text:
Aðalfundurin í Rithøvundafelag Føroya
18. mars 2007
Limatal
Síðan seinasta aðalfund eru tveir felagslimir farnir í annað ljós.
Esmar Jacobsen Gata var tann seinasti av stovnarum felagsins, so nú ið hann andaðist 6. juli í fjør, er eingin teirra eftir á lívi, sum komu saman at stovna Rithøvundafelagið 24. mars 1957. Esmar Jacobsen, við skaldheitinum Gata, var føddur í Norðragøtu 9. desembur 1925. Esmar var upprunaliga prentari, men gjørdist trúboðari og hevur skrivað og týtt ein hóp í tí sambandinum. Sum rithøvundur fer hann eina helst at verða minstur sum endurnýggjari í føroyskari yrking, við søvnunum: Fiólin (1956) og Tema við frábrigdum, yrkingar og hittinorð (1990).
Erling Poulsen, sum var útbúgvin lærari, var føddur í Vági 20. juni 1924 og andaðist 22. novembur í fjør. Eftir at hann var farin úr starvi, skrivaði hann fleiri bøkur um farnar dagar, sum hann mintist so væl, og um søguligar hendingar, millum annað um pátrúgv og um vandaferðir og ólukkur á sjónum. Erling Poulsen hevði hendinga gott minni og ein livand frásagnarstíl.
Umleið 100 limir eru í felagnum.
Nevndin
Á aðalfundinum 29. mars í fjør stóðu tríggir nevndarlimir fyri vali: Carl Jóhan Jensen, Marjun Kjelnæs og Oddfríður M. Rasmussen. Fyri Oddfríð, sum bar seg undan afturvali, varð Vida Højgaard vald, men hini vórðu bæði afturvald. Marjun gjørdi vart við, at hon fór at verða burturstødd komandi árið, so at eykalimurin mátti taka hennara sæti. Lydia Didriksen varð vald fyrri tiltakslimur og Pól á Kletti annar tiltakslimur.
Á sínum fyrsta fundi eftir aðalfundin skipaði nevndin seg soleiðis: Heðin M. Klein, formaður, Carl Jóhan Jensen, næstformaður, Vida Højgaard, skrivari, Zakarias Wang, kassameistari, og Lydia Didriksen (fyri Marjuna Kjælnes) nevndarlimur.
Umboð í nevndum og grunnum
Gunnar Hoydal er umboð felagsins í M.A.Jacobsens bókmentanevndini hjá Tórhavnar Býráði.
Umboð í málnevndini er Heðin M. Klein. Varaumboð: Ebba Hentze.
Nú ið útvarpið og sjónvarpið eru samanløgd í Kringvarp Føroya, eru bæði sjónvarps- og útvarpsnevndirnar avtiknar. Rithøvundafelag Føroya er als ikki umboðað í nýggja bygnaðinum við teirri politiskt valdu kringvarpsnevndini.
Umboðini í Fjølriti eru Sigmund Poulsen, formaður í starvsnevndini, men Gunnar Hoydal er formaður í umboðsráðnum.
Umboðini í Listafólkasambandi Føroya eru Oddfríður Marni Rasmussen, formaður í starvsnevndini í LISA, og Carl Jóhan Jensen. (Her kann í klombrum verða skotið inn, at LISA hevur í farna árinum sett Jens Dalsgaard í partstíðar skrivarastarv.)
Í nevndini, sum ger tilmæli til norðurlendsku bókmentavirðislønina, sita: Turið Sigurðardóttir, Guðrun Gaard og Bergur D. Hansen.
Sum tykkum ivaleyst kunnugt er bygnaðurin í norðurlendska mentanarsamstarvinum undir ráðharraráðnum nógv broyttur. Millum annað verður Nordbok, norðurlendska bókmenta- og bókasavnsnevndin, avtikin. Norðurlendska bókmentasamstarvið tykist, sum nú er, at verða skipað undir einum, sum eitur “Kulturkontakt Nord” við sæti í Helsingfors. Hesin stovnurin hevur, ið hvussu er, boðið til “Nordisk kulturforum om litteratursamarbeidet” í Oslo 26.-27. mars komandi, t.e. um eina viku, hagar eisini Rithøvundafelagið er boðið. Fráfarandi formaðurin ætlar sær saman við øðrum føroyskum umboðum at bera fram tey føroysku sjónarmiðini á hesum fundinum í Oslo og serliga vísa á, hvussu stóran týdning umsetarastuðulin hevur havt fyri føroyskar bókmentir og bókaútgávu, at tað hevur alstóran týdning fyri okkum, at hann kann verða varðveittur.
Sáttmálaviðurskiftini við útvørp
Í sáttmálasamskiftinum millum tað almenna útvarpið og rithøvundafelagið stendur framvegis í botni. Sum skilst vil Kringvarpið framvegis bara tingast undir teimum treytum, at ein nýggjur sáttmáli ber í sær eina munagóða lækking í útreiðslunum, útvarpið hevur av bókmentaligum tilfari. Snávingarsteinurin er av upphavsrættarligum slag. Kringvarpið vil gjalda, heldur minni í summum førum, fyri tilfarið eftir verandi sáttmála og afturfyri kunna ráða og endurnýta tilfarið eftir egnum tykki – uttan at gjalda aftur. Fyri fleiri árum síðani bjóðaði Rithøvundafelagið Kringvarpinum (les: útvarpinum) at lækka gjaldið fyri endursendingar 50% móti eini generellari hækking í takstunum upp á 10%. Hesum havnaði Kringvarpið, men er stovnurin ikki síðani komin aftur til Rithøvundafelagið við nøkrum mótuppskoti. Ein glotti í myrkrinum, tá ið ræður um Kringvarpið, er kanska tað, at onkur einstakur medarbeiðari í útvarpinum tykist hugaður fyri bókmentaligum kjaksendingum, ið einki kosta Kringvarpinum, men sum sjálvandi kunnu vekja ella eisini økja áhugan fyri føroyskum bókmentum yvirhøvur.
Rithøvundafelagið gjørdi í fjør eina royndaravtalu við Rás 2 um at senda tilfar eftir limir felagsins. Avtalan fevndi bæði um senditíð og minuttgjøld fyri tey ymisku tekstasløgini, at galda frá 1. august í fjør og fram til 1. mars í ár. Tað er stytst at siga, at henda avtala ikki hevur virkað eftir ætlan, ivaleyst ikki av illum vilja, men heldur av ókunnleika og vantandi arbeiðsorku, og tí er hon hvørki framlongd ella endurnýggjað.
Fundir og vitjanir uttanlands
Tíverri bar nevndini ikki til at luttaka á fundinum í Norðurlendska Rithøvunda- og Umsetarasambandinum í fjør. Komandi ársfundurin verður í Jokkmokk í sámiska økinum í Norðursvøríki 24.-27. mai 2007, og okkum er upplýst, at fundarleiðslan ætlar at seta fokus á norðurlendskan málpolitikk og minnilutamál.
Eftir innbjóðing út Hetlandi luttók Carl Jóhan Jensen í aðru viku í september mánaði í fjør í hetlensku bókastevnuni, nevnd Orðaleikur (Wordplay), millum annað saman við tveimum íslendingum, ið beint frammanundan høvdu verið í Føroyum.
Høvundavitjanir í Føroyum
Sum úrslit av einum átaki frá Shetland Arts Trust var rithøvundavitjan í Føroyum, sum staðfestist við upplestri og framførslu í Norðurlandahúsinum 6. september í fjør, har fitt av fólki var komið at forvitnast og lurta. Luttakararnir sunnaneftir høvdu verið í Íslandi og lisið upp og høvdu tveir íslendskar rithøvundar við sær henda vegin aftur, ávegis til hetlendsku bókastevnuna, sum tá var í hondum. Íslendsku luttakararnir vóru Gyrðir Elíasson, sum er gitin prosahøvundur og yrkjari, og Aðalsteinn Ásberg Sigurðsson, skald og tónleikari. Rithøvundarnir sunnaneftir, sum fá mundu vita av frammanundan, vóru Lise Sinclair av Fair Isle í Hetlandi, skald, tónleikari og tónaskald, Matthew Wright, prosahøvundur, Donald S. Murray, skald, prosa- og yrkishøvundur, og Jen Hadfield, yrkjari og listakvinna. Hesi hugfarsligu, gávuríku og dámligu fólkini fingu góða undirtøka frá fólkinum tí, ið samankomið var, sum ikki gjørdist minni, tá ið Lise Sinclair treiv eftir fiólini og saman við Spælimonnunum hjá Kristiani Blak framførdi hetlendskan fólkatónleik umframt okkurt av tí, sum hon sjálv hevur skrivað.
Norski rithøvundurin Lars Saabye Christensen varð boðin til Føroya í fjør, sum gestur hjá Rithøvundafelagnum og Norðurlandahúsinum. Men meira um tað í sambandi við Bókadagin.
Føroyskt stuttprosa – í týskari týðing
Umfatandi, t.e. 381 blaðsíður, og vandaliga frágingin bók við føroyskum stuttprosa í týskari týðing, “Von Inseln weiss ich ... Geschichten von den Färöern”, kom út í fjør heyst á sveisiska forlagnum Unionsverlag. Í hesum sambandinum vóru ritstjórarnir, Verena Stössinger og Anna Katharina Dömmling, komnar til Føroya at leggja bókina fram á samkomu í Norðurlandahúsinum 9. november í fjør. Hetta var eitt tiltak, sum Rithøvundafelagið eftir áheitan skipaði fyri. Í bókini eru 27 tekstir, ið fevna so víða sum frá søgnini um Beintu og Peder Arrheboe, ið dr. Jakobsen skrivaði upp, til nútíðarsøgur sum Placebo eftir Elias Askham og Leinkjuna eftir Marjuna Kjelnæs. Allir tekstir eru týddir úr upprunamálinum, nakrir úr donskum, teir sum skrivaðir eru á tí málinum, og hinir úr føroyskum. Hesir núlivandi føroysku prosahøvundar eru umboðaðir í bókini: Ebba Hentze, Jens Pauli Heinesen, Steinbjørn B. Jacobsen, Gunnar Hoydal, Oddvør Johansen, Hanus Kamban, Jóanes Nielsen, Carl Jóhan Jensen, Lydia Didriksen, Tóroddur Poulsen, Rakel Helmsdal, Elias Askham og Marjun Kjelnes. Á bókaframløguni gjørdi Gunnar Hoydal vart við, at okkum trýtur skipaði átøk at fáa føroysk dygdarverk flutt yvir í onnur mál og givin út í øðrum londum. Men meira um tað seinni.
Norðurlensk barnabókaritkapping
Í samstarvi við Nordbok lótu rithøvundafeløgini í Føroyum, Grønlandi og Sámalandi í fjør summar gera eina barnabókaritkapping, ætlað um leið 8-12 ára gomlum børnum. Handritini skuldu verða latin Nordbok innan 15. januar í ár. Í hvørjum landi sær hevur sitið dómsnevnd at viðgera handritini á avvarðandi máli. Í føroysku dómsnevndini sótu Lydia Didriksen, Malan Hilmarsdóttir og Turið Kjølbro. Samskiftisfólk felagsins við Nordbok hevur verið Marjun Kjelnæs, og samstarvspartnari viðvíkjandi komandi bókaútgávunum hevur verið Bókadeildin hjá Lærarafelagnum. Vinnandi handritið í hvørjum landinum sær verður – umframt í upprunalandinum sjálvandi – givið út á hinum báðum málunum, sum kappingin fevnir um, umframt at tað eftir ætlan kemur út á einum av teimum stóru norðurlendsku málunum: tað er svenskum, norskum ella donskum.
25 handrit komu inn til kappingina til samans: 15 føroysk, 7 grønlendsk og 3 sámisk. Barnabókaritkappingina við føroyskum handritum vann Elin á Rógvu.
Í sambandi við ritkappingina er enn at nevna, at í november mánaði var norðurlendskt skriviskeið hildið á Gjáargarði fyri sámiskar, grønlendskar og føroyskar høvundar at viðgera tekstir, ætlaðum børnum, sum skeiðsluttakararnir sjálvir høvdu skrivað.
Bókadagurin
3. desember í fjør varð árligi bókadagurin hildin í Norðurlandahúsinum. Bókadagurin var í stórum dráttum skipaður sum bókadagar hava verið tey undanfarnu árini, ella síðan samstarvið um hann við Norðurlandahúsið byrjaði fyri seks árum síðani. Skráin í fjør var henda:
Bókadagshald í Norðurlandahúsinum
sunnudagin 3. desembur 2006 kl. 15.00
Rit&Rák setti upp bókaframsýning við ársins føroysku bókum í forhøllini
Í Kringruni:
Klokkan trý:
Heðin M. Klein, formaður í Rithøvundafelag Føroya, hevði vælkomuorð
“Martin Joensen og hinir” sungu og spældu úr Lat meg goyma teg (sum er bók) og
Á brúnni (sum er fløga)
So var upplestur. Hesir høvundarnir lósu sjálvir:
Bergtóra Hanusardóttir: Burtur. Skaldsøga.
Kim Simonsen: Náðisólin. Yrkingar.
Carl Jóhan Jensen: September í bjørkum sum kanska eru bláar. Yrkingar.
Absalon Absalonsen: Jóan Petur hjá Mouritsi. Ævisøga.
Høgni Mohr: Ali babba og 49 aðrar blaðgreinir. Greinir.
Oddvør Johansen: Úr køksvindeyganum. Stubbar.
“Martin Joensen og hinir” hildu so á at spæla úr bókini og av fløguni
Í forhøllini:
Klokkan fýra:
Norski rithøvundurin Lars Saabye Christensen hugleiddi um sítt skrivliga virksemi.
Fyrilesturin nevndi hann: ERINDRING OG FANTASI
Lars Saabye Christensen, f. 1953, er ein tann gávuríkasti rithøvundurin í Noregi í okkara tíð. Hann hevur síðan frumútgávu sína í 1976 givið út fjøruti bøkur, helst skaldsøgur, stuttsøgur og yrkingar, men eisini t.d. leikir og filmshandrit. Fleiri bøkur hjá honum eru filmaðar. Í 2002 fekk hann norðurlendsku bókmentavirðislønina fyri skaldsøguna Halvbroren (2001), sum er fyribils týdd til 29 mál. Síðan hevur hann givið út stuttsøgur, yrkingar og tríggjar skaldsøgur: Maskeblomstfamilien (2003), Modellen (2005) og Saabyes cirkus (2006).
Nevndin heldur, at tað gevur Bókadegnum eina eyka dimensjón, um so er, at góðir og viðurkendir útlendskir rithøvundar in persona eru ein fastur partur í bókadagshaldinum, og at tað eigur at verða soleiðis frameftir.
Í forhøllini var pallborð klokkan fimm við yvirskriftini:
Tjóðskapur og bókmentir – forteyt og/ella forðing?
Við pallborðið sótu:
Malan Marnersdóttir, Rói Patursson, Turið Sigurðardóttir, Kim Simonsen og Carl Jóhan Jensen
Orðstýrari: Ivan Niclasen
Summi fólk gjørdu í telduposti vart við, at teimum dámdi Bókadagin væl. Formaðurin svaraði einum teirra soleiðis:
Tað gleðir meg, at tú heldur, bókadagurin var á góðari leið. Martin Joensen hevur líkasum fingið ein Indian Summer, tykir mær – stuttligt at hoyra og síggja hann so avslappaðan í góðari merking, t.e. avkláraðan. Upplesturin fekk ikki verið stórt øðrvísi undir givnum umstøðum, og fyrilesturin hjá Saabye var sum væntað góður, læruríkur og hugvekjandi. Pallborðið var eitt sindur miseydnað, haldi eg. Har mugu vit ivaleyst taka í egnan barm – evnið var onkursvegna ov breitt og kanska heldur ikki nóg ítøkiligt og nærverandi. Tað mugu vit so læra av til eina aðru ferð.
Heimasíðan
Eitt býtisbarn hjá Rithøvundafelagnum hevur verið heimasíðan, ið ikki hevur verið dagførd í langa tíð, og heldur ikki hevur teldupostskipanin virkað, so sum hon eigur. Nevndin hevur í tí farna árinum arbeitt við at fáa heimasíðuna endurnýggjaða, so at nevndin alla tíðina kann dagføra hana og brúka hana sum upplýsingaramboð og málgagn hjá felagnum.
Nevndin hevði í fjør summar 3 tilboð at velja ímillum, og eftir tingingar og samrøður valdi hon at taka av tilboðnum frá Gudny Rasmussen, telduatstøðingi úr Kaldbak, sum bjóðaði sær at gera eina nýggja síðu, har sum m.a. eisini á ein einfaldan hátt verður møguligt at leggja út tíðindi og at hava lýsingar. Heimasíðan er handað felagnum, men eftir er til dømis at hyggja alla heimasíðuna kritiskt ígjøgnum, at dagføra slíkt sum limatal og rithøvundaupplýsingar, til dømis at fáa nýggjar útgávur við – eins og at taka avgerð um eina holla og hóskandi arbeiðsskipan hjá vevmeistaranum, ið eisini umfatar postsamskiftið. Eftir nevndarinnar tykki er tann ideala skipanin, um tað ber til, at formaðurin sjálvur er vevmeistari.
Týðaragrunnur
Í løgtinginum liggur í skrivandi løtu eitt uppskot til samtyktar um ein Týðaragrunn Landsins, sum hevur til endamáls at flyta føroyskar bókmentir í fremmand mál og tað mest aktuella í heimsbókmentunum yvir á føroyska tungu. Í hesum sambandi er felagið boðið at koma til fundar við løgtingsins mentanarnevnd at siga sína hugsan um hetta uppskotið. Undirritaði heldur, at tó at talan er um andstøðuuppskot, sum kanska tessvegna í okkara primitivu politisku skipan eigur eina ivasama lagnu, hevur felagið eina uppgávu at fáa samgongulimir eisini at taka undir við tí – við teirri grundgeving, at í einum bókmentapolitiskum og málpolitiskum høpi er lívsneyðugt hjá føroyingum at taka ábyrgd av bókligari mentan og máli og at fáa skipaðar rammur, so at dygdar bókaverk verða týdd báðar vegir, til føroyskt og eisini úr føroyskum máli. Neyðugt er ivaleyst at leggja dent á, at hetta á ongan hátt má skarva burtur av tí stuðuli til bókaútgávu, sum frammanundan er, tí at vit mugu ganga fram og ikki tøva í sama stað. Hjá okkum sum rithøvundum ella týðarum hevur tað somuleiðis nógv at siga, at ásett verður í reglugerð fyri Týðaragrunn Landsins, í hvønn mun stuðul úr grunninum verður latin rithøvundinum ella týðaranum.
Rithøvundafelag Føroya fimmti
24. mars eru liðin fimmti ár, síðan Rithøvundafelag Føroya var stovnað. Tað mundi ikki vera av tilvild, at felagið sá dagsins ljós minni enn tveir mánaðir eftir, at Útvarp Føroya var sett á stovn.
Stovnarar felagsins eru hesi tjúgu: Sigurð Joensen (gjørdi felagslógirnar), Erlendur Patursson, H.M. Eidesgaard, Tórarinn Evensen, Vald. Poulsen, Jákup í Jákupsstovu, Sverri Egholm, Sigrið av Skarði Joensen, Sjúrður Patursson, Louis Zachariasen, Esmar Jacobsen Gata, Jóh. av Skarði, M.S. Viðstein, Heðin Brú, Hans Dalsgaard, Jens Pauli í Dali, Bernhard Brim, Ólavur Michelsen, T.N. Djurhuus, William Heinesen. – Vert er at geva sær far um, at millum stovnaranna er bara ein kona.
Her er hvørki tíð ella staður at ætla um, hvønn týdning Rithøvundafelagið hevur havt, fyri limirnar, fyri føroyskar bókmentir, í føroyskum almenningi. Tað verður at bíða til eina aðra ferð.
Nevndin hevur javnan umrøtt, hvussu vit munabest fáa hildið felagsins fimmti ára føðingardag, um ikki dagstevndan dag, so kortini í hesum árinum. Bóklingur ella bókaverk, sum í síni heild ella í broti lýsir føroyskar bókmentir hesi fimmti árini, er ein møguleiki. Ein møguleiki afturat, sum nevndur hevur verið, er at limaveitsla, fundur og hátiðarhald verða hildin saman aftur í heyst.
Niðurløga
Felagsformaðurin undanfarni, sum er málasnjallur maður, tók millum annað soleiðis til orðanna í síni seinastu formansfrágreiðing:
“Eftir míni áskoðan eigur felagið fyrst og fremst at virka fyri at skapa yrkisligar atstøður fyri tekstframleiðslu á føroyskum við sakligum og væl umhugsaðum málaflutningi. Vit eiga at fáa politiska myndugleikan at skilja, at mál og mentan eru livandi og skulu mennast og ikki varðveitast sum rov av fornum seyðasløgum. Vit mugu skapa almenninginum eina greiða fatan av, hvørji marknaðarkorini hjá føroyskari listskapan eru, og at almennur peningur er neyðugur, um her ikki skal gerast mentunarliga øskukalt í framtíðini. Vit eiga at skora á at fáa ta starvslønarskipan, sum longu er í gildi, víðkaða og styrkta og grundgeva væl og virðiliga fyri eini minstulønarskipan fyri høvundar og onnur listafólk, ið longu hava avrika verk, sum dygd er í.“
Undirritaði er samdur í hvørjum orði. Eg havi hug at leggja tað afturat, at hesin málsetningur krevur trútt og tróttugt arbeiði hvønn einasta dag, og eingin eigur at vænta hvørki tað, at úrslitini koma í einum og upp aftur minni eftir einum degi. Havi somuleiðis hug aftur at minna á týdningin av einum almennum týðaragrunni úr einum yrkisligum sjónarmiði eisini.
At enda nøkur – kanska óhóskandi – orð, sum tit vónandi fara at bera yvir við kortini:
Rithøvundafelagið varð stovnað nakað um somu tíð, sum undirrirtaði fór at ganga í barnaskúla. Rithøvundafelagið var neyvan komið í tannárini, tá ið eg var limur í hesum felagnum. Eg havi verið nevndarlimur í felagnum ymisk tíðarskeið í sjeytiárunum, áttatiárunum, nítiárunum og tað, sum farið er av hesari øldini.
Í onkrari samrøðu havi eg havt á orði, at tey ungu og yngru fólkini áttu at hildið seg meira framat í nevndararbeiðnum. Tað hevur nógv at siga, at ungdómurin kennir seg aftur í felagnum og tí, sum felag okkara tekst við í gerandisdegnum, hvussu tað skilur seg sjálvt, hvussu tað sær út, hvussu tað ber seg at, og hvussu tað samskiftir limanna millum og við onnur.
Og við teimum orðum ynski eg komandi nevndunum innlit, treysti og gott handalag.
17. mars 2007
Heðin M. Klein, form.


