text:
Vit skulu tryggja rætt okkara at gera egna grundlóg!
Í dag er grundlógardagur, og vit hátíðarhalda grundlógina. Ta donsku grundlógina væl at merkja – vit hava jú onga grundlóg sjálvi. Ikki tí, at vit ikki hava arbeitt við eini føroyskari grundlóg – men tí at danska stjórnin aktivt hevur roynt at forða okkum í at seta hana í gildi. Tjóðveldi fer til fólkatingsval við tí høvuðsmáli, at vit – uttan danska uppíblanding – kunnu samtykkja egna grundlóg, ið staðfestir okkara rættindi og skyldur sum tjóð í heiminum.
Í dag er danskur grundlógardagur, og danir hátíðarhalda, at lógin yvir øllum donskum lógum varð sett í gildi, og staðfesti, at evsta valdi í landinum liggur hjá fólkinum – ikki kongi ella aðali. Grundlógin tryggjar borgararættindi, sum vit í dag halda vera eina sjálvfylgju, eitt nú talufrælsi, trúarfrælsi og rættin at stovna politiskar flokkar. Grundleggjandi fólkaræðislig amboð, ið eru eyðmerki hjá okkum í vesturheiminum.
Føroyar hava eisini tørv á eini grundlóg. Danska grundlógin er góð, men hon er donsk, og tryggjar okkum ikki øll tey rættindi, ið vit eiga og krevja. Og tí mugu vit gera okkara egnu.
Høvuðsmálið hjá okkum í Tjóðveldi á fólkatingi, er at tryggja rættindini hjá føroyingum at taka avgerð um egin viðurskifti. Vit fara ikki at loysa á fólkatingi – men tryggja rættin hjá føroyingum at taka avgerð um loysing ella samband á fólkaatkvøðu. Vit fara heldur ikki at royna at seta egna grundlóg í gildi á fólkatingi – men tryggja rættin hjá føroyingum at seta egna grundlóg í gildi – uttan aktiva mótstøðu frá donsku stjórnini.
Tað er eitt ófravíkiligt krav, at føroyingar taka avgerð um føroyska samfelagið – og at skrivstovufólk og ráðharrar í øðrum londum – tað verið seg í Danmark ella ES – ikki seta seg omanfyri Føroya fólk, og siga okkum, hvussu vit skulu skipa okkum.
Eg fari at hátíðarhalda okkara egnu grundlóg, tá ið hon verður sett í gildi. Hon er liðugt skrivað og klár at seta í gildi, tað einasta, ið manglar, er at politisku flokkarnir seta seg niður og semjast um hana – og at danska stjórnin ikki leggur upp í, og rekur aktivan sambandspolitikk.
Eg hátíðarhaldi – eg vil siga av góðum grundum – ikki donsku grundlógina, men fari gleðiliga at hátíðarhalda ta føroysku, ið vónandi verður veruleiki í komandi løgtingssetu.
Harafturat, so er tíbetur eisini pápadagur í dag.


