text:
Vit hava so mangan gjørt vart við, at tað í útlendskum fjølmiðlum verður gjørt meir burtur úr list, enn vit eru von við her heima. Men okkurt er, t.d. tá árið er komið at enda, verður tikið samanu, eins og vit sóu í sjónvarpssendingini Afturskin og her á Listablogginum hava vit havt drúgva umrøðu av listarligum hendingum í árinum, sum fór.
Sambært heimasíðuni hjá Galerie Focus letur framsýning upp við Jónu Rasmussen 28.januar og í dag læt ein fotoframsýning upp í Norðurlandahúsinum um grønlendingar, men annars er ógvuliga lítið kunngjørt um tað føroyska listaárið. Á heimasíðuni hjá Listasavninum og Norðurlandahúsinum fæst ikki tað stóra at vita um 2011. Sambært túnatosi eru stórar framsýningar við Edward Fuglø og Jónu Rasmussen í væntu og Bárður Jákupsson fer at hava serframsýning í næstum í Listahøllini á Skipasmiðjuni. Harumframt verða tær føstu framsýningarnar, Várframsýningin og Ólavsøkuframsýningin í Listasavninum, Summarframsýningin í Norðurlandahúsinum og Heystframsýningin í Listahøllini. Listasøvn leggja vanliga ætlanir fleiri ár fram í tíðina og tessvegna skuldi einki verið í vegin fyri, at eisini vit í Føroyum gjørdi meira burturúr at formidla og reklamera fyri framsýningunum frammanundan, tí áhugin fyri listini er stórur og vaksandi.
Hesin áhugi verður staðfestur ymsastaðni av fjølmiðlafólkum uttanlands. Eitt nú skilst, at danir eru bilsnir yvir gongdina innan listasavnsøkið nú vitjanartølini fyri júst farna ár eru komin fram í ljósmálan. Ein skuldi hildið, at fíggjarkreppa og minkandi turisma skuldi havt við sær nógv færri listasavnsvitjanir, men eftir øllum at døma verður listin raðfest frammaliga, tí Aros, Glyptotekið, Louisiana og Statens Museum for Kunst hava øll havt nógv fleiri vitjandi í 2010. Jakob Fibiger er pressustjóri í Statens Museum for Kunst og hann heldur, at ein orsøk til, at 440.000 fólk, ið er hægsta vitjanartalið nakrantíð í SMK kann hava við ymisk cross over tiltøk at gera, t.d. tann væl vitjaða konsertin við Suicide, eins og framsýningarnar við Bob Dylan og Bjørn Nørgaard vóru serliga væl vitjaðar. Vitjanartalið á Glyptotekinum var 40 procent økt í mun til 2009 og framgongdin er galdandi sum heild á øllum listasavnsøkinum. Av donsku listasøvnunum er Louisiana tað best vitjaða og í 2010 vitjaðu 557.803 savnið í Humlebæk.
Uttan at hava nøkur tøl til taks, loyva vit á Listablogginum okkum at pástanda, at listaáhugin eisini er vaksandi í Føroyum og vit gleða okkum til nógvar góðar listaupplivingar í 2011.
(KP)


c: text/html

text:
Orð: Mikkjal á Ryggi
Lag: Carl Michael Bellmann
1. Bindið bakkabandið fast
um vár belti, í bergi vit brátt skulu síga.
Ger enn umaftur eitt kast.
Sansa at, so ei knútarnir glíða.
Sláið hælin fast í jørð.
Setið tríggir á bondini, so er vár siður.
Sterk tey eru sum í fjør;
tú kanst óræddur heingja teg niður.
Lesningstátt í hond eg tók
og ein lítlan lundakrók.
Nú skal royna glaðan lyst,
og eitt hundrað eg vænti mær vist.
2. Hanga millum loft og hav
er ein sæla, sum bjargamenn flestallir kenna.
Fegnir fara teir útav,
móti berginum føturnar spenna.
Sum seg fuglur kenna má,
har á breiðspentum veingjum hann brúsandi flýgur,
so er mansins kensla, tá
hann í luftini reiggjandi sígur.
Um so línan mala vil,
ræður um at nýta skil,
beina sær við hond og fót,
venda bringuna berginum mót.
3. Skorin er so væn og fríð.
Millum hvannir veðrarnir at okkum hyggja.
Torvan er so grøn og síð,
og í holunum lundarnir byggja;
troka armin har inní,
og tú kennir teir flógvar og fjaðraðar liggja;
fúsir stútt til blóðugt stríð
tínar hendur teir høgga og tyggja.
Út úr hvørjum gjótulag
brakar álkan: Góðan dag.
Ikki fekk hon blídligt svar,
undir reimina upphongd hon varð.
4. Hæla spor og sit væl við;
tað er ørðugt og illgongt í lomvigareyga.
Fer mín fótur har á glið,
heldur tú fyri lívi og deyða.
Enn meg lystir ei í mold
burt frá lívi og leiki og lundum at fara.
Føgur ert tú Føroya fold,
eg vil liva til land mítt at æra. –
Sólin heit um himin fer,
var nú bert ein kelda her.
Liðugt er. Eg varða skal.
Drag meg upp. Nú er vunnið so væl.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Skúlin á Viðareiði varð vígdur 6. desembur 1986, og tað var bispurin Eyvindur Wilhelm, ið vígdi skúlan.
Á vegginum eystantil á skúlanum hongur ein mynd úr jarni, sum Fridtjof Joensen, listarmaður, hevur gjørt. Hetta er eitt minni um bygdarmannin Christian Matras, yrkjara, og arbeiði hansara. Fridtjof fekk hugskotið til hesa mynd ígjøgnum eina yrking hjá Chr. Matras, sum hann kallaði: ”Fólk í huganum”.
Soleiðis ljóðar eitt brot úr henni:
Nýggi skúlin varð tikin í brúk á heysti 2013.
Viðareiðis skúli hevur fingið búmerki. Ætlanin er, at búmerkið skal vera sjónligt á skúlanum, á heimasíðuni, á brøvum og ymiskum prentlutum.
Uppskotið er grafiskt viðgerð av bókstavunum V og S, sum eru forbókstavirnir í navninum Viðareiðis skúli.
Bókstavirnir eru sniðgivnir so, at teir ímynda meiri enn bert bókstavir, sum tó eisini hevur við lærdóm í barnaskúlanum at gera.
V-ið ímyndar bæði eina opna bók, vøkstur og armarnar hjá lærara og einum eldri, sum lærir og lyftir einum ungum víðari fram á leið.
S-ið ímyndar bæði vøkstur, blómuna á stelkinum og eina pisu, sum er um at fara frá trygga grundvøllinum. Pisan spennir bringuna og nevið fram, búgvin at royna fyrsta flogið.
Flogið og ynski um at fara út í heimin sprettur úr bókliga heiminum, sum er sprettur úr staðnum. Á henda hátt, ímyndar V-ið eisini Viðareiði sum ítøkiligt stað og fjøllini har.
Uppskotið ímyndar eisini samarbeiði og samstarv millum tveir partar. Talan kann t.d. vera um floksfelagar, lærarar og næming ella heim og skúla.
Tað er Eyðun Eliasen, sum hevur sniðgivið nýggja búmerkið.


text:
Orð: Gerhard Tersteegen
Lag: Dmitri S. Bortniansky
Týtt: Victor Danielsen
1. Guds kærleika eg høgt vil prísa,
sum í hans Soni vístur er,
sum náði fekk hann til at vísa
tí falnu ætt á foldum her;
á meg og mítt ei meir eg hyggi,
men á hans fríu náði byggi.
2. Mítt hjarta kendi onga gleði,
fyrr enn eg kom til Kristi kross;
ei friður fanst á mínum vegi,
men har er nú mítt hvíldarpláss;
ei nakran lætta sál mín kendi,
fyrr enn hon sær til krossin vendi.
3. Har varð Guds hjarta opinberað,
hans kærleiki seg vísti har,
sín Son til synd hann vildi gera,
Guds svørð har í hans hjarta skar;
áh, sál, um tú tann kærleik kendi,
tú ei í dag tær burtur vendi!
4. Hvør gleðist ei hin frelsti skari
og syngur prís til Jesu navn!
Hann eina eigur lov og æru,
bert hann er fólks síns borg og havn;
hann læt sítt hjartablóð út renna,
at lív og frið vit skulu kenna.


text:
Kolvetni & kolasvartur dupult moralur
Vit føroyingar skulu, enn
einaferð, royna at gerast oljusheikar.
Tað er alt føroya Løgting á einum máli
um; bæði CEF samgongan, og BADH andstøðan. Henda vandamikla visjón, skal so onkursvegna
rættvísgera tað, at hitt nú 4.oljuleitingarumfarið skal fara fram. Óivað er tað
eitt hent valagn hjá mammongánandi politikarum, ið hóma ein tryggan tingsess, í
fleiri ókomnar tingsetur.
Men tað er eitt margháttligt evni at viðgera í 2017 –
og heilt ørt at samtykkja.
Tað er ikki í lagi, at føroysku flokkanir 4.hvørt
ár, órevsaðir, kunnu lova grønan bø, ódálkað meitilberg og reint hav, og síðan
yppa øksl. Og helst eru tað samgongu flokkanir, ið her tosa við tveimum tungum.
Ein og hvør av hesum flokkum, hevur skírt seg sjálvan sum “grønan” flokk. Og
samgongan hevur eisini higartil ført ein
rímiliga miðvísan og skila góðan politikk á grøna økinum.
Men, nú klývur millum
orð og gerðir – og sprekkunar eru nógvar.
Eitt er, at okkara alt ov stóra CO2
útlát elvir til nærum óbøtandi veðurlagsbroytingar, ið hótta lívsgrundarlagi
hjá milliónum av menniskjum kring knøttin; eisini í Føroyum. At mann loypur frá
lyftum, veðurlags avtalum og samgonguskjalið, er so eitt, ið er ringt nokk í
sjálvum sær. Men oljuleitingin tikist eisini at vera í andsøgn við ta
fiskivinnunýskipan, ið CEF samgongan
hevur skoti út í korti . Tí í hesum málið, verður
dentur m.a lagdur á, at høvuðsvinnan skal vera á Føroyskum hondum.
At okkara
náttúruríkidømi skal troytast á burðardyggan hátt, við eini vísindarligari
stovnsrøkt og at hetta ríkidømi skal koma øllum fólkinum til góðar; og ikki
bara stórkapitalinum. Stór og vøkur orð, ið ikki tola kálvahjørtu. Men
virðisleys, tá vit hóma bláoygni hjá samgonguni. Tí nú verður fiskifrøðin hoyrd,
ímeðan øll onnur vísandarlig serfrøði verður skúgva til viks, saman við
ávaringum teirra, og okkara ábyrgdarkenslum. Men skal fiskur verjast við at
taka vísindalig atlit, so eigur hetta eisini at vera galdandi fyri okkum
menniskju, og øllum øðrum lívi her á jørð. Men verður olja funnin í nóg stórari
nøgd, so verur tað annað, enn bara fullkomi ábyrgdarloysi, ið fer at mynda
samfelag okkara .
Tí júst ta løtuna, verður í sævarevjuni, nýggj høvuðsvinna
borðin í heim; gitin av eirindarleysum gramni, og kapital svøltandi
fíggjarspekulantum. Tá kann tað gerast ilt at manna skip, ella verksmiðju, og
hesi munnu so við og við fána burtur. Hendan, Føroya nýggja høvuðsvinna, verður
ikki ogn føroyinga, men heldur tvørtur ímóti, ognin hjá fáum kapitalsterkum
spekulantum. Gaman í, vit kunnu kanska finna uppá okkurt nýtt og kreativt
avgjald. Men vit føroyingar, fara ikki at eiga ágóðan av hesum náttúru oyðandi
virksemi; tað gerð ongin í síðsta enda.
Um JFK ella reiðarafelagið eru tvørir,
so kunnu vit ímynda okkum, at BP, Exxon Mobil ella Sinopec fara at verða
uppaftur stravnari at baksast við. Hesi eru nógv størri enn nakað reiðarí, ella
samtak. Arbeiðslívi, lønarsáttmálar og arbeiðara rættindi vera tá ikki ávirkað
av føroyskum vinnulívsfólki, men av partabræva ánarum og av konsernstjórum í
Bejing, London ella New York. Oljuvinnan er á ongan hátt ein reiðulig gongdar leið
hjá tjóð okkara. Øll hendan verkætlanin er kolsvartur dupultmoralur! Ikki so;
ein politikari má neyðtørviliga hugsa um tað, ið er politiskt “pragmatiskt”.
Um
avtalur, og ynskir frá øðrum samgonguflokkum, og ikki minst, frá veljaranum.
Men tílíkur “pragmatikkur” fánar afturímóti veruleikanum. Tí sjálvt um
føroyingar semjast um, at oljan er tilfeingi, ið gagnnýtast skal, so tekur
veruleikin ikki atlit til hesa semju. Fullkomna náttúru oyðingin ferð ótálmað
at halda áfram – og føroyska samfelagið verður alsamt myndað av útlendskum
milliardingum, ið gera sær dælt av tilfeingi okkara; tó kanska eitt klovi oyra
verður at hóma í landskassanum.
Hetta kann gerast hin beiski veruleikin, og
minnir hann ikki sørt um ta støðu, ið Føroyar, sum so, komu sær burtur úr fyri
góðum 80 árum síðani. Og ikki minst, um ta skipan, ið hendan samgongan hevur
sett sær fyri at bøta um, í okkara núverandi høvuðsvinnu. Tað er óskiljandi, at
ein frælsis flokkur sum Tjóðveldi, á nakran hátt kann góðtaka hetta. 1998
hugsanin um, at oljan, sum eitt slag av ganda luti, skal fíggja tjóðarfrælsi
føroyinga, hoyrir slettis ikki heima í 2017. Tað kann ikki vera ætlanin, at vit
skulu leypa úr eini ófrælsis støðu yvir í eina aðra. Vit loysa uttan
oljupengar. Flokkurin eigur, so sum áður hevur veri heitt á hann, at eitt fyri
eitt, at royna at koma hesum ætlanum til lívs. Til frama fyri náttúruna,
Føroyar og jarðarknøttin.
Heitt verður á alla
samgonguna; flokkar, landsstýrisfólk og løgmann at geva til kennar eina greiða
støðutakan, ið er í tráð við tey lyftu, ið tit vóru vald á, og á ta
samgonguskjal, sum fyri tveimum árum síðani birti vón, men sum í dag, bert
stendur eftir sum eitt greitt tekin á kolasvartan dupultmoral.
Við frælsiskvøðu
Frá einum ungum, og
grønum
Brandari Heðinssyni
Landsnevndarumboð, Unga
Tjóðveldið


text:
Oyjøssus oyjøssus, er tað nakað eg havi hoyrt giftar konur siga undan brúdleypið, so er tað “Brúka pengar uppá ein góðan fotograf, tí aftaná brúdleypið, eru myndirnar tað einasta tit hava eftir frá degnum”.
Eg vil siga at eg eri lutfallsliga einig í hesum. Tó vil eg siga, at onkuntíð eru minnini í høvdinum, minst líka góð, sum tey á myndunum. Tá hetta so er sagt, so er hetta ein soo serstakur dagur, at vit bæði vóru einig í, at vit ynsktu at hava myndir (nóóógvar myndir! Nógvar góóóðar myndir) at hyggja aftur á. Tað var her at Miriam og Janus komu uppí prátið hjá okkum. Í nógv ár havi eg fylgt teimum og hugt eftir fantastisku myndunum tey hava lagt út. Tey eru tiltikin og fantastiska dugnalig!!
Tað kemur eisini nógv an uppá hvat fyri slag av myndum ein ynskir. Nøkur duga væl at taka klassiskar myndir og onnur eru meira alternativ osf. Vit hildu at Miriam og Janus passaðu væl við okkum og so vóru tey sera løtt og jalig at samskifta við. Halt kipp ikki hetta hevur nógv at siga. Eisini møttist eg við Miriam áðrenn brúdleypið, fyri at tosa um hvat fyri slag av myndum vit ynsktu, hvar vit skuldu verða osf. Hetta gjørdi alt so avslappað, og gav okkum eina ró.
Nú var dagurin her. Nadoy altso, tað var sum um vit skuldu til eitt monster fotoshoot! Akkurat nakað fyri okkum bæði haha.. lítil og chubbylicious! Jaja, tíbetur vóru vit snollaði so mikið nógv, at tað gekk!! Longu frá morgni hevði Miriam verið og tikið myndir av okkum. Altso, tað er stuttligt at síggja fólk, ið brenna fyri sínum arbeiði. Vit vanlig fólk, halda at tað er lætt at taka eina flotta mynd. Hmm… nú fann eg útav at tað er ikki so einfalt sum tað sær út. Tað var so ofta eg mundi skrædna eftir henni (uppá ein góðan máta) tí hon var totalt uppsett uppá at gera alt fyri at fáa myndirnar í kassan!
Nú vóru vit so fantastiska heppin við veðrinum, so vit fóru til Sands at taka parmyndirnar. Tað fyrsta Miriam sigur “Vígdis, tú hevur onki ímóti sandi ha?” Ehh… nei?? “Hygg her, um tú bara leggur teg niður í sandin har” haha.. longu tá visti eg at hetta fóru ikki bara at verða tær heilt klassisku myndirnar. Men hetta var stuttligt!
Tað var tó eitt ting, ið bleiv við at spøkja.. Hví eru vit konufólk so hørð við okkum sjálvar?? Eg hevði slett ikki trenað undan brúdleypið og tískil var eg ikki suuuper glað fyri at vísa mínar armar. (Áhh herre min gud altso). So hvørja hon skuldi taka eina mynd, so mátti eg líka viðmerkja, at hon mátti taka myndina frá einum vinkli, har armarnir ikki sóu so tjúkkir út! Come on Vígdis!! Hvussu kundi eg standa og hugsa um mínar armar, tá alt annað rundan um var so fantastiskt? Til seinast kom eg eitt sindur yvir tað, og Miriam hjálpti mær eisini við at síggja, hvussu frætbýtt tað var! haha.. hatta vísur bara, at sjálvt um eg var blivin dulla upp í fleiri tímar og var í tí vakrasta kjólanum eg kundi ímynda mær, so var enn okkurt eg ynskti øðrvísi. Nokk so typiskt ha?
Men altso tað var deiligt at vit høvdu góða tíð til myndirnar. Víglsan var longu kl.13 og veistlan byrjaði kl.18.30. So vit høvdu eisini tíð til at hygga okkum eitt sindur, ístaðin fyri bara at stressa. Men altso eg var glað, tá vit høvdu fingið tær síðstu myndirnar í kassan. Tað veit den, tað er ikki bara bara at spæla modeeeeel!
P.S. vit fingu myndirnar longu innan eina viku. So á brúðaferðini, sluppu vit longu at endurliva dagin og vit eru so fantastiska glað fyri myndirnar! Miriam og Janus fáa einans rósandi orð frá okkum!
M&K


text:
Orð og lag: Elisha A. Hoffman
Týtt: Jákup Olsen
1. Áh, eg minnist væl hin dag,
aldri kann eg gloyma tað,
tá ið dagur í sálini rann,
tá mín synd, so tung og stór,
alt, ið tá meg nívdi, fór
mær frá hjartanum burtur og svann!
Niðurlag:
Har við krossin tað var,
har mín Jesus eg fann,
tað var har, mín fótur fekk fasta grund;
tá mítt trúareyga sá
hann, sum doyði krossi á,
øll mín syndaskuld svann tá – sæla stund!
2. Eg í svørtum myrkri gekk,
einki ljós eg síggja fekk,
hvar eg royndi, hvør leið var mær stongd;
ongan frið mítt hjarta fann,
ei mín tunga byrði svann –
áh, so stór var mín neyð og mín trongd!
3. Nú er sál mín frí og glað,
tí eg fekk at síggja tað,
at mín skuld goldin var við hans blóð;
tí er endað øll mín neyð,
og mín synd, sum blóð so reyð,
burtur er og mín sál hvít sum snjó.
4. Vinur, tyngja byrðar teg?
Kom tú henda sama veg,
og títt hjarta skal kenna Guds frið!
Onnur eiga frið við Gud,
onnur eiga henda lut –
kom, áh, sál, tú skalt eiga hann við!


text:
Orð: William Ralph Featherstone
Lag: Adoniram Judson Gordon
Týtt: Victor Danielsen
1. Eg elski teg, Jesus, eg veit, tú ert mín!
Eg ofra vil alt fyri kærleika tín;
mín Frelsari kæri, mín vinur ert tú –
sum ongantíð áður eg elski teg nú.
2. Eg elski teg, tí tú fyrst elskaði meg
og lívið mær vanst, tá tú ofraði teg;
við tornunum krýndan eg havi teg sæð –
eg elski teg, tó eg ei fyrr gjørdi tað!
3. Tá inn í títt ríki mín sál borin er
at prísa tær, elska teg betur enn her,
tá alt tað, eg trúði, eg sælur skal sjá,
sum ongantíð fyrr skal eg elska teg tá!


text:
Seinastu vikuna av heystskeiðnum á Ítróttaháskúlanum hevur Jónas Syderbø verið í starvsvenjing. Jónas gongur á Paul Petersens Idrætsinstitut, sum er í Keypmannahavn.
Ítróttaháskúlin hevur á Facebook-vanganum sett Jónas nakrar spurningar:
Hví yngsti tú at koma júst her?
“Tí tað tykist sum tit hava stýr uppá hvat tit gera, og hava tað festligt ímeðan” 🙂
Heldur tú tað er so, sum tú væntaði?
“Ja, faktiskt eri yvirraskaður yvir, hvussu nógv tit fáa burtur úr hvørjum degi.”
Hevur lært nakað?
“Ja, serliga sosialu spælireglurnar við ungum fólki.”
Kundi tú sæð teg, sum part av arbeiðstoyminum á Ítróttaháskúlanum eftir loknu frílufts útbúgvingina?
“Ja avgjørt, tí at arbeiða úti í náttúruni, saman við ungum fólki er sera gevandi og spennandi, umframt at ein ongantíð veit hvussu náttúran uppførir seg. Eisini tann róligi, men kortini villi stemmningurin man merkir, tá man kemur á skúlan, er tiltrekkjandi.”
Guðmundur Joensen, leiðari á Ítróttaháskúlanum, sigur, at Jónas er tann fyrsti av fleiri, sum eru undir útbúgving, sum koma á Ítróttaháskúlan í starvsvenjing.


text:
Listin sum avdúkandi spegil
I only paint what I feel Framsýning við verkum hjá Peter Carlsen í Steinprenti á Skálatrøð
Tað er ikki bara av tí, at Peter Carlsen er dani, at hansara list tykist so ómetaliga óføroysk og at hon samstundis kennist sum ein avdúkandi spegil, ið verður settur framman fyri áskoðaranum, sum fær ein ófrættakendan varhuga av at kenna seg sjálvan aftur í myndunum. Heldur er tað tí, at Peter Carlsen er ein framúrskarandi listamaður, hvørs boðskapur og anti-boðskapur rakar øll, eisini okkum føroyingar, hóast hansara listarligi framburður er púra øðrvísi í mun til hvat vit eru von við. Framsýningin "I only paint what I feel" er fjølbroytt og lærurík og eigur at vera sjálvsagt vitjanarmið hjá skúlaflokkum og øðrum við.
Litavalið hjá Peter Carlsen er eitt heilt annað enn tað, vit eru von við hjá føroyskum listafólkum, ið jú hava ein greiðan forkærleika fyri bláum og sum heild fyri primerum og sekunderum spektrallitum, umframt tað svarta, hvíta og gráa sjálvandi, tí klettarnar mugu vit ongantíð gloyma, ella mjørkan ella támið. Men ljósagulan, ljósabláan og ljósareyðum húðlit síggja vit t.d. ikki ofta í føroyskari myndlist. Og so eru máliháttur og myndevni eisini onkursvegna øðrvísi, meira cool og minni sansaliga grundaður. Onkur av framsýningargestunum helt, at tað ikki var lítið ósmæðið at hava so óluksáliga nógvar sjálvsmyndir við á eini listaframsýning. Viðmerkingin sigur ikki lítið um føroyska list, hvussu góðvarin hon enn er og hvussu stutt vit eru komin.
Peter Carlsen er als ikki góðvarin og tað eru ikki vanligar sjálvsmyndir, hann málar sum so. Peter Carlsen málar persónin Villy, sum í grundini er eitt slag av Anders And, ella einum boðbera, vit kunnu samkenna okkum við og sum er avmyndaður við andlitsdrøgum listamansins, men sum er umboð fyri ein typiskan miðalhampamann ella eina gerandishetju um miðjan aldur. Miðalhampamanninum hóvar fótbóltsdystir, sum hann hyggur at við klapphatti, ølbeiarum og ølbúki og kipsposa í hond. Ofta er hann í einum skítbýttum safarihjálmi, sum í allari sínari heimføðisligheit gevur hugasamband til fittar, gamlar teknirøðir (t.d.Tin Tin) og sum ber brá av, at Villy er ævintýrari. Villy ógvast um ræðuligu gølurnar í Ekstrablaðnum, men lesur um tær við loyndarfullum njótilsi og so dámar honum tað hátíðarliga eisini, Villy er royalur, men Villy er so sanniliga eisini sjálvhátíðarligur, dupultmoralskur, materialistiskur, og sum heild er hann eins og allir aðrir miðalhampamenn og -konur sera væl nøgdur við tilveruna og seg sjálvan.
Tó at lýsingin av miðalhampamanninum ikki er heilt ókerlig, fáa vit eina kenslu av, at hava fingið innlit í ta tvitnu, sníkjandi fascismuna, sum býr undir miðalhampiligheitini, tá hon í síni óhugnaligu einfalding av normalitetinum vil seta seg til dóms yvir liviháttinum hjá øðrum. Hendan fascisman, sum býr í bindiklubbateski og tutli og í smáum viðmerkingum um óruddiliga túnið hjá grannanum ella ein starvsfelaga, sum drekkur nakað ríkiligt og sum lúrir undir flestum setningum og tonkum, sum byrja: "Nú skal eg ikki gera meg betri enn onnur, men...". Henda, okkara gerandisfascisma, sum at síggja til, tykist lutfalsliga ósek og vandaleys, men sum er gott gróðrarlendi undir eitt nú homofobiskari, paranoidari og mannahatskari fremmandaangist, sum aftur er grundarlagið undir statsskipaðari týning ella kríggi.
Og tað er nokkso áhugavert soleiðis at gerast samfelagsliga vakt av eini listaframsýning, tí tað eri eg als ikki von við. Tøkniliga og estetiskt sæð eru verkini ómetaliga dugnaliga gjørd, t.d. eru kanintekningarnar Ninus 1-3 fullkomiliga eminentar. Skemt og speisemi eru annars gjøgnumgangandi í myndunum t.d. av Villy við danska flagginum vavdum um høvdið "Integrationsvilly" og í stuttligu lýsingini av Villy við flugusmekkara í hond í einum føroyskum landslagi, sum spælir uppá mótsetningin millum ta stórbæru náttúruna og prosaiska flugusmekkaran, ið er rættiliga impotenta vápnið hjá Villy og sum hann hevur til reiðar á lofti, um nú ræðandi fremmanda náttúran skuldi funnið uppá at víst seg frá eini ófantaligari síðu.
Peter Carlsen er sum sagt ómetaliga dugnaligur málari og teknari, eins og hansara grafisku førleikar eru púra ivaleysir. Røðin frá 1990 av stórum træskurðum við barnaportrettmyndum av vinfólkum, sum eru listafólk, er fantastiska væl úr hondum greidd handverksliga, eins og hon hevur eitt sera sterkt og rátt úttrykk eitt nú við, at myndirnar eru prentaðar á avíspappír m.a.
Tó at fleiri av myndunum hjá Peter Carlsen tykjast fleirtýddar og sera hugsaðar og speiskar, er tað ringt ikki at lesa kensluliga indignatión og politiskt grundaðar atfinningar inn í dramatisku lýsingina av danska flagginum í leysari luft, serliga um tú eisini á framsýningini hevur sæð lýsingarnar av fyrrverandi danska forsætisráðharranum Anders Fogh Rasmussen í monumentalu myndini DANMARK I KRIG, ið sum myndevnisligt forlegg hevur fotomyndina, sum varð tikin í gongini í danska fólkatinginum, tá Anders Fogh Rasmussen fekk reyða máling oman yvir seg, tá ein mótmælismaður gjørdi vart við ónøgd sína yvir avgerð forsætismálaráðharrans um, at Danmark skuldi luttaka í krígnum í Irak.
Umframt træskurðir, steinprent og hondkoloreraðar linoleumsskurðir, eru glaseraðir steintoysfigurar við á framsýningini, sum eg var serliga fegin at uppliva, tí eg bara havi sæð hesar í bókum áður. Og sigast skal alt fyri eitt, at eg ætli mær oman aftur í Steinprent, tí eg eri als ikki liðug at hyggja at teimum. Tað er okkurt ófatiliga vulgert, ljótt og rátt yvir hesum standmyndunum hjá Peter Carlsen, sum samstundis tykjast hugtakandi sterkar, heitar umframt skemtiligar, óhátíðarligar og hervið forloysandi øðrvísi í føroyskum skulpturellum høpi. Myndevnini til standmyndirnar stava fyri tað mesta úr norrønu gudalæruni og fevna um t.d. súreplini hjá Ydun, Ragnarok, Tór og kettuna og eina deiliga lýsing av Freiu í øllum hennara erotiska veldi.
I only paint what I feel. Framsýning við verkum hjá Peter Carlsen í Steinprenti á Skálatrøð í Havn. Kurator Inger Smærup Sørensen. Framsýningin letur aftur 2.oktober.
(KP)


text:
Hans Egede
Hans Egede (1686-1758), eisini kendur sum hin grønlendski trúðboðarin, var prestur og missionerur í tí danska og norska ríkinum. Hann varð føddur og uppvaksin í Norðurnoregi. Foreldur hansara vóru danski embætismaðurin Povel Hansen Egede og norska Kirsten Jensdatter Hind. Hann giftist í 1707 við Gertrud Rasch, sum hann møtti í Grønlandi, og í 1737 við donsku Mettea Dau.
Hans Egede var prestur í Lofoten í Noregi, tá hann hoyrdi um norðbúgvarnir, ið høvdu sett seg niður í Grønlandi og sum man síðani ikki hevði hoyrt nakað fra í fleiri ár. Í 1721 bað hann Frederik IV um loyvi til at fara til Grønlands at gera missionsarbeiði har, tí hann roknaði við, at norðbúgvarnir enn vóru katolikkar. Frederik kongur gav honum partvíst loyvi til at endurseta hjálandarættindir í oynni. Hann leitaði eftir víkingum í Grønlandi í 1721, men fann teir ikki. Hann fann tó inuitarnir og byrjaði at missionera teirra millum. Hann grundleðgi Godthåb, tað sum nú er Nuuk, sum í dag er høvuðsstaðurin í Grønlandi. Í 1724 fingu allir evropearir boð um at fara úr Grønlandi, men Hans Egede og kone hansara valdu at verða verðandi. Í 1733 doyði kona hansara av sótt. Hans Egede varð verðandi í Grønlandi til 1736, og tá hann fór, læt hann son sín Paul Egede verða eftir. Við sær til Danmarkar tók hann døtur sínar og sonin Niels Rasch Egede, sum seinni grundleðgi koloniina Egedesminde. Í 1740 varð hann valdur til biskup í Grønlandi. Hann fekk útgivið eina katekismus til brúks í Grønlandi í 1747. Uttanfyri Nuuk stendur í dag ein stór standmynd av Hans Egede, ið lítur útyvir havið.


text:
Uppruni
Søgan hjá oyggjarfelagnum B71 strekkir seg einans aftur til 1970, men ítróttarsøgan hjá sandoyingum røkkir væl longur aftur í tíðina...
Lítið er niðurskrivað um ítrótt í Sandoynni, men tíðum verður havt á orði um fótbóltsdystir millum heimasandsmenn og skopuningar síðst í trýssunum. Spælt var heima á Sandi og úr Skopun kom ein hópur av fólki at hyggja at. Eftirsum ongar málstengur vóru tøkar, nýttu teir steinar ístaðin.
Spælt var á sandundirlagi og tí hevði ongantíð verið hugsingur um at stovnað nakað felag, ið kundi kappast á jøvnum føtið við onnur feløg í Føroyum, ið longu høvdu heilt nógv ár á baki.
Hetta broyttist alt í 1970, tá skúlin varð bygdur og vøllur var lagdur við síðunar av. Fyrsta árið æt ítróttarfelagið "Sand", síðan allir leikararnir komu av Sandi, men tá tað legðist afturat úr hinum bygdunum, varð gjørt av at broyta navnið árið eftir. Felagið kom tí at eita "Sandoyar Ítróttarfelag B71".
Vípan
Fótbóltur hevur leingi verið best umtókta frítíðarítriv á Sandoynni, men soleiðis var ikki altíð...
Hondbóltsfelagið Vípan var stovnað á Sandi um várið 1942, av læknanum Leif Dahl, ið tók stig til at leggja flag omaná sandin niðri á Sand, so genturnar fingu spælt á vøllið.
Seinni vórðu hesar vandar av læraranum Kjartan Hentze. Tær vunnu sítt fyrsta meistaraheit í 1944 og aftur í 1949. Eftirhondini datt hondbólturin niðurfyri, men síðan nýggja ítróttarhøllin var bygd, hevur verið tosað um at endurstovnað Vípuna.
Byrjunarárini 1970-1985
Fyrstu árini virkaðu uppbyggjandi fyri komandi ættarliðið, ið fóru at mynda eitt komandi meistaralið seint í 80'unum...
Leikarar sum Eli Hentze, Torbjørn Jensen, Róin og Jóan Petur Clementsen, Ib Mohr Olsen, Páll av Reynatúgvu og Bjarkli Mohr, bert fyri at nevna nakrar, vóru allir ungdómar hesu árini.
Meistaraliðið 1986-1989
Árini 1986-1989 eru gylt árstøl í B71 søguni...
Hesi árini vunnu B71 3. deild, fluttu upp fyri fyrstu ferð í søgu felagsins og eftir bert tvey ár í næstbestu deildini, vunnu teir eisini 2. deild í 1988, fyri síðan at blíva Føroyameistarar í 1989, uttan at tapa ein tann einasta dyst alt kappingarárið. Higartil er hettar einasta meistaraheitið hjá felagnum.
Føroyameistarar, Niðurflytarar, Uppflytarar 1990-1991
Eftir eitt stórsligið meistaraár, fylgdi eitt serstakliga vánaligt niðurflytingarár...
B71 megnaði á ongan hátt at endurtaka bragdið frá '89, men mátti ístaðin tað tungu leiðina niður í 2. deild aftur. Tíbetur vóru teir alt ov góðir til at verða verandi meira enn tað eina árið í næstbestu deildini og vóru aftur at síggja í bestu deildini kappingarárið 1991.
Steypaárini 1993-1994
B71 steðgaði bert tað eina árið í 2. deild...
Hóast meistaraheitið ongantíð bleiv endurvunnið, vóru B71 væl við í fyrru helvt av 90'unum. Hesi árini endaðu teir ongantíð lægri enn nr. 4 líka fram til 1996.
Ístaðin vendu øll eyguni ímóti steypakappingini har B71 byrjaði at gera um seg. Í 1993 spældu teir seg líka í finaluna og vunnu hana 2-0 ímóti HB. Eins og við meistaraheitinum var hettar fyrstu og einastu ferð higartil. Tó so, árið eftir vóru teir aftur í finaluni, men taptu 2-1 ímóti KÍ.
Upp og niðurflyting 1996-2006
Í nærum 10 ár hevði B71 flutt seg sera nógv og tí var tað ein dyggur smeitur tá kappingarárið 1996 endaðu við einum 8. plássið, eftir at hava verið nr. 4 árið fyri..
Árið eftir í 1997 endaði B71 á niðasta plássi og reyk tí beinleiðis niður.
Sjálvt um besta mansliðið kláraði, sum ikki einaferð, at flyta uppaftur árið eftir, og fekk hildið sær uppi í nøkur ár, fluttu teir niður í 2001 og vóru verandi niðri líka fram til 2006.
Kvinnufótbólturin
Higartil hevur so at siga alt snúð seg um mannfólkafótbólt, men síðst í 90'unum og eitt sindur inn í aldarskifti, vóru tað kvinnurnar, ið tóku seg fram...
Umframt at barna- og ungdómsfótbólturin høvdu lið ið vunnu alskyns medaljur og deildir, var nógv fokus á "Gullgentunum" hjá B71, ið vóru eitt tað besta liðið hjá B71 hetta tíðarskeiðið. Tíverri datt kvinnufótbólturin so smátt niðurfyri, og enn hevur ikki eydnast nøkrum liði at koma eins langt og B71 kvinnurnar komu seint í 90'unum.
Nýggjar tíðir
Mansfótbólturin hevði verið í einum aldudali í nógv ár, men í 2006 kláraðu B71 at enda at vinna 2. deild og flyta upp...
Uppflytingin í 2006 merkti eisini eitt ættarliðsskifti fyri mansfótbóltin. Gomlu kempurnar frá '89 vóru allir givnir, og ístaðin vóru nýggir leikarar settir við. Hetta merktist á spælinum, og úrslitini fylgdu eisini. Fyrsta árið megnaðu leikararnir uttan trupulleikar at halda sær uppi og viðhvørt vunnu teir enntá á teimum størstu liðunum. Minniligast man verða 3-0 avsmyrjingin ímóti HB á fyrsta leikdegi, við hattricki frá Magnusi Olsen.
Næstu árini vóru heldur strýggin og B71 fluttu upp og niður millum bestu og næstbestu deildina, og í skrivandi stund liggja vit í næstbestu deildini, men vónandi og væntandi verður tað ikki so leingi áðrenn vit aftur berjast í bestu deildini.
Ítróttarhøllin
Á vetri 2012 lat Ítróttarhøllin á Sandi dyrnar upp.
Við hesari nýbygging fingu sandoyingar møguleikar sum ongantíð fyrr at íðka, venja og stuttleika sær við innandura ítrótti av alskyns slagið. Longu nú er stórur áhugið fyri høllini, bæði til hondbólt, flogbólt og innandura fótbólt, umframt at tað nú er møguleiki fyri øðrum ítrótti, ið ongantíð áður hevur verið at sæð í oynni.
Tað er ongin ivi um at ítróttarhøllin fer at vera ein styrkur, ikki einans fyri oynna og fólkið her býr, men eisini fyri ítróttarfelagið B71, ið endiliga fær møguleika at liva upp til tað fjølbroytni, ið orðið "ítróttarfelag" leggur upp til.
Búnin
Hóast B71 er eitt lítið felag, sjálvt í føroyskum høpið, hevur felagið havt nógvar ymiskar búnar. Heimavallalitirnir eru gult og blátt, meðan útivallalitirnir hava oftast verið bláir, ella hvítir og bláir, eins og litirnir í búmerkinum.
Allarfyrsti búnin var ein heilgul troyggja við bláari rond, ið var sera vanligt í 70-unum tá B71 varð stovnað. Tá vóru ongir lýsarar á troyggjuni og búmerkið varð seymað á við hond. Einasti munur frá tí upprunaliga búnanum er, at guli liturin er vorðin eitt vet myrkari.
Búmerkið
Búmerkið hjá B71 er ein fótbóltur, ið hvílir á einum føroyskum flaggi, ið er formað sum eitt skjøldur. Omaná bóltinum er "B71" skrivað við reyðari skrift.
Guli fótbólturin vísir høvuðsítróttin, ið B71 var grundað á og høvuðslitin hjá felagnum.
Eins og við búnanum, er búmerkið óbroytt frá tí at felagið varð stovnað.
Jógvan í Klingruni sniðgav búmerkið.


text:
Hvítravnar hava ikki verið nakrastaðni uttan í Føroyum. Teir vóru hvítir í neðra, harafturat á høvdinum, barkanum, velinum og meginparti av veingjunum; svartir vóru teir oman á hálsinum og kápuni og fremra parti av veingjunum, tvørtur um bringuna var ein svørt lind. Serstakt slag vóru teir ikki meir enn so, at ofta var annar makin svartur og hin hvítravnur; ungarnir vóru tá summir flekkutir, men flestu svartir. Dýrafrøðingar og savnhús í útlondum vildu fegin keypa henda sjaldsama fugl, og 200—300 ár herfyri vórðu nógvir veiddir og seldir av landinum. So við og við fækkaðust teir burtur, seinasti eg veit um varð sæddur í Velbastaðhaga í 1916. Nú hevur ein Nólsingur, Sigmund Jakobsen, skrivað til mín í apríl 1949, at ein hvítravnur er sæddur seint í 1948 suðuri ímóti Borðuni fleiri ferðir av fleiri álítandi monnum; 24/1 1947 skrivaði hann, at hann var sæddur "í stórkavanum í 1947". Nú eru teir helst útdeyðir.
Eftir gamlari lóg skuldi hvør maður í Føroyum millum 15 og 50 ár á hvørjum ári lata 1 ravnsnev ella 2 nev av kráku, baki ella skúgvi; hvør, sum einki nev átti, mátti í staðin rinda pening, "nevtollur" kallaður. Seinni varð tað broytt so, at fyri hvørt ravnsnev fekk maður 16 oyrur og fyri krákunev 8 oyrur; nú er tað 1 króna fyri ravnsnev, 30 oyrur fyri krákunev.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Niðurstøðan á ráðstevnuni
Er hon verðuliga tað verd?
Fyri 13. ferð var ráðstevnan “Nordiske Kvinder Mod Vold” hildin í døgunum 25. – 27. august 2006, og var hon hesa ferð í Føroyum. Luttakarnir vóru úr Grønlandi, Íslandi, Danmark, Norra, Svøríki, Finlandi, Tysklandi, Hollandi og Føroyum.
Við at kanna teir heilsuligu og kostnaðarligu avleiðingarnar av harðskapi móti kvinnum og børnum, kundi Katarina Weinehall, Universitetið Umeå í Svøríki, vísa sínar útrokningar. Hesar vístu, at ein harðligur maður kostar samfelagnum nærum 2,5 mill. svenskar krónur. Hetta fyri at kvinnan og børnini framvegis kunnu varðveita teirra rættindi, heilsu og framhaldandi lív. Tá eru persónligu avleiðingarnar hjá kvinnum og børnum ikki íroknað.
Karen Helweg-Larsen, Statens Institution for Folkesundhed í Danmark, greiddi frá teimum granskingarúrslitum um teir heilsuligu avleiðingarnar harðskapur, framdur av monnum, hevur fyri kvinnur og børn. Um útgangsstøði er, at 4% av vaksnum kvinnum árliga eru útsettar fyri likamligum harðskapi, og kostnaðurin er sambarligur tí Svenska, er talan um metstórar peningaupphæddir.
Lívskvaliteturin hjá tí einstøku kvinnuni, óansæð kostna í krónum og likamligari heilsu, verður, sambært Kjersti Alasaker, Institut for videregående tværfaglig uddannelse í Bergen, sera vánalig tá hon er útsett fyri harðskapi og øðrum ákoyringum, eisini samanborið við aðrar málbærar og traumatiseraðar bólkar. Tá harðskapur verður framdur heima, tað staði har tann einstaki átti at kent seg tryggan, er ógjørligt at liva eitt lív í likamligari, sálarligari og sosialari vælverðu.
Søgan aftan fyri hagtølini, kom frá Odile Poulsen, rithøvunda, ið hevur yvirlivað blóðskemd og skøkjulevna. Hon fortaldi søguna um sítt lív. At hon, hóast sínar lívsroyndir, megnaði at yvirliva er merkisvert. Ein sterk søga um hvussu ítøkiligia høgur og ógvusligur kostnaðurin er, tá menn fremja harðskap móti kvinnum og børnum.
Evnið á ráðstevnuna var “Voldsramte kvinders sundhed og helse”. Teir 170 luttakarnir fingu staðfest, at harðskapur mótvegis kvinnum og børnum framhaldandi krevur síni offur. Lív, heilsa, tryggleiki og grunnleggjandi menniskjalig rættindi verða brotin. Óansæð øll menniskjasligu missini sum harðskapurin inniber, eru allir borgarir í samfelagnum við til at fíggja avleiðingarnar av framda harðskapinum. Hetta hóast eitt samfelag uttan harðskap er nógv bíligari og tað einasta mannvirðiliga.


text:
Kroatia
Kroatia er lýðveldi í Evropa. Í norðri hevur Kroatia mark við Slovenia og Ungarn, í eystri við Serbia, og í suðri við Bosnia-Herzegovina og Montenegro. Høvuðsstaður er Zagreb og aðrir stórir býir eru Split, Rijeka og Osijek. Landið hevur umleið 5 mió íbúgvar. 1. juli 2013 gjørdist Kroatia limur í ES.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Í mong hundrað ár var Kroatia partur í keisaraveldinum Eysturríki-Ungarn, til tað fór upp í Jugoslavia í 1918. Tá ið Jugoslavia fór sundur í 1991, var Kroatia fyrsta land, ið lýsti seg sjálvstøðugt ríki. Næstan beinanvegin tóku serbiskar herderdeildir seg inn í landið, og aldargamla hátrið ímillum kroatar og serbar elvditil kríggj og ófrið, sum tók seg upp í øllum londunum í gamla Jugoslavia. Í Kroatia er nógv olja, kol og bauxit.
Fólkatalsfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Fólkatalið var á 4,190,700 í januar 2016. 90.4 % kroatar, 4.5 % serbar, 5.1 % onnur (italiumenn, slovenar, ungverjar, albanar, kekkar, montegrinar, makedónar, sigoynarar, ruthenar).
- Átrúnaður: Rómversk-katólskur (86.2 %), ortodoksur (4.4 %), muslimskur (1.4 %), jødar (0.01 %).
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
- Valsøga: Fyrsta fólkaræðiliga val í 1990, eitt ár áðrenn loysingina frá Jugoslavia.
- Tingsessir: 140, sum skulu mannast úr 10 valdømum. Útisetarnir telja sum eitt 11. valdømi, og umboðanin av teirra atkvøðum verður roknað út eftir valluttøkuni uttanlands. Fimm sessir eru eisini til minnilutar.
- Skrásettir flokkar: 67. Av hesum stilla 55 upp til valið.
- Veljarar: 3,7 mió.[1]
- Valbæri: Fyri at stilla upp mást tú vera eldri enn 18 ár. Óheft valevni mugu savna 500 undirskriftir fyri at fáa loyvi at stilla upp.
- Fígging av valstríði: Ongar avmarkingar av, hvussu nógv verður brúkt. Flokkarnir fíggja síni valstríð í høvuðsheitum úr egnum kassa.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Býir í Kroatia[rætta | rætta wikitekst]
- Zagreb (779 000)
- Split (206 000)
- Rijeka (144 000)
- Osijek (115 000)
- Zadar (73 000)
- Slavonski Brod (65 000)
- Velika Gorica (64 000)
- Karlovac (59 000)
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Ávísingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]


text:
Linjugreinalestur fyri námsfrøðingar og lærarar skúlaárið 2015-2016
Skúlaárið 2015 – 2016 verða linjugreinar bjóðaðar sum eftirútbúgvingartilboð til lærarar og námsfrøðingar. Undirvísingin fer fram saman við lesandi á Námsvísindadeildini, og undirvíst verður vanliga tveir – í einstøkum føri tríggjar - dagar um vikuna á 6 tímar frá skúlársbyrjan í august fram til páskir.
Linjugreinarnar, sum telja 45 ects, eru vanliga býttar upp í fýra partar (modul), og møguleiki er at taka heilar ella partar av teimum linjugreinum, sum verða bjóðaðar fram sum eftirútbúgving. Øll eftirútbúgvingarskeið verða ECTS-mett. Luttøka í eftirútbúgvingartilboðunum kann tó verða avmarkað vegna plásstrot. Kostnaðurin fyri hetta slag av eftirútbúgving er kr. 200 pr. ects.
Skúlaárið 2015-2016 verða hesar linjugreinar bjóðaðar sum eftirútbúgving:
Fyri lærarar:
- Alisfrøði
- náttúra og tøkni
- ítrótt
- smíð
Fyri námsfrøðingar:
- Heilsa
- kroppur og rørsla
Fyri lærarar og námsfrøðingar:
- Skúlabúgving/innskúling
- Námsfrøðilig leiðsla og fyrisiting
- Sernámsfrøði


text:
Eftir Oscarhandanina eri eg sannførdur um, at meginparturin av altjóða filmiska mentanararvinum er komin aftur til Evropa, har hann upprunaliga hoyrir heima. Bíligu Hollywoodeffektirnar, ella tju-bang-filmarnir, sum Pauli Olsen plagdi at taka til í Sjónleikarhúsinum, eru sleptar. Og friður verið við teimum.
Fremsta eyðkenni er dvalandi myndatøkan og klippirútman, og ein sjáldsamur estetiskur sansurin fyri tí farna og djúpt forfalna í lívinum á bygd. Akkurát so sum tað er, ótilgjørt og ektað á dustutu heiðini. Langt frá metropolunum, men við sterkum kenslum, ið bylgjast undir yvirflatuni og skapa ein seregnan dramatikk.
Bestu Oscarúrtøkuna fingu amerikansku Coenbrøðurnir, sum hesuferð lívgaðu okkum við “No country for old men”. Gamaní, ein harðrendur filmur, fjart frá tragikomisku bygdamyndini í “Fargo” og hinum góðlynta “The Big Lebowski”. Men sansurin fyri smálutunum, burturi í óbygdum, er har. Sum eitt ekkó av týska Wim Wenders í “Paris, Texas”. At vera nær og tó so fjar. Harðrendi leikarin við seyðabyrsuni, spanski Javier Bardem, fekk ein Oscar.
“There will be blood” var tó munin sterkari og setti alt uppá spíssarnar. Kapitalisman klædd í hvørja spong hjá írska Daniel Day Lewis. Ein kroppur, sum til fulnar lýsir, vísir og avdúkar destruktiva veldið í eirindaleysu kapitalismuni – meðan vekingarrørslan aldri er langt burtur. Kontant avrokning við kassa eitt. Og tónleikurin hjá bretska Jonny Greenwood úr Radiohead er so sjáldsama beinrakin og mettaður av trega. Henda sterka episka søgan um amerikansku oljukapitalismuna endar í Hollywood síðst í 20’unum, har Daniel Day Lewis við óbetaliliga navninum Daniel Plainview mest sum gevur upp andan og sigur: “I am finished!”
“The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford”, sum mær dámdi best, fekk ongan Oscar. Serliga væl dámdi mær myndatøkuna í hesum filmi. Tað kundi eins væl verið Sven Nykvist ella ein annar norðbúgvi, ið stóð aftanfyri myndatólið, djúpt í svensku skógini. Sama var galdandi fyri teir báðar áðurnevndu filmarnar. Í royndu og veru sást, at fleiri av tilnevndu myndamonnunum vóru evropeiskir, hóast teir arbeiða í Hollywood: Roger Deakins úr Bretlandi, Janusz Kaminski úr Póllandi og Seamus McGarvey úr Norðurírlandi.
Millum bestu brotini í drúgva filminum um Jesse James vóru tey frá tokráninum, tá menn hansara vilja hava pengar frá niðursetufólkunum. Á klingandi donskum sigur ein ferðandi í amerikanska tokinum í 1880’unum: “Jamen, jeg har ingen penge!”
Franska Marion Cotillard vann Oscarvirðislønina sum besti kvinnuligi leikari, tí hon blásti nýtt lív í Edith Piaf. Men tað hava vit líkasum sæð fyrr. Filmurin kann lánast á Býarbókasavninum.
Meðan norski teknaði stuttfilmurin "Peter og Ulven" vann ein Oscar, fekk danski stutti spælifilmurin "Om natten" onki. Hesin seinni verður tó gjørdur til spælifilm í fullari longd. Og so vóru eisini nakrir føroyskir kjólar, ið fóru eftir reyða leyparanum á Hollywood Boulevard.
Júmen hevur Evropa skrivað seg inn í høgu hallirnar í Hollywood. Nú er bert eftir at Havnar Bio tekur hesar megnar filmar heim at sýna Føroya fólki.
Birgir Kruse


text:
Ætlaði so avgjørt at klára at hava ein status um vikuna, men longu nú svipsaði tað hjá mær. Her kemur so ein seinka dagføring. Januar takkar longu fyri seg, og hóast veðrið ikki hevur verið so gott, so hevur januar bara hilnast heilt væl til renning. Gott at hava rennibandi til at taka. Hesa vikuna fekk eg 62,2 km avgreiddar, endaði vikuna við einum 2 tímar longum túri sunnudagin. Vera megnaði at fáa 21,2 uppá loggi.
Millum jól og nýggjár fekk eg eitt nýtt Garmin 735XT ur, og tá skrásetti eg meg á www.strava.com, sum er samfelag fyri rennarar. Havi síðani gjørt brúk av hesari tænastu, og fyri 3 vikum síðani fekk eg mær umvegis Strava eitt program at renna eftir. Eitt 12 vikurs marathon program við bert 4 rennidøgum um vikuna. Programmi byggir á filosofiina hjá Greg McMillan, sum er kendur í rennihøpi. Enn hevur ligið fyri at hildi meg til programmi. Nokkso hugaligt bert at skulu renna 4 dagar um vikuna.
Annars so kann eg fortelja tykkum at eg eins væl og tit havi ymist óreint at dragast við, og eg giti fleiri av tykkum kanska hava sama veikleika sum eg. Eg havi alt for góðan matarlyst, og so elski eg søtar sakir. Nú skal eg ikki koma við nakrari yvirdramatiserðari søgu, sum vit onkuntíð hoyra Rógva Joensen fortelja. Eg flenni mangan við tárum tá eg lesi hansara livandi frágreiðingar, tá ið hansra søtmetis trongd gera seg galdandi, og ikki minst tá ið hann skal hava gongd í apostlarnir tíðliga á morgni. Rógvi er ein fínur frásøgumaður.
Eg skal tó fortelja tykkum stutta søgu um uppliving eg hevði við mínar vekt fyrst í januar mánaða. Eg havi tað til vana at viga meg hvønn dag, bæði morgun og kvøld, hendan dagin tá ið eg steig á vektina sigur vektin 77,2 km, og eg mundi fingið sjokk, harra gud tað kundi ikki passa, eg sigi við Vera at her er okkurt rívandi galið við vektini, eg var gott greiður yvir at nakað nógv var inntikið hendan dagin, men 77,2 kg. Eg gjørdi ikki mætari enn at skifti battaríir, 3 stk AAA. Eg tendri, og stígi varisliga aftur á vektina, og hugsi við mær sjálvum at nú má fara at rigga betur, men lort heldur, nú segði vektin 77,3 kg. Hetta var forferdiligt, mundi ikki fingið blund í eyguni hesa náttina.
Hetta skrivaði eg í dagbókina:


text:
TILTØK hjá SHF
Tannarøkt 2017
Tannarøkt 2013
Glenn Espensen og Jórun Sumbergh-Olsen hava verið í Suðuroy eisini, nú tey vóru í Føroyum. Tað er fyrstu ferð Glenn hevur ornað tenn í Suðuroy.
Djóradagar vera 12-13. mai 2012
DjóraDagar :D:D
DjóraDagar í Hovi 14. og 15. mai
Hvalba
Djóradagar 2010 gekk væl
Djóradagarnir gingu væl í ár eisini. SHF hevur havt fund og tikið samanum hvussu eydnaðist og hvat skal gerast betri næsta ár. 10 hestar og 15 djórasløg vóru í ár. Tað
vóru fleiri hestar, menn minni av djórum, enn síðstu ár. Eisini hava vit tosað um hvat nýtt vit finna uppá næsta ár. Vit takka øllum, ið stuðlaðu tiltakið.
MTJ
Djóradagar í Hovi 15-16.mai 2010
Ætlanin er at endurtaka væleydnaða tiltakið frá síðstu ár og haraftrat at finna uppá okkurt nýtt í ár. Vit hava fleiri hestar
við til ponyríðing í ár, møguleiki er at lána 10 hestar, umframt at felagið sjálvt eigur ein hest , so tað eru 11 hestar ímóti 5 síðstu ár. Tað vil siga at bíðitíðin verður ikki so long hjá børnum og foreldrum og har verður eisini pláss fyri
at fleiri sleppa framat.
MTJ


text:
Fólkatalið var 49.884 tann 1. januar í ár. Tað vaks við 740 fólkum í fjør, og so stórur fólkavøkstur hevur ikki verið í einum ársskeiði síðani 2001. Fólkavøksturin kemur av stórari nettotilflyting á 439, ið er munurin millum tilflyting og fráflyting, og av einum burðaravlopi á 301, ið er munurin millum fødd og deyð. Nettotilflytingin hevur ikki verið størri síðani 2001 og burðaravlopið ikki størri síðani 2004.
Minkandi fráflytingin ger størsta munin
Tann stóra broytingin í gongdini í fólkatalinum kemur í høvuðsheitum av flytingini, har serliga fráflytingin er minkað nógv, samstundis sum tað hevur verið ein lítil vøkstur í tilflytingini.
Vit skulu heilt aftur til 1980 fyri at finna so lágt tal fyri fráflytingina, sum tey 1173, ið fluttu av landinum í fjør. Verður fráflytingin roknað í mun til fólkatalið, finna vit ikki so lágt tal fyri fráflyting í hagtalsgrunninum, ið gongur aftur til 1970. Eisini tilflytingin er vaksin nakað og er tann størsta síðani 2002, eisini roknað eftir fólkatalinum
Nakrar fleiri kvinnur enn menn í fólkavøkstrinum
Av vøkstrinum í fólkatalinum á 740 í fjør er tann størri parturin kvinnur, 387 í tali, samanborið við 353 menn. Munurin kemur serliga av nettotilflytingini, har tað vóru 37 fleiri kvinnur enn menn. Eisini eru 18 færri kvinnur enn menn deyðar í tíðarskeiðnum, men munurin minkar so aftur av tí, at tað vóru 21 fleiri dreingir føddir enn gentur.
Tilsamans verður úrslitið, at í fólkavøkstrinum í fjør vóru 34 fleiri kvinnur enn menn.
Í fjør var nettotilflyting hjá báðum kynum alt árið uttan í august, og er nettofráflytingin í august nú er nógv minni enn fyrra árið eins og árini frammanundan. Tann gongdin vit síggja í 2015 verður enn greiðari í 2016, ið sæst av myndini niðanfyri, har nettoflytingin millum Føroyar og útlond er býtt á kvinnur og menn, mánað fyri mánað tey síðstu tvey árini.
50.000 fólk í tali um fáar vikur
Tað er serliga nettoflytingin, ið er avgerandi fyri gongdina í fólkatalinum, men burðaravlopið hevur eisini verið spakuliga veksandi. Verður gongdin næstu vikurnar, sum hon hevur verið, verður skjótt, at fólkatalið røkkur teim 50.000 – møguliga longu fyrst í mars.
Útgreinað og dagførd hagtøl um fólkatal, fødd, deyð og flutt eru at finna í hagtalsgrunninum her.


text:
Brasil er ein spennandi marknaður
Tá fíggjarlógin fyri 2013 varð samtykt, játtaði Løgtingið kr. 500.000 kr. til Heilsufrøðiligu Starvsstovuna, sum skuldi seta í verk og kanna møguleikarnar hjá føroyskum fyritøkum m.a. at koma á brasilska marknaðin
Miðað varð eftir heilsufrøðiligari góðkenning, ið gjørdi tað møguligt hjá fyritøkum at útflyta fisk til fólkaríkasta landið í Suðuramerika.
Søga
Hóast bróðurparturin av føroyska saltfiskinum
verður útfluttur til Italia, Spania og Portugal, ið er grundað á søguligt
samstarv, hava suðurevropeisku londini seinastu tíðina havt tað trupult
fíggjarliga. Tað hevur verið ført fram, at afturgjaldstíðin er longd úr 30
døgum til 90 dagar, ið setir stórt trýst á likviditetin hjá føroysku
útflutningsfyritøkunum.
Brasil
Tað er tó komið fram, at føroysku fyritøkurnar
hava kannað møguleikan at sleppa á brasilska marknaðin, tí hann verður mettur
at vera serstakliga áhugaverdur, tí landið upplivir stóran búskaparvøkstur. Miðalklassin veksur við
økta búskapinum, ið ger, at miðalklassin eftirspyr betri og dýrari góðsku. Um
so er, at føroysku fyritøkurnar sleppa á brasilska marknaðin, hevur tað við
sær, at útflutningurin av t.d. føroyskum saltfiski verður ikki so tengdur at suðurevropeisku
londunum, har stígur er komin í búskapin, men letur dyrnar upp fyri einum
stórum og spennandi marknaði, ið kann koma føroyska samfelagnum og føroyska
búskapinum til góðar.
Tað hevur tó verið ført
fram, at føroyskar fyritøkur sleppa ikki at útflyta saltfisk til brasilska
marknaðin, tí Føroyar hava ikki neyðugu heilsufrøðiligu góðkenningina. Av tí at Føroyar ikki hava
nakra avtalu við Brasil um heilsufrøðiliga góðkenning av føroyskum fiskavørum,
ber ikki til at útflyta føroyskan saltfisk ella aðrar fiskavørur til Brasil.
Vit mugu finna eina loysn
Løgtingið varð gjørt
varugt við marknaðarforðingina í 2012, og sostatt vórðu kr. 500.000 játtaðar
til Heilsufrøðiligu Starvsstovuna í 2013, sum skuldi kanna handilsmøguleikarnar
m.a. millum Føroyar og Brasil. Tí havi eg sett landsstýrismanninum í
vinnumálum, Jóhan Dahl, niðanfyri settu spurningar, sum vónandi geva okkum svar
uppá, nær Føroyar fáa heilsufrøðiliga góðkenning frá brasilska myndugleikanum.
1.
Í 2012 játtaði Løgtingið kr. 500.000 til Heilsufrøðiligu
Starvsstovuna at kanna møguleikan m.a. at sleppa á brasilska
marknaðin. Hvussu langt eru fyrireikingarnar komnar?
2.
Eru
útlit fyri avtalu um heilsufrøðiliga góðkenning millum Føroyar og Brasil í
2014?
3.
Um so
er, at Heilsufrøðiliga Starvsstovan ikki hevur gjørt neyðuga fyrireikingararbeiðið,
hvat eru pengarnir, ið Løgtingið merkti til kanningararbeiðið, nýttir til?
Hanus Samró, løgtingsmaður fyri Fólkaflokkin


text:
Sunnudagin 11. februar steðgaði IRF ovninum á Brennistøðini á Hagaleiti í Leirvík og arbeiðið at taka gamla heittvatnsketilin niður er byrjað. Alt innsavnað rusk verður nú ballað við rusk-ballimaskinu, inntil nýggi ketilin á Brennistøðini væntandi verður tikin í nýtslu í august.
IRF skrivaði í fjør undir sáttmála við donsku fyritøkuna Boilerworks um nýggjan heittvatnsketil og er hesin nú komin til Leirvíkar. Talan er um størsta heittvatnsketil í Føroyum. Frá mitt í apríl verður nýggi ketilin royndarkoyrdur og væntandi tillagingar gjørdar. Gongur alt eftir ætlan, verður brent aftur við fullari styrki í august.
Gamli ketilin varð tikin í nýtslu, tá Brennistøðin byrjaði í 1989 og hevur hann havt eina nógv longri livitíð enn upprunaliga væntað, men nú var tíðin komin til eina útskifting. Nýggi heittvatnsketilin verður munandi effektivari enn undanfarni og fer IRF at kunnu brenna uml. 72 tons av burturkasti um døgnið, í mun til 62 tons í dag. Brennistøðin fer harumframt at kunna koyra í 11 mánaðir út í eitt, áðrenn neyðugt verður at steðga fyri at reinsa skipanina, sum eisini er ein betran í mun til í dag.
Meðan ketilin verður útskiftur, verður høvið eisini nýtt til aðrar umvælingar og útbyggingar. Eitt nú verður bygt eitt tøknirúm til ketilin og tilhoyrandi skipanir.
Seinni í ár verður farið undir at byggja nýggja móttøkuhøll afturat Brennistøðini, ið skal betra um møguleikarnar at skilja burturkastið. Samlaða íløgan úti á Hagaleiti verður mett at kosta áleið 70-80 mió. kr. og verður eftir ætlan liðug á sumri 2019.
Í nærmastu framtíð verður eisini neyðugt at gera íløgur í eina nýggja rottangamóttøku, eins og støða skal takast til, um nýggjur umsitingarbygningur skal byggjast ella um haldast skal áfram at leiga høli til leiðsluna og umsitingina hjá virkinum.


text:
Frændur - Føroyar
- published: 01 Jan 2009
- views: 102416
Kaga upp í himmalin sært tú fuglin har frælsur vil hann flúgva nógv túsund míl frá tær han breiðir sínar veingir út veitrar tær farvæl tá ferðin er at enda, tú aftur fuglin sær tá er hann komin heim til Føroyar Á køldum opnum havi spjaddar liggja tit grønar vakrar oyggjar hetta landið eiga vit tú dregur tú argar tað er títt sinnalag títt freka blíða lyndið sjarmerandi er tað soleiðis kenna vit teg Føroyar Flúgva fagrir fuglar byggja reiður her og fiskur er í sjónum so langt sum eygað ber at vitja fjallatindar mangur gleðir seg og spríkja goymdar keldur um vit bora ígjøgnum teg og verða vit ríkari tá Føroyar og hvør verður ríkari tá Føroyar? Hvat heldur tú um okkum vit rópa okkum tjóð á flaggdegi, um várarnar, tá tjøldur setast móð hvar eru tey sum lovaðu at lekja tíni sár sum misprýða og vanvirða ár eftir ár eftir ár eftir ár hvat heldur tú um føroyingar Føroyar Við guitara og sangi eg spæli nú mítt lag sum um Føroyar var mín móðir og bað meg skriva tað so eiggilig og gomul hon teskar barnið mítt eg vildi at mítt ríkidømi so væl varð býtt ímillum tey sum búgva her í Føroyum ímillum tey sum búgva her í Føroyum so javnt millum føroyingar Føroyar...


text:
Gallaveitslan hjá Team Rynkeby gav kr. 260.000
Mentan11-02-2018 - 10:39 - Jóanis Albert Nielsen
Takk av hjarta fyri tann fantastiska stuðul sum vit aftur í ár hava fingið. Uttan tykkum øll hevði hetta ikki latið seg gjørt. Ein rimmar gallaveitsla er nú farin framvið og fólk tóku sera væl undir. Samlað komu 259.715 krónur inn.Vit á Team Rynkeby Føroyar liðnum takka øllum so miriliga. Takk til Hotel Føroyar fyri at lata hølir, tænastufólk, kokkar, uppvaskarar og samskipan. Takk til tykkum, sum lótu matin og drykkivørur. Takk til allar tónleikarar og sangarar. Takk til tykkum íð vildu deila tykkara "søgu". Takk til teknikarar fyri bæði tøkniliga framleiðslu og útgerð, og síðst, men ikki minst, túsund takk til tykkum øll, sum keyptu atgongumerki til veitsluna, uttan tykkum var ongin gallaveitsla. Allur innkomni peningurin fer til at hjálpa føroyskum børnum, sum verða rakt av lívshættisligum sjúkum.
Skrivar Team Rynkeby Føroyar á Facebook.


text:
Aðalfundurin verður 26. februar í samkomuhøllini á Føroya Studenta og HF-skeiðið í Hoydølum. Skráin verður sambart lógum felagsins. Vit byrja kl. 17.30 og kl. 17.40 kemur Jan Rasmussen, lækni, at greiða frá sínum granskingararbeiði innan CTD.
Uppskot til viðgerar skulu vera okkum í hendi seinast 8 dagar áðrenn fundin. Hetta kann gerast við at senda ein teldupost til ctd@ctd.fo ella við at trýsta á bjálkan 'Samskifti' ovast á heimasíðuni, har tú kanst senda eini boð.
Lógir felagsins kunnu lesast her:
Viðheftir pdf fílar:
ctd_logir.pdf


text:
Hesum trúgva vit...
- Heilaga Skriftin
- Tríeindin
- Faðirin
- Sonurin
- Heilagi Andin
- Skapanin
- Menniskjans nátúr
- Tað stóra stríðið
- Lívið, deyðin og Jesu uppreisn
- Frelsuupplivilsi
- Samkoman
- Samkoman og hennara uppgáva
- Einleiki í Jesu likami
- Dópur
- Harrans kvøldmáltíð
- Andaligar gávur og tænastur
- Profetagáva
- Guðs lóg
- Sabbaturin
- Kristin umsiting
- Kristiligt lív og atburður
- Hjúnalag og familja
- Kristi tænasta í himmalska halgidóminum
- Kristi afturkoma
- Deyðin og uppreisnin
- Tey túsund árini og endi syndarinnar
- Nýggja jørðin
1. Heilaga Skriftin
Hin heilaga skriftin, Tað gamla og Tað nýggja Testamenti, er givið við guddómligum innblástri gjøgnum heilagu menn Guðs, ið talaðu og skrivaðu, drivnir av Heilaga Andanum. Í orði sínum hevur Gud givið menni-skjum tann kunnleika í hendur, sum er neyðugur til menniskjunnar frelsu. Hin heilaga Skriftin er ein óreingjandi opinbering av Guðs vilja. Hon er ein rættarsnórur fyri lív og atburð menniskjunnar, tann góðkenda opinbering av trúarspurningum og tann álítandi frásøgnin um Guðs gerðir í søguni.
2. Tríeindin
Guð er ein: Faðir, Sonur og Heilagi Andin, ein einleiki av trimum ævigum persónum. Guð er ódeyðiligur, almáttugur, alvitandi, yvir øllum og allastaðni nærverandi. Hann er óendaligur, menniskja fatar hann ikki, og kortini er Guð kendur gjøgnum ta opinbering hann hevur givið um seg sjálvan. Hann er um allar ævir verdur at allur skapningurin tilbiður, upphevjar og tænir honum.
3. Faðirin
Guð, hin ævigi faðir, er skapari, uppihaldari og yvir øllum skapninginum. Guð er rættvísur og heilagur, miskunnsamur og náðigur, seinur til vreiði av óvikandi kærleika og trúfesti. Teir eginleikar og tann máttur, sum koma til sjóndar hjá Soninum og Heilaga Andanum, eru eisini opinberingar av Faðirinum.
4. Sonurin
Guð, tann ævigi Sonurin gjørdist menniskjum líkur í Jesusi Kristi. Við Soninum vórðu allir lutir til, Guðs lyndi opinbera, menniskjunar frelsa gjørd til veruleika, og við honum skal heimurin dømast. Sum sannur Guð frá upphavi, varð Sonurin eisini satt menniskja, menniskjað Jesus Kristus. Sonur Guðs varð gitin av Heilaga anda og føddur av jomfrú Mariu. Jesus livdi og varð sum menniskja freistaður, men var til fullkomuleika eitt fyridømi uppá Guðs rættvísi og kærleika. Við undurverkum sínum opinberaði hann Guðs kraft og var í sjálvum sær eitt vitni um, at hann var Guðs lovaði Messias. Hann leið og doyði sjálvboðin á krossinum fyri okkara syndir og í okkara stað, varð uppreistur frá teimum deyðu og fór upp til Himmals til at tæna í tí himmalska halgidóminum til tað besta fyri okkum. Hann vil koma aftur í dýrd fyri endaliga at loysa út sítt fólk og endurreisa allar lutir.
5. Heilagi Andin
Guð, tann ævigi Andin, var virkin saman við Faðirinum og Soninum í skapanini, at Guð gjørdist menniskjað og var við í endurloysingini. Heilagi Andin gav teimum, sum skrivaðu ta Heilagu Skriftina, innblástur. Andin fylti lív Kristusar við kraft. Hann dregur og sannførir menniskja, og teimum, sum eru lýðin og taka ímóti, endurnýggjar og broytir hann eftir Guðs mynd. Sendur av Faðirinum og Soninum fyri altíð at vera hjá Guðs børnum, gevur hann samkomuni andaligar gávur, gevur henni kraft til at vitna um Kristus og leiðir hana til allan sannleikan, sum er opinberaður í Heilagu Skriftini.
6. Skapanin
Guð er skapari av øllum lutum og hevur í Skriftini opinberað ta álítandi frásøgn um sítt skaparverk. Í seks dagar skapaði Harrin himmalin og jørðina og alt livandi á jørðini og hvíldi tann sjeynda dagin í tí fyrstu vikuni. Soleiðis stovnaði Guð sabbatin sum eitt varandi minni um sítt fullgjørda skaparaverk. Tann fyrsti maðurin og tann fyrsta kvinnan varð skapað í Guðs mynd sum krúnan á skaparaverkinum, og teimum varð givið vald á heiminum og ábyrgdin fyri honum litin teimum til. Tá ið skaparin var at enda komin, var alt sára gott, ein lovprísan til Guðs æru.
7. Menniskjans nátúr
Menniskjað varð skapað í Guðs mynd sum maður og kvinna við persónligum eyðkenni, makt og frælsi til at hugsa og handla. Sjálvt um tey vórðu skapað sum frælsar verur við likami, sál og anda sum ein einleiki, ið ikki býtist sundur, eru tey bundin av Guði í mun til alt annað. Tá okkara fyrstu foreldur vóru ólýðin móti Guði, noktaðu tey at viðurkenna, at tey vóru bundin av honum og fullu frá teirra høga støði undir Guði. Guðsmyndin í teimum varð avskeplað, og fylgjan av tí varð deyðin. Eftirkomarar teirra eiga lut í hesi falnu nátúr, og fylgjunum av tí. Tey verða fødd við veikleikum og lyndi til tað ónda. Men Guð hevur í Kristusi gjørt heimin sáttan við seg sjálvan, og við Anda sínum endurgevur hann sína mynd í angrandi menniskjum. Skapaði til Guðs æru, eru tey kallað til at elska hann og hvønnannan og at hava umsorgan fyri at røkja umhvørvið.
8. Tað stóra stríðið
Øll mannaættin er nú komin uppí eitt veldigt stríð millum Kristus og Satan, eitt stríð, ið fevnir um Guðs lyndi, lóg og harradømi hansara yvir alheiminum. Hetta stríð byrjaði í Himlinum, tá ið ein skapað vera, út gjørd við frælsi til at velja, í sjálvupphevjan gjørdist til Satan, mótstøðumaður Guðs, og fekk ein part av einglunum til at gera uppreistur. Hann førdi uppreistrarandan inn í henda heim, tá hann fekk Adam og Evu at synda. Menniskjunnar synd gjørdi, at Guðsmyndin í menniskjanum avskeplaðist, og tað kom óskil á tann skapaða heimin, og at hann at enda varð lagdur í oyði av einari heimsumfatandi syndflóð. Allur skapningurin er vitni til, at hesin heimur gjørdist leikpallur fyri tí veldiga stríði, sum nerti við allan heimin, hvaðani Guð, sum er kærleiki, verður upphevjaður, forsvaraður og rættvísgjørdur. Fyri at hjálpa fólki sínum í hesum kampi, sendir Kristus Heilkaga Andan og teir trúgvu einglanar til at vegleiða, verja og styrkja fólk sítt á frelsunar vegi.
9. Lívið, deyðin og Jesu uppreisn
Í Kristusar lívi í fullkomnum lýdni móti Guðs vilja, í hansara líðing, deyða og uppreisn hevur Guð fingið til vega tey einastu ráðini til bót fyri menniskjunnar syndir. Tey, sum í trúgv taka móti hesum ofri, fáa ævigt lív. Allur skapningurin vil við hesum tí betri kunna fata Skaparans heilaga og óendaliga kærleika. Hetta fullkomna offur upphevjar rættvísi í Guðs lóg og hansara náðiríka lyndi, av tí at tað bæði dómfellur syndina og skapar útveg fyri at fáa fyrigeving. Kristus doyði í okkara stað, sum bót fyri okkara syndir, ein sáttardeyða, sum umskapar okkum. Kristi uppreisn boðar sigur Guðs yvir tær óndu maktir, og hjá teimum, sum taka ímóti Kristusar ofri, er hon trygdin fyri teirra endaliga sigri yvir synd og deyða. Hon váttar, at Jesus Kristus er Harrin, fyri hvørjum hvørt knæ skal boyggja seg í Himli og á jørð.
10. Frelsuupplivilsi
Í óendaliga kærleika og samkenslu gjørdi Gud Kristus, sum ikki kendi til synd, til synd fyri okkum, fyri at vit kundu gerast Guðs rættvísi í honum. Leidd av Heilaga Andanum skilja vit okkara tørv, viðurkenna okkara synd, angra okkara misbrot og vísa trúgv á Jesus sum okkara Harra og Kristus, sum umboðsmaður og fyridømi. Henda trúgv, sum frelsan verður tikin ímóti við, kemur ígjøgnum orðsins guddómligu kraft og er ein náðigáva frá Guði. Gjøgnum Kristus verða vit rættvísgjørd, góðkend sum Guðs synir og døtur og loyst frá syndarinnar harradømi. Gjøgnum Andan verða vit fødd av nýggjum og gjørd heilag (heiløg). Andin ger sinnið nýtt, skrivar Guðs kærleikan lóg í okkara hjarta og gevur okkum kraft at liva eitt heilagt lív. Tá ið vit verða í honum, fáa vit part í guddómligari náttúru og hava vissuna um frelsuna bæði nú og í dóminum.
11. Samkoman
Samkoman er tann felagskapur av trúgvandi, ið viðurkennir Jesus Kristus sum Harra og Frelsara. Eins og Guðs fólk í Gamla Testamenti eru vit kallaði út frá heiminum, og vit taka okkum saman fyri at tilbiðja, fyri at njóta felagsskapin, fyri at fáa vegleiðing í orðinum, fyri at halda Harrans kvøldmáltíð, fyri at kunna tæna allari mannaættini og fyri at kunna boða gleðisboðskapin um allan heimin. Samkoman hevur sín myndugleika frá Kristusi - Orðið, sum gjørdist menniskja - og frá Tí heilagu Skriftini, sum er tað skrivaða orðið. Samkoman er Guðs familja. Hon er góðkend av honum sum Guðs børn. Limir hennara liva í tí nýggja sáttmálanum. Samkoman er Kristi likam, ein felagsskapur av trúgvandi, hvørs høvur er Kristus sjálvur. Samkoman er tann brúður, sum Kristus doyði fyri, so at hann kundi halga og reinsa hana. Tá ið hann kemur aftur sum sigurharri, vil hann taka eina dýrmæta samkomu til sín, tey trúføstu frá øllum tíðum, sum hann hevur keypt við blóði sínum uttan blett ella rukku, men heilag og lýtaleys.
12. Samkoman og hennara uppgáva
Alheims samkoman eru øll tey, sum í sannleika trúgva á Kristus. Í teim síðstu døgum, ein tíð vioð stórum fráfalli, vil ein loyvd halda fast við Guðs boð og trúnna á Jesus. Henda loyvd boðar, at Guðs dómstími er komin, at frelsa er at fáa hjá Kristusi, og at afturkoma hansara er nær. Henda boða ímyndast við teim trimum einglunum í Opinberingini 14. Hon fer fram samstundis við dómsviðgerðina í Himlinum, og úrslitið verður angur, umvending og trúarbót millum menniskju á jørðini. Hvør einstakur trúgvandi er kallaður til persónliga at taka lut í hesi heimsumfatandi vitnistænastu.
13. Einleiki í Jesu likami
Samkoman er eitt likam við mongum limum kallaði út frá øllum fólkasløgum, ættum, tungumálum og fólki. Í Kristusi eru vit ein nýggjur skapningur. Sereyðkenni av ætt, mentan, útbúgving, tjóðskapi ella munur á høgum og lágum, ríkum og fátækum, manni og kvinnu má ikki skapa split okkara millum. Vit eru øll líka í Kristusi, sum við einum Anda hevur bundið okkum saman við honum og hvørjum øðrum. Vit skulu øll tæna og lata okkum tæna uttan at gera mannamun ella við fyrivarni. Gjøgnum opinberingina av Jesusi Kristi í Skriftini eru vit felags um somu trúgv og vón, og vit leggja fram tann sama vitnisburðin fyri øllum. Hetta samanhald hevur sín uppruna í tí tríeiniga Guði, sum hevur tikið ímóti okkum sum børn síni.
14. Dópur
Í dópinum vátta vit okkara trúgv á Jesu Kristi deyða og uppreisn og vitna, at vit eru deyð frá syndini og hava eina ætlan um at broyta okkara lív á ein heilt nýggjan hátt. Við hesum viðurkenna vit Kristus sum Harra og Frelsara, gerast børn hansara og verða upptikin sum limir í samkomu hansara. Dópurin er eitt tekin upp á okkara sameining við Kristusi, okkara syndafyrigeving og okkara móttøku av Heilaga Andanum. Dópurin gongur fyri seg við at verða søktur undir vatn og er treytaður av váttan av at trúgva á Kristus og prógv um syndaangur. Dópurin fer fram aftan á at ein er undirvístur í tí Heilagu Skriftini og hevur tikið ímóti læru hennara.
15. Harrans kvøldmáltíð
Í Harrans kvøldmáltíð fáa vit lut í ímyndini um Jesu likam og blóð og sýna á tann hátt trúnna á hann, okkara Harra og Frelsara. Undir heilagu kvøldmáltíðini er Kristus nærverandi fyri at møta og styrkja samkomu sína. Tá ið vit taka lut í kvøldmáltíðini, boða vit við gleði Harrans deyða, til hann kemur. Okkara fyrireiking til kvøldmáltíðina má vera sjálvrannsókn, angur og játtan. Jesus Kristus innsetti fótatváttin, sum eitt vitni um eina endurnýggjaða reinsan, fyri at ímynda góðan vilja at tæna hvørjum øðrum í eyðmjúkleika, eins og Kristus sýndi tað, og fyri at sameina hjørtu okkara í kærleika. Kvøldmáltíðartænastan er opin fyri øllum teim trúgvandi kristnu.
16. Andaligar gávur og tænastur
Gjøgnum hvørja øld gevur Guð andaligar gávur til limirnar í samkomu síni. Hesar gávur skal hvør limur sær gera nýtslu av í kærleikans tænastu í samkomuni og til felags besta fyri mannaættina. Givnar við Heilaga Andans millumgongu, hann, sum tillutar tí einstaka liminum eftir sínum vilja, umboða hesar gávur øll tey evni og tænastur, sum samkomuni tørvar fyri at kunna útinna tey verk, Guð hevur litið henni til. Sambært tí Heilagu skriftini fevna hesar gávur um trúgv, náðigávur at lekja, at profetera, at kunngera, at undirvísa, at stýra, at sita um sátt, at fremja samkenslu, ósjálvsøkna tænastu og næstakærleika til hjálp og troyst hjá menniskjum. Nakrir limir eru kallaðir av Guði og fyrireikaðir av Andanum til at gera tænastu í samkomuni so sum: hirðar, evangelistar, ápostlar og lærarar. Tað er ein serligur tørvur fyri hesum náðigávum, so at limirnir kunnu verða útgjørdir til tænastu at byggja samkomuna upp til at vera andaliga búnir og framelska einleika í trúgv og kunnleika um Guð. Tá ið limirnir gera nýtslu av hesum andaligum gávum, sum trúfastir húshaldarar yvir Guðs margfaldu náði, er samkoman vard móti tí siðspillandi ávirkan av falskari læru. Hon veksur við einum vøkstri, sum er frá Guði, og verður uppbygd í trúgv og kærleika.
17. Profetagáva
Heilagi Andin hevur givið samkomuni ta profetisku gávuna. Henda gávan er eisini tekin um samkomuna á síðstu døgum og er komin til sjóndar gjøgnum tænastuna hjá Ellen G. White. Tá hon er Harrans boðberi, eru skriftir hennara ein varug og álítandi sannleikskelda til troyst, vegleiðing, læru og átalu. Tær sýna týðiliga, at Bíblian er tað grundarlag, sum øll undirvísing og upplivingar mugu samanberast við.
18. Guðs lóg
Tann stóra meginreglan í Guðs lóg kemur til sjóndar í teim Tíggju Boðunum og verunleikagjørd (útint) í lívi Kristusar. Tey siga frá Guds kærleika, vilja og ætlan viðvíkjandi menniskjunnar atburði og sínámillum viðurskifti og eru bindandi fyri øll menniskju til allar tíðir. Tey Tíggju Boðini eru grundarlagið fyri sáttmála Guðs hjá fólki sínum og mátistokkurin í Guðs dómi. Gjøgnum verk Heilaga Andans vísa boðini á synd og fáa okkum at kenna tørv fyri einum frelsara. frelsan verður givin bert av náði og ikki av gerningum, men fruktin (ávøksturin) vísir seg lýdni móti boðunum. Hetta lýdni mennir tað kristna lyndi og úrslitið verður ein kensla av friði og gleði. Lýdnið er eitt prógv um okkara kærleika til Harran og okkara umsorgan fyri okkaramedmenniskjum. Trúarinnar lýdni prógvar, at Kristus hevur megi til at broyta menniskjunnar lív og styrkir soleiðis tann kristna vitnisburðin.
19. Sabbaturin
Aftan á teir seks skapanardagarnar hvíldi Skaparin tann sjeynda dagin og innsetti sabbatin. Tað fjórða boðið í Guðs óbroytiligu lóg krevur, at vit halda tann sjeynda dagin heilagan, sabbatin, sum ein dag til hvílu, tilbiðjan og tænastu i samsvar við Kristusar læru og tað fyridømið, Jesus, sum er Harri yvir sabbatinum, gav okkum. Sabbaturin er ein dagur, sum vit skulu vera í lukkuligum samfelagi við Guði og hvørjum øðrum. Hann er eitt tekin um okkara endurloysing í Kristusi, eitt tekin um okkara heilaggering, ein kunngerð um okkara trúfesti og ein forsmakkur upp á okkara ævigu framtíð í Guðs ríki. Sabbaturin er Guðs áframhaldandi tekin um hansara æviga sáttmála ímillum hann og fólk hansara. Tá ið vit við gleði eygleiða hesar heilagu tímar frá kvøldi til kvølds, frá sólsetur til sólseturs, minnast vit tað, sum Guð gjørdi í skapanini og í endurloysingini.
20. Kristin umsiting
Vit eru húshaldarar Guðs. Frá honum hava vit fingið um hendur tíð, høvi, evni, ognir og signingar av jørðini og ríkidømi hennara. Hann hevur givið okkum ábyrgd viðvíkjandi tí rætta brúki av øllum hesum. Vit viðurkenna Guðs ognarrætt við at vera trúføst í tænastu hansara og hjá okkara medmenniskjum við at geva tíggjund og offurgávur til hansara til boðan av gleðiboðskapinum og til samkomunnar undirhald og vøkstur. Kristin fyrisiting er ein framíhjárættur, sum Guð hevur givið fyri at uppala okkum í kærleika til at sigra yvir sjálvgóðsku og havisjúku. Húshaldarin gleðir seg um tær signingar, sum onnur fáa, av tí at hann var trúfastur.
21. Kristiligt lív og atburður
Vit eru kallað til at vera eitt guðsóttandi fólk, sum hugsa, kenna og handla í samljóð við tær himmalsku grundreglur. Fyri at Andin kann endurskapa mynd Harrans í okkum, fáast vit bert við slíkt, sum kann skapa reinleika, góða heilsu og gleði, so vit koma at líkjast Kristusi. Hetta merkir at okkara stuttleiki og okkara undirhald eiga at svara til ta hægstu fyrimynd fyri kristiliga siðalæru. Samtíðis, sum vit viðurkenna mentunarligar munir, eigur okkara klædnadrakt at vera einføld, siðilig og snotilig, sum tað sømir seg hjá teimum, hvørs sanni vakurleiki ikki stendur í útvortis skartgripum, men av einum mildum stillum anda sum eitt óforgeingiligt prýði. Tað merkir eisini, at vit á ein skilagóðan hátt skulu røkja okkara likam, av tí at tað er eitt tempul hjá Heilaga Andanum. Umframt at hugsa um hóskandi rørslu og hvílu eiga vit at velja tann hollasta møguliga kostin og halda okkum frá óreinari føði, so sum Tann Heilaga Skriftin lærir okkum. Tá rúsandi drykkir, tubbak og ábyrgdarleys nýtsla av heilivági og rúseitri er skaðilig fyri likam okkara, eiga vit at halda okkum frá hesum. Í staðin eiga vit at halda okkum til alt, sum fær okkara hugsan og okkara likam inn undir lýdni móti Kristusi, ið ynskir, at vit skulu vera frísk, glað og hava tað gott bæði til likam og sálar.
22. Hjúnalag og familja
Hjúnarbandið varð stovnað av Guði í Eden og váttað av Jesusi sum eitt samband fyri lívið millum ein mann og eina kvinnu í einum kærleikans felagsskapi. Hjá tí kristna er hjúnarbandslyftið givið bæði Guði og hjúnafelaganum, og hjúnarbandið eigur bert at vera ímillum persónar við somu trúgv. Kærleiki móti hvørjum øðrum, æra, virðing og ábyrgdarkensla geva grundarlagið fyri hesum felagsskapi, sum eigur at endurspegla kærleikan, samanhaldið og tað varandi sambandið millum Kristus og samkomu hansara. Viðvíkjandi hjúnarbandsskilna var tað Jesu læra, at tann, sum letur seg skilja frá hjúnafelaganum undantikið fyri siðloysi, og giftir seg við einum øðrum, drívur hor. Hóast umstøðurnar í summum familjum kanska ikki svara til fyrimyndina kunnu hjúnafelagar, sum eru hvør øðrum trúgv í Kristusi náa kærleikans einleika við Andans leiðslu og hjálp frá samkomuni. Gud vælsignar familjuna, og ætlan hansara er at limir hennara skulu hálpa hvørjum øðrum fram móti fullkomnum búnaskapi. Foreldrini skulu uppala børn síni til at elska og atlýða Harran. Við orðum og fyridømi skulu tey læra, at Kristus er kærleiksfullur, men at hann krevur skil, og at hann við kærleiksfullum og varisligari umsorgan ynskir, at tey skulu vera limir av likami Krists og familju Guðs. Eitt støðugt sterkari samanhald í familjuni er eitt av eyðkennunum hjá samkomu Guðs á síðstu døgum.
23. Kristi tænasta í himmalska halgidóminum
Í Himlinum er ein halgidómur, tað sanna tabernaklið, sum Harrin hevur reist og ikki eitt menniskja. Í hesum halgidómi ger Kristus tænastu fyri okkum og ger endurloysingina, sum hann einaferð fyri øll vann við bótofri sínum á krossinum atkomandi fyri teim trúgvandi. Kristus varð vígdur sum okkara stóri høvuðsprestur og byrjaði tænastu sína sum millumgongumaður við himmalferð síni. Í 1844, í endanum á tíðarbilinum upp á 2300 kvøld og mornar, byrjaði Kristus tað næsta og seinasta skeiðið av sáttargerðini. Tað er ein rannsakandi dómsviðgerð, sum er ein partur av tí endaligu burturrudding av allari synd, ímyndað við reinsanini av tí gamla hebraiska halgidóminum tann stóra sáttardagin. Í hesi fyrimyndarligu tænastu varð halgidómurin reinsaður við blóðinum av offurdýrinum, men teir himmalsku lutirnir verða reinsaðir við tí fullkomna ofrinum, Jesu blóði. Tann rannsakandi dómsviðgerðin opinberar fyri teim himmalsku verunum, hvør av teim deyðu eru sovnaði burtur í trúnni á Kristus og tí í honum eru verd at fáa lut í tí fyrstu uppreisnini. Hon opinberar eisini, hvør millum tey livandi, sum liva eitt lív við Kristusi, halda fast við Guðs boð og trúnna á Jesus og í honum eru tilreiðar at verða burturrykt til Guðs æviga ríki. Henda dómsviðgerð staðfestir, at Gud er rættvísur, tí hann frelsir tey, sum trúgva á Jesus. Dómsviðgerðin váttar, at tey, sum hava verið trúføst móti Gudi, skulu fáa ríkið. Endin á hesi tænastu Krists vil visa endan á náðitíðini áðrenn Kristi afturkomu.
24. Kristi afturkoma
Kristi afturkoma er samkomunnar sæla vón, hæddin í gleðiboðskapinum. Afturkoma Frelsarans verður bókstavilig, persónlig, sjónlig og heimsumfatandi. Tá ið hann kemur aftur, vilja tey rættvísu deyðu rísa upp og saman við teimum rættvísu livandi verða tey dýrmett og tikin til Himmalin, meðan tey órættvísu mugu doyggja. Tann næstan fullkomna uppfylling av profetiunum um tær síðstu tíðirnar vísir, at Kristi afturkoma er nær. Tann neyva tíðin fyri hesi hending er ikki opinberað, og tí verða vit ávaraði um altíð at vera tilreiðar.
25. Deyðin og uppreisnin
Løn syndarinnar er deyðin, men Gud, sum einsamallur er ódeyðiligur, gevur sínum endurloystu ævigt lív. Til tann dagin er deyðin ein ótilvitandi støða hjá øllum menniskjum. Tá Kristus, sum er lív okkara, kemur til sjóndar, vilja tey upprisnu rættvísu og tey livandi rættvísu verða dýrmett og burturrykt fyri at møta Harra sínum. Hin onnur uppreisnin, uppreisn teirra órættvísu, verður túsund ár seinni.
26. Tey túsund árini og endi syndarinnar
Ímillum tað fyrstu og næstu uppreisnina er Kristus og tey heilagu saman í Himlinum í túsund ár. Í hesum tíðarskeiðinum verða tey ógudiligu deyðu dømd. Jørðin er oyðin og tóm, har eru eingin livandi menniskjaligir íbúgvar, bert Satan og einglar hansara. Í endanum av teim túsund árunum kemur Kristus við teimum heilagu og tí heilaga staði niður frá Himlinum á jørðina. Tá verða tey órættvísu deyðu reist upp og saman við Satan og hansara einglum kringseta tey staðin, men eldur frá Gudi vil oyða tey og reinsa jørðina. Alheimurin verður á henda hátt fríaður fyri synd og syndarar um allar tíðir.
27. Nýggja jørðin
Á tí nýggju jørðini, har rættvísi býr, vil Guð skapa eitt ævigt heim til tey endurloystu í fullkomnum umhvørvi, har tey skulu ognast ævigt lív, kærleika, sælu í nærveru hans, og har tey støðugt skulu móttaka undirvísing hansra. Gud sjálvur skal búgva hjá fólki sínum, og líðingar og deyðin eru horvin. Tað stóra stríðið er at enda komið, og syndin er ikki til longur. Alt, frá tí livandi til tað lívleysa, vátta, at Gud er kærleiki, og at hann skal ráða um allar ævir. Amen.


text:
Príslistar og faldarar
Niðanfyri síggjast príslistar og faldarar hjá veitarunum hjá Inventar Tænastuni. Við at klikkja á ein av faldarunum kanst tú blaða ígjøgnum úrvælið. Allir upplýstu prísir eru vegleiðandi u/mvg.
RSS
22.12.2017
UPPLATINGARTÍÐIR
Vit hava stongt 27/12. Vit hava opið aftur sum vanligt 28/12 kl. 09.Gleðilig jól.
24.07.2017
Ólavsøkan 2017
Ólavsøkuaftan 28. Juli er stongt. Vit hava opið aftur sum vanligt mánadagin 31. Juli. Góða Ólavsøku til tykkum øll.
25.04.2017
Flaggdagin
t. 25/04, hava vit opið frá 9 - 12. Vit hava opið aftur sum vanligt 26/04.
Tíðindasavn


text:
Orð og lag: Rógvi á Tjaldrafløtti Olsen og Hans Andrias Jacobsen
Har vóru farvur í hópatal,
sum eitt orkestur spældu tær væl.
À botninum vóru massar av kýr,
tað nokk ongin sum hesum trýr,
tí eg eri eitt syrahøvd.
Niðurlag: Eg eri eitt flúgvandi teppi,
í kvøld farið eg á flog,
eg ferðist burtur í annan heim,
har svampar teir hava bein.
Síðan møtti eg einari ær,
hon bað meg koma at fylgja sær.
Vit gingu saman lið um lið,
og komu framm á eitt svampamið,
ja, eg eri eitt syrahøvd.
Bráddliga vakni eg í míni song,
eg haldi, at náttin var dekan ov long,
sveittin hann heglaði kraftigt av mær
og vónandi Gud hann onki sær,
ja, eg eri eitt syrahøvd.


text:
Á fjórða sinni verður stóra jólakonsertin, Jól við Løkin, hildin í Løkshøll. Konsertirnar í ár verða 9. og 10. desember, báðar dagarnar kl. 20.00.
Eins og undanfarin ár verða tað bæði solistar og bólkar, ið koma at framføra saman við fantastiska húsorkestrinum undir leiðslu av Jákupi Justinussen. Júst hvør kemur at syngja, koma vit at avdúka við tíðini – tann fyrsta avdúkingin mikumorgunin kl. 10, tá atgongumerkjasølan byrjar.
Tiltakið er vaksið í vavi á hvørjum ári, bæði í tali av konsertum, og í hvussu nógv verður gjørt burturúr rundanum konsertirnar. Í 2014 var ein konsert, í 2015 var ein konsert og ein eykakonsert, og í 2016 var ein konsert og tvær eykakonsertir. Sostatt er ein konsert komin afturat á hvørjum ári, og allar konsertirnar hava verið útseldar. Stóri eftirspurningurin í fjør, tá fyrsta konsertin longu eftir fáum minuttum var útseld, og onnur konsertin eftir fáum tímum, ger, at vit í ár seta tvær konsertir upp beinavegin. Hesar verða leygardagin 9. des og sunnudagin 10. des, báðar dagarnar kl. 20.00.
1. november kl. 10.00 letur atgongumerkjasølan upp. Møguleiki er at keypa atgongumerkir á www.loksholl.fo og á Kunningarstovuni í Saltangará.
Møguleiki er eisini at melda til tíðindabrævið á loksholl.fo, og fáa kunning um atgongumerkjasølu og avdúkingar av solistum og bólkum beinleiðis við telduposti.
Um spurningar eru viðv. Jól við Løkin, eru tit vælkomin at ringja til Pætur E. Jacobsen á 505900.


text:
Á tingfundinum í morgin, vil Bjørt Samuelsen hava at vita frá Johan Dahl, landsstýrismann í vinnumálum um merking av føroyskum matvørum, so fólk við ovurviðkvæmi kunnu kenna seg trygg
Munnligur fyrispurningur til Johan Dahl, landsstýrismann í vinnumálum viðvíkjandi tryggari merking av matvørum
1. Nær ætlar landsstýrismaðurin at fáa nútíðarhóskandi merking av matvørum, sum seldar verða á heimamarknaðinum, so fólk við ovurviðkvæmi kunnu kenna seg trygg?
2. Hvussu langt er komið ávegis við at dagføra føroysku kunngerðina um merking av matvørum, so brúkarin kann vita, hvat innihaldið er í einari samansettari matvøru?
Viðmerkingar
Tey eru mong, sum hava ovurviðkvæmi av ymiskum slagi, og fyri hesar borgarar hevur tað serliga stóran týdning, at merkingin av matvørum er í lagi. Hetta tí tað kann fáa álvarsamar avleiðing at eta mat, tey ikki tola. Tað kann vera ovurviðkvæmi fyri mjólk, gluten, nøtum, eggum ella øðrum evnum, sum eru vanligt innihald í samansettum matvørum.
Men í mun til hetta er føroyski brúkarin í stóran mun sleptur uppá fjall. Kunngerðin, sum ásetir krøv til merking av matvørum til føroyska heimamarknaðin, er gomul. Tað er avmarkað, hvørji krøv hon setir til, hvussu matur skal merkjast, og ein røð av undantøkum eru. Stórur partur av matvørunum á føroyska marknaðinum eru lítið ella als ikki merktar. Nøkur jalig undantøk eru tó, tíbetur.
Eitt nú fevnir kunngerðin ikki um merking av teimum mongu íblandingarevnunum, sum eru í matinum. Heldur ikki er krav um at merkja soleiðis, at brúkarin beinanvegin sær, hvørt matvøran inniheldur sonevnd allergenir (andelvi), sum elva til ovurviðkvæmi. Hinvegin fylgja føroyskar matvørur til útflutnings munandi strangari krøvum.
Eisini er sera trupult hjá brúkarum at fáa neyðuga kunning um innihaldið í breyði, øðrum bakaravørum, lidnum døgurðarættum, viðskera v.m., sum verða seld umvegis disk, og ikki eru merktar.
Í svari uppá fyrispurning frá spyrjaranum um sama evnið í apríl 2013 lovaði landsstýrismaðurin, at gera nakað við støðuna.
Á Løgtingi, tann 8. desember 2014
Bjørt Samuelsen


text:
Gamlir menn og konur hava tað fyri, at siga, at alt var betri fyrr. Tá tey so eru liðug at greina teirra egnu tíðarbornu fortreffeligheitir, fara uppaftur eldri fólk at gera burtur av sær við rættingum og stigbendingum, sum eru annarleiðis enn hjá teim næstelstu. Og so spleysa tey allar yngstu alt av við at sløkkja fyri tí kollektivt akkumuleraða gamlamannaminninum og ganga egnar leiðir, sum bara eru til innvortis brúk.
Soleiðis fer tíðin við øllum.
In medias res, mitt í hendingunum, hava altíð verið korini og avbjóðingarnar hjá miðlunum, talgildir ella ikki. At lýsa og aktualisera hendingar beint nú, og draga lurtaran við, ikki bara teg sum einstakling, men øll samstundis, fjøldina, tí hetta er týdningarmikið fyri samfelagið, og gevur tær okkurt at tosa um afturvið kaffinum á arbeiðsplássinum í morgin, ella úr egnari sofu við allan heimin beinanvegin á Facebook, langt innan løgtingsval er komið í ljósmála. Tað er substansurin í einum fjølmiðli. Meiningin og miðlingin til fjøldina, og hvussu best hepnast at fáa hesi viðurskifti at verða snoðin í eitt, uttan kuril á tráðnum.
Hvussu er og ikki, so er miðlalandslagið so mikið broytt bara í mínari tíð, at í kvøld skipaði alt fakfelagið hjá landsins miðlafólkum fyri almannafundi um landsins miðlar, alt meðan einasti almannamiðil sendir nýggjastu sjónvarps- og kjaksendingina hjá Heina í Skorini um átrúnað Gud signi Føroyar. So illa varð signað, at sjálvt undansendingin Dagur & Vika slapp ikki í luftina.
Snobens fyri public service.
Margmiðlasamfelagið brilljerar samstundis við at frumsýna nýggjasta Spielbergfilmin The Post, sum úr loyniligum skjølum í 1971 lýsir Vjetnamkríggið í Washington Post og New York Times, altso ein prekvelfilmur til All The President’s Men (Pakula 1976), ið heldur fram við Watergategøluni árið eftir. Og sum ein feykkrúlla roynir óstortsligi amerikanski forsetin, Donald Trump, at nýdefinera hugmyndina av ljósareyða stórfílinum í blásmekra glasrúminum, bara fyri at seta seg sjálvan í fokus og sleppa at smildra okkurt hevdvunnið í øllum heimsins miðlum. Just for the fake of it.
Valið er títt og alheimurin er stroymdur í títt tún, har øll hevdvunnin ýti eru burtur.
Men eg velji Føroyar og okkara óstroymda almannamiðil, Kringvarpið, tá hann endiliga kemur í gongd við ongari Degi & Viku.
Giti, at Gud signi Føroyar eru sendingarnar, ið hava savnað flest fólk í nýggjari føroyskari miðlasøgu. Hvussu nógv fakfelagsfólkini og biografurin savnaðu í kvøld veit eg ikki, tí eg valdi tey frá. Samanborið við sendingina í almannavarpinum vóru tey í mínum hugaheimi púra uttan týdning.
Hóast almannavarpið varð meint rakt av tekniskum trupulleikum.
Mótpolarnir í stramt komponeraðu kirkjusøguni vóru Bergur Debes Joensen, sóknarprestur á Argjum, og Anne Mette Greve Klementsen, sóknarprestur í Fuglafirði. Eitt gott val við góðum kryddi frá Marjuni Bæk og Humanistafelagnum á fundi á einum Klaksvíkslofti við Palestinaflaggi á vegginum. Og so klipp til forbøn undir tinghúsinum ein leygardag á Vaglinum í fjør. Lýsingar, ið vísa, hvussu sjálvfylgilig tey fólkakirkjukristnu og øll onnur patentkristnu halda seg sjálvi vera í almenna føroyska maktrúminum, har einki er, sorry, heilagt. Alt fyri maktina. Hina heilagu maktina. Og aftur síggja vit LGBT-rørsluna sum eitt varisligt prik til sjálvbestaltaða kristindómin, sum eisini vil á verðsligt ting fyri løn og fundarpening. Og so ein kanning um bøn ymsastaðni í landinum.
Men sum miðlaprodukt og avviklað sending var hetta kanska hin seinasta bastiónin, ið fall.
Í støðugt tíðarforskjótandi miðlalandslagnum, har alt kann stroymast og gloymast, er eingin kjarni longur í nakrari hending ella meining.
Monolitiska radiofonitíðin í mono á amplitudemillumbylgju við Niels Juel og teimum er langtsíðan farin, og alt er atomiserað, lagt út til smáfólkið at hoyra og forvalta, meðan tey renna í fjøllunum og hoyra í oyrunum - tá tey vilja, og um tey nakrantíð vilja hoyra nakað sum helst. Í hvussu er ikki tað sama sum hini.
Podcast kalla egosentrikarnir stundum hetta fyribrigdi.
At billa sær inn at hava so stórt ræði á miðlunum, at tú velur teir til tín, tá tú hevur ein ótamdan tørv at fáa teir í oyrað. Fjøldin er blivin einstaklingurin og fjølmiðilin, ja hann hevur mist sítt berattigilsi sum sendistøð til øll í senn, tí eingin hyggur og lurtar í senn. Í-senn-samfelagið er burtur og horvið. Kittið, sum fyrr fekk samfelagið og almenna meiningsdannilsið at hanga saman, er molnað og losnað.
Tað sannførdi hesin bjarti sóldagur meg um.
Ikki tí at nýggjasta sendingin hjá Heina er verri enn hinar, men tí at føroyska miðlaliðið valdi at síggja burtur frá einum týðandi miðlaprodukti í samtíðini, og yvirtrumfa við einum fólkafundi í Miðlahúsinum í Vágsbotni. Samstundis. Gud viti, hvat tey fingu burturúr.
Men kvøldsendingin í Kringvarpinum, sum onkur hevði biðið so ilt um, at hon næstan ikki fekst í gongd, var ein guddómlig lýsing av public service kirkjuni, sum í royndini at fevna alt-fyri-øllum-uppá-eingang, er komin í split við seg sjálva. Er molnað sum kittið í miðlunum, kirkjan fyri fólkið.
Kanska er tað eitt gott líknilsi eisini, molnaða kittið.
Tí tað eigur at losna millum land og kirkju, er tesan eg siti eftir við. Ikki bara hjá summum, men hjá øllum. Tað er líka sum við veiðirættindum.
Í kirkjum og samkomum eiga prestar og prestinnur at hava somu sálarligu veiðirættindi í kóri og flóri. Gudsforvaltarar eiga allir at verða settir líka. At reka kirkju er ein guddómlig uppistandskommedia fyri øll. Tað er víst, at alt annað er órættvíst.
Antin eiga øll at fá lut í gudspengum úr skattaposanum, ella eingin. Alt annað er eisini ógudiligt. Púra ógudiligt. Og ein sonn kirkja eigur ikki at lata seg mutra av verðsligum mammon. Tað ger fólkakirkjan. Tí er hon hin ógudiligasta av øllum kirkjum. Pengakirkjan er rættara navnið, so leingi knýtið, sum týðuliga er hitt seinasta kittið, heldur fram við hina heilagu almennu skattaskipanina.
Takk fyri enn eina hugvekjandi sending!


text:
Frá vinstru: Niels Mortensen, Hansina Iversen, Jóhan Martin Christiansen, Randi Samsonsen og Armgarð Weihe, tá Listaflog-stuðulin varð handaður.
Listaflog er stuðulsskipan hjá Atlantic Airways, sum varð sett á stovn í sambandi við, at flogfør og tyrlur hjá flogfelagnum fingu nøvn eftir mætum føroyskum listafólkum. Listaflog er, sum navnið leggur upp til, ein stuðulsskipan, sum skal stimbra føroyskari list fíggjarliga. 100.000 krónur verða latnar 28. mars á hvørjum ári. Hetta er dagurin, tá Atlantic Airways fór á flog á fyrsta sinni.
Í ár verður stuðulin latin fyri fyrstu ferð, og inn komu 30 umsóknir, sum søktu um tilsamans 1,5 mió. krónur. Søkt varð um stuðul til nógvar ymiskar listagreinar, og hetta hevur samstundis givið eitt gott innlit í, hvat rørist á listapallinum í Føroyum.
Nevndin hevur gjørt av at lata Jóhan Martini Christiansen og Hansinu Iversen Listaflog-stuðulin fyri 2017. Øll upphæddin á 100.000 krónur verður latin hesum báðum listafólkunum, ið saman arbeiða við eini abstraktari heildarframsýning á skipasmiðjuni hjá MEST í Havn.
Framsýningin verður sett saman av málningum og standmyndum, sum verða framleidd til hølini á skipasmiðjuni. Tey bæði listafólkini fara við hvør sínum serstaka úttrykki at gera eina roynd, har verkini tala til hvørt annað.
Nevndin grundgevur millum annað soleiðis fyri at velja júst hesa listaverkætlanina:
“Talan er um eina verkætlan, har listaverk verða framleidd til høvið. Við at arbeiða beinleiðis á staðnum gerast listaverkini partur av, ella eitt, við rúmið. Staðspecifikk list er ikki er serliga kend í Føroyum. Ætlanin við at flyta listina úr atelierinum og inn í eina størri dimensjón er serstakliga áhugaverd . Eisini vekir samanrenningin millum hesi bæði dugnaligu listafólkini ans og gevur verkætlanini stórar menningarmøguleikar. Tí eru vit errin av at kunna geva Jóhan Martini Christiansen og Hansinu Iversen hendan fyrsta Listaflog-stuðulin, sum skal vera við til at leggja lunnar undir hesa listaverkætlan soleiðis, at hon kann verða framd í verki.”
Listafólkini fegnast eisini um stuðulin:
“Peningurin frá Listaflog ger tað møguligt hjá okkum at gjøgnumføra hesa monumentalu framsýningina; hesa eitt sindur øru verkætlanina, sum verður gjørd uttanfyri teir siðbundnu karmarnar. Uttan hendan stuðulin hevði tað ikki verið gjørligt,” siga tey bæði Jóhan Martin Christiansen og Hansina Iversen og leggja afturat:
“Tað er týdningarmikið fyri okkum, og tað hevur eisini ein samfelagsligan týdning, at Atlantic Airways er ein viðleikari á mentanarliga pallinum og er við til at menna eina ferðavinnu, har mentan og harvið eisini list er at koma til.”
Í Listaflog nevndini sita: Niels Mortensen umboð fyri nevnd og leiðslu í Atlantic Airways, Armgarð Weihe tilnevnd av Mentamálráðnum og Randi Samsonsen tilnevnd av Listafólkasambandi Føroya. Samskipari er Ingrid Bjarnastein.
Umframt at stuðla hesari listaverkætlanini fíggjarliga, lat nevndin fýra øðrum listaverkætlanum tilsamans 15 ferðaseðlar á rutunetinum hjá Atlantic Airways. Tey eru Leikhúsið Skift við Maritu Dalsgaard og Olafi Johannesen, Maria Winther Olsen, Dansieksperimentið við Rúnu V. Højgaard og Eli Smith.


text:
FSF Varpið: Teir nýggju gleða seg
ítróttur08-06-2017 - 14:54 - Jóanis Nielsen
Patrik Johannesen og Eli Falkvard Nielsen eru nýggir í landsliðshópinum, og teir gleða seg til dystin ímóti Sveis, sum verður á Tórsvølli fríggjadagin 9. juni klokkan 19:45.
Fríggjadagin 9. juni klokkan 19:45 spælir føroyska A-landsliðið við monnum sætta dystin í undankappingini til HM 2018. Mótstøðuliðið hesaferð er Sveis, sum í november í fjør vann 2-0 á Swissporarena í Luzern.
Føroyska liðið hevur fyrireikað seg væl til dystin, og síðani mánadagin hevur liðið havt fimm venjingar á Tórsvølli. Tveir spælarar hava ikki verið partur av A-landsliðnum fyrr, talan er um Patrik Johannesen og Eli Falkvard Nielsen.
Aftaná seinastu venjingina fekk FSF Varpið orðið á Patrik og Eli, sum sjálvandi gleða seg til stóru uppgávuna ímóti sveisarum, og teir vónandi eisini at fáa nakrar minuttir á vøllinum.


text:
Mándadagin 2. apríl 2018 er altjóða autismudagur og í Føroyum verður varpað ljós á hendan dag við m.a. hesum átøkum:
- Appilsinlittir putlibrikkar verða settir á Tinghúsvøllin
- Bygningar og øki verða lýst upp við appilsingulum ljósi
- Fólk kunnu merkja sína vangamynd á Facebook við eyðkenda appilsinlitta putlibrikkinum,
- Hava appilsinlitt klæði, neglalakki o.s.fr.
Nærri kunning um hvørji tiltøk og átøk felagið fer at skipa fyri á altjóða autismudegnum mánadagin 2. apríl 2018 kemur í mars.
Tykkum øllum verður ynskt ein góðan Altjóða Autismudag.
Felagið takkar øllum, ið vildu vera við til at varpa ljós á dagin saman við okkum.
Vinaliga
Nevndin í Autismufelagnum


text:
Fleiri ferðafólk og størri umsetning triðja ársfjórðing
Úrslitið eftir skatt hjá Atlantic Airways triðja ársfjórðing í 2013 var 11 mió. kr. samanborið við 15 mió. kr. í 2011. Úrslitið fyrstu níggju mánaðirnar var 14,4 mió. kr. samanborið við 16,2 mió. kr. sama tíðarskeið í fjør.
Ferðafólkatalið øktist úr 163.032 fyrstu níggju mánaðirnar í 2012 upp í 177,957 sama tíðarskeið í ár. Óvanliga nógvar avlýsingar í juli kostaðu tó felagnum 8,5 mió. kr., og havandi hetta í huga stóð felagið seg væl.
"Ferðafólkatalið vaks níggju prosent triðja ársfjórðing, og hetta er á sama stigi sum fyrra hálvár. Størri flogfør hava skapt rúm fyri kappingarførari prísum, og vøksturin sæst bæði millum føroyingar og útlendingar. Íløga í marknaðarføring av Føroyum og lægri ferðaavgjøld kunnu í framtíðini skunda undir meira ferðing,” sigur Magni Arge, stjóri í Atlantic Airways.
Umsetningurin hjá Atlantic Airways vaks úr 170 mió. kr. triðja ársfjórðing í 2012 upp í 189 mió. kr. í 2013. Næsta Airbus-flogfarið kom í flotan í juni og tað triðja fyrst í oktober.
“Raksturin er effektiviseraður, regulariteturin er vorðin betri, og vit kunnu flúgva til fleiri ferðamál við nýggju flogførunum. Vóru Airbus-flogførini ikki útgjørd við RNP AR-navigatiónsútgerðini, høvdu eini 20 flogfør aftrat vent við í mjørkaveðrinum í juli. Nútímansgerðin av flotanum og flogvøllinum hevur havt sera stóran týdning fyri felagið,” sigur Magni Arge.
Hann fegnast um, at tað gongur skjótt framá við nýggju farstøðini á flogvøllinum. Trýstið var óvanliga stórt á starvsfólk og skipanir, tá ólagið var á ferðsluni í summar, og tí er brúk fyri betri umstøðum at avgreiða tílíkar støður.
Atlantic Airways væntar, at úrslitið í 2013 verður heldur minni enn í 2012. Felagið fleyg ikki til Egyptalands fyri Atlantis Rejser frá august til fyrst í oktober orsakað av órógv har, og nú flúgvingin er tikin uppaftur, fer helst at taka tíð at fáa ferð á hana aftur. Eginognin var 256 mió. kr. 30. september 2013.
Stjóraskifti í Atlantic Airways
17. novembur 2013
Atlantic Airways avlop fyrra hálvár 2013
21. august 2013
Ferðafólk undir læknahond í Bergen
30. juni 2013
Atlantic Airways setir kós ímóti suðurlondum
27. juni 2013
Atlantic Airways gjørt nýggjan sáttmála uttanlands
4. mars 2013
Ársaðalfundur 2013
13. februar 2013
Atlantic Airways 17,1 mió. kr. í avlopi í 2012
12. februar 2013
Hoyringssvar til uppskotið um at lækka ferðaavgjaldið
22.jan 2013


text:
Tíðindi/Greinar
5. desember 2017
Flestu lærarar eru hjálpsamir og geva gleðiliga ráð og tilfar til lærarar, sum biðja um hjálp og íblástur. Tú merkir, hvussu glaðir starvsfelagir verða, um bert tú gevur eitt sindur av fakligum royndum og tilfari til teirra.
Í tøkniligu,- ídnaðarligu- og eitt nú ferðavinnuni verður greitt tosað um, hvussu neyðugt samstarv um vitan, ella vitanardeiling, er. Ja, allur heimurin tosar um neyðugt og skipað samstarv millum javnbjóðis partar.
Meira fokus á netverk og vitanardeiling
Onkursvegna hevur hetta skipaða samstarvið sum heild ikki vunnið frama í føroyska fólkaskúlanum. Gaman í hava vit toymisarbeiði í flokkum, árgangum og deildum, men vit eiga at hugsavna okkum nógv meira um vælskipað lærugreinatoymi.
Tað vísir seg, at hini fyrrnevndu toymisarbeiðini mangan eru bundin at praktiskum samarbeiði (sum sjálvandi eisini krevst), og tengt at evnis- ella verkætlanararbeiði. Nógv kann tó nú samskipast og samskiftast uttan at skula fundast andlit til andlits. Og sostatt kunnu hesir tímar heldur brúkast til veruligt fakligt samstarv, ið er til gagns fyri allar lærarar. Næmingar fáa ivaleyst eisini eina meira dygdargóða undirvísing.
Tann “einsamalli” lærarin, sum kanska júst er byrjaður sum lærari, fær á hendan hátt fakligan íblástur og kann eftir loknar undirvísingargongdir eftirmeta og leggja framtíðarætlanir saman við hinum í lærugreinatoyminum.
Avbjóðingin hjá leiðslum verður at helst sannføra og eggja teir meira royndu lærararnar, at hetta ítøkiliga lærugreinasamstarvið er gagnligt fyri bæði teir sjálvar og næmingarnar.
Í nýggja KT-rákinum er tað hent hjá eldri lærarum at fáa íblástur til, hvussu eitt nú tøknin kann nýtast og hvørjir nýggir tankar eru frammi í undirvísingarhøpi.
Talgildi pallurin til sín rætt
Viðvíkjandi vitanardeiling er nýggi talgildi pallur okkara, office365, upplagdur miðil at leggja ætlanir fyri lærugreinatoymi, samstundis sum til ber at leggja út tilfar og bólka tilfarið í evnum og aldri o.s.fr. Hetta kann hóskandi gerast í “teams”, sum hoyrir til pakkan.
Umráðandi er, at allir lærarar á sínum skúla eisini sleppa framat tilfari í øðrum lærugreinatoymum. Tað elvir til ein opnan skúla og betri møguleikar fyri hvønn einstakan lærara í nútíðini, men sanniliga eisini í komandi árum, tí tú ert helst ikki í sama lærugreinatoymi hvørt ár, og tískil fært tú brúk fyri øllum góðum ráðum.


text:
Fótbóltsvenjing saman við kostvegleiðing er munadyggari viðgerð av 55-70 ára gomlum fólkum við prediabetes enn bara kostvegleiðing, vísir nýggj gransking frá Deplinum fyri Heilsu- og Almannagransking á Fróðskaparsetrinum. Granskingin er framd í samstarvi við Syddansk Universitet og Exeter University.
May-Britt Skoradal, Pál Weihe, Poula Patursson, Jann Mortensen og Magni Mohr, øll knýtt at Deplinum fyri Heilsu- og Almannagransking, eru høvundar á vísindaligari grein, sum júst er almannakunngjørd í Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports.
Greinin ber heitið “Football training improves metabolic and cardiovascular health status in 55- to 70-year-old women and men with prediabetes”. Greinin kann lesast her. Á s. 2 er leinkja til eitt stutt videoklipp, har May-Britt Skoradal greiðir frá kanningini og úrslitunum.
Greinin vísir, at 16 vikur av fótbóltsvenjing (30-60 minuttir 2 ferðir um vikuna) og kostvegleiðing betra um blóðsukurreguleringina, minkar kropsfeittið, miðal blóðtrýstið og kolesterolið í blóðinum, økir vøddamassan og mestu iltupptøkuna í størri mun enn kostvegleiðingin ger einsamøll.
Prediabetes er undanstigið til typu 2 diabetes, sum er ein hin størsta heilsuavbjóðingin, sum heimurin hevur í løtuni.
“Tað serstaka við typu 2 diabetes og prediabetes er, at hesir sjúklingarnir ofta hava eina røð av heilsuavbjóðingum, og ikki bert niðursetta ella oyðlagda blóðsukurregulering. Tvs. teir hava í stóran mun ov nógv kropsfeitt, ov nógv kolesterol í blóðinum, ov høgt blóðtrýst, lága vøddamassu og mestu iltupptøku, sum allir eru sjálvstøðugur vandatættir”, sigur May-Britt Skoradal, ph.d.-lesandi og fyrstihøvundur á greinini. “Tískil eiga hesir sjúklingabólkar at viðgerast breiðspektrað, og henda kanningin vísir, at kropslig venjing og kostbroytingar virka sum breiðspektraður heilivágur”, sigur May-Britt Skoradal.
Kanningin tekur støði í altjóða konseptinum “Exercise is Medicine”, sum er skapt av nøkrum av heimsins førandi granskarum í heiluvági og fysiologi, og sum nú hevur 15 ár á baki.
Magni Mohr, verkætlanarleiðari, metir, at vísindaligu prógvini fyri at viðgera sjúklingabólkar, sum t.d. fólk við typu 2 diabetes, við kropsligari venjing og kostbroytingum á ein skipaðan, stýrdan og vísindalig grundaðan hátt í heilsuverkinum eru nú so góð, at tað bert er ein spurningur um tíð, áðrenn veruligar kliniskar leiðreglur verða settar í verk altjóða.
“Okkara kanning vísir, at kropslig venjing, sum inniheldur intenst arbeiði við stórum vøddabólkum, gevur breiðspektraðar fysiologiskar effektir, og tí skulu vit nettupp inn at viðgera bólkar sum t.d. prediabetikarar við venjing og kosti” sigur Magni Mohr. “Kanningin vísir, at eldri prediabetikarar hava gagnilig árin av fótbóltsvenjing á blóðsukurregulering, kropssamanseting, blóðtrýst og iltupptøku, sum hava kliniskan týdning, og sum stuðla undir meta-analysur í altjóða vísindaligum bókmentum”, sigur Magni Mohr at enda.
Kanningin varð løgd fram á Granskingardegnum hjá Landssjúkrahúsinum og á American College of Sports Medicine, sum er heimsins leiðandi ítrottarheiluvágs-ráðstevna í heiminum, í Denver í USA í fjør.
Kanningin er stuðlað av Sjúkrakassagrunninum.
kelda: gransking.fo