text:
Føroya vakrasta hálvmaraton er útselt
ítróttur10-07-2017 - 08:00 - Jóanis Albert Nielsen
Stórur áhugi er fyri Føroya vakrasta hálvmaratonni og longu nú er útselt hóast markið fyri luttakarum er flutt úr 300 luttakararum í fjør til 500 luttakarar í ár.
Tó ber enn til at luttaka í fólkaheilsurenningini, ið verður samstundis sum hálvmaratonrenningin. Teinurin er góðar 6 km frá flogvøllinum til FK í Miðvági. Tekning fer fram á staðnum. Startnummur kunnu heintast á flogvøllinum frá kl. 11:00 og eftir ætlan byrja vit kl. 11:30.
Hetta er fjórða árið á rað at skipa verður fyri hálv maraton renning í Vágum. Luttakaratalið fyrstu tvey árini lá um knap100 rennarar. Eins og í fjør verður skipað fyri gangi hálvmaraton har ein partur av luttøkugjaldinum fer til Krabbameinsfelagið. Tað gleðir fyrireikarnar, at so nógv hava teknað seg til gangi hálvmaraton og harvið stuðla virkseminum hjá Krabbameinsfelagnum.
Tað er Ítróttarfelagið Frælsi í Vágum, sum skipar fyri tiltakinum við hollum stuðli frá høvuðsstuðlunum Hiddenfjord og FAE, umframt stuðuli frá FK í Miðvági og EUR Express, og ikki minst øllum hjálparfólkunum og kommununum í Vágum.
Fyriskiparanir vóna at síggja nógv fólk fram við vegnum, leygardagin 2. september, tá 500 fólk fara at ganga og renna úr Gásadali til Sandavágs, at stuðla teimum sum luttaka.


c: text/html

text:
Orð og lag: Eivør Pálsdóttir
Kaldur dropi er eyga hjá tær,
aldri tú finnur títt rósufar.
Leita og leita í alla nátt –
slapst tú ikki inn um fjallagátt.
Droymir teg burtur til dreymanna hav, –
i rósufari tú flýgur avstað.
Bliðastu tónar og fagrastu sprund
rura teg, rura teg, blídligt í blund.
Kveistra, kveistra nú tárini vekk,
kveistra, kveistra nú tárini vekk.
Tú skalt fáa gull upp í fullan sekk.
Dreymar bera teg upp um fjøll,
leiða teg so aftur í heimahøll.
Hví skuldi tú friðleysur leita so fjart?
Lær teg at elska, tað, sum tú sært!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Eftir at lógin um fyrsta útbjóðingarumfar varð samtykt á løgtingi í februar 2000, varð alment lýst eftir umsóknum til loyvi til oljuleiting.
Tá freistin at søkja um loyvi var farin í mai sama ár, høvdu myndugleikarnir móttikið 23 umsóknir frá 17 oljufeløgum, av teimum vóru 2 føroysk. Tann 17. august 2000 kundi landsstýrismaðurin í oljumálum lata tey 7 fyrstu loyvini til oljuleiting á føroyska landgrunninum.
Tilfar at taka niður í samband við fyrsta oljuútbjóðingarumfar:
- Innbjóðing til at søkja um loyvi til oljuleiting
- Fylgiskjal 1, samandráttur av umsókn
- Fylgiskjal 2, jarðfrøðilig meting av umsóknarøkinum
- Fylgiskjal 3, fíggjarlig meting av leitimiðunum
- Fylgiskjal 4, upplýsingar viðv. føroyskari luttøku
- Fylgiskjal 5, partafelagsupplýsingar
- Fylgiskjal 6, upplýsingar um førleika og royndir viðv. heilsu, trygd og umhvørvi
Lóggáva
- Lóg um fyrsta útbjóðingarumfar við viðmerkingum 8. feb. 2000
- Fylgiskjal B, standardloyvi fyrsta útbjóðingarumfar


text:
Masterútbúgving
Master útbúgving er 2 ára framhaldsútbúgving á univseritetsstøði. MA er masterheiti innan hugvísindi, og er stytting fyri Master of Arts. MSSc er masterheiti í samfelagsvísindum, og er stytting fyri Master of Social Science. MSc er masterheiti innan náttúruvísindi, og er stytting fyri Master of Science.
Fróðskaparsetur Føroya bjóðar í løtuni út tríggjar Masterútbúgvingar í Løgfrøði, Vegleiðing og Føroyskum.
Harafturat verður á Søgu- og samfelagsdeildini Fróðskaparsetri Føroya arbeitt við at skipa masterútbúgvingar sum framhald av verandi BA-útbúgvingum. Talan eru sum sonevnda “meistaralæru”, ið byggir á individuella avtalu millum tann/tey lesandi og ein vegleiðara (meistara), heldur enn eitt frammanundan fastlagt programm. Hetta er ein viðurkendur máti at skipa master, har lesturin kann byggjast upp eftir áhugamálinum hjá tí einstaka lesandi , men við atliti til viðkomandi fakøki. Nærri kunning um hetta slagið av master kann fáast við at venda sær til Gestur Hovgaard gesturh(at)setur.fo (sosialvísindi og samfelagsplanlegging) og Jens Chr. Justinussen jensj(at)setur.fo (politikur og umsiting) ella Hans Andrias Sølvará has(at)setur.fo (Søga).
Fróðskaparsetur Føroya er eisini við í einum samstarvi við Háskóla Íslands, Universitetið á Akureyri, Ilisimatusarfik í Nuuk og Nordland Universitetið í Bodø um at menna ein norðurlendskan master við heitinum “Managing Societal Development in the High North”, har tey lesandi í ávísan mun skulu ferðast millum universitetini í Útnorði. Eftir ætlan skulu tey fyrstu lesandi takast upp til lestur á norðurlendska masterinum á heysti í 2014.
Eisini er Fróðskaparsetri í eini tilgongd við fyrireiking av Masterútbúgvingum innan Sjúkrarøktarfrøði og KT-verkfrøði, har arbeitt verður fram ímóti at taka lesandi upp í 2014. Vist verður til kunning á setur.fo og í miðlunum, tá meira verður at frætta um hesar.


text:
Til 1603 var Skotland sjálvstøðugt ríki. Tá gjørdist skotski kongurin eisini kongur í Onglandi. Skotland og skotar eru í mongum ólík Onglandi og onglendingum. Skotar hava egna rættarskipan og sjálvstøðuga undirvísingarskipan. Stórir partar av landinum eru høg fjøll og fjarskotnar kluftir og dalar. Flestir skotar búgva nú í ella nærhendis stóru býunum Glasgow og Edinburgh. Í skotska málinum eru nógv orð úr víkingatíð, ið minna um norrønt.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður: Edinburg
Vídd: 78.772 km2
Fólkatal: 5.168.500
Alment mál: enskt
Átrúnaður: kristindómur
Stýrðislag: konstitutionelt monarki
Gjaldoyra: bretskt pund - egnar pengaseðlar


text:
Vit á listablogginum loyva okkum hervið at rópa eitt trífalt bókmentaligt hurrá fyri tí ónevnda persóni, sum vísti tað áræði, sum almennu Føroyar sakna, tá tað kemur til at virða listina eins og listin skal virðast. Sjálvandi skal handritið til Den yderste tid hjá Williami Heinesen varðveitast í Havn og tað óansæð bókmentaliga góðsku - tað kann í øllum førum brúkast til gransking. Ónevndi keyparin hevur rindað 95.000 krónur fyri handritið og sigur, at t.d. Skjalasavnið til eina og hvørja tíð fær keypt tað aftur frá ónevnda fyri somu upphædd sum hann hevur latið, og tað er jú dømi um mentaðan og ósjálvsøknan atburð, sum hevur allan heiður uppibornan. Takk fyri siga vit og leggja skundisliga aftrat:
Wednesday, June 6, 2012
Trífalt bókmentaligt hurrá
Vit á listablogginum loyva okkum hervið at rópa eitt trífalt bókmentaligt hurrá fyri tí ónevnda persóni, sum vísti tað áræði, sum almennu Føroyar sakna, tá tað kemur til at virða listina eins og listin skal virðast. Sjálvandi skal handritið til Den yderste tid hjá Williami Heinesen varðveitast í Havn og tað óansæð bókmentaliga góðsku - tað kann í øllum førum brúkast til gransking. Ónevndi keyparin hevur rindað 95.000 krónur fyri handritið og sigur, at t.d. Skjalasavnið til eina og hvørja tíð fær keypt tað aftur frá ónevnda fyri somu upphædd sum hann hevur latið, og tað er jú dømi um mentaðan og ósjálvsøknan atburð, sum hevur allan heiður uppibornan. Takk fyri siga vit og leggja skundisliga aftrat:
Hurrá
Hurrá
Hurráááá!!!
Posted by Listin at 12:45 PM
Labels: KP, Skaldskapur


text:
Knút og eg høvdu ikki tíð at fara all in
á Roskilde Festival í ár, men vit kláraðu ikki at halda okkum heilt vekk. Sunnudags-skráin sá spennandi út, og serliga var tað týski bólkurin Kraftwerk, ið lokkaði. Við góðum lagi fóru vit út á Dyrskuepladsen sunnudag; sól, bláur himmal, góður tónleikur og the orange feeling
- tað er ikki at forsmáa! Tað var gott at vera aftur
Vit fylgdu skránni eg hevði lagt til rættis her
, og hoyrdu helmingin av Ensiferum, James Blake, Azealia Banks, Laurel Halo, helmingin av Woodlands og til endans Kraftwerk.


text:
Veðurlagið í Honduras er lýtt og slavið, og tí verður nógv frukt dyrkað í landinum, og í mong ár hava bananir verið størsti og týdningarmesti vinnuvegur. Men nú er Honduras eisini farið at flyta út kaffi, sukur og kjøt. Meiri enn helvtin av fólkinum býr á bygd. Mesta fólkið eru fátækir bøndur, sum dyrka mais, bønir og rís til egna nýtslu. Lívið er harðført, og hungur nívir mong fólk. Jørðin er ójavnt býtt - ríkar ættir og fruktfeløg eiga 60 % av jørðini.
Flestu fólk í Honduras eru mestitsar - fólk, ið eru ættað frá indiánum og evropearum, sum komu hagar í 16. øld. Eftirkomarar eftir afrikanarar, ið vórðu fluttir til Karibia sum trælir, eru eisini. Summi er hvít (evropear) ella indiánar.
Bananútflutningurin er týdningarmikil fyri búskapin í Honduras. Mestu bananirnar verða dyrkaðar í ovurstórum lundum, helst við La Lima í Landnyrðingshonduras. Arbeiðsdagurin er langur og strevin, og fólkið fær lítla løn. Allan dagin bera tey, sum skera, banantyssi. Tyssini viga eini 40 kg. Tá ið bananirnar eru skornar, verða tær vaskaðar, flokkaðar, vigaðar og pakkaðar til útflutnings.
Málið, søgan og mentanin í Miðamerika og Suðuramerika hava sum heild røtur aftur í hjálandatíðina. Til 1492, tá ið Kristoffur Kolumbus kom til Bahamaoyggjar, búðu bara indiánar í hesum parti í heiminum. Men eftir tað fóru fólk úr Spania og Portugal at búseta seg har í stórum tali, og nógvir afrikanar vórðu fluttir hagar úr Afrika sum trælir, helst til Karibia og Brasil. Í Karibia settu eisini mangir onglendingar, fraklendingar og niðurlendingar búgv. Tí er fólkið í hesum heimsparti nógv blandað. Spanskt er vanligasta málið í meginlandinum, saman við portugisiskum í Brasil. Í Karibia eru enskt og franskt vanligari, og í Surinam er almenna málið niðurlenskt.
Fyrst í 16. øld fóru Spania og Portugal at taka sær hjálond í Miðamerika og Suðuramerika. Bæði londini sendu eisini trúboðarar at umvenda upprunafólkið til katólska trúgv. Spania tók stórar partar av meginlandinum, men Brasil, sum Portugal legði undir seg, gjørdist størsta landið og sterkast búskaparliga. Enn á døgum eru flestir suðuramerikanarar katolikkar.
Indiánarnir, ið kunnu lesa søgu sína aftur til indiánsk fólkasløg, sum búðu í Miðamerika og Suðuramerika, áðrenn niðursetufólkini úr Evropa komu hagar, eru nú bara 2% av fólkinum. Næststørsti fólkabólkurin eru fólk ættað frá afrikonsku trælunum, tey flestu búgva í Brasil og í Karibia. Í næstan øllum londum á meginlandinum eru fólk, sum eru blandað við indiánar og evropear, í meiriluta. Tey verða kallað mestitsar.
Sløk hundrað ár eftir, at spaniamenn komu til Suðuramerika, vóru 90% av indiánska fólkinum deyð. Høvuðsatvoldin var sjúkur, ið evropearar bóru við sær, til dømis pokur og meslingar. Indiánarnir høvdu ikki íborið mótstøðuføri ímóti hesum sjúkum, og teir flestu, ið vórðu smittaðir, doyðu. Nú á døgum eru indiánarnir í minniluta allastaðni uttan í Guatemala, har mangir mayaindiánar enn búgva í hálendinum, og á Andesháslættanum í Bolivia, har eftirkomarar inkafólksins búgva.
Flestu lond í Miðamerika og Suðuramerika hava ovurstóra uttanlandsskuld. Brasil er eitt av hesum londum, men skuldin er lutfalsliga lítil borin saman við inntøkurnar. Nikaragua skyldar nógv minni, men skuldin er átta ferðir so stór sum tjóðarinntøkan.
Í 20. øld vaks fólktalið nógv í heimspartinum, helst í Brasil og londunum fyri norðan. Men í flestu londunum lækkar burðartalið nú. Men av tí at stórur partur av fólkinum eru ungfólk, og at fleiri børn koma undan, av tí at heilsuviðurskiftini batna, veksur fólkatalið alsamt. Í 1990-árunum vaks fólkatalið í Mið-og Suðuramerika við uml. 80 milliónum.
Næstan tríggir av fyra suðuramerikanarum búgva í býum. Í summum londum, m.a. Kili og Uruguai, býr ein triðingur av fólkinum í høvuðsstaðnum. Mong hava verið noydd ay rýma av bygdini undan fátækadømi og arbeiðsloysi og búgva nú í ovfólkaðum, skirvisligum býlingum, sum vaksa skjótt í útryðjunum á stórbýunum.
Á øllum meginlandinum eru ovurstórir garðar, ið hava ógvuliga stór seyða- og neytafylgi og stórar lundir við sukurrørum og bananum. Útlendsk feløg ella nakrar fáar, ovurríkar familjur eiga hesar stórgarðar. Tó er øðrvísi í Kuba, har eigur stjórnin stórgarðarnar.
Flestu bøndur í hesum heimsparti eiga so lítið av jørð, at teir valla kunnu breyðføða fleiri enn tvey, trý fólk. Teir velta ein lítlanjarðarteig, og hava nøkur fá húsdýr, t.d. hønur og svín. Av tí at garðurin kann ikki føða alt húskið, mega nøkur teirra flyta heiman at fáa sær arbeiði
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður:
Tegucigalpa
Vídd: 112.090 km2
Fólkatal: 8.143.564
Alment mál:
spanskt
Átrúnaður:
kristindómur 100%
Stýrsilag:
Fólkaræði, fleirflokkastýri
Gjaldoyra: lempira (HNL)


text:
Dátugrunnur við føroyskum granskarum.
Leitar tú eftir einum samstarvsfelaga til eina verkætlan, einum serfrøðingi at siga sína hugsan ella forvitnast tú um, hvat fer fram innan gransking og menning í Føroyum, so er møguleikin her.
Niðanfyri er yvirlit yvir granskarar og mennarar í Føroyum og føroyingar, sum arbeiða við gransking og menning uttanlands. Tú kanst leita eftir fólki antin umvegis leititeigin ella við at velja stavir í stavraðnum. Eisini ber til at leita eftir arbeiðsøki, starvsstaði, landi ella ph.d./doktara heiti við at velja yvirskriftina fyri økið, tú leitar eftir.
Um upplýsingar ikki eru rættar, ella um onkur saknast í skipanini, frætta vit fegin. Send okkum ein teldupost á gransking@gransking.fo ella ring á +298 567800.


text:
Síðan 2011 hevur Roskilde Festival roynt at syrgt fyri, at so nógvur matur á festivalinum sum gjørligt, er visfrøðiligur. Og í ár ætla tey at 90% av matinum skal fylgja hesum kravinum. Eisini samstarva tey við “Stop Spild af Mad” . Hetta er ein felagskapur, sum roynir at eggja fólkið til at tveita so lítið av mati burtur sum gjørligt.
Samtarvið við “Stop Spild af Mad” byrjaði í 2014, og tá kláraðu tey at goyma 25 tons av mati, men síðan tá, er tað voksið til 60 tons. Roskilde Festival samstarvar eisini við felagskapin “Det Runde Bord” sum er ein felagsskapur sum samlar mat á festivalum í Danmark. Tá tey hava tikið matrestirnar frá festivalinum, flyta tey tað víðari til køkar, sum síðan gera matin til fólk sum liva í fátækraváða.
Í ár hevur Roskilde Festival gjørt ein vistfrøðiligan merkiseðil, í samstarvi við umhvørvis – og matvøru - málaráðnum í Danmark, hetta skal tryggja at allur maturin, ið verður seldur á festivalinum, er vistfrøðiligur. Í ár lýsir Roskilde Festival eisini við, at tey fara at hava meira enn bara vistfrøðiliga øl, til tey sum vilja drekka vistfrøðiligt, men eisini rosé vín.
Les meira um Roskilde Festival her


text:
Kæruvegleiðing
Um tú vilt kæra eina avgerð hjá bankanum, vend tær so til tína bankadeild.
Bankadeildin viðger tína kæru, og um tú ikki tekur undir við niðurstøðuni, kanst tú seta teg í samband við løgfrøðiligu kærudeild bankans. Tú kanst biðja bankadeildina seta teg í samband við kærudeildina, ella tú kanst seta teg beinleiðis í samband við kærudeildina.
Ábyrgd av at viðgera kærur hevur regluvarðar- og løgfrøðideildin undir stjórnarskrivstovu bankans. Tú kanst eisini seta teg beinleiðis í samband við regluvarðar- og løgfrøðideildina umvegis bræv, telefon ella teldupost.
Um tú ynskir at fáa nærri kunning um møguleikan at kæra til Peningastovnskærunevndina (Pengeinstitutankenævnet), ert tú vælkomin at venda tær til regluvarðar- og løgfrøðideild bankans:
BankNordik
Stjórnarskrivstovan
Att: Compliance/Legal
Oknarvegur 5
Postboks 3048
FO-110 Tórshavn
Telefon: 330 330
Teldupostur: compliance@banknordik.fo


text:
EM í fótbólti
Evropameistaraheitið í fótbólti (EM í fótbólti) er tann týdningarmesta fótbóltskappingin fyri landslið fyri limirnir í UEFA. Henda kapping um Evropameistaraheitið hevur verið fyriskipað regluliga fjórða hvørt ár síðan 1960. Til 1976 luttóku bara fýra lið í enda umfarðinum, frá 1980 luttóku átta lond og frá 1996 luttóku sekstan lond. Londini verða funnin við einari røð av kvalifikatiónsdystum. Vertslondini fyri meistaraheitini eru altíð kvalifiseraði uttan at kappast um tað. Onkuntíð er bara eitt vertsland, men av og á eru tað tvey grannalond, sum eru vertslond saman.


text:
Orð og lag: Anders Georg Flodén
Týtt: Hákun Djurhuus
Upprunaheiti: När den gyllne morgon skördemännen gå
1. Á tí ljósa morgni Harrans frelstu, tá
ið basúnin ljóðar, fara foldum frá.
Framman fyri hásætið tey møtast glað,
verða øll væl fagnað í Guds dýrdarstað.
Niðurlag: Gylti morgun, gylti morgun,
síðsta náttin svunnin er.
Heim vit fara glað, vit síggja Frelsaran,
halleluja, gleði, sum av øllum ber.
2. Á tí ljósa morgni upp úr grøvini
rísur hvør, sum her í Kristi sovnaði,
og sum brúður hans tey skulu stíga inn
glað og prísandi í sjálvan Himmalin.
3. Á tí ljósa morgni møðin burtur er,
og tá hvíla øll, sum krossin bóru her,
eingin deyði, sorg – hitt góða stríðið strítt,
tí hitt fyrra farið er, og alt er nýtt.
4. Á tí ljósa morgni – skalt tú vera við
í tí frelsta skara, har eitt ótalt lið?
Skalt tú syngja songin nýggja heima tá
og til Gud og Lambið tína hørpu slá?


text:
Vistu tit av, at Neil Patrick Harris og Lena Dunham hava Instagram? Og eftir mínum tykki eru hetta tveir feitir profilar at fylgja. Myndirnar omanfyri kunnu sigast at vera prógv uppá hetta.
instagranph
Neil Patrick Harris er m.a. kendur sum Barney Stinson í How I Met Your Mother
lenadunham
Lena Dunham aka. Hannah Horvath í Girls (3. sesong byrjar í dag!)
Eisini hevur 'it-girl' Alexa Chung ein fínan Instagram profil har hon javnan leggur myndir út. Eftir mínum tykki er hennara myndir ikki eins góðar sum tær hjá Lenu og Neil, men kortini ein fínur profilur.
chungalexa


text:
Súkkluhjálmur
Tú ert illa vard/ur á súkklu í ferðsluni, og vandin fyri at fáa skaða er stórur samanborið við onnur í ferðsluni. Millum álvarsligastu skaðarnar í súkkluóhappum eru skaðar í høvdið.
Brúka hjálm
Á hvørjum ári fáa nógv fólk læknaviðgerð í sambandi við súkkluóhapp. Talan er í flestu førum um smærri snuddir, men álvarsligastu skaðarnir hava ofta við sær varandi mein í høvd og nakka. Sjálvt lutfalsliga smáir stoytir kunnu hava við sær varandi mein so sum høvuðpínu, ørilsi, ljósviðkvæmi og trupulleikar at hugsavna seg.
Annarhvør súkklari, sum endaði á skaðastovu í Danmark í 2010, hevði heila- ella skallaskaðar. Umleið helvtin av teimum hevði sloppið undan løsti, brúktu tey hjálm.
(Kelda: Statens Institut for Folkesundhed/ Rådet for Sikker Trafik)
Súkkluhjálmurin kann ikki forða fyri, at eitt óhapp hendir, men hann kann verja høvdið, so skaðin ikki gerst so álvarsligur.
Soleiðis virkar hjálmurin
Hjálmurin virkar stoytdoyvandi, so slagið móti høvdinum ikki verður so hart. Eisini javnar hann stoytin yvir ein størri flata, so løsturin ikki bert rakar høvdið í eitt punkt. Brúkar tú hjálm, minkar vandin fyri løsti á høvdið við 60-80 %.
Góðkenning
Súkkluhjálmurin skal vera merktur við CE og hava evropeiska góðkenningarmerkið EN 1078. Skatarahjálmur er eisini góðkendur til súkkling. Hann verjir eins væl og súkkluhjálmurin, men hevur ikki eins góða ventilasjón.
Ein hjálmur, sum hevur fingið harðan stoyt, skal skiftast út, tí hann er ikki tryggur longur. Eisini hóast einki sæst á hjálminum.


text:
Orð: Mrs. S.Z. Kaufman
Lag: William A. Ogden
Týtt: Victor Danielsen
1. Kennir tú hitt lítla barnið, sum í Betlehem varð føtt,
Harran Jesus, sum á krossi fyri okkum hevur bløtt,
hann, sum lærdi har í templinum teir gomlu hina ferð?
Áh, tað gleðir meg at siga:
Hann í dag hin sami er!
Niðurlag:
Hann hin sami er í dag,
hann hin sami er í dag,
bjargar hjálparleysum enn,
frelsir fegin falnar menn,
ja, hann hin sami er í dag!
2. Kennir tú hin Harra, sum til sínar gekk á vatninum,
tá ið teirra mót var burtur har í ódnarveðrinum?
Ivast tú, um enn í dag tey somu undurverk hann ger?
Nei, tað gleðir meg at siga:
Hann í dag hin sami er!
3. Kennir tú hann, sum í urtagarðinum hann lá og bað,
sum á krossinum hann fyri okkum leið hin myrka dag?
Sært tú fyri tær hitt høvur, sum ta hvøssu krúnu ber?
Áh, tað gleðir meg at siga:
Hann í dag hin sami er!
4. Sjúkum, ørmum, veikum – hvørjum hjartatroyttum syndara
býður Jesus enn at smakka hina søtu náðina;
nem í trúgv við klæði hans, sum kvinnan gjørdi einaferð,
og við gleði skalt tú sanna,
hann í dag hin sami er!


text:
Um tík á illum
Tíkar ganga á illum 1 til 2 ferðir um árið. Eitt rið verður býtt upp í fleiri partur:
Tík fyri illum.
Tá ein tík er búgvin, gongur hon á illum fyrstu ferð. Tað er tó ymiskt hvussu gamlar tíkarnar eru, fyrstu ferð tær ganga á illum. Úr 7 mánaðum upp í 12 mánaðar. Vanligt er, at tíkar av smærri slagi, ganga fyrri á illum fyrstu ferð, enn tey størru hundasløgini. Tíkar kunnu viðgerast, so tær ikki ganga á illum. Tíkin verður sprænd undir skinnið á herðunum við einum hormoni - til dømis medroxyprogesteronacetat. Verður tíkin viðgjørd við hesum heilivági 5. hvønn mánaða, ger hettar, at tíkin als ikki gongur á illum, og so statt at hon heldur ikki verður kviðin. Tað er tó umráðandi, at tíkin verður viðgjørd til røttu tíð. Tað vil siga, at tíkin skal hava gingið á illum minst eina ferð, áðrenn hon verður viðgjørd fyrstu ferð. Tað er umráðandi, at hon verður viðgjørd tá hon er í hvíld - sí oman fyri - umleið 1-2 mánaðar fyri, at hon gongur á illum og síðani 5. hvønn mánaða. Tíkar ganga á illum, so leingi tær liva. Tó sær tað út til, at tíðarbilið, millum at tær ganga á illum, verður longri, sum tíkarnar eldast og møguleikin fyri, at tær kvidnast, verður eisini heldur minni við aldrinum.


text:
Ársverkið á miðnámi køvir hugin hjá lærarum í teirra veruliga arbeiði
mentan11-09-2017 - 16:00 - Jóanis Nielsen
Um blaðið
Ársverkið á miðnámi køvir hugin hjá lærarum í teirra veruliga arbeiði. Tapararnir eru næmingarnir. Kanning hjá Yrkisfelagnum Miðnámi vísir, at meginparturin av kvinnuligu miðnámsskúlalærarunum við børnum í barnagarðs- ella skúlaaldri arbeiða undirtíð. Nám vil hava fleiri føroyskar grundbøkur á miðnámi. Fyrr í ár var handritakapping, sum skuldi birta upp undir føroyska lærubókaskriving.
Jagstranin eftir próvtølum oyðileggur læring og fakliga dýpd. Tað hava lærarar vitað leingi. Miriam Brems, sum bara fekk 12-tøl á miðnámi, iðrar seg nú um, at hon ikki tók av møguleikanum at læra meira og fáa betri innlit og meiri vitan fyri eitt neyðars 12-tal. Skulu vit framhaldandi duga fremmandamál í Føroyum? Maria Heradóttir rópar varskó, tí øll fremmandamál uttan eingilskt eru fyri stórari afturgongd í føroysku skúlunum.
Blaðstjórn: Olav Absalonsen og Tórður Johannesarson
Innihaldsyvirlit
Ársverkið køvir hugin, Tórður Johannesarson
Handrit til vinnulívsrætt vann kapping hjá Námi, Dorit Hansen
Betri sýni og størri dýpd, Dorit Hansen og Sólvá Jónsdóttir, Nám
Marknaðarlæra – lærubók á miðnámi, Olav Absalonsen
Marknaðarbúskapur, Olav Absalonsen
Próvtalsjagstran oyðileggur fakligheitina, Miriam Brems
Skulu vit framhaldandi duga fremmandamál í Føroyum? Maria Heradóttir


