text:
Onki er at ivast í, at neyðugt eisini er við tiltøkum á ferðsluøkinum skulu vit minka munandi um okkara útlát av vakstrarhúsgassum, og yvirhøvur eru fólk vorðin meira tilvitað um, at eisini bilarnir skulu vera umhvørvisvinarligari – um ikki annað nú brennievni er vorðið munandi dýrari enn tað var. Eitt eg undrist á í hesum høpi er, at bæði fólk og virkir vilja hava so stórar bilar. Nógvir almennir stovnar hava eftirlitsuppgávur, har í flestu førum eitt, og í mesta lagi 2 fólk skulu út á virkir – ofta koyra hesi eftirlitsfólk í tí sum eg vildi kallað ein stórur bilur. Hesir bilar taka nógv, og brenna samsvarandi nógv, men […]
Øll eiga Kringvarpið, og tað almenna varðar av tí. Skal vatntætt skott vera millum Kringvarpið og almennu fyrisitingina, og skal Kringvarpið hava líkinda karmar og umstøður at virka undir, er ein Public Service Sáttmáli (PSS) millum fyrisitingina og stovnin lívsneyðugur. Í einum PSS verður fyrisitingin at gera neyvar orðingar um, hvat almenningurin væntar sær av Kringvarpinum. Sjálvandi vilja ávísir fólkavaldir politikarar sleppa at seta síni fingramerki á ein sovorðnan sáttmála, tí tað eru jú politikararnir, sum skulu raðfesta játtanirnar og áseta lurtara/hyggjara-gjøld, ið eru grundarlag undir hesum sama sáttmála. Við einum PSS fáa politikarar okkara høvi at siga, hvat teir vilja og ynskja við okkara almenna Kringvarpi, og teir fara […]
Á vísindaligu veðurlagsráðstevnuni í Keypmannahavn 10.-12. mars vísti Hjálmar Hátún á einum uppslagi (poster, sí myndina til vinstru) arbeiði, sum Fiskirannsóknarstovan saman við øðrum rannsóknarstovnum, m.a. Náttúrugripasavninum, hevur gjørt at kanna, hvussu styrkin á havstreymunum ávirkar lívfrøðiliga tilfeingi í havinum í økinum kring okkum. Fleiri ymiskir havstreymar ávirka havið kring Føroyar, og tað er eitt samspæl millum hesar havstreymar sum avger, hvussu hitalagið í økinum er. Tá havstreymar við køldum sjógvi úr póløkinum eru sterkir, er økið kring Føroyar kaldari, enn tá hesir eru veikari. Lívfrøðiliga tilfeingið ávirkast eisini av hesum havstreymum. Tá havstreymarnir úr póløkinum eru sterkir, og økið kring Føroyar tí kaldari, er: ♦ minni til av plantuæti, […]
Veðurlagið her um okkara leiðir er treytað av havstreymunum kring okkum. Onkur klimamodell benda á, at mannaskapta upphitingin kann fáa havstreymarnar at gerast munandi veikari í hesi øldini. Um hetta hendir, fær tað storar avleiðingar bæði fyri vistskipanina og fyri okkum sum búleikast her um leiðir. Tí leggur m.a. Fiskirannsóknarstovan stóran dent á at fylgja við broytingum í havstreymunum, og serliga rákinum hjá Norðuratlantsstreyminum, sum hevur heitan sjógv við sær norður um Føroyar, men eisini við frárenslinum frá Norðurhøvum út í Atlantshavið. Sí sera lættskiljandi frágreiðing á heimasíðuni hjá Fiskirannsóknarstovuni: Um hitabroytingar Um havstreymar á opnum havi Á vísindaligu veðurlagsráðstevnuni í Keypmannahavn frá 10.-12. mars hevði Bogi Hansen eina framløgu. […]
USA umhugsar at áleggja toll á vørur frá londum sum ikki royna at minka um teirra koltvísúrnis útlát. Hetta er serliga fyri at verja amerikanska ídnaðin, sigur amerikanski orkumálaráðharrin, Steven Chu, tí uttan hesi avgjøld fáa amerikanskar fyritøkur illa kappast við fyritøkur í Kina og India. Barack Obama hevur sett sær fyri at minka um koltvísúrnis útlátið við 80% í 2050. Hann stuðlar eini kvotaskipan, har fyritøkur kunnu selja og keypa “dálkingar-loyvi”. Sambært Steven Chu, so verður tó framvegis vónað, at øll lond fara at leggja kostnaðin av útlátinum í eina slíka kvotaskipan, men um okkurt land ikki ger tað, er neyðugt at seta tiltøk í verk, so sum at […]
Tað tykist sum um eitt av stríðsmálunum til samráðingar um ein nýggjan veðurlagssáttmála verður, hvør skal gjalda CO2 framleiðslukostnaðin av eini vøru. Ídnaðarlondini hava nú í longri tíð sent meginpartin av síni framleiðslu til Asiu, antin tað so er teknikkur, klæðir, skógvar v.m. Arbeiðslønin er lág, og higartil hevur tað so merkt, at vit brúkarar í Vesturheiminum fáa munandi bíligari vørur enn um tær vórðu framleiddar hjá okkum sjálvum. Samstundis sum asiatisku londini hava ein stóran búskaparligan vøkstur, er teirra CO2 útlát eisini økt sera nógv. Veðurlagssáttmálin fevnir um allan heim, og sum er verður roknað við, at øll lond skulu minka um teirra útlát. Kina hevur síðani 2006 verið […]
Í sambandi við væntaðu veðurlagsbroytingarnar verður strembað eftir, at økingin í miðal hitanum ikki verður meira enn 2°C, tí ein øking uppá meira 2°C, roknað sum miðal um allan knøttin, fer at hava álvarsligar avleiðingar, og verður av ES mett at verða beinleiðis vandamikið. Í Bretlandi hevur ráðgevandi nevndin “Committee on Climate Change” gjørt eitt tilmæli til stjórnina, sum líkist nakað okkara tilmæli “Skjótt syftir seiðir og tunga takið” sum kom út herfyri. Í hesum bretska tilmælinum er eitt av uppskotunum at minka um útlátið við 34% í 2020 í mun til 1990, og at partur av hesum kann røkkast við at keypa kvotur frá londum sum ikki brúka sínar. […]
Í døgunum 10.-12. mars hevur verið hildin ein altjóða vísindalig ráðstevna í Keypmannahavn, har fleiri enn 2500 luttakarar frá útvið 80 londum luttóku. Heitið á ráðstevnuni var: “Global Risks, Challenges & Decisions”. Úrslitini frá hesi ráðstevnu verða ætlandi útgivin í eini frágreiðing í juni mánaði, men niðurstøðurnar eru greiðar longu nú. Tær vórðu handaðar Anders Fogh Rasmussen 12. mars. Talan er um vísindaliga fundin sum er grundarlagið undir tí politisku veðurlagsráðstevnuni, sum ST skipar fyri í Keypmannahavn í desember í ár. Fiskirannsóknarstovan hevði 2 umboð á fundinum: Bogi Hansen hevði eina framløgu um skiftið millum Norðuratlantstreymin og Norðhøvini og Hjálmar Hátún vísti á uppslagi á ávirkanina ið havstreymarnir hava á […]
Lord Stern, búskaparfrøðingur, ið hevur skrivað eina týðandi og sera virda frágreiðing um búskaparligu avleiðingarnar av veðurlagsbroytingum, sigur nú á veðurlagsfundinum í Keypmannahavn í hesum døgum, at hann hevur undirmett vandarnar sum standast av hitabroytingunum og avleiðingunum av hesum. Umframt at vísa á vandan við at jørðin verður 3°C heitari ella meira, og at hetta er eindømi fleiri milliónir av árum aftureftir, so væntar Stern eisini, eins og James Lovelock, at stórur partur av Suðureuropa fer at líkjast Sahara. Kostnaðurin fyri einki at gera Stern skrivaði í 2006 eina frágreiðing sum greiddi frá prísinum av onki at gera við veðurlagsbroytingarnar. Tá metti hann at tað fór at kosta heiminum 20% […]
Jørðin er álvarsliga sjúk, og tað eru menniskjuni ið hava elvt sjúkuna. Serliga er tað fólkatalið sum er ov stórt. Sjálvandi kundu vit broytt okkara nýtslu, og ikki troytt tilfeingið so nógv sum vit gera, og øll verðið vegetarar, men alt hetta er ímóti okkara náttúru. Vit eru sum vit eru, og tí er helst ongin vón fyri at vit megna at minka so nógv um vakstrarhúsgassini, at tað munar. Framtíðarútlitini eru ikki góð: roknast kann við at meginparturin av heiminum verður ov heitur og turrur hjá fólki at búleikast á. Nøkur støð kunnu tó roknast við framhaldandi fara vera hóskandi hjá fólki, harímillum Skandinavia, Bretsku oyggjarnar og so nógvar […]


c: text/html

text:
Tey eru í ferð við at avgreiða síðstu innleiðandi riðlar á Køge Open 2017, har summar kappingar samstundis verða avgjørdar sum beinleiðis finalur. Og aftur í morgun vinna føroyingar heiðursmerkir, bæði i Køge og Herfølge.
Køge
Í 800 frí fyri menn vann Óðin Jákupsson úr Havnar Svimjifelag bronsu, við tíðini 9:20.57. Hetta í aldursbólkinum 1919-2005, har hann er føddur í 2002.
Í 200 blandað fyri kvinnur vann Sólvá A. Sigurðsson úr Ægir silvur, við tíðini 2:32.94. Hetta í aldursbólkinum 1919-2002, har hon er fødd í 2002.
Herfølge
Í 100 bringu fyri dreingir vann Andreas Debess (2006) úr Suðuroyar Svimjifelag silvur við 1:44.25. Hetta í aldursbólkinum 2006-2018.
Í 25 firvald fyri dreingir vann Bjarti Ludvig (2006) úr Suðuroyar Svimjifelag bronsu við 18.66. Hetta í aldursbólkinum 2006-2018.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tað framgongur av málslýsingini í býráðsskránni, at upprunaliga ætlanin um at geva einum privatum felag loyvi at byggja 94 íbúðir á einum øki á 10.500 fermetrum, nú er broytt til at byggja 48 íbúðir á einum minkaðum øki.
Hetta hendir, eftir at kommunan í august fekk handað yvir 600 undirskriftir, eins og yvir 30 mótmælir vóru send kommununi móti uppskotinum til serstaka byggisamtykt.
Ivingarsamar heimildir og ósvaraðir spurningar
Tað er eitt stig rætta vegin, at kommunan tekur so umfatandi mótmælir móti hesi skilaleysu byggiætlan til eftirtektar. Men eftir stendur tó, at spurnatekin framvegis kan setast við heimildina hjá býráðnum til fleiri ymisk viðurskifti í málinum.
Var lendissølan lóglig?
Tað fyrsta er, at eigarafeløgini Undir Kongavarða hava kært kommununa fyri ólógliga at hava selt einum privatum felag lendi uttan at tað frammanundan varð boðið út alment, soleiðis sum ásett við kunngerð. Avvarðandi aðalráð hevur nýliga móttikið viðmerkingar frá kommununi til kæruna, og er ikki liðugt at viðgera kæruna. Býráðsmeirilutin ætlar sær tó ikki at bíða eftir avgerðini hjá avvarðandi aðalráð.
Tulkar kommunan byggisamtyktina til egnan fyrimun?
Tað næsta ivamálið er, um kommunan yvirhøvur hevur heimild at geva byggiloyvi til nakra íbúðabygging yvirhøvur í einum A3-øki, sum sambært almennu byggisamtyktini einans er ætlað til vanlig sethús, tvíhús ella raðhús. Langi listin yvir serstakar byggisamtyktir á heimasíðuni hjá kommununi vísir, at kommunan higartil hevur verið av tí fatan, at tað skal ein góðkend serstøk byggisamtykt til fyri at kunna byggja íbúðarbygningar í A3-økjum. Men í hesum málinum er kommunan nú brádliga blivin sannførd um, at neyðugt er ikki við eini serstakari byggisamtykt til at kunna loyva bygging av 48 íbúðum í hesum sethúsaøkinum Undir Kongavarða. Tað er sera ivingarsamt, um ein slík tilvildarlig umsiting og tulking av almennu byggisamtyktini er í samsvar við ásetingarnar og endamálið við býarskipanarlógini.
Hvussu roknar kommunan seg fram til 48 íbúðir ?
Tað triðja ivamálið er, hvussu kommunan hevur roknað seg fram til, at tað nú lættliga er pláss fyri 48 íbúðum, umframt parkeringsøkir, spælipláss og onnur óbygd økir, sum krevjast sambært almennu byggisamtyktini, umframt at stykkið skal minkast við 3.800 fermetrum, úr teimum upprunaligu 10.500 fermetrum til uml. 6.700 fermetrar. Roknistykkið framgongur ikki av málslýsingini í býráðsskránni. Tær útrokningar sum eigarafeløgini sjálvi hava gjørt í samband við sína kæru vísa, at tað kunnu í mesta lagiðbyggjast 17 sethús ella 22 tvíhús ella 26 raðhús áðrenn grundøkið er minkað. Tí skuldi ein trúð, at tað hevur alstóran áhuga hjá býráðslimum at sloppið at sæð útrokningarnar fyri hesar 48 íbúðirnar, sum býráðsmeirilutin nú ætlar at geva loyvi til, áðrenn býráðið tekur eina avgerð í málinum.
Eigur útbjóðingin av lendinum ikki at ganga umaftur?
Tað seinasta ivamálið sum skal nevnast í hesum umfarinum hava samband við nýggjastu upplýsingarnar í málinum. Har verður upplýst, at kommunan ætlar at gera eitt gerðarbýti, har privata felagið sum býráðið í summar valdi at selja 10.500 fermetrar Undir Kongavarða til, nú skal fáa 6.700 fermetrar aðrastaðni í býnum. Sum býráðsmeirilutin vísir á, so er eitt tílíkt makaskifti treytað av m.a. góðkenning frá landsstýrinum umframt av øðrum fortreytum. Alt hetta málið byrjaði tó við, at kommunan bjóðaði innbodnum byggivirkjum, íleggjarum og øðrum at keypa 10.500 fermetrar Undir Kongavarða at byggja íbúðir á. Onki tilboð kom inn í fyrstu atløgu, tí ongin kundi góðtakað treytirnar sum kommunan tá setti, men eftir longda freist kom eitt einkult, óvanliga lágt tilboð inn. Tá býráðið á býráðsfundinum 30. okt. skal taka avgerð um so munandi broyting í mun til upprunaliga útbjóðingartreytirnar, at keyparin nú kann fáa heilar tveir matriklar á tilsamans uml. 13.400 fermetrar, so má spurnartekin eisini setast við, um broytingin av útboðnum er so stór, at nýtt útboð eigur at verða gjørt. Tí tað kann hugsast at henda byggiætlan við víðkaða fermetratalinum á fleiri matriklum kring býin, umframt og broyttu fortreytirnar annars, nú kann verða áhugaverd fyri aðrar íleggjarar ella byggivirkir eisini.
Hevur kommunan fleiri hattar í hesum málinum?
Tað er løgið, at býráðsmeirilutin hevur tílíkan skund og vísir hesi vinnuligu íbúðabyggingini so stóra vælvild, at málið skal skundast ígjøgnum, hóast fleiri ivamál eru um heimildirnar hjá kommununi. Eg eri vísur í, at um ein privatur jarðareigari sum átti 6.700 fermetrar søkti um loyvi at byggja 48 íbúðir í einum sethúsaøki aðrastaðni í býnum, so hevði hann fingið noktandi svar. Tað eru fordømir um privatar byggiverkætlanir, sum hava fingið noktandi svar frá kommununi, fyri minni ivamál enn í hesum málinum.
Men við hesi byggiverkætlanini, har kommunan hevur leiklutin bæði sum seljari av lendinum, umframt býarskipanarmyndugleiki og hartil byggimyndugleiki, ber alt til.
Sera undrunarvert
Jákup Egholm Hansen


text:
Næmingar
Bøkur
Útreiðslur til bøkur eru vegleiðandi:
- Til heilsuhjálpara uml. 1.500,-
- Til heilsurøktara uml. 3.000,-
Næmingarnir skulu sjálvir keypa bøkur, eftir bókalista sum skúlin útvegar. Bøkur kunnu bíleggjast í bókhandlum kring landið.
Bøkur skulu bíleggjast í góðari tíð, áðrenn skúlabyrjan.
Útgávur:
Bílegg altíð nýggjastu útgávu av bókum. Tað er ikki ráðiligt at keypa brúktar bøkur, uttan at eftirkanna at útgávan er tann nýggjasta, sum skúlin nýtir. Bókalisti verður sendur næminginum í samband við upptøku.
Bøkur til báðar útbúgvingar :
Kantinan á skúlanum
Kantina er á Skúladeplinum og hevur vanliga opið dagliga.
Neyðugt er at bíleggja døgurða og tað kann gerast sama dag í kantinuni; í seinasta lagi kl. 10.00.
Ferðastuðul
Innanlanda ferðastuðul frá Strandferðsluni:
Øll lesandi, sum nýta buss og ferjur hjá tí almenna, hava rætt til ferðakort.
Næmingar kunnu søkja um kortið áðrenn skúlabyrjan, ella tá skúlin er byrjaður, við vegleiðing frá skúlanum.
Uttanlanda ferðastuðul frá Studna:
Ferðastuðul til eina starvsvenjing uttanlands kann søkjast frá Studna. Hesin stuðul verður nevndur "verkætlanarstuðul".
Studni - útbúgvingarstuðul
Øll, sum eru yvir 18 ár, hava rætt til peningaligan stuðul undir útbúgvingini og kunnu søkja um lán frá Studna. Eisini kann søkjast um eyka stuðul fyri børn undir 18 ár.
Um ein er undir 18 ár, kann søkjast um bókastuðul og vistarhaldsstuðul.
Heilsuskulin kunnar um hvussu søkjast skal, fyrsta skúladag !
Neyðugt er ALTÍÐ at senda avrit av dópsváttanum hjá barninum/børnunum og bústaðarváttan frá heimstaðarkommununi, saman við umsóknini um stuðul.
Les um at søkja stuðul www.studni.fo
Stuðulsupphæddir: sí www.studni.fo
Næmingurin kann fáa stuðul og farloyvi í samband við barnsburð ella ættleiðing, sí á www.studni.fo
Búðstaður í Suðuroynni
Einki skúlaheim er tilknýtt skúlanum.
Kunningarstovurnar í oynni vita um hús til leigu í oynni, tí er ein møguleiki at seta seg í samband við tær. Tað eru sum heild nógv hús til leigu í oynni.
Næmingar leiga ofta hús saman. Navnalisti yvir flokkar verða sendir næmingunum, áðrenn skúlabyrjan, so tey kunnu seta seg í samband við onnur, ið ætla at leiga.
Á facebook síðuni hjá Heilsuskúlanum ber til at leita eftir húsum til leigu og at seta hús til leigu.
Næmingar við serligum tørvi
Heilsuskúlin hevur orðblindalærara, ið veitir vegleiðing í samband við orðblindni.
Skúlin hevur LEKTIUCAFÈ /LEKTIUBÒLKAR eina ferð um vikuna, har møguleiki er at leita sær hjálp til skúlating.
Skúlin kann eisini veita annan sernámsfrøðiligan stuðul.
Um ein næmingur hevur eitthvørt, ið kann ávirka innlæringina, er umráðandi at siga frá á skúlanum í samband við upptøkuna.
Barnaansing í Suðuroynni
Barnagarður er á Tvøroyri og í Vági. Dagrøkt er í flestu bygdunum í Suðuroynni.


text:
Skrivar tú trygging? verður leitað eftir orðum sum t.d. tryggingarvirksemi.
Skrivar tú ?trygging verður leitað eftir orðum sum t.d. lívstrygging.
Skrivar tú ?trygging? verður leita eftir orðum sum t.d. lívstryggingarvirksemi.
28. februar 2013Nr. 15
Kunngerð um próvtøkur fólkaskúlans
Við heimild í § 16, stk. 2 og § 17 í løgtingslóg nr. 125 frá 20. juni 1997 um fólkaskúlan, sum broytt við løgtingslóg nr. 64 frá 7. juni 2007 og løgtingslóg nr. 67 frá 26. mai 2011, verður ásett:
Kapittul 1
Endamál
§ 1. Endamálið við próvtøkunum er at skjalpróva, hvussu próvtakari lýkur mál og krøv, sum eru ásett í námsætlanunum í teimum einstøku lærugreinuum.
Stk. 2. Kunngerðin er galdandi fyri próvtøkur, sum verða skrivaðar í prógv ella skjalváttan.
Stk. 3. Kunngerðin er galdandi fyri próvtøkur fólkaskúlans og í øðrum skúlum og stovnum, sum skipa fyri próvtøkum fólkaskúlans m.a. í frítíðarudirvísingini, samsvarandi § 16, stk. 4 í lógini.
Stk. 4. Mentamálaráðið ásetir krøvini til 9. og 10. floks prógv.
Kapittul 2
At leggja til rættis
§ 2. Próvtøkurnar verða lagdar til rættis soleiðis, at til ber at meta um førleika næmingsins og at váttan fæst fyri, hvussu væl próvtakari hevur rokkið ásettu málini í námsætlanini í einstøku lærugreinunum.
§ 3. Skúlastjórin hevur ábyrgd av, at allar próvtøkur fara fram sambært reglunum í § 8 ásetingum Mentamálaráðsins og innanhýsis mannagongdum í skúlanum.
§ 4. Næmingur í 9. flokki fer til skrivliga próvtøku í hesum lærugreinum:
1) Føroyskum,
2) donskum,
3) enskum og
4) støddfrøði.
Stk. 2. Næmingur í 9. flokki fer til munnliga próvtøku í føroyskum umframt í 3 lærugreinum, sum Mentamálaráðið velur.
Stk. 3. Næmingur í 10. flokki kann fara til skrivliga próvtøku í hesum lærugreinum:
1) Føroyskum,
2) donskum,
3) enskum og
4) støddfrøði.
Stk. 4. Næmingur í 10. flokki fer til munnliga próvtøku í 4 lærugreinum, sum Mentamálaráðið velur.
Stk. 5. Verkætlanaruppgávan í 9. og 10. flokki verður tilskilað í próvnum.
§ 5. Mentamálaráðið ásetir tíðarkarmar fyri munnligu og skrivligu próvtøkurnar og ásetir seinasta undirvísingardag.
Stk. 2. Mentamálaráðið ásetir, hvønn dag skúlarnir kunngera munnligu próvtøkuætlanina.
Stk. 3. Próvtøkurnar verða hildnar í mai-juni mánaði, sum er vanliga summarpróvtøkuskeiðið, og í august mánaði, sum er sjúkrapróvtøkuskeiðið.
Stk. 4. Mentamálaráðið kann áseta onnur próvtøkuskeið, m.a. tá ið talan er um stakgreinaundirvísing.
Stk. 5. Mentamálaráðið ger skrivligu próvtøkuuppgávur fólkaskúlans.
§ 6. Ársmet hjá næmingunum í 9. og 10. flokki og talmet í sambandi við verkætlanaruppgávuna hjá næmingum í 9. flokki verða skrivað í próvbók skúlans í seinasta lagi 5 dagar fyri seinasta undirvísingardag, sbrt. § 5, stk. 1.
Stk. 2. Ársmetini eru ein heildarmeting av fakligu støðuni hjá næminginum í einstøku lærugreinunum og skulu verða skrivað í ársmetslista í seinasta lagi 7 dagar fyri seinasta skúladag.
Stk. 3. Lærari og skúlastjóri vátta við undirskrift í ársmetslistanum ársmetini í einstøku lærugreinunum umframt talmet, sum næmingar hava fingið í sambandi við verkætlanaruppgávuna.
Stk. 4. Próvtølini verða skrivað í próvbók skúlans við støði í próvtølunum, sum lærari og próvdómari hava váttað sambært próvtalslista, sbrt. § 44, stk. 4, 5 og 6 og § 45, stk. 2 og 3.
Stk. 5. Próvbók skúlans kann vera talgild ella á pappíri.
§ 7. Skúlastjórin skipar fyri, at alt tilfar, ið er grundarlag undir próvtøkunum í 9. og 10. flokki, verður sent próvdómarum í teldusamskifti í FirstClass.
Stk. 2. Mentamálaráðið ger nærri ásetingar um mannagongdir og verklig viðurskifti í sambandi við próvtøkuhald.
Stk. 3. Mentamálaráðið kann í samstarvi við skúlar og útbúgvingarstovnar leggja próvtøkur serliga til rættis sbr. § 9, stk. 5, § 21, stk. 1 og fylgiskjal 1.
§ 8. Skúlastjórin hevur ábyrgd av at kunna próvtakarar um mál og krøv, sum eru galdandi í sambandi við próvtøkur.
Stk. 2. Skúlin skal tryggja, at næmingar hava atgongd til alt tilfar, ið er grundarlag undir próvtøkunum.
Stk. 3. Skúlastjórin skal í góðari tíð undan próvtøkuni kunna próvtakarar um hesi viðurskifti og mannagongdir:
1) Próvtøkutíðarskeið, próvtøkudagar og tíðir.
2) Tal á próvtøkum.
3) Reglur fyri at lata inn ella leggja fram uppgávur ella verkætlanir, ið eru partur av próvtøkuni.
4) Treytir fyri at kunna fara til próvtøku.
5) Tíðarfreistir at boða frá um serlig viðurskifti í sambandi við próvtøku.
Stk. 4. Skúlastjórin skal í góðari tíð undan próvtøkuni tryggja, at próvtakarar og tey, sum varða av próvtøkum, verða kunnað um hesi viðurskifti:
1) Avleiðingar av sjúku ella fráveru, sum próvtakarin ikki hevur ræði á, sbr. § 12, stk. 1,
2) hjálparmiðlar, og hvussu teir verða nýttir, sbr. § 17,
3) nær ein próvtøka er byrjað, og nær hon endar, sbr. §§ 18 og 22,
4) reglur í sambandi við at lata inn skrivlig próvtøkuavrik, sbr. § 28,
5) avleiðingar av at koma ov seint ella ikki at møta til próvtøku, sbr. § 27 og § 29,
6) serligar próvtøkutreytir, sbr. § 21,
7) avleiðingar av ólógliga at útvega sær sjálvum ella veita øðrum hjálp, sbr. § 19, og
8) kærumannagongdir og kærufreistir, sbr. kap. 11.
Stk. 5. Reglur og mannagongdir, sum eru nevndar í stk. 4, nr. 1 – 8, verða lagdar á heimasíðu Mentamálaráðsins.
Kapittul 3
At fara til próvtøku
§ 9. Næmingur, ið hevur fylgt undirvísingini í enari lærugrein, fer til próvtøku í lærugreinini.
Stk. 2. Næmingur, sum heilt ella lutvíst hevur fylgt undirvísingini í einari lærugrein samsvarandi krøvunum til próvtøkur fólkaskúlans á øðrum undrvísingarstovni ella í frítíðarundirvísingini, kann skriva seg inn til próvtøku í viðkomandi lærugrein samsvarandi § 16, stk. 4 í lógini.
Stk. 3. Næmingur kann, uttan at hava fylgt undirvísingini í einari lærugrein, fara til próvtøku sum sjálvlesandi sbrt. § 10.
Stk. 4. Skúlastjórin ger av, um næmingur lýkur krøvini sambært stk. 2.
Stk. 5. Skúlastjórin tekur í samráð við lærarar floksins, næmingin og tey, ið hava foreldramyndugleikan, avgerð um, at næmingur lutvíst ella heilt kann verða frítikin frá at fara til próvtøku, sbr. § 53. Avgerðin tekur m.a. støði í einum skrivligum tilmæli frá Sernámi ella øðrum serkønum innan sernámsfrøðiliga økið um persónliga og fakliga førleika næmingsins, sbrt. fylgiskjali 1.
§ 10. Sjálvlesandi kann í seinasta lagi 25. februar skriva seg inn til próvtøku í summarpróvtøkuskeiðnum í einari ella fleiri lærugreinum. Mentamálaráðið lýsir alment, nær seinasta innskrivingarfreist er, og hvar og hvussu innskriving fer fram.
Stk. 2. Um ein lærugrein hevur fleiri tættir, eitt nú ein munnligan og ein skrivligan, fer sjálvlesandi altíð til próvtøku í øllum tættum.
Stk. 3. Hóast ásetingina í stk. 2 kann skúlastjórin vísa sjálvlesandi til próvtøku í øðrum útbúgvingarstovni.
Stk. 4. Í ávísum lærugreinum skal sjálvlesandi hava tikið ella vera farin undir at taka starvsstovuroyndir, ið eru kravdar sambært námsætlanini í teimum lærugreinum, sum hann innskrivar seg til próvtøku í.
§ 11. Skúlastjórin ger í samráð við Mentamálaráðið eina ætlan fyri lærugreinar, sum fremmandamæltur næmingur er førur fyri at fara til próvtøku í annaðhvørt í 9. ella 10. flokki.
Stk. 2. Næmingurin fer til próvtøku í próvtøkulærugreinunum, ið Mentamálaráðið velur í samráð við skúlastjóran.
Stk. 3. Á próvnum verður tilskilað, at talan er um serlig próvtøkuviðurskifti.
§ 12. Próvtakari, ið ikki kann fara til próvtøku fyri sjúku ella av aðrari orsøk, sum próvtakarin er sakleysur í, skal hava møguleika fyri at fara til próvtøku skjótast gjørligt í sama próvtøkuskeiði.
Stk. 2. Frávera sbrt. stk. 1 skal fráboðast skúlanum sum skjótast.
Stk. 3. Um próvtøkan í einari lærugrein hevur ein ella fleiri tættir, har próvtal verður givið fyri hvønn tátt sær, fer próvtakarin bert til sjúkrapróvtøku í tí tátti av próvtøkuni, sum ikki er lokin, sbr. stk. 1. Hetta er eisini galdandi, um einstøku próvtølini eru partspróvtøl av einum samlaðum próvtali í lærugreinini.
Stk. 4. Skúlastjórin kann gera av, tá ið talan er um sjúku, at sjúkrapróvtøka verður framd við at leingja tíðarfreistir, sum eru ásettar, eitt nú í sambandi við verkætlanaruppgávu ella aðrar uppgávur, har innlatingarfreist er ásett. Mentamálaráðið skal hava fráboðan um hetta.
§ 13. Næmingur í 10. flokki kann fara til próvtøku í lærugreinum á 9. floksstigi, treytað av at hann hevur fylgt undirvísingini antin á 9. ella 10. floksstigi í avvarðandi lærugrein.
Stk. 2. Næmingur, ið gongur tvey ár á sama floksstigi, fer til próvtøku á viðkomandi floksstigi.
Kapittul 4
Próvtøkuhættir
§ 14. Próvtøkuhættirnir skulu sýna, at endamálið í 9. og 10. flokki verður rokkið.
Stk. 2. Próvtakararnir verða dømdir einsæris.
Stk. 3. Próvtøkurnar verða lagdar til rættis sum einstaklingapróvtøkur, um ikki annað er ásett í reglunum í námsætlanunum í teimum einstøku lærugreinunum.
§ 15. Tá ið próvtøkuhátturin verður lagdur til rættis, skulu hesir partar verða tiknir við:
1) Próvtøkugrundarlag:
a) Tilfar.
b) Møguligt ískoytistilfari.
2) Próvtøkugongd:
a) Tíðarkarmur.
b) Próvtøkuspurningar.
c) Møgulig fyrireiking.
d) Próvhoyring.
3) Avriksháttur:
a) Skrivligur.
b) Munnligur.
c) Verkligur.
d) Samansetingar av a-c.
Stk. 2. Próvtøkan kann vera heilt ella lutvíst talgild viðvíkjandi próvtøkugrundarlagi, próvtøkugongd og svari.
Kapittul 5
Próvtøkuhald
§ 16. Munnligar og verkligar próvtøkur er almennar, sbr. tó stk. 2.
Stk. 2. Skúlastjórin kann víkja frá ásetingunum í stk. 1, um serligar umstøður ella serlig atlit at próvtakara tala fyri tí. Harumframt kann skúlastjórin vegna plásstrot avmarka atgongdina til próvtøkuhølið.
Stk. 3. Tá ið próvtakari fer til munnliga próvtøku við støði í einum bólkaavriki, sbr. § 43, skulu hini í bólkinum, sum hava verið við til at framleiða avrikið, ikki vera til staðar í próvtøkuhølinum, fyrr enn viðkomandi sjálvir eru vorðnir próvhoyrdir og hava fingið próvtal.
Stk. 4. Ljóð- og myndaupptøka í fyrireikingar- ella próvtøkuhølunum er ikki loyvd til skrivligu og munnligu próvtøkurnar, uttan so at hesar upptøkur eru partar av próvtøkuni sambært ásetingunum í námsætlanini í einstøku lærugreinini.
§ 17. Próvtakari kann nýta talgildar hjálparmiðlar eins og allar aðrar hjálparmiðlar, ið hava verið brúktir í undirvísingini, sbr. stk. 5.
Stk. 2. Til skrivligu próvtøkuna kann próvtakarin í høvuðsheitinum nýta teldu, sbr. stk. 5, um ikki avmarkingar eru ásettar í námsætlanini í teimum einstøku lærugreinunum.
Stk. 3. Skúlin skipar fyri, at próvtakari ikki fær samskift við umheimin, meðan próvtøkan fer fram, uttan so, at samskiftið er partur av próvtøkuni sambært viðkomandi námsætlan.
Stk. 4. Mentamálaráðið ger leiðbeining um at nýta teldu og aðrar hjálparmiðlar til próvtøku.
Stk. 5. Skúlin ger ítøkiligar mannagongdir við støði í leiðbeining, sum Mentamálaráðið ásetir um viðurskifti í sambandi við at nýta teldu og aðrar miðlar til próvtøku.
§ 18. Próvtøka er byrjað, tá próvtøkuuppgávurnar verða býttar út, ella tá ið próvtakarin hevur tikið próvtøkuspurningin, fingið uppgávuna, uppgávuorðingina, fyrireikingartilfar ella samsvarandi.
§ 19. Er illgruni um, meðan próvtøkan fer fram, ella tá ið eitt svar verður próvdømt, at próvtakari óreiðiliga hevur útvegað sær ella veitt øðrum hjálp, hevur latið arbeiðið hjá øðrum próvtakara inn sum sítt egna, nýtt annað tilfar, sum próvtakarin ikki sjálvur hevur framleitt undir próvtøkuni ella hevur brúkt hjálparmiðlar, sum ikki eru loyvdir, skal skúlastjórin hava fráboðan um hetta. Verður illgrunin staðfestur, og mett verður, at brotið kann hava ávirkan á próvdømingina, verður próvtakarin burturvístur frá avvarðandi próvtøku.
Stk. 2. Skúlastjórin kann vísa próvtakara burtur frá avvarðandi próvtøku, um viðkomandi hevur brotið próvtøkureglurnar, sbrt. § 8, stk. 4, nr. 7.
Stk. 3. Burturvísing frá próvtøku ella parti av próvtøku, sbrt. stk. 1 og 2 hevur við sær, at møgulig próvtøl í viðkomandi lærugrein fella burtur.
Stk. 4. Próvtakari, sum er burturvístur frá próvtøku sbrt. stk. 1 og 2, kann fara til endurpróvtøku næsta próvtøkuskeið í lærugreinini ella tí parti, har hann var burturvístur.
§ 20. Próvtøkurnar eru á føroyskum. Próvtøkurnar kunnu tó fara fram á øðrum máli, uttan so, at endamálið við próvtøkuni er at skjalprógva førleika próvtakarans í føroyskum. Tað er ein fyritreyt, at próvtakari, próvhoyrari og próvdómari hava neyðugan førleika í avvarðandi máli.
§ 21. Skúlastjórin skal bjóða próvtakara, ið hevur skerdan virkisførleika, serligar próvtøkutreytir fyri at javnstilla hann við aðrar próvtakarar í próvtøkustøðuni. Tað er ein fortreyt, at tilboðið ikki hevur við sær, at próvtøkustøðið lækkar.
Stk. 2. Skúlastjórin tekur avgerð um hetta eftir tilmæli frá Sernámi ella øðrum serkønum við sernámsfrøðiligum innliti og í samráð við næmingin, tey, ið hava foreldramyndugleikan, og Mentamálaráðið.
Skrivligar próvtøkur
§ 22. Skrivligar próvtøkur byrja og enda stundisliga sambært tíðaráseting Mentamálaráðsins.
§ 23. Próvtøkuhølið letur upp í seinasta lagi 30 minuttir, áðrenn próvtøkan byrjar.
Stk. 2. Skúlastjórin skal tryggja, at próvtakararnir hava hóskandi arbeiðsviðurskifti, meðan próvtøkan er.
Stk. 3. Skúlin skipar fyri, at navnaseðil, pappír o.a. er á borðinum hjá hvørjum próvtakara.
Stk. 4. Próvtakari hevur loyvdar hjálparmiðlar við til próvtøkuna.
Stk. 5. Skúlastjórin skal tryggja, at próvtøkurnar fara fram á slíkan hátt, at próvtakararnir ikki kunnu samskifta sínámillum, uttan so at samskiftið er partur av próvtøkuni.
§ 24. Hvørki próvtakari ella annar persónur, sum er í próvtøkuhølinum, kann taka uppgávueintak, uppgávusvar, kladdu ella hjálparpappír úr próvtøkuhølinum, fyrr enn próvtøkan er endaliga lokin sambært tíðaráseting Mentamálaráðsins.
Stk. 2. Telda og geymi, sum próvtakari hevur nýtt í sambandi við uppgávusvar, mugu ikki takast úr próvtøkuhølinum, fyrr enn próvtøkan er endaliga lokin sambært tíðaráseting Mentamálaráðsins.
§ 25. Skúlin ger við støði í leiðbeining Mentamálaráðsins ítøkiliga mannagongd um at lata inn talgild próvtøkuavrik, og hvussu tey verða send próvdómara og lærara.
§ 26. Skúlastjórin setur eftirlitsfólk eftir tørvi. Eftirlitsfólkini kunnu ikki veita hjálp í fakligum spurningum. Lærari kann ikki vera eftirlitsfólk hjá næmingum í einari lærugrein, har hann sjálvur undirvísir.
Stk. 2. Eftirlitsfólk skal fylgja próvtakara, um próvtakari noyðist at fara úr próvtøkuhølinum undir próvtøkuni.
Stk. 3. Fer próvtakari úr próvtøkuhølinum uttan loyvi ella uttan at fylgjast við eftirlitsfólki og hóast ávaring frá eftirlitsfólki móti hesum, verður uppgávusvarið mett sum ikki latið inn, og merkir hetta, at próvtøkan er slitin, og einki próvtal verður ásett.
Stk. 4. Skúlastjórin kann, tá hann metir grundgevingarnar vera nøktandi, loyva próvtakara, ið hevur slitið próvtøkuna, sbr. stk. 3, at fara til endurpróvtøku í tí parti ella teimum pørtum av samlaðu próvtøkuni, har slitið var framt.
§ 27. Próvtakarin skal sita á sínum plássi, tá ið próvtøkan byrjar.
Stk. 2. Próvtakari, ið ikki møtir ella kemur ov seint til eina skrivliga próvtøku, kann ikki krevja at sleppa til próvtøku. Skúlastjórin kann, um hann heldur, at próvtakarin hevur ikki havt møguleika at fingið upplýsingar um uppgávuna, og at seinkanin er stutt og nóg væl grundað, loyva próvtakaranum at sleppa til próvtøku. Próvtøkutíðin verður ikki longd.
Stk. 3. Skúlastjórin kann tó gera av, at próvtøkutíðin verður longd, verður hildið, at próvtakarin er ósekur í seinkanini. Mentamálaráðið skal hava fráboðan um hetta.
Stk. 4. Skúlastjórin kann gera av, at próvtakari, sum ikki møtir, kann fara til próvtøku næsta próvtøkuskeið, verður hildið, at næmingurin ikki hevur fingið neyðugar upplýsingar um próvtøkuhaldið.
§ 28. Tá ið próvtakari letur inn skrivligt avrik á pappíri, skal eitt eftirlitsfólk gjølla eftirkanna og tryggja, at hesi viðurskifti eru í lagi á øllum svarørkum, sum skulu próvdømast:
1) Navn og próvtøkunummar skúlans,
2) eyðkennisstrongur,
3) at øll svarørk eru talmerkt leypandi,
4) at øll ørk, sum skulu dømast, verða savnað fyri seg og koyrd í kápu, og
5) at øll ørk, sum ikki skulu dømast, verða savnað fyri seg og beind burtur við próvtøkulok.
Stk. 2. Eftirlitsfólkið váttar við undirskrift, at øll viðurskifti sbrt. stk. 1 eru í lagi.
Stk. 3. Skúlastjórin hevur ábyrgd av, at skrivlig próvtøkuavrik verða send lærara og próvdómara til dømingar. Próvtøkuavrikini verða á tryggan hátt sambært ásetingum Mentamálaráðsins send sama dag, próvtøkan hevur verið, ella so skjótt sum til ber.
Munnligar próvtøkur
§ 29. Próvtakari, sum ikki møtir ella kemur ov seint til próvtøku, kann ikki krevja at sleppa til próvtøku.
Stk. 2. Skúlastjórin kann tó eftir skrivligari umsókn loyva próvtakara at fara til próvtøku seinni í próvtøkuskeiðnum, verður hildið, at seinkanin er nóg væl grundað.
§ 30. Próvtakarar verða ikki kunnaðir um talið á próvtøkuspurningum, hvussu spurningarnir eru orðaðir og um talið á spurningum í teimum einstøku pørtunum í próvtøkugrundarlagnum.
Stk. 2. Próvtakarin velur próvtøkuspurning millum tøl ella seðlar, ið vísa til ítøkiligar próvtøkuspurningar. Allir próvtøkuspurningar skulu við próvtøkubyrjan liggja frammi, uttan so at annað er tilskilað í námsætlanunum í teimum einstøku lærugreinunum.
Stk. 3. Einstaki próvtakarin skal hava í minsta lagi 4 próvtøkuspurningar at velja ímillum. Próvtøkuspurningurin verður latin próvtakaranum skrivliga, tá ið próvtakarin hevur tikið próvtøkuspurningin, sbr. stk. 2.
Stk. 4. Próvtøkuspurningarnir skulu breitt umboða tey førleikamálini, sum eru ásett í avvarðarandi námsætlan, ið er grundarlag undir próvtøkuni.
Stk. 5. Bæði próvdómari og próvhoyrari skulu
vera hjástaddir, tá ið próvtakarin velur próvtøkuspurning. Próvhoyrarin skal, meðan próvdómarin lýðir á, tryggja sær, at próvtakarin hevur skilt spurningin.
Stk. 6. Tá ið próvtal verður ásett í sambandi við munnliga ella verkliga próvtøku, skulu bara próvhoyrari og próvdómari vera hjástaddir. Skúlastjórin kann tó í samráð við avvarðandi próvhoyrara gera av, at ein ikki royndur lærari kann vera hjástaddur, meðan samráðst verður um at áseta próvtal.
Stk. 7. Tá ið próvtal fyri munnliga próvtøkuavrikið verður kunngjørt próvtakaranum, skal próvdómarin lýða á.
Próvtøkur uttanlands
§ 31. Næmingur, sum er staddur uttanlands, kann søkja Mentamálaráðið um loyvi at fara til próvtøku. Mentamálaráðið kann stíla fyri próvtøkuhaldi, um tað vegna sjúku, fíggjarligum ella verkligum orsøkum ikki er møguligt hjá próvtakara at fara til próvtøku í Føroyum. Mentamálaráðið ger avtalu við skúla ella annan samsvarandi stovn um próvtøkuhaldið, so próvtøkan verður hildin trygt og sambært reglunum í hesari kunngerð.
Stk. 2. Mentamálaráðið kann gera av, at próvtøka verður hildin umvegis internetið, eitt nú sum ljósvarp. Mentamálaráðið tilnevnir ella góðkennir eftirlitsfólk, ið skal vera statt hjá próvtakaranum, meðan próvtøkan fer fram. Próvhoyrari og próvdómari kunnu vera aðrastaðni, men teir skulu próvhoyra og próvdøma sambært reglunum í avvarðandi námsætlan.
§ 32. Mentamálaráðið kann rinda útreiðslur í sambandi við próvtøkuhald uttanlands, har ímillum útreiðslur til próvhoyrara og próvdómara.
Kapittul 6
Próvdómarar og próvhoyrarar
§ 33. Mentamálaráðið tilnevnir próvdómarar bæði til munnligar og skrivligar próvtøkur við støði í upplýsingum frá skúlunum.
Stk. 2. Mentamálaráðið tilnevnir próvdómarar til munnligu próvtøkuna í nøkrum próvtøkulærugreinum, meðan skúlin sjálvur setur próvdómarar í hinum munnligu próvtøkulærugreinunum, sbr.§ 4, stk. 2 og 4.
Stk. 3. Mentamálaráðið tilnevnir til skrivliga próvtøku ein próvdómara til hvønn flokk ella bólk.
Stk. 4. Mentamálaráðið kann tilnevna aðrar próvdómarar enn teir, sum undirvísa í fólkaskúlanum.
Stk. 5. Mentamálaráðið áleggur próvdómarum próvdómarauppgávur.
§ 34. Skúlastjórin hevur ábyrgd av, at upplýsingar sbrt. § 34, stk. 2 um lærarar, sum kunnu gerast próvdómarar, eru rættir.
Stk. 2. Vanlig fortreyt fyri at hava próvdómaraførleika í einari lærugrein er, at lærari hevur undirvíst í lærugreinini á tí stigi, hann skal próvdøma, ella at hann áður hevur próvhoyrt í lærugreinini.
Stk. 3. Mentamálaráðið kann við støði í ítøkiligari meting víkja frá ásetingunum í stk. 2.
§ 35. Próvdómari kann ikki vera lærari í tí skúla, har hann próvdømir.
§ 36. Um tilnevndur próvdómari brádliga fær forfall, ella líknandi støða tekur seg upp, tilnevnir Mentamálaráðið í samráð við skúlan annan próvdómara, ið lýkur krøvini sbrt. §§ 34 og 35.
§ 37. Tá ið munnliga avrikið hjá próvtakara verður dømt, døma próvhoyrari og próvdómari, uttan so at annað er ásett í reglunum um tær einstøku próvtøkurnar.
Stk. 2. Tá ið skrivliga próvtøkuavrikið hjá próvtakara verður dømt, døma lærari floksins ella bólksins og próvdómari, sum Mentamálaráðið hevur tilnevnt, uttan so at annað er ásett í reglunum um tær einstøku próvtøkurnar.
Stk. 3. Próvtøl fyri próvtøkuavrik próvtakaranna verða skrivað á próvtalslista.
Stk. 4. Við próvtøkulok í øllum munnligum lærugreinum undirskriva próvdómari og próvhoyrari eitt oyðublað, har allir próvtøkuspurningar standa. Undirskrivaða oyðublaðið verður latið skúlastjóranum at hava í varðveitslu.
Stk. 5. Mentamálaráðið ger próvtalslista og oyðublað sbrt. stk. 3 og 4.
§ 38. Til munnligu próvtøkuna sendir lærarin próvdómaranum próvtøkuspurningarnar saman við møguligum fylgiskjølum. Próvtøkuspurningar og møgulig fylgiskjøl, t.d. ólisnir tekstir, skulu vera próvdómaranum í hendi í seinasta lagi 7 dagar undan próvtøkuni.
§ 39. Í sambandi við munnligu próvtøkuna skal próvdómarin:
1) Tryggja, at próvtøkan er í samsvari við mál og krøv í námsætlanini í avvarðandi lærugrein,
2) hjálpa til og ansa eftir, at próvtøkan fer fram sambært galdandi reglum,
3) hjálpa til og ansa eftir, at próvtakararnir fáa eina einsháttaða og rættvísa viðferð, og at avrik verður dømt álítandi og sambært reglunum um próvtalsgeving og
4) tryggja, at ásettu tíðarfreistirnar verða hildnar.
Stk. 2. Próvdómari kann seta próvtakara dýpandi spurningar.
Stk. 3. Próvdómari skal til egna nýtslu gera uppskriftir um próvtøkugongd, próvtøkuavrik og próvtal hjá einstaka próvtakaranum.
Stk. 4. Próvhoyrari skal til egna nýtslu skriva upp stikkorð um próvtøkuavrik og ásetan av próvtali hjá einstaka próvtakaranum.
Stk. 5. Uppskriftir og stikkorð, sum ávikavist próvdómari og próvhoyrari hava skrivað sbrt. stk. 3 og 4, skulu nýtast, um kært verður um próvtal ella í sambandi við møguliga ósemju um at áseta próvtal, sbr. kap. 11.
Stk. 6. Próvdómari og próvhoyrari skulu goyma uppskriftir og stikkorð í eitt ár.
Stk. 7. Staðfestir próvdómari, ella hevur hann illgruna um, at krøvini sbrt. stk. 1 ikki eru lokin, ella gevur próvhoyringin illgruna um, at undirvísingin ella vegleiðingin hevur ikki verið nøktandi, verður próvtøkan kortini hildin, men próvdómari skal eftir próvtøkulok skriva frágreiðing til skúlastjóran, sum sendir frágreiðingina víðari til Mentamálaráðið.
Stk. 8. Mentamálaráðið kann heita á próvdómara um at geva ráðnum skrivliga frágreiðing um próvtøkugongd og próvtøkuúrslit.
§ 40. Lærarin, sum hevur ábyrgd av undirvísingini hjá einstaka næminginum, er próvhoyrari til munnligu próvtøkuna, sbr. tó stk. 2.
Stk. 2. Lærari floksins ella bólksins í avvarðandi próvtøkulærugrein ger próvtøkuspurningar til munnligu próvtøkuna.
Stk. 3. Hevur stuðulslærari havt ábyrgd av undirvísingini, er stuðulslærarin próvhoyrari.
Stk. 4. Í serligum førum, m.a. um próvhoyrari hevur forfall vegna sjúku, kann skúlastjórin í samráð við Mentamálaráðið tilnevna annan próvhoyrara.
Kapittul 7
Mannagongdir í sambandi við skrivligar uppgávur og uppgávusvar
§ 41. Mentamálaráðið sendir skúlanum próvtøkuuppgávur í innskrivaðum brævi ella á annan fulltryggan hátt.
Stk. 2. Skúlastjórin hevur ábyrgd av at eftirkanna, at upplýsingarnar á brævbjálvunum við próvtøkuuppgávunum, eru í samsvari við umbøn skúlans. Er ikki samsvar, skal Mentamálaráðið beinanvegin hava fráboðan um hetta.
Stk. 3. Skúlin skal goyma brævbjálvarnar við uppgávunum á tryggum stað, so eingin óviðkomandi hevur atgongd til próvtøkuuppgávurnar.
Stk. 4. Brævbjálvarnir verða latnir upp í próvtøkuhølinum ásettu tíðina á einstaka brævbjálvanum. Skúlastjórin ella annað fólk, ið skúlastjórin gevur hesa heimild, letur brævbjálvarnar upp.
§ 42. Skrivligu próvtøkuavrikini hjá próvtakarunum verða sum skjótast á tryggan hátt send lærara floksins ella bólksins og próvdómaranum.
Stk. 2. Saman við próvtøkuavrikunum sendir skúlin lærara og próvdómara próvtalslista og uppgávusett.
Stk. 3. Mentamálaráðið ger leiðbeining um talgilda innlating og um at senda próvtøkuavrik talgilt.
Kapittul 8
Døming
§ 43. Allar próvtøkur verða dømdar einsæris, eisini tá ið talan er um bólkapróvtøku.
§ 44. Tá ið munnligt próvtøkuavrik er dømt, verður úrslitið beinanvegin kunngjørt próvtakaranum.
Stk. 2. Próvhoyrari og próvdómari døma próvtøkuavrikið í felag. Próvdómarin sigur sína døming fyrst. Bara próvhoyrari og próvdómari eru hjástaddir, tá ið munnligar og verkligar próvtøkur verða próvdømdar, sbr. tó § 30, stk. 6.
Stk. 3. Próvdómarin lýður á, tá ið próvtalið og grundgeving fyri ásetta próvtalinum verða kunngjørd próvtakaranum.
Stk. 4. Próvtalið hjá hvørjum próvtakara verður skrivað á próvtalslista.
Stk. 5. Við próvtøkulok í hvørjari próvtøkulærugrein hjá flokki ella bólki dagfesta og undirskriva próvhoyrari og próvdómari próvtalslistan, sum verður latin skúlastjóranum.
Stk. 6. Próvhoyrari og próvdómari vátta við undirskrift, at próvtølini eru røtt.
Stk. 7. Mentamálaráðið ger próvtalslista.
§ 45. Lærari floksins ella bólksins og próvdómari, ið Mentamálaráðið tilnevnir, døma skrivligu próvtøkuavrikini.
Stk. 2. Tá ið próvdómari hevur rættað próvtøkuavrikini og gjørt uppskot til próvtøl, undirskrivar hann próvtalslistan, sum í teldubrævi verður sendur skúlastjóranum í tí skúla, har hann er tilnevndur próvdómari.
Stk. 3. Tá ið lærarin hevur rættað próvtøkuavrikini og gjørt uppskot til próvtøl, undirskrivar hann próvtalslistan, sum hann letur skúlastjóranum.
Stk. 4. Skúlastjórin samanber uppskotini um próvtøl hjá ávikavist lærara og próvdómara soleiðis:
1) Er uppskot til próvtal tað sama hjá lærara og próvdómara, verður hetta próvtalið ásett sum endaliga próvtalið.
2) Er uppskotið til próvtal hjá lærara og próvdómara eitt próvtal á muni, verður tað uppskot próvdómarans, ið verður ásett sum endaliga próvtalið.
3) Er uppskotið til próvtal tvey ella meira enn tvey próvtøl á muni, skulu lærari floksins ella bólksins og próvdómari koma ásamt um felags próvtal. Koma lærari og próvdómari ikki ásamt um felags próvtal, verður endaliga próvtalið ásett sum eitt miðaltal av uppskoti lærarans og uppskoti próvdómarans. Er miðaltalið ikki eitt tal á prótalsstiganum, verður próvtalið tað tal á próvtalsstiganum, sum liggur næst miðaltalinum.
Stk. 5. Mentamálaráðið ásetir, nær skrivligu próvtølini í seinasta lagi skulu vera ásett.
Kapittul 9
Prógv
§ 46. Skúlastjórin skrivar út prógv og skjalváttanir í sambandi við próvtøku.
Stk. 2. Mentamálaráðið ger próvskjal við atliti at stødd, sniði og innihaldi umframt ásetingar um tær upplýsingar, sum skulu standa í próvnum.
§ 47. Í próvnum verða serligar próvtøkutreytir ikki upplýstar, sbr. tó §§ 11 og 21 og fylgiskjal 1.
§ 48. Bert eitt frumprógv verður skrivað fyri eina samlaða próvtøku ella skjalváttan fyri stakgreinapróvtøku. Skúlastjórin kann eftir umbøn skriva út avrit av einum prógvi, um frumprógvið er horvið. Tilskilast skal, at talan er um avrit.
Stk. 2. Skúlastjórin kann skriva út nýtt frumprógv, sbrt. § 60, stk. 5, verður gamla frumprógvið latið skúlanum og síðani burturbeint.
§ 49. Næmingur, sum gevst í útbúgvingini, hevur rætt til at fáa útflýggjað skjalváttan fyri tær einstøku próvtøkurnar, hann hevur lokið, umframt skjalváttan fyri seinastu árs- ella støðumetini.
§ 50. Skúlin skal goyma prógv og skjalváttanir hjá næmingum umframt próvtøl og støðu- og ársmet í 30 ár.
Stk. 2. Verður skúli lagdur niður ella lagdur saman við øðrum skúla, skal skúlin lata Føroya Landsskjalasavni upplýsingarnar sbrt. stk. 1.
§ 51. Øll talmet, har ímillum støðumet, ársmet og próvtøl, verða latin Mentamálaráðnum sambært ásetingum Mentamálaráðsins.
§ 52. Prógv kann innihalda upplýsingar um avriksflutning. Dømingin fyri møguligan avriksflutning verður tilskilað sum próvtal.
§ 53. Skúlastjórin skrivar næmingi, sum ikki megnar fakligu krøvini í einari lærugrein og tí verður frítikin fyri at fara til próvtøku, støðumetingarskjal, sbr. § 9, stk. 5 og § 62, stk. 1.
Stk. 2. Skúlastjórin tekur í samráð við avvarðandi lærara, næmingin og tey, ið hava foreldramyndugleikan, avgerð um, hvat støðumetingarskjalið skal fevna um í mun til úrtøku og avrik næmingsins. Mentamálaráðið ger frymil til støðumetingarskjal.
Kapitul 10
Skeivleikar ella brek í próvtøkum
§ 54. Verður skúlin í sambandi við skrivliga próvtøku varugur við skeivleika ella brek í einum uppgávuraði, skal skúlin beinanvegin boða Mentamálaráðnum frá hesum. Mentamálaráðið tekur við støði í einari ítøkiligari meting støðu til atgerðir at minka um avleiðingarnar av skeivleika ella breki.
Stk. 2. Kann skeivleiki ella brek elva til stórar misskiljingar og minka um møguleikan hjá próvtakarunum at svara uppgávuraðnum, ger Mentamálaráðið av, hvørt próvtøkan skal ógildast.
Stk. 3. Verður próvtøkan ógildað, fara allir próvtakarar til endurpróvtøku, og próvtalið frá endurpróvtøkuni verður endaliga próvtalið.
§ 55. Verður skúlin í sambandi við munnliga próvtøku varugur við skeivleika ella brek í próvtøkuni, ger skúlastjórin av, um skeivleikin ella brekið eru so týðandi, at umdøming skal fara fram. Mentamálaráðið skal beinanvegin hava fráboðan um hetta.
Stk. 2. Hava fleiri próvtakarar verið fyri sama skeivleika ella breki, skulu allir próvtakarar, sum eru fevndir av skeivleikunum ella brekunum, hava sama tilboð um umdøming. Mentamálaráðið tekur avgerð í málinum.
Stk. 3. Er talan um stórar skeivleikar og brek í sambandi við próvtøku, kann Mentamálaráðið ógilda próvtøkuna, og próvtakararnir fara til endurpróvtøku.
Stk. 4. Próvtøl, sum próvtakarar fáa til endurpróvtøku sbrt. stk. 3, eru endalig.
Stk. 5. Umdøming, sum er elvd av skeivleika ella breki, kann ikki enda við einum lægri próvtali, uttan so er, at talan er um endurpróvtøku.
Kapittul 11
Kærur um próvtøku
§ 56. Næmingur ella tey, ið hava foreldramyndugleika, kunnu kæra viðurskifti í sambandi við próvtøku har ímillum um próvtøl og ársmet, sum telja við sum próvtøl. Kæran verður latin skúlastjóranum og skal vera grundgivin.
Stk. 2. Kæran skal vera skúlastjóranum í hendi í seinasta lagi 4 vikur eftir, at próvtøkuúrslitið er kunngjørt próvtakaranum.
Stk. 3. Kærarin fær útflýggjað avrit av próvtøkuuppgávuni ella próvtøkugrundarlagnum, sum hann hevur viðgjørt og svarað. Er talan um skrivligt próvtøkuavrik fær kærarin útflýggjað avrit av egnum próvtøkuavriki.
Stk. 4. Kæra um munnligt ella skrivligt próvtal kann hava við sær, at ásetta próvtalið verður hækkað, lækkað ella staðfest.
§ 57. Kært verður persónliga, og kæran skal ítøkiliga lýsa veruligu umstøðurnar, ið sambært fatan kærarans eru orsøk til, at kæran eigur at verða gingin á møti. Kæran kann snúgva seg um:
1) Próvtøkugrundarlagið, t.d. próvtøkuspurningar og próvtøkuuppgávur, í mun til krøv og mál í námsætlanini í avvarðandi lærugrein.
2) Próvtøkugongdina og
3) dømingina.
Stk. 2. Hevur Mentamálaráðið gjørt uppgávuna til próvtøkuna, ið kært verður um, sendir skúlastjórin Mentamálaráðnum kæruna um próvtøkugrundarlagið, sbrt. stk. 1, nr. 1, og tekur Mentamálaráðið avgerð í málinum við støði í fakligari ráðgeving.
§ 58. Skúlastjórin avger, um kærumál sbrt. § 57, stk. 1 skal viðgerast, ella um tað verður víst aftur. Afturvísing skal vera skrivlig og grundgivin.
Stk. 2. Tekur skúlastjórin avgerð um, at kæran verður víst aftur, kann kærarin umvegis skúlastjóran kæra málið til Mentamálaráðið innan 7 dagar eftir, at afturvísingin er kunngjørd kæraranum. Skúlastjórin sendir Mentamálaráðnum sítt tilmæli saman við kæruni.
§ 59. Tekur skúlastjórin avgerð um, at kæran skal viðgerast, letur hann kæruna beinanvegin til avvarðandi partar. Tá ið tað snýr seg um skrivliga próvtøku, letur skúlastjórin kæruna til próvhoyrara og próvdómara, og tá ið tað snýr seg um munnliga próvtøku til próvhoyrara og próvdómara. Próvhoyrari og próvdómari skulu innan 7 dagar frá tí, teir hava fingið kæruna frá skúlastjóranum, gera eina fakliga meting umframt eina felags niðurstøðu í kærumálinum.
Stk. 2. Skúlastjórin sendir fakligu metingina og niðurstøðuna til kæraran, sum fær høvi til innan 7 dagar at gera møguligar viðmerkingar.
Stk. 3. Við støði í frágreiðingunum og møguligum viðmerkingum, sbrt. stk. 1 og 2, avger skúlastjórin, um kæran skal viðgerast ella verður víst aftur. Avgerðin hjá skúlastjóranum skal vera skrivlig og grundgivin. Skúlastjórin sendir próvtakara, próvhoyrara og próvdómara fráboðan um avgerðina.
§ 60. Tekur skúlastjórin avgerð um, at kæran skal viðgerast víðari, sendir hann Mentamálaráðnum kæruna hjá próvtakaranum saman við grundgeving síni, frágreiðing frá próvhoyrara og próvdómara um próvtøkuna og møguligar viðmerkingar frá kæraranum.
Stk. 2. Snýr kæran seg um at áseta próvtal í sambandi við skrivliga próvtøku, sendir skúlastjórin Mentamálaráðnum alt tilfar í kærumálinum, sbrt. stk. 1, so umdøming kann fara fram. Mentamálaráðið tilnevnir síðani ástøðufólk, sum við støði í øllum tilfarinum í kærumálinum ásetir próvtal. Próvtalið, sum ástøðufólkið ásetir, skal vera grundgivið og er endaligt.
Stk. 3. Snýr kæran seg um at áseta próvtal í sambandi við munnliga próvtøku, tekur Mentamálaráðið við støði í øllum tilfarinum í kærumálinum støðu til kæruna. Mentamálaráðið avger, um endurpróvtøka skal verða boðin kæraranum, ella um kæran verður víst aftur.
Stk. 4. Verður endurpróvtøka sbrt. stk. 3 boðin kæraranum, tilnevnir Mentamálaráðið nýggjan próvdómara, og endurpróvtøka verður framd so skjótt sum til ber.
Stk. 5. Meðan kærumál verður viðgjørt, skal skúlin hava frumprógvið í varðveitslu. Ber umdøming ella endurpróvtøka í sær, at próvtal verður broytt, útskrivar skúlastjórin nýtt prógv, og gamla frumprógvið verður burturbeint.
Stk. 6. Umdøming og endurpróvtøka kann hava við sær, at próvtalið verður hækkað, lækkað ella verður tað sama, sum fyrr ásett.
Kapittul 12
Aðrar reglur
§ 61. Skúlin skal goyma skrivlig próvtøkuavrik í 30 ár, og skal tilfarið síðani latast Føroya Landsskjalasavni í varðveitslu.
Stk. 2. Mentamálaráðið hevur rætt til í navnleysum líki at nýta øll skrivlig próvtøkuavrik í sambandi við m.a. gransking, námsfrøðiligt arbeiði og námsfrøðiliga útbúgving.
§ 62. Mentamálaráðið kann eftir skrivligari umsókn frá skúlastjóra loyva frávik frá ásetingunum í hesi kunngerð, tá ið umsóknin er grundað á serlig næmingaviðurskifti.
Stk. 2. Mentamálaráðið kann eftir skrivligari umsókn loyva frávik frá ásetingunum í hesi kunngerð, tá ið talan er um royndar- og menningarvirksemi, ið hevur eitt greitt lýst endamál og undirvísingargrundarlag.
Stk. 3. Loyvi sambært stk. 1 og 2 mugu ikki minka um møguleikarnar hjá næmingi, sum loyvið fevnir um, at søkja inn á vinnu- og miðnámsútbúgvingar.
Kapittul 13
Gildiskoma
§ 63. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd, og er galdandi fyri próvtøkur í 9. flokki, sum fara fram eftir 1. august 2012 og fyri próvtøkur í 10. flokki, sum fara fram eftir 1. august 2013.
Stk. 2. Samstundis fer úr gildi kunngerð nr. 22 frá 14. mai 2008 um próvtøkur fólkaskúlans.
Mentamálaráðið, 28. februar 2013
Bjørn Kalsø (sign.)
landsstýrismaður
/ Poul Geert Hansen (sign.)
Fylgiskjal 1
Næmingur, ið hevur skerdan virkisførleika, sbrt. § 21, stk. 1 og 2
1. Serlig fyriskipað próvtøka
a) Skúlastjórin skal bjóða næmingi, sum hevur skerdan virkisførleika, eina serliga fyriskipaða próvtøku.
b) Fyriskipanin kann fevna um próvtøkuhættir og karmar fyri próvtøkuna, m.a. at nýta serligar hjálparmiðlar, eyka tíð og ella øðrvísi uppgávur.
c) Hóast serligar fyriskipanir verður hildið fast við endamálið við próvtøkuni og at fakliga støðið ikki verður broytt. Um ein partur av próvtøkutilfarinum skal tillagast, skal annað koma í staðin, sum lýkur sama mál og støði.
d) Ítøkiligari meting verður gjørd í hvørjum einstøkum føri, og kann talan vera um at nýta hesar hjálparmiðlar:
1. Eyka tíð
2. Hjálp til at lesa
3. Rættstavara
4. Orðabanka
5. CD-orð
6. Skanning/tala
7. Talgildur upplestur
8. Tala til tekst
9. Punktskrift
10. Stórskrift
11. Verklig hjálp
12. Taktilir hjálparmiðlar
13. Lummaroknari við upplestri
14. Hjálpartól, sum styrkja talu og skerja óljóð (t.d. Comfort Audio)
15. Tulkur, teknmál og/ella munn/hond skipanin
16. Steðgir
17. Hjálparforrit og
18. Samsvarandi hjálparmiðlar
e) Próvtøkan verður fyriskipað eftir somu treytum, sum undirvísingin hevur verið løgd til rættis eftir, og skal endurspegla undirvísingartilgongdina hjá næminginum.
2. Mannagongdir
a) Flokslærarin metir í samráð við hinar lærararnar, um næmingur hevur tørv á serligari fyriskipan í einari ella fleiri próvtøkulærugreinum. Tey, sum hava foreldramyndugleikan og næmingurin verða kunnað um niðurstøðuna og um møguleikarnar hjá næminginum at fara til próvtøku eftir serligari fyriskipan.
b) Ynskir næmingur at fara til próvtøku eftir serligari fyriskipan, letur flokslærarin skúlastjóranum eina tilráðing um, hvussu próvtøkan kann verða skipað.
c) Grundað á tilmæli flokslærarans og í samráð við tey, ið hava foreldramyndugleikan, og lærararnar í viðkomandi lærugreinum, tekur skúlastjórin avgerð um serligu fyriskipanina. Serlig fyriskipan kann eisini vera grundað á eina námsfrøðiliga-sálarfrøðiliga meting, um næmingur vegna trupulleikar ikki kann fáa próvtøkuúrslit, sum endurspegla hansara fakliga støði. Onnur sernámsfrøðilig meting kann eisini verða nýtt.
d) Avgerð um próvtøkur eftir serligari fyriskipan skal vera tikin fyri 1. februar fyri próvtøkurnar í mai-juni mánaði sama árið.
3. Próvdøming
a) Próvdømingin skal fylgja somu meginreglum og vera á sama fakliga støði, sum galdandi er fyri hinar næminganar. Próvdómarin skal vera tann sami sum hjá hinum næmingum. Í sambandi við skrivliga próvtøku, har næmingur hevur nýtt ávíst hjálpartól, kann tó verða neyðugt, at lærari við serkunnleika innan økið próvdømir.
b) Skúlin søkir Mentamálaráðið um at útvega serligar uppgávur til næmingar við serligum tørvi. Umsókn verður send fyri 1. februar til próvtøkurnar í mai-juni mánaði sama árið.
Fylgiskjal 2
Frítøka ella lutvís frítøka frá at fara til próvtøku sbrt. § 53, stk. 1 og 2 og sbrt. § 9, stk. 5.
1. Frítøka grundað á munandi skert virkisføri
a) Skúlastjórin ger av, um næmingur í serligum føri kann verða frítikin fyri at fara til próvtøku í einari ella fleiri lærugreinum ella í parti av lærugrein, sum hevur fleiri tættir. Avgerðin verður tikin við støði í eini meting um, í hvønn mun næmingurin ikki kann fara til próvtøku sbrt. § 21 og við atliti at nr. 1-3 í fylgiskjali 1.
b) Treyt fyri frítøku er, at støða verður tikin til, um næmingurin kundi farið til próvtøku sbrt. § 21 og nr. 1-3 í fylgiskjali 1, og at støða samstundis verður tikin til, hvussu úrtøka næmingsins møguliga kann eftirmetast á annan hátt.
c) Heldur flokslærari eftir samráð við hinar lærararnar, at tað ikki er gagnligt fyri næmingin at fara til próvtøku, verða næmingurin og tey, ið hava foreldramyndugleikan, kunnað um møguleikan fyri frítøku í einari ella fleiri lærugreinum. Samstundis verða løgd fram uppskot um aðrar møguleikar at eftirmeta úrtøkuna av undirvísingini hjá næminginum.
d) Flokslærarin letur skúlastjóranum tilráðingina um annan eftirmetingarhátt.
e) Grundað á tilráðing frá flokslærara og í samráð við tey, ið hava foreldramyndugleikan, og lærararnar í ávísu lærugreinunum tekur skúlastjórin avgerð um frítøku frá próvtøku. Avgerðin kann eisini verða tikin eftir tilmæli frá Sernámi ella øðrum serkønum við sernámsfrøðiligum innliti.
f) Avgerð um frítøku frá próvtøkum skal vera tikin í seinasta lagi 1. mai fyri próvtøkurnar í mai-juni mánaði sama árið.
2. Onnur viðurskifti
2.1.Vavið á frítøku.
Skúlastjórin ger av saman við næmingi, teimum, sum hava foreldramyndugleikan, og lærarum í avvarðandi lærugreinum, hvat frítøkan fatar um.
2.2. Onnur eftirmeting enn próvtøka.
Støða verður samstundis tikin til, á hvørjum øðrum grundarlagi úrtøkan hjá næminginum verður eftirmett. Eftirmetingin, sum verður í staðin fyri próvtøku, fer fram í próvtøkutíðarskeiðnum.
2.3. Prógvið.
Á próvnum verða bara tilskilaðar upplýsingar um frítøku í kravdum próvtøkulærugreinum ella partar av próvtøkulærugreinunum. Verður næmingur frítikin fyri lærugreinar, sum ikki eru kravdar próvtøkulærugreinar, og sum Mentamálaráðið ikki hevur tikið út til próvtøku, verður á próvnum einki tilskilað um frítøku.


text:
Eru í Liberia fyri at fylgja við arbeiðinum sum føroyingar stuðla
Tríggjar kvinnur frá Føroysku Barnahjálpini eru í løtuni staddar í Liberia. Ein av teimum er Rúna Sivertsen, og hana tosaðu vit við seinnapartin í dag.
Trýst á pílin yvir greinini fyri at hoyra samrøðuna
Mest lisið í farnu viku
NOVA úr Suðuroynni (42) - 25. mai 2020
Vespureiðrið (135) - 25. mai 2020
Bilaleigufelag mist nógv undir koronakreppuni
Petur Hans Dahl, veðurfrøðingur: Veðurvánir fyri hesa vikuna (viku 22)
Sjófólk leypa fyri borð av reikferðaskipum
Samrøða við Hanus Kjølbro - Tekur 1 ár at gerast skipsatstøðari á Sjónámi
The Land of Maybe – No More
Søgan um festið í Oyndarfirði
Framleiðir seingjarkistur til koronadeyð
Koronasmittan komin umborð á skip hjá Maersk
Teir selja land og seg sjálvar
Skráin hjá IKTUS, sunnudag 24. mai 2020
Orkuprát um sjóvarfallsorku
Ókeypis webinar við Bárði Persson: “Trín fram, so tað stendur eftir”
Djórini skulu hava tað gott
Farmaskip úr Polen álopið í Guineaflógvanum
Brasilski forsetin noktar at taka ábyrgd
Twitter setir merki á boð frá Donald Trump
Bátabrýrnar frá 1973 hava tænt fyri seg
Landsstýrismaðurin sett nýtt Fólkaheilsuráð
Samrøða: Theresa Turidardóttir Kreutzmann, um ferðavinnu í Suðuroy
Starvsfólk hjá Tvøroyrar kommunu heiðrað
Ísurin á Norðpólinum tiðnar skjótari enn væntað
Regin Guttesen hjálpir neyðstøddum í Italia
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Tað gevur meining at hava bummgjøld í undirsjóvartunlum til at gjalda lánini í hesum niður, men tá skuldin er niðurgoldin, eigur Landsverk at yvirtaka raksturin av teimum, og fíggingin til hetta skal heintast inn frá øllum bileigarum umvegis vektargjald v.m.
Tað er umráðandi at halda fram at binda oyggjarnar saman í eittveganet, og tað er eisini í lagi at hava bummgjøld í nýggjum undirsjóvartunlum til at gjalda lánini í teimum niður, men tað er ikki í lagi at halda fram at hava bummgjøld í niðurgoldnum undirsjóvartunlum, so sum landsstýrissamgongan hevur gjørt, hóast bæði Vágatunnlin og Norðoyatunnilin hava goldið síni lán niður.
Hetta er greitt lyftisbrot, tí tá ið tunlarnir vórðu gjørdir, varð lovað bæði vágafólkum og norðoyingum, at tá lánini vórðu niðurgoldin, skuldi bummgjaldið avtakast, og tunlarnir skuldu latast landinum at umsita umvegis Landsverk, sum jú hevur restina av okkara landsveganeti um hendur.
Men hetta, sum núverandi landsstýrissamgonga hevur gjørt ímóti norðoyingum og vágafólki, er ikki bert eitt lyftisbrot. Tíverri er skaðin av hesum størri enn so.
Fyri tað fyrsta vísa allar samfelagsbúskaparligar kanningar, at skal nyttuvirðið av einum undirsjóvartunli verða størst, so skal einki bummgjald verða í honum, tí harvið verður hann gagnnýttur allarmest, og hann gevur harvið mest aftur til samfelagið.
Men her er tíverri enn ein vansi við hesum bummpolitikkinum hjáhesilandsstýrissamgonguni, nevniliga útjaðaraskattur, tí við at halda fram at krevja bummgjald í einum niðurgoldnum undirsjóvartunli, so sum Norðoyatunlinum, til at fíggja raksturin av honum, so verða tað bert ein partur av borgarunum í landinum, sum rinda fyri hendan, nevniliga norðoyingar, meðan tey mongu, sum búgva í høvuðsstaðarøkinum, sleppa undan hesum landsalmennu rakstrarútreiðslum.
Í øðrum londum verður tosað um, at tað ikki skal verða dýrari at búseta seg aðrastaðni enn í høvuðsstaðnum, men hetta er tíverri ikki galdandi fyri núverandi landsstýrissamgongu. Tað er nú løgið, at flokkar sum Tjóðveldi og Javnaðurin, sum annars ikki smæðast við at tosa um einar javnari Føroyar, gera júst tað øvugta, tá tað kemur til økini kring landið, tí har eru hesir flokkar forsprákarar fyri eykaskatt til hesar landspartar við bummgjøldum í undirsjóvartunlunum, hóast hesir eru útgoldnir, umframt brandskattingina av fiskivinnuni, sum serliga rakar Norðoyggjar hart.
Á hesum økjum eru Føroyar blivnar ójavnari undir leiðslu av hesum flokkum, sum hava framt lyftisbrot við at halda fram at krevja inn tunnilsgjøld í niðurgoldnum undirsjóvartunlum og harvið áleggja ávísum landspørtum útjaðaraskatt. Hetta er órættvíst, tí sjálvandi skulu allir føroyingar rinda fyri landsveganetið.
Tað gevur meining at hava bummgjøld í undirsjóvartunlum til at gjalda lánini í hesum niður, men tá skuldin er niðurgoldin, eigur Landsverk at yvirtaka raksturin av teimum, og fíggingin til hetta skal heintast inn frá øllum bileigarum umvegis vektargjald v.m.
Jákup Mikkelsen
Løgtingsmaður og løgtingsvalevni Fólkafloksins


text:
U15 dreingir hjá felagsliðnum vóru í dag á Skála, har dystur var í steypakappingini, Cadbury-steypið, ímóti Skála.
Suðringar vóru væl betri og vunnu eisini dystin uppiborið 3-2. Hálvleiksstøðan var 0-0.
Tað var annars Skála, sum legði seg á odda 1-0. Men stutt eftir javnaðu Suðringar, tá Alexander Holm Kilgour skoraði uppá brotsspark.
Síðani skoraði Emil Magnussen tvey skjót mál, soleiðis at støðan bleiv 3-1. Skála minkaði áðrenn dystarlok til endaliga úrslitið 3-2.
Suðringar hava harvið vunnið seg víðari í kappingini um Cadbury-steypið. Og í fjórðingsfinaluni skulu dreingirnar møta FC Hoyvík á heimavølli og hetta verður 18. Mai.


text:
Ungarskt mál
Ungarskt mál (ung.: magyar) er eitt uralskt mál, ið verður tosað av umleið 14,5 milliónum fólkum, harav 10 milliónir búgva í Ungarn, har ið tað er almenna málið. Ungarskt verður eisini talað í økjum ið hava mark við Ungarn og í ávísum øðrum økjum ikki so langt burturi frá Ungarn. Økini ið liggja við markið hjá Ungarn eru í hesum londum: Rumenia, Slovakia, Serbia, Kroatia og Slovenia (øll hesi eru øki, ið vóru mist eftir fyrra heimsbardaga; harumframt verður ungarskt eisini tosað í Eysturríki. Í Eysturríki-Ungarn var ungarskt saman við týskum eitt av teimum almennu høvuðsmálunum.


text:
Hósdagin fer løgtingið at viðgera uppskotið hjá nýggja landsstýrinum um sjófeingi. Í stuttum kann um tað sigast, at skotið verður upp, at nakrir fáir reiðarar fáa tillutaða alla ogn Føroya fólks – væl at merkja hana, sum í havinum svimur – í tíð og allar ævir.
Leysliga mett er tilfeingisrentan av hesi ogn um eina milliard árliga.
Tað eru Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin og Miðflokkurin, ið eiga hetta uppskotið.
Tað er einki løgið í tí, at Fólkaflokkurin gongur á odda her. Hetta er og hevur altíð verið ein reiðaraflokkur, millum mest høgravendu flokkar um okkara leiðir – og tað er ikki ósatt, at flokkurin hevur tikið undir við einaræðisharrum víða um lond, sum hava knúskað frælsisfylkingar og demokratiskt valdar stjórnir.
Løgnari er, at Sambandflokkurin, sum sigur seg vera liberalan flokk, og Miðflokkurin, ið sigur seg byggja á kristin virðir, taka undir við hesi tilfeingisgávuni.
Ein spurningur, ið her tekur seg upp, er, hvussu tað ber til, at almannahjálp til veikara partin av veljarafjøldini altíð skapar togan aftur og fram um nakrar fáar krónur henda veg ella handan veg, meðan almannahjálp til ovurríkar reiðarar – og útlendingar, sum samstarva við teir – fer fúkandi gjøgnum allar viðgerðir í løgtinginum uttan stórvegis hóvasták.
Her er eingin spurningur um øvund. Her er heldur ein ampi um, at samfelagið skal gerast óliviligari, av tí at inntøku- og ognarójavnin økist. Tað er bara at líta kring heimin, hvat ið av slíkum stendst – stætt verður sett upp móti stætt, bygd móti bygd, útjaðari móti høvuðsstaði - og í mongum førum endar alt í einum meira ella minni ógvisligum innanhýsisstríði.
Í USA t.d., sum man vera stóra fyrimyndin hjá Fólkaflokkinum, er tað á leið soleiðis, at eitt prosent av fólkinum eigur triðing av øllum ríkidøminum. Restin av virðunum verður lutaður út á hini 99 prosentini, soleiðis at hesi stríðast – ikki móti teimum fáu, ið eiga tað mesta, men sínámillum: til tað ikki so múgvandi ognarfólk móti teimum ognarleysu, svørt móti hvítum, fastbúgvandi móti innflytarum, fakfólk og vitborin móti ófaklærdum og fólki, ið ikki hava útbúgving o.s.fr.
Hjá okkum er tað ikki 1 prosent, sum fær øll hesi virðini. Tað er 1/16 prosent av føroyingum/útlendingum, ið fáa hesa gávuna.
Alt okkara fæfeingi fer á færri og færri hendur, og vit kunnu við hesum orðum vísa á, hvat ið tá kann henda. Orðini eru ikki míni, tey eigur amerikanski forsetin Franklin D. Roosevelt, 1938:
“Demokratiska frælsið er hótt, um privatu valdsøkini vaksa seg so stór, at tey verða sterkari enn demokratiski staturin. Tá hava vit í roynd og veru fasismu.”


text:
Leygardagin fyri lítlari viku síðani, tann 21. mars var Altjóða Dukkusjónleikadagur. Júst hendan dagin var eg í Eysturoynni og hevði eitt áhugavert skeið “Sig søgur so vit minnast tær” fyri starvsfólkum á einum barnagarði , har vit m.a. arbeiddu nógv skuggadukkum. Hetta var ikki versti hátturin at heiðra dagin.
Í fjør hevði eg ætlað at heiðra dagin við eini sýning á Karavella Marionett-Teatri, men tíverri eru vit mitt í venjingartíð í løtuni, so tað varð av ongum í ár. Kanska fer tað at rigga komandi ár….
So í dag vil eg leggja meira enn eina fríggjadagsmynd út. Eg fari í staðin at leggja eitt úrval av marionettmyndum, eg havi sær á netinum. So kunnu vit fáa eitt lítið innlit í, hvussu stór hendan dukkuleiksverðin er. Tíverri eru hetta myndir, sum eg havi goymt á telduni í fleiri ár, og ikki ber altíð til at finna upprunan til tær aftur. Er nakar, sum veit, hvaðani tær eru, eru tey meira enn vælkomin at siga mær frá. Skal sigast, at eg havi roynt at myndagoogla eftir teimum, men fyri flestu viðkomandi til fánýtis. Vónandi kann hetta fáa onnur at fáa eyguni upp fyri tí ófatiliga fjølbroytni sum finst í hesi serstaka listaumhvørvinum.
Har finst ein Facebook-bólkur um Altjóða dukkusjónleikadagin.


text:
Hósdagin 20.september kl. 14 bjóðar Jarðfeingi til alment tiltak um, hvussu skúlar kunnu brúka arktiska náttúruvísindi til at kveikja áhugan hjá næmingum fyri náttúrufakum.
Føroyar liggja á gáttini til Arktis. Hvar finna vit vitan um henda kalda partin av jørðini og tær broytingar, sum fara at merkja okkara framtíð? Gerst veðrið heitari ella meira illfýsið? Eru ísbjarnir hóttar? Hvat jarðfeingi kunnu vit nýta í framtíðini?
Vitan til slíkar spurningar kunnu vit finna í EduArctic-verkætlanini, har skúlanæmingar og lærarar sleppa at hitta altjóða arktisk vísindafólk á online fyrilestrum, sum eggja teimum at forvitnast frítt um okkara kalda part av jørðini.
Á tiltakinum hoyra vit meir um, hvat EduArctic bjóðar føroyskum skúlum hetta komandi árið, við online fyrilestrum, mátiprogrammi til skúlanæmingar, arktiskari kapping og rannsóknarferð fyri vinnarar næsta summar.
Vit hoyra frá lærara, sum hevur royndir við at brúka skúlatilboðini, og vit hoyra frá næmingi, sum vann finalupláss í arktisku kappingini, har ung úr øllum Evropa luttóku.
Tiltakið verður hósdagin 20.sep kl. 14 í framsýningunum á Tjóðsavninum, Brekkutún 6 í Hoyvík.
Øll eru vælkomin, og tiltakið er ókeypis.


text:
Føroyskur kappróður stendur og fellur við eldsálum og ikki minst foreldrum, sum taka hond í við ymiskum í feløgunum. Soleiðis hevur altíð verið. Flaggdagur var 25. apríl, og tá nærkast vit veruliga róðrarárinum, tí gamalt var, at bátar vóru ikki flotaðir fyrr enn flaggdagin. Havi ringt til Kollafjarðar og í Sundalagið til tess at frætta, hvussu gongst at manna bátar í summar.
Talan er um Kollafjarðar Ìtróttafelag, róðrardeild, Hósvíkar Róðrarfelag, Hvalvíkar/Steymnesar Róðrarfelag og Sunda Róðrarfelag, har trý feløg skiftast um at skipa fyri sundalagsstevnuni.
Hyggja vit kanska tretivu ár aftur í tíðina, so hevur gingst væl og minni væl at manna bátarnar har á leiðini. Kendu bátanøvnini eru 5-mannafarið Kollur og 6-mannafarið Kollfirðingur í Kollafirði, 5-mannaførini Falkur, Heykur og 6-mannafarið Hósvíkingur í Hósvík, 5-mannafarið Báran og 6-mannafarið Hvessingur í Hvalvík/Streymnisi og 5-mannafarið Hvassi og hjá Sunda Róðrarfelag.
Kollafjarðar Ítróttafelag, róðrardeildin
Kom á tal við Berg Robert Dam Jensen úr Kollafirði, sum eg veit ynskir at menna kappróðurin í Kollafirði, og Bergur sigur:
– Í løtuni gongst ikki væl at manna bátarnar í bygdini, og orsøkin er uttan iva, at vit hava ikki nóg góðar umstøður til kappróður og eru eisini í kapping um ungdómin serliga hondbóltin og flogbóltin. Í fjør róði Kollur við gentum, og vit stremba nú eftir fáa at mannað Koll við gentum.
– Kollafjarðar Ítróttafelag umfatar bæði hondbólt, flogbólt og kappróður, og tey arbeiða við at fáa sett á stovn ymsar deildir í felagnum. Sjálvur eri eg ikki nevndarlimur í felagnum, men havi stóran áhuga, at kappróður fær umstøður í bygdini, sum eitt kappróðrarfelag skal hava. Her hugsi um bátahøll, skiftingarrúm og venjingarrúm við venjingaramboðum, sum skulu til, sigur Bergur í stuttari viðmerking.
Hósvíkar Róðrarfelag
Síðani gongur leiðin til Hósvíkar, har eg fekk orð á Marius Høgnesen. Síggi annars í hagtølunum frá í fjør, at Hósvíkingur við monnum róðu, og tað sama 5-mannafarið Heykur við dreingjum og Falkur við gentum, sum gjørdust nummar fýra á FM-kappingini. Síðani vann Heykur við dreingjum barnaróðurin á ólavsøku í fjør og gjørdist nummar tvey samanlagt.
Men tí verrri eru boðini úr Hósvík, at í summar rógva bara tvær barnamanningar, sum eru nýggj dreingja – og nýggj gentumanning. Dreingirnir umborð á Heyki barnaróður, sum kláraðu seg so væl í fjør, halda seg ikki til at rógva ímóti átjan, nítjan ára gomlum dreingjum. Teir bíða eitt ár, so koma teir aftur í bátin.
Hvalvíkar/Steymesar Róðrarfelag
Kom á tal við Asbjørn Olsen, sum rør við Hvessingi, og hann sigur mær, at Hvessingur er mannaður við monnum, Báran er mannað við gentum, og báturin er eisini mannaður við dreingjum barnaróður.
– Stórur trupulleikin hjá okkum er í løtuni, at tað hevur ikki viðrað nóg væl, tí ættirnar hava ikki veðrið til vildar. Nógvur vindur, sum liggur beint inn í víkina. – Men vit royna at venja ímóti vindinum, men í næstu viku fara vit Havnar at venja. So vit hava okkara avbjóðingar, sigur Asbjørn.
Ja, Hvessingur hevur áhugaverda søgu og kent bátanavn, sum í millumbilum seinastu nógvu árini hevur klárað seg ómetaliga væl. Er báturin ikki mannaður við lokalum rógvarum, so er báturin lándur øðrum feløgum bæði á Tvøroyri og í Havn.
Sunda Róðrarfelag
Løgið at hugsa sær, at Sunda Róðrarfelag eigur besta róðrarneystið í Sundalagnum, men illa gongst at fáa ungdóm at rógva. Vit skulu aftur til 2016, at Hvassi róði barnaróður og aftur til 2014, tá Hvassi var mannaður við gentum og dreingjum. Havi hitt Birnu Larsen, sum er úr Havn og gift har norðurin.
– Neystið er fyrsta floks, og tað er ótrúligt, hvussu virkin fólk her norðuri hava verið at útvega pening og fingið bygt hetta stásiliga neystið. Vit hava alt venjingarrúm, skiftingarrúm og pláss til bátarnar. Felagið eigur neystið, men í løtuni rør eingin við 5-mannafarinum Hvassa.
– Fótbólurin í EB/Streymi fyllir nógv hjá ungdóminum, og so hava tey á Eiði spent seg út við hondbóltsspælinum, og felagið hevur góðan byr. Tað sýnist, sum fólk vilja hjálpa, men torført er at fáa fólk í nevnd. Haldi, at alt stendur og fellur við foreldum, sum kanska hava róð sjálvi og so fáa børnini at rógva.
– Annars haldi eg, at róðrarfeløgini í Sundalagnum og Kollafirði skuldu arbeitt meira saman, so kanska eitt felag royndi at manna 6-mannaførini, og hini feløgini 5-mannaførini við barnamanningum, dreingjum og gentu. Men hetta er bara mínir tankar, sigur Birna Larsen. (Vagnur)


text:
Vindmylluætlan við Eiði
2019-09-11 07:42
Á heysti í 2017 legði Orkudeildin á Umhvørvisstovuni fram rapportina “Vindmyllustaðseting. Val av økjum til vindmyllulundir í Føroyum og dømi um staðsetingar”.
Í rapportini vóru atlit tikin til hesi viðurskifti: Vegir, háspenningsnet, lendishall, bygt øki, vøtn og áir. Atlit vóru ikki tikin til m.a. náttúrugripir, fuglabøli og lendisslag. Sambært rapportini vóru serliga tvey øki við góðum útlitum til at staðseta nýggjar vindmyllulundir: Í Junkarahaganum á fjallinum ímillum Kvívík og Vestmanna, og økið norðanfyri Eiðisvatn.
Vit vilja her vísa á, at økið norðanfyri Eiðisvatn hevur serlig náttúruvirði, sum stuðlar uppundir, at ein vindmyllulund ikki eigur at verða løgd har.
Vit vilja í stuttum taka samanum hesi viðurskifti:
- Ríkt fuglalív er í økinum, har ætlanin er at seta vindmyllurnar, bæði í høvuðsøkinum og í økinum rundanum. Á fýra stuttum túrum í økinum hava vit eygleitt uml. 25 fuglasløg, nøkur teirra í tøttum stovnum. Tey flestu sløgini eru á føroyska reyðlistanum frá 2005. Fýra teirra standa at vera vandaliga hótt. Mong av teimum 25 sløgunum eru eisini reyðlistað í grannalondum, so sum í Íslandi og Noregi og í ES/Evropa. Vit hava staðfest reiðring fyri 9 sløg, harímillum sløg, sum eru óvanlig í Føroyum, t.d. tangspógvi og reyðspógvi. Ein skipað kanning av økinum hevði sannlíkt víst, at fleiri sløg bæði vitja og reiðrast har.
- Hetta er eitt øki við ymiskum jarðarviðurskiftum, men har ein týðandi partur av høvuðsøkinum er torvmýra/vátøki við nøkrum smærri tjarnum. Økið fer at vera nógv ávirkað av vindmyllum og vegi, við at (i) kervið (vindmyllur, kápilsveitir, vegir) upptekur lendi, og (ii) at kervið hevur við sær, at økið verður drenað, so at vátøkið í stóran mun helst hvørvur.
- Samanborið við flest onnur øki í Føroyum, er avmarkað trýst av seyði, sum gongur á biti í hesum økinum. Hetta er kemst helst av, at nógv beinbrotskattarklógv (Narthecium ossifragum) veksur í økinum. Lága bittrýstið gevur økinum eyka náttúruvirði í føroyskum høpi.
- Økið umfatar torvmýrur. Torvmýrur eru náttúrlig kolevnisgoymsla. Drening av torvmýru førir við sær, at økið í størri mun fer at frígeva vakstrarhúsgass. Klimaroknskapurin verður tí ikki so positivur, sum gingið verður út frá í rapportini.
- Vindmyllur eru ein vandi fyri fugl, við at rotorbløðini skaða og drepa fugl. Fugladeyði er vælkendur við vindmyllur. Serliga hevur uppmerksemi verið um størri fuglar og rovfuglar. Sannlíkt er stór undirrapportering av øðrum fuglum. Vit vita frá øðrum londum, at næstan øll sløg, sum vit hava eygleitt í økinum, eru funnin deyð av vindmillum. Hetta er ein enn størri trupulleiki, tá so nógvir fuglar reiðrast í økinum, tí tað hevur við sær nógva ferðslu til og frá, serliga í tíðini, tá foreldrini bera ungunum mat, kanska upp til fleiri tíggjutals ferðir um dagin.
Eftir okkara tykki er økið avbera serstakt í føroyskum samanhangi. Økið versnar nógv við útbygging av vindmyllum í økinum. Tað verður ein tjóðarmissur, har ikki vendist aftur, um útbyggingin verður framd.
Vegna
Føroya Fuglafrøðifelag
Svein-Ole Mikalsen
Jórun Pólsdóttir Danielsen
Jón Aldará
Nevndarlimir í Føroya Fuglafrøðifelag


text:
Nú lønarsamráðingar aftur eru á arbeiðsmarknaðinum, heita Sosialistisk Ung á samgonguna um at bakka tíðina aftur, har arbeiðarafeløgini høvdu sterkari verkfalsvápn at taka upp.
- Undanfarna samgonga trekti tenninar úr fakfeløgunum, tá hon longdi freistina at boða frá verkfalli úr 24 tímum upp í 48tímar. Hetta tekur fullkomiliga megina úr sterkasta amboðnum, sum fakfeløgini eiga, tí at arbeiðsgevarin fær tíð til at fyrireika seg til verkfallið – og tá stendur arbeiðarin uttan nakra ávirkan, tá arbeiðið loksins verður niðurlagt, siga Sosialistisk Ung í yvirlýsing.
- Í løtuni finnast sáttmálar á arbeiðsmarknaðinum, sum ikki eru dagførdir í fleiri ár. Hetta líkist ongum, og tað er ein beinleiðis avleiðing av, at avleiðingarnar eru so lítlar, tá krøv um betri rættindi ikki verða møtt!
- Tað einasta rætta í verandi støðu er hetta: At sitandi samgonga styttir freistina at boða frá verkfalli, so at hon aftur er 24 tímar.
Áheitanin frá unga baklandinum hjá Javnaðarflokkinum, sum nú situr við valdið, er sostatt púra greitt: Gev verkafólkunum betri amboð – stytt freistina av boða frá verkfalli.


text:
Prospektuppskotið um stadionøkið við Djúpumýru er gjørt í einum samstarvi millum viðhaldsfelagi hjá KÍ “bláa skyli”, KÍ, Klaksvíkar Kommunu og Fótbólt-samband Føroya.
Endamálið er at lýsa eina felags ímynd av, hvussu eit stadion við støði í verandi umstøðir skal tilevnast framyvir. Hettar fyri, at arbeiðast kann miðvíst við ætlanirnar um at gera verandi umstøður til eitt stadion sum betraðar karmarnar fyri fótbóltsspæli í Klaksvík.
Fótbólturin fær eitt umhvørvi sum í framtiððinni kann húsa ítróttartiltøk við góðar umstøður fyri leikarum, áskóaðrum, miðlum, og við plássi fyri uml. 1.900 áskoðarum.


text:
Starvsvenjing hjá 9.fl. vika 13 og 14 í 2020 ( 23. mars - 03. apríl 2020) er AVLÝST vegna korona
næmingar skulu halda seg heima fyribils fram til og við 13. apríl 2020
kannið/lesið í vikuætlan, um tit hava skúlating fyri heima
Hey tit
Mentamálaráðið hevur kunnað Skúlin við Streymin um, at skúlagondin við undirvísing steðgar fyribils frá mánadegnum 16.03 og til við sunnudagin 29.03. Hetta er fyri at avmarka smittuvandan av Korona virusið.
Sí skriv frá UMMR:
Jenis av Rana, landsstýrismaður í uttanríkis- og mentamálum, hevur gjørt av, at allir næmingar í fólkaskúlanum skulu vera heima við hús skjótast til ber og í seinasta lagi frá mánadegnum 16. mars 2020. Fyribils skulu næmingarnir vera heima í tvær vikur.
Í hesi serstøðu, sum allur heimurin er komin í, verður neyðugt, at ávís starvsøki halda fram ótarnað. Her er talan millum annað um heilsuverkið, eldraøkið, løgregluna, tilbúgvingina og innan ávísar vinnur. Hesi starvsfólk mugu røkja sínar arbeiðsligu skyldur, og hetta kann hava við sær avbjóðingar viðvíkjandi ansing.
Skúlarnir og frítíðarskúlarnir verða tí opnir fyri teimum børnum, sum ganga í forskúla, 1., 2. og 3. flokki, har eingin onnur ansing er møgulig. Hetta er ein serskipan til tey børn, hvørs foreldur røkja kjarnutænastur og ongan møguleika hava fyri ansing annars. Hesi foreldur mugu venda sær til skúlaleiðsluna.
Harafturat fara skúlaleiðslurnar at seta fyriskipanir í verk, so undirvísingin við tøkniligum hentleikum kann halda fram so væl sum gjørligt, hóast næmingarnir eru heima. Hetta er serliga galdandi fyri hádeildina og tey, sum skulu til próvtøku.
G.G Um so er at tit ikki kunnu skipa fyri ansing av tykkara børnum, sum arbeiða innan ásettu karmar, sum landsstýrismaðurin lýsir, heilsuverkið, eldraøkið, løgregluna, tilbúgving og ávísar vinnur, mugu tit venda tykkum til okkara gjøgnum fráboðanarskipanina á heimasíðu skúlans, í seinasta lagi í morgin fríggjadagin kl.18.00. Hetta so skúlin kann skipa dagarnar best møguligtfyri tykkara næmingar.
Í morgin fríggjadagin, er vanlig skúlagongd og vera tit biðin um, at biðja tykkara børn um at koma í skúla og taka e.v.t bøkur, sum liggja í skúlanum við heim. Lærarar skúlans koma at leggja skúlating út á vikuætlanirnar fyri tær báðar vikurnar næmingarnir eru heima og skulu næmingarnir fylgja henni.
Sonni Djurhuus, skúlastjóri


text:
Býarbókasavnið
- bókasavnstænasta til lesandi og granskarar á Setrinum
Á Býarbókasavninum eru góðar umstøður at sita og lesa og gera uppgávur. Bókasavnið hevur flestallar føroyskar bøkur og eitt stórt úrval av útlendskum føgrum bókmentum og yrkisbókmentum og haraftrat føroyskar ljóðbøkur og eitt úrval av donskum. DVD-filmar eru eisini til láns.
Býarbókasavnið heldur øll føroysk bløð og tíðarrit og eitt úrval av útlendskum. Eldri tíðarrit kunnu lænast heim við. Bókasavnið hevur somuleiðis handbøkur, leksika og orðabøkur. Aftrat tí kemur eitt úrval av leksika og handbókum á netinum, tó er bert atgeingi á bókasavninum.
Vilt tú læna eina bók ella grein, sum bókasavnið ikki eigur, kann Býarbókasavnið royna at útvega tilfarið frá einum øðrum bókasavni.
Tað er ókeypis at nýta teldur, skannara og prentarar, men kostnaðurin at prenta út er 1 kr. fyri arkið.
Eisini ber til at kopiera, faxa og laminera á bókasavninum. Til ber at lesa um prísin av hesum á heimasíðuni hjá Býarbókasavninum.


text:
7362.13 - Munnligar mentir og málsøga
Skeiðsnummar
7362.13
Heiti
Munnligar mentir og málsøga
ECTS
6
Endamál
Málið við skeiðinum er at geva teimum lesandi amboð at skilja tær málsøguligu broytingar, sum føroyska málið hevur verið fyri og hvussu hetta kemur til sjóndar í niðurskriftunum av teimum munnligu mentunum. Somuleiðis skulu tey lesandi fáa kunnleika til eitt úrval av munnligum mentum og førleika at nýta tey greiningaramboð, sum eru hóskilig at lesa hesar tekstir við. Úrvalið av tekstum skal vera grundarlag undir námsferð til Suðuroyar og tann lesandi skal ítøkiliga kunna leggja eina skrá, har støð verða vitjað, sum vera umrøddir í tekstunum.
Innihald
Skeiðið er ein gjøgnumgongd av, hvussu føroyska málið er broytt gjøgnum tíðina og við dømi í munnligum mentum verður víst á, hvussu munnligar mentir hava verið traderaðar niður gjøgnum øldirnar, og hvussu tær endurspegla lív og mentan føroyinga gjøgnum øldirnar. Tann lesandi skal ogna sær fatan av í hvønn mun føroysk mentanarsøga er partur av einari europeiskari mentanarsøgu og menna síni evni at vísa á, hvar serføroysk eyðkenni koma til sjóndar. Samlað skal tann lesandi ogna sær førleikan at velja út viðkomandi frálærutilfar, so næmingar teirra fáa eitt hóskilig og viðkomandi innlit í føroyska málsøgu og munnligar mentir og tað tíðarskeið tær umboða.
Læru- og undirvísingarhættir
Skift verður millum fyrilestrarlíknandi dialogiska frálæru, bólkaarbeiði og studentaframløgur
Læruúrtøka
Tá skeiðið er lokið, skal hin lesandi duga at vísa á, greiða frá, meta um og leggja til rættis frálærutilfar og frálærugongdir í málsøgu og munnligum mentum úr einum ástøðiliga grundaðum sjónarhorni. Eisini skal hon/hann duga at meta um fakligu dygdina í valda tilfarinum og hvørji háttaløg og hvørjir eftirmetingarhættir eru egnaðir ella ikki egnaðir til valda frálærutilfarið og undirvísingargongd. Tann lesandi skal eisini vera før/ur fyri at leggja til rættis eina fakliga viðkomandi námsferð, har næmingar læra at knýta tekst og støð og siðvenju at hvør øðrum.
Próvtøkuháttur
Skeiðið endar við einari ritroynd á 3-4 síður har evnið er: Málsøga og munnligar mentir í frálæruni.
Próvdøming
Innanhýsis
Próvtalsstigi
P-talsstigin
Lestrarlisti
Næmingarnir fáa lestrarlistan, tá ið skeiðið byrjar.
Ábyrgd
Vár í Ólavsstovu


text:
7406.14 - Tøl, roknihættir og algebra
Skeiðsnummar
7406.14
Heiti
Tøl, roknihættir og algebra
ECTS
13,5
Endamál
Endamálið við skeiðinum er at fyrireika tey lesandi til at undirvísa 1. til 10. flokki í tølum, roknihættum og algebra
Innihald
- viðgerð og meting av tí, sum lesiætlanirnar siga um tøl, roknihættir og algebra. - undirvísingartilfar viðvíkjandi tølum, roknihættum og algebra - tøl, roknihættir í 1.-6. flokki og tøl og algebra á 4.-10. floksstigi. - hugtaksfatanin hjá børnunum og hugtaksmenningin innan tøl, roknihættir og algebra. - Innara mál og týdningurin av samrøðu fyri menningina av matematiskari fatan og forstáilsi og næmingsins førleikamenning innan fakøkini tal og roknihættir. - almenn og fakdidaktisk viðurskifti, sum viðkoma teimum valdu evnunum. - undirvísingargongdir innan tøl, roknihættir og algebra (tey lesandi leggja úrvaldar undirvísingargongdir fram).. - avmarkingar og møguleikar í fakligum og fakdidaktiskum samanhangum - KT er partur av arbeiðinum á modulinum.
Læru- og undirvísingarhættir
Bólkaarbeiði, floksarbeiði, fyrilestrar, smáar kanningaruppgávur, undirvísingarvenjing, framløgur og kjak
Læruúrtøka
Tá skeiðið er av, skal tann lesandi verða førur fyri at: • fyrireika, útinna og eftirmeta valt undirvísingartilfar og lesiætlanir frá 1. til 10. flokk um tøl, roknihættir og algebra • greiða frá bygnaðinum í talskipanini og talnýtslu í tann mun hetta er viðkomandi fyri undirvísingina í talskipanini. • finna og greina grundleggjandi faklig og fak-didaktisk viðurskifti innan tøl, roknihættir og algebra. • halda seg til galdandi lesiætlanir vivíkjandi tølum, roknihættum og algebra. • velja viðkomandi undirvísingarevni innan tøl, roknihættir og algebra, og at meta um møguleikar og avmarkingar i fakligu og fakdidaktisku evnunum, sum verða vald. • nýta hesa vitan til at fyrireika undirvísningargongdir innan tøl, roknihættir og algebra, umframt at meta um hesar og eftirmeta tær.
Próvtøkuháttur
Eftirmeting er bygd á framløgu. Hvør lesandi hevur egna framløgu ,har hann greiður frá og eftirmetir møguleikar og avmarkingar í sínari undirvísingargongd
Próvdøming
Innanhýsis
Próvtalsstigi
P-talsstigin
Lestrarlisti
Tann lesandi fær bókmentalista, tá skeiðið byrjar.


text:
Sambært bæði rumenskum miðlum og InStat, so var høgri bakkurin dagsins leikari móti Rumenia.
Gilli R. Sørensen hevur fingið eitt slag av gjøgnumbroti á føroyska landsliðnum á høgra bakki. Hann hevði áðrenn kvøldsins dyst lagt upp til trý tey seinastu málini. Og í kvøld fekk hann bestu skoðsmálini bæði frá romenskum miðlum (Sambært Sorin Anghel á FM1) og á InStat.
Sambært InStat, so hevði Gilli hægst index, flest góð innlegg, vann flestar nærdystir, vann flestar taklingar og vann flestar bóltar frá mótstøðuliðnum.
Hægst index topp 3:
1. Gilli R. Sørensen 276
2. René S. Joensen 230
3. Gunnar Nielsen 226


text:
Samgongan situr valskeiðið á tamb
Í ólavsøkurøðuni skrivaði løgmaður loksins út val at vera leygardagin 31. august. Hetta er samstundis tann seinasti lógligi dagurin at hava løgtingsval. Hetta er fyrstu ferð síðani 2002, at eitt Landsstýri situr full 4 ár. Røðan var merkt av, at løgmaður vildi verja førda politikkin hjá samgonguni.
Sum so var ikki so nógv nýtt at hoyra í ólavsøkurøðuni. Hon var, sum tær plaga at vera, ein gjøgnumgongd av tí positiva partinum av tí, sum hent er síðani seinastu ólavsøku. Greitt var eisini, at løgmaður ikki ætlar at broyta kós, tá tað kemur til fiskivinnuna, men stuðlar fiskivinnunýskipanini hjá Tjóðveldi. Sum heild var løgmaður í verjustøðu viðvíkjandi tí førda politikkinum. Hann ávaraði ímóti at rulla tað aftur, sum samgongan hevur framt, og segði enntá, at “tað ber ikki til”.
Nakað av valretorikki var at hoyra, eitt nú um fjølbroyttari bústaðarmøguleikar í Føroyum. Men hesin parturin var heldur lunkaður, og tað var helst við vilja, tí upplagdi mótspurningurin er sjálvandi, hví so lítið er hent á hesum økinum seinastu árini.
Í skrivandi stund viðger formansskapurin á Løgtingi, um tingfundur hóast alt skal vera hósdagin 1. august. Tá val er útskrivað, plagar alt politiskt virksemi at verða tikið av skrá, men formliga skal tingformaðurin kortini seta viðgerðina av ólavsøkurøðuni á skrá. Á skránni var eisini framløga, og har vita vit, at onkur andstøðuflokkur hevur lagt uppskot fram um fiskidagar til útróðrarflotan.
Til løgtingsvalið 31. august verða 9 flokkar uppstillaðir. Allir teir núverandi, og so Framtakið fyri rættinum at velja kannabis og Føroyaflokkurin. Hesaferð hevur valið ligið í luftini óvanliga leingi, so allir flokkar tykjast vera væl fyrireikaðir til valstríðið hesaferð. Fólkatingsvalið var eisini ein forsmakkur, hóast úrslitið ikki sigur tað stóra um úrslitið á einum løgtingsvali. Í 2015 var úrslitið á fólkatingsvalinum næstan tað sama sum á løgtingsvalinum, men tá vóru tað somu flokkar, sum stillaðu upp til bæði. Hesa ferð eru tað 3 fleiri flokkar til løgtingsvalið.
Veljarakanningarnar siga næstan allar tað sama. Bæði andstøðan og samgongan fáa 16-17 í so gott sum hvørjari einastu kanning, har tað avgerandi mandatið vippar ímillum báðar vengurnar, tó oftari í favørin hjá andstøðuni. Spenningurin er tí næstan elektriskur, tí tað verða eftir øllum at døma marginalar, sum avgera alt.
Býtið í andstøðu og samgongu tykist vera rættiliga fastlæst. Sambært løgmanni verður fyrsta samgonguroyndin við verandi samgongu, um hann ikki fær ein meiriluta ímóti sær til valið. Fær løgmaður meiriluta ímóti sær, fer initiativið til at skipa samgongu víðari til tann, ið hevur flest tingfólk aftanfyri seg. Sambandsflokkurin og Fólkaflokkurin tykjast standa saman, hóast ein einstakur sambandsmaður sigur seg heldur vilja Javnaðarvegin. Og ein javnaðarmaður hevur eisini boðað frá, at Tjóðveldi má sleppa loysingini, um samgongan skal halda fram. Men burtursæð frá hesum leysu útmeldingunum eru vit farin at síggja eina ávísa blokkskipan í Føroyum við vinstravendu flokkunum øðrumegin og høgravendu flokkunum hinumegin.
Ein orsøk til, at løgmaður helt seg kunna standa inni fyri tí førda politikkinum er uttan iva, at Javnaðarflokkurin stendur seg væl í bæði veljarakanningum og til fólkatingsvalið. Flokkurin er ikki blivin revsaður fyri Glasir, kollsigldu stjórnarskipanina ella brotin lyftir. Av samgonguflokkunum er tað einans Tjóðveldi, sum missir vegna førda politikkin, ikki Javnaðarflokkurin ella Framsókn. Og hetta hevur ivaleyst givið løgmanni neyðuga sjálvsálitið til at boða frá, at hann vil halda fram við á leið sama politikki.
Hvussu víkir og vendir, er valstríðið nú skotið í gongd, og vit fara at síggja ein óvanliga spennandi augustmánað.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Jonhard Mikkelsen fekk íslendska heiðursløn
Maðurin handan Sprotan, Jonhard Mikkelsen, fekk í kvøld ein stóran íslendskan heiður. Jonhard Mikkelsen fekk nevniliga handað heiðursløn Vígdisar Finnbogadóttir á hátíðarhaldi í sambandi við 90 ára føðingardag hennara, sum eisini varð sent beinleiðis í íslendska ríkissjónvarpinum.
Við heiðrinum fylgja seks milliónir íslendskar krónur.
Hetta er fyrstu ferð, at virðislønin, sum er stovnað í sambandi við at fyrrverandi íslendski forsetin fyllir hálvfems ár í dag, verður latin. Og hon verður latin fyri munaverd avrik máli og mentan til frama.
Ovfarin og ovurfegin
Jonhard Mikkelsen er sera ovfarin av stóra íslendska heiðrinum. Á heimasíðuni hjá Sprotanum skrivar hann:
- Sama hvussu eg seti orðini saman í dag, so raki eg helst ikki akkurát tað, sum eg fegin vil siga. Orsøkin er tann, at eg eri bæði ovfarin og ovurfegin um somu leið. Ovfarin, tí eg havi ongantíð hugsað tankan, at nakar uttan fyri Føroyar fór at gáa um tað arbeiði, sum eg og míni fólk gera í Sprotanum. Og hjartansfegin um at fáa ein heiður, ið ber navnið á Vígdis Finnbogadóttir.
Spola fram til 17 min og síggj, tá Jonhard Mikkelsen fær handað heiðurslønina HER.
Sí eisini


text:
Úr myrkrinum
Kinna Poulsen hevur fylgt við listamanninum og ummælt hansara verk í tjúgu ár, og henda bókin er eisini grundað á alt tað, hon hevur skrivað um hann í tíðarskeiðinum 1997-2017. Bókin snýr seg um yrkingar, myndlist og tónleik eftir Tórodd Poulsen, og um hvussu hansara verk hava verið fagnað.
Síðan Tóroddur í 1984 gav út yrkingasavnið Botnfall, eru næstan fjøruti útgávur komnar frá honum umframt prent á Steinprenti og annað mangt.
Í 2013 varð hann heiðraður við Mentanarvirðisløn landsins, og tað var beint eftir sjálva virðislønarhandanina, júst tá ið spenta tøgnin í Spaniastovu í Klaksvík varð avbrotin av onkrum fjálturstungnum láturherðindum, at hugskotið um at skriva hesa bókina stakk seg upp.
Tóroddur hevði í einari serligari og nógv umrøddari Degi & viku ein mánað framman undan handanini ógvuliga avgjørt mælt mentamálaráðharranum frá at vitja sína framsýning. Nú stóðu teir báðir í Spaniastovu. Annar skuldi handa hesa almennu virðislønina, hin taka ímóti henni.
Atburðurin hjá almenninginum aftan á hátíðarhaldið í Klaksvík sannførdi Kinnu enn meira um, at her var okkurt, sum trongdi til viðgerð og framløgu.
Av tí at Tóroddur sum avantgardulistamaður alla sína listarligu yrkisleið hevur verið í andstøðu til tað etableraða samfelagið, eru hesar provokatiónir nógvar og eftir øllum at døma so mikið eyðsýndar, at tær tykjast neyðugar at taka fram, sjálvt í einari annars hjartaligari og fagnandi heiðursrøðu sum henni, Turið Sigurðardóttir, professari, helt fyri virðislønarmóttakaranum í Spaniastovu. Hon segði m.a.: “Men tað hendir seg eisini, at satiruni vantar perspektiv og listaligt víðskygni, hon er fastlæst, eins og tann mentan, Tóroddur ofta finst at.”
Keypir tú fyri meira enn kr 500 verður vøran flýggjað tær ókeypis við dyrnar!
Tænastan er fyri vørur, sum verða sendar innanlands.
Ummæli
Provokatørurin Tóroddur
Kinna Poulsen lýsir í eini vakrari og fjøltáttaðari bók avantgardulistamannin Tórodd Poulsen
Kinna Poulsen leggur fyri við at fortelja um tað kvøldið í januar 2013, tá ið Tóroddur Poulsen fekk Mentanarvirðisløn Landsins handaða í Klaksvík av Bjørn Kalsøe mentamálaráðharra. Tí sama manninum, sum listarmaðurin ein mánaða áðrenn hevði hótt við at skræða nossini undan, um hann vísti seg til eina framsýning í Steinprenti. At yrkjarin var endaður í hesari fyri tey flestu eitt sindur tvørligu støðu, er sambært Kinnu í veruleikanum kanska ikki so løgið, tá ið hugsað verður um, at Tóroddur alla sína listarligu yrkisleið hevur verið í andstøðu til tað etableraða samfelagið. Akkurát handanin av landsins tignarligastu og í pengum størstu heiðursløn til ein listamann, sum stutt framman undan hevur provokerað umboðið fyri somu virðisløn, skapar sjálvandi ein serligan stemning. Ein stemning, sum tað ikki skuldi undrað undirritaða, at Tóroddur hevur notið til fulnar. Tá ið eg sum forleggjari á savninum Heimvitisferðin (2012) varliga viðmerkti, um yrkjarin ikki í støðum tók ov dýran til, var svarið frá Tóroddi, at um eg blandaði meg í tekstirnar, so fór tað at blíva nógv verri. Eg bakkaði skundisliga.
Virkin listamaður
Tóroddur Poulsen hevur givið út í nánd av 40 bókum, nakrar plátur og er tann, sum hevur gjørt flest steinprent í verkstaðnum í Steinprenti. Aftrat hesum koma oljumálningar, kollasjur, vatnlitamálningar, installatiónir, bókaskulpturar og mangt aftrat. Tað er lítil ivi um, at Tóroddur er ein fjøltáttaður listamaður, sum hevur uppiborið eina bók um síni avrik.
Kinna Poulsen hevur kent listamannin í mong ár og fylgt við í hansara listarligu stremban og ger í bókini eina góða lýsing av listamanninum og hansara listaverkum. Úr myrkrinum er ikki ein vanlig bókmentasøgulig ella listafakling viðgerð av yrkingunum og myndlistini hjá Tóroddi Poulsen. Í staðin er bókin í mangar mátar ein con amore gjøgnumgongd av listaverkunum, og hvat bæði onnur og listamaðurin sjálvur hava sagt um hesi verk. Tað eru eisini javnan tilvísingar til eitt nú yrkjarar sum Charles Baudelaire og Arthur Rimbaud og til myndlistafólk sum Claus Carstensen og Nikolaus Nessler. Ein yrkjara sakni eg kortini í gjøgnumgongdini, og tað er amerikanska Charles Bukowski, hvørs bersagdi skaldskapur fer fram í einum umhvørvi av drykkjuskapi og bardaga, sum heldur ikki er óvanligt í skrivingini hjá Tóroddi.
Systematiskt ósystematiskt
Teksturin í Úr myrkrinum er at líkna við eitt langt essay í fjúrtan pørtum, har tann skrivandi ikki fylgir formligum reglum, men skapar sína egnu leið gjøgnum listaheimin hjá Tóroddi Poulsen. Hetta ger skrivingina livandi og fjølbroytta, tí hon nettupp ikki verður tyngd niður av formligari teoretisering. Um somu tíð er tað lesaranum greitt, at kunnleikin til vísindaástøði innan bæði bókmentir og myndlist er til staðar. Á ein hátt kanst tú siga, at bókin er systematiskt ósystematisk, og tað er meint sum rós.
Kinna Poulsen dregur musikalitetin hjá Tóroddi Poulsen fram, og at listin hjá honum í føroyskum høpi er eitt nýbrot. Bæði tann mátin hann arbeiðir við listini innan tað einstaka økið, men eisini tí at hann í einum fittum parti av sínum verkum ger orð og myndir til eina samangreipaða heild. Yrkingar og myndlist spæla saman og viðgera mangan tey somu evnini. Einastaðni skrivar Kinna rámandi, at "Tóroddur Poulsen yrkir sum ein myndlistamaður og málar sum ein yrkjari".
Tað verður víst á, at tøgn og kvirra eru høvuðstemu ígjøgnum allan skaldskapin, og listamaðurin verður endurgivin fyri at siga, at tað er ivin, sum drívir verkið. Tað gongur sum ein reyður tráður ígjøgnum allan tekstin hjá Kinnu, at tú skalt vara teg fyri at taka tað sum stendur í eini yrking fyri áljóðandi, tí kanska meinar skaldið um somu tíð bæði hetta og tað øvuta. Prosabókin Reglur verður fleiri ferðir tikin fram sum eitt høvuðsverk, og eitt brot úr ummælinum hjá Steinbjørn B. Jacobsen av bókini verður endurgivið: "Tað sær út sum skemt, men er alvor, tað sær út sum alvor, men er skemt, ella bæði ella okkurt triðja. Tað sær út sum veruleiki, men er yrkt, og tað sær út sum pentað saman, men er veruleiki. Hann veit, at eitt orð ikki bara er eitt orð í einari ávísari merking. Tað kann vera so mangt". Samanfatanin hjá Steinbjørni kundi verið søgd um skrivingina hjá Tóroddi yvirhøvur.
Ferðin til heljar
Eitt annað høvuðsverk í skaldskapinum hjá Tóroddi Poulsen er yrkingasavnið Heimvitisferðin (2012), sum gjørdi rumbul og fekk ilt í mong fólk. Kinna vísir á, at tað er sannlíkt at yrkjarin hevur funnið íblástur í Une Saison en Enfer (Ein árstíð í helviti) eftir Arthur Rimbaud, har tað eru upp í rúgvu av apokalyptiskum yvirsjónum. Hjá Tóroddi er myndin av Føroyum ein dystopi, har teir ráðandi vilja hava fleiri sjólætnar, so tað eisini eru nakrir til framtíðina. Maðkarnir í grøvunum á kirkjugarðinum verða mettir at vera ein frálík útflutningsvøra, betri enn kaviar osfr. osfr. Tað verður gjørt so nógv av á tann ræðandi bógvin, at savnið eisini gerst skemtiligt. At savnið ikki fekk nakra góða móttøku, hvørki frá Beatu L. Samuelsen, Bergi Djurhuus Hansen ella Marnu Jacobsen stavaði uttan iva frá, at tað bar til at kenna ymisk fólk aftur í yrkingunum, og at hesi og teirra viðhaldsfólk ikki hildu, at tað var petti stuttligt. Kinna tekur fínt samanum ruðuleikan, ið stóðst av útgávuni og fortelur, at tá ið tær somu yrkingarnar vóru á skránni í Danmarks Radio, blivu tær hevjaðar til skýggja. Har var tað nevniliga eingin, sum kendi nakran aftur.
Hálur um at halda
Í tí seinasta partinum roynir Kinna at finna fram til, hvar yrkingarnar hjá Tóroddi hoyra heima í mun til skilmarkingar sum sentrallyrikkur og interaktiónslyrikkur, har tað fyrra slagi hevur eitt yrkjaraeg, ímeðan tað seinni ikke hevur eitt tílíkt fyri neyðini. Niðurstøðan er, at skaldskapurin hjá Tóroddi Poulsen ikki passar inn í nakran av hesum kørmum ella í hvussu er bara viðhvørt. Bæði sum yrkjari og sum listamaður annars er Tóroddur hálur um at halda, og fyri hansara part er tað fullkomiliga medvitið. Hann vil ikki setast í bás hvørki sum yrkjari, listamaður ella menniskja, og um tú roynir at gera tað, tíggjar hann sær sum eitt brótaraross, og tá er ikki at standa fyri. Niðurstøðan hjá Kinnu um listamannin Tórodd kann samanfatast í hesi greiðu orðing á einari av teimum seinastu síðunum í Úr myrkrinum: "...samstundis vita vit, at hesin yrkjarin plagar at ivast meira, enn hann trýr".
Bókin um Tórodd er í stórum broti og á tremur av endurgávum av einahelst steinprentum, men eisini bókapermur verða vístar í stórum tali umframt bíløt av installatiónum, bókaskulpturum og oljumálningum. Í tí seinasta fjórðinginum er tann føroyski teksturin endurgivin á enskum, og tí hevur bókin bæði ein føroyskan og ein enskan tittul. Samanumtikið ein vøkur og vælskrivað bók, sum bæði høvundur og forlag kunnu vera errin av.
Kinna Poulsen: Úr myrkrinum/Out of Darkness. Ein bók um Tórodd Poulsen / Tóroddur Poulsen: A contemporary avant-garde artist. Sprotin 2017. 324. bls.