c: text/html

text:
Føroyar
Føroyar (danskt: Færøerne) (62° norðurbreidd, 7° vesturlongd) eru oyggjaland í Norðuratlantshavi. Føroyar eru partur av Norðurlondum, staddar í Norðurevropa og eru limur í Ríkisfelagsskapinum. Føroya íbúgvar verða nevndir føroyingar, og tungumál føroyinga er føroyskt. Føroyska flaggið verður nevnt Merkið og føroyska skjaldarmerkið ímyndar ein veðr á bláum skjøldri. Oyggjarnar hava egið løgting og egið flagg. Føroyar eru ikki limur í ES, hóast Danmark er.
Føroyar liggja í Norðuratlantshavi, 280 km norðan fyri Hetland, 430 km frá Íslandi og 575 km vestan fyri Noreg. Landið er fjallaland, 18 størri og smærri oyggjar, umleið 1400 km2 til samans. Norður og suður er landið 113 km, og eystur og vestur eru 75 km. Veðurlagið er óstøðugt.
Hin 1. juli 2011 búðu 49.267 fólk í Føroyum [3]. Umleið 19.300 búgva í høvuðsstaðarkommununi, Tórshavn, og uml. 4.700 fólk búgva í næststørsta býnum í Føroyum, sum er Klaksvík. Miðallívsævin í landinum er 80,11 ár [4]. Fiskivinnan er tann týdningarmesta inntøkukeldan í Føroyum, og hon fevnir um 95 % av øllum útflutningi úr Føroyum [5] .
Innihaldsyvirlit
- 1 Søga
- 2 Fólkið
- 3 Politikkur
- 4 Skúlaskapur
- 5 Mentan
- 6 Landafrøði
- 7 Búskapur
- 8 Djóra- og plantulívið
- 9 Myndasavn
- 10 Slóðir
- 11 Keldur
Søga
Høvuðsgrein: Føroya søga
Tá ið ístíðirnar vóru av um ár 12 000-10 000 f.Kr., komu Føroyar undan ísinum, men enn lógu tær óbygdar í nógv túsund ár. Sjálvt eisini eftir at fólk um 4 000 f.Kr. búsettust í Orknoyum og Hetlandi. Eftir at ísurin var horvin, kom gróðurin umsíðir, borin av havstreymum og vindi, og líðir og dalar vallaðust. Rannsóknir av jóansøkugrasfræi kundu bent á búseting í Føroyum longu um 2300 f.Kr., m.a. í Hoydølum. Jóansøkugras er planta, ið fylgir menniskjum og dýrum. Pytheas úr Massalia gjørdi umleið 310 f.Kr. rannsóknarferð út í Norðuratlantshavið. Hann kom til Bretlands, haðan sigldi hann í seks dagar norðureftir og síðani eystureftir og kom til land, ið hann nevndi Thule. Semja er ikki um, hvat land hetta var, gitt hevur verið Orknoyar, Hetland, Føroyar og Noreg.
Írski munkurin Dicuil skrivar í 825 bókina Liber de mensura orbis terrae (føroyskt: "Bók um mát jarðarkringsins"), har oyggjar, ið helst eru Føroyar, verða nevndar. At døma eftir fjarstøðu og landafrøðiligu lýsingini mugu hesar oyggjar vera Føroyar. Hann sigur, at norskir ránsmenn nú hava rikið einbúgvarnir burtur. Grímur Kamban er fyrsti landnámsmaður umleið 825. 998 taka føroyingar við kristnari trúgv, men tað er politiskt og átrúnaðarligt stríð millum Sigmundar Brestissonar og Tróndar í Gøtu. Tróndur í Gøtu stendur á odda fyri mótstøðuni móti trúarskiftinum.
Føroyar verða nevndar sum biskupssetur í pávabrævi í 1133. Ormur, Føroya biskupur, er á kirkjufundi í Lund í 1139. Av tí at hann er hin 4. biskupurin, kann bispasetrið verða stovnað fyri 1100. 1035 tekur Leivur Øssursson Føroyar í len frá Noregs kongi og 1100 verða Føroyar biskupsdømi undir Nidaros erkabiskupsdømi. Erlendur bispur skrivar í 1298 Seyðabrævið í Kirkjubø, har Kirkjubømúrurin síðani verður byrjað bygdur í 1300, men ikki bygdur liðugur. Erlendur er biskupur í Føroyum 1269-1308.
Vatikanríkið fær pæturspengar/rómaskatt úr Føroyum fyri árini 1319-1326. Rómaskatt guldu húsbøndur við ávísari ogn. At rokna eftir hesi uppgerðini vóru tá í minsta lagi 270 sjálvstøðug hús við hesi áogn í Føroyum. 1380 fylgja Føroyar við Noregi undir danskan kong. Eftir trúbotina 1538 verður biskupstólurin niðurlagdur og Føroyar verða biskupsdømi undir Bergens biskupi. Kongur tekur 2/3 av kirkjugóðsinum. 1619 fylgir handilin við Føroyar úr Bergen til Keypmannahavnar. 1620 kemur Føroya kirkja undir Sælands biskup.
Í Gablatíðini 1655-1709 fær Kristoffur Gabel Føroyar í len. 1662 fær hann, og seinni sonurin, eisini einkarrætt til Føroya handil. 1673 skrivar presturin Lucas Debes bókina Færoæ et Færoa reserata. Eldur er í í Tinganesi, og flestu bygningar handlisins brenna í grund. 1688 verður Norsk Lóg galdandi í Føroyum. Stóra turkaránið er í Hvalba í 1629. Sjórænarar á tveimum skipum úr Algeria, ið tá var partur av turkiska Osmannaríkinum, drepa 6 fólk og taka fleiri enn 30 konur og børn við sær til trælamarknaðin í Norðurafrika. Annað skipið fer á land í Hvalba og gerst vrak. Helst høvdu hesi somu skip í 1627 rænt 250 fólk í Íslandi; 35 íslendingar vórðu seinni leyskeyptir úr trældómi. Men eingin føroyingur kom aftur.
Seyðabrævið verður týtt til danskt í 1637. Nú hava danskir myndugleikar ikki longur skilt tað norrøna málið. Seyðabrævið var í gildi, til Hagalógin kom í 1886. Síðan 1709 er kongligur einahandil. Rybergs handil er 1768-1788 í Vágsbotni, Tórshavn. Føroyingar læra at salta sild, og klippfiskur verður útfluttur. Umsitingin av Føroyum verður 1776 løgd undir Sælands stiftsamt. 1781-1788 er føroyaferð Jens Christians Svabos, sum skrivar bókina Indberetninger fra en Reise i Færøe 1781-1782.
Nólsoyar Páll byggir Royndina Fríðu 1804. Eisini í 1804 verður latínskúlin stongdur (stovnaður 1547). 1809 gongur Nólsoyar Páll burtur við skipi sínum. Eftir Fríðin í Kiel 1814 fer Noreg frá Danmark og undir svenskan kong. Føroyar, Ísland og Grønland vera verðandi saman við Danmark. Løgtingið verður avtikið 1816 og Føroyar verða danskt amt.
Ein avleiðing av kjakinum um undirvísingarmálið í fyribils skúlaskipanini verður, at V.U. Hammershaimb ger uppskot til føroyskt skriftmál í 1846, ið tekur støði í norrøna upprunanum. Við smærri broytingum er hetta tað skriftmál, vit nýta í dag. Giftingarbannið í “Trælalógini” frá 1777 verður tikið av. 28 føroyingar senda umbøn til stættartingið í Roskilde, um at fáa løgtingið endurreist sum ráðgevandi stovn. Brennivínsnýtslan er farin at vaksa. Avhaldsrørslan byrjar.
Danska grundlógin frá 1849 verður sett í gildi í Føroyum 1850. Fyrsta val í Føroyum til danska ríkisdagin er 1851, og 1852 verður Løgtingið endurreist sum ráðgevandi amtsráð. Kongligi einahandilin verður avtikin hin 1. januar 1856. Føroyar hava nú fríhandil.
1861 verður realskúlin í Havn stovnaður og 1870 læraraskúlin. Almúguskúlar koma 1872. Konufólk sleppa tó ikki inn á skúlan fyrr enn í 1884. Hetta árið verður eisini kommunulóg fyri Føroyar sett í gildi, og sluppfiskiskapurin byrjar. “Dimmalætting” (danskt Amtstidende for Færøerne) kemur út í 1878. Alt er skrivað á donskum.
Tann tjóðskaparligi fundurin í tinghúsinum er 2. jóladag 1888 og førir til, at Føringafelag verður stovnað. Fundurin samtykti m.a., at virkast skuldi fyri:
- At kristniundirvísingin skuldi vera á før.
- At føroyskt skuldi verða fak í skúlanum.
- At undirvísast skuldi í føroyskari søgu.
- At loyvt skuldi verða at prædika á før.
- At stovnseta føroyskan háskúla.
At fremja hesi endamál varð Føroyingafelag stovnað ein mánað seinni. Í 1890 fór Føroyingafelag undir blaðútgávu. “Føroyingatíðindi” var fyrsta blað, ið varð skrivað á føroyskum. Jóannes Patursson og Rasmus Effersøe stóðu á odda fyri nýggju føroysku tjóðskaparrørsluni.
1899 verður Føroya Fólkaháskúli settur á stovn. Mortensens handil keypir eisini í 1889 fyrsta føroyska dampskipið Føring. Hann sigldi við fiski til Suðurevropa, og heim við aftur høvdu teir salt og aðrar vørur. Jákup Jakobsen doktari leggur fram sítt nýggja føroyska stavingarlag. Hetta byggir á framburðin (ljóðfrøðina) og ikki á upprunan (upprunafrøðina) sum stavingarlagið eftir Hammershaimb.
Fyrstu politisku flokkar í Føroyum verða til 1906-1908: Sambandsflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin, ið fyrstu ferð fær meiriluti á tingi 1918. Løgtingsskipanin verður broytt 1923: Amtmaður og próstur eru ikki longur løgtingsmenn. Tingið velur sjálvt formann. 1928 fær Javnaðarflokkurin umboð á tingi. 1937 setir Løgtingið Føroya Studentaskúla á stovn. Grein 7 í fyriskipan frá 1912, um at undirvísingarmálið í skúlunum skuldi vera danskt, verður avtikin hin 13. desember 1938. Føroyskt varð kirkjumál hin 13. mars 1939.
1940-1945 eru Føroyar hersettar av Bretlandi. hin 25. apríl 1940 varð Merkið góðkent sum føroyskt flagg. Fólkaflokkurin, sum varð stovnaður 1939, fekk 6 mans á ting í 1940. Við fólkaatkvøðu um stjórnaruppskot ella loysing hin 14. september 1946 er meiriluti fyri loysing, men kongur sendir løgtingið heim, og løgtingsval gevur meiriluta fyri sambandi. Heimastýrislógin kemur í gildi 1948, og Tjóðveldisflokkurin stovnaður.
Í 1957 verður Útvarp Føroya stovnað. Føroyar fáa 12 fjórðingafiskimark í 1964. Fróðskaparsetur Føroya verður sett á stovn í 1965.
Føroyar fáa umboð í Norðurlandaráðnum í 1970, og í 1974 er løgtingssamtykt um, at Føroyar ikki gerast limur í E.E.C.
Fyrsta føroyska frímerkjaútgávan Postverks Føroya er 1. apríl 1976. Árið fyri hevði danska postverkið útgivið frímerki við føroyskum teksti.
1977 fáa Føroyar 200 fjórðingafiskimark.
Fyrst í 1990'unum valdaði kreppa í Føroyum. Kreppan, ið vardi frá 1989 til 1995, hevði við sær eina mikla fráflyting. Sagt verður, at umleið 10 % av samlaða fólkatalinum flutti av landinum, nógv av hesum til Danmarkar.
Fólkið
Høvuðsgrein: Føroyingar
Føroyingar stava partvíst frá víkingum úr Noregi og partvíst frá trælkonum teirra úr Írlandi og Skotlandi.[6] Norðbúgvar úr Noregi komu til Føroya at seta búgv. Í Føroyingasøgu stendur skrivað, at Grímur Kamban víkingur var fyrstur at búseta seg í Føroyum. Mett verður, at hetta var í ár umleið 825, hálvthundrað ár áðrenn Naddoddur víkingur á veg úr Noregi til Føroya rak av leið og kom sum fyrsti víkingur til Íslands. Hann støðaðist tó ikki har, men vendi aftur til Føroya. Tað var á døgum Haralds Hárfagra serliga, at sagt verður í Føroyingasøgu, at mikið fólk flýddi úr Noregi undan harðræði hansara og valdu at seta búgv í Føroyum, aðrir í Íslandi og øðrum óbygdum londum.
Føroyingar eru sambært Føroyingasøgu, eru tí føroyingar ættaðir úr Noregi. Av fyrstan tíð hava føroyingar havt sama sið, mentan og mál sum aðrir norðbúgvar í til dømis Noregi og Íslandi, men síðan hevur málið broytt seg og nøkur ár hundrað seinni, kann føroyska málið sigast at vera sítt egið, tí tað hevur skilt seg so mikið frá hinum. Somuleiðis broytti mentan og siður seg við tíðini og nøkur ár hundrað seinni, høvdu føroyingar skilt seg frá norðmonnum og íslendingum, og kundu har við kallast føroyingar av røttum. Málið æt í landnámstíðini donsk tung og varð talað í Danmark, Noregi, Føroyum og Íslandi. Málið í Svøríki minti um, men var øðrvísi við eysturlendskum orðum og framburði. Orsakað henda uppruna, er føroyska málið nærskylt íslendskum og í minni mun summum bygdarmálum í Vesturnoregi. Í skrift er málið mest líkt íslendskum og eitt sindur nýnorskum. Eisini líkjast siðir íslendinga og norðmanna mest føroyinga siðum. Seyðarhøvd verður etið í Noregi og Íslandi til dømis.
Í 2014 var 88,67% av fólkinum føtt í Føroyum, 7,3% í Danmark, 0,5% í Íslandi, 0,37% í Noregi og 3,17% aðrastaðni.[7]
Høvuðsgrein: Eftirnøvn í Føroyum
Vanligasta givna dreingjanavnið í 2014 var Benjamin, næstvanligasta Liam og triðvanligasta Rókur.[8] Vanligasta givna gentunavnið í 2014 var Eva, næstvanligasta Emma og triðvanligasta Hanna.[9] Nøvnini Benjamin, Eva og Hanna eru bíblisk nøvn, meðan Liam og Emma eru av forngermaniskum uppruna og Rókur er av fornnorrønum uppruna. Vanligasta eftirnavnið í Føroyum er Joensen, hóast talið hevur minkað síðan 2001.[10] Joensen er donsk umskriving av føroyska eftirnavninum Jógvansson (eisini Jóansson). Hetta samsvarar við vanligasta mannfólkanavnið Jógvan.[11] Vanligasta konufólkanavnið í 2014 var Anna.[12]
Orðalýsing
Eingin ivi kann vera um, at ríkisrættarliga støða Føroya ger tað trupult at greina hugtakið føroyingur. Hetta kemst serliga av, at føroyingar ikki hava sjálvstøðugan føroyskan ríkisborgararætt, men eru fevndir av danska ríkisborgararættinum, sum er galdandi fyri alt Danska ríkið. Ein føroyingur er tí í heimastýrishøpi einans "dansk statsborger henboende på Færøerne" og hvørvur sostatt hagfrøðiliga sum føroyingur, um hann flytur til Danmarkar. Hetta hevði við sær, at neyðugt var at skilmarka hugtakið "føroyskur útiseti". Henda skilmarking kundi verða nýtt sum grundarlag fyri leitan í dátasøvnunum hjá Danmarks Statistik. Avgjørt varð tí, í samstarvi við Danmarks Statistik, at hendan skuldi vera soljóðandi:
- 1. ættarlið: Fólk, sum eru fødd í Føroyum, men sum í dag eru búsitandi í Danmark og hava ikki undanfarin ættarlið búsitandi í Danmark.
- 2. ættarlið: Fólk, sum eru børn hjá 1. ættarliði og eru búsitandi í Danmark. Hesi kunnu annaðhvørt vera fødd í Føroyum ella aðrastaðni, til dømis í Danmark.
- 3. ættarlið: Fólk, sum eru ommu- ella abbabørn hjá 1. ættarliði, og eru búsitandi í Danmark. Eisini hesi kunnu annaðhvørt vera fødd í Føroyum ella aðrastaðni, til dømis í Danmark.
Mál
Høvuðsgrein: Mál í Føroyum
Móðurmál Føroya fólks er føroyskt, ið er sprottið úr forna norrøna málinum. Føroyskt líkist mest íslendskum og nøkrum norskum bygdamálum. Eisini hevur danska málið ligið tætt upp at føroyska málinum ígjøgnum øldirnar og havt ávirkan. Tað, at Føroyar liggja so langt burtur frá umheiminum, hevur hjálpt føroyska málinum at vera verandi eitt sera sermerkt tungumál. Í barnaskúlanum er undirvísing í málunum føroyskum, donskum og enskum kravd. Føroyingar flestir skilja hini norðurlandamálini, bæði skrivliga og munnliga.
Í sambandi við fólkateljingina Manntals, sum varð gjørd 11. nov. í 2011, varð m.a. spurt um, hvat móðurmál fólk høvdu. Í Føroyum eru næstan 3 000 fólk (9 %), sum hava annað móðurmál enn tað føroyska; úrslitið vísir, at tilsamans eru 2 985 fólk í Føroyum, sum hava annað móðurmál enn føroyskt. Av teimum hevur stívliga helvtin, ella 1 546 danskt sum móðurmál (3 %) og restin, 1 439 fólk, hava uppaftur onnur móðurmál [14]. Føroyskt er sjálvsagt ovast á listanum og danskt er framvegis nummar tvey. 45 361 fólk í Føroyum høvdu føroyskt sum móðurmál tann dagin kanningin varð gjørd, meðan 1 546 høvdu danskt. Á 3. plássi var íslendskt við 201, á 4. plássi enskt við 190, og so á 5. plássi kom filipinskt við 103. 99 tosaðu norskt og 86 teilendskt.
Átrúnaður
Høvuðsgrein: Átrúnaður í Føroyum
Átrúnaðurin hevur ein stóran leiklut í føroysku mentanini. Umleið 82,8 prosent av fólkinum hoyrir til ta evangelisku-luthersku fólkakirkjuna,[15] og næststørsti bólkurin, sum verður mettur at vera 10 prosent, hoyrir til brøðrasamkomuna. Av tí at brøðrasamkoman ikki skrásetur limir, eru eingi nágreinilig hagtøl yvir, hvussu nógv hoyra til brøðrasamkomuna. Restin eru smærri trúarbólkar, sum flestir eru kristnir. Sambært fólkateljingini tann 1. nov í 2011 eru yvir 95 prosent av øllum føroyingum kristnir (allir kristnir samkomubólkar eru taldir saman) [16]. Næststørsti bólkur eru tey, sum ikki hava eina trúgv – gudloysingar. Sambært kanningini hava 1 397 fólk yvir 15 ár í Føroyum onga trúgv. Tey valdu at svara ”onga trúgv”, sum var ein av svarmøguleikunum. Um fólk uttan trúgv ikki verða tald við, tá ið talan er um trúgv, so er buddisma næststørsta sjálvstøðuga trúgv (66 fólk yvir 15 ár). Eftir hagtølunum eru nógv flestar kvinnur, og tær allar eru undir 70 ár. Tá er bólkurin ”fleiri enn eina trúgv” heldur ikki taldur við. Hann umboðar 85 fólk. Islam er triðstørsti bólkur við 23 fólkum. Á næstu plássunum eru bahá'í trúgvin (13), jødadómur (12), hinduisma (7) og sikhisma (3). Verður hugt eftir sambandinum millum føðiland og trúgv, so er eisini týðiligt, at eisini tey, sum eru fødd uttanlands, men flutt til Føroya, svara at teirra trúgv er kristindómur. Av teimum, sum eru fødd í Afrika, Ásia ella Miðeystri svara 70 prosent, at teirra trúgv er kristindómur og 17 prosent svaraðu buddisma. Prosentparturin av teimum, sum svaraðu kristindóm, sæst ein lítil munir, um hugt verður eftir aldursbólkunum. Gott 91 % av teimum millum 15 og 29 ár svaraðu kristindóm, sum teirra trúgv, men hjá føroyingum yvir 70 ár svaraðu næstan 99 %, at teirra trúgv var kristindómur. Hinvegin sæst umvenda gongdin hjá teimum, sum svaraðu onga trúgv. Har minkar parturin, sum svarar onga trúgv við aldrinum.
Fólkatættleiki
Fólkatættleikin í Føroyum er í miðal uml. 35 fólk fyri hvønn km2 í 2014.[17] Tað vil siga, at um alt slag av lendi verður tikið við, so hevur hvørt fólk so nógv pláss í part, sum svarar til uml. 4 fótbóltsvøllir. Men tað er misjavnt, hvussu nógv pláss er í part kring landið. Á fleiri av útoyggjunum er bara millum 1 og 2 fólk fyri hvønn km2. Hinvegin, so býr meira enn ein triðingur av øllum fólkinum í tí størsta býnum, sum er Tórshavn, íroknað Hoyvík og Argir. Í Suðuroy er fólkatættleikin uml. 28 fólk fyri hvønn km2, og í Eysturoynna uml. 38 fólk fyri hvønn km2. Gongdin í íbúgvatalinum í Føroyum er eins og í øðrum londum tann, at fólk flyta til tey stóru plássini, og at smáplássini í flestum førum minka. Sæð undir einum eru Føroyar eitt stálbygt land; tað vil siga, at miðaltalið av fólki fyri hvønn km2 er lágt. Men kortini býr meginparturin av fólkinum tætt saman í býum og bygdum.