c: text/html

text:
Cabinda
Cabinda (ella Kabinda) er angolskur landslutur beint norðan fyri Sair. Cabinda er ein landslutur, sum framleiðir tað mesta av oljuni í landinum, og vápnað stríð fyri loysing hevur verið ávegis í fleiri ár. Eitt friðarskjal varð undirskrivað í 2006.
Her eru funnar nakrar av størstu oljukeldunum í Afrika. Hildið verður, at í hesari oljuleið, stutt úr landi, eru einar 1,5 mia. tunnur av olju og ovurnógv gass. Í Cabinda búgva umleið 357 576 fólk. Umleið 7,82 fólk búgva á hvørjum km2. Móðurmálið er ibindiskt.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins
Tónleikavirðisløn Norðurlandaráðsins er ætlað at vekja áhuga fyri skaptum og framførdum tónleiki á høgum listarligum støði. Annaðhvørt verður virðislønin givin fyri verk hjá núlivandi tónasmiði og annaðhvørt ár fer virðislønin til størri ella minni framførslu á høgum listarligum og handverksligum støði.
Virðislønin varð stovnað í 1956 og skuldi í byrjanini latast triðjahvørt ár. Frá 1990 verður virðislønin uppá 350.000 danskar krónur latin hvørt ár. Eftir 1997 kunnu tey sonevndu sjálvstýrandi økini, t.e. Grønland, Føroyar og Áland, koma við egnum tilnevningum til virðislønina. Norðurlendska tónleikanevndin, NOMUS, virkar sum virðislønarnevnd.
Vinnarar gjøgnum tíðirnar og fyri hvat:
Móttakarar[rætta | rætta wikitekst]
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
- Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
- Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
- Umhvørvisvirðisløn Norðurlandaráðsins
- Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins


text:
Antibiotika
Antibiotika er heilivágur ímóti bakteriusmittum. Grundarlagið undir virknaðinum á antibiotika er, at tað er munur á bakteriukyknunum (prokaryotar) og vertkyknunum (eukaryotar). Tað fyrst uppdagaða antibiotikaðið var penisillin, og enn í dag eru tey ymisku sløgini av penisillini tey mest nýttu antibiotikaðini.
Innihaldsyvirlit
Flokking[rætta | rætta wikitekst]
Antibiotika verða ofta flokkað í fimm bólkar eftir hvussu tey virka:
- Ávirka kyknuveggframleiðsluna:
-
- B-laktam antibiotika, herímillum tey ymisku penisillinini, t.d. Phenoxymethylpenisillin, Amoxicillin, Pivmecillinam
- Glykopeptidir, t.d. Vancomycin
- Ávirka proteinframleiðsluna:
- Ávirka nukleinsýruframleiðsluna:
-
- Quinolonir, t.d. Ciprofloxacin, Ofloxacin
- Nitroimidazolir, t.d. Metronidazol
- Nitrofuranir, t.d. Nitrofurantoin
- Ávirka folinsýruframleiðsluna:
- Ávirka kyknumembranframleiðsluna:
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- S. P. Denyer, N. A. Hodges, S. P. Gorman, Hugo & Russel's Pharmaceutical Microbiology, 7th Edition, 2004, Blackwell Publishing.


text:
Lort í býin (fløga)
Lort í býin er fløga hjá føroyska Lort í býin og varð givin út í 2007.
Beinta Johannessen, blaðstjóri á Strok, hevur lagt til rættis og samskipað.
Sangirnir á fløguni eru: Slikk sjúk, Lort í býin, Heilt aleina, Upp á tá, Gott ókeypis bað, Eitt ár størri, Púra vekk, Eg eri sum eg eri, Vinalag, Strok-sangurin og Eg havi frí.
Orðini til sangirnar eiga: Eyðfinn Jensen, Kári Jacobsen, Elin á Rógvi, Steinbjørn B. Jacobsen, Tór Verland Johansen, og Jens Marni Hansen.
Løgini eiga: Kári Jacobsen, Eyðfinn Jensen, Jens Marni Hansen, Kristoffur Mørkøre, Jóhannus á Rógvu Joensen og Tór Verland Johansen.
Tey, ið syngja eru fyrst og fremst Meyla (Elin á Rógvi), S´marni (Jens Marni Hansen), Jógvan Líggjas Jóannes Lamhauge og Knøttur (Bárður Persson).
Jóannes Lamhauge hevur gjørt húsan, og Per á Hædd og Finnur Justinussen hava tikið myndirnar.
Fløgan fæst til keyps kring landið, og kostar 169,- krónur. Tað er Bókamiðsølan, sum stendur fyri søluni av fløguni.


text:
Brunei
Brunei (maleisiskt: Negara Brunei Darussalam) liggur í landsynningshorninum av Ásia. Brunei hevur bara mark við Maleisia. Inni í landspartinum Sarawak á Borneo í Maleisia er lítla landið Brunei. Inni í landinum er regnskógur; fram við strendurnar er slætt og mýrilendi. Landið var einaferð ein gloymdur blettur í bretska heimsveldinum og skjól hjá sjórænarum; men hetta varð alt fullkomiliga broytt, tá ið olja varð funnin har í 1929. Nú er Brunei eitt tað ríkasta landið í Ásia og vælferðarsamfelag. Fólkið rindar ikki skatt, og útbúgving, heilsurøkt og eftirlønarskipanir eru ókeypis. Men øll politisk andstøða er bannlýst.
Ríkisovastin í Brunei er av ríkastu monnum í heiminum. Olju- og gassríkidømi landsins fyri at takka eigur Hassanal Bolkiah ognir fyri einar 160 milliardir krónur; sjálvur vil hann vera við, at so nógv eigur hann ikki. Í høvuðsstaðnum í Brunei, Bandar Seri Begawan, hevur hann latið byggjað og sjálvur goldið størstu mosku í heiminum. Hon kostaði 3 milliardir krónur.


text:
Felagið Blóðgevi varð stovnað 23. mai 2001 og hevur til endamáls at útvega sjálvbodnar blóðgevar til Landssjúkrahúsið og saman við øðrum tílíkum feløgum í Føroyum at tryggja, at sjúkrahúsini í Føroyum fáa nóg mikið av blóði.
(sí annars "Viðtøkur felagsins")
Á teimum trimum sjúkrahúsunum eru umleið 1.800 blóðgevar skrásettir. Samanlagt geva tey blóð umleið 2.000 ferðir um árið. Hetta er umleið 3 prosent av føroyingum.
Av tí at ein náttúrlig frágongd altíð er, er støðugt tørvur á nýggjum blóðgevum. Skal tørvurin nøktast, krevst at í minsta lagi 5 prosent av fólkinum eru blóðgevar.
Melda teg sum blóðgeva longu í dag.
Undir "Spurningar og svar" omanfyri fæst meira at vita um hetta, at geva blóð.


