text:
Rasmus Magnusson, leysingasonur Magnus Heinasonar og pápi Guttorms í Múla, var bóndi í Haraldssundi. Hann var giftur, men átti eingi børn við konu sínari um tað bil, tá ið henda søgan tekur við, tó at hann var gamal maður. Eitt árið, sum hann gjørdi handilsferð til Havnar, gjørdi bóndin norðuri í Vági, Páll, eisini Havnarferð tann sama dag. Vágsbóndin, sum tá var væl tilkomin, men ógiftur, fór norðuraftur fyrr enn haraldssundsbóndin. Tað er ikki altíð so týdligt at fara fyri Mjóvanes: har er ein ringur strongur at sleppa um, og vágsbóndin fór tí upp á land til at hyggja eftir veðrinum og royna at taka løgi norðurum. Sum hann stendur og hyggur - ikki er tað góð ætt fyri nesið - nú hvøkkur hann við: eitt konufólk stendur undir liðini á honum. Hann biður henni góðan dag. Hon sigur við hann, at um hann vil tæna henni eitt lítið sindur nú uppá stundina, skal hann eiga tríggjar útvaldar synir við teirri gentu, sum skal vera ektakona hansara; men vil hann ikki gera tað, skal hann eiga eitt avynnudýr til son. Hann umræður seg og sigur nei. So fer hann aftur í bátin og norður til Vágs. - Eina løtu eftir koma haraldssundsmenn úr Havn. Rasmus, haraldssundsbóndin, fer upp á land og hyggur eftir veðrinum at taka løgi norður um Mjóvanes. Tað er eingin góð ætt fyri nesið. Sum hann stendur og hyggur, nú stendur hitt sama konufólkið - huldugenta er tað - undir liðini á honum. Hon ber sama ynski fram fyri hann, sum hon hevur framborið fyri vágsbóndan, um at tæna sær eitt lítið sindur, og lovar honum tað sama sum hinum: útvaldar synir, um hann vil hjálpa henni, men eitt ótýggi til son, um hann sýtir henni. Rasmus umræður seg: hann torir ikki fyri hinum, sigur hann; men hon sigur, at hon skal krógva hann. So játtar hann og fer við henni. Tá ið hann kom aftur til bátin, vóru hinir fegnir; teir høvdu mist hann reint burtur, søgdu teir, og høvdu kvíðað fyri honum. So halda teir norður.
Nú er at siga frá, at bóndin norðuri í Vági giftist og fekk eitt rættuligt avynnudýr til son, ið fekst næstan ongantíð út. Einaferð vóru teir á fjalli innanvíkar í Vági. Bóndin hevði sonin við sær. Tá ið seyðurin er komin í rættina, rópar sonur bóndans - hann situr uppi á rættini: “Pápi, nú hugsi eg eitt!” “Fátækur, tað man vera prýðiligt, ið tú hugsar,” svarar pápin. “Eg hugsi tað,” sigur sonurin, “at tað hevði verið ein ónatúrligur ketil, ið øll henda gongan skuldi verið kókað í.” Tá mutlaði hin gamli: “Eg hugsaði so.” Okkurt býttligt mundi tað fara at vera, visti hann.
Frá haraldssundsbóndanum er at siga, at hann fekk fimm útvaldar dugandi synir. Tá ið teir vóru nakað tilkomnir, vóru teir frálíka dúguligir útróðrarmenn. Ein morgun - tá var hin rádni Rasmus, pápi teirra, avgamal - fóru teir eldru synirnir fyri dag av Haraldssundi og ætlaðu sær til útróðrar. Sum teir koma norður fyri Búadal (ímillum Haraldssunds og Skarðs; har sigst at vera íbygt), síggja teir ein bát flóta inni á einari gjógv, nevnd Torvgjógv (tríggjar fjórðingar norðan fyri Haraldssund). Teir halda hetta vera strandarmenn (menn av Strond á Borðoynni), og ein av brøðrunum rópar fyri at speireka: “Óreint og tíðliga eru strandarnósarnir á veg í morgun!” “Hetta skal verða hevnt,” verður aftursvarað úr gjónni. Brøðurnir hugsa einki meira um hetta og rógva til havs. Tá ið teir koma aftur um kvøldið, spyr hin gamli, hvussu teimum hevur gingist. Teir siga honum frá strandarnósunum, at teir hava borið eyga við teir inni á Torvgjógv, rópað á teir og skírt teir. “Ringir nósar munnu fara at vera burturúr fyri tykkum,” heldur hin gamli og snerkir nøsina; “hetta man koma tykkum aftur um brekkur.” Hann orðar við synirnar, at sama dagin aftur í ársmóti skulu teir siga honum frá, tá ið teir fara til útróðrar. So líður árið - teir rógva út við sama lag. Kvøldið framman undan ársdeginum eftir hetta fer hin gamli í loynd og leggur seg í bátin inn undir seglið frammi í skuti; hann hugsar, sum beint man vera, at synirnir munnu ikki siga honum frá, tá ið teir fara. Um náttina ímóti degi koma teir, draga bátin, setast við árarnar og rógva norður fyri Búadal. Tá ið teir eru komnir út fyri hesa vælsignaðu gjógv, har sum teir sóu bátin ársdagin frammanundan, nú kemur ein bátur út úr gjónni skúmandi við ógvuligari ferð og stevnir beint á teir. Maðurin, sum hevur rópað á strandarnósarnar, situr í eysrúminum bakborðsmegin. Huldumenninir rógva beint á eysrúmið; ein teirra stendur frammi í rong og ætlar at taka í haraldssundsmannin. Nú reisist hin gamli upp undan seglinum har frammi og sigur: “Tað segði eg tykkum, at ringir nósar mundu fara at vera fyri tykkum.” So skjótur er hin gamli haraldssundsbóndin aftur í rúmið, at hann fær tikið um framstavnin á huldubátinum og leitt hann aftur á stavn á sínum báti, áður enn huldumaðurin nær at tríva í son hansara. “Salve domine! Salve mihi!” rópar Rasmus (tí hann dugdi eitt sindur latín) - tað vil siga so mikið, at hann bað Harran hjálpa sær - og við tað sama eru teir áfastir báðir, huldumaðurin og hann. Teir berjast allan vegin norðureftir. Synir haraldssundsbóndans rógva tað dýrasta, teir orka. Myrkt er alla tíðina í tí borðinum, sum teir báðir berjast, men ljós í hinum borðinum. Rasmus hevur fót sín á sjóstúkuvelinum hjá soninum til at verja hann fyri at vera burturtiknan av huldumanninum. Bardagin stendur við, til teir koma norður fyri Múlan (norðurendan á Borðoynni); tá síggja teir dagsglæmuna, og Viðareiðiskirkjan kemur undan. Í somu stund missir huldumaðurin megi sítt og rópar: “Knis knas! reyðhani í eystri!” (tað er útlagt: “Nú lúgvist eg; tí nú rísur sólin”), og so sleppir hann haldi sínum. “Ris ras!” svarar Rasmus, og í sama bili hvørvur huldubáturin. - Tá ið teir vóru heimkomnir, Rasmus og synir hansara, segði hin gamli við teir, at teir máttu ikki nakrantíð rópa spottorð til nakran bát í myrkri uppaftur.
Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901
Sagnirnar eru her endurgivnar við Hammershaimbs stavseting eftir útgávuni:
Jakob Jakobsen: "Sagnir og ævintýr" , fororð eftir Mariu Mikkelsen, 1. útg. 1925, 2. útg. 1984-85.


c: text/html

text:
Venjarin framt fýra broytingar
ítróttur10-10-2017 - 14:41 - Jóanis Albert Nielsen
FSF: Lars Olsen hevur sett liðið, ið byrjar á vøllinum ímóti Ungarn. Venjarin hevur gjørt fýra broytingar í byrjunaruppstillingini síðani dystin ímóti Lettlandi.
- Vit koma væntandi undir stórt trýst frá byrjan. Ungarar krevja ein sigur, og teir vilja ikki góðtaka, at Ungarn skal stríðast um 3. plássið í bólkinum ímóti lítlu Føroyum. Men eingin ivi skal vera um, at vit fara eftir sigrinum, og ætla okkum triðja plássið, sigur Lars Olsen, landsliðsvenjari.
Í kvøld klokkan trý korter til átta spælir føroyska landsliðið seinasta dystin í undankappingini til HM 2018, tá ungarar taka ímóti á Groupama Arena í Budapest. Kring vøllin er pláss fyri umleið 22.000 áskoðarum, og sambært fyrireikarunum verður fullsett til dystin millum Ungarn og Føroyar.
Føroyska liðið hevur síðani seinnapartin sunnudagin fyrireikað seg til dystin, og nú fáir tímar eru, til ísraelski dómarin, Roi Reinschreiber floytar í gongd, hevur Lars Olsen, landsliðsvenjari, og Jóannes Jakobsen, hjálparvenjari, sett navn á teir fyrstu ellivu, ið byrja á vøllinum.
Gunnar Nielsen verður í mál. Í føroysku verjuni verða Odmar Færø, Atli Gregersen og Rógvi Baldvinsson. Á miðvøllinum byrja Jónas Tór Næs, Rene Shaki Joensen, Fróði Benjaminsen og Ári Mohr Jónsson. Framrættaðir miðvallarar verða Sølvi Vatnhamar og Gilli Rólantsson Sørensen, meðan Jóan Símun Edmundsson verður í álopinum.
Á bonkinum frá byrjan verða Teitur Matras Gestsson, Trygvi Askham, Sonni Ragnar Nattestad, Jóhan Troest Davidsen, Róaldur Jakobsen, Hallur Hansson, Kaj Leo í Bartalsstovu, Viljormur Davidsen, Pól Jóhannus Justinussen, Karl Løkin, Patrik Johannesen og Klæmint A. Olsen.
- Tá vit byrjaðu hesa kappingin, var málið at fáa meir enn 7 stig. Men vit seta okkum allatíðina nýggja mál, og longu aftaná javnleikin ímóti Lettlandi settu vit okkum fyri, at hendan undankappingin skal enda við meir enn 9 stigum, sigur Lars Olsen við heimasíðuna hjá FSF.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orð: Martin Luther
Týtt: Jákup Dahl
Av himni kom ein einglaherur,
sum hirðunum varð opinberur;
hann segði: Tit á krubbustrá
so vænt eitt barn nú skulu sjá.
Í Betlehem, í Dávids stað,
sum fyrr profetur Mika kvað,
tað Harrin Jesus Kristus er,
hann tykkum frelsu við sær ber.
Tit gleðast skulu allir nú,
tí Guð hjá monnum festi bú,
sum tit hann hold og blóð nú ber,
hann bróðir tykkara er her.
Hvat sakar tykkum synd og deyð’,
nú Guð er við í hvørji neyð?
Lat helviti alt herja á,
Guðs sonur stendur tykkum hjá!
Hann tykkum aldri víkur frá,
um hann tit altíð líta á;
hann tykkum sigur veita kann,
hann ongan hevur yvirmann.
Lat koma, hvat sum koma má!
Guðs fólk til síðst skal sigur fá.
So takkið Guði av hjartans grund
í toli og treysti hvørja stund!


text:
By admin
Posted in - Tíðindi on September 1st, 2013
Endurgivið úr Norðlýsinum tann 15.08.13 við loyvi frá Oliver Joensen.
Boðið var til minnisløtu á Skarði í gjár, har minnisvarðin, sum Hans Pauli Olsen hevur gjørt, varð avdúkaður. Minnisvarðin er reistur fyri at …
Read More →
By admin
Posted in - Tíðindi on June 5th, 2013
Tann 5. juni í 2013 var toymið og vitjaði á Skarði. 14 fólk vóru í hópinum, ið fór avstað. Túrurin byrjaði í bygdini Kunoy, og síðani var fari til gongu tvørtur um Skarðsgjógv og niðuraftur …
Read More →


text:
Not a cloud was in the sky, syngur Paul Simon. Og eg fór at leita eftir plátuni. Ja, vinyl plátuni. Og fann hana í stovuni. Fór at fundera yvir, hvat er ein góð pláta. Henda er frá 1973 og sær enn út sum fyrsta dagin, hóast nógvar nálir hava grivið í henni. Fór at lesa í The Rolling Stone Record Guide (1979) og jú, tey eru samd. Hetta er ein klassikari við fullum stigatali.
Umframt sólsangin í yvirskriftini, so er sálmurin yvir øllum, American Tune, eisini her. Hann syngja vit á páskum hjá Jón, tá vit hava gingið túr. Hann prikar hol á okkurt, hasin poppsálmurin American Tune. Ikki meir um tað á hesum sinni.
Tá mann fer at leita í sínum egna plátusavni, kann ein fara at ivast í, hvat tónleikur er fyri nakað. Er tónleikur ikki bara tann resonansur, ið kemur burturúr, tá tú hoyrir okkurt, skipað ella óskipað, ein ávísan dag? Eru vit, tá saman um kemur, bara skrokkar, ið lofta tí resonansi, tí afturljóði, sum meistarin elvdi, tá hann streyk? Er tað so einfalt?
Henda LP plátan There Goes Rhymin' Simon er í dag hin besta. Tað var hon eisini í 1973. Men ikki alla tíðina. So slettis ikki. Orsøkin er sofistikeraði teksturin og so løgini, sum svinga millum blues og gospel, svart og hvítt. 'Was recorded with the Dixie Hummingbirds, which makes it as close to real gospel as a Jewish kid from Queens is ever likely to come' skrivar Rolling Stone Record Guide.
Dixie Hummingbirds hava sungið í Gøtu. Í ár verða tað forrestin Blind Boys of Alabama. Gøta er nakað serligt, men hvør er tín besta LP í dag?


