text:
§ 1
Hesin sáttmáli fevnir um arbeiðara-/serarbeiðarayrki, sum fakliga eins væl og landafrøðiliga liggur innan øki hjá Havnar Arbeiðsmannafelag og Føroya Arbeiðsgevarafelag.
Grundløn og eykaløn
§ 2
Fyri alt fyrifallandi dagleiðaraarbeiði so sum reingerð, lossing, lagur-, pakkhús-, fiska-og saltarbeiði verður grundlønin 123,09 kr. um tíman.
§ 3
Fyri útgrevstur, uppruddan á byggiplássum, kolarbeiði, skitið og ónossligt arbeiði, sement-, beton-, stoypi-, jarnbindingar-, vatnbyggi-, asfalt-, tjøru-, grótarbeiði og arbeiði á sleipistøð at skrubba botn á skipi uttan og smyrjing av skipi uttan upp til lúnning og málingaarbeiði við sproytu á skipasmiðju, verður grundlønin 123,09 kr. um tíman + viðbót 0,29% um tíman.
§ 4
a. Fyri arbeiði við grótjótrara, fyri passan av motorum, kompressarum, spølum og líknandi í samband við byggiarbeiði. Fyri passan av kranum. Fyri koyring við gaffiltruckum yvir 10 t, traktorum, dumparum og líknandi amboðum, so sum vegtrumlum, hydrauliskum gravkúm og borivognum verður grundlønin 123,09 kr. um tíman + viðbót 3,35% um tíman.
b. Fyri at løða og spreingja og grótboran verður grundlønin 123,09 kr. um tíman + viðbót 5,19% um tíman.
c. Fyri tunnilsarbeiði verður grundlønin 123,09 kr. um tíman + viðbót 4,73% um tíman.
d. Fyri at reinsa ketlar, vatntangar á skipi, oljutangar, lýsitangar og smeltitól og reinskan av kloakk og kjøli innan í skipi verður grundlønin 123,09 um tíman + viðbót 5,47% um tíman.
e. Fyri arbeiði við vandamiklum burturkasti á brennistøðum, vandamiklum evnum, sum krevja serliga verndarútgerð, t.d. asbest, umframt fyri upptak eftir vanlukkum og fyri reingerð, har servitan er kravd verður latin grundløn + viðbót 5,47% um tíman. Hetta stykki er galdandi frá 1. mai 2013.
§ 5
Grundlønin hjá bilstjórum og gaffiltruckførarum fyri tey í § 2 nevndu arbeiðum og fyri at standa við spæl á skipi undir lossing verður 123,09 kr. um tíman + viðbót 1,17% um tíman.
Grundlønin hjá bilstjórum og gaffiltruckførarum fyri tey í § 3 nevndu arbeiðum verður 123,09 kr. um tíman + viðbót 1,62% um tíman.
Fyri koyring við kranvogni og tankvogni (við olju og bensin) verður grundlønin fyri tey í § 2 nevndu arbeiðum 123,09 um tíman + viðbót 3,59% um tíman, og fyri tey í § 3 nevndu arbeiðum verður grundlønin 123,09 kr. um tíman + 4,02% um tíman.
Protokollat:
Partarnir binda seg til í sáttmálaskeiðnum at taka upp samráðingar um at endurskoða skipanina við viðbótum í sáttmálanum. Partarnir eru samdir um, at skipanin skal nútímansgerast, og miðast skal ímóti, at skipanin gerst so einføld og liðilig, sum til ber.
Setanarskriv
§ 6
Setanarprógv verða givin sambært løgtingslóg um setanarprógv.
Ungdómur
§ 7
Ungdómar 14 ár fáa 50%, 15 og 16 ár fáa 75% av vaksnamannalønini. 17 ára gomul fáa fulla løn.
Yvirtíðarløn og frídagar
§ 8
Yvirtíðarlønin, eisini fyri akkordarbeiði, verður roknað soleiðis:
Tá normalarbeiðstíðin er kl. 07-16:
Frá kl. 16-20: 35%
Frá kl. 20-07: 60%
Tá normalarbeiðstíðin er kl. 08-17:
Frá kl. 17-21: 35%
Frá kl. 21-08: 60%
Tá normalarbeiðstíðin er kl. 09-18:
Frá kl. 18-22: 35%
Frá kl. 22-09: 60%
Leygardagar kl. 00-24: 65%
Sunnu- og halgidagar frá kl. 00-24: 100%
Sama er galdandi fyri arbeiði, sum byrjar nevndu dagar, og heldur áfram um midnátt og til normalarbeiðstíðin tekur við aftur.
1. mai, jólaaftan og Ólavsøkuaftan eru heilir frídagar. Flaggdagur, páskaaftan, hvítusunnuaftan, og nýggjársaftan eru hálvir frídagar.
Átrokandi arbeiði, sum verður gjørt 1. mai, jólaaftan, Ólavsøkuaftan og eftir kl. 12 hesar dagar, verður lønt við dupultari normalløn, so leingi halgan varar.
Sambært lóg nr. 353, 7. august 1922 er grundlógardagur hálvur frídagur.
Um arbeiði byrjar áðrenn kl. 4 á morgni verður ikki farið niður í løn, fyrr enn høvi hevur verið at fáa svøvn (við svøvn skilst at hava verið burtur frá arbeiði í 6 tímar, eisini um maður skiftir arbeiðspláss).
Arbeiðstíð, døgndrift og skiftisvakt
§ 9
1. Normalarbeiðstíðin er 40 tímar um vikuna, og skal vera 8 tímar um dagin frá mánadegi til og við fríggjadegi, og skal tann dagliga arbeiðstíðin liggja millum kl. 7 á morgni og til kl. 18 á kvøldi, hetta soleiðis sum partarnir á teimum einstøku arbeiðsplássunum semjast um.
Vanligur meiriluti á arbeiðsplássinum skal vera fyri hesum og atkvøðast skal við seðlum.
Er á arbeiðsplássinum gjørd semja um, at normalarbeiðstíðin skal liggja millum kl. 7 á morgni og kl. 16 á kvøldi, skal hetta vera galdandi fyri alt arbeiðsplássið.
Er á arbeiðsplássinum gjørd semja um, at normalarbeiðstíðin skal liggja millum kl. 8 á morgni og kl. 17 á kvøldi, skal hetta vera galdandi fyri alt arbeiðsplássið.
Er á arbeiðsplássinum gjørd semja um, at normalarbeiðstíðin skal liggja millum kl. 9 á morgni og kl. 18 á kvøldi, skal hetta vera galdandi fyri alt arbeiðsplássið.
Har eitt arbeiðspláss náttúrliga kann býtast upp í fleiri deildir, kunnu ymsar arbeiðstíðir avtalast millum arbeiðsfólkið saman við álitisfólkið og virkið, sum frávíkja normalarbeiðstíðini. Atkvøðast skal við seðlum. Hesar arbeiðstíðir skulu liggja millum kl. 07.00 og 18.00 og skulu stjórnirnar hjá feløgunum hava hesar avtalur, sum skulu vera skrivligar, til góðkenningar. Um feløgini ikki áðrenn 14 dagar hava fráboðað annað verða avtalurnar at meta sum góðkendar.
Um avtalað verður gjørd við arbeiðsfólkið í einari serstakari deild um frávik frá normalarbeiðstíðini smb. omanfyristandandi, so skal nýggja arbeiðstíðin hjá hesum starvsbólki metast sum normalarbeiðstíð, soleiðis at arbeiðið uttan fyri hesa tíð verður roknað sum yvirtíð sambært grein 8.
Døgverðatíðin skal verða 1 tíma og skal liggja millum kl. 12 og 13. Verður arbeitt í døgverðatímanum, skal dupult normalløn verða goldin.
Kemst ásamt um aðrar etingartíðir, skal tó ongantíð verða meira enn 4 tímar millum hvønn verð. Verður arbeitt í døgverðatímanum sunnu- og halgidagar, skal gjaldast dupult sunnudagsløn. Tað verður onki goldið fyri mattíðirnar.
Varskógvað áðrenn døgverða:
Arbeiðsformaðurin skal varskógva, tá ið mattíð er.
Verður arbeitt yvirtíð og varskógvað verður um hetta áðrenn døgverða, og farið verður til náttverða, skal náttverðatímin liggja millum kl 18-19.
Um ikki verður farið til náttverða, verður mattíðin, sum í hesum føri ikki skal verða styttri enn 20 min. og, sum skal liggja millum 17 og 19, ikki frádrigin, um byrjað verður aftur kl. 19.
Verður arbeitt longur enn til kl. 22 uttan at farið hevur verið til nátturða, verður yvirtíðarsatsurin frá kl. 21 at koma í gildi frá kl. 20.
Ikki varskógvað áðrenn døgverða:
Verður arbeitt yvirtíð og ikki verður varskógvað áðrenn døgverða, og farið verður til náttverða, skal náttverðatímin liggja millum 18-19 og verður ikki frádrigin um byrjað verður aftur kl. 19.
Verður arbeitt í náttverðatímanum skal dupult løn verða goldin.
Verður arbeitt longur enn til kl. 20 uttan at farið hevur verið til nátturða, verður yvirtíðarsatsurin frá kl. 21 at koma í gildi frá kl. 19.
Tað skal annars standa arbeiðsplássunum frítt at leggja døgurðatíman soleiðis, sum semja fæst um hetta, og har sum umstøður eru at eta í.
Við umstøðum skilst har, sum matarhøli eru at eta í og/ella har høvi er at keypa sær mat.
Vanligur meiriluti á arbeiðsplássinum skal vera fyri hesum og atkvøðast skal við seðlum.
Verður arbeitt í døgurðatíðini skal dupult normalløn verða goldin. Verður arbeitt í døgurðatíðini sunnu- og halgidagar skal dupult sunnudagsløn verða goldin. Dupult løn verður bert goldin fyri ta avtalaðu døgurðatíðina.
Tað, sum døgurðatímin verður styttur, tekur yvirtíðin tilsvarandi fyrr við.
2. Døgndrift skal ganga í skiftum. Øll ídnaðarvirki, ið vanliga kunnu hava 3-skifti vakt, koma undir heitið døgndrift.
Um døgndriftsarbeiði á fiskavirki røkkur styttri enn 3 samdøgur/2 samdøgur samanhangandi og á øðrum ídnaðarvirkjum styttri enn 5 samdøgur saman-hangandi, verður hetta arbeiði avroknað sum vanligt arbeiði og goldið samsvarandi hesum, eisini hvat yvir- og nátttíð viðvíkur.
Í døgndrift verður lønin henda:
Frá kl. 08-16 vanlig normalløn.
Frá kl. 16-24 vanlig normalløn + 4,58% um tíman.
Frá kl. 24-08 vanlig normalløn + 6,41% um tíman.
Røkkur arbeiði á fiskavirkjum styttri enn 3 samdøgur, men í minsta lagi 2 samdøgur, verður lønin hendan:
Frá kl. 08-16 vanlig normalløn.
Frá kl. 16-24 vanlig normalløn + 7,32% um tíman.
Frá kl. 24-08 vanlig normalløn + 9,15% um tíman.
Hesar viðbøtur verða ikki prístalsviðgjørdar. Mattíð við døgndrift verður ikki frádrigin.
Gongur døgndriftsarbeiðið um leygardagar, sunnu- og halgidagar, skal hetta avroknast sum leygardagar, sunnu- og halgidagar, men kann hetta tó ikki bróta 3- og 5-samdøgursregluna.
Upplýsast skal 24 tímar frammanundan vaktarskifti byrjar. Um ikki fráboðað verður innan ásettu freistina, so skal gjaldast 1. yvirtíð tann dagin fyri hvørt arbeiðsfólk á vaktunum.
3. Á ídnaðarvirkjum kann arbeiði fara fram í 2 skiftum, 8 tímar hvørt, við nøkulunda eins stórum holdum, sum skiftast um vaktirnar hvørja viku.
Um skiftisvaktararbeiði á fiskavirkjum røkkur styttri enn 3 samdøgur/2 samdøgur samanhangandi og á øðrum ídnaðarvirkjum styttri enn 5 samdøgur saman-hangandi, verður hetta at avrokna sum vanligt arbeiði og goldið samsvarandi hesum, eisini hvat yvir- og nátttíð viðvíkur.
Við samráðing arbeiðaranna og arbeiðsgevaranna millum kann arbeiðstíðin leggjast millum kl. 07-24, og lønin verður henda:
1. holdið: Vanlig normalløn.
2. holdið: 1. mai 2007 verður viðbórin 8% av grundlønini.
1. mai 2008 verður viðbótin 9% av grundlønini.
1. mai 2009 verður viðbótin 10% av grundlønini.
Røkkur arbeiðið á fiskavirkjum styttri enn 3 samdøgur, men í minsta lagi 2 samdøgur, verður lønin hendan:
1. holdið: Vanlig normalløn.
2. holdið: Vanlig normalløn + 8,75 kr. um tíman.
Henda viðbót verður ikki prístalsviðgjørd. Mattíðin verður ikki frádrigin fyri 2. holdið.
Yvirtíð - um arbeitt verður meira enn 8 tímar á vaktini - við skiftisvaktararbeiði eins og sunnu- og halgidagsarbeiði verður goldið eftir § 9.
Sunnu- og halgidagar skulu ikki bróta 3- og 5- samdøgursregluna.
Har eitt arbeiðspláss náttúrliga kann býtast upp í fleiri deildir, kann avtala verast um, at skiftivakt verður brúkt á einstøku deildini.
Avtalan verður gjørd millum arbeiðsfólkið saman við álitisfólki og virki. Atkvøðast skal við seðlum millum alt arbeiðsfólkið á virkinum og umboð fyri feløgini nevnd í sáttmálanum, skal vera hjástødd meðan atkvøtt verður. Stjórnin í felagnum skal hava hesar avtalur, sum skulu vera skrivligar, til góðkenningar.
Um felagið ikki hevur fráboðað nakað innan 14 dagar frá tí at avtalan er móttikin, verða avtalurnar at meta sum góðkendar.
Upplýsast skal 24 tímar frammanundan vaktarskifti byrjar. Um ikki fráboðað verður innan ásettu freistina, so skal gjaldast 1. yvirtíð tann dagin fyri hvørt arbeiðsfólk á vaktunum.
Álitisfólk
§ 10
Á hvørjum arbeiðsplássi hava arbeiðararnir rætt til at velja sær álitismann. Nærri reglur fyri álitismenn eru skrásettar í serligari skipan í millum feløgini.
b. Nevndarlimir í fakfelag hava rætt til frí frá arbeiði sínum í sambandi við nevndararbeiði, samráðingar og skeiðluttøku. Fráboðan skal gevast arbeiðsgevaranum beinanvegin, tá nevndarlimur fær fundarboð.
c. Viðvíkjandi uppsøgn av nevndarlimum í Føroya Arbeiðarafelag / Havnar Arbeiðsmannafelag / Havnar Arbeiðskvinnufelag / Klaksvíkar Arbeiðskvinnufelag og Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag eru somu reglur galdandi sum fyri álitisfólk.
Minsta arbeiðstíð og løn
§ 11
Fyri eitt og hvørt arbeiði fær hvør tann, sum luttekur í arbeiðinum, løn fyri í minsta lagi 2 tímar, sjálvt um arbeiðið varir styttri.
Somuleiðis fáa arbeiðsfólk, sum eftir tilsøgn møta til arbeiðis, og arbeiðið ikki verður útint, løn fyri 2 tímar, ella um arbeiðið byrjar aftaná eina ásetta tíð, løn fyri ta tíð, tey hava bíðað.
Lønarútgjalding
§ 12
Arbeiðslønir verða at gjalda eina ferð um vikuna. Um avtala verður gjørd við avvarandi fakfelag (Havnar Arbeiðsmannafelag), kann lønarútgjalding tó fara fram 14. hvønn dag/mánaðarliga. Við útgjalding skal vikuseðil fylgja við.
Arbeiðsskaðar
§ 13
Stk. 1 Kemur arbeiðsfólk til skaða undir arbeiði og tey sambært læknaváttan eru óarbeiðsfør, verður goldið 20% av mistu arbeiðstíð upp til 10 dagar við 10% frá arbeiðsgevara og 10% frá arbeiðarafelag.
Stk. 2. Verður løntakari, sum hevur arbeitt hjá sama arbeiðsgevara í meira enn 9 mánaðir út í eitt, óarbeiðsførur orsakað av einum arbeiðsskaða, sum kann prógvast við læknaváttan, hevur arbeiðsgevari, aftaná at tíðarskeiði í stk. 1 er endað, skyldu at rinda munin millum dagpeningaveitingina og vanligu lønina, sum løntakari hevði fingið útgoldna, um viðkomandi ikki fekk skaðan.
Gjaldsskyldan hjá arbeiðsgevaranum stendur við inntil løntakari aftur er arbeiðsførur tó í mesta lagi 4 mánaðir aftaná, at arbeiðsskaðin er hendur.
Akkord og serarbeiðarar
§ 14
a. Øll arbeiði kunnu gerast fyri akkord. Í fall akkordir verða gjørdar, hava stjórn Havnar Arbeiðsmannafelags og stjórn Føroya Arbeiðsgevarafelags rætt til at krevja tær til góðkenningar.
Protokollat úr semingsprotokollini:
Partarnir eru samdir um, at tørvur er á serarbeiðarasáttmála og vátta, at arbeitt verður fram ímóti at fáa undirskrivað slíkan sáttmála skjótast tilber.
Formaður
§ 15
Hvør arbeiðsgevari hevur rætt til at hava ein formann, sum ikki ger arbeiðsmanna-arbeiði, ið ikki nýtist at vera limur í nøkrum felag.
Lán av arbeiðsfólki
§ 16
Arbeiðsfólk, sum verður lánt frá einum arbeiðsgevara til annan arbeiðsgevara, varðveitir starvsrættindi síni.
Vaktarhald
§ 17
Vaktarmenn á skipum við bryggju á nátt fáa eina viðbót fyri náttina, sum svarar til 7,5 vanligar tímalønir. Leygar- og sunnunátt er viðbótin tað, sum svarar til 10 vanligar tímalønir. Náttin er frá kl. 21-08.
Har arbeitt verður á vaktini umborð við øðrum enn sjálvum vaktararbeiðinum skal løn gjaldast vaktarmanninum samsvarandi ásetingunum í hesum sáttmála.
Tilkallivakt
§ 17a
Arbeiðari, sum hevur tilkallivakt, verður frá mánadegi til og við fríggjadag kl. 24.00 løntur við 13,73% um tíman. Eftir fríggjadag til vanliga arbeiðstíð mánamorgun verður arbeiðari løntur við 27,45% um tíman.
Verður arbeitt í tilkallivakt, verður løn goldin sambært grein 8.
Tó skal henda áseting ikki føra við sær, at vaktargjøld eftir skipanum, sum nú eru í gildi, verða lækkað.
Barsilsfarloyvi
§ 18
Løntakari sum er settur í starv eftir hesum sáttmála eigur rætt til barsilsfarloyvi sambært galdandi lóggávu.
At røkja hægri starv
§ 19
Arbeiðsfólk, sum eftir serligum boðum ella eftir frammanundan fastløgdum arbeiðslagi fyribils røkja hægri starv í 1 viku samfelt ella meira, eiga í hesum tíðarskeiði at verða lønt við somu løn, sum tann, sum tey avloysa fær, treytað av at tey yvirtaka tær arbeiðsuppgávur, ið standast av hægra starvinum.
Farloyvi
§ 20
Arbeiðsfólk, sum hevur starvast í 5 samanhangandi ár hjá sama arbeiðsgevara, kann fáa farloyvi uttan løn, har tað ikki stríðir móti áhugamálum hjá arbeiðsgevara. Arbeiðsgevarin skal hava starv tøkt, tá farloyvistíðin er farin.
Uppsagnir
§ 21
Stk. 1. Í einum og hvørjum arbeiði, sum varar longur enn 3 mánaðir, verður fyri tímalønt arbeiði uppsagnarfreistin frá arbeiðsgevara hendan
Minni enn 6 mánaðar starvstíð: 5 arbeiðsdagar.
Meira enn 6 mánaðar starvstíð: 7 arbeiðsdagar.
Meira enn 1 ára starvstíð: 10 arbeiðsdagar.
Meira enn 2 ára starvstíð: 15 arbeiðsdagar.
Meira enn 3 ára starvstíð: 20 arbeiðsdagar.
Meira enn 5 ára starvstíð: 25 arbeiðsdagar.
Uppsagnarfreistin frá arbeiðara síðu verður hendan:
Meira enn 3 mánaðar starvstíð 5 arbeiðsdagar
Meira enn 6 mánaðar starvstíð 7 arbeiðsdagar
Hetta er tó ikki galdandi, tá steðgur kemur í arbeiði vegna rávørutrot ella veður.
Uppsøgnin skal vera skrivlig fyri báðar partar.
Stk. 2. Arbeiðsgevari hevur, tá setanin hjá arbeiðsfólkinum endar, skyldu at geva arbeiðsfólkinum prógv um starvstíðina hjá arbeiðsfólkinum.
Arbeiðsgevari skal skrivliga grundgeva fyri uppsøgnini, um tann uppsagdi biður um tað. Grundgevingin kann bert verða kravd, um tann uppsagdi hevur verið starvssettur í minst 9 mánaðir.
Stk. 3. Verður løntakari, sum hevur arbeitt hjá sama arbeiðsgevara í meira enn 9 mánaðir út í eitt, óarbeiðsførur orsakað av einum arbeiðsskaða, sum kann prógvast við læknaváttan, kann viðkomandi ikki sigast úr starvi fyrr enn 6 mánaðir, aftaná arbeiðsskaðin er hendur. Hetta er tó bert galdandi, inntil løntakarin aftur er arbeiðsførur.
Limagjald, lívstrygging, eftirløn og eftirsitiløn
§ 22
Stk. 1. Fyri at stuðla týðandi endamál hjá Havnar Arbeiðsmannafelag verður eitt gjald uppá 1,5% av lønini frádrigið, áðrenn hon verður útgoldin.
Gjaldið verður inngoldið av arbeiðsgevaranum til Havnar Arbeiðsmannafelag sambært manningarlista og kontoavriti, samstundir sum lønin verður flutt.
Stk. 2. Til lívstrygging og onnur sosial endamál verður eitt gjald uppá 2,5% av lønini frádrigið, áðrenn hon verður útgoldin.
Gjaldið verður inngoldið av arbeiðsgearanum til Havnar Arbeiðsmannafelag sambært manningarlista og kontoavriti, samstundis sum lønin verður flutt.
Føroya Arbeiðsgevarafelag fær útflýggja reglugerðir, sum verða gjørdar í sambandi við nýtsluna av framman fyri nevnda prosentgjaldið.
Stk. 3. Arbeiðsgevarar rinda umframt lønina 10% av arbeiðslønini í eftirlønargrunn/skipan felagsins. Hetta prosentið verður útgoldið í grunnin samstundis, sum lønin verður goldin.
Stk. 4. Tá arbeiðsfólk, sum hevur verið í minsta lagi 1 ár í starvi hjá verandi arbeiðsgevara, doyr, meðan honn/hon er í starvi, eigur eftirsitandi hjúnafelagi/sambúgvi ella børn undir 18 ár, sum arbeiðsfólk hevur skyldu at uppihalda, rætt til eftirsitiløn fyri tann mánaðin, tá viðkomandi doyr, og 3 mánaðir fram.
Fyri tímalønt verður lønin roknað sum miðaltalið av tí løn, sum er útgoldin av verandi arbeiðsgevara seinastu 12 mánaðirnar, sum viðkomandi hevur verið til arbeiðis.
Ósemjur og gerðarrættur
§ 23
Arbeiðsósemjur, tó ikki uppsøgn av galdandi sáttmála, verða givnar eini 6-mannanevnd til avgerðar. Í hesi nevnd sita 3 úr hvørjum felag. Kemur henda nevnd ikki ásamt, verður av báðum pørtum valdur ein uttanveltaður maður (uppmaður). Í fall nevndirnar ikki semjast um uppmannin, verður uppmaðurin valdur av dómaranum, og verður avgerð hansara tikin til fulnar.
Eftirlønargrunnur og grundlønarhækking
§ 24
Arbeiðsgevarnir rinda 10% av arbeiðslønini í eftirlønargrunnin hjá Havnar Arbeiðs-mannafelag.
Hesi prosent verða útgoldin saman við lønini.
1. mai 2016 hækkar grundlønin 2,65 kr um tíman.
1. mai 2017 hækkar grundlønin 2,60 kr um tíman.
Hesar hækkingar eru eisini galdandi fyri sersáttmálar.
Stk. 2. Tey, sum hava nátt fólkapensiónsaldur, fáa ístaðin upphæddina, sum skuldi verið flutt sum eftirløn, útgoldna sum løn. Áðrenn upphæddin verður goldin, verða gjøld, sum skulu rindast samstundis sum lønin, tikin av upphæddini, soleiðis at útreiðslan hjá arbeiðsgevara verður óbroytt.
Viðmerking: Hin 1. januar 2016 svara hesi gjøld til 16,31 % av tímalønini og 5,81 % av mánaðarlønini. Gjøldini eru frítíðarløn/frítíðarískoyti, ALS-gjald, Barsilsgjald, gjald til Arbeiðsmarknaðareftirlønar-grunnin og gjald til Vinnusjúkugrunnin. Tað vil siga, at pr. 1. januar 2016 verða 8,46 % løgd omaná lønina hjá tímaløntum og og 9,45 % løgd omaná lønina hjá teimum, sum halda feriu við løn.
Starvstíð
§ 25
Eftir 3 ára starvstíð verður viðbótin 1,25% av grundlønini.
Eftir 5 ára starvstíð verður viðbótin 2,50% av grundlønini.
Eftir 7 ára starvstíð verður viðbótin 3,25% av grundlønini.
Eftir 9 ára starvstíð verður viðbótin 4,00% av grundlønini. Henda viðbót er galdandi frá 1. mai 2013.
Eftir 11 ára starvstíð verður viðbótin 4,75% av grundlønini. Henda viðbót er galdandi frá 1. mai 2016.
Arbeiðsfólk hava rætt til at flyta starvstíð frá einum arbeiðsplássi til annað, um tað ikki hevur verið burtur frá arbeiðsøki sínum longur enn 7 ár.
Til tess at fáa starvstíð frá nýggjum arbeiðsgevara skal arbeiðsfólkið kunna um møguliga starvstíð frá øðrum arbeiðsgevara við setan og í seinasta lagi, tá setanarprógvið verður undirskrivað.
Hjálparfólk
§ 26
Bilstjóri í føstum arbeiði, sum koyrir við fullum farmi, skal hava hjálparmann, tá ið hann heldur tað vera neyðugt. Undir lossing av koli og salti skal bilstjórin verða frítikin at arbeiða við.
Trukkar, ið verða nýttir í útiarbeiði á Eystaru Bryggju, skulu so hvørt sum teir verða útskiftir hava hús.
Limaskapur
§ 27
Stk. 1 Partarnir eru samdir um, at teir hava felags áhuga í, at allir arbeiðsgevarar eru skipaðir sum limir í arbeiðsgevarafeløgunum, og at øll arbeiðsfólk eru skipaði sum limir í arbeiðsmanna- og arbeiðskvinnufeløgunum.
Stk. 2 Arbeiðsgevarafelagið arbeiðir fyri at kunna arbeiðsgevarar um teir fyrimunir, sum eru við limaskapi í arbeiðsgevarafelag. Somuleiðis arbeiða arbeiðarafeløgini fyri at kunna arbeiðsfólk um teir fyrimunir, sum eru við limaskapi í arbeiðsmanna- og kvinnufeløgunum. Partarnir arbeiða fyri at tryggja at verandi sáttmálar verða hildnir. Arbeiðsfólk og arbeiðsgevarar hava skyldu at siga feløgum sínum frá, tá ið óskipaði arbeiðsfólk ella arbeiðsgevarar eru á arbeiðsplássinum.
Stk. 3 Um arbeiðsgevari fær áheitan frá arbeiðarafelag um kunnandi tiltak á arbeiðsplássinum, skal ein slík áheitan viðgerast við vælvild, eins og arbeiðarafelagið skal virða, at dagliga arbeiðið ikki eigur at verða órógvað. Harafturat skal arbeiðsgevari loyva arbeiðarafelag umvegis álitisfólk síni at lata arbeiðsfólkum, bæði verandi og nýggjum, kunnandi tilfar um teir fyrimunir, sum limaskapur í fakfelag gevur.
Formaður/-kvinna
§28
Formaðurin í Havnar Arbeiðsmannafelag hevur rætt til farloyvi í í mesta lagi 6 ár uttan løn, og arbeiðsgevarin skal hava starv tøkt, tá ið farloyvistíðin er av.
Reingerð
§29
Stk. 1 Um avvarandi fakfelag ikki metir, at ávíst reingerðararbeiði við vanligum arbeiðsskjótleika kann fremjast innan teir tíðarkarmar, sum arbeiðsgevarin hevur sett av til hetta arbeiði, kann fakfelagið krevja, at ein ráðgevi, við viðkomandi førleikum, vegna fakfelagið fær høvi at kanna hølir og arbeiðsgongdir fyri at eftirkanna arbeiðið sæð í mun til nevndu tíðarkarmar. Sama er galdandi um fakfelagið metir, at tær umstøður, sum avtalaðar eru fyri reingerðina ikki eru loknar, t.d. at hølini ikki eru klár at gera rein.
Umboð fyri arbeiðsgevaran hevur rætt til at vera hjástatt, meðan kanningin fer fram.
Tá nevnda eftirkanning er farin fram, hevur ráðgevin rætt at krevja fund við arbeiðsgevaran fyri at viðgera eina møguliga ósemju um nevndu tíðarkarmar.
Um ósemjan ikki verður loyst, kann fakfelagið krevja málið viðgjørt saman við Føroya Arbeiðsgevarafelag.
Allir upplýsingar, sum koma fram undir slíkari eftirkanning, skulu viðgerast í trúnaði.
Stk. 2 Fyri høvuðsreingering verður veitt eykaviðbót uppá 9,15% um tíman.
Aðalfundur
§ 30
Tá ið Havnar Arbeiðsmannafelag lýsir til aðalfund, skal alt arbeiði steðga tveir tímar undan lýstu fundum. Í serligum førum kann undantak gerast eftir nærri avtalu partanna millum.
Sáttmálasamráðingar
§ 31
Tingingar um nýggjan sáttmála skulu byrja seinast 8 dagar aftan á uppsøgn og fara fram, til sáttmáli er komin í lag ella semingsmaðurin (um slíkur er tilkallaður) sigur tingingarnar vera at enda komnar.
Notat:
Havnar Arbeiðsmannafelag váttar, at teir áðrenn næstu samráðingar vilja tillaga sín sáttmála, so hann samsvarar við sáttmálan hjá Føroya Arbeiðarafelag.
Arbeiðsklæðir og læknaváttan
§ 32
Á arbeiðsplássum, har serligur búni verður kravdur, hevur arbeiðsgevarin skyldu til at lata slíkan búna. Sama er galdandi fyri búna (fótbúna og klædnabúna), sum arbeiðsgevarin krevur bert verður brúktur á arbeiðsplássinum. Í seinna førinum er henda skylda tó ikki galdandi, fyrrenn arbeiðari hevur verið í arbeiði í 3 mánaðir.
Protokollat:
Partarnir virka fyri, at møgulig kravd læknaváttan fyri arbeiðararnar verður goldin av tí almenna.
Liðiligari sáttmálar
§ 33
Sett verður nevnd við umboðum frá báðum pørtum at gera uppskot um arbeiði viðvíkjandi forskotnari tíð, og annars at gera sáttmálarnar liðiligari og meira tíðar-hóskandi.
Hetta arbeiði skal verða liðugt til næstu samráðingar.
Lærlinga- og yrkislønir
§ 34
Stk. 1 Fyri lærlingar, sum eru undir Ll. nr. 94 frá 29.12.1998 um yrkisútbúgvingar við seinni broytingum ella samsvarandi lóggávu, og sum starvast innan sáttmálaøkið, er lærlingalønin henda:
1. læruárið 32 % av yrkisløn
2. læruárið 40 % av yrkisløn
3. læruárið 45 % av yrkisløn
4. læruárið 55 % av yrkisløn
Fyri yvirarbeiði verða øll læruárini goldið grundløn + yvirtíðarløn sambært § 8 í høvuðssáttmálanum.
Stk. 2 Yrkislønin fyri tey, sum hava lokið útbúgvingina sambært stk. 1 er kr. 134,44 fyri tíman, og mánaðarlønin er kr. 23.302,49. Yrkislønin verður javnað eins og hjá yrkislærdum.
Yvirtíðarlønin er sum ásett í høvuðssáttmálanum, tó soleiðis at prosentini verða roknaði av yrkislønini.
Protokollat:
Føroya Arbeiðarafelag/Havnar Arbeiðskvinnufelag/Havnar Arbeiðsmannafelag/Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag/Klaksvíkar Arbeiðskvinnufelag og Føroya Arbeiðsgevarafelag vátta við hesum, at um lóg ella kunngerð um upplæring/skeiðvirksemi, sum ikki kemur undir verandi lærlingaskipan í Ll. nr. 94 frá 29.12.1998 um yrkisútbúgvingar við seinni broytingum, verður sett í gildi, so skulu partarnir taka upp samráðingar um sáttmálaásetingar, sum skulu áset alønina hjá teimum persónum, sum fara undir slíka upplæring ella á slík skeið.
Hendan avtalan kemur í gildi tann dag hon er skrivað undir, og fylgir høvuðssáttmálanum.
Tórshavn, 30. apríl 2003.
§ 35
Sáttmálapartarnir kunnu gera sínamillum avtalur, sum avmarkaðar eru til ávís øki og ávís arbeiðspláss. Hesar avtalur skulu vera skrivligar.
Sáttmálauppsøgn
§ 36
Hesin sáttmáli hevur gildi frá 1. mai 2016, og kann sigast upp av pørtunum 4 mánaða ávaring til ein 1. mai, fyrstu ferð 1. mai 2018.
Tórshavn, tann 06. mai 2016
HAVNAR ARBEIÐSMANNAFELAG FØROYA ARBEIÐSGEVARAFELAG
Hans Joensen, formaður Bergur Poulsen, formaður
Jóhan Carl Dam, næstformaður Høgni Hansen, næstformaður
Martin Wennerstrøm Kristoffur Laksá
Heri Reynheim Fróði Magnussen
Sakaris Hansen Jón Sigurdsson
Atli Gregersen
Bogi Jacobsen
Protokollat um rúmliga arbeiðsmarknaðin
Í sambandi við sáttmálasamráðingarnar 2007 millum Føroya Arbeiðsgevarafelag og Føroya Arbeiðarafelag, Havnar Arbeiðskvinnufelag, Havnar Arbeiðsmannafelag, Klaksvíkar Arbeiðskvinnufelag og Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag vóru partarnir samdir um hetta protokollat um rúmliga arbeiðsmarknaðin.
Sum útgangsstøði eru partarnir samdir um, at yvirskipaða sosiala ábyrgdin liggur hjá landstýri og løgtingi. Samstundis er tilknýti hjá einstaka borgarinum til arbeiðsmarknaðin av stórum týdningi sosialt og sálarfrøðiliga.
Partarnir meta, at í einum vælskipaðum samfelag eiga allir arbeiðsførir borgarar at hava møguleika at átaka sær arbeiðsuppgávur, sum liggja innan fyri teirra førleikakarm. Tí hevur tað týdning, at so nógvir borgarar sum gjørligt koma á og vera verandi á arbeiðsmarknaðinum.
Arbeiðsmarknaðurin má vera liðiligur, soleiðis at so nógv sum gjørligt fáa arbeiði í boði gjøgnum alt arbeiðslívið uttan mun til førleika.
Partarnir eru samdir um at fremja starvssetanir av fólki við skerdum førleika. Hetta kann m.a. gerast so at hesir starvsbólkar fáa serliga tillagaðar setanartreytir. Við støði í vanligu ásetingunum í sáttmálanum eigur sostatt at bera til at lata arbeiði vera gjørt undir serligum treytum.
§ 1
Arbeiðstíðin er 40 tímar ella 50 tímar um vikuna. Fyri arbeiðstíð omanfyri normaltíðina verður at gjalda yvirtíðarløn.
§ 2
Mánaðarlønirnar við 40 tíma viku og 50 tíma viku verða reguleraðar við somu broytingum í grundlønini sum í høvuðssáttmálanum faldað við ávíkavist 173,33 og 216,67 tímar um mánaðin. Mánaðarlønin verður roknað í heilum krónum.
Lønin skal verða á konto hjá løntakara í seinasta lagi seinasta yrkadag í mánaðinum.
§ 3
Ungdómar 14 ár fáa 50%, 15 og 16 ár 75% av vaksnamannalønini bæði fyri normal-og yvirtíð. 17 ára gomul fáa fulla løn.
Ásetingar í sambandi við sjúku
§ 4
Verður arbeiðari, sum er settur sambært hesum sáttmála, orsakað av sjúku, sum gevur honum rætt til dagpening sambært lóg um dagpening, ikki førur fyri at gera sítt arbeiði, rindar arbeiðsgevarin munin millum tað, ið arbeiðarin fær útgoldið av dagpeningi, og tað hann vildi havt fingið í løn í starvinum. Veitingin frá arbeiðsgevara stendur bert við í ein mánað[1].
§ 5
Arbeiðarar við døgndrift við 3 skifti vakt verða løntir soleiðis:
Fyri 6 dagar verður lønin sum fyri 50 tíma viku.
Fyri 5 dagar verður lønin sum fyri 40 tíma viku.
Fyri fastlønt arbeiðsfólk er uppsagnarfreistin frá arbeiðsgevara síðu:
upp til 6 mánaða starvstíð: 1 mánaði til ein 1. í mánaðinum,
frá 6 mðr. til 2 ára starvstíð: 2 mánaðir til ein 1. í mánaðinum,
meira enn 2 ára starvstíð: 3 mánaðir til ein 1. í mánaðinum
Uppsagnarfreistin við uppsøgn frá arbeiðsfólkinum: 1 mánaði til ein 1. í mánaðinum.
Uppsøgnin skal vera skrivlig fyri báðar partar.
Tórshavn, tann 06. mai 2016
HAVNAR ARBEIÐSMANNAFELAG FØROYA ARBEIÐSGEVARAFELAG
Hans Joensen, formaður Bergur Poulsen, formaður
Jóhan Carl Dam, næstformaður Høgni Hansen, næstformaður
Martin Wennerstrøm Kristoffur Laksá
Heri Reynheim Fróði Magnussen
Sakaris Hansen Jón Sigurdsson
Atli Gregersen
Magni Arge
1. Á arbeiðsplássum har 5 ella fleiri fólk eru í vinnu, kunnu tey velja sær álitisfólk fyri 2 ár ísenn.
Bert fólk við føstum tilknýti til arbeiðsplássið, tímalønt ella fastlønt, kunnu verða vald til álitisfólk.
2. Á arbeiðsplássum har 20 ella fleiri fólk eru í vinnu, kunnu tey harafturat velja sær eitt trivnaðarumboð, tó uttan at hesi eru fevnd av verjuni í pkt. 10 og pkt. 11.
3. Álitisfólk skulu hava neyðuga kunning um tiltøk, sum ætlanin er at fremja, og sum kunnu hava ávirkan á arbeiðsumstøður.
4. Arbeiðsgevarin og nevndin í avvarðandi yrkisfelag skulu hava skrivliga fráboðan um, hvørji eru vald sum álitisfólk og trivnaðarumboð.
5. Álitisfólkið er umboðs- og tingingarfólk lagsbrøðranna við arbeiðsgevaran ella umboðsfólk hansara og skal gera sítt ítarsta til, at arbeiðið fer siðiliga fram á plássinum.
Arbeiðsgevarin og álitisfólkið eiga í felag at fremja eitt gott samarbeiði á arbeiðsplássinum.
Miðað verður ímóti, at álitisfólk er á hvørjari vakt.
6. Partarnir eru samdir um, at arbeiða fyri best møguligum trygdar- heilsu- og trivnaðarviðurskiftum á arbeiðsplássunum.
Endamálið er at skapa trygd, trivnað og menning á arbeiðsplássinum, at stimbra sosialt samanhald, og stimbra áhugan hjá starvsfólkinum og leiðslu fyri teimum arbeiðsuppgávum, sum áliggja. Viðvíkjandi trygdar- og heilsuviðurskiftum verður víst til galdandi arbeiðsumhvørvislóg.
Leiðsla og starvsfólk skulu í felag miða eftir, at tey krøv, sum frammanfyri eru sett til heilsuumstøður og trivnaðarviðurskifti, verða rokkin.
Heilsu- og trivnaðarpolitikkur fyri arbeiðspláss
Arbeiðsgevarar skulu bera so í bandi:
At arbeiðsumstøðurnar eru soleiðis skipaðar, at minst møguligur vandi er fyri strongd millum arbeiðsbólkini,
At tiltøk verða framd, sum skulu tryggja gott samstarv millum leiðslu og arbeiðsfólk og millum arbeiðsfólkini sínámillum,
At happing ikki fer fram á arbeiðsplássinum,
At møgulig kærumál um heilsu- og trivnaðarviðurskifti beinanvegin verða tikin upp, og verða viðgjørd millum leiðslu, álitisfólk og trygdarumboð,
At neyðug tiltøk verða framd fyri at bøta um viðurskiftini, um tað vísir seg at tey viðurskiftini, sum nevnd eru frammanfyri, ikki eru nøktandi.
At trivnaðarumboðini í arbeiðstíðini fáa høvi til at leggja til rættis sosial tiltøk, uttan lønarmiss, tó so at tað tarnar arbeiðnum sum minst. Hesi tiltøk kunnu eisini liggja uttanfyri arbeiðsplássið.
7. Álitisfólkið skal bera fram klagur og tilmæli frá arbeiðsfeløgum til arbeiðsgevaran ella, um hann ikki er at hitta, so til umboð hansara.
Álitisfólkið hevur eisini átalurætt viðvíkjandi ótrygd á arbeiðsplássinum, sí annars løgtingslóg nr. 58 frá 24. mai 1974.
Og eisini hevur álitisfólkið átalurætt viðvíkjandi málum, sum nevnd eru í 6 petti.
8. Um álitisfólk, tá samráðing er farin fram, ikki er komið til eina loysn við leiðsluna á arbeiðsplássinum, sum arbeiðarnir kunnu góðtaka, skal málið beinanvegin leggjast fyri viðkomandi fakfelag.
Álitisfólk og arbeiðarar kunnu ikki niðurleggja arbeiðið, fyrrenn nærri boð eru komin frá fakfelagnum
9. Álitisfólkið hevur rætt til at fáa frí at røkja uppgávur sínar sum álitisfólk. Skyldurnar hjá arbeiðsfólkinum skulu fremjast soleiðis, at tað tarnar framleiðsluni sum minst. Leiðslan skal skjótast til ber hava boð um fráveruna.
Í hesum føri, eins og tá leiðslan boðsendir álitisfólki um mál, sum hava við arbeiðarar ella arbeiðsviðurskifti at gera, skal álitisfólkið fáa ta vanligu lønina fyri ta tíð, tey eru úr arbeiði.
10. Uppsagnartíðin hjá álitisfólki er sambært sáttmálanum, sum viðkomandi er sett/ur eftir.. Harafturat fær álitisfólkið goldið 1 mánaðarløn.
Uppsøgnin skal grundgevast og bert fremjast av ávísari neyðugari ørsøk. Stendst uppsøgnin av vinnuloysi er sama galdandi fyri álitisfólk, sum fyri vanligar arbeiðarar annars.
11. Verður ósemja um uppsøgn álitisfólksins, verður hon at viðgera eftir § 21 b. Tekur slík ósemja seg upp, skulu feløgini beinan vegin taka upp samráðingar, áðrenn farið verður til gerðarrætt.
Fastheldur arbeiðsgevarin uppsøgn sína hóast gerðarrættaravgerð, sum gongur honum ímóti, ásetur gerðarrætturin tað endurgjald, sum hann verður at rinda álitisfólkinum.
Støddin av hesum verður at áseta eftir teim fyriliggjandi umstøðunum, men kann tó ikki setast til meira enn 3 mánaðarlønir sambært § 3 í fastlønarsáttmálanum.
12. Álitisfólk skal fáa frí uttan løn til at luttaka á skeiðum og øðrum fundum í sambandi við álitisfólkastarvið. Arbeiðsgevari skal skjótast til ber hava boð um fráveruna.
13. Tiltaksfólk fyri álitisfólk, sum skal vera á staðnum, tá álitisfólk hevur forfall, skulu virka undir somu treytum og hava somu sømdir sum álitisfólkini.
14. Um so er, at arbeiðarnir semjast um at velja eitt nýtt álitisfólk, kann slíkt val fara fram sambært punkt 1 og 4.
15. Broytingar í hesi álitisfólkaskipan kunnu bert gerast í samband við sáttmála-tingingar.
16. Um so er at ivamál taka seg upp viðvíkjandi hesi skipan, verða tey at leggja fyri gerðarrættin sambært § 21 b í sáttmálanum millum feløgini.
Tórshavn, tann 6. mai 2014
HAVNAR ARBEIÐSMANNAFELAG FØROYA ARBEIÐSGEVARAFELAG
Hans Joensen, formaður Bergur Poulsen, formaður
Jóhan Carl Dam, næstformaður Høgni Hansen, næstformaður
Martin Wennerstrøm Kristoffur Laksá
Heri Reynheim Jón Sigurdsson
Sakaris Hansen Fróði Magnussen
Atli Gregersen
Bogi Jacobsen
Millum Føroya Arbeiðarafelag
Havnar Arbeiðskvinnufelag
Klaksvíkar Arbeiðskvinnufelag
Havnar Arbeiðsmannafelag
Og Føroya Arbeiðsgevarafelag/Havnar Arbeiðsgevarafelag
er í dag gjørd henda avtala um tøkni:
§ 1
Um nýggj tøkni verður tikin í nýtslu á einum arbeiðsplássi, og henda tøkni væntandi kemur at hava við sær munandi ávirkan á arbeiðsgongdina og ella arbeiðsumstøðurnar hjá arbeiðsfólkinum, so skal arbeiðsgevarin skjótast til ber, og har hetta ber til minst 4 vikur áðrenn tøknin verður tikin í nýtslu, geva arbeiðsfólkinum neyva kunning um hesa tøkni og tær avleiðingar tøknin væntandi fer at hava við sær fyri arbeiðsfólkið.
§ 2
Arbeiðsgevarin hevur skyldu til at geva arbeiðsfólkinum neyðuga upplæring í nýtsluni av nýggju tøknini, áðrenn hon verður tikin í nýtslu.
§ 3
Arbeiðsgevarin skal kunna starvsfólki um broytingarnar, sum kunnu standast av nýggju tøknini, um hon hevur við sær, at starvsfólk mugu sigast upp. Miðast skal ímóti at slík generel kunning fer fram í seinasta lagi 14 dagar áðrenn møguligar uppsøgnir kunnu koma uppá tal.
Sjálv uppsøgnin av arbeiðsfólkinum skal fara fram sambært teimum uppsagnarfreistum, sum ásettar eru í avvarandi sáttmála.
§ 4
Um arbeiðsgevarin, við fráboðan um nýggja tøkni sambært grein 1 og 3, kemur í vanda fyri at avdúka viðurskifti, sum álvarsliga kunnu skaða kappingarumstøðu hansara, so hevur hann ikki skyldu at boða arbeiðsfólkinum frá hesari tøkni fyrr enn tøknin eftir ætlan verður tikin í nýtslu
§ 5
Henda avtala kemur í gildi 1. mai 2005 og kann sigast upp saman við galdandi høvuðssáttmála.
Tórshavn tann 3.mai 2005
HAVNAR ARBEIÐSMANNAFELAG HAVNAR ARBEIÐSGEVARAFELAG
Hans Joensen Hákun Djurhuus
Jan Midjord Høgni Hansen
Sakaris Hansen Árni Joensen
Jóhan Carl Dam Gunnar Mohr
Kári Olsen Joel undir Leitinum


