4. Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um,
1) í hvønn mun persónar, sum hava inntøkur, ið ikki eru fult skattskyldugar í Føroyum, hava rætt til barsilspening, og
2) at persónar, sum hava rætt til barsilspening í einum øðrum landi, ikki hava rætt til barsilspening í Føroyum.
§ 8 a. 3) Tað er ein treyt fyri útgjaldi eftir lógini, at viðkomandi skrivliga váttar, at hon/hann er um barnið í útgjaldstíðarskeiðinum.
Kapittul III
Treytir fyri útgjaldi
§ 9. 9) 3) 4) 5) 1) Kvinna, sum hevur A-inntøku, og sum fer frá arbeiði orsakað av viðgongu ella barnsburði, hevur rætt til barsilspening frá tí degi, mett verður, at 4 vikur eru eftir til barnsburð, ella frá tí løtu, hon við læknaváttan prógvar, at tað fyri fostur og/ella hana sjálva stendst heilsuvandi av at vera í starvinum, tó í fyrsta lagi frá tí degi, mett verður, at 8 vikur eru eftir til barnsburð. Eftir barnsburð hevur kvinna rætt til barsilspening í 42 vikur innan fyrstu 46 vikurnar eftir barsnburð.
Stk. 2. 3) 4) 5) 1) Foreldrini kunnu í staðin velja, at faðirin at barninum skal vera heima hjá barninum í upp til 28 vikur, sbr. tó stk. 6 og 7, eftir 14. viku eftir barnsburð og harvið fáa barsilspening í hesum tíðarskeiði. Treytin fyri, at faðir at barni kann fá barsilspening í hesum tíðarskeiðinum, er at móðirin ikki samstundis er frá arbeiði við løn ella hevur søkt um barsilspening frá barsilsskipanini fyri hetta tíðarskeið.
Stk. 3. 3) 4) 5) 1) Faðirin at barninum hevur rætt til barsilspening í 4 vikur innan fyri tær fyrstu 46 vikurnar eftir barnsburð.
Stk. 4. 6) 3) 4) 5) 1) Hóast ásetingingarnar í stk. 2 og 3, hevur faðirin rætt til barsilspening í upp til og innan fyri 46 vikur eftir barnsburð, um mamman doyr, ella læknaváttan staðfestir, at mamman vegna álvarliga sjúku ikki er før fyri at taka sær av barninum. Treytin fyri, at faðir at barni kann fáa barsilspening í hesum tíðarskeiðnum, er, at mamman ikki nýtir rætt sín at fáa barsilspening frá barsilsskipanini ávísa tíðarskeiðið.
Stk. 5. 3) Um mamman ella pápin er einsamøll/ einsamallur við barninum, hevur mamman rætt til tann partin av barsilspeninginum, sum serliga er avsettur til pápan eftir stk. 3 og pápin rætt til tann partin av barsilspeninginum, sum serliga er avsettur til mammuna eftir stk. 1 og 2. Treytin fyri at fáa barsilspening eftir 1. pkt. er, at hitt av foreldrunum ikki samstundis er frá arbeiði við løn. Foreldrini kunnu avtala, at at pkt. 1 heilt ella partvís ikki skal verða galdandi, um pápin ávikavist mamman er um barnið hetta tíðarskeiðið.
Stk. 6. 4) 7) 5) 1) Fáa foreldrini 2 børn ella fleiri undir sama barnsburði, verða 4 vikur lagdar afturat teimum 28 vikunum, sum foreldrini kunnu býta sínámillum, sbrt. stk. 2.
Stk. 7. 4) 7) 5) 1) Verður barn ella børn fødd áðrenn 32. viku í viðgonguni, verða 8 vikur lagdar afturat teimum 28 vikunum, sum foreldrini kunnu býta sínámillum, sbrt. stk. 2.
Stk. 8. 4) 5) Barsilsfarloyvi við barsilsútgjaldi skal í minsta lagi vera 1 vika samanhangandi.
Ættleiðing
§ 10. 2) 3) 4) 5) 1) Foreldur, ið eru løntakarar og ættleiða barn, hava rætt til barsilspening í tilsamans 50 vikur eftir, at tey hava fingið barnið, og upp til 4 vikur, áðrenn tey hava fingið barnið.
Stk. 2. Tað er ein treyt, at ættleiðingarmyndugleikarnir hava tikið ta avgerð, at foreldrini, annað ella bæði, skulu vera heima í sambandi við, at tey fáa barnið.
Stk. 3. 3) 4) 8) 5) 1) Rættin til barsilspening eftir stk. 1 kann bara annað av foreldrunum nýta í senn. Hóast ásetingina í 1. pkt. hava foreldrini rætt til barsilspening samstundis í 4 vikur innan fyri tær fyrstu 46-50 vikurnar eftir, at foreldrini hava fingið barnið. Uttan mun til ásetingina í 1. pkt., hava foreldrini, í sambandi við, at tey fara eftir barninum, rætt til barsilspening samstundis í upp til 4 vikur áðrenn, tey fáa barnið. Rætturin til barsilspening hetta tíðarskeið er treytaður av, at viðkomandi er staddur uttanlands eftir barninum.
Stk. 4. 4) Barsilsfarloyvi við barsilsútgjaldi skal í minsta lagi vera 1 vika samanhangandi.
§ 11. 4) (Strikað).
Stk. 2. 4) (Strikað).
Kapitul IV
Stødd á barsilspeningi
Útrokningargrundarlag
§ 12. 2) Grundarlagið, sum barsilspeningurin verður roknaður eftir, er móttikna miðal mánaðarliga gjaldskylduga A-inntøkan eftir § 18 seinastu 12 mánaðirnar fyri fráveruna. Ger viðkomandi av bara partvíst at fara úr arbeiði, verður grundarlagið undir útrokningini viðv. barsilspeningi lækkað samsvarandi hesum.
Stk. 2. 2) Hevur viðkomandi beint undan fráveruni verið á arbeiðsmarknaðinum í styttri tíð enn ta, nevnd er í stk. 1, verður barsilspeningurin roknaður eftir miðal móttiknu gjaldskyldugu A-inntøkuni eftir § 18 hesa styttu tíðina, sbr. stk. 3.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um tíðarskeiðið, sum skal verða nýtt sum útrokningargrundarlag eftir stk. 2, og í hvørjum førum eitt styttri tíðarskeið kann verða nýtt sum útrokningargrundarlag.
Stk. 4. 10) Útrokningargrundarlagið kann tó í mesta lagi vera hámarksupphæddin fyri mánaðarliga barsilspeninginum, sbrt. § 13, stk. 1.
Upphædd
§ 13. 9) 1) Barsilspeningur er 100% av útrokningargrundarlagnum sbrt. § 12, tó soleiðis, at barsilspeningur ikki kann vera meira enn kr. 25.000 um mánaðin umframt eftirlønargjaldið sbrt. § 14 b.
Stk. 2. 10) Barsilspeningur um dagin verður roknaður eftir lutfallinum 1/30.
Stk. 3. 10) Landsstýrismaðurin kann hækka ta í stk. 1 ásettu hámarksupphædd við støði í lønargongdini í samfelagnum.
Kapittul V
Útgjald v.m.
Umsóknir
§ 14. 1) Umsókn um barsilspening skal latast inn innan 1 ár eftir barnsburð ella, í sambandi við ættleiðing, eftir at tey hava fingið barnið. Er umsóknin ikki latin inn innan hesa freist, fellur rætturin til barsilspening burtur.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin ásetur reglur um útgjald, útgjaldsskeið, hvørjar upplýsingar skulu latast, hvør skal vátta hesar upplýsingar, freistir fyri innlatan av upplýsingum v.m.
§ 14 a. 9) Løntakara, sum fær barsilspening frá barsilsskipanini, verður rindað frítíðarløn.
Stk. 2. Áðrenn barsilspeningur verður útgoldin, verður upphæddin eftir § 13 býtt við 1,12. Upphæddin, sum verður útroknað eftir 1. pkt., verður rindað løntakaranum, meðan munurin millum upphæddina eftir § 13 og upphæddina, útroknað eftir pkt. 1, verður rindað sum frítíðarløn eftir frítíðarlógini.
§ 14 b. 4) 1) Løntakarar, sum fáa barsilspening frá Barsilsskipanini, rinda eftirlønargjald sbrt. løgtingslóg um eftirløn.
Útgjald til arbeiðsgevara
§ 15. Í tann mun arbeiðsgevari rindar A-inntøku í sambandi við barsilsfarloyvi, verður barsilspeningurin, sum løntakarin hevði havt rætt til sbrt. §§ 12 og 13, um viðkomandi ikki varð rindað A-inntøka, rindaður arbeiðsgevaranum.
Stk. 2. 9) Í tann mun, barsilspeningur eftir stk. 1 røkkur, verður útgoldið fyri rindaðar A-inntøkur, umframt fyri lógaráløgd arbeiðsmarknaðargjøld, ið arbeiðsgevarin rindar í sambandi við farloyvistíðarskeiðið. Rindað verður tó ikki fyri frítíð við løn og frítíðarískoyti, sum løntakarin í barsilsfarloyvistíðini vinnur rætt til eftir frítíðarlógini. Rinda fleiri arbeiðsgevarar løn til sama persón, sum er í barsilsfarloyvi, og røkkur barsilspeningur ikki til fult endurgjald, verður endurgjaldið til hvønn teirra skert eftir nærri reglum, sum landsstýrismaðurin ásetur.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin ásetur nærri reglur um umsókn frá arbeiðsgevaranum, hvørjar upplýsingar, hann skal lata í sambandi við útgjaldið, hvør skal vátta hesar upplýsingar, og freistir fyri innlatan av umsóknum og upplýsingum v.m.
§ 15 a. 9) Øllum stovnum, sum eru á fíggjarløgtingslógini við rakstrarjáttan, løgujáttan, landsfyritøkum og almennum grunnum, umframt teimum stovnum, ið koma undir málsræðið hjá landsstýrismanninum í fíggjarmálum at áseta lønar- og setanartreytir, verður veittur barsilspeningur eftir § 15, stk. 1, um starvsfólk verður sett í staðin fyri tann, ið fer í barsilsfarloyvi. Stovnurin fær tó í mesta lagi endurgoldið tað, sum tann, ið er í farloyvi, fær goldið í løn.
Stk. 2. 1) Kravið í stk. 1 er ikki galdandi, um tann, ið fer í barsilsfarloyvi, er lærlingur.
Stk. 3. 1) Landsstýrismaðurin í vinnumálum ásetur nærri umsitingarligar reglur, herundir um freistir fyri at lata inn umsóknir.
Afturrindan
§ 16. Tekur persónur nýtt lønandi arbeiði upp í einum tíðarskeiði, tá viðkomandi nýtir rætt sín at fáa barsilspening, skal hann rinda barsilspening aftur fyri teir dagar, hann hevur havt slíkt arbeiði, eisini í teimum førum, har barsilspeningur er útgoldin til arbeiðsgevara jbr. tó stk. 2 og í mun til inntøkuna, viðkomandi hevur vunnið hesar dagar.
Stk. 2. Er barsilspeningur útgoldin arbeiðsgevara fyri løn í farloyvistíðini til arbeiðstakara, skal arbeiðsgevarin uttan mun til stk. 1 rinda barsilspening aftur, um viðkomandi arbeiðstakari í sama tíðarskeiði tekur nýtt arbeiði upp hjá hesum arbeiðsgevaranum.
Stk. 3. Kravið um afturrindan av barsilspeningi eftir stk. 1 og 2 kann eisini fremjast við at mótrokna møgulig krøv frá arbeiðstakara ella arbeiðsgevara upp á barsilspening, og peningurin kann eisini krevjast inn við at afturhalda í løn og við panting.
Stk. 4. Persónur, sum tekur upp nýtt lønandi arbeiði í einum tíðarskeiði, viðkomandi nýtir rætt sín at fáa barsilspening, skal boða umsitingarmýndugleikanum sbr. § 25 frá hesum.
§ 16 a. 11) Ov nógv útgoldin barsilspeningur, sum ikki er fevndur av ásetingini í § 16, stk. 3, kann verða innheintaður við panting og við at eftirhalda í A-inntøku sbrt. § 136 í skattalógini.
Stk. 2. TAKS fremur panting og eftirhald í A-inntøku fyri barsilspening eftir stk. 1 eftir reglunum um innkrevjing av skatti.
Kapittul VI
Fígging
Gjaldskyldug
§ 17. 12) Barsilsgjald skal rindast eftir stk. 2-4, og §§ 18 og 19. Persónar, sum tekna sjálvbodna trygging, rinda gjald eftir reglum settum sbrt. § 20.
Stk. 2. Gjaldskyldug smbrt. stk. 1 eru
1. øll, sum fáa A-inntøku, sum hava fulla skattskyldu í Føroyum, og sum hava fylt 16 ár, men ikki 67 ár, og
2. øll, sum rinda A-inntøku í Føroyum.
Stk. 3. Persónar, sum eftir stk. 2, nr. 1, eru gjaldskyldugir, men sum ikki hava fastan bústað í Føroyum, kunnu eftir umsókn sleppa undan gjaldskyldu. Undantøkan hevur virknað frá tí degi, umsóknin er móttikin.
Gjaldsgrundarlag
§ 18.13) Gjaldið verður kravt av øllum A-inntøkum, sum tey gjaldskyldugu fáa ella rinda, tó undantikið
