text:
Køge, 25. oktober 2007 kl 23.45:
Felags infofundur var í kvøld, har Petur Heðin & co skitsaðu upp spælireglurnar fyri komandi dagar. Sovorðið sum nær vit skuldu avstað í morgin, hvat vit skuldu eta, hvør sum skuldi svimja stafett, og annað. Vit trenaðu eisini róp og klapp til at brúka á stevnuni.
Aftaná hevði Johan Martin eitt heldur skemtiligt innslag við undarligum spølum, sum eg tíverri ikki fái víst tykkum beint nú, av tí at eg onga mynd tók við fartelefonini. Men eg tók hinvegin tað mesta upp á video, sum eg skal royna at fáa á heimasíðuna seinni.
umvegis flot.info


c: text/html

text:
Tíggjunda og seinasta umfarið, var tað umfarið føroyingarnir fingu flest stig, 7.
Fleiri góð úrslit vóru í gjár, m.a. vann Janus Skaale (1765) á Jay A Carr (2086), Leif Reinert Fjallheim (1667) vann á Palmar Breidfjord (1866) og Luitjen Akselsson Apol (1561) vann á Gerd Meier (1779). Helgi Dam Ziska (2553) telvaði javnt ímóti IM Bjørn Ahlander (2416).
Helgi D. Ziska telvaði aftur javnt, og hetta gav honum samanlagt 6,5 stig og 48. pláss, við eini ratingafturgongd á 7 stigum.
Av føroyingunum var Janus Skaale var tann, ið kláraði seg best, um hugt verður eftir styrkismetingunum. Janus var styrkismettur sum nr. 204 og endaði á einum 91. plássi við 5,5 stigum. Ratingframgongdin verður væntandi áleið 100 stig, so ikki kann sigast annað enn at hetta hevur verið ein góð kapping hjá Janusi, ið eisini vann ratingvirðisløn.
Fleiri aðrir telvarar høvdu eisini framgongd:
Leif R. Fjallheim 15 ratingstig, Jón í Horni Nielsen 81 ratingstig, Luitjen A. Apol ratingstig, 50 stig, Flóvin M. Tummasarson 20 ratingstig, Suni í Horni Nielsen 60 ratingstig.
Vinnari av Reykjavik Open 2017 gjørdist hollendarin Giri Anish (2771) við 8,5 stigum av 10 møguligum. Við í kappingini vóru 266 telvarar.
Endaliga støðan fyri føroyingarnar

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Størri skógarøki og lívgandi planting
Tak niður
Fyrstu umleið 20 árini var starvið skipað sum leiðari fyir sjálvstøðuga stovnin Skórøkt landsins. Síðan juni 2007, tá Skógrøkt landsins varð niðurløgd sum sjálvstøðugur stovnur, hevur virksemið verið skipað sum partur av Umhvørvisstovuni, nú sum deildin Skógrøkt. Saman við ymsum samstarvsfeløgum hevur Tróndur staðið fyri at byggja upp Gróðurstøðina í Miðhoydølum, har ein stórur partur av eftirspurninginum á plantum og runnum her í landinum verður nøktaður. Høvuðsvirksemið hevur tó verið umsitingin av skógfriðaðu viðarlundunum kring landið, og í samstarvi við Skógfriðingarnevndina hjá landsstýrinum at menna áhugan fyri planting kring landið. Minniliga Jólaódnin í 1988 broytti nógv í gomlu viðarlundunum, sum tó samstundis opnaði møguleikan fyri nýskipan av hesum økjunum, millum annað við størri fjølbroytni fyri eygað. Tróndur Leivsson varð útbúgvin í Noregi í skógarfrøði og náttúruumsiting og starvssettur í Føroyum í 1987. Tróndur Leivsson hevur eisini havt álitisstørv í norðurlendskum høpi.


text:
Vágs kommuna søkir eftir trimum verkafólkum. Talan er um tíðaravmarkað størv hjá Teknisku deild frá 03. apríl til 14. september 2018.
Arbeiði fevnir í høvuðsheitum um røkt av kommunalum ognum, umframt vanligt verkafólkaarbeiði.
Ynskiligt er, at tú hevur vitan og royndir innan verkafólkaarbeiði og hevur koyrikort.
Setanarviðurskifti
Løn sambært sáttmála millum Føroya Arbeiðarafelag og Føroya Arbeiðsgevarafelag. Talan er um tímalønt starv.
Umsókn
Skrivlig umsókn við upplýsing um útbúgving og royndir verður at senda til vagur@vagur.fo ella til Vágs kommunu, Vágsvegur 30, FO 900 Vágur.
Umsóknin skal vera okkum í hendi í seinasta lagi onsdagin 28. mars 2018 kl. 12.00
Meiri fæst at vita
Meiri fæst at vita við at venda sær til Fróða Mortensen á tlf 239302 í skrivstovutíð hjá kommununi.
Vágs kommuna


text:
Ruskplássið á Hulki:
Kommunustýrið fyri Sjóvar kommunu hevur gjørt av, at frá 11. nov 2002 skal bingjuplássið á Hulki verða mannað.
Kommunan hevur sett Jan Abrahamsen í starv 10 tímar um vikuna, at taka sær av bingjuplássinum.
Opið er hesar tíðir:
Mánadag kl.18.00 - 20.00
Mikudag kl. 18.00 - 20.00
Hósdag kl. 18.00 - 20.00
Leygardag kl. 14.00 - 18.00
Endurnýtsla:
Á økinum við ruskplássið á Hulki er ein bingja til lutir, sum er ætlað Bláa Krossi til endurnýtslu.
Gras og greinar:
Gras og greinar skulu burturbeinast í grótbrotinum vestanfyri tangan,
grótbrotið er opið leygardag kl. 10.00 - 18.00


text:
Tá spamfiltrið hjá mær í morgun boðaði frá, at ein mailur frá info@bbc.co.uk var blokeraður, var eg skjótur at loyva mailinum, hóast evnislinjan var BBC payment, og eg ikki helt meg hava keypt nakað frá enska miðlarisanum.
Eg undraðist tó, tá eg lítla løtu seinni fekk mailin og skilti, at talan var um ein heilt vanligan junkmail við fráboðan um, at eg hevði vunnið £18.000.000
Hetta er ein fittlig upphædd, sum uttan iva hevði komið væl við. Men sjálvandi var hetta ein roynd at lumpa pening burturúr mær. Heldur enn at geva mær nøkur oyru at liva fyri.
Tá eg hugdi nærri, sá eg, at mailurin hevði eina alternativa svaradressu, nevniliga bbcdebt26@yahoo.cn, og so var so slettis eingin ivi um, at talan var um junkmail. Men sum avsendari stóð info@bbc.co.uk. Eina løtu helt eg, at onkur hevði hackað mailin hjá BBC.
Eg kannaði málið nærri og fann útav, at tað ber til at senda mailar frá nærum tí mailbústaði tú vilt, uttan at hava atgongd til tann mailbústaðin. Altso er eingin hacking kravd. Tú kanst senda mail, men ikki móttaka mail frá mailbústaðnum hjá grannanum, konuni ella konkurrentinum.
Hetta er junkmailur við øgiligum dimensiónum. Faktiskt nokkso ræðandi. Ferð eftir ferð havi eg sagt við fólk, at tey ikki skulu lata nakrar persónligar upplýsingar frá sær, uttan so, at tey kenna tann, ið hevur sent hann, men flest øll kenna til BBC.
Hetta kundi líkavæl verið onkur onnur viðurkend fyritøka, ið stóð sum avsendari, og søgan kundi verið meira trúlig enn tær £18 milliónirnar. Tá kann vera sera trupult at verja seg, serliga um man er eitt sindur óroyndur á netinum.
Um ein teldubandittur vildi, so kundi hann t.d sent ein mail frá Jørgen Niclassen til Kaj Leo um at seta meg sum landstýrismann í innlendismálum, ella okkurt annað líkandi, og dupulttjekkaði Kaj Leo ikki mailin, høvdu vit møguliga sloppið burturúr BADH veldinum.


text:
06. Mai 2018
Fyrsta brotið í røðini For hundin, eri eg bundin? er við Helga Dam Ziska. Tær komandi fýra vikurnar verða filmsklipp við kendum persónum, har hesir eru við til at varpa ljós á bundinskap. Hini klippini eru: royking og doping. ...
05. Mai 2018
Við spurninginum “For hundin, eri eg bundin?” vil Fólkaheilsuráðið varpa ljós á bundinskap og vóna at fólk verða meira tilvitað um bundinskap.
26. Apr 2018
Árligi ruddingardagurin í Vági, sum verður leygardagin 28. apríl, verður í ár skipaður sum eitt ABC - tiltak, har borgarar í Vágs kommunu eru virkin saman, bæði likamliga og sosialt, og eru hugbundin um uppgávuna (at rudda) - og eru hetta nettupp kjarnuhugtøkini í ABC fyri sálarliga heilsu.
19. Apr 2018
Vit gleða okkum til at fylgja við, hvussu tey fara at seta átakið í verk og skapa karmar fyri betri sálarligum heilsuumhvørvi í kommununi
18. Apr 2018
Vit roykja 60 tons av tubbaki um árið
06. Apr 2018
Leygardagin er alheims heilsudagur hjá WHO undir slagorðinum:
Heilsa sum tað fremsta og heilsa fyri øll allastaðni.
28. Mar 2018
Tá Mattias var 15 ára gamal, tók pápi hansara lívið av sær. Hetta setti djúp sár í sinnið á unga Mattiasi, sum ikki vildi viðurkenna, at pápin hevði gjørt hesa ræðuligu gerð.
20. Mar 2018
Hóast nógva vitan um avleiðingarnar av tubbaki og nógvar tøkar loysnir, sum kunnu minka um vandan fyri hjartasjúkum, er vitanin hjá almenninginum, um at tubbak er ein av høvuðsorsøkunum til hjarta-æðra-sjúkur, avmarkað, sigur WHO.


text:
Lýsing
Bil Minitaxa 96 Sp/F søkir eftir einari fyrikomandi støðvakt, at starvast á støð okkara í Havn, at byrja skjótast til ber.
Tín uppgáva, sum støðvakt, verður m.a. at taka ímóti bíleggingum beinleiðis, umvegis telefon, teldupost og at skipa koyriætlanina fyri bilar okkara. At røkja kioskina verður eisini ein partur av tínari uppgávu.
Tú verður partur av okkara toymi av støðvaktum og arbeiðir á støð okkara á Farstøðini í Havn.
Vit vænta, at tú:
- Ert væl skipað/ur
- Ert tænastusinnað/ur og dugir væl at samskifta
- Dugir at arbeiða sjálvstøðugt og at taka ábyrgd
- Hevur grundleggjandi telduførleika á brúkarastøði
- Ert málsliga væl fyri í norðurlendskum og enskum
Starvið er mett at vera umleið 32 tímar um vikuna, og er í skiftandi vaktum. Um viðkomandi ynskir at hava fleiri tímar, er møguleiki til tess.
Send tína umsókn við CV og/ella viðmælum á teldupost: stjori@taxi.fo.
Umsóknarfreistin er fríggjadagin 18. mai 2018


text:
TB spælur í Vági í annaðkvøld
TB | 13/03/12
Fyri aðru ferð í ár, skulu TB møta FC Suðuroy í venjingardysti. Dysturin er ein av teimum seinastu í røðini av venjingardystum, sum í ár hava eydnast rættuliga væl. Mótstøðan hevur mangan verið góð, og tí hevur venjarin fingið eina rúgvu burturúr leikarunum. At tað úrslitaliga eisini, sum oftast, hevur gingið væl, ger støðuna neyvan verri.
Seinast TB var á vitjan í Vági, eydnaðist okkara at hála ein 3-1 sigur heim við, men tað sum hevði størstan týdning, var ikki úrslitið, heldur var tað tann sannroynd, at teir yngstu leikararnar stóðu seg somikið væl. Hvussu tað man fara at ganga í annaðkvøld, er ilt at meta um, men í øllum førum verður tað spennandi at síggja, hvør formurin á leikarunum er, nú starturin til kappingarárið í Effodeildini nærkast í hvørjum. Dysturin í morgin byrjar kl 18, og verður spældur vesturi á Eiðinum í Vági.


text:
Steffan úti á Bø í Svínoy var gandakallur. Eitt heystið vóru svínoyingar á fjalli suðuri í Bergi og rættaðu á Líðarmunna. Stuttur vegur var at bera seyðin úr rætt og heim á Fløtuna (har vóru teir vanir at sleppa hagseyðinum og síðan reka hann heim til húsa). Steffan hevði tikið kenningarær, sum hann átti. Tá ið teir fóru undir at bera heim úr rættini, segði Steffan við ein drong, ið kallaður var Almarsdrongur: “Hevði tú viljað borið mær hesa ærina heim á Fløtuna!” Drongurin sýtti, tók eitt lamb húsbónda síns og skuldi fara heim við. Steffan fór tá sjálvur undir sína ær og segði við drongin, ið hevði syft lambið upp á seg: “Statt tú her!” So gekk Steffan heim og kom aftur, og enn stóð drongurin undir lambinum. “Armi stakkal, stendur tú her enn?” segði Steffan - “so gakk nú meðani!” Tá fyrsta slapp drongurin av stað við lambinum.
Ilt var ímillum Steffans og ein gandakall suðuri í Sandoy. Ein dagin, sum Steffan gekk uppi á Hamri, kendi hann ilsku á sær og helt seg vita, at hetta var sending frá sandoyinginum. So rak hann tað illa niður í eina túgvu, ið har stóð, og síðan var túgvan horvin.
Einaferð, meðan Steffan var í Havn, tosaðu embætismenninir har um at senda bát norður til Svínoyar til at lata rannsaka kistu hansara, sum hann skuldi goyma síni gandaevni í. Steffan hoyrdi graml um hetta, og tá ið menninir komu norður, var kistan tóm og botnurin úr.
Kelda: Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901
Sagnirnar eru her endurgivnar við Hammershaimbs stavseting eftir útgávuni:
Jakob Jakobsen: "Sagnir og ævintýr" , fororð eftir Mariu Mikkelsen, 1. útg. 1925, 2. útg. 1984-85.


text:
Bjarta Petersen greiddi frá hvussu honn upplívdi Harrans grøðandi hond.
Hon og maður hennara Trygvi, høvdu stríðst við at fáa børn, men Harrin kom eina løtu, tá tey minst vantaðu tað. Hetta broytti nógv í lívinum hjá teimum. Í dag eiga tey 3 børn. Bjarta og Trygvi Petersen eru á veg í missiónsarbeiði umborð á LOGOS II skipinum hjá OM (Operation Mobilisation, www.om.org)
Poul Guttesen var hin gesturin.
Tosa varð um grøðing i Nýggja testamentinum, at hava eitt ballanserað forhold til grøðing, sum ein natúrliga partur av kristnilívið.
Umveldi er at hoyra hvønn fríggjadag seinnapart kl. 16.30 og endursending sunnudagin kl. 15.00
Vertur: Preben Hansen


text:
Fjarlestrardepilin á norðurlendskari ráðstevnu
Tórsdagin 2. Juni var norðurlendsk ráðstevna á University College Sjælland í Roskilde, har evnið var Fremtidens Undervisning.
Ráðstevnan verður skipað av FLUID (Foreningen for Fleksibel Uddannelse i Danmark) í samstarvi við UC Sjælland, NORDPLUS, verkætlanina Nordic Study Lab og IDA Education.
Innbodnir fyrilestrarhaldarar hildu framløgur. Dennis Holm, borgarstjóri, varð boðin til ráðstevnuna at halda framløgu um Fjarlestrardepilin í Vági, sum eitt dømi um nýskapandi útbúgvingarstovn í einum lítlum samfelag.
Umframt framløguna um Fjarlestrardepilin í Vági, vóru eisini framløgur frá granskarum á UC Sjælland, DTU (Danmarks Tekniske Universitet) og frá leiðaranum av Campus Vastervig í Svøríki.
Eisini vóru verkstovur á skránni.
Luttakararnir á ráðstevnuni koma úr øllum norðurlondum.


text:
Spennandi tiltak fyri skapandi fólk og vinnur verður í Tórsgøtu í Havn vikuskiftið 16-18. februar.
Hetta er annað árið at Sýran Design og Hugskotið skipa fyri Style Jam, sum er avbjóðingin har stílistar, designarar, skræddarar, fotografar, filmsfólk, frisørar, make-up artistar, bindifólk o.o. arbeiða saman um at skapa bestu stílingarnar, har kravið eisini er at gera pløgg og tilhoyr til settini.
Í Reinsarínum
Farið verður til verka fríggjakvøldið 16. februar 2018 kl. 17.00 og hildið verður á til sunnudagin 18. februrar kl. 17.00. Úrslitini verða løgd fram fyri dómarunum sunnukvøldið kl. 18.
Vinningur
Vinnandi bólkurin fær 20.000 kr frá Vinnuframa umframt ráðgeving frá Hugskotinum til menning av vinnandi hugskotinum. Harumframt fær vinnandi bólkurin møguleika at vísa fram vármótan 2018 í blaðnum HON.
Tað eru Sýran Design og Hugskotið, sum vilja menna vitan og samstarv innan design, stíling og kreativitet saman við Á handlunum, sum eru høvuðsstuðlar.
Tiltakið er ókeypis.
Øll yvir 16 ár eru hjartaliga vælkomin og tað er onki krav um útbúgving innan økini.


text:
Ráðstevna um tinnitus í Spaniastovu
Leygardagin verður ráðstevna um hoyriskaðar
Hóast ung fólk dagliga ganga við fartelefonum í lummanum og oyrabúffum í oyrunum og harvið kunnu hoyra tónleik í super góðari góðsku nær sum helst, hvar sum helst og so ofta teimum lystir, so ána vit ikki, hvussu støðan er við hoyrnini, ella hvønn veg tað gongur.
Men nú verður evnið tikið upp á ráðstevnuni ‘Ansa eftir hoyrnini – hon skal halda alt lívið’, sum verður hildin í samband við ársins Summarfestival.
Tað, sum eigur at fáa alarmklokkurnar at ringja, og sum ger hesa ráðstevnu sera viðkomandi, er ein altjóða kanning sum vísir, at fjórði(!) hvør ungur persónur gongur við einum skaða í hoyrnini orsaka av hørðum tónleiki beint inn í oyrini.
Fært tú tinnitus, so kanst tú fáa trupulleikar við svøvninum og alvorligar avbjóðingar við hoyrnini seinni í lívinum – og larmur er størsta orsøk til tinnitus.
Meðan ljóðkeldurnar fyri fáum árum síðani vóru fáar og við vánaligari ljóðgóðsku, so er støðan við nýggju mobiltøknini broytt fullkomiliga eftir stuttari tíð, og vit eru helst í ferð við at fáa eitt nýtt ættarlið av ungum fólkum við skaðum í hoyrnini.
Tað vísir ein kanning, sum er publiserað í Nature Scientific Reports (http://www.nature.com/articles/srep27109).
Jú, harðar konsertir og avspælarar beint inn í oyrini geva so mongum sum fjórða hvørjum ungum skaða í hoyrnina, vísir kanningin.
Fyrr vóru tað maskinrúm, flakavirkir og líknandi arbeispláss, sum vóru orsøk til skaðar í hoyrnini. Í dag fáa fólk skaðarnar í frítíðini. Til dømis hava flogskiparar í eini kanning sagt, at teir ikki fingu trupulleikarnar í hoyrnini av arbeiðinum, men av tí harða tónleikinum í oyrabúffunum, sum teir lurtaðu eftir í frítíðini.
Granskarar, sum eitt nú Susanne Nemholt, ið luttekur á Tinnitus ráðstevnuni í samband við Summarfestivalin í ár, eru sera áhugaði í Tinnitus, tí tað kann vera eitt tekin um ein skaða í hoyrnini, sum kann geva álvarsligar trupulleikar við hoyrnini seinni í lívinum.
WHO metir, at heili 1,1 milliard ung um allan heimin eru í vanda fyri at fáa skaðar í hoyrnina orsaka av skeivari nýtslu av hørðum tónleiki beint inn í oyrini.
Samstundis eru tað sera fá ung, sum fara til lækna, tá tey merkja okkurt í hoyrnini.
Hóast vit ikki hava nakra vitan um støðuna í Føroyum, so er tað eyðvitað, at neyðugt er við einum munadyggum innsatsi at fyribyrgja Tinnitus.
Júst fyribyrging verður eitt evni, sum Jutta Helgadóttir fer at tosa um á Tinnitus ráðstevnuni. Eisini seta Summarfestivalurin og Trygd fokus á hetta evnið við at bjóða út ókeypis hoyravernd til øll, sum koma á Summarfestivalin. Harumframt luttaka Susanne Nemholt, Cand. mag. í audiologopædi og Ph.d. granskari í Tinnitus og Bjarki Ellefsen, yvirlækni á hoyrna deildini á Landssjúkrahúsinum. Eisini verður frumframførsla av tónleikaverkinum The Relief eftir Eyðun Ranason Nolsøe og hugnaliga KaféNú við Hervør Eyðunsdóttir.
Ætlanin er eisini at stovna felag fyri Tinnitus rakt.
Tinnitus ráðstevnan ‘Ansa eftir hoyrnini – hon skal halda alt lívið’ byrjar kl. 14:00 í Spaniastovu í Klaksvík leygardagin tann 6. august.
Ráðstevnan er fyriskipað saman við Trygd, Hoyrnini, Pedagogfelagnum, Klaksvíkar kommunu og Summarfestivalinum.
Tað er ókeypis at luttaka og ráðstevnan er fyri øll áhugað.


text:
Egina
Egina (grikskt: AίYιva - Aígina [ˈeʝina], g verður úttala sum føroyski bókstavurin j) er ein oyggj í Grikkalandi. Oyggin hoyrir til tær Saronisku oyggjarnar, sum liggja beint sunnanfyri og í ein útsynning av Athen og Pireus í tí Saronisku Víkini. Tær størstu av Saronisku oyggjunum eru: Salamis, Angistri og Poros. Onkuntíð verða oyggjarnar Hydra, Dokos og Spetses roknaðar uppí tær Saronisku oyggjarnar. Egina liggur bert 27 km frá Athen, ferjur og skjóttgangandi bátar sigla fleiri ferðir dagliga millum oynna og meginlandið. Egina er ein kommuna í Attika landslutinum.
Tær størstu bygdirnar á Egina eru hesar: (tølini í klombrum er fólkatalið, sum tað var í 2011)
- Egina (7253)
- Kypseli (2124)
- Mesagros (1361)
- Perdika (823)
- Vathy (1495)
Egina býur er høvuðsbýur á oynni og liggur í útnyrðingshorninum av oynni. Av tí at fjarðstøðan til Athen er so lítil, eru tað nógvir athenbúgvar, ið ferðast til oynna, og fleiri eiga frítíðarhús á oynni. Fólkatalið á oynni er umleið 13.000. Oyggin er 87,41 km2 til støddar, til samanberingar kann nevnast, at Borðoy er 96 km2.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Hvat er eitt steinslag?
Eitt steinslag (mineral) er eitt natúrliga íkomið, ólívrunnið fast evni við ávísum evnafrøðiligum formli og einum eyðkendum krystallskapi. Flestu steinsløgini eru samansett av eiri frumevnum, eitt nú Si, Mg, Al, O, Fe. Tó finnast steinsløg sum gull (Au), diamantur (C), kopar (Cu), ið einans eru gjørd av einum frumevni. Olivin hevur formilin (Mg, Fe)2SiO4. Steinsløg kunnu greinast og navngevast við einfaldum eyðkennum sum liti, herðu, skini o.s.fr., men verða eisini greinað nærri við t.d. sjóneykum, evnafrøðiligum kanningarhættum. Teir fysisku eginleikarnir hjá steinsløgunum eru tætt knýttir at evnafrøðini, og hvussu grundevnini sita í sonevndu krystallgrindini ella -rimarverkinum.
Upprunasteinsløg og tilkomin steinsløg
Steinsløg, ið vaksa (krystallisera) beinleiðis úr grótbræðingini, verða nevnd upprunasteinsløg. Í Føroyum eru upprunasteinsløgini feldspatt, olivin, pyroksen, magnetitt og ilmenitt. Nógv onnur steinsløg eru í føroyskum basalti, men tey eru umgjørd upprunasteinsløg ella úrskild í rivum og poknum burtur úr vatni, sum er seyrað gjøgnum grótið.
Kvartssteinar
Kvartssteinar eru ein serligur bólkur, har øll steinsløgini eru evnisliga samansett sum kisilsúrni (SiO2). Hóast hetta hava steinsløgini sera ymiskt skap og útsjónd. Bjargkrystallur er einasti kvartssteinurin við veruligum krystallum, hann veksur í sekskantaðum strýtum. Kalcedon, opalur, agat og jaspis eru kvartssteinar, sum eru skapleysir.
Soðsteinar
Soðsteinar (zeolittar) eru úrskildir burtur úr vatni, sum hevur runnið gjøgnum rivur og poknur í grótinum, tá tað enn var heitt. Soðsteinarnir eru evnisliga nær skildir, men í skapi eru teir sera ymiskir. Mest vanligu soðsteinarnir eru mesolitt, stilbitt og chabasitt. Í Føroyum eru eini 15 sløg av soðsteini, og eru teir høgt í metum hjá mineralsamlarum, ið stundum vitja Føroyar fyri at finna hesar.
Onnur steinsløg
Nógv onnur steinsløg eru vanlig í basaltinum, t.d. pyritt, sum er ein suld, og grønjørð sum er eitt av nógvum leirsteinsløgum. Kalsitt er somuleiðis at nna í poknum og størri holum í basaltinum. Eisini eru onkur steinsløg úr reinum grundevnum, t.d. kopar.
At kenna steinsløg
Krystallskap
Hóast krystallskapið í teimum ymsu steinsløgunum kann bólkast í einans 7 fylki eftir ávísari symetri, hava steinsløg hvør sítt serstaka vakstrarkap; tey kunnu vera stabbut, kornut, nálaskapað, trevjut, strýtuskapað, plátuskapað o.s.fr. – onkur steinsløg eru skapleys.
Litur
Hvørt steinslag hevur sín serliga lit. Ofta eru smáar nøgdir av ymiskum fremmandum grundevnum blandað upp í, sum geva ymiskar litir. Eisini kann eitt tunt jaður av onkrum fremmandum tilfari sita á yviratuni, sum gevur ein falskari lit.
Strikulitur
Liturin, sum eitt steinslag hevur, tá tað verður knúst, nevnist strikuliturin. Hann kann síggjast við at draga steinin eftir einari porselensplátu og hjálpir til at kenna steinslagið.
Kloyving
Nógv steinsløg kunna kloyvast. Onkur teirra kloyvast bara ein veg, onnur tveir ella tríggjar vegir. Kloyvingin kann vera reglulig ella óreglulig, og vinkulin millum kloyvingsvegirnar kann eisini vera ymiskur alt eftir, hvat steinslagið er. Kloyvingin sæst sum beinar rivur í krystallinum.
Brot
Tá ið steinsløg brotna uttan at kloyvast, kann brotið verða ymiskt; ójavnt, stabbut, skeljut ella splintrut.
Skin
Skinið sigur nakað um, hvussu ljós verður kastað aftur av einum krystalli. Dømi upp á skin eru m.a. metal-, glas-, diamant-, silki-, perlu- ella feittskin. Summi steinsløg skína ikki og eru matt.
Gjøgnumskygni
Gjøgnumskygni er treytað av, hvussu ljós ferðast gjøgnum eitt krystall. Onkur teirra eru gjøgnumskygd soleiðis, at tað ber til at síggja ígjøgnum tey. Onnur eru kám, tá kann bara litur síggjast ígjøgnum, og nøkur eru ógjøgnumskygd, soleiðis at einki ljós sleppur ígjøgnum.
Evnistyngd
Steinsløg viga ymiskt, flestu ljósu steinsløgini hava eina evnistyngd umleið 2,7, meðan nógv myrk steinsløg hava evnistyngd yvir 3. Málmsteinar eru serliga tungir við evnistyngd um 4 ella meir, meðan soðsteinar eru lættari enn flestu onnur steinsløg – við evnistyngd á umleið 2.
Herða
Herðan á einum steinslagi verður kannað við at skava við negl, knívi ella einum øðrum steinslagi. Sonevndi Mohstigin hevur tíggju útvald steinsløg. Eitt steinslag við einum hægri stigartali er harðari og kann skøva í øll tey, sum hava eitt lægri tal.


text:
Ger vinir tínar bilsnar við hesum frálíku kynstrum við kortum.
Vegleiðingarnar, sum eru lættar at fylgja, vísa, hvussu tú finnur fjald kort, avdúkar fýra ess á rað, letur eitt útvalt kort leypa út úr kortunum og mangt, mangt annað.Bókin lærir teg teir týdningarmestu grundsteinarnar í gykli við kortum. Tey lumpisligu blandini,at taka snildisliga av og at geva fimi.Tú kanst lesa um nakrar av heimsins kendastu gyklarum og fáa prei um,hvussu tú kanst gera framførðslur tínar minniligar hjá áskoðarunum.


text:
Nýtt Sjálvstýri fer komandi fýra árini at seta hjálp inn í mun til brekið, sum tann einstaki borgarin ber. Aldurin skal framyvir ikki vera ein forðing fyri, at fólk fáa neyðugu hjálpina
Í seinastuni hava vit hoyrt um ung fólk, sum ikki fáa hjálp, tí tey eru ov ung. Somuleiðis síggja vit eldri fólk, sum heldur ikki fáa hjálp, tí tey eru ov gomul.
Hetta fer Nýtt Sjálvstýri komandi fýra árini at bøta um. Fokus fer at verða sett á, at tað at bera brek, eigur ikki at tengjast at aldrinum.
ST sáttmálin fyri fólk, ið bera brek eigur eisini at fevna um fólk omanfyri 67 ár. Somuleiðis eiga fólk undir 67 ár at fáa hjálp, hóast brekið, tey bera, er eitt brek, sum vanliga sæst mest í aldurdóminum.
Fólk gerast nógv eldri í dag enn fyri fáum árum síðani, og tí síggjast eisini sjúkur og brek hjá fólki í øllum aldri, sum vit ikki hava sæð áður. Tí er neyðugt við nýhugsan innan bæði brek- og eldraøkið.
Rúna Sivertsen
Valevni til Klaksvíkar býráð
I okkara heilsuverki siggja vit oftari og oftari, at menniskju koma i ringar livsumstodur, vegna at heilsuverki hevur knytt aldur og sjukur saman. Eitt sera tyduligt skeringspunkt er eftirlonaraldurin. Gerst ein illa sjukur adrenn 67 ara aldur, soleidis at vidkomandi hevur bruk fyri hjalp og/ella røkt dognid runt, so er onki tilbod til vidkomandi vegna at aldurin er ov lagur. Gerst ein hinivegin sjukur eftir eftirlonaraldur, har torvur er a studli til at vidlikahalda sociala livid, so eru eingi tilbod at heinta, ti sjukan, vegna aldurin, verdur rokna sum eitt ellisbrek. Imedan yngri folk faa studul til at hjalpa at forka seg runt i samfelagnum, so er to onki butilbod, um vidkomandi gerst so sjukur, at torvur er a ti. Men er ein farin um eftirlonaraldur, so er eitt nytt buplass nærum einasta tilbod, sama hvor trupuleikin er.
Tad er alneydugt, at vit framyvir fara at hyggja at torvi og ikki at aldri.