text:
Hóast Bjørg Svabo ikki var tilmeldað nakra kapping til FM, var tað aftur í ár hon, sum rann longst. Aftur og fram millum málið, kastiringin, sigurspallarnar, lopgrøvina, hæddarlopsmáttina… um aftur og um aftur. Tøkk fái hon fyri tær mongu góðu myndirnar frá so mongum kappingum. Her er ein lítil partur av tí, hon fekk burtur úr FM 2017. Fleiri myndir eru á heimasíðuni hjá Hvirluni.
Annars síggjast øll úrslitini her
Treysti vinnur silvur og Hvirlan bronsu í 4×100 m. Bragdið var klárt fremst, men her fingu vit ein rimmar endabrest millum Aldu og Rebekku.
4×100 m menn. Bragdið hevur fingið leiðsluna eftir fyrsta túrin, men Magnus rann ein rimmar túr, og hóast Rúni flýgur, var tað ikki nóg mikið til at fylgja Magnusi. Endin var ein tryggur sigur til Hvirluna, sum hevði styrkt seg við Hans Sivertsen úr Treysti
Andrias Hansen vann loksins FM á 5.000 metrum, og 2017 er nærum fullkomið. Nú manglar bara eitt maraton-PM, sum helst skal koma í Frankfurt í oktober
So lupu tær úr blokkinum í 100m-finaluni….
..og Alda reyk avstað og helt leiðsluna til bara fimm metrar vóru eftir. Margit er ikki komin við enn á hesi myndini, men tað gjørdi hon seinni, tá hon stakk seg fram um allar og gjørdist spurtdrottning Føroya næsta árið
Eisini á 200 metrum sigraði Margit. Hetta var ein ómetaliga sterk og spennandi kapping. F.v.: Teresa, Elisabet, Margit, Rebekka, Alda og Oddvør
Tvey føroysk met fingu vit til FM. Júst her er tað Rebekka Fuglø, sum tekur metið á 400 metrum, har hon hóast harða mótstøðu, vann tryggan sigur. 2/100 sekund tók hon av gamla metinum. Nýggja metið er 59,15 sekund.
Dánjal Dahl Ljósheim stóð stinnur móti teimum 35 forðingunum, sum bíðaðu honum í finaluni á 3.000 m forðarenning. Hóast hann ongantíð hevði roynt teinin áður, rann hann rímiliga javnt, og kom heim í góðum stíli sum føroyameistari
Edna Maria Debes var einasti luttakari í 100 m rimarenning. Hon gav kortini alt hon átti, og var tað ikki fyri eitt lítið mistak móti endanum, so høvdu vit sannlíkt fingið enn eitt føroyskt met á degnum, tí bert 2/10 sekund væntaðu í.
Treysti hevur seinnu tíðina verið einaráðandi á 1.500 metrum. Hendan dagin vóru tað bert Rebekka og Oddvør, sum runnu. Oddvør goymdi krútið til aðrar kappingar, men Rebekka er so væl fyri, at hon klárar ikki at lata vera við at traðka harðliga á spitaran.
Julian vann tryggan sigur á 1.500 metrum. Regin Thomsen vann Roysninum eitt silvurheiðursmerki hvønn dagin, men Dánjal kom við einum dundur-spurti, og mundi tikið silvurið
4×100 m – Treysti: Rebekka, Birita, Urd (lænt frá Bragdinum), Oddvør. Bragdið: Karin, Margit, Teresa og Elisabet. Hvirlan: Edna Maria, Sunniva, Alda og Guðrið.
4×100 m. Bragdið: Daniel, William, Rúni og Andrias. Hvirlan: Tórur, Rúni, Magnus og Hans læntur frá Treysti)
4×400: Bragdið: Margit, Karin, Teresa og Elisabet. Treysti: Rebekka, Birita, Rannvá (maskottur), Maria og Oddvør.
Vinnararnir á 5.000 m hjá monnum: F.v.: Julian, Andrias og Martin
100 m kvinnur f.v.: Alda, Margit og Elisabet.
100 m menn: F.v.: Andreas, Tórur og Magnus
Heili seks FM-heiti vann Tórur Mortensen. Her tekur hann ímóti heiðrinum fyri 200 m, har Daniel D. Rein vann bronsu og Andreas B. Antoft vann silvur
200 m – f.v.: Rebekka, Margit og Elisabet. Margit var eisini ein av stóru stjørnunum til hesa FM-kappingina. Hon vann fimm kappingar: 100 m, 200 m, longdarlop, trístøkk og 4×100 m!!
400 m: F.v.: Margit silvur, Rebekka gull og Oddvør bronsu
400 m F.v.: Hans silvur og Rúni gull
Av øllum myndunum hjá Bjørg hetta vikuskiftið, er hon nokk fegnast um hesa, sum má sigast at vera søgulig. Maðurin og dótturin vunnu bæði gull í klingrukasti.
Hæddarlop. F.v.: Maria silvur, Teresa gull og føroyskt met, og Elisabet bronsu
Hæddarlop: Hans føroyameistari og Silas bronsu. Silvurvinnari var Andreas B. Antoft
Klingrukast: F.v.: Guðrið silvur, Helena føroyameistari og Sunniva bronsu
Klingrukast: F.v.: Helgi silvur, Heri føroyameistari og Magnus bronsu
Kúluvarp: F.v.: Edna Maria silvur, Sunniva føroyameistari og Guðrið bronsu
Kúluvarp: F.v.: Kristian Martin silvur, Tórur føroyameistari og Helgi bronsu
Sleggjuvarp: F.v.: Sunniva silvur, Guðrið føroyameistari og Edna Maria bronsu
Sleggjuvarp: F.v.: Helgi silvur, Heri føroyameistari og Bjarni bronsu
Spjótkast: Sunniva føroyameistari og K. Petersen-systrarnar silvur og bronsu.
Trístøkk: F.v.: Andrea Kirstina silvur, Margit føroyameistari og Teresa bronsu
Trístøkk: F.v: Magnus silvur og William Helmsdal føroyameistari
Gott at síggja kollfirðingin á Strondum aftur á Tórsbreyt. Helgi hevði ikki heilt gloymt gamlar dygdir
Heri fekk lagt enn eitt FM heiti í ævigu søgubøkurnar
Og Helena skrivaði seg í søgubøkurnar við sínum fyrsta FM-heiti. Men neyvan verður hetta tað seinasta.
Tórur Mortensen vann seks FM-heiti. Og tá var yndisgreinin trístøkk ikki við. Í longdarlopinum gjørdist talan um greiðan sigur.
Guðrið er í rúkandi framgongd við sleggjuni. Spennandi verður at fylgja henni komandi tíðina
Eisini hjá Sunnivu gongur við rúkandi ferð. Hennara vinnandi FM-kast hevði eisini vunnið henni bronsu á oyggjaleikunum!
Føroyskt met í hæddarlopi fingu vit eisini, tá Teresa fleyg upp um 1,55 m. Harvið legði hon ein sentimetur aftruat metinum hon setti til VU Spelen í juli. Hetta var triðju ferð í ár, at Teresa betraði føroyska metið í hæddarlopi.
Tá man ikki fær lopið sína yndisgrein trístøkk, er tað ikki so galið, at man kann kasta og spurta. Tórur vann gull á 100 m, 200 m, 4×100 m, longdarlopi, spjótkasti og her í kúluvarpi.
Og her er tað spjótkast, har øll seks køstini vóru yvir 40 metrar. Seinasta kastið var tað longsta – 44,60 metrarTreysti eftir kappingarnar á 4×400 metrar, har tað bleiv til gull í báðum førum. Kvinnurnar høvdu ein drápiligan kamp móti Bragdinum, sum varð avgjørdur við 2/10 sekund.


text:
Hvat velur tú? 3.000 kr. ella 33 milliónir?
5. november 2016
3.000 kr. í skattalætta? Tað verða 33 milliónir, takk!
1% skattalætta – ella 33 milliónir til børn og eldri?
Havnarfólk velja ikki 3.000 kr fram um 33 milliónir!
Trýogtredivu milliónir! Árliga! Tað fer tað at kosta, um vit Havnarfólk skulu hava 1% í skattalætta.
Eru hesir pengarnir ikki betri brúktir á dagstovnunum? So børnini til dømis kunnu fáa blæur, frukt ella heitan mat av og á? So vit foreldur sleppa undan at fara upp á hálvari nátt at smyrja matpakkar? Og so børnini kunnu fáa góðar stovnar, uttan at leiðararnir noyðast at brúka reyð tøl?
Ella kundu ellisheimini ikki kanksa brúkt 33 milliónir? So starvsfólkini kunnu fáa fleiri fólk afturat sær? So okkara gomlu ikki noyðast at liggja og gálva í songini til middags, tí eingin hevur stundir at taka tey upp, tíansheldur práta við tey ella fara ein túr við teimum?
Er tað ikki betri at spræna 33 milliónir út í tey økini, har pengar mangla, heldur enn at geva hvørjum miðalhampa havnarfólki einar 3.000 krónur meiri árliga? Tað verða jú bara til 250 kr. um mánaðin! Tað er ikki meir enn máltíð í City, ein túrur í bio við damuni og stórari popcornmenu ella einar tvær konsertir á Reinsarínum.
Eg eri ikki nakað roknigeni, men so mikið veit eg, at vit altso fáa munandi meiri fyri 33 milliónir enn fyri 3.000 kr.
Eg veit, at Havnarfólk einki hava ímóti at rinda skatt, um pengarnir verða brúktir bara nøkulunda fornuftigt. Um teir koma borgarunum til góðar. Og um teir gera gerandisdagin hjá okkum betri.
Man má kunna forlanga eitt minimum av skili í val-galskapinum. Sjálvt um »skattalætti« kanska klingar væl, so eru Havnarfólk altso ikki so býtt, at tey keypa sær 250 kr. meiri um mánaðin – og lata 33 milliónir afturfyri.
Vel Eigil Olsen
Ein vanligan havnarmann, sum heldur, at hesar 33 milliónirnar skulu brúkast til børn og eldri!
Eigil Olsen
valevni Sambandsfloksins til býráðsvalið í Tórshavnar kommunu
RN
Aftur


text:
Seinasta sunnudag skipaði Klaksvíkar Talvfelag fyri talvkapping fyri børn og ung í Klaksvík.
26 unglingar, gentir og dreingir, luttóku í kappingini, og telvað varð í trimum bólkum.
Í tí yngsta bólkinum (2. flokkur og yngri), vóru 10 luttakarir, í næsta bólkinum (3. – 4. flokkur) vóru 11 luttakarir, meðan tað vóru 5 luttakarir í tí elsta bólkinum (5. flokkur og eldri).
Spenningurin helt sær heilt til endan í teimum yngru bólkunum, har vinnarirnir ikki vóru funnir fyrrenn seinasta umfarið var liðugt. Í mittasta bólkinum var tó ongin ivi, tí Elias Petersen vann øll síni talv. Í tí elsta bólkinum, har allir telvaðu 2 talv móti hvørjum øðrum, vann Luitjen Apol trygt og misti einans eitt hálvt stig.
Endaligu støðurnar vóru hesar:
5. flokkur og eldri
Frá vinstru: Jósef Berg Joensen, Luitjen A. Apol og Flóvin T. Matras.
3. – 4. flokkur
Frá vinstru: Dennis Anghel, Janus Ferjá Foged, Jóhan Hendrik L. í Horni, Markus Jacobsen og Elias Petersen.
2. flokkur og yngri


text:
1995 næmingar svarað spurningum um happing
Happing í fólkaskúlanum - ein spurnakanning er gjørd millum allar næmingar í 5., 7. og 9. flokki í november 2014.Í alt ganga 2.125 í hesum árgangum, og 94 prosent hava svarað - ella 1995 næmingar. Teir næmingar, sum ikki hava svarað, vóru ikki í skúla tann dagin, kanningin varð gjørd.
Mentamálaráðið hevur umbiðið kanningina, og staðið fyri kanningini hava Olga Biskopstø, cand. comm. á Granskingardeplinum, Katrin av Kák, cand. mag. og cand. ped. psyk. á Námsvísindadeildini, umframt Martha Mýri, MA, Politics and International Relations á Granskingardeplinum.
Kvantitativi kanningarhátturin er brúktur, tí endamálið hevur verið at kanna, hvussu umfatandi happing er. Kanningin kann í ein mun verða samanborin við kanningina, sum var gjørd í 2007; tó eru nógvir spurningar og svarmøguleikar øðrvísi í teirri nýggju kanningini.
Tá ið kanningin fór fram, greiddu tær, ið hava staðið fyri kanningini, frá kanningini, vegleiddu og svaraðu spurningum frá næmingunum, áðrenn spurnablaðið var býtt út.
Í spurnablaðnum er lagt dent á 4 viðurskifti: 1. spurningarnir skulu orðast soleiðis, at teir megna at geva svar upp á ivamálini í málsetningurin reisti, 2. breiddin skuldin tryggja, at tað var gjørligt at seta svarini inn í ein ástøðiligan og fakligan kontekst, 3. spurningarnir skulu vera einfaldir bæði málsliga og innihaldsliga, so næmingarnir skiltu teir, og 4., næmingarnir skuldu hava møguleika at svara frá hjartanum, tvs kunna seta egin orð á upplivingar og støður. Áðrenn kanningin var gjørd, var hon royndarkoyrd millum næmingar í somu árgangum í Venjingarskúlanum í Havn. Umframt varð tosað við tey, ið stóðu aftan fyri bólkin í facebook, sum varpaði ljós á happing, og onnur heimildarfólk.
Stóra dátutilfarið er viðgjørt í skipanini NSD-Stat, ið stendur fyri norsk vísindaliga dátutænasta. Kanningin frá 2007 byggir á ástøðina og kanningarháttin hjá Dan Ulweus; henda nýggja kanningin er víðkað, so hon umframt at lýsa gerðir og atburð hjá einstaklinginum, ið er í samsvari við kanningarháttin hjá Ulweus, eisini hevur tað sosiala sjónarhornið við. Hetta tryggjar møguleikan at samanbera við nýggjari kanningar, har fokus í størri mun er á happing sum eitt sosialt fyribrigdi.
Lærarar eru eisini spurdir, og tann kanningin fór fram sum ein web-kanning. Tilsamans 154 lærarar vórðu spurdir, harav svaraðu 66 ella 43 prosent. Henda kanningin hevði til endamáls at finna út av, í hvønn mun átøkini, ið vóru sett í verk eftir kanningina í 2007, hava munað. Lærararnir vóru eisini spurdir, hvør eigur ábyrgdina av, at happing fer fram, og hvussu hon kann verða steðgað.


text:
Styrkja amboðini, at lofta teimum, sum kunnu detta av rókini
Dan Klein --- 02.05.2018 - 06:53
Vit vilja framhaldandi virka fyri, at vit liva í einum av heimsins bestu vælferðarsamfeløgum. Framhaldandi styrkja amboðini til at lofta teimum, sum kunnu vera í vanda fyri at detta av rókini. Hetta fara vit at gera saman við tykkum. Saman um einar Føroyar fyri øll, segði Heðin Mortensen, løgtingsmaður, m.a. í røðuni á Vaglinum í Havn 1. mai.
Góðu áhoyrarar! Góðu arbeiðarar!
Fyrst av øllum vil eg takka fyri høvið, at sleppa at siga nøkur orð, nú vit hátíðarhalda 1. mai her á Vaglinum, mitt í okkara deiligu flaggskrýddu Havn.
Vit eru ikki einsamøll um at halda altjóða arbeiðaradagin og gera nakað burtur úr degnum. Um allan heimin hittast vinstravend at minnast stríðið og hátíðarhalda sigrarnar.
Vit eru so heppin um okkara leiðir, at vit eiga fult frælsi til at hugsa, tala og skriva, og tí er eitt sovorðið hátíðarhald ein sjálvsagdur partur av 1. mai hvørt ár.
Vit hava alla orsøk til at vera takksom fyri, at vit liva í einum so fríum parti av heiminum. At vit kunnu stíga fram og gera vart við tað, vit hava upp á hjarta.
Vit kunnu vera nøgd ella ónøgd við tær umstøður, sum vit hava í gerandisdegnum. Og einki er at ivast í, at øll hava tað ikki líka gott.
Men vit liva í einum av heimsins bestu vælferðarsamfeløgum. Við øllum teimum røttu amboðunum til at lofta teimum, sum kunnu vera í vanda fyri at detta av rókini.
Sum samfelag hava vit allar teir møguleikar, vit kunnu ynskja okkum. Og so er spurningurin bara, hvussu væl vit duga at gagnnýta hesar møguleikar.
Tað eigur ikki at vera soleiðis í 2018, at fólk líða neyð her á landi og hava ilt við at fáa endarnar at røkka saman.
Og tað eigur ikki at vera soleiðis í 2018, at barnafamiljur skulu stúra fyri, um matur er á borðinum í morgin, ella pengar eru til mest grundleggjandi tørvin.
Ei heldur eigur tað at vera soleiðis í 2018, at okkara gomlu skulu sita einsamøll og ongan góðan eiga, so tey kanska stúra fyri hvørjum nýggjum degi.
Tað eigur bara ikki at vera soleiðis í 2018, at vit sum samfelag ikki til eina og hvørja tíð eru til reiðar at rætta teimum eina hjálpandi hond, ið hava brúk fyri tí.
Vit kunnu fegnast um, at samfelagshjólini hava góða ferð, og at búskaparligu útlitini eru góð. At virksemi er til stórt sæð allar hendur her á landi, ið vilja og kunnu arbeiða.
Í hálvttriðja ár hava vit nú havt eitt landsstýri, ið setti sær fyri at fáa framt nøkur stór og týðandi mál, ið hava ligið á láni í alt ov langa tíð – og nógv er komið á mál.
Fiskivinnunýskipanin var í áravís eitt stórmál, ið bara bíðaði og bíðaði eftir, at onkur tók seg saman og syrgdi fyri at gera hana og fáa hana ígjøgnum á Føroya løgting.
Núverandi andstøða hevur havt allar møguleikar, men gjørdi ikki eina einastu erligu roynd, tá hon kundi gera tað.
Saman við øðrum prædikaðu hesir flokkar, at nýskipanin innan fiskivinnuna fór at gera ein enda á Føroyum sum fiskivinnutjóð, men so varð ikki.
Nýggja fiskivinnunýskipanin er komin, og eingin av døpru spádómunum hjá teimum, ið halda seg eiga sjálvsagdan einarætt til alt ríkidømið í havinum, er enn gingin út.
Teir, ið langt síðani kundu havt framt eina fiskivinnunýskipan, tá teir høvdu valdið til tað, hava av øllum alvi roynt at forðað fyri eini loysn – og nú er skommin teirra.
Vit kunnu vera samd og ósamd um fiskivinnunýskipanina. Men ein høvuðstáttur í henni er, at vit fáa fiskin til lands, so vit kunnu skapa vinnu og arbeiðspláss á landi.
Tað snýr seg um at fáa fiskin virkaðan og góðskaðan, so vit kunnu fáa eina veruliga virðisøking burturúr, samstundis sum enn fleiri pengar verða settir í umfar.
Við menningarkvotunum eru skaptir møguleikar fyri, at Vestara bryggja kann livna uppaftur. Karmar eru skaptir fyri virksemi. Fyri virksemi, ið kann geva arbeiði til nógvar hendur.
Hartil má eg eisini nevna útbyggingina av Tórshavnar havn og havnarøkinum, sum Havnar Arbeiðarafelag allan vegin ígjøgnum hevur stuðlað og tikið undir við.
Um eini tvey ár, tá tað alt er liðugt, verður arbeiði til enn fleiri hendur. Samstundis fáa vit ta mest modernaðu havnina her á landi og við henni nýggjar møguleikar.
Virksemið, ið tá verður, fer ikki bara at lívga Havnina. Ringarnir fara at breiða seg um alt landið.
Eitt annað stórmál, ið er loyst, er nýggja pensjónsskipanin. Allir verandi pensjónistar fáa umleið 1000 krónur meira at liva fyri hvønn mánað eftir skatt. Við nýggju skipanini, fáa allir lág- og meðalløntir pensjónistar millum 1000 og 2300 krónur meira at liva fyri um mánaðin. Pensjónistarnir fáa altso meiri keypiorku við pensjónsnýskipanini, og tað eru vit í Javnaðarflokkinum sera fegin um.
Nýggja pensjónsskipanin fer í gongd í 2020, men longu nú gagnar hon verandi pensjónistum, ið varðveita grundupphæddina og fáa meira úr Samhaldsfasta.
Nógv hevur verið tosað um grundupphæddina. Lat meg sláa hetta rimmar fast: Grundupphæddin verður framvegis skattafrí og verður hartil prístalshækkað, so virðið á henni fylgir tíðini.
Fyri tey, ið verða pensjónistar í 2020 og framyvir verður tað galdandi, at tey hægst løntu verða mótroknað í fólkapensjónini – eisini grundupphæddini. Og tað verða bara tey hægst løntu – so sum bankastjórar, yvirlæknar, politikarar og onnur hálønt – ið koma at fáa minni í fólkapensjón.
Við øðrum orðum verða tað tær breiðastu herðarnar, ið fíggja ágóðarnar í nýskipanini, so hon fyrst og fremst gagnar teimum, ið mest hava brúk fyri tí.
Og so er tað pensjónsaldurin, ið hækkar eitt hálvt ár í 2025 og aftur eitt hálvt ár í 2030, men síðani ikki verður nortin tey næstu tíggju árini.
Hesum er Fólkaflokkurin ímóti, hóast hann hevur havt eitt heilt ítøkiligt uppskot í tinginum um, at pensjónsaldurin skuldi fara upp í 70 ár – í einum høggi! Sig so tað?
Vit hava arbeitt dúgliga við stjórnarskipanarlógini, men komu tíverri ikki á mál, áðrenn tingið fór heim. Arbeiðið er komið væl áleiðis og steðgar ikki her, men heldur fram til Ólavsøku.
Hetta er eisini eitt mál, sum í fleiri ár er sloppið at samla støv. Hóast tað bara hava verið smálutir, ið hava forðað fyri, at tað ikki langt síðani er komið ígjøgnum.
Stjórnarskipanin er eitt týðandi mál fyri allar føroyingar. Tí sjálvandi eiga vit at fáa staðfest einaferð fyri allar, hvørji vit eru. Hvørjar okkara skyldur og okkara rættindi eru, her á landið.
Sjálvandi skulu vit seta orð á okkara egna samleika. Tí vit eru føroyingar og ein serstøk tjóð. Hesi viðurskifti eiga vit at festa á blað.
Føroyski sjálvsavgerðarrætturin er av størsta týdningi. Tað eiga bara at vera vit og eingin annar, ið taka tær stóru avgerðirnar. Avgerðirnar, ið viðvíkja okkum og okkara landi. Føroyar eru land, føroyingar eru tjóð, og alt vald í landinum eigur at vera hjá Føroya fólki.
Hetta er ikki ein kappingarneyti til donsku grundlógina. Bara heilt náttúrligar staðfestingar, ið vit sum tjóð eiga at samla í okkara egnu stýrisskipanarlóg.
Vónandi kann tað – fyri einaferð skyld – lata seg gera við eini breiðari semju.
Hetta við breiðum semjum er altso ikki nakað, vit eru serliga von við í føroyskum politikki. Tað haldi eg vera stórt spell. Tí verður tað bara sáðað split, koma vit ikki víðari.
Tað er veruliga neyðugt at semjast um tað, vit kunnu semjast um. Tað skylda vit øllum Føroya fólki, ið fer á val fyri at velja loysnir – ikki trupulleikar.
Hóast andstøðuflokkarnir hava fingið ríkar møguleikar at seta síni fingramerki á framtíðina, hevur viljin ikki verið til semjur. Heldur hava flokkarnir valt at seta seg uttan fyri alla ávirkan.
Hetta við bara at grava skotgravir má fáa ein enda, so vit kunnu hugsavna okkum um veruligan politikk. Duga at leggja klandur og stríð til viks.
Satt at siga eri eg bangin fyri, at núverandi andstøða er langt frá semjunum. Flokkarnir skulu flyta seg nógv, skulu verulig tøk takast til frama fyri okkum øll.
Tá henda samgongan kom til, mundi hon ikki sloppið inn um dyrnar í Tinganesi fyri óloystum málum. Tí viljin til breiðu semjurnar var slett ikki til staðar.
Hetta vóru flokkarnir, ið gjøgnumførdu forskattingina av pensjónum. Teir pengarnir, sum okkara borgarar skuldu fáa seinni, verða brúktir longu nú.
Prísin kenna vit, tí hesir pengar koma at resta í seinni. Tá eingin skattur kemur landi og kommunum til góðar. Samstundis sum størri trýst verður á eldratænastunum, tí vit gerast eldri og eldri. Hetta er at fegnast um, men vit mugu brynja okkum til komandi tíðir.
Pensjónskipanin tryggjar okkara eldru borgarum virðiligari kor á ellisárum. Og okkara vón er, at hon kann taka broddin av keðiligu avleiðingunum, sum eru gjørdar av undanfarnu samgongu.
So er bara at vóna, at tey stig á rættari leið, sum nú eru tikin, ikki verða syndrað, um andstøðan aftur sleppur framat.
Undanfarna landsstýrið var í stóran mun merkt av, at stig vórðu tikin í óðum verki. Tað kann henda aftur, eydnast teimum borgarligu flokkunum at koma framat.
Vit kunnu vísa á úrslit og ætlanir, so Føroyar verða eitt enn betri og sterkari samfelag at liva í tey næstu árini eisini.
Gongdin í fólkatalinum er vend frá fráflyting til fólkatilflyting, og tað er eydnast at gera Føroyar enn meira lokkandi fyri okkara ungu.
Samstundis er latin ein skattalætti, ið veruliga munar. Ein vanlig familja við tveimum inntøkum hevur nú 13.000 krónur meira at liva fyri um árið.
Barnafamiljurnar merkja ein góðan mun við hægri barnafrádrátti og longdari barsilstíð. Barsilstíðin er longd við átta vikum upp í góðar tíggju mánaðir.
Fólkapensjónistar og fyritíðarpensjónistar hava meira at liva fyri.
Yvirhøvur er nógv gjørt, so betri møguleikar eru fyri vøkstri og menning um alt landið. Og samgongan er ikki liðug við alt enn, hon hevur sett sær fyri at fremja.
Nú er at halda fast og at halda fram. Tí enn er tíð til at fremja batar og styrkja okkara samfelag. At styrkja okkara samfelag, so vit øll eru brynjað til tað, komandi tíðir hava at bera okkum.
Dagurin í dag er ársins stóri hátíðardagur hjá arbeiðarafjøldini. Og her at enda vil eg fegin bera Havnar Arbeiðarafelag eina kvøðu og tøkk.
Tykkara lutur hevur ongantíð ligið eftir, tá brúk hevur verið fyri at lyfta í felag. Havnar Arbeiðarafelag hevur altíð verið eitt gott aktiv í Tórshavnar kommunu.
Frá tíð míni sum borgarstjóri og gjøgnum eitt langt lív sum býráðslimur kann eg siga, at Havnar Arbeiðarafelag hevur verið ein góður viðspælari.
Yvirhøvur hevur tykkara felag verið ein stór fyrimynd fyri onnur. Tit hava altíð viljað loysnir, heldur enn at dyrka stríð og klandur.
Samstundis hevur Havnar Arbeiðarafelag dugað at fylgt við tíðini og endurnýggjað seg. Tað er gott, tí sum tíðirnar eru, hava vit brúk fyri sterkum fakfeløgum, tí stríðið at vinna rættindi er ikki av enn.
Har tað fyrr kanska bara snúði seg um at fáa nøkur oyru oman á tímalønina, snýr tað seg í dag um so øgiliga nógv meira enn tað. Tað hava tit langt síðani fatað.
Góðu verkafólk
Vit vilja framhaldandi virka fyri, at vit liva í einum av heimsins bestu vælferðarsamfeløgum. Framhaldandi styrkja amboðini til at lofta teimum, sum kunnu vera í vanda fyri at detta av rókini. Hetta fara vit at gera saman við tykkum. Saman um einar Føroyar fyri øll.
Eg vil enn einaferð takka fyri høvið at røða á altjóða arbeiðaradegnum í Havn og ynski tykkum øllum somlum ein góðan arbeiðaradag.
Takk fyri!
Heðin Mortensen,
Løgtingsmaður


