text:
Hetta er fjórða bókin í eini røð av mállærubókum við skrivligum uppgávum til miðdeild fólkaskúlans. Mállæruheftini kunnu nýtast úr 4. flokki upp í 7. flokk, so sum lærarin heldur vera hóskandi.
Á hesari bókarøðini eru mállæruuppgávur, fyrisagnir, uppgávur til fyrisagnir, aftursagnir og ymsar stuttligar uppgávur. Fyrisagnirnar eru eisini gjørdar sum innskrivingarfyrisagnir á tvinnanda torleikastigum og eru í einum serstøkum hefti lagdar hjá útgávuni.
Vegleiðing er í hvørjari bókini sær. Á vegleiðingini verður greitt frá, hvussu høvundurin hugsar sær, at arbeiðast kann við teimum ymsu síðunum. Endamálið við EG SKRIVI-heftunum er at stuðla og eggja næmingunum til at kunna seg væl og virðiliga um tað føroyska málið, so tað fellur teimum lætt og raðið at orðbera seg á góðum og tíðarbærum máli, bæði í talu og í skrift.
Nú er 8. bókin í Eg skrivi røðini komin út. Við bókini er hefti á 47 blaðsíður við útfyllingarfyrisøgnum.
Ætl...
Hetta er 9. og seinasta bókin í røðini av rættskrivingar- og mállæruheftum til miðdeild fólkaskúlans. Tey eru ...
Eg skrivi 1 eftir Gunnvá Dam, lærara, er skrivligt føroyskt til miðdeild fólkaskúlans. Hetta er fyrsta bók í e...
Hetta er onnur bókin í eini røð av mállærubókum við skrivligum uppgávum til miðdeild fólkaskúlans. Gunnvá Dam ...
Hetta er triðja bókin í eini røð av mállærubókum við skrivligum uppgávum til miðdeild fólkaskúlans.
Mállæruh...
Eg skrivi 5, við undirheitinum: Skrivligt føroyskt til miðdeild, er 5. bókin í eini røð av rættskrivingar- og ...
Hetta er sætta bókin í eini røð av mállærubókum við skrivligum uppgávum til miðdeild fólkaskúlans. Mállæruheft...
Skrivligt føroysk til miðdeild
Nú er 7. bókin í Eg skrivi røðini komin út. Ætlanin er, at tað skulu vera 9...


c: text/html

text:
Orð og lag: Dottie Rambo
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: The holy hills of heaven call me
1. Meg kalla halgu heimlands hæddir
til fagran bústað handan hav,
mær bíða kær, og krúnur latast,
har skyggir dýrd, sum heilt ber av.
Niðurlag: Mítt likams tjald er sum í fongsli,
sál mín enn býr hylkinum í,
men tess leirdyr brátt skulu bresta úr stongsli,
tá ið einglar loysa mína sál.
Eg flúgvi heim sum á arnarveingjum,
dýrdin veittrar mær, skjótt ber tað á mál.
2. Mong kær eg hómi hinumegin,
øll sorg er burt, hvørt tár, ið rann.
At síggja Krist gerst størsta gleðin,
tann dýrdarsjón ei lýsast kann.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jan Müller
13.02.2018 - 16:33
Fyri framleiðarar av olju og gassi hava tíðindini um hækkandi oljuprís hetta seinasta árið verið sera kærkomin. Fyri brúkararnar hava tey harafturímóti verið ring tíðindi. Nú oljuprísurin hesa seinastu vikuna aftur er farin at lækka munandi er vent í holuni. Nú gleðast brúkararnir, meðan framleiðararnir óttast gongdina.
Oljuprísurin er eftir fáum vikum lækkaður úr 71 dollarum niður í góðar 63 dollarar fyri tunnuna, skrivar Reuters. Orsøkirnar eru fleiri. Órógv er á altjóða partabrævamarknaðunum.
Tað hevur annars verið bjartskygni í oljuvinnuni við støðugt hækkandi oljuprísum allan veturin. Men henda gongdin tykist brádliga at verða vend. Oljusáttmálar, sokallað futures, eru falnir við 11%, síðani teir vóru í hæddini í januar. Hetta er størsta vikuliga afturgongdin í tvey ár. Eisini hevur óttin fyri ovurframleiðslu fingið prísirnar at lækka.
Nýggj tøl vísa, at amerikanska framleiðslan hækkar munandi, og tað hevur oftani negativa ávirkan á oljuprísin. Her er serstakliga talan um skifurframleiðslu, ið brúkar sokallaða fracking-tøkni til at fáa oljuna upp við. Tøl vísa, at amerikanska framleiðslan, sum økist munandi, kann útlíkna niðurskurðin, sum Opec lond hava sett í verk. Og tað ger seg aftur inn á oljuprísin skrivar Reuters, sum hevur tosað við amerikanska marknaðargreinaran Gene Mcgillian frá Tradition Energy.
Opec við Saudi Arabia á odda saman við Ruslandi hava higartil megnað at halda oljuprísinum á einum rættiliga høgum støði við at skerja sína framleiðslu. Men nú kemur so amerikanska skiferoljan og oyðileggur teimum ”spælið”.
Sambært seinastu metingunum fyri 2018, so fara lond uttan fyri OPEC at økja sína framleiðslu við 320.000 tunnum um dagin til 59,26 mió. tunnur um dagin. Tað svarar til ein vøkstur uppá 1,4 mió. tunnur um dagin samanborið við 2017. Stóri ”syndarin” her er USA, sum verður mett at standa fyri einum vøkstri uppá 1,3 mió. tunnur um dagin. USA verður mett at framleiða 15,63 mió. føt um dagin.
Framleiðsluøkingin í amerikonsku skiferoljuni verður mett at skapa størstu høvuðspínuna hjá OPEC og støðan er bara versnað seinasta mánaðin. Umframt USA so verður roknað við, at lond sum Canada, Brasil, Bretland, Kazakhstan og Ghana fara at økja um sínar framleiðslur í 2018. Í londum sum Ruslandi, Kina, Mexico, Norra og Colombia verður framleiðslan mett at minka.
Framleiðslan hjá Opec londunum í januar var 32,30 mió. tunnur um dagin. Framleiðslan fall mest í kreppurakta Venezuela til 1,6 mió. tunnur um dagin. Angola og Algeria hava lækkað sínar framleiðslur nakað, meðan Irak og Saudi Arabia øktu sínar framleiðslur nakað í januar.
Commerzbank heldur, at fokus fer at verða á vaksandi amerikonsku framleiðsluna enn meira. Hon hevur leingi verið undirmett og hevur størri dentur verið lagdur á lækking í oljugoymslunum. Nú vaksa goymslurnar og meira ljós verður varpað á amerikonsku framleiðsluna av ráolju, sum uttan iva fer at vaksa enn meira sigur bankin í eini fráboðan. Eisini sigur Baker Hughes, at talan av pallum í USA er í vøkstri aftur.
Hóast hesi brádliga døpru útlitini fyri royndirnar hjá Opec og Ruslandi at skerja sínar framleiðslur fyri at ávirka oljuprísin, so heldur formaðurin í Opec ikki, at hetta fer at hava nakran serligan týdning fyri javnvágina á marknaðinum, skrivar Bloomberg. Ein vaksandi amerikonsk skiferframleiðsla fer ikki grundleggjandi at seta kílar í javnvágina á oljumarknaðinum. Hetta heldur formaðurin í Opec og orkumálaráðharri í Sameindu Arabisku Emiratunum, Suhail Al Mazrouei.
Fyri fyrstu ferð nakrantíð fór amerikanska skiferframleiðslan upp um 10 mió. tunnur um dagin. Amerikanska stjórnin vónar, at vøksturin fer at hækka til 11 mió. tunnur í 2018.
"Skifurolja kemur, og roknað verður við, at hon fer at vera størri enn í 2017, og tað er nakað, sum vit eru noyddir til at hava eyguni eftir. Men alt í alt haldi eg ikki, at vit fara at síggja størri órógv á marknaðinum, sigur Suhail Al Mazrouei sambært Bloomberg. Hann heldur, at javnvágin á marknaðinum fer at venda aftur í ár við jøvnum og góðum eftirspurningi og arbeiðinum hjá m.a. Opec-londunum at hava eitt loft yvir framleiðsluni.
Orkumálaráðharrin í Kuwait, Bakeet Al-Rashidi heldur, at altjóða oljunýtslan fer at vaksa við 1,6 mió. tunnum um dagin í 2018, og tað fer at absorbera eyka framleiðsluna í USA.
Í farnu viku fall prísurin á norðsjóvarolju við 8,4%, og fall harvið aðru vikuna á rað skrivar Bloomberg. Prísurin er í løtuni umleið 62,35 dollarar fyri tunnuna.


text:
Kalvi (flundruættin)
Hippoglossus hippoglossus
(Linné, 1758)
Stødd: Kalvi verður upp í 365 cm langur, møguliga longri. Vanlig longd 50-200 cm. Rognakalvar verða væl størri enn siljakalvar.
Dýpi: Kalvi er av grunnum vatni nær landi út á 1000 m ella djúpari, langt til havs.
Litur: Hann er dimmur, svartur, brúnur, gráur um bakið, viðhvørt nakað sprøklutur. Hvítumegin er hann mjólkarhvítur, men viðhvørt síggjast kalvar, ið eru svart- ella gráblettutir hvítumegin.
Lýsing: Kalvi er høgravendur flatfiskur. Hann hevur stóran heys, stóran kjaft og smá eygu. Strikan er nógv bogin oman fyri uggafjøðurina. Hann hevur stóran stert eitt sindur innbogin aftan. Eina langa ryggfjøður frá vinstra eyga aftur til klingruna, eina gotfjøður frá gotinum aftur til klingruna, smáar búkfjaðrar og lutfalsliga smáar uggafjaðrar.
Eyðkenni: Hann er tann størsti flatfiskurin. Høgravendur. Bogaða strikan. Undirbit.
Týdningur: Kalvi er dýrur fiskur, ið nógv verður roynt eftir.
E.S. Í Íslandi veiddist í 1935 kalvi, ið var 365 cm langur og vigaði 266 kg. Í Føroyum vita tey við vissu um kalvar yvir 300 cm, ið vigaðu meira enn 200 kg. (Zoo. Faroes og Íslenskir fiskar). „The Fishes of the British Isles og NW-Europe“ sigur, at kalvi kann viga upp í 316 kg.
da: Helleflynder, en: Halibut, fr: Flétan, ís: Lúða, no: Kveite, tý: Heilbut
Útbreiðsla: Kalvi er í Eysturgrønlandi, Íslandi og Føroyum, norður í Barentshavið, suður við norsku strondini til norðara part av Norðsjónum, vestan fyri Bretsku Oyggjarnar suður til Biskeiavíkina, við Rockall og á Hattonbanka. Hann er eisini í Vesturgrønlandi og suður við Norðuramerika til Cape Cod.
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Flatfiskar Pleuronectiformes
14 ættir eru í flatfiskahópinum við 134 slektum og 678 sløgum.
Av hesum eru undir Føroyum 2 ættir við tilsamans 11 slektum og 11 sløgum:
Flatfiskarnir eru eyðkendir við teirra flata og asymmetriska kropskapi, har onnur síðan vendur upp og hin niður. Nýklakt yngul, ið livir uppi í sjónum, hevur vanligt fiskaskap, men eftir eina tíð sum yngul byrjar annað eygað at flyta seg yvir á hina síðuna, og fiskurin fær sítt flata skap. Á onkrum av flatfiskunum verður tó annað eygað verandi á kantinum á høvdinum. Yngulin byrjar nú at svimja á síðuni. Umleið samtíðis fer fiskurin niður á botnin at vera. Eygnasíðan fær dimman lit, og blindasíða ljósan. Teir hava eina langa ryggfjøður og eina langa gotfjøður. Fyri tað mesta liva teir sum botnfiskar, men eru tó uppi í sjónum viðhvørt, onkur sløg regluliga.
Í útheiminum eru onkur sløg, sum liva í feskum vatni. Við Føroyar er okkurt slag, sum fyri ein part er í feskum vatni og í blandingsvatni, men annars livir flatfiskur í sjónum.
***
Eitt sindur um flatfiskarnar
Undir Føroyum eru bæði vinstravendir og høgravendir flatfiskar.
Á vinstravendum flatfiski vendir vinstra lið upp, og á høgravendum flatfiski vendir høgra lið upp.
Allar kvoysurnar, glaskvoysa, norskakvoysa og hvasskvoysa, eru vinstravendar.
Allir hinir flatfiskarnir, hvassasprek, kalvi, svartkalvi, lálla, skrubba, tunga, ósaskrubba og reyðsprøka, eru høgravendir.
Eyguni eru tímegin, sum vendir upp.
Tann síðan, sum vendir upp, er altíð dimmari enn hin, og hon verður ofta nevnd bakið, hóast hon í veruleikanum er síða.
Onkuntíð hendir tað, at flatfiskur ikki vendir røttu síðuna upp, t.d. at ein kalvi vendir vinstru lið upp. Ein slíkur kalvi nevnist „rangur kalvi“.


text:
Greinar
Partapolitiskur taktikkur heldur enn fólkaræði
15. Mar 2013
Føroyski veljarin hevur onga ávirkan á førda politikkin. Men millum floksformenn er óttin fyri at missa atkvøður sterkari enn ábyrgdin fyri fólkaræðinum.
les meir
Soleiðis verður útbúgvingarstuðulin skerdur
20. Feb 2013
Fyrst er at siga, at eingin serstøk ætlan er um at skerja hjá føroyingum. Føroysk lesandi verða sostatt bara rakt av teirri generellu sparingini. Her er ein stutt yvirlit yvir tey 8 uppskotini hjá stjórnini.
les meir
Mentanarligt samstarv innan ríkisfelagsskapin
07. Feb 2013
Rættleiðing til Edmund Joensen
les meir
Kringvarpsgjaldið – ein tilvildarligur og asosialur skattur
06. Des 2012
Uppskotið um kringvarpsskatt er gott og neyðugt. - Viðmerking til Jørgen Niclasen og Eirik Lindenskov Uppskot Tjóðveldis- og Javnaðarfloksins...
les meir
Forskrúvað hugsan um sosiala ábyrgd
16. Nov 2012
Føroyingar sum fara til Danmarkar fáa nú rætt til familjuveitingar. Men tað tekur onga ábyrgd frá føroyska samfelagnum.
les meir
Við love skal land byggjast
15. Nov 2012
Fyrr varð sagt, at fosturlandskærleiki var fortreytin fyri føroyskari tjóðarbygging. Tað verður ikki sagt so ofta longur - men tað er framvegis rætt
les meir
Rigsfællesskab eller grundlov - det er enten eller
31. Aug 2012
Debatindlæg i Politiken 31.aug 2012
les meir
Ríkisfelagsskapur ella grundlóg - tað er antin ella
31. Aug 2012
Tann stóri ríkisfelagsskapurin kann ikki kroystast niður á ta trongu grundlógina


text:
MA-prógv í føroyskum
Fríggjadagin 21. februar helt Katrin Reinert almennan fyrilestur við heitinum “Føroyskur skaldskapur av manna munni endurnýttur – í romantikkinum og í dag” á Føroyamálsdeildini.
Evnið í fyrilestrinum hevði støði í MA-ritgerðini hjá Katrini: “Um menn so góðar og trøll so ill. Skaldskapur av manna munni við serligum atliti at endurnýtslu av munnbornum tilfari í øðrum í øðrum munnbornum tekstum og í nýggjum tekstum”.
Í fyrilestrinum nam Katrin við ymisk ástøði, serliga Bakthin, Kristeva og Genette, og viðgjørdi romantisk og modernað bókmentadømi greinandi og ástøðiliga við atliti at endurnýtslu av munnligum skaldskapi. Høvuðsdømini vóru søgnin um Kópakonuna, kvæðið hjá Kvívíks-Jógvani um Kópakonuna og at enda stuttsøgan Kópakona eftir Marjuna S. Kjelnæs.
Meistarafyrilesturin er seinasti partur av MA-námi í føroyskum. Vit ynskja Katrini hjartaliga til lukku við MA-próvnum.
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...
-
08.10.2018Tey ganga á vegnum og bíða sum nýggjur afturEitt av høvuðsverkunum hjá Ingálvi av Reyni, Tey ganga á veg...


