text:
Ari av Rana
05.12.2017 - 22:22
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Manchester United, Basel, AS Roma og Juventus vunnu sær í kvøld víðari luttøku í ársins Champions League kapping.
Frammanundan vóru Paris Saint-Germain, Bayern Munchen, Chelsea og Barcelona longu víðari.
Í bólki A vann Manchester United 2-1 heima á CSKA Moskva, meðan Basel vann 0-2 á Benfica.
Alt var longu avgjørt í bólki B, har Bayern Munchen vann 2-1 á PSG. Hóast Anderlecht vann 0-1 á Celtic var tað ikki nokk at vinna sær luttøku í Europa League frammanfyri Celtic.
Við 1-0 sigri á Qarabag FK yvirtók AS Roma fyrsta plássið í bólki C. Chelsea endaði á 2. plássi eftir 1-1 javnleiki móti Atletico Madrid.
Í bólki D vann Barcelona 2-0 á Sporting CP, sum tí ikki megnaði at yvirhála Juventus. Tó hevði ein sigur ikki gjørt mun, tí at Juventus greiddi sína skyldu og vann 0-2 á Olympiakos, og endaði harvið á 2. plássi.


c: text/html

text:
Hvat er gransking?
Vit tosa nógv um gransking og granskingarúrslit. Granskingargrunnurin letur stuðul til granskingarverkætlanir og aðrar verkætlanir. Men hvat er gransking í grundini?
OECD hevur eina formliga skilmarking, sum lond halda seg til. OECD lýsir gransking og menningararbeiði (G&M) sum «virksemi við originalum burði, innt á skipaðan hátt til at økja grunnin av vitan og til at nýta hesa vitan til at finna nýtt brúk». Sí fullu skilmarkingina her.
Niðanfyri eru stuttar lýsingar av ymsum hugtøkum í granskingarheiminum. Í vinstra bredda er meira tilfar um sam evni.
Kunning um og nýtsla av granskingarúrslitum
Vit granska fyri at fáa nýggja vitan, sum skal brúkast til nógv ymisk endamál. Fyri at kunna brúka hesa vitanina, mugu granskararnir fortelja øðrum um síni úrslit og sína vitan. Hetta verður gjørt á nógvar ymiskar mátar.
Granskarar
Ein granskari er ein persónur, sum er ph.d.lesandi, hevur ph.d.prógv ella samsvarandi førleika. Tað eru er ein ørgrynna av ymsum starvsheitum fyri granskarar. Á Fróðskaparsetrinum eru granskarar oftast settir í starv sum adjunktar, lektarar ella professarar. Á øðrum granskingarstovnum eru heitini vanliga granskari og seniorgranskari.
Vísindalig útgáva og kunning
Granskarar fortelja øðrum granskarum um síni úrslit við at skriva vísindaligar greinar, sum koma í altjóða tíðarrit. Summi tíðarrit eru kendari og fínari enn onnur at fáa sínar greinar í. Dømi um kend tíðarrit eru Nature og Science.
Vit hava eitt føroyskt vísindatíðarrit. Tað eitur Fróðskaparrit og kemur út eina ferð um árið.
Eisini skriva fleiri granskarar bøkur. Hesar eru bæði til aðrar granskarar og til almenningin, sum hevur áhuga í granskingarevninum. Flestu granskarar halda eisini fyrilestrar og hava framsýningar, “postarar”, á vísindaligum ráðstevnum.
Undirvísing
Øll hægri útbúgving er granskingargrundað og allarflestu lærararnir eru virknir granskarar. Flestu lærubøkur til hægri lestur eru skrivaðar av granskarum ella av fólki, sum miðla granskingarúrslit hjá granskarum. Á henda hátt fáa lesandi innlit í nýggjastu vitanina og úrslitini innan sítt fakøki.
Fyrilestrar og framløgur
Granskarar halda ofta almennar fyrilestrar um sína gransking. Hetta er bæði á stovnunum og úti til ymisk tiltøk, t.d. til fundir hjá feløgum. Fróðskaparsetrið skipaði í nógv ár fyri almennum fyrilestrum í Havn. Í 2005/6 varð tiltakið víðkað til alt landið og kallaðist tá Setrið á Ferð. Í 2007/2008 vóru fyrilestrar hildnir í sjónvarpinum undir heitinum Speki. Hesir fyrilestrarnir eru allir tøkir á www.snar.fo/speki
Granskingarráðið hevur fleiri ár á rað skipað fyri tiltakinum Vísindavøka. Hetta er partur av tiltakinum European Researchers' Night. Les meira um Vísindavøkuna her.
Kunning í miðlunum
Sagt verður eisini frá um granskingarúrslit í miðlunum. Ofta eru greinar í bløðunum og innsløg í Degi og Viku ella í útvarpssendingum. Morgunsendingin hevur javnan samrøður við granskarar og sendingin Vitan hevur fokus á, hvat føroyskir granskarar fáast við. Fróðskaparfelagið og granskingastovnarnir hava í nógv ár samstarvað um at geva út blaðið Frøði, sum er almentvísindaligt tíðarrit. Til ber at lesa Frøði her
Vinnulig og samfelagslig endamál
Flestu av granskingarúrslitunum eru við til so ella so at geva okkum góð amboð og loysnir. Hetta kann vera til at menna og skipa samfelagið betri á øllum økjum,t.d. heilsu-, almanna-, fíggjar-, fiskivinnu-, vinnu-, mentanar- og umhvørvisøkinum. Tað kann eisini vera til at skapa nýggjar vinnuvegir ella optimera verandi vinnur m.a. fyri at betri og bíligari framleiðslu og fáa størri úrtøku úr vinnuliga virkseminum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Í hesum døgum eru 75 ár liðin síðan tann stóra sorgarleikin, tá vágssluppirnar Laura og Immanuel gingu burtur, og 19 menn við hvørjum av skipunum ikki komu heim aftur.
Manningin á Immanuel var fyrst og fremst úr Søldarfirði og bygdunum har á leiðini.
Í hesum sambandi verður skipað fyri minningarhaldi í Søldarfirði leygardagin 14.apríl.
Byrjað verður kl. 18 við minnisvarðan í bygdini, sum varð reistur, tá 50 ár vóru liðin síðan hesa vanlukku.
Her kemur borgarstjórin Hans Jacob Lamhauge at bjóða vælkomin. Tað verður eisini sangur, og sonur ein teirra, sum fórst við Immanuel, fer at leggja krans og at biðja eina bøn.
Síðan verður farið í skúlan í Søldarfirði, har tað verður borðhald.
Her fara Óli Jacobsen, Dávur Jacobsen, Maria Jacobsen og Sámal Petur í Grund at greiða frá og hugleiða um hesa tíðina hjá føroyskum fiskimonnum, tá fleiri hundrað gingu burtur eftir fáum árum. Serliga verður hetta gjørt við atlit til Immanuel og bygdina Søldarfjørð, sum varð so hart rakt.
Hetta er eitt tíðarskeið, sum við líknandi vanlukkum hevur rakt nógv onnur, og er tískil talan um ein lagnufelagsskap hjá øllum føroyingum.
Øll eru vælkomin til minningar- og borðhaldið leygarkvøldið.


text:
Alt er sum vant í Føgruvík, til Mitcho og Sebastian ein dagin finna ein fløskupost niðri á keiini. Er fløskuposturin veruliga frá J.H. – borgarstjóranum í Føgruvík, ið hevur verið horvin í eitt ár? Er Hin loyndarfulla oyggin veruliga til? Hvussu siglir tú fram við sjórænarum, ræðuliga sjóskrímslinum og Náttsvarta havinum? Og ikki at gloyma: Hvat hendir, tá ið tú sáar tað fræið, sum er í fløskupostinum?
Svarini eru øll í stóru, spennandi og ævintýrligu myndasøguni hjá Jacob Martin Strid til børn í øllum aldri.
Aftur


text:
Jógvan Sofus Vilhelmsen stillar upp fyri Sambandsflokkin
24. september 2016
Nýtt valevnið stillar upp fyri Sambandsflokkin
MYNDATEKSTUR: Jógvan Sofus Vilhelmsen er eisini ítróttarmaður og hevur m.a. luttikið í Boston í USA til HM í inniróðri og var í ár í Danmark har hann kappaðist um DM í inni rógving
Frá Norðoya Sambandsfelag: Jógvan Sofus Vilhelmsen, er 37 ára gamal, starvast sum útróðrarmaður og býr í Ánunum. Sjálvur sigur hann, at hann dámar at fáa tingini gjørd liðug og tí bjóðar hann seg fram til býráðið.
- Alt ov ofta er fokus einans á at fáa stórar verkætlanir av bakkastokki, og ov lítið verður hugsað um at gera tingini liðug.
- Tí fari eg at seta fokus á at fáa býin ruddiligan og vakran. Serliga hugsi eg um útkantin av býnum, sum eg haldi alt ov ofta verður forsømdur. Her hugsið eg eisini um báthylin á Borðoyavík og økið kring Norðhavnina. Eg haldi at vit áttu at gjørt eina gongubreyt úr Norðhavnini og inn í miðbýin. Tað koma sera nógv ferðafólkaskip og russisk skip til Norðhavnina. Harafturat eru tað mong, sum fara gongu- ella rennitúrar eftir tunnilsvegnum, og tað er ikki vandaleyst.
- Eg fari at arbeiða miðvíst fyri at vit fáa eitt torg í Klaksvík har góðar umstøður verða at selja føroyskar vørur úr havinum og frá slaktinum.
RN
Aftur


text:
Synergi: Kom við til ½ ára útbúgvingina fyri skrivstovufólk, samskiparar og móttøkufólk. Tú kanst arbeiða samstundis! Yvir 100 luttakara frá nógvum føroyskum fyritøkum og stovnum hava tikið útbúgvingina (ÚSSM) og geva henni toppkarakter.
”Eg lærdi gjøgnum útbúgvingina nøkur amboð um prioritering og handfaring av arbeiðsuppgávum. Haraftrat fingu vit persónligan coach, sum eg hevði tríggjar persónligar samrøður við. Tað var heilt fantastiskt. Eftir skeiðið hevur gingist, sum eg hevði lovað mær sjálvari: ”At gerast betur at umgangast áhaldandi strongd”. Elsa Olsen, leiðsluskrivari, Deildin fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu
Útbúgvingin gevur tær eina persónliga útbúgvingartilgongd, har fokus er sett á teg og tína persónligu og fakligu menning. Tú verður búgvin og víðariment innan mest viðkomandi økini í tínum starvi. Tú fert at trívast betur í starvinum og verður styrkt sum sparringspartnari hjá bæði leiðara og starvsfeløgum.
Tilmeldingarfreistin er í dag 11. januar ella so leingi pláss eru. Fyrsti møtidagur er 14. februar 2018, men tú fært fyrsta moduli til sjálvlestur 22. januar 2018.
Útbúgvingin er løgd til rættis sum ein samanrenning av undirvísing, coaching og sjálvlesnaði, so tú kanst fáa lærutilgondina at passa inn í ein gerandisdag, har nógv er at gera. Afturmeldingarnar siga, at hetta er tann besta lærutilgongdin.
Útbúgvingin endar 15. juni 2018 við prógvhandan. Próvtøkan er sjálvboðin. Fert tú ikki til próvtøku, ført tú í staðin váttan fyri luttøku.
Útbúgvingin vendir sær til skrivarar, samskiparar, móttøkufólk, verkætlanarskrivarar, leiðsluskrivarar, advokatskrivarar, læknaskrivarar, hjálparfólk á skrivstovum og onnur í líknandi størvum.
Kom og uppgradera tín førleika, tekna teg og les alt um útbúgvingina HER ella á www.synergi.fo
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Havfrúgvin - seinastu sýningarnar
Havfrúgvin - nýskrivaða stórverkið eftir Jóanes Nielsen - hevur spælt í 3 vikur fyri fullsettum húsum og farið verður nú undir seinastu sýningarnar.
Leikurin er bæði blivin róstur, kritiseraður, elskaður og endavendur av áskoðarum og ummælarum. Og júst tá er leiklistin best. Tá hon skapar øsing, kjak og sterkar kenslur hjá áskoðarunum.
Seinasta sýning verður fríggjadagin 14. oktober, so nú ræður um at skunda sær at keypa atgongumerki, um henda stórfingna upplivingin ikki skal fara aftur við borðinum.
Matur og leikur og avsláttur til ung og lesandi
Í sambandi við leikin, bjóða Áarstova og Tjóðpallurin áskoðarum møguleika at njóta ein góðan bita í sambandi við sýningar týsdag-hósdag og sunnudag. Matur og leikur kann keypast í atgongumerkjasøluni.
Sum nakað nýtt bjóðar Tjóðpallurin ungum og lesandi atgongumerki fyri hálvan prís til sýningarnar týsdag-hósdag.


text:
Heri Simonsen 15.04.2018 (19:55)
Málið hjá NSÍ og samrøða við Bagga (Rás2)
NSÍ hevur ikki heilt livað upp til teir stóru forvæntningarnar, og í dag tapti NSÍ 1-2 ímóti HB við Løkin í Runavík. Higartil hevur liðið fingið 10 av 18 stigum.
- Hetta er ekstremt súrt, staðfestir høvuðsvenjarin hjá NSÍ, Sámal Erik "Bagge" Hentze.
Sámal Erik Hentze heldur, at dysturin ímóti HB í dag lýsir mótgongdina NSÍ hevur rakt seinastu dystirnar, har teir trýsta nógv, koma til málmøguleikar, og so standa teir við ongum aftaná dystin.
- Tingini mugu skjótt fara okkara veg. Hetta kann ikki blíva við, sigur ein vónríkur Bagge í samrøðu við Trónd Arge á Rás2.
TRÝST á PÍLIN undir MYNDINI, og hoyr frá Rás2:
1) Hoyr hvussu Tróndur Arge segði frá málinum hjá NSÍ, tá Pól Johannus Justinussen legði NSÍ á odda 1-0.
2) Hoyr samrøðuna Tróndur Arge gjørdi við høvuðsvenjaran hjá NSÍ.
Samrøðan Tróndur Arge gjørdi við Símun Samuelsen hjá HB hoyrist HER
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
-
KORT
VEÐRIÐ
Sjónleikur í Vestmanna: Mín fantastiska skilsmissa
16.03.2018
Vestmanna Kommuna frøist um, at sjónleikur nú aftur verður at síggja í Vestmanna. Hetta er fyrstu ferð, at Tjóðpallurin hevur eina frumframførslu uttan fyri høvuðstaðin, og vit eru ikki sørt stolt av, at júst er í Vestmanna, tað verður.
Tíðindaskriv:
Tjóðpallurin á ferð við komediuni “MÍN FANTASTISKA SKILSMISSA”. Ein romantisk komedia við Kristinu Sundar Hansen í heimskenda og virðislønta einrøðuleikinum eftir Geraldine Aron.
Angela Kennedy Lipsky er ein kvinna miðskeiðis í lívinum, sum plagdi at vera onnur helvtin av eydnuríka parinum Angela og Max. Max stingur tó av við einum yngri modelli, dótturin flytir út við sjeikinum og eftir situr Angela við hundinum Dexter í stóru familjuhúsunum.
Nýggi veruleikin hjá nýskildu Angelu hevur nógvar øðrvísi, tragiskar og ikki minst komiskar og láturligar støður við sær, sum áskoðararnir hegnisliga verða drignir ígjøgnum av Kristinu Sundar Hansen í leiklutinum sum Angela.
Leikurin varð tilnevndur ein OLIVIER AWARD fyri “Best entertainment” í 2004 og hevur síðan lagt áskoðarar kring heimin flatar í látri. Nú standa Føroyar fyri tørni, sum 29. landið, har leikurin verður pallsettur.
Frumframførsla verður á Bryggjuni í Vestmanna leygardagin 17. mars, sunnudagin 18. mars kl. 19.30, síðani aftur komandi týs-, miku- og hósdagin kl. 19.30, atgongumerki fáast á www.tjodpallur.fo.
Í samband við at sjónleikurin “Mín fantastiska skilsmissa” verður sýndur á Bryggjuni í Vestmanna, lata hølini upp 1 tíma undan sýning. Silja Strøm og Gyðja Hjalmarsdóttir Didriksen hava myndlistaframsýning, umframt at Café Disvoy, gevur tær møguleika at keypa eitt glas av vín, eina øl ella kaffi/te við onkrum góðum afturvið.
Týðing: Kristina Sundar Hansen
Konsept: Kristina Sundar Hansen & Durita Sumberg Poulsen
Dramaturgur, pallur og hjálparleikstjóri: Durita Sumberg Poulsen
Leiklistarlig ráðgeving: Ágústa Skúladóttir
Ljósdesign, video og pallmynd: Turpin Napoleon Djurhuus
Ljóðmynd: Pauli Magnussen
Leikari: Kristina Sundar Hansen
Myndir: ©Tjóðpallur Føroya / Ólavur Frederiksen
Plakatmynd: Høgni Heinesen
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Homoseksualitet
Hetta er bert ætla teimum sum siga, at Bíblian onga meining hevur um homosexualitet. Eg havi verið útfyri, at kristin fólk vilja verja homosexualitet teologiskt, tí tey finna ikki orðið homosexualitet í upprunaskriftunum. Hetta er ikki ein roynd at gera homosexualitet til eina verri synd enn aðrar, eg vil ikki seta fokus á hesa syndina fram um aðrar – menniskju eru øll syndarar, og hava brúk fyri fyrigeving. Men eg vil tala ímóti, at tað sum Bíblian umtalar sum synd verður góðtikið sum rættvíst. Um tað var ein onnur synd, t.d. stuldur, so hevði eg heldur ikki vilja góðtikið hana.
Um hetta hevur tín áhuga, og tú vilt lesa víðari, so ert tú vælkomin til at trýsta á les meira beint her.
Fyri at skilja tað sum hendur her, so tá ið tú lesur víðari, so ímynda tær at Paulus skrivar á donskum, men til Føroyingar. So skilir tú hví Paulus ikki brúkar tað “danska” orðið, men setur saman eitt nýtt “danskt” orð burtur úr tveimum kendum “føroyskum” orðum. Her kemur frágreiðingin:
Tað er orðið “arsenokoitai”, sum vanliga verður umsett til homoseksuell synd. Tað er eitt orð saman set av tveimum orðum.
Hetta orðið finnur tú t.d. í 1 Tim 1:10 og í 1 Kor 6:9
KJV, NASB og NIV hava umsett hetta soleiðis.
Versini ljóða ávikavist soleiðis á enskum:
Tim: for fornicators, for sodomites, for kidnappers, for liars, for perjurers, and if there is any other thing that is contrary to sound doctrine
Kor: Do you not know that the unrighteous will not inherit the kingdom of God? Do not be deceived. Neither fornicators, nor idolaters, nor adulterers, nor homosexuals, nor sodomites
Paulus kendi skriftirnar sera væl, fyrst var hann ein skriftlærdur teologur, men seinni bleiv hann persónliga trúgvandi, og fekk fleiri opinberingar.
Hann sipar uttan iva til 3 Mós 18:22 har tað stendur:
Tú mást ikki liggja hjá mannfólki, soleiðis sum ein liggur hjá kvinnu – tað er andstygd!
Eisini í 3 Mós 20:13a har tað stendur:
Liggur maður hjá øðrum manni, sum ligið verður hjá kvinnu, so hava teir báðir gjørt viðurstyggiliga gerð
Mósebøkurnar eru skrivaðar á hebraiskum, men Paulus skrivaði til Jødarnar á Grikskum tí, at hesir Jødar brúktu eina Grikska umseting av gamla testamenti tá á døgum, (Septuagint, LXX.)
Tann Grikska týðingin av 3 Mós fordømur, at ein maður (arseno) liggur við (koitai) einum øðrum manni (arseno). Hesi orðini liggja lið um lið í skrifstaðnum, og Palus samantvinnar hesi orðini í eitt nýtt orð arsenokoitai.
Tí trúgvi eg, at tá ið Paulus fordømir homosexualiteti við at brúka orðið arsenokoitai, so skipar hann til somu fordøming sum vit finna í 3 mós. Man kann siga at hann faktist minnir jødarnar á hetta gamla skriftstaðið, um ikki at liggja við øðrum monnum.
Hetta sama gevur meining tá ið vit lesa Rom 1:24-27, har stendur arsenes en arsenes í vers 27, her er heilt sikkurt at hann eisini hevði orðið arsenokoitai í huga:
24 Tí gav Gud tey eisini upp í hjartans lystir teirra til óreinsku, til at vanæra likam síni hvørt við øðrum.
25 Tey høvdu jú skift sannleika Guds um við lygn og ærdu og dýrkaðu skapningin fram um skaparan, Hann, sum hálovaður er í allar ævir. Amen.
26 Tí gav Gud tey upp til vanærandi lystir: Kvinnur teirra skiftu hin náttúrliga umgangin um við tann, sum er ímóti náttúruni;
27 og somuleiðis hildu eisini menninir uppat við hinum náttúrliga umganginum við kvinnuna og brendu í lysti sínum hvør eftir øðrum, so at menn drivu skemdarverk við monnum – og fingu á sær sjálvum lønina fyri villu sína – sum rætt var.
Ein góður artikul er at finna um hetta í Practical Hermeneutics column í Christian Research Journal, volume 30, nummar 6 (2007).


text:
Bókaútgáva: Frændafundur 6
Bók við 24 fyrilestrum frá føroyskari-íslendskari ráðstevnu í Tórshavn 2007. Greinarnar eru helvt um helvt á føroyskum og íslendskum. Millum evnini eru t.d. samkynd, útlendingar, handarbeiði, myndlist, mál o.a.m. Bókin er 304 blaðsíður og kostar 290 kr.
Sum úrslit av at sætti Frændafundur, tann triði í Havn, varð hildin seinasta summar, kemur nú út bók við fyrilestrunum, ið hildnir vórðu á ráðstevnuni. Ráðstevnan varð hildin sum partur av granskingarsamstarvi millum Fróðskaparsetrið og Hugvísindadeild Háskóla Íslands.
Frændafundur er tvímálsligur: Fyrilestrarnir vóru hildnir á íslendskum ella føroyskum, og sama býti er galdandi fyri prentaðu útgávuna, sum eisini hevur stuttar enskar samandráttir.
Ráðstevnan er tvørfaklig, og á sætta fundinum vóru evnini: mál, støðan hjá samkyndum, støðan hjá útlendingum, barnabókmentir, kommunusamanlegging, myndlist tey seinastu tíggju árini, tónleikur og binding og sniðgáva.
Millum hesa nøgdina av evnum skulu her umrøðast tvey, sum ikki áður hava verið viðgjørd á Frændafundi.
Samkynd
Forvitnisligt er tað, at her er samkynd fyrstu ferð viðgjørd í føroyskari bók. Greinirnar um samkynd eru tvær.
Dr.med. Bogi D. Davidsen, yvirlækni, skrivar undir yvirskriftini “Samkynd mett søguliga, samtíðarliga og ynski fyri framtíðina” um støðuna hjá samkyndum í Føroyum, Norðurlondum og alment, søguliga og í dag; um hvussu hon er merkt av gomlum fordómum og vantandi upplýsing og hvussu tað hevur lemjandi ávirkan á lívið hjá nógvum einstaklingum og teirra avvarðandi; Bogi tekur skelkandi dømi frá seinna heimsbardaga, tá ið samkyndir menn við ljósareyðum tríkanti sum frámerki vórðu píndir og týndir; hann tekur talandi dømi úr okkara tíð í Føroyum og aðrastaðni. Men hann vísir eisini á framstig, ið eru hend, og hvat eftir er at gera. Hent heimildaskrá fylgir greinini.
Umboðandi íslendska partin skrivar K. Hulda Guðmundsdóttir, MA í gudfrøði, um samkynd og mentan. Hon tekur støði í Bíbliuni og minnir á, at tá ið vit lesa fornan tekst, mugu vit altíð tulka við størsta varsemi. Hon heldur, at vit eiga altíð at lesa bíbliutekst í sum størstan mun út frá teimum áskoðanum og virðum, ið ráddu í samfelagnum, sum framleiddi tekstin. Viðvíkjandi samkynd og Skriftini heldur hon tað tí vera neyðugt at kanna røturnar hjá kristnari mentan í staðin fyri bara at hyggja at orðunum í Skriftini sum tey standa í týðingunum, vit eru meinkunnug við frá barnsbeini.
Málfrøði er eins og áður væl umboðað, nú við einari føroyskari framløgu og fleiri íslendskum, og ein av teimum leggur seg aftrat evninum samkynd: Þóra Björk Hjartardóttir MA viðger íslendsk heiti á samkyndum og hvussu ymisk sjónarmið hava verið á tí økinum.
Misprent
Tíverri er eftirnavn Boga D. Davidsen skeivt uppi yvir grein hansara (bls. 109); men á bls. 5, 10 og 303 er navnið rætt; í yvirlitinum yvir fyrilesarar á bls. 10 er tann villa, at Bogi stendur at vera ph.d., lækni; tað rætta er: dr.med., yvirlækni. Á bls. 298 stendur einastaðni “leirum”, tað eigur at vera Leirum.
Handarbeiði og snið
Forkunnig eru íkøstini hjá føroyskum serfrøðingum um ullarvirking, samfelagsliga, búskaparliga og listfrøðiliga. Høvundar eru tær Osva Olsen fil. mag,: “Binding og kvinnuleiklutir í 20. aldar Føroyum”; Áslaug Sverrisson MA: “Af áhrifum fjölþjóðlegra hugmyndastrauma á íslenskt handverk á tímabilinu 1880-1920”; Nicolina Jensen Beder, handarbeiðslærarinna: “Uppruni og líkleikar – handfaring av ull í Føroyum og Íslandi”; Ása Hátún ullarsniðgevi: “Nýggjar leiðir í føroyskari ullartilvirking”; Katrina í Geil sniðgevi: “Sniðgeving innan handbinding fyrr, nú og frameftir”; Annika Skaalum, BA: “Bindikklubbaslóðir.”
Í ein mun eru fyrilestrarnir paraðir, soleiðis at sama evni verður sæð úr ávikavist føroyskum og íslendskum sjónarhorni. Sum dømi kunnu nevnast íslendski fyrilesturin, “Er íslensk málstefna að verða úrelt?” og samsvarandi føroyski “Málspurningar í Føroyum á reki millum tvær lógargreinir”, sum báðir hava málrøkt í heimlandinum sum evni.
Ritstjórn og nevndir
Aftast í bókini er hent yvirlit yvir allar prentaðar fyrilestrar frá Frændafundum 1 - 6. Í yvirlitinum eru fyrilestrarnir býttir í 4 bólkar eftir evnunum: Mál, list, búskapur og vinnulív, havfrøði og fiskifrøði.
Ritstjórar á bókini hava verið Turið Sigurðardóttir, formaður í Íslandsnevndini á Fróðskaparsetri Føroya og Magnús Snædal, limur í Føroyanevndini á Hugvísindadeildini á Háskóla Íslands.
Íslandsnevndina á Fróðskaparsetrinum manna: Turið Sigurðardóttir, formaður, Anfinnur Johansen, Jóhan Hendrik W. Poulsen, Lena Reinert og Malan Marnersdóttir.
Føroyanevndina við Háskóla Íslands manna: Ingi Sigurðsson, formaður, Höskuldur Þráinsson Magnús Snædal, María Garðarsdóttir og Pétur Knútsson.
Bókin er nr. 49 í røðini Supplementum annales societatis scientiarum Færoensis.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Um mammu/
Myndin er av mær í ungdómsdøgum. Høgrumegin á vegginum hanga tvær svarthvítar fotomyndir. Hesar báðar myndirnar hevði eg hangandi í kamarinum hjá mær fyrst í barndómsheiminum uppi á Lützenstrøð og síðani í kollegiukamarinum á Grønjordskollegiinum, tá hingu tær uppi yvir høvdalagnum.
Eg minnist einaferð, tá foreldur míni vitjaðu meg á kollegiinum, og tað var bara eina ferð, at hetta hendi, sjálvt um eg búði har í seks ár, tað var í 1992, dagin fyri, at mamma fyllti 60. Hesa einu náttina skuldu tey sova hjá mær áðrenn tey fóru út til Súsonnu mostur og Leif í Karrebæksminde, har føðingardagurin skuldi haldast. Mamma og babba lógu bæði í mínari grønpuntutu sovisofu og sóu merkverdiga ungdommilig og glað út. Eg minnist tað sum um sólin skein ta løtuna og myndaði eina samanhangandi, eydnuríka gloriu rundan um teirra høvd, men tað passar neyvan, tí hetta var um kvøldið í august, men kanska var tað morgunin eftir og óansæð er einki, sum mann minnist ordiliga skeivt, sjálvt um tað heldur ikki er heilt rætt.
– Estur, hetta er tað nærmasta, vit bæði koma universitetinum, segði babba við einum skálkabrosi. Mamma hugdi at honum og at myndunum uppi yvir, eitt sindur illa við yvir femme fatale við sigarett pallsetingina, risti við høvdinum og segði, at hatta var okkurt pápi mín hevði funnið uppá. Eg segði, at myndirnar vóru flottar og at eg var errin um tær og so smíltist hon so fitt og ikki heilt ófegin og eg upplivdi eitt sjáldsamt andartak yndisligu gentuna innan fyri ta vanligu pliktkendu mammugrímuna.
Í morgin hevði mamma fyllt 84 ár. Hon doyði fyri knappliga einum ári síðani og eg sakni hana inniliga, hevði ynskt, at hon var til, so at eg kundi takkað henni fyri alt tað nógva, sum eg fekk frá henni. Jú eldri eg sjálv blívi, tess betur skilji eg hana og jú betur verði eg við hana. Vit bæði, Kristian og eg, høvdu ynskt, at vit vitjaðu hana oftari enn vit gjørdu. Hon bleiv dement, mamma, og hon bleiv blind og tað var ein ræðulig tíð, tá hon búði einsamøll í teimum áður so vøkru og hugnaligu húsunum, ið nú gjørdust full av ørkymlandi myrkri, einsemi, angist og tómrúmum.
Tá hon seinni slapp inn á Tjarnargarð at búgva, vóru vit so ómetaliga glað, alt lætnaði, men stutta tíð eftir datt hon álvarsliga og breyt seg sundur, tá var neyðin fullkomin. Mamma kom ongantíð upp aftur úr rullistólinum, men hon var enn før fyri at føla og úttrykkja kærleika. Og sjálvt um hennara fatan alsamt tódnaði so nógv, at hon ongan kendi meira, helt hon ongantíð uppat við at spyrja eftir babba og kom eg hendingaferð at vitja og hevði ikki lítla við, so spurdi hon eftir honum. Vit vitjaðu hana onkuntíð og tað fegnist eg um, tí lítli gloymir hana ongantíð, einaferð, tá hann var lítil og vit søgdu henni farvæl eftir at hava vitjað, segði hann við hana, at sjálvt um hon var gomul og manglaði lím í heilanum, so var tað gott, at hon ikki var farin til Jesuspápa enn. Eri takksom fyri, at drongurin minnist ommuna. Sjálvt um hon blandaði og í heilum helt hann vera eina deiliga gentu, so føldi hann hvussu góð hon var við hann, hann minnist tað enn, og tað er bara tað, sum hevur týdning, tá alt kemur til alt.


