text:
Allir limir fáa persónligan lykil at lata hurðina upp við tá venjast skal.
Lesarin er í høgru síðu á hurðini, og skal lykilin (chippið) leggjast ímóti lesaranum inntil tað lýsir grønt og tóni ljóðar.
Hurðalásið gerst virkið innan 5 sekund, og slepst tá inn.
Um lasið ikki er virkið beinanvegin ræður um at hava tol og spakuliga trýsta lásið upp og niður inntil tað tekur við.
Lásið er virkið í 2 sekund.
Tað er ikki loyvt at lata onnur sleppa inn ið ikki sleppa inn sjálvi, heldur ikki vissi bankað verður uppá uttanfyri.
Loyvir limur øðrum inn við sínum lykli verður hetta sektað við kr 800,- í bót.
Endurtekur brotið seg kann limur verða strikaður uttan ávaring.
Eru trupulleikar at sleppa inn kann ringjast 238080 at fáa hjálp til hetta.


c: text/html

text:
Sjálvtøkur
Í forhøllini eru tvær sjálvtøkur við sodavatn og góðgæti, ein sjálvtøka við kaffi, te v.m. og ein sjálvtøka við køldum vatni.
Tær standa við bíðiøki.
Frisør
Eftir avtalu fæst hárviðgerð á deildini fyri vanligan prís.
Postur
Postur kemur á deildina hvønn fyrrapart gerandisdagar. Tætt við høvuðsinngongdina á sjúkrahúsinum er ein postkassi, sum verður tømdur hvørt gerandiskvøld kl. 19.30.
Avísir
Sjúkrahúsið heldur føroysk bløð, og hvør deild fær nøkur eintøk. Harumframt eru bløð at fáa til keyps í Kafe'ini í forhøllini.
Útvarp og sjónvarp
Ymiskt er, um seingjarstovurnar hava útvarp og sjónvarp. Á teimum seingjarstovum, har einki útvarp ella sjónvarp er, eru hesi at finna í uppihaldsstovuni. Eisini eru ymisk spøl á deildunum.
Blómur
Tað er loyvt at hava avskornar blómur á sjúkrahúsinum, tó ikki á intensivu deild og føðideildini. Plantur í mold eru ikki loyvdar á deildunum, orsakað av smittuvanda.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Føroyskir sangtekstir
- Á tí ljósa morgni Harrans frelstu, tá
- Á, Jesus, opna Tú mítt eyga
- Áh, Jesus, opna tú mítt eyga
- Av Himli Jesus føddur varð til jarðar
- Bíbliuna les og lat alt annað fara
- Eg droymdi, við himmalsins portur eg stóð
- Eg var vilstur og kendi ei vegin
- Eg vildi ganga syndaveg
- Eins og kvinnan har við brunnin, eg søkti
- Er títt eyga vent mót Himli til teir skattir uppi har
- Ert tú hjartabrotin, kom til Jesus
- Frelsarin kallar á hjarta títt nú
- Har á Guds grønu eingjum trygt og væl hvíli eg
- Harri harra, tær vit prísa
- Hitt lívsins breyð vit eta tá
- Hvør undurfult er ikki alt, ið Tú ger
- Hvørt stig, eg stígi, Jesus veg skal vísa
- Í syndaleinkjum mín sál var fjøtrað
- Í syndamyrkri mín sál var fjøtrað
- Í tíð sum hesi tær nýtst Jesus
- Jesus hevur sett á borð
- Jesus mangan hevur kallað, sál, vend um til hann
- Jesus, mín Frelsari kæri
- Lít teg á Gud, tú sum mangt tungt mást bera
- Lívssólin er risin, og náttin er av
- Mær leingist heim í dýrdarstaðin, har skattir bíða mær
- Missið ei mótið, tí stríðið er av
- Óverdur eg var til ta náði, hann gav
- Sig mær ta søgu, ið eldast ei skal
- Tá ið dagur mín á fold fer at halla
- Tá Jesus so eina má standa
- Tá skuggar leingjast, og dagur fer
- Tá veikur, syndatyngdur eg troyttur fall á knæ
- Um á mótgangsdøgum tað vísir seg
- Um mítt eyga ei sær Jesus
- Um onkra sál eg havi sært í dag
- Um tú av syndini byrðaður er
- Undir veingjaskugga Harrans finnur sál mín lívd og læ
- Vit leggja út á Jesu kærleikshav
- Vit lyftu og bóru
- Yvir um havið fjøld síggi eg


text:
Tímatalvur heystið 2013
Bachelor, støðisnám 1. og 2 árs lesandi - Skeið heystið 2013
Bachelor 3. árið - skeið heystið 2013
- Smátjóðir í danska ríkinum
- Komparativur politikkur
- Samfelagsplanlegging (fyrra hálva)
- Samfelagsplanlegging (seinna hálva)
- Kvantativ háttaløg og hagfrøði (Politikkur og umsiting)
- Sosial vísindi
- Arkivkunnleiki
- Nationalisma í lokalum og globalum høpi
- Praksis skeið: Statistikkur (Sosialvísindi og samfelagsplanlegging)
Master - skeið heystið 2013
Stakskeið í lóg
Bachelor skeið heystið 2013
Master skeið heystið 2013
Tímatalvur várið 2013
Bachelor, støðisnám 1. og 2 árs lesandi - skeið várið 2013
Bachelor skeið 3. árið várið 2013
- Smátjóðir í danska rikinum
- Komparativur politikkur
- Institutión, organisatión og sosialar broytingar (kemur seinni)
Stak skeið í lóg várið 2013
Bachelor:


text:
Infektión av Makreli við Anisakis-rundormi
Dan Klein --- 06.09.2017 - 08:11
Grein er júst komin út í vísindatíðarritinum 'FISHERIES RESEARCH' um Anisakis-rundorm í makreli. Henda grein er ein partur av teim úrslitum, ið komu burturúr kanningunum innan eina FP7-verkætlan 2012-14 um rundormar í fiski. Havstovan luttók saman við øðrum vísindastovnum í Europa (Noreg, Italia, Frankaríki, Skotland og Spania).
Tilsamans 1801 makrelar vórðu kannaðir úr Atlantshavinum og Miðjarðarhavinum. Føroyaøkið hevur samanlagt minni nøgdir av Anisakis, tá ið talan er um allan fiskin (innvølir og vøddar samanlagt); men verður einans hugt eftir vøddunum, liggur Føroyaøkið á sama stigi sum hini økini (á leið 20-30 % av fiskunum infiseraðir við Anisakis í vøddum).
Nógv onnur áhugaverd vísindalig úrslit verða viðgjørd í greinini. Til dømis eisini, hvussu makrelstovnar í Miðjarðarhavinum blanda seg uppí makrelstovnarnar í Atlantshavinum.
Kanningarnar av makrelinum í føroyskum havøki vórðu gjørdar av Mourits Mohr Joensen og Dánjal Petur Højgaard.


text:
a. Uppskrift av Syðradali, Kalsoy
Eina ferð var tað ein maður og ein kona. Tey áttu eina gentu saman; men konan doyði av barnferð, og so giftist maðurin uppaftur við einari gandakelling. Tey áttu barn saman, og tað var genta. Meðan báðar genturnar vóru í uppvøkstri, var stjúkmamman so ill við ta eldru, stjúkdóttrina, men helt nógv um sína egnu dóttur.
Tá ið báðar vóru tilkomnar, fekk hin eldra fríggjara. Hevði stjúkmamman verið ill fyrr, tíggju ferðir verri var hon nú. Hon hýsti stjúkdóttrini úti nógvar nætur upp í slag.
Ein dagin var hin gamla so reint óð, at hon fór til eina aðra gandakelling og bað hana hjálpa sær við at bryggja ein gandadrykk. Tær tóku okkurt av øllum djórum, ið tær vistu, settust at blanda saman og kóka og løgdu so gand í. Síðan beyð hin gamla báðum døtrunum at fara at mala korn. Tá ið tær eru lidnar, spyr kellingin stjúkdóttrina, um hon er ikki tyst, og gevur henni at drekka. Gentan túsnar so upp við tað sama, at eingin barsilkona er so tjúkk.
Um kvøldið kemur drongurin, fríggjari hennara; men hon torir ikki at koma fyri eyguni á honum og krógvar seg burt. Hann spyr eftir henni, um hon er ikki heima.
Jú, heima er hon, sigur hin gamla: men hon vil ikki koma fyri eyguni á honum.
“Hvat bagir henni?” spyr hann.
“Henni man baga so nógv,” sigur hin gamla: hon skal fara eftir henni, men honum man ikki lítast væl á hana, tá ið hann fær at síggja hana.
Nú ið gentan kemur, verður hann so illa til sins, at tað kemur til einkis ímillum teirra við tað sama.
Um kvøldið verður hon útihýst av kellingini.
Sum hon gongur og melur og kemur at einari á um miðja nátt, føðir hon eitt bøllut og svart, sum líkist hvørki fólki ella djóri. Hetta fer rullandi og rópar:
“Ræðist ikki, mamma!”
“Jesus náði meg, sum hetta er undarligt,” rópar hon.
“Ja, Undarliga hevur tú kallað meg, og Undarligi skal eg eita,” svarar hetta.
So fer tað burtur á skóg til at drepa bjarnir og fletta bjarnarhúðirnar til mommu sína at hava uttan um seg til verju. Tað fær so nógvar húðir, at tað fær gjørt eina smáttu av teimum til mommu sína at liggja inniundir. Altíð liggur hetta burturi og er ímillum bjarnirnar at drepa; tað er nú stríðið hjá tí.
Nú ber so til, at gandakellingin hevur fingið hin áðurnevnda unga mannin til at fríggja til sína dóttur.
Ein dagin, sum hann skal fara hagar at fríggja, eru so nógvar bjarnir á veginum fyri honum, at hann sleppur ongan veg. Í miðjum bjarnaflokkinum stríðist Undarligi. Maðurin sær, at hetta er so raskt ímóti bjørnunum, og biður tað vælsignað vera at hjálpa sær. Hetta svarar, at tað hjálpir honum ikki, uttan hann vil eiga mommu sína.
“Hvussu er hon vorðin?” spyr maðurin.
“Tvey so ljót sum eg,” svarar Undarligi.
Nei, so troystar hann sær ikki á nakran hátt at hava hana, sigur maðurin, men biður tó lata seg síggja hana.
Nei, sigur Undarligi, hann fær ikki at síggja hana fyrr enn í kirkjuni.
So illa er maðurin staddur, at hann noyðist at gera eið, at hann skal giftast við henni, og sleppur so vegin fram.
Ein annan dag, sum hann gongur sama veg, rakar hann aftur við Undarliga og biður lata seg síggja mommu hansara; men Undarligi sigur tvørt nei.
Brúdleypsdagurin er fyri hond, og brúðgómurin situr og stúrir. Hann skal fara fyrri í kirkjuna - so hevur Undarligi skipað fyri; brúðurin skal koma aftaná.
Sum brúðgómurin situr í kirkjuni og bíðar, hoyrir hann skrambul í forkirkjuni. Tað er brúðurin, ið kemur, og Undarligi rullar frammanfyri hana. Hon er klædd í bjarnarhúðir uttan yvir brúðarklæðini.
Tá ið hon er komin upp í stólin, letur Undarligi av henni, ein bjálvan fyri og annan eftir, og nú kennist brúðgómurin við hana: hetta er hin fyrra gentan, ið hann hevur fríggjað til.
Tá ið tey koma úr aftur kirkjuni, er borðreitt. Stjúkmamman og dóttirin eru báðar bodnar í brúdleypið; Undarligi situr undir liðini á mommu sínari beint yvir av teimum.
Meðan Undarligi situr og etur, kveitir hann so títt yvir á stjúkmommu sína, og endin er tann, at hann loypur tvørtur um borðið, tekur í herðarnar á henni, fettir hana afturá, so hon dettur á gólvið, skræðir bróstið upp á henni, rívur hjartað útúr, drekkur blóðið og etur hjartað.
Nú stendur hann umskapaður til ein so fráskila vakran drong og sigur brúðgóminum frá, hvussu stjúkmamman hevur farið við mommuni.
Hin gamla og dóttirin vóru báðar brendar; men hjúnini og Undarligi livdu lukkuliga alla teirra ævi.
Frásøgn: Erika K. Johannessen, Syðradali
b. Uppskrift úr Fugloy
I en anden variant, meddelt mig af J. H. Matras, Fuglø, er trækket med bjørnene borte: ”Prinsen” farer vild i tåge og hjælpes af »Underlig« mod løfte om at ægte hans moder.
Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901
Ævintýrið er her endurgivið við stavseting Hammershaimbs.
43 AT 708


text:
FK sigur nei takk til búregg
vinna14-06-2017 - 10:29 - Jóanis Nielsen
FK hevur avgjørt at steðga søluna av búreggum, tí djóravælferðin fyri búrhøsn er alt ov vánalig.
Í Danmark hevur kjakið um búrhøsn verið í gongd í nógv ár, og tað hevur leitt til, at allir stórhandlar antin longu hava steðgað ella fara at steðga søluna av búreggum innan 2020. Í nógvum stórhandlum og matvøruframleiðslum í USA og fleiri lond í Evropa eru búregg heldur ikki at finna longur.
“Tað er frálíkt, at FK nú gongur fremst og tekur búregg av hillunum. Tað vísir, at ábyrgdin er á einum høgum støði. Eg vænti, at nógv onnur fara at gera tað sama,” sigur Marna Frida Olsen, átaksleiðari í Anima og heldur fram, “Anima fer nú at seta seg í samband við hinar handilsketurnar og mæla til, at tey eisini steðga søluna skjótast gjørligt.”
Í Danmark var tað filmar sum “Mítt lív sum búrhøna”, ið fekk danskararnar til at hyggja búrhøsnini í eyguni og krevja meira ábyrgd frá virkjunum. Filmurin lýsir lívið hjá einari búrhønu frá kleking til slátur - men júst Petra er so heppin at fáa eina heilt aðra og eydnuríkari lagnu enn tann, ein vanlig búrhøna hevur í væntu.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
- Allir føroyingar eru kristnir
Í uppskotinum stendur í grein 12 um trúarfrælsi, at kristnitrúnni kunnu verða veittar serligar sømdir, tó uttan at gera seg inn á aðrar fatanir, og at fólkakirkjan eigur lut eftir gomlum siði.
Men Heðin Mortensen heldur, at greinin um kristindóm væl kann herðast eitt sindur.
- Eg haldi sjálvur, at hon kann gott skerpast eitt sindur. Innast inni, haldi eg, at um vit taka samanum, so eru allir føroyingar kristnir, og Føroya land er eitt kristið land. Tað er eingin ivi hjá mær, sigur Heðin Mortensen.
Mugu verja okkum
Formaðurin í nevndini, sum viðgerð Stjórnarskipan Føroya heldur eisini, at vit eiga at verja okkum móti fremmandum átrúnaðum, sum sambært honum eru farnir at dominera nógv í Europa.
- Vit síggja í gerandisdegnum, hvussu Evropa sær út, hvussu umskipað alt blívur og eisini, hvussu dominerandi ávísir trúðarbólkar blíva. Nú hugsi eg ikki um okkara trúarbólkar, sum vit hava her ella okkara slag. Men meira tað sum kemur inn á okkum. Tað haldi eg, at vit eiga at verja okkum.
Sigur Heðin Mortensen, formaður í grein-25-nevndini hjá løgtinginum, við sendingina Radarin.
Radarin er á skránni klokkan 17.05 í dag.
Til ber eisini at hoyra Radaran á heimasíðu okkara ella sum podcast.
Sí eisini


