text:
Archive for september, 2011|Monthly archive page
Ger verðina til skaldskap
Gunnar Hoydal 70
Eg fari vegna Landsbókasavnið at bjóða Gunnari Hoydal og konuni Jette og annars øllum tykkum, sum eru komin her til hetta føðingardagshaldið, sum vit hava, nú Gunnar fyllur 70, hjartaliga vælkomin.
Tit hava fingið eina skrá í hondina, so eg skal ikki umrøða hana her.
Vit, Landsbókasavnið og Bókadeildin, hava valt í dag á sjálvum føðingardegnum at heiðra rithøvundin Gunnar Hoydal, nú hann fyllur runt, og tað halda vit, at vit hava góða grund til.
Skal eg tosa fyri Landsbókasavnið, so hevur tað sum endamál at savna, skráseta og varðveita allar føroyskar bókmentir, og alt sum er skrivað av bókmentum um Føroyar og av føroyingum. Vit hava eisini eina deild við handritum eftir føroyskar høvundar og handritum, sum skula lýsa føroyska bókmentasøgu, mentan og siðsøgu. Hetta er okkara íkast til tjóðarbyggingina og okkara háttur at varðveita tjóðina ella ein eftir okkara tykki týðandi part av henni.
Fyri okkum er tað tí av stórum týdningi, at tað eru fólk her í landinum sum skapa og skriva. Tað er tað, vit sum stovnur, liva av. Og hetta sum vit savna, eru ikki bara savnslutir, men verk, sum hava eitt viðkomandi lív og tá væl vil til eina ævi á bókasavninum, men eisini uttanfyri bókasavnið. Vit fegnast sjálvandi um, at vit hava hendan arvin at bera út aftur til fólkið, tá ið tørvur er á tí.
Hildið lív í føroyskum bókmentum
Gunnar Hoydal er ein teirra, sum í longri tíð hevur hildið lív í føroyskum bókmentum. Hann er ein fjølbroyttur rithøvndur, sum skrivar væl í so at siga øllum bókmentasjangrum. Nógv av tí hann skrivar, tekur støði í hansara egnu upplivingum ella eru skaldsligar tulkingar av hesum upplivingum, men støði verður eftir mínum tykki eisini tikið í vandamálum í okkara nútímans samfelag ella samfelagnum, sum tað var, tá ið verkini ella ritini vórðu skrivað. Tað er eisini hetta, sum ger hansara bókmentaliga verk áhugavert, men ikki minni list fyri tað.
Brandes segði í síni tíð, at tað sum gevur bókmentunum lív, er at tær taka mál ella ’problemir’ upp til orðaskiftis. Nú var hann – Brandes – bergtikin og hevði tí ein greiðan boðskap at bera, men sum bókmentalig fyrimynd ella normur, haldi eg, at hansara orð avgjørt hava nakað upp á seg.
Gunnar er viðhvørt polemiskur og eisini avgjørdur á sín serliga hátt, men hann dugir sanniliga eisini at kasta polemiska hamin av sær, tá ið brúk er fyri tí.
Nú skal eg ikki her fara at geva meg í holt við at lýsa skaldskapin hjá Gunnari og tað nógva sum hann annars hevur skrivað. Tað hava onnur longu gjørt, og onnur fara at gera tað.
Amerikanski sosiologurin Charles Wright Mills nevnir í kendu bókini hjá sær The Sociological Imagination frá 1959, tann sosiologiska ímyndanin, at tú skilur ikki lívsøguna hjá einum menniskja ella søguna hjá einum samfelag, um tú ikki skilur tey bæði saman og í síni heild. Hann sigur víðari, at hóast vit liva í faktaøldini, sum hann kallar tað, so livir menniskjan ikki bara av kunning ella informatión. Menniskjan hevur meir ella minni tilvitað tørv á andaligum førleikum, sum kunnu hjálpa henni at viðgera kunning og at menna vit og skil til tess at fáa eitt tilvitað yvirlit yvir tað, sum hendir í heiminum og tí sum kann henda við henni sjálvari.
Og hesa uppgávu ella skyldu at hjálpa til at hvessa vitið hjá okkum øllum hava serliga rithøvundar, miðlafólk, lærarar, listafólk, granskarar og so sjálvandi bókasøvnini.
Uttan at seta Gunnar í bás, so haldi eg, at hann á ein áhugaverdan og sjáldsaman hátt í sínum skalskapi dugir at lýsa, men eisini sameina søgu og ævisøgu, stað og umstøður. Í hvussu fyri meg hevur hetta verið eitt av tí, sum hevur givið mær hug at lesa Gunnar.
Teir hava ikki ans fyri mentan
Skal eg nevna eitt, sum eg haldi er eyðkent í so at siga øllum tí, sum Gunnar skrivar, týðiliga nakað, sum ordiliga býðir honum ímóti, so er tað tá ið vit stilla ov nógv inn á tað materiella og serliga tað kommersiella. Gunnar brennur fyri mentanini, og hann veit og er sjálvur dømi um, at mentan sprettir úr skapan, gávum og arbeiði. Tað er tí hann hevur at politikarum fyri ikki at hava ans fyri tí mentanarliga, tí sum verður skapt úr nýggjum, ta serligu mentanina, sum ger okkum til tað vit eru. Og ikki minst, at teir – politikararnir – als ikki tykjast hava ans fyri, at júst í Føroyum er í mun til stødd ein skapanartrongd og eitt listarligt virksemi, sum nærum onga aðra staðnis. Vit hava eitt tilfeingi, eitt veldugt aktiv sum ríkar tjóðina og kann ríka hana enn meira, um vit fáa hetta tilfeingi til høldar. Men vit taka tað bara róligt, eru líkasæl og vóna, at vit ikki fáa tað, sum vit hava uppiborið.
Listafólk skulu hava umstøður at skapa, tey skulu hava breyð á borðið og tey skulu hava viðurkenning fyri síni avrik. Hetta stendur í beinleiðis andsøgn til hugsanina, at mentan fært tú fyri onki. Og hvør hevur ikki hoyrt um politikarar, sum býta út játtanir, men sum ikki vilja gjalda fyri mentan, men fegnir pynta seg við henni, tá ið onnur eru hjá ella hoyra. Gunnar hevur bæði eina og tvær ferðir staði á palli her á Landsbókasavninum og greitt frá teimum, ið hvussu er tá, serstakliga vánaligu umstøðunum skapandi list hevur í Føroyum.
Ja, nú eru enntá mentafólk, sum eru farin at geva til kennar, at tey rætt og slætt eru ella kenna seg sum apukattar.
Men kanska hevur Gunnar ikki hetta – ikki at dáma gíriga peningaheimin – frá ongum. Pápi Gunnar Karsten Hoydal skrivar í brævi til Christian Matras dagf. 2. september 1945 um føroyskan politikk, og um tað politiska rumbul sum tá er, og hann leggur so hetta aftrat: “Eg skal siga tær tað, at eg ‘óttist’ hesar peningamennirnar, sum nú eru uppi í politikki í Føroyum. Alt gott at siga um peningamenn, sjáldan munnu teir vera reinhugaðir. Tá ið spurt verður um samfelagsmál, man maðurin, sum lítið eigur, ivaleyst aloftast standa reinari í síni hugsjón enn hin peningasterki.”
Jú, sum tað kemur greitt fram her, muturspilla vísir seg ofta hjá bæði monnum og kvinnum, tá ið vit seppa framat valdinum. Ja, tað skal í hvussu er góð mura til at standa ímóti.
Eg haldi meg bestemt hava sæð onkra tilsiping til júst hetta í summum av tí, sum Gunnar hevur skrivað.
Andslív og politikkur
Tað ber til at síggja næstan frá tí fyrsta, sum hann annars skrivar ella gevur út alment, at Gunnar longu sum heilt ungur hevur áhugamál, sum ikki eru heilt álík teimum, sum ungdómar vanliga hava.
Í einum Varða frá 1964, skrivar Gunnar sum tá er fyrst í 20’unum eitt framúr væl skrivað ummæli av bókini hjá Bjørn Poulsen: Ideernes krise i åndsliv og politik, sum tá var útkomin fyri nøkrum árum síðan, og sum hevði elvt til orðaskifti. Ummælið er upplýsandi, objektivt, men samstundis kritiskt, soleiðis sum eitt veruligt ummæli skal vera. Fjáltur var komin Bjørn Poulsen tí hann varnaðist eins og postmodernistarnir seinni, at autoriteturin í politikki og andslívi var viknaður, ja, var ikki tað, sum hann hevði verið fyrr, tá tær stóru hugsjónirnir vóru høgt í metum. Hann ber fram, at leysar hugmyndir hava við sær leyst orðaskifti, og av tí veikt demokrati. Hann ger serliga vart við tvílyndið í menniskjanum har vit øðrumegin eru undirgivin girnd og blindum rakstri, og hinumegin høgum áhugamálum. Tá høgu áhugamálini kámast ella missa sítt virði, ja, tá fáa vit girndina og jagstranina eftir skjótum vinningi. Soleiðis var tá, og at hetta framvegis er so, ja, tað er júst hendan tíðin vit nú eru mitt í gott dømi um, nú vit sleikja sárini, vit øll fingu, tá fíggjarbløðran brast fyri einum trimum, fýra árum síðan.
Eg haldi kortini at tað boðar frá einum góðum komandi rithøvundi, at hann longu so ungur, sum her er dømi um, hevur áhuga fyri teimum avgerandi spurningum, ikki bara fjalunum, men sjálvum stórviðinum í samfelagnum. Og so tað aftrat, at hann eisini hevur eina hóming av, at tað kann liggja nakað av afturhaldi fjalt í skriving, sum hesari hjá Bjørn Poulsen.
Og at hetta góða ummælið ikki var nakað upplop, tað hava vit so fingið ótald prógv fyri frá tí, sum Gunnar síðan hevur skrivað.
Verðin var nóg stór
Tú Gunnar komst í verðina, og tað var skjótt, at tú visti, at verðin var nóg stór, sum var. Har skuldi onki leggjast aftrat. Tað var sum hjá dunnungunum hjá H.C. Andersen, sum, tá ið teir høvdu hugt seg um – tað brast úr teimum: Nei, sum verðin er stór. Ungamamman visti tó betri. Men tú fekst annað at síggja, soleiðis sum tú eisini lýsir í tínum skaldskapi. Eg veit ikki um tú ert verðinsmaður, men verðin vaks, og verðin hevur lyndi til at troðka seg inn á okkum. Verðin er hugtakandi, hóttandi, órættvís, undarlig, ja, hon er eitt undirverk, hon er okkara pallur, sum Shakespeare tók til, hon skapar okkum og vit skapa hana. Og so er hon gott tilfar at gera skaldskap burturúr. Ja, biður um at verða viðgjørd eisini skaldsliga.
Tí var tað gott, at tú seinni komst til tað sannføring at verðin ongantíð verður ov stór. Og at tú kundi staðfesta, sjálvt um nógv var avrikað, bæði gott og minni gott, at tað framvegis var nógv eftir av ókomnum.
Lat tað vera okkara góða vón.
Ein viðurkenning og onnur
Tú hevur mangan víst á, sum nevnt eisini her á Landsbókasavninum, at tú og onnur skapandi listafólk og listagreinir, ikki fáa tað í hvussu er peningaligu viðurkenning og tær sømdir og virkisumstøður, sum tit halda tykkum hava uppiborið. Eg veit ikki hvussu støðan hjá tykkum er í dag. Kanska frægari, men neyvan nøktandi. Eg kann siga fyri okkum her sum stovn, at vit uppliva tær ringu tíðirnar, og eru skjótt ikki annað enn húð og bein, og høvdu ivaleyst kunna vunnið 1. virðisløn í einum av hesum nútímans vakurleikakappingum, har tað ræður um at vera rak. Vit bíða enn líka spent eftir tí eina pottinum, sum skal latast mentanini av hvørjari oljutunnu, sum verður vundin upp úr føroysku undirgrundini.
Men viðurkenning hevur sum so mangt annað tvinnar síður. Eitt er peningaliga viðurkenningin, hitt er viðurkenningin sum kemur av, at tað verður lurtað eftir rithøvundunum, tá ið teir hava nakað at siga, at teir verða lisnir.
Og eg eri ikki heilt vísur í, at hesar báðar viðurkenningarnar altíð fylgjast, uttan at rithøvundin nú eisini skal lastast fyri tað.
Tær báðar viðurkenningarnar fylgjast í hvussu er ikki her. Vit hava onga peningagávu at lata, men tú Gunnar skalt vita, at vit hava stóra virðing fyri tínum listarliga og skaldsliga avriki, sum tað eisini er okkum unt at goyma her, vísa fram og læna út. Tað skuldi hetta haldið í dag vera tekin um, og vit himprast ikki, men fara her at ynskja tær hjartaliga tillukku við føðingardegnum.
Røða hildin á hátíðarhaldi á Landsbókasavninum 12. september 2011, tá rithøvundurin Gunnar Hoydal fylti 70 ár


c: text/html

text:
Á eykaaðalfundi týsdagin 20. oktober 2020 varð Bjarni Arnason valdur sum nevndarlimur í samtaksnevndina fyri Føroya Tele.
Nevndin skipaði seg eftir eykaaðalfundin við Bjarna Arnason sum formanni og Johnni M. Poulsen sum næstformanni.
Nevndin á Føroya Tele er mannað av fýra nevndarlimum, sum eru valdir av Føroya Landsstýri, og trimum starvsfólkavaldum nevndarlimum. Nýggi nevndarlimurin umboðar eigaran Føroya Landsstýri og er valdur av Jørgeni Niclasen, landsstýrismanni í fíggjarmálum.
Bjarni Arnason er 50 ára gamal og útbúgvin cand.merc.aud. frá CBS. Síðani 1989 hevur hann starvast sum granskoðari, har hann hevur grannskoðað og ráðgivið bæði størri og smærri fyritøkum. Harafturat hevur Bjarni starvsroyndir innan bankaheimin og hevur verið partnari hjá Rasmussen&Weihe.
Bjarni starvast í dag sum partnari og stjóri hjá granskoðanarvirkinum NUMO.
Nevndin á Føroya Tele er mannað soleiðis:
- Bjarni Arnason
- Johnni M. Poulsen
- Annbritt Tummasdóttir Nielsen
- Lena L. Mohr
- Levi T. Nybo
- Ólavur Simonsen
- Finnbjørn Simonsen
Fleiri greinar
Vilt tú umboða Føroyar?
E-FÓTBÓLTUR: Føroyar eru aftur í 2021 partur av altjóða eFótbóltskappingini hjá UEFA, eEURO 2021. Kappast verð...
Jan Ziskasen heldur fram á Føroya Tele
Jan Ziskasen heldur fram í stjórastarvinum á Føroya Tele og verður nevndarlimur í NET. Nevndin í Føroya Tele o...
Samband: 187 metrar undir sjóvarmálanum
Nú er arbeiðið at leggja fartelefonsamband í Eysturoyartunlinum skotið í gongd. Tað er dugnaliga manningin á R...
Nýggj samskiftisskipan til Føroya Politi
Føroya Tele vann á vári 2019 eitt útboð hjá Danska Ríkispolitinum um at veita eina nýggja samskiftisskipan til...
Landið fær 34 milliónir í vinningsbýti
Á aðalfundi hósdagin 14. mai kunngjørdi Føroya Tele roknskapin fyri alt samtakið. Samanumtikið stóð Føroya Tel...
Víkingur vann FT eDeildina 2020
Finalan í Føroya Tele eDeildini 2020 millum Víking og B71 gjørdist spennandi til allarsíðsta bríksl. Tá ið báð...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
John Bolton er ikki longur trygdarráðgevi hjá amerikansku forsetanum Donald Trump. Tað skriva fleiri altjóða miðlar í kvøld, men ógreitt er hvussu samstarvið teirra millum endaði.
Amerikanski forsetin skrivar á Twitter, at tað var hann, ið bað John Bolton leggja frá sær, tí teir eru ósamdir um fleiri viðurskifti.
- Í gjárkvøldið upplýsti eg fyri John Bolton, at Hvítu húsini hava ikki longur tørv á hansara tænastum. Eg eri sera ósamdur við fleiri av hansara tilmælum. Tað sama vóru fleiri onnur í fyrisitingini. Tí bað eg hann leggja frá sær, og hevur hann eftirlíka tí í morgun. Eg takki John fyri hansara tænastu. Eg kunngeri nýggjan trygdarráðgeva í næstu viku, skrivar forsetin á sosiala miðlinum.
Men sambært BBC er John Bolton ikki samdur við útleggingini hjá forsetanum av hvussu teirra vegir skiltust. Sambært Bolton var tað hann, ið tók stig til tað, og ikki forsetin.
John Bolton og Donald Trump hava verið ósamdir um fleiri viðurskifti ta tíðina, ið Bolton hevur virkað sum trygdarráðgevi. Millum annað hevur Bolton verið fortalari fyri eina harðari linju enn tí hjá forsetanum móti londum sum Iran, Norðurkorea, Russland og Afganistan.
John Bolton tók við starvinum í apríl 2018 og var tann triði trygdarráðgevin hjá forsetanum aftaná Michael Flynn og HR McMaster.
Bolton liðugur í Hvítu húsunum
Donald Trump og John Bolton. Mynd: Ritzau Scanpix
John Bolton er ikki longur trygdarráðgevi hjá amerikansku forsetanum Donald Trump. Tað skriva fleiri altjóða miðlar í kvøld, men ógreitt er hvussu samstarvið teirra millum endaði.
Donald Trump og John Bolton. Mynd: Ritzau Scanpix


text:
Verjin hjá norska miljarderinum, Svein Holden, sigur upp á fyrispurning frá VG, at hann følir tað ørkymlandi at vera spurdur um viðmerkingar til viðurskifti, sum løgreglan eftir øllum at døma lekur út til almenningin um málið. Hann vísir eisini á, at hann hevur tagnarskyldu og tískil ikki kann svara spurningunum, sum VG setir. Norska heimasíðan hevur nevniliga spurt verjan um viðmerkingar til úttalilsi hjá vitnum, sum siga, at Anne-Elisabeth Hagen ikki var nøgd í hjúnalagnum við Tom Hagen.
- Eg loyvi mær kortini at staðfesta, at tað liggur nógv kunning í kanningartilfarinum hjá løgregluni, sum sigur heilt aðrar søgur um hjúnabandið millum Anne-Elisabeth og Tom Hagen enn tær, sum eru umrøddar í fyrru greinini um málið á In.fo í kvøld. Hesar søgur siga, at tey bæði livdu í einum góðum hjúnabandi, men slíkar søgur fylla ikki teigarnar á heimasíðuni hjá VG, sigur hann eitt sindur fortørnaður.
Í skrivi til VG heldur verjin eisini, at høvuðsáhugin átti at verið savnaður um, hvat hendi við Anne-Elisabeth Hagen.
- Hetta hevur verið málið hjá Tom Hagen í meira enn tvey ár. Hann setti frá fyrstu løtu alt til løgregluna at ráða yvir, soleiðis at tey kundu loysa málið. Hann læt løgregluna ferð eftir ferð leita bæði í húsunum og smáttunum - júst, sum tey ynsktu.
Her kundu tey bæði leita eftir sporum og kanna hús og smáttur, júst sum tey vildu.
Svein Holden vísir á, at tá tíðin gjørdist so órímiliga long, og Tom Hagen ikki slapp heim aftur til sín sjálvs í fleiri mánaðir, noyddist hann sum verji at fara í rættin við málinum, og her staðfesti lagmannsrætturin, at tíðin, sum løgreglan kundi hava húsini í sínari varðveitslu, mátti avmarkast.
##med2##
Í skrivinum til VG vísir verjin eisini á, at øll skriving um málið, har Tom Hagen framvegis er skuldsettur fyri dráp ella viðvirkan til dráp, ger ikki, at málið um konu hansara, Anne-Elisabeth Hagen, er nærri einari loysn.
Ståle Kihle, sum er stuðulsadvokatur hjá Hagen-børnunum, fýlist á, at lekar eru í samband við kanningararbeiðið hjá løgregluni, og eins og verjin hjá Tom Hagen, hevur stuðulsadvokaturin eisini tagnarskyldu.
- Eg vil minna á, at mínir “klientar” eru offur í hesum ógvuliga tyngjandi máli, men redaktiónin hjá VG tekur ikki atlit til hetta, sigur stuðulsadvokaturin, Ståle Kihle.
Anne-Elisabeth Hagen, sum sporleyst er burtur, hevur eisini ein stuðulsadvokat, Gard Lier, og hann heldur tað vera ógvuliga óheppið fyri tey avvarðandi, kanska serliga fyri børnini, at lekar eru í arbeiðnum hjá løgregluni, tí her er talan um viðurskifti, sum børnini kanska slett ikki vita um.
##med3##


text:
Kommunala Arbeiðsgevarafelagið og Maskinmeistarafelagið hava seinnapartin skrivað undir semju um nýggjan sáttmála.
Sáttmálin partanna millum gekk út 1. oktober 2019, og handaðu partarnir hvørjum øðrum sáttmálakrøv á fundi hin 24.02.2020. Síðan tá hava seks fundir verið millum partarnar, og í dag varð semja um nýggjan sáttmála undirskrivað.
Talan er um eina 3 ára semju, ið byggir á lønarhækkan í prosentum.
Tann 1. oktober 2019 hækkar lønirnar 2,56%
Tann 1. januar 2021 hækkar lønirnar 2,05%
Tann 1. oktober 2021 hækkar lønirnar 1,25%
Í semjuni er eisini áseting um broyting av orðing í §1, stk. 2 um viðbøtur.


text:
Menniskju tola at fara ígjøgnum rættuliga nógv uttan at fáa varandi mein - men bara um handfaringin er sunn, heldur Sigbritt við Neyst, sálarviðgeri
Farna heyst gjørdi Sigbritt við Neyst, sálarviðgeri, eina granskingarverkætlan við yvirskriftini Lagnubørn - tigandi arvurin.
Í starvinum sum sálarviðgeri hevur hon fingið stórt innlit í kroppsligar og sálarligar avleiðingar av hendingum, sum vit sum menniskju hava verið fyri.
Tað, ið serliga gav Sigbritt við Neyst hug at granska í evninum, var, at hon hevur havt samrøður við fleiri eldri fólk sum, hóast onkur av teimum var farin um tey 80, máttu ásanna, at tíðin ikki hevði lekt sárini.
Í granskingini verður dentur lagdur á tveir tættir. Annar er handfaring av hendingum, og hin hvørjar avleiðingarnar hava verið.
Granskingin vísir, at ofta hevur handfaringin verið at skúgva kenslur ti viks.
Tøgnin var sera gjøgnumgangandi, og avleiðingarnar hava ofta verið stórar.
Mangan var talan um kroppsligt og sálarligt órógv, sum í fleiri førum bleiv doyvt við alkohol ella heilivági, sigur Sigbritt við Neyst.


text:
Um vikuskiftið vóru teir siðbundnu, árligu fólkafundirnir í Suðurslesvík.
Vanligt er, at útlendskir gestir eru við á fólkafundunum, og hesuferð luttók fólkatingsmaður Sambandsfloksins, Edmund Joensen, í hátíðarhaldinum hjá dønum, sum búgva í Týsklandi beint sunnan fyri dansk-týska markið.
Hátíðarhaldið líkist í summar mátar Ólavsøkuni í Føroyum. Munurin er, at vit í Føroyum tjóðardagarnar minnast kristnu trúnna og norska Ólav kong Hin Heilaga, meðan tey í Suðurslesvík hátíðarhalda sínar donsku røtur og aldargamla tilknýti til Danmark.
Fyrimunurin hjá smáum samfeløgum
Fólkatingsmaðurin helt undir vitjanini røðu á tí nýggja miðnámsskúlanum, A. P. Møller Skolen, nærhendis Flensburg. A.P. Møller-Mærsk hevur fíggjað 100 prosent. Stásiligi skúlin sigst vera millum mest framkomnu í Europa og rúmar meira enn 500 næmingum.
Hann legði dent á, at í smáum samfeløgum, sum eru sárbær, er neyðugt við sterkari samanhangsmegi og samleika. Er styrkin stór, kunnu fyrimunirnir vera samsvarandi stórir í smáu samfeløgnum.
Í røðuni gjørdi Edmund Joensen nakrar samanberingar millum Suðurslesvík og Føroyar:
- Í báðum samfeløgunum er íbúgvaratalið um tey 50.000
- Bæði samfeløgini hava tilknýti til Danmark, tó á hvør sín hátt
- Á mentunarliga, familjuliga og fíggjarliga/búskaparliga økinum hava bæði samfeløgini bond til Danmarkar
- Í báðum samfeløgunum hava fólk eitt mál afturat móðurmálinum, og tí er tvímálsligheit eisini eitt felags evni
Tvímæli er fyrimunur
Um tvímæli segði fólkatingsmaðurin:
- Nýggj gransking bendir á, at tvímæli er ein styrki, eitt nú tí tvímælt duga betur at velja millum ymiskar hugsanarhættir. Tvímælt duga betur at fokusera og sálda óviðkomandi upplýsingar frá viðkomandi upplýsingum. Eisini sær út til, at tvímælt duga væl at "multitaska".
- Við øðrum orðum: bæði í Suðurslesvík og í Føroyum er mentala tilbúgvingin góð. Tað eiga vit at gleðast um, segði Edmund Joensen.
Hann tók samanum við at staðfesta, at tað eru fámentu samfeløgini í Føroyum, Grønlandi og í Suðurslesvík, sum í veruleikanum gera, at Kongaríkið er stórt í vavi, fjølbroytt og rúmligt.
Fólkafundarfólk tóku væl ímóti hesum sjónarmiðið
Hitti politikarar og embætisfólk
Politiski flokkurin hjá dønum í Suðurslesvík, SSW, er júst vorðin partur av nýggju samgonguni í Slesvík-Holstein, enntá við teirri avgerandi atkvøðuni í landspartatinginum í Kiel.
Flokkurin hevur eisini vunnið sær ein ráðharrasess, og tað gevur politikkinum í Suðurslesvík eina nýggja dimensjón og fleiri møguleikar fyri ávirkan.
Undir vitjanini í Suðurslesvík nýtti Edmund Joensen høvi at hitta suðurslesvíkskar og danskar politikarar og embætisfólk.
Flensburg er áhugaverdur býur við drúgvari søgu. Víkingar settu seg niður har í árinum 800.
Í næstum verður ein videofrásøgn frá vitjanini í Suðurslesvík almannakunngjørd á heimasíðuni www.edmundjoensen.fo.
Meira:
Les um Suðurslesvík
Vitja heimasíðuna hjá A.P. Møller Skolen
Flensborg Avis


text:
Bloggur eftir Dinu Jensdóttir Bech.
tykkum, sum við kraft Gud eru varðveitt við trúgv til frelsu… (1. Pæt. 1:5)
Er hetta versið ikki vakurt?! Vit eru frelst við trúgv (Ef.2,8-9), og vit eru varðveit við kraft Guds! (Jóh.10,28-39)
Tað er so stór troyst at vita, at tá eg geri mistøk, sum hendir hvønn dag… so er tað kraft Guds, sum varðveitir meg, og ikki eg, og ikki míni verk.
Sum frelstir syndarar, so kunnu vit hvíla í kraft Guds. Tað er har, vit finna okkara hvíld, í hvíldini nøgdsemi, og í nøgdseminum gleði.


text:
Skíggjanýtsla á dagsskrá
2020-11-10 12:47
Kommunalpolitikkur -
Eg helt ikki, tað var neyðugt at gera vart við, at verði eg vald í býráðið, so fari eg sjálvandi eisini har at arbeiða fyri børnunum í hesum tøknitíðum. Men fleiri hava spurt, hví eg ikki havi lagt nakra grein út um, hvat eg vil gera fyri børn og stóru umfatandi tøkninýtsluna hjá teimum.
So tí kemur greinin her. Seinastu 10 til 12 árini havi eg av mínum eintingum arbeitt við at kunna um vandarnar við tøkninýtslu, og fyrr í ár gav eg út bókina: Talgilda framtíðin - hvussu fyrireika vit børn og ung á bestan hátt. Tað er tí eingin loyna, at hetta evnið fyllir nógv hjá mær. Onkur heldur kanska, at eg eri ov restriktiv, men tað er helst tí, tey ikki hava lurtað eftir tí, sum eg sigi. Tað, sum eg vísi á, tekur altíð støði í gransking, og er ikki nakað eg haldi ella føli. Og granskingin er púra greið. Avmarkar tú tøkninýtsluna hjá børnum, so klára tey seg betri enn børn, sum ikki hava avmarkaða tøkninýtslu – og tað á øllum økjum eisini í mun til at brúka tøknina.
Skal tøkninýtslan hjá børnum avmarkast mugu vit hava góð alternativ til tøknina og hesi alternativ vil eg arbeiða fyri.
Eg lovi, at vit hvørki í dagstovnum ella skúlum gera skilaleysar íløgur í tøkni, sum ger, at børnini mennast minni og trívast verri, enn tey kunnu. Hetta merkir ikki, at skúlar ikki skulu hava tøkni, ella at næmingarnir ikki kunnu brúka tøkni í skúlum. Men at vit brúka granskingina, áðrenn vit gera íløgur. Heimsumfatandi kanningar vísa, at næmingar klára seg betur fakliga (eisini á tøkniliga økinum) í skúlum, ið avmarka tøkninýtsluna samanborið við næmingar, ið nýta nógva tøkni. Heldur enn skilaleysar íløgur, skulu vit gera íløgur í ting, sum vit vita riggar eitt nú handaligar lærugreinir, ítrótt, tónleik, at børnini í nógv størri mun sleppa at vitja listasøvn v.m.
Sum Heini Hátún so sigandi skrivar. Um onkur sjúka, virus ella líknandi hevði við sær lægri intelligens, avmarkað orðaútval, verri málsligar førleikar, trupulleikar at hugsavna seg, minkandi empati, svøvntrupulleikar, rastloysi, meira yvirvekt, so høvdu vit reagerað øðrvísi, enn vit gera í dag. Uttan iva vildi samfelagið tveitt nógvar pengar eftir at finna heilsubót. Skíggjarnir gera júst hesar skaðar, og tí eigur samfelagið at nýta av sínum tilfeingi til at minka ovurnýtsluna.
Vit verða noydd til at upplýsa foreldur, um neiligu avleiðingarnar av skíggjanýtslu hjá børnum, og um, hvar skynsomu mørkini ganga. Og vit mugu inn nógv fyrr, longu til foreldur at bróstabarninum.
Eg fari at arbeiða fyri, at vit seta skíggjar á dagskrá, og vónandi fer mangt áhugavert at taka seg upp. Vónandi eru nógv hugskot og nógvar røddir umframt semjur og felagsfatan. Kanska fáa vit greið tilmæli hesum viðvíkjandi. Foreldrini eiga ábyrgdina av kæru børnunum, men vit hava eisini brúk fyri einum greiðum samfelagshugburði at halda okkum til. Annars fáa vit einki gjørt.
Seta tit krossin við meg fari eg eisini innanfyri hetta økið arbeiða børnunum at frama.
Gitte Klein
valevni Sambandsfloksins til býráðsvalið í Tórshavnar kommunu
RN


text:
Fyridømi Harrans ber av øllum (Filip.2:10-11): fyri at í navni Jesusar hvørt knæ skal boyggja seg, teirra, sum í Himli eru, teirra, sum á jørðini eru, og teirra, sum undir jørðini eru, og hvør tunga skal játta, at Jesus Kristus er Harri, Gudi Faðir til dýrd.
- Hvat vers ella hvørji orð stóðu út í tekstinum? Eg havi eitt video um bíbliulesna og granskan her.
2:10
Gud var fullkomiliga nøgdur við frelsuverk Kristusar, at Hann avgjørdi, at hvørt knæ skal boyggja seg fyri Honum – teirra, sum í Himli eru, á jørðini eru og undir jørðini eru. Hetta merkir ikki, at øll hesi vera frelst, men tað merkir, at tey sum ikki fegin vilja boyggja síni fyri Jesusi nú, fara ein dag at vera tvinga til tað. Tey sum ikki fáa semju í lag nú, í degi náðirnar, koma at lýða neyð á dóma degi.
- Gud Faðirin var fullkomiliga nøgdur við frelsuverk Kristusar. Jesusar verk var nóg mikið. Kann eg tá loyva mær at ivast, tá Gud Faðirin sum veit alt var nøgdur? Video um frelsuvissu, 1.Jóh.5:13.
- Havi eg broygt míni knø fyri Jesusi og tikið móti honum sum mínum frelsara?
2:11
Í markleysari náði (grace that now no bounderies) kom Jesus frá dýrdini til Betlehem, til Getsemane og til Golgata. Afturfyri fer Gud at æra Hann fyri alheiminum og góðkenna Hann sum Harra við fagnaði. Tey, ið hava avnokað krøv Jesusar, fara ein dag at ásanna, at tey bóru seg at sum dárar , at tey misstóku seg stórliga, og at Jesus úr Nazaret av sonnum var Harri dýrdarinnar.
Áðrenn vit fara frá hesum versunum sum hava lýst Jesus sum persón og virki Hansara, so skulu vit endurtaka, at tað vit hava snakka um her seinastu tríggjar partarnar, var tí at ein trupulleiki ella tríð var við at taka seg upp í samkomuni í Filippi. Tað var ikki ætlan Paulusar at skriva eina ritgerð um Harran, men hann royndi heldur at rættleiða tey heiløgu frá sjálvsøkni og partakenslu. Heilivágurin fyri trupulleikar teirra er sinnalag Kristusar, sum vit hava snakka um í einum undanfarum parti. Paulus letur Harran koma inn í allar umstøður, og tað sama eiga vit at gera.
“Sjálvt táið sera viðkvøm viðurskifti – ólukkulig og ófýsin skulu viðgerast, er hann førur fyri at lýsa sannleikan á slíkan merkisverdan vakran hátt, at hann ljómar eins og ein dýrabarur gimsteinur festur at einum moldbøkki.” – Erdman
- Hvat er lekidómurin fyri sjálvsøkni og partakenslu? Jú, tað er at hava sinnalag Jesusar (video)
- Tá viðkvom viðurskifti skulu viðgerast, so eiga vit atlata Harran koma inn í allar umstøður. Hvussu gera vit tað? Við bøn og lesnaði.


text:
af Dina Bech | jun 27, 2017 | Andaligi ávøkstur hins trúgvandi #3 Watch this video on YouTube Hey! Hjartaliga vælkomin til Vakurleiki.fo, í dag so fara vit at tosa um “Ávøkst Andans” Í samband við evnið so havi eg eitt minnisørindi, sum eg fari at eggja tykkum at læra tykkum uttanat. Tað er hetta...
af Dina Bech | jun 13, 2017 | Andaligi ávøkstur hins trúgvandi #3 Watch this video on YouTube Hey! Hjartaliga vælkomin til Vakurleiki.fo. Í dag, so fara vit at tosa um góð verk! Tá ið vit tosa við vantrúgvandi, royna vit at gera teimum greitt, at eingin verður frelstur av góðum verkum, men vit eiga at vera líka so...


text:
Føroyska flogfelagið, Atlantic Airways, verður høvuðsstuðul hjá øllum teimum føroysku íðkarunum, sum luttaka á Oyggjaleikunum 2017, sum í summar verða í Gotlandi.
“Oyggjaleikirnir eru sera umráðandi fyri føroyskan ítrótt, tí har eru sera nógvar ítróttargreinir umboðaðar. Tí eru leikirnir eisini ein sera góður pallur hjá nógvum av teimum smáu ítróttargreinunum at vísa sítt dugnasemi. Tað er tó kostnaðarmikið at luttaka á einum slíkum tiltaki við so nógvum íðkarum, og tí eru vit sera fegin um stuðulin frá Atlantic Airways,” sigur Elin Heðinsdóttir Joensen, forseti í Ítróttarsambandi Føroya.
Jóhanna á Bergi, stjóri í Atlantic Airways:
“Oyggjaleikirnir eru eitt sera jaligt tiltak, ið bæði gevur nógv til ítróttarumhvørvið í Føroyum, men eisini er við til at seta Føroyar á heimskortið. Tí eru vit sera fegin um at kunna gera okkara til at stuðla føroysku luttøkuni á Oyggjaleikunum í 2017.”
Atlantic Airways flýgur tveir túrar í samstarvi við Ítróttarsamband Føroya beinleiðis úr Vágum til Gotlands við umleið 300 føroyingum í sambandi við Oyggjaleikirnar.
Leikirnir vera 24.-30. juni 2017.
Myndatekstur: Á myndini síggja vit Elina Heðinsdóttir Joensen, forsteta í ÍSF og Jóhannu á Bergi, stjóra í Atlantic Airways, tá stuðulsavtalan varð undirskrivað.


text:
Hvussu er gongdin?
Tað eru ikki syndarliga nógvir elbilar í Føroyum enn(152 persónbilar), tó at teir nú eru 3.6% av øllum nýggjum bilum, ið verða skrásettir. So kann ávirkanin av hesum tølum møguliga longu síggjast aftur í samlaðu bilasøluni. Eg fari at samanbera føroysku tølini við tøl úr Noreg, umframt at spáa um møguliga framtíðina.
Frá 2011 til og við 2018 er talið av bensinbilum minkað við 373.053 í Noreg, meðan talið av dieselbilum er vaksið við 367.456 í sama tíðarskeiði. Tað eru vorðnir 54.527 fleiri elbilar. Hetta gevur eina øking upp á 48.930 (-373.053+367.456+54.527=48.930) nýggjar bilar á vegunum.
Í og við at bensinbilatalið fellur í stóran mun øll árini, so fari eg at samanbera elbilasøluna serliga við diesel, tí samlaða talið av bilum økist, men økingin vísur seg at minka ár eftir ár.
Her sæst at talið av dieselbilum á vegunum veksur ár um ár (blátt), men vøksturin minkar eisini ár um ár (svart), og í 2017 og frameftir koma fleiri elbilar (grønt) enn dieselbilar á veginar í Noreg. 2019 er helst fyrsta árið, har allur vøkstur í norska bilaflotanum vera elbilar. (Ein sær gongdina á talvuni niðanfyri)
So kann ein spyrja, “Hvat hevur hetta við søluna í Føroyum at gera?”. Sølan av elbilum í Føroyum er í løtuni 3,6% av allari bilasøluni, ella 5,9% av allari øking í bilaflotanum. Hetta er mest sum akkurát sama stað, Noreg var í 2012, har sølan var 3% (Nú eru hon á 38% + hybridbilar, fyrsta hálvár 2019) og økingin var 6,2%, so kann ein kanska hugsa “Og dekan vit eru langt aftanfyri!” og tað er partvíst rætt, hóast at tað er nærri sannleikanum at siga, at Noreg er langt frammanfyri okkum, og øll onnur lond í heiminum.
Fyrsta hálvár í 2019 var elbilasølan í Europa 2% av samlaðu bilasøluni, t.v.s vit eru frammanfyri meðalupptakið av elbilum í Europa, tó eru nøkur lond frammanfyri okkum tá bert elbilar verða roknaðir uppí, t.v.s eingin hybrid. Umframt Noreg, ið rennur undan, so eru bert Niðurlond við 6%, og Ísland við 4.2%, frammanfyri okkum í Europa, og av londum longri úti í heiminum, so kann bara Kina leggjast afturat, verandi framman fyri okkum við 3.7%
Í 2013 var norska elbilasølan 6% av samlaðu søluni og elbilvøksturin í bilflotanum var 17,5%. 2014 vóru tølini ávíkavist 13% og 37.7%, t.v.s eftir tveimum árum frá 3% og 6,2% (í 2012), so er meira enn ein triðingur av øllum nýggjum bilum á vegunum elbilar, og hetta fer sannlíkt at henda í Føroyum eisini, hóast at sami stuðul ikki verður latin her, sum í Noreg. Komandi ár kemur tó ein rúgva av nýggjum elbilum á marknaðin, og prísurin er farin rættuliga langt niður, samanborið við 2014.
Ein kann vera ivasamur um vøksturin ferð at ganga líka skjótt her heima, “Elbilar klára ikki nóg langt upp á eina løðing!”, “Elbilar eru ov dýrir!”, “Elbilar kunna ikki ditt og datt!” o.s.fr. Fólk fara helst í langa tíð at ímynda sær støður, har tey vilja vera við, at elbilar ikki kunnu brúkast til eitthvørt. Hetta eru tankar og hugsanir ein javnan hoyrur, men elbilar kunnu í dag ALT sum vanligi borgarin hevur brúk fyri til gerandisdagin. Nissan Micra(bensin) er eitt dømi upp á ein bil, ið ikki kann nýtast 100% av tíðini men kann nøkta gerandistørvin hjá einum húski við 4-5 fólkum (tey flestu høvdu helst fingið sær ein størri bil). Ein støða har hann ikki kann brúkast, er um alt húskið skal á flogvøllin við viðførið, tí bilurin er ov lítil. Ein pickup er heldur ikki besti familjubilurin, o.s.fr.
Prísurin á elbilum er næstan komin niður á eitt støði har hann uttan stuðul kann kappast við vanligar bilar, og sjálvt við ongum stuðli er ognarkostnaðurin (Brennievni, viðlíkahald o.s.v) longu nú (yvir tíð) bíligiari. Hetta markið er mett at vera, tá battarípakka-kostnaðurin kemur niður á 100$/kWt, sum í 2012 var mettur at fara at henda í 2025, men sum síðani hevur víst seg at fara at henda longu næsta ár.
“Úrvalið av elbilum er ov lítið!”
Frá heysti 2019 og frameftir fer úrvalið at eksplodera, og tí er tað líkamikið um ein vil hava ein lítlan ella stóran bil, tí elbilurin sum tú hevur brúk fyri verður at fáa frá januar-juli 2020. Og úrvalið fer bara at vaksa.
Eg eri sannførdur um, at um tvey ár er meira enn ein triðingur av øllum nýggjum bilum á vegunum elbilar, og vegna fall í prísum, vaksandi úrval av bilum og onnur ting, so er brotparturin kanska størri, og vit røkka ein triðing longu í 2020.
Støðan í dag
Seinastu árini, og í løtuni, sær bítið av nýggjum bilum í bilaflotanum soleiðis út.
Hjá okkum eru tað helst dieseltølini, ið verða yvirhálað áðrenn bensintølini, sum vit sóu í Noreg. Ógvusliga lopið hjá bensini í ár er allarhelst vegna nógvu nýggju leigubilarnar, ið eru komnir til landið. Treyugt so, soleiðis sum samfelagið er í hesum døgum, so er stóri leigubilaflotin helst okkurt sum er komið fyri at vera, eins og hann hevur givið “bensin” á talvuni omanfyri eitt orduligt lop, so ferð hann helst at geva “el” eitt orduligt lop um eitt ár ella tvey tá bilarnir skullu skiftast.
Bensin/Diesel-flotin økist ár um ár, men í og við at elbilar eru farnir at gera sína innrás, so fer økingin hjá bensini/dieseli at minka ár um ár, og tá elbilar eru komnir upp á 33.4% av bilflotaøkingini so fer at ganga skjótt, vegna tess at nú ikki ber til hjá bæði bensini og dieseli at vaksa skjótari enn el. Helst fer 50% at verða rokkið árið eftir (í 2021, seinasta lagi 2022), t.v.s talið av elbilum fer at økjast skjótari enn bæði bensin og diesel. Stutt eftir, (2022-24) fer diesel- ella bensinflotin (sannlíkt fer diesel fyrst) spakuliga at minka, av tí at fólk ið keypa sær nýggjan bil, heldur vilja hava ein elbil enn slagið tey høvdu frammanundan, og fyri hvønn einasta elbil, ið kemur á vegin, so er í øllum førum ein granni, vinfólk, arbeiðisfelagi ella familjulimur, ið sigur: “Næsti bilurin hjá okkum skal vera ein elbilur”
Fer skiftið at ganga so skjótt, sum eg roknið við her? Kanska ella kanska ikki, men tað eru fleiri og fleiri punkt ið peika tann vegin. Sjálvandi kann okkurt ganga galið, t.d ein stór búðskaparkreppa, men sjálvt tá gevur tað betri meining at fáa sær ein elbil, tí at hann er bíligari í drift og samlaðum ognarskapi enn ein fossilbilur. Tó meti eg at tað er umráðandi at stuðulin(MVG-frítøka o.a.), ið er til elbilar í løtuni verur verandi nøkur ár afturat, um vit vilja hava orduliga gongd á grøna skifti á vegunum.
/Bjarki G. Dalsgarð
Hagtølini eru frá akstovan.fo, ev-volume.com og ssb.no


text:
Mikukvøldið 4. november kl. 19.00, verður almennur kunningarfundur í Tofta skúla um íbúðirnar, sum Bústaðir byggir á Kneysum á Toftum.
Umboð fyri Nes kommunu og Bústaðir luttaka á fundinum.
Talan er um 2 íbúðarbygningar, íalt 18 íbúðir. Í øðrum íbúðarbygninginum verða 10 leiguíbúðir, meðan í hinum verða 8 lutaíbúðir. Leiguíbúðirnar verða eftir ætlan lidnar um ársskifti, meðan lutaíbúðirnar verða lidnar ímóti komandi sumri.
Á kunningarfundinum verður kunnað um verkætlanina, íbúðirnar, kostnaðir og hvussu lutafelagið verður skipað. Eisini verður møguleiki fyri at teknað seg fyri eini lutaíbúð.
Vegna fyrireikarnar
Nes kommuna og Bústaðir


text:
Eitt hagastýri hevur ikki fríar teymar
Í gjár var landsstýrismaðurin í fiskivinnumálum í útvarpinum, umboðandi hagastýrið í Dalshaga. Landsstýrismaðurin, sum eisini situr í hagastýrinum, vissaði um, at hagastýrið hevði hoyrt eigarar í Dalshaga um ætlanirnar at avveita økið, og avvísti blankt, at nakað vátlendi var í Ergidali.
Áhugavert hevði verið at sæð gerðabókina, nær fundur við eigarar seinast hevur verið. Frá keldum hevur FNU fingið at vita, at eingin hagafundur hevur verið í Dalshaga í samfull 14 ár.
Hvat hevur hagastýrið at siga til hetta, og ber til at síggja í gerðabókini nakað, sum líkist eini samtykt frá eigarunum? Tá talan er um víðkan av orkuframleiðslu í einum óbygdum øki, er hetta málið so mikið umfatandi, at hagastýrið ikki einsamalt kann taka avgerð um at loyva tílíkari bygging. Serliga í hesum førum, tá eigarar eru, sum ikki ynskja útbyggingina.
Jú, víst er vátlendi í Ergidali.
Neyvan hevur Jacob Vestergaard lisið umhvørvisárinsmetingina, har tað ferð eftir ferð verður víst á fuglar, skordýr og plantur, sum trívast væl í váta lendinum í Ergidali. Í Suðuroy eru bert fá og lítil økir við mýru, og tí eigur man at vera eyka varin við at drena vátøkir í Suðuroy, sum Ergidal.
Í teimum frálíku uppruna-umhvørvisárinsmetingunum, sum SEV seinni umskrivaði, men sum FNU hevur fingið innlit í, stendur, at “Ein vandi við avveiting er, at væta er frálík CO2 (koltvísúrni) goymsla. Bæði jørðin sjálv og summar vátlendisplantur virka sum tílíkar goymslur.” Men tíverri var alt, sum snúði seg um eginleikarnar hjá lendinum, sum so væl upptekur og bindur koltvíiltu, sett til síðis av SEV í almennu umhvørvisárinsmetingini og løgið nokk eisini av Yvirfriðingarnevndini. SEV tók tann partin – sum kanska var tann mest týðandi – úr umhvørvisárinsmetingini, soleiðis at niðurstøðurnar kundu bera boðskapin hjá SEV í ljósmála, heldur enn tann hjá lívfrøðingunum.
Ein orsøk til, at FNU og Fuglafrøðifelagið kærdu, at umhvørvisárinsmetingin hjá SEV bleiv góðkend, var, at tølini fyri útlát av vakstrarhúsagassum, eru ógvuliga langt frá veruliga útlátinum, sum roknast kann við verður frá útbyggingini í Ergidali. SEV vísir í umhvørvisárinsmetingini bert til útlátið, sum verður spart, um orkan sum væntandi hevði verið framleidd eftir útbyggingina í Ergidali, ístaðin var blivin útvunnin úr olju. Niðurstøðan hjá SEV er, at útbyggingin ber við sær, at útlátið minkar við 870 tonsum av CO2 um árið. Alt sum stóð um útlát í upprunaligu umhvørvisárinsmetingini er so snøgt reinsað burtur. Hetta kærdu FNU og Fuglafrøðifelagið, og gjørdu vart við, at útlát av vakstrarhúsgassum frá útbyggingini í Ergidali mátti lýsast betur.
Føroya Náttúru- og Umhvørvisfelag


text:
Sunnudagin 22. novembur skipaði ÍSB fyri jólakapping í boccia í Løkshøll. Okkara leikarar kláraðu seg sera væl. Hjá kvinnunum vann Joanna, og Halla gjørdist nummar tvey. Hjá monnunum vann René, Jørgen bleiv nummar tvey og Theodor Esmar nummar trý.
Nú byrjar Boccia Grand Prix!
Tað eru góð tíðindi, tí nú byrjar Boccia Grand Prix – nú er at vera til reiðar! Fyrsta umfar verður leikt í fimleikahøllini í Glyvra Skúla mikudagin kl. 15:30. Umráðandi er at møta stundisliga. Kappingin er skipað soleiðis, at leikt verða 4 umfør. Vinnarin fær 10 stig, nummar 2 fær 9 stig og so framvegis. Øll, sum luttaka, fáa 2 stig. Vit telja upp so hvørt, sum kappingarnar eru avgreiddar, og úrslitini verða løgd út á hesa heimasíðuna. Tá fjórða og seinasta umfar er leikt í vár, verður vinnarin funnin, og hann fær handaðan steypin, sum fylgir við heiðrinum av at vinna. Higartil hava Beinta, Elvin, Theodor Esmar, Valdemar og Tórður vunnið steypin einaferð hvør. Tann, sum hevur vunnið steypin oftast, tá vit hava leikt í 10 ár, fær steypin til ognar. Spennandi.
Nú mugu tit boða øllum íðkarum í Svani frá, at kappingin byrjar mikudagin. 🙂 Síggjast.


text:
Broytingar henda støðugt, og tí eru nógv ivamál hjá arbeiðsgevarum. Vinnuhúsið roynir av øllum alvi at svara øllum spurningum, sum fyritøkur kunnu hava, og vit hava eisini tætt samband við myndugleikarnar.
Her eru svar upp á nakrar vanligar spurningar.
Hvussu tryggi eg arbeiðsplássið best móti coronasmittu?
Svar: Umráðandi er, at arbeiðsgevarar fylgja teimum tilmælum, sum myndugleikarnir geva. Hesi tilmæli verða javnan dagførd.
Her eru nøkur góð ráð:
- Øll ferðing uttanlands í arbeiðsørindum verður steðgað.
- Alt fundarvirksemi verður avmarkað ella steðgað. Hav fjarfundir, um tað ber til.
- Mælt verður til fjararbeiði, soleiðis at starvsfólk arbeiða heima, tá tað letur seg gera.
- Být arbeiðsplássið ella deildir upp í smærri bólkar, sum eru skild sundur í tíð ella stað. Hetta fyri at tryggja, at ov nógv fólk ikki er savnað á einum stað, og at tað ávirkar so fáar starvsfelagar sum møguligt, um starvsfólk verður smittað.
- Ger avtalur við álitisfólkini á arbeiðsplássunum um, hvussu arbeiðið kann leggjast til rættis.
- Fylg leiðreglum frá myndugleikum um reinføri.
Kunnu starvsfólk vera burtur frá arbeiði, tí børnini ikki verða ansað?
Svar: Starvsfólk, sum arbeiða í privatu vinnuni hava rætt til at fáa børn síni ansað, um ikki onnur loysn verður funnin.
Starvsfólkið eigur at kanna í sínari kommunu, hvussu møgulig ansing er skipað.
Starvsfólk hava sjálvi ábyrgd av at fáa síni børn ansað.
Hvussu við løn, um starvsfólk fær Covid-19?
Svar: Um starvsfólk eru smittað við Covid-19, eru tey sjúk, og tey hava tá rætt til løn undir sjúku sambært sáttmála ella sjúkradagpening sambært dagpeningalógini.
Í hjálparpakkanum, sum landsstýrið legði fram sunnudagin 15. mars, er eitt av átøkunum, at ein afturrindanarskipan verður gjørd fyri privatar arbeiðsgevarar, sum gjalda løn undir sjúku. Arbeiðgevarar fáa afturgoldið lønarútreiðsluna, tó í mesta lagi við eini upphædd, sum svarar til sjúkradagpening.
Hvussu við løn, tá heilsufakligi myndugleikin áleggur starvsfólki at fara í sóttarhald?
Svar: Um starvsfólk eru áløgd at fara í sóttarhald, tí tey hava verið saman einum smittaðum, eiga tey at fáa sjúkraváttan. Sostatt hava tey rætt til løn undir sjúku sambært sáttmála ella sjúkradagpening sambært dagpeningalógini.
Sí leinki um dagpening her: https://www.av.fo/fo/utgjold-og-veitingar/sjukradagpengar/
Um starvsfólk fara í sóttarhald?
Svar: Um fólk hava sjúkueyðkenni ella hava ferðast til øki við smittuvanda, verður mælt teimum til at fara í sjálvboðið sóttarhald.
Mælt verður til, at fyritøkur fylgja almennum tilmælum. Sí leinkju her: https://corona.fo/tilmaeli
Tá ið starvsfólk fara í sjálvboðið sóttarhald, hava tey sum útgangsstøði IKKI rætt til løn. Í hjálparpakkanum, sum landsstýrið legði fram sunnudagin 15.mars, er eitt av átøkunum, at dagpengalógin eisini fer at fevna um løntakarar, ið av heilsumyndugleikunum eru sett í ella verða mæld til at fara í sóttarhald. Tað verður tó ikki endurindað fyri starvsfólk, ið kunnu arbeiða heimanífrá.
Kann arbeiðsgevarin senda starvsfólk í sóttarhald?
Arbeiðsgevarin kann senda starvsfólk heim av arbeiðsplássinum. Arbeiðsgevarin kann tó ikki tvinga starvsfólk í sóttarhald.
Um arbeiðsgevarin sendir fólk heim, hevur hann skyldu at rinda løn í tíðarskeiðnum.
Hvussu við útlendingum, sum eru ávegis ella skulu koma til Føroya at arbeiða?
Svar: Øll ferðsla til og úr Føroyum verður mundandi skerd.
Nærri kunning um hetta seinni.
Hvussu við útlendingum, sum skulu heim, eftir at arbeiði í Føroum er liðugt?
Svar: Øll flogferðsla til og úr Føroyum verður mundandi skerd. Eru hesi starvsfólk liðug við arbeiðsuppgávuna í Føroyum, verður mælt teimum til at fara aftur til heimland sítt. Arbeiðsgevarin má í hvørjum einsøkum føri kanna, hvussu viðkomandi skal bera seg at, fyri at tað skal lata seg gera.
Nærri kunning um hetta seinni.
Hvørjar skyldur hevur arbeiðsgevarin mótvegis útlendskum starvsfólki, sum eru í Føroyum?
Svar: Tað er umráðandi, at útlendsk starvsfólk verða kunnað um støðuna og tey tiltøk, sum myndugleikarnir hava sett í verk. Skilir starvsfólkið ikki føroyskt, eigur arbeiðsgevarin at syrgja fyri, at starvsfólkið fær neyðugu kunningina. Um so er, at starvsfólk av útlendskum uppruna mugu í sóttarhald, má arbeiðsgevarin tryggja, at hesi hava nøktandi liviumstøður.
Ferðing til og úr Føroyum í arbeiðsørindum?
Svar: Øll flúgving til og úr Føroyum verður munandi skerd, og myndugleikarnir mæla frá allari óneyðugari ferðing. Sí almennu ferðavegleiðingina https://corona.fo/ferding
Arbeiðsgevarar eiga at hava í huga, at myndugleikarnir mæla staðiliga til, at øll flúgving verður steðgað, og tí verður eisini mælt til, at fyritøkur avmarka sína flúgving, og bert nýta flogferðslu, tá hetta er alneyðugt.
Almenna tilmælið er, at bert neyðug ferðing fer fram. Arbeiðsgevarin eigur at umhugsa, um arbeiðið kann leggjast til rættis á annan hátt fyri at fyribyrgja ferðing. Hvussu arbeiðsgevarar skipa arbeiðið komandi vikurnar, eigur at gerast við støði í viðurskiftunum í hvørjari fyritøku sær.


text:
Allan K Jepsen er nýggjur høvuðsvenjari hjá NSÍ. Allan er 43 ára gamal, og hevur nógvar royndir sum leikari, hann hevur spælt í Danmark, Týsklandi, Hollandi, Svøríki og Scotlandi á hægsta støði.
Allan hevur sum venjari verið partur av ungdóminum hjá AGF, hjálparvenjari hjá AGF og AaB í bestu donsku deildini.
Allan passar inn í framtíðarætlanina hjá NSÍ, har hann kemur at arbeiða í felaginum fulla tíð. Hann kemur at hava høvuðsuppgávuna av besta liðnum, umframt at Allan verður sjónligur í felaginum.
Vit eru fegin um at NSÍ hevur funnið rættan venjara til felagið, ein venjari sum vil vinna, ein venjari sum vil arbeiða við einari langíðarætlan, og málið er heilt greitt at vinna FM. Allan byrjar í starvinum beinavegin, og hevur sáttmálað til og við 2022.
Vit ynskja Allan vælkomnum til NSÍ, og ynskja honum bestu eydnu.


text:
Í løtuni verður samráðst við teir undirveitarar, sum vóru lægstir á tilboðsdegnum, um arbeiðstøkurnar, ið eftir eru at gera.
Málið er at halda fast í so nógvar upprunaveitarar sum gjørligt, tí tað liggur fitt av fyrireikingararbeiði í arbeiðstøkunum, sum longu er gjørt. Talan er um arbeiðstøkur, ið høvuðsarbeiðstakarin TG Verk upprunaliga vann, og sum fevna um timbur- og gipsarbeiði, hurðar, gólv og flísaarbeiði. Umframt innbúgv eru hesar arbeiðstøkurnar tær seinastu, sum verða bodnar út.
Eftir ætlan skulu hesi arbeiðini byrja til várs, og tey fara at vera í gongd heilt fram til avhendingina næsta ár.
Tá hetta arbeiðið er komið undir land, og tilboðini komin inn, eru allar arbeiðstøkurnar við Marknagil avgreiddar. Sostatt er hetta almenna útboðið tað síðsta týðandi stigið í verkætlanini, sum eftir ætlan skal verða liðug á sumri 2017.


text:
Vísindavøkan fer aftur á ferð í ár. Hetta verður í tíðarskeiðnum 17. til 26. september. Talan verður um fimm tiltøk kring landið, sum eru skipað eftir sama leisti.
Á hvørjum tiltaki verða tríggjar styttri framløgur við granskarum frá ymsu stovnunum kring landið. Hvør framløga verður bert hildin eina ferð, so møguleiki er at fara til fimm ymisk tiltøk.
Framløgurnar á Tekniska Skúla í Klaksvík eru
Sanne Storm, Landssjúkrahúsið: Røddin í miðdeplinum og átaksøki í mun til perinatalan ótta og tunglyndi
Tróndur Kragesteen, Fiskaaling: Skynsamasta lúsamark fyri alibrúk, sum hava samband hvørt við annað
Hans Harryson, Fróðskaparsetrið: Nær er ein læraraútbúgving nóg góð? – Tær fimm vágskálirnar
Tað verður eisini ein stutt kunning um gransking í Føroyum, um hvat gransking er, hvør granskar, hvat verður granskað og hví. Eisini verður okkurt tilfar at síggja og tosa um í kaffisteðginum.


text:
Kunngerð um at skipa fiskiskapin eftir hummara í føroyskum sjógvi
Uppskotið snýr seg um at broyta og dagføra regluverkið fyri veiðu eftir hummara í føroyskum sjógvi. Virkisøkið hjá kunngerðini eru leiðirnar innan fyri grundlinjurnar norðan fyri 62 stig N. Við uppskotinum verður ikki loyvt at fiska hummara uttan hummaraloyvi, sama um veiðan verður avreidd ella fer til húsbrúks. Hummaraloyvi verður latið teimum, ið eftir verandi kunngerð hava rætt til loyvið. Eingi nýggj hummaraloyvi verða latin afturat teimum, sum eru í skipanini í dag. Í uppskotinum eru eisini nýggjar reglur um at flyta ella avhenda hummaraloyvi, og hvussu leingi hummararúsur kunnu standa. Annars er talan um at tillaga kunngerðina, so hon samsvarar við nýggju sjófeingislógina.


text:
el | net
Tlf: 60 00 60
elnet@elnet.fo
Umsiting
bokhald@elnet.fo
Búðstaður
Slættanesgøta 11
100 Tórshavn
el|net er góðkent elinnleggjaravirki, sum virkar alt innan el-ídnaðin. Nýgerð, Umvæling og Ráðgeving. Døgnvagt 24 tímar í Tórshavn og Vestmanna.
el|net hevur virkað síðani 2006 og hevur heimstað í Tórshavn og Vestmanna, og hava vit virkisbygningar á báðum støðum
Elmotorar, pumpur og gear
Vit veita eitt breitt úrval av tænastum innan allan el-ídnaðin.
Sum kundi hjá okkum fært tú atgongd til holla servitan og ráðgeving til bæði nýgerð og umvæling.
Les meira
elnet er veitari av flest øllum brúkslutum hjá tannlæknum, eins og vit bjóða eftirlit, viðlíkahald og eisini ráðgeving í samband við innrættan av nýggjum klinikkum
Les meira
Gjøgnum árini hevur el|net verið partur av fleiri stórum verkætlanum
Les meira
Tað eru 31 fólk knýtt at virkseminum hjá el|net. Saman eru vit ein sterkur hópur, sum hevur førleikar at loysa flestallar uppgávur innan el, motorar, generatorar og pumpur.


text:
Nú er ferslutrupulleikin í miðbýnum loystur – og fluttur út á landavegin!
Eg mundi svíma í morgun, tá eg koyrdi dóttrina í skúla. Eg var farin í góðari tíð heimanifrá og kom ov seint til arbeiðis kortini. Eg koyrdi úr bilkø til bilkø.
Ja, ja… Har er vegarbeiði (aftur) –Tað verður betur (til tíðir). Eg angraði at vit vóru farin við bil.
Eg fór at hugsa um kanska onnur høvdu tað sum eg. Hví ganga vit ikki bara? Hví súkkla vit ikki bara? Tað kann eg gott fortelja tær. Tí vit eru magelig. Tað er nemt!
Hvussu var, um vit gjørdu tað nemt at ganga og súkkla?
Tað letur seg væl gera við at brúka nudging. Nudging er at framkalla atburð, sum fólk longu ætla sær, men ikki gera tí eitt hvørt forðar.
Lendisgøturnar:
Í Havn eru eitt ótal av lendisgøtum. Tær finnast á torshavn.fo, men um tú gongur forbíð eina veit tú kanska ikki at hon er har ella hvar hon fer. Hetta hevði loyst seg við at gera tær sjónligar við skeltum, ljós tá tað skýmur, borð og benkur at uppihalda sær har og kanska ein hugleiðing um gróðurin á gøtuni.
Súkklubreyt:
Gamaní eru fleiri súkklileiðir. Men hvar eru súkklurnar? Og hví fann eg ikki súkkluparkering í Skúlanum á Fløtum?
Eg síggi fyri mær at súkklur fáa framíhjárætt í ferðsluljósinum, at tær eisini vóru vælkominar á lendisgøtunum og at súkkliparkering gjørdist sjónligari.
So loysa vit ein part av ferslutrupulleikanum, ein bil fyri annan eftir.
Katrin Jacobæus,
valevni fyri Tórshavnar kommunu, Tjóðveldi


text:
TÍÐINDI
Selma Ellingsgaard í Ribarhúsi
Konsert – vatnlitsmyndir hjá Frits – Lúkukaffi – Piddasahandil opið frá kl. 15.00
soleiðis fer “Lúkukaffi” í Ribarhúsi at hava opið til jóla
Vælkomin til list og kaffi – vælkomin í hugnaligt, kveikjandi og øðrvísi umhvørvi, nú “Lúkukaffi” letur upp í Ribarhúsi
Januar 2021 markaður til ungfólk
Frits í Ribarhúsi við vatnlitaframsýning sum letur upp mánadagin 26.okt kl.16
hugnaligi gamli handilin opin aftur sum vanligt – og er so avgjørt eina vitjan verdur.
Vígdis Sigmundsdóttir í Ribarhúsi
Helena Kjeld letur upp framsýning sunnudagin 12. juli kl. 16
Nýtt upp á stokkarnar í Fuglafirði
Summar 2020 – ferðist í egnum landi 🙂
Njótið dagin saman við vinkonunum og lærið nýggjan bindingarhátt í hugnaligum umstøðum í Fuglafirði.
Gjøgnum dagin verður hjúklað um tykkum við góðum mati úr føroyskari rávøru.
Fyriskipari av túrinum er visiteysturoy
Keyp atgongd á ferðist.fo
Les onnur tíðindi


text:
Páll Hagbert Guðlaugsson, sum traðkaði til sum venjari 14. august eftir at Hans Fróði Hansen varð koyrdur og Bill McLeod Jacobsen hevði staðið við stýrisvølin eina tíð, hevur nú avdúkað at hann verður venjari komandi kappingarár. Hetta varð avdúkað í prátið við Trónd Arge á Rás 2 eftir HB dystin.
Sostatt er venjara spurningurin fyri komandi ár loystur, tá liðið skjótast gjørligt skal upp í bestu deildina aftur, har vit greitt hoyra heima.
Páll hevur sum nevnt staðið á odda fyri liðnum síðani miðjum august mánaða og hevur tað eydnast honum at vinna okkum seks stig.


text:
Høll summarlandsins
Stóra bókaverkið Ljós heimsins skrivaði Halldór Laxness sum fýra sjálvstøðugar bøkur í árunum 1937-1940.
Fyrsta bindið, Ljómur guddómsins, er longu komið út á føroyskum, og nú kemur so onnur bókin, Høll summarlandsins.
Í hesum bindinum fylgja vit víðari við tí fátæka, einsamalla barninum, Ólavi Kárasyni ljósvíkingi, ið hevur sterkan alsk til náttúruna, fuglarnar, blómurnar á bønum og aldututlið á sandinum. Eitt barn, ið er við sviðusoð og mest sum ongan góðan eigur.
Foreldur eigur hann onkustaðni, men hann kennir tey ikki, hann droymir um tey, og honum leingist eftir teimum. Myndin er kám og fjar.
Sjálvur verður hann uppfostraður sum fátækralimur á einum garði, har hann verður bæði spottaður og speirikin, men hórar undan við longslinum eftir tí vakra og vónini um at skapa og lýsa. Hann verður undirdíktur í dagligum strevi, happaður og háðaður, og tann visaligi kroppurin ikki meiri enn hórar undan. Einasti uggi er hugurin at skapa og alskurin til tað, ið livir og grør.
---
Bøkurnar um Ólav Kárason eru týddar til nógv ymisk mál og hava kanska fram um annað lagt lunnar undir, at Halldór Laxness í 1955 fekk Nobelvirðislønina fyri fagrar bókmentir og varð eitt víða gitið og slóðbrótandi skald í heimshøpi.
Keypir tú fyri meira enn kr 500 verður vøran flýggjað tær ókeypis við dyrnar!
Tænastan er fyri vørur, sum verða sendar innanlands.


text:
Óvanliga stórur leiki í tunlinum
Í gjárkvøldi rendu teir seg í ein óvanliga stóran leka í Sandoyartunlinum.
Vanliga verða fýra royndarhol borða fyri vita hvat er fyri framman, og tað er ikki óvanligt at renna seg í lekar, sum síðani verða tettir við betongi áðrenn arbeitt verður víðari.
Lekin í gjárkvøldi var bara nógv størri enn vanligt - so stórur at pumpurnar ikki kláraðu at halda lens. Tí vóru boð send eftir meira útgerð. Sløkkilið í Sandoynni eru og hjálpa til við arbeiðinum og útgerð er eisini komin suður við Teistanum í morgum.
Mett verður at lekur einar 2-3 túsund litrar um minuttin.


text:
Iron Maiden
Iron Maiden er ein enskur heavy metal-bólkur frá Leyton í eystur London, sum bleiv stovnaður í mai 1975, av sangskrivarinum, Steve Harris. Síðan tann dag er teirra diskografi voksin til at skapað heili 36 plátur: 15 studioplátur; 10 liveplátur; 4 EP'ir; og 7 uppsamlings plátur.
Bólkurin er roknaður, sum ein av teimum mest indfluttningsríku heavy metal-bólkunum í heiminum, og hevur selt meira enn 100 milliónir plátur. Iron Maiden hevur harumframt havt stóra ávirkan á menningina av ørðum tungmálmstónleiki. Eitt dømi er tann amerikanski thrash metal-bólkurin Slayer, sum hevur útalað seg um, at Iron Maiden er ein av teimum bólkunum sum hevur ávirkað teir mest, innanfyri tónleik.
Einaferð í 70'inum útskiftið Iron Maiden nakrar limir, tað tíðarskeiði spældu teir mest í ymiskum punk klubbum ymsa staðni í London. Tann 19. august 2005 bleiv bólkurin limur av Hollywood's Rockwalk, sum er eitt tónleikans svar uppá Hollywood Walk of Fame. Bólkurin hevur eisini ein maskot, sum verður nevndur, Eddie The Trooper, sum er teknaður av forsangaranum, Steve Harris.
Limir í bólkinumRætta
núverandi limirRætta
- Bruce Dickinson (1981-1993, 1999-nú)
- Adrian Smith (1980-1990, 1999-nú)
- Janick Gers (1990-nú)
- Dave Murray (1976-nú)
- Steve Harris (1975-nú)
- Nicko McBrain (1983-nú)
fyrr limirRætta
TónleikaútgávurRætta
- Høvuðsgrein: Iron Maiden Tónleikaútgávur


text:
50 metur svimjihyl í Vági
Almennur bygdaráðsfundur verður sunnudagin 21.novembur 2010 kl. 16.00.
Bygdarfólk í Sumbiar kommunu mugu kóka drekkivatnið
Mælt verður øllum borgarum í Sumba, til at kóka drekkivatnið, inntil onnur boð verða givin.
Bingjuplássið opið hvønn dag í viku 30
Bingjuplássið opið hvønn dag í viku 30
Upplatingartíðir frá 30.08 og fram til 04.09.2010.
Grannastevna 2010
Nú er tíðin komin, tá íð grannastevnan skal haldast, og hevur sýsluskrivstovan á Tvøroyri ásett tíðina, nær hon skal verða.


text:
FM í tvímansleiki og blandaðum tvímansleiki hjá teimum yngru
ítróttur25-03-2019 - 07:11 - Jóanis Albert Nielsen
Leygardagin 23. mars var Badmintonhøllin í Klaksvík karmur um FM í tvímansleiki hjá gentum og dreingjum og blandaðum tvímansleiki í badminton. Kappast varð í aldursbólkunum U11 - U17.
Tilsamans vóru 69 pør meldaði til kappingina - 27 í blandaðum tvímansleiki, 26 í tvímansleiki hjá dreingjum og 16 í tvímansleiki hjá gentum.
Hesi vunnu heiðursmerkini:
U11 - tvímansleikur gentur
Gull og føroyameistari: Osla Johannesen/Margreta í Buð, KBF
Silvur: Inga Guðrin Samuelsen/Noomi Rajani Færø, HBF
Bronsu: Tóra Erlandsdóttir/Tinna Pauladóttir, HBF
U11 - tvímansleikur dreingir
Gull og føroyameistari: Símun T. Sigvardsen,HBF/Kristian Jacobsen, ÍF
Silvur: Nataniel E. Holm/Heini S. Guttesen, HBF
Bronsu: Mannbjørn Ey. Mouritsen/Pætur R. Hammer, HBF
Bronsu: Baldur Apol/Jafet Rasmussen, HBF
U11 - blandaður tvímansleikur
Gull og føroyameistari: Ranja Joensen/Tóki Næs, KBF
Silvur: Margreta í Buð, KBF/Kristian Jacobsen, ÍF
Bronsu: Inga Guðrin Samuelsen/Símun T. Sigvardsen, HBF
Bronsu: Mannbjørn Ey. Mouritsen/Noomi Rajani Færø, HBF
U13 - tvímansleikur gentur
Gull og føroyameistari: Sólja J. Petersen/Marta Nesá, ÍF
Silvur: Julia Jacobsen/Fríða Magnussen, ÍF
Bronsu: Birna K. Jacobsen/Bjørg Trille Sørensen, HBF
Bronsu: Eva Jacobsen/Rebekka Eysturskarð, KBF
U13 - tvímansleikur dreingir
Gull og føroyameistari: Markus Bjarnason/Kristoffur Samuelsen, HBF
Silvur: Christian Berg Petersen/Jaspur Jacobsen, HBF
Bronsu: Tói Yngvason Guttesen/Sjúrður E. H. Eysturoy, HBF
Bronsu: Leiki Dal-Christiansen/David Syderbø, HBF
U13 - blandaður tvímansleikur
Gull og føroyameistari: Fríða Magnussen, ÍF/Kristoffur Samuelsen, HBF
Silvur: Julia Jacobsen, ÍF/Markus Bjarnason, HBF
Bronsu: Rebekka Eysturskarð, KBF/David Syderbø, HBF
Bronsu: Birna K. Jacobsen/Sjúrður E. H. Eysturoy, HBF
U15 - tvímansleikur gentur
Gull og føroyameistari: Mia Thorkildshøj/Sanna Thorkildshøj, HBF
Silvur: Ranja Joensen/Oddbjørg í Buð Justinussen, KBF
Bronsu: Miriam Hávarsá, KBF/Rakul Sørensen, ÍF
Bronsu: Erla Johannesen/Erla Jacobsen, KBF
U15 - tvímansleikur dreingir
Gull og føroyameistari: Bjarti S. Vang/Asbjørn Heide Olsen, HBF
Silvur: Dávid L. Debess/Tóki Troest, HBF
Bronsu: Zakarias Ridao Wang/Ári Isfeld, HBF
Bronsu: Leivur Joensen, KBF/Aron á Reynatrøð, ÍF
U15 - blandaður tvímansleikur
Gull og føroyameistari: Oddbjørg í Buð Justinussen, KBF/Bjarti S. Vang, HBF
Silvur: Mia Thorkildshøj/Dávid L. Debess, HBF
Bronsu: Sanna Thorkildshøj/Ári Isfeld, HBF
Bronsu: Miriam Hávarsá/Leivur Joensen, KBF
U17 - tvímansleikur gentur
Gull og føroyameistari: Lena Maria Joensen/Bjarnhild í Buð Justinussen, KBF
Silvur: Miriam í Grótinum/Adhya Nandi, HBF
U17 - tvímansleikur dreingir
Gull og føroyameistari: Rúni Øster/Ari Nandi, HBF
Silvur: Hans Elttør, KBF/Regin Gleðisheyg, ÍF
Bronsu: Tórur Paulason/Hákun T. Sigvardsen, HBF
U17 - blandaður tvímansleikur
Gull og føroyameistari: Lena Maria Joensen, KBF/Ari Nandi, HBF
Silvur: Miriam í Grótinum/Rúni Øster, HBF
Bronsu: Bjarnhild í Buð Justinussen/Hans Elttør, KBF


text:
Ferðamannaskipið "Amadea" kom á Runavík ímorgun kl. 11:30. Skipið er smíðað í 1991 á Mitsubishi Heavy Industries shipyard í Nagasaki í Japan. Japansku eigararnir, Nippon Yusen Kaisha, góvu skipinum navnið "Asuka", men fyri 5 árum síðani avgjørdu teir at selja skipið til Amadea Shipping Company, og hesir góvu tí navnið "Amadea", samstundis chartraðu teir skipið út til týska felagið Phoenix Reisen, ið eisini tekur sær av øllum operatiónunum ferðavinnuni viðvíkjandi.
Skipð er 193 metrar langt og 25 metrar breitt. Støddin er 28.856 GT og maskinorkan úr tveimum MAN-Mitsubishi motorum er 17.300 kw. Mesta ferð er 21 fjórðingar um tíman. Við á ferðini eru á leið 600 ferðafólk. Skipið er skrásett í Nassau á Bermuda oyggjunum. Skipari er Hubert Flohr og Kreuzfahrtdirektor er Christian Adlmaier.
Skipsumboð í Føroyum er Tor-Shipping og túroperatørur er "the grand old man" í føroyskari ferðavinnu, serliga í cruise vinnuni, Sigurð Simonsen úr Hoyvík. Hóast hann er vorðin ein eldri harri, hevur hann saman við konunu Renatu stjórna øllum fyrimyndarliga, soleiðis, at ferðafólkini rættstundis eru farin tær útferðir, sum ætlaðar vóru frammanundan. Skipið siglir aftur av Runavík í kvøld kl. 19:00


text:
Ungdómslandsliðini hjá monnum skulu taka lut í spennandi EM-kappingum komandi summar.
Les eisini: U18 og U20: Her eru bólkarnir hjá Føroyum
HSF skrivar, at dreingirnir, sum í juli vunnu European Open, hava møguleika at spæla seg í eitt endaspæl tá, men at avbjóðingin verður stór. Kravið er at vinna kappingina, um U18 landsliðið koma beinleiðis í eitt endaspæl.
Við at vinna undankappingina, sum okkara ungu menn skulu spæla í Bulgaria, fylgir beinleiðis atgongd til HM-endaspælið fyri U19 landslið í 2021 og EM-endaspælið fyri U20 landslið í 2022. Nummar tvey og trý skulu spæla eitt millumumfar fyri at vinna seg í endaspælið. Væntast kann, at serliga Hvítarussland og Kekkia verða trupul lond at knúgva.
U20 skal millum annað hitta Pólland í bólkaspælinum. HSF skrivar, at tað ikki er váttað enn, hvør gularótin hjá vinnaranum av kappingini fyri U20 landslið verður, men líkt er til, at tað verður beinleiðis atgongd til HM-endaspælið fyri U21 landslið í 2021.
Lutakastið í Wien mánadadgin háttaði seg soleiðs:
EHF Championships – U18 menn
Bulgaria, 17-23 juli 2020
Bólkur A: Kekkia, Føroyar, Bulgaria, Stórabretland
Bólkur B: Hvítarussland, Slovakia, Finnland, Litava
EHF Championships – U20 menn
Bosnia, 3-12 juli 2020
Bólkur A: Pólland, Føroyar, Slovakia, Finnland, Bosnia,
Bólkur B: Kekkia, Holland, Montenegro, Estland, Grikkaland


text:
el | net
Tlf: 60 00 60
elnet@elnet.fo
Umsiting
bokhald@elnet.fo
Búðstaður
Slættanesgøta 11
100 Tórshavn
Vit hava eina væl grundfesta og góða tænastu til okkara kundar. Tænastan er grundað á okkara vitan innan el-økið og á okkara styrki sum felag. Álitið millum okkum og kundan er altavgerandi fyri okkum. Hesum røkka vit við at gera eitt dygdargott arbeiði til avtalaðu tíðina og fyri ein prís, sum er nøktandi fyri kundan og okkum.
el-arbeiði og ráðgeving innan sethúsamarknaðin
el-arbeiði og ráðgeving til fyritøkur og ídnaðir
el-arbeiði og ráðgeving innan skrivstovumarknaðin
el-arbeiði og ráðgeving innan maskinur og stýringar


text:
Døpru forsøgnirnar um eitt gamlamannasamfelag í Føroyum um nøkur ár gerast uppaftur daprari av uppskotinum hjá Fólkaflokkinum um at skatta eftirlønargjaldið nú, tí hvør skal gjalda til samfelagið tá flestu borgarar landsins eru pensionistar, ið ikki rinda skatt av síni eftirløn? Fólkaflokkurin roynir seg nú við einum uppskoti um flatskatt. Ljóðar jú tølandi, tí hvør vil ikki rinda minni skatt – men hvørjar broytingar ætlar Fólkaflokkurin at fremja, fyri at fíggja hetta? Tey vilja vera við, at tað eru ikki tey lægst løntu, sum skulu gjalda. Samstundis ger Samtak vart við, at láglønti løntakarin fær 500 kr. meira um mánaðin, meðan tann sum forvinnur eina millión fær góðar 10.000 kr. […]
Í hesum døgum reikar ein hópur av valevnum kring alt landið og lovar bæði eitt og annað. Tey flestu eru so sera samd um at vit skulu hava skattalættar, útbúgving, gransking, sjúkrahús… og niðurstøðan tykist vera, at fyri at røkka hesum so skulu vit líka fyrst økja um uttanlandsskuldina, møguliga tøma nakrar grunnar til onkur spekulativ átøk, og so um nøkur ár, so fer hetta at síggjast aftur, helst, kanska… Soleiðis gongur høvuðsrákið, og ilt er at gera mun á flokkum. Teir eru allir eins, og eingi valevni tora at ganga ímóti hesum ráki. Vit veljarar fáa pappír og kort við lovorðum, og javnaðarflokkurin gevur reyðar rósur, júst sum javnaðarflokkurin […]
Minnist eina søgu hjá Carl Barks, har dunnurnar strembaðu eftir at finna staðið har ælabogin endaði, tí har skuldi standa ein krukka av gulli. Henda søgan rann fram fyri meg aftur, nú eg hugdi út og sá hvar ælabogin endar: beint niður í Hotel Hafnia. Vónandi stendur gullkrukkan ikki undir hotellinum, men er at finna í tænastustøðinum og dygdini. Má heldur fara at kanna málið, og byrja í matstovuni. Tað plagar at vera gott, og kanska ælabogin var eitt slag av boðbera um, at nú er langt síðan seinast.


text:
Rundferð: Vitjan í Suðuroy
Í gjár vitjaði nevndin hjá Pedagogfelagnum í Vági, Tvøroyri og Hvalba. Umframt 6-ára tilboðið, so varð verkstaðurin inni á Bakka eisini vitjaður í Vági. Leiðin gekk síðani til dagstovnaøkið á Tvøroyri og síðani til Brosið í Hvalba, sum júst er opnað.
6-ára tilboðið í Vágs kommunu er nýligani flutt í hølir í Vágs skúla, og deilir bygning við skúlaflokkar. Jakob Skaaning greiddi frá um mongu flytingarnar av tilboðnum seinnu tíðina vegna trongu korini í dagstovninum, og um virksemi sum heild. Hóast nógv ivamál um at húsast í skúlanum, so hevur gingið rættuliga væl.
Hølini eru rúmlig og stór, og tey eru vælegnaði til endamálið, hóast tað kanska hevði verið ynskiligt at havt fleiri uttandura møguleikar til akkurát hendan aldursbólkin. Vónandi verður tað eisini ein fyrimunur fyri børnini, at tey eru so tætt við fyrsta flokk og skúlagongdina sum heild.
Í hugnaligu hølunum í Verkstaðnum á Bakka møtti nevndin starvsfólkum og búfólki. Rundvísing var á skránni og síðani kaffimunnur og gott prát. Á Bakka gekk væl at samansjóva samansetta búfólkabólkin, og framleiðslan av víðagitna steinparinum, sum millum annað eru at finna bæði í Italia og Australia, gekk eisini væl.
í dagstovnaøkinum á Tvøroyri er blomstrandi virksemi. Bíðilisti er at fáa pláss, men gott samstarv við eitt virkið kommunustýri merkir, at útbyggingar eru á veg. Mýrifípan verður næstan tvífalda í stødd, og ætlanin er at fáa sett í verk pedagogiska køkshjálp, so matur verður tríggjar dagar um vikuna, og at børnini eisini sleppa verða við. Hóast veðurhart, so er stórt grønt øki allan vegin rundanum, fótbóltsvøllurin tætt við, fleiri spæliøki eru, og allir tríggir stovnarnir liggja tætt við hvønn annan.
Í Hvalba er snotiliga Brosið nýligani opnað. Stovnur, sum bæði hevur barnagarð og frítíðarskúla. 12 starvsfólk, harav 3 pedagogar, húsast í fyrsta dagstovninum í bygdini. Hóast avbjóðingar sjálvsagt eru við at fáa ein nýggjan stovn at virka til fulnar, so er hevur gingist væl, og góðu og nýggju karmarnir gera tað sjálvsagt hugaligt at koma til arbeiðis hvønn dag.
Næsta rundferð hjá nevndini verður eftir ætlan í Vágunum.


text:
Í dag, 13. januar 2019, verður sjómanskvinnuringurin í KFUM&K í Klaksvík 60 ár.
Hetta verður hátíðarhildið kl.18.00 í kvøld í KFUM&K. Á skránni verður felags -og solosangur, søgulig frágreiðing í orðum og myndum, andakt, heilsanir og endi.Aftaná verður ein góður drekkamunnur. Øll eru hjartaliga vælkomin
Tað var 13 jan. í 1959, at átta kvinnur komu saman í heiminum hjá táverandi trúboðara hjá Heimamissiónini, John Munch, fyri at byrja ein sjómanskvinnuring.
Suffía (Fía) Lassen, var vald til fyribils forkvinnu, men varð tó forkvinna í mong ár.
Endamálið við ringinum var at savna kvinnur, sum kundu stuðla arbeiðinum hjá Føroysku Sjómansmissiónini bæði andaliga og handaliga. Andaliga við forbøn og handaliga við at savna pening til arbeiðið og at gera jólapakkar til sjófólkið.
Ringurin samlaðist fyrsta mánakvøld í mánaðunum frá september til mai.
Á skránni var sangur, bøn, andakt, drekka og hugni, upplestur og annað.
Tiltøk vóru millum annað gjørd til frama fyri sjómansheimið Lívd í Føroyingahavnini og til bygging av Runavíkar sjómansheimið.
Ringurin hevur ment seg gjøgnum árini, og umleið 30 kvinnur eru nú í ringinum.
Uppgávurnar eru stórt sæð tær somu, hóast umstøðurnar eru nógv broyttar og innihaldið á kvøldunum er væl meiri fjølbreitt nú enn fyrr.
Viðhvørt bjóðar ringurin øðrum ringum at vitjað og so vitjað tær viðhvørt aðrar ringar.
Kvinnur úr ringinum hava verið trúfastar á Landsstevnuni, sum síðstu mongu árini hevur verið í Leguhúsinum í Nesvík fyrst í mai.
Ringurin samlast trúfast fyrsta mánakvøld í hvørjum mánað frá september til mai, har allar kvinnur eru hjartaliga vælkomnar.
Forkvinnur hesi 60 árini hava verið: Fía Lassen, Karolina Jacobsen, Jóhanna Christiansen, Ása Heinesen og Johild Johannesen.


text:
Vit bjóða vælgjørt arbeiði
Vit bjóða okkum fram sum heildarveitara eins væl og undirveitara. Á heimasíðu okkara ber til at kunna teg um gjørd arbeiði, hugburð og virðir hjá fyritøkuni.
Góðska og álit
Eysturlon er byggifyritøka við timbur- og snikkaraarbeiði sum serøki.
Við gott 35 ára royndum og 45 dugnaligum fólkum í starvi bjóða vit okkum fram sum høvuðsveitara og undirveitara.
Vit seta æru í at gera eitt vælgjørt arbeiði, kappingarført í prísi, og sum er gjørt í góðum samstarvi við kundan og samstarvsfelagar okkara.
Okkara ynski, stremban og arbeiðssetningur er, at vørumerkið altíð og framhaldandi skal vera:
1. Vælgjørt arbeiði fyri kappingarføran prís
2. Dugnalig starvsfólk
3. Góð og persónlig kundarøkt
Vit eru altíð klár til eitt óbindandi prát
Ring 28 42 56


text:
Visti tú, at leivdir frá fletting dálka sera illa?
IRF fær nógvar fullar vembur inn at brenna, og tað viðførir dálkandi útlát frá skorsteininum. Tí er sera týdningarmikið at tøma vemburnar, áðrenn tær verða koyrdar burtur.
Eitt tað mest dálkandi at brenna hjá IRF eru seyðaskinn. Av hesi orsøk verður heitt á fólk at lata seyðaskinn til endurnýtslu hjá góðkendum móttakara. Les meira um krøvini frá Heilsufrøðiligu starvsstovuni viðvíkjandi endurnýtslu av seyðaskinnum her. Búnaðarstovan hevur skipanina viðvíkjandi stuðli til seyðaskinn um hendi.
Tá ið flett verður, er tað týdningarmikið fyri umhvørvið, at leivdirnar verða burturbeindar á rættan hátt.
Soleiðis skulu leivdir burturbeinast:
- Lat seyðaskinn til góðkenda endurnýtslu.
- Tøm vemburnar.
- Lat blóð og annað vatn seta frá, áðrenn leivdir frá fletting verða burturbeindar.
- Lat innvøl og leivdir í plastposar, áðrenn tað verður latið í bingjurnar. Finn títt kommunalu endurnýtslupláss/ruskpláss her.
Hví dálkar tað at brenna leivdir frá flettingini?
Hitin í ovninum hjá IRF er vanliga um 1.000 stig. Fer hitin niður á 850 stig, viðførir tað dálkandi útlát í roykinum. Um heystið, tá ið nógvar vátar leivdir frá flettingini koma inn, kann tað verða trupult hjá IRF at halda ovnin nóg heitan, til tess at forða fyri dálkandi útláti. Vit heita tí á fólk, um at fylgja omanfyri nevndu vegleiðing, so vit í felag kunnu verja umhvørvið.


text:
Innandura spælilandið, ið gjørdist syndabukkur
2020-11-08 21:49
Kommunalpolitikkur -
Seinastu dagarnar hava fólk staðið í kø at mótmæla einum innandura spælilandi, sum eg havi talað fyri. Orsøkirnar til hesa mótstøðu eru, at normeringar á dagstovnum og ellisheimum skulu raðfestast, og at at spælilandið er at rokna sum óneyðugt fjas ella reinur vælferðarrómi. Onnur vísa á, at spælilandið ikki skal vera kommunalt, men privat.
Í mínari verð eru núverandi normeringarnar á dagstovnaøkinum óforsvarligar, og tí er tað ikki ein spurningur, UMnormeringarnar skulu hækkast. Uppnormeringar eru ein grundleggjandi treyt, og skulu tí als ikki samanberast við spælilandið. (Sí greinina: Børn mennast ikki á samlibandi- uppnormeringar á dagstovnaøkinum nú).
Eitt innandura spæliland er ikki vælferðarrómi, men EIN roynd at fyribyrgja og støðga neiligu gongdini, har alt fleiri børn og ung mistrívast.
· Tá gransking vísir, at alt fleiri børn ikki duga sosialar spælireglur, sum einans verða vandar í sosialari samveru, er spælilandið fyribyrging
· Tá gransking vísir, at empatisku evnini hjá børnum eru minkaði munandi, er spælilandið fyribyrging
· Tá gransking vísir, at alt fleiri børn kenna einsemi, er spælilandið fyribyrging
· Tá gransking vísir, at alt fleiri børn, niður í barnagarðsaldur, velja teldilin fram um at spæla við javnaldrar, er spælilandið fyribyrging
· Tá gransking vísir, at alt fleiri børn brúka ómetaliga nógva tíð í einsemi framman fyri skíggjum (spæl umvegis teldu verður ikki roknað sum sosialt) er spælilandið fyribyrging
· Tá gransking vísir, at alt fleiri børn hava avbjóðingar motoriskt, er spælilandið fyribyrging
· Tá gransking vísir, alt fleiri børn ganga til fysioterapi, tí tey sita alt ov nógv við skíggja, er spælilandið fyribyrging
· Tá gransking vísir, alt fleiri børn viga ov nógv m.a. orsakað av manglandi rørslu, er spælilandið fyribyrging
· Tá 12-13 ára gomul ikki vita sær annað at taka sær til enn at taka rúsevni, er spælilandið fyribyrging
· Tá alt fleiri familjur sita í hvør sínum rúmi við hvør sínum skíggja, er spælilandið fyribyrging
· Tá alt fleiri børn tosa enskt heldur enn føroyskt, er spælilandið fyribyrging
Spælilandið tænir sínum egna endamáli, og skal als ikki koma fyri normeringar.
Normeringarnar eru sjálvsagdar og grundleggjandi treytir bæði fyri trivnaðin hjá børnunum, men sanniliga eisini starvsfólkunum.
Verður spælilandið rikið privat, verður endamálið ikki fyribyrging, men yvirskot hjá eigarunum. Og tá verður spælilandið somikið dýrt at vitja, at bert tey múgvandi hava ráð. Tí má og skal spælilandið vera kommunalt, soleiðis at øll kunnu vitja, so ofta teimum lystir. Spælilandið er ein íløga í trivnaðin og heilsuna hjá børnum og ungum, ein trivnaður sum seinastu árini er versnaður munandi. Gongdin skal vendast alt fyri eitt.
Seta tit krossin við meg, lovi eg at arbeiða fyri trivnaðinum hjá øllum okkara borgarum.
Gitte Klein
valevni Sambandsfloksins til býráðsvalið í Tórshavnar kommunu
RN


text:
Integratión
2020-11-09 10:58
Um integratión:
Eitt av kjakevnunum í kommunuvalstríðnum er integratión. Tá er tað altíð hóskandi at útgreina, hvat tað meinast við.
Franski sosiologurin Emile Durkheim var inni á evninum, og legði dent á týdningin av at øll á arbeiðsmarknaðinum vórðu integreraði í eina heild sum gav betri samhaldsfesti og samfelagshuga. Tá eru vit inni á sosialari integratión.
Í dag snýr kjakið seg mest um at integrera tilflytarar, og tær kanningar, ið eru gjørdar í m.a Danmark, vísa á, at ein fortreyt fyri integratión er kunning um mentanina í tí nýggja landinum. Um ein tá hevur í huga at tað, ið er allarmest mentunarberandi, er tað tosaða málið, so er tað øllum greitt, at málførleikar er besta fortreytin fyri integratión.
Sjálvstýri hevur síðani fyrstu stund lagt dent á at menna tað føroyska málið og mentanina. Hetta var umráðandi fyri 100 árum síðani, men er sanniliga eisini galdandi nú í okkara tíð.
Í Føroyum, eins og í grannalondum okkara, eru foreldur, pedagogar og serfrøðingar varug við, at tað er alsamt fleiri børn, heilt niður í barnagarðsaldur, ið tosa enskt sínámillum. Eisini sæst, at fólk í Norðanlondum samskifta sínámillum á enskum, heldur enn á onkrum norðurlendskum máli. Vit føroyingar nýta helst tað vit kalla “gøtudanskt”, og klára sostatt væl at samskifta við norðmenn, danir og sviar. Við íslendarar kunnu vit aloftast tosa føroyskt, tí hesi málini eru so lík hvørjum øðrum.
Um ein hugsar um at integrera útlendingar, so má ein sjálvsagt geva teimum møguleika at læra føroyskt. Til tess kundi tað verið skilagott at ment tað føroyska málið og mentanina, so at vit, ið her búgva, eru stinn og vælkunnaði. Hesin kunnleiki fæst við at vit í Føroyum stimbra frálæruna í øllum lærugreinum.
Um vit ætla at gera skeiðsdeplar, til tess at læra tey, sum koma til landið, so er sjálvandi tørvur á fakfólki á økinum. Hesi fakfólk kunnu vera tøk til øll í Føroyum, bæði innflytarar og herbúgvandi. Nógv í Føroyum, bæði børn og vaksin, kundu havt gleði av at lært málið til lítar.
Tað er sjálvandi lættari at integrera fólk, ið hava áleið somu mentan sum vit, meðan fólk við heilt øðrvísi mentan enn okkara hava avbjóðingar, um tey skulu sleppa síni mentan og taka við tí føroysku. Tey mugu kenna seg trygg og vælmóttikin. Hetta mugu vit hugsa um, serliga tá tilflytararnir eru her fyri at festa búgv og seta børn í verðina. Hesi fólk mugu hava allan hugsandi møguleika at læra føroyskt mál og mentan alt fyri eitt. Tað ger lívið so nógv lættari fyri øll, ið eru her.
Ein annar bólkur, t.d. tey, ið bert eru her eitt styttri tíðarskeið, halda seg kanska ikki hava tørv á at læra seg føroyskt til lítar. Summir arbeiðsgevarar halda tað vera nøktandi um tey bert duga nøkur fá orð. Tað er skilligt, men ikki heilt so forsvarligt heldur.
Úti í restini av samfelagnum kunnu avbjóðingar skjótt stinga seg upp. Tað er ikki tað sama at fara til handils og keypa sær okkurt, sum at fara t.d. á sjúkrahúsið ella okkurt løgfrøðiligt ørindi. Har koma brádliga krøv um rættartrygd -eins væl og krøv um sjúklingatrygd. Hvussu tað verður loyst er ymiskt, men at veita tulkatænastur í slíkum samanhangi er alt annað enn bíligt, og sum skilst á grannalondum, so kunnu fólk búgva har í tíggjutals ár uttan at duga landsmálið -og sostatt heldur ikki kenna mentanina. Slíkt hevur óneyðugar forðingar og kostnaðir við sær.
Vit mugu seta krøv til tey, sum koma -og tey sum koma mugu vilja Føroyar. Intensiv mál- og mentunarskeið á deplum, sum sjálvandi hava tilknýti til ymisk livandi søvn, har tey fremmandu kunnu læra um, hvussu ting verða gjørd og hagreidd í Føroyum, hevði verið sera hent, eisini fyri føroyingar í øllum aldri. Her er ein gyltur møguleiki at gera sær dælt av tí gráa gullinum, okkara eldru, sum undirvísarar, og á henda hátt seta á stovn sonevnd mentanararbeiðspláss.
Vansin við vantandi integratión er, at fólk, ið ikki kenna seg sum føroyingar, finna saman um tað, tey hava til felags, og har tey kenna ein felags samleika. Slíkt kann skjótt elva til uppstykking av samfelagnum, við nógvum keðiligum fylgjum.


text:
Landsdansistevna 2016 í Klaksvík
23. mai 2016
Góðu tit, sum her eru komin saman í Klaksvík í dag til landsdansistevnu. Tað er mær ein heiður, at luttaka og at siga nøkur orð, nú stevnan verður sett.
Landsdansistevna er 3. hvørt ár, og tað er Klaksvíkar Dansifelag, ið á øðrum sinni skipar fyri. So tey, ið mynda Klaksvíkar Dansifelag eiga stóra tøkk uppiborna, fyri at síggja til væl fyriskipaða stevnu.
Og sjálvt um várið hevur verið kalt, so ivist eg ikki í, at tit fáa eina fjálga og hugnaliga stevnu her norðuri.
Fyritreytirnar eru í hvussu er til staðar!
Her munnu vera nógvar av fragastu kvæðakempunum og dansarum úr øllum landinum - og tá skaffað verður eru tað góð fólk av Húsum, sum borðreiða, - so karmarnir kunnu sigast at verða av teimum bestu.
Tað vóru ikki altíð øll, sum hildu so nógv um dansin. - Men sum tey gomlu á Syðradali, plagdu at taka til í mínum uppvøkstri:
”Eingin syndar í meðan hann dansar”
– So tað er møguliga ikki so løgi, at Jógvan Fríriksson, bispur hevur valt júst hetta vikuskiftið at fara av landinum og til Íslands saman við øllum prestunum.
Armar orna, andlit rodna,
spennast sterka spengur
árar bogna, homlur togna,
skúmið dreiv um rengur
Soleiðis verður kvøðið, tá teir fýra Brestir, Beinir, Sigmundur og Tóri rógva undan Gøtutrónda, Havgrími og Svínoyarbjarna.
Tá stóð um lív, og nógv varð lagt fyri – so sleppast kundi undan Trónda og hansara monnum.
Men teir sluppu ikki snikkaleysir. Tí eftir harðan og manniligan bardaga fullu fleiri av monnum Trónda – og Brestir og Beinir fullu eisini til endans.
- Sigmundur og Tórur sluppu við lívinum.
Og uttan at fara í smálutir kunnu vit siga, at teir førdu fedranna arv víðari
Føroyski dansurin stavar frá miðøld, og var langt fram í tíðina ein nátúrligur partur av okkara frummentan, sum fall væl í lag við gamla bóndasamfelagið, har søgur, sagnir, kvæði, tættir og skjaldur vóru borðin fram á mannamunni í roykstovunum, í sambandi við arbeiðið har.
Grindadansur var eisini vanligur!
Dansað varð ikki í føstu. Men um høgtíðirnar varð dansað. Og tá vóru bygdirnar skipaðar í serligar høgtíðsbygdir.
Í Norðoyggjum var m.a. bygdin á Kirkju í Fugloy trettandabygd, Svínoy var jólabygd, Viðareiði nýggjársbygd, Múla kyndilsmessubygd, Árnafjørður trettandabygd, Haraldsund kyndilsmessubygd, Kunoy nýggjársbygd, Skarð trettandabygd og Blankskála var jólabygd.
Og í Haraldsundi hava tey tikið táttin við kyndilsmessudansi uppaftur.
Hvussu var í Klaksvík er ikki heilt greitt. Men eingin ivi er um, at her hevur eisini verið dansað serligar høgtíðsdagar. M.a. skrivar ein krambakallur í Handlinum úti í Klaksvíkini, at 2. februar í 1843 hava tey ungu í bygdini dansað í handlinum.
Men taka vit okkum eitt sindur longur fram í tíðina, so hava kvæðini og føroyski dansurin, eins og skúingarnir í Brestiskvæðinum, róð harðan róður!
Og eitt skifti bendi nógv á, at kvæðini og dansurin ikki fóru at bera boð í bý.
Vandarnir vóru nógvir:
Stóra umskiftið frá bóndasamfelagnum til fiskivinnusamfelagið, gjørdi at gerandisdagurin broyttist. Arbeiðið í roykstovuni minkaði burtur í einki. Menn fóru til skips, og ungu kvinnurnar savnaðust á størru plássunum har fiskaarbeiðið var.
Samfelagið gjørdist meira opið og aðrar mentanir uttan úr heimi við tónleiki, fremmandum dansi og øðrum tilfari til teitis vunnu fram.
– Samveruhættirnir broyttust, og føroyski dansurin var snøgt sagt ikki INN longur!
Men tíbetur hvurvu kvæðini og dansurin ikki. Og størsti parturin av kvæðunum, sum í øldir høvdu liva á mannamunni vóru niðurskrivað og harvið bjargað.
Men tað er lítið at ivast í, at ein partur av kvæðaskattinum er horvin. Vit vita millum annað, at einstaklingar, sum dugdu túsundtals ørindi, ið svaraðu til tíggjutals kvæði, tóku tey við sær í grøvina. Tí tey vóru tey einastu, sum dugdu hesi kvæði, og sum tíverri ongantíð vórðu borðin víðari ella niðurskrivað.
Men lat okkum ein dag sum hendan fegnast um - hóast alt stóra kvæðaskattin, sum er niðurskrivaður og varðveittur.
Vit kunnu eisini fegnast um, at tað framvegis í einstøkum førum legst til við nýggjum vísum, tættum og kvæðum.
Dansurin livur somuleiðis sítt fríska lív, og munnu dansistovurnar, ið vóru bygdar kring landið fyrst í 1900- talinum og seinni dansifeløgini, eiga stórsta heiðurin fyri, at so er.
Fleiri dansifeløg eru tíbetur framvegis virkin kring landið, umframt landsfelagið Slái Ring. Og í ár luttekur eisini Fótatraðk, sum er eitt av dansifeløgunum, ið hava heimstað í Danmark.
Klaksvíkar Dansifelag varð stovnað í 1954. Hóast tað ikki bara var sum at siga tað, at fara undir slíkt virksemið um tað mundið.
Øll hava vit hoyrt um læknastríðið í fimtiárunum. Tá hevði mangan verið so ófriðaligt, at sýðslumaðurin setti forboð fyri, at fólk kundu savnast í stórum tali.
Óli Dahl, ein av stovnarunum av Klaksvíkar Dansifelag hevur eisini felt í gerabók felagsins: ”at tað var við tógvið stríð og tingingar við sýðslumannin, at tað nú aftur bar til at dansa í Klaksvík”.
Dansifeløgini vóru stovnað við tí endamálið at varveita og fjálga um føroyska dansin. Men ivaleyst hevur eitt av endamálunum eisini verið at mótvirka øllum tí fremmanda og nýggja, ið floymdi inn yvir okkum við nýggju og broyttu tíðarrákunum.
Eitt nú nevndi Heini Mohr, sum nú er formaður í Dansifelagnum fyri mær, at Jákup Mourits Olsen, ein annar av stovnarum dansifelagsins - einaferð í vertskapi segði: ”at menn tóku seg saman her norðuri at stovna dansifelag, fyri at køva harmonikuna”.
Um tað mundið vóru nógvir norskir línubátar í Klaksvík og harmonikudansurin gekk listiliga um kvøldarnar. Hetta hevur ivaleyst órógvað ungu lokalu sjeikarnar, og hevur hetta møguliga virkað við til, at Dansifelagið varð stovnað.
Onkur løk tíðarskeið hava verið, síðan Klaksvíkar Dansifelaga varð stovnað. Men í 1988 stóð snotuligi Skálin liðugur. Og síðan hevur virksemið verið áhaldandi. Og felagið er eisini farið undir at skipa fyri barnadansi, fyri at styrkja og menna føroyska dansin millum børnini og ungdómin.
Tað sama ger seg eisini galdandi í øðrum dansifeløgum kring landið. Og tað er hugaligt at síggja fruktirnar av hesum sera týðandi arbeiði dansinum at frama. Tí við dansinum er ikki øðrvísi enn í øllum øðrum lutum í samfelagnum. - Tað ræður um at seta við - um nakar framburður skal vera.
Hetta hava tit í dansifeløgunum eisini dugað! – ikki minst tað, at Ung í Dansi, sum nakað nýtt - luttaka á landsdansistevnuni í ár, - ber boð um at so er.
Vert er eisini at nevna, at landsfelagið Slái Ring, tey fýra árini eg var landsstýrismaður, hevði eitt fyrimyndarligt samstarv við politska myndugleikan. Góða samstarvið hevði við sær, at Slái Ring, sum nakað heilt nýtt, fekk sjónliga konto: nevnd føroyskur dansur á Fíggjarlógina. Játtanin varð somuleiðis hækka í 400.000 kr. árliga.
Stórur partur av tí stuðli, sum landið letur fer til at menna barnadansin. Og her er talan um væl givnan pening, sum tíbetur sæst aftur í samfelagnum. Eg nevndi ung í dansi, og fyri fáum vikum síðan var stór barnadansistevna fyriskipað suðuri Vági.
Ásetingin í fólkaskúlalógini, sum áleggur kvæðamentan, kvøðing og føroyskan dans, sum kravt undirvísingarevni, er eisini við til at menna tilvitanina um kvæðini og dansin millum ung.
Nógv hevur verið kjakast um, hvørt føroyski dansurin og kvæðaløgini kunnu ávirkast neiliga, við at verða drigin inn í nútímans tónleikaframførðslur.
Øll kennast ivaleyst við kvæðaløgini, sum Harkaliðið, og seinni kendi tónleikabólkurin Týr hava sungið og spælt í nýggjum tónleikahami.
Sjálvur haldi eg ikki at hetta hevur skalað dansin. Heldur hevur tað verið við til, at gera kvæðini betur kend fyri einum størri skarða av fólki.
Hinvegin er lítið at ivast í, at føroyskur dansur og kvøðing hava havt sera stóra jaliga ávirkan á nútíðar tónleika- og mentanarlívið.
Eitt nú er ein av okkara fremstu songkvinnum Eivør Pálsdóttir í ætt við tiltiknu kvæðakempuna Trónda av Trøð úr Skálavík.
Ein onnur tikin úr leikum kvæðakempa úr Skálavík nevnd: Búamarin er stammóðir til m.a.: Sigrid Rasmussen, Lenu Andersen, Mariu Guttesen, og Ingibjørg Hansen úr Mikladali.
Og okkara egni truppadur, - Hanus G. Johansen, er nær skyldur við tvær tiltiknar kvæðakempur úr Anunum – nevndar bónda Jóannes og bónda Jákup.
Tað sigst, at tað var, sum í andakt, tá teir komu í dansistovuna í Klaksvík at kvøða.
Lítið er at ivast í, at allir hesir framúr sangarar og tónleikarar, onkusvegna hava fingið Gudgivnu evnini at singja og spæla í arv frá nevndu og tiltiknu kvæðakempunum.
Hvussu verður í framtíðini vita vit ikki - Men hvør veit - um ikki onkur eftirkomari hjá Syderbøfamiljuni á Húsum endar á altjóða tónleikatindunum einaferð í framtíðini?
Livst so spyrst!
Í sagnum, ævintýrum og kvæðum verður mangan tikið ógvusliga til orðanna. Og endaørðindini í Kópakvæðinum eru einki undantak í so máta.
Í einum teirra verður tikið soleiðis til:
So mikið skal falla
og so mikið skað doy`,
at teir í fevning taka
alla Kalsingsoy.
Her verður biðið ilt yvir bygdina, eftir at bóndin á Sunnanágarði hevur sligið kóp saman við mikladalsmonnum. Og tá teir høvdu gjørt seg inn á brimilin og nósarnar hjá kópakonuni.
Men út frá einum nútíðar sjónarhorni, er rættari at tulka ringin um Kalsoynna í jaligari merking, - sum eina áheitan á okkum øll, um at taka saman hendur og standa saman. Eisini um dansin!
Í gomlum døgum livdi dansurin á mannamunni. Seinni eru kvæðini sum nevnt skrivað niður. Haruframt hevur Marianne Clausen skrivað kvæðaløgini í bók. Bandaðar upptøkur eru av kvøðing og dansi úr øllum landinum, fløður eru givnar út og seinnu árini eru eisini sjónbandaupptøkur gjørdar og lagdar á alnótina.
Vit kunnu tí vera vís í, at kvæðini og føroyski dansurin eru varðveitt umvegis áðurnevndu miðlar.
Kvæðini og dansurin hava havt stóran týdning fyri føroyska málið, tjóðskap og tjóðarbygging.
Og í einum av sjónvarpssendingunum ”O, Móðurmál” hjá Kringvarpinum um málsøguna, - var Christian Matras endurgivin fyri at lýsa hin livandi føroyska dansin, sum eina tríeind millum trin, tóna og kvæði”. – Við hesi beinraknu lýsing, fær dansurin nærmast Gudgivnan ella heilagan dám.
Og tað er júst hendan partin, stórsti denturin eigur at verða lagdur á - týdningin av. - Soleiðis, at vit eru tilvitað um at varðveita og menna tann livandi føroyska dansin, sum natúrligt mentanarátak millum føringar við øll hóskandi høvi.
Tí her er talan um frumborna og óítøkiliga mentanararvin, sum ikki kann festast á bløð, - ei heldur gevast út á nøkrum nútíðar miðli.
Serliga dansilagið hjá sumbingum, dalbingum ella nólsingum kann bara upplivast live um øll tey smáu frábrygdini skulu fáast við!
Júst hendan partin hava vit skyldu til at fjálga um og varðveita, bæði fyri okkara egnu skyld, og tí at vit eru bundin av ásetingunum í UNESCO – sáttmálanum hjá ST, um hin immateriella ella óítøkiliga mentanararvin!
Eg nevndi dansifeløgini og tykkum sum her eru komin saman sum týdningarmesta liðin í hesum varðveitingar- og menningararbeiði – eg nevndi eisini politiska myndugleikan og fólkaskúlan sum týðandi samstarvspartar.
Vónandi fara øll hesi, saman við øðrum viðkomandi áhugabólkum, framhaldandi at taka saman hendur og miðvíst samstarva - føroyska dansinum at frama – soleiðis at tríeinigheitin millum trinini, tónan og kvæðini ongantíð hvørvur, sum livandi nátúrligt tiltak millum okkum føringar, - sum eru tey einastu í øllum heiminum, sum enn á døgum treða føroyska dansin.
Við hesum orðum er landsdansistevnan í 2016 sett! Góða stevnu øll somul!
Takk fyri!
Í Vágstúni hin 21. mai 2016.
Bjørn Kalsø
Løgtingsmaður
RN
Aftur


text:
Lyle Shelton vitjaði í Føroyum í desember, og undir vitjanini helt hann almennan fyrilestur um, hvat ein broytt hjúnabandslóg fer at føra við sær. Í fyrilestrinum vísti hann á, at í mannarættindasáttmálanum hjá ST grein 16 stk. 1 til 3 er hjúnabandið ein samansettur rættindapakki, ið m.a. umfatar giftu og tað at stovna familju.
“Forsprákararnir fyri samkyndum hjúnabandi siga ikki, at teir ynskja hjúnabandið uttan børn,” sigur Lyle Shelton. “Teir vita ógvuliga væl, at hjúnabandið gevur rætt til at fáa børn. Men av tí at kynsliga sameiningin millum tvey av sama kyni ikki kann skapa børn, er neyðugt við hjálp frá einum triðja og viðhvørt fjórða persóni.”
Hetta førir við sær, at sonevnd “javnrættindi til hjúnaband” í grundini ikki bert snúgva seg um at giftast, men eru ein heildarloysn við etiskum avbjóðingum.
Forsprákararnir fyri samkyndum hjúnabandi siga ikki, at teir ynskja hjúnabandið uttan børn. Teir vita ógvuliga væl, at hjúnabandið gevur rætt til at fáa børn.
“Um fyrimunirnir við ‘javnrættindum til hjúnaband’ skulu gerast til veruleika, mugu tveir menn fáa atgongd til eina vinnuliga skipan við burðarmammum, meðan tvær kvinnur mugu fáa atgongd til eina skipan við navnleysum sáðgevarum,” vísir Lyle Shelton á. “Ein vinnulig skipan við burðarmammum krevur, at kvinnur leiga sína lívmóður út og geva síni egg. Hetta er grov misnýtsla. Feministar kring heimin ynskja at banna vinnuligum skipanum við burðarmammum. Eitt átak er í gongd í løtuni. Eg taki undir við teimum. Tær ynskja at banna hesum fyri bæði samkynd og hinskynd, og tað haldi eg vera rætt. Ein skipan við burðarmammum tænir ikki tí besta fyri barnið og als ikki tí besta fyri kvinnur. Og sáðgeving tænir ikki tí besta fyri børn.”
Lyle Shelton minnir á, at hetta ikki bert er ein spurningur viðvíkjandi samkyndum. Tað er ein etiskur spurningur fyri alt samfelagið, og sambært Lyle er hesin spurningur ikki viðgjørdur nóg væl og nóg víða.
“Men um samkynt hjúnaband kemur inn í lógarverkið, verður tað ógjørligt at halda fram við kjakinum um eina skipan við tøkniligum gitnaðarinntrivum.”
At lóggeva soleiðis, at tvey av sama kyni kunnu gerast hjún, er at kynsneutralisera hjúnabandið. Tað hevur sínar avleiðingar.
Men um samkynt hjúnaband kemur inn í lógarverkið, verður tað ógjørligt at halda fram við kjakinum um eina skipan við tøkniligum gitnaðarinntrivum.
“At nýdefinera hjúnabandið er at nýdefinera foreldraleiklutin og at strika hugsanina um, at kyn hevur týdning í uppalingini av einum barni. Tað loyvir, at eitt barn verður noktað kennskapin til og kærleikan frá í minsta lagi einum av sínum foreldrum – ikki orsakað av sorgarleiki ella at annað av foreldrunum rýmir, men einans fyri at nøkta kenslubornu ynskini hjá einum vaksnum, sum ikki er foreldur at hesum barni,” sigur Lyle Shelton.
Her bresta rættindi hjá børnum og ynskini hjá vaksnum sostatt saman. Hvat er tá at gera?
“Tá eitt samfelag upplivir, at rættindi og ynski bresta saman, eiga rættindi hjá vaksnum at boyggja seg fyri rættindum hjá børnum, ið eru tey mest sárbæru,” slær hann fast. “At vit í dag eru til reiðar at møta teimum krøvum, sum samkynda ideologiin setur, og sum noktar teimum, ið onga rødd hava, síni grundleggjandi rættindi, er ein mátistokkur fyri, hvussu sjálvsøkið okkara samfelag er vorðið.”
Spurningurin, sum ofta verður reistur í hesum føri, er, um samkynd pør ikki kunnu elska eitt barn og uppala tað væl.
“Sjálvandi kunnu tveir menn elska eitt barn. Og sjálvandi kunnu tvær kvinnur uppala eitt barn við góðum úrslitum. Men at skriva hetta inn í lógarverkið bendir á, at kærleikslýsingin hjá the Beatles (“All you need is love”) er tað einasta, sum er neyðugt. Jú, kærleiki er neyðugur, men kærleikin hevur tørv á sannleika. Sannur kærleiki kann ikki liva lið um lið við lygnina. Tað er ein lygn at látast sum, at tveir menn kunnu røkja móðurleiklutin. Tað er ein lygn at látast sum, at tvær kvinnur kunnu røkja faðirleiklutin.”
Sokallað ‘javnrættindi til hjúnabandið’ eru ein heildarloysn, og um tú ikki ert til reiðar at góðtaka, at hesin pakki sigur satt um veruleikan, lat so vera við at taka undir við honum.
“Tað er bert elitan í okkara samfelag, sum er blind yvir fyri hesum og ikki dugir at skilja tað,” heldur Lyle Shelton á. “Tá eitt barn verður føtt, kennir tað bert eitt, og tað er sína mammu. Hvat fyri samfelag hevði skipað ein almannapolitikk, sum loyvdi, at eitt nýføtt barn varð tikið úr føvninginum á síni mammu og givið tveimum monnum? Hvat fyri samfelag hevði noktað einum barni at kent pápa sín, sum um einasti týdningurin, ið hesin maður hevði fyri hetta barn, var at framleiða sáð?”
Lyle Shelton biður tí politikkarar hugsa seg væl um, áðrenn teir atkvøða fyri, at tvey av sama kyni skulu fáa loyvi at giftast.
“Sokallað ‘javnrættindi til hjúnabandið’ eru ein heildarloysn, og um tú ikki ert til reiðar at góðtaka, at hesin pakki sigur satt um veruleikan, lat so vera við at taka undir við honum.”


text:
Vanliga høvdu vit ongantíð valt ein svartan køk
Partur 7: Vit byrja at nærkast endanum, og nú eru bert trý rúm eftir av øllum húsinum
Hesa vikuna hava vit bygt køkin. Vit skuldu sjálvi avgerða hvussu stórur partur av tí stóra rúminum skuldi vera køkurin. Rør til vatn og el var gjørt frammanundan, so tað var avgjørt, at køkurin skuldi hava eina køksoyggj, og hvar m.a. vaski skuldi vera. Vit valdu at nýta ein fjórðing av rúminum til køkin.
Les eisini:
Partur 1: At vera nýbyggjari
Partur 2: Høvdu vit tá vitað, hvussu nógv strævnari tað bleiv
Partur 3: Gólv við íblástri úr føroysku grótbrotunum
Partur 4: Onga hóming hvussu leingi nakað tók at gera
Partur 5: Stríddust í hálvan annan tíma at fáa barrina uppá pláss
Partur 6: Leypur úr Føroyum við í innrættingini
Vit hava glett okkum so leingi at koma í gongd við tað stóra rúmið. Tað stóra rúmið liggur í miðjuni av húsinum og er tað, ið skal binda øll rúmini hjá okkum saman.
Køkurin var stuðlaður av Nettoline, ið er ein donsk keta, ið í høvuðsheitum ger køkar. Av teimum 300.000 krónunum vóru 85.000 krónur settar av til køkin. Tað hevur við sær, at vit skuldu nýta 85.000 krónur hjá Nettoline. Um vit ikki nýttu allar 85.000 krónurnar, fóru tær til spillis.
Vit vóru beinanvegin samd um, at vit vildu hava ein køk við eikfrontum. Vit vistu tó ikki, hvussu dýrir teir vóru fyrr enn vit vóru niðri í handlinum. Vit endaðu við bert at keypa eikfrontarnar til køksoynna, tí vit ikki høvdu ráð at hava eik í øllum køkinum. Vit høvdu avtalað frammanundan, at vit ikki ynsktu ein hvítan køk, tí tað hildu vit vera ov keðiligt. Vanliga høvdu vit ongantíð valt ein svartan køk men av tí, at eiktræið og tann grøna borðplátan hóaskaðu so væl til svart, bleiv køkurin svartur.
Av tí, at vit høvdu á leið 2500 krónur eftir av teimum 85.000 krónunum, tá køkurin stóð liðugur, valdu vit at brúka tær síðstu 2500 krónurnar upp á at fáa eina hjálpandi hond við at seta stættin(sokkulin) upp. Vit hava ongantíð roynt at seta ein køk upp fyrr og vit fingu at vita frá Nettoline, at tað er týdningarmikið, at sokkulin varð settur rætt upp.
Martin og eg avtalaðu, at vit máttu byggja okkurt sjálvi í køkinum. Tað er ov nemt at keypa ein flottan køk og seta hann upp. Fyri okkum er tað týdningarmikið at seta okkara egna dám á og tað gera vit við at sniðgeva og byggjað okkurt, ið eingin annar hevur. Í hesum førum varð tað ein vínhill. Tey, ið kenna meg vita, at eg eeeelski vín, og tí var tað upplagt. Harafturat gjørdu vit okkara egnu handtak úr eik til nakrar av køkseindunum.
Lampurnar yvir køksoynni vóru nakrar gamlar industilampur, ið eg fann á dba. Tær vóru upprunaliga stál littar, men blivu spreymálaðar svartar, og vórðu tær sum nýggjar.
Dómararnir vóru sera bergtiknir av vindeygakarminum hjá okkum. Fyri at flætta vindeygakarmin inn í innrættingina, keyptu vit nakrar eikhillar, ið vit skóru til og skrúvaðu fast í vindeygakarmin. Skrúvuholini vóru stappað við træ, so holini ikki sóðust. Træhillarnar gingu áleið ein sentimetur útum vindeyga, fyri at innramma tað enn meira. Vindeygakarmurin kundi á tann hátt virka sum ein hill.
Tað var ein sera sera seeera deilig kensla at vinna køkin. Ein tung byra fór av okkara heðrum og vit kendu ikki eins stórt trýst longur. Vit hava ikki verið kedd av, at vit ikki at hava vunnið tey undanfarnu rúmini, men tað var ein sonn viðurkenning frá dómarunum at vinna eitt rúm.
Vit hava fingið 20.000 krónur eyka á byggikontuna, og mikudagin fara vit at byggja eina rúgvu inni í spísistovuni. Vit byrja at nærkast endanum, og nú eru bert trý rúm eftir av øllum húsinum. Vónandi vilja tit fylgja við og stuðla okkum í teimum seinastu rúmunum. At enda er tað upp til tykkum at avgerða við sms atkvøðum, um vit vinna húsini.
// Sunnvá
------
Navn: Sunnvá Dahl Rasmussen
Aldur: 25 ár
Stutt lýsing: Sunnvá er fødd og uppvaskin í Føroyum. Útbúgvin tannrøktari í 2018 og arbeiðir dagliga við tannrætting hjá SmileDesigns.
Sunnvá er búsitandi saman við sjeikinum Martin Høgfeldt Olsen á Amager í Keypmannahavn.
Instagram: @Sunnvadahlrasmussen
Facebook síða: Nybyggerne - Sunnvá & Martin