text:
Í ár eru 60 ár liðin, síðani Nes Sóknar Ítróttarfelag var sett á stovn, og tað er longu markerað einaferð við fittari móttøku, har teir tríggir eftirlivandi stovnararnir – Niclas Fold, Jastrid á Roykheyggi og Jóhanna á Bakka – blivu kosnir heiðurslimir í felagnum, sum eisini var væl og virðiliga uppiborið, tí uttan tey var einki. Frammanundan er Sparikassamaðurin heiðurslimur og tað vóru eisini Kem í Bønhúsmørk í Lamba, Niclas í Føroyum og Marni í Rituvík, sum tó allir tríggir eru farnir foldum frá.
Sum skilst, er ætlanin at gera enn meira burturúr seinni í ár, tá fótbólturin er liðugur og høvi er at halda eina rimmar veitslu. Tað gjørdi felagið eisini í 2007, tá tað ikki bara var hálva øldin, ið kundi feirast, men so øgiliga nógv aftrat! Ta veitsluna, sum var í ítróttarhøllini fyri hundraðtals gestum, gloyma vit ikki í bræði, og ikki hevði tað verið verri, um minst líka nógv var at feira í heyst…
Tað eru altíð nøkur, ið taka stór tøk fyri felagsskapin, og tí er tað eisini deiligt, at ein heiður kann fylgja við. Men hvørki hesi ella onnur, ið gera nógv fyri NSÍ, gera tað fyri at uppnáa at gerast heiðurslimir, tí felagsskapurin er altíð størri enn einstaklingurin, og tað vita tey betur enn nakar. Tí hevur tað eisini borið til at bygt felagið upp, so tað í dag telist millum allarfremstu fótbóltsfeløg í landinum – væl grundfest í góðum og fyrst og fremst egnum jørðildi!
Eingin Mýrastjørna
Nú er felagið nøkur ár eldri, enn eg eri sjálvur, og vøllurin kom í grannalagið, tá eg bara var seks-sjey ára gamal, so tað ber illa til at staðfesta annað, enn at hetta umhvørvið hevur verið ein náttúrligur partur av uppvøkstrinum. Tó var eg ongantíð tann stóri fótbóltsspælarin sum smádrongur, hóast løturnar við bólti vóru nógvar – ikki minst niðan fyri húsini, tá eingin var at spæla við, tí eg kundi standa leingi og sparka bóltin tvørtur um vegin niðan ímóti garðinum og so umaftur, tá bólturin var komin yvir um aftur vegin. Um kvøldarnar, tá eg skuldi eitast at vera farin í song, kundi eg fáa tímar at ganga við pinnastillur at hyggja úr vindeyganum oman á vøllin, har menn vandu í sveittabroti.
Av og á spældu vit eisini á eini lítlari brekku út fyri niðara horni á garasjuni hjá Ingvald, har tveir steinar í erva og tveir steinar í neðra vóru málini. Minnist, at eg ofta plagdi at spæla við Trygva har, men tað mundi meira vera orsakað av góðum vinarlagi, heldur enn av mínum øgiligu fótbóltsevnum – hóast eg bæði hevði SannuMi’sa Skot og Blikk fyri spælinum. Í badminton, sum vit spældu oman fyri garðin hjá Esther og Ova, var eg tó altíð klárt bestur og vann! Leggjast kann aftrat, at Sparikassamaðurin meiri enn einaferð hevur varpað út um allar geilar, at “Hilmar Jan var eitt lovandi fótbóltstalent, sum ein knæskaði tíverri setti ein stoppara fyri, tá hann var trý ella fýra ára gamal…” So vita tit nú, hví Føroyar ongantíð fingu eina Mýrastjørnu aftrat – fyri ikki um at tala ein Ronaldo ella Messi!
Sigast skal tó, at eg einaferð kláraði at fáa ein ektaðan fótbóltsskaða! Tað var ein dagin, vit sparkaðu á asfalteraða hondbóltsvøllinum oman fyri skúlan á Glyvrum, at eg í málinum var so óheppin at taka ímóti einum so mikið hørðum skoti og einum tungum og vátum leðurbólti av eldri dato, at vinstri skøvningur bendist afturav og brotnaði. So var fyrst at fara til doktara og síðani suður á hospitalið, har Hálvdan á Høgabóli tók ímóti og legði ein gipsskinnara á, sum eg mátti ganga við í nakrar vikur. Minnist, at fleiri skrivaðu og teknaðu á gipsið, sum eg so bestemt haldi, at eg goymi enn onkrastaðni.
Atletiskt umhvørvi
Fyrstu dystir, eg minnist í Runavík, vóru spældir á stykkinum niðan fyri húsini hjá Salomon, ið tó neyvan tá var stórvegis fjeppari av fótbólti. Hann hevði tað nokk heldur ikki altíð so stuttligt, tí ikki so sjáldan mátti hann skifta rútar, sum brotnaðu – og tað helt hann ikki vera stuttligt at gera. Síðani flutti Salomon til Kollafjarðar, har eg ofta hitti hann til hondbóltsdyst, og í hansara stað flutti nýggjur eigari inn, sum í øllum førum var íðin fótbóltsfjeppari. Tað var Sparikassamaðurin, hvørs kona við sínum framúr grønu fingrum skjótt fekk stykkið niðan fyri húsini at vera sum eina aðra oasu av alskyns vøkstri, og hóast tað bleiv endin á tí vøllinum, vigaði tað ikki sørt upp ímóti, at kjallarin hjá teimum í áravís var einasta tøka skiftingarrúm hjá felagnum.
Niðan fyri hjá Elin og Petur Hammer var eitt sindur av eini fløtu, har aðrir dystir vóru á skránni, áðrenn sjálvur fótbóltsvøllurin kom – og kanska aftaná við – og tá vóru tað lokalar fraktiónir undir nøvnum sum RB, RÍF, GB og líknandi, ið brustu saman. Lítið man vera at ivast í, at júst teir dystirnir mundu vera eitt gott grundarlag hjá NSÍ at byrja við, tí tá vøllurin var komin í 1972, gekk bara eitt ár ella so, so hevði NSÍ vunnið sítt fyrsta silvurmerki í dreingjadeildini!
Tað, at fótbóltsvøllurin kom, var sjálvandi stórhending fyri plássið, men ætlanirnar hava óivað verið størri, enn tær síggja út nú, tí at byrja við var rennibreyt rundan um allan vøllin. Nakar leikvøllur í frælsum ítrótti bleiv tað tó ongantíð, og eg má erliga viðganga, at eg neyvan heldur havi sæð nakran annan enn Jústinus hjá Leivi við Stein og Paula hjá Hennebeth runnið á breytini, sum nú bara ein lítil farvegur hómast av aftan fyri málið út ímóti Toftavatni. Kanska líka so frægt, tí nú er flott og gott skýli komið í ovaru síðu, og eftir er væl bara at fáa eitt ella annað skapilsi av einum húsi við áskoðaraplássum í niðaru síðu – og hví ikki við glasgólvi, so Løkurin sæst snara sær niðriundir?
Keðiliga steypið
Nógvar stórar upplivingar hava verið við Løkin og eisini á útivølli við NSÍ – bæði við og uttan mikrofon. Ikki minst var tað stuttligt at ganga millum spælararnar eftir næstsíðsta dystin í 2007, sum var á heimavølli ímóti VB/Sumba, og ynskja spælarunum tillukku við føroyameistaraheitinum – og teir mestsum allir svaraðu “takk í líka máta!” Tá eg kom til arbeiðis í Útvarpinum dagin eftir, helt Jógvan Arge fyri, at hann og Suni Merkistein høvdu fingið av at vita, um HB var blivið føroyameistari og spælararnir svaraðu teimum aftur upp á sama máta.
Í nógv ár hevði NSÍ tann ivasama heiður at vera Føroya fremsta “yo-yo”-lið, tí liðið ongantíð kláraði at halda sær uppi í bestu deildini. Men tað hava tey flestu helst gloymt alt um nú, og 21 ár á rað í bestu deildini fortelja vælsaktans nakað um ein hartvunnan stabilitet! Eg minnist, tá NSÍ flutti upp næstseinast, at tað var á Dungasandi í Sørvági, at Børge B. Hansen, táverandi starvsnevndarlimur í FSF skuldi handa hetta vælsignaða 2. deildarsteypið, sum NSÍ trý ár seinni vann til ognar við árstølunum 1978, 1983, 1990, 1993 og 1996 inngraveraðum. Tá hann helt fyri, at nú fór so at ganga minst eitt ár, áðrenn NSÍ hevði kjans at vinna 2. deild aftur, svaraði onkur í rúgvuni til, at tað passaði ikki, tí 3. deildarliðið var eisini flutt upp!
Well, alt í alt hava øll hesi mongu árini ikki verið so galin, og hjá runavíkingum er tað ikki øðrvísi enn hjá so mongum øðrum, at onkuntíð gongur við og onkuntíð ímóti. Úrslitini hava kanska ikki altíð verið har, men tað hava verið øgiliga fá kappingarár, at tað ikki hevur verið vert at hugt at NSÍ, tí fram um mong onnur hevur tað verið felagið við tí vakra fótbóltinum! Onkuntíð kundi tú kanska ynskt tær, at tað var eitt sindur meira primitivt, men eftir nakrar lekrar detaljur frá Árna, Klæminti og hinum, so eru teir tankarnir kveistraðir til viks, tí pílarnir peika rætta vegin og liðið hevur nú í mong ár verið við, har sum tað er stuttligt at vera. Og kanska verður tað innan leingi uppaftur nógv stuttligari eisini!


text:
Høllin í Vestmanna var leygardagin 24. mars karmur um seinasta leikdag í kappingini hjá gentum 12. Meistarastríðið var millum okkara gentur og genturnar hjá H71. Undan dystunum vóru okkara gentur á fyrsta plássi, trý stig frammanfyri H71 á øðrum plássi. Sostatt var ein javnleikur nóg mikið til at tryggja FM.
Tá hesi bæði liðini so býttu stigini millum sín í einum sera spennandi dysti, vóru gullmerkini í hús. Dysturin, sum bleiv avgjørdur í seinastu løtu, kann síggjast í heilum líki niðanfyri.
Aftaná FM-heitið var avgjørt, spældu genturnar ein dyst afturat. Hesin dysturin var móti VÍF, sum lá á triðja plássið. Her megnaðu okkara gentur eisini at hála ein sigur heim. Dysturin endaði 17-18.
Okkara gentur og genturnar hjá H71 hava kappast um fyrsta plássið gjøgnum alt kappingarárið. Somuleiðis var tað hesi bæði liðini, sum møttust í steypafinaluni. Tá vunnu hoyvíksgentur. Í FM- stríðnum drógu okkara gentur longra stráðið við 35 stigum av 40 møguligum og við málmuni á +105 mál og kunnu sostatt kalla seg føroyameistarar.
Vit eru sera errin at kunna ynskja gentum 12 og venjarum hjartaliga tillukku við føroyameistaraheitinum.


text:
Lag: George Frederick Root
Týtt: Victor Danielsen
1. Jesus av fíggindahond okkum vann,
aftur til Gud okkum bjargaði hann;
trygg í hans hond okkum eingin kann ná,
skilja oss náði hans frá.
Niðurlag:
Eingin, eingin
ríva kann okkum úr Faðirsins hond;
eingin, eingin
slíta kann lyftisins bond.
2. Okkum til Gud keypti Jesusar blóð,
vernd vár er frelsarahondin so góð;
einki hann spardi, nei, ofraði alt,
stríddi og skuldina galt.
3. Kærleiki størri á fold er ei til,
enn at ein fyri sín vin doyggja vil;
fyri ta verð, sum hans fíggindi var,
Jesus tó straffina bar.
4. Aldri tí sál, hann til Gud hevur keypt,
hevur úr hond síni aftur hann slept;
Jesus, sum leitaði, inntil hann fann,
goymir sín vin, sum hann vann.