Føroyingar í Danmark
Sambært hagtølunum, búgva í alt 22 549 føroyingar, býttir yvir 3 ættarlið, í Danmark. Í 1. ættarliðunum er býtið millum kynini ógvuliga ójavnt, av 7 737 fólkum er ein meiriluti á 1 799 konufólk. Samanlagt eru 9 741 av teimum 22 549 fødd í Føroyum. Sum skilst av skilmarkingini av einum føroyingi í innganginum, eru øll 7 737 fólkini í 1. ættarliði fødd í Føroyum, hetta svarar til 79 % av teimum 9 741. Tey írestandi 2 004 eru tískil býtt á 2. og 3. ættarlið.
Teir 22 549 føroyingarnir, sum búgva í Danmark, svara til nærum helvtina (46,75 %) av samlaða fólkatalinum í Føroyum, sum 1. januar 2006 var 48 219 [18]. Føroysku útisetarnir eru tó einans 0,415 % av samlaða danska fólkinum, sum um sama mundið var 5 427 459. Øll trý ættarliðini hava tó til felags, at aldursbólkarnir 25-39 ár og 7-16 eru størstir. Hetta er felags fyri bæði kyn.
Eisini hava øll trý ættarlið til felags, at størsti parturin av hesum eru búsitandi í Keypmannahavnarøkinum, Norðurjútlandi, Ribe kommuni og Århus kommunu. Minst av føroyingum búgva í Bornholms Regiónskommunu [19].
Politikkur
Høvuðsgrein: Føroyskur politikkur
Føroyingar hava heimastýri, men eru í ríkisfelagsskapi við Danmark, og danska stjórnin hevur ein umboðsmann, ríkisumboðsmaðurin í Føroyum, búgvandi her á landi. Síðani 1948 hava Føroyar verið ein sjálvstýrandi partur í danska kongaríkinum. Sambært heimastýrislógini verða nøkur málsøki umsitin av donskum myndugleikum. Løgreglan og dómsvaldið í Føroyum eru eisini donsk.
Landið hevur egið lóggávuting, Løgtingið, og egið flagg. Politiskt eru Føroyar skipaðar við løgtingi, ið hevur lóggevandi valdið um hendi, og landsstýri, ið hevur útinnandi valdið um hendi. Føroya Løgting verður valt av fólkinum, valrættaraldurin er 18 ár. Eftir løtingsval verður nýggj stjórn sett saman av flokkum ið undir samráðingum gerast samdir um hvør politikkur ið skal førast næstu fýra árini. Hesir flokkar skulu helst hava meirilutan í løgtinginum, tað er ikki vanligt í Føroyum at hava minnilutasamgongur. Tá ið nýggj samgonga er skipað, hava stjórnarflokkarnir valt løgmann og landsstýrisfólkini úr teirra flokkum. Landsstýrisfólkini kunnu saman við løgmanni vera í minsta lagi tríggir og hava onkuntíð verið upp til nýggju við løgmanni. Løgmaður er hægsti føroyski embætismaður, og hann er formaður fyri Føroya Landsstýri, sum er hægsta føroyska ráð. Til danska fólkatingið velja føroyingar tveir limir. Valrættaraldurin til løgtingið og fólkatingið er 18 ár. Til øll politisk val í Føroyum hava kvinnur valrætt, og kvinnur kunnu eins og menn veljast til øll álitsstørv.
Oyggjarnar eru skipaðar í seks sýslur, tó hava sýslurnar ikki longur sama týdning sum fyrr. Sýslurnar verða nevndar í fleiri lógum, t.d. í grindalógini. Sýslurnar eru: Streymoyar sýsla, Sandoyar sýsla, Suðuroyar sýsla, Norðoya sýsla, Eysturoya sýsla og Vága sýsla. Tað er serliga innan løgregluna, at tosað var um sýslurnar, har ið hvør sýsla hevði sín sýslumann. Løgreglan, ið er donsk, valdi at gera bygnaðarbroytingar og umskipa sýslumannaembætið nøkur ár eftir, at Føroyar varð bundið meira saman við fyrst Vágatunlinum og síðan Norðoyatunlinum. Tað varð vorði lættari at ferðast millum hesi øki í landinum, og hildi var, at tí var ikki neyðugt longur at hava seks sýslumenn. Bygnaðarbroytingarnar komu í gildi frá 1. apríl 2010 og størsta broytingin var, at Føroyar vóru skipaðar í trý politiøki: Norðurøki, Miðøki og Suðurøki við hvør sínum økisleiðara og varaleiðara. Meiningin var fyrst at avtaka sýslumansembætið, men av tí at fleiri føroyskar lógir nevna uppgávur hjá sýslumanninum, kundi løgreglan ikki bara avtaka hetta embætið. Nú eru 5 sýslumenn settir at røkja sýslumansuppgávurnar í teimum trimum politiøkjunum, sum hava 6 sýslur.[20] Norðurøki er Norðoyggjar og Eysturoy. Miðøki er Streymoy, Sandoy og Vágar og smærru oyggjarnar. Suðurøki er Suðuroy og Lítla Dímun.
Í mars 2014 samtykti løgtingið, at eldraøkið skuldi leggjast út til kommunurnar at umsita. Løgtingið samtykti í apríl 2014 Løgtingslóg um kommunalt samstarv á eldraøkinum, Løgtingslóg um heimatænastu, eldrarøkt v.m., og Løgtingslóg um ávís starvsfólkaviðurskifti, tá heimatænastan, eldrarøktin v.m. Tað var Annika Olsen, táverandi landsstýriskvinna í almannamálum, ið tók stig til tað. Ætlan hennara var fyrst, at kommunusamanlegging skuldi fremjast fyrst, soleiðis at tað bert fóru at vera fáar kommunur í Føroyum. Men tað fekst ikki meiriluti fyri kommunusamanlegging, og á fólkaatkvøðu søgdur føroyingar nei til kommunusamanlegging. Eldrøkið varð lagt út til kommunurnar frá 1. januar 2015. Økini eru ikki sýslurnar men nýggj øki.
Kommunalu samstørvini um eldraøki eru hesi:[21]
- Kommunurnar í Norðoyggjum - Norðoyar Bú- og Heimatænasta
- Runavíkar, Nes og Sjóvar kommunur - Økistænastan hjá Skálafjarðarsam-starvinum
- Eysturkommuna og Fuglafjarðar kommuna - Heimatænastan í Eysturkommunu og Fuglafjarðar kommunu
- Sørvágs og Vága kommunur - Heimatænastan í Vágum
- Vestmanna, Eiðis, Kvívíkar og Sunda kommunur - Heimatænastan í VEKS
- Kommunurnar í Sandoynni og Skúvoy - Økistænastan í Sandoyar Sýslu
- Kommunurnar í Suðuroynni - Bú- og Heimatænastan í Suðuroy
- Tórshavnar kommuna - Heilsu- og umsorganartænastan
Føroyar er skipað í 30 kommunur, og fyri hvørja kommunu stendur eitt kommunustýri, sum verður valt av fólkinum. Kommunur taka sær av lokalum málum, tó at býtið millum land og kommunur ikki altíð er so greitt. Viðvíkjandi grundlóg og ríkisrættarligum viðurskiftum eru viðurskiftini í Føroyum ógreið. Danska grundlógin er ongantíð sett í gildi við fólkaatkvøðu ella samtykt í Løgtinginum. Men hon verður útinnt av dómsvaldinum og øðrum myndugleikum. Tó er heimastýrislógin uttan iva partur av stjórnarlógargrundarlagnum í Føroyum.
Føroyar eru ikki limur í ES, og allur handil við onnur lond er skipaður við serligum handilsavtalum.
Á løgtingsvalinum 19. januar 2008 gjørdist úrslitið hetta:
Eftir valið 2008 skipaðu Javnaðarflokkurin, Tjóðveldi og Miðflokkurin stjórn við 17 tinglimum. Hetta var ein lítil meiriluti, sum kom at merkja samstarvið ímillum flokkarnar. Henda samgongan skipaði seg við Jóannes Eidesgaard sum løgmann. Í samgonguni var tó ikki langt lív lagað, tí longu í septembur 2008 segði løgmaður samstarvið við Tjóðveldi upp. Orsøkin til uppsøgnina av samstarvinum snýði millum annað seg um ósemju um undirsjóvartunnil til Sandoyar, ósemju um skerjing av fiskidøgum umframt ósemju um, hvat ráð skuldi hava eina skrivstovu úti í Tinganesi.
Eftir at samstarvið við Tjóðveldi varð sagt upp, fór Jóannes Eidesgaard undir samráðingar við Fólkaflokkin og Sambandsflokkin. Teir skipaðu samgongu í septembur 2008. Samgongan skipaði seg við Kaj Leo Johannesen sum løgmann. Henda samgongan var ein sonevnd meirilutasamgonga, hon hevði 20 av 33 tinglimum aftanfyri seg.
Høvuðsyvirskriftin fyri ta samgonguna var: Sjálvbjargni, altjóðagerð og samhaldsfesti.
Sjey politiskir flokkar vóru valdir í løgtingi á valinum í 2011. Kaj Leo Johannesen helt fram sum løgmaður.
Løgtingsval varð tann 1. september 2015. Úrslitið av valinum sá soleiðis út:
Evropasamveldið
Føroyar hava heimastýri í Ríkisfelagsskapinum. Hóast Danmark er limur í Evropasamveldinum, eru Føroyar ikki fevndar av danska ES-limaskapinum. Tó eru føroyingar danskir ríkisborgarar og kunnu tí í ávísum førum, sum eru heft at bústaði, fáa tey rættindi, sum danski ES-sáttmálin fevnir um, til dømis rætt at búseta seg og arbeiða í einum ES-landi. Sum føroyingur kanst tú velja annaðhvørt føroyskt pass ella danskt ES-pass. Í veruleikanum hevur valið av passi onga ávirkan á, hvørji rættindi ein føroyingur fær, tá ið hann fer til eitt ES-land. Tað, sum er avgerandi, er bústaðurin. Hetta merkir, at ein føroyingur búsitandi í Føroyum hevur ikki rætt at búseta seg og arbeiða í einum ES-landi sambært felagsmarknaðarrættinum. Hinvegin fær ein føroyingur, sum er danskur ríkisborgari, somu rættindi sum ein ES-borgari, er hann búsitandi í Danmark - uttan mun til um viðkomandi hevur føroyskt-danskt pass ella danskt ES-pass.
Samkynd
Í rættarskipanini verður munur gjørdur á samkyndum og hinkyndum. Eitt nú hava samkynd ikki loyvi at skráseta sítt parlag, og samkynd sleppa ikki at ættleiða. Var uppskot lagt fyri tingi í 2011, um at loyva samkyndum at skráseta seg í parlag, hevði tað ikki verði samtykt [22]. Samkyndir menn kunnu eisini framvegis ikki lata blóð í Føroyum [23]. Føroyar eru eisini einasta Norðurland, sum ikki viðurkennir samkyndar familjur. Øll grannalond Føroya loyva samkyndum at skráseta seg í parlagi. Í t.d. Noregi, Svøríki, Danmark, Íslandi, Bretlandi og Hollandi kunnu samkynt eisini ættleiða.
At vera samkyndur hevur verið loyvt í Føroyum síðan 1933 tá tað varið gjørt lógligt í Danmark [24]. Samstundis varð aldursmark fyri samkynda samlegu sett til 18 ár. Síðan varð tað í 1988 gjørt kynleyst og har við set til 15 ár [25]. Harðskapur orsakað av kynshugi offursins verður bólkaður sum hatursbrotsverk, og fer at hava við sær herda revsing. Hetta er vegna tess, at grein 266b í revsilógini eisini fatar um samkynd. [26]
Skúlaskapur
Frálæra fæst í fólkaskúlanum ella á frískúla. Í 1979 fekk Landsstýrið um hendi at umsita øll føroysk undirvísingarmál, og løgtingslóg um fólkaskúlan kom í gildi 1. august 1979. Lógin sigur m.a., at øll børn í undirvísingarskyldugum eiga ókeypis frálæru í fólkaskúlanum.
Fólkaskúlin
Fólkaskúlin er almenni skúlin hjá børnum í skúlaaldri í Føroyum. Fólkaskúlin er sjey ára grundskúli og tvey ára framhaldsskúli og kann halda fram við einum 10. flokki. Fólkaskúlalógir verða viðtiknar á Føroya Løgtingi. Landsstýrið er hægsti myndugleiki í skúlaskipinum í Føroyum og fremur henda myndugleika gjøgnum Landsskúlaráðið, sum hevur Landsskúlafyrisitingina at sita fyri skúlaskapinum. Landsskúlaráðið ásetur reglur um endamálið við frálæruni í einstøku lærugreinunum og sendir út leiðbeinandi lesi- og tímaætlarnir. Skúlanevndirnar gera uppskot til skúla- og undirvísingarætlan, sum Landsskúlaráðið skal góðkenna.
Frískúlar og háskúlar
Í frískúlum/privatskúlum fæst frálæra, á sama hátt sum í fólkaskúlanum. Summir frískúlar hava serstakt grundsjónarmið, til dømis átrúðarligt ella politiskt. Hugsanin um privatskúla kom frá fólkum sum til dømis Nicolaj Frederik Severin Grundtvig og Christen Kold. Úr hesi skúlahugsan er Føroya Fólkaháskúli sprottin, hann stovnaðu Símun av Skarði og Rasmus Rasmussen. Adventistaskúlin í Havn er eisini frískúli, og Skt. Frans skúli var privatskúli til 1985, tá ið Tórshavnar kommuna tók við skúlanum. Í 2013 eru tríggir frískúlar í Føroyum, tveir í Tórshavnar kommunu og ein í Skálabotni í Eysturoynni. Skúlarnir í Havn eru Frískúlin við Hoyvíkstjørn (Adventistaskúlin) og Frískúlin í Havn, sum í 2007 varð settur á stovn á Velbastað, har barnagarður fyrr hevði verið. Tað vóru Sharon Weiss og Eyðbjørg Dalsgaard, ið tóku stig til frískúlan.[27] Í 2013 starvaðust 10 lærarar á Frískúlanum í Havn. Frískúlin við Hoyvíkstjørn varð settur á stovn í 1966. Tað var Adventistasamkoman ið setti skúlan á stovn og sum rekur hann enn í dag. 1. august 2003 varð Frískúlin við Hoyvíkstjørn broyttur til sjálvsognarstovn og frískúla sambært løgtingslóg nr. 46 frá 26. mars 2002 við egnum viðtøkum.[28] Frískúlin Keldan í Skálabotni varð settur á stovn í 2010,[29] ein av stigtakarunum var Jastrid Høj. Fyrsta árið var ein forskúlaflokkur og ein 1. flokkur.[30]
Hægri útbúgving
Studentar ella HF-næmingar fara ofta á Fróðskaparsetrið ella annan hægri lærustovn at lesa meiri. Lesturin varir vanliga 3-7 ár og endar við próvtøku.
Mentan
Høvuðsgrein: Føroysk mentan
Føroysk mentan hevur sín uppruna í norrønari mentan. Málið er runnið úr fornnorrønum eins og í grannalondunum. Í stórum eru føroyingar kristnir hóast ymsar áskoðanir eru um júst, hvussu stórur partur av fólkinum er kristin. Við aldagomlu kvøðingini hava føroyingar siðvenju fyri kvøðing og sangi. M.a. orsakað av vantandi viðarvøkstri var ikki vanligt at nýta ljóðføri í Føroyum, og føroyingar hava dansað og kvøðið í staðin. Í 20. øld betraðist millumlanda vøruflutningurin, og føroyingar fóru tá at nýta innflutt ljóðføri, sum nú verða nógv nýtt. Á sama hátt tók myndlistin dik á seg í 20. øld, og er síðani nógv ment.
Landafrøði
Høvuðsgrein: Føroysk landafrøði
Føroyar liggja í Atlantshavi nøkurlunda miðskeiðis ímillum Norra, Skotland og Ísland. Mitt í Golfstreyminum í Norðuratlantshavi á 62 stigum norður. Her í Atlantshavi renna saman heitir og kaldir luftstreymar, og veðurlagið er skiftandi sól, regn og mjørki. Um summrini eru Føroyar rímiliga kaldar, við miðalhitanum 11 °C (52 °F). Miðalhitin í okkara kaldasta mánaði er 3 °C (37 °F). Sjálvt um tær liggja á 62° norður, so heldur Golfstreymurin veðurlagið flótt, so vit hava mildar vetrar. Veðurlagið er rímiliga vátt, við nógvum regni og toka, og onkuntíð stórum stormum eisini.
Oyggjarnar eru 1 399 km2 til víddar. Fólk býr á 17 av teimum 18 oyggjunum. Oyggin, sum einki fólk býr á, Lítla Dímun, er rættiliga lítil (0,82km2), og er umringað av brøttum, høgum bjørgum, so hon er ring at sleppa til. Einans seyður og fuglur býr á oynni. Úr suðri í norður er frástøðan 113 km, og úr eystri í vestur er hon 75 km. Strandalinjan er 1 289 km. Ongastaðni í landinum ert tú meira enn 5 km frá havinum. Tórshavn, sum er høvuðsstaður við umleið 20 000 íbúgvum, liggur sunnarlaga í Streymoynni.
Slættaratindur er hægsta fjall í Føroyum (882 m høgur) og er á norðara enda av Eysturoy. Norðanfyri er næsthægsta fjall í Føroyum, Gráfelli [31]. Í miðal eru fjøllini í Føroyum umleið 300 m høg. 10 fjøll eru í Føroyum, hægri enn 800 m.
18 oyggjar eru í Føroyum. 17 eru bygdar og 1 óbygd, Lítla Dímun. Umframt oyggjarnar eru mangir hólmar, stakkar, drangar og sker. Tilsamans 779 av teimum. Heilt neyvt er víddin av øllum Føroyakortinum, við skerum, 1 395,74 km2. Umveldismark: 12 fjórðingar[32]. Størst er Streymoyggin, 373 km2, og minst er Lítla Dímun, 0,82 km2.
Oyggjarnar eru úr basalti, gosgróti, ið síðan fornu eldgosini er grivið burtur av jøklum í seinastu ístíð. Hesir jøklarnir eru nú firðir, sund og dalar, og orsøk til, at Føroyar eru tað oyggjasamfelagið, sum vit kenna í dag. Av tí, at Føroyar eru skaptar soleiðis, at ísurin lættliga kundi renna burtur, rennur vatn eisini lættliga burtur. Sum oftast er hetta ikki ein trupulleiki, tí nógv regn er í Føroyum. Men tað kemur fyri, at einki regn er í fleiri mánaðir.
Føroyar hava oyggjaveðurlag við ógvuliga skiftandi veðri. Bert stutt løta kann vera millum sólskin og regn, logn og storm. Sólskin, regn og mjørki hvørt um annað. Í Føroyum mást tú altið laga teg eftir veðrinum. Sjógvurin frystir ongantíð. Miðalhitin um veturin er umleið 3 °C (37 °F) og um summarið umleið 11 °C (51 °F). Veturin er lýggjur; ofta við regni, vindi og við hvørt nakað av kava og kulda, sum ikki liggur serliga leingi. Summarið er ljóst - á hásumri nærum alt samdøgrið. Hitin liggur ofta um 10 - 12 °C (50-53 °F), men onkrar dagar krýpur hann upp í 20 °C (68 °F). Hóast landið er lítið, er ikki altíð sama veður allastaðni í landinum.
Oyggjarnar úr landnorðingi eru: Fugloy, Svínoy, Viðoy, Borðoy, Kunoy, Kalsoy, Eysturoy, Streymoy, Nólsoy, Vágar, Mykines, Koltur, Hestur, Sandoy, Skúvoy, Stóra Dímun, Lítla Dímun og Suðuroy.
Búskapur
Høvuðsgrein: Føroyskur búskapur
Bruttotjóðarúrtøkan (BTÚ) hjá Føroyum í 2006 var 11 878 milliónir krónur. Skift á fólkatalið var bruttotjóðarúrtøkan umleið 250 000 krónur í 2006.
Arbeiði
Í Føroyum er ein størri partur av fólkinum arbeiðsvirkin enn í øðrum londum. 93 % av mannfólkinum og 83 % av konufólkinum eru virkin á arbeiðsmarknaðinum. Men ein stórur partur arbeiðir tó ikki fulla tíð. Av mannfólkunum arbeiða 81 % vanliga fulla tíð, meðan tað bert eru 45 % av konufólkunum, ið arbeiða fulla tíð. Heili 83 % av føroysku kvinnunum eru virknar á arbeiðsmarknaðinum. Samanbera vit við Vesturevropa undir einum, so er talið har bara 66 % av kvinnunum. Í Norðurlondum er tað Finnland, sum hevur lægstu luttøkuna av kvinnum á arbeiðsmarknaðinum við 73 %.
Størsti parturin av teimum arbeiðsvirknu eru løntakarar. Í november 2005 vóru 85 % av teimum arbeiðsvirknu løntakarar, 11 % vóru sjálvstøðug, og 5 % vóru ólønt. Í 1990 vóru 76 % av mannfólkunum løntakarar og 68 % av konufólkunum. Í 2005 vóru tølini 73 % av mannfólkunum og 74 % av konufólkunum. Ein størri partur av konufólkunum er sostatt komin út á arbeiðsmarknaðin. At løntakaraparturin millum mannfólk er minkaður, kemst helst av at alt fleiri arbeiða sum sjálvstøðugt vinnurekandi.
Arbeiðsloysi