text:
KVF skal vera fyri øll - eisini fólk, sum bera brek
13. august 2015
Støðan skal gerast enn betur viðvíkjandi atkomu til sendingar hjá Kringvarpi Føroya hjá fólki, sum bera brek.
Innan hettar økið manglar nakað í enn at liva upp til ST-sáttmálan, grein 30., sum m.a. inniheldur atkomu til kringvarp.
Public Service-sáttmálin
Sambært Public Service sátmálanum skulu sendingar, ið hava stóran samfelagsáhuga og týdning, í størri mun tekstast og /ella teknmálstulkast. Eitt nú eiga valsendingar í sambandi við løgtingsval at verða tekstaðar og teknmálstulkaðar.
Eisini stendur í sáttmálanum, at tænastur til deyv og tunghoyrd skulu styrkjast.
Øll eiga atgongd til KVF-sendingar
Málið skal vera, at bæði deyv fólk og tey, sum hava ringa hoyrn, skulu hava atgongd til allar sendingar, ið KVF sendir.
Miðvíst arbeiða víðari innan brek-økið og uppfylla ST-sáttmálan
Latið okkum halda fram við at arbeiða fram ímóti at halda tað, sum Føroya Løgting hevur bundið seg til, við at seta ST sáttmálan um rættindi hjá teirra, ið bera brek, í gildi í Føroyum.
Tann jaliga gongdin innan økið má halda fram.
Edva Jacobsen, løgtingskvinna
Valevni Sambandsfloksins til løgtingsvalið
RN
Aftur


text:
Hvør bygningspartur skal vísa til ein av niðanfyri nevndu nýtsluflokkum treytað av veruligu nýtsluni av bygningspartinum:
Nýtsluflokkur 1:
Eyðkennið fyri bygging í nýtsluflokki 1 er, at byggingin er innrættað til dagtilhald, har fólk halda til, sum kenna rýmingarleiðirnar í bygninginum og sjálvhjálpin kunnu koma sær út og burturfrá.
Nýtsluflokkur 2:
Eyðkennið fyri bygging í nýtsluflokki 2 er, at byggingin er innrættað til dagtilhald til fá fólk í hvørjum tilhaldshøli sær. Tey, ið halda til í hesum, nýtast ikki at kenna til rýmingarleiðirnar í bygninginum, men kunnu sjálvhjálpin koma sær út og burturfrá.
Nýtsluflokkur 3:
Eyðkennið fyri bygging í nýtsluflokki 3 er, at byggingin er innrættað til dagtilhald til nógv fólk í hvørjum tilhaldshøli sær. Tey, ið halda til í hesum, nýtast ikki at kenna til rýmingarleiðirnar í bygninginum, men kunnu sjálvhjálpin koma sær út og burturfrá.
Nýtsluflokkur 4:
Eyðkennið fyri bygging í nýtsluflokki 4 er, at byggingin er innrættað til náttartilhald. Fólk, ið halda til í hesum, kenna til rýmingarleiðirnar í bygninginum, og kunnu sjálvhjálpin koma sær út og burturfrá.
Nýtsluflokkur 5:
Eyðkennið fyri bygging í nýtsluflokki 5 er, at byggingin er innrættað til náttartilhald. Fólk, ið halda til í hesum, nýtast ikki at kenna rýmingarleiðirnar, men tey kunnu sjálvhjálpin koma sær út og burturfrá.
Nýtsluflokkur 6:
Eyðkennið fyri bygging í nýtsluflokki 6 er, at byggingin er innrættað til dag- og náttartilhald. Fólk, ið halda til í hesum, kunnu ikki sjálvhjálpin koma sær út og burturfrá.
Bygningspartur (Bygningsafsnit)
Oftast er ein størri bygningur við ymiskum nýtslum sundurbýttur, soleiðis at ymisku nýtslurnar eru í hvør sínum bygningsparti. Ein bygningspartur er sostatt ein partur av bygninginum, ætlaður til eina ávísa nýtslu, ella nýtsluvíddin í bygninginum er so mikið stór, at neyðugt er at býta nýtsluna sundur í bygningspartar.
Ein bygningspartur er eitt ella fleiri rúm innan sama nýtsluflokk ella við sama eldvanda. Til ein bygningspart hoyra eisini gangir, trappur og rúm, sum hava beinleiðis tilknýti til tann avvarðandi bygningspartin, t.d. smærri skrivstovur, goymslurúm og vesi. Ein bygningspartur er oftast ein sjálvstøðug brunadeild.
Brunatøkniligur bygningspartur
(Brandmæssig enhed)
Ein bygningur kann vera býttur upp í ein ella fleiri brunatøkniligar bygningspartar. Uppbýtið av einum bygningi í fleiri brunatøkniligar bygningspartar tryggjar, at eldurin ikki spjaðist skjótt runt í bygninginum og harvið hevur við sær óneyðugan vanda fyri persónstrygdini og virðum, ella minkar um møguleikarnar hjá sløkkiliðnum at sløkkja eldin. Uppbýtið í brunatøkniligar bygningspartar veldst um støddina á og nýtsluna í bygninginum.
Sundurbýtið í brunatøkniligar bygningspartar skal forða fyri, at eldurin spjaðist í tíðarskeiðinum, sum krevst hjá fólki at koma út og burtur frá bygninginum, til bjarging av fólkum, og til ta tíð tað krevst at útinna sløkkiarbeiðið. Í vanligari bygging er ein brunatøkniligur bygningspartur vanliga ein ella fleiri brunaeindir, men kann eisini vera ein ella fleiri brunadeildir.
Brunadeild (Brandsektion)
Ein brunadeild er ein bygningur ella ein partur av einum bygningi, sum er gjørdur soleiðis, at eldur ikki spjaðist til aðrar brunadeildir í tíðarskeiðinum, sum krevst fólki at koma út og burtur frá bygninginum, og ta tíð tað tekur átakinum at bráðflyta og bjarga fólki. Ein brunadeild er skilað frá øðrum rúmum ella bygningum við bygningslutum í brunaflokki REI 60 A2-s1,d0 (BS-60) fyri berandi bygningslutir ella EI 60 A2-s1,d0 (BS-60) fyri ikki berandi bygningslutir.
Brunaeind (Brandcelle)
Ein brunaeind er eitt ella fleiri rúm, haðani eldurin ikki spjaðist til aðrar brunaeindir í tíðarskeiðinum, sum krevst fólki at koma út og burtur frá bygninginum, og ta tíð tað tekur átakinum at bráðflyta og bjarga fólki. Ein brunaeind er skilað frá øðrum rúmum við bygningslutum í brunaflokki REI 60 (BD-60) fyri berandi bygningslutir ella EI 60 (BD-60) fyri ikki berandi bygningslutir.
Tá talan er um fá fólk skilst vanliga við í mesta lagi 50 fólk í hvørjum rúmi, sum er egið í brunaligum høpi.
Dømi um nýtsluflokk 1:
Skrivstovur, ídnaðar- og goymslubygningar, alistøðir, ali- og rakstrarbygningar hjá landbúnaðinum, bilhús og onnur smáhús, bilskýli og onnur skýli, ávís parkeringshús í eini ella fleiri hæddum og tøknihús til ymiskar tøkniligar tænastur.
Dømi um nýtsluflokk 2:
Undirvísingarhøli, frítíðarskúlar og ungdómshús, dagtilhald og onnur líknandi rúm til í mesta lagi 50 fólk, har hvørt rúmið er sundurskilt brunatøkniliga.
Dømi um nýtsluflokk 3:
Handlar, høli og hús til størri samkomur, framsýningarhøli, matstovu- og veitsluhøli, høli í dagstovnum, skúlum o.tíl. (t.d. fimleikahøli, felagsrúm), ítróttarhallir, kirkjur, størri bilhús t.d. í handilsmiðstøðum (parkeringshús), fundarhøli, mentanar- og tónleikahøli, dansihøli, biografar og onnur líknandi rúm til fleiri enn 50 fólk.
Dømi um nýtsluflokk 4:
Einbýlishús, tvíhús, raðhús, hús í trunka, frítíðarhús, íbúðarbygningar o.tíl.
Dømi um nýtsluflokk 5:
Gistingarhús, hotell, skúlaheim, næmingaheim og studentagarðar, vallaraheim, ból og biti, kosthús o.tíl.
Dømi um nýtsluflokk 6:
Eldraíbúðir, eldrasambýli, viðgerðar-, kanningar- og seingjardeildir á sjúkrahúsum, røktarheim, afturlatnir stovnar, íbúðir og tilhald til kropsliga og sálarliga óhjálpin, vøggustovur og barnagarðar.


text:
Vár Erlingsdóttir Eidesgaard vann sær í gjár altjóða gullheiðursmerki í 200 metra frísvimjing fyri juniorar, tá ið hon í finaluni í 200 metra frísvimjing á Bergen Swim Festival 2018 svam teinin uppá 2:07.26.
Hetta var eisini stórt persónligt met hjá Vár, í mun til hennara 2:08.38 frá SuSvim-stevnu í februar mánaða. Sára Ryggshamar Nysted eigur føroyska metið og juniormetið á 2:05.66, frá evropeisku juniormeistarastevnuni í Hodmezovasarhely í Ungarn í 2016.
Signhild Joensen setti í gjár stórt nýtt føroyskt met í 100 metra ryggsvimjing, og vann sær altjóða silvurheiðursmerki, tá ið hon á Bergen Swim Festival 2018 svam 1:03.01 og næstskjótast av teimum átta í finaluni. Hon átti sjálv føroyska metið á 1:03.34, frá SuSvim-stevnu í Vági fyri viku síðani.
Rókur Trygvason vann sær í gjár altjóða silvurheiðursmerki á Bergen Swim Festival 2018, tá ið hann í finaluni í 200 metra bringusvimjing fyri juniorar svam teinin uppá 2:24.49. Hetta var eisini stórt persónligt met, í mun til hansara 2:26.47 frá Reykjavík International í januar mánaða.
Róland Toftum eigur føroyska juniormetið á 2:23.72, frá Reykjavík International í 2016, meðan Pál Joensen eigur føroyska metið á 2:21.71, frá Bergen Swim Festival í 2015.
Vár Erlingsdóttir Eidesgaard vann í dag gull í 50 metra firvaldasvimjing fyri juniorar, á Bergen Swim Festival 2018. Hetta í triðja umfari í ‘útskiljingskapping’, har hon við tíðini 28.44 eisini setti nýtt føroyskt juniormet.
Vár átti sjálv føroyska juniormetið á 28.54, frá SuSvim-stevnu í Vági í februar mánaða, meðan Astrið Foldarskarð eigur føroyska metið á 28.29, frá Danish Open í 2014.
Rókur Trygvason setti fyri løtu síðani stórt nýtt føroyskt juniormet í 100 metra bringusvimjing, tá ið hann í finaluni fyri juniorar á Bergen Swim Festival 2018 svam seg til tíðina 1:06.14 og eitt flott fimtapláss. Sí úrslitalistan her.
Alvi Hjelm luttók fyri løtu síðani í finaluni í 400 metra blandaðari svimjing, á Danish Open 2018, og varð har nummar 4 við tíðini 4:31.50. Hetta er besta tíð hjá Alva síðani Danish Open 2016, sí yvirlitið her.
Signhild Joensen vann sær fyri løtu síðani altjóða gullheiðursmerki í 50 metra ryggsvimjing, á Bergen Swim Festival 2018. Hetta var í ‘útskiljingskapping’, har tær vóru fyrst 8 sum svumu hesar 50, fyri síðani at taka fyrst tríggjar frá og síðani tvær afturat, til Signhild var skjótast/seigast av teimum trimum eftirverandi.
Birita Debes luttók eisini í hesi finalu, og ‘yvirlivdi’ har fyrsta umfar í útskiljingini, áðrenn hon var millum tær sum vórðu sáldaðar frá.
Vár Erlingsdóttir Eidesgaard vann sær í dag altjóða gullheiðursmerki á Bergen Swim Festival 2018, tá ið hon í 100 metra frísvimjing vann kappingina fyri juniorar, við tíðini 58.18 sekund. Sí úrslitalistan her.
Í morgin byrjar altjóða svimjistevnan Bergen Swim Festival 2018, við luttøku av eisini 18 føroyskum svimjarum. Startlistarnir síggjast her, sum benda á at vit fara at síggja í øllum førum nakrar føroyskar svimjarar í finalum, og kanska vinna okkurt heiðursmerki, hóast kappingin er sera hørð.
Danish Open 2018 byrjaði í dag, har Óli Mortensen nú seinnapartin skuldi royna seg í besta riðli í 800 metra frísvimjing. Og har varð tað til eitt silvurheiðursmerki til Óla, við tíðini 8:11.77 aftanfyri Alexander Aslak Nørgaard sum við tíðini 8:03.37 setti stórt danskt juniormet.


text:
Kvinnudeildin skotin í gongd
Við stuttari og stuttligari venjing og hugnaløtu aftaná, meðan gentur U8 spældu uttanfyri, hevði kvinnudeildin hjá 07 Vestur sítt fyrsta tiltak.
Kvinnudeildin hjá 07 Vestur skipaði leygardagin fyri venjing og hugnaløtu aftaná, í góðveðrinum í Sørvági. Tiltakið byrjaði við upphiting, sum Hegga og Jens Erik skipaðu fyri, og aftaná, bleiv dystur skipaður.
Tá dysturin var liðugur, hevði grillin koyrt eina løtu, so grillmeistarin John Weihe, kundi bjóða leskiligan døgverða. Ímeðan leikarar, nevnd og onnur hugnaðu sær uppi á loftinum, og U8 gentur spældu uttanfyri, greiddi A-landsliðvenjarin Pætur Clementsen frá síni hugsan um týðningin av kvinnufótbólti, og, eftir hann, greiddi A-landsliðsleikarin Ásla Johannesen frá síni leið sum fótbóltsleikari.
At enda greiddi umboð fyri kvinnudeildina hjá 07 Vestur frá ætlanunum fyri komandi ár, umframt at kjakast var eitt sindur um hvussu arbeiði skal verða.
Kvinnudeildin skal standa á odda fyri elsta gentuliði felagsins, sum verður U17, kvinnuliðum og Old Girls. Planleggingin hevur longu verði í gongd í fleiri mánaðar, og komandi ár kann 07 Vestur so endiliga bjóða gentum og kvinnum í øllum aldri hóskandi fótbóltstilboð - og tað gleða vit okkum til.
Koyrið á 07 Vestur!
Komandi dystir
Betri-deildin, 27. mei kl. 15:00
07 Vestur - Skála
2. deild, 26. mei kl. 15:00
07 Vestur - NSÍ
Kvinnur, 23. mei kl. 18:20
AB/B71 - 07 Vestur a
Fleiri
Betri Deildin
Stigatalvan
Málskjúttar
Málskjúttar


text:
Uppskot til foreldur
Hvussu tit kunnu hjálpa børnum tykkara við heimaarbeiðinum í 1., 2. og 3. flokki
Lesing
Vel eitt fast tíðarskeið á degnum til lesivenjing, tá barnið er best fyri, og friður er rundan um tað.
Sit undir liðini á barninum, meðan tað lesur, tí fylgir ein vaksin ikki við í tekstinum, er tað ógjørligt hjá barninum at vita, um tað er rætt ella skeivt.
Les tekstin einaferð fyri barninum, meðan tú peikar á orðið, tú lesur. Les ikki so skjótt, at barnið ikki klárar at fylgja við.
Lat barnið lesa tekstin fyri tær, meðan tað sjálvt peikar á orðið. Nú kanst tú velja at sita, so tú vendir ímóti barninum.
Hevur barnið trupulleikar við at lesa nøkur orð og steðgar upp, gev so barninum orðið og viðger hetta aftaná. Lat barnið ljóðstava til fyrsta sjálvljóð. Set ljóðini saman. Les til næsta sjálvljóð ella ger orðið liðugt. Set ljóðini saman.
At enda er barnið liðugt við orðið og hevur lisið tað miðvíst.
t.d.
1. hesar – he sar, nøkur – nø kur, situr – si tur, meira – mei ra
2. hvussu – hvus su, barnið – bar nið, spyrja – spyr ja
3. drongurin – dron gu rin, næmingarnir – næ min gar nir
Sjálvljóðini eru: a, á, e, i, í, y, ý, o, ó, u, ú, æ, ø, ei, ey, oy.
Um tvey hjáljóð koma saman, fara tey til hvør sína síðu.
Um tú heldur, at barnið gitir ov nógv, so plaga vit at tosa um tveir hættir at gita uppá. Kvalifiserað giting og ókvalifiserað giting.
Kvalifisera giting er, um barnið gitir út frá ljóðunum á teimum fyrstu bókstavunum, fær tað rætt og sløsar við endanum, meðan ókvalifisera giting er, tá barnið t.d. lesur dukka, har tað stendur síl.
Um vit “rætta” ov nógv í einum teksti, sum barnið lesur, kann tað ávirka sjálvsálitið hjá barninum, og er tað tí sera umráðandi, at vit vísa tol og ikki rætta, meðan barnið lesur, uttan so er, at barnið sjálvt uppdagar at tað missir tráðin í innihaldinum, tí har er okkurt, sum ikki passar. Tá kunnu vit heldur fara aftur til orðið, og hjálpa barninum við at finna tað orðið aftur og lesa tað rætt.
Men børn eru eisini ymisk, og mega vit tí eisini arbeiða ymiskt við teimum. Onkntíð kunnu vit t.d. siga, er tú heilt vís/vísur í, at har stendur dukka. Royn og hygg eftir fyrsta bókstavi – hvussu eitur hann ? – hvussu ljóðar hann ? Flott!!! Rósa barninum nakrar ferðir, meðan tað lesur, tað gevur áræði at halda áfram.
Tá barnið hevur lisið tekstin einaferð fyri tær, far so inn í tekstin og spyr nærri til nøkur orð. Spyr t.d. Hvat stendur har ? (peika á nøkur orð úr tekstinum, eisini tey, sum barnið hevur lisið skeivt fyrstu ferð, fyri at fáa tey upp á pláss.)
Hvar stendur t.d. fór, bók o.s.fr.
Hvussu ofta stendur t.d. hann, eftir o.s.fr. á síðuni ?
Hvussu stavar tú t.d. hevur o.s.fr.
Vel fimm orð úr tekstinum, sum tú vilt duga sum orðamynd.
t.d. ein, eitt, skjótt, hvat og hann. Hesi orð kunnu tit so skriva á eitt pappír, fyri síðan at skriva tey á teldu. Á henda hátt kunnu tú og barnið saman gera tykkara persónligu orðabók.
Hesi orðini kunnu so spælast á mangan hátt, bæði sum orðaspæl, memory, lesast skjótt eftir listanum upp á tíð o.s.fr.
Eisini kanst tú stava eitt orð fyri barninum, fyri síðan at spyrja barnið, hvat hatta bleiv til.
Allar hesar venjingar eru við til at gera barnið meira lesibúgvið, og styrkja tað visuelt og auditivt.
Barnið skal lesa lesitekstin tríggjar ferðir heima. Tað kalla vit: at lesa uppá.
Um barnið bert lesur tekstin einaferð, er tað bert at lesa, men ikki at lesa uppá.
At enda er eisini neyðugt, at tit biðja barnið greiða frá innihaldinum í tí pettinum, sum barnið hevur lisið henda dagin, ella í allari søguni. Tað stimbrar málmenningina og hjálpir barninum at síggja og finna gleðina og týdningin í tí at lesa.
Tað er vónleyst hjá einum skúlatíma, men lærarin kann seta næmingunum spurningar úr søguni. Tá er lagamanni hjá tí næmingi, ið hevur fortalt innihaldið fyri einum vaksnum heima, at tora at peika upp og svara spurningunum frá læraranum. Hetta styrkir eisini sjálvsálit teirra.
Um barnið møtir orðum, sum tað ikki kennir týdningin av, so greið barninum frá tí. Samla hesi orð í eitt skrivihefti, fyri onkuntíð seinni at vita, um tað enn situr fast.
Góðan arbeiðshug!
Liljan Thomsen, lesivegleiðari


text:
Sum liður í mentanardøgunum í Sunda kommuna skipa tjørnuvíkingar fyri einum túri út á Stakkin. Í ár tóku teir 14 seyðir. Túrurin er serstakur og áhugin fyri honum er sera stórur. Uppboðssølan man eisini vera eitt eindømi, tí limir og livandi seyðir vórðu seld fyri 123.000 krónur. Við á túrinum út á Stakkin vóru Eir í Ólavsstovu og Jóhann Mortensen
Dokumentarsendingar eiga sín fasta part av sjónvarpsskránni. Dokumentar er ein breið sjangra. Her verða gjørdar bæði feature sendingar við menniskjaligu frásøgnini í sentrum, magasin sendingar og gravandi sendingar við fokus á óreglusemi í samfelagnum. Innihaldsliga fevna sendingarnar um alt frá søgu, siðsøgu og lívsstíli til sosialrealismu og portrett.


text:
Marjun í Lambanum, Heðin Kambsdal og Frits Johannesen lata upp framsýning í Ribarhús
Marjun í Lambanum, Heðin Kambsdal og Frits Johannesen lata upp framsýning í Ribarhúsi fríggjadagin 15. nov. kl 17:00 við málningum og vatnlitsmyndum. Marjun hevur tikið aftur í penslabørn síni, sum er gleðiligt, og liva tey aftur sítt sæla lív á løriftinum og undir hennara hond. Heðin og Frits eru javnan á pallinum við sínum penslabørnum, sum til tíðir kunnu hava tað stravið, men gleðin við at lata hesi børn spæla ella dansa á løriftinum í ljósi og poetiskum myndum, er gáva til gagns fyri hesi børn.
Framsýningin er opin frá 15. nov. til 3. Des.


text:
Orð og lag: Hank Williams, Sr, USA.
Týtt úr norskum eftir Svenna Lysgaard: Jóhan við Neyst
Upprunaheiti: “You win again”
Tú mamma, bið, fell ei í fátt,
boygg tíni knø og rópa hátt.
Tíns hjartans bøn, hon hoyrist brátt,
av einglum Guds, halt á og bið.
Tín bøn hon nemur við Guds hond,
sum røkkur inn í myrku lond.
Til tíni børn á villu strond,
tú mamma, bið, halt á og bið.
Í mong, mong ár, ja, nátt og dag,
tú fall á knæ, av hjarta bað.
Um svar tú ei enn hevur sæð,
tú mamma, bið, halt á og bið.
Tú mamma, bið, um fella tár,
og nívir sorg og angist svár,
hon grøða skal øll tíni sár,
skjótt fært tú svar, halt á og bið.


text:
Orð: Nikolai Frederik Severin Grundtvig
Lag: Henrik Rung
Týtt: Zacharias Brimnes (ør. 1-5) og Sámal Andrias Weihe (ør. 6-7)
1. Guð Harrin leit av himni hátt
til jarðarríkið niður
at finna her eitt hjarta gott
við rættvísi og friði;
men her var einki mannkyn til
við sakloysi, sum Guð tað vil,
av heiminum ódálkað.
2. Tí tú sært mína syndaskuld,
mín skapari og faðir;
um heiminum hon øll var duld,
tú visti, hvat mær bagir.
At telja upp eg megni ei
øll brek, øll føll á míni leið,
tey stóru og tey smáu.
3. Men ráðini tú visti væl
– vilt syndarar ei týna.
«Nú sonur mín tað gera skal:
mín kærleika at sýna.
Hann maður er, men himni frá,
so ein og hvør, hann troystar á,
skal mær sum sonur vera.»
4. Nú Jesu trúgv er alt mítt treyst;
tó er tín ríka náði,
sum tú í Jesusi gav reyst,
ein gáta, eg ei ráði;
um hjarta mítt skal ugga fá,
eg klókskapi má víkja frá,
sum heimurin mær bjóðar.
5. O tú, sum skapti hjarta mítt
– tað loyndarfult man vera –
ger tú tað eins og hjarta títt
til himmal-spegl at bera;
so skal tín kærleiki fullvæl
mær kenna meir, enn eg veit av,
um tína ríku náði!
6. Tá sýna skal víst andin mær
við sínum ljósi bjarta
ta himnakós, sum Jesus sær
í hvørjum mannahjarta,
og rættvísi eg finna skal
í honum, sum alt gjørdi væl,
og sum tín góðska sendi.
7. Og tá, sum lotið rekur skýggj,
tín andi blítt meg leiðir,
mær ognast skal tann kenslan nýggj,
sum loyndarmál øll greiðir:
tú hevur skuldum útihýst
við Jesu navni fyrst og síðst,
í tí eg sælu eigi.


text:
Prentað sum kronikk í Dimmalætting 4. august 2017
Í
løtuni hava nógvir føroyingar summarfrí. Dagligu pliktirnar eru
lagdar til síðis nakrar vikur, og tíð er í staðin til at gera
summi av teimum tingunum, ein ikki fær tíð til dagliga. Nú hevur
tú høvi at ganga handan fjalltúrin, tú so leingi hevur ætlað
tær. Nú hevur tú høvi at flota tær bátin, ið hevur staðið í
neystinum síðani farna heyst. Nú hevur tú høvi at vitja
familjulimirnar, ið tú ikki hevur sæð síðani á jólum. Nú
hevur tú høvi at gera øll tey tingini, tú hevur havt ringa
samvitsku um seinastu nógvu mánaðirnar.
Longu
fingið stress av at lesa hesa greinina? Ja, tað er strævið at
halda summarferiu, um tað fylgja so nógvar pliktir við. Hevði tað
ikki verið betri, um tú hevði tíð til alt hetta leypandi gjøgnum
árið?
Tað
eru nógv eldri fólk, ið koma í eina samleikakreppu, tá tey
gerast pensjónistar og ikki longur hava arbeiðið at halda seg til.
Tey eru vorðin so heft at sínum arbeiði, at tey ikki megna at liva
uttan tað. Arbeiðið er nærum vorðið eitt rúsevni. Hinvegin
hoyrist eisini frá fólkum, ið angra at tey hava arbeitt so nógv
heldur enn at nýta meiri tíð til onnur viðkomandi ting, m.a.
familju, vinir og børn. Eg haldi við bretska filosofinum Bertrand
Russell, at ”...
a
great deal of harm is being done in the modern world by belief in the
virtuousness of work, and that the road to happiness and prosperity
lies in an organized diminution of work.”
(úr
”In Praise of Idleness”)
At
arbeiða er sum vera man eitt samfelagsligt normkrav, men tað er
eisini partvíst eitt persónligt val. Gaman í verða vit í stóran
mun stýrd av teimum ógvusligu protestantisku normunum, ið virka
við til at Føroyar – saman við Íslandi – liggja ovast í
uppgerðum yvir arbeiðsvirkni (Nordisk Statistik 2016). At velja
arbeiði frá er sostatt ikki nøkur einføld gerð, um man er
føroyingur.
Í
síðsta enda er og verður tað tó eitt val. Valið stendur millum:
hvussu nógv vilt tú arbeiða, og hvussu nógva frítið vilt tú
hava. Hetta er einfalt sett upp, og sum eg fari at vísa á seinni í
hesi kronikk, er tað ikki altíð so einfalt.
Val
av lívsformi
Tað
er sera ymiskt, hvussu fólk innrætta sítt lív, og millum annað
hevur vektin millum arbeiði og frítíð nógv at siga. Summi
arbeiða meiri, summi arbeiða minni. Summi arbeiða næstan alla
tíðina, meðan tey eru vakin, meðan onnur hugsa sera nógv um sítt
arbeiði, meðan tey hava frí – lesa kanska fakbøkur heldur enn
fagurbókmentir. Tó er ein tann vanligasti lívsformurin tann
sokallaði ”lønarbeiðaralívsformurin”, har man arbeiðir eitt
ávíst tímatal hvønn yrkadag og síðani gloymir mest sum alt um
arbeiðið, til man møtir aftur til arbeiðis dagin ella vikuskiftið
eftir.
Hvussu
so víkir og vendir, so fyllir arbeiðið avbera nógv hjá
føroyingum, og er mítt ynski ikki at traðka niður á tey, ið
arbeiða nógv. Summi kundu tó uppiborið eitt sindur av kritikk, tí
tey kanska hava ment okkurt slag av ”workaholismu”, tvs. ein
sjúkligan tørv á at arbeiða alt ov nógv. At orðið workaholisma
minnir nógv um alkoholismu, er eingin tilvild. Talan er í báðum
førum um at vera bundin at onkrum uttan at kunna leggja tað frá
sær. Vit hava í Føroyum lyndi til at síggja arbeiði sum nakað
gott og yvirarbeiði sum enn betri. Men kanska er vert at steðga á
eitt bil og hugsa, um tað nú veruliga er pengarnar vert at gera
hatta eyka arbeiðið, ið tær stendur í boði.
Mítt
ynski er, at fólk eru meiri umhugsin, tá tey velja sær lívsform.
Tað er ikki neyðugt altíð at gera júst sum samfelagsnormarnir
krevja. Tað er møguligt at broyta mynstur og liva á ein annan hátt
enn foreldrini gjørdu ella sum grannarnir vænta. Ynskir tú at hava
ein ”karrierulívsform”, so ger tað. Ynskir tú at hava ein
”sjálvstøðugan lívsform”, so ger tað. Tú skal bara minnast
til, at val av livsformi hevur djúptøknar avleiðingar fyri tína
lívsførslu. Tú kanst koma til at innrætta títt lív soleiðis,
at arbeiðið tekur so nógva tíð og krevur so nógvar kropsliga og
mentala orku, at tú illa fært tíð og orku til øll hini
viðurskiftini, tú kundi droymt um.
Ovurstórar
materialistiskar ambitiónir
Ein
høvuðsorsøk til at arbeiða er sjálvandi meining, prestisja,
gerandisrutina o.l. Men tað slepst ikki uttan um, at lønin er ein
avgerandi orsøk til at arbeiða. Um tú kennir nógva meining við
tínum arbeiði, kann tað eisini vera meiningsfult at arbeiða
munandi meiri enn teir 40 tímarnar, fólk vanliga arbeiða um
vikuna. Hetta er fult út í lagi, so leingi tú ikki byrjar at
svíkja tíni nærmastu, tína familju, tínar vinir o.s.fr. Og enn
týdningarmeiri: so leingi tú ikki byrjar at svíkja tínar egnu
psykologisku og fysiologisku tørvir. Ovurarbeiði kann – uttan at
tú varnast – gera seg inn á bæði krops- og sálarstøðu tína.
Fyri bert at nevna tvær møguligar avleiðingar burtur úr rúgvuni:
blóðproppur og stress.
Hóast
tær dámar at arbeiða, mást tú altíð vera tilvitaður um, hvar
markið fyri arbeiðið gongur. Tað ber ikki til áhaldandi at
pressa teg sjálvan til tað ytsta.
Tó,
ikki øll hava møguleikan at frávelja arbeiði. Orsøkin kann
yvirskipað orðast undir eini yvirskrift: ”ovurstórar
materialistiskar ambitiónir”.
Hevur man vant seg við at ganga í fínastu klæðunum, ferðast við
familjuni til subtropisk paradís hvørt ár, altíð hava tann
nýggjasta flatskíggjan ella skifta køkin út við jøvnum
millumbilum, so krevur hetta eina stóra inntøku. Um man hevur stóra
gleði av øllum hesum fínu tingunum, so er at gera tað. Man skal
bara vera greiður yvir, at tað kostar pengar – og at pengar hjá
flest øllum menniskum eru tað sama sum tíð.
Ein
annar formur fyri ovurstórar materialistiskar ambitiónir kann
liggja í skuldarbinding. Var tað neyðugt at byggja hús tíni
størri enn grannans? Var tað neyðugt hjá tær at taka lán fyri
at gera alt rundan um húsini liðugt beinanvegin? Var tað neyðugt
við hasi dupultu garasjuni? Og var tað neyðugt at keypa ein
spildurnýggjan luksusbil? Nei, sjálvandi var einki av hesum
neyðugt. Hetta eru alt val tú fremur, tí tú hevur høgar
materialistiskar ambitiónir. Tú kundi saktans klárað seg við
einum eldri húsum og einum brúktum bili, ið kundi staðið úti á
skervtúninum.
Við
lægri skuld høvdu tit sostatt havt nógv víðari fíggjarligt
rásarúm. Tit høvdu ikki havt fyri neyðini at arbeiða yvir. Tit
høvdu kanska enntá kunnað arbeitt niðursetta tíð, um tit høvdu
hug til tað.
Tey
ókeypis virðini
Humlan
í øllum hesum er, at tað finnast onnur virði enn materialistisk
virði. Og tað finnast eisini onnur virði enn peningagjørd virði.
Hervið ikki sagt, at materialistisk og peningagjørd virði ikki eru
góð virði, sjálvandi eru tey tað. Í stóran mun eru tey
alneyðug fyri okkara vælferð. Trupulleikin er heldur, at
samfelagið í dag hevur heldur stórt lyndi til at fokusera á
materialistisk og peningagjørd virði. Hesi eru sum vera man sjónlig
og hava ofta ein alment góðtiknan prís (ofta marknaðarprís), ið
kann síggjast hagtalsliga aftur í bruttotjóðarinntøkuni.
Men
prísur og virði nýtist ikki at vera tað sama. Um tú keypir ein
bil fyri 50.000,- ella 250.000,- so hevur tann seinni sjálvandi
hægri prís og eisini hægri søluvirði. Men um ambitiónin einans
er at kunna flyta seg trygt frá A til B, so er nyttuvirðið av
dýrara bilinum undir ongum umstøðum fimm ferðir størri. Uttan
iva er dýrari bilurin munandi betri, men neyvan so nógv betri.
Á
sama hátt eru eisini ókeypis virði, ið kunnu hava ómetaliga
stórt nyttuvirði fyri fólk. Einhvør føroyingur kann fara á
seiðaberg og syfta sær nakrar seiðir. Hetta er ikki peningagjørt,
men hevur tó eitt materielt nyttuvirði. Men umframt materiella
virðið av seiðinum hevur hetta eisini eitt immaterielt virði: Tað
at veiða fisk kann í sær sjálvum vera vælgerandi fyri fólk,
eisini hóast tey ikki fáa so nógv burtur úr.
Tað
ber sjálvandi til at fylla sítt lív við dýrum tingum og
peningakrevjandi aktivitetum, men man skal ikki gloyma, at tað
eisini ber til at finna stórt eydnusemi í ómateriellum handlingum,
bæði í einsemi og saman við øðrum. Í einum
”post-materialistiskum samfelagi” vil tað oftast vera soleiðis,
at tørvirnir á viðurkenning og sjálvrealisering hava meiri at
siga enn materiellir tørvir.
Civilsamfelagið
skapar meining
Samfelagið
er í dag er í stóran mun bygt á marknað og stat, meðan
civilsamfelagið spakuliga dettur niðurfyri. Við tað at fólk fáa
alsamt størri inntøkutørv, má arbeiðast alsamt meiri, og
samstundis fær tað almenna eisini størri inntøkutørv, ið má
fíggjast gjøgnum skatting, nýtslugjøld v.m. Vøkstur mátaður í
pengum er at kalla vorðin tann nýggja religiónin. Pengar eru tað,
ið fær samfelagsbúskaparhjólini at mala runt. Og lætt er at
knýta tráðin frá tí yvirskipaða samfelagsbúskapinum niður til
konkreta lívið hjá hvørjum einstøkum. Jú skjótari
samfelagsbúskaparhjólini mala, tess skjótari mala eisini tey smáu,
privatu ”hamstarahjólini” (orð lænt frá danska
sálarfrøðinginum
Svend Brinkmann).
Fólk
skulu arbeiða meiri, brúka meiri, gerast meiri produktiv.
Hamstarahjólið melur bert eitt sindur skjótari hvørt einasta ár,
og tey flestu uppdaga tað valla fyrr enn tað er ov seint og tey
liggja fløt á gólvinum í hamstarabúrinum.
Eitt
er, at økta arbeiðsbyrðan fær avleiðingar. Líka ringt er, at
hetta merkir, at minni tíð er til tey sokallaðu nærsambondini:
familju, børn, vinir, grannar, felagsskapir o.s.fr. Hvussu langt
síðani er tað, síðani tú hevur spælt tónleik saman við gomlu
kammeratunum frá student? Hvussu nógvar føðingardagar hevur tú
”gloymt”, tí tú bara ikki orkaði?
Hvussu
ofta hevur tú meldað avboð til innandurða fótbólt? Hví hevur
tú verið til so fáar kórvenjingar í vár? Hví hevur tú ikki
verið á flot við børnunum, hóast tú eigur bæði bát og neyst?
Orsøkin
er allarhelst, at tú hevur ov nógv at gera. Og tá tú hevur frí,
vilt tú heldur hava okkurt passivt undirhald: sita frammanfyri fína
flatskíggjan ella njóta tónleik gjøgnum títt spildurnýggja
stereoanlegg. Ella kanska ert tú noyddur at brúka tíð upp á
allar tínar ognir: mála garðin, sláa grasplenuna, vaska bilin
ella leggja hasar terassusteinarnar, tú keypti fyri tveimum árum
síðani, tá tú hevði hasa villu keypsmaniina. Fekst tú forrestin
nakrantíð brúkt handan viðfestisvognin, tú keypti í sama
viðfangi?
Alt
gott um materialistiska nýtslu, um tað er tað man vil. Tað
finnast nógv fólk, ið fáa stóra gleði burtur úr at handfara
materialir av ymiskum slagi. Kreativitetur kann sanniliga hava eitt
sterkt materialistiskt aspekt. Man skal bara gera sær greitt, at
nakað av tí mest meiningsskapandi, ið finst í lívinum, eru
nærsambondini í civilsamfelagnum. Hóast nógv av hesum ongan ella
lágan kostnað hevur, so kann hetta skapa tær størri virði enn
nógv av teimum materialistisku og peningagjørdu virðunum, fólk
brúka so nógva orku til at kradda inn undir seg, ofta mest til
húsaskorð.
Man
kann eisini venda tí á høvdið og siga, at tað ikki ert tú, ið
investerar í ting, men tú, ið investerar teg í ting. Hugsar man
hendan tankan víðari, verður tað sjálvsagt, at tað er nógv
meiri meiningsfult at investera tíð og orku í onnur menniskju enn
at investera tið og orku í materialistisk ting. Flestu tingini fúna
og missa sítt virði, so hvørt sum tú brúkar tey, meðan
menniskju fáa alsamt størri virði, tess meiri tú ert saman við
teimum!
Við
eini umskriving av Dalai Lama kann sigast, at fyrr brúkti man ting
og elskaði menniskju. Í dag elskar man ting og brúkar menniskju:
”People
exist to be loved; objects exist to be used. The world is in chaos
because these things are the other way round.”
Um
málið er eitt meningsfult lív, gevur tískil stóra meining at
seta materialistisku ambitiónirnar niður og heldur nýta meiri tíð
at vera saman við sínum nærsambondum.
Tað
týðningarmikla er umhugsni
Hóast
hendan kronikk partvíst er skrivað í 2. persóni, skal hetta ikki
skiljast sum eini harraboð um lívsførslu. Heldur skal tað
skiljast sum ein vælmeint ábreiðsla, ið vónandi kann fáa summi
til at hugsa seg betri um, heldur enn bert at gera tað, ið onnur
vænta.
Lívið
skal vera nakað, tú sjálvur velur, ikki nakað onnur velja fyri
teg!
Tí
er altíð vert at hugsa um hvørji aspekt av lívinum geva meining
og hvørji kundu verið lúkað út. Hevur tú tørv á einum nýggjum
køki, ella skuldi tú kanska brúkt meiri tíð saman við familjuni
í verandi køki? Hevur tú tørv á einum nýggjum gardinubáti,
ella skuldi tú kanska farið oftari á flot við gamla
áttamannafarinum? Hevur tú tørv á at ferðast til Phuket ella
Bali, ella skuldi tú kanska hildið summarferiu hjá foreldrunum á
bygd?
Hetta
eru alt val, tú kanst fremja, og alt eftir sinnalagi kanst tú koma
til ymiskar niðurstøður.
Í
síðsta enda er tað eitt val, um tú vilt tjena so nógv sum
gjørligt, ella um tú kanst liva við munandi lægri inntøku. Ger
tær ta tænastu at ímynda tær eitt lív við helvtarinntøku. Tú
hevði verið noyddur til at skorið tína materiellu vælferð langt
niður. Tú hevði verið noyddur til at verið nógv meiri sparin og
helst eisini flutt í ein minni bústað.
Hinvegin:
um bæði tú og makin høvdu farið niður í hálva arbeiðstíð,
so høvdu tit bæði havt 20 tímar meiri hvørja viku til alt
møguligt annað, ið kundi ríkað tykkara lív. Samanlagt eru hetta
40 tímar hvørja viku – ella 1.880 tímar um árið (40*47, um tit
hava fimm vikur feriu). Tit høvdu havt færri ting at røkja, men
havt nógv meiri tíð at røkja tykkara nærsambond!
Hetta
er ikki nakað, ið verður gjørt eftir einum degi. Eingin kann
umstilla sítt lív her og nú. Tað eru eisini nógv praktisk
viðurskifti kring m.a. starvssetan, ið mugu loysast. Men man kann
taka eina avgerð um at lækka sínar materialistisku ambitiónir og
spakuliga byrja at reformera sítt lív mótvegis einari meiri
menniskjavinarligari og minni tingsvinarligari tilveru.
Eisini
kann hetta vera við til at fyribyrgja lúrandi sálarligum
trupulleikum, t.d. stress ella depressión. Fólkaheilsuráðið
sendi fyrr í summar út hesi ráð til fólk, ið vilja styrkja sína
sálarligu heilsu (Fólkaheilsuráðið, 4. juli 2017):
“1.
Ver virkin. Ver virkin likamliga, sálarliga, sosialt og andaliga: tú
kanst ganga ein túr, lúka í urtagarðinum, tosa við ein granna,
telva, lesa eina bók ella vera djúphugsin og njóta náttúruna.
2.
Ver saman: Ver partur av einum bindiklubba, tónleikabólki,
bókaklubba, ítróttaliði ella ver enn meira virkin í einum bólki,
tú longu ert partur av.
3.
Ver hugbundin. At vera hugbundin, sipar til at vera uppií onkrum
ella binda seg til okkurt við fullum huga. Ger sjálvboðið
arbeiði, set tær sjálvum eina avbjóðing, lær okkurt nýtt ella
hjálp eini ommu ella vini við onkrum.”
Merkisvert
er í hvussu stóran mun hesi ráð eru frítíðar- og
civilsamfelagsorienterað. Tað snýr seg snøgt sagt um at sleppa
sær úr statsliga/marknaðarliga hamstarahjólinum.
Pengagerð
av frítíð
At
velja frítíð fram um arbeiði er ikki so einfalt gjørt sum sagt.
Hóast tað framvegis finnast nógvir frítíðaraktivitetir, ið eru
ókeypis ella relativt bíligir, so verður alsamt vanligari, at
peningur krevst fyri at gagnnýta sína frítíð. Frítíðin er jú
ikki einans grundað á civilsamfelagið, sum hon einaferð var. Í
dag hava bæði statur og marknaður í stóran mun tikið yvir og
bjóða út frítíðaraktivitetir afturfyri pening. Munurin er ofta,
at staturin (sum oftast kommunurnar, ið eru lokaldeildir av
statinum) bjóðar frítíðaraktivitetir til lægri og socialt
differentieraðar prísir. Hinvegin veita frítíðarfyrtøkur
aktivitetir fyri hægri og fastan prís. Tær fáa jú vanliga ikki
almennan stuðul til sítt viksemi.
Men
eisini civilsamfelagið tekur í stóran mun pening fyri sítt
virksemi. At vera skóti, at spæla fótbólt ella gera fimleik eru
aktivitetir, ið bera ein kostnað við sær fyri íðkaran.
Sostatt
kann ikki sigast, at talan altíð er um at velja peningagjørda
vælferð frá og velja ikki-peningargjørda vælferð til. Talan er
sjálvandi um eitt kontinuum, har víst verður á møguleikan at
sýna sparni við peninganýtsluni og heldur nýta tíð og orku til
bíligari, men minst líka gevandi viðurskifti.
Í
síðsta enda vil minni arbeiði enntá ikki bert geva meiri frítíð,
men eisini betri frítíð: Lat okkum enda har vit byrjaðu, við
Bertrand Russell (In Praise of Idleness) “Above
all, there will be happiness and joy of life, instead of frayed
nerves, weariness, and dyspepsia. The work exacted will be enough to
make leisure delightful, but not enough to produce exhaustion. Since
men will not be tired in their spare time, they will not demand only
such amusements as are passive and vapid.”
Nakrar
keldur
In
Praise of Idleness. Úr: Bertrand Russel, In Praise of Idleness and
Other Essays. Routledge, 1935.
Nordisk
Statistik 2016. Nordiska ministerådet, 2016.
Sámal
Matras Kristiansen,
Samfelagsfrøðingur


text:
Oda Strøm
10.02.2018 - 14:29
Ein føroyskur bátur legði í dag frá kei í Portugal fyri økja tilvitanina um mangulin uppá vatn í Afrika.
Fýra føroyingar og tveir útlendingar eru við umborð: Edmund Berg, Jákup Jacobsen, Jógvan Clementsen, Niclas Olsen, Alex Dumbrava og Isaac Giesen. Ætlanin hjá manningini er stór og vónirnar góðar: at rógva meir enn 8000 kilometrar tvørtur um Atlantshavið. Farið varð í dag frá Portugal, og síðan er ætlanin at rógva til Cuba og at enda í Miami, USA.
Sambært UNICEF er mangulin uppá reinføri og trygga atgongd til reint vatn ein av høvuðsorsøkunum til høga talið av sjúku í Somalia. Hetta ætla teir á Row for Water tó at broyta við at veita reint vatn til túsindatals fólk í Somalia.
Les meira og fylg við teimum HER
(Mynd: rowforwater.org)


text:
Agnar Frederiksen
28.01.2018 - 19:11
Ítróttur > Ítróttur > Hondbóltur
Spurningurin undan brounsudystinum var, hvussu stór motivatiónin var hjá Danmark og Fraklandi, og um liðini kundi reisa seg væl aftur eftir skuffilsini fríggjakvøldið. Bæði liðini vísti seg at hungra eftir einum heiðursmerki, og leveraðu ein fínan hondbóltsdyst. Frakland endaði við at vera omaná, og vann 32-19.
Dysturin byrjaði í einari øðiligari leikferð og einari rúgvu av málum. Um hálvan 1. hálvleik var støðan 10-10. Danmark royndi at fáa tempo í álopsspælið, og at fáa kontrapælið at koyra. Hetta eydnaðist sera væl fyrru hálvu av 1.hálvleiki, har Danmark spældi framúr góðan hondólt, og spældi m.a uttan Mikkel Hansen. Fraklendingar stóðu tó ikki nakað aftanfyri. Nikola Karabatic vísti, í mun til hálvfinaluna ímóti Spania, sín klassa. Hann skoraði 9 mál í kvøld. Liðini fylgdust tað mesta av fyrra hálvliekki, men ein løta har Danmark spældi í undirtali í 6 minuttir kostaði Danmark lítlu yvirvágina. Frakland byrjaði at taka frá, og fór til hálvleiks við einari trý máls leiðslu.
Frakland leikti ein góðan dyst og vóru kyniskir. Og Danmark fekk ikki fatur á fraklendingunum aftur. Danir komu so nær sum - 2 nakrar ferðir, men tað eydnaðist ikki at koma nærri. Eftir góða álopspælið hjá Danmark tíðliga í dystinum, so fekk Frakland steðgað tí betri eftir at fara til eina 5-1 verju, har liðið fór longri upp. Sjálvt um Danmark koyrdi við 7 ímóti 6 helt Dinard fast í offesivu verjuni við Remeli sum 1`ara, og hetta eyndaðist væl. Í 1.hálvleiki fekk Jannick Green nakrar góðar bjargingar, men í 2.hálvleiki fekk hann ikki fatur á fronsku skjúttunum. Tá so Niklas Landin kom inn ímóti endanum, fekk hann ikki nakrar avgerandi bjargingar, og hetta var ein góð mynd uppá hansara kapping, har hann hevur týðilga spælt undir sítt vanliga høga støðið. Í hinum málinum kom Vincent Gerard inn seint í dystinum, og fekk nakrar umraðadni bjargingar. Gerard er valdur til besta málverja í EM.
Tá smáir tíggju minuttir vóru eftir var munurin fimm mál, men eftir nakrar franskar feilir, kom Danmark niður á -2, tá 6 minuttir vóru eftir. Eftir at Frakland aftur misti bóltin í álopinum, fór Danmark í kontra, og Rasmus Lauge setti bóltin í málið. Men púra óskilliga dømdu rumensku dómararnar duppult-dribling ímóti Lauge. Generelt vóru donsku leikararnir og Nikolaj Jacobsen sera ónøgdir við dømingina viðvíkjandi m.a útvísingum. Men tað er eingin ivi um, at fraklendingar vunnu dystin uppiborið Veteranurin á vonginum hjá Danmark, Hans Lindberg, skoraði heili 12 mál, men tað var ikki nóg mikið. Danmark enda á 4.plássið, og fraklendingar ferðast heim við bronsuni.
Kl.19.30 byrjar finalan millum Spania og Svøríki.