text:
19. januar 2017Nr. 8
Kunngerð um námsfrøðiliga útbúgving av lærarum á vinnuskúlum og miðnámsskúlum
(Námsfrøðikunngerðin)
Við heimild í § 17, stk. 5 í løgtingslóg nr. 107 frá 29. desember 1998 um støðisútbúgving innan fyrisitingar-, handils- og skrivstovuøkið, § 17, stk. 5 í løgtingslóg nr. 41 frá 23. apríl 1999 um støðisútbúgving innan tøkni, § 8, stk. 4 í løgtingslóg nr. 55 frá 24. apríl 2001 um útbúgving av manning á skipum o.ø., § 13, stk. 2 í løgtingslóg nr. 57 frá 26. mai 2010 um heilsuútbúgvingar og § 17, stk. 6 í løgtingslóg nr. 62 frá 15. mai 2012 um gymnasialar miðnámsútbúgvingar, verður ásett:
Kapittul 1
Endamál og bygnaður
§ 1. Endamálið við námsfrøðiligu útbúgvingini er, at námsluttakarin, sum er lærari á vinnuútbúgving ella miðnámsútbúgving, fær ástøðiligt og verkligt grundarlag undir arbeiðinum sum lærari á vinnuútbúgvingunum og miðnámsútbúgvingunum.
Stk. 2. Útbúgvingin skal gera námsluttakaran føran fyri at ráðleggja, fremja og eftirmeta undirvísing sína við atliti at einstaka næminginum og serligu møguleikum hansara, vísa næminginum á menningarmøguleikar og útbúgvingarmøguleikar og stuðla samleikamenning hansara, síggja lærugreinirnar í breiðum undirvísingarhøpi innan ymsar útbúgvingar, fremja og menna ymiskar samstarvshættir við hinar lærararnar á setanarskúlanum, nýta KT í námsfrøðiligum høpi, menna og útbyggja samstarv millum ymsar útbúgvingar og taka lut í fakligum og námsfrøðiligum menningarvirksemi.
Stk. 3. Námsfrøðiliga útbúgvingin gevur saman við fakliga førleikanum undirvísingarførleika innan ávísar vinnuútbúgvingar og miðnámsútbúgvingar samsvarandi førleikakunngerð fyri tær ávísu útbúgvingarnar.
§ 2. Útbúgvingin er sett saman av einum ástøðiligum og einum verkligum parti.
Stk. 2. Ástøðiligi parturin verður lagdur soleiðis til rættis, at hann í mestan mun er felags fyri allar vinnuútbúgvingarnar og miðnámsútbúgvingarnar, men skal tó eisini taka fyrilit fyri einstøku útbúgvingunum. Verkligi parturin verður lagdur serliga til rættis við støði í teimum einstøku útbúgvingunum og krøvum teirra.
Stk. 3. Verkligi parturin fer fram í teimum lærugreinum, sum námsluttakarin hevur fakligan førleika í sambært galdandi ásetingum um undirvísingarførleika.
Stk. 4. Námsluttakari, sum, eftir lokna námsfrøðiliga útbúgving, hevur fingið fakligan førleika í einari lærugrein afturat, kann fáa undirvísingarførleika í hesi lærugrein við at taka ískoytisútbúgving, sbr. kapittul 5.
§ 3. Landsstýrismaðurin hevur ábyrgd av útbúgvingini og leggur hana til rættis.
Kapittul 2
Upptøka til námsfrøðiligu útbúgvingina
§ 4. Upptøka til námsfrøðiligu útbúgvingina er treytað av, at umsøkjarin í lærugreinini/lærugreinunum, sum hann skal undirvísa í, hevur tær neyðugu fakligu fortreytirnar sambært galdandi ásetingum um fakligan førleika fyri tær ávísu útbúgvingarnar.
Stk. 2. Umsókn um upptøku í útbúgvingina fer fram í seinasta lagi 15. juni fyri upptøku í fylgjandi skúlaári.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin ger oyðublað, sum skal nýtast, tá ið søkt verður um upptøku. Saman við umsóknarblaðnum verður sent landsstýrismanninum váttað avrit av øllum prógvinum fyri fakligu útbúgvingina.
Stk. 4. Eingin kann byrja verkliga partin í somu lærugrein fleiri enn tvær ferðir.
Stk. 5. Fyri tann, sum vegna sjúku noyðist at slíta verkliga partin av útbúgvingini, og har læknaváttan er skrivað, er stk. 4 ikki galdandi. Lækni skal undirskriva læknaváttanina, tá ið slitið vegna sjúku er farið fram.
§ 5. Landsstýrismaðurin ásetur á hvørjum ári talið á námsluttakarum, sum kunnu taka útbúgvingina fylgjandi skúlaár. Talið á námsluttakarum verður ásett í samráð við skúlarnar og við støði í læraratørvinum í teimum einstøku lærugreinunum.
Stk. 2. Umsøkjarar, sum ikki verða tiknir upp til útbúgvingina, kunnu søkja um upptøku av nýggjum.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann í serligum føri víkja frá ásetingini í § 5, stk. 1 og 2.
§ 6. Landsstýrismaðurin tekur endaliga avgerð um upptøku av námsluttakarum.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin hevur heimild at gera avtalu við myndugleikar í øðrum londum um verkliga partin.
§ 7. Meðan námsluttakarin tekur undirvísingarvenjingarpartin sambært § 8, stk. 2, 2. pkt. 2. lið, fær hann løn sambært avtalu millum Mentamálaráðið og avvarðandi fakfelag.
Kapittul 3
Verkligi parturin
§ 8. Endamálið við verkliga partinum er, at námsluttakarin við venjing skal fáa fimi og innlit í at ráðleggja, fremja og eftirmeta undirvísing sína. Námsluttakarin skal duga at nýta sína fakligu vitan á ein hátt, sum er týðandi fyri samlaðu undirvísingina og fyri einstøku undirvísingargongdirnar.
Stk. 2. Verkligi parturin er býttur í tveir høvuðstættir. Fyrri høvuðstáttur er eygleidd undirvísing (í minsta lagi 40 tímar), meðan seinni høvuðstáttur er undirvísingarvenjing (í minsta lagi 100 tímar).
Stk. 3. Fyrri høvuðstáttur fer vanliga fram í tíðarskeiðnum frá august til ársskiftið í tí árinum, námsluttakarin byrjar ástøðiligu-námsfrøðiligu útbúgvingina. Seinni høvuðstáttur fer fram sambært ætlan, ið landsstýrismaðurin ger í samstarvi við setanarskúlan hjá námsluttakaranum. Seinni høvuðstáttur fer fram skjótast gjørligt, eftir at námsluttakarin hevur staðið ta ástøðiligu námsfrøðiligu útbúgvingina.
§ 9. Í fyrra høvuðstátti skal námsluttakarin eygleiða undirvísing í egnum eins og í øðrum lærugreinum innan í minsta lagi 3 ymiskar útbúgvingar/breytir. Hetta fer fram undir vegleiðing av einum námsstuðli, ið er knýttur at hvørjum námsluttakara. Námsstuðulin skal tryggja, at námsluttakarin sær samanhang millum undirvísing og námsfrøðiligt ástøði í ymiskum útbúgvingum. Í hesum sambandi undirvísir námsluttakarin nakrar tímar, eygleiddur av øðrum lærara ella námsluttakarum.
Stk. 2. Hvør námsluttakari førir loggbók, ið landsstýrismaðurin ger. Í loggbókina lýsir einstaki námsluttakarin í stuttum námsfrøðiliga innihaldið av hvørjum av teimum 40 eygleiðingartímunum. Tá ið kravdu eygleiðingartímarnir sambært § 8, stk. 2, eru loknir, undirskriva námsluttakarin og námsstuðulin, ið er knýttur at námsluttakaranum, loggbókina. Námsstuðulin sendir landsstýrismanninum lóggbókina beinanvegin.
Stk. 3. Stjórin/rektarin í setanarskúla námsluttakarans tilnevnir í samráð við landsstýrismannin ein ella fleiri námsstuðlar. Námsstuðulin skal vera námsluttakaranum til hjálpar í námsfrøðiligum spurningum, frá hann er tikin inn á útbúgvingina, til hann fer undir seinna høvuðstátt í verkliga partinum.
Stk. 4. Námsstuðulin skal um neyðugt kunna skúlan, har námsluttakarin tekur seinna høvuðstátt í verkliga partinum um tættir í eygleiðingini.
Stk. 5. Tað er ein fortreyt fyri at virka sum námsstuðul, at hesin hevur lokið námsstuðlaskeið, ið landsstýrismaðurin stílar fyri.
§ 10. Undirvísingarvenjingin í verkliga partinum fer fram í nøkrum flokkum ella valbólkum, sum námsluttakarin verður knýttur at. Faklærarar í flokkunum/- valbólkunum virka sum vegleiðarar. Undirvísingarvenjingin verður býtt javnt millum lærugreinirnar, sum námsluttakarin hevur fakligan førleika í.
Stk. 2. Vanligar námsfrøðiligar uppgávur í skúlanum eru partar av seinna høvuðstátti.
Stk. 3. Leiðari útbúgvingarstovnsins, tilnevnir ein námsleiðara, ið kunnar námsluttakaran um verkligu viðurskiftini og leggur námsfrøðiligu gongdina hjá námsluttakaranum til rættis, her í millum tímabýti, virksemisætlan og eftirmetingar.
Stk. 4. Landsstýrismaðurin tilnevnir ein uttanhýsis metara, sum hevur eftirlit við undirvísingarvenjingini hjá námsluttakaranum.
§ 11. Námsleiðarin skal tryggja, at námsluttakarin í samráð við vegleiðara og næmingar fær møguleika fyri at velja, leggja til rættis, fremja og eftirmeta styttri og longri undirvísingargongdir í sínum lærugreinum. Námsleiðarin skal javnan tosa við námsluttakaran við tí fyri eyga at umhugsa menning og framtak í undirvísingini.
Stk. 2. Vegleiðarin skal vísa á og røða um egna undirvísing, og námsluttakarin skal undir allari gongdini harafturat hava eygleiðingartímar í teimum flokkum, har hann undirvísir, eins og í øðrum flokkum/valbólkum og lærugreinum. Hesir eygleiðingartímar verða ikki taldir uppí teir 100 tímarnar í undirvísingarvenjing sambært § 8, stk. 2.
Stk. 3. Námsleiðarin skal í fyrstu vikuni av verkligu útbúgvingini geva námsluttakaranum eina almenna kunning um einstøku partarnar og gongdina í námsfrøðiligu útbúgvingini, her í millum um innihald og snið í ummælinum. Herafturat verður kunnað um tær mest umráðandi ásetingarnar í tí útbúgvingini, har námsluttakarin tekur verkligan part.
Stk. 4. Námsluttakarin skal hava leiðbeining í døming av støði næminganna, eins og í áseting av metum og próvtølum. Í lærugreinum við skrivligum arbeiði skal námsluttakarin hava høvi at evna til skrivligar uppgávur, rætta hesar, luttaka í eftirmeting vegleiðarans og sjálvstøðugt eftirmeta skrivligu avrikini.
Stk. 5. Námsleiðarin sær til, at arbeiðsbyrðan hjá námsluttakaranum í sambandi við fyrireiking av undirvísing og eftirmeting av skrivligum avrikum verður javnt býtt yvir alt útbúgvingarskeiðið. Námsleiðarin skal javnan kunna seg um støðuna og um námsfrøðiligu gongdina hjá námsluttakaranum, millum annað við at vera hjástaddur í undirvísingartímum hjá honum. Námsleiðarin skal kunna námsluttakaran um námsfrøðiligu støðuna hjá honum í góðari tíð fyri endaligu royndina.
Stk. 6. Í minsta lagi 1 ferð í undirvísingarvenjingini eru umboð fyri landsstýrismannin (uttanhýsismetari), námsleiðarin og allir vegleiðararnir hjástaddir í minsta lagi 2 undirvísingartímar í hvørjari av lærugreinunum hjá námsluttakaranum. Síðani hava tey eina samtalu við námsluttakaran um námsgongdina og námsfrøðiligu støðuna sum heild. Samtalan skal geva grundarlag fyri at leggja restina av gongdini til rættis.
§ 12. Undirvísingarvenjingin í verkliga partinum endar við, at námsluttakarin undirvísir í sínum flokkum í minsta lagi 1 tíma í hvørjari av sínum lærugreinum. Námsluttakari við einari lærugrein undirvísir í minsta lagi 2 tímar. Vegleiðarar, námsleiðari og uttanhýsismetari eru hjástaddir.
Stk. 2. Vegleiðarar, námsleiðari og uttanhýsismetari gera í felag av, tó serskilt í hvørjari lærugrein, um námsluttakarin hevur staðið undirvísingarvenjingina. Grundarlagið fyri avgerðini er ein meting av fakligu og námsfrøðiligu støðuni við útbúgvingarlok og av undirvísingini í teimum endaligu tímunum sambært stk. 1. Í avgerðini verða øll viðurskifti vigað og mett, sum eru av týdningi fyri undirvísingina hjá námsluttakaranum, her í millum evni at ráðleggja, fremja og eftirmeta egna undirvísing. Er ósemja um, um námsluttakarin hevur staðið, hevur uttanhýsismetarin endaligu avgerðina. Námsluttakarin verður kunnaður skrivliga um avgerðina, so skjótt hon er tikin.
Stk. 3. Stendur námsluttakarin undirvísingarvenjingina í einari lærugrein, orða vegleiðarar, námsleiðari og uttanhýsismetari eitt skrivligt ummæli av námsfrøðiligu støðuni. Ummælið verður evnað til við støði í einum uppkasti, ið vegleiðararnir hava gjørt. Ummælið skal geva eina samlaða lýsing og meting av undirvísingini hjá námsluttakaranum í hvørjari lærugrein við útbúgvingarlok og av undirvísingini í teimum endaligu tímunum. Ummælið skal fevna um tey viðurskifti, sum dentur er lagdur á sambært stk. 2. Ummælið skal gjølla viðgera evnini at ráðleggja, fremja og eftirmeta undirvísingina.
Stk. 4. Námsleiðarin sendir ummælið, sum hann undirskrivar saman við vegleiðarunum og uttanhýsismetaranum, til landsstýrismannin. Námsluttakarin fær eitt avrit. Samstundis verður sagt frá, at ummælið ikki er endaligt, fyrr enn landsstýrismaðurin hevur góðtikið tað.
Stk. 5. Stendur námsluttakarin ikki undirvísingarvenjingina í eini lærugrein, orða vegleiðarar, námsleiðari og uttanhýsismetari eina frágreiðing til landsstýrismanin. Frágreiðingin verður orðað á sama grundarlagi sum eitt ummæli sambært stk. 3. Námsluttakarin fær avrit av frágreiðingini.
Kapittul 4
Ástøðiligi parturin
§ 13. Endamálið við ástøðiliga partinum er at geva námsluttakaranum neyðugt námsfrøðiligt, eins og fakligt námsfrøðiligt grundarlag fyri at arbeiða sum lærari í vinnuútbúgvingunum og miðnámsútbúgvingunum, umframt grundarlag undir framhaldandi at halda seg dagførdan um tey námsfrøðiligu ástøði, sum eru av týdningi fyri hesum arbeiði.
Stk. 2. Ástøðiligi parturin skal gera námsluttakaran føran fyri sjálvstøðugt at greina, orða og viðgera ítøkilig námsfrøðilig greiðsluevni í undirvísingini.
§ 14. Almenni parturin fevnir vanliga um 2 langskeið, umframt 3 stutt evnisskeið.
Stk. 2. Innihaldið av skeiðunum er lýst í skjali 2.
§ 15. Fakligt námsfrøðiligt skeið í einari lærugrein fevnir vanliga um eitt skeið, ið varir umleið 20 tímar. Faklig námsfrøðilig skeið verða hildin eftir tørvi, og í tann mun tey eru til í teimum einstøku útbúgvingunum.
Stk. 2. Innihaldið av fakligum-námsfrøðiligum skeiði er lýst í skjali 3.
§ 16. Ástøðiligi parturin endar við próvtøku, har námsluttakarin skrivar eina uppgávu. Vanliga er tað ein fortreyt fyri at skriva seg inn til próvtøku, at námsluttakarin hevur fylgt almenna partinum sambært § 14, stk. 1.
Stk. 2. Í skrivligu uppgávuni skal námsluttakarin vísa, at hann dugir at nýta námsfrøðilig ástøði við atliti at egnari undirvísing.
Stk. 3. Pensum til skrivligu próvtøkuna fevnir um umleið 1100 síður, og verður hetta ásett av landsstýrismanninum. Pensum fevnir um tilfar frá ástøðiligu skeiðunum, sbr. skjal 2.
§ 17. Námsluttakarin ger í seinasta lagi 1. apríl uppskot, sum í vavi fevnir um 1-2 vanlig A4 ørk, til greiðsluevni, samandrátt og uppskot til uppgávuheiti, ið uppgávunevnd, sum landsstýrismaðurin setir, skal góðkenna.
Stk. 2. Uppgávunevndin viðger uppskotið hjá námsluttakaranum og hevur heimild at gera smærri broytingar í uppskotinum við atliti at neyvari lýsing av námsfrøðiligum spurningum.
Stk. 3. Um uppgávunevndin ikki kann góðtaka uppskot til greiðsluevni, samandrátt og uppskot til uppgávuheiti, setur uppgávunevndin seg í samband við vegleiðara og námsluttakara við atliti at tillagingum.
Stk. 4. Í seinasta lagi 15. apríl fær námsluttakarin boð um, hvørt uppgávunevndin hevur góðtikið uppskot til greiðsluevni, samandrátt og uppskot til uppgávuheiti, ella um uppgávunevndin hevur gjørt broytingar í uppskotinum til uppgávuheiti.
Stk. 5. Fyrst í mai mánaði fær námsluttakarin endaliga uppgávuheitið sendandi, og námsluttakarin hevur síðan 4 vikur frá tí, hann skrivliga hevur fingið endaliga uppgávuheitið, til uppgávan skal latast inn.
§ 18. Uppgávan kann svarast einsæris ella í bólkum, har í mesta lagi 3 námsluttakarar skriva í felag. Um uppgávan verður svarað í bólki, skal tað greitt síggjast aftur, hvat hvør einstakur hevur ábyrgd av.
Stk. 2. Uppgávan verður skrivað í mai - juni mánaði eftir nærri ásetingum hjá landsstýrismanninum sambært § 17, stk. 5. Uppgávusvarið skal í vavi fevna um 15-20 vanligar maskinskrivaðar A4 síður fyri hvønn námsluttakara, og uppgávusvarið svarar í arbeiðsbyrðu til umleið 40 tímar. Uppgávusvarið verður sent landsstýrismanninum í teldutøkari útgávu sambært teirri tíðarfreist, ið er ásett í § 17, stk. 5.
Stk. 3. Lærari, ið hevur undirvíst í ástøðiliga partinum, og próvdómari, sum er tilnevndur av landsstýrismanninum, døma uppgávusvarið.
Stk. 4. Próvtøkan fevnir um eina einsæris munnliga próvhoyring við støði í skrivliga uppgávusvarinum, sum námsluttakarin hevur latið inn, eins og í uppgivnum pensum. Próvhoyringin av hvørjum námsluttakara varir umleið 45 minuttir, íroknað próvtalsgeving.
Stk. 5. Fyri skrivliga uppgávusvarið og fyri munnligu próvhoyringina verður givið eitt samlað próvtal. Í dømingini verður høvuðsdenturin lagdur á skrivliga uppgávusvarið. Dømt verður eftir próvtalsstiganum sambært kunngerð nr. 4 frá 22. januar 2013 um próvtalsstiga og døming í gymnasialu miðnámsútbúgvingunum.
Stk. 6. Fyri at standa ástøðiliga partin skal námsluttakarin hava fingið í minsta lagi próvtalið 02.
§ 19. Lærari og próvdómari vátta við undirskriftum sínum próvtølini á einum próvtalslista. Próvtalslistin verður sendur Mentamálaráðnum.
Kapittul 5
Verkligt námsfrøðiligt ískoytisskeið
§ 20. Námsluttakari, sum frammanundan hevur staðið samlaðu námsfrøðiligu útbúgvingina (verkliga og ástøðiliga partin), og sum seinni hevur tikið fakliga førleikagevandi ískoytisútbúgving, skal, fyri at fáa undirvísingarførleika í nýggju lærugreinini/unum, taka verkligt-námsfrøðiligt ískoytisskeið í hesi ella hesum lærugreinum.
Stk. 2. Fakliga námsfrøðiliga ískoytisskeiðið fevnir um eina undirvísingarvenjing uppá í minsta lagi 35 tímar, umframt um fakligt námsfrøðiligt skeið, um hetta er til í viðkomandi lærugrein.
Kapittul 6
Prógv
§ 21. Mentamálaráðið skrivar út skjalváttan fyri verkligan part, sum er staðin sambært § 12, skjalváttan fyri ástøðiligan part, sum er staðin sambært §§ 18 og 19, og skjalváttan fyri luttøku í møguligum fakligum námsfrøðiligum skeiði.
Stk. 2. Skjalváttan fyri verkligt námsfrøðiligt ískoytisskeið verður skrivað, tá ið námsluttakarin hevur staðið undirvísingarvenjingina og tikið fakligt-námsfrøðiligt skeið í lærugreinini, um hetta er til.
Kapittul 7
Ymiskar ásetingar
§ 22. Um námsluttakari slítur ella ikki stendur útbúgvingina, ger landsstýrismaðurin av, við støði í einari ítøkiligari meting, um hann kann verða tikin upp av nýggjum, og um so er, eftir hvørjum treytum hann verður tikin upp. Um námsluttakari slítur námsfrøðiligu útbúgvingina, skal námsleiðarin alt fyri eitt boða landsstýrismanninum og setanarskúlanum hjá námsluttakaranum frá hesum.
§ 23. Landsstýrismaðurin kann góðkenna, at onnur námsfrøðilig útbúgving heilt ella partvís kann verða góðtikin í staðin fyri útbúgvingina, ið er nevnd í hesi kunngerð.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann sum part av royndarvirksemi og í heilt serligum føri gera frávik frá ásetingunum í hesi kunngerð.
Kapittul 8
Gildiskoma o.a.
§ 24. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd, og hevur virknað frá 1. august 2015.
Stk. 2. Samstundis fer kunngerð nr. 90 frá 20. november 2002 um námsfrøðiliga útbúgving av lærarum á vinnu- og miðnámsskúlunum úr gildi.
Mentamálaráðið, 19. januar 2017
Rigmor Dam (sign.)
landsstýrismaður
/ Poul Geert Hansen (sign.)
Skjal 1
Ástøðiligi parturin
Endamál
1. Endamálið við ástøðiliga partinum er, at námsluttakarin
fær vitan um grundleggjandi námsfrøðiligar spurningar og samband teirra við heimspekilig, sálarfrøðilig og sosiologisk ástøði,
fær innlit í og vitan um ástøði og háttaløg fyri læring og undirvísing,
fær innlit í tey fyribrigdi, ið eyðkenna læraraarbeiðið og leiklutin hjá einum lærara, her í millum ymsar samstarvshættir,
fær vitan um menningararbeiði og skúlamenning,
mennir skil fyri og tilvitsku um teir sálarfrøðiligu og sosialsálarfrøðiligu atburðir, ið ávirka undirvísingina,
fær vitan um ymisk samfelagslig sjónarmið, og hvussu tey ávirka fatanina av undirvísing, og
fær vitan um tað virðisgrundarlag og teir námsfrøðiligar arbeiðshættir, ið eru grundarlag undir undirvísingini í vinnu- og miðnámsútbúgvingunum.
Innihald
2.1. Mentamálaráðið ásetur innihaldið í undirvísingini. Áðrenn undirvísingin byrjar, sendir Mentamálaráðið út ein pensumlista og eitt tilfarssavn.
Í pensumlistanum verður tilskilað, hvørjir partar av tilfarinum skulu lesast til tær einstøku eindirnar.
2.2. Lærarar, sum Mentamálaráðið tilnevnir, stíla fyri undirvísingini. Undirvísingin fevnir um hesi evni:
Endamál og høvuðsinnihald í vinnu- og miðnámsútbúgvingunum
føroyska útbúgvingarkervið við høvuðsdenti á vinnu- og miðnámsútbúgvingarnar
høvuðstættir í føroysku skúlasøguni
søguliga menningin av vinnu- og miðnámsútbúgvingunum
føroyska undirvísingarkervið í norðurlendskum høpi
undirvísingin í vinnu- og miðnámsútbúgvingunum, har í millum lærugreinarøðirnar og tann almenni og fakligi førleikin, sum einstaka útbúgvingin gevur
virðisgrundarlagið í útbúgvingunum
Undirvísingin og lærarin
næmingarnir, teirra bakstøði og fortreytir
ungdóms- og vaksnamannanámsfrøði
lærarin sum persónur, og leikluturin hjá læraranum í undirvísingini
Almenn undirvísingarfrøði og háttalagsfrøði
frambering og samskifti í flokshølinum
stimbran, lærugongd og undirvísingarmeginreglur
fyrilit fyri einstaka flokkinum og einstaka næminginum
undirvísingarlæra, her í millum at leggja tann einstaka tíman til rættis og nýta ymsar arbeiðshættir
ráðlegging av longri undirvísingargongdum, her í millum framtak og flokkanarfrøði (taxonomi)
verkligar undirvísingargongdir
nýggir undirvísingarhættir
nýtslu av AV, KT og aðrari viðkomandi tøkni í undirvísingini
innanhýsis og uttanhýsis eftirmeting
Námsfrøði og hugsjónir
námsfrøðilig ástøði og samband teirra við útbúgvingarheimspekilig, sálarfrøðilig og sosiologisk ástøði.
2.3. Í øllum pørtum av undirvísingini skulu undirvísingarfrøðilig, sálarfrøðilig, heimspekilig og sosiologisk sjónarmið takast uppí á ein hátt, sum hevur fyrilit fyri arbeiðsuppgávum og námsfrøðiligum royndum hjá námsluttakaranum.
Skeiðsbýti
3.1. Ástøðiligi parturin er býttur í 2 høvuðstættir: Fyrri høvuðstátturin fevnir um 2 longskeið á umleið 40 tímar hvør, meðan seinni høvuðstátturin fevnir um 3 evnisskeið, sum til samans fevnir um umleið 40 tímar. Evnisskeiðini verða løgd til rættis við atliti at tørvi námsluttakaranna.
3.2. Ástøðiligi parturin verður lagdur soleiðis til rættis, at so tætt samspæl sum gjørligt verður millum hann og verkliga arbeiðið hjá námsluttakarunum.
3.3. Skift verður ímillum ástøði og verkligar venjingar, og dentur verður lagdur á sjálvstøðuga arbeiðið hjá námsluttakaranum við almennum-námsfrøðiligum greiðsluevnum.
Skjal 2
Verkligi parturin
Endamál
1. Endamálið við verkliga partinum er, at námsluttakarin
sjálvstøðugt lærir at ráðleggja, fremja og eftirmeta undirvísing sína,
fær gjølligan kunnleika til útbúgvingina, hann skal undirvísa í,
fær gjølliga vitan um undirvísingarligar uppgávur, ið koma fyri í einum skúla í skúlaárinum,
lærir um ymsar samstarvshættir millum starvsfelagar í einum skúla,
dugir at nýta AV og KT sum námsfrøðiligar hjálparmiðlar í undirvísingini og
kunnleika um bygnað og innihald í øðrum útbúgvingum.
Innihald
2.1. Fyrri verkligi høvuðstáttur fevnir um nakrar undirtættir, ið eru grundaðir á eina ætlan, sum námsstuðulin leggur til rættis í samstarvi við námsluttakaranum.
2.2. Námsluttakarin skal í fyrra høvuðstátti m.a.
síggja undirvísing hjá øðrum námsluttakarum,
síggja undirvísing hjá øðrum lærarum í øðrum lærugreinum og
síggja undirvísing í ymiskum lærugreinum eins og í egnum lærugreinum í øðrum útbúgvingum.
2.3. Námsluttakarin førir sambært nærri reglum, sum Mentamálaráðið ásetir, loggbók yvir tímarnar og evnini,
sum verða eygleitt, ella sum undirvíst verður í.
3.1. Seinni verkligi høvuðstáttur fevnir um fleiri undirtættir, ið eru grundaðir á eina ætlan, sum vegleiðararnir í samstarvi við námsluttakaranum leggja til rættis.
3.2. Námsleiðarin kunnar námsluttakaran um skúlaskipanina og um, at útbúgvingin bæði fevnir um undirvísingarvenjing og um eygleiðaratímar í øðrum flokkum/bólkum enn teimum hjá vegleiðarunum.
3.3. Vegleiðarin skal seta námsluttakaran inn í endamál, didaktikk og háttaløg í lærugreinini/unum, sum námsluttakarin undirvísir í, so hann verður førur fyri at leggja sína undirvísing til rættis við atliti at endamálinum í útbúgvingini og í lærugreinini/unum.
3.4. Vegleiðarin og námsluttakarin umrøða javnan sambandið millum undirvísingina og námsfrøðiliga ástøðið.
3.5. Fyrra tíðarskeiðið, t.e. tíðarskeiðið fram til fyrru vitjanina, varir umleið 4 vikur og fevnir m.a. um at ráðleggja og fremja undirvísing í teimum einstøku tímunum og at leggja smærri undirvísingargongdir til rættis.
Dentur verður serliga lagdur á flokkanarfrøði (taxonomi), framtak (progressión) og innanhýsis eftirmeting.
3.6. Seinna tíðarskeiðið, t.e. tíðarskeiðið fram til seinnu vitjanina, fevnir m.a. um at ráðleggja og fremja longri undirvísingargongdir, har serligur dentur verður lagdur á leiklutin hjá lærara og
næmingum, samvirkanarmynstur í flokshølinum, umframt uttanhýsis eftirmeting og at geva námsluttakaranum møguleika fyri at gera sær egnar metingar av undirvísingini í sínari heild.
Skjal 3
Faklig-námsfrøðilig skeið
Endamál
1. Endamálið við fakligu-námsfrøðiligu skeiðunum er, at námsluttakarin,
fær innlit í endamál, innhald og eftirmetingarhættir í teimum einstøku lærugreinunum og
fær innlit í siðvenju, málnýtslu og tann undirvísingarhátt, sum sermerkir einstøku lærugreinina, og dugir at
síggja tað sum ein part av almennum-námsfrøðiligum greiðsluevnum.
Innihald
2.1. Endamál við lærugreinini
í útbúgvingarsøguligum høpi,
við atliti at týdninginum fyri einstaklingin og samfelagið, út frá bæði almennandi, vinnufyrireikandi og lestrarfyrireikandi
sjónarmiði,
í samlaða útbúgvingarkervinum,
í mun til aðrar lærugreinir í vinnu- og miðnámsútbúgvingunum og
í mun til faklig tíðarrit og faklig umhvørvi, í Føroyum og í altjóða høpi.
2.2. Innihaldið í lærugreinini, har í millum
viðgerð av innihaldinum av lærugreinafylgiskjølunum og undirvísingarleiðbeiningunum,ítøkilig dømi um skipan av nøkrum einstøkum tímum við atliti at innihaldi, eins og av longri undirvísingargongdum,
hvussu - við støði í ítøkiligum dømum – eitt samlað pensum í einari vinnu- ella miðnámsútbúgving verður skipað,
hvussu munnligi og skrivligi parturin í lærugreinini verður vektaður og skipaður og eftirmetingarhættir.
2.3. Arbeiðshættir og siðvenja í lærugreinini, har í millum undirvísingarfrøðin í lærugreinini, í samanspæli við námsfrøðilig greiðsluevni, fortreytir hjá næmingunum í lærugreinini og hugburður teirra mótvegis lærugreinini,
hvussu sett verður á undirvísingina í lærugreinini,
hvussu undirvísingin kann skipast við atliti at einstaka flokkinum og einstaka næminginum,
framtøka í samlaðu undirvísingargongdini,
tilfar, sum kann nýtast í undirvísingini, her í millum kunningartøkni,
ymiskir arbeiðshættir, herundir verkætlanir og eftirmeting, bæði av dagliga arbeiðnum og í sambandi við próvtøku.
Tíðarkarmar
3. Faklig-námsfrøðilig skeið verða - í tann mun tað er gjørligt - løgd samstundis, sum námsluttakarin tekur ástøðiliga ella verkliga partin av útbúgvingini. Námsluttakarin avtalar við Mentamálaráðið í hvørjum einstøkum føri nærri um luttøku í fakligum-námsfrøðiligum skeiðum.


text:
Internet Movie Database
Internet Movie Database (IMDb) er ein online filmdátugrunnur við kunning um stórt sæð allir filmar.
IMDb varð stovnað í 1989 í tíðindabólkinum rec.arts.movies á Usenet, har ið luttakararnir í tíðindabólkinum viðlíkahildu fyrst tveir og síðan nógvir ymiskir listar. Telduskráir vóru mentar, sum gjørdu tað møguligt at leita á ymiskir mátar í listunum. Í 1993 varð tann fyrsta online-útgávan av IMDb atkomulig á internetinum.
Í 1998 varð IMDb keypt av Amazon.com, við tí treyt, at dátugrunnurin framhaldandi skuldi vera alment atkomuligur fyri øll.


text:
31. januar 2018Nr. 8
Kunngerð um veiðu eftir botnfiski við fiskiførum undir føroyskum flaggi í íslendskum sjógvi í 2018
Við heimild í § 5, stk. 2, § 34, stk. 1 og 2, § 39, stk. 1, nr. 3, stk. 2, nr. 2 og stk. 3 og § 81, stk. 2 í løgtingslóg nr. 161 frá 18. desember 2017 um fyrisiting av sjófeingi verður ásett:
§ 1. Kunngerðin fevnir um fiskiskap við fiskiførum undir føroyskum flaggi eftir botnfiski við línu ella snellu í serbúskaparøkinum hjá Íslandi í 2018 sambært fiskiveiðiavtaluni millum Føroyar og Ísland.
Heildarkvotur
§ 2. Fiskifør undir føroyskum flaggi kunnu í 2018 fiska 5.600 tons av botnfiski í íslendskum sjógvi. Av hesum kann í mesta lagi 2.400 tons vera toskur og í mesta lagi 650 tons vera brosma.
Stk. 2. Ikki er loyvt at fiska kalva og svartkalva.
Stk. 3. Í mesta lagi 20 føroysk skip, sum eru á línuveiðu, kunnu vera til fiskiskap í senn eftir botnfiski í íslendskum sjógvi.
Fiskiloyvi
§ 3. Fiskiskapur eftir botnfiski í íslendskum sjógvi kann bert fara fram við fiskiførum, sum eftir skrivligari umsókn hava fingið fiskiloyvi frá Vørn til slíkan fiskiskap, og sum Vørn hevur váttað eru á lista yvir fiskifør, ið íslendskir myndugleikar hava givið loyvi at fiska í íslendskum sjógvi.
Stk. 2. Bert persónur ella felag, ið lýkur treytirnar í § 5, stk. 1, §§ 6, 7 og 9 og § 51, stk. 2 í løgtingslógini, kann fáa fiskiloyvi sambært hesi kunngerð.
Stk. 3. Fiskiloyvi til kvotu sambært § 2, stk. 1 er samstundis ein góðkenning at reka fiskiveiðu í 2018 eftir ásetingunum í § 5, stk. 1 í løgtingslógini.
§ 4. Fiskiloyvi, sambært § 3, stk. 1, verða latin persóni ella felagi, sum í 2017, við fiskifari undir føroyskum flaggi, hevði rætt til fiskiloyvi at fiska eginkvotu av botnfiski í íslendskum sjógvi. Fiskiskapurin verður skipaður við egnari árskvotu.
§ 5. Skiparin skal fylgja teimum treytum, sum galda fyri veiði í íslendskum sjógvi.
Fráboðanir
§ 6. Fiskifar, sum fiskar í íslendskum sjógvi sambært hesi kunngerð, skal senda hesar fráboðanir til Vørn samsvarandi skjali 1:
1) Fráboðan um, at fiskiskapur byrjar. Fráboðanin skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið kemur inn í íslendskan sjógv.
2) Veiðifráboðan hvønn dag. Hvønn dag, millum kl. 6 og kl. 8 íslendska tíð, skal boðast frá veiðu fyri undanfarna samdøgur. Fráboðanin skal sendast, sjálvt um eingin veiða er fingin.
3) Fráboðan um, at fiskiskapur endar. Fráboðanin skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið fer úr íslendskum sjógvi.
Stk. 2. Fiskifarið skal somuleiðis senda íslendskum myndugleikum elektroniskar fráboðanir samsvarandi teimum reglum, sum galda fyri fiskiskap í íslendskum sjógvi.
Revsing
§ 7. Brot á § 2 , stk. 2, § 3, stk. 1 og § 6 verða revsað við sekt, er ikki harðari revsing ásett eftir aðrari lóg.
Stk. 2. Feløg og aðrir løgfrøðiligir persónar verða revsað sambært reglunum í kapitli 5 í revsilógini.
Stk. 3. Sambært § 87 í løgtingslógini kann Vørn beinanvegin taka aftur rættin til at reka vinnuligan fiskiskap, um brot er framt sambært stk. 1, um fiskað er meira enn loyvt er sambært fiskiloyvinum ella sambært hesi kunngerð, ella um fiskifar ikki heldur seg til treytir ásettar í fiskiloyvinum sambært § 3, stk. 1 í hesi kunngerð. Rætturin at reka vinnuligan fiskiskap kann takast aftur upp til 4 vikur hvørja ferð.
Gildistíð
§ 8. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd og fer úr gildi 31. desember 2018.
Fiskimálaráðið, 31. januar 2018
Høgni Hoydal (sign.)
landsstýrismaður
/ Rógvi Reinert (sign.)
Skjal 1
Fráboðanir til Vørn
Niðanfyri standandi fráboðanir skulu sendast Vørn í XML sniði umvegis heimasíðuna www.vorn.fo, undir “talgild móttøka”. Fráboðanir kunnu eisini sendast umvegis heimasíðuna, www.vorn.fo, undir “fráboðanir”.
1) COE - Fráboðan um, at fiskiskapur byrjar. Skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið kemur inn í íslendskan sjógv.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
2) CAT – Veiðifráboðan hvønn dag. Fráboðanin skal sendast, sjálvt um eingin veiða er fingin. Skal sendast dagliga millum kl. 6 og kl. 8 íslendska tíð.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
3) COX – Fráboðan um, at fiskiskapur endar. Skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið fer úr íslendskum sjógvi.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:


text:
24. februar 2017Nr. 15
Kunngerð um broyting í kunngerð um skipan av fiskiskapinum eftir svartkjafti við fiskiførum undir føroyskum flaggi í 2017
(Hækkað heildarkvota og atgongd til ES sjógv og íslendskan sjógv)
§ 1
Í kunngerð nr. 137 frá 22. desember 2016 um skipan av fiskiskapinum eftir svartkjafti við fiskiførum undir føroyskum flaggi í 2017 verða gjørdar hesar broytingar:
1. Aftan á § 1 verður sett:
“Heildarkvota og býti av kvotuni
§ 1 a. Føroyska heildarkvotan av svartkjafti í 2017 er 476.901 tons.
Stk. 2. Umframt kvotuna í stk. 1 er kvota frá 2016, sum ikki er fiskað í 2016, og sum kann flytast til 2017.”
2. Yvirskriftin yvir § 2 verður strikað.
3. § 2 verður orðað soleiðis:
“§ 2. Av kvotunum, sambært § 1 a, verða 184.330 tons sett av til fiskifør undir føroyskum flaggi at fiska.
Stk. 2. Umframt kvotuna sambært stk. 1 er kvota á 9.000 tons av svartkjafti, sum fiskifør undir føroyskum flaggi kunnu fiska í ES sjógvi sambært sínámillum fiskiveiðiavtalu millum Føroyar og ES í 2017.”
4. § 3, stk. 1 verður orðað soleiðis:
“Kvota, sambært § 2, verður latin eigara av fiskifari undir føroyskum flaggi, sum í 2016 hevði rætt til egna árskvotu av svartkjafti, ella fiskifari, sum hesin rættur er fluttur á, undantikin kvota keypt á uppboði. Kvotan verður latin sum egin árskvota.”
5. Í § 3 verður sum stk. 3 sett:
“Stk. 3. Kvota sambært § 2, stk. 1 kann fiskast í føroyskum sjógvi, íslendskum sjógvi, ES sjógvi og í NEAFC skipanarøkinum. Fiskiskapurin í ES sjógvi er avmarkaður til í mesta lagi 21.500 tons. Kvota sambært § 2, stk. 2 kann bert fiskast í ES sjógvi.”
6. § 4, stk. 3 verður orðað soleiðis:
“Stk. 3. Fiskifør undir føroyskum flaggi kunnu bert byrja fiskiskap í íslendskum sjógvi, ES sjógvi ella í NEAFC skipanarøkinum, um Vørn hevur váttað, at tey eru á lista yvir fiskifør, sum Ísland ella ES hava givið loyvi at fiska í teirra sjóøki, ella eru fráboðað NEAFC at fiska í NEAFC skipanarøkinum.”
7. Aftan á § 5 verður sett:
“§ 5 a. Tá fiskað verður í íslendskum sjógvi, skal skiparin, sambært § 26, stk. 2 í løgtingslógini, halda seg til tær reglur, sum galda fyri fiskiskap eftir svartkjafti fyri skip undir føroyskum flaggi í íslendskum sjógvi.
Stk. 2. Tá fiskað verður í ES sjógvi, skal skiparin, sambært § 26, stk. 2 í løgtingslógini, halda seg til tær reglur, sum galda fyri fiskiskap eftir svartkjafti fyri skip undir føroyskum flaggi í ES sjógvi.”
8. § 19 verður orðað soleiðis:
“§ 19. Fiskifør, sum fiska sambært hesi kunngerð, skulu senda hesar fráboðanir til Vørn samsvarandi skjali 2:
1) Fráboðan um, at fiskiskapur byrjar. Tá farið verður í íslendskan sjógv, ES sjógv ella NEAFC skipanarøkið, skal fráboðanin sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið kemur inn í íslendskan sjógv, ES sjógv ella NEAFC skipanarøkið.
2) Veiðifráboðan hvønn dag. Skipið skal, hvønn fyrrapart áðrenn kl. 12 UTC, boða frá veiðu fyri undanfarna samdøgur. Fráboðanin skal sendast, sjálvt um eingin veiða er fingin.
3) Fráboðan um, at fiskiskapur endar. Tá farið verður úr íslendskum sjógvi, ES sjógvi ella NEAFC skipanarøkinum, skal fráboðanin sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið fer úr íslendskum sjógvi, ES sjógvi ella NEAFC skipanarøkinum.
Stk. 2. Fiskifør, sum fiska í ES sjógvi sambært hesi kunngerð, skulu senda fráboðan til ES myndugleikar, sum ásett í skjali 3 til hesa kunngerð.”
9. Skjal 2 til kunngerð nr. 137 frá 22. desember 2016 um skipan av fiskiskapinum eftir svartkjafti við fiskiførum undir føroyskum flaggi í 2017 verður orðað sum ásett í skjali 1.
10. Skjal 2 verður sett sum skjal 3 til kunngerð nr. 137 frá 22. desember 2016 um skipan av fiskiskapinum eftir svartkjafti við fiskiførum undir føroyskum flaggi í 2017.
§ 2
Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Fiskimálaráðið, 24. februar 2017
Høgni Hoydal (sign.)
landsstýrismaður
/ Rógvi Reinert (sign.)
Skjal 1
“Skjal 2
Fráboðanir til Vørn
Niðanfyri standandi fráboðanir skulu sendast Vørn í XML sniði umvegis heimasíðuna, www.vorn.fo, undir “talgild móttøka”. Fráboðanir kunnu eisini sendast umvegis heimasíðuna, www.vorn.fo, undir “fráboðanir”.
1) COE - Fráboðan um, at fiskiskapur byrjar. Skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið kemur inn í íslendskan sjógv ella í NEAFC skipanarøkið.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
2) CAT - Veiðifráboðan hvønn dag. Fráboðanin skal sendast, sjálvt um eingin veiða er fingin. Skal sendast dagliga fyrrapartin áðrenn kl. 12 UTC.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
3) COX – Fráboðan um, at fiskiskapur endar. Skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið fer úr íslendskum sjógvi ella úr NEAFC skipanarøkinum.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
“
Skjal 2
“Skjal 3
Fráboðanir til ES myndugleikar í sambandi við veiðu eftir svartkjafti í ES sjógvi í 2017
Føroysk fiskifør, ið hava loyvi at fiska svartkjaft í ES sjógvi, skulu halda seg til hesar treytir um fráboðanir at senda ES myndugleikum:
a) Fiskifar, sum hevur veiðu umborð, kann bert fara til fiskiskap í ES sjógvi, um tað hevur fingið loyvi frá avvarðandi myndugleika í ES limalandi. Fiskifarið skal sigla inn í ES sjógv gjøgnum eitt av hesum eftirlitsøkjum:
A. ICES rektangul 48 E2 í ICES øki VIa
B. ICES rektangul 50 F1 í ICES øki IVa
C. ICES rektangul 46 F1 í ICES øki IVa
D. ICES rektangul 36 D4 í ICES øki VIIc
E. ICES rektangul 37 D4 í ICES øki VIIc
Skiparin á fiskifarinum skal, áðrenn skipið kemur inn í ES sjógv, seta seg í samband við Fisheries Monitoring Centre hjá avvarðandi myndugleika í ES limalandi,
(i) UK (Edinburgh) við telduposti til ukfmc@gov.scot ella á telefon +44 131 271 9700 í seinasta lagi fýra tímar áðrenn skipið kemur inn í eitt av nevndu eftirlitsøkjum A, B ella C, ella
(ii) Írland (Haulbowline) við telduposti til fmcireland@defenceforces.ie ella á telefon (+353 21 4378752) í seinasta lagi 12 tímar áðrenn skipið kemur inn í eitt av eftirlitsøkjunum D ella E.
Í fráboðanini skal upplýsast navn, kallibókstavir, havnarkenningarnummar hjá fiskifarinum, samlað nøgd av fiski umborð flokkað eftir fiskasløgum, og á hvørjari knattstøðu (longdarstig/breidddarstig) skiparin væntar, at fiskifarið kemur inn í ES sjógv, umframt økið í ES sjógvi, ætlanin er at byrja fiskiskap. Fiskifarið kann ikki byrja fiskiskap, fyrr enn tað hevur fingið játtan um fráboðanina og boð, um fiskifarið skal kannast ella ikki. Hvør játtan um fráboðan hevur eitt nummar, sum skiparin skal hava umborð, til túrurin endar.
Hóast eftirlit vanliga verður gjørt á sjónum, kann avvarðandi myndugleiki í heilt serligum førum krevja, at fiskifarið kemur til eftirlit í Blacksod Bay ella í havn í Killybegs, Lerwick ella Scrabster.
b) Skip, ið sigla inn í ES sjógv við ongari veiðu umborð, eru undantikin ásetingunum í pkt. a). Skipið skal kortini boða avvarðandi myndugleikum frá fýra tímar áðrenn og upplýsa ætlanina í ES sjógvi samsvarandi pkt a).
c) Túrurin endar, tá ið skipið fer úr ES sjógvi, ella tá skipið fer í ES havn, og øll veiðan verður landað.
Skip kunnu bert fara úr ES sjógvi gjøgnum eitt av hesum eftirlitsleiðum:
A. ICES rektangul 48 E2 í ICES øki VIa
B. ICES rektangul 46 E6 í ICES øki IVa
C. ICES rektangul 48 E8, 49 E8 ella 50 E8 í ICES øki IVa
Skiparin skal, í seinasta lagi fýra tímar áðrenn skipið fer úr ES sjógvi og kemur í eina av nevndu eftirlitsleiðum, boða UK Fisheries Monitoring Centre (Edinburgh) frá til teldupost ukfmc@gov.scot ella á telefon +44 131 271 9700. Í fráboðanini skal upplýsast navn, kallibókstavir, havnarkenningarnummar hjá fiskifarinum, samlað nøgd av fiski umborð flokkað eftir fiskasløgum, og hvat fyri eftirlitsleið fiskifarið fer úr ES sjógvi ígjøgnum.
Skipið skal ikki fara av eftirlitsleiðini, fyrr enn tað hevur móttikið játtan um fráboðanina og boð, um fiskifarið skal kannast ella ikki. Hvør játtan um fráboðan hevur eitt nummar, sum skiparin skal hava umborð, til skipið fer úr ES sjógvi.
Hóast eftirlit vanliga verður gjørt á sjónum, kann avvarðandi myndugleiki í heilt serligum førum krevja, at fiskifarið kemur til eftirlit í Blacksod Bay ella í havn í Killybegs, Lerwick ella Scrabster.
d) Fiskifør, ið sigla gjøgnum ES sjógv, skulu hava fiskireiðskapin goymdan burtur, so hann ikki lættliga kann brúkast, samsvarandi hesum treytum:
(i) Net, vektir og líknandi útgerð skal vera loyst úr trollemmum og trolveirum og breidlum, og
(ii) net, sum er omandeks, skal vera trygt surrað.“


text:
Móttøka fyri Jóhannu á Bergi og Jørgen Holme
Í sambandi við at Jóhanna á Bergi hevur tikið við sum nýggjur stjóri hjá Atlantic Airways og Jørgen Holme gevst sum stjóri, verður alemenn móttøka á skrivstovuni hjá Atlantic Airways á Vága Floghavn fríggjadagin 4. september millum kl. 10:00 - 12:00.
Jóhanna á Bergi er 44 ára gomul, og hon hevur drúgvar royndir í leiðslu og nevndararbeiði. Seinastu níggju árini hevur hon verið stjóri á Faroe Ship. Hon hevur leiðsluútbúgving frá Robert Gordon University í Skotlandi, og harumframt er hon útbúgvin innan sølu og marknaðarføring á Danska Eksportskúlanum.
Jørgen Holme tók í november 2013 fyribils við stjórastarvinum í Atlantic Airways í einum skiftistíðarskeiði, sum í mesta lagi skuldi vara tvey ár.
Vinaliga
Atlantic Airways
Atlantic Airways fær nýggja tyrlu
01. desember 2015
November var góður hjá Atlantic Airways
30. november 2015
Atlantic Airways framvegis góð ferðafólkatøl
31. oktober 2015
Gott summar hjá Atlantic Airways
01. september 2015
Atlantic Airways undirskrivað avtalu um Airbus 320
11. juni 2015
Jóhanna á Bergi stjóri í Atlantic Airways
02. juni 2015
Atlantic Airways keypir nýggjar tyrlur
16. Mai 2015
Atlantic Airways ætlanir um nýggjan Airbus
30. Apríl 2015
2014 gott ár hjá Atlantic Airways
9. Apríl 2015
Ársaðalfundur verður 9. apríl 2015
24. mars 2015
EuroBonus víðkað og Súlan í søguna
27. februar 2015
Atlantic Airways flýgur við framkomnastu tøknifrøði í Evropa
27. januar 2015


text:
Annita á Fríðriksmørk hevur sett Rigmor Dam fyrispurning um fólkaskúlan og handaligu lærugreinarnar.
-Tað er neyðugt, at fólkaskúlin hevur nógvar og góðar bókligar undirvísingartímar í øllum árgangum.
Tað sigur Annita á Fríðriksmørk, tingkvinna fyri Tjóðveldi, áðrenn hon leggur afturat:
– Hesin tørvur eigur tó hvørki at útihýsa teimum handaligu lærugreinunum ella at vera á tímatalvuni í so stóran mun, at undirvísingartímarnir gerast ov nógvir tilsamans.
Annita á Fríðriksmørk hevur sett Rigmor Dam fyrispurning um fólkaskúlan og um, hvussu stóra raðfesting handaligu fakini hava – og um landsstýriskvinnan ætlar at umraðfesta nakað av tímatalinum.
Framhaldsdeild uttan handaliga undirvísing
Annita á Fríðriksmørk vísir á, at tað er onki rúm fyri handaligu fakinum í framhaldsdeildini.
-Framhaldsdeildin hevur 28 kravdar undirvísingartímar, SKAL bjóða næmingunum 4 tímar í týskum og 3 tímar í alis-og evnafrøði og KANN bjóða næmingunum handaligar lærugreinir, um teir ynskja tað, skrivar Annita á Fríðriksmørk.
Hon vísir á, at um næmingar velja bæði alis- og evnfrøði og týskt, hava teir 35 undirvísingartímar um vikuna umframt heimaarbeiði. Og Annita vísir á, at ongin av hesum 35 tímunum er tá handaligur.
Kanning frá 2012
Annita á Fríðriksmørk vil eisini hava at vita, um ein kanning, ið mentamálaráðið lat gera í 2012, hevur verið brúkt til nakað. Anne Bramford gjørdi kanningina fyri mentamálaráðið, sum snúði seg um list í fólkaskúlanum.
– Hon kom til ta niðurstøðu, at: “Dygdargóð undirvísing í list ávirkar barnið, læringina, læruumhvørvið og samfelagið, men hesir fyrimunir eru bara eyðsýndir, har skipað, dygdargóð undirvísing verður framd…” Tí heldur hon, at tað er: “…týdningarmikið, at orðingarnar í lógarverkinum, sum birta upp undir, at undirvísing í list verður roknað við í samlaðu undirvísingina hjá føroyska barninum, og at hesar verða fylgdar upp við haldgóðari íverksetan og eftirlitsmannagongdum, sum tryggja, at børn fáa dygdargóða undirvísing,”sigur Annita á Fríðriksmørk, ið altso vil hava at vita, um kanningin verður brúkt til nakað.
Talan er um skrivligan spurning, ið varð settur Rigmor Dam í gjár.


text:
Barnafrádráttur
Eigur tú børn, fært tú barnafrádrátt í lands- og kommunuskattinum fyri hvørt barnið undir 18 ár. Eru tit gift, kunnu tit velja, hvør av tykkum skal hava frádráttin. Tað sama er galdandi, um tit ikki eru gift, men hava felags foreldramyndugleika. Eru tit ikki gift fær tann tykkara, ið hevur foreldramyndugleikan, barnafrádráttin.
Frádrátturin í landsskattinum er tengdur at aldrinum hjá barninum, t.e. um barnið er eldri ella yngri enn 7 ár. Frádrátturin í kommunuskattinum er ymiskur alt eftir, hvørjari kommunu tú býrt í. Tú kanst tó vænta áleið 4.000 - 10.000 krónur árliga fyri hvørt barnið.


text:
Jóannes Hansen 17.05.2018 (22:25)
Nú er FM stríðið púra opið
Eftir at KÍ í dýrdarveðri í kvøld vann 4-0 á heimavølli í kvøld ímóti EBS/Skála, er FM í kvinnukappingini púra opin.
Øll liðini hava spælt sjey dystir, og EBS/Skála, HB og KÍ hava øll átjan stig.
Málmunurin hjá EBS/Skála er +26, hjá bæði HB og KÍ er hann +18. HB er næstfremst, tí HB hevur skorað 26 mál, meðan KÍ hevur skorað 25 mál.
Upprunaliga var dysturin, sum í kvøld var í Klaksvík, ásettur at vera annan apríl. Fleiri ferðir er hann útsettur, og loksins var tað í kvøld, at hann varð avgreiddur.
Munurin var leingi millum lítil og eingin, og tað vóru møguleikar báðar vegir.
Tórunn Højgaard Joensen setti hol á miðskeiðis í fyrra hálvleiki. Veteranurin Rannvá B. Andreasen økti um KÍ leiðsluna, tá ið ein lítil tími var farin, og fimm minuttir seinni varð tað mest sum greitt, at øll stigini fóru at vera eftir í Klaksvík, tá ið Eyðvør Klakstein skoraði til 3-0.
Í næstsíðsta minutti var tað aftur Rannvá B. Andreasen, sum skoraði, og harvið vann Kí 4-0.
Tey trý fremstu eru øll farin einaferð av vøllinum uttan úrtøku. EBS/Skála tapti í kvøld, KÍ tapti í fimta umfari 2-1 í Gundadali ímóti HB, og HB tapti í triðja umfari 6-1 á útivølli ímóti EBS/Skála.
Áttanda umfar verður mánadagin, sum er annar hvítusunnudagur: B68 – ÍF/Víkingur, KÍ – B36 og HB – EBS/Skála.
Støðan: EBS/Skála, HB og KÍ 18 stig, ÍF/Víkingur 6 stig, og B36 og B68 eitt stig.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Ingi Samuelsen
13.02.2018 - 08:16
Tíðindi > Uttanlands > Politikkur
Ráðandi flokkurin í Suðurafrika, ANC, sat í gjár á fundi í 13 tímar og viðgjørdi framtíðina hjá umstrídda forseta landsins, Jacob Zuma. Eitt sindur ógreitt er, júst hvat niðurstøðan á fundinum var, men um middagsleitið í dag, fer flokkurin at halda tíðindafund um støðuna.
Reuters skrivar frá einari keldu, at flokkurin hevur tikið avgerð um, at krevja, at Zuma leggur frá sær. Aðrar keldur siga, at flokkurin fer at senda forsetanum eina áheitan um at leggja frá sær.
Statsliga kringvarpið, SABC, skrivar, at Zuma hevur fingið eina freist upp á 48 tímar at koma við uppsøgn sínari.
Netmiðilin, sum eitur Business live, veit at siga, at Zuma hevur sýtt fyri at leggja frá sær, og krevur at sleppa at halda fram í tríggjar mánaðir um hann sjálvboðin skal leggja frá sær. Hetta kravið skal verða víst aftur av floksleiðsluni.
Ein serfrøðingur í suðurafrikanskum viðurskiftum sigur við nrk.no, at Zuma neyvan fer at geva seg uttan stríð. Hann hevur verið í líknandi orrustu fyrr og hevur altíð sýtt fyri at geva seg.
Tað sigst, at formaðurin í ANC-flokkinum, Cyril Ramaphosa, sum eisini er suðurafrikanskur varaforseti, og Ace Magashule, ANC-floksskrivari, í nátt vóru heima hjá Zuma í Pretoria.
Ein kelda sigur fyri Reuters, at floksformaðurin fór at vitja forsetan fyri at fáa hann at leggja frá sær.
Jacob Zuma fór frá sum leiðari fyri ANC í desember. Forsetaskeið hansara gongur til 2019, men hann er komin undir trýst fyri at geva valdið til varaforsetan, Cyril Ramaphosa.


text:
Veðurforsøgn
Fakorð
Forsøgnin er av slagnum HIRLAM, sum stendur fyri High Resolution Local Area Meteogram (Model Hirlam S03L65), og gongur tveir dagar fram. Ovast, beint undir yvirskriftini á meteogramminum, stendur, nær Meteogrammið er gjørt (Model run: dato og klokkutíð), og fyri hvat tíðarskeið, tað er galdandi fyri (Start: dato og klokkutíð og End: dato og klokkutíð ) Tað er nýggjasta HIRLAM, sum víst verður her á síðuni.
Veðurforsøgn tveir dagar fram
Pressure hPa
Luft hPa. Reyði grafurin vísir luftrýstið P við sjóvarmálan. MSL stendur fyri Mean Sea Level.
Windspeed m/s
Vindferð m/s. Grái grafurin er vindferðin 10 metrar yvir Húsareyni, sum er 350 metrar høgt. Svarti grafurin er við Boðanes í Havn.
Tann longra strikan vísir ættina og tær smáu vindferðina.
Dømi:
Tann longsta strikan vísir ættina, smærru strikurnar vísa vindferðina og eru settar aftast á longstu strikuni, sostatt peikar longsta strikan niðureftir, ættin er norðan. Vindferðin er 10 m/s tí tað eru tvær smáar strikur, hvør av teimum smáu strikunum vísir eina vindferð á 5 m/s, um stuttu strikurnar hava hálva longd vísa tær 2,5 m/s. Um tað eru fimm smáar strikur á 5 m/s verður ein tríkantur vístur, sum vísir, at vindferðin er 25 m/s.
Humidity %
Væta %. Grái grafurin er vætan 2 metrar yvir Húsareyni, sum er 350 metrar høgt. Svarti grafurin er við Boðanes í Havn.
Clouds H: Høg skýggj yvir 4 km
Clouds M: Miðalhøg skýggj millum 2 og 4 km.
Clouds L: Lág skýggj undir 2 km.
Sirkulin fyllist, so hvørt tað verður meira skýggjað:
Fog
Mjørki.
Precipitation mm
Regn mm. Blái grafurin vísir regn mm. Mongdirnar av regni fyri hvønn tíma verða vístar sum stabbamyndir. Um kavi er, so verður víst ljósareyð stabbamynd og ljósareyður grafur.
Temperature °C
Hiti °C. Grái grafurin er hitin 2 metrar yvir Húsareyni, sum er 350 metrar høgt. Svarti grafurin er í Tórshavn við Boðanes.
Kelda til HIRLAM er: dmi.dk


text:
03.01.2018 Fyrstu fólkini flyta í íbúðirnar
9. des- 2017 Íbúðirnar verða vístar fram fyri teimum fyrstu 100,
sum hava søkt um leiðubúðstað í Eysturoy.
27. nov. 2017 Íbúðirnar avhendaðar av VA Bygging.
Ídag eru íbúðirnar avhendðar og mangullistar skrivaðir.
27. okt. 2017: Arbeiðið við íbúðunum gongur væl. Tríggjar av íbúðunum eru nærum
lidnar og arbeitt verður við at málað tvær tær seinastu....so nú nærkast..:)
sí myndir tiknar í dag
31. aug. 2017: Seinasta íbúðin verður nú pláta, nakrar eru spartlaðar, bygningurin er
málaður einaferð afturat uttan, økið omanfyri er eisini asfalterað.
sí myndir tiknar í dag
02. juni 2017: Flagið verður lagt á takið
11. mai 2017: íbúðirnar eru avskildraðar og nakrar eru klárar at trykkprøva
sí myndir frá í dag
10. mars 2017: Hurðar og vindeygu komin í
Sí fleiri myndir frá í dag
05. mars 2017: Dúkur komin á trórið og hjallarnir klæddir
17. feb. 2017: Teir negla trórið á
10. feb. 2017: Nú flaggar :-)
Sí fleiri myndir
myndir frá reisigildinum
8. feb. 2017:
sí fleiri myndir í myndasavninum
07. feb. 2017:
Fyrstu elementini verða reist í dag
31. jan. 2017:
Arbeiðsmennirnir eru um at verða lidnir við sperrurnar, sum verða smíðaðar
á staðnum. Nøkur elementir til veggirnar eru komin, tey verða smíðað í Suðuroy
18. jan. 2017:
Eftir at arbeiði hevur ligið stilt um árskiftið, er arbeiði tikið uppaftur hesa vikuna.
Ein bilur við timburtilfari hevur verið í morgun.
5. des. 2016: Varmin verður lagdur í gólvið, áðrenn stoypt verður
23. nov. 2016: Nú er sokkulin stoyptur og skervur verður fyltur í.
9. nov. 2016: Formarnir verða stillaðir upp, stoypibilurin festir fundamentini
4. nov. 2016 - tíðindaskriv frá Bústaðir
Bústaðir eru saman við byggifyritøkuni VÁ Bygging og í tøttum samstarvi við
Sjóvar kommunu farið í holt við nýggja verkætlan í Dávagerði á Strondum.
Talan er um bygging av sjey rørsluvinarligum íbúðum, ið vera beint við síðuna
av nýggja sambýlinum “Sjóvarlon”. Hesar íbúðir líkjast teimum, sum Bústaðir
hava bygt í Leirvík.
3. nov. 2016
Vá Bygging er komin á økið við arbeiðsskúrum, og eru byrjaðir at stampa undirlendið.


text:
Vígdis Finnbogadóttir, fyrrverandi Íslands forseti, hevur veriđ á málfundi í Oslo. Har heitti hon á norđurlendingar um at tala saman á norđurlendskum málum og ikki á enskum.
“Tosiđ týđuliga og ikki ov skjótt, so skilja tit hvřnn annan”, sigur Vígdis.
Hon er UNESCO-sendifrúa viđ serligari ábyrgd fyri teimum smáu málunum. Í dag eru 5800 mál í heiminum. Nćstu 100 árini vćntast helvtin av teimum at hvřrva. Hon er ikki rřdd fyri íslendska málinum og tykist heldur ikki at vera rřdd fyri fřroyskum.
“Tá eitt mál hvrřvur, hvřrvur nógvur kunnleiki. Tú kennir teg heldur ikki at hava sama virđi tá”.
Vígdis heldur, at tađ eru tey ungu í dag, sum hava ábyrgdina av at taka sćr av málinum. “Tađ snýr seg um at vekja tey ungu fyri málinum”, sigur hon.
Hon vísir á, at flestu skandinavar, sum eru spurdir, siga, at teir skilja enskt betur enn grannamáliđ. Í hesum viđfangi tekur hon fřroyingar fram sum teir, iđ hava besta málskiliđ í Norđurlondum.
“Kanska er tađ tí, at teir hava veriđ noyddir at stríđast fyri sínum máli”, sigur Vígdis og leggur aftrat, at “tey, sum eru tvímćlt eru meiri kompetentir málnýtarar”.
Hon tekur uppaftur, at sum norđbúgvar eiga vit at tosa seint og týđuligt viđ hvřnn annan á norđurlendskum máli og ikki á enskum.
Vígdis hevur sína frágreiđing um, at máliđ hevur serligan sřguligan týdning í Norđurlondum. Hon vísir á, at norđurlendingar hava ikki so nógvar og stórar borgir at vísa á, sum tey hava longur suđuri í Evropa.
“Vita hava ikki stórar borgir, men vit hava orđini. Máliđ er okkara borg. Máliđ knýtir bond til sřguna”.
“Alt, sum eg veit um verđina, er fyrst hugsađ á máli. Kríggj verđa byrjađ á máli. Viđ at brúka mál í samráđingum kanst tú eisini fáa friđ í lag”.
Í 1986 var Vígdis Finnbogadóttir forseti Íslands, tá teir báđir gomlu fíggindarnir Ronald Reagan og Mikhail Gorbatjov hittust til avdubbingarsamráđingar í Reykjavík. Norska Framtida hevur spurt hana, um máliđ var til nyttu?
“Tađ týdningarmesta var, at teir hittust. Teir tosađu ikki sama mál saman. Tá teir tosađu saman, tosađu teir gjřgnum tolkar. Tá Múrurin fell nřkur ár seinni, var tađ hátíđarhildiđ viđ máli. Fólkiđ sang!
Vígdis Finnbogadóttir heldur, at samarbeiđiđ í Norđurlondum verđur tćttari í framtíđini.
“Vit hava felags minni og mál. Uttanífrá verđa vit mett sum ein felags demokratisk fyrimynd. Samstundis hava vit í Norđurlondum eina kenslu av felagsskapi.
Hvussu framtíđin verđur í ES, veit eg ikki, men eg eri vís í, at vit í Norđurlondum fara at halda fast viđ samarbeiđiđ og vinarlagiđ.
---.


text:
Andakt: Harri, bjarga okkum!
06.06.2017 - 08:05 - Ásbjørn Jacobsen
Og sí, tá varð harðveður á vatninum, so at báturin fjaldist av aldunum; men Jesus lá og svav. Og teir fóru og vaktu hann og søgdu:”Harri, bjarga okkum! Vit ganga burtur!” Matteus 8,24-25.
Meðan himmalin tykist afturlatin og lívið tykist hart, tungt og svárt og at fara illa við so mongum menniskjum, er Jesus okkara millum sum tann, ið svevur.
Tað løgna og merkisverda, men samstundis gleðiboðskapurin í hesi frásøgnini er, at harðveðrið tekur til, men Jesus svevur.
Hvat skulu vit tá gera, tá ið illveður leikar á í okkara lívi, og vit eru um at ganga burtur? Vit skulu fara til hansara í bøn, vakja hann og siga:”Harri, bjarga okkum! Vit ganga burtur!” Hetta er ein stutt bøn, men ber í sær høvuðsinnihaldið í eini og hvørji bøn, eisini tá ið bønin er tigandi og fer upp til Guðs sum eitt tigandi suff ella neyðarróp úr sjálvum hjartadýpinum, og vit ikki megna orðini.
Fara vit til Jesus við neyð okkara, eru vit komin til hansara, sum kennir stúranir okkara, ræðslu og ótta, okkara tvørrandi trúgv og álit á Guð. Tá eru vit komin til hansara, ið gav seg sjálvan og lív sítt fyri at taka óttan frá okkum og geva okkum mót og trúgv til at liva lívið soleiðis, sum tað nú einaferð er okkum lagað við øllum tí, sum annars møtir okkum.
Tí skulu vit ikki falla í fátt og lata mótloysi fáa valdið á okkum, men halda á at gera dagsins gerning við trúskapi og við vón til tað framtíð, sum eina liggur í Guðs hondum.
“Harri bjarga mær! Eg gangi burtur!” Men Jesus svevur, ikki fyri at vísa líkasælu, men fyri at vísa tryggleikan í hesum at hvíla í Guðs hondum.
Tá ið harðveður leikar á og lívshús okkara ridlar, er gott at læra av Jesusi, tá ið vit hoyra, at hann mitt í harðveðrinum svav: at vit undir øllum lívsins viðurskiftum, eisini tá ið hart leikar á, tó mega kenna okkum trygg í Guðs hondum og hvíla í náði hansara og kærleika.
Latum okkum øll biðja!
Himmalski faðir! Armir og óverdigir syndarar eru vit, og ikki eru vit verd at lyfta eygum og hondum upp til tín í bøn; men av tí at tú hevur boðið okkum at biðja, vilja vit vera tær lýðin og koma eftir orðum tínum. Vit líta á náðiga lyfti títt, og í Harra várs Jesu Krists navni biðja vit saman við øllum tínum heilagu á jørð, soleiðis sum Jesus Kristus sjálvur hevur lært okkum:
Faðir vár, tú sum ert í himlunum! Heilagt verði navn títt; komi ríki títt; verði vilji tín, sum í himli, so á jørð; gev okkum í dag okkara dagliga breyð; og fyrigev okkum syndir okkara, so sum vit eisini fyrigeva teimum, ið móti okkum synda; og leið okkum ikki í freistingar; men frels okkum frá tí illa; tí at títt er ríkið, valdið og heiðurin um allar ævir! Amen.
Harrans Jesu Krists náði og kærleiki Guðs og samfelag heilaga andans veri við tykkum øllum! Amen.
Emil Olsen, prestur


text:
Ungdómsverkið hjá Thomas Aquinasi De ente et essentia er eitt lítið rit um eitt stórt evni. Onkur hevur kanska hug at siga: eitt alt ov lítið rit um eitt alt ov stórt evni. Tað snýr seg rætt og slætt um tað sum er. Og um hvat tað sum er, er. Øðrvísi sagt: um hvat tað vil siga at vera, og hvat tað vil siga at vera nakað ávíst, í mun til nakað annað. So einfalt. Og so torført.
Brot úr Um vera og veru
Ungdómsverkið hjá Thomas Aquinasi De ente et essentia er eitt lítið rit um eitt stórt evni. Onkur hevur kanska hug at siga: eitt alt ov lítið rit um eitt alt ov stórt evni. Tað snýr seg rætt og slætt um tað sum er. Og um hvat tað sum er, er. Øðrvísi sagt: um hvat tað vil siga at vera, og hvat tað vil siga at vera nakað ávíst, í mun til nakað annað. So einfalt. Og so torført.
“Vera” man vera tað mest nýtta sagnorðið í málinum. Tað kemur til sjóndar á onkran hátt í teimum flestu útsøgnum. Men hvat merkir tað, at nakað er ? Hvat merkir tað t.d. at De ente et essentia er eitt rit? Hvat slag av veran hevur ein bók, ein ritgerð? Hvat slag av tilveruformi? Er hon í somu merking sum hesin inngangurin, eg nú skrivi, er? Ella tann teldan, eg nú nýti? Ella eg sjálvur? Ella mínir tankar? Um so er, at heimurin er samløgan av øllum lutum, sum eru, finst valla nøkur týdningarmiklari uppgáva fyri hugan enn tann at skilja, hvat ið veran er. Hamlet vildi vera við, at tað var sjálvur spurningurin: “To be or not to be....”
Heimspekingarnir hava gjøgnum søguna tikið nógv tvørlig mál upp til umrøðu og roynt at loysa líka mong. Men undir tí mestu av teirri heimspekiligu umhugsanini, frá undan-sokratikarunum til eksistensialistarnar í 20. øld, liggur óivað upplivingin av tilverunnar grundleggjandi loynidómi: undranin um, at heimurin og vit sjálv yvirhøvur eru, og ein trá eftir at skilja hesa veran.
Tekstin hjá Thomas Aquinas man í dag helst roynast teimum flestu sum ein rættiliga úrtøkilig prosa, latin í eitt fjarskotið frøðimál. Tann beri og blektaði skolastikkur. Ja, hetta ritið er í roynd og veru eitt ektað stykki av slagnum. Men letur tú teg steðga longu har, hevur tú í so lættliga lagt teg til hvíldar í flógvum fordómum. Hámiðaldar skúlaheimspeki er, sum øll heimspeki, ikki nakað annað og nakað meira duldarfult enn ein roynd at fata heimin við at nýta hugans amboð: orð, hugtøk, ímyndan. Hvør tíð og hvør stevna hevur síni. Mong av hugtøkunum og ímyndunum í miðøldini vóru ymisk frá okkara. Men tann, ið er nóg forvitin og tolin at arbeiða seg inn í hugtaksheimin hjá Thomasi Aquinas, fer helst rættiliga skjótt at koma eftir, at metafysikkin í De ente et essentia ikki er høgtflúgvandi tankar um óskiljandi evni, men er ein rímiliga skynsom og eftirkannað roynd at skilja heimin rundan um okkum við at nýta eitt ávíst hugtakskervi.
Evnið er tíðarleyst. Men formurin, hugtøkini, fatanarramman eiga heima í einum ávísum høpi: tí søguliga veruleikanum, sum var Thomas Aquinusar. Okkara egni veruleiki 750 ár eftir er ein heilt annar. Nógv er hent og nógv er hugsað, síðani Thomas legði pennin. Onkur vil kanska halda, at tað tí ikki kann vera nakað av áhuga at heinta hjá einum dominikararamunki úr 13. øld. Onnur – og sjálvur eri eg teirra millum – vilja lurta eftir honum út frá tí varhuga, at í heimspekini, roynd menniskjans at skilja tilveruna, er fortíðin ongantíð løgd afturum einaferð med alla. Teir spurningar, vit seta, og tey svør, vit royna at geva teimum grundleggjandi spurningunum, eru borin fram í eini siðvenju, har eingin byrjar við ongum forkunnleika.
Sjálvt ein René Descartes, sum 400 ár eftir Thomas vildi byrja heilt av nýggjum, óheftur av øllum, sum hugsað var undan honum, má lata sær lynda at verða avdúkaður hesum viðvíkjandi. Hansara metafysikk, ið sigst at vera byrjanin til nýtíðar heimspekina, er eitt gott mið hjá teimum, sum eru úti eftir staklutum úr tí skolastisku hugsanini, sum hann sjálvur meinti at hava lagt afturum seg. Vit hugsa ikki í einum tómrúmi, men í einum tungumáli og innan fyri ein heildarsjónarring, sum er søguliga flýggjaður víðari.
Millum tann feudala, kirkjuliga merkta heimin langt undan ídningini, sum var ramman rundan um hugsan Thomasar, og tann sekulariseraða, tøkniliga merkta mentanarformin á okkara døgum, liggur ein long menning og ein ørgrynni av royndum, sum ógvisliga hevur broytt okkara hugsunarhátt og okkara fatanarhættir. Thomasar heimur – bæði samfelag og alheimur – var ein stigskipaður bygnaður av hægri og lægri verum og maktum, ein andaliga avgjørdur hugaheimur. Í okkara heimi eru tað aðrar kreftir og aðrir stovnar, sum stýra og tolka lívið frá vøggu í grøv. Vit leita eftir øðrum stuðulsdeplum og brúka aðrar frymlar í okkara royndum at skilja fyribrigdini í náttúruni og samfelagnum. Tí er góður vilji og vitborið dirvi at fara í holt við avbjóðingar ikki altíð nóg mikið til tess at treingja inn í eitt verk sum hetta. Tann heimspekiliga greiningin eigur at verða grundfest í kunnleika um tað søguliga rúmið, sum verkið hoyrir saman við, ta heildina, tað er ein partur av. Fyri at kunna lesa hetta ritið og fáa nakað burtur úr og ikki bara staðfesta, hvat Thomas skrivaði, men eisini skilja, hvat hann meinti við tí, hann skrivaði, er tað ein fyrimunur at vita nakað um andslívið í miðøldini.
Einki menniskja hevur vitað, at tað livdi í miðøldini. Orðið eigur eftirtíðin. Men í roynd og veru liva vit jú øll í eini miðøld: millum tvær tíðir, millum eina fortíð, vit eru farin frá og eina framtíð, vit ikki kenna. Tað var í 1400-talinum, í tí italsku ung-endurburðartíðini, at samtíðar humanistarnir fóru at tala um eina “miðøld” sum eitt tíðarskeið, ið var lagt afturum. Heitið var ikki serliga jaliga meint. Tað var parantesin millum fornøld og teirra egnu tíð, tvey tíðarskeið við ríkum og eldhugaðum mentanaravrikum á øllum økjum. Tíðliga fekk miðøldin hongt lýsingarorðið “myrk” á seg. Slóðararnir í upplýsingarideologi í 1700-talinum yvirtóku ikki bara miðaldarhugtakið hjá endurburðartíðini, men eisini uppfatanina av tíðarskeiðinum sum ein antihumanistiskan mentanarsteðg. Og hóast romantikararnir rundan um byrjanina av 1800-talinum við sínum forkærleika fyri tí dularfulla og síni dyrkan av tí farna, royndu at endurbøta umdømið hjá miðøldini upp á sínar serligu fortreytir, tykist ímyndin um ta myrku miðøldina at vera ring at basa. Orðingin fer helst framvegis at liva í tí mentunarpolemiska høpinum, men sum hjálparhugtak í eini søguligari greining er tað ikki serliga fruktagott. Miðøldin rúmar óivað – sum eitt og hvørt annað tíðarskeið – alskyns fyribrigdi, frá teimum vit døma sum bikasvørt til tey, vit uppfata sum lýsandi. Áðrenn vit fara at moralisera, eiga vit at royna at skilja fyribrigdini mest møguliga út frá tíðarinnar egnu fyritreytum...


text:
Jan Müller
15.03.2017 - 12:30
Oljufelagið Hurricane Energy hevur søkt bretsku stjórnina um loyvi at byggja út Lancaster oljukelduna, sum liggur eystan fyri føroyska markið. Talan er um at byggja út við eini sokallaðari EPS skipan (Early Production System). Talan er um tveir framleiðslubrunnar, sum umvegis útbúnaði á havbotninum, skulu flyta oljuna til eitt framleiðsluskip á staðnum (FPSO). Lancaster keldan liggur í einum nýggjum oljuøki sunnan fyri stóru oljukeldurnar Schiehallion og Foinaven og er her talan um eitt nýtt slag av oljuframleiðslu, ið fer eftir olju, sum er likin niður í sjálvt grundfjallið, nevnt (Fractured Basement)
Nýggjastu metingar av oljugoymslunum siga, at tær eru væl hægri enn 300 mill. tunnar, sum higartil mett. Hurricane sigur, at fyrsta oljan verður veruleiki í 2019.
Nærhendis Lancaster eru fleiri aðrar oljukeldur, sum væntandi fara at verða útbygdar og bundnar í Lancaster miðdepilin (Hub) í framtíðini.
Kortini vísa, hvar nýggja framtíðar oljuøkið nær Føroyum liggur. Eisini síggjast aðrar týðandi oljukeldur norðan fyri nær markinum.


text:
Neospora caninum.
Neosporosis er sjúka elvd av einkyknaða (protozo) sníkinum Neospora caninum. Hesin sníkur er nær skyldur við Toxoplasma gondii hjá seyði og kettu. Neosporosis ger serliga um seg hjá neytum, men kann eisini smitta seyð og ross.
Sníkurin setur seg í tarmarnar á hundinum, og smittan fer við skarninum. Hjá neytum er sníkurin fyrst og fremst í fostri og eftirburði.
Sjúkan er um alla verðina har sum neyt og hundar eru. Eisini hjá okkum er sjúkan staðfest fleiri ferðir, í samband við at neyt hava kasta burtur. Sníkurin hevur neyt sum millumvert og hund sum høvuðsvert. Hjá hundi er ikki vanligt at síggja sjúkueyðkenni, men hjá neytum er ein vanlig fylgja av smittuni, at kýrnar kasta burtur.
Viðgerð er eingin, men ráðini eru at syrgja fyri:
-
at hundar ikki eru í fjósinum, og ikki sleppa at eftirburðum og deyðum kálvum.
-
at neyt ikki fá atgongd til fóður, vatn ella amboð, sum eru dálkaði av hundaskarni.
Eitt koppingarevni er, Bovilis Neoguard, sum tó ikki er skrásett í Føroyum.


text:
Orð: Alfred H. Ackley
Lag: Bentley DeForest Ackley
Týtt: Sólrun Lómstein
Upprunaheiti: I am amazed that God could ever love me
1. Eg fati ei, at Jesus kundi elska
meg, ørmu sál, fortapt í synd og neyð.
Hvat dró hann niður higar, meg at frelsa,
at líða spott og háð og krossins deyð?
Niðurlag: Eg fati ei, at Jesus sjálvur gav seg,
tók burt ta syndaskuld, meg tyngdi her.
Við trúgv á hann eg eri vorðin frelstur,
hann undurfullur mínum hjarta er.
2. Eg fati ei, at Jesus vildi signa
og gera meg til arvinga hjá sær.
Áh, undur stórt – eg verði honum líkur,
tá eg har uppi standi honum nær.


text:
Ingi Samuelsen
21.04.2017 - 16:56
Tíðindi > Heilsa & Umhvørvi > Náttúra
Ein stórhending hendi í SeaWorld undirhaldsgarðinum í San Antonio í Texas í gjár.
Ein bóghvítuhvølpur sá dagsins ljós, og hetta er helst tann seinasti av hesum hvalaslagnum yvirhøvur, sum verður føddur í fangilsi, skriva altjóða miðlar. Mamman er 25 ára gamla Takara, og hetta var henna fimta føðing.
Undirhaldsgarðurin í San Antonio er tann størsti av trimum slíkum støðum, sum Sea World eigur. SeaWorld er kent fyri sínar stórbæru framsýningum við bóghvítuhvalum, springarum og sjóleyvum.
Men Sea World sleppur ikki longur at fanga villini bóghvítuhvalir, og fyritøkan boðaði í fjør frá, at tey gevast við at ala hetta hvalaslagið, sum á føroyskum eisini verður nevnt æðuhvalur ella mastrarhvalur.
Avgerðin er tikin eftir at vitjunartalið er minka munandi, og eisini fall partabrævakursurin munandi eftir at ein dokumentarfilmur, ’Blackfish’, í 2013 vísti umstøðurnar hjá hesum stórbæru djórum í fangilsi.
Viðgongutíðin hjá bóghvítuhvalum er hálvtannað ár. Enn er óvist um nýføðingurin er ein kall- ella kvennhvalur. Eisini er óvist um hvølpurin kemur at liva alt lív sítt í fangilsi, skrivar Danmarks Radio.
(Mynd: wikipedia.org)


text:
Posthúsið á Strondum bleiv stongt 31/12-2010 -
nú ber til at posta heima, ring 81 81 81.
Økisterapiin hjá Nærverkinum leiga eitt høli í heilsumiðstøðini.
Kommunulæknin, tlf. 47 27 50 á Strondum.
Hevur viðtalu á Strondum ólíka viku
Brandstøðin Strendur
SKS hevur eina støð á Strondum. Til støðina eru knýttir 6 mans. Venjingarnar verða javnan samskipaðar saman við Skála, eins og felagsvenjingar fyri alt sløkkiliðið, eisini eru árliga. Liðið verður leitt av Jónsvein Bjartason, og er hann eisini ein av holdleiðarnum hjá SKS.
Tá ið strandingar verða útkallaðir, verður eisini automatiskt útkallað eftir Skálabilinum, sum kemur við manning og útgerð, um brúk skuldi verið fyri tí.
heimasíðan hjá Skálafjarðar Sløkkiliðið


text:
J.C. Svabosgøta 31
Postboks 65
FO-110 Tórshavn
Telefon: +298 301100
FAX: +298 301101
T-post: info@mest.fo
Stjóri: Mouritz Mohr
Stutt um virkið:
Skipasmiðja: El-deild, stáldeild, maskinverkstaður og beding.
Rustfríður verkstaður: framleiðsla úr rustfríum stáli.
Felagið eigur tríggjar skipasmiðjur: í Tórshavn, á Skála og í Vestmanna.
Her verða allar umbyggingar og umvælingar á skip gjørdar, umframt ymiskt annað maskin-, málinga-, el og stálarbeiði.Virksemið hjá skipasmiðjunum umfatar eisini at byggja nýggj skip. Eisini hevur felagið eina deild í Runavík, sum í høvuðsheitum framleiður útgerð úr rustfríðum stáli, umframt at hava ein maskinverkstað. Á øllum deildunum eru goymslur við stórum úrvali av lutum til skip og virkir.