Áðrenn kreppuna í 1990'unum var lítil og eingin skráseting av arbeiðsloysi í Føroyum. Tá Arbeiðsloysistryggingin varð sett á stovn, bar til at fáa hagtøl um gongdina í arbeiðsloysinum. Í 1995 var miðalarbeiðsloysið uml. 13 %, men minkaði síðan ár undan ári fram til 2002, tá tað var komið niður á 2,3 % av arbeiðsfjøldini. Síðani tá er tað komið nakað upp aftur, og í mars 2014 var tað gjørt upp til 4,3 %, ið enn er lágt sammett við onnur lond. Tað er 0,3 prosentstig minni enn fyri einum ári síðani, tá ið tað var 4,7 %. Hettar síðsta árið er arbeiðsloysið annars minkað 123 fulltíðar arbeiðsleys. Fleiri kvinnur hava verið arbeiðsleysar enn menn og í miðal hava 133 fleiri kvinnur verið arbeiðsleysar, enn tað eru menn, men tilsamans eru nú 1158 fólk arbeiðsleys. Annars vísir uppgerðin, at arbeiðsloysið er nógv størst í Sandoy, har tað er heili 8,4 %. Minst er arbeiðsloysið í Eysturoy, har tað er 3,5 %. Annars liggur arbeiðsloysið javnt ímillum 4,5 % í Norðoyggjum til 5,6 % í Suðuroy. Tey flestu arbeiðsleysu eru ímillum 55 og 66 ár, har arbeiðsloysið er 5,9 %, minst er arbeiðsloysið hjá teimum í góðum árum, frá 35 til 54 ár.
Fiskiskapur
Føroysk skip fiskaðu í 2004 samanlagt 580 túsund tons á øllum havleiðum og umleið helvtin varð fiskað á føroyskum sjóøki. Hetta er meira enn tvífalt tað, sum fiskað var fyrst í 1990'unum. Nógv tann størsti parturin var tað vit kalla uppisjóvarfiskur, sum fiskað vórðu omanfyri 400 túsund tons av. Um 150 túsund tons vóru botnfiskasløg. Besta fiskiárið var 2003, tá fiskað vórðu 617 túsund tons, og tá vóru 420 tons av uppisjóvarfiski og 160 tons av botnfiskasløgum.
Fiskur er mest týðandi útflutningsvøran. Av vøruútflutninginum hava fiskavørur seinastu árini talt umleið 95 % av øllum útflutninginum. Sjálvt tá tænastuútflutningurin verður taldur uppí, telir fiskaútflutningurin nógv størsta partin - í 2004 taldi fiskaútflutningurin 82 % av øllum útflutningi av bæði vørum og tænastum samanlagt. Útflutningurin av fiskavørum í 2005 var slakar 3,4 miljardir krónur. Av virðisøkingini í landinum taldi fiskiskapur 16 % í miðal árini 1998-2003.
Fiskiskapur telist eisini millum tær vinnur, har mesta arbeiðsvirksemi er. Løntakarateljingin vísir, at í 2005 vóru tað um 2 400 fólk, ella 10 % av løntakarunum, sum høvdu høvuðsinntøkuna úr fiskiskapi. Bæði talið og prosentparturin eru minni enn í 1990, tá tey vóru 2 900 og taldu góð 12 % av løntakarunum. Haraftrat eru fleiri sjálvstøðug vinnurekandi í fiskiskapi, sum útróðramenn og reiðarar, men øll starvandi í fiskiskapi telja somuleiðis 10 % av arbeiðsvirknum borgarum.
Føroyar vóru í 2003 á 25. plássi, tá talan er um størstu fiskiveiðitjóðir í heiminum, meðan Noreg var á 8. plássi, Ísland var á 11. plássi og Danmark á 18. plássi. Størstu fiskiveiðitjóðirnar eru Kina, Peru og Indonesia. Kina einsamalt fiskaði í 2003 næstan 10 miljardir tons, sum er 15 % av øllum heimsins fiskiskapi upp á 67 miljardir tons, næst teimum Peru, sum fiskaði 9 % og síðani Indonesia 5 %.
Uttanlandshandil
Í hagtølum kalla vit innflutning og útflutning av vørum fyri uttanlandshandil. Handil er eisini við tænastum um landamark, men tænastuhandilin verður uppgjørdur í gjaldsjavnanum og vanliga ikki í hagtølum um uttanlandshandil.
Fiskur og fiskaúrdráttir eru 97 % av útflutningsvirðinum hjá føroyingum. Sambært hagtølum er ferðavinnan næststørsta vinnan, og eftir henni kemur útflutningur av ullvørum og øðrum tilvirkaðum vørum.
Innflutningurin umfatar allar tær vørur, sum okkum tørvar, meðan útflutningurin umfatar tær vørur, sum vit eru dugnalig til at framleiða. Innflutningurin er í so máta endamálið við uttanlandshandlinum, meðan útflutningurin er tað, vit lata afturfyri, fyri at fáa ráð til innflutning.
Í einum so lítlum landi sum Føroyum, er tørvurin á innflutningi stórur, tí vit hava ikki støddina og orkuna at framleiða tað breiða vøruúrval, sum okkum tørvar til at skapa neyðuga trivnaðin í tilveruni. So at siga allar vørur, sum okkum nýtist til at seta búgv við og til dagliga nýtslu hjá húsarhaldinum, koma úr útlondum. Somuleiðis koma flestallar vørur til vinnuligt virksemi úr útlondum, tí vit hava so at siga bara fiskin, eitt lítið sindur av landbúnaðarvørum og nakað av orkukeldum til egna nýtslu. Restin av vørunum koma uttaneftir.
At vit kunnu hava so høgt livistøði í Føroyum, við einum vøruúrvali átøkt tí í ríku grannalondunum, ber bara til, tí at vit afturímóti eru før fyri at útflyta fyri stór virði av fiskavørum. Samfelagsbúskaparliga ber til at siga, at fyri alt hetta stóra vøruframboðið er goldið við fiski. Føroyar hava spesialiserað seg til at framleiða fiskavørur, sum onnur lond vilja gjalda so nógv fyri, at vit afturímóti kunnu innflyta vørur, sum hóska til okkara høga livistøði.
Handilsjavnin er úrslitið av endaliga roknskapinum, uttanlandshandlinum viðvíkjandi. Tá árið er runnið, verður handilsjavnin gjørdur upp sum munurin millum inntøkurnar frá útflutningi av vørum og útreiðslunum av innflutningi av vørum. Síðani 1988 hava verið 5 ár við halli á handilsjavnanum, 11 ár við avlopi og 3 ár, har handilin so at siga hevur javnviga. Ofta - hóast ikki altíð - er tað so, at tá framgongd er í búskapinum, verður hall á handilsjavnanum, tí innflutningurin til íløgur og nýtslu veksur, meðan tað hinvegin ofta er avlop av handilinum í vánaligum tíðum, tí at keypsorkan er lág og íløguhugurin minni. Minkar útflutningurin av serligum ávum sum fiskaloysi, prísfalli ella tí fiskaalingin fer fyri bakka, kann tað sjálvsagt eisini elva til hall av uttanlandshandlinum.
Keypara- og seljaralond
Inn- og útflutningurin av vørum, skift á ávikavist upprunaland og nýtsluland fyri 2007, sær soleiðis út sambært Hagstovu Føroya:
Ferðavinnan
Seta við tølini saman fyri bæði loft- og sjóleiðirnar, so kann samlaða talið av útlendskum ferðafólkum til Føroyar roknast at vera 38 560 í 2008. Afturat teimum 38 560 ferðafólkunum koma tey, ið komu til Føroyar við ferðamannaskipi. Hesi vóru, við manning, 33 000. Samanlagda ferðafólkatalið av útlendingum í Føroyum kann sostatt sigast at vera 71 560. Visit Faroe Islands metti í 2005, at 45 000 ferðafólk vitjaðu Føroyar. Talið var mett at standa í stað í 2006.
Ferðafólk komin loftvegis
Ferðafólkaflutningurin loftvegis til Føroyar er tann ferðabólkurin, ið hevur økt mest um ferðafólkatalið. Seinastu tíggju árini er ferðafólkatalið tvífaldað til uml. 230 000. Her er talan um komur og fráferðir. Metingar hjá Visit Faroe Islands meta, at 79 % av ferðafólkunum hjá Atlantic Airways eru føroyingar. Í 2008 komu 111 033 ferðafólk til Føroyar. Av teimum vóru 21 % útlendingar, um vit fylgja metingum hjá Visit Faroe Islands, svarandi til 23 316 útlendingar (í 2006 21 690).
Ferðafólk komin sjóvegis
Norröna, ið er einasta ferðamannaskip við regluligum túrum til Føroyar, flutti í 2006 31 533 ferðafólk til Føroyar. Av teimum vóru 46,5 % føroyingar. Hini 53,5 % komu í høvuðsheitum úr Skandinavia (33,8 %) og Norðurevropa (13,4 %) og vóru 16 870 av samlaða ferðafólkatalinum.
Ferðamannaskip
Talið av ferðamannaskipum, ið koma inn á Tórshavn, tykist at vera í støðugum vøkstri. Nevnast kann, at í 1999 var talið av ferðafólkum, sum komu við ferðamannaskipum, stívliga 7000, uttan manning. Longu í 2006 var hetta talið nærum fýrafalda, tá talið av ferðandi var 25.000, uttan manning. Verður manningin tald við, vóru umleið 33.000 ferðafólk í hesum bólki í 2006. Ein kanning, sum var gjørd í 2006 av einum bólki, settur av Tórshavnar kommuna vísti, at ferðafólkini brúka í miðal bert 100 kr. hvør. Brúkar hvørt av ferðafólkunum 100 kr. í miðal, tá eru útferðir ikki íroknaðar, kann inntøkan roknast at vera 2,5 mió. kr. Um manningin verður tald við, er inntøkan 3,3 mió. kr. Tá samlaða BTÚ fyri Føroyar var 11.738 mió. kr í 2006 , var nýtslan hjá hesum ferðafólkunum einans 0,028 % av samlaðu bruttutjóðarúrtøkuni.
Handilssáttmálar
Síðani 1945, og serliga síðani fyrst í 1970-árunum, er millumtjóða handil vaksin nógv. Ein avleiðing av hesum er búskaparliga altjóðagerðin, sum hevur viðført handilsliga frælsisgerð millum lond. Sum avleiðing av samráðingum í GATT og síðan 1995 í Heimshandilsfelagsskapinum er altjóða handil vorðin alsamt meira opin. Hetta hevur millum annað havt við sær, at tollur er lækkaður, og at aðrar handilsforðingar eru beindar burtur. Føroyar eru til dømis limir í heilsufrøðiliga økinum í ES og gjørdust í 2005 partur av alevropiska miðjarhavsøkinum um samsavnan av uppruna (EMFTA, Euro-Mediterranean Free Trade Area). Føroyar hava síðan 1. januar 1995 verið fevndar av danska limaskapinum í WTO. Sostatt eru altjóða ásetingar, sum eru gjørdar í hesum felagsskapi, eisini galdandi fyri Føroyar.
Føroyar hava í løtuni fríhandilssáttmálar við Evropasamveldið og EFTA-londini Noreg, Ísland og Sveis – hetta eru fýra sáttmálar við tilsamans 28 lond. Umframt hetta er MFN-sáttmáli við Russland komin í gildi í 2006. Hetta er ikki ein handilssátmáli, men ein sáttmáli sambært Most Favoured Nation-meginregluni í WTO, sum sigur, at allar sømdir, eitt land veitir einum øðrum, skulu galda fyri øll WTO-lond. Føroyar kunnu sostatt ongantíð fáa verri sømdir enn nakað annað land, ið hevur handilssamband við Russland. Í roynd og veru merkir hetta, at tollurin á fleiri vørum er farin í helvt. Føroyar hava áður havt handilssáttmálar við Finnland, Svøríki, Pólland og Estland, sum allir fullu burtur, tá hesi fýra londini gjørdust limir í ES. Føroyar og Russland royndu í fleiri ár at fáa ein handilssáttmála landanna millum, men tað eydnaðist kortini ongantíð at koma endaliga á mál, tí Russland knýtti WTO-limaskapin at handilssáttmálnum. Úrslitið var, at Føroyar gjørdu ein sáttmála við Russland, sum byggir á grundregluna hjá WTO um Most Favoured Nation Treatment. Sáttmálin kom gildið í 2006.
Sáttmáli Føroya við ES frá 1996 er fríhandilssáttmáli, ið loyvir ídnaðarvørum frítt at fara millum partarnar báðar meðan tað eru avmarkingaravmarkingar á landbúnaðar- og fiskivinnuøkinum. Føroyar hava at kalla veitt ES fullkomnan fríhandil (seyðakjøt og mjólkaúrdrátt undantikið), meðan tað eru avmarkingar hinvegin. Kortini hevur gongdin síðan 1991 verið, tá ið Føroyar á fyrsta sinni fingu fríhandilssáttmála við EF, at færri og færri handilsforðingar eru. Í 2005 gjørdust Føroyar partur av kummuleringskipanini, eisini nevnd samsavningarskipanini, hjá ES. Í stuttum merkir hetta, at tað er lættari hjá Føroyum at hava handil við ES-limalondini, Ísland, Noregi og Sveis. Skipanin hevur fleiri tættir, sum vinnulív í Føroyum kann nýta. Ein av meginreglunum í skipanini er, at vørur kunna skifta uppruna millum lond í skipanini. Tað ber til at keypa rávøru, tilvirka vøruna og útflyta hana sum føroyska vøru.
Djóra- og plantulívið
Djóralívið
Ríkt djóralív er í Føroyum. Nógvur seyður og nógvur fuglur, har uppií lundar og eisini tjøldur, sum er tjóðarfuglur landsins. Í havinum eru ein ørgrynna av fiskasløgum, kópum, krabbum, rækjum, og hvalum, m.a. bóghvítuhvalur, grindahvalur og augustur. Hendinga høgguslokkur sæst eisini. Seyðurin er tann mest eyðsýndi parturin av djóralívinum í haganum. Samstundis hevur hann eisini so mikið stóra ávirkan á vøksturin, at hann setur dám á skordýra- og fuglalívið. Rotta og mús liva í Føroyum, hóast músin er á einum avmarkaðum øki, á nøkrum fáum oyggjum (. Músin, sum livir í Føroyum er vestanmúsin (Mus domesticus) [34]. Rottan, sum livir í Føroyum er brúna rottan (Rattus norvegicus), hon er at finna um alt landið, og verður eisini kallað ferðarottan. Viðvíkjandi flogmús, so hava seinastu árini flogmýs verið at sæð í Føroyum. Um tað fara at nørast her, vita vit ikki enn. Haran, sum vit kenna í Føroyum er norðurevropeiska snjóharan (L. timidus). Hon hevur gjøgnum tíðirnar broytt lit, frá at vera snjóhvít, til at vera meiri grá. Eisini skiftir hon lit eftir árstíðunum. Haran verður veidd um veturin frá 2. nov til 31. des.
Um 54 fuglasløg eiga javnan í Føroyum. Fuglabjørgini og lundalondini eru fuglaríkastu partarnir av náttúruni, og bjørgini verða øll roknað sum "Important Bird Area" (Týdningarmikil fuglaøki) sambært BirdLife International. Økið við Sandsvatn, Gróthúsvatn og Søltuvík er einasta økið, sum ikki er fuglaberg, men sum verður roknað sum "Important Bird Area". Vit vita ikki neyvt, hvussu nógv djórasløg eru á landi í Føroyum. Ein samanteljing vísti yvir 1000 sløg av skordýrum í 2010, og harafturat kemur ein hópur av ryggleysum djórum, sum til dømis ormar, maðkar, sniglar o.tíl. Helst eru tað eisini nógv sløg, sum ikki eru skrásett enn. Um tað er orsakað av alheimsupphitingini ella ikki, so kunnu granskarar vátta, at djóralívið í Føroyum er broytt seinastu 10-20 árini. Nýggj skordýrasløg hava fest seg og eru farin at nørast, nýggir fuglar búleikast nú í Føroyum, og broytingar síggjast eisini í havinum, eitt nú síggjast fleiri nýggj fiskasløg.
Plantuvøkstur
Tað finnast okkurt um 400 sløg av plantum í Føroyum, av teimum íalt 248 428 kendu plantusløgunum, ið finnast á jørðini. Av hesum eru 60 innførd av fólki; sum príðisplantur í urtagørðum ella, sum av óvart, eru komnar sum óbodnir gestir í ferðagóðsi. Til samanberingar kann sigast, at talið av hægri plantum í Norra er okkurt uml. 2 000 meðan tað í Danmark er 4 000. Ráðandi vøksturin er graslendi við sløgum, sum bæði vaksa í láglendi og á háfjallinum. Á háfjallinum, sum er oman fyri 400 m, verður vøksturin berligari við sløgum, sum sum eru eyðkend fyri láglendið á tí arktiska økinum. Urtapílur (Salix herbaceae), aksgrógvin bløðkuurt (Bistorta vivipara) og grámosi (Racomitrium lanuginosum) eru ráðandi sløgini.
Vanligasti vøksturin er graslendi, ið er frá fjøru til fjallatind. Lyngheiðar finna vit bert í láglendinum upp í 200 m hædd, har lyngheiðavøksturin hvørvur. Ráðandi planurnar á lyngheiðunum eru vanligur heiðalyngur (Calluna vulgaris), tvíkynjaður berjalyngur (Empetrum hermaphroditum), aðalbláber (Vaccinium myrtillus), sjáldnari eisini føroyskur klokkulyngur (Erica cinerea) og heiðabláber (Vaccinium uliginosum). Hópur av urtum vaksa eisini á lyngheiðunum, eitt nú børkumura (Potentilla erecta), fagurligt pirikum (Hypericum pulcrum) og smá silkibond (Polygala serphylla). Lyngheiðar eru bert á størstu oyggjunum og trívast best á lýggjum suðurvendum fjallasíðum. Á skuggasíðum er einki heiðalendi. Oman fyri 200 m minkar útbreiðslan av berjalyngi og bláberjagróðri so smátt eisini, til o.u. 400 m oman fyri sjóvarmálan; tá hvørva hesi sløgini eisini.
Myndasavn
Slóðir
- Løgmansskrivstovan
- Hagstova Føroya
- Føroya landsbókasavn
- Allar bygdir í Føroyum (danskt)
- Skulin.fo Myndasavnið
- Kringvarp Føroya
- FaroeNature: alt um náttúrurna í Føroyum
- The World Factbook: Faroe Islands (enskt)
- Føroysk frímerki
- Flickr - Faroe Islands
- Faroeislands.com við Faroe Islands Tourist Guide
Keldur
- ↑ http://www.tinganes.fo/Default.aspx?ID=219
- ↑ http://www.hagstova.fo/sites/default/files/Faroe_Islands_in_figures_2016.pdf
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/fo.html
- ↑ CIA World Factbook, Føroyar
- ↑ Hagstova Føroya, Fiskiskapur
- ↑ Wang, C. August. 2006. Ílegur og Føroya Søga. In: Frøði pp.20-23
- ↑ hagstova.fo
- ↑ http://www.hagstova.fo/fo/hagtalsgrunnur/novn-a-dreingjum-foddir-i-arinum-2001-
- ↑ http://www.hagstova.fo/fo/hagtalsgrunnur/novn-a-gentum-foddar-i-arinum-2001-
- ↑ http://www.hagstova.fo/fo/hagtalsgrunnur/eftirnovn-2001-
- ↑ http://www.hagstova.fo/fo/hagtalsgrunnur/mannfolkanovn-2001-
- ↑ http://www.hagstova.fo/fo/hagtalsgrunnur/konufolkanovn-2001-
- ↑ http://www.hagstova.fo/fo/folkateljing/folkid-111111/filipinsk-og-teilenskt-vunnu-fram-sum-modurmal
- ↑ http://www.hagstova.fo/fo/folkateljing/folkid-111111/filipinsk-og-teilenskt-vunnu-fram-sum-modurmal
- ↑ Landsfólkayvirlitið, Føroya Stiftsstjórn.
- ↑ http://www.hagstova.fo/fo/folkateljing/atrunadur/eitt-kristid-samfelag
- ↑ http://www.hagstova.fo/sites/default/files/Faroe%20Islands%20in%20figures%202014_0.pdf
- ↑ Hagstova Føroya
- ↑ http://www.dnag.dk/get.file?ID=2783
- ↑ heimabeiti.fo - Nýggir sýslumenn settir
- ↑ amr.fo - Eldraøkið er lagt til kommunurnar at umsita 1. januar 2015
- ↑ http://aktuelt.fo/grein/samkynd_avvist_av_logtinginum
- ↑ http://lgbt.fo/?page_id=376
- ↑ http://copenhagen.angloinfo.com/information/family/lgbt/
- ↑ http://ansoblog.wordpress.com/
- ↑ http://logting.elektron.fo/logtingsmal/Logtingsmal06/VanligTingmal/020.06Revsilog-Samkynd.htm
- ↑ Aktuelt.fo Frískúlin verður á Velbastað
- ↑ Friskulin.fo
- ↑ []
- ↑ Aktuelt.fo Frískúlin í Kelduni veksur við risafetum
- ↑ http://www.us.fo/Default.aspx?ID=6562
- ↑ ANORDNING NR. 240 FRÁ 30. APRIL 2002 OM IKRAFTTRÆDEN FOR FÆRØERNE AF LOV OM AFGRÆNSNING AF SØTERRITORIET
- ↑ http://www.smyrilline.fo/Um-skipid-17279.aspx
- ↑ http://setur.fo/uploads/tx_userpubrep/A_molecular_characterization_of_the_charismatic_Faroe_house_mouse.pdf

