text:
Heilsutænasta
Altjóða ávísan til heilsustarvsfólk
BRÁÐFEINGISHJÁLP:
Tá tørvur er á bráðfeingishjálp. Ringið til:
Tel. + 354 825 3536 Álvarsliga sjúk børn
Tel. + 354 543 2011 Bráðfeingismóttøka
Læknahjálp, ið roknast at vera neyðug innan 1-3 dagar
Tá talan er um brádliga og versnaða sjúku, og tørvur er á læknahjálp innan 1-3 dagar, skal ein venda sær til Flæðisdeild E2. Starvsfólkið fær neyðugar upplýsingar um sjúklingin, hvørju sjúkueyðkenni sjúklingurin hevur og stutta sjúkrasøgu. Síðani fara boðini beinleiðis til vaktlæknan, ið tekur støðu til um framhaldið.
Kanning fyri MRSA
Allir sjúklingar, ið skulu til kanningar og viðgerð / innlegging á Landspitalinum skulu kannast fyri MRSA.
Sjúkraflutningstænastan
Tá ið sjúklingar skulu flytast til og frá flogfari, skal flutningur bíleggjast úr Føroyum.
Ringjast skal til Sjúkraflutningstænastuna í Reykjavík.
Tlf. 00 354 5702080
Opið er alt samdøgrið, halgidagar og um vikuskiftið.
LÆKNAHJÁLP, gerandisdagar:
1. Ringjast kann, ella við at senda ávísingarseðil. Skrivið navn, føðingardag, bústað, telefon og ávísandi lækna á ávísingarseðilin. Eisini hvørji sjúkueyðkenni sjúklingurin hevur, sjúkrasøgu, ella hvat slag av kanning ynskt verður. Síðani verður ávísingarseðilin sendur til Flæðisdeildina (sjúklingaskrivstovan).
Tá ið Flæðisdeildin E2 hevur móttikið ávísingarseðilin, fara boðini beinleiðis til ávísta serlækna, ið tekur støðu til nær sjúklingurin skal kallast inn. Síðan verður innkallingarbræv sent umvegis teldupost til Uttanlandstænastuna á Landssjúkrahúsinum, ella fyristøðukvinnuna á Klaksvíkar ella Suðuroyar Sjúkrahúsi við upplýsingum um, nær sjúklingurin hevur fingið tíð til samrøðu, kanning og viðgerð/ innlegging. Hetta verður so sent til sjúklingin saman við vegleiðing og kunning. Tá ið sjúklingurin hevur gjørt avtalu við Uttanlandstænastuna á Landssjúkrahúsinum, Klaksvíkar ella Suðuroyar Sjúkrahús, um nær hann ynskir at ferðast, skulu øll kanningarúrslit, so sum avrit av journal, skanning, mikrosvar, patologisvar, røntgenmyndir, blóðroyndir og MRSA, sendast umvegis faks til Flæðisdeildina E2, Sléttuvegi 2, 105 Reykjavík.
2. Ringjast kann beinleiðis, ella við at senda teldupost til ávísta serlæknan (mánadag til fríggjadag 08:00-16:00)
Innkallingarstjórar
Skurðdepilin
- Gunnjóna S. Jensdóttir, teldupostur: gunnjona@landspitali.is
Æðraskurðviðgerð
- Marta K. Pétursdóttir, teldupostur: martakpe@landspitali.is
Hjartamyndatøka.
- Sigurlaug Magnúsdóttir, teldupostur: sigurlma@landspitali.is
Stráluviðgerð
- Svandís Matthíasdóttir, teldupostur: svandism@landspitali.is
Kvinnuskurðviðgerð
- Majbritt Vestergaard, teldupostur: majbritt@landspitali
Kanning fyri MRSA av sjúklingum, ið skulu í viðgerð á Landspítalinum í Reykjavík
Sum áður kunnað, verða sjúklingar, ið skulu í viðgerð á Landspítalinum í Reykjavík kannaðir fyri Meticillin resistentar Staphylococcus aureus (MRSA).
Sjúklingurin fær soljóðandi bræv frá ávísandi lækna:
Kanning fyri MRSA
Vit skriva til tygum fyri at siga frá, at allir sjúklingar, ið skula í viðgerð á Landspítalinum í Íslandi, skulu kannast fyri eina bakteriu, ið hevur heitið MRSA.
Fyri at tryggja, at Landspítali fær kanningarúrslitini í góðari tíð, heita vit á tygum, um at fara til komunulækna at blíva potað. Potingarnar verða gjørdar við vattpinnum í næsagluggunum, svølginum, aftanfyri kynsgøgnini og frá eksemi, um tygum hava tað. Er okkurt ólekt sár, verður potað frá tí eisini.
Kommunulæknarnir eru kunnaðir um mannagongdina, so tað er nóg mikið, at tygum upplýsa fyri læknanum, at tit skulu kannast fyri MRSA, tí at tygum skulu í viðgerð á Landspítalinum í Íslandi.
Um tygum eru í ambulantari viðgerð, verða potingarnar gjørdar í ambulatoriinum.
MRSA eru stafylokokkar, ið hava mótstøðuføri fyri tí antibiotikanum, ið vanliga verður brúkt til viðgerð av bruna, ið stavar frá stafylokokkum. MRSA er sera sjáldsom bæði í Íslandi og í Føroyum, og tað er just fyri at forða, at hon verður spjadd, at íslendsku heilsumydugleikarnir krevja, at fólk verða potað.
Tað er lítið hugsandi, at tygum hava hesa bakteriuna, men skuldi tað víst seg, er hon løtt at týna, men avleiðingin kann verða, at viðgerðin á Landsspitalínum verður útsett nakað.
Vit fara at heita á tygum um at gera hesar kanningarnar. Potað verður frá næsagluggum, svølgi, perineum, eksemi um tað er og frá sárum. Kolpotipinnar skulu brúkast. Ein seðil skal verða fyltur út fyri hvørt potingarstað. Tað mýkir munandi um mannagongdina í rannsóknarstovuni um skriva verður á seðlarnar: Til kanning fyri MRSA.
Utanlandstænastan á Landssjúkrahúsinum


c: text/html

text:
28. februar
28. februar er dagur 59 í árinum í gregorianska kalendaranum. 306 dagar eru eftir av árinum (307 dagar um skotár er).
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1648 - Tann dansk-norski kongurin Christian 4. doyr, 70 ára gammal.
- 1922 - Stórabretland uppgevur harradømið yvir Egyptalandi, ið gerst sjálvstøðugt kongsveldi.
- 1986 - Svenski forsætismálaráðharrin Olof Palme verður myrdur.
- 1991 - Flógvakríggið endar.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1939 - Lisbeth L. Petersen, fyrrverandi borgarstjóri í Havn, løgtingslimur og formaður í Sambandsflokkinum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Oahu
Oahu (á hawaiianskum Oʻahu) er ein kyrrahavsoyggj. Oʻahu er við sínum umleið 1,545 km2 triðstørsta oyggj í Hawai'i, og her búgva umleið 953 túsund fólk. Størsi býurin og eisini høvuðsstaður í Hawai'i er Honolulu. Hægsta punktið á oynni er Mount Kaʻala 1220 m. Fólkatættleikin her er væl oman fyri miðalfólkatalið í Hawai'i. Fólkatættleikin er 631,7 persónar fyri ferkilometurin, og tað er nógv í amerikanskum høpi. Fólkatættleikin í Hawai’i er í miðal 82,6 fólk fyri hvønn km2 og í USA 34,2/km2. Á Oʻahu er nógv fólk av japanskum uppruna.
Havið kring Oʻahu er fult av lívi og heimstaður hjá til dømis hvalum, delfinum og stórum havskjaldbøkum, ið til tíðir kunnu síggjast frá landi.


text:
Leinster
Leinster (Írskt; Laighin / Cúige Laighean [kuːg´ə ˈlaiən], er ein landslutur í Landsynnings-írlandi. Leinster hevur 2.501.208 íbúgvar (2011).
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Navnið er samanset av teimum liðum: Lein-ster. Tann fyrri kemur av írska ættarbólkinum "Laighean" ið livdi í økinum, tann seinni kemur antin av írskum "tír" ella norrønum "staðr", ið bæði merkja "landaøki", tvs. "Landaøki Laighins (-ættar)"
Írska navnið Cúige laighean merkir "fimtingur Laighins (-ættar)"; sí Landspartar í Írlandi


text:
Charles Darwin
Charles Darwin (12. februar 1809 – 19. apríl 1882) var ein bretskur lívfrøðingur. Tað var á síni rannsóknarferð við "Beagle", at Darwin fekk hugskotið til arvalæru sína (menningarlæruna). "Beagle" vitjaði Galapagosoyggjarnar, og har sá Darwin, at sami upprunaligi fuglurin - finkan - gjøgnum tíðina var vorðin til eini tjúgu ymisk sløg av fuglum, hvør við sínum serligu eginleikum. Tað gingu tó útvið tjúgu ár eftir at Darwin kom aftur av ferðini, áðrenn úrslitini og niðurstøðurnar, hann gjørdi sær, komu út í bók. Men tað er ikki at taka munnin ov fullan at siga, at bókin "The Origin of Species" gjørdist ein hin mest týðandi bókin í heiminum, og enn tann dag í dag verður arvalæran dúgliga umrødd millum leikfólk.
Innihaldsyvirlit
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
Útvortis ávísingar[rætta | rætta wikitekst]


text:
Georgius
Gerorgius (eisini Sankta Georg (Sankta Jørundur?), danskt Sankt Jørgen), († uml. 275 – 280 Lydda (ella Kappadokia) - * 23. apríl 303 í Nicomedia, Bithynia í núverandi Turkalandi, var ein rómverskur hermaður ið gjørdist kristin pínslarváttur undir forfylgingum keisara Diocletians.
Georgius og drekin[rætta | rætta wikitekst]
Søgnin um Sankta Georg og drekan, finst í fleiri útgávum. Hon kom til Vestureuropa við krossfararum ið komu heimaftur úr heilaga landinum.
Ein av hesum søgnum sigur frá, at Georgius bjargaði staðnum "Silene" í Libya undan einum dreka. Í staðnum var ein hylur til støddar sum vatn, har ein sóttarberandi dreki dvøldist og hesin drekin eitraði alt umhvørvið. Til tess at tekkjast drekanum plagdi fólkið í Silene at fóðra hann við tveimum seyðum um dagin, og væntaði teim seyður, fóðraðu tey hann við teirra egnu børnum, útvald við lutakasti. Einaferð fall lutakastið á dóttur kongs, sum ið nøkrum søguútgávum verður rópt "Sabra". Kongsdótturin varð leidd til vatnið íklødd sum brúður, at verða føði drekans. Í hesi stund reið Georgius framvið vatninum, kongsdóttirin bað hann flýggja, men hann noktaði. Tá drekin kom upp úr vatninum, risti Georgius fyri sær kross og bjóðaði drekanum av, sitandi á rossabaki. Georgius særdi drekan og bað prinsessuna binda belti um hálsin á honum. Tá prinsessan so gjørdi, fylgdi drekin henni eins og var hann seyður. Georgius og prinsessan leiddu drekan inn í staðin Silene og fólk blivu ræslusligin tá tey sóu hann. Men Georgius ákallaði tey og segði at um tey samtyktu at gerast kristin og lótu seg doypa, so vildi hann drepa drekan. Kongurin og fólkið í Silene gjørdust kristin og Georgius vág drekan, og máttu fýra oskatrektir vognar til at koyra ræið út úr staðnum. Fimtan túsund menn, umframt kvinnur og børn, vórðu doypt til kristindómin. Á staðnum har drekin doyði lat kongur byggja kirkju ognað Hini Sælu Mariu Moy og Sankta Jørundi, og frá altari hennara sprakk kelda hvørs vatn lekir allar sjúkdómar.
Traditionelt hevur svørðið ið Georgius vág drekan við verið kallað "Ascalon", navngivið eftir býnum Ashkelon í Ísrael. Av hesi orsøk fekk persónliga flogfar Winston Churchills undir seinna veraldarbardaga navnið Ascalon, tí Georgius er verndarhalgimenni Onglands.
St. George's Cross[rætta | rætta wikitekst]
St. George's Cross (Krossur Sankta Georgs) er reyður krossur á hvítum fána. Hann er vorðin flagg og býarmerki í fleiri londum og støðum har Georgius er verndarhalgimenni, t.d. í Onglandi, Georgia, Aragon, Grikkalandi, Genoa og Barcelona.


text:
Sámar
Sámar er fólkaslag, sum býr í Norðurskandinavia, tvørtur um norðara partin av Noregi, Svøríki, Finnlandi og inn í Russland. Landið kalla sámar sjálvir Sápmi. Einir 30 000 sámar eru í Noregi, og hildið verður, at á øllum tí stóra strekkinum eru einir 50 000 sámar tilsamans. Sámar hava búð í Finnmørkini og kanska eisini nógv eystari og syðri, síðan okkara tíðarrokning byrjaði. Teir vóru friðarlig veiðifólk, ílatin skinnklæði, sum fluttu stað úr stað. Um veturin fóru teir á skíð, og um summarið til gongu við tjøldum sínum. Mest veiddu tey vill reindjór. Men tá ið villu reindjórini fækkaðust, fóru teir at hava tey tom, og so fóru sámar at rógva.
Sunnanífrá komu skattakrevjarar og trúboðar, og seinast í 18. øld fingu skúlin og kirkjan stóra ávirkan í Sámalandi. Alt sámiskt skuldi kúgast. Sámar sluppu ikki at brúka mál sítt, mentan og trúgv sína. Kortini hóraði mangt unnan í tí dulda, og seinastu árini hevur sámisk mentan staðið í besta blóma aftur. Nú vilja fleiri og fleiri vísa, at tey eru sámar. Í 1986 fingu sámar sítt egna flagg, og nú royna teir av øllum alvi at draga undan sum sjálvstøðug tjóð. Í 1990 varð lóg samtykt í Noregi, sum tryggjar sámum rætt at brúka mál sítt.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]


text:
Bárður Háberg
Bárður Háberg (føddur í 1979 í Havn) er ein føroyskur tónleikari, tónasmiður og tónleikaframleiðari. Saman við Óla Jógvanssyni eigur og rekur hann tónleikafyritøkuna Baroli Music. Teir framleiða løg til útlendskar sangarar, ofta spæla teir eisini fleiri av instrumentunum og mixa sangin. Teir hava samstarv umvegis alnótina við aðrar tónleika framleiðarar og skriva eisini sangir saman við øðrum sangskrivarum og tónasmiðum.
Innihaldsyvirlit
Baroli Music[rætta | rætta wikitekst]
Bárður Háberg og Óli Jógvansson framleiða tónleik til sangstjørnur úti í heimi. Teir hava lagt seg eftir at skriva løg sum eru íoyrafallandi og lætt kunnu gerast hitt. Teir hava m.a. framleitt tónleik til poppstjørnur í USA, Japan, Italia, Korea og Kina. Baroli Music hevði sáttmála við The Kennel/Universal Music Publishing frá 2010-2012, men er í løtuni óheft av nøkrum ávísum forlagi. Í 2011 og 2012 var stórur eftirspurningur eftir tónleiki frá Baroli Music frá stórseljandi artistunum Koda Kumi úr Japan[1] og Elva Hsiao úr Teivan.[2] Teir hava eisini skrivað lag til sangin "A New Law" sum niðurlendska songkvinnan Iris Kroes syngur. Hon gjørdist sera kend í Niðurlondum, tá hon vann sjónvarps sangkappingina The Voice of Holland. Bárður og Óli hava eisini gjørt lagið FYI, sum unga sjónleikarinnan og songkvinnan úr USA, Stefanie Scott syngur, hon er m.a. kend frá sjónvarpsrøðini A.N.T. Farm á Disney Channel. Sangurin eitur kom út á iTunes hin 18. september 2012.[3] Í september 2012 høvdu teir selt útvið eina millión eintøk av løgum teirra uttanlands.[4]
Vertur á Atlantic Radio[rætta | rætta wikitekst]
Bárður Háberg var eitt av starvsfólkunum, sum starvaðist á Atlantic Radio, sum var fyrsta føroyska privata útvarpsrásin, hon var í luftini alt døgnið frá 6. mai 1999 til desember sama árið. Bárður var ein av vertunum og starvaðist eisini við lýsingum og teknikki.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Ouvirmusica.com.br, Koda Kumi, So Nice (feat. Mr. Blistah), Composição: Koda Kumi / Bardur Haberg / Andrew Lane / Kasey Monroe
- ↑ Planet.fo, Gera hitt til altjóða poppstjørnur
- ↑ Portal.fo, Føroyingar eiga nýtt hitt hjá Disneystjørnu
- ↑ Kringvarp.fo, Gera poppløg til útheimin


text:
Eginteldur
Eginteldur ella PC-arar (úr enskum - Personal Computer ella PC) eru allastaðni. Á skrivstovum, í skúlum og heima. Egintelda er lítil, men nú á døgum ógvuliga evnalig. Hon er býtt í fýra - knappaborð at skriva við, minni at goyma upplýsingar og forrit á, ergeril, ið arbeiðir forrtitið, og skríggi, har ið vit síggja úrslitini.
Í einari eginteldu eru mong túsund smá elektrónisk rensl, men áðrenn hon kann arbeiða, skal hon fáa at vita, hvat ið hon skal gera - hon skal forritast. Tá ið forritið arbeiðir, virkar teldan, hon viðger tær upplýsingar, sum hon fær. Til dømis kann teldan vísa støðuna í einum spæli og spyrja, um spælarin skal til vinstru ella høgru í einari villiniborg. Talvur, tekstur og myndir kunnu eisini takast fram á skríggjan. Tá ið músin verður flutt, fer ein lítil pílur á skríggjanum sama veg. Soleiðis ber til at peika í tekstinum og geva boð ella flyta á myndunum. Knappaborðið er skipað sum á einari skrivimaskinu, men teldan hevur eykaknappar til serlig boð.
Eftir 2. heimskríggið læt verjumálaráðið í USA fyrstu stóru, elektrónisku telduna byggja. Tá vóru teldurnar ovurstórar. Nú hava farkleivir og erflísar (chipar) gjørt teldurnar sterkari og minni.


