text:
Fríggjakvøldið bjóðaði Rógvi Dalsgarð, matstovuleiðari, til eina drúgva Bankamatskrá í Barbara Fish House. Veiðan er frá Magnusi Heinason, sum hevur gjørt eftirlitstrolingar á Føroyabanka í døgunum 24.-30. mars.
Undir heitinum Fongur av Føroyabanka er hetta skráin til og við sunnukvøldinum 2. apríl.
Omanfyri sæst høvuðsrætturin, bouillabaise við toskanakka, karamelliseraðum leykpuré og safran. Sjáldsami borðbúnaðurin, sum bendir á heimligan autentisitet, er eitt av fremstu eyðkennunum í matstovuni.
Her er Rógvi við fyrstu av trimum Chablis.
Fyrr um dagin hevði Ólavur Heinesen úr Leirvík skorið flak uppi á Hotel Føroyum saman við Ólavi Sjúrðarberg. Hann er 69, og 9 ára gamli Lukas Gudrunarsonur Mortensen slapp eisini at royna seg vid knívinum.
Ólavur, sum her situr saman við bygdamanninum Ingvar Joensen, hevur siglt úti í 55 ár. Fyrst við slupp, síðan línubáti og trolara, og síðan 1970 sum skipari.
- Í heyst verið eg 70, sigur Ólavur og smílist. Hann hevur brýnt á stálið og skorið allan dag. Nú sita teir báðir við konum við næsta borð og njóta úrslitið.
John Mikkelsen, sum er í uppskoti at verða kosin besti tænari í ríkinum, livir upp til nomineringina. Hann bjóðar okkum at smakka nýggja Mikkelerbryggið, sum er gjørt hjá Okkara, og hevur fingið heitið Gullhornið. Ein gylt IPA, sum leggur seg í ein tíðarrættan beiskleika, okkurát sum eg vil hava hann, nakað í beiskari fruktslekt við kaliforniska Sierra Nevada.
Gullhornið verður heilt vist ein væleydnað bjór, probably hin besta eg havi smakkað, ikki minst nú Mikkeler fer at lata upp í samnevnda grannahúsinum.
Her er John saman við eins smílandi Kristinu Skaalum Gunnarstein.
Bankatoskurin er serstakur stovnur. Anatomiskt víkir hann frá landgrunstoskinum. Hann er hvítur, skræðan er grøn og royggið er hvítt. Kennarar vita at siga, at hetta er besti toskur at fáa í Spania og Italia, um talan er um vátsaltaðan tosk.
So koma tvey stykki av stoktari hýsu við mole madre av sama túri á Føroyabanka. Eitt í part.
Mín borðharri í kvøld er Jóhan Petur Niclassen. Umframt at ganga í skúlaflokki saman, vóru vit grannar í Havn og savnaðu plátur.
- Hetta er gastronomi á altjóða støði, sum samstundis sigur eina søgu, heldur Jóhan Mortensen fyri. Havbotnurin á Bankanum hevur somu eyðkenni sum undirgrundin í Chablis, og tí riggar úrvalda vínið so serstakliga væl til rávørur av Bankanum.
At kunna matcha føroyskan Bankatosk so væl við franskt vín úr Chablis, er eitt undurverk, sigur Jóhan av grannaborðinum. Ímeðan skeinkir Rógvi trý ymisk sløg av Chablis til rættirnar.
Tá høgguslokkurin av Bankanum kemur inn á borðið, eri eg so burturi í nýggjasta Chablissmakkinum, at eg gloymi myndina og má lána eina frá Mortani í Hamrabyrgi.
Afturvið grillaða høgguslokkinum er ceviche verde, honningmelón, súrepli, jákupskel og grønur selleridrykkur, ið er lakin, sum cerviche er gjørt í. So kom høvuðsrætturin inn á borðið, bouillabaise við toskanakka. Hann sæst ovast á blogginum.
Vit leggja lok á søguríku og spillfesku Bankamáltíðina við spanskum dessertvíni úr muskattdrúvuni afturvið baskiskari ostakøku, og endaliga við kaffi og calvados. So eru stundir at fara upp gjøgnum leytaran at vitja kokkin í tronga loftskøkinum, Jákup Sumberg.
Her er ikki nógv rúm, hóast gastronomisk meistarverk verða gandaði fram úr hvørjari vrá á loftinum í Barbara Fish House.
Tú skuldi roynt hana, Bankamatskránna í Barbara Fish House. Tú verður mettur bæði í sinni og skinni. Og tit í matstovuni, tit gera tað ríkari, ja beint fram kosmopolitiskt, at ganga mitt í gomlu Havnini eitt fríggjakvøld. Manga takk fyri tykkara matlist, Rógvi og tit øll!


c: text/html

text:
Aðalfundur var hildin á Lützenstrøð 8. august 2015
Nógv vóru møtt upp og fundurin gekk sera væl og prátið var sera konstruktivt.
A-limirnir hava fingið útflýggjað limakort. Kortið er skjalprógv fyri limaskap umframt at korthavarin eisini fær ágóðar í Danmark eftirsum at Leikarfelag Føroya og Dansk Skuespillerforbund samstarva tvørtur um landamark.
Á aðalfundinum bleiv nýggj nevnd vald og kassameistarin Páll Danielsen fór frá eftir at, við góðum treysti, hava tænt felagnum í nærum 16 ár og bleiv heiðraður við lógvabresti.
Ídag 4. september var fyrsti nevdarfundur hildin har nevdin skipaði seg.
Súsanna Tórgarð heldur fram sum forkvinna
Gunnvá Zachariasen, nevndarlimur
Kristina S. Ougaard, tiltakslimur og virkar sum nevndarlimur fyri Kjartan Hansen.
(Laura Joensen verur virkandi kassameistari)
Í umboðsráðið hjá L.I.S.A. er Ria Tórgarð vald.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
6.10.2016 |
9.flokkur imponeraði
Tað er neyvan nakrantíð hent fyrr, at ein árgangur hevur fingið so javnt góð úrslit í verkætlanaruppgávunum.
9.flokkur hevur júst verið til próvtøku í verkætlan. Próvtalið fyri próvtøkuna kemur at standa í endaliga próvnum, ið tey fáa komandi ár.
Flokkurin arbeiddi í bólkum undir yvirskriftini "Hvussu kunnu vit selja Vágar í 5 dagar". Allir bólkarnir valdu at arbeiða við at skapa ymisk tilboð til ferðavinnuna. Til próvtøkuna var eitt umboð fyri Visit Vágar eisini við. Høvuðsvegleiðarar í verkætlanini vóru Jóanis Nielsen og Petur Pólson. Próvdómari var skúlastjórin, Annbritt Toftegaard.
Úrslitini av verkætlanini imponeraðu tey, ið vóru til staðar. Tað var eingin bólkur ið "datt niður ímillum", og allir bólkarnir fingu "topp-karakterir". Hetta er ikki hent við nøkrum verkætlanararbeiði fyrr á skúlanum.
Góða úrslitið kom sjálvandi av, at børnini gjørdu ein øgiliga stóran arbeiðsinnsats. Hesin var javnur og góður alla vikuna.
Umskifti og frítímar
Her kanst tú fylgja við, um flokkarnir hava vikar. Yvirlitið er eina viku fram.............. ............


text:
Nótaskip skrivar: Frá maraknaðarskipan til politiska útluting
politikkur10-03-2017 - 15:44 - Jóanis Nielsen
Tann yvirskipaða yvirskriftin fyri fiskivinnunýskipanina hjá sitandi samgongu hevur verið, at vit skulu fara frá politiskari útluting til eina marknaðargrundaða skipan.
Nú vit síggja uppskotið hjá samgonguni til fiskivinnunýskipan, mugu vit bara staðfesta, at tað er júst tað øvugta, sum hendir.
Vit hava eina marknaðargrundaða skipan. Innanfyri galdandi fiskivinnulóggávuna hevur borið til at keypa og selja fiskidagar og eginkvotur.
Tað kann neyvan vera onnur orsøk til hetta, enn at politiska skipanin hevur havt ynski um, at vinnan sjálv skuldi syrgja fyri teimum neyðugu tillagingunum fyri at fáa eina lønandi vinnu.
Og vinnan hevur sanniliga brúkt henda møguleika. Innan fyri karmarnar av verandi skipan er farið fram uppkeyp av skipum og kvotum, samanleggingar av loyvum o.s.fr., við tí endamáli at fáa ein lønandi rakstur.
Lat okkum bara taka nótaskipini sum dømi. Tá skipatalið varð upp á tað mesta, vóru 21 skip við nótaloyvum. Tað vóru nakrir dugnaligir reiðarar, sum fingu tað at bera til, og við tí avlopi, sum teir megnaðu at fáa í raksturin, keyptu teir onnur skip og loyvir, sum skapti grundarlag fyri at byggja nýggj og effektiv nótaskip. Nú eru tey bara 7 í tali.
Soleiðis virkar ein marknaðargrundað skipan. Tað er rætt, at teir, sum hava selt, hava fingið ein vinning, men har er ábyrgdin hjá politikarunum. Teir kundu fyri langari tíð síðan havt lóggivið fyri at brandskatta henda vinning.
Lógaruppskotið um fiskivinnunýskipan er fløkt og so ógreitt, at tað ber ikki til at meta um, hvørjar avleiðingarnar verða. Men greitt er, at vit nú fara yvir til eina reindyrkaða politiska útluting. Lógin gevur einum persóni, sum er landsstýrismaðurin í fiskivinnumálum, fríar hendur til gjøgnum eina ørgrynnu av kunngerðarheimildum at stýra fiskivinnuni, júst sum honum lystir.
Samanumtikið er hetta uppskotið als ikki klárt at leggja fyri løgtingið. Tá vit, sum starvast í vinnuni, ikki kunnu gjøgnumskoða avleiðingarnar, og tá Fiskimálaráðið ikki hevur serligan hug at greina útrokningarnar, sum liggja aftanfyri uppskotið, er støðan torfør.


text:
Tíð: Leygardag kl. 14.00 - 17.00
Stað: heima hjá Daisy Erningsdóttir 6
Undirvísari: Elspa Petersen FO
Verkstovan er fyri nýbyrjað og víðarikomin
Marjunarbinding eisini kalla Gjáarbinding er gamal bindingarháttur. Hetta er at líkna við kunst binding, sum verður bundin aftur og framm.
Bindingin er mest brúkt til turrikløð og húgvur. Vit fara at kasta uppá stríput turriklæði. Men hesin bindingarháttur kann eisini brúkast til onnur brúksting. Bindast kann við tógvi úr ymiskari góðsku og tjúkt.
At hava við:
Tógv í ymiskum litum í ull (tjúkt) og passandi stokkar (2 ymiskar grovheitir)
Pappír og blýant/penn.
Tað verður undirvíst á føroyskum


text:
Hash
Hashish (Hash) er ein hashklumpur, og alt eftir hvaðan hashið stavar, kann liturin vera reyður, gulur, brúnur ella svartur, og hash kann vera bæði bleytt og hart. Hasholja er tað sterkasta slagið av kannabis við grøndimmum liti. Nú er hash tað rúseitrið, ið mest verður brúkt. Tað fæst frá hampinum kannabis sativa. Mest virkna hashið færst úr sprættandi kvennblómuni. Tað eitur tetrahydra-cannabinolen. Ein hashrúsur varðar í ca. 4 tímar, og man kann fáa niðurtúr onkuntíð. Tað veldst um persónin. Um man roykir leingi kann tað skaða langtíðarminni, og man kann gerast sløvur og líkaglaður. Eingin er nakrantíð dokumenteraður deyður av hash. Um man skuldi roykt seg í hel, so hevði man ikki klára at gjørt tað, tí man hevði sovnað langt áðrenn.
Fólk nýta rúsevni at koma sær í gott lag ella at gloyma syndarligar umstøður.


text:
Og hetta er mest sum ein spennandi framsýning.
Í ár eru tað 16 listafólk, ið sýna fram. Tey fyrireika alt sjálvi og Inger Smærup Sørensen er sambindingarliður. Hesa ferð vísa tey á, at framsýningin sum uppliving er bæði einstaklingaframsýning og kollektiv. Tey siga soleiðis:
Ein bólkaframsýning vísir verk hjá einarum, hjá listafólkum, sum ikki hava somu listaáskoðan, sum yvirhøvur ikki brúka sama úttrykk og sum vilja nakað heilt ymiskt við síni list. Soleiðis verður Heystframsýningin 2008 eisini, men júst henda framsýningin vísir, at listafólkini megnað at skapa eina heild og fáa listaverkini at tala saman. Til ber at hyggja eftir tí einstaka verkinum, sum eitt sjálvstøðugt verk, men samstundis veksur eitt samspæl millum øll verkini, sum gevur nýggjar møguleikar. Umframt at Heystframsýningin vísir verk av nøkrum av landsins størstu listafólkum, so er eisini høvi at sígga og lurta eftir spennandi samrøðum millum verkini. Júst hetta ger Heystframsýningina til eina av fremstu listarligu hendingum í listakalendaranum.
Eri púra samdur við orðunum hjá listafólkunum. Framsýningin er livandi og fjølbroytt, egin og tó samansett, og hølið blívur bara betur og betur. Tað er sum gjørt til hetta endamál.
Tey 16 listafólkin, sum eru við á Heystframsýningini í ár eru Zacharias Heinesen, Tróndur Patursson, Hansina Iversen, Rannvá Kunoy, Torbjørn Olsen, Marius Olsen, Bárður Jákupsson, Olivur við Neyst, Andrias Andreassen, Anker Mortensen, Hanni Bjatalíð, Bjarne Werner Sørensen, Tummas Jákup Thomsen og Hjördis Haack, Aggi Ásgerð Ásgeirsdóttir og Brandur Patursson.
Zacharis Heinesen hevur gjørt innbjóðingarkotið og eitt serprent, ið kann keypast sum plakat á Heystframsýningin. Marianne Krogh Andersen, sum skrivar á Weekendavisen, hevur skrivað um framsýningina.
Frálíkt, men tað fær meg enn einaferð at undrast yvir føroyska fakkunnleikan, soleiðis yvirhøvur. Meðan JobMatch er í Keypmannahavn at fáa útbúgvi fólk heim, so liggur føroyska listfrøðin í dvala. Ikki tí tað er nakar trupulleiki per se at onnur enn føroyingar lýsa føroyska list, men list er eitt inniligt mál, næst at fólkasálini, ið definerar samleikan í øllum heimsins londum. Her er ikki rúm fyri sjávinismu. Bara fólkasál. Og hesin listabólkur á Rundingi fyllir so nógv í føroyska landslagnum, at hann eigur at verða lýstur á upprunaføroyskum. Hvørki meir ella minni.
Eftir at hava sæð framsýningina, ganga vit fýra ein túr eftir eini skrá, sum í felag er løgd framman undan. Í dag hyggja vit at tveimum bygningum, Føroya Tele í Hoyvík og nýggja Statoil bygninginum á Óðinshædd, innan vit bowla og kappast um Lebowski-steypin á Hálsi. Síðani eta vit døgurða úti á Norðasta Horni, hægstu føroysku bygdini.
Jú, heystið er byrjað.


text:
Framleiðsla av spreingievni
Framleiðsla av spreingievni kann bert fara fram við loyvi frá Arbeiðs- og brunaeftirlitinum.
Við framleiðslu er at skilja blanding og onnur framleiðsla av spreingievni, sum fer fram í Føroyum, vanliga við spreingistaðið - m.a. blanding av ammoniumnitrati og olju.
Kunngerð, ið nágreinar reglurnar fyri framleiðslu, er ávegis.
Í sambandi við viðgerðina tekur Arbeiðs- og brunaeftirlitiðstøði í viðurkendum normum fyri framleiðlsu Viðgerðin hjá Arbeiðs- og brunaeftirlitinum um loyvi til framleiðsu tekur m.a. støði í góðkenning av staði, har framleiðsla fer fram, arbeiðshøli, útgerð og framleiðsluhátt og treytir fyri góðkenning av hesum.


text:
Tíðindi
9. februar 2018
Myndamál ella myndaligt mál er ein týðandi partur av málinum í øllum londum. Men tað er sjáldan meint bókstaviligt. Tí er myndamál nakað av tí síðsta í málinum, sum børn læra, og tað hendir vanliga, tá ið børnini eru 10-12 ár. Ikki fyrr enn tey eru ung, frá 16 ár og eldri, skilja og brúka tey myndamál, sum tað er ætlað. Men fyri børn og ung við autismu er øðrvísi; hóast tey eru væl fyri málsliga, er tað ein avbjóðing at skilja myndamál, tí tey skilja mál bókstaviliga.
Sobh Chahboun, granskari á Instituttinum fyri mál og bókmentir við NTNU í Noregi, hevur granskað, hvussu fólk við autismu, sum hava mál, skilja og tulka myndamál. Granskingin er ein partur av eini stórari ES-verkætlan, har granskarar á fleiri universitetum og tveimum privatum stovnum hava hugt nærri at sambandinum millum mál og fatan av umheiminum hjá hesum fólkum. 74 sponsk børn við Asperger-syndromi hava tikið lut í kanningini. Tann yngsti bólkurin var 10 til12 ár, meðan tann elsti bólkurin var frá 16 til 22 ár, og øll vóru væl fyri málsliga. Umframt var ein kontrollbólkur á 71 børn og ung, sum ikki høvdu autismu.
Áður hevur verið hildið, at børn við autismu ikki eru før fyri at skilja myndamál. Kanningin hjá Chahboun vísir, at soleiðis er ikki. Verkætlanin var gjøgnumførd gjøgnum ymsar hættir, millum annað at fylgja við rørsluni í eygunum, og hvussu tey brúka teldumúsina, meðan luttakararnir loystu uppgávur á telduskíggjanum. Chahboun hevur kannað, hvørji viðurskifti ávirka, hvussu børn og ung skilja orðatiltøk og myndasamanberingar, sum jú eru ymisk.
Biologisk orðatiltøk, sum ”tú sært út sum ein tomat”, var lættast at skilja hjá luttakunum við Aspergers-syndromi, meðan meiri ópersónligar myndaberingar sum ”at hava einglavakt” vóru torførari at skilja.
– Ung við autismu, sum duga væl at orða seg málsliga, hava mangan tørv á meiri tíð og brúka aðrar mekanismur at skilja myndaliga talu. Tey hava aðrar hættir at svara uppá, hóast tey svara rætt. Tá ið tey svara rætt, hava tey aðrar handar- og eygnarørslur enn kontrollbólkurin hevði, og tað bendir á, at tað liggja aðrar mentalar tilgongdir undir, sigur Chahboun.
Stórur munur er á tí yngsta bólkinum samanborið við tann elsta.
– Tey yngstu høvdu nógv verri við at skilja ymisk sløg av myndaligum útsøgnum, myndaberingum og orðatiltøkum, samanborið við tey elstu. Tað vísir, at tey kunnu læra at skilja myndamál, hóast teimum tørvar meiri tíð samanborið við sokallað normal, sigur granskarin.
Kelda: forskning.no
Les alla greinina: https://forskning.no/2017/10/autistiske-barn-kan-laere-bildesprak/produsert-og-finansiert-av/ntnu
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Florida
Florida er ein lutstatur í Sameindu Statunum við 19,893,297 íbúgvum (2015). Høvuðsstaðurin er Tallahassee. Størsti býur er Jacksonville, síðan er tað Miami. Í norðri hevur Florida mark við Georgia og Alabama. Í eystri er Atlantshavið og í vestri Meksikoflógva. Eyknevni er Sólskinstaturin (enskt: The Sunshine State).
Á einum nesi har, sum nú nevnist Cape Canaveral (fyrr Cape Cape Kennedy), er tann gitna rakettstøðin, sum rúmdarfør verða skotin upp frá. Hátøkniliga eru fá lond fremri enn Florida, serliga í rúmdarkanningum. Florida Keys er eitt væl dámt strandarøki á suðurendanum á Florida.
Innihaldsyvirlit
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Florida er ein fløta, øll sum hon er. Har er ovurheitt. Í støðum eru stórar mýrar, sum kunnu vera avvaksnar við tættum skógi. Av tí at so stórur munur er á veðurlagnum norðuri í USA og í Florida, kemur nógv fólk norðaneftir hagar at ferðast um veturin. Tey halda tá til úti við strondina og stuttleika sær við at svimja í tí flógva sjónum. Suðuri á Florida út móti Atlantshavi er sandstrond, og heitt og turt er veðurlagið; har er tí eitt útvalt baðipláss, og tað nógva frítíðarfólkið, sum leitar hagar, hevur gjørt, at býurin Miami er ógvuliga skjótt vaksin hesi seinastu árini.
Veðurlag[rætta | rætta wikitekst]
Í Florida er vanliga heitt alt árið. Tó kann tað henda seg, at kaldur vindur er norðaneftir í stutt tíðarbil. Tað er ikki gott fyri tey nógvu appilsintrøini, sum har eru. Har er alla tíðina sera slavið og heitt, og hitin er á leið tann sama alt árið. Har er tropiskt regnskógarveðurlag, og tann nátúrligi gróðurin er tropiskur regnskógur. Men nógvastaðni er regnskógurin høgdur, og jørðin er velt ella nýtt sum beitilendi. Norðast í Florida er heitt-temprað veðurlag, har leyvtrø vaksa. Her vóru áður stórir leyvskógir, men nú á døgum eru í staðin veldiga stórir akrar. Sunnast í Florida er landslagið heilt øðrvísi. Í Karibiahavi úti fyri suðurstrondini eru nógvar vakrar, pálmavaksnar oyggjar. Til dømis koma milliónir av fólki úr øllum heimi at vitja baðistrendurnar í Florida Keys.
Mýrlendi[rætta | rætta wikitekst]
Stívur fimtingur av Florida er mýrlendi. Her er tjóðargarðurin Everglades, har mong sjáldsom dýr halda til, til dømis floridapantarin og manatein, sum er eitt sjóneytaslag. Amerikanski alligatorurin livir eisini í mýrunum í Florida. Hann kann gerast upp ímóti 3,6 m langur. Í Florida er tað ólógligt at ala aligatorar í sínum egna heimi.
Meginparturin av Everglades er í vanda fyri at hvørva, tí at mýrarnar verða skornar upp og veittar at nýta til byggilendi og landbúnaðarjørð. Í 1994 játtaðu myndugleikarnir í Florida at bjarga mýrunum, ið eftir eru, og at gera aðrar mýrar.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Ferðavinna[rætta | rætta wikitekst]
Ferðafólkavinnan hevur stóran týdning í Florida. Fort Lauderdale, Orlando, Miami, Florida Keys, Daytona Beach, Panama City og Pensacola eru viðgitnir ferðafólkastaðir.
Landbúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Fyrr búði mesta fólkið á bygd og livdi av landbúnaði, men so hvørt ídnaðurin hevur ment seg, eru alt fleiri og fleiri fólk flutt til býirnar at búgva. Fruktir sum appilsinir, sitrónir og aðrar fruktir vaksa væl í Florida. Ymiskt veðurlag og ymiskt jørðildi í Florida gera, at har er sera fjølbroyttur landbúnaður. Nógv sløg av grøði verða velt. Í Florida eru sitrusfruktir ein týðandi grøði.
Ídnaður[rætta | rætta wikitekst]
Sum fremsta ídnaðarland í heiminum hevur USA sjálvandi nógvan ymiskan ídnað. Millum teir týdningarmestu eru flogídnaður, heilivágsídnaður og KT-ídnaður. Ein hópur av fyritøkunum í USA eru ógvuliga stórar, og virksemið hjá teimum fevnir um nógv lond. Leingi var tað soleiðis, at meginparturin av framleiðslu ídnaðinum, t.d. bilídnaðurin í Detroit, var miðsavnaður í landnyrðingspartinum í USA. Hetta økið varð nevnt rustbeltið. Talan var um økið rundan um teir stóru býirnar New York City, Boston, Philadelphia, Baltimore, Chicago, Cleveland, Cincinnati, Indianapolis og Detroit. Hetta er nær við tey stóru kolanámini í Appalachiafjøllunum, og góðir møguleikar fyri samskifti og flutningi vóru eisini ein orsøk til, at so nógvur ídnaður varð bygdur júst har. Nú er ein stórur partur av framleiðsluídnaðinum fluttur vestureftir til Kalifornia ella suðureftir til Florida, til tað sonevnda sólbeltið, sum er statir har tað er heitt og nógv sólskin. Har vaksa býir sum Jacksonville, Miami, Tampa, Orlando, Tallahassee og Fort Lauderdale.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Hjúnabond millum samkynd eru galdandi í Florida.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://tbo.com/news/florida/miami-sees-4-million-cruise-passengers-20131221/
- ↑ http://tbo.com/news/florida/miami-sees-4-million-cruise-passengers-20131221/
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
Ferðafólk sóla sær á strondini á oynni Key West.
Sandur á Bahia Hondum í Florida Keys.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
Arbeiðsfólk at sláa
freist at søkja: 23.05.2018
Námsfrøðingur til dagstovnaøkið
freist at søkja: 30.05.2018
Reingerðarfólk til Látipípuna
freist at søkja: 30.05.2018
KORT
VEÐRIÐ
Vestmannadagar 2015: Vel Ársins borgara
27.08.2015
Vestmanna Bygdarráð hevur samtykt eina ferð um árið at heiðra einum borgara, sum á einhvønn hátt hevur gjørt okkurt munagott bygdini at frama. Hetta kann vera við einstakari serligari hending ella við at hava arbeitt fyri einari søk til frama fyri Vestmanna gjøgnum longri tíð.
Fyrsti heiðurin verður latin leygarmorgunin 19. september 2015, tá ið Vestmanna Kommuna bjóðar øllum til felags morgunmat í ítróttarhøllini í sambandi við, at Vestmannadagarnir verða hildnir.
Átakið verður skipað soleiðis, at borgararnir sjálvir lata inn uppskot til bygdarráðið at velja ímillum. Freistin at lata inn uppskot er mánadagin 14. september 2015 kl. 12.
Vestmanna Bygdarráð vónar, at tikið verður væl ímóti nýggjast átakinum.
Reglurnar fyri átakinum “Ársins borgari” eru hesar:
1. Fólk í uppskoti
Bert fólk búsitandi í Vestmanna Kommunu kunnu fáa heiðurin sum Ársins borgari.
Sami persónur kann fáa heiðurin fleiri ferðir, men kann í mesta lagi fáa heiðurin 5. hvørt ár.
Sitandi bygdarráðslimir kunnu ikki vera í uppskoti.
2. Treytir og grundgevingar
Øll fólk búsitandi í Vestmanna Kommunu kunnu lata inn uppskot til heiðurin.
Skrivlig uppskot við grundgevingum um, hví ávísur persónur veljast skal til heiðurin, skuldu latast Vestmanna Kommunu eftir nærri ásettari freist (í 2015 er freistin 14. september kl. 12).
3. Dómsnevnd
Ein bólkur av trimum bygdarráðslimum viðger innkomnu uppskotini, og ger tilmæli til bygdarráðið. Dómsnevndin situr alt valskeiðið.
4. Almannakunngerð
Borgarstjórin kunnger vinnaran og handar gávur á almennum tiltaki í bygdini. Í ár verður tað leygarmorgunin 19. september 2015, tá ið Vestmanna Kommuna bjóðar øllum til felags morgunmat í ítróttarhøllini í sambandi við, at Vestmannadagarnir verða hildnir.
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Ábal og aðrar søgur
Lagað til lesinámsfrøðiliga: Lydia Didriksen
Lesinámsfrøðilig viðgerð: Magnus Hansen og Ásla Husgaard
Í bókini eru 4 gitnar stuttsøgur eftir Sverra Patursson: Ábal, Íslandsferðin, Æðan og Gull. Sum kunnugt var Sverre Patursson ein hin fyrsti, sum fór undir at skriva stuttsøgur á føroyskum. Bókin er um vinarlag, kærleika, deyða, sorg og menniskjans torgreinda sinni. Í sínum algilda evnisvali siga søgur Sverra okkum tað sama í dag, sum tær søgdu fólki, tá ið tær sóu dagsins ljós á fyrsta sinni.


text:
Aðalfundur á Dramaverkstaðnum 2016
- Detaljer
- Skrevet af Hjørdis Verlandsdóttir Johansen
-
Aðalfundur á Dramaverkstaðnum
Mánakvøld 31. okt. kl 19.30
Fundurin er einasti fundur hetta skúlaárið, og er bæði fyri limir og foreldur.
Foreldur hava atkvøðurætt fyri næmingar undir 16 ár og kunnu veljast í nevnd fyri barn teirra.
Skrá sambart lógum felagsins.
Vit vilja fegin hava, at foreldur møta! Hetta er nevnliga samstundis ein lima-, og foreldrafundur, har vit m.a. greiða frá, hvat bólkarnir gera nú
og framyvir.
Møti fjølment og vit gleða okkum til at fáa eina hugnaliga løtu saman við tykkum øllum.
Vinarligast,
Hjørdis V Johansen.


text:
Sverri Egholm
04.04.2018 - 21:46
Tíðindi > Vinna & Tøkni > Íverksetan
Navnframi íverksetarin Martin Thorborg, sum hevur stovnað, rikið og selt nógvar fyritøkur, verður høvuðstalari á Íverksetaradegnum 11. mai.
Tað eru Knassar og Íverksetarahúsið, sum saman hava fingið Martin Thorborg til Føroya. Hann er millum annað kendur fyri Jubii, Amino og bókhaldsskipanina Dinero.
Umframt hetta verður handan av Granum til ársins árverksetara, ársins innovatión og ársins íløgu.
Við at vísa áræði og dirvi kunnu íverksetarar heysta vinningin og bera gullið av heiði, sum Grani gjørdi á sinni. Íverksetarahúsið heiðraði føroyska íverksetan fyrstu ferð í 2009, og hevur gjørt tað hvørt ár síðani. Føroya Løgmaður Aksel V. Johannesen handar heiðurin fyri Ársins Íverksetara.
Íverksetaradagurin verður hildin í Østrøm í Tórshavn. Tiltakið byrjar fríggjadagin 11 mai. 2018 klokkan 10 og heldur fram til á middegi.
Øll við áhuga fyri íverksetan eru vælkomin til tiltakið, sum er ókeypis, men best er um fólk boða frá luttøku á Facebook her.


text:
Heilafelagið skipar í hesum døgum fyri skeiði um seinheilaskaða
11-03-2018 - 13:08 - Jóanis Nielsen
Tveir dagar fyri limum og teirra avvarðandi og ein dag fyri fakfólkum, ið arbeiða við fólki, ið hava fingið seinheilaskaða.
Tað er kendi neurosálarfrøðingurin Grethe Pedersen, ið er serføðingur í neurosálarfrøði og seinheilaskaða. Grethe er kend av mongum føroyingum, ið hava verið innløgd í Danmark eftir slagtilburð ella annan skaða í heilan. Á Vejlefjord arbeiðir Grethe m.a. við at vegleiða og hjálpa teim raktu og teirra avvarðandi víðari í lívinum eftir skaðan og at meistra gerandisdagin av nýggjum. http://grethep.dk/grethe-pedersen-neuropsykolog/
130 fólk verða árliga rakt av slagtilburði í Føroyum, so tørvurin er stórur á vegleiðing, viðgerð, endurvenjing og rehabilitering og m.a. lívlangari taluviðgerð.
Tað er viðurkent í øllum Evropa, at avvarðandi eru tann týdningarmesti stuðulin í samband við, at persónur verður raktur av álvarsligari sjúku. Avvarðandi eru eisini neyðugur partur í samstarvinum við tey faklærdu. Avvaraðandi eru ymisk og hava tørv á fjølbroyttum forstáilsi og átøkum og atlit mugu takast til ymiska tørvin.
Skeiðið vendir sær fyrst og fremst til limirnar í Heilafelagnum, eitt nú avvarðandi hjá fólki við seinheilaskaða, foreldur, hjúnarfelagar, syskin, ommur og abbar og aðrar limir við áhuga fyri innihaldinum á skeiðnum. Aldursmarkið er 18 ár.
Á skeiðnum 12. Og 13. mars vera hesi evni viðgjørd
Tær ósjónligu fylgjurnar – slag og tyngd
- Ein ferð kring heilans bygnað og viknað
- Tær ósjónligu fylgjurnar
- Hugskot og vegleiðing
Lær at klára gerandisdagin sum avvarðandi
- Reaktiónir hjá avvarðandi
- At liva við óbehagi og avleiðingum
- Netverkið og týdningur tess
Á skeiðinum 14. mars fyri fakfólk verður komið inn á hesi evni:
- Avvarðandi sæð í einum menningarsálarfrøðiligum sjónarhorni
- Sorgin og týdningur hennara í samstarvinum við avvarðandi
- Vit eru ein partar av nervalagnum hjá hvørjum øðrum – onkuntíð tíverri
- Tá skuldarkensla og skomm saman við øðrum kenslum køva huglagið og samstarvið
– komið verður inn á eitt nú kenslu- og kynslív
- Hugskot til tað góða samstarvið við avvarðandi


text:
Sambært ætlanunum hjá Sirið Stenberg verða tey trý sjúkrahúsini ein organisasjón við einum ovasta, sum saman við lokalu staðbundnu leiðslunum koma at mynda framtíðar leiðsluna í sjúkrahúsverkinum. Uppskotið fær breiða undirtøku á sjúkrahúsunum og í politisku skipanini.
Ein ovasti leiðari, sum saman við lokalu sjúkrahúsleiðslunum myndar leiðsluna í sjúkrahúsverkinum og hevur ábyrgdina av at samskipa virksemið hjá teimum trimum sjúkrahúsunum í Føroyum.
Tað er í høvuðsheitum kolumbuseggið hjá Sirið Stenberg, heilsumálaráðharra, nú hon er komin við síni ætlan um, hvussu sjúkrahúsverkið skal skipast frameftir.
Tað gjørdi hon hósdagin, tá hon legði fram sína frágreiðing um menningarætlan fyri sjúkrahúsverkið í Løgtinginum. Frágreiðingin er upplegg til aðalorðaskifti, sum skal verða í Løgtinginum nú týsdagin.
Leiðsluspurningurin
Kjakið og stríðið um skipanina av okkara sjúkrahúsverki hevur annars verið drúgt og til tíðir hart. Størsti knúturin at loysa hevur verið leiðsluspurningurin – um sjúkrahúsini skulu hava eina felags leiðslu, ella tey framhaldandi skulu vera tríggjar sjálvstøðugar eindir við hvør sínari leiðslu.
Men nú eru so útlit fyri, at áralangi dysturin er av, og at politisk semja fæst um eitt kompromis, sum bæði tryggjar framtíðina hjá øllum trimum sjúkrahúsunum og samskipar virksemið hjá teimum. Ein semja, sum væl at merkja eisini er væl kjølfest úti á teimum trimum sjúkrahúsunum, bæði av leiðslunum har og starvsfólkunum.
Og tað benda útsagnirnar, sum hava verið eftir framløguna hjá Sirið Stenberg í Løgtinginum.
Tey bæði løgtingsumboðini hjá Fólkaflokkunum í Norðoyggjum hava kolldømt frágreiðingina, og sambandsumboðið er sera ivasamt. Men allar aðrar útsagnir hava verið positivar.
Loysnin er nær
Jógvan Skorheim, borgarstjóri í Klaksvík og formaður í Sjálvstýri, hevur alment sagt, at við útspælinum hjá Sirið Stenberg eru vit nú nærri einari loysn fyri sjúkrahúsverkið, enn vit nakrantíð fyrr hava verið.
Sirið Stenberg fegnast um góðu móttøkuna av frágreiðingini.
– Eg giti, at orsøkin til góðu móttøkuna er, at eg havi lagt stóran dent á at hava bæði sjúkrahúsleiðslur og starvsfólkabólkar við í allari tilgongdini. Við tí er ætlanin frammanundan forankrað á øllum trimum sjúkrahúsunum. Tað haldi eg vera alneyðugt, tí hyggja vit eftir øllum teimum mongu miseydnaðu royndunum gjøgnum tíðirnar at gera okkurt við okkara sjúkrahúsbygnað, so eru tær fyrst og fremst strandaðar, tí tey úti á sjúkrahúsunum hava kent, at tey ikki vórðu tikin við upp á ráð, men bara skuldu hava okkurt smoygt niður yvir høvdið sær, sigur hon.
Felags ábyrgd
Beinanvegin eftir aðalorðaskiftið týsdagin kann arbeiðið fara í gongd at seta í verk nýggja leiðslubygnaðin og tilmælini í “Menningarætlan fyri Sjúkrahúsverkið” verða framd í verki.
Sambært ætlanini hjá Sirið Stenberg skal ein ovasti leiðari vera fyri alt sjúkrahúshúsverkið, og skal hesin saman við lokalu staðbundnu leiðslunum mynda framtíðar leiðsluna í sjúkrahúsverkinum.
Ein av høvuðsuppgávunum verður at leggja til rættis og samskipa virksemið á øllum trimum sjúkrahúsunum.
Landssjúkrahúsið skal verða akuttsjúkrahús fyri alt landið, og flestu serlæknaøkini verða savnað her. Hinvegin er ætlanin at fleiri planlagdar skurðviðgerðir verða fluttar út á hini bæði sjúkrahúsini.
Lokalsjúkrahús
Bæði Klaksvíkar og Suðuroyar sjúkrahús fara framhaldandi at vera lokalsjúkrahús fyri ávikavist Norðoyggjar og Suðuroynna.
Í Klaksvík er millum annað eisini ætlanin, at hava meira av sonevndari samadagskirurgi og kikarakanningum, og eftir ætlanini skal sjúkrahúsið eisini verða karmur um eina miðstøð fyri endurvenjing av sjúklingum við seinheilaskaða og ryggmergsskaða. Eisini er ætlanin, at kommunulæknaskipanin í Norðurøkinum verður samskipað við Klaksvíkar Sjúkrahús, soleiðis sum tað er gjørt í Suðuroy við Suðuroyar Sjúkrahús.
Eisini á Suðuroyar Sjúkrahúsi verður dentur millum annað lagdur á at fremja meira av samadagskirurgi, planløgdum skurðviðgerðum og kikarakanningum.
Hjartaendurmenningin – ella hjartarehabiliteringin – sum er á Suðuroyar Sjúkrahúsi í dag, verður varðveitt og styrkt á sjúkrahúsinum, og endurvenjingin verður víðkað, so hon eisini fer at fevna um sjúklingar úr øllum landinum.
Øll frágreiðingin – uppleggið til aðalorðaskiftið týsdagin – sum Sirði Stenberg legði fyri Løgtingið hósdagin kann takast niður her.
“Menningarætlan fyri Sjúkrahúsverkið” kann takast niður her.


text:
Komandi sunnudag, 24. sept. 2017, luttekur Gøtu kirkju ungdómskór (GKU) til gudstænastuna í Skála kirkju kl. 11.00. Fleiri av kórlimum eru av Skála. Gudstænastan verður skipað soleiðis, at kórið kemur at framføra meira enn vanligt til eina gudstænastu. Kórið við hesum dugnaligu, ungu fólkunum vitjaðu eisini Skála kirkju í 2016, og vit gleða okkum sera nógv at hoyra tey aftur.
Kórkapping í Riga
Á FB-vanga sínum hevur kórið hesa stuttu frágreiðing frá ferð teirra til kórkapping í Riga í Latvia í summar:
Kórið er nú afturkomið frá Riga, har vit luttóku í EM fyri kór, og eisini høvdu 2 konsertir. Riga er ein fantastiskur býur - bæði til konsertirnar og kappingarnar vóru salirnir fyltir upp av áhoyrarum. Latvia hevur eina sera sterka kórsiðvenju.
Góð úrslit:
Kórið fekk silvur í báðum kappingunum, sum vit luttóku í. Tann eina var kapping millum ungdómskór, og hin var í kirkjutónleiki, har bæði ung og vanlig kór luttóku.
Kórið fekk eisini hægsta stigatalið, sum vit higartil hava fingið til slíkar kappingar. Alt í alt høvdu vit ein fantastiskan túr, har tað eisini bleiv tíð til feriuaktivitetir o.l. Nú heldur kórið feriu í 1 mnð. áðrenn vit fara í gongd við eitt nýtt, spennandi og avbjóðandi kórár.


text:
[Teksten findes ikke på dansk]
Fríggjadagin 23. februar 2018 verður sjóneyka sett á sølu
av føroyskum bókum til útlond, tá ið Rithøvundafelagið
og FarLit í samstarvi skipa fyri bókmentaráðstevnu undir
heitinum ”Út í heim”. Ráðstevnan vendir sær til rithøvundar, forlagsfólk og øll, ið hava áhuga í at fáa føroyskar bókmentir út í heim.
Hvat kann eg sjálv/ur gera? (kl. 9.00-12.30)
Byrjað verður við verkstovu, har luttakararnir fáa íblástur til,
hvat ein sjálvur kann gera fyri at marknaðarføra seg sum rithøvund
á sosialu miðlunum.
Út í heim - hvussu? (kl. 13.30 - 18.00)
Seinnapartin verður ráðstevna um sølu av rættindum, herundir
samstarv við agent, sáttmáli við útlendsk forløg, krøv
og ynskir hjá útlendskum forlagi við meira.
Át og prát (kl. 18.30 - 23.00)
Um kvøldið verður døgurði og Rit-salón fyri luttakarunum
hjá Katrinu Christiansen.
Verkstovu og framløgur
• Abelone Glahn, rithøvundur og samskiftisfólk
• Niels Jákup Thomsen, stjóri á BFL
• Hólmfríður Matthíasdóttir, stjóri á Forlagið
• Monica Gram, agentur á Copenhagen Literary Agency
Kostnaður og tilmelding
300 kr fyri allan dagin / alt tiltakið
(til ber eisini at tekna seg til ein part av skránni)
Tilmelding fer fram á heimasíðuni: www.rit.fo
Freist: fríggjadagin 9. februar


text:
19. apríl 2018
Aftan á javnleikin 25-25 í fyrru finaluni mikukvøldið er lagt upp til eitt brak av einum dysti, tá seinna FM-finalan skal spælast í Hoyvíkshøllini leygarkvøldið.
Verður úrslitið aftur javnleikur, so skal ein triðji dystur spælast. Annars verður tað "the winner takes it all".
Í FM-finaluni eru tað nevniliga so, at tað er bara stig, sum telja. Ikki mál yvirhøvur.
Dysturin byrjar klokkan 19:00.
Upphiting verður frá klokkan 17 í Hoyvikshøllini.
Á skránni verður sum vant andlitsmáling, prát og hvat annað mann enn kann finna uppá.
Og tað ber til at keypa sær mat eisini. Talan er um laks frá Luna og um suppu.
Og kanska verður okkurt annað at fáa eisini.
Rás2 sigur frá dystinum. Tú kanst lurta á FM-netinum ella á midlar.fo.
KVF sigur eisini frá á FM-netinum umframt á her kvf.fo.
Vit hava brúk fyri øllum góðum kreftum á áskoðaraplássunum.
So vit hava eisini brúk fyri tær!
23. apríl
23. apríl
22. apríl
21. apríl
19. apríl
18. apríl
18. apríl
15. apríl
15. apríl
Hondbóltsfelagið H71
Hoyvíkshøllin
Postsmoga 1067
FO-188 Hoyvík


text:
Alt livandi stunar eftir...
Alt livandi stunar eftir orsøk. Níggju stuttsøgur um lindir og leitan.
Fyrsta stuttsøgusavn eftir Ingun Christ...
Fyrsta stuttsøgusavn eftir Ingun Christensen
Savn við 12 stuttsøgum, har evnini eru ...
Savn við 12 stuttsøgum, har evnini eru úr nútíðini.
Við leikandi søgukynstri og sansaligum ...
Við leikandi søgukynstri og sansaligum máli gandar høvundurin ein veruleika fram í sinni lesarans.
Savn við tíggju nýggjum og spennandi sp...
Savn við tíggju nýggjum og spennandi spøkilsissøgum.


text:
Navn: Símun Hammer
Aldur: 52 ár
Heimstaður: Toftir
Familja: Giftur við Irene Hammer, eiga 4 børn.
Útbúgving: Fiskivinnufrøðingur frá Universitetinum í Tromsø.
Harumframt ymsar tónlistarligar útbúgvingar.
Áhugamál: Tónleikur. Serliga Orgul-, kór- og horntónleikur.
Hvat ger fyritøkan har tú ert stjóri?
Vit veita leiðsluráðgeving til fyritøkur og stovnar. Sum oftast er talan um ávísar verkætlanir, sum vit loysa saman við okkara kundum.
Hvar heldur fyritøkan til?
Í Saltangará, Heiðavegi 5.
Nær varð hon stovnað?
Fyritøkan varð stovnað 11 mars 1997, og er tí 20 ár í ár.
Hvussu nógv fólk arbeiða í fyritøkuni?
Vit eru 2½ fulltíðarsett, og harumframt 3 freelance.
Vinnuligir karmar í Føroyum:
Hvat er tað besta, tað almenna hevur gjørt fyri tína fyritøku/vinnugrein seinastu 5 árini?
Onki ávíst, sum eg kann koma í tankar um.
Hvat er tað besta tað almenna kundi gjørt fyri tína fyritøku/vinnugrein?
At útveita flest møguligar útinnandi uppgávur.
Hvussu eru almennu vinnukarmarnir sum heild í Føroyum í mun til hjá líknandi fyritøkum í grannalondunum.
Vinnukarmarnir eru á sama støði, sum hjá øðrum føroyskum fyritøkum. Men prísstøðið á okkara tænastum er munandi lægri enn hjá líknandi fyritøkum aðrastaðni, og hetta er ein avbjóðing.
Hvussu eru umstøðurnar at reka vinnu í kommununi, har fyritøkan er?
Kommunan hevur sera gott forstáilsi fyri vinnulívinum, og umstøðurnar eru á tann hátt góðar.
Hvat kundi verið betri?
Møguliga eru fleiri uppgávur, ið kundu verið útveittar.
Hvussu er atgongdin til fígging av virkseminum hjá fyritøkuni?
Hon er á sama støði, sum hjá øðrum fyritøkum. Krøvini til trygd í samband við fígging eru nógv økt seinnu árini.
Eru nakrar serligar forðingar fyri at fyritøkan kann vaksa?
Týdningarmesta forðingin er starvsfólk við røttu førleikunum. Her kappast vit við lønarlagið hjá tí almenna – og ikki minst tær sømdir, sum fylgja við. Tað kann ofta vera trupult at fáa hetta at hanga búskaparliga saman.
Um tú skalt royna at spáa um framtíðina, hvar sært tú fyritøkuna um 5-10 ár?
Eg vænti, at fyritøkan er styrkt enn meira, bæði við førleikum og fíggjarligum grundarlagi. Eg vænti tó ikki, at vit koma at vaksa munandi í starvsfólkatali, men møguliga við 1 – 2 persónum afturat.
Persónligt:
Hvat er tað besta við at vera stjóri/eigari í tínari fyritøku?
Tað at skapa nakað sjálvur, og hava beinleiðis ávirkan á hvørjar arbeiðsuppgávur ein leggur seg eftir.
Hvat er tað mest avbjóðandi?
Mest avbjóðandi er at halda ein vanligan arbeiðsdag. Vanligur arbeiðsdagur gerst ofta 10-12 tímar um dagin.
Hvussu nógvar tímar arbeiðir tú um vikuna?
Umleið 65 tímar í miðal.
Hvør ert tú?
Fjølbroyttur: Havi lætt við at umstilla meg millum ymisk sløg av uppgávum.
Góðskutilvitaður: Tað er umráðandi fyri meg at hava fokus á, at úrslitið av uppgávuni, ið verður loyst, er virðismikið fyri okkara kundar.
Arbeiðssamur: Dámi væl kensluna av at fáa eina uppgávu lidna áðrenn dagurin er liðugur, hóast tað kann gerast ein langur dagur.
Spurningar um aktuell mál:
Hvat heldur tú kann verða gjørt fyri at vaksa um fólkatalið í Føroyum?
Loyva eini stýrdari tilflyting – t.d. nakað líknandi skipanini, sum er í Sveis.
Er atgongdin til arbeiðsmegi nøktandi?
Tað eiga ikki at vera forðingar fyri at fáa fólk úr ES londum til Føroyar, óansæð hvørjum landi talan er um. Hetta eigur bara at vera ein avtala millum arbeiðsgevara og arbeiðstakara.
Merkir tú nakað til, at arbeiðsloysi er lágt?
Nei.
Vinnuhúsið varpar ljós á smáar og miðalstórar fyritøkur við at spyrja stjórar innan ymsar vinnugreinar, hvussu tað er at reka fyritøku í Føroyum og teirra gerandisdag.


text:
Stuðulspolitikkur hjá Nes kommunu
Samtykt av Bygdaráðnum 31.03.2014
Kapittul 1
Endamál
§1. Stuðulspolitikkurin er ætlaður, sum hjálp til Mentanarnevndina í viðgerð av umsóknum og møguliga, sum grundgeving í svari til umsøkjarar. Endamálið við stuðulspolitikkinum er soleiðis trífalt:
1. at lýsa hvønn stuðul verður latin til
2. at greiða frá, hvussu stuðlað verður
3. at greiða frá, hvør tekur avgerð um at stuðla
§2. Umsókn um stuðul hægri enn kr. 10.000,00 skal fyri Bygdaráðið, við tilmæli frá Mentanarnevndini.
Umsókn um stuðul uppá kr. 10.000,00 ella lægri verða avgreiddar av Mentanarnevndini.
Kapittul 2
Hvønn stuðul verður latin til
§3. Stuðul kann verða latin til niðanfyri standandi virksemi hjá fólki ella felagsskapum búsitandi, ella hava sítt virksemi, í kommununi:
1. ítrótt
2. sang og tónleik
3. sjónleik í breiðari merking
4. myndlist og skapandi list í breiðari merking, íroknað heimavirki og gomul handverk
5. áhugafeløg og trúðarbólkar
6. bóka- blað- og fløguútgávur
7. uttanlandsferðir
8. bygdasøvn/fornminnisfeløg
Kapittul 3
Ítróttarvirksemi
§4. Á hvørjum ári verður stuðul latin ítróttarvirksseminum í kommununi. Mentanarnevndin ger tilmælið til Bygdaráðið.
§5. Er talan um serligan tørv, eitt nú, óvanligt ella á annan hátt stórt keyp av útgerð, kann stuðul umframt útgangsupphæddina verða latin.
§6. Verður skipað fyri tiltøkum, kappingum, ítróttar-, summar-, ella líknandi stevnum, kann stuðul, umframt útgangsupphæddina, verða latin.
Kapittul 4
Sangur og tónleikur
§7. Sangarar, tónleikarar og onnur, ið varða av, kunnu søkja um stuðul til framførslur, verkætlanir, vitjanir, skeiðvirksemi og líknandi, sum verður hildið í ella uttanfyri Nes kommunu.
Kapittul 5
Sjónleikur
§8. Sjónleikarar og onnur, ið varða av, kunnu søkja um stuðul til framførslur, verkætlanir, vitjanir, skeiðvirksemi og líknandi, sum verður hildið í ella uttanfyri Nes kommunu.
Kapittul 6
Myndlist og skapandi list í breiðari merking íroknað heimavirki og gomul handverk
§9. Listafólk kunnu søkja um stuðul til verkætlanir, vitjanir, skeiðvirksemi og líknandi, sum verður hildið í ella uttanfyri Nes kommunu.
Kapittul 7
Áhugafeløg og trúðarbólkar
§ 10. Stuðul kann verða latin áhugafeløgum og trúðarbólkum, sum eru heimahoyrandi í Nes kommunu.
Kapittul 8
Bóka- blað- og fløguútgávur
§11. Er talan um útgávu, sum er gjørd av fólki ella felagsskapum í kommununi, kann kommunan stuðla.
Er talan um stuðul til størri verk í kommununi, ella um kommununa, kann kommunan stuðla.
Kapittul 9
Uttanlandsferðir hjá skúlaflokkum, felagsskapum ella einstaklingum
§12. Stuðul kann verða latin skúlaflokkum, felagsskapum ella einstaklingum, sum skulu uttanlands.
Kapittul 10
Bygdasøvn /Fornminnisfeløg
§13. Á hvørjum ári verður stuðul latin til bygdasøvn/Fornminnisfeløg, sum reka
mentanarsøguligt virksemi av bygdasøguligum týdningi.
§14. Er talan um serligan tørv, eitt nú, óvanligt ella á annan hátt stórt keyp av útgerð, kann stuðul, umframt útgangsupphæddina, verða latin.
§15. Verður skipað fyri tiltøkum, stevnum o.ø. kann stuðul, umframt útgangsupphæddina, verða latin.
Kapitul 11
Lýsingar og reklamur
§16. Verða skráir, kalendarar ella prentað tilfarð annars gjørt í sambandi við tiltøk, kann lýsingarpláss verða keypt fyri vanligan prís.
Kapitul 12
Mannagongdir
§17. Allar umsóknir skulu móttakast skrivliga og skulu fáa skrivligt svar.
§18. Allar umsóknir verða avgreiddar, ella tilmældar, av Mentanarnevndini.
Umsóknir, sum verða tilmældar av Mentanarnevndini, verða avgreiddar av Bygdaráðnum.


text:
Árni Gregersen, ting.fo 31.12.2016 (17:55)
Breið semja um fiskivinnuna langt burtur
At Fólkaflokkurin er ímóti ætlanunum hjá landsstýrismanninum við fiskivinnumálum, Høgna Hoydal, um hvussu fiskivinnan skal skipast frá 1.januar 2018 er ikki nýtt.
Men at Sambandsflokkurin eisini er so langt burtur frá einari semju, kom rættuliga greitt fram, tá teir tríggir kjakaðust seinnapartin í útvarpinum.
Í einum nýggjárskjaki, sum mest bar brá av at tosa hvør í munnin hjá øðrum, var kenslan greið: talan verður ikki um nakra breiða fiskivinnusemju.
Uppboðssølan hevur alla tíðina verið nevnd sum forðing fyri semju, men eisini hvør skal hava loyvi at selja fiskirættindi er ein forðing fyri semju.
Andstøðuflokkarnir halda, at umsetiligiheit av rættindum gevur dynamik í vinnuni, meðan landsstýrismaðurin heldur fast við, at ongin kann selja tað, sum ein ikki eigur.
So her gamlaárskvøld sær tað út til, at verður din nýskipan gjørd, sum hevur bert nakað av tí, sum landsstýrismaðurin hevur sett sær fyri at fáa ígjøgnum, so verður tað við einum meirluta í Løgtinginum - ikki ein breið semja.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Ingi Samuelsen
12.02.2018 - 08:40
Ítróttur > Ítróttur > Vetrarítróttur
Listskoyting varð flutt eit stig upp, tá tað í gjár eydnaðist russisku Evgenia Medvedeva at seta nýtt met á vetrarolympisku leikunum.
Hon gjørdist søgulig, tá hon fekk hægsta stigatal, sum nakrantíð er givið í slíkari kapping.
Tað var í stuttu kappingini, at tað eydnaðist Medvedeva at skora 81,06 stig eftir eina røð av tekniskum perlum á ísinum í PyeongChang.
Í fjør var 18 ára gamli russin tann fyrsta nakrantíð, sum megnaði at koma upp á 80 stig.
Ongin av kappingarneytunum vóru í nær námind hennara støði. Italska Carolina Kostner fekk 75,10 stig, sum var næsthægsta skoran.
Evgenia Medvedeva er tvífaldur heimsmeistari. Hon kappast í PyeongChang undir uttanveltaðum flaggi, tí Russland er útihýst orsaka av ákærunum um doping.
Unga russiska kvinnan hevur ikki havt tær bestu fyrireikingarnar til OL, tí seina í fjør fekk hon staðfest eitt brot í fótinum. Hon mátti halda støðg í tveir mánaðir, og byrjaði ikki at skoyta aftur fyrr beint undan leikunum í Poeongchang.
Olympisku leikirnir í PoeongChang eru nú komnir væl og virðiliga ígongd, og eftir tveir heilar kappingardagar er støðan tann, at Týskland higartil hevur klárað seg best við trimum gullheiðursmerkjum og einum bronsu. Holland hevur tvey gull, tvey silvur og eitt bronsu og USA hevur tvey gull, eitt silvur og eitt bronsu.
Noreg hevur eitt gull, fýra silvur og trý bronsu, Svøríki hevur eitt gull og Finnland hevur tvey bronsuheiðursmerki.


text:
Jan Müller
20.04.2018 - 06:53
Sjóvinnustovnurin undir ST, IMO, hevur samtykt, at útlátið av veðurlagsgassum frá skipum, skal minkast munandi.
Útlátið skal minkast við 50 prosentum innan 2050 frá einum 2008 støði. Um somu tíð er málið, at skipaferðslan skal heilt gevast við CO2 útláti skjótast til ber í hesi øldini. Hetta er eisini tað, sum París-avtalan kemur til. Og nú er so semja um, hvussu rokkið verður á mál. Londini eru samd um strategiina.
Landsstýriskvinnan í umhvørvis- og orkumálum, Siri Stenberg segði við útvarpið mikudagin, at ætlanin er, at Føroyar eisini skulu fylgja samtyktini í IMO. Hon heldur, at hóast long tíð er til 2050, so eigur føroyska sjóvinnan longu nú at byrja at fyrireika seg til broytingingarnar.


text:
Nù er seinasti dagur av árinum komin og framvegis er verkfall hjá Pedagogfelagnum. Lat meg siga beinavegin.
Eg takiđ fult og fast undir viđ verkfallinum og tađ er ikki at gevast fyrienn tađ komiđ á mál.
Pedagogar fáa alt ov litiđ ì løn. Lønin er ein fùl skom, so er tađ sagt.
Fleiri og fleiri uppgávur vera álagdar pedagogum ár eftir ár. Međan lønin stendur ì stađ ìmun til ađrar tilsvarandi fakbòlkar.
Nýggjasta ùtspæliđ kemur fra Mentamálaráđnum viđ Rigmor Dam, sum Landstýriskvinnu á odda. Har hon vil málmenning ì 2018.
Rigmor Dam nevnir ikki viđ einum orđi, pedagogar og teirra øki, sum eitt nù er dagstovnaøki.
Tađ er har stòrur partur av málmenning hjá børnum byrjar og eitt stòrt arbeiđi verđur gjørt fyri at menna børnini málsligani og stimbra tey uppá ađrar mátar.
Hinvegin um hennara orđ gerast verđuleiki, so eru tađ 100 %, ein uppgáva sum lægst lønti fakbòlkur ì landinum fer at taka og hava ábyrgdina av, sum ikki altìđ.
Gott nýggjár
Levi Mørk
Býráđslimur og pedagogur


text:
Í mars vóru 25.837 løntakarar, árstíðarjavnað. Hetta eru 78 færri enn í februar, men higartil hava tað verið yvir 25.800 løntakarar hvønn mánað í ár. Seinastu trý árini hevur gongdin verið, at fleiri løntakarar eru lagstir til, og eru tað nú 2.000 fleiri til arbeiðis enn á vári 2014.
Byggivinnan havt stóran vøkstur seinastu fýra árini
Løntakaratøl eftir vinnugrein eru ikki árstíðarjavnað, og tískil verður samanborið við sama tíðarskeið árini fyri.
Í mars í ár vóru 25.581 løntakarar, 603 fleiri enn árið fyri. Vøksturin er 2,4%. Tað er serliga byggivinna og onnur tilvirking, sum eigur ein stóran part av vøkstrinum. Í mars 2013, fyri fýra árum síðani, vóru um 2.900 løntakarar í byggivinnu, men hvørt ár eftir hetta hevur henda vinnan fingið umleið 200 løntakarar fleiri, so tað nú eru 3.750 løntakarar. Árligi vøksturin hevur verið millum 5,4 og 7,4%
Bæði privatar og almennar tænastur hava umleið 200 fleiri løntakarar nú enn fyri einum ári síðani. Tænastuvinnurnar eru væl størri enn byggivinnan, so vøksturin er heldur lakari í prosentum, nú eru 2,6% fleiri til arbeiðis í tænastuvinnunum.
Fiski- og alivinnan minkar í løtuni, í mars í 2016 vóru 4.113 í vinnu har, men nú eru tey 4.005, 108 færri.
Fiskiskapur og fiskavøruídnaður ganga aftur
Í fiski- og alivinnuni var talan um, at færri løntakarar vóru í mars. Í vinnubólkinum er gongdin tó sera ymisk eftir vinnugrein. Tann vinnan sum hevur eina tí størstu framgongdina seinasta árið, er ali- og kryvjivirki. Í mars í ár vóru 1.050 løntakarar í alivinnuni, 103 fleiri enn fyri einum árið síðani. Tað svarar til at nú eru 10,9% fleiri til arbeiðis í alivinnuni. Hinvegin vóru um 100 færri bæði í fiskiskapi og í fiskavøruídnaðinum.
Í bygging og aðrari tilvirking eru tað tær báðar stóru vinnugreinarnar, bygging og skipasmiðjur/smiðjur, sum hava stóra framgongd, meðan annar ídnaður og orka/vatnveiting standa í stað. Í bygging vóru tað í mars 1.994 løntakarar, 193 fleiri enn fyri einum ári síðani, og í skipasmiðjum og smiðjum vóru 742 løntakarar, 66 fleiri enn fyri einum árið síðani.
Dagførd og útgreinað tøl eru tøk í hagtalsgrunninum her.
Stutt um árstíðarjavning og trendin
Árstíðarjavnað tøl eru reinsað fyri árstíðaravvik, sum t.d. afturvendandi sveiggið í virkseminum millum vár og summar, heyst og vetur. Hetta merkir, at til ber at hyggja eftir gongdini mánað fyri mánað, uttan at samanberingin verður órógvað av regluligum sveiggjum millum árstíðirnar.
Í trendinum er harumframt lagt upp fyri øðrum óreglusemi í mánaðarligu tølunum, og tá sæst tann undirliggjandi langtíðargongdin í løntakarunum.
Til ber at lesa meira um árstíðarjavning her.
---
Video-grafikkur kann takast niður her


text:
Summardagur :) Vit saman við Hoyvík, Gøtu og Kaldbak
Ein góður Summardagur í dag :) Summardagurin í ár var hildin í fagrasta veðrið í Býlingshúsinum Inni á Gøtu :) Vit fingu vitjan av Ævintýraferðini við Búa Dam og Dánjal á Neystabø og gjørdu eisini kongakrúnur við tara og mangt annað :) Bæði børn og starvsfólk høvdu eina sera góða løtu saman :)
- Myndir eru nú at síggja frá árliga Summardegnum, sum vit á Løgmannabreyt hava saman á skift, við Dagstovnin í Hoyvík, Býlingshúsið Inni á Gøtu og Dagstovnin í Kaldbak :)
Takk tit øll fyri góða tiltakið :)


text:
Í kvøld flúgva tankarnir runt í heysinum á mær, her eg siti í mínum kommandocentrali, við ikki minni enn 5 telduskíggjum framman fyri mær, og í mínum nýliga keyptu beats oyrabúffum lurti eg eftir stóra croonarinum Michael Bublé.
Havi júst tosa við Veru, sum nýtir teir seinastu tímarnir í metripolinum London, har hon saman við 5 øðrum føroyskum hárfríðkarum hevur verið á skeið hjá Vidal Sassoon. Hesir seinastu tímarnir – ja tit gittu rætta – verða sjálvandi brúktir í shopping gøtunum í hesum spennandi býið.
Njótandi vøkru røddina hjá Buble, siti eg og hugsi um hvussu nógv vit øll veruliga hava at gleðast um, lív er ikki ein sjálvfylgja.
Hetta hugaroki í kvøld byrjaði við einum innslagi við sjálvum Dalai Lama, har hann tosar um at okkara stórsti fíggingi er ein sjálvur. Sera áhugavert. Ikki frítt eisini at Andras Sólstein við sínum altíð spennandi reflektiónum var ein inspiratiónskelda til hesar linjur.
Tankar mínir fara sum so ofta til mammu mína, sum ikki longur hevur evni til at reflektera, og njóta eitt tað mest fantastiska við lívinum, nemliga evni til at reflektera. Mamma, sum einaferð var so glað, og lívsfrísk fánar nú burtur dag fyri dag.
Tá ið so Bublé við síni smørrødd singur sangin “Hold On”, pressa tárini seg fram – eg veit babba vil ikki sleppa, og skilji eg hann sera væl. Tá ið hann veruliga hevði brúk fyri hjálp var hon har. Í dag tosaðu vit um umlætting og røktarheim, tá segði hann: “Eg kann ikki bara lata hana fara, hon hevur sanniliga passað og stuðlað mær gjøgnum alt lívi, og tað hevur ikki altíð verið lætt hjá henni.”
Minnist til: Today only comes once in a lifetime. Make the most of it


text:
Tíðindi
25. januar 2018
Aðrar broytingar og tillagingar eru eisini gjørdar. Eitt nú verður álitisfólkaskipanin dagførd, og akkersskipanin verður broytt soleiðis, at nýútbúni lærarin, sum er í starvi fyrsta árið, fær játtað 40 tímar, sum skulu brúkast til samstarv við akkerslærara, sum er vegleiðari hjá nýútbúna læraranum.
Starvsaldurin hjá teimum, ið hava setanarbrot minni enn 0,5 í skúlanum, men hava meiri enn hetta samanlagt við aðrari setan í forskúlanum ella fólkaskúlanum, verður tillagað til fullan starvsaldur.
Orðingar, sum viðvíkja lærara í barnsferð, verða tillagaðar, og avtalað er eisini í sambandi við kt-økið at endurskoða grein 4 í arbeiðstíðaravtaluni, sum viðvíkur kt-vørði. Herundir hvussu skipanin við akkordum skal verða broytt ella onnur skipan gjørd í staðin. Umframt er avtalað at viðgera markabýtið millum land og kommunur á kt-økinum. Partarnir eru samdir um at heita á Kommunufelagið at vera við í hesi endurskoðan, og hon skal verða liðug 1. januar komandi ár við virknaði frá skúlaárinum 2019/2020.
Herálvur Jacobsen, formaður Føroya Lærarafelags, og Kristina Háfoss, landsstýriskvinna í fíggjarmálum, skrivaðu undir nýggja sáttmálan í dag 25. januar.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Orð: Magnus Brostrup Landstad
Týtt: Victor Danielsen
1. Í Jesu navni uttan líka
full náði, troyst og sæla er,
hans dýrd – ei einglar kenna slíka,
og Himmalin hans lov fram ber.
Í tær Guds fylling øll jú býr –
fullkomin hvør, sum á teg trýr.
2. Tú ert várt alt, vár kraft og styrki,
lív, frelsa, ljós á dimmu leið,
í stríðinum ein borg, eitt virki,
ein kelda klár, sum tornar ei;
alt, ið vit hava, er av tær,
títt navn í ævir lovsong fær.
3. Tín kærleiki, hann aldri svíkur,
hvønn sakn hann fyllir okkum her,
í neyð tú ei frá okkum víkur,
men stríð og sorg við okkum ber;
og fattast okkum nakran lut,
so tó – hvør troyst: Vit eiga Gud!
4. Lat heimsins fáfongd tá bert svinna!
Ei jørðisk lukka gevur frið,
og harí einki er at finna,
sum líknast kann tín kærleik við.
Áh, ríkdóms djúp! Vár ogn ert tú
í allar ævir eins og nú!


text:
Filmupptøka í Skansastovu leygarkvøldið 22. juli
Dánjal á Lofti er í holt við at gera ein film um føroyskar traditiónir, og har er føroyski dansurin jú ein sjálvsagdur lutur:)
Hann fer, millum annað, at tosa við og fylgja einum manni og soni hansara, sum vanligani ganga í føroyskan dans (hesir báðir ganga í barnadans hjá okkum). Filmupptøkan byrjar heima hjá teimum og fylgir teimum oman í Skansastovu, og tá skulu vit helst hava samlað nøkur fólk, so vit kunnu vísa ein góðan dans!
Upptøkan til filmin verður leygarkvøldið tann 22. juli kl. 19,30, vit vænta tað tekur ein til tveir tímar.
Hetta ljóðar til at vera sera áhugavert og spennandi at vera við til, og so er tað kanska eisini ein góð upphitan til “dans på bryggen” :)
Vit vera ikki í føroyskum klæðum, bara hampiliga ílatin.
- Rita inn ella skráset teg til at gera viðmerkingar


text:
Søkt verður eftir ph.d-lesandi til epidemiologiska verkætlan innan krabbamein
Søkt verður eftir ph.d-lesandi til epidemiologiska verkætlan innan krabbamein at byrja 1. september 2018 ella eftir nærri avtalu
Um verkætlanina
Verkætlanin hevur til endamáls at lýsa krabbamein í Føroyum bæði yvirskipað, men eisini í smálutum, eitt nú at kanna samband millum krabbamein og aldur, bústað, sosialar umstøður, broytingar gjøgnum tíðina og hvussu krabbamein tyrpist innan familjur. Barnakrabbi hevur eitt serligt fokus í verkætlanini, og endamálið er at gera eina yvirskipaða lýsingina av barnakrabba í Føroyum, t.d. hvussu títtleikin er og hevur verið gjøgnum tíðirnar, og at kanna um samband er millum t.d. krabbaslag og prognosu, viðgerð og hjásjúkur, men eisini viðurskifti, ið hava meir við umstøður at gera, hvørjum øki ein býr, sosialar umstøður, og hvussu sjúkurnar savnast í familjum. Sum grundkelda til hesa verkætlan, verður gagnnýtt bæði ættarbandsskráin og tann serstaka krabbameinsskráin, har skrásettir eru tilburðir av krabbameini í Føroyum heilt aftur til 1960. Talan er um einastandandi møguleika at gagnnýta tilfar, sum longu finst í Føroyum. Hetta er fyrsta stig í eini størri ætlan um at menna gransking innan krabbamein í Føroyum og at fáa eina savnandi granskingarstrategi innan hetta økið. Hendan verkætlan fer at slóða veg fyri komandi verkætlanum, tí skráirnar verða gjørdar meira brúkbarar og verða valideraðar í hesi verkætlan. Umframt ta sjálvsøgdu vitan um krabbamein, ið tørvur er á við atlit til at leggja ætlanir og fyribyrgja, fer granskingarverkætlanin at viðføra økta vitan, sum fer at føra við sær heilsufyrimunir fyri fólkið, tá ið tað snýr seg um viðgerð og heilsufremjan.
Verkætlanin er eitt samstarv millum Fróðskaparsetur Føroya, Landssjúkrahúsið og Ílegusavnið og er fíggjað av Krabbameinsfelagnum, Team Rynkeby Grunninum og Sjúkrakassagrunninum.
Starvið
Talan er um 3 ára ph.d-lestur. Ph.d-studenturin verður innskrivaður á Fróðskaparsetri Føroya sambært Kunngerð nr. 63 frá 24. mai 2016 um philosophiae doctor-útbúgving á Fróðskaparsetri Føroya ph.d kunngerðin. Ph.d-lesturin fer at innibera skeið á 30 ECTS, ið fyri størsta partin verða tikin aðrastaðni enn í Føroyum, einahelst í Danmark. Tann ph.d-lesandi skal arbeiða við dátainnsavnan, validering av dáta og hagfrøðiliga arbeiða við krabbameinsskránni til greinan av umráðnum.
Marin Strøm og Maria Skaalum Petersen, lektarar á Fróðskaparsetrinum, vera ph.d-vegleiðarar, og Bjarni á Steig, yvirlækni, verður hjávegleiðari.
Førleikar
Fyri at verða settur í starv skal umsøkjarin hava kandidatútbúgving (ella tilsvarandi førleika) innan medisin, náttúruvísind ella heilsuvísind.
Tað er av stórum týdningi, at umsøkjarin hevur stóran áhuga í krabbameinsøkinum og í epidemiologiskari gransking. Vit leggja dent á, at umsøkjarin:
• hevur áhuga, hegni og/ella royndir innan hagfrøðiligar analysur
• dugir at planleggja og arbeiða sjálvstøðugt
• dugir væl at samstarva, samskifta, er nærlagdur og ágrýtin
• hevur góðan málkunnleika í føroyskum og enskum
• hevur teldukunnleika á brúkarastøði
• er fleksibul og tolir broytingar í arbeiðsuppgávum
Umsókn
Við umsóknini skal leggjast avrit av prógvum, CV og møgulig viðmæli. Umsóknir skulu sendast við telduposti til umsokn@setur.fo.
Setanartreytir
Starvið verður sett í samsvari við Reglugerð fyri størv á Fróðskaparsetri Føroya. Løn og starvstreytir eru sambært sáttmála millum Landsstýrið og Akademikarafelag Føroya.
Umsóknarfreist
Umsóknarfreist er tann 7. mai 2018.
Nærri upplýsingar
Nærri upplýsingar fáast hjá Marini Strøm, marins@setur.fo og Mariu Skaalum Petersen, mariap@setur.fo lektarar á Deildini fyri Heilsuvísind og Sjúkrarøktarfrøði á Fróðskaparsetri Føroya


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Upplýsing um gravir kann nú síggjast á netinum
- Vit fáa javnan fyrispurningar frá fólki, sum leita eftir ætt, vinum og kenningum, sum ikki eru millum okkara longur, sigur Heðin Mortensen, borgarstjóri í Havn, sambært torshavn.fo
Og leita kanst tú nú. Tórshavnar Kommuna hevur saman við fyritøkuni Munin skrásett og talgildað fleiri enn 8000 gravir í kommuni, sigur kommunan á heimasíðuni.
Tú kanst leita eftir gravum við at skriva navnið á fólki, nummarið á grøvini ella "klikka" á gravirnar í talgilda yvirlitinum á heimasíðuni, har tú síðani fært upplýsingar fram.
Royn skipanina og leita her (letur upp í nýggjum kaga): Kirkjugarðar - Tórshavnar kommuna
Sí eisini


text:
Orð: Samuel Medley
Lag: Lowell Mason
Týtt: Victor Danielsen
1. Statt upp, mín sál, syng lovsong nú,
og Jesu navni prísi tú!
Hann væntar lov og tøkk frá tær,
hann ofraður í tín stað varð.
2. Tó hann so djúpt meg falnan sá,
meg legði hann sín kærleik á,
frá undirgangi frelsti meg –
hvør stórur er hans kærleiki!
3. Tá neyðin sum eitt skýggj so svart
lá yvir mær, mín hjálp tú vart,
í trongd tú aldri frá mær fór,
tín náði – áh, hvør er hon stór!
4. Skjótt burt úr nátt og myrkri her
vit fara upp, har ljósið er,
og fríðari vit syngja har
um, hvussu stór tín náði var.


text:
Eindarumrokning
Eindarumrokning verður brúkt, tá tøl í einari eind verða roknað um til eina aðra eind. Hetta er ofta neyðugt m.a. orsakað av, at siðvenja er at brúka ávísar eindir í ymsum londum. T.d. eru nógvir formlar knýttir at ávísum eindum. Har verða nýttar altjóða eindirnar (SI-eindir). T.d. er SI-eindin fyri longd metur, fyri kraft newton, o.s.fr.
Umrokningarhættir[rætta | rætta wikitekst]
Einfaldasti hátturin at umbroyta eina eind til aðra er at viðgera eindirnar støddfrøðiliga. Sí dømini fyri at síggja gongdina.
Tú ynskir at broyta 6 føtur til metrar. Við uppslagi hevur tú funnið út av, at ein fótur er 0,3048 metrar. Nú fært tú umbroytt støddfrøðiliga:
Legg til merkis, at fótaeindin dettur burtur, og letur metrarnar standa einsamallar eftir. (Av tí at bæði 6 føtur og 0,3048 metrar til hvønn fót eru fullkomiliga neyv tøl, er svarið við 5 týðandi talteknum fullkomiliga rætt.)
Latið okkum siga, at hæddin á tær er 182,88 sentimetrar, og at tú ynskir at umbroyta hetta til tummar:
Tað eru 12 tummar í einum fóti, tískil eru 72 tummar tað sama sum 6 føtur.
72/12 = 6 ft
Fleiri eindir kunnu verða viðgjørdar á sama hátt:
Tí er ferðin á heiminum umleið 7 míl um sekundið ella 40 000 kilometrar um tíman. Legg merki til, at av tí, at útrokningin byrjaði við einum týðandi taltekni (7-talinum), hevur úrslitið eisini eitt týðandi taltekn (4-talið í 40 000).
Um faldast ella býtast skal, verður avgjørt við at hyggja at eindunum og við at gera av, hvør skal burtur. Um vit høvdu býtt við 3600 s/t í umbroytingini omanfyri í staðin fyri at falda, hevði úrslitið verið í kilometurtímum fyri fersekundið, sum eyðsýnt er skeivt og høpisleyst úrslit.
Avrunding[rætta | rætta wikitekst]
Týdningarmikið er at minnast, at umbroytingargongdin ikki kann geva neyvari tøl enn tey, sum vóru frammanundan. Meðan fleiri av umbroytingartættunum í uppslagstalvunum eru neyvir og aðrir óneyvir, tó at teir hava mong, týðandi taltekn, eru øll talteknini, tú fært við roknimaskinu ella blýanti og pappíri, ikki týðandi.
Ansa eftir at runda av hóskandi eftir útrokning.


text:
Hetta er eitt sera stórt mál fyri Suðuroynna og hevur eisini verið eitt stórt mál fyri Norðoyggjar í langa tíð og nú er tað gleðiligt hent, at fleiri her í Norðoyggjum hava fingið heimadialysu, tí tað læknafakliga ikki er komi uppá pláss enn, bæði á Klaksvíkar Sjúkrahúsi og á Suðuroyar Sjúkrahúsi.
Jacob Vestergaard og Sirið Stenberg sigla fleiri ferðir um vikuna við Smyril og her síggja tey hesu sjúklingarnar, sum vera noydd í øllum veðrið at leita sær heilsubót á Landssjúkrahúsinum og sum kundi verið gjørt á Suðuroyar Sjúkrahúsið, tí tað hevur einki vð pengar ella hølir at gera smb. Sirið Stenberg, men bert tí at tað læknarfakliga ikki er íordan enn.
Sirið Stenberg lovaði at gera sítt besta fyri at fáa betur viðurskiftir til okkara Dialysusjúklingarnar, so tað er at vóna at hon heldur orð, tí tað er ótolandi fyri virðurskiftini hjá teimum, bæði í suðri og í Norðoyggjum.
SáH


text:
Virkisgrundarlag
Stýr Sp/f varð stovnað, tí tørvur var á nýggjum Dynamics NAV og BI veitara í Føroyum, sum av heilum huga savnar seg um hesi virkisøki.
Fyri okkum er tað avgerandi, at okkara veitingar skapa eitt veruligt virði fyri kundar okkara. Hetta er tann meginreglan, sum alt okkara virksemi byggir á. Hetta merkir m.a.,
- at virði av eini veiting altíð skal vera væl hægri enn kostnaðurin
- at kundin sum skjótast skal merkja fyrimunir av veitingini
- at veitingin skal geva kundanum ítøkiligar batar, sum síggjast aftur í rakstrinum
Kann ein uppgáva ikki loysast sambært hesi meginreglu, fara vit ikki undir hana.


text:
Tilbúgving í samband við andlát, tá ið næmingur doyr
- Flokslærarin ella leiðslan sigur hinum læraranum frá, hvat ið hent er.
Hvør hevur ábyrgdina
- Flokslærarin ella annar lærari, ið hevur flokkin nógv.
- Leiðslan
Flokslærarin (við møguligari hjálp)
- Tosar við heimið
- Tosar við flokkin
- Tosar við foreldrini at næmingunum í flokkinum
- Møguliga seta seg í samband við serkøn
- Kannar tilbúgvingarætlanina og ger ætlan fyri komandi dagarnar.
Leiðslan
- Tosar við heimið
- Greiðir starvsfólkum skúlans frá
- Vindur flagg á stong
- Bíleggur krans ella letur gávu sambart ynski frá skúlanum og krans frá flokkinum
- Skipar fyri felags minningarløtu
Sambandið við heimið
Flokslærarin/leiðsla setur seg í samband við heimið ella fer á vitjan við hesum fyri eyga:
- Fáa at vita hvat er hent (fáa gitingar burtur)
- Um tað eru upplýsningar, sum skulu berast víðari til skúlan/næmingar
- Hvussu kann skúlin (vera til hjálpar) hjálpa
- Greiða frá hvat skúlin ætlar at gera tann fyrsta dagin (sí punktið : Hvussu gera vit við flokkin)
- Vita um foreldrini hava hug at koma í skúlan (tað kann vera til minningarløtu)
- Avtala um møguliga at vitja heimið aftur. Møguliga eftir nakrar vikur.
Hvussu gera vit við flokkin
- Flokslærarin er í flokkinum, tá næmingarnir koma. Sessurin hjá tí farna kann verða prýddir við ljósi, blómum, mynd o.s.fr.
- Um tað er hóskandi, kann dagurin verða hildin sum ein flokslæraradagur
- Tosað verður gjølla um tað, ið hent er (fáa leysasøgur av vegnum)
- Lærarar og næmingar tosa um tann farna, næmingar kunnu koma við øllum um tann farna, bæði tí góða og tí minni góða
- Eitt gott hugskot er at evna okkurt til minni um tann farna og geva foreldrunum tað: tað kann vera brøv, yrkingar, tekningar, søgur ella annað
- Møguleiki skal vera at takast við okkurt, sum ikki hevur við deyða at gera, sum t.d at fara túr, syngja, gera ein drekkamunn o.a.
- Best hevði verið, um næmingarnir ikki komu heim til tómt hús henda dag. Møguleikin er, at skúlin kundi verið longur opin ein slíkan dag.
Samband við hini foreldrini í flokkinum
- Um tørvur er á tí, kann skipast fyri foreldrafundi
- Fáa gitingar burtur
- Upplýsingum um jarðarferðina
- Hava eitt skjal við sorgaratburði svarandi til aldurin (síða 9-13).
Leiðslan
- Sigur starvsfólkum skúlans frá, áðrenn skúladagurin byrjar.
- Tey, ið hava flokkarnar fyrsta tíman, greiða frá tí, ið hent er, og nær minningarløtan verður.
- Havið í huga, at samfelagið er lítið, og tískil kenna tey flestu onkran av teim raktu og kunnu vera ávirkað av støðuni.
Minningarløtan
Borð verða sett upp við ljósi og blómutyssi
- Leiðslan greiðir frá tí, ið hent er, so væl sum til ber
- Tøgn (1 Min.)
- Flokslærarin fer inn í stovuna við flokkinum og verður har tann tíman
- Høvi verður at spyrja
Um andlátið er í frítíðini
- Tann starvsfelagi, ið fyrst frættir, at næmingur er deyður, setur seg í samband við leiðslu, flokslærara ella annan lærara
- Flokslærari /leiðsla seta seg í samband við heimið, um møguligt so sama mannagongd sum um andlátið var í skúlatíðini, bíleggja krans og taka lut í jarðarferðini
- Fyrsta skúladag møta allir næmingar ísenn, og minningarløtan verður lýst tá
- Fyrsta skúladag savnast flokkurin eisini. Sama ætlan verður nýtt, sum nevnd frammanundan
- Um tað er møguligt verður flaggið vundið á stong
Tilbúgving tá ið næmingur missir mammu, pápa ella systkin
Tað er týdningarmikið, at innanhýsis samskiftið er so gott sum gjørligt. Tann, ið fyrst fær boðini, má bera so í bandi, at hesi fáa boð:
- Flokslærarin/lærararnir
- Leiðslan
Hesi seta seg inn í tilbúgvingarætlanina og leggja eina ætlan
Sambandið við heimið
Flokslærari ella leiðsla setur seg i samband við heimið hjá næminginum ella fer at vitja við hesum fyri eyga:
- Vísa samkenslsu
- Finna útav, um nakað ella hvat skal sigast fyri flokkinum komandi skúladag
- Um leiðsla/flokslærari ella næmingarnir kunnu vera mæminginum til hjálpar
Leiðslan sendir krans í samband við jarðarferðina við heilsan frá skúlanum.
Hvussu gera vit við flokkin –(eisini um næmingurin er til staðar)
- Dagin eftir deyðsfallið verður prátað í flokkinum (fáa gitingar burtur)
- Er flokslærarin ikki til staðar, skal tað vera ein, sum kennir flokkin væl
- Tað er umráðandi at leggja merki til, hvussu tey einstøku taka tað
- Flokkurin fær ta neyðugu tíðina
- Flokslærarin tosar við flokkin um tað, sum hent er.
- Um næmingurin, ið hevur mist ikki er í skúla, fyrireikar lærarin floksfelagarnar at taka ímóti honum tá hann kemur í skúla aftur.
- Havast skal í huga, at fyrireikingarnar skulu verða til frama fyri tann, ið hevur mist, so hann fær møguleika at vísa sínar kenslur.
Tann ið hevur mist, má undir ongum umstøðum, kroystast at vísa kenslur. Men rúm skal verða fyri teimum.
- Foreldrini at hinum næmingunum verða kunnað um, hvat gjørt verður
Dagurin tá ið jarðarferðin verður
- Tosað verður um jarðarferðina og jarðarferð sum heild
- Flokslærari og leiðsla verða við til jarðarverðina
- Møguliga floksfelagarnir koma við til jarðarferðina – foreldur verða kunnaði
- Flaggað verður
- Dagin eftir jarðarferðina verður tosað í flokkinum, um jarðarferðina.
Tá ið starvsfelagi doyr
Leiðslan syrgir fyri tí neyðuga sambandinum við hini starvsfólkini
- Leiðslan setur seg í samband við familjuna og kunnar lærarar og næmingar.
- Um flokslærari doyr, tekur tann, sum hevur flokkin mest næst eftir flokslæraran, sær av flokkinum.
- Umboð fyri leiðslu/skúla vitjar heimið. Hevur blómutyssi og kort við.
- Minningarorð til skúlablaðið
- Flaggað verður
Avvarandi hjá tí deyða
Leiðslan setur seg í samband við avvarandi
- Um skúlin ger nakað serstakt fáa tey tað at vita, fyri at tey eisini kunnu koma fram við møguligum ynskjum
Kunning til starvsfólkið
- Leiðslan savnar øll saman til eina stutta samveru áðrenn skúladagurin byrjar
- Leiðslan skipar fyri samveruni
- Stutt minningarløta verður hildin
- Leiðslan kunnar um, hvussu dagurin verður, og hvat skal sigast við næmingarnar
- Tíðindini, sum leiðslan ber, skulu vera álítandi og greið
- Er onkur av starvsfólkunum ikki førur fyri at arbeiða, verður viðkomandi frítikin
- Gev ikki næmingunum frí, men aðrar loysnir mugu finnast
Skipað verður fyri felags minningarløtu
Borð verða sett upp við ljósi og blómutyssi
- Leiðslan greiðir frá tí, ið hent er, so væl sum til ber
- Tøgn (1 Min.)
- Flokslærarin fer inn í stovuna við flokkinum og verður har tann tíman
- Høvi verður at spyrja
Tá ið starvsfelagi missir
- Leiðslan syrgir fyri tí neyðuga sambandinum við hini starvsfólkini og møguligar næmingar (sí mannagongdir nevndar í samband við annan miss)
- Umboð fyri skúla/leiðslu vitjar heimið. Hevur blómutyssi og kort við (skjal)
- Tá ið starvsfelagin kemur aftur í skúla, verður hildin ein stutt samvera við viðkomandi
Tá ið næmingur missir annan enn mammu, pápa og systkin
- Flokslærarin tosar við flokkin um tað, sum hent er.
- Um næmingurin, ið hevur mist ikki er í skúla, fyrireikar lærarin floksfelagarnar at taka ímóti honum tá hann kemur í skúla aftur.
- Havast skal í huga, at fyrireikingarnar skulu verða til frama fyri tann, ið hevur mist, so hann fær møguleika at vísa sínar kenslur.
Tann ið hevur mist, má undir ongum umstøðum, kroystast at vísa kenslur. Men rúm skal verða fyri teimum.
Um at missa
Í barnaárum missir eitt barn ferð eftir ferð. Hetta ávirkar barnið, men ikki altíð eins nógv. At liva er broyting. Vit síggja náttúruna broytast, og tað er neyðugt. Við árunum uppliva vit broytingar og taka við læru og verða soleiðis brynjað til vaksnamanna tilveruna. Av og á eru broytingar soleiðis, at tær huga okkum ikki, vit kenna miss, sorg og trega. Vit gerast bangin, vildu helst sloppið undan. Heldur ikki børnini kunnu vit verja fyri tílíkar hendingar. Vit eiga heldur ikki at gera tað. Tó kunnu vit bera so í bandi, at tey koma so væl ígjøgnum, sum til ber. Ofta er tað helst so, at tað, vit vilja verja børn okkara fyri, er sovorðið, sum vit sjálvi vilja krúpa uttanum. Tað er týdningarmikið at hava eyga fyri náttúrligum missi, sum vaksin kanska ikki halda hava so stóran týdning, tí á tann hátt lærir barnið at handfara svárar kenslur og fær harvið eitt amboð, at handfara miss í eldri árum.
Missur kann vera so mangt
Bindingar : vit ávirkast alt eftir, hvussu bundin vit vóru at tí mista. Kanska fáa vit mótstríðandi keslur sum hatur/kærleika.
Vanar : tá vanar verða brotnir, tí umstøður broytast. Tað kann vera av vantandi reglusemi, tryggleika og gleði.
Ímyndarligur missur : dreymar sum brustu, mist alit, mist status.
Ítøkiligur missur : tá ein missur tað, einum var kært við deyða ella foreldraskilnaður.
Náttúrligur missur : tað, sum kemur við árunum: vit flyta heiman, skifta vinir, verða tannáringar.
Niðurbrótandi missur : insest, mistur likamslutur, verða við undirlutan í skúlanum, systkin ella foreldur gerast sjúk ella doyggja, flyting tíðliga í skúlaárunum.
Allur missur er persónligur. Ongin kennir missin á sama hátt, og tískil kann hann ikki mátast einvíst. Tó hava vit eitt felags reaktiónsmynstur, sum ger okkum før fyri at fara gjøgnum sorgina.
Smá børn: 0 til 4 ár
Hesi eru eyðkend av, at tey ikki hava málsligan førleika at greiða frá sínum kenslum og harvið sínum missi. Tó eru tey kensluliga tilvitandi og skilja væl og minnast kensluliga. Tey eru ongantíð ov lítil til at syrjga, tí mugu vit javnan geva teimum møguleikan at minnast tað mista og so við og við geva teimum møguleikan at seta orð á teirra miss og teirra sakn. Eitt hugskot er at vísa myndir, minnast serligar dagar og týðiliga nevna nøvn. Svara teimum spurningum sum koma, hóast eymir, tí tað ósagda letur barnið sjálvt í í hugaheiminum, og tað er ofta verri enn veruleikin. Tað hava barnið ella hin vaksni einki ræði á.
Minni børn: 5 til 10 ár
Í hesum árum verður málsligi førleikin alt størri. Tað gevur møguleika at siga frá og fáa aftursvar, eisini tí kensluliga. Kunnu vit ikki tað, eru vit eins illa stødd og hitt lítla barnið. Orðið er tilvitskunar húkur, sum vit kunnu krøkja í goymdar og gloymdar kenslur í óvitskuni og hála fram í ljósið, gjøgnum likamið, hjartað, høvdið og upp í heilan. Hetta til tess at tann, sum ber sálarkvøl, kann reinsa út og geva pláss fyri nýggjum, betri royndum. Tað er eymt, men neyðugt!
Børn spyrja ofta um tað, vit vaksnu ikki hugsa um. Tað er týdningarmikið at greiða børnum frá, at hóast vit ikki eru før fyri at svara øllum, so eru allir spurningar góðir og rættir. Tá vit svara, um enn óviss, so gera vit pláss fyri samrøðu, og harvið menning. Við at tosa um tað, sum hent er, kann barnið gera síni egnu minni, sum tað til eina og hvørja tíð kann liva við.
Størri børn: 11 til 16 ár
Hesi ár eru øðrvísi enn áður nevndu, tó havandi í huga, at øll mennast ikki eins skjótt tí nú eru børn betri før fyri at orða sínar hugsanir og gerðir, bæði fyri øðrum og sær sjálvum. Tey skilja eisini tann týdning, eitt deyðsfall við tíðini hevur. Tó er barnið sera sárbart, tí tað júst í hesum árum er ávegis frá barndómi til ungdóm og manndóm. Vit kunnu siga, at tað er á eini gráari leið, har tað hvørki er barn ella vaksið, ella rættari viðhvørt er barn og viðhvørt er vaksið. Er barnið fyri svárum missi hesa tíð, ávirkast tað øðrvísi enn yngri børn. Ikki um at tala missa tey eitt foreldur.
Náttúrliga eru tey í uppreistri hesi ár. Fara vit við teimum sum smábørnum, hava tey lyndi til at øsa seg og gera vart við, at tey ikki eru børn longur. Tá kann tað henda, at tey fáa samvitskubit av sínum mótstríðandi kenslum, og blaka seg út í ungdómslívið saman við vinum. Tað er altíð vandamikið, tí tann stuðul, sum heimið var, er ikki hin sami. Heimið kennist ikki sum tað trygga stað, har til ber at gera uppreistur.
Skulu vit hjálpa hesum børnum, mugu vit hava í huga teir trupuleikar, sum náttúrliga hoyra hesum árum til. Royna at síggja tey sum ung vaksin og loysa trupulleikarnar, sum vaksin við ein vaksnan, samtala í trúnaði og á jøvnum føti. Minnast skulu vit eisnini, at tey í hesum árum helst eru eins sárbar og smábørn og illa fyri at missa faðir ella móðir og tann tryggleika, sum heimið var.
Sorgreaktiónir hjá børnum
Vit ávirkast ymiskt, men hava tó nøkur felags mynstur :
- skelkur og vantrúgv
- ræðsla og mótmæli
- líkasæla og lammilsi
- framhald av tí vanliga
Skelkur og vantrúgv vísa seg tá barnið sigur: ”Tað kann ikki passa”, ”Tú fert skeivur”, o.s.fr. Tey eru páhaldin og halda soleiðis pínuna eitt sindur burtur.
Ræðlsa og mótmæli vísa seg tá barnið grætur longi og ikke er til at troysta, gevst at gráta og spyr um tað, sum hent er, fyri síðan aftur at gráta longi, og so alt umaftur.
Líkasæla og lammilsi vísa seg tá barnið ber seg at, næstan sum onki var hent. Áðrenn songartíð kann tað so spyrja, hví hin deyði ikki er við hús. Tað trygga og vælkenda er av stórum týdningi í sorgararbeiðinum.
Tær vælkendu reaktiónirnar hjá børnum í sorg eru
- bangilsi
- sterk minni
- svøvntrupulleikar
- ógleði, longsul og saknur
- vreiði, sjálvsbrigdan og skomm
- trupulleikar í skúlanum
- likamligir trupulleikar
Bangilsi er vanligasta reaktiónin. Tryggleikin er burtur. Tað, sum hendi pápa, kann eisini henda mammu. Fíggjargrundarlagið er kanska burtur, og flyting er fyri framman, nýggjur skúli, nýggir vinir o.s.fr. Bangilsið, tá tann eftirlivandi gerst sjúkur og eyðkennini líkjast. Barnið vil tískil ikki í skúla, fyrr enn tað hevur fingið trygd fyri, at tað ikki er vandamikið. Tey ræðast sín egna deyða og vilja ikki vera einsamøll, heldur ikki um náttina. Bangilsið ger tey kleimin og krevjandi. Kanska gerast tey fjálturstungin, ovurkenslusom, fáa høvuðpínu og vøddapínu. Tey kunnu ikki samla seg og fáa ofta trupulleikar við skúlatingum.
Sterk minni kunnu ”brenna seg fast” hjá børnum. Serliga hjá børnum uttan mál kunnu tey seta seg á allar sansir, so sporini merkjast eftirsíðan. Onkuntíð kunnu ”minni” livna í hugaheiminum fyri seinni at verða avspæld, sum plágandi minni. Tí er tað avgerandi at tosa um tann deyða umaftur og umaftur í uppvøkstinum.
Svøvntrupuleikar eru vanligir. Tað verið seg ikki at fá sovnað ella at barnið vaknar títt. Kanska hevur verið sagt, at tamm deyði svevur, ella tað kann vera tí, at tá er friður at hugsa nærri. Ein kann ræðast sínar dreymar ella marru. Við at tosa og gjøgnumliva um dagin tað, sum hent er, kunnu vit forða fyri, at alt hópast upp í tonkunum, og náttartímarnir tískil gerast betri.
Ógleði, longsul og saknur kunnu vísa seg við at barnið grætur ella fer fyri seg sjálvan, verður innisælt og lokað. Tey kunnu kasta skyldina á annað, fyri ikki at gera okkum sorgarbundin. Tey kunnu hava ilt í høvdinum, fótinum o.s.fr. Tey sakna, tá onnur gleðast um mammu ella pápa. Vit kunnu hjálpa við at gera tey som tingini, fara tey somu støðini, sum hin farni og hyggja at myndum ella lutum, sum tí farna dámdi væl, alt meðan tosað verður um tann farna og sakna.
Vreiði og atferð, sum krevur at vit geva teimum gætur, er eisini vanligt. Vreiði móti øllum. Tað kann verða opinlýst, barnið slær og sparkar ella meira fjalt, barnið er hugtungt og uttan gleði. Hesin atburður kann verða vendur ímóti foreldrum um at koma úr sínu botnleysu sorg aftur til lívið. Vreiðin verður ofta vend tann vegin, at onkur kundi havt forðað fyri, at hetta hendi. Tá má ein gera barninum greitt, at ein má góðtaka og fyrihalda seg til støðuna, sum hon nú er vorðin.
Vreiði, sjálvsbrigdan og skomm kunnu eisin plága barnið fyrstu tíðina. Nýggjaru fagurbókmentirnar sig væl frá hesari kenslu og koma eisin við loysnum. Skuldin og skommin koma ofta av tí, sum sagt varð seinastu ferð tey sóust, kanska í illsinni, av tí, sum ikki var sagt, ella av tí at ein ikki fekk sagt farvæl ella givið til kennar, at ein helt av viðkomandi. Tað kann verða ein plága, at ein hevur hugsað ilt um hin deyða ella ikki var til staðar, tá deyðin kom. Sum vaksin má ein siga frá, at soleiðis verður altíð eisin hjá okkum vaksnu. Vit mugu ansa væl eftir, ikki at koma við ábreiðslum.
Trupulleikar í skúlanum er næstan sjálvsagt. Tankarnir koma og fara og forða barninum at samla seg. Teir órógva minnið og gera tað trupult at avrika tað, sum álagt er og gera kanska tað, at tey koma tvørliga fyri í vinarlagnum, og ongin skilir hví. Tá er neyðugt at tosa um deyðan, og at tað er vanligt at reagera soleiðis, og at hetta fær ein enda einaferð.
Likamligir trupulleikar kunnu vera títtari høvuðpína, órógv í tørmunum ella vøddapína. Tað kann koma av, at barnið er meira spent enn vanligt og virkar eisini til økt ansni og økta umsorgan. Tað er í lagi í rúma tíð, men vit eiga at ansa eftir, at tað í longdini ikki verður til dyrkan.
Aðrar møguligar reaktiónir eru:
- øvugt atferð
- at fara fyri seg sjálvan
- tankaflog
- persónsbroytingar
- framtíðardapurskygni
- grundan yvir orsøk og ætlan
- vøkstur og búning
Vit hava nomið við tað mesta frammanundan. Tó skal leggjast afturat, at sambært Atla Dyregrova: Sorg hos børn, er munur á gentum og dreingjum. Tað kann vera áhugavert í skúlahøpi.
Tað Atli Dyregrove sigur, hevur hann frá foreldrum. Tey siga, at dreingir tosa minni um deyðan enn gentur. Hesin munur verður týðuligari, sum skúlaárini líða. Hetta fekk hann at síggja sjálvur:
Ein lærari doyði brádliga frá einum 9. flokki.
Næmingarnir vórðu spurdur, hvussu hetta ávirkaði teir. genturnar høvdu gráti meira, høvdu verri við at samla seg, vóru bangnari o. s. fr. Bert í einum føri høvdu dreingirnir munin: Teir høvdu í størri mun hildi tonkunum niðri um tað, sun hent var. Enn verri var tað, at teir dugdiu verri skrivliga at siga frá sínum kenslum. Tað sama var galdandi í øllum 9. flokkum.
Spurd um tey høvdu onkran at tosa við, vinfólk ella foreldur, høvdu næstan allar genturnar onkran, meðan bert 40% av dreingjunum høvdu onkran. Heima høvdu genturnar tosað meira um tað, sum hent var, enn dreingirnar.
Orsøkin er kanska tann leiklutur, børn hava í spæli. Gentur spæla meira sosial spøl og nýta fleiri orð í spæli. dreingjaspæl hevur ikki so nógv prát, tað ræður um at innorna seg, halda reglur og ikki vísa kenslur. Hví hetta er so, kann vera so mangt. Uppaling kann gera sítt og tann uppaling vit hava fingið. Tó er tað neyðugt, at vit eru varug við hesar munir og fyrihalda okkum hareftir.
Samanumtikið kann sigast, at tað sum heimið ger, og tað ansnið vit geva børnunum, alt eftir aldri, saman við tí, sum skúlin kann samvirka við, er av alstórum og altavgerandi týdningi fyri, at barnið kemur ígjøgnum sorgina og víðari í lívinum.
Hesar bøkur eigur skúlin
Kræftens bekempelse: OmSorg – handleplan/ idekatalog
Kræftens bekempelse: Når hjertet gør ont – børnehaveklasse, 1. kl. og 2. kl.
Kræftens bekempelse: Når bånd brister -3.-4.-5. kl.
Kræftens bekempelse: Når nogen man elsker dør 6.-7.-8. kl
Kræftens bekempelse: Solsort og snefnug – novelle
Kræftens bekempelse: Når liver går sin vej - video
Kræftens bekempelse: Med sorgen som blind passager – kassettabånd – 6.-6. kl
Aðrar bøkur um at missa ella vera sorgarbundin
Martin, Guni: Det er o.k. at være ked af det
Martin, Guni: Jeg bliver bare så… …
Martin, Guni: Glem ikke håbet
Martin, Guni: Pigen som var bange
Doleski, Teddi: Klumpen
Palmer, Pat: Bare jeg kunne holde dig i hånden
O’Toole, Donna: Marvi Myrebjørn fatter håb + lærerv. +bånd, Ørnens Forlag
O’Toole, Donna: Om børns tab og sorg, Ørnens Forlag
Tangvald, Christine Harder: Min bog om døden, Juniorforlaget
Hesar bøkur hevur heilsusystirin
Madsen, Birgit o.o. : Mit barn døde – 25 forældre skriver om at miste et barn. Kroghs Forlag 2001
Rømer, Signe/Olesen: 32 børn skriver om at miste mor eller far. Kroghs Forlag 2000
Iversen, Anneli Sejer: Min søster døde, min bror døde – 25 børn og voksne skriver om at miste en søster eller bror. Krogs Forlag
Olesen, Peter: 25 danskere fortæller om at miste en mor eller far som barn. Kroghs Forlag 2000
Dyregrove, Atle: At tage afsked – ritualer der hjælper barnet gennem sorgen. Hans Reitzels Forlag
Dyregrove, Atle: Sorg hos børn – En håndborg for voksne. Dansk Psykologisk Forlag 1999
Falk, Bent: At være – der, hvor du er – om samtale med kriseramte. Nyt Nordisk Forlag
Jacobsen, Anne: Børn og sorg – om børns reaktioner på tab og død. Hans Reitzels Forlag
Komb, Diane M.: Et vindue til himlen – når børn ser livet i døden. Lohses Forlag
Lund, Norunn Myhre: Fløjtespilleren Lohses Forlag
Ottesen, Doris: Børn og sorg – om forældretab i barndommen. Dafola Forlag
Strøm, Zita: Du vil altid være min bror. Forlaget Nord-Press
Bókmentalisti
Fagurbókmentir (fa)
Yrkisbókmentir (y)
Smærri børn (smá)
Myndabøkur (my)
Als, Birgit: Kun et knust hjerte er helt Gyldendal, 1989 (fa)
Brandt, Hanne: Sky-skibet Forum, 2000 (fa)
Coleman, Daniel: Følelsernes intelligens Borgen, 1999 (y)
Davidsen Nielsen, Marianne: Blant Løver
Davidsen Nielsen, Marianne: Den nødvendige smerte (y)
Dyregrove, Atle: Sorg hos børn – en håndbog for voksne
Dansk Psykologi Forlag, 1992 (y)
Eken, Cecilie: Sikkas fortælling (fa)
Fløe, Jeanne: Farvel mormor Klemantis, (my)
Gahrton, Måns: Vi graver mormor op Carlsen, 1999 (smá)
Hansen, Finn Thorbjørn: Kunsten at navigera i kaos – en bog om inentited i en multikulturel verden Kroghs Forlag, 1998
Holmberg, Bo: Agnas og ljósið (fa)
Jacobsen, Anne: Børn og sorg. Aschehoug, 1988 (y)
Jacobsen, Anne: Der var engang vi ikki var her – en bog om døden for børn. Reitzel, 1990 (y)
Kaldhold, Marit: Farvæl rádni (my) (smá)
Kræftens Bekæmpelse: Omsorg – undervisningsmateriale 1997
Leunbach, Budda: Mor hvor er de døde henne? Dansk Psykologi Forlag, 1992 (y)
Lilmoes, Anne: Anna og engel. Høst, 2001 (fa)
Lindgren, Astrid: Brødrene Løvehjerte Gyldendal, 1998 (fa)
Lindgren, Astrid: Mio, min Mio. Branner og Korch, 2001 (fa)
O’Toole, Donna: Marvi Myrebjørn fatter håb + læraravegleiðing. Ørnens Forlag, 1991 (y)
O’Toole, Donna: Om børns tab og sorg Ørnens Forlag, 1991 (y)
Ottesen, Doris: Børn og sorg – om forældretab i barndommen. Dafolo Forlag, 1998 (y)
Snunit, Michal: Sjælefugle – gendigtet af Johannes Møllehave. Sesam, 1999 (my)
Stark, Ulf: Systir mín er ein eingil (my) (smá)
Viermyr, Marianne: Hjerte rimer på smerte. Forum, 2000 (fa)
Wenneberg, Signe: Kære far og mor – skilsmissebørn fortæller. Aschehoug, 1997
Hesi kann ein ringja til í kreppustøðu
Politistøðin
Sjúkrahúsið
Kommunulæknavaktin
Prestar:
Trúðboðarar:
Læknahølið skúlans
Heilsusystir, Skúlin á Giljanesi
Sálarlig fyrstahjálp (Reyði Krossur)
Navni á einum lærara, sum vil taka hesa avbjóðing
Tá vit fara túr við flokkum
- fartelefon við telefonlista + skúlans telefonnummar
- hava fyrstahjálpsskjáttu við
- tvey vaksin við
- uttanlands: tvey vaksin við
- verja næmingar móti ágangi


text:
18 mars 2018
25 november 2017
Hetta er tíðin, tá ið føroysku lesihestarnir draga bøkurnar heim. Forløgini hava spílað seg út, og tey royna tað dýrasta tey eru ment at fáa allar bøkurnar út til bókadagarnar, sum verða hildnir síðsta vikuskiftið í november. Á hvørjum ári kunnu lesihestarnir afturat øllum hinum bókunum gleða seg til, at ein nýggjur Vencil kemur […]
22. november í 1963, klokkan 12.30 lokala tíð í Dallas, Texas í USA var ein skottilburður, sum skakaði allan heimin. Spyrt tú fólk, sum lurtaðu eftir føroyska útvarpinum tann dagin, so siga tey seg væl og virðiliga minnast, hvar tey vóru, tá ið John Fitzgerald Kennedy varð skotin. Nógv rumbul varð um morðið, um hvør […]
Vikuskiftið, sum nú kemur, verður stóra bókavikuskiftið. Komandi vikuskiftið verða bøkurnar, orðini og høvundarnir handan orðini í Norðurlandahúsinum. Fyri tann bókagóða er hetta sum at sleppa einum lesihesti inn í bókastallin. Sjálvandi er Vencil eisini á skránni. Sunnudagin klokkan 14.00 kunnu tit fáa nógv gott at vita um Vencil, og upplestur verður eisini. Nærri skrá […]
Ársins seinna hefti av Varðanum er komið út. Mentanarritið er sent til haldarar og verður í bókasølum í næstu viku. Millum greinarnar hesaferð eru portrettsamrøða við Tórodd Poulsen, grein um býarvøkstur í Havn eftir Erland Viberg Joensen, grein um føroyavinin John West eftir Óla Olsen og fyrilestur um norska tilknýtið hjá Hans Andriasi Djurhuus eftir […]
Aftur hevur Randi Ward týtt føroyskar yrkingar. Hesa ferð fyri nettíðarritið, Plume. Nú hevur Randi týtt yrkingar eftir Daniellu Louisu Andreasen, Sissal Kampmann, Vónbjørt Vang, Oddfríð Marna Rasmussen, Guðrið Helmsdal og Tórodd Poulsen. Sum týðari er Randi sjáldsama nærløgd, og hon rakar tónan og innihaldið væl. Týðingarnar kunnu lesast her. OMR
John Ashbery, ein tann mætasti yrkjarin í USA varð 90 ár herfyri. Tað er sjálvandi við hesi sigandi yrking, at vit á Vencli minna á, at seinasta freistin at lata inn tilfar til Vencil nummar 18 er í dag. Life is a Dream A talent for self-realization will get you only as far as the […]
Kjak Eg vil spýggja av kjaki ”Tú tveitti smørið á pannuna” ”Tað gjørdi eg ikki tú læt tað smelta í ovninum” ”Tú herjaði á Turkaland og drapst allar armenararnar!” ”Tað gjørdi eg ikki! Tú herjaði á Kina og fekst tey bundin av opium!” ”Tú gjørdi eina størri H-bumbu enn eg” ”Tú brúkti eiturgass í […]
Yehuda Amichai er ísraelskur yrkjari. Hann varð føddur í 1924 og doyði í 2000. Amichai skrivaði á hebraiskum, men er týddur til eini fjøruti mál. Hetta ger hann til mest týdda ísraelska yrkjaran síðani Dávid Kong. A Child is Something Else Again BY YEHUDA AMICHAI TRANSLATED BY CHANA BLOCH A child is something else again. […]


text:
Vanligar treytir
§ 1
Navn felagsins er Reiðarafelagið fyri Farmaskip og heimstaður felagsins er Tórshavn.
§ 2
Endamál felagsins er at savna allar reiðarar fyri føroysk farmaskip til at útinna felags áhugamál, m.a. at gera sáttmálar við feløgini fyri manningarnar á føroyskum farmaskipum, eins og á øðrum økjum at verja felags áhugamál limanna.
§ 3
Reiðarir og eigarir av føroyskum farmaskipum kunnu gerast limir í felagnum við at venda sær til felagið, og um nevndin játtar teimum felagskap.
§ 4
Aðalfundurin
Aðalfundurin hevur hægsta ræðið í felagnum. Atkvøðrætt á aðalfundinum hava felagslimirnir við einari atkvøðu fyri hvørjar 1.000 krónur goldnar í limagjaldi.
Ein limur hevur rætt til at geva umboð fulltrú til at møta á fundum felagsins og greiða atkvøðu sína vegna.
§ 5
Tann vanligi aðalfundurin verður hildin eina ferð um árið innan 1. juli. Aðalfundurin verður hildin í Tórshavn.
Nevndin ásetur tíð og stað fyri aðalfundin, sum verður kunngjørdur limunum við minst 14 daga ávaring við brævi til hvønn einstakan lim.
§ 6
Øll mál felagsins viðvíkjandi kunnu verða viðgjørd á vanliga aðalfundunum. Tó kann lógarbroyting bert fara fram, tá ið uppskot um lógarbroytingina er sett fram frammanundan og broytingaruppskotið er lýst í kunngerðini um aðalfundin.
Til at broyta felagslógir, krevst, at í minsta lagi 2/3 av teimum greiddu avkvøðunum eru fyri lógaruppskotinum, og at tað í minsta lagi helvtin av limunum hava atkvøtt fyri.
Um ikki nóg nógvir limir eru komnir á tann vanliga aðalfundin, har uppskot er frammi um at broyta lógirnar ella aðra samtykt, ið krevur, at í minsta lagi helvtin av øllum, ið eiga atkvøðurætt, skulu atkvøða fyri, kann samtykt verða gjørd um at kalla saman til eykaaðalfundar. Á eykaaðalfundinum kann uppskotið um lógarbroyting ella aðra samtykt samtykkjast við minst 2/3 av teimum atkvøðunum, ið umboðaðar eru á fundinum, sjálvt um ikki helvtin av limunum eru á fundi.
Dagsskráin á vanliga aðalfundinum er henda:
- Framløga av limalista
- Frásøgn nevndarinnar frá farna árinum.
- Framløga av grannskoðaðum roknskapi frá farna árinum.
- Val av nevnd
- Val av grannskoðara
- Nevndarlimasamsýning og fundarpeningur.
- Ymiskt
Allar samtyktir á aðalfundinum skulu verða skrivaðar í gerðabókina, sum verður undirskrivað av teimum hjástøddu limunum ella umboð teirra.
Um ikki formaðurin leiðir fundin, kann aðalfundurin velja fundarstjóra.
Har ikki annað er tilskilað í lógunum, verða allar avgerðir samtyktar við vanligum meiriluta.
Eingin kann greiða atkvøða í egnari søk.
§ 7
Eykaaðalfundurin í felagnum kann verða hildin, tá ið nevndin heldur tað verða neyðugt, ella tá ið limir, ið umboða minst 1/3 av limunum, krevja tað. Nevndin avgerð tíð og stað. Lýst verður til eykaaðalfundar á tann hátt og so langa tíð frammanundan, sum nevndin avgerð.
§ 8
Nevndin
Í nevndini sita 3 til 7 limir, ið aðalfundurin velur millum felagslimirnar. Nevndarlimir skulu hava skrásettan bústað í Føroyum. Limirnir verða valdir fyri 2 ár í senn. Nevndin skipar tað soleiðis, at ikki allir limirnir standa fyri valið hvørt ár.
Í tann mun hetta er gjørligt, eiga allir viðkomandi skipabólkar at verða umboðaðir í nevndini.
Somuleiðis verður valdur ein roknskapargrannskoðari av aðalfundinum.
Nevndin skipar seg sjálv við formanni og næstformanni.
Nevndin setur skrivara og ásetur løn hansara.
Á hvørjum nevndarfundi verður gerðabók førd, sum verður undirskrivað av teimum hjástøddu nevndarlimunum.
§ 9
Nevndin tekur sær av áhugamálum felagsins, hevur fyrisætið við sjálvum felagnum og ansar eftir, at felagsins lógir og samtyktir verða hildnar.
Eingin gyldug samtykt kann verða gjørd á nevndarfundi uttan minst helvtin av nevndarlimunum taka lut í atkvøðugreiðluni, antin við at vera til staðar ella gjøgnum telefon. Eingin kann vera við til at viðgera síni egnu søk. Berst onkrun frá nevndarlimunum, kann formaðurin boðsenda tiltakslimi, um hann heldur tað vera neyðugt.
§ 10
Felagsins roknskaparár er álmanakkaárið.
Roknskapur felagsins verður grannskoðaður av felagsins roknskapargrannskoðara.
Roknskapurin fyri árið skal liggja frammi uppgjørdur og grannskoðaður minst 14 dagar áðrenn ársaðalfundin.
§ 11
Hvør limur hevur skyldu til gjølla at halda lógir felagsins.
Tær avgerðir, ið aðalfundurin ella nevndin taka, eru bindandi fyri limirnar. Um limur tí ikki vil ganga undir eina tílíka avgerð, skal nevndin geva honum eina frest uppá ein mánaða at fáa viðurskifti síni í rættlag við felagið aftur.
§ 12
Skyldur og rættindi limanna
Hvør limur greiðir eitt árligt limagjald, sum er 2,0625 prom. av allari A-inntøku, limurin hevur útgoldið í Føroyum í farna álmanakkaári og 4.000 kr fyri hvørt skipið fleiri enn eitt skip, tó í mesta lagi 25 % av samlaða limagjaldinum. Nevndin ásetur eitt minstagjald. Reiðaríir, sum eru skipaði í somu koncern, verða í mun til limagjald at meta sum eitt og sama felag.
Limagjaldið er grundað á útgoldnar lønir, undantiknar lønir til stjórn og nevnd, undanfarna álmanakkaár.
Skuldi felagnum verðið tørvur á meiri peningi fyri at fremja serstøk mál, so kann nevndin royna at útvega henda pening við tilskotum frá limunum. Eisini kann aðalfundurin til útvegan av slíkum peningi álíkna limunum eykagjald av hvørjum kalendarári, tó ikki størri enn tað, ið svarar til tey vanligu limagjøldini.
Allir limir hava skyldu til at uppgeva til felagið, innan 15. februar, hvussu nógv er útgoldið í A-inntøku undanfarna ár.
Ognir felagsins verða varðveittar á tryggan hátt i banka, sparikassa ella í lánibrøvum.
§ 13
Uppsøgn av limaskapi og avtøku felagsins
Siga seg burtur úr felagnum kann eingin uttan við innskrivaðum brævi til felagið og við 6 mánaða ávaring til ein 1. januar. Tó kann eingin fara úr felagnum, meðan arbeiðstræta er, uttan so at nevndin gevur loyvi til hetta.
§ 14
Felagið kann verða tikið av við aðalfundarsamtykt, men einans tá ið minst 2/3 av samlaðu limunum í felagnum atkvøða fyri. Uppskot um avtøku felagsins má tó verða lýst fyri limunum eins og uppskot um lógarbroyting.
§ 15
Verður felagið tikið av, tekur aðalfundurin avgerð um, hvussu ognir felagsins skulu nýtast.
Tórshavn, tann 20. Mai 1986
Broyttar á aðalfundi 30. apríl 2008
Broyttar á aðalfundi 16. juni 2009
Broyttar á aðalfundi 15. apríl 2010
Broyttar á aðalfundi 12. mars 2012
Broyttar á aðalfundi 3. apríl 2014


text:
Vatninnleggingar skulu gerast og virka soleiðis, at minst møguligur vandi er fyri bakteriugróðri.
Tilfar og staklutir skulu hóska til føroyska vatnið, sum í flestu førum er súrt yvirflatuvatn.
Um innleggingar úr t.d. sýruføstum stáli verða nýttar, skal framleiðarin prógva, at hesin ikki tærist av tí føroyska vatninum.
Vísast kann til “Rørcenter-anvisning 017, Legionella – Installationsprincipper og bekæmpelsesmetoder”. Harafturat verður víst á, at ymiskt tilfar, so sum náttúrugummi og syntetisk gummi, kunnu vera við til gróður av legionella. Innleggingin eigur sostatt at taka hædd fyri tílíkum tilfari, um tað verður nýtt.
Útbúnaður til framleiðslu av heitum nýtsluvatni skal, við atliti at tali av tappingarstøðum og nýtslu, kunna veita nóg stóra vatnnøgd og nóg stórt vatnrák við einum hita, sum er hóskandi til endamálið.
Heita vatnið skal vera passaliga heitt innan rímiliga bíðitíð.
Hugsast má um, hvussu stórur tørvur er á heitum vatni við øll tappingarstøð. Er vatnnýtslan lítil og leiðingarnar langar, er nærupphiting ein møgulig loysn.
Vatninnleggingar skulu gerast soleiðis, at vandi ikki er fyri at skálda seg, tá ið vatn verður tappað, og soleiðis, at yvirflatuhiti ikki er so høgur, at hann kann viðføra fólkaskaða.
Í t.d. barnagørðum og øðrum stovnum eiga serlig atlit at takast at tappingarstøðum, soleiðis at tryggjað verður, at heita vatnið ikki verður ov heitt til ampa fyri brúkaran.
Løgir, sum eru ymiskir frá vatni, og sum verða nýttir í hitavekslarum til nýtsluvatn, skulu kunna slóðast í heita nýtsluvatninum.


text:
Fráflytingin úr Føroyum hevur mín stóra áhuga, og havi eg arbeitt við hesum spurningi síðani 2008.
Útbúgvin Cand.mag í Miðlavísindum við serligum denti á leiðslu og nýggjar miðlar.
Lisið á Aarhus Universitet, Københavns Universitet og Dublin City University.
Ritstjórnað Valið og Valdið – ein tvørskurður av løgtingsvalinum 2011 saman við Stefani í Skorini.
Ritstjórnað EXIT Føroyar saman við Hera á Rógvi. Bókin kom út í 2012. Og síðani hava vit skipað fyri ráðstevnum og hildið fyrilestrar um fráflytingina úr Føroyum bæði heima og uttanlands.
Skrivað bókina Framtíðin er okkara. Bókin kom út í 2015 og snýr seg um at skipa Føroyar sum eina sjálvstøðuga tjóð.
Skrivað serritgerð við heitinum “Entering the real-time web: Understanding how companies engage their brands on the real-time web”. Ritgerðin er skrivað í samstarvi við granskingarverkætlan á CBS. Til ber at lesa ritgerðina her.
Skrivaði saman við Barbaru Jacobsen og Gunnari Bjarnason ritið “Hví føroyingar búseta seg í Danmark” í 2008.
Starvist sum samskiftisfólk í Tórshavnar kommunu.