text:
Eykaaðalfundur 22. nov. 16 í Café natúr. Fundur settur kl. 19.30
Møtt vóru: Súsanna Tórgarð, Kristina Sørensen Ougaard, Gunnvá Zachariasen, Laura Joensen,
Vár Berghamar Jacobsen, Páll Danielsen, Hans Tórgarð, Katarina Nólsøe og Ria Tórgarð
Fundarstjóri: Ria Tórgarð
Skrivari: Gunnvá Zachariasen
Skrá:
1. Roknskapur fyri 2015
Páll, kassameistari leggur fram.
Inntøkur eru limagjøld, umframt ískoti frá gevara
Afturrindan av láni til LeikREAD 2015
Útreiðslubólkar:
Aðalfundur 2014
Føroya Prent
Umsiting
Barsilsgjald
Umboðan
Kanning
LISA limagjald
Sáttmálasamráðingar
Sí upphæddir á viðlagda roknskap
Kjak um limagjald. At uppgjørt vanligt hevur verið uppundan ársaðalfundin, hvør hevur goldið og hvør ikki. Fyri at kanna valbæri og viðtøkuføri á aðalfundinum.
Uppskot at telja upp við ársskiftið á hvørjum ári. Uppskot at kunnandi skriv frá nevndini at greiða frá fyrimunir av at verða limur í LF. Serliga nú tá lógin um upphavsrætt fer at virka.
Fundurin góðkennir ársroknskapin.
Kassameistarin, Páll, sum varð valdur á aðalfundin 2016 mælir til at einans ein persónur hevur atgongd til limakonto’ina. At ikki er heppið at forfólkið eisini hevur atgongd/fullmakt til kontoina. Av hesum kann koma tvístøða um, hvørt onkur hevur verið inni og flutt upphæddir av ella á konto’ina. Súsanna kannar hetta málið við bank Nordik.
Uppskot at gera ein forskotskassa til oyramerkt brúk hjá nevndini á 1000 kr.
2. Roknskapur Nordic Performing Arts Days//Dagarnir.
Fyribils roknskapur lagt út. Avlop er fyri Dagarnir. Nú verður granskoðaður roknskapur sendur út til allar stuðlar og verður síðani funnið útav, um stuðlar krevja %part av stuðli afturborið. Ætlanin er, at avlopið frá NPAD roknskapinum verður nýtt til framleiðslu av Sansalabyrint við listafólkunum Gabriel Hernandez og Marga Socis í sambandi við Barnafestivalin í Norðurlandahúsinum í apríl.
3. Val av tiltakslimi
2 valevni: Nicolaj Falck og Mariann Hansen. Bæði hava valbæri.
Nicolaj Falck varð valdur og verður hervið tiltakslimur í nevndina
4. Kunning um sáttmálauppskot um samráðingarnar við Fíggjarmálaráðið (Avtala millum Kringvarp Føroya og Leikarafelag Føroya). Viðmerkingar frá fundinum tekur Súsanna við í samráðingar. Fundurin tilmælir at senda uppskotið út til allar limir í LF í trúnaði sum eitt hoyringsskriv.
Uppskot at senda sáttmálauppskotið til 2. Advokat til gjøgnumtjekk, evt. Páll Nielsen.
5. Skeið: Nevndin tilmælir at skipa fyri 2 førleikaskeiðum á várið 2017:
27. mars-1. Apríl Apríl raddarskeið við Nadine George
Maj ella juni 3 daga skeið við Performance Walking
Strongjast á at fáa limir til at melda aftur seinast 1. Des., hvørt tey eru áhuga í skeiði.
6. Kunning um umboðsmannafund í LISA at velja umboð í Mentanargrunn Landsins.
Hesi 2 umboð vóru vald: Urd Johannessen og Leif Hansen. Varalimir vórðu Sunneva Bæk og (maður?)
7. Annað: HEIMASÍÐA at leggja út:
Leinkja til lønartalvur hjá Fíggjarmálaráðið + uppdaterað, tá hann kemur, sáttmálan við KvF)
Uppdatera email hjá limunum – allir limir senda sítt kontaktinfo, sum skal standa alment á heimasíðuni undir LIMIR.
Sáttmálar við Sprotan og Ljóðbøkur leggjast út á heimasíðuna.
Fundur er lokin kl. 22.30


c: text/html

text:
Skeiðbundna skipanin
Skeiðbundna skipanin (á enskum: the periodic table) er ein skipan við øllum frumevnunum sett upp í bólkar og periodur, sett upp í teigar. Hvør av teigunum umboðar eitt frumevni, og hvør perioda umboðar tal av skølum. Frumevni í sama bólki hava somu elektronsamanseting í uttasta skali og hava tí ofta eins evnafrøðiligar eginleikar. Frumevnini eru sett upp í rað eftir atomnummari, t.v.s. hvussu nógvar protonir eru í kjarnanum á atominum. T.d. hevur jarn (Fe) atomnummar 26 og eru sostatt 26 protonir í kjarnanum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orð: Kajfinn Hammer
Lag: Skjótt í skýggini Hann kemur
Viðmerking: Yrktur í 1989.
1. Mangan undrað tað meg hevur hvussu tað kann bera til
at so brennandi og órædd systkin kær
viku av tí Smala Vegi og í hjartað sluppu inn
tað, sum teimum áður stór ein andstygd var!
Niðurlag: Hetta rópar upp til skýggja!
Harrin slíkt man syrgin síggja,
biður teg frá hesum flýggja;
tá skal dagur tín sum sólin rísa upp!
2. Nú eg síggi mong, sum áður brendu fyri Kristi sak,
og um Kristi læru íðin hildu vakt,
men nú rætta blindum, vilstum brøðrum flógva bróðurhond,
Andans svørð við teirra føtur hava lagt!
3. Tú, sum einaferð vart frelstur og til Harran gav títt lív,
vildi fylgja Honum yvir lond og høv,
men tú vildi ikki ganga vegin, Jesus sjálvur gekk,
søktur vildi verða ei í dópsins grøv!
4. Tú, sum vitnaði um Harran og í Honum frøddi teg,
hevur tú sum Demas øllum sagt farvæl,
tí at tú fekst heimin kæran og við Judas fór tín veg?
Á, hvønn dapran enda sál tín fáa skal!
5. Vei, tær veri, tú, sum vandin mýggjabitan sílar frá,
men kamelin gloypir uttan fyrilit!
Vei, tær veri, sum so mangan fyri Bá’al her boygdi knø,
– reis teg og við Kora’s dyr ei longur sit!
6. Tú, sum føddur ert av nýggjum gjøgnum Anda, vatn og blóð,
sum Elias móti Bá’els profetum fer,
stígur upp mót fráfalsandum og á Karmel fastur stóð,
tú skalt vita, at Guðs Andi í tær er!
Niðurlag: Hetta rópar upp til skýggja!
Harrin slíkt man fegin síggja,
at tú Bá’el ei fall til knýggja,
tí skal dagur tín sum sólin rísa upp!


text:
Samstarvandi umsetingarmaskina til handfaring av verkætlanum
Hesin parturin av cucumis.org er halgður til fleirmæltar verkætlanir. Her finnur tú eina samstarvandi umsetingarmaskinu
halgaða til verkætlanarleiðarar og umsetarar sum vilja taka lut í hesum verkætlanum. Tað er eingin tørvur, hjá umsetarum, at skráseta seg
og tað er eingin tørvur á at eiga umsetingarstig
hjá verkætlanarleiðarum. Umsetingarnar eru ikki hjálagdar listanum av tekstum umsettir av cucumis.org samfelaginum
. Kortini, verkætlanarleiðarir eru vælkomnir til at brúka stig fyri leggja teirra tekstir í henda lista og biðja um hjálp av samfelaginum.
Verkætlanarleiðarar
Hetta eru høvuðseyðkennini á umsetingarmaskinuni:
- Geva rætt til øll vitjandi ella bert limun at umseta tínar málfílar.
- Søga um tekstirnar eru goymdir í dátugrunninum (wiki) og kunna verða endurstovnaðir um so er at grovar umsetingar verða skrivaðir inn.
- Útflutningur
til málfílar.
- Innflutningur
frá málfílum.
- Viðraking av umsetingum sum skula dagførast
(um tú broytir ein tilvístan tekst).
- Tá ið ein rættar eina umseting er hon læst til ikki 2 fólk at umseta sama tekst samstundis
.
- Beinleiðis leinkja til tína verkætlanarsíðu.
Hvussu kann eg vinna stig fyri at kunna biða um hjálp frá cucumis.org samfelaginum?
- Tú kanst umseta tekstir fyri samfelagið.
- Tú kanst biða um eina gávu í torgunum
.
- Tú kanst senda umsetarar til tína verkætlanarsíðu gjøgnum tína sameiningarleinkju
( http://www.cucumis.org/verkaetlan_46_p/p_in_myProjectId.html
). Hvønn nýggjan limin tú fært til cucumis.org vinnur tær stig hvørja ferð hann ella hon gerð eina umseting fyri cucumis.org samfelagið.
Tað ljóðar áhugavert hvat skal eg byrja við?
Um tú ynskir at royna at handfara tínar umsetingar við hesari maskinu, bjóða vit tær til at byrja byrja eina nýggja verkætlan
. Vel síðani punkt "Allar umsetingar
" úr síðuvalmyndini fyri at byrja at inseta nýggjar tekstir til tína verkætlan.
Umsetarar
Umseting í verkætlanarpartunum á cucumis.org gevur ikki umsetingarstig
. Tú noyðist ikki at verða skrásettur limur fyri at umseta verkætlanir (um verkætlanarleiðarin hevur valt hetta).
Um tú ynskir at hjálpa til í einari verkætlan
, leita í verkætlanarlista
ella brúka leiti maskinuna
og far til heimasíðuna hjá verkætlanini. Síðani vel málið tú ynskir at hjálpa til við og tú verður koyrdur til síðuna sum vísur tekstirnar sum skula umsetast.
Undir uppbygging...


text:
Simbabvi
Tjóðveldið Simbabvi (enskt: Republic of Zimbabwe) eitur eitt land sum liggur í sunnara parti av Afrika. Har búgva umleið 12,6 mió. fólk. Fyrr kallaðist landi Rhodesia. Høvuðsstaðurin eitur Harare.
Innihaldsyvirlit
- 1 Navnauppruni
- 2 Landafrøði
- 3 Søga
- 4 Politikkur
- 5 Búskapur
- 6 Fólkasamansetning
- 7 Skúlaskapur
- 8 Mentan
- 9 Keldur
[rætta | rætta wikitekst]
Simbabvi gekk áður undir navninum Rhodesia, men er nú uppkallað eftir hinum gamla ríkinum Simbabvi Mikla.
Simbabvi var einaferð partur í stórum handilsveldi. Fyri mongum hundrað árum síðan fluttu simbabviskir keypmenn út gull og kopar til bæði Kina og India. Miðdepil í hesum ríki var Simbabvi Mikla ("hús høvdingans"), ið var mikil granittborg, haðan Simbabvi tók sær navn sítt, tá ið landið gjørdist sjálvstøðugt í 1980 [1].
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Harare[rætta | rætta wikitekst]
Størsi býurin og høvuðsstaðurin er Harare. Høvuðsstaðurin í Simbabvi verður kallaður býurin við teimum blómandi trøunum, tí at allastaðni fram við breiðu vegunum eru gróðursett trø og runnar. Áður æt býurin Salisbury, men tá ið landið tók sjálvstýri, varð navnið broytt til Harare eftir høvdinginum Neharare, sum ráddi har, áðrenn evropear komu og løgdu landið undir seg. Nú er hesin vakri, nýmótans býurin miðdepil í landinum.
Viktoriafossur[rætta | rætta wikitekst]
Har ið Zambesiá rennur eystur eftir á markinum ímillum Simbabvi og Sambia, stoytir hon seg brádliga niður í eina tronga gjógv, ið er 128 metrar djúp. Tjúkka támið og mikla fossadunið síggjast og hoyrast einar 40 km. frá fossunum. Fólkið, ið býr við fossarnar, rópar fossarnar mosi-oa-tunya, "támið, ið dunar", men í útheiminum verða teir róptir Viktoriufossar.
Náttúra[rætta | rætta wikitekst]
Regntíðin í Simbabvi er ikki eins til longdar, og tí er vøksturin eisini ójavnur. Vøksturin er ramastur nærri skóginum og verður minni, longur ið frá honum kemur. Uttan fyri savannuna er steppan. Steppan er har, sum regnið er meira óálítandi, og vøksturin er hareftir. Savannan tekur umleið helmingin av øllum lendi í Simbabvi. Savannan er besta dyrkilendi í Afrika. Savannan er eisini tilhaldið hjá teimum stóru og nógvu súgdýrunum.
Nasahornið, fílurin og áarhesturin halda til á vátlendum nærhendis áunum. Inni á fløtunum ganga t.d. búflar, sebrur, giraffar og antilopur, hesi dýrini eru beinlong og góðir rennarar, sum í turrtíðini fara um víðar fløtur at fáa sær drekka og mat. Rovdýrini tróta heldur ikki, har eru leopardar, hýenir, sjakalar og leyvur.
Stórdýrini í Simbabvi eru nógv fækkað hesa seinastu øldina, tí dúgliga hevur verið veitt, serliga hava ríkmenn úr Evropa farið stuttleikaferður suður á savannuna í Simbabvi við byrsu. Nú hava menn roynt at friða summi dýrasløg undan týning og eisini friðað stórar víddar fyri alla skjóting. Á savannuni í Suðursimbabvi eru eisini nógvir sjáldsamir fuglar. Har gongur eisini hin hábeinti strutsurin sum menn vóru so grammir eftir, tá ið tað var móti at ganga við strutsafjøður í hattinum. Har eru eisini gribbar, ørnir, storkar, flamingoar og eitt ótal av sangfuglum. Krokodillurnar liva í áunum, og eiturflugurnar í vátlendinum og deyðagrasinum. Eiturflugurnar smitta fólk við t.d. malariu og sovisjúkuni og dýrini við dýrasótt.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Hendingarøð[rætta | rætta wikitekst]
- 1300-árini: Simbabvi Mikla í fullum blóma.
- Um 1400: Gull úr námum í Simbabvi verður flutt út til Asia um Sofala (nú Mosambik) á eysturstrondini.
- 1400-árini: Sagt verður, at sagnkeisarin Motota legði nógv land uttan um Simbabvi undir seg í 15. øld.
- 1400-árini: Gullhandil útvegar kongsríkinum Simbabvi stórar inntøkur.
- Um 1450: Byggivirksemið í Simbabvi er mest.
- Um 1500: Simbabviríkið, sum fekk høvuðsinntøku sína av handla við gulli, hevði sína stórtíð, og tjúkkir býarmúrar av granittgróti vórðu laðaðir uttan um býirnar. Býarmúrurin var 5 m. tjúkkur í neðra og 9,75 m. høgur. Partar av býarmúrinum uttan vórðu skrýddir við V-skapaðum mynstrum.
- 1500-árini: Sambandið við Evropa gjørdi, at trælahandilin vaks. Seinast í 16. øld sigldu evropeiskir sjófararar á kanningarferðum sínum fram við bæði eystur- og vesturstrondini í Afrika, og tað hevði við sær, at evropear stovnaðu keypsstaðir á eysturstrondini av Simbabvi í 16. øld.
- Um 1600: Simbabvi missir vald sítt sum høvuðsstaður og í staðin koma mangir landspartahøvuðsstaðir í Simbabvi, Botsvana og Transvaal.
- 1700-árini: Evropearar taka valdið í Simbabvi.
- 18. apríl 1980 gjørdist Simbabvi sjálvstøðugt ríki.
Simbabvi Mikla[rætta | rætta wikitekst]
Nú á døgum siga óførar toftir frá Simbabvi Mikla, sum var ein týðandi politiskur, handilsligur og átrúnaðarligur miðdepil, sum blómaði sunnarlaga í Afrika í árunum 1000-1500. Tað ríkaði seg av neytahaldi og handli við jarni, gulli og kopari. Tey komu við vøruni til havnina í Mosambik. Haðani fór hon við skipi norðureftir fram við eysturstrond Afrika til Arábia. Umboðsmenn úr Simbabvi vórðu eisini sendir í fjarskotin lond við gávum til fremmandar valdsharrar, sum teir vildu hava gott handilssamband við.
Í 9. øld livdi eitt fólk, sum dyrkaði jørðina og helt fenað, á víða Simbabvislættanum ímillum áirnar Sambesi og Limpopo sunnarlaga í Afrika. Tey komust eftir, at til bar at vinna gull úr námum tætt við. Tey fóru at selja gull í grannalondunum, og í 13. øld varð kopar og gull flutt út til Árabia og tvørtur um Indiahav til Asia í býti við aðra vøru, til dømis postalín úr Kina. Summir afrikanarar nýttu postalínskúvingin sum gjaldoyra. Valdhavarnir í Simbabvi fingu stóra inntøku av handlinum og fingu á føtur og bygdu eitt máttmikið og múgvandi ríki.
Í 12. øld fóru simbabvar at laða stórar grótgarðar, masimbabve. Tá vórðu laðaðir tjúkkir múrar við stórum tornum uttan um gomlu garðarnar. Menn, vápnaðir við spjótum og skjøldrum, vardu býarmúrin. Býarmurarnir vóru úr stórum granittklettum. Ta tíðina var býurin týðandi politiskur, handilsligur og átrúnaðarligur miðdepil. Valdhavin og fólk hansara búðu í rundum hálmtaktum húsum innan fyri býarmúrin.
Høvuðsborgin í Simbabvi varð bygd eftir 400 árum. Seinni rýmdu fólkið úr henni, tí at markirnar har í kring vórðu ikki nóg fruktagóðar at breyðføða fólkið. Fuglar úr skornum fitisteini stóðu á súlum í eini girðing við borgina í Simbabvi. Ein av hesum fuglum gjørdist tjóðarmerki hjá ríkinum Simbabvi, tá ið apartheidstýrið hjá teimum hvítu fall í 1980.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Einaræði[rætta | rætta wikitekst]
Robert Mugabe hevur havt valdið í Simbabvi, síðani landið fekk sjálvsstýri frá Stórabretlandi í 1980. Mugabe hevur seinnu árini veruliga foldað seg út sum einaræðisharri. Forsetaval var í Simbabvi tann 21. mars í 2008. Úrslitið, sum kom tann 2. mai 2008, vísti, at andstøðuvalevnið, Morgan Tsvangirai, hevði vunnið á Robert Mugabe. Men Mugabe toldi illa at tapa. Hann noktaði at lata landið frá sær aftur og byrjaði ístaðin at ognartaka alla jørð, sum útlendingar átti í Simbabvi. Jørðina gav hann sínum viðhaldsfólkum, sum um sama mundið forfylgdi og myrdi frá hond [2]. Fólk í túsundtali eru flýggjað undan Mugabe seinnu árini.
Síðani 1988 er miðallivialdurin í Simbabvi lækkaður frá 62 ár til 38 ár [3].
Mannarættindi[rætta | rætta wikitekst]
Simbabvi hevur givið øllum hjálparfelagsskapum í landinum boð um at steðga arbeiðnum [4]. Nógv mannarættindastríðsfólk eru eisini blivin burtur. Broderick Takawira og Jestina Mukoko vóru millum tey umleið 30 mannarættindastríðsfólkini og politisku stríðsfólkini, sum vórðu hildin ólógliga aftur [5]. Nøkur teirra eru ákærd fyri at hava biðið fólk at fara til hernaðarliga útbúgving í Botsvana. Onnur eru ákærd fyri at hava bumbað løgreglustøðir í høvuðsstaðnum Harare umframt eina jarnbreyt. Tey vísa øllum ákærum frá sær.
Kvinnurættindi[rætta | rætta wikitekst]
Síðani februar 2003 eru limir í kvinnubólkinum Women of Zimbabwe Arise (WOZA) blivnir handtiknir fleiri ferðir av løgregluni í Simbabvi, meðan tær friðarliga hava mótmælt støðugt versnaðu sosialu og fíggjarligu viðurskiftunum umframt mannarættindastøðuni í landinum. Viðferðin, sum limirnir í kvinnubólkinum WOZA eru fyri, vísir støðugt versnandi tolsemið hjá myndugleikunum mótvegis friðarligum almennum mótmælisgongum, sum havast at politikkinum hjá stjórnini í Simbabvi. Harumframt setir hetta fokus á brotsliga nýtslu av lóggávuni. Her verður serliga hugsað um, at Public Law and Security Act and Miscellaneous Offences Act verða nýttar saman, og hetta loyvir tilvildarligum handtøkum, og at fólk verða hildin aftur, og hetta ger tað eisini møguligt fyri løgregluna at fremja fleiri onnur mannarættindabrot [6].
Eftir eina friðarliga mótmælisgongu í býnum Bulawayo í mai 2000, har kvinnubólkurin vildi mótmæla móti hækkanum í skúlapeningi, vórðu fleiri hundrað limir av WOZA og umleið 70 skúlabørn handtikin. Bólkurin varð seinni ákærdur fyri "atferð, sum kann hava við sær brot á friðin". Sum skilst blivu tveir WOZA-leiðarar hóttir av einum løgregluovasta. Tann 31. mars í 2005, tá val var til lóggávutingið, handtók løgreglan umleið 200 kvinnur, tá limir av WOZA royndu at halda náttarvakt við bøn og livandi ljósi eftir valið í høvuðsstaðnum Harare. Tær handtiknu, herímillum nakrar mammur við pinkubørnum, vórðu hildnar aftur gjøgnum náttina undir opnum himli á einum torgi.
Sambært frágreiðingum segði løgreglan við kvinnurnar, at um tær játtaðu seg sekar í nøkrum minni brotum á Miscellaneous Offences Act, kundu tær rinda eina bót og verða leyslatnar aftur. Um tær noktaðu at gera hetta, skuldu tær verða hildnar aftur alt vikuskiftið og verða ákærdar eftir Public Law and Security Act. Allar kvinnurnar, harav fleiri vóru eldri ella skaddar ella høvdu pinkubørn við sær, játtaðu at rinda bøturnar. Enn einaferð bleiv Miscellaneous Offences Act nýtt til at fáa fólk at játta seg sek og til at lógliggera tilvildarligar handtøkur, og at fólk tilvildarliga verða hildin aftur.
Hesi hagtøl eru bara toppurin av ísfjallinum. Harðskapur móti kvinnum verður mangan ikki fráboðaður, tí kvinnurnar skammast ella vænta, at eingin trýr teimum, ella tora tær ikki, tí kanska verða tær tá fyri uppaftur meira harðskapi [7].
Samkynd[rætta | rætta wikitekst]
Í Simbabvi er tað at vera samkyndur eitt brotsverk [8], ið revsast á jøvnum føti við neyðtøku og annan kynsligan ágang [9].
Fátækradømi[rætta | rætta wikitekst]
Ein nýggj frágreiðing hjá ST kemur til ta niðurstøðu, at 1,7 milliard fólk kring heimin eru fátæk. Samstundis hevur ST gjørt eitt yvirlit yvir, hvussu framkomin tey ymsu londini kring heimin eru. Danmark er á 19. plássi, og Simbabvi er niðast [10].
Heilsa[rætta | rætta wikitekst]
Eyðkvæmi[rætta | rætta wikitekst]
Tey eru tað fólkaslag, sum eru svárast rakt av sjúkuni AIDS - 3 hvør vaksin er smittaður av hesi herviligu sjúku [11], soleiðis at miðalaldurin er 35 ár. Umleið 1,5 mió. børn undir 15 ár eru vorðin faðir og móðurleys [12].
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Mangir teirra eru bøndur, men alt fleiri og fleiri gerast ídnaðarverkafólk.
Virðisminkan[rætta | rætta wikitekst]
Inflatiónin á 3714 % er heimsins hægsta, og summar fyritøkur gjalda tí løn í mati heldur enn í pengum [13]. 100 milliónir simbabviskir dollarar (ZWL) eru ikki verdir meira enn umleið hundrað krónur. Borgarar í Simbabvi sleppa bert at taka út eina ferð um vikuna, og tá er hámarkið 100 milliónir dollarar. 4 út av 5 vaksin eru arbeiðsleys.
Landbúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Savannan í Simbabvi er hin besta sáðjørðin í Syðra-Afrika. Miðskeiðis í Simbabvi er jørðin fruktagóð, og har verður tubbak og onnur grøði dyrkað til útflutnings. Hóast myndugleikarnir hava broytt jarðarlóggávuna, so at jørðin verður rættvísari býtt ímillum fólkið, er besta jørðin enn í hondunum á nøkrum fáum túsund stórbóndum, teir flestu eru hvítir, og ta vánaligu jørðina mega so tær fimm milliónir svørtu bøndurnir hjálpast við. Alt jarðarbrúkið í hesum lendi er sjálvbjargnisbúnaður.
Ídnaður[rætta | rætta wikitekst]
Ídnaðarmenningin har hava síðstu árini verið størri enn í flestu londum í Syðra-Afrika, hóast drúgvur turkur og spent viðurskifti ímillum størsta fólkaslagið, shona, og minnilutan, ndebele, í seinastuni hava tálmað menningini. Næst eftir Suðurafrika er Simbabvi tað landið í Afrika, har ídnaðurin er fjølbroyttastur. Býurin Bulawayo suðuri í landinum er vega- og jarnbreytarmiðdepil, og mesti ídnaðurin í Simbabvi er har. Har eru stálverk, sementvirki og alskyns ídnaðarvirki, ið gera skógvar, akfør, klæði maskinur o.a. Í býnum eru nógv matvøruvirki og tubbaksvirki.
Fólkasamansetning[rætta | rætta wikitekst]
Flestu simbabviar eru shonar og búgva miðskeiðis og eystarlaga í landinum. Mangir shonar eru kristnir, men eru eisini animistar, tað er, at teir trúgva, at ymist í náttúrini, til dømis vøtn og trø, hava sál. Shonafólkið er gitið fyri leirkeraarbeiðið sítt og vøkru høggmyndalistina.
Skúlaskapur[rætta | rætta wikitekst]
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.historyworld.net/wrldhis/PlainTextHistories.asp?historyid=ad28
- ↑ http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/zimbabwe/6235334/Grace-Mugabe-her-stolen-farm-and-how-she-supplies-Zimbawean-milk-to-Nestle-food-giant.html
- ↑ http://www.genocidepreventionnow.org/Home/tabid/39/ctl/DisplayArticle/mid/696/aid/307/Default.aspx
- ↑ http://www.eubusiness.com/news-eu/zimbabwe-politics.5i8
- ↑ http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/zimbabwe-activists-including-jestina-mukoko-bailed-20090304
- ↑ http://www.frontlinedefenders.org/taxonomy/term/269
- ↑ http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2005/61600.htm
- ↑ http://www.afrol.com/html/Categories/Gay/backgr_legalstatus.htm
- ↑ http://womennewsnetwork.net/2010/04/07/corrective-rape-zimbabwe/
- ↑ http://english.pravda.ru/world/africa/19-07-2010/114267-zimbabwe-0/
- ↑ http://fex.ennonline.net/19/zimbabwe.aspx
- ↑ http://afrol.com/articles/15950
- ↑ http://www.economylive.org/entry/zimbabwes-inflation-mounts-to-3714-percent/


text:
Nýggjasta
Les eisini
Væl umtókt
Les eisini
Les eisini
Savnsending
Bismarin er ein nýggj dokumentar sending við kjaki aftaná. Sjálv dokumentarsendingin byrjar mánadagar klokkan 17:05 og klokkan 17:30 er kjak í útvarpsstovuni um sama evni. Nú fáa lurtarar aftur høvi at siga sína meining í eini útvarpssending.
Slag av sending: Útvarps-dokumentarsending um aktuell evni við lurtarakjaki aftaná
Málbólkur: Vaksin
Sendilongd: 55 minuttir
Journalistar: Elin Winther Poulsen og Jóhann Mortensen
Redaktørar: Elin Winther Poulsen, elin@kvf.fo, og Jóhann Mortensen, jomo@kvf.fo


text:
Kuupik Kleist
Jakob Edvard Kuupik Kleist (føddur 31. mars 1958 í Qullissat í Grønlandi) er ein grønlendskur politikari, fyrrverandi landsstýrisformaður Grønlands, sangari og sosionomur. Hann tók prógv sum sosionomur á Roskilde Universitet Center í Roskilde í 1983. Hann var stjóri á uttanlandsdeildini hjá grønlendska heimastýrinum frá 1996 til 1999. Frá 1995 til 1997 var hann stjóri fyri Inuit Circumpolar Conference (ICC). Frá 1999 hevur hann verið nevndarformaður í Tele Greenland A/S. Hann er eisini nevndarformaður í grønlendska plátufelagnum ULO.
Politisk lívsleið[rætta | rætta wikitekst]
Frá 1991 til 1995 var hann landsstýrismaður við ábyrgd av samferðslu og almennari bygging. Frá 1995 til 1996 var hann landstingslimur. Frá 2000 til 2001 var Kuupik Kleist skrivari hjá grønlendsku sjálvstýrisnevndini. Hann var fólkatingslimur, umboðandi Inuit Ataqatigiit og Grønland frá 2001 til 2007. Frá 12. juni 2009 til 26. mars 2013 var hann landsstýrisformaður í Grønlandi. Hann var formaður fyri Inuit Ataqatigiit frá 2007 til mai 2014, tá hann legði frá sær og Sara Olsvig tók við sum nýggj forkvinna.[1]