text:
Tað sum vitast kann um Gud liggur teimum jú opið; Gud hevur gjørt teimum tað opinbert. Ósjónliga vera Hansara, bæði æviga kraft og guddómleiki Hansara, sæst frá skapan heimsins; tað skilst av verkum Hansara; tey hava tí onga avsakan (Rómbrævið 1: 19-20)
Youtube: Faroe Apologetik
Tuesday, August 23, 2011
DNA: koda, persónligheit ella mystikkur?
Hava darwinistar nakra vísindaliga forkláring uppá persónin sjálvan?
Eg meini so við, vit kunnu royna at ímynda okkum, at havið fyri einari millard árum síðani, var so stúgvandi fult av aminosýrum og øðrum DNA og kyknu neyðugum bygningstilfarið og at lívskodan gjøgnum hesa tilgongd, onkursvegna megnaði, tilvildarliga at skipa seg soleiðis at framstig vóru fyri at neyðuga informatiónin til lív var uppfunni.
Men vildi ein slík tilgongd um hon var gjørlig, ikki svara til úrslitið av einum ópersónligum programmi heldur enn einari vitbundnari, tilvitaðari og samvitskubundnari veru, so sum menniskjan?
Sjálvandi kunnu klókir granskarir skapa tøkni og robottar, við góðum eginleikum, og møguliga í framtíðini við eginleikum at kunna fungera sum livandi verur og kanska enntá (hvør veit), robottar við eginleikum at taka neyðugar avgerðir í ávísum umstøðum.
Men kann hetta samanberast við lív annars og við verur sum eitt nú djór og menniskju, við eginleikanum sum persónar, við kenslum, at elska, hata, føla og við eginleikum at skipa seg, halda seg aftur, umhugsa seg, og tað ikki sum programmir, men sum persónar? Sjálvandi eru tað partar av heila okkara, sum kunnu setast í samband við eitt nú frykt, forelskilsi og ymiskt annað, men er hetta veruliga persónurin tú?
Millum annað kann vísast á at tørvur á samvitsku tiltíðir kann stava, frá ávísum stoffum sum kroppur okkara tørvar. Men tað er ikki spurningurin vit her seta. Vit spyrja, hvat er tað sum far menniskja at siga nei, til eina freisting ella eina gerð sum samvitska okkara annars ikki megnar at forða, ella ein longsul sum annars hevur eina ávirkandi megið?
Hvat er tað sum far eitt menniskja at hugsa, tá dagurin er av og við øllum sínum kenslum: hvat gjørdi eg galið ídag, hvussu kann eg gera tað betri ímórgin?
Sjálvandi kunnu vit samambera ein menniskjaheila við eina superdygda teldu, men spurningurin hjá mær er: hvør ert tú og hvør eri eg?
Hevjar hetta seg ikki eitt sindur út um tær rammur sum nátturliga vísindin sigur seg virka undir?


text:
Steinar Patursson
13.10.2015 - 12:23
Tíðindi > Mentan > Uppaling & skúlaskapur
Nú Helena Dam á Neystabø er farin í tingið, hevur hon biðið um farloyvi frá stjórastarvinum á Føroya Handilsskúla.
Ein setanarnevnd undir leiðslu av Boga Bech Jensen, rektara fyri Marknagilsdepilin, hevur tí gjørt av at seta Steinbjørn Hardlei sum fyribilsstjóra á handilsskúlanum frá 16. oktober 2015 til 1. januar 2017.
Steinbjørn Hardlei er útbúgvin cand. oecon í virkisbúskapi við serligum denti á strategi, starvsfólka- og broytingarleiðslu. Hann hevur harumframt tikið altjóða leiðaraútbúgving innan broytingarleiðslu við denti á virkissálarfrøði og fyriskipan.
Umframt at hava ábyrgd av dagliga rakstrinum, fíggjarviðurskiftum stovnsins, námsfrøðini, starvsfólkum v.m. á Føroya Handilsskúla, skal stjórin, sum partur av leiðslutoyminum á Marknagilsdeplinum, vera við til at fyrireika og leggja til rættis samanleggingina av Føroya Handilsskúla, Tekniska Skúla og Føroya Studentaskúla.


text:
Enn ein ósigur
TB | 05/08/13
Effodeildin TB 1-5 HB
TB tapti aftur ein Effodeildardyst, tá HB kom á vitjan við Stórá.
Sigast kann stutt, at HB legði seg á odda 3-0 í fyrra hálvleiki, sum eisini var støðan í hálvleikinum.TB hevði fleiri málmøguleikar, men sum so ofta fyrr, so gongur tað strilti hjá okkara monnum at fáa bóltin í netið.
TB megnaði tíðliga í seinna hálvleiki at minka um munin til 3-1, tá Poul Ingason skoraði eitt frálíkt mál við høvdinum. Dysturin bleiv tó avgjørdur løtu seinni, tá málmaðurin hjá TB fekk beinleiðis reytt kort fyri at fella HBara uttanfyri brotsteigarmarkið. Ein maður færri, kláraði TB ikki at vinna seg inn aftur í dystin.
Móti dystarenda skoraði HB tvey mál afturat, og tí endaði dysturin heili 5-1 til havnarliðið.
Myndir af dystinum kunnu síggjast her
JRS


text:
GC Rieber vinnur sakarmál um uppsagnir
Norska frálandsreiðaríið GC Rieber Shipping hevur vunnið eitt sakarmál um hópuppsagnir í rættinum í Bergen.
Undir frálandskreppuni varð reiðaríið undir so hørðum trýsti, at tað á heysti 2016 niðurlegði innanhýsis manningarfelag sítt og sendi 66 fólk í føstum starvi til hús.
17 sjófólk gjørdu av at stevna reiðarínum fyri órættvísa uppsøgn og kravdu endurgjald.
Rætturin í Bergen metir tað tó vera sannlíkt, at støðan hjá reiðarínum broyttist so álvarsliga í tíðarskeiðnum frá mai til august i 2016, at ikki slapst undan uppsagnunum, skrivar Sysla.
Ingvild Andrea Tellmann advokatur umboðar sjófólkini og útihýsir ikki, at dómurin verður skotin inn fyri hægri rætt.
"Sum sagt verður í dóminum, hevur dómarin mett, at hetta er eitt mál av prinsipiellum týdningi, og sum reisir spurningar, sum bert lítil ella ongin rættarpraksis er fyri, og sum saksøkjararnir eftir rættarinnar meting høvdu góða grund til at fáa roynda. (...) Vit fara nú at nærlesa dómin gjølla og taka støðu til, um hann eigur et verða kærdur," skrivar Ingvild Andrea Tellmann í einum telduposti til norska BT sambært Sysla.
Kelda: shippingwatch.dk


text:
Árni Gregersen, ting.fo 25.08.2017 (11:34)
Tingfundurin niðurlagdur
Tingfólk hava brúkt fyrrapartin at tos aum nýggja havrannsóknarskipið.
Fyri at sáttmálin kann endaliga undirskrivast við MEST so er neyðugt, at tað verður gjørt áðrenn hálvan september., men tingið er ikki saman fyrstu vikurnar í september, so ætlanin er at fáa málið avgreitt í dag.
Til tess er neyðugt at víkja frá tíðarfreistini og til tess er neyðugt við einari atkvøðugreiðslu. Tingfomaðurin hevur sagt, at hon verður eftir viðgerðina av málinum.
Tað vil siga, at tað verður tað fyrsta sum hendir á fundinum klokkan 13.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Humaniter hjálp til Yemen
Reyði Krossur er til staðar í Yemen til tess at veita grundleggjandi og lívbjargandi neyðhjálp. Tvey ár av vápnaðum stríði hevur elvt til stóra oyðilegging í Yemen, umframt at fátækradømi og hungursneyð hava herjað í fleiri ár. Óteljandi bardagar og bumbubrestir hava javnað samfelagsbygnaðin við jørðina, og eingin almenn heilsutrygd er í landinum.
Fólkið í Yemen stríðist framvegis dagliga fyri lívinum, og eingi tekin er um, at støðan fer at batna í nærmastu framtíð. Tíverri eru ábendingar hinvegin um, at støðan versnar, í samsvari við at vápnaða stríðið tekur dyk á seg. Ein avleiðing av vápnaða stríðnum er eisini, at tað er torført at fáa mat inn í landið, og at tað alsamt verður verri at fáa fatur á drekkivatni. Áleið 18,8 mió. menniskju í Yemen hava tørv á humaniterari hjálp og verju, og 10,3 mió. av teimum hava tørv á bráfeingis neyðhjálp.
Reyði Krossur arbeiðir tí við humaniterum verkætlanum, ið hava til endamáls at:
- betra um atgongdina hjá viðkvomum bólkum í samfelagnum til drekkivatn, heilsutænastur og reinføri,
- førleikamenna sjálvboðin og starvsfólk.
- stuðla heilsumiðdeplum og tænastum í at røkka út til serliga viðkvamar bólkar í Yemen.
- menna samfelagsgrundaðar heilsutænastur og heilsutrygdina í landinum.
Sera fáir humaniterir felagsskapir eru virknir í Yemen, orsaka av ótryggu støðuni í landinum. Reyði Krossur heldur tó á fram við at veita humanitera hjálp í samsvari við tær 7 aðalreglurnar hjá felagsskapinum. Reyði Krossur virkar eisini áhaldandi fyri, at fáa partarnir í krígnum at virða altjóða humanitera lóg og harvið at økja um tryggleikan hjá vanliga fólkinum og starvsfólkum á humanitera økinum.
Av hesum orsøkum hevur Reyði Krossur Føroya tí higartil í 2018 latið kr. 450.000 til hesar verkætlanir hjá Reyða Krossi í Yemen. Nevnast kann, at fyri kr. 50 kann Reyði Krossur geva mat til eitt barn í Yemen í tríggjar vikur, fyri kr. 135 ber til at geva eina fyrstuhjálpartasku til særd og skadd í Yemen, og kr. 430 røkka til at geva einari familju í Yemen eitt skýli við neyðugari útgerð.


text:
Eitt orð, sum nógv tykjast at hava trupult við at benda, er orðið klógv, kanska serliga í fleirtali, og tað er í fleirtali, orðið verður mest brúkt. Í hvør- og hvønnfalli fleirtali eitur tað kløur /'klø:vur/, tá ið tað er óbundið, t.d. Ketta hevur hvassari kløur enn hundur. Tá ið tað er bundið, dettur u'ið í endingini burtur, so vit fáa klørnar, framborið /'klødnar/, t.d. Kettan hvessir sær klørnar. Í hvørjumfalli fleirtali eitur tað klóm /'kloun/, tá ið tað er óbundið. Vit kunnu eitt nú siga Djór við klóm, t.e. 'djór, sum hava kløur'. Bundið eitur tað klónum í hvørjumfalli fleirtali, t.d. Kettur klóra við klónum.
Nú nærkast vikuskiftið, og sjálvt um eg veit, at tað hevur verið nevnt fyrr í hesum tátti, fari eg enn eina ferð at minna á, at tað eitur um vikuskiftið, ikki í vikuskiftinum.


text:
Sverri Egholm
18.12.2016 - 16:08
Ítróttur > Ítróttur > Hondbóltur
Danmark kom illa frá byrjan í bronsudystinum móti Fraklandi í dag. Fronsku kvinnurnar vóru á odda 10-3 eitt skifti í fyrra hálvleiki.
Tað gjørdist sera tungt hjá Danmark, men tær komu eisini inn í dystin, og eina løtu tíðliga í seinna hálvleiki var tað okkurt, sum bendi á, tað kundi gerast spennandi. Donsku hondbóltskvinnurnar fingu spælt seg upp á 17-18. Men nærri komu tær ikki.
Dysturin endaði 25-22 og Frakland vann sostatt bronsu í EM.
Finalan millum Holland og Noreg verður klokkan 17. Danska TV2 vísir dystin.
Mynd: EPA
Mynd: EPA
Mynd: EPA
Mynd: EPA


text:
Serbreytirnar hjá Miðnámsskúlunum høvdu ítróttardag
ítróttur08-06-2018 - 13:19 - Jóanis Nielsen
07.06.2018 Høvdu serbreytirnar hjá Miðnámsskúlunum ítróttardag.
Hesuferð var ítróttardagurin hildin við Djúpumýru í Klaksvík, og var tað serbreytin hjá Tekniska skúla í Klaksvík ið skipaði fyri.
Fleiri enn 30 næmingar luttóku í ítróttardegnum ið byrjaði við morgunmati í ítróttarhøllini.
Síðani var byrjað uppá kroppsligu aktivitetirnar, ið vóru upphiting, kappgongd, kapprenning, styrkikapping og forðarenning.
Eftir døgurða var hildið fram við postarenning, og var Parasport ferðasteypið latið vinnarunum, ið hesuferð var serbreytin á Glasi
Hetta er annað árið at tiltakið er, seinast var tað á Svangaskarði.
Ein frálíkur dagur við Djúpumýru, har sólin kagaði fram, og øll tyktust hugna sær.
Fleri myndir kunnu síggjast á http://parasport.fo/serbreytirnar-hja-midnamsskulunum-hovdu-itrottardag/


text: Heystfagnaður er eitt heystgildi á Eiði. Fyrireikararnir siga, at heystartíðin er tann tíðin, sum føroyingar gleða seg til. Um heystið er fjallgonga og fletting. Skurðfjøllini verða gingin. Seyðurin verður rikin í rætt, og tann seyðurin, ið skal drepast, verður tikin frá. Seyðaprát, fjallgonga og fletting setur sín dám á heystartíðina. Seyðurin fer eisini at seta sín dám á skránna til Heystfagnaðin. Á skránni verður mangt, ið hevur við heystið at gera, og tað verður við støði í seyði, seyðahaldi og fletting, at tiltakið enn einaferð fer av bakkastokki. Á skránni verður millum annað seyðasýning, hespukapping, rullu- og kjøtpylsukapping, søluframsýningar, fyrilestrar og verkstaðir til børn og ung, eins og besti flettari verður funnin. Seyðurin og alt, ið fæst burturúr seyði, verður sett í miðdepilin.


text:
Eg varð fødd tann 25. september í 1966 í Tårnby prestagarði á Amager, har abbi mín var prestur. Mamma mín, Guðrið Helmsdal, sum er úr Havn, er yrkjari, og pápi mín, Ole Jakob Nielsen, sum er uppvaksin á Borholm, er trælistamaður.
Lítlibeiggi mín eitur Gudmund Helmsdal Nielsen, og býr í løtuni í Keypmannahavn og lesur films- og miðlavísind.
Eg eigi trý fantastisk børn, Gwenaël Akira Helmsdal Carré (1994) eigi eg saman við fyrrverandi manni mínum Philippe Carré, listamanni. Felisiu Jógvansdóttir Helmsdal (2002) og Sirius Jógvansson Helmsdal (2006) eigi eg saman við manni mínum Jógvan Olsen, sum er røktarleiðari á Lendisdeildini hjá Havnar Kommunu.
Her ber til at síggja nakrar myndir.