1) fólka- og fyritíðarpensjón,
2) 4) aðrar skattskyldugar almannaveitingar, tó ikki dagpening eftir dagpeningalógini, og endurgjald fyri inntøkumiss sbrt. § 17, stk. 3 í forsorgarlógini,
3) tænastumannapensjónir og aðrar líknandi eftirlønir, uppihaldspeningur sbrt. hjúnabandslógini og barnapeningur sbrt. "lov om børns retsstilling", og
4) A-inntøka til avmarkaða skattskyldu undir FAS-skipanini, ella fyri A-inntøku til avmarkaða skattskyldu umborð á skipum, sum eftir § 2, stk. 1, litra j, 2. pkt. í løgtingslóg nr. 86 frá 1. september 1983 um landsskatt og kommunuskatt, við seinni broytingum, verða javnmett við skip, ið eru skrásett við heimstaði í Føroyum, og sum, um tey vóru føroysk, lúka treytirnar í § 1, stk. 1 í løgtingslóg um Føroyska Altjóða Skipaskrá.
Stk. 2. 1) (Strikað).
Gjald
§ 19. 12) 14) 5) Gjaldið hjá teimum gjaldskyldugu er 0,71% av tí í § 18 nevnda gjaldsgrundarlagi.
Stk. 2. Gjaldið fellur til gjaldingar, samstundis sum teir gjaldskyldugu rinda ella fáa A-inntøku. Áðrenn A-inntøkan verður útgoldin, skal inngjaldið avroknast. Gjøld kunnu krevjast inn við panting.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann áseta nærri reglur um inngjald, heundir avgreiðslugjald.
Stk. 4. 12) 14) 5) Landsstýrismaðurin kann við kunngerð broyta tað í stk. 1 nevnda gjald, tó ikki hægri enn 0,71%.
Kapittul VI a 8)
Barsilsgrunnurin
§ 19 a. Stovnaður verður grunnur, nevndur Barsilsgrunnurin, sum hevur til endamáls at fíggja og rinda út barsilspening sambært hesi løgtingslóg.
Stk. 2. Inntøkur grunsins eru barsilsgjøldini sambært §§ 18, 19 og 20. Inntøkur grunsins verða játtaðar á løgtingsfíggjarlógini og verða fluttar Barsilsgrunninum.
Stk. 3. Útgald til barsilspening verður játtað á løgtingsfíggjarlógini. Barsilsgrunnurin endurrindar landskassanum útreiðslurnar.
Stk. 4. Útreiðslur til umsiting av Barsilsskipanini verða játtaðar á løgtingsfíggjarlógini. Barsilsgrunnurin endurrindar landskassanum umsitingarútreiðslurnar.
Stk. 5. Barsilsgrunnurin hevur sjálvstøðugan roknskap og fíggjarstøðu í landsroknskapinum.
Stk. 6. Roknskaparhaldið skal fylgja løgtingslóg um landsins almenna roknskaparhald v.m. Roknskapirnir verða grannskoðaðir av landsgrannskoðaranum.
Stk. 7. Landsstýrismaðurin umsitur grunnin, men kann leggja umsitingina til annan almennan stovn. Landsstýrismaðurin kann í kunngerð áseta nærri reglur um umsiting og virksemi grunsins.
Stk. 8. Landsstýrismaðurin ásetur reglur fyri íløgurøkt Barsilsgrunsins soleiðis, at henda er í samsvari við íløgupolitikk landsins.
§ 19 b. Barsilsgrunnurin kann verða tikin av við løgtingslóg, og ognir grunsins verða tá fluttar landskassanum.
Kapittul VII
Sjálvstøðugt vinnurekandi v.m.
§ 20. Persónar, sum hava aðra inntøku av vinnu enn A-inntøku, hava rætt til barsilspening, um teir tekna eina trygging.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann í kunngerð áseta nærri reglur um, hvør kann tekna trygging, hvørjar inntøkur kunnu tryggjast, um inngjald, arbeiðskrav, útrokningargrundarlag, nær rætturin til barsilspening tekur við, eftir at umsókn um trygging er móttikin, eftirstøður, hvørjar upplýsingar tann, sum teknar trygging, skal lata, skiftisreglur v.m.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann í kunngerð áseta nærri reglur um, at persónar, sum annars ikki hava møguleika at koma undir skipanina, eftir egnum ynski tekna trygging og koma undir skipanina.
Kapitul VIII
Fyrisitingarligar ásetingar
Upplýsingar
§ 21. 7) Til nýtslu í sambandi við útrokning og eftirlit við inngjalds- og útgjaldsupphæddum eftir hesi lóg, kann landsstýrismaðurin útvega sær allar upplýsingar frá TAKS, Landsfólkayvirlitinum og Almannaverkinum.
Stk. 2. Fakfeløg og arbeiðsgevarar hava skyldu at geva landsstýrismanninum tær upplýsingar, hann biður um í sambandi við eftirlitsarbeiði og avgreiðslu av útgjaldi.
§ 22. Hevur umsøkjari givið landsstýrismanninum skeivar upplýsingar ella tagt um umstøður, sum hava havt týdning fyri barsilspeningin, kunnu upphæddir, sum av órøttum eru útgoldnar, verða kravdar afturgoldnar frá tí, sum hevur fingið peningin útgoldnan.
§ 23. Landsstýrismaðurin kann eftir nærri ásettum reglum gera gjaldsavtalur, heruppií avskriva krøv, tá útlit ikki eru at fáa allan peningin frá skuldaranum.
Millumtjóða sáttmálar
§ 24. Landsstýrismaðurin kann gera sáttmálar við onnur lond um barsilspening.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um barsilspening v.m. fyri teir persónar, sum fevndir eru av sáttmálum sambært hesi grein, heruppií fyri hesar persónar áseta reglur, sum víkja frá ásetingunum í lógini.
Umsitingarmyndugleiki
§ 25. Landsstýrismaðurin kann við kunngerð leggja umsitingina av lógini til Arbeiðsloysisskipanina eftir avtalu við Arbeiðsloysisskipanina, ella til annan fyrisitingarligan myndugleika. Í slíkum føri verða heimildirnar, sum landsstýrismaðurin hevur eftir hesi lóg, latnar fyrisitingarmyndugleikanum, tó ikki heimildirnar at áseta reglur.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin ásetur í kunngerð nærri reglur um umsiting og eftirlit.
Stk. 3. Avgerðir eftir hesi lóg ella eftir reglum, settum sbrt. lógini, kunnu kærast til landsstýrismannin innan 4 vikur eftir, at viðkomandi hevur fingið fráboðan um avgerðina.
Stk. 4. Landsstýrismaðurin kann leggja kærumyndugleikan eftir stk. 3 til annan fyrisitingarligan myndugleika, og kann samstundis áseta, at avgerðir hjá kærumyndugleikanum ikki kunnu kærast til annan fyrisitingarligan myndugleika.
Stk. 5. Útreiðslur, ið standast av umsitingini av skipanini, verða rindaðar av landskassanum.
Kapitul IX
Revsi- og gildiskomuásetingar
Revsing
§ 26. 1) Um ikki strangari revsing er ásett í aðrari lóggávu, verður viðkomandi, sum sambært hesi lóg gevur skipanini skeivar ella misvísandi upplýsingar, revsaður við sekt ella fongsli í upp til 4 mánaðir.
Stk. 2. Fyri brot, sum løgfrøðiligir persónar, heruppií feløg, felagsskapir, grunnar, kommunur, land og statur gera, kann revisábyrgd verða áløgd tí løgfrøðiliga persóninum sum slíkur.
Stk. 3. Í reglum, ásettum eftir hesi lóg, kann revsing verða ásett fyri brot á reglurnar.
Gildiskoma
§ 27. Henda lóg fær gildi 1. juni 2001.
Stk. 2. Samstundis fer úr gildi løgtingslóg nr. 37 frá 23. apríl 1999 um foreldrafráveru, orsakað av barnsburði, føðing og ættleiðing.
Skiftisreglur
§ 28. Persónar, sum, tá henda lóg fær gildi, fáa útgoldnan dagpening í sambandi við barnsburð eftir lov for Færøerne om dagpenge ved sygdom eller fødsel, sbr. lovbekendtgørelse nr. 102 frá 2. mars 1988, sum broytt við løgtingslóg nr. 94 frá 13. juni 1995 (dagpeningalógin), hava rætt at fáa barsilspening útgoldnan eftir reglunum í hesi lóg.
1) Broytt við løgtingslóg nr. 166 frá 20. desember 2017, har § 2 ljóðar soleiðis: “Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2018. Stk. 2. Henda løgtingslóg er galdandi fyri foreldur at børnum, fødd ella ættleidd sama dag, sum henda lóg fær virknað, ella seinni, og fyri tey foreldur, sum eru í skipanini, og sum fáa útgjald eftir § 9 ella § 10. Løgtingslógin er eisini galdandi fyri tey foreldur, hvørs útgjaldstíðarskeið eftir § 9 ella § 10 er endað, men har seinasta útgjaldið úr Barsilsskipanini ikki er útgoldið. Stk. 3. § 1, nr. 14 er galdandi fyri foreldur, ið hava rætt til útgjald eftir § 9 ella § 10. Stk. 4. § 1, nr. 16 er galdandi fyri øll útgjøld úr Barsilsskipanini, eftir 1. mars 2018.”
2) Broytt við løgtingslóg nr. 110 frá 20. desember 2002. § 2 í hesi løgtingslóg ljóðar soleiðis: ”Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.” og § 3 í hesi løgtingslóg ljóðar soleiðis: ”Lógin hevur virknað fyri persónar, ið verða foreldur eftir 31. desember 2002. Stk. 2. Hóast stk. 1 verða ásetingarnar í § 1, nr. 5 nýttar sum grundarlag fyri at útrokna barsilspening til persónar, ið hava rætt til barsilspening áðrenn 1. januar 2003, fyri ta tíð, ið eftir er av rættinum til barsilspening eftir 31. desember 2002.”
3) Broytt við løgtingslóg nr. 21 frá 8. mai 2008, har § 2 er soljóðandi: ”Hendan løgtingslógin kemur í gildi 1. juni 2008.”
4) Broytt við løgtingslóg nr. 69 frá 15. mai 2014, har § 2 ljóðar soleiðis: “Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. Stk. 2. Tó kemur § 14 b, sum ásett í § 1, nr. 12, í gildi tann 1. januar 2015. Stk. 3. Henda løgtingslóg er galdandi fyri foreldur at børnum, fødd ella ættleidd sama dag, sum henda løgtingslóg kemur í gildi, ella seinni, og fyri foreldur, sum eru í skipanini, og sum fáa útgjald eftir § 9. Løgtingslógin er somuleiðis galdandi fyri tey foreldur, hvørs útgjaldstíðarskeið eftir § 9 er endað, men har seinasta útgjaldið frá Barsilsskipanini ikki er útgoldið.”
5) Broytt við løgtingslóg nr. 137 frá 16. desember 2015, har § 2 ljóðar soleiðis: “Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2016. Stk. 2. Henda løgtingslóg er galdandi fyri foreldur at børnum, fødd ella ættleidd sama dag, sum henda lóg kemur í gildi, ella seinni, og fyri foreldur, sum eru í skipanini, og sum fáa útgjald eftir § 9. Løgtingslógin er somuleiðis galdandi fyri tey foreldur, hvørs útgjaldstíðarskeið eftir § 9 er endað, men har seinasta útgjaldið frá Barsilsskipanini ikki er útgoldið.”
6) Broytt við løgtingslóg nr. 105 frá 20. november 2007, har § 2 ljóðar soleiðis: ”Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2008.”
7) Broytt við løgtingslóg nr. 132 frá 19. desember 2014.
8) Broytt við løgtingslóg nr. 42 frá 6. mai 2015, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. juli 2015.”
9) Broytt við løgtingslóg nr. 29 frá 19. mai 2004, har § 2 ljóðar soleiðis: ”Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. juni 2004.
Stk. 2. Henda løgtingslóg verður ikki nýtt í førum, tá løntakarin er farin í barsilsfarloyvi áðrenn 1. juni 2004, um løntakarin hevði havt rætt til barisilspening, tá hann fór í barsilsfarloyvi.”
10) Broytt við løgtingslóg nr. 47 frá 15. mai 2014.
11) Broytt við løgtingslóg nr. 20 frá 5. mars 2012.
12) Broytt við løgtingslóg nr. 163 frá 22. desember 2005, har § 2 ljóðar soleiðis: ”Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2006.”
13) Broytt við løgtingslóg nr. 40 frá 27. apríl 2005.
14) Broytt við løgtingslóg nr. 123 frá 22. desember 2010, har § 2 ljóðar soleiðis: “Hendan løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2011 og fer úr gildi aftur í seinasta lagi 31. desember 2011.”


text:
Sverri Egholm
10.05.2016 - 21:25
Mentan > Tónleikur > Tónleikakappingar
Íslendska lagið “Hear Them Calling“ tók ikki Europa á bóli. Í øllum førum ikki nokk til at nokk av evropearum atkvøddu fyri sanginum hjá Gretu Salóme Stefánsdóttir.
Tað er svenski høvuðsstaðurin Stockholm, sum í ár er vertur fyri stóru evropeisku sangkappingini og fyrsta hálvfinalan var í kvøld. 18 lond kappaðust í kvøld um 10 pláss í finaluni, sum verður leygardagin.
Londini sum komu víðari í kvøld vóru hesi:
Aserbadjan
Russland
Holland
Ungarn
Kroatia
Eysturríki
Armenia
Tjekkia
Kýpros
Malta
Tað merkir at Finnland, Grikkaland, Moldova, San Marino, Estland, Montenegro, Ísland og Bosnia-Hercegovina eru úti.
Onnur hálvfinalan verður hósdagin og tá fer Lighthouse X á pallin fyri Danmark.


text:
Ynski um felags kós og felags loysn
Samanumtikið er stór undirtøka fyri at veita borgarum og vinnu talgildar tænastur. Eisini er undirtøka fyri at savna atgongdina til tænasturnar á einum stað.
Í dag eru nógvar manuellar og tungar mannagongdir, so tørvurin á talgildum tænastum og sjálvavgreiðslu er avgjørt til staðar. Tað er eisini greitt, at tørvurin hjá ymsu stovnunum og virkjunum líkist nógv, og at tey hava somu ynski.
Smáir og stórir veitarar hava ymiskan tørv
Tað er ymiskt, hvussu langt einstøku stovnarnir og virkini eru komin á talgildingarleið. Onkur er komin langt, t.d. peningastovnarnir og TAKS, men flestu stovnar hava ikki nógv talgilt samskifti við borgarar og vinnu.
Stóru stovnarnir og privatu virkini vilja fegin vera við í einum felags portali, men vilja hava hann sum tilknýti til sína egnu loysn. Tey mugu hava frælsi at menna sítt egna og at hava sín egna samleika.
Fleiri av teimum lítlu stovnunum kundu hugsað sær at knýtt seg í eina felags loysn, serliga tí teir hava hvørki fíggjarorku ella starvsfólkatilfeingi at menna sítt egna.
Fáa borgarar og vinnu at brúka loysnina
Loysnin skal vera einføld, løtt og brúkaravinalig. Skulu borgari og vinna ikki fløkjast í brúkaranøvnum og loyniorðum, er gongda leiðin at hava eina innritan í allar skipanirnar; ella í øllum førum í allar tær almennu skipanirnar.
Fyri at fáa undirtøku fyri loysnini skal farast eftir skjótt syftu seiðunum, so skjótt úrslit verða tryggjað. Tað skal ikki verða bíðað eftir kromløgdu loysnini.
Borgari og vinna vilja sleppa at avgreiða síni viðurskifti óheft av upplatingartíðum og vilja sleppa at avgreiða tey sjálvi. Tað tryggjar bæði betri tænastu og styttri avgreiðslutíð.
Innrita borgari ella vinna seg við talgildum samleika, og eru grundupplýsingarnar tøkar í øllum skipanum, ber til at hava stóran part av t.d. einum oyðublaði útfyltan, longu tá ið tað verður tikið fram. Eru upplýsingarnar ikki rættar, skulu borgari og vinna kunna boða frá beinanvegin, hvørjar rættingar skulu gerast.
Royndir við talgildum tænastum hjá m.a. TAKS og Tórshavnar kommunu vísa, at viðskiftafólk kunnu vera skjót at taka hesar til sín. Orsøkirnar til tað eru, at viðskiftafólk antin halda, at talgildu loysnirnar eru góðar, at tey eru noydd at brúka tær, ella bæði.
Tess skjótari, viðskiftafólk nýta talgildu loysnirnar, tess skjótari kunnu stovnar, kommunur og vinnulív heysta vinningin av hesum. Tískil er ein týðandi liður í menningini av Talgildu Føroyum ein marknaðarføringsætlan og ein sonevnd kanalstrategi.
Ein marknaðarføringsætlan eigur bæði at fevna breitt og at leggja dent á Talgildu Føroyar sum eitt brand við einum samleika. Hon eigur eisini at vera málrættað móti einstøkum brúkararbólkum, so hvørt sum talgildar loysnir hjá luttakarum eru tøkar, ella ta tíð á árinum, tað gevur meining at raka ein ávísan málbólk, t.d. tí at ein umsóknarfreist er viðkomandi.
Eins og við marknaðarføringini eigur kanalstrategiin at fevna breitt fyri Talgildu Føroyar, samstundis sum hon má taka fyrilit fyri menningini hjá einstøku stovnunum, kommununum og vínnulívinum.
Verður støðið tikið í eini kommunu, so eigur kanalstrategiin at viðgera allar samskiftiskanalir millum borgaran og kommununa og seta mál fyri, hvussu hesar skulu mennast innan fyri eitt ávíst áramál.
Eitt av endamálunum kann t.d. vera at tryggja, at allir borgarar, ið megna tað, verða tiknir við í talgildu menningina og avgreiða egin viðurskifti, soleiðis at kommunan kann seta nøktandi orku av til teirra, ið hava serligan tørv.
Yvirskipaða málið við eini og hvørjari kanalstrategi eigur at vera at tryggja, at borgarar og viðskiftafólk framhaldandi kenna, at tey fáa eina góða tænastu, samstundis sum stovnar, kommunur og vinnulív kenna, at teirra tilfeingi verður nýtt meira skynsamt.