text:
KAPITTUL FIMM
Ein „dugnalig kvinna“
1, 2. (a) Hvat slag av arbeiði tókst Rutt við? (b) Hvat gott lærdi Rutt um Guds lóg og hansara fólk?
RUTT legði seg á knæ framman fyri dungan av byggøksunum, sum hon hevði samlað tann dagin. Tað var farið at líða móti kvøldi á økrunum rundan um Betlehem, og nógv arbeiðsfólk vóru longu farin til gongu niðan móti portrinum inn til tann lítla býin, sum lá á eini høvd nær við. Rutt hevði ivaleyst eymar vøddar, tí hon hevði arbeitt allan samlan dagin. Men hon gavst ikki so. Hon fór at sláa kjarnarnar úr øksunum við einum stavi ella treskitræi. Samanumtikið hevði hetta verið ein góður dagur — betri enn hon hevði væntað.
2 Lagaði lívið seg umsíðir fyri hesa ungu einkjuna? Sum vit fingu at vita í undanfarna kapitlinum, hevði hon knýtt seg at vermammuni, No’omi, og lovað at verða verandi hjá henni og at tilbiðja hennara Gud, Jehova. Hesar báðar einkjurnar fylgdust úr Móabslandi til Betlehem, og móabitiska kvinnan Rutt fann skjótt út av, at lógin, sum Jehova hevði givið Ísrael, syrgdi fyri, at tey fátæku og fremmandu í landinum fingu tað, teimum tørvaði. Og nú sá hon, at nøkur í Jehova fólki, sum vóru undirløgd Lógina og upplærd við henni, vóru so andaliga sinnað og blíð, at tað nam hennara særda hjarta.
3, 4. (a) Hvussu hjálpti og gleddi Boaz Rutt? (b) Hvussu kann frásøgan um Rutt hjálpa okkum í teimum fíggjarliga torføru tíðunum, vit uppliva í dag?
3 Ein av hesum var Boaz, tann ríki eldri maðurin, sum átti akrarnar, har hon sankaði. Hann hevði víst henni faðirliga umsorgan henda dagin. Hon smíltist við sær sjálvari, tí hon hugsaði um, hvussu fittur hann var at rósa henni fyri at taka sær av No’omi, og fyri at hon hevði valt at leita sær skjól undir veingjum Jehova. — Les Rutt 2:11-14.
4 Rutt hevur helst hugsað um lívið, sum lá fyri framman. Hvussu skuldi hon, ein fátæk og fremmand kvinna, ið hvørki hevði mann ella børn, syrgja fyri sær sjálvari og No’omi í árunum, sum komu? Mundu tær fara at klára seg fyri tað, sum hon sankaði? Og hvør skuldi taka sær av henni, tá ið hon bleiv gomul? Tað hevði verið skilligt, um hon stúrdi fyri slíkum. Í teimum fíggjarliga torføru tíðunum, vit uppliva í dag, eru nógv, sum hava líknandi stúranir at dragast við. Tá ið vit læra, hvussu trúgvin hjálpti Rutt at klára slíkar avbjóðingar, skilja vit, at har er nógv, vit kunnu taka eftir.
Hvat er ein familja?
5, 6. (a) Hvussu gekst fyrsta dagin, Rutt sankaði á akrinum hjá Boazi? (b) Hvat segði No’omi, tá ið hon sá Rutt?
5 Tá ið Rutt var liðug at sláa kjarnarnar úr øksunum og hevði samlað teir saman, sá hon, at hon hevði sankað okkurt um eina efu, ella 22 litrar, av byggi. Byrðan hjá henni vigaði kanska eini 14 kilo! Hon lyfti hana upp og bar hana á høvdinum, kanska í einum pjøka, og so fór hon leið sína til Betlehem, meðan sólin setti. — Rutt 2:17.
6 No’omi frøddi seg um at síggja elskaðu verdóttrina, og kanska stúrsaði hon við, tá ið hon sá ta stóru byrðuna av byggi, Rutt kom berandi við. Rutt hevði eisini tikið tað við heim, sum hon hevði leivt av matinum, ið Boaz hevði givið arbeiðsfólkunum. So nú fóru tær báðar at fáa sær ein bita at eta. No’omi spurdi: „Hvar hevur tú sankað øks í dag — hvar hevur tú verið? Signaður veri hann, ið vísti tær vælvild!“ (Rutt 2:19) No’omi var gløgg. Tá ið hon sá, hvussu nógv korn var í pjøkanum hjá Rutt, skilti hon á lagnum, at onkur hevði víst tí ungu einkjuni vælvild.
7, 8. (a) Hvørjum helt No’omi, at vælvildin hjá Boazi kom frá, og hví? (b) Á hvønn annan hátt vísti Rutt vermammu síni trúfastan kærleika?
7 Tær báðar fóru at práta, og Rutt fortaldi No’omi, hvussu blíður Boaz hevði verið. Rørd segði No’omi: „[Jehova], sum ikki hevur tikið miskunn Sína, hvørki frá teimum, ið liva, ella frá teimum, ið farnir eru, Hann signi hann!“ (Rutt 2:20) Hon hugsaði, at vælvildin, sum Boaz vísti Rutt, kom frá Jehova, tí hann fær tænarar sínar at vísa blíðskap og lovar at løna fólki sínum vælvildina aftur, ið tey vísa. * — Les Orðtøkini 19:17.
8 No’omi bað Rutt taka við tilboðnum frá Boazi og halda fram at sanka á økrum hansara og halda seg hjá gentum hansara, so arbeiðsmenninir ikki skuldu gera henni nakað. Rutt gjørdi, sum hon segði. Hon varð eisini verandi „hjá vermóður síni“. (Rutt 2:22, 23) Í hesum orðum síggja vit enn eina ferð tað, sum serliga eyðkendi Rutt — hennara trúfasti kærleiki. Frásøgan um Rutt fær okkum kanska at spyrja okkum sjálvi, um vit vísa okkara familju æru, um vit í trúfesti stuðla teimum, sum vit eru góð við, og bjóða teimum ta hjálpina, teimum tørvar. Jehova leggur altíð til merkis, tá ið slíkur trúfastur kærleiki verður vístur.
Frásøgan um Rutt og No’omi minnir okkum á, at vit skulu virðismeta okkara familju
9. Hvat kunnu Rutt og No’omi læra okkum um familju?
9 Ber tað til at siga, at Rutt og No’omi vóru ein familja? Nøkur halda, at í eini rættiligari familju skulu bæði vera maður, kona, sonur, dóttir, abbi, omma og so framvegis. Men frásøgan um Rutt og No’omi minnir okkum á, at tænarar Jehova kunnu lata upp hjørtu síni og fáa sjálvt ta minstu familjuna at glógva í hita, vinsemi og kærleika. Virðismetir tú familjuna, tú hevur? Jesus minti lærisveinar sínar á, at kristna samkoman kann vera sum ein familja hjá teimum, ið onga hava. — Mark. 10:29, 30.
„Hann er ein loysari okkara“
10. Á hvønn hátt vildi No’omi fegin hjálpa Rutt?
10 Rutt helt fram at sanka á økrunum hjá Boazi frá byggið varð heystað í apríl til hveitin varð heystað í juni. Sum vikurnar gingu, fór No’omi uttan iva at hugsa meira um, hvat hon kundi gera fyri sína elskaðu verdóttur. Tá ið tær vóru í Móabslandi, hevði No’omi ongar vónir um at kunna hjálpa Rutt at finna ein nýggjan mann. (Rutt 1:11-13) Men nú var hon farin at hugsa øðrvísi. Hon fór til Rutt og segði við hana: „Dóttir mín! Skuldi eg ikki hjálpt tær at fingið heim!“ (Rutt 3:1) Tað var siður tá, at foreldur funnu børnum sínum ein maka, og Rutt var veruliga vorðin sum ein dóttir hjá No’omi. Hon vildi fegin finna eitt „heim“ til Rutt — hon hugsaði um tryggleikan, sum eitt heim og ein maður kundu geva. Men hvat kundi No’omi gera?
11, 12. (a) Hvørja góða skipan í Guds lóg sipaði No’omi til, tá ið hon rópti Boaz ein ’loysara’? (b) Hvussu tók Rutt ímóti ráðunum frá vermammu síni?
11 Fyrstu ferð Rutt tosaði um Boaz, segði No’omi: „Hesin maður er nær skyldur við okkum, hann er ein loysari okkara.“ (Rutt 2:20) Hvat merkti hetta? Í Guds lóg til Ísrael var í eini serligari skipan hugsað um familjur, sum vegna fátækradømi ella andlát komu illa fyri. Um ein kvinna gjørdist einkja, áðrenn hon hevði átt børn, var hon serliga illa stødd, tí so varð ættargreinin kvett, og eingir eftirkomarar vóru at bera navnið á manninum víðari. Men Guds lóg segði, at ein bróðir hjá hesum manninum kundi gifta seg við einkjuni, so hon kundi bera ein arving í heim, sum kundi bera navnið á deyða manni hennara víðari og varðveita arvalutin hjá familjuni. * — 5 Mós. 25:5-7.
12 No’omi greiddi Rutt frá síni ætlan. Vit kunnu ímynda okkum, hvussu eyguni í hesi ungu kvinnuni vuksu, meðan vermamma hennara tosaði. Lógin í Ísrael var enn nýggj fyri Rutt, og nógvir av siðunum vóru enn rættiliga fremmandir. Men hóast hetta hevði hon so stóra virðing fyri No’omi, at hon lurtaði væl og virðiliga eftir hvørjum orði, hon segði. Tað, sum No’omi ráddi henni at gera, hevur kanska virkað løgið og gjørt hana illa við — ja, tað kundi enntá verið eyðmýkjandi fyri hana. Men kortini játtaði Rutt. Hon var eyðmjúk og segði: „Eg skal gera alt tað, ið tú sigur!“ — Rutt 3:5.
13. Hvat kann Rutt læra okkum um at taka við ráðum frá teimum eldru? (Sí eisini Job 12:12.)
13 Av og á kann tað vera torført hjá ungum fólki at lurta eftir ráðum frá teimum, sum eru eldri og hava fleiri royndir enn tey. Tað er so lætt at hugsa, at tey eldru ikki veruliga skilja, hvørjar avbjóðingar og trupulleikar tey ungu hava. Frásøgan um Rutt minnir okkum á, at tað loysir seg at lurta eftir vísdóminum hjá eldri fólki, sum eru góð við okkum og vilja okkum tað besta. (Les Sálm 71:17, 18.) Men hvørji vóru ráðini hjá No’omi, og loysti tað seg veruliga hjá Rutt at taka við teimum?
Rutt á treskiplássinum
14. Hvat var eitt treskipláss, og hvussu varð tað brúkt?
14 Tað kvøldið fór Rutt út á treskiplássið, sum var ein flatur, fastur vøllur, har fleiri bøndur tresktu kornið hjá sær og reinsaðu tað. Treskiplássið lá vanliga á eini fjallasíðu ella eini høvd, har lotið var frískt seint seinnapartin og tíðliga á kvøldi. Til at skilja kjarnarnar frá agnunum og øksunum brúktu arbeiðsfólkini eina kvísl ella ein breiðan og kúputan spaka at kasta kornið upp ímóti vindinum, sum fekk tær løttu agnarnar at fúka burtur, meðan kjarnarnir, sum vóru tyngri, duttu niður aftur á vøllin.
15, 16. (a) Lýs støðuna á treskiplássinum, tá ið Boaz gjørdi seg lidnan at arbeiða um kvøldið. (b) Hvussu varð Boaz varur við, at Rutt lá við føtur hansara?
15 Rutt hugdi stillisliga at um kvøldið, tá ið arbeiðið var um at vera liðugt. Boaz hevði umsjón við, at kornið hjá honum varð reinsað og so líðandi gjørdist til ein stóran dunga. Tá ið hann hevði etið, legði hann seg við enda korndungans. Hetta var eyðsýniliga vanligt at gera tá í tíðini, møguliga fyri at ansa eftir, at einki av hesum dýrabara korni varð stolið. Rutt sá, at Boaz legði seg fyri náttina. Nú var tíðin komin at gera tað, No’omi hevði biðið hana gera.
16 Við titrandi hjarta nærkaðist Rutt Boazi. Hon varnaðist, at hann lá í fasta svøvni. Júst sum No’omi hevði sagt, fór hon spakuliga yvir til føtur hansara, lyfti upp kappan og legði seg har. Og so bíðaði hon. Tíðin gekk. Hjá Rutt hevur tað helst kenst sum ein ævi. Endiliga, um midnáttarleitið, fór Boaz at kvaklast við. Hann skalv av kulda og settist upp undir seg, kanska fyri at balla kappan um føturnar aftur. Men hann varð varur við, at onkur lá har. Sum sagt verður í frásøguni, „sá hann, at kvinna lá við føtur hansara“. — Rutt 3:8.
17. Hvørjar tvær einfaldar sannroyndir gloyma tey, sum rógva framundir, at Rutt hevði okkurt ósømiligt í huga?
17 „Hvør ert tú?“ spurdi hann. Rutt skalv kanska á málinum, tá ið hon svaraði: „Eg eri Rutt, tænastukvinna tín — breið út kappahorn títt yvir tænastukvinnu tína, tí tú ert loysari mín!“ (Rutt 3:9) Nakrir nútímans tulkarar hava róð framundir, at tað, Rutt gjørdi og segði, hevði kynsligan dám, men teir gloyma tvær einfaldar sannroyndir. Í fyrra lagi fylgdi Rutt siðunum, sum vóru vanligir tá á døgum, og nógvir av teimum eru heilt ókendir hjá okkum í dag. Tí hevði tað verið skeivt at mett hennara gerðir eftir lága moralinum nú á døgum. Í seinna lagi vísir svarið hjá Boazi, at hann helt framferðarháttin hjá Rutt vera reinan og hava nógv rós uppiborið.
18. Hvat segði Boaz, sum uggaði Rutt, og hvørji tvey dømi um hennara trúfasta kærleika sipaði hann til?
18 Boaz tosaði, og eingin ivi er um, at hansara eyma og vinaliga rødd uggaði Rutt. Hann segði: „[Jehova] signi teg, dóttir mín! Tú hevur nú víst enn meiri kærleika enn áður — at tú ert ikki farin eftir hinum ungu dreingjunum, hvørki fátækum ella ríkum!“ (Rutt 3:10) Boaz sipaði til trúfasta kærleikan, sum Rutt „áður“ hevði víst við at fara við No’omi aftur til Ísrael og taka sær av henni. Og „nú“ gjørdi hann vart við, at ein ung kvinna sum Rutt kundi havt lyndi til at leitað eftir einum nógv yngri hjúnafelaga, ríkum ella fátækum. Men hon vildi heldur vísa bæði No’omi og deyða manni hennara góðvild við at bera navnið hjá deyða manninum víðari í heimlandi hansara. Tað er lætt at skilja, at Boaz varð rørdur, tá ið hann sá, hvussu ósjálvsøkin henda unga kvinnan var.
19, 20. (a) Hví gifti Boaz seg ikki alt fyri eitt við Rutt? (b) Hvussu vísti Boaz, at hann hugsaði um Rutt og hennara umdømi?
19 Boaz helt fram: „Óttast tí nú ikki, dóttir mín! Alt tað, ið tú sigur, skal eg gera fyri teg; tí alt fólkið í býi mínum veit, at tú ert dugnalig kvinna.“ (Rutt 3:11) Hann gleddist um at hava útlit til at gifta seg við Rutt, og tað kom kanska heldur ikki heilt óvart á hann, at hann varð biðin at vera loysari hennara. Men Boaz var ein rættvísur maður, og hann ætlaði sær ikki bert at vera sær sjálvum til vildar. Hann segði við Rutt, at ein annar loysari var, ein sum var nærri skyldur við familjuna hjá deyða manni No’omi. Tí fór Boaz fyrst at seta seg í samband við henda mannin og geva honum møguleika fyri at gifta seg við Rutt.
Rutt hevði sera gott orð á sær, tí hon var so góð við onnur og vísti teimum virðing
20 Boaz bað Rutt leggja seg aftur at hvíla seg, inntil tað fór at lýsa fyri degi; tá kundi hon fara til hús aftur, uttan at nakar varnaðist hana. Hann vildi bæði verja hennara og sítt egna umdømi, av tí at fólk av órøttum kundu hildið, at okkurt ósømiligt var farið fram. Rutt legði seg aftur við føtur hansara, kanska eitt sindur meira rólig, nú hann hevði svarað henni so vinaliga. Meðan tað enn var myrkt, fór hon á føtur. Boaz fylti kápuna hjá henni við stórari mongd av byggi, og so fór hon leiðina aftur til Betlehem. — Les Rutt 3:13-15.
21. Hví mundi Rutt vera kend sum ein „dugnalig kvinna,“ og hvussu kunnu vit taka eftir henni?
21 Sum tað man hava glett Rutt at hugsa um, at Boaz hevði sagt, at hon var kend fyri at vera ein „dugnalig kvinna“! Hetta umdømið mundi hon fyri ein stóran part hava fingið, tí hon var so íðin eftir at læra Jehova at kenna og at tæna honum. Hon hevði eisini víst No’omi og hennara fólki stóra vælvild og umhugsni, og hon var fús at fylgja teirra siðum, sum uttan iva vóru fremmandir fyri hana. Taka vit eftir trúnni hjá Rutt, fara vit væl við øðrum og hava virðing fyri teirra siðum. Gera vit tað, fáa vit eisini eitt gott umdømi.
Rutt fær eitt heim
22, 23. (a) Hvat vildi Boaz møguliga vísa við gávuni, hann gav Rutt? (Sí undirgreinina.) (b) Hvat bað No’omi Rutt gera?
22 „Hvussu gekst, dóttir mín?“ spurdi No’omi, tá ið Rutt kom heim. Hon var helst forvitin eftir at vita, um einkjustøðan hjá Rutt var óbroytt, ella um hon nú hevði útlit til at blíva gift. Rutt var skjót at siga vermammu síni frá øllum, sum var farið fram millum hana og Boaz. Hon vísti henni eisini ta stóru mongdina av byggi, sum Boaz hevði biðið hana geva No’omi. * — Rutt 3:16,17.
23 Skilagóð sum No’omi var, bað hon Rutt verða verandi heima tann dagin heldur enn at fara út at sanka á økrunum. Hon segði við Rutt: „Maðurin gevst ikki, fyrrenn hann fær hesi viðurskifti gjørd av, og tað í dag!“ — Rutt 3:18.
24, 25. (a) Hvussu vísti Boaz, at hann var ein heiðurligur og ósjálvsøkin maður? (b) Hvussu bleiv Rutt signað?
24 No’omi hevði púra rætt viðvíkjandi Boazi. Hann fór niðan í býportrið, har teir elstu í býnum vanliga hittust, og bíðaði har eftir, at maðurin, ið var tann nærri skyldmaðurin, kom framvið. Meðan vitni vóru hjástødd, gav Boaz hesum manninum møguleika fyri at vera loysari og gifta seg við Rutt. Men maðurin vildi ikki, tí so hevði hann spilt sín egna arvalut. Tá segði Boaz, meðan vitnini í býportrinum hoyrdu, at hann vildi vera loysari og keypa ognina hjá deyða manni No’omi, Elimelek, og gifta seg við Rutt, einkjuni hjá syni Elimeleks, Malon. Boaz segði frá, at hansara vón í hesum sambandi var ’at reisa navn hansara, sum deyður var, á arvaluti hansara’. (Rutt 4:1-10) Boaz var veruliga ein heiðurligur og ósjálvsøkin maður.
25 Boaz gifti seg við Rutt. Síðani lesa vit: ’[Jehova] læt hana verða við barn, og hon átti son.’ Kvinnurnar í Betlehem signaðu No’omi og lovaðu Rutt, tí hon var No’omi betri enn sjey synir høvdu verið. Seinni fáa vit at vita, at sonur Rutt gjørdist ættarfaðir hjá Dávidi kongi. (Rutt 4:11-22) Og Dávid gjørdist ættarfaðir hjá Jesusi Kristi. — Matt. 1:1. *
26. Hvat minnir frásøgan um Rutt og No’omi okkum á?
26 Rutt varð sanniliga signað, og somuleiðis No’omi, ið var við til at uppala barnið, sum var tað hennara egna. Hesar báðar kvinnurnar eru ein livandi áminning um, at Jehova Gud leggur til merkis øll tey, sum í eyðmjúkleika stríðast fyri at taka sær av sínum egnu og tæna honum trúføst saman við hansara útvalda fólki. Hann gloymir ongantíð trúføst fólk sum Boaz, No’omi og Rutt.
^ par. 7 Sum No’omi segði, vísir Jehova ikki bert teimum livandi miskunn, nei, sjálvt teimum deyðu vísir hann miskunn. No’omi hevði mist mann sín og báðar synirnar. Rutt hevði mist mann sín. Tær høvdu ivaleyst báðar verið góðar við hesar tríggjar menninar. Vælvild, ið varð sýnd No’omi og Rutt, varð soleiðis eisini sýnd monnunum, sum høvdu viljað, at onkur skuldi tikið sær av teimum báðum kvinnunum.
^ par. 11 Rætturin at gifta seg við eini slíkari einkju fall eyðsýniliga fyrst brøðrunum hjá tí deyða manninum í lut og síðani nærmasta mannliga skyldfólkinum, og hetta var eisini galdandi fyri rættin til arvalutin. — 4 Mós. 27:5-11.
^ par. 22 Boaz gav Rutt seks mál av ókendari vekt — møguliga fyri at vísa, at eins og seks arbeiðsdagar vóru áðrenn sabbatshvíluna, vóru strævnu dagarnir hjá Rutt sum einkja skjótt taldir, tí nú fór hon skjótt at fáa ta hvílu, sum eitt heim og ein maður kundu geva henni. Hinvegin kundu hesi seks málini — kanska seks spakar av byggi — eisini heilt einfalt verið tann mongdin, Rutt orkaði at bera.
^ par. 25 Rutt er ein av teimum fimm kvinnunum, sum standa í ættarskrá Jesusar í Bíbliuni. Ein onnur teirra er Rahab, sum var mamma Boaz. (Matt. 1:3, 5, 6, 16) Eins og Rutt var hon ikki úr Ísraelslandi.


text:
Næsta guðstænasta verður 2. jóladag, 26. decembur, kl. 14.00.
Jólaguðstænasta verður í Hans Egede Kirkju 2. jóladag, 26. decembur, kl. 14.00. Limir úr húsakórinum luttaka. Guðstænastan verður útvarpað sama dag á P1 kl. 16.00. Adressa: Hans Egede Kirkja, Vardegade 14, 2100 København Ø.
Kirkjan liggur tætt vid Nordhavn statión og bussarnir 8A, 3A og 37 stedga tætt vid. 1. januar, nýggjársdag, er guðstænasta kl. 15.00, í felag við danska kirkjuliðið. Sungnir verða føroyiskir og danskir sálmar og lisið verður eisini á báðum málum. Eftir guðstænastuna bjóða kirkjuráðini mouserandi vín og kransakøku, har vit hava høvi at ynskjað hvør ørðum gott nýggjár. 15. januar er guðstænasta kl. 14.00. Eftir guðstænastuna fara vit stutt upp á gólv og telja jólini.
Aðalfundur
Hervið verður boða frá, at árligi aðalfundurin í Sankta Ólavs kirkjuliði verður sunnudagin 20. november 2016 aftaná gudstænastuna. Fundurin verður hildin í meinigheitsrúmunum í Hans Egede kirkju.
Fundarskráin til aðalfundin verður hendan:
1. Val av fundarstjóra
2. Val af fundarskrivara
3. Góðkenning av fundarskrá
4. Formansfrágreiðing
5. Tey sum farin eru
6. Framløga av rokniskapi
7. Val av trimum nevndarlimum og einum tiltakslimi.
a. Tríggir nevndarlimir og ein tiltakslimur fyri tvey ár.
b. Ein tiltakslimur fyri eitt ár
8. Innkomin uppskot:
- Uppskot er móttikið frá Virgar T. Dalsgaard um at broyta talið av guðstænastum úr tveimum til tríggjar hvønn mánað. Hetta skal ske frá 1. januar 2017.
9. Annað (tað er ikki møguligt at viðtaka nakað undir hesum punktinum)
Um onkur ynskir at stilla upp til nevndina, so skal forkvinnan Jovina Dalsgaard hava boð um í seinasta lagi 9. november 2016 kl. 23:59.
Vegna Sankta Ólavs kirkjulið
Jovina Dalsgaard, forkvinna
Tlf. 2733 5761 E-mail: jovina@adslhome.dk
Pallborðsfundur um trúgv og vísindi
– í Føroyahúsinum týskvøldið 1. novembur kl. 19.30
Hvar gongur markið millum trúgv og vísindi. Henda spurning hava lærd fólk kjakast og skift orð um síðan antikkina.
Guđstænasta sunnudagin 21. august í Hans Egede Kirkju kl. 14.00
Ein heilsan frá Borgny Brüning-Hansen
Tað var ein stór løta sunnudagin 5. juni, tá eg var innsett sum prestur í Sankta Ólavs Kirkjuliði. Eg vil bera eina hjartans tøkk til øll, sum vóru við at gera dagin hátíðarligan og hugnaligan. Prósturin í Holmens próstadømi og dómpróvsturin í Føroyum, arbeiðsfelagir, føroyingar sum danir, kirkjuráðini, kór, organistur, deknur og øll sum vóru savnað at halda gudstænastu. Dagurin var ein dreymabyrjan í nýggja starvinum.
Sunnudagin 19. juni kl. 14.00 skal eg halda mína fyrstu vanligu sunnudagsgudstænastu. Evangeliið til dagin er úr fjallataluni  >. Hesin markleysi kærleiki, sum Jesus boðar, megna vit sjálvdan at fylgja. Er evangeliið so veruleikarfjart og óviðkomandi? Vit syngja ein svenskan summarsálm, sum er umsettur til føroyskt í 2009 av Hera Tróndheim. Nr. 545 í sálmabókini Gud, tú sum ljósið lætst skína so bjart verður eisini ein av sálmunum. Sum vant er ein kaffimunnur aftaná gudstænastuna.
Borgny Brüning-Hansen tekur við sum prestur frá 1. juni 2016 fyri Føroyska Kirkjuliðið Sankta Ólavs í Keypmannahavn
Heilsan til Berg Jacobsen, prest.
Í samband við 100 ára haldið 28. novembur, bar Sankta Ólavs kirkjulið hesa heilsan til Bergur Jacobsen, sum 1. februar er farin frá vegna aldur.
Í ár hátíðarheldur Sankta Ólavs kirkjulið sín 100 ára stovningardag, og samstundis takkar kirkjuliðið Berg Jacobsen, prest, fyri, at hann hevur verið prestur og sálarhirði okkara…
Í ár verður kirkjuliðið 100 ár. Í novembur vera tí serligir hátíðardagar við fyrilestrum, orðaskifti, sangløtum, drama, hámessu og fagnaðarfundi. Øll eru vælkomin í kirkju og til tey mongu tiltøkini, sum kirkjuliðið nú og í heyst skipar fyri í kirkjuni, kirkjustovuni og í Føroyahúsinum.
Føroyska Kirkjuliðið í Keypmannahavn, eisini kallað Santa Ólavs Kirkjulið, er partur av Donsku Fólkakirkjuni, Keypmannahavnar Biskupsdømi, og eigur innivist í Hans Egede Kirkju.
Vælkomin á nýggju heimasíðuna hjá Santa Ólavs Kirkjuliði!
Vælkomin á nýggju heimasíðuna hjá Føroyska Kirkjuliðinum í Keypmannahavn. Her fara vit at kunna um tað, sum fer fram í kirkjuni, og um hvussu til ber at koma í samband við prestin, tá ið talan er um dóp, brúdleyp, jarðarferð ella vitjan á sjúkrahúsunum í Keypmannahavn.
Á heimasíðuni fara tygum eisini at finna kunnandi greinastubbar, prædikur og myndir frá ymiskum tiltøkum.


text:
Heri Simonsen 08.01.2017 (21:50)
Politisku mótpólarnir fegnast um søguliga bragdið
Annar er formaður í Tjóðveldi, hin er formaður í Sambandsflokkinum.
Teir eru politiskt ósamdir um nógv mál, men í høllini á Hálsi stóðu teir øksl um øksl saman við øllum øðrum føroyingum at stuðla føroyska U21 manslandsliðnum fram til sigurs.
Høgni Hoydal, formaður í Tjóðveldi er gamal H71-leikari, og pápi krútsterka strikuspælaran, Helga H. Hoydal. Bárður á Steig Nielsen, formaður í Sambandsflokkinum er gomul málmanskempa hjá VÍF.
Báðir stórfegnaðust um søguliga bragdið, og viðgingu, at tað verður knípið at fáa teir heimaftur til Ólavsøkuskrúðgonguna, um Føroyar koma langt í HM-endaspælinum, sum verður í Algeria í juli.
TRÝST á PÍLIN undir MYNDINI, og hoyr samrøðuna Hilmar Jan Hansen hevði við Høgna Hoydal og Bárð á Steig Nielsen. Eitt dømið um tað savnandi megið, sum eitt ítróttarbragd er fyri eina tjóð.


text:
Orð og lag: Sofus Hansen
Viðmerking: Yrktur á Norðskála 15. desember 2014.
Mangan kennist, fløva hjarta,
eins og morgun sólin, bjarta.
Fløgar hjarta, bróður mín,
kærar heilsur sendi eg til tín.
Vinurin, sum okkum her framber,
myndar hjarta, blítt sum fer.
Kennist andans, ja andans vinir,
dagur kemur, vit eru tínir synir.
Lívsins undir, tað skapa verður,
elskar skapar, ja hann teg berur.
Einans frambur, í lívið tínum,
fylgjast skal, á gøtum sínum.
Ynskti eg, at lukku eiga alla nú.
Eins og gleði, frið eg fáði nú.
Allar ævir, trygvi eg á hetta blað,
eins og krossins, haðra træ.


text:
BÍLEGG TÍÐ
Fyri at bíleggja tíð, verða tygum biðin
um at senda ein teldupost til:
artharmonia@artharmonia.fo
Telefon avgreiðsla er frá kl. 18-19 á
tlf. 59 99 30
ARTHARMONIA
SERLÆKNAVIRKI
ARTHARMONIA er serlæknavirki í plastikskurðfrøði í Føroyum. Endamálið við heimasíðuni er at upplýsa um, hvussu farast skal fram, um ein ynskir eina plastiska skurðviðgerð.
Her ber til at finna upplýsingar um fyrimunir, framferðarhættir, váðar og trupulleikar, ið kunnu standast av plastiskum skurðviðgerðum.
Eisini er ætlanin, at sjúklingurin her skal fáa hjálp til at taka støðu, tá ið hann skal meta um, um hann hevur tørv á plastiskari skurðviðgerð.
HVÍ YNSKJA FÓLK
PLASTISKA SKURÐVIÐGERÐ
Orsakirnar til at einstaklingur tekur avgerð um at fáa eina lýtis- og/ella eina fríðkanarskurðviðgerð kunnu vera nógvar, alt frá onkrum smávegis, ið ampar útsjóndina, til størri lýti, ið skemma útsjóndina rættiliga nógv. Hvaðan lýtið stavar kann eisini vera ymist, alt frá viðføddum breki til avleiðingar av óhappi ella sjúku.
Tað, sum er felags, er, at lýtið býður einum ímóti og hevur ávirkan á sjálvsálit og sjálvsmynd. [les meira]


text:
Orð: Olivar á Ryggi
Lag: Hans Jacob Højgaard
1. Mítt føðiland, ið liggur her í norði
so frítt, at fólk her landi byggja á,
mítt móðurland, tað er tað dýra orðið,
ið eigur alsk mín og mín’ heitu trá,
tað er tað land, hvar vøggan mundi standa,
sum barn eg hvíldi móðurarmi á,
tað er tann sól, ið hesar oyggjar brandar,
tað er títt hav, meg knýtir móður hjá.
2. So fagurt krýnt tú stígur upp úr havi,
mítt føðiland, í vetrar ódnum vígt,
teg vil eg elska alla mína ævi,
ei nakað annað kann eg elska slíkt,
tú fríða land, ið fedrar várir nomu,
hitt stolta far teir bar um brattan sjógv;
tað sama land og oyggjarnar tær somu,
ið rísur hátt við aldubrot á lógv.
3. O, fagra land og føgru føðioyggjar,
so einsligt her frá øðrum londum statt,
tú hevur fostrað vænar menn og moyggjar,
ið trúfast goymdu mangan dýran skatt:
Várt móðurmál hitt forna, aðalborið,
ein perla dýr, væl goymd í føroyings barm’,
norrøn er tungan, føroyskt er tað orðið,
ið hevjar meg í gleði og í harm’.
4. Gud signi teg, mítt land, á hvørjum degi,
og fólk, á hesum oyggjum reistu bú,
og veit tú teimum áræði og megi,
í ferðalagi sjálvur veri tú,
á hvørjum havi ferðist knørrur fríði,
við Íslands jøklar og um Grønlands sker,
og gev tú teimum fong og byrin blíða,
og slætta tú á vandafullu leið.


text:
Framløguuppskot
VAGTTÅRNET
Spurningur: Heldur tú, at hesi orðini nakrantíð verða veruleiki?
Skriftstað: Op 21:3, 4
Tilboð: Hetta blaðið viðger, hvussu Gud uppfyllir hetta lyftið, og hvat tað hevur at siga fyri teg.
VAGTTÅRNET (baksíðan)
Spurningur: Hygg at hesum spurninginum. [Vís fyrsta spurningin á síðu 16 og tað, sum fólk vanliga svara.] Hvat heldur tú?
Skriftstað: Sl 83:19
Tilboð: Í hesari greinini kanst tú lesa meira um, hvat Bíblian lærir um Guds navn.
HVAT LÆRIR BÍBLIAN VERULIGA?
Spurningur: Summi halda, at tað er Gud, sum stýrir heiminum. Men visti tú, at tað ikki er tað, Bíblian lærir?
Skriftstað: 1Jó 5:19
Tilboð: Henda bókin greiðir einfalt frá, hvat Bíblian veruliga lærir um hetta og nógv onnur evni.
GER TÍNA EGNU FRAMLØGU
Nýt sniðið í undanfarnu uppskotunum til at gera tína egnu framløgu.


text:
Frá hesi vikuni til 21. oktober verður ein føroysk yrking at síggja millum yrkingar úr 25 londum í bussum, sporvognum og í metro’ini í høvuðsstaðnum hjá ES. Afturvendandi bókmentatiltakið í Brússel, Transpoesie, byrjar við framsýning og upplestri 26. september, sum er almenni evropeiski dagurin fyri mál og málsligt fjølbroytni. Tá fer Carl Jóhan Jensen at bera fram yrkingar á føroyskum saman við yrkjarum úr sjey øðrum londum.
Føroyska sendistovan í ES gjørdist seinasta heyst atlimur í EUNIC Brússel, sum er eitt samstarv á mentanarøkinum millum umboð fyri evropeisk lond í Brússel. Hetta hevur millum annað havt við sær, at Føroyar hava fingið møguleika at fáa eina føroyska yrking við í Transpoesie, sum EUNIC Brússel skipar fyri í samstarvi við býráðið í Brússel, almenna flutningskervið og ávísar lista- og bókmentastovnar í býnum. Sum partur at EUNIC Brússel samstarvinum er føroyska sendistovan eisini sjónlig í lýsingartilfarinum um Transpoesie sum ein av viðvirkandi stovnunum.
Transpoesie verður í stuttum lýst at vera: “Ein poetisk uppliving, sum gevur teimum ferðandi í almennu samferðsluni møguleika at uppdaga verk hjá altjóða skaldum og finna nýggjar íblástrarkeldur í teirra dagliga lívi.”
Yrkingar úr 25 londum verða partur av býarmyndini í ES-høvuðsstaðnum í umleið ein mánað. Yrkingarnar verða hongdar upp í metro’ini, sporvognum, og bussum og á øðrum útvaldum samferðslustøðum í býnum.
Yrkingin “Tú” eftir Carl Jóhan Jensen úr yrkingasavninum “Lygnir” frá 1987 er vald sum føroyska umboðið í Transpoesie 2013. Yrkingin verður at síggja á føroyskum, hollendskum og fronskum. Frida S. Johannessen hevur týtt yrkingina til hollendskt og franskt. Sendistovan vendi sær í vár til Rithøvundafelag Føroya um føroyska luttøku í Transpoesie 2013, og felagið heitti á Carl Jóhan Jensen at bjóða fram eina yrking til høvið.
Føroyskt í altjóða bókmentahúsi í Brússel
Altjóða bókmentahúsið í Brússel, Passa Porta, verður karmur um alment bókmentatiltak 26. september, har Carl Jóhan Jensen og yrkjarar úr sjey øðrum londum fara at lesa upp úr sínum skaldskapi og kjakast um støðuna hjá evropeiskum málum og bókmentum.
Orsøkin til, at Transpoesie byrjar júst 26. september er, at tá er almenni evropeiski dagurin fyri mál, sum Evroparáðið og ES settu á stovn í 2001. Umframt ferðandi yrkingarnar og tiltøk við upplestri verður eisini framsýning í Gallerie Anspach, sum er sølumiðstøð mitt í Brússel, har tær 25 yrkingar í Transpoesie 2013 verða at síggja á stórum talvum, samstundis sum greitt verður frá um tiltakið, yrkingarnar og yrkjararnar.
Bara byrjanin
Sambært Sendistovu Føroya í ES gevur atlimaskapurin í EUNIC Brússel gott høvi at fáa føroyska list og mentan meira á breddan á ES høvuðsborgini og longur úti í Evropa. Luttøka á Transpoesie 2013 er sostatt bara fyrsta stigið á leiðini.
“Okkara uppgáva sum sendistova er at hjálpa til at knýta nýggj sambond millum Føroyar og Evropa á øllum økjum. Ríkilig høvi eru at styrkja mentanarsambond millum Føroyar og evropeiska meginlandið, ikki minst her í Brússel og Belgia, her vit hava beinleiðis atgongd til bæði tey fronsku og hollendsku mál- og mentanarumhvørvini í Evropa”, sigur Kate Sanderson, sendikvinna Føroya í ES.
Til ber at lesa meira um tiltakið og at síggja yrkingarnar hjá Carl Jóhan Jensen og hinum 24 yrkjaranum á www.transpoesie.eu.


text:
Jóhanna Óladóttir Joensen 10.01.2017 (13:30)
Hvor skal vi sove i nat?
15 ára gamla Mia og 44 ára gamli Brian luttóku í donsku sangkappingini X factor. Tey eru pápi og dóttir, og tey kalla seg Fochter. Tey framførdu við sanginum »Hvor skal vi sove i nat?«, sum sangbólkurin Laban upprunaliga sang.
Á Facebook hava tey gjørt eina síðu, ið eitur Fochter, har tey leggja myndir og sjónbond út av teimum.
Hóast tveir dómarar søgdu nei og hin triði blandaði seg rundan um, var tað ein sera undirhaldandi framførsla.
Trýst á pílin á myndini fyri at síggja tey syngja fyri X Factor dómarunum


text:
Danjal av Rana 11.01.2017 (09:40)
Stormur í dag og í morgin
Eitt lágtrýst í ein útsynning úr Føroyum og eitt annað í ein landnyrðing úr Íslandi, ferðast bæði í ein eystan. Tilhoyrandi brúgvaløg við regni yvir Føroyum fara í ein eystan. Í dag streymar kaldari luft oman yvir Føroyar av útsynningi og norðri við regni ella vátaslettingsælum, sum fer yvir í kavaæl. Sunnudagin fer ein hátrýstsryggur sunnan fyri væntandi at gera veðrið støðugari.
Í dag
Strúkur í vindi upp í skrið av útnyrðingi og vestri, 13 til 18 m/s, seinnapartin upp í storm, 23 m/s, í hvirlunum upp í hvassan storm, 25 m/s. Út á náttina makar hann vindin aftur. Samdrigið og ælaveður, sum frá líður vátaslettingur ella kavi í støðum. Hitin millum frostmarkið og 3 hitastig.
Í morgin
Hvassur vindur ella skrið av útnyrðingi og norðri, 15 til 20 m/s, seinnapartin og um kvøldið upp í storm, 23 m/s, í hvirlunum upp í hvassan storm, 25 m/s. Um náttina makar hann vindin aftur í hvassan vind ella skrið, 15 til 20 m/s. Yvirhøvur skýggjað og kavi og hitin millum 1 kuldastig og 3 hitastig.
Fríggjadagin
Stívt andøvsgul upp í hvassan vind av útnyrðingi, 10 til 15 m/s sum spakuliga makar niður í andøvsgul upp í ein strúk, 8 til 13 m/s. Samdrigið og kavaæl og hitin millum 2 kuldastig og frostmarkið.
Leygardagin
Andøvsgul upp í ein strúk av útnyrðingi, 7 til 13 m/s, sum makar niður í lot til andøvsgul av ymsum ættum, undir 6 m/s. Seinni frískar hann eitt skifti upp í stívt andøvsgul av útsynningi, 10 m/s. Samdrigið og kavi og hitin millum 2 kuldastig og 2 hitastig. Um náttina yvirhøvur skýggjað og vátaslettingur ella regn av og á. Hitin millum 3 og 6 stig.
Sunnudagin
Fleyr til gul av ymsum ættum, undir 5m/s, sum út á kvøldið øtlar í gul til stívt andøvsgul av suðri, 5 til 10 m/s. Samdrigið ella skýggjað og stundum vátaslettingur ella regn, seinni fyri tað mesta regn. Hitin millum 4 og 8 stig.
Mánadagin
Gul til stívt andøvsgul av útsynningi, 5 til 10 m/s, sum makar niður í lot til andøvsgul, 3 til 7 m/s. Skýggjað og regn av og á, seinni samdrigið og okkurt æl. Hitin millum 5 og 8 stig.


text:
Týtt leysliga: Kajfinn Hammer
Lag: Bjóða hinum djúpast falnu
1. Fram í stríð, tú frelsti skari,
stíg nú fram í Jesu Navn!
Ræddur tann, sítt lív vil spara,
aldri, aldri nær hann havn!
Stór er lønin til hin djarva,
bjart er málið, trúgvin ber!
Leiðin løgd er, hvat kann darva?
Harrin, Hann jú við tær er!
2. Túsindir og aftur túsund
vita ei um frelsu, frið;
onnur háða Jesu kallan,
far og bið tey venda við!
Halt tú hátt hitt gamla Merkið,
lat tað altíð bleiktra hátt!
Jesu stríðsmenn verið sterkir;
minnist til, Hann kemur skjótt!
3. Mangt eitt sorgtyngt sinn varð troystað,
mangt eitt brotið hjarta grøtt!
Har, ið myrkrið fyrr var sterkast,
ræður nú Guðs Andi søtt.
Tó langt burt frá Jesus ganga
túsundtals av vilstum enn,
vitnið, so at øll tað hoyra,
tit Guðs kvinnur, tit Guðs menn!
4. Framá hetjur í Guðs Ríki,
fram til stríð og sigursróm!
Eingin nú má Merkið strika,
kasta frá sær frímóð, vón!
Troðka teg heilt fram í stríðið,
í tí kraft, sum trúgvin ber;
nú má røkka ella støkka,
framá, hvussu leikur fer!


text:
30. august
30. august er dagur 242 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 243 um skotár er). 123 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2006 - Fyrsta málið varð lagt fyri Fasta Gerðarrættin.
- 2014 - Hátíðarhald var í Skúvoy í samband við at nýggi Sildberin fór í sigling millum Skúvoy og Sandoynna.
- 2014 - Fyrsta grindadrápið meðan Sea Shepherd var í Føroyum í 2014 fór fram á Sandi, har 35 hvalir løgdu beinini. Fjúrtan Sea Shepherd limir vóru handtiknir í samband við drápið, av tí at teir royndu at forða fyri rakstrinum og drápinum, tað eydnaðist teimum eisini at forstýra og seinka tí nakað, men løgreglan og danska sjóverjan komu á staðið við tyrlu og skjóttgangandi bátum og handtóku tey seks fólkini á landi og tey átta í trimum skjóttgangandi bátum, og hald varð lagt á bátarnar. Tveir dagar frammanundan gjørdi fimm døglingar landgongd í Hvalba tíðliga um mogunin, og mett varð at tað ikki bar til at fáa teir út aftur, og tí gav sýslumaðurin loyvi til at teir blivu avlívaðir og skornir upp til matna.
- 2014 - Víkingur vann finaluna um løgmanssteypið 3-0 móti HB.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1797 - Mary Shelley, bretskur rithøvundur
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 2015 - Wes Craven, amerikanskur filmsleikstjóri (f. 1939)


text:
Tynwald
Tynwald (á mannskum: Tinvaal) er gamla navnið a lógar-tinginum á Mann, tað formliga navnið nú á døgum er High Court of Tynwald. Gamla navnið er runnið úr norrønum, Þingvǫllr, og er av sama uppruna sum íslendska orðið Þingvellir. Tynwald er eitt parlament við tveimum kømrum. Á hvørjum árið er hátíðarhald í býnum St. John's, sum liggur mitt á oynni. Hátíðarhaldið er vanliga 5. juli og er hildið uttandura. Burtursæð frá hesum degi, tá tingið er flutt til St. John's, so halda bæði kømrini til í Douglas. House of Keys tekur sær mest av at smíða lógir. Legislative Council hevur 11 limir og er lóggevandi. Limirnir mugu vera í minsta lagi 21 ára gamlir og búgva á Mann. Átta av teimum eru valdir av undirhúsinum, Keys. Tað eru tríggir fastir limir: Biskoppurin av Sodor og Man, Forsetin av Tynwald og Stjórnaradvokaturin. House of Keys hevur beinleiðis valdir limir, 24 í tali. House of Keys varð fyrstu ferð nevnt í søguligum skjølum í 1417, sum varð skrivað av einum enskum vísindamanni, sum skrivaði á latíni um Claves Mann and Claves Legis ("The Keys of Mann" og "The Keys of Law").


text:
Orð og lag: Martin Alfsen
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: Det er ditt ord
1. Mangur spyr um kós og stavnhald,
spyr um endamál við lívsins ferð.
Mangur saknar trúgv og meining,
undrast á, hvønn veg tað ber.
Niðurlag: Tað er títt orð, sum er svarið,
hvønn dag leiðvísi mín.
Tað er títt orð, ið er vónarkelda mín,
um tað, tú fyri meg gjørdi,
tá tú krossdeyðan leið,
um sigurssangin, at tú av deyða steig,
tað er títt orð.
2. Lívsins orð um kós og stavnhald,
lívsins orð um mið og mál,
lívsins orð um trúgv og meining,
orð um frelsu fyri sál.
Niðurlag: Títt orð er ein viti, sum skyggir,
títt orð er eitt ljós, ið vísir leið.
Tað er títt orð, sum er kærleikans kelda her,
tað er títt orð.


text:
Vælkomin
til heimasíðuna hjá Viðareiðis kommunu
Opið er:
Vinarliga vendið
tykkum við telduposti til kommununa á: info@vidareidi.fo
Um átrokandi neyðugt er at fáa samband við
kommununa kann ringjast til tlf. nr.: 231081.
Hans Jákup Kallsberg, borgarstjóri nr.: 231081
Tíðindi
2017/01/22
Nýtt graslíki á vøllin á Viðareiði
Viðingar fáa um stutta tíð aftur ein graslíkisvøll. Í einari av ódnunum, sum leikaðu á í fjør, fór vøllurin, sum liggur við síðuna av Hotel Norð á Viðareiði. Í gjár varð avtala gjørd millum Viðareiðis
2016/12/21
Jóla- og nýggjársheilsan
Kommunuskrivstovan verður stongd millum jóla og nýggjárs.Opið verður aftur 4. januar.


text:
Hvør stýrir í roynd og veru heiminum?
Heldur tú, at tað er ...
Gud?
menniskju?
onkur annar?
BÍBLIAN SIGUR
„Allur heimurin liggur í hinum illa.“ — 1 Jóhannes 5:19, umseting eftir Victor Danielsen.
’Sonur Guds er opinberaður til tað, at Hann skal gera verk Djevulsins til einkis.’ — 1 Jóhannes 3:8.
HVØNN TÝDNING HEVUR HETTA FYRI TEG?
Tú fært greiðu á, hví so nógvir trupulleikar eru í heiminum. — Opinberingin 12:12.
Tú fært álit á, at heimurin fer at broytast til tað betra. — 1 Jóhannes 2:17.
KUNNU VIT VERULIGA TRÚGVA TÍ, BÍBLIAN SIGUR?
Ja, í minsta lagi av trimum orsøkum:
Stjórnarskipan Satans er fordømd. Jehova hevur avgjørt at gera enda á valdi Satans yvir menniskjum. Hann hevur lovað at ’gera Djevulin til einkis’ og bøta allan tann skaðan, ið Satan hevur verið atvoldin til. — Hebrearabrævið 2:14.
Gud hevur valt Jesus Kristus at stýra heiminum. Jesus líkist als ikki tí ónda og sjálvgóða stjórnaranum í hesum heimi. Viðvíkjandi kongadømi Jesusar lovar Gud: „Honum skal tykjast synd í tí, sum lítið hevur at týða og fátækur er ... Hann skal fría sálir teirra frá órætti og yvirgangi.“ — Sálmur 72:13, 14.
Gud kann ikki lúgva. Bíblian sigur greitt: ’Gud kann ómøguliga lúgva.’ (Hebrearabrævið 6:18) Tá ið Jehova lovar at gera nakað, er tað, sum var tað longu gjørt! (Esaias 55:10, 11) ’Høvdingin yvir hesum heimi skal verða kastaður út.’ — Jóhannes 12:31.
HUGSA UM HETTA
Hvussu verður heimurin, tá ið núverandi stjórnarin er kastaður út?
Bíblian svarar hesum spurninginum í SÁLMI 37:10, 11 og í OPINBERINGINI 21:3, 4.
LÆR MEIRA
Hvørja ætlan hevur Gud við jørðini?
Bíblian greiðir frá, hví Gud skapti jørðina, nær líðingar halda uppat, og hvørja framtíð jørðin og tey, sum búgva á henni, hava.


text:
Heimasíðan hjá Áka Nielsen
Áki Nielsen
Gørðum
FO-350 Vestmanna
Tlf.: +298 424542 / 424480
Fax.: +298 424542
GSM: +298 226486 / 252069
E-Mail: prinssi@kallnet.fo og a-nielsen@post.olivant.fo
Heimasíða: http://heima.olivant.fo/~an2001/ og http://3672109.home.icq.com/
ICQ-UIN: 3672109 http://www.icq.com/scripts/Srch.dll?Uin=3672109
Tú kanst síggja um eg eri on-line á ICQ á hasari síðuni, og senda mær eini boð sjálvt um eg eri off-line.
Nicknavn: Prinssi (Tá eg eri á IRC, eri eg sum oftast at finna á #Faroese_Chat á DALNet.)
Vilt tú eisini chatta, er tað best at heinta mIRC niður.
Lurta eftir MP3'arum við hesum forritinum:
Míni favoritt Black Metal orkestur eru: Dimmu Borgir og Satyricon. Industrial Metal: Covenant
Mær dámar sera væl Linux, havi brúkt tað
í trý ár eftirhondini, og eg eri:
Um tú brúkar Linux, burdi tú eisini latið teg skrásett sum Linux-brúkara. Vitja eisini síðuna hjá Føroyska Linux Áhugabólkinum: http://www.flug.fo/ har finnur tú tað, sum eg eri so heppin at sleppa frá at skriva her.
Um tú hevur hug, líkasum eg, at hjálpa SETI við at kanna, um lív er í rúmdini, far so og installera eitt forrit frá teimum her:
Einaferð langt úti í framtíðini fari eg at hava eina
assemblarasektión á síðuni. Men tað tími eg ikki at hava
tíð til at gera beint nú.
Eg havi altíð hatað at gjørt grafiskt design, tí tað tekur evigheitir, og er serdeilis óspennandi. Fyrstu ferð eg brúkti Linux, tímdi eg ikki eingongd at prøva ta grafisku brúkaraflatuna, tí eg helt tað var nokk at læra í tekstkonsollinum. Man kann jú eisini gera tað sama har, uttan grafikk, sjálvandi, sum eg ikki skoyti nógv um. Sjálvt nú Windowstíðin er, sakni eg enn DOS.
Mítt fyrsta assemblaraprogram var eitt sokallað Gron-forrit.
Eg plagdi ikki at skriva "Hello World!" forrit, tí eg
vil helst duga bæði input og output, ikki bara output. Eg kann
vísa hvussu tað sá út. Hetta er 16-bit assembly.
MOV AH,9
MOV DX,OFFSET Str1
INT 21h
@0:
MOV AH,1
INT 21h
MOV AH,9
CMP AL,'J'
JZ @1
CMP AL,'j'
JZ @1
CMP AL,'n'
JZ @2
CMP AL,'N'
JZ @2
JMP SHORT @0
@1:
MOV DX,OFFSET Str3
INT 21h
INT 20h
@2:
MOV DX,OFFSET Str2
INT 21h
JMP SHORT @0
Str1 DB 'Hevur tú gron (J/N)?$'
Str2 DB 'Tað passar ikki, títt seyðarhøvd!!! Prøva umaftur!!!$'
Str3 DB 'Gott av.$'
Eg veit væl, at hatta er ein máti at programmera uppá, sum ger tað ringt at avlesa, men hatta programmið er so stutt, at tað er so lætt at skilja, at eg haldi ongar broytingar skulu gerast í keldukotuni. Men sjálvandi, tú mín kæri lesari skilir kanska ikki assembler. Tað er tí, eg fari at hava eina assemblersektión seinni. Tað er nokkso nógv at forklára. Tað kan saktans blíva til eina bók. Men um man hyggur hatta gronprogrammið ígjøgnum, so haldi eg at tey flestu skilja okkurt. Kanska hevur tú fingið áhuga í at assembla, tí tað kann brúkast í C, Pascal og Delphi til at gera tíni programmir skjótari, á akkurát teimum støðunum, har tú vilt hava tey at arbeiða skjótari. Tað er sjáldan, at bara assembler verður brúkt allan vegin í gjøgnum. Sjálvt um tað er ein máti sum er stuttligur, og sum mær dámar væl, so tímir næstan bara eg at gera rein assemblaraprogrammir, tí tað tekur langa tíð at gera, linjurnar blíva ofta 1000, ístaðin fyri 30-50. Hatta er so bara ein hobby hjá mær, líkasum Linux og teldur í tað heila tikið er tað fyri meg. Man kann gott siga, at eg eri óprofessionellur.
Seinast uppdaterað: 05/06-2001 21:28.42 GMT. Tú ert síðan 01/04-2001 vitjandi nummar:
Forrestin, heimsins absolutt besti hexeditor við innbygdum assemblara fæst frá http://gid.kuzbass.net/sen/
Click HERE
to vote for this page as a Starting Point Hot
Site. Click on the graphic to vote for this
page as a Starting Point Hot Site
Hesir trackararnir komu 03/06/2001


text:
Dýr
Dýr ella djór (frøðiheiti - Animalia ella Metazoa) er ein bólkur av fleirkyknu lívverum, sum kunna røra seg runt. Dýr er eitt av teimun lívfrøðiligu ríkinum. Flestu livandi verur eru dýr. Vísindafólk halda, at til eru umleið 10 mió sløg. Dýrini eru ymisk, frá teimum smæstu, einføldu verunum, ið líkjast ørsmáum slímklattum, til tær størstu ránsdýr. Øll dýr eru skipað í fleiri bólkar. Tindasvín eru t.d. í tí bólkinum, ið livir av skordýrum. Men tað er eisini í einum undirbólki av súgdýrum innan súgdýraflokkin. Øll sugdýr eru síðan í ryggdýrabólkinum.
Dýr er livandi skapningur, sum etur, flytur seg og nørist. Tað sansar alt uttan um seg við tevi, kenslu, sjón, hoyrn og smakki. Livumfarið hjá einum dýri er, at tað verður borið í heim, veksur, verður kynsbúgvið, nørist og doyr. Tað etur, so kroppurin mennist og búnast. Føðin gevur dýrunum orku at flyta seg úr stað. Bara fáir dýrabólkar flyta seg ongantíð, til dømis standa soppar festir á steinum alt lívið. Bara ein lítil partur av øllum dýrasløgum, ið hava livað á jørðini, er til nú á døgum. Óteljandi sløg, líka frá stóru eðlunum til drontarnar, eru útdeyð. Nógv dýr, sum t.d. fílar og tikarar, eru í stórum vanda at doyggja út.


text:
Buddisma
Buddisma er trúarlæra, sum byggir á læru Siddharta Gautma (um 560 f.Kr. til 482 f.Kr.). Buddisma kom fyri uml. 2.500 árum síðan í India [1]. Hon breiddi seg skjótt, og nú eru fleiri enn 376 milliónir buddistar[2], teir flestu í Asia. Læran er ein av størstu trúarlærum í heiminum.
Innihaldsyvirlit
Budda[rætta | rætta wikitekst]
Buddistar liva eftir læru Budda. Hann var ríkur kongssonur, men tá ið hann sá neyðina á jørðini, fór hann heimanífrá og fór at hugsa djúpt (meditera). Tað tók honum 3 ár at gerast alvitandi. Hann gjørdist munkur og fór at siga øðrum frá hugsanum sínum. Ein av høvuðsspurningunum í læru hansara er líðing, ið stendst av girnd menniskjunnar eftir tí jarðliga. Men hann, ið vinnur á hesi jarðligu girnd, sleppur undan allari líðing og fær fullkomnan frið, nirvana.
Munkar[rætta | rætta wikitekst]
Buddistar, sum verða munkar, siga alla ogn frá sær og eiga bara reyðgul klæði, eina nál, eina vatnsílu, ein rakiknív og eina biddaraskál. Teir taka sær av børnum, hugsa djúpt og læra frá sær. Hvønn dag bidda teir fyri føðina. Teir livdi í aga og fráhaldni og vígdu lív sítt til grundan, bøn og undirvísing. Í summum londum búgva skúladreingir eina stutta tíð í kleystri. Kleystur til nunnur og munkar vórðu bygd í India og aðrastaðni í Asia. Summi kleystur gjørdust fróðskaparsetur, har nunnur og munkar lósu læknafrøði og røktaðu gomul og sjúk.
Veitsludagar[rætta | rætta wikitekst]
- Dharmacakra dagur: Tá ið Budda prædikaði á fyrsta sinni.
- Vesakha Puja ella Wesak: 3-daga veitsla fyri týdningarmestu hendingunum í lívi Budda.
- Parinirvana: Tá ið Budda kom í nirvana.
- Bodhidagur: Tá ið Gautama gjørdist Budda.
Buddamyndir[rætta | rætta wikitekst]
Ógvuliga nógvar standmyndir eru av Budda. Allar Buddamyndir líkjast, men eru ymiskar á stødd. Tær sýna Budda sitandi á lotusblómu. Myndin minnir fólk á góðvild Budda, djúphugsan og bøn.
Lívshjólið[rætta | rætta wikitekst]
Buddistar trúgva eins og hindufólk á lógar- ella lívshjólið. Tað er ein endaleysur ringur av føðing og endurføðing teirra, ið ikki koma í nirvana. Her fevnir Maralívshjólið ella Samsra. Tað merkir, at líðingin er partur av Samsra. Menniskjan skal nýta Buddalæru at sleppa burtur úr Samsra.
Buddistar ynskja sær fullkomna friðin, tað er at koma í nirvana. Eydnast tað ikki, verða teir endurføddir, tá ið kroppurin doyr. Nýggja lívið verður eftir karma teirra. Karma er alt, ið gjørt í fleiri lívum, bæði ringt og gott. Budda lærdi, at áttaliðaði vegurin gongur til nirvana. Tey átta liðini eru røtt stremban, rætt arbeiði, ætlan, tala, atferð, røtt vitan, hugsan og djúphugsan.
Tempul[rætta | rætta wikitekst]
Í templum eru halgilutir av Budda, til dømis ein sandál ella klædnapetti. Tey, sum ganga í halgidómin, brenna rokilsi og ofra blómur og frukt.
Buddistiskar trúargreinir[rætta | rætta wikitekst]
Nú á døgum eru stívliga 376 milliónir buddistar, mest í Asia, nakrir fylgja t.d. hini einføldu hinayana-læruni, og aðrir fylgja hini torgreiddu mahayana-læruni.
Mahayana-buddisma[rætta | rætta wikitekst]
Tann greinin av buddismuni, sum verður nevnd mahayanalæran kom til Tibet seinast í 7. øld e.Kr. Mahayanskir munkar heingja bønarlepar á bønarhjólið. Tá ið hjólið snarar, er tað sum at biðja bønina.
Ovastu mahayansku munkarnir vóru nevndir lamar. Teir máttu ikki drekka rúsandi drykkir ella giftast [3].
Útbreiðsla[rætta | rætta wikitekst]
Hóast buddisman varð til í Norðurindia, búgva flestu buddistar nú á døgum í øðrum londum, til dømis í Tibet, Sri Lanka, Mongolia og Landsynningsasia [4].


text:
Um navnaskriftina
Skriftin í navninum eitur Garamond Premier Pro Semibold. Garamond er sama skriftin, sum verður nýtt á vfg.fo, og sum hevur verðið nýtt í øllum lýsingum fyri grunnin síðan nýggja heimasíðan kom í brúk.
Navnið stendur alt við lágstavum. Lágstavir geva eitt vinarligt úttrykk, og av, at man setur seg sjálvan lágt til frama fyri onnur, hvar ímóti hástavir úttrykkja, at man setir seg sjálvan høgt og vil verða tænaður.
Hóast lágstavir eru nýttir, eru bert trý ting, sum stinga uppúr, tað eru prikkarnir í báðum i’unum, og so f’ið. Teir báðir prikkarnir geva onkursvegna eina persónsliga kenslu av tveimum eygum.
Sálarfrøðin í navninum
Orðið “frami” er komið frá teirri hugsan, at man vil fremja framgongdina hjá øðrum. Hetta minnir fólk á, at stovnurin vil arbeiða fyri framgongdini hjá vinnuni.
Vinnuframi hjálpir vinnuni fram. Tað at “frami” stendur fremri í lesi-rætninginum, gevur eina kenslu av, at “frami”- parturin av navninum hjálpir “vinnu”-partinum av navninum frameftir við sær.
“Vinnu” og “frami” standa saman sum eitt orð, og ber tað boð um, at vinnuframi kemur nær at vinnuni; og tekur virknan tátt í tørvum og áhugamálum hjá vinnuni.
Um litirnar
Navnið er býtt í tvey við tveimum litum: myrka violett og bjart orange. Eftir sum at einki beinleiðis búmerki verður nýtt, hevur verðið roynt at geva navninum sjálvum eitt sterkt eyðkenni í lita-valinum.
Myrka-violett og bjart orange eru beinir komplimentér-litir, og standa tí væl saman. At“vinna” stendur við tí tyngra litinum, meðan “frami” stendur við tí lættara, meira energiska orange-litinum ber boð um, at har tað mangan er tungt hjá nýggjum vinnum at koma í gongd, kann vinnuframi koma til sum ein fram-drívandi megi, og hjálpa vinnuni við at koma í gongd.
Bjarti orange liturin í “frami” umboðar frískleika, nýhugsan, gleði og lívsmót. Orange-litur er tann eina mest orkumikli liturin, sum finst; og minnir eisini á sólina og gróður.
Signal-virðið í samleikanum
Samleikin í navninum og litunum ber boð um vinarligleika (í lágstavunum), at man hevur føturnar á jørðini (í tí tyngra litinum), at man samstundis hevur ein frískan hugburð (í orange litinum); og at stovnurin vil vera ein fram-drívandi megi (í at “frami” stendur fremri í lesi-rætninginum) hjá einum elementi, sum mangan hevur tað tungt at koma í gongd (tyngri liturin).
Niðurstøða
Í tí at man brúkar eina skrift, sum longu hevur verðið brúkt av stovninum í mong ár, kann tann niðurstøða gerast, at samstundis sum nýggi samleikin fær eitt styttri navn, nýggjar litir og eina aðra skrift í sjálvum navninum, so hevur man tó ikki klipt av allar træðrir aftanfyri seg. At gera soleiðis er skilagóður, tryggur og rættur samleika-politikkur.
Sjúrður Højgaard, grafiskur sniðgevi, MHÍ ‘97.