text:
Seinastu dagarnir (týsdagin til og við tórsdagin) hevur gløgga eygað sæð óvanliga nógv virksemi inni við Stórá longu frá morgunstundini av. Tað er afturvendandi fótbóltsskúlin hjá TB, ið hevur staðið fyri at savna okkara yngstu úr allari oynni og fleiri “útoyggjabørn”. Ungdómsdeildin hjá TB ger eitt stórt arbeiði fyri at fáa hetta upp á beinini og eiga tey stórt rós uppiborið fyri eitt væl skipað tiltak út í odd og egg. Børnini hava hugnað sær við tí góða spælinum, ið fótbóltur jú er, og eru komin væl nøgd og troytt heimaftur til foreldrini hvønn einasta dag. TB hevði í ár fingið Lars Heiliger, ið er ungdómsvenjari hjá VfB Stuttgart í Týsklandi, at koma haðar at luttaka í venjingini og saman við Niels Strøm Rødgaard, Allan Smedemark, Jákup Dam, Pól F. Joensen, Eli Hentze, Steen Hjartan Sørensen, Egil Olsen, Niels Petersen, Sigvald Steinkross, Boas Nitschke og Páll Hagbert Guðlaugsson eru okkara ungu vorðin forkelaði uppá allar mátar, ið ein kann hugsa sær, tá tað kemur til at spæla fótbólt. Hvønn dag hava børnini verið til buffét í skúlagarðinum í Trongisvági og tórsdag endaði skúlin við hugnaligari samveru, har øll tey luttakandi børnini, eftir at hava fingið køkur, saft o.a., fingu hvør sítt skreytblað, ryggsekk, fótbólt, skóhorn og drekkidunk. Ein flottur endi uppá nakrar góðar dagar í okkara frálíku umstøðum við Stórá. 105 børn luttóku í ár!
Les meira »


text:
29.08.2014 - 08:46
Neyðugt við stjórnarskifti!
Fleiri mál av týdningi fyri politisku skipan okkara vórðu umrødd, eitt nú politiska handfaringin av málinum um Skálafjarðartunnilin, tiltikna tollmálið, skattanýskipanin hjá sitandi samgongu, sum í framtíðini fer at taka trygdarnetið undan teimum, ið eru veikast fyri í samfelagnum, málið um garnaskipið Anitu og um vitjanina av felagsskapinum Sea Shepheard her á landi í summar - sæð í ljósinum av, at útlendingamál ikki er føroyskt málsøki.
Løgmaður: Tað var mín skylda at steðga privatu tunnilsverkætlanini
Hetta er U21 landsliðshópurin
- Vit hava fylgt øllum mannagongdum
FSF noktar Norðlýsinum at vísa hending
Næraberg fer inn í Reykjavík


text:
Grindadráp
Grindadráp í Føroyum hava óivað verið løgfest líka frá fyrstantíð. Øll mannagongdin í eini grind hevur enn á døgum støði í hinum gomlu norsku landslógunum, serliga hini Eldru Gulatingslógini, seinni Yngru Gulatingslógini, til Landslóg Magnusar Hákunarsonar Lógbøtara tók yvir í 1271. Longu tá hava eftir øllum at døma verið føroyskar serlógir fyri landbúnaðarviðurskifti, og tað sæst aftur í hini føroysku serlógini Seyðabrævinum frá 1298, ið eitt nú eisini snýr seg um hvalaveiði. Seinni kom Norska Lóg Kristjans fjórða í 1604, síðan Norska Lóg Kristjans fimta í 1688. Hesar lógir vóru í gildi til 1832, tá ið grindakunngerðin gjørdist føroysk serlóg. Serlógin er síðan endurskoðað og lagað til samfelagsmenningina í árunum 1857, 1872, 1909, 1940, 1955, 1986, 1993, 1995 og 1998. Allar lógir og kunngerðir eru savnaðar í einum bóklingi frá ár 2000: "Hvalir og grind. Hvat sigur lógin? Eitt kunngerðar- og lógarsavn". Í útgrevstrum úr víkingaøld eru grindaleivdir funnin, og prógvar hetta, at norðbúgvar hava dripið grind, síðan teir komu higar og settu búgv um ár 800. Dentur skal verða lagdur á, at føroyingar enn á døgum ikki drepa grind sum vinnu. Øll kunnu fara í grind, hvør borgarliga vinna teirra enn er. Somuleiðis eru hvørki serbygdir grindabátar ella serligir grindamenn. Føroyingar fara í grind við tí føroyska árabátinum ella maskinbátinum, sum teir vanliga fara til útróður við. Eisini er vert at hava í huga, at grind í øllum grindaumdømum síðan fyrst í 19. øld verður býtt javnt eftir, hvussu stór húskini eru. Heldur ikki verður grindin viðgjørd á virki við handilsligum endamáli, men alt verður hagreitt heima við hús, annaðhvørt nýtt beinleiðis í sjálvum húshaldinum ella lakasaltað til døgurðamat hjá langfaraskipum.
Eingin árlig kvotuveiða er, heldur eingin avmarking, hvussu nógv grind skal verða dripin, men tá ið sýslumaðurin heldur, at nóg nógv grind er dripin eina ávísa tíð, ber tað til at seta forboð fyri at drepa grind í einum grindaumdømi. Men tað ber eisini til at bjóða øðrum grindaumdømum grindina, har longur er ímillum grindirnar, og teimum tí trýtur grind. Hesi grindaumdømi skulu tá gjalda tær útreiðslur, sum standast av drápinum, til dømis at rudda upp eftir drápið. Tey góðu grindaárini er vanligt at seta forboð fyri at drepa grind í einum grindaumdømi. Í góðum grindaárum kann forboð setast fyri at drepa grind í upp móti helminginum av grindaumdømunum frá 14 døgum upp í eitt hálvt ár.
Hvalur hevur allar tíðir verið virðismikið tilfeingi til matna umframt til ljós og hita og annað mangt. Í trongum tíðum hevur hvalur verið bjargingin hjá mongum húsarhaldi. Tað hevur verið umráðandi at fáa hetta tilfeingið til høldar.
Dýravernd[rætta | rætta wikitekst]
Veiði- og drápshátturin hevur lagað seg eftir teimum verandi umstøðunum fyri at fáa sum mest burturúr, men tað var eisini hugsað um, at alt skuldi ganga skjótt og ruddiliga fyri seg ella við øðrum orðum, at hugsað varð um dýravernd. Tað eru stórar broytingar farnar fram á hvalaveiðuøkinum, til dømis er skutilin til stórhvalaveiðu nú útgjørd við granatløðing, so at hvalurin doyr i somu stund, sum hann verður raktur. Eisini í okkara grindadrápi eru stórar broytingar til tað betra. Hesar broytingar kunnu best verða Iýstar við ásetingunum í lógini um vernd av dýrum: Um viðferð, § 1, her undir um flutning, § 17, og um avlíving av dýrum, § 8.


text:
31. oktober
31. oktober er dagur 304 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 305 um skotár er). 61 eru dagar eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1517 - Martin Luther neglir uppslag við 95 tesum á kirkjuhurðina í Wittenberg. Hendan hending verður ofta sædd, sum almenna byrjanin hjá trúbótini.
- 1984 - Indira Gandhi, forsætisráðharri í India, verður skotin av egnum lívverjum.
- 2007 - Jógvan Fríðriksson verður valdur til biskup í føroysku fólkakirkjuni eftir Hans Jacob Joensen.


text:
Svínoy
Svínoy hevur fingið navn av svínahaldi, sum var vanligt í Føroyum í víkingatíðini og inn í miðøldina. Eitt annað hugskot sigur, at "svín" í hesum førinum sipar til ein trýkant (sum í "svínafylking"), og kemst av skapinum á fjallinum Keldufjall. Svínoyggin stendur eins og Fugloyggin bert av teimum ovastu basaltfláunum, og er jarfrøðiliga eitt áhugavert stað. Náttúran er sera fjølbroytt. Fram við sjóvarmálanum er bratt og illgongt, meðan tað omaná er slætt við stórum fløtum. Fuglameingið er fjølbroytt og nógv er til av heiðafugli. Føroya størsta koloni av Skúgvi finnist her. Eisini er plantulívið fjølbroytt og serstakt. Sjáldsami runnurin Baraldur veksur uppi á oynni.
Másin siglir úr Hvannasundi hvønn dag, eftir ferðaætlan. Tyrlan hjá Atlantsflog flýgur mikudag, fríggjadag og sunnudag. Ein lastbilur førir farm og ferðagóðs ímillum lendingina og bygdina. Arbeitt hevur leingið verið við at bøta um samferðsluna m.a. við at gera nýggja havn "yviri í Havn" og ein tunnil til Havnina. Politiskt hevur henda ætlan enn ikki fingið undirtøku.
Hon er nógv størri enn Fugloy, 28 km², men liggur eisini langt burtur frá miðøkinum, so fólkatalið har er eisini nógv minkað.
11. juni 2007 varð kunngjørt, at Svínoyar kommuna verður løgd saman við Klaksvíkar kommunu eftir komandi bygdarráðsval. Frá 1. janunar 2009 er Svínoy við í Klaksvíkar kommunu.
Innihaldsyvirlit
Vinnuvegir[rætta | rætta wikitekst]
Størsta virksemið er í landbúnaðinum, men í dag er bert seyðahald í oynni. Mjólkakvotan varð seld fyri nøkrum árum síðani. Afturat hesum eru tey alemnnu parttíðarstørvini m.a. hjá strandferðsluni, postverkinum og tyrlu avgreiðslu. Í dag eru eingin børn í oynni og harvið eingin skúli. Tað verður arbeitt við at økja um ferðavinnuna, og bygdafólk hava í umbúna, at fara undir virksemi til frama fyri ferðavinnu. Landbúnaður hevur møguleika at økjast og gerast meira fjølbroyttur um so er, at fortreytir vera skaptar fyri hesum. Økt framleiðsla innan fiskaaling er uppløgd, men talan kann eisini vera um aðrar nissju vinnugreinar, tó alt hetta treytað av, at tað verður lættari at føra vøru til og frá staðnum. Arbeitt verður við at byggja eitt røktarheim í oynni. Vónin er, at hetta fera at bøta um arbeiðsmøguleikan hjá kvinnum, og gera at tey gomlu ikki noyðast av oynni.
Hammershaimb um Svínoy[rætta | rætta wikitekst]
Tað er manna søgn, at Svínoy sum aðrar av oyggjunum var flotoy av fyrstu tíð. Hon kom upp fyri norðan, men sást sjáldan av fólki, tí at hon førdi sum oftast toku við sær, og var sjálv huld í mjørka. Nú skal sigast frá, hvussu til bar, at hon varð føst oyggj. - Í bygdini Viðareiði á Viðoynni áttu menn eina súgv, men ongan gølt, og tó varð súgvin kviðin á hvørjum ári og átti grísar. Allir undraðust mikið á hetta, og kundu ikki fáa skil á, hvussu hetta bar til. Fólk søgdu nú, at tey høvdu saknað hana stundum úr bygdini, men at hon tó altíð var komin skjótt aftur. Ein dagin fór hon kvikliga eystur ígjøgnum bygdina og yvir um eið móti Eiðsvík. Ein kona fekk fatur á henni og bant lyklakippu upp í halan á henni. Súgvin fór á sjógvin og svam frá landi. Nakað eftir hetta síggja menn á Viðareiði oyggj koma undan sunnanvert á eiðinum. Teir manna sum skjótast út bát og rógva at oynni, og nú kundu teir bæði finna hana og lenda á henni. Tá ið súgvin hevði borið jarn á hana, festist hon, og straks lýsti í mjørkanum, sum hevði ligið um hana. Og har hevur hon ligið síðani. Men teir kallaðu hana Svínoy, av tí hon var full av svínum, tá teir komu út á hana, og svín hevði fest hana í botn, so at hon ikki var flotoy longur. Men úti á henni var tað, at Viðareiðissúgvin hevði søkt sær brund.
Skotagravirnar[rætta | rætta wikitekst]
27 nov. 1786 fór "Skotaskipið" ið sluppin "Rachel" úr Stromness í Orknoyum vanliga verður nevnd í Svínoy, á land í "Skotabuktini". 22 mans vóru við, 3 bjargaðust og 17 lík vórðu funnin, hesir eru grivnir í "Skotagrøvunum" vestanfyri bygdina. Sunnudagin 28 aug. 2011 avdúkaði Stephen Hagan, Convener í Orknoyggjum, ein minnisvarða á staðnum, við minnisplátu ið býráðið í Stromness hevur latið gera. [[1]] [[2]]
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
V. U. Hammershaimb: Færøsk Anthologi Keypmannahavn 1891 - bind 1, s. 352


text:
Bulgaria
Bulgaria er lýðveldi í Evropa. Í norðri hevur Bulgaria mark við Rumenia, í suðri við Turkaland og Grikkaland, og í vestri við Lýðveldið Makedónia og Serbia. Landaøki, ið nú er Bulgaria, hevur mestsum alla tíð sína staðið í skugganum av sterku grannum sínum. Bæði grikkar, rómverjar og turkar hava rátt her, og frá 1944 til 1989 var Bulgaria partur í kommunistiska Eysturevropa.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Bulgaria var í gomlum døgum máttmikið ríki, men seinni løgdu býsantiskar og síðan osmanniskar herdeildir landið undir seg. Í 1870-árunum fóru bulgarar at krevja frælsi. Turkar fóru ógvuliga harðliga fram ímóti sjálvstýrisrørsluni, og tað elvdi til vreði í Evropa, helst í Russlandi. Í 1877 leyp Russland á Turkaland. Bretar stuðlaðu turkum, og í 1878 varð vápnahvíld fingin í lag ímillum londini við San Stefano-avtalini. Eftir avtaluni gjørdist Bulgaria væl størri, men ikki leið long tíð, so var syðri partur í landinum aftur undir turkiskum yvirræði. Í 1887 sameindu bulgarar við Stefani Stambulov á odda (1854-1895) norðara og syðra part og valdu Ferdinand av Coburg, skyldmann Victoriu drotning, til valdsharra. Men í sjey ár var Stambulov veruligi valdsharrin í Bulgaria, sum nú gjørdist sterkasta Balkanlandið og hildið at vera sterkasta bulverkið fyri russiskari landtøku á Balkan. Stambulov legði alla orku í at fáa semju í lag við Turkaland, gamla fígginda Russlands, tað hóvaði ikki Ferdnandi, sum setti hann frá í 1894. Stambulov varð myrdur í 1895, kanska vóru Ferdinand og russar vorðnir samdir um at beina fyri honum.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Mesta fólkið er bulgarar; lítil partur turkar og makedónar.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Fólkið hevur altíð lagt dent á at goyma gamlar bulgarskar siðir. Tí hava mangir býir sínar sermerktu stevnur við tónleiki og skrúðgongu. Siður er mangastaðni, at stevnufólkini lata seg í skreytbúna og gekkaskort, ið tey sjálvi hava gjørt.
Tónleikarar[rætta | rætta wikitekst]
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Síðan 1989 hevur ein liður fram ímóti fólkaræði og at umskipa búskapin verið at skifta ríkisriknu stórgarðarnar sundur í smáar garðar. Nógv hevur eisini verið gjørt at fáa útlendsk ferðafólk at koma til gomlu býirnar og til strendurnar við Svartahav. Jarnmálmurin og kolið í Bulgaria eru ikki so góð, sum krevst at gera jarn, ið kann nýtast í tungídnaðinum. Fyrr keypti Bulgaria jarn, kol og olju bíliga úr Sovjetsamveldinum, men nú má hetta verða keypt á fría marknaðinum. Seinastu árini hevur Vesturevropa lænt Bulgaria nógvan pening at umskipa og menna ídnaðin, til dømis telduídnaðin. Klædnaídnaður og matvøruídnaður eru tyðandi vinnuvegir.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Fleiri enn ein millión fólk býr í høvuðsstaðnum Sofia. Býurin er týðandi ídnaðarmiðdepil, og bæði á láglendinum og í hálendinum uttan um býin hava bøndurnir nógv dýrahald. Mangir gamlir og vakrir bygningar eru í býnum, til dømis Alexander Nevsky-kirkjan, bygd teimum russisku hermonnum til minnis, ið róku turkar úr Sofia í 1878. Vegakervið í Bulgaria er gott. Í Sofia koyrir meginparturin av fólkinum í tráðbussum.
Býir[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Útvortis ávísing[rætta | rætta wikitekst]


text:
Seinastu tíðindi
-
Lættari at starvseta fólk úr ES
Lógin heimilar nú føroyskum fyritøkum at seta útlendska arbeiðsmegi í starv uttan fyristingarnarligar seinkingar. Broytingarnar, sum komu í gildi 1. juli hava við sær, at føroyskar fyritøkur kunnu undangóðkennast...
- 22/08/14
-
Magnus Heinason luttekur á Sjómannadegnum
Magnus Heinason kemur til Klaksvíkar leygarmorgunin. Havstovan rekur rannsóknarskipið “Magnus Heinason”. Við skipinum verða gjørdar kanningar, m.a. av havfrøði, æti, yngli, botnfiski, uppsjóarfiski og reiðskapi. Magnus Heinason kemur til...
- 22/08/14
-
EBay ætlar at selja PayPal
Virðið á partabrøvunum hjá eBay hækkaðu munandi í dag, tá tíðindi bórust um, at felagið hevur ætlanir um at selja PayPal. Virðið hjá eBay hækkaði við 6,8% í gjár,...
- 22/08/14
-
Sp/f Ó yvirskot fyri fyrstu ferð
Sp/f Ó varð sett á stovn í apríl 2011 við tí endamáli at veita tænastur til lesandi í Føroyum. Fyritøkan er mest kend fyri avsláttarkortið og bókasøluna. Í byrjanini...
- 21/08/14
-
Flutningsfyritøka við stórari framgongd
15 stórir bilar – lastbilar, kranabilar, trekkjarar – eru grundarlagið undir IR Lastbilum í Kollafirði. Og grundarlagið er gott, tí í 2013 var avlopið hjá felagnum 2,5 milljónir krónur...
- 21/08/14
-
“Ice bucket challenge” savnar nógvan pening
“Ice bucket challenge” hevur savnað meira enn 31,5 milliónir dollarar. Fyrr í ár tilnevndu føroyingar hvønn annan til at leypa á bláman. Nú verða kendir og minni kendir amerikumenn...
- 21/08/14
-
Stjóraskiftið hjá Vodafone Ísland kostaði 2,4 mió
Stefán Sigurðsson tók við stjórastarvinum í mai mánaði, tá Ómari Svavarsson fór frá. Kostnaðurin fyri stjóraskifti, tá Ómar Svavarson legði frá sær og nýggi stjórin kom til, kostaði fyritøkuni...
- 21/08/14
-
Norra ger klárt til meira olju
Norra fer nú at útskriva fleiri loyvir til boring eftir olju og gassi í offshore umráðunum. Eitt av loyvunum er tætt við russisku markið, upplýsti norska olju- og orkuráð...
- 20/08/14
-
10 ár síðani Google fór á marknaðin
Partabrøvini hjá Google eru hækkaði 1.294% síðani fyritøkan fór á marknaðin. Í gjár vóru tíggju ár liðin síðani Google varð skrásett á Nasdaq. Hesa tíðina hevur Google vunnið seg...
- 20/08/14
-
Kend donsk datingsíða meldað til løgregluna
Danska brúkaraumboðið heldur, at ein kend donsk datingsíða hevur brúkt ólóliga marknaðarføring. Talan er um datingsíðuna Single.dk ApS, sum brúkaraumboðið hevur meldað til løgregluna. Tað skrivar brúkaraumboðið í einum...
- 20/08/14


text:
Kvinnurøddin 30.08.2014 KvinnaPinkubarnadeyði
Í sambandi við at Kvinna gerst 10 ár í ár, fara vit komandi mánaðirnar at finna greinar fram, ið hava verið í Kvinnu, síðan Kvinna kom út í 2004, og deila tær við tykkum her á kvin...
Tiltøk 29.08.2014 KvinnaHvar vart tú fyri 10 árum síðan?
Í sambandi við at Kvinna gerst 10 ár í ár, vilja vit á Kvinnu fegnar hoyra frá tykkum lesarum. Fleiri tykkara hava verið við frá byrjan og eiga kanska enntá fyrstu útgávu av Kvin...
Kvinnurenningin 29.08.2014 KvinnaUpptøkur frá Kvinnurenningini 2014
So er enn ein væleydnað Kvinnurenning av. Út við 1700 kvinnur runnu, gingu og trillaðu gjøgnum Havnar gøtur tann 24. august, og fingu sær síðan eitt gott flenn á Vaglinum, har Jáku...
Mest lisið
- 1 Rennitíðirnar frá Kvinnurennin...
- 2 Kvinna hatíðarheldur 10 ára fø...
- 3 Stongdir vegir undir Kvinnuren...
- 4 Trupulleikar við rennitíðunum ...
- 5 Kom oman í Thomas Dam Interspo...
- 6 Ger títt egna rakikrem
- 7 Upptøkur frá Kvinnurenningini ...
- 8 Hvar er tín Kvinna?
- 9 Nú fær einki meg niður við fla...
- 10 Tá babba kemur heim


text:
Nú ber til at tekna seg til Kvinnustevnuna 2014 við at trýsta her!
Teldupostur við upplýsingum um gjalding verður sendur 1-2 dagar eftir tilmelding. Leguluttakari er tilmeldaður, tá ið legugjaldið er avgreitt.
Tær sum ikki ynskja at gista á Zarepta, kunnu klikkja flugubeini burtur við "Gisting ynskt" ovast á seinnu tilmeldingarsíðuni ella skriva tað í viðmerkingina.
Vinarliga heilsan
Zarepta
Vikuskiftið 12.-14. september 2014 verður árliga kvinnustevnan í Zarepta, har tilmeldingin í ár fer fram á www.zarepta.fo og byrjar fríggjadagin 15. august kl. 18:00.
Undir heitinum: "Ja, saman við nøgdsemi er gudsóttin stórur vinningur!" (1. Tim. 6:6) bjóðar Zarepta enn einaferð til kvinnustevnu, har kvinnur úr øllum pørtum av landinum fáa høvi at hittast eitt vikuskifti, har dentur verður lagdur á hugnaliga og gevandi samveru.
Nú er tilmeldingin byrjað til leguna fyri 18 ár og eldri, sum verður vikuskiftið frá fríggjadegnum 22. august til sunnudagin 24. august 2014.
Frá hósdegnum 28. til sunnudagin 31. august 2014 verður henda áhugaverda familjulega, har dentur verður lagdur á eina fjølbroytta skrá við nógvum til børnini.
Bíbliuskeiðið verður frá sunnudegnum 31. august til sunnudagin 7. september 2014. Zacharias Zachariassen skipar fyri.
Tilmelding á tlf. 332140 ella 211093.


text:
7. desember
7. desember er dagur 341 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 342 um skotár er). 24 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1787 - Delaware er fyrsti amerikanski statur, sum skrivar undir stýrisskipanarlógina fyri Sameindu Statirnar.
- 1941 - Skipið Sauternes, vanliga nevnt Jólaskipið, gongur burtur í Fugloyarfirði.
- 1941 - Japansk flogfør leypa uttan ávaring á amerikansku herflotastøðina Pearl Harbor á Hawaii í Kyrrahavinum. 2200 amerikanarar doyggja í álopinum, sum er beinleiðis atvoldin til, at USA fer upp í Seinna Heimsbardaga.
- 1967 - Amerikanski sangarin Otis Redding spælir inn plátuna Dock Of The Bay, tríggjar dagar áðrenn hann doyr í ein flogvanlukku.
- 1988 - Meira enn 25 000 fólk doyggja, og ein hálv millión verður heimleys, tá ið ein jarðskjálvti rakti Armenia í fyrrverandi Sovjetsamveldinum. Hann máldi 6,9 á Richterstiganum.
- 1995 - Roskilde Domkirke kemur upp á listan hjá UNESCO yvir mentanarskattirnar í heiminum.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1900 - Christian Matras (d. 1988).
- 1924 - Bent Fabricius Bjerre, danskur tónleikari og tónaskjald
- 1932 - Ellen Bursyn, amerikanskur sjónleikari
- 1949 - Tom Walts, amerikanskur rocktónleikari


text:
Bókasavnið letur upp aftur tórsdagin 28. august 2014 kl. 16.30 – 19.00
Bókasavnið opið aftur
Bókasavnið letur upp aftur tórsdagin 28. august 2014 kl. 16.30 - 19.00 (meira...)....
Eitt ár við enn meiri ítrótti og rø....
Nú nýtt skúlaár er byrjað og barnagarðarnir rættiliga eru farnir í gongd aftur eftir summarfrítíðina, er eisini eitt nýtt spennandi rørslu ár byrj....
Nýggjur faldari um Vágs Havn
Í døgunum 25. til 28. august verður oljuráðstevna í Stavanger, har Vágs Havn eisini luttekur. (meira...)....
Umsóknarfreistin fríggjadagin 15. a....
Vágs Kommuna søkir eftir arbeiðsformanni. (meira...)....
Kunning
Vágs Svimjihøll opin sum vant
Nú summarfrítíðin er av, verður Vágs Svimjihøll frá 12. august 2014 opin sum vant. (meira...)...
-
Kommunulæknaviðtala sum vant frá tórsdegnum 7. aug...
Frá tórsmorgni 7. august 2014 verður kommunulæknaviðtala...
-
DAGFØRT: Ongin kommunulæknaviðtala í Vági í viku 3...
DAGFØRT: Læknaviðtala frá tórsdegnum, les meiri her ...
-
Bingjuplássið stongt á Ólavsøku
Mánadagin 28. juli 2014 er bingjuplássið stongt....
Sjálvavgreiðsla
Innskriving til barnaansing á heimasíðuni
Nú er gjørligt at gera innskriving til barnaansingina hjá Vágs kommunu beinleiðis her á heimasíð...
-
Barnaansingin og gjøld fyri árið 2013
Gjøldini fyri barnaansing og frítíðarskúla í Vágs kommun...
-
Bústaðarmarknaður á heimasíðuni
Her á heimasíðuni er ein bústaðar-breddi, har fólk ókeyp...
-
Sjálvavgreiðslan á heimasíðuni
Her á síðuni kanst tú greiða viðurskifti av ymiskum sla...
Vágs Havn
Nýggjur faldari um Vágs Havn
Í døgunum 25. til 28. august verður oljuráðstevna í Stavanger, har Vágs Havn eisini luttekur. (meira...)...
-
M/V Quest á Vág tórskvøldið
Ferðamannaskipið M/V Quest kemur á Vág tórskvøldið. ...
-
Vágs Havn fyrireikar seg til oljuvinnuna
Byggisamtyktin fyri havnarlagið á norðaru og sunnaru síð...
-
Vágs Havn við nýggjari heimasíðu
Miðvísa arbeiðið at marknaðarføra Vágs Havn heldur áfram...
Eitt ár við enn meiri ítrótti og rørslu í Vági er byrjað
Nú nýtt skúlaár er byrjað og barnagarðarnir rættiliga eru farnir í gongd aftur eftir summarfrítíðina, er eisini eitt nýtt spennandi rørslu ár byrjað í Vágs skúla og í dagstovninum Eikilund.
Les meiri
Nýggjur faldari um Vágs Havn
Í døgunum 25. til 28. august verður oljuráðstevna í Stavanger, har Vágs Havn eisini luttekur.
Umsóknarfreistin fríggjadagin 15. august kl. 12
Vágs Kommuna søkir eftir arbeiðsformanni.
Vágs Svimjihøll opin sum vant
Nú summarfrítíðin er av, verður Vágs Svimjihøll frá 12. august 2014 opin sum vant.


text:
Maersk Tankers ætlar at fara undir eina nýggja strategi, og útreiðslurnar skulu upp aftur longur niður til tess at fáa inntøkurnar frá teimum 180 produkttangaskipunum í flotanum hjá reiðarínum upp. Maersk Tankers hevur ikki síðani 2008 verið ført fyri at
Fyrra hálvár í ár setti donsk vindorka øll met. Nógvi vindurin í ársins fyrstu mánaðum fekk saman við fleiri nýggjum vindmyllum vindpartin upp á 41,2 pst. av samlaðu el-nýtsluni í Danmark.Í januar mánaða stóð vindmyllustreymurin - harav ein stór partur
Hóskvøldið 4. sept. kl. 19.00 verður foreldrafundur fyri foreldrum at næmingum í 5. flokki.
Kristoffur Ragnarsson sigur, at Stjørnan er um at fáa endaliga hópin uppá pláss fyri komandi kappingarár.Stjørnan hevði tað trupult í fjør, tá liðið nærum byrjaði heilt av nýggjum við ungum leikarum og so einstøkum útlendskum styrkum. Avtala bleiv seinasta ár
Kærastu vinir! Summarið er longu hálvrunnið, og í dag vil eg fegin senda tykkum eina frágreiðing um arbeiðið hjá Barnamissiónini í Ukraina í summar. Í hesi torføru tíð, tá fólk hvønn dag doyggja í eystara parti av Ukraina, tá
Soleiðis skrivar Tim Ecott á bretskari heimasíðu. Greinin er longu hálvt ár gomul, men er verd at lesa, serliga eftir dramatikkin heima á Sandi leygardagin. – Føroyingar skaða ongan grindastovn, skrivar hann eisini. Tað er næstan
Í barnaútvarpinum í morgun var samrøða við føroyskan drong, sum býr í Dubai. Drongurin greiðir hann frá, hvussu tað er at vitja í Føroyum og um hvussu lívið er í fjarskotna landinum, hann býr í. Í seinna partinum í samrøðuni
Í 2014, varð skipa fyri einari landbúnaðarráðstevnu í Klaksvík, har fokus varð sett á føroyskan landbúnað. Ráðstevnan var sera væl eydna og nógv fólk luttóku. Nú verður væleydnaða ráðstevnan endurtikin.Stigtakarnir avgjørdu at hetta skal verða eitt afturvendandi tiltak, h
Sclerosufelag Føroya skipar hóskvøldi kl 19 fyri fyrilestur við, Jógvan Fríðriksson, um Sclerosu. Fyrilesturin verður hildin á Verkstaðnum á Brekku í Klaksvík, á Brekku 31, 4 sept. kl. 19.00. Kaffi og okkurt gott verður at fáa. ØLL
Axel Hansen, nevndarlimur í Føroya Fiskimannafelag, gevur Vørn og Sjóvinnustýrinum av grovfýluni fyri ikki at hava røkt sínar skyldur og gjørt sítt arbeiði í sambandi við virksemið hjá garnaskipinum Anitu. Hann krevur, at ein kanning av eftirlitsmyndugleikunum verður sett í
Eirikur Biskopstø hevur blanda saman video og myndir frá ársins sjómannadegi.
Shunichi Fujiki, Mitsuhiko Fujii, Norie Yoshike, Richard Hunter og Tony Marano (Propaganda Buster Tony) koma nú til Føroyar. Tey koma til landið hóskvøldið at vísa føroyingum sín samhuga og stuðul, og føroyingum stuðul til sítt tilfeingið. Tey fara eftir ætlan
Recognising the widespread international interest in whales and whaling in general, and the Faroese pilot whale drive in particular, the Government of the Faroes underlines the importance it has always placed on dialogue, freedom of speech and the right of
Á ferð síni í Íslandi hevur løgmaður enn einaferð borið fram boðskapin um, at samstarvið millum londini í útnorðuri eigur at styrkjast. Londini eiga at standa saman um rættin at gagnnýta havsins tilfeingi. Á fundinum í Útnorðurráðnum mánadagin 1. september
Nordlysid.fo hevur í løtuni 40.000 brúkarar og 110.000 vitjanir sambært www.vevlistin.fo. Blaðið sum er komið út síðan 1915 kemur út sum vanligt fríggjadagin og deadline er mikudagin, í morgin, kl. 13.Nærri kunning um lýsingar og prísir eru at finna á
Hóast vit ikki eru í nánd av bestu laksaárum við Leynarvatn, so sigur Andrias Jacobsen í Leynum, at tað eru nógv fleiri laksar komnir niðan í vatnið í ár enn tað eru komnir nógvu tey seinastu árini.Nógv virksemi hevur
Tórshavnar Kommuna keypti Saltsøluna hjá Bacalao og hevur sett bygningin í stand fyri góðar 80 mió. kr.. Hølini skulu sambært býarstýrinum nýtast til at leiga út til oljuvinnu, offshore, virðisøking av fiskavørum, havtøkni, marknaðarførslu, o.a….. Men kommunur hava sambært
Í gjár stongdi flytingarvindeygað í Onglandi. Nógvir pengar eru brúktir og m.a. verður tosað um, at nýggj sjónvarpsavtala hjá feløgunum hevur gjørt tað lættari hjá feløgunum at brúkt pengar.Manchester United stingur seg burturúr sum felagið, sum hevur brúkt nógv mest
Klaksvíks- ogføroyavinurin, Gísli Gíslason, langaði nevan í borðið yvir fyri myndugleikunum í Íslandi. Gísli Gíslason sum er havnarstjóri fyri Faxaflógahavnir, hevur oftani verið í Klaksvík í ymiskum sambandi. Hann tók til orðanna og heitt á myndugleikarnar, um at fylgja teimum
Tíverri er frelsa sálanna ikki tað týdningarmesta hjá mongum meinigheitum og felagsskapum. Um so hevði verið, so høvdu tey brúkt nógv meira av peningi at náa út við evangeliinum. Vit gloyma ov skjótt, at tað snýr seg um ævinleikan, um
- Áðrenn tit undirskrivað húsalánið er mær álagt av Fíggjareftirlitinum at kunna tygum um at tað eru eisini aðrir lánimøguleikar sum tit kundu brúkt, so sum realkreditt lán, sum kundu givið eina bíligari rentu, men sum tó yvir eitt longri…..
Ófrættakendu og óhugnaligu hóttanirnar frá amerikanska Sea Shepherd um at senda fleiri víðgongd viðhaldsfólk til Føroyar við útgerð sum ætlanin er at brúka móti grindamonnum, má fáa myndugleikarnar at vaknað við og tveita hesar ECO-terroristarnar av landinum. Formaðurin í Tjó
Sunnunáttina bjargaði eitt Maersk skip 352 bátaflóttafólkum í Miðjarahavinum.Millum tey 352 bátaflóttafólkini, sum Evelyn Maersk bjargaði út fyri griksku frítíðaroynni Kreta, vóru 43 børn.Flóttafólkini vóru úr Sýria og Afrika, skrivar Ritzau-tíðindastovan.Flóttafólkini vó
Nú vetrarútróðurin er um at byrjað, er ikki sørt, at tú merkir ávísan spenning um fiskiskapin fyri framman.Útróðrarmenn sjálvir hava tey seinastu tvey árini víst á ymiskt, ið merkir framgongd í fiskarínum, og í summar hava vit fingið sjón
Náða meg, Guð, fyri miskunn tína, fyri tína stóru várkunn strika út misgerðir mínar! Tváa meg allan reinan frá míni søk, frá míni synd meg reinsa! Tí misgerðir mínar eg veit, synd mín er mær altíð fyri eygum! Eina móti
Høvdu tit vinarligast viljað sett hetta á tykkara heimasíðu: Minniskvøld í EBENEZER um William G. Sloan – hósdagin 4. September kl. 20. Hósdagin 4. september vera 100 ár liðin, síðani skotski trúboðarin, William
Minniskvøld verður í EBENEZER um William G. Sloan – hósdagin 4. september kl. 20. Hósdagin 4. september vera 100 ár liðin, síðani skotski trúboðarin, William Gibson Sloan, andaðist í húsi sínum á Tinghúsvegnum í Havn.Hetta kvøld verður skipað fyri einum
Og hann hevur svarað mær: "Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi." Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær.
2. Kor 12,9
Royndir gera tað møguligt fyri teg at kenna feilir aftur, næstu ferð tú gert teir.
Oscar Wilde


