text:
Nýggj lærubók við arbeiðsbók og lærarabók til lærugreinina alisfrøði og evnafrøði í 7. flokki. Pól Jespersen, studentaskúlalærari, hevur týtt og tillagað til føroysk viðurskifti úr bókarøðini »Ny fysik/kemi«, ið danska forlagið Gyldendal hevur givið út. Lærubókin er prýdd við litføgrum og skemtiligum myndum eftir Óla Petersen. Harafturat eru fotomyndir úr føroyska gerandislívinum, sum ger tilfarið viðkomandi og áhugavert. Lagt verður upp til, at næmingarnir skulu nýta sítt íborna forvitni at undrast á tað, sum eygað sær. Bókarøðin byggir víðari á innihaldið í lærugreinini náttúru og tøkni í 4., 5. og 6. flokki. Har eru næmingarnir vanir at eygleiða náttúrufyribrigdi, undrast á og spyrja, og síðani finna svarini.
Námsfrøðiligur stuðulsbólkur við Harriet Hansen, Selmar Jacobsen og Jacob Thomsen hevur viðgjørt handritið. Nógvu royndirnar og uppgávurnar eru ætlaðar at lætta um innlæringina. Aftast í lærarabókini eru nakrar smáar uppgávur, ið lærarin kann fjølrita til næmingarnar. Har eru eisini støðuroyndir, har sum næmingarnir sjálvir skulu orða hóskandi uppgávusvar. Høvuðsevnini í Alsifrøði og evnafrøði 1 eru: Vit og umheimurin, el í gerandisdegnum og luft og vatn. »Alisfrøði og evnafrøði 1« er fyrsta bókaheildin í eini lærubókarøð í alisfrøði og evnafrøði ætlað 7., 8. og 9. flokki fólkaskúlans.
Nýggj lærubókarøð við arbeiðsbók og lærarabók til lærugreinina alisfrøði og evnafrøði í 7. flokki. Pól Jespers...
Nýggj lærubókarøð við arbeiðsbók og lærarabók til lærugreinina alisfrøði og evnafrøði í 7. flokki. Pól Jespers...


c: text/html

text:
Søkt verður eftir tveimum námsfrøðingum 30-40 t. um vikuna. Annað starvið er fyribils til summarfrítíðina 2019. Størvini verða sett 15. aug. 2018 ella skjótast gjørligt.
Barnagarðurin á Mýrunum liggur í einum náttúruvinaligum umhvørvi og er normeraður til 94 børn. Stovnurin er skipaður við 3 barnagarðsstovum, 2 vøggustovum og eini stovu til børn við serligum tørvi.
Førleikakrøv:
• Vit sóknast eftir starvsfólki, ið hevur útbúgving sum námsfrøðingur.
• Er nýhugsandi og ígongdsetandi.
• Hevur hegni at veita umsorgan og góð samstarvsevni.
• Vit ynskja, at tú, í tøttum samstarvi við starvsfelagar og foreldur, kann skapa ein fjølbroyttan, mennandi og tryggan dag fyri einstaka barnið.
• Saman við starvsfelagum viðvirkar til at skapa eitt spennandi og lívligt námsfrøðiligt umhvørvi.
• Góðan munnligan og skrivligan málførleika, umframt hollan telduførleika.
Vit bjóða:
• Góðar arbeiðsumstøður og gott arbeiðsumhvørvi, har tú kann seta tín dám á gerandisdagin.
• Eitt spennandi og mennandi starv við nógvum avbjóðingum.
• Ein vælvirkandi starvsfólkabólk og stovn, har námsfrøðiliga orðaskifti er í hásæti.
• Ein stovn, ið umframt at arbeiða við TÍTT, eisini arbeiðir eftir egnari menningarætlan.
• Ein gerandisdag við hugleiðingum um barnsins menning í tøttum samstarvi við vøggustovurnar, barnagarðsstovurnar og stovuna við børnum við serligum tørvi.
Persónligir eginleikar
• Evni at eggja og ganga undan.
• Vera málsøkin og nýhugsandi.
• Opin og fyrikomandi, arbeiðsamur og røkin.
• Tað hevur stóran týdning, at tú sum starvsfólk, tolir broytingar, ið kunnu koma fyri á stovninum.
Størvini verða sett sambært sáttmála millum Føroya Pedagogfelag og Kommunala Arbeiðsgevarafelagið, og er flokkað á stig 11-20. Meira fæst at vita um stovnin við at fara á heimasíðuna http://myrunum.fo og um størvini, við at venda sær til Oslu Olsen, leiðara á tlf. 237880.
Søk starvið á www.runavik.fo leys størv.
Umsóknarfreistin er sunnudagin 10. juni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
08. Aug 2018
Lønmóttakarin rindar skatt av gjaldinum til Samhaldsfasta, ALS-gjaldinum, gjaldinum til Barsilsgrunnin og Heilsutrygdargjaldinum. Vit eru helst øll væl nøgd við omanfyri nevndu gjøld, sum øll eru grundsúlur undir vælferðarsamfelag okkara. Men eiga vit at...
08. Aug 2018
Vandamiklu avleiðingina av at sita bæði á løgtingi og sum borgartjóri síggja vit nú enn einaferð. Ein býráðsleiðsla, ið handlingslammað, stillisliga heldur undan áganginum á vinnuna í Klaksvík. Altíð hevur Klaksvíkar Býráð verið ein sjálvsagdur og týdningarmikil viðleikari hjá vinnuni, hetta tykist...
30. Jul 2018
Nú avleiðingarnar av fiskivinnunýskipanin gerast virknar – farnu vikuna vóru skipsmanningar sendar til hús og aðrar bíða eftir uppsøgnini, bleiv løgmaður beittur í býin við politisku lakktaskuni at verja skipaðu niðurlaðingina av fiskivinnuni. Tað er púrasta óvanligt, at løgmenn í tíðindaskrivum og...
28. Jul 2018
Vit hava nú seinastu tíðina verið vitnið til fyrstu avleiðingarnar av fiskivinnunýskipanini hjá reyðu samgonguni. 25 mans hava mist ein góðan kjans við Sjúrðarberg. Fleiri av hesum hava júst sett búgv. Her tosa vit ikki bara um 25 mans, men um heilar familjur, kanska uml....
24. Jul 2018
Forsíðan á Portal.fo í morgun var syndarlig: Línubáturin Sigmundur lagdur, trolarin Sjúrðarberg seldur av landinum, 40-50 fiskimenn uppsagdir.... alt av fiskivinnuskipanini hjá sitandi sosialistisku samgongu við Tjóðveldi, Javnaði og Framsókn. Á somu forsíðu skrivar Jónleif Johannesen, javnaðartingmaður, at “Hetta er ein partur...
23. Jul 2018
Sýnist sum hendan samgongan og hennara ørindasveinar hava fingið dugnaligar reiðarar og fiskifóllk í rangastrúpan. Um ágangurin á reiðarar og fiskifólk heldur áfram, verður ikki lív laga hjá teimum. Føroyar hava ligið fremst í skipaheri síðstu árini, men hvussu leingi verður tað aftrat við...
20. Jul 2018
Hendan sosialistiska samgongan er besta prógvið uppá, at fyri tað um reiðarar og annað gott fólk í vinnuni blíva revsaði og undirdýkt í skattum og avgjøldum, so fær vanligi lønmóttakarin ikki meir í sín lønarposa fyri tað. ...
15. Jul 2018
Sunnudagin 11. mars 2018 fingu vit tey tristu boð, at Christina ikki var millum okkum longur. Boðini kendust skakandi og komu óvæntað. Henda fríska og livandi kvinnan hevði latið eyguni aftur fyri seinastu ferð. Kvøldið fyri hevði hon verið í brúdleypi, í góðum veitslulag. Ikki...


text:
Í sambandi við greiningina av fullveldinum Føroyar fingu vit eisini eina hvítubók, sum lýsti møguleikar, fyrimunir og vansar. Men ikki øll tóku líka væl undir við hesum. Gjørdur til heystveitsluna í Eydnuni á Oyrarbakka 1999.
Fullveldið kemur.
Sambandið dregur.
Nú er bert at bíðja.
Alt tað tú gert, fær bara skriðuna at ríða.
1.Sambandsmenn og fullveldismenn fingu bók so hvíta.
Fløkjasliga segði hon frá, hvat ið var at býta.
2. Keglið gekk so lystiliga uttan svar varð rokkið.
Hvussu skulu vit liva við púra ongum blokki?
3. Ja, hvussu skulu vit liva uttan blokk og verju?
Vit skulu brúka trol og krók og fiska tosk og eyrju.
4. Hvussu skulu vit liva, tá fiskurin man dvína?
Vit skulu bjóða fremmandum at síggja landið fína.
5. Hvussu skulu vit liva, tá regnið oysir niður?
Vit skulu tekja múrin hann bæði við palli og bio.
6. Hvussu skulu vit liva, tá eingin vil betala?
Vit skulu taka teldu í brúk við bæði mús og hala.
7.Hvussu skulu vit liva, tá teldan vil ikki virka?
Vit skulu bora djúpt í grund til olju upp at lirka.
8. Hvussu skulu vit liva, tá oljan vil ikki renna?
Vit skulu leggja bløð og rusk í oljufýr at brenna.
9. Hvussu skulu vit liva, um eldurin man dovna?
Far tú heim og legg teg nú, eg eri um at sovna.
10. Hvussu skulu vit liva, tá eingin er at svara?
Tá fara vit í Landskassan og byrja út at gjara.
11. Tá fara vit í Landskassan at brúka mynt og seðlar,
vit skulu gyrða oyggjarnar og brúka hegn og pelar.
12.Tá fara vit í Landskassan og brúka hvørt eitt oyra.
Tig, tig og tala ei, tit vilja einki hoyra.
if1999nov


text:
Nú var aftur tíð til eina lekkra og lætta uppskrift. Hesar muffurnar eru skjótar og einkultar at gera, og so síggja tær ordiliga fínar og frískligar út. Hetta er skjótt at klamsa saman, um tú fært gestir í vikuskiftinum.
Tilfar til 8 muffur
120g smør
120g sukur
120 g mjøl
1 tsk bakipulvur
2 egg
1 tsk vaniljusukur
Tilfar til pynt
Nøkur jarðber
1 pk av róma
3 spsk av flormelis
1 tsk av vaniljusukur
Arbeiðsháttur
Rør alt tilfarið til muffurnar saman við einum pískara. Deil deiggið í formarnar og baka muffurnar á 175 stigum í umleið 20 minuttir. Tak muffurnar út úr ovninum og lat tær kølna. Píska síðani róman og koyr flormelis og vaniljusukur í. Tá muffurnar eru kaldar, er klárt at pynta tær.
So lætt kann tað gerast! Hesar fari eg so heilt sikkurt at gera aftur. Vónandi dáma tykkum tær eisini.
M&K


text:
Í løtuni fer nakað av vegarbeiði fram á tí einu gøtuni Undir Svartafossi. Økið, har arbeitt verður, er frámerkt við reyðum á mynd niðast. Arbeiðið hevur við sær, at tað ikki fer at bera til at ganga eftir henni í vanligari arbeiðstíð. Møguliga verður gangandi uttan fyri vanliga arbeiðstíð.
Frá Svartafossi og oman eftir vegnum Undir Svartafossi til rennibreytina skuldi tað borið til at gingið í vanligari arbeiðstíð, tó at roknast kann við nakað av órógvi, skrivar Tórshavnar kommuna.
Kommunan heitir á fólk um at vera varin, um tey hava ørindi í økinum.
Vegarbeiði undir Svartafossi
Tað fer ikki at bera til at ganga eftir henni í vanligari arbeiðstíð
Mynd: Visit Tórshavn
Í løtuni fer nakað av vegarbeiði fram á tí einu gøtuni Undir Svartafossi. Økið, har arbeitt verður, er frámerkt við reyðum á mynd niðast. Arbeiðið hevur við sær, at tað ikki fer at bera til at ganga eftir henni í vanligari arbeiðstíð. Møguliga verður gangandi uttan fyri vanliga arbeiðstíð.


text:
Tuesday, May 29, 2018
Sita so væl á turrum: “Hvat vilja tey, hvat skilja tey”
Við at elva til heilt nýggjan ótryggleika og økja um fíggjarligan váða kann uppboðssøla av fiskirættindum gerast ein álvarslig hóttan ímóti kappingarføri og burðardygd í fiskivinnuni, ið verður psykologiskt leidd til at handla ólønandi.
Ávaringar móti uppboðssølu av fiskirættindum ljóða framvegis frá umboðum fyri fiskivinnuna, og reiðarar siga at av øllum í fiskivinnu nýskipanini hjá Landsstýrinum er uppboðssølan av fiskirættindum “størsta hóttan ídag” móti tí búskaparliga grundarlagnum hjá vinnuni.
“Rætt skal vera rætt, og ymiskt er hent til tað betra síðan tað upprunaliga uppskotið um nýskipan varð lagt fram,” viðmerkti Hanus Hansen, stjóri á JFK, í samtalu við bloggin Fiskivinnan. “Eitt nú eru anti-trust reglurnar ikki longur so darvandi fyri vinnuna sum tær upprunaliga sóu út til at blíva, og politikarar hava hóast alt tikið til sín okkurt burtur úr rúgvuni av teimum mongu atfinningum sum hava verið at hoyrt. Men tað sum serliga stendur eftir nú er uppboðssølan av fiskirættindum. Talan er um eitt munandi minni umfang enn tað sum upprunaliga varð lagt upp til, men kortini verður hetta ein marra fyri vinnuna sum tað sær út nú — og hetta er okkara størsta hóttan ídag. Tað ger øll framtíðar útlit fullkomiliga óviss, í sovorðnan mun at tað ikki kann samanberast við tær treytir vit fyrr hava arbeitt undir. Undir hesum umstøðum sum nú gera seg galdandi ber ikki longur til at planleggja yvirhøvur, tí tú hevur ongan kjans at vita hvørji fiskirættindi tú hevur framyvir. Av tí sama kunnu vit skjótt missa alt kappingarføri, og møguleikarnir at standa seg og yvirliva eru knappliga nógv verri enn teir hava verið. Hvat skulu vit siga við keyparar sum eru vanir at gera langtíðar sáttmálar — skulu vit fyrigykla teimum at vit hava framvegis trygg rættindi og kunnu levera vøruna tey komandi tvey-trý árini, og so bara vóna at vit fáa tað at bera til? Men tað vil jú vera villleiðandi og ábyrgdarleyst, ja kanska hartil brotsligt, at gera soleiðis. Ella skulu vit siga sum er og fortelja teimum at Føroyar sum einasta land millum kappingarneytar á okkara leiðum hevur valt at spenna so bein fyri egnari vinnu at okkara fyritøkur ikki longur kunnu standa inni fyri nakrari veitingartrygd?”
Hetta argumentið hjá Hanusi Hansen er ikki ókent og hevur verið frammi fyrr, ikki bert millum umboð fyri fiskireiðarí og manningarfeløg, men eisini frá øðrum síðum. Hvussu ber tað til at so nógvir politikarar og teirra ráðgevarar ikki taka hetta í størri álvara?
Ein blokkur av misskiljingum og reingingum kring hesi viðurskifti kann botna í nøkrum av tí sum nakrir ideologiskt drivnir búskaparfrøðingar áhaldandi hava ført fram yvir fleiri ár, ikki minst í tíðindamiðlum, í slíkan mun at fleiri leiðandi politikarar eftir øllum at døma hava tikið tað til sín: at tann avgerandi spurningurin snýr seg um ‘marknaðartreytir’ og at tað er bæði rætt og rímiligt at vinnulig framíhjárættindi so sum fiskirættindi verða útlutað umvegis uppboðssølu, soleiðis at landinum sum eigara av rættindunum kann tryggjast ‘marknaðarprís’ fyri tey.
Tílíkt glíður væl niður hjá mongum — serliga teimum sum ikki hava praktiskt og detaljerað innlit í fiskivinnu á okkara leiðum. Tey stóru mistøkini sum fólk gera her er millum annað at taka eina virkandi føroyska fiskivinnu fyri givið; men tað er í veruleikanum eingin sjálvfylgja at vit hava eina slíka, og tað vit hava ídag hevur tikið mong ár at byggja upp. Harnæst innrokna hesi fólk ikki tær gróthørðu altjóða marknaðartreytir sum gera seg galdandi fyri okkara fiskivinnu, sum er ein útflutningsvinna burturav, við kapping uttan íhald frá øðrum londum. Heldur ikki tykjast tey geva sær far um teir kapitalmessigu og tøkniligu karmar sum krevjast fyri at kunna gera seg galdandi í hesari altjóða kapping.
Ikki bara pengar
Har úti á marknaðnum — har sum tær veruligu treytirnar verða settar uttan mun til hvat vit finna uppá politiskt í Føroyum; har sum fiskaprísirnir verða ásettir, og har keyparar gera av um teir vilja takka ja ella nei til føroyskar fiskavørur — har verður nevniliga hugt eftir sovorðnum sum álitisføri, ikki bert í dygd og prísi, men sanniliga í levering.
Skal tað raðfestast so høgt, hetta at fyri ein og hvønn prís klípa tað nógva av øllum vinningi úr tí lønandi partinum av okkara fiskivinnuni yvir til landskassan av berum ótta fyri at onkrir aktørar skulu gerast ov stórir fyri samfelagið, so fer eingin fiskakeypari at takka okkum fyri tað — heldur fara teir at rista við høvdinum og leita sær eftir øðrum veitarum, ið eru til at líta á.
Og um ein tílík próvgrund um ‘ov stórar aktørar’ skal takast upp av álvara, so er nógv at fara eftir og sindra í einum so lítlum samfelag sum Føroyar: kringvarp; telesamskifti; elveiting; vegakervi; heilsuverk; flogvinna; alivinna. Ja, hví ikki meira ‘marknaðartreytir’ allastaðni — vilja vit veruliga tað, er tað vert at petta hvønn bygnað sundur bara tí hann ikki stendur mát í mun til onkra hugmyndafrøði um ein heimligan ‘marknað’ sum ofta er lítið annað enn eitt eiti?
Ein ‘marknaður’ sigur sum so einki í sjálvum sær; tað er fólkið og mentanin, handlingin, sum myndar marknaðin, í tann mun ein nevniverdur marknaður yvirhøvur er til staðar; innantóm teorisering um marknaðar ditt og datt í einum pinkusamfelag kann hinvegin vendast og snarast allar vegir, alt eftir hvørjum politiskum leikritum ið gingið verður útfrá.
“Hvat hjálpir tað føroyingum at hindra sínum fyritøkum í fiskivinnuni í at vaksa, tá tær longu eru so lítlar sum tær eru í mun til keyparar sum bara gerast størri og størri fyri hvørt ár,” viðmerkti Agnar Jensen, sølu- og marknaðarleiðari á Faroe Origin, í samrøðu við okkum. Hann segði hetta vissuliga í øðrum samanhangi, men tað ger seg ikki minni galdandi í hesum høpi.
Eitt afturat sum forsprákarar fyri uppboðssølu av fiskirættindum ikki tykjast sannkenna, er tann psykologiski virknaður hendan uppboðssøla hevur í praksis fyri tey sum varða av fiskivinnuni, sum kenna at tey hava nakað at missa: tey hugsa minni um pengar fyri penganna skuld og meira um virksemi fyri virksemis skuld, og tí verða tey psykologiskt ofta leidd til at heldur keypa enn ikki, uttan mun til lønsemi her og nú — tað er fyri teimum meira umráðandi at tryggja at vinnuvirksemið kann halda fram, so sleppast kann undan í fyrstu syftu at siga fólki upp. Tey sum puristiskt vilja innføra ‘marknaðartreytir’ standist hvat av ið má, tykjast heilt einfalt ikki at innsíggja hetta; kanska tí tey ongantíð hava roynt í veruleikanum hvat tað merkir at standa við fullari ábyrgd av egnari og annara inntøku?
Tað skuldi verið óneyðugt at sagt, men pragmatiskar loysnir heldur enn ideologi er tað sum vinnuni og búskapinum tørvar.
Ávaringar móti uppboðssølu av fiskirættindum ljóða framvegis frá umboðum fyri fiskivinnuna, og reiðarar siga at av øllum í fiskivinnu nýskipanini hjá Landsstýrinum er uppboðssølan av fiskirættindum “størsta hóttan ídag” móti tí búskaparliga grundarlagnum hjá vinnuni.
“Rætt skal vera rætt, og ymiskt er hent til tað betra síðan tað upprunaliga uppskotið um nýskipan varð lagt fram,” viðmerkti Hanus Hansen, stjóri á JFK, í samtalu við bloggin Fiskivinnan. “Eitt nú eru anti-trust reglurnar ikki longur so darvandi fyri vinnuna sum tær upprunaliga sóu út til at blíva, og politikarar hava hóast alt tikið til sín okkurt burtur úr rúgvuni av teimum mongu atfinningum sum hava verið at hoyrt. Men tað sum serliga stendur eftir nú er uppboðssølan av fiskirættindum. Talan er um eitt munandi minni umfang enn tað sum upprunaliga varð lagt upp til, men kortini verður hetta ein marra fyri vinnuna sum tað sær út nú — og hetta er okkara størsta hóttan ídag. Tað ger øll framtíðar útlit fullkomiliga óviss, í sovorðnan mun at tað ikki kann samanberast við tær treytir vit fyrr hava arbeitt undir. Undir hesum umstøðum sum nú gera seg galdandi ber ikki longur til at planleggja yvirhøvur, tí tú hevur ongan kjans at vita hvørji fiskirættindi tú hevur framyvir. Av tí sama kunnu vit skjótt missa alt kappingarføri, og møguleikarnir at standa seg og yvirliva eru knappliga nógv verri enn teir hava verið. Hvat skulu vit siga við keyparar sum eru vanir at gera langtíðar sáttmálar — skulu vit fyrigykla teimum at vit hava framvegis trygg rættindi og kunnu levera vøruna tey komandi tvey-trý árini, og so bara vóna at vit fáa tað at bera til? Men tað vil jú vera villleiðandi og ábyrgdarleyst, ja kanska hartil brotsligt, at gera soleiðis. Ella skulu vit siga sum er og fortelja teimum at Føroyar sum einasta land millum kappingarneytar á okkara leiðum hevur valt at spenna so bein fyri egnari vinnu at okkara fyritøkur ikki longur kunnu standa inni fyri nakrari veitingartrygd?”
Hetta argumentið hjá Hanusi Hansen er ikki ókent og hevur verið frammi fyrr, ikki bert millum umboð fyri fiskireiðarí og manningarfeløg, men eisini frá øðrum síðum. Hvussu ber tað til at so nógvir politikarar og teirra ráðgevarar ikki taka hetta í størri álvara?
Ein blokkur av misskiljingum og reingingum kring hesi viðurskifti kann botna í nøkrum av tí sum nakrir ideologiskt drivnir búskaparfrøðingar áhaldandi hava ført fram yvir fleiri ár, ikki minst í tíðindamiðlum, í slíkan mun at fleiri leiðandi politikarar eftir øllum at døma hava tikið tað til sín: at tann avgerandi spurningurin snýr seg um ‘marknaðartreytir’ og at tað er bæði rætt og rímiligt at vinnulig framíhjárættindi so sum fiskirættindi verða útlutað umvegis uppboðssølu, soleiðis at landinum sum eigara av rættindunum kann tryggjast ‘marknaðarprís’ fyri tey.
Tílíkt glíður væl niður hjá mongum — serliga teimum sum ikki hava praktiskt og detaljerað innlit í fiskivinnu á okkara leiðum. Tey stóru mistøkini sum fólk gera her er millum annað at taka eina virkandi føroyska fiskivinnu fyri givið; men tað er í veruleikanum eingin sjálvfylgja at vit hava eina slíka, og tað vit hava ídag hevur tikið mong ár at byggja upp. Harnæst innrokna hesi fólk ikki tær gróthørðu altjóða marknaðartreytir sum gera seg galdandi fyri okkara fiskivinnu, sum er ein útflutningsvinna burturav, við kapping uttan íhald frá øðrum londum. Heldur ikki tykjast tey geva sær far um teir kapitalmessigu og tøkniligu karmar sum krevjast fyri at kunna gera seg galdandi í hesari altjóða kapping.
Ikki bara pengar
Har úti á marknaðnum — har sum tær veruligu treytirnar verða settar uttan mun til hvat vit finna uppá politiskt í Føroyum; har sum fiskaprísirnir verða ásettir, og har keyparar gera av um teir vilja takka ja ella nei til føroyskar fiskavørur — har verður nevniliga hugt eftir sovorðnum sum álitisføri, ikki bert í dygd og prísi, men sanniliga í levering.
Skal tað raðfestast so høgt, hetta at fyri ein og hvønn prís klípa tað nógva av øllum vinningi úr tí lønandi partinum av okkara fiskivinnuni yvir til landskassan av berum ótta fyri at onkrir aktørar skulu gerast ov stórir fyri samfelagið, so fer eingin fiskakeypari at takka okkum fyri tað — heldur fara teir at rista við høvdinum og leita sær eftir øðrum veitarum, ið eru til at líta á.
Og um ein tílík próvgrund um ‘ov stórar aktørar’ skal takast upp av álvara, so er nógv at fara eftir og sindra í einum so lítlum samfelag sum Føroyar: kringvarp; telesamskifti; elveiting; vegakervi; heilsuverk; flogvinna; alivinna. Ja, hví ikki meira ‘marknaðartreytir’ allastaðni — vilja vit veruliga tað, er tað vert at petta hvønn bygnað sundur bara tí hann ikki stendur mát í mun til onkra hugmyndafrøði um ein heimligan ‘marknað’ sum ofta er lítið annað enn eitt eiti?
Ein ‘marknaður’ sigur sum so einki í sjálvum sær; tað er fólkið og mentanin, handlingin, sum myndar marknaðin, í tann mun ein nevniverdur marknaður yvirhøvur er til staðar; innantóm teorisering um marknaðar ditt og datt í einum pinkusamfelag kann hinvegin vendast og snarast allar vegir, alt eftir hvørjum politiskum leikritum ið gingið verður útfrá.
“Hvat hjálpir tað føroyingum at hindra sínum fyritøkum í fiskivinnuni í at vaksa, tá tær longu eru so lítlar sum tær eru í mun til keyparar sum bara gerast størri og størri fyri hvørt ár,” viðmerkti Agnar Jensen, sølu- og marknaðarleiðari á Faroe Origin, í samrøðu við okkum. Hann segði hetta vissuliga í øðrum samanhangi, men tað ger seg ikki minni galdandi í hesum høpi.
Eitt afturat sum forsprákarar fyri uppboðssølu av fiskirættindum ikki tykjast sannkenna, er tann psykologiski virknaður hendan uppboðssøla hevur í praksis fyri tey sum varða av fiskivinnuni, sum kenna at tey hava nakað at missa: tey hugsa minni um pengar fyri penganna skuld og meira um virksemi fyri virksemis skuld, og tí verða tey psykologiskt ofta leidd til at heldur keypa enn ikki, uttan mun til lønsemi her og nú — tað er fyri teimum meira umráðandi at tryggja at vinnuvirksemið kann halda fram, so sleppast kann undan í fyrstu syftu at siga fólki upp. Tey sum puristiskt vilja innføra ‘marknaðartreytir’ standist hvat av ið má, tykjast heilt einfalt ikki at innsíggja hetta; kanska tí tey ongantíð hava roynt í veruleikanum hvat tað merkir at standa við fullari ábyrgd av egnari og annara inntøku?
Tað skuldi verið óneyðugt at sagt, men pragmatiskar loysnir heldur enn ideologi er tað sum vinnuni og búskapinum tørvar.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Hey øll í 8.d
Tit skulu upp í Søgu hósdagin 14.juni-
Tit skulu lesa hesar síðurnar í søgubókini,
Frá síðu 6 til og við síðu 22
Frá síðu 24 til og við síðu 39
Frá síðu 48 til og vuið síðu 62
Frá síðu 78 til og við síðu 85
Hey tit í 8. D - Bara nøkur fá “KLUE” til tykkum ísmb. við at fara upp í Søgu
Lesið síðurnar væl tit fáa á seðlunum tit taka.
Skrivið stutt – ja, heilt stutt – tað, tit skulu minnast og fortelja um.
Tit mugu ongantíð lesa burur úr tí , tit skriva niður undir fyrireikingini.
TAÐ FÁA TIT ongan karakter FYRI – SLETT EINKI – SO IKKI LESA UPP FYRI OKKUM.
BERT stutt - hygg niður í tað tit hava skrivað .
Mynndir og tekningar úr søgubókini kunnu tit brúka – og fortelja útfrá.
Ein hevur fortalt tykkum mangt og hvat uttan fyri sjálva søgubókini.
Gott um tit kanska minnast hetta:
Til dømis:
Trælahandilin. Bretar fóru við skipum til Afrika eftir trælum. Siera Leona var nokk størsta plássi teir komu til – Nú eitur høvðusstaðurin Freetown - tí nú er eingin trælahandil longur. Hetta var staðið í Afrika har flestu trælirnir komu frá. Høvdingarnir í Siera Leona fóru langt inn í Afrika eftir sínum landsmonnum. Róku teir sum seyðir út til strondina – har bretar tóku tey umborð sum trælir og sigldu tey yvir til Amerika. Nógv av teimum doyðu á vegnum yvir – ja, hetta var við seglskipum og tey vóru í lastini sum djór.
Lesi á google um hendan trælahandil.
Kollveltingin í Frankaríki 1789 til 1799 hevur enn ávirkan í Evropa – eisini her í Føroyum.Føroysku bønrirnir
Her kom eisini Napoleon til valdi.
Vit fingu rætt til: skrivfrælsi, trúatfrælsi, hugsunarfrælsi - vit eru øll fødd líka inn í henda heim. Kongar, herðfólk og prestart skulu eisini gjalda skatt.
Evropa brotist . eisini vit í Føroyum.
Stórmenn og einahandilin høvdu alt vald í Føroyum.
Men so kom eitt nú Nólsoyar Páll við sínum skipi fyri at skaffa føroyingum bíligari vøru – eitt nú korn – mjøl, sukur, te, kaffi og mang annað
Føroysku bøndir og jørð eigarar mistu valdi tá fiskiskipini komu.
Fyrsta sluppin kom í 1872 hjá Trappubrøðrunum í Havn. Síåðani keyptu føroyingar nógvar sluppir ú Englandi og fóru at fiska – ja, til island. Her tjentu vanligir men nógvar pengar og kundu keypad jørð, byggja hús og fáa eina familja. Tað kundu teir ikki fyrr, tí tá vóru teir húskallar- ja trælir hjá bóndunum.
Áðrenn var ULL Føroya Gull - men nú varð tað fiskurin – og tað er hann enn í dag.
England og onnur lond í Everopa tóku nógv lond inn undir seg – hjálond. Serliga England.
Vit Føroyingar fóru eitt nú til Grønland at fiska.
Fingu okkara egnu Havn – fiskivinnuhavn í Grønlandi - sum eitur Føroyingarhavnin.
Her kundu vit landa fiski vit fiskaðu við Grønlands strendur – vit kundu tilgera fiskin á fabrikkum í Føroyingahavnini og tí fáa meira fyri vøruna.
Nógvar føroyskar kvinnur og men arbeiddu hesu árini í Føroyingahavnini – serliga í árunum 1955 til 1975
Lesi fyrst síðurnar eg havi givið tykkum at lesa úr søgubókini.
Síðani henda tekst eg nú havi skrivað.
Fari inn á eitt nú Google og finn meir um søguna tit hava lisið.
Alt tit vita meira enntekstin/spurningin tit fáa telur við tile in betri karakter.
Eina góða lesuferiu - síggjast hósdagin 14.juni í KÍ høllini
Við bestu heilsan
Zacharias Hammer
NB. Havi ikki rættlisið tekstin – so onkrar stavuvillir eru í.
soleiðis skulu tit møta hósdagin 14.juli til munnligu próvt. í Søgu hjá ZH
Klokkan 8.00
AE (Phuwadet) Hongala
Petur Martin Bertholdsen
Magnus O. Gullaksen
Klokkan 9.00
Irdy Joensen
Julia R. Nolsøe
Emilia Rasmussen
Klokkan 9.30
Ari Joensen
Tórálvur Brestisson
Jónas á Bergi
Klokkan 10.00
Margretha Bólstein
Rebekka Fonn
Kristina K. Hansen
Klokkan 10.30
Jóhan A. Jacobsen
Dávid á Marknagili
Dávid Matras
Klokkan 11.00
Jóhannes A. Rasmussen
Mortan Rasmussen
Andrias L. Søørensen
Klokkan 11.30
Rói Sørensen
Ragnar D. Tróndheim
Jákup Vitalis
Klokkan 12.00
Jákup Ø
Hjalmar
Klokkan 12.30
Jákup H
Karl
Við heilsan
Zacharias Hammer


text:
Hiplingur (lat. Phalacrocorax carbo L; da. Skarv, Ålekrage) er av størstu fuglum okkara, nakað sum havgás á stødd. Vakstrarlagið er sum á skarvi. Liturin er blásvartur, undir øsinum hvítur; á lærinum hevur hann um várið og fyrra partin av sumri ein stóran hvítan blett, og langar hvítar fjaðrar aftur úr nakkanum og hálsinum.
Hann livir í meingi víða um í Europa og Asia, og heldur seg bæði á sjógvi og í áum langt inni í landinum. Her hjá okkum hevur hann mest átt á rókum og pallum í meitilbergi. Eggjatalið og klekingartíðin er sama sum hjá skarvi. Ungfuglurin er hvítur ella morligur um búk og bringu, brúnsvartur omaná; men bletturin við lærið sæst næstan ikki.
Morgun og kvøld ferðast hann fram við landi og kavar eftir fiski. Um dagin sita teir, ofta fleiri saman, við velinum niður á sjóvarklettin og bleiktra við veingjunum. Kemur tá bátur framvið, stoyta teir sær í kav, og so skjótt svimja teir undir vatni, at stravið er hjá báti at fáa teir aftur.
Áður var hiplingurin nógvur um Føroyar. Nú er næstan eiðasørt eftir av byggingarfugli, og fryktandi er fyri, at hann fer at doyggja heilt út. Spell er at verða av við henda prýðiliga fugl.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Soleiðis eru teir kallaðir, tí teir hava fitjur, tað er húð, sum er millum tærnar og ger fótin góðan at svimja við. Og øllum fitjufuglum dámar væl á blotanum; summir halda seg helst á vøtnum og í áum, men teir flestu liva sína mestu tíð á sjónum. Fjøðurin er tøtt, og teir smyrja hana við feitum, so vatn rínur ikki við hana. — Til er eitt ótal av sløgum, og til at lætta yvirlitið á teimum verða tey her sett sundur í bólkar og ættir.


text:
Minningarorð um Nils Erik Gjerdevik/
Feigdarboð komu úr Danmark í morgun. Listamaðurin Nils Erik Gjerdevik er deyður. Slík boð eru altíð syrgilig, men í hesum føri verða tey so nógv verri av, at tey koma so knappliga; Nils Erik var í besta aldri mitt í einum sera aktivum listarligum og fjølbroyttum arbeiðslívi, sum hann gekk upp í við lív og sál og við sjáldsomum listarligum gávum.
Nils Erik Gjerdevik var føddur í Oslo í 1962, men hevur í mong ár búð og arbeitt í Keypmannahavn. Hann hevur gjørt fleiri stórar prýðingar bæði í Danmark og aðrastaðni í Norðurlondum, t.d. prýddi hann Operahúsið í Keypmannahavn, Københavns Universitet og Mentanarhúsið Hamar í Noregi, har føroyska Durita Brattaberg er leiðari. Men kontaktirnar til føroyska list vóru fleiri, Nils Erik kendi føroysk listafólk og sjálv hevði eg ta fragd at samstarva við honum í sambandi við ta stóru verkætlanina Grafisk Sambond, sum endaði við einari framsýning í Norðurlandahúsinum fyri júst einum ári síðani. Nils Erik gjørdi í Steinprenti 3 framúrskarandi litografisk verk til hesa framsýning, sum tó, at tey eru abstrakt, eru merkt av frásagnarligum áhuga, sum tú sum áskoðari fært frænir av í teimum horisontalu, widescreen kompositiónunum.
Nils Erik Gjerdevik var ein so ótrúliga mildur, uppmerksamur og fittur maður, samstundis sum hann var sera vitandi og avgjørdur, tá tað kom til hvat hann vildi við listini. Í eini ásannan av, at tað totalt abstrakta í grundini ikki er møguligt, arbeiddi hann við forskjótingum av ymiskum skapum og formligum fyrirbrigdum, sum arbeiða í móti og sabotera hvørt annað, so at áskoðarin støðugt verður fluttur eitt vet víðari í huganum í royndini at fata myndirnar. Umframt málarí og grafikk arbeiddi Nils Erik Gjerdevik eisini originalt og sjálvstøðugt við objektum og standmyndum og relieffum úr leiri. Hann var limur í Den Frie Udstilling og fekk í 2002 Eckersbergmedaljuna. Við samkenslu við hansara kæru takka vit fyri Nils Erik Gjerdevik, friður veri við minni hansara.


text:
Tornkranaskeiðið varð skipað í samstarvið við EUC Nordvestsjælland, sum vanliga stendur fyri hesum skeiði í Danmark. Vanligt er, at skeiðið tekur 22 arbeiðsdagar. Í sambandi við, at skeiðshaldari kom niðri frá, varð skeiðið skipað við longri døgum, umframt at leygardagarnir vóru brúktir í krananum.
”Støðið varð sera høgt” so avgjørdur var royndi skeiðshaldarin Roland B. Olsen. ”Skeiðið gekk ómetaliga væl. Hetta eru uttan iva menn, sum vilja mennast og teir gjørdu sær ómak”. ”Vit høvdu stórar avbjóðingar við vindi, men hetta fingu vit loyst við at hava ástøðisundirvísing, tá vindurin var mestur.”
Eisini skeiðsluttakararnir vóru væl nøgdir. Ein teirra var Heini Danielsen frá Articon: ”Hetta var eitt gott skeið. Okkum tørvar hesar førleikar, og nú lá so væl fyri, at skeiðið var í Føroyum. Nú eru vit klárir til kranaarbeiðið í summar”.
Eftirútbugvingargrunnurin ”Vitan” fyriskipaði skeiðnum.
Fakta um Vitan: Eftirútbúgvingargrunnur fyri handverksvinnuna, sum veitir fíggjarligan og tekniskan stuðul til handverkarar og handverksmeistarar til eftirútbúgving, sum eru viðkomandi fyri handverksvinnuna


text:
Myndir frá Norðurlandaráðsfundinum 1.-3.11
Frá týsdegnum 1. november til og við hósdagin 3. november eru allir norðulendsku ráðharrarnir savnaðir í Keypmannahavn til árliga Norðurlandaráðsfundin. Eisini umboð fyri Baltisku londini eru við.
Her eru nakrar myndir frá fundunum.
Tíðindi
2018/09/07
Stjórnin vil brúka 15 mió. til at økja kunnleikan, og borgarar skjóta upp, at Ríkisfelagsskapurin skal á tímatalvuna. Alt í samsvari við tað, Javnaðarflokkurin leingi hevur virkað fyri.
les meir
2018/06/20
Nógv bendir á, at eitt altjóða veiðibann er ávegis. Bannið fevnir millum annað um veiðu eftir lunda og álku, og hetta kann raka Føroyar umvegis danska limaskapin í altjóða avtalu. – Eg fari at gera
les meir
RSS


text:
Stuldurin á Viðareiði - stórur partur av stolnu pengunum komin til vega
Pressemeddelelse • Okt 28, 2016 12:19 GMT
Við góðari hjálp frá fólki í Norðoyggum, hevur politiið nú fingið til vega megin partin av stóru peningaupphæddini, ið bleiv stolin á Viðareiði.
Politiið fekk seinnapartin fyrradagin eitt ”tip”sum førdi til, at megin parturin av stolnu peningaupphæddini bleiv funnin.
Ongin er enn skuldsettur í málinum, men politiið hevur onkran illgrunað til hvør viðkomandi kann verða, ið hevur framt stuldurin.
Av tí at kanningararbeiðið ikki er komi á mál, kann politiið ikki nevna nakað um hvussu stór peningaupphædd talan er um ella hvar peningaupphæddin er funnin.
Polittið takkar øllum teimum. ið hava ringt og hjálpt til við kanningarbeiðnum.
Jón Klein Olsen, varapolitiinspektørur
Kanningardeildin
Politiet på Færøerne opretholder tryghed, sikkerhed, fred og orden, ved
- at forebygge, standse, efterforske og forfølge strafbare forhold
- at samarbejde - samt yde bistand og service til andre - indenfor politiets, anklagemyndighedens og sysselmændenes områder.


text:
Í starvsvenjing á Krabbameinsfelagnum
Samtalubólkur fyri teg ið hevur mist makan
Krabbameinsfelagið fekk 76.700 krónur
Team Rynkeby Føroyar handaði Krabbameinsfelagnum peningagávu
Føroya vakrasta hávlmaraton 3. september 2016
Nýtt skeið í listterapi fyri teg, sum hevur ella hevur havt krabbamein.
Stórur konsertdagur á Strondum
Stuðulin frá Spyr.fo munar væl hjá Krabbameinsfelagnum
Stórt stuðulstiltak á Strondum
Í Atlantic Airways eru tey umhugsin
Prát og samvera fyri teg, sum hevur krabbamein
Njót sólina við skili
Reglulig fyribyrgjandi kanning fyri lívmóðurhálskrabba
Gongu1/2maraton 4. juni í 2016
Gangi½maraton - Stór vælnøgd at koma um málstrikuna
Gangi½maraton - Hava bílagt gott veður aftur í ár


text:
Grundgevingar fyri fosturtøku
- 1% – kynsligur yvirgangur: neyðtøka; blóðskemd.
- 6% – av heilsuávum: brek
- 93% – sosialar fosturtøkur: ”óynskt”
(Guttmacher Institute; BPAS)
I Føroyum hava vit í meginregluni ikki ”fría” fosturtøku, tað vil siga at tað skulu nakrar treytir verða uppfyltar fyri at ein kann fáa framda eina fosturtøku.
Fosturtøkumarkið í Føroyum er 16 vikur. Foreldur at ómyndigum persóni, sum er við barn – 17 ár og yngri – skulu geva samtykki, áðrenn fosturtøkan kann verða framd. Tá talan er um hjúnalag, skal maðurin geva sítt samtykki, áðrenn fosturtøkan kann verða framd.
Forteytirnar fyri at loyva fosturtøku eru hesar:
- Um lív og heilsa kvinnunnar er í vanda.
- Um kvinnan er vorðin við barn við neyðtøku ella líknandi brotsgerð.
- Um fostrið er í vanda fyri at fáa álvarslig likamlig ella sálarliga brek.
- Um mett verður, at kvinnan ikki fer at megna at taka sær av barninum grundað á ógvusligar sálarligar ella likamligar avbjóðingar.
Umframt at treytirnar skulu vera uppfyltar, skulu eisini tveir læknar viðmæla at fosturtøkan verður framd.
Les fosturtøkulógina HAR
CEDAW (ST) og føroyska fosturtøkulógin: meira upplýsing HAR
Hóast hesar treytir, sýnist tað sum tað ikki er so stór forðing fyri at ynski um fosturtøku verður játtað, og tað sýnist sum læknarnir í Føroyum hava rættliga nógv at siga hesum viðvíkjandi. Hagtølini vísa at læknar ofta viðmæla fosturtøku.
Lógin, ið fyriskipar biomedicinskar kanningar, er ikki sett í gildi í Føroyum. Føroyingar fáa slíkar viðgerðir í Danmark og verða viðgjørdir sambært donsku lógini. Lesa meira um ísáing HAR.
EIN VIÐMERKING TIL FORTREYTNIRNAR
Um lív og heilsa kvinnunnar er í vanda…
Fosturtøka er ikki ein medisinsk viðgerð ella ein lekidómur fyri nakað sum helst. Góð medisinsk praksis góðkennir og loyvir lívbjargandi inntrivum, hóast tað stendur um lív hjá ófødda barninum. Í slíkum føri er málið altíð at bjarga báðum lívunum, um tað er møguligt. Fosturtøka hevur til endamáls at oyða/avlíva. Víðfevnandi, aktuellar kanningar vísa, at fosturtøka í veruleikanum setur kvinnuna í álvarsligan vanda – bæði likamliga og sálarliga: Aftaná fosturtøku
The Dublin Declaration 2012 (á 18 málum) – Meira enn 900 læknar hava skivað undir!
http://www.dublindeclaration.com/
Um kvinnan er vorðin við barn við neyðtøku ella líknandi brotsgerð…
Neyðtøka og blóðskemd/insest eru sera álvarsligar og órættvísar brotsgerðir ímóti kvinnum. Kortini velja kvinnur at eiga barnið, ið er gitið undir tílíkum umstøðum. Hesar kvinnur siga, at tær kenna, at barnið hevur eina grøðandi og sigrandi ávirkan á tað ræðuliga, sum ein neyðtøka førir við sær. Barnið er altíð sakleyst. Tað er ólogiskt at revsa barnið grundað á brotsgerðina hjá pápanum. Børn, ið eru gitin undir neyðtøku, liva til fulnar sítt egna lív.
Kvinnur, ið hava fingið fosturtøku eftir eina neyðtøku, siga, at tær funnu linna og grøðing eftir neyðtøkuna, men ikki eftir fosturtøkuna. Summar siga enntá, at tær kendu fosturtøkuna sum enn eina neyðtøku, sum enn eitt álop, harðligt og oftast framt av einum manni. Somuleiðis siga summar, ið hava verið offur fyri blóðskemd/insest, at fosturtøkan varð nýtt til at goyma blóðskemdina/insestina. Skemmarin noyddi og kroysti tær til at fremja fosturtøku, og síðani helt hann á við tí ræðuligu misnýtsluni.
Um fostrið er í vanda fyri at fáa álvarslig likamlig ella sálarliga brek…
Um eitt fostur er í stórum vanda fyri at fáa álvarslig likamlig ella sálarlig brek, so er svarið ikki deyði – svarið er umsorgan. Hvat merkir ‘álvarslig brek’, tá fosturtøka verður framd móti børnum, ið hava Down Syndrome, Spina Bifida, klovnan góma, krypilsfót – ella tí tú ert genta! Hvør avger? Hvønn boðskap bera vit teimum, sum bera likamlig ella sálarlig brek og hava yvirlivað eina fosturtøku? Tað hevði verið betri at nýtt tíðina, orkuna og pengarnar til at kunna foreldur um lívsjáttandi alternativ til fosturtøku og at veitt stuðul, lívsjáttandi medisinska og linnandi umsorgan.
Tað er eisini vert at leggja til merkis, at javnan fáa foreldur eina vánaliga diagnosu í samband við fostrið, men tá barnið kemur í verðina, ja, so er tað frískt og raskt. Onnur foreldur kenna stóran linna, frið og troyst í at taka væl ímóti og elska barn sítt, hóast tað bert livir í fáar tímar ella dagar.
Um mett verður, at kvinnan ikki fer at megna at taka sær av barninum grundað á ógvusligar sálarligar ella likamligar avbjóðingar…
Megnar ein kvinna ikki at taka sær av barni sínum orsakað av likamligum ella sálarligum avbjóðingum, so áttu vit at boðið henni fosturhjálp ella ættleiðing – ikki fosturtøku. Hvat metingarstøði skal avgera, um kvinnan megnar ella ikki megnar at taka sær av barni sínum? Hvør skal avgera tað?
Nýggjar kanningar vísa, at viðbreknar kvinnur eru í størri vanda fyri at fáa fosturtøku-trauma, serliga tá fosturtøkan verður framd orsakað av trýsti frá øðrum og ímóti viljanum hjá mammuni. Hetta er ómetaliga álvarsamt og kann av sonnum sigast at vera brot á mannarættindi.
VIDEO og HEIMILDARFILMAR
Abortion: The Choice (58.min)
BBC documentary in which five women and one man speak about their abortion decisions and experience.
https://www.youtube.com/watch?v=luAhb2qC1lI
Blood Money – Dr. Alveda King (1.hr.20.min)
A documentary film narrated by Dr. Alveda King (niece of Rev. Martin Luther King) which examines the history of abortion in America. From the inception of Planned Parenthood and the profitability of abortion clinics, to Roe v. Wade, to the denial of when life begins, the fight to save the lives of innocent babies, and the devastating effects it has had on the women that have exercised this “choice”.
https://www.youtube.com/watch?v=xbW08i3efaM
Abort, voldtægt og incest
https://rettentilliv.dk/info/abort/abortens-temaer/voldtaegt-og-incest/
“Abort hjælper ikke” – siger ofre for voldtægt og incest. (7.min)
Joyce Ann McCauley-Benner blev voldtaget – og blev gravid. Hør hende fortælle sin historie.
Videoen er produceret af Feminists For Life.
https://www.youtube.com/watch?t=353&v=rj6jtE3mrls
Conceived in Rape & Other Exceptions
(58.min., can be watched in parts)
https://www.youtube.com/watch?v=IrYOj3iwskk
Finding Joy After Darkness (4.min)
“She was my beauty from my ashes, the light that I got from the darkness that I had endured.”
https://www.youtube.com/watch?v=YbF6dFAegcY
Mothers and fathers give testimony at the United Nations
(39.min., can be watched in parts)
https://www.youtube.com/watch?v=D3it5ySszT4


text:
Hanna Jensen - fyrsta samansetta M.A.-prógv
Herfyri varð fyrsta samansetta M.A.-prógv útskrivað av Føroyamálsdeildini á Fróðskaparsetrinum. Samansetta M.A.-prógvið er ein serlig útbúgving, ið gevur undirvísingarførleika á miðnámsskúlastøði.
Tað er Hanna Jensen, ið dagliga starvast sum lærari og lestrarvegleiðari á Studentaskúlanum og HF-skeiðnum á Kambsdali, ið tók tað. Hanna Jensen hevur lisið føroyskt á Føroyamálsdeildini og franskt á KøbenhavnsUniversitet.
Útbúgva miðnámsskúlalærarar
Samansett M.A. er ein serlig útbúgving, ið hevur tann serliga eginleika, at hon gevur undirvísingarførleika á miðnámsskúlastøði. Kravið er, at tikið verður høvuðsnám á Føroyamálsdeildini og hjánám antin frá Fróðskaparsetri Føroya ella øðrum hægri lærustovni. Umframt hetta skal høvuðsritgerð takast í høvuðsnáminum.
Fyri at kunna undirvísa á miðnámsskúlastøði er vanliga neyðugt við minst 120 ects í hvørjum undirvísingarfaki. Tí er samansett M.A. 30 ects longri enn ein vanlig M.A., tí at hjánámið telur 120 ects heldur enn 90 ects, sum vanligt hjánám telur.
Ein meginregla er, at 30 ects samsvarar við eitt hálvt ársnám. Við høvuðsnámi (180 ects) og hjánámi (120 ects) tekur tað tí í útgangsstøðinum eitt hálvt ár eyka at taka samansetta M.A.
Aftaná setan á miðnámsskúla skal harumframt takast námsfrøðiskeið.
Samansett M.A.
Høvuðsgrein: 180 ects
Hjánám: 120 ects
Høvuðsritgerð: 30 ects
Námsfrøðiskeið
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Framsýningin William Heinesen Myndlistamaður í Listasavninum er ein relevant framsýning, har nógv verk í sær sjálvum mótprógva eyðmjúka uppáhaldið hjá Williami Heinesen um myndavirksemi sítt, at tað mest var til dagdvølju. Framsýningin inniheldur góð listaverk frá teimum ymsu periodunum hjá myndlistamanninum, Williami Heinesen, sum spegla áhugan fyri skiftandi modernaðum, europeiskum listarákum. Her eru romantiskar náttúrulýsingar og ævintýrkendar pastellmyndir, satiriskar persónslýsingar og dekorativar lýsingar av fólki og fæi í harmoni við umhvørvið. Meginparturin av verkunum eru lænt og tískil mugu vit finna okkum í teimum øgiligu rammunum, sum tyngja summar myndir óneyðuga nógv. Harafturímóti er tað ein sonn fragd at síggja tær klippmyndirnar, sum eru nýinnrammaðar við museumsglasi uttan afturskin. Uttan at vera darvaðar av skyggjandi glasi og yvirlessaðum rammum, sleppa hesar myndir at anda frítt og vísa, at tær halda sum listaverk í 2017. Hetta er til dømis galdandi fyri eitt høvuðsverk sum Njørður og Skaði; klippmyndin frá 1977 av fevningini millum tvey, sum sambært norrønari gudalæru giftust, men sum vóru ov ymisk til at kunna liva saman. Í myndini hjá Williami Heinesen er tað sum snýr allur heimurin seg um sameiningina millum hav- og fjallaveruna, sum eru avmyndað vinstrumegin miðjuna. Kring parið svimja havfrýr, fiskar, krabbar í einum skipaðum riðili av bláum og grønum formatiónum við reyðum, gráum og okkurlittum verum. Vit eru miðskeiðis í einari havhugmynd, sum snýr seg um lívsins uppruna.
Og sjálvt um uppheingingin sum heild tykist eitt sindur tilvildarlig - mynd fyri mynd í eini langari horisontalari røð, umframt smáar uppsettar veggir í framsýningarrúminum - kann framsýningin sjálvandi viðmælast. Eg haldi sjálv, at uppheingingin bæði kundi verið meira skipað við denti á høvuðsverk osfr. og at meira sprell var í uppheingingini við støði í tysjandi, lívsfegna myndaheiminum í framsýndu verkunum. Men William Heinesen er altíð gott selskap og hansara fjálga humanisma, fitta spei og skemt og kærleikin mótvegis øllum livandi verum í kosmiska alheiminum er minst líka viðkomandi í dag sum tá myndirnar vórðu skaptar. Herligt eisini, at stóra bókin, sum Sprotin gav út í fjør, er til taks eisini eftir, at framsýningin er komin at enda.


text:
Hallur av Rana
16.12.2014 - 15:35
Tíðindi > Uttanlands - Yvirgangur
Tá Man Haron Monis hevði hildið kundar og starvsfólk í eini kaffistovu sum gíslar í sekstan tímar, royndi hann at flyta gíslarnar úr einum enda á kaffistovuni yvir í hin. Undir hesi royndini megnaðu fimm av gíslunum at taka til rýmingar.
Í hurlivasanum, sá eigarin í kaffistovuni, 34 ára gamli Tori Johnson, sín møguleika at bjarga sínum kundum við at loypa á Monis.
Tað kostaði honum lívið.
Monis skeyt eigaran, ið seinni doyði av skaðanum.
Men løgreglufólkini hoyrdi skotini, og mátti tískil alt fyri eitt taka seg inn í kaffistovuna, segði talsmaðurin fyri løgregluna, Andrew P. Scipione á einum tíðindafundi í gjárkvøldið.
Tá avtornaði hevði Monis tikið lívið av tveimum gíslum, eigaranum í kaffistovuni og eini mammu at trimum smábørnum, 38 ára gomlu Katrina Dawson.
Katrina varð skotin, tá hon kastaði seg yvir sína vinkonu, ið drápsmaðurin ætlaði at skjóta. Vinkonan var uppá vegin. Harvið lat hon lív fyri at bjarga lívinum hjá vinkonu sínari og hennara barni.


text:
18. desember 2017Nr. 158
Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um serstakar treytir fyri fiskiskapi eftir makreli, norðhavssild og svartkjafti og botnfiski í Barentshavinum í 2017
(Strika kravið um, at keypt kvota skal veiðast í 2017 og at taka av avreiðingaravgjaldið)
Samsvarandi samtykt Løgtingsins staðfestir og kunnger løgmaður hesa løgtingslóg:
§ 1
Í løgtingslóg nr. 150 frá 23. desember 2016 um serstakar treytir fyri fiskiskapi eftir makreli, norðhavssild og svartkjafti og botnfiski í Barentshavinum í 2017, sum broytt við løgtingslóg nr. 91 frá 6. juni 2017, verða gjørdar hesar broytingar:
1. Í § 1, stk. 6 verður 1. pkt. strikað.
2. Yvirskriftin yvir § 4 verður strikað.
3. § 4 verður strikað.
4. Í § 5, stk. 1 verður “§§ 2 og 4” broytt til: “§ 2”.
5. Í § 6, stk. 1 verður “og avreiðingaravgjaldið, sambært § 4,” strikað og “fella” verður broytt til: “fellur”.
6. Í § 6, stk. 2 verður “og avreiðingaravgjaldið” strikað.
7. Í § 6, stk. 5 verður “og avreiðingaravgjaldið,” strikað.
8. Í § 9, stk. 1 verður “ella avreiðingaravgjald” strikað.
§ 2
Stk. 1. 1) Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd, men hevur virknað frá framløgudegnum.
Stk. 2. Eigari av fiskifari undir føroyskum flaggi, ið við fiskifari hevur fiskað við fiskiloyvi til annaðhvørt makrel ella norðhavssild, og har fiskifarið, áðrenn framløgudagin, sbr. stk. 1, landar til virkingar ella frystingar uttanlands ella letur móttøkuskipi undir fremmandum flaggi til virkingar ella frystingar, er viðvíkjandi avreiðingaravgjaldi fevndur av reglunum um umrokningarfaktorar, innkrevjing og revsing í løgtingslógini um serstakar treytir fyri fiskiskapi eftir makreli, norðhavssild og svartkjafti og botnfiski í Barentshavinum í 2017 fyri landingar áðrenn framløgudagin.
Í Tinganesi, 18. desember 2017
Aksel V. Johannesen (sign.)
løgmaður
Lm. nr. 31/2017
1) Framløgudagurin var tann 3. november 2017.


text:
Kendi danski rithøvundurin, presturin og prædikumaðurin, Hans Kristian Neerskov, andaðist fríggjadagin 31. mars 84 ára gamal á Herlev Sjúkrahúsi. Neerskov var borin í heim 12. mai 1932, hann kundi so statt feirað sín 85 ára føðingardag næsta mánaða, um honum
Tess vegna, elskaðu mínir, líkasum tit altíð hava verið lýdnir, so arbeiðið, ikki bert sum tá ið eg eri hjástaddur, men nú nógv meira, tá ið eg eri frástaddur, upp á tykkara egnu frelsu við ótta og bivan;
Fil. 2,12
"Tað er bara eitt verri enn, at fólk tosa um ein. Tað er, at eingin tosar um ein"
Oscar Wilde


text:
Tann 27.-29. juni vitjar nevndin í Norðurlandaráðnum fyri vøkstur og menning í Føroyum. Sendinevndin fer m.a. at vitja Vinnuhúsið, ALS og Vinnunevndina fyri at fáa betri innlit í føroyska arbeiðsmarknaðin.
Tað er gleðiligt, at nevndin velur at ferðast higar, tí Føroyar eru ein týdningarmikil partur av norðurlendska samstarvinum.
Í føroyska samfelagnum liva fólk tætt knýtt at náttúruni. Veiða av havtilfeinginum er tann týdningarmesta matvøran í Føroyum og er drívmegin í føroyska búskapinum. Tað norðurlendska samstarvið eigur at verja henda rætt, soleiðis at føroyska fólkið framvegis kunnu gagnnýta tað tilfeingið, ið hevur gjørt landið sterkt og ríkt.
Tí hyggja vit við ótta at menningini seinastu árini, har umhvørvisaktivistar hava verið í landinum við tí endamáli og blanda seg uppí og órógva tað siðbundna føroyska grindadrápið. Greinar og viðmerkingar breiða seg á netinum, har tað føroyska fólkið verður lýst sum villmenn, drápsmenn og tilafturskomin.
Útvortis sýnið á Føroyar og tað siðbundna grindadrápið, verður harðliga átala á sosialum miðlunum og teir brátt 50.000 íbúgvarnir hava torført við at grundgeva fyri sínum sjónarmiðum, tá aktivistafelagsskapir sum Sea Sheperd spjaða falskar upplýsingar og propaganda fyri at røkka síni egnu áhugamál. Tað føroyska fólki følir seg órættvíst umboðað í tí altjóða kjakinum. Eftir hvørjum ári standa føroyingar eftir við einum óhepnum umdømi í tí altjóða myndini av Føroyum.
Hetta hendir hóast, at tilfeingið á hvalinum verður gagnnýtt so væl sum gjørligt og at avlívingin hendir við stórum atliti til djóravælferð og burðardygd. Tað føroyska grindadrápið er ikki vinnuligt og tey, ið avlíva djórini, eru góðkend og brúka nútímans útgerð. International Whaling Commission (IWC) meta, at grindastovnurin í føroyskum sjógvi er umleið 100.000 hvalir. Í miðal verða 800 av hesum veiddir í Føroyum. Føroyska grindadrápið verður tískil framt á ein ábyrgdarfullan og burðardyggan hátt.
Tey føroysku ungmannafeløgini hava inni um karmarnar fyri okkara felagsnorðurlendska samstarv, arbeitt hart fyri at lýsa tað trýstið, ið føroyska samfelagið verður útsett fyri av umhvørvisaktivistum.
Vegna teirra arbeiði stuðlar nú Ungdómsnorðurlandaráðið (UNR) hesum máli og fara at arbeiða fyri at hvalaveiða framvegis hevur góð kor. UNR stendur saman við teimum føroysku ungmannafeløgunum og viðurkenna hervið rættin hjá Føroyum og øðrum norðurlendskum londum at gera gagn av teirra nátúrliga tilfeingi, so longi at veiðan er burðardygg fyri stovnin. Vit vilja á hendan hátt standa saman yvirfyri teimum felagsskapum og stjórnum, ið átala og virka fyri at steðga hesum rætti.
Carl Olehäll
Limur í formansskapinum hjá Ungdómsnorðurlandaráðnum (UNR) og limur í nevndini fyri vøkstur og menning í Norðurlondum
Framsøkin Ung
HUXA
Sosialistisk Ung
Unga Samband
Unga Tjóðveldið
Unga Sjálvstýri
Ung fyri Miðflokkin
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Í sambandi við fráboðanin frá Kristin Michelsen, javnaðartingmanni, til formannin í Javnaðarflokkinum, Aksel V Johannesen, løgmann, tosaði Jón Brian Hvidtfeldt við formannin í tíðindasendingini klokkan 18 í kvøld.
Millum annað segði løgmaður, at samgongan hevur í stóran mun verið ein minnilutasamgonga frá fyrsta degi av, sum hann málbar seg.
- Hóast tað hevur verið rótut og ikki altíð kanska so vakurt, so hava vit avgreitt nógv mál, eisini stórmál og kanska eisini fleiri mál og størri mál enn nógvar av undangongu samgongunum hava, segði løgmaður.
Hoyr samrøðuna her
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Fyrsta Mósebók, kapittul 47
Jákup frammi fyri Fárao
v1
Síðan gekk Jósef fyri Fárao við hesum tíðindum og mælti: «Faðir mín og brøður mínir eru komnir úr Kánáanlandi við smalum og stórdýrum sínum og øllum, sum teir eiga, og eru nú í Gosenlandi.»
v2
Men hann hevði tikið við sær fimm av brøðrum sínum og leiddi teir fyri Fárao.
v3
Tá segði Fárao við brøður hansara: «Hvat er atvinna tykkara?» Teir svaraðu Fárao: «Trælir tínir eru hirðar, bæði vit og fedrar okkara.»
v4
Og teir søgdu við Fárao: «Vit eru komnir til tess at búgva um bil her í landinum, tí at fenaður træla tína hevur einki beitilendi, av tí at hungur og hallár er í Kánáanlandi: Loyv nú trælum tínum at búgva í Gosenlandi.»
v5
Tá segði Fárao við Jósef: «Faðir tín og brøður tínir eru komnir til tín;
v6
tí skal Egyptaland standa tær í boði; tú mást lata faðir tín og brøður tínar taka upp bústað í tí besta landsluti; búgvi teir í Gosenlandi; og um tú finnur avreksmenn teirra millum, tá skipa teir umsjónarmenn yvir fæflokkum mínum.»
v7
Síðan kom Jósef við Jákupi, faðir sínum, og leiddi hann inn fyri Fárao; og Jákup lýsti signing yvir Fárao.
v8
Tá spurdi Fárao Jákup: «Hvussu nógvir eru ævidagar tínir?»
v9
Jákup svaraði Fárao: «Ævidagar útiseturs míns eru eitt hundrað og tríati ár; fáir og vándir hava ævidagar mínir verið og eru nógv styttri enn tann aldur, ið fedrar mínir slitu í útlegd síni.»
v10
Og tá ið Jákup hevði lýst signing yvir Fárao, fór hann út aftur frá honum.
v11
Men Jósef fekk faðir sínum og brøðrum sínum bústað og gav teimum ognir í Egyptalandi, í tí besta landslutinum, í Rámeseslandi, eins og Fárao hevði boðið.
v12
Og Jósef veitti faðir sínum og brøðrum sínum og øllum húsfólki faðirs síns vistir eftir tali barnanna.
Jósef ger Egyptar til uppsitarar
v13
Men um alt landið var nú einki eftir til matna, tí at svølturin var harður, og bæði Egyptaland og Kánáanland vóru illa nívd av hallárunum.
v14
Jósef dró tá saman tað silvur í Egyptalandi og Kánáanlandi, sum var goldið fyri tað korn, ið teir høvdu keypt; og hann flutti tað í húsið hjá Fárao.
v15
Men tá ið silvurið treyt í Egyptalandi og Kánáanlandi, komu allir Egyptar til Jósefs og søgdu: «Gev okkum breyð! Hví skulu vit doyggja her beint fyri eygum tínum fyri tað, at silvur okkara trýtur?»
v16
Men Jósef svaraði: «Komið higar við fenaði tykkara, so skal eg geva tykkum breyð aftur fyri hann, um silvur trýtur!»
v17
Tá fóru teir til Jósefs við fenaði sínum; og hann fekk teimum breyð aftur fyri rossini og seyðin og neytini og asnarnar. Soleiðis helt hann teir tað árið við breyði fyri fenað teirra.
v18
Men tá ið árið var at enda, komu teir aftur til hansara og søgdu við hann: «Vit vilja ikki loyna tað fyri harra okkara, men nú trýtur silvurið, og fenaður vár er vorðin ogn harra okkara; so nú hava vit einki til harra okkara, uttan einans likam og jørð okkara!
v19
Hví skulu vit farast her beint fyri eygum tínum, bæði vit og jørð okkara? Keyp tú heldur okkum og jørð okkara fyri breyð, so vilja vit vera trælir hjá Fárao; og gev okkum sáðkorn, so at vit mega vera á lívi og ikki doyggja, og jørð okkara ikki verða løgd í oyði!»
v20
Tá keypti Jósef til Fárao alla jørð í Egyptalandi; tí at allir Egyptar seldu jørð sína, av tí at svølturin nívdi teir illa. Soleiðis ognaðist Fárao alt landið.
v21
Og hann gjørdi til trælir fólkið alt úr einum enda landsins í annan.
v22
Einans jørð prestanna keypti hann ikki; tí at teir fingu vissar tilskilaðar vistir frá Fárao; og teir livdu av sínum tilskilaðu vistum, ið Fárao gav teimum. Tessvegna nýttist teimum ikki at selja jørð sína.
v23
Síðan segði Jósef við fólkið: «Eg havi nú keypt tykkum og jørð tykkara til Fárao; og her hava tit nú sáðkorn til at sáa jørð tykkara við.
v24
Men av úrtøkum tykkara skulu tit geva Fárao fimtingin; hinar fýra fimtingarnar skulu tit hava til at sáa jørðina við og tykkum og húsfólkum tykkara til matna, og til føðslu hjá børnum tykkara.»
v25
Tá svaraðu teir: «Tú eigur lívið í okkum! Máttu vit nú funnið náði í eygum tínum, so skulu vit vera trælir Fáraos.»
v26
Jósef gjørdi nú ta lóg, sum enn er í gildi, at Fárao skuldi fáa fimtingin av jørð Egyptalands; einans jørð prestanna gjørdist ikki ogn Fáraos.
Jákup um jarðarferð sína
v27
Ísrael búði nú í Egyptalandi, í Gosenlandi; og teir reistu sær bygdir og aldu børn og fjølgaðust í stórum.
v28
Jákup livdi seytjan ár í Egyptalandi. Soleiðis vórðu allir ævidagar Jákups eitt hundrað og fjøruti og sjey ár.
v29
Men tá ið Ísrael nærkaðist deyðastundini, kallaði hann Jósef, son sín, til sín og segði við hann: «Havi eg funnið náði í eygum tínum, tá legg hond tína undir lendar mínar og játta, at tú vilt sýna mær ta góðsku og trúfesti ikki at jarða meg her í Egyptalandi.
v30
Eg vil hvíla hjá fedrum mínum; tí skalt tú flyta meg úr Egyptalandi og jarða meg í grøv teirra.» Hann svaraði: «Eg skal gera, eins og tú mælir til.»
v31
Men hann segði: «Ger mær eið upp á tað.» Og hann gjørdi honum eið upp á tað. Tá lútaði Ísrael tilbiðjandi niður at høvdalagnum.


text:
Fólkafylking til verju av føroyska vælferðarsamfelagnum
Dan Klein --- 05.02.2012 - 14:09
Okkara vælferðarskipan er undir hørðum trýsti, alt meðan høgra uppbyggir eina útlendska sterkt kúgandi stættafólkaskipan.
Tey politisku og religiøsu á ytsta høgraveinginum slóa fjøldini vegir inn á niðastu samfelagsrøkurnar, meðan tey sjálvi, teirra næstringar og viðhaldsfólk verða leidd inn á samfelagsins hægstu røkur.
Vælferðarsamfelagið hevur longu fingið fyrstu skotini fyri bógvin, meðan hin markleyst freki studenturin í Tinganesi, sum fyri langt síðani átti at verðið settur í Tinganes, framhaldandi mobiliserar og løðir til næstu skotriðuna. Og ikki skulu so mong skot til, áðrenn vælferðarskútan søkkur. Ryggjaleysir snultarar, ið rokna við at fáa part, um teir hjálpa til við at skera vælferðarsamfelagið upp, stuðla atgerðunum, annars hevði tað verið munandi truplari hjá høgraharkaliðnum at likviderað vælferðarsamfelagið.
Mong minnast enn stríðið fyri vælferðarsamfelagum, ið var bygt upp av mið- og vinstrahallum við hjørtunum á røttum stað og við sonnum kristnum, ið viðurkendu góðu gerninganna altavgerandi týdning fyri tey mongu og smáu í samfelagnum. Guð havi lov fyri tað, tí mong hava í tøkum tíma fingið og følt eina fløvandi hond og fingið neyðugan stuðul, tá á hevur staðið.
Í dag høvdu fleiri av slóbrótarunum korsað seg og grátið yvir høgrakósina. Men tey høvdu ikki bara funnið seg í tí. Tey høvdu turka tárini, brotið upp um ermar og reist eina mótmakt, so høgra hevði kunnað verið pressað inn aftur í holurnar, har tey hoyra heima.
Men hvat gera vit, sum minnast vælferðarsamfelagið við stórari tøkk? Eru vit til reiðar at verja hetta samfelagið, so at eisini verandi børn og ung og komandi ættarlið saman við okkum kunnu liva og virka saman í hesum landi, har vit øll draga eina línu øllum fólkinum at gagni - og ikki bert teimum fáa útvaldu?
Enn kunnu vit steðga høgrakósini, men tað krevur, at vit eru virkin saman.
Tí fari eg at skjóta upp, at vit saman - heilt skjótt - stovnseta eina:
Fólkafylkingin til verju av føroyska vælferðarsamfelagnum.
Tit, ið halda, at hetta er rætt at gera, og sum kundi tonkt sær at verið við, kunnu seta tykkum í samband við meg á tlf. 445035/282444 ella skriva til dagfinnur.danbjoerg@skulin.fo
Dagfinnur Danbjørg.


text:
Bassaføðingardagurin í myndum14-06-2013
Nógv børn og vaksin hava verið í Bassaføðingardag, sum í ár varð hildin á seks ymiskum støðum. Angela, Hannibal og Sasho hava ferðast kring landið saman við Bassa, har tey hava spælt og lært børnini um føroyskar sagnir.
Árni Jakobsen nýggjur nevndarlimur í Eik13-06-2013
Árni Jakobsen hevur tikið sæti í nevndini fyri Jóhannus Danielsen
KT-brotsfólk gera um seg í Føroyum12-06-2013
Peningastovnarnir mæla viðskiftafólkum til at herða KT trygdina, nú enn eitt innbrot er framt í netbankan hjá einum føroyskum vinnukunda. Tað eydnaðist kortini at steðga flytingini
Netbankin á Google Chrome03-06-2013
Nakrir netbankakundar, ið brúka Google Chrome sum browsara, hava trupulleikar við at brúka netbankan
Vælkomin í Bassaføðingardag28-05-2013
Nú bjóðar Bassi aftur børnunum í stóran føðingardag saman við Angelu, Hannibal og Sasho. Árligi Bassaføðingardagurin, sum verður hildin kring alt landið, byrjar fríggjadagin 31. mai og heldur fram til fríggjadagin 7. juni


text:
Hetta er nýggjasta útgáva av appini hjá Tórshavnar kommunu, sum nú hevur fingið enn fleiri hentleikar.
Appin hevur 5 høvuðsvalmøguleikar:
· Tíðindi
· Kunning
· Tænastur
· Tiltøk
· Prei
Tíðindi og Kunning eru seinastu tíðindaskrivini og kunngerðirnar frá Tórshavnar kommunu.
Tænastur er eitt yvirlit yvir tænasturnar hjá kommununi. Nær er svimjihøllin opin, hvussu fái eg ruskposar, ella hvar kann eg leiga eina flaggstong? Um hetta og nógv fleiri tænastur hjá Tórshavnar kommunu ber til at fáa kunning um á Tórshavn app.
Finnur ein ikki tað, ið leitað verður eftir, ber til at nýta leitiskipanina.
Tiltøk er yvirlit yvir komandi tiltøk í Tórshavnar kommunu við skrá og aðrari viðkomandi kunning. T.d. fyri mentanarnáttina, summarsólstøður og ólavsøku.
Prei gevur borgarum møguleika at boða kommununi frá einhvørjum, ið mett verður at kommunun eigur at vita. Um borgari t.d. kemur fram á leka á vatnleiðing, ber til at taka eina mynd, fylla út upplýsingarteigarnar og senda kommununi myndina sum epost.
Torshavn app er í støðugari menning, og kann serliga væntast at tað fer at leggjast afturat í partinum Tænastur.
Tórshavn app verður umsitin av Snarskivuni. Eru viðmerkingar ella uppskot til broytingar, ber til at senda hesi á torshavn@torshavn.fo "


text:
Dante Alighieri
Dante Alighieri (føddur mai/juni 1265 í Firenze, deyður 14. september 1321 í Ravenna) var ein italienskur rithøvundur og skald, best kendur fyri at hava skrivað Tann gudgivna skemtileikin (La Divina Commedia), sum er eitt av hæddarpunktunum í heimsbókmentunum.
Lívssøga[rætta | rætta wikitekst]
Dante Alighieri varð føddur í býarpartinum San Pier Maggiore í Firenze í 1265. Føðingardagurin er rættiliga óvissur, men hann fortelur sjálvur í skaldskapi sínum, at hann varð føddur í stjórnutekninum Tvillingunum. Hann varð doyptur Durante eftir abba sínum á móðursíðuni, Durante degli Abati, Dante var eitt kallinavn, ið hann sjálvur valdi at nýta. Mamma hansara, Berta ella Bella degli Abati, doyði tá hann var knapt tíggju ára gamal. da han var knapt ti år.[1] Pápi hansara, Alighiero di Bellincione Alighieri, giftist uppaftur og fekk fýra børn við nýggju konuni, sum nevndist Lapa Cialuffi.
Tá Dante var níggju ára gamal møtti hann musu sínari, tí otta ára gomlu Bice Portinari, sum hann nevndi ”Beatrice”, tann saliga. Tá hann var umleið átjan ára gamal møttist hann ofta við henni, og hon gjørdist hansara ímynd av kærleikanum. Tey blivu tó ikki gift. Tá hann einaferð vísti áhuga fyri einari aðrari kvinnu gjørdist hon firtin og ignoreraði hann. Tá lovaði hann, at hann skuldi yrkja til hennara heiður soleiðis sum ongin annar hevði yrkt fyrr. Beatrice giftist einum bankamanni sum nevndist Simone dei Bardi, og hon doyði í 1290. Í 1293 uppfylti han sítt lyfti og skrivaði Vita Nuova, sum ofta verður nevnt hansara ungdomsverk.
Tólv-ára gamal bleiv Dante trúðlovaður Gemma Donati, sum hann seinni giftist við. Tey fingu eftir øllum at døma trýggjar synir og tvær døtur. Tveir synir, Jacopo og Pietro, gjørdist seinni kendir fyri at viðmerkja verk hjá pápanum. Dante fekk í hvussu so er eina dóttir, Antoniu, sum gjørdist nonna í Ravenna og sum tá fekk sær navnið systir Beatrice.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Frítt telesamband við meira enn 2,5 mia. fólk
Nú kunnu føroyingar tosa og SMSa frítt við ein triðjing av heimsins íbúgvum. Vodafone hevur koyrt Kina, Russland, Turkaland og Ukraina upp í sín uttanlanda-pakka, so kundar nú kunnu brúka fartelefonina frítt til og í 53 londum fyri fastan mánaðarprís.
- Vit síggja at nýtslan til og í hesum londum er vaksin, sigur Rói B. Poulsen, Privatkundastjóri á Vodafone. Serliga er Kina áhugavert fyri nógvar fyritøkur í føroyska vinnulívinum. Tí hava vit valt at bjóða munandi betri og bíligari samskiftismøguleikar til heimsins størsta marknað – og vit eru einasti føroyski fjarskiftisveitari, ið ger tað.
Nýggju londini eru partur av eykapakkanum, ið umfatar nærum alla norðaru hálvu av heiminum. Hetta merkir, at føroyingar kunnu brúka telefonina frítt, tá tey vitja reyða torgið í Moskva ella kinverska múrin – og tá tey ringja ella SMSa til hesi lond. Talan er eisini um fría datanýtslu í umfataðu londunum upp til 5GB.
Stóri heimspakkin fæst sum ískoyti til størru fartelefonhald við 15GB ella meira, meðan smærru haldini kunnu tekna ískoyti til at reika frítt í Evropa.
Broytingin er galdandi frá 1. desember 2017.
Les meir um Evropa pakkan og Evropa pakkan+ her


text:
Limagjaldið hjá Føroya Arbeiðarafelag (FA)
Árligi kostnaðurin til limagjaldið í FA er kr. 6.547,- meira enn í danska 3F
Eg havið áður skrivað um trygging sum F.A hevur smoygt yvir høvdi á arbeiðarum í Føroyum. Og at hendan trygging bara verður tikin av konto hjá arbeiðarum uttan góðkenning.
Tað er so at tað árliga kostar einum donskum 3F limi kr. 662,- at verða tryggjaður, meðan tað fyri ein FA arbeiðara kostar kr. 5015,-. Tvs. at ein FA arbeiðari betalur ein meirkostnað í mun til í 3F uppá kr. 4.353,- árliga fyri at verða tryggjaður gjøgnum FA. Og í báum førum er tað danska ALKA sum er útbjóðari. Allir arbeiðarar innan øki hjá FA eru tvingaðir í hesa trygging um teir vilja tað ella ikki.
Tað vísir seg at FA brúkar somu mannagongd til at krevja inn limagjald frá limum sínum. Og frá teim sum ikki eru limir eisini, bert tey arbeiða innanfyri økið hjá FA. Og líkasum við tryggingargjaldinum so er tað gjøld í okursklassanum sum FA krevur inn. Og tey standa slett ikki mát við tað sum bróðirfelagið hjá FA í Danmark, 3F, krevur inn frá limum sínum.
FA krevur inn 3,5 % av bruttoløn. 1,5% til FA og 2 % til lokalfelagið.
Tað gevur so eitt limagjald uppá kr. 8798,- árliga. (Roknað á 40 tíma arbeiðsviku, 50 vikur árliga, tímaløn kr. 125,69 og prosentgjald uppá 3,5 %)
Limagjaldi hjá 3F er kr. 3.876,- um árið. Tað verður kravt inn sum mánaðargjald kr.323,- pr. mdr.
Fyri at finna kostnaðin á limagjaldinum hjá ávikavist FA og 3F mega vit innrokna skattin. Tí tað er tað sum ein arbeiðari skal forvinna fyri at gjalda limagjaldið til FA. Er skattaprosenti 33% so er kostnaðurin hjá FA og 3F limum fylgjandi,
FA: kr. 11.702,-
3F: kr. 5.155,-
Munur : kr. 6.547,-
Tvs. árliga limagjaldi hjá einum FA limi kostar kr. 6.547,- meira enn hjá einum 3F limi.
Her er ikki tikin við, at nógvir arbeiðarar hava hægri tímaløn vegna yvirtíð, vegna anciennitet, summir fáa handverkaraløn, Einkultir arbeiðarar hava ársinntøku uppá kr. 400.000,-. Skuldu vit takað kr. 400.000,- sum støðið so er kostnaðurin fyri limagjald til FA kr. 18.620,-.
Her er heldur ikki tikið við at ein danskur arbeiðari sum er limur í Det Faglig Hus ístaðin fyri í 3F kann sleppa við einum kostnaði uppá kr. 1.102,- um árið í limagjaldi. Tvs. kr. 10.600,- um árið minni í kostnaði enn hjá FA.
Danskir 3F limir hava sama limagjald óansæð inntøku. Tó so, at arbeiðarar í hálvtíðarstarvi hava rætt til bert at gjalda hálvt limagjald.
Føroya Arbeiðarafelag sum í uppruna var ein varði fyri føroyskar arbeiðarar er vorðin ein mylnusteinur. Ein tyngd sum er við at drena tað seinastu restina úr slitnum arbeiðarakroppum.
Dagligdagurin í sær sjálvum er ein byrða hjá eini føroyskari arbeiðarafamilju. Og so uppliva tey at tann bjargingarflakin FA skuldi verið til at lyfta tey upp og geva teim lætna er vorðin tyngd omaná byrðu.
Ein føroysk arbeiðarafamilja bløðir kr. 23.404,- árliga í limagjaldinum til FA
Tað eru tøl fyri søgn hvat tað kostar eini føroyskari arbeiðarafamilju at verða til. Og tað er ikki mýkindir tey verða spent fyri.
Kostnaðurin til limagjaldið fyri bæði komu og mann er 23.404,- krónur hvørt einasta ár.
Hettar er tað sum tey skulu forvinna fyri at sleppa til arbeiðis innan økið hjá FA. Tað sum tey so forvinna út yvir hettar kunna tey hava til sín sjálvs, skatt og aðrar útreiðslur.
Heilt erliga. Er hettar ikki heilt burturvið ? Ella er hettar bara kyniskt pamparavirksemi ?
Í sínum formi er hettar sum ein væl úttonkt Mafia ? Ein Mafia sum tá tað passar seg fer inn á konto hjá góðtrúgvandi fólki og tekur út tað sum tey halda fyri gott. Uttan loyvi, uttan góðkenning og uttan at arbeiðarin hevur ánilsi hvat hann verður kravdur fyri. Tað er undarligt at fólk kunna sova so róliga um náttina. Ella gerða tey nú tað ?
Rune Nolsøe
Meira um sama mál:
Tryggingin hjá Føroya Arbeidarafelag - Rán á alljósum degi
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Álvarsom lúgvisjúka stórtrívst millum ávísar journalistar í Føroyum
Norðoyggjar missa nógv orsaka av fiskivinnunýskipanini
Kristin Michelsen: Hetta er brot á lógirnar hjá Javnaðarflokkinum
Kristin Michelsen stillar uppaftur
Ætlar Bjørn at forkoma Sjálvstýrisflokkinum?
Alt hevur sína tíð her á fold
Jenis ætlar sær í landsstýrið
R7 og KvF samsenda
Kanning av kynsligari misnýslu av børnum í Føroyum
Fuglafjarðarsendingin (7) - 18. okt. 2018
Hugnaløtan (38) - Gestur: Karina Højgaard
Óreglusemi á fundarborði í fiskimálaráðnum
Ljóðbrot: Tá dunnan endaði undir sofuni
Líggjas Johannesen: Hvar eru pengarnir brúktir?
Sverri Hansen sagt seg úr búskaparráðnum
Metis - Øll sendingin - 16. oktober 2018
At lata Almannaverkinum fleiri íbúðir loysir sjálvandi nakað
Myndarøð: Café"in á Mølini í Skálavík
Eg gangi út frá, at Poul Michelsen hevur eina góða frágreiðing til vanliga skattgjaldaran
Norðlysið gitar: Tummas Lervig fyri Hendrik Old
Saudi-Arabiski krúnprinsurin kann verða koyrdur frá
Sjálvstýri havt ársfund
Myndarøð úr Føroyingahavnini: Tíðarinnar tonn er farin avstað við tí mesta.
Terje hugleiðir um almennan og privatan kappróður.
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Veitst tú, at vanligar røntgenmyndir kunnu takast á øllum trimum sjúkrahúsum?
Býrt tú eitt nú í Eysturoynni ella í Norðoyggjum, er møguleiki fyri at fáa tikið allar vanligar røntgenmyndir á sjúkrahúsinum í Klaksvík. Sama ger seg galdandi, um tú býrt í Suðuroy, har vanligar røntgenmyndir eisini verða tiknar á sjúkrahúsinum. Bæði sjúkrahúsini hava umstøður og fakligan førleika at taka røntgenmyndir eins og Landssjúkrahúsið.
Tá sjúkrahúsini í Klaksvík og í Suðuroy taka røntgenmyndir, verða tær sendar til Landssjúkrahúsið, har røntgenlækni lesur myndirnar. Svarið verður síðani sent til tín kommunulækna.
Tú hevur tískil altíð møguleika at velja nærmasta sjúkrahús, tá tú hevur fingið ávísing til røntgen.


text:
Hallur av Rana
15.01.2015 - 19:40
Tíðindi > Uttanlands > Annað
Ymiskt bendir á, at umfarssjúkan ebola hevur rokkið sítt hæddarpunkt. Altjóða heilsustovnurin undir ST, WHO, upplýsir, at í teimum trimum londunum, ið eru harðast rakt av sjúkuni, Sierra Leona, Liberia og Guinea, er talið av fólkum, ið fáa staðfest ebola, tað lægsta í fleiri mánaðir. Tað skriva Ritzau tíðindastovan.
Í Sierra Leona og Guinea er talan um lægsta talið av tilburðum síðani august, meðan tað í Liberia ikki hava verið so fáir tilburður síðani í juni.
Sambært skrásetingini hjá WHO, so hevur sjúkan, ið hevur rakt stórar partar av Vesturafrika, kravt lívið av 8249 fólkum og smittað 21.296 fólk.
Aðalskrivarin í ST, Ban Ki-moon hevur áður sagt, at hann vónaði at heimurin megnar at basa umfarssjúkuni mótvegis sumri í 2015, men WHO vil ikki seta eina tíðarfreist á nær stríðið er av.
- WHO vónar, at endi fæst á Ebola skjótast gjørligt í teimum raktu londunum, Sierra Leona, Libera og Guinea, sigur ein talskvinna fyri WHO, Winnie Romeril, við AP tíðindastovuna og leggur aftrat.
- WHO ger ongar meting um nær tað fer at eydnast at basa Ebola, men tað krevur at øll samfeløg brúka tær umstøður og amboð, ið tey hava.


text:
Ingi Samuelsen
16.01.2018 - 13:57
Grønlendski vinnulívsmaðurin og fyrrverandi politikarin, Hans Pavia Egede, er deyður 64 ára gamal.
Í 1984 stovnaði Hans Pavia Egede saman við Anders Brøns fiskivinnufyritøkuna Polar Seafood, sum síðan hevur vaksið seg til størstu privatu fyrirøkuna í Grønlandi.
Les eisini: Stórt yvirskot í Polar Seafood
Árið eftir keypti Jens Salling seg eisini í felagið, og seinni varð Hans Pavia Egede keyptur út úr felagnum.
Hans Pavia Egede var í fleiri ár ein markantur politikari í Grønlandi, og sat í fleiri ár í býarstýrinum í Nuuk, umboðandi Atassut. Í 2008 fór hann tó úr flokkinum og limaði seg inn í Inuit Ataqatigiit.
Seinni flutti hann til Ebeltoft í Danmark, har hann eisini búði, nú hann doyði, skrivar Sermitsiaq.


text:
Útgávukonsertir í heystfrítíðini við Høgna Lisberg og Ave/
Í heystfrítíðini verða spennandi útgávukonsertir viðHøgna Lisberg og Ave.
Nógv hevur veriðat hoyrt til nýggju tví-útgávuna hjá Benjamin Petersen og
Petur Pólson, Ave. Serliga lagið“Arr” hevur veriðnógv spælt, men eisini løgini
“Oyðin” (Ave Benjamin) og “Øskuhav” (Ave Petur) hava veriðnógv at hoyrt
síðani summar. Plátan kom á marknaðin í august mánaða.
Høgni Lisberg, iðjúst er fluttur heim aftur á klettarnar at búgva, hevur júst slept
sættu útgávu síni, Call For A Revolution. Fyrsta lagið, sum er fariðí umfar, er
“Back Against The Wall”. Nýggja plátan hjá Høgna er eitt slag av afturvendan
til plátuna “Haré! Haré!”, men tó er hetta meiri sum ein stóribeiggi. Vaksnari,
vísari, frekari og viðmeiri sjálvsáliti.
Tvær konsertir viðHøgna Lisberg og Ave verða viðvælmannaðum bólki.
Tøting í Gøtuhósdagin 16. okt. kl 21
Reinsaríiðí Havnfríggjadagin 17. okt. kl 21
————
Til tey troyttu, tey hundasjúku og tey hugnaligu
Umframt konsertirnar viðbólki, spæla Høgni Lisberg og Ave eina serliga intima
konsert í nýggjum spælistaði í Sandavági, Loftagrund, sunnukvøldiðtá
heystfrítðin endar. Hettar verður ein meira akustisk og dempaðkonsert, til tey
troyttu, tey hundasjúku og tey hugnaligu.
Loftagrund í Sandavágisunnudagin 19. okt. kl 20


text:
Embla Food Award fór av bakkastokki fyri fyrstu ferð í ár. Talan er um príshandanir sum vera latnar teimum norðurlensku londunum, ið á ymsar hættir skara framúr og skapa nýtt innanfyri matframleiðslu.
Sjey heiðurslønir vera latnir hvørt ár: "Mat til børn og ung", "Mathandverk", "Mat til mongdir", "Matsamskifti", "Matferðamál", "Rávøruframleiðsla" og "Matíverksetan".
Av hesum sjey heiðurslønum fóru Føroyar avstað við ikki minni enn trimum:
"Mathandverk" vann kokkurin Leif Sørensen, fyri sínu serligu røstu fiskakips. "Matferðamál" vann skipanin Heimablídni, sum Anna og Óli Rubeksen umboðaðu. Síðsti prísurin var "Rávøruframleiðsla" sum Eva og Jógvan Jón av Dímunargørðum vunnu.
Umframt hesar tríggjar prísirnir var kendi sjónvarpskokkurin, Gutti Winther, eisini tilnevndur til heiðurslønina "Matsamskifti" fyri sendingina "Fisk og Skips".
Av hinum norðanlondunum vann Geitmyra Matkultursenter í Noregi heiðurslønina "Mat til børn og ung", Annika Unt úr Svøríki vann "Mat til mongdir" heiðurslønina, Micheal Björklund frá Smakbyn í Álandi vann heiðurslønina "Matsamskifti", og Thomas Snellman frá REKO í Finnlandi vann heiðurslønina "Matíverksetan".
Danmark og Ísland vunnu ongar heiðurslønir á ársins Embla Food Award. Føroyingar, harafturímóti, gjørdust teir heilt stóru vinnararnir.
Vísindavøkan vakti minnir um ein virknan fiskivinnubý
Tað, at Vísindavøkan, sum Granskingarráðið hevur skipað fyri seinnu árini, hesaferð varð hildin í Sjóvinnuhúsinum á Vestaru...


text:
Eg lurti eftir sendingini hjá Suna Merkistein um tey ungu í rembingartíðini, sum Kringvarpið hevur reklamerað fyri alla vikuna. Sendingin er virkuliga fín, men eg fór brádliga at ivast í um hon er heilt nýggj? Tað ljóðar so, tá hon verður presenterað, men á kvf heimasíðuni stendur eisini okkurt um at evnið verður endurvarpað. Hvussu er og ikki, var introin hjá Jóanesi Nielsen við Steppenwolf í hølunum so mikið áhugaverd, at hon fekk meg upp á loftið eftir greinasavninum Undergroundting. Greinirnar eru góðar og undirhaldandi at lesa, m.a. tí tær eru skrivaðar av fullum huga og tengdar at síni egnu tíð. Harvið eru tær eisini opnar fyri samtíðarligum mistøkum. So løgið sum tað ljóðar, so minna tær meg um tað ediliga Vertshúsið á Niels Finsensgøtu, sum lív varð kveikt í við eini fantastiskari prýðing hjá Tróndi Patursson, ið somuleiðis varð gjørd av fullum huga. Hon var spælandi, spontan, ótvungin og púrasta fyriuttan tann virðingaróttan, sum javnan tykist hanga uppi í listini. Í einum essay um Havnina í trýssunum skrivar Jóanes Nielsen: "Hugsa vit um Havnina seinast í 60´árunum og fyrst í 70 árunum, so var andlitið bæði fátækt og jammurligt. Átti býurin eitt lítið horuhús, var hann ideellur fyri uppilagstar skiparar Okkurt sovorðið. Resignasjónin stóð málað í eygunum. Á torgunum ráddu tey frelstu. Sjarmørarnir, beistini, droymararnir, studentarnir og lærlingarnir, hesi sluppu framat, tá ið hampafólk var tørnað inn... " (Stríðið um Havnina. Undergroundting síða 115). Næsta ár eru tjúgu ár síðani síðsta essaysavnið hjá Jóanesi Nielsen, Undergroundting 2 kom út, so nú er skjótt upp á tíðina, at eitt nýtt kemur - eg hugsi, at eitt nú greinin um teir ónøgdu reiðararnar og fiskimenninar í Klubbagarðinum hevur uppiborið at vera innlimað í eitt savn.
Í dag skein sólin eina løtu og lokkaði okkum út at ganga túr. Tá vit vóru komin í yvirklæðini, kavaði tað, men vit fóru allíkavæl og tað var gott.


text:
Petra Ivertsen og Ragnar Guttesen í RibarhúsiPetra Ivertsen og Ragnar Guttesen úr Kvívík lata upp framsýning í Ribarhúsi hósdagin 3. mai kl 16:30 og er framsýningin opin til sunnudagin 22. mai.
Petra Iversen : Hon er fødd og uppvaksin í Kvívík. Vit kenna hana eina mest sum ein sera virknan kórsangara, og ikki minst fyri hennara ótalligu framførslur av Kingosangi. Á vári 2012 fór hon á glasskeið hjá Louise Hjerrild, og beiv hon so hugtikin av at arbeiða við glasi, at mangir eru tímarnir, sum eru brúktir á glasverkstaðnum í Kvívík eftir henda dag. Ja hon sigur, at fatan av rúmd og tíð studum hvørva og eru býttir um við alskins litir í hesi gongd. Í 2015 vóru hon og Ragnar á workshop hjá Branku , sum er ætta frá Bosnia Herzegovina. Hetta var eisini sera gevandi og mennandi fyri at halda á fram við glasinum. Her fekk ein veruliga hug at royna alt í millum himmal og jørð, knúsa royðugrót og blanda tað saman við glasi, eins og sand og silvur umframt kopar. Okkurt hevur staðið sína roynd, men nøguleikarnri eru nærum óendaligir.
Ragnar J. Guttesen: Eitt frítíðarítriv langt frá dagliga yrki sum verkfrøðingur. Eg havi ikki lagt bond á meg við nakrari listarligari ”sjangru”, men ikki kemst uttanum, at Archie Black hevur haft góða ávirkan á meg sum lærumeistari. Nakrar framsýningar havi eg luttikið á, her heima og i Danmark. Men ikki hevur altíð verið stundir til at mála, tí tey seinastu árini hevur áhugin fyri glasi eisini fylt nógv. At mála og skapa er ein gleði og broyting frá tí daglig. Við fáum litum at skapa eina mynd við fleiri litum, dýpd og skuggum. Ikki bert landsløg, men eisini lýsing av menniskjum. At flyta eitt hugskot til eina mynd, sum eg finni gleði í at skapa, og sum eg vóni, eisini er til gleði fyri onnur.


text:
Dukátfiskur (dukátfiskaættin)
Diretmoides pauciradiatus (Woods, 1973)
Stødd: Dukátfiskur verður upp í 50 cm langur.
Dýpi: Hann er frá ovastu vatnløgunum til 1000 m dýpi ella djúpari. Óbúnir fiskar eru ovari og búnir djúpari.
Litur: Hann er svartbrúnligur, ungir fiskar hava silvurfarra.
Teinar: R 24-28; G 18-22;
Lýsing: Dukátfiskur er smalur, há- og stuttvaksin. Hann hevur stórt høvd og stór eygu. Hann hevur beinryggir ovast á kápuni, upprendan kjaft, ið kemur akkurát inn undir fremru rondina á eygunum. Hann hevur eina langa ryggfjøður og eina heldur styttri gotfjøður. Hann hevur sýldan stert.
Eyðkenni: Høvuðlongdin er minni enn høvuðhæddin. Hann hevur stór eygu, og gronin er styttri enn eygnatvørmátið. Búkfjaðraendarnir røkka ikki aftur til gotfjøðurina. Beinteinar eftir kápuni.
Týdningur: Hann hevur lítlan ella ongan vinnuligan týdning.
da: Dukatfisk, en: Longwing spinyfin, fr: Dirette aile longue
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Serkafiskar Beryciformes
Hesin hópurin hevur 7 ættir við 29 slektum og 144 sløgum.
Undir Føroyum eru 3 ættir, ið hava 3 slektir og 5 sløg:
Teir eru smalir og nakað hávaksnir fiskar.
Summir hava eina ryggfjøður, aðrir tvær, flestu við beinteinum í framparti av ryggfjaðrunum. Eina gotfjøður, ofta við beinteinum fremst, flestu við stórum, sýldum sterti. Serkafiskar eru djúpvatnsfiskar, silvurblankir, reydligir og brúnsvartir.


text:
17. jul 2007, 12:31
Eitt uppskot um at javna skattainntøkurnar yvir allar kommunurnar liggur klárt í kommunutilmælinum. Hetta er ein skipan, sum verður brúkt í øllum Norðanlondum, sigur Hilmar Høgenni í Innlendismálaráðnum
Nú tosið hevur verið frammi um eina sonevnda útjavningarskipan av skattaapeninginum millum kommunurnar, gevur borgarstjórin í Havn ilt av sær. Hann sigur seg umhugsa, at krevja skatt frá teimum avbygdafólkum, sum arbeiða í Havn
Fíggjarmálaráðharrin, Magni Laksáfoss, hevur annars givið til kennar sína hugsan um málið á fundi við kommunufelagsskapirnar, og hann rør heilt greitt framundir at fáa sett eina javningarskipan í verk millum kommunurnar.
Og ein slík skipan liggur sum so klár, tí kommununevndin, sum gjørdi álit um nýggjan kommunubygnað, hevur eisini viðgjørt hetta málið. Ein slík skipan gongur í stuttum út upp á at javna kommunuskattin út frá tveimum sjónarmiðum, inntøkugrundarlagi hjá kommununum og útreiðslutørvin.
Út frá hesum báðum skal so ein javning fara fram, roknað út eftir íbúgvaratalinum í kommununi. Vístu dømini ganga út frá »ideella« talinum á kommunum, nevniliga sjey. Men sjálvandi ber til at javna eisini um talið er størri enn so.
Men dentur verður lagdur á, at skulu kommunurnar hava neyðugu fíggjarligu orkuna at veita øllum borgarum somu tænastuna, er eisini neyðugt við ávísum íbúgvaragrundarlagi í ymsu kommunnunum.
Hetta er annars ein skipan, sum verður nýtt í øllum okkara grannalondum, hóast skipanin er ymisk frá landi til land. Í summum londum er tað landið, sum krevur inn allan skatt fyri síðani at býta hann út aftur á kommunurnar eftir ávísum leisti.
Í Danmark er støðan so hon, at eisini ein blokkstuðulsskipan er inni í myndini, men trupulleikin við tí er, at skipanin gerst so torskilt, at næstan eingin skilir hana. Og tað er eisini ein trupulleiki við donsku skipanini, vísir Hilmar Høgenni á.
© Leo Poulsen - Sosialurin


text:
Skip, ið eru skrásett í FAS og annars øll føroysk skip, sum hava medisinkistu A umborð (sí tó undantøk niðanfyri), kunnu ókeypis leita sær læknaráð frá Radio Medical Danmark.
Telefon +45 75 45 67 66
Telefax +45 75 45 67 50
Teldupostur rmd@rsyd.dk
Til ber at fáa meiri kunning um Radio Medical Danmark á heimasíðu teirra.
Undantikin eru skip, ið hava medisinkistu A umborð, men sum vanliga bara fiska ella sigla innanfyri føroyska 200 fjórðinga fiskimarki. Hesi og onnur skip, ið hava medisinkistu B ella C, skulu leita sær læknaráð frá føroysku kommunulæknunum sambært ávísari mannagongd:
- gerandisdagar millum kl. 8 og 16. verður ringt til kommunulæknan í læknadøminum, har antin sjúklingurin ella skipið er heimahoyrandi
- gerandisdagar aftaná kl. 16 til 8 um morgunin, um vikuskifti og halgidagar verður ringt til læknavaktina á Landssjúkrahúsinum á telefon 1870
- í bráfeingis lívshættisligari støðu, og tá skipari ella sjúkraviðgeri meta tað neyðugt, skal ringjast til MRCC-Tórshavn / Alarmsentralin á telefon 112
Kommunulæknarnir hava læknaligu ábyrgdina av sjúkuviðgerð, sum eftir teirra boðum verður veitt umborð á skipi.


text:
Í næstu viku byrja Mentanardagarnir í Fuglafirði við mongum og fjølbroyttum tiltøkum. Sum eina yvirskipaða yvirskrift fyri samlaðu skránna hava fyrireikararnir arbeitt við hugtakinum “tilfeingismentan”.
Her verður hugsað um mentanarliga samanspælið ímillum vinnu, vitan og mentan. List og fólkslig mentan hittir skúlaskap, vitan og gransking, saman við vinnu og framleiðslu. Hesir tríggir tættir eru óloysiligir partar av samleikanum hjá Fuglafirði, og tað endurspeglast aftur í Mentanardøgunum, sum eru fyrsta stig til at byggja enn fleiri brýr og samstørv millum hesi trý virkisøkini.
Millum mest lokkandi tiltøkini í ár eru m.a. ein matmarknaður á torginum við Mentanarhúsið, har fyritøkur og einstaklingar koma at vísa fram, selja, og bjóða smakkiroyndir av framleiðsluni. Talan er bæði um stór ídnaðarvirki, smærri heimavirki og einstaklingar.
Onnur tiltøk eru m.a. konsert við Marius, svimjihyljarkonsert við Gretu Svabo Bech, Street Food við Leif Sørensen, ein hópur av tiltøkum í regnskjólagøtuni, sjónleikur, framsýningar, kjak, spennandi gestamarknaður í Ribarhúsi og mangt annað. Harumframt er Føroya størsta harmonikutreff samstundis sum Mentanardagarnir og tað setur sín tónleikaliga dám á býin og tiltøkini. Tiltøkini til Mentanardagarnar eru í ávísan mun ókeypis meðan harmonikutreffið krevur atgongumerki. Atgongumerki til treffið fáast á Kunningarstovuni telefon 238015.
Eitt nýtt átak, sum ætlandi skal knýta bond millum vinnulív og listafólk verður avdúkað til sjálva setanina av mentanardøgunum.
Mentanardagarnir verða settir týskvøldið 30. august við setanartiltaki á Miðnámi á Kambsdali. Meira kann lesast um skrá og tiltøkini á mentan.info
---------
Ringið 238010 ella 238014 og fáið meira kunning!


text:
Multa, pusalaknektur (multuættin)
Chelon labrosus (Risso, 1827)
Stødd: Multa verður upp í umleið 75 cm long.
Dýpi: Hon er uppsjóvarfiskur, vanliga heilt inni við land, á víkum og firðum. Eisini í blandingsvatni og feskum vatni, í ósum og pollum, men hon er eisini fingin úti á landgrunninum.
Litur: Um bakið er hon myrkt grágrøn, viðhvørt myrkablá. Um síðurnar er hon silvurlitt og hevur einar 6-8 myrkar langstrípur frá uggafjøðurini aftur í klingruna. Hon er hvít undir búkinum.
Teinar: R1 IV; R2 9-11; G II + 8-9.
Lýsing: Multa er tjúkkur, bulmikil fiskur. Hon hevur stóra, grova, leysa roðslu. Tvær ryggfjaðrar, tann fremra er stutt og høg, fremsti teinur er hægstur. Hin aftara er eins høg og tann fremra, men er longri og er lægst aftan. Gotfjøður er ein og líkist í skapi og stødd aftaru ryggfjøður og situr mest sum beint undir henni, kanska eitt vet fremri. Uggafjaðrarnar eru miðalstórar, spískar og koma beint aftur um búkfjaðrafestið. Búkfjaðrarnar eru miðalstórar. Hon hevur stóran, sýldan stert. Strika sæst ikki. Høvdið er lítið. Kjafturin er lítil við rættiliga stórum granum.
Eyðkenni: Ryggfjaðrarnar. Granarnar. Stóra roðslan. Bølluti kroppurin.
Týdningur: Í Føroyum hevur multa ikki verið brúkt til matna, men aðrastaðni hevur hon nakað av vinnuligum týdningi.
da: Multe, en: Grey mullet, fr: Bâtarde - Mulet lippu, ís: Røndungur, no: Tykkleppet multe, tý: Dicklippige Meeräsche
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Multufiskar Mugiliformes
Í hesum hópinum er 1 ætt, ið hevur 17 slektir og 72 sløg.
Við Føroyar er bert tað eina fiskaslagið úr hesi ættini:
Multufiskarnir kennast á m.a., at teir eru langvaksnir, nakað tjúkkir og rundir, við tveimum ryggfjaðrum, har fremra er við hørðum teinum. Høvdið er breitt og lítið, og fiskarnir hava lítlan kjaft við stórligum granum. Teir hava stóran sýldan stert og stóra roðslu.
Summi vilja greina hendan hópin til áburrufiskarnar, meðan onnur greina hann í hóp fyri seg sum her.


text:
Tjóð
Orðið tjóð er gamalt norrønt, þjóð, og kann í høvuðsheitum merkja tvey ting:
- Fólk, flokkur av fólki av somu rót og við felags máli, mentan, søgu og tílíkum. Her hongur hugtakið saman við einum felags samleika. Føroyingar, t.e. fólkið, eru ein tjóð eftir hesi merking.
- Land, um ein tjóð serliga heldur til í einum ávísum avmarkaðum øki, verður hetta økið ofta nevnt ein tjóð. Føroyar, t.e. landið, er tjóð eftir hesi merking.
Afturat hesum upprunamerkingum hevur orðið tjóð eisini fingið aðra merking:
- Fullveldisríki, sjálvstøðugt land, sum er viðurkent av altjóða samfelagnum. Her er bland komið í. Ein tjóð hevur í grundini einki við politiskar eindir at gera. Men av tí at tjóðir hava lyndi til at skipa seg í politiskar eindir eftir egnari siðvenju, og av at nógv av heimsins fullveldisríkjum gjøgnum søguna hava í grundini verið tjóðir, eru orðini vorðin samheiti. Orðini merkja ikki tað sama, men hava av siðvenju fingið nakað sama týdning.


text:
lbf.fo
Skúlin við Løgmannabreyt
Skúlin við Løgmannabreyt stóð liðugur í 2010. Hann varð bygdur samsvarandi vaksandi tørvinum á skúlaplássum í Hoyvíkshaganum, har nýbyggingin hevur verið stór seinastu mongu árini, og nógv børn eru í skúlaaldri.
Kommunan fór longu um aldarskiftið undir at fyrireika skúlan í Hoyvíkshaganum. Tá hann stóð liðugur, hevði kommunan fingið ein nýmotans skúla til 450 næmingar í 18 flokkum á 6.000 fermetrum. Eisini er frítíðarskúli í skúlanum við flokshølum til 50 næmingar.
Skúlin er í mangar mátar øðrvísi enn gomlu skúlarnir í kommununi. Í miðhøllini kunnu 3-4 árgangir vera í senn, og arbeiðast kann tvørtur um floksmørk. Miðhøllin er prýdd við list, sum Edward Fuglø hevur gjørt. Arkitektavirkið hjá Árna Winther teknaði skúlan, og Búsetur stóð fyri byggingini.
LBF stóð í sambandi við verkætlanina fyri jørðarbeiðinum og at trygga berandi konstruktiónirnar.


text:
Ólavsøkukappríðingin var sum siður er ólavsøkudag. Hesa ferð luttóku 25 ross og vóru heilt fitt av fólki og hugdi at kappríðingini.
30. juli 2014
Sjúrður stóri sigursharrin
Ólavsøkukappríðingin var sum siður er ólavsøkudag. Hesa ferð luttóku 25 ross og vóru heilt fitt av fólki og hugdi at kappríðingini.
Tað hendi tað heilt serliga í ár, at tað var sami eigari, ið átti vinnararossini í Tvíspor l flokkur og Tvíspor ll flokkur. Tað vóru ross hjá Sjúrða Samuelsen í vunnu báðar flokkarnar. Hetta er helst fyrstu ferð at hetta er hent í longu søguni hjá kappríðing her á landi.
Talan var um ryssuna Urd ið vann ll fllokk við Lailu Christiansen á baki og ryssuna Vør ið vann l
flokk við Annfini Reinert á baki. Á myndini síggja vit frá vinstru Urd og Lailu, síðani Sjúrð og longst til høgru eru Vør og Annfinn.
Hinar flokkarnar vunnu hesi, Skeið, Regin Johannesen á Gylling. Trav Anna Maria Holm Nolsøe á Mána og Tvíspor ung Oskar í Haraldstovu á Markus.
Svenning silvurmerki hjá ÍSF
Tað var sannur hátíðarrómur á ríðibreytini í gjár. ÍSF hevði avgjørt at lata Svenning Reinert silvurmerkið hjá ÍSF, sjálvur ÍSF forsetin Petur Elias Petersen var komin at handa merkið. Hann segði nøkur orð har hann m.a.gav Svenning heiður fyri sítt langa tíðarskeið innan kappríðing.
Kappingin í dag var 65 ára hald hjá Svenningi í hesi ítrótt, hetta man uttan iva vera met í føroyskum ítróttarhøpi.
Svenning er fyrsti reiðmaður í Føroyum ið vinnur hendan heiður.
Felagið ynskir Svenningi hjartaliga til lukku við silvurmerkinum !
26. juli 2014
Kappríðing á ólavsøku í nærum 100 ár !
Fyrsta kappríðing í Føroyum var á ólavsøku í 1921. Soljóðandi lýsing var í Dimmalætting 20/7-1921.
"Ætlanin er, um nóg nógvir melda seg, at fáa í lag eina kappríðing á ólavsøku. Teir ið hava hug at vera við, kunna venda sær til ein av okkum undirteknaðu seinast týsdagin 26. Juli. Edvard Samuelsen, Gustav A. Reinert, Kjartan Mohr."
16 mans vóru við og kappríðingin var uppi á Sundsvegnum, vinnarin hesa søguligu kappríðing var Edvard í Horni.
Kappast var í nøkur ár á Sundsvegnum, men í 1928 flutti menn kappingina út á Velbastaðvegin. Samstundis var teinurin øktir frá 300 mtr. ið vóru á Sundsvegnum til 500 mtr. Hetta er enn teinurin ið riðin verður á ólavsøku. Hesu fyrstu árini, datt okkurt ár burturímillum har eingin kapping var, men síðani 1936 hevur kappríðing verið á hvørjari ólavsøku.
Sum sæst á myndini vóru heilt nógv fólk til kappríðing hesi árini, myndin er tikin í 1957 á Velbastaðvegnum. Tað er Vilhjálmur Patursson á hestinum Fúsa, ið eisini vann kappingina hetta árið.
Føroya Ríðingarfelag var stovnað í 1943 og var endamálið millum annað at fyriskipað hesar kappríðingar. Felagið gjørdi í 1970 stásiliga nýggja ríðibreyt uppi í Marknagili, nú skuldi ikki longur ríðast á alfaravegi men á breyt ið var gjørd til endamálið. Fyrsta ólavsøkukappríðingin í Marknagil var í 1971 og hevur hon verið har hvørt ár síðani tá.
Ólavsøkuskrúðgongan byrjaði í 1941, tað vóru reiðfólk ið skipaðu fyri, og hetta árið gingu skotskir sekkjapípublásarar á odda. Skrúðgongan fór frá Vaglinum út á Velbastaðvegin har riðið var kapp.
Seinni bleiv hetta afturvendani tiltak har øll ítróttarfólk luttaka og hetta fer nú fram ólavsøkuaftan tá ólavsøkan verður sett.
Kappríðingin hjá Føroya Ríðingarfelag er ólavsøkudag kl. 14, og eru tað nógv sum hava tað sum fastan tátt, at fara niðan í Marknagil til hetta søguliga tiltak.
25. juli 2014
Áheitan til tey sum fara á skrúðgongu
ÁHEITAN TIL LIMIR OKKARA, IÐ LUTTAKA Í ÓLAVSØKUSKRÚÐGONGUNI
Ólavsøkan er fyri framman, eftir veðrinum í dag at døma, kundi hon fyri tað væl verið byrjað...
Eingin ólavsøka uttan skrúðgongu, ólavsøkan er ikki rættiliga byrjað, fyrr enn tú hoyrir og sær ross á vaglinum. Tað er kanska heldur ikki so løgið, tað vóru rossafólk ið løgdu lunnar undir skrúðgonguni. Hetta hevur síðani vundið uppá seg, og er nú á døgum eitt tiltak ið savnar fleiri túsind fólk á vaglinum og eisini verður sent beinleiðis í kringvarpinum.
Tíðin er tó broytt nógv síðani okkara undangongumenn byrjaði skrúðgonguna. Tá var "havnin ein lítil bygd" sum ein sangari á Velbastað syngur. Havnin er voksin útum táverandi bøgarðanar, men enn eiga rossini heiðurspláss fremst og aftast í skrúðgonguni. Hetta fer vónanadi eisini at halda áfram á henda hátt í nógv ár !
Vit hava tó fingið eina áheitan frá býráðnum, um hvussu vit kunna avmarkað tað sum rossini lata liggja eftir sær niðri í býnum, og til og frá beiti.
Tað sum vit vilja heita á fólk, er um tey kunna lata rossini ið skula luttaka í skrúðgonguni, standa í fjósið ella einari girðing frá kvøldinum fyri, og harvið kanska heldur tømt tað grøna græsið har, heldur enn í havnargøtum !
Við vón um eina góða og gevandi ólavsøku.
Nevndin í Føroya Ríðingarfelag
Paringin til ólavsøku er nú tøk !
22. juli 2014
Svenning Reinert riðið kapp í 65 ár
Hetta árið gjørdist Svenning nr. 2 í sínum flokki, hann reið á hestinum Ørvaodd sum farbróðurin Tummas átti. Árið eftir skuldi teir báðir aftur royna seg á ólavsøka, men tá bleiv Ørvaoddur ákoyrdir av einum lastbili sjálva ólavsøkuaftan. Hesturin kom livandi frá óhappinum, men kundi sjálvsagt ikki renna kapp dagin eftir. Svenning gjørdi tó ikki mætari enn at lána ein hest frá Hera Jensen, hesturin var óskøddir, men skjótt var gjørt av, hann fekk skógvar undir og klárt var. Hesturin ið nevndist Sjeik rann so mikið væl, at hann bar Svenning á mál til eina fyrstu virðisløn. Hetta í einari minniligari kapping sum nógvar søgur eru fortaldar um seinni.
Nú var so fyrsta, fyrsta virðislønin hjá Svenningi komin undir land, síðani tá eru tó nógvar komnar afturat í skjáttuna hjá stillføra manninum úr Norðadali.
Svenning sigur at tað eru bert tvær ólavsøkukappríðingar, ið eru dotnar burturímillum hjá honum øll hesu árini, tey árini hevur hann verið til skips. Men hann hann hevur tó luttikið í kappríðing á hvørjum árið.
Spurdir um hvussu ofta hann hevur verið á baki til kappríðing, sigur Svenning at tað man liggja um einar 200 kappingar. Hann sigur víðari, at sjálvt um kappríðing verður mettur sum ein harður ítróttur, hevur hann ongantíð verið í nakrari vandastøðu og vil hann viðmæla øllum ið hava møguleika til tess at royna hetta.
Vit spyrja sjálvandi eisini Svenning hvussu leingi hann ætlar at halda áfram at ríða kapp, Svenning er skjótur at svara, at hann veit at einaferð má hann leggja árarnar inn. Men enn tekur hann so eina kapping at gangin og at so leingi heilsan og hugurin er har, ætlar hann at halda áfram.
Ólavsøkuaftan í ár verður eisini serlig fyri Svenning Reinert, hann hevur fingið heiðurin at ríða fremst í ólavsøkuskrúðgonguni. Føroymeistarin í tvíspor árið fyri, hevur vanliga tann heiður at bera flaggið, men Zacharis R. Jakobsen hevur sjálvboðið latið flaggið til Svenning, hetta fyri at kunna hátíðarhalda hendan merkisdag við 65 árum í kappríðing.
Svenning fer til skrúðgonguna við sínari egnu ryssu, hon eitur Brynja, er 19 ár og gult blandingsross. Hetta er sama rossið sum Svenning fer at ríða kapp við ólavsøkudag.
20. juli 2014
Abonner på: Indlæg (Atom)


text:
ÁRF ÁRSINS Róðrarfelag 2007
Veitsla í Árnafirði 15 nov 2014
01. Okt 2012
Leygarkvøldið 29 september skipaði ÁRF fyri veitslu í Árnafirði.Veitslan eydnaðist avbera væl.Og vilja vit nýta høvi at takkað øllum sum hava veri viðtil hetta.Ætlanin er...
les meir
Katla úr ÁRF, er leiga út til Vestamanna, og rør sum Havfrúgvin
23. Jun 2012
Í kappróðri er ikki altíð líka lætt, at manna bátarnar hjá róðrarfeløgum, runt um í landinum.Tað er ymiskt hvussu tað fellur til, tey seinru árini...
les meir
Daisy Jacobsen í Klaksvík vann iPad 3
04. Jun 2012
iPad 3 á Norðoyastevnu funnin.Vinnarin gjørdist Daisy Jacobsen, Stoksoyravegur 700 Klaksvík.ÁRF ynskir Daisy hjartaliga til lukku :)ÁRF ...
les meir
iPad 3 vinnarin gjørdist nr 18312
04. Jun 2012
iPad 3 vinnarin gjørdist nr 18312.Vinnarin verður biðin at ringja á telefon 75 75 75.Um tað ikki svarar, send so sms til 75 75 75,og...
les meir
Vinn iPad 3 á Norðoyastevnu frá ÁRF
01. Jun 2012
Vinn iPad 3.Keyp fyri 50 kr í senn, í einum avbásinum hjá ÁRF, so fært tú einlutaseðil, sum verður driginsunnukvøldið klokkan 23.Lýst verður her á...
les meir
Iphone4 S drigin
02. Apr 2012
Iphone4 S er nú funnin.Skipanin er nú á tann hátt, at tey sum hava sent sms boð.Fáa ikki longur eitt nr sendandi, men hendan tekstin.Tú...
les meir
Vinn iPhone 4S
01. Feb 2012
Vinn iPhone4 S.Send sms boð, við tekstinum.ARF til 1919.Til ber at senda fleiri sms-boð.Smsi kostar kr. 25 + vanl.sms takst.Vinnarin verður funnin 01.04.2012.Vinnarin fær vinnara...
les meir
Ruddingardagurin verður 19 mai 2012
23. Jan 2012
Ruddingardagurin 2012 verður leygardagin 19 mai 2012. Møtast í Róðrarneystinum klokkan 09:30 til kaffi og rundstykkir. Byrja at rudda klokkan 10:00. Umleið klokkan...


text:
Orð: Johan Halmrast
Týtt: Edmund í Garði
1. O, sælasta stund – ei finst líki,
Guðs sonur, hann livir í dag!
Hann sigrandi skipar sítt ríki,
mín sál, sum tú kanst verða glað!
Hann reis upp hin sælasta morgun
úr grøv, har so bleikur hann lá,
tá lætti av sárastu sorgum,
eg aldri so fagran hann sá.
2. Hann livir, og nú vil hann bera
til síni tey sælastu orð –
ja, eg, sum man ringastur vera,
mær býður hann sess við sítt borð.
So vil hann mær tænastu fáa
at boða ta lívsælu troyst,
og eftir tí einglarnir tráa
at skoða: ein sál verður loyst.
3. O, sælasta stund – ei finst líki,
hann livir, hann livir í dag!
Hann sigrandi skipar sítt ríki,
mín sál, sum tú kanst vera glað!
Við grøv hans tú troyst vildi vinna
og leitaði syrgin í lund,
tú livandi fekst hann at finna,
á sælasta, sælasta stund.