text:
Grein úr blaðnum 24. juni 2016.
Kríggið í Sýria hevur verið á breddanum hjá altjóða miðlum í nøkur ár eftirhondini. Tá arabiska várið fór sum ein stormur um Miðeystur, og ung fólk gjørdu uppreistur ímóti einaræðisharrum í fleiri londum, spreiddi rørslan seg at enda til Sýria, har ið Bashar Al-Assad var forseti. Assad bardist ímóti uppreistrarfólkunum, og úrslitið var, at borgarakríggj brast á í Sýria. Spenta og ótrygga støðan gjørdi, at ISIS, ein islamistiskur yvirgangsfelagsskapur, gjørdi sær dælt av støðuni og vann stóran part av Sýria, meðan felagsskapurin longu áðrenn hevði vunnið ávísir partar av Irak.
Evropa og USA hava stuðlað ymisku uppreistrarbólkunum, sum bæði eru ímóti ISIS og Assad, men tað at Russland stuðlar Assad ger, at ivasamt er, um friður verður í Sýria, sjálvt um ISIS er viknað nógv, síðani felagsskapurin var sterkast. Kríggið í Sýria hevur eisini elvt til, at hópatal av flóttafólkum eru flýdd til Evropa, og sum úrslit av hesum hava islamofobiskar rørslur vunnið fram í Evropa.
Hvat er ISIS?
ISIS stendur fyri Islamiski Staturin í Irak og Sýria. Felagskapurin verður av vesturheiminum eisini nevndur IS ella ISIL, ímeðan hann á arabiskum verður nevndur Daesh. Vit hava sæð fleiri víðgongdar islamistiskar rørslur gera um seg fyrr, men tað tykist sum, at hendan er serliga víðgongd. Í øllum førum tykist tað sum ISIS hevur rótfest seg betur enn aðrir felagsskapir, sum hava roynt tað sama, og er felagsskapurin í veruleikanum sterkari og størri enn Al-Qaeda nakrantíð var.
- Felagsskapurin sprettir fyrst fram eftir kríggið í Irak, sum ein mótrørsla ímóti amerikansku hersetingini í Irak. Tað vóru fyrrverandi sunni-muslimskir hermenn, sum føldu, at nýggja stjórnin í Irak, sum var samansett av shia-muslimum, ikki umboðaði virði teirra, greiðir Magnús Bernharðsson frá.
Víðari leggur Magnús Bernharðsson dent á, at hetta eru vandir hermenn, og at felagsskapurin eisini tí hevur havt tann viðvind, sum hann hevur. Í mun til aðrar felagsskapir, sum hava roynt at bygt tílík ríki upp, so eru hetta ikki amatørar hernaðarliga, og bæði í vápnanýtslu og krígsstrategi er ISIS tí sterkt.
Hugsjónin handan felagsskapin er at skapa eitt sharia-ríki, og yvirgangurin, sum verður framdur, verður rættvísgjørdur við, at dómadagurin er nær. Tí er tað neyðugt at fáa enda á syndaflóðini, sum fer fram í heiminum, sambært teimum.
- Hetta eru sunni-arabar úr Irak, sum hava lagt saman við sunni-arabum úr Sýria, við tí endamáli at gera eitt løgregluríki. Eitt sum teir gera er tí beinleiðis at drepa minnilutahópar, fyri at uppnáa hesum fyrimyndarríkinum.
ISIS sterkt á sosialu miðlunum
Tað hevur skapt ótta í Evropa, at ungir muslimar, sum eru føddir og uppvaksnir í Evropa, eru farnir til Sýria at berjast fyri ISIS. Integratiónin av øllum tilflytarunum, sum eru komnir til Evropa, hevur eftir øllum at døma tí ikki riggað. Longu 2. apríl visti tíðarritið The Economist at siga, at ISIS hevði mist 20% av hersetta økinum í Sýria og 40% av økinum í Iran, síðani ISIS var best fyri. Síðani tá er ISIS bara minkað sum ríki, men hóast tað vísir tað seg, at tað heilaga kríggið heldur fram í Evropa og aðrastaðni, har ungir jihadistar fremja yvirgang, ofta til heiðurs fyri ISIS. Tað tykist tá, sum ISIS hugsjónarliga er sterkari, enn eitt nú Al-Qaeda var, tí hóast tað gongur illa í veruliga krígnum í Sýria, so er felagsskapurin sterkur um allan heim. Magnús Bernharðsson heldur tó ikki, at støðan er so einføld, og hann greiður frá, at reint hugsjónarliga er felagsskapurin ikki so sterkur.
- Hugsjónarliga var Al-Qaeda sterkari, sigur Magnús og greiður frá, at Al-Qaeda hevði eitt mál um at savna allar muslimar í heiminum. Harafturat hevði Al-Qaeda ymiskar hugsjónarmenn, sum skrivaðu stevnu og mál niður.
- Leiðararnir í ISIS eru ikki nakrir serligir hugsjónarmenn beinleiðis. Teir hava eina rættiliga svart/hvíta mynd av heiminum, men tað teir hava fram um Al-Qaeda er, at hetta eru betur royndir hermenn, greiðir Magnús Bernharðsson frá.
Eitt annað, sum ISIS hevur dugað væl, er at brúka sosialu miðlarnar. Magnús Bernharðsson greiður frá, at Al-Qaeda ongantíð dugdi serliga væl við sosialu miðlunum, og tekur samanum, at hóast hugsjónarliga veikari hevur ISIS megnað at komið longri út í heim við boðskapi teirra.
- Eg vildi sagt, at ISIS er sterkari á ein reint praktiskan hátt, har Al-Qaeda var sterkari hugsjónarliga, sigur Magnús Bernharðsson frá.
Eitt annað, ið styrkin hjá ISIS á sosialu miðlunum hevur havt við sær, er, at tað er lætt at koma í samband við ungir fyrsta- ella annað-ættarliðstilflytarar, sum ikki trívast í Evropa. Men hvussu ber tað til, at ungir evropearar, sum, hóast teir hava uppruna úr muslimskum londum, einans hava búð í Evropa, fara til Sýria at berjast?
Magnús Bernharðsson greiður frá, at ofta eru tað smákriminellir ungir muslimar, ið ikki eru partar av lokalsamfelagnum í Evropa. Hann kallar tað “uppreistrarmenn uttan eina sak,” (rebels without a cause) og so megnar ISIS at geva teimum eina sak at berjast fyri, tí at ISIS hevur megnað at nýtt sosialu miðlanir so effektivt.
Hvat skulu flóttanir fara heim til?
Tað eru komnir nógvir flóttar til Evropa sum fylgja av, at kríggj og ófriður hevur valdað í Sýria og í londunum rundanum. Flóttafólkastreymurin hevur havt við sær, at landamørk í Evropa eru afturlatin, og dreymurin um eitt opið Evropa, har ið til ber at ferðast uttan pass, er harvið steðgaður fyribils. Men spurningurin er, um sýrisku flóttafólkini hava nakað at fara heim til, tá kríggið í Sýria er av. Tá eg spyrji Magnús Bernharðsson, um hann sær ljóst uppá framtíðina í Sýria, suffar hann tungt, áðrenn hann greiður frá:
- Nú hevur kríggið verið í fimm ár, og nógv av lærdastu og besta fólkinum í Sýria eru flýdd úr landinum, sigur Magnús Bernharðsson og leggur afturat, at infrakervið í landinum er í knúsi. Afturat tí kemur, at ongin veit, hvør fer at sita við valdið, tá kríggið er av. Um so er, at Assad megnar at basa ymisku uppreistrarfólkunum, er spurningurin, hvørt flóttafólkini yvirhøvur tora at venda heim aftur av ótta fyri, at Assad fer at revsa tey, ið rýmdu.
Tá hugsað verður um, at borgarakríggið brast á, áðrenn ISIS var í Sýria, og at kríggið frá byrjan snúði seg um, at ung uppreistrarfólk ikki vildu finna seg í harðrenda stýrinum hjá Assad, má eisini takast við, at tað er ein stórur smeitur fyri at fáa eina frælsari skipan í Sýria, um Assad vinnur kríggið. Men Bashar al-Assad sær hinvegin út til at vera einasta boðið uppá støðugleika í Sýria, eins og tað tykist verða fremsta málið hjá Russlandi at uppnáa.
- Uppreistrarmenninir eru ikki bert ein bólkur, men fleiri ymiskir, sum ikki hava álit á hvør øðrum. Tað er tískil torført at ímynda sær, at hesir ymisku felagsskapirnir skuldi komið við einum reellum alternativi til hann (t.e. Assad), greiður Magnús Bernharðsson frá, og tað er týðiligt, at hann er ræddur fyri støðuni í Sýria, eisini eftir at ISIS hevur tapt.
Tíðin komin til at endurskoða landamørkini
Landamørkini í Miðeystri eru lutfalsliga nýggj søga. Landamørkini hava røtur í Sykes-Picot yvirlýsingini, ið varð gjørd í 1916 av umboðum fyri bretsku og fronsku stjórnirnar, sum ein avtala um, hvat skuldi henda við ottomanska ríkinum eftir fyrra heimsbardaga. Hóast landamørkini sjálv eru broytt nakað síðani 1916, ber til at siga, at Sykes-Picot avtalan er vorðið eitt merki fyri kolonialismuni, sum valdaði nærum alla síðstu øld í Miðeystri. Tað er týðiligt, tá granskað verður í hesum landamørkum, at tey eru bygd á økonomiskar fyrimunir hjá táverandi stórveldunum í Evropa, og avtalan hevur ofta verið kritisera fyri ikki at hava tikið atlit til religiøs, mentanarlig og søgulig landamørk.
- Tað eru hundrað ár síðani, at Sykes–Picot yvirlýsingin varð gjørd, og hon bygdi sjálvsagt á ymisk fíggjarlig atlit, sum vóru tá. Tað vóru fíggjarligu atlitini hjá bretum og fraklendingum fyrst og fremst, og spurningurin er, hví vit halda fast í landamørkum, sum vóru gjørd eftir fíggjarligu fyrimununum hjá hesum táverandi stórveldum, spyr Magnús Bernharðsson retoriskt, og leggur afturat, at evropeiska atlasið er broytt nógv seinastu hundrað árini. Veruleikin er bara, at hesar broytingar fóru fram í Evropa ígjøgnum nógv kríggj og ófrið, harav tvey heimskríggj og borgarakríggj í eitt nú Jugoslavia.
- Eru vit vitni til eitt kríggj, sum minnir um borgarakríggið í Jugoslavia niðast ímóti Miðjarðarhavinum? Er hetta eins og Jugoslavia í 90’unum, og fara nýggj lond eins og Kosovo og Makedonia at taka seg upp, spyr Magnús Bernharðsson, áðrenn hann greiður víðari frá, at munurin er, at tað vóru ikki líka nógv fíggjarlig atlit hjá stórveldunum í heiminum at taka í mun til eitt nú Jugoslavia, sum tað er nógva staðni í Miðeystri. Eitt nú vil Magnús Bernharðsson vera við, at tað var líkamikið fyri stórveldini í Evropa, um Kosovo fekk sjálvstýri ella ikki, ímeðan fleiri lond í vesturheiminum hava beinleiðis áhugamál í til dømis oljuvinnuni í Miðeystri.
- Fyri fyrstu ferð í langa tíð eru fólk farin at viðgera Sykes-Picot avtaluna kritiskt, ger Magnús Bernharðsson at enda greitt, áðrenn hann sigur frá, at hann sjálvur avgjørt heldur, at tíðin er komin til at tekna heimskortið av nýggjum, og at tað má vera gjørt við fíggjarligu atlitunum hjá fólkunum í Miðeystri í huga.
Tekur tíð at skapa støðugleika
Tað fer sjálvsagt at taka tíð at skapa frið og støðugleika í Miðeystri, og ilt er at meta um, hvat ber til at gera við støðuna í Miðeystri frá vesturlendskari síðu. Tað stendur flestum klárt, at avgerðin um at fara í kríggj við Irak og Saddam Hussein var ein av orsøkunum til ófriðin, sum valdar nú, og at ISIS reis burtur úr støðuni, sum var eftir kríggið í Irak. Í sambandi við arabiska várið sæst eisini, at hóast ymiskur og misjavnur stuðul hevur verið veittur úr USA og Evropa, so hevur úrslitið í allar flestu førum verið ringt, og tískil stendur vesturheimurin í eini ógvuliga torførari støðu. Á einari síðu hevur ófriðurin í Miðeystri á nógvar mátar beinleiðis ávirkan á vesturheimin. Til dømis hevur kríggið í Sýria ført til hópin av flóttafólkum í Evropa. Á hinari síðuni hava allar royndir um at hjálpa givið negativ úrslit.
- Tað var farið inn í Irak, og Irak varð hersett, og avleiðingarnar vóru negativar. Tað var farið inn í Libya, men Libya varð ikki hersett, og avleiðingarnar vóru negativar. Tað varð ikki farið inn í Sýria á nakran hátt, og avleiðingarnar vóru negativar, greiður Magnús Bernharðsson frá. At enda ger Magnús greitt, at hann hevði ynskt, at USA, Russland, Ísrael og fulltrúar fyri Miðeysturlond kundu funnið eina diplomatiska loysn á trupulleikan, soleiðis at ein varandi loysn kann finnast. Men hetta hevur við sær, at stórveldini viðganga síni búskaparligu áhugamál í Miðeystri, og at tey eru klár til at geva vekk av sínum áhugamálum.
Samband við Islam, men ikki Islam
Úrslitið av yvirganginum, ið hevur verið í Evropa og vesturheiminum annars, er millum annað, at islamofobi veksur nógvastaðni. Fremmandaóttin og trongdin at finna ein syndara er nógva staðni úrslitað í, at Islam og moderatir muslimar fáa skyldina fyri brotsgerðir, sum tey á ongan máta hava framt. Men ímeðan onkur hevur hug at geva Islam sum religión skyldina, siga onnur, at onki samband er ímillum Islam og tað, ið verður gjørt. Sambært teimum er tað ein spurningur um at misbrúka religiónina til sítt endamál.
Tað kemst tó ikki undan tí sannroynd, at ISIS byggir sína hugsjón á Koranina, og brotsgerðirnar verða av jihadistunum rættvísgjørdar við dómadagsprofetium í heilagu skriftunum. Eg spyrji tí beinleiðis Magnús Bernharðsson um sambandið ímillum Islam og ISIS, og um har yvirhøvur er nakað samband.
- Sjálvandi er okkurt samband. Teir (t.e. ISIS) brúka trúnna, sum nógv teir flestu muslimar í heiminum brúka til at liva í friði, til at rættvísgera yvirgang, og tað ber sjálvsagt til, greiður Magnús Bernharðsson frá. Hann sigur víðari, at tað eru vers í koranini, ið rættvísgera yvirgang, men at flestu muslimar í heiminum halda ikki, at hesi vers snúgva seg um nútíðina, og at tey tí ikki skulu fylgjast.
- So jú, sjálvsagt ber til at seta tað, sum verður gjørt, í samband við trúnna. Men er hetta tað, sum eyðkennir trúnna? Er hetta tað, sum hevur sermerkt trúnna seinastu 1400 árini? Er hetta tað, ið eyðkennir 1,6 millardir muslimar í heiminum, spyr Magnús retoriskt, áðrenn hann sjálvur svarar:
- Tíbetur ikki. So hevði standurin verið nógv verri enn hann er, sigur Magnús Bernharðsson. Hann endar við at gera greitt, at svarið til spurningin um, hvørt ISIS hevur samband við Islam, er bæði ja og nei. Hóast summir muslimar brúka trúnna til at rættvísgera brotsgerðir sínar, so eru hesir brotsmenn ein sera lítil partur av muslimum í heiminum, og flestu muslimar liva friðarliga.


text:
Góð úrslit í FM-kappingini í frælsum ítrótti
FÍF- frælsur ítróttur Føroya- hevur skipað fyri FM í frælsum ítróttir. Og tey fýra Júst, Meiken og Rannvá úr ítróttafelagnum Bragdinum og Kristian Martin (Hvirlan) luttóku í kappingini. Tey stóðu seg væl og vunnu fleiri heiðursmerki í kappingini: Rannvá og Meiken vunnu ávikavist silvur og bronsu í 100 m renning við tíðunum 17.01sek og 17,85 sek. Kristian Martin vann bronsu í 200 m renning við tíðini 28,41 sek og á teininum 400 m renning fyri menn, vann Júst silvur, tá hann kom á mál við tíðini 60,50 sek.
Øll úrslitini síggjat her http://www.athletics.fo/wp-content/uploads/2011/08/FM-2011-øll-úrslit2.pdf
Vit ynskja teimum tillukku við úrslitunum og góða eydnu í venjingini framyvir.Myndin er frá heimasíðuni hjá itróttafelagnum Bragdinum
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Í døgunum 16.-19. mai 2016, skipar felagsskapurin ‘Women Deliver’ fyri eini altjóða ráðstevnu í Keypmannahavn.
”Women Deliver” er ein av fremstu forsprákarum fyri heilsu, rættindi og trivnaði hjá gentum og kvinnum í øllum heiminum. Boðskapurin hjá felagsskapinum er, at raðfesta vit trivnað og heilsu hjá gentum og kvinnum, fáa vit eina burðardygga menning.
Á ráðstevnuni verður ljós varpað á rættindi hjá kvinnum til javnstøðu og útbúgving. Høvuðsevnið á ráðstevnuni er, hvussu mál um menning hjá ST skulu setast í verk, soleiðis at tey verða øllum heimsins gentum og kvinnum at gagni.
Eyðgunn Samuelsen, landsstýriskvinna, varðar av javnstøðumálum og umsitur Harðskaparverkætlanina “Sig frá” og Heildarætlanina um kynsligan ágang.
Landsstýriskvinnan er serliga áhugað í at hoyra ymisku fyrilestrarnar um, hvussu vit kunnu basa harðskapi móti gentum og kvinnum, og hvussu fíggjarliga støðan hjá kvinnum í samfelagnum verður styrkt.
Triðja hvørt ár skipar felagsskapurin fyri altjóða ráðstevnu, og hetta er fjórðu ferð, at ein tílík ráðstevna verður hildin. Felagsskapurin væntar eini 5.000-6.000 luttakarar frá yvir 150 londum á ráðstevnuna. Teirra millum eru heimsleiðarar, fakfólk, fjølmiðlar og umboð frá myndugleikum og vinnulívi.


text:
Timburhandil við trupulleikum at tjena pengar stovnar føroysk felag
Tað er ein donsk keta við trupulleikum at tjena pengar, sum nú stovnar føroysk partafelag, sum skal reka timburhandil.
Hóast tað er mestsum ógjørligt at finna úrslitini hjá DT Group Danmark, sum eigur og rekur Stark og Silvan í Danmark og Grønlandi, so vísir roknskapurin hjá DT Group Holding A/S í Danmark alt annað enn eitt pent bílæt.
Tað hevur verið hall trý av seinastu fimm árunum, og samlaða hallið fyri hesi fimm árini hevur verið 3,34 milljardir krónur tilsamans áðrenn skatt.
Roknskaparárið 2014/2015 var samlaða hallið hjá DT Group Holding A/S 1,9 milljardir krónur.
Wolseley Plc. ger heldur ikki nógv av at upplýsa um gongdina í danska dóttirfelag teirra í sínum almenna roknskapi.


text:
Heilasmartur pedagogikkur | 8. juni 2018
Skeiðið fekk 11 eftir 13'skalanum seinast!
Hetta siga luttakararnir:
"Nýgg relevant vitan um heilan. Alt í alt eitt gott skeið, ið man kann brúka beinanvegin í praksis. Sera glað fyri tað :)."
"Eg helt skeiðið verða sera áhugavert. Ótrúliga góð at lurta eftir og so skuldu vit sjálvi verða í swing gjøgnum allan dagin. Tað ger eisini at man er "vakin/aktivur" gjøgnum allan dagin."
"At eg, sum havi lisið bøkurnar, fekk enn meira kjøt á arbeiðsháttin.
Ein fantastiskur háttur til at endurhugsa nógvar vanligar taluhættir í barnagarðinum."
"Serliga gott var mátin Anette undirvísti uppá og øll dømini hon hevði, so man veruliga fekk sett alt í perspektiv. Alt var meira skilligt við tað, at hon kom við dømum."
"Nógv góð dømir. Og málið var ikki so háfloygt, ella gott gerandismál."
Kom við til eina áhugaverda verkstovu við virðislønta undirvísarinum og høvundanum Anette Prehn.
Í hesum árum er heilagranskingin í øgiligari menning.
Anette Prehn dugir serliga væl at byggja brúgv millum heilagransking og veruleika og at miðla hetta, so øll kunnu vera við. Hon hevur einki ímóti at tríva í ein sang, tá truplir samanhangir skulu forklárast á einfaldan hátt – og hon finnur upp á amboð og metaforar, sum eru løtt at skilja, minnast og nýta í verki.
Hendan dagin fáa luttakararnir– á spælandi, nærverandi og skemtiligan hátt – møguleika at leggja afturat og menna pedagogiska kunnleika og royndir teirra, tá Anette Prehn greiðir frá logikkunum í heilanum. Tú fært nógv ítøkilig amboð og hugskot heim við, sum kunnu geva íblástur til nýggjar vegir í samspælinum við børnum – serliga í teimum truplu støðunum.
"Ein risa eygnaopnari"
Lærarar, pedagogar og skúlaleiðarar...
...nevna seinastu bók hennara Hjernesmart pædagogik ein “risa eygnaopnara”, sum “eigur at liggja á einumhvørjum náttborði!”. Og nógvir danir hava longu notið ágóðan av, at Anette Prehn hevur umsett spælireglurnar fyri heilan, so tær kunnu nýtast at styrkja børn og ung.
Málbólkur
Pedagogar, lærarar og leiðarar í stovnum, sum arbeiða við børnum í aldrinum 3-16 ár.
Á skránni
FYRRAPART
Hví ein og hvør við pedagogiskari ábyrgd kann hava fyrimun av at taka “svarta beltið í amygdalahandfaring”... og geva børnum hug til tað sama. Amygdala er kent sum ávaringarklokkan í heilanum, og kann verða sett í gongd, tá vit (bæði børn og vaksin) kenna okkum hótt ella hava eina ringa støðu framman fyri okkum.
SEINNAPART
Fimleikur fyri enniblaðið (pandelappen) – hvussu verður tað stimbrað, og hví er tað so týdningarmikið! Ennibløðini kallast eisini “bossurin í heilanum”. Her búgva sonevndu eksekutivu funktiónir okkara, sum eru tær, ið gera okkum til hugsandi og virkandi menniskju.
Virðið av fjølbroytni og strálandi eygum – hvussu tú heilasmart kanst fara undir undirvísing og lærandi samveru.
Um undirvísaran hendan dagin


text:
ÍF leggur leiðina framvið sunnudagin
1. lið14-06-2013 - Jónfinn Petursson
Undan 13. umfari í Effodeildini: HB – ÍF
Sunnudagin er toppuppgerð á skránni í Gundadali. ÍF kemur á vijtan og skal verða við taka nýggju og snotisligu stadionklokkuna í nýtslu á fyrsta sinni.
ÍF, undir kønu leiðslu Albert Ellefsens, hevur eftir hondini fingið fatur í rætta endanum og hóast spælið ikki hevur verið eins brúsandi og í fjør, hava teir megnað at fáa røttu úrslitini burturúr.
Tí liggja teir á einum góðum øðrum plássi í Effodeildini, og tað má sigast at verða væl góðkennt, sæð í ljósinum av at onkur róði framundir at teir kanska fóru at hyggja meir niður enn upp.
Vit taptu okkara fyrsta dyst í ársins Effodeild tá vit í undanfarna umfari vóru við undirlutan frammi við Margáir. Hóast fleiri okkara fýltust inná mannin við floytuni, kunnu vit bara takka okkum sjálvum fyri manglandi málini.
Tey ynskja vit okkum sunnudagin og vónandi hevur strævna landsliðsvikan ikki tært ov nógv av kreftum hjá mongu landsliðsleikarum okkara.
Megna vit at finna vegin til málið aftur og framhaldandi binda væl fyri, átti tað at gingið eftir vild sunnudagin.
Vit ynskja ÍF og øllum fuglfirðingum hjartaliga vælkomum í Gundadal, okkara leikvøll, men kunnu sum so bara gott kaffi og eina hugnaliga løtu. Stigini ætla vit hava eftir í Havn.
Koyr á, HB!!!
Allir dystirnir í 13. umfari eru hesir:
1506 EB/Streymur – Víkingur
1506 NSÍ – 07 Vestur
1606 HB – ÍF
1606 TB – B36
1606 KÍ – AB


text:
Orð: Lina Sandell
Lag: Ókend/ur
Týtt: Símun Absalonsen
Upprunaheiti: Aldrig är jag utan fara
1. Vandaleys er eingin løta,
trygg tó kennist lívsins gøta.
Altíð hóttir neyð – men tó,
Frelsarin við lið mær stóð.
2. Aldri loyst frá syndastríði,
Gud er troyst mín, tá eg líði,
stútt er stríð við mína lið,
aldri sakni eg Guds frið.
3. Mangan trongd og ræðslutikin,
aldri tó av Gudi svikin.
Mangan uttan kraft og ráð,
aldri uttan hjálp og náð.
4. Ei eg Faðirs sinn kann skilja,
hann meg sær við góðum vilja.
Altíð finnast brek við mær,
sæla einans er í tær.
5. Sorg og gleði ferðast saman –
stundum tregi, stundum gaman.
Søtt og beiskt er lutað mál,
drekka má eg lívsins skál.
6. Tá ið tár á kinn mær renna,
Jesus, lat meg troyst tá kenna.
Gleðin, hóast synd og deyð,
vigar meir enn sorg og neyð.


text:
26.12.2017 Sten Larsen
“Viðtalan hjá Sten Larsen, kml. er stongd mikudagin 27. Dec. Við bráfeingis tørvi á læknahjálp, verður vist til Jenis av Rana, kml.” & “Viðtalan hjá Sten Larsen, kml. er stongd fríggjadagin 29. Dec. Við bráfeingis tørvi á læknahjálp, verður vist til Róa á Kósini, kml.”
06.10.2017 Sten Larsen
Viðtalan hjá Sten Larsen, kml. er stongd hósdagin 12. okt. og fríggjadagin 13. okt. Hava tygum átroðkandi tørv á læknahjálp verður víst til Jenis av Rana, kml. Aftaná kl. 16. gerandisdagar og í vikuskiftinum verður víst til læknavaktina tlf. 1870. NB! Bíleggingar á heimasíðuni verða í fyrsta lagi avgreiddar mánadagin 9. okt
30.08.2017 Sten Larsen
Viðtalan er stongd hósdagin 31.08.17 frá kl. 11 og fríggjadagin 01.09.17. Við átroðkandi tørv á læknahjálp verður víst til Jenis av Rana, kml. Eftir kl. 16 verður víst til læknavaktina á tlf. 1870
27.07.2017 Sten Larsen
NB! Ólavsøkuaftan (28. juli) er ongin telefonviðtala - Telefon 221638 svarar frá kl 8 -12 um tørvur er á læknahjálp við bráfeingis sjúku. Læknavaktin svarar frá kl. 12. á tlf. 1870. Teldupostur, receptendurnýggjan, tíðarbílegging v.m. verður avgreitt aftur frá 31.07.17.
27.04.2017 Sten Larsen
Viðtalan hjá Sten Larsen, kml. er stongd frá 1. til og við 14. Mai. Við átroðkandi tørv á læknahjálp ella recept endurnýggjan, verður víst til Jenis av Rana, kml. tlf. 319520 NB! Til ber ikki at samskifta umvegis heimasíðuna nevndu dagar


text:
NÝGGJASTA TÍÐINDI
Áheitarnarskriv: Virðiligar sømdir at virka undirVit eru nú í fimtu viku av verkfallinum, og enn tykist eingin semja at vera í eygsjón millum Føroya Pedagogfelag, KAF og Fíggjarmálaráðið. Tað er spell. Ikki bara hjá teimum nógvu familjunum, sum eru raktar, tí børnini ikki sleppa á stovn. Hetta hevur eisini sera neiliga ávirkan á støðuna hjá …Les meira »
Nýtt tilboð: Avvarðandi bólkur fyri mennSum nakað nýtt, verður avvarðandi bólkur fyri menn! Ert tú, ella kennir tú ein, sum er avvarðandi at einum, sum hevur sálarsjúku? So er her eitt tilboð ætlað mannfólkum! Har er avmarkað pláss, so tað er um at tekna seg til sum skjótast. Freistin er 1. februar – har er eitt …Les meira »
Áheitarnarskriv: Námsfrøðingar hava ein týðandi leiklutTil partarnar í lønarsamráðingunum millum Føroya Pedagogfelag, Kommunala Arbeiðsgevarafelag og Lønardeild Fíggjarmálaráðsins, Sinnisbati vil við hesum heita á partarnar um at náa eini semju skjótast til ber. Námsfrøðingar hava ein týðandi leiklut í at fáa eitt samfelag at hanga saman. Ikki bara í og við, at tey eru um, menna …Les meira »
Kom á altjóða brekdag í Løkshøll 3. desemberAftur í ár verður altjóða brekdagur hátíðarhildin í Føroyum. Hann verður í ár hildin í Løkshøll 3. desember kl. 14.30 til 16.30. MBF skipar dagin og fær í ár spennnandi vitjan av dananum Jacob Nossell, sum síðan 2005 miðvíst hevur sagt frá, hvussu tað er at liva við avbjóðingum. Jacob …Les meira »
“Social Influence: Imitation and Conformity in Schizophrenia” – Ph. D. verjaArndis Simonsen vart ph.d. á Aarhus Universitet Fríggjadagin 17. november vardi Arndis Simonsen, cand.psych., ph.d.-ritgerð sína á Aarhus Universitet. Ritgerðin er um hvussu fólk við skisofreni verða ávirkað av øðrum og hvønn leiklut hetta hevur fyri sjúkueyðkenni og sosiala førleikan. Ritgerðin kallast “Social Influence: Imitation and Conformity in Schizophrenia” Ole …Les meira »


text:
Frá 1. januar kunnu prestar, festarar og onnur, sum hava álagda bústaðarskyldu, fáa rentustuðul til húsini tey ikki búgva í sjálvi. Tað er annars eitt krav, at fólk búgva í egnum húsum fyri at fáa rentustuðulin.
Hetta kann vera óheppið og nakað av einum smeiti hjá fólki, sum av arbeiðsávum mugu búgva aðrastaðni. Tað halda føroysku politikararnir eisini, men teir vilja tó ikki geva prestunum og hinum møguleika at leiga síni hús út, samstundis sum teir fáa stuðulin – leiga teir húsini út, so dettur rentustuðulin burtur.
Hetta helt Prestafelagið vera óheppið, tí hús kunnu farast, um eingin býr í teimum, Hetta var partvíst gingið á møti, tí loyvt er at lata vaksin børn búgva í húsunum, so leingi talan ikki er um útleigan.
So er spurningurin hvat prestar, festarar og onnur velja, tí samstundis sum lógin um rentustuðul verður broytt hækkar frádrátturin fyri útleigan. Higartil hevur borið til at leiga bústað út skattafrítt upp til 24.000 krónur – alt omanfyri skal skattast við 25 prosentum. Nú verður markið fyri skattafríu leiguinntøkuni hækkað upp 50.000 krónur, meðan alt omanfyri framvegis skal skattast við 25 prosentum – kommunan fær 45% og landið 55% av hesum skatti.
Men politikararnir meta ikki, at hetta fer at fáa nakar avleiðingar fyri kommunur og land, tí eftir ætlan skal talið av leigubústøðum hækka av hesi orsøk, og harvið skatturin eisini.
- Endamálið við uppskotinum er at økja um áhugan at langtíðar útleiga, og tí verður eisini væntað, at úrslitið av uppskotinum verður, at meira verður útleigað og at fleiri tøkir bústaðir verða kring landið. Hetta vil aftur økja skattainntøkurnar hjá landi og kommunum, og er tí sannlíkt, at uppskotið í minsta lagi er neutralt fyri land og kommunur, og yvir tíð vil geva landi og kommunum fleiri inntøkur vegna størri útboð av leigubústøðum og harvið betri grundarlagi fyri fólkavøkstri, stóð í viðmerkingunum til uppskotið um at hækka frádráttin.


text:
”Ein ræðuligur standur!” segði ein høna, og tað í hinum endanum av býnum, hvar einki ilt var hent. ”Ein ræðuligur standur í høsnahúsinum! eg tori ikki at sova einsamøll í nátt! gott er, at vit eru so nógv saman á vaglinum!”
- Og so greiddi hon frá, so at fjaðrarnar reistust á hinum hønunum, og hanin slekkaði reykin.
Men vit vilja taka upp fyrsta tátt, og hann fór fram í hinum endanum av býnum í einum høsnahúsi. Sólin fór niður, og høsnini flugu upp; ein teirra, hon var hvítfjaðrað og lágbeint, varp síni fyriskipaðu egg og var av hønum at vera væl umtókt í allar mátar; sum hon kom upp á vaglið, fór hon at pilka sær við nevinum, og so datt ein lítil fjøður av henni.
”Har fór handan!” segði hon, ”tess meira eg pilki mær, tess yndisligari tykist eg at fara at vera!” Og hetta var nú sagt í skemti, tí hon var tann skemtingarsama sálin millum hesi høsn, annars sum sagt sera væl umtókt, og so sovnaði hon.
Myrkt var rundanum, høna sat hjá hønu, og hon, ið sat henni næst, svav ikki; hon hoyrdi, og hon ikki hoyrdi, sum tey jú eiga at gera í hesi verð fyri at liva í frið og náðum; men næstu grannkonu síni mátti hon tó siga tað: ”Hoyrdi tú, hvat her varð sagt? Eg nevni ongan, men tað er ein høna, ið ætlar at royta seg fyri at gera seg til! var eg hani, ikki hevði eg virt hana!”
Og beint uppi yvir høsnunum sat uglan við uglumanni og uglubørnum; tey hava óføra góð oyru í tí ættini, tey hoyrdu hvørt orð, sum grannahønan segði, og eyguni mólu í høvdinum á teimum, og uglumamma sló við veingjunum: ”Lurtið ikki eftir! men tit hoyrdu saktans, hvat sagt varð? Eg hoyrdi tað við mínum egnu oyrum, og tað er nógv fyri at hoyra! Tað er ein høna, ið so út av lagi lítið hirðir um, hvat ið sømir seg einari hønu, at hon situr og roytir allar fjaðrarnar av sær og letur hanan hyggja at!” -
”Prenez garde aux enfants!” segði uglupápin, ”hatta er ikki fyri børn at hoyra!”
”Eg má tó siga tað fyri nábúuglu! hann er ein sovorðin fólkalig ugla at fáast við!” og so fleyg hin gamla.
”Hu-hu! uhuh!” ýldu tey bæði tvey og tað beint niður í nábúans dúvuhús til dúgvurnar. ”Hava tit hoyrt! hava tit hoyrt! tað er ein høna, sum hevur roytt allar fjaðrarnar av sær fyri hanans skyld! hon doyr í kulda, um hon ikki er deyð, uhuh!”
”Hvar er so vorðið?” kurraðu dúgvurnar.
”Í nábúans garði! eg havi at kalla sjálvur sæð tað, tað er ein heldur ófólkalig søga at bera fram! men tað er rættiliga víst!”
”Torið, torið at líta á hvørt orðið!” søgdu dúgvurnar og kurraðu niður í teirra høsnagarð: ”Tað er ein høna, ja summi siga, tað eru tvær, sum hava roytt allar fjaðrarnar av sær fyri ikki at líkjast hinum og soleiðis fáa hanan at fjeppast uppi í sær. Tað er eitt vágaverk, tær kunnu fáa krím og doyggja av fepri, og tær eru deyðar báðar tvær!”
”Vaknið! vaknið!” gól hanin og fleyg upp á garðin so svøvnpískutur, men hann gól kortini: ”Tríggjar hønur eru deyðar av afturriknum tokka til ein hana! tær hava roytt allar fjaðrarnar av sær! tað er ein ódámlig søga, eg vil ikki leggjast á hana, berið víðari!”
”Berið víðari!” hvinu flogmýsnar, og høsnini kákaðu, og hanarnir gólu: ”Berið víðari! berið víðari!” og so gekk søgan frá høsnahúsi til høsnahús og at enda aftur til staðið, hvar hon av fyrstu tíð var uppspunnin.
”Tað eru fimm hønur,” ljóðaði nú, ”sum allar hava roytt fjaðrarnar av sær til at vita, hvør av teimum er komin mest upp í rak av nálg til hanan, og so pikkaði hvør aðra, so blóðið fleyt, og tær duttu deyðar niður til skomm og skemd fyri skyldfólk teirra og stóran miss fyri ánaran!”
Og hønan, sum hevði mist ta einu, leysu fjøðrina, kendi sjálvsagt ikki sína egnu søgu aftur, og av tí at hon var ein sámilig høna, so segði hon: ”Eg eri so forargað inn á hasar hønurnar, men nógv er til av hasum slagnum! Tílíkt eigur ikki at verða niðurlagt, og eg skal gera mítt til, at handa søgan kemur í bløðini, so gongur hon landið runt; tað hava hasar hønur uppiborið og skyldfólk teirra við!”
Og tað kom í bløðini, og tað varð prentað, og tað er rættiliga víst: ”ein lítil fjøður kann sum einki verða til fimm høsn!”
Upprunaheiti: H.C. Andersen: ”Det er ganske vist”, ”Historier. Første Samling”, 1852.
Christoffur Lützen (1891-1981) týddi. H.C. Andersen: ”14 ævintýr”, Egið forlag 1953.


text:
Av vøkstrinum í fólkatalinum upp á 707 í tíðarskeiðinum 1. oktober 2016 til 1. oktober 2017er eitt vet fleiri menn enn kvinnur - 357 samanborið við 350. Tað upplýsir Hagstova Føroya á heimasíðu síni.
- Meðan deyðatalið er áleið tað sama hjá báðum kynum, er rættiligur munur í føðitalinum, 51 fleiri gentubørn enn dreingjabørn. Í nettotilflytingini er munurin tað øvugta, 42 fleiri menn enn kvinnur. So úrslitið tilsamans verður, at í fólkavøkstrinum hetta 12-mánaðarskeiðið vóru 7 fleiri kvinnur enn menn, skrivar Hagstovan.


text:
Týsdagin 21. februar bjóðar West Nordic Bioeconomy Panel fiskivinnuni til ein kveikingardag á granskarasetrinum iNOVA.
Síðstu árini hevur nógv verið kjakast um í hvønn mun og hvussu allur fiskurin skal fáast til høldar, bæði í Føroyum og hinum norðanlondunum, soleiðis at lívfeingið úr norðurhøvum kann gagnnýtast til fulnar.
Í hesum sambandi setti Norðurlandaráðið eina forkanning í verk, sum skuldi kanna møguleikar og avbjóðingar við at taka allan fiskin til lands. Forkanningin, sum ber heitið ‘Alt í land’, varð samskipað av Syntesu, við luttøku frá MATÍS, Nofima og Grønlands Naturinstitut.
Ein av niðurstøðunum í frágreiðingini“Alt i land” var, at fyri at koma fram á leið hesum viðvíkjandi, er tað týdningarmikið at seta mál í mun til gagnnýtsluna av lívfrøðiliga tilfeinginum frá fiskiskapinum, umframt at menna altjóða samstarvið á økinum. Frágreiðingin vísti eisini á, at tann íslendska vinnan er komin langt fram á leið í mun til gagnnýtslu av lívfrøðiliga tilfeinginum frá fiskivinnuni.
Í hesum sambandi bjóðar West Nordic Bioeconomy Panel til kveikingardag, har føroyska fiskivinnan fær høvið at hoyra um royndir frá íslendsku fiskivinnuni, umframt at fáa íblástur til møguleikar í Føroyum.
Á skránni, sum kann lesast niðanfyri, verður bjóðað inn til ein seinnapart á granskarasetrinum iNOVA í Tórshavn týsdagin 21. februar, har høvið verður at hoyra áhugaverdar framløgur umframt at kjakast um evnið.
Skrá:
- Hvat er lívfeingisbúskapur? - Janus Vang, stjóri - iNOVA
- Niðurstøður og tilmæli frá ‘Alt í land’ - Unn Laksá, granskingarverkætlanarleiðari – Syntesa
- Kunning um verkætlanina “Alt í Land” hjá JFK – endamál og væntað úrslit. Durita í Grótinum, góðskuleiðari, p/f JFK
- Protis og IceProtein - Hólmfriður Sveinsdóttir, stjóri Protis og Iceprotein, sum útvinna lívvirkin (bioaktiv) proteiner frá restframleiðslu og Iceprotein er eitt R&D virki, átt av FISK seafood.
- Hólmfriður Sveinsdóttir greiðir eisini frá um hugleiðingar hjá FISK Seafood um gagnnýtslu av hjávøru frá fiskivinnuni
- Kjak og spurningar


text:
Tað er ymiskt hvat sýslumenn halda um tað at selja grind, hóast eingin teirra ger tað sjálvur. Men semja er millum sýslumenninar Karl Johansen og Jacob Vestergaard um, at tað er vónleyst at steðga allari sølu. Sýslumaðurin í Norðoyggjum fer helst at taka málið upp við grindaformenninar í økinum.
Eg havi ongantíð selt sjálvur, og hava bara nóg mikið til meg sjálvan. Men tað ber illa til at steðga øðrum at selja, tí tey eiga jú sín part, sigur Jacob Vestergaard, sýslumaður í Eysturoynni.
Men eg haldi, at tað til tíðir kann tykjast ódámligt, leggur hann afturat.
Hvat grindaformenn og aðriri gera, er upp til teir, og tað kann vera freistandi at selja, serliga tá nógv grind er í økinum, millum annað í Hvannasundi. Grind er altíð seld, og eg havi einki ímóti at onkur grindaformaður fer til dømis í Vágsbotn at selja. Men tá heilsølur og onnur bjóða yvirprís, so er tað púrasta burturvið. Men tað er vónleyst at seta eitt bann, tí talan er um eina avtalu millum tveir partar. Gerst tað ikki alment, ber tað ikki til at gera nakað við tað, sigur Karl Johansen, sýslumaður í Norðøkinum, har nógv teir flestu grindirnar hava lagt beinini í ár.
Brot úr longri grein í Dimmalætting hesaferð


text:
Um hálvan juli hvørt ár skipa fólk í lítlu føroysku bygdini Syðrugøtu fyri tónleikafestivalinum G! Tríggir dagar við 5000 vitjandi og luttøku av bæði heimsnøvnum og lokalum bólkum.
Í kvøld var dokumentarfilmur um G! festivalin við navninum “Millum himmal og helviti“ vístur í Kringvarpinum.
- “Millum himmal og helviti” er eitt portrett av G! gjøgnum tónleikin, stemningin og søguna, men ikki mist tí herliga veldi av hendingum, tiltøkum og hurlivasa, sum á hvørjum ári skapa G! festivalin, sigur Kringvarpið um sendingina.
Síggj sendingina her


text:
Høvdu allir føroyingar rindað til barsilsskipanina undir somu treytum, hevði grunnurin í dag verið munandi ríkari, enn hann er – og kjakið, um tað nú er nóg mikið í grunninum ella ei, hevði neyvan verið tað sama.
Og tað hevði neyvan verið neyðugt at hækka inngjaldið við 0,09 prosentum á nýggjárinum, tá barsilstíðarskeiðið varð longt – tað fór frá 0,62 prosentum upp á 0,71 prosent av inntøkuni fyri at fíggja longda tíðarskeiðið.
Henrik Old, landsstýrismaður, fer nú at arbeiða við málinum, so allir borgarar rinda undir somu fortreytum.
Lesið eisini HER


text:
Siga tit fyri nøkrum, at eg havi ringt ella skrivað til tykkum?
Tað gera vit vanliga bara, um vit skulu gera meira við tað, sum tú ringir ella skrivar um. Um vit skulu tað, verða vit noydd at siga tað fyri teimum, sum hava foreldramyndugleika yvir tær.
Vit mugu eisini siga fyri teimum, sum tú klagar um, at tú hevur klagað. Vit skulu spyrja tey, hvat tey halda um tað, sum tú klagar um.
Um tú sigur við okkum, at vit ikki skulu siga fyri nøkrum, at tú hevur klagað, so gera vit tað vanliga ikki. Men um tú klagar um okkurt, sum er ógvuliga álvarsligt, hava vit skyldu at siga Barnaverndini frá tí.
Um tú ikki vilt, at vit skulu siga fyri nøkrum, at tú hevur klagað, kunnu vit ikki hjálpa tær.


text:
Hósdagin 31. august verða tveir fyrilestrar á Reinsarínum. William Simonsen lívfrøðingur tosar um sína gransking í spjaðing av skógarmottuni og tær smittur, ið hon kann bera, meðan sviin Bjørn Herrmann tosar um dálkinga í náta. Eisini spælir Marius Ziska.
Hesir báðir granskararnir fara at tosa um hesi áhugaverdu evni á einum máli, ið øll skilja.
Skrá
Kl. 19.30-20.00 William Simonsen lívfrøðingur úr Føroyum, Høvusyvirskrift: – North Atlantic Tick Study (NATS)
Undiryvirskrift – gransking innan spjaðing av skógarmottuni Ixodes ricinus og teim sjúkuelvandi smittunum hon kan bera uppá.
Kl. 20.00-20.30 Bjørn Herrmann prof. og mikrobiologur úr Svøríki, Høvuðsyvirskrift: Er tað vandamikið at veiða náta ?
Undiryvirskrift: hvat hava allir nátasjúkutilburðirnir í 1930unum lært okkum ?


text:
Heilsan og signingar úr Ukraina
16.06.2017 - 07:54 - Tíðindaskriv
Mínir kæru vinir!
Aftan á eitt langt og kalt vár, er summarið endiliga komið til Ukraina, og vit njóta hitan, sólskinið, grøna vøksturin og vøkru blómurnar nær skrivstovuna hjá Barnamissiónini. Vit elska okkara lítla Paradis og taka okkum væl av tí :)
Børnini eru glað fyri at hava fingið summarfrí :) Tann 11. juni letur legan í Dubechno dyrnar upp fyri treingjandi børnum, og starvsfólk okkara arbeiða hart fyri at gera summarið bjart og ógloymandi hjá Guds minstu. Vit hava nógvar ætlanir og spennandi hugskot fyri leguna :) Eg dagføri regluliga kunningina um arbeiðið hjá Barnamissiónini á okkara facebooksíðu “No corruption generation”. Tit eru væl komin at fylgja við har. Men í dag vil eg fegin senda tykkum eina lítla myndafrásøgn frá fyrsta degnum í summarskránni hjá Barnamissiónini.
Tann 1. juni var Altjóða Barnadagur, og henda dagin skipaði Barnamissiónin saman við samstarvsfeløgum fyri nógvum tiltøkum. Í bygdini Lavriv høvdu vit barnafestivalin “Landið við virðing”. 120 foreldraleys børn og børn frá 5 skúlum í Lutsk økinum vórðu bjóðað til festivalin, so í alt vóru meira enn 500 gestir. Festivalskráin var sera umfatandi: Ymiskar framførslur og konsertir, ítróttur og dansimaraton, verkstovur, skemtispøl og spurnarkappingar. Samstarvsfelagir okkara frá MES hjálptu okkum at gera døgurða til teir meir enn 600 gestirnar (børn og vaksin).
Børnini høvdu ein sera góðan og spennandi dag, fingu nógvar nýggjar vinir, nýggjar upplivingar, nýggj hugskot til at byggja landið við virðing – landið, tey ynskja at búgva í. Her eru nakrar myndir frá festivalinum:
Foreldraleysu børnini vóru serligu gestirnir á festivalinum og fingu eyka gávur frá Barnamissiónini.
Hvørt lið hevði fyrireikað eina nýggja framførslu, og eg var so ovfarin av, hvussu høgt børnini gingu upp í at vísa endamálið við TCП rørsluni. Tað var fantastiskt!
Á festivalinum vóru vit øll sum ein stór familja. Tað var so týdningarmikið fyri børnini at kenna henda einleika.
Børnini vístu áhuga fyri bløðunum hjá Barnamissiónini og settu nógvar spurningar. Tað stóð øllum í boði at fáa andaligan lestnað.
Og sjálvandi vildu øll sleppa upp á mynd saman við kendu bamsuni Palla Pumm (Peter Plys)
Øll tey vitjandi fingu bjóðað døgurða, sum var greytur, pylsur og salat. Hetta er nakað, børnum dámar!
Omaná ótu børnini meir enn 50 kg av kaku! Tey flestu av børnunum komu frá fátækum familjum, og kaka er sera leskiligt og forkunnugt hjá teimum :) Tey vóru so glað fyri kakuna!
Meðan øll børnini ótu, kom ein lítil genta upp aftur til borðið og spurdi: Kann eg fáa eitt lítið kakustykki aftrat til mammu mína? Eg ætlaði at goyma eitt petti til hana, men kakan smakkaði so væl, at eg visti ikki av, fyrr enn eg hevði etið alt. Eg ætlaði veruliga at gleða mammu, og so var kakan etin … Hon hugdi so biðjandi upp á okkum, hon var so bilsin, at onki var eftir av kakuni .. Sjálvandi góvu vit henni eisini kaku at geva mammuni :)
Aftan á døgurða kundu børnini velja seg inn á ymiskar aktivitetir so sum ítróttarkappingar, boðrenning, dansimaraton og undirvísing í ymiskum fakum. Øll funnu okkurt spennandi at gera, og tá vit vaksnu sóu smílini og lýsandi eyguni á børnunum og hoyrdi tey rópa av spenningi og flenna av gleði, gjørdust vit heit um hjørtuni.
Fyri børnini var festivalurin eitt veruligt undur, tað var sum um eitt ævintýr gjørdist veruleiki, og eg eri vís í, at tey fara at minnast henda dagin alt lívið.
Saman við sjálvbodnum og samstarvsfeløgum var Barnamissiónin eisini partur av barnafestivalinum “Míni ljósu barnaár” í Lutsk. Vit vitjaðu børnini á barnasjúkrahúsinum í Volyn, ið er økissjúkrahúsið í Lutsk økinum. Eisini vóru vit á vitjan á TBC og psykiatriska sjúkrahúsinum og vitjaðu børn í varðhaldinum í Lutsk. Eg havi talt upp og eri komin til, at 1. juni heilsaði Barnamissiónin upp á 3800 børn.
Ja, Gud er góður, og vit takka honum altíð fyri tykkum, okkara kæru stuðlar og samstarvsfelagar! Summarið er júst byrjað, og Barnamissiónin hevur fyrireikað ógloymandi túrar og spennandi upplivingar til børnini.
Kæru stuðlar!
Vegna tey treingjandi børnini í Ukraina takka vit Gudi fyri tykkum, tykkara familjur og lond! Vit ynskja tykkum øllum eitt ljóst og ógloymandi summar!
Heilsan og signingar úr Ukraina
Lyudmyla Lonyuk og starvsfólk
Barnamissiónin í Ukraina
Tygum kunnu eisini stuðla Barnamissiónini við at RINGJA 905657
og kr 100 verða skuldskrivaðar tíni telefonrokning.
Skandinaviska Barnamissiónin
Við Jesusi - fyri børnini


text:
Viðgerð av sjáldsomu sjúkunum CTD og GSD
11. november 2015
Skrivligur fyrispurningur í Løgtinginum um støðuna og ítøkiligar ætlanir um sjúkraviðgerð. Frá Edmund Joensen, løgtingsmanni til Sirið Stenberg, landsstýriskvinnu í heilsumálum
Edmund Joensen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin hevur í dag sett Sirið Stenberg, landsstýriskvinnu í heilsumálum ein skrivligan fyrispurning eftir § 52 a í tingskipanini.
Edmund Joensen spyr um landsstýriskvinnan kann greiða nærri frá:
1. Um føroyingar við sjáldsomum sjúkum, eitt nú CTD og GSD, ikki hava fingið nøktandi viðgerð í føroyska heilsuverkinum?
2. Um sjúklingar við GSD eru sendir á Ríkissjúkrahúsið til viðgerðar, hóast sjúklingar og GSD-sjúklingafelagið vísa á, at viðgerðin har ikki er nøktandi?
3. Og hvørji stig fer landsstýriskvinnan at taka fyri at fáa nevndu viðurskifti í rættlag, so fólk við sjáldsomum sjúkum sum CTD og GSD kunnu kenna seg trygg?
Edmund Joensen sigur í sínum viðmerkingum til hesar spurningar, at flestum kunnugt eru ávísar sjáldsamar sjúkur millum føroyingar, t.d. CTD (Carnitin Transporter Deficiency) og GSD (Glycogen Storage Disease).
Undirritaði hevur fingið upplýst, at millum slíkar sjúklingar valdar stundum stórur ótryggleiki. Ein orsøk skal vera, at tilbúgvingin í føroyska heilsuverkinum til at viðgera hesar sjúklingar er ikki nøktandi.
Ovurstórur læknamangul er í Føroyum, og tað er kanska partur av trupulleikanum.
Tað hevur ljóðað, at ein serlækni skuldi setast sum serlækni hjá sjúklingum, við eitt nú CTD og GSD, men sum skilst, er tað ikki hent.
Øll orsøk tykist tí at vera til, at landsstýriskvinnan í heilsumálum kunnar Løgtingið um hesi viðurskifti og annars tekur neyðug stig til at rætta viðurskiftini.
Eisini borgarar við sjáldsomum sjúkum hava krav uppá bestu viðgerð frá føroyska heilsuverkinum, og fokus má og skal vera á sjáldsamar sjúkur, ið fólk hava her í Føroyum.
Edmund Joensen vónar, at landsstýriskvinnan í heilsumálum kann geva eina góða frágreiðing um verandi støðu og hvørjar ítøkiligar ætlanir eru um at menna viðgerðina av hesum serligu sjúkum.
Sambandsflokkurin
RN
Aftur


text:
Uppskot um endurstovnan av Landsbankanum
Hetta er eitt mál sum stendur Tjóðveldi nær og tí er tað eisini ein stórur dagur fyri okkara flokk, at hetta uppskotið at endurstovna Landsbankan endiliga er komið til viðgerðar her í tinginum.
Vónandi kemur hetta mál at verða avgreitt skjótt, so vit fáa endurstovna Landsbankan sum skjótast, og soleiðis fáa eina eyka trygd fyri føroyska búskapin og føroyska fólkið.
Fíggjarnevndin var eina uttanlands ferð í eini smá tjóð, har bleiv sagt, at eitt land má hava egið eftirlit við fíggjarheiminum og teirra virksemi, tí hesir eru sera stórir og týðandi aktørar í samfelagnum.
Landsbanki Føroya verður settur á stovn saman við Føroya váðaráði við tí høvuðsendamáli at virka fyri fíggjarligum støðufesti. Harumframt skal Landsbanki Føroya virka sum óheftur almennur fíggjarstovnur og greiningarstovnur, og vera skrivstova hjá Føroya váðaráð.
Landsbankin skal verða stovnurin, sum skal savna eina holla vitan innan alt fíggjar økið og hava alla skuldar og gjaldførisumsiting hjá tí almenna.
í 2013 valdi táverandi samgonga at niðurleggja Landsbankan, táverandi samgonga metti ikki, at tað var neyðugt at hava ein óheftan Almennan Banka, at fylgja við gongdini í føroyska búskapinum og gerða váðametingar í kundu hava við sær, at man kundi forútsíggja kreppur og uppgongd til kreppir í góðari tíð, so landið kundi forða fyri at tær komu. Tíanverri hava nakrar kreppur rakt okkum sjálvt um vit høvdu ein Landsbanka, seinast tá fíggjarkreppan herjaði, men her høvdu føroyskir myndugleikar ikki teir neyðugu hentleikarnar at forða hesum. Henda samgongu vil nú Endurstovna Landsbankan og eitt váðaráð sum koma at verða ein avgerandi partur av okkara lands økonomisku skipan. Samgongan fer at bera so í bandið, at vit fáa dagførd hagtøl og greiningar av føroyska búskapinum leypandi, so vit kunnu hava eitt neyvt eftirlit við, hvussu tann føroyski búskapurin háttar sær mánað fyri mánað og ár fyri ár.
Vit liva í einum landið sum er serliga tengt at fiskivinnuni og alivinnuni, umleið 95% av okkara útflutningi er fiskur, so her krevst, at vit stýra búskapinum sera neyvt, tí tær allarminstu broytingarnar innan hetta økið kunna hava stórar fylgjur fyri føroyska búskapin, ikki bara neiligar men eisini jaligar sum t.d. nú, har alivinnan er í einum góðum stima við nøkrum avbjóðingum sum teir vónandi koma at loysa innan heilt stutta tíð, her hugsi eg um lúsa trupulleikan. Pelagiska vinnan koyrir avbera gott í løtuni og sama ger flotin í Barentshavinum. Vit hava sæð at línuflotin hevur havt eitt brúkiligt ár í 2015, meðan partar av flotanum enn stríðast við sítt, men vónandi er vón fyri framman. Havstovan hevur úttala seg um, at onkrir árgangir av hvíta fiskinum er rímiligir og er hetta vónandi fyrsta stig til, at okkara fiskastovnar koma fyri seg aftur.
allar hesar mekanismur skal Landsbankin kunna greina, so vit sum skulu stýra hesum landið hava hond í hanga við dagligdegnum sum fyriferst við dagførdum tølum og greiningum.
Nýggi Landsbankin kemur at umsita gjaldføri og lánini hjá landinum, men sum nakað nýtt fer Landsbankin at hava heimild at veita lán fyri almennar stovnar og kommunur og kann hetta eisini gerast ein fongur fyri t.d. kommunur. Um vit hyggja eftir hvat kommunur gjald í rentu í peningastovnum, so liggja renturnar frá 1,75% og uppeftir meðan síðsta lántøkan hjá landinum gav landinum eina rentu á umleið 0,5% og kann hetta gerast nógvir pengar, um lánini eru stór.
Hví velur samgongan at seta Landsbankan á stovn aftur, jú, vit halda at vita eiga at hava ein stovn í er okkara eygu og oyru tá tað snýr seg um, at fylgja við tí føroyska búskapinum og geva okkum føroyingum ein altíð dagførda mynd av okkara búskapi. Eisini verður ein neyv uppfylging av okkara tryggingarfeløgum, pensjónfeløgum og bankum soleiðis at vit kunnu hava ein størri tryggleika at forða fyri skrædlum í føroyska búskapinum sum seinast hendi undir fíggjarkreppuni.
Tað er í kortunum at hvør einstakur føroyingur skal spara 15% av lønini í pensjón innan 13 ár eru liðin, og kemur upphæddin sum føroyingar at svara til 10 tals milliardir sum føroyingurin skal liva av, eftir hann er farin av arbeiðsmarknaðinum, so tá er gott at vita, at ein kompetentur stovnur fylgir væl við, hvussu hesi feløg sum umsita hesar pengar umsita teir so gott, at persónar farnir av arbeiðsmarknaðinum fáa teir við sær og eisini eina rímiliga rentu.
Hetta lógaruppskot kemur at verða eitt stórt framstig fyri okkara land og ein stórur tryggleiki fyri Føroya fólk at búskapurin verður stýrdur á skynsaman og professionellan hátt.
Tann føroyski búskapurin er tvífaldaður tey seinastu árini. Búskapurin er vaksin úr 7,5 mia. kr. í 1998 upp í knappar 15 mia. kr. í 2015, og síðan 2003 eru inntøkurnar á fíggjarlógini vaksnar 1.200 mió. kr. Hendan vøkstur hava føroyskar hendur og føroysk høvd skapt. Tað snýr seg um at húsast rætt í Føroyum.
Landsbankin hevði ikki heimild at fáa upplýsingar vil vega tá bankin varð koyrdur undir administratión. Hetta eftirlitið átti tað danska fíggjareftirlitið og var hetta ikki gott nokk tí broyta vit mannagongdir har vit fáa heimildir at kenna føroyska fíggjarheimin betur.
Landsbankin og váðaráðið skal nú gerast eitt virkið amboð at røkka einum meira støðugum, sterkum og sjálvbjargnum føroyskum búskapi, ið tekur hædd fyri bæði núlivandi og komandi ættarliðum.
Landsbankin og váðaráðið skal gerast ein brimgarður um føroyska samfelagið og verða við at tryggja vælferð fólksins frameftir.


text:
Nevndin í Ferðavinnufelagnum bleiv afturvald á aðalfundinum 24. apríl, og sum siðvenja er, hevur nevndin skipað seg á fyrsta nevndarfundi eftir aðalfundin. Tað skrivar heimasíðan hja Vinnuhúsinum, industry.fo.
Nýggjur formaður í felagnum er Árni Olsen, sum tekur yvir eftir Thoru Augustinussen. Henny á Líknargøtu er nýggjur næstformaður, og tekur hon yvir eftir Oddbjørg Højgaard. Harumframt telur nevndin Hans Jákup Kollslíð. Sakaris Frederiksen er tiltakslimur.
Nýggj heildarætlan fyri ferðavinnuna í Føroyum varð løgd fram fyri góðum mánaði síðani. Ferðavinnufelagið fer í næstum at fylgja týdningarmestu tilmælunum upp, skrivar industry.fo.


text:
Russland hevði eina alment stuðlaða doping skipan undir Sochi-vetraleikunum í 2014. Tað staðfestir ein nýggj kanning, sum varð løgd fram í dag.
Russiska ítróttarsambandið stýrdi, umsat og hevði eftirlit við handfaringini av urin royndunum hjá russisku ítróttafólkunum. Tað sigur ein kanning, sum Heims Anti-Doping eftirlitið hevur staði fyri.
Eftirlitið kannaði skuldsetingarnar frá fyrrverandi formanninum í russisku anti-doping granskingarstovuni, sum segði seg hava dopað fleiri ítróttarfólk áðrenn leikirnar, skrivar BBC.
Tveir mánaðar langa kanningin varð gjørd av Dr. Rivhard McLaren, sum sigur seg hava støðufast álit á úrslitinum av kanningini. Kanningin vísti, at har vóru í minsta lagi 312 falsaði úrslit og at roknað verður við, at doping skipanin byrjaði longu í 2011, skrivar MailOnline.
Væntast kann, at fleiri lond, millum annað USA, Týskland og Kanada fara at leggja trýst á anti-doping nevndina hjá altjóða Olymisku nevndini IOC, um at banna Russlandi frá Rio leikunum.
Russiskir leikarar, ið kunnu prógva, at tey eru doping-frí, sleppa at luttaka undir olympiska flagginum. Av teimum 80 russisku OL íðkarunum, eru bert tveir, ið væntast at klára doping royndina.