text:
7. desember 2017
Ein góðan hondbóltsbita? Tað ber væl til í Hoyvíkshøllini!
Leygardagin 16. desember (altso ikki komandi leygardag) verða teir seinastu dystirnir í bestu kvinnu- og mansdeildini í ár spældir.
Jólini skula eisini rúma, at vit steðga á, dvølja við og njóta løtuna, og tí hava vit valt at gera nakað serligt burtur úr hendan dagin.
Droppa matgerðina tann leygardagin! Tí í Hoyvíkshøllini fæst matur til keyps til børn og vaksin hendan dagin.
Niðriundir kunnu børnini keypa pitsa og toast, meðan vit uppi á í kantinuni selja sild, breyð og súpan.
Eisini fæst okkurt gott til keyps at smyrja hálsin við. Vit mugu hava orku at fagna, heppa og kveikja leikararnar.
Um kvøldið verður jólaborðhald við trimum rættum. Tað verður ikki minni hugnaligt.
So góðu hoyvíkingar, vestmenningar og øll onnur, sum bara elska hondbólt:
Verið vælkomin í Hoyvíkshøllina leygardagin 16 . desember til
* Hvonn-dystin H71-VÍF klokkan 16:00
* FTZ-dystin H71-VÍF klokkan 18:00
Vit gleða okkum almikið til ein spennandi og hugnaligan dag, har so mong sum gjørligt vónandi hava hug at seta sín dám á – uttan tóman maga.
10. oktober
9. oktober
21. september
31. august
30. august
29. august
25. juli
28. mai
23. apríl
23. apríl
Hondbóltsfelagið H71
Hoyvíkshøllin
Postsmoga 1067
FO-188 Hoyvík


text:
Bíbliuskeiðið verður hildið í danska húsinum hjá Ordet & Israel í Poriya, sum liggur við Genesaretvatnið frá umleið 27. juni til 14. juli 2019.
Vit gista á dupultkømurum við aircondition og standa sjálvi fyri matgerð og reingerð.
Ferðast verður meginpartin av tíðini í Ísrael í persónbilum, men eisini í bussi.
Tað er sera heitt í Ísrael hesa tíðina av árinum (30-45 hitastig), og mugu luttakararnir tí tola nógvan hita.
Kostnaður fyri ferðina: Ikki greitt enn.
– Bíbliutímar verða hildnir dagliga.
– Undirvísing fer eisini fram, tá ið vit ferðast út á ymisk bíbilsk støð.
– Vit búgva stutt frá Tiberias, har møguleiki er at fara til handils, svimja v.m.
– Teir seinastu dagarnar verða vit í Jerúsalem.
Ein vanligur dagur:
– Útferð
– Fríløta
– Bíbliutími
– Hugni
– Andakt
Ferðaleiðarar:
Marna & Frants Jensen og Petra & Jóhan Henriksen. Tey hava fleiri ferðir áður verið ferðaleiðara í Ísrael.
Tilmeldingin hjá:
Frants Jensen, tel 793002 ella jensenfrants@gmail.com ella
Jóhan Henriksen, tel 457795 ella 457795@olivant.fo


text:
Føddur: 27. august 1963
Foreldur: Gunvá og Bjørn Justinussen
Hjúnafelagi: Malena Justinussen
Børn: Pól Jóhannus, Gunvá og Eva Maria
Útbúgving: Málsligur studentur. Handilsskúla - HD 1. part
Yrki: Bókhaldari
Álitisstørv: Fyrstu ferð valdur á ting við valið 20. januar 2004. Afturvaldur við valið 19. januar 2008, og er formaður í Mentanarnevndini. Limur í sjúkrahússtýrinum 2002-2003. Limur í skúlastýrinum fyri Runavíkar kommunuskúla síðan 2002. Landsstýrismaður í heilsumálum 2002-2004
Heimstaður: Dalavegur 4, FO-625 Glyvrar
Telefon: 448925
Fartelefon: 748925
Email: billj@logting.fo


text:
Orð: Jessie Brown Pounds, Helen C. Alexander
Lag: Daniel B. Towner
Týtt: Victor Danielsen
1. Hvar sum helst við Jesusi eg fari trygt,
hvar sum helst hann leiðir meg, er eingin frykt,
hvar sum helst foruttan hann er gleðin deyð,
hvar sum helst við Jesusi er eingin neyð.
Niðurlag:
Hvar sum helst,
hvar sum helst,
óttast kann eg ei,
hvar sum helst við Jesusi er lívsins leið.
2. Hvar sum helst við Jesusi ei einsligt er,
onnur kunnu svíkja, Jesus ei tað ger;
tó hans hond meg leiðir gjøgnum dapran dal,
hvar sum helst við honum eg tó takka skal.
3. Hvar sum helst við Jesusi eg hvíla kann,
tó at dimmi náttarskuggi dagin vann;
tí eg veit, eg síggi skjótt hin bjarta dag,
sum mín sál í trúnni hevur longu sæð.


text:
Ung í Føroyum var heilt frá fyrstan tíð hugsa sum ein møguleiki hjá ungum fólkum at menna sínar listarligu gávur við at fáa íblástur frá yrkislistafólki og javnaldrandi ungum við …
les meira →
Hvad er Ung í Føroyum (UíF)? Ung í Føroyum er en ungdomskulturfestival for unge fra Færøerne, og som noget nyt også for unge fra et andet nordisk land eller selvstyrende …
les meira →
Arn-Henrik Blomqvist verður leiðari á Sjónleikaverkstovuni á Ungum í Føroyum 2018. Her er heilsan hansara til tykkara: Hej! Eg eiti Arn-Henrik Blomqvist og verið verkstovuleiðari í sjónleiki. Eg búgvi í lítla …
les meira →
Katya R.D. Nielsen verður leiðari á Dansiverkstovuni á Ungum í Føroyum 2018. Her er heilsan hennara til tykkara: Elski at røra meg Skapa mínar egnu dansir Havi nógv góð hugskot …
les meira →
Eiríkur Örn Norðdahl verður leiðari á Bókmentaverkstovuni á Ungum í Føroyum 2018. Her er heilsan hansara til tykkara: Hey Eg eiti Eiríkur Örn Norðdahl, eg eri íslendskur høvundur, yrkjari og …
les meira →
Sámal Blak verður leiðari á Myndlistaverkstovuni á Ungum í Føroyum 2018. Her er heilsan hansara til tykkara: Hey “Ungu í Føroyum” Eg eiti Samal, eri føddur og uppvaksin í Havn …
les meira →
Súni Joensen verður leiðari á Ljósverkstovuni á Ungum í Føroyum 2018. Her er heilsan hansara til tykkara: Og Guð segði: “Verði ljós!” Og tað varð ljós. Og har sá …
les meira →
Heri Joensen verður leiðari á Tónleikaverkstovuni á Ungum í Føroyum 2018. Her er heilsan hansara til tykkara: “Halló tit! Eg eiti Heri og eg skal vera verkstovuleiðari í tónleiki. Eg …
les meira →
Ung í Føroyum snýr seg um at læra nýtt og skapa áhugaverd og spennandi listaverk saman við øðrum. Verkstovurnar: Á verkstovunum sleppa tit at arbeiða saman við øðrum ungum við …
les meira →
Allar verkstovur arbeiða fram ímóti at hava nakað at sýna tá stevnan endar. Stóri pallurin í Norðurlandahúsinum stendur til reiðar til øll sløg av framførslum og úti í forhøllini kunnu …
les meira →


text:
21. september 2012Nr. 94
Kunngerð um breidd, longd, hædd, vekt og ástrýst á akførum, sum broytt við kunngerð nr. 58 frá 16. mai 2017
(Dimensiónskunngerðin)
Við heimild í § 37, stk. 1, § 38, stk. 1 og § 58 a, stk. 6 og 7 í ferðslulógini, sbrt. løgtingslógarkunngerð nr. 14 frá 2. mars 1988 um ferðslu, sum broytt við løgtingslóg nr. 48 frá 15. mai 2007, verður ásett:
Breidd
§ 1. Akfar má hvørki við ella uttan farmi vera breiðari enn 2,55 m, sbr. tó § 2.
Stk. 2. 1) Viðfest akfar til motorsúkklu ella stórt prutl skal ikki vera breiðari enn 1,00 m.
Stk. 3. Á tríhjólaðum vøruprutli skal farmurin ikki fara út um síðurnar á lastini.
Stk. 4. Breiddin á skrásetingarskyldugum viðfestiakfari til bil má ikki fara upp um breiddina á dragandi akfarinum við meira enn 0,35 m í hvørjari síðu.
Stk. 5. Koyring við akfari, sum er soleiðis háttað, at tað kann vera í flutningsstøðu ella í arbeiðsstøðu, soleiðis at lutir, ið stinga til viks, kunnu takast av ella leggjast saman, má bara fara fram við hesum lutum í flutningsstøðu.
Stk. 6. Ásetingarnar í stk. 5 eru ikki galdandi í sambandi við:
1) koyring tvørtur um veg ella líknandi, har vegurin bara verður nýttur í minni mun, og
2) koyring á vegi, sum fer fram sum partur av arbeiðinum.
§ 2. Fyri koyring við leysum hoyggi, hálmi ella tílíkum og við amboðum til búnaðar- ella vegarbeiði kann breiddin fara upp um 2,55 m. Tó kann hon bara fara upp um 3,30 m, um koyringin er millum bø og búnaðarbygning, millum ognir, sum í felag eiga amboðið, ella millum amboðsstøð og viðskiftafólk. Ásetingarnar í § 1, stk. 5 og 6 eru eisini galdandi í sambandi við flutning sambært 1. og 2. pkt.
Stk. 2. Traktorur og viðfestivognur til traktor kunnu hava eina breidd upp til 3,00 m, um so er, at tann parturin, ið fer út um 2,55 m, er hjóláseting ella skermar yvir hjól. Ein slíkur viðfestivognur til traktor kann einans nýtast til koyring millum bø og búnaðarbygning, millum ognir, sum í felag eiga amboðið, ella millum amboðsstøð og viðskiftafólk. Harumframt kann koyrast til og frá skoðan (sýni).
Stk. 3. Løgreglan kann seta forboð fyri koyring sambært stk. 1 og stk. 2, um serligar umstøður eru.
Stk. 4. Akfar, sum hevur bygnað til kølieftirlitsskipan, kann vera upp til 2,60 m breitt. Við bygnað til kølieftirlitsskipan er at skilja fastur ella leysur bygnaður, sum serliga er ætlaður til flutning av vøru, ið krevur kølieftirlit, og sum hevur síðuveggir, ið við bjálving eru í minsta lagi 45 mm tjúkkir.
Stk. 5. Kavaplógv kann hava eina breidd, sum í mesta lagi er 3,50 m.
Stk. 6. Bjargingarfelag kann flyta bjargingarbát við í mesta lagi 3,30 m breidd á viðfestivogni, sum verður drigin av lendisfarandi bili, hóast ásetingarnar í § 1, stk. 4 ikki verða fylgdar.
§ 3. Bilur ella vognrað, har dragandi akfarið er bilur, skal kunna venda innan fyri vendisirkul, við ytra radius uppá 12,50 m og innara radius uppá 5,30 m, sbr. tó § 37, stk. 1.
Stk. 2. Fyri bil ella vognrað, har dragandi akfarið er ein bilur, er harumframt galdandi, at tá ið koyrt verður inn í tann í stk. 1 nevnda sirkul, skal ongin partur av akfarinum fara út um ytra sirkulin við meira enn 0,60 m.
§ 4. Breiddin á akfari ella farmi verður mátað eftir tí, sum stingur longst til viks, við teimum undantøkum, ið eru tilskilaðar í stakfyriskipanunum.
§ 5. Verður koyrt við breiðum akfari ella farmi á smølum vegi, skal serstakt varsemi og fyrilit havast fyri ferðsluni yvirhøvur. Tílíkt breitt akfar skal halda so langt til høgru sum gjørligt og steðga um neyðugt, til tess at lata annað akfar sleppa fram við.
Stk. 2. Verður koyrt við amboði, sum er breiðari enn 2,55 m sbrt. § 2, skal tann síðan á amboðnum, sum er nærri vegmiðjuni, hava týðuligt merki, sum stingur upp í 1 metra hædd, um so er, at hesin parturin á amboðnum er minni enn 1 m høgur.
Longd
§ 6. Motordrivið akfar skal hvørki við ella uttan farmi vera longri enn 12,00 m, sbr. tó § 7.
Stk. 2. Viðfestivognur til bil skal hvørki við ella uttan farmi vera longri enn 12,00 m, sbr. tó § 37, stk. 1.
Stk. 3. 1) Viðfest akfar til motorsúkklu ella stórt prutl skal ikki vera longri enn 2,50 m.
Stk. 4. Á 3-hjólaðum vøruprutli skal farmurin ikki stinga út yvir fram- ella afturenda á akfarinum.
§ 7. Bussur við 2 ásum skal ikki vera longri enn 13,50 m.
Stk. 2. Bussur, ið hevur fleiri enn 2 ásar, skal ikki vera longri enn 15,00 m.
Stk. 3. Í sambandi við rutukoyring við býbussi, ið er longri enn 12,00 m, krevst loyvi frá vegamyndugleikunum.
Stk. 4. Liðbussur skal ikki vera longri enn 18,75 m.
§ 8. Vognrað, sum er sett saman av bili og leguvogni, skal ikki vera longri enn 16,50 m.
Stk. 2. Á leguvogni skal frástøðan millum kongaboltásin og afturkant á leguvogni ikki vera størri enn 12,00 m, og vatnrætta frástøðan (radius) millum kongaboltásin og eitt tilvildarligt punkt á framkanti leguvognsins ikki vera størri enn 2,04 m, sbr. tó § 37, stk. 2.
Stk. 3. El-innleggjarafyritøkur, framleiðarar og sølufyritøkur av mastrum ella flaggstengrum kunnu á bili við leguvogni lata flyta leidningsmastrar, sum eru so høgar, at vognraðið við farmi verður upp til 22,00 m langt.
§ 9. Vognrað, sum ikki er sett saman av bili og leguvogni, skal hvørki við ella uttan farmi vera longri enn 18,75 m.
Stk. 2. Fyri vognrað, sum er sett saman av lastbili og viðfestivogni, er galdandi:
1) Størsta frástøðan mátað javnt við longdarásin á vognraðnum frá framkanti á lastini aftan fyri førarahúsið til afturkant á viðfestivogninum skal ikki vera longri enn 16,40 m, sbr. tó § 37, stk. 1.
2) Størsta frástøðan mátað javnt við longdarásin á vognraðnum frá framkanti á lastini aftan fyri førarahúsið til afturkant á viðfestivogninum minus frástøðuna millum afturkantin á bilinum og framkantin á viðfestivogninum skal ikki vera longri enn 15,65 m, sbr. tó § 37, stk. 1. Hetta er tó ikki galdandi fyri vognrað, ið er serliga tilgjørt til bilaflutning.
3) Frástøðan millum aftasta ásin á bilinum og fremsta ásin á viðfestivogninum skal ikki vera styttri enn 3,00 m, smb. tó § 37, stk. 1.
Stk. 3. El-innleggjarafyritøkur, framleiðarar og sølufyritøkur av mastrum og flaggstengrum kunnu á bili við viðfestum vogni lata flyta mastrar ella flaggstengur, sum eru so høgar, at vognraðið við farmi verður upp til 22,00 m langt.
Stk. 4. Vognrað, sum er sett saman av lastbili og viðfestum vogni, og sum serliga er bygt til flutning av akførum (bilaflutningur), kann hava eina longd sum í mesta lagi er 20,75 m, tá ið tað er lastað, treytað av at:
1) tað einans verður nýtt til flutning av akførum,
2) flutningurin aftan er skermaður ímóti undirkoyring við eini skerming sum í mesta lagi er 0,55 m yvir vegbreytini, og í mesta lagi er 0,40 m frammanfyri aftasta punktið á flutninginum, og
3) til skermingina verður nýtt eitt av teimum akførum, ið standa á vognraðnum, ella onnur skerming, sum í minsta lagi er 0,10 m høg.
Stk. 5. Fyri vognrað, sum er traktorur og ein ella tveir viðfestivognar, skal longdin ikki fara upp um 22,00 m. Longdin kann tó einans fara upp um 18,75 m, tá ið koyrt verður millum bø og búnaðarbygning, millum ognir, sum í felag eiga amboðið, ella millum amboðsstøð og viðskiftafólk, og um lastarlongdin ikki fer upp um 15,65 m.
Stk. 6. Fyri vognrað, sum er sett saman av traktori ella motoramboði og einum viðfestiakfari, skal longdin ikki fara upp um 22,00 m. Longdin kann tó einans fara upp um 18,75 m, tá ið koyrt verður millum bø og búnaðarbygning, millum ognir, sum í felag eiga amboðið, ella millum amboðsstøð og viðskiftafólk, og um flutt verður eitt arbeiðsamboð, ið hevur tilknýti til nýtsluna hjá dragandi akfarinum.
§ 10. Longdin á akfari ella vognraði verður mátað eftir tí, sum stingur longst fram og aftur, á samankoplaðum akførum við koplingini á tambi, undantikið tí, ið er tilskilað í stakfyriskipanunum.
Stk. 2. Frástøðan frá afturkanti á dragandi bili til framkant á viðfestum vogni ella skrásetingarskyldugum viðfestum amboði, má ikki vera størri enn 2,00 m.
Hædd
§ 11. Akfar má hvørki við ella uttan farmi vera hægri enn 4,00 m.
Stk. 2. Hóast hæddin á akfarinum lýkur treytirnar í stk. 1, hevur førarin sambært § 37, stk. 2 í ferðslulógini, skyldu til at vissa seg um, at farandi er uttan vanda ella bága, tá ið koyrt verður í tunlum, undir brúm, leidningum og líknandi støðum.
§ 12. Hæddin verður mátað beint upp og niður, av sløttum upp í ovast á vogni ella roka, undantikið tí, ið er tilskilað í stakfyriskipanunum.
Ástrýst
§ 13. Motordrivið akfar við hjólum, sum hava luftgummiringar, má hvørki við ella uttan farmi koyra á almennum vegi, um so er, at alt trýstið niður á vegin frá hjólunum á einum ási (ástrýstið) er størri enn 10.000 kg.
Stk. 2. Motordrivið akfar, sum hevur ein trekkás við dupultásettum dekkum (dupulthjól) og fjaðring, ið fer væl við vegnum, kann hava eitt ástrýst á trekkásinum sum í mesta lagi er 11.500 kg. Við fjaðring, ið fer væl við vegnum, verður skilt luftfjaðring ella onnur líknandi fjaðring sambært ásetingum í stakfyriskipanunum.
Stk. 3. 1) Á motordrivnum akfari kann samlaða ástrýstið fyri ein ásbólk við tveimum ásum ikki fara upp um:
1) 19.000 kg, um frástøðan millum báðar ásirnar er minni enn 2,00 m, men í minsta lagi 1,30 m, og trekkásurin samstundis hevur dupultásett dekk (dupulthjól) og
a) fjaðring, ið fer væl við vegnum, ella
b) veruliga ástrýstið hjá tí einstaka ásinum ikki fer upp um 9.500 kg,
2) 18.000 kg, um frástøðan millum báðar ásirnar er minni enn 1,80 m, men í minsta lagi 1,30 m.
3) 16.000 kg, um frástøðan millum báðar ásirnar er minni enn 1,30 m, men í minsta lagi 1,00 m.
4) 11.500 kg, um innanhýsis frástøðan millum ásirnar er minni enn 1,00 m.
Stk. 4. Á motordrivnum akfari kann samlaða ástrýstið fyri ein ásbólk við 3 ásum ikki vera størri enn 24.000 kg. Um so er at onkur av teimum 3 ásunum hevur eina frástøðu til annan ás, sum er minni enn 1,30 m, skal samlaða ástrýstið fyri ásbólkin ikki vera størri enn 22.000 kg.
Stk. 5. Tá ið ástrýst verður roknað, verða ásir, ið hava eina innanhýsis frástøðu, ið er minni enn 1,00 m, roknaðir sum ein ásur.
§ 14. Viðfestiakfar, sum verður drigin av motordrivnum akfari, og sum hevur hjól við luftgummiringum, má hvørki við ella uttan farmi koyra á almennum vegi, um so er, at alt trýstið niður á vegin frá hjólunum á einum ási (ástrýstið) er størri enn 10.000 kg.
Stk. 2. Á viðfestiakfari má størsta samlaða ástrýstið í ásbólki við 2 ásum ikki vera størri enn:
1) 18.000 kg, um frástøðan millum ásarnar er styttri enn 1,80 m, men minst 1,30 m,
2) 16.000 kg, um nevnda frástøða er styttri enn 1,30 m, men minst 1,00 m, og
3) 11.000 kg, um nevnda frástøða er styttri enn 1,00 m.
Stk. 3. Á viðfestiakfari má størsta samlaða ástrýstið í ásbólki við 3 ásum ikki vera størri enn 24.000 kg. Ástrýstið má tó ikki vera størri enn:
1) 22.000 kg, um onkur av teimum 3 ásunum hevur eina frástøðu til annan ás, ið er styttri enn 1,30 m, men minst 1,00 m, og
2) 21.000 kg, um nevnda frástøða er styttri enn 1,00 m.
Stk. 4. Á viðfestiakfari má størsta samlaða ástrýstið í ásbólki við 4 ásum ikki vera størri enn:
1) 30.000 kg, tó
2) 24.000 kg, um onkur av ásunum hevur eina frástøðu til annan ás, ið er styttri enn 1,3 m.
Stk. 5. Tá ástrýst verður roknað í øðrum bólkum enn teir í stk. 2 og 3 nevndu, verða ásir, hvørs innanhýsis frástøða er styttri enn 1,00 m, roknaðir sum ein ásur.
§ 15. Leguvognur og viðfestiamboð við kongabolti kann ikki hava eitt samlað ástrýst, ið er størri enn 30.000 kg.
§ 16. Akfar, sum hevur slættar ringar (valsar), má hvørki við ella uttan farmi koyra á almennum vegi, um so er, at trýstið er størri enn 10 kg pr. mm breidd á viðberaflatanum millum hjól og veg.
Stk. 2. Hava ringarnir minni ytri tvørmát enn 0,50 m, verður loyvda trýstið niðursett í mun til lutfallið millum veruliga ringtvørmátið og eitt ringtvørmát uppá 0,50 m.
§ 17. Á akfari, sum heilt ella lutvíst koyrir á beltum, má trýstið á eina rullu ikki fara upp um 1.500 kg.
Stk. 2. Er breiddin á beltinum minni enn 0,35 m, verður loyvda trýstið niðursett í mun til lutfallið millum veruligu breiddina og eina breidd uppá 0,35 m.
§ 18. Skrásett ella góðkent akfar má ongantíð verða fermt til størri ástrýst, enn tað er skrásett ella góðkent til.
§ 19. Løgreglan kann í samráði við avvarðandi vegmyndugleika loyva frávík frá reglunum um mest loyvda ástrýst, um so er, at viðkomandi flutningur ikki rímiliga kann krevjast framdur á annan hátt. Loyvið frá løgregluni skal havast við, meðan flutningurin fer fram.
§ 20. Løgreglan kann eisini í samráði við avvarðandi myndugleikar loyva bjargingarfeløgum og líknandi at víkja frá reglunum um mest loyvda ástrýst, tá skadd akfør verða beind av vegnum.
Heildarvekt
§ 21. Akfar á hjólum við luftgummiringum má hvørki við ella uttan farmi koyra á almennum vegi, um so er, at veruliga heildarvektin fer upp um samløguna av teimum ástrýstum, sum akfarið hevur loyvi til, sbr. tó stk. 2 og stk. 3.
Stk. 2. 1) Veruliga heildarvektin má ikki fara upp um:
1) 18.000 kg á motordrivnum akfari við 2 ásum, tó 19.500 kg fyri buss við 2 ásum,
2) 24.000 kg á motordrivnum akfari við 3 ásum, tó 26.000 kg um akfarið hevur ein trekkás við dupultásettum dekkum (dupulthjól) og fjaðring, ið fer væl við vegnum, ella ongin ásur á akfarinum hevur størri ástrýst enn 9.500 kg. Fyri liðbuss tó 28.000 kg,
3) 32.000 kg á motordrivnum akfari við 4 ella fleiri ásum, har frástøðan millum fremsta og aftasta ásin á akfarinum, í minsta lagi er 6,40 m, ella har tveir teir fremstu ásarnir eru stýrandi, og har frástøðan frá fremsta til aftasta ás á akfarinum í minsta lagi er 5,00 m. Fyri onnur motordrivin akfør við 4 ella fleiri ásum tó 29.500 kg, og fyri liðbuss 34.000 kg,
4) 24.000 kg á viðfestiakfari til bil, undantikið viðfestiakfari við kongabolti ella stívum dragiarmi, við 3 ella fleiri ásum,
5) 30.000 kg á viðfestiakfari til bil, undantikið viðfestiakfari við kongabolti ella stívum dragiarmi, við 4 ella fleiri ásum, har tveir teir fremstu ásarnir eru stýrandi og hava eina frástøðu, ið er minni enn 1,80 m, ella har bogin aftan hevur eitt samlað ástrýst, sum í mesta lagi er 70 % av loyvdari heildarvekt,
6) 150 kg á viðfestiakfari til motorsúkklu,
7) 56.000 kg fyri vognrað við 7 ella fleiri ásum, sum er bilur við skrásetingarskyldugum viðfestiakfari,
8) 50.000 kg fyri vognrað við 6 ásum, sum er bilur við skrásetingarskyldugum viðfestiakfari, og
9) 44.000 kg fyri onnur vognrøð.
Stk. 3. Ásetingarnar í stk. 1 eru ikki galdandi fyri leguvognar og viðfestiakfør við kongabolti ella stívum dragiarmi. Fyri slík akfør eru bert reglurnar um ástrýst og reglurnar um veruliga heildarvekt á vognraði galdandi.
Stk. 4. Tá heildarvekt verður roknað, verða 2 ásir, hvørs innanhýsis frástøða er styttri enn 1,00 m, roknaðir sum ein ásur.
Stk. 5. Á leguvognraði við 5 ella fleiri ásum, skal frástøðan millum aftasta ás á bilinum og fremsta ás á leguvogninum vera í minsta lagi 2,50 m. Frástøðan skal tó vera í minsta lagi 3,00 m, um leguvognurin hevur 3 ásar, og innanhýsis frástøðan millum onkrar av hesum er minni enn 1,10 m.
Stk. 6. Á leguvognraði við eini veruligari heildarvekt, sum er meiri enn 44.000 kg, skal frástøðan millum aftasta ás á bilinum og fremsta ás á leguvogninum vera í minsta lagi 4,00 m.
Stk. 7. 1) Fyri lastbil við 2 ásum og liðbuss, sum nýta onnur orkusløg enn verandi, kann heildarvektin økjast við øktu vektini, ið annað orkuslag krevur, tó í mesta lagi 1.000 kg.
§ 22. Fyri viðfestiakfar, sum verður drigið av bili við loyvdari heildarvekt, sum ikki er størri enn 3.500 kg, má veruliga heildarvektin, fyri leguvogn og viðfestiakfar við stívum dragiarmi, tó samlaða veruliga ástrýstið, ikki vera størri enn:
1) loyvdu heildarvektina á dragandi bilinum, um viðfestiakfarið er útgjørt við økubremsu, og
2) 50 % av tænastuvektini á dragandi bilinum, um viðfestiakfarið ikki er útgjørt við økubremsu.
Stk. 2. 1) Á viðfestiakfari, sum er útgjørt við økubremsu og verður drigið av lendisfarandi bili, sambært allýsing í stakfyriskipanunum, er hægst loyvda heildarvektin sbr. stk. 1, nr. 1, tó 1,5 ferðir loyvdu heildarvektina á dragandi bilinum. Sama er galdandi fyri lendisakfar. Loyvda heildarvektin á viðfestiakfarinum, fyri leguvogn og viðfestiakfar við stívum dragiarmi, tó samlaða ástrýstið, má ikki fara upp um 3.500 kg.
§ 23. Á skrásetingarskyldugum viðfestiakfari, sum verður drigið av bili við loyvdari heildarvekt, ið er omanfyri 3.500 kg, má veruliga heildarvektin, fyri leguvognar og viðfestiakfar við stívum dragiarmi, tó samlaða veruliga ástrýstið, ikki fara upp um 1,5 ferðir loyvdu heildarvektina á bilinum.
Stk. 2. Í minsta lagi 20 % av loyvdu heildarvektini á øllum vognraðnum skal liggja á drívhjólunum á bilinum.
§ 24. 1) Viðfest akfar til motorsúkklu skal ikki hava størri heildarvekt enn 200 kg.
Stk. 2. 1) Viðfest akfar til stórt prutl skal ikki hava størri heildarvekt enn 100 kg.
§ 25. Í vognraði, sum verður drigið av skrásetingarskyldugum traktori, skulu í minsta lagi 20 % av veruligu heildarvektini á vognraðnum liggja á drívhjólunum á traktorinum.
Stk. 2. Av veruligu heildarvektini á vognraðnum, skulu har afturat í minsta lagi 50 % liggja á teimum hjólunum, sum bremsa.
Stk. 3. Stk. 1 er ikki galdandi fyri vognrað við ikki skrásettum viðfestum amboðum.
§ 26. Í vognraði, ið verður drigið av ikki skrásetingarskyldugum traktori ella av einum motoramboði, skal í minsta lagi 50 % av veruligu heildarvektini hjá vognraðnum hvíla á bremsandi hjólunum.
§ 27. Í vognraði við ikki skrásetingarskyldigum viðfestiamboði, har dragandi akfarið er ein bilur við loyvdari heildarvekt uppá meira enn 3.500 kg, kann vektin á viðfestiamboðnum, fyri viðfestiamboð við stívum dragiarmi, samlaða ástrýstið, ikki fara upp um veruligu heildarvektina á dragandi akfarinum, um ikki viðfestiamboðið hevur økubremsu.
§ 28. Akfar, sum hevur slættar ringar (valsar), má hvørki við ella uttan farmi, koyra á almennum vegi, um so er, at veruliga heildarvektin á akfarinum ella vognraðnum fer upp um 15.000 kg, við ískoyti uppá 250 kg fyri hvørjar heilar 0,20 m við hvørjum frástøðan millum fyrsta og síðsta ás á akfarinum ella vognraðnum er størri enn 2,50 m.
§ 29. Á akfari, sum heilt ella lutvíst koyrir á beltum, má vektin ikki fara upp um 4.000 kg pr. m frástøðu millum fyrstu og aftastu rullu, og heildarvektin má ikki fara upp um 16.000 kg.
§ 30. Akfar, sum er skrásett ella góðkent, má annars ongantíð vera fermt við størri vekt enn tað, sum tað er skrásett ella góðkent til at bera.
§ 31. Løgreglan kann eisini í samráði við veg- ella brúgvamyndugleikar loyva bjargingarfeløgum og líknandi at víkja frá reglunum um mest loyvdu heildarvekt, tá ið skadd akfør verða beind av vegnum.
Altjóða ferðsla
§ 32. Við altjóða ferðslu er í hesi kunngerð at skilja ein flutningur, ið fer fram í Føroyum, og í einum øðrum landi sbrt. § 4 í kunngerð um motorakfør og viðfestivognar uppá 12.000 kg totalvekt ella yvir, ið verða skrásett til uttanlandsflutning. Eitt leguvognrað er tó í altjóða ferðslu, um bert leguvognurin er tað.
Stk. 2. Bilur í altjóða ferðslu kann hava eitt ástrýst á trekkásinum sum í mesta lagi er 11.500 kg, hóast ásetingarnar í § 13, stk. 2, um dupult ásett dekk og fjaðring ið fer væl við vegnum, ikki vera fylgdar.
Stk. 3. Bilur í altjóða ferðslu kann hava eitt samlað ástrýst, í einum ásbólki við 2 ásum, á í mesta lagi 18.000 kg, um so er, at frástøðan millum báðar ásirnar er minni enn 2,00 m, men í minsta lagi 1,30 m, hóast ásbólkurin ikki lýkur ásetingarnar í § 13, stk. 3, nr. 1.
Stk. 4. Bilur við trimum ásum, burtursæð frá liðbussi, kann í altjóða ferðslu hava eina veruliga heildarvekt upp til 25.000 kg. hóast ásetingarnar í § 21, stk. 2, nr. 2, um dupultásett dekk, fjaðring, ið fer væl við vegnum, ella ástrýst ikki verða fylgdar.
Umsókn og undantaksloyvi
§ 33. Umsókn um flutningsloyvi skal vera skrivlig.
§ 34. Landsstýrismaðurin kann í serligum føri veita undantaksloyvi frá ásetingunum í §§1-31.
Revsing
§ 35. Brot á § 1, stk. 1-5, § 2, stk. 1, 2, 4, 5 og 6, § 3, § 5, § 7-9, § 10, stk. 2, § 11, stk. 1, § 13, stk. 1-4, § 14, stk. 1-4, §§ 15-18, § 21, stk. 1, 2, 5 og 6, §§ 22-24, § 25, stk. 1 og 2, §§ 26-30, § 32, stk. 2, 3 og 4 verður sektað við bót. Sama er galdandi fyri koyring í ósamsvari við forboð sambært § 2, stk. 3.
Stk. 2. Brot á treytirnar fyri loyvi sambært § 19 og § 31 verður sambært ferðslulógini § 58 a, stk. l, nr. 3, sektað við bót.
Stk. 3. Fyri brot á § 20, § 23, stk. 1, § 27, § 30 og § 31 verður sambært ferðslulógini § 58 a, stk. 7, ásett ein herd bót, tá koyrt verður við akfari við eini loyvdari heildarvekt upp á yvir 3.500 kg.
Stk. 4. Fyri brot á reglurnar í §§ 13-32 og brot á treytirnar fyri undantaksloyvi sambært § 34, kann sambært ferðslulógini § 58 a, stk. 6, áleggjast eigaranum ella brúkaranum av akfarinum sektarábyrgd, hóast lógarbrotið framt av viðkomandi ikki var tilætlað ella varð framt av ósketni.
Stk. 5. Brot á loyvisreglurnar frá einum vegmynduleika, sambært § 7, stk. 3, verður revsað við bót.
Gildiskoma
§ 36. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Stk. 2. Samstundis fer úr gildi kunngerð nr. 2 frá 20. januar 2000 um breidd, longd, hædd, vekt og ástrýst.
Skiftisreglur
§ 37. Hesi akfør, skrásett áðrenn 15. september 1997, og vognrað, har í minsta lagi eitt av akførunum eru skrásett áðrenn 15. september 1997, kunnu framhaldandi verða nýtt:
1) Bilar og vognrað, har dragandi akfarið er ein bilur, og bilurin ella vognraðið ikki lýkur ásetingarnar í § 3.
2) Viðfestivognur til bil, har viðfestivognurin ikki lýkur ásetingarnar í § 6, stk. 2, treytað av, at loyvda heildarvektin hjá vogninum er størri enn 3500 kg.
3) Vognrað, sum er lastbilur og viðfestivognur, og sum ikki lýkur ásetingarnar í § 9, stk. 2, nr. 1 og 3.
4) Vognrað, sum er lastbilur og viðfestivognur, og sum ikki lýkur ásetingarnar í § 9, stk. 2, treytað av at samlaða, uttara lastalongdin á vogni og bili, mátað aftan fyri førarahúsið, ikki fer upp um 15,65 m.
Stk. 2. Leguvognar, skrásettir áðrenn 28. november 1989, og sum ikki lúka ásetingarnar í § 8, stk. 2, kunnu framhaldandi vera í nýtslu, treytað av at leguvognurin ikki er longri enn 13,60 m.
Innlendismálaráðið, 21. september 2012
Kári P. Højgaard (sign.)
landsstýrismaður
/ Rúni Joensen (sign.)
1) Broytt við kunngerð nr. 58 frá 16. mai 2017.


text:
Tveir Bachelorar afturat frá Náttúruvísindadeildini
Tóra Winther Reinert og Eirikur Danielsen vóru týsdagin 14. juli uppi til teirra seinastu próvtøku á Fróðskaparsetrinum, har tey hava lisið lívfrøði á Náttúruvísindadeildini tey seinastu trý árini.
Próvtøkan var framløga av eini bachelorverkætlan, sum tey hava arbeitt við seinastu 17 vikurnar. Verkætlanin ber heitið “Effects of Various Nutrient Compositions on Phytoplankton Cultivation” og snýr seg um, hvussu best er at framleiða plantuæti, at nýta sum føði til aling av toskalarvum.
Samstarv við Fiskaaling
Verkætlanin er gjørd í samstarvi við P/F Fiskaaling, sum í nøkur ár hevur gjørt royndir at ala toskalarvur í posum norðuri í Nesvík, har Fiskaaling hevur eina royndarstøð. Bestu úrslitini eru higartil fingin, tá toskalarvurnar vóru mataðar við livandi djóraætið, sum livir í sjónum. Men grundarlagið fyri, at hetta djóraæti kann trívast og nørast er, at djóraætið hevur okkurt at eta.
Plantuæti – Grundarlagið fyri vøkstrinum
Í sjónum livir djóraæti av plantuæti. Men fyri at hetta plantuæti kann nørast, er neyðugt at føðslusøltir eisini eru í sjónum. Er ov lítið til av føðslusøltum, gevst plantuætið at vaksa, djóraæti doyr, toskalarvurnar fáa tí ov lítið at eta og doyggja tí eisini.
Royndin
Fyri at alingin av toskalarvum skal eydnast, er tískil neyðugt, at nóg mikið er til av føðslusøltum í sjónum. Í verkætlanini kannaðu Tóra og Eirikur hvussu ymisk viðurskifti av føðslusøltum ávirkaðu vøksturin og samansetingina av plantuæti. Hetta varð gjørt í fýra kørum, har ymiskar nøgdir og samansetingar av føðslusøltum vóru tilsett, men ljós og hitaviðurskiftini annars vóru líka.
Úrslitini
Úrslitini hjá teimum báðum vístu, at um føðslusøltini nitrogen og fosfor vóru blandaði í lutfallinum106:16, vóru nøgdirnar klorofyl hægri og iltinnihaldið í sjónum eisini eitt sindur hægri. Var N:P lutfallið lægri, gjørdust plantukyknurnar smærri meðan lágar nøgdir av føðslusøltum høvdu við sær, at tað vóru tey smærru sløgini av plantuæti, sum kláraðu seg best.
Sum heild var tað nitrat, sum var tann manglandi faktorurin fyri gróðrinum. Fyri kiselalgurnar kann silikat tó hava verið tann manglandi faktorurin. Kanningarnar vístu, at um nóg mikið er til av føðslusøltum, og sjógvurin verður væl blandaður, gerast kiselalgurnar størri. Kanningarnar vístu eisini, at uppblóming av plantuæti í royndarkørunum hendi væl áðrenn váruppblómingina í sjónum uttanfyri. Hetta komst av, at vatnið í kørunum var grunt, og nóg mikið var til av ljósi og føðslusøltum
Á Fiskaaling eru tey sera væl nøgdir við royndirnar hjá Tóru og Eiriki. At hjálpa sær við verkætlanini, hava Tóra og Eirikur havt Eilif Gaard sum vegleiðara.
26 lívfrøðingar frá Setrinum
Síðani fyrsta bachelorprógvið í lívfrøði var givið í 1998, hava tilsamans 26 lívfrøðingar fingið prógv frá Náttúruvísindadeildini á Fróðskaparsetrinum.
Les bachelor ritgerðina "Effects of Various Nutrient Compositions on Phytoplankton Cultivation" (pdf-fílur; 9,05 mb).
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...
-
08.10.2018Tey ganga á vegnum og bíða sum nýggjur afturEitt av høvuðsverkunum hjá Ingálvi av Reyni, Tey ganga á veg...


text:
Leygarkvøldið heldur Joan Ørting fyrilesturin Meira av tí góða á Hotel Føroyum. Vit hittu hana í Keypmannahavn herfyri og prátaðu um kynslív, sjálvsfatan, porno og kynslívsupplýsing. Hóast Joan ikkki hevur vitjað í Føroyum áður, væntar hon, at føroyingar hava betri kynslív enn danir.
Joan Ørting er millum føroyingar best kend sum vertinnan í Sex Skolen á TV3. Hesar sjónvarpssendingar er Joan Ørting sera errin av.
– Eg siti í løtuni og skrivi eina bók. Í tí sambandi havi eg hugt, at øllum teimum 20 sendingunum, ið vit gjørdu, og eg má viðganga, at eg haldi tær vera sera góðar. Vit koma sera víða um, og hetta er týdningarmikil upplýsing. Hetta er ikki eitt konsept, sum smartir pengamenn hava skapt, men mítt egna tilfar. Tí takið eg eisini heiðurslønirnar, sum besta frálæru sending og sum mest nýskapandi sending, ið Sex Skolen hevur fingið, sera persónliga. Eg haldi, at Sex Skolen fortaldi fólki okkurt, og tey fingu betri upplýsing um kynslívið, enn tey hava fingið áður, greiður Joan frá og heldur fram
– Upplýsingin um kynslívið er sera vánalig í fólkaskúlanum. Eg vóni, at vit í framtíðini fáa eina aðra skipan, har fólk uttanífrá við serfrøði í tílíkum koma í skúlan og taka sær av hesum. Tey kunnu tosa við tey ungu um alt møguligt, eitt nú um hjúnarskilna, fyrsta kossin um at flirta og annað tílíkt.
Kenn tín kropp
– Danir mangla kynsligt innlit! Sum tað er nógv sum fólk ikki veit! Nógvar kvinnur vita ikki hvar holið er, sum tær pissa út ígjøgnum. Tað kann eisini vera ringt at síggja, tú skalt hyggja við einum spegli, men tað er alneyðugt, at tú kennur tín kropp, sigur Joan og heldur fram:
– Eisini, eru tað øgiliga nógv sum halda, at fólk flest fáa orgasmu av at hava inn/út samlegu, men hetta er í veruleikanum bert galdandi fyri ein minniluta.
– Tað er eisini øgiliga sigandi, at vit kvinnur ikki hava nakað orð fyri okkara kyn, sum vit eru glaðar fyri. Vit hava eina rúgvu orð á donskum, men eingi av teimum, ið okkum dámar, so sum fisse, skede, vagina ella kusse. At ikki hava eitt navn fyri sítt kyn er fremmandgerandi, heldur Joan.
Føroyingar hava betri kynslív
Danmark var fyrsta landið, ið gjørdi porno frítt. Joan sigur, at hetta var nakað, ið danir vóru sera ernir av.
– Vit gingu runt og vóru errin av, hvussu frísint vit vóru. Men vit eru als ikki frísint. Danmark er ikki eitt serliga seksuelt land. Eg rokni tildømis við, at føroyingar hava nógv betri kynslív enn danir. Eg havi eisini varhugan av, at fólk á bygd hava betri kynslív enn tey í stórbýum. Fólk sum ikki eru upptikin av kvøldskúlum, skeiðum og øðrum tilboðum hava tíð til at ímynda sær ting. Loyndarmál eru eisini eggjandi og øsandi, so fólk sum ikki hava kynslívið uppi í andlitinum alla tíðina, hava hendan fyrimunin.
Porno er skuggasíðan
Joan vil tó ikki siga, at porno er skaðiligt ella ringt. Porno er tann samlaða skuggasíðan. Sovorðið, ið vit hava undirtrýst, sovorðið dýriskt. Tað er gott at fáa ljós á skuggarnar og fáa eina javnvág. Skuggasíðan hevur eisini okkurt gott í sær, og tað eiga vit at finna, greiður Joan frá.
Hann skal elska kvinnukroppin
Joan heldur annars ikki, at nógv sex er í almenna rúminum í Danmark.
– Vit hava nógvar myndir av naknum kvinnum, men Ekstra Bladet er t.d. einasta blað, sum hevur ein kynslívspostkassa. Eg havi so einki ímóti at síggja naknar kvinnur. Eg skrivi í Ekstra Bladet, so vit fáa tað borið út hvønn morgun, og tað fyrsta maður mín ger er at blaða upp á síðu níggju. Hetta seti eg prís uppá. Tað vísir, at honum dámar kvinnukroppin, so dámar honum eisini meg. Eg eri eisini sannførd um, at um man ikki dámar kvinnukroppin, so kann man heldur ikki gerast ein góður elskari, sigur Joan.
Sex selur
Sex verður brúkt til at selja allar møguligar vørur. Hvussu ávirkar hetta kynslívið?
– Hetta hevur man altíð gjørt. Sex selur! Um tú hyggur at lýsingum fyri vaskimaskinur í 50’unum, so brúka tær eisini sex. Tað er ein vandi fyri, at vit fáa kynsligar minnilutakenslur av hesum, halda ikki, at vit eru nóg seksutar og at okkara klæði ikki eru nóg frek, at vit ikki hava sex nóg ofta, og at vit hava for nógvar rukkur ella eru ov gamlar. Kvinnur mugu skilja, at aldur er vakur, rukkur er góðar og at menn eru troyttir av kvinnum sum lata sum um. Kvinnur hava ikki tørv á at meiggja seg út, sigur Joan.
Meira av tí góða
Leygarkvøldið heldur Joan Ørting fyrilesturin Meira av tí góða á kvinnukvøldinum á Hotel Føroyum. Hetta er ein fyrilestur um driftina og erotikkin millum mann og kvinnu. Joan Ørting fortelur um munin millum tað feminina og tað maskulina, og hvat fyri fyrimunir vit hvør sær hava. Joan sigur frá, hvussu vit kunnu broyta ósemjur og líkasælu til spenning og erotikk. Hon lýsir spurningar sum, hvussu komi eg at kenna mítt egna kyn enn betur? Hvussu blívi eg meira avhildin av tí mótsatta kyninum? Hvat skal til fyri at verða meira opin? og hvussu fái eg meira kærleika inn í mítt lív?


text:
Torradagar
Torradagar er mentanarvika, ið verður hildin í Klaksvík í torra. Torri – ella í torra – kallast mánamánaðurin, ið byrjar í seinnu helvt av januar ella fyrru helvt af februar og varir í 4 vikur fram, tað er eina mánaringrás.
Í torravikuni verður skipað fyri ymiskum tiltøkum í Klaksvík. Á skránni eru fyrilestrar um torra, torrafisk og torrahald, og um fiskivinnu og siðir á sjónum.
Heilsukafé, forkunnug fiskamatskrá, barnatiltøk á bókasavninum, torrarenning og framsýningar eru bert nøkur av tiltøkunum úr Torrarúgvuni.
Torradagar eru eitt frískt mentanarligt lot í einum annars friðarligum tíðarskeiði av árinum, og ein góður møguleiki at uppliva eitt samanbland av mentan og fiski.
Meiri um torra:
Torri stavar frá teirri gomlu tíðarrokningini. Hetta var navnið á mánaði, sum byrjaði fyrstu tendring eftir jól og vardi fram til næstu tendring. Mánaðirnir vórðu kallaðir jóla, torri, góa o. s. fr.. Torri verður sett í samband við tvørra, við merkingini “minka”. Her verður hugsað um, at mánin er í minking (hvørvandi sól), ella at veturin er farin at halla ella minka. Tá ið tað hevur verið sett í samband við turrur, hevur m.a. verið hugsað um veðrið ta tíðina á árinum. Gongur fram móti ljósari tíðum!
Útróðrarmenninir tosa um torrafisk í hesum døgum, tí fiskurin kemur longur inn á grunnin at gýta. Hesa tíðina er fiskurin væl fyri og hevur rogn. Í torratíðini varð etin øðrvísi tilgjørdur fiskur, sum varð fylltur á serligan hátt m.a. við rogni og livur.


text:
Orð: Svenning av Lofti
Lag: White Christmas
1. Nú á jólum mín hugur leitar
til barnaheimið mítt so kært.
Barnadagar runnu,
og ljós har brunnu
og róku burtur myrkrið svart.
2. Ja, á jólum hugnaligar løtur,
friður kenst í heimum og um gøtur.
Jólatíðin sæla – so kær,
hon kveikir gleði mær í sál.
3. Nú á jólum mín hugur leitar
til barnaheimið mítt so kært.
Jólatíðin sæla so kær,
og hon kveikir gleði mær í sál.
Orð: Svenning av Lofti
Lag: Hann er mín songur, mín gleði
1. Hetta árið er komið at enda,
allir sunnudagarnir við.
Eina tøkk vit til Harran nú senda,
latið okkum tí øll syngja við.
Niðurlag: Eg elski sunnudagsskúlan,
ja, hann so kærur mær er.
Eg elski sunnudagsskúlan,
hann boðskap um Jesus ber.
2. Henda boðskapin tykkum vit bera,
tí vit trúgva á Frelsaran,
og vit ynskja, at hetta skal gera,
at tit eisini trúgva á hann.
3. Størri gleði vit als ikki hava,
enn at tit ganga Jesusar veg,
fylgja honum í orðum og lívi,
tæna honum, sum ofraði seg.
Orð: Liv Olsson
Lag: M.C. Restorff
Týtt úr norskum: Svenning av Lofti
1. Um enn sorgir og órógv meg tyngja,
og eg kærleika Guds ei kann sjá,
ferðist fram eg í trúgv og kann syngja:
Har heima eg hvílu skal fá.
Niðurlag: Enn skínur Guds sól handan támið,
og har frammi, ja, har verður klárt,
enn bleiktra Guds stjørnur á hválvi,
:,: okkum veittra til heimlandið várt. :,:
2. Ber mín leið gjøgnum ljós ella myrkur,
um lægd ella fjallanna rygg,
og um tað er regn ella turkur,
er leiðin til heimlandið trygg.
3. Og krossurin stendur og peikar
á tann veg, sum til heimlandið ber,
heimlandstónin í hjartanum leikar:
Gleð teg, sál mín, skjótt heima tú er.
Orð: Annie Hartelius
Lag: Enskur uppruni
Týtt: Svenning av Lofti
Upprunaheiti: Jag går till det land där ovan
1. Eg eri á veg til Landið,
mær einki skal darva har,
í fagnaði síggja Jesus
og teir stríðsmenn, ið fóru undan mær.
Niðurlag: Eg eri á veg til Landið,
skal fegnast við einglunum har,
í dýrdleika Jesusi prísa,
og teir stríðsmenn, ið fóru undan mær.
2. Nú, meðan eg skeiðvøllin renni,
eg veit, at Jesus meg sær,
hans elskandi rødd eg kenni
og teir stríðsmenn, ið fóru undan mær.
3. Fólk siga, eg eri ein dári,
og fjøldin smílist og lær,
tó eg stevni til himmalska Landið
og teir stríðsmenn, ið fóru undan mær.
4. Tey siga, til einkis eg stríði,
til fánýtis stríðsbúnan bar,
men eg syngjandi framá tó stevni
til teir stríðsmenn, ið fóru undan mær.
5. Í frelsunarstríðnum eg standi,
eg óræddur herbúnan bar.
Eg streingi til himmalska Landið
og teir stríðsmenn, ið fóru undan mær.
Orð: Svenning av Lofti
Lag: Gunnar Mikkelsen (Dýrd á vík og vág)
Viðmerking: Svenning yrkti sangin í 1998, tá mamma hansara fylti 90 ár.
Móðurmyndin er
vakrast her í verð.
Bróstabarnið ongantíð hon gloymir,
tekur tað at sær,
trygt tað hvílir har
til tað burt í annan heim seg droymir.
Móðirin hon er
tann, sum munin ger
tá á barnaárum ilt kann hótta.
Stillar barnasinn,
kínir milt á kinn.
Barnið gloymir burtur allan ótta.
Kvæmi ungdómstíð,
móðir mild og blíð
fjálgaði og menti unga sinnið
til so við og við
styrktust lívsins stig.
Eygnustundir festu seg í minnið.
Nú er middagssól
farin handan hól,
andlit títt nú vesturskinið prýðir.
Ongantíð sum nú
yndislig ert tú.
Kvøldarroðin gyllir lívsins líðir.
Orð: Annie Johnson Flint
Lag: Hubert Mitchell
Týtt: Meta av Fløtum (ørindini) og Svenning av Lofti (niðurlagið)
Hann gevur meir náði, tá byrðin gerst tyngri,
er stríðið ov svárt, er hann við vára lið.
Í stórari kreppu hans miskunn er størri;
í margfaldum royndum hann gevur sín frið.
Guds náði er botnleys, ómáldur hans friður,
og aldri hans megi kann svinna avstað;
tí av sínum veldigu, ævigu skattum
hann gevur og gevur og gevur hvønn dag.
Tá vit eru ovbyrjað, orka ei meira,
útlúgvað og gevast á hálvari leið;
ei ment eru longur í stríðnum at standa,
Gud styrki tá sendir, hann svíkja kann ei.
Orð og lag: Åge Samuelsen
Týtt: Svenning av Lofti
1. Áh, Jesus, tú mín Frelsari og Harri,
so ríklig náði tín og miskunn er.
Eins og Maria eg tær komi nærri
til føtur tínar – hetta hvíld mær ber.
Mín Frelsari, títt kæra navn eg teski,
úr hjartadýpinum eg prísi tær.
Mín Jesus, inniliga eg teg elski,
tín náðisól nú lýsir fyri mær.
2. Nú fjaldur eri eg í tíni náði,
títt Orð er vorðið fóti mínum ljós.
Í royndarstundum nýggja kraft eg fái,
tín Andi leiðir meg á lívsins kós.
Lat altíð eldin mær í barmi brenna,
tín kærleik fylla lat meg dag um dag,
so eg kann læra onnur teg at kenna
og sál mín tæna tær við ídni glað.
3. Mítt ynski er at vera tær til gleði,
at tæna tær og lýsa øðrum veg.
Takk, at tú gevur kraft á lívsins vegi
at lýsa sum ein stjørna fyri teg.
Tú ert mítt lív, mín sigurskraft og megi,
mín lovsongur á royndarkendu ferð,
inntil eg hitti teg á dýrdardegi
og síggi teg, mín Jesus, sum tú er.
Orð og lag: Albert Allen Ketchum
Týtt: Oddmar Marsten og Svenning av Lofti
Upprunaheiti: Why do I sing about Jesus?
1. Í mínum hjarta er gleði,
Jesus frá synd frelsti meg.
Frelsara mínum eg prísi,
reinsaður nú eri eg.
Niðurlag: Hví vil eg syngja um Jesus?
Hví er hann alt fyri meg?
Hann er mín Harri og Gud, sum
doyði, og frið fekk eg.
2. Bert eina sjón av hans góðsku,
og tað mær nóg mikið var.
Bert við at hyggja á Jesus,
náði og frelsu tú fær.
3. Fagrastur er hann av øllum,
fagur sum liljan at sjá,
krýndur við dýrd og við heiður,
kærleika, miskunn og náð.


text:
Fyrst hoyra vit Kristian Hansen tosa um trúðarverju. M.a. um álop á Gamla Testamenti og tekur dømi við kamelum í Abrahamsa tíð.
Síðani hoyra vit Hildu Viderø greiða frá arbeiðinum hjá Barnahjálpini og túrinum í Liberia, ið hon hevur verið á fyri kortum. Meira fæst at vita um føroysku barnahjálpina á heimasíðuni: barnahjalp.fo
Vertur: Maria Mørkøre. Teknikari: Albin Johannesen
Lurta eftir sendingini her
Um tú vilt taka sendingina niður, so høgraklikka slóðina og vel “Save link as…” ella “Gem destination som…”


text:
Lestrarvegleiðing
Spurningar viðvíkjandi Musikkskúla miðnámi kunnu setast Ólavi Jakobsen , ið eisini virkar sum lestrarvegleiðari hjá næmingum á Miðnámi og næmingum, ið ætla at søkja um upptøku. Hann kann vegleiða um alt, ið hevur við Musikkskúla miðnám at gera og kann eisini veita tykkum upplýsingar um útbúgvingar uttanlands.
Øll eru vælkomin at seta spurningar ella biðja um tíð til samrøðu í trúnaði.
Ólavur Jakobsen, t-postur: olavur( )torshavn.fo – tlf. 516434. (Hittist, eftir avtalu, á Musikkskúlanum, Frúutrøð 1, hósdagar kl. 15.00 til 18.00) tlf. 302471.


text:
Yndifitness varð stovnað í 2004, og heldur til beint við rennibreytina. Eg havi verið ein túr og vant í Yndi, og fari at meta um ymisku tingini tey hava at bjóða uppá. Eg fari eisini at hyggja at, hvussu umstøðurnar, eru at venja í. Serliga fari at at hyggja at møguleikunum hjá lesandi.
Upplatingartíðir:
Yndifitness er opið mánadag til hósdag klokkan 06:00 til 22:00. Fríggjadag hava tey opið frá 06:00 til 20:00, leygardagar og sunnudagar frá 09:00 til 18:00.
Sum ein lesandi í Føroyum, so er ikki nógv tíđ ein hevur um hendurnar. Sjálvur haldi eg, at tá man arbeiðir afturat lesnaðinum, sum flestu ung gera, og framvegis skal hava tíð til at liva og gera ting, iđ eru meira “pleasure” enn “business”, so kann tað vera ógvuliga trupult at finna tíðina, til at fara oman at venja. Tí haldi eg, at tað hevði verið sera deiligt, um upplatingartíðirnar vóru longri. Tó er hetta nokkso vanligt fyri allar venjingarmiðstøðirnar í Tórshavn.
Vektir og maskinur:
Í Yndifitness eru nógvar maskinur í einum breiðum úrvalið. Har eru ógvuliga nógv rennibond, sum slett ikki er so galið, av tí at flestu okkara, ið fara oman at venja, ynskja eisini at sleppa at renna eitt sindur. Annaðhvørt um hetta er sum upphiting, ella tí at tað er ein fínur máti at sleppa av við nøkur eyka kilo uppá. Tá har eru so mikið nógv rennibond, so er so at siga altíð møguligt at sleppa fram at einum beinavegin, uttan at skula bíða eftir, at onnur eru liðug við at nýta tey.
Tey hava eitt serstakt rúm, til allar vektirnar, atskilt frá maskinunum. Rúmið er eitt sindur slitið og rátt, men tað haldi eg ikki er so nógv galið við, tí at tað skapar eina serliga “atmosferu”, sum er nokkso feit at venja í. Tað er ikki soleiðis, at tað sær út sum høli fer at detta sundur hvørja løtu, men heldur at tað er eitt sindur “rough around the edges”.
Hølini:
Hølini hjá Yndifitness eru rættiliga flott og rúmlig. Hølini hava skráttekju, og hetta ávirkar eitt sindur venjingarumstøðurnar. Hóast tað er hampuliga høgt upp til lofti í miðjuni á bygninginum, so ger tað, at har er skrátak, at úti ímóti veggjunum tykist nokkso lágt, og eg haldi faktiskt at tað er eitt sindur ov lágt heilt úti við. T.d. eru nakrar av maskinunum heilt úti við, har tað er rættiliga trongt.
Skiftangarrúmini eru sera stór, og hetta er rættiliga deiligt. Tú nýtist ikki at troka teg framat einum plássi, og tá fleiri eru í brús, so verður tað so heitt, sum í øðrum skiftingarrúmum. Eftir eina harða venjing, tá tú longu ert heit/ur, so er eitt ikki ov heitt skiftingarrúm slett ikki so galið.
Les eisini: Ummæli - Burn Fitness
Kostnaður:
Fyri ein mánað, uttan binding, kostar tað 500 kr at venja í yndi. Men, um tú velur at gjalda við fastari flyting, sum er bindandi í trýggjar mánaðir, so kostar tað 350 kr. Tey hava tilboð til lesandi, sum inniber at tú fært 20% avsláttur av limagjaldinum. Sostatt ber til at venja fyri 280 kr. um mánaðin, um tú velur eitt bindandi hald.
Um tú ert ein av teimum, sum arbeiðir, so er hetta ein fínur kostnaður. Tó er tað eitt sindur verri um tú livir fyri 1800 kr. um mánaðin, sum studningurin er. Tí kann kostnaðurin vera eitt sindur av einari avbjóðing hjá summum, og kann forða summum í at venja.
Serlig ting:
Allir benkirnir í Yndifitness eru prýddir við teirra logo. Hóast hetta ikki rættiliga ávirkar venjingina á nakran hátt, so er tað alíkavæl nokkso kul at tað “matchar”.
Eitt stórt pluss, til okkum, sum dáma væl at renna úti, serliga um summarið, er at Tórsbreyt (rennibreytin í Tórshavn) liggur beint uttanfyri Yndifitness, so til ber at t.d. hita upp úti á rennibreytini við at renna nakrar rundir, áðrenn tú fert inn at venja.
Eisini inniber plaseringin hjá hølunum at tað eru nógv parkeringspláss uttanfyri, og bussar koyra næstan beint við. So tað er sera atkomiligt.
Heildarmeting:
Fyri at taka saman um, so er nógv góðar orsøkir til at velja Yndi. Tey hava nógv rennibond, atskilt vektrúm og nógvar ymiskar maskinur. Tú kemur sjálvdan at standa og bíða eftir júst tí maskinuni, tú skal brúka. Rennibreytin er beint uttanfyri, og tað er lætt at koma til venjing, um tú ert við bili, ella við bussi.
Tó er tað ikki akkurát bíligt at venja, og upplatingartíðirnar eru eitt sindur ov stuttar eftir mínari meining. Eisini er tað eitt sindur ov trongligt úti ímóti veggjunum, men burtur sæð frá tí, er plásstrot ikki nakar trupulleiki.
Út frá hesum fari eg at geva Yndifitness 4 ½ av 6 R’um.


text:
Bókin viðger føroyskan gróður og plantuvøkstur. Fyrst verður stutt sagt frá um gróðurin, síðani verður plantugróðurin viðgjørdur, og at enda verður skrivað um plantuættirnar í teksti. Aftast í bókini eru listar við plantunøvnunum á føroyskum, donskum og á latíni.
Við myndum og á løttum máli verður greitt frá grasi, einari av heimsins týdningarmestu plantum. Bókin hóskar v...
Á bókini verður sagt frá 13 av teimum vanligastu blómusløgunum í Føroyum. Blómurnar eru: brobber, undirløgugra...
Føroya Skúlabókagrunnur hevur við hesum verki givið út fyrstu fullfíggjaðu føroysku floruna í litum. Føroysk f...


text:
Teir báðir Teitur Samuelsen og Fróði Magnussen tóku stig at skipa fyri snarróðri og ódnartøkum til tess at leingja róðrarárið fyri rógvaran. FM-róðrarnir eru bara í juni og juli mánað, og kappingarárið kann gerast í og so stutt í mun til aðrar ítróttagreinar. Ì vár valdu teir so at fara út um Havnina við ódnartøkunum, og teir valdu Runavík og Vestmanna. Nú eru tey trý róðrarátøkini av, og nú stundar til fyrsta FM-róðurin á norðoyastevnu í Klaksvík. Eg havi spurt Teit Samuelsen, hví teir fóru út um Havnina við ódnartøkunum, og hvussu gekst í Runavík og í Vestmanna?
– Ja, tað er rætt sum tú sigur, at endamálið frá byrjan var at leggja okkurt aftrat FM-róðrunum. Tí skipaðu vit fyri fyrsta snarróðrinum á Havnarvág, har róð varð frá Molanum og inn í Vágsbotn. Teinurin var 470 metrar. Men trupulleikin við snarróðrinum vóru farmaskipini og onnur stór skip, sum koma og fara av Havnini. Vit royndu so ódnartak, sum er langur spurtur, og teinur, sum rógvarar rógva tríggjar ferðir sama dag. Rógvararnir vóru væl nøgdir við róðrarnar, og ódnartak er lættari at skipa fyri enn snarróðurin, tí teinurin er styttri.
– Nú var tíðin komin at handa ódnartøkini út á onnur róðrarpláss í landinum, og vit valdu Runavík og Vestmanna. Valdu hesuferð at leggja ódnartøkini á bátastevnuni í Vestmanna. Eitt av endamálinum at fara út á bygd er eisini at avlasta okkum, sum skipa fyri, og at fáa onnur feløg at taka undir við ódnartøkunum. Tú spyrt, hvussu vit eru nøgdir? Í Runavík vóru vit heilt væl móttiknir, hjálpin var stór, og alt gekk eftir ánni. Okkara menn Magni Nielsen, Jón Johansen og Trúgvi Johansen taka sær at startinum á øllum plássum, og vit aðrir vóru eisini har. Stóra hjálp fingu vit frá Róðrarsambandinum, sum letur málútgerðina, har fólk fylgja við tólunum.
– Í Vestmanna gekk eisini hampuliga væl, men henda dagin var veðrið ikki til vildar, men rógvarar skulu eisini venja seg við at rógva í mest sum øllum veðri, og um várið kann veðrið vera svikaligt. Í sambandi við ódnartøkini í Vestmanna vóru feløgini ikki fyrireikað, at tey ikki kundu koyra bátarnar við bátavognum, tí vindurin á vegunum var ov nógvur. Hetta fer at ganga betur eina aðru ferð. Veðrið gjørdi, at ódnartøkini vóru seinkað nakað í Vestmanna, tí bátarnir høvdu trupulleikar at fáa bilar at koyra bátarnar, tá bátavognarnir ikki kundu nýtast.
– Jú, vit eru øll fegin um, at vit fóru til Runavíkar og Vestmannar við ódnartøkunum. Vónandi eru hesi róðrarátøk komin fyri at vera, tí føroyskur kappróður skal hava onnur tilboð til rógvaran enn bara FM-róðrarnar, sum bara fara fram í juni og juli mánað, sigur Teitur Samuelsen at enda. So kann onkur spyrja, um vit í ódnartøkunum fingu ábendingar, hvørjir bátar vera frammi í oddinum í FM-róðrunum. Jù, har eru ábendingar, men hesar skulu takast við fyrivarni, tí fleiri manningar vóru av ymsum orsøkum ikki við í ódnartøkunum, og ódnartak teinurin er ikki 1000 metrar men langur spurtur. (Vagnur)


text:
Fyrr í árinum tóku Hans Andreas Sølvará og Heðin Lamhauge lut í einum kjakið á ráðstevnuni ‘Er Gud Deyður’. Evnið teirra millum snúði seg serstakliga um vísindina í einum lívsfrøðiligum høpi, við heitinum: ‘Hevði Darwin Rætt’? Eg havi fleiri ferðir havt ætlanir at skriva ávísar viðmerkingar um ráðstevnuna, á blogginum, men kom ongantíð so langt.
Men nú bar tað so á, at Sølvará og Heðin báðir luttóku í einum prátið, í útvarprinum, har í báðir umrøða sjónarmiðini. Hetta innleggi eru nakrar fáar viðmerkingar til tað sum har var framlagt.
Í prátinum avnoktar Sølvará ikki, at menningarlæran er ein vísindalig teori, men ein teori sum hann kortini metir at verða sonn. Sannføringin er bygd, sum hann sigur, á tað nýggjasta innan lívfrøðina, serstakliga nevnir hann metodina hjá Karl Popper, sum er av tí fatan, at um tað ikki hevur eydnast at falsifisera eitt ávíst ástøði, er teoriðin ivaleyst at rokna sum álítandi.
Eftirsum eg ikki eri vísindamaður, fari eg ikki gera meg inn á menningarlæruna á hesum sinni, tó at spurningarnir frá mínari síðu, ivaleyst eru nógvir.
Persónliga haldi eg hesa viðgerð av einum evnið verða praktiska, so leingi ástøði ikki fanatiskt sæð, skal varveitast sum eitt grundleggjandi fakta og tað er mín kensla at so er.
Eg undrist bara yvir, hví hetta ikki eisini tykist at verða framgangsmátin sum Sølvará og aðrir, fylgja í teirra viðgerð, av eitt nú Evangeliumskelduni, har í hypotesir og ástøðir, sum eru óneyðugar, tíðarvillandi og oftani veruleikafjarðar, flúgva okkum um oyrini. Í høpinum av søguligu granskingini av Evangeliumskelduni, verða hesar hypotesir áhaldandi framlagdar sum vóru tær fakta og søguligu veruleikin oftani kúgaður. Hesar hypotesur og hesi ástøði innan bíbliusøgranskan kunnu jú oftani falsifiserast, alt ímeðan keldutilfarið sum ikki líkar kritikkarinum, kann staðfestast nógv betri enn menningarlæran. Er tað nakar við mær sum varnast mótsøgnina?
Víðari í prátinum leggur Heðin upp til, at menningarlæran heldur enn at verða væl grundfest, er vorðin væl og virðuliga vard; við øðrum orðum sleppur hon ikki at verða afturvíst. Harnast fastheldur hann, at menningarlæran, sum dregur frá ymiskum vísindaligum økjum og ástøðum, verður eftir hesa samanlegging klødd í ein ávísan ham, hareftir við tí tilgongd, at úrslitandi niðurstøðan verður tulka til at passa einari ávísari heimsmynd; í hesum førðinum tí nátturulistisku, har í Gudurin verður skyldur frá.
Fyri Heðin, er hetta dømi uppá at darwinisman, eftir núverandi tilgongd, er nógv meiri politisk, heldur enn vísindalig.
Persónliga haldi eg, at Heðin í hesum føri, vísur á eina meiri álvarsama og dapra síðu í kjakinum millum darwinistar og tey sum ivast um ástøðið. Her tykist tað at darwinisma er ein meining, sum grunda á ástøði, drívur eitt monopolspæl, har í mótstríðandi síðan, javnan verður demonisera og enntá til tíðir, tvungin at tiga.
Henda dapra myndin er heldur ikki so veruleikafjar. Tað er í hvussu er ein veruleiki, at øðrvísihugsandi, verið tað seg kreationistar ella slík sum hava ivamál um darwinismuna, oftani hava verið úti fyri ómetaligum ágangi í tí akademiska leikpallinum. Jerry Bergman í bókini ‘Slaughter of the Dissidents’, viðgerð ein hóp av slíkum søkum úr USA og talið á dømum, bara í USA, sigst at kunna liggja upp í móti 100.000. Kann hetta forklára tað stóra fleiritalið av evolutionistum og teir fyrimunir og makt hesir hava í granskingini, útgangstøðinum, niðurstøðuni, eftirmetingini og kjakinum?
At hetta er blivi eitt politiskt stríð mótvegis trúgv og religión, sæst eisini týðiliga aftur í úttalisinum hjá kenda vísindamanninum og ateistinum Steven Weinberg, sum einaferð helt fyri: ‘Um vísind kann oyða religiøsu ávirkanina á unga fólkinum, so haldi eg, at hetta møguliga er tann mest týdningarmikla íløga vit kunnu gera’ (Dinesh D’Souza, What’s so Great about Christianity, s.25).
Eg haldi tí, eg kann taka undir við Heðin, tá hann sigur, at darwinisma ídag, oftani tykist at grunda í politikki, ella tað sum vit av røttum kunnu kalla motiv ella maktstríð.
Aðrastaðni í prátinum gerð Sølvará sær galt av ‘fleiritals-argumentinum’. Her hevur hann sjálvandi rætt í pástandinum, at flestu lívfrøðingar ikki eru samdir við Heðin; men skulu vit nú aftur gera okkum galt av fleiritalinum? Hevur fleiritalið altíð rætt? Hevur søgan lært okkum at fleiritalið altíð hevur rætt? Stuttligt, tí eftir at hava kjakast um religión við ikki-kristnar føroyingar í eitt ár, verður sama ‘fleiritals-argumentið’, javnan tikið uppá tal. Tá eg so tiltíðir hætti mær at nýta hetta sama argumentið, gera hesir ikki øðrvísi, enn at vraka argumentið og harvið mótstríða sínari egnu framferð og útgangstøðið.
Sølvará hevur enntá nýtt sama argumentið í einum gudfrøðis-søguligum høpi, í samband við Bíbliutekstin. Men í tí høpinum kann argumentið av fleiri orsøkum, slett ikki altíð nýtast og um tað kann og vit kunnu yvirføra hendan saman holdning til menningarlæruna eisini, so fer ivi mín um menningarlæruna bara at økjast munandi meiri.
Í samband við pástandin hjá Heðin, at menningarlæran er blivin partur av einum politiskum maktkampi, svarar Sølvará at menningarlæran hevur verið nýtt politiskt av social-darwinistum. Men leggur hann aftrat, at atomfrøði eisini kann brúkast til gott og ilt, sum tí sigur líka lítið um veruleikan av menningarlæruni sum atomvápn siga um atom.
Veit tó ikki heilt, um hatta var tað sum Heðin meinti við, men eg kann fara skeivur. Haldi at Heðin vísti á, at darwinisma hevur verið brúkt politiskt, í tann forstand, at ástøði hevur skula staðfest ella grundgivi fyri einari nátturligari tilveru, har Gudurin antin er uttanfyri, ella slett ikki eksisterandi. Fyri nógvar social darwinistar, er hetta sjálvsagt eitt útgangstøði, men fyri nógvar darwinistar, er hesin holdningur, sum heild, ivaleyst eisini generelt ráðandi.
Í hesum sambandi, hevur tað hevur verið nógv kjakast á ‘Kristindómur Svarar’, um at menningarlæran hevur etiskar trupuleikar við sær. Hetta kemur oftani til sjóndar innan social darwinismu og er eftir Dawkins at døma, ein dapur veruleiki sum óansæð socialdarwinismu ella ikki, hvílir undir ástøðinum.
Her hava mong sjálvandi kritisera menningarlæruna og lýst ástøði, sum bæði óetiskt og sosialt vandamikið. Hetta var eitt nú tann stóra fløkjan, sum kommunistarnir máttu loysi seg úr, eftir at hesir í teirra tekstum myndaðu samfelags tilgongdina og etik, við nátturligu menningina lýsta av Darwin og øðrum og eirindaleysu ‘survival of the fittest’.
Eg eri tó púra samdur við Sølvará, at hetta ikki vísir darwinistiska ástøðinum aftur, men eg geri meg kortini ikki heilt klókan uppá analogiði, tá hann leggur dent á, at atomgransking eins væl og menningarlæran kann nýtast til gott og ilt.
At darwinisma var nýtt at greiða frá rættari samfelagstilgongd, er ein týðiligur trendur í mongum 19-20 ølds tekstum. Veit ikki heilt, hvussu etisk, social-samfelags filosofi, har í menniskjasamfelagið, sum annars kann eftirapa seg tilgongdini í menningarlæruni, kann eftirapa seg atburðinum hjá atomum og hví vit yvirhøvur skuldu? Men hetta var nú ikki tað haldi eg, sum Heðin kom inn á kortini.
Gleði meg at fylgja við kjakinum í framtíðini og vóni at kjakið verður áhaldandi.
Lurta eftir prátinum á Kringvarpinum:


text:
Ari av Rana
05.12.2017 - 12:35
Tíðindi > Uttanlands - ES
499 kilometrar langa landamarkið millum Írland og Norðurírland er blivin ein heilt stórur trupulleiki fyri Brexit-samráðingarnar.
Í dag skulu bretar eftir ætlan koma við einum uppskoti í samráðingunum útliman úr ES. Men bretar hava rent seg inn í trupulleikar. Írland vilja at vørur og arbeiðstakarar kunnu ferðast frítt millum Írland og Norðurírland, men hetta vil Norðurírland ikki hoyra talan um, skrivar TV2.
Arlene Foster, leiðari í Norðurírlandi, vil hava eitt Brexit, har Norðurírland lima seg út á sama hátt sum restin av Bretlandi, bæði fíggjarligt og politiskt.
Foster vil tí ikki gera nakra serliga avtalu við Írland.
- Norðurírland skal lima seg úr ES á somu treytum sum restina av Bretlandi, segði Foster í telefonsamrøðu við bretska forsætisráðharran, Theresa May.
Hóast freistin fyri einum uppskoti um Brexit er sett at verða í dag, kann freistin útsetast.


text: Danska stórtalentið Frederik Siem Pedersen hevur síðani fríggjadagin verður raktur av onkrari ígerð, sum læknarnir á sjúkrahúsinum í Hillerød ikki hava kunnað eyðmerkt, og tískil heldur ikki kunnað givið viðgerð ímóti. Talan kann vera um alt frá blindtarmsbetendilisi til salmonellaeitran, og støðan er so at hann ikki hevur kunnað vant í 5 dagar, her upp undir donsku meistarastevnuna. Frederik eigur donsku juniormetini frá 50 til 400 frí á langgeil, umframt í 50, 200 og 400 metra frí á stuttgeil. Hann er árgang 1991, og tí ikki longur juniorur, men hevði væl stadigvekk sett nøsina upp eftir at kvalifisera seg kanska til EM í Budapest í summar. Les her á swimnews.dk


text:
Finnast týningarlegur allastaðni … ?
04.05.2017 - Miðlabreytin
Nám X’arar vitjaðu í morgun, mikudagin 3. mai, týningarleguna Sachsenhausen, ið liggur einar 40 km uttanfyri Berlin.
Legan var ein tann fyrsta av mongum legum, og varð nýtt sum høvuðsstøð, ið samskipaði allar týningarlegurnar og teirra ræðuleikar.
Hon varð bygd upp um somu tíð, sum olympisku leikirnir vóru á sumri í 1936; og Heinrich Himmler legði til rættis ræðuleikarnar.
Næmingarnir stóðu á gáttini til nakað, ið tey helst fara at minnast og undrast á, tá upplivinigin einaferð er sodnað í teirra undirvitsku.
Einaferð fara tey helst at spyrja hví – og … kann tað henda aftur …? Klichéin hevði verið at sagt, at svarið bleiktrar onkustaðni í vindinum; tí til tess hava vit ikki tíð.
Latum okkum bert skimast rundan um okkum … eru hermót ikki allastaðni …???


text:
Almennir fyrilestrar í sambandi við norðurlendska EURAXESS ráðstevnu
Í døgunum 26. og 27. mai verður Norðurlandahúsið karmur um norðurlendska EURAXESS-ráðstevnu, sum Granskingarráðið og Fróðskaparsetrið skipa fyri í samstarvi við NordForsk.
EURAXESS er eitt átak hjá ES-kommissiónini, ið skal taka burtur forðingar fyri fríari flyting av vitan í Evropa, fáa fleiri granskarar, lesandi, vísindafólk og akademisk starvsfólk at flyta millum lond og geva granskarum betri møguleikar at menna sína yrkisleið.
Hetta er triðja norðurlendska EURAXESS ráðstevnan, ið verður hildin, og ætlanin er, at ráðstevnan skal vera eitt afturvendandi tiltak á hvørjum ári.
Í sambandi við hesa ráðstevnu verða tveir almennir fyrilestrar. Tann fyrri, sum Dr Axel Steuwer, menningarstjóri á økismenningarstovninum Invest í Skåne, heldur, hevur heitið "Nýtt altjóða granskingarsetur í Lund - týdningurin fyri norðurlond". Seinni fyrilesturin, ið Klaus Nygaard, stjóri á Grønlands Naturinstitut , heldur, ber heitið "Arktiskt granskingarsamstarv".
Fyrilestrarnir verða í Norðurlandahúsinum týsdagin 26. mai kl. 11.15 og kl. 12.00.
Luttøka er ókeypis.
Nærri kunning um fyrilestrarnar her:
- Nýtt altjóða granskingarsetur í Lund - týdningurin fyri norðurlond Leinki til báðir fyrilestrarnar
- Arktiskt granskingarsamstarv
Les um EURAXESS her
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Okkara rættindi sum tjóð • Altjóða fólkarættur • Skipað loysing • Sjálvberandi búskapur • Grundlóg Føroya • Rættartrygd, lógir og almenn fyrisiting • Dómstólar • Kommunur
Okkara rættindi sum tjóð
Føroyingar eru tjóð við sjálvsavgerðarrætti, og vit lúka allar tær søguligu, politisku, mentanarligu og búskaparligu fortreytirnar fyri at skipa okkum sum sjálvstøðugt land og frælsa tjóð í heiminum. Føroyska tjóðin hevur ongantíð givið sín sjálvsavgerðarrætt frá sær ella samtykt at lata vald ella ognarrætt til nakra aðra tjóð ella vald. Tvørturímóti. Bara einaferð er føroyska tjóðin spurd á fólkaatkvøðu – 14. september í 1946 – har roynt varð at trýsta fólkið til at geva frá sær okkara rættindi. Men føroyingar valdu loysing og frælsi.
Tær lógir og tær skipanir, ið hava verið settar í verk í Føroyum um okkara ríkisrættarligu støðu, okkara tjóðarrættindi og sjálvsavgerðarrætt, hevur fólkið ikki samtykt, og tær hava tí onki fólkaræðisligt gildi.
Altjóða fólkarættur
Í grundarlagnum at skipa Føroyar frælsar byggir Tjóðveldi á stovningarsáttmálan hjá Sameindu Tjóðum (ST) og á ST-sáttmálarnar um borgarlig og stjórnmálalig rættindi og um búskapar-, samfelags- og mentanarrættindi. Har verður m.a. staðfest, at:
- Allar tjóðir hava sjálvsavgerðarrætt. Við heimild í hesum rætti hava tær frítt at taka avgerð um stjórnarrættarligu støðu sína og frælst at fremja búskapar-, samfelags- og mentanarmenning sína.
- Allar tjóðir kunnu til sítt egið gagn frælst ráða yvir náttúruríkidømi sínum og tilfeingi, skerjir tað ikki skyldur bundnar í millumtjóða búskaparsamvinnu. Á ongum sinni kunnu verða tikin frá eini tjóð ráðini at bjarga sær sjálvari.
- Tey ríki, sum eiga lut í hesum semingi, teirra millum tey, sum hava ábyrgd av at sita fyri umveldum, ið ikki ráða sær sjálvum, og tilsjónarumveldum, skulu stuðla til at fremja sjálvsavgerðarrættin.
Øll Norðurlond hava undirritað hesar sáttmálar. Tjóðveldi virkar í norðurlendskum samstarvi fyri, at Norðurlond viðurkenna og stuðla frælsisrættindunum hjá føroyingum og øllum teimum norðurlendsku tjóðunum, ið ikki hava útint sín sjálvsavgerðarrætt.
Skipað loysing og tjóðfundarleiðin
Tjóðveldi leggur dent á eina skipaða loysing. Allar fyrireikingar og samráðingar um ítøkilig mál eru framdar til tess at fremja eina væl skipaða loysing í Føroyum, sum verður kjølfest í fólkaatkvøðum um tilgongdina og leiðina.
Tjóðveldi vil skipa tilgongdina soleiðis
1. Grundlóg Føroya verður løgd til almenna viðgerð og til fólkaatvøðu. Hetta verður gjørt eftir tjóðfundarleiðini:
Tjóðfundarleiðin
- Eitt ávíst tal av fólki (30-50 tilsamans) úr øllum økjum í landinum verða vald á beinleiðis vali til at vera umboð á tjóðfundinum fyri ymsu økini.
- Tjóðfundurin hevur almennar fundir í øllum pørtum av landinum, har øll kunnu siga sína hugsan og fáa ávirkan.
- Tjóðfundurin ger endaligt uppskot til grundlóg, sum síðan verður lagt til bindandi fólkaatkvøðu.
2. Heildarveitingin úr Danmark verður sett í Búskapargrunn Føroya, og umvegis grunnin verður hon stigvíst minkað burtur.
3. Uttanríkismál, verjumál, útlendingamál, loftferðslumál, persóns- og familjurættarmál verða skipað undir føroyskum ræði, og føroysk lestrarstuðulsskipan til øll føroysk lesandi verður sett í verk.
4. Løgregla, rættarskipan, gjaldoyramál, peningamál, fíggingarvirksemi og ríkisborgararættindi verða skipað undir føroyskum ræði.
5. Samráðingar verða framdar við donsku stjórnina um framtíðar samstarv millum tvær javnsettar tjóðir sambært altjóða fólkarætti. Fráboðan til altjóða samfelagið um, at Føroyar verða skipaðar sum sjálvstøðug tjóð, verður løgd til fólkaatkvøðu í Føroyum.
Sjálvberandi búskapur
Tjóðveldi hevur lagt fram væl grundað og fíggjarliga kjølfest uppskot til miðvíst at gera okkum leys av veitingunum uttanífrá og at skipa ein sjálvberandi búskap.
Hetta kann fremjast við eini skiftisskipan, har inntøkuvøkstur landsins og minkingin av donsku ríkisveitingini verða knýtt saman. So hvørt inntøkur landsins vaksa, fara 50% av inntøkuvøkstrinum til at minka ríkisveitingina á fíggjarlógini, meðan 50% av inntøkuvøkstrinum fara inn á fíggjarlógina. Hetta verður gjørt umvegis Búskapargrunn Føroya. Við hesum leisti verður landsins fíggjarlóg óheft av donsku ríkisveitingini eftir 6-8 árum.
Grundlóg Føroya
Føroyska fólkið hevur evsta valdið í Føroyum. Grundarlagið undir fólkaræðinum verður skjalfest í egnari grundlóg. Í Grundlógini verða frælsisrættindini, mannarættindini og javnrættindini hjá tjóðini og hjá hvørjum einstøkum samfelagsborgara lógarfest.
Grundlógin skal m.a.:
- Tryggja øllum íbúgvum landsins javnbjóðis rættindi og skyldur, persónligt frælsi, sosial rættindi, rætt til útbúgving, arbeiði og rættartrygd.
- Tryggja eitt greitt valdsbýti, og at allir valdsstovnar landsins verða lagdir undir fólksins ræði og ábyrgd.
- Áseta minnilutaverju í bæði parlamentarisku skipanini og fyri samfelagsbólkar.
- Áseta reglur og skyldur um vernd av landsins tilfeingi, og at tilfeingið er fólksins ogn, áseta rættindi til innløgu, umhvørvisvernd og verju fyri, at fólkaræðið ikki kann missast, og áseta kommunalt sjálvræði, alment gjøgnumskygni og verju av fíggjarliga fæi landsins.
- Tryggja, at øll fólksins umboð hava rættarliga ábyrgd og standa til svars fyri sínum avgerðum.
- Áseta, at fólksins vald verður styrkt við beinleiðis fólkaræði, har ávist tal av veljarum við undirskriftum kann krevja mál viðgjørt og gjørt av á tingi. Ella kann krevja mál lagt beinleiðis til fólkaatkvøðu.
Rættartrygd, lógir og almenn fyrisiting
Til tess at skipa eitt livandi fólkaræði við frælsi og rættindum hjá øllum krevst av føroyskum myndugleikum, at teir standa til svars mótvegis fólkinum og føroysku grundlógini og útinna fólkaræði í verki í øllum sínum avgerðum.
Tjóðveldi vil
- Færri lógir, har dentur verður lagdur á yvirskipaðar lógir um rættindi og skyldur á ymsu samfelagssøkjunum og ikki á smálutastýring.
- Lógarverkið skal endurskoðast til tess at skapa føroyskan lóggávusið, ið leggur dent á endamálsorðingar í lógunum, at tær verða gjørdar til tørvin og fortreytirnar í føroyska samfelagnum, at tær verða einfaldar at umsita, og at tær verða orðaðar til almenningin.
- Mótvegis fyrisitingini skal ein grannskoðaraskipan setast í verk, ið skal tryggja, at lógir, sáttmálar og uppskot veruliga verða framd og útint sambært samtyktum.
- Opinleiki og víðfevnt alment innlit skal tryggjast í fyrisitingini og avgerðir hjá dómsvaldi.
- Almenni bygnaðurin skal endurskoðast, gerast einfaldur og lagast til føroyskar fortreytir og viðurskifti.
- Sakkunnleiki og tænastur skulu savnast og virka saman í tvørgangandi uppgávum – eitt nú fíggjar- og roknskaparstýring, løgfrøðitænasta, journalskipanir, kæruviðgerð o.a.
- Rætturin og skyldan hjá starvsfólki at gera vart við óreglusemi í fyrisitingini verður ásettur við lóg.
- Føroysk løgfrøði- og fyrisitingarútbúgving verður skipað á hægsta stigi.
- Allar avgerðir í umsitingini og øll umsiting av almennum peningi skal verða lætt atkomulig hjá almenninginum at kunna seg við. Skylda er hjá myndugleikunum at kunna um avgerðargrundarlag, kærumøguleikar o.a.
- Hoyringsrættur og alment orðaskifti um lóggávu og rættarskapandi avgerðir skulu vera regla.
- Løgtingsins umboðsmaður verður grundlógarfestur sum fólksins umboðsmaður og fær neyðugar umstøður at útinna sín leiklut.
Dómstólar
Føroyar verða skipaðar við dømandi valdi, sum minst er í tveimum stigum. Sambært altjóða sáttmálabindingum hava íbúgvar landsins eisini atgongd til altjóða dómstólar og kærumøguleikar.
Føroyska rættarskipanin verður javnan eftirmett, har heitt verður á altjóða stovnar um at meta um rættartrygd og mannagongdir.
Kommunur
Tjóðveldi leggur dent á kommunala sjálvræðið sum týðandi tátt í fólkaræðinum. Landið skal skipast í størri kommunalar eindir ella samstørv, sum hava møguleika at mennast í rímiligari javnvág og kunnu bjóða tænastur á sama stigi til borgararnar.
Skattaskipanin verður endurskoðað soleiðis, at ein stigvaksandi skattaskipan og útjavningarskipan kann galda fyri allar borgarar og geva møguleika hjá kommunum at átaka sær størri uppgávur.
Eftir somu treytum sum til løgtingsval skulu lesandi útisetar hava atkvøðurætt til kommunuval.


text:
Broyting í HeimaGreiðsluni09-02-2006
Ein teknisk broyting er gjørd í HeimaGreiðsluni. Endamálið við broytingini er at gera tað lættari at leggja HeimaGreiðsluna á telduna. Um tú fært trupulleikar av at fremja broytingina ber til at ringja til kundatænastuna hjá Elektron tel. 345145.
Gáva til lokala hetju06-02-2006
Elspa Mørkøre úr Gøtu er kosin "Ársins Ítróttarfólk", og í tí sambandi hevur Sparikassin givið henni eina peningagávu
Sparikassin letur upp deild í Klaksvík 20. februar06-02-2006
Mánadagin 20. februar letur Sparikassin dyr sínar í Klaksvík upp á víðan vegg. Longu fríggjadagin 17. februar verður móttøka í KÍ-Caféini, og sunnudagin 19. februar verður eitt stórt barnatiltak í KÍ-høllini. Klaksvíkingar taka longu væl ímóti nýggju deildini hjá Sparikassanum
Fleiri rentuhækkingar ávegis06-02-2006
Eftir fund í Europeiska Meginbankanum í farnu viku er ein røð av rentuhækkingum væntandi
Evnisdagur: Keyp og søla av fyritøkum01-02-2006
Nógvar føroyskar fyritøkur skifta hendur, og 17. februar er evnisdagur í Sparikassanum um keyp og sølu av fyritøkum. Millum áhugaverdu fyrilestrarhaldararnar er vinnuráðgevin, John Voss Pedersen, ið hevur serfrøðingavitan um handil við fyritøkum


text:
Áki Bertholdsen 19.02.2015 (09:33)
Sólrún Michelsen í uppskoti til Norðurlendska virðisløn
Tað er nú greitt, at føroyski rithøvundurin, Sólrún Michelsen, er í uppskoti til Norðurlendsku Bókmentavirðislønina í ár
Tað er Skaldsøgan Hinumegin er mars eftir Sólrún Michelsen, sum er føroyska uppskotið til Norðurlendsku Bókmentavirðislønina í ár
Frásøgukvinnan í skaldsøguni sigur frá mammuni, sum er á ferð úr lívinum. Umstøðurnar hjá teimum gomlu verða lýstar sum óvirðiligar, men samstundis verður sagt frá lívsjáttandi brotum úr tilveruni hjá mammuni og dóttrini.
Hinumegin er mars er ein poetisk mynd av tí at eldast, og hon dregur fram, at tað snýr seg um at steðga á og njóta hvørja løtu.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Áki Bertholdsen 30.12.2016 (00:59)
Púrasta tikin á bóli av óveðrinum í kvøld
Fyri triðju ferð í eina viku, hevur skaðaveður herjað um stóran part av landinum.
Men ímeðan báðar jólaódnirnar vórðu fráboðaðar frammanundan, so at fólk høvdu stundir at fyrireika seg, kom ódnin í kom óveðrið í kvøld fullkomiliga óvart á fólk, tí tað varð ikki fráboðað.
Hann hevði boðað frá nógvum vindi upp í 23 metrar um sekundið, men nógva staðni hevur tað verið meiri enn tvær ferðir so strangt.
Onkrastaðni hevur tað verið heilt upp í 62,7 metrar um sekundið og miðalvindurin heur verið 43,4 metrar um sekundið.
Bjargingarfólk kring landið, vit hava tosað við, ásanna, at tey eru heilt tikin á bóli av storminum í kvøld, og tað sama siga tey á Strandferðsluni.
Tey høvdu væntað nógvan vind, men ikki nakað, sum upp á nakran máta líkist tí, ið hevur verið.
Á jólum ávaraði Strandferðslan í góðari tí um, at væntast kundu seinkingar og avlýsingar, tí veðurtíðindini vóru so vánalig. Men tað varð ikki gjørt í kvøld fyrrenn øll stóðu mitt í rokanum, tí veðrið varð nógvar ferðir verri, enn sagt varð.
Nú er avhæsað aftur, tó at tað framvegis er nógvur vindur, yvir 30 metrar um sekundið nógvastaðni, og onkustaðni upp í 40.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her