text:
Løgtingsval
Endamálið við løgtingsvali er, at velja tinglimir at sita á Løgtingi. Valskipanin hevur verið rættiliga ymisk gjøgnum tíðirnar. Løgtingsval verða hildin við einum millumbili, sum í mesta lagi er fýra ár.
Innihaldsyvirlit
Núverandi skipan[rætta | rætta wikitekst]
Núverandi valskipan er lutfalsval millum politiskar flokkar í einum landumfevnandi valdømi. 33 tinglimir verða valdir. Skipanin hevur verið galdandi frá løgtingsvalinum í 2008 og er enn galdandi, tó at ávísar royndir verða gjørdar at fáa okkurt slag av valdømisskipan aftur.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Áðrenn 1906 var løgtingsvalskipanin meirilutaskipan. Tað merkir, at ein lítil meiriluti kundi fáa allar tingsessir, meðan ein næstan líka stórur minniluti ongan fekk. Slíka skipan dámdu føroyingum ikki, og tí varð hon broytt til lutfalsskipan.
Henda nýggja lutfalsskipanin var ikki fullkomin tó. Í 1918 fekk Sambandsflokkurin 50,2% av atkvøðunum og Sjálvstýrisflokkurin 49,8%. Men Sambandsflokkurin fekk bara 9 tinglimir og Sjálvstýrisflokkurin 11.
Kvinnur fingu valrætt til løgtingsval í 1916 og kundu fyrstu ferð velja í 1918.
Í 1923 varð vallógin endurskoðað soleiðis, at eitt skiftandi tal av eykaumboðum skuldi útjavna møguligt skeivt býti millum politiskar flokkar. 3 tinglimir kundu veljast soleiðis. Í 1930 varð hetta talið hækkað til 5.
Valskipanin varð so lagað til í 1978, at tilsamans 27 tinglimir skuldu veljast í seks valdømum við ymiskum støddum. Eitt lógarásett tal av tinglimum í hvørjum valdømi. Samsvaraðu valdu tinglimirnir hjá flokkunum ikki lutfalsliga við samlaða atkvøðubýtið hjá flokkum, vórðu upp til 5 tinglimir eykavaldir. Soleiðis hevur Løgtingið skiftandi tal av tinglimum millum 27 og 32. Frá 1978, til og við løgtingsvalið í 2004 var altíð tørvur á øllum teimum eykavaldu.
Valúrslit[rætta | rætta wikitekst]
Niðanfyri sæst talva við prosentbýtinum á løgtingsvali hjá hvørjum flokki sær í øllum landinum tilsamans eftir floksbýtið í 1906, tá ið fyrstu føroysku politisku flokkarnir blivu til. Jú longri afturi í tíðini løgtingsvalið er, jú verri passa bókstavirnir við valstavirnar hjá flokkunum.
Talvan niðanfyri sýnir valdar tinglimir á sama hátt sum talvan omanfyri sýnir prosentbýti millum politisku flokkarnar:
Viðmerkingar: í 1946 stillaðu Javnaðarflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin upp saman. Í talvuni við prosentbýti, er hetta sett undir Javnaðarflokkin. Í talvuni við tinglimum er hetta sett undir báðar flokkarnar.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Løgtingið 150. Hátíðarrit 3. Løgtingið, Tórshavn 2003. Ss. 78-79, 149-175.
- Val og valtøl. Einar Waag, Egið forlag, Klakksvík 1966. Ss. 1-12.


text:
Skrápur
Skrápur (frøðiheiti - Puffinus puffinus) er dimmur, næstan svartur omaná, í neðra hvítur. Støddin er nakað sum á lunda. Áður var hann ikki sjaldsamur í Føroyum, men rottan hevur týnt so um hann, at nú er lítið eftir; eina frægast man vera í Koltri og Trøllhøvda. Teir eiga altíð fleiri nær hvørjum øðrum, stundum í urðum, men mest í vallbergi, har teir grava sær djúpar holur. Inni í har verpa teir eitt hvítt egg og verma tað í 4 vikur. Pisan er berlig um høvur og háls, men annars væl klædd í síðum gráum dúni. Hon er nevnd líri. Tá ið lírin er fullfjaðraður, er hann meinlíkur hinum gamla skrápinum.
Beint fyri tað fara menn at draga líra. Holurnar kunna vera favn langar, og innan greina tær seg sundur í fleiri stytri holur, so lírin fær nógvar avkrókar at smúgva sær í, og maðurin má stundum grava fleiri byrgingar á, áðrenn hann finnur hann. Lírin er óføra feitur og hildin fyri at vera rættiligt góðgæti. Um summarið síggjast stórar skrápatorvur á sjónum. Tá skrápurin kavar, stendur eitt sprutt upp frá honum, ikki ólíkt grindablástri at síggja nakað burturfrá, og tað hava mong grindaboð verið rópt av skrápatorvu.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
OpenOffice
OpenOffice er telduforrit, ið er givið út undir sonevnda open source license. Hetta forrit byggir á somu grundhugsjón sum wikipedia, at serkøn á ymsum økjum um allan heim samstarva um eina felags vøru, sum fjøldin kann brúka ókeypis ella sera bíliga.
Forritið, ið er ókeypis og væl egnað til skúlabrúk, hevur á leið somu møguleikar sum forritapakkin Microsoft Office. OpenOffice fæst bæði til Windows, Linux og Mac. Føroyskur stavari fæst eisini ókeypis til OpenOffice.
Til Mac / Apple teldur fæst sama forritið í eitt sindur broyttari útgávu, ið kallast NeoOffice.


text:
1931
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2. januar - Amerikanarin Ernest Lawrence uppfinnur cyclotron, ið verður nýtt í kjarnorku gransking.
- 3. januar - Alisfrøðingurin Albert Einstein byrjar at starva, og granska hjá California Institute of Technology.
- 3. februar - Ein stórur jarðskjálvti í Ný Sælandi hevur við sær, at fleiri býir oyðileggjast og 256 mans lata lív.
- 16. februar - Pehr Evind Svinhufvud verður valdur forseti í Finnlandi.
- 3. mars - The Star Spangled Banner verður tjóðsangur USA.
- 17. mars - Pengaspøl (gambling) verða lóglig í Nevada, USA.
- 31. mars - Ein jarðskjálvti í Nikaragua hevur við sær at 2.000 lata lív.
- 1. mai - Heimskendi bygningurin Empire State Building stendur liðugur í New York City, USA.
- 4. mai - Kemal Atatürk verður endurvaldur forseti í Turkalandi,
- 11. mai - Creditanstalt, sum er størsti banki í Eysturríki, fer húsagang. Hetta hevur við sær eina fíggjarkreppu í Miðevropa, og fíggjarligt ólag kring heimin.
- 13. mai - Paul Doumer verður valdur forseti í Fraklandi.
- 26. juli - Samkoman Bible Student Movement, skiftir navn til Jehovas Vitnir á einum møti í Ohio, USA.
- 11. august - Evropeiska fíggjarkreppan rakar England.
- 10. september - Hvirvilvindur (hurricane) í Honduras hevur við sær at 1.500 mans lata lív.
- 17. oktober - Amerikanski gangstarin Al Capone verður dømdur 11 ár í fongsul fyri skattasvik.
- 25. november - Deuterium verður uppfunnið av evnafrøðinginum Harold Clayton Urey.
- 10. desember - Niceto Alcalá-Zamora verður valdur forseti í Spanska Lýðveldinum, núverandi Spania.
Ókendar dagsetningar[rætta | rætta wikitekst]
List[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
Tónleikur[rætta | rætta wikitekst]
Filmar[rætta | rætta wikitekst]
- 30. januar - City Lights við Charlie Chaplin í høvuðsleiklutinum.
- 14. februar - Dracula við Bela Lugosi í høvuðsleiklutinum. Hetta er tann fyrsti og upprunaligi Dracula filmurin.
- 25. november - Frankenstein
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 5. januar - Robert Duvall, amerikanskur sjónleikari og filmsleikstjóri (The Godfather)
- 17. januar - James Earl Jones, amerikanskur sjónleikari og raddaleikari (Star Wars)
- 1. februar - Boris Yeltsin, russiskur forseti (d. 2007)
- 8. februar - James Dean, amerikanskur sjónleikari (Rebel Without a Cause) (d. 1955)
- 2. mars - Mikhail Gorbachev, sovjetiskur forseti og Nobel heiðursvinnari.
- 3. juni - Raúl Castro - Kubanskur forseti
- 10. juli - Alice Munro, kanadiskur rithøvundur
- 14. september - Ian Holm, enskur sjónlekari (The Lord of the Rings)
- 29. september - Anita Ekberg, svenskur sjónleikari (La Dolce Vita) (d. 2015)
- 7. oktober - Desmond Tutu, Suðurafrikanskur biskup, aktivistur, og Nobel heiðursvinnari
- 5. november - Ike Turner, amerikanskur sangari og tónleikari (d. 2007)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 23. januar - Anna Pavlova, russiskur balletdansari (f. 1881)
- 18. oktober - Thomas Edison, amerikanskur uppfinnari (f. 1847)


text:
Perfume
Perfume (japanskt: パフューム, Pafyūmu) er ein elektropop gentubólkur úr Hiroshima, Japan. Limirnir eru Ayano Ōmoto, Yuka Kashino og Ayaka Nishiwaki. Bólkurin kom á pallin í 2001. Í 2005 fekk bólkurin sáttmála við eitt stórt plátufelag, Tokuma Japan Communications. Framm til juni 2009 hevur bólkurin útgivið níggju stakfløgur, sum allar eru væl móttiknar. Fyrst í 2012 byrjaði bólkurin eitt nýtt samstarv við Universal.
Yasutaka Nakata hevur verið framleiðarin av Perfume síðani 2003. Hann hevur eisini stovna bólkin Capsule og stovna plátufelagið Contemode. Upprunaliga post-shibuya-kei ljóðið hjá Perfume broyttist til elektro og teknopop, tá bólkurin kom í samstarv við stóra plátufelagið.
Fyrrverandi gittaristurin í Megadeth, Marty Friedman segði: "Bólkurin hevur havt tað størstu ávirkanina á japanska tónleikaídnaðin í 2008". Oftani verður Perfume samanborið við Yellow Magic Orchestra og Aira Mitsuki.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Stovnanin[rætta | rætta wikitekst]
Perfume bólkurin var stovnaður í 2001 og teir upprunaligu limirnir vóru Ayaka "A-chan" Nishiwaki, Yuka "Kashiyuka" Kashino og Yuuka Kawashima. Eftir stutta tíð fór Kawashima úr bólkinum fyri at brúka tíð uppá lestur og var útskift við Ayone "Nocchi" Ōmoto. Navnið á bólkinum kemur frá tí japanska Kanji skriftmálssúmbolinum 香, sum merkir "angi", tað er í øllum nøvnunum hjá teimum upprunaligu limunum. Perfume var skrivað í hiragana "ぱふゅーむ" á teimum fyrstu stakfløgunum. Um hesa tíð hitti bólkurin dansilæraran MIKIKO, sum hevur arbeitt við bólkinum líka síðani.
Tvær stakfløgur "Omajinai Perori" og "Kareshi Boshūchū" vóru útgivnar í 2002 í avmarkari nøgd, og einans seldar í Hiroshima gjøgnum plátufelagið Momiji. Í 2003 flutti bólkurin til Tokyo og fekk framleiðaran Yasutaka Nakata. Í 2004 vóru 3 stakfløgur útgivnar: "Sweet Donuts", "Monochrome Effect", og "Vitamin Drop", sum allar vóru givnar út av plátufelagnum Bee-Hive. Um hesa tíðina gav bólkurin sína fyrstu framførslu á palli og fekk skjótt nógvar fjepparar.
Stórútgáva: Complete Best[rætta | rætta wikitekst]
Tá Perfume kom í samstarv við stóra plátufelagið Tokuma Japan Communications, gav bólkurin út stakfløguna "Linear Motor Girl". Eftir at tvær aðrar stakfløgur vóru útgivnar, "Computer City" og "Electro World", skýrdi bólkurin seg sjálvan sum ein "framtíðar teknopop bólk". Fyrsta plátan, Perfume -Complete Best-, hevði seks tær seinastu stakfløgurnar og kom upp á # 33 pláss á Oricon sølulistanum, tá hon fyrst kom út á marknaðin. Plátan kom upp á # 25, tá næsta plátan var útgivin.
Framhaldandi viðgangur[rætta | rætta wikitekst]
Størsta gjøgnumbrotið higartil er, at Universal, hvørs tónleikaframleiðsla hevur globalan týdning innanfyri sølu og marknaðarføring, nú hevur tikið Perfume undir sínar veingir. Fyri fyrstu ferð nakrantíð byrjaði Perfume konsertferðir uttanfyri Japan í Ásiu í 2012.
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
CD[rætta | rætta wikitekst]
DVD[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]
- http://www.perfume-global.com/ almenn heimasíðu fyri Perfume hjá framleiðslufyritøkuni Universal
- Amuse almenn heimasíða hjá Perfume (japansk).


