text:
Jóanes Nielsen er føddur í 1953. Hann gekk í barnaskúla í Havn og varð síðani sjómaður og arbeiðsmaður. Hann var 25 ára gamal, tá ið fyrsta yrkingasavn hansara kom út.
Tað eru yrkingasøvn hansara, ið eru til umrøðu her.
Gjøgnum seinnu helvt av 1960-árunum og 70-árunum vann róttøkin hugsan úr 19. øld um samfelagið og einstaklingin fram aftur. Marx og Freud vórðu granskaðir á universitetunum og nýttir sum fatanarramma í samfelagsvísindum og bókmentafrøði. Men ikki bara teoriin; hetta var eisini tíðin, tá ið nýggjar rørslur skipaðu seg, sonevndar grasrótarørslur: nýggja kvinnurørslan, sum skipaði seg í reyðsokkarørslu, nýmarxisma í sosialistiskar felagsskapir undir ymiskum merkjum, og anarkisma. Stór fjøld av fólki tók lut í hesum rørslum í Vesturheiminum, og eisini í Føroyum tóku fylkingar og felagsskapir seg upp. Teoriir vórðu tulkaðar, bøkur og bløð útgivin til at fyrireika framtíðina undir nógv rættvísari samfelagsskipan. 1. mai og 8. mars kyknaðu uppaftur í sínum upprunaliga veldi. Heima við hús varð kravt frælsi og javnaður. Kollektiv vórðu stovnað. Tann brátt væntaða og neyðuga kollveltingin skuldi ikki bara vera í politiska lívinum og arbeiðslívinum, men eisini í tí persónliga lívinum. Tey menniskjansligu evnini og virðini skuldu koma til sín fulla rætt, frígjørd frá kapitalistiskari firring og lutgering við tað, at tey, sum skapa samfelagsligu virðni, tóku ræði yvