text:
LÍVIÐ SUM KRISTIN
Dett ikki í hesar fellurnar, tá ið tú leiðir ein bíbliulestur
At tosa ov nógv: Halt ikki, at tað er tú, sum skalt greiða frá øllum. Jesus setti spurningar fyri at fáa fólk at hugsa og koma til røttu niðurstøðuna. (Mt 17:24-27) Spurningar gera bíbliulesturin meira lívligan, og tú finnur út av, hvat næmingurin veit og trýr. (be-D 253 stk. 3-4) Tá ið tú setur ein spurning, mást tú vera tolin og bíða eftir svarinum. Svarar næmingurin skeivt, kanst tú hjálpa honum at koma til røttu niðurstøðuna við at seta eykaspurningar, heldur enn bara at siga honum, hvat rætta svarið er. (be-D 238 stk. 2-3) Tosa ikki skjótari, enn at næmingurin kann skilja nýggjar tankar. – be-D 230 stk. 4.
At gera tað torgreitt: Lat teg ikki freista at siga frá øllum, tú veitst um evnið. (Jóh 16:12) Legg dent á høvuðstankan í stykkinum. (be-D 226 stk. 4-5) Sjálvt áhugaverdar upplýsingar kunnu gera høvuðstankarnar ógreiðar. (be-D 235 stk. 3) Far víðari til næsta stykkið, tá ið næmingurin hevur skilt høvuðstankan.
Bara at viðgera tilfarið: Endamálið hjá okkum er at vinna hjørtu, ikki bara at viðgera tilfarið. (Luk 24:32) Lat kraftina í Guds orði virka við at leggja dent á lyklaskriftstøðini í tilfarinum. (2Kor 10:4; Heb 4:12; be-D 144 stk. 1-3) Brúka einfaldar myndir. (be-D 245 stk. 2-4) Hugsa um, hvørjar avbjóðingar næmingurin hevur, og hvat hann trýr, og laga so undirvísingina til hansara. Set spurningar sum: „Hvat heldur tú um hetta?“ „Hvat lærir hetta okkum um Jehova?“ „Hvussu heldur tú, at tað gagnar okkum at fylgja hesum ráðunum?“ – be-D 238 stk. 4-6; 259 stk. 2.


c: text/html

text:
Led Zeppelin
Led Zeppelin var ein enskur rock og blues tónleikabólkur, sum var virkin frá 1969 til 1980. Bólkurin byrjaði sum The New Yardbirds í 1968. Jimmy Page, ið hevði spælt gittara í The Yardbirds, heitti á John Paul Jones, sum hann kendi úr studio-tónleikara umhvørvinum í London, at koma við sær í nýggja bólkin. Aftrat sær fingu teir sangaran Robert Plant og trummusláaran John Bonham. Eftir at hava spælt nakrar ferðir undir navninum The New Yardbirds, fóru teir at kalla seg Led Zeppelin.
Innihaldsyvirlit
Limir í bólkinum[rætta | rætta wikitekst]
- Jimmy Page: Gittarar
- Robert Plant: Sang
- John Paul Jones: Bass/Tangentar
- John Bonham: Trummur
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- Led Zeppelin I (1969)
- Led Zeppelin II (1969)
- Led Zeppelin III (1970)
- Led Zeppelin IV (eisini kend sum "Zoso" ella "Runes Album") (1971)
- Houses Of The Holy (1973)
- Physical Graffiti (1975)
- Presence (1976)
- The Song Remains The Same (1976)
- In Through The Out Door (1979)
- Coda (1982)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Talv: Spennandi jólakapping - teir ungu bjóða av
ítróttur29-12-2016 - 23:33 - Jóanis Nielsen
23 telvarar vóru við í jólakappingini hjá Sandavágs Talvfelag.
Kappingin gjørdist sera spennandi - teir ungu telvararnir vístu tenn og telvaðu fleiri heilt góð talv - 11-ára gamli Jón í Horni Nielsen gjørdist nr. 2 í kappingini við 18 stigum, nr. 3 gjørdist Jón Gregersen eisini við 18 stigum, Torkil Nielsen vann kappingina við 21 stigum, hann tapti bara eitt talv, tað var ímóti Jón í Horni Nielsen.
Raitingvirðislønirnar vunnu Bernhard Augustinussen og Oddmar Ravnsfjall.
Sí myndirnar niðanfyri.
Sí eisini fleiri myndir HER.


text:
Plátuspælari
Plátuspælari er tól, sum endurskapar ljóð úr eini langari, samanhangandi foyru á eini plátu.
Thomas Edison uppfann fonografin í 1877, har foyran er løgd á ein súlindara.
Í 1887 uppfann Emile Berliner gramofonina (úr forngrikskum Ypάφeιv gráphein, skriva, og φwvή phōné, ljóð), sum trokaði fonografin burtur fyrst í 1900-talinum.
Á føroyskum verður orðið plátuspælari brúkt um nýggjari, elektrisk tól, meðan gomul tól vanliga verða nevnd við gamla heitinum grammofon.
Pláturnar hava 4 ymiskar snúðningsferðir, 78, 45, 33 ella 16 snúðningar um minuttin. Fyrst í 1900-talinum vórðu 78-plátur tær einastu. Men seinni vóru tær trokaðar burtur av 45 og 33. 16 bleiv ongantíð serliga vanligt.
78-pláturnar eru gjørdar úr skellakki, meðan 45- og 33-plátur eru gjørdar úr vinyli. Millum annað av tí at skellakk og vinyl eru sera ymisk í herðslu, skulu pláturnar hava rættiliga ymiskar nálir.
Í oktober 1982 komu feløgini Philips og Sony á marknaðin við Compact Disc, stytt CD og ofta nevnt fløga á føroyskum. Hendan mundi troka plátuna burtur síðst í 1990'unum, men plátan er blivin eitt sindur vanligari nú, enn hon var fyrst í hesi øldini.


text:
Orð og lag: Kajfinn Hammer
1. Hvørji eru hasi, sum á smala vegnum ganga fram,
sum til heimsins fjas ei renna, eftir rós ei eru gram;
sum frá tíðarinnar fráfalsstreymum burtur halda seg?
– Tað eru tey sum hava sagt farvæl til heimsins veg!
Niðurlag: Tey hava tváað síni klæði, gjørt tey hvít í Lambsins blóð’,
hóast vird sum annað gólvsóp gjørt tey hevur Harrin tó
til eitt ævigt kongadømi og til prestar fyri Sær,
eingin makt og eingin mótgongd rivið tey úr hond Hans fær.
2. Ei í Sodoma tey trívast, ei hjá Lot tú finnur tey,
ei á vínstovum tey sita, elska heimsins lyst og eyð;
nei, í Tjaldbúð Guðs tey tæna, fyri Guði halga seg,
– tað eru tey sum hava sagt farvæl til heimsins veg!
3. Hvørji eru hasi, sum í vatnið lýðin stigu út,
sum við Kristus’ vórðu grivin og við Honum risu upp,
ei á tóma læru byggja, men til Orðið halda seg?
– Tað eru tey sum hava sagt farvæl til heimsins veg!
4. Hvørji eru hasi, sum av gleði strála dag um dag,
tó tey sviðan mangan kendu her frá følskum brøðralag,
og til áirnar í Bábel ikki aftur ynskja seg?
– tað eru tey sum hava sagt farvæl til heimsins veg!
5. Hvørji eru hasi, hvítklædd fyri Trónu Guðs ein dag
munnu standa endurloyst og frí og syngja loyst og glað?
Gloymt tey hava heimsins møði, yvir arvin gleða seg,
– tað eru tey sum hava sagt farvæl til heimsins veg!


text:
Vælkomin!
Ró er friður, og Ró kann eg bjóða tær, um tú heldur at tú hevur ov nógvar tungar byrðar fyri framman, sum tú illa sært nakran enda á. Høvdið stendur kanska at bresta fult av rumbli, sum tú ikki fært tamarhald á? Ella tú kanska ert komin hartil, at tú gloymir ymiskt, tú annars vanliga minnist? Ró-Coach er Stress-Coaching, ið kann hjálpa tær av við strongdina, so heilin og kroppurin aftur kunnu kenna Ró.
Ró er eisini at rógva, at flyta seg í lívinum. - Við Life-Coaching kann eg bjóða tær árar at Ró(gva) inn í framtíðina og røkka tíni persónligu mál.
Og við Business-Coaching kann eg hjálpa tær og tínum virki ella stovni at finna betri áralag, at Ró(gva) saman móti felags framtíðarmálum.
Ró er eisini ein stytting av Rógvu - def.: rógva -u -ur smalt fremspring, smalt fremstikkende højdeparti - sum skilir seg út. Langomma og langabbi vóru uppisitarar av bóndagarðinum, Rógvugarði, í Vestmanna. Tey skiltu seg út millum annað við at fáa sær navnvabroyting eftir búðstaðnum(garðinum) til á Rógvu, sum eg seinni havi arvað sum millumnavn.


text:
Kasakstan
Kasakstan ella Kasakhstan er eitt lýðveldi í Asia. Landið var partur av fyrrverandi Sovjetsamveldinum til desember 1991. Kasakstan er eitt land, ið liggur mitt í Asia. Har búgva umleið 16,9 milliónir. Harav eru 63 % kasakstanar, 23,7 % russar, 2,9 % uzbekar, 2,1 % ukrainar, 1,4 % uyghurar, 1,3 % tatarar, 1,1 % týskarar, 4,5 % onnur fólkasløg. Millum annað komu fleiri jødar til Kasakstan undir øðrum heimsbardaga. Landið er níggjundastørsta landið í heiminum við eini vídd á 2 724 900 km2, hvar 1,7 % er vatn. Størsti býurin eitur Almaty, har búgva 1,3 miljónir. Almaty varð høvuðsstaður til 1997. Býurin er kendur fyri sínar flottu bygningar. Høvuðsstaðurin í Kasakstan eitur Astana, hann gjørdist høvuðsstaður í 1997. Grannatjóðirnar hjá Kasakstan eru: Russland, Kina, Kirgisia (Kyrgyzstan), Usbekistan og Turkmenistan. Harumframt liggur landið við Kaspiska Havið. Nógv kenna kanska Kasakstan frá skemtifilminum Borat. Men Landið er ikki júst sum tað er lýst í filminum. Tad er eitt rættliga reint og ríkt land.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur í februar 2007.
1. “Varið tykkum!” Harrin okkum biður,
vandamikil lívsleið okkar er,
best, sum vit nú halda vera friður,
kann ein úlvur meina okkum her.
2. Allar staðir, har hitt besta sprettur,
sníkir spilla seg at skaða tað.
Jesus veit, at hetta ikki grettur:
“Varið tykkum tí hvønn lívsins dag”.
3. Svikakristusar á foldum ganga,
klæddir seyðabúna eru teir,
eftir breiða, villa vegnum ranga
víst teir vilja leiða fleir og fleir.
4. Syndin ei sítt sanna andlit sýnir,
úlvur aftan seyðaklæði býr,
alt tað góða, sanna burt hon týnir,
broytir menniskju til skaðadýr.
5. Vantrúgvin hon er tað allarversta,
sáar eiturbland á síni ferð,
hon vil køva hjartafriðin besta,
dára tína sál, at Gud ei er.
6. Lat tí Guds orð leiða teg við gleði,
gakk í lýdni trygt við Harrans lið,
orð hans styrkir teg á trúarvegi,
veitir sannan, sælan sálarfrið.


text:
Orð: Ira David Sankey
Týtt: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Týddur í 1974.
1. Ei langt, ei langt frá Guds ríki,
men fjart er tó hjarta og sinn;
ein skari sæst standa við portrið,
tó fá finna leiðina inn.
Niðurlag: So fá finna leiðina inn,
so fá finna leiðina inn.
Ein skari sæst standa við portrið,
men fá finna leiðina inn.
2. Ei langt, ei langt frá Guds ríki,
tú hoyrir, hann rópar á teg;
tú drálar at trína um portrið
og dvølur á glatanarveg´.
3. Tú gongur í myrkrinum svarta
í trældómi, vanda og neyð;
men Jesus teg fegin vil fría
frá dómi og ævigum deyð´.
4. Ei langt, ei langt frá Guds ríki,
– eitt fet bert, og náað er mál.
Men skalt tú um ævir tó saknast
í himmalsins sælu, o, sál!
Niðurlag: Á, skunda tær, skunda tær inn!
Á, skunda tær, skunda tær inn!
Á, statt ei og drála við portrið,
men skunda tær, skunda tær inn!


text:
ur trillari, ið lýsir eitt Orwellskt science-fiction
Wiesler eru flest allir persónar nuanseraðir
kent eysturtýskland, eitt grátt, klaustrofob-
og realistiskir, ikki einans svartir og hvítir.
iskt eftirlitssamfelag, har eingin kann kenna
Hesin ómetaliga spennandi, men eisini
seg tryggan. Ein ræðandi tíðarmynd, sum tyk-
hugvekjandi filmurin er ein lovprísan av
ist so fjar frá Týsklandi nú, hóast bæði offur
frælsa samfelagnum; minnir okkum á hvussu
og bøðlar liva fræls saman í dag. Pallmyndin
galið tað kann ganga, og hvussu gott vit eiga
virkar sera autentisk, bæði klæðir, hárseting
at hava tað. Kanska eisini er ein peikifingur
og umhvørvið sum heild.
rættaður ímóti teimum mongu eysturtýskar-
Sum í ”The Conversation” (1974) hjá Copp-
um, sum leingjast aftur til gomlu dagarnar.
ola megnar filmurin at fáa áskoðaran at kenna
“Das Leben der Anderen“ vann 2. dec. prís-
seg sum ein voyeur av bæði lívinum hjá pari-
in sum besti filmur 2006 frá European Film
num, meðan vit samstundis fáa innlit í intim-
Academy, og eftir slatrinum at døma kann
asta privatlívið hjá Wiesler. Men maðurin við
ein oscarvirðisløn sum besti útlendski filmur
steinandlitinum, sum at byrja við tykist vera
verða ávegis. Hiðani skal hann eisini hava tey
ein stereotypur, avstumpaður nazibøðil, vísir
bestu viðmæli. Leikstjórin Florian Henckel
so líðandi tekin upp á samkenslu og manna-
von Donnersmarck (sic!) hevur við fyrsta filmi
góðsku. Hann er ómetaliga vælleiktur av
sínum markerað seg sum ein leikstjóri, ið er
Kevin Spacey-kenda Ulrich Mühe. Eins og
verdur at halda eyga við í framtíðini.
Høgguslokkur til skrivstovuna hjá MFS í Keypmannahavn Hevur tú, sum limir í MFS, hug at krydda lestrartíðina við einum spennandi lestrararbeiði? Søk starvið innan 25. januar sum høgguslokkur á skrivstovuni hjá MFS í Keypmannahavn, og byrjað 1. februar! Arbeiðið er 8 tímar um vikuna, og tímalønin er 105 kr. um tíman Arbeiðið fevnir víða, og uppgávurnar eru í høvuðsheitum: ● Vanligar fyrisitingarligar skrivstovuuppgávur ● Umsiting og dagføring av heimasíðu felagsins ● Samskifti við limir felagsins, aðrir áhugafelags skapir, og almennu myndugleikarnir í Føroyum ● Fyrisingarligt og uppsøkjandi arbeiði fyri ráðið og nevndir felagsins ● Prent og umbýti av Fjølnir MFS væntar av tær: 1) At tú fyrst og fremst hevur áhuga fyri tí arbeiði, ið MFS ger.
2) Tú eigur at duga at arbeiða sjálvstøðugt, og samstundis hava góð samstarvsevnir, tí skrivstovuarbeiðið er rættiliga tengt at ráðnum og nevndum felagsins. 3) Skrivieginleikar og innlit í telduskipanir á brúkarastøði eru somuleiðis ein fyritreyt fyri arbeiðinum á skrivstovuni. 4) Heimasíðan verður somuleiðis ein partur av arbeiðinum, og tú verður sett/ur inn í, hvussu heimasíðan virkar reint tekniskt, og tú skalt vera før/ur fyri
at finna relevant evni til heimasíðu felagsins 5) MFS væntar somuleiðis, at tú hevur tev fyri, hvørji studentarpolitisk mál kunnu gerast partur av MFS. Metir tú teg sjálva/n hava hesar eginleikar? Send so okkum eina umsókn við eini lýsing av tær sjálvum/ari, einum CV´i og møguligum tilmælum frá øðrum størvum innan 25. januar. Umsóknin verður send til skrivstovuna á Vesterbrogade 17A innan 25. januar.
Meginfelag Føroyskra Studenta
Árgangur 22
Barnsburðarfarloyvi til lesandi í Føroyum − ein sigur fyri MFS síða 2 Hvar eru Fróðskaparsetrið og tey lesandi á síða 6 setrinum? Valdsbýti – nakrar atfinnandi viðmerksíða 13 ingar Úr Føroyum til Aberdeen síða 18
3. útgáva
desembur 2006
Barnsburðarfarloyvi til lesandi
í Føroyum − ein sigur fyri MFS
burðarfarloyvisskipan fyri lesandi í Føroyum,
Doris Bjarkhamar, forkvinna í MFS
soleiðis at hesi sluppu undan at koma undir 6. Desembur samtykti Føroya Løgting ein-
forsorgarlógina. Hesi 6 - 7 árini hevur MFS
mælt at seta í gyldið løgtingslóg um broyting
við jøvnum millumbili vent sær til MMR fyri
í útbúgvingarstuðulsskipanini. Lógaruppskot-
at fáa gongd á málið, og viðtikna løgtingslóg
ið varð lagt framm av landsstýrismanninum
staðfestir, at MFS ger mun, og at tørvur er
Jógvan á Lakjuni fyrst í novembur, og síðan
á einum felagsskapi, ið arbeiðir fyri okkum
hevur ma. MFS havt møguleika at gera við-
lesandi!
Barnsburðarfarloyvisskipanin
Tað eru eini
Lógin um barnsburðarfarloyvi til lesandi í Før-
6 - 7 ár síðan
oyum varð sum sagt samtykt 6. desembur,
MFS av fyrst-
og kemur í gyldið 1. januar 2007.
ani tíð vendi
Lógin leggur upp til, at lesandi fáa rætt
sær til Menta-
til farloyvisstuðul í samband við barnsburð
m ál ar áð i
og ættleiðing við einari upphædd, svarandi
Útgevari: Meginfelag Føroyskra Studenta Vesterbrogade 17 A DK-1620 KBH V 33250210 Teldupostur: mfs@mfs.fo Teldupostur: fjolnir@mfs.fo Blaðið verður sent øllum MFSlimum. Onnur kunnu gerast haldarar við at venda sær til eina av skrivstovunum.
Sólin svarar: „Góðan morgun, kæri Erich!“. Á døgurðatíð sigur Honecker aftur út gjøgnum vindeygað: „Góðan dag, kæra sól!“. Og sólin svarar: „Góðan dag, kæri Erich!“. Men tá Honecker um kvøldið biður sólini gott kvøld, er einki svar. Hann endurtekur: ”Gott kvøld, kæra sól, hvat bagir tær?” Sólin svarar: ”Ren meg í reyvina! Nú eri eg her vesturi!” Gudmund Nielsen,
Becker var ein gløgg svørt drama-komedia,
film- og medievidenskab lesandi
ið á ein sera originalan hátt viðgjørdi tíðina í Eysturtýsklandi um tað mundið, tá múrurin
við einum
til stuðulsupphæddina fyri útibúgvandi í upp
Týskur filmur hevur av álvara aftur fingið við-
fall. “Das Leben der Anderen“ eitur nýggj-
ítøkiligum
til 11 mánaðir. Upphæddin fylgir barninum
burð. Eftir “Das Boot“ hjá Wolfgang Petersen
asti filmurin um lívið handan jarnteppið.
uppskoti
tvs. at tað er eitt krav, at tann lesandi, ið fær
frá 1981 og deyða Fassbinder í 1982 hava
Árið er 1984, fimm ár til Berlinmúrurin fell-
útbúgvingarstuðul, meðan viðkomandi er í
verið fáir týskir filmar og leikstjórar, ið hava
ur, og eingin endi sæst á kalda krígnum. Eitt
gjørt seg galdandi í heimshøpi. Nýbrotið kom
kvøldið í sjónleikarahúsinum, gerst menta-
við Tom Tykwer, hvørs ferðmikli og smart
málaráðharrin Bruno Hempf drigin at víða-
klipti stressfilmur ”Lola Rennt” (1998) náddi
gitnu sjónleikarakvinnuni Christu-Mariu Sie-
út til eina breiða áskoðarafjøld. Men ferð
land, sum gongur saman við intellektuella og,
kom av álvara á týska filmsídnaðin við Hitler-
á skræðuni, stýristrúgva høvundanum Georg
stórfilminum ”Der Untergang” (2004). Aðrir
Dreyman. Í vón um at finna okkurt, ið kann
leikstjórar enn Tom Tykwer fingu uppmerk-
fella rivalin, biður Hempf STASI topp-agentin
semi, og tað tykist, sum um at sjálvrannsókn
Gerd Wiesler um at hava eftirlit við og avlurta
av óhugnaligu týsku søguni í farnu øld er
Dreyman. Men so líðandi gert Wiesler sjálvur
vorðin eitt heitt evni, sum megnar at selja at-
alsamt meira drigin av lívi teirra, hann av-
gongumerkir eisini uttan fyri landoddarnar.
lurtar…
um barns-
ISSN 1396-206X
Das Leben der Anderen Honecker letur á morgni vindeygað upp í kontórinum, og sigur: „Góðan morgun, kæra sól!“
merkingar til uppskotið. Løgtingslógin er ein sigur fyri MFS!
filmsummæli:
Skrivstovutíðir: Keypmannahavn: Føroyahúsið, opið mánadag og fríggjadag kl. 16-18 Århus: Áarstova, Vestergade 48D, 8000 Århus. Tlf: 27748321 Opið er týsdag kl. 16-18 Blaðstjórn: Durita Jóansdóttir, (formaður) Doris Bjarkhamar, (blaðstjóri hesuferð) Malan Ludvig, (skrivari og rættlesari) Suffía við Stein, (uppsetari)
Øll eru vælkomin í blaðbólkin – send okkum ein teldupost !!! Prent: MFS-skrivstovan í Keypmannahavn Prentað 2006-12-13 Endurprent: Tilfar úr blaðnum kann endurprentast við tí treyt, at keldan er týðiliga merkt.
“Goodbye Lenin“ (2003) eftir Wolfgang
“Das Leben der Anderen“ er ein psykologiskFramhald á baksíðuni
Fjølnir 2006
2
23
Fjølnir 2006
lærari. Eg haldi, at tað mangan hevur verið
Hvønn valdi tú til seinasta løgtingsval?
strævið, og eins og fleiri onnur so havi eg til
Onga viðmerking.
tíðir trupult við at síggja, hvat øll teoriin skal
Keypir tú vistfrøðiligan mat? Tað mesta
brúkast til.
er ikki vistfrøðiligt, men tað er einamest
Hvat gert tú í tíni frítíð? Hana nýti eg sam-
tí, at Fakta ikki hevur so stórt úrval av tí
an við manninum og dóttrini.
vistfrøðiliga.
Besti sangur? Sálmurin “Takk Guð fyri alt
Hvussu ofta keypir tú klæðir? Ov sjálvdan
sum hendi.” Hann verður ofta sungin til
(men tað heldur maðurin nokk ikki, hehehe).
jarðarferð, og tí halda summi hann vera syrgi-
Endi sum oftast heldur við at hyggja eftir
ligan, men fyri mær er tað ein lovsangur,
skóm – mín veika síða.
sum talar sera nógv til mín, og sum er um øll lívsins viðurskifti – bæði góð og minni góð. Besta sjónvarpsrøð? Desperate Housewives. Hana haldi eg vera ordiliga skeg, og tað er
hedens fem sprog” haldi eg er góð til at læra at skilja munin millum kynini, og hvussu vit kommunikera uppá ymiskar mátar.
Lekkrasti sjónleikari? Pierce Brosnan haldi eg riggaði alvorliga væl sum James Bond
Sum heild eru umstøðurnar hjá teim lesandi
upp til 5 ár, skuldi tú verið seinkað/ur.
í Føroyum ikki nøktandi, og tískil hevur MFS
Barnsburðarfarloyvisstuðulin gevur tí les-
valt at seta fokus á Fróðskaparsetrið og tey
haldarum, og als ikki hjá støkum uppihaldarum, skulu tey klára at svara hvørjum sítt. Við-
lesandi har.
Um tú ynskir meira ítøkiligar upplýsingar
tiknað lóg er mett at geva ein meirkostnað
um lógina kanst tú venda tær til skrivstovuna
áljóðandi 1 mió.kr, og er upphæddin ikki stór,
hjá MFS.
um hugsað verður um visjónirnar hjá sitandi landsstýri. Samgonguskjalið áleggur lands-
Enn betri sømdir
stýrismanninum í mentamálum at betra um
Frískari luft
Hóast MFS uppfatar barnsburðarfarlovyis-
umstøðurnar hjá uppihaldarum, og løgmaður
Ætlar tú tær heimaftur, tá tú ert liðug?
skipanina sum eitt frammstig hjá teim les-
hevur í ólavssøkurøðuni 2006 lovað, at sømd-
andi í Føroyum, ætla vit okkum ikki at gevast
irnar hjá lesandi uppihaldarum skulu gerast
við at strongja á MMR soleiðis, at korini hjá
betri.
Hvat hevur tú við tær í viðførinum, tá tú
øllum lesandi í Føroyum kunnu gerast betri.
Vónandi kann MFS verða við til at fáa málið
fert heim? Góð minnir og nógv góð vinarløg
Øll ÚS-skipanin skal endurskoðast í næstum,
stungið út í lívið, eins og MFS hevur verið við
sum eg nokk ikki hevði fingið, um vit ikki
og væntandi fara broytingar at verða gjørdar
til at seta júst viðtiknu løgtingslóg á politisku
vóru flutt til DK
í ma. ferðastuðlinum og ÚSUN-skipanina.
dagsskránna í síni tíð.
í Millum tvær negl? Hví halda vit jól?
ten so fittur og rørandi filmur
ini enn privat leigumál til lesandi í Føroyum.
4 ára-langa útbúgving, kanst tú fáa stuðul
loyvdu stuðulsstíðini.
Hvønn spurning vildi tú sett næsta persóni
Besti filmur? “My name is Sam” – simpul-
Føroyar hava í løtuni ikki tey stóru alternativ-
settu lestrartíð. Hetta merkir, at tekur tú eina
tíðin verður samanumtikið løgd afturat vanligu
Ja, heilt sikkurt.
yvir tað fakliga, men ein sum eitur “Kærlig-
leika at fáa stuðul í upp til eitt ár afturat á-
skuldu vit nokk funnið útav har úti.
Hvørjum leingist tær eftir í Føroyum?
Besta bók? Uha, avslørað. Lesi sera lítið út
astu árini hevur pressað leigugjaldið upp, og
Tað sigur seg næstan sjálvt, at MFS heldur
trupulleikar at dragast við. Og so ikki minst
kunna “lossa av “ saman við. :-)
lestartíðina. Gongdin í húsaprísunum sein-
Lesandi undir ÚS-skipanin hava í dag møgu-
ikki metir, at upphæddin er nøktandi hjá uppi-
Jákup Mikkelsen
um at hava góðar vinkonur at tosa við, og
lesandi sum heild at klára seg fyri gjøgnum
fáa barnsburðarfarloyvisstuðul samstundis.
sakað av barnsburði ella ættleiðing. Farloyvis-
men tá hurðin er aftur, hava vit øll okkara hvussu umráðandi tað er hjá okkum kvinn-
33.000 kr. um árið er als ikki nóg mikið hjá
tey býta stuðulin, tó soleiðis, at tey ikki kunnu
Birgir og Fríðu, og so heit klæðir. Restina
Besti fótbóltsspælari í Føroyum?
ein og hvønn prís síggja gott út uttanífrá,
barninum, kunnu tey sjálvi gera av, hvussu
meira, verður lestrartíðin longd enn meira or-
við Norrønu, tí vit hava keypt bil. :-)
sum upptekur dámurnar í DH. Alt skal fyri
regulering) hækkaða. Ein ársinntøka uppá
andi møguleika at fáa stuðul í upp til eitt ár
– stuðla kappingini, men í summar ætla vit
ofta kann kenna seg aftur í nógvum av tí,
um árið. (knappar 40.000 kr. við prísatals-
Búgva bæði lesandi foreldrini saman við
Hvat hevði tú tikið við tær út á lítla Dímun?
FaroeJet ella Atlantic? Annað hvørt
nokk tí at man kemur frá einum smábýi, og
barnsburðafarloyvi, býr saman við barninum.
Hetta verður ikki gjørt uttan, at MFS fer inn í
Uppskotið, hoyringar, viðmerkingar og sjálv
málini soleiðis, at føroyingar, ið lesa uttanfyri
lógin er at finna á. www.logting.fo
Føroyar verða tryggjaðir á besta hátt. Í við-
Hvønn persón hevði tú viljað sett millum
merkingunum til lógina verður lagt upp til, at
tvær negl? Jólamannin
útbúgvingarstuðulsskipanin til uppihaldarar skal endurskoðast hesa tingsetuna, og at
Hvat er títt motto? At gera móti øðrum eins
miðað verður ímóti at seta broytingar í gyld-
og eg vil, at tey skulu gera móti mær.
ið pr. 1. august 2007. MFS fer at strongja á at fáa upphæddina áljóðandi 33.000 kr.
Fjølnir 2006
22
3
Fjølnir 2006
Hvør var Fjølnir?
at samla fólk saman til eitt ball ella bara ein
Sigmund borðreiddi við ymiskum til matna,
pub-túr. Busssamband er kring allan býin, og
og samstundis varð møguleiki at seta honum
næstan allir bussar koma inn á Union Street,
spurningar. Høvið varð somuleiðis at hitta tey
ið er høvuðshandilsgøtan í Aberdeen. Tó
“nýggju” lesandi í býum, og sum heild koma
kann tað verða eitt sindur torført at venja seg
at kenna hvønn annan betri. Sum heild ein
til at nýta pundið sum gjaldoyra. Vørurnar
sera hugnaligur dagur! Sum lesandi í Stóra
kunnu ofta tykjast ógvuliga bíligar, men lat
Bretlandi, fær tú teldupost sendandi frá um-
tað verða sagt: Aberdeen er ikki bíligasti býur
boðsmanninum í Stóra Bretlandi við tíðind-
í Skotlandi! Sum tíðin gongur, lærir tú teg at
um úr Føroyum, og sama teldupost adressan
avhildin sum kongur, tí undir honum valdaði
keypa inn á teim røttu støðunum, soleiðis, at
kann nýtast at koma í samband við hann, tørv-
friður, bæði í Svøríki og víða um heimin. Froy-
pengapungurin strekkir til.
ar einum hjálp á ein ella annan hátt.
ur varð eftir deyða sín dyrkaður sum gudur,
Fyri stuttum skipaði Sigmundur Ísfeld (før-
Alt í alt er Aberdeen ein deiligur býur at
tí friðurin vardi við eftir deyða pápa hansara.
oyski umboðsmaðurin í Stóra Bretlandi) fyri
búgva í. Fólkini eru fitt og skúlarnir geva ein-
Froyur varð tilbiðin sum gudur fyri gróðri og
einum væleydnaðum og hugnaligum fundi á
um góðar avbjóðingar. Tað einasta, ið kann
nøring.
einum hotelli í Aberdeen. Ætlanin við fund-
sigast er, at um tú tekur valið at flyta til Aber-
Fjølnir, ið var sonur Froy, tók við kongssæti-
inum var ma, at Sigmund, ið dagliga er
deen, so er ringt at fara skeivur. Eg havi ikki
num eftir deyða pápa sín. Fjølnir varð førur
staddur á skrivstovuni í London, skuldi fáa
tosað við ein føroying, ið ikki trívist Aberdeen,
Studentarblaðið, ið tú júst situr og lesur í, byrj-
fyri at varðveita friðin í Svøríki og norðurlond-
størri vitan um okkum lesandi í Skotlandi.
og eg kenni allar føroyingarnir í býnum.
aði MFS at útgeva til limir sínar í 60´árunum.
um og varð hann tí eisini tilbiðin.
Blaðið hevur gjøgnum øll árini verið kallað
Fjølnir endaði tó dagar sínar á ein heldur
”Fjølnir”. Men, hvat merkir Fjølnir, ella rætt-
sjáldsaman hátt. – Góðan vil onkur kanska
ari, hvør var Fjølnir?
halda?
Ásagudurin Froy, pápi Fjølnir
Fía Lindenskov, mfs-ráðið
Fjølnir kan sigast at vera ein semimytolo-
Einaferð var Fjølnir boðin í stóra veitslu
giskur persónur. Tað vil siga, at hann bæði
í borgini hjá Fróða kongi í Danmark. Fjølnir
kann finnast í søguligum keldum (Søgnum),
hevði drukkið
Millum
tvær negl
og í gudfrøðini. Eftir søgnini varð Fjølnir
Navn og aldur: Hanna Vágsheyg, 25 ár
Yngvason føddur í ár
Hvaðani ert tú?
32 f.kr. og var sonur
Úr Klaksvík – city of dreams
Ásagudin Froy og vøkru
Hanna og Fríða
Hvat lesur tú og hvar?
jatnakvinnuna Gerd og
Statskundskab á Kbh Universitet
navnið merkir ”Hin alvitandi”. Hin Svenska
Hvat gjørdi tú, áðrenn tú byrjaði at
kongsættin ”Ynglinger-
lesa? Tjaaa, sleit sum sagt mínar barna-
fluttu eg og maðurin til DK í 2002 at lesa.
ne” skuldu eftir søgdum
skógvar í Klaksvík við tí sum har til hoyrir,
Ert tú glað fyri valið, tú hevur tikið?
vera eftirkomarar hjá
fólkaskúla, hondbólt, fótbólt (dugdi hvørki)
Tú meinar sikkurt lestrarvalið. Eg eri glað fyri
Froyi, ið var kongur við
o.a. Húsarhaldsskúla í Klaksvík, HF í Klaks-
teir møguleikar, ið tað gevur mær í framtíðini
vík – best ikki at fara for langt ha? Og so
– kundi hugsa mær at verið miðnámsskúla-
Uppsala. Froyur var sera
Veitsla hjá Fróða kongi
Framhald á næstu síðu Fjølnir 2006
4
21
Fjølnir 2006
tíðindabløðum. Eitt nú metti “The Times” at
hetta verður ofta farið í taxa-køina, og gud
um kvøldið, og var farin í song, men vaknaði
havt blaðstjóra, ið hevur tikið sær av bæði
sosiologi á AU, átti at verið sett á eitt fjórða
náði tann, ið roynir at snúgva seg rundan um
tí hann skuldi út at loysa sær buksurnar.
innsamlan av tilfari og uppseting av blað-
pláss á listanum yvir bestu Sosiologideild-
køina. Nú tosað verður um skotska køment-
Fjølnir var sera svøvntungur og lítið edrúgur.
num, men hesin leistur hevur víst seg at ver-
irnar í Stóra Bretlandi.
anina, so kunnu vit føroyingar læra nógv av
Fjølnir gekk skeivt tá ið hann skuldi inn aftur
ið óheppin, og tískil royna vit í blaðnevndini
skotum, ið standa í kø óansæð um tey eru til
á kamarið har hann svav. Hann var áhalsin
ein nýggjan leist. Nú verður tað blaðnevndin,
Býarlívið hjá teim lesandi í Aberdeen
handils ella skulu hava ein taxa. Mong vilja
á vegnum. Fjølnir gleið, datt niður ígjøgnum
ið tekur ábyrgdina av at samla tilfar inn og
Pub mentanin í Skotlandi er ógvuliga ser-
vera við, at um ein stillar seg á gongubreytina
eitt hol í gólvinum hjá kongi og endaði beint
síðan hevur grafikkarin ábyrgdina av at seta
merkt, og tað sigst, at Aberdeen er tann býur-
í Skotlandi at bíða eftir ongum, so áðrenn tú
í einari stórari balju av mjøðuri. Her endaði
blaðið upp. Skrivstovufólki fær so uppgávuna
in við flest pubbum, samanborið við fólkatal
veist av, er ein kø aftan fyri teg, uttan at vita,
Fjølnir dagar sínar, druknaður í mjøðuri sum
at prenta og senda blaðið út til limir felagsins
í Stóra Bretlandi. Ein sleppur tískil altíð inn
hvørjum tey bíða eftir. Hetta er einans ein av
46 ára gamal.
og aðrir haldarar/stovnar/fjøðlmiðlar.
onkrastaðni um ein hevur hug at fara í býin
stuttligu dømunum um skotsku kømentan-
ein túr. Býurin kann eisini bjóða góðar nátt-
ina.
klubbar, og “Liquid” er møguliga tann størsti
So samanumtikið hevur Meginfelag Føroyskra studenta óivað valt at kalla málgagn
Komið og gerið Fjølnir til okkar blað
sítt upp eftir hálvgudinum Fjølnir tí, at navnið
Blaðnevndin heitir á allir limir felagsins um
í býnum. Tað sermerkta við náttarlívinum hjá
Føroysk lesandi í Aberdeen
merkir hin alvitandi, og vónandi ikki tí, at okk-
at gera brúk av møguleikanum tit hava at
teimum lesandi í Aberdeen er, at tey fara í
At verða føroyingur í Aberdeen, er als ikki so
um er spáa at drukna í einari mjøðurtunnu.
seta tykkara dám á Fjølnir, ið er blaðið hjá
býin mánadagar og mikudagar. Hetta kemst
torført. Sum nú er, so eru umleið 40 lesandi
av, at pubbar og náttklubbar geva góð tilboð
føroyingar í Aberdeen, og ein stórur partur av
Keldur: Bæksted, Anders: Nordiske guder og helte.
kra stuttliga søgu inn, onkra viðmerking um
til tey lesandi mitt í viku! Sum føroyingur kann
hesum lesir á AU. Hetta merkir, at tað ofta
www.wikipedia.org
relevant viðurskifti í Føroyum, studentarpo-
hetta verða eitt sindur torført at takað til sín,
kemur fyri, at ein møtir øðrum føroyingum á
tí vit eru jú von við at fara í býin í vikuskifti-
campus, og fær eitt lítið prát ella ein kaffi-
Fjølnir í nýggjum klæðum
ella tit kunnu deila tykkara fakligu servitan
num, men skjótt gerst ein vanur við hendan
munn. Mangan verður tikið til, at føroyingar
Nýggjar tíðir - nýggj klæði.... ja vit kenna tað
innan okkurt umráðið tit arbeiða við. Alt til-
lívsstílin. Eitt er heilt víst, at vit lesandi hava
ikki hava stórar trupulleikar við enska máli-
øll, at hvør tíð sín móta og soleiðis er eisini
far er kærkomið, men blaðnevndin tekur sær
ikki so “djúpar” lummar, og tískil fara nógv
num. Hetta kann á ein hátt verða satt, men tá
við Fjølni. Blaðið varð sum nevnt omanfyri
sjálvsagt rættin at velja út og rætta í tilfari-
av okkum í býin mitt í viku. Til alla lukku fara
ein kemur til fyrilestrarnir, koma aðrir bollar í
av fyrstan tíð givið ít í 60´árunum, og upp
num áðrenn tað verður sett á prent. Skriva-
skotar eins og føroyingar eitt sindur seint í
suppuna. Enskt er eitt ógvuliga ríkt mál, og
gjgønum tíðirnar hevur blaðið havt ymisk
rin verður tó kunnaður um broytingar áðrenn
býin, men eftir klokkan eitt, kann tað vísa
hevur mong orð sum eru synonym ella hava
snið. Blaðnevndin hjá MFS hevur longi havt
blaðið fer til prentingar. Vit heita somuleiðis
seg at verða torført at sleppa inn í teir stóru
eitt tætt tilknýtið til hvørt annað. Hetta kann
ynski um at broyta sniðið á Fjølni, men tru-
inniliga á tykkum uttanfyri Danmark um at
klubbarnir. Ein kann standa í kø uttan fyri
gera tað torført til tíðir, tó tekur ikki langa tíð,
pullt hevur verið at fingið hetta ført út í lívið.
seta tykkara dám á blaðið. Vit hava í hesu
klubbarnar, ið røkkur heilt oman á vegin og
áðrenn fakmálið verður lættari at skilja.
MFS hevur nú endiliga fingið ein grafikkara
útgávu lagt okkum eftir at fáa tilfar úr Føro-
okkum lesandi. Tit kunnu veljað at senda on-
litiskar viðmerkingar, viðmerkingar um MFS,
rundan um hornið. Eftir at klubbarnir lata aft-
Skotar eru tó eitt ógvuliga avslappað fólka-
at seta blaðið upp, og tí mettu vit í blaðnevn-
yum og Skotlandi soleiðis, at blaðið avspegl-
ur, um trý tíðina, fara fólk út á gongugøtina at
slag, so ert tú eitt sindur opin, er lætt at koma
dini, at tíðin varð búgvin at gera nakað við
ar tann breiða málbólkin, ið MFS og Fjølnir
keypa sær okkurt at eta. Talan er serliga um
í samband við skotar. Hetta merkist serliga
ynski um eitt nýtt snið. Tað er 28 ára gamla
umboðar.
“fast-food”, so sum pizza, chips og fyri ikki
fyrsta árið, tá flestu næmingarnir búgva í
Suffía við Stein, ið er sett í starv sum grafikk-
at gloyma indiska kebab. Eitt, sum skotum
“Halls of Rescidence”, sum er eitt slag av
ari hjá Fjølnum. Suffía hevur drúgvar royndir
dáma ógvuliga væl er chips n’ cheese (chips
“kollegie”. Her kemur ein at kenna nógv fólk,
við arbeiðið av sama slagi, og blaðnevndin
við osti omaná). Møguliga, ljóðar hetta ikki so
um hugur er til tess.Tað sosiala umhvørvið
fegnast um, at hon hevur sagt ja til eitt lest-
tiltalandi, men smakkar hetta rættiliga væl,
millum føroyingar í Aberdeen er rættiliga
rararbeiðið við síðuna av núverandi útbúg-
og kemur væl við eftir ein túr í býnum. Eftir
gott. Býurin er ikki so stórur, og tí ber ofta til
vingini innan “gartnara”. Fjølnir hevur fyrr
Fjølnir 2006
20
5
Fjølnir 2006
Hvar eru Fróðskaparsetrið og tey lesandi á setrinum?
Aberdeen er partur av økinum, ið verður kall-
ganga á skúlanum, meðan starvsvenjingar-
að “the Grampian”, ið er eitt rættiliga stórt
tíðin er. Tíðin, ein brúkar til útbúgvingina
økið. Eins og aðrastaðni í Bretlandi, nýta
verður hvørki styttri ella longri óansæð um tú
skotar orðið “shire” fyri “amt”, og Aberdeen
velir starvsvenjing ella skúlatíð. Fyrimunurin
verður av tí sama rópt fyri Aberdeenshire. Fólka-
við starvsvenjingarmøguleikunum er ma. at
talið í Aberdeen er eitt sindur yvir 200.000
fólk, ið hava gingið á RGU, hava góðar ar-
fólk, og tískil er tað ikki torført at finna runt
beiðsmøguleikar eftir lokna útbúgving, og er
í býnum. Býurin verður eisini kallaður “the
hetta við til at Robert Gordon University er
Granite City” (Granit býurin), og tað kemst
so væl dámt.
av, at stórur partur av húsunum eru gjørd úr
University of Aberdeen, ella AU, ið tað eisini
granitti.
verður nevnt, er tað størsta í Aberdeen. Á AU ganga ikki færri enn 13.000 næmingar, og
Lærdu háskúlarnir í Aberdeen
fleiri enn 3000 doktarar og professarar virka
Í Aberdeen eru tað tveir lærdir háskúlar, ið
sum lærarir. AU varð stovnað í ár 1495 av Wil-
kallast University of Aberdeen og Robert Gor-
liam Elphinstone biskoppi, og telist millum
don University. Ein triði, Aberdeen College,
tey elstu í Bretlandi. University of Aberdeen
er ikki ein lærdur háskúli, men hevur mangt
liggur í tí gamla býrarpartinum av Aberdeen,
at bjóðað uppá, so sum kontórútbúgvingar,
Old Aberdeen, ið er sermerkt við sínum gom-
handverkaraútbúgvingar,
kokkaútbúgving
lu húsum og bygningum. Campus, universi-
o.s.fr. Í summum førum kann verða torført
tetsøkið, er sermerkt við nøkrum heilt gom-
Durita L. Jóansdóttir,
at skilja í millum University og College. Í eitt
lum og vøkrum gotiskum bygningum so sum;
mfs-ráðið
nú amerikonskum filmum verða “universitet”
Elpinstone Hall, Kings College, Kings Cathe-
Århus ein rættur lestrarbýur
kallaði “college”, og tað sama í Írlandi. Mær
tral, Powis Gate og Town House. Bygningarnir
Fer ein spákandi gjøgnum hugnaligu univer-
vitandi, er tann stóri munurin, at eitt univer-
geva campus ein serligan “studenta” dám,
sitetsparkina í Århus, kann ikki umgangast
sitet hevur fleiri útbúgvingar, og at staturin
og umhvørvið verður somuleiðis merkt av øll-
ikki hesa ferð – fær størri játtan á fíggjarlóg-
at varnast allar teir eyðkendu gulu og seinni
setur nakrar treytir fyri, at universitetið skal
um teim lesandi, ið hugna sær saman á øki-
ini. Peningur er neyðugur fyri alla tíðina at
reyðu múrsteinsbygningarnar. Hesir eru allir
verða góðtikið sum eitt universitet.
num millum fyrilestrarnar. Jú- sanniliga geva
kunna menna seg sum útbúgvingar- og gran-
partar av Århus Universiteti. Tað er meira ella
Lat meg byrja við at greiða eitt sindur frá
minni almenn vitan í býnum, at tað er her, at
Robert Gordon University. Á universitetinum
um útbúgvingartilboðið. Eitt fátækt universi-
universitetið heldur til. Økið er ein akademisk
ganga umleið 8000 næmingar úr 113 ymisk-
Tað snýr seg tó seg ikki einans um hugna
tet ávirkar eisini tey lesandi, tí ov lítil peningur
oasa, har jura, økonomi, søga, biologi, kemi,
um londum. Universitetið er kennt fyri sínari
á universitetinum. AU er eisini kent fyri sítt
sæst ofta aftur í lestrarumhvørvinum – bæði
fysik, teologi, psykologi og nógvur annar
handilsútbúgvingar t.v.s alt innan fyri leiðslu,
fjøðlbroytta og høga akademiska støði. Uni-
lesnaður heldur til. Århus er ein lestrarbýur
fyrisiting, handil, apoteks ídnað o.m.a. Robert
versity of Aberdeen bjóðar alt frá gransking
Einki er at ivast í, at lærararnir á setrinum
við nógvum lesandi. Studentar sita úti á grøna
Gordon University, ella betur kent sum RGU,
á medisinaløkinum, humanu fakini, náttúru-
royna at gera sítt besta, og at tað fagliga
grasinum og bonkum og lesa, meðan aðrir
hevur somuleiðis nógvar og góðar starvs-
vísindi og samfelagsvísindi. Tær lærugrein-
støðið er í lagi, men tað er ikki nóg mikið.
eru meira dovnir og fáa sær ein lúr. Summi
venjingarmøguleikar. Gjøgnum tey fýra árini
arnar, ið eru best dámdar millum føroyingar,
eru longu ov sein til undirvísing og renna av-
ein gongur har, ber til at velja ella vraka, um
eru heilt víst sálafrøði, sosiologi og jarðfrøði.
stað, og uppaftur onnur ganga runt sum spurn-
ein hevur hug at fara í starvsvenjing ella bert
Hesi hava eisini fingið sera góð ummælið frá
Tað er syrgiligt at frætta, at hægsti útbúgvingarstovnur Føroya, Fróskaparsetrið – heldur
skingarstovnur og ikki minst, um ein vil víðka
á lærarum og studentum.
Eitt universitet eigur at vaksa og broytast og verða eitt upplivingarstað hjá studentunum.
hesir gomlu bygningarnir ein serligan dám á hugalagið á økinum.
Framhald á næstu síðu Fjølnir 2006
6
19
Fjølnir 2006
ímóti danskarum ella øðrum. Harafturímóti
á Danmarks Journalisthøjskole. Útvarp Før-
artekin, tí tey júst eru byrjað at lesa og finna
eftir lestri, men meira upp í einstøk individ.
sluppu bert tveir føroyingar inn hvørt ár. Um
oya sigur í viðmerking til hetta tann 19.aug.
ikki runt. Ein kann ikki umganga at leggja til
Lærarar og studentar mugu renna aftur og
bert ein føroyingur var til roynd, ella um bert
2006, at føroyingar ikki kunnu standa seg
merkis hetta hugnaliga lestrarumhvørvið.
fram til undirvísingarhøli og kontórir, sum
ein føroyingur stóð royndina, so var bert ein
í kappingini við danir, og tískil verður uttan
føroyingur tað árið.
iva torført at fylgja hesi lóg. Til hendan tru-
Tað er greitt, at her hevur verið miðað ímóti
goyma seg allastaðni og eru spjadd um allar