text:
Agnar Frederiksen
24.01.2018 - 12:59
Føroyar skulu spæla ímóti Aserbaijan, Malta og Kosovo í heyst í nýggju Uefa Nations League kappingini. Hetta er greitt eftir lutakastið í Lausanne í Sveis í dag.
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Fyri løtu síðani fingu vit fatur á landsliðsvenjaranum Lars Olsen, og spurdu hvat hann hugsaði beint eftir lutakastið:
- Ja, eg helt at vit vóru eitt sindur óheppnir við at trekkja Kososvo úr niðasta seedingslag. Kosovo má roknast at verða sterkast liðið harfrá. Men annars er talan um jøvn lið í deildini, og harvið er tað ikki so nógvur munur á, hvønn man trekkjur. Í okkara bólki er generelt talan um lið, sum vit gott kunnu vinna á. Men sum eg altíð sigi: Um vit ikki spæla upp til okkara besta, so verður tað sera trupult hjá okkum
Viðvíkjandi málstetningi er eingin ivi: Lars Olsen og hansara menn vilja vinna bólkin. Lars slær tó fast, at einki kemur av sær sjálvum hjá føroyska liðnum:
- Vit hava møguleikan at enda fremst í bólkinum og koma víðari, og tað er tað, sum vit fara eftir. Tað eru 6 dystir, og tað eru 18 stig at spæla um. Tað snýr seg um hjá okkum at verða til reiðar, og raka dagin tá vit spæla dystirnar. So er góður møguleiki at vinna á hesum liðunum. Men aftur: Vit eru greiðir yvir, at vit noyðast at spæla upp til okkara besta.
Dystirnir í Nations League verða leiktir í heyst. Nú fara fyrireikingarnar av álvara i gongd, og í løtuni verður dystarskráin til bólkin hjá Føroyum løgd. Í mars skal føroyska liðið til Marbella í Suðurspania, har millum annað tveir venjingardystir verða leiktir. Dystirnir eru ímóti Liktinstein og Lettlandi. Lars Olsen fegnast um at fáa møguleikan at hava hópin samlaðan, og at spæla dystir ímóti liðum á sama støði. Hetta er góð fyrireiking til kappingina í heyst, sigur Lars Olsen til endans
Lars Olsen saman við Tom Saintfied, ið er landsliðsvenjari hjá Malta. Hann var venjari hjá B71 í 2002 og 2003.
(Mynd: Heri á Rógvi/FSF)
Altjóða miðlar gera samrøðu við Lars Olsen (Mynd: Heri á Rógvi/FSF)
Lars Olsen saman við íslendska landsliðsvenjaranum, Hemir Hallgrímsson
(Mynd: Heri á Rógvi/FSF)


text:
Se og Hør
Se og Hør (svenska heitið er Se & Hör) er eitt danskt, norskt og svenskt vikublað og sjónvarpsblað, sum verður útgivið í Danmark, Noreg og Svøríki. Blaðið verður eisini selt í Føroyum. Se og Hør er eitt myndablað, sum í høvuðsheitum ber søgur um kend fólk. Tað er danska fyritøkan Aller Media, ið útgevur blaðið. Tann danska versjónin er tann elsta. Tann danska og svenska versjónin koma út einaferð um vikuna, meðan tann norska, sum eisini er tann størsta, kemur út tvær ferðir um vikuna.
Se og Hør í Danmark[rætta | rætta wikitekst]
Se og Hør kom út fyrstu ferð í Danmark í 1939 sum Det Ny Radioblad. Í 1953 fór blaðið í holt við at skriva um tað ið fór fram í tí tá nýggja miðlinum, sjónvarpinum, og broytti heitið til Se og Hør, men helt tó fram við at hava gamla heitið sum undirheiti. Se og Hør er tað størsta myndablað í Danmark við einum miðal sølutali á 133.325 um vikuna í fyrra helmingi av 2012.[1] Í 1980-árunum og 1990-árunum undir leiðslu av tí nú fyrrverandi ábyrgdarblaðstjóranum, Mogens E. Pedersen, varð blaðið selt í einum so stórum upplagi sum 350.000 eintøkum um vikuna. Síðan november 2006 hevur blaðið latið eina virðisløn á 150.000 krónur til ein journalist. Í juni 2009 gjørdist Kim Henningsen høvuðsábyrgdarblaðstjóri á tí danska Se og Hør, hann tók við eftir Henrik Qvortrup, sum gavst í november 2008, tá hann gjørdist politiskur viðmerkjari og ritstjóri á TV2.[2] Í apríl 2014 gjørdist Se og Hør partur av einari miðlagølu í Danmark, har ið blaðið varð ákært fyri at nýta upplýsingar ið vóru fingnir til vega á ólógligan hátt, eitt nú við at rinda fyri upplýsingar um nýtsluna av gjaldskortum hjá kendum fólkum og upplýsingar um flogferðir teirra og annað líknandi.[3]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Recorded statement of circulation at Dansk Oplagskontrol (pdf)
- ↑ Kim Bretov, "SE og HØR: Ny chefredaktør", Se og Hør, 2 June 2009
- ↑ Greenslade, Roy (1 May 2014). "Danish magazine at the centre of a phone hacking-style scandal". The Guardian (bloggur). http://www.theguardian.com/media/greenslade/2014/may/01/denmark-magazines.


text:
Nú lønarútgjaldið fyri december er farið ígjøgnum, hava nakrir limir vent sær til felagið og kunnað um, at teir eru farnir niður í løn. Hetta eigur sjálvsagt ikki at koma fyri. Semjan ásetur heilt greitt at:
“Allir sjúkrarøktarfrøðingar flyta í nýggja lønarstigan nærmast yvir og uttan lønarmiss”.
Felagið vil tí heita á limir sum standa í hesu støðu um at senda avrit av lønarseðlinum til felagið á info@sjukrarokt.fo so skjótt sum tilber.
Í januar verður farið ígjøgnum lønarviðurskiftini hjá limunum fyri at tryggja rætta innplaserting í nýggju lønartalvuna.


text:
3.1.2018 |
Ung í Føroyum 2018
Tilmelding fram til 7. januar 2018
Ung í Føroyum 2018
1. desember lat tekningin til Ung í Føroyum 2018 upp.
Frá 16. til 18. februar 2018 verður fimtanda Ung í Føroyum-stevnan í Norðurlandahúsinum. Ung sum eru fødd frá 1999 til 2004 kunnu tekna seg til størstu afturvendandi ungdómslistastevnuna í Føroyum.
Endamálini við Ungum í Føroyum
· At skapa ein pall fyri ungdómsmentan, har ungdómurin sjálvur sleppur at hava ávirkan og vísa á, hvørji áhugamál teirra eru.
· At stimbra og kveikja áhugan hjá ungum í listaligum virksemi, við at lata tey arbeiða saman við dugnaligum yrkislistafólki úr ymsum listagreinum.
· At geva ungum møguleika at hitta javnlíkar, og soleiðis heilt frá ungdóminum at skapa sær týðandi netverk innan egnar listagreinir.
Hetta er á skránni í 2018
Á stevnuni fara tey ungu at kunna velja millum seks avbjóðandi verkstovur:
· Ljóssniðgeving við Súna Joensen, ið er útbúgvin ljóssniðgevi frá Den danske scenekunstskole. Súni hevur gjørt ljós til nógvar stórar sýningar, serliga í Danmark, har hann í løtuni búleikast.
· Dansur við Katyu Nielsen, ið er útbúgvin dansari á Statens scenekunstskole í 2011. Katya hevur dansað nógv ymsa staðni, m.a. á Dansk Danseteater og Black Box Dance Company.
· Sjónleikur við Arn-Henrik Blomquist, ið er útbúgvin leikstjóri og sjónleikar. Hann býr í Álandi, men arbeiðir dagliga í Svøríki og Finnlandi, har hann setir sjónleikir og operur upp á stórum leikhúsum.
· Myndlist við Sámali Blak, ið er útbúgvin pallsniðgevi á Central St. Martins College of Art & Design í London. Sámal arbeiðir kring allan knøttin við pallsniðgeving.
· Tónleikur við Hera Joensen, ið er útbúgvin á D.A.R.K. í Keypmannahavn, og sum hevur drúgvar royndir sum tónleikari, serliga innan tungmálm, við tónleikabólkinum Týr.
· Bókmentir við Eiríki Örn Norðdahl, ið er íslendskur høvundur, yrkjari og umsetari. Eirikur hevur arbeitt nógv innan eksperimentellar bókmentir, m.a. framførslu- og konseptyrking,
Á stevnuni verður miðvíst arbeitt fram móti stórari almennari sýning, har allar verkstovurnar taka lut. Samskipari av hesi sýningini verður sjónleikari og dansari, Kristina Sørensen Ougaard. Kristina er m.a. ein av stovnarunum av eksperimenterandi leikbólkinum Det Ferøsche Compagnie. Sýningin verður í Norðurlandahúsinum sunnudagin 18. februar.
Stevnan byrjar fríggjamorgun, har farið verður í gongd at arbeiða í verkstovunum, og hildið verður fram til seinnapartin sunnudag. Fríggjakvøld og leygarkvøld, hava tey ungu innanhýsis sýningar fyri hvørjum øðrum, av ymsum, ið tey hava fyrireikað áðrenn stevnuna.
Verkætlanarleiðarar av stevnuni eru Rakel Helmsdal og Birna Heinesen, í samstarv við Norðurlandahúsið í Føroyum.
Álendsk vitjan á UíF18
At stuðla upp undir nýskapan og netverkan eisini út um landoddarnar eru hesa ferð 10 ung og ein verkstovuleiðari boðin við úr Álandi. Hesi koma at taka lut á sama støðið sum tey føroysku ungu.
Tekning: Til ber at seg til stevnuna á heimasíðuni www.ungiforoyum.info fram til 7. januar. Har er eisini meira at lesa um stevnuna og verkstovuleiðararnar.


text:
Morgunsangur 2. juni 2017
Sálmur: Eg veit ein góðan seyðamann
1. Eg veit ein góðan seyðamann,
og fylgi síni elskar hann;
tey teljast í mong túsundtal,
tó røktar hann øll líka væl.
2. Hans hond er sterk og eym hans sál,
hans seyðir kenna væl hans mál,
til skaða hann teir beitir ei,
tí elta tryggir teir hans leið.
3. Tey lomb, ið skjótast burtur frá,
at beina aftur er hans trá,
og finnast tey, við miklum gleim’
á herðunum hann ber tey heim.
4. Um ørn og ravnur koma nær,
hann verjir tey so væl hjá sær;
í neyð hann aldri svíkja vil,
men fegin leggur lívið til.
5. Um oyðimørk sum albeitt lond
tey fáa føði úr hans hond,
tey veiku vermast við hans favn,
og Jesus er hans dýra navn.
6. Tú hirði góði, røkta meg,
og leið meg á tí bratta veg,
sum gongur til ta góðu jørð,
har iglagrasið ikki grør.
7. Av leysum upsum manga stund
tú hjálpti mær á trygga grund,
eg títt í fjøru fastur stóð,
tín hond meg hevjaði frá flóð.
8. Tí prísar tær mín sál so fró
og eltir fegin tína slóð,
á fagurt land tú vísir mær,
har altíð summarsólin sær.


text:
Tað svitast ikki – tá toppanir í Føroyum skulu viðgera sína egnu lønir og eftirlønir, situr man eftir við einum keðiligum smakki í munninum. Ikki tí at landsins leiðarar ikki skulu hava eina rættvísa og góða løn, men tí at øll hini alment settu skulu haldast niðri og ikki fáa eina rættvísa viðgerð av teirra lønum.
Í mánavís togtogast vit og stríðast fyri at lyfta lønirnar, soleiðis at tær samsvara við útbúgvingarstig, ábyrgd og samfelagstýdning, men politiski viljin her á landi er ikki til at gera nakað við lønarlagið, serliga ikki á arbeiðsøkjum, har stórir bólkar av kvinnum starvast.
Tað kundi tó veri so nógv lættari hjá øllum, eisini landsins stjórn. Lønirnar kundu bara verði settar í eina alment samtykta lønartalvu, soleiðis at javnsettar útbúgvingar, javnsett ábyrgd og javnsett størv vóru líka lønt. Landið hevði hug á einari slíkari loysn fyri nú nógvum árum síðani, men hví tað datt niðurfyri aftur, veit eg ikki.
Hugsið tykkum eina lønartalvu, har allir starvsbólkar hjá landinum vóru settir í eftir hesum leisti.
Jú, tað verður helst ein trupul telving, sum skal til, áðrenn ein slík talva sær dagsins ljós, men sæð yvir tíð eigur stríðið at vera tað vert.
Bara sáttmálasamráðingarnar, sum verða aftaná, at ein slík lønartalva er farin at virka, verða munandi lættari og kunnu tá brúktast til annað enn bert at togtogast um oyru. Men tað besta fer at vera, at tað verður gjøgnum skygt og púra greitt, hvussu nógv fólk eiga í løn, og hví tey fáa júst tað,tey fáa.
Landsstýrisfólk eiga at fáa eina skilagóða løn, men hon má eisini vera rættvís sæð í mun til, hvat námsfrøðingar, sjúkrarøktarfrøðingar, lærarar og onnur fáa. Annars skapar tað bert misstrivnað og misálit.
Komið og geri eina felags lønartalvu fyri øll alment sett starvsfólk nú!