text:
Snorri Brend
28.08.2013 - 09:43
Aktuelt > Mentan > Uppaling & skúlaskapur
LESTUR: Tað ljóðar ótrúligt, men satt er tað: Tað er ikki neyðugt hjá lesihugaðum ungdómi altíð at leita sær uttanlanda at lesa.
Prógvið fyri hesum sæst í bókini ”Les & Lær í Føroyum” og sum Føroya Ungdómsráð legði fram fyri almenningin í gjár.Bókin er eitt samstarv millum FUR, føroysk fakfeløg og Vinnuhúsið, og vendir sær bæði til ung og tilkomin.- Ja, henda bókin er til tey ungu, sum skulu velja sær sína útbúgvingarleið, men hon vendir sær so sanniliga eisini til tey tilkomnu, sum ynskja at endurútbúgva ella at víðarútbúgva seg, upplýsir Rói Poulsen, formaður í FUR.Bókin er ein lýsing av teim gymnasialu miðámsútbúgvingunum og teim yrkisligu miðnámsútbúgvingunum, og tað er her, at tað verður staðfest, at tilber altso at taka einar 160 ymiskar útbúgvingar í Føroyum. Her er talan um stuttar, miðal og langar framhaldsútbúgvingar og ph.d.-lestur, umframt parttíðarútbúgvingar og ikki próvgevandi útbúgvingar.Fyri Róa Poulsen er eingin ivi um, at tað eru fleiri útbúgvingarmøguleikar her, enn fólk flest geva sær far um og bókin er ætlað til at tað skal vera lættari og greiðari at leita sær kunning um teir møguleikar, sum finnast.- Tað er eisini undarlgt, at tað er nógvar ferðir lættari hjá føroyskum ungdómi at finna útav hvørjar útbúgvingar eru í Danmark enn í Føroyum, hóast talið á útbúgvingum er fleirfaldað størri, og at Danmark er 1.100 kilometrar burturi, vísir hann á.Umframt bókaútgávuna arbeiðir FUR eisini við at fáa eina heimasíðu í lag, har enn fleiri upplýsingar verða at finna um ta einstøku útbúgvingina. Her verður eisin møguleiki hjá tí einstaka at finna fram til eina hóskandi útbúgving, út frá teimum førleikum og royndum sum viðkomandi hevur.At tað er tørvur á einum slíkum átaki, og at tað hevur skund, er Marita Rasmussen, stjóri í Vinnuhúsinum, eisini sannførd um.- Tær ymisku útbúgvingarnar kappast um tey lesandi. Og skulu vit standa okkum í kappingini um ungdómin, so mugu vit marknaðarføra útbúgvingarnar, sum verða bjóðaðar fram her hjá okkum, legði hon dent á.(Mynd: Vinnuháskúlin)Aðrar myndir eru frá framløguni hjá FUR í gjár


text:
Angola
Tjóðveldið Angola (Portugisiskt: República de Angola) er eitt land í Afrika. Í norðri hevur Angola mark við Sair, í eystri við Sambia og í suðri við Namibia. Høvuðsstaðurin eitur Luanda. Fólkatalið var 18 498 000 við ársbyrjan 2011. Leingi hava borgarakríggj og hungur rakt Angola meint.
Bæði politiskt kegl og ósemjur millum ættbólkarnar elva ofta til kríggj. Fyrst í nítiárunum vóru Angola herjað av borgarakríggi og skerpingi. Her er mattrot, og í nógvum býum er eigin vatnútbúningur. Tað eru tey veikastu, børnini og tey gomlu, sum doyggja fyrst. Í 2002 var so stór hungursneyð, at 18 000 fólk vóru hótt [1][2].
Innihaldsyvirlit
- 1 Søga
- 2 Politikkur
- 3 Landafrøði
- 4 Náttúra
- 5 Búskapur
- 6 Fólkið
- 7 Mentan
- 8 Keldur
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Trælahandil[rætta | rætta wikitekst]
Evropeiski trælahandilin í Angola vaks ógvuliga nógv í 17. øld. Portugisar gjørdu herferðir inn í mong angolsk kongsríki eftir trælum. Í 1623 doyði kongurin í Ndongoríkinum í Angola, og árið eftir gjørdist systir hansara, Nzinga Mbande (1583–1663), drotning. Nzinga drotning setti seg uppímóti trælahandlinum, tá ið hon hoyrdi, hvussu ræðuligt tað var hjá trælunum umborð á skipunum, sum førdu teir til Suðuramerika. Tá ið Nzinga kom at samráðast við portugisar, vildu teir ikki geva henni sess. Men hon setti seg á bakið á einum manni, sum var komin við henni.
Ikki vardi leingi, til kríggj brast á ímillum hennara og portugisar, tí at hon sýtti fyri at útvega teimum alsamt fleiri trælir, sum skuldu verða sendir til gróðrarlundirar hjá portugisum í Suðuramerika. Hon fekk grannaríkini í part sær ímóti portugisum, og tá ið teir róku hana úr Ndongo, tók hon ræðið í Matamba í Norðurangola og helt fram frælsisbardaga sínum. Tá ið hon doyði í 1663, var Matamba enn frælst ríki.
Nýtt kongsríki[rætta | rætta wikitekst]
Seinast í 17. øld ráddu tvey bantufólk í Angola, lundar og lubar. Vælferð teirra bygdi á handil, helst við salti, kopari og jarni. Upprunaliga Lundaríkinum stýrdi kongsætt, sum nevndi seg Mwata Yamvo. Við kazembunum sum høvuðsmonnum sendi hon út rannsóknarlið at taka grannaríkini og vinna sær nýtslurættindi yvir náttúrutilfeinginum, sum har var. Ríkini, teir løgdu undir seg, gjørdust hjálond hjá Angola.
Í 1740-árunum ráddi ein kazembur á leiðini við niðara enda á Luapulaá. Hetta Luandakongsríkið kravdi inn skatt av salti og kopari í økinum vestantil og fekk eftirlit við jarnmálmanámunum eystantil. Í 1780-árunum seldi sami kazembur trælir vestureftir ígjøgnum Mwata Yamvo og kopar og fílabein eystureftir.
Borgarakríggj[rætta | rætta wikitekst]
Tá ið portugisar fóru úr Angola í 1975, brast borgarakríggj á. Kríggið stóð ímillum frælsisrørsluna MPLA, sum Kuba og Sovjetsamveldið stuðlaðu, og UNITA, sum USA og Suðurafrika stuðlaðu. Í 1991 fekst vápnahvíld í lag. Stutt eftir var val, MPLA vann, og so brustu bardagarnir á aftur. Í 1994-1995 samdust partarnir um at binda frið, men seint hevur gingið at seta avtaluna í verk. So at siga eingir landspartar sluppu óskalaðir undan krígnum. Túsundtals fólk lótu lív (uml. 500 000 [3]), og uppaftur fleiri vórðu meiðslað [4].
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Uppreistur[rætta | rætta wikitekst]
Vegna tess, at uppreistur hevur herjað í Angola í fleiri ár, samstundis sum uppreistrarherurin UNITA ikki enn hevur hildið sínar skyldur, sum eru fevndar av Lusakasamtyktini, og samstundis sum støðan í Angola er ein hóttan í móti altjóða friði, hevur Trygdarráð Sameindu Tjóða samtykt fleiri fyriskipanir, ið limalondini eiga at útinna. Í 1993 varð samtykt at banna innflutningi av olju og vápnum til UNITA. Í 1997 og 1998 vórðu aðrar samtyktir gjørdar, sum hava til endamáls at avmarka og helst steðga virkseminum hjá UNITA.
Cabinda[rætta | rætta wikitekst]
Cabinda er oljuríkur landslutur í Angola, og eisini samtíðis eitt øki, har uppreistrarmenn stríðast fyri sjálvstýri.
African Nations Cup 2010[rætta | rætta wikitekst]
Togo hevur tikið seg úr African Nations Cup í 2010 [5]. Orsøkin er, at uppreistrarmenn úr Cabinda í 2010 skutu við maskinbyrsum eftir spælarabussinum hjá Togo. Bussførarin doyði av skotunum og tveir leikarar vóru særdir. Leikararnir hava tí gjørt av, at teir ikki luttaka í African Nations Cup 2010. Bussurin var á veg úr Kongo til Angola.
Kendasti leikarin hjá Togo er óivað Emmanuel Adebayor, og hann er ikki ímillum teir skaddu. Málverjin Kodjovi Obilalé og verjuleikarin Serge Akakpo eru navngivnir sum skaddir, men lagt verður afturat, at fleiri eru á listanum. Annars frættist, at leikarar sluppu so væl, tí tveir bussar vóru. Uppreistrarmenninir skutu mest eftir fremra bussinum, har nærum bara viðføri var í. Flestu leikararnir sótu í aftara bussinum. Spurnartekin verður nú sett við, hví liðið úr Togo valdi at koyra í bussi gjøgnum vandaøki, tá teir eins væl kundu ferðast við flogfari til høvuðstaðin í Angola, sum eitur Luanda.
José Fernando Lelo[rætta | rætta wikitekst]
José Fernando Lelo var tíðindamaður fyri Voice of America (VoA) í Cabinda frá 2003 til 2007. Hann skrivaði regluliga tíðindagreinir, har hann fanst at politikkinum hjá stjórnini í Cabinda og vantandi áhuganum hjá stjórnini fyri at halda friðaravtaluna. Hann hevur áður verið handtikin orsakað av kritisku áskoðaum sínum. Lelo varð 6. september í 2008 dømdur 12 ára fongsul fyri at hava mælt til uppreistur í landslutinum Cabinda [6]. Hann varð handtikin á arbeiðsplássi sínum 15. november 2007 av fólki frá vápnaða herliðnum í Angola, av tí at hann var undir illgruna fyri at vilja skipa fyri vápnaðum uppreistri. Rættarmálið var ikki rættvíst, og hann varð dømdur við ein hernaðardómstól.
José Fernando Lelo varð ákærdur fyri at hava givið seks hermonnum pening og tilfar til vápnaðan uppreistur. Tann 28. november í 2007 skuldu hermenninir, sum samstundis blivu handtiknir, vitna móti honum. Teir søgdu, at teir ongantíð høvdu møtt honum, og at teir gjøgnum píning vórðu blivnir noyddir at siga, at teir kendu hann og høvdu fingið pening frá honum. Hóast hetta bleiv José Fernando Lelo, eftir at rættarmálið hevði verið útsett fleiri ferðir, dømdur 12 ára fongsul við ein hernaðardómstól fyri uppreistur móti statinum. Fimm av teimum seks hermonnunum vórðu dømdir 13 ára fongsul.
Deyðadómur[rætta | rætta wikitekst]
Í Angola varð deyðarevsing avtikin í 1996 [7].
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Veðurlag[rætta | rætta wikitekst]
Veðurlagið syðst er temprað, fyri norðan er tropiskt veðurlag.
Okavangooyrar[rætta | rætta wikitekst]
Okavangooyrarnar eru ikki sum aðrar oyrar, ið leggjast við havið ella vøtn, men renna út í oyðimørk. Áin vellir upp í Angola og rennur í landsynning ígjøgnum Namibia, til hon ger oyrarnar í Kalaharioyðimørk í Botsvana. Stóru mýrarnar og áirnar eru stívliga 22.000 km2 í vídd og tilhaldsstaður hjá sonnum djóra- og plantumeingi.
Fólkið, ið býr við oyrarnar, siglir í oyrunum í holaðum kanoum, nevndar mokoro.
Luanda[rætta | rætta wikitekst]
Havnabýurin Luanda er høvuðsstaður og størsti býur í landinum. Portugisar bygdu býin í 1576, og í fleiri hundrað ár var hann trælamiðstøð, haðan trælir vórðu avskipaðir til Brasil, sum tá var portugisiskt hjáland. Portugisar bygdu eitt verndaivirki, og mong onnur prýðilig hús, ið nú standa síð um síð við nýmótans háhús.
Náttúra[rætta | rætta wikitekst]
Dýralívið[rætta | rætta wikitekst]
Her eru t.d. heimsins minsta antilopa, dik-dik, og størsta dýr uppi á landi, afrikanski fílurin. At verja hótt dýr eru stór øki løgd av sum friðingarøki og tjóðgarðar.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Angola kundi verið ímillum tey lond í Afrika, har framburðurin var størstur. Stórir partar í landinum eru fruktagóðir, fyri norðan eru stórir regnskógir, fyri sunnan víðar, turrar grasfløtur. Dyrkað verður so mikið, at landið er sjálvbjargið við mati, ríviligt av øðrum tilfeingi er eisini, bæði olja og gass og alskyns steinsløg, ið veita landinum góða inntøku. Men drúgva og harða borgarakríggið, ið vardi í 20 ár, hevur armað landið.
Ídnaður[rætta | rætta wikitekst]
Í Syðra-Afrika eru ógvuliga nógv steinsløg. Meginparturin av øllum diamantum, gulli, urani og kopari kemur hiðan, og hetta hevur broytt korini hjá fólki og búskapin í londunum nógv. Drúgva borgarakríggið hevur oyðilagt nøkur nám og ídnaðarvirki í Angola.
Í landnyrðingspartinum eru av størstu diamantlindum í heiminum, og syðri í landinum høgga teir jarnmálm og onnur steinsløg. Benguelajarnbreytin varð latin upp í 1931. Hon varð løgd at flyta kopar og onnur steinsløg eftir úr námunum í Sambia og Fólkaræðiliga Lýðveldinum Kongo til havnabýirnar Lobito og Benguela í Vesturangola. Mangir angolar arbeiddu á jarnbreytini og í havnabýnum, men mangir teirra gjørdust arbeiðsleysir, tá ið jarnbreytin varð oyðiløgd í borgarakrígnum. Eftir vápnahvíldina í 1991 eru partar av jarnbreytini gjørdir aftur.
Olja[rætta | rætta wikitekst]
Danska felagið Mærsk Oil hevur rakt við olju úti fyri strondini í Angola, og í 2011 fer felagið at taka støðu til, um tað skal fara undir framleiðslu har [8]. Mærsk Oil sigur við tíðindastovuna Reuters, at ein royndarboring gav 6.650 tunnur av olju úr brunninum um dagin, og tað er felagið væl nøgt við. Leitiøkið, sum Mærsk Oil hevur, er einar 60 fjórðingar úr angolsku strondini. Danska felagið eigur 50 prosent av loyvinum. Tað angolska ríkið og tvey onnur oljufeløg eiga hin helmingin av loyvinum.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
39 % av fólkinum í Angola bugva á bygd [9]. Tó at ikki øll eru bøndur, fáast nógv tey flestu við jarðarbrúk. Í útryðjuni í Luanda búgva túsundtals fólk í fátækrabýlingum.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Í Angola hevur verið vanligt, at konufólkið hevur havt ábyrgd av at hildið hús, umframt at dyrka jørðina. Mong mannfólk eru heiman upp í eitt og tvey ár í senn og arbeiða í námum og í býunum, tí eru næstan bara konufólk eftir í bygdunum. Tey fáa tí alt meiri ábyrgd av húsi og heimi.
Tónleikur[rætta | rætta wikitekst]
Humbiar í Útsynningsangola nýta vanligan boga sum ljóðføri. Hann, ið leikar, heldur boganum inn at munninum við aðrari hond. Við hinari hondini slær hann á bogastreingin við einum pinni, og tá koma ymiskir tónar, meðan leikarin flytir varrarnar eftir boganum.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/2504661.stm
- ↑ http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1967082.stm
- ↑ http://www.corpwatch.org/article.php?id=2576
- ↑ http://www.historyworld.net/wrldhis/PlainTextHistories.asp?historyid=ad33
- ↑ http://www.telegraph.co.uk/sport/football/6956588/Togo-pull-out-of-African-Nations-Cup-after-bus-attack-in-Angola.html
- ↑ http://www.amnesty.org/en/library/asset/AFR12/008/2008/en/0ad9b5fd-88ae-11dd-8e5e-43ea85d15a69/afr120082008en.html
- ↑ http://allafrica.com/stories/201005191246.html
- ↑ http://www.offshore.no/nyheter/sak.aspx?id=15338
- ↑ http://www.indexmundi.com/angola/urbanization.html