c: text/html

text:
NES Scan
Frá marts mánaði 2011 av fer Harmony nýtt heilsu forrit, ið kannar orkuøkini í mannakroppinum og finnur skeivleikar í bioorku og bioinformatiónini í kroppinum.
Skanningin gevur fleiri enn 150 úrslit um orkuøkini í kroppinum, og um kroppin sjálvan í anatomiskt røttum og nágreiniligum grafiskum vísingum sum umfevna:
Høvuðs-organini og skipanir
Umhvørvisávirkan so sum giftir, elektromagnetisk økir(EMF) við meira
Ávirkan av kosti
Vødda-beinagrind skipanin
Kenslur – herundir trauma og sjokk
Strukturar í orkuøkjunum hjá kroppinum
Forritið vil eisini finna:
BFA – hvussu kroppurin tillagar seg jørðina
ED – lesing av orkuni frá organunum.
EI – lesing av orkurásunum í kroppinum
ET – lesing av virus- og bakteriustøðuni
ES – lesing av undirliggjandi óloystum fastlæsingum
MIND er lesing av mentalu økjunum, eisini relatera við “Meta Medicin”
Umhvørvi – álking frá umhvørvinum, ið vit ikki sjalvi klára so væl at handfara
Kostur – fortelur um hvat vit ikki klára at upptaka frá marinum og og annað viðv. forbrenning
Vøddar og beinagrind – so tú sært hvussu støðan er viðv. kroppinum og beinagrind

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Áheitan frá fýra flokkum á løgmann
politikkur17-05-2017 - 18:46 - Jóanis Nielsen
Aksel Johannesen
Løgmaður
Tinganes
Havnin h. 16. mei 2017
Sambart skránni fyri løgtingsfundin komandi fríggjadag kemur mál nr. 102 til aðru viðgerð. Hetta málið byggir á einvísu tulking og avgerð løgmans um at lýsa stk. 2 í grein 14 í hjúnabandslógini at vera yvirtikna.
Avgerð løgmans varð h. 12. januar kærd til Landsstýrismálanevnd Løgtingsins. Nevndin er komin til niðurstøðu í málinum, men almannakunngerðingin av hesari niðurstøðu bíðar, so vítt frættist, tí hon er send løgmanni til kunningar.
Tað er sera óheppið, at nevnda niðurstøða ikki er løgtingslimum kunnug áðrenn aðru viðgerð av málinum! Tí heita undirritaðu floksformenn á løgman um, sum skjótast, at gera seg lidnan við- og senda Løgtinginum kæruniðurstøðuna aftur, so eisini løgtingsmenn fáa høvið at kunna seg um hana áðrenn viðgerðina fríggjadagin.
Bárður á Steig Nielsen, form. Sambandsfloksins
Jørgen Niclasen, form. Fólkafloksins
Kári Højgaard, næstform. Sjálvsstýrisfloksins
Jenis av Rana, form. Miðfloksins


text:
HB ger innrás á Gibraltar - áðrenn Kick off
1. lið01-07-2014 - Jónfinn Petursson
Okkara ferðalið, sum fór av klettunum til Gibraltar sunnudagin, er komið fram í øllum góðum. Á sosialu miðlunum sæst ein rúgva av myndarøðum frá túrinum higartil.
Nú nakrar fáar tímar fyri dystarbyrjarn mugu vit bara staðfesta, at tað fer ikki ar bera til at síggja dystin. Tí er best at halda seg dagførdan her á síðuni ella at fylgja við live á heimasíðuni hjá UEFA.
Annars ber enn sum áður til at síggja myndir, ið heimasíðan hevur lænt frá Knút, Gesti, Heðini W. og Turið. Eisini ber til at síggja eina myndarøð, sum Turið Sejersdóttir Láadal hevur tikið, her.
Vit gleða okkum almikið til spennandi dystin á Victoria leikvøllinum.
Koyr á, HB !!!!


text:
Kanningin vísir, at føroyingar í stóran mun taka undir við (83% eru samd/partvís samd um), at fólk eiga at kunna leita sær friðskjól í øðrum londum fyri at sleppa undan kríggi og forfylging. Og heili 77% eru samd ella partvís samd í, at landsstýrið átti at gjørt meira fyri at hjálpa flóttafólkum, sum flýggja undan kríggi og forfylging.
Spurt varð eisini um, hvussu nær persónliga fólk vilja taka ímóti fólkum, sum flýggja undan kríggi og forfylging. Og til henda spurning svaraðu heili 80%, at tey høvdu latið tey búð í Føroyum. Harav fleiri enn 50% høvdu latið tey búð í býnum/bygdini, grannalagnum ella heima hjá viðkomandi.
Føroyingar klárir at gera meira
Hesi tøl fortelja okkum, at føroyingar eru klárir at umrøða spurningin um, hvussu Føroyar kunnu hjálpa meira. Amnesty meinar, at tíðin er komin til at landsstýrismaðurin tekur málið til umrøðu á Føroya Løgtingi, soleiðis at Føroyar taka eina almenna støðu, og soleiðis at vit kunnu leggja langtíðarætlanir.
Amnesty fer í 2017 at umrøða evnið og skipa fyri upplýsandi tiltøkum har flóttafólkaspurningurin verður umrøddur, tí tað er avgerandi at spurningur verður viðgjørdur á einum upplýstum grundarlagið, eins og tað eisini er týdningarmikið, at allir partar og allar røddir verða hoyrdar í tilgongdini.
Tað er Gallup Føroyar, sum hevur gjøgnumført kanningina har fleiri enn 500 fólk kring landið eru spurd. Spurningarnir eru orðaðir eftir eini altjóða kanning hjá Amnesty, og tí kunnu tølini
samanberast við hugburðin hjá fólkum í 27 øðrum londum. Í hesi samanbering eru føroyingar ímillum tey lond, sum ligga ovast og í størstan mun ynskja at hjálpa fólkum, sum flýggja undan kríggi og
forfylging.
Sí tølini fyri hini 27 londini her:
https://amnestysgprdasset.blob.core.windows.net/media/12806/amnesty-refugees-welcome-survey_globescan-topline-report_may2016_embargoed.pdf
Í Radaranum í KVF í kvøld segði Poul Michelsen at arbeitt verður við at lýsa málið, soleiðis at málið kann fáa eina politiska viðgerð, og í morgin hósdagin 19. januar fer Poul Michelsen á fund við Inger Støjberg um flóttafólkaspurningin.


text:
Tað eru fleiri enn 140 kirkjur og samkomuhús í Føroyum, og tað finst ein samkoma ella kirkja fyri hvørjar 350 borgarar.
Átrúnaðarliga landslagið í Føroyum er heldur øðrvísi enn í londunum rundan um okkum. Meðan átrúnaðurin fær alsamt minni týdning í okkara grannalondum, halda føroyingar sum heild fast í síni gudstrúgv.
Meðan Føroyar eru eitt undantak í Vesturevrop, er Vesturevropa eitt undantak í heiminum.
Les spennandi Langlesnað um átrúnað í Føroyum, sum Heini í Skorini hevur skrivað. Langlesnaðurin sæst her


text:
01. Feb 2012
Áhugabólkurin skipar fyri køkutombola í SMS fríggjadagin 3. febr. og 4. febr.Øll sum vilja hjálpa við vinningum kunnu avl. teir í SMS frá fríggjadegnum kl. 14.00.Vónandi vilja øll stuðla upp um hetta tiltak :-) ...
01. Feb 2012
Kappingin í Runavík byrjar kl. 13.00 Vit í Ljósinum kunnu venja á gólvinum frá kl. 10.25 Sum kunnugt skipa vit fyri bussi frá Fimi tann 04 februar 2012 Fráferð frá Fimi verður kl. 09.00 og bussurin koyrur heim aftur til Fimi tá kappingin er liðug....
29. Jan 2012
Hey tit Í samband við kappingina í estetiskum fimleiki, sum verður í Runavík tann 04 februar 2012, skipa vit fyri koyring. Fráfer verður frá Fimi og vit koyra heimaftur eftir kappingina til Fimi. Akkurtá hvat klokkan fráferð verður frá Fimi, boða...
21. Jan 2012
...
02. Jan 2012
Vit vilja hervið gera vart við at Zumba og motión liðið hjá Hallgerð hóskvøld ikki halda áfram hesa hálvuna.Hallgerð er í barnsburðafarloyvi og Lis er flutt til Danmarkar aftur.Fitt Ball við Hallfríð heldur áfram somu tíð týsdag kl. 18.00 -19.00 í FIMI.Øll eru hjartaliga vælkomin...
23. Des 2011
Góðu øll.Nevndin vil hervið ynskja tykkum øllum eini gleðilig jól og eitt av Harranum signa nýggjár.Takk fyri stóra stuðilin vit sum nevnd hava fingið. Takk fyri tað farna. Vit gleða okkum at síggja tykkum aftur í januar til nýggjar uppgávur. Og ikki minst...
22. Des 2011
Venjingartíðir fram til jól og millum jól og nýttár. Tey estetisku liðini 20.12.2011 Høll eyst ...
22. Des 2011
Vit bjóða okkara íðkarum, limum og øllum øðrum áhugaðum hjartaliga vælkomin inná okkara nýggju heimasíðu. Hetta hevur verði eitt sera áhugavert arbeiði, og eru vit nøgd vit úrslitið. Vónandi vilja tit ferðast runt á heimasíðuni og um viðmerkingar eru, rís og rós, eru...


text:
Fallandi laksaprísur
Dan Klein --- 13.11.2017 - 07:50
Sambært uppgerð hjá Akvafakta fullu laksaprísirnir í viku 43 til undir 50 NOK/kg. Hetta er gott 14 NOK lægri enn somu viku í fjør, og bert aðru ferð í ár, at laksaprísurin kemur undir 50 NOK/kg.
Ein frágreiðing frá Nordea, sum varð útgivin í oktober undir heitinum “Wind of change”, vísti á sterkt hækkandi biomassa í norsku aliringunum, og útboðið úr Chile væntast eisini at vaksa. Tí væntar Nordea sum heild økt útboð og lægri laksaprís í komandi ársfjórðingunum.
Fyri 2017 væntar Nordea eina øking í útboðnum á 4,6% í mun til 2016 (10 % í 4. ársfj.) og væntar harumframt eina øking á 8% í 2018.
Kelda: kyst.no


text:
Kunngerðin um uppboðssøluna verður lýst 1. juli. Tann kunngerðin gevur heimild at fara undir sølurnar. Fráboðað verður fyrst í næstu viku, nær sølurnar vera, soleiðis at vinnan fær tíð at fyrireika seg.
Tað upplýsir Høgni Hoydal, landsstýrismaður í fiskivinnumálum, fyri Kringvarpi Føroya.
Kunngerðin hevur verið til hoyringar. Nøkur hoyringssvar eru komin inn. Funnist hevur verið at tí, at talan bæði verður um afturlætna og opna uppboðssølu. Býtið millum fiskasløgini hevur eisini elvt til viðmerkingar. Og atfinningar eru eisini komnar um fíggingina.
Nakrar tillagingar eru gjørdar. 2000 tons av makreli eru komnar afturat í afturlatnu søluna, og tað er eisini gjørd ein roynd at gera fíggingina lagaligari. Men hildið verður fast um, at tað verða tvey sløg av uppboðssølu, ein opin og ein afturlatin.
Fiskamarknaður Føroyar tekur sær av opnu uppboðssøluni, og Vørn tekur sær av afturlatnu søluni. Royndaruppboðssølan fevnir nú – eftir tillagingina - um tilsamans 20.000 tons av svartkjafti, 11.000 tons av makreli, 4.000 tons av sild og 3.000 tons av toski í Barentshavinum.
Ætlanin hjá Høgna Hoydal var, at uppboðssølan skuldi vera klár um hálvan juni, ella í seinnu helvt av juni, men tað er drigið nakað út, og í næstu viku fæst so ein fráboðan um, nær sølurnar vera.


text:
Stór skip fáa landstreym í Kollafirði
Tórshavnar havn arbeiðir við eini slóðbrótandi verkætlan. Ætlanin er at seta eina varandi streymloysn upp á havnarlagnum...
Ph.d.-verja hjá Kalpanu Vijayavarathan
Fríggjadagin 17. november fer Kalpana Vijayavarathan at verja ph.d.-ritgerð sína í Auluni á Námsvísindadeildini Evnið fyri...
Verandi pensjónistar fáa 1.000 kr meira um mánaðin
Eitt av aðalmálunum hjá hesari samgongu er at bøta um viðurskiftini hjá føroyskum pensjónistum, serliga teimum við lágum og...
Almenningurin slapp at síggja lestraríbúðirnar á Finsen
Í dag var hátíðarhald í sambandi við at guli kommunuskúlin í miðbýnum í Havn er liðugt umvældur. Nú eitur bygningurin Finsen...


text:
Tann 1. januar tók Annika Olsen við sum borgarstjóri í Tórshavnar kommunu. Hon er eisini vald í Løgtingið, men hevur í dag boðað løgtingsformanninum Pálli á Reynatúgvu frá, at hon fer í farloyvi úr Løgtinginum.
Í brævinum, sum er stílað løgtingsformanninum, skrivar Annika Olsen soleiðis:
"Undirritaða skal hervið boða frá, at eg fari í farloyvi úr Tinginum frá týsdegnum 17. januar at rokna.
Tann 1. jan. 2017 tók undirritaða við starvinum sum borgarstjóri í Tórshavnar kommunu, og eftir míni sannføring er tað ikki politiskt skynsamt at sita sum fulltíðarsettur borgarstjóri og samstundis sita í Løgtinginum.
Eg vil nýta høvið at takka øllum tingfólkum og umsitingini í Løgtinginum fyri eitt gott og gevandi samstarv og takka fyri tíðina mær var unt at sita á Føroya Løgtingi.
Somuleiðis ein tøkk fyri at hava havt tann framíhjárætt at tæna Løgtinginum í tveimum umførum í landsstýrinum.
Við ynski um gott og konstruktivt samstarv millum land og kommunur okkara borgarum at frama."
Annika Olsen sat í Tórshavnar býráði í 2004-2008, tá í andstøðu, og hon varð vald í Løgtingið fyri Fólkaflokkin í 2008. Síðani tá hevur hon í tveimum førum verið landsstýriskvinna fyri flokkin.


text:
Leiðslan hjá Team Rynkeby súkkluliðunum hevur tikið avgerð um, at seks nýggj lið vera við komandi ár. Tað merkir, at 200 súkklarar afturat fáa kjansin at samla pening inn til bardagarn ímóti krabbameini og súkkla til París. Samlað fara 1750 súkklarar og 450 hjálparfólk at vera partur av hjálpararbeiðinum hjá Team Rynkeby í 2017.
Eitt føroyskt lið
Einki av teimum nýggju súkkluliðunum verður í Danmark ella Føroyum. Tvey nýggj lið verða stovnað í Svøríki, tvey í Finlandi, eitt í Norra og eitt í Íslandi. Hetta er fyrsta liðið í Íslandi.
Leiðslan í Danmark metir, at tey 18 liðini har, er nóg mikið í løtuni. Hesi fingu í fjør stuðul frá ikki færri enn 4000 sponsorum. Í Føroyum verður eisini mett, at eitt lið er passaligt, tá hugsað verður um innsavning og sponsorar.


text:
Talvsamband Føroya
Talvsamband Føroya er sambandið hjá talvfeløgum í Føroyum. TSF, sum tað verður stytt, var stovnað í Tórshavn 14. februar 1970.
Til stovnandi aðalfundin vóru umboð úr talvfeløgunum úr Sandavági, Miðvági, Sørvági, Eiði, Gøtu, Klaksvík, Kollafirði, Vestmanna og Tórshavn.
Í fyrstu nevndina vóru valdir Jákup Thomsen úr Tórshavn sum formaður, Samson Højgaard úr Vestmanna sum varaformaður, Hanus Joensen úr Kollafirði sum kassameistari, Hans Petersen úr Vestmanna sum skrivari og Sjúrður Lómstein úr Gøtu.
Longu sama ár gjørdist TSF sjálvstøðugur limur í Altjóða Talvsambandinum FIDE. Og í september mánaða sama ár telvdi føroysk lið á fyrsta sinni á talvolympiaduni, sum var í Siegen í Týsklandi.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Føroysk Telving í 20. Øld, Suni Merkistein


text:
Ragnar Isaksen prógvaði um vikuskiftið, at hann er Føroya besti golfspælari. Tórshavnar Golffelag skipaði fyri felagsmeistarakapping á breytini á Glyvursnesi, og Ragnar Isaksen vann ein tryggan sigur í kappingini, sum eisini verður kallað óalmenna føroyameistarakappingin í golfi.
Talan var um slagspæl, har tað ræður um at brúka so fá sløg sum møguligt. Spæld vóru 36 hol yvir tveir dagar, og Ragnar brúkti 171 sløg. Sostatt endurvann hann felagsmeistaraskapin, sum hann eisini vann í fjør.
Nummar tvey í kappingini gjørdist Andreas F. Hansen við 177 sløgum, og nummar trý var Óskar Eiríksson við 178 sløgum.
Um tvær vikur verður hin meistarakappingin í felagnum. Talan er um holspæl, har sløgini ikki verða tald saman, men spælt verður eftir hvør vinnur flest einstøk hol.
Luttakararnir í felagsmeistaraheitinum í holspæli eru teir átta bestu í slagspælskappingini, og umframt teir tríggjar nevndu, verða luttakararnir í holspælskappingini hesir: Janus Norðberg 182 sløg, Per Poulsen 187, Palli Henriksen 193, Óli Edward Olsen 193 og Páll Kjærbo 195.


text:
Árliga regatta-siglingin av Eiði til Hósvíkar verður í dag, fríggjadagin 4. august. Tiltakið plagar at savna áleið 800 fólk, skrivar heimasíðan hjá Sunda kommunu..
Tað er Hósvíkar róðrarfelag sum skipar fyri. Til ber at hoyra bátaradio hjá rás2.
Skráin til tiltakið sæst her:
16:45 Heðin Zachariasen bjóðar vælkomin á Eiði
17:00 Bátarnir fara av Eiði
18:30 Bátarnir samlast norðan fyri brúnna við streymin
20:00 Bátarnir koma til Hósvíkar
20:00 Døgurði frá Ingálvi Johannesen í bygdarhúsinum
22:00 Silja Johannesen í Tónaneystinum
22:30 Hanus G. í Tónaneystinum
23:00 Felagssangur við hormonikuspælarum
23:30 Røða við Justinus Eidesgaard
Kl. 00:00 – 04:00 Dansur við FOUR MENH
Leygardagin, 5. august: 08:00 til 12:00 Morgunmatur í bygdarhúsinum.


text:
Elsa Mortensen, heilsufrøðingur
Eri á skúlanum mánadag og mikudag.
Tlf. 562333 millum kl. 8 og 9
Heilsufrøðingurin sær næmingarnar eina ferð um árið.
Hon skal kanna sjónina á hvørjum ári, hoyrn og litsans í 1. og 7. flokki, hædd og vekt í forskúla og 1. flokki.
Eisini tosar hon við næmingarnar um eitthvørt, sum hevur við heilsuna at gera. Tað kann vera í smærri bólkum ella nakrar næmingar saman.
Næmingar og foreldur eru vælkomin at spyrja um heilsu, trivna, menning, fyribyrging o.a.
Allir spurningar verða viðgjørdir í trúnaði. Eisini kann avtala verða gjørd um samstarv við aðrar yrkisbólkar, t.d. lærarar og læknar.


text:
4G LTE er skjótt fartelefonnet og gevur eina ferð, ið er meira enn 10 ferðir so skjót, sum ferðin á 3G. Hetta merkir, at tá tú brúkar data á snildfonini, ert tú á internetinum við flúgvandi ferð og kanst heinta appir, filmar og annað niður á snildtelefonina upp á fá sekund.
Øll kunnu fáa 4G LTE, men tað kann væl vera, at tær tørvar eina snildfon og eitt SIM-kort, ið stuðla 4G LTE. Harumframt mást tú vera í einum øki, har 4G er tøkt. Kanna her, um tú ert til reiðar til 4G LTE.
Fyri at fáa ágóðan av 4G LTE mást tú hava eitt SIM-kort, ið stuðlar 4G LTE. Ein tummilsregla er, at eitt SIM-kort stuðlar 4G LTE, um tað er frá 2014 og til nú. Her kanst tú kanna, um títt SIM-kort er til reiðar til 4G LTE.
Kanska. Tað veldst um, nær tín gamla snildfon er frá. Tær allarnýggjastu hjá m.a. Apple, Samsung, HTC og Sony stuðla allar 4G LTE. Her sært tú eitt yvirlit yvir snildfonir, ið stuðla 4G LTE.
Ert tú kundi hjá ver og Føroya Tele, kanst tú fáa 4G LTE. Tú mást bara syrgja fyri, at tú ert til reiðar til 4G LTE við at kanna títt SIM-kort og tína fartelefon, og harumframt mást tú seta tína snildfon upp til 4G LTE. Her kanst tú kanna títt SIM-kort og tína telefon, og her kanst tú lesa, hvussu tú setur 4G LTE upp á eini iPhone.
Tá tú hevur kannað, um títt SIM-kort og tín snildfon stuðla 4G LTE, so mást tú seta tína snildfon upp til 4G LTE. Gev gætur, at LTE á eini iPhone er 4G. Fylg vegleiðingini her.
4G og LTE er eitt og sama ting. Tvey heiti, ið bæði standa fyri somu nettøkni. LTE stendur fyri “Long Term Evolution” og er tað tekniska heitið fyri 4G. Apple-brúkarar uppliva millum annað, at 4G eitur LTE á teirra iPhone.
Tá tú fert úr einum øki við 3G og yvir í eitt øki við 4G LTE, so sært tú 4G ella LTE uppi í toppinum á tíni snildfon.
Orsøkin kann annaðhvørt vera, at tú ert í einum øki, har 4G LTE ikki er tøkt, ella at tín fartelefon ikki er sett upp til 4G LTE. Her er ein vegleiðing, hvussu tú setur tína iPhone upp til 4G LTE. Upplivir tú trupulleikar, kanst tú altíð ringja til supportina hjá Føroya Tele á tel. 902121.
Ert tú frammanundan kundi hjá ver og Føroya Tele, kostar 4G LTE einki eyka í mun til 3G. 4G LTE fevnir um øll fast fartelefonhald frá ver og Føroya Tele.
4G LTE hevur eina teoretiska ferð upp til 260 Mbit í download, og skalt tú uppliva hægst møguligu ferð, mást tú hava eina Cat6-telefon. Tað eru snildfonir sum til dømis iPhone 6S, HTC M9 og Samsung Galaxy S6 Edge+. Aðrar snildfonir, ið ikki eru Cat6, hava eina avmarking á 150 Mbit. Teoretisk ferð merkir tann ferðin, sum sendistøðin sendir út í luftina. Hvørja ferð tú fært á fartelefonini, er ringt at siga neyvt, tí tað avhongur av, hvussu langt tú ert frá eini støð, hvussu nógv onnur brúka netið frá somu støð og hvørja fartelefon tú hevur.
Heimsflokkanetið hjá Føroya Tele tryggjar, at tú fært betri 2G og betri 3G, hóast tú ert á einum øki, har 4G LTE ikki er tøkt.
4G LTE gevur atgongd til datanýtslu á nýggja fartelefonnetinum, meðan 3G dekkar bæði data og talu. Tí er eitt álítandi og gott 3G framvegis týdningarmikið fyri heildarupplivingina. 3G tryggjar eitt gott skifti í ferðini, tá tú flytur teg millum 3G og 4G LTE dekning.
Tann reella ferðin, tú fært, kann vera ymisk frá einum staði til annað. Her eru fýra ting, ið kunnu ávirka tína ferð.
- Talið á nýtarum, sum eru á samstundis og á somu antennu, hevur týdning fyri ta ferðina, tú kanst fáa.
- Ert tú nær við eina antennu, fært tú høga ferð. Samsvarandi minkar ferðin, jú longur burtur tú ert.
- Tú fært altíð betri dekning uttandura enn innandura. Fjøll, bygningar og annað kann tó ávirka signalið.
- Tín útgerð hevur týdning. Fyri at fáa ágóðan av 4G LTE mást tú hava eina snildfon, ið stuðlar 4G LTE. Hevur tú ikki útgerð, ið stuðlar 4G LTE, fært tú 3G dekning ístaðinfyri.


text:
Forsetaskipan
Forsetalýðveldi er fólkaræði, har fólkið bæði velur ríkisovastan - forsetan - og umboðini til ting landsins. Í eini forsetaskipan, har stjórnarleiðarin forsetin hevur veruligt vald, verður hesin ofta valdur beinleiðis av fólkinum. Tá er stjórnarleiðarin beinleiðis legitimeraður av fólkinum. Hann tilnevnir stjórnarlimirnar ikki bara formliga, men eisini í veruleikanum. Fólkið velur tá forsetan og tingið hvør sær, og báðir stovnar hvíla á eins tryggari grund. Er talan er um slíka forsetaskipan, er stjórnin ikki bundin av tinginum, júst tí bæði forsetin og tingið hava sítt mandat beinleiðis frá fólkinum. Hetta er vanligasta ríkisstýrisskipan í heiminum. Í londum sum Suðurafrika og USA er forsetin bæði ríkisovasti og stjórnarovasti. Í Russlandi og Fraklandi er forsetin valdur til ríkisovasta, og hann nevnir út ein forsætisráðharra at standa á odda fyri stjórnini, men forsetin hevur kortini nógv politiskt vald. Í mongum londum til dømis Ísrael, Írlandi, India og Íslandi hevur forsetin einki politiskt vald. Valdið hava forsætisráðharrin og stjórnin.


text:
Tóta Jeffrisdóttir Akursmørk og Kristinn Akursmørk
Stutt um brúðarparið:
Tóta er ættað úr Lamba, ímeðan Kristinn er ættaður úr Klaksvík og eru tey í dag búsitandi í heimbygdini hjá Tótu, Lamba, har Tóta arbeiðir á Miðberg og Kristinn á plattavirkinum á Toftum.
Fíggjarætlan:
uml. 90.000 – 100.000 kr.
Dato:
12/12-15
Gestir:
185-195 fólk
Avgerðin um at giftast – Tóta greiðir frá
“Eg havi altíð sagt bæði við meg sjálva og onnur, at eg ikki fór at fáa mær sjeik áðrenn eg varð 18 ár og tískil havi eg ongantíð tímað at havt nakað barnafjas við nakran drong.”Tóta
Eg havi altíð sagt bæði við meg sjálva og onnur, at eg ikki fór at fáa mær sjeik áðrenn eg varð 18 ár og tískil havi eg ongantíð tímað at havt nakað barnafjas við nakran drong. Eg visti, at um eg nakrantíð skuldi hava sjeik, so skuldi tað verða nseriøst og halda í allar ævir. Dagin eftir eg so varð vorðin 18 ár tann 22 Januar, bjóðaði eg so Kristinn út á “double date” saman við einum øðrum vinapari hjá okkum, og 25 Február tóku vit ta avgerð um at gerast par. Tað gekk skjótt, bert 1 mánaði eftir “dateina”, til vit gjørdust par, men allíkavæl føldist tað sum vit høvdu kenst leingi, tí eg mátti bíða so leingi eftir honum.
Brúdleypsdagurin – Tóta greiðir frá
“Vit valdu hendan mátan, tí vit vildu ikki hava eina vígslu, sum skuldi verða seriøs, men heldur eina vígslu, sum var avslappandi og ikki minst stuttlig! Eg hevði als ikki klárað, um øll høvdu byrjað at grátið og lippað, tá eg kom gangandi inn, men at fáa fólk at flenna, tað elski eg og tað eydnaðist tíbetur ordiliga væl.”Tóta
Eg var longu klár kl. 10.20, so eg burdi havt klárað at verið har til tíðina, men var allíkavæl 20 min ov sein. Fyrst ringdi ein brúðargenta til mín og spurdi um vit kundu dølla okkum eitt sindur, tí hon enn sat hjá frisør og møtti hon tískil eitt sindur yvir 11. Men hví eg var 20 min ov sein, var tí at hundurin hjá systur mínari varð rýmd út og øll í fínasta stási máttu út at renna eftir henni, tí hon var so ring at fáa inn aftur. Ímeðan sat eg so fitt og fín í bilinum og bíðaði.
Vígslan skuldi vera í Christianskirkjuni í Klaksvík og gingu brúðargenturnar inn fyrst, har tær gingu inn til lagið “Thinking out loud” upprunaliga sungið av Ed Sheeran, men í hesum førum varð sungin av 5 vinmonnum hjá okkum. Tá eg so kom gangandi inn, gekk eg inn til lagið “Hooked on a feeling” upprunaliga sungið av Blue Swede, men sum í hesum sama føri eisini varð sungin av teimum 5 vinmonnunum. Tað var so stuttligt at síggja, hvussu øll upplivdu hesa løtuna og hvussu bilsin øll vórðu. Pápi mín sum leiddi meg inn, gjørdist eisini bilsin, tí hann visti heldur ikki av nøkrum. Kristinn stóð har frammi so fittur og bíðaði og var hann í klædningi, sum var keyptur í Skálki. Bergur D. Joensen vígdi okkum og av tí at hann kennir okkum og vit kenna hann, so dugdi hann at gera vígsluna bæði stuttliga og avlsappandi. Eg og Kristinn høvdu tikið ta avgerð um, at vit ikki skuldu mussast í 3 mánaðir áðrenn brúðleypið og hesum visti Bergur próstur av. Hesin fyrsti mussur sum hjún varð tí ein heilt serligur mussur fyri okkum sum hjún, men eisini fyri Bergur, tí hann hevði ongantíð roynt nakað líknandi áður og var hann orduliga spentur, tá vit skuldu geva hendan fyrsta muss sum hjún.
Eftir vígsluna tóku vit nakrar myndir í kirkjuni og eisini tóku vit myndir í Árnafirði saman við Andra Gerðisá og Jonnu Gerðisá og vóru vit sera væl nøgd við allar myndirnar.
Veitslan varð hildin í Nesvík, har vit eisini høvdu møtt hvørjum øðrum fyri fyrstu ferð. Eftirsum at hetta var tætt uppundir jól, so var temaði tískil eisini jól og livandi tónleikur var spældur úti í gongini áðrenn farið var til borðs. Vit høvdu veitsluna fyri innbodnum og uml 190 gestir høvdu leitað sær til Nesvíkar, at hátíðarhalda dagin saman við okkum.
Vit vildu gjarna hava eitt brúðleyp, sum kundi verða so bíligt sum møguligt men eisini so hugnaligt sum møguligt, men eg vildi, at pyntið skuldi verða vakurt og stórbært. Vit valdu at hava sjálvtøkuborð við bæði heitum og køldum rættum, har familja og vinir høvdu bjóðað seg til at gera ymiskt til matna og Hjalmar J. Juul stóð fyri kjøtinum ímeðan 3 óførar kvinnur hjálptu til at gera matin kláran. Eftir hetta fingu tey bjóða ein drekkamunn saman við køkum og eisini kom brúðarkøkan á borðið, sum kom frá Miðberg Bakaríi.
Tað besta við degnum var at enduliga vera gift og vóru vit sera spent uppá at liva lívið sum maður og kona. Vit gleddur okkum mest til hjúnarbandi, sum skuldi byggjast og ikki sjálvt brúðleypið, sum allíkavæl var besti dagurin í lívið okkara.
Vit valdu at fara ein road trip við bili ígjøgnum Evropa, har vit bíløgdu okkum eitt luksus kamar niður við Norrønu og svituna áveg til Føroyar upp aftur. Av tí at vit søgdu teimum frá, at vit vóru á brúðarferð, so bjóðaðu tey okkum svituna “ókeypis” ístaðin fyri eitt luksuskamar uppaftur og tað vóru vit sera glað fyri, tí vit fara nokk ongantíð at unna okkum at keypa svituna aftur. Vit ferðaðust ígjøgnum Hirtshals, Hamburg, Amsterdam og París, har vit vóru í Disneyland, sum eg helt vera so stuttligt at uppliva. Vit endaðu so í Offenburg á einari legu, sum eitur Mission-Net, har fleiri føroyingar eisini vóru á. Eftir leguna fóru vit til Danmarkar, har vit slappa av og nýttu teir síðstu dagarnir áðrenn gerandisdagarnir í Føroyum byrjaðu aftur.
Tað sum eg haldi er mest umráðandi er, at njóta dagin! Tit skulu hugsa um tykkum, tí hetta er tykkara dagur og verið glað fyri øll tey, sum hava hjálpt tykkum og ein ella annan hátt. Eisini er umráðandi at ikki gerast alt ov stressaður, tí tað er altíð okkurt sum fer at ganga galið og tað er okey. Vit eru sera væl nøgd við dagin og høvdu gjarna vilja uppliva akkurát hendan sama dag umaftur.
Her kunn tit síggja ein stuttan film, sum Andri Gerðisá gjørdi av okkara brúdleypsdegi.
Deil hesa grein


