text:
Frændur og Bára Silvansdóttir á Voxbotn 2017
mentan10-06-2017 - 11:05 - Jóanis Nielsen
Í dag eru bara tvær vikur til Voxbotn 2017, sum verður leygardagin 24. juni í Vágsbotni í Havn. Ein rúgva av bæði útlendskum og føroyskum nøvnum fara at spæla á ársins konsertdegi. Nøvnini, sum higartil eru avdúkaði, eru Jonas Blue, Thomas Helmig, Mads Langer, Hanne Boel, Gulddreng, Martin Jensen, Guðrið Hansdóttir, Marius, Wolfgang, Glóð og Signar í Homrum.
Og í dag eru so tvey nýggj nøvn komin á plakatina hjá Voxbotn, tí nú er kunngjørt, at bæði Bára Silvansdóttir og Frændur eisini fara á pall.
Bára Silvansdóttir er ein spennandi ung songkvinna, sum uttan iva kemur at gera seg enn meira galdandi innan føroyska tónleikapallin. Vit kenna hana nokk best við lagnum “Loyndamál”, sum varð sera nógv spælt í fjør. Bára hevur givið stakløgini “Hugsar um meg” og “Renna undan” út, umframt EP’ina “Skuggar” við fýra løgum. Bára fer at byrja Voxbotn leygardagin 24. juni kl. 15 og hetta verður aðru ferð, at Bára spælur á Voxbotn.
Frændur enda Voxbotn 2017
Frændur er stutt sagt størsti leverandørur av slagarum til okkara sangskatt, og tí er einki meira natúrligt, at teir sleppa at enda Voxbotn 2017. Og so eru teir uttan iva tann mest fólkakæri tónleikabólkurin í Føroyum, ið hevur spælt fyri fullum hølum í 80’unum, 90’unum, 0’unum og 10’unum. Hvør hevur ikki minnir um hugnaligar løtur saman við vinum, har sangir sum Føroyar, Eros, 80’ini, Mítt land, Hundurin brúni og nógv fleiri onnur hava runga, antin frá konsertpallinum, stereoannlegginum ella í felagssangi afturvið kassagittara.
Og tá Frændur fara á pallin at enda Voxbotn 2017 leygarkvøldið 24. juni framman fyri einum totalt útseldum Voxbotn, fer øll fjøldin at syngja við, og Klaksvíksbólkurin fer enn einaferð at sláa fast, at teir nú fjórða ártíggjund á rað eru viðkomandi, og at tað góða lagið ikki fer av móta.
Tað kann vera, at brúna skinnið á hundinum er vorðið grátt, men hann goyr enn akkurát líka hart.
Forsølan av atgongumerkjum til Voxbotn 2017 er fyri langari tíð síðani útseld. Bert nøkur fá duraatgongumerki eru eftir og tey verða sett til sølu mánadagin 19. juni kl. 16.00. Eingin durasøla verður á Voxbotn 2017.


c: text/html

text:
Tað var í morgun okkara tíð, at ógvusligasti jarðskjálvtin í eitt mannaminni rakti Meksiko. Tað skrivar BBC.
Jarðskjálvtin mátast 8,2 á Richterstiganum Tað var serliga tætt við meksikansku statirnir Chiapas og Oaxaca, at skjálvtin ávirkaði og nógvur skaði er hendur og higartil hava 16 fólk latið lív.
Eisini inni í Mexico City, umleið 1000 km frá har jarðskjálvtin rakti harðast, merkti man ógvsuliga skjálvtan.
Skjálvtin vekir óhugnalig minni um ein annan jarðskjálvta ið rakti Meksiko í 1985, har umleið tíggju túsund fólk lótu lív.
Eftir fyrsta skjálvtan hava fleiri eftirskjálvtan eisini verið.
Lítillátni heimstónleikarin
Ungi gøtumaðurin Ólavur Jákupsson hevur seinastu árini ferðast kring allan heim og spælt konsertir

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Savnsgull: Søgur úr Kollafirði
Tak niður
Janus í Bindibókini er síðsta fólk, sum helt til í Niðarustovu á Miðgerði í Kollafirði. Her eru savnaðar søgur, sum hann segði í útvarpssendingum í 1981 og 1999. Eitt nú, tá hann datt út á floti við abba sínum, og tá hann sjálvur annar rýmdi úr Noregi við línubátinum "Eiriki Jalli".
Miðgerðarbrøðurnir vóru abbabeiggjar hansara, og tá Martinus á Ósabakka kom framvið, lærdi hann børnini enskt. Móðurættin var úr Kollafirði og frá Gjógv. Skræddarin Hans Marius Debes var ein ommubeiggi hansara. Tí var Janus í Bindibókini.


text:
Tá man skrivar klummu, so skrivar man ofta um hugleiðingar úr gerandisdegnum. Gerandisdagurin hjá mær er litaður av “Burn”, og fer tað at síggjast aftur í klummuni, eisini hesa ferð, eins væl og í síðstu. Hetta fyllir alt fyri tíðina.
Nú havi eg verið í gongd í eina viku. “Í gongd” merkir í hesum føri, at eg havi fylgt kostætlanini til punkt og prik og havi trenað tað ið eg eigi.
Dagur 1:
Ikki bara sum at siga tað, at viga allan matin eg eti. Hinvegin so er tað slett ikki so býtt at síggja, hvussu lítið tað ber til at eta uttan at tað ger nakað. Hetta skal nokk ganga. Eg sleppi eitt nú at eta fullkornsbreyð og peanutbutter, tað er ikki so býtt. Venjingarnar eru fínasta slag. Deiligt at vera fýra saman, tá man venur.
Dagur 2:
Eg geri mær matpakkan kláran hvørt kvøld, akra sum ordiligt. Royni at hinta til øll eg tosi við, sum eina viðmerking, at eg gangi til “burn", og at eg fylgi kostætlan. Hví? Tí so hugsa øll, at eg eri cool og fara ordiliga at hava eyguni eftir mær, nú eg fari at tapa meg.
Dagur 3:
Puha, venjingin í morgun var hørð! Eg mundi spýð, sum eg setti á, og kom næstan ikki úr stað við hasi sletuni við ketum í. Tað er ikki cool. Og so kom grannin tuskandi við síðuna av, við síni sletu, yvirhálaði og alt, spurdi um tað var strævið. Hon hevur gingið fleiri skeið.
Dagur 4:
Haldi eg byrji at merkja “okkurt". Burdi eg roynt hinar buksurnar, ið hava ligið á ovastu hill, sum ikki hava passað seinasta árið? Okey, ikki enn Simona, tað er ikki logiskt enn.
Hví tramin virka allar buksurnar so strammar enn? Turkitrumlan hevur ligið lamin eina tíð, so tað nyttar ikki at skylda uppá hana.
Dagur 5:
Eg orki ikki at vera til, lat meg sleppa at sova. Kroppurin er sum betong, lagið er ringt, gronin er øgilig, og eg mungi eftir einum kingsize snickers. Hey! Har eru peanuts í, man eg kunna eta tað í staðin fyri eina teskeið av peanuttbutter?? Hvat feilar mær? Bara eg ikki eri uppá vegin…
Dagur 6:
Vit hava okkara egna bólk á facebook, vit “burnarar”. Eg spurdi um nakar kendi til hasa betongkensluna og ringa lagið. Jákup Súni svaraði beinanveg, at tað var ikki óvanligt og at tað fer at ganga yvir (maðurin segði, at eg bara kundi havt spurt hann, tí hann visti alt um hatta har, men tað er eitt sindur coolari at spyrja ein ordiligan venjara. Akra sum ”kvinde i nød-agtigt”).
Hini eru eisini ófør at koma við góðum ráðum og eg fór í song við “hetta skal nokk ganga" kensluni.
Dagur 7:
Eg traðkaði upp á vektina í morgun. Onkur hevði longu mist 3,1 kg. Eg var nøgd við 1,0 kg. Men eg hevði ikki ordiliga ætlað tað ið vísti seg á lítla skíggjanum. Eitt kilo meir enn við byrjan! Simona, Simona, tú dugir bara ikki at fylgja streyminum...
To be continued…


text:
Rentuhækkingin í USA nærkast aftur
- 18 Aug 2016
- - LÍV
Marknaðarinnlit - august 2016
Rentuhækkingin í USA nærkast aftur
Nú, nærum tveir mánaðir eftir sokallaðu Brexit-atkvøðugreiðsluna, kann staðfestast, at flestu týðandi partabrævavísitøl eru á hægri stigi, sammett við undan atkvøðugreiðsluna. Tó eru ikki heilt greitt hvørja ávirkan Brexit fer at hava á búskapirnar. Eisini hevur búskapargongdin í USA verið góð seinastu vikurnar og hetta hevur ført við sær gitingar um, at rentuhækkingin í USA aftur er nærri. Forsetavalið í USA nærkast eisini og metingar um hvør fer at vinna, fer at seta dám á fíggjarmarknaðirnar næstu mánaðirnar.
Íløguvinningur 5. mánaðin á rað
Í juli var samlaði vinningurin á íløgunum hjá LÍV rímuliga góður. Íløgan við hægra váðanum kastaði 0,58% av sær í juli og íløgan við lægra váðanum 0,66%. Sum greitt var frá fyri mánaði síðani, gav íløgan hjá LÍV, við hægra váðanum 0,05% í vinningi í juni. Hyggja vit nærri eftir hesi íløguni sæst, at hendan hevur havt vinning fimm mánaðir á rað. Farna mánaðin vóru tað ”onnur lánsbrøv” í góvu besta vinningin. Hesin var 1,55%. Teimum á baki komu partabrøvini við +1,11%, meðan donsku lánsbrøvini kastaðu 0,27% av sær. Síðani ársbyrjan hevur íløgan við hægra váðanum samlað givið vinning á 2,61% og íløgan við lægra váðanum givið vinning á 1,96%. Besta ískoytið til hendan vinningin kemur frá ”onnur lánsbrøv”, ið hava givið vinning á 6,33% síðani ársbyrjan. Í sama tíðarskeiði hava donsku lánsbrøvini givið vinning á 3,96% og partabrøvini hall á 2,22%
Ávirkanin av Brexit, um nøkur, má staðfestast
Nú skjótt tveir mánaðir eftir, at bretar høvdu fólkaatkvøðugreiðslu um tey vildu verða verandi í ES ella ikki og meiriluti sum kunnugt var fyri sokallaða Brexit má staðfestast, at ávirkanin á marknaðirnar hevur verið avmarkað. Gamaní var fjáltur á marknaðunum dagarnar eftir, men í skrivandi løtu liggja bæði japonsk, evropisk og amerikonsk partabrøv hægri, enn undan atkvøðugreiðsluni. Orsøkirnar eru tvinnar. Peningapolitikkurin er framvegis sera stimbrandi og mett verður, at Brexit fer at hava lítla ella onga ávirkan á heimsbúskapin. USA hevur veruliga verið í andglettinum í seinastuni, tí bíðað verður eftir, at tey fara at hækka leiðandi rentuna aftur. Hetta hevur ført við sær eina heldur løgna støðu, tí stundum hava vánalig búskaparlig lyklatøl úr USA havt jaliga ávirkan á fíggjarmarknaðirnar, tí mett varð, at hesi lyklatøl kundu útseta væntaðu rentuhækkingina. Seinastu tvær arbeiðsmarknaðarfrágreiðingarnar í USA, ið eru sera týdningarmiklar, hava tó verið sera bjartar og tað hevur aftur fingið fíggjarmarknaðirnar at gita um, at komandi rentuhækkingin nærkast. Marknaðarsemja tykist verða um, at henda verður í desembur, tí hóast Brexit ikki hevur havt stóru ávirkanina, so verður betri greiða á í desembur, hvørji árinini, um nøkur serlig, hava verið av Brexit. Næstu vikurnar verður støðan enn betur lýst, tá fleiri evropisk lyklatøl verða kunngjørd.
Hampulig útlit
Nú støðan við Brexit er sodnað, men ávirkanin tó ikki endaliga staðfest enn, eru onnur viðurskifti komin í andglettin, ið fara at seta dám á fíggjarmarknaðirnar næstu tíðina. 8. novembur skulu tey í USA velja nýggjan forseta. Í løtuni liggur Hillary Clinton á odda í metingunum og líkt er til, at Donald Trump veruliga má gera ein vørr, fyri at nærkast einum meiriluta. Fíggjarmarknaðurin hóvar ikki Trump og tískil kunnu metingar, sum vísa á framburð hjá honum, føra við sær óstøðugleika. Tað er, í løtuni, ósannlíkt, at Trump vinnur, men allar súðir eru ikki syftar enn. Oljuprísurin sveiggjar framvegis og setur dám á, so samanumtikið hava partabrøvini verið lutfalsliga óstøðug í ár. Fýra av ársins mánaðum hava givið vinning og fýra hava givið hall. Hálvársroknskapirnir hava sum heild verið góðir, men í løtuni eru partabrøvini trilvandi. Fleiri vísitøl hava nátt methæddum og íleggjarar hava tískil staðfest vinning. Lánsbrævarenturnar eru tó enn metlágar og fara væntandi at vera lágar alt 2016, m.a. orsakað av stimbrandi peningapolitikki og Brexit. Hetta stuðlar undir nýtslu og tí eisini vinnulívinum. Møguligt er tí, at partbrøvini fara at standa seg hampuligt tað eftir er av árinum.
Fíggjarmarknaðurin hóvar ikki Trump


text:
Nøvn á komandi brúðarparinum: Maiken Sigmundsdóttir og Jan á Líðarenda
Størv: Maiken er skrivstovukvinna á Fiskavirkinum í Gøtu, og Jan er vinnuráðgevi hjá Elding
Komandi brúdleypsdagur: 01.07.2017
Fekk eitt bræv frá Landssjúkrahúsinum í síðstu viku, at eg skuldi til tað sokallaða “keglesnit” mánamorgunin 19. juni, sum skuldi vera dagurin, har vit skuldu royndarseta hár og leggja makeup. Jeps, barasta so typiskt, og “timingin” er bara skræpa. Maiken
So situr mann her, sum ein zombie vikuna áðrenn brúdleypið. Fekk eitt bræv frá Landssjúkrahúsinum í síðstu viku, at eg skuldi til tað sokallaða “keglesnit” mánamorgunin 19. juni, sum skuldi vera dagurin, har vit skuldu royndarseta hár og leggja makeup. Jeps, barasta so typiskt, og “timingin” er bara skræpa. Men sum elsti sonur mín plagar at siga, og sum eg havi sagt fleiri ferðir í seinastuni: “Such is life”!
Og hetta kann hervið vera ein áheitan til allar kvinnur um at fara til regluligu innkallingarnar til screening fyri lívmóðurhálskrabba – tí tað er ikki altíð bert nábúgvin, ið kemur út fyri tílíkum.
Men “on the bright side”, so prøvaði eg brúðarkjólan aftur í síðstu viku, og hann var ikki ov lítil…fjúúússs, tí eg var rættiliga nervøs fyri, at eg ikki passaði hann. Eg havi vant nógv, og havi gingið ræææðuliga svang ræææðuliga leingi…stakkals Jan. ”You’re not you when you’re hungry”, ikki sannheit?!
Mann er so óluksáliga sjálvkritiskur altíð! Mann er altíð ringast við seg sjálvan. Tí eg sá bara armarnar, sum vóru ov stórir, og ryggin, sum er fullur av móðurmerkjum og sindur slaskutur. Men tað sóu systrarnar slett ikki. So tað man vera á einari góðari leið. 🙂Maiken
Eg visti og føldi, at eg havi tapt meg nøkur kilo og nakrar sentimetrar, men fyri tað var einki garanti fyri, at kjólin sat perfekt kortini. Mann er so óluksáliga sjálvkritiskur altíð! Mann er altíð ringast við seg sjálvan. Tí eg sá bara armarnar, sum vóru ov stórir, og ryggin, sum er fullur av móðurmerkjum og sindur slaskutur. Men tað sóu systrarnar slett ikki. So tað man vera á einari góðari leið. 🙂
Faktist, so fekk eg gjøgnumført nokk so nógv í síðstu viku. Eg fann klæðir til børnini, í øllum førum til onkrum av teimum. Okkurt manglar enn, sum skal koma ta vikuna brúdleypið er, og “with my luck so far”, skal nokk okkurt lort koma afturat. Men eg fekk í øllum førum leigað mær vasar til blómurnar, sum eg skal hava standandi á borðunum, keypti dúkar, borðleypara, serviettar, hevði tí “obligatorisku” samrøðuna við prestin, sum mann skal hava, áðrenn brúdleypið, og sum faktiskt var óvæntandi gevandi og stuttligt, um mann kann siga tað soleiðis.
So alt í alt vil eg siga, at tann 3 vikan uppundir brúdleypið hevur verið tann mest effektiva. Alt borðpyntið bleiv broytt, tí eg fann ikki tað, eg vildi hava, men ein má altso laga seg eftir tí, sum er at fáa fatur á. Again: “such is life”. 😉
Krukkurnar, sum eg havi samlað, eru eisini pyntaðar, og myndirnar, sum eg skal brúka, eru farnar á ein geyma og til svigermor, sum skal printa tær út og skera tær til. Hon ornar eisini sangheftini og ger eskjur, sum karamellur skulu í til at hava afturvið kaffi. Eg fekk eisini pappír frá henni, sum eg havi brúkt til at pynta krukkurnar, og hevur hjálpt so óluksáliga nógv við øllum…hon er amazing! :*
Mann rennur seg í so skít etandi fult av trupulleikum, og mann má altso bara “go with the flow”, tí um eg skal ganga og vera stúrin um alt, so fungeri eg slett ikki.
Húsið sær aftur út sum eitt r-hol, sjálvt um mamma hevur verið her og skimmað alt, men eg má bara skíta á tað.Maiken
Húsið sær aftur út sum eitt r-hol, sjálvt um mamma hevur verið her og skimmað alt, men eg má bara skíta á tað. Eg fekk nú hasa skurðviðgerðina, so eg skal slappa av og sita sum ein ónytta ímillum alt óruddið. Og um eg ikki hevði fingið skurðviðgerina, hevði eg verið til arbeiðis og ikki havt tíð at ruddað kortini, so fuck it! Vit orna tað aftaná brúdleypið. 😀
Eg ivist onga løtu í, at vit fara at renna okkum í onkrar festligar trupulleikar, men eg eri so væl brýnd, “so bring it on”. 😉Maiken
Eg havi faktiskt eisini verið til tvey polterabend í hesum mánaðinum og ein rundtúr við Norrønu við arbeiðsplássinum, so har eru trý vikuskifti farin, har einki bleiv gjørt. :p Og eg haldi, at 24 tímar í einum døgni er nóóóóógv for lítið!! Líka við, at mann ikki hevur tíð at fara undir brús! :p
Ná, men nú eru bert 9 dagar eftir til brúdleypið, og eg vóni eg bara, at alt gongur upp. Eg ivist onga løtu í, at vit fara at renna okkum í onkrar festligar trupulleikar, men eg eri so væl brýnd, “so bring it on”. 😉
Deil hesa grein


text:
Tá fyrsta viðgerð var í Løgtinginum av ætlaðu broytingunum í hjúnabandslógini, segði Jógvan á Lakjuni, løgtingslimur fyri Fólkaflokkin, at málið verður ein sonn kollvelting av øllum samfelagnum, um tað verður samtykt.
Løgtingslimurin segði í taluni: ”Tað er ein hægri myndugleiki, sum hevur ásett virðisnormarnar, og Hansara absoluttar eru bindandi bæði fyri tað vanliga menniskjað og sanniliga eisini fyri allar myndugleikapersónar.”
Her sæst øll talan hjá løgtingsliminum
Uppgávur:
1. Hvat meinar løgtingslimurin við, tá hann sigur, at málið um hjúnabandslógina er ”álvarsligasta mál, ið nakrantíð hevur verið á løgtingi”?
2. Hvat meinar løgtingslimurin við, tá hann vísir til ein hægri myndugleika, og skrivar Hansara við stóra H?
3. Hvat heldur løgtingslimurin um hevd og humanismu?


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Góðu søgurnar
Henda sending er ikki tøk á heimsíðuni..
Vanliga eru tvær orsøkir til at ein sending ikki er tøk:
- Sendingin er ikki frígivin enn.
Hetta merkir vanliga at sendingin er ávegis..
Royn aftur um eina løtu. Vanligt er, at sendingar ikki eru tøkar á netinum fyrr enn sendingin verður send í sjónvarpinum.
- Sendingin er tikin av heimasíðuni
Sendingar eru vanliga bert tøkar í eitt ávíst tíðarbil.
Tað er ymiskt hvussu longi sendingar eru tøkar - sendingar, ið KvF ikki sjálvt hevur framleitt eru bert tøkar í styttri tíðarbil.
Tak niður
Góðu søgurnar eru klassiskar skaldsøgur í savni Kringvarpsins.
Ynskir tú at hoyra eina ávísa skaldsøgu, ber til at skriva til pd@kvf.fo


text:
Bjørg Seloy úr Havn var bara fáar hundraðpartar frá 2. plássið í 50 rygg í gjár, og tí í vanda fyri ikki at kunna koma við til Oyggjaleikir, hóast hon hevði klárað kravtíðina. Men í dag vann hon so 100 rygg við imponerandi 1:05.83, klárt undir oyggjaleikakravtíðina á 1:07.14.
Hinvegin reyk Astrið Foldarskarð av sínum 2. plássi til Oyggjaleikir á Álandi, tá ið Guðrun Holm Jacobsen í dag fleyg á mál í tíðini 29.88, tríggjar hundraðpartar frá føroyska metinum hjá Shailu. Shaila svam ikki sjálv í dag, men er tó trygg við sínum 29.85 frá stevnu í februar, umframt onkrari góðari langhyljatíð eisini. Og Astrið varð tí nummar trý, og reyk av oyggjaleikaliðnum, hóast hon í dag varð nummar tvey við einari habilari forbetring av sínari bestu stutthyljatíð, til 30.54.
Eftir mínari uppteljing eru tey nú 12 sum hava kvalifiserað seg til Oyggjaleikir: Pál, Kári, Pauli og Andrass, og Shaila, Mona, Guðrun, Malan, Katarina, Bjørg, Birita og Poula. Men tað verður ikki fyrr enn í morgin at vit vita heilt offisielt hvør sum er sloppin við, tá ið fyrst landsliðsnevnd og síðani starvsnevnd hava fundast um málið.


text:
Spurningur um, hvat er títt móðurmál vísir, at tá føroyskt og danskt eru tikin frá, so eru 1.439 persónar eftir, sum svara, at tey hava annað móðurmál.
Listin við 15 teimum vanligastu móðurmálum, vísir at eftir føroyskt og danskt, eru tað flest í Føroyum, sum hava íslendskt, sum móðurmál. Og filipinskt og teilendskt eru eisini mllum 10 tey vanligastu móðurmálini.
Um vit gera eitt býtið millum ymsar partar av heiminum, sæst, at eftir danskt, so eru tað onnur evropeisk lond, enn Norðurlond, sum eru best umboðaði í Føroyum. Niðanfyri sæst, hvussu bólkurin “Onnur evropeisk móðurmál” sær út:
Her sæst at av evropeiskum málum er enskt best umboðað, sum móðurmál. Síðani koma tvey eysturevropeiskt - rumenskt og serbiskt - og russiskt.
Spurningurin um málførleika var bert settur teimum, sum ikki høvdu føroyskt sum móðurmál. Í grafinum omanfyri er sambandið millum at skilja føroyskt og tosa føroysk sett saman. Her sæst at tað eru fleiri, sum skilja væl ella skilja sera væl, men sum als ikki tosa føroyskt. Eisini sæst at av teimum, sum skilja væl og skilja sera væl, eru ein stórur partur, sum ikki tosar væl føroyskt.


text:
524 dopingroyndir frá Olymisku Leikunum í Beijing og London eru endurkannaðar. Sambært IOC vóru 45 av teimum positivar.
Tað vísir seg, at fleiri ítróttarfólk enn væntað, vórðu dopaði undir leikunum í 2008 og 2012. IOC kunngjørdi í dag úrslitini av í alt 524 dopingroyndum frá leikunum í Beijing og London, fyrst og fremst frá heiðursmerkja vinnarum.
- Endurkanningarnar vísa enn einaferð, hvussu treyst IOC er í arbeiðinum í móti doping, sigur formaðurin í IOC Thomas Bach á IOC-heimasíðuni.
524 dopingroyndir blivu endurkannaðar. Av teimum vóru 386 royndir úr Beijing, har 30 vóru positivar, har av 24 frá heiðursmerkjavinnarum. Talan er um fýra ítróttagreinar og ítróttafólk úr átta ymiskum londum. Úr London vóru 138 royndir og fimtan positivar úr níggju ymiskum londum.
Hetta er onnur bylgja av endurkanningum av dopingroyndum frá teimum tveimum leikunum. Tann fyrra fann 53 positivar doping royndir. IOC hevur ætlanir um at endurkanna fleiri royndir, og tær væntast at verða kunngjørdar áðrenn og aftaná leikinir, sum verða í Rio í august.
Tilsamans 1243 royndir eru endurkannaðar og talið at positivum royndum er nú uppi á 98. Báðar næstu bylgjurnar væntast at fanga enn fleiri, ið hava snýtt í leikunum í 2008 og 2012.
KELDA: IOC


text:
Í greinini um roknskapin hjá Framherja, sum vit almannakunngjørdu her á síðuni í mikudagin, varð sagt, at Anfinn Olsen, reiðari, sjálvur hevði verið frammi og greitt frá tølunum og millum annað sagt, at reiðaríið hevði goldið 35,2 milliónir krónur í skatti og avgjøldum.
Tað er tó ikki rætt, at Anfinn Olsen hevur úttalað seg til fjølmiðlarnar um hetta, og Fiskimannafelagið átti sjálvsagt at eftirkannað hetta, áðrenn greinastubbin varð lagdur út.
Umrødda greinin er nú rættað og kann lesast her.
Vit harmast mistakið og biðja hervið alment Anfinn Olsen um umbering fyri tað.


text:
Frédéric Chopin
Frédéric François Chopin (pólskt: Fryderyk Franciszek Chopin eisini stavað Szopen) (føddur 1. mars 1810 í Żelazowa Wola, deyður 17. oktober 1849 í París) var ein pólskur komponistur og klaverleikari. Hann verður mettur sum ein av mest týðandi tónasmiðjununum frá tíðarskeiðnum ið verður nevnt Romantikkin. Chopin varð føddur í Żelazowa Wola, sum er ein bygd í Hertugadøminum Warszawa. Hann vaks upp í Warszawa, har hann eisini fekk tónlistaliga útbúgving. Hann náddi at komponera nógv verk fyri klaver, áðrenn hann í 1830 sum 20 ára gamal flutti úr Póllandi stutta tíð áðrenn Novemberkollveltingina.
Chopin búsettist í París eins og nógv onnur pólsk flóttafólk. Tey næstu 19 árini helt hann bert umleið 30 almennar konsertir. Honum dámdi best at spæla á smáum støðum og heima í íbúðini. Í París starvaðist hann sum komponistur og klaverlærari. Eftir at hann hevði havt fleiri kærleiksforhold við ymiskar pólskar kvinnur, helt hann saman við tí fronsku Armandine Dupin árini 1837-47, hon var rithøvundur og brúkti dulnevni ”George Sand”, tá hon skrivaði. Meginpartin av lívinum hevði Chopin trupulleikar við heilsuni, hann andaðist í París í 1849 bert 39 ára gamal.
Verk[rætta | rætta wikitekst]
- 59 mazurkair
- 27 etudir (12 etudir opus 10, 12 etudir opus 25 og trýggjar uttan opusnummar)
- 27 præludium
- 21 nocturnir
- 20 valsar
- 18 polonesur
- 5 rondoir
- 4 balladur
- 4 impromptuir
- 4 scherzoir
- 4 søvn av variasjónum, m.a. Souvenir de Paganini
- 3 écossaisir
- 3 klaversonatir
- 2 konsertir fyri klaver og orkestur (opus 11 og 21)


text:
Arbeiðsfólk, sum eru frá arbeiði orsaka av sjúku, skaðatilburði ella eru við barn, og heilsuvandi er fyri móður ella barni, hava rætt til sjúkradagpengar, um tey annars ikki hava rætt til løn ella aðra veiting. Treytin er tó, at tann sjúki hevur læknaváttan, sum váttar óarbeiðsførið.
Landskassin rindar dagpeningin, tó skal arbeiðsgevarin rinda fyri fyrsta og annan fráverudagin.
Persónur, ið fær dagpening, skal vera fyltur 16 ár og má ikki vera eldri enn 70 ár. Aðrar treytir eru, at hann skal hava fastan bústað og fulla skattskyldu í Føroyum. Viðkomandi skal eisini hava arbeitt ella fingið gjald úr ALS í minst 20 tímar tilsamans seinastu fimm vikurnar undan sjúkrafráveruni.
Gjaldið frá dagpeningaskipanini er vanliga 80% av meðallønini seinastu fimm vikurnar undan sjúkrafráveruni.
Sjómenn, sum hava hýru við føroyskum ella útlendskum fari, hava sama rætt til dagpengar sum fólk, ið arbeiða á landi. Eisini hava útróðrarmenn og sjálvstøðugt vinnurekandi, sum ikki hava ella bara í lítlan mun hava onnur arbeiðsfólk aftrat sær, rætt til dagpengar. Persónar við álvarsliga sjúkum hjúnafelaga ella barni hava eisini rætt til dagpengar fyri at vera um tann sjúka.
Tann, sum fær dagpengarnar, hevur sjálvur ábyrgd av, at fráboðanin um sjúku verður latin Almannastovuni rættstundis. Dagpeningur verður veittur í mesta lagi í 40 vikur frá fyrsta fráverudegi.
Oyðublað: Umsókn um dagpening


text:
Stórur tørvur var á vardum bústøðum til fólk við skerdum førleikum. Hetta hevur politiski mynduleikin eisini ásannað. Tí hevur Landsstýriskvinnan tikið avgerð um at steðga við at keypa vanlig sethús og umbyggja tey til sambýli og heldur fara undir tilgongd at byggja nýggjar tíðarhóskandi bústaðir, sum eisini yvir tíð kunnu koma ístaðin fyri nøkur av verandi sambýlum. Verkætlanin, sum farið var undir, er ætlað persónum við skerdum førleikum, sum hava støðuga hjálp og nærveru fyri neyðini alt samdøgrið. Byggingin fevnir um íbúðareindir við sovikamari, vesi og uppihaldsrúm við einum lítlum køki. Harumframt fevna íbúðirnar um felagsøkir, ið eru karmur um felagslív hjá búfólkum, eins og starvsfólkahølir og annað.
Byggiskrá liðug
Projektering byrjar
Høvuðsarbeiðstøka byrjar
Avhending
Bygningur tikin í nýtslu
Arbeiðsánari: Almannamálaráðið
Byggiharri: Landsverk
Høvuðsráðgevi: Kontrast
Undirráðgevar: LBF, SMJ
Fakeftirlit: Byggiráð
Høvuðsarbeiðstakari: Kanjon
Játtan: 19,0 mió. kr. Verkætlanin fevnir um 12 íbúðir, harav fýra eru til fjølbrekaða búfólk. Grundøkið er 5.615 fermetrar, og bygningurin 730 fermetrar.


text:
Námsfrøðiligur málsetningur
Vit vilja, at foreldur skulu uppliva Spíran sum eitt trygt, læruríkt og mennandi stað fyri teirra barn. Eitt stað har tey vera møtt av starvsfólkum og leiðslu í einum umhvørvi merkt av virðing, opinleika, áliti og góðum samskifti.
Námsfrøðiliga málið er at virka fyri at vit fáa sosial, sjálvsstøðug, ábyrgdarfull, skapandi og lívsglað børn - børn sum kunnu meistra teirra lív í einari fjølltáttaðari og umskiftiligari verð.
Munur er á skúla og frítíðarskúla. Tá barnið er í frítíðarskúla, er talan um frítíðina hjá barninum. Hetta hevur m.a. við sær, at spæl o.a. virksemi er sjálvboðið og ikki skemalagt á sama hátt sum í skúlanum. Børnini hava tí møguleika fyri sjálvi at ráða yvir tíð síni í frítíðarskúlanum, men tó undir okkara ábyrgd og hjáveru í einum vøkrum, friðarligum og tryggum umhvørvi.
Vit leggja dent á, at dagliga sambandið við foreldrini er gott. Tað er týdningarmikið, at foreldur kenna seg vælkomnan á stovninum.
Vit hava eitt tætt og gott samstarv við skúlan. Foreldrasamstarvið er vælvirkandi, og vit hava valt at hava sama foreldraráð í skúla og frítíðarskúla.
Dentur verður lagdur á førleikan hjá einstaka starvsfólkinum, so arbeitt verður miðvíst og tilvitað við aldursbólkinum 6/7-8/9 ár. Vit leggja dent á, at starvsfólkið hevur neyðuga vitan um henda aldursbólk og dugir at samstarva við bæði børn, foreldur, skúla og starvsfelagar. Starvsfólkið skal verða tilvitað um menningina hjá tí einstaka barninum og hava virðing fyri tí.


text:
Nógv forvitnisligt varð at síggja tá Tróndur Patursson lat upp framsýning við hálvthundrað verkum í Listahøllini á Skipasmiðjuni í dag (Myndir: Birgir Kruse)
Fryntligur sum altíð, vísti hann mær eina glaskúpu í áðurnevnda bláa liti. Kúpan, ið liggur á gólvinum sum ein innseting - ein organisk vera, sum tikin úr havsins dýpi - var aldri ætla at sýna fram, sigur Tróndur.
Í veruleikanum var tað eitt óhapp í ovninum, sum gjørdi at flata glasið bólgnaði og síðani sprotnaði. - Men so helt Brandur, at hetta skuldi við á framsýningina. Við ljósi undir. Her er tað so, sigur Tróndur lítillátin, men sum altíð í pakt við verkið sjálvt.
Á tveimum framsýningum úti í heimi, hevur Tróndur sýnt fram saman við stóra amerikanska glasmeistarnum Chihuly. Tá henda legenda sýnir fram, plagar hann at heita á øll vitjandi at taka myndir. Hópin av myndum. Tað gjørdi eg í de Young savninum í San Francisco í fjør. Úrslitið sæst á hesum bloggi 27. juli 2008 (San Francisco) og 5. august 2008 (Las Vegas).


text:
Partabrøv í japansku fyritøkuni Nintendo, sum framleiður spøl, eru øktar við 7,5 milliardum dollarum - umleið 50 milliardir krónur á bert tveir dagar. Framgongdin kemur av nýggjastu spæli-appini Pokémon Go, sum kom út á marknaðin í síðstu viku.
Spælið kom út á marknaðin mikudagin í síðstu viku og longu fríggjadagin, visti greiningarfyritøkan SimilarWeb at siga frá, at appin var løgd inn á meira enn fimm prosent av Androids telefonunum í USA og at spælt var í meira enn 45 minuttir um dagin. Hetta er er meira enn vælumtóktar appir, sum Instagram, Tinder og WhatsApp.
Pokémon Go appin blandar veruleika og hugflog saman, har spælarin nýtir myndatólið á telefonini at fanga pokémonnar við. Gjøgnum spæli síggjast ting úr pokémon-heiminum í vanligu umstøðunum hjá spælaranum.
Sum nú er, er spæli bert komið út á marknaðin í USA, Australia og Nýsælandi, men væntast at koma á fleiri marknaðar í heiminum um stutta tíð, millum annað Japan, sum er stórsti spælimarknaður í heiminum. Enn er óvist nær spæli verður tókt í Norðanlondum.
Sølan av pokémon lutum og spølum hjá BR-Leikum merkir enn einki til, at nýggja spæli er komi út.
- Tað er allarhelst tí, at spælið enn ikki er komið út á evropeiska marknaðin, siga tey á BR og leggja afturat, at pokémon enn er vælumtókt í Føroyum.
Kelda: REUTERS


text:
Javnaðarflokkurin 12.10.2016 (11:44)
Minningarorð um Sverra Midjord
So var tímaglasið hjá Sverra Midjord útrunnið, nú hann andaðist mándagin 10. okt. 83 ára gamal.
Vit í Javnaðarflokkinum drýpa høvur, nú Sverre Midjord, fyrrverandi løgtingsmaður, fyrrverandi borgarstjóri og býráðslimur fyri Javnaðarflokkin er farin. Hann var flokkinum hollur.
Sverre Midjord var føddur 2. apríl 1933 á Tvøroyri og vaks upp hjá ommuni og abbanum Juliu og Poul Johannes Midjord. Hann var útbúgvin skrivstovumaður og arbeiddi frá 1950 á Posthúsinum á Tvøroyri og síðani 1969 á Gjaldstovuni, til hann fór frá fyri aldur.
Sverre Midjord var eitt sera virkið og livandi menniskja á rættiliga nógvum økjum, men serliga gjørdi hann seg galdandi á politiska og á ítróttarliga pallinum.
Sverre Midjord sat í býráðnum á Tvøroyri frá 1966-85 og aftur frá 1989-2008, og var hann borgarstjóri í samanlagt 17 ár. Hann var borgarstjóri ta tíðina, tá kommunan saman við fakfeløgum og bygdafólkinum bygdi nýtt flakavirki og fingu trolararnar Suðring og Rankan til bygdina. Hetta var eitt nýtt tíðarskeið í vinnulívssøguni hjá Tvøroyri og hevði alstóran týdning fyri býin.
Sverre Midjord var fólksins borgarstjóri. Hann kom borgarunum við, og hann hevði áhuga í, hvussu fólk hevði tað. Hann kendi øll og hjálpsamur, sum hann var, so vóru tað mong, sum nutu væl av hansara umsorgan.
Sverre Midjord kom fyrstu ferð á ting fyri Javnaðarflokkin sum varamaður fyri Atla P. Dam, løgmann í 1975 og sat til 1978, tá hann var valdur tingmaður fyri Suðuroyar valdømi til 1980. Valskeiðið 1984-88 tók hann aftur sæti sum tingmaður sum varamaður fyri Atla P. Dam. Hann var aftur valdur á ting í 1990 til 1994 og aftur í 2004 og sat á tingi fram til 2008.
Nú Sverre Midjord eisini er farin um sýn, so tynnist veruliga í skaranum av teimum góðu gomlu javnaðarfólkunum. Í øllum, sum Sverre Midjord fekst við, so lat hann tað týðiliga skína ígjøgnum, at hann var javnaðarmaður við lív og sál, tó hann dugdi sera væl at arbeiða saman við politikkarum úr øðrum flokkum.
Innan ítróttin var Sverre Midjord sera virkin. TB´ari um ein háls, og hann var bæði formaður og venjari í felagnum í mong ár. Hann tók sær serliga av at venja yngru deildirnar, og tað eru ikki heilt fáir TB´arar, sum Sverre Midjord var fyrsti venjari hjá. Men serliga kenna vit Sverra Midjord fyri at vera tann, sum menti borðtennis her á landi. Sjálvur var hann ein frálíkur borðtennisspælari og tók stig til at stovna TBF, sum var lokala felagið á Tvøroyri. Sum tann virkni ítróttarmaður hann var, so var hann eisini valdur í stjórnina hjá ÌSF og sat har sum nevndarlimur í mong ár. Sum borgarstjóri var ítróttarhøllin í Trongisvági eitt av hansara mongu hjartamálum.
Við Sverra Midjord er ein sera kend býarmynd í Valinum og á Tvøroyri farin. Her var hann føddur, her virkaði hann, og her legði hann eyguni saman fyri seinastu ferð. Heimkærur var hann sum fáur, og umhvørvið har merkti hann. Hann vaks upp saman við fólkunum aftan fyri Fylking og ikki minst Fiskepigernes Fagforening, og hesi fólkini vóru hansara stóru fyrimyndir. Mangan vísti hann í røðum sínum á tingi á hesar hansara fyrimyndir, sum við hondunum ikki bert vunnu sær til lívsins uppihald, men eisini gjøgnum fakfeløg vunnu pening til at seta í vinnuvirkir. Hesi løgdu grundarlagið undir øllum hansara politiska yrki.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Føroyska fótbóltslandsliðið megnaði seinnapartin at kempa seg til ein heiðurligan 1-1-javnleik ímóti Eysturríki, sum hóast eitt hav av málmøguleikum ikki megnaði at umseta hesar til fleiri mál.
Tess vegna, elskaðu mínir, líkasum tit altíð hava verið lýdnir, so arbeiðið, ikki bert sum tá ið eg eri hjástaddur, men nú nógv meira, tá ið eg eri frástaddur, upp á tykkara egnu frelsu við ótta og bivan;
Fil. 2,12
"I don't know the key to success, but the key to failure is trying to please everybody." -Bill Cosby


text:
Nú á middegi verður farið undir seinasta dystin í EM-kappingini í talvi á Kreta. Føroyar telva móti Íslandi. Ísland hevur tríggjar stórmeistarar á liðnum og ein altjóða meistara. Føroyski stórmeistarin, Helgi Dam Ziska, verður ikki við í dag. Helgi hevur staðið seg ógvuliga væl í kappingini, og er ósigraður á 1. borði. Sum skilst er tað eftir egnum ynski, at hann ikki telvar í dag. Hann var heldur ikki við í gjár, tá telvað var móti Kreta. Tá var sagt, at tað var fyri at geva Rógva Egilstoft Nielsen møguleikan at telva við hvíta fólkinum á øðrum borði. Fekk Rógvi remis, hevði hann ognað sær fyrsta IM-normin. Rógvi vann og hevur tí vissað sær sín fyrsta IM-norm.
Í dag telvar yngri bróðirin Høgni Egilstoft Nielsen fyri sínum triðja IM-normi. Men nú Helgi ikki er við, telvar Høgni við svarta fólkinum á 1. borði. Kravið er, at hann vinnur. Ivaleyst høvdu útlitini hjá honum verið frægari, slapp hann at royna seg við hvíta fólkinum á 2. borði. Hvørki John Rødgård ella John Arni Nilssen hava havt eydnuna við sær í hesari kapingini, men eru báðir við í dag. Tað kemur tí helst bæði liði og Høgna dátt við, at føroyski stórmeistarin ikki er við í hesum prestisjudysti móti stórabeiggja fyri vestan í hesum avgerandi síðsta umfarinum.
Helgi Dam Ziska leggur Høgna Egilstoft Nielsen lag á undir fyrireikingum til dystin móti Íslandi í dag. Høgni loysir Helga av á 1. borði í dag.


text:
Einahandil
Í Føroyum hevur man haft nakað, ið eitur einahandil. Tað er, at ein tjóð stýrir- og avmarkar vøruhandil í einum øðrum landið.
Miðskeiðis í stóra havnarlagnum í Tórshavn, millum Eystaru- og Vestaruvág, liggur Tinganes, gamli tingstaður føroyinga. Vit vita frá Føroyinga søgu, at Tinganes longu í 900 talinum var tingstaður – fyrst sum “alting” við lóggevandi og dømandi myndugleika, men seinni í 1300 – 1400 talinum sum “løgting” einans við dømandi myndugleika.
Í 1271 stovnaði norski kongurin einahandil í Tórshavn, og fylgjandi øldirnar var Tinganes handilsstaður føroyinga, stundum rikin av einstaklingum ella handilsfelagskapum, men at enda aftur sum kongaligur einahandil, beinleiðis undir danakongi. Í 1673 herjaði ein herviligur eldsbruni Tinganes og øll húsini ið stóðu uml. har myndin er tikin frá, brendu í grund.
Til vinstru á frímerkinum síggjast sokallaðu “Sethúsini” ella “Sethúsið úti í Havn”. Hettar húsið varð bygt sama ár sum eldurin hevði herjað, og var upprunaliga krambúð, skrivstova og bústaður hjá embætisfólkinum á handlinum. Húsið er síðan nýtt til ymisk endamál, m.a. var tað í 20. øld gegl á loftinum. Nú á døgum rúma Sethúsini Haldils- og Vinnumálaráðið.
Aftanfyri Sethúsini (ikki sjónlig á myndini) liggur sokallaða “Stokkastovan”, ein gamal goymslubygningur, sum var bygdur í 1673, stutt eftir eldsbrunan. Sum navnið bendur á, er Stokkastovan bygd af viðarstokkum, ein heldur sjáldsamur bygningsháttur í Føroyum.
Uttast á nesinum lá upprunaliga ein lítil skansi ella kanónbattarí sum ein hálvkringla, men umleið 1750 varð eitt goymsluhús “Skansapakkhúsið” bygt á staðnum. Bygningurin, sum sæst aftast í myndini er nú høvuðsskrivstova og fundarhøli hjá løgmanni og landsstýrismonnum.
Afturat Skansapakkúsinum stendur sokallaði “Salurin”, sum varð reistur í 1781. Nú rúmar salurin einum bókasavni, fundar og móttøkuhøli og virkar annars sum millumgongd millum Skansapakkhúsið og fyrisitingarhølini hjá landstýrinum.
Sum framhald av Salinum standa “Vektarabúðin” og “Sjóbúðin”, upprunaliga tveir goymslubygningar frá 17. øld. Eitt skifti seint í 1800 talinum og til 1908 var posthús í Sjóbúðini. Í 1950 brendu bæði húsini í grund orsaka av einum ásettum eldsbruna, og tey vóru ikki endurreist fyrr enn í 1991. Húsini rúma í dag landsstýrisfyrisitingina.
Ovast til høgru á frímerkinum sæst partur av “Bakkapakkhúsinum”, eisini eitt gamalt goymsluhús frá 1776. Hettar húsið er eisini partur av fyrisitingarhølunum hjá landsstýrinum.


text:
Trettandi
Trettandi ella trettandadagur er heiti fyri dagin 6. januar - 13. dagin eftir jóladag (jóladagur íroknaður). Á trettanda var fyrr vanliga dansað í ávísum bygdum. Bygd, har dansað var á trettanda, varð kallað trettandabygd.
Vanligt hevur verið at taka veðragjólingar inn aftur á trettanda, 6. januar. Tá er brundtíðin at enda (síðan 6. desember, á niklasarmessu).
Í kirkjuárinum verða 5 sunnudagar eftir trettanda (hendinga ár 6 sunnudagar) nevndir 1. sunnudagur eftir trettanda, 2. sunnudagur eftir trettanda o.s.fr.


text:
TÍÐINDI
22-01-2018
Venjingarhølið í Ítróttarhúsinum á Svangaskarði er nú tókt til nýtslu hjá øllum borgarum í Nes kommunu.
22-01-2018
Innskriving av næmingum til 1. flokk komandi skúlaár verður í Tofta skúla mikudagin,
12-01-2018
Nes kommuna hevur samtykt at breiðka Agnið frá íbindingin við Nesveg og niðan til Agnið 18.
05-01-2018
Fyrsti arbeiðsdagur hjá Duritu Jakobsen sum skúlastjóri í Tofta skúla. Myndir og tekstur er av heimasíðuni hjá Tofta skúla.
02-01-2018
Joan Skibenæs, alm. med., er sett í fast starv sum kommunulækni í viðtalu 2,
22-12-2017
Nes kommuna ynskir øllum borgarum eini gleðilig jól og eitt eydnuberandi nýggjár.
KALENDARI


text:
Smílandi norska Kathrine Haugen (f.1970) hevur verið gestalærari hjá Sakarisi Stórá, tá hann gekk á filmskúla i Norðurnoregi. - Besti næmingur, eg havi havt, sigur Kathrina og smílist enn meir. Hon hevur útbúgving sum handritahøvundur frá Filmskúlanum í Lillehammer í Noregi. Myndin er tikin í biografinum CineStar í týska býnum Lübeck beint fyri at hon skal vísa einum fullsettum sali nýggja norska ungdómsfilmin Skvis, sum hon hevur leikstjórnað.
Filmurin er framhald av Til siste hinder, sum hon framleiddi og skrivaði, men sum Anders Øvergaard leikstjórnaði. Anders var myndamaður, tá Sakaris gjørdi stuttfilmin Passasjeren. Kathrine upplýsir at báðir spælifilmar eru gjørdir við somu ungu leikarum í Brønnøysund, har 5000 fólk búgva. - Høvdu vit átt alla útgerð og ikki verið bundin av lønaravtalum, so kundi hesin nýggi spælifilmurin, Skvis, helst verið gjørdur fyri 200.000 krónur, sum høvdu verið brúktar til ferðing og gisting. Men vit eru bundin av lønaravtalum, so leikararnir skulu hava 1500 krónur um dagin, og so mugu vit lána ymsa útgerð, og tá liðugt er mugu vit arbeiða við ljóði og litum. Higartil hevur hetta kostað okkum tilsamans 1,6 millión. Skulu vit harafturat rokna okkum sjálvum løn fyri handrit, leikstjórn, framleiðslu og annað professionelt arbeiði, so nærkast vit eini upphædd, sum er fimm milliónir. Men rokningarnar, sum nú liggja á borðinum og skulu gjaldast eru altso 1,6 milliónir. Eftir hetta kunnu vit rokna okkum inntøkur. Filmurin gongur fyri fullum húsum í Brønnøysund og nú ferðist eg kring landið og vísi filmin á skúlum, tí hann er góður til skúlabrúks. Uttan at vaksin blanda seg, viðviðgerð hann evni, sum eru viðkomandi fyri ungdómsskúlan, so sum rúsevni, kynsleiklutir og happing, sigur Kathrine. Sjálvur má eg siga at hetta er besta dømið eg havi sæð, sum í verki kann vísa okkum, hvat kann gerast fyri smáar pengar á smáum støðum, sum tó vilja siga góðar søgur. So góðar, at tær eisini kunnu vísast í útlandinum.


text:
Sosialurin ger í kvøld eina góða roynd at varpa ljós á dagsins kjakmentan, og um vit yvirhøvur duga at kjakast. Autentisku dømini, sum eru endurgvin um eina heila opnu í blaðnum prógva, at tað duga vit als ikki.
Men so einføld er støðan ikki, at vit kunnu kolldøma føroyska kjakmentan av hesi orsøk. Ikki fyri at bera í bøtuflaka, men at tveita ókvæmisorð til vinstru og høgru, har eitt lættkeypt høvi er, tað hevur verið, er og fer altíð at vera ein atferð í øllum mentanum, sum yvirhøvur hava eitt mál við íbygdari makt, einum sjónligum stættarmuni og býti millum bygd og bý. Blaða vit nakrar síður fram í sama blaði, síggja vit at javnaðarpolitikarar í Havn sleppa at fylla síðuna, sum ovast ber undurfulla frámerkið Kjak, Vikuskiftiskjak. Hetta er als ikki kjak, men valpropaganda nú kommunvalið nærkast. Tí fer man av góðum grundum at ivast í, hvat Sosialurin meinar við, tá hann sigur Kjak og leggur upp til kjak um - kjak.
Hinvegin kann forvitni lesarin í dag fegnast um ungar kvinnur, sum veruliga hava tikið skrivaða orðið til sín, og ferð eftir ferð leggja tað á blik fyri almenninginum. Teresa æt ein kvinna, sum í Morgunútvarpinum slapp at lesa egna bloggin um skegg- og hárvøkstur, og hví hon fór at raka sær. Simona er ein, sum í Dimmu í dag skrivar um smáar boppur, ið fólk ditta sær at spyrja um, tá barnið skal hava mjólk. Og so hin besta, Sólrun, sum á Facebook í dag skrivar eina óbetaliliga søgu úr skiftirúminum hjá gentunum í svimjihøllini í Havn. Tríggjar kvinnur, ið duga handverkið at skriva, og ikki smæðast fyri at vísa almenninginum júst tað. At tær duga at skriva.
At tilkomið men óbúgvið mannfólk av bygd skriva rasistiskar viðmerkingar undir øllum tíðindum á øllum portalum er ikki óvæntað. Fleiri tíðindastubbar eru so lallandi idiotiskir, at teir freista tílík mannfólk at viðmerkja. Tað er so lætt, tí tað er bara eitt klikk away.
So leingi ein redaktión brúkar henda møguleika, letur hon upp fyri tápuligheitum sum teim endurgivnu á opnuni í Sosialinum. Ja, ein kann siga, at tað er beinleiðis spekulativt at hava ein møguleika at viðmerkja, sum er leysur og opin og ikki bundin at eini redaktión, sum alla tíðina sílar. So leingi kommersiella pressan ger hetta, mugu vit læra okkum at liva við hesum lága felagsnevnara.
Hinvegin seti eg mítt álit á skriviskeið, skúlaskap og vælskrivandi fólk, sum til dømis dagsins tríggjar kvinnur í Dimmu, Kringvarpinum og á Facebook. Lat tær sleppa framat. Gev teimum rúmd og møguleikar. Einki er betri enn góður førleiki at skriva, vil ein koma vánaligari kjakmentan til lívs. Tá verður hon púra óneyðug, vánaliga kjakmentanin.
Onkur bókahandlari hevur eisini tikið sær tykni av vánaligu føroysku kjakmentanini. Fyri fimtan árum síðani fór Kári Árting í Riti og Ráki undir ein drunn um kjakmentan. Og hyggasíggj, eg fekk høvi at festa í drunnin í 2001, sum kann lesast her:


text:
Vælkomin handan føroyska ælabogan
Nýggj LGBT nevnd fyrireikar Faroe Pride 2014
Á aðalfundi hjá LGBT Føroyum, varð nýggj nevnd vald herfyri. Nýggja nevndin hevur longu brotið upp um armar, eftir lógaruppskotið, um at loyva limum felagsins at giftast á jøvnum føti við aðrar føroyingar, fall í farnu viku. Nevndin hevur sett fleiri tiltøk og verkætlanir út í kortið, og er farinRead more
Áheitan til allar løgtingslimir
LGBT Føroyar hevur latið skrivið niðanfyri inn til allar limir í Føroya Løgtingi, sum eina síðstu áheitan um at tey atkvøða fyri lógaruppskotinum 51-52-53/2013, ið fer til 2. viðgerð hósdagin 13. mars 2014, kl. 11.00: Góði tinglimur Nevndin í LGBT Føroyar vil fegin nýta høvið at kunna teg nærri um,Read more
Bjørt, Poul og Rigmor eru ársins hinkynd
Á ársfundinum hjá LGBT Føroyum í Perluni í Havn, vóru í gjárkvøldið Bjørt Samuelsen, Poul Michelsen, Rigmor Dam, Sakaris Stórá og Ramsus Ramussen, sáli, heiðraði av rørsluni fyri føroysk sam-, tví- og tvørkynd fyri teirra avriki í bardaganum fyri javnrættindum til henda minnilutabólk í Føroyum. LGBT Føroyar valt “Ársins hinkynd”Read more
LGBT árið, ið fór
2013 hevur verið enn eitt væleydnað og burðadygt ár hjá LGBT Føroyar rørsluni. Vit hyggja nærri at teimum mest týðandi føroysku LGBT hendingunum í skjótt farna árinum niðanfyri. Januar LGBT Føroyar vinnurin heiðurin sum ársins felagsskapur "Takkarrøðan hjá Høgna Miné, varalimi í nevndini í LGBT Føroyar, sum hann helt, táRead more
US ambassador lends his full support to gay marriage fight in the Faroe Islands
US ambassador to the Danish Kingdom, Rufus Gifford, who is also openly gay, gave a long TV interview to the local TV station, KVF, in the Faroe Islands as part of his official visit to the small self-governing islands in the North Atlantic Ocean. The country still remains within theRead more
Er hjúnabandið søguliga støðugt og óbroytiligt?
Greinarøðin: Hjúnabandið í søguligum høpiEr hjúnabandið æviga støðugt? Hevur tað altíð verið soleiðis sum vit kenna tað í dag? Eru samkynd hjúnabond eitt nýtt fyribrigdi? Søgan sigur øðrvísi frá. Í hesari greinarøðini verður hugt nærri í søgubøkurnar eftir hjúnabandinum gjøgnum tíðirnar. Vit kenna bara eitt samfelag í allari mannsøguni, sum ikkiRead more
Føroyingar vilja hava eitt øðrvísi samfelag
Føroyingar vístu á Faroe Pride, at teir ynskja eitt rúmligt og øðrvísi samfelag. Umleið 6.000 fólk gingu lið um lið oman gjøgnum havnargøtur og stuðlaðu LGBT Føroyum í bardaganum í at skapa eitt samfelag har allir borgarar verða javnsettir. Faroe Pride byrjaði í Gundadali við stórslidnari skrúðgongu, har fólk úr øllumRead more
Matthew Workman: Why I Marched, And Why You Should, Too
Last year, I was one of the thousands stunned by the large crowds participating in and watching the march at Faroe Pride. I was there to record audio for a podcast I do, but ended up been swept away by the masses who had gathered to show their support forRead more
Matthew Workman: Hví eg fór uppí skrúðgonguna, og hví tú eisini átti at komið við.
Í fjør var eg eitt av teimum túsundtals fólkum, ið gjørdust heilt ovfarin av stóru mannamúgvunum, sum luttóku í og eygleiddu Faroe Pride skrúðgonguna. Eg var har, tí eg ætlaði at taka uppá til mina internetsending, Faroe Islands Podcast, men fjøldin, sum var komin saman at stuðla LGBT felagsskapinum íRead more
Fólkið hevur talað: Føroya fólk vil javnseta samkynd
Í heyst skal Løgtingið taka støðu til eitt søguligt mál: Eigur samkynt hjúnaband at loyvast og javnstillast í lógini? Greitt er, at víða um í heiminum gerst almannahugsanin um hjúnabandsjavnstøðu alt meiri jalig. Men skulu vit fáa greiðu á, um tað er hóskandi at fremja politiskar broytingar í Føroyum, mugu nakrirRead more


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Hoyringarfreistin er í dag
Hoyringarfreistin til uppskotið um stjórnarskipan er á middegi í dag. Síðan á Ólavssøku hevur verið gjørligt at gera viðmerkingar til uppskotið.
Tá ið freistin er farin í dag, skal støða takast til, um uppskotið skal tillagast við støði í viðmerkingum frá einstaklingum, stovnum og áhugafelagsskapum, segði løgmansskrivstovan fyrr í vikuni.
Eftir ætlan verður fólkaatkvøðan um stjórnarskipanina á flaggdegnum tann 25.apríl 2018, og av tí at uppskotið skal vera samtykt hálvt ár áðrenn atkvøðuna, skal tað verða endaliga samtykt í løgtinginum í seinasta lagi 25. oktober í ár.
Sí eisini


text:
Føroya Ungdómsráð hevur savnað saman tilfar um útbúgvingarmøguleikarnar í Føroyum.
Hetta er fjórða árið á rað, at FUR gevur út bók um tær útbúgvingarnar, ið kunnu takast í Føroyum. Í bókini eru hesaferð 174 útbúgvingarmøguleikar.
"Les og Lær í Føroyum", sum er heitið á bókini, er 312 síður og virkar sum ein handbók fyri ung, ið ynskja at taka útbúgving í Føroyum. Bókin er ætlað til skúlaárið 2017-2018.
"Ein grundleggjandi fortreyt fyri, at ung velja at útbúgva seg í Føroyum, er, at tey vita, hvørji útbúgvingartilboð eru," sigur Rói Poulsen, formaður í FUR.
Í bókini verða allar útbúgvingarnar gjølla lýstar, og fyri hvørja útbúgving fært tú at vita um umsóknarfreistir, upptøkutreytir, framtíðarmøguleikar og annað viðkomandi.
Bókin er á til láns á øllum bókasøvnum í Føroyum og er eisini latin øllum skúlum. Til ber eisini at keypa bøkurnar í bókhandlum kring landið.


text:
Meira enn 500 ung hava higartil havt møguleika at taka lut í Ungum í Føroyum síðan fyrstu stevnuna í 2001. Nógv teirra meira enn enn eina ferð. Vit hava biðið tey siga okkum frá, hvussu teirra uppliving var.
Inga V. Svabo hevur verið á trimum stevnunum sum luttakari og er nú aðru ferð stórasystin. Her eru hennara UíF-tankar:
Ung í Føroyum 2018 – hví ikki!
“Hví eigur tú at tekna teg til Ung í Føroyum?
Jú fyrst og fremst tí at UíF bara er ótrúliga stuttligt ungdóms- og listatiltak.
Tað besta við UíF er, at tað ger onki um tú tekur lut fyri 1.,2. ella 3. ferð. Ella um tú ert tann einasti úr tínum vinarskara sum er við, tí á listabreytin, tú sleppur inn á, eru onnur ung, ið tíma líka væl sum tú, og hetta áhugamálið hava tit til felags.
Allar listabreytinar arbeiða intenst í eitt vikuskiftið við at skapa ”nakað” innan tykkara listagrein og sýna fram seinasta kvøldið.
Hetta ”nakað” tit skapa, er sera spennandi og stuttligt, tí tað er ongantíð tað sama. Altso: har er onki skeivt, tað handlar bara um, hvussu kreativ tit kunnu vera.
Sjálv havi eg luttikið tríggjar ferð í UíF og eri stórasystkin (hjálpari) í ár fyri aðru ferð. Hetta kreativa umhvørvið er eitt eg altíð vil sleppa aftur til, og tí kann eg viðmæla tað til øll ung í Føroyum. Freistin at tekna seg er 7 januar 2018!”


text:
Ærnar á Búnaðarstovuni kannaðar um kvið við skannara.
ĘRNAR HJĮ BŚNAŠARSTOVUNI Ķ SKANNARANUM (24% tvķlembur ķ vįr)
Ęrnar į Bśnašarstovuni kannašar um kviš viš skannara
Vit kunnu longu nś siga, at taš verša 42 tvķlembur av 177, ella 23,7%
Vit vóru į fjalli ķ Heygshaga tann 14. februar 2013. Endamįliš viš hesum fjalli var at kanna ęrnar um kviš viš skannara og at viga allar ęrnar. Allur seyšurin kom ķ rętt, og allar ęrnar blivu skannašar og vigašar.
Bśnašarstovan hevur śtvegaš elektronisk oyramerkir og eina nżggja elektroniska seyšavekt, sum sjįlv avlesur nummariš ķ oyramerkinum og vektina į viškomandi seyši. Skrįsetingarnar verša goymdar ķ vektini, og grundaš į tęr, kunnu vit gera tęr śtrokningar, sum vit ynskja og fįa tęr prentašar.
Ein samandrįttur av skrįsetingunum hesaferš er vķstur ķ talvunum nišanfyri. Av 177 óm eru 172 kvidnar, harav 42 ganga viš tveimum lombum. Av teimum geldu eru tveir gjólingar og trķggjar ęr. Mišalvektin į ónum var:
Ennisgongan 46,1 kg
Mišjan 44,2 kg
Sunnasta 44,4 kg.
Ķ ųšrum londum er vanligt at skanna ęrnar. Endamįliš er at fįa eitt gott grundarlag undir fóšringina, nś vit fara at geva ķskoytisfóšur. Tį er gott at vita, um ęrnar eru kvidnar ella ikki, og um tęr hava eitt ella tvey lomb, tķ fóšurtųrvurin til hesar trķggjar bólkarnar er so ymiskur.
Ętlanin er at fara į fjall aftur sķšst ķ mars at geva heilivįg, og tį verša allar ęrnar aftur vigašar.
Her nišanfyri er ein myndarųš frį skanningini. Śrslitiš av skanningini kann lesast nišast į skjalinum.


text:
Skipan fyri Grunn Kristjans á Brekkumørk
§1.
Grunnurin er stovnaður av Chr. Matras, professara, dr.phil., og Føroya Fróðskaparfelag (Societas Scientiarum Færoensis). Upprunaliga stovnsfæið, kr. 62.866.- (DM 20.000), er OSSIAN-heiðurslønin, sum Die Stiftung F.V.S. zu Hamburg letur í peningi, og sum kjørnevndin fyri heiðurslønini hevur samtykt at veita Chr. Matras og Fróðskaparfelagnum fyri árið 1981.
Stovnspeningurin, sum hann er og verður, skal standa í banka og sparikassa við hægstu rentu.
§2.
Endamál grundsins er at styðja einstaklingavirki føroyskum máli at frama. Hetta verður gjørt við sømdarpeningi, ið verður tikin av rentuinntøkunum og, um neyðugt, av stovnsfænum.
§3.
Fyri grunninum situr nevnd Føroya Fróðskaparfelags.
Til at binda grunnin krevst undirskrift hjá formanni og einum øðrum nevndarlimi. Nevndin ger av, hvussu ofta sømdarpeningur verður veittur, og hvussu nógv hvørja ferð. Tað ber ikki til at søkja um sømdarpening, og hann verður á hvørjum sinni einbýttur.
§4.
Roknskaparár grunsins er fíggjarárið. Roknskapur verður grannskoðaður av grannskoðara landsins.
§5.
Landsstýrið góðkennir skipanina.
Um ivi er, hvussu skipanin er at skilja, verður málið lagt fyri landsstýrið, og er avgerð tess bindandi.
Broytingar í skipanini skulu hava góðkenning landstýrisins, áðrenn tær fáa gildi.
Tórshavn, 29. oktober 1982
Chr. Matras Føroya fróðskaparfelag
Høgni Debes Joensen, nevndarformaður
Jóan Pauli Joensen
Jóhan Hendrik W. Poulsen
Staðfest av landsstýrinum.
Hetta verður gjørt kunnugt.
FØROYA LANDSSTÝRI, 21. Juni 1982
Pauli Ellefsen
løgmaður


text:
Bókin er ætlað fólki, ið taka teoriroyndina til koyrikortið. Harumframt er hon eisini ein handbók til allar bilførarar. Hon inniheldur umfatandi kunning á øllum viðkomandi økjum. Sum dømi kunnu nevnast útgerð og eginleikar í bilum, ferðsluviðurskifti, venjingar, vandar og vegaviðurskifti. Sum fylgisskjøl er ein fulfýggjaður listi yvir øll ferðsluskelti og ein leitorðaskrá.
Lagt til rættis: Nám í samstarvið við Akstovuna.
Týtt og tillagað: Erling Isholm (týðari), Hans Jacob Hermansen, Jákup Jacobsen og Ásbjørn Berg (faklig og málslig viðgerð)
Bókaheildin fæst í bókamiðsøluni.
Teoribók: 350,- kr
Ljóðbók á fløgu: 350,- kr
Uppgávuhefti: 78,- kr
Uppgávuhefti knýtir seg at Teoribókini til persónbil, Bólk B og fevnir um 37 síðir við uppgávum og svarlista...
Myndprýtt:
Poul Madsen, Flemming Borcher, Martin Sirkovsky, Jógvan Hansen, Jens Kristian Vang, Niels J. Hammer, Unn í Dali, Gundur Mortensen, Rói Joensen, Sólvá Vang og Pól Jesperen.


text:
Allir bygningar verða skrásettir í Kvívíkar kommunu
- Details
-
Lagt út hósdagin, 07 desember 2017 17:21
Í næstum fer Kvívíkar kommuna at skráseta allar bygningar, hús og úthús í kommununi’
Skrásetingin umfatar ymisk viðurskifti, sum kunnu síggjast uttandura á tí bygda umhvørvinum í kommununi.
Talan verður um at gera eitt skjal fyri hvønn bygning, hús og úthús. Hetta skjal vil innihalda upplýsingar um arkitektur, tilfar, søgu, umráði, stand v.m., har tað er møguligt at skráseta hesi viðurskifti, samstundis sum tiknar verða 2 myndir.
Arbeiðið at skráseta fer í gongd áðrenn jól og verður væntandi liðugt fyrstí næsta ári.
Ætlanin er, at hesi skjøl verða tøk á heimasíðuni hjá Kvívíkar kommunu, tá arbeiðið er liðugt.


text:
Støðan á føroyska arbeiðsmarknaðinum hevur seinnu árini verið rættiliga friðarlig. Vit hava havt fá verkføll, so okkurt bendir á, at tað hevur eydnast gjøgnum tey farnu 100 árini at byggja upp ein arbeiðsmarknað, sum partarnir so ella so eru nøgdir við. Tó verður tað ongantíð so, at øll verða nøgd við alt, og hóast langt er ímillum verkføllini, so eru framvegis nógvar ósemjur í tí dagliga, sum partarnir mugu fáa greiðu á. Sigast má tó, at vit eru betur brynjað at møta ósemjunum nú, enn vit vóru fyrr.
Henda vælvirkandi arbeiðsmarknaðin, sum partarnir í felag hava bygt upp hesa seinastu øldina, eiga vit ikki at taka sum eina sjálvfylgju. Tað hevur tikið langa tíð og hevur kostað nógv stríð at koma til hetta úrslitið.
Arbeiðsmarknaðurin er týdningarmesti marknaðurin í einum nútímans samfelag. Uttan ein vælvirkandi arbeiðsmarknað verður eingin vælferð. Tí er umráðandi at hava góðar skipanir fyri allar partar og ein góðan vilja til at fáa arbeiðsmarknaðin at virka væl.
Tað tekur langa tíð at byggja upp, men skjótt er at bróta niður, og ábyrgdin fyri tí góða úrslitinum liggur á okkum øllum.


text:
28-10-2014
Tá ið koyrt verður við viðfestivognum og húsvognum er umráðandi at eftirkanna um samansetingin av bili og vogni lýkur lógarinnar krøv og hvørji krøv eru til koyrikort hjá førara.
Tá ið talan er um krøv til akførini, er galdandi sambært kunngerð nr. 94, frá 21.09.2012, um breidd, longd, hædd, vekt og ástrýst á akførum:
§1, Stk. 4. Breiddin á skrásetingarskyldugum viðfestiakfari til bil má ikki fara upp um breiddina á dragandi akfarinum við meira enn 0,35 m í hvørjari síðu.
Í hesum sambandi kann nevnast at spegl o. líkn. ikki skulu roknast við upp í breiddina á bilinum.
Sambært § 22 er galdandi:
Fyri viðfestiakfar, sum verður drigið av bili við loyvdari heildarvekt, sum ikki er størri enn 3.500 kg, má veruliga heildarvektin, fyri leguvogn og viðfestiakfar við stívum dragiarmi, tó samlaða veruliga ástrýstið, ikki vera størri enn:
1) loyvdu heildarvektina á dragandi bilinum, um viðfestiakfarið er útgjørt við økubremsu, og
2) 50 % av tænastuvektini á dragandi bilinum, um viðfestiakfarið ikki er útgjørt við økubremsu.
Stk. 2. Á viðfestiakfari, sum er útgjørt við økubremsu og verður drigið av lendisfarandi bili, sambært allýsing í stakfyriskipanunum, er hægst loyvda heildarvektin sbr. stk. 1, nr. 1, tó 1,5 ferðir loyvdu heildarvektina á dragandi bilinum. Loyvda heildarvektin á viðfestiakfarinum, fyri leguvogn og viðfestiakfar við stívum dragiarmi, tó samlaða ástrýstið, má ikki fara upp um 3.500 kg.
Kunngerðin nevnir hvat í mesta lagi kann vera loyvt at draga við bili.
Tað er tó ongantíð loyvt at draga meiri enn koplingsváttanin hjá bilinum loyvir.
Tá ið talan er um krøv til føraran, er kravið sambært kunngerð nr. 112, frá 29. september 2005 um koyrikort og koyrifrálæru, sum seinast broytt við kunngerð nr. 83 frá 1. juli 2014:
§ 7. Koyrikort til bólk B (vanligan bil) gevur rætt at koyra:
1) Persónbil við í mesta lagi 8 sessum, umframt førarasessin og hvørs loyvda heildarvekt í mesta lagi er 3.500 kg.
2) Vørubil, hvørs loyvda heildarvekt í mesta lagi er 3.500 kg.
3) Vognrað, sett saman av persón- ella vørubili og einum viðfestisakfari, hvørs loyvda heildarvekt í mesta lagi er 750 kg.
4) Vognrað, sett saman av persón- ella vørubili og einum viðfestisakfari, hvørs loyvda heildarvekt er meira enn 750 kg. Samlaða loyvda heildarvektin á vognraðnum kann ikki vera meira enn 3.500 kg, og loyvda heildarvektin á viðfestisakfarinum kann ikki vera meira enn eginvektin á bilinum við ískoyti av 50 kg. Við áseting av samlaðu loyvdu heildarvektini fyri vognraðið og loyvdu heildarvektini fyri viðfestisakfarið, sbr. 2. pkt., verður antin skrásetta heildarvektin á viðfestisakfarinum ella ein møguliga lægri ásett heildarvekt í skrásetingargrundarlagnum hjá bilinum nýtt.
Vert er at leggja til merkis at 2 treytir skulu lúkast fyri at koyra við vognraðnum:
1. Samlaða heildarvektin skal í mesta lagi vera 3500 kg og
2. Loyvda heildarvektin á vogninum má ikki vera størri enn eginvektin á dragandi bilinum + 50 kg.
Um hesar báðar treytir ikki eru uppfylltar, er minstakravið at førarin hevur B/E koyrikort.


text:
Tyrannosaurus rex
Tyrannosaurus rex varð taldur upp í eðlukoku-dinosaurarnar, nevndir Saurischiar. Yvirvaksni Tyrannosaurus var tann størsti av ránsdinosaurunum. Hann er tí eisini størsta veiðidjórið, ið nakrantíð hevur livað, tað nakar veit um. Granskarar funnu fyrstu steinrenningarnar av honum í Norðuramerika.
Hann var 14 m. langur og 6 m. høgur. Tær stóru tenninar vóru yvir 15 cm. langar. Hann vigaði góð 7 tons, so helst hevur hann verið ov seinførur at veiða aðrar dinosaurar. Tyrannosaurus át smærri og kanska sjúklig djór og ræ av dinosaurum.


text:
Trigonometri
Trigonometri merkir tríkantsmáting. Vinklar máta vit í stigum, og sirkulbogan allan seta vit at vera 360 stig; hetta hevur sín uppruna í tí gamla Babylon. Er vinkulin 180°, verður hann nevndur beinur vinkul, er vinkulin minni enn 90°, verður hann nevndur spískur, er vinkulin 90°, verður hann nevnur rættur, og er vinkulin størri enn 90°, er hann gævur. Rættvinklaður tríkantur er tríkantur, har ein vinkul er rættur, og um hesar tríkantar er orðaður ein tann kendasti setningurin í allari støddfrøðini. Setningurin hevur navn eftir grikkanum Pythagoras: í einum rættvinklaðum tríkanti ABC, har ið C=90°, er a2 + b2 = c2. Setningurin sigur so statt, at samanløgdu kvadratini av stuttsíðunum er tað sama sum kvadratið av langsíðuni.
Roknireglur[rætta | rætta wikitekst]
- Sinus
- Cosinus
- Tangens


text:
Á myndini: Formaðurin í FC Argir Rói B. Poulsen og Heðin T. Stenberg.
FC Argir, hevur í kvøld longt sáttmálan við tveir royndar AB leikarar, sáttmálin er í fyrstu atløgu fyri eitt ár. Talan er um málverjan Heðin T. Stenberg og miðvallarleikaran Jobin Drangastein. Teir báðir eru vaksnir upp úti á Argjum og hava spælt flest øll árini við AB. Ein kann uttan iva siga, at fyri teir báðar hevur tað týðning at spæla fyri Argja bóltfelag, og tí vilja teir verða við at tryggja AB pláss aftur í fremstu deildini, sjálvt um teir okkum kunnugt hava fingið tilboð um at spæla í Effo deildini í komandi leikári, so vilja teir heldur stuðla AB.
Á myndini: Formaðurin í FC Argir Rói B. Poulsen og Jobin Drangastein.
Formaðurin hjá FC Argir, sigur við heimasíðuna at eg eri sera fegin um at hesir rutineraðu argjamennirnir, velja at halda fram á Argjum og verða við at lyfta felagið upp aftur í bestu deildina.
AB megnaði ikki verja plássið í fremstu deildini í seinasta kappingarári, og so skjótt sum kappingin var komin at enda, var tað farið í gongd við at leggja ætlanir fyri hettar komandi kappingarárið. Fleiri leikarar hava longu skriva sáttmála við AB, og høvuðsvejnarin Kári Reynheim, íð eisini fyrr hevur verið í felagnum er settur.
Heimasíðan ynskir Heðini og Jobin góðan byr í komandi kappingarári.


text:
Taki heldur ikki undir við teirri útbreiddu fatan, ið dikterar at John Lennon var = góður, og Yoko Ono var = ónd. Tvørturímóti. Fyri nøkrum árum síðani vóru Solveig, Sunnvá og eg til eina retrospektiva Yoko Ono framsýning á frálíka Lousiana Museum of Modern Art norðanfyri Keypmannahavn. Tað var ein fangandi og fordjúpandi uppliving, har eg av álvara fataði hvussu nógv Yoko hevði at siga fyri John.
Myndin omanfyri er av tiltikna verkinum "Ceiling Painting, Yes Paining" frá 1966. Hetta var verkið, ið fekk John at forelska seg í Yoko. Tað paradoksala við at síggja verkið á Lousiana, var at hetta var reint faktiskt tann stigin, ið John Lennon kleiv uppí afturi í 1966. Av tí sama sluppu vit onnur ikki at klíva upp í stigan, men máttu standa passivt og hyggja at verkinum. Nokkso absurd, tí tað var jú endamálið við upprunaliga listaverkinum at tú skuldi upp í stigan og lesa "Yes" skriftina uppi undir loftinum. Um hasin stigin hevði so nógv uppá seg, kundi ein annar stigi verið settur í staðin, ella hvat? Tað museala og tað sakraliserandi er ein afturvendandi hóttan móti allari livandi list og mentan, og hesir tendensir hanga so avgjørt uppi við øllum, ið John Lennon tókst við.
Eg segði áður, at har var so nógv annað gott. Tað er rætt. Eg elski t.d. hetta lagið. "Walking On Thin Ice". Yoko Ono sang og skrivaði tekst. Hetta er síðsta upptøkan, ið Lennon spældi við á, og hann hevði faktiskt eitt spolaband av upptøkuni í hondini, tá hann var skotin 8. des. 1980. John og Yoko høvdu beint áðrenn verið í The Record Plant og miksað lagið. Tað gevur eitt snapshot av hvar tey vóru ávegis tónlistarliga talað, áðrenn alt var avbrotið á so ófatiligan hátt. New Yorkarasligt post disco við new wave dámi, og John spælir lead gittar. Lagið fekk seinni endurreising sum undirgrunds diskotekshitt, og eg uppdagaði tað fyri nøkrum árum síðani umvegis savnsfløguna Disco Not Disco. Sigi sum Effersøe á sinni: "tað er tann Lennon sum mær dámar".


text:
LEIÐREGLUR AT FYRIBYRGJA ÁGANGI MÓTI BØRNUM OG ÓMYNDIGUM Í SAMKOMUARBEIÐI
Hesar leiðreglur eru gjørdar fyri at fyribyrgja:
- At børn í kristiliga arbeiðinum verða fyri ágangi
- At tænastufólk verða órættvíst ákærd fyri ágang
- At tænastufólk koma í støður, har lætt er at koma barninum ov nær
Hvat er ágangur?
Ágangur kann vera likamligur og sjónligur. Men ágangur kann eisini vera duldur, tá talan er um sálarligan, kynsligan ella andaligan ágang. Ágangur av øllum slagi er niðurbrótandi.
- Likamligur ágangur fer fram, tá onkur t.d. verður sligin, bukaður, sparkaður, skumpaður ella píndur.
- Sálarligur ágangur fer fram, tá onkur t.d. verður hóttur, happaður ella niðurgjørdur.
- Andaligur ágangur fer fram, tá onkur t.d. beinleiðis ella óbeinleiðis verður noyddur til at játta trúgv á Jesus, at biðja, vitna ella tala í tungum, noyddur til at verða samdur, ikki at hava frælsi til at hugsa sjálvur. At forða einum at siga frá ávísum kenslum við t.d. at siga "Soleiðis ger ein trúgvandi ikki..." og at hótta við straff Guds.
- Kynsligur ágangur fer fram, tá ein vaksin ella onkur, sum er nøkur ár eldri, brúkar eitt barn ella ungan til at nøkta sínar egnu kynsligu lystir og tørvir t.d. við:
- At tvinga ein at hyggja at ella taka lut í eini gerð, sum hevur kynsligt eyðkenni.
- At tvinga ein at nema við kynslimirnar.
- At standa og lúra til tess at síggja kynslimirnar ella við at tosa um teir.
Kynsligur ágangur er tískil ikki bert samlega ella annað beinleiðis kynsligt samband.
Reglur fyri øll, sum í tænastuni í samkomuni koma í samband við børn og ung
- Verið um møguligt altíð fleiri enn ein saman við børnunum.
- Um tú ert einsamallur við einum barni, ver so altíð í einum høli, har onnur kunnu koma inn, ella lat dyrnar standa opnar.
- Virð markið, ið barnið setir fyri kropsligari nærveru, og ver afturhaldandi og varin við øllum kropsligum sambandi.
- Gev gætur, hvar foreldrini seta markið fyri barn sítt.
- Verið altíð fleiri vaksnir leiðarar á legum ella túrum. Tá tit skulu sova, skulu, um yvirhøvur til ber, í minsta tvey vaksin vera hjástødd í sama rúmi.
- Í heilt serligum føri, tá tað gerst neyðugt at koyra eitt barn, skal tað gerast í samráð við foreldur ella verja.
- Ansa eftir, at barnið ikki kemur í eina støðu, har tað lutar nakað, sum tað kann angra aftaná. Ikki noyða nakran at málbera seg á ein ávísan hátt, at biðja ella luta okkurt hart. Virð og viðurkenn barnsins dirvi, serliga um tað avdúkar okkurt, sum tað heldur vera skomm at tosa um, men legg ONKI trýst á barnið.
- Ikki siga, at úrslitið av bønini hjá barninum er treytað av trúgv tess ella øðrum styrkjum, men orða teg játtandi, eggjandi og við vón.
- Ger tær greitt, hvørja ávirkan tú hevur, tá ið tú tosar, biður og vegleiðir. Eggja altíð barninum til at kanna út frá Skriftini, um tað er rætt, sum verður sagt. Tú eigur ikki at royna at leggja upp til at menna eitt samband við barnið, sum ger, at tað gerst bundið av tær.
Vit seta tørvin hjá børnum fram um onnur fyrilit. Tískil skulu vit á røttum stað siga frá einum og hvørjum illgruna, um tað eru vaksin, sum ikki fylgja hesum leiðreglum, lóggávuni, ella um onkur á ein ella annan hátt verður settur í vanda.
Skjal at útskriva:
Hetta skjal er galdandi innan alt barna- og ungdómsarbeiði í Lívdini, og tá tú umboðar Lívdina til onnur tiltøk í samkomuhøpi.
At velja fólk í tænastu
Tað er sera umráðandi at vera umhyggin og varin, tá tú skalt velja fólk at arbeiða við børnum. Lat tað so heldur taka ta tíð, tað tekur, og møguliga hava færri at velja ímillum.
- Fólk, ið hava framt ágang móti børnum ella ungum, mugu ongantíð aftur starva við børnum ella ungum, ei heldur um hann/hon hevur fingið viðgerð og/ella fongsulsrevsing.
- Fólk, sum skulu arbeiða við børnum, skulu vera kend í samkomuni ella hava álítandi viðmæli frá tí samkomu, tey fyrr hava verið í. Tænastuleiðararnir eiga at hava eina samrøðu við viðkomandi, áðrenn hann/hon tekur við tænastuni fyri at vita, um viðkomandi er egnaður.
- Tey, sum starvast við børnum, skulu hava lisið og taka undir við teimum leiðreglum, sum her eru settar upp.
Soleiðis viðgert tú eina støðu, tá ið eitt barn sigur tær frá ágangi.
- Tak barnið og tað, sum tað sigur tær, í álvara, og minst til at vissa barnið um, at tú vilt hjálpa og stuðla tí.
- Ver rólig/ur, sýn ikki andstygd, hav gott eygnasamband við barnið, og gev tær góðar stundir at lurta eftir barninum.
- Legg tær í geyma, at eitt barn, ið hevur verið fyri ágangi, ofta ber seg tvørliga ella løgið at við kropsliga nærveru.
- Tú mást ikki lova, at tú ongum sigur tað. Lat barnið fáa at vita, at tú mást siga tað við onnur, so tað kann fáa hjálp.
- Minst til, at barnið kanska hevur fingið hóttanir um at tiga.
- Skriva upp so nógv sum møguligt beint eftir samrøðuna. Goym pappírið trygt, og bein fyri tí, tá ikki er brúk fyri tí longur.
- Boða avvarðandi mynduleikum frá sambært galdandi lóggávu.
Mannagongd, tá ið illgruni ella skuldseting er um ágang móti børnum:
Soleiðis boðar tú frá:
- Sum borgari í Føroyum hevur tú skyldu til at boða avvarðandi myndugleika frá ein og hvørjum grundaðum illgruna um ágang móti børnum! Hevur tú illgruna um, at ágangur fer fram ella er farin fram, men kennir teg ótryggan við at boða frá, kanst tú samskifta við tín leiðara í trúnaði. Saman boða tit so avvarðandi myndugleika frá.
Dømi um viðkomandi lóggávu:
Brot úr løgtingslóg um barnavernd, kapittul 3 – Fráboðanarskyldan:
§ 14. Øll, sum í starvi sínum hava við børn at gera, og sum í hesum sambandi fáa kunnleika til viðurskifti, sum krevja, at komið verður uppí eftir hesi lóg, hava skyldu til navngivin at boða barnaverndartænastuni frá hesum. Fráboðanarskyldan sambært hesum stykki verður sett fram um ásetingarnar í øðrum lógum um tagnarskyldu í viðkomandi yrkjum.
Stk. 2. Tann, ið fær kunnleika til, at foreldur ella annar uppalari t.d. misrøkir, meinslar, misnýtir ella handfer barn soleiðis, at álvarsamur vandi er fyri tess sálarligu ella likamligu heilsu ella búning, hevur skyldu at boða avvarðandi barnaverndartænastu frá hesum. Fráboðarin kann vera ónavngivin.
Soleiðis tekur tú tær av barninum og familjuni
- Mælir barninum og familjuni til – og um møguligt hjálpir teimum til – at taka ímóti tí hjálp, sum tað almenna bjóðar (bæði sálarligari, likamligari og sosialari).
- Umhugsar, um samkoman kann verja barnið móti endurtøkum.
- Sært til, at barnið kann koma í samkomuna so nógv, tað vil, uttan at tað skal ræðast fyri somu hendingum aftur – eisini um tað hevur við sær, at tann, sum ágangin framdi, má gevast at koma í samkomuna.
- Bjóðar barninum og familjuni samrøður – t.d. gjøgnum Glóðina ella Skjólið
Soleiðis stuðlar tú tí ákærda:
- Mælir tí ákærda og familjuni hjá ákærda staðiliga til at fáa sær sálarfrøðiliga hjálp.
- Bjóðar samrøður – t.d. gjøgnum Glóðina ella Skjólið
Soleiðis kann samkoman verða kunnað:
- Álítandi og væl umhugsað kunning til samkomuna kann fyribyrgja smettusøgum og sleygi. Hesa kunning eigur samkomuleiðslan at geva, men bert í heilt serligum førum. Tað er umráðandi, at leiðslan fær sær holla vitan um, hvussu slík kunning best verður givin.


text:
Á Bókadøgunum í Norðurlandahúsinum hendir nógv ymiskt bæði fyri vaksin og børn. Spennandi fyrilestrar, sjónleikur, konsertir og framsýningar av nýggjastu bókunum. Í rúgvusmiklu almennu skránni, sum er í dag og í morgin, kunnu vit lesa at klokkan 14:15 í dag, leygardag, fer Svanna Hanusardóttir at greiða frá um bókina Fysiologi (Nám 2013) í Norðurstovu. Omanfyri er Svanna avmyndað á gólvinum í hondbóltshøllini í Gundadali.
Í somu stovu í Norðurlandahúsinum fer Pól Jespersen í dag, leygardag, klokkan 17:00 at siga frá um virðisløntu bókina Rúmdin (Nám 2012), sum var á metsølulistanum í Riti og Ráki fyri jól í fjør, tá myndin omanfyri varð tikin.
Stjørnukikarin hjá Studentaskúlanum, sum dagliga stendur í Námi, har hann er avmyndaður, er eisini í Norðurlandahúsinum, nú Bókadagar eru og Pól greiðir frá um rúmdina. Gleð teg, at uppliva tað besta av tí besta á bókamarknaðinum beint nú, og næstan alt er ókeypis. Eisini kanst tú vinna ein Ipad Mini hvønn tíma. Les meira um skránna á NLH.FO


text:
Hesa ársins tíð fyllast handilshillar við fløgum og bókum. Hetta er heystið eftir langa summarið, nú handilshátíðin, halgu jólini, standa fyri durum.
Havi heft meg við tríggjar varðar á mínari leið, Robert Plant, Eric Clapton og Neil Young, sum allir geva út nýggjar fløgur í hesum døgum.
Í dag eru 30 ár síðani John Bonham doyði. Sonurin hevur spælt trummur og nógvar ætlanir hava verið um aftur at savna Led Zeppelin. Men onkuntið er tað lukkan ikki at fáa tað, ein ynskir sær.
Heldur enn at savna Led Zeppelin, er Robert Plant (f.1948) farin eftir gamla orkesturnavninum Band of Joy, sum um Led Zeppelin aldri var til. Haldi, hetta er besta Led Zeppelin reunion, ein kann hugsa sær. Eingin afturhorvandi nostalgi, men nýskapan, sum hvílir í sær sjálvum.
Bretski Plant hevur aftur verið í Nashville og sett saman eina fragdarfløgu. Ikki so country sum Raising Sand, heldur psykedelisk, so, sum Led Zeppelin kundu havt ljóðað í dag, høvdu teir listarligt frælsi og dirvi, og vóru leysir av gomlu skránni.
Allir sangir eru góðir, so hvørt tú lurtar gjøgnum fløguna. Tá hin seinasti er sungin, Even this shall pass away, eri eg sannførdur um at hetta var hin besti. Úr Persia til Samarkand, sum orðini siga. Og so lærdi eg yrkjaran Theodore Tilton (1835-1907) at kenna. Spæli fløguna umaftur og haldi tá fyrsta sangin Angel Dance hjá Los Lobos vera hin besta. Men so er tað House of Cards hjá Richard og Lindu Thompson, hetta er bara so hugtakandi, at tað gerst ikki betri. Men jú, triðja skering Central Two-O-Nine, sum Plant sjálvur hevur skrivað saman við produsaranum Miller, er beint nú besta boð uppá, hvussu nýggju Led Zeppelin høvdu ljóðað í dag. Nett so. Men hann blívir við at yvirraska, handa grannvaksna plantan frá eini svunnari hasjtíð. Pink Floyd og Coldplay klingandi sangurin Silver Rider er fyrri av tveimum sangum hjá obskura bólkinum Low (2005), sum Plant lyftir fram í ljósið. Hin seinni er Monkey, við einum farra av Daniel Lanios ljóði. Hetta er fantastiskt. Intenst ljóð og turrar útsetingar, sum eg ikki havi hoyrt fyrr. Og so ger hann mín sann aftur eitt saftugt kraftlop til Motown-ljóðið í 60’unum, men her úr New Orleans, You can’t buy my love. Eg trúgvi ikki mínum egnu oyrum. Og tó, næsti sangur er Falling in love again hjá svørtu Kelly Brothers í 1966. Kanska er hetta besti sangur, í hvussu er enn eitt boð uppá teir nýggju Led Zeppelin. Bravo. The Only Sound that Matters, ein hugsaður Tangerine-variantur úr gomlu skránni hjá Led Zeppelin, men stavar frá Milton Mapes í 2003. Skræddarseymað til Plant. Næstur er fólkasangur úr Appalakkufjøllum, Cindy I’ll Marry You Someday, sum kanska er nærmastur Raising Sand. Harm’s Swift Way er seinasta yrking hjá highway nihilistinum Townes van Zandt. Ein tíðarleys, sakral kærleiksjáttan. Og so raka vit hin næstseinasta og kanska sterkasta sangin, Satan, Your Kingdom has to Come Down. Fleiri hava sungið hesa amerikansku fólkavísu frá the big depression, seinast Willie Nelson og nú Robert Plant. Hildin upp móti amerikansku forsetaorðunum um The Axis of Evil, veksur henda einfalda messa seg til hondgrípiliga styrki av eini aðrari verð, og ikki er tað sørt at orðini This Machine Kills Facists á gittaranum hjá Woody Guthrie standa meitlaði í veggin, the wall of sound, as defined by Robert Plant. Jú, hetta er eitt Band of Joy. Ovast á ynskilistanum stendur nú ein konsert við Robert Plant.
Hinar báðar fløgurnar, tær við Eric Clapton og Neil Young, standa ikki so sterkar, sum tulkingar Plants.
Eric Clapton (f.1945), sum hevur 19 fløgur á baki, sigur, at hann brýggjar seg ikki um tónleikin hjá teim ungu, men leitar altíð til teir gomlu. ‘Hvat høvdu teir gomlu sagt’ sum Svenning plagdi at siga á Eysturskúlanum. Í sama anda sigur Clapton: 'I never liked young kids' music. I like old people’s music. When I look for what I’m going to listen to, I go backwards. Most people are trying to figure out, 'How do I get in the fast lane, going that way?' I’m going in the other direction - I want to find the oldest thing to do.'
Við respekt fyri handverki og teim gomlu, hevur Clapton sett saman nakrar nýggjar og fleiri gamlar sangir, sum vit kenna frá Irving Berlin, Fats Waller, Johnny Mercer og Hoagy Carmichael. Clapton, sum er bæði Slowhand og God, gevur hvørjum sangi eitt Midas-touch, sum eingin annar dugir. So, hetta er ikki bara singa-a-longs sum hjá standard croonarum. Besti sangur er tó Daimonds from the Rain, sum er rein Clapton nostalgi frá fyrst í 1970’unum við grátsyngjandi gittara, kóri og skúmmandi Hammond. River Runs Deep við J.J. Cale er leiðiliga tannleysur, meðan How Deep is the Ocen er spennandi einfaldur við Wynton Marsalis á trompet.
Neil Young (f.1945) gevur út eina sjáldsama fløgu, hann nevnir Le Noise. Gamaní sipar navnið til larm, men vísir fyrst og fremst til ljóðmannin Daniel Lanois, sum hevur boðið Neil Young heim í studio í Los Angeles. Nætur við fullmána, øll hava eina nevrosu, hevur Neil Young sitið einsamallur og spælt á ein nýbygdan gittara hjá Lanois. Eingin annar og einki annað. Burturúr eru komnir 8 nýggir sangir, sum Lanois hevur lagt og lagað, so helvtin av gittaranum stundum liggur í vinstra borði og so í høgra, vundnir og snaraðir. Ljóðið hevur eina sjáldsama fyllu frá tí djúpasta baryton streingjaljóði, sum í Twin Peaks, og so við teim ljósastu akustisku streingjaljóðum, uttan reinging, hvørki í ljóði ella fasu. Og so verður alt rent á høvdið í eina kolasvarta bikspann av ljóði, Angry World, sum eg ikki orki. Mótspælið er veika røddin hjá gamla Neil Young. Serliga tá hann í Hitchhiker reksar upp øll tey rúsevni hann hevur brúkt gjøgnum turbulenta lívið. Løgið og larmandi. Men røddin hjá hesum gamla manni er so eyðkend, at ynski um ein góðan sang er ófrávíkiligt. Jólagávuynskið verður hvørki uppfylt ella eftirlíkað. Bara í tveimum sangum kann eg finna aftur hin góða gamla Neil Young. Tað er í sangunum Love and War og Peaceful Valley Boulevard. Ljóðið og tøknin eru framúr, men orðini eru so patetisk og einkisigandi, at her gerst einki. Hendan royndin hjá Neil Young fer Hey, hey, my my, Into the Dark.


text:
5 Uppskot til samtyktar um ting- og stżrisskipan Fųroya
A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš (Oršaskifti)
C. Įlit
D. 2. višgerš (Oršaskifti)
Įr 2008, 11. februar, legši Heidi Christiansen, vegna 10. flokk ķ Sųrvįgs skśla, fram soljóšandi
Uppskot
til
samtyktar
Ungdómstingiš heitir į landsstżriš um at leggja fyri Lųgtingiš lógaruppskot, sum broyta ting- og stżrisskipan Fųroya og tillaga ašrar lógir sambęrt nišanfyri nevndu punktum.
Višmerkingar:
Sum er, er taš ein ógvuliga lķtil partur av borgarunum, sum tekur avgeršir, iš eru galdandi fyri allar borgarar.
Ķ landstżrinum eru 7 limir
Ķ Lųgtinginum eru 32 limir
Ķ Lųgtingi og landsstżri eru 39 limir
Ķ bż- og bygdarrįšum eru 211 limir[1]
Ķ Lųgtingi, landsstżri og bż- og bygdarrįšum eru 250 limir. Hetta er 0,7% av veljarafjųldini.
Hugsanin viš uppskotinum er at styrkja fólkaręšiš og at vekja stųrri įhuga fyri samfelagsmįlum millum borgararnar. Tį atkvųtt veršur um uppskot, er fjartingiš javnsett viš Lųgtingiš. Fjartingš luttekur ikki sum stovnur ķ oršaskiftinum og leggur ikki uppskot fyri Lųgtingiš. Taš įliggur tķ Lųgtingi og landsstżri at sannfųra fjartingiš um taš skilagóša ķ uppskotum, iš mett vera neyšug at fremja. Hagfrųšisliga veršur umbošanin ķ fjartinginum so breiš landafrųšiliga[2], śtbśgvingarliga, ķ aldri og starvi, at ikki ber Lųgtinginum til at gera innanhżsisavtalur, ella at fremja uppskot, lųgtingslimir persónliga fįa frama av.
Mett veršur, at tį ein og hvųr borgari ķ landinum ķ einum tķšarskeiši fęr beinleišis įvirkan og įbyrgd av lóggįvu landsins, fer hetta at fremja oršaskifti millum borgarar og harviš skapa įhuga fyri samfelagsmįlum.
Višmerkingar til einstųku uppskotini
Ad 1. Tankin er at Hagstovan skipar fyri lutakastinum. Tališ 600 eru vit komin fram til soleišis:
Veljarar eru ųll, iš eru fylt 18 įr. Tey eru tilsamans 35.045 fólk (2007).
Mišallivialdurin ķ Fųroyum er 79 įr.
Vit velja ķ 61 įr.
Vit skulu tķ velja 35.045 veljarar/61 įr = 576 limir fyri eitt įr ķ senn um allir fųroyingar eina ferš ķ lķvinum statistist skulu kunna verša umbošašir į tingi. Tališ veršur hękkaš til 600, so er hędd eisini tikin fyri fólkavųkstri.
Ad 2. Valręttur og valbęri er taš sama sum til Lųgtings- og kommunuval.
Ad 3. Serligar umstųšur at bera seg undan vali hava tey, sum t.d. vegna ringa heilsu, starv ella virki teirra ella tķlķkt hava góša grund til at bišja um at sleppa undan vali. Hetta eru somu grundgevingar, sum nevndar eru ķ § 24 ķ lųgtingslóg um val til fųroysku kommunurnar.
Ad 5. Elektronisk fjaratkvųša er roynd ašrastašni. Donsku kommunurnar hava nżtt eina skipan frį KMD[3], har kommunal rįš eru vald yvir internetiš. Trygdin veršur mett sum nóg góš til slķk val, hóast ivi enn er um at brśka fjarval til Fólkating og kommunur.
Ad 8. Valdiš hjį fjartinginum liggur ķ, at uppskot, har Lųgting og fjarting eru ósamd, verša send til fólkaatkvųšu. Hetta er eisini ein treyt fyri, at arbeišiš ķ fjartinginum veršur tikiš ķ fullum įlvara.At krevja eina eyka atkvųšugreišslu, tį ósemja er millum Lųgting og fjarting, skal forša fyri, at mįl av lķtlum
[1] Upptalt eftir heimasķšunum hjį bįšum kommunufelųgunum.
[2] Viš nżggju vęlskipanini er hugsandi at lųgtingsumbošanin veršur mišsavnaš um hųvušsstašarųkiš. Og at persónlig fķggjarstųša kann įvirka mųguleikan at fųra valstrķš og verša vald/ur
[3] Donsk, kommunal KT-samskipan
1. višgerš 11. februar 2008. Mįliš beint ķ Vinnunevndina, sum tann 12. februar 2008 legši fram soljóšandi
Heidi Christiansen hevur vegna 10. flokk ķ Sųrvįgs skśla lagt mįliš fram, og eftir 1. višgerš 11. februar 2008 er taš beint Vinnunevndini.
Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundi og hevur bżtt seg ķ ein meiriluta og ein minniluta.
Meirilutin ķ nevndini (Sigriš Simona S. Kalsų, Jóhanna Magnusardóttir, Dįvid Fossdalsį, Ingibjųrg Hansen, Margit Joensen, Heri Arge, Johild Maria Madsen, Pįll Lauritsen, Įrni Egholm og Bergtóra Patursson) heldur, at mųguleikarnir hjį tķ einstaka at fįa sķni sjónarmiš fram eru til stašar ķ fjųlmišlunum, og viš at ein 4. hvųrt įr kann nżta sķn valrętt. Meirilutin tekur tķ ikki undir viš uppskotinum og męlir Lųgtinginum frį at samtykkja uppskotiš.
Minnilutin ķ nevndini (Heidi Christiansen) tekur undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš. Ķ eini roynd at fįa uppskotiš at vinna frama, męlir minnilutin tó til at broyta uppskotiš soleišis, at tališ av fjartinglimum veršur broytt til 33, og soleišis at atkvųšugreišslan hjį Fjartinginum bara skal verša vegleišandi.
Tķ setir meirilutin fram soljóšandi broytingaruppskot:
b r o y t i n g a r u p p s k o t
1) Ķ nr. 1 ķ samtyktini veršur 600 broytt til 33.
2) Nr. 8 ķ samtyktini veršur oršaš soleišis: 8. Fjartingiš atkvųšur, įšrenn uppskotiš fer til 2. višgerš ķ Lųgtinginum. Atkvųšugreišslan hjį Fjartinginum er vegleišandi.
Viš hesi broyting tekur minnilutin undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.
2. višgerš 12. februar 2008. Broytingaruppsktiš samtykt 23-1-9. Uppskotiš soleišis broytt fall 27-1-5. Mįliš avgreitt.


text:
Í gjár vóru 25 ár síðani barnarættindasáttmálin fyrst var góðkendur.
Sáttmálin hevur eina søgu aftanfyri seg - serliga var tað Pólland sum helt at tørvur var á slíkum sáttmála. Hetta kom stutt eftir 2. heimsbardaga og kendu teir tørvin, vegna hendingar undir krígnum.
-
-
Created: 21 November 2014
Í eini grein úr “American journal of play”, á vári 2011, skrivar Peter Gray, sálarfrøðingur og granskari innan spæl hjá børnum um ein møguligan samanhang millum minkandi sjálvstýrdum spæli (frítt spæl) hjá børnum og hækkandi sálarsjúku.
-
-
Created: 07 November 2014
Her er námsætlanin hjá Stropanum -hendan er gjørd yvir fleiri áramál og byggir á vitan og royndir frá míni starvstíð innan pedagogiska yrki. Serliga frá tíðini á Kambi, tilboð til tey 6 áragomlu og frítíðarskúlin hjá Fuglafjarðar kommunu.
Trýst á myndini og tú verður tikin til heimasíðuna hjá Stropanum:
-
-
Created: 10 April 2014
Faroese Nature
http://jogvan.info/index.php/greinar/namsfrodhi#sigFreeId668245cab0


text:
Hjartablaktran og Hjartamagnyl
Danska heilsustýrið hevur givið nýtt tilfar út um hjartablaktran og samansetingina av Hjartamagnyl (acetylsalicylsýru) og Marevan (warfarin).
Tilfar er gjørt bæði til almenning og til læknar.
Orsøkin til hetta er, at samansetingin av Marevan og Hjartamagnyl ikki vísir seg at hava betri árin, men heldur fleiri hjáárin.
Kanningar vísa, at uml. 100.000 danir líða av hjartablaktran, og hvørt ár verða 15.000-20.000 nýggir tilburðir staðfestir. Vandin fyri at fáa hjartablaktran økist við aldrinum, og uml.10 % av fólki eldri enn 75 ár líða av hesum.
Ein við hjartablaktran er í størri vanda fyri at fáa blóðtøpp ymsastaðni í kroppinum. Um blóðið ikki verður pumpað nóg væl ímillum hjartakømurini, kann hetta elva til, at blóðið stadnar. Tá tað síðan ferðast gjøgnum kroppin, kann tað seta seg sum ein tøpp í tær smærru æðrarnar
Tá hugsað verður um blóðtøpp í heilanum, er orsøkin í 5.hvørjum føri hjartablaktran.
Viðgerðin fyri hjartablaktran er blóðtynnandi heilivágur, og oftast verður viðgjørt við Marevan.
Tann blóðtynnandi heilivágurin fyribyrgir, at blóðið lættliga stadnar. Hetta virkar sostatt til, at blóðið ikki klumpast og verður til ein tøpp, sum síðan kann seta seg fastan í æðrarnar.
Tað er av stórum týdningi, at viðgerðin verður væl fylgd, tá ov stór nøgd av blóðtynnandi heilivági kann geva álvarsligar bløðingar. Hinvegin, um nøgdin er ov lítil, er vandin fyri blóðtøppi størri.
Tekin, um at ein kann hava ov tunt blóð, kunnu t.d. vera bløðingar í tannkjøtinum ella úr nøsini. Álvarsligari bløðingar kunnu taka seg upp í maga-tarm rásini ella í heilanum.
Fleiri fólk, sum fáa viðgerð við Marevan fyri hjartablaktran, fáa samstundis hjartamagnyl. Henda samanseting er ikki heppin, tá vandin fyri at fáa álvarsligar bløðingar økist, samansetingin hevur heldur ikki betri árin.
Tí verður viðmælt, altíð at siga læknanum ,við hvørjum heilivági ein verður viðgjørdur , eisini hondkeypsheilivági.
Tó skal ein tosa við læknan, áðrenn steðga verður at taka Hjartamagnyl, tí í undantaksførum kann vera neyðugt at fáa viðgerð bæði við Marevan og Hjartamagnyl.
Kelda:
http://sundhedsstyrelsen.dk/da/nyheder/2014/pas-paa-hjertet,-naar-det-flimrer
Leinki til faldarar um evni:
http://www.irf.dk/download/ak_filer/patientfolder_apotek.pdf
http://www.irf.dk/download/ak_filer/irf_2014_patientfolder_laege.pdf


text:
Seinastu tíðindi
-
Danskir bankar hjálpa kundum at sleppa undan skatti
Danski stórbankin Danske Bank verður saman við svenska bankanum SEB Bank settur í samband við mál, hvørs endamál er at sleppa undan donskum vinningsbýtisskatti. Talan er um danskar kundar, ið skulu gjalda danskan vinningsbýtisskatt, sum gera avtalu við bankarnar, um at bankin keypir partabrøv teirra stutt undan at vinningsbýti verður útgoldið, fyri síðan at keypa
- 11/09/15
-
Døkk framtíð fyri Norðsjóvaroljuna
Lági oljuprísurin ger, at íløguhugurin í nýggjar oljukeldur er lítil og eingin. Soleiðis verður ávarað í einari nýggjari frágreiðing frá Oil & Gas í Onglandi, at íløgurnar í Norðsjógnum fara at minka niður í eina helvt komandi tvey árini til 2017. Hetta skrivar enska blaðið Financial Times. Samlaðu íløgurnar fara at falla við millum 2
- 11/09/15
-
Novo letur 2,8 milljardir til nýtt diabetessentur
Tað var ein stórfingin gáva, ið Novo Nordisk Grunnurin kunngjørdi í gjár. 2,8 milljardir krónur í gávu til eitt nýtt diabetessentur í København. Málið við hesi gávuni er at fáa Danmark upp á eitt støði, har Danmark er millum tey allarbestu diabetessentrini í heiminum, er klári boðskapurin frá Novo Nordisk Grunninum. Novo Nordisk Grunnurin er
- 10/09/15
-
Don Ø fekk dóm uppá fýra mánaðir í fongsli
Fyrrverandi nevndarformaðurin í Parken FCK Flemming Østergaard og Jørgen Glistrup, fyrrverandi stjóri í felagnum, skutu beinanvegin dómin teir fingu týsdagin inn fyri Landsrættin. Fýra mánaðir í fongsli var dómurin annars til Flemming Østergaard fyri at fremja kurssvik við partabrævinum hjá Parken við árslop 2008. Dómurin hóvaði ikki Don Ø, sum appeleraði á staðnum. Tað kann
- 10/09/15
-
Fleiri møguleikar við MobilePay og Swipp
Kappingin millum Mobile Pay og Swipp harðnar alsamt, og samstundis gerast fleiri møguleikar at nýta hesar hentleikar, ið eru knýttir at snildfonini. Danskir handlar geva nú kundum møguleika at gjalda beinleiðis við Mobile Pay ella Swipp, og hámarksuphæddin verður eisini sett upp, soleiðis at tað frá ársskiftinum 2016 verður gjørligt at brúka 10.000 krónur um
- 10/09/15
-
Danskur sparikassi verður børsskrásettur
Danski sparikassin Sparekassen Sjælland verður nú børsskrásettur í Danmark. Hetta er fyrsta børsskráseting av einum peningastovni síðan 2007, og ætlanin er at danski sparikassin verður skrásettur á Københavns Fondsbørs í desember 2015. Endamálið hjá okkum er ikki at tiltrekkja partaeigarar, ið bert vilja hava størst møguligt avkast, men í minst líka stóran mun grundað á
- 09/09/15
-
Vanligt skil kundi forðað stórmissi uppá 6,2 milljardir hjá danska Skat
Ov fá starvsfólk og ov lítið av peningi til menning av nýggjum KT skipanum, vóru fyrstu umberingarnar, tá danska Skat eftir fráboðan frá útlandinum fór at kanna útgjaldingar vegna vinningsbýtisskatt. Skat kom fram á, at útlendskir sníkar høvdu sent skjøl inn til Skat, sum gjørdu at Skat betalti teimum heilar 6,2 milljardir krónur ólógliga. Ein
- 09/09/15
-
Tiger letur handil nummar 500 upp
Danska handilsketan Tiger letur í hesi vikuni handil nummar 500 upp. Tað gongur skjótt hjá handilsketuni, tí hesar seinastu mánaðirnar hava tey latið tríggjar nýggjar handlar upp hvørja viku. Tiger handlarnir byggja á meginregluna um bíligar vørur og eitt breitt vøruúrval. Umsetningurin hjá handilsketuni var í 2014 2,4 milljardir krónur. Hetta var ein vøkstur uppá
- 09/09/15
-
TF Holding keypir restina av Eik
TF Holding fer nú at keypa seinastu 30 prosentini av Eik Banka, sum Finansiel Stabilitet eigur. Tá ið Eik Banki var í stórum trupulleikum keypti TF Holding 70 prosent av Eik, meðan Finasiel Stabilitet keypti restina. ”Vit hava alla tíðina havt áhuga í at keypa seinasta ognarlutin, og eru nú komin ásamt við Finansiel Stabilitet um
- 10/08/15
-
Nebula ráðstevnan gevur innlit í íverksetan
Leygardagin 15. august verður ókeypis íverksetanarráðstevnan Nebula hildin fyri fjórðu ferð í Reinsarínum í Tórshavn. Dagurin bjóðar øllum íverksetara-áhugaðum íblástur, vegleiðing og netverking. Umframt framløgur har íverksetarar deila út av sínum royndum, verða básar frá ymsum stovnum og fyritøkum til staðar, sum kunnu hjálpa tær á leiðini frá hugskoti til veruleika. Tað er Halgir Winther
- 10/08/15
-
Føroyar halda plássið hjá Moody’s
Tað sær út til, at alheims búskapurin hevur fingið heldur størri álit á føroyska búskapinum í seinastuni. Í hvussu so er hevur Moody’s sagt, at Føroyar framvegis eru rataðar á sama støði sum higartil Aa3, sum er 4. hægsta ratingin hjá Moody’s. Moddy’s boðar eisini frá, at higartil hava útlitini verið negativ, meðan tey nú
- 10/08/15
-
Mettal av ferðafólki um flogvøllin í ár
Vága Floghavn tók ímóti 40,798 ferðafólkum í juli, og tað er ein vøkstur uppá knapt 4000 ferðafólk í mun til juli síðsta ár. Higartil í ár hava 164,486 ferðafólk ferðast umvegis Vága Floghavn. Tað eru gott 15,300 fleiri enn somu tíð í 2015 ella ein vøkstur uppá 10,3% Juli er vanliga tann mánin har tað
- 09/08/15
-
Thor fær triðja nýbygningin handaðan
Kl 11 í morgun bleiv M/V Thor Frigg handað Thor reiðarínum á Besiktas skipasmiðjuni í Turkalandi. Eitt hátíðarhald við umboðum fyri reiðaríið og innbodnum var hildið, har alt gekk uppá stás. M/V Thor Frigg bleiv sjósett 30. apríl og hevur arbeiðið gingið heilt væl. M/V Thor Frigg er nummar trý í røðini av fýra nýbygningum
- 05/08/15
-
Stórfingin móttøka av slóðbrótandi skipi
Tað var ein stórfingin móttøka sum nýggja brunnskipið, Hans á Bakka, fekk tá tað kom á Glyvrar. Tað var eisini ein bæði fegin og ikki sørt rørdur stjóri, Regin Jacobsen, ið tók ímóti og heilsaði nýggjasta skipinum í føroyska flotanum vælkomið. Hetta var ein løta, ið leiðsla og starvsfólk á Bakkafrost hava sæð fram til
- 31/07/15
-
Fá tær kotu til telefonina
Ein kanning, sum júst er gjørd í Danmark vísir, at triðji hvør hevur onga kotu á síni snildfon. Hetta ger tað til eitt spæl hjá tjóvum at misbrúka samleikan hjá fólki. Serstakliga virki, sum geva fólki møguleika at lesa teldupost á síni telefon eru útsett, hevur starvsfólkið onga kotu á telefonini. Tjóvar nýta júst henda
- 23/07/15
-
Nýggjur føroyskur portalur – samlar øll føroysk tíðindi á einum stað
Vilt tú síggja Vágaportalin, In.fo, Portal.fo, KVF, Sandportal, Vinnuvitan, Ting.fo, Kristin.fo og Oljan.fo á einari samlaðari heimasíðu, so kanst tú brúka heimasíðuna www.rss.fo. Endamál hjá RSS.fo er ikki at skapa enn ein nýggjan tíðindaportal, men at gera eina felags síðu fyri allar tíðindaportalar. Eina síðu har alt er á einum stað siga eigararnir av RSS.fo Rani
- 19/07/15
-
Føroyskir handlar kappast við toll- og mvg fríar útlendskar pakkar
Føroyska handilsvinnufelagið vil hava fyrimunarskipanina við at til ber at keypa MVG og tollfrítt frá øllum útlendskum handlum fyri upp til 300 krónur. Føroyingar hava veruliga fingið eyguni upp fyri hesum “fidusinum” at keypa vørur, sum kosta minni enn 300 krónur, á netinum frá útlandinum, og sambært Posta so er talið av pakkum frá útlandinum
- 18/07/15
-
Marknagilsdepilin seinkaður til november
Avleiðingar av byggigøluni í Marknagili tykjast verða kendar nú. Í hvussu er veit Útvarpið at sig, at Landsverk hevur sent mentamálaráðnum eitt skriv, har tey siga, at skúlin verður klárur at flyta inn í í endanum av november næsta ár. Upprunaliga ætlanin var, at skúlin skuldi takast í nýtslu, tá ið skúlaárið byrjaði eftir summarfrítíðina
- 17/07/15
-
Løkke sparir 42 milljardir krónur komandi fýra árini
42 milljardir krónur skulu sparast í teimum almennu útreiðslunum í Danmark hesi komandi fýra árini. Spardi peningurin skal brúkast til betri vælferðartænastur og lægri skatt og avgjøld. Meir enn helmingurin av sparingunum skulu kommunur og land standa fyri. Tær donsku kommununar skulu spara 1 prosent um árið í rakstrarútreiðslum og landið skal spara 2 prosent
- 16/07/15
-
Torkil Holm Petersen gevst í P/f Formula
Torkil Holm Petersen, ið var ein av stovnarunum av P/f Formula, og sum var stjóri felagsins til 15. apríl 2008, tá hann setti seg í formanssessin og síðani gjørdist vanligur nevndarlimur, er nú farin úr nevndini tann 14. juli 2015. Samstundis framgongur av nýggjasta roknskapinum hjá P/F Formula fyri 2014, at Føroya Tele nú eigur
- 15/07/15


text:
Maersk Line linkar bjartskygnið
Lækkandi flutningsgjøldini fáa nú stjóran hjá Maersk Line í landsynningspartinum av Asia at seta spurnartekin við haldførið í batanum í heimshandlinum, sum hevur verið seinastu tíðina, skrivar Bloomberg.
Tað eru tíggju-ára langir trupulleikar við ovurkapasiteti, sum hava sligið ígjøgnum í 3. ársfjórðingi við lækkandi gjøldum, heldur Steve Felder, sum er stjóri í Maersk Line í landsynningspartinum av Asia sambært Bloomberg.
“Vit eru farin at síggja lummar við einum minkandi trýsti,” segði Maersk-stjórin í samrøðu í síðstu viku.
Hóast støðið á bíleggingum av nýggjum skipum upp á 13,5 pst. ikki verður hildið at vera høgt, kann tað kortini elva til trupulleikar.
“Tá flutningsgjøldini í stóran mun verða ásett við grundarlagi í javnvágini millum útboð og eftirspurning, verða tey verandi skroypilig,” segði hann.
Vinnuligi stjórin í Maersk Line, Vincent Clerc, metti tó í eini longri samrøðu við Bloomberg News í síðstu viku grundleggjandi parametrini í bingju-shipping vinnuni sum góð og var bjartskygdur um útlitini um gongdina í flutningsgjøldunum í 2018.
Kelda: Bloomberg/maritimedanmark.dk