text:
Grønland
Grønland, á grønlendskum Kalaallit Nunaat, eru oyggjaland í Arktis og Norðuratlantshavi, og hoyrir til Danmark. Høvuðsstaður er Nuuk, og í landinum búgva umleið 60 000 íbúgvar. Høvuðsmálið er grønlendskt. Grønland er heimsins størsta oyggj og er næstan alt í norðurpolarringinum.
Greiður meirluti er í Grønlandi fyri sjálvstýri. Meira enn tríggir fjórðingar av grønlendingum, sum vóru á fólkaatkvøðu 25. november 2008, atkvøddu fyri nýggju sjálvstýrislógini. Góð 70 pst. av grønlendingum luttóku í fólkaatkvøðuni [1].
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Grønlands Søga
Helst hava forsøgulig fólk verið í Grønlandi frá um 8.000 f.Kr. Fremri mentanir tóku seg upp um 2.000 f.Kr. Ein teirra er smáreiðskapsfólkið í Arktis, sum kanska er ættað frá sibirum, ið høvdu gingið um Beringssund úr Asia til Alaska, meðan tað var landfast í seinastu ístíð. Teir búsettu seg heilt eysturi í Grønlandi um 2.000 f.Kr. Seinni býttu teir seg sundur í ættbólkar og verða nú á døgum nevndir inuittar. Í Evropa hava teir verið nevndir eskimoar. Inuittar dugdu at laga seg til harðbalna lívið í kalda grønlendiska veðurlagnum. Teir veiddu til dømis reindýr og kóp.
Elsta søga um Grønland er at finna í íslendingasøguni Eiriks søga reyða, sum fortelur um norðbúgvan Eirik Reyða, ið flutti úr Íslandi til eitt land vestanfyri. Hann nevndi landið Grønland, tí hann metti hetta vera eitt gott og jaligt navn. Við tíðini settust nógvir norðbúgvar í Grønlandi.
- Um 986 - Eirikur Reyði setur búgv í Grønlandi.
- 1261 - Grønland fer undir Noreg.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Grønlendskur Politikkur
Grønland og Føroyar eru í ríkisfelagsskapi við Danmørk.
Val november 2008[rætta | rætta wikitekst]
Grønlendingar atkvøddu sum væntað fyri sjálvstýrislógini á fólkaatkvøðuni 25. november 2008. Tríggir av fýra veljarum søgdu ja, meðan ein segði nei. Valluttøkan var 72 prosent, sum er nógv í Grønlandi. Úrslitið av fólkaatkvøðuni var ein sannførandi meirluti fyri øktum sjálvstýri. Tá talt var upp, vóru 75,54 pst. fyri og 23,57 pst. ímóti. Restin av atkvøðunum vóru antin blankar ella ógildugar. Tilsamans 39.285 fólk høvdu atkvøðurætt og vallutøkan var 71,96 pst. Tað var beinanvein greitt, tá farið varð undir at telja atkvøðurnar, at greiður meirluti var fyri øktum sjálvstýri. Eitt skifti var meirlutin oman fyri 80 pst., men tá úrslitini komu úr teimum stóru býunum í Vesturgrønlandi, minkaði meirlutin eitt sindur. Í Nuuk var mótstøðan størri enn í restini av landinum, orsøkin kann vera, at fólkið í Nuuk er meira samansett og at fleiri danir búgva har [2].
Grønlendska sjálvstýrislógin kemur í gildi 21. juni 2009. Einki er at siga til, at Danmark ynskir at varveita ríkisfelagsskapin við Grønland, sum teir fingu endaliga við Kielerfriðinum 1814. Nú úrslitið av fólkaatkvøðuni er greitt og nýggja sjálvstýrislógin kemur í gildi í staðin fyri heimastýrislógina frá 1979, er slóð ruddað fyri, at Grønland tekur á seg fleiri málsøki frá dønum at umsita og samstundis eisini fær fult ræði á ráevnum í undirgrundini.
Úrslitið fyri alt landið gjørdist fylgjandi[rætta | rætta wikitekst]
- Ja: 21.355 (75,54%)
- Nei: 6.663 (23,57%)
- Blankar: 175 (0,62%)
- Ugyldigar: 75 (0,27%)
- Atkvøðurætt: 39.285
- Atkvøðuprosent: 71,96
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Í 2013 búðu 57 714 fólk í Grønlandi [3], og tað er met, men sambært framrokningum hjá grønlendsku hagstovuni fer fólkatalið at minka í komandi árum. Framrokningin vísir, at í 2040 fara 53 856 fólk at búgva í Grønlandi, harav 46 688 eru fødd í Grønlandi. Samanborið við hagtølini fyri 2013 merkir hetta, at lutfalsliga fleiri grønlendingar fara at flyta av landinum. Hagstovan sigur, at uttan tilflyting uttaneftir hevði fólkatalið minkað uppaftur meiri.
Grønlendingar eru nøgdir við lívið. Tað vísir ein kanning, sum er gjørd. Kanningin byrjaði í 1994, og nú úrslitið er kunngjørt, vísir tað, at 94 prosent av grønlendingum siga seg verða nøgdar við lívið. 1.200 fólk vórðu við í kanningini, tey vóru bæði í býunum og í bygdunum.
Yvir 18 000 grønlendingar búgva í Danmark, og kvinnurnar eru í stórum meirluta.
Brotsgerð[rætta | rætta wikitekst]
Grønland hevur lutfalsliga flest brotsverk í Ríkisfelagskapinum. Lutfalsliga verða fleiri brotsverk meldaði í Grønlandi enn í Danmark og Føroyum. Fyri hvørji 10.000 fólk er talið av meldingum 211, 801 og 1019 fyri ávíkavist Føroyar, Danmark og Grønland. Serliga er støðan ring í Grønlandi, tá talan er um neyðtøkur og blóðskemd. Her er lutfallið 10 ferðnar hægri í Grønlandi enn í Danmark ella Føroyum.
Upprunafólkið[rætta | rætta wikitekst]
Helst hava forsøgulig fólk verið í Arktis frá um 8000 f.Kr. Fremri mentanir tóku seg upp um 2000 f.Kr. Ein teirra er smáreiðskapsfólkið í Arktis, sum kanska er ættað frá sibirum, ið høvdu gingið um Beringssund úr Asia til Amerika, meðan tað var landfast í seinastu ístíð. Teir búsettu seg heilt eysturi í Grønlandi um 2000 f.Kr. Seinni býttu teir seg sundur í ættbólkar og verða nú á døgum nevndir eskimoar. Inuittar dugdu at laga seg til harðbalna lívið í kalda arktiska veðurlagnum. Teir veiddu til dømis reindýr og kóp [4].
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Grønlendsk Landafrøði
Grønland, sum er heimsins størsta oyggj er 2.175.600 ferkilometrar, ella á stødd við øll Norðurlondini, Stóra Bretland, Týskaland, Beneluxlondini, Pólland, Eysturríki og Sveis tilsamans. Hóast støddina, er "bert" búgvandi á 341.700 fermetrum, ella á einum landaøki, sum er á stødd við Týskaland. - 1.833.900 ferkilometrar er innanlandsísur, sum er millum tríggjar og fýra kilometrar tjúkkur í støðum. Meir enn 80 prosent av Grønlandi er ísur, og hesin er í miðal 1.500 metrar djúpur. Bráðnaði grønlendski ísurin, hevði Grønland helst verið eitt oyggjaland. Strondin í Grønlandi er umleið 40.000 kilometrar til longdar. Arktiska frostmýran er eitt tað kaldasta og turrasta økið í heiminum.
Kommunur[rætta | rætta wikitekst]
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Grønlendskur Búskapur
Í Suðurgrønlandi verða umleið 24.000 seyðir slaktaðir um árið. Fiskivinnan er tó týdningarmesta inntøkukeldan í Grønlandi.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.nytimes.com/2008/11/27/world/europe/27greenland.html?_r=0
- ↑ http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7749427.stm
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gl.html
- ↑ http://snl.no/Gr%C3%B8nland/befolkning
Útvortis ávísing[rætta | rætta wikitekst]
- Namminersorlutik Oqartussat - Grønlendska heimastýrið
- Greenland - CIA World Factbook
- Naatsorsueqqissaartarfik - Grønlendsk hagtøl
- Greenland Tourism - Ferðaráð Grønlands


text:
Aðalsjtórn Tjóðveldis hevur á fundi í vikuni viðgjørt fleiri viðkomandi mál.
Umframt politisku støðuna í landinum og avleiðingar av førda politikkinum hjá samgonguni, viðgjørdi aðalsjtórnin boð floksins upp á ein framtíðarpolitikk, sum skal tryggja einar Føroyar fyri øll. Semja var um, at grundleggjandi skifti í stjórnarmálum aftan á eitt komandi løgtingsval er alneyðugt.
Somuleiðis var semja um, at Tjóðveldi skuldi arbeiða meira við at gera sítt boð um ein framtíðar fiskivinnupolitikk greiðari fyri almenningin og tey, sum virka í vinnuni.
Aðalstjórnin metir, at tað er av alstórum týdningini, at ein nýggjur fiskivinnurpolitikkur verður stungin út í kortið, so vit ikki halda fram á teirri vandakós, sum sitandi samgonga leiðir okkum í á fiskivinnuøkinum.
Fundurin samtykti at heita á tingmanning floksins at halda á við at fáa fiskivinnupolitikk floksins framdan í verki á tingi saman við teimum flokkum, sum alment hava víst, at teir taka undir við neyðugu broytingunum.
Fleiri mál av týdningi fyri politisku skipan okkara vórðu umrødd, eitt nú politiska handfaringin av málinum um Skálafjarðartunnilin, tiltikna tollmálið, skattanýskipanin hjá sitandi samgongu, sum í framtíðini fer at taka trygdarnetið undan teimum, ið eru veikast fyri í samfelagnum, málið um garnaskipið Anitu og um vitjanina av felagsskapinum Sea Shepheard her á landi í summar - sæð í ljósinum av, at útlendingamál ikki er føroyskt málsøki.
Fundurin umrøddi virksemið hjá flokkinum komandi mánaðirnar. Ætlanin er at fara kring landið og saman við økisfeløgunum skipa fyri politiskum fundum av ymiskum slag.
Petur í Gong
aðalstjórnarformaður
Síðsta skúlaár vóru skúlar í landinum, sum settu eina skipan um samrøðubólkar í verk.
Samrøðubólkar er ein skipan, ið hjálpir næmingum, har foreldrini eru farin hvør til sítt. Undir skipaðum leisti skipa lærarar fyri, at børnini sleppa til orðanna um hetta evnið, ið mangan er svárt at tosa um. Lærararnir, ið hava tikið skeið í samrøðubólkum, skipa bólkarnar og taka atlit til ymisk viðurskifti. Eitt nú at næmingarnir er á áleið sama aldri, og at bólkurin ikki verður ov stórur, men uml. 8 børn.
Tað skrivar Jónleif Johannesen, næstformaður í Føroya Lærarafelag, í grein í Skúlablaðnum.
Lærarar og foreldur lata sum heild væl at samrøðubólkunum og siga, at børnini verða minni rastleys og kenna seg tryggari í skúlanum, tá samrøðubólkarnir eru virknir. Eisini eru fleiri, sum meta, at næmingurin hevur lættari við at hugsavna seg um arbeiðsuppgávuna, tá hann so er sloppin at seta orð á fleiri av teimum átrokandi tonkunum, ið hjúnaskilnaðarstøðan vekir.
At næmingar møtast á slíkan hátt og saman við øðrum, ið eru í somu støðu, sleppa at lurta og seta orða á viðurskifti teimum liggur á hjarta, lættir um gerandisdag teirra. Børnini og lærararnir í samrøðubólkunum fáa boð um, at tað, ið tosað verður um í samrøðubólkunum, ikki skal forteljast uttan fyri samrøðubólkin. Hetta gevur næmingunum eina kenslu av tryggleika og møguleika at tosa um svárar støður, skrivar Jónleif Johannesen.
Fleiri AKT- og serlærarar hava tikið skeið innan samskipan av samrøðubólkum og eru fúsir at fara til verka í hesum sambandi. Kortini er eingin beinleiðis játtan sett av til hetta virksemi. Síðsta skúlaár fingu nakrir skúlar tímar frá Mentamálaráðnum at brúka til samrøðubólkar. Hesir tímar vóru tøkir, tí eitt nú AKT-skipanin í fleiri pørtum av landinum ikki er nóg væl skipað, og trivnaðartímar lógu óbrúktir.
Vísir tað seg, at AKT-skipanin og aðrar skipanir við, áhaldandi standa so veikt, at tímar leypa av, er eitt gott hugskot at eggja skúlum at seta samrøðubólkar á stovn. Tað hevur týdning, at lærararnir, sum hava samrøðubólkarnar, hava góðan kunnleika til samrøðubólkaskipanina, so skipanin verður so góð og gevandi sum gjørligt, skrivar næstformaðurin í Lærarafelagnum.
Samrøðubólkarnir eru eitt gott átak, ið gagnar næmingunum í stóran mun. Samrøðubólkarnir geva næmingunum høvi undir tryggum umstøðum, saman við næmingum, ið eru í líknadi støðum sum teir, at tosa um átrokandi spruningar. Hetta ger, at tað, í væl størri mun, aftur er rúm og orka til at samskifta fakliga og sosialt, skrivar Jónleif Johannesen.
Nú mugu íslendingar læra seg at halda Hoyvíkssáttmálan, ella má sáttmálin sigast upp!
Hava tit nakrantíð hoyrt stórvegis um trupulleikar við at fáa íslendskar vørur inn á føroyska marknaðin? Hava tit nakrantíð hoyrt stórvegis um trupulleikar við at fáa íslendskar tænastur inn á føroyska marknaðin? Ella hava tit nakrantíð hoyrt stórvegis um trupulleikar at fáa íslendska arbeiðsmegi ella kapital inn á føroyska marknaðin? Allir føroyingar kunnu óivað uttan at blunka svara noktandi upp á omanfyristandandi spurningar. Heilt nógvar íslendskar vørur koma frítt á føroyska marknaðinum, uttan at nakar setur forðingar fyri tí. Íslendskar tænastur og arbeiðsmegi eru á føroyska marknaðinum í hópatali, eisini uttan at nakar setur forðingar fyri tí. Hví? Tí vit hava eina fríhandilsavtalu, kallað Hoyvíkssáttmálin, við Ísland, og vit føroyingar virða yvirornað henda sáttmála.
Men, vendi eg spurninginum við og spyrji, um tit nakrantíð hava hoyrt um trupulleikar hjá føroyskum vørum, tænastum, arbeiðsmegi ella kapitali á Íslendska marknaðinum, er svari óivað ja,ja,ja og aftur ja! Og soleiðis virða íslendingar somu handilsavtalu við Føroyar. Í Íslandi leggja tey, politikarar og embætisfólk, ferð eftir ferð forðingar fyri m.a. møguleikanum hjá føroyskum vørum á íslendska marknaðinum. Nógv kann nevnast. M.a. mjólkaúrdráttir, meir ella minni alt kjøt, og eisini eitt nú lodna.
Aftur ein orrusta
Seinasta dømið er, um eitt føroyskt fiskiskip sum ikki slapp í íslendska havn at fremja tað, sum skip nú einaferð fara í havn at fremja; m.a. taka olju og proviant eins og at landa. Skipið slapp so til endans í havn, men bert tí at tað hevði maskinbrek, og var í eini minni neyðstøðu. Men olju, proviant og landing; nei, ongar veitingar. Hetta hóast at skipið fiskar á júst sama hátt og á sama stað og av somu kvotu, sum eini 10 íslendsk skip gera. Tey í Íslandi krógva seg í løtuni aftanfyri eina íslendska kunngerð. Men mint verður á, at tað altso eru íslendskir politikarar og íslendsk embætisfólk, sum gera íslendsku kunngerðirnar. Í mínum hugaheimi er hetta undir alt lágmark, beinleiðis í stríð við Hoyvíkssáttmálan, og nærum láturligt. Eg veit ikki, um eg skal gráta ella flenna.
Hoyvíkssáttmálin
Hoyvíkssáttmálin varð undirskrivaður hin 31. august 2005, og kom í gildi hin 1. novembur 2006. Líka síðani tá hava føroyingar barst við allar tær forðingar, sum íslendingar á henda og handa hátt hava lagt, fyri at føroyskar vørur, tænastur, arbeiðsmegi og kapitalur ikki skulu megna at fáa fótin fyri seg á íslendska marknaðinum.
Grein 1 og 3 í Hoyvíkssáttmálanum eru annars soljóðandi:
“§ 1 - ENDAMÁL
Endamálið við hesum Sáttmála er at fáa í lag eitt búskaparøki, ið fevnir um umveldini Ísland og Føroyar. Á hesum búskaparøki verður, innan innihaldsvídd Sáttmálans, bannað at gera mismun vegna tjóðskap, virkisstað ella vegna vøruuppruna.”
“§ 3 - INNIHALDSVÍDD
Er ikki annað tilskilað, er hesin Sáttmáli virkin fyri:
a) handil við vørum;
b) handil við tænastum;
c) flyting hjá persónum og uppihaldsrætt;
d) flutning av kapitali og íløgur;
e) stovnseturætt;
f) kapping, almennan einkarrætt, almennan stuðul og innkeyp hjá tí almenna;
g) samvinnu á øðrum økjum, sum ásett í Grein 7.”
Teksturin tosar væl greitt fyri seg: eitt búskaparøki, har bannað er at gera mismun.
Hvat eru vit so nú? – Á einum vegamóti!
Tað mugu vera mørk fyri, hvussu nógv vit í Føroyum lata okkum lumpa og verða drigin eftir hárinum á tílíkan hátt. Vit eru á einum vegamóti. Løgmaður, sum umsitur málsøkið, og føroysku umboðini í Hoyvíksnevndini mugu gera íslendingum heilt klokkugreitt, at nú mugu tey læra seg at virða og halda sínar skyldir í sáttmálanum ella má hann setast úr gildi! Vit kunnu snøgt sagt ikki loyva okkum at lata standa til longur og hoyra upp á allar undanførslurnar, sum íslendingar ferð eftir ferð koma við, um hví Hoyvíkssáttmálin ikki verður hildin.
Dómstólur – møguliga sum eitt alternativ
Sum ein triði møguleiki, ber møguliga til at stovnseta ein serdómstól at taka støðu um Hoyvíkssáttmálin, frá støðu til støðu, er brotin. M.a. innari marknaðurin í ES hevur ein tílíkan dómstól, nevndur EF-dómstólurin. Í øllum førum eigur ein tílíkur dómstólur tá at hava heimild til at áleggja tapandi partinum at gjalda sakarmálskostnað og at áleggja bøtur, gjarna stórar bøtur. Tá høvdu londini helst hugsað seg meira um, áðrenn tey ásettu reglur o.a. í stríð við Hoyvíkssáttmálan. Eg havi varhugan av, at mangar av umstríddu reglunum eru ásettar við vilja, hóast vælvitandi at tað fór at verða í stríð við Hoyvíkssáttmálan. Hetta kann kallast “går-den-så-går-den politikkur”. Sum er, inniheldur Hoyvíkssáttmálin, miðskeiðis í grein 5, ávísar reglar sum skulu tryggja javna kapping í nýstovnsetta búskaparøkinum. Hesar reglur vísa til kappingareftirlitini í londunum báðum, og við undirvirðissølu verður víst til WTO og stig at taka smb. GATT 94. Hesir møguleikar eru, eftir míni sannføring, fyrst ov veikir, og síðani ov snævrir og møtumiklir.
Handilssáttmálar
Sjálvur eri eg fyri, at Føroyar hava handilssáttmálar við onnur lond ella tollsamgongur, eisini við Ísland. Eisini meti eg Ísland sum brøðratjóð. Men tað kemur altíð eitt tíðspunkt, har vit sum føroysk tjóð mugu spyrja okkum sjálvi, hvussu langt vit vilja lata onnur trýsta okkum, áðrenn vit siga, at nú er nokk. Viðvíkjandi Hoyvíkssáttmálanum haldi eg, at tann tíðin er komin. Skulu vit áhaldandi hava Hoyvíkssáttmála við Ísland og íslendingar, má kravið, uttan undantak, verða, at tey virða endamálgreinina, grein 1, í sáttmálanum og lata vera við at diskriminera føroyskar vørur og tænastur í Íslandi.
Røtt timing
Mánadagin í komandi viku fara løgmaður, uttanlandsnevndin og útnorðurnevndin á fyriskipaða ferð til Íslands í samband við Útnorðurráðstevnu. Fundur verður eisini helst bæði í Hoyvíksnevndini og í Hoyvíksráðnum. ‘Timingin’ kundi ikki verið betur. Tað skal hervið verða mín almenna áheitan til løgmann og løgtingslimirnar í uttanlandsnevndini og í útnorðurráðnum (sum samstundis eisini er Hoyvíkstingnevndin), um at nýta høvið at taka hesi álvarsviðurskifti upp við íslendingar. Tí eitt er greitt: vit kunnu ikki bara lata standa til sum nú er!
Janus Rein
Løgtingsmaður fyri Fólkaflokkin
Hetta var ein fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52a.
Fyrispurningur um pensjónsviðurskiftini hjá giftum og sambúgvandi pensjón¬istum), settur Anniku Olsen, landsstýriskvinnu í almannamálum (at svara skrivliga eftir TS § 52a) Og Kári P. Højgaard, løgtingsmaður spyr Anniku fylgjandi:
1. Heldur landsstýriskvinnan, tá talan er um pensjón, at tað er rætt, at sambúgvandi skulu hava betri sømdir, enn hjúnafelagar?
2. Ætlar landsstýriskvinnan í hesum samgonguskeiði at fremja neyðuga lógarbroyting, so giftir pensjónistar verða javnstillaðir við sambúgvandi?
Viðmerkingar
Ásannast má, at pensjónsviðurskiftini hjá giftum pensjónistum eru nógv truplari, enn um hesi vóru sambúgvandi.
Nógv hevur verið tosað um, at tað er órættvíst, at fólk, sum velja at liva saman í hjúnalagi, skulu revsast fíggjarliga og fáa eina lægri pensjón enn tey, sum eru sambúgvandi.
Tað er somuleiðis ein samfelagsavbjóðing, tá vit hava eina pensjónsskipan, sum leggur upp til, at pensjónistar kunnu freistast til formliga at skiljast fyri fíggjarliga at fáa alt at hanga saman.
Á Løgtingi, 15. august 2014
Kári P. Højgaard
Svar
1. Heldur landsstýriskvinnan, tá talan er um pensjón, at tað er rætt, at sambúgvandi skulu hava betri sømdir, enn hjúnafelagar?
Eini hjún, sum ikki hava aðra inntøku enn fólkapensjón og samhaldsfasta, hava eina mánaðarliga inntøku eftir skatt á umleið 16.500 kr. (bæði tilsamans). Eitt sambúgvandi par uttan aðra inntøku enn fólkapensjón og samhaldsfasta hava eina mánaðarliga inntøku á 19.700 kr. (viðbót til ávísar pensjónistar íroknað). T.v.s. at sambúgvandi parið hevur eina mánaðarliga inntøku, ið er umleið 3.200 kr. hægri enn gifta parið. Eitt sambúgvandi par og eini hjún hava vanliga sama uppihaldstørv, og tí eri eg samd við spyrjaranum, at tað ikki er rætt og rímiligt, at giftu pensjónistarnir skulu hava eina so mikið lægri inntøku.
Í grannalondum okkara er meginreglan, at gift og sambúgvandi eru javnsett. T.v.s., at gift og sambúgvandi fáa somu upphædd í fólkapensjón, meðan tey, sum búgva einsamøll fáa eina pensjón, sum er hægri.
2. Ætlar landsstýriskvinnan í hesum samgonguskeiði at fremja neyðuga lógarbroyting, so giftir pensjónistar verða javnstillaðir við sambúgvandi?
Tað liggur hjarta mínum nær áhaldandi at betra um korini hjá fólkapensjónistum, og meti eg tí, at tað er neyðugt at viðgera hendan spurningin av nýggjum soleiðis, at giftir pensjónistar fáa somu sømdir sum sambúgvandi fólkapensjónistar. Ein broyting í pensjónslógini, sum hevur við sær, at giftir pensjónistar fáa somu pensjónsupphædd sum sambúgvandi pensjónistar, kostar landskassanum leysliga mett uml. 55-65 mió. kr. um árið.
Við verandi fíggjarkørmum havi eg ikki møguleika við stuttum skotbrái at gera broytingar av hesum slag.
Neyðugt er, at taka spurningin um hjúnastøðu upp í einum breiðari høpi, tí eisini á øðrum økjum innan føroysku almannalóggávuna er spurningurin viðkomandi.
Almannamálaráðið 26. august 2014
Annika Olsen
landsstýriskvinna
16 dagar undan fólkaatkvøðuni um fullveldi ella um landið skal verða verandi partur av Bretlandi, vinnur fullveldisvongurin í Skotlandi framá.
Tað vísir nýggjasta meiningakanningin, sum fyritøkan YouGov hevur gjørt og sum varð almannakunngjørd í gjár.
Sambært AFP-tíðindastovuni taka 47% av teimum, ið hava tikið støðu fyri ella ímóti fullveldi, undir við, at Skotland verður sjálvstøðugt ríki.
53% eru ímóti.
Kanningin samsvarar við aðrar meiningakanningar, ið vórðu almannakunngjørdar fríggjadagin.
Í eini kanning, sum YouGov gjørdi miðskeiðis í august, var sambandsvongurin 14% frammanfyri fullveldisvongin. Sostatt er munurin tódnaður munandi í seinastuni og er nú bert 6 %.
Fólkaatkvøðan verður 18. september.
Kaj Leo Johannesen, løgmaður, ringdi til íslendska forsætisráðharran, Sigmund Davíð Gunnlaugsson (myndin), til tess at fáa loyst málið um Næraberg, eftir at íslendsku myndugleikarnir undan vikuskiftinum høvdu noktað honum vatn og proviant, tí hann hevði verið á makrelveiðu í Grønlandi.
Hetta upplýsti løgmaður í samrøðu við íslendska ríkisútvarpið í kvøld. Hann segði, at hann hevði sligið upp á tráðin til Sigmundar at fáa hann at gera sína ávirkan galdandi til tess at fáa loyst íkomnu fløkjuna. Eftir telefonsamrøðuna fekk Næraberg alla ta tænastu, hann hevði brúk fyri.
Næraberg fór úr Reykjavík aftur um seks-tíðina í gjárkvøldið, og sum skilst er hann farin aftur til Eysturgrønlands at royna.


text:
Nevfatti
Nevfatti (frøðiheiti - Recurvirostra avosetta) er ein stórur svartur og hvítur vaðfuglur í avocet og stilt familjuni, Recurvirostridae. Hann er 43 cm langur frá nevi til vel. Nevið boðar uppeftir og við tí leitar hann eftir føði í sjóvarmálanum, tað kann t.d. vera krabbadjór, fiskaegg, maðkar og algur. Fuglurin ynglar í Evropa og vestur og mið Asia. Hann er flytifuglur og býr tað mesta av vetrinum í Afrika og suður Asia. Nakrir fuglar flyta tó ikki um veturin og verða verandi í eitt nú suður Onglandi og suður Spania. Nevfatti er rættiliga vanligur at síggja um heystarnar við vaðahavið við vesturstrondina í Danmark. Mótsatt fleiri øðrum sløgum av vaðafugli, so sær man ofta henda fuglin svimja á sjónum, hann hevur nevniliga svimjihúð á klørnum.


text:
Honshu
Honshu (japanskt: 本州|本州, sum merkir Meginøkið) er tann størsta av teimum fýra høvuðsoyggjunum í Japan. Fólkatalið var 103 milliónir í 2005, 98,3 milliónir í 1990; í 1975 var tað 89,1 millión. Oyggin liggur sunnanfyri Hokkaido og norðanfyri Shikoku og í ein landnyrðing av Kyushu. Oyggin er 7. størsta oyggj í heiminum næst eftir Java í Indonesia. Tey flestu fólkini búgva har ið flatlendi er, umleið 25% búgva í Kantōregiónini. Tað er eisini í hesum økinum at Tokyo, høvuðsstaður Japans liggur. Stórtokyo fevnir umfrant Tokyo bý eisini um hesir býir: Yokohama, Kawasaki, Saitama og Chiba.


text:
Andreas Papandreou
Andreas G. Papandreou (grikskt: Avδpέaς Γ. Πaπavδpέou, føddur 5. februar 1919, deyður 23. juni 1996) var ein grikskur politikari og økonomur. Hann spældi ein týðandi leiklut í grikskum politikki í 1970-árunum, 1980-árunum og 1990-árunum. Andreas bleiv oftast nevndur við sínum fornavni í Grikkalandi, nakað sum er rættiliga óvanligt annars í Grikkalandi. Tvær ferðir var hann forsætisráðharri Grikkalands, fyrru ferðina frá 21. oktober 1981 til 2. juli 1989, seinnu ferðina frá 13 oktober 1993 til 22. januar 1996). Hann var sonur Georgios Papandreou, sum var forsætisráðharri í Grikkalandi tríggjar ferðir: 1944–1945, 1963 og 1964–1965. Sonur Andreas, sum eitur eftir abba sínum, Georgios Andrea Papandreou, hevur eins og pápin og abbin, verið forsætisráðharri Grikkalands, tað var hann frá 2009 til 2011. Andreas Papandreou var vællærdur, akademikari sum hevði lisið økonomi á Harvard University í USA. Tá hann kom til valdið í 1981, broyttist grikska politiska søgan, og eitt nærum 50-ára konservativt stýrt land broytti kós tann sosialistiska vegin.
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- The Andreas Papandreou Foundation
- Biografi frá pasok.gr
- Tribute to Andreas Papandreou
- Clara Thomas Archives and Special Collections - Archival photographs of Andreas Papandreou from the Toronto Telegram Fonds - Clara Thomas Archives and Special Collections, York University


text:
Salong Fornarætt í Trongisvági letur upp aftur 1. september.
U-19 landsliðið úttikið
Um miðjan september skal føroyska U19-landsliðið við gentum taka lut í EM-minikapping í Beograd í Serbia. Umframt Føroyar og Serbia, verða Holland og Lettland eisini við í kappingini.
Í hesum sambandi hava venjararnir, John Petersen og Ingun Hansen, úttikið 18 leikarar til kappingina.
Føroyski hópurin:
Lea Reginsdóttir og Ásla Johannesen, AB.
Brynhild Haraldsen, B36.
Kára Djurhuus, Marita á Fríðriksmørk, Margunn [...]
U21-venjararnir øðrvísi umstøður
Týsdagin 9. september spælir føroyska U21-landsliðið seinasta dystin í hesari undankapping, tá Montenegro kemur á vitjan á Svangaskarði á Toftum. Men tað eru heldur øðrvísi fyrireikingar, ið venjararnir, Bill McLeod Jacobsen og Heðin Askham hava at arbeiða undir til dystin ímóti Montenegro.
- Átta av teimum 11, ið vanliga byrja á vøllinum tá U21-liðið spælir, eru [...]
Suðuroyar Sparikassi 1,6 mió. kr. í avlopi fyrra hálvár
Suðuroyar Sparikassi fastheldur útlánsvøkstur fyrra hálvár 2014, hóast beinharða kapping.
Útlánini í Suðuroyar Sparikassa eru hækkaði 1% fyrra hálvár 2014 í mun til ultimo 2013, úr 492 mill. kr. upp í hálva milliard krónur.
“Vit eru serstakliga væl nøgd við, at útlánini vaksa fyrra hálvár 2014, serliga sæð í mun til beinhørðu kappingina, sum í løtuni er [...]
Hvistan aðalfund
Hvistan hevur ađalfund í kantinuni í skúladeplinum í Hovi týsdagin 9. Septembur kl 20:00.
Skrá:
Val av orđstýrara
Frágreiđing um farna árið
Framløga av roknskapi
Nevndarval
Ymiskt
Nevndin
Salong Fornarætt opnar aftur
Må en lagmand lyve og bedrage? (18)
DEMOKRATIETS VIGTIGSTE GRUNDREGEL ER, AT DE FOLKEVALGTE LYTTER EFTER DE FREMLAGDE ARGUMENTER, OG SÅ GENNEMFØRER MAN DET MEST FORNUFTIGE. DET ER DA TIL AT FORSTÅ, OG DET BURDE VÆRE EN SELVFØLGE FOR ENHVER POLITIKER.
U-19 landsliðið úttikið
Um miðjan september skal føroyska U19-landsliðið við gentum taka lut í EM-minikapping í Beograd í Serbia. Umframt Føroyar og Serbia, verða Holland og Lettland eisini við í kappingini.
U21-venjararnir øðrvísi umstøður
Týsdagin 9. september spælir føroyska U21-landsliðið seinasta dystin í hesari undankapping, tá Montenegro kemur á vitjan á Svangaskarði á Toftum. Men tað eru heldur øðrvísi fyrireikingar, ið venjararnir, Bill McLeod Jacobsen og Heðin Askham hava at arbeiða undir til dystin ímóti Montenegro.
Suðuroyar Sparikassi 1,6 mió. kr. í avlopi fyrra hálvár
Suðuroyar Sparikassi fastheldur útlánsvøkstur fyrra hálvár 2014, hóast beinharða kapping.
Frá Vágs kirkju
Vegna jarðarferð verður eingin gudstænasta í Vágs kirkju sunnudagin 31. august 2014 kl. 11.00
Hvistan aðalfund
Hvistan hevur ađalfund í kantinuni í skúladeplinum í Hovi týsdagin 9. Septembur kl 20:00.
Fimm døglingar gjørdu landgongd í Hvalba
VP.fo: Meðan SS-fólkini sótu og svóvu í einum bili í Hvalba, gjørdu fimm døglingar landgongd í morgun.
Kapping um at gerast Ársins roykfríi skúli 2014
Aftur í ár fer Fólkaheilsuráðið at skipa fyri kappingini um Ársins roykfría skúla. Kappingin er millum 5. – 10. Flokkarnar í Føroyum. Í fjør var tað 8.a. í Eysturskúlanum, sum vann og soleiðis gjørdi sín skúla til Ársins roykfría skúla. Tað vóru 53 flokkar, sum meldaðu til kappingina.
Semja um hvílutíðina á Smyrli
HVÍLUTÍÐ: Starvsmannafelagið og Strandferðslan hava gjørt semju um hvílutíðuna hjá manningunum umborð á Smyrli, sum eru limir í Starvsmannafelagnum. Felagið fegnast um, at lønin verður óbroytt og at verkfalsrætturin óskerdur.
Toystovan í Vági: Útsølu-endabrestur
ÚTSØLU ENDABRESTUR BYRJAR TÝSDAGIN 26 AUG, ØLL ÚTSØLU KLÆDIR -70%….
Sjógæti í Suðuroynni
Tórsdagin verður Sjógæti í Suðuroynni:
Ì Vági v/ Heilsumiðstøðina frá 12.00-13.30
À Tvøroyri v/Bónushandilin frá 14.00-15.45
TB Flogbóltur- Íblástrardagar
Aftur í ár skipar TB Flogbóltur fyri íblástrardøgum fyri sínar venjarar og leikarar í ítróttarhøllini í Trongisvági.
Thor: Óskiljandi atfinningar frá løgtingslimi
Tað fall okkum fyri bróstið, tá ein løgtingslimur í síðstu viku setti spurnartekin við, hvørt tað er rímiligt og rætt at kyrrahavsloyvir fáa part av makrelrættindum føroyinga.
Offshore Northern Seas byrjar í morgun
Stóra oljumessan í Stavanger, Offshore Northern Seas, vanliga nevnd ONS, lat upp í morgun.


text:
Íslendski myndlistamaðurin Helgi Þorgils Friðjónsson (f.1953) málað henda risa stóra oljumálningin í 1995. Heitið er Havsins fiskar
, sum nakni maðurin í eins naknu náttúruni livir av í berliga Útnorðuri, meðan heimsins ljós verða kastað á hann. Fremst fyri eru teir fiskar, hann helst vil vísa, fuglurin og speglandi hendurnar eru í miðjuni og aftast, goymd burtur aftanfyri bleyta mannin, sum situr undir opnum himni og einki stað hevur at fjala seg í, eru havsins súgdjór. Edward Fuglø valdi henda málningin at mynda framsýningina Veiðimentan i Útnorðuri
, sum Norðurlandahúsið skipaði fyri í 2001. Ein vælvald ikonografisk mynd, hóast grønlendingar hildu, at maðurin var nakað bleikur.
Málningurin omanfyri lýsir okkara viðkvomu støðu, nú fremmandafólk koma higar og vilja hava okkum at steðga grindadrápi. Steðga vit ikki, so hanga tey okkum út sum teir blóðtostandi barbarar, sum tey ikki bara siga at vit eru, men eisini føra prógv fyri at vit veruliga eru. Prógvini eru myndir og filmstubbar, og evsti dómstólurin er fjórða statsvaldið, pressan, sum ikki hevur stundir til turrislig tøl og fakta, men gongur eftir sex og sølutølum. Í roynd og veru er tað pressan, ið er blivin fólkafíggindi nummar eitt, serliga hjá okkum beint nú.
- So sum tingini nú útvikla seg dag fyri dag, sýnist alneyðugt, at almennu Føroyar seta eina GrindaTaskForce
beinanvegin, sigur Høgni Rasmussen
, stjóri i Sansum. - Orsøkirnar eru tríggjar: 1. Ágangurin gerst alsamt størri frá SS. 2. Føroyingar øsa seg meira og meira inn á SS við fysiskum reaktiónum og ógvusligum skrivligum reaktiónum á sosialu miðlunum og aðrastaðni. 3. Vit í norðurhøvum (Arktis/Norðuratlantshavi) kunnu fáa trupulleikar, sum røkka langt út yvir grindadrápið, um vit ikki byrja at kunna um okkara livilíkindi. Hesir trupulleikar kunnu koma at fevna um alivinnuna, hvítfiskavinnuna, oljuboring umframt grind, kóp og aðra veiði á okkara leiðum, heldur Høgni.
- Møguliga er tað eitt positivt tekin fyri okkum, av tey nú taka avdankaðar stjørnur henda vegin, sum soleiðis fáa longt sína tíð við fame í fimm minuttir. Men stjørnurnar geva umtalu, sum aftur gevur SS meira pengar í kassan, so um tað er desperatión, so letur tað til at tað loysir seg, at fáa stjørnurnar henda veg. Tað góða fyri okkum er so, at enn eru tað ikki tey allar kendastu, sum eru komin til Føroya, sigur Høgni Rasmussen, sum heldur at, tað er brúk fyri stýring.
- Føroyar eru hersettar av upp móti 100 SS herfólkum, sum visuelt og upp á aðrar mátar uppføra seg sera provokerandi. Helst fyri at fáa Føroyingar til at leypa fram av. Og tað kann snilt fara at eydnast teimum. Tað er sera týdnigarmikið, at vit ikki leypa framav.
Oscarvirðislønti heimildarfilmurin The Cove
(2009) lýsir bygdina Taiji í Japan, meðan tey halda springarar til í víkini, tí heitið, The Cove. - Eydnast tað teimum bara at gera ein mini The Cove
film, so standa vit illa í tí. Tí eru allar orsøkir til at vera serstakliga vakin, sigur Høgni Rasmussen, sum er ein av undangongumonnunum í føroysku lýsinga- og samskiftisvinnuni.
Ein grindamaður úr somu japansku bygd, Taiji, var í Føroyum í 2002 og skar upp á bryggjuni í Klaksvík, tá altjóða ráðstevnan World Council of Whalers
var her. Tá var felagsskapurin High North Alliance
í gongd og savnaði øll veiðumannafeløg í Norðuratlantshavi. Felagsskapurin, sum ikki er til longur, var ein sterk rødd móti ágangandi fjølmiðlum í kjalarvørrinum av hvalaveiðuni og kópaveiðuni, sum var í 1990'unum.
- Uppgávan í dag liggur eftir mínum tykki hjá teimum í Føroyum, sum tá vóru við í High North Alliance
, at taka samstarvið uppaftur, og venda sær til gomlu starvsfelagarnar í grannalondum við eini áheitan um aktivan stuðul móti 'fjasinum', sum ger seg galdandi beint nú í Føroyum, sigur Kate Sanderson, sum var stjóri í NAMMCO og nú er sendikvinna í Brússel.
- Hetta, sum vit eru vitni til í Føroyum í løtuni, er ikki ein serføroyskur trupulleiki, hóast ásannast skal, at tað er sera áleypandi beint her og nú í okkara lítla umhvørvi, sigur Kate og undirstrikar, at fiskimannafeløg allastaðni á okkara leiðum eiga eisini at vera virkin í hesum kjaki.
- Um vit hava trupulleikar við at argumentera fyri at drepa grind, so mugu vit gevast, sigur Høgni Rasmussen. - Vit kunnu verða noydd at gevast orsakað av trýsti á okkara útflutningsfyritøkur. Ein møguleiki er so eisini at fara yvir til at hava grindasafari í staðin fyri grindadráp. Men eg meini avgjørt, at vit hava góð argument fyri at drepa grind. Stovnurin verður troyttur burðardygt og drápið er so “humant” sum tað ber til, sigur Høgni, sum at enda spyr: - Tá vit hava so góð argument fyri at drepa grind, so dugi eg ikki at síggja, hví vit skulu steðga. Og so er eitt afturat, Hvat verður tað næsta eko-kolonialistar fara eftir?