text:
Løgting
Løgtingið er hægsti politiski myndugleiki í Føroyum. Løgtingið viðtekur lógir um, hvussu samfelagsviðurskiftini í Føroyum skulu verða skipað. Á løgtingi sita fólk, ið vald eru av øllum teimum, sum hava valrætt í Føroyum, og sum hava verið á vali. Vanliga er val til løgtingið fjórða hvørt ár. Eitt valskeið er fýra ár. Tað merkir, at løgtingslimur er valdur fyri fýra ár í senn. Men tó kunnu løgtingið og løgmaður samtykkja, at val kann verða, áðrenn eitt fýra ára valskeið er runnið. Føroya løgting hevur røtur heilt aftur til landnámstíð umleið 825 og er nú við tí lóggávuvaldi, sum løgtingið fekk við heimastýrislógini 1948, sostatt eitt hitt elsta lóggávuting í heiminum.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Upprunaliga var tingið eitt alting, sum bæði hevði dómsvald og lóggávuvald. Útinnandi vald var einki í landinum. Tað var tí ættin, ið setti eitt nú dómar altingsins í verk. Eftir at Føroyar umleið 1035 gjørdust norskt skattland, minkaði vald altingsins. Altingið verður í 1300-1400 talinum til eitt løgting, hvørs høvuðsuppgáva er at vera dómsvald. Løgmaður, sum tingformaðurin nevndist, verður nú tilnevndur av kongi, og løgrættumenn, sum tingmenn nevndust, verða tilnevndir av kongsins umboðsmanni í Føroyum. Um 1380 koma Føroyar saman við Noregi undir Danmark, men oyggjarnar hava tó eina serstøðu sum gamalt norskt land. Hóast hesa gongd varðveitti Føroya løgting ávirkan á lóggávu, og landsins stýri fram til tíðarskeiðið við einaveldi, sum byrjar frá umleið 1660, tá myndugleiki løgtingsins av álvara tók at vikna. Henda gongd endaði við, at aldagamla Løgtingið varð avtikið við kongligari fyriskipan í 1816, samstundis sum dómsvald Løgtingsins var lagt til aðrar stovnar eitt nú Føroya rætt.
Tá ið Danmark 1849 fekk frælsa grundlóg, komu Føroyar undir hesa lóg, og gjørdi hon sostatt enda á tí serstøðu, Føroyar høvdu havt fyrst í norska ríkinum og seinni í danska. Við grundlógini gjørdust Føroyar formliga ein partur av danska ríkinum. Í Føroyum vóru mong, sum vildu hava Løgtingið endurreist, eitt nú fyri at amtmaðurin ikki einsamallur skuldi ráðgeva donskum myndugleikum við lóggávu fyri Føroyar. Tann, ið stríddist sum mest fyri hesum og sum heild fyri at vinna føroyingum frælsari politiskar ræsur, var Niels Winther
Tann 26. mars 1852 kom ríkisdagslógin um, at Føroya løgting skuldi setast aftur á stovn. Tingið fekk tó ikki lóggávuvald, men var í roynd og veru bert eitt amtsráð. Men hóast endurreista løgtingið hevði lítlan politiskan myndugleika, so fekk tað sum frá leið týdning bæði sum umboðan mótvegis stjórnini og sum eitt forum, har politiskt áhugaðir føroyingar kundu vinna sær politiskar royndir. Endurstovnaða løgtingið helt eftir fornum siði sín fyrsta tingfund ólavsøkudag 1852, eftir at tingmenn frammanundan høvdu verið til gudstænastu í Havnar kirkju.
Løgtingið og tess myndugleiki eru munandi broytt frá 1852 til í dag. Á endurreista løgtinginum var amtmaðurin tingformaður, men í 1923 varð skipanin broytt soleiðis, at løgtingsformaðurin varð valdur av tingmonnum. Í 1935 fekk løgtingið heimild at krevja inn løgtingsskatt, og undir seinna heimsbardaga virkaði Løgtingið í roynd og veru sum ein lóggevandi stovnur. Tá seinni heimsbardagi endaði 1945, var sjálvsstýrisrákið so sterkt, at eingin vildi venda aftur til amtsstøðuna, ið hevði verið galdandi, til kríggið brast á, og Føroyar vórðu hersettar. Eftir drúgvar samráðingar millum Føroyar og Danmark og eftir eina fólkaatkvøðu, har ein lítil meiriluti var fyri loysing, var heimastýrislógin sett í gildi hin 1. apríl 1948. Við hesi lóg fekk Føroya løgting lóggávuvald á ávísum lóggávuøkjum. Við nýggjari stýrisskipanarlóg frá 1995 var parlamentarisman knæsett sum politisk meginregla, eins og tingið við hesi lóg gjørdist meira líkt øðrum lóggávutingum í Norðurlondum.
At skipa løgtingið[rætta | rætta wikitekst]
Arbeiðið hjá Løgtinginum er at gera lógir. Fjórða hvørt ár verður løgtingsval, Til 2007 sótu millum 27 og 32 umboð á Løgtingi, men við broytingini til 1 valdømi í 2008 er tingmannatalið fast 33. Okkara politiska skipan byggir á politiskar flokkar. Hvør politiskur flokkur hevur sín egna politikk, sum hann ynskir at fremja á løgtingi. Veljarin velur ein flokk, ella eitt valevni á listanum hjá flokkinum, og atkvøðurnar verða roknaðar til tinglimir eftir at atkvøðurnar eru taldar. Oftani eru fleiri flokkar noydd at semjast og ganga saman at føra ein politikk, tí sjáldan fær ein einstakur flokkur meirilutan í valinum. Tá ið fleiri flokkar semjast um ein politikk, eitur tað ein samgonga.
Løgtingið er gjørt av nevndum og formansskapi, og í Føroyum eru 7 fastar nevndir: Fíggjarnevndin, Uttanlandsnevndin, Landsstýrismálanevndin, Vinnunevndin, Trivnaðarnevndin, Mentanarnevndin og Rættarnevndin. Hesi nevndini skulu veita og geva Landsstýrið og Løgtingið tilmæli í málum. Í Løgtinginum eru 45 fastir nevndarsessir, so tað merkir, at tá bert 32 løgtingslimir eru, kemur onkur at sita í minst tveimum nevndum. Møguligt er at skipa fleiri nevndir, sum geva tilmæli í ávísum málum, um tað er neyðugt. Tó mugu hesar nevndini bert sita til teirra mál er liðugt, og ikki longri enn til tingsetan endar. Allir borgarar kunnu koma við hugskot til ein nýggj løgtingslóg, men bert løgmenn, landsstýrismenn ella løgtingslimur kunnu leggja lógaruppskot á tingið. Hvørt lógaruppskot skal hava tríggjar viðgerðir, og soleiðis verða lógini viðgjørd á Løgtinginum:
- Viðgerð: Har verður tosað um málið, og málið verður sent í ein hóskandi nevnd til viðgerð.
- Viðgerð: Um broytingaruppskot eru, verða tey viðgjørt í tinginum. 2. Viðgerð endar við atkvøðugreiðslu.
- Viðgerð: Hetta er tann endaliga viðgerðin. Eitt politiskt orðaskifti verður, og lógaruppskotið verður samtykt um meirilutin eru fyri.
Tá ið lógir verða gjørdar, syrgir Landsstýrið fyri, at lógirnar verða útinnað og at lógirnar rigga í gerð. Løgmaður tilnevnir landsstýrismenninar, og hevur eftirlit við arbeiðinum hjá Landsstýrinum.
Hóast Løgtingið hevur valdið, syrgja fakfeløg fyri so góðum korum fyri teirra limir sum møguligt. Tað er í málum sum løn, arbeiðsumstøður, eftirløn o.s.fr. Um lógir skulu gerast, og lógirnar ávirka økini hjá limirnir, kunnu fakfeløg ummæla lógini og hjálpa til við at smíða lógaruppskotið áðrenn tað verður lagt fyri tingið. Á tann háttin kann man siga, at fakfeløg eru við til at ávirka politiskar avgerðir. Eisini sæst áhugabólkar og áhugafeløg sum eisini ávirka politiskar avgerðir og fylgja væl við í politikki. Ein ‘lobbyist’ er ein ið er við í ein áhugabólk, og royna at ávirka politikarar ella koma við hugskot.
Floksbýtið á løgtingi 2004 - 2008[rætta | rætta wikitekst]
Á løgtingsvalinum 20. januar 2004 vóru 31.788 fólk á vali, hetta er ein valluttøka uppá 92,3%.
Løgtingsnevndir[rætta | rætta wikitekst]
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Thorsteinsson, Arne: Ráðstova-gildisskáli-tinghús. Í: Mondul, nr. 3, 1978.
- Petur Ove Petersen, Tú og samfelagið 1 (1996).


text:
Hvønn dag seta teir sítt egna lív í váða fyri at bjarga øðrum.
"Tað er ikki nakað, vit hugsa stórvegis um", eru tyrluskiparin og tyrlubjargin samdir um.
Góðan Morgun Føroyar tosaði í morgun við Hans Erik Jacobsen og Einar Vesturklett, sum vóru við tyrluni, tá manningin umborð á tí brennandi Vesturland skuldi bjargast frá eldinum.
VIDEO: Soleiðis sá tað út, tá tyrlan bjargaði 10 monnum av Vesturlandi
Vilja gera ein mun
Tá teir verða spurdir, hví teir hava valt eitt starv, har teir seta sítt egna lív í vanda fyri at bjarga øðrum er svarið, at teir vilja gera ein mun.
"Eg havi eisini arbeitt 15 ár sum sløkkiliðsmaður, og mær dámar væl tankan um, at onkur er har, tá tú hevur tørv á tí", sigue Einar Vesturklett, bjargari.
Hans Erik Jacobsen, tyrluskipari, hevur verið við til at ment tyrlutænastuna seinastu 22 árini til tað, hon er í dag.
"Eg geri tað útilokandi av tjóðskaparligum áðum. Vit kunnu ikki rópa okkum tjóð, um vit ikki eru før fyri at bjarga okkara fólkum", sigur hann.
Hans Erik Jacobsen er ikki í iva um, at føroyingar høvdu verið munandi færri í tali, um tyrlutænastan ikki var so vælvirkandi, sum hon er.
Hoyr samrøðuna omanfyri.


text:
Aldarinnar 100 bøkur sambært Le Monde
Aldarinnar 100 bøkur er ein listi yvir 100 bøkur sum sambært einari meiningsmáting hjá franska blaðnum Le Monde í 1999 eru tær bestu í 20. øld.
Við støði í einum fyribilslista á 200 bøkur, sum bókahandlar og journalistar høvdu gjørt, atkvøddu 17.000 fraklendingar við at svara spurninginum "Hvørjar bøkur hava fest seg í títt minni?" (« Quels livres sont restés dans votre mémoire ? »).[1]
Listin er ein blanding av sera góðum skaldsøgum, yrkingasøvn, sjónleikir og teknurøðir. Tey fyrstu 50 verkini á listanum vóru evni í einari essay av Frédéric Beigbeder, Dernier inventaire avant liquidation (The Last Inventory Before Liquidation), har hann gjørdi vart við at fronsk verk domineraðu listan.
Innihaldsyvirlit
Aldarinnar 100 bøkur[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Écrivains et choix sentimentaux, Josyane Savigneau, Le Monde, 15 October 1999.
- ↑ List of the foreign editions of The Little Prince
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
- Móttakarar av Nobelheiðurslønini í bókmentum
- Goncourt-heiðurslønin
- Pulitzer-heiðurslønin
- Booker-heiðurslønin


text:
Orð: Vilhelm Gregersen
Týtt: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Týddur um leið 1960.
Tú signing ber á øllum leiðum tínum,
tú signing fekk á halgu skírnarstund;
tær Jesus gav, sum øllum børnum sínum,
vón, kærleik, trúgv í tína barnalund!
Tú signing ber í barnaheim títt kæra;
úr hjartakeri oys tað nýggja vín
og leska øll, ið tyst fram við tær fara;
tí, sum tú oysir, fyllist sálin tín!
Teim signing ber, ið her so vónleys stríða
og kenna sorg, ja, deyðans kalda favn;
teim fegin gev, og tolin tú kanst bíða
til sælu stund í tryggu himnahavn!
Teim signing ber í heimsins tokukleimi,
– av sannleiks vegi farin burtur frá;
teim vegin vís á lívsins orð og heimið,
ið ævigt grundað er oss himni á!
Tú signing ber í heidna manna hjarta,
ja, nær og fjar har Gud ei kendur er!
Væl megnar Harrans kærleikssól hin bjarta
at bræða burtur frost og hjartagler!
Tú signing ber á øllum leiðum tínum!
Um óvinur tær tyngir lívsins veg,
so fjálga hann við kærleiks klæðum tínum
og fjal hann, eins og Harrin fjalir teg!
Tú signing ber! Uppal várt sinn at vera
sum títt, o, Jesus, tær vær skyldum alt.
Tú signing vár, lær okkum signing bera
og vera heimsins ljós og jarðar salt.


text:
Afrika
Afrika er næststørsti heimsparturin í heiminum við einari vídd á 30,3 milliónir km²; Tað svarar til umleið 20% av heimsins landaøki.
Innihaldsyvirlit
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Trupul byrjan[rætta | rætta wikitekst]
Politiska støðan hevur verið turbolent. Tá ið seinni heimsbardagi endaði í 1945, vóru bara trý sjálvstøðug ríki í øllum Afrika: Liberia, Suðurafrika og Etiopia. Alt Afrika annars var í høvuðsheitum býtt millum Bretland, Frakland, Belgia og Portugal. Tá ið afrikonsku londini tóku loysing, vórðu tey vanrøkt og eftirlond á mest sum øllum økjum. Flestu londini vórðu syndrað, tí hjálandastýrini høvdu sett landamørkini, sum teimum hóvaði best, og mong fólk kendu seg vitiliga skild frá sínum fólki og heimleys í nýggja landinum. Hóast einstakir menn og stovnar hava gjørt vala arbeiði fyri fólkið í Afrika, so hava tey gomlu harraveldini í Evropa lítið og einki gjørt at búgva út londini í Afrika til sjálvstýri. Komu ríki londini uppí var tað ofta til størri ógagns enn til gagns.
Tað skal tí útinnast valaverk, áðrenn livikorini í Afrika eru á hædd við livikorini í Evropa og USA. Londunum tørvar vællærdar embætismenn, teimum trýtur góðar skúlar og góð sjúkrahús, yrkislærdar arbeiðsmenn og virkisleiðarar, ídnaðarvirki tróta og meira fjølbroyttur vinnuvegur og fjølbroyttur matur. Í 1945 stovnaðu flestu ríki í heiminum felagsskapin Sameindu Tjóðir. Hesin felagsskapur hevur til endamáls at fáa frið í heiminum. Hann virkar eisini fyri at fáa burtur atvoldirnar til bardaga og ófrið. Vánalig livikor, fákunna, fátækt, o.s.fr., sum valda í stórum parti av Afrika, eru orsøk til misnøgd og støðugan ófrið. Heimsparturin Afrika eigur nógv ráevni í jørðini, sum t.d. kopar, salt, gull, diamantar, og gimsteinar.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Í Afrika búgva stívliga 800 milliónir fólk - áttandaparturin av fólkinum í heiminum. Fjølbygdast er við norður- og vesturstrondina, helst í fruktgóðu áardølunum við Nilá, Nigerá, Kongoá og Senegalá. Fólkið fjølgast skjótt í Afrika, tí at mong børn verða fødd í flestum londum. Húskini eru stór, og helvtin av fólkinum er yngri enn 15 ár. Flestir afrikanarar búgva á bygd, men her, sum aðrastaðni í heiminum, leitar nógv fólk sær til býirnar. Mong flyta av bygd undan fátækradømi og vinnuloysi, onnur rýma undan borgarakríggi, turki og hungursneyð.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Afrika er heldur minni enn Ásia, men tríggjar ferðir so stór sum Evropa, tó er íbúgvatalið í Afrika ikki meir enn helmingur av tí, sum er í Evropa. Næststørsti heimspartur, Afrika, er ógvuliga fjølbroyttur. Norðantil er Sahara, størsta oyðimørk í heiminum. Mitt í Afrika, báðumegin Miðkring, er tropiskur regnskógur, og sunnantil eru víðir grasgrónir háslættar, ið so líðandi lækka út ímóti strondini. Stórar fjallarøðir eru eisini, til dømis Atlasfjøll fyri norðan og Ruwenzorifjøll á markinum ímillum Uganda og Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo.
Fjøll[rætta | rætta wikitekst]
Niðan frá næstan allari strondini í Afrika er nakað av láglendi, annars er landið alt mest bara háslættar við djúpum og nógvum dølum og einstøkum høgum fjallaryggjum. Mætastu fjallaryggirnir eru Atlasfjøllini fyri norðan, fjøllini í Etiopia og fjøllini í Syðra-Afrika. Hægsta fjall í Afrika er Kilimanjarofjall, eitt sloknað gosfjall í Tansania. Fyri eystan er Stóri Rivudalur: Har eru mong vøtn. Nakrar av longstu áum í heiminum eru eisini í Afrika, ímillum teirra eru Nilá, Nigerá, Kongoá og Zambeziá.
Lond í Afrika[rætta | rætta wikitekst]
Miðafrika[rætta | rætta wikitekst]
Eysturafrika[rætta | rætta wikitekst]
Norðurafrika[rætta | rætta wikitekst]
Suðurafrika[rætta | rætta wikitekst]
- Angola
- Botsvana
- Lesoto
- Madagaskar
- Malavi
- Móritsius
- Mosambik
- Namibia
- Sambia
- Simbabvi
- Svasiland
- Suðurafrika
Vesturafrika[rætta | rætta wikitekst]
- Benin
- Burkina Faso
- Ekvatorguinea
- Fílabeinsstrondin
- Gabon
- Gambia
- Gana
- Guinea
- Guinea-Bissau
- Grønhøvdaoyggjarnar
- Kamerun
- Liberia
- Mali
- Niger
- Nigeria
- Sao Tomi og Prinsipi
- Senegal
- Sierra Leona
- Togo


text:
Støddfrøði
Støddfrøði er læran um mynstur í mongd, bygnaði, broytingum og rúmi. Við øðrum orðum, støddfrøði er skilbundin frøðigrein um støddir og viðurskifti teirra millum. Harav av navnið, støddfrøði. Elsti farvegurin eftir støddfrøði er ógvuliga gamal. Bæði í Egyptalandi og Bábylon fingust fólk við støddfrøðilig fyribrigdi eini 2000 ár f.Kr. Tað vóru tó grikkar sum mentu støddfrøðina til rættulig vísindi ár 300 til 250 f.Kr. Seinni, eftir hóttafallið í griksku mentanini, mentist støddfrøðin í India um ár 400, og kom við arábum aftur til Evropa um ár 1200. Seinni aftur fekk hon innvist á lærdum háskúlum, og í bæði 16. og 17. øld hendu stór framstig. Støddfrøðin fær tá tað skap, sum vit kenna aftur í dag.
Í støddfrøðini verða ofta langar og rúgvumiklar, skilvísar útgreiningar gjørdar, sum lítið tykjast hava við veruleikan at gera. Hetta júst tí, at støddfrøðin er skilbundin. Tað merkir, at hon byggir ikki á eygleiðingar, men á skilvísar útgreiningar eftir ásettum reglum. Støddfrøði var upprunaliga læran um tær reglur, sum galda fyri tøl og skap av ymsum slag. Millum onnur vísindi hevur hon ta løgnu serstøðu, at hon ikki nýtist at verða grundað á nakað ítøkiligt, t.e. tað, sum sansirnir siga okkum. Harafturímóti verður altíð sett krav, at ongar mótsøgnir skulu vera í støddfrøðiliga lærubygninginum. Eingin ivast í, hvat ið jarðfrøðingar, alisfrøðingar, lívfrøðingar, evnafrøðingar og aðrir frøðingar gera. Teir kunnu allir eftirkanna síni ástøðiligu úrslit í náttúrufyribrigdum ella við royndum. Tað ber ikki altíð til hjá støddfrøðinginum. Hetta merkir tó ikki, at støddfrøðilig úrslit ikki kunnu verða nýtt til at viðgera ítøkilig fyribrigdi, tvørturímóti, men tað merkir, at tey skulu nýtast við varsemi, eisini tá ið støddfrøðiliga fyrimyndin er grundað á tað, sum veruligt er. Partar av støddfrøðini eru siðsøga, aðrar partar kunnu vit best lýsa sum amboð. Og amboð er støddfrøðin av sonnum. Tað eru næstan ikki tey vísindi, sum ikki dagliga nýta støddfrøði sum amboð. T.d. verður hon lýst sum málið í alisfrøðini. Á tann hátt hevur støddfrøðin neyvt samband við tøkniliga støðið í samfelagnum, og tí við fíggjarviðurskifti og lívskor hjá tí einstaka. Heiðurin fyri t.d. teldurnar eiga serliga støddfrøðin og alisfrøðin. Støddfrøðiligi parturin eru tær skipanir, sum teldurnar virka eftir.
At læra støddfrøði kann á mangan hátt berast saman við spæl, til dømis at telva. Skalt tú telva, eru nakrar grundreglur, tú mást duga fyrst. Tú mást vita, hvussu borðið er skipað, hvussu talvfólkið sær út, hvussu tað flytur o.s.fr. Á hesum støði er ikki so nógv at skilja. So byrjar telvingin, og teir nógvu møguleikarnir koma til sjóndar. Nú krevst, at tú hevur hugflog, at tú dugir at síggja og kanna teir ymsu møguleikarnar, og hevur tú gloymt onkra grundreglu, til dømis hvussu riddarin flytur, ber einki til. Fyrst mugu vit læra nakrar grundreglur, t.e. slíkt sum tey, sum undan gingu, hava hildið verið skilagott at gjørt viðtøkur fyri. Á tí støðinum er ikki júst so nógv at skilja. Tá ið vit so seinni fara at seta saman hesar lutir, veksur støddfrøðiligi lærubygningurin fram. Tá krevst hugflog eins og í telvingini, og ikki ber til at ivast í grundarlagnum. Kann henda, at tú tá kanst nýta støddfrøðina til at kanna eitthvørt fyribrigdi, sum eingin áður hevur kannað, og skuldi staðið í botni, er ikki at falla í fátt, men heldur bíta á kampi, so mikið størri verður frøin, tá ið komið er á mál.
Innihaldsyvirlit
Evnisyvirlit[rætta | rætta wikitekst]
Mongdir[rætta | rætta wikitekst]
Broyting[rætta | rætta wikitekst]
- Hættir at greiða frá og handfara broyting í støddfrøðiligum funktiónum og broytingum millum tøl.
- Talfrøði - Infinitesimalrokning - Vektorgreining - Greining - Munarrokningar líkningar - Dynamisk kervir - Kaos ástøði - Listi av funktiónum
Bygnaðir[rætta | rætta wikitekst]
Rúm[rætta | rætta wikitekst]
Siðað støddfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Týdningarmikil ástøði[rætta | rætta wikitekst]
Týdningarmikil fólk[rætta | rætta wikitekst]
- Isaac Newton
- John Forbes Nash
- Pythagoras
- Leonhard Euler
- Leonardo Pisano Fibonacci
- Kurt Gödel
- David Hilbert
- Andrei Andreevich Markov


text:
-
Enniway
Enniway kom til Føroyar 1. mai 2005. Enniway er fyrsti glastrevja seglbátur sum verður útleigaður og gerð túrar við gestum. Báturin er bygdur á donskum værfti í Rudkøbing á Langeland. Enniway hevur flottar linjur og berð seg væl í sjónum.
Enniway er útgjørdur við allari nýmótans navigation útgerð, so sum Navtex- radar - GPS kortplottari og globala sattelit systeminum, immarsat C. Báturin er rúmligur við allari útgerð umborð sum krevst fyri at liva umborð. Har eru 3 sovikømur, gott WC og bað. Gallan er rúmlig við góðum arbeiðsborði og er væl útgjørd við gas ovni við tveimum plátum og ovni. køliskápi o.s.v. .
-
Seinastu tíðindi
Black lady sigldi til Danmark 10 maj.
Black lady sigldi 10 Maj til Danmarkar, og vil tí ikki gerða túrar í Føroyum íár. Les meira
Færøerne rundt med sejlbåden Enniway
4 daga túrafrásøgn við bíløtum. http://faeroerne.dk/faeroeerne-rundt-med-sejlbaaden-enniway/ Les meira


text:
Taivan
Lýðveldið Kina ella Taivan, sum í mong ár var partur í Kina, hevur verið avbyrgt frá kinesiska meginlandinum síðan 1949, tá ið tjóðskaparstjórnin flýddi út í oynna, eftir at hon hevði tapt borgarakríggið ímóti kommunistunum. Stýrið í Taivan sigur seg enn verða lógliga stjórnarvaldið í øllum Kina, og Fólkalýðveldið Kina sigur Teivan verða kinverskan landslut. Fá lond hava viðurkent Teivan sum sjálvstøðugt ríki.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Tá ið portugisiskir sjófarar fyrstu ferð komu til Teivan í 1590, nevndu teir oynna Ilha Formosa ("Oyggin Vakra"), tí hon var so fruktagóð, og fjøllini vóru so vøkur.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Hóast Taivan loysti frá Kina undir borgarakrígnum í 1949, so metir Kina enn, at Taivan er ein partur av Kinesiska Ríkinum, og landið hevur hótt Taivan, hvørja tað hevur haft ætlanir um at taka formelt sjálvstýri.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Upprunafólkið[rætta | rætta wikitekst]
Langt fyri, at kinverjar komu til Taivans, búðu mong fólkasløg har. Tey talaðu egið mál, men mangir siðir og gerandislív líktist. Kinverjar komu hagar í 17. øld, og sum tíðin leið, løgdu teir oynna undir seg og trokaðu burtur upprunafólkið, ið nú á døgum bara er 2 % av fólkinum í Taivan. Fjølmentasta upprunafólkið nú er amifólkið, sum eru dugnaligir leirkerasmiðir og bøndur. Amifólkið býr í stórum bygdum, og heima eru tað konufólkini, ið ráða.
Átrúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Størstu átrúnaðirnir í Teivan eru buddisma, taoisma og konfusianisma. Hesir átrúnaðir líkjast nógv, og mong fólk trúgva á partar úr øllum trimum. Taoisman, ið tók seg upp í Kina um 300 f.Kr., er vegurin (tao) til einfalt lív og levnað leys av øllum jarðligum strevi. Endamálið hjá taoistum er at liva í samljóði við náttúruna, so at javnvág verður ímillum tann óvirkna kvinnupartin av likaminum (yin) og tann virkna mannpartin (yang).


text:
1969
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 5. januar - Sovjetsamveldið sendir rúmdarfar til Venus, landið ger aðra roynd tann 10. januar.
- 30. januar - The Beatles framføra almennt fyri síðstu ferð, og filma fleiri av løgum sínum á taki Apple Records í London.
- 3. mars - Sirhan Sirhan játtar í rættinum í Los Angeles at hava dripið amerikanska forsetavalevnið Robert Kennedy.
- 10. mars - James Earl Ray játtar í rættinum í Memphis at hava dripið Martin Luther King Jr. Hann tekur játtanina aftur nøkur ár seinni.
- 20. mars - John Lennon og Yoko Ono giftast á Gibraltar, og fara aftaná á brúðarferð til Amsterdam.
- 29. mars - Eurovision Song Contest 1969 verður hildin í Madrid. Fýra lond fáa sama stigatal og vinna kappingina. Tey vóru: Spania, England, Frakland og Holland. Stigaskipanin var broytt eftir hetta, so sama mistak ikki skuldi endurtaka seg.
- 1. apríl - Tórshavnar kommuna setur Býarbókasavnið á stovn.
- 4. apríl - Fyrsta tilgjørda mans hjartað verður implanterað.
- 22. apríl - Robin Knox-Johnston verður fyrsti maður at sigla runt heimin uttan steðg.
- 15. mai - Ein amerikanskur tannáringur, kendur sum Robert R., doyr av mystiskum og ókendum sjúkdómi. Í 1984 verður váttað at talan var um fyrstu HIV/AIDS smittuna í Norðuramerika.
- 5. juni - Ein altjóða kommunist ráðstevna cerður hildin í Moskva.
- 28. juni - The Stonewall ófriðurin í New York verður byrjan til betran av rættindum hjá samkyndum í Amerika.
- 21. juli - Amerikanarin Neil Armstrong verður fyrsta maður á mánanum.
- 8. august - Heimskenda myndin av The Beatles, har teir ganga yvir gøtuna Abby Road, verður tikin av ljósmyndaranum Iain Macmillan.
- 9. og 10. august - Fylgjarar Charles Manson drepa 7 fólk, har ímillum heimskendu medellina og sjónleikaran Sharon Tate, sum er við barn og gift filmsleikstjóranum Roman Polanski.
- 15. - 18. august - Woodstock tónleikafestivalurin verður hildin í New York. Fleiri av teimum mest kendu rokk tónleikarum tíðarinnar framføra, og 400.000 ung fólk eru á festival.
- 21. august - Heimsins fyrsti Gap handil opnar í San Francisco.
- 17. september - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri Fagurbókmentir verður latin J. P. Heinesen og Rói Patursson, og fyri Yrkisbókmentir verður hon latin Hans J. Glerfoss og H. D. Joensen.
- 20. september - Scooby-Doo teknirøðin verður send í sjónvarpi feyri fyrstu ferð.
- 5. oktober - Monty Python's Flying Circus verður sent fyri fyrstu ferð á BBC One. Sendirøðin verður heimskend og verður enn endursýnd runt heimin (2014).
Ókendar dagsetningar[rætta | rætta wikitekst]
List[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
- 10. mars - The Godfather skrivað av Mario Puzo.
Tónleikur[rætta | rætta wikitekst]
Útgávur hetta árið[rætta | rætta wikitekst]
- Yellow Submarine og Abbey Road (The Beatles).
- Led Zeppelin og Led Zeppelin II (Led Zeppelin)
- Ummagumma (Pink Floyd)
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 3. januar - Michael Schumacher, týskur formula 1 bilførari
- 5. januar - Marilyn Manson, amerikanskur tónleikari.
- 17. januar
- Jørgen Niclasen, føroyskur politikari.
- Tiësto, hollenskur tónleikari.
- 11. februar - Jennifer Aniston, amerikanskur sjónleikari (Friends)
- 22. februar - Oddfríður Marni Rasmussen, føroyskur rithøvundur
- 17. mars - Alexander McQueen, enskur klædna designari. (d. 2010)
- 25. apríl - Renée Zellweger, amerikanskur sjónleikari (Bridget Jones' Diary)
- 7. mai - Eagle Eye Cherry, svenskur tónleikari
- 14. mai - Cate Blanchett, avstralskur sjónleikari (Elizabeth)
-
15. juni
- Ice Cube, amerikanskur rappari
- Oliver Kahn, týskur landsliðs málmaður
- 24. juni - Sissel Kyrkjebø, norsk songkvinna
- 24. juli - Jennifer Lopez, amerikonsk songkvinna og sjónleikari (The Wedding Planner)
- 18. august - Edward Norton, amerikanskur sjónleikari (Fight Club)
- 19. august - Matthew Perry, amerikanskur sjónleikari (Friends)
- 28. august - Jack Black, amerikanskur sjónleikari (School of Rock)
- 25. september - Cathrine Zeta-Jones, waliskur sjónleikari (The Mask of Zorro)
- 3. oktober - Gwen Stefani, amerikonsk songkvinna
- 4. november - Sean Combs (P. Diddy), amerikanskur rappari
- 12. november - Tomas N'evergreen, danskur sangari
- 13. november - Gerard Butler, skotskur sjónleikari (300)
- 4. desember - Jay-Z, amerikanskur rappari
- 19. desember - Richard Hammond, enskur sjónvarpsmaður (Top Gear)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 28. mars - Dwight D. Eisenhower, amerikanskur forseti (f. 1890)
- 22. juni - Judy Garland, amerikanskur sjónleikari (Wizard of Oz) (f. 1922)
- 9. august - Sharon Tate, amerikonsk modell og sjónleikari. (f. 1943)
- 12. oktober - Sonja Henie, norsk, olympisk skoytadrotning (f. 1912)


text:
Shake It Up: I Heart Dance (Shake It Up: I <3 Dance) er triðja soundtrack fyri Disney Channel Original Series Shake It Up. Føroyska fyritøkan Baroli Music sum Bárður Háberg og Óli Jógvansson eiga, hevur verið við til at skriva, framleiða og miksa tveir av sangunum á fløguni/soundtrack'inum. Shake It Up: I love Dance kom út 5. mars 2013. Tónleikaútgávan hevur artistar, sum eru blivin kend á Disney Channel, eitt nú Bella Thorne, Zendaya, Bridgit Mendler, McClain Sisters, Caroline Sunshine, Roshon Fegan, Selena Gomez og Coco Jones. Sangirnir sum føroyingarnir Bárður og Jógvan eiga stóran leiklut í hava heitini: "Afterparty" og "Future Sounds Like Us".
Løgini á tónleikaútgávuni við filmstónleikinum[rætta | rætta wikitekst]
Listin við løgum varð avdúkaður 23. januar 2013.[1]
- ↑ Disney Reveals ‘Shake It Up: I <3 Dance’ Track Listing + Cover