text:
14. juli
14. juli er dagur 195 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 196 um skotár er). 170 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1789 - Bastilludagur. Tjóðardagur í Fraklandi. Hetta var dagurin bastiljan í Paris bleiv stormað.
- 1933 - Í Týsklandi bannar nazistiska stjórnin øllum andstøðuflokkum.
- 2013 - Ein 18 ára gamal maður stakk fýra fólk við knívi í Norðdepli, fyrst tvey ung fólk og síðan ommu og abba tann unga mannin. Maðurin sum stakk varð handtikin og tey fýra vóru innløgd á Klaksvíkar Sjúkrahús.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1858 - Emmeline Pankhurst, ensk stríðskvinna fyri kvinnusakini (deyð í 1928)
- 1918 - Ingmar Bergman
- 1980 - Rasmus Rasmussen, tónleikari


text:
27.02.2015 - 14:37
Dómarin: Jørgin hevði onga orsøk til at halda at tollkreditturin var uppsagdur
Sveinur Tróndarson og KVF fólkini hava eins og Árni Gregersen ført fram at dómurin staðfestur at ótollaðar vørur vóru tiknar út og seldar. Hetta er rætt, men dómurin fer longur og sigur beinleiðis at Jørgen hevði onga orsøk at halda at tað var órøttum at vørurnar vóru útleveraðar.
Vodafone nøktandi ársúrslit
Jens Heldarskarð við nýggjum sangi
Avgjørt at kæra men hava ikki viðgjørt innihaldi
Góð inniluft
Jamie Woon spælir á G! - Prísurin hækkar mánadagin


text:
Afrika
Afrika er næststørsti heimsparturin í heiminum við einari vídd á 30,3 milliónir km²; Tað svarar til umleið 20% av heimsins landaøki.
Innihaldsyvirlit
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Trupul byrjan[rætta | rætta wikitekst]
Politiska støðan hevur verið turbolent. Tá ið seinni heimsbardagi endaði í 1945, vóru bara trý sjálvstøðug ríki í øllum Afrika: Liberia, Suðurafrika og Etiopia. Alt Afrika annars var í høvuðsheitum býtt millum Bretland, Frakland, Belgia og Portugal. Tá ið afrikonsku londini tóku loysing, vórðu tey vanrøkt og eftirlond á mest sum øllum økjum. Flestu londini vórðu syndrað, tí hjálandastýrini høvdu sett landamørkini, sum teimum hóvaði best, og mong fólk kendu seg vitiliga skild frá sínum fólki og heimleys í nýggja landinum. Hóast einstakir menn og stovnar hava gjørt vala arbeiði fyri fólkið í Afrika, so hava tey gomlu harraveldini í Evropa lítið og einki gjørt at búgva út londini í Afrika til sjálvstýri. Komu ríki londini uppí var tað ofta til størri ógagns enn til gagns.
Tað skal tí útinnast valaverk, áðrenn livikorini í Afrika eru á hædd við livikorini í Evropa og USA. Londunum tørvar vællærdar embætismenn, teimum trýtur góðar skúlar og góð sjúkrahús, yrkislærdar arbeiðsmenn og virkisleiðarar, ídnaðarvirki tróta og meira fjølbroyttur vinnuvegur og fjølbroyttur matur. Í 1945 stovnaðu flestu ríki í heiminum felagsskapin Sameindu Tjóðir. Hesin felagsskapur hevur til endamáls at fáa frið í heiminum. Hann virkar eisini fyri at fáa burtur atvoldirnar til bardaga og ófrið. Vánalig livikor, fákunna, fátækt, o.s.fr., sum valda í stórum parti av Afrika, eru orsøk til misnøgd og støðugan ófrið. Heimsparturin Afrika eigur nógv ráevni í jørðini, sum t.d. kopar, salt, gull, diamantar, og gimsteinar.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Í Afrika búgva stívliga 800 milliónir fólk - áttandaparturin av fólkinum í heiminum. Fjølbygdast er við norður- og vesturstrondina, helst í fruktgóðu áardølunum við Nilá, Nigerá, Kongoá og Senegalá. Fólkið fjølgast skjótt í Afrika, tí at mong børn verða fødd í flestum londum. Húskini eru stór, og helvtin av fólkinum er yngri enn 15 ár. Flestir afrikanarar búgva á bygd, men her, sum aðrastaðni í heiminum, leitar nógv fólk sær til býirnar. Mong flyta av bygd undan fátækradømi og vinnuloysi, onnur rýma undan borgarakríggi, turki og hungursneyð.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Afrika er heldur minni enn Ásia, men tríggjar ferðir so stór sum Evropa, tó er íbúgvatalið í Afrika ikki meir enn helmingur av tí, sum er í Evropa. Næststørsti heimspartur, Afrika, er ógvuliga fjølbroyttur. Norðantil er Sahara, størsta oyðimørk í heiminum. Mitt í Afrika, báðumegin Miðkring, er tropiskur regnskógur, og sunnantil eru víðir grasgrónir háslættar, ið so líðandi lækka út ímóti strondini. Stórar fjallarøðir eru eisini, til dømis Atlasfjøll fyri norðan og Ruwenzorifjøll á markinum ímillum Uganda og Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo.
Fjøll[rætta | rætta wikitekst]
Niðan frá næstan allari strondini í Afrika er nakað av láglendi, annars er landið alt mest bara háslættar við djúpum og nógvum dølum og einstøkum høgum fjallaryggjum. Mætastu fjallaryggirnir eru Atlasfjøllini fyri norðan, fjøllini í Etiopia og fjøllini í Syðra-Afrika. Hægsta fjall í Afrika er Kilimanjarofjall, eitt sloknað gosfjall í Tansania. Fyri eystan er Stóri Rivudalur: Har eru mong vøtn. Nakrar av longstu áum í heiminum eru eisini í Afrika, ímillum teirra eru Nilá, Nigerá, Kongoá og Zambeziá.
Lond í Afrika[rætta | rætta wikitekst]
Miðafrika[rætta | rætta wikitekst]
Eysturafrika[rætta | rætta wikitekst]
Norðurafrika[rætta | rætta wikitekst]
Suðurafrika[rætta | rætta wikitekst]
- Angola
- Botsvana
- Lesoto
- Madagaskar
- Malavi
- Móritsius
- Mosambik
- Namibia
- Sambia
- Simbabvi
- Svasiland
- Suðurafrika
Vesturafrika[rætta | rætta wikitekst]
- Benin
- Burkina Faso
- Ekvatorguinea
- Fílabeinsstrondin
- Gabon
- Gambia
- Gana
- Guinea
- Guinea-Bissau
- Grønhøvdaoyggjarnar
- Kamerun
- Liberia
- Mali
- Niger
- Nigeria
- Sao Tomi og Prinsipi
- Senegal
- Sierra Leona
- Togo


text:
Skúgvoy
Skúvoy er ein útoyggj vestan fyri Sandoynna. Skúvoyggin er sera kyrruvont pláss, men frá seinnu helvt av 1960'unum og til dagin í dag, er rættiliga nógv gjørt fyri at bøta um lendingarviðurskiftini. Skúgvi liggur ímillum Stóru Dímun og Sandoy. Tað er ein grøn vøkur oyggj við einari fjølbroyttari og stórslignari náttúru. Fuglameingið er stórt, og bjørgini bera nógvan fugl. Tey seinnu árini hevur tó verið afturgongd, serliga í lomvigastovninum. Skúvingar hava, sum kent er, tikið bæði egg og fugl, hetta hevur verið eitt gott ískoyti til húsarhaldið. Landbúnaður er eins og á hinum útoyggjunum tað, sum tey flestu takast við. Av øðrum virksemi eru tænastur fyri strandferðsluna, avgreiðsla av tyrluni, skúlaverkið og innan heilsurøktina. Í Skúgvi eru góðir møguleikar fyri framburði og menning. Landbúnaðurin kann við betur fyriskipanum gerast ein lønandi vinna. Tað tilfeingi, sum oyggin hevur, kann gagnnýtast til fulnar, tá umstøður fyri framleiðslu undir heilsufrøðiligum góðkendum umstøðum vera til staðar. Ferðavinna er ein góður møguleiki í Skúgvi.
Sildberin røkir farleiðina eftir sjónum til Skúvoyar, allir túrar undantikið ein hvønn yrkadag eru við tilkalling. Tyrlan røkir loftvegis sambandið, mikudag, fríggjadag og sunnudag. Ritan siglir við farmi av Havnini eina ferð um vikuna.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Hóast smæðin í stødd, bert 10 km2 ella 60 merkur, er Skúvoyggin ofta nevnd í fornu søguni. Tað kemst av tí, at oyggin alt frá søguligari tíð gjørdist høvdingasetur. Her búsettust brøðurnir Beinir og Brestir. Miklir menn í mæti og ikki minni virdir og kendir sum hirðmenn Hákun Jals í Noregi. Sigmundur og Tórur, synir hjá Bresti, vuksu upp í Skúvoy. Sigmundur er grivin í Ólansgarði í Skúvoy, og har stendur gravsteinur sum minni um hann. Sigmundur var hann, ið lat fyrstu kirkjuna byggja úti í Skúgvoy. Eisini er nýliga reistur minnisvarði um Sigmund: Ein standmynd av Sigmundi sum smádrongur.


text:
Mentanargrunnurin hevur býtt út tær árligu starvslønirnar. Carl Jóhan Jensen fingið eitt ára starvsløn. Síðsta ár fekk Tróndur Bogason 3 ár, men eingin hevur fingið 3 ár. Elsa Maria Bærentsen, dansilærari fær eisini stuðul í eitt ár, meðan Ole Wich, listamaður og Sámal Soll, rithøvundur og Bárður Oskarsson fáa eitt hálvt ár í part. Komandi dagarnir fara vit at viðgera føroyskan listastuðul á blogginum. Starvslønir eru latnar til 31 umsøkjarar í alt. Tilsaman 110 mánaðarlønir fyri góðar 2,7 milliónir krónur eru latnar til listaligt og mentanarligt arbeiði. Tilsamans vóru 98 umsøkjarar, sum søktu um starvsløn fyri góðar 38 milliónir krónur.
Hesi fingu starvsløn í 2011:
Aggi Á. Ásgeirsdóttir 3 mánaðir
Anker Mortensen 3 mánaðir
Bárður Jákupsson 2 mánaðir
Búi Egason Dam 3 mánaðir
Dánial Hoydal 2 mánaðir
Daniella Andreasen 3 mánaðir
Edvard Nyholm Debess 2 mánaðir
Eyðun Nolsøe 2 mánaðir
Gunnar G. Guttesen 2 mánaðir
Hanni Bjartalíð 3 mánaðir
Hans Tórgarð 2 mánaðir
Hanus G. Johansen 3 mánaðir
Jóhanna av Steinum 2 mánaðir
Katrin Ottarsdóttir 2 mánaðir
Katrina í Geil 3 mánaðir
Kristina Sundar Hansen 3 mánaðir
Ludvík Breckmann 3 mánaðir
Marianne Clausen 4 mánaðir
Martin Joensen 2 mánaðir
Niclas Heri Jákupsson 4 mánaðir
Páll Nolsøe 3 mánaðir
Sakaris Fríði Stórá 3 mánaðir
Sigri M. Gaïni 2 mánaðir
Sissal Kampmann 2 mánaðir
Stanley Samuelsen 2 mánaðir
Vígdis Hentze Olsen 3 mánaðir
Meira stuðulstíðindi frá heimasíðuni hjá mmr: Mentamálaráðið hevur gjørt av at lata trimum umsøkjarum stuðul av játtanini til yrkisleiklist til uppseting av leikverkum í 2011. Landsstýriskvinnan í mentamálum, Helena Dam á Neystabø, er fegin um, at vit við hesi játtan á fíggjarlógini kunnu stuðla upp undir og breiðka útboðið innan yrkisleiklistina, sum er ein sera týðandi táttur í okkara mentanarlívi. Tað er Leiklistaráðið, ið sambært lógini um Tjóðpall Føroya og stuðul til yrkisleiklist v.m. hevur gjørt tilmæli til Mentamálaráðið um stuðul. Játtanin til yrkisleiklist er 450.000 kr. í 2011. Umsøkjararnir, sum hava fingið játtað stuðul, eru:
Leikbólkurin Tvazz v/ Gunnvá Zachariasen til leikverkið “De onda” eftir Niklas Rådström. Stuðlað við 325.000 kr.
Leikbólkurin Grugg v/ Riu Tórgarð til leikverkið “Grumpy Old Women” eftir Alison Steadman, Judith Holder o.ø. Stuðlað við 75.000 kr.
Eyð Matras til leikverkið “Í tínum hondum” eftir Eyð Matras. Stuðlað við 50.000 kr.
Seks umsóknir vóru um stuðul
Tillukku øll somul og góðan arbeiðshug!
(KP)


text:
Bumbuatsókn í World Trade Centre
Bumbuatsókn í World Trade Centre í 1993: New York City var fyri sínari fyrstu yvirgangsatsókn í 1993, tá ið sterk bumba sprongdist á bilstøðli niðast í World Trade Centre á Manhattan. Bumban gjørdi stóran skaða, og húsini fyltust við royki heilt upp á 96. hædd. Hundraðtals fólk vórðu roykeitrað og mong runnu upp á tekjuna, haðan tyrlur flutti tey burtur. Tveir tímar vóru teir um at sløkkja eldin. Fimm fólk doyðu, og fleiri hundrað vórðu skadd [1]. Hetta var fyrsta slíka bumbuatsóknin í USA, og hon skelkaði alla tjóðina. Løgreglan helt, at muslimskir fundamentalistar høvdu lagt bumbuna sum hevnadaratgerð fyri amerikanska uttanríkispolitikkin í Miðeystri. FBI setti øll tiltøk í verk at taka tey seku. Og í 1995 vóru seks muslimskir arábar handtiknir og seinni funnir sekir í at hava lagt bumbuna [2]. Fólk stúrdu fyri, at bumbuartsóknin var byrjanin til meiri muslimskan yvirgang í USA.


text:
Bjarnoyggin
Bjarnoyggin er syðsta oyggin í oyggjabólkinum Svalbarð. Bjarnoyggin varð funnin av hálendsku slóðarunum Willem Barents og Jacob van Heemskerk tann 10. juni 1596. Navnið kemst av, at bjørn varð sædd svimjandi nærhendis, tá oyggin varð funnin. Oyggin var óheft land, sokallað terra nullis til Svalbarðs sáttmálin í 1920 legði oynna undir norsk fullveldi. Bjarnoyggin, sum er millum norska meginlandið og Spitsbergen, er friðað burtursæð frá einum parti, sum hýsir einari veðurstøð. Endamálið við at friða umhvørvið á oynni er at varðveita sjófuglin og vistfrøðina sum heild.


text:
Svínakrím
Svínakrímið herjaði í fleiri londum kring allan heimin í 2009, og granskararnir siga, at tað var ymiskt, hvussu nógv mannalív sjúkan kravdi í teimum einstøku heimspørtunum. Eitt nú nevna teir, at 51 prosent av teimum, sum doyðu, búðu í Afrika og Landsynningsásia, hóast bara 38 prosent av fólkinum í heiminum búgva har. H1N1, sum svínakrímvirusið eitur, bleiv fyrstu ferð staðfest í Meksiko í 2009. Haðani breiddi tað seg til USA og síðani út um heimin.
Altjóða heilsustovnurin WHO sigur, at umleið 18 500 fólk eru deyð av svínakrími.


text:
Fróðskaparsetur Føroya
Vitan er pallurin - forvitni er drívmegin
Fróðskaparsetrið er føroyski vitanardepilin, ið fremur undirvísing og gransking á altjóða stigi.
Umsóknarfreist til north2north er 2. mars 2015.Kunning og umsóknarblað
Yvirflyting frá danskari útbúgving í sjúkrarøktarfrøði til SjúkrarøktarfrøðideildinaLes meira her
Travel Scholarships 2015.Les meira her
Kunning um upptøku á Setrinum 2015. Tak niður umsóknarblað og leiðbeiningLes meira her
SACS 2015 - University of the Faroe Islands 20 – 27 June 2015Read more here
Lestrarvegleiðingin fyri Fróðskaparsetur FøroyaLes meira her
Fróðskaparsetrið leggur vísindaliga grund undir mentanarligt, samfelagsligt og vinnuligt virksemi.
Ráð Teirra Lesandi á Setrinum (RTL)Les meira her
Fróðskaparsetrið framtíðartryggjar føroyska samfelagið
26.02.2015Seminar um 1800-talið
24.02.2015Fróðskaparrit 61 komið
Fleiri tiðindi...
21.02.2015Móðurmálsdagur og móðurmálsvirðisløn
15.02.2015Kári á Rógvi in memoriam
11.02.2015Firouz Gaini á Berkeley


text:
Jantulógin
Jantulógin (Danskt og Norskt: Janteloven; Svenskt: Jantelagen; Finskt: Janten laki) er eitt mynstur í skandinaviskum londum, ið lýsir atburðin frá bólkum mótvegis einstaklingum, tá samfelagið fordømir eydnustremban og úrslit sum virðisleyst og ódámligt.
Danski-norski rithøvundin Aksel Sandemose lýsti í skaldsøguni En flyktning krysser sitt spor, 1933, Jantulógina sum eitt reglasett. Skaldsøgan er ein lýsing av lítla danska býnum Jante (sum minnir um Nykøbing Mors, har Sandemose sjálvur vaks upp), har øll kenna øll [1].
Í norðurlondum er vanligt at vísa á Jantulógina í samfelagsfrøðiligum høpi, sum eitt hugtak, ið lýsir neiligan hugburð mótvegis bæði einstaklingagerð og stremban eftir eydnu. Hugtakið vísur á eina snævurskygda og øvundsjúka mentan, sum noktar at viðurkenna einstaklingin og sum hevur samfelagið í brennideplinum, meðan øll tey, sum arbeiða fyri seg sjálvi, verða revsaði.
Hugtakið verður í summum førum brúkt av einstaklingum, sum føla, at teir ikki fáa æruna fyri teirra brøgd, ella fyri at vísa á, at ein annar persónur er ov kritiskur.
Definitión[rætta | rætta wikitekst]
Tað eru tíggju ymiskar reglur í lógini, sum er skrivað av Sandemose. Tær byggja allar uppá sama tema og verða tí eisini ofta viðgjørdar sum ein einstøk lóg: Tú skalt ikki halda, at tú ert nakað serligt ella at tú ert betri enn vit.
Tíggju lógirnar siga:
- Tú skalt ikki halda, at tú ert nakað
- Tú skalt ikki halda, at tú ert eins nógv og vit.
- Tú skalt ikki halda, at tú ert klókari enn vit.
- Tú skalt ikki halda, at tú ert betri enn vit.
- Tú skalt ikki halda, at tú veitst meira enn vit.
- Tú skalt ikki halda, at tú ert meira enn vit.
- Tú skalt ikki halda, at tú gert nakra nyttu.
- Tú skalt ikki flenna eftir okkum.
- Tú skalt ikki halda, at nakar leggur í teg.
- Tú skalt ikki halda, at tú kanst læra okkum nakað.
Ein ellinda lóg er eisini nevnd í skaldsøguni:
11. Tú skalt ikki halda, at tað er okkurt, vit ikki vita um teg.
Í bókini verða jantarnir, ið ikki liva eftir hesi óskrivaðu 'lóg', illtonktir við fíggindaeygum, tí at tað gongur ímóti felags áhugamálunum í býnum, sum eru at varðveita sosialu javnvágina og ituhjsiðalæruna.
Hans Thomsen hevur týtt bókina hjá Aksel Sandemose til føroyskt. Hon hevur heitið, Aftur á slóðina. Lógin, ið her er endurgivin á føroyskum, er ikki samsvarandi týðing hansara.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Viðmerking frá umsetara í aðru útgávu av En flygtning krydser sit spor


text:
Wikipedia:Bottar
Tólmenni ella bottar eru sjálvvirkin forrit sum samarbeiða við Wikipedia eins og vanligir brúkarir.
Enn eru ongir føroyskir bottar, tí eru teir bottar, tú sært her á síðuni, vanliga bottar, sum seta inn slóðir til greinar á øðrum málum. Um tú vilt hava ein bott at koyra á føroyska Wikipedia, kanst tú skriva eina áheitan á Wikipedia:Áheitan um bott støðu síðuni.
Sí eisini listan av skrásettum bottum.
Trupulleiki við botti[rætta | rætta wikitekst]
Um tú sært ein bott, ið hevur eina atferð, sum ikki hjálpir Wikipedia, skriva so eini boð á kjaksíðuni hjá bottinum um hetta. Hjálpir hetta ikki, kanst tú seta teg í samband við ein umboðsstjóra við eini frágreiðing um trupulleikan.


text:
Hans Jacob Jacobsen
Hans Jacob Jacobsen (skaldanavn Heðin Brú) er føddur í Skálavík 17. august 1901. Andaðist 18. mai 1987. Hann hevur havt stóran týdning fyri føroyska bókmentasøgu og er rithøvundurin aftanfyri m.a. skemtiligu skaldsøguna Feðgar á ferð. Eisini hevur hann skrivað ymiskar stuttsøgur.
Hans Jacob Jacobsen var á Føroya Fólkaháskúla veturin 1919 - 1920, og haðani fór hann til Danmarkar á landbúnaðarskúla. Síðani arbeiddi hann nøkur ár á ymsum gørðum, og í 1925 fór hann á Landbúnaðarháskúlan í Keypmannahavn, har hann tók prógv sum búnaðarfrøðingur í 1928. Eftir at hann var komin aftur til Føroya, arbeiddi hann innan landbúnaðin, og í 1942 varð hann settur sum búnaðarráðgevi. Skrivingin, sum var byrjað í lestrarárunum í Danmark, var ítriv, hann hevði við síðuna av dagliga yrki sínum. Umframt skaldsøgur og stuttsøgusøvn týddi hann ein hóp av bókmentum til føroyskt.
Innihaldsyvirlit
Virðislønir[rætta | rætta wikitekst]
- 1964: Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens
- 1964: Statens Kunstfond (fyri Fjallaskuggan)
- 1980 saman við Elinborg Lützen: Barnabókaheiðursløn Tórshavnar Býráðs( fyri Ævintýr I-VI)
- 1982: Holberg-medaljan
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
Egin verk[rætta | rætta wikitekst]
- Lognbrá, skaldsøga, 1930
- Fastatøkur, Skaldsøga, 1935 (framhald av Lognbrá)
- Fjallaskuggin, stuttsøgusavn, 1936
- Feðgar á ferð, skaldsøga, 1940
- Flókatrøll, stuttsøgusavn, 1948
- Leikum fagurt, skaldsøga, 1963
- Purkhús, stuttsøgusavn,1966
- Men lívið lær, skaldsøga, 1970
- Búravnurin, stuttsøgusavn, 1971
- Tað stóra takið, skaldsøga, 1972
- Endurminningar, 1980
Týðingar[rætta | rætta wikitekst]
- Ævintýr 1, 1959
- Ævintýr 2, 1964
- Ævintýr 3, 1968
- Ævintýr 4, 1970
- Ævintýr 5, 1973
- Martin A. Hansen: Dupultmyndin, søgusavn, 1973
- Ævintýr 6, 1974
- William Heinesen: Glataðu spælimenninir, 1975
- William Heinesen: Móðir sjeystjørna, 1975
- F. M. Dostojevskij: Karamasovbrøðurnir, bd I - III, 1978


text:
Sakarias
Sakarias (hebráiskt navn, ið merkir: "Guð hevur minst til mín") var prestur, og einaferð meðan hann gjørdi prestatænastu í templinum kom ein eingil (Gabriel) til hansara og segði: "Óttast ikki, Sakarias, tí at bøn tín er hoyrd, og Elisabet, kona tín, skal føða tær ein son, og tú skalt lata hann eita Jóhannes. Og tær skal gleði og fagnaður verða fyri, og mangir skulu fegnast um føðing hansara; tí at hann skal verða mikil fyri eygum Harrans. Áðrenn tey fingu Jóhannes, sá tað svart út hjá teimum, tí at Elisabet kundi ikki fáa børn, og bæði vóru tey komin væl til aldurs.
"Hvussu skal eg vita hetta vist? Tí at eg eri ein gamal maður, og kona mín er komin væl til aldurs?" spurdi Sakarias. Eingilin svaraði honum og segði: "Eg eri Gabriel, sum standi fyri andliti Guds, og eg eri sendur út at bera tær hesi gleðiboðini. Tú skalt verða málleysur og ikki fáa talað inntil tann dag, tá ið hetta hendir, afturfyri at tú trúði ikkki orðum mínum". Tey, sum sótu uttanfyri og bíðaðu, meðan Sakarias var inni í templinum, ótolnaðust, og tey skiltu ikki, at Sakarias var so leingi í templinum. Tá ið hann kom út aftur, fekk hann ikki talað, men gjørdi tekin í staðin at lýsa signingina. Tá skiltu tey, at hann mundi havt eina sjón, og tey undraðust.
Sonurin, sum eingilin hevði boðað Sakariasi frá, var nú komin. Grannar og frændur komu at vitja og gleðast saman við teimum. Átta dagar eftir tað, at barnið var føtt, komu teir at umskera barnið og geva tí navn. Teir ætlaðu, at tað skuldi eita Sakarias eftir faðir sínum; men Elisabet segði: "Hann skal eita Jóhannes". Hetta hildu teir vera løgið, tí eingin í ættini æt Jóhannes. Teir spurdu Sakarias, hvussu hann vildi barnið skuldi eita. Sakarias gjørdi tekin at fáa eina talvu, og tá ið hann fekk talvuna, skrivaði hann: "Jóhannes er navn hansara". Í somu stund fekk Sakarias málið aftur, og hann lovaði Gudi.


text:
Sendistovur
Kring allan heim umboða sendistovur áhugamálini hjá heimlondum sínum. Tær skapa fortreytir fyri samstarvi og veita fólki og fyritøkum rættindi og fortreytir at liva og virka í fremmandum londum.
Føroyskar sendistovur skulu setast á stovn í New York, Moskva og Geneve. Løgmaður, ið higartil hevur umsitið uttanríkismál, fer framvegis at hava umboðandi funktiónir, men hann fer nú eisini í størri mun at virka sum forsætisráðharri, tað vil siga hava politisku leiðsluna í landsstýrinum um hendi.


text:
1904
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- Tíðindablaðið Várskot verður útgivið fyrstu ferð.
- Tíðindablaðið Atlanten verður útgivið fyrstu ferð.
- Heimamissiónin byrjar formliga virksemi sítt í Føroyum, tá Axel Fr. Moe verður settur sum trúboðari í Suðuroy
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
- 24. august - Klaksvíkar Ítróttarfelag, t.e. KÍ, verður stovnað.
- 4. oktober - Havnar Bóltfelag, t.e. HB, verður stovnað.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 3. juli - Sámal Petersen í Klaksvík (d. 1976). Løgtingsformaður, landsstýrismaður.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 27. juli - Jens Christian Evensen (f. 1840), Føroya próstur 1885-1900.
- 24. september - Niels Ryberg Finsen (f. 1860).


text:
Detroit
Detroit er stórbýur í amerikanska statinum Michigan og liggur við ánna Detroitá. Detroit er størsti býur í statinum Michigan. Hann er kendur sum heimstaðurin hjá amerikanska bilídnaðinum. Tær tríggjar stóru bilverksmiðjurnar General Motors, Chrysler og Ford vóru allar úr Detroit. Vánalig fíggjarumsiting, minkandi íbúgvatal og víkjandi skattagrundarlag seinastu 40 árini hava fingið Detroit út á eggina. So illa stendur til í amerikanska bilbýnum, at áheitan um trotaviðgerð varð latin inn í 2013. Detroit skyldar meir enn 100 millliardir krónur. Býurin er rakur av stórum arbeiðsloysi (18 % í 2014) og ógvusligari fráflyting. Í 1950 búðu á leið 1,8 milliónir í Detroit, men í 2014 er fólkatalið bara 650.000.
Sambært Forbes er Detroit er tann býurin í USA við mest harðskapi í 2014 [1], og har vórðu fleiri enn 333 morð skrásett í 2013 [2]. Lógloysið er fimm ferðir størri her enn miðaltalið fyri landið. Samanborið við t.d. New York City verða 11 ferðir so nógv fólk dripin í Detroit, eitt morð fyri 1719 íbúgvar.
Fraklendingar vórðu fyrstu evropearar, sum settu seg niður í Detroit. Hetta var í 1701. 83 prosent av fólkinum í Detroit eru svørt, og nógv teirra eru fátæk. Arbeiðsloysið í býnum er um 18 prosent, á leið tvífalt so stórt sum aðrastaðni í USA.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Fíggjarkreppan 2007-2009 hevur rakt Detroit ógvuliga hart. Millum býirnar sum eru harðast raktir í USA, eru Detroit. Nógv fólk í Detroit eru rakt ógvuliga hart av arbeiðsloysi. Tað er ein dómstólur sum hevur góðkent umsóknina frá býarstýrinum um gjaldsteðg í 2013; hetta er størsta trotabúgv nakrantíð í USA, og gjaldsteðgurin merkir, at kreditorarnir ikki sleppa eftir ognunum hjá býnum, meðan ein ætlan verður gjørd fyri, hvussu skuldin skal fáast av verðini. 650 000 fólk búgva í Detroit, og tey skylda tilsamans yvir 100 mia. kr gjøgnum sín borgaraskap í býnum.
Út ímóti 78.000 bygningar í býnum standa tómir í 2014, og helmingurin av teimum er mettur at kunna rapla. 40 prosent av gøtuljósunum virka ikki. Minni enn helmingurin av sjúkrabilunum í býnum virkaði bara onkuntíð seinasta ársfjórðing. Akførini hjá sløkkiliðnum eru somuleiðis í ringum standi [3].


text:
Saint-Pierre og Miquelon
Saint-Pierre og Miquelon eru oyggjar sum politiskt hoyra til Frakland. Oyggjarnar liggja uttanfyri landslutin Nýfundlandi og Labrador í eystara parturin av Kanada. Týdningarmesta vinnan er fiskivinnan. Fólkatalið var á 6311 í januar 2014, av teimum búðu 5676 í Saint-Pierre og 635 í Miquelon-Langlade.
Innihaldsyvirlit
Landfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Búskapur og ferðsla[rætta | rætta wikitekst]


text:
Næmingur av Giljanesi
24. februar 2015
Lóa Andorsdóttir, ið er av Skúlanum á Giljanesi, hevur veri í starvlæru herúti í tvær vikur. Lóa fekk roynt eitt sindur av hvørjum.
Starvsnæmingur í Dímunar skúla
8. februar 2015
Seinsu tvær vikurnar hevur Karstin í Húsinum veri í Dímun í starvslæru. Hann gongur í 9. flokki í Kollafjarðar skúla.
Headhunted
8. desember 2014
Hvør skuldi trúð tí, at eitt útstappað veðrahøvd úr Stóru Dímun, bleiv partur av einum listaverkið hjá Edward Fuglø.
Jónvør í starvslæru á Dímunargarði.
27. november 2014
Jónvør Olsen er í løtuni í starvslæru hjá okkum á Dímunargarði. Hon býr á Viðareiði og gongur í 10. flokki í skúlanum í Ziskatrøð í klaksvík.
Nýggj sending um Føroyar í Týskum sjónvarpið
17. oktober 2014
Hesa ferð ert tað eitt sjónvarpslið frá ARD 1, ið er og vitjar okkum her á Stóra Dímun. Í Sendingin eru tey eisini til steypafinaluna á Tórsvølli, og so verður eisini prát við Gretu Svabo Bech, Lars Múller og onnur.
Barnadópur í Dímun
13. september 2014
Hin 16. august varð yngsti íbúgvin í Dímun doyptur. Dópurin bleiv hildin í bóndans stovu. Gentan fekk navnið Andrea eftir ommuni í Vestmanna.
Sending um Føroyar í Týskum sjónvarpið
6. juli 2014
Fyri einum ári síðan var eitt týskt sjónvarpslið úti á Stóru Dímun og gjørdi upptøkur í sambandi við eina sending til SWR um Føroyar.
Nýggjan Køst
6. juli 2014
Farnu vikurnar hava vit fingist við at gera køstin av nýggjum.
A Journey to the Edge of Europe
15. apríl 2014
Seinasta summar, -á Ólavssøku, høvdu vit vitjan av Magnusi Nilsson. Hann er víðagitin innan matstovuheimin, við Fåviken, staði hann hevur ment og rekur.
Júst eitt ár til Sólarmyrking
20. mars 2014
Nú mugu vit vóna, at veðrið verður líka gott um eitt ár, sum tað var í morgun.
Rossaflutningur
22. februar 2014
Í morgun fleyg tyrlan hjá Atlantsflog ein hest til Dímunar og eina ryssu av oynni til Sands.
Floortje Dessing - To the end of the World
1. februar 2014
Sending um Stóra Dímun í Hollenskum sjónvarpi
Starvsvenjing
22. november 2013
Vit hava júst havt tvær fittar og raskar gentir í starvsvenjing á garðinum. Tær eita Elsa og Elspa, og koma úr 10. Flokki frá Skúlanum við Løkin.
Seyðarhøvdini sviðin
28. oktober 2013
Seinasta vikuskiftið fór m.a. við at svíða seyðarhøvdini, ið hava ligið fryst síðani slaktið endaði fyri áleið trimum vikum síðani. Okkum dámar best, at hava høvdini fesk.
Útstappað veðrahøvd
26. oktober 2013
Vit á Stóru Dímun hava havt nógvar spennandi vitjanir av Jens-Kjeld Jensen. Hann hevur oftast gongd á fleiri verkætlanum og nakrar av teimum nerta eisini við hesa oynna.
Rennidagur kring landið
12. oktober 2013
Eisini í Dímun hava skúlabørn runnið í góðveðrinum. Í Dímun eru tveir næmingar, ein í fjórða og ein í øðrum flokkið.
Góður og spennandi túrur í Grønuskorð
3. oktober 2013
So er raksturin og slaktið komið væl áleiðis úti í Dímun.
Væl veksur í kálinum
26. juli 2013
Fyrstu røturnar eru upptiknar. Líkindini til røtur, hava veri framúr góð hetta summarið. Røturnar eru væl vaksnar og vit vænta at tær fara at eydanst heilt væl í ár.
Týskt sjónvarpslið í Dímun
26. juli 2013
Dagarnar undan Ólavssøkuni, høvdu vit vitjan av týskum sjónvarpsliði.
Summartónar 2013 í Dímun
21. juli 2013
Sunudagin 07.06 vóru Summartónar í Dímun. Hetta er fyrsta konsertin hjá Summartónum herúti. Niðanfyri er, umframt myndir, ein styttri upptøka frá konsertini.
Áhugaverdur málningur komin til Dímunar
23. juni 2013
Fríggjadagin kom, uml. 90 ára gamli, málningurin av Guðruni, Blindabónda og dóttrini Helenu, út til Dímunar.
Sjóvegis vitjanir
11. juni 2013
Seinastu dagarnir hava fleiri gestir leita út til Dímunar, sjóvegis.
Røturnar sáddar
5. juni 2013
So er lýkkan komin og røtirnar eru sáddar. 24 maj sáddu vit kálið. Vit hava í ár valt at sáða gular majrøtir og kolirabi. Vit hava sum eina roynd fýra ymisk rótasløg.
Frískúlin í Havn á seturskúla í Dímun
3. juni 2013
Í farnu viku vóru næmingar og lærarir av frískúlanum í Havn á seturskúla í Dímun.
Grein um Stóra Dímun í The Independent
26. mai 2013
Í fjør summar høvdu vit vitjan av tveimum journalistum frá The Independent, og nú er so ein grein skriva um hendan túrin.
Grein í Politikken.dk um Føroyarferð við Solea
24. mai 2013
Tann 13 apríl vóru fleiri viðurkend fjølmiðlafólk og michelin kokkar úr øllum Evropa her á Stóru Dímun fyri at royna føroyskan ræstan mat.
Frá alikar til ein heitan pott
30. mars 2013
Tað byrjaði sum eitt gamalt brúkt alikar, og við góðum hugflogi og arbeiði, hava vit nú ein heitan pott.
Beinta og Maria í starvslæru
15. november 2012
Vit hava seinastu tvær vikurnar, havt vitjan av tveimum fittum og røskum gentum úr 10. flokki frá Skúlanum við Løkin. Tær hava roynt alt arbeiðið, sum hendan árstíðin hevur við sær á garðinum. Hendan dagin vaska og pakka tær svidnu seyðarhøvdini.
Seyðarhøvd
15. november 2012
Ein løta er at rigga av eftir slaktið. Men nú høvdini eru sviðin og góður helmingur av kjøtinum er komið av oynni, byrjar at líkjast og vit kunnu fara at tilrættisleggja og byrja vetrararbeiðið, -garvingina.
Børn úr Kommunuskúlanum á vitjan
16. oktober 2012
Systkini Anna Maria og Ludvík, sum ganga í flokki við Døgg í 3. b í Kommunuskúlanum í Havn, hava gingið í skúla herúti í eina viku. Tey hava eisini fingið tónleikaundirvísing umvegis skype, á sama hátt sum Døgg og Sproti verða undirvíst.
Komin væl áleiðis við flettingini
25. september 2012
Vit eru nú komin væl áleiðis við flettingini. Tá komandi vika fer at halla, vænta vit, at tað allarmesta er flett.
Útstappað veðrahøvd
28. august 2012
So eru fyrstu verðrahøvdini liðug. Veðrahøvdini eru av seyði, sum hevur gingið í Grønuskorð seinasta summar.
Nýggjur dímuningur
10. juli 2012
Janus og Erla fingu 07.06.12 ein son. Tey eru nú komin aftur til Dímunar.
Fyrsti skúladagur í Sornhúsinum
21. mai 2012
Í morgun var undirvísing fyri fyrstu ferð í nýggja skúlanum-Sornhúsinum.
Brúdleyp
19. mai 2012
Leygardagin 19.05 giftust Eva og Jógvan Jón úti í Dímun. Vígslan var í kirkjugrundini og veistlan stóð í framleiðsluhúsinum.
Sornhúsið klárt at taka í nýstlu
18. mai 2012
Húsið, sum vit hava bygt á gomlu sornhúsgrundina, er nú klárt at taka í nýstlu.
Garvingin gongur væl
29. apríl 2012
Eva og Birita hava verið á garðinum, í starvslæru seinastu tvær vikurnar. Umframt at ambæta seyðum og neytum, hava tær eisini veri við í garvingini.
Útstappað veðrahøvd
1. apríl 2012
Vit hava havt vitjan av Jens-kjeld í nakrar dagar. Hann hevur lært okkum, hvussu hann garvar og útstappar seyðarhøvd.
Ein vakur dagur
29. mars 2012
Seinasti sunnudagur var ein serstakliga vakur dagur. Vit nýttu ein part av degnum í haganum. Aftanfyri Rebekku, Turið, Døgg og Sprota, liggja Hvalbiærnar.
Hundahvølpar
12. juni 2011
Nú hevur tíkin Leika hvølpar. Hundurin, Napp hjá Eyðstein Jensen er nýttur til hesa paring. Hesaferð eru teir sjey í talið.
Vinarbólkur
6. juni 2011
Dímunar Skúli samstarvar við Kommunuskúlan.
Hjallurin reistur
22. mai 2011
Skuldu vit fáa eina hjall sum kundi løggildast framyvir, mettu vit at best var at byggja nýggjan hjall.
Rótakál
22. mai 2011
Nú vit hava skorið flag til Sornhúsið, lá væl fyri at seta eitt sindur av eplum niður og gera rótakál í sama viðfangi.
Sornhúsið reist og innilokað
1. mai 2011
Vit hava í longri tíð havt ætlanir um at byggja eina smáttu, soleiðis at vit kunnu útvega hóskilig høli til skúla og búðstað til lærara. Avgerð bleiv tikin um at byggja smáttuna í gomlu Sornhúsgrundina.
Bóndir av Sandi vitja
25. mars 2011
Seinastu dagarnar hava vit havt vitjan av bóndunum, Jógvani Joensen og Ottari Hentze. Teir høvdu hvør sín hund við.
Nógvir Hundar
20. mars 2011
Herfyri vóru Eyðstein og Hjørleif á vitjan. Teir høvdu nakrar hundar við, so vit fingu vant eitt sindur.
Næmingar úr Nám X
5. mars 2011
Í tvær vikur hava Rannvá Arnadóttir og Kristvør Andreasen verið í starvslæru í Stóru Dímun. Tær ganga í Nám X, í Eysturskúlanum.
Fleiri næmingar í skúlanum
28. februar 2011
Rebekka og Rannvá Lovisa hava vitjað okkum í vikuskiftinum. Tær høvdu hug at leingja túrin nakrar dagar og royna, hvussu dagarnir í Dímunar Skúla ganga fyri seg.
Góðar umstøður at garva skinn
29. januar 2011
Hesa árstíð hava vit nógv um at vera. Hetta er tíðin, tá vit garva seyðaskinn.
Skreitt og runnið á træskoytum.
1. desember 2010
Ung, sum eldri hava tikið sær onkrar fríløtur hesar góðveðursdagar. Vit hava m.a. skreitt og runnið á træskoytum.
Fletting
20. september 2010
Fyrsta fylgið varð flett 20.sep. Vit fletta í nýggja sláturhúsinum og tað riggar heilt væl. Her síggjast eftirlitsfólkini av starvsstovuni.
Teitur í starvslæru
15. september 2010
Ein næmingur úr Eysturskúlanum, er í starvslæru hesar dagar. Tað er Teitur í Sjúrðargarði.
Sláturhúsið fingið løggilding
8. september 2010
Heilsufrøðiliga starvsstovan hevur í dag verið í Dímun og eftirhugt sláturhúsið og umstøðurnar annars til slátur. Starvsstovan hevur góðtikið umstøðurnar herúti og harvið játtað løggildan av sláturhúsinum.
Fyrsti skúladagur
16. august 2010
Dagurin í dag,er ein merkisdagur hjá nógvum børnum, sum skulu í skúla fyri fyrstu ferð. Í Dímun hevði Døgg sín fyrsta skúladag í dag.
Tilflyting á Dímun
1. juni 2010
Fyrst í maj mánaði fluttu Janus úr Dímun og Erla Olsen út til Dímunar. Tey koma, saman við okkum, at arbeiða á garðinum. Janus er uppvaksin herúti, meðan Erla er uppvaksin í Vestmanna.
Veðranir komnir í Grønuskorð
1. juni 2010
Í gjár fóru veðrarnir inn í Grønuskorð. Vit lótu tjúgu veðrar fara inn í ár. Hetta hevur víst seg at verað hóskiligt tal.
Rulla páskaregg
1. apríl 2010
Nú veðurvánirnar ikki vóru so góðar fyri 2. páskadag, avgjørdu vit at rulla egg 1.dag.
Sláturvirkið
23. mars 2010
Í gjár og í dag hava vit fingist við at fáa sjálva sláturlinjuna upp at hanga. Tað er Nomatek, sum hevur staðið fyri hesum arbeiði. Matvørulógin kemur fyri á tingi fyrsta dagin og spennandi verður, hvussu hon verður móttikin.
Frá Argjabáti til Hoyvíking
21. mars 2010
Nýmannaði Hoyvíkingur hevur veri herúti í vikuskiftinum. Ein stórur partur av hesi manning, er gomul manning á Argjabátinum. Teir hava, sum so mangan, verið til stóra hjálp.
Venjing gevur úrslit
10. mars 2010
Hesa árstíð hava vit sera góðar umstøður at venja hundar . Haraftrat er gott at vera klárur til várraksturin, ið liggur stutt fyri framman.
Hundahvølpar
10. mars 2010
Í dag legði tíkin Leika hvølpar –heilar 9 í tali. Pápin at hvølpunum er Ben hjá Eyðstein Jensen. Leika er tann elsti, mest og best royndi hundurin, vit hava í Dímun.
Næmingar í starvslæru
28. februar 2010
Vit á Dímun hava verið so heppin, at havt vitjan av tveimum vágagentum, farnu tvær vikurnar. Tað eru nevniliga Tórunn og Durita frá Miðvágs- Sandavágsskúla, sum hava veri í starvslæru her á garðinum.
Tunnusláttur
13. februar 2010
Nú, vit vóru so væl mannað, var sjálvsagt skipað fyri tunnusláttri. Sólin skein oman og niðan allan dagin, so tunnan bleiv málað úti í garði.
Ein góður hagatúrur
11. februar 2010
Ein vakran dag í síðstu viku vóru Døgg, Sproti og Eva ein túr á oynni. Fyrst og fremst var ætlanin at finna rossini, sum ikki høvdu veri at sæð í einar tvær vikur.
Kavaveður
29. januar 2010
Í longri tíð hava vit havt vakurt kavaveður. Líkt er til at kavin ikki fer at liggja so leingi aftrat, tí fóru vit øll í gjárskvøldi,-ung sum gomul, úti at spæla okkum úti í kavanum.
Vindmyllan
29. januar 2010
Í góðverðrinum í dag, kom okkara nýggja 3 kw vindmylla upp at standa. Hetta bleiv gjørt við hjálp frá tyrluni hjá Atlantsflog.
Gleðilig Jól
24. desember 2009
Vit á Dímun, vilja her nýta møguleikan at ynskja øllum, eini góð og hugnalig jól. Vit eru aftur í ár so heppin, at hava fleiri jólagestir. At vera fleiri herúti hesa høgtíð, setur sjálvsagt ein serliga hugnaligan dám -bæði hjá ungum, sum eldri.
Húsið tikið í nýstlu
2. desember 2009
Eins og undan farin ár, nýta vit ein stóran part av vetrartíðini, at garva seyðaskinn. Nakað nýtt er, at vit so smátt hava tikið nýggja bygningin í nýstlu. Ein part av loftinum, hava vit innrættað til at turka skinnini.
Slakt
20. oktober 2009
Týsdagin 20.10 flettu vit seinastu seyðirnar fyri í ár. Samanumtikið má sigast at árið royndist væl. Skurðurin var heilt góður. Vektin var javnt góð, samstundis sum at vit høvdu eitt stórt lambatal.
Seinastu seyðirnir til hús
19. oktober 2009
Mánadagin fingu vit seinastu seyðirnir til húsa. Hesir 32 seyðirnir hava gingið norðast í bakkanum.
Væl áleiðis við vinnubygninginum
29. august 2009
Nú summarið er farið at halla, eru vit komin væl áleiðis við vinnubygninginum. Uttan er bygningurin liðugur, og innan hevur hann fingið týðuligt skap.
Nú eru vit flutt inn aftur
29. august 2009
Nú standa húsini liðug so at siga. Onkrir snøklar eru eftir og verða gjørdir, tá ið tíð er til tað.
Umfatandi ábøtur
29. mai 2009
Seinastu vikurnar eru umfatandi ábøtur gjørdar á tað eina av okkara sethúsum. Húsini eru nú bjálvaði, nýggj vindeygu og nýggjur klædningur er komin á húsini.
Eitt gott strævið vikuskifti
19. apríl 2009
Hetta vikuskiftið hava vit havt vitjan av Lindu, Jóhan Petur og børnunum.
Fýra pisur og eitt heimalamb
19. apríl 2009
So er fyrsta heimalambi komið í hús. Nú ein góður helmingur av ónum hevur lembt, hildu vit at tíð var komin til at finnað heimalamb.
Gleðiligar páskir
12. apríl 2009
Henda vakra páskamorgun komu teir fyrstu gásarungarnir til sjóndar. Sum undanfarin ár, eru børnini, Døgg og Sproti ógvuliga hugtikin av nýklaktu ungunum.
Øll fylgini rikin og nøkur lomb komin
8. apríl 2009
Vit hava rikið øll fylgini og halda at seyðurin er væl fyri. Tað gekk væl við rakstri og hesa tíðina er seyður tungur á sær.
Góð manning
15. mars 2009
Hetta vikuskiftið høvdu vit vitjan av manningini á Argjabátinum og Teiti, sum gjørdu eitt megnararbeiði.
Vinnubygningurin er reistur
14. februar 2009
Eftir eina strævna viku er stálið loksins komið upp at standa. Vit hava brúkt talju og gott hugflog og sjálvandi eitt sindur av tíð.
Starvslæra og hundalæra
29. januar 2009
Hjørleif hevur verið í starvslæru seinastu tvær vikurnar. Hjørleif gongur í 9. flokki í Kommunuskúlanum í Tórshavn.
Neytahúðir
10. januar 2009
Enduliga er tað eydnast at garva neytahúðir, við góðum úrsliti. Vit hava roynt at garva neytahúðir fleiri ferðir seinastu árini, men ikki fyrr enn nú hava vit fingið úrslit, sum vit eru nøgd við.
Seyðaskinn
1. desember 2008
Væl hevur gingist at garva seyðaskinnini á oynni og fleiri senda skinn út til okkara at garva.
Nú er jóladøgurin klárur
4. november 2008
Leygardagin 4/11 var ein stórur gásadagur á Dímun. Allir gásarungarnir blivu grýtuklárir og slaktið var av tí besta.
Hundahvølparnir klárir at lata
29. oktober 2008
Hesir átta hundahvølparnir eru nú klárir at lata fyrsta dagin. Stórur áhugi hevur veri fyri teimum.
Gøtugentur í starvsvenjing
1. oktober 2008
Seinastu tvær vikurnar hava vit havt fólkaskúlanæmingar í starvsvenjing. Hesuferð vóru tað gøtugenturnar, Heidi og Angelika. Tær ganga í 9. flokki í Fuglafjarða skúla.
Næmingar í starvsvenjing
29. september 2008
Altíð gott við hugaðum fólkið til hjálpar. Durita og Herdis hava luttikið í slaktinum í ár. Tær ganga í 9. flokki í Miðvágs- Sandavágsskúla.
Eitt gott slakt
29. september 2008
Hetta slakti er komið at enda. Okkum væntar bert at taka seyðin norðast í bakkanum. Skurðurin í ár hevur veri framúr góður, bæði í mun til lambatal og vekt.
Liðugt at stoypa
30. august 2008
Í dag varð liðugt at stoypa. Vit høvdu sett okkum fyri at fáa betongarbeiðið liðugt áðrenn sláturin, -og so bleiv.
Seyðahundahvølpar
29. august 2008
29.08 legði seyðahundurin Leika átta vælskaptar hvølpar.
Vinnubygningur fingið skap
29. juli 2008
Væl hevur gingist við at planera, sjálvt um arbeiðstólini eru smá. Hvør fríløta er farin til at steinseta og stoypa.
So vóru tey aftur...
29. juni 2008
Eitt gott langt vikuskifti við gomlum kenningum. Jóhan Petur, Linda og børnini, hava veri á vitjan. Sjálvsagt frøddust vit øll, um at vera samlaði aftur.
Veðrar í Grønuskor og verið eftir havhestaeggum
20. mai 2008
Aftur í ár hava vit sloppið 20 veðrum inn í Grønuskor. Seinasta ár royndis væl og vit kundu ikki bara okkum við at sleppa aftur.
Tilfar til vinnubygning og sólpanel
5. mai 2008
Nú er tað fyrsta tilfarið til vinnubygningin komið. T.v.s. at vit fara at stoypa soylurnar til stálføturnar og planera tær komandi vikurnar.
Manningin á Argjabátinum á Dímun.
4. mai 2008
Magnus og manning fingu seg royndar við línu niðri á Kleivini. Teinurin niður er 50 metrar, so onkrir summarfuglar hava helst gjørt um seg.
Her hongur ein í berginum
3. mai 2008
Hesin nýggi háttur at síga, kallast rapelling. Línan verður sett føst og síðani blaka oman av eggini. Eingin at draga ella lora.
Starvsvenjing á Dímun
2. mai 2008
Í løtuni hava vit á Dímun vitjan av Maritu og Hallu, ið eru í starvsvenjing. Tær ganga á Felagsskúlanum á Oyrabakka, og skulu verða her í tvær vikur.
Gestabøkur
1. mai 2008
Nú eru vit farin at gera gestabøkur. Bøkurnar eru bjálvaðar við seyðaskinni. Fólk hava víst áhuga fyri hesum bókum. Nógv kenna helst hesar bøkur, sum Vilma áður framleiddi.
Eitt lamb, eitt lamb...
29. apríl 2008
So kom tað fyrsta lambið eitt sindur óvæntað, men børnini hildu tað vera óført. Ì dag fingu børnini so møguleikan at nerta og kela lambið og myndin talar helst fyri seg.
Skjótt gekk árið
1. mars 2008
Nú eru Jóhan Petur, Linda, Rebekka og Rannvá Louvisa aftur búsitandi í Havn. Tey skuldu vera herúti í eitt ár, og 1. mars var hetta tíðarskeiðið avrunnið.
Bjargingarvenjing
19. februar 2008
Týsdagin 19. februar var bjargingarvenjing fyri Skúoyar kommunu við tyrlu. Vit blivu loraðir niður á Rituna og løtu seinni tiknir uppaftur. Ritan var áleiðis Dalsskorð og var hetta ein sonn upplivan.
Kavaveður á Dímun
29. desember 2007
Tað er ikki oftani, at stórvegis av kava legst á oynna. Men hendan dagin bar til at gera veruligar kavasmáttur inn í fannir ymsastaðni í brattanum.
Børnini ambæta eisini
29. november 2007
Sjálvsagt eru børnini við, tá djórini skulu hava neyðugu røktina. Her eru tað Døgg og Sproti, ið rista grasið upp fyri seyðinum.
Garvaði seyðaskinn
29. oktober 2007
Seinastu mánaðarnar hava vit havt úr at gjørt, við at garva seyðaskinn. Vit byrjaðu beint sum slaktið í heyst var liðugt, og nú eru vit so komin rættuliga væl áleiðis.
Eitt miðal gott slakt
29. september 2007
Í ár hevur gingið væl við slakti og rakstri. Vektin hevur verið á miðal og eitt kvint uppeftir. Eisini hevur verið væl lamba, so nøgdsemi er av tí besta.
Útgrivið fyri slátur- og vinnuhúsinum
29. juli 2007
Tað hevur tikið okkum nógva tíð við útgrevstrinum. Men nú er liðugt at grava út og tá ið várið kemur, verður farið undir at steinseta.
Stórt ferðalag úr Vestmanna
29. juni 2007
Fríggjadagin 29/06-07 fingu vit vitjan av 74 Vestmenningum. Veðrið var ikki av tí besta tíðliga á morgni, men tá ið Silja Star við Vestmonnum kom nærri at oynni, bleiv gott veður.
Forvitnislig vitjan á Dímun
20. juni 2007
Mikukvøldið 20 juni, umleið klokkan 20.00, fingu vit óvæntað vitjan. Quentin og konan Juliet, sum er ættað úr Fraklandi høvdu lagt leiðina úr Stórabretlandi via Skotland og beinleiðis til Stóru Dímun.
Skeiðvirksemið á Dímun
23. mai 2007
Í døgunum frá 23 til 25 mai, vóru 7 fólk frá ymiskum tænastudeildum á Landssjúkrahúsinum og hildu skeiðvirksemið á Dímun. Tað vil siga, 6 frá Landssjúkrahúsinum og ein uttanveltaður skeiðleiðari.
Nýggjur veirur í kleivini
29. mars 2007
Nýggjur veirur er spentur í Kleivini. Hetta bleiv gjørt fyri at hava trygdina í hásæti. Nógv fólk koma sjóvegis um summari og sjálvi nýta vit hesa farleið, tá mjørkin darvar tyrluni at koma.
Kálvarnir avhornaðir
29. mars 2007
Nú hava kálvarnir fingið brent hornini. Fyrst verða teir doyvdir væl og virðiliga. Síðani brennur djóralæknin við gløðandi heitum jarni niður á hornini. So veksa tey ikki meir. Hetta verður gjørt fyri trygdina.
Seyður aftur í Grønuskor
29. mars 2007
Hósdagin 3. maj, krossmessudag, sluppu vit 20 seyðum inn í Grønuskor.
Reint vatn
29. mars 2007
Nú hava vit fingið reint vatn á Dímun. Hetta tólið strálar vatni so vit hava heilsufrøðiliga góðkent vatn.
Havhestaegg
29. mars 2007
Aftur í ár hava vit verið eftir havhestaeggum. Vit taka eggini norðast á oynni í teimum ovastu homrunum.
Framleiðsluhús á Dímun
29. mars 2007
Fyrsta heilt ítøkiliga stigið til at gera framleiðsluhúsið á Dímun til veruleika, var tikið leygardagin 2. juni.
Nógvir kálvar á Stóru Dímun
29. mars 2007
Vit hava fingið nógvar kálvar. Sjálvi hava vit 2 kýr, ið hava fingið hvør sín kálv og 5 hava vit fingið frá Petur Karl á Rana. Í ár hava vit 5 slaktineyt, Hendan myndin talar fyri seg.


text:
Mýta
Mýta. Gudasøgn (en. myth, da. myte úr gr. mythos, "søga"). Gudasøgn. Søga um, hvussu heimurin ella partar av honum vórðu skaptir í forsøguligari tíð av yvirnatúrligum máttum. M. er sostatt eitt slag av frágreiðingum um náttúrufyribrigdi, men eisini staðfesting av samfelagsligum vanum og siðum; tær hava størsta ávirkan í sonevndum frumkendum samfeløgum, har sum nýtíðar tøkni og vísindi ikki eru komin framat.
Orði gudafrøði (da. mytologi) verður brúkt bæði um m. hjá einum fólki ella í einum tíðarskeiði, og um ta frøðigreinina sum granskar tær. M. hava stóran leiklut í bókmentum. Nevnast kunnu kvæði Hamers; forngrikskar m. eru somuleiðis uppistøðan í griksku harmleikunum, og tær hava ríkað vesturlendskar bókmentir til henda dag. Gudakvæði millum eddukvæði eru umframt Snorra-Eddu týdningarmestu heimildirnar um norrønar m., hóast tær ikki eru uppskrivaðar fyrr enn í kristnari tíð; hesar m. hildu fram at liva í kenningum í dróttkvæðum, tær hómast í summum hetjukvæðum og øðrum fornum norrønum bókmentum. Aðrar m. enn kristnar høvdu ilt við seg í Evropa í miðøldini, til endurreisnin fór at leita aftur til grikskar m. Seinni vaktu slóðbrótarar hjá romantikkinum áhuga fyri keltiskari og norrønari gudafrøði (í Danmark Oehlenschläger og Grundtvig). Uppaftur aðrir høvundar skaptu sínar egnu m.
Freud hevði stóran áhuga fyri m. sum heimildum um, hvat formar menniskjasálina, t.d. søgnini um Ødipus, og lærusveinur hansara C.C. Jung kannaði líkar m. úr ymiskum mentanarøkjum og raktu tær til "felags dulvitið" hjá mannaættini, har hann fann felags menniskjaligar hugmyndir (arketýpur, sálarfrøðilig bókmentagransking). Franski mannfrøðingurin og strukturalisturin Lévi-Strauss hevur havt ávirkan á bókmentafrøði við sínum kanningum av m. hjá frumkendum fólkasløgum. Hann kannaði, hvussu struktururin í m. er samansettur ac mótsetningum (t.d. "lív og deyði"), og hvussu hesin djúpstruktururin sæst aftur undir ymiskum yvirflatustrukturi í m. hjá ólíkastu samfeløgum; tann ólíka yvirflatustrukturin setti hann í samband við munin millum tey ymisku samfelagssniðini; hann metti, at m. eru ein ótilvitaður háttur hjá menniskjum at loysa lívsgátur og rættvísgera samfelagsreglur. Hansara ástøði um, at ”mýtur hugsa í menniskjum” er ein hornasteinur í strukturalismuni.
Heitið m. verður ofta í fluttari merking um hugmyndir í samtíðini, sum ikki eru gudasagnir, men eru góðkendar, óskilvísar frágreiðingar ella rætttvísgeringar av ráðandi samfelagsligum atburði. Slíkar m. eru skaptar av politikarum ella lýsarum. Ein hin kendasti granskarin av m. í mentanini í okkara tíð var Roland Barthes. Hann vísti á, at mangt og hvat, sum gongur fyri at vera natúrligt, er stívnaðir samfelagsnormar og mynstur: fyribrigdi í mentan og list fáa mýtiska merking, og tað sama er at siga um alskyns gerandislig ting; aftrat frummerking síni ognast tey eina merking í øðrum umfari gjøgnum samfelagsligt brúk. Vín, t.d., er í Fraklandi ikki bara ein drykkur sum allir aðrir, men ein "totemdrykkur", ella rituellur drykkur, t.e. drykkur bundin at halgisiðum, á sama hátt sum mjólkin frá teirri hollendsku kúnni í Hollandi, ella teið, sum bretska kongshúsið drekkur hátíðarliga saman. Tað er støði undir einum felags siðalag. Fyri fransmenn, sigur Barthes, er tað at trúgva upp á vín ein felagsskapur, sum teir eru tvingaðir inn í. Og at drekka vín er eitt ritual, ein halgisiður, fyri samfelagsliga innliman. Við at skapa mýtiska merking royna mentanir at fáa sínar egnu normar at sýnast vera almenn náttúrufyribrigdi.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- R. Barthes: Mythologies, 1970 (en. týð. 1973).
- Northrup Frye: Anatomy of Criticism, 1957.
- Cl.Lévi-Strauss: Anthropologie structurale, 1958 (en. Týð. 1968).


text:
Sint Eustatius
Sint Eustatius er ein niðurlendsk oyggj í Karibiska havinum, sum politiskt hoyrir til Niðurlond. Oyggin hevur status sum niðurlendsk kommuna við serstøðu. Sint Eustatius var til 10. oktober 2010 ein partur av Niðurlendsku Antillunum. Oyggin liggur eystanfyri Amerikonsku Jomfrúoyggjarnar, har búgva (2010) 2886 fólk.[1] Oyggin er uppkallað eftir katólska halgimenninum Sankta Eustachius. Høvuðstaðurin eitur Oranjestad.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ 2. Population per Island, January 1st, Central Bureau of Statistics Netherlands Antilles.


text:
Wisconsin
Wisconsin er lutstatur í Sambandsríki Amerika við umleið 5,6 mió. íbúgvar. Høvuðsstaðurin er Madison og Milwaukee er størsti býurin. Í norðri hevur Wisconsin mark við Michigan, í vestri við Minnesota og Iowa, og í suðri við Illinois. Í norðri liggur Superiorvatn og í eystri liggur Michiganvatn. Í statinum Wisconsin er Scott Walker (ein republikanari) guvernørur, og hann kom til valdið uppá at skapa fleiri arbeiðspláss. 250 000 arbeiðspláss eftir fýra ára valskeiðnum hjá guvernørinum, lovaði hann [1]. Eitt sum Walker hevur gjørt er at fara í hernað ímóti fakfeløgum hjá alment løntum.
Eyknevni hansara er Grevlingurstaturin (enskt: The Badger State).
Innihaldsyvirlit
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Dugnaligir jarðarmenn, sum hava tikið eftir teimum royndum, amerikanska búnaðarráðið hevur latið gera, hava gjørt Wisconsin til eitt av høvuðsbúnaðarlondunum í USA. Tað vaksa ymisk sløg av grøði á teimum ymisku teigunum, so sum moldin hóvar seg best til. Jørðin er pløgd, so at vatnið skal ikki taka moldina við sær, tá ið grovt regn er, men heldur ikki seta ov skjótt frá. Í strævnastu innheystingartíðini, seinnapartin í juli og fyrrapartin í august, er ikki sjáldan, at manningin á skurðtreskjarunum arbeiðir alt samdøgrið, helst tá ið illveður hóttir við at oyðileggja hveitina. Hvør treskjarin arbeiðir móti 40 monnum.
Mjólkarvørur eru eisini ein stórur partur av Wisconsins búskapur.


text:
Yell
Yell (eldri Jala ella Jela) er ein av Norðoyggjunum í Hetlandi. Yell er næstørsta oyggin í Hetlandi, 27 km long, 11 km breið, og hevur triðflest íbúgvar (eftir Mainland og Whalsay), í 2001 hevði oyggin 957 íbúgvar.
Innihaldsyvirlit
Landslag og djóralív[rætta | rætta wikitekst]
Ikki er greitt hvat navnið merkir, men hildið verður, at tað kann upprunaliga vera av piktiskum uppruna. Norðbúgvar kallaðu oynna Gjall, ið sipar til berligt landslag, men hinvegin kann heitið Jala ella Jela hava merkt "hvíta oyggj" sipandi til tær hvítu skeljasands strendurnar kring oynna.
Hægsta fjallið er Hill of Arisdale (før. Argisdals Heyggjur) 210 m.
Búseting[rætta | rætta wikitekst]
Bygdirnar á Yell liggja fram við strondini, tær størru eru Burravoe, Mid Yell, Cullivoe og Gloup, og smærru bygdirnar eru Ulsta, Gutcher, Aywick, West Yell, Sellafirth, Copister, Camb, Otterswick, og West Sandwick.
Ferðasamband[rætta | rætta wikitekst]
Ferjusamband er frá Ulsta á Yell til Toft á Mainland, og frá Gutcher á Yell til Belmont á Unst og til Hamars Ness á Fetlar.
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
-
Windhouse, har spøkir ringast í Hetlandi. Jakob Jakobsen sigur at upprunaliga norrøna navnið var 'Vindási'
-
-
-
-
-
Eins og aðrastaðni í Hetlandi og Norður Skotlandi, hevur Yell upplivað avfólking og minkandi fólkatal; her sæst oman á avtoftaðu bygdina Bouster.
-


text:
1922
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 11. januar - Fyrsta insulin viðgerð av sukursjúku verður framd í Kanada.
- 8. februar - Hvíta Húsið í USA, fær sítt fyrsta útvarp.
- 28. februar - Egyptaland fær fullveldi frá Englandi.
- 6. mai - Fyrsti bilurin kemur til Føroya. Tað er Júst Sivertsen í Havn, ið eigur bilin.
- 12. mai - Ein 20 tonna tungur loftsteinur lendi í Virginia, USA.
- 30. mai - Lincoln Memorial verður avdúkað í Washington D.C. í USA.
- 18. oktober - BBC, British Broadcasting Company verður sett á stovn, og byrjar útvarpsendingar tann 14. november sama ár.
- 30. oktober - Benito Mussolini verður, sum 39 ára gamal, yngsti forsetisráðharri nakrantíð í Italia.
- 26. november - Howard Carter og Lord Carnarvon opna, sum fyrstu menn í 3000 ár, gravkamar Tutankhamun í Egyptalandi.
- 30. desember - Sovjetsamveldið sett á stovn.
List[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
The Waste Land hjá T.S. Elliot Ullysseus hjá James Joyce
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 7. juli - Jákup í Jákupsstovu (d. 1976)
- 24. desember - Ava Gardner, amerkanskur sjónleikari (d. 1990)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 18. november - Marcel Proust, franskur rithøvundur (f. 1871)


text:
Luke Kelly
Luke Kelly ( *17. november 1940, † 30. januar 1984) var ein sangari og fólkatónleikari frá Dublin, Írlandi sum er best kendur sum ein av stovnarunum av kenda bólkinum The Dubliners saman við Ronnie Drew. Á ungum árum flutti hann til Onglands saman við bróður sínum Paddy. Hann arbeiddi í stálídnaðinum og annars ymiks fyrifallandi arbeiði. Hann lærdi seg at spæla banjo og byrjaði at framføra á ymsastaðni í Onglandi saman við øðrum írum sum búðu í eksil í Onglandi. Í 1962 flutti hann heimaftur til Dublin og stutta tíð seinni gjørdist hann partur at einum tónleikabólki, sum fyrst varð nevndur the Ronnie Drew Ballad Group og síðan, eftir uppskoti frá Luke Kelly, fekk navnið The Dubliners. Hann fann uppá navnið, tí hann júst tá las eina skaldsøgu eftir James Joyce við heitinum The Dubliners. Luke helt eina pausu uppá tvey ár frá The Dubliners frá 1964-66, men seinni var hann aftur virkin har í nógv ár.
Luke datt um á pallinum, meðan hann framførdi við The Dubliners hin 30. juni 1980 í Cork Opera House. Stutta tíð seinni varð staðfest, at hann hevði ein svull í heilanum. Hóast tað, so fór hann á evropaturne eftir at hann varð skurðviðgjørdur fyri svullin í heilanum. Hann hevði tó trupulleikar við at minnast tekstir og føldi seg til tíðir veikan. Á heysti 1983 noyddist hann tvær ferðir at fara av pallinum meðan teir framførdu, fyrru ferð var í Traun í Eysturríki og seinnu ferð var í Mannheim í Týsklandi. Hann noyddist at gevast við konsertferðini og fekk tí ikki tann partin við sum var í Suðurtýsklandi. Hann varð fyrst innlagdur á sjúkrahúsi í Heidelberg, men stutta tíð seinni fór hann við flogfari heim aftur til Dublin, har hann varð innlagdur. Hann varð skurðviðgjørdur enn einaferð, og eftir at hava hildið jól saman við familjuni varð hann aftur innlagdur. Hann andaðist hin 30. januar 1984.


text:
Swahiliskt mál
Swahiliskt mál ella Kiswahiliskt[2] er eitt Bantu mál og móðurmál hjá Swahili-fólkunum. Nógv av fólkunum ið búgva í regiónini við Stóru vøtnini í Afrika og í øðrum pørtum av landsynningsafrika, eitt nú í londunum Tansania, Kenja, Uganda, Ruanda, Burundi, Mosambik og Fólkaræðiliga Lýðveldinum Kongo tosa swahiliskt. Komoriskt mál, ið verður tosað á Komorosoyggjunum, verður til tíðir mett at vera eitt swahili málføri (dialekt).
Hóast bert umleið 5 milliónir fólk tosað swahili sum sítt móðurmál,[3] so verður tað nýtt sum eitt lingua franca í stórum parti av Landssynningsafrika. Talið av fólkum ið duga at tosa swahiliskt fer uppum 140 milliónir.[4] Swahili er tjóðarmál ella almennt mál í fýra londum: Tansania, Kenja, Uganda og Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo. Swahiliskt er eisini eitt av almennu málunum í Afrikasamveldið.
Nøkur swahilisk orð koma úr arabiskum gjøgnum teir arabiskt talandi muslimsku íbúgvarnir við Swahilistrondina. Í swahiliskum finnast eisini fremmandaorð úr hesum málum: týskum, portugisiskum, enskum, hindi og fronskum, hesi eru komin gjøgnum samband við imperialistar, handilsfólk, trælahandlarar, trúboðarar og onnur tær seinastu fimm øldirnar.
Mállæra[rætta | rætta wikitekst]
[rætta | rætta wikitekst]
Eins og í øðrum bantumálum eru navnorð í swahili uppbýtt í flokkar, í swahlisk føll 14: seks flokkar í eintal og fleirtal, ein flokk fyri verbala infinitiv sum verður brúkt sum navnorð, og tað og navnorðið mahali "pláss".
Orð ið byrja við m- í eintal og wa- í fleirtal benda á animat navnorð, serliga menniskju. Dømi er mtu, 'persónur' (fleirtal watu), og mdudu, 'insekt' (fleirtal wadudu). Ein flokkur við m- í eintal men mi- í fleirtal vísa ofta til plantur, sum til dømis mti 'træð', miti træð (fleirtal). Infinitiv av sagnorðinum byrjar við ku-, til dømis kusoma 'at lesa'. Aðrir flokkar eru verri at flokka. Orð sum í eintal byrja við ki- fáa í fleirtal vi-. Hesi benda ofta á tól (verktoy) og onnur ting. Henda alternering ki-/vi- verða ofta brúkt til lániorð har ki- upprunaliga var ein partur av rótini, sum vitabu "bøkur" úr kitabu "bók" (úr arabiskum kitāb "bók"). Hesin flokkur inniheldur eisini nøvn á málum (sum navnið á málinum Kiswahili), og diminutivir, sum verður sæddur sum ein fráskildur flokkur í eldri støðum av bantumáli. Orð ið byrja við u- eru ofta abstrakt og mangla fleirtal, til dømis utoto 'barndómur'.
Ein fimti flokkur byrjar við n- ella m- ella ongum, og er eins í fleirtal. Ein annar flokkur hevur ji- ella onki prefix í eintal, og ma- í fleirtal. Hesin flokkur verður ofta brúktur til augmentativ. Tá ið navnorðið sjálvt ikki vísir klárt hvønn flokk ið tað hoyrir til, so ger ískoyti hjá orðinum tað. Lýsingarorð og rokniorð fáa vanliga navnaorð-forstavilsi (prefiks), og sagnorð fáa eina aðra røð av forstavilsum.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.mylionking.com/characters/
- ↑ Oxford English Dictionary
- ↑ Bók: African folklore: an encyclopedia, eftir: Philip M. Peek og Kwesi Yankah, útgivið ár 2004, Forlag: Taylor & Francis, ISBN 0-415-93933-X, síða 699
- ↑ Irele 2010


text:
Aasmund Olavsson Vinje
Aasmund Olavsson Vinje (føddur 6. apríl 1818 í Telemark fylki, Noreg, deyður 30. juli 1870 í Hadeland) var ein norskur rithøvundur og blaðmaður. Kendar yrkingar eftir Vinje eru «Våren», «Ved Rundarne», «Den dag kjem aldri» og «Blåmann». Hann vaks upp í Vinjestoga í Telemark fylki. Hóast familjan var fátøk var áhugin fyri bókmentum stórur, og Vinje fekk skjótt alsk til bókina.
Han gekk á Heltbergs studentfabrikk og las seinni til jurist. Han var politiskt aktivur og varð koyrdur úr starvinum sum statsgóðkendur juristur tá hann fanst at uttanríkispolitikkinum hjá stjórnini. Vinje verður roknaður sum ein undangongumaður í norskum journalistikki við vikublaðnum Dølen frá 1858. Áðrenn hann skrivaði Dølen var han blaðmaður, í gjøgnum 8 ár skrivaði hann heilar 700 greinar í Drammens Tidende. Sum rithøvundur skrivaði hann yrkingar og ferðafrásøgnir. Skrivistílurin hjá honum var eyðkendur av hansara evnum at síggja eina sak frá fleiri síðum, og sýndi ofta eitt tvísýni, millum annað tá tað galt norskan nasjónalromantikk. Vinje var ein av teim fyrstu ið aktivt nýtti landsmálið hjá Ivar Aasen.
Vinje doyði á Hadeland, Oppland fylki og varð jarðaður við Søsterkirkene á Gran.


text:
Västervik
Västervik er ein býur í Västerviks kommunu, Kalmar län, Småland, í Svøríki. Í býnum er eitt av størstu kampingplássum í Norðurlondum. Í 2010 var íbúgvaratalið 21.140.[1]
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Býurin varð fyrstu ferð nevndur í 1275, men tá lá býurin har ið Gamleby nú er. Tað var Erik av Pommern ið flutti býin í 1433, til eitt stratigiskt týdningarmiklari stað tætt við Stegeholm borgina. Býurin var ofta útsettur fyri álopum av fíggindasinnaðum herliðum, og fimm ferðir varð býurin meira ella minni lagdur í oyði frá 1450 til 1677. Hóast hetta setti Gustav Vasa á stovn skipaídnað í býnum í 16. øld.


text:
Maslows tilkravspýramida
Amerikanski sálarfrøðingurin Abraham Maslow helt, at okkara tilkrøv ikki altíð eru eins sterk. Tilkrav er at hava hug til ella at tørva. Nøkur tilkrøv eru meira umráðandi enn onnur. Hann er kendur m.a. fyri sína stabbamynd við tilkrøvum. Skulu vit takast við ovastu tilkrøvini, mugu vit fyrst hava nøgdað tey, sum niðri eru. Fólk, sum svølta, orka verri at finna uppá ella at skapa. Sama er skilið, eru trygdarkrøvini í vanda.
- Likamlig tilkrøv: býli, klæði, svøvnur, matur.
- Trygdartilkrøv: verja, trygd.
- Sosial tilkrøv: inniligt tilknýti, kærleiki, felagsskapur.
- Tilkrav at strevast, virka og til sjálvshevjan: standa seg væl, sjálvsánt.
- Tilkrav at fáa roynt seg: søkja sær spenning, útinna.


text:
2012
2012 (MMXII) er tað 503. skotár síðan Kristi Føðing. Árið byrjaði ein sunnudag.
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1. januar - Ein augustur gjørdi landgongd í Nesi í Hvalba nýggjársmorgun, hann lá á liðini og var illa fyri. Ongin roynd var gjørd at fáa hann útaftur, og hann doyði seinni sama dag.
- 22. mars - Nýggja Airbus-flogfarið hjá Atlantic Airways kemur til Føroya frá Airbus-verksmiðjuni í Hamburg í Týsklandi.
- 28. mars - Nýggja Airbus-flogfarið hjá Atlantic Airways fer fyri fyrstu ferð í rutuflúgving. Hesin fyrsti rutuflogtúrurin er til Kastrup Flogvøll í Keypmannahavn.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Landsdystir menn[rætta | rætta wikitekst]
- 7. september - Týskland - Føroyar 3-0. Dysturin varð leiktur í Hannover í Týsklandi.
- 12. oktober - Føroyar - Svøríki 1-2. Dysturin varð leiktur á Tórsvølli í Havn.
- 16. oktober - Føroyar - Írland 1-4. Dysturin varð leiktur á Tórsvølli í Havn.
Landsdystir kvinnur[rætta | rætta wikitekst]
- 28. november - Luksemburg - Føroyar 0-6.
- 28. november - Randi Wardum, Malena Josephsen og Rannvá B. Andreasen spældu allar sín 25. dyst fyri Føroyar, tá føroyska kvinnulandsliðið leikti vinadyst móti Luksembourg hin 28. november 2012. Føroyar vann dystin 6-0.
Føroyameistarakappingin[rætta | rætta wikitekst]
- 6. oktober - EB/Streymur vann sítt annað føroyameistaraheitið við 58 stigum, ÍF vann silvur við 54 stigum og HB vann bronsu við 45 stigum, sama stigatal sum KÍ og Víkingur, men HB hevði betri málúrtøku. FC Suðuroy endaði niðast við 9 stigum og B68 endaði næstniðast við 24 stigum, sama stigatal sum TB, men B68 hevði verri málúrtøku. Niðurflytarar gjørdust tí FC Suðuroy og B68.
- 22. september spældu KÍ kvinnur seinasta dystin og kundu enda kappingarárið við enn einum føroyameistaraheiti, hesaferð við 52 stigum. Nummar tvey gjørdist B36 við 45 stigum og nummar trý gjørdist AB við 37 stigum.
Steypakappingin[rætta | rætta wikitekst]
- 25. august - Víkingur vann steypafinaluna móti EB/Streymi eftir umdyst og brotsparkskapping. Vanligi dysturin endaði 2-2, í longdu leiktíðini gjørdist støðan 1-1 (tvs. samlað 3-3). Síðan var brotssparkskapping, sum endaði 4-5 (EB/Streymur 4 og Víkingur 5).
- 25. august - KÍ kvinnurnar vunnu steypafinaluna 2-1 móti B36.
Hondbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Svimjing[rætta | rætta wikitekst]
- Pál Joensen luttók á Summar-OL 2012 í London. Hann er fyrsti føroyski svimjarin, sum hevur klárað at kvalifisera seg til OL. Hann svam fyri Danmark, tí Føroyar ikki er sjálvstøðug tjóð og tí ikki fær loyvi til at kappast innan OL. Pál kom ikki í nakra finalu, hann gjørdist nummar 10, 13 og 17 í teimum trimum kappingunum, ið hann luttók í. Men tað er stórt yvirhøvur at koma við til OL. Hann var annar føroyingurin nakrantíð, ið hevur luttikið á OL. Hin føroyingurin er Katrin Olsen.
- 16. desember - Pál Joensen vann sítt fyrsta HM heiðursmerki (og fyrsta HM heiðursmerki nakar føroyingur hevur vunnið innan tær stóru ítróttagreinirnar) tá hann gjørdist nummar trý í 1500 metrum frí á HM í svimjing á stuttgeil (25 m) í Istanbul. Hann kom á mál við tíðini 14:36.93 og vann HM bronsu.
Klatring[rætta | rætta wikitekst]
- 17. juli - Tað eydnaðist fýra monnum at klatra upp á toppin á Trøllkonufingri, sum er ein 313 metrar høgur drangur. Teir fýra vóru: Herman Eysturoy, Absalon Eysturoy, Aksel Poulsen og Bjartur Lamhauge. Tríggir aðrir vóru eisini við á Trøllkonufingri, men komu ikki heilt upp á toppin, teir vóru: Heini Hátún, Hjálmar Hátún og ein dani.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 12. apríl - Steinbjørn B. Jacobsen
- 18. apríl - Ivan Johannesen, reiðari og politikari fyri Sambandsflokkin.
- 24. august - Pauli Ellefsen, løgmaður 1981-1985.


