text:
Skótahúsið við Løkin var á tremur við fólki, tá journalisturin, rithøvundurin og oyndfirðingurin Jústinus Leivsson Eidesgaard heitti á ung í grækarismessu-røðuni í Runavík, um at vera virknir kjakarar. Tey ungu skulu blanda seg upp í og hava eina meining, ikki bert í nærumhvørvinum, men sanniliga eisini aðra staðni í landinum og uttanfyri landoddarnar eisini. Røða á Grækarismessu í Runavík. 12. mars 2019:
Vit byrja við eitt sindur av totalari hámentan:
Karsten Hoydal yrkti millum annað soleiðis um Jákup Dahl, próst, eftir deyða hansara í 1944:
Men tú, sum arvar dyrkað lendi,
minst til, hvør grønur teigur er
ein ogn, sum lívið í tær eigur,
tað veldst um teg, um bøur ber.
Vit halda Grækarismessu í dag her á hávetri, nú enn er kalt og kavi í fjøllum og hált á vegum. Onkuntíð fyrr, í gomlum døgum, hava okkara forfedrar, sum langt síðan eru farnir undir grønu torvu, hildið Grækarismessu av heilt øðrum ávum enn í dag. Vit eru komin inn í føstuna og í katólskari tíð fastaðu føroyingar í føstuni og teir ótu heldur ikki kjøt. Tað kann ljóða keðiligt, men hevur neyvan havt tann allarfjernasta týdning fyri tey flestu, tí fólk vóru so fátøk, at tey áttu einki kjøt. Tað vóru bara tey mest múgvandi fólkini, bóndahúsini, prestar og embætismenn, sum áttu kjøt í hjallinum, hini máttu nøjast við fisk og grind. Og menniskjan er praktisk ella pragmatisk, føroyingar roknaðu hval sum fisk og tí kundi grind etast í føstu, er mær fortalt.
Grækarismessa er uppkallað eftir einum rómverskum páva, sum var kallaður Grækaris Annar. Hann var føddur fyri góðum 1500 árum síðani í árinum 540 og doyði í 604. Hann var ein slóðbrótandi gudfrøðingur og broytti ikki sørt halgu skriftina. Eitt nú var tað hansara verk, at tríggjar Mariur í Nýggja Testamenti vóru slerdar saman til eina, sum nú er kend sum tann fyrigivna skøkjan Maria, sum gjørdist Jesu lærusveinur. Og hann er eisini kendur fyri at hava innført cølibat ella kynsligt fráhald innan katólsku kirkjuna, soleiðis at nunnur og prestar ikki høvdu loyvi at hava kynsligt samband við nakran. Tey skuldu liva fráhaldandi. Men illa hevur gingist við hesum, hevur søgan eftirfylgjandi víst.
Grækarismessan fyri føroyingar hevur í dag ein heilt annan týdning enn ein kirkjuligur halgidagur, grækarismessa hevur ikki meira við andaligheit at gera í dag enn allir aðrir dagar í árinum.
Og skulu vit leita eftir upprunanum til núverandi grækarismessuna, mugu vit aftur til Kirkjubíggjar og aftur til árið 1871, fyri at finna upprunan. Tá varð Føroya fyrsti miljøaktivistur ella umhvørvisaktivistur, Sverri Patursson, føddur. Tað er honum at takka, at enn er lív í grækarismessuni. Hann skipaði á fyrsta sinni í 1943, ella fyri 76 árum síðani, fyri tjaldursdegi á grækarismessu, har vit kundu minnast, at summarið nærkaðist, tí júst um hesa tíðina eru tjøldrini heim aftur komin, saman við øðrum flytifuglum og tey bera boð um lýggjari og ljósari tíðir. Og hendan siðin halda vit enn.
Sverri Patursson var millum samtíðarmenn roknaður sum ein “heiðursmaður”. Og hann var fullur av visiónum og undran á skapanarverkið. Hann var journalistur og skrivaði nógv um náttúruviðurskiftir og hevði stóran áhuga fyri fugli og serliga okkara heiðafugli, sum tá eisini var roknaður sum matur. Hann gjørdi sítt til at friða fuglin og var upphavsmaður til, at vit fóru at heiðra, at flytifluglarnir vendu aftur til landið. Sjálvur var hann ein flytifuglur, sum hevði ferðast nógv síni ungu ár og var meinkunnigur í Norðurlondum og í Týsklandi. Allastaðni har hann kom, hevði hann pennin við sær, og skrivaði til útlendsk bløð um Føroyar.
Hann var av kendari familju. Hann var lítlibeiggin hjá Jóannes Patursson, bónda, kenda politikkaranum og skaldinum, og var bróður Helenu Patursson, sum var Føroya fyrsti feministur og bróður til Siggert Patursson, sum gjørdist víðagitin sum uppdagilsisferðandi í Sibiria.
Og hann var bitin av felagsarbeiðinum hjá ungum í Norðurlondum og í Týsklandi, og hetta gav íblásturin til, at hann stovnaði ungmannafelagið Sólarmagn á Velbastað, sum enn er eitt virkið felag. Hann vildi við hesum felagsarbeiði læra ung at kjakast og at verða virkin í samfelagskjakinum og vísti á, at ung eisini gjørdu mun í samfelagskjakinum, og at tað var ein skylda at seta seg inn í samfelagsviðurskiftir og ikki minst at hava eina meining um tey. Kjakmentanin var í Sverrasa eygum ein hornasteinur í demokratiskari uppaling. Øll skulu læra at kjakast og øll skulu tora at kjakast, skal fólkaræðið hava livilíkindir.
Vit hoyra onkuntíð vaksin siga við tey yngru: “Sit og tig, meðan vaksin snakka!” Soleiðis hoyrdi eg tað, tá íð eg var ungur og soleiðis hoyrist enn. Ung, sum læra at kjakast frá barni av, gerast betri samfelagsborgarar og tey fáa størri ávirkan.
Uttanfyri ríkisdagin í Stokholm situr í hesum døgum 15 ára gamla Greta Tunberg í skúlaverkfalli. Hon noktar at vera í skúla, tí hon heldur, at umhvørvið og veðurlagsbroytingarnar fylla alt ov lítið í svenska valstríðnum. 15 ára gamla gentan ger mun, og søgan um hana er farin víða um í heimspressuni. Hon sigur, at ansa vit ikki eftir umhvørvinum, verður ongin framtíð fyri nakran.
Tað allar týdningarmesta í einum samfelag er at venja fólk til at hava eina meining og siga hana. Ein av mínum góðu vinum, sat í fleiri ár í eini friðingarnevnd. Hann plagdi at koma til mín, tí hann visti, at eg hevði áhuga fyri umhvørvinum. Hann plagdi at spyrja meg, hvat eg helt um ávís mál, tí hann var so bangin fyri at steðga menningini av samfelagnum. Eg plagdi at siga við hann, at oftast eru mál ikki antin ella. Næstan altíð eru mál bæði.
Vit kunnu taka tvey dømir her úr nærumhvørvinum. Skála Skipasmiðja hevur verið eitt stórt arbeiðspláss og kann saktans aftur gerast eitt stórt arbeiðspláss. Ætlanir eru um at inniloka dokkina. Tað verður ein ógvuliga sjónligur bygningur á Skálafjørðinum, helst tann størsti í landinum. Fólk hava brúkt sín demokratiska rætt til at siga sína hugsan um málið og sum eg skilji, er ætlanin nú, at gera nakað listarligt burtur úr hesum stóra bygningi, soleiðis at hann eisini verður ein fagurlistarlig ella estetisk frægd á at líta. Hetta er eitt tekin um, at kjak kann flyta og kann eisini flyta tann góða vegin.
Herfyri var ein borgarafundur í Runavíkar kommunu um komandi miðbýin. Borgararnir tosaðu aftur og fram um, hvussu málið skuldi loysast. Onkur skjeyt út, at man bara kundi fylla alla Runavíkina út, leggja alt undir asfalt og síðan byggja. Tí betur vóru arkitektar komnir upp í leikin og nú fyriliggur ein ætlan við handilsbygningum heilt niður í sjóvarmálan, við umhvørvi og hugna og framvegis verður sjógvur uttanfyri og Runavíkin sleppur so at siga heilt óskalað.
.
Í áttatiárunum í farnu øld kom ein tónleikabólkur sum eitt snarljós fram í Klaksvík, bólkurin nevndist Frændir og umframt at spæla løg hjá øðrum, gjørdu teir nógv upprunatilfar. Mitt í áttatiárumum var ongin tilvitska um okkara umhvørvi og tað var í hesi tíðini, at øll hesi ljótu grótbrotini sóu dagsins ljós, sum misprýða okkara vakra land. Í sanginum “Kaga upp í himmalin....” ljóðar eina ørindi hjá Steintór Rasmussen soleiðis:
Hvat heldur tú um okkum?
Vit rópa okkum tjóð
á flaggdegi um várarnar,
tá tjøldur setast móð.
Hvar eru tey, sum lovaðu
at lekja tíni sár,
sum misprýða og vanvirða
ár eftir ár eftir ár eftir ár,
hvat heldur tú um føroyingar
Føroyar?
Tað eru nógv sár í náttúruni í dag, sum er úrslit av vitleysari neyðtøku av náttúruni. Tíbetur verða nøkur av hesum sárum grødd aftur. Ì Runavíkar kommunu er stóra grótbrotið í Oyndarfirði nú um at vera tyrvt, og um nakrar mánaðar verður tað ein grønur plettur og eitt prýði fyri umhvørvið. Hetta grótbrotið skar seg niður í lendið, tá íð oyndfirðingar fingu havnina fyrst í áttatiárunum í farnu øld. Í Syðrugøtu er stóra grótbrotið eisini við at verða fylt og verður aftur ein vakur plettur. Onnur standa enn gapandi, og ber ikki til at fylla tey, tá latið arkitektar fáa okkurt skilagott burtur úr teimum. Tað ber til at byggja í teimum.
Tá íð eg var smádrongur í Oyndarfirði, vóru ongir skótar. Tað er tað heldur ikki enn. Men eg havi altíð havt tokka til skótarørsluna, eg eri góður við hana, tí hon fer so væl um umhvørvið. Eg minnist at skótar úr Fuglafirði plagdu at vitja í Oyndarfirði og eisini skótar úr Havn. Hetta var áðrenn bygdin fekk vegasamband og lá tí ógvuliga avbyrgd. Vit børnini í bygdini sluppu eisini upp í part og fingu okkurt gott við bálið. Eg legði merki til, tá íð skótarnir fór av aftur bygdini, var alt ruddað, har teir høvdu verið, og tað einasta sum sást, var ein lítil svartur blettur, har bálið hevði verið. Og hesin bletturin var grønur aftur árið eftir. Skótavitjanirnar vóru burðardyggar.
Vælsignaðu ungu, læri tykkum at hava eina meining. Og læri tykkum at hava eina meining um okkara umhvørvi. Ikki bara í nærumhvørvinum, men eisini um alt landið og út í heim. Blandið tykkum upp í kjakið! Eg búgvi í Havn og á Hellunum. Og tað viðkemur mær, hvat gongur fyri seg í Eysturoynni, í Klaksvík, í Suðri, Í Vágum og á Sandi, ja allastaðni í Føroyum, - og kenni eg á mær, at kapitalurin og myndugleikar sleppa at pína náttúruna og umhvørvið óneyðugt, so tali eg at. Tað eiga tit eisini at gera. Eg blandi meg upp í allastaðni. Verið virkin í samfelagnum, verið vakin, tað er ein skylda, tað er nóg mikið av teimum, sum sova.
Kendi kilenski yrkjarin og nobelvinnarin Pablo Neruda, 1904-1973, yrkir einastaðni soleiðis:
“Tað er bannað ikki at smílast at trupulleikum, ikki at stríðast fyri tí, ein vil hava, at gevast á hondum av ótta og ikki at gera dreymar til veruleika.”
Kenda indiska andsmenni Babujii Maharaj segði einaferð, at tað hevur týdning, at vit lata heimin aftur frá okkum í eitt sindur betri standi til okkara eftirkomarar, enn tá íð vit trinu inn í hendan heim.
Gott vár og gott summar og Guds signing øll somul.
Jústinus Leivsson Eidesgaard


c: text/html

text:
Nú er greitt, at Heimablídni er útvalt til ST-listan, sum verður nevndur Sustainable Consumption and Production (SCP). Júst hetta økið er sjálvstøðugur partur sum mál nummar 12 (SDG12) av teimum 17 SDG’num (Sustainable Development Goals) hjá ST.
Við Heimablídni fært tú sum ferðafólk ein einastandandi møguleika at uppliva føroyskan vertskap og hugna í veruligum, livandi føroyskum heimum.
Heimablídni er eyðkent av ringbúskapi, har miðað verður eftir at endurnýta alt tilfeingið í so stóran mun sum gjørligt við at nýhugsa nýtslu og framleiðslu á umhvørvisligan og handilsligan hátt.
SCP snýr seg um broytingar, sum skilja búskaparligan vøkstur frá niðurbróting av umhvørvinum, og ístaðin brúka eina ringbúskaparliga tilgongd, har hædd verður tikin fyri øllum stigum í tilfeingisnýtsluni til tess at gera meira og betri fyri minni.
SCP hevur 6 undirskráir, sum tað í eitt 10 ára tíðarskeið verður lagdur serligur dentur á. Burðardygg ferðavinna er ein av hesum, og tað er her, Heimablídni hevur fingið viðurkenning.
Á Ferðavinnustevnuni í 2016 var tilboðið Ríð og Et hjá Heimablídni hjá Onnu og Óla Rubeksen og Berg Hestum kosið ársins átak fyri burðardygd í ferðavinnuni við grundgevingini:
“Tú fært eitt øðrvísi náttúruupplivilsi og burðardygd í øllum liðum. Einki bensin, bara fríska luft og fuglaljóð. Bert staðbundin føroyskur matur og mentan úr nærumhvørvinum. Burðardyggari verður tað ikki.”
Les meira um The Global SCP Clearinghouse her.
Les meira um partin um burðardygga ferðavinnu her.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Semjuskjal undirskrivað við Bláa Kross Føroya og Altjóða Bláa Kross
Í farnu viku skrivaðu Poul Michelsen, landsstýrismaður, og Petur Jákup Petersen, aðalskrivari hjá Bláa Krossi Føroya, undir semjuskjal um at skipa ein leist fyri altjóða menningarsamstarv.
Í samsvari við tey mál, sum Føroyar hava sett, og sum eisini eru í tráð við heimsmálini hjá ST, skal samstarvið fevna um menningarátøk við denti á máttmenning (capacity development) innan raðfestu økini heilsu, útbúgving av ungdómi, børnum og serliga gentum, sum skulu fáa førleikar til at kunna lívbjarga sær á haldgóðum grundarlagi.
Blái Krossur Føroya og Altjóða Blái Krossur hava í eitt tíðarskeið arbeitt við verkætlanini ‘Life Skills and Peer Education’, sum hevur til endamáls at fyribyrgja rúsevnismisnýtslu og kynsrelateraðum harðskapi millum ung í N’djamena, Sarh og Moundou økjunum í Kjadd. Dentur verður eisini lagdur á menning av lokala Bláa Kross felagsskapinum og samstarv við heilsu- og undirvísingarmálaráð, sum framhaldandi skulu virka fyri endamálinum, tá ið ítøkiliga verkætlanin er lokin.
“Vit í Føroyum kunnu eisini læra nógv at hesi verkætlanini”, sigur Petur Jákup Petersen, og vísir m.a. til samstarvið við SSP og Fólkaheilsuráðið um fyribyrging av rúsevnismisnýtslu millum ung í Føroyum.
“Seinastu tíðina hava vit lagt dent á at gera strategiskar avtalur við føroyskar felagsskapir og stovnar, soleiðis at neyð- og menningarjáttanin frameftir í størri mun gagnnýtir føroyska vitan og førleikar í humaniterum arbeiði kring heimin. Tað gleðir meg, at avtalan við Bláa Kross er við til at tryggja børnum í Kjadd eitt haldgott lívsgrundarlag”, sigur Poul Michelsen, landsstýrismaður.


text:
Syndarliga vanlukkan í Grønlandi tá flóðalda gjørdi nógv um seg í m.a. lítlu bygdini Nuugaatsiaq eigur at føra við sær, at vit í Føroyum veita hjálp og fløva til tey sum hava mist síni nærmastu, hús, heim og ognarlutir.
Skjót hjálp er góð hjálp, og tí eiga Føroyskir myndugleikar at verða skjótir at veita hjálp eins og gjørt var í Íslandi á sinni.
Tað er ikki meira enn rímiligt at vit Føroyingar verða partur av einum slíkum hjálpararbeiði.
Lasse Klein
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Í sambandi við sólarmyrkingina skipar Sjóndepilin fyri konsert í myrkri í Løkshøll. Konsertin verður sunnudagin 22. mars.
Konsert í myrkri gongur í stuttum út uppá at vit eina løtu sleppa inn í heimin hjá teimum blindu. Alt fer fram í bølamyrkri, og tú sært einki ta løtuna konsertin er.
Fyri at gera tað enn meira “mystiskt” verður ikki kunngjørt, hvat er á skránni. Tað vil so siga, at tú veitst ikki hvat tú fert at hoyra – tað finna vit útav og práta um aftaná, tá konsertin er liðug! Fyrireikararnir hava tó latið eitt navn ‘leka út’. Kristina Bærendsen verður við!
Konsert í myrkri hevur verið hildin í Norðurlandahúsinum fyrr, og lótu bæði tey, sum framførdu og tey, sum lurtaðu sera væl at.
Vit eru sera errin av at kunna presentera KONSERT Í MYRKRI í Løkshøll 22. mars klokkan 19.00.
Vælkomin í Løkshøll – Menning gjøgnum upplivingar. Eisini í myrkri!


text:
Rák (37) Barnarættindadagar 2019 vísa hvar barnarættindi verða brotin í Føroyum
Barnarættindi hjá føroyskum børnum eru hótt tá foreldur hava sálarligar trupulleikar ella rúsevnismisnýtslu. Tað er niðurstøðan eftir Barnarættindadagarnar 2019, sum Norðurlandahúsið skipaði fyri í vikuni.
Rák var við, saman við øllum 7. flokkum í landinum. Í sendingini hoyra vit brot úr ymiskum uppleggum og tosa við upplegshaldarar.
Laura Katrine Apol, hevur skrivað bók um, at vaksa upp hjá sálarliga sjúkari mammu. Hon tosar m.a. um sína lagnu og um týdningin, at raðfesta børnini fremst tá myndugleikar fáa avgerðarrætt í lívinum hjá børnum.
Sálarfrøðingurin Lív Justinussen, frá Bláa Krossi Føroya, sigur, at minst 1200 føroysk børn liva í einum heimi við rúsevnismisnýtslu. Hon tosar m.a. um tær avbjóðingar hesi børn hava.
Familjufyrisitingin var har og tosaði um rættindini hjá børnum, tá foreldur verða skild og familjufyrisitingin skal áseta samveruna børnini skulu hava við foreldrini. Vit tosa við Barbaru Jacobsen, sosiologur, og Kari Hattarstein, juristur. Tær eru báðar málsviðgerðar, og sita við avgerðarrættinum um samveru. Vit hoyra m.a. at Familjufyrisitingin ikki kannar foreldur fyri sálarligar trupulleikar ella rúsevnismisnýstlu, men tey kunnu heinta upplýsingar frá øðrum myndugleikum.
Skemt frá Gundur Johannesen var eisini á skrá. Vit hoyra um hansara karakter Jákup, sum er ein 13 ára gamal drongur, ið ongan góðan eigur.
Harumframt fáa vit orðið á fyriskiparan Alice Simonsen, og á lærararnar Duritu Jacobsen og Rebekku Niclasdóttir.
Annika Bolton Mortensen leggur sendingin til rættis.
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í sendingum á R7, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Rindaði bara 16 krónur fyri ein stóran bygning í Vestmanna
Tobbi: Hetta er so stórt, at eg næstan ikki havi orð fyri tí.
Hanus Hansen, reiðari: Eg kenni meg ikki aftur í tí sum stjórin í North Pelagic førir fram
Durita Fagradal Augustinussen er sett sum mentanar- og ungdómsleiðari í Vestmanna
Uppsjóvarvinnan betalti 65% í skatti í 2017
Myndarøð: Fuglafjarðar Sangkór og Vestmanna kirkjukór konsert í Vestmanna
Miðvika við Kára P. Højgaard (3) - Gestur: Hendrik Old
R7 Premier League (40) - 2. des 2019
Leygardagurin var góður fyri lítla nótabátin úr Søldarfirði
Ivan H. Niclasen: Meira gjøgnumskygni
Absalon og Rumenia - í 30 ár
Jógvan Andersen helt hesa talu, tá jólatræið varð tendrað á Skála 30/11-2019
Regin Jacobsen er næststørsti eigari í Bakkafrosti
Klæmint avloysir Páll
Metis - Øll sendingin - 03. des 2019
Høgni í Jákupsstovu: Eg skilji báðar partar
SEV: Elrokningin verður dýrari fyri húsarhald í 2020
Deyður persónur funnin á Kunoynni
Ring til tann føroyska jólamannin
Samrøða: Jacob Vestergaard um manglandi fiskidagar hjá Bólki 5B
Ein mamma, sum nú er deyð, undir illgruna fyri dráp og drápsroynd í Tromsø
Samrøða: Bjarni Arnason, Jóhan Dahl og Jacob Vestergaard um fiskivinnulóggávuna, sum er á veg
Nigerianskur uppruddari í korruptión fingið sekkin fyri mutur
Trupulleiki við muni á fiskaprísi
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Tað stóð ikki heilt illa til hjá liðfeløgunum hjá Halli Hansson, tá AC Horsens spældi útidyst í donsku superliguni móti AaB norðuri í Aalborg.
Støðan var 0-0 í steðginum, men tríggjar minuttir inn í seinna hálvleik fekk Alexander Ludwig hjá AC Horsens seinna gula kortið, og so máttu teir gulu stríðast 10 móti 11, og tað fekk heimaliðið gagnnýtt, og AaB vann sannførandi 4-0.
Hallur Hansson kom á vøllin tá 75 minuttir vóru farnir. Tá var støðan 2-0 til AaB.
AaB – AC Horsens 4-0 (0-0)
1-0 Frederik Børsting (55.)
2-0 Patrick Olsen (61.)
3-0 Tom van Weert (87.)
4-0 Oliver Abildgaard (90.)
Komandi sunnudag tekur AC Horsens móti OB á CASA leikvøllinum í Horsens.
HER ber til at síggja hæddarpunktini frá DR frá dystinum millum AaB og AC Horsens.
Støðan:


text:
AT VELJA TANN, SUM TÚ VILT
2018-08-03 23:13
Á heimasíðuni hjá in.fo stendur ein grein, og yvirskriftin er, at Magni Arge og Edmund Joensen koma á Fólkating
Harafturat stendur eisini, at Javnaðarflokkurin fer at missa sítt umboð.
Hetta er at halda fólk fyri gjøldur.
Veljarakanningar eru als ikki eftirfarandi. Tær eru bara kanningar og metingar við stórum óvissum, áðrenn fólk taka veruliga støðu.
VANDAMIKLAR ANALYSUR
Veljarakanningar gerast vandamiklar, tá ið miðlar fáa fatur á teimum.
Tá koma snaringar og vendingar, sum látast at vera professionellar og sakligar. Men, sum alt annað, eru ”analysurnar” ofta djúpt politiskar.
Útleggingarnar eru fyri størsta partin innballað valspinn. Tey sum skrivað vita væl, at spinnið hevur ávirkan á endaliga valið.
FÓLKATINGSVAL ERU EINFØLD
Í grundini er eitt fólkatingsval rættiliga einfalt.
Um fólk vilja hava eitt sambandsumboð á Fólkating, so er eitt at gera. Tað er at atkvøða fyri tí sambandsumboðnum, sum tú vilt hava á Fólkating.
Um fólk ikki atkvøða fyri Sambandsflokkinum, ja so kemur flokkurin ikki í Fólkatingið. So einfalt er tað.
Tí ræður um at atkvøða við sunnari fornuft.
Sosialurin segði um fólkatingsvalið í 2015, at tað var var heilt víst, at Sambandsflokkurin skuldi endurvinna sessin. Tað, sum hendi, var at Sambandsflokkurin misti sítt umboð á Fólkatingi.
Er Sosialurin í holt við at royna sama kunstin, sum hann hevði hepni við á seinasta fólkatingsvali?
Edmund Joensen
Løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur 18. mars 2009.
Tú skapti okkum, himnafaðir,
og allan skapning foldum á.
Tú okkum føðir, okkum klæðir,
til vit her fara foldum frá.
Ja, fríska luft tú okkum gav
og fagurt land og fongríkt hav.
Her fedrar várir undan gingu,
teir veltu bø og bygdu garð.
Frá teimum alt til láns vit fingu,
– tað gáva Guds alt samalt var,
ið mær og tær var litin til
at røkta væl, sum Harrin vil.
Hjálp okkum, Harri, tí at nýta
várt vit og skil at tæna tær,
so at vit aldri næsta sýta
ta hjálp og troyst, ið tørvar har,
og at vit verja luft og hav
og landið alt, tú okkum gav.
Av mær og tær tað kravt skal verða,
tá lívssól vár til viðar fer,
at Gudi vit tá aftur bera
tann arv, ið okkum læntur er.
Gev Gud, tá heilsan ljóðar har:
tøkk, tænari, tú trúgvur var!


text:
Landsstýrið kann við § 5, stk. 2, í elveitingarlógini í hondini rætta óhepnu framferðina í vindútboðnum í Hoyvíkshaganum beinanvegin við at fáa til vega annað hóskandi stað til 18 MW vindorku, har øll áhugað kunnu bjóða. SEV hevur víst á henda møguleikan, sum hevði javnsett øll áhugað í einum vindútboði.
Orkumyndugleikin hevur lagt til rættis eitt vindútboð í meginøkinum upp á 18 MW grundað á eina umsókn, har myndugleikin vælsignar ætlanina hjá einum framleiðara og festaranum í Hoyvíkshaganum um at útihýsa øllum øðrum at bjóða upp á vindorkuna við Gellingarklett í Hoyvíkshaganum. SEV hevur víst á, at tað neyvan er lógarheimild fyri framferðarháttinum í nevnda vindútboði.
Vansin við at góðkenna henda framferðarháttin er, at tað kann slóða fyri líknandi vindútboðum, sum bæði kann gera, at tað verður dýrari fyri brúkaran, umframt at ætlan landsstýrisins um, at hesin leisturin ikki skal verða nýttur frameftir, fær eitt skot fyri bógvin.
Tað hevur longu verið alment frammi í fjølmiðlunum, at ein annar framleiðari enn umsøkjarin við Gellingarklett í Hoyvíkshaganum er í ferð við at gera avtalu við jarðareigarar á einum øðrum av teimum støðunum, har ætlanin er at skipa fyri útboði av loyvi til elframleiðslu úr vindorku.
Fiskimálaráðið og Heilsu- og innlendismálaráðið ásanna í skrivligum svarum, dagfest ávikavist 19. og 17. juni 2019, til Bill Justinussen, løgtingsmann, at framferðin skal rættast, og at framferðin, sum hevur verið nýtt við Gellingarklett í Hoyvíkshaganum, ikki skal verða nýtt í vindútboðum í framtíðini.
Høgni Hoydal, landsstýrismaður, svarar Bill Justinussen, løgtingsmanni, soleiðis:
“Núsitandi landsstýri hevur tó gjørt av, at frameftir skal orkumyndugleikin í sambandi við útbjóðing av vindorku fáa til vega avtalur um lendi. Endamálið er, at øll, ið bjóða, skulu hava somu treytir, og at avtalur ikki skulu gerast millum vindorkuframleiðarar og festarar.”
Nakað tað sama kann lesast í svari frá Sirið Stenberg, landsstýriskvinnu, til Bill Justinussen, løgtingsmann:
“Heilsu- og innlendismálaráðið og Fiskimálaráðið, ið umsitur málsøkið viðvíkjandi landsjørð, eru í samskifti um at finna ein leist, sum tryggjar, at allir áhugaðir umsøkjarar til loyvi at framleiða elorku úr vindi skulu vera á jøvnum føti í minsta lagi, hvat atgongd til landsjørð viðvíkur.”
Eingin orsøk er tó at finna ein nýggjan leist, tí omanfyri nevndu svar frá landsstýrisfólkunum samsvara við leistin, sum Orka higartil hevur nýtt í vindorkuútboðum, og sum Orka í skrivi 23. januar 2018 kunnaði Búnaðarstovuna um:
“US/Orka hevur saman við øðrum viðkomandi myndugleikum, ábyrgdina av at skapa karmar fyri vindorkuútbyggingunum og at fyrireika hóskandi økir til vindorkuframleiðslu, soleiðis at hesi kunnu fara í alment útboð, sum lógin ásetur. Tá lýst verður eftir umsóknum til framleiðslu á hesum økjum, verða allir áhugaðir umsøkjarar líkastillaðir at bjóða. Vinnarin ger síðani allar neyðugu avtalurnar sambært útboðnum og endurrindar tær útreiðslur, sum hava verið til at gera økið klárt.”
Landsstýrisfólkini vísa bæði á, at neyðugt er at broyta framferðina, sum vit í dag síggja við Gellingarklett í Hoyvíkshaganum, men landsstýrið sýnir ongan vilja at loysa hetta málið, hóast tað er møguligt.
Í svarunum frá landsstýrisfólkunum tykist tað sum, at landsstýrisfólkini hava ta fatan, at málið viðvíkjandi vindútboðnum við Gellingarklett í Hoyvíkshaganum er avgreitt, men tað er tað ikki.
Tí gevur tað ikki meining, tá landsstýrið sigur seg vilja broyta leistin frameftir, at vindútboðið ikki verður steðgað, soleiðis at leisturin kann verða broyttur beinanvegin.
Heitt verður tí á landsins myndugleikar um skjótast gjørligt at endurskoða avgerðina hjá Orku um vindútboðið við Gellingarklett í Hoyvíkshaganum soleiðis, at lýsta vindboðið verður tikið aftur, og at leisturin, sum tryggjar øllum javnbjóðis møguleikar í vindorkuútboðum, verður varðveittur.
Hetta fyri at forða fyri, at líknandi vindútboð, sum tað við Gellingarklett í Hoyvíkshaganum, koma fyri í framtíðini – og fyri at tryggja øllum føroyingum best møguliga elprísin.
John Zachariassen,
nevndarformaður í SEV
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Eg eri ein 17 ára gomul genta frá Kollafirði. Eg byrjaði at søkja um at sleppa á AFS í Oktober 2015. Hvat land eg vildi til, visti eg ikki, men tað endaði við at eg valdi Italia.
Tann 21. apríl 2016 var eg umborð á Nørruni, áveg heim eftir eina heilt fantastika námsferð í Íslandi saman við 10. flokki á Skúlatrøð. Eg var blivin sjúk og sjóverki gjørdi bara alt verri.f Vit sótu øll og ótu døgurða í matarsalinum, eg sat saman við trimum vinkonum, tá eg valdi og ringja til mammu og grenja, tí eg var so illa fyri. Veit ikki hvussu synd mamma tók í mær, men hon hevði í hvørtfall góðar nýggjheitir. Hon spurdi um eg hevði fingið teldupost, tað visti eg ikki, tí eg hevði ikki havt internet tann dagin. Eg spurdi við eitt “HAVI EG FINGIÐ FAMILJU?!”, eg hevði eitt stórt smíl um alt andliti og segði tað eitt sindur ov hart kanska, men líka legði eg í. Mamma visti ikki meir enn at hon hevði fingið eitt sms, sum segði at hon hevði fingið ein teldupost við evninum “Værtsfamilie”. Tá eg legði á sótu øll míni vinfólk og stardu at mær og ein vinkona segði: “Omg, eg fari at gráta, hevur tú fingið eitt sysktinabarn?!”. Tá eg segði at tað “bara” var at eg hevði fingið eina vertsfamilju, var tað ikki so spennandi alíkavæl, øll gløddu at mær, sum var eg býtt.
Eg og mamma fóru til Danmarkar 3. september at vitja systir mína, ið lesur í Århus. Eg gekk húsagongd dagarnir áðrenn fyri at siga farvæl við alla familjuna og hevði hugnakvøld fyri vinfólkum dagin áðrenn eg fór avstað. Eg segði farvæl við beggja mín heima meðan systi og babba komu við okkum á flogvøllin. Túrurin niður var fínur, tað gekk ikki heilt upp fyri meg at eg ikki fór at síggja øll aftur fyrr enn 10 mánaðir seinni. Vit vóru hjá systir míni til 8. septembur. Tá vit fóru víðari til Sælland 9. septembur fóru vit tíðliga upp og tóku toki inn til Keypmannahavnar. Á flogvøllinum møtti eg hinum sum eisini skuldu til Italia. Vit vóru seks úr Føroyum, tvey úr Grønlandi og fimm úr Danmark. Vit innskrivaðu okkara viðføri og gingu víðari yvir til trappurnar, har vit skuldu skiljast frá familjum okkara. Eg klemmaði mammu leingi. Tíbetur slepti hon ikki einum tári tá eg segði farvæl, meðan har vóru arðar mammur, ið ikki kláraðu at hyggja niðan til okkum, tí tær grótu so illa.
Flogtúrurin var fínur, men tað kenndist sum tók hann allar ævir. Eg sat við síðurnar av Anniku og vit sótu og prátaðu mesta av túrinum.
Tá vit komu fram, tók ein AFS sjálvboðin ímóti okkum. Har vóru eisini skiftisnæmingar úr Frankaríkið og ein genta úr Svøríki. Tey skuldu við sama bussi sum vit, til eitt hotel, ið lá í einari lítlari bygd uttan fyri Rom. Eg deildi kamar saman við gentuni úr Grønlandi. Á hotelinum møtti eg nógvum fólkum úr øllum heiminum, og longu tá merkti eg til “AFSEFFECT” – tí eg møtti einari gentu úr New Zealand og einum dreingi úr Portugal, ið kendu hvør sína gentu úr Føroyum, sum hevði verið á AFS. Seinni havi eg møtt einum italienskum dreingi, ið var skiftisnæmingur í Frankaríkið, sum kendi tvær gentur í Føroyum. Eisini møtti eg einum AFS sjálvboðnum, sum kendi eina gentu, ið systi mín hevði gingið í fólkaskúla saman við. Heimurin er so stórur, men tó so lítil.
Familjan hjá mær er ein mamma, ein pápi, tveir beiggjar, ið eru 17 og 24 ár og ein systir sum er 16 ár. Eg eri orduliga góð við familjuna og eg eri heppin við familjuni í mun til onnur. Eg búgvi í einari lítlari íbúð tætt við sentrum í býnum Latina. Latina er ein nýggjur býur, sum bleiv bygdur undir seinna heimsbardaga av Mussolini. Latina er umleið 100 km sunnan fyri Rom og er tætt úti við strondina. Her búgva umleið 120.000 íbúgvar, tá man telur lítlu bygdirnar við.
Eg gangi á ‘náttúrubreyt’ í 4. flokki út av 5. Í teirra versión av miðnám. Eg gangi í skúla frá kl. 8.15-13.15 mánadag-leygardag. Vit hava eitt fríkorter uppá 10 minuttir um dagin. Mín skúli er kendur fyri at vera ein dreingjaskúli, tað vil siga at í mínum flokki eru fimm gentur og tíggju dreingir. Skúlin er ógvuliga ringur at koma inn á og lærugreinarnar eru á høgum støði. Lærarnir eru øgiliga strangir og næmingarnir eru ringir at koma at kenna, tá vit bert hava 10 minuttir fríkorter um dagin og hava eina stóra mál byrging millum okkum. Men eg haldi eg havi fingið nokkso gott forhold til flokkin hjá mær eftir umstøðunum. Alt í alt er skúli skúli, óansæð hvar tú ert í heiminum.
Tá man er sum skiftisnæmingur prøvar man nógv fyri fyrstuferð. Tað eru tey løgnastu tingini sum kunnu gera teg glaðan. At eta italienska pizza, gelato, mozzarella frá buffalo, eta pasta næstan hvønn dag, italienska lasagnu (sjálvt um fastur í Føroyum ger tí bestu). Keypa inn í einum italienskum handli og ikki duga málið, so man brúkar hálvan tíma at finna kardamummu. Bakað piparnøtir við tíni amerkonsku bestu vinkonu, gera rísingreyt við einiari italienskari vinkonu, ið var skiftisnæmingur í Danmark síðsta ár. Síggja sólsetur frá takinum á einum høgum bygningi, uppliva Thanksgiving í Italia (kalkunin og restin av matinum bleiv alt góðkent av einum amerikanara), geva tínum italienku vinum og hinum skiftisnæmingunum turran fisk, salt lakress fiskar og nøtte. Eisini upplivingar sum bara gera at tú vilt heim beinanvegin, sum tá tú vaknar av einum jarðsskjálvta, og eingin skilir hví tú ert bangin. Tá tú liggur við hálsbruna, migrenu og feburi í songini og vilt bara heim at klemma mammu, men alt í alt vinnur tað positiva yvir tí negativa og tú ert glað fyri at tú tók avgerðina at fara, tí nú hevur tú eina nýggja familju, prøva rættan italienskan mat og ikki minst fingið vinir fyri lívið bæði úr Italia og alla arðastaðni í heiminum.
Árið sum skiftisnæmingur er ein glíðibreyt, har eru upp- og niður túrar, men at enda er man glaður fyri avgerðina man tók.


text:
Her eru øll úrslitini frá NS hálvmaraton, sum bleiv runnið í Klaksvík í gjár. Ovast eru samlað úrslit frá hálvmaraton. Harnæst eru úrslitini frá FM í hálvmaraton. Síðani eru tað øll bólkaúrslitini. Eftir tað er tað barnarenningin og til seinast
Tess vegna, elskaðu mínir, líkasum tit altíð hava verið lýdnir, so arbeiðið, ikki bert sum tá ið eg eri hjástaddur, men nú nógv meira, tá ið eg eri frástaddur, upp á tykkara egnu frelsu við ótta og bivan;
Fil. 2,12
Tann, sum gevur fyri at móttaka, hevur ikki givið.
Lucius Annaeus Seneca


text:
Sambært § 26, stk. 1 í løgtingslóg nr. 94 frá 29. desember 1998 um yrkisútbúgvingar við seinni broytingum, hava yrkisnevndirnar samtykt hesa felags reglugerð um góðkenning av læruplássum:
§ 1. Góðkenning av virki sum lærupláss verður gjørd út frá meting, um virki er ført fyri at lúka tær treytir fyri verkligu læruna, sum eru ásettar í einstøku útbúgvingarkunngerðunum.
Stk. 2. Viðkomandi yrkisnevnd kann sambært § 23, stk. 2, pkt. 4 og § 25, stk. 2 í lógini kanna læruplássviðurskiftini, um hon heldur tørv vera á tí.
§ 2. Fyri at tryggja, at eitt virki kann lúka treytirnar sum lærupláss, eigur yrkisnevndin í metingum sínum at leggja dent á:
1. At yrkislært fólk við samsvarandi útbúgving og minst 3 ára arbeiðsroyndum, sum kann standa fyri upplæringini, er á staðnum ella er tøkt fulla tíð.
2. At virki javnan fremur allar ella tær týdningmestu arbeiðsuppgávurnar, sum hoyra til viðkomandi yrkisgrein.
3. At virki hevur ta útgerð, sum er neyðug fyri at kunna útinna arbeiðsuppgávurnar sambært pkt. 2.
4. At virki lýkur treytirnar um arbeiðsumhvørvi, sum eru ásettar í lógum og reglum.
§ 3. Virki, sum er góðkent sum lærupláss, má ikki hava fleiri lærlingar í læru enn at tað kann geva lærlingunum fult nøktandi upplæring og umstøður.
Stk. 2. Virki skal ikki at hava fleiri enn 1 lærling meiri enn svarandi til talið av yrkislærdum innan viðkomandi yrki á staðnum.
Stk. 3. Um so er, at bert 1 yrkislærdur er á góðkendum læruplássi, kann næsti lærlingur setast í læru, tá fyrst setti lærlingur er komin í minsta lagi hálvvegis við útbúgving síni.
§ 4. Um eitt virki ikki í fullan mun lýkur treytirnar í § 2, pkt. 1-4 fyri góðkenning av læruplássi, kann góðkenningin verða treytað av, at partur av læruni kann fara fram á øðrum góðkendum læruplássi (útisetavirki).
§ 5. Yrkisnevndin kann, um serlig viðurskifti gera seg galdandi, veita virki, sum á onkran hátt lýkur treytirnar ella partar av treytunum fyri læruplássgóðkenning, fyribils góðkenning at taka lærling í læru.
§ 6. Góðkenning av virki sum lærupláss verður latin fyri eitt 5 ára skeið, men kann góðkenning takast upp til nýggja viðgerð.
Stk. 2. Góðkenning av læruplássi kann takast aftur, um avgerandi fyritreytir fyri góðkenningini sambært stk. 1 detta burtur.
Stk. 3. Um broytingar henda á læruplássinum eftir at góðkenning er latin, sum kunnu ávirka upplæringarumstøðurnar, samanber § 2, pkt. 1-4, hevur lærupláss skyldu til at boða viðkomandi yrkisnevnd frá hesum.
§ 7. Umsókn um læruplássgóðkenning skal skrivast á oyðublað, sum fæst frá Yrkisdeplinum.
Stk. 2. Yrkisnevndin fyri viðkomandi yrki samtykkir reglur og mannagongdir fyri, hvussu góðkenningin skal fara fram, herundir um sýnsmeting, brúk av kekklistum og øðrum góðkenningartilfari.
§ 8. Avgerðir, sum yrkisnevndirnar taka sambært hesi reglugerð, kunnu leggjast fyri eina kærunevnd, samanber § 23, stk. 5 í lógini.
§ 9. Henda reglugerð hevur gildi frá 4. mai 2006. Samstundis fer reglugerðin frá 1. september 2000 úr gildi.


text:
Vegleiðing um kontur
Yvirlit yvir kontur og yvir skuld og áogn virkisins hjá TAKS. Yvirlitið vísir eisini, hvussu nógv er fallið til gjaldingar, og um kontan er farin til innheintingar. Gev gætur, at talan er um kontur virkisins hjá TAKS, ikki um peningastovnskontur.
Yvirlit yvir bókingar, sum tú kanst leita fram upp á kontuslag og tíðarskeið. Leitingin er avmarkað til 1 ár í senn. Skriva yvirlitið út við at trýsta á knøttin “Skriva út”, og flyt tølini yvir í Excel við at trýsta á knøttin "Flyt út dáta".
Konta fyri skatt er ikki við í yvirlitinum.
Gjaldingar, sum virkið hevur biðið um at fáa gjørdar ávísan dag frammi í tíð.


text:
Fólk sum fylgja væl við tíðindunum í Kringvarpinum hava uttan iva lagt merki til, at nógvar broytingar hava verið í manningini tey seinnu árini.
Seinastu tíðina hava kend nøvn sum Óluva Zachariasen, Beinta Løwe, Rógvi Olavson, Leivur Frederiksen, Uni Holm Johannesen og Jan Lamhauge antin søkt farloyvi úr størvunum...
Kend andlit skulu mynda Kringvarpið
Fólk sum fylgja væl við tíðindunum í Kringvarpinum hava uttan iva lagt merki til, at nógvar broytingar hava verið í manningini tey seinnu árini.
Mynd: kvf.fo


text:
Mær hevur altíð dámt væl at fingist við urtagarðsarbeiði. At síggja tað, ið sáað verður, menna seg til sjálvstøðugar verur. At síggja trøðini skapa lívd, so viðbreknu verurnar veruliga sleppa at blóma. Eisini í politikki er umráðandi at sáa væl og skapa karmar fyri góðum gróðri.
Fyri 25 árum síðani, tann 15. september 1994, varð eg valdur til løgmann, tá samgonga var skipað millum Sambandsflokkin, Javnaðarflokkin, Sjálvstýrisflokkin og Verkamannafylkingina. Veðrið var av tí allar fagrasta hendan dagin, men umboðaði als ikki støðuna í føroyska samfelagnum, sum lá í skeljasori.
25 ár seinni hevur Bárður á Steig Nielsen skipað samgongu millum Sambandsflokkin, Fólkaflokkin og Miðflokkin. Samgongan er skipað fríggjadag 13. Harafturat er sjálvt samgonguskjalið undirskrivað 14. september – 73 ára dagin hjá fólkaatkvøðuni – í ringasta ódnarveðri.
Hetta minnir meg um eina søgu um ein mann í Vík, vanliga nevndur Skipper. Mennirnir, sum silgdu við honum, plagdu at fortelja, at tá veðrið var gott, hevði Skipper gron. Orsøkin skuldi vera, at tá kundi veðrið bara gerast verri. Men tá veðrið var av tí allar ringasta, tá var lagið á Skipperi gott. Tá spældi hvør fingur í honum, tí tá kundi alt bara gerast betri.
Sama er at siga um samgongurnar hjá okkum báðum, Bárði og mær. Tá eg tók við landsins leiðslu í 1994 var veðrið av tí allar fagrasta, men landið var í svárari kreppu. Nú Bárður tók við landsins leiðslu var veðrið av tí allar ringasta, men samfelagið blómar, og Føroyar hava ongantíð verið so væl fyri.
Nú eg mynstri av í Løgtinginum sæst, at væl er sáað. Fjóðringsøld er farin síðani føroyingar í hópatali flýggjaðu undan kreppuni í Føroyum. Tá búðu 45.000 fólk í Føroyum, og fólkatalið bara minkaði. Í dag búgva 52.000 fólk í Føroyum, og talið bara veksur. Tá stóðu mong hús tóm, tí fólk rýmdu undan skuld og arbeiðsloysi. Nú er fólkavøksturin so stórur, at størstu avbjóðingarnar í Føroyum eru bústaðartrot og vantandi arbeiðsmegi.
Eg ynski Bárði á Steig Nielsen hjartaliga til lukku við løgmansembætinum og ynski somuleiðis allari samgonguni blíðan byr við orðunum hjá Rasmusi Nielsen, sum møta mær, hvørja ferð eg fari á skrivstovu mína á Christiansborg.
Pluk ikke frugten, førend den er moden.
Skal ukrudt luges op, saa glem ej roden.
Edmund Joensen
Fólkatingsmaður fyri Sambandsflokkin
Edmund Joensen heilsar nýggja løgmanni: Væl er sáað
Mær hevur altíð dámt væl at fingist við urtagarðsarbeiði. At síggja tað, ið sáað verður, menna seg til sjálvstøðugar verur. At síggja trøðini skapa lívd, so viðbreknu verurnar veruliga sleppa at blóma. Eisini í politikki er umráðandi at sáa væl og skapa karmar fyri góðum gróðri.


text:
Strandalandaavtalurnar um norðhavssild og svartkjaft fyri 2020 vórðu undirskrivaðar í London fyrrapartin.
Viðvíkjandi norðhavssildini samdust londini um at fylgja tilmælinum hjá ICES og at áseta kvotuna til 525.594 tons, sum eru sløk 11 prosent minni enn í 2019. Ongin strandalandaavtala er um býtið av heildarkvotuni, og tí verður samlaða veiðan væl hægri enn MLV-ið. Seta Føroyar sær sildakvotu eftir sama leisti sum í ár, verður kvotan í 2020 111.416 tons.
Svartkjaftaavtalan ber í sær, at londini eru samd um, at seta kvotuna ájavnt við tilmælið hjá ICES, sum er 1.161.615 tons. Hetta er ein hækking upp á 1,6 prosent í mun til í ár. Eisini í svartkjaftinum seta londini sær samanlagt hægri kvotu, tí heldur ongin svartkjaftaavtala er. Føroyar ásettu sær eina kvotu upp á góð 35 prosent í ár, og verður kvotan í 2020 sett eftir sama leisti, verður hon 412.606 tons.
Makrelavtalan millum ES, Noreg og Føroyar varð undirskrivað í síðstu viku, og hon gevur Føroyum eina kvotu í 2020 upp á 116.188 tons, sum eru 41 prosent meira, enn kvotan í ár.


text:
Søgnin er, at langt aftur í tíðini gingu tveir stórir bátar út frá Selatrað.
Nakað út á árið gjørdist einaferð so illa við, at annar báturin kom at sakna ein mann í fulla bátskipan. Eingin var at fáa í bygdini, og fingu teir tá ein mann úr Sevlendi á Strondum at rógva út við teimum. Hann gekk, hvørja ferð ið útróður var væntandi, yvir í Kolbeinagjógv, og har var hann so tikin við.
Ein morgun hevði hesin sevlendimaður bíðað nakað leingi eftir bátsfeløgum sínum. Beint áðrenn tað degnaði, sá hann bát leggja inn til klettin, har hann plagdi koma at landi. Hann fór út á klettin, tók ímóti og leyp so alt fyri eitt inn í bátin og inn á sessin, har hann vanliga plagdi at sita.
Tá ið tað lýsti, sá hann, at hann kendi ongan av bátsfeløgum sínum.
Lítið og einki varð skift av orðum á vegnum. Hvør maður sat við síni ár, og sevlendi-maðurin sat umframt og hevði sínar tankar um hesa ferð.
Tá ið teir vóru komnir út á hav, bað hann, ið sýndist at vera formaður, hinar um at kasta niður. Sjálvur sat hann við árarnar og andøvdi.
Væl var at draga, og hvønn fisk, sevlendimaðurin dró, skar formaðurin niður á nakka.
Eftir stuttari tíð høvdu teir fingið so mikið, at báturin var vorðin nóg tungur. Og so varð róð heim aftur.
Fyrsta orðið, ið sagt var til sevlendimannin, kom frá formanninum, tá ið teir á heimvegnum vóru komnir norð fyri Kolbeinagjógv. Hann spurdi, hvat ið sevlendimaðurin helt um henda dagin.
“Tungur er tigandi róður”, svaraði hann aftur, men helt annars fyri, at hann ongantíð hevði verið við at floytt bát so skjótt sum henda dagin.
So varð lagt at landi í sama staði, har ið hann var komin við. Hann fór fram og tók ímóti. Og hinir kastaðu so upp á land tann markaða fiskin. Men áðrenn hann koyrdi bátin frá landi, segði hann, at hvastið sítt lá eftir á remmuni, og bað formannin handa sær tað.
Tá segði formaðurin: “Tað var eydna tín, at tú bað um tað og nevndi tað hvastið”, og hvastið var flýtt honum upp í hondina. So fór báturin út frá aftur.
Sevlendimaðurin fór nú niðan eftir leypinum, sum hann um morgunin hevði sett uppi undir bakkanum; hann fekk sær samtíðis ein bita. Men tá ið hann kom oman aftur eftir veiðini, var eingin fiskur at síggja.
Hann helt tá hart fyri seg sjálvan: “Ongantíð hava huldumenn borið orð fyri at verið óærligir.”
Síðani fór hann nakkalangur til hús. Men tá ið hann kom inn í roykstovuna, lá fiskurin á gólvinum.
Andreas Weihe: “Søga og søgn”, 1933


text:
Orð: Grundtvig
Týtt: Rólant Lenvig
1. Nú skínur sól í dýrd og mæti
– lívsljós av Harrans náðisæti –
nú kom Guðs náð so mild og blíð
og so hin væna summartíð;
nú spáar meir enn einglareyst
í Jesu navni valaheyst.
2. Ta løtu, summarsólin setur,
so fróur títlingurin letur;
og alt, sum Harrin kannar sær,
fær søtan svøvn, – tí hann er nær,
fær sælan dreym um paradís
og vaknar til Guðs lov og prís.
3. Guðs signing yvir dustið andar
eitt heimligt lag frá fjall’ til strandar,
av yndi angar undir ský
úr paradís dýrdmetan ný,
og vakurt fer í ong avstað
úr lívsins flóð eitt kelduvað.
4. Tað veldur andin, sum her dalar,
tað virkar andin, sum her talar
Guðs orð til troyst og sálarbót
av kærleika og sannleiks rót
í navni orðsins, sum varð hold
og fór til himmals undan mold.
5. Kom, syngið andans prís og æru
nú jarðarríkis mannaskari.
Úr hvørji ætt, hvørt tungumál
syng takkarsong av hug og sál.
Í Harrans húsi, heimi, høll
syng’ takkarsong av huga øll.
6. Í Jesu navn’ tá andans tala
fær jødar, heidningar at mæla
og koma undir Jesu hond
øll móðurmál um heimsins lond;
tá ljóðar út úr bygd og bý
halleluja um alla tíð.
7. Guð faðir vár! Tá verður frøi;
tá ríki títt vil kenna grøði,
sum sólin ferðast vit hvønn dag
í Jesu Kristi dýrdarstað.
Tí, tá eg gav tær hjartað, Guð,
við honum fekk eg himnalut.


text:
- Publiceret den 21 novembur 2010
- Víst: 21286
Røktingarmenninir Jóhan og Kjartan
Sum áður nevnt her á síðuni, so er tann góði gamli Omanrættarhagi - sum eisini var kallaður Stórihagi - býttur sundur í tveir nýggjar hagapartar. Teir nýggju hagarnir - Omanrætt/Ambadalur og Omanrætt/Fjallið eru ávikavist 48 gyllin og 32 gyllin.
Tað var í 2010, at bygdin fekk henda nýggja hagapartin: Fyri Oman Rætt/Ambadalur. Áseyðatalið er 204 áseyðum, og markið í millum teir báðar nýggju hagarnar gongur úr Neytaliðinum, niðan á Barmsbrekku, niðan á Háls, norður um Háls og oman í Rógvugil (niðan fyri Festirstein), úr Rógvugili á skák norður ímóti Gjógv (heiman fyri Húsið) og frá Gjógv oman á Róvuna.
Røktingarmenninir Pætur og Jóhan
Tann 21.11.10 hevði Omanrætt/Ambadalur sín fyrsta fund og valdi hesar í hagastýrið: Andras Kristiansen, Pætur Matras, Kjartan Kristiansen, Jóhan Kristiansen og Ólav Christiansen. Sum røktingarmenn vórðu valdir Pætur Matras, Kjartan Kristiansen, Óli Andrias Kristiansen og Jóhan Kristiansen. Sambært avgerð hjá Yvirútskiftingarnevndini eitur hagin Fyri oman Rætt / Ambadalur.
Óli Andrias, røktingarmaður
Fyri oman Rætt, Ambadalur er ein 3 marka hagi. Sambært úrskurði í sambandi við útskiftingina skuldi Fyri oman Rætt/ Ambadalur hava 204 hagfastar seyðir.
Myndir eru at síggja í myndasavninum (novembur 2010).


text:
Kamelónir
Kamelónir eru skriðdjór og hoyra til oydluslagið. Hesar løgnu oydlurnar eru ógvuliga ymiskar í liti og stødd. Eyguni kunnu snara runt og hyggja at tveimum ymsum lutum í senn. Oydlur fanga sín fong við tunguni, sum er long og kleprut. Summar kamelónir kunnu broyta húðarlit. Hetta gera tær fyri at senda boð til hvørja aðra og fyri at líkjast umhvørvinum, tær eru í. Tað besta kamelónin veit at eta er skordjór, men summum dámar at eta sniglar, oydlur, ormar, froskar og ymiskar plantur. Kamelónir halda til í tropiskum fjallalendi í regnskógum, á grasfløtum og eisini í oyðimørkum í Afrika, Miðeystri, Suðurevropa og Suðurásia. Tær eru eisini innfluttar til m.a. Hawaii, Florida og California.
Helvtin av øllum kamelónum (eitt slag av eðlum) í heiminum livir í Madagaskar í Afrika. Hóast tær eru púra vandaleysar, óttast fólkið har í landinum tær, tí kamelónir verða hildnar at vera mannaandar, ið ikki hava funnið hvílu. Kamelónir eru best kendar fyri evni síni at skifta lit, um tær eru bangnar ella illar.
Í djóraheiminum eru fá djór, ið hava eins skjóta tungu sum kamelónin. Hon kann fanga eitt flogkykt við tungum í 0,07 sekund.


text:
- Og tað er serliga talið av pensjónistum sum er vaksið í tí bólkinum.
- Til dømis fáa pesnjónistar tvær mánaðarlønir minni um árið enn hvat teirra partur var í 2009 av samlaðu køkuni, sigur hagfrøðingurin Jón Joensen í samrøðu við DV hjá Kringvarpinum.
Hann vísti á, at flatskatturin var ikki orsøkin til vaksandi ójavnan seinnu árini.
Og eisini segði hagfrøðingurin hjá Hagstovuni, at um orðini hjá løgmanni um, at vit hava fingið eitt javnari samfelag eftir 2017 eru sonn, so skal nógv meira til enn tað sum gjørt er.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Postar merktir ‘góð uttan Guð’
Góð uttan Guð
Tað er nokkso vanligt, at hoyra kristin tosa um, at tey fáa sín moral frá Guði. Summi halda enntá, at tað ikki ber til, at vera góður uttan Guð. Tað er eitt sindur irriterandi, tí vit heiðnu eru altso góð uttan Guð. Tað er merkiligt, eg veit, men vit ganga ikki runt og stjala, neyðtaka ella myrða. Av onkrari orsøk hava vit ikki fyri neyðini, at trúgva á Guð, fyri at vera góð. Ikki bara gera vit ikki órein ting; vit eru eisini hjálpsom.
Til dømis geva flestu gudloysingar eg kenni blóð (men kanska eisini kristin? Svara í spurnarkanningini!). Okkara lokala ateistafelag í Leeds skipar regluliga fyri “blood runs” har tey eggja fólki til at geva blóð. Sama felag hevur eisini fleiri ferðir um árið tiltøk, har peningur til vælgerandi endamál verður savnaður.
Hetta kunnu vit í Gudloysi eisini, men tað krevur eitt sindur (more…)


text:
Áset tal av gestum og vel dag og tíð í talvuni niðanfyri.
Tá tú hevur bílagt borð, fært tú beinanvegin eina váttan fyri bíleggingina sendandi við telduposti. Í teldupostinum er vegleiðing til, hvussu tú kanst broyta tína borðbílegging um neyðugt er.
Fleiri enn 7 gestir?
Til ber bert at bíleggja borð við at ringja til Barbaru á telefon +298 331010 ella at senda ein teldupost til barbara@barbara.fo
Til tess at kunna veita tykkum okkara bestu tænastu, ynskja okkara kokkar at vita, hvørja matskrá tit ynskja, tá tit eru fleiri enn 7. Vinaliga bíleggið somu matarskrá - tó við ovurviðkvæmi ella serligum tørvi, kunnu vit tillaga tykkara ynskir.
ÁÐRENN BÍLEGGINGIN VERÐUR VÁTTAÐ, SKAL GJALDSKORTIÐ SKRÁSETAST HJÁ OKKUM - HETTA ER BERT GALDANDI FYRI BÍLEGGINGAR TIL FLEIRI ENN 7 GESTIR
Fyri at vit kunnu verja okkum fyri følskum bíleggingum, ella at eingin kemur, er neyðugt at skráseta títt gjaldskort til bíleggingina. Tá ið tú hevur avgreitt bíleggingina, kemur ein nýggj síða fram, har tú skrivar upplýsingar á gjaldskorti.
Vit gera vart við, at bíleggingin er ikki endalig fyrr enn upplýsingar á gjaldskortinum eru skrásettar. Einki verður tikið av gjaldskortinum uttan so, at tú ikki kemur.
Tiknar verða 350 kr. fyri hvønn, um tú ikki gevur avboð í seinasta lagi 24 tímar áðrenn tína borðbílegging.
Vit gleða okkum til at bjóða tykkum vælkomnum á Barbaru.


text:
Fleiri og fleiri síggja fyrimunin í, at kvørna greinarnar, heldur enn at tyrva tær 🙂
Vit vóru úti fríggjadagin í einum sera hugnaligum hava undir Heygnum, har eigarnir høvdu skorið m.a. gomlu ribisini niður. Eigarnir hjálptu væl til, og vit kvørnaðu teir 8-10 rúmmetrarnar uppá einar 2 tímar.
Eftir stóðu tveir flottir stórir bunkar av nýkvørnaðum vælduftandi flisi og tveir glaðir urtagarðseigarar.
Gleðin varar leingi – tí næsta summar fara tey at sleppa frá at lúka tað stóra.
Kundin hevði skorið alt niður, og lagt greinarnar í tvær rúgvu á grasplenuni. Tað var lætt at trilla kvørnina eftir skervinum og grasplenuni yvir til greinarúgvuna.
Myndirnar vísa, hvussu leikur fer fram.


text:
Koyrikort til bólkarnar AM (lítið prutl og stórt prutl), A (motorsúkklu), B (persónbil) og B/E (stórt viðfestiakfar til persónbil) og koyrikort til traktor ella motoramboð verður útgivið við gildi í 15 ár, tó í mesta lagi til handhavin hevur fylt 75 ár. Koyrikortið verður endurnýggjað við eini nýggjari tíðarbærari mynd.
Koyrikort til bólkarnar C (lastbil), C/E (stórt viðfestiakfar til lastbil), D (buss) og D/E (stórt viðfestiakfar til buss) við útgivið við gildi í 5 ár. Koyrikort til vinnuligan fólkaflutning til bólk BV (persónbil) og DV (buss) verður útgivið við gildi í 5 ár. Koyrikortið verður endurnýggjað við eini nýggjari tíðarbærari mynd og eini læknaváttan til koyrikort. Harafturat skulu koyrikort til vinnuligan fólkaflutning hava eitt ferðslurelaterað fyrstahjálparprógv, sum í mesta lagi má vera 1 ára gamalt.
Koyrikort til persónar, sum hava fylt 75 ár, tá koyrikort verður útgivið, verður givið við hesum gildistíðum:
75-80 ár: 5 ár.
80 ár og yvir: 2 ár.
Umsókn um endurnýggjan av koyrikorti skal latast Akstovuni áðrenn gildistíðin á koyrikortinum er lokin.
Umsøkjarin skal í hjáveru av starvsfólki á Akstovuni undirskriva í serstakum øki á umsóknini. Kann viðkomandi ikki koma á Akstovuna, kann verða farið á nærmastu politistøð at útfylla umsóknina. Við umsóknini skal vera ein mynd, ið lýkur krøvini í § 3, stk. 2, í kunngerð nr. 129 frá 26. september 2018 um koyrikort, umframt neyðugt samleikaprógv so sum áður útgivið koyrikort og ein læknaváttan.
Um viðkomandi endurnýggjar koyrikortið eftir 75 ára aldur, tó 70 ár til og við 31.05.2022, ella vegna heilsustøðu, krevur Akstovan 150 kr.. Í øðrum førum krevur Akstovan 250 kr. fyri endurnýggjan av koyrikortinum.
Eru trý ár ella meira liðin frá tí at gildistíðin at endurnýggja koyrikortið var lokin, skal viðkomandi til eina eftiransandi koyriroynd (ástøðis og verkliga roynd) á Akstovuni, áðrenn koyrirætturin kann verða endurnýggjaður.
Umsøkjarin skal lata fylgjandi skjøl inn til Akstovuna:


text:
26. februar var Aliráðstevnan 2010.
Yvirskriftin fyri aliráðstevnuna var, hvussu vit tryggja eina framhaldandi burðardygga alivinnu.
Nakrar av framløgunum liggja her:
Jóhan Dahl Vinnumálaráðharri setti ráðstevnuna
Hvussu minka um lúsatrupulleikan burðardygt - Peter Østergaard
Bruk av leppefisk - Vidar Myhre
Kritiskir faktorar í sambandi við rogn- og smoltframleiðslu - Grete Bæverfjord
Framleiðsluoptimering av føroyskum vár og heystútsettum smolti - Weihe og Rørvik
Samanhangir millum iltinnihald, vøkstur og fóðurfaktor - Øystein Patursson


text:
Golfklubburin 30 ár
Nú eru 30 ár farin, og heitt er á meg um at skriva nakrar reglur um hvussu tað bar til at vit stovnaðu hendan felagsskap.
So ótrúligt tað ljóðar, var eg nevniliga ein av stovnararnum, hóast eg ikki hevði fingist við hesa ítrótt heldur enn nakra aðra.
Orsøkin var tann, at eg í lestrarárunum kom at kenna nøkur, sum høvdu áhuga fyri golf. Heimafturkomin fór eg at umhugsa, um tað mundi bera til at hava golfvøll í Føroyum. Her er jú harðbalið, nógv regn og ofta vindur. Tá eg ferðaðist í Íslandi fekk eg at vita, at har vóru nógvir golfvøllir, men har var veðrið jú ikki sum her.
Eg kom at kenna ein hetlending, og hann segði mær, at hann var nevndarlimur og stovnari av fyrsta og einasta golfklubbanum í Hetlandi. Hann vísti mær vøllin, og eg helt, at um teir kundu, so máttu vit eisini kunna gjørt ein eins frægan sum teirra. Lítil munur er á veðrinum.
So hvørt eg setti meg inn í málið, kom eg til tað úrslit, at tað helst hevði verið gagnligt fyri Føroyar at havt ein golfvøll. Ítróttagreinirnar eru nógvar, men um allan heim er golfítróttin tann, sum hevur mest virðing mæta manna millum.
Eg kom at minnast eina hending, tá eg í juli 1962 ferðaðist upp á tummilfingurin í Europa. Komin úr London ætlaði eg mær fram við eysturstrond Onglands til Skotlands og praiaði ein bil. Hann støðgaði beinanvegin og vildi taka meg við, men hann skuldi fara til vestursíðuna í Onglandi. Hann segði at tað var minst líka so skjótt fyri meg at koma við sær, tí hann hevði so góðan bil, ein jaguar, og tað var bert ein annar sum yvirhálaði okkum. Men grundin til at hann vildi hava meg við var at hann hevði gloymt brillurnar eftir, og hann hevði eitt hondskrivað bræv sum greiddi frá hvussu hann skuldi koyra fyri at koma til ein golfvøll í nánd av Liverpool. Hann skuldi tí brúka meg sum leiðsøgumann at lesa brævið og síggja vegskeltini. Tað kom mær dátt við at fáa eitt slíkt álitisstarv mín næsta dag í Onglandi!
Tað vísti seg, at sjaførurin var ein íverksetari. Úr fátækum korum hevði hann bygt upp eitt stórt virki, og nú kundi hann møtast við sínum javnlíkum á ovastu rók, og tað var tí hann var farin at spæla golf!
Golfítróttin er tí ein máti, sum tey ríku og máttmiklu íðka fyri at hitta sínar javnlíkar.
Men hví skuldu vit í Føroyum fara upp í slíkt?
Um so er, at okkara vinnulív skal kappast á jøvnum føti, er umráðandi at vit bjóða dugnaligum fólkum eins góð kor og aðrastaðni.
Viðhvørt havi eg verið ferðaleiðari, og tá eru mong áhugaverd fólk at hitta. Einaferð kom eg at tala við ein framúrskarandi vinnulívmann, sum helt at Føroyar vóru eitt heilt ótrúliga gott land, og at hann kundi hugsað sær at flutt higar. Men so spurdi hann: Ber til at spæla golf? Eg noyddist at siga sum var, at tað gjørdi tað ikki. So segði hann, at flyting hansara higar varð av ongum! Tað hevði hon helst verið allíkavæl, men samrøðan segði mær, at gjørdu vit nakað við golfítrótt, gjørdust Føroyar meira attraktivt fyri nøkur sum kundu gjørt mun í okkara samfelag.
Men hvat við føroyingum? Kundu teir fingið nakað burturúr?
Golf er ikki ein ítrótt fyri øll. Men føroyingar hava nógvar av teimum eginleikum, sum skulu til. Vit hava góðar fleygingarmenn og nógvar sum raka fugl úr báti. Tí kann ikki útilokast, at nakrir av okkara unglingum kundu lært seg spælið. Um teir so koma í onnur lond kunnu teir fara at spæla har, og møta harvið nøkur av teimum í vertslandinum, sum eru væl fyri. Tað kann sjálvandi ikki útilokast, at onkur kann vinna frama í hesi ítrótt, men kappingin er hørð um oddasessirnar.
Fyritøkur í Føroyum skulu selja framleiðslu sína uttanlands. Avgerðir um at keypa frá okkara fyritøkum verða sjálvandi fyrst og fremst tiknar av útlendsku fyritøkunum av tí at góðskan og prísurin á okkara framleiðslu er kappingarfør. Viðhvørt kunnu persónlig sambond tó vera avgerandi. Tá kann tað hava týdning at fáa útlendskar stjórar at koma til Føroyar so prátast kann við teir. Men teir hava nógv støð í at velja, og royndirnar vísa, at eitt tilboð um at koma at spæla golf í einum eksotiskum stað er eitt gott agn. Tað eru sera nógvar handilsavtalur gjørdar á golfvøllum!
Men illa gekst at fáa fatur í nøkrum, sum hevði dirvi til at reisa málið. Men fyri tretivu árum síðan bragdaði. Vit fingu fýra menn, sum spældu golf uttanlands. Teir gjørdu av at stovna ein golfklubba. Men ólukkutíð skuldu fimm í nevndina, og tí vóru boð eftir mær at koma uppí sum fimti maður. Tíbetur gekk ikki long tíð til ein kom afturat, sum dugdi at spæla og kundi koma í staðin fyri meg.
Eitt av tí, fyrsta nevndin gjørdi, var at venda sær til elsta og fremsta golfklubban av øllum. Hann er í Skotlandi, og vot spurdu teir, um teir kundu senda tveir menn higar at meta um, hvørt tað yvirhøvur bar til at gera nakað við hesa ítrótt í Føroyum. Klubburin tók málið upp í størsta álvara, og menninir komu í øllum góðum. Annar av teimum var persónligur vinur við mannin hjá táverandi bretska forsætisráðharranum Thatcher. Teir høvdu ikki verið her fyrr, men teirra meting var, at í Føroyum vóru nógv støð, har til bar at gera góðar golfvøllir. Veðrið her var ikki so nógv øðrvísi enn í Skotlandi. Tey sum spæla golf eru úti á vøllinum í øllum veðri, so í okkara veðurlagi kann spælast mest sum alt árið.
Vit spurdu teir, um tað kundi hugsast at tað bar til at fáa golfturismu í lag í Føroyum.
Teir søgdu, at hetta bar væl til.
Tað sum kravdist var at vit høvdu tríggjar golfvøllir á hægsta stigi. Eingin tímdi at spæla meir enn tveir dagar á sama golfvølli, og tað var so uttanhanda at koma til Føroya, at eingin skoytti um at vera stytri her enn eina viku. So var tíð at vitja teir tríggjar vøllirnar.
Harumframt var neyðugt at vit fingu okkum eitt fimmstjørnuhotell.
Vóru hesar íløgur gjørdar, ivaðust teir ikki í, at tað fóru at vera so nógv, sum vildu koma higar, at hotellið var fullsett. Vit skuldu minnast til, at tey fólk, sum komu higar at spæla golf, vóru væl fyri og brúktu nógvar pengar.
Tann sum hyggur eftir føroyakortinum sær beinanvegin, at ikki hevði staðist á at funnið lendi til tríggjar golfvøllir. Tað hevði loyst seg so væl at gjørt teir, at tað ikki hevði verið ringt at reist kapital til eina slíka verkætlan.
Snávingarsteinurin er okkara jarðarviðurskifti. Politikarar okkara sita á helvtini av okkara jørð, og teir vilja halda fram við at vera góðseigarar. Lótu teir vit og skil ráða, sleptu teir sær av við hesa jørð og gjørdu hana til óðalsjørð. Hevði onkur tá okkurt gott hugskot, um hvussu jørð kundi nýtast til á burðardyggan hátt, hevði borið til at keypt neyðugu jørðina til marknaðarprís.
Ein verkætlan um at gera eitt fimmstjørnuhotel við trimum golfbreytum hevði verið ein slík burðardygg verkætlan. Hon hevði lyft okkara samfelag upp á eitt hægri støði.
Tað hevði verið gagnligt fyri golfklubba okkara um henda verkætlanin hevði fingist í lag.
Men tað er at fegnast um, at golfararnir hava drivið á undir teimum korum, sum samfelag okkara hevur bjóðað teimum. Teir hava verið sannar hetjur, og skal eg ynskja teimum tillukku við, at teir nú á tretivuáradegnum hava fingið ein golfvøll!
Zakarias Wang


text:
Flogskiparar um Stord: Sum at lenda á flogbera
Perlur: - Hetta fingu stjóri og landsstýrismaður at vita áðrenn vanlukkuna á Stord. Teir gjørdu onki. Nú hevur aftur ein flogskipari sagt seg úr starvi hjá Atlantsflog, og ein annar noktaði konuni, sum er flogterna, at flúgva uppá Stord. Vanlukkutúrin høvdu flogskipari og manning fingið serliga lítlan svøvn. Oyggjatíðindi 1. november 2006:
Nú hevur aftur ein flogskipari sagt upp hjá Atlantic! Orsøkin er, at viðurskiftini eru ikki sum tey eiga at vera, eingin álvari! Millum flogskipararnar er tað eisini hetta orðalagið: Tú, kanst tú ikki flúgva fyri meg í morgin?!
- Og tað kemst sjálvandi eisini av at Magni Arge er ikki førur fyri at stýra flogfelagnum tá ið veruliga á stendur, meta keldur í vinnuni.
Viðvíkjandi Stord, so hevur verið sagt frá bæði Bjarna Djurrholm og Magna Arge at teir hava ongar klagur fingið á nøkrum øki.
At lygnin er avdúka einaferð, vita øll. Nú er hon so aftur avdúkað. Tveir flogskiparar hava sent bæði Vinnumálaráðnum og Magna Arge brøv um Stord, at flogvøllurin er sum at lenda á einum flogbera (hangarskipi), og hvør lendur á hangarskipi við ferðafólkum!!! Og ein flogskipari, sum hevur flogternu til konu, noktaði konuni at flúgva uppá Stord, tí hann kendi umstøðurnar har.
Keldur vita eisini at siga, at siga, at pilotarnir sum flugu henda vanlukku- flúgvaran fingu ikki nógvan svøn kvøldi fyri sum vanlukkan hendi.
Teir vóru farnir til songar klokkan 01 og longu kl 03 vóru teir vakti at flúgva til Stord!
Kanska hava teir gloymt spoilararnar, tí teir vóru ikki so væl fyri, siga keldurnar, sum staðfesta, at spoilararnar krevja manuella hond.
Skaðanevndin í Noregi hevur staðfest, at spoilararnar vóru ikki uppi tá lent bleiv í Stord.
Tað er jú menniskajsligt at gloyma, og kanska serliga tá ið tú ikki hevur fingið rættan svøvn.
Hvussu sá skemaði hjá pilotunum út henda dagin? Sjálvandi kemur alt hetta fram nú tá ið alt verður kannað, men hesir upplýsingar eru so áhugaverdir, at vit hava sent stjóranum, Magna Arge, og landsstýrismanninunum, Bjarna Djurholm, ein fyrispurning um kritikkin, men teir hava báðir valt at tiga. Halt-kjaft-bommini til heilaga skaran av almennum og politiskum journalistum ornar rest. Men í hesari prosessini gloyma kalarnir, at føroyingar eru ikki býttir!


text:
Gongd er nú komin á arbeiðið at gera nýggjar vøggustovur á Lítlafløtti.
Sum myndirnar vísa, er økið rundan um, har nýggju vøggustovurnar skulu standa, hegnađ inni, og arbeitt verður við at gera undirlendiđ klárt til nýggju vøggustovurnar.
Børnunum dáma væl at fylgja við arbeiðnum, so námsfrøđingarnir verða avlastaðir eitt sindur næstu tíðina.
Nakrar myndir av arbeiðnum seinastu dagarnar eru at síggja í myndasavninum.
R-Transport stendur fyri arbeiđnum at gera undirlendiđ klárt.
Vit hava gjørt eina leinkju á forsíðuni vinstrumegin, har fylgjast kann við arbeiðnum. Vit fara javnan at dagføra við myndum og teksti. Fyrstu myndirnar eru longu komnar á síðuna. Síðan kann eisini síggjast her.
Meir kunning um nýggju vøggustovurnar kemur seinni.
Meir kunning um nýggju vøggustovurnar kemur seinni.


text:
Fólkaheilsuráðið hevur í dag sent Landsstýrismanninum í heilsumálum tilmæli um orkudrykkir. Børn og ung eru farin at drekka orkudrykkir sum sodavatn, og á handilshillunum standa orkudrykkir lið um lið við sodavatn og aðrar leskidrykkir. Hóast merking er á fløskunum og dósunum, so er ongin kunning um munin millum orkudrykkir og aðrar drykkir. Í tilmælinum mælir Fólkaheilsuráðið til, at orkudrykkir eiga at standa fyri seg í føroyskum handlum, tí teir kunnu vera heilsuskaðiligir í stórum nøgdum, serliga saman við rúsdrekka. Eisini mælir Fólkaheilsuráðið frá, at børn og ung undir 18 ár drekka orkudrykkir. Foreldur eiga eisini at halda eyga við, um børn teirra drekka orkudrykkir, og kunnast um, at orkudrykkir kunnu vera heilsuskaðiligir. Fólkaheilsuráðið metir tó ikki grundarlag er fyri at forbjóða orkudrykkjum.
Sjálvt tilmælið og grundarlagið fyri tilmæli kann lesast í viðheftu fílu.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Føroyska sakarmálið skorið til eftir dóm í Danmark
Dómurin hjá Eystara landsrætti í sakarmálinum millum Fíggjarligt støðufesti og teir, sum stóðu á odda fyri Eik Bank Danmark, fær ávirkan á sakarmálið um Eik í Føroyum.
Fíggjarligt støðufesti sigur í tíðindaskrivi, at føroyska málið verður skorið til, men ikki, hvussu tað verður gjørt.
Ein møguleiki er, at stevningarnar móti grannskoðaranum, Hans Jóhan Laksá, og grannskoðaravirkinum P/f Nota, verða tiknar aftur.
Hans Jóhan Laksá og Nota vórðu frídømd í Eystari landsrætti. Og tann dómin hevur Fíggjarligt støðufesti ikki skotið inn fyri Hægstarætt.
Men fyritøkan Januar sigur í einum tíðindaskrivi, at Fíggjarligt støðufesti hevur slept stevningunum móti Hans Jóhan Laksá og Nota, og tað hevur Hans Laksá fingið at vita í skrivi frá Fíggjarligum støðufetsi, sigur Januar
Annars er Fíggjarligt støðufesti farið í Hægstarætt við teimum seks Eikmonnunum, eisini teimum báðum, sum vórðu frídømdir í Eystara landsrætti 26.oktober.
Sama krav
Sakarkravið er framvegis tað sama, 250 mió. kr.
Teir fýra, sum vórðu dømdir í Eystari landsrætti, skutu longu 7.november dómin inn fyri Hægstarætt.
Dómurin er 42,6 mió. kr. í endurgjaldi, tá rentan er tald við.
Men Fíggjarligt støðufesti er dømt at rinda teimum stevndu næstan 40 mió. kr. í sakarkostnaði.
Sambært Ritzau hevði Fíggjarligt støðufesti kunnað fingið nógvar milliónir afturat í dóminum hjá Landsrættinum.
Men Fíggjaligt støðufesti var av seint á sjóvarfallinum. Stevningin kom 27 dagar ov seint.
Ov seint
Eystari landsrættur sigur, at stjórarnir, Brian Toft og Jesper Clausen, gjørdu ikki skyldu sína.
Talan er um 39 milliónir í einum føri, og 81 milliónir í staðin fyri 27 í einum øðrum føri. Men hvørgin stjórin er dømdur fyri hetta. Fyrningarfreistin er trý ár.
Seinasta freist at stevna í hesum førunum var 3.desember 2011. Stevningin er skrásett í rættarskipanini 30.desember 2011, 27 dagar ov seint.
Sí eisini


text:
Sunnudagin sigur FM1 beinleiðis frá tveimum hondbóltsdystum.
Klokkan 14 sigur Sjúrður H. Hoydal frá dystinum í SMS-deildini millum Kyndil og H71. Bæði liðini hava 12 stig og liggja tvey stig aftanfyri oddaliðið, VÍF.
Klokkan 16 sigur Sjúrður H. Hoydal frá dystinum í Okkaradeildini millum Kyndil og H71. H71 er á odda við 12 stigum. Kyndil liggur næstniðast við fýra stigum.
Báðir dystirnir vera spældir í høllini á Hálsi í Havn.
Samrøður við umboð fyri Kyndil og H71 koma út á in.fo tá dystirnir eru lidnir.
Øll kunnu lurta eftir dystarfrásagnunum á www.midlar.fo. Vanligu frekvensirnir hjá FM1 eru FM 88,7, FM 91,7, FM 93,9, FM 95,5 og FM 98,7.


text:
Vinnumálaráðið sendi bæði advokatar og dómara niðan í Kringvarpið at steðga tíðindum, sum Kringvarpið ætlaði at bera í Degi og Viku í gjárkvøldið. Tíðindi vóru um loyniligan fund, sum landsstýri hevur havt við kinesiska sendiharran í Keypmannahavn.
Sum Sosialurin hevur skrivað seinastu dagarnar, so er stórpolitikkur komin upp í málið um tøkni, sum Føroya Tele hevur í umbúna at keypa frá kinesiska telerisanum Huawei. Donald Trump hevur sent ambassadørin í Keypmannahavn út í miðlarnar, bæði í Danmark, men eisini í Føroyum – í Sosialinum um vikuskiftið, roynir Carla Sands, amerikanska sendikvinnan í Keypmannahavn, at ávirka ella rættari at forskrekkja føroyingar frá at keypa kinesisku útgerðina.
– Tit fara at arbeiða undir kommunista-treytum, gera tað, sigur hon millum annað.
Kringvarpið veit, hvat er sagt á fundinum millum kinesiska sendiharran og Bárð Nielsen, løgmann, og Jørgen Niclasen, landsstýrisann.
– Tað, sum sagt er, hevur so stóran týdning, at tað eigur Føroya fólk at fáa at vita, sigur Georg L. Petersen, tíðindaleiðari í Kringvaprinum.
Men hesi sera viðkomandi tíðindi fyri føroyingar sleppur Kringvarpið og heldur eingin annar at bera, í øllum førum ikki fyrr enn mánakvøldið komandi klokkan 18:40, tí tá fer fútabannið úr gildi, um ikki Vinnumálaráðið tá hevur stevnt Kringvarpinum fyri rættin.
Og ger Vinnumálaráðið tað, so vinnur landsstýrið sær tíð. Tí rættarskipanin arbeiðir ikki skjótt. Tá stevning er komin inn, verður fyrst skrivað aftur og fram millum partarnar, áðrenn málið verður sett á skrá í rættinum, og tað kann taka nakrar mánaðir, áðrenn rættarfundur verður. Eitt gott boð er, at ein avgerð so kann fella einaferð í vár.
Loyndarmálið hjá landsstýrinum skal roynast í rættinum
Vinnumálaráðið sendi bæði advokatar og dómara niðan í Kringvarpið at steðga tíðindum, sum Kringvarpið ætlaði at bera í Degi og Viku í gjárkvøldið. Tíðindi vóru um loyniligan fund, sum landsstýri hevur havt við kinesiska sendiharran í Keypmannahavn.


text:
Góðkenda grannskoðanarvirkið NUMO hevur lagt fram samanbering av virkisgrundarlagnum fyri ali- og fiskivinnuna.
Á fundi í skúlanum á Skúlatrø í Klaksvík týskvøldið 13. august 2019 legði Símun Absalonsen frá NUMO fram eina samanbering av virkisgrundarlagnum fyri ali- og fiskivinnuna.
Lýsingin tók støði í teimum viðurskiftum í vinnuni, sum ávirka stabilitet, brúksrætt, umsetiligheit, gjøgnumskygni og lønsemi.
Samanumtikið ein sera stórur munur millum karmarnar hjá báðum vinnunum, sum standa fyri hvør síni knappari helvt av føroyska vøruútflutninginum.
Tað tykist, sum tað er ein greiður munur á ali- og fiskivinnuni, hvussu farið er til verka at skapa karmar fyri hesar báðar vinnurnar.
Tíðliga er farið undir at orða ein politikk fyri alivinnuna, sum kann gerast grundarlag fyri lógum, reglum og skipanum á økinum, meðan hetta ikki í sama mun er galdandi fyri fiskivinnuna.
Nevnast kann, at alilóggávan frá 2009 er broytt tvær ferðir, meðan fiskivinnulóggávan, sum er frá desember 2017, er broytt 5 ferðir.
Alivinnan útflutti fyri 3.347 mió. kr. og fiskivinnan 4.140 mió. kr. í 2018.
Tað arbeiddu 1.018 fólk í alivinnuni í 2018. Í fiskivinnuni á sjógvi var talið 1.418 og í fiskivinnuni á landi vóru 1.412.
Lønarútgjaldingarnar í alivinnuni vóru 359 mió. kr. í 2018, meðan tær í fiskivinnuni á landi vóru 393 mió. kr. í og í fiskivinnuni á sjógvi 1.020 mió. kr.
Stórur munur er á íløgunum í ali- og fiskivinnuni.
Frá 2016 til 2020 hevur alivinnan framt og ætlar at gera íløgur fyri tilsamans 4 milliardir krónur og hevur stórar íløguætlanir komandi árini.
Fiskivinnan hinvegin hevur framt íløgur fyri góðar 800 mió. kr. í sama tíðarskeiðinum 2016 til 2018, og tykist ikki at hava ætlanir um íløgur, sum er.
Hetta kann tulkast sum ein greið ábending um, at stórur munur er millum karmarnar, sum ali- og fiskivinnan virka undir.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Mentan
Fleiri enn 300 næmingar forrita hesa vikuna
10. Des 2019
Higartil hava fleiri enn 300 næmingar úr 9 ymiskum skúlum teknað seg til tiltakið #Rita1tíma.
les meir
Hvussu marknaðarføra okkara handil á Facebook?
10. Des 2019
Henda spurningin seta nógvir handlar sær sjálvum í hesum tíðum, har mesta samskifti fer fram umvegis sosialu miðlarnar.
les meir
Ikki søkt um loyvi og skíta á kravboð
09. Des 2019
Perlur: Tummas Justinussen hevur ikki søkt um loyvi til hetta virksemi, og fær heldur einki loyvi frá kommununi. Byggisamtyktin loyvir hesum ikki. Eigarin av hølunum hevur fingið boð um hetta...Oyggjatíðindi 1. november 2006:
les meir
Shell, SvF og løggan, brutu lógina
09. Des 2019
Perlur: - Vit gjørdu løgregluni eina ov stóra tænastu, og vitskutu spurvar við kanónum. Oyggjatíðindi 3. desember 2008: Orðini eigur, tíðindaleiðarin í Kringvarpinum, Jón Brian...
les meir
Eitt fet til vinstru fyri lygnini
09. Des 2019
Heini í Skorini, SvF serfrøðingur í uttanríkismálum, skrivaði grein í Weekendavisen, 4. September 2015, sum er spælikamarið hjá vinstravonginum í Danmark, um føroyska valið, sum borgarliga samgongan samgongan tapti, hóast stóra framgongd í búskapinum.
les meir
Standmyndin á Hólheygum
08. Des 2019
Perlur: Tróndur í Gøtu helt til í Syðrugøtu, og ikki í Norðagøtu. Hetta segði Annifía í Vági í samrøðu við Oyggjatíðindir 4. juli 2008, sum vit prenta uppaftur her.
les meir
Elsebeth helt røðu, tá ársins kærleikskúla varð avdúkað
08. Des 2019
Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur, landsstýriskvinna, helt røðu í gjár í sambandi við at ársins kærleikskúla varð avdúkað í Steinprenti.
les meir
Meira til sjúkrahúsverkið og landsvegahaldið
07. Des 2019
Landsstýrið hevur latið fíggjarnevndini hjá løgtinginum sítt broytingaruppskot til fíggjarlógina 2020 og nýggjar inntøkumetingar. Sjúkrahúsverkið og landsvegahaldið fáa meira pengar. Eisini raðfestir landsstýrið børn og ung, sum hava avbjóðingar.
les meir


text:
Top Video
Danmark og Suðurkorea liggja væl fyri í innleiðandi umfari, eftir at Frakland aftur vísti veikleika
Cristina Neagu og Rumenia høvdu sera trupult at fáa bóltarnar í málið henda fyrsta dagin í HM. Sí hví longur niðri á síðuni
(Mynd: Egil Bjarni Fríðjonsson - ka.is) Allan Norðberg hevur júst skotið seinasta málið í dystinum. Á bonkinum stórfegnast Áki Egilsnes hóast skaða - sí sjónbrot niðast í greinini
Video: Áki skaddur - Allan fær høllina at kóka
66-liðið hjá KÍ er tiltikið í føroysku fótbóltssøguni, og fyri nøkrum árum síðani gjørdi Suni Merkistein áhugaverdan dokumentarfilm um hetta evnaríka og stríðsfúsa fótbóltsliðið


text:
Hey og vælkomin!
Tað gleðir meg, at tú ert her 🙂
Henda síðan er gjørd við tí fyri eyga at luta egi tilfar, sum eg brenni fyri sum menniskja, kristin og prestur.
Okkurt er beinleiðis knýtt at tænastuni sum prestur og kann tað tilfarið tí kennast at vera í samanhang við okkurt, ið gongur frammanfyri. Annað tilfar stendur meira einsamalt og kann lesast leyst frá øðrum.
Eg leggi meg eftir at skriva so einfalt og greitt sum gjørligt uttan at taka nakað fyri givið hjá tær, sum lesur. Bæði tú og eg eru menniskju og hava sostatt ein felagsnevnara í júst tí. Tað er grundarlagið fyri hetta samskiftið.
Lat meg endiliga hoyra, um tú hevur nakað uppá hjarta, sum tú vilt luta við mær. Tú skalt vera vælkomin at skriva mær teldupost.
Eg vóni, at tú verður hangandi á hesi síðuni og lesur okkurt, sum tú fært nakað burturúr inn í títt egna lív.
Alt tað besta,
Derhard


text:
Tekstirnir eru sera ymiskir bæði stuttsøgur, yrkingar og ritroyndir.
Tekstirnir snúgva seg um lívið hjá ungum í Føroyum og eru sera spennandi og geva innlit í eitt ungt univers.
Trongdin at sleppa undan at verða sett í bás, trongdin eftir frælsi, at sleppa at vera tann, ein er. At sleppa undan tronga leiklutinum, sum vit vaksnu geva gentu og drongi.
Tekstirnar snúgva seg eisini um tað trupla lívið, at kenna seg kensluliga heimleys og at ynskja seg burtur úr veruleikanum.
Samrøða við Jórunn Mariu Dalsgarð
Jórunn Maria er rithøvundur. Strok nr 5, 2014
Aftur


text:
Samhaldsfasti og skatting
2. august 2018
Verða pensjónistar okkara snýttir, tá ið teir fáa útgjald úr Samhaldsfasta?
Nú nógv hevur verið tosað um nýggja pensjónsskipan, lækkandi grundarupphædd, Samhaldsfasta og at tryggja pensjónistum góð og eisini fíggjarliga trygg ellisár, undrar tað meg, at tað almenna skattar útgjaldið úr samhaldsfasta.
Í lógini um útgjald úr Samhaldsfasta - Arbeiðsmarknaðareftirlønargrunnurin AMEG, stendur:
"§ 2 2) 7) 8) 9) 11) 16) 18) Fæ grunsins verður fingið til vega við, at allir persónar árliga rinda grunninum ein prosentpart av teirri inntøkuni, sum myndar grundarlagið undir skattaútrokningini, og allir arbeiðsgevarar árliga rinda grunninum ein prosentpart av útgoldnum A-inntøkum. Fyri persónar og arbeiðsgevarar er ásetti prosentparturin
1) 2,50% í 2018 og
2) 3,00% í 2019 og fylgjandi ár.
2. stk. 2) 4) 7) 8) 9) 11) 15) 16) 18) Persónur, sum hevur nátt pensjónsaldur sbrt. løgtingslóg um almannapensjónir rindar einki í grunnin. Arbeiðsgevari, sum hevur nátt pensjónsaldur sbrt. løgtingslóg um almannapensjónir og hevur fólk í vinnu, rindar tó av útgoldnum A-inntøkum. Arbeiðsgevari rindar ikki gjald fyri løn hjá útlendingum undir FAS-skipanini."
---------
Tá ið eg og tú fáa løn, rinda vit inn í Samhaldsfasta, hetta eru krónur, sum vit longu hava rindað skatt av. Tá ið vit so eru komin til tann aldur, at vit hava rætt til at fáa útgjald úr grunninum verða vit aftur at rinda skatt av somu krónum. T.v.s., at landið áleggur okkum at rinda skatt tvær ferðir av somu krónu.
Tað er annars ein meginregla í skattaskipan okkara, sum sigur, at vit bara rinda skatt einaferð av somu krónu. Hví okkara pensiónistar skulu revsast við dupultum skatti er ógvuliga torført at skilja.
Sama skipanin við dupultum skatti av somu krónu er eisini galdandi við ALS-inngjaldinum og gjaldinum í Barsilsgrunnin. Tað átti helst at verið broytt eisini, men hinvegin, so eru ALS og Barsilsgrunnurin ikki á sama hátt ein fundamentalur partur av undirstøðukervinum undir okkara samfelagi, men eru meiri at rokna sum tryggingarskipanir. Tað sama kann ikki sigast um Samhaldsfasta, sum jú meiri ella minni kemur í staðin fyri eina skipan, sum í áratíggjur hevur verið partur av fíggjarlógini og harvið hevur verið skattafíggjað. Tá rindaðu vit ikki skatt tvær ferður av somu krónu, hví skulu vit gera tað nú?
Eg kundi hugsað mær at spurt rættað viðkomandi, sum má verða stjórin á TAKS ella landsstýrismaðurin í fíggjarmálum, um hetta er góð praksis, og um hetta er í tráð við lógina um uppkrevjan av skatti?
Vónandi fáa vit eitt alment svar uppá hendan spurningin, sum er so viðkomandi fyri allar okkara pensiónistar.
Johan Dahl
RN
Aftur


text:
Tey í sætta er ein røð, sum er um nakrar gentur og dreingir í einum púra vanligum sætta flokki. Men hóast púra vanligur, já so hendir kortini ymiskt, sum eftir eini lítlari løtu kann venda øllum á høvdið. Tað er ikki altíð so lætt at vera tólv ár og at skula bera seg at, soleiðis um øll vilja hava, at tú skalt!
- Eg tók altso eitt sindur synd í Maggu í dag, segði Símun.
Anna segði einki beinanvegin. Kanska tímdi hon ikki at tosa um tað.
- Tað var hennara egna skyld, segði hon so. - Tú kanst ikki bara koma inn í ein nýggjan flokk og vera so løgin. Og so vænta, at øll halda teg vera stuttliga.
Símun hugdi upp á hana. Hvat meinti Anna við, at Magga var løgin?
Grønur krabbi (6. torleikastig)
Aftur


text:
Hví stillar tú upp? ... og so fyri Sambandið?
20. august 2015
Tí eg eri góð við Føroyar, og eg haldi, at í Sambandsflokkinum er frælsi til at vera tann, sum eg eri, hóast hetta kanska ikki er so politist korrekt.
Nógv hava, seinastu dagarnar spurt meg, hví eg stilli upp. Eg vil tí her stutt grundgeva fyri hesum.
Føroyar ikki tamdar
Føroyingar eru ein serstøk tjóð og hava ikki altíð fylgt tí ráki, sum upp gjøgnum tíðirnar hevur merkt restini av Europa. Vit liva úti í fjarskotnu og harðbaldu oyggjum okkara, og vit liva av tí tilfeingi, sum hendan ótamda náttúran gevur.
Føroyar eru ikki tamdar, og fólkasálin í føroyinginum er eyðkend av frælsi og Gudsótta.
Fremsta oyggjaferðamál
National Geographic Traveller valdi í 2007 Føroyar til fremsta oyggjaferðamál í verðini, vegna vøkru náttúruna og mentanarliga integritetin í fólkinum. Vit eiga at viðurkenna ríkidømið í okkara mentanararvi, og arbeiða fyri at varðveita og menna hetta.
Um lúsin útlendsk er...
Grindadrápið er eitt fekst dømi. Harðrendir aktivistar koma til Føroya, at kroysta sín politist korrekta boðskap niður yvir høvdið á okkum. Við hóvsemi hava vit roynt at tosa við tey um, hvat er rímiligt. Men har er eingin áhugi fyri, hvat er rímiligt. Tað er ein religión fyri tey. Tíbetur hava vit nú – við hjálp frá donsku løgregluni – reagera. Fleiri eru handtikin og send av landinum.
Orðatakið: “um lúsin útlendsk er..” er líka aktuelt í dag sum fyrr.
Eg ynski at virka fyri einum samfelag, har vit eru fræls menniskju, og har vit tora at bera tað merki, sum eyðkennir verkið.
Gott væl!
Mai Laksáfoss Simonsen
Valevni Sambandsfloksins til løgtingsvalið
RN
Aftur


text:
Vit eru stødd í Írlandi í tíggjundu øld. Patrik og Sunniva spæla á bønum og skjóta við boga inni í loyndarfulla skóginum. Hetta var besta summarið, fólk vistu um. Men so hendi tað. Fremmandir hermenn stevna á ræðandi drekum inn móti írsku strondini. Hermenninir tysja í land: teir brenna kleystrið, drepa nakrar munkar og ræna dýrgripir. Fólk flýggja ræðslusligin.
Brádliga minnast børnini fylið, sum stendur tjóðrað í garðinum. Tey venda við og sleppa fylinum burtur, men nú varnast teir fremmandu børnini. Tey verða tikin og førd umborð á ein dreka. Og síðan ber leiðin í landnyrðing. Móti landi norðmanna og víkinga…
Hetta er fyrsta í eini røð av trimum bókum.
Aftur


text:
Sámal Matras Kristiansen, studentaskúlalærari, hevur gjørt hesar undirvísingargongdirnar, sum er til hádeild fólkaskúlans og miðnám.
Burðardygg menning er ikki bert eitt hugtak, ið snýr seg um menningarlond. Hóast Føroyar eru eitt ríkt og vælvirkandi samfelag, eru fleiri øki, ið kunnu betrast.
Út frá teimum 17 heimsmálunum eru vald út 6 mál, ið hava til felags, at:
1) tey hava stóran týdning fyri Føroyar og
2) tað finst nøktandi tilfar um hetta evni at arbeiða við hjá næmingum og lærarum.
Hetta merkir ikki, at hini málini ikki hava týdning fyri Føroyar, men at hesi eru meiri átrokandi og nærverandi. Til dømis kann nevnast heimsmálið Lívið á landi, ið er avbera átrokandi, men har vitanin er illa atkomulig hjá næmingum og lærarum. Hetta kann bert vera ein áheitan á avvarðandi myndugleikar og áhugabólkar at fáa meiri undirvísingaregnað tilfar til vega um slík viðurskifti.
Hetta skjalið inniheldur tvær undirvísingargongdir, eina verkætlanargongd ætlað til Miðnám og eina stytri og einfaldari gongd ætlað til Fólkaskúlan. Hendan seinna gongdin er tó eisini vælegnað til fyrsta ár á Miðnámi.
Lærarar kunnu altíð venda sær til Nám at fáa inspiratión til hvussu slík undirvísing kann fremjast í verki.
Ynskir onkur lærari at fáa hjálp at menna tilfar til okkurt av hinum heimsmálunum, vil Nám eisini fegið hjálpa við tí.


text:
Alidýr
Alidýr geva okkum t.d. mjólk, kjøt, skinn og ull. Alidýr eru neyt, seyður, kanin, dunna, svín, høsn, gás, geit og ross. Garnatálg, flesk, skerpikjøt, ost og mangt, mangt annað fáa vit út alidýrum. Úr skinninum ella húðum ber til at gera til dømis skógvar. Ull av seyði, kanin og greit verður virkað til klæði. Menniskjur hava havt alidýr í stívliga 9000 ár. Summi á bási, onnur í búri, fjósi, inngyrðingum og úti á bøi og í haga. Fyrstu alidýrini vóru vill dýr, ið vórðu tamd. Tama hønan er t.d. upprunaliga frumskógarhøna úr Eysturlondum. Upp ígjøgnum tíðirnar hava kønir búnaðarmenn alt tey bestu og spakastu dýrini, ið góvu mestu mjólkina, bestu ullina ella mesta kjøtið, og soleiðis hava vit fingið tey frægastu alidýrasløgini.
Summi alidýr verða ald undir strongum eftirliti í stórum fjósum, til dømis høsn og svín. Nógvar hundrað túsund hønur verða aldar á henda hátt fyri kjøtið og eggini. Hønurnar eru stongdar inni í trongum búrum og fáa nóg illa vent sær. Fóður, ljós og hiti eru fjarstýrd, og hvør høna verpur eini 300 egg um árið. Svín ganga í búrum ella krubbum. Tey fáa nágreiniliga samansett fóður, so tey kunnu fitna skjótt. Summi svínasløg tungjast 0,7 kg um dagin. Slátursvín verða tikin bara 3 mánaðir gomul. Fyrr høvdu nógv húski í Føroyum høsn, so tey fingu egg og onkuntíð eina hønu í pottin. Tá sluppu hønurnar at ganga úti og skava í moldini eftir fræ, skordýrum og møðkum og fingu matleivdir og annað at eta. Eggini vurpu tær í reiður í kjallaranum ella í høsnarhúsi. Men nú er høsnarhald ídnaður. Hønurnar verða læstar inn í smáum búrum ella ganga inni í stórum høsnarhúsum. Nógvastaðni, eisini í Føroyum, er hvíta italska hønan væl umtókt sum góð verpingarhøna. Høsnarungar verða dripnir 8 vikur gamlir og viga millum 1 og 2 kg.
Neyt - oksar, búflar og kýr - eru ein tann fjølmentasti alidýrabólkurin. Í India eru eini 200 mió neyt og tað eru 1 mia. aðrastaðni í heiminum. Í Føroyum eru 1200. Fyrr vórðu neytini mest spent fyri amboð, men nú verða tey mest ald fyri kjøtið - drápsneyt, og mjólkina - mjólkneyt. Neytasløgini eru um 200. Í Føroyum eru umleið 70.000 seyðir. Fjallgongurnar eru tríggjar: 1) áseyðaroyting, 2) skurð, og 3) klipping. Vanliga verður seyður royttur eina ferð um árið. Ull verður vaskað, nappað og karðað, so spunnin og tvínnað til tógv, sum verður bundið ella vovið til klæði o.a. Ull fæst eisini av kanin, vikunju, geit og alpaku.
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
Høsnaslagið reyð rhode island eitur eftir lutstatinum Rhode Island í USA. Tær verpa væl og smakka væl.


text:
Giro d'Italia 2012
Giro d'Italia 2012 var tann 95. útgávan av heimsins næststørstu teinakapping í vegsúkkling, Giro d'Italia, og fór fram í tíðarskeiðnum 5.-27. mai 2012.[1] Fyri fyrstu ferð nakrantíð byrjaði kappingin í danska býnum Herning, har ið teir báðir fyrstu teinarnir (etapurnar) høvdu mál. Triði teinur varð koyrdur í og kring Horsens,[1][2] áðrenn súkklararnir fingu ein hvíludag og hildu leiðina til Verona í Italia, har ið restin av kappingini varð hildin. Øll rutan var løgd fram hin 16. oktober 2011 á einum tíðindafundi í Milano. Kappingin var á 21 teinar.
Tann danski parturin av kappingin bleiv ávirkaður av einum deyðsfalli, við tað at borgarstjórin í Horsens, Jan Trøjborg, doyði av hjartatilburði, ið hann fekk undir motiónsrenning, ið varð fyriskipað dagin fyri Horsens-teinurin varð koyrdur. Jan Trøjborg var ein av høvuðsmonnunum ið arbeiddi fyri at fáa giroina til Danmarkar og Horsens. Tað varð hildið eitt minutt í tøgn áðrenn startin á triðja teini í Horsens; henda minnisløta var tó longu fyriskipað av aðrari orsøk, av tí at tann belgiski súkklarin Wouter Weylandt doyði undir triða teini árið fyri, á Giro d'Italia 2011.[3]
Ryder Hesjedal vann kappingina við 16 sekundum frammanfyri Joaquim Rodríguez. Mark Cavendish vann tríggir teinar, men tapti stigtroyggjuna við einum stigi til Joaquim Rodríguez, ið vann tveir teinar.


text:
Fimta útbjóðingarumfarið átti kanska at verið tað seinasta hjá føroyingum. Tað heldur Jeremy Cresswell, journalistur, sum leingi hevur skrivað fyri miðlar sum Press&Journal og Energy Voice.
Í eini grein í Energy Voice, har hann skrivar, hvat hann heldur átti at verið næsti leikur hjá føroyingum, leggur hann ikki fingrarnar ímillum. Tí føroyska tilgongdin at finna olju á landgrunninum, sum hevur vart í fleiri áratíggju, hevur ikki júst verið merkt av hepni og framgongd.
Jeremy Cresswell vísir á, at føroyingar longu eru komnir sera langt á tí leiðini, sum øll tykjast vilja inn á, nevniliga tann grøna leiðin.
- Um tað lukkast føroyingum at fáa onkran at bíta á tá fimta útbjóðingarumfar endar í november, so ganga framvegis nógv ár til olja møguliga verður funnin. Og tá tann tíðin kemur hava veðurlagsbroytingarnar gjørt trýstið á oljuframleiðsluna enn størri, sigur hann millum annað.
- Kanska øll ikki trúgva uppá varandi orku. Men kunnu 50.000 føroyingar gera seg sjálvar og landið sjálvforsýnandi við varandi orku, við at útbyggja verandi orkukeldur og granska meira í vetni, so kann myndin vera fullkomuliga broytt, skrivar enski viðmerkjarin millum annað.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Søkt verður eftir frítíðaravloysarum í tíðarskeiðnum 1. juni til 31. august 2019
Talan er um størv innan fylgjandi fakbólkar:
• Sjúkrarøktarfrøðingar
• Heilsurøktarar
• Heilsuhjálparar
• Køks- og vaskifólk
Starvsøkið
• VEKS Eystur (Sunda- og Eiðis Kommuna)
• VEKS Vestur (Vestmanna- og Kvívíkar Kommuna)
Arbeitt verður í skiftandi vaktum og í vikuskiftum.
Setanar- og lønarviðurskifti
Starvið verður sett sambært sáttmála við avvarandi fakfelag hjá nevndu fakbólkum.
Upplýsingar
Nærri upplýsingar um starvsinnihald fáast við at venda sær til
Sundalagið/ Eiði Kirstin Jensen tlf. 793252
Vestmanna/ Kvívík Mia Pedersen tlf. 793231
Umsókn
Skrivlig umsókn við avritum av prógvum, cv, viðmælum v.m. skal sendast til
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
ella til
Heimatænastan í VEKS
Bakkavegur 59
FO-350 Vestmanna
Við frámerkinum “Frítíðaravloysarar”.
Freist
Umsóknir skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi mikudagin 10. apríl 2019, kl. 12.00
Upplýsingar um virksemi okkara, er á heimasíðuni www.veks.fo


text:
Føroyska King James fylgir tí eldra, klassiska málinum, har orðið “maður” merkir menniskja; sum er í fyrsta lagi kallmaður, tínæst kvennmaður. Tað umfevnir altso bæði, men tekur annað framum hitt, júst sum eisini raðfylgjan í Guðs skapan var. Hartil setti Guð eisini kallmannin til at stjórna yvir kvennmanninum, smb. Genesis 3:16.
Man á Enskum hevur júst somu merking og sundurgreining sum maður; tí tað merkir á klassiskum Enskum máli í fyrsta lagi kallmaður, tínæst kvennmaður.
Altso: man merkir menniskja, sum er í fyrsta lagi kallmaður, tínæst kvennmaður.
Tí er man júst tað sama sum maður, bæði á klassiskum Enskum og á klassikum Føroysum, tá ið ein fer heilt niður til røturnar.
At gera brúk av hesum týdninginum av orðinum maður, er sera hóskandi til Heilagu Bíbliuna, tí ADAM merkir maður, og Guð skapaði fyrst kallmannin, tínæst kvennmannin.
Av hesi grund er maður júst tað rætta orðið at nýta í Guðs heilaga orði.
Mannr > maðr > maður
Adam merkir maður
VERIÐ tit eftirfylgjarar av mær, enntá eins og eg eisini eri av Christi.
2 Nú, eg prísi tykkum, brøður, at tit minnast til mín í øllum tingum, og halda fyriskipanirnar, sum eg avhandaði tykkum tær.
3 Men eg vildi havt tykkum at vita, at høvur hvørs mans er Christus; og høvur kvinnunnar er maðurin; og høvur Christs er Guð.
4 Hvør maður, biðjandi ella propheterandi, havandi høvur sítt dekkað, vanærir høvur sítt.
5 Men hvør kvinna, sum biður ella propheterar við høvdi sínum ódekkaðum, vanærir høvur sítt: tí at tað er enntá alt eitt sum um hon var hárskorin.
6 Tí um kvinnan veri ikki dekkað, lat hana eisini verða hárskorin: men um tað veri seg skomm hjá eini kvinnu at vera hárskorin ella rakað, lat hana vera dekkað.
7 Tí ein maður víst átti ikki at dekkað sítt høvur, við tað at hann er mynd og dýrd Guðs: men kvinnan er dýrd mansins.
8 Tí at maðurin er ikki av kvinnuni; men kvinnan av manninum.
9 Eiheldur varð maðurin skapaður fyri kvinnuna; men kvinnan fyri mannin.
10 Fyri hesa grund átti kvinnan at hava mátt á høvdi sínum, uppá grund av einglunum.
11 Hóast hetta, hvørki er maðurin uttan kvinnuna, eiheldur kvinnan uttan mannin, í Harranum.
12 Tí at eins og kvinnan er av manninum, enntá soleiðis er maðurin eisini við kvinnuni; men allir lutir av Guði.
13 Dømið í tykkum sjálvum: er tað sámiligt, at ein kvinna biðji til Guðs ódekkað?
14 Lærir ikki sjálvt náttúran sjálv tykkum, at um maður havi langt hár, tað er honum skomm?
15 Men um ein kvinna havi langt hár, tá er tað ein dýrd hjá henni: tí at hennara hár er givið henni til eina dekking.
16 Men um nakar maður tykist vera klandursamur, vit hava onga slíka venju, eiheldur kirkjur Guðs.
( I. Corinth 11:1—16 FKJ )
Og soleiðis stendur skrivað, Hin fyrsti maður, Adam, varð gjørdur ein livandi sál; hin síðsti Adam varð gjørdur ein lívgandi andi.
( I. Corinth 15:45 FKJ )
(Her brúkar Dahl maður; meðan Victor brúkar “menniskja”. Sjálvandi gongur man út frá grund-definitiónini, sum er maður. Adam er maður framum tað at hann er menniskja.)
23 ¶ Nú, tá ið hann var í Jerusalem á umleypinum, á hátíðar-deginum, trúðu mangir á navn hansara, tá ið teir sóu tey kraftarverkini sum hann gjørdi.
24 Men Jesus trúði seg ikki til teirra, av tí at hann kendi allar menn,
25 Og tørvaði ikki at nakar skuldi vitna um mannin: tí at hann vitsti hvat var í manni.
( St. Jóhannes 2:23—25 FKJ )
Maður merkir í fyrsta lagi kallmaður, í øðrum lagi kvennmaður: tí Guð skapaði kallmannin fyrst, tínæast kvennmannin, og kvennmaðurin hevur sítt upphav í kallmanninum. Men, eg sigi sum Paulus: Men um nakar maður tykist vera klandursamur, vit hava onga slíka venju, eiheldur kirkjur Guðs. (I. Cor. 11:16 FKJ).
Hetta er altso málið í Guðs orði, Føroysku King James; og um tú vilt klandrast um tað, so kanst tú klandrast við teg sjálva/n so nógv sum tú vilt. Taki mær ikki av tí.
Victorianararnir kunnu so bara eiga sítt orð, menniskja. Her halda vit okkum til Guðs skíru orð, og bara tey.
6 Orðini hjá HARRANUM eru skír orðˇ: sum silvur roynd í einum bræðsluovni av jørð, skírgaði sjey ferðir.
7 Tú skalt varða tey, O HARRI, tú skalt varðveita tey frá hesi ætt um ævir.
( Psálmur 12:6—7 FKJ )


text:
HEILSUHJÁLPARI
Lær um røkt, umsorgan, stuðul og virksemi sum tekur støði í tørvi, lívssøgu og orku hjá borgaranum. Tú ert 2 ferðir 3-4 mánaðir í skúla og 2 ferðir 3 mánaðir í starvsvenjing kring landið. Varir 15 mánaðir. Arbeiðir í eldraøkinum og øðrum heilsufakligum stovnum.
Freist 1. novembur og 15. mars, byrjar í januar og august. Gevur atgongd til heilsurøktara.
1 ÁRA ARBEIÐSROYNDIR VIÐ ELDRARØKT
HEILSURØKTARI
Lær um likamliga/sálarliga sjúkrarøkt og umsorgan, við endurmenning, heilsufremjan og sjúkufyribyrging sum endamál.
Tú ert 3 ferðir 10-14 vikur í skúla og 3 ferðir 12 vikur í starvsvenjing kring landið. Varir 22 mánaðir. Arbeiðir á sjúkrahúsi, í eldraøkinum og á øðrum heilsufakligum stovnum.
Freist: 1. novembur, byrjar í mars.
Ofta spurdir spurningar
Alt um at flyta, peningastuðul, bústað o.l.


text:
Evangeliið eftir Matteus, kapittul 4
Djevulin freistar Jesus
v1
Tá varð Jesus av andanum førdur niðan í oyðimørkina at verða freistaður av djevulinum.
v2
Og tá ið hann hevði fastað fjøruti dagar og fjøruti nætur, hungraði hann til endans.
v3
Og freistarin kom til hansara og segði við hann: «Um tú ert sonur Guðs, tá sig, at hesir steinarnir skulu verða breyð.»
v4
Men hann svaraði og segði: «Skrivað stendur: «Menniskjan livir ikki av breyði eina, men av hvørjum orði, ið gongur út av Guðs munni.»
v5
Tá tekur djevulin hann við sær inn í staðin halga og fer við honum upp á eitt torn í halgidóminum og sigur við hann:
v6
«Um tú ert sonur Guðs, tá stoyt teg sjálvan oman her, tí at skrivað stendur: «Einglum sínum man hann geva boð um teg, og á hondum munnu teir bera teg, at tú ikki meiðir fót tín á nøkrum steini.»
v7
Jesus segði við hann: «Uppaftur stendur skrivað: «Tú mást ikki freista Harran, Guð tín.»»
v8
Uppaftur tekur djevulin hann við sær niðan á eitt óføra høgt fjall og sýnir honum øll ríki heimsins og alla dýrd teirra og segði við hann:
v9
«Alt hetta vil eg geva tær, um tú vilt falla á knæ og tilbiðja meg.»
v10
Tá sigur Jesus við hann: «Vík frá mær, Sátan! Tí at skrivað stendur: «Harran, Guð tín, eigur tú at tilbiðja og tæna honum eina.»»
v11
Tá fór djevulin frá honum, og sí, einglarnir komu og tæntu honum.
Jesus til Galileu, búsetist í Kapernaum
v12
Men tá ið Jesus hevði fingið at frætta, at Jóhannes var givin upp í fígginda hendur, fór hann avstað burtur til Galileu.
v13
Og hann flutti úr Nasaret og kom og búsettist í Kapernaum, ið er við vatnið í Sebulons og Naftalis landslutum,
v14
at tað skuldi ganga út, ið talað er av Jesaja profeti, ið sigur:
v15
«Sebulons land og land Naftalis fram við vatninum, landið hinumegin Jórdan, Galilea heidninganna,
v16
fólkið, ið sat í myrkri, hevur sæð eitt stórt ljós, og teimum, ið sótu í landi og skugga deyðans, er ljós upp runnið.»
Jesus byrjar at prædika
v17
Eftir ta tíð tók Jesus at prædika og siga: «Vendið um, tí at himmiríkið er í nánd!»
Jesus kallar 4 lærusveinar
v18
Sum hann nú gekk fram við vatninum í Galileu, sá hann tveir brøður, Símun, ið nevnist Pætur, og Andrias, bróður hansara, ið fingust við at seta gørn í vatnið, tí at teir vóru fiskimenn.
v19
Og hann sigur við teir: «Fylgið mær eftir, so vil eg gera tykkum til mannafiskarar!»
v20
Og alt fyri eitt fóru teir frá gørnunum og fylgdu honum.
v21
Og sum hann gekk longur fram haðani, sá hann tveir aðrar brøður, Jákup, son Sebedeusar, og Jóhannes, bróður hansara; teir vóru á báti saman við Sebedeusi, faðir teirra, og bøttu gørn síni. Og hann kallaði teir.
v22
Og teir fóru við tað sama frá báti og faðir sínum og fylgdu honum.
Jesus prædikar og grøðir
v23
Og hann ferðaðist um í øllum Galileulandi, lærdi í samkomuhúsum teirra og prædikaði gleðiboðskapin um ríkið og grøddi hvørja sjúku og hvørja ilsku hjá fólki.
v24
Og tíðindi um hann gingu um alt Sýriuland. Og tey førdu til hansara øll tey, ið høvdu ilt og vóru fongd av ymsum sjúkdómum og meinum, bæði tey, ið vóru plágað av illum andum, og mánasjúk og lamin, og hann grøddi tey.
v25
Og stórar mannamúgvur fylgdu honum úr Galileu og Dekapolis og Jerúsalem og Júdeu og úr bygdunum handan fyri Jórdan.


text:
Vit hava sølustøð í Vatnsoyrum, í Hoyvík og í Klaksvík, umframt telefonavgreiðslu á tel. 355000.
Høvuðsskrivstovan er í Vatnsoyrum, Í Geilini 2, 385 Vatnsoyrar.
Her er opið gerandisdagar kl 09.00 til 16.00.
***
Í Klaksvík eru vit á Klaksvíksvegur 72, 700 Klaksvík.
Í Hoyvík eru vit í Brekkutúni 4, 188 Hoyvík.
Hesi eru opin týsdag og hósdag frá kl. 10.00 til 17.00.
H-DYGD og Aluplast blivu til GRANT
Í meir enn eina hálva øld eru vindeygu gjørd í Vágum og seld um alt Føroyar. Bæði í Miðvági og á Vatnsoyrum hava vit framleitt og ment dygdargóð vindeygu og hurðar til tað føroyska veðurlagið. Í dag kenna øll tað føroyska vindeyga, sum skarar framúr. Vindeyga frá H-dygd.
Somuleiðis í nærum 50 ár hevur Aluplast framleitt vindeygu og hurðar úr plasti, og stórar húsafasadur úr aluminiumi og glasi. Vit hava verið tann føroyski veitarin, bæði til sethús og til stórri byggiverkætlanir.
Frá 2019 hava vit sett okkum nýggj felags mál. Vit hava lagt drúgvu royndirnar og hollu vitanina úr báðum feløgunum saman. Við dugnaligum og royndum fakfólki hava vit nú fortreytir at ráðgeva, og at loysa smærri og størri uppgávur, bæði til sethús og stórri byggiverkætlanir. Vit byggja varðar, sum standa í øllum veðri.
Nú eita vit Grant, sum merkir klárt, neyvt og týðiligt. Vit ynskja, at tað skal vera klárt og týðiligt at okkara vøra og tænasta er á hægsta støði. Tú fært dygdargott handverk frá GRANT.
Bankaupplýsingar
Kontur:
Eik Banki: 9181-280.332.3
Bank Nordik: 6460-220.899.9
Norðoya Sparikassi: 9865-102.808.6
Suðuroyar Sparikassi: 9870-101.258.5
Bókhaldið hevur henda teldupostbústað: bokhald@grant.fo
Virkisupplýsingar
V-tal: 370.827 - P/F Skrás.nr 883


text:
Størri avkast
Tað er ikki líka mikið, hvar tú hevur tína pensjónssamansparing standandi. Møguleikin tú velur, hevur eina stóra ávirkan á, hvussu nógv tú fært burturúr tíni samansparing.
Størri langtíðaravkast
At hava peningin standandi á eini pensjónskontu, gevur sum oftast størri avkast yvir langa tíð. Váði er tó eisini fyri, at íløgan lækkar í virði.
Dømi um samansparing
Ein miðal íløgusamanseting hevur helvtina í partabrøvum og helvtina í lánsbrøvum. Ein tílík íløga væntast í longdini at geva 3,5% í árligum avkasti. Tað vil siga, at um tú setir kr. 100 í eina íløgu við hesum avkasti, kann hon væntast at veksa til kr. 199 eftir 20 árum.
Í løtuni eru flestu innlánsrentur tætt við 0%.
Íløgur í virðisbrøv geva tær møguleikan fyri størri vinningi við tíðini. Váði er tó eisini fyri, at íløgan lækkar í virði.
Dømið omanfyri er eitt hugsað dømi, og eitt nú aldur og váðafýsni kunnu hava ávirkan á, hvussu stórt avkastið kann væntast at vera í tíni støðu.
Bílegg fund við tín ráðgeva, og fá meira at vita um, hvussu myndin kann síggja út hjá tær.
av røkt, tænastu, íløguprógvum o.ø. í alt er 1,50% árliga, gerast tær kr. 100 í døminum omanfyri
kr. 149 eftir 20 árum.
avkast hjá pensjónsfeløgum.


text:
Jóhannis fekk flest á Giljanesi
Politikkur31-08-2019 - 22:01 - Jóanis Albert Nielsen
Jóhannis Joensen fekk 174 atkvøður á Giljanesi av teimum 243 flokkurin fekk har.
Jørgen Niclasen fekk 164 og Rógvi E. Nielsen fekk 123 atkvøður fyri Fólkaflokkin. Flokkurin fekk 382 atkvøður.
Rósa Samuelsen fekk 147, Eyðdis H. Niclasen 99 og Eivin Jacobsen fekk 58 atkvøður. Sambandsflokkurin fekk 30,6 % og 405 atkvøður.
Tjóðveldi fekk 190 atkvøður og Ingolf S. Olsen fekk 82 av teimum.
Jákup Suni Lauritsen fekk 5 atkvøður.


text:
New Hampshire
Staturin New Hampshire (enskt: State of New Hampshire) er stakríki í Nýonglandi, í landnyrðingshorninum av Sambandsríkinum Amerika. New Hampshire er tað fjórðstørsta stakríkið í Nýonglandi, næst eftir Maine, Massachusetts og Vermont. Her í New Hampshire búgva umleið 1,3 mió. fólk. Høvuðsstaðurin eitur Concord og størsti býurin er Manchester.
Í norðri hevur Maine mark við Kanada (Quebec), í eystri við Maine, í suðri við Massachusetts, og í vestri við Vermont. Í eystri liggur Atlantshavið. Eyknavni er Granittstaturin (enskt: The Granite State). Stórur partur av landi er hagi og skógur. Størsti parturin av statinum er skógur – góð 89 prosent.[1] Norðan fyri bygdina Jackson røkkur Mount Washington upp í 1917 m hædd, tað hægsta fjallið í Nýonglandi (og í New Hampshire). Stakríkið hevur 29 kilometrar við strond í Rockingham County.
Innihaldsyvirlit
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
New Hampshire er ein týdningarmikil statur hjá teimum, sum vilja gerast forsetavalevni hjá einum flokki í USA; New Hampshire er annar staturin við undanvali. Tað er á undanvalunum, at stóru flokkarnir, demokratarnir og republikanararnir (GOP), finna fram til hvør gerst forsetavalevni. Stendur eitt valevni seg væl í New Hampshire, kann tað styrkja hann ella hana í hinum statunum. New Hampshire er eitt av mest konservativu statum í Nýonglandi. Í New Hampshire er m.a. deyðadómur. Í 1734 til 1939 eru í minsta lagi 24 fólk dømd til deyða. Ongin hevur verið tikin av døgum tey seinastu 76 árini, hóast revsilógin hevur loyvt deyðarevsing. Heinging er eisini ongantíð strikað í New Hampshire-lóggávu, og dómararnir hava framhaldandi møguleika at døma deyðarevsing.[2]
Samkynt hjúnaband[rætta | rætta wikitekst]
1. januar 2010 samtykti stjórnin at broyta vígslulógina soleiðis, at samkynd nú hava rætt til at giftast í statinum. Lógin er broytt soleiðis, at hjúnaband er millum mann og kvinnu, mann og mann og kvinnu og kvinnu [3]. Í New Hampshire hava samkynd eisini fingið loyvi til at adoptera. Sostatt er lógin samtykt, og samkynd kunnu nú ættleiða í New Hampshire, á jøvnum føti við hetroseksuell.
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Heimasíða hjá stakríkinum, nh.gov
- New Hampshire á kortinum, openstreetmap.org
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.nrs.fs.fed.us/news/release/us-tree-cover
- ↑ http://www.gencourt.state.nh.us/rsa/html/lxii/630/630-5.htm
- ↑ http://www.gencourt.state.nh.us/legislation/2009/HB0436.html