text:
Um okkum
Landsbókasavnið
Eftir lógini er Landsbókasavnið tjóðbókasavn, høvuðsbókasavn og vísindabókasavn.
Endamál savnsins er:
- at savna allar føroyskar bókmentir og so mikið sum gjørligt av bókmentum um Føroyar
- at taka ímóti skylduavhendingini av útgivnum føroyskum verkum
- at skráseta, varðveita og fremja útbreiðslu av kunnleika um hetta og annað tilfar
- at skipa fyri skráseting av føroysku tjóðbókaskránni
- at hava handritadeild
- at vera føroysk skrivstova í sambandi við altjóða skráseting av bókum, tónleiki og tíðarritum
- at umsita tær uppgávur, ið álagdar eru Bókastovuni
- at veita vísindabókasavnstænastu
Sambært bókasavnslógini er lógfest skylda at lata Føroya Landsbókasavni 4 ókeypis eintøk av teimum verkum, ið verða givin út í Føroyum. Avhendingarskyldan áliggur tí, sum framleiðir liðug eintøk til útgávu. Tá ið tað snýr seg um útgávu, har eintøkini av verkunum eru framleidd uttanlands, hevur útgevarin avhendingarskyldu. Sí eisini Kunngerð nr. 4 frá 20. januar 2012 um avhending av skyldueintøkum til Landsbókasavnið í Søvnum Landsins.


text:
Føroyski stórmeistarin Helgi Dam Ziska hevur nú vunnið seg fram millum hundrað teir sterkastu í heiminum í kviktalvi. Á nýdagførda styrkilistanum hjá FIDE, altjóða talvsamgonguni, stendur Helgi nummar 90 í heiminum við styrkitalinum 2664.Les meira »
Steypakapping 26 mei í Sandavági
Innbjóðing til steypakapping 26. mei Umframt kappingina er endamáli at draga samanum farna kappingarárið 2017/18 – og við Gallaveitsluni – ikki minst, at øll sum vara av telvingini fáa eina hugnaliga løtu saman. Og tað er at frøast um, at alt fleiri telvarar taka makarnar við til endabrestin ! Tá samanum kemur eru vit jú øll í somu skútu.Les meira »
Talvkapping fyri børn og ung í Kollafirði sunnudagin 6. mai kl. 14
Talvkapping fyri børn og ung verður í skúlanum í Kollafirði sunnudagin 6. mai kl. 14. Telvað verður í 4 aldursbólkum:Les meira »
Helgi ósigraður
Helgi endurvann meistaraheitið fyri telvarar úr smátjóðum í Evropa í stórum stíli. Endaliga úrslitið var, at Helgi fekk 8½ stig av níggju í Small Nations kappingini í Klaksvík.Les meira »
Helgi aftur meistari
Føroyski stórmeistarin Helgi Dam Ziska hevur í dag endurvunnið meistaraheitið fyri telvarar úr smátjóðum í Evropa.Les meira »
Sigurin í eygsjón
Nú tvey umfør eru eftir í kappingini í Klaksvík millum fremstu telvarar úr smátjóðum í Evropa er føroyski stórmeistarin Helgi Dam Ziska framvegis flúgvandi við fullum stigatali. Sjeyndi sigurin í eitt koyr var fingin til høldar í dag móti Paris Kleridis úr Kýprós.Les meira »
Helgi og Olaf vunnu
Báðir føroyingarnir vunnu í dag í kappingini um meistaraheitið fyri einstaklingar í talvi fyri evropeiskar smátjóðir, nevnd Small Nations. Kappingin fer fram í Klaksvík.Les meira »
Olaf koppaði oddamanninum
Olaf Berg var dagsins hetja í Small Nations talvkappingini í Klaksvík í dag. Honum eydnaðist at fella stórmeistaran Igor Efimov í stórum stíli í fimta umfari í dag. Efimov hevði vunnið øll talvini frammanundan. Við svarta fólkinum tók Olaf ósigraða mótstøðumannin á bóli við snildum vendingum í spentari støðu, og lumpaði hann við flottari kombinatoriskari fintu. Olaf tá hann er bestur.Les meira »
Úrslit frá talvkappingini fyri børn og ung
Seinasta sunnudag skipaði Klaksvíkar Talvfelag fyri talvkapping fyri børn og ung í Klaksvík. 26 unglingar, gentir og dreingir, luttóku í kappingini, og telvað varð í trimum bólkum.Les meira »
Helgi og Igor borð um borð
Alt bendir á, at tað verður annar av stórmeistarunum, sum fer at vinna kappingina millum fremstu telvarar í smátjóðum í Evropa. Helgi Dam Ziska og Igor Efimov úr Monako hava báðir fult stigatal eftir fyrstu fýra umførini í Small Nations-kappingini í Klaksvík. Spenningurin fer helst at halda sær til tað síðsta, tí tað er ikki fyrr enn í níggjunda og seinasta umfari sunnudagin, at teir báðir stórmeistararnir møtast í innanhýsis dystinum.Les meira »


text:
Nøkur í Erbylgjufelagnum hava umsett svenska faldaran »Uppkoblade Barn« til føroyskt við heitinum »Tráðleys Børn«.
Innihaldið, sum kann síggjast her, er eftir okkara meting pedagogiskt frálíka gott og vísir samstundis, at óheft vísind er samd um, at álvarsligir heilsuvandar standast av tráðleysari tøkni, sum nú uttan nakað himpr verður sett upp á m.a. fólkaskúlum – summir skúlar eru longu blivnir heilt pappírsleysir.
Hetta merkir, at næmingarnir noyðast at brúka tráðleysar teldlar (iPads) og verða tí útsettir fyri sterkum og áhaldandi mikrobylgjufeltum.
Samstundis vita vit aðrastaðni frá, at uml. 3% av fólki hava ment sokallað elektro-ovurviðkvæmi (EHS), t.v.s. tey fáa t.d. sterka høvuðpínu og óregluligan hjartasláttur tá tey eru í rúmi við Wi-Fi. Ein væl størri prosentpartur hevur elektro-ovurviðkvæmi í minni mun og hesi verða t.d. heit um oyrað, tá tey tosað í fartelefon.
Kendasti persónurin við elektroovurviðkvæmi er ivaleyst fyrrv. norski forsætisráðharrin Gro Harlem Brundtland.
Komandi árini fara fleiri ungir føroyingar at fáa elektro-ovurviðkvæmi og tí er neyðugt nú, at kunna skúlar og barnagarðar, so tey:
1) hugsa seg um, áðrenn tey velja at gerðast tráðleys
2) hava mannagongdir klárar, tá tey fyrstu barnagarðsbørnini og fólkaskúlanæmingarnir fáa hetta nýggja slagið av ovurviðkvæmi.
Stuðla tí okkum við eini upphædd, so vit fáa prentað og sent hendan faldaran við 8 A4 síðum út til allar føroyskar barnagarðar og allar fólkaskúlarnar í Føroyum.
Vit senda eitt eintak til hvønn skúla- og barnagarðsstýrislim – einar 3-6 faldarar til hvønn skúla/barnagarð. Og tey sum stuðla peningaliga fáa 3 eintøk sendandi.
Aðrir faldarar verða lagdir út á almenn støð og givnir politikkarum.
Upplag: 7.500 eintøk
Prenting: kr. 12.500
Útbering (Posta): kr. 2.500
Mvg: kr. 3.750
Íalt: kr. 18.750
Røkka vit ikki ásettu upphæddina, prenta og senda vit út faldararnar alt eftir førimuni.
Viðv. gjalding:
Tygum seta peningin inn á okkara konto í Norðoya Sparikassa: 9865-991.169.8 og viðmerk ‘faldari’.
Takk fyri tín stuðul!
Møguleiki er at fáa faldaran sendandi við postinum ella avheinta hann.
Pr. eintak: kr. 25 + porto. Skriva ella ring.


text:
Mál í Føroyum
Føroyskt og danskt eru almenn mál í Føroyum.
Móðurmálið er føroyskt, sprottið úr forna norrøna málinum. Føroyskt líkist mest íslendskum og nøkrum dialektum av norskum, tó er føroyskt vorið ávirkað nógv av donskum. Tað at Føroyar liggja so langt burtur frá umheiminum hevur hjálpt føroyska málinum at vera verandi eitt sera sermerkt tungumál. Í barnaskúlanum er undirvísing í málunum føroyskum, donskum og enskum kravd. Føroyingar flestir skilja hini norðurlandamálini, bæði skrivliga og munnliga.


text:
Fyrsta skaldsøgan hjá Agnar Artúvertin er ein áhugaverd bók, ið megnaði at halda meg forvitnan, og hóast tankar um lummaspeki og um at rithøvundur var dekan ov pretentiøsur í støðum, bukaðu alsamt harðari á mina tilvitsku, so misti eg ikki áhugan, tí bókin er faktiskt nokkso góð.
Ummæli.
Niels Uni Dam, nielsuni@gmail.com
Í dag kemur bókin Sporvogurin eftir Agnar Artúvertin í handlarnar. Eg kenni ikki nógv til skaldskapin hjá Agnar Artúvertin, men las eitt yrkingasavn hjá honum herfyri, og staðfesti tá, at maðurin dugur at skriva. Agnar hevur tað, sum Poul F. rópti skaldagávuna, og tað er altíð eitt gott støði hjá einum rithøvundi. Tí var eg eisini spentur, tá eg setti meg við Sporvogninum, ið er fyrsta egna skaldsøga ella novella (sum hann sjálvur rópar hetta), ið royndi umsetarin og yrkjarin hevur latið úr hondum. Beinavegin kyknaði mitt forvitni.
“Árið var 1888 og sólin kom upp. Fyrstu strálurnar trongdu inn millum persiennurnar og kíndu andlitinum á turistinum, sum lá og svav í einari dupultsong uppi á fimtu hædd á Hotel Retz.”
Og hóast árstalið 1888, so uppliva vit longu tvær síður seinni, bæði barnagarðar og pedagogisk atlit, ið neyvan vóru heilt so natúrligur partur av gerandisdagnum tá. Sum lesari fekk eg kensluna av, at her ruggaði alt ikki rætt. Serliga tá hetta førdi víðari til eina fráskilda mammu, ið ger upp við sín konubukandi hjúnarfelaga, ein hugnaliga kaffistovu og dampandi cappuccino, ið neyvan heldur var gerandiskostur í London í teimum døgum. Eg gjørdist forvitin.
Vit fylgja í bókini turistinum, ið vaknar í London, og spakuliga flytir seg fram ímóti onkrum, kanska lagnuni, lívinum ella sivilisatiónini. Í bókini er portrið til hetta “okkurt” lýst í skapi av einum sporvogni, sum turisturin mest sum av tilvild loypur umborð á.
Umborð komin vil hetta ikki sleppa honum, og restin av bókini, er um stríðið at sleppa burt úr tí støðu hann er komin í. Um stríðið ímóti at góðtaka støðuna, um ivan, um lokkalyndið hjá samfelaganum og kollektivu trýstingarmekanismurnar, og kanska mest av øllum um tað nærum svøku vónina, ið hann onkursvegna ongantíð ordiliga missur. Hetta er í formi ein ferð frá einari veruleikakendari søgu út í ein alt meira abstraktan heim, ið gerst ørari og ørari, hóast tú alsamt kennur teg meira og meira aftur í honum.
Lat tað vera sagt beinanvegin, at eg meti, at formur í hesari bókini hevur størri týdning enn søgan. Tað er einki galið við hesum, og eg elski gjøgnumførdan form, og vit fáa allan armin. Her eru ofta lummaspekiligar hugleiðingar, bæði í tekstinum, í klombrum og í fótnótum, í so ríkiligt mát, at eg onkuntíð flenti hart. Hetta virkar pretentiøst og og enntá fjollut, men er so gjøgnuført, at eg fall fyri tí. Fótnotan á síðu 46 lýsir nokkso væl, hvat eg meini við:
“kanska av vitanini um, hvussu ússalig menniskjan er í mun til fullkomnu ímyndina. Men eisini ber væl til, at tað kemur av máttmiklu ávirkanini av Svarinum, sum fær ein knappliga at uppdaga nýggj og ókend økir inni í einum sjálvum, og hetta elvir til smædni ella minnilutakenslur og vreiði við ein sjálvan”
Alvitandi forteljarin traðkar fleiri ferðir útum søguna, við viðmerkingum um bókina, so sum her:
“Skal eg greiða frá, hvussu hesir báðir fangar sluppu heilt leysir? Noyðist eg veruliga at spilla tíð og orð upp á, hvussu teir reistu seg upp og hvussu stórliga bilsnir teir blivu, tá teir funnu út av, at teir væl passaðu ígjøgnum rimarnar á fuglabúrinum? (…) men heldur skal eg skunda mær at gera enda á søguni.”
Her traðkar høvundurin útum, og ger vart við sína støðu sum høvundur, argumenterar fyri, hví hann ikki skal skriva okkurt ávíst. Hetta riggar væl summastaðni í bókini. Søgugongdin er serstakliga sein, og hesi brot geva tekstinum lív. Men just í endanum kennist hetta tómt og eisini onkursvegna ov bíligt.
Tá seinasta síðan var blaðað, sat eg við kensluni, at bókin kendist sum eitt langt forspæl – eg hevði sitið við vónini um, at útloysingin bíðaði. Men tá eg so kom til endan, so kendist tað, sum um rithøvundurin ikki tímdi at nøkta meg til fulnar, og bara gjørdi seg lidnan sum best ber til.
Tá fyrsta øðin var runnin av mær, fall mær í hug, at endin kanska júst var ein staðfesting av, at høvundurin ikki hevði nøkur svar, annað enn, at man kann stríðast ímóti ytru umstøðunum, men at hetta hevur stórar avleiðingar fyri teg.
Sporvognurin
Novella av Agnari Artuvertin
Gwendalyn 2011
Ole Wich sniðgav og setti upp
Prentað hjá Scandinavian Book
Bókin er 102 blaðsíður og verður givin út í 100 signeraðum eintøkum


text:
Hanna Jensen, Framsókn
Saturday, October 15, 2011
Mentanarval 2011: Yndislistin hjá politikarunum – Hanna Jensen
Fólkini, sum vit velja til at stýra landi okkara hava avgerandi týdning fyri framtíðar umstøðurnar hjá mentan og list. Persónligi smakkurin nýtist ikki hava nakran týdning fyri teirra mentanarpolitikk, men vit eru allíkavæl forvitin. Tí hava vit biðið nakrar politikarar um at siga okkum, hvat teirra yndislistaverk er og í trimum reglum greiða okkum frá hví júst hetta listaverkið hevur týdning fyri tey.
Hanna Jensen, Framsókn
Hanna Jensen, Framsókn
Tá eg ferðist í arbeiði ella frítíð, vil eg altíð hava list – antin síggja eina framsýning, síggja høggmyndir, fara til konsert ella keypa tónleik heim við mær. Sterkasta listarliga árinið á meg persónliga hava orð og løg, tá tey smelta saman til eina samanhangandi eind og bera boð um lív og aktualitet. Hetta hendir javnan og dámar mær væl at hoyra tónleik á ymiskum málum úr ymiskum mentanum, men fyri tíðina eru tað orð og løg hja svenska troubadourinum, Lars Winnerbäck, sum eg aftur og aftur leiti til. Fløgan eitur Daugava og varð keypt, tá eg var í Svøríki við einum flokki í sambandi Nordplus Junior verkætlan í 2008. Eg velji: Innan mörkret faller. Tað aukustiska setur dám á og bæði orð og løg hansara bera boð um nakað alment menniskjaligt, altjóðað og aktuelt. Hetta er leikluturin hjá list og mítt mál er, at føroysk mentan og list í størri mun kemur út til størri skara, at hon gerst eyðkenni og vøran, sum merkir Føroyar, og gerst ein sterkari vinnuvegur hjá fleiri.
Posted by Listin at 9:22 AM
Labels: Mentanarval 2011


text:
Kvívík
Kvívík er ein bygd í Streymoy, á gomlum donskum stavað Quivig. Kvívík er ein gomul bygd, sum er nógv vaksin í nýggjari tíð. Í Kvívík er ein krambúð. Har er sparikassi og posthús. Meginparturin av fólkinum í Kvívík arbeiðir aðrastaðni enn í heimbygdini. Nógvir menn eru til fiskiskap við skipum, ið hoyra heima ymsastaðni í landinum, og nógv av heimafólkunum arbeiða í Havn. Í Kvívík eru tó tvær handverkarafyritøkur, ið hava nógv at gera, og sjálvandi er nakað av landbúnaði í bygdini eisini.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Í Kvívík eru gamlar víkingatoftir, ið hava sín uppruna í landnámstíðini í 9. ella 10. øld. Tá grivið varð út fyri einum pakkahúsi í tíðarskeiðnum millum 1870 og 1880, komu kvívíkingar fyrstu ferð fram á hesar toftir. Í 1942 fór veruligur útgrevstur fram á staðnum, við tí fyri eyga, at kanna vavið av hesum toftum og at kanna hesar víkingatoftir meiri nágreinliga, m.a. staðfesta nær tær eru reistar. Tey elstu húsini, sum standa uppi í Kvívík í dag, eru bygd í 18. øld.
Kvívík er elligomul kirkjubygd. Trúðbótin var lógarfest í Danmark í 1536, og Ólavssøkudag í 1541 vórðu fleiri upprunaligir katólskir prestar vígdir til lutherska tænastu. Ein teirra, harra Pætur Lýðarsson, var prestur í Kvívík (Lenvig, 1990). Undantikið eitt tíðarskeið í 1600 talinum, tá prestasæti var norðuri í Kjalnesi í Kollafirði, hevur prestur havt sæti í Kvívík. (Lenvig, 1990)
Prestgarðurin varð settur á verandi grund á Kirkjuteigi einaferð í tíðarskeiðinum frá 1807 til 1839. Aðrenn tað hevur helst ligið nakað sunnanfyri verandi prestagarð. Í 1852 varð prestagarðurin bygdur av nýggjum, og seinni eru ymsar minni tillagingar gjørdar (Lenvig, 1998).
Í einum kirkjusýni frá 1709 verður greitt frá einari kirkju lagað av gróti, brósta innan við viði, hevði 8 benkur hvørju megin og takt við nævur og flag. Hesar kirkjurnar er stundum nevndar bóndakirkjurnar. Júst hvar henda kirkjan hevur staðið, er óvist. Í 1723 verður kirkja bygd í núverandi gamla kirkjugarðinum, sum verður tikin niður og bygt uppafur í 1754. Munandi umvælingar verða gjørdar í 1794-97, og í 1838 verður nýggj kirkja bygd, sum rúmar øllum teimum 162 sóknarfólkunum, ið tá eru. Hesi árini er Kvívík í stórari menning, og kirkjan verður skjótt ov lítil. Núverandi kirkja, sum er lagað úr gróti, er bygd framman (norðan) fyri prestagarðin í 1903 (Lenvig, 1998)
Skúlin í Kvívík varð tikin í nýtslu í 1907. Har ganga næmingar úr Kvívík, av Stykkinum og av Skælingi. 22. august 1976 varð nýggi skúlin í Kvívík vígdur av Ejvindi Vilhelm varabispi.
Børnini á Válinum ganga í skúla í Vestmanna og børnini í Leynum ganga í skúla í heimbygdini. Í løtuni eru ongi børn í skúlaaldri á Skælingi. Frá 6. flokki fara børnini í Kvívík, á Stykkinum, í Leynum og á Skælingi í framhaldsskúla í Vestmanna. 57 næmingar ganga í bygdarskúlanum í Kvívík. Á framhaldsdeildini í Vestmanna eru 30 næmingar úr Kvívíkar kommunu.
Í bygdini er eisini eitt samkomuhús. Tað er arbeiðsmannafelagið Samvirki ið eigur og rekur bygda- og ungdómshúsið, sum eitur Glæman. Tað er karmur um felagslívið í bygdini. Í Kvívík er eisini eitt róðrarfelag.
Í 2010 varð nýggjur dagstovnur bygdur og tikin í nýtslu 16. august 2010. Har eru stovur til børn í vøggustovu, barnargarði og til frítíðarskúlabørn. Stovnurin eitur Dagstovnurin Áarlon. Stovurnar til tey smærru børnini eita Sóljan og Summardáin, barnagarðsstovurnar eita Smæran og Blákollan, Frítíðarskúlin eitur Frítíðarstovan Túgvublóman.[2]
Kendir kvívíkingar[rætta | rætta wikitekst]
- Magni Christiansen, Sangari
- Kvívíks Jógvan, 1843-1926, Yrkjari
- Jóan Petur upp í Trøð, 1855-1901 Yrkjari
Kappróður[rætta | rætta wikitekst]
Í Kvívík er eitt róðrarfelag, sum eitur Kvívíkar Sóknar Róðrarfelag. Sum navnið sigur er tað fyri alla sóknina. Bátarnir hjá felagnum eru ljósabláir, teir hava myrkabláar stokkar og reyða rond. Felagið hevur róð kapp í trimum bátum: Junkarin, sum er eitt 5 mannafar, Kvívíksbáturin, sum er eitt 8 mannafar og Kvívíkingur, sum eisini er eitt 8 mannafar.
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Lenvig, Rólant, 1990, Kvívíkar kirkja, eitt hefti, ið varð givið út í samband við urguvígsluna 18. november, 1990.
Lenvig, Rólant, 1998, Kvívíkar kirkja, í Kirkjunar í Føroyum, Yngru hválvkirkjurnar, Ed. J. P. Gregorisssen, s. 188-207, Forlagið í Stølpum.
Ávísingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- stamps.fo - Postsøgan í Kvívík (kelda)
- Faroeislands.dk: Kvívík
- Folkakirkjan.fo - Kvívíkar Kirkja
- Skulin.fo - Kvívíkar skúli


text:
Føroyskir sangtekstir
- Áh, Jesus, signa hetta heim
- Ein fjórðingsøld – tað er eitt skeið, ið spennir
- Eydnu nú ynskja vit, bróðir og systir
- Hjá teimum stuttligt at fylgjast er
- Í Kána varð eitt merkisbrúdleyp hildið
- Kærleiki – trúfesti heim og hjúnalag fylli
- Kærleiki Krists, hátt yvir fatan manna
- Langa leið vit í lívi saman
- Lík áarstreymi tíðin er
- Meðan saman her vit sita
- Nú komin er til handa
- Silvurbrúðarvalsurin
- Tá ið Ábraham á sinni sendi tænaran avstað
- Tann Gud, sum í upphavi grundvøllin legði
- Tit búgv tykkum reisið á orðsins hellugrund
- Tit hús tykkum byggið á orðsins klettagrund
- Tó skapanarverkið Gudi bar
- Tú, Gud, sum skapti fyrsta mann
- Upphavsins Harri, tú, sum heimin skapti
- Vár Harri, tú, sum einaferð eitt brúdleyp signaði
- Vælkomin veri her í dag
- Vælkomnir veri, tit gestir úr ymiskum heimum


text:
Ókeypis á Listasavnið/
Sum nakað nýtt bjóðar Listasavn Føroya í ár øllum vitjandi ÓKEYPIS inn á savnið vetrarmánaðirnar november, desember, januar og februar.
Listasavnið heldur til í náttúruvøkrum umhvørvi í viðarlundini í Havn, og framman fyri savnsbygningin standa fleiri standmyndir. Savnið er býtt upp í tveir partar. Í tí eldra partinum eru skiftandi framsýningar við verkum hjá bæði føroyskum og útlendskum listafólkum, og í tí yngra partinum er tann fasta framsýningin við einum breiðum úrvali av føroyskari list.
Í forhøllini, sum er millum báðar partarnar, er kaffistova. Listasavnið hevur eisini eitt fjølbroytt úrval av postkortum, plakatum og listabókum.
Rundvísingar fyri bólkar kunnu bíleggjast á tlf. 313579 ella á info@art.fo
Upplatingartíðir um veturin (1. sept. – 30. apríl) tý - sun kl. 13-16 (mánadag ikki opið)
Savnið er ikki opið hesar dagar: 24., 25., 26. og 31. desember og 1. januar.


text:
Eirikur Lindenskov 26.11.2017 (06:36)
Sjálvkoyrandi bussar á gøtuna í næstum
Bussar uttan førara nærkast nú av álvara.
Danska felagið, Autonomous Mobility hevur sum tað fyrsta sent eina umsókn til danska vegastýrið um at fáa loyvi at koyra við sjálvkoyrandi bussum í Danmark.
Tað váttar stjórin í felagnum, Peter Sorgenfrei.
– Vit hava sent umsóknina og gleðast um at samstarva við myndugleikarnar um hetta í næstum.
– Tað hevur stóran týdning fyri okkum at fáa hjólini á jørðina skjótast gjørligt, so fólk kunnu uppliva fyrimunirnar við sjálvkoyrandi tøkni í gerandisdegnum, sigur hann.
Hóast fleiri kommunur leingi hava tosað um at fáa sjálvkoyrandi tøkni á vegirnar, so hevur eingin annar enn sent umsókn um tað, sigur Andreas Egense, deildarleiðari í vegastýrinum, sum tí fegnast um at hava fingið fyrstu umsóknina.
Hann væntar, at viðgerðin fer at taka í øllum førum tríggjar mánaðir.
Hvørki Autonomous Mobility ella vegastýrið kunnu enn upplýsa, hvussu ætlanin er, at royndin skal fremjast.
Síðani juli hevur ein lógarbroyting gjørt tað møguligt at gera royndir við bilum og bussum, sum kunnu koyra sjálvir, men kortini hevur eingin søkt um tað fyrr enn nú.
Tað hevur nakað við tað at gera, at umsøkjarar skulu syrgja fyri at hava nøkur viðskifti greið, áðrenn umsóknin kann sendast, sigur Andreas Egense.
– Teir skulu fyri tað fyrsta hava eitt akfar, og teir skulu kanska hava avtalur upp á pláss við tey, sum eiga tann vegin, bilarnir skulu koyra á.
– Harumframt skulu tey hava eina trygging, og so skulu teir hava ein óheftan serfrøðing knýttan at verkætlanini, sum kann gera eina meting av, um royndin kann gjøgnumførast á nóg tryggum grundarlag. Slík praktisk viðurskifti hava víst seg at taka tíð at fáa upp á pláss, sigur hann.
Les eisini: Tann fyrsti sjálvkoyrandi bussurin nærkast
Vegastýrið væntar, at tað, sum dømið er við umsóknini frá Autonomous Mobility í fyrsta umfari fara at vera bussar, søkt verður um.
Royndir við sjálvkoyrandi persónbiluum verða í dag fyri tað mesta gjørdar í londum, sum framleiða bilar ella har sum størri marknaður er enn í Danmark, og harvið eisini størri marknaðarvirði við at gjøgnumføra royndirnar.
– Men vit halda, at tað kundi verið spennandi við slíkum royndum í Danmark eisini, sigur Andreas Egense.
/ritzau/
Feæago- Autonomous Mobility hevur tvey sløg av sjálvkoyrandi bussum. Bussurin á myndini eitur »Arma« og er framleiddur av franska Navya. Sniðið er longu í nýtslu í millum anna Sion, Lyon, Detroit og Los Angeles.
Mynd: Free/Pressefoto/autonomous Mobility
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Magnus Gunnarsson 08.03.2017 (10:15)
Volvo XC60 við automatiskari stýring
Nýggjasti Volvo XC60, sum verður frumsýndur á bilaframsýningni í Geneve nú í mars, stýrir automatisk uttan um vandastøður í ferðsluni.
Sambært Volvo verður nýggi XC60 við skipanini “Collision Warning with Autobrake system” ein av tryggastu bilum á marknaðinum.
Visjónin hjá Volvo er, at í 2020 skal eingin doyggja ella koma álvarsliga til skaða í ferðsluni í einum Volvo.
Volvo XC 60 hevur fleiri innbygdar trygdarskipanir, ið miða ímóti tí sjálvkoyrandi bilinum sum verður veruleiki um ikki so nógv ár.
Nýggjur Volvo XC60 kemur á marknaðin seinni í ár.
Les meira um bilar á www.in.fo/bilar/
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Bartal hevur sent mær ‘snapshot’ av teimum 100 frí hjá Kristiani Olsen, har hann (Kristian) setur føroyskt met við 54.43. Herligt at síggja okkara egna Kristian á Eurosport 🙂
“Take your marks”, ein føroyahvítur heilt klárur har yviri á geil 7
Kom so SVF, vit vilja eisini hava máling í hylin !
Yes, Kristian longu fremst
Eina kroppslongd frammanfyri, á veg heimaftur.
Ná ok, kanska ikki meira enn ein skutil
Fyrstur á mál, woohoo, so fáa vit nærmyndir !
Olsen nr 1
Olsen veit ikki tíðina enn
Vit vita tað longu: Føroyskt met !
Og nú veit Olsen tað eisini
Føroyskt met LIVE á Eurosport. Unbelievable !
Til lukku Kristian !


text:
Magni Arge er farin frá sum forstjóri í Atlantic Airways, og Jørgen Holme tekur við stjórastarvinum í einum skiftistíðarskeiði.
Nevndin í Atlantic Airways ynskir at seta út í kortið av nýggjum, og tí hava nevndin og stjórin seinastu 18 árini gjørt eina fráfaringaravtalu. Magni Arge gevst sum stjóri í felagnum, men verður til taks sum ráðgevi næstu tíðina, og Jørgen Holme tekur við sum nýggjur forstjóri í eitt skiftistíðarskeið á eitt til tvey ár.
"Árini í Atlantsflogi hava verið sera spennandi og avbjóðandi. Eg haldi felagið er væl útborið til framhaldandi menning. Fyri meg hevur tað verið eitt privilegium at virka saman við so nógvum eldhugaðum fólki í tjóðarflogfelagnum, og ynski eg bæði teimum og felagnum alt tað besta á leiðini frameftir" sigur Magni Arge.
"Vit takka Magna Arge fyri trúgva tænastu og stóra arbeiðið, hann hevur gjørt fyri Atlantic Airways" sigur Niels Mortensen, nevndarformaður.
Nevndin og nýggi stjórin fara seinni at greiða nærri frá nýggju kósini, sum fer at bera við sær eina yvirskipaða kortlegging av framtíðarmøguleikunum hjá føroyska flogfelagnum, ið seinni leiðslur i felagnum kunnu byggja víðari á. Niels Mortensen vísir á, at tað týdningarmesta er, at Jørgen Holme næstu tíðina fær høvi at kunna seg væl um felagið og at meta um avbjóðingarnar, sum liggja fyri framman.
Nýggi stjórin: Jørgen Holme
Jørgen Holme er 52 ár, og hann hevur drúgvar royndir innan flogferslu. Hann var útbúgvin cand. oecon, t.e. búskaparfrøðingur, á Århus Universitet í 1990, og síðani hevur hann ognað sær nógvar leiðsluroyndir og fleiri leiðslútbúgvingar í sínum størvum.
Jørgen Holme hevur í fleiri ár verið í leiðandi størvum hjá SAS innan sølu og marknaðarførlsu, har hann m.a. hevur arbeitt fyri felagið í Madrid og New York. Hann hevur eisini arbeitt hjá Spanair á Mallorca, og í tvey ár var hann sølu- og marknaðarstjóri hjá AirGreenland, har hann eisini umsat dagligu rutuflúgvingina.
Jørgen Holme var til fyri stuttum stjóri í SEB Gjaldskortum í Danmark, har hann eisini áður hevur verið sølu- og marknaðarleiðari.
"Avbjóðingin er nýggj, so nú skal eg í fyrstu atløgu brúka tíðina at læra meira um felagið, og at læra starvsfólkini at kenna. Eg gleði meg at hitta starvsfólk, samstarvspartar, viðskiftafólk og at læra Føroyar at kenna." sigur Jørgen Holme.
Hann hevur fylgt menningini í Atlantic Airways, meðan hann starvaðist hjá SAS, og serliga meðan hann var í Grønlandi sá hann menningina, sum fór fram í føroyska flogfelagnum.
"Vit fara seinni at boða frá, hvør yvirskipaða leiðin skal verða. Í fyrstu atløgu ræður um hjá øllum í Atlantic Airways at halda fram við góða arbeiðnum og at hjálpa kundunum til nøgdsemi og góðar flogferðir." staðfestir Jørgen Holme, nýggjur stjóri í Atlantic Airways.
Fleiri upplýsingar fáast frá Niels Mortensen, nevndarformanni, á tel. 21 69 28.


text:
Taš var ikki ętlanin, at borgarafundurin ķ Havn ķ farnu viku skuldi hava nakra įvirkan į tęr ętlanir, sum bżrįšsins vinnunevnd og hennara bygginevnd hava lagt um at byggja śt Tórshavnar havn.
Hetta fingu vit havnarfólk greitt at vita frį formanninum ķ vinnunevndini longu įšrenn fundin. Kortini ómakašu fleiri hundraš fólk sęr į fundin uppi į Lųgmannabreyt at fįa at vita meir um ętlanirnar.
Hóast taš er greitt, at havnarfólk taka vandan viš havnaśtbyggingini į Skansabošunum ķ stórum įlvara, heldur sami formašur stįsiš viš lķka og sigur, at kanningar av ųšrum loysnum fara at vķsa, at tęr loysnirnar bera ikki til. Taš er djųrv śtsųgn, tį onki įlvara hevur veriš ķ teimum lżsingum, sum nevndin ķ hesum umfarinum hevur gjųrt av hesum mųguleikum.
Eitt gjųgnumgangandi sjónarmiš į borgarafundinum var, at fólk fegin vilja hava alternativar loysnir kannašar og lżstar viš kostnašarmetingum, so tey ķ sķnum metingum kunna bera saman viš ta loysnina, sum liggur į boršinum.
Fundurin nevndi lżsingar av ųšrum mųguleikum at byggja nżggja góšshavn śti į Gulanum millum Glyvursnes og Argir, į Sundi og ķ Kollafirši. Eitt er, at formašurin ķ vinnunevndini trumlar fram viš pįhaldi um, at stórur meiriluti av fólkinum tekur undir viš teirri loysn, sum er lųgd fram.
Verri er, at hann heldur ikki ivast ķ, at ger Tórshavnar havn eina kanning av mųguleikunum į Gulanum, so veršur śrslitiš, at ein loysn har kann ikki brśkast. Hetta er hįstórt og eigur ikki at sleppa at standa einsamalt.
Var taš rętt, so varš nś kravt, at tęr kanningar og metingar, iš gjųrdar verša aftrat - gjarna bęši į Gulanum, į Sundi og ķ Kollafirši - verša tiknar śr hondunum į nevndini fyri Tórshavnar havn.
Tķ tį nevndarformašurin longu framman undan hevur sagt, at ongar broytingar verša gjųrdar, sama hvat fólkiš heldur, og eisini tvķheldur um, at śrslitiš av gjųlligum kanningum ašrastašni fer at vķsa, at tęr loysnirnar bera ikki til, hevur vinnunevndin spęlt seg śt.
Ongin kann nś hava įlit į, at kanningar ķ hennara hondum verša gjųrdar viš opnum sinni.
Hetta er stųrsta mįl, sum nakrantķš hevur veriš į bżrįšsborši. Taš snżr seg um at gera hųvušsstašin betur fųran fyri at taka ķmóti og avskipa góšs eins og taka ķmóti feršafólki sjóvegis. Teir mųguleikarnir skula vera góšir her ķ hųvušsstašnum, men alt nżtist ikki ķ allar ęvir at vera flęttaš saman į Eystaru bryggju og Skansabošunum.
Hvųr veit, um tś ikki fęrt nógv betri framtķšarloysnir, um tś loysir góšsflutningin og feršafólkaflutningin sundur viš eini góšshavn ašrastašni ķ Tórshavnar kommunu og mennir nśverandi havnarlagiš til feršafólkaflutning og taš, sum har til hoyrir. Feršamannavinna er jś eitt av beinunum, sum vit eisini skula standa į ķ framtķšini.
Taš hevur somuleišis sķn tżdning ķ hesum mįlinum, at taš snżr seg um minst eina hįlva milliard krónur ella meir, sum skattaborgarin ķ Tórshavnar kommunu heftir fyri so ella so. Og mįliš snżr seg ikki minni um bżarins andlit og dįmin ķ hųvušsstašnum ķ alla framtķš.
Slķkt kann ikki avgreišast bara viš handakeipum og tųlandi littekningum. Taš mį mżkjast og vendast nakrar feršir so eisini fólkiš kennir seg heima ķ įtakinum. Tķ taš er fólkiš, sum skal liva viš tķ, bęši nś og komandi.
Jógvan Arge, varaborgarstjóri ķ Tórshavnar kommunu
---


text:
Tíðindi
Lærarar á skeið
- Mánadagur, 19 November 2012 18:41
Fyrsta hjálp í 10. flokki
- Fríggjadagur, 16 November 2012 11:36
Næmingarnir í 10. flokki hava tikið skeið í 1. hjálp. Næmingarnir á Strondum eru teir fyrstu í Føroyum sum hava tikið modulið Traffic Related First Aid. Hetta er krav í Danmark, tá tú tekur koyrikort, og hetta krav verður eisini skjótt sett í gildið í Føroyum. Tað er Jógvan Jensen, sum hevur verið undirvísari.
Skúlastýrisval 13. nov
- Mikudagur, 07 November 2012 17:30
í bygdahúsinum 13. nov. 2012, kl. 10:00-20:00
KUNNGERÐ NR. 86 FRÁ 6. OKTOBER 2008 UM AT VELJA FORELDRAUMBOÐ
Í SKÚLASTÝRI OG KOMMUNUSTÝRISUMBOÐ Í FELAGSSKÚLASTÝRI


text:
Hvat kanst tú gera?
Sum bilførari kanst tú koyra eftir umstøðunum. Har tú veitst, at kríatúr ganga leys, kanst tú alla tíðina hyggja eftir vegnum og økinum fram við vegnum. Ver klár/ur at bremsa, um seyður kemur út á vegin. Ver serliga varin, tá tú koyrir í lembingini: Standa ær og smálamb hvør sínu megin vegin, og bilur kemur millum teirra, grettir næstan ikki, at lambið spelar tvørtur um vegin til ærina
Í mykri og mjørka er ilt at vara seg, men tú mást sum minsta mark vera varug/ur við ferðina og halda hámarksferðina.


text:
Umhugsar tú at keypa, men veitst ikki heilt, hvussu tú skalt bera teg at? Hjá Skyn hava vit serkøn metingarfólk, sum kunnu hjálpa tær.
Vit hava drúgvar royndir og holla løgfrøðiliga vitan um keyp og sølu av fastogn, og kunnu ráðgeva tær og umboða teg í sambandi við keypið.
Vit veita ráðgeving um tørv á húsaskoðan og møguleika fyri at tekna eina ognarskiftistrygging, innfría pant, gera átekningar, skriva servituttar, avgreiða flytingar o.a.
Lat okkum verða tykkara trygd fyri, at alt verður avgreitt skynsamt.
Vilt tú vita meira, vinaliga set teg í samband við Skyn á tel. 357 400 ella á skyn@skyn.fo.


text:
Sveinur Tjúguskegg er stóri danski víkingakongurin. Hann var sonur Harald Blátonn og Tove av Danmark. Sveinur gjørdist kongur í Danmark í 986/7, eftir stríð við faðirin Harald Blátonn, og ráddi til hann doyði í 1014.
Sveinur Tjúguskegg var saman við Eiriki jalli og svenska konginum Ólavi Skotkonung í badaginum í Svoldur í Oyrarsundi í ár 1000, tá ið Ólavur Trygvason fall. Eftir bardagan í Svoldur gjørdist hann norskur kongur við jallunum Eiriki og Hákuni sum undirkongum
Sveinur Tjúguskegg herjaði í fleiri umførum í Onglandi, og í 1013 gjørdist hann fyrsti danski kongur í Onglandi.
Keldur:
Hans J. Debes: Føroya Søga 1
Hans J. Debes: Ólavur Haraldsson og Noregs ríki - ein søgu lýsing
Wikipedia


text:
Orð og lag: Ókendur
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Á, havi eg spilt burt mín fyrsta kærleika,
er Golgata ei meir mær kært;
og síggi ei, Jesus, Títt offur, eymleika,
gloymt straffina, Tú har barst?
Niðurlag: Mær tørvar eitt møti við Golgata,
eitt møti við krossin og Tíni sár;
so birtast kann aftur við Golgata
frelsugleðin, sum var mín í gjár.
2. Er gleðin í Guði, sum áður var mítt alt,
av eygnanna lyst førd avstað?
Er friðurin burtur og hjartað stongt og kalt,
á, møt mær so, Guð, í dag.
3. Lat blóðið av nýggjum meg reinsa fult og heilt,
í bøn mína birt aftur lív;
við krossin Tú grøðir tað sum er hálvt og deilt;
Tær gevi eg alt mítt lív.


text:
Seinasta vikuskifti var konsert við Eivør Pállsdóttir í Løkshøll. Høllin var fullsett, og var hetta við at seta dám á at konsertin gjørdist eyka góð.
Hølið var sera stásiliga prýtt, og ongantíð fyrr hevur pallurin verið so pakkaður fyrr. Tað sá út sum eitt bland av einum antikk handli og einari sera hugnaligari gamlari og heimligari stovu. Gamlir møblar, borð, lampur, globusar, ljósakrúnur ja, alt tú kanst hugsa tær – prýddi pallin.
Eivør var væl uppløgd. Hon sang sum ein eingil – sum hon jú altíð ger, og dugdi sera væl at draga okkum áhoyrarar inn í sítt univers. Við søgum og stuttligum viðmerkingum fangaði hon áhoyrarnar, og hon dugdi væl at fortelja.
Saman við sær hevði hon eitt kór við 4 kvinnum og eitt 4 mans orkestur, sum spældu uppá øll møgulig løgin ljóðføri. Serliga teir báðir tangentleikararnir sluppu at falda seg út við Moog’um og Synth’um og øðrum stuttligum ljóðførum. At tað vóru tónleikasnillingar gjørdi bara upplivilsið størri. Serliga ávirkan gjørdi Theremin’in, sum Eivør sjálv spældi uppá. Eitt sjálvsamt ljóðføri, sum ikki er so vanligt – í hvussu so er ikki her hjá okkum.
Framførslan var eitt satt upplivilsi, og til tíðir sá tað út sum um Eivør sveimaði í leysum lofti, har hon stóð berføtt á gamla antikteppinum frammanfyri okkum. Og sveimandi komu vit eisini á mál við hesi konsertini, sum hevði borðið okkum gjøgnum friðarligar og lívligar sangir, nýggjar og gamlar sangir, kærleikssangir og meira grunandi, hugleiðandi og sorgblíðar sangir. Alt var ein søgufrásøgn frá eini kvinnu, sum hóast sín unga aldur hevur upplivað eitt sindur av hvørjum – bæði av sorg og gleði.
Konsertin var sera innilig, autentisk og erlig.
Takk Eivør fyri eina góða løtu í Løkshøll.
Heilsan
Ein lurtari


text:
Orð: Bernhard S. Ingemann
Lag: H. Otto Konrad Zinck, Carl A. Nielsen
Týtt: Victor Danielsen
1. Ein vernd, ein heiløg verja
er móti synd og neyð;
hin trúgv, ið fjøll kann flyta,
hon vinnur sorg og deyð;
áh, sælur tann, sum eigur
ta trúgv í sál og sinn,
til Harrans einglar bera
hann í Guds ríki inn!
2. Áh, eyðmjúkleikans skattur,
tú dýra ogn og góð,
sum kvinnan blóðsjúk átti,
tá hin dag frelst hon stóð!
Tann, henda skattin eigur,
tann sál skal sanna tað,
at eyðmjúk trúgv, hon virkar
hitt sama enn í dag.
3. Í gjøgnum ævir tónar
hans orð: Frímóðig ver!
Og við Guds hond í dag enn
hin stóri lækni er;
hans navn skal eg ákalla
í trúgv, tá størst er neyð,
eg hann um hjálp skal biðja,
er øll mín gleði deyð.
4. Hans navni altíð lova
mín frelsta sál nú skal,
til ein dag har hjá honum
hon situr, ævigt sæl;
áh, tú, mín vernd, mín verja
ímóti synd og neyð –
ta trúgv, ið fjøll kann flyta,
gev mær í lív og deyð!


text:
Ískoytisútbúgving til bachelor í sjúkrarøktarfrøði
Skeiðslisti
8902.14
Endurmenning í mun til diabetes mellitus.
Ætlanin er, at lesandi økja vitan um og skil fyri diabetes mellitus og fylgisjúkur, sum grundarlag fyri heilsufremjandi, fyribyrgjandi og viðgerandi sjúkrarøkt. Ætlanin er eisini, at lesandi menna skil fyri og hegni í at veita vegleiðing og sjúklingaútbúgving við støði í tí einkulta sjúklinginum.
8981.18
Skeið í vísindaástøði og granskingarháttalagsfrøði
Endamálið við skeiðinum er, at lesandi fáa innlit í vísindaástøðiligar tilgongdir og granskingarháttaløg til egið heilsufakligt yrki. At lesandi menna akademiskan førleika.
8995.13
Bachelorritgerð
Endamálið við ískoytisútbúgvingini til bachelor er at geva heilsustarvsfólki við miðallangari útbúgving, ið eru útbúgvin eftir eldri lógum, møguleika til at uppstiga eldru útbúgvingina til bachelor. Ískoytisútbúgvingin skal geva teimum lesandi ástøðiligan og verkligan førleika og kunnleika til vísindalig háttaløg og evnir til eftir lokna útbúgving at: 1) menna sjúkrarøkt og útinna dygdar- og menningararbeiði og haraftrat fylgja, gera nýtslu av og taka lut í granskingar arbeiði á heilsuøkinum og 2) halda fram í ástøðiligum og kliniskum førleikagevandi framhaldslestri, umframt akademiskari framhaldsútbúgving
8995.18
Bachelorritgerð
Endamálið við ískoytisútbúgvingini til bachelor er at geva sjúkrarøktarfrøðingum og heilsustarvsfólki við aðrari heilsufakligari miðallangari, ið eru útbúgvin eftir eldri lógum, møguleika til at uppstiga eldru útbúgvingina til bachelor. Ískoytisútbúgvingin skal eisini geva teimum lesandi ástøðiligan og verkligan førleika og kunnleika til vísindalig háttaløg og evnir til eftir lokna útbúgving at: - menna kliniska praksis og útinna dygdar- og menningararbeiði og harafturat fylgja, gera nýtslu av og luttaka í granskingararbeiði á heilsuøkinum - halda fram í ástøðiligum og kliniskum førleikagevandi framhaldslestri, umframt akademiskari framhaldsútbúgving
8996.13
Kliniskt vegleiðaraskeið
Endamálið við útbúgvingini er, at lesandi mennir sín førleika sum vegleiðari, undirvísari og próvdómari/metari í klinisku undirvísingini í heilsuútbúgvingunum, og menna kliniskan undirvísingar- og vegleiðaraprofessionalitet
8996.16
Klinisk vegleiðaraútbúgving
Ætlanin við skeiðinum er, at lesandi mennir sín førleika at fyriskipa, vegleiða, undirvísa og próvdøma/meta í klinisku undirvísingini í heilsuútbúgvingunum.
8997.11
Gerontologi
Endamálið er at lesandi fær innlit í, metur um og nýtir nýggjastu vitan til at skilja tær broytingar, sum fara fram, tá vit eldast, og før fyri at grundgeva fyri tiltøkum til eldri borgarar út frá vísindaligum kanningum
8998.11
Útbúgving til kliniskan vegleiðara
Endamálið við útbúgvingini er, at lesandi mennir sín førleika sum vegleiðari, undirvísari og próvdómari/metari í klinisku undirvísingini í heilsuútbúgvingunum, og menna kliniskan undirvísingar- og vegleiðaraprofessionalitet
8999.13
Skeið í vísindaástøði og granskingarháttalagsfrøði
Ætlanin við skeiðinum er, at lesandi fáa innlit í vísindaligar tilgongdir til egið heilsufakligt yrki, og at tey menna akademiskan førleika at fara undir eina bachelorritgerð.


text:
Victoria Beckham
Victoria Caroline Beckham (fødd Victoria Caroline Adams, 17. apríl 1974 í Harlow) er ein ensk songkvinna og vinnulívskvinna. Hon er eisini kend sum Posh Spice frá gentutónleikabólkinum Spice Girls.
Victoria Beckham er gift við David Beckham. Tey eiga fýra børn, synirnar Brooklyn Joseph (føddur 4. mars 1999), Romeo James (føddur 1. september 2002), Cruz David (føddur 20. februar 2005) og dóttrina Harper Seven (fødd 10. juli 2011).
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
Album[rætta | rætta wikitekst]
- 2011 - Victoria Beckham
Útvortis ávísing[rætta | rætta wikitekst]


text:
07. Mar 2018
Eins og frættist í gjár, so skuldu næmingarnir í 8. flokki til áhugavert kunningartiltak í morgun. Á næstu síðu eru onkrar myndir at síggja frá samkomuni á Reinsarínum.
06. Mar 2018
Í morgin, mikudagin 3. og 4. tíma, verður eitt kunningartiltak í Reinsarínum, har allir 8. floks næmingar fáa høvi at hoyra nakrar handverkararnar og yrkislærd greiða frá sínari yrkisleið. Næmingarnir møta í Reinsarínum kl. 9.50.
Meira á næstu síðu.
05. Mar 2018
Í dag er flogbóltskapping í ítróttarhøllini á Hálsi millum allar 3. flokkarnar í Tórshavn.
Myndir á næstu síðu.
05. Mar 2018
Børnini í 1. flokki hava skreitt og spælt á KFUK-bønum í morgun. Tey hava ítrótt mánamorgnar, og tí var upplagt at fara at skeiða í kavanum.
Myndir á næstu síðu
03. Mar 2018
Spyr Barnabata, tú ger sjálvur av, hvat tosast skal um, og alt er bert millum teg og ráðgevan.
Meira á næstu síðu.
02. Mar 2018
Í dag hava umboð fyri miðnámsskúlarnar vitjað í aulini á Frælsinum, har 9. flokkur hevur fingið kunning um tilboðini eftir 9. flokk.
Kunningin er fyri næmingar í Skúlanum á Fløtum og Skúlanum á Argjahamri.
01. Mar 2018
Við ítróttarhøllina á Hálsi rundan um Tarvastein sløðist nógv órudd. Meðan børnini í tríggjar minnuttir bíðaðu eftir bussinum, fyltu tey í fimm posar av óruddi.
Far á næstu síðu og frætt meir.
28. Feb 2018
Eins og nevnt niðanfyri er evnisvika í innskúlingini. Í Kongagøtu er evnið "Sagnir". Lærararnir leggja dent á, at børnini sleppa at arbeiða øðrvísi, enn tey eru von við.
Myndir og frásøgn á næstu síðu.


text:
Tíðindaskriv
07.02.2018 - 20:11
Mentan > Suðuroy - Tvøroyri
Árliga, afturvendandi tiltakið á Tvøroyri, ið børnunum dámar so sera væl, verður nú sunnudagin 11. februar.
Tað er sjálvandi tunnuslátturin, ið danska sjóverjan skipar fyri, ið vit tosa um. Hesaferð er tað manningin á spildurnýggja skipinum Lauge Koch, ið stendur fyri tiltakinum. Lauge Koch varð sjósett í 2016.
Manningin gleðir seg til at fáa vitjan av børnunum og at síggja hvussu flott, grýluklødd tey eru. Vit heita á fólk um at kanna veðurvánirnar og at lata børnini væl í – tað kann gerast kalt á dekkinum.
Tvøroyrar Kommuna er donsku sjóverjuni sera takksom fyri, at hon er við til at gera føstulávint til nakað heilt serligt hjá okkara børnum og vónað verður, at tiltakið verður eins væl vitjað sum undanfarin ár.


text:
Í gjár andaðist tjekkiski filmsleikstjórin Miloš Forman í USA, 86 ára gamal. Tað skriva kekkiskir miðlar við konuni, Martinu, sum keldu. Síðan hava allir vesturlendskir miðlar og tíðindastovur borið tíðindini. Seinastu árini hava eyguni bilað og ikki bar til hjá Forman at gera film. Hann andaðist heima í Warren, Connecticut.
Í 1967 var hann í uppskoti at fáa amerikansku Oscarvirðislønina fyri besta útlendska film, Brandamenn í eldi, úr Kekkia. Greitt var, at filmurin var ein hvøss og atfinnandi viðmerking til politisku støðuna í heimlandinum beint tá. Hann gjørdi sjey filmar í Kekkia, sum blivu forbodnir, innan hann í 1968 flýddi til París og árið eftir til USA, har hann búsetti seg og gjørdist ríkisborgari í 1977. Tílsamans nítjan filmar hevði hann fingið frá hondini, nú hann andaðist eftir stutta sjúkralegu.
Kendasti filmur hann gjørdi, er One Flew Over the Cockoo’s Nest (1975) við Jack Nicholson í høvuðsleiklutinum. Filmurin fekk fimm Oscarvirðislønir og er enn merktur top rated movie á IMDB heimasíðuni og av flestu við áhuga fyri filmi mettur sum ein klassikari. Í 1979 gjørdi hann flipputa tónleikafilmin Hair og í 1984 kom Amadeus, ið av mongum verður mettur sum eitt høvuðsverk, kanska serliga tí hann fekk átta Oscarvirðislønir.
Á blogginum finni eg tvær føroyskar tilvísingar til Miloš Forman.
Í samrøðu heima hjá Katrini Ottarsdóttir í Hedehusene á vári í 2015, segði Katrin Ottarsdóttir at fyrsti filmur hon sá í einum útlendskum biografi var eftir Miloš Forman. - Eg sá One Flew Over the Cuckoo’s Nest við Jack Nicholson, sum var eitt sterkt og stórt upplivilsi. Filmiskt góvu hesin filmurin og Cabaret mær nógv. Teir hava skumpað meg tann vegin, eg valdi.
Í 2012 fekk Anton Petersen gávugóðs úr Grunni Thorvalds Poulsen av Steinum. Anton, sum var 27, gekk á tjekkiska filmsskúlanum FAMU í Prag, sum er millum teir elstu í Evropa, stovnaður í 1946. Úr næmingalistanum kunnu vit nevna Milos Forman og Agniezska Holland, sum bæði hava vunnið Oscarvirðislønir. Umframt 80 útlendskar studentar, vóru 350 lesandi á kekkiska filmsskúlanum.


text:
Neli kattakongur
Aftur í ár skipaði bygdarfelagið fyri tunnusláing føstulávints mánadag. Undirtøkan var góð, og tað endaði við at næstelsti maður, ið luttók, gjørdist kattakongur. Tað var Kornelius Johannesen (Neli), sum nærkast væl 80. Aftaná var pottasláing inni… Les meira
Heðin las upp yrking í bygdarhúsinum
Á hugnakvøldinum í bygdarhúsinum í kvøld høvdu vit vitjan av bygdarmanni okkara, Heðin M. Klein. Heðin er kendur yrkjari, sum hevur givið út fleiri yrkingasøvn. Seinasta yrkingin hjá Heðin er "Tað orðið", sum er ein long yrking í fleiri pørtum, ið… Les meira
Fyrilestur um Martin Luther
Sunnukvøldið 24. september helt David Johannesen, prestur, fyrilestur um Martin Luther. Fyrilesturin var í bygdarhúsinum, og hann var eitt av teimum tiltøkunum, ið verða gjørd kring landið nú í heyst í samband við, at tað eru liðin 500 ár síðani Mar… Les meira
Vinnararnir á lutaseðlinum 2017
Vinnararnir á lutaseðlinum í samband við eydnuhjólið hjá Gjáar Samkomuhúsi 10.09.2017: 1. Gávukort frá Á-handlunum virði 3.000 kr. Ljósareiður seðil nr. Ú 069. (Er avheintað)2. 1 kassi sodavatn. Gulur seðil nr. V 0343. Nakkasteik. Ljósareyður seðil… Les meira
Guðstænasta í gjónni
Annað árið á rað varð skipað fyri guðstænastu í gjónni sunnudagin 13. august 2017. Aftur í ár var hetta gjørt í samstarvi við Vestmanna Sangkór undir leiðslu av Benjamin Gaasedal, og í ár høvdu tey eisini fingið fatur í einum samansettum hornorkestr… Les meira
Aðalfundur 2017
Felagið Gjómaður hevur ársaðalfund í M. A. Winthersgøtu 5, Tórshavn Mikukvøldið 19. Apríl 2017, kl. 19.00. Skrá: 1. Val av fundarstjóra2. Frágreiðing nevndarinnar fyri farna árið, eins og ætlanir fyri komandi ár. 3. Framløga av roknskapi og fíggja… Les meira
Ganga ta gomlu kirkjugøtuna
Viðrar, ætlar kirkjuliðið við Gjógv at ganga ta gomlu kirkjugøtuna frá Gjógv til Funnings sunnudagin 28. august 2016. Byrjað verður við kirkjuna við Gjógv kl. 15.00. Gingið verður eftir gomlu kirkjugøtuni heim gjøgnum dalin, har fyrsti steðgurin er… Les meira
Gudstænasta í gjónni
Sunnudagin 14. august 2016, klokkan 14, verður guðstænasta í gjónni við Gjógv. Tað verður við prestunum Bergtóri Hjelm Bjarkhamar og Emil Olsen. Umframt felagssálmasangin fer Vestmanna Sangkór, stjórnað av Benjamin Gaasedal, at syngja undir gudstænas… Les meira
Ruddingardagurin 2016
Árligi ruddingardagurin við Gjógv verður leygardagin 28. mai 2016. Byrjað verður við morgunmati í bygdarhúsinum kl. 10 og so verður ruddað til kl. 17, tá vit aftur hittast í bygdarhúsinum til døgurða. Aftur í ár verður møgulleiki at tekna seg til ein… Les meira
Gjáarveitslan 2016
Nú er seinasta freist at tekna seg til Gjáarveitsluna 23. apríl 2016: Bygdarveitsla 23. apríl.94 hava higartil tekna seg til veitsluna. Tað eru vit stak væl nøgd við. Gott pláss er í bygdarhúsinum og her fer enn ein áheitan út at tekna seg til veits… Les meira
Samkensla við Bruxelles
Í samband við terroratsóknirnar í Bruxelles í Belgia týsdagin 22. mars 2016 har nógv vóru dripin og enn fleiri særd, nógv álvorsliga, vilja vit við Gjógv vísa belgiska fólkinum samkenslu við at lata ljósini í Gjónni lýsa við litunum í belgiska flaggi… Les meira


text:
Rakel Helmsdal hevur undirvíst síðani 1996, serliga í skriving.
Møguleiki er at tekna seg til skeið, ella bíleggja tey. Á hesi síðuni koma skjótt uppdateringar um skriviskeið og tey nýggju frásøguskeiðini.
Eg eri góðkendur undirvísari hjá Listaskúla Føroya og havi almen skeið á skúlanum kring landið.
So at siga øll fólk, ið hava lært kynstrið at seta bókstavir saman til orð og setningar, duga at skriva okkurt áhugavert. Eg havi so enn ikki møtt einum, ið ikki dugir um viljin er til staðar. Men sjálvandi hava øll ikki hug ella bindini til tað.
Men hevur tú HUG at skriva, so er onki sum forðar tær, uttan tú sjálv/ur, tí tað snýr seg fyrst og fremst um at læra eitt handverk. Her ber tíverri ikki, sum hjá vanligum handverkarum, at fara í meistaralæru, men tað snýr seg um sjálvlestur og hart arbeiði. Vilt tú, so kanst tú! Og tað er ikki bara hart, tað er eisini stuttligt og spennandi: Tú ert tann, ið avgerð veruleikan í tínum teksti!
Frá 1998 til 21013 hevði skeið í kreativari skriving í Tórshavnar Kvøldskúla. Nú havi eg høvundaverkstovur á Listaskúla Føroya nakrar ferðir um árið.
Eg havi eisini hildið stutt skeið úti á skúlum og fyri áhugabólkum so ymiskum sum pensionistar og lesandi á Fróðskaparsetrinum. Hesi skeið eru fyrst og fremst ein innleiðing í kreativari skriving, ella snarskriving sum onkur kallar tað. Ein háttur at loysa upp fyri skrivingini og nýta sítt fulla potentiali.
Tey, sum hava gingið á kvøldskúlaskeiðnum hava framleitt heilt fitt av góðum søgum, sum tú kanst lesa HER.
Er tað ikki eitt longri skeið tú ynskir tær, ber til at bíleggja bæði longri og styttri skriviskeið til einstaklingar og bólkar.
Harafturat eru nøkur skriviráð, sum eg eri komin fram á millum ár og dag. Góð ráð, sum meistarar innan skrivikynstur hava skrivað niður til okkara, sum fegin vilja læra.


text:
Ein halastjørna er komin
Bókadeild Føroya Lærarafelags
57,00 kr
Spar 5,00 kr
- Síður: 111
- Útgávuár: 2003
- Upprunamál: ymisk
- Innbinding: innbundin
- Myndir: ymisk
- Týðari: Alexandur Kristiansen
Bókin er full av stuttligum, undarligum, skaldsligum, hugvekjandi og sveimandi yrkingum til børn. Yrkjarar úr Danmark, Finnlandi, Føroyum, Íslandi, Noregi og Svøríki hava skrivað yrkingarnar, og bókin er prýdd við myndum, sum listafólk úr somu londum hava teknað. Aftast í bókini er ein fløga, har tú kanst hoyra yrkjararnar lesa nakrar yrkingar á sínum egna máli.
Ummæli:
Anna Schäffer/Kristin Ørjasæter: Fargesprakende, musikalsk, og tradisjionsbundet. barnebokkritikk.no


text:
– og eingin ger nakað við tað!
Tað er trupult at verða ungur í dag. Tey ungu hava nógvar møguleikar. Men eisini nógvar freistingar.
Rúsevnini floyma inn í landið, og fleiri ung, nógv fleiri enn vit halda, brúka rúsevni tá tey eru í ball, í býnum og til festivalar. Nógv ung eru í vanda fyri at fáa stóran skaða, bæði til likams og sálar.
Men gera myndugleikarnir nóg mikið fyri at hjálpa teimum ungu sum koma illa fyri? Nei tað gera teir ikki. Hvørki tá tað snýr seg um fyribyrging, upplýsing og stuðul til at koma burturúr tí.
Gera myndugleikarnir nóg mikið fyri at steðga teimum sum innflyta hetta svansið? Nei tað gera teir ikki. Slettis ikki.
Hendingaferð fangar løgreglan onkran lítlan fisk sum er komin illa fyri, og kanska bara selir rúsevnir fyri at fáa burturav sjálvur. Men bakmenninir, hesir samvitskuleysu lortendarnir sum leggja alt til rættis, og vinna nógvar pengar við at selja hetta eitrið til okkara ungdómar, teir sleppa undan, ferð aftaná ferð.
Seinnu árini er harðskapurin í náttarlívinum blivin nógv ráari, og tað er einki at ivast í at rúsevnini eru ein av størstu orsøkunum til hetta. Harafturat hoyrist at ung sum eru blivin bundin av síni misnýtslu, noyðast at arbeiða fyri tey sum misnýta tey, fyri at rinda sína skuld, við sjálvi at selja, ella við at selja seg sjálvan.
Hetta má og skal steðgast, fyri ein og hvønn prís. Tað eigur at bera til.
Vit mugu seta inn á fleiri økjum:
- at stuðla tí góða fyribyrgjandi arbeiðinum, í heimum, í skúlum, í ítróttarfeløgum, skótum, kirkjum og samkomum, o.s.fr.
- at upplýsa teimum ungu um rúsevnismisnýtslu og um avleiðingarnar av tí
- at lofta teimum sum koma illa fyri, og at gera alt fyri at hjálpa teimum á føtur aftur
- at eggja teimum ungu til sjálvi at gera vart við hvar rúsevni eru at finna og ikki minst hvør selir tey.at styrkja løgregluna og teirra kanningararbeiði, so brotsmennirnir verða avdúkaðir, fangaðir, og koyrdir í geglið.
Tað eigur at bera til. Tað SKAL bera til.
Livar Nysted, listi E


text:
Hans David Sólsker útlærdur og settur í starv
1. juli 2014 byrjaði Hans David Sólsker í slagtaralæru á Krás. Hann hevur skiftivís arbeitt á Krás og verið á skúla í ávís tíðarskeið, seinastu fýra árini. Tað var á ZBC Slagteriskolen í Roskilde, at Hans David endaði sína lærutíð, og 7. januar 2018 fekk hann sítt prógv og rós fyri sítt endaliga avrik. Tað er Alberg Gaardlykke, dagligur leiðari á Krás, sum hevur verið lærumeistari hjá Hans David. Hans David er settur í starv hjá PH samtakinum, har hann kemur at taka sær av kjøtsølu frá Krás og annars kjøtsølu sum heild hjá PH samtakinum.
Vit ynskja Hans David hjartaliga tillukku við flotta úrslitinum til sveinaroyndina, og fegnast um, at hann heldur áfram í PH samtakinum.


text:
Atlantic Airways flýgur við framkomnastu tøknifrøði í Evropa
Airbus 319 flogførini hjá Atlantic Airways flúgva við framkomnastu tøknifrøði í Evropa, RNP AR 0,1. Hesum boðar Airbus-samtakið frá eftir seinastu dagføring av tøknifrøðini
Atlantic Airways gongur á odda, tá tað snýr seg um framkomna navigatións-tøknifrøði, staðfestir Airbus-samtakið. Tey trý Airbus 319 flogførini hjá føroyska flogfelagnum eru øll útgjørd við tøknifrøðini frá Airbus, RNP AR 0,1, sum hevur havt við sær munandi betri reglusemi og harvið færri seinkingar.
Talan er um eina tøknifrøði grundaða á GPS-skipanina, ið nú eisini er sameind við vanligu ILS-skipanina á flogvøllum, og sum samanlagt er eitt sera neyvt tól til innflúgvingar og útflúgvingar. Sambært Airbus er Atlantic Airways fyrsta flogfelagið í heiminum at nýta RNP AR 0,1 og ILS sameint í eitt amboð til inn- og útflúgvingar. Føroyska flogfelagið hevur í fyrstu atløgu lagað sameiningina av RNP AR 0,1 og ILS eftir Vága Floghavn, sum harvið er fyrsti flogvøllur í heiminum, har hesin framferðarháttur verður nýttur. Tey trý Airbus flogførini hjá Atlantic Airways kunnu sostatt til dømis flúgva lægri og í verri sýni inn á flogvøllin í Vágum enn áður.
Atlantic Airways var fyrsta flogfelagið í Evropa, sum fleyg við nýggju tøknifrøðini, tá felagið í 2012 keypti eitt nýtt Airbus flogfar. Tey trý Airbus 319 hjá føroyska flogfelagnum eru nú øll farin ígjøgnum eina gjølliga dagføring av RNP AR 0,1, og tað hevur fingið Airbus í einum tíðindaskrivi at staðfesta, at ”Atlantic Airways flýgur framkomnastu loftrúms tøknifrøði í Evropa”.
Airbus menti upprunaliga nýggju tøknifrøðina í samstarvi við Atlantic Airways, og seinastu dagføringarnar eru somuleiðis farnar fram saman við føroyska flogfelagnum, har Jóhan í Niðristovu, flogskipari, hevur umboðað Atlantic Airways sum verkætlanarleiðari.
- Tað hevur bæði verið ein fragd og ein avbjóðing at vera við til at menna eitt so nágreiniligt navigatiónsamboð, sum er við til at økja reglusemið í Vága Floghavn, sigur Jóhan í Niðristovu, Airbus-kapteynur og verkætlanarleiðari.
Sámal Danielsen, flogleiðari hjá Atlantic Airways, er eisini sera væl nøgdur við RNP
AR 0,1, sum hevur lagt Atlantic Airways á odda í Evropa, tá tað snýr seg um framkomna tøknifrøði.
- Vit hava havt eitt sera gott samstarv við danska Ferðslustýrið um upprunaliga at fáa
góðkenning til RNP AR 0,1 eins og í víðari menningini, har RNP AR 0,1 og vanliga
flogvallarskipanin í Føroyum, eru bundin saman. Harvið eru vit serútgjørd at flúgva til og úr Føroyum, sigur Sámal Danielsen, flogleiðari.
Airbus og Atlantic Airways halda fram við samstarvinum at víðari menna RNP AR 0,1,
sum higartil hevur havt við sær færri seinkingar til frama fyri kundarnar hjá flogfelagnum.
Vinarliga
Atlantic Airways
Atlantic Airways fær nýggja tyrlu
01. desember 2015
November var góður hjá Atlantic Airways
30. november 2015
Atlantic Airways framvegis góð ferðafólkatøl
31. oktober 2015
Móttøka fyri Jóhannu á Bergi og Jørgen Holme
04. september 2015
Gott summar hjá Atlantic Airways
01. september 2015
Atlantic Airways undirskrivað avtalu um Airbus 320
11. juni 2015
Jóhanna á Bergi stjóri í Atlantic Airways
02. juni 2015
Atlantic Airways keypir nýggjar tyrlur
16. Mai 2015
Atlantic Airways ætlanir um nýggjan Airbus
30. Apríl 2015
2014 gott ár hjá Atlantic Airways
9. Apríl 2015
Ársaðalfundur verður 9. apríl 2015
24. mars 2015
EuroBonus víðkað og Súlan í søguna
27. februar 2015


text:
Tíðindaskriv MFS prátar við tey politisku ungmannafeløgini
Tær komandi seks vikurnar fer MFS at hava eitt prát við eitt politiskt ungmannafelag, hvønn fríggjadag frá kl 15:30 til 16:30, byrjandi 11.mars. Prátið verður á Seturskaféini, ið er á Hvonn í Tórshavn. Prátið fer at snúgva seg um útbúgving og hvørja støðu tey politisku ungmannafeløgini hava til útbúgving, og tað, ið har hoyrir til.
Seturskafe er eitt vanligt tiltak uttanlands, har lesandi hittast til hugna og prát, ið vanliga er hvønn fríggjadag. Seturskafe er við til at menna eitt livandi lestrarumhvørvi; og veitir hon eisini ein avsláttur til tey lesandi. Kaféin á Hvonn er hvønn fríggjadag frá kl 14 til kl 17.
Møguleiki verður eisini fyri at fáa eitt prát við MFS-nevndini og at tekna seg sum lim í MFS. Limaskapur er ókeypis.
Tey, ið manna MFS-Føroya nevndina eru:
Teitur Vágadal formaður Maria í Skorini varaforkvinna Guðrið S. R. Poulsen skrivari Pætur Vágadal Joensen nevndarlimur Rita Dam Simonsen nevndarlimur Johann J. Petersen nevndarlimur
Vælkomin á Seturskafe. MFS-Føroyar
[caption id="attachment_1267" align="alignnone" width="300" caption="Seturskafe"][/caption]


text:
Tey, sum vilja nýta sínar ástøðiligu førleikar í verki, fáa komandi hálva árið eitt frálíkt høvi til at royna seg. Landsverk fer at skipa fyri einari kapping, har lesandi, nýútbúgvin og onnur við góðum hugskotum til eitt ella fleiri av virkisøkjunum hjá stovninum, fáa møguleika fyri at koma við uppskotum til, hvussu ítøkiligar avbjóðingar kunnu loysast.
Málbólkur
Málbólkurin, sum kappingin vendir sær til, eru bæði nýggj lesandi og fólk við bachelor, kandidat ella phd-útbúgving. Nærliggjandi útbúgvingarøki eru innan verkfrøði, byggifrøði, arkitektur, búskaparfrøði, leiðslu, HR, samskifti ella kt. Ein slík kapping er uppløgd at taka støði í fyri tey, sum skulu í gongd við serritgerð ella onkra aðra verkætlan.


text:
Ingi Samuelsen
19.05.2017 - 10:32
Ein málningur av amerikanska listamanninum Jean-Michel Basquiat varð í gjár seldur fyri 110,5 milliónir dollarar á eini uppboðssølu hjá Sotheby’s í New York. Prísurin svarar til 740 milliónir krónur.
Hetta er næsthægsti prísur nakrantíð fyri eitt nýmótans listaverk. Í 1984 varð málningurin seldur fyri 19.000 dollarar.
Málningurin, eitt portrett ’Uttan tittul’, er frá 1982. Myndin vísir eitt samanbitið andlit í einum lithavi.
Prísurin var eisini met fyri eitt amerikanskt listafólk. Basquiat varð føddur í New York í 1960. Hann doyði sum 27 ára gamal í 1988 av eini yvirdosis av heroini.
Hann byrjaði sum listamaður á gøtunum í New York har hann gjørdi grafitti. Seinni kom hann inn á listaskálarnar so hvørt sum hann varð viðurkendur sum listamaður.
Tað var japanski íverksetin Yusaku Maezawa, sum fekk málningin við at bjóða móti trimum øðrum áhugaðum keyparum. Frammanundan var málningurin mettur til 60 milliónr dollarar.
Maezawa sigur, at hann ætlar at lána verkið út til almennar framsýningar, áðrenn tað verður hongt upp á egna listasavni hansara í Chiba í Japan.
Á Southeby’s fegnaðust tey sum vera mann um søluna.
- Vit liva í óvanligum tíðum. Tað er hetta, sum uppboðssølur veruliga snúgva seg um. Tað vóru tveir persónar til síðst, sum vildu hava málningin, sigur Oliver Barker, ið er fremsti serfrøðingur hjá Southeby’s innan nýmótans list.
Hann heldur, at høgi søluprísurin merkir, at Basquiat nú kann metast á sama støði sum eitt nú Picasso, Giacommetti, Warhol og Francis Bacon.
Á uppboðssøluni vórðu eisini seldir aðrir málningar fyri nógvar milliónir. Eitt nú fór ”Nude Sunbathing” hjá Roy Lichtenstein fyri 24 milliónir dollarar, skrivar Reuters.
(Mynd: EPA)


text:
Happing í fólkaskúlanum - ein spurnakanning varð gjørd fyri Mentamálaráðið í øllum 5., 7. og 9. flokkum ein avtalaðan dag í farna skúlaári. Øll sum vóru í skúla, 1995 næmingar, hava svarað. Hetta er 94% av árganginum, sum er 2.125.
Á hesari temasíðuni er kanningin, spurnarbløð, faldari frá MMR og ymisk undirvísingarupplegg úr bókum frá Námi.
Ráðstevna um happing
Við støði í nýggju kanningini hjá Mentamálaráðnum um happing í fólkaskúlanum, verða tvær ráðstevnur fyri lærarum. Fyrra ráðstevnan verður í skúlanum við Løkin 12. november í 2015, og seinna ráðstevnan verður í skúlanum við Løgmannabreyt 13. november í 2015.
1. - 3. flokkur:
4. - 6. flokkur:
7. - 9. flokkur:
Filmar:
Tilfar til lærarar:
Filmar:
Bøkur:
MMR hevur gjørt ein faldara um happing, sum vendir sær til næmingar í fólkaskúlanum. Í faldaranum stendur m.a.:
"Happing er eitt sosialt fyribrigdi, sum í hesum faldara verður lýst sum ein glóð. Glóðin er altíð til staðar, tá ið vit eru saman, men vit kunnu gera nógv fyri, at glóðin ikki festir í og happing tekur seg upp."
Les faldaran her.
Hoyr faldaran her!
Góðan morgun Føroyar: Samrøða um happing við Rógva B. Dam, námsfrøðing.
"Tí er tað felagsskapurin, sum skal broyta atferð og ikki bara tann einstaki happarin."


text:
Jonhard Mikkelsen
Jonhard Mikkelsen (f. 1953) vestmenningur. Stjóri á forlagnum Sprotin.[1] Útbúgvin cand. mag. í enskum og føroyskum á Århus Universiteti og Fróðskaparsetri Føroya í 1980. Starvaðist sum adjunktur á Føroya studentaskúla frá 1981 til 1995. Hann var lærugreinaráðgevi í føroyskum fyri studentaskúlar og hf-deildir frá 1988 til 1995, tá ið hann fór í starv sum lektari á Føroya læraraskúla í 1995 og starvaðist har til 2010. Jonhard Mikkelsen starvaðist sum námslektari á Námsvísindadeild Fróðskaparsetursins frá 2010 - 2017.[2] Limur í føroyska málráðnum frá 2012 - 2017.
Innihaldsyvirlit
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
Orðabøkur[rætta | rætta wikitekst]
- 1992 ensk - føroysk orðabók saman við Annfinni í Skála
- 1998 donsk - føroysk orðabók saman við Annfinni í Skála og Hanne Jacobsen
- 2004 føroysk - ensk orðabók saman við Annfinni í Skála
Aðrar útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- Ein ferð inn í føroyskt saman við Kára Davidsen (mállæra til miðnám og Námsvísindadeildina)
- Hugin og minnið (skeið í norrønum til miðnám)
- Eitt sindur um - hugburð, samskifti,myndir, lýsingar, stuttsøgur (grundbók í tekstalestri)
- Sprotar - eitt sindur um tekstir í bløðum og tíðarritum (um at greina fjølmiðlatekst)
- Brotmyndir - amboð til skald- og stuttsøgugreiningar
- Grundskeið í Føroyskum (stutt skeið í rættskriving)
Ritstjórn[rætta | rætta wikitekst]
- Petur M. Rasmussen: Mangt er í brøgdum vunnið (føroyskt málsøga)
- Svenning Tausen: Orð og orðað (um føroyskt orðalag)
- Svørt verða sólskin (norðurlendsk ritstjórn)
- Nýbrotið í norðurlendskum skaldskapi (norðurlendsk ritstjórn)
- Norðurlond í kring (norðurlendsk ritstjórn)
- Sagnaslóðir fram við strendur (norðurlendsk ritstjórn)
- Robert Joensen: Seyðabókin
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin
- Rasmus Rasmussen: Sær er siður á landi
- Reidar Djupedal: Jens Christian Svabo - brot úr lívssøgu
Týðingar[rætta | rætta wikitekst]
- William Heinesen: Laterna magica
Annað[rætta | rætta wikitekst]
Fregnir[rætta | rætta wikitekst]
Jonhard Mikkelsen stovnaði saman við øðrum vikuskiftisblaðið FREGNIR í 2001 og var blaðstjóri, til blaðið gavst í 2004.
Forlagið Sprotin[rætta | rætta wikitekst]
Jonhard stovnaði forlagið SPROTAN í 1993 og hevur rikið tað síðan. Forlagið gevur út lærubøkur til føroyskt, søgubøkur, listabøkur, nýskrivaðar og týddar skaldsøgur, yrkingar o.a. Útgávurnar síggjast á heimasíðuni hjá Sprotanum www.sprotin.fo
Á sprotin.fo eru allar tær føroysku orðabøkurnar hjá ymsum forløgum og einstaklingum savnaðar. Forlagið kunnar um bøkur, høvundar, tiltøk o.a. í Sprotatíðindum.
Heiður[rætta | rætta wikitekst]
- 1991 Heiðursgávu úr grunni Kristians á Brekkumørk
- 2010 Heiðursgávu Landsins 2010.[3]


text:
Skriðdýr
Skriðdýr (frøðiheiti: Reptilia) hava roðslu og verpa egg. Slangur, krokodillur, skjaldbøkur, eðlur og onnur skeldýr verða nevnd skriðdýr. Summi liva í vatni, onnur á landi. Flestu skriðdýr eru í hitalondum. Forfedrar skriðdýranna eru dinosaurarnir, ið livdu á jørðini í 150 mió. ár, men doyðu brádliga út fyri 65 mió. árum síðan. Nú á døgum eru eini 8200 skriðdýrasløg, frá um 7 m longu netpythonslanguni (Python reticulatus) í Ásia til ta lítlu dvørgagekkoina (Sphaerodactylus) í Amerika, ið bara er 33 mm long. Súgdýr hava heitt blóð, men skriðdýr hava “kalt" blóð - sólarhitin veitir teimum orku at flyta seg úr stað. Skriðdýr fáa ikki sjálv skapað hita inni í kroppinum sum súgdýrini, men við ávísari atferð kunnu tey stilla kropshitan. Tey sóla sær t.d., so tey orna, og leita sær í skugga, gerst tað ov heitt. Um sólarris vendir t.d. eðlan liðina ímóti sólini, so hon ornar skjótari. Tá ið heitast er um dagin, heldur eðlan seg í skugga, so hon ikki gerst ov heit. Um sólsetur vendir eðlan høvdinum ímóti sólini, so hon heldur kropshitanum.
Fyrstu skriðdýrini vórðu til fyri meira enn 300 mió. árum síðan og loystu tá paddurnar av sum størstu landdýrini. Dinosaurar vórðu til fyri 200-220 mió. árum síðan. Størsta skriðdýrið í dag er oyrareingjar-krokodillan (Crocodylus porosus) í t.d. Ný Guinea og Avstralia, men summar slangur verða longri. T.d. verður netpythonslangan í onkrum føri 10 m long. Komodovaranurin (Varanus komodoensis) í Indonesia er størsta eðlan. Smæstu skriðdýrini eru smáar gekkoir, fullvaksnar bara fáar cm langar. Flestu skriðdýr verpa, og úr eggjunum klekjast ungarnir. Eðlu- og slanguegg hava gyrðið, leðurkent skal. Skjaldbøku- og krokodilluegg hava hart, sterkt skal sum fuglaegg. Sjófuglar og krabbi taka nógvar skjaldbøkuungar, meðan teir royna at koma sær oman at sjónum. Tungan á skriðdýrum dugnar teimum væl: slanga og eðla kanna uttan um seg við tunguni. Teir láta við tunguni at tevja. Harða húðin á skriðdýrum verjir tey fyri ránsdýrum og forðar fyri, at tey skorpna. Tá ið granskarar skulu greina sløgini, kanna teir ofta tað eyðkenda plátumynstrið. Kamelión (Chamaeleonidae) og onnur skriðdýr hava serligar kyknur í húðini. Í kyknunum eru litkorn, ið kunnu ývna ella tódna, og tí skiftir kameliónið lit eftir umstøðunum.
Flokking[rætta | rætta wikitekst]
Til eru tilsamans okkurt um 8200 sløg. Tey verða greind sundur í 4 høvuðsbólkar: Sphenodontia (brúeðlur), Testudines (skjaldbøkur), Crocodilia (krokodillur) og Squamata (eðlur, ormaeðlur og slangur). Bara skjaldbøkurnar hava skjøldur. Eðlur eru størsta skriðdýrabólkurin, eini 3800 sløg, men bara eitt brúeðlaslag er (Tuatara).
- Crocodilia (Krokodillur): Keimanur, gavialur, krokodilla og alligatorur teljast upp í crocodilia. Til eru 1 gavialslag, 2 alligatorsløg, 8 keimansløg og 13 krokodillusløg - tilsamans 24 sløg. Oyrareingjar-krokodillan (Crocodylus porosus) í Avstralia verður millum 8 og 10 metrar long og er nú heimsins størsta skriðdýr.
- Sphenodontia (Brúeðlan): Brúeðlan tuataran er bara á nøkrum fáum oyggjum í Nýsælandi. Kropsbygnaðurin er lítið broyttur seinastu nógvu túsund árini - hon er sera átøk 140 mió. ára gomlum steinrenningum. Hon er nú friðað, tí hon er í vandi fyri at doyggja út. Brúeðlan verður einar 60 cm long. Hon etur ormar, smáeðlur, klukkur og sniglar, men tekur eisini pisur og fuglaegg.
- Squamata (Ormaeðlur, eðlur og slangur): Til eru 180 sløg av ormaeðlum, 3000 sløg av eðlum og 3070 sløg av slangum - tilsamans 7900 sløg. Ormaeðlan (Amphisbaenia) er blint skriðdýr og verður millum 10 og 60 cm long. Góða hoyrnin og frálíka tevið gera, at hon finnur ormar, smáeðlur, skordýr, gnagdýr og annað at eta. Hon livir í Afrika, Suðuramerika, Karibia, Florida, Iberia og Saudiarábia. Eðlur eru smidligar og hava hvassar kløur. Eðla er sera vanlig í hitalondum, og hon er virknast um dagin. Tær smúgva sær kvikliga inn í klettarivur ella undir steinar, verða tær órógvaðar. Slangur svimja skjótt, men á landi mugu tær skriða, tí útlimir hava tær ongar, kortini eru tær skjótar. Afrikanska eiturmamban (Dendroaspis polylepis), ið verður meira enn 2 m long, er av skjótastu slangum og skríður einar 16 km/h.
- Testudines (Skjaldbøkur): Uml. 300 sløg. Skjaldbøkur eru ymiskar til støddar; tann stóra leðurskjaldbøkan (Dermochelys coriacea) verður 2-3 metrar long og vigar upp ímóti 920 kg. Tann vanliga eysturamerikanska móruskjaldbøkan verður bara 8-12 cm. Súpanarskjaldbøkan (Chelonia mydas) og aðrar havskjaldbøkur kunnu svimja í 30 km um tíman. Landskjaldbøka er lítið broytt seinastu 200 mió. árini. Summar landskjaldbøkur verða eldri enn 100 ár. Størsta slagið er stórskjaldbøkan á Galapagos (Chelonoidis nigra), hon kann viga meira enn 400 kg.


text:
Ari av Rana
23.01.2018 - 15:46
Tíðindi > Uttanlands > Politikkur
Spanski tíðindamiðilin VilaWeb hevði samrøðu við Marlene Wind, professara í stjórnmálafrøði á Københavns Universitet, eftir kjakið á universitetinum í gjár, har Carles Puigdemont luttók.
Wind fekk fleiri spurningar um sjálvstýrisbardagan hjá Katalonia, men hon fekk eisini spurningar um Føroyar og Grønland, sum sjálvstýrandi økir í kongaríkinum Danmark.
Spurd um støðuna í Katalonia segði Wind, at henni ikki orkar fyri at síggja statir fara í tvíningar. Henni dámar heldur ikki at Bretland fer úr ES.
Wind bleiv biðin um at viðmerkja, at Danmark virðir rættin hjá Føroyum og Grønland at taka sjálvstýri, men at Spania ikki ger tað sama fyri Katalonia.
- Tað er tí at Føroyar og Grønland eru fátøk, og vit leggja einki í tað. Orsaka! Eg skuldi ikki havt sagt hatta. Hetta er ikki nakað vit brúka orku uppá. Um tey vilja verða sjálvstøðug, lat tey so tað. Tey fara ikki nakran veg. Eingin trýr at tey fara nakran veg. Tey fáa eina rúgvu av fíggjarligum stuðli frá okkum, segði Marlene Wind.


text:
Søgn er, at huldufólk búðu í Útistovu í Hattarvík. Tann kona, ið greiddi mær hetta, segði frá, at tá hon var nakað ung, sat hon og vaggaði tí yngstu systrini; tá kom ein gráklæddur maður inn og læt hurðina upp til stovuna. Hann varð standandi har við dyrnar og hugdi inn til sín, men segði einki. Hon varð ógvuliga bangin, men tordi ikki at rýma frá systrini.
Endin var tann, at hon orkaði ikki at sita har longur men royndi at taka systrina í kneppið og leyp so upp í eina sokallaða himmalsong og krógvaði seg undir dýnuni. Hon var tó so bangin, at hon mátti fara at kaga eftir manninum og vita, hvat ið hann nú fór at gera. Tá sá hon, at hann stóð og kagaði eftir teimum.
Tá orkaði hon ikki longur at tiga, men mátti skera í róp eftir mammuni, sum var í kjallaranum og mjólkaði. Mamman, sum hoyrdi hetta neyðarróp, kom við tað sama, men tá var eingin maður at síggja.
Andreas Weihe: “Søga og søgn”, 1933


text:
Tíđindi frá tjóđveldisflokkinum:
Vit kunnu gerast tungan á vágskálini! – Nú er altavgerandi at velja Tjóđveldisflkokkin!
Sambćrt trimum nýggjum veljarakanningunum hava donsku stjórnarflokkarnir, sum higartil hava ligiđ klárt á odda í veljarakanningunum, nú nćrum mist sín meiriluta. Tann nýggjasta Gallup-kanningin gevur bara stjórnarflokkunum 90 tinglimir – og tađ er bara ein meira enn helvtin.
Hetta merkir, at norđuratlantisku tinglimirnir kunnu gerast tungan á vágskálini. Og hendir tađ, er púra, púra avgerandi, at Tjóđveldisflokkurin fćr umbođ, tí tađ er einasti flokkur, sum veruliga kann nýta hesa střđuna til fulnar.
Allir hinir flokkarnir hava longu svoriđ řđrum vonginum í fólkatinginum trygdareiđ. Sambandiđ og Fólkaflokkur stuđla Fogh, og javnađurin stuđlar Lykketoft. Hesir flokkar kunnu einki krevja fyri sín stuđul – tí teir hava longu latiđ hann frammanunda.
Tjóđveldisflokkurin fer at stuđla tí danska stjórnarleiđara, sum vil eftirlíka fřroyskum krřvum. Og tađ er fullkomiliga líka mikiđ, um hann eitur Lykketoft ella Fogh.
Tađ er ein sterk samráđingarstřđa – og tađ er ein střđa, sum kann geva verulig úrslit.
Stendur á jřvnum á fólkatingi, er altavgerandi at Tjóđveldisflokkurin fćr eitt umbođ.


text:
Eirikur Lindenskov 17.09.2017 (06:55)
Frankfurt Motor Show: Her eru framtíðarinnar bilar
67. International Motor Show er í Frankfurt í hesum døgum við slagorðinum »Future Now« – »framtíð nú«.
Bilframsýningin hesaferð er halgað framtíðarinnar bilum. Tí er serligt fokus á sjálvvirkandi koyring, elektriskum bilum og heilt nýggjum flutningsmøguleikum.
Framsýningin í Frankfurt er til 24. september.
Niðanfyri síggjast fleiri myndir, sum Jens Dresling hevur tikið fyri /ritzau/
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Kunning um uppgávulýsing
Nógv og umfatandi kunning skal við í eina dygdargóða uppgávulýsing, ið kann tryggja einum útbjóðara fleiri og nágreinilig tilboð frá veitarum. Hetta førir við sær, at útbjóðarar mugu hava gott yvirlit, tá ið teir fara undir at lýsa eina uppgávu, ið teir ynskja tilboð uppá.
Á www.veita.fo, ið er heimasíða, ið virkar sum sambindingarliður millum veitarar og útbjóðarar á føroyska marknaðinum, verður stórur dentur lagdur á, at uppgávulýsingar eru greiðar og innihalda alla neyðuga kunning. Hetta kemst av, at tess betur ein uppgávulýsing er, tess størri er møguleikin fyri, at ein sum útbjóðari fær fleiri nágreinilig tilboð frá veitarum.
Tað er bæði lætt og ómakaleyst hjá útbjóðarum at stovna uppgávur á heimasíðuni, tí skrivlig vegleiðing er gjøgnum alla tilgongdina. Eftir at uppgávan er stovnað, verður hon send til góðkenningar hjá heimasíðuni, áðrenn veitarar í viðkomandi vinnugrein fáa atgongd til hennara. Hendan mannagongd verður nýtt fyri at tryggja, at hvør einstøk uppgáva lýkur tær treytir, ið settar verða uppgávulýsing. Havast má í huga, at bæði uppgávuslag og uppgávustødd í stóran mun treyta, hvussu ein uppgávulýsing er. Hóast hetta, so ber kortini til at nevna nøkur grundleggjandi viðurskifti, sum mugu vera komin upp á pláss, tá ið ein sum útbjóðari fer undir at stovna eina uppgávu á www.veita.fo.
Avmarka uppgávuna
Fyrsta og sera týdningarmikla stig hjá einhvørjum útbjóðara er, at hansara uppgáva verður avmarkað og lýst so væl sum til ber. Hetta verður m.a. gjørt við at uppgávan fær eitt heiti, ið lýsir, hvat uppgávan snýr seg um.
Dømi um uppgávuheiti kann vera “Nýtt gólv” ella “Nýggjan klædning”. Síðan er neyðugt at greiða frá, hvat útbjóðarin metir, at uppgávan heilt ítøkiliga skal fevna um.
Snýr uppgávan seg um at leggja nýtt stovugólv í einum húsum, er neyðugt, at útbjóðarin ger veitaranum greitt:
– Skal verandi gólv burtur ella ikki
– Skulu nýggir listar leggjast framvið vegginum, ella um teir gomlu skulu uppaftur
Snýr uppgávan seg um klædning til eini sethús, ið er ein nakað størri uppgáva, er eisini alneyðugt at greiða frá og avmarka, hvat uppgávan umfatar.
Viðkomandi upplýsingar til slíkar uppgávur eru t.d.:
– Um klædningur er á húsunum frammanundan
– Um húsini harumframt eisini skulu bjálvast
– Hvussu nógv vindeygu og hurðar eru á síðunum
Við á hendan hátt at greiða neyvt frá, hvat uppgávan inniber, slepst undan óneyðugum misskiljingum, umframt at møguligir veitarar vita, um uppgávan hóskar til teirra virkisøki.
Útbjóðingartilfar
Eftir at hava lýst uppgávuna væl við egnum er næsta stig at uppgeva útbjóðingartilfar. Útbjóðingartilfar er alt tað tilfar, sum veitarar fáa atgongd til, soleiðis at teir hava møguleika at geva eitt eftirfarandi tilboð, t.v.s. at veitarar út frá útbjóðingartilfari gera eina vegleiðandi kostnaðarmeting til uppgávuna hjá útbjóðaranum. Gott útbjóðingartilfar umfatar m.a. ein útførligan tilfarslista og tekningar:
Sí nøkur dømir her –> https://veita.fo/uppskot/
Tilfarslisti er ein listi um tilfar, ið skal verða nýtt í ávísa byggiarbeiðinum. Ein slíkur listi ger tískil uppgávuna bæði ítøkiligari og nágreiniligari hjá veitarum at fyrihalda seg til.
Í eini verkætlan s.s. “Nýtt gólv” verður í tilfarslistanum víst á, um gólvklædningurin skal vera parkett, teppi, vinyl ella øðrum tilfari. Eisini verður har nágreinað, hvørjum tilfari listarnir skulu vera úr, um so er, at uppgávan fevnir um nýggjar listar. Umframt slag av tilfari verður í einum tilfarslista greitt frá, hvussu stór nøgdin av tilfari er. Hetta verður gjørt við at upplýsa flatuna, ið skal hava nýggjan gólvklædning.
Meðan tilfarslistar eru rímiliga lættir at gera til smáar uppgávur, so kann tað gerast heldur torført at gera tilfarslistar til stórar uppgávur.
Snýr uppgávan seg t.d. um at byggja eini sethús, ber ofta til at fáa ein tilfarslista frá tí arkitekti, sum hevur teknað húsini.
Ein arkitektur kann harumframt við síni servitan geva útbjóðaranum eina vegleiðandi kostnaðarmeting, sum útbjóðarin síðani hevur at fyrihalda seg til og kann sammeta við tey tilboð, ið hann seinni fær frá veitarum.
Tekningar
Tekningar eru eisini neyðugur partur av útbjóðingartilfari, serliga eru tekningar hentar, tá ið uppgávan snýr seg um nýbygging ella størri umvæling. Uppgávuslag avger, hvat fyri slag av tekningum vera viðheftar uppgávuni. Í eini lítlari uppgávu sum “Nýtt gólv”, er ofta nokk við eini flatmynd, sum nágreiniliga vísir gólvflatuna. Ein slík tekning við mátum vísir, um gólvflatan er fýrkantað, um fleiri horn eru og onnur viðurskifti, sum er at meta sum týdningarmikil vitan fyri veitaran, tá ið hann skal seta eitt tilboð saman. Í størri uppgávum s.s. at byggja eini heil sethús er umframt flatmynd neyðugt at viðhefta aðrar myndir, t.d. útisíður, støðumynd og plantekningar. Her er talan um tekningar, ið tann, ið teknar húsini, útvegar kunda sínum.
Tað er tó ikki altíð soleiðis, at ein sum útbjóðari hevur tær tekningar av húsum sínum, sum eru viðkomandi fyri eina uppgávu, ið viðkomandi ynskir at stovna. Í slíkum førum verður viðmælt at taka myndir av staðnum, har ið arbeiðið skal gerast og síðan tekna eina skitsu á myndina, sum vísir neyðugu upplýsingarnar. Snýr uppgávan seg t.d. um el-arbeiði, har ið el-tekningar ikki eru tøkar, ber til at taka mynd ella myndir av viðkomandi staði, og síðan eftir førimuni tekna el-innleggingarnar á myndina og viðhefta tær í stovnaðu uppgávuna.
Serlig ynski til tilboð
Fleiri útbjóðarar, sum ikki sjálvir fáa til vega prísir á tilfari, ynskja, at tilboð frá veitarum eru sundurgreinað. Serliga er hetta galdandi, um talan eru um stórar uppgávur, ið veitarar geva tilboð uppá. Eini góð ráð til seinast eru tískil, at slík serlig ynski verða útgreinað í sjálvum útbjóðingartilfarinum. Til ber t.d. í útbjóðingartilfarinum at seta fram ynski um, at veitarar í tilboðum sundurgreina útreiðslur í arbeiðsløn og tilfar. Tað er nevniliga soleiðis, at um ein útbjóðari skal fáa so góð og viðkomandi tilboð til sína uppgávu sum til ber, so er tað ógvuliga umráðandi, at uppgávan lýsir øll ynski hjá viðkomandi. Tess fleiri upplýsingar eru í útbjóðingartilfarinum, tess lættari er tað hjá veitarum at geva góð og nágreinilig tilboð.
Les eisini –> Hvussu fái eg besta tilboðið?


text:
1. steypakapping í estetiskum fimleiki
Leygardagin 27. januar verður 1. steypakapping í estetiskum fimleiki í nýggju høllini á Hálsi. Kappingin verður í tveimum umførum, har pinkur og smágentur fara á gólvið kl. 13.00 og gentur, kvinnuunglingar og kvinnur umleið kl. 15.30.
Ljósið luttekur við liðum í bólkunum hjá pinkum, smágentum, gentum og kvinnum.
Ljósið valdi fyrr í ár, at keypa seriur uttanlands frá, har keypt var frá heimskenda koreografinum
Antton Laine, umframt at Ljósið eisini keypti seriu frá Meri Trio. Maria Bjarnadóttir Jakobsen hevur gjørt seriuna hjá gentum við hjálp frá Meri Trio, Hildur Eliasen og Elin Michelsen hava latið pinkunum seriu.
Íðkarar og venjarar í Ljósinum hava vant nógv og miðvíst til 1. steypakapping. Spennandi verður at síggja í morgin, hvussu fer at eydnast hjá íðkarum og venjarum til 1. steypakapping.
Kringvarpið stroymar kappingina.
Fimleikafelagið Ljósið ynskir øllum íðkarum og venjarum góða eydnu til 1. steypakapping.


text:
er drykkur, sum er geraður við fruktmorli. Cider fæst við nógvum ymsum fruktsmakkum.
Drykkurin verður ofta nýttur í staðin fyri øl ella vín. Styrkin kann vera upp í 8,5 prosent. Framleiðsluhátturin minnir um, tá vín verður framleitt.
Seinastu árini er cider vorðið alsamt betur umtókt. Kendasta slagið var helst Sommersby, sum Carlsberg framleiðir, men tey føroysku sløgini eru vorðin alsamt betur umtókt.
Cider kann njótast, sum ein øl verður notin, men kann eisini brúkast sum aperitiffur. Turt cider er væl egnað fyri hvítvín og søtt cider fyri dessertvín. Okkurt slag kann eisini nýtast fyri champagne.


text:
Mini-bollar
Í minibollum er eitt slag av hormonum, ið virkar soleiðis:
- Ger tað ringt hjá sáðkyknum at “vinna vegin fram”
- Ger at eitt møguligt gitið egg ikki kann festa seg í lívmóðurslímhinnuna
TRYGD: Uml. 98%, um mini p-bollarnir verða tiknir hvønn dag sama klokkutíma. Teir við stórum hormonskamti hava somu trygd, sum p-bollarnir – tvs. næstan 100%, um teir verða tiknir regluliga.TRYGD: Uml. 98%, um mini p-bollarnir verða tiknir hvønn dag sama klokkutíma. Teir við stórum hormonskamti hava somu trygd, sum p-bollarnir – tvs. næstan 100%, um teir verða tiknir regluliga.
Mini-bollar skulu takast hvønn dag somu klokkutíð.
Nøkur sløg av mini p-bollum steðga, eins og p-bollin, eggloysnini, tí at hormonskamturin er stórur. Hesir mini-bollar skulu eisini takast hvønn dag, men eru ikki líka tengdir at eini neyvari klokkutíð.
Mini-bollar fáast á apotekinum eftir forskrift frá lækna.