at savna universitetið á einum stað.
ættir. Tað seinasta er, at setrið hevur fingið
Nú er hetta sum sagt broytt! Nú skulu før-
pulleika sigur Jóan Pauli Joensen, rektari á
okkurt undirvísingarhøli í Maskinmeistara-
oyingar kappast á jøvnum føti við danir. Hetta
Fróðskaparsetur Føroya, at tað er væl møguligt við eini miðlaútbúgving á Fróðskaparse-
Havnin og Fróðskaparsetrið ein onnur søga
skúlanum við Krákugjógv. Fyri einum ella
gevur harðari kapping, men samstundis er nú eisini møguligt at fleri enn tveir føroyingar
trinum, um tað er ynskið frá politikkarunum.
Venda vit okkum móti einum eins hugnalig-
ingarhøli á Sjómansskúlanum, men tey hølini
byrja í senn. Alt veldst um miðaltalið.
Kanska hendan útbúgving einaferð verður
um býi – Havnini, sær støðan nakað øðrvísi
misti setrið.
tveimum árum síðan hevði setrið undirvís-
Samstundis við hesa broyting er nú eisini
veruleiki, men til ta tíð, eru føroyingar noyd-
út. Spákar ein sær út móti Skipasmiðjuni,
Tað er heilt greitt, at Fróðskaparsetrið ikki
komin ein broyting í løgtingslógini um kring-
dir at spenna seg meira út enn nakrantíð, tá
víðari til Náttúrugripasavnið og síðan Sjó-
hevur ein arkitektoniskan samleika, sum t.d
varp frá 16. mai 2006. Sambært lógini,
søkt verður um upptøku á Danmarks Journa-
mansskúlan, hevur ein hóming av, at tað er
universitetið í Århus fyri ikki at tosa um tað,
eigur stjórin í Kringvarpi Føroya at taka atlit
listhøjskole, nú krøvini frá øllum síðum bert
her á leið, at Fróðskaparsetur Føroya heldur
sum eitur campus. Tað er eingin heildarhugs-
til journalistiskan førleika, tá ið størv verða
hækka.
til – har føroyingar nema sær hægri lestur.
an at finna aftan fyri geografisku umstøður-
sett á tíðindaeindunum (kelda: www.logir.fo).
Fleiri og meira nágreiniligar upplýsingar um
Tað er tó einki, sum bendir á, at universite-
nar hjá okkara universiteti. Tað tykist, sum
Hendan lóg kann fara at geva trupulleikar,
miðlaútbúgvingina í Århus eru at fáa á www.
tið í Føroyum liggur her. Fróðskaparsetrið er
Fróðskaparsetrið kanska heldur er sprottið
tá føroyingar nú hava mist síni serrættindi
djh.dk
sum so ikki at finna. Tað er sum at verða á
úr nøkrum eldhugaðum sálum, sum síðan
skattaveiðu. Ein verður noyddur at leita eftir
hava leitað sær innivist, har sum pláss hevur
ymiskum bygningum á ymiskum støðum við
verið fyri teimum. Samanbera vit við univer-
ymiskum formum, litum og aldri. Hesir byg-
sitet, sum eru javngomul við setrið t.d. Ros-
ningar verða kallaðir Fróðskaparsetrið.
kilde Universitetcenter og Syddansk Univer-
Úr Føroyum til Aberdeen
sitet, verður munurin heilt dramatiskur.
ovarliga á listanum, har dentur verður lagdur
Fróðskaparsetrið eitt baks aftur og fram
á, hvussu høgt útbúgvingarstøði er á skúla-
Setrið er ikki bara spjatt
Seinastu trý til fimm árini hava føroyingar
num. Millum annað liggja Universitiy of Edin-
sundur í eindir bólkaðir
leitað sær útum ríkisfelagsskapin fyri at
burgh, University of St. Andrews( har sum
nema sær hægri útbúgving. Fleiri eru farin so
Prince William gekk) og University of Aberde-
langt sum til Hawaii at lesa. Onnur runt um í
en millum topp 10. Tað er somuleiðis møgu-
Evropa, men eitt land, ið serliga hevur tikið
ligt at síggja, hvussu einstøku deildirnar á
nógvar ungar og optimistiskar føroyingar til
universitetunum klára seg á listanum. Har
sín, er Skotland.
liggja ma. Sosiologi og Djóralívsfrøði í Aber-
Stóra Bretlandi. Nógv skotsk universitet eru
Torkil Ejdesgaard, lesandi í Aberdeen
Skotland hevur gott umdømið, tá tosað
deen millum topp 10. Viðmerkjast skal, at í
verður um hægri útbúgvingar. Tíðindabløð so
Stóra Bretlandi eru langt yvir 100 hægri læri-
sum The Guardian og The Times, ið eru mill-
stovnar.
um mest lisnu tíðindabløð í Stóra Bretlandi,
Aberdeen liggur á norður-eysturstrondini
gera árliga ein lista yvir bestu universitetini í
í Skotlandi og er triðstørsti býur í Skotlandi. Framhald á næstu síðu
Fjølnir 2006
18
7
Fjølnir 2006
Setrið leitar enn eftir hølum. Ár eftir ár mugu
universitetsbýur. Tað tykist ikki, sum um Havn-
nýggj undirvísingarhøli finnast, og fyri ikki at
in er ein stoltur lestrarbýur á sama hátt sum
flyta ov langt burtur, eru tað studentar, sum
Århus. Tað merkist snøgt sagt ikki, at Havnin
kroysta seg saman. Ikki so mikið sum eitt
er ein býur við einum universiteti, tí hvar er
ein-asta hóskandi auditorium er á setrinum.
universitetið og ikki minst, hvar eru tey les-
Tað er stór skomm. Ár eftir ár verða studentar
andi? Hvar eru tey lesandi, sum í einum uni-
noyddir at skifta høli og renna frá einum staði
versitetsbýi renna við føvninginum fullum
í annað. Tað verður helst torførari og torførari
av bókum, sum sita og hugna sær eftir eina
at finna nøkt-
langa og kanska keðiliga undirvísing,
Føroyingar hava mist føstu plássini á Danmarks Journalisthøjskole
sum pynta veitsluhølið til fyrstu veitsluna í lestrarhálvuni? Hvar er yvirhøvur teirra veitsluhøli, teirra kantina,
Malan Ludvig, mfs-ráðið
teirra arbeiðsrúm, teirra skúlastova,
Beint fyri summarsteðgin varð kunngjørt,
teirra lesisalur? Ein kann loyva sær
at Danmarks Journalisthøjskole ikke long-
at spyrja, um tey lesandi hava nakað
ur gevur føroyingum serrættindi í samband
lestrarumhvørvi yvirhøvur og í hes-
við upptøku á skúlanum. Upptøkuroyndin til
um sambandi, hvar tann samleikin
miðlaútbúgvingina í Århus er hvørt ár í mei-
hjá setrinum yvirhøvur er? Spurning-
mánaði í Århus. Um fleiri enn 5 føroyingar
urin er sjálvandi, um Tórshavnar
hava teknað seg til royndina, er eisini møgu-
Kommuna kundi hjálpt eitt sindur
ligt at hava eina upptøkuroynd í Tórshavn
uppá hetta, um landið ikki vil.
sama dag. Umleið 240 umsøkjarar sleppa inn á
Hvar er lestrarumhvørvið?
Danmarks Journalisthøjskole um árið, og
andi høli, tí sum aðrir útbúgvingarstovnar,
Á sama hátt sum setrið er spjatt í smáar
í 2006 vóru 175, sum sluppu beinleiðis
tørvar setrinum eftirhondini meira og meira
partiklar, er lestrarumhvørvið tað eisini. Lest-
inn orsaka av nóg góðum miðaltali, meðan
pláss.
arumhvørvið er vorðið til tey individ, sum
227 fyrst skuldu gjøgnum eina samtalu.
Tað kann stórliga undra okkum útisetar,
dagliga hava sína gongd á setrinum. Hesi eru
Eitt gott miðaltal í hesum føri var 8,8, og
sum eru von við hampuliga góð hølisviður-
teir einstøku bólkarnir, sum standa og tosa í
øll tey, ið fingu hetta miðaltal ella hægri
sama, tó at bygnaðurin so nøkulunda er hin
skiftir, at landsins myndugleikar ikki hava
steðginum, tey sum gera bólkaarbeiði í onkr-
sluppu so-statt beinleiðis inn á skúlan. Teir
sami.
givið Fróðskaparsetrinum fleiri bygningar at
ari íbúð og tey, sum vera samd um at fara
umsøkjarar, sum í ár fingu eitt miðaltal mill-
Áður hevur skipanin verið soleiðis, at føroy-
húsast í, ella bert rímiliga húsarúmd. Um ikki
oman í Jinx eftir lokna undirvísing. Á setrinum
um 7,6 og 8,8 vórðu bjóðaðir til samtalu,
ingar høvdu tvey føst pláss á Danmarks Jour-
alt universitetið fær verið samlað, átti tað í
er tað ov nógv upp til tey lesandi sjálvi at
meðan teir, ið fingu undir 7,6 ikki sluppu inn.
nalisthøjskole á hvørjum ári. Hetta vil siga,
øllum førum at kunna borið til at savna tær
skapa sítt egna lestrarumhvørvi. Summi les-
Upptøkuroyndin er býtt upp í tveir partar, har
at tveir teir bestu føroyingarnir sluppu bein-
einstøku eindirnar.
andi eru heldur ikki heilt misnøgd við hetta,
stig verða givin, um svarað verður rætt. Hesi
leiðis inn á skúlan – uttan at skula kappast
men halda tað hava sína serligu sjarmu.
stig verða síðan umroknað til eitt samlað
við danskarar. Treytin var sjálvandi, at føroy-
Í longdini er hetta tó ikki nøktandi fyri eitt
miðaltal. Talið á umsøkjarunum, ið slepp-
ingarnar stóðu upptøkuroyndina, men fyri-
Eitt universitet ger vanliga ein bý stoltan, og
universitet. Hvussu væl studentar støðast
a inn, er ikki tað sama hvørt ár – á sama
munurin var tann, at føroyingar bert skuldu
tað skapar ein serligan dám í býnum at vera
á einum útbúgvingarstovni veldst m.a um,
hátt sum sjálv royndin heldur ikki er tann
kappast ímóti hinum føroyingunum og ikki
Hvar er lestrarbýurin Havnin?
Framhald á næstu síðu Fjølnir 2006
8
17
Fjølnir 2006
three, for, in effect, there are now four major sections of the political institutions of the democratic state: the legislature, the government, the administrative machine, and the judiciary.” Tað er ikki longur nøktandi at siga, at valdið er býtt í tríggjar partar. Fyrisitingarveldið (embætisveldið) hevur ment seg til at blíva eitt slag av valdi í mun til tey trý siðbundnu vøldini. Fyrisitingin er vorðið tað fjórða valdið,
hvussu væl teir duga at halda saman og av
sambandi eru vit sera áhuga í at hava føst
tí sama, hvussu lestrarumhvørvið stimbrar
umboð í Føroyum í MFS-ráðnum.
hetta. Allir studentar hava ikki líka lætt við
Tað er eisini neyðugt at játtandi myndug-
Diskin, Abraham o.o.: Why Democracies Collapse: The Reasons for Democratic Failure and Success. International Political Science Review, vol. 26, no. 3, s. 291-309, Sage Publications, London 2005.
at fara undir hægri útbúgving ella at gera sítt
leikar, bæði landsins og Tórshavnar Komm-
egna lestrarumhvørvi hugnaligt. Studentarnir
una gera sítt til at Fróðskaparsetrið kemur at
mugu tí eisini fáa ein møguleika at halda sam-
vera ein ímynd, sum býurin og landið eiga at
an og hava støð at fara til, so at hvør undir-
vera stolt av. Soleiðis er tað við javnaldrunum
Lane, Jan.Erik: Constitutions and political theory. Manchester University Press, Manchester 1996.
vísing og hvør samrøða ikki bara gerst ein
í Odense, Roskilde og Ålborg. Hvør einasti
einstøk uppliving. Tí mugu karmarnir rundan
borgari í teimum býunum er stoltur av sínum
um menniskjuni á setrinum vera nøktandi
universiteti.
Locke, John: Anden afhandling om styreformen. Det lille Forlag, Frederiksberg 1996.
so valdsbýti er: útinnandi vald, lóggevandi vald, dømandi vald og fyrisitandi vald. Hetta
Madison, James o.a.: The Federalist Papers. Mentor, a division of Penguin Putnam Inc., New York 1999.
fýrabýti av valdi krevur eina endurskoðan av teirri politisku skipanini. Tørvur er á at menna eftirlitsmekanismur, sum kunnu fyribyrgja
March, James G. Og Johan P. Olsen: Rediscovering Institutions. The Organizational Basis of Politics. The Free Press, New York 1989.
valdsmisnýtslu hjá øllum fýra vøldunum. Eins og ætlanin við valdstríbýtinum (og eftirlitsog javnvágskipanini, checks and balances
Montesquieu, Charles Louis de Secondat de: Om lovenes ånd. Bind I og II. Gads Forlag, Keypmannahavn 1998.
á enskum) er at forða fyri ágangi á borgarlig rættindi, eigur ein endurskoðað skipan at innihalda eftirlitsmekanismur, sum á effektivan hátt forða fyri, at embætisfólk fremja valdsmisnýtslu og ágang ímóti rættindum borgaranna. Tann vanliga og siðbundna fatanin av valdstríbýtinum hevur tørv á atfinningum og endurskoðan. Hetta eigur sjálvandi at verða gjørt í virðing fyri øllum undanfarnum at víst á, hvussu frælsistryggjandi og góðar stjórnarskipanir kunnu skipast. Alexander, Larry (ritstjóri): Constitutionalism. Philosophical Foundations. Cambridge University Press, Cambridge 2001.
sær.
Gevið Fróðskaparsetrinum betri karmar! Tað er ynskiligt, at Fróðskaparsetrið fær munandi størri játtan á fíggjarlógini. Hetta fyri at menna
ara. Landið má hava áhuga í at
Vile, M.J.C.: Constitutionalism and the Separation of Powers. Liberty Fund, 2. útgáva, Indianapolis 1998.
16
ur, sum í longdini geva nógv av
Olsen, Henrik Palmer: Magtfordeling. En analyse af magtfordelingslæren med særlig henblik på den lovgivende magt. Jurist- og Økonomforbundets Forlag, Keypmannahavn 2005.
Rasmussen, Rúni: Konstitutionalisma og stjórnarskipanir. Føroyskt Lógarrit (FLR), vol. 6, no. 1, Tórshavn 2006.
Barber, Sotirios A. Og Robert P. George: Constitutional Politics. Essays on Constitution Making, Maintenance, and Change. Princeton University Press, Princeton 2001.
krevst peningur, ella rættari íløg-
okkara hægsta útbúgvingarstovn,
Rasmussen, Rúni: Valdsbýti. Føroyskt Lógarrit (FLR), vol. 5, no. 1, Tórshavn 2005.
Útvaldar keldur:
og stimbrandi fyri lesturin. Til hetta endamál
Olsen, Henrik Palmer: Magtfordeling og mistillid. Greinin stendur í Grundlovens nutid og fremtid. Årsberetning 1998. Retsvidenskabeligt Institut B, Københavns universitet.
Peters, Guy B.: Institutional Theory in Political Science. The “New Institutionalism”. Continuum, New York, 2001.
politiskum heimspekingum, sum hava roynt
Fjølnir 2006
ButleRitchie, David T.: The Confines of Modern Constitutionalism. Pierce Law Review, vol. 3, no. 1, s. 1-32, 2004.
sum ger sítt til at bera vitunarsamfelagið víðari og leggja lunnar undir framtíðarsamfelag okkveita teimum lesandi á Fróðskaparsetri Føroya so góðar útbúgvingarmøguleikar sum møguligt. Hetta inniber eitt gott lestrarumhvørvi. Tað fær studentarnar at støðast, mennast og fjølgast enn meira. MFS fer tí at heita á politikararnar um at gera nakað við hetta málið. Vit vilja eisini heita á tey lesandi í Føroyum um at trýna fram um leiktjaldið, gera meira vart við seg og krevja tað, sum vit meta, at tit hava rætt til. Í hesum
9
Fjølnir 2006
einfaldur, sum mong halda. Nakrir av teimum
komna og modernaða heiminum, er trupult
týdningarmiklastu variablunum eru: klovning-
at skilja, hví framburðartrúgvin ikki eisini
ar (cleavages), vánalig búskaparstøða og dapr-
kann flytast yvir til politiskt-vísindaliga økið
ar søguligar royndir.
og seta spurningar við verandi skipanir, sum
Skilabest er at vraka vanligar fatanir, tá ið
ofta virka illa, og geva boð uppá, hvussu bet-
veruleikin ikki hóskar til hesar fatanir. Verður
ri skipanir kunnu mennast. Tað eru ikki full-
hesin logikkur fylgdur, er ikki annað at gera
komnar loysnir, sum her verða eftirspurdar,
enn at vraka vanligu fatanina av sambandi-
tí tær finnast neyvan. Tað er viljin at royna at
num millum valdstríbýti sambært Montes-
skapa betri loysnir, ið ein sóknast eftir.
quieu og politiskan stabilitet. lóggevandi, útinnandi og dømandi vald. Í mas-
Fyrisitingarstaturin – tað fjórða valdið?
territgerð míni er víst á, at valdið er tilevnað
Eitt menningareyðkenni í modernaða heimi-
og býtt ymiskt í teimum ymisku stjórnar-
num er sokallaði fyrisitingarstaturin (admini-
skipanunum. Í tingræðisskipan og forseta-
strative state). Embætisveldi hevur verið
skipan er valdið formelt býtt í tríggjar partar.
partur av skipan okkara í longri tíð, so tað
Vanliga verður hildið, at valdið er tríbýtt:
Universitetið í Føroyum Janus á Ryggi,
Fróðskaparsetur Føroya eftir uppskoti frá
Hví verður mett, at best er at skipa eitt tríbýti
er ikki embætisveldi í sjálvum sær, ið er eitt
stjórnmálafrøðislesandi á setrinum
Fróðskaparfelagnum. Tað vóru limir felags-
av valdi? Hetta er ein ógvuliga áhugaverdur
nýtt eyðkenni; tað er støddin, kompleksitet-
ins, ið tóku stig til at seta á stovn lærdan
og viðkomandi spurningur. Er tað víst, at um-
urin, mannagongdir, reglugerðir o.sfr., sum
háskúla í Føroyum. Endamálið við Føroyska
talaða valdsbýti er besta ella einasta trygd
geva embætisveldinum eina serstaka støðu
Fróðskaparsetrinum skuldi vera at fremja
fyri politiskum stabiliteti, rættindatrygd og
í teirri politisku skipanini. Embætisveldið er í
Flestu føroyingar, ið velja at fara á universi-
vísindaligt rannsóknarstarv og hægri undir-
ágangi frá almennu myndugleikunum?
stóran mun sjálvstøðugt í skipanini, og eftir-
tet fara uttanlanda at lesa, og lestrarmøgu-
vísing. Virksemi hjá Føroya Fróðskaparsetri
leikarnir eru mangir. Men hjá teimum, ið
fevndi eitt nú um ársskeið fyri lærarar, og
Finnast betri skipanir?
Teir politisku leiðararnir (ráðharrarnir) hava
ynskja at taka alla ella part av útbúgving
innsavnan av tilfari til frama fyri føroyskari
Tað tykist ofta, at nógv fólk eru komin til ta
ofta í veruleikanum lítla stýring á fyrisitingini.
sínari í Føroyum er Fróðskaparsetur Føroya
fólkamentan.
niðurstøðu, at menniskjað hevur funnið ta
Eisini er ávirkanin hjá fyrisitingarstatinum á
litið við embætisveldinum er ofta vánaligt.
ein hentur møguleiki. Fróðskaparsetrið man
Verulig akademisk útbúgving byrjaði fyrst
frægastu loysnina í sambandi við at skapa
einstøku borgararnar vorðin nógv størri nú
teljast millum minstu universitet í heiminum,
í sjeytiárunum, og í 1990 fekk Fróðskapar-
eina politiska skipan, har stjórnin á góðan
á døgum í mun til fyrr. Valdið hjá fyrisitingar-
og hóast útbúgvingarúrvalið er avmarkað,
setrið universitetsstøðu, og hevur virksemi
og virðiligan hátt stjórnar fólkinum, forplikt-
statinum er rættiliga stórt, og harvið er eisini
er útbúgvingarstøðið á Fróðskaparsetrinum
síðani ment seg til útbúgvingar á universi-
ar seg at hava tamarhald á sær sjálvari og
størri vandi fyri valdsmisnýtslu. Henda støða
á jøvnum føti við støðið á størri og kendari
tetsstøði innan søgu- og samfelagsvísind,
tryggjar borgarunum grundleggjandi rættindi
kann lættliga seta borgararættindi í vanda.
universitetum. Fróðskaparsetrið bjóðar út-
føroyska málfrøði og náttúruvísind.
og politiskan stabilitet. Finnast ikki betri loysn-
Leikluturin og valdið hjá fyrisitingarstatinum
Í ár setti Fróðskaparsetrið met við umsøkj-
ir enn tær, sum nú á døgum verða mettar
hevur týdning fyri siðbundnu fatanina av
arum til ymsu útbúgvingarnar. Staðfestast
at vera tær bestu? Tað tykist løgið, at tað
valdstríbýtinum. Um hetta sigur M. J. C. Vile:
kann, at áhugin fyri at lesa á Fróðskaparset-
Søgan í stuttum: Academia Færoensis
næstan ongantíð verður ført fram, at betri
“The reality of the working of government
rinum er støðugt øktur seinastu árini, og at
loysnir munnu finnast. Tá ið ein hevur í huga
provides a difficulty for the traditional theory
ongantíð áður hevur verið eins stórur áhugi
tað bjartskygnið og ta framburðartrúgv, sum
of the separation of powers, which divides
Føroya løgting valdi í 1965 at seta á stovn
fyri at lesa her heima sum í ár. Tað ber til at
hava verið grundarlag fyri menningini í fram-
the powers and functions of government into
búgvingar innan náttúruvísind, føroyskt mál og søgu- og samfelagsvísind.
Framhald á næstu síðu Fjølnir 2006
10
15
Fjølnir 2006
at forklára nútíðar fyribrigdi, og onnur ástøði
Er tað so, at tilevning av valdi í einari stjórnar-
kunna seg meiri um virksemi og møguleikar á
stór dunna í lítlum hyli, ímeðan tú úti í stóra
mugu tillagast við støði í nýggjari vitan, og
skipan, forsetaskipan ella tingræðisskipan,
Fróðskaparsetrinum á www.setur.fo
heimi ofta er lítil dunna í stórum hyli. Okkurt
onkuntíð er neyðugt at vraka áður góðkend
ikki er avgerandi variabulin, ið forklárar politi-
ástøði.
skan stabilitet ella stjórnarkollaps? Empirisk
Hví lesa á føroyska universitetinum?
greining tykist at staðfesta, at ikki er grundar-
Fyri mong, ið skulu undir hægri lestnað, eru
Valdsbýti og politiskur stabilitetur
lag fyri at koma til ta niðurstøðu, at ein varia-
mongu útbúgvingarmøguleikarnir kring knøtt-
Raðfesting
Ofta verður sagt, at besti háttur at skapa po-
bul er avgerandi fyri, um ein politisk skipan er
in næstan vorðnir eitt stórt sjálvtøkuborð.
Eingin ivi er um, at tað er av alstórum týdn-
litiskan stabilitet, er at býta valdið í tríggjar
stabil ella fellur saman. Í greinini Why Demo-
Stuðulsmøguleikarnir eru góðir og lætt er at
ingi fyri okkum sum útbúgvingarland, at vit
partar sambært læru Montesquieus. Hetta
cracies Collapse: The Reasons for Democra-
ferðast kring allan heim. Hóast hesa lagaligu
hava ein hægri útbúgvingarstovn, ið virkar á
er ein vanlig fatan, sum sjáldan spurnartekin
tic Failure and Success vísa Abraham Diskin
støðu, eru alsamt fleiri, ið velja at taka alla
fullgóðan hátt og sum hevur eitt ávíst fjølbroyt-
verður sett við. Kann tað vera, at henda fat-
o.o. á fleiri variablar, sum eru avgerandi fyri
ella part av útbúgving sínari í Føroyum. Or-
ni av útbúgvingarmøguleikum. Hetta hevur
an hevur tørv á endurskoðan? Í hesum sam-
politiskan stabilitet ella stjórnarkollaps. Til-
søkirnar til hetta munnu vera fleiri, men eru
bæði týdning fyri hin einstaka og fyri arbeiðs-
bandi er viðkomandi og áhugavert at spyrja,
samans 11 variablar, sum eru knýttir at poli-
treytaðar av, at hin einstaki finnur júst ta út-
marknaðin í síni heild. Tí kann vera hugstoytt
um tað er tilevningin av valdi í stjórnarskipan,
tiskum stabiliteti, eru kannaðir í 30 londum,
búgving, ið hóskar best til áhuga og ætlanir.
tá tað gerst greitt, at fólkavaldir ikki raðfesta
sum er variabulin, sum forklárar politiskan
har fólkaræði er fallið saman, og í 32 londum
Útbúgvingarmøguleikarnir eru sum flestum
Fróðskaparsetrið hægri. Í seinastuni hava vit
stabilitet ella óstabilitet. Nógv gransking er
har fólkaræði hevur verið stabilt. Kanningin
kunnugt, als ikki líka fjøltáttaðir í Føroyum,
hoyrt um eina ætlan, ið snýr seg um at byrja
gjørd í samband við politiskan stabilitet í ávika-
staðfestir, at tað serliga eru 5 variablar, sum
sum størri londum.
masterútbúgving i løgfrøði á Fróðskaparsetri-
vist tingræðisskipan og forsetaskipan, og
eru avgerandi fyri ta politisku gongdina í hes-
vísindaliga orðaskiftið heldur áfram, tí semja
um londum. Í niðurstøðuni verður sagt:
er helst um hetta. Sum heild tykjast flestu lesandi á setrinum at fegnast um hesa støðu.
Nakrar orsøkir til at fólka velja at lesa í
num, sum ikki hevur fingið rúm á figgjarlógini.
Føroyum kunnu t.d. vera, at undirvísingin
Vónandi er ikki síðsta orði sagt í hesum máli
er ikki um, hvussu sambandið er ímillum
”Variables from all four categories exami-
fer fram á føroyskum, umhvørvi er lítið og
enn. Sagt verður, at útbúgving er týðandi tátt-
stýrisskipanarslag og politiskan stabilitet.
ned (institutional, societal, mediating, and
lætt er at koma í samband við undirvísarar
ur í 2015 verkætlanini og vónandi fer tað at
Fleiri granskarar eru tó samdir um, at empi-
axtraneous) proved to be related to the col-
og granskað verður serstakliga í føroyskum
avspeglast í betraðum karmum fyri okkara
riska tilfarið avdúkar, at skipanir við tingræði
lapse of democracy. It is evident, however,
viðurskiftum. Harumframt eru møguleikarnir
einasta universitet. Til dømis kundi verið
veita størri stabilitet enn forsetaskipanir. Um
that the most importan cluster is composed
til at taka part av útbúgvingini í øðrum lond-
ynskiligt at støðugt varð tikið upp til allar út-
hetta er so, er tað áhugavert í sambandi við
of societal variables. It is important to emp-
um góðir. Fróðskaparsetrið er partur av Nord-
búgvingar hvørt ár. Sum dømi kann nevnast,
ta vanligu fatanina av valdstríbýtinum, tí so
hasize that no single variable on its own is
plus samstarvinum, ið er samstarv milllum
at tað hevur verið tikið upp til søgu og stjórn-
er prógv fyri, at ein skipan (tingræðisskipan),
capable of predicting democratic collapse.
hægri læru-stovnar í Norðanlondum, um-
málafrøði við trý ára millumbili. Hetta er fyrst
sum ikki inniheldur veruligt valdstríbýti sam-
The findings show not only which variables
framt at ECTS skipanin verður nýtt, soleiðis
og fremst ein spurningur um fíggjarjáttan,
bært Montesquieu, veitir størri politiskan
are related to the collapse of democracy, and
at lætt er at sammeta útbúgvingarnar á
og ábyrgdin liggur sostatt í síðsta enda hjá
stabilitet enn tann skipan nú á døgum, sum
in what hierarchical order, but that the key to
Fróðskaparsetrinum og útbúgvingar í øðrum
politisku myndugleikunum. Hóast karmarnir
í ávísan mun kann setast í sambandi við
the demise of a democratic system is a com-
londum. Mangir fyrimunir kunnu vera við at
Fróðskaparsetrið arbeiðir undir kundu verið
valdshugsan Montesquies, nevniliga forseta-
bination of variables.”
fara uttanlands at lesa, men tað er hóast alt
betri, er eingin ivi um Fróðskaparsetrið eigur
Ein slík staðfesting ger upp við fatanina,
bert Fróðskaparsetrið, ið granskar burturav í
nógv gott fólk við góðum førleikum, sum taka
sum sigur, at verður valdið tríbýtt sambært
føroyskum viðurskiftum. Sigast kann at møgu-
starv sítt í størsta álvara. Hetta eru flestu av okkum lesandi á setrinum á einum máli um.
skipan. Hetta eigur at fáa ein at steðga á og seta spurnartekin við vanligu fatanina. Men ein atfinning er, sum í nógv størri
hugsan Montesquies, so er hetta ein trygd
leikarnir at hyggja nærri at egnum samfelag
mun eigur at fáa fólk at endurskoða vanligu
fyri politiskum stabiliteti og verja ímóti stjórn-
eru góðir. Eitt lýsingarátak Fróðskaparsetrið
fatanina. Hetta snýr seg um staðfesting av
arkollapsi. Vanliga fatanin eigur at endur-
borðreiddi við fyrr í ár segði millum annað,
Hølisviðurskiftið
variablum, sum forklára politiskan stabilitet.
skoðast og vrakast, tí veruleikin er ikki so
at sum lesandi á Fróðskaparsetrinum ert tú
Stundum hevur verið funnist at lestrarkarmFramhald á næstu síðu
Fjølnir 2006
14
11
Fjølnir 2006
unum á Fróðskaparsetrinum. Eitt nú hevur
skilabest hevði verið at savnað virksemi und-
stig. Eitt nú verður skipað fyri ferðum, veit-
Men eg hugsi ikki at lesandi á Fróðskapar-
verið funnist at óstøðugum hølisviðurskiftum
ir einari lon ella á einum staði. Hetta hevði
slum og í hesum døgum jólafrokostum. Stórir
setrinum, sum soleiðis, eru verri fyri enn eitt
og vantandi útbúgvingar valmøguleikum.
ment eitt meiri fjølbroytt granskingarumhvørvi,
útbúgvingarstovnar hava ofta eina ørgrynnu
nú lesandi í Keypmannahavn. Einasti ítøki-
Sum heild tykjast tó flestu lesandi á setrinum
bæði fyri lesandi og fyri stovnin sum heild.
av frítíðarítrivum og áhugafelagskapum at
ligi munurin tykist vera, at í Keypmannahavn
vera nøgd við høliskarmarnar á føroyska uni-
Hetta hevði helst eisini elvt til, at fólk í størri
bjóða lesandi. Tað man vera flestum greitt,
hittast lesandi á Skarv ella í Kristnastovu,
versitetinum. Hugsi at flestu eru tilvitað um,
mun komu at fata Fróðskaparsetrið sum eina
at sama fjølbroytni í valmøguleikum ikki er
ímeðan tey her kunnu fara á Café Nátúr ella
at virkiskarmarnir hjá Fróðskaparsetrinum í
størri útbúgvingareind, og á tann hátt kundi
tað sama her heima, sum á størri støðum.
í Ebenezer.
stóran mun eru tengdir at eini fíggjarjáttan
Fróðskaparsetrið havt eina størri atdráttar-
frá Løgtinginum.
megi, tí har sum fólk er, koma fleiri fólk. Hetta
Hetta skal tó ikki skiljast sum at lesandi á
er vanlig bólkasálarfrøði. Hetta skal sjálvandi
Fróðskaparsetrinum ikki kundu hugsa sær at
fremjast á skilabestan hátt, soleiðis at fak-
sumt var øðrvísi og at karmarnir vóru mentir
liga støði verður varðveitt og ment.
enn meira. Eitt nú tykist semja vera um, at
Í dag er støðan soleiðis, at náttúruvísinda- og føroysktlesandi hava egin
Valdsbýti
– nakrar atfinnandi viðmerkingar
hølir til undirvísing, ímeðan søgu
ingarstaturin kann metast at vera tað fjórða
og stjórnmálafrøðislesandi fyri tað
valdið, og krevur hetta eina endurskoðan av
mesta koma til fyrilestrar undir
teirri vanligu fatanini av teirri politisku skipa-
Krákugjógv, har maskinmeistara-
nini.
skúl-in annars hevur húsast. Harumframt hava fróðskaparlesandi
Tørvur á atfinningum
atgongd til ymisk bókasøvn, bæði
Framstig og nýbrot innan vísindaligt arbeiði
tey hjá Fróðskaparsetrinum og
er treytað av, at ein áhaldandi setir spurn-
Landsbókasavnið í tann mun tað
ingar við vanligar, siðbundnar og ofta ov illa
kann nýtast til endamálið. Lesandi
umhugsaðar fatanir og niðurstøður. Atfinning
hava eisini atgongd til serstakt les-
er eitt lyklaorð í vísindaligum arbeiði. Funnist
trarhús har bólkaarbeiði og annað
eigur ikki vera at vísindafólki og arbeiði teirra
tílíkt kann fara fram.
fyri at peika á villur og at sápla niður teirra avrik. Nei, atfinningar eiga at verða gjørdar
Flestum kunnugt liggur í kortinum
fyri at skapa fyritreytir fyri nýggjum úrslitum
at leggja læraraskúlan og aðrar hægri útbúgvingar undir Fróðskap-
Rúni Rasmussen,
og vísindaligum frambrotum. Hetta er eisini
arsetur Føroya, og sum skilst verður
stjórnmálafrøðingur
galdandi innan samfelags- frøðiliga/stjórnmálafrøðiliga greining. Samfeløg broytast og
arbeitt miðvíst við hesi ætlan. Hvørja ávirkan hetta fær á hølisviður-
Í hesi grein verður víst á, hvussu týdningar-
mennast, og tí er neyðugt at menna ástøði,
skiftini fer tíðin at avdúka.
mikið tað er at seta spurnartekin við van-
sum kunnu lýsa og forklára broytingar og av-
ligar og siðbundnar fatanir og niðurstøður.
bjóðingar og tey hugtøk og fyribrigdi, sum eru
Sosial tiltøk
Spurnartekin verður sett við vanliga fatan av
knýtt at samfelagstilgongdini. Hetta merkir
Tá tað sosiala umræður eru tað
sambandinum millum valdsbýtislæru og poli-
ikki, allar áður framdar niðurstøður og ástøði
fyrst og fremst lesandi, ið sjálv taka
tiskan stabilitet. Víst verður eisini á, at fyrisit-
skulu vrakast. Nøkur ástøði kunnu nýtast til Framhald á næstu síðu
Fjølnir 2006
12
13
Fjølnir 2006