text:
Tað hevur gingið so sum so við at selja ogn Føroya Fólks á uppboðssølu. At byrja við sá tað lovandi út fyri landskassan, sum fekk meira í kassan enn væntað, men samstundis hoyrdust harmaljóð frá vinnuni, sum helt seg hava rindað ov nógv. Men seinastu uppboðssølurnar hava gingið júst øvugtan veg, tí eingin hevur bjóðað upp á svartkjaftin, sum bara sjálvur uppsjóvarflotin slapp at bjóða upp á.
Hetta er annars bara byrjanin til helst størstu kollvelting av føroysku fiskivinnuni nakrantíð. Í 90-unum var farið til fyrst kvotur og síðan fiskidagar, men broytingarnar tá gjørdu neyvan sama inntriv, sum ætlaða broytingin hesaferð. Tá lá flotin í skeljasori, og nýggja skipanin skuldi bara byggja hann upp aftur undir skipaðum viðurskiftum. Hesaferð fara vit frá eini skipan til eina heilt aðra, sum eisini umfatar skipabólkar, sum klára seg væl.
Eingin veit hvussu skipanin fer at roynast, og tað er sum at spæla lotto við okkara lívsgrundarlagi. Landsstýrið heldur, at við at selja á uppboði fáa almennu Føroyar tað, sum er eitt yvirnatúrligt yvirskot, í sín part, heldur enn at neyðugt er at seta gjøld á. Spurningurin er, um hetta virkar. Vinnan sigur tingini ikki hanga saman, tí kapping um rættindi ikki neyðturviliga merkir, at sølan er sunn, men at aðrar mekanismur, millum annað ótti fyri, at skip mugu leggjast vegna vantandi rættindi, fáa reiðarí at bjóða meira enn gott er, og soleiðis kunnu renna seg av eggini.
Vit vita tað ikki.
Hinvegin er rættiliga løgið, at vinna og politikarar stúrsaðu við, tá landsstýrið boðaði frá, at øll rættindi skulu á uppboðssølu. Tað stendur í arbeiðssetninginum, at “Farast skal frá politiskari útluting av fiskirættindum til eina marknaðargrundaða skipan.” Har er ikki nógv at ivast í. Men at inntrivið er ógvusligt, er eingin ivi um, tí flestu reiðarí hava virðismett veiðiloyvini í sínum roknskapum, og hvørva tey frá einum degi til annan, verða holini stór. Her tosar landsstýrið um at minka virðini yvir fleiri ár, men tað stendur í hvussu er fast, at tey hvørva. Tað snýr seg tískil heldur ikki bara um rættin at fiska, men líka so nógv um fíggjarliga grundarlagið hjá fleiri av stóru reiðaríunum.
Hetta er eitt eksperiment – eitt av teimum heilt stóru, við fleiri ókendum faktorum. Og tað eigur ikki at koma óvart á nakran.


text:
- Vit mugu ikki missa hugdirvið. Tað hevur ongantíð verið meira neyðugt enn nú at tosa saman og skapa loysnir fyri tey, sum flýggja.
Soleiðis sigur Filippo Grandi, hákommiserur í flóttafólkamálum, sum stendur á odda fyri UNHCR í Sameindu Tjóðum, á tíðindafundi, nú altjóða flóttafólkadegur er.
ST hevur kunngjørt í einari frágreiðing um flóttafólk, sum sigur, at ongantíð áður eru skrásett so nógv flóttafólk, og at talið nú er komið væl upp um 60 milliónir flóttafólk.
- Flóttafólkini, sum koma til strendurnar í ES, koma við tí boðskapi, at um vit ikki loysa trupulleikarnar, so koma skjótt uppaftur størri trupulleikar hendanvegin. Hetta er ein sterkur og pínufullur boðskapur, sigur Filippo Grandi.
Hákommiserurin í flóttafólkamálum í ST, Filippo Grandi, mælir heimsins leiðarum til at síggja álvaran í støðuni. Neyðugt er at økja samstarvið og taka eina felags ábyrgd fyri flóttafólkakreppuna, sum herjar um heimin.
Flóttafólkakreppan hevur sett dagsskránna í ES, og hon hevur eisini givið víðgongdum felagsskapum vind í seglini.
- Leiðararnir í ES mugu gera meira fyri at samskipa politikk og átøk, og teir mugu stríðast ímóti einfaldum áskoðanum, sum skapa fremmandahatur, sigur Filippo Grandi.
Samstundis vísir hann á tann veruleika, at tað er ikki í Evropa, at flóttafólkini eru flest. Tvørturímóti vísir UNHCR á, at 86 prosent av heimsins flóttafólkum eru í londum við lágum inntøkum langt frá landamørkunum í Evropa. Onkrastaðni millum 2,5 og 10 prosent av flóttafólkunum eru at finna í Evropa, alt eftir hvussu tað verður gjørt upp.
- Hetta er í andsøgn við tað, sum ríku londini halda, sigur Filippo Grandi.


text:
Trygt samskifti
Mínboks er trygg at nýta
Samskiftið við Mínboks er bronglað (krypterað). Hetta merkir, at eingin annar enn tú kann fáa atgongd til tín post. Elektron eftirkannar Mínboks regluliga fyri at tryggja, at eingi trygdarhol eru í skipanini. Sum ein eyka trygd verður Mínboks eisini eftirkannað árliga av uttanhýsis trygdarserfrøðingi.
Í mun til samskifti við vanligum telduposti, er alt samskifti í Mínboks bronglað. Óviðkomandi kunnu tí ikki síggja skjøl og upplýsingar, ið verða sendar aftur og fram.
Stovnar og kommunur mugu sjálvandi vera heilt vís í, at tey samskifta við rætta persónin umvegis Mínboks. Neyðugt er tí at knýta títt p-tal at postkassanum. Á henda hátt verður tryggjað, at brævið endar á rætta stað.
Viðgerð av upplýsingum
Elektron, sum varir av Mínboks-skipanini, er bundið at persónsverndarlógini og trygdarkunngerðini – og fylgir altjóða standardi um KT-trygd. Hetta merkir m.a. at starvsfólk ikki hava heimild á nakran hátt at viðgera persónsupplýsingar uttan samtykki. Starvsfólk og undirveitarar hjá Elektron hava eisini treytaleysa tagnarskyldu viðvíkjandi upplýsingum um viðurskifti hjá viðskiftafólkum, sum tey fáa kunnleika til.
Tíni brøv liggja trygt
Mínboks skipanin liggur í tryggum rakstrarumhvørvi, har fysisku karmarnir lúka altjóða trygdarkrøv. Trygdaravrit verður tikið av tínum postkassa dagliga. Avritið verður varðveitt á tryggum stað. Sum ein eyka trygd, verður spegling av rakstrarumhvørvinum framd regluliga. Um rakstrarumhvørvið av onkrari óhugsandi orsøk skuldi farið fyri skeyti, so finst til eina og hvørja tíð eitt eyka eintak av rakstrarumhvørvinum.
Um avtalan millum teg og Elektron av einhvørjari orsøk verður uppsøgd, hevur Elektron skyldu til at geva tær møguleika fyri at fáa alt títt innihald í Mínboks útflýggjað.


text:
Myndatøka og lagt til rættis: Alda Mohr Eyðunardóttir og Vár Samuelsen
Gongur tú uppí hvørjum klæðum tú ert í?
- Ja og nei. Tað kann ofta hava nógv at siga, hvørjum ”mood” man er í tann dagin. Men sjálvt um tað er ein dagur, har eg kanska helst vil ganga í joggingbuksum og einari hettutroyggju, kann eg væl finna uppá at ”peppa” tað upp við onkrum, t.d. einum kulum joggingbuksum, einum feitum skóm ella einari óndari hettutroyggju!
Hvar fært tú íblástur frá?
- Vanliga liggja mótabløðini hjá mammu runt í hvørjum hjørni í húsinum, so um eg vil tað ella ei, fái eg nokk íblástur har frá. Av tí at mamma mín er designari og hevur ein klædnahandil, so hevur móti sum oftast verið heilt nær frá byrjan av. Mótin er bara í bakgrundin, sjálvt um vit ikki ganga so høgt uppí tað.
Hvar keypir tú klæðir?
- Tað mesta av tí, eg eigi, er keypt uttanlanda, og eg eri nóg heppin til at fáa okkurt heim við, tá eg sjálvur ferðist, ella tá mamma hevur verið uttanlanda. Tó kann eg ikki siga, at eg eri ein, sum keypir ofta nýggj klæðir - eg royni heldur at seta tað saman, sum eg eigi, á ein nýggjan og kulan hátt. Eg brúki sera nógv nýggju pløggini, sum eg fái, um tað er jakkar ella skógvar, so slíti eg tað altíð upp – slitin klæðir eru ofta nice! Sjálvandi er tað eisini gott at eiga nøkur tíðarleys pløgg, sum rigga saman við øllum! (Onkuntíð keypi eg sjálvandi eisini á netinum!)
Hvussu hevði tú lýst tín stíl?
- Eg vil siga, at eg havi ein sera blandaðan ella heldur mixaðan stíl. Mær dámar væl at eksperimentera við klæðunum. Eg blandi ofta fína merkivøru við t.d. second hand, nýggj trends við okkurt retro, tíðarleyst/traditionelt við okkurt alternativt, litir og mynstir – onkuntíð riggar tað - onkuntíð riggar tað ikki! Men sum heild er stílurin hjá mær sera skiftandi, og mær dámar væl at broyta hann og gera hann til mín egna, heldur enn at fylgja onkrum stíl-ikon ella ganga í tí, sum er mainstream.
Hvat er títt næsta keyp?
- Mítt næsta keyp var faktiskt ein leður/biker jakki úr London, sum eg skuldi fáa til jólar, men tað er ein heldur stuttlig søga aftan fyri, hvussu eg fekk hann so tíðliga. Sum nú er, veit eg ikki heilt, hvat næsta keypið verður - eg fari óivað at mixa nýggja leðurjakkan við tað, eg longu eigi, áðrenn eg skifti til okkurt annað.


text:
- Tað er næstan ov komplekst at svara í orðum, tað tú spyr meg um. Tú spyr nærum ov beinleiðis. Tað er sum um spurningurin roynir at sleppa undan frágreiðingini. Men eg havi hugsað um hann. Tí hann er ein partur av framsýningini, ið snýr seg um júst hetta evnið, tú hevur valt til greinina. Um samleika og kensluna av at vera í tvíningum.
Soleiðis byrja eg og Bjarne Werner Sørensen, hálvur føroyingur, hálvur dani, fyri ein part uppvaksin í miðeystri, fyri ein part í Danmark, fyri ein part í Føroyum, gingið í amerikanskum barnagarði, ferðast millum annað í fjareystri, vitjað Skúvoynna, Hest og familjuhúsið í Froðba, sum familjan framvegis eigur, óteljandi ferðir, listamaður, pápi, nevndarlimur, konsulentur og so nógv meir enn tað, samrøðu okkara annan hvítusunnudag í sambandi við, at listaframsýning hansara, Tíðarrúm, ið umfatar málningar, grafikk og fotomyndir, lat upp 15. mai á Skipasmiðjuni MEST í Havn. Framsýningarhølið minnir einamest um loftini, ein sær úr New York. Rátt, industrielt, modernað. Hóskandi til listina hjá mongum listafólki, og listina hjá Bjarna, ið hongur so flott og vøkur í stóru hølunum á hvítmálaðum veggi, við gráum gólvi sum undirlagi.
Føroyingur í stórbýarhami
Bjarne hevur eina serføroyska medferð og eitt serføroyskt brá yvir sær, hóast hann ikki kann sleppa undan at vera avdúkaður sum stórbýarmaður. Skjúrtan og buksurnar avdúka hann. Bjarne er ein av limunum í Heystframsýningarbólkinum og hann hevur verið við í Heystframsýningunum frá tí tær byrjaðu í 2005. Í tíðindaskrivi í sambandi við framsýningina verður millum annað skrivað, at seinasta einkaframsýning hansara í Føroyum var í Gallarí Steinprent í 2012. Í 2006 framsýndi hann saman við Tóroddi Poulsen í Norðurlandahúsinum. Harumframt hevur Bjarne verið sera virkin á føroyska myndlistapallinum í 80’unum og 90’unum. Hann hevði tvær einkaframsýningar, og skipaði eisini fyri tveimum stórum framsýningum við týskum og donskum listafólki í Listasavni Føroya í teimum árunum.
Í kataloginum til framsýningina greiður Bjarne soleiðis frá sambandinum til Føroyar: Mamma er fødd og uppvaksin í Froðba og flutti eftir kríggið til Danmarkar, har hon hitti pápa, sum júst var útbúgvin verkfrøðingur. Tey bæði ferðaðust síðani kring heimin í sambandi við starvssetanir, fyrst í Føroyum, síðan í Sýria og Libanon. Seinni yvirtók familjan barndómsheimið hjá mammu í Froðba, sum Bjarne í dag eigur lut í og vitjar ofta.
Bjarne hevur gjøgnum uppvøksturin og eisini sum ungur og vaksin maður ferðast fram og aftur millum Føroyar og Danmark óteljandi ferðir. Tað tykist fyri hann, at henda rørslan hevur skapað eitt slag av grundleggjandi tvístøðu ella dualiteti í hansara tilverufatan, ið eisini hevur fingið týdning fyri listarliga arbeiði hansara.
Upprunin sum tema
Bjarne situr í køkinum á skipasmiðjuni í gomlu, brúnu stólunum, meðan tey trý hitastigini uttanfyri grulva uppi á tekjuni á saltsøluni og á vindeygunum. Hann er avslappaður í mun til, hvussu hann hevði tað til ferniseringina leygardagin. Tá hann var troyttur. Men hann er framvegis eitt sindur irriteraður um teir feilirnar, hann heldur eru við framsýningini, sigur hann mær.
– Hetta er kanska ein partur av mær, eg havi arvað frá pápa mínum. Pápi var verkfrøðingur og sera nærlagdur í og við øllum, hann arbeiddi við. Hann flennir eitt sindur umberandi. Bjarne er ein maður við einum beini í tveimum ymiskum mentanum og londum, kundi mann sagt. Men mann kundi eisini sagt at hann er viðurkendur listamaður, ið hevur møguleika til at ferðast aftur og fram millum kend og trygg lond við listini og hjartanum, sálini og áhuganum. At hann er maður við møguleika at hava tveir samleikar, um hetta yvirhøvur ber til. Og um hetta ber til, fara vit so í tvíningar?
- Hetta er ein spurningur, ið er viðkomandi í okkara tíð, og nógv arbeiða við hugtakinum samleiki, svarar hann mær eftir drúgva umhugsunartíð. Hann loypir ikki framav, og tað er meir avslappandi enn ørkymlandi, tá steðgirnir eru hansara.
– Vit síggja hetta nógv í listini, at menniskju, ið hava ymiskar upprunar, bakgrundir, arbeiða við hesum tema. Til dømis hevði eg eina vinkonu, Pia Arke, ið var hálvur grønlendingur og hálvur dani, ið vaks upp í Grønlandi í einum danskttalandi skúla og heimi. Pia gjørdi evnið til høvuðstema í list síni. Tá hon sýndi list sína uttan fyri Grønland, var hon ofta eyðmerkt og sædd sum grønlendingur, og spurningurin um hjáveldi og tjóðskap tóku seg upp. Hesir spurningar blivu tískil so við og við kjarnan í hennara list, og tað er júst henda viðgerð av tí tvíningi, ein kann standa í sum hálvur okkurt og hálvur okkurt annað, hon er vorðin kend fyri. Somu eyðkenni síggja vit eisini í mun til listafólk úr øðrum pørtum av heiminum, ið hava dupultan tjóðarsamleika, um mann so kann siga. Tað, at tú hevur tveir tjóðarsamleikar, setur spurnartekn við eina rúgvu av mentanarligum viðurskiftum, so fyribrigdið gerst ein gransking av mentanarligari fenomenmenning, sigur Bjarne.
- Eg haldi eg eri ov nógv í tvíningum til at vera førur fyri at svara.
Frítíðarbarn í Føroyum
- Eg meistri ikki føroyskt. Eg skilji málið, men tosi tað ikki flótandi, greiður Bjarne mær frá, tá eg spyrji, hvussu hann kennir tað at vera hálvur føroyingur í Føroyum.
- Og málið broytist alla tíðina, so tað kann vera trupult at fylgja við, heldur hann fram.
- Sjálvt mamma mín, ið er fødd og uppvaksin í Føroyum, hevur trupulleikar við at skilja tað, ið sagt verður í miðlunum í dag. Um eg var her í nakrar mánaðir, so hevði eg kanska lært tað betur. Men eg royni meg, og kanska eg verði happaður eitt sindur, men tað ger onki. Tá eg royni at tosa føroyskt, eru tveir hættir, fólk reagera uppá. Hin eini hátturin er, at tey halda at tað er fantastiskt, at eg yvirhøvir royni. Hin hátturin er at byrja at rætta og at læra meg at tosa, sigur hann og flennir, og eg veit akkurát, hvat hann meinar.
- Tað, ið liggur djúpast í mun til at kenna, at ein hoyrir til, er fyri meg at hava familju í landinum, heldur hann fram.
- Eg minnist at koma til Føroyar sum barn at ferðast í summarfrítíðini. At vera eitt ”frítíðarbarn” í Føroyum. Í Froðba, í Hesti og í Skúgvi. Hóast omma og abbi vóru deyð, áðrenn eg fekk vit og skil, kendist tað trygt, at øll í bygdini, øll kring meg kendu tey, so eg kendi, at eg hoyrdi til. Men eg minnist eisini, at mammubeiggi mín kundi arga meg og kalla meg ein forkelaðan keypmannahavnarunga. Tað var fitt meint, men eg havi eisini eitt javngamalt systkinabarn í Íslandi, og eg minnist, at vit nærum kappaðust um, hvør var mest norðurlendskur, sigur Bjarne við einum smíli, og eg minnist brádliga sjálv, at tað eisini var eitt sindur soleiðis, tá vit fingu heilar danir á vitjan í Føroyum. Teir hálvu høvdu vit sum so ongar trupulleikar ella kapping við. Kanska vit øll kappast um heitini, ognarrættin og um tjóðskapin?
At prógva sítt virði
- Kanska skal mann prógva sítt virði, tá tú er danskari í Føroyum. Eg haldi tó ikki, at hetta er ikki ein áhaldandi spenningur, heldur nakað, ið uppstendur í ávísum støðum. Og tað hevur eisini nógv at gera við, hvussu tú hevur tað sjálvur, og hvussu tú verður ávirkaður av at standa í slíkum støðum. Hetta er jú ein áhaldandi sálarlig avbjóðing, øll menniskju standa í, øll kenna til. At standa við hvør ein er, er avbjóðingin í flestum slíkum støðum. Um tú er ósikkur upp á teg sjálvan, er lætt at verða útsettur fyri slíkum trupulleikum, og hava trupult við slíkum støðum sum heild. Sum listafólk er tú eisini aloftast í iva. Tú stendur við eini framsýning, ið stendur sum ein útsøgn, eini framsýning, ið skal vera sannførandi. Við eini framsýning, sum hevur alstóran týdning fyri teg. Tað er tí týdingarmikið, at framsýningin vísir á, at tú stendur inni fyri tí, tú ger, at tú vil nakað við framsýningini, við listini. Hetta kann sjálvsagt eisini skapa eina ósikkurheit, tí brádliga hugsar tú: Er hetta veruliga tað, tú vil? Geri eg tað rætt, ella er tað okkurt, eg havi misskilt? Tú verður í iva.
Fjøllini eru eygleiðararnir
- Tá eg fari til Froðbiar, út til familjuhúsið, tá er tað ikki bert eitt hús, sigur hann. – Ferðin til Froðbiar er eisini eitt loyndarmál, tí eg veit, at í hesum húsi hevur mín ætt búð í allar tíðir. Fyrr var húsið kongsgarður. Nú er tað ”bara” eitt hús, greiður hann mær frá, tá eg spyrji hann um føroyska náttúran og bygdin hevur nakra ávísa ávirkan á hansara kenslu av at vera føroyingur ella dani.
- Men tá eg standi har, er tað tíðarleyst. Kring húsið er óendaligi sjónarringurin og fjøllini, ið nærum ikki broytast. Tað er henda sjónin, hetta upprunalandslagið, ið ger seg galdandi, eisini í mun til samleikan. Sonur mín hevur autismu, og tá vit vitja frítíðarhús okkara í Svøríki, ið er umgyrt av trøum, er nærum ógjørligt at fáa hann út at ganga ein túr. Tá hann er í Føroyum, kennir hann seg drignan at fjøllunum og vil niðan á tindarnar. Mín teori er hon, at í Føroyum sær hann longri, sær klárari, og at hetta er við til at skapa eitt annað yvirlit yvir náttúruna, yvir verðina, ið fær hann at kenna seg tryggan. Í Føroyum er onki, ið stendur í vegin visuelt, og hann fer út uttan at vera biðin. Tá tú kemur til Føroya fær tú flutt teg í landslagnum á ein annan hátt. Tað er meir týðiligt og dynamiskt við hæddarmununum og skulpturellu úttrykkunum, sigur Bjarne mær, meðan hann hyggur fram fyri seg, og heldur ein av sínum longu steðgum í samrøðuni. Eg bíði í tolni.
Tá árar leggjast inn í Froðba
- Men tað er eisini eitt annað, ið hevur stóran týdning fyri meg persónliga, heldur hann so fram.
- Hóast pápi mín var dani, so er tað orsakað av honum og honum fyri at takka, at húsið í Froðba framvegis er í fjølskylduni. Hann hevði ein serligan tokka til Føroyar og stóran áhuga í landinum og føroysku mentanini. Tá hann bleiv álvarsliga sjúkur og visti, at hansara tíð var um at vera runnin út, bjóðaði hann allari fjølskylduni til Froðbiar, tí tað var av alstórum týdningi fyri hann at sleppa til Føroyar enn einaferð, áðrenn hann doyði. Vit vóru eini fimmogtjúgu fólk, ið fóru avstað. Hann náddi ikki at vera í Føroyum meir enn tríggjar dagar, áðrenn hann doyði í húsunum í Froðba við fantastiska útsýninum úr vindeyganum út á havið, greiður Bjarne frá.
- Tað, at pápi mín hevði hetta samband og kærleika til ein so stóran part av mínum upphavi, gav mær sjálvsagt eina serliga kenslu av landinum, og birti eisini upp undir mín áhuga og mína kenslu av at hoyra til í Føroyum. Tað var við til at menna kensluna av, at tað var náttúrligt og í lagi at hava tvey heimlond ella kanska enn fleiri. Fyri pápa var tað at koma til Føroyar tað størsta ævintýrið, sigur Bjarne og heldur síðan fram á ævintýraleiðini.
Loyndarfulla ljósið
- Fyri meg sum barn at koma til Føroyar var eisini eitt slag av ævintýri. Umframt at vera í Froðba var eg eisini í Hesti og í Skúgvi hjá mammusystrum mínum og ferðaðist nakrar vikur á hvørjum staði um sumrarnar. Tað var stuttligt, gátuført, annaðleiðis. Eg minnist, hvussu tað kendist at fara upp um morgunin, hyggja út, síggja, hvussu veðrið var, fyri síðan at avgera, hvat dagurin bjóðaði uppá. Um tað var at fara til fjals, út at skjóta ella at seta línu. Og so var tað eisini hoyggingin. Tá eg so kom aftur til Danmarkar eftir summarfrítíðina, hevði eg hesar upplivingarnar við sum eitt loyndarfult rúm innaní, sum bert var mítt. Eg hevði eisini eina kenslu av, at Føroyar var nógv størri enn tað var, sigur hann og flennir at barnsins hugflogi og hátti at síggja heimin á.
- At fjøllini hildu fram og vuksu seg til eitt heilt meginland, ið ongen enda fekk. Eg byrjaði at teknað ímyndaði landsløg við ímyndaðum fjøllum, sum eg skapaði út frá míni ímynd og mínum myndum úr Føroyum. Eg málaði og teknaði sum ein óður eftir at hava sæð myndir eftir Jákup Olsen millum annað á fjarritum úr Føroyum. Hesi motiv royndi eg at gera eftir. Hesi tungu fjøllini og loyndarfulla ljósið. Eg lærdi seinni um klassiska modernismu, og hetta er júst tann stílurin, ið liggur sum grundarlag fyri føroysku listini fyri kríggið, og eyðkennir føroysk listafólk sum Mikines og Ingolf á Reyni.
55-69
Eg spyrji hann, hví hann kemur til Føroya. Hvat tað er, sum dregur við hesum landi, vit nú sita í.
- Eg eri ikki avkláraður, svarar hann spakuliga.
- Eg veit bara, at eg havi ein tørv á at koma til Føroyar við jøvnum millumbilum. Hesuferð havi eg eina orsøk at koma, tí eg varð jú boðin til Føroya at framsýna. Men onkuntíð haldi eg at tað er eitt sindur baksut at fara. Eitt sindur besverligt. Men eg vendi aftur og aftur, hóast nógvir av mínum familjulimum í Føroyum nú eru deyðir, so nógv er broytt, sigur hann hugsunarsamur. Harkar og sigur:
- Eg kenni, at hetta er nakað, eg havi tørv á at hugsa um. Tí tú fer sum menniskja inn í nýggj lívsskeið, og hetta er eisini galdandi fyri meg. Børnini eru við at vera stór, og ein dagin skuldi eg krossa av á einum skema, hvønn aldursbólk, eg hoyrdi til. Tá eg setti krossin við 55-69, har eg fyri stuttum eri lendur, kendi eg, at hetta gjørdi okkurt við meg. Eg var eitt sindur skelkaður, men so gekk tað upp fyri mær, at eg eisini, um lív og heilsa er, havi so nógv góð ár frammanfyri mær. So hetta var eisini ein jalig uppliving. Og so koma allir spurningarnir: hvat ein vil brúka sítt lív til, hvat er tað, ein vil. Og her kenni eg, at eg kundi hugsað mær at komið meir til Føroyar, sigur hann og flennir eitt sindur ovfarin av tí, hann júst hevur sagt.
- Mær dámar væl at fara út á pláss, har ongin annar er. Havnin er eitt sindur ov rokalig, tí hon bjóðar inn til nakað heilt annað. Tá eg komi til Suðuroyar, havi eg frið, og sleppi kanska eisini eitt sindur undan slíkum hugsanum sum teimum, vit júst hava verið inni á um samleika og tað at vera í tvíningum. Hetta eru sera spennandi spurningar, sum ein kann hugsa og hugleiða mangt og mikið um, men av og á havi eg eisini tørv á at sleppa undan teimum. Bara vera í rúminum, um ein kann siga tað soleiðis. Tú kanst tó ikki sleppa hesum tonkunum, sigur hann og hyggur niður í gólvið, áðrenn hann tekur orðið aftur.
Endurgerðin
- Eg kenni tað sum hetta eru spurningar, eg havi sitið við leingi, vit hava tosað um í dag, sigur hann á sín eyðkenda róliga hátt.
- Henda framsýningin er rættuliga serlig fyri meg. Eg havi tilvitað hildið rættuliga lágan profil hesi seinastu árini, millum annað tí eg havi brúkt nógva tíð uppá organisatiónsarbeiði seinastu árini, har eg havi arbeitt við meir yvirskipaðum spurningum. Eg havi harumframt havt eitt sindur av eini kreppu, tí eg havi haft tað, ein vil kalla viðgongd í nógv ár við míni list, serliga í USA. Hetta broyttist, tí framsýningarhølini, gallaríini, eg arbeiddi fyri, broyttu leistin, byrjaðu at gera annað, og eg fekk ikki rættuliga fylgt við. So henda karrieran, eg hevði gongd í, steðgaði líkasum upp, fyri at siga tað sum tað er. Hetta havi eg havt tað eitt sindur blandað við. Eg havi ikki haft tað ringt, tí eg hugsi: Man ger tað mann ger, og tað sum hendi, hendir. Tað er av týdningi fyri meg, at tann listin eg geri, gevur meining, at tað er nakað, so eg havi haft tørv á at hugsa tingini ordiliga ígjøgnum. At endurhugsa meg sjálvan á øllum økjum.. Hetta havi eg millum annað nýtt hesa verkætlanina, framsýningin er, til. Sum ein part av hesi tilgongdini. Tá eg bleiv biðin um at gera hesa framsýningina, hevði eg ikki tørv á at skapa eina rúgvu av nýggjum verkum. Heldur hevði eg tørv á at endurgera meg sjálvan. At finna útav, hvar eg stóð beint nú, serliga í mun til Føroyar. Tí eg havi eina kenslu av, at eg eri ávegis inn í okkurt annað. Samstundis havi eg varhugan av, at tú ikki kann renna frá hvørjum tú er, sigur hann við einum smíli.
- Men samstundis havi eg tørv og ein hug og eina trongd til at royna hetta nýggja, sigur hann í sama viðfangi.
- So nú mugu vit síggja, hvat nýggja byrjanin hevur við sær. Hvør hon er, sigur Bjarne Werner Sørensen at enda, tí nú er okkara samrøða um tvíning, samleika, list og at vera dani og føroyingur í einum at enda komin. Avbrotin av at vera í tvíningum millum tvær bygdir og aðrar av lívsins uppgávum.
Framsýningin Tíðarrúm er opin frá 14. mai til 29. mai 2016, hvønn dag frá kl. 15-18 í skipasmiðuni MEST í Havn


text:
Tuesday, June 18, 2013
Føroyar 5.2 - Hvussu ljóða Føroyar?
TÍÐINDASKRIV
Í summar verður Norðurlandahúsinum karmur um eina framførslu, sum neyvan hevur sæð sín líka í Føroyum - ella kanska ikki í øllum heiminum. Framførslan kallast "Føroyar 5.2 - Hvussu ljóða Føroyar?" Hon er eitt samanspæl millum jarðvísind, akkustik og kreativu tónlistina hjá bólkinum ORKA.
Jens L. Thomsen tónleikaframleiðari úr bólkinum ORKA og Uni Árting jarðfrøðingur hava verið runt á 5 seismiskum mátistøðum í Føroyum og upptikið seismiskar ristingar í hellu, bergi og grótbrotum fyri at finna útav, hvussu Føroyska undirgrundin ljóðar, og um ein kann spæla uppá hana. Hesar upptøkur eru síðani samansettar til tónleik. Framførslan er ein samanrenning av video, surround-ljóði og rúmi, og tað eru Jens L. Thomsen og Uni Árting sum á fyrsta sinni tóku stig til verkætlanina saman við Granskingarráðnum.
Tiltakið, sum er partur av 30 ára jubileumsskránni hjá Norðurlandahúsinum, verður í Skálanum í tíðarskeiðnum 21. juni til 13. juli kl. 13.00 allar dagar uttan sunnudag. Fyri at tryggja eina so góða uppliving sum til ber, er plássið avmarkað. Kostnaðurin er einans 30 kr. Í sambandi við tiltakið verður eisini møguleiki at “smakka” Føroyar hvønn fríggjadag og leygardag í sama tíðarskeiðið kl. 12.00-13.00. Koks ger brellbitar úr føroyskari rávøru, sum fólk kunnu njóta áðrenn sýningina. Kostnaðurin er 100 kr. fyri matin, men til ber at keypa tiltøkini hvør sær. Les meira og keyp atgongumerki á nlh.fo
Posted by Listin at 3:50 PM


text:
søkt verður eftir tveimum avloysarum
Søkt verður eftir tveimum avloysarum fyri eftirlitsfólk við svimjihylin í Stranda skúla.
Tey, ið sett verða, skulu vera tøk at loysa av tá føstu eftirlitsfólkini hava frí.
Umsøkjari, ið hevur gildugt prógv í fyrstuhjálp, svimjilærara- ella lívbjargaraprógv, hevur fyrimun.
Umsóknir skulu vera kommunuskrivstovuni í hendi í seinasta lagi 22. mars 2017, kl. 12:00,
og sendast til Denne e-mail adresse bliver beskyttet mod spambots. Du skal have JavaScript aktiveret for at vise den. ella
Sjóvar kommuna
Skúlavegur 10
490 Strendur


text:
Jógvan Hugo Gardar
29.12.2016 - 08:41
Mest umrødda umhvørvismál í norska kjakinum farnu árini er um oljuvirksemi kann setast í gongd vestanfyri Lofoten, Vesterålen og Senja. Økir sum eru kend fyri sínar ríku fiskabankar. Í avtaluni sum sitandi stjórnin hevur við stuðulsflokkarnar Vinstra og Kristiliga Fólkaflokkin stendur at einki oljuvirksemi skal byrja á hesum leiðum áðrenn 1. januar 2018. Val er til nýtt Stórting í september 2017.
Folkeaksjonen oljefritt Lofoten, Vesterålen og Senja hevur í fleiri ár stríðst ímóti oljuvirksemi, og tað sær út til at stuðulin veksur.
Næstan 50 prosent av teimum spurdu í eini kanning eru ímóti at leitast skal eftir olju uttanfyri norsku oyggjasamfeløgini Senja, Lofoten og Vesterålen.
Tað er Sentio sum hevur gjørt kanningina fyri blaðið Klassekampen, og hon vísur at 49,6 prosent av norðmonnum eru ímóti oljuvirksemi á leiðunum vestanfyri nevndu oyggjasamfeløg. 35,5 eru fyri virkseminum, meðan 15 prosent siga seg ikki at hava tikið støðu.
Flest ímóti finnast í Norður-Noregi, ar hesi oyggjasamfeløgini liggja. Har siga 56,9 prosent nei til oljuvirksemi. Tað eru líka nógv sum í Oslo, har fólk flest ikki ynskja at Noreg skal víðka um oljuvirksemi í økjum sum eru kend fyri at hava ríkar fiskabankar.
Tey sum eru mest jalig til oljuleiting eru tey sum búgva á norska vestaurlandinum, har sum millum annað oljubýurin Stavanger liggur. Har siga 38,5 prosent ja til oljuvirksemi vestanfyri Senja, Lofoten og Vesterålen. Men eisini á Stavanger-leiðini er meirluti móti oljuvirkseminum á hesum leiðum.
Tað er bara í Stjornarflokkunum Høgra og Framsóknarflokkinum at tað er meirluti fyri oljuvirkseminum.


text:
Norðingur kemur á Fuglafjørð í morgin
vinna16-03-2017 - 10:25 - Jóanis Nielsen
Norðingur siglir heim av svartkjaftafeltinum vestur úr Írlandi, teir hava 1.600 tons, sum teir skulu landa til Havsbrún í Fuglafirði, Norðingur verður á Fuglafirði fyrrapartin í morgin.
Vit á JN.fo tosaðu umborð fyri løtu síðan, teir søgdu, at verðrið var so ófantaligt á leiðini, har teir royndu, at teir avgjørdu at sigla heim, hóast teir mangla eini 400 tons í fulla last.
Veðrið er enn ólagaligt, men teir hava havt hann undan, so tað hevur gingið hampuliga skjótt, hóast alt.
Nógv skip royna á leiðini har Norðingur royndi, og fleiri eru ávegis, Borgarin og Christian í Grótinum eru júst komnir á fiskileið.
Jupiter og Tróndur í Gøtu royna eftir svartkjafti í føroyskum sjógvi.


text:
Vanliga er tað almenna , sum “gloymir”, at taka fakfeløg ella onnur inn í viðgerðina, tá tilmæli um bygnaðarbroytingar og líknandi skulu gerast. Og skapar hetta óneyðugt órógv í samfelagnum og millum “tey sum skulu útinna arbeiði”.
Nýggjasta dømi um hetta er eitt álit um skúlaskap í Tórshavn, har ein “skúlastýrisbólkur” í Tórshavnar kommunu akkurát hevur handa nakrar niðurstøður um framtíðarskúlaskap í Tórshavn. Um vit skulu trúgva portalinum hava tey onkrar niðurstøður um at lækka skúlaaldurin, ella stovna forskúlar, niðurstøður um hvussu frítíðarskúlaparturin er skipaður ella lagdur. Tað kann vera, at onkrar av niðurstøðunum kunnu brúkast – men, haldi tó, at tað er sera undarligt at síggja niðurstøður av slíkum slag, uttan at nakar námsfrøðingur hevur verið við.
Tað kann eisini vera, at eg leypi framav og at hetta ikki eru so væl gjøgnum hugsaðar niðurstøður, men eg kenni meg noyddan at koma við einari viðmerking.
Tankar um forskúlar og/ella lækking av skúlaaldrinum eru ikki so nýggjar – men, tað undrar meg at foreldur ókritiskt leggja upp til slíkt, í niðurstøðum til eitt tilmæli um skúlaskap í Tórshavnar kommunu. Vit hoyra í heilum um hvussu skúlin og skúla myndugleikin, ikki megnar sína uppgávu, og so vilja foreldur hava at børnini fáa “meira” av tí sama?
Nei, heldur áttu vit, í felag, at sett okkum saman, foreldur, námsfrøðingar, lærarar, serfrøðingar, myndugleikar og onnur, sum hava við menning av menniskjum at gera, og hugt eftir hvussu vit kunnu skapa eitt betri læruumhvørvi fyri øll. Har samanhangur og dygd eru frá vøggustovu fram til fróðskaparsetur.
Nøkur privat fólk skipaðu einaferð fyri einum degi, sum eg meini bleiv kallaður “Fólkaskúlin um 20 ár”, hetta var eitt sera spennandi átak, og eiga fleiri slíkir evnisdagar verða skipaðir, soleiðis at vit veruliga fáa ment nakrar tankar og fyri síðani at arbeiða við, at fremja nakrar veruligar broytingar í føroyska læruumhvørvinum.
So eg vil mæla til at vit í Føroyum veruliga seta okkum niður, at finna góðar og haldbarar loysnir fyri framtíðar skúlaskapin. Enn hava vit møguleikan, at gera okkurt nýskapandi.


text:
Ruth Smith
Ruth Smith, fødd 5. apríl 1913 í Vági, deyð 26. mai 1958, var ein føroyskur málari og teknari.
Ruth Smith telist sum ein tann týdningarmesti koloristurin í føroyskari myndlist. Hóast hennara skeið sum listakvinna varð stutt – hon doyði av einari syndarligari druknivanlukku í 1958, bert 45 ára gomul – kom hon at seta sín dám á málningalistina.
Innihaldsyvirlit
Útbúgving[rætta | rætta wikitekst]
Ruth Smith varð borin í heim í Vági í 1913. Faðir hennara, Johan Smith, doyði, tá Ruth var níggju ára gomul, og sum so mong í somu støðu, noyddust Ruth og systkin hennara longu frá barnsbeini av at taka fyrifallandi arbeiði fyri at hjálpa til heima. Í 1930 fór Ruth Smith til Danmarkar, har hon ætlaði at læra til sjúkrasystir. Hon fekk arbeiði í vaskarínum á Diakonissestiftelsen í Keypmannahavn, men tá ein av sjúklingunum á staðnum sá hennara skitsur, setti hann hana í samband við listakonuna Bizzie Høyer. Ruth gjørdist næmingur á Høyers tegneskole í 1933-34, og í 1936 varð hon upptikin á Kunstakademiets Malerskole, sum næmingur hjá Aksel Jørgensen professara. Hesin Aksel Jørgensen helt nógv um gávurnar hjá Ruth Smith, og skal hava sagt, at hennara sjálvsmyndir vóru millum tær bestu í norðurlendska listarheiminum. Í 1943 varð Ruth Smith liðugt útbúgvin.
Í 1945 giftist Ruth Smith við arkitektinum Poul Morell Nielsen og tey fingu tvey børn, Leif í 1947 og Louis í 1952. Tey búðu í Keypmannahavn og Lemvig í Jútlandi. Tey árini málaði Ruth býarmyndir úr Keypmannahavn og landslagsmyndir av vesturjútsku strondini. Hon var limur í listafelagskøpunum Se og Ringen. Eitt skifti, í 1947-48, málaði Ruth glas á kendu donsku glasverksmiðjuni Holmegaards Glasværk.
Aftur í Føroyum[rætta | rætta wikitekst]
Í 1948 kendi Ruth Smith seg fastkoyrda, og vildi broyta umhvørvi. Árið eftir, fluttu hon og Poul Morell Nielsen við børnunum til Føroya og búsettist í heimbygd hennara, Vági.
Upp gjøgnum fimtiárini málaði og teknaði Ruth fólk og umhvørvið í Vági, og tað er frá hesari tíðini at hon skapti síni høvuðsverk. Serliga sjálvsmyndirnar frá hesum skeiðinum eru framúrskarandi, her tvey dømi, fyrra frá 1955, og seinna – sum kom út á frímerki í 1985 – er frá 1956.
Sum málari var Ruth Smith realistur, sum strembaði eftir at lýsa tað ið eyguni og sinnið sóu. Hennara hond er eirindaleys, stuttar óróligar strikur, sum saman við skugga, ljósið og einum óvanliga góðum eyga fyri litbragdi, skapa livandi myndafløtur. Myndamálið sýnir stundum impressionistiska ávirkan, og litspælið avdúkar ørgrynni av smálutum, sum geva myndunum lív, stundum tungt og ekspressivt, stundum lætt og flákrandi.
Ein pínd listasál[rætta | rætta wikitekst]
Tað liggja ikki nógvar lidnar myndir eftir Ruth Smith. Hon var ikki útvend av sinnið, og bríggjaði seg ikki um at sýna fram. Men eftir hana lógu eitt ørgrynni av skitsum, tekningum og ólidnum málningum ið bera boð um eitt pínt listafólk, altíð ivandi, altíð leitandi eftir tí fullkomna. Lítil ivi man vera um, at hennara innvenda sinnalag gjørdi, at hon í lívinum var heldur ókend – og hon er eitt av teimum fáu føroysku listafólkunum, ið gjørdist kend og umhildin eftir sín deyða.
Í 1957 flutti Ruth Smith út á Nes, uttanfyri Vágsbygd, har hon bygdi eitt atelier. Veturin 1957-58 arbeiddi hon hart við málningunum, eftir hvat sigst, tí at hon óttaðist at missa sjónina, og ávirka av eykandi tunglyndi.
Í mai 1958 endaði lívsskeiðið hjá Ruth Smith orsaka av einari syndarligari druknivanlukku á Vágsfirði. Eftirmæli hennara í føroyskari listasøgu ber boð um ein framúrskarandi kolorist og listafólk, sum ongantíð vann framm á mál, men sum á leiðini skaraði framúr teimum flestu.
Ruth Smith fagnaður í Vági á 100-ára føðingardegnum[rætta | rætta wikitekst]
5. apríl 2013 vóru hundrað ár liðin, síðan Ruth Smith varð borin í heim. Tað varð hátíðarhildið í 6 dagar við "Ruth Smith fagnaði". Bróður hennara William Smith varð eisini fagnaður samstundis.
Myndir frá Ruth Smith fagnaðinum 5. apríl 2013[rætta | rætta wikitekst]
-
-
Sirið Stenberg avdúkaði minnisplátu yvir systkini Ruth og William Smith, sum liggja grivin lið um lið.
-
-
-
Jóannes Nolsøe heldur røðu inni á Ruth Smith Savninum
-
Bringumynd av Ruth Smith, gáva til savnið frá Lions Club Suðuroy. Gianfranco Nonne hevur gjørt hana.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- FaroeArtStamps.fo (grein hjá Anker Eli Petersen)
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
- Dagmar Warming: Ruth Smith : Lív og verk. Tórshavn: Listasavn Føroya, 2007 - ISBN 978-99918-987-0-4 (294 s., 480 Kr.)


text:
Tíðindi: Altjóða
-
67.000 fólk afturat í København í fimm ár
Fólkatalið í danska høvuðsstaðnum København hækkar støðugt. Bert hesi seinastu fimm árini frá 2011...
- 27/10/16
-
Bakkafrost heldur rimmarfast í góðu gongdini
Úrslitið hjá Bakkafrost samtakinum fyri fyrra hálvár 2016 var 437 milliónir krónur eftir skatt...
- 23/08/16
-
Luna setur met, laksurin gongur nú minni enn eitt ár í sjónum
Altjóða føroyska alifyritøkan Luna í Sørvági hevur sett met við nýggja hátti sínum at...
- 19/03/16
-
Hetta hevur ovurstóran týdning fyri Klaksvík
Hetta hevur ovurstóran týdning fyri Klaksvíkina, sigur ein ikki sørt errin borgarstjóri Jógvan Skorheim,...
- 17/03/16
-
Føroysk altjóða fyritøka latin útlendingum
Altjóða føroyska fyritøkan Vónin í Fuglafirði, sum føroyingar hava staðið fyri at bygt upp...
- 16/03/16
-
Føroya størsta vinnuliga íløga í gjørd í Klaksvík
Í hesi vikuni tók nevndin í altjóða alifyritøkuni Bakkafrost endaliga støðu til at byggja...
- 16/03/16
-
Heimsins størsta smoltstøð í Klaksvík
Um tvey ár stendur ein spildurnýggj smoltstøð í grótbrotinum á Strond í Klaksvík, sum...
- 15/03/16
-
Mærsk oljuprísurin má uppá minst 45 dollarar fyri tunnuna
Oljuprísurin má uppá í minsta lagi 45 dollarar fyri tunnuna, áðrenn tað yvirhøvur gevur...
- 10/02/16
-
Mærsk niðurskrivar oljuaktivitetir við 17 milljardir
Úrslitið hjá donsku stórfyritøkuni Mærsk var nógv verri í 2015 enn árið frammanundan. 6...
- 10/02/16
-
Atlantic Airways og Finnair í nýggjum samstarvi
Finska flogfelagið Finnair og føroyska flogfelagið Atlantic Airways hava gjørt eitt sokallað “interline” samstarv,...
- 19/01/16
-
Hesir verða ríkastu býirnir í heiminum um 10 ár
Nakrir av býunum, sum McKinsey spáar verða millum 10 av ríkastu býunum í heimininum...
- 20/06/15
-
Vaksina ímóti Ebola funnin og er á veg
Ein vaksina ímóti herviligu og deyðiligu sjúkuni Ebola er nú á veg. Hetta skrivar...
- 30/05/15
-
Tiger handlarnir hava risavøkstur
Danska Tiger handilsketan hevur veruliga vind í seglunum. Í 2014 hevði felagið Zebra A/S...
- 27/05/15
-
DropBucket fingið nýggja altjóða virðisløn
Tað gongur gott hjá donsku íverksetarafyritøkuni DropBucket og í hesi vikuni vann fyritøkan enn...
- 03/05/15
-
Danska posthúsið fer aftur at bera pakkar út leygardag
Tað tykist sum um tað mesta vendir aftur. Nú boðar danska posthúsið frá, at...
- 21/04/15
-
Banki missir ómaksgjøld av íløguprógvum
Hóast bankin eitur Nordea Bank og íløgufelagið eitur Nordea Invest, so eru partarnir juridiskt...
- 13/04/15
-
Føroyska alivinnan skapar økta sølu uttanlanda hjá JT Electric
JT Electric á Kambsdali hevði sítt besta rakstarár nakrantíð í 2014. Sølan øktist munandi...
- 12/04/15
-
Bakkafrost havt aðalfund í dag
P/f Bakkafrost hevur havt aðalfund í dag klokkan 10:00. Á fundinum luttóku 25 partaeigarar,...
- 11/04/15
-
Keyp hjá Christian í Grótinum av Larsen Seafood komið endaliga uppá pláss
Tað 116 ára gamla danska felagið “Larsen Danish Seafood” er nú aftur aktivt undir...
- 10/04/15
-
Søguligt partabrævamet í Danmark OMXC20 fer uppum 1.000
Tað gongst ógvuliga væl hjá partabrævaeigarum kring um alla verðina. Tað er sum eingin...
- 07/04/15