text:
Mynd: Jens Kristian Vang, portal.fo
Um at rópa hart og virða fakligheit
Altjóða ljósmøðradagur var 5. mai, og 12. mai var altjóða dagurin hjá sjúkrarøktarfrøðingum.
Tillukku allar ljósmøður og sjúkrarøktarfrøðingar, og eitt herðaklapp til allar aðrar fakbólkar, ið dagliga arbeiða í føroyska heilsuverkinum. Hvønn dag og hvønn tíma í samdøgrinum stríðast tit við eldhuga, umsorgan og fakligu førleikum tykkara, at gera tað besta fyri allar føroyingar.
Og júst fakligi serkunnleikin, eigur at vera grundarsteinurin undir skipanini av føroyska heilsuverkinum.
Siðvenjan hevur eisini verið, at besta fakliga leiðsla verður sett, at leiða sítt serøki. Eitt nú er fysioterapeutur leiðari á fysioterapideildini, og á rannsóknarstovuni er bioanalytikari leiðari. Innan sjúkrarøkt er útbúgvingin bygd soleiðis upp, at holl grundútbúgving sum sjúkrarøktarfrøðingur er grundarlag fyri ymiskar eftirútbúgvingar, ið geva serførleikar innan ymsar sergreinar. Tí hevur tað verið ein sjálvfylgja, at tann við bestu útbúgving innan viðkomandi sergrein verður settur at leiða arbeiðið. T.d. er leiðarin á Gigni serútbúgvin heilsufrøðingur. Á skurðdeildini á Landssjúkrahúsinum eru tvær sergreinar innan sjúkrarøkt – bæði skurð og anæstesi. Hóast báðar greinar eru sjúkrarøktarfakligar, mugu tveir leiðarar til at leiða arbeiðið - ein við serútbúgving innan skurð og ein við serútbúgving innan anæstesi.
Mett verður ikki, at útbúgving sum sjúkrarøktarfrøðingur er nóg mikið at leiða sergreinarnar, og tí er ein leiðari við viðkomandi serútbúgving settur at leiða hvørt serøkið, hóast tað er sama deild.
Barnakonuøkið er sergrein hjá ljósmøðrunum – tvs. bæði viðgonga, føðing og barsil. (Hetta kann lættliga kannast nærri á heimasíðum hjá lærustovnum og galdandi lóggávu). Tað merkir ikki, at sjúkrarøktarfrøðingar ikki kunnu arbeiða á barsilsøkinum, men at tann við serútbúgving sjálvandi eigur at leiða arbeiðið.
Tá leiðslan á Landssjúkrahúsinum tekur leiðsluna av barsilsøkinum frá ljósmøðrum og setir leiðara við grundútbúving innan sjúkrarøkt, gera tey greitt brot á hesa siðvenju, og tað er als ikki fakligt grundað.
Tí er tað ørkymlandi og hugstoytt at forkvinnan hjá sjúkrarøktarfrøðingunum tekur undir við avgerðini og beinleiðis pástendur, at avgerðin er í lagi. Barsilstíðin krevur góða røkt, men eisini sera nógv annað, ið krevur serútbúgving.
Ikki er sannlíkt, at forkvinnan hevði skilt og góðtikið, at ein sjúkrarøktarfrøðingur uttan eftirútbúgving sum heilsufrøðingur, varð settur sum leiðari fyri Gigni. Ella at ein ljósmóðir fekk hetta leiðarastarv.
At leiðslan á Landssjúkrahúsinum brýtur hesa siðvenju - at tann við serútbúgving hevur leiðsluna á einum serøki - hava allar ljósmøðurnar á Landssjúkrahúsinum gjørt vart við og mótmælt, bæði innanhýsis og í Heilsu- og innlendismálaráðnum, uttan úrslit. Tí valdu tær at senda eina kæru um m.a. hesi viðurskiftini. Ein kæra, ið er fakliga grundgivin, um ein lesur viðmerkingarnar til kærupunktini.
Serliga hugstoytt og óskiljandi er tað tí, at forkvinnan hjá sjúkrarøktarfrøðingunum hartar ljósmøðurnar fyri m.a. at “rópa harðast”, ongan vilja hava til at fáa arbeiðið at virka, og krevur starvsrættarlig tiltøk.
Sigur hon veruliga, at starvsfólk ikki mugu gera vart við umstøður, ið ikki kunnu góðtakast? Meinar hon, at ógrundaðar leiðsluavgerðir (og jú, tær eru ógrundaðar, um leisturin frágreiddur omanfyri er galdandi) ikki skulu mótmælast - og um tað verður gjørt, so skulu starvsrættarlig tiltøk gerast?
Meinar hon í fullum álvara, at starvsfólk ikki mugu rópa hart og eiga at fáa ávaring ella verða uppsøgd, um tey gera tað?
Ein googleleiting kann skjótt vísa, hvør hevur rópt hart um viðurskiftini hjá limum sínum í almennu fjølmiðlunum, og tað eru ikki ljosmøður. Hetta merkir sjálvandi ikki, at vit ikki stuðla slíkum rópum, tí tað er júst tað, ið er neyðugt, tá órímiligar avgerðir og viðferð fer fram frá leiðslum og øðrum, ið hava avgerðarrætt og makt. Ljósmøðurnar áttu allarhelst at rópt hart nógv fyrr og nógv oftari.
At ein fakfelagsleiðari skal hótta og brúka slíkar grundgevingar mótvegis øðrum fakbólki er tí sera ørkymlandi, og sigur ikki frá góðum grundleggjandi fakfelagshugburði, um samanhald og um at verja rættin at mótmæla, uttan vanda fyri ávaring ella uppsøgn.
Uppáhaldið um, at ljosmøðurnar ongan vilja hava til at fáa arbeiðið at virka, er eisini sera hugstoytt. Veruleikin er, at ljósmøðurnar í nógv ár hava arbeitt lið um lið við hinar starvsbólkarnar á føðideildini við einari trýbýttari deildarleiðslu, og ljósmøðurnar hava ikki kravt nakra broyting, hóast avbjóðingar og hóast hetta er serøkið hjá ljósmøðrum.
Ljósmøðurnar eru als ikki ímóti broytingum, men broytingar skulu verða grundaðar og til fyrimun fyri brúkaran.
Ljósmøðurnar høvdu heldur sæð at neonatalstovan, (ið er ein stova fyri ov tíðliga fødd og sjúk pinkubørn) bleiv flutt av føðideildini og at leiðslan á Landssjúkrahúsinum hevði valgt, at givið hesum serøki nøktandi umstøður. Ístaðin hevur leiðslan á Landssjukrahúsinum býtt gomlu føðideildina upp í eina burðardeild fyri seg og eina neonatal- og barsilsdeild fyri seg. Slík samansett deild finst onga aðra staðni, og er als ikki ein heppin samanseting, hvørki fyri sjúka og sárbæra nýføðingin og sperdu familjur teirra, ei heldur fyri barsilskonurnar og børn teirra.
Heldur enn at brúka óneyðugar skattakrónur uppá løgna uppbýting, har serøkið verður tikið frá ljósmøðrunum, átti hesin peningur at verið givin sperda neonataløkinum, brúkaranum at frama.
Tí mótmæla ljósmøðurnar, og vóna veruliga, at viðkomandi fakfeløg skilja og stuðla, heldur enn at hótta og niðurgera tær í stríðnum, at tryggja serøki teirra og besta tilboðið til barnakonurnar í Føroyum.
Nevndin í Ljósmøðrafelag Føroya
15. mai 2017


text:
Tíðindi
Viðv. ull
Mint verður á, at tað slepst av við ull ymsastaðni í landinum - m.a. í Klaksvík. Sí hetta leinkið ...
Kunngerð um broyting av byggisamtyktini
Broytingaruppskot til uppskot um byggisamtykt liggur her. ...
Hjartastartari
Kommunan hevur keypt ein hjartastartara. Hann hevur fast pláss í Skúlanum á Fossánesi - í tí stóru gongini. ...
Ung í arbeiði 2013
Hvannasunds kommuna fer aftur í summar at skipa fyri ung í arbeiði.Arbeiðið er ætlað ungum ímillum 14 og 18 ár, og verður í tíðarskeiðinum1.-12. juli. ...
Fyribils skrá fyri útivikuna
Kl. Ábyrgd Týsdagur 21. mai 2013 ...
Ruddingardagur og útivika
Útivika verður í kommununi í viku 21: 21.-25. mai 2013.Ymisk tiltøk verða gjøgnum vikuna - og um onkur hevur hug at skipa fyri onkrum tiltaki, ...
Kunngerð um broyting av byggisamtykini
...
Myndir kvøldskúlin 2012-2013
Myndir frá framsýningini hjá kvøldskúlanum. ...
Skrivstovan er stongd í dag 10. apríl
Skrivstovan er stongd í dag 10. apríl 2013, frá kl. 11.30 ...
Leiðari til barnahúsið IMBA
Leiðari til barnahúsið IMBA í Hvannasunds kommunu at byrja 1. apríl ella skjótast til ber Barnahúsið IMBA lat upp ...
Vatnið í Hvannasundi
Neyðugt verður at skrúva fyri vatninum í Hvannasundi frá húsunum hjá Símuni P. Sivertsen og suðureftir. Væntandi verður arbeiðið liðugt um trý-tíðina. ...
Frá umboðsráðsfundi Føroya Kommunufelags
Semja frá umboðsráðsfundi Føroya Kommunufelags.http://fkf.fo/news-semja+fra+umbodsradfundi+fk.htm ...
Val í Grønlandi 12. mars 2013
Skriv frá Ríkisumboðsmanninum í sambandi við valið í Grønlandi 12. mars 2013. ...
Komandi bygdaráðsfundur
Næsti almenni bygdaráðsfundurin, sum er ásettur at vera 11. februar, verður í staðin mikukvøldið 13. februar kl. 18. ...
Skattalisti 2011
Skattalisti 2011 Skattalisti 2011 fyri Hvannasunds kommunu liggur frammi á kommunuskrivstovuni í tvær vikur frá mánadegi 7. januar 2013. ...


text:
Innrita við fingramerki
Nú er tað vorðið uppaftur lættari at brúka Netbankan á snildfonini. Hevur tú eina iPhone ella eina Android telefon, so kanst tú nú rita inn í Netbankan sum app við fingramerki ístaðin fyri at skriva loynitalið.
Soleiðis byrjar tú
- Innrita í Netbankan sum app á telefonini sum vant
- Trýst á teir 3 prikkarnar ovast høgrumegin á skerminum
- Vel ”uppseting” ella ”settings”
- Vel ”innrita við tínum fingramerki”
Eftir hetta er klárt at brúka títt fingramerki til at innrita í Netbankan á telefonini – skjótt og lætt.


text:
15. november 2017Nr. 8001
Leiðbeining um góðkenning og treytir, tá tænastur verða keyptar til heimatænastu og eldrarøkt
1. Avmarkan og lógargrundarlag
1.1. Leiðbeiningin fevnir um keypsavtalur, treytir og góðkenningar tá tænastur verða keyptar til heimatænastu og eldrarøkt.
1.2. Viðkomandi reglur eru í § 3, stk. 2 og 3 og § 17, stk. 2 í løgtingslóg nr. 19 frá 7. apríl 2014 um heimatænastu, eldrarøkt v.m. og kunngerð nr. 111 frá 18. juli 2017 um góðkenning og treytir í sambandi við keyp av tænastum til heimatænastu, eldrarøkt o.a.
1.3. Sambært løgtingslóg um kommunalt samstarv um heimatænastu, eldrarøkt o.a. eru kommunurnar at skilja sum kommunalt samstarv ella einstøk kommuna, sum umsitur heimatænastu, eldrarøkt o.a.
2. Heimild til at keypa tænastur
2.1. Til tess at liva upp til lógarfestar skyldur hava kommunurnar, sambært § 3, stk. 2 í løgtingslóg um heimatænastu og eldrarøkt, heimild at keypa tænastur frá øðrum kommunalum samstørvum, áhugafeløgum ella privatum veitarum.
2.2. Hóast landið ikki er nevnt í løgtingslógini, er landið ein almennur myndugleiki eins og kommunal samstørv. Ásetingin er ikki ætlað sum forðing fyri, at kommunur kunnu keypa tænastur frá eitt nú almannaverkinum og heilsuverkinum.
2.3. Móti kostnaði, kunnu kommunur lata aðrar veitarar standa fyri eitt nú mattænastu til heimabúgvandi borgarar ella at veita flutningstænastu, sum er knýtt at tilboðum innan eldrarøktina. Til ber eisini at keypa tøk røktarheimspláss frá øðrum kommunum, og hava kommunur serliga tænastu á ávísum øki, eitt nú endurmenning, meðan aðrar ikki hava hesa somu tænastu, kunnu kommunur keypa slíkar tænastur frá hvørjum øðrum.
3. Góðkenning av veitara
3.1. Áðrenn kommunur keypa tænastur, skulu tær góðkenna tænastuveitaran, sbrt. § 2 í kunngerð um góðkenning og treytir.
3.2. Endamálið við góðkenningini er at tryggja, at øll fyrivarni og atlit í sambandi við tænastuna verða tikin áðrenn tænastan verður keypt og veitt soleiðis, at vissa fæst fyri, at tænastan er í samsvari við almennar galdandi reglur og tænastustøðið hjá kommununum.
3.3. Neyðug loyvi og góðkenningar skulu fáast til vega, sbrt. § 2 í kunngerð um góðkenning og treytir.
3.4. Keypa kommunur mattænastu, eiga tær at tryggja, at neyðug loyvi eru fingin til vega, eitt nú møgulig góðkenning frá Heilsufrøðiligu Starvsstovuni.
3.5. Hølisviðurskifti eiga at vera hóskilig til nýtta endamálið, sbrt. § 2, nr. 3 í kunngerð um góðkenning og treytir. Kommunurnar eiga at tryggja, at atkomuviðurskiftini eru í lagi. Atkoma uttandura og atkoma inn og úr hølunum eigur at verða skipað soleiðis, at øll kunnu nýta hølið ótarnað.
3.6. Keypa kommunur sjúkrarøkt, fysioterapi, ergoterapi o.a. frá privatum veitara, eiga kommunurnar eisini at tryggja sær, at veitarin hevur neyðuga løggilding frá almennum myndugleikum til at veita tænastuna. Heilsustarvsfólk eru fevnd av autorisatiónslógini og sálarfrøðingar av psykologlógini.
3.7. Reglurnar í kunngerð um góðkenning og treytir forða ikki fyri smidleika í mun til landafrøðilig og serføroysk viðurskifti. Her verður serliga hugsað um tey smáu plássini í Føroyum, har fjarstøðan millum ymsu økini kann gera tað torført at veita somu tænastu til allar borgarar í økinum. Sum dømi kann nevnast, at í staðin fyri, at matur verður fluttur frá meginøkinum til útoyggj til einstakar borgarar, ber til í samráð við borgaran, at keypa tænastu frá fólki í oynni, og eigur rúm at vera fyri tílíkum loysnum.
4. Tænastur, sum verða keyptar frá almennum myndugleikum
4.1. Keypa kommunur tænastu frá almennum myndugleika, eitt nú sjúkrahúsi, er ikki neyðugt at góðkenna veitaran, sbrt. § 3 í kunngerð um góðkenning og treytir. Í tílíkum føri, verður mett, at neyðug trygd er fyri, at tænastan lýkur lógarásett krøv í mun til góðkenningar og loyvir.
5. Keypsavtalur
5.1. Krav um skrivliga avtalu millum partarnar er bæði í § 17, stk. 2 í løgtingslóg um heimatænastu og eldrarøkt og í § 4 í kunngerð um góðkenning og treytir. Kravið í § 17, stk. 2 í løgtingslógini fevnir um gjald fyri tænastu, meðan § 4 í kunngerðini fevnir um treytir í sambandi við keyp av tænastum. Neyðugt er bert við eini avtalu heldur enn tveimum.
5.2. Kravið, um skrivliga avtalu um keyp av tænastum, hevur til endamáls at fyribyrgja, at munnligar avtalur verða gjørdar, sum ikki eru nóg víðfevnandi og nágreiniligar, og har trupult er at prógva, hvat er avtalað, skuldi ósemja tikið seg upp.
6. Treytir í sambandi við keyp av tænastum
6.1. Í § 4, stk. 2 í kunngerð um góðkenning og treytir eru tær treytir ásettar, sum kommunurnar eiga at taka hædd fyri, áðrenn tær keypa tænastur frá øðrum veitara.
6.2. Innihaldið í tænastuni
Kommunurnar eiga at vita nágreiniliga, hvørjar tænastur tær keypa. Tí skal avtalan hava greiðar ásetingar um innihaldið í tænastuni, sbrt. § 4, stk. 2, nr. 1 í kunngerð um góðkenning og treytir soleiðis, at eingin ivi er um, hvat tænastan fevnir um, eitt nú hvørt talan er um fast ella tíðaravmarkað búpláss, umlætting, dagtilhald o.s.fr., og hvat tænastan ikki fevnir um, eitt nú hvørjar dagar dagtilhaldið er stongt.
Kommunurnar seta fram krøv um góðsku til veitaran. Krøvini eiga at endurspegla tænastustøðið hjá kommununum, tá tað kemur til innihald og tænastuveiting. Krøv um góðsku eiga at vera saklig og ítøkilig, og ikki vera kappingaravlagandi.
6.3. Treytir fyri tænastuni
Avtalan skal fevna um, hvørjar treytir eru fyri tænastuni, sbrt. § 4, stk. 2, nr. 2 í kunngerð um góðkenning og treytir . T.d. kann nevnast:
1) nær tænastan skal veitast, undir hesum hvussu ofta,
2) hvar tænastan skal veitast, t.d. inni á røktarheimi, í heimi borgarans ella í privatum viðgerðarhøli,
3) hvussu tænastan verður verður veitt, eitt nú um mattænastan skal heintast ella koyrast út,
4) møguligar tryggingar í mun til tænasturnar, og
5) handfaring av skjølum og trúnaðarupplýsingum, sí persóndátalógina.
6.4. Tíðarskeið
Avtalan skal fevna um tíðarskeiðið fyri keyptu tænastuna, sbrt. § 4, stk. 2, nr. 3 í kunngerð um góðkenning og treytir, eitt nú
1) nær tænastan byrjar,
2) nær tænastan endar, og
3) nær tænastan skal endurskoðast.
6.5. Gjaldstreytir
Avtalan skal fevna um gjaldstreytir, sbrt. § 4, stk. 2, nr. 4 í kunngerð um góðkenning og treytir soleiðis, at partarnir vita nær, hvar og hvussu gjaldið skal rindast, eitt nú um goldið verður:
1) eftir uppgerð ella mánaðarliga,
2) hálvárliga ella árliga,
3) frammanundan ella aftaná at tænasta er veitt.
6.6. Uppsøgn og broyting av avtalu
Avtalan skal fevna um treytir fyri uppsøgn og broyting av avtaluni, sbrt. § 4, stk. 2, nr. 5 í kunngerð um góðkenning og treytir, eitt nú:
1) hvussu avtalan kann sigast upp ella broytast,
2) mannagongd í sambandi við mishald av avtaluni, og
3) nær avtalan skal endurskoðast.
6.7. Endamálið við tíðarfreistum fyri uppsagnum og broytingum í avtalum er, at partarnir fáa tíð til at fyrireika seg til broyttar umstøður, undir hesum at viðgera eina møguliga uppsøgn ella broyting, antin við nýggjum samráðingum við sama veitara ella við øðrum veitara. Við hesum fáa kommunurnar eisini tíð til boða borgarum frá møguligum broytingum í tænastuni.
7. Minstu ásetingar
7.1. Ásetingarnar í § 17, stk. 2 í løgtingslóg um heimatænastu og eldrarøkt og ásetingarnar í kunngerðini um góðkenning og treytir eru minstu krøv til, hvat avtalur um keyp av tænastum skulu fevna um. Avtalurnar kunnu sostatt eisini fevna um onnur viðurskifti.
Almannamálaráðið, 15. november 2017
Eyðun Mohr Hansen (sign.)
aðalstjóri


text:
Orð og lag: Steintór Rasmussen
Kavin liggur hvítur nú, sum ein dýna mjúk.
Børn og vaksin – eg og tú – øll so spælisjúk.
Reyðir kinnar, róp og gníst, á sletum og á skíð.
Vit hava øll ein kavavin – og spæla úti frí.
Er hált og ringt hjá bilum nú – á vegnum kavafjøll,
vit hava tíð at ganga nú, tað hava næstan øll,
og tá ið kuldin bítur, kom inn til heitan munn,
so aftur út at spæla øll – glað í kavanum.
Kavahús og kavabløk, kom út, kom út og síggj!
Tað flykrar og so stuttligt er at spæla kavakríggj.
Vit hava gjørt ein kavamann við spaka og við pøs,
sum hevur kular sólbrillur á síni køldu nøs.
At vakna eftir kavanátt, tá alt er bara snjó,
fór dagurin í hvítt og blátt, fór eg í klæði góð.
Føroyar er eitt paradís, í kava fínt og reint,
tá spæla vit og eta ís – til tað er myrkt og seint.


text:
Sum nakað nýtt hevur Magnus Heinason roynt eftir svartkalva í oktober mánaði. Nøgdin av svartkalva var bert umleið helvtin í mun til mai-juni í ár. Hinvegin var munandi meira at fáa av blálongu hesa ársins tíð og eisini var meira at fáa av trantkongafiski.
Lítil ella eingin munur var í kynsbúningini hjá svartkalva í oktober í mun til mai-juni. Eins og í mai-juni var meginparturin av svartkalvanum smáur rognafiskur, sum var komin stutt ávegis í kynsbúningini. Onkur hendinga rognafiskur, sum var yvir 80 cm langur, var tó komin nakað áleiðis í kynsbúningini.
Teir fáu kallfiskarnir, sum vóru komnir nakað áleiðis í kynsbúningini, kundu vera heilt niður í 50 cm til longdar. Nytrulesturin vísti, at svartkalvin vaks í miðal 2,9 cm um árið. Svartkalvin át mest svartkjaft og nøgdin var minni enn í mai-juni, møguliga tí at minni var at fáa av svartkjafti.
Les túrfrágreiðingina her.


text:
Kommunalar nevndir
Hovs Kommuna hevur ikki nakrar kommunalar nevndir, so sum Fíggjarnevnd, Teknisknevn, Vega & Havnanevnd o.s.f..
Sambært Kommunustýrisslógin ((Ll. nr. 87 frá 17.05.2000 um kommunustýri (kommunustýrislógin) Kapittul 10 § 58..
Er tað ikki álagt kommunum við færri enn 500 íbúgvum at seta nevndir til beinleiðis fyrisiting av kommunalum viðurskiftum.
Tað áliggur borgarstjóranum at taka sær av teim uppgávum, ið annars høvdu ligið hjá fíggjarnevnd ella aðrari nevnd.
Allir kommunustýrislimir luttaka á kommunustýrisfundum, har kommunal viðurskiftir verða viðgjørd.
Her ber til at taka niður ella skriva út kommunustýriðs lóggávuna.
(Ll. nr. 87 frá 17.05.2000 um kommunustýri (kommunustýrislógin)).


text:
Krøv til rottangar
Umhvørvisstovan hevur latið gjørt vegleiðing í samband við krøv til rottangar í Føroyum.
Í vegleiðingini hevur Umhvørvisstovan sett vegleiðandi krøv, sum skulu virka fyri, at rottangar, sum framyvir verða settir niður, eru lættir at tøma og røkja. Til dømis er í vegleiðingini ásett, at allir nýggir tangar skulu hava T-rør í frárenningini, og at reinsirør skulu setast á rørini báðu megin tangan. Annað nýtt krav er, at minstamark er sett fyri, hvussu væl ein tangi skal reinsa.
Vegleiðingin skal eisini forða fyri, at rottangar, sum ikki virka nóg væl, verða seldir í Føroyum.
Kunning til borgarar
Leið ikki sýru, klor ella onnur kemikalii í tangar, hvørki frá vøskum ella skolað niður í WC’num. Slík evni tálma rotingini, umframt at dálka havið.
Lat ikki vatn frá vøskum o.ø. renna óneyðugt. Jú meira vatn rennur í tangar, verri reinsar hann.
Ikki skola t.d. blæur, eingangslappar, vattpinnar, sigarettstubbar og heilivág niður í WC
Viðkomandi lóggáva á økinum
Kunngerd/111-fra-07-09-2009-um-spillivatn
Kunngerd/186-fra-05-11-1993-um-spillvatnsevju-sum-broytt-vid-kunngerd-nr-90-fra-28-september
Kunngerd/53-fra-03-05-1994-um-umhvorvisreglur-sum-seinast-broytt-vid-kunngerd-nr-111-fra-7
Kunngerð um spillivatn ásetir, at alt spillivatn skal reinsast mekaniskt áðrenn tað verður leitt á sjógv. Hetta merkir, at spillivatn frá einum húsarhaldi antin skal leiðast í egnan privatan rottanga, ella í ein størri kommunala rottanga, sum er felags við onnur húsarhald.


text:
Tað sum vitast kann um Gud liggur teimum jú opið; Gud hevur gjørt teimum tað opinbert. Ósjónliga vera Hansara, bæði æviga kraft og guddómleiki Hansara, sæst frá skapan heimsins; tað skilst av verkum Hansara; tey hava tí onga avsakan (Rómbrævið 1: 19-20)
Youtube: Faroe Apologetik
Thursday, October 11, 2012
Trúarverja í Gøtu komandi fríggjakvøldið
Eg komi at tosa á ungdómsmøtinum í Filadelfia í Gøtu, fríggjakvøldið 12 oktober, klokkan 21:00.
Evnið sum mær er givið ljóðar: 'Heilt erligt, er Bíblian álítandi'?
Fokus verður á tilgongdina frá Jesus til niðurskriving, hvør skrivaði evangeliini og nær og um handritini eru varveitt.
Komi annars eisini at tosa á møtinum í Gøtu á familjumøtinum sunnumorgum.


text:
Orð og lag: Øssur Berghamar
1. Eigur tú tann vin,
tann vinin, sum av øllum ber?
Kennir tú tann frið,
sum eina finst, har Jesus er?
Veitst tú, hvat tað er
at hvíla tryggur í hans hond,
ikki óttast bylgjurnar,
ið bróta tær í nánd?
Niðurlag: Hann gav lívinum innhald,
nú mín sál kann syngja frítt.
Hann gav lívinum innihald,
og hann fylti hjarta mítt.
Tú, sum friðleysur fjakkar um,
ongan útveg síggja kann,
kom og gev títt hjarta, títt lív til Frelsaran.
2. Einki metast kann
við lívið, tú í honum fært.
Hann teg leiða vil
so trygt ígjøgnum myrkrið svart.
Vraka tú tí ei
tann vinin, sum av øllum ber.
Lít á hann, so tú
til komu hans til reiðar er!


text:
Orð: Charles Wesley
Lag: Charles H. Steggall
Týtt: Victor Danielsen
1. Tú Ísraels Hirði og mín;
mín gleði og friður ert tú,
mín sál tráar nærri til tín
at kenna teg betur enn nú!
2. Mær leingist til fløturnar tær,
har hirði mín leiðir sín seyð;
við hjarta hans hvíla tey har,
mót hita eitt skjól finna tey.
3. Meg leið til hitt sælasta pláss,
sum fall í eins syndara lut,
har negldan til spott á ein kross
eg síggi mín Harra og Gud!
4. Áh, vís mær tín kærleik til mín,
sum bant teg til krossin hin dag!
Ei naglar, nei, kærleiki tín
tær helt á tí bannaða træ.
5. Tí elskar títt fólk nú tann stað,
og lomb tíni har føðir tú;
og kletturin, klovin hin dag,
eitt skýli er sálunum nú.


text:
Gott tjóðveldisfólk úr øllum landinum. Góðu gestir.
Tað er við stórum kenslum og takksemi, at eg standi her á flokstingi í Skopun í dag. Takksemi og djúpari virðing fyri tí mikla starvi og strevi, sum øll tit mongu her og úti um alt landið – ja, og úti í heimi við – hava útint fyri Tjóðveldi, nú vit aftur mynda landsins stjórn. Nú vit síðani seinasta floksting okkara í Runavík í fjør, hava vunnið tvey val – ímóti øllum forsagnum og hóast útlitini stundum tóktust óunnilig á leiðini.
Tjóðveldi hevur sum rørsla og sum flokkur eitt stórt og fjølbroytt lið av kvinnum og monnum, sum umboða hugsjónir og mál floksins á løgtingi, í landsins stjórn, í kommunum, á danatingi, í feløgum og felagsskapum – ja, allastaðni, har framtíðar mál verða viðgjørd og framtíðar leiðir lagdar.
Hetta er tykkara verk. Øll tit, sum hava gingið út í vindin. Hava bjóðað tykkum fram, stuðlað og virkað í feløgum og flokki. Gingið á hurðar. Eggjað. Samskift. Vart. Grundgivið. Klipt hjørtu – og vermt hjørtu. Bakað og kókað og smíðað og tikið niður.
Takk og heiður eigið tit fyri tað. Haldi, at vit í árinum, sum er farið, hava fingið prógv um tað seiggið og tað tærið, sum tjóðveldisrørslan og Tjóðveldisflokkurin hava bygt og mugu byggja á. Og tað sæst ikki minst, tá ið mest stendur á.
Nú liggur á okkum øllum at fáa tann bøin at bera, sum her er veltur. Og um hetta vóni eg at hetta floksting fer at snúgva seg.
Vit loystu møguleikarnar saman. Nú skulu vit fremja málini og avbjóðingarnar saman.
—
Í árinum, sum farið er, hava vit eisini givið okkara seinastu heilsan til kvinnur og menn, sum hava gingið undan og við lið í okkara felags hugsjón og málum. Tey minnast vit við eyðmýkt og takksemi. Og eg fari at heita á okkum øll um at reisast í tøgn eina løtu og lata hugin leita til teirra, teirra verk og teirra kæru.
—
Nú vit leggja nýggjar leiðir í føroyskum stjórnmálum, er serstakt at halda floksting í Sandoynni og her í Skopun.
Tjóðveldisflokkurin hevur átt og eigur millum sínar sterkastu stuðlar her í oynni og í Skopun. Vit hava átt tingfólk og landsstýrisfólk vald í oynni í long tíðarskeið í søgu floksins – eiga nú tingformannin heiman av Sandi og hava átt tingmann úr Skopun.
Fyri tjóðskapar- og frælsisrørsluna. Fyri nýggjar leiðir og framburð. Og fyri ta sosialu og vinnuligu bylting, ið gav fleiri fólki møguleikar at virka og liva í Føroyum, eru Sandoyggin og Skopun týðandi fyridømi.
Her settust fólk niður og fóru at vinna meira burturúr landsins tilfeingi og at troyta nýggj mið við útróðri og seinni fiskivinnu í øllum lutum. Her hava fólk ment skúlaskap, mentan og vinnu. Og her var fyrsti landsvegur gjørdur millum bygda, nevniliga millum Skopun og Sand í 1918.
Í 1902 søki kirkjufólkið í Skopun donsku myndugleikarnar um at brúka føroyskt sum kirkjumál í Skopunar Kirkju, men umsóknin varð sýtt teimum.
Árið eftir – í 1903 – varð ein stórur fólkafundur hildin beint her um leiðir, vit nú eru stødd, har fólk kom saman úr øllum landinum. Og á tí fólkafundinum helt Sandoyarprestur, A.C. Evensen, prædiku á føroyskum. Tað hevði hann sambært heimildum ivaleyst gjørt áður bæði Heima á Sandi, í eystanbygdunum og her í Skopun, hóast forboðið at brúka føroyskt mál í kirkjuni. Men fyri mong av fundarfólkinum, ið komu aðrastaðni úr landinum, var tað fyrstu ferð, at tey hoyrdu prædiku á føroyskum. Og sambært frásøgnini frá fólkafundinum, sum Kristini í Geil skrivaði í Tingakrossi, so broytti hetta hugsanina hjá fólki almikið. Sambært frásøgnini, so var annars talan um ein sera lívligan fólkafund, har J.H. Schröter, sýslumaður, sum var íðin sambandsmaður, legði harðliga eftir Jóannesi bónda um ríkisrættarligu støðuna, og Jóannes gav honum dygt aftursvar.
Kristin í Geil skrivar tó – á donskum, sum hann gjørdi í Tingakrossi tá – at fundarfólkið eftir fólkafundin “spredtes omkring i de gæstfri Værters Hjem, hvis Døre Dagen igennem stod på vid Gab for de mange Mennesker. Den skønne Bygd og dens elskværdige Folk har fra denne Dag sikkert krav på en særlig Plads blandt de mange Deltageres bedste Minder.”
Hetta gestablídnið kenna vit øll aftur í dag, og vit eru vís í at fara úr Skopun við eins góðum minnum eftir hetta flokstingið.
—-
Góðu tjóðveldisfólk.
Í søguni hjá einum fólki og í heimssøguni, eru tíðarskeið, ið vit kunnu kalla “søgulig glopp”. Hetta eru tíðarskeið, har bæði uttanhýsis og innanhýsis umstøður gera tað møguligt at fremja veruligar broytingar. Har vit hava gjørt okkum royndir. Har bygnaðir og skipanir liggja skeklaðar sundur. Har vit bæði noyðast og kunnu taka avgerðir, ið leggja nýggjar leiðir – og sum fara at mynda samfelagið og møguleikarnar í mong ár frameftir.
Dømi um hesi søguligu glopp í okkara søgu eru eitt nú aldarskiftið frá 19. til 20. øld, tá ið Jóannes Patursson bar fram sonevnda “Tilboðið” um eitt slag av heimastýri og Sambandsflokkurin varð stovnaður sum mótmæli. Tá skuldu leiðirnar leggjast við stórum vinnuligum broytingum, mentanarligum samleika og máli, skúlaskapi, skattaskipan og rættindi hjá fólkinum sum heild í landinum.
Í 1920’unum og 30’unum vóru aftur rembingar og søguligt glopp, tá ið heimskreppan leikaði og sosialt rættvísi kom álvarsliga breddan, har verkafeløg og politiskir flokkar royndu at mynda broytingar.
Eftir seinna heimsbardaga var aftur eitt veruligt jørðildi til broytingar. Fólkaatkvøðan í 1946 um alt grundarlagið undir okkara samfelag, har føroyingar valdu loysing – og sum vit kunnu hátíðarhalda 70 ára dagin fyri í september – skuldi leggja leiðina fyri framtíðina og stórar avgerðir skuldu takast. Hóast afturhaldið og verandi valdið gingu ímóti og ikki útintu fólkaviljan, so varð kortini sjálvsavgerðarætturin tá bjargaður.
Aftur í 1950’unum vóru kanska størstu sosialu byltingar í Føroyum við aðalverkføllum hjá bæði fiskimonnum og verkafólki. Og tá vóru politiskar avgerðir tiknar, ið seinni bundu okkum inn í búskaparligt heftni og studningsskipanir.
Á sama hátt var eitt avgerandi søguligt glopp, tá ið EEC-málið og fiskimarkið skuldu avgerast.
Og eftir stóru bankakreppuna í nítiárunum á sama hátt – við fullveldissamgonguni og teirri gongdini hon fekk.
Tær avgerðir og tey val, ið tá vóru tikin – og ikki minst tær avgerðir og tey val, ið ikki vórðu tikin – mynda okkara samfelag og okkara møguleikar í øllum lutum frameftir.
—
Vit standa í dag aftur í einum søguligum gloppi – og við møguleikum at leggja grundina undir tær framtíðar Føroyar, ið vit ynskja og stremba eftir.
Heimurin allur stendur fyri stórum broytingum. Stríðið um heimsins ríkidømi og vald, fer at økjast –og tíverri eru hermegi og peningavald, sum savnast á alt færri hondum, framvegis fremstu amboðini, ið mynda heimsins gongd. Ovurtroytingin av heimsins náttúrutilfeingi og trýstið á allar vistskipanir eru framvegis millum óloystu avbjóðingar heimsins. Stríð millum fólkabólkar, trúarbólkar, yvirgangur og rasisma, vinda uppá seg sum avleiðing av, at fólkaræðisligar skipanir og teir stovnar heimsins, ið eiga at skapa altjóða rættindi, ikki vinna frama.
Her mitt í havsins hjarta – í miðjum Norðuratlantshavi – hava vit allar møguleikar at gera okkara til eitt betri samfelag og ein betri heim.
Eg fari at sláa fast, at tað politiska arbeiðið og tær avgerðir, ið vit fremja komandi árini í stjórn og sum politisk rørsla í samfelagnum, fara at vera tær mest avgerandi í nýggjari tíð. Tær fara at gera av framtíðarstøðuna, livikorini og menningarmøguleikarnar hjá tjóðini og fólkinum í áratíggju og fyri komandi ættarlið.
Tað fer at vera stór mótstøða og nógvir snávingarsteinar á leiðini, sum vit longu hava sæð. Men eg eri sannførdur um, at vit megna tað, um vit standa saman um málini.
—
Eftir løgtingsvalið 1. September 2015, varð samgonguskjal undirskrivað og samgonga skipað millum Tjóðveldi, Javnaðarflokkin og Framsókn.
Hetta er á fyrsta sinni, at ein andstøða hevur vunnið valið og hevur skipað stjórn saman í Føroyum.
Samhaldsfesti, frælsi og sjálvbjargni eru tey mál, ið binda politiska arbeiðið saman.
Aðalmálið hjá samgonguni er, ”at valdið og virðini skulu út til fólkið. Vit skulu skapa einar sterkar, samhaldsfastar og sjálvbjargnar Føroyar. Vit vilja menna eitt tíðarhóskandi vælferðarsamfelag fyri alt fólkið í Føroyum, sum kann kappast við grannalondini um at draga fólk og virksemi til sín.”
Samgongan hevur sett sær høg mál á øllum økjum samfelagsins – og í øllum arbeiðinum er málið, at broytingarnar skulu fremjast og leggjast til rættis soleiðis, at tær kunnu kjølfestast í so stórum parti av politisku skipanini, sum gjørligt. Og tí eru tey stóru málini eisini sett í verk við at taka inn politisku flokkarnar, fakfólk og umboð fyri felagsskapir og bólkar, áðrenn endaligu uppskotini skulu samtykkjast og setast í verk.
Hóast ávísar byrjanartrupulleikar og hóast ósemjur fara at stinga seg upp, so eri eg sannførdur um, at teir flokkar, ið mynda stjórnina, fara at megna at fremja sín setning[HKH1] , og at júst hesir flokkar mugu ganga á odda fyri teimum broytingum, ið skulu fremjast.
Eisini havi eg álit á, at tað fer at bera til at gera semjur um tey stóru málini við fleiri flokkar á tingi.
Samgongan hevur í sínum fyrsta hálva árið longu lagt tær fyrstu leiðirnar til tær framtíðar Føroyar, ið vit hava sum mál:
- Í landsins fíggjarpolitikki er hall vent til avlop, og blokkstuðulin er fastfrystur
- Uttanríkispolitikkurin er styrktur.
- Skattalætti er framdur fyri lág- og miðalinntøkur
- Átøk fyri familjur í fátækraváða eru framd
- Átøk eru gjørd í vinnupolitikkinum og fiskivinnupolitikkinum
- Íløguætlanir eru gjørdar fyri alt landið
- Útbúgving og gransking eru styrkt
- Mentanar- og listapolitikkurin er bøttur
- Í heilsuverkinum eru gongdin í játtanum og málum vend
- Í orku- og umhvørvismálum er byrjað at gera hetta til raðfest øki
- Barsilsskipanin er longd og betrað.
Í fíggjarkørmunum, sum júst eru lagdir fram, eru munandi partar av politikki samgongunnar, settir út í kortið afturat.
Millum raðfestu málini vil eg nevna:
- Munandi átøk fyri virðisøking í fiskivinnu, landbúnaði, KT-vinnu, kreativum vinnum, maritimum tænastum v.m.
- Økt sjálvræði: Heimtøkur av málum til Føroya (útlendingamál, loftrúm, persóns-, familju-, og arvarættur)
- Átøk fyri smábarnafamiljur
- At lestrarstuðulin skal hækka munandi komandi árini
- Íløgur kring alt landið, ið kunnu skapa økismenning og binda landið saman.
- Átøk innan heilsuverkið og heilsutænastur
- Øktar játtanir til mentan, list og málpolitikk
- Íløgur í lestarsbústaðir, skúlar og hægri útbúgvingar
- Íløgur í Havrannsóknarskip
- Átøk innan grøna orku og umhvørvi
- Og mangt annað.
Men tað komandi árið verður eitt heilt avgerandi ár fyri, hvussu uppgávan og málini hjá samgonguni fara at verða framd.
Lat meg her bert nevna nøkur teirra fremstu.
- Fólkaatkvøðan um føroyska stjórnarskipan skal setast í verk
- Nýggja skipanin fyri fiskivinnuna skal leggjast fram og fáast til politiska semju og samtykt
- Nýggj pensjónsskipan skal leggjast fram, viðgerast og samtykkjast
- Nýggj skipan fyri heilsuverkið skal leggjast fram, viðgerast og setast í verk
- Alipolitikkurin skal eftirmetast
- Fólkaskúlin skal viðgerast
- Almannalóggávan, støðan hjá fyritíðarpensjónistum, psykiatriska økið og annað skulu viðgerast og broytingar fremjast
- Íløguætlan skal skal samtykkjast fyri mongu komandi árini
- Landsbanki og Búskapargrunnur skulu fáast at virka
- Útbúgvingarverkið og umstøðurnar at granska og lesa, skulu styrkjast.
samanumtikið: Nýggj tíð er komin í føroyskum stjórnmálum,
Nú laða vit tær grundir og greiða tær gøtur, sum Føroya land og føroyska tjóðin skal byggja á og menna seg eftir komandi mongu árini.
—
Lat meg stutt nema við fiskivinnupolitikkin:
Tað verður tungt horn at telgja, men vit megna tað, um vit halda málini greið.
Og tað var í tøkum tíma, at vit fingu eitt stjórnarskifti í fiskivinnupolitikkinum. Hvussu nær vit hava verið støðuni, at ognarrætturin til tilfeingið gjørdist privat ogn, hava vit sæð í uppritum til Løgtingið og vit hava sæð tað í grundgevingunum, sum eru settar fram á ting seinastu mánaðirnar.
Og tí eru málini nú sett:
– At øll føroyska fiskivinnan verður skipað undir tryggum og haldførum lógarkørmum, fyrisiting og skipanum.
– At livandi tilfeingið í føroyskum sjógvi og tey rættindi Føroyar eiga í altjóða sjógvi og hava samrátt seg til við onnur lond, eru ogn Føroya fólks og eru varandi grundarlag undir føroyska búskapinum og vælferðini hjá tjóðini.
– At Føroyar skulu gerast undangonguland at umsita allar fiskastovnar burðardygt – bæði í egnum sjógvi og í altjóða samstarvi – og at hava fremstu vitan og gransking um fiskastovnar og vistfrøðiligu skipanirnar í havinum.
– At tilfeingið er tryggjað sum ogn hjá fólkinum, og at rættindini at troyta tað eru á føroyskum hondum.
– At til ber at skapa mest møguligan virðisvøkstur og avkast í Føroyum av fiskatilfeinginum til reiðarí, manningar, virkir, fyritøkur, starvsfólk, tænastuveitarar og samfelagið alt, og at vit støðugt menna nýskapan og føroyskar førleikar í øllum pørtum av virðisskapanini.
– At tilfeingisrentan gerst so optimal sum gjørligt, og at størst møguligur partur av tilfeingisrentuni fellur til landið.
– At til ber at virka í eini marknaðargrundaðari fiskivinnu við vinnuligum frælsi undir jøvnum kappingartreytum.
– At vinnumøguleikar ikki savnast á fáum hondum, men at somu rættindi eru at bjóða seg fram at reka vinnu, og grundarlag er fyri fjølbroyttum virksemi, nýskapan og menning kring landið.
– At Føroyar støðugt menna sín leiklut og sína ábyrgd í altjóða samstarvi og avtalum um fiskiskap og fiskivinnu – og tryggja sín rættvísa part av rættindunum til felags og ferðandi fiskastovnar, umframt at samráða seg til skilagóðar avtalur við onnur lond um møguleikar og atgongd at fiska hvør hjá øðrum.
—
Størsta avbjóðingin, nú vit sita í stjórn, er tað vit kunnu rópa: At vit kunnu missa málið og ístaðin detta í skipanarligar og bygnaðarligar fellur.
Vit kenna tað øll – og tað er kent um allan heim og í heimssøguni. Vit seta okkum greið mál og hava stórar visjónir, men beinanvegin byrja forðingarnar at daga sterkari og sterkari fram: Júmen, hatta ber ikki til, tí skipanin er nú einaferð soleiðis… Júmen, hatta kunnu vit ikki gera, tí hvussu skal so hesin parturin av tí og tí skipanini og hesum bygnaðinum ella hesi greinini virka frameftir – og soleiðis niður í smálutir. Ella, sum er eitt serligt og eyka jaður av forðing og fellum, so leingi vit ikki hava skipað okkum sum sjálvstøðuga tjóð: Hatta ber ikki til, tí vit hava ikki heimild at fremja okkara mál – og vit mugu biðja ein danskan ráðharra ella stovn um heimild.
Skjótt kunnu vit sum politikarar og stjórn sita og bert viðgera einstakar lutir í eini tekniskari ella bureaukratiskari skipan – og vit missa málið úr eygsjón. Og vit kunnu gloyma, at tað er fyri alt fólkið í landinum at allar okkara avgerðir skulu byggjast – ikki fyri skipaninar fyri teirra egnu sakir.
Vit kunnu taka sum dømi:
– Í málinum um stjórnarskipan/grundlóg hava vit sæð, hvussu viðgerðin heldur enn at snúgva seg um málini fyri okkum samfelag, okkara sjálvsavgerðarrætt sum tjóð og um javnrættindi, skyldur og rættartrygd hjá hvørjum einstøkum í samfelagnum, fer at snúgva seg um einstakar tekniskar lutir og betongkendar tulkingar av donskum skipanum og lógargreinum, ið vit sum fólk ongantíð hava valt.
– Vit hava sett okkum greið mál fyri fiskivinnupolitikkin. Men heldur enn at viðgera málini og møguleikarnar, so endar politiska orðaskiftið og avgerðirnar skjótt í orðadrátti um einstakar tekniskar lutir í teimum broytingum, ið vit ynskja.
– Í málunum um pensjónsskipan, skipan av okkara heilsuverki, okkara skúlaverki, okkara búskapi og okkara sosialu skipanum, er vandin júst tann sami. Málini kunnu drukna í einstøkum skipanarligum fellum og tekniskum forðingum.
– Vit kunnu eisini rópa tað við einum hugtaki frá nevaleiki: Tey politisku málini kunnu verða feld uppá “tekniskt knock-out”.
– Tað sama hava vit sæð í málinum um borgarligu giftu fyri samkynd.
– Og vit kunnu hyggja at heimsins avbjóðingum í dag: Hví vera málini slept um ein rættvísari heim og at basa fátækradømi, umfarssjúkum og kríggi? Tí tað verður vent til endaleysar spurningar og tekniskar forðingar um, at skipanirnar og marknaðirnir og bygnaðirnir eru ikki gjørlig at broyta.
– Soleiðis verða valdsskipanir fastgrógvnar og kunnu liva sítt egna lív.
Hetta merkir ikki, at allir teir teknisku og skipanarligu og bygnaðarligu spurningarnir ongan týdning hava. Og vit skulu sum stjórn og politikarar lýsa og greina og fyrireika allar spurningar og ivamál, tá ið vit vilja fremja broytingar – eisini smálutirnar, sum ofta eru teir truplu.
Men tað merkir, at tað eru málini og endamálini, ið vit skulu seta okkum og fremja. Og so mugu teir skipanarligu, bygnaðarligu og teknisku lutirnir og avbjóðingarnar loysast og byggjast eftir málunum.
Og vit hava ov mikið av dugnaligum, royndum og vitandi fólki, ið kunnu loysa og fremja tað. Tað verður bara ikki framt – og menningin kemur ikki – um vit ikki megna at seta málini greið og tora at gera av, at vilja ganga tær leiðirnar.
Hugsið tykkum, um vit altíð høvdu dottið í somu fellur og forðingar og mist málini, tá ið tey størstu stigini eru tikin í okkara samfelagsmenning.
Um vit høvdu sagt, sum afturhaldið segði í málstríðnum: Nei, vit kunnu ikki taka avgerðir um at føroyskt skal inn um skúlagátt ella hava føroyskar skúlar. Tí tað stríðir ímóti verandi lóggávu og bygnaði – og vit hava ikki fingið svarið uppá, hvørjar bøkur skulu brúkast og tær eru ikki gjørdar allar enn?
Um vit høvdu sagt, tá ið fyrstu vegirnir skulu byggjast í landinum: Nei, vit mugu sleppa málinum og kunnu ikki taka avgerð um at fara undir at byggja vegir, tí vit hava ikki lógirnar og alla útgerðina enn. Og vit mugu fyrst hava svar uppá júst hvørji amboð skulu brúkast – ja, hvussu breiðir spakarnir skulu vera. Og so druknaði málið í tí?
Ella um vit høvdu sagt, tá ið mál vórðu sett og avgerðir skuldu takast um øll tey vinnuligu stigini, ið eru framd í landinum: Nei, tað ber ikki til, tí verandi lóggáva forðar tí – og vit hava ikki fingið svar uppá allar teir teknisku spurningarnar?
Og vit kunnu sjálv hugsa um øll onnur stig fyri sosialum skipanum, javnrættindum, føroyskum sjálvræði o.s.fr: Um málini vórðu slept og ongin avgerð tikin um at fara til verka, tí tað vóru bygnaðarligar, skipanarligar og tøkniligar forðingar at loysa og byggja, so hendi ongin broyting og menning.
Og sjálvandi tekur tað tíð og nógvar avbjóðingar skulu loysast á vegnum – og nýggjar taka seg upp støðugt. Men tað loysa vit saman – um vit megna at standa saman um málini.
—
Hvat er tað so, ið bindur ta framtíðarleið saman, ið vit skulu leggja?
Úr hvørjum skulu virðini skapast?
Seinastu øldirnar í heimssøguni hava í stóran mun snúð seg um vald í tí stóra. Í nøgdini. Har tað at leggja lond og tilfeingi undir seg. At ovtroyta náttúruna. Har nøgdin og vavið á landaøkið og marknaðum og hermegi hava avgjørt virðini og valdið.
Síðani ídnaðarkollveltingin, hevur tað eisini verið øldin hjá mongdini og burturkastinum.
Vit hava eisini í okkara vinnupolitikki og fiskivinnupolitikki verið partur av nøgdarhugsanini.
Vit hava harumframt í okkara sambandsmerkta politikki í landinum altíð havt hug at tosa um onkra stóra mongd, ið skal bjargar okkara framtíð: Stórar fiskanøgdir, blokkstuðul ella olja. Hvat skal setast ístaðin, verður javnan spurt.
Tann komandi øldin og øldirnar, mugu gerast øldirna hjá dygdini og góðskuni í sjálvt tí smæsta lutinum – og hjá tí, sum áður varð blakað burtur ella hildið vera virðisleyst. Tað eru ikki stórar nýggjar nøgdir at leggja undir seg – heimsins náttúrutilfeingi er í stóran mun funnið og vunnið.
Og hetta eigur at skapa okkum nýggjar møguleikar í Føroyum.
Okkara framstig eru altíð hend, tá ið vit saman hava sæð virðið í okkara egna. At virða egið tilfeingi og at fáa tað besta og mesta burtur úr tí. At hjúkla um tað. At fáa tað at næla og grógva úr teimum virðum, ið vit eiga saman. Tað hevur bygt hetta landið. Bæði í mentan, máli, list, vinnu, útbúgving, í okkara fólki og menniskjatilfeingi – og í okkara náttúrutilfeingi.
Eg eri sannførdur um, at megna vit at gera skipanir, har vit fáa meira burturúr okkara tilfeingi og tí, sum vit blaka burtur í dag, so er framtíðin ljós fyri okkara land og fólk.
Hugsið tykkum bara í fiskivinnuni: Um vit fingu eina krónu meira fyri hvør kilo, vit kunnu fiska, so vóru fleiri blokkstuðlar vunnir.
—
So mangt, sum so leingi hevur ligið óloyst, kunnu vit nú loysa saman. So mangt, sum so leingi hevur verið óljóst, kann nú takast fram til viðgerðar og koma í ljós.
At loysa ta skapandi megina úr hafti, sum býr í okkara fólki og samfelag. At loysa okkum úr valdi, sum vit ikki sjálv hava valt ella hava ræði á.
Tað verður avbjóðingin og møguleikin hjá okkum sum hjá heimsins fólkum.
Land várt, tú gavst okkum minni og mál
– stundum ein neisti, stundum eitt bál,
ið lýsti mót framtíðarmyrkri.
Gott er tað tilfarið, tú okkum gav,
so ongantíð hæsar eldingin av
í okkum á fjarstøddum strondum.
(…)
Tó var tað ikki tol, vit lærdu av tær,
at stýra frælst várt føroyska far
ímillum boðar, sum bróta?
(Chr. Matras)


text:
► Sáttmáli 2017 til prentingar
► Wage Agreement - The Faroese Fishermen´s Union 2017
Sáttmáli millum Sjómannadeild FFs
og
Reiðarafelagið fyri Farmaskip
Millum Sjómannadeild Føroya Fiskimannafelags og Reiðarafelagið fyri Farmaskip verður gjørdur hesin sáttmáli vegna tann partin av manningini, sum ikki er umfataður av øðrum sáttmálum.
Sáttmálin fevnir tó ikki um fólk, hvørs støða hjá reiðarínum er av tílíkum slagi, at hon gevur rætt til at disponera í stóran mun bindandi fyri reiðaríið.
§ 1. Hýra
Stk.1. Hýran hækkar 1. mars 2017 við 2,2%. Hin 1. mars 2018 hækkar lønin við 2,3%. Mánaðarløn er sambært hjáløgdu lønartalvum.
Stk. 2. Heitið skipsassistentur á 3. stigi eru manning við ferðamannaskipi yvir 21.000 BT, sum kemur umborð uttan at hava siglingstíð við handilsskipi frammanundan, sum ikki hevur handverkaraútbúgving, ella har handverkaraútbúgving ikki er neyðug til tess at røkja viðkomandi starv. Eisini fevnur hesin lønarbólkur um manning, sum er sett í tíðaravmarkað starv, har tíðaravmarkingin í mesta lagi er 1 ár.
Fyri skipsassistentar á 3. stigi verður starvsaldur innvunning frá í fyrsta lagi 1. mars 2009.
Fyri at manningin eisini skal kunna fevnar um skipsassistentar á 3. stigi, skulu í minsta lagi tríggir skipsassistentar á 1. og 2. stigi vera í starvi. Av hesum skal tó í minsta lagi vera ein skipsassitentur á 1. stigi.
Stk. 3. Lærlingar við ferðamannaskipum yvir 21.000 BT fáa hesa løn:
1. árið 50% av sveinalønini
2. árið 55% av sveinalønini
3. árið 60% av sveinalønini
4. árið 75% av sveinalønini
Stk. 4. Fyri manning undir 19 ár við øðrum skipum enn ferðamannaskipum verður hýran tó í minsta lagi:
Kokkahjálparar 50%
15-16 ára gomul 65%
17-18 ára gomul 75%
Tó verður undir øllum umstøðum goldin full løn eftir 2 ára siglingartíð, t.v.s. 3 ára starvstíð.
Stk.5. Óroyndir sjómenn við øðrum skipum enn ferðamannaskipum, 19 ára gamlir og eldri, byrja við í minsta lagi 80% av hýruni fyrsta árið í starvi. Annað árið fáa teir 90% og frá og við 3. ári 100%. Menn við royndum innan aðra sjóvinnu byrja við í minsta lagi 90% fyrsta árið og síðani 100%. Henda regla skal tó ikki galda fyri sjómenn, sum longu nú eru í starvi.
Stk. 6. Starvsaldursviðbøturnar verða latnar sambært lønartalvuni. Starvstíð er at skilja sum setanartíð í sama reiðaríði. Eftir 365 dagar úr starvi hjá reiðarínum fella starvstíðarviðbøtur burtur.
Stk. 7. Tímalønin fyri lossing verður sett til kr 125 pr. tíma.
Stk 8. Bátsmenn og smyrjarar fáa kr. 1.215,00 eyka.
Stk. 9. Tá gjaldandi ferðafólk eru við skipi, og kokkurin ikki hevur aðra skipan, skulu kokkur og reiðarí gera avtalu sínamillum um samsýning fyri hetta.
Stk. 10. Serlig viðbót, á kr. 800 um mánaðin, verður latin fyri sigling við tangaskipum.
Fyri tangaskip kemur øll lønarhækkingin fyri sáttmálaskeiðið uppá hýruna frá 1.mars 2004.
Stk. 11. Fyri tilkallivakt verður fyri hvønn vaktartíma latið kr. 22. Verður dekkari tilkallaður verður latið úrtíð fyri minst 2 tímar. Við tilkallivakt er at skilja, at dekkari við í mesta lagi 20 min. freist kann møta á arbeiðsstaðnum.
Stk. 12. Fyri útsigling, tað er tá manningin er meira enn 3 mánaðir úr Føroyum, fær manningin kr. 676 eyka um mánaðin fyri ta tíðina, sum er útyvir 3 mánaðir.
Stk. 13. Manningin hevur rætt til at fáa hýruna útgoldna í seinasta lagi tann 1. í mánaðinum aftaná, at hon er vunnin. Verður hon goldin aftaná tann 10. í tí fylgjandi mánaðinum, skulu 1,5% leggjast afturat, og annars 1,5% fyri hvønn mánaða resthýran ikki er goldin.
Stk. 14. Lønarútgjaldingin skal ikki steðga, sjálvt um menn ikki sleppa umborð aftur, tá frídagarnir eru uppbrúktir. Tó kunnu upp til 10 dagar mótroknast komandi frídøgum, um menn ikki eru slopnir avstað aftur til tíðina.
§ 2. Eftirlønartrygging:
Reiðaríið rindar sum eftirløn 9% av grundhýruni til eina av báðum pørtum góðkenda eftirlønarskipan. Eftir 1. mars 2018 verður eftirlønin 10%.
Eftirlønargevandi er grundhýran sambært lønartalvuni umframt hesar viðbøtur:
allar viðbøtur nevndar í §1, stk. 2
tann í lønartalvuni nevnda kokkaviðbót
tær viðbøtur, sum eru nevndar í §2, stk. 3 í sersáttmálanum fyri frálandsvinnu (Multi purpose standby, supply- og ankarhandler vessels).
Stk. 2. Eftirlønin verður flutt samstundis sum lønin verður goldin.
Stk. 3. Fyri tey, sum eru sett 5 mánaðir ella styttri, kann eftirlønargjaldið eftir avtalu við avvarandi reiðarí verða goldið sum løn ella eftirløn. Verður eftirlønin útgoldin sum løn, er umrokningarfaktorurin 0,8.
§ 3. Frítíð
Stk. 1. Fyri hvørjar 30 dagar umborð fær manningin 30 dagar frí við fullari hýru. Íroknað hesum frídøgum er frítíð samb. galdandi løgtingslóg um frítíð nr. 30 frá 7. apríl 1986 við seinni broytingum.
Stk. 2. Í samband við avvikling av frítíð hevur manning rætt til at halda minst 25 samanhangandi frídagar pr. 30 dagar útmynstring, áðrenn útmynstring. Restin kann avroknast til útgjaldingar sambært verandi sáttmála.
Stk. 3. Sjómenn hava rætt til fyri egna rokning at fáa 1 viku frítíð eyka.
Stk. 4. Fyrsti frídagur er dagurin aftaná heimkomu til heimland sjómansins, og seinasti frídagurin er dagurin, áðrenn farið verður úr heimlandi sjómansins.
Stk. 5. Hýra í frítíðini verður útgoldin mánaða fyri mánaða, meðan frítíðin verður hildin.
Stk. 6. Reiðaríið verður at leggja frítíðina tilrættis soleiðis, at eftir 10 vikur útmynstring eigur viðkomandi fría ferð og frí eftir stk. 1 við somu føstu mánaðarløn, sum undir útmynstring. Verður skift týttari, verður tað uttan kostnað fyri reiðaríið. Um partur av frítíðini verður hildin innan 3 mánaðir í vinnu, kann somleiðis serstøk avtala gerast millum manning og reiðarí viðvíkjandi 2. stk. í hesi grein.
Stk. 7. Fráboðan um frítíð skal verða reiðarínum í hendi í seinasta lagi 14 dagar, áðrenn farið verður í land.
Stk. 8. Ikki avgreiddir frídagar kunnu eftir avtalu goymast og verða avgreiddir og evt. útgoldnir eftir reglunum í sáttálanum.
Stk. 9. Manningin hevur rætt til frítíðarískoyti samb. § 11, stk 1 í galdandi løgtingslóg um frítíð við løn nr. 30 frá 7. apríl 1986 við seinni broytingum.
§ 4. Eftirútbúgvingar og skeiðvirksemi
Stk. 1. Manning hevur skyldu til eftir boðum frá reiðarínum í álmannakkaárinum at nýta upp í 7 álmanakkadagar av frídøgunum til skeiðvirksemi. Hevur reiðaríið ikki boða frá áðrenn 1. desembur, ber ikki til at taka av frídøgunum til skeið í viðkomandi álmanakkaári.
Stk. 2. Eftirlit í samband við nýbygging, fundir við reiðaríið og tílíkt virksemi, sum ikki beinleiðis kann rópast skeið/útbúgving, kemur ikki undir hesa reglu.
Stk. 3. Hevur manningin við árslok ikki biðið reiðaríið um at sleppa at nýta møguligar avlopsdagar (av teimum 7) til viðkomandi útbúgvingarendamál næsta álmanakkaár, detta hesir avlopsdagar burtur sum skeiðdagar, men varðveitast sum frídagar.
Stk 4. Ferðadagar útyvir 1 ferðadag telja sum 0-dagar. Tað vil siga, at løn verður goldin fyri dagin, men frídagur ikki upptjentur.
Stk. 5. Manningin avtalar við reiðaríið um teir í stk. 3 nevndu avlopsdagar, og skulu teir nýtast áðrenn árslok næsta álmanakkaár.
Stk. 6. Reiðaríið rindar skeiðsgjald. Reiðaríið rindar eisini ferða- og vistarhaldsútreiðslur annaðhvørt eftir avtalu ella eftir rokning.
§ 5. Farloyvi
Manningin kann fáa farloyvi, tá tað ikki stríðir móti áhugamálum hjá reiðarínum. Um farloyvi verður givið í samband við útbúgving, ið tænir áhugamálum hjá reiðarínum, kann avtala gerast um frí við løn ella niðursettari løn. Farloyvi kann verða givið 1 ár í senn.
§ 6. Starvssetan og uppsøgn
Stk. 1. Manningin verður sett í starv eftir teim treytum, sum lóggávan ásetur, og við teim hýruavtaluformálum, sum eru kravdir av myndugleikunum.
Stk. 2. Uppsagnartíðin innan 3 ár eftir starvssetan er 1 mánaði frá reiðaríið og ½ mánaði frá manningini. Eftir 3 ára starvstíð er uppsagnartíðin 2 mánaðir frá reiaríið og 1 mánaði frá manningini. Eru serlig viðurskifti galdandi, kann verða vikið frá hesum til gagns fyri manningina.
Stk. 3. Heldur uppsagdi ikki uppsagnartíðina, skal viðkomandi rinda reiðaríðnum gjald svarandi til løn helvtina av uppsagnartíðini
Stk. 4. Verður nakar av manningini uppsagdur av reiðarínum uttanlands, rindar reiðaríið heimferðina.
Stk. 5. Manningin hevur skyldu til at fara við tí skipi, ið reiðaríið ásetur og at verða flutt frá einum skipi til annað. Um so er, at tað hevur ferðútreiðslur við sær, rindar reiðaríið hesar.
Stk. 6. Uppsagnarfreistin ella partur av henni kann nýtast at greiða frítíð við. Avspáking vunnin áðrenn uppsøgnina telur ikki við í uppsagnartíðina frá manning.
Stk. 7. Ásett verður, at er manningin ikki uppsøgd innan 14 dagar aftaná, at maður er farin í feriu, skal hann umframt frídagar hava hýru í 1 mánaða, um hann kortini ikki sleppur við aftur. Hevur manning ikki boðað reiðarínum frá innan 5 dagar undan, at hann skuldi verið farin avstað aftur, at hann ikki kemur við aftur, eigur reiðarin endurgjald, sum skal vera ein hálv mánaðarløn.
Stk. 8. Hevur manning verið í reiðarínum í meira enn ½ ár er loyvt, har umstøðurnar eru til tað, at hava maka við í upp til 1 mánaða árliga. Verður makin meira enn 1 mánaða umborð, verður kostpeningur goldin til skipið. Manningin skal í samráð við reiðaran avtala, nær makin kann koma við. Flutningsútreiðslur, ábyrgd og trygging eru reiðarínum óviðkomandi.
§ 7. Arbeiðsviðurskifti v.m.
Stk. 1. Arbeiðstíðin verður løgd til rættis av skipara ella stýrimanni.
Stk. 2. Arbeiðstíðin er 11 tímar pr. dag. Yvirtíð verður roknað av arbeiðstíð sum fer yvir 154 tímar fyri eitt 14 daga skeið. Yvirtíð verður lønt soleiðis: Mánaðarløn / 173 + 15 %. Fyri tænastustarvsfólk við ferðamannaskipum er arbeiðstíðin tó 10 tímar pr. dag.
Stk. 3. Sunnu- og halgidagar er ikki loyvt at áleggja manningini arbeiði, sum kann bíða. Henda áseting er tó ikki galdandi fyri ferðamannaskip.
Stk. 4. Um so er at manningin er minni enn tað, ið lógini ella loyvið frá landsstýrinum ásetur, ella um manning fellur frá á túrinum, verður hýran hjá teimum írestaðu lutað samb. sjómanslógina § 23.
Stk. 5. Tá skift verður frá einum skipi til eitt annað verður hýra goldin í bíðitíðini.
Stk. 6. Skal manning fríganga frídagar eftir minni enn 14 dagar umborð skal munurin millum ferðaútreiðslurnar og almenna endurgjaldið, til manning búsitandi uttanfyri Suðurstreym, endurrindast.
Stk. 7. Reiðaríið hevur skyldu til at tryggja ognarlutirnar hjá manningini bæði umborð og á ferð til og frá skipi.
Stk. 8. Reiðaríðið keypir arbeiðsklæðir til manningina. Reiðaríið heldur koyggjuklæðir og handklæðir.
Stk. 9. Nýtsla av rúsevnum í arbeiði og undir ferðing til skipið kann hava við sær burturvísing.
§ 8. Umvælingarsteðgur
Stk. 1. Um manning ikki kann búgva heima, meðan skipið er til umvælingar, verður goldið hóskandi vist í landi.
Stk. 2. Kann manning búgva heima, verður goldið kr. 110 um dagin í kostpeningi, um ikki fæst umborð.
§ 9. Sjúkrahýra
Stk. 1. Verður manning í starvi óarbeiðsfør vegna sjúku ella vanlukku, verður tryggjað viðkomandi hýru í upp til 3 mánaðar. Hevur viðkomandi verið í reiðarínum í 5 ár, verður tryggjað upp til 4 mánaðar hýru, Eftir 7 ár, verður tryggjað upp til 5 mánaðar, og eftir 10 ár, verður tryggjað upp til 6 mánaðar hýru. Somu reglur eru galdandi fyri barnsburð.
Stk. 2. Um nakar av manningini doyr, meðan viðkomandi er í starvi, eiga tey eftirsitandi rætt til hýruna eftir reglum í hesi grein. Hýra í mánaðanum, viðkomandi doyr, verður ikki roknað uppí eftirsitulønina.
§ 10. Lærlingar
Partarnir eru samdir um, saman við myndugleikunum, at finna eina skipan, ið ger tað møguligt at útbúgva lærlingar á ferðamanna- og farmaskipum.
§ 11. Álitismaður
Stk. 1. Manningin á hvørjum skipi kann velja sær ein álitismann, sum er millummaður millum skipara/reiðarí og manning og annars talsmaður fyri mannigina. Um tørvur er á tí, kann Sjómannadeild FFs útnevna ein lim umborð til álitismann.
Stk. 2. Niðanfyri standandi ásetingar er galdandi fyri álitisfólk við ferðamannaskipum yvir 21.000 BT:
a. Álitisfólk er umboðs- og tingingarfólk hjá manningini mótvegis leiðsluni og skal gera sítt til, at arbeiðið fer siðiliga fram. Leiðslan og álitisfólkið eiga í felag at fremja eitt gott samstarv.
b. Álitisfólkið skal bera fram klagur og tilmæli frá manningini til leiðsluna. Álitisfólkið skal eisini hava átalurætt viðvíkjandi ótrygd á arbeiðsplássinum.
c. Skyldur hjá einum álitisfólkið skulu fremjast soleiðis, at tað sum minst tarnar arbeiðnum. Um álitisfólk noyðast at fara úr arbeiðnum fyri at gera sínar skyldur, skal tað vera eftir avtalu við leiðsluna ella tey av teimum útvaldu eftirlitsfólk. Ber ikki til at fáa avtalu við tey, so skal avtala gerast við skiparan.
d. Sum verja fyri at vera álitisfólk hevur álitisfólk tilsamans 3 mánaðir uppsagnartíð. Fyri burturvísing er hetta tó ikki galdandi.
e. Um ivamál taka seg upp viðvíkjandi hesum stykki vera tey at viðgera sambært §14 í hesum sáttmála.
§ 12. Samstarvsráð
Við skipum við fleiri enn 10 monnum tilsaman kann eftir ynski frá øðrum partinum setast eitt samstarvsráð, sum er mannað við umboði fyri reiðaríið og fyri hvønn av bólkunum umborð. Ráðið eigur at viðgera ivamál sum stinga seg upp, og sum eina av pørtinum ynskir viðgjørt. Verður framvegis ósemja, skulu málini takast upp av feløgunum.
§ 13. Limagjald
Stk. 1. Reiðaríið hevur skyldu til at eftirhalda limagjald til Sjómannadeild FFs. Limagjaldið verður avroknað við skrivstovu FFs pr. 1. januar og 1. juli við uppgerð yvir menninar, sum limagjadið er fyri.
Stk. 2. Um Sjómannadeild FFs ger avtalu um trygging av limunum, skulu partarnir taka upp spurningin um reiðararnir kunnu medvirka til at eftirhalda gjald fyri tryggingina.
Stk. 3. Partarnir eru samdir um, at eir hava felags áhuga í, at sjómenn og reiðarar eru skipaðir í ávíkavist fakfelag og reiðarafelag.
Partarnir skulu eftir tørvi kunna um fyrimunirnar við at vera við í felagsskapi. Eisini skulu partarnir virka fyri at tryggja, at sáttmálin verður hildin.
§ 14. Trætur
Ivaspurningar um tulking av sáttmálanum verða at leggja fyri Fasta Gerðarrættin.
§ 15. Uppsøgn
Gildisendi: Hesin sáttmálin kemur í gildi 1. mars 2017 og kann sigast upp av báðum pørtum við 3 mánaða skrivligari uppsøgn at fara úr gildi til ein 1. mars, tó í fyrsta lagi 1. mars 2019.
Tórshavn, 10. mars 2017
Reiðarafelagið fyri Farmaskip Sjómannadeild FFs


text:
Orð: Hans Andrias Djurhuus
Lag: Leifur Tróndarson
1. Svartir í erva við hvítari gron móti stormi teir snýsa,
sigla úr vági, á landinum ýtini miðini vísa,
skera so lættliga streymin, sum fram seg við strondini skorar;
syftast av aldu á aldu teir fúkandi skjótu motorar.
2. Har sum við róðrarbátum teir trúliga sjaggaðu mangan,
stevna teir fram meðan hjómið tað hvíta teim kínir um vangan,
og teir skera seg tvørtur ígjøgnum alt tað, ið forðar,
boða frá frama og góðari veiði teir sterku motorar.
3. Gamalt er grivið, nýggj tíð er komin, og nýggjari kemur,
væl kann tað vera, at onkur so sárt um hitt farna seg gremur,
minnist tá bátarnir syngjandi aftur av havinum róðu
og eins og brøður, tá veiðin var tilgjørd, á lunnunum stóðu.
4. Tó, lat tað hvíla í friði, sum alt hevur grøvina funnið,
lítið er tapið at rokna, tá túsundfold meiri er vunnið.
Veiðin er størri, sleipið er minni, meira á borðum,
nú ið teir sigla til miðis við fúkandi skjótum motorum.
5. Ræðsla á djórunum: dikst undir kav fer bóltandi nísa.
Svartir í erva við hvítari gron móti stormi teir snýsa.
Manningin gleðist, tá glintini gella og bergini svara,
langt út til havs, út á grunnarnar ríku motorarnir fara.


text:
Alexander Jovevic ársins venjari hjá kvinnum
Tað lá ikki fyri hjá Alexander Jovovic at taka ímóti heiðrinum og
steypinum, og tí tók Símun Eliasen, venjari hjá ÍF ímóti steypinum vegna
Alexander Jovovic. Alexander var eitt greitt væl sum ársins venjari hjá kvinnum, sum samen við kvinnunum hjá KÍ hevur haft eitt framúrskarandi kappingarár 2016. Liði fór ósigra gjøgnum kappingina og liðið skorðaði ikki færri enn 100 mál í 20 dystum. Krúna var sett á verkið við at vinna steypafinaluna á Tórsvølli 3-2 móti HB.
Mið til in.fo http://www.in.fo/itrottur/sport-detail/video-alexander-jovevic-arsins-venjari-hja-kvinnum/
TRÝST á PÍLIN á MYNDINI, og hoyr og síggj løtuna, tá Frankie Jensen frá Fótbóltsvenjarafelagnum kunngjørdi, at Alexander Jovovic, KÍ er valdur av starvsfeløgum sínum at verða ársins venjari hjá kvinnum.


text:
40.000m3 av gróti slept
1488404461
Nú eru um 40.000 m3 av gróti slept í samband við útbyggingina av Tórshavnar Havn. "SIRI" hevur silgt síðani 6. februar 2017 og sæst tað væl á myndini hvar grótið er slept. Uppmátingin er gjørd av Landsverki við fleirstrálu ekkoloddi. Arbeiðið hevur gingið væl og hevur arbeiðið, at føra grót úr brotinum oman á Gulan á Glyvursnesið, eisini gingið væl.
Nýggi grógbáturin "Ragnhild" fer væntandi í sigling fyrst í komandi viku. Í hesi vikuni fer "Ragnhild" royndartúrar, fyri síðani at koma inn í siglingina.


text:
Rakul Sjúrðardóttir Frederiksberg
17.07.2017 - 13:30
Tíðindi > Vinna & Tøkni > Brúkaramál
Annan ársfjórðing í ár vóru brúkaraprísirnir 1,3 prosent hægri enn annan ársfjórðing í fjør. Hetta er størsti árligi prísvøksturin síðani fjórða ársfjórðing í 2012. Fyrsta ársfjórðing í ár var árligi prísvøksturin 1,2 prosent.
Farna ár eru prísirnir farnir upp í øllum høvuðsbólkum uttan í bólkunum klædnavørur og fótbúnaður, innbúgv, húsbúnaður o.l.
og ymiskar vørur og tænastur.
Prísirnir á brennievni eru hækkaðir mest og hava eisini størstu ávirkanina á brúkaraprístalið. Teir eru hækkaðir 10 prosent, og flutningur er hækkaður við 3,1 prosentum.
Brenniolja til húsarhald er hækkað við 19,2 prosentum.
Prísurin á ravmagni er lækkaður við 3,1 prosentum.
Býlisútreiðslurnar eru dýrkaðar 4,3 prosent seinasta árið.
Árligi prísvøksturin á matvørum var 0,3 prosent annan ársfjórðing í mun til 0,6 prosent fyrsta ársfjórðing.
Størsta príslækkingin var í bólkunum klædnavørur og fótbúnaður og ymiskar vørur og tænastur.
Brúkaraprístalið er hækkað 0,5 prosent frá fyrsta til annan ársfjórðing.
Størsti prísvøkstur seinasta ársfjórðing var í bólkunum innbúgv, húsbúnaður o.l., har hann vaks við 1,9 prosentum og rúsdrekka og tubbak, har hann vaks við 1,1 prosentum.
Prísirnir á matvøru fór 0,2 prosent niður seinasta ársfjórðing.
Brúkaraprístalið annan ársfjórðing var 118,1 samanborið við 117,5 fyrsta ársfjórðing. Annan ársfjórðing í fjør var brúkaraprístalið 116,6.


text:
Mynd: Upsaframleiðsla á Kósini í Klaksvík. (Maria Olsen Photo)
Lívgandi rammur ella kvalandi reguleringar
Ikki hoyrist nógv um hvat ið ætlanin er fyri fiskivinnuna hóast nýggja og umfatandi lóggávu — hurlivasi valdar framvegis í spurninginum um hvat vit vilja við hesari vinnu, og lítið og einki sæst til ábendingar um veruligar málsetningar.
Eitt er at ætla okkurt; eitt annað at vita hvat tað er man vil, herundir hví, og eisini hvussu man hugsar sær at tað man ynskir skal kunna gerast veruleiki. Tað kallast við einum fínum orði fyri at hava eina ‘visión’ — also nakað man hevur umhugsað væl og virðiliga og orðað eitt sindur yvirskipað, tó við støði í veruligum viðurskiftum og realistiskum framskrivingum av tilgongdum ið eru avgerandi fyri myndina. Tá er tað ein trúverdig visión; tað mótsatta er meira at rokna sum ein innantóm glitrimynd, og tíverri er síðstnevnda fyribrigdi dekan ov ofta tað sum rennur einum til hugs tá eitt orð sum ‘visión’ verður brúkt. Tíverri; men tað merkir ikki at nakað skeivt liggur í orðinum sum so. Hví hetta er so farið av sporinum kann sjálvandi vera áhugavert at umhugsa, men her skal fyrst og fremst staðfestast at vit sakna eina veruliga visión, eina framtíðar ætlan fyri fiskivinnuna.
Ein politiserað vinna er ikki tað ið flestu føroyingar ynskja, tvørturímóti. Tað sum fólk ynskja — og tað hevur einki sum helst við partapolitikk at gera — er greiðar spælireglur og tryggir karmar at virka undir. Men fyri at kunna gera hetta rímiliga ynski hjá vinnulívinum og øllum teimum ið eru knýtt at tí til veruleika, krevst at tey ið smíðja okkara lógir leggja fram eina greiða og skilagóða ætlan — og ja, aftur við einari visión sum vil eitt sindur meira enn alt tað vit taka fyri givið, uttan tó at gerast beinleiðis bláoygt. Er tað so torført?
Hvussu torført tað er, veldst jú um fyritreytirnar. Eru fyritreytirnar at politikarar og embætisfólk og onkrir konsulentar við teimum bara skulu seta nøkur luftig og háfloygd slagorð saman uttan munadygga samvirkan frá teimum ið kenna til fiskivinnuna í fyrstuhond, fyri síðani at fáa onkrar løgfrøðingar til at skriva ein drakoniskan lógartekst, so verður tað ikki lætt. Undir slíkum fyritreytum kemur nevniliga at leka so illa millum teori og praksis at tann legala-regulativa skútan lættliga kollsiglir longu áðrenn hon kemur út av vágni. At royna sum frægast at lensa og umvæla undir sigling er sjálvandi frægari enn at einki gera undir slíkum umstøðum; men best hevði verið at gjørt tað arbeiðið longu áðrenn lagt varð frá landi.
Les meira...


text:
Íløgur í partabrøv
Um tú gert íløgur í partabrøv, eigur tú at spjaða tínar íløgur á fleiri fyritøkur, og tað er eisini eitt gott hugskot at hava ein lutfalsliga langan tíðarkarm. Harvið minkar tú um váðan við tíni íløgu og økir møguleikan fyri vinningi.
Marknaðargreining hjá BankNordik
Her finnur tú greining av fíggjarmarknaðunum hjá BankNordik, sum verður nevnd BankNordik Markets Update. Her kanst tú lesa bankans metingar av fíggjarmarknaðnunum umframt okkara yvirskipaðu tilmæli.
Les BankNordik Markets Update her.


text:
Dec 22, 2011
“Tey bæði. Trúfesti og fullkomin friður” eftir Hanus Samró
Høvundurin er ungur , bara 23 ár, og persónarnir , hann skrivar um, eru ungir. Vit hitta parið Vár og Bjarta, tey eru av Sandoynni. Vit fáa innlit í skúlagongd, heimalív, frítíðarlív, kærleikslív og síðst men ikki minst tær lívskreppur, sum hesi ungu koma í.
Hanus skrivar um sítt egna ættarlið og umhvørvi, sum hann kennir til, og tað er sjáldsamt hjá okkum tilkomnu at sleppa at kaga inn hagar. Eg beit serliga merki í ballarí og drukk, tað var heilt ótrúligt, sum øll ballaðust og drukku í hasi bókini. Bæði á Sandi, í Havn, á G festivali og í Keypmannahavn. Síðani er eisini nógvur harðskapur í bókini, og hann hevur samband við drekkarí. Eitt annað evni, eg sum lærari havi áhuga fyri, er lýsingin av studentaskúlanum í Hoydølum. Lærararnir fáa ikki nógv rós, men tíðin, tey eru har, verður kortini søgd at vera ein góð tíð – mest vegna allar teir nýggju vinirnar.
Vit fylgjast við Bjarta og Vár í nøkur á, eini 8-10 ár, men tað tykist ikki, sum tey mennast nakað serligt alla hesa tíð. Persónslýsingin er ikki so væleydnað, at lesarin følir, at hann kennir tey. Tey tosa nógv um kenslur, eru ill og gerast blíð og elskast....men tað er nakað tvingað yvir lýsingini, nakað statiskt. Vár er sera illsint og vill, hon bannar sum ein turkur, og tað er rættiliga sjáldsamt, at ein ung føroysk genta, sum er í Danmark til læknakanning, svarar læknanum aftur við eiðum og illbønum. Men sum mynd av hennara vónleysu støðu eru kanska illbønir málandi.
Stóra kreppan í bókini er sjúkan hjá Vár. Vár hevur vøddasvinn, og tað ávirkar hennara og hansara lív sera nógv. Bardagi hennara fyri at fáa ein so vanligan gerandisdag sum møguligt, at passa skúla, sjeik og vinir er hjartanemandi, og lesarin ímyndar sær – saman við foreldrum hennara – at hon fer skjótt at sita hjálparleys í einum koyristóli. Men høvundurin hevur aðra loysn í huga. Endin á bókini er sera dramatiskur.
Eg haldi ikki, at eg havi lisið um eutanasi í nakrari aðrari føroyskari skaldsøgu, so her er Hanus nýskapandi. Evnið hevur ikki verið nógv umrøtt í Føroyum, og bókin ger heldur ikki nakra beinleiðis umrøðu við øllum møguligum grudgevingum fyri og ímóti. Men Bjarti - tí tað er ikki Vár, sum krevur eutanasi men Bjarti - og læknin tala saman um evnið, og læknin sigur, at tað ber ikki til at ganga ynskinum á møti. Men kjakið verður ógreitt, kanska tí at Bjarti er í slíkari støðu, at hann hugsar ikki klárt, kanska tí at høvundurin er sera ungur at skriva um slík lagnutung evni.
Summar myndir eru margháttligar, t.d. “ eyguni vóru stór sum steinar”, onkur forvitnislig orð eru eisini, á ríkissjúkrahúsinum eru ikki nýføðingar men “deyðsføðingar og illkynjað krabbameinsvættir”, og eitt orð sum ‘tankatægr’, og Guð skuldi geva teimum ‘pínugrið’. Heitið á søguni er ikki serliga poetiskt, ljóðar eitt sindur sum ein prædikutekstur, ella ein uppskrift upp á eitt parlag - eitt orð sum verður nógv brúkt í bókini.
Góð fyrsta roynd.
Hanus skrivar um sítt egna ættarlið og umhvørvi, sum hann kennir til, og tað er sjáldsamt hjá okkum tilkomnu at sleppa at kaga inn hagar. Eg beit serliga merki í ballarí og drukk, tað var heilt ótrúligt, sum øll ballaðust og drukku í hasi bókini. Bæði á Sandi, í Havn, á G festivali og í Keypmannahavn. Síðani er eisini nógvur harðskapur í bókini, og hann hevur samband við drekkarí. Eitt annað evni, eg sum lærari havi áhuga fyri, er lýsingin av studentaskúlanum í Hoydølum. Lærararnir fáa ikki nógv rós, men tíðin, tey eru har, verður kortini søgd at vera ein góð tíð – mest vegna allar teir nýggju vinirnar.
Vit fylgjast við Bjarta og Vár í nøkur á, eini 8-10 ár, men tað tykist ikki, sum tey mennast nakað serligt alla hesa tíð. Persónslýsingin er ikki so væleydnað, at lesarin følir, at hann kennir tey. Tey tosa nógv um kenslur, eru ill og gerast blíð og elskast....men tað er nakað tvingað yvir lýsingini, nakað statiskt. Vár er sera illsint og vill, hon bannar sum ein turkur, og tað er rættiliga sjáldsamt, at ein ung føroysk genta, sum er í Danmark til læknakanning, svarar læknanum aftur við eiðum og illbønum. Men sum mynd av hennara vónleysu støðu eru kanska illbønir málandi.
Stóra kreppan í bókini er sjúkan hjá Vár. Vár hevur vøddasvinn, og tað ávirkar hennara og hansara lív sera nógv. Bardagi hennara fyri at fáa ein so vanligan gerandisdag sum møguligt, at passa skúla, sjeik og vinir er hjartanemandi, og lesarin ímyndar sær – saman við foreldrum hennara – at hon fer skjótt at sita hjálparleys í einum koyristóli. Men høvundurin hevur aðra loysn í huga. Endin á bókini er sera dramatiskur.
Eg haldi ikki, at eg havi lisið um eutanasi í nakrari aðrari føroyskari skaldsøgu, so her er Hanus nýskapandi. Evnið hevur ikki verið nógv umrøtt í Føroyum, og bókin ger heldur ikki nakra beinleiðis umrøðu við øllum møguligum grudgevingum fyri og ímóti. Men Bjarti - tí tað er ikki Vár, sum krevur eutanasi men Bjarti - og læknin tala saman um evnið, og læknin sigur, at tað ber ikki til at ganga ynskinum á møti. Men kjakið verður ógreitt, kanska tí at Bjarti er í slíkari støðu, at hann hugsar ikki klárt, kanska tí at høvundurin er sera ungur at skriva um slík lagnutung evni.
Summar myndir eru margháttligar, t.d. “ eyguni vóru stór sum steinar”, onkur forvitnislig orð eru eisini, á ríkissjúkrahúsinum eru ikki nýføðingar men “deyðsføðingar og illkynjað krabbameinsvættir”, og eitt orð sum ‘tankatægr’, og Guð skuldi geva teimum ‘pínugrið’. Heitið á søguni er ikki serliga poetiskt, ljóðar eitt sindur sum ein prædikutekstur, ella ein uppskrift upp á eitt parlag - eitt orð sum verður nógv brúkt í bókini.
Góð fyrsta roynd.
Skrivað hevur Bergljót av Skarði klokkan 20:57
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Fyrsti føroyski luttakarin var Astrid Foldarskarð úr FLOT, sum í kapping 6 í Odense í gjár svam 50 frí á 30.83, ið rakk til eitt 35. pláss av 52 luttakarum. Astrid skal kappast í Odense aftur í dag, í 100 firvald, meðan hinar 6 úr FLOT, FS og Reka fara at kappast í Ringe.
4 thoughts on “DÅM 2007 er byrjað”
-
nú eru vit aftur úr Danmark við bara heilt ok úrslitum.
Túrið setti met í 200 bringu við tíðini 3,14,73 tað gamla metið var eftur ssf listanum 3,23,66 tað var super flott ,og hon forbetraði eisini sítt egna met í 200 frí 2,34,64 tað gamla meti var 2,35,99?
tað Gekk upp og niður hja hinum gentinum nógvar góðar tíðir, og onkrar heldur verri, men annars ein fínur túrur, ikki góðar umstøður í høllini sera strævi at standa har og hyggja nógvur varmi og trongt men genturnar hugnaði sær, vit endaði túrin við at fara í tivoli í Københanv eitt super fínt kvøld sjálvt um møðin var við okkum..


text:
Ja, nú gingu nakrir dagar uttan ein rennitúr, og enntá uttan, at eg annars havi gjørt stórvegis fysiskar venjingar, heldur ikki innandurða. Veðrið hevur verið av skræpuni til, so tað er umberingin fyri ikki at renna, umberingin innandurða, well, hvat skal man siga.
2. februar 2014
4,09 km uppá 25.13 minuttir, í minsta lagið var veðrið gott.
Men nú havi eg so verið ein túr í kvøld. Veðrið var fínt, og túrurin gekk niðan í rundkoyringina á Hamrinum, so oman eftir Glyvursvegnum og niðan framvið AB-Vøllinum, heilt inn á botn og so út aftur til gøtuna niðan undir Kongavarða.
Deiligur túrur á góðar 4 km, eftirsum eg rann eitt sindur aftur og fram uttanfyri her, tá eg kom heim, so eg kom uppum 4 km.
Tónleikurin var fínur, tað er ein Genius listi hjá mær, sum eg gjørdi útfrá “Into My Arms” hjá Nick Cave, deiligur og inniligur tónleikur.
Eg má annars siga, at mínir tankar á rennitúrinum hugsavnaðu seg um hatta óalmindiliga ljóta lesarabrævið, ið Agga Niclassen hevði í Sosialinum um vikuskiftið. Hann loypir beint á Jóan Høgnesen, ið herfyri bleiv interviewa av Prei, álopið snýr seg um hennara støðu sum transkynd, ið Agga hevur ilt í reyvini av. Tað er nokk ikki óhugsandi, at annað lag á playlistanum hjá mær, fekk meg at hugsa um hetta.
Eg skal viðganga, at eg las bara ein triðing av greinini. Agga er so strævin at lesa, at eg komi ikki ígøgnum hansara greinar, og eg vænti eisini, satt at siga, at tað er meiningin.
Henda greinin var so serliga ring at lesa, tí hon umframt vanliga langdrigna og tunga málburðin, var áloypandi móti einum menniskja, ið mær vitandi als ikki hevur uppiborið tílíkt. Eg royndi meðan eg rann at finna eina orsøk til, at Agga velur at gera eitt tílíkt álop. Eg havi fleiri ferðir hitt mannin, virkar stak fittur, og so kemur knappiliga eitt tílíkt álop.
Hóast eg royndi at hugsa ymisk alternetiv ígjøgnum, so kom tað aftur til mín, at Agga kanska bara ræðist samkyndleika og eisini transkyndleika. Tað er kanska heldur ikki so løgið, tí Agga er uttan iva ofta vorðin misstikin fyri bæði at vera samkyndur og transkyndur. Persónliga skal eg viðganga, at tað er rættiliga nýliga, at eg fann útav, at hann eftir øllum at døma er mannfólk og nokk altíð hevur verið tað, hóast eg altíð havi ivast. Ivin stóðst fyrst og fremst av, at tað er torført at døma frá útstjóndini. Men eisini navnið Agga er eitt sindur ringt at meta um.
Well, okkurt hugsar man um, tá man rennur.
Løgini eg hoyrdi vóru
Into My Arms – Nick Cave
Hope There’s Someone – Anthony & The Johnsons
Last Goodbye – Jeff Buckley
Suzanne – Leonard Cohen
Sweet Jane – Cowboy Junkies
Heroes – David Bowie
No Surprises – Radiohead


text:
Í blaðgrein í Dimmu týsdagin 17. juni vil blaðmaðurin Heini Gaard verða við, at mentanin hevur góð kor í Føroyum. Alt er relativt og kann diskuterast, lukkutíð eisini mentanin. Men lesur tú greinina, fært tú ein varhuga av, at helst er pástandurin – og yvirskriftin – av allari leið.
Samanumtikið hevur mentanin ikki góð kor í Føroyum. Og listin so slettis ikki. Men støðan er í batningi.
Mentamálaráðharrin gav í talu greiða ábending um nýggja strategiska hugsan, tá umræður mentan her á landi.
Upplýst varð eisini, at í Írlandi er listarlig starvsløn skattafrí. Tí har er eitt framúr gott samstarv millum list, lóggávu- og skattavald.
Í Hetlandi er harafturat tætt samstarv millum vinnu og listarligt virksemi, altsamalt við oljupengum sum støði.
Í Skotlandi á sama hátt. Her hava vit nógv at læra. Og blaðmaðurin blakar sjálvur lærdóms-eplið inn á mentanarliga vøllin. Tað er fótbólturin.
Heini vil hava fótbóltin viðgjørdan í mentanarliga kjakinum. Tað er einki rættari enn tað. Tí fátt, um nakað, kann sum fótbóltur sameina tjóðina. Tað vísti dysturin móti Týsklandi herfyri.
Men skapar hann nakað virði, fótbólturin? Politiska lóggávuvaldið sigur nei. Fótbólturin, og ítrótturin í heila takið, skapar einki virði.
Tí er lógarásett, at eingin av teimum 6150, sum møttu til landsdyst á Tórsvølli, skuldu rinda meirvirðisgjald. Henda dag misti landið tí størri virði, ein sjálvt hin besta rockkonsertin kundi skapt av peningi.
So góði Heini, tá eins kor eru galdandi fyri fótbóltin og rockin, tá skal eg møta til hvønn fótbóltsdyst. Hvønn sunnudag. Í meðan haldi eg frí. Við ongum spælistaði.
Lesarabræv, Dimmalætting 17.juni 2003