text:
Úrslitið av Skirne East (Shango) leitibrunninum10 April 2015
Faroe Petroleum boðar frá úrslitinum av Skirne East (Shango) leitibrunninum, ið nú er liðugt boraður, og sum felagið eigur 20% av. Total Norge er fyristøðufelag á leitimiðinum, sum liggur í norska partinum av Norðsjónum.
Leitibrunnurin er eitt lítið gassfund, sum er í eini 10 metra gassflá. Gassið er av sera góðari góðsku. Mett verður, at støddin á gassfundinum er millum 3 og 10 mió. tunnur av oljulíkum (“mmboe”), sum kunnu fáast tilvega. Hetta gevur 0,6 til 2,0 mió. tunnur av oljulíkum (“mmboe”) netto til Faroe. Partarnir fara nú at viðgera eina møguliga útbygging av fundinum.
Byrjað varð at bora Shango leitibrunnin 13. mars 2015, og borað varð niður á 2.366 metra dýpi. Skirne East leitimiðið liggur á leitiloyvi PL 627 í norska partinum av Norðsjónum, norðaliga á Utsira rygginum, og umleið 5 km frá framleiðslueindini Skirne, sum Total er fyristøðufelag fyri. Total eigur 40%, Centrica eigur 20% og Det norske eigur 20%. Leif Eriksson boripallurin varð nýttur til boringina. Brunnurin verður nú typtur og fráfarin.
Graham Stewart, forstjóri, sigur í viðmerking, at felagið er fegnast um úrslitið av Skirne East brunninum. Sjálvt um støddin á fundinum er minni enn væntað, so er ein útbygging møgulig, tá hugsað verður um, at Atla fundið, sum er um somu stødd sum Skirne East, nýliga varð útbygt. Í komandi mánaðum verður byrjað at bora tann fyrsta av tveimum uppfylgingarbrunnum á tí týðandi Pil fundinum, sum Faroe eigur 25% av. Síðani verður borað á Bister leitimiðinum, sum eisini er ein uppfylgingarbrunnur á tí týðandi Snilehorn fundinum, sum liggur tætt við Njord leiðina.
Fullfíggja tíðindaskriv á enskum sæst á heimasíðu felagsins www.fp.fo


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur 21. desember 1959. Broyttur í 2001.
Tú møtti oss, Jesus, við bað títt á sinni
við dópsboðsins lyftum í kórinum inni;
tú signandi hendur út yvir oss breiddi,
av náði tú okkum til faðirin leiddi.
Tú tókst oss í favn, góði himmalski faðir,
– har vilja vit vera um aldur og ævir.
Tá einki kann ríva oss úr tínum hondum,
tí bundin vit eru við kærleikans bondum.
Um mangan vit møðast av dagligu byrði,
tó altíð oss hjálpir vár trúfasti hirði:
”Kom higar, mítt barn”, so hann bønar og biður,
hjá honum tú hvíli, sum skjól er og friður.
Hann mettar oss við sínum lívsælu gávum,
hvørt fet hann oss fylgir í stórum og smáum.
Við altarið likam og blóð sítt oss gevur,
Krist Jesus, sum synd vára útstrikað hevur.
Tú veiti oss styrk her at stremba og stríða
og varðveita trúnna, nú skeiðið man líða,
til roðar í eystri tann fagnaðardagur,
tá sjónskur sæst Sion – tú signaði staður.


text:
1998
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- mars - Føroyingurin Sigmund Andreasen, sum var skipari á einum fiskiskipi, var saman við allari manningini tikin av franska hervaldinum í Indiska havinum, tí teir skuldu havt fiska ólógliga við oynna Kerguelen. Sigmund Andreasen, sum er ættaður úr Klaksvík og býr i Vági, var førdur til oynna Reunion, har hann varð afturhildin í meira eitt hálvt ár. Hann upplivdi at verða tveittur í fongsulskliva og verða avhoyrdur undir stórum trýsti.
- 30. apríl - Løgtingsval er í Føroyum.
- 15. mai - Anfinn Kallsberg verður valdur til løgmann
- 5. november - Løgtingslóg um Realin verður samtykt. Við hesum er Realurin, ið higartil hevur verið danskur, yvirtikin av føroyskum myndugleikum.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
- 4. juni - Estland-Føroyar 5-0 (2-0) í Tallinn – EM-undankapping
- 19. august - Bosnia og Hersigovina-Føroyar 1-0 (0-0) í Sarajevo – EM-undankapping
- 6. september - Føroyar-Kekkia 0-1 (0-0) á Toftum – EM-undankapping
- 10. oktober - Litava-Føroyar 0-0 í Vilnius – EM-undankapping
- 14. oktober - Skotland-Føroyar 2-1 (2-0) í Aberdeen – EM-undankapping (John Petersen, 86.)
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 8. februar - Halldór Kiljan Laxness, íslendskur rithøvundur (f. 1902)


text:
Evi Tausen
Evi Tommysdóttir Djurhuus (fødd Tausen, sum eisini er kunstnaranavnið) (fødd í juni 1981) er føroysk sangarinna og guitarleikari, hon syngur countrytónleik. Kunstnaranavnið hjá henni er tað sama sum føðinavnið tó uttan millumnavnið: Evi Tausen. Evi er vaksin upp í Froðba og Kastrup í Danmark. Evi býr nú í Porkeri, hon er gift við Gudmund Djurhuus. Hon hevur eisini búð í Danmark. Evi gav út stakfløgu við tveimum løgum í 2010. Upptøkurnar til stakfløguna eru gjørdar í Kris-Stuff Studio í Hoyvík, tað var Jákup Zachariasen sum stóð fyri upptøkunum og legði sangirnar til rættis. Pætur við Keldu og Heiðrun Petersen spæla eisini við á øðrum sanginum, har Pætur somuleiðis leggur rødd til.[1] Í 2011 gav Evi út enn eina fløgu, men hesaferð eina heila CD, sum ikki er stakfløga. Heitið á fløguni er: "Evi - Wishing Well", hon kom út í november 2011. Fløðan er innspæld í Nashville, har hon hevur samstarva við fleiri amerikanskar sangskrivarar, m.a. við Brent Mason, sum hevur vunnið CMA-Award sum ársins tónleikari tvær ferðir og tólv ferðir hevur hann vunnið Academy of Country Music Guitarist of the Year Award.[2] Evi er rættilgia nýggj innan tónleikalívið í Føroyum. Fyrstu ferð hon sang fyri øðrum var til sítt egna brúdleyp í august 2010, tá hon sang ein sang fyri manni sínum. Morgunin eftir gav hann henni ein guitar í morgungávu.[3] Innan tónleikaheimin nevnir Evi seg oftast bert við fornavninum Evi. Maður Evi, Gudmundur Djurhuus úr Porkeri, er umboðsmaður (manager) hjá Evi. Evi hevur framført á festivalum í Føroyum, eitt nú á Summarfestivalinum[4] og á Country Festivalinum í Sørvági í 2012.[5] Í januar 2013 lá sangurin "Oh, How I Miss You Tonight" sum Evi syngur saman við Jim Ed Brown, á einum fimtaplássi á Pan-European TOP-100 Radio Chart, sum er hittlistin hjá European Country Music Association (ECMA) .
Innihaldsyvirlit
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- 2015 - Make Life A Dance, CD[6]
- 2013 - Make This Life a Dance, staklag,[7] Jákup Zachariassen og Lena Anderssen skrivaðu sangin. Nr. 1 á country-hittlistum í Svøríki, Írlandi og Niðurlondum
- 2011 - Evi - Wishing Well, CD
- 2010 - How´s the world treating you, inniheldur eisini sangin He´ll have to go, stakfløga við tveimum løgum.
Heiðurslønir og tilnevningar[rætta | rætta wikitekst]
- 2013 - Vann írska tónleikaheiðursløn International Artist of the Year hjá Irish Country Sound, sum blaðið Farmers Journal skipaði fyri.[8] (Vann)[9] Heiðurslønir til tónleikarar vóru handaðar á Hudson Bay Hotel á einari hátíðarløtu - The 2nd annual Country Sound Entertainment Awards (Farmers Journal).[10] [11]
- 2012 - Vann heiðursløn frá ICMA Awards Fan Voting í bólkinum "Best International Country Artist". Umframt at vera tilnevnd í bólkinum, sum hon vann, var hon eisini tilnevnd í bólkinum "Country Vocal Event of the Year" við sanginum "Oh How I Miss You Tonight", sum hon sang saman við Jim Ed Brown.[12] Hon gjørdist nummar tvey í tí bólkinum. ICMA stendur fyri Independent Country Music Association.
- 2012 - Tilnevnd Planet Awards 2012 í bólkinum Ársins songkvinna (vann ikki)[13]
- 2012 - Evi varð vald til Artist of the Month á heimasíðuni keepitcountryradioshow.co.uk/ í februar 2012.[14]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Country4You.com, Evi gir oss herlig Country Music fra Færøyene
- ↑ BrentMason.com
- ↑ Nordlysid.fo, Nýggj fløga við nýggjari rødd
- ↑ Guitaren.dk, Evi med nye Nashville toner.
- ↑ Birkblog.blogspot.com, Blues og Country í Sørvági
- ↑ Jensen, Eyðfinn (20 December 2015). "Kvørnin: "Make Life A Dance" við Evi Tausen" (in Faroese). Kringvarp Føroya. http://kvf.fo/netvarp/uv/2015/12/20/kvrnin-make-life-dance-vi-evi-tausen. Heintað 30 December 2015.
- ↑ [http://www.amazon.com/Make-This-Life-a-Dance/dp/B00FLYKLXQ Amazon.com, Make This Life a Dance Evi Tausen]
- ↑ Planet.fo Evi í uppskoti til írska virðisløn
- ↑ Planet.fo Evi skrivar søgu í Írlandi
- ↑ Plakat á Facebook síðuni hjá Irish Country Sound
- ↑ Plakat av Evi "Blue Radio" á Facebook síðuni hjá Irish Country Sound
- ↑ Planet.fo, Evi vann heiðursløn
- ↑ Planet.fo Hesi eru tilnevnd til Planet Awards 2012
- ↑ Keepitcountryradioshow.co.uk, The Official Stephen Doherty Website


text:
Ítróttasamband Føroya ynskir sjálvandi, ampoule at kunna verða vertur fyri oyggjaleikirnar í nærmastu framtíð. Vónandi í 2019. Okkara fatan at tað vilja flestu føroyingar eisini.
Men tað krevur, stuff at landspolitikararnir og tess politiska bakland stuðlar og er til reiðar at hjálpa okkum við at skapa fortreytirnar fyri hesum. Og vísa í verki við m.a., pills at seta pening av og at fáa bygt anleggini, ið mangla. Tí tað er ein sannroynd, at um anleggini ikki eru bygd, so koma vit ikki upp á tal, tá støða skal takast, hvar leikirnir skulu vera.
Hetta er ein sannroynd, og vit hava leingi kent treytirnar fyri at hýsa oyggjaleikum.
Ein avgerðandi treyt fyri at bjóða okkum fram er, at ávís ítróttaranlegg verða gjørd. Fyrst og fremst til golf, tennis, bogaskjóting og byrsuskjóting.
Kommunurnar eru longu farnar í gongd við at gera kanningar og seta pening av.
Vit vóna, at eisini landið vil vera við í strembanini eftir at útvega neyðugu ítróttaranleggini, soleiðis at vit kunnu bjóða okkum fram at hýsa oyggjaleikum og øðrum ítróttartiltøkum her heima eisini.
Somuleiðis skal ein loysn finnast á, hvussu vit kunnu hýsa øllum teimum 2.500 til 3.500 ítróttafólkum, leiðarum, fjepparum og tíðindafólkum, sum koma til slíkar leikir.
Oyggjaleikirnir eru nú vorðnir so mikið stórir, at tøk mugu takast í felag, um Føroyar skulu vera førar fyri at bjóða seg fram sum vertur fyri leikirnar, eins og vit gjørdu í 1989, ið var fyrsta og higartil einasta ferðin, vit hava havt leikirnar.
Tá hugsað verður um, at vit vóru tann mest vinnandi tjóðin á leikunum í Álandi í 2009, og á leikunum í fjør á Isle of Wight stóðu okkum sera væl, er tað heldur ússaligt, at vit ikki kunnu bjóða okkum fram at fáa leikirnar hendanvegin.


text:
Orð og lag: Kajfinn Hammer
1. Eg kenni at Jesus í hjartanum býr,
eg njóti Guðs signing, Hann reiðir mær borð;
og millum Guðs fólk, sum á Hann nú trýr,
eg eri nú taldur, so sigur Guðs Orð.
Hví skal eg so kalla meg katolik, klerk,
ein baptist, kirkjufólk, pins?
Hví líta á holdborna læru og verk,
tá ei slíkt í Skriftini finst?
2. Tú spyrst, hvat eg læri, hvar eg hoyri til,
hvat samkoman hevur sum navn?
Eg svari: Eg hoyri nú Kristusi til,
varð doyptur til Hansara Navn!
Mín sál, sum Hann fann har á glatannarveg,
í Ríki Guðs borgarskap fekk,
karismatikara ikki nevnir Hann meg,
– nógv størri eitt heiti eg fekk!
3. Ei limaskap skrivað við mannahond fekk,
í Lívsins Bók navn mítt er rist
við Guðs Sonar blóði – og ikki við blekk,
har stendur tað ævigt og vist!
Hann segði: Eg havi sum brúður teg fest,
í deyðan Eg fyri teg gekk,
so gev teg ei inn undir páva og prest,
tí høgt er tað kall, ið tú fekk.
4. So mong, eg sá byrja, tey gjørdu sítt val,
men gjaldið teim tyktist ov høgt;
ei ganga tey vildu ta leið, tey ger sæl,
í dópsins grøv ei vórðu søkt!
Men um enn øll fara, eg fari ei við,
tí Golgata er mær ov kært;
eg bergtikin varð av tí sjón, eg har sá,
– men sig mær, hvat er tað tú sært?
5. Ein meinar, eg takksemi átti at víst,
mót tí, eg frá fedrunum fekk;
jú, víst, men nú síðan mín sál varð upplýst,
enn betur í beinið eg fekk!
Eg upplivdi Golgata, reinsan frá synd,
varð doyptur í vatni og Ond,
og loystur úr hafti sum útsloppin hind,
eg hvíli í Guðs Faðirs hond.
6. Hvør dýrdarsæl, undurfull lukka tað er,
at kenna til Guðs Sonar blóð,
sum reinsar, sum lekir og frían meg ger,
ein frelsandi undurfull flóð.
Eg føddur av vatni og Anda tá varð
við trúnni á Guðs Sonar blóð,
og inn í Guðs Ríki í trúgv tað meg bar,
í Orði Guðs fest har tað stóð!
7. So sterk var tann birting, so veldig hin sjón,
ósigandi einfalt tað var,
at føðast av vatni og Anda og blóð,
hvør mikil tann sannleikin var!
Fyrr spyrjandi sum Nikodemus eg gekk,
á, Guð vís mær vegin til Tín;
Jóh. 3.3 og 3.5 svarið fekk,
tann leiðin teg førir til Mín!


text:
Ebola
Ebola er virussjúka, ið hevur við sær ógvisliga bløðing og nógvan hita, og kann elva til, at tann sjúki doyr um fáar tímar, men vanliga doyr tann sjúki um eini 8 til 15 samdøgur. Ígerðartíðin er ímillum 4 til 12 dagar, so fer hitin upp ígjøgnum, og tann sjúki doyr.
Eingin heilivágur er fyri skjúkuni, og 9 av hvørjum tíggju, ið verða smittað, doyggja. Virusið kallað upp eftir Ebolaá í Sair, har sjúkan á fyrsta sinni varð staðfest í 1976, tá herjaði sjúkan í bæði Sudan og Sair, og hundraðtals fólk doyðu. Í 1995 fór sjúkan at herja í Kongo. Vánaligt reinføri og ring sjúkrahúsviðurskifti høvdu við sær, at sjúkan gjørdi nógv um seg og líktist eini farsótt.
Ebola er ongantíð staðfest í Føroyum.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur á kyndilsmessu 2010.
Ei nøkur nátt so svørt kann verða,
ei myrkrið so kann hylja meg,
at eygu Guds ei við meg bera
og fylgja mær á mínum veg.
Um eg enn djúpt í dýpið søkk,
tó kærleiksarmur Guds mær røkk.
Frá ásjón Guds kann eingin fara,
hans faðireyga barn sítt sær.
Guds kærleiki skal okkum varða,
ið hvussu vánd enn lagnan varð.
Ja, um so alt á foldum sveik,
hans kærleiki ei frá oss veik.
Eitt sinn so lýsir fyri degi,
og morgunstjørnan er at sjá,
tá lætta skal hvør sorg og tregi,
hvørt tár skal torna kinnum á;
tá hesin heimur meir ei slær,
og alt, ið nívir, enda fær.
Á síðstu náttarvakt hann kemur,
vár Faðir, sum er oss við lið.
Tá blídliga hann barn sítt nemur
og gevur tí sín sæla frið.
Hann burt tað tekur foldum frá
til heimland sítt. Halleluja!


text:
Bris
Brisið, ofta kallað búkspýttkertilin, (pancreas á latíni) er eitt kertilgagn í sodningarleiðini í tí endokrinu skipanini hjá ryggdjórum. Brisið hevur bæði eina eksokrina skipan (hon letur frá sær brissevju, sum inniheldur kveikar til sodningina) og eina endokrina skipan (hon ger nøkur umráðandi hormon, sum t.d. insulin, glukagon og somatostatin). Brisið er uml. 15 cm langt og liggur undir magasekkinum, tætt umfavna av tólvfingurtarminum har tað hevur útbragd í, saman við gallbløðruni.
Innihaldsyvirlit
Funktión[rætta | rætta wikitekst]
Brisið hevur í stóran mun bert tvær funktiónir í kroppinum; 99% av brisinum ger sodningarkveikar og brissevju, sum fara út í tólvfingurtarmin ígjøgnum Wirsung kanalina. Brissevjan, saman við gallinum, frá livrini niðurbróta feittevnir, sukurevnir og proteinir, sum koma frá magasekkinum. Hetta ger at tarmurin betri kann upptaka hesi evnini. Brissevjan er eisini ein lútur, sum órinar sýruna frá magasekkinum.
Tað síðsta prosentið av brisinum er hormonframleiðandi vevnaður. Hesin vevnaður er í smáum oyggjum, sum verða kallaðar tær Langerhansku oyggjarnar. Hesar kyknirnar framleiða hormonir sum regulera blóðsukri í kroppinum. Tey mest umráðandi hormonini sum brisið ger er insulin og glukagon. Insulinið, sum verður gjørt í B-kyknunum (beta-kykna), økir um sukurupptøkuna í ymsum kyknum; hjá t.d. vøddakyknum tá ein íðkar ítrótt ella líknandi, og hjá livurkyknum har glukosan (eitt sukurevni) verður goymd sum glykogen í smáum goymslurúmum. Insulin tarnar samtíðis eisini útlátið av tilverandi goymslum av glykogeni. Insulin hevur eisini eina uppbyggjandi ávirkan á ymisk protein, og eina tarnandi ávirkan á niðurbrótingina av feitti og proteinum. Í stuttum tekur insulinið glukosu úr blóðinum og inn í kyknirnar, og av tí sama minkar konsentratiónin av glukosu í blóðinum (blóðsukri fellur). Hitt hormonið, glukagon, sum verður gjørt í a-kyknunum (alfa-kykna) hevur uppá nógvar háttir øvuta ávirkan enn insulin, av tí at tað fær blóðsukri at hækka. Tað stimulerar livrina at frígeva glykogen goymslunar; glykogeni verður síðani aftur umgjørt til glukosu. Síðani stimulerar glukagon eisini útlátið av insulini, fyri at fáa kykninar í kroppinum at taka ímóti eitt sindur av glukosuni, ið tí hækkandi blóðsukrinum.
Sukur (glukosa) er tann mest umráðandi orkukeldan hjá kroppinum, og tað er umráðandi at tað liggur innanfyri eitt vist øki, sum er uml. 4 - 6 mmol/L. Hetta er so tí t.d. heilin kann bert nýta glukosu sum eina orkukeldu, og ikki t.d. feitt. Um blóðsukri fellur ov langt niður kann ein fella í koma og fáa krampar.
Brisið framleiðir eisini ymisk hormon, sum hava ávirkan á hvussu tarmarnir flyta seg, og samanrykkingunum hjá æðrunum.
Sjúkdómafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Av tí at brisið er eitt goymslurúm fyri sodingarkveikar, ger at nakar skaði til tað kann verða deyðaligur. Um hol kemur á brisi, má ein fáa skjóta læknahjálp.
Bris ígerð[rætta | rætta wikitekst]
(Pancreatitis á enskum). Tað eru tvey sløg av ígerðum, ein kann fáa í brisið, bæði hava ymisk sjúkueyðkenni, og bæði tørva ymiska viðgerð:
- Akutt ígerð (acute pancreatitis) er ein ígerð, sum kemur sera skjótt, og er ofta úrslitið av alkoholismu ella gallsteini.
- Kronisk ígerð (chronic pancreatitis) er ein langvarandi ígerð í brisinum.
Diabetes mellitus[rætta | rætta wikitekst]
Diabetes mellitus er tann mest vanligi sjúkdómurin í brisinum. Bæði høvuðssløgini av diabetes mellitus eru úrslitið av, at okkurt er galið við brisinum. Við týpu 1 diabetes mellitus er tað beinleiðis skaði hendir við B-kyknunum, sum so gera ov líti av insulini. Týpa 2 diabetes mellitus hevur ein fyrst insulin mótstøðu, sum er kent við at ein hevur ov lítið av insulini fyri at útfylla tørvin av tí. Hetta endar so við at B-kyknirnar gera meira insulin, til tær endaliga steðga at gera insulin, av yvirarbeiði. Men hetta kann taka fleiri ár.
Eksokrint bris trot[rætta | rætta wikitekst]
(Exocrine pancreatic insufficiency, ella EPI á enskum). Hetta er tá brisið ikki klárar at gera nokk av sodningarkveikum, so sodningin verður ófulgjørd. Fólk við EPI hava ofta systiska fibrosu (cystic fibrosis á enskum) ella Shwachman-Diamond Syndrom. EPI kemur av at tað er eitt vaksandi tap av kyknunum sum gera sodningarkveikar. Kronisk ígerð er tann mest vanliga orsøkin av EPI hjá fólkum. Tapið av sodningarkveikum ger at ein fer at mangla føðsluevni.
Systisk fibrosa[rætta | rætta wikitekst]
(Cystic fibrosis, ella CF á enskum) er ein arvalig sjúka, sum ávirkar allan kroppin, og førir við sær vaksandi avlamni og ov skjótan deyða. CF kemur av, at ein mutatión er í cystic fibrosis transmembrane conductance regulator (CFTR) geninum. Úrdrátturin av hesin geninum hjálpir við at gera sveitta, sodningarevni og slím. Tey flestu fólkini uttan CF hava tvey virkandi kopi av geninum, men bert eitt er neyðugt, fyri ikki at fáa CF; tí er CF ein autosomal resessiv (autosomal recessive á enskum) sjúka. Navnið "cystic fibrosis" kemur av at ein fær "fibrosis" (arrvevnaður) og "cysts" (bløðrir) innaní brisinum. CF ger varandi skaða í brisið, og ein kann eisini fáa pínifulla ígerð í tað.


text:
MasterCard er eitt altjóða gjaldskort, sum kann nýtast um allan heim. Vit bjóða Mastercard Business til vinnurekandi. Hetta kortið er sera væl egnað sum útreiðslukort til stórar og smáar fyritøkur. MasterCard Business fæst í Standard, Gull og Platin.
Tryggingartreytir
Tryggingar eru knýttar at MasterCard Business. Les galdandi tryggingartreytirnar her:
Fráboða skaða
Um tú hevur tørv á at fráboða ein skaðan, finnur tú oyðubløðini her.
Umsókn um MasterCard Business
Tú kanst søkja um at fáa MasterCard Business við at útfylla umsóknarblaðið, ið liggur í høgra bredda, og lata tað inn á einari av deildum okkara.
Les meira um MasterCard á heimasíðuni hjá LP MasterCard.


text:
Tsitsi Dangarembga
Tsitsi Dangarembga (fødd 1959) er ein simbabviskur rithøvundur og filmsleikstjóri. Foreldur hennara lósu í Onglandi, og tí er hon uppvaksin har. Í Simbabvi gekk hon fyrst á missionsskúla í Mutare. Hon hevur lisið medisin við universitetið í Cambridge, men gavst við at lesa og vendi heimaftur til Simbabvi beint áðrenn landið gjørdist sjálvstøðug í 1980. Meðan hon las sálarfrøði við universitetið í Harare, luttók hon í einum dramabólki. Hon metti tó, at tað ikki vóru nakrir sjónleikir í hóskaðu til leiklutir til svørt fólk, og tí fór hon sjálv í holt við at skriva og skrivaði skjótt tríggjar sjónleikir.
Fyrsta skaldsøga hennara, sum á svenskum eitur Rotlös, fekk upprunaheitið Nervous Conditions eftir einum sitati av Sartre í fororðunum til bókina hjá Frantz Fanon við svenska heitinum Jordens fördömda: "The status of the 'native' is a nervous condition". Dangarembga bjóðaði bókina til eitt bókaforlag í Simbabvi, men tey noktaðu at útgeva bókina, og so endaði tað við, at bókin fyrst varð givin út í London. Eitt høvuðs tema í skaldsøguni er hvussu ein kvinna skal uppnáa frælsi uttan at svíkja sín uppruna og missa sínar røtur.
Innihaldsyvirlit
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
Bøkur á enskum[rætta | rætta wikitekst]
- The Letter, 1985.
- She No Longer Weeps, 1987.
- Nervous Conditions, 1988; Ayebia Clarke, 2004.
- The Book of Not: A Sequel to Nervous Conditions, Ayebia Clarke, 2006.
Bøkur umsettar til svenskt[rætta | rætta wikitekst]
Rotlös: skaldsøga um eina svarta gentu, sum veksur upp í Afrika, 1990 (Nervous Conditions 1988)
Filmar[rætta | rætta wikitekst]
- Everyone's Child, 1996
- Kare Kare Zvako, (stuttfilmur), 2004


text:
Tórur
Tórur, ið rópast eisini Ása-Tórur ella Øku-Tórur, er tann sterkasti ásagudurin í norrønu gudalæruni. Hann er sonur Óðins og Jarðarinar. Kona hansara eitur Siv og børnini hjá honum eru Magni, Móði og Trúður. Hann eigur hamaran Mjølnir og við honum berjist hann mót tussum og risum. Kerran sum hann ekur í verður drivin av tveimum geitarbukkum. Við ragnarøk man Tórur berjast við Miðgarðsorm og teir verða hvørjum øðrum at bana.
Tórur umtalast í mongum av Eddukvæðunum, t.d. í Hárbarðsljóðum har hann reypar av avrikum sínum.
- Eg var á eysturleið,
- bardist við jatnir,
- illar gívrar
- ið gingu á fjalli.
- Fjølment hevði jatnaætt verið
- um allir enn livdu,
- so varð ongin
- eftir í Miðgarði.
Tórshavn, Hósvík og hósdagur/tórsdagur eru nevnd eftir Tóri.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Hárbarðsljóð (týtt hevur Anker Eli Petersen) (2005).
- Gylvaginning (týtt hevur Anker Eli Petersen) (2005).
- Tór & Rán Postverk Føroya


text:
6. februar
6. februar er dagur 37 í árinum í gregorianska kalendaranum. 328 dagar eru eftir av árinum (329 dagar um skotár er).
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- Sámiskur flaggdagur.
- 1919 - Bolsjevikkar taka Kiev í Ukraina.
- 1952 - Enski kongurin George VI doyr, og Elisabeth II drotning tekur við .
- 1957 - Útvarp Føroya byrjar regluligar sendingar.
- 1957 - Gullstrondin fær fullveldi undir navninum Gana.
- 1958 - Flogfarið við ensku Manchester United umborð dettur niður, fleiri kendir leikarar lata lív.
- 1968 - 10. Vetrar Olympiadan byrjar í Grenoble í Fraklandi.


text:
N. F. S. Grundtvig
Nikolai Frederik Severin Grundtvig (8. september 1783 í Udby við Vordingborg – 2. september 1872 í København) var ein danskur rithøvundur, teologur, yrkjari (serliga kendur sum sálmasmiður), filosoffur, søgufrøðingur, prestur við Vartov í København, tittulerbiskoppur, filologur, skúlamaður og politikari. Han legger navn til Grundtvigianismuna og var stigtakari til fólkaháskúlan. Grundtvig er tann sálmasmiðurin ið oftast kemur fyri í Den Danske Salmebog og er ein "institutión" í donskum ands- og samfelagslívi.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur 12. oktober 2008.
Í sól og í mána og stjørnunum við
stór tekin á himlinum verða,
og alheimsins kreftir tær skakast úr lið,
tá Krist brátt seg man opinbera.
Tá kvíðir í ráðloysi mannaætt øll,
tí dagurin kom sum ein snara,
tá sjógvarnir skola, tá falla øll fjøll,
og mannfjøldir flýggjandi fara.
Men hevjið tá høvur øll Guds børn, tí sí:
Guds ríki í nánd tá er komið,
og menniskjusonin øll síggja í ský,
tá loysn øll hans børn hava nomið.
Sum summarið sigrar á vetrarins ódn
við lýkku og gróðri og grøði,
so liva í trúnni Guds vónríku børn
til Guds ríkis komu við frøi.
“Tit vakið og biðið”, so Jesus oss beyð,
so før vit tá verða at standa,
tá skepnur seg eymka í svárastu neyð,
og Guds dómar jørðina granda.
O, sælasta stund! tá tann nýskapta fold
við rættvísi, friði og gleði,
skal savna Guds børn upp úr havi og mold
um ævir á uppreisnardegi!


text:
Lýsing eftir uppskotum til fyrilestrar
Granskarar, lesandi og onnur áhugað verða hervið boðin at senda okkum uppskot til fyrilestur, sum tey hava hug at halda. Tað ber eisini til at bjóða fram verkstovu (workshop) við minst trimum luttakarum um okkurt ávíst evni. Sí nærri upplýsingar niðanfyri.
Fyrilestrarnir skulu vera 30 minuttir, spurningar og umrøða íroknað.
Ráðstevnan er fleirvísindalig, soleiðis at skilja, at granskarar og lesandi kunnu bjóða sær til at halda fyrilestur um eitt og hvørt evni, sum kann hava áhuga í Føroyum og/ella Íslandi. Samstundis er ætlanin serliga at varpa ljós á
film
og
føroyskt/íslendskt mál úr náms- og undirvísingarfrøðiligum sjónarhorni
-tvey týdningarmikil og tíðarbær evnir, sum kunnu lýsast og viðgerast á ymsan hátt hvørt sær men eru harumframt samantvinnað í okkara modernaða veruleika.


text:
Dýra Landsbanka-floppið
Skrivað hevur Jørgen Niclasen 30.12.2016 - 21:27
Ein almennur stovnur verður til tveir, vit fáa 7 eftirlit ístaðin fyri 6 og 3 nevndarlimir verða til 21. Kostnaður 9 mió. og vit fáa í besta lagi tað sama.
Skattgjaldarin verður fátækari og alt verður betur, siga tey. Tá vit høvdu Landsbankan, høvdu vit fleiri bankakreppur og eingin ávaring. Landið misti eisini milliónir av feilplasering av gjaldførinum.
Meðan veruligi landsbankin, Gjaldstovan, hevur umsitið gjaldførið, hevur verið øðrvísið. Ratingin av landskassanum er farin upp. Við gamla Landsbankanum, var eingin renta av lánum lægri enn 3%, nú hevur Gjaldstovan fingið rentuna niður á 0,5%. Munur, ið merkist.
Við gjaldførinum, hevur Gjaldstovan fingið fyrimyndarliga góða rentu. Ja, so góða, at rentur av 2,3 mia av innstandandi nærum dekka rentur av uml. 5 mia. í lánum. Gjaldstovan hevur ikki mist eitt oyra við plasering av gjaldføri. Og vit hava heldur onga bankakreppu havt.
Óneyðugur og dýrur poppur byrjar 1. januar og skattgjaldarin verður fátækari.
Jørgen Niclasen, tingmaður


text:
Hjarta
Hjarta (latín: cor, genitiv cordis) er gagn, ið pumpar blóð runt í kroppinum á menniskjum og djórum. Hjarta er ein vøddi, men hevur eisini streymleiðandi vevnað og hjartaklaffar. Uppbygnaðurin á hjartanum sæst á myndini til høgru.
Hjarta á menniskjanum, súgdjóri og fugli er býtt sundur í fýra kømur, sum eru skild sundur við fýra klaffum, hjá skriðdjóri og paddu eru trý kømur og hjá fiski eru tvey kømur. Hjarta á einum menniskja er nøkulunda líka stórt sum ein knýttur nevi og er mitt í bróstkassanum (thorax) eitt sindur til vinstru fyri miðlinjuna á kroppinum. Í hvílu slær hjarta umleið 60-100 sløg um minutti. Iltað blóð verður pumpað út í ringrásina gjøgnum høvuðspulsæðrina (aorta) og ófiltrað blóð gjøgnum lungnaarteriuna út í lungnaringrásina.
Innihaldsyvirlit
Bygnaður[rætta | rætta wikitekst]
Menniskjahjartað vigar umleið 300 gramm og er umleið 12x9x6 cm til støddar. Hjarta er í bringukassanum beint uppi yvir diagphragma


text:
Orð og lag: Aage Samuelsen
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Eg kenni éin, ið gloymdur gekk á foldum,
Hann átti ikki heimsins góðs og gull;
Hann svikin, dripin varð, men reis úr moldum,
mær frelsu vann, so dýr og undurfull.
Niðurlag: Sum vatnið fríska klárt frá keldu flýtur
so vellur lívsins streymur Honum frá.
Mær borðreiður við víni, breyðið brýtur,
hvør ið Hann er – tá undrandi eg sá!
2. Eg bleiv so gripin, at eg Honum fylgdi,
men merkti straks, hvør vinur gekk mær mót,
og onnur trúvilling meg skíra vildu,
til ástoyt mangt mær løgdu fyri fót.
3. Mítt einsemi mítt hjarta fekk at biva:
Á, Harri, var tað eg, sum fór av leið?
Tá sá eg Frelsaran í mótgongd liva,
tá her Hann gekk – júst somu fet Hann steig!
4. Tá fevndu meg Hans faðirshendur blíðar,
Hann teskaði tey troystarríku orð:
Sí, her er krossur, krúnan heima bíðar,
har hvørt eitt tár er gloymt við Faðirs borð.
5. Hoyr, svikna sál, á, hvat eitt signað undur,
Hann loysa kann hvørt ok, hvørt sjúkdómshaft;
uppliva kanst tú Guðs fólks størstu stundir
og trúarinnar eld og Andans kraft.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur á vári 1964. Broyttur seinni.
Trúgv er leiðin til Guds náði,
eg við Halgum Anda fái
sum mín dýrabara lut,
tá eg gevi meg til Gud.
Trúgv er treyst, ið vónað verður,
sannføring, sum Andin gevur
um teir lutir – fjaldir her –
sálin sær í nýggju verð.
Trúgv er álit á tað orðið,
sum í Kristi hold er vorðið,
tók í mannahjørtum búgv,
gjørdist heimsins himnabrúgv.
Trúgvin hvílir í Guds náði
í hans kærleiks ríka ráði,
at vár Jesus, faðirs mynd,
sjálvur gjørdist øll mín synd.
Trúgv er hondin tann, ið fevnir
góðsku Guds, sum orð hans nevnir.
Lýðin lítur hon á hann:
trúarinnar upphavsmann.
Hon vil góða stríðið stríða,
lærir lýdni av at líða.
Trúgvin sær sítt lívsins mál:
ævigt lív og frelsta sál.


text:
Rúnir
Rúnir byggja lutvíst á gamla germanska tradisjón við at høgga tekin, myndir og stavir í klettin, men eisini á bókstavarøð tey gomlu hava møtt í sambandinum við fólkasløg í Suðurevropa.
Orðið rúnir merkir loynidómur. Rúnirnar eru bókstavir, sum vórðu høgdir oftast í stein. Seinni uppi í miðøldini verða rúnirnar eisini høgdar í træ. Vit hoyra í Føroyingasøgu um Trónd í Gøtu, at hann var ein sera vitugur maður, sum eisini varð lagdur undir at duga gand. Tey, sum dugdu at lesa tá í tíðini, vórðu ofta roknaði sum køn í gandi. Í kvæðinum um Leiv Øssurson, tá Tróndur fer til Suðuroyar at finna Torgrím, verður sagt, at hann hevði rúnarkelvi við sær. Eitt kelvi er eitt runt træpetti.


text:
Nú ið vit í fýra vikur hava hoyrt politiskar og ópolitiskar politkarar lovað grønt gull og svartar skógir, hevur Vencil ligið skerflatur við valfepri. Hann hevur havt upp ímotí 42 stig i fepri. Kaldasveittin hevur spríkt um pannuna og mentanar- og listareseptirnar komu ikki fram fyrr enn móti endanum á valinum. Ólukkudýrið hevur tó fingið okkurt niðurum. Hann sigur, at lesarar og haldarar kunnu gleða seg til at, tað sum fer at fylla Vencil 11. fer ikki at sláa falska mentu. Har eru millum onnur: Gyrður Eliason, Federico Garcia Lorca, Sissal Kampmann, Sólrún Michelsen, Edgar Allen Poe, William Wordsworth, Tórodd Poulsen, Rudyard Kipling og onnur góð fólk, ið fylla magan á Vencli 11.
Gleðið tykkum.


text:
Nú sólin legðist á okkum, og á Torginum í SMS er ein ørgynna av góðum enskum bókum at fáa til keyps fyri lítið og lættari enn lætt, og vit njóta bæði veður og skaldskap og hoyra ljóðini í fyrruni treingja seg á: hamarsduk, sagagnell, bilhurr, barnagrátur og látur, fólkasuss, fuglalát og kattamjóm, og fleiri gera seg klár at fara at grilla, so haldi eg, at tað hevði verið gott við onkrum góðum skaldskapi. Nógv er at velja í. Ómetaliga nógv. Tí fari eg at byrja við einum filmi við yrkingum eftir Randi Ward. Filmurin eitur Whipstitches.
Emily Dickinson (1830-86) skrivaði knappar 1.800 yrkingar. Ein teirra eitur “May Flower”. Hon stendur í einari av teimum mongu bókunum, eg keypti á Torginum í SMS í dag.
MAY-FLOWER
Pink, small, and punctual,
Aromatic, low,
Covert in April,
Candid in May,
Dear to the moss,
Known by the knoll,
Next to the robin
In every human soul.
Bold little beauty,
Bedecked with thee,
Nature forswears
Antiquity.
Eg keypti eisini allar yrkingarnar eftir skotska tjóðarskaldið, Robert Burns (1759-96). So hví ikki seta inn her eina av hansara bjørtu.
A Red, Red Rose
O my luve’s like a red, red rose,
That’s newly sprung in June;
O my luve’s like the melodie
That’s sweetly played in tune.
As fair art thou, my bonnie lass,
So deep in luve am I;
And I will luve thee still, my dear,
Till a’ the seas gang dry.
Till a’ the seas gang dry, my dear,
And the rocks melt wi’ the sun:
O I will love thee still, my dear,
While the sands o’ life shall run.
And fare thee weel, my only luve,
And fare thee weel awhile!
And I will come again, my luve,
Though it were ten thousand mile.
Og so til nakað heilt, heilt annað. Her er ein filmur eftir Morten Søndergaard, sum hann kallar Mit hus.
Góðan sólríkan dag.
OMR