text:
Paralympiskir Leikir
Paralympisku Leikirnir er ein stór altjóða ítróttarstevna fyri ítróttarfólk við kroppsligum ella sálarligum breki. Síðan Olympisku Leikirnir vóru hildnir í Soul í Suðurkorea í 1988 hava Paralympisku Leikirnir verið hildnir í sama býi og beint eftir teir Olympisku Leikirnir. Í 2012 verða leikirnir hildnir í London í september, har Olympisku Leikirnir fyri frísk ítóttarfólk vóru hildnir í London í juli og august. Allir Palalympiskir Leikir verða fyriskipaðir av Altjóða Paralympisku Nevndini (International Paralympic Committe, stytt IPC). Paralympisku Leikirnir hava ment seg frá at vera ein lítil ítróttarstevna, sum bretskir krígsveteranar frá Seinna Heimsbardaga tóku stig til í 1948 til at vera ein av heimsins størstu ítróttarstevnum ella ítróttartiltøkum. Fyrstu Paralympisku Leikirnir sum ikki bert vóru fyri krígsveteranar vóru hildnir í 1960 í Róm,[1] har 400 ítróttarfólk frá 23 londum kappaðust. Síðan 1960 hava Paralympisku Leikirnir verið hildnir sama ár sum Olympisku Leikirnir. Paralympisku Leikirnir verða fyriskipaðir paralelt við Olympisku Leikirnir. Tað eru bæði summarleikir og vetrarleikir fyriskipaðir.
Innihaldsyvirlit
Føroyar á Paralympisku Leikunum[rætta | rætta wikitekst]
Føroyar kunnu luttaka á Paralympisku Leikunum sum egin tjóð og undir Merkinum. Tá talan er um Olympisku Leikirnir mugu føroyingar luttaka undir donskum flaggi. Fleiri føroyingar hava luttikið á paralympisku leikunum og fleiri hava eisini vunnið heiðursmerki á leikunum. Í 1984 luttóku Katrin Johansen, Ólavur Kongsbak og Kristvør Rasmussen, tey vunnu ikki nakað heiðursmerki. Á Paralympisku Leikunum í Seoul í 1988 vann Christina Næss 1 gull og 1 silvur heiðursmerki, Katrin Johansen vann eitt silvur og eitt bronsu heiðursmerki og Tóra við Keldu vann eitt silvur og 2 bronsu heiðursmerki. Johan Samuelsen luttók eisini í fleiri kappingum í 1988. Í 1992 luttóku Tóra við Keldu og Durid Svensson. Tóra vann tá eitt silvur heiðursmerki. Í 1996 í Atlanta vann Tóra við Keldu eitt silvur heiðursmerki. Ester Høj luttók eisini í fleiri kappingum í 1996. Í 2000 í Sydney vann Heidi Andreasen 3 silvur og eitt bronsu heiðursmerki. Esther Hansen luttók eisini í 2004. Í Athen 2004 vann Heidi Andreasen eitt bronsu heiðursmerki. Í 2008 luttók Heidi Andreasen fyri Føroyar, men tá eydnaðist tað henni ikki at vinna nakað heiðursmerki. Í 2012 svam Ragnvaldur Jensen fyri Føroyar, men hann vann ikki nakað heiðursmerki. Føroyar hava næstan bara luttikið innan svimjing á Paralympisku Leikunum, tó luttók Heini Festirstein í borðtennis í 1992.[2]
Vertsbýir[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ CBC.ca, Paralympics traces roots to Second World War
- ↑ Paralympics.org, yvirlit yvir føroyingar sum hava luttið á Paralympisku Leikunum og heiðursmerki, ið tey hava vunnið.Tey sum ikki hava vunnið heiðursmerki eru eisini við á yvirlitinum.
- ↑ "Past Games". International Paralympic Committee. http://www.paralympic.org/Paralympic_Games/Past_Games/. Heintað 2010-04-07.
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Almenn heimasíða
- Paralympic.org, Føroyingar á Paralympisku Leikunum og heiðursmerki, um tey hava vunnið nøkur
- ISB.fo, Søgan - Heimasíðan hjá ÍSB, sum er ítróttasambandið fyri brekað í Føroyum
- Paralympic Sport TV, net-sjónvarpskanal hjá Altjóða Paralympisku Nevndini (International Paralympic Committee - IPC)
- Paralympisku Leikirnir – Fakta og talvur


text:
Norðurlond
Norðurlond eru norðasti parturin av Evropa. Tey eru eystanífrá Finnland, Áland, Svøríki, Danmark, Noreg, Føroyar, Ísland og Grønland.
3 av hesum londum hoyra tó til onnur lond, tó við ávísum heimastýri. Soleiðis hoyrir Áland til Finnland, og Føroyar og Grønland hoyra til Danmark. Svalbarð, Bjarnoyggin og Jan Mayen er norskar oyggjar uttan sjálvstyri.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Norðurlond eru millum heimsins bestu lond at búgva í. Ikki bert fyri ríkfólk, men eisini fyri vanlig fólk, sum ikki flóta í pengum. Eisini fyri tey, sum í longri ella stryttri tíðarbil av einhvørji orsøk ikki hava nokk til dagin og vegin. Ein fyritreyt fyri hesum er, at ein óskrivaður sáttmáli er millum ættarliðini, har tey yngru gjalda, so eldri kunnu leggja frá sær uttan at sita við ongum.


text:
Heðin Brú
"Hann er borin í heim í Skálavík í 1901. Í hesi fyrndar bóndabygd vaks hann upp og seyg í seg gamla mentan, gjørdist kunnugur við dagliga gerandisstrevið og sat hugtikin undir hvørjum orði, tá skilafólk greiddi frá søgu og søgn. Skúli var í bygdini, men minni mundi tað muna, tað ið lært var har, enn tað ið lært varð av sjálvari bygdasamveruni, dagliga arbeiðnum og skilaprátinum.... tá hann hevði fingið prestsins hond á høvdið, fór hann til skips. Hugurin stóð ikki til sjólívið, heldur til at læra okkurt. Hann leitaði fyrst veturin 1919/20 á Føroya fólkaháskúla; fekk væl burturúr lærdómsliga og fekk lisið ein hóp og leitaði haðani 20 ára gamal á landbúnaðarskúla í Danmark. Aftaná arbeiddi hann á ymsum gørðum í Danmark og fór í 1925 á Landbohøjskolen í Keypmannahavn, haðan hann í 1928 tók prógv sum búnaðarfrøðingur. Heilt frá ungum av hevði hann roynt at seta saman bæði í yrkinga- og søgusniði; men tað var í Keypmannahavnartíðini, at fyrsta skaldsøgan varð til. Heimafturkomin kom hann at arbeiða innan føroyska landbúnaðin, frá 1942 sum landbúnaðarráðgevi. - Í frítíðum og fríløtum skrivaði hann. Lívsstarvið kom at hava avberan týdning fyri ítrivið, skrivingina. Í embætisørindum kom hann at vitja allar bygdir landsins; hann skifti tá orð við mong fróðarfólk, sat undir øllum frásøgnum og gáaði væl eftir, hvussu tey málbóru seg.
Tá ið Heðin Brú vegna aldur legði starvið frá sær, helt hann fram við skapandi skaldsøgu- og stuttsøguskriving og fekk nú eisini stundir til at týða ein hóp og at skriva endurminningar."
Árni Dahl. Føroysk bókmentasøga II, 1981
Lívsverk
1901 Føddur í Skálavík
1919-20 Á Føroya Fólkaháskúla
1928 Prógv sum búnaðarfrøðingur
1930 Lognbrá (skaldsøga)
1935 Fastatøkur (skaldsøga)
1936 Fjallaskuggin (stuttsøgur)
1940 Feðgar á ferð (skaldsøga)
1942-68 Landbúnaðarráðgevari
1948 Flókatrøll (stuttsøgur)
1959-74 Ævintýr, bd. 1-6 (týðing)
1960 Úr ævintýrheimi (týðing)
1961-70 Varðin (ritstjóri: bd.34-39)
1962 Føroyingasøga (týðing, saman við Rikard Long)
1963 Leikum fagurt (skaldsøga)
1964 W. Shakespeare: Harðveðrið (sjónleikur, týðing. Varðin, bd. 37)
1966 Purkhús (stuttsøgur)
1968 J. Anouilh: Antigone (sjónleikur, týðing. Varðin, bd. 38)
1969 J. Anouilh: Hamlet. Prinsur av Danmark (sjónleikur,týðing)
1970 Men lívið lær (skaldsøga)
1971 Búravnurin (stuttsøgur)
1972 Tað stóra takið (skaldsøga)
1972 Knut Hamsun: Vælferðin (týðing)
1975 William Heinesen: Glataðu spælimenninir (týðing)
1975 William Heinesen: Móðir Sjeystjørna (týðing)
1977 F.M.Dostojevskij: Tey á Steffansleiti (týðing)
1978 F.M.Dostojevskij: Karamasov brøðurnir, bd. 1-3 (týðing)
1978 K.F.Münchhausen: Münchhausen greivi sigur frá (týðing)
1980 Endurminningar
1980 Astrid Lindgren: Brøðurnir Leyvuhjarta (týðing)
1981 J.L.K.Grimm: Tann stóra ævintýrbókin (týðing)
Chr. Matras um Heðin Brú:
"Pennur tín átti ongantíð at verið turrur"
"...Eingin haldi eg veit betur enn tú, hvussu lítið teir føroyingar, sum eiga eitt mál, kenna seg hava haft um fót av bókamáli okkara. Ger tað tær mun, so er tað heldur skorða enn meinbogi. Fjallaskuggin, nógv úr Lognbrá og mangir partar úr Fastatøkum, eisini Flókatrøll, sjálvsagt, eiga tað vænasta og beinraknasta mál, sum nakað prosaskald fær skrivað?. Í tí lýriska, í tí humoristiska (Feðgar), har lýsir kanska best hetta eiggiliga bygdamálið, tú hevur fingið at gera burturúr..."
í brævi 12/2-1962
"...Tú ert meistarin, sum dugir at taka til so føroyskliga sum eingin annar..."
í brævi 21/12-1961
"Tú veitst, hvussu nógv tú ert verdur í bókmentum okkara, og hvussu tú ert førur fyri at ríka mál okkara í skaldsligum prosa. Pennur tín átti ongantíð at verið turrur!-"
í brævi 19/10-1962


text:
Treytað av at nøktandi boð verður givið, ætlar Føroya Studentaskúli og HF-skeið at leggja kantinuraksturin á skúlanum í Hoydølum út til áhugaðar partar at reka.
Treytirnar fyri útboðnum eru hesar:
Kantinan skal bjóða eina góða og støðuga tænastu til næmingar og starvsfólk á skúlanum allar dagar, ið skúlin er opin til undirvísing, umframt til føst árlig tiltøk, sum liggja uttan fyri skúlatíð.
Kantinan skal bjóða fjølbroyttan, dygdargóðan og heilsugóðan kost til næmingar og lærarar fyri ein rímiligan kostnað.
Við boðnum upp á raksturin skal fylgja uppskot til matarskrá í 1-2 mánaðir og uppskot til dagligt vøruútboð við ætlaðum søluprísum.
Skúlin stillar kantinuhøli við innbúgvi og útgerð og kantinukøk við útgerð og goymslurúmum til taks, herundir køli- og frystigoymslum.
Goldin verður ein føst leiga um mánaðin, sum umframt høli og útgerð dekkar streym og hitanýtslu.
Um kantinan burturav verður rikin fyri at veita skúlanum tænastur er leigan 10% av bruttosøluinntøkunum.
Er ætlanin at nýta kantinuna og køkin at veita tænastur til kundar uttan fyri skúlan verður avtalað ein hóskandi leiga, ið endurspeglar vinnuliga virðið av hølunum og útgerðini, ið verða leigað.
Í tann mun tørvur er á arbeiðsmegi til kantinuraksturin eiga verandi starvsfólk í kantinuni fyrst at fáa boðið arbeiði.
Bakgrund:
Á Føroya Studentaskúla og HF-skeiði ganga umleið 640 næmingar og har arbeiða umleið 105 starvsfólk. Skúlagongd er 199 dagar um árið, mánadag til fríggjadag, og umleið 150 dagar av hesum kann roknast við, at 730 fólk hava sína dagligu gongd á skúlanum, restina av skúlaárinum er talið nakað minni orsakað av próvtøkum, ársroyndum, námsferðum o.a.
Í kantinuni er nýtt innbúgv og har kunnu sita 140 næmingar í senn.
Kantinan kann veita lærarunum mat á lærarastovuni, har 40 fólk fáa sitið í senn.
Dagliga skúlagongdin byrjar kl. 08.10 á morgni og er býtt upp í undirvísingarblokkar á 90 minuttir. Millum 1. og 2. blokk og 3.og 4. blokk eru steðgir á 20 minuttir og millum 2. og 3. blokk er ein døgurðasteðgur á 30 minuttir.
Parkeringsviðurskiftini í Hoydølum eru sera avmarkaði, og tí ber ikki til at fáa døgurðagestir úr býnum til kantinuna í skúlatíð.
Nærri upplýsingar um bruttosøluna seinasta árið, um ynski skúlans til útboðið í kantinuni og um treytirnar fyri útboðnum annars kunnu fáast við at venda sær til Mikkjal Helmsdal, rektara, telefon 312973 ella fartelefon 218404.
Boð upp á kantinuraksturin skulu verða skúlanum í hendi mánadagin 11. mai 2009.
Í metingini av innkomnu boðunum verður høvuðsdentur lagdur á 1) at veitarin er førur fyri at veita eina støðuga tænastu yvir eitt longri tíðarskeið, herundir at fakligur førleiki til uppgávuna er til staðar, 2) kostprofilurin í matarskránni og vøruútboðnum, ið veitarin ætlar at bjóða og 3) kostnaðarstøðið, ið veitarin roknar við at leggja á matskrá/vøruútboð.