text:
Jens Hákun Leo
11.10.2016 - 11:54
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
- Ein FIFA-kommiserur, sum hevði evstu ábygdina av trygdini í sambandi við landsdystin ímillum Føroyar og Portgual í gjárkvøldið, var á Tórsvølli í gjárkvøldið og skrivaði stutt eftir dystin eina frágreiðing um dystin og tilburðin, tá ið ein ungur maður rann inn á vøllin og tók eina selfie við Cristiano Ronaldo.
- Hesa frágreiðingina sendi hann í gjárkvøldið til FIFA, sum nú skal taka støðu til, hvørt hendingin skal fáa nakrar avleiðingar fyri føroyska fótbóltssambandið.
Hetta segði Virgar Hvidbro, aðalskrivari í FSF, tá ið Portalurin fyri løtu síðan fekk fatur á honum og spurdi, hvat eftirspæl tað fer at fáa fyri fótbóltssambandið og unga mannin, at hann í gjárkvøldið rann inn á vøllin, tá ið Føroyar og Portugal dystaðust á Tórsvølli.
Spurdur, hvørt ungi maðurin fær nakra revsing fyri tilburðin, svaraði Virgar Hvidbro á soljóðandi hátt:
- Tað er ov tíðliga enn at siga nakað um tað. Fyrst mugu vit bíða eftir at vita, hvørt aganevndin hjá FIFA, sum hevur hetta málið um hendi, fer at gera nakað meira burtur úr hendingini, og vísir tað seg, at vit í FSF fáa eina bót, mugu vit taka tað harfrá.
- Hetta er tó undir øllum umstøðum óheppið, at slíkt kemur fyri (at fólk renna inn á vøllin, red), sigur Virgar Hvidbro víðari.
Virgar Hvidbro dugir ikki at siga, nær aganevndin hjá FIFA kemur til ein úrskurð í hesum málinum.
Ernesto Ferrari Henriquez (Privatmynd)


text:
(Hví) villleiðir Høgni?
Í sambandi við eitt innslag í KVF á middegi, um sáttmálar segði Høgni Hoydal fiskimálaráðharri m.a.
Nýggja lógin [um sjófeingi] er eitt heilt nýtt grundarlag nú rættindini eru hjá persónum og feløgum og ikki beinleiðis knýtt at fiskiførum.
Hetta úttalilsi hjá fiskimálaráðharranum reisir fleiri spurningar, sum tíðindamaðurin tíverri ikki loftaði ella ikki var fyrireikaður uppá.
Fyri at lýsa hetta nærri er eitt fiskifar eitt amboð hjá ávísum felagi, eins og ein lastbilur, ein gravkúgv ella ein bussur er. Eitt amboð er ein fysiskur lutur og ikki ein juridiskur persónur. Kenni einki fordømi um, at sáttmálar verða gjørdir við nøkur amboð ella fysiskar lutir ella at lastbilar ella bussar hava rættindi.
At myndugleikin sambært lógina skal góðkenna ein ávísan buss til ávísan ferðafólkaflutning broytir ikki tað faktum, at tað er busseigarin, ið er sáttmálapartur við rættindum og skyldum.
Tað er eitt faktum, at veiði- og fiskirættindi síðani 1994 somuleiðis hava ligið hjá persónum og feløgum, ÓHEFT av fiskiførum, men at lógin hevur ásett, at ávís fiskirættindi krevja ávísa góðkenning av fiskiførum fyri at verða gagnnýtt.
Eftir stendur ivin um, HVÍ landsstýrismaðurin førir fram eina faktuelt skeiva upplýsing á einum øki, sum hann hevur evstu ábyrgd av.
Um so er, at Høgni hevur verið mismæltur, ja, so stendur honum frítt at koma við rættleiðing?
Er Høgni í góðari trúgv og veit ikki betur, ja, so stendur honum eisini frítt at koma við rættleiðing?
Ella villleiðir Høgni Hoydal við vilja?
Hvør ið sanna støðan er, má Høgni verða bestur at svara fyri. Tí er ynskiligt, at tíðindamaðurin fer aftur til Høgna fyri at fáa svar uppá henda spurning.
Óli Jacobsen
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Líknandi tíðindi
Mest lisið í farnu viku
Mentamálaráðharrin og ein løgtingslimur vilja innføra sensur av einstøkum privatum miðlum
Kristin Michelsen: Hetta er brot á lógirnar hjá Javnaðarflokkinum
100.000 í bót vegna manglandi trygd
Eingin makrelur í Føroyskum sjógvi
Jenis ætlar sær í landsstýrið
Alt hevur sína tíð her á fold
Feðgar lógu hvørjum øðrum eftir lívinum
R7 og KvF samsenda
Føroyar og Føroyingar... Ja, hvat er at siga um okkum?
Dennis og Jenis í sendingini NOVA. Lokalsending Nova úr Suðuroynni í dag frá klokkan 13.00 til 15.00
Vespureiðrið (93) - 15. okt 2018
Tað er ikki p-talið sum ger okkum til føroyingar
NOVA úr Suðuroynni - Sending 25 - prát við Jenis av Rana
Óttast Kinesiska 5G tøkni
Fuglafjarðarsendingin (7) - 18. okt. 2018
Islamar vildu hava australska rossaranch, og ánarin er tjóðarhetja
Óreglusemi á fundarborði í fiskimálaráðnum
Professari skotið seg í armin til at mótmæla Trump
Sosialt ólag millum svørt og ikki rasisma er orsøk til svarta mannfallið í USA
Kommunuskatturin minkar í Klaksvík og Runavík
Metis - Øll sendingin - 16. oktober 2018
Líggjas Johannesen: Hvar eru pengarnir brúktir?
At lata Almannaverkinum fleiri íbúðir loysir sjálvandi nakað
Eg gangi út frá, at Poul Michelsen hevur eina góða frágreiðing til vanliga skattgjaldaran
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
ársgamal
Tað er gott føroyskt mál at siga um ein, ið er eitt ár gamal, at hann er ársgamal. Tað er ikki føroyskt og málsliga av allari leið at siga "eitt ára gamal". "Smittan hevur gjørt seg inn á tann eitt ára gamla fiskin'', var tað onkur, ið segði. Sigið heldur "…tann ársgamla fiskin''.
einsporaður
Sagt var um ein skúla, at hann var "eittsporaður". Her skal ikki verða røtt um, hvat hetta merkir, men bert víst á, at orðið er skeivt myndað. Nú hevur tann, ið orðið gjørdi, helst hildið sum so: skúlin hevur bert eitt spor, spor er hvørkikynsorð, og tískil er hann "eittsporaður".Tá ið orð verður soleiðis samansett, hevur fyrri liður stovnsnið sítt og verður ikki "bendur" eftir kyninum á seinna liði.Maður, ið hevur eitt eyga, er ikki "eittoygdur", men einoygdur. Á sama hátt er skúli við einum spori ikki ''eittsporaður'', men einsporaður. Danska orðið er ensporet.Kanska áttu vit at funnið annað orð?
hvítkál - ikki "hvíttkál"
Hetta orð sæst ofta skrivað "hvíttkál" á handilsskeltum og í blaðlýsingum. Her er tað sama at siga sum um lýsingarorðið einsporaður. Fyrri liður í samansettum orði sum hesum er ikki bendur, men varðveitir stovnin óbroyttan. Stovnurin er hvít-, og tískil er orðið rætt stavsetthvítkál. Á sama hátt: hvítvín, reyðkál (ikki ''reyttkál'', sum kanska eisini hevur verið at síggja). Eftir somu reglum eitur tað nýggjár (eldri nýár) og ikki "nýttár".
Skor og skorða eru hvørt sítt
Eitthvørt skuldi hava "tikið allar "skorarnar" undan grønlendska landsstýrinum" - soleiðis tók onkur til. Her eru tvey orð komin í bland: skor, flt. skorar, og skorða, flt. skorður. - Skor er (avmarkað) graslendi í bjørgum, eisini kann tað verða nýtt um høgt hamralendi. Skorða er eitt av teimum trøum, ið sett verða undir bát til at styðja hann, so at hann dettur ikki. Hetta orð verður eisini nýtt við myndmerking um eitthvørt, ið styðjar ella veitir stuðul. Meint mundi vera við, at skorðurnar vórðu tiknar undan landsstýrinum.
bátarnir, konurnar
Løgin yvirskrift. Hetta verður ikki um konubátar, men orðini eru vald sum dømi um vanligt fyribrigdi í upplestri: at vera bókstavinum trúgvari, enn hann eigur uppiborið. Summi hava lyndi til at gloyma, at skriftmál og talað mál eru hvørt sítt. Tað er alt gott og væl at bera málljóðini greitt og skilliga fram, men tað er at ansa eftir ikki at gera ov nógv av, tí tá ljóðar tað fjákut ella í frægasta lagi smávandið.Her skal verða røtt nakað um bókstavasambandið -rn-, har ið -n- er partur av bundna kenniorðinum sum í orðunum omanfyri. Í hesum sambandi skal -r- ikki hoyrast í framburði, tó at tað mállærunnar vegna krevst, at tað verður skrivað. Tað eru mong hundrað ár síðan -r- í hesum høpi rann saman við -n-, so at tað hvarv. Tí eiga vit at minnast til at leggja -r- burtur og siga [bátanir], [konunar]. Tað skemmir annars góðan upplestur og song, tá ið tann, ið lesur ella syngur, ger sær ómak at siga hesi -r-, ið ikki eiga at ljóða.Hetta er ikki alt um, hvussu vit siga tað, ið er skrivað -rn(-), men vónandi verður høvi til at nema við tað onkuntíð seinni.
gegl
Ikki eru øll orð javnverd til stíl. Summi hava hægri stílvirði, onnur lægri, aftur onnur hvørki, - standa onkustaðni mitt ímillum. Gegl er orð, sum man standa niðarlaga á stílstiganum hjá flestum. Tað er eitthvørt óvirðiligt, ikki at siga vanvirðiligt, við tí. "Hann fór í geglið", "hann situr í geglinum", verður helst sagt við einum veti av meinfýsni. Líkt er til, at orðið á einhvønn hátt hevur rót í hinum enska jail, ið merkir fongsul. Kundi verið, at føroyingar, ið hava hoyrt enska orðið, hava sett tað í samband við einsljóðandi føroyska orðið geyl 'róp, skríggj', sum í Suðuroy hevur hin sermerkta formin gegl. Vit vita ikki, men tað kundi verið íkomið soleiðis í skemti ella við herming. Onnur leið er ikki at vísa á upprunan at føroyska orðinum, tí at orð, sum líkjast tí, eru ikki til í øðrum norðurlandamálum. Ætlanin við hesum orðum er at vísa á, at orðið gegl er ikki altíð hóskandi í álvaraskriving um varðhald, fangahús ella fongsul, eitt nú um hina vanlukkuligu hending, tá ið maður brendi seg í hel í varðhaldinum í Havn. Summi bløð høvdu orðið í stórum yvirskriftum yvir greinum um tilburðin.
hagl
Nú í harutíðini man ofta verða tosað um høgl. Soleiðis eitur orðið víða um bæði í eintali og fleirtali, men fyrr ivaðist eingin í, at høgl var fleirtalssniðið, og at í eintali æt tað hagl. Jákup fekk sum kunnugt "eittans haglið í dintilin". Enn eru fólk á lívi, ið duga at gera mun á hesum orðformum, og hví ikki royna at halda hesum muni uppi í vandaðum máli? Tað átti av røttum at verið eins løgið at sagt "høgl" í eintali og at siga eitt "tøl" í staðin fyri tal, eitt "før" í staðin fyri far. Høvuðsreglan er, at í samansettum orðum er fyrri liður í stovnsformi, t.e. við ongum umljóði. Tí átti tað ikki at itið "høglbyrsa", men haglbyrsa, sum eisini meir enn so er at hoyra enn.
Rannvá, Gunnvá
Neyðin er ofta tann, at nøvn verða ikki bend, tá ið tey eiga. Men ein neyðin er eisini, at nøvn verða bend, tá ið tey ikki eiga. Í einum kvøðuljómum herfyri - og hevði tað verið einasta ferðin! - var heilsan til eina "Rannvu" í Suðuroy. Konufólkanøvn, ið enda við -vá, eruóbroytt í hvønn- og hvørjumfalli; hvørsfallið, ið sjáldan kemur fyri, er -váar.
vestan fyri Føroyar
Óvissan um fall eftir fyrisetingarorð tykist vinda alt meira upp á seg. Fyri stuttum ljóðaði um lágtrýst "beint vestan fyri Føroyum" og hátrýst "norðan fyri Íslandi". Tað rætta er sum kunnugt vestan fyri Føroyar og norðan fyri Ísland.
gott - væl
"Gott" sum hjáorð - eftir danskari fyrimynd - hevur leingi hótt við at troka tað upprunaliga føroyska væl av, og onkustaðni man tað hava eydnast at kalla til fulnar: "Hann livir gott" í staðin fyri "Hann livir væl", sum er hitt beina. Nógv er tað vert, at rætt verður farið við hesum sum øðrum í tekstum, ið eru serstakliga ætlaðir børnum. Tí er tað hugstoytt at hoyra sungið fyri børnum "…góða nátt/sov gott!" (Uppafturtikið eftir minni). Tað, ið sungið verður, man festast betur í huganum enn alt annað.
heinta - henta
Hesi bæði orðini koma ofta í bland, t.e. heinta verður skeivt nýtt í staðin fyri henta. "At "heinta" ber" er ikki sjáldsamt at hoyra. Tað rætta er: athenta ber. Heinta (eldri heimta) merkir 'at fara eftir', men henta (eldri henda) 'at taka upp við hondini'. Mistakið man vera komið av tí, at onkur heldur tað ljóða "føroyskari" at siga heinta, tí hente er danskt orð!
smiður - smiðja - smíða
Tann, ið ikki er "sjónnæmur", kann við hvørt ivast í, hvar eitt j, ið ikki hoyrist, eigur at standa. Soleiðis sást herfyri skrivað "bátasmiðjur", har sum átti at staðið bátasmiður, t.e. 'maður, ið smíðar bátar'. Onkur kundi kanska sett "j" í sagnorðið at smíða og gloymt j'ið í kvennkynsorðinum smiðja, t.e. 'hús, sum smíðað verður í'. Í fleirtali eitur tað smiðjur.Tann, ið hevur hug at ivast, átti at hugt oftari í orðabókina!
skjóta í tátíð eintali
Stundum sæst skjóta í tátíð eintali skrivað "skjeyt". Hetta er skeivt. Rætta stavsetingin er skeyt. Í 2. og 3. pers. nútíð krevur framburðurin, at skrivað verður skjýtur, men ikki er neyðugt at hava hetta j við í tátíð, tí at -e(y) , ið aftaná kemur, er nóg mikið til at geva sk hin eyðkenda [sj]-framburðin.
leika er hvørkikynsorð
Í síðstuni hava mong dømini verið at síggja og hoyra um leika sum kvennkynsorð, t.d. "ein leika", "leikan"! Hetta er skeivt. Leika hevur altíð verið hvørkikynsorð, bent sum eyga, leikað í bundnum sniði í hvør- og hvønnfalli eintali. Í hvør- og hvønnfalli fleirtali: leiku(r), bundiðleikuni.
Málleti
Málletin ger vart við seg á so mangan hátt. Ein er at tveita frá sær fyrsta danska orðið ella orðafellið, sum kemur framfyri, í onkrum slag av "føroyskum" hami.Nøkur nýsæð og -hoyrd dømi:
- hevur tú "inntrykk" av, at…?
- "fyristilla" sær
- ''noyast'' við (da. "nøjes med")
- sum "regul"
- eg eri ikki "greiður yvir", at… (da.: jeg er ikke klar over, at…) - heldur: mær er ikki greitt ella eg eri ikki vísur í, at…
- sjálv takk! - Ein drongur takkaði einum vaksnum fyri ein beina. Maðurin svaraði "Sjálv takk!" Hevði hann sagt tað við eina av kvennkyni, var tað beint. Einum mannfólki átti hann eyðvitað at svarað: "Sjálvur takk".
"frá…av "
Summi hava fyri at skoyta eitt "av" uppí eftir fyrisetingarlið við frá, sum í hesum dømum, ið nýliga eru komin fyri: ''teir bumbaðu frá sjónum av", "vinningurin frá í gjár av", "frá ungum árum av". Hetta "av" er óføroyskt.
NÝTT ORÐ:
skiftitrolari
Einaferð vit komu á tal við Sverra Dahl sála, datt tosið niður á hetta nýggja skipaslagið, ið kallast "kombineraður" trolari. Tað er trolari, ið lættliga kann skifta millum veiðihættir. Spurningurin var, hvat vit kundu nevna tílíkan trolara á føroyskum. Skiftitrolari! var svarið, áðrenn hálvtalað var orð.Við hesum loyvir Orðafar sær at kunna fólk við hetta frálíka uppskot, ið vónandi fær undirtøku.


text:
Navn: Svarti
Skrásetingar nr.: FR91101
Folağur: 1991
Kyn: Hestur
- Geldur okt. 1994
Litur: Svartbrúnur
- Hevur litgenini Ee aa toto -f
Stongmát: 124cm
Sinnalag: Aktar væl, og er lættur at fáast viğ. Eitt gott ríğingarross.
Eigari: Anna Louisa Joensen - Argir
Fortíğ: Svarti varğ folağur á Sandoynni hjá Eyğstein Joensen.
Í 1993 átti Tórstein Holm í Djúpadali hann.
Vit vita ikki um hann hevur havt fleiri eigarir, men í 1997 átti Jens Christian úr Kvívík í øllum førum hann (hevur møguliga átt hann longur).
Í 2005 seldi hann Svarta til núverandi eigara.
Avkom:
Eingin


text:
Bókin um Dust
Til teirra, sum hava lisið tríverkið Myrkursins frumevni, sum Bókadeildin gav út í 2004-05, er hetta nýggja tríverkið hjá Philip Pullman Bókin um Dust ein sannur gloypubiti!
Og annars: so ber væl til hjá hinum, sum ikki kenna verkið hjá Pullman, at byrja við júst hesari bókini, tí hon fer fram undan hendingunum í Myrkursins frumevni.
Fyrsta bind eitur La Belle Sauvage. Hetta glæsiliga navnið er navnið á bátinum hjá dreinginum Malcolmi. Ein bátur, sum hevur størsta týdning fyri, at gentan Lyra sleppur undan við lívinum.
Malcolm er sonur vertshúseigararnar á Sílinum. Hann gongur foreldrum sínum til handa, og av og á fer hann yvir um Thamesánna til kleystrið Godstow, har hann hjálpir nunnunum við ymiskum.
Ein dagin varnast hann, at ein lítil gentuóviti er komin til kleystrið, og hetta vekir forvitni hansara, og tá ið so menn koma á vertshúsið og spyrja hann eftir barninum, verður hetta enn forvitnisligari.
Tað, sum hann ikki veit tá, er, at hann og vinkonan Alice verða bjargingin hjá lítlu gentuni Lyru, sum øll so fegin vilja hava fatur á.
La Belle Sauvage er heft við klaffum og er 477 bls. Vagnur Streymoy hevur týtt til føroyskt.
Aftur


text:
Jobmatch 2013
Jobmatch 2013 verður 30. desember í Østrøm á Skálatrøð í Tórshavn.
Aftur í ár verður starvsstevnan hildin millum jóla og nýggjárs. Hetta fyri at útisetar, sum eru heima í jólafrí, skulu fáa møguleika at luttaka.
Starvsstevnan verður frá kl. 13.00 til 20.00 og netverkskvøldið byrjar kl. 20.00.
Hvat fært tú burturúr?
- Tú fært eitt skjótt yvirlit yvir áhugaverdar starvsmøguleikar í Føroyum.
- Tú hevur møguleika at bjóða teg fram fyri stovnum og fyritøkum.
- Tú fært innlit í, hvat føroyskar fyritøkur & stovnar hava at bjóða tær.
Skráin verður kunngjørd seinri á jobmatch.fo
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Hjartasuff og illsinnisgleps ... til øsing og upplýsing ... um búskap og búskaparfrøði ... og um hvussu politikkur, miðlar og lobbyisma grugga alt.
tirsdag den 14. november 2006
Visjón fyri »Gransking, menning og nýskapan« í 2015 -- 2 av 2
Les fyrra part fyrst.
Á visjónstorgi á Norðurbryggjuni í Keypmannahavn 30. oktober 2006 var framløga av visjón 2015. Her er eitt íkast til kjakið um granskingarvisjónina og -strategiina. Seinni partur av kronik í tveimum pørtum.
Í fyrra parti, sum var í Sosialinum seinasta týskvøld, viðgjørdi eg grundhugsjónina í verandi uppleggi til granskingarstrategi. Eg ávaraði ímóti at skipa alla almenna og privata gransking í ein bygnað, har stýringsamboðið verður almennur stuðul til privata vinnugransking, tí tað vil verða ein ov stirvin skipan til avbjóðingarnar í framtíðini, og fer at avlaga vinnuna heldur enn hava við sær eina marknaðarliga tillaging. Pástandurin um, at vinnan ikki hevur ráð at granska, varð afturvístur, og eftirlýst varð í staðin kanning av, hvørjar forðingar so eru fyri vinnugransking í Føroyum.
Úrtøka av gransking
Gransking økir okkara vitan. Granskingin gevur úrtøku við at vitanin verður gagnnýtt. Týdningurin av hesum seinna verður ofta undirmettur. Ein national granskingarstrategi eigur sjálvsagt at taka bæði hesi viðurskifti við.
Í upplegginum til granskingarstrategi stendur, at »javnvág eigur at vera millum tað, sum verður latið, í mun til hvat fæst burturúr«. Hetta ljóðar skilagott, og á visjónstorginum spurdi eg, hvussu henda úrtøka skal mátast. Svarið var so ógreitt, at hvørki eg ella nakar eg tosaði við aftaná skilti tað. Eg rokni við tað er mátið fyri úrtøku, sum er so ógreitt.
Tað er við til at gera úrtøkuna ógreiða, og tí trupult at tryggja nevndu javnvág, um fígging og úrtøka ikki hanga saman. Tí eigur at haldast fast við, at tann sum fíggjar granskingina eigur úrslitini, og so er tað ábyrgd hjá vinnuni at tryggja, at úrtøkan av vinnugransking er nóg stór, og ábyrgd hjá tí almenna at tryggja, at úrtøkan av almennari gransking er nóg stór.
Skilmarkanin millum grundgransking og beinleiðis gagnnýtta gransking er eitt sindur flótandi. Men úrtøka av gransking, sum skal gagnnýtast beinleiðis er lættari at máta, enn úrtøkan av grundgransking, tí úrtøkan av grundgransking er sera spjadd. Úrtøkan av vinnugransking er somuleiðis lættari at máta enn úrtøkan av almennari gransking, tí hon kann mátast beinleiðis á einum marknaði.
Sum víst á í fyrra parti, so er úrtøkan av vinnugransking við almennum stuðli helst negativt, sum støðan er nú. Hetta kann skyldast sonevndu nýskapanargjónna, sum lýsir truplu gongdina frá 1. grundgransking til 2. gagnnýtta gransking, 3. menning, 4. tøkni í framleiðslu, 5. íløgur og 6. framleiðslu og sølu. Ein góð avmyndan av hesi gjógv er gjørd av íslendska granskingarráðnum, og er lýst í álitinum hjá útbúgvingarpolitikknevndini hjá Landsstýrinum í 1999 (bind 1, s. 74), og í kronikk hjá Kjartani Hoydal í Dimmalætting 30. mars 2006. Um man við politiskum tiltøkum kann gera hesa gjógv lættari at loypa um, vil úrtøkan av vinnugransking økjast, og vinnugransking vil tá økjast uttan at neyðugt er við almennum stuðli.
Tað almenna fær úrtøku antin við at at brúka vitanina frá gransking beinleiðis í almenna sektorinum ella við at spjaða hana út í samfelagið, so øll kunnu brúka hana og taka skilabetri avgerðir. Tað er hetta seinna sum ger, at úrtøkan av almennari gransking er verri at máta: gagnnýtslan er spjadd um alt samfelagið, og er at samanbera við infrastruktur, ið øll njóta gott av í einum samfelagi. Men hetta er ikki so óveruligt, sum tað ljóðar teoretiskt.
Ikki einans vinnulívið skapar búskaparvøkstur, tað ger almenni sektorurin eisini. Ferð eftir ferð er staðfest í altjóða samanberingum, at lond við vælvirkandi almennum sektori og minimalt av korrupsjón standa seg væl. Almenni sektorurin gagnar búskaparligari framgongd beinleiðis við at veita infrastruktur og góðar tænastur, sum høvdu verið truplari hjá vinnulívi og fólki at fingið fatur á á einum marknaði. Men eisini við lógum, sum tryggja stabilitet í samfelagnum og grundleggjandi rættindi og trygd hjá borgarum og vinnuvirkjum, kann almenni sektorurin við at ávirka atferð hjá fólki og vinnu, virka til frama fyri størri vøkstri. Ein effektivur almennur sektorur brúkar harumframt minni av tilfeinginum í samfelagnum til at náa síni úrslit, og fyrsta avleiðingin av øktari vitan vil ofta vera effektivisering.
Úrtøka gjøgnum vitanarspjaðing
Ein effektiv vitanarspjaðing í samfelagnum vil eisini økja samlaðu úrtøkuna av gransking. Klassiski mátin er kombinatiónin av gransking og útbúgving á universitetum, men nógv kann gerast aftat.
Mesta vitanarspjaðing í einum samfelag hendir tá fólk skifta starv ella fara frá útbúgving í starv. Tí eigur arbeiðsmarknaðurin at verða gjørdur so dynamiskur sum gjørligt. Ein dynamiskur arbeiðsmarknaður vil viðvirka til at spjaða vitan millum vinnur og millum fyritøkur og millum almenna og privata sektorin – til frama fyri allar partar.
Hetta er tíverri als ikki nevnt í 2015-grundarsteininum um arbeiðsmarknað, hóast hetta er eitt øki, har nógv kann gerast frá politiskari síðu. Ofta stendur dynamikkur í andsøgn við tryggleika, og her koma vit inn á løntakararættindi, so ein tilgongd at gera arbeiðsmarknaðin meira dynamiskan kann helst einans fremjast við trýpartasamráðingum, og vil helst eisini enda við at tað almenna átekur sær nakrar eyka skyldur. (Hetta er kjakið um flexicurity, sum er aktuelt Europa, og har Poul Nyrup Rasmussen er talsmaður fyri at brúka danska modellið til alt ES.)
Tað eru serliga fólk við høgum útbúgvingum, sum skulu eggjast til at skifta starv ofta. Men hjá teimum eru krøvini til tryggleika helst ikki í so stórari andsøgn við dynamikk, sum hjá fólki við lægri ella ongari útbúgving.
Í Føroyum eru nógvar smáar fyritøkur og fyritøkur, sum als ikki hava fólk við høgum útbúgvingum í starvi, og er tí lítið og einki samskifti millum hesar mongu fyritøkur og nógva vitan, sum tær kundu havt gagn av. Tað er í smáu fyritøkunum størst tal av arbeiðsplássum verður skapt. Tí er tað ein serligur trupulleiki, at smáu fyritøkurnar snøgt sagt ikki kenna til kvalifikatiónirnar hjá fólki við hægri útbúgvingum. Her er ein serliga breið gjógv, man kann siga at marknaðurin virkar ikki, tí vitanin er ov lítil, og her kann helst vera gangligt við einum almennum stuðli í avmarkað tíðarskeið, tá slíkar fyritøkur seta t.d. akademikarar í starv. Slíkar skipanir hava verið royndar við sera góðum úrslitum í ymsum londum.
Hvussu nógv skal granskast?
Sambært granskingarstrategiini, sum arbeiðsbólkurin legði fram, so skal granskast fyri 3% av BTÚ í Føroyum, og tað almenna skal fíggja upp til 2% av hesum, og vinnan í minsta lagi 1%. Eg spurdi á visjónstorginum, hvaðani 3% koma frá. Her avdúkaði svarið, »tað er ein tummilfingurregul, og tilmæli frá OECD« at man hevði ikki hugsað seg so øgiliga væl um.
Hóast OECD grundar sítt tilmæli á onkrar kanningar, so er talið 3% ikki svarið uppá, hvussu mest fæst burturúr gransking. Og bara at fylgja tilmælinum kann gera, at man gloymir at kanna, um gransking gevur fulla úrtøku.
Nógv skilabetri hevði verið, um man frá almennari síðu tekur av forðingar fyri at vinnan fær úrtøku úr síni gransking, og so letur vinnuna finna út av, hvussu nógv hon skal granska.
Nógv týdningarmiklari enn, hvussu nógv tað almenna granskar, er at tryggja, at úrtøkan er mest møgulig av almennu granskingini. Játtanir til gransking skulu altíð kappast við onnur ynski til almennar pengar, og tess størri úrtøkan er av almennari gransking, sterkari vilja ynskini um játtanir til gransking standa í hesi kapping.
Ein avgerandi spurningur er, hvussu frí granskingin skal vera. Fríari granskingin er til val av økjum, tess størri kann produktiviteturin hugsast at vera, tí tá er tað hugurin ið drívir verkið. Men so verður uppskotið hjá visjónsbólkinum um eftirmetingar- og dygdarmetingarskipan enn týdningarmiklari.
Ímóti fríari gransking er ynskið um gagnnýtslu. Nyttan av almennari gransking kann økjast, um hon fylgir einum eftirspurningi, ið inniheldur vitan frá brúkarum av komandi granskingarúrslitum. Hetta kann skipast við at skapa ein kvasi-marknað, ið skapar kapping um ein part av almennu granskingarpengunum. Men fyri at fáa vitan um eftirspurning skal játtan av hesum granskingarpengum decentraliserast, og tað er neyvan politiskt væl dámt. Hetta verður eisini ein skipan ið er trupul at umsita, men er kortini nakað, ið eigur at verða umhugsað nærri, og møguliga eisini roynt við lítlum parti av granskingarjáttanunum í byrjanini.
Almennir stovnar, ið eru so stórir, at gransking kann geva teimum úrtøku, kunnu fáa eina játtan sum einans kann brúkast til gransking. Treytir eiga sjálvsagt at fylgja við sum tryggja, at pengarnir ikki verða brúktir at fylla onnur hol við, t.d. at pengarnir skulu brúkast uttanfyri stovnin.
Ein slík skipan vil viðvirka eina leypandi tillaging av almennum granskingarøkjum, so tey fylgja tí tørvi sum er í samfelagnum, m.a. ikki minst hjá almennu fyrisitingini.
Innihald í eini granskingarstrategi
Búskaparráðið spyr í síni temafrágreiðing fyri 2005, hví so lítið verður granska í privata vinnulívinum. Teir meta at tað er eitt tekin um at Føroyar eru aftanfyri í tøkniligu menningini. Men um búskaparráðið hevur rætt, so vil ein avleiðing av øktari almennari gransking væntandi verða, at eisini vinnugranskingin fer at økjast við tíðini.
Hesa avleiðing hevur visjónsbólkurin helst eisini hugsað, tá man hevur valt at samansjóðað almenna og privata gransking í ein bygnað, men samansjóðingin er ikki neyðug fyri at fáa hesa effekt.
Markið millum grundgransking og vinnugransking er sum nevnt flótandi. Meira grundgransking vil skapa øktan vitanarførleika og meira almenn gransking vil hækka generella vitanarstøðið i samfelagnum. Bæði hesi vilja mest sannlíkt økja privatu vinnugranskingina, tí við øktum førleika og vitanarstøði gerast fleiri vinnugranskingarmøguleikar, og hesir vilja eisini gerast meira sjónligir enn í dag.
Økingin í almennu og grundgranskingini kann skjótt og bíliga gerast við stórari útbygging av Fróðskaparsetrinum, nógv størri játtan til Granskingarráðið og eini fleirfalding av talinum av ph.d.-játtanum. Serliga ein øking av ph.d.-játtanum eigur at prioriterast, gjøgnum Fróðskaparsetrið ella Granskingarráðið, tí so fáa vit samstundis stórt tal av ungum granskarum, ið kunnu vera mobilir, og fleiri kunnu halda fram í vinnulívinum.
Í staðin fyri at samansjóða almennu og privatu granskingina í ein fastan bygnað, so kann man fáa skjóta vitanarspjaðing við at stimbra samstarv millum almennar granskingarstovnar og vinnufyritøkur sum vilja granska. Mangir hættir eru at gera hetta, men man má alla tryggja, at bland ikki kemur í áhugamálini hjá pørtunum, so tað fer at virka sum ein vinnustuðulsskipan.
Eitt sum kann økja samstarv millum almenna og privata gransking er um man fær gjørt granskaraarbeiðsmarknaðin meira fleksiblan, soleiðis at granskarar í einum sektori ofta hava royndir við og tí vitan um gransking í øðrum sektorum. Hetta kann sjálvsagt koma eitt sindur í karambolasju við verandi løntakararættindi hjá granskarum, men tað eigur at bera til við lagaligheit.
Tað sum er lýst omanfyri eru tiltøk, ið ein national granskingarstrategi eigur at umfata, og er ikki nakað kollveltandi nýtt. Tað er tað sum flest øll lond gera, og nakað sum eisini virkar har. Um tað virkar í Føroyum eisini hava vit ikki prógv fyri, men tað hevur ongantíð verið roynt.
Og tað er helst har hundurin liggur grivin! Man hevur ongantíð trúð uppá gransking og at hon kann geva úrtøku. Nú skundar man sær at rætta uppá henda skeivleika, men ger sær ikki neyðugan ómak at kanna, hvussu úrtøkan er mest møgulig.
Tað er gott at royna at finna styttri leiðir til úrtøku, men man má ikki loypa um at fáa avgerandi fortreytir upp á pláss. Tað er ikki nakað serføroyskt, at man roynir finna slíkar leiðir, og at man ofta gloymir neyðuga forarbeiðið. Danska globaliseringsstrategiin og háteknologiski fondurin eru dømi um, at politiski og fyrisitingarligi myndugleikin ikki høvdu hugsað seg nóg væl um í fyrsta útspæli, men viðgerðin fekk útspælið hjá stjórnini aftur á beint.
Nøkur granskingarøki
Ein støðug útbygging av almannaøkinum fer fram, men eingin gransking av týdningi fer fram á hesum øki. Við lítlari orku í fyrisitingini verður úrslitið sjáldan annað enn at seta í verk dýrar danskar skipanir við minimalari tillaging. Og eingin granskar í avleiðingum av almannaskipanum heldur. Pláss skuldi verið fyri eini deild við sosialgransking á Fróðskaparsetrinum.
Fyribils Pisa-kanningin vísti, at føroyski fólkaskúlin ikki gevur nóg góð úrslit. Men í Føroyum er eingin pedagogisk gransking yvirhøvur, og hevur ikki verið í mong ár heldur. Har er nógv at taka tríva í. Smáir bygdaskúlar, fleiri floksstig í somu undirvísing, sosialur arvur, havnarskúlar samanbornir við provinsskúlar, lærarar útbúnir í Føroyum ella uttanlands. Henda gransking kundi givið skúlafyrisitingini nógva vitan, og eina læraraútbúgving, sum er betur egnað til føroyska fólkaskúlan. Granskingarskylda skal áleggjast øllum fastsettum lærarum á Læraraskúlanum sum ein byrjan.
Vitanin um búskaparfrøði er alt ov lítil í Føroyum. Tað hava almennar viðmerkingar til frágreiðingarnar hjá Búskaparráðnum og óteljandi álit hjá Vinnumálaráðnum víst. Antin eigur ein deild við búskaparfrøðiligari gransking at vera stovnsett á Fróðskaparsetrinum, ella eigur gransking at takast við í útbyggingina av Hagstovuni, um tað er við eini samanlegging við Landsbankan ella ei.
Løgfrøðilig gransking er eingin av í Føroyum. Tilmælið um økta løgfrøðiliga gransking eigur at verða fylgt sum skjótast.
Umframt tey nevndu yvirordnaðu almennu granskingarøki, sum tað er átrokandi at uppprioritera sum heild, so kunnu her nevnast nakrir spurningar, sum kunnu setast almennu granskingini:
Hvørja ávirkan hevur globaliseringin á ymisk landafrøðilig, demografisk og samfelagslig øki av Føroyum, og hví eru hesir munir? Hvørja ávirkan hevur blokkstuðulin á vinnumenningina? Verða samkynd forfylgd í Føroyum? Virkar føroyski arbeiðsmarknaðurin øðrvísi enn aðrir arbeiðsmarknaðir, og hvussu nógv er hann samansjóðaður við teir í grannalondunum? Í hvønn mun verða mongu nýggju samkomurnar brúktar av leiðarum at byggja sær vald í samfelagnum og vinnulívinum? Var búskaparkreppan í 80unum ein avleiðing av føroysku mentanini? Eru somu fortreytir fyri býti millum alment og privat í Føroyum sum í øðrum londum?
Tey dømi her verða nevnd, eru ikki ein fullfíggjaður listi, og heldur ikki ein prioritering, men einans ein roynd at vísa á at nóg mikið er at velja ímillum. Gransking í øllum nevndu evnunum hava almennan áhuga, og eigur tí at verða alment fíggjað, men um úrslitini verða brúkt, kann tað fáa beinleiðis gagnliga ávirkan á menningina av vinnulívinum.
Vanløse 13. november 2006, Flóvin Eidesgaard
--------
Viðmerking aftaná: Eg noyddist gera eitt sindur skjótt av við seinna parti, og stundir vóru ikki at skrivað tað eg hevði ætlað nóg koncentrerað, so pláss var at fáa alt við. Eg noyddist tí í staðin at velja frá, og gjørdist tað parturin um millumtjóða samstarv, ið pláss ikki varð fyri. Vónandi verður høvi at taka evnið upp serskilt eina aðra ferð, saman við viðgerð av, hvussu útisetar eisini kunnu brúkast til gagns fyri Føroyar.


text:
Tað sum vitast kann um Gud liggur teimum jú opið; Gud hevur gjørt teimum tað opinbert. Ósjónliga vera Hansara, bæði æviga kraft og guddómleiki Hansara, sæst frá skapan heimsins; tað skilst av verkum Hansara; tey hava tí onga avsakan (Rómbrævið 1: 19-20)
Youtube: Faroe Apologetik
Tuesday, May 3, 2011
Mín Fyrsta Roynd á YouTube: Nær vóru Evangeliums keldurnar skrivaðar (Ein heilt stuttur inngangur)?
Ok, mín fyrsta roynd nakrantíð at leggja eitt video út á YouTube. Hetta var also bara ein roynd. Men hetta ætli eg mær at gera nógv av í framtíðini, um nógv ávís evnir.


text:
Worlds of English er tekstasavn hóskandi frá C stigi. Gjøgnum fagrar bókmentir, yrkingar, leik og yrkisbókmentir lýsir savnið málsligu menningargongdina frá fornenskum til alheimsenskt umframt framgongdina av ensktmæltum mentanum frá byrjan fram til dagin í dag.
Savnið fevnir um:
- Language and Culture – um menningina av enska málinum frá fornenskum til alheimsenskt
- The UK – bretskar bókmentir frá Rule Britannia og James Thomson til yrkingar hjá John Agard
- The USA – amerikansk mentan og bókmentir frá niðurseturtíðini og Emerson til Britney Spears og Barack Obama
- Being Global – tekstir úr m.a. Afrika, India og Avstralia um fjølmentanar- og alheimssamleika
Umframt tekstir fevnir savnið um Tool Box, ljóðfílur við upplestri, samrøður á filmi, samvirknar umframt aðrar uppgávur, myndir og orðafrágreiðingar á enskum umframt á føroyskum.
Bókin er tøk í talgilda sBókahandlinum: shop.systime.dk/fo/
Til ber at keypa trý ymisk hald til Worlds of English. Tríggir mánaðir kosta 38 krónur, tvey ár kosta 68 krónur og trý ár kosta 88 krónur.
Worlds of English vann BELMA virðislønina (Best European Learning Material Award) í 2013. Bókin er síðan víðkað og dagført sum sBók við m.a. evnum, sum viðgera aktuellar spurdómar í sambandi við Donald Trump sum forseta í USA og Brexit í Bretlandi.
sBókin From where you are er ein samvirkin ensk grundbók við yrkistteksti og skaldskapi. Harumframt eru spurni...
From Where You Are 2 er framhaldsbók, sum er skipað eftir sama leisti sum From Where You Are 1. Við støði í næ...


text:
Grundlógin á breddanum á Eiði
Mikukvøldið 18. november kl. 19 verður almennur fundur á Eiði um føroysku grundlógina, sum eftir ætlan skal til fólkaatkvøðu í 2017. Fundurin er partur av “Unga Tjóðveldið kring Føroyar”. Fyrsti fundur var hildin í Klaksvík fyri trimum vikum síðani. Hesaferð verður tiltakið á Eiði í EB húsinum.
Nýggi løgtingslimurin hjá Tjóðveldi, Ingolf S. Olsen, greiðir frá, hví tað er týdningarmikið at Føroyar fáa egna grundlóg og um stríðið, ið hevur verið, at fáa egna grundlóg.
Høgni Hoydal, landsstýrismaður og floksformaður, greiðir frá arbeiðinum í Stýrisskipanarnevndini og um hví arbeiðið steðgaði.
Umboð fyri Eysturoyar Unga Tjóðveldið kemur eisini at greiða frá, hvat Unga Tjóðveldið ætlar at gera í samband við fólkaatkvøðuna, ið skal verða í 2017. Lagt verður upp til orðaskifti hesum viðvíkjandi og um grundlógina sum heild.
Tiltakið er ókeypis og øll eru hjartaliga vælkomin – ung, sum eldri!
Unga Tjóðveldið


text:
IMO setur svávul-forboð á dagsskránna
Eitt uppskot frá m.a. Maersk Line um at banna skipum uttan skrubbarum at hava bunkringarolju við einum svávulinnihaldi upp á meira enn 0,5 pst. umborð, skal nú viðgerast í IMO-høpi í februar. Eitt forboð fer at gera tað lættari at fáa greiði á, um øll halda nýggja alheims svávulkravið, sum kemur í gildi í 2020.
Spurningurin skal viðgerast, tá nevndin fyri fyribyrging av dálking hjá IMO í februar heldur sín 5. fund. Júst møguleikarnir at kunna kekka, um øll nú halda komandi forboðið, verða lættari, um fullkomið bann verður sett ímóti at brúka brennievni við einum hægri svávulinnihaldi enn 0,5 % umborð á skipum, sum ikki hava skrubbarar umborð.
Altjóða bunkringarfelagsskapurin (IBIA) nevndi longu møguleikan á fundinum hjá nevndini í ár, har Norra mælti til at samtykkja uppskotið beinanvegin. Tað hendi tó ikki og Norra fer væntandi at leggja eitt meira útgreinað uppskot fram á næsta fundinum.
Og tað fær undirtøku frá A.P. Møller - Maersk:
“Maersk stuðlar einum alheims forboði ímóti at hava bunkringarolju umborð, sum ikki virðir 0.5% svávulinnihaldið,” segði Simon Bergulf, stjóri fyri Regulatory Affairs í A.P. Møller - Maersk við Maritime Danmark fyrr í hesum mánaðinum.
Eisini Danske Rederier stuðlar einum forboði.
Fæst semja um forboðið í februar næsta ár, kemur tað kortini ikki í gildi fyrrenn 1. mars 2020 - altso tveir mánaðir eftir, at tað er vorðið bannað at brúka olju við sterkum svávulinnihaldi. Hetta kemst av, at ein tilhoyrandi lóg skal tillagast, sigur IBIA.
Kelda: World Maritime News


text:
Krabbameinsfelagið skipar fyri rørslutiltakið í Marghøllini í Vági Týsdagar kl. 13.30. Tiltakið er fyri øll, sum hava ella hava havt krabbamein og te...
Fimleikafelagið Ljósið í Havn, hevur saman við Krabbameinsfelagnum, eitt fimleikalið, ið nevnist Firvaldar. Fimleikurin er fyri øll, sum hava, hava havt ella eru í viðgerð fyri krabbamein, og teirra avvarðandi. ...
Fleiri ymisk tekin kunnu vera um, at krabbamein ger um seg, og vísir okkurt av teimum seg, er umráðandi at fara til lækna. ...
Vit eru at hitta mánadag til fríggjadag frá kl. 13:00 til 15:00. Fáa vit ikki svarað telefonini, kanst tú altíð leggja boð á telefonsvararan og so ringja vit aftur.
+298 31 79 59
kmf@krabbamein.fo
Krabbameinsfelagið á Facebook
Vit halda til á Grønlandsvegi 58 í Havn.
Tín stuðul hjálpir teimum, sum hava krabbamein.


text:
Tað er ein góð kensla, at 200 aftur ristir í føroysku líkasæluna og gevur idiotunum og bandittunum ein feitan miðfingur. Fokk jú, sum eg eri við uppá nýggju 200 fløguna og frálíka dokumentarfilimin hjá filmsnillinginum Sakaris Stórá.
Eg kann ikki ummæla 200, tí tað skal eingin loyna vera, at tveir av trimum 200 limum teljast millum bestu vinmenn mínar, ein av teimum er enntá stjóri hjá mær, hin triðja limin kenni somuleiðis sera væl, so habilititurin er av helviti til. Hetta verður í staðin ein hugleiðing.
Men eg var altso til filmfrumsýning og útgávukonsert við 200 í gjár, og fokk sum tað var feitt. Eg hevði longu hoyrt nýggju fløguna, so tað undraði meg ikki, at nýggju løgini vóru góð. 200 levera altíð eina góða framførslu, so eg visti, at konsertin fór at vera góð, og tað varð hon sanniliga eisini. Trummur, bassur, gittar og grefligt kjaftaslit fyri allar pengarnar, eitt gott bland av øllum tí nýggja og klassikarum, sum Leoland, Skitni Kartni og Mogghøvd.
Eg má tó viðganga, at tann hámentanarligi statusurin, sum 200 hevur fingið tyktist eitt sindur komiskur, talið av stjórum, akademikarum, millumleiðarum og politikarum, mundið neyvan havt verið hægrið, um talan var um ein yrkingaupplestur hjá Jóanesi Nielsen ella frumframførsluni av einari nýggjari føroyskari opera, og tað er sku ikki serliga punk! Nær hevur punkur verið eliterur?
Men hetta er tó ivaleyst ein staðfesting av, at 200 hevur ein týdningarmiklan leiklut í okkara samfelag, og at tey skilabestu høvdini her í Føroyum virðismeta henda leiklut.
200 er røddin, ið framum aðrar vísur okkum á órætt. Við skemtiligum rokkpunki, sum fangar, fær 200 boðskapin út, um hvør bestemmar í Leoland. Hesa røddina kunnu politikarar ikki fáa at makka rætt, hvørki við samanleggingum ella hóttanum um sparingar.
200 er við øðrum orðum lívsneyðugt, serliga í dag, tá okkara samfelag í størri mun enn nakrantíð áður er hótt innanífrá, ella skuldi eg sagt omanífrá. Hetta tekur 200 støðið í. Tekstirnir á nýggju útgávuni eru sera beinraknir:
– tey, sum vóru so bítt at velja sitandi samgongu, fáa eitt feitt til lukku
– politikararnir verða mintir á, at vit kunnu taka maktina aftur
– BADH stjórnin verður ákærd fyri landafíggindaligt virksemi
– Miðflokkurin fær miðfingurin
– Helgi Abrahamsen og hóttanar regime hjá BADH verður blást upp á stórskíggja,
tí 200 pjøvist ikki at makka rætt!
Í fyrsta stakfløgu útspælinum spyr 200, hvar kærleikin bleiv av, well eg føldi kærleikan í gjár, tá eg saman við høgum og lágum brølaði
Ja! fokk ja!
Jú! fokk jú!
Tí Leonistarnir, Jørgenistarnar, Káranistarnir og Billistarnir fáa sanniliga kærleikan at føla á nýggju útgávuni, ið finst bæði á fløgu/DVD og LP!


text:
Um síðuna
Ein partur av virkseminum hjá Vágs Sóknar Bygdasavni fevnir um at savna inn gamlar myndir úr Vági. Bygdasavnið fær javnan myndir frá fólki og ikki minst verður eitt stórt arbeiðið eisini gjørt við at uppsøkja fólk, sum eiga gamlar myndir úr Vági.
Bygdasavnið hevur áhugað í øllum myndum, sum onkursvegna hava tilknýtið til Vág ella eru úr Vági.
Myndir úr savninum hjá Vágs Sóknar Bygdasavni verða nú lagdar út á hesa heimasíðuna, soleiðis at áhugaði kunnu síggja og fáa gleði av myndunum. Vónandi verður tikið væl ímóti tiltakinum.


text:
Ónskvøldið 10. oktober er tað sera vælumtókta Bindiklubbakvøldið hjá VB aftur á skránni við spennandi og fjøltáttaðari skrá.
Skráin fevnir millum annað um, at Randi Hjelm Debes, íverksetari, kemur at greiða frá Faroeknit. Toystovan kemur eisini at vísa fram nýggjast heystmótan.
Eyðfinn Debes og vinmenn koma at syngja nakrir sangir.
Høvið verður eisini at stuðla Krabbameinsfelagnum við at keypa onkrar lutir, og lutaseðlar verða seldir til frama fyri VB.
Og sum vant, verður sjálvsagt okkurt til matna.
Kostnaður 100 kr. – og tilmelding fer fram á tlf. 573450 (Jónhild), tlf. 271542 (Eyðbritt) ella tlf. 588097 (Arngerð) í seinasta lagi 7. okt. 2018


text:
Bøvegur 63 FO-530 Fuglafjørður Faroe Islands
Tel. (+ 298) 444 326 and 284326
Frits Johannesen er føddur 22.5. 1944 í Fuglafirði
Præliminerprógv 1961
Læraraprógv 1967
Árskeið á Danmarks Lærerehøjskole 1878/79 í tónleiki og støddfrøði
Árskeið á DPU ( Danmarks Pædagogiske Universitet) 2000/2001 í myndlist.
Verið kórleiðari frá 1979 – 2009
Leitt Fuglafjarðar gentukór frá 1980 – 2000
Fuglafjarðar manskór: 1993 – 1997
Fuglafjarðar sangkór : 1984 – 2004. 2007 – 2009
Verið á konsertferðum við hesum kórum sum kórleiðari 12 ferðir. Í Íslandi, Noregi, Svøríki, Danmark og Týsklandi.
Stillaði fyrstu ferð út 1969 á Varmakelduframsýningini í Fuglafirði, sum síðani. hevur verið fastur táttur á hesi bygdarstevnu.
1970 fyrstuferð við á Ólavsøkuframsýningini í Listaskálanum og verið við á hesi framsýning fleiri ferðir síðani.
Listprýði
Listprýtt Mentanarhúsið 1998 uttan, stoypt relieffið á Bønhúsinum á Hellunum 1999, træskurð til Havsbrún 1995, træskurð til studentaskúlan á Kambsdali 1993, træskurð til skúlan í Hvalvík 2012 og listprýtt barnagarðin, Stropan, á Kambsdali 2012. Listprýtt skjøldurin á Fuglafjarðar skúla saman við 10. flokki 1997.
1974 einsæris sýning í Listaskálanum
1980 framsýning á Ryttergården, Ballerup, saman við øðrum føroyskum listafólkum
1981 framsýning í Selfjord í Noregi saman við føroyskum listafólkum
1982 einsæris framsýning í Sparikassanum í Havnini
1983 Fuglafjarðar gentukór -Konsertferð á páskum til Danmarkar og vitjaðu Danmarks radio Pigekor.
1985 Fuglafjarðar gentukór á konsertferð í Bergen í juli og vitjaðu Per Eirik og Elsebeth Hals.
1986 Fuglafjarðar gentukór vitjar í juli á Selfossi - vinabýi Fuglafjarðar og Jón Steffánsson í Langholtskirkju í Reykjavík.
1986 við á Focusframsýningini, sum bleiv løgd til rættis av Sammenslutning af
Danske Kunstforeninger, sum varð sýnd fram víða um í Danmark
1987 einsæris framsýning í Sparikassanum í Havnini
1987 framsýning í listastevnuni í Fuglafirði í febr., sum Lisa skipaði fyri
1987 konserferð við Fuglafjarðar genturkóri í DK og vitjaðu John Høyby
1990 framsýning í Låne- og Sparekassen for Offentligt Ansatte i København saman við 3 øðrum føroyskum listafólkum.
1990 einsæris sýning í kunstgallerínum Vágsbotni, Tórshavn
1991 konsertferð í Vestbotten í Svøríki sum kórleiðari við Fuglafjarðar genturkóri
1991 um sama mundið, framsýning í Folkets hus í Umeå saman við Marius Olsen og Torbjørn Olsen
1992 við á Várframsýningini í Listaskálanum, Tórshavn
1992 framsýning saman við Heðini Kambsdal á høvuðsbókasavninum i Aalborg
1993 einsæris sýning á det Danske Centralbiblioteket, Flensburg
1993 um sama mundið konsertferð í Norðurtýsklandi við Fuglafjarðar gentukóri
1993 træskurður til studentaskúlan á Kambsdali 3,5m x 4m x 0.25 m
1995 træskurðmynd til Havsbrún 2x5m
1996 konsertferð við Fuglafjarðar gentukóri í nord Østerdalen í august mánaði.
1998 prýtt Mentanarhúsið
1999 stoypt mynd til bønhúsið á Hellunum 2 x 3,5m, sum stendur á skjøldrinum á bønhúsinum
1999 á konsertferð í Íslandi við Fuglafjarðar sangkóri sum kórleiðari um páskirnar.
1999 á konsertferð við Fuglkafjarðar genturkóri til Bergen
2000 málað á Triennale 15.-21. juni á C.W.Obels Plads, Aalborg, saman við listafólki frá vinabýasambandinum hjá Aalborg kommunu
2000 einsæris framsýning í Helligåndsklostret, Aalborg
2000 konsertferði í Aalborg og Skagen við Fuglafjarðar gentukóri sum kórleiðari
2001 framsýning í museumssentret Ramsmoen, Norøsterdalen, Norge
2001 einsæris sýning í Gallarí Ribarhúsi, Fuglafjørður
2002 framsýning á Riberhúsi saman við Heðini Kambsdal og Øssur Mohr
2002 gallari Arleth, Frits Johannesen, Heðin Kambsdal og Øssur Mohr
2002 konsertferð við Fuglkafjarðar sangkóri í Danmark og Svøríki
2003 Galleri Epoke, Vejle saman við Øssur Mohr
2004 einsæris framsýning í Listaskálanum, Tórshavn
2004 Menniskja í søgn og søgu, málningaframsýningar, kórsangur og drama á Varmakeldu. Norðurlendskt samtak.
2005 einsæris framsýning í Leikalund í Klaksvík
2005 einsæris framsýning, Gallerí Oyggin, Tvøroyri
2006 einsæris framsýning Galerí Focus, Thórshavn
2006 einsæris sýning á Galerí Arleth, Falster
2006 akvarelframsýning á Galerí Tøting, Syðrugøtu
2006 einsæris málninga framsýning, Bagsværd kirke, Keypmannahavn
2007 einsæris sýning á LM handlinum á Kambsdali
2007 gjørt orð og løg til sangleikin, Nykurin og málað leiktjøld til leikin saman við næmingunum
2007 í Bergen við næmingum í 8.flokki á listabreytini úr Fuglafjarðar skúla í august, har vit hugdu at list og teknaðu á listaskálanum í Bergen og arbeiddu víðari við hesum evnum, tá ið komið var heimaftur.
2007 einsæris framsýning í Føroyahúsinum í Keypmannahavn
2007 einsæris framsýning á Ólavsøku í Tilhaldinum, Tórshavn,
2008 gjørt orð og løg til sangleikin “Smáttan og rúmdarferðin”
2008 framsýning á páskum á Galerí Arleth, Falster saman við Heðini Kambsdal og Øssuri Mohr
2008 gjørt orð og løg til sangleikin “Picasso kemur í morgin”
2008 framsýning í Huset í Aalborg 12 – 26 oktobur
2008 Einsæris framsýning í Listaglugganum í Tórshavn
2009 málað 8 málningar, ein til hvønn satsin, til Kvartettina til tíðarinnar enda, av Oliver Messiean, sum varð spæld í Mentanarhúsinumn tann 22. januar og 24. januar í Norðurlandahúsinum. Málningarnir stóðu kring kvatettina, meðan spælt varð.
2009 málningarnir: Kvartett til tíðarinnar vístir fram í Listaglugganum
2009 7.- 11. mai sangleikurin, Picasso kemur í morgin
2009 14. – 3. juni einsæris sýning í Ribarhúsi
2009 skrivað sangleikin, Varmakeldunátt, sum Eyðun á Lakjuni tónsetti
2009 einsæris sýning í Gallarí Fokus
2009 teknað konvoluttin í samband við at Tjaldurs Apotek verður 25ár.
2009 Varmakelduframsýningin 40 ár. Fyriskipað og stoypt myndir til Gamla svimjihyl saman við øðrum fuglfirðingum.
2009 framsýning í sept. í Fredrikssund – Heystframsýning í Langes Magasin – saman við Edward Fuglø, Rannvá Holm, Astrid Luihn, Olivur við Neyst, Torbjørn Olsen, Eyðun av Reyni og Kára Svensson.
2009 við á Art Copenhagen í Forum - Listagluggin 18. – 19. og 20. sept.
2009 Listagluggin
2010 Runavíkar kommunu í juni á Eystanstevnu
2010 málningaframsýning um páskirnar í Gallerí Arleth saman við Amariel Norðoy.
2010 summarframsýningin í Gallarí Ribarhús – mai, juni, juli og august
2010 skipað fyri kvøldsetuni Seyður og seyðahald í Mentanarhúsinum í okt.
2011 vatnlitsmyndir um páskirnarí Glyvra kirkju
2011 málningaframsýning í apríl mánaði í Gallarí Elisabeth, Runavík
2011 summarframsýningin í Gallarí Ribarhús juni, juli og august
2011 málningaframsýning Gallarí Ribarhús saman við abbabørnum og ommubeiggjabørnum o.ø. í familjuni
2011 19. febr. Stokkakvøld í Mentanarhúsinum
2011 skipað fyri kvøldsetuni, Seyður og seyðahald í Mentanarhúsinum í okt.
2011 27. nov Tankar og tónar við upplestri, kórsangi og myndasýning í kirkjuni við Powerpoint. Gentukórið gamla sang.
2011 skipað fyri kvøldsetu í Mentanarhúsinum í oktobur: Seyður og seyðahald.
2012 vatnlitsmyndir í Glyvra kirkju i føstuni undir heitinim: Pínslusøgan
2012 einsæris sýning í Gallarie Focus, Tórshavn, mars 2012.
2012 framsýning saman við Alexandru(konu míni), sum sýnir sínar kjólar, sum hon hevur bundið sjálv, fram á Mentanarnáttinini fríggjadagin, 8. juni 2012 í Tilaldinum í Tórshavn
2012 summarframsýningin í Ribarhúsi juni, juli og august
2012 listprýtt barnagarðin á Kambsdali
2012 træskurð til Hvalvíkar skúla
2012 málningaframsýning á mentanarstevnuni í Fuglafirði saman við Øssuri og Heðini
2012 skipað fyri kvøldsetuni, Seyður og seyðahald í Mentanarhúsinum í okt.
2013 málningaframsýning í mars mánaði í Thisted í Det gamle Rådhus saman við Heðini og Øssuri, sum “ kunstforeningen Kastet” skipaði fyri
2013 málningaframsýning á Gallerí Arleth í mai/juni
2013 Varmakelduframsýningin
2013 1. juni Kvøldseta, Seyður og seyðahald í Húsavík í Íslandi, sum er vinabýur Fuglafjarðar
2013 framsýning í Eik banka í Fuglafirði í sept. saman við Janus á Húsagarði, Jógvan Andreas á Brúnni og Brandur Patursson, sum Kristina Joensen, listakvinna hevði skipað fyri
2013 nov/des framsýning í Ribarhúsi saman við Heðini Kambsdal og Marjun í Lambanum
2013 Tankar og tónar í kirkjuni 24 nov. við kórsangi og upplestri. Skrivað tekst til nakrar málningar hjá Heðini Kambsdal.
2013. skrivað sangleik til 10. flokk í Fuglafjarðar skúla: William Turner og Monet. Bárður á Lakjuni tónsetti. Spældur í Mentanarhúsinum.
2013 skipað fyri kvøldsetuni, Seyður og seyðahald í Mentanarhúsinum í okt.
2014 framsýning við akvarellum í Rituvíkar kirkju og fyrilestur við Power point: Trúgvin og listin
2014 skrivað sangleikin: Ingálvur av Reyni kemur í ovurmorgin til 6. flokk í Fuglafjarðar skúla. Eyðun á lakjuni tónsetti.
2014 undirvíst í Handilsskúlanum í Rørslutekningum og strikutekningum,
2014 famsýning í Ribarhúsi í mai saman við Kristinu Joensen á sjeyti ára føðingardegi mínum.
2014 framsýning á Galleri Nørballe á Als frá juni til sept saman við øðrum føroyingum
2014 framsýning á Norðoyastevnuni í Klaksvík
2014 skipað fyri kvøldsetuni, Seyður og seyðahald í Mentanarhúsinum í okt.
2015 málningaframsýning Galleri Munken uppi við Løkken í Norður Jútlandi á páskum saman við Eyðun á Reyni, Kára Svendson og Torbjørn Olsen.
2015 einsæris sýning við vatnlitsmyndum í Aulum kirkju, Jútlandi, sum Ronald Rising, prestur skipar fyri.
2015 málningaframsýning í gallarí Arleth á Falster um páskirnar saman við Heðini Kambsdal og Øssur Mohr
2015 málningaverkætlan saman við Sprotanum og Jonhard Mikkelsen
2015 einsæris sýning í septembur Gallarí Fokus
2015 í okt. skipað fyri kvøldsetuni, Seyður og seyðahald í Mentanarhúsinum
2016 einsæris málninga- og vatnlitsmyndasýning á posthúsinum í Klaksvík á “Torradøgunum.”
2016 skipað fyri kvøldsetum við frásøgnum um Útróður í Fuglafirði í februar mánaði..
2016 fimmtan málningar, sum eg hevði málað og latið Sprotanum, vórðu seldir á uppboðssølu 2. apríl. á Reinsarínum í Havnini Gentukórið gamla sang. Jonhard Mikkelsen, Vestmanna stíðlaði fyri.
2016 framsýning í fimleikahøll skúlans á mentanarvikuni í sept. saman við fuglfirðingum- Kristinu Joensen, Jógvan á Brúnni, Helenu Kjeld, Tummas Jákup Thomsen, Jens Klæmint Jacobsen, Bernhard Samuelsen og Heðini Kambsdal.
Postboks 120 • FO-110 Tórshavn • fomyndlist@gmail.com
Copyright © 2017 • Føroysk Myndlistafólk • All rights reserved
Postboks 120 • FO-110 Tórshavn fomyndlist@gmail.com
Copyright © 2017 • Føroysk Myndlistafólk • All rights reserved


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Eingin undirvísing í enskum í Iranskum barnaskúlum
Broytingin vil hava við sær, at børn ikki fara at læra enskt fyrr enn tey eru 12-14 ára gomul.
Forboðið kemur eftir boðum frá Ali Khamenei, ayatollah, sum vil vera við, at um børn læra enskt, so kann tað hava við sær óhepna ávirkan úr vesturheiminum. Í barnaárunum skal øll læra byggja á iransk virðir, eru boðini.
Vanliga læra børn í Iran ikki enskt fyrr enn tey eru 12-14 ára gomul, men seinastu árini eru fleiri skúlar farnir undir at geva børnum frálæru í enskum, sum eru yngri enn tað. Fólk sum hava ráð, hava harumframt sent børnini til undirvísing í eneskum nógv fyrr, ofta meðan tey eru á barnaansingarstovni.
Khamenei, ayatollah, hevur fleiri ferðir funnist at, at børn alt ov tíðliga læra enskt, tí tað kann føra til eina mentanarliga kollvelting.
Myndugleikarnir siga, at avgerðin um, ikki at undirvísa børnum í enskum, einki hevur við ógvusligu mótmælini sum vóru um ársskiftið at gera, men leiðarar í kollveltingarherinum siga, at tað vóru fremmandir fíggindar sum skipaðu fyri mótmælunum.
Myndugleikarnir upplýsa, at 22 fólk lótu lív, og at yvir 1.000 fólk vórðu tikin í mótmælunum, sum vóru í 80 býum. Aðrar keldur siga, at næstan 4.000 fólk vórðu tikin.
Hóvligi iranski forsetin, Hassan Rouhani, sigur, at tey ungu hugsa ikki sum tey eldru, og teirra krøv eru nógv, bæði pengalig, polittisk og sosial. Hann vísti á, at tað vóru tey ungu sum mótmæltu, og tey flestu vóru udnir 25 ár.
- Vit kunnu ikki velja teirra hátt at liva uppá, tí teirra sjónarmið um lívið og heimin, eru øðrvísi enn okkara, sigur 69 ára gamli forsetin.
Sí eisini


text:
Oyðubløð
Her kunnu tit finna øll oyðubløð, ið eru viðkomandi fyri Heldina. Oyðubløð og/ella fyrispurningar kunnu sendast til heldin@gjaldstovan.fo
Sáttmáli um tænastustig í Heldini:
Heldarábyrgdari:
Váttan um at strika Heldarábyrgdara
Knýt í Heldina:
Umsókn um knýti í Heldina - Vevtænastubrúkari
Umsókn um knýti í Heldina - Vevtænastuveitari
Umsókn um Undangóðkenning til Heldina
Stovnar í KT-Landsins:
Umsókn - Vevtænastubrúkari - Testumhvørvið - Felags trygdarambætara
Umsókn - Vevtænastubrúkari - Rakstrarumhvørvið - Felags trygdarambætara
Umsókn - Vevtænastuveitari - Testumhvørvið - Felags trygdarambætara
Umsókn - Vevtænastuveitari - Rakstrarumhvørvið - Felags trygdarambætara


text:
Tey sóu reyttBókin “Tey sóu reytt” er søgan um ytsta vinstravongin í kalda krígnum, sum vildi kollvelta føroyska samfelagið. Páll Holm Johannesen hevur skrivað. Bókin kostar vanliga 198,- í handlunum, men sum MFS limur kanst tú keypa fyri hana fyri 150 krónur. Skriva til Páll Holm Johannesen á pallurin@hotmail.com. Bókin skal avheintast í Tórshavn.
Valið og valdið Bókin “Valið og Valdið” viðger løgtingsvalið 2011 úr fleiri ymsum sjónarhornum. Í seytjan tíðargreinum lýsa og greina seytjan høvundar valið og valúrsliti. Høgni Reistrup og Stefan í Skorini hava ritstjórnað.Bókin kostar vanliga 198,- í handlunum, men sum MFS limur kanst tú keypa fyri hana fyri 158 krónur. Skriva til Høgna Reistrup á reistrup@gmail.com.
GUD - er hann deyður? Bókin gevur lesaranum innlit í teir stríðsspurningar, sum eyðkenna kjakið um átrúnað og lívsáskoðan – hesa ferð við føroyskum høvundum. Bókin byggir á ráðstevnuna „Er Gud deyður?,“ sum var í Norðurlandahúsinum á sumri í 2011. Heini í Skorini og Janus á Ryggi hava ritstjórnað. Bókin kostar vanliga 198,- í handlunum, men sum MFS limur kanst tú keypa hana fyri 158 krónur. Ger eina flyting á kontu 9181 120.371.3 í EIK og send navn og bústað til elisabeth@bms.fo og bókin verður send tær við postinum.


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
-
KORT
VEÐRIÐ
Ruddingardagur 14. juni 2014
10.06.2014
Vestmanna Kommuna bjóðar øllum vestmenningum at koma og rudda bygdina leygardagin 14. juni 2012. Í ár er ætlanin, at øll rudda í egnum býlingi, og vóna vit, at tikið verður væl undir við átakinum.
Møtt verður uttanfyri Miðhøllina kl 9.30 til morgunmat. Og har verða øll býtt upp í bólkar.
Kl. 10 verður farið at rudda, og ruddað verður til kl. 13, tá ið frukt og okkurt drekkandi verður at fáa uttan fyri Miðhøllina.
Vestmanna Kommuna vónar, at borgararnir møta fjølmentir til ruddingardagin, so bygdin kann gerast enn vakrari, nú summargestirnir eru byrjaðir at koma til bygdina.
Í síðstu viku vóru børn og starvsfólk í Gjáarlon og í Látipípuni og ruddaðu fram við vegnum út á Berg og inn í Fjall. Næmingar og lærarar í Vestmanna Skúla ruddaðu fram við fjørðuni, av Grønanesi og inn á Fjørð.
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Orð: Hans Jacob Kollslíð
Lag: Hans Marius Ziska
Tá ið meldurin í eitt bil steðgar á
og tú sært at
allur heimurin er ein pallur hjá tær
og hjá hinum
Ja, so er alt so broytt
vit eru bara menniskju, sum eru
saman her
og tú kanst vera tú
í hesari steinrunnu gomlu verð,
sum nú er
Klettarnir klovna tá brátt
álvar og trøll trína í dyr
og vit eru í heilt øðrum
stað hóast alt er tað sama sum var
Alt er møguligt, tá tú trýrt at tú kanst
í tær sjálvum
flyta øll tey fjøll, ið tær forða í dag
innan í tær
Og alt er púra nýtt
vit eru bara menniskju, sum eru
saman her
og alt ber so væl til
í hesari steinrunnu gomlu verð,
sum nú er
Klettarnir klovna tá brátt
álvar og trøll trína í dyr
einglarnir vísa seg tá
at ganga ímillum okkum her
tey fornisku tysja tá fram
drekka sær sólargeislaskál
tey koma úr himli og hel
tey koma úr tær og so úr mær
og vit eru í heilt øðrum stað
hóast alt er tað sama sum var
og eg vakni og síggi av tær
eina vónríka sjón djúpt í mær


text:
Hvat eyðkennir góða námsfrøðiliga leiðslu?
Í næstum verður farið undir eina nýggja granskingarverkætlan á Námsvísindadeildini nevnd “Námsfrøðilig Leiðsla í Dagstovnum” (NLD), ið skal lýsa, hvat eyðkennir góða námsfrøðiliga leiðslu
Í NLD-verkætlanini verður kannað, hvussu dagstovnaleiðarar útinna námsfrøðiliga leiðslu. Verkætlanin fylgir Appreciative Inqiury-hugsanarháttinum, ið fyrst og fremst setur fokus á dagstovnaleiðarar, ið hava væl eydnaðar royndir við námsfrøðiligari leiðslu. Ætlanin er at kanna, hvat virkar hjá hesum leiðarum. Endamálið er at fáa til vega vitan, ið kann brúkast til at hugkveikja aðrar dagstovnaleiðarar, tá ið tað kemur til at styrkja námsfrøðiliga leiðslu.
Til tess at fáa eina so breiða lýsing, sum til ber, verða samrøður gjørdar við bæði leiðararnar og teirra starvsfólk. Úrslitini av hesi lýsing verða hildin upp í móti, hvussu dagstovnaleiðarar í Chicago útinna námsfrøðiliga leiðslu. Í mun til norðurlendsku londini hevur verið meira fokuserað upp á leiðslu og námsfrøðiligu leiðslu í Chicago ígjøgnum eitt longri tíðarskeið.
Verkætlanarleiðari er Jóhannes Miðskarð, ph.d. og adjunktur. Granskingarráðið hevur stuðlað verkætlanini við kr. 87.164 og Tórshavnar Kommuna hevur stuðlað við 40.000 kr.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
-
Ynski: married couple seeking apartment for rent Torshavn , Hoyvík,
-
Ynski: Hey eg leiti eftir einari íbúð í Klaksvík og gongst illa at finna nakað, so um tit vita onkran í leigar út, hevði tað glett meg um tit kundu sent mær eini boð á facebook:) íbúðin má hava 2kømur. Maria Poulsen
-
Ynski: Familja við 2 børnum leitar eftir íbúð/húsum at leiga. Helst í Hoyvík, men alt í Tórshavn hevur áhuga.
-
Ynski: Maðurin og eg leita eftir eini íbúð ella bíligum húsum at leiga. Íbúðin má sum minimum hava 2 - 3 rúm umframt stovu/køk og so vera í stór-Tórshavn. Stóran týdning at inniklimaði er ok. Vit vilja helst flyta inn í mars mánaði, menn kunnu eisini flyta fyrr. Tað hevði hjálpt okkum almikið um tit kunnu siga okkum frá kenna tit til ella hava tit okkurt vit kunnu leiga.
-
Ynski: Vit eru eitt par vid einum barnid, sum leita eftur einari íbúd í Havn, Argjum ella Hoyvík. Hon skal helst hava 2 kømur, og kosta max 6000 kr vid øllum. Vit roykja ikki, fara væl um og gjalda til tídina. Um tit vita um nakra, so vinarliga skrivi til mín.


text:
1. november
1. november er dagur 305 í árinum í gregorianska kalendaranum, (dagur 306 um skotár er). 60 eru dagar eftir av árinum. Dagurin kallast eisini Alhalgunadagur (ella Allahalgannadagur) og verður í Føroyum hildin sum minningardagur teirra sjólátnu.
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1512 - Michelangelo var liðugur at mála loftið í Sixtinska kappellinum, og tað var sýnt fram.
- 1893 -Jens í Dali og Jens Mohr byrja skiparaskúla - sum við tíðini verður Føroya Sjómansskúli.
- 1948 - Klaksvíkar sjómansskúli settur á stovn.
- 1982 - Smyril Line verður stovnað.
- 1993 - Maastricht-sáttmálin kom í gildi, og Evropasamveldið varð stovnað.
- 1998 - Evropeiski mannarættindadómstólurin stovnaður.
- 2006 - Fríhandilsavtalan millum Føroya og Íslands, eisini nevnt Íslandssáttmálin, kom í gildi.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1871 - Stephen Crane, amerikanskur rithøvundur (d. 1900)
- 1880 - Alfred Wegener (d. 1930)
- 1942 - Marcia Wallace, amerikonsk sjónleikarinna (d. 2013)
- 1950 - Gerhard Lognberg, foroyskur politikari.
- 1962 - Magne Furuholmen, norskur tónleikari.
- 1962 - Anthony Kiedis, amerikanskur sangari.
- 1972 - Toni Collette, avstralsk sjónleikarinna.
- 1973 - Aishwarya Rai, indisk sjónleikarinna.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1903 - Theodor Mommsen, týskur rithøvundur (f. 1817)
- 1968 - Georgios Papandreou, grikskur politikari (f. 1888)
Halgidagar og merkisdagar[rætta | rætta wikitekst]
- Allahalgannadagur, verður í Føroyum hildin sum Minningardagur teirra sjólátnu.
- Alheims vegandagur (World Vegan Day)
- Tjóðardagur (Antigua og Barbuda)


text:
Svimjiroyndin kann man siga er tann endaliga royndin hjá svimjiskúlanum, har svimjarin prógvar at kunna stoyta seg eftir høvdinum útí, svimja eitt petti á búkinum, skifta rætning, svimja aftur, flóta og síðani svimja á rygginum. Hetta skal gerast sum ein samanhangandi seria, sum víst á videoini.
Svimjisamband Føroya
ÍSF-Húsið, Gundadalur 2
Postmoga 1329
FO-110 Tórshavn
Telefon +298 607559
Fax +298 317559
ssf@ssf.fo
Banki: BankNordik 6460 - 1518455
Skrivstovutíð:
Mána- og fríggjadag kl. 9.00-12.00
Stuðlar
Lýsingar
Amboð


text:
Starvsnevnd
- Høgni Hoydal, floksformaður
- Sirið Stenberg, næstformaður
- Gunnhild Dahl Niclasen, aðalstjórnarforkvinna
- Páll á Reynatúgvu, umboð fyri tingmanningina
- John Dalsgarð, starvsnevndarlimur
- Hervør Pállsdóttir, Umboð fyri Unga Tjóðveldi
- Olga Fossdalsá, peningarøkil
————-
- Áki Andreasen, skrivari
————-
Í viðtøkum floksins stendur um starvsnevnd:
Kapittul 10
Starvsnevndin
§ 27. Starvsnevndin virkar við ábyrgd mótvegis restini av aðalstjórnini og flokstinginum.
Stk. 2. Starvsnevndin tekur sær av politiskum málum og uppgávum, sum taka seg upp millum fundirnar í aðalstjórnini.
Stk. 3. Starvsnevndin hevur ábyrgdina fyri rakstrinum av floksskrivstovuni.
§ 28. Í starvsnevndini sita:
1) Floksformaðurin, ið samskipar politiska arbeiði Tjóðveldis.
2) Ein næstformaður, ið ikki er valdur politikari, er formaður í aðalstjórnini.
3) Ein næstformaður, ið er valdur løgtingslimur, hevur ábyrgdina av samskiftinum millum floksleiðsluna og tingbólkin.
4) Kassameistarin, ið hevur eftirlit við og ábyrgd av fíggjarstøðu floksins.
5) Eitt umboð, valt av tingbólkinum.
6) Eitt umboð, valt av Unga Tjóðveldinum
7) Eitt umboð, valt av flokstinginum, men sum ikki er valdur politikari. Hetta umboð virkar eisini í staði aðalstjórnarformansins, um hesin hevur forfall.
Floksskrivstovan
Postrúm 143
FO-110 Tórshavn
Tel: +298 229946
Fax: : +298 31 30 35
T-postur: loysing@olivant.fo
Heimasíða: www.tjodveldi.fo


text:
Lag: Fólkalag
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Tað var Tað, sum frelsti Ábraham
og Ísak og Jákup;
hitt gamla Evangeliið er ment at frelsa teg!
2. Tað var Tað, sum frelsti Móses
og Miriam og Áron;
hitt gamla Evangeliið er ment at frelsa teg!
3. Tað var Tað, sum frelsti Jósva,
tað var Tað, sum frelsti Káleb;
hitt gamla Evangeliið er ment at frelsa teg!
4. Tað var Tað, sum frelsti Bárak,
Deboru og Gideon;
hitt gamla Evangeliið er ment at frelsa teg!
5. Tað var Tað, sum frelsti Dávid,
tað var Tað, sum frelsti Dániel;
hitt gamla Evangeliið er ment at frelsa teg!
6. Tað var Tað, sum frelsti Pætur,
tað var Tað, sum frelsti Paulus;
hitt gamla Evangeliið er ment at frelsa teg!
7. Tað var Tað, sum frelsti pápa,
tað var Tað, sum frelsti mammu;
hitt gamla Evangeliið var tað, sum frelsti meg!
8. Tað gevur kraft at elska vinir,
Tað gevur kraft at elska fíggindar;
hitt gamla Evangeliið er kærleiki frá Guð’.
9. Tað er vegurin til Himmals,
Tað er vegurin til Himmals;
hitt gamla Evangeliið er vegurin til Guð!
Hitt gamla Evangeliið, hitt gamla Evangeliið,
hitt gamla Evangeliið er líka nýtt í dag!
Halleluja, halleluja, halleluja til vár Guð!
Halleluja, halleluja! – Tað kann frelsa, fría út!


text:
Í kosttilmælinum frá Heilsufrøðiligu Starvsstovu er ein partur har tey hava gjørt nakrar metingar út frá kostkanningum og grindadrápi. Tey hava brúkt tøl frá hagstovuni, men hava ikki fingið tølini fyri 2010 við, hóast tey vóru tøk í februar 2011, ella 3-4 mánaðir áðrenn tilmælið um at eta grind varð almannakunngjørt. Niðanfyri eru teir somu […]
Í sambandi við nýggja grindatilmælið frá Heilsufrøðiligu Starvsstovu fer Gramar, umframt at ummæla sjálvt grindatilmælið, eisini at viðgera nøkur evni, sum eru knýtt at hesum spurningi. Talan er um at viðgera spurningin um umhvørviseitur heldur enn sjálvt grindadrápið, og hvussu fatanin er av gransking í hesum høpi. Hesar greinar fara at koma so við og […]Halt á at lesa …
Tvær margháttligar útgávur eru komnar seinasta mánaðin, báðar fíggjaðar av landsins skattaborgarum. Fyrst kom ein donsk listabók, ið skamfer føroyska listaheimin. Bókin er ílatin listfakligan ham, men viðgerðin av samtíðar listafólkum er so tendensiøs, at fakligu grundvirðini eru fokin. Júst tað sama kann sigast um hina margháttligu almennu útgávuna, ið er kosttilmæli um at eta […]Halt á at lesa …
Trupulleikar við blámusoppi kunnu ikki altíð loysast sum eitt byggimál burturav! Seinastu tíðina hevur regluliga verið at frætt um bygningar sum hava trupulleikar av blámusoppi, og tað vísir seg, at fólk eru ikki heilt álvulig við fyribrigdið. Flestu halda seg vita, at blámusoppur er nakað sum fólk gerast sjúk av. Vanliga fatanin er helst, at […]Halt á at lesa …
Nógv hevur verið at frætt um blámusopp í seinastuni, og fatanin hjá nógvum er, at hetta er ein sera áleypandi vera. Sannleikin er, at blámusoppar eru alneyðugir – uttan hesar soppar hevði ikki verið livandi her á fold. Teirra uppgáva er at gera deytt tilfar aftur til mold, so at nýggjar verur kunnu fáa gagn […]Halt á at lesa …
Vísindagrunnurin hjá Eik hevur mangan verið góður tá fígging hevur vantað innan føroyska vísindaumhvørvið. Hesin grunnur hevur sum endamál at stuðla útgávu av gransking og at stuðla føroyskum granskingarverkætlanum, útgerð v.m. Sostatt loyvdi Gramar sær at søkja um stuðul til keyp av útgerð. Henda umsókn var dagfest 15. september 2010. Hetta var meðan tað enn […]Halt á at lesa …
Luska er ein hundur av heilt serligum slagi, tí hon er íslendskur hundur. Luska er bæði hvít og morreyð, og hon hevur arvaeginleikarnar fyri bæði hvítum og morreyðum. Upprunaligu íslendsku hundarnir vóru bara morreyðir. Føroyingar hava ikki nakra skráseting um hundasløg. Man nakað vera eftir av gomlum hundasløgum í Føroyum?Halt á at lesa …
Gramar Gransking kannar ávirkanina av seyðabiti á planturøtur og sopprót. Hetta fer fram í samstarvi við Landbúnaðaruniversitetið í Hvanneyri og við Landbrugshøgskolen í Stend. Her eru Erla Olsen frá Gramar og Anna Guðrun Thórhallsdóttir frá Landbúnaðaruniversitetinum í Hvanneyri. Myndasavnið frá hesi ferð vísir myndir frá Húsafelli, har so at siga einki bit er. Á myndunum […]Halt á at lesa …
Sopprót er gagnlig symbiosa millum soppar og plantur. Tað finnast ymisk sløg av sopparót, tann mest kenda er helst tann millum trø og soppasløg sum gera hundalond. Tann mest vanliga er tó millum ein ávísan bólk av soppum (Glomeromycota) og umleið 2/3 av øllum plantusløgum, og nevnist arbuskul sopparót. Henda sopparót finst um alla knøttin, […]Halt á at lesa …


text:
Mynda títt gjaldskort
Í Suðuroyar Sparikassa kanst tú fáa egna mynd á títt gjaldskort og harvið gera kortið enn meira persónligt. Tú kanst velja eina mynd úr okkara myndasavni ella brúka eina úr tínum egna savni - av makanum, børnunum, bilinum, yndisstaðnum, ja, ella mynd av tær sjálvum – møguleikin er tín!
Við bíleggjan av egnari mynd er tað umráðandi, at tú velur, hvat kort talan er um. Kort við egnari mynd kann fáast á Mastercard Young, Mastercard Silver, Mastercard Debitt Standard og VISA/Dankort.
At mynda sítt gjaldskort kostar kr. 100,- umframt tann árliga kostnaðin av kortinum.
Av tí at treytir eru fyri myndunum, verður tú biðin um at lesa reglugerðina, áðrenn tú byrjar bíleggingina. Hetta fyri at tryggja, at myndin verður góðkend.
Bílegg gjaldskort við egnari mynd her.


text:
Spennandi størv, í nýggjum umhvørvi og við nýggjum bygnaði
Starvskarmar- og innihald
Aðalmálið hjá Heimatænastuni í Vágum er at tryggja, at allir borgarar fáa heilsustimbran, fyribyrging, røkt, sjúkrarøkt, viðgerð og rehabilitering. Uppgávan er, at gera eitt fakligt arbeiði, við tí endamáli at skapa, endurskapa ella varðveita tað meiningsfulla gerandislívið hjá borgaranum á øllum lívsins stigum. Tryggja at fakliga støðið er dygt og livir upp til ásetinganar í lógini og normar á fakøkinum.
Hvør starvsbólkar sær virkar við síni útbúgving, vitan og kunnleika á sínum fakliga øki.
Søkt verður eftir:
Rehabiliteringdeildin:
Rehabilitering, umlætting og palliatión
- 2 sjúkrarrøktrfrøðingi á brøk 0,8 at byrja 1 september 2018, ella eftir nærri avtalu.
- 1 heilsurøktarar á brøk 0,8 í tíðaravmarkað starv frá 1 oktober 2018 til 1 septemer 2019.
Uppistova, eldraheim:
- 1 heilsurøktara á brøk 0,8 at byrja 1 september 2018, ella eftir nærri avtalu.
- 1 sjúkrarøktarfrøðingi á brøk 0,8 í tíðaravmakað starv frá 1 september 2018 til 1 maj 2019.
Miðstovu, Eldra- og demensheim:
- 2 sjúkrarøktarfrøðingum á brøki 0,8 at byrja 1 septemer 2018, ella eftir nærri avtalu.
- 1 heilsurøktara á brøki 0,8 at byrja 1 september 2018, ella eftir nærri avtalu.
Útiøki:
- 1 heilsurhjálpara á brøki 0,75 til setan 1 september 2018 til heimarøktina og 1 pædagogi á 0,8 til setan 1 september 2018 á Virkni, ella eftir nærri avtalu.
Terapeuti:
- 1 ergoterapeuti á brøki 0,8 til setan 1 oktober 2018, ella eftir nærri avtalu.
Reingerð:
- Einum starvsfólki í 30 tímar um vikuna til setan 1 september 2018, ella eftir nærri avtalu.
Um ikki skikkaðir umsøkjarnar eru til størvini, hava onnur møguleika at søkja.
Førleikakrøv
- Hevur prógv og autorisatión sum sjúkrarøktarfrøðingur.
- Hevur prógv og autorisatión sum heilsurøktari.
- Hevur prógv sum heilsuhjálpari.
- Hevur prógv og autorisatión sum
- Skal vera málrættað/ur og skipað/ur í síni tilgongd til arbeiðið og megna at geva sítt uppbyggjandi íkast til eina broytingartilgongd, sum nýggja Heimatænastan í løtuni er í
- Skal duga og tíma at arbeiða í tvørfakligum rehabiliterandi toymi, har starvið krevur samstarv og ábyrgd
- Skal hava evni at seta seg inn í skipanir, ið verða brúktar á økinum
- Verða empatiskur í sínum samstarvi við borgarar og avvarðandi.
Vit bjóða
Eitt spennandi starv við stórum fakligum avbjóðingum í nýggjum umhvørvi og við nýggjum bygnaði.
Setanarviðurskifti
Størvini eru í skiftandi vaktum uttan í Virkni. Løn og setanartreytir eru sambært sáttmála millum KAF / Fíggjarmálaráðið og avvarðandi fakfelag.
Upplýsingar um størvini
Meira fæst at vita um størvini við at ringja til fyrisitingina, á tlf. 793200, ella skriva til htv@htv.fo
Umsóknir
Umsóknir við prógvum, c.v. og øðrum viðkomandi skjølum skulu sendast til: Heimatænastuna í Vágum, Kálvalíðvegur 2, FO-370 Miðvágur ella til teldupostadressurnar: htv@htv.fo
Umsóknin skal vera Heimatænastuni í hendi í seinasta lagi hin 17. august 2018 kl. 12.00.
Heimatænastan tilskilar sær rættin til ikki at seta nakran av umsøkjarunum og um neyðugt, at lýsa størvini leyst av nýggjum.