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Stórur munur á tilboðum at byggja Skansabryggjuna
Slakar 387 milliónir krónur var bíligsta tilboðið at byggja Skansbryggjuna í Havn. Dýrasta tilboðið var slakar 800 milliónir kr.
Tórshavnar kommuna læt tilboðini upp í gjár. Fimm tilboð komu inn.
J&K Petersen hevði lægsta tilboð, sum var slakar 387 milliónir krónur. Dýrasta tilboðið var slakar 800 milliónir. Tað var frá TG og Suðurverki, sum bjóðaðu saman.
Tórshavnar Havn kannar tilboðini
Grót, sum verður keypt frá Búnaðarstovuni, skal leggjast afturat byggikostnaðinum, og útreiðslur eru eisini til verkætlan, eftirlit og trygging.
Seinasta stóra havnarútbyggingin í Havn var liðug í 1997, tá ið uttasti parturin av Molanum varð breiðkaður.
Tórshavnar havn fer nú at kanna tilboðini saman við ráðgevanum, LBF. Síðani verður málið fyrireikað til politiska viðgerð.
Sí eisini


text:
Hendan vikan hevur verið pakkað við øllum møguligum praktiskum ørindum og uppgávum, og tað kennist ikki sum vikuskiftið stendur fyri durum (kebab) í morgin. Og so slettis ikki tá eg skal luttaka í einum tiltaki fríggjakvøldið. Tiltakið er Hjúnatos, verður í Føroyingahúsinum í Keypmannahavn og snýr seg stutt sagt um hjúnalag, samkynd og lóggávur í Føroyum. Eg fari at tosa um átrúnaðarligu grundgevingarnar, ið verða nýttar í kjakinum. Tað fer at vera feitt og áhugavert! Tú burdi komið um tú ert í Keypmannahavn.
Og nú til mynda-spamm henda produktiva hósdag:
27.3.14
19.3.14
Nýggj skrivibók
Marmor-rákið er ikki til at koma útum, bæði í innrætting og klæðum. Okkum báðum dámar væl rákið, so tá Sunnvá sá hesar skrivibøkurnar við marmor-mynstri í Søstrene Grene, var hon so fitt at keypa okkum hvør sína. Eg elski skrivibøkur við øðrvísi fram- og baksíðum, og hendan varð tikin í brúk beinanvegin. Útyvir nýggja skrivibók havi eg eisini fingið nýggjan pennahúsa, ið er keyptur í H&M. Pennahúsin rúmar bert nøkrum heilt fáum lutum - eg havi ein penn, ein blýant og eitt viskileður í - og er lættur at hava við sær í taskuni.
Annars er Aloe Lip Care frá The Body Shop nýggjasta ískoyti innan vælveru. Eitt sindur torført at smyrja á í skundi(!), men annars roynist tað væl higartil.
Annars er Aloe Lip Care frá The Body Shop nýggjasta ískoyti innan vælveru. Eitt sindur torført at smyrja á í skundi(!), men annars roynist tað væl higartil.
10.3.14
Eina bók um mánaðin
- Fremmandamaðurin, Albert Camus
- Laterna Magica 2, Ingmar Bergman
- Veggurin, Marlen Haushofer
- Øksin, Mihail Sadoveanu
8.3.14
Húð, vælvera, sminka
Tá øll produktini eru savnaði saman sum niðanfyri, sær tað út sum eg væl og virðiliga havi tømt pengapungin. Kortini er hetta er alt slíkt, sum eg havi savnað saman seinastu mánaðirnir, brúki í gerandisdegnum og eri glað fyri (minus ein maskara). Her havi eg skrivað stutt um tey ymisku produktini.
Phillip Kingsley - Elasticizer
Um tit lesa 'beauty' bloggar, hava tit væntandi hoyrt um Philip Kingsley og produktið sum eitur Elasticizer. Tað sigst, at Elasticizer gevur hárinum eyka vætu, 'bounce' og 'shine'. Eg eri ein av teimum, ið hevur hoyrt alt tað góða um Elasticizer, og hetta var eisini orsøkin til at eg keypti tað. Kortini hevur tað staðið óbrúkt á hyllini í baðirúminum síðani eg fekk tað. Kremið skal smyrjast í hárið 20 min. áðrenn man vaskar tað, og eg havi gloymt alt um tað til eg longu havi vaska hárið. Kanska minnist eg til tað í morgin...
Elizabeth Arden: Untold - Body Cream
Eg keypti okkurt fyri mammu í Elizabeth Arden básinum í Magasin, og fekk eina gávuerskju afturfyri. Í gávuerskjuni var m.a. hetta kremið. Mær dámar als ikki innpakkingina, og eg væntaði lítið og einki av kreminum. Men so skjótt eg angaði tað, broytti eg meining. Sjálvt kremið er einki at reypa av, men tað angar fantastiska væl, og eg brúki hetta ístaðin parfumu.
Bourjois: Happy Light Foundation
Fyrstu ferð eg royndi Happy Light Foundation var tá Knút og eg vóru í Lissabon í apríl, og eg havi brúkt tað síðani. Mær dámar væl Happy Light tí at tað er lætt at arbeiða við, at blenda, hevur lættan til medium dekning og gevur eitt døggfallið úrslit (aka. dewy finish).
The Body Shop: Aloe - Calming Toner
Seinastu tíðina havi eg hoppað tónarin um gerandisdagar, og bert brúkt Clarins Exfoliating Toner eina ella tvær ferðir um vikuna. Aloe Calming Toner lýsur seg sjálvan sum 'calming, er mildur og uttan alkohol. Eg havi brúkt hann aftaná reinsu-smørið frá Body Shop, og má viðurkenna at mær dámar væl at reinsa húðina við hesum báðum. Eg síggi ikki mun á húðini, men eg haldi at tað er gott at vita, at tær seinastu restirnar verða reinsaðar av við hesum.
Avène - Cicalfate
Øll burdu átt hetta kremið á hyllini. 8-hour go home! Cicalfate er tjúkt krem við nógvum zink í, sum hjálpur húðini at endurskapa seg. Serliga gott til sár, irriteraða og/ella turra húð (og barnarumpur havi eg hoyrt).
Avène - Cleanance K
Eksfolierandi og hydrerandi krem, ið eg havi brúkt í fleiri ár. Pudderdåserne hava eitt umfatandi viðmæli av hesum kreminum her sum eg viðmæli tykkum at lesa. Ein góður máti at eksfoliera húðina uppá.
The Body Shop: Seaweed - Ionic Clay Mask
Eg kom í tankar um at mín Aesop maska var við at vera uppi, og tí keypti eg hesa leir-maskuna. Havi tó ikki roynt hana nóg ofta fyri at hava gjørt mær eina meining enn.
Kiehl's: Avocado Eye Cream
Yndis eygnakrem! Tað er tjúkt og gevur nógva vætu, og eg brúki tað áðrenn eg fari í song. Kremið er alt ov tjúkt at brúka undir sminku, men hóskar seg væl til at smyrja á um kvøldið, so húðin sýgur tað til sín um náttina.
The Body Shop: Camomile - Sumptuous Cleansing Butter
Eg fór inn í The Body Shop, tí eg hevði lisið um reinsu-smørið (!?) frá The Body Shop hjá blogginum Essie Button, og vildi fegin royna tað. Smørið upploysir sminkuna (eisini vatnfasta maskara), og ger hetta uttan at turka húðina. Fyrstu ferð eg brúkti tað, vamlaðist eg eitt sindur um at smyrja okkurt sum líkist palmin á andlitið, men hetta havi eg vant meg við, og úrslitið er ordiliga gott.
Til endans vil eg viðmæla eina heimasíðu, har eg plagi at keypa ymisk húðproduktir, nevnliga Escentual! Har havi eg nevnliga keypt Avène og Philip Kingsley tingini. Tey hava eitt stórt úrval av merkjum og vørum, m.a. Bioderma, Clarins, A-Derma og Real Techniques. Í marts hava tey enntá tilboð - 1/3 verður tikin av prísinum á 'French pharmacy brands'. Her er nógv gott at koma eftir fyri ein fyrimyndarliga góðan prís. Vitja síðuna her
Batiste: Dry Shampoo, Original og A Hint of ColourBatiste er gott og bíligt turrsjampo. Man kann ikki keypa Batiste í Danmark og Føroyum, men til ber at bíleggja vøruna frá Asos heimasíðuni. Eg havi roynt 'original' versiónina fyrr, og verið glað fyri hana. Hesuferð bílegði eg eisini turr-sjampoið sum serliga er egnað til myrkt hár, og mær dámar tað ordiliga væl. Kann heilt vist viðmæla tað.
Phillip Kingsley - Elasticizer
Um tit lesa 'beauty' bloggar, hava tit væntandi hoyrt um Philip Kingsley og produktið sum eitur Elasticizer. Tað sigst, at Elasticizer gevur hárinum eyka vætu, 'bounce' og 'shine'. Eg eri ein av teimum, ið hevur hoyrt alt tað góða um Elasticizer, og hetta var eisini orsøkin til at eg keypti tað. Kortini hevur tað staðið óbrúkt á hyllini í baðirúminum síðani eg fekk tað. Kremið skal smyrjast í hárið 20 min. áðrenn man vaskar tað, og eg havi gloymt alt um tað til eg longu havi vaska hárið. Kanska minnist eg til tað í morgin...
Elizabeth Arden: Untold - Body Cream
Eg keypti okkurt fyri mammu í Elizabeth Arden básinum í Magasin, og fekk eina gávuerskju afturfyri. Í gávuerskjuni var m.a. hetta kremið. Mær dámar als ikki innpakkingina, og eg væntaði lítið og einki av kreminum. Men so skjótt eg angaði tað, broytti eg meining. Sjálvt kremið er einki at reypa av, men tað angar fantastiska væl, og eg brúki hetta ístaðin parfumu.
Fyrstu ferð eg royndi Happy Light Foundation var tá Knút og eg vóru í Lissabon í apríl, og eg havi brúkt tað síðani. Mær dámar væl Happy Light tí at tað er lætt at arbeiða við, at blenda, hevur lættan til medium dekning og gevur eitt døggfallið úrslit (aka. dewy finish).
Origins: Plantscription Concealer
Enn eitt produkt sum bloggarar hava tosað nógv um - og esini orsøkin til at eg keypti tað. Onkuntíð loysir tað seg at lurta eftir góðum ummælum, tí mær dámar ordiliga væl henda concealaran. Hetta er heilt vist ein meira correcting-concealer í mun til ein full-coverage-concealer. Plantscription hóskar seg væl til at brúka undir eyguni, rundan um nøsina og aðrastaðnis har man kundi hugsað sær at fjala ella javna okkurt út.
Rimmel: Wake Me Up Concealer
Origins concealarin er heldur dýrur, so tá eg hoyrdi Ruth frá A Model Recommends samanlíkna Wake Me Up við dýrari concealarar, og viðmældi hann í mun til teir dýraru, helt eg at eg skuldi royna hann. Eg havi brúkt hann tvær ferðir, og haldi at hann er fínur - eitt sindur tjúkkari og meira dekkandi enn Origins, og hetta hevur bæði sínar fyrimunir og vansar. Higartil haldi eg tó, at mær dámar betri Plantscription, men Wake Me Up er heilt vist eitt gott alternativ.
Rimmel: Scandaleyes Mascara, waterproof
Hetta er ein heldur vánalig maskara. Vippurnar hjá mær klistra saman, maskaran smittar av og bustin er alt ov stór. Fari beint at keypa eina nýggja The Rocket Volum' Express frá Maybelline, sum eg havi brúkt seinasta árið og mær dámar ordiliga væl.
Rimmel Scandaleyes Eyeliner, waterproof
Eygnarandarin úr somu seriu er tvørturímóti sera góður. Hann er lættur at arbeiða við, og heldur leingi og væl. Aftaná nakrar mánaðir tornar pennurin, men fyri 70 krónur er tað rímuligt.
The Body Shop: Aloe - Calming Toner
Seinastu tíðina havi eg hoppað tónarin um gerandisdagar, og bert brúkt Clarins Exfoliating Toner eina ella tvær ferðir um vikuna. Aloe Calming Toner lýsur seg sjálvan sum 'calming, er mildur og uttan alkohol. Eg havi brúkt hann aftaná reinsu-smørið frá Body Shop, og má viðurkenna at mær dámar væl at reinsa húðina við hesum báðum. Eg síggi ikki mun á húðini, men eg haldi at tað er gott at vita, at tær seinastu restirnar verða reinsaðar av við hesum.
Avène - Cicalfate
Øll burdu átt hetta kremið á hyllini. 8-hour go home! Cicalfate er tjúkt krem við nógvum zink í, sum hjálpur húðini at endurskapa seg. Serliga gott til sár, irriteraða og/ella turra húð (og barnarumpur havi eg hoyrt).
Avène - Cleanance K
Eksfolierandi og hydrerandi krem, ið eg havi brúkt í fleiri ár. Pudderdåserne hava eitt umfatandi viðmæli av hesum kreminum her sum eg viðmæli tykkum at lesa. Ein góður máti at eksfoliera húðina uppá.
The Body Shop: Seaweed - Ionic Clay Mask
Eg kom í tankar um at mín Aesop maska var við at vera uppi, og tí keypti eg hesa leir-maskuna. Havi tó ikki roynt hana nóg ofta fyri at hava gjørt mær eina meining enn.
Kiehl's: Avocado Eye Cream
Yndis eygnakrem! Tað er tjúkt og gevur nógva vætu, og eg brúki tað áðrenn eg fari í song. Kremið er alt ov tjúkt at brúka undir sminku, men hóskar seg væl til at smyrja á um kvøldið, so húðin sýgur tað til sín um náttina.
The Body Shop: Camomile - Sumptuous Cleansing Butter
Eg fór inn í The Body Shop, tí eg hevði lisið um reinsu-smørið (!?) frá The Body Shop hjá blogginum Essie Button, og vildi fegin royna tað. Smørið upploysir sminkuna (eisini vatnfasta maskara), og ger hetta uttan at turka húðina. Fyrstu ferð eg brúkti tað, vamlaðist eg eitt sindur um at smyrja okkurt sum líkist palmin á andlitið, men hetta havi eg vant meg við, og úrslitið er ordiliga gott.
Til endans vil eg viðmæla eina heimasíðu, har eg plagi at keypa ymisk húðproduktir, nevnliga Escentual! Har havi eg nevnliga keypt Avène og Philip Kingsley tingini. Tey hava eitt stórt úrval av merkjum og vørum, m.a. Bioderma, Clarins, A-Derma og Real Techniques. Í marts hava tey enntá tilboð - 1/3 verður tikin av prísinum á 'French pharmacy brands'. Her er nógv gott at koma eftir fyri ein fyrimyndarliga góðan prís. Vitja síðuna her
6.3.14
4.3.14
DIY marmor-erskja
Marmor er nógv at síggja í innrætting fyri tíðina, og kann verða heldur dýrt at keypa nýtt. Omanfyri er ein leiðbeining til, hvussu man kann fáa marmor-rákið í heimið hjá sær sjálvum fyri ein bíligan penga. Pernille frá blogginum Pagik hevur gjørt eina DIY leiðbeining til at gera eina marmor erskju, og í seinastu viku fór eg sjálv ígongd við verkætlanina. Hetta var ótrúliga lætt og skjótt at gera, og eg haldi at erskjan er prýðilig.
Tú skalt brúka:
- Saks
- Sjálvklistrandi plastfilm í hvítum og í marmor-mynstri
- Eina erskju
Erskjan hjá mær var upprunaliga grøn við mynstri á, so fyri at fjala hetta heilt má hon klæðast tvær ferðir - fyrst við hvítum plastfilmi, og síðani marmor.
Mannagongd:
- Máta hvussu nógvan plastfilm tær tørvar við at stilla erskjuna á plastfilmin. Hetta skal gerast bæði við tann hvíta plastfilmin og marmor-plastfilmin.
- Síðani skal merkjast av á plastfilminum, hvar hornini á erskjuni eru. Klipp hornini úr filminum, men lat um 1 cm sita eftir á einari síðu. Hesin cm skal boyggjast um hornið á erskjuni so skiftið er javnt allan vegin runt.
- Klæð erskjuna við hvítum plastfilmi
- Klæð erskjuna við marmor plastfilmi
Útgerðin er løtt at fáa fatur á. Vit hava keypt sjálvklistrandi plastfilm við marmor-mynstri (í ymiskum litum enntá) og hvítan plastfilm í Amager Isenkræm, og til ber at keypa erskjur í ymisku støddum í Tiger og Søstrene Grene. Nú er bert eftir hjá tykkum at fara í gongd. Góðan byr
Tú skalt brúka:
- Saks
- Sjálvklistrandi plastfilm í hvítum og í marmor-mynstri
- Eina erskju
Erskjan hjá mær var upprunaliga grøn við mynstri á, so fyri at fjala hetta heilt má hon klæðast tvær ferðir - fyrst við hvítum plastfilmi, og síðani marmor.
Mannagongd:
- Máta hvussu nógvan plastfilm tær tørvar við at stilla erskjuna á plastfilmin. Hetta skal gerast bæði við tann hvíta plastfilmin og marmor-plastfilmin.
- Síðani skal merkjast av á plastfilminum, hvar hornini á erskjuni eru. Klipp hornini úr filminum, men lat um 1 cm sita eftir á einari síðu. Hesin cm skal boyggjast um hornið á erskjuni so skiftið er javnt allan vegin runt.
- Klæð erskjuna við hvítum plastfilmi
- Klæð erskjuna við marmor plastfilmi
Útgerðin er løtt at fáa fatur á. Vit hava keypt sjálvklistrandi plastfilm við marmor-mynstri (í ymiskum litum enntá) og hvítan plastfilm í Amager Isenkræm, og til ber at keypa erskjur í ymisku støddum í Tiger og Søstrene Grene. Nú er bert eftir hjá tykkum at fara í gongd. Góðan byr
2.3.14
Soundboardt
Eg havi lurtað nógv eftir nýggju plátuni hjá Beyoncé, og plátan kann heilt vist viðmælast! Beyoncé er ein populer dama fyri tíðina, og internetið er fylt við referansum, teorium og frágreiðingum um útgávuna, merchandise og stuttligum tingum sum t.d. Soundboardt! Til ber at spæla við við at fylgja hesi leinkjuni
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
10.4.14
Hilma af Klint á Louisiana
Louisiana er eitt fantastiska vakurt stað og listasavnið hevur nógvar áhugaverdar framsýningar ígjøgnum árið. Eg má fara at leggja leiðina framvið og hyggja at nýggju framsýningini Hilma af Klint. Mær dámar ótrúliga væl abstraktu listina hjá Hilmu Klint. Pastell og klárir litir, øðrvísi motiv og format, og ikki minst hugmyndaheimurin í myndirnar eru partur av. Vitanin um religión kemur til sín rætt í samband við hugmyndaheimin hjá Hilmu, ið er rótfest í spiritismu og øðrum parapsykologiskum rørslum.
Á vitjanini skal eg heilt vist vitja handilin á Louisiana fyri at keypa eina plakat ella tvær og nøkur postkort.
Til ber at síggja myndir frá seinasta túrinum hjá okkum á Louisiana her. Tá var serframsýningin Half-a-Wind Show hjá Yoko Ono.
Á vitjanini skal eg heilt vist vitja handilin á Louisiana fyri at keypa eina plakat ella tvær og nøkur postkort.
Til ber at síggja myndir frá seinasta túrinum hjá okkum á Louisiana her. Tá var serframsýningin Half-a-Wind Show hjá Yoko Ono.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Forsætisráðharrin vil heldur ikki útflýggja fullveldisskjøl
Dan Klein --- 28.08.2012 - 11:53
Sambandsflokkurin á Christiansborg: Javnaðarstjórnin í Keypmannahavn hevur nú skrivliga váttað, at hon eins og landsstýrið myrkaleggur samráðingarnar um fullveldi í 2000 - hetta vísir manglandi virðing í hesum álvarsmáli, sigur Edmund Joensen, fólkatingsmaður.
Tíðindaskriv:
Helle Thorning-Smith, forsætisráðharri, hevur júst svarað einum fyrispurningi frá Edmundi Joensen, fólkatingsmanni fyri Sambandsflokkin.
Fólkatingsmaðurin vil vita, um javnaðarstjórnin er sinnað at leysgeva fundarfrásagnir o.a. frá fullveldissamráðingunum í 2000, so at 12 ára myrkalegging av samráðingunum kann steðga.
Í svari sínum í dag noktar forsætisráðharrin at útflýggja duldu skjølini, ið fjølmiðlar og einstaklingar áður hava søkt um innlit í.
Helle Thorning-Schmidt vísir til, at stjórnin hjá Poul Nyrup Rasmussen ikki vildi útflýggja innanhýsis skjølini, tí tað skal vera gjørligt hjá einari stjórn "frítt, formleyst og uttan órógvan at umhugsa og skifta orð um sína luttøku í samráðingunum".
- Sjálvandi skal ein stjórn hava arbeiðsfrið. Fullveldissamráðingarnar endaðu tó fyri 12 árum síðani. Tað er órímiligt og nørir um myturnar, at stjórnin og landsstýrið bøla oman á skjølunum.
- Vit mugu staðfesta, at evstu myndugleikar í Føroyum og Danmark vísa vantandi opinleika og virðing í hesum álvarsmáli. Føroyingar hava eitt rímiligt krav uppá at vita, hvat fór fram inni við samráðingarborðið, og hvørjar tankar partarnir gjørdu sær áðrenn, undir og eftir samráðingarnar, sigur Edmund Joensen.
Fólkatingsmaðurin hjá Sambandsflokkinum heldur tað vera hugstoytt, at bæði stjórnin og landsstýrið fjala seg aftan fyri fyrrverandi stjórn og landsstýri.
- Tað hoyrir ongastaðni heima, at verandi løgmaður skal spyrja Anfinn Kallsberg og Høgna Hoydal um loyvi at almannakunngera skjølini. Man fær eina fatan av, at her er nógv at fjala.
- Hvat er tað ringasta, sum kann henda, um duldu fullveldisskjølini verða leysgivin? Jú, tað er, at vit øll fáa sannleikan at vita. Landsstýrið og stjórnin skylda øllum í Føroyum at sannleikin kemur fram í ljósið, sigur Edmund Joensen, fólkatingsmaður hjá Sambandsflokkinum.
Les eisini: Svarið frá Helle Thorning-Schmidt til Edmund Joensen Grein:
http://edmundjoensen.fo/Admin/Public/DWSDownload.aspx?File=%2fFiles%2fFiler%2fEdm-skjoel%2fF%26AElig%3bU+spm+13+svar_.pdf
"Fullveldisskjøl skulu fram í ljósið"
http://edmundjoensen.fo/Default.aspx?ID=6&M=News&PID=20&NewsID=264


text:
Nysgjerrigper: Lomvigin kom aftur í Noregi
Í Nysgjerrigper 1 - 2017 er grein um lomvigan, sum nærum hvarv í pørtum av Noregi, men nú er komin aftur. Her eru góð ráð um, hvussu til ber at læra mál uppá 1-2-3. Til ber at lesa um, hvat skýggj fortelja okkum og hvørjum krússi kakao smakkar best úr.
Sum vant eru eisini plakatir, uppskriftir til ymsar royndir, krossorð og annað í blaðnum.
Tað er Norges Forskningsråd, sum gevur Nysgjerrigper út. Granskingarráðið fær blaðið ókeypis og sendir tað til allar fólkaskúlar í Føroyum, har tað flestu staðni er at finna á bókasavninum. Blaðið verður eisni sent bókasøvnum og øðrum.


text:
Í løtuni verður arbeitt við at fáa KI-høllina klára til hálvfinalurnar í flogbólti, sum verða í Klaksvík í morgin. Byrjað verður klokkan 13:00.
Hetta er fystu ferð, at hálvfinalurnar verða leiktar í KÍ-høllini. Uundanfarin ár eru hálvfinalurnar leiktar í Høllini á Hálsi, men við tað at henda er undir umvælingum, verður í ár spælt í Klaksvík.
Nú verður dúgliga arbeitt fyri at høllin skal verða klár, áðrenn fyrsti dystur verður bríkslaður í gongd í morgin.
Dystinir eru hesir:
Fleyr – TB (kvinnur)
Dráttur – Mjølnir (kvinnur)
ÍF – Mjølnir (menn)
SÍ b – SÍ a (menn)


text:
Yell
Yell (eldri Jala ella Jela) er ein av Norðoyggjunum í Hetlandi. Yell er næstørsta oyggin í Hetlandi, 27 km long, 11 km breið, og hevur triðflest íbúgvar (eftir Mainland og Whalsay), í 2001 hevði oyggin 957 íbúgvar.
Innihaldsyvirlit
Landslag og djóralív[rætta | rætta wikitekst]
Ikki er greitt hvat navnið merkir, men hildið verður, at tað kann upprunaliga vera av piktiskum uppruna. Norðbúgvar kallaðu oynna Gjall, ið sipar til berligt landslag, men hinvegin kann heitið Jala ella Jela hava merkt "hvíta oyggj" sipandi til tær hvítu skeljasands strendurnar kring oynna.
Hægsta fjallið er Hill of Arisdale (før. Argisdals Heyggjur) 210 m.
Búseting[rætta | rætta wikitekst]
Bygdirnar á Yell liggja fram við strondini, tær størru eru Burravoe, Mid Yell, Cullivoe og Gloup, og smærru bygdirnar eru Ulsta, Gutcher, Aywick, West Yell, Sellafirth, Copister, Camb, Otterswick, og West Sandwick.
Ferðasamband[rætta | rætta wikitekst]
Ferjusamband er frá Ulsta á Yell til Toft á Mainland, og frá Gutcher á Yell til Belmont á Unst og til Hamars Ness á Fetlar.
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
Windhouse, har spøkir ringast í Hetlandi. Jakob Jakobsen sigur at upprunaliga norrøna navnið var 'Vindási'
Eins og aðrastaðni í Hetlandi og Norður Skotlandi, hevur Yell upplivað avfólking og minkandi fólkatal; her sæst oman á avtoftaðu bygdina Bouster.


text:
Tónleikur dagliga í 1. flokki
Um nóg nógv tekna seg, bjóðar Skúlin á Fløtum - eindin í Kongagøtu - í samstarvi við Musikkskúlan, tónleikatilboðið Litir í Leiki í komandi 1. flokki.
Í hesari menningarætlanini 2017/18 verða ljóðførini, sum skúlin bjóðar, ætlandi hesi: Violin, viola, sello, kontrabass, messing og akkordion (harmonika).
Luttøkugjaldið fyri tónleikapartin er kr. 5.000,00 fyri alt skúlaárið.
Leiga av ljóðføri er kr.
400,00 fyri árið.
Einstaklingaundirvísing:
2 ferðir 15 min. um vikuna.
Bólkaundirvísing: 1 ferð
30 min. um vikuna.
Hoyrilæra: 45 min. um
vikuna.
Innskriving í 1. flokk og frítíðarskúla: http://www.torshavn.fo/Default.aspx?pageid=1586
á heimasíðuni: torshavn.fo
Nærri upplýsingar fáast annars við at venda sær til skúlans á tel. 30 23 45 ella senda ein teldupost til okkara á saf@skulin.fo
Undir filminum liggur nærlýsing av LíL
Skúlin á Fløtum


text:
Miðnámsskúlin hevur ásett hesar reglur, sum øll hava skyldu at kunna seg um:
§ 1. Næmingarnir skulu møta rættstundis.
§ 2. Næmingarnir skulu vera virknir í undirvísingini. Hetta vil siga:
§ 3. Næmingar skulu luttaka í felagstiltøkum, sum eru partar av undirvísingini.
§ 4. Næmingarnir skulu einans nýta teldur, teldlar og telefonir til undirvísing og skúlaarbeiði, eftir boðum frá læraranum.
§ 5. Næmingarnir skulu eta í kantinuni og við borðini í miðhæddini. Tey skulu rudda upp eftir sær. Tað er ikki loyvt at eta í skúlastovunum.
§ 6. Royking er bert loyvd uttandura á økjum ávístum av leiðaranum.
§ 7 Hvør einstakur næmingur hevur samábyrgd av at varðveita ein reinan og ruddiligan skúla. Hetta inniber m.a.:
§ 8 Parkeringsøkið við kantinuna er bert til starvsfólk, og ikki næmingar í skúlatíðin.
§ 9 Ikki er loyvt at hava rúsdrekka/rúsevni við á skúlan ella at møta upp ávirkaður.
§ 10 Ikki er loyvi at taka film, mynd ella ljóð upp ella leggja tað út á talgildar ella aðrar miðlar uttan loyvi frá viðkomandi, ið er á upptøkuni. Víst verður til "Tilráðingar um verju av privatlívi, tá tú brúkar tænastur á netinum" á www.dat.fo
§ 11 Tað verður ikki tolt, at nakar happar, er kúgandi, særandi ella mannminkandi í orðum ella atferð.
§12 Leiðarin á útbúgvingarstovninum ger av í hvørjum einkultum førum, tá skilhaldsreglurnar ikki verða hildnar, um agatiltøk skulu setast í verk og hvørji hesi skulu vera.
§ 13 Agatiltøk fyri brot á skilhaldsreglurnar kunnu fevna um:
Er næmingurin undir 18 ár, verða foreldur ella foreldramyndugleiki kunnað um agatiltøk.


text:
Foreldraleysar síður
Fylgjandi dáta er "fangað" (cached), og var seinast dagført 19. mai 2018 kl. 10:24. Í mesta lagi 5,000 úrslit eru tøk í cache.
Hesar síður slóða ikki frá ella eru ikki tiknar við á aðrar síður á Wikiheimild.
Niðanfyri verða víst upp til 46 úrslit í økinum #1 til #46.
Vís (undanfarnu 50 | næstu 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500).
- Alfaðirs eygu jarðarríki skoða
- Andanna andi, stíg nú frá tí høga
- Avindsjúkur
- Boaratátturin
- Deyði, hvar er nú broddur tín
- Eg legði alt á Jesus, ogn og mál
- Eitt heim, eitt varandi heim ei her
- Far væl
- Fast stóð í fonnum
- Faðir vár
- Fjallprúða heim
- Fruntatáttur
- Gentukæti
- Heimferð
- Heimsyvirlýsingin um mannarættindi
- Hungur
- Hvat kan røra hjartastreingir
- Hvørjum man tykja vakurt hjá sær
- Hákun í Noregi
- Hústrú og bóndi
- Jákup á Møn
- Kvæði til Føroyar
- Kópakonan
- Kópakvæði
- Lorvíks-Páll
- Lívsgátan
- Margretu kvæði
- Mín sorg
- Nólsoyar-Páll
- Nú dagurin at enda er, og náttin komin nær
- Nú hvíld er yvir bygd og bý
- Nýársheilsa frá Føringatíðindi
- Ormurin Langi
- Regin smiður
- Rím um allar teir Lutherisku prestarnar, sum hava verið í Norðstreymoy frá 1538 til nú
- Sigmundskvæði yngra
- Sjóvarmoy
- Smíl alt tað burtur við góðum treyst
- Sverras ríma
- Til kristin fólk á foldum her
- Tíðin rennur sum streymur í á
- Um eg kundi kvøðið
- Um føroyingars framsýningferð til Bergen 1898
- Vaagen
- Várlátur (Randaðu rósur)
- 1893


text:
Góð ráð um handfaran av broytingum á arbeiðsplássinum
Arbeiðs- og brunaeftirlitið gevur út vegleiðing um handfaran av broytingum á arbeiðsplássinum. Endamálið við vegleiðingini er at økja um tilvitskuna um sálarligt arbeiðsumhvørvi í mun til broytingar á arbeiðsplássinum og at veita góð ráð um, hvussu atlit kunnu takast til sálarliga arbeiðsumhvørvið, tá ið broytingar skulu fremjast á arbeiðsplássinum.
Í vegleiðingini kanst tú lesa um broytingar, hvørjar avleiðingarnar av broytingum kunnu verða, og hvat leiðsla og starvsfólk kunnu gera fyri at broytingartilgongdin fer fram á skynsaman hátt.
Trýst á leinkið fyri at taka niður vegleiðingina.


text:
Orð: Lina Sandell
Týtt: Victor Danielsen
1. Fjal ikki andlit títt fyri mær, Harri,
troysta meg, signa meg, kom tú mær nærri!
Áh, tú, mín dýri, mín trúfasti Frelsari,
kemur tú ei skjótt?
Kemur tú ei skjótt?
2. Enn eg í heiminum freistaður verði,
her eg ein gestur og fremmandur eri;
áh, tú, mín dýri, mín trúfasti Frelsari,
kemur tú ei skjótt?
Kemur tú ei skjótt?
3. Tráandi eyga mítt hagar sær vendir,
har sum hin ævigi staðurin stendur;
áh, tú, mín dýri, mín trúfasti Frelsari,
kemur tú ei skjótt?
Kemur tú ei skjótt?
4. Meðan tú bíðar, tú hjarta mítt varði,
so eg í gleði og sorgum teg æri!
Áh, tú, mín dýri, mín trúfasti Frelsari,
kemur tú ei skjótt?
Kemur tú ei skjótt?


text:
Orð: Mikkjal á Ryggi
1. Sælir eru fátækir í anda;
verða teir enn lítið virdir her.
Vilja teir í Harrans liði standa,
himmiríki teirra lutur er.
2. Sælir teir, ið tyngjast her av sorgum;
tykist heimsins lagna teimum svár,
meir teir skulu troystast annan morgun,
Jesus turkar burtur teirra tár.
3. Sælir teir, ið spakir, friðarligir,
tolinsintir taka semjuráð;
væl teim gangast má, tí Jesus sigur,
jørðina í arv teir skulu fá.
4. Sælir teir, ið hungra, tysta eftir
rættvísi og rættferð her á jørð;
troystast skulu teir og verða mettir,
har sum lok ei millum hveiti grør.
5. Sælir eru teir, sum miskunn vísa
hvørjum, sum her várkunn treingir til;
Harrans signing yvir teir skal lýsa,
himla faðir teim miskunna vil.
6. Sælir eru teir, við reinum hjarta
skýggja alt, av syndum dálkað er;
seinni skulu teir í ljósi bjarta
síggja Harran, sum teir søktu her.
7. Sælir eru teir, sum ei seg hevna,
doyva hat og stríð og elska frið;
himla Guð vil síni børn teir nevna.
Gævi vit øll finnast í tí lið’!
8. Sælir teir, ið her forfylgdir líða
fyri rættvísi og fyri Krist;
seinni teir til himmiríkis stíga,
har Guð gevur teimum innivist.
9. Sæl tit eru, sum teir óndu speia,
sum forfylgd við lygnum verða her;
gleðið tykkum, fegnist, tí tit eiga
mikla løn í faðirs himlaverð.


text:
Ein maður var á Norðtoftum í Borðoy, sum tey rópaðu Hvalvíks-Jógvan, av tí at hann var ættaður úr Hvalvík. Hann kom fyrst norður til Viðareiðis at vera húskallur hjá prestinum, harra Dániali, og var raskur, trúgvur og væl umtóktur maður. Tá ið hann hevði tænt presti í nøkur ár, fríggjaði hann til eina prestadóttrina - Anna Margreta æt hon - og fekk hana. Í teirri tíðini var tað siður, at prestasynir ella prestadøtur, sum giftust, skuldu fáa kongsfesti, tað fyrsta, sum lá fyri til at festa. Á Norðtoftum var beint tá eitt slíkt festi, sum ófest var enn, og tað fekk Hvalvíks-Jógvan.
Hesin sami Jógvan doyði av illgerð, og við hesum bar so til. Tá ið hann var vorðin gamal maður, var honum ein dagin seint á kvøldi gangandi út fyri dyr. Eina løtu eftir kom hann inn aftur, men tá ið fólk fóru at tosa við hann, fekk hann ikki orðið upp - hann var vorðin dumbur. Síðan legðist hann á songina og varð liggjandi í eina viku; um hann royndi at tala, skiltist einki av tí, sum hann segði, og við tí skili doyði hann. Nú er at greiða frá, hvussu hetta illa kom á hann. Ein maður var í Hvannasundi, sum tey rópaðu Jákup í Sundi, og skuldi hann kunna gand. Einaferð tá ið sundamenn (hvannasundsmenn) vóru til handils í Havn - tá var eingin annar handil í Føroyum - hittust teir báðir, Jákup í Sundi og Sakaris í Hvalvík. Hvussu tað fórst teirra millum, veit eingin; men so mikið er sagt, at tá ið teir báðir skiltust, vóru teir sannir óvinir, og Jákup lovaði Sakarisi ilt. Nakra tíð eftir tað, at Jákup er komin heim aftur úr Havn, skal hann fara at senda Sakarisi tað illa, sum hann lovaði honum. Søgn hevur verið av gamlari tíð, at, tá ið nakar sendi slíkt, skuldi eingin vera úti áraka tað plássið, sum illgerð var væntandi frá; tí annars rakaði hon tann, ið fyri var. So bar á, at sama kvøldið og somu løtu, sum Hvalvíks-Jógvan var úti fyri durum, fór illgerðin, ið Jákup sendi Sakarisi, tvørtur um sundið og rakti Jógvan, so hann fekk deyðamein.
Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901
Sagnirnar eru her endurgivnar við Hammershaimbs stavseting eftir útgávuni:
Jakob Jakobsen: "Sagnir og ævintýr" , fororð eftir Mariu Mikkelsen, 1. útg. 1925, 2. útg. 1984-85.


text:
Enn er pláss :)
Enn eru pláss á nøkrum skeiðum t.d. musical, enskt, russiskt, føroysk mállæra, Excel, lær at halda talu, persónlig menning, kom og seyma, seyming fyri kvinnur í barnsburðarfarloyvi, skapa títt egna kjólamynstur, snið og bindiskeið, tekna livandi modell-croquis, glasperlur, sunnur gerandiskostur, Sjeystjørna-tónleikur fyri børn, staðarnøvn í Kollafirði, tekning í Kollafirði, glaslist í Nólsoy og fimleikur í Nólsoy.
Tilmelda teg á kvoldskulin.fo áðrenn sunnudagin 10. september á midnátt.


text:
Starvsmetingarnevndir
Starvsmetingarnevndirnar eru tvær í tali. Tær eru mannaðar við umboðum frá ávíkavist Fíggjarmálaráðnum, Kommunala Arbeiðsgevarafelag Føroya og Starvsmannafelagið.
Uppgávan hjá nevndini er at útbyggja og eftirmeta lønarskipanina, viðgera øll flokkingarmál, og teir trupulleikar, ið koma upp, tá ið flutt verður yvir í nýggju skipanina.
Eru stovnar, sum í sáttmálaskeiðnum eru áhugaðir í at fara undir staðbundnar royndarskipanir við nýggju lønarskipanum, fara partarnir við vælvild at virka fyri tí.
Nevndin skal eisini virka fyri, at útbúgvingarskipanir verða gjørdar fyri ávísar starvsbólkar. Tað verður gjørt í samráð við stovnin.
Starvsmetingarnevndin fyri alment sett er mannað við tveimum umboðum fyri Fíggjarmálaráðið og tveimum umboðum fyri Starvsmannafelagið.
Snorri Fjallsbak, Súsanna Nolsøe og Súsanna í Stórhúsi fyri Fíggjarmálaráðið.
Selma Ellingsgaard og Anna Johannesen fyri Starvsmannafelagið.
Starvsmetingarnevndin fyri kommunalt sett er mannað við tveimum umboðum fyri Kommunala Arbeiðsgevarafelag Føroya og tveimum umboðum fyri Starvsmannafelagið.
Anita Fuglø og Marin á Brúnni fyri Kommunala Arbeiðsgevarafelag Føroya.
Selma Ellingsgaard og Anna Johannesen fyri Starvsmannafelagið.
Starvsmetingarnevndin heldur fund eina ferð um mánaðin.
.


text:
Pizza fyri onki
Táið tú ert næmingur á einum lærdum skúla, hevur tú tað ofta trongligt fíggjarliga. Táið so útlit eru fyri at fáa eina máltíð fyri einki, koma næmingarnir altíð, nær tað skal vera, og hvar tað so skal vera. Um ein fyritøka ynskir at leggja afturat nýggjar limir, fer hon at freista ung fólk á skúlaøkinum at koma til viðtalu við at bjóða ókeypis pizza. Nakrir næmingar koma til samrøðu eftir samrøðu – bert fyri at fáa pizza. Maturin í løtuni tykist at vera týdningarmiklari enn eitt framtíðarstarv.
Jesus mettaði heili 5.000 menniskju, og dagin eftir vóru tað mong, sum leitaðu aftur til Hansara (Johs.6.10-ll). Hann hevði at teimum og segði: “Sanniliga, sanniliga sigi Eg tykkum: “Tit søkja Meg, ikki tí tit sóu tekin, men tí tit ótu av breyðunum og vóru mett”. Tað tykist sum at maturin var týdningarmiklari fyri summi, enn hitt æviga lívið, sum Jesus bjóðaði teimum við at ofra Seg Sjálvan. Hann segði teimum, at “Hann var breyð Guds, som er komið niður av Himli fyri at geva heiminum lív” (Johs. 6,33). Mong trúðu ikki og vildu ikki taka við boðskapi Hansara og “ferðaðust ikki longur um við Honum”(v.66). Tey høvdu tikið til takkar fyri matin, tey fingu, men tey fagnaðu Honum ikki og fylgdu Honum ikki eftir.
Jesus kallar okkum í dag og biður okkum koma til Sín – ikki eftir signingum úr hondum Hansara, men fyri at móttaka hitt æviga lívið, sum Hann bíður og fylgja Honum eftir – “breyð Guds”.
Umsett úr “Our Daily Bread”
Mikkjal á Bergi


text:
Montana
Stakríki Montana (enskt: State of Montana) er fjórðstørsti stakríki í Sambandsríkinum Amerika og hevur umleið 989 túsund íbúgvum. Høvuðsstaðurin kallast Helena og størsti býurin er Billings. Í norðri hevur Montana mark við Kanada (landslutir: British Columbia, Alberta og Saskatchewan), í eystri við North Dakota og South Dakota, í suðri við Wyoming og Idaho, og í vestri við Idaho. Í 1889 bleiv Montana stakríki í USA.
Eyknevni er Skattstaturin (enskt: Treasure State).
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Indiánarnir[rætta | rætta wikitekst]
Um miðju 19. øld fóru vápnað niðursetufólk at byggja garðar á grasfløtunum í Montana, herurin í USA veitti teimum stuðul [1]. Tey týndu bisonneytini fyri at rudda lendið. Í 1859 livdu milliónatals bisonneyt á fløtunum í Montana, men í 1889 vóru færri enn túsund eftir. Avleiðingarnar vóru, at indiánarnir høvdu hvørki mat ella bústað.
Teir vóru vorðnir óførir at skjóta av rossabaki eftir tað, at spaniamenn høvdu havt ross og byrsur við sær til USA í 16. øld, og nú í 1866 noyddi siouxhøvdingin Red Cloud amerikonsk herlið burtur av veiðilendinum hjá siouxindiánunum. Við Little Bighorn í Suðurmontana í 1876 drupu siouxkrígsmenn hjá høvdingunum Sitting Bull og Crazy Horse 250 hermenn hjá USA, heryvirmaður teirra var George Armstrong Custer [2]. Men indiánarnir megnaðu ikki at verja seg, og øll mótstøða í Montana varð bard niður.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Montana er um somu stødd sum Japan, men hevur umleið 1 mió. íbúgvar. Stóra stakríkið Montana er umgyrt av øðrum lutstatum og hevur ikki mark út ímóti sjónum. Stakríki hevur mark við Kanada, Wyoming, Idaho og Dakota (Suður- og Norður Dakota). Í Montana er fólkatættleikin lutfalsliga lágur og íbúgvaratalið er eisini lutfalsliga lágt. Fólkatættleikin er bara 2,65 persónar fyri ferkilometurin. Flestu býir eru smáir. Landið goymir ørgrynni av ráevnum, men størsti trupulleikin hinvegin er tað kalda veðurlagið og tey longu strekkini millum býir og bygdarløg. Hetta navnið, montaña, er spanskt og merkir "fjøll". Ein stórur partur av Montana er fjallaland. Fjallaryggurin Rocky Mountains í vestara parti er í støðum hægri enn 3900 m. Hægsti tindurin eitur Granite Peak, 3,904 m. Á markinum ímillum Wyoming og Montana er Granite Peak. Inni í lutstatinum eru tær ómetaliga víðu grasfløturnar, prerian, hundraðtals km. í allar ættir. Í Klettafjøllunum er eisini nógv av rossum; talið av villrossum hevur verið mett til uml. 47,000 djór í USA.[3] Náttúran er fjølbroytt og stórbær, fuglameingið er stórt eins og plantulívið. Ferðafólk koma til Montana at vera í náttúruni, at fiska síl og annað. Náttúran hevur nógv at siga, til dømis veðurlagið. Nakrir eru enn eftir í fjøllunum og liva sum búnaðarfólk. Náttúruni liva tey av og eru sum eitt við hana: allur reiðskapur teirra er sjálvgjørdur, tey fiska m.a. við boga og ørvi, veiða við byrsu, fáa eld við at gníggja trø hvørt móti øðrum, og kenna allan vøkstur og týdning av vøkstrinum. Stórir partar av Montana eru í nálaskógarøkinum. Her er veturin ógvuliga kaldur. Nálatrø trívast í kalt tempraða veðurlagnum. Tey klára seg ígjøgnum kalda veturin, og tá ið tað frysta jørðildið tiðnar um summarið, fáa røturnar føðslu, og trøini vaksa væl.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/546854/Sitting-Bull
- ↑ http://www.astonisher.com/archives/museum/wm_slaper_little_big_horn.html
- ↑ http://www.pbs.org/wnet/nature/clouds-legacy-the-wild-stallion-returns-wild-horse-roundups-why-are-they-conducted/64/
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]


text:
Í 1986 gjørdi Føroya Fornminnissavn ein film um kornvelting í Gásadali, sum bleiv sendur í Sjónvarpinum. Filmurin varir hálvan tíma. Í dag er filmurin goymdur í verkætlanini Savnsgull, og kann tí síggjast í hvørjari stovu, sum hevur netsamband.
Í filminum síggja vit, hvussu velting fór fram, og hvørji amboð vórðu brúkt. Samstundis síggja vit, hvussu bygdin sá út um hetta mundi, og vit síggja alt bygdarfólkið til arbeiðis.
At enda síggja vit kornið á teigunum, og hvussu akurskurðarmaðurin ger, tá hann sker kornið. Síðan verður kornið turkað í hjallinum.
Uppgávur:
1 Hvat hevur kornið verið brúkt til?
2 Hvønn týdning hevur tað at varðveita gamlar siðir?
3 Hvørjar møguleikar hava vit í dag at varðveita og síggja gamlar siðir?
4 Er nakað savn í tínari bygd?


text:
Gongur tú oman á Bursatanga í kvøld, og letst fara umborð á Ternuna til Nólsoyar, men ístaðin sníkir teg til vinstru inn á lítið læsta Schengenøkið, so kennur tú sjáldsama summarangan av sápu. Tað var ikki gamalt á hesum leiðum við rusti, olju og fiski. Og rætt varð snoddað, teak-dekkið á Nikata er nývaskað.
Appilsingulu deksmadrassurnar eru lagdar til viks meðan vaskað verður. - Vit eru fimm umborð, og vit hava verið all over the place, sigur fryntligi bátsmaðurin úr London. Hann greiðir frá, at eftir ein drúgvan túr í Karibia og USA, eru tey nú á heimferð til London, har 35 metrar langa superjaktin Nikata er skrásett við loyniligum eigara.
Hekkan kann rullast út og verða ein trappa, so lagaligt er at svimja frá bátinum, sum bæði er kappsiglari, ið sum ongan ting gongur 28 míl, og familjubátur við pláss fyri 10 í eksklusivum kahúttum, eru ráðini og hugurin til tess.
Nikata er bygd úr carbon á Baltic Yacht verksmiðjuni í Jakobstad í Finnlandi í 2015. Har hava tey fyrr gjørt bátar úr sama tilfari, sum eru út við 70 metrar til longdar. Arkitektar í førinum Nikata eru týska teknistovan hjá Rolf E. Vrolijk og Fietje Judel í Bremerhaven og italska Nauta Design, sum í ár hevur vunnið World Superyacht Award fyri marglætisbátarnar My Song og Narvalo. Í fjør vann Nikata ikki færri enn seks virðislønir av sama slag, m.a. fyri holistiskt snið.


text:
Suppa Sápa Frelsa Korps nýtt
Frelsunarherurin
Tórsgøta 19 Fo-100 Tórshavn Føroyar Tlf. 312189
Síða 2
Síða 7
Skrá fyri september 2012
Sunnudagin 02.09. kl. 11.00 Halgunarmøti v/ sunnudagskúla. Kl. 18.00 Evangeliskt møti í Glæmuni í Kvívík. Joen Pauli Petersen talar. Mánadagin 03.09. kl. 20.30 Streingjakórið venir. Sunnudagin 09.09. kl. 11.00 Halgunarmøti v/ sunnudagskúla. Kl. 18.00 Evangeliskt møti. Mánadagin 10.09. kl. 19.30 Kvinnurnar á Ellisheimið. Mikudagin 12.09. kl. 19.00 Mennirnir oman Hoydalar. Sunnudagin 16.09. kl. 11.00 Halgunarmøti v/sunnudagsskúla. Kl. 18.00 Evangeliskt møti v/Ole Andreas Westby. Mánadagin 17.09. kl. 20.30 Streingjakórið venir. Mikudagin 19.09. kl. 19.00 Mennirnir Vallalíð. Sunnudagin 23.09. kl. 11.00 Halgunarmøti v/sunnudagsskúla. Valdemar Simonsen talar. Kl. 18.00 Evangeliskt møti v/ Sandoyar manskóri. Jógvan Lamhauge talar. Mánadagin 24.09 kl. 19.30 Kvinnurnar á Ellisheimið. Mikudagin 26.09. kl. 19.00 Mennirnir á Lágargarð. Sunnudagin 30.09. kl. 11.00 Halgunarmøti v/sunnudagsskúla. Kl. 18.00 Evangeliskt møti. Mánadagin 01.10. kl. 20.30 Streingjakórið venir.
Sandoyar manskór Sandoyar manskór vitjar sunnukvøldið 23.09 Sunnukvøldið 23.09. kemur Sandoyar manskór á vitjan í Frelsunarherinum . Tað verður Jógvan Lamhauge, sum kemur at tala Guds orð til okkara. Kórið, sum hevur verið virkið á triða ári, hevur vitja víða, og nú veturin nærkast, so er nokk at gera hjá teimum, sigur Terji Dalsgaard, sum er leiðari av kórinum.
Vitja heimasíðu okkara www.frelsunarherurin.fo
Valdemar Simonsen kemur, at tala á Halgunarmøtinum sunnudagin 23. 09. kl. 11.00 Valdemar, sum er bakari, er vælkendur millum manna, og er til eina og hvørja tíð til reiðar at vitna og tala um sín Harra og Frelsara Jesus Kristus. Og so var eisini henda dagin eg spurdi hann, tað var eitt ja áðrenn hálvt talað var orð.
Heimaforbundið
Vit møtasta hvørt hóskvøld kl. 20.00
Valdemar Simonsen
Síða 6
Síða 3
Hornvenjing
28-08-2012 Týsdagur Venjing kl. 20.00 - 21.45 18-09-2012 Týsdagur Venjing kl. 20.00 - 21.45
04-09-2012 Týsdagur Venjing kl. 20.00 - 21.45
25-09-2012 Týsdagur Venjing kl. 20.00 - 21.45
Heimaforbundi
Kvinnurnar í Heimaforbundinum byrja at koma saman aftur hóskvøldið 30.08 kl. 20.00 Ole Andreas Westby vitjar Ole Andreas vitjar í samband við Herbergi. Men hann kemur eisini at hava eitt kvøldmøti sunnnukvøldið 16.09. Tað er eisini við gleði at vit síggja fram í móti tí vikuskiftinum
Hornmusikkur
Vit eru eitt hornorkestur, ið spælir lovsang til Harran, til gleði fyri áhoyrararnar og spælararnar.
Ole Andreas Westby
Túrur til Glyvrar
Áhugi er fyri at fáa Frelsunarherin inn á Glyvrar at halda møti. Hugsað hevur verið um at fara sunnudagin 30.09. Men avgerð er enn ikki tikin til tað. Nærri boð um túrin kemur seinni. Men tað hevði verið áhugavert við eini slíkari vitjan.
Høvuðsmálið er at vinna menniskju fyri Jesus Kristus gjøgnum okkara sang og tónar, og at varðveita spælararnar í trúnni, m.a. gjøgnum sosialan og andaligan felagsskap. Vit luttaka á møtunum í Frelsunarherinum hvønn sunnudag, umframt at vit venja hvørt týskvøld. Hevur tú áhuga fyri at verða við, so set teg í samband við okkum.
Síða 4
Síða 5
Andaktin henda mánaðin
Faðirsins kærleiki
Síggið, hvussu miklan kærleika faðirin hevur sýnt okkum, at vit skulu verða kallað Guðs børn; og tað eru vit. (1 Jóh 3,1) Ápostulin situr og undrast og grundar yvir, á hvønn hátt hann skal lýsa Guds kærleika, og fáa tað niður á blað, og finnur onga betri grund enn, at hann (Gud) gevur okkum loyvi til, at vit kunnu kallast Guds børn. Tað, at vera barn av Gudi, er ein framíhjárættur, sum tey, ið bert kenna heimin, ikki fata. Tann týdning hevur tað tó, at vit ikki alt í einum eru syndafrí, men at vit taka frástøðu frá syndini, tí hon skilir okkum frá Gudi. Tí eigur tað at verða okkara mál, at stríðast ímóti syndin á ein hvønn hátt. Jóhannes skrivar víðari: “Elskaðu tit, nú eru vit Guðs børn... Og ein og hvør, sum hevur hesa vón til hansara, reinsar seg sjálvan.” (1 Jóh 3,2 - 3) Tann, ið er ein sannur kristin, hann ger ikki synd, men pínist av henni - syndin er blivin ein pína og plága, ein líðing fyri øll tey, sum hava valt at tæna Harranum í lívi teirra! Hví er tá syndin í lívinum hjá tí kristna? Paulus skrivar: “Tí at holdið girnast móti andanum, og andin móti holdinum; tí at hesi standa hvørt móti øðrum, fyri at tit ikki skulu gera tað, sum tit vilja.” (Gal 5,17) Jesus kann ikki áhaldandi hava ein vanasyndara, men ein, sum hevur ein støðugan og sterkan vilja til at sigra yvir tí ónda, og fáa tað burtur úr lívi sínum. Og Bíblian sigur, at vit kunnu liva eitt sigrandi lív, um so er, at vit halda okkum tætt at Gudi. Guds kærleiki, tú ríki, stóri, tín hædd og dýpd og longd. Tær prísar ævigt einglakórið og øll hin frelsta mongd.
————— 0 —————
Leiðslutoymið í Tórshavn Korps
Bernhard Petersen Jens Eli Albinus Sámal Midjord Maria Rubeksen Noomi Midjord Henrietta Midjord
Biðið
Jesus sigur ikki bert, at vit mugu ella kunnu biðja, men at vit skulu biðja. Tí uttan bønarinnar halgandi ávirkan, so hava vit ov lítið av megi til at standa ímóti Sátans álopum. Jesus sjálvur bað nógv. Hansara lív var eins og ein keta av bønum, líka til tann dagin Hann gav upp andan á Golgata krossi. Vilja vit verða Jesusar eftirfylgjarar, so eiga vit at læra, at bera alt fram í áhaldandi bøn til Gud.


text:
Orð: Óli Reinert
1. Guds heilagi Andi vil minna øll á
at halda seg til Jesu kross;
tí keldan er har, sum kann syndarar tvá,
sum Jesus læt renna for oss.
2. Sum blóman vit følna og doyggja brátt her –
og slekt eftir slekt gekk tann veg;
men skulu enn vinir í mold leggja meg –
mín Jesus, eg líti á teg!
3. Tú menniskja, sum her er fallið í blund,
úr svøvninum vakna nú brátt,
ja, vakna, og játta nú syndir við skund,
lít eina á Jesusar mátt!
4. Sig, óttast tú ikki at sova nú meir?
Hvør kennir sín seinasta dag!
Tú møta skalt ævini longu – áh, hoyr –
áh, hevði tú hugsað um tað!
5. Ja, gleðiligt er, um tú kanst vera við,
tá Jesus sítt fólk tekur heim,
og vit skulu standa við hansara lið
til æviga gleði og gleim.


text:
Tað var reinvaskað karisma í Reinsarínum fríggjakvøldið. Fyrst tá AVE spældi og síðani tá Høgni Lisberg kom á pallin undir gamla pakkhúsarstórviðinum beint framman fyri okkum. Bæði nøvn geva út nýggjar sangir á plátu og fløgu, sum fingust signerað í gongini eftir lidna konsert.
Hetta er fyrstu ferð eg vitji nýggja spælistaðin í Havn, sum læt upp fyri góðum tveimum vikum síðani. Ikki tí, eg havi við áhuga fylt við, alt síðani Býráðið við Leivi Hansen sum borgarstjóra fyri fjúrtan árum síðani út í odd og egg defineraði ein rútmiskan spælistað og setti sær fyri, at skriva Havnarsøgu í bók og við fyrimynd av Akureyri at skapa eina glitrandi mentanargøtu frá Frelsunarherinum og oman í Vágsbotn. Nú eru orðini gingin út. Ynskini um ein spælistað eru ikki longur leysir fuglar á rustaðum tekjum, men veruleiki her og nú, mitt í okkara býi.
Bogi Andreasen er settur sum samskipari og hann vísti runt á øllum trimum hæddum í nýggja spælistaðnum. Vónandi verður Reinsaríið spírin, sum fer at næla, og taka seg upp og niður eftir mentanargøtuni, ið hereftir ikki verður eitt innantómt heiti, men – vónandi – fer at skapa lív í býnum, sum mangan hevur verið í svárastu andaneyð og ofta ongan góðan tykist eiga. Hetta er eitt gott stig rætta vegin, sum eisini byggir á væl defineraðar tankar. Góða eydnu, Bogi!
Høgni Lisberg, ið nú er fluttur heim aftur til Føroya at búgva, hevur júst slept sættu útgávu síni, Call For A Revolution. Fyrsta lagið, sum er farið í umfar, er Back Against The Wall. Útgevarin sigur, at nýggja plátan hjá Høgna er eitt slag av afturvendan til plátuna Haré! Haré!, men tó er hetta meiri sum ein stóribeiggi. Vaksnari, vísari, frekari og við meiri sjálvsáliti, sum sagt verður.
Hóast eysturoyingarnir Petur Pólson og Høgni Lisberg vóru teir einastu, ið skiftu á pallinum, var ljóðmyndin, sangúrvalið og sjovið heilt hvør sítt, treyðugt so. Hetta eru ikki ársungar, men hava hópin av virksemi og útgávum í kjalarvørrinum. Og eg skal sanna, at eg havi eina íbygda veikheit fyri eysturoyingum, sum eru vaksnir upp ikki so langt frá Gøtuvík, kanska við lokalari forsamlingsmentan í einum sali í andaliga viðførinum. Men hetta kvøld skal fyrst og fremst ljóðmaðurin, Alexander Gaard, hava rós fyri gott og seymleyst arbeiði. Ljóðið var mjúkt og detaljerað ofta við vøkrum delay uppi undir loftinum. Kanska besta ljóðbland eg havi hoyrt í so sermerktum høli, beint framman fyri senuni.


text:
Løgmaður roynir at snúgva sær undan at halda lógina
politikkur22-12-2016 - 19:17 - Jóanis Nielsen
Norðlýsið skrivar:
Niðurstøðurnar hjá baði núverandi og fyrrverandi løgmanni, í samband við bummgjaldið í Vága- og Norðoyatunnlunum, geva onga meining.
Í svarið til fyrispurning frá Jørgin Niclasen, um bummgjaldið í Vágatunnlinum, skrivar Aksel V. Jóhannesen, løgmaður, at undanfarna samgonga hevur mett um støðuna, og har er niðurstøðan, at tunnilin er ikki afturgoldin, fyrrenn bæði lánið og partapengarnar eru goldnir. Aksel sigur, at hann er samdur í hesi tulkingini.
-Tí er ikki grundarlag fyri at gera koyringina í Vágatunlinum ókeypis tá ið tulkingin av lógargrundarlagnum so greitt vísir, at uppruna ætlanin við lógaruppskotunum var, at allur útveganarkostnaðurin skuldi gjaldast aftur,skrivar Løgmaður.
Les meira HER.
Les eisini her: