text:
Tingmál
Uppskot um, at Føroyar søkja sjálvstøðugan limaskap í WTO
Løgtingsmál nr. 138/2011: Uppskot til samtyktar um, at Føroyar søkja sjálvstøðugan limaskap í World Trade Organization (WTO) • Løgtingið staðfestir, at tað er alneyðugt fyri føroyskar myndugleikar og føroyska vinnu, at Føroyar hava egna umboðan og heimildir í altjóða felagsskapinum fyri heimshandil, WTO, og at Føroyar hava sjálvstøðugan rætt at kæra handilsforðingar sambært kæruskipanini hjá WTO. • Løgtingið samtykkir, at Føroyar søkja um sjálvstøðugan limaskap í World Trade Organization (WTO) og heitir á landsstýrið um beinanvegin at taka politisku og umsitingarligu stigini, gera kravdar fyrireikingar og at avgreiða umsóknina uttan óneyðugan dvøl Viðmerkingar Tað hevur leingi staðið greitt, at uttanríkispolitiska og altjóða handilspolitiska støða Føroya als ikki er nøktandi, og at vit vera at taka sjálvstøðugan lut á heimsins pallum og gera egnar avtalur við heimsins lond og felagsskapir til tess at mennast sum land og tjóð. Seinasta dømið er ósemjan um makrelbýtið í Norðurhøvum, har Danmark, ið formliga sigur seg umboða Føroyar í uttanríkismálum, er mótpartur Føroya og umvegis ES ætlar at samtykkja heimildir til at seta handilspolitisk revistiltøk í verk móti Føroyum. Hesi tiltøk eru sambært føroyskum serfrøðingum í altjóða rætti ólóglig, og tískil áttu tey at verðið kærd til altjóða felagsskapin fyri heimshandil WTO. Men Danmark umboðar Føroyar í WTO og skuldi tískil kært seg sjálvan. Eitt týðiligt dømi um, hvussu rangvørg og vitleys støðan er, tá ið á stendur, og at vit eiga sjálvsagt at røkja okkara egnu áhugamál í heimshøpi. Onnur dømi eru um forðingar, ið kunnu hava stóran týdning fyri føroyskt vinnulív og føroyskan búskap, og har vit ikki hava amboðini at kæra revsitiltøk. Til dømis tá føroyska alivinnan verður hótt av revsitiltøkum frá ES sambandi við ákærur um prísdumping á aldum fiski – ofta í beinleiðis samanhangi við ákærur mótvegis Noregi. Talan er um tiltøk hjá ES at verja egnar framleiðarar, og kunnu tey tí kærast til WTO. Men eisini her situr tað limalandið, sum skal umboða okkum, ES-megin borðið og fer sjálvsagt ikki at reisa mál mótvegis sær sjálvum. Okkara grundleggjandi áhugamál verða ikki røkt – og enntá verður arbeitt beinleiðis ímóti teimum. Her eigur tískil ikki at drálast frá føroyskum myndugleikum. Vit eiga at søkja egnan limaskap í heimshandilsfelagsskapinum WTO. Søgan og støðan hjá WTO Altjóða felagsskapurin fyri heimshandil – World Trade Organization (WTO) – hevur vunnið alt størri týdning fyri at skipa handils- og vinnureglur um allan heim. Felagsskapurin er so at siga ein støðug víðkan av tí gamla felagsskapinum fyri toll- og avgjaldsreglur GATT (General Agreement on Tariffs and Trade), og er bygdur á eina røð av skjølum og skipanum. Hesi hava á pappírinum til endamáls at taka burtur handilsforðingar og skipa somu reglur fyri fríhandli millum heimsins lond – og ein kæruskipan er somuleiðis skipað, har lond kunnu kæra onnur fyri brot á sáttmálar og reglur. Tó er WTO eisini ímyndin av tí standandi stríði millum tey sonevndu ídnaðarlondini (t.e. tey gomlu heimsveldini og ríku londini) mótvegis menningarlondum, har tað enn ikki hevur eydnast at fáa semjur um munandi átøk, ið kunnu skapa veruligar broytingar og fríhandil fyri øll heimsins lond. Stutt sagt, eru framvegis nógvar forðingar, har tey ríku londini og ríku heimspartarnir verja sínar egnu marknaðir og vinnur við beinleiðis og óbeinleiðis handilsforðingum. (Tað er í roynd og veru sama gongd, ið vit merkja sviðan av í Føroyum, tá sterkir leikarar sum ES, ið...Les meira
Uppskot til eykajáttan til mentan og list
Løgtingsmál nr. 139/2011: Uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri mars 2012-1 § 7. Mentamál A. Yvirlit Játtanar yvirlit Tús. kr. Netto Útreiðslur Inntøkur Útreiðsluætlan 500 500 – Løgu ætlan – – – Mentan 500 – 7.24.2. Skapandi og útinnandi 500 – B. Játtanir Útr. Innt. – Tús. kr. – 7.24.2. Skapandi og útinnandi virksemi 24.2.04. Mentanargrunnurin (Stuðulsj.) J: 6.412 – EYJ: 500 – Viðmerkingar: Filmslistin hevur av álvara tikið seg upp sum ein vaksandi listagrein í Føroyum seinastu árini. Nýliga eru tvey av okkara ungu gávuríku filmslistafólkum heiðraði við peningagávu fyri teirra avrik á hesum øki, og vit vita, at fleiri føroyingar eru undir útbúgving innan filmslist. Eingin ivi er um, at vit her hava eina listagrein, sum hevur góðar møguleikar at røkka út í heim og gerast enn ein týdningarmikil táttur í okkara mentanarlívi. Ein fortreyt fyri, at henda listagrein kann fáa fótin fyri seg, er, at møguleiki er fyri at søkja stuðul til filmsgerð. Tað vísir seg at vera torført hjá filmslistini at fáa stuðul úr Mentanargrunninum, tí har eru longu nógv um trogið. Fólk, ið fáast við filmslist og mentan eru á einum máli um, at rættast er at hava ein filmsgrunn burturav. Tí verður skotið upp at skipa eina undirkonto undir Mentanargrunni Landsins, ið fær 500.000 kr. til føroyska filmslist. Filmsgerð er kostnaðarmikil listagrein, men mett verður, at 500.000 kr. kunnu gera nógvan mun, tí við eitt sindur av stuðli heimanifrá gerst tað møguligt at fáa atgongd til stuðul úr útlendskum grunnum. Sum er, er atgongd til útlendskar filmsgrunnar ógjørlig, tí eingin markaður stuðul er til føroyskan film. Tí er heimligur stuðul ein fortreyt fyri at stimbra føroyskari filmslist. Á Løgtingi, 28. februar 2012 Høgni Hoydal Sirið Stenberg Páll á Reynatúgvu Bjørt Samuelsen Gunvør Balle Kristina...Les meira
løgtingslóg um at seta úr gildi løgtingslóg um altjóðarættarligu sáttmálar
Løgtingsmál nr. 136/2011: Uppskot til løgtingslóg um at seta úr gildi løgtingslóg um altjóðarættarligu sáttmálar Føroya landsstýris at gera Lóg nr. 80 frá 15. mai 2005 um altjóðarættarligu sáttmálar Føroya landsstýris at gera verður sett úr gildi tann 29. juli 2012. Viðmerkingar Heimildarlógin sonevnda, ið nevnir Føroyar “Kongeriget Danmark, for så vidt angår Færøerne”, varð av røttum nevnd eitt stig til viks og trý stig aftur. Teir garðar, ið heimastýrislógin hevði laðað um Føroya heimildir sum land og Føroya fólk sum tjóð, vóru rapaðir. Við heimildarlógini varð laðað upp fyri hvørt lið, og garðarnir umvaldir og stoyptir í høga hædd. Vit mugu tí fara undir nýggjar samráðingar um støðu Føroya. Vit mugu tryggja okkum, at vit ongar aðrar avmarkingar ganga undir enn tær, ið onnur ríki og lond krevja í hvørjum altjóða høpi sær. Vegna afturstig lógarinnar er einki annað at gera enn at taka hana av. Síðani ber til at byggja á siðvenjuna frammanundan – og antin tamba hana enn meira ella taka upp samráðingar um møguliga nýggja skipan, ið veruliga flytur mørk. Málið um uttanríkispolitisku heimildir føroyinga er av fremsta týdningi fyri framtíðar menning í Føroyum. Stór lond og fólkaríkar tjóðir hava fyrr havt tað stevnumið at seta verjugarðar um egnan marknað, egið vinnulív, egna mentan, egnar útbúgvingarskipanir og sosialar skipanir til tess at skapa vælferð fyri borgararnar. Men samstundis hava smátjóðir gjøgnum hálva øld prógvað, at fortreytin fyri at skapa og langtíðartryggja vælferð og menning hjá eini tjóð er fult altjóða virkisføri. Øll okkara norðurlendsku grannalond eru sum so góð dømir um hetta. Og aðrar sjálvstøðugar smátjóðir í heiminum hava prógvað, at javnstøða í heiminum og førleikin at gera avtalur um øll týdningarmikil mál vegna tjóðina er fremsta amboðið til at styrkja egnan samleika og mentan – og til sosiala, útbúgvingarliga, vinnuliga og búskaparliga menning. Sonevndu uttanríkispolitisku heimildarlógirnar, sum vórðu samtyktar bæði sum løgtingslóg og sum danskt ríkislógartilmæli, hava nú verið í gildi í 5 ár. Tá ið tær vórðu lagdar fram á ting og síðani samtykar av einum meiriluta, skortaði ikki við ávaringum um, at hetta fór at verða afturstig fyri føroysku tjóðina og fyri føroyskar myndugleikar. Tí nú varð fyri fyrstu ferð samtykt ein donsk fatan av einum donskum eindarríki, har Føroyar bert eru samanrunnin lutur, og har føroyingar bara eru fulltrúar vegna Danmark á altjóða pallinum. Best er hetta lýst í heitinum “Kongeriget Danmark for så vidt angår Færøerne”, sum er tann formligi samleiki, ið vit nú skulu virka undir. Føroyskir serfrøðingar ávaraðu um, at lógirnar fóru at gerast “eitt stig til viks og trý aftur”. Frammanundan hesum lógum, hava føroyskir myndugleikar miðvíst brotið garðar og tulkingar niður og harvið vunnið sær uttanríkispolitiskt virkisføri, sum danskir myndugleikar mótmæltu, men kortini ikki kundu forða fyri. Eitt nú vunnu Føroyar sær sjálvstøðugan limaskap í felagsskapinum fyri hvalir og súgdjór í Norðuratlantshavi, NAMMCO – og felagsskapurin er fráboðaður ST við Føroyum og Grønlandi sum sjálvstøðugum sáttmálapørtum. Nú samtyktu Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin á miðari nátt og við frávikum frá øllum tíðarfreistum, eina danska lóg, har donsk tulking skuldi galda, og nýggjar gyrðingar setast upp. Hóast skrivlig prógv fingust fyri afturstigunum, lótust flokkarnir ikki um vón. Til dømis svaraði danski forsætisráðharrin soleiðis um avmarkingarnar í lógunum, áðrenn tær vórðu samtyktar, um m.a. tvey avgerandi mál, tá fólkatingslimur Tjóðveldis setti eina røð av spurningum í apríl 2005:...Les meira
Uppskot um at seta úr gildi ríkislóg om Færøernes landsstyres indgåelse af folkeretlige aftaler
Løgtingsmál nr. 137/2011: Uppskot til ríkslógartilmæli um at seta úr gildi ríkislóg om Færøernes landsstyres indgåelse af folkeretlige aftaler Mælt verður ríkismyndugleikunum til at seta úr gildi fyri Føroyar “lov nr. 579 frá 24. juni 2005 om Færøernes landsstyres indgåelse af folkeretlige aftaler” tann 29. juli 2012. Viðmerkingar Heimildarlógin sonevnda, ið nevnir Føroyar “Kongeriget Danmark, for så vidt angår Færøerne”, varð av røttum nevnd eitt stig til viks og trý stig aftur. Teir garðar, ið heimastýrislógin hevði laðað um Føroya heimildir sum land og Føroya fólk sum tjóð, vóru rapaðir. Við heimildarlógini varð laðað upp fyri hvørt lið, og garðarnir umvaldir og stoyptir í høga hædd. Vit mugu tí fara undir nýggjar samráðingar um støðu Føroya. Vit mugu tryggja okkum, at vit ongar aðrar avmarkingar ganga undir enn tær, ið onnur ríki og lond krevja í hvørjum altjóða høpi sær. Vegna aftustig lógarinnar er einki annað at gera enn at taka hana av. Síðani ber til at byggja á siðvenjuna frammanundan – og antin tamba hana enn meira ella taka upp samráðingar um møguliga nýggja skipan, ið veruliga flytur mørk. Málið um uttanríkispolitisku heimildir føroyinga er av fremsta týdningi fyri framtíðar menning í Føroyum. Stór lond og fólkaríkar tjóðir hava fyrr havt tað stevnumið at seta verjugarðar um egnan marknað, egið vinnulív, egna mentan, egnar útbúgvingarskipanir og sosialar skipanir til tess at skapa vælferð fyri borgararnar. Men samstundis hava smátjóðir gjøgnum hálva øld prógvað, at fortreytin fyri at skapa og langtíðartryggja vælferð og menning hjá eini tjóð er fult altjóða virkisføri. Øll okkara norðurlendsku grannalond eru sum so góð dømir um hetta. Og aðrar sjálvstøðugar smátjóðir í heiminum hava prógvað, at javnstøða í heiminum og førleikin at gera avtalur um øll týdningarmikil mál vegna tjóðina er fremsta amboðið til at styrkja egnan samleika og mentan – og til sosiala, útbúgvingarliga, vinnuliga og búskaparliga menning. Sonevndu uttanríkispolitisku heimildarlógirnar, sum vórðu samtyktar bæði sum løgtingslóg og sum danskt ríkislógartilmæli, hava nú verið í gildi í 5 ár. Tá ið tær vórðu lagdar fram á ting og síðani samtykar av einum meiriluta, skortaði ikki við ávaringum um, at hetta fór at verða afturstig fyri føroysku tjóðina og fyri føroyskar myndugleikar. Tí nú varð fyri fyrstu ferð samtykt ein donsk fatan av einum donskum eindarríki, har Føroyar bert eru samanrunnin lutur, og har føroyingar bara eru fulltrúar vegna Danmark á altjóða pallinum. Best er hetta lýst í heitinum “Kongeriget Danmark for så vidt angår Færøerne”, sum er tann formligi samleiki, ið vit nú skulu virka undir. Føroyskir serfrøðingar ávaraðu um, at lógirnar fóru at gerast “eitt stig til viks og trý aftur”. Frammanundan hesum lógum hava føroyskir myndugleikar miðvíst brotið garðar og tulkingar niður og harvið vunnið sær uttanríkispolitiskt virkisføri, sum danskir myndugleikar mótmæltu, men kortini ikki kundu forða fyri. Eitt nú vunnu Føroyar sær sjálvstøðugan limaskap í felagsskapinum fyri hvalir og súgdjór í Norðuratlantshavi, NAMMCO – og felagsskapurin er fráboðaður ST við Føroyum og Grønlandi sum sjálvstøðugum sáttmálapørtum. Nú samtyktu Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin á miðari nátt og við frávikum frá øllum tíðarfreistum eina danska lóg, har donsk tulking skuldi galda og nýggjar gyrðingar setast upp. Hóast skrivlig prógv fingust fyri afturstigunum, lótust flokkarnir ikki um vón. Til dømis svaraði danski forsætisráðharrin soleiðis um avmarkingarnar í lógunum, áðrenn tær vórðu samtyktar, um m.a. tvey avgerandi mál, tá fólkatingslimur Tjóðveldis setti eina røð...Les meira
Uppskot til broyting í Tingskipanini
Løgtingsmál nr. 103/2010: Uppskot til broyting í Tingskipanini Uppskot til broyting í Tingskipanini § 1 1) § 53, stk. 5 verður strikað. 2) § 69, stk. 5 verður orðað soleiðis: “Stk. 5. Løgmaður og landsstýrismenn hava rætt at koma til orðanna á fundum.” 3) § 81 verður orðað soleiðis: “§ 81. Á Løgtingi kann eingin fáa orðið uttan løgtingsmaður, løgmaður og landsstýrismaður. Stk. 2. Løgtingsformaður kann loyva ríkisovastum ella øðrum tignarligum umboðum at halda røðu fyri løgtingsmonnum á løgtingsfundi.” § 2 Broytingin kemur í gildi ólavsøkudag 2011. Viðmerkingar Uppskotið ger tingskipanina ruddiligari. Vanliga er ikki góður siður at endurtaka hægri reglur í lægri, tí er ongin orsøk, at tingskipanin endurtekur stýrisskipanina. Hartil kemur, at komandi stjórnarskipan helst fer at taka av ex officio umboðan fyri fremmant vald í parlamenti, tjóðartingi føroyinga. Á Løgtingi, 1. mars 2011 Tórbjørn...Les meira
Uppskot til løgtingslóg um náttúruvernd
Løgtingsmál nr. 106/2010: Uppskot til løgtingslóg um náttúruvernd Uppskot til løgtingslóg um náttúruvernd Kap. I Endamál og vernd Endamál § 1. Lógin hevur til endamáls at skipa náttúruvernd í Føroyum, so at náttúran verður vard á burðardyggan hátt við atliti at margfeldni eins og mentanarminni í landsløgum verða vard. Lógin skal eisini tryggja umstøður hjá fólki at njóta náttúruna, eins og fyrilit fyri altjóða skyldum Føroya, búskapi, mentan og menning um alt landið. Lógin skipar stovnar, fyrilit og mannagongdir fyri náttúruvernd. Lógin tryggjar demokratiska stjórn, fakliga umsiting, økisávirkan, hoyring og rættartrygd. Øki lógarinnar § 2. Lógin fevnir um alt føroyska umveldið. Stk. 2. Øll hava skyldu at taka fyrilit fyri endmálinum við hesi lóg. Allýsing § 3. Lógin skipar vernd av náttúru. Náttúran er samansett av bæði tí livna og ólivna. Hon fevnir um lívverur, teirra (uppruna) lívøki, og vistfrøðiskipanina, tey eru partur av. Kap. II Náttúruverndarstovnarnir Náttúruverndarnevnd § 4. Landsstýrismaðurin setir eina náttúruverndarnevnd. Stk. 2. Limirnir í náttúruverndarnevndini verða ein formaður, eitt umboð fyri Umhvørvisstovuna, eitt umboð fyri Náttúrugripasavnið og fleiri serkønir økislimir. Stk. 3. Landsstýrismaðurin velur til formann fyri fýra ár í senn ein persón, ið skal vera lógkønur ella fyrisitingarkønur. Stk. 4. Serkønu limirnir í nevndini verða valdir soleiðis, at eitt umboð er fyri hvørt av økjunum Suðuroy, Sandoy, Vágar, Norðstreymoy, Suðurstreymoy, Eysturoy og Norðuroyggjar. Umboðini skulu hava holla vitan um náttúruviðurskifti í økinum, tey skulu umboða. Stk. 5. Landsstýrismaðurin velur serkønu økislimirnar fyri fýra ár í senn. Kommunur, feløg og onnur kunnu skjóta nevndarlimir upp. Landsstýrismaðurin ásetir mannagongdir fyri, hvussu hetta fer fram. Stk. 6. Umboðini fyri Umhvørvisstovuna og Náttúrugripasavnið eru ikki vald fyri ávíst tíðarskeið, men sita stovnsins vegna. Stk. 7. Fyri hvønn limin verður valdur ein tiltakslimur. Stk. 8. Landsstýrismaðurin ásetir samsýningina til fomannin og hinar limirnar og ber útreiðslur nevndarinnar. § 5. Tá náttúruverndarmál verða viðgjørd í nevndini, eru formaðurin, umboðið fyri Umhvørvisstovuna, umboðið fyri Náttúrugripasavnið umframt minst eitt serkønt økisumboð við. Stk. 2. Formaðurin útnevnir í hvørjum einstøkum máli minst ein økislim til viðgerð av einstøku málunum, sambært serligum reglum, sum landsstýrisfólkið ásetur. Umhvørvisstovan § 6. Eftir reglunum í hesi lóg fyrisitur Umhvørvisstovan, sum er stovnur undir landsstýrismanninum, øll náttúruverndarviðurskifti, ið ikki eru løgd til landsstýrismannin ella annan myndugleika ella stovn at fyrisita. Náttúrukærunevndin § 7. Landsstýrismaðurin setur náttúrukærunevndina, ið verður mannað við fimm limum, sum verða valdir fyri fýra ár í senn. Fyri hvønn limin verður valdur ein tiltakslimur. Stk. 2. Formaðurin skal vera lógkønur. Stk. 3. Tveir limir skulu vera kønir í lívfrøði, jarðfrøði, náttúruvernd, mentanararvi ella tílíkum. Stk. 4. Tveir limir skulu vera kønir innan búskap, býarskipan, byggifrøði, fyrisiting ella tílíkt. Stk. 5. Landsstýrismaðurin kann áseta, at náttúrkærunevndin verður samskipað við aðrar kærunevndir. Stk. 6. Landsstýrismaðurin ásetur samsýningina til fomannin og hinar limirnar og ber útreiðslur kærunevndarinnar. Kap. III Frágreiðing og umfevnandi náttúrufriðingar Frágreiðing um náttúruvernd § 8. Fjórðahvørt ár skal landsstýrismaðurin leggja fyri Løgtingið til umrøðu frágreiðing, har týdningarmikil náttúruverndarviðurskifti verða lýst. Stk. 2. Í frágreiðingini skal millum annað verða greitt frá: 1) almennu støðuni í náttúruni, eitt nú um hótt landsløg, djóra- og plantusløg, og dálkað sjóøki og áir, 2) støðuni í umfevnandi náttúrufriðingum og týðandi náttúruverndarmálum, eisini í kærumálum, 3) gongdini í avgerðarmálum, eisini í kærumálum, 4) kunngerðum, ætlaðum lógarbroytingum og annars øðrum, ið kann hava týdning at skipa náttúruvernd í framtíðini. Umfevnandi náttúrufriðingar –...Les meira
Uppskot til samtyktar um at skipa Føroyar frælsar
Løgtingsmál nr. 109/2010: Uppskot til samtyktar um at skipa Føroyar frælsar Uppskot til samtyktar Løgtingið tekur undir við hesi ætlan: – Grundlóg Føroya verður løgd til almenna viðgerð og til fólkaatvøðu í seinasta lagi í 2012. – Búskapargrunnur Føroya verður settur á stovn beinanvegin, og umvegis grunnin verður heildarveitingin úr Danmark stigvíst minkað burtur við einum sjeyndaparti um árið. – Í seinasta lagi í 2014 verða uttanríkismál, verjumál, útlendingamál, loftferðslumál, persóns- og familjurættarmál skipað undir føroyskum ræði, og føroysk lestrarstuðulsskipan til øll føroysk lesandi verður sett í verk. – Í seinasta lagi 2016 verða løgregla, rættarskipan, gjaldoyramál, peningamál, fíggingarvirksemi og ríkisborgararættindi skipað undir føroyskum ræði. – Samráðingar verða tiknar upp við donsku stjórnina um framtíðar samstarv, og tikin verða stig til felags fráboðan til altjóða samfelagið um føroyska sjálvstøðu og avtalan løgd til fólkaatkvøðu í seinasta lagi 2018. Almennar viðmerkingar Hetta uppskotið leggur fram eina fullfíggjaða ætlan og lýsing av øllum yvirskipaðum og formligum krøvum og tættum til tess, at føroyingar skipa seg sum sjálvstøðug tjóð eftir eini væl skipaðari, fólkaræðisligari mannagongd. Tað hevur leingi verið eftirlýst, at fólk kunnu fáa svar uppá týðandi ivamál og fáa greið boð uppá: – Hvat restar í og hvat krevst, til tess at Føroyar gerast sjálvstøðugt land? – Hvørji eru krøvini og metti kostnaðurin fyri tey málsøki, ið vit ikki hava ræði á? – Hvørjar fyrireikingar eru gjørdar? – Hvørjir fyrimunir, vansar og avbjóðingar eru í ymsu málunum? – Hvussu skal farast fram, og hvussu tryggja vit eina fólkaræðisliga avgerð um at taka fulla ábyrgd av egnum landi? Fyri Tjóðveldi og sjálvstýrisrørsluna sum heild í Føroyum hava hesir spurningar og krøv ofta elvt til eitt slag av verjustøðu. Eina verjustøðu sum tíverri hevur snarað sjónarringinum og orðaskiftinum til bert at tosa um útreiðslur og vansar, meðan alt ov lítil orka er nýtt til at viðgera spurningin: – Hvørjir fyrimunir, menningarmøguleikar og inntøkumøguleikar lata seg upp, tá vit skipa okkum sum frælsa tjóð, taka egna ábyrgd av okkara búskapi og fáa beinleiðis atgongd til altjóða samstarv og ábyrgd? Endamálið við hesum uppskoti er at geva greið svar og boð uppá teir ivaspurningar og tey krøv, sum hava skapt ótta millum føroyingar at standa á egnum beinum – og at vísa á teir stóru møguleikar og nýggju inntøkurnar, ið lata seg upp í einum frælsum Føroyum. Grundarlagið er: • Tað stóra og drúgva arbeiðið, ið varð gjørt hjá landsins myndugleikum og í ymiskum nevndum í sambandi við fullveldisætlanina, sum Løgtingið samtykti í 1998 og endurskoðaði í 2001 – við eitt nú Hvítubók, uppskoti um føroyskan lestrarstuðul, lýsing av rættindum føroyinga uttanlands v.m. • Tær samráðingar, frágreiðingar og fyrireikingar, sum vórðu gjørdar millum føroyskar og danskar embætisnevndir á øllum týðandi málsøkjum í tíðarskeiðnum fram til desember 2003. • Tey drúgvu uppskot við dagførdum metingum og boðum, sum Tjóðveldi hevur lagt fyri tingið frá 2004 til 2010 – her undir um Búskapargrunn og blokkniðurskurð, at umsita loftrúmið, um útlendingamál, sjálvstøðugan uttanríkispolitikk v.m. Fyrireikingarnar støðgaðar Í tíðarskeiðnum 1998 til 2003 vóru allir tættir gjølliga kannaðir og lýstir, ið krevjast til, at føroyingar skipa seg sum sjálvstøðuga tjóð. Frá 2000-2003 fóru drúgvar samráðingar fram millum føroyskar og danskar myndugleikar um øll tey mál, sum í dag formliga eru undir donskum ræði. Her vóru krøvini lýst til føroyskar myndugleikar og uppskot gjørd um, hvussu málini verða skipað undir...Les meira
Uppskot um at skipa óhefta skuldarráðgeving til privatfólk og familjur
Løgtingsmál nr. 113/2010: Uppskot til samtyktar um at skipa óhefta skuldarráðgeving til privatfólk og familjur Uppskot til samtyktar Løgtingið heitir á landsstýrið um at fyrireika lógaruppskot at leggja fyri Løgtingið, sum hevur til endamáls: – at skipa eina óhefta skuldarráðgeving til privatfólk og familjur, har til ber at fáa ókeypis ráð og vegleiðing um lánsmarknaðin, skuldarumlegging, umfígging og aðra hjálp til tey, ið eru komin í stórar trupulleikar av privatlánum, – at skipa skuldarráðgevingina saman við ella í tøttum tilknýti til Brúkaraumboðið, til tess at felags serfrøði og umsiting kunnu gagnnýtast, – at skipa so fyri, at óhefta ráðgevingin kann umboða einstaklingar og familjur, sum eru komin í skuldarfellur mótvegis privatum kreditorum og almennum myndugleikum við tí endamáli at gera avtalur um bótaføri, – at geva óheftu ráðgevingini uppgávuna at mæla til lóggávu, lógarbroytingar og reglur, ið kunnu skipa og seta krøv til lánsmarknaðin um upplýsing og gjøgnumskygni, og at fyribyrgja økjandi tali av óhaldførum skuldarbindingum. Viðmerkingar Eins og allir føroyingar ásannaðu, tá føroyska samfelagið og bankakervið fóru á heysin í nítiárunum, so hevur áleikandi altjóða fíggjarkreppan prógvað, at lán, fígging, virðismetingar og bótaføri eru sum ein frumskóg. Har ongin kennir leiðirnar, har hvør livir av øðrum, og alt kann broytast frá degi til dags. Kortini hevur politiska skipanin eggjað til uppaftur meira frumskógarlóg og enn minni gjøgnumskygni í fíggjargeiranum: Liberalisering av altjóða fíggjarmarknaðunum og vantandi lóggáva og regulering frá politiskum myndugleikum í sambandi við nýggju lánsmøguleikarnar hevur verið ein atvold til støðugt vaksandi skuldarbyrðu hjá einstaklingum og húsarhaldum. Seinastu árini er eitt støðugt vaksandi útboð av nýggjum lánsmøguleikum til privata nýtslu boðið út í samfelagnum frá peningastovnum og fyritøkum, sum kunnu skuldarbinda einstaklingar, familjur og børn teirra langt út um møguleikarnar at gjalda aftur í arbeiðsføra lívinum, og fólk kunnu enda í sonevndum “skuldarfellum”. Og í mun til so mong onnur øki í samfelagnum, har til ber at leita sær ráð, hjálp og vegleiðing, so er ongin skipaður møguleiki hjá einstaklingum og húsarhaldum at fáa óhefta ráðgeving og hjálp í sambandi við lántøku og í sambandi við skuldartrupulleikar, umleggingar ella saneringar. Enn eru fólk í Føroyum av ættarliðum, sum eru vaksin upp við setninginum um at gjalda hvørjum sítt og onki skylda. Og helst er skuldarbyrðan hjá hvørjum fólki sær minni og frívirðini í húsum helst væl størri enn í flestu av okkara grannalondum. Men sum Heðin Brú so meistarliga lýsir í meginskaldsøguni “Feðgar á Ferð”, tá Ketil setir seg í skuld til tess at keypa hvalin og noyðist at enda at selja kúnna til tess at borga lánið, so eru kollveltandi broytingar hendar í peningabúskapinum og fíggingarmøguleikunum seinastu øldina. At seta seg í skuld er í dag inngrógvin partur av nútímans lívinum hjá hvørjum einstøkum og familjum til tess at seta búgv, taka útbúgving, gera íløgur, økja um privatnýtsluna og útvega sær flutningstól, amboð og hentleikar í gerandisdegnum. Seinastu árini hevur økt peningaútboð skapt ein óhaldføran hákonjunktur. Tað hevur regnað niður yvir fólk við tilboðum um nýggjar lánsmøguleikar við avdráttarskáa, avdráttarfríum lánum, leinging av afturgjaldstíð, dýrum lánum frá handlum og fyritøkum til bilar og nýtsluvørur, sum tú tekur upp á ein seinnapart. Og eins og í øðrum londum, koma fólk í ta støðu, at tey taka lán á seg, sum av egnum ella uttanhýsis ávum kunnu gerast so stór byrða fyri tann einstaka, børn og familjur, at...Les meira
Uppskot um gerð av nýggjari forsorgarlóg
Løgtingsmál nr. 110/2010: Uppskot til samtyktar um gerð av nýggjari forsorgarlóg Uppskot til samtyktar Løgtingið heitir á landsstýrið um at seta niður eina skikkaða serfrøðinganevnd til at eftirmeta øll viðurskifti, sum eru tengd at galdandi forsorgarlóg, og grundað á hesa eftirmeting smíða uppskot til nýggja føroyska forsorgarlóg at leggja fyri Løgtingið, sum tekur støði í dagsins samfelag og tí veruliga tørvi, ið borgarin hevur í einum framkomnum vælferðarsamfelag. Viðmerkingar: Verandi forsorgarlóg er fleiri enn fýrati ára gomul. Broytingar eru gjørdar hesi árini, tó er hugsandi, at umsitingarlig siðvenja kann hava skeiklað ætlanini við upprunalógini so nógv, sum ein so týðandi vælferðarlóg verður brúkt dag og dagliga. Vit liva í einum heilt øðrum samfelagi í dag enn fyri góðum fýrati árum síðani, og tí má nýggj lóg smíðast við ásetingum, sum standa í mun til dagsins samfelag. Ymiskar fatanir eru um, hvussu fram skal farast hesum viðvíkjandi. Onkur, eitt nú verandi landsstýrismaður í almannamálum, hevur ta áskoðan, at frægast er at broyta seg burtur úr trupulleikunum við støði í verandi lóggávu, meðan onnur halda, at frægast hevði verið at smíðað eina heilt nýggja forsorgarlóg. Uppskotsstillarin hellur til seinnu áskoðanina. Í viðmerkingunum til ein skrivligan fyrispurning, sum Finnur Helmsdal, sáli, setti Hans Paula Strøm, táverandi landsstýrismanni í almannamálum, sigur hann, sum annars mundi vera ein av teimum, ið hevði frægast innlit í føroyska almannalóggávu: Eitt tað fyrsta, ið Helena Dam á Neystabø kunngjørdi sum landsstýrismaður í 1998, var, at hon ætlaði at gera eina nýggja forsorgarlóg. Síðani eru allir landsstýrismenn í almannamálum komnir við somu fráboðan. Nú skjótt níggju ár eru liðin, heldur spyrjarin, at tað kundi verið áhugavert at frætt nakað um, hvussu langt áleiðis er komið við nýggju forsorgarlógini……………………. ………..Spyrjarin heldur, at tað helst er rættari fyrst at biðja viðkomandi fakbólkar/brúkarabólkar og onnur um at vera við til at orða eitt grundarlag undir lógini. At fáa nevndu bólkar at vera við til at orða endamálið við lógini í mun til avbjóðingar, allar potentiellar brúkarar og kanska ikki minst, hvussu lógin á besta hátt og í mesta mun kann tillagast gongdini í samfelagnum. Tað er helst lítið at ivast í, at júst fakbólkar og brúkarabólkar eru fremstu serfrøðingarnir í so máta. Tá bæði grundarlag, endamál, alt viðvíkjandi málbólkunum, er orðað, tá er løtan hjá løgfrøðingunum at fara undir at orða sjálva lógina. Sjálvandi við atliti at tí tilfari, sum er komið burtur úr fyrireikandi arbeiðnum. Nú hoyra vit umboð fyri ein brúkarabólk siga alment, at verandi forsorgarlóg ikki hóskar til dagsins samfelag. At hon langt frá nøktar tann tørv, sum verandi brúkarar hava, og er hetta væl í tráð við tað, sum aðrir brúkarabólkar hava ført fram. Tí er forsorgarlógin hvørki eitt gott ella viðkomandi tilboð í nógvum førum. Spyrjarin hevur spurt seg fyri ymsastaðni, um Almanna- og heilsumálaráðið hevur vent sær til fak- ella brúkarabólkar við nýggjari forsorgarlóg fyri eyga, og sigur ongin seg hava fingið nakra áheitan, og tey siga seg heldur 2 ikki kenna til slíkt virksemi. Vit vita, at onkur persónur hevur verið settur í ávís tíðarskeið at arbeiða burturav við eini nýggjari forsorgarlóg, og at tað tá fór fram nakað, sum minnir um tann arbeiðsháttin, sum er lýstur omanfyri, men er nú langt síðan, at hetta arbeiðið helt uppat. Tí kundi verið áhugavert at vita, hvussu Almanna- og heilsumálaráðið arbeiðir við lógini, og hvussu nógv...Les meira
Uppskot um studningslán til bústaðir til fólk við skerdum førleika
Løgtingsmál nr. 114/2010: Uppskot til samtyktar um studningslán til bústaðir til fólk við skerdum førleika Uppskot til samtyktar Løgtingið heitir á landsstýrið um at leggja fyri Løgtingið løgtingslógaruppskot um studningslán til bústaðir til fólk, sum vegna skerdan førleikan av ymsum orsøkum ikki megna at búgva í egnum bústaði uttan ávísan sosialpedagogiskan stuðul. Viðmerkingar: Uppskotið var fyri á Løgtingi 2007, men fall við teirri grundgeving, ”at landsstýrismaðurin hevur lagt fyri tingið fleiri lógaruppskot, sonevnda bústaðarpakkan. Við hesum verður møguleiki at útvega fólki við skerdum førleika íbúðir” (endurgivið úr álitinum). Nú eru skjótt trý ár liðin, síðan hesa niðurstøðu, sum var grundgevingin fyri at fella uppskotið tá. Uppskotssetararnir halda, at nú er tíðin komin hartil, at Løgtingið má gera nakað við hetta álvarsmál og ikki balla tað inn í partapolitiskar undanførslur. Tørvskanningar seinastu árini, sum t.d. Javni og Sinnisbati hava staðið fyri, og nýggjar staðfestingar vísa, at tørvur er á íbúðum ella bústøðum til fólk, sum eru í tí støðu, at tey eru ov vælvirkandi til at búgva á stovni ella í sambýli, men hóast hetta ikki megna at búgva einsamøll uttan stuðul av ymiskum slagi. Her verður m.a. hugsað um fólk við likamligum breki, menningartarnað og fólk við sálarligum trupulleikum. Nærri lýst kunnu vit siga, at útboðið av bústaðarmøguleikum til fólk við serligum tørvi ikki er nóg stórt. Serliga er tørvur á tilboðum til fólk yvir 18 ár, sum hava menningartarn ella trupulleikar av líknandi slagi, og sum kunnu búgva í egnari íbúð við stuðli. Tað kann vera torført neyvt at allýsa, hvørjum bólki uppskotið er ætlað, men í høvuðsheitum snýr tað seg um at býta upp millum tey, sum kunnu búgva einsamøll við stuðli, og so tey, sum mugu hava fólk um seg alt ella meginpartin av døgninum. Útboðið og kostnaðurin Nógv av hesum fólkum búgva á stovni, í sambýlum, heima hjá foreldrum ella aðrari familju, tí lítil ella eingin møguleiki er at leiga ella ogna sær íbúð ella bústað, sum tey kunnu búgva í, samstundis sum tey fáa neyðuga stuðulin frá tí almenna. Hetta kemst m.a. av, at útboðið av slíkum íbúðum ella bústøðum er so avmarkað, og at hesi fólkini standa rættiliga aftarlaga í røðini, tá tað snýr seg um at fáa fatur á og kanska ogna sær slíkar bústaðir. Ein onnur orsøk til, at tað mest sum er ómøguligt hjá hesum fólkunum at seta búgv í egnari íbúð, er kostnaðurin. Húsaprísirnir hava havt beina kós uppeftir í nøkur ár, og hóast vøksturin kanska er støðgaður nakað á, so er príslegan so mikið høg, at tað heilt einfalt ikki ber til hjá hesum fólkunum at kappast við tey, sum hava betri fíggjarumstøður og tí eisini betri fíggingarmøguleikar. Neyðugt at stuðla Ynskja vit at hjálpa hesum fólkunum til møguleikan at liva eitt meira vanligt ella normalt lív, og vilja vit geva teimum møguleikan fyri sjálvsøgdum privatlívi og tí, sum har við fylgir, so er neyðugt, at tað almenna stuðlar teimum og hjálpir teimum ávegis. Við hesum verður roynt at taka týdningarmikið stig til at hjálpa hesum fólkum til at ogna sær egnan bústað. Skotið verður upp, at tað almenna stuðlar allari bygging til hesi fólk soleiðis, at stuðul upp til hálva millión verður latin fyri hvørja búeind. Hetta skal skiljast soleiðis, at hús við fýra, seks ella átta búeindum kunnu verða bygd, og at tað almenna stuðlar slíkari...Les meira


c: text/html

text:
Hevur tú áræði at kasta teg út í nakað nýtt og heldur teg kunna fáa gleði av at koma út millum onnur, sum eisini hava ella hava havt krabbamein, kanst tú róliga melda teg til skeiðið í listterapi.
Nýtt skeið í listterapi byrjar fyrst í september 2018
Dan Klein --- 01.08.2018 - 09:05
Nýtt skeið í listterapi byrjar fyrst í september 2018
Krabbameinsfelagið:
Hevur tú áræði at kasta teg út í nakað nýtt og heldur teg kunna fáa gleði av at koma út millum onnur, sum eisini hava ella hava havt krabbamein, kanst tú róliga melda teg til skeiðið í listterapi. Fólk halda seg ofta skula vera "kunstnerisk" fyri at kunna luttaka, men tað kann vera ein fyrimunur IKKI at vera vanur at úttrykkja seg kreativt. Dentur verður lagdur á, at tú skal føla teg so tryggan sum gjørligt, og at umstøðurnar eru fjálgar og hugnaligar. Á skeiðnum kanst tú í trúnaði úttrykkja teg um tína støðu - bæði við orðum, tekning, máling og skriving. Tú verður vegleidd/ur soleiðis, at tað verður so lætt sum gjørligt at koma í gongd við tann kreativa partin av innihaldinum.Viðkomandi undirvísing og ymisk øvilsir eru eisini partur av skeiðnum.
Bólkurin byrjar fyrstu viku í september og kemur saman 10 ferðir, einaferð um vikuna, einar 3 til 4 tímar hvørja ferð. Skeiðsleiðari er Fía Lamhauge, life coach og listterapeutur
Brot úr afturmeldingum hjá seinastu skeiðsluttakarunum:
"Bólkurin var fantastiskur og hevur ríkað mítt lív.”
"Minnist tá eg fekk staðfest krabbamein, og eg fekk ein faldara um Krabbameinsfelagið í hondina .... handan vemmiliga kenslan. EG hevði onki at gera í hasum felagnum. Nå, nú siti eg so her so pen ...... og tað er bara Krabbameinsfelagnum fyri at takka. Megnarfólk her inni hava totalt avdramatiserað tað heila. Hóast míni serstakliga vánaligu lista-gen, havi eg faktisk kent meg væl, hvørja ferð eg skuldi tekna, mála ella okkurt annað. Heilt givið var tað avbjóðandi, men gott er at fara út úr komfortzonuni viðhvørt ......".
"Takk fyri eitt deiligt, hugnaligt og upplýsandi skeið. Eg havi lært ikki altíð at hugsa so nógv, men fara í gongd við eina uppgávu. At taka pensilin í hond og mála og fáa tankarnar uppá pláss, um man ein dag er frustreraður, og ov nógvir tankar reika runt, er deiliga avslappandi.”
"Takk, Fía, fyri eitt dygdargott, umsorganarfult og áhugavert forløp hjá tær! Trygt at uppliva, at tú ikki er bangin fyri nøkrum luttakara ella nøkrum evni, sum kemur upp. Gott point, at vit ”ikki sluppu" at vurdera avrikini hjá hvørjum øðrum, sum annars er allastaðni í dag."
Um hetta ljóðar sum nakað fyri teg, kanst tú seta teg í samband við Krabbameinsfelagið við at ringja 317959 ella umvegis teldupost kmf@krabbamein.fo og melda teg til tilboðið, sum felagið bjóðar tær ókeypis.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
11. mars hevði Unga Tjóðveldið árligan landsfund. Landsnevndin, ið varð vald á landsfundinum, hevði sín fyrsta nevndarfund mikudagin 15. mars. Umframt, at nevndin varð skipað, prátaðu vit um komandi árið.
Umframt, at nevdin varð skipað, prátaðu vit um komandi árið. Unga Tjóðveldið fer framhaldandi at leggja dent á at vaksa um og menna felagið politiskt og sosialt. Vit fara aftur í ár at skipa fyri tiltøkum, skeiðum, opnum fundum, kjakum og pallborðsfundum runt um alt landið. Vit fara at styrkja okkara felagsskap og einstaka limin. Unga Tjóðveldið fer at seta fleiri stór mál á skrá í felagnum m.a. stjórnarskipanina. Í samband við hetta fara vit at kunna limirnir og skipa fyri upplýsandi tiltøkum og kjakum, ið kunnu menna teg ungu og geva teimum møguleikan at luttaka í samfelagskjakinum.
Petur Pauli á Høvdanum, tiltakslimur
Unga Tjóðveldið hevur fingið fleiri søgur frá ungum, sum hava verið fyri órætti á arbeiðsmarknaðinum. Serliga tykist ein trupulleiki at vera væntandi ...
Hvørjar Føroyar? Grønar Føroyar! Føroyingar liva av og við okkara náttúru. Tað hevur stóran týdning, at vit seta umhvørvið og náttúruvernd høgt á d...
Í august í fjør var eg biðin um at skriva eina grein um javnstøðu í Føroyum. Í juni árið eftir sat eg í Brússell og tosaði um tað greinina, og um femi...
Seinastu vikurnar hava vit rópt hart og ótroyttiliga ímóti øllum ætlanum um oljuleiting. Vit hava rópt so hart, at Óli P. hevur teknað eina skemtimy...


text:
Orð: Frederick Whitfield
Lag: William Gardiner, Hugh Wilson
Týtt: Victor Danielsen
1. Eitt navnið er, mær líkar væl,
um tað eg syngi her,
tað ljóðar søtt sum hørpuspæl,
á jørð tað dýrast er.
2. Tað talar um ein kærleika,
sum gav seg fyri meg,
um ein, sum kom og í mín stað
seg sjálvan ofraði.
3. Tað stillar storm og turkar tár,
ger hjartað stilt og trygt,
tað grøðir míni sálarsár,
ger álit eftir frykt.
4. Tað navnið dýrt, tað JESUS er,
sum sál mín elskar so,
tað kom til mín í myrkri her
og bar mær gleðiboð.
5. Tað lýsir enn sum stjørna bjørt
á hesum myrka veg,
tað mangan stormin hevur gjørt
til stilli fyri meg.
6. Ja, millum loysta skaran, har
sum ljós og sól ert tú,
áh, Jesus, vil eg syngja tær
ein betri song enn nú!


text:
Klima hevur loysnina til tín, eisini ta grønu. Vit hava loysnina til tín, um tað so er ventilatións- hita-, el-, alarm ella brandskipan.
Vit hava bygt skipanir síðan 2004, og her er talan um bæði smáar og stórar. Vit hava omanfyri 150 skipanir koyrandi, tær allarflestu eru CTS-skipanir, har í minsta lagi ventilatións- og hitaskipanin koyrir saman, vita av hvørji aðrari.
Dømi um slíkar skipanir eru mangar. Varðin Pelagic hevur tikið nýggjan umsitingarbygning í brúk á Tvøroyri. Hetta er ein rúmligur bygningur í tveimum hæddum, har skrivstovur, fundarhøli og matstova eru, umframt vesi og goymslur. Skrivstovur, fundarhølir og matstova hava gólvhita og ventilatión.
Vit hava sett stýriútgerð upp, t.e. spjellmotorar á innblæsing og útsúgving av luft, og sett motorar at regulera gólvhitan. Inni í hvørjum rúmi er ein hita- og CO2-følari. Hesin sigur frá støðuni á inniluftini: er ov kalt, opnar hann fyri gólvhita, er ov heitt, lukkar hann fyri gólvhita og spjellini fara upp, so luft kemur inn at køla rúmi við. Um CO2-virðið fer uppum ásetta, opna spjellini eisini.
Okkara skipan stýrir eisini stóru ventilatiónsskipanini, og henda koyrir eftir einum trýstfølara. So hvørt sum spjell opna til ymsu rúmini, fellur trykkið á følaranum, og hann gevur stýringini boð um at seta ferðina upp á ventilatiónini.
Stýringin er knýtt uppí eina stýrisskipan, Trend 963, har allar hesar ymsu stillingar kunna síggjast og broytast, og allir følarar kunna avlesast. Avvarðandi maskinmaður kann altíð síggja støðuna í ymsu rúmunum og tillaga eftir ynskjunum.
Klima er eitt góðkent Trend systemhús og hevur bæði tøkni og førleikar til at loysa krevjandi CTS uppgávur. Klima veitir byggiautomatik bæði til privatar og almennar bygningar.
Heildarloysnin til framkomnan byggningsautomatik, sum bæði sparir upp á orku og gevur tygum møguleika fyri sjálvvirkandi eftirliti og stýring av hita, køling, ventilatión og ljósi.
Arbeiðsumstøður kunna styrkjast munandi við røttum termiskum hentleikum, góðum luftskifti og góðum ljósviðurskiftum í arbeiðslokalum s.s. í skrivstovum og skúlastovum. Samstundis er tað av stórum týdningi, at orku- og viðlíkahaldsútreiðslurnar verða so lágar sum gjørligt. Við hesum sum endamáli, kann ein sparing gerast veruleiki við einum nútíðar CTS- stýriskipan.
Framhaldandi verða krøv sett til dygdina á inniklima og optimering av hesum á tí einstaka arbeiðsplássinum. Tað verða samstundis sett størri krøv til umhvørvisviðurskifti í bygningunum.
Klima skapar loysnir, sum júst passar til teir einstøku bygningarnar og teirra serkrøv til inniluftina.
Við dugnaligum fólki við nógvum ára royndum hevur Klima vitanina til at loysa júst tín tørv.
Vanliga verður CTS (donsk stytting fyri Central Tilstandskontrol og Styring) samansett av digitalum undirsentralum, sum verða settir í eitt kervi, sum stýra hita-, ventilatiónsverkum og øðrum byggitekniskum anleggum. Tann fysiska umsjónin kann fara fram við ymsumfølarum, brand- og frosttermostatum, sum verða viðgjørdir í teimum intelligentu undirsentralunum, sum síðani stýra útgangunum til motorventilar, ventilatorar og øðrum.
CTS stýriskipan verður ansað og avgreitt við eini teldu, sum eisini verður kallað ein “høvuðsstatión”. Við grafiskum myndum, sum vísast á telduni, kann skipanin ansast, avgreiðast og stillast.
Klima
Torkilsvegur 15
360 Sandavágur
+298 333 555
klima@klima.fo


text:
Styrkur til skiftislestur
Styrkurin fæst gjøgnum North2north-samstarvið í UArctic.
North2north samstarvið er liður í UArctic samtakinum, og umframt seks lærdar háskúlar úr danska ríkinum, taka lærdir háskúlar frá øðrum arktiskum londum eisini lut í samstarvsætlanini, ið leggur dent á skiftisvirksemi millum luttakandi útbúgvingarstovnarnar.
Starvsfólk og undirvísarar á universitetum, sum eru north2north limir í UArctic, kunnu nú søkja um styrk til skiftisvirksemi. Les meira á hesum leinkinum.
Somuleiðis kunnu lesandi søkja um styrk til skiftislestur gjøgnum north2north Student Mobility Program. Les meira um tað her.
Umsóknarfreistin er 15. februar 2016.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Mugu ikki seta okkum undir donsku grundlógina
Tak niður
Jógvan Skorheim, floksformaður, stúrir fyri, at orðingar í stjórnarskipanaruppskotinum kunnu hava við sær, at føroyingar viðurkenna grundlógina.
Sambandsflokkurin vil hinvegin hava trygd fyri, at Føroyar eru undir grundlógini.
Ivast í formælinum
Í formælinum stendur, at stjórnarskipanin setur ikki úr gildi verandi stjórnarrættarligu sáttmálar og altjóða avtalur.
Og nú vilja Sjálvstýri og Sambandsflokkinum vita, hvat tað vil siga.
Jógvan Skorheim vil vita, um danska grundlógin er at rokna sum ein stjórnarrættarligur sáttmáli, sum vit ikki seta úr gildi.
Sjálvstýrisformaðurin stúrir fyri, at føroya fólk fer við hesari orðingini at viðurkenna donsku grundlógina sum okkara grundlóg.
- Vit kunnu ikki hava ein stjórnarskipan, sum staðfestir, at vit kanska eru undir grundlógini, sigur hann.
Bárður á Steig Nielsen, formaður í Sambandsflokkinum, vil hinvegin vita, um danska grundlógin er at rokna sum ein stjórnarrættarligur sáttmáli, sum vit ikki seta úr gildi.
- Stjórnarskipanin skal hava rættarstatus niðanfyri grundlógina, sigur hann.
Mugu hava svar
Teir báðir halda í øllum førum, at spurningurin kann ikki standa ósvaraður.
- Tað er greitt, at vit kunnu ikki biðja føroya fólk taka støðu, tá vit í Løgtinginum ikki eru samd um, hvat tað merkir, sigur Bárður á Steig Nielsen, formaður í Sambandsflokkinum.
Tað sama heldur Jógvan Skorheim, formaður í Sjálvstýri.
- Vit mugu vita púra greitt, hvat verður galdandi, tá vit hava samtykt eina slíka stjórnarskipan, sigur hann.
Sí eisini


text:
Koyrikort úr EU-londum, Norra og Íslandi
Persónar sum taka bústað her á landi, og sum hava eitt gyldugt koyrikort tikið í einum ES-landi, Norra, Íslandi ella einum landi, ið eftir avtalu við ES hevur sett í gildi reglurnar í direktivi ráðsins 2006/126/EF, kunnu fáa koyrikort sítt umbýtt til eitt samsvarandi føroyskt koyrikort, uttan at koma til eftiransandi koyriroynd.
Umsøkjarin skal lata fylgjandi skjøl inn til Akstovuna:
Treytirnar eru altíð, at útlendska koyrikortið er galdandi.
Koyrikort úr londum, sum ikki eru í EU, úr Norra ella Íslandi
Persónar úr øðrum londum, sum ikki eru nevnd omanfyri, skulu til eina eftiransandi koyriroynd (ástøðis og verkliga roynd) á Akstovuni áðrenn koyrikortið kann verða umbýtt. Útlendska koyrikortið gevur rætt til at koyra somu akfør í Føroyum í mesta lagi 90 dagar eftir at treytin um vanligan bústað er lokin.
Tað er ikki neyðugt hjá viðkomandi at verða innstillaður av einum koyriskúla fyri at koma upp til roynd.
Umsøkjarin skal lata fylgjandi skjøl inn til Akstovuna:
Handhavi av einum koyrikorti, útvegað í Grønlandi tann 1. januar 1995 ella seinni kann bert umbýta hetta við eitt samsvarandi føroyskt koyrikort um so er, at viðkomandi stendur eina eftiransandi koyriroynd. (ástøðis og verkliga roynd)
Er Grønlendska koyrikortið útgivið áðrenn 1. januar 1995, skal viðkomandi ígjøgnum tað somu mannagongd, sum tá ið ein næmingur skal taka koyrikort fyrstuferð.


text:
Fremmandar vitjanir
Hetta er árstíðin, tá ið nógvar útlendskar vitjanir eru. Á Føroyamálsdeildini merkja vit eisini tann stóra áhugan, sum er fyri føroyskum máli, bókmentum og føroyskum viðurskiftum sum heild uttanlands.
Í mai var ein hópur við 26 lesandi frá universitetinum í Zürich í Sveis á vikulangari ferð í Føroyum. Tey vitjaðu m.a. á Føroyamálsdeildini, har ið tey í ymsum stuttum fyrilestrum fingu innlit í virksemi og gransking á deildini. Á ferðini vóru tey annars víða um og fingu á tann hátt eina breiða og fjøltáttaða mynd av lívi, virki og náttúru í landinum, sum longu í síni staðseting mitt úti í víðum havi víkur so nógv frá teirra egna mitt ímillum onnur lond á meginlandinum í Evropa. Um miðjan juni koma 17 onnur lesandi úr Basel í Sveis saman við tveimum lærarum. Tey ætla eisini at vitja á Føroyamálsdeildini. Øll hesi lesandi hava á skeiði frammanundan fyrireikað seg til ferðina við at lesa um mál, bókmentir, mentan, søgu og samfelagsviðurskifti í Føroyum og hava haraftrat havt stutt innleiðsluskeið í føroyskum máli við lærara av Føroyamálsdeildini.
Seinni í summar – frá 21. juli til 2. august – vitja um leið 20 limir í Týskum-føroyskum vinafelag. Felagið hátíðarheldur í ár 25 ára stovningarár sítt og skipar í hesum sambandi fyri ferðini til Føroya. Á skránni eru útferðir, gongutúrar og vitjanir á søvnum og stovnum, m.a. á Fróðskaparsetrinum. 25. juli hevur felagið aðalfund og hátíðarheldur aftaná 25 ára dagin við móttøku í Norðurlandahúsinum.
Og mitt í øllum hesum skipar Føroyamálsdeildin fyri norðurlendskum summarskeiði í føroyskum fyri universitetslesandi úr øllum Norðurlondum. Tað skeiðið byrjar 10. juni og varir til 30. juni.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Upplýsing, fjølmiðlar og fólkaræði
Alment fyrilestrakvøld á Háskúlanum mánakvøldið 18. mars kl. 19.30.
Evnið er upplýsing, fjølmiðlar og fólkaræði.
- Røðarar: Brynhild Thomsen og Páll Isholm.
Páll Isholm:
“Hvar eru miðlarnir?”
– Um miðlanna leiklut í føroyska fólkaræðinum
Brynhild Thomsen:
Vinklar og blindvinklar
-Ein lýsing av umstøðunum fyri journalistiskum virksemi í Føroyum. Hví eru fjølmiðlarnir sum
heild so veikir, og hvussu kundu teir verið styrktir? Og hví skulu vit yvirhøvur hava dýran og kritiskan journalistikk?
Fyriskiparar eru Fróðskaparsetrið og Háskúlin. Ókeypis atgongd. Øll eru hjartaliga vælkomin
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Her er grundarlagið undir øllum fiskivinnukjakinum
Tak niður
Tilfeingisrenta er, stutt sagt, tað eyka yvirskotið ein vinna, sum er grundað á náttúrutilfeingi, hevur í mun til aðrar vinnur.
Tilfeingisrenta er ikki til í handilsvinnuni, tí hon er ikki grundað á náttúrutilfeingi. Tilfeingisrenta er hinvegin í fiskivinnuni, tí fiskur hevur eitt virði, eisini áðrenn hann er fiskaður.
Tað vil siga, at meðan fiskurin svimur undir vatnskorpuni hevur hann eitt virði, sum ikki er menniskjaskapt, men náttúruskapt, og sum fólkið sambært lóg hevur krav uppá.
Harafturat er atgongdin at fiska avmarkað, og tí veksur virðið á fiskiríkidøminum upp aftur meir.
Virðið á fiskatilfeinginum kann tí setast upp soleiðis:
- Ein partur av virðinum er náttúruskaptur, (rávøra)
- ein partur verður skaptur av fiskivinnumyndugleikanum, tá ið atgongdin at fiska verður avmarkað (veiðirættindi), og
- ein partur av virðinum verður skaptur av vinnuni sjálvari, tá ið fiskurin verður tikin upp, førdur til lands, og virkaður til eina vøru, sum kann etast ella brúkast á annan hátt. (virðisøking)
Henda síðstnevnda partin (virðisøkingina) hevur vinnan skapt, og eigur hon tí at varðveita.
Hinar báðar partarnar av virðinum (rávøru og veiðirættindi) hevur vinnan ikki skapt, og tí er her talan um eitt yvirnormalt virði.
Sí eisini


text:
Myndir: Nám X-arar sláa tunnu
19. Feb 2015
...
les meir
Vetrarroyndin
16. Jan 2015
Viðheft er yvirlitið til vetrarroyndina. Royndin er fyri teir flestu næmingarnar frá mánadegnum 19. januar til og við mikudagin 21. januar. Hósdagin og fríggjadagin er vanlig skúlagongd.
les meir
Gott Nýggjár!
04. Jan 2015
...
les meir
Skúlagongdin hjá NámX-arum til jóla
17. Des 2014
Soleiðis síggja seinastu skúladagarnir hjá Nám X út.......
les meir
9.desember: Skúmgætið
09. Des 2014
Teimum flestu dáma væl skúmgæti ella skumfidusar, sum tað eisini verður nevnt. Tí fari eg í dag at vísa tykkum, hvussu tit kunnu gera eina.....
les meir
Tannáringar og pengar
06. Nov 2014
Um barn títt søplar lummapengarnir burtur til óneyðug ting, er tað lætt at steðga tí. Antin letur tú vera at geva teimum pengar, ella sigur tú við tey, at tað er býtt at brúka pengarnar til svans ella..
les meir
Hugleiðing: Hví Nám X?
25. Okt 2014
Vekjarin ringir – klokkan er 06.00. Eg seti meg upp at sløkkja hann. Í løtuni rópar tann heita flonel dýnan heitari enn skúladagurin, sum stendur fyri framman. Eg seti tærnar á tað kalda gólvið. Síðani...
les meir
Hugleiðing: Alt er so nýtt!
09. Sep 2014
Vekjarin ringir. Tann irriterandi Iphone-tónin dungar í høvdið. Klokkan er tjúgu minuttir í sjey. Dýnan er so tung at fáa av, og tann kalda...


text:
Sølufólk til Würth Føroyar
ERT TÚ OKKARA NÝGGJA SØLUFÓLK?
Vit søkja eftir einum sølufólki til okkara kundar í føroysku autovinnuni.
Tú fært í samstarvi við sølustjóran ábyrgdina av søluni av okkara vørum og konseptum til bæði núverandi og nýggjar kundar.
Sum sølufólk í autovinnuni vitjar tú m.a. persónbila- og lastbilaverkstaðir, plátusmiðir / autolakkerarar o.l. Hvussu er arbeiðið?
Sum koyrandi sølufólk vitjar tú okkara kundar har tú:
- mennir samstarvið við núverandi kundar
- leitar upp nýggjar kundar og sýnir fram okkara vørur og konsept
- ger ætlanir um tínar kundavitjanir
- gert uppfylgjandi arbeiði við fyrispurningum, bílegging og tilboðum
Hvør ert tú?
Tú ert klárur til eina karrieru sum sølufólk hjá okkum um tú:
- ert ágrýtin og áhaldin
- ert álitisvekjandi og kanst skapa viðvarandi kundarelatiónir
- ert søluorienteraður Søluroyndir er ikki ein treyt, men kann verða ein fyrimunur.
Hvat bjóða vit tær?
Vit bjóða tær eitt starv, sum er fjølbroytt við einum sjálvstøðugum gerandisdegi í einari professionellari fyritøku í vøkstri.
Fyri at hjálpa tær til framgongd í starvinum hjálpa vit til við:
- nágreiniligari introduktión og upplæring
- leypandi praktiskari útbúgving, har tú mennir teg sum sølufólk
- løn í mun til avrik eins og pensiónsskipan
- firmabil, telda/teldil og fartelefon
Vit síggja fram til at hoyra frá tær!
Vit hava samrøðurnar mikudagin 23. mai og hósdagin 24. mai 2018 í Tórshavn.
Samrøðan verður á donskum, tí luttøka er av fólki frá Würth Danmark.
Vit skulu móttaka tína umsókn elektroniskt og á donskum. Sí meira á in.fo undir starvslýsingar.
Meira upplýsingar við at venda sær til:
Claus V. Christensen, sølustjóri, 22 50 17.
SEND UMSÓKN HER: https://wuerth.easycruit.com/vacancy/2047591/13976


text:
Man har et standpunkt ...
Borðið fangar ikki altíð í politikki, men hesaferð gjørdi tað. Fíggjarmálaráðharrin hevði helst væntað, at enn einaferð fór at bera til at siga seg hava vælvilja í orðum, fyri síðani at sleppa undan at sýna hann í verki. Men nú hava fakfeløgini fingið nóg mikið. Sjúkrarøktarfrøðingafelagið vísti í november við stórum bókstavum, at orð um vælvild einsamøll ikki kundu etast. Neyðugt var við peningi. Men hóast lønarlyft var lovað teimum, kom tað ikki uttan eitt verkfall, har landsins veikastu gjørdust lýs millum tvær negl. Og nú standa vit enn einaferð í somu støðu.
Hetta er vorðin ein kliché. Tá borgarar og felagsskapir vísa á, at politikarar hava lovað sær eitthvørt, fyri síðani at vísa seg sum undanstøkkingar, tá tað skal vísast í verki, verða borgararnir útróptir sum teir góðvarnu. Politikararnir hava altíð gjørt soleiðis, so tað er ikki teirra feilur. Vit sum borgarar hava feilin fyri at hava trúð teimum. Hetta skapar eina keðiliga politiska mentan, har teir skilabestu borgararnir vísa seg at vera teir, sum ikki trúgva einum orði av tí, sum politikarar siga.
Ein kann freistast at halda, at fíggjarmálaráðharrin og forkvinnan í Kommunala Arbeiðsgevarafelagnum nú steikja í egnum feitti. Báðar hava tær víst sín stuðul til námsfrøðingayrkið, eitt siðbundið kvinnuligt yrki, sum søguliga hevur verið láglønt. Nú høvi býðst at geva teimum eitt lovað lønarlyft, er líkt til, at tær báðar hava lovað meira, enn tær kundu halda.
Tann 13. februar 2012 skrivar Annika Olsen, núverandi forkvinna í Kommunala Arbeiðsgevarafelagnum, soleiðis: – »Eg skilji væl pædagogfelagið [sic] og ynski teirra um hægri løn og løn til fyrirreiking. Fyri eina 4 ára langa útbúgving er løn teirra beinleiðis niðurgerandi. At arbeiða í eitt nú barnagarði er ikki bara at ansa eftir børnum. Starvið inniber eygleiðing, stimbran og stuðlan av ti [sic] einstaka barninum og fyrireika tað til skúlagongd. Vit vera noydd at hugsa í heildarloysnum, um fyribyrging og menning av tí einstaka barninum. Hetta sigi eg sum almannamálaráðharri, tí eg síggi tíverri, hvat avleiðingin er, um hetta ikki verður gjørt. Avleiðingin av, at tað ikki verður sett ínn [sic] tíðliga kann í ringasta føri enda við, at børn verða send av landinum. Annars stórt rós til pædagogfelagið fyri siðilig mótmæli, ja enntá vakur við øllum hjørtunum á Tinghúsvøllinum.
Í samgonguskjalinum frá 2015 stendur, at »Samgongan vil menna dagstovnaøkið og geva tí uppiborna rúmd og tign.«, og í miðlunum tann 7. november endurgevur Dagstovnaráðið hjá Føroya Pedagogfelag fíggjarmálaráðharran, Kristinu Háfoss, fyri at siga at “Skeivleikin skal rættast”. Hetta varð sagt á aðalfundinum hjá Pedagogfelagnum, so har er onki at fara skeivur av, hvønn hon vendi sær til. Beint áðrenn 1. oktober leggur hon eisini eitt fíggjarlógaruppskot fram og kunnger at vit hava 408 milliónir í yvirskoti. Harvið verða vónirnar og væntanirnar skrúvaðar upp. Námsfrøðingarnir fingu fyrst eitt politiskt lyfti, og 1. oktober í fjør var fíggingin eisini tøk.
At politikarar í andstøðu geva lyfti, sum teir ikki vilja innfría í samgongu, er tíverri meira reglan enn undantakið í føroyskum politikki. Men her hava vit tveir politikarar, sum lova nakað, meðan teir sita í samgongu. Av teimum situr fíggjarmálaráðharrin framvegis í samgongu, men vil kortini ikki innfría sítt lyfti um at rætta skeivleikan.
Sjálvandi skal ábyrgd vísast yvirfyri útreiðsluvøkstrinum hjá tí almenna. Men hví so fara út og lova nakað, sum ikki kann haldast? Hetta er óvirðiligt mótvegis pedagogunum, serliga tá man ein mánað frammanundan rættar sama skeivleika hjá sjúkrarøktarfrøðingunum og tað hevði verið upplagt at hildið fram at rættað hann.
Um nakar fáar dagar hevur verkfallið vart í ein mánað, og synd er at siga, at arbeiðsgevararnir hava víst vilja at loysa trupulleikan. Tvørturímóti hava teir keypt sær jólafrið við almennum pengum við at gjalda lønir út við ivasamari lógarheimild, og hetta er ivaleyst viðvirkandi til, at verkfallið verður drúgvari enn neyðugt. Avleiðingarnar eru nógvar og álvarsamar. Almannaverkið biður um yvir 100 undantøk, og alt samfelagið er merkt av, at arbeiðandi foreldur ikki fáa børn síni ansað, meðan tey eru til arbeiðis. Børn við serligum tørvi fáa ikki sín serliga tørv uppfyltan, tí stuðlarnir eru í verkfalli. Og neyðarróp eru at hoyra frá avvarðandi.
Tað sum vit eru vitni til, er úrslit av, at fíggjarmálaráðharrin og forkvinnan í KAF hava tikið munnin ov fullan. Tær hava skrúvað væntanirnar ávísum starvsbólkum langt upp, men megna nú ikki at liva upp til tær væntanirnar. Ein komandi fíggjarmálaráðharri eigur at leggja sær hetta í geyma, og tann 30. september bara at leggja fíggjarlógaruppskotið fyri Løgtingið í allari stillheit. Og ikki siga seg fara at rætta ein skeivleika, fyri síðani at støkka undan, tá høvi at vísa tað í verki býðst.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Issehoved hevði ov nógv ferðafólk
Tvíkiljan Issehoved hevði ov nógv ferðafólk, tá hon kom úr Nólsoy í gjárkvøldið, skrivar Vágaportalurin.
Vakthavandi á politistøðini í Havn sigur við útvarpið í morgun, at eitt ferðafólk kendi seg ótrygt, tí so nógv ferðafólk vórðu við, og boðaði løgregluni frá.
Løgreglan stóð fyri Issehoved, tá tvíkiljan kom á Havnina, og fór umborð at gera kanningar.
Tað vísti seg, at 114 ferðafólk vóru við, men Issehoved hevur bara loyvi at flyta 98 ferðafólk í senn.
Tá ferðafólk og manning vórðu avhoyrd, avgjørdi løgreglan at skuldseta skiparan fyri at hava flutt fleiri fólk enn loyvt.
Eftir at avhoyringar av ferðafólki og manning høvdu verið, var avgjørt at skuldseta skiparan.
Sí eisini


text:
Fyrsta konsertin á Vágsbøi á fimtanda Summarfestivalinum er júst av. Danski poppbólkurin Aqua leikaði í á stóra pallinum í ein góðan tíma við øllum sínum kendu hittum, men eisini minni kendum.
Stóra fjøldin á Vágsbøi hevði eina løtu um at koma fyri seg, og tí var ikki so nógv lív í teir fyrstu sangirnar. Hóast konsertdagar í Havnini hava roynt at vant fólk við at koma tíðliga til konsertir, so kann tað vera, at hetta ikki er komið til Klaksvíkar enn.
Men lív so kom í, og tað av sonnum eisini. Barbie Girl, Docter Jones, Cartoon Heroes og so framvegis. Hittini manglaðu ikki, og fá mundu ikki - um ikki annað - murra við tá Lene Nystrøm og René Dif sungu Barbie Girl.
Hesi bæði oddafiskarnir í bólkinum, sum heldur ikki eru unglingar longur leikaðu í á pallinum. Tað sást ikki at Lene Nystrøm er 44 ár, og at René Dif er 50 ár.
Síðstnevndi royndi seg eisini á føroyskum. Hann hevur verið í Føroyum tólv ferðir, og hevur tí lært seg nakrar føroyskar setningar.
“Góðan dag” og “stórar boppir” rópti hann út til fjøldina skemtiliga.
Væleydnað konsert, og tað hildu tey helst eisini sjálvi. Hetta var endakonsertin av konsertferðini í danska kongaríkinum, og nu liggur leiðin móti Hollandi og Kanada.


text:
Árliga Laksa- og sølutorgið verður í Runavík leygardagin 18. juli kl. 10-16, har høvi verður hjá øllum vitjandi at fáa eina ókeypis smakkiroynd av leskiliga laksinum frá Bakkafrost, sum Sjókaféin hevur tilgjørt.
Sum undanfarnu ár er nógv spennandi á skránni bæði til børn og vaksin. Møguleiki verður at seta tín dám á sølutorginum har tú kanst luttaka við onkum góðum til keyps so sum heimagjørdir lutir, framsýning av djórum, leika- og loppumarknaður, fiskur, bakaravørur, vaflur og kaffi ella onkrum heilt øðrum, ið tú heldur kundi verið áhugavert at uppliva ella selt.
Sig frá um luttøku á kunningarstovan@runavik.fo ella ring til kunningarstovuna á 417060 ella 221449. Seinasta freist at melda til er týsdagin 14. juli.


text:
Her finnast tey í .pdf Talent+oylkrøv 2016-17 -22.02.2017
At fremja hesi úrslit er eitt stig á leiðini móti úttøku til ungdóms-, elitu- og oyggjaleikalandslið. Íðkari skal eisini hava verið aktivur eitt tíðarskeið, so hann er kendur í umhvørvinum. Hann skal hava víst góðan hugburð og ítróttaranda, og hava verið íðin at venja.
Tað verður væntað, at íðkarar í ungdómsbólki, elitubólki og á oyl-liðnum føra venjingardagbók. Tey yngstu (12-13 ár møguliga saman við venjaranum.)
Tað er eitt krav, at íðkarar í talentbólkinum møta til tey tiltøk, sum verða fyriskipað fyri bólkin, eins og tað er eitt krav, at møtt verður til FM-Ung, og at tey, sum eru 15 ár og eldri, eisini møta til FM Vaksin. Forfall skal fráboðast.
Íðkarar á elituliðnum og oyggjaleikaliðnum íðka fyrst og fremst frælsan ítrótt. Kravt er, at møtt verður til øll fyriskipað tiltøk fyri bólkarnar, og kravt verður, at møtt verður til viðkomandi kappingar. Forfall skal fráboðast.
A-landsliðið og talentliði fara til VU Spelen í Gøtuborg, sum verður 30.juni – 2. juli 2017. Arbeitt verður eisini við aðrari uppgávu til A-landsliðið. Hetta verður antin á sumri 2016 ella innandura á vetri/vári 2017. Verður kunngjørt so skjótt sum hetta fellur uppá pláss.
Freistin at klára oyggjaleikakrav til 2017 er 16. apríl 2017. Freistin at klára A-krav og elitukrav til VU Spelen 2017 er 3. juni. Freistin til at klára Talentkrøv til VU Spelen 2017 er leygardagin 3. juni. Innanduraúrslit verða góðkend við somu úrslitum sum uttandura.
NM Krøv
NM 10.000m – Menn = 31.30 min – Kvinnur = 37.00 min. og hesar tíðir kunnu eisini verða galdandi til NM Cross. Fyrsta umfar í Donsku vetrarkappingini í cross kann eisini verða vegleiðandi.
Fráboðan av kappingum
Allar kappingar, sum verða fyriskipaðar, skulu fráboðast FÍF í seinasta lagi 7 dagar frammanundan. Leiðbeining liggur her: Leiðbeining
Kappingar, sum ikki lúka hesar treytir, verða ikki góðkendar í FÍF høpi.
Skaddir íðkarar
Um íðkari, sum er í úrvalshópi hjá FÍF verður skaddur, skal hann ella venjari hansara boða FÍF frá hesum. Íðkarar, sum ikki er fult kappingarførir, verða ikki við til kappingar uttanlands.
Úttøkuleiðararnir tilskila sær rætt til at endurmeta hesi krøv leypandi.
Ferðing uttanlands við FÍF
Tað verður væntað, at landsliðsíðkarar ferðast út og heim sum samlaður hópur. FÍF rindar bert fyri íðkarar, sum ferðast út og heim við hópinum.
Tá vit ferðast og eru til kappingar, eru vit sjálvsagt øll í búnum hjá FÍF. Í sambandi við fjølmiðlasamrøður og myndatøku er eisini krav, at vera í FÍF-klæðum.
Er hópur settur saman av gentum og dreingjum, skal leiðaratoymið hava bæði kvinnur og menn við sum ferðaleiðarar.
Tá vit eru saman við FÍF, fylgja vit teimum reglum, sum leiðaratoymið ásetur. Kunning um matreglur, máltíðir og songartíðir verður í sambandi við felagsfund innan fráferð.
Tá vit eru burturi standa vit saman sum ein hópur, og stuðla hvørjum øðrum tá vit kappast. Vit eru saman sum hópur frá fráferð til heimkomu.
Foreldur og makar kunnu ikki vera partur av hópinum. Mælt verður frá, at tey búgva á sama gistingarhúsi sum landsliðshópurin.
Í sambandi við kapping er tað altíð venjari ella leiðari hjá FÍF, sum fyrireikar og vegleiðir íðkaran.
FÍF avger í samráð við íðkara og venjara hansara, hvørjum kappingargreinum kappast skal í. Tað verður frámælt at luttaka í meira enn einari kapping um dagin.


text:
Berlin 2012
03.04.2013 - Sverri Egholm
Myndarøð: Mangt og hvat úr Berlin
03. Mai 2012
...
les meir
Berlin í báti
26. Apr 2012
Í morgun - 26. apríl spákaðu vit oman í býin. Veðrið var frálíkt og hýrurin góður
les meir
Týningin týnir
25. Apr 2012
Tilvitska og samvitska eiga at fylgjast at. Tí er tað so týdningarmikið, at vit eru tilvitaði um fortíðina fyri at vera før fyri at taka við avbjóðingunum, framtíðin býður okkum.
les meir
Angela Merkel setti fram klagu
25. Apr 2012
Ein av ferðaleiðarum okkara segði okkum hesa lítlu forvitnisligu søgu.
les meir
Berlin í bussi
24. Apr 2012
Á skránni í dag var bussferð í Berlin – og vitjan á OL-leikvøllinum.
les meir
Berlin on bike
23. Apr 2012
Í fagrasta veðri fóru 120 næmingar og lærarar úr Nám X út á gøturnar í Berlin í dag
les meir
Nám X í fongsul
22. Apr 2012
Sunnudagin seinnapart fór Nám X í fongsul í Berlin
les meir
Nám X í kirkju
22. Apr 2012
Allur Nám X hópurin byrjaði sunnudagin við kirkjugongd í Berliner Dom – dómkirkjuni í Berlin. Dagsins tekstur var um tann ‘góða hirðan’


text:
Pedagogútbúgvingin
Próvtøka á Fjarlestrardeplinum
Í hesum døgum eru fyrstu próvtøkurnar hjá námsfrøðingunum, sum eru fjarlesandi umvegis Fjarlestrardepilin.
Net-pedagogútbúgvingin byrjað
Kunning til merit-pedagoglesandi í PNF16-65 flokkinum
Niðanfyri er kunning um bøkur og annað til tey lesandi á merit-pedagogholdinum PNF16-69, ið byrjar hin 4. februar 2016 á Fjarlestrardeplinum í Vági. Intro við Søren Krogh Hansen er hósdagin 4. februar kl. 12-15 og fríggjadagin 5. februar kl. 12-16. Undirvísingin er frá 5. februar til 6. februar 2016.
Skrá og kunning til Netordinær pedagogflokkin PF16-39
Skrá og kunning til net-pedagogflokkin 2016 (dagført)
Her er kunning frá Pedagogskúlanum í Hillerød um byrjanina av útbúgvingini, ið verður frá 4. februar til 6. februar 2016 á Fjarlestrardeplinum á Vágsvegi 22 suðuri í Vági. Intro 4. feb. og 5. feb., undirvísingin byrjar 5. februar beint eftir at intro er liðugt kl. 16 og varðir til kl. 19.15.
Rammeplan indkald Forår 2016 – suderø
Teksturin niðanfyri og í pdf-fílunum er frá UCC-pdagogskúlanum og er á donskum:


text:
Sláturhúsið fingið løggilding
8. september 2010
Heilsufrøðiliga starvsstovan hevur í dag verið í Dímun og eftirhugt sláturhúsið og umstøðurnar annars til slátur. Starvsstovan hevur góðtikið umstøðurnar herúti og harvið játtað løggildan av sláturhúsinum.
Í løtuni eru vit einasta virkið, ið er løggildað til slátur.
Tað er ein stórur dagur, at hava fingið hesa løggilding staðfestað. Vit hava arbeitt miðvíst og nýtt hvørja fríløtu, at fyrireikað og byggja henda bygning. Útgrevsturin byrjaði 2. juni 2007, so tað er nógv tíð farin við hesum arbeiði og nógv góð fólk hava veitt hjálpandi hond.
« Aftur


text:
Heimkomin mikukvøldið aftaná undansýningina av nýggja filminum hjá Sakarisi Stórá; Dreymar við havið, var tað kærleiksáminning Paulusar, sum fyrst kom mær til hugs, tá setti meg at skriva ummæli. - So verða tey tá verandi, trúgv, vón, kærleiki, hugsaði eg - men størstur av teimum er kærleikin...
Tað mest einfalda og edrúiliga at spyrja seg sjálva um, tá mann hevur sæð ein realistiskan film, er hvørt filmurin livdi upp til sína egnu ætlan. Trúgvi eg uppá filmin? Trúgvi eg, at menniskjuni í filminum eru til, at rúmini eru til, at trupulleikarnir eru til? Tað stutta svarið er ja! Eg trúgvi uppá Dreymar við havið. Eg trúgvi uppá Sakaris Stórá og eg trúgvi so sanniliga eisini uppá eina føroyska spælifilmslist.
Eg vil mínum Harra prísa
Filmurin byrjar við aldargamla sálminum hjá Hans Thomisøn úr Kingosálmabókini. Tað er vakri kórsatsurin hjá Karl Clausen, sum Kamarkórið framførir fyri fullum gardinum, og júst tá tú byrjar at lena teg afturá fyri ordiliga at njóta kórsangin, samstundis sum ein byrjandi ótti fyri, at talan er um ein eitt sindur ov hátíðarligt pallsettan, symboltungan film, órógvar, verður stórbæri kórljómurin brádliga og ljódliga pakkaður niður í eitt radioapparat og so eru vit í køkinum hjá Ester og teimum onkrastaðni á bygd í nærmastu fortíð og nútíð.
Meginparturin av filmsupptøkunum eru gjørdar á Sandoynni, meðan okkurt er filmað í Havn, á Velbastað og úti í Hesti. Hetta er triðju ferð, Sakaris Stórá arbeiðir saman við altjóða viðurkenda belgiska filmsfotografinum Virginie Surdej. Filmurin er kliptur í Danmark, og ljóðarbeiðið er gjørt í Danmark, Føroyum og Svøríki. Tey ungu fólkini mutla eitt sindur – í øllum førum, so hoyrdi eg ikki alt púra klárt sum tey søgdu, men eg haldi ikki, at hetta er nakar trupulleiki í mun til at fata heildina – tá eg hyggi at Festen og øðrum donskum filmum, havi eg næstan altíð tekst, tí har hoyrist stak illa hvat tey siga.
Eitt menniskja
Kórsangurin í útvarpinum hevur eitt ávíst sunnudagsligt huglag, soleiðis sum tað plagdi at vera fyrr í tíðini, tá fólk vóru meira líka og og tá nógvir dagar føldust sum sunnudagur við endaleysum tímum, sum ikki vilja ganga. Soleiðis tykist í hvussu so er vera hjá ungu gentuni Ester, sum í skapi av Juliett Nattestad keðir seg í lítlu heimbygdini við havið. Sum hjá øðrum børnum og ungum, er hennara lív í stóran mun definerað av tilveruni hjá foreldrunum og hesi foreldrini eru gudilig, serliga mamman, Anna Maria. Hon er sunnudagsskúlaleiðari, ein væl meinandi, óavslappað typa, sum Kristina Ougaard Sørensen spælir sannførandi og handarvríggjandi við skuldarelvandi gullkrossi um hálsin og stúrandi eygnabrá. Í stuttum bilum, tá hon missir stýringina, sleppa vit inn um hjálmgrímuna at hóma, at henda stranga konan eisini bara er eitt menniskja, sum roynir sítt frægasta at liva sambært teimum livireglum, hon nú einferð hevur lært.
Nuanserað persónslýsing
Hetta er ein av fleiri styrkjum við filminum; at hann fyriheldur seg nuanserað til tey menniskju, hann lýsur. Mamma Ragnu er við at enda í onkrari eindimensjonalari skøvu, men so er góða senan har tær báðar møðgurnar minnast aftur á okkurt stuttlig og tá dagar vakra menniskjan fram undan alkoholikaranum. Noomi Kunoy Heradóttir spælir henda leiklutin sera væl, men her hevði eg ynskt mær eitt sindur meira frá handritinum, sum tryggjaði, at eg varð enn betri við hana. Marjun Syderbø Kjelnæs hevur skrivað handritið í tættum samstarvi við leikstjóran og sum heild tykist hetta samstarvið eydnað. Teksturin er fullur av symbolum og tilsipingum, men tað tekur ongantíð yvir. Maður Onnu Mariu, Pætur sigur ikki tað stóra, og er heilt fantastiska væl leiktur av Búa Dam. Hann er róligur, loypur ikki framav, og sjálvt um hann á ein hátt rýmir undan trupulleikunum, kennist hann onkursvegna sum ein óvikiligur klettur av kærleika. Uttan tey nógvu orðini fær áskoðarin frænir av, at hesin maðurin hevur royndir, sum røkka út um æviga sunnudagin í húsunum í bygdini við havið.
Tvær gentur
Høvuðspersónarnir eru Ester og Ragna, fremmanda gentan, sum kemur til bygdina at búgva, sum hevur gamlar strípur í hárinum, sigur “fokk” og er lokkandi øðrvísi, men sum eisini hevur sínar álvarsligu trupulleikar at dragast við. Eisini hennara tilvera er fullkomiliga treytað av liviháttinum hjá teimum vaksnu. Ester/Juliett Nattestad hevur kanska ta størstu avbjóðingina, tí hon broytist og mennist meðan Ragna/ Helena Heðinsdóttir er ein sálarliga sæð meira statiskur persónur, sum er tálmað og herd av sínum uppvøkstri. Men báðar spæla psykologiskt sannførandi.
Frælsistrongdin
– Ert tú ein eingil, spyr lítli drongurin, Rókur Ester, men sjálvt um hon er góð og djørv eins og navnasystirin í Bíbliuni, er Ester eingin eingil. Áðurnevndi sálmurin hjá Hans Thomisøn myndar eitt slag av luftigum leiðimotivi frá byrjan til enda í filminum – síðsta ørindi ljóðar soleiðis: “O jesus, tú lívsins drottur, tú hoyrdi nú, hvat eg bað! Meg verja skal tín máttur, tá altíð mær lundin gerst glað. Tú send mær einglavernd tína, tá eg hiðan sovna skal, frels meg frá helvitis pínu, før meg í himmiríkis sal”. - Eina stund kunnu tey trý, Ester, Ragna og Rókur njóta eina stokkuta einglavernd í menniskjansliga hitanum hjá hvørjum øðrum. Ester hevur tað ikki lætt. Meðan mamman roynir at binda hana fasta í síni egnu tilverumynstur, leingist gentuni at sleppa burtur, at fáa luft, at sleppa at anda, at lívið skal byrja, men enn er hon ikki heilt stinnfloygd. Levi Ragnarsson spælir framúr, so at vit rørast og trúgva, at hann er Rókur, ein lítil ósekur drongur, sum alt ov ofta er vorðin vónbrotin. At Sámal Hansen, Bjørn M.Mohr og øll tey ungu spæla so mikið væl sum tey gera er imponerandi í sær sjálvum, men man eisini vera eitt tekin um serstakliga góða persónsinstruktión.
Menningarsøga
Filmurin er ein sonevnd coming of age menningarsøga av tí slagnum, sum norðurlendingar duga serstakliga væl at siga. Og tað eru mest norðurlendskir filmsleikstjórar, ið koma til hugs, meðan eg hyggi at nýggja filminum; Lukas Moodysson, Thomas Vinterberg, Dagur Kári, Aki Kaurismäki og Katrin Ottarsdóttir – síðstnevndi filmspionerur hevur jú ein heilt annan, ekspressivan stíl enn Sakaris Stórá, men hennara filmur frá 1999, Bye Bye Bluebird hevur jú eisini tvær vinkonur sum høvuðspersónar, ið eru fremmandgjørdar í heimliga umhvørvinum. Tann filmurin er ein roadmovie. Sjálvt um onkur biltúrur er á skránni í nýggja filminum, er ikki nógv roadmovie yvir honum, næstan tvørturímóti; fólkini eru sum heild rættiliga still og onkursvegna fangaði í sínum leiklutum.
Leikstjórin hevur tíð og rúm
Av stílinum í filminum komi eg mest í tankar um Sakaris Stórá sjálvan. Hóast hann við sínum 31 árum enn má metast sum ungur filmsleikstjóri, so hevur hann ment ein serligan stíl, ið longu hómaðist í framúrskarandi stuttfilminum “Passasjeren” frá 2009, sum var hansara fráfaringarfilmur á Nordland Kunst- og Filmfagskole í Lofoten. Sjálvandi hevur tað týdning hesum viðvíkjandi, at søgan í nýggja filminum partvíst líkist søguni í Summarnátt og Vetrarmorgun við ungum vinkonum, sum møtast og mennast. Tað hevur somuleiðis týdning fyri líkheitina, at Sakaris Stórá brúkar tann sama, dugnaliga filmsfotografin, ið sýnir stóran myndaligan ans bæði, tá hon zoomar inn á andlit og staklutir og tá hon breiðir seg út at vísa okkum hvussu stórt havið er. Men munur er eyðvitað á at gera stuttfilmar og so ein spælifilm uppá 80 minuttir sum Dreymar við havið og sjálvt um vit sum áður nevnt kenna okkurt aftur frá hinum báðum ungdómsfilmunum, tykist drúgvara formatið veruliga hóskandi til frásagnarháttin hjá Sakarisi Stórá. Her hevur leikstjórin tíð og rúm til allar sínar nærmyndir og allan sín visuella neyvleika. Filmurin er veruleikakendur og yvirheldur sum so tey krøv, ið realisman setir, so at eg trúgvi søguni, staðnum, menniskjunum, lutunum osfr. sjálvt um alt hevur ein ávísan altmodisch tóna, ið fær meg at uppliva eina ávísa frástøðu í tíð. Eitt nú tykist scenografiin eitt sindur gamaldags við mynstrutum tapeti osfr og meg minnist ikki nógvar skíggjar í filminum. Búði eg í hasari klaustrofobisku bygdini við havið, hevði eg havt internet, útvarp, sjónvarp, ipad, iphone alt koyrandi í senn og helst eisini undirvatnsbát á sjónum og tyrlu á takinum. Handan einsamalla grillin, sum eftir øllum at døma er neystið hjá Elisabeth í veruleikans Skálavík, er ómetaliga fotogen og assosiatiónselvandi. Eg komi í tankar um túsund vesaligar grillir in the middle of nowhere, sum allar innlima tað serliga einsemi, sum er ungdómsins.
Tá Sakaris sleppur ungdóminum...
Dreymar við havið er fullur av longsli og sorgblídni. Eg komi fleiri ferð í tankar um myndlist meðan eg hyggi. Tað eru bæði tær grafisku myndirnar hjá Mariusi Olsen, sum koma til hugs, men eisini Caspar David Friedrich og hansara fólk, sum við rygginum móti áskoðaranum tykjast leingjast móti endaloysinum í sjónarringinum. Verðin er “fucked up”, men vónin er ljósagrøn. Dreymar við havið er fyrst og fremst ein søga um kærleika millum menniskju, hvussu sterkur hesin kærleiki er og hvussu vit sum menniskju kunnu flyta hvønn annan mentalt við hesum kærleika. Hetta er eitt alfevnt evni, sum nertir øll. Tá tað er sagt, so gleði eg meg eisini til, tá Sakaris Stórá sleppur ungdómsuniversinum og teirri kenslubornu, men eisini tíðaravmarkaðu, marginaliseraðu upplivingunum, sum henda tíðin er merkt av. Sagt við allari teirri sannføring, sum ein miðaldrandi kona fær felt niður á eina teldu, so er vaksnamannalívið eisini áhugavert, hugsa bara um Woody Allen og Krystof Kieslowski. Henda løgna tíðin, tá mann sum menniskja skal vera á toppinum, tann, sum stendur við ábyrgdini fyri dementum foreldrum og ungum uppreistrarbørnum, samstundis sum umhvarvið av tí altetandi deyðanum vaksur seg alsamt størri og myrkari í sjónarringinum. Hvussu er og ikki, so eri eg ikki í iva um, at Sakaris Stórá megnar at siga júst ta søguna, sum hann setir sær fyri at siga. Hann er eitt serliga fjølgávað og gløgt listafólk, ið dugir at siga søgur við myndum, ljósi, myrkri, ljóði og við tónleiki og so duga hann og Marjun S.Kjelnæs at løða við hóskandi skamti av symbolum og fleirtýdni uttan, at hetta tykist uppáklistrað, betrivitandi ella á annan hátt gongur út yvir realismuna í søguni.


text:
Mosambik
Lýðveldið Mosambik (alment República de Moçambique) er eitt land í Eysturafrika. Tá ið Mosambik gjørdist frælst ríki í 1975, flýddu gomlu valdhavarnir, portugisar, av landinum, men áðrenn høvdu teir oyðilagt nógvar verksmiðjur og flutningskervið. Drúgv borgarakríggj, turkur og vatnflóð hava síðan verið atvold til, at landið er vorðið av fátækastu londum í heiminum. Minur frá krígnum sløðast um alt landið, og fáar brýr standa uppi. Men Mosambik skuldi havt góðar møguleikar at komið fyri seg aftur. Tilfeingið er nógv, jørðin er fruktagóð, og stórar lindir av ymsum steinsløgum eru mest sum órørdar.
Í 1975 brast borgarakrígg á ímillum kommunistisku Frelimo-stjórnina og mótstøðurørsluna Renamo, sum Suðurafrika stuðlaði. Kríggið tók 900 000 mannalív og elvdi til stóra hungursneyð. Eftir tað at Renamo misti stuðul sín uttanlands, og Frelimostjórnin gjørdi av at seta í verk fólkaræðiliga fleirflokkaskipan, samdust partarnir um at binda frið og skrivaðu báðir undir friðaravtalu í 1992. Tá ið loyst var, løgdu myndugleikarnir í Mosambik alt heilsuverkið undir ríkið og skipaðu fyri, at øll sjúkrarøkt og læknatænasta vóru ókeypis. Í drúgva borgarakrígnum vórðu flestu sjúkrahúsini og læknamiðstøðirnar á bygd oyðiløgd, og mong doyggja enn av sjúkum sum t.d. tuberklum, malariu og lungnabruna. Fleiri milliónir fólk flýddu av landinum, ella inn til býirnar. Har var tryggari. Næstan alt fólkið livir nú í størstu armóð, og helvtin av fólkinum livir av teirri matvøruhjálp, sum umheimurin sendir landinum. Hvørt ár fær Mosambik nógva neyðhjálp; mestu hjálpina senda USA og lond í Vesturevropa.
Meiri enn 85 % av fólkinum í Mosambik arbeiða í landbúnaðinum. Bøndurnir dyrka m.a. sukur, bummull, te, cashewnøtir og aldinfruktir á fruktagóða lendinum fram við strondini; inni í landinum dyrka teir tubbak og halda neyt. Nógvur fiskur er á landgrunninum, og rækjur, hummari og ymiskur fiskur verða flutt út og eru kærkomin inntøka hjá illa komna búskapinum. Havnabýurin Beira við Indiahav er næststørsti býur í Mosambik og týdningarmesti havnabýur. Meginparturin av út- og innflutninginum úr grannalandinum Simbabvi fer um Beira, haðan jarnbreyt, vegur og oljuleiðingar liggja til simbabviska høvuðsstaðin Harare. Í borgarakrígnum vardu upp í 10 000 simbabviskir hermenn hesa leið, ið er sjálv lívæðrin í Simbabvi.
Chopifólkið, ið býr við strondina, ger eitt ljóðføri, nevnt mbila (flt. timbila). Timbilabólkarnir spæla undir, tá ið torgreiddi dansurin migodo verður dansaður, og yrkingar við tilburðum úr bygdalívinum verða bornar fram. Timbilatónleikurin er tjóðartónleikur í Mosambik.


text:
Flytingar til og frá útheiminum
Tá tú skalt senda ella móttaka pening frá útheiminum, er neyðugt at tú hevur navn, bústað, IBAN og SWIFT kotu tøkt hjá kontuánara. Hetta fyri at tryggja, at peningurin kemur til rætta móttakara.
Suðuroyar Sparikassi samstarvar við Sparekassen Kronjylland um flytingar til og frá útheiminum.
Gevi gætur, at ein flyting til ella frá útheiminum hevur longri avgreiðslutíð, enn ein flyting í Føroyum ella Danmark.
Flytingar til útheimin
Ynskir tú at flyta pening til kontu í útheiminum – tvs. uttanríkis – er alneyðugt at tú hevur fulla navn, bústað og IBAN nummarið á móttakandi kontuni og SWIFT/BIC kotuna hjá móttakandi peningastovninum. Annars verður flytingin avvíst.
Tú kanst avgreiða flytingar til útheimin í Netbankanum - Flyting til útlandið, ella við at senda teldupost til utland@ss.fo.
Flytingar mugu verða skrásettar í Netbankanum fyri kl. 12.00 føroyska tíð, um tær skulu avgreiðast sama dag. Annars verða tær avgreiddar fyrst komandi bankadag.
Flytingar frá útheiminum
Í samband við flytingar frá útheiminum, verður tú vinaliga biðin um at upplýsa sendaranum av flytingini:
Sparekassen Kronjylland
SWIFT/BIC: SUSPFOT1
IBAN nummarið til ta kontu tú ynskir peningurin skal á í Suðuroyar Sparikassa
Navn og bústað á kontuánara í Suðuroyar Sparikassa.
Suðuroyar Sparikassi tekur kr. 45 fyri at móttaka flyting úr útheiminum.


text:
Tjóðveldismaðurin uttan heimildir
7. oktober 2018
Misskilta nationalisman er komin undan kavi aftur. Fleiri hildu, at hon var horvin, men nú er hon aftur í besta blóma i Tjóðveldisflokkinum.
Føroyingar hava ómetaliga trupult við at taka tjóðvelisfólk á Fólkatingið í álvara, tá ið ongar heimildir eru fyri teirra misskiltu nationalismu.
Á Fólkatingið tala tey um at fáa eina Katalanska grundlóg galdandi í Føroyum.
Skulu føroyingar góðtaka eina Katalanska grundlóg? Sum vil taka øll rættindi frá føroyingum. Tjóðveldi má verað frá sans og samling. Hetta er jú ørvitisprát út um alt mark.
Ongar heimildir
Tjóðveldismaðurin á Fólkatingið hevur als onga heimild til at seta okkara felags Grundlóg til viks, og seta eina Katalanska grundlóg í staðin.
Heldur ikki hevur tjóðeldismaðurin heimild til at leggja fólkatingssessirnar niður.
Ei heldur til at lata frá føroyingum milliardina sum telur 20% av føroysku løgtingsfiggjarlógini.
Eingin er yvir ella við síðuna av Løgtinginum. Okkara Løgting er suverent.
Vit kunnu ugga okkum við, at vit eru so von við, og at eisini eru danskir fólkatingslimir vanir við, at Tjóðveldi spýr gor gall úr sær á Fólkatingið.
Teir royna at hevja seg upp um øll onnur, men vit vita eisini, at eingin tekur undir við vanvidinum, men vakurt at hoyra uppá er tað ikki.
Føroysk rættindi
Tjóðveldi hevur allar tíðir viljað sett føroysk Grundlógarrættindi í vanda.
Felags Grundlógin gevur føroyingum full ríkisrættindi. Eisini rættindi til at flyta okkum út í Europa og um allan heim, eitt nú við reyða passinum.
Tjóðveldi vil leggja Føroyar uttan fyri alt og isolera Føroyar í Atlantshavinum.
Man undrast yvir, at tjóðveldisfólk taka undir við hesum.
Hetta er týðandi at hava í huga, tá fólkatingsval verður.
Edmund Joensen
løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin
RN
Back


text:
18 fakfeløg hava nú gjørt av, at tey fara í samhugaverkfall.
Hetta upplýsir Herálvur Jacobsen, formaður í Føroya Lærarafelag, fyri Kringvarpinum í dag. Hann sigur, at hesi 18 fakfeløgini fara at handa Lønardeildini hjá Fíggjarmálaráðnum eina fráboðan um samhugaverkfall á middegi í morgin.
Samhugaverkfallið verður 24 tímar til longdar, og verður tað væntandi tíðliga í næstu viku - havandi í huga fráboðanarfreistina.
Í aðrar mátar hevur Terje Sigurðsson, semingsmaður, sent boð eftir pørtunum í lønartrætuni aftur. Partarnir - Pedagogfelagið, Fíggjarmálaráðið og Kommunala Arbeiðsgevarafelag - skulu hittast klokkan 13 í morgin á Hotel Føroyum.
Verkfallið hevur vart síðan 12. desember í fjør.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Orð og lag: Henry A. Tandberg
Týtt: Victor Danielsen
1. Út frá Guds trónu ár eftir ár
rennur ein kelda, undurfull, klár;
deyðans og skuggalandinum í
:,: flýtur í oyðimørk keldan so fríð. :,:
Niðurlag:
Andin og brúðrin siga: Kom!
Og tú, sum tystir, skunda tær, kom!
Livandi vatn fæst úr kelduni reinari –
ævigt frítt.
2. Og í hvørt sjúkt og syrgjandi sinn
leiðir hin keldan gleðina inn,
byrðina lættir, grøðir hvørt sár,
:,: sálini veitir Guds sólskin og vár. :,:
3. Hvussu so fátækt hjarta títt er,
og hvønn ein ófrið bróst títt enn ber,
lívskelduvatnið skapa kann brátt
:,: bjartasta sólskin úr myrkastu nátt. :,:
4. Ævigt hon rennur, lívskeldan rein,
men heimsins brunnar torna, hvør ein;
lívskelduvatnið altíð er til;
:,: lukkulig sálin, ið søkja tað vil! :,:


text:
293 metrar stórt ferðamannaskip kemur á Havnina í morgin
Vinna10-06-2018 - 23:14 - Jóanis Albert Nielsen
Ferðamannaskipið Mein Schiff 3 nærkast Føroyum, og skal eftir ætlan koma á Havnina í morign klokkan 7.
Skipið er 293 metrar til longdar, og góðar 36 metrar breitt. Skipið er bygd í Finnlandi, og kostaði tað 360 mió Euro at lata tað byggja. Tað er felagið Tui Cruises ið eigur skipið, sum var tikið í sigling í 2014. Mein Schiff er heimahoyrandi á Malta.
Mein Schiff 3 tekur 2500 ferðafólk, og manningin telur 1000 fólk, so væntandi vera nógv fólk á gøtunum í morgin.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Andrass Arge: Yvirskriftin í Sosialinum er skeiv
Tak niður
- Tað sum yvirskriftin sigur í Sosialinum er beinleiðis skeivt, leigunevndin hevur ikki góðkent nakrar sáttmálar. Soleiðis sigur Andrass Holm Arge, formaður í leigunevndini.
Hann sigur, at leigunevndin hevur vegleitt Mark um, hvussu tey skulu gera fyri at koyra fólk út í ein mánað um árið uttan at bróta lógina, men tey hava ikki góðkent sáttmálarnar.
- Skrivstovan hjá leigunevndnini hevur havt samrøðu við Mark tann 28. august, og har hava tey vegleitt um, at tað ber ikki til at gera slíkar avtalur í standardleigusáttmálanum, sum er kunngjørdur.
Hann greiðir eisini frá, at sambært grein 16 heldur leigan uppat uttan uppsøgn, tá avtalaða tíðarskeiðið er runnið, um talan er um tíðaravmarkaða leigu.
Ráðgivið um tíðaravmarkaðar leiguavtalir
Hann sigur, at leigunevndin hevur vegleitt um, at tað ber til at gera eina tíðaravmarkaða leiguavtalu fram til 1. juni og so gera eina nýggja avtalu tann 1. august. Tískil ber til koyra fólk lógliga úr bústaðinum í ein mánaða um árið við heimild í grein 16.
Andrass Holm Arge vísir á, at um lógin skal broytast, so má tann politiski myndugleikin traðka til.
- Vit taka imóti kærum og eru rein fyrisiting. Hvat man so avger politiskt, um man broytir grein 16 og sigur, at man ikki kann gera tíðaravmarkað leigu fyri lestraríbúðir, tað er so upp til tann politiska myndugleikan.
Landsstýriskvinnan vil ikki úttala seg um, hendan ráðgeving er í samsvar við lógina ella ikki.
Sí eisini


text:
MR stendur fyri Magnetisk Resonans.
Meðan sjúklingurin liggur í magnetfelti, ber til við radiobylgjum ávirka brintkjarnurnar í kroppinum, so hesar fara úr javnvág. Tá sendarin verður sløktur móttaka antennur veik signal úr kroppinum, sum við teldutøkni verða nýtt til myndagerð.
Sjúklingar við magnetiskum metalli í kroppinum, og tey, sum hava pacemakara, sleppa ikki í MR-skannaran. Av hesi orsøk skal ávísandi lækni útfylla kontrollskema saman við sjúklinginum.
Annars er kanningin óskaðilig.
Ein vanlig kanning er samansett av 5-6 sekvensum. Ein sekvensur tekur umleið 8 minuttir, og tá er neyðugt at liggja pinnastillur.
Viðhvørt er neyðugt at geva kontrast í æðr í arminum.
Fyrireiking
Kontrollskema
Smyrsl, eygnaskuggar og metalprýði má ikki nýtast.
Kanningartíð
Umleið 60 minuttir


text:
Arbeiðsbólkurin HAV undir norðurlendska ráðharraráðnum hevði arbeiðsfund í Skálavík í farnu viku.
Evni, sum vórðu viðgjørd á fundinum, vóru millum annað plast í havinum, økta CO2 innihaldið og hækkandi hitin í atmosferuni, sum gera havið súrari, og hvørjar fylgjur tað kann hava fyri plantu- og djóralívið í havinum.
Á hvørjum ári í mai mánaði verður lýst við nøkrum evnum, sum stuðul verður latin til at kanna. Í ár vórðu hesar umsóknir viðgjørdar á fundinum í Føroyum. Bólkurin fekk 12 umsóknir, sum er nakrar færri enn vanligt. Umsóknirnar fáa vanliga millum 250.000 og 450.000 kr. í stuðli.
Í HAV-bólkinum sita umboð úr umhvørvisfyrisitingunum í norðurlondunum. Umboð fyri Føroyar er Ingvard Fjallstein á Umhvørvisstovuni. Føroyar røkja eisini skrivarauppgávuna fyri HAV-bólkin. Tað er Marita Guttesen, samfelagsfrøðingur, sum hevur hendan leiklutin.
Meira fæst at vita um virksemið hjá HAV-bólkinum her.
Um tú hevur spurningar ella viðmerkingar er tú vælkomin at ringja til Umhvørvisstovuna, telefon 342400, spyr eftir Ingvard Fjallstein, ella at senda okkum ein teldupost us@us.fo« Aftur
Nýggj topografisk føroyakort
16-10-2018
Tvær vikur til filmskappingin endar…
17-09-2018
Saman rudda vit Føroyar – leygardag…
07-09-2018
Orkugoymsla frágreiðingar
28-08-2018
Føroyar vertur fyri fyri norðurlend…
27-08-2018
Nýggj orkukanning mælir til sól og …
23-08-2018
Filmskapping um endurnýtslu...nú næ…
23-08-2018
Pussa silvur
27-07-2018
Loyvi til elframleiðslu úr vindorku…
18-07-2018
Reinsiverkið hjá LSH nýggja umhvørv…
11-07-2018


text:
2017 lakari ár hjá Atlantic Airways
Dan Klein --- 14.04.2018 - 10:28
Atlantic Airways hevði tríggjar milliónir krónur í avlopi eftir skatt í 2017. Hóast ársúrslitið er munandi lakari enn árið fyri, royndist árið betur enn væntað, og stundvísið í fráferðum batnaði fjórða árið á rað
Nýggja kappingarstøðan hevði neiliga ávirkan á raksturin hjá Atlantic Airways í 2017 – m.a. orsakað av lægri ferðaseðlaprísum í rutuflúgvingini. Tó høvdu økt leiguflúgving og søla av seinasta RJ-flogfarinum jaliga ávirkan á ársúrslitið. Tað kom fram á ársaðalfundinum hjá flogfelagnum í dag.
Atlantic Airways hevði 3,3 milliónir krónur í avlopi eftir skatt í 2017, ið eru 24,7 milliónir krónur lægri enn í 2016, tá ið avlopið eftir skatt var 28,0 milliónir krónur. Inntøkurnar tilsamans lækkaðu úr 524 milliónum krónum í 2016 niður í 515 milliónir krónur í 2017.
280.000 ferðafólk flugu á rutunetinum hjá Atlantic Airways í 2017, ið er eitt prosentstig lægri enn í 2016. Ferðafólkatalið umvegis Vága Floghavn øktist 17 prosent í 2017.
- Atlantic Airways setir Føroyar og føroyingar fremst dag og nátt. Tað gleðir meg, at hóast harða kapping hava føroyingar og útlendingar tikið so væl undir við felagnum og farleiðum okkara, og at felagið hóast stórar broytingar í lønseminum megnaði at fáa rakstrar- og gjaldførisavlop í 2017, staðfestir Niels Mortensen, nevndarformaður í Atlantic Airways.
Gjaldførið var 139 milliónir krónur við árslok 2017, og tað eru níggju milliónir krónur hægri sammett við ársbyrjan, tá felagið hevði 130 milliónir krónur í tøkum peningi.
Nevndin fegnast eisini um, at stundvísið við fráferðir alsamt batnar. Í 2017 var flogið rættstundis í 87 prosentum av øllum fráferðum – t.e. seinking styttri enn 15 minuttir. Talan er um eina øking á eitt prosentstig sammett við 2016. Samanumtikið hevur íløgan hjá flogfelagnum í tøknifrøðina RNP AR 0,1 havt við sær, at stundvísið er batnað 12 prosentstig seinastu fýra árini.
Atlantic Airways virkar áhaldandi fyri neyðugum broytingum, ið tæna kundunum og felagnum á skilagóðan hátt, og felagið heldur fram eftir hesum leisti í 2018.
Atlantic Airways leggur stóran dent á at menna føroysku ferðavinnuna bæði innan- og uttanlands. Ábendingar eru um, at føroyska ferðavinnan komandi árini fer at vaksa enn meira. Væntandi gistingarmøguleikar eru tó ein fløskuhálsur fyri menning av bæði føroyskari flogferðslu og ferðavinnu. Tí eru Atlantic Airways og LÍV farin í gongd við nýggja hotellverkætlan í Havn. Nýtt hotell við umleið 130 kømrum, verður bygt og tikið í nýtslu fyrra hálvár 2020.
Útboðið av flogsetrum hevur ongantíð verið størri enn nú, og tað hækkar nakað aftrat, tá ið Atlantic Airways á vári 2019 fær eitt nýtt Airbus A320neo flogfar í flotan. Flogfarið, ið hevur 174 setur, hevur lægri oljunýtslu og lægri CO2 útlát enn verandi Airbus flogfør. Rutunetið er seinnu árini víðkað til at fevna um beinleiðis fráferðir úr Vágum til Keypmannahavnar, Billund, Aalborg, Bergen, Reykjavíkar, Edinburgh, Barcelona, Mallorca, Lissabon, Malta og Gran Canaria.
- Við nýggjum flogfari og nýggjum hotelli eru vit til reiðar at taka við avbjóðingum, sum liggja fyri framman, har eitt týðandi endamál er at menna Atlantic Airways og føroysku ferðavinnuna enn meira. Samstundis leggja vit dent á altíð at veita kundum okkara eina góða og heimliga tænastu, sigur Niels Mortensen, nevndarformaður.
Nevndin í Atlantic Airways fegnast samanumtikið um áttanda árið á rað við avlopi og um stóra arbeiðið, sum leiðsla og starvsfólk hvønn einasta dag greiða úr hondum fyri at veita eina góða tænastu.
Øll nevndin var afturvald á aðalfundinum í dag, og Niels Mortensen heldur fram sum nevndarformaður.


text:
Grundlógardagur er, og landsstýrið flaggar við Dannebrog! Eg fái beinanvegin kensluna av, at hetta er skeivt, og niðrandi fyri meg. Dannebrog á føroyskari grund er eitt fornermilsi, og at landsstýrið flaggar við Dannebrog er at leggja seg skerflatan – soleiðis er ið hvussu er mín kensla.
Eg havi so seinni í dag fingið at vita, at landsstýrið fyri nøkrum árum síðani avgjørdi at flagga við tjóðarfløggunum hjá hinum norðurlondunum á teirra tjóðardøgum, men at flaggað verður ikki tá okkara nærmastu grannar fyri sunnan hava tjóðardagar.
Eg havi ikki lagt merki til fyrr, at flaggað hevur verið við øðrum flaggi enn Merkinum, men grundin til at eg serliga leggi merki til Dannebrog er helst júst tí at tað kenst sárt at síggja Dannebrog veittra yvir okkara landsstýri.
Og veittrar yvir okkara stjórn er júst tað sum grundlógin ger. Hóast føroyingar ongantíð formliga hava góðtikið grundlógina, so er hon galdandi í Føroyum. So spurningurin er, hví flagga vit við Dannebrog heldur enn við Merkinum? Og er grundlógin ikki eisini galdandi fyri Grønland? Flaggdagsrøðu-hugskotið á sinnið hjá Maluni Marnersdóttir, Astrid Luin, og Maluni Johannesen um eitt felags ríkjaflagg hevði kanska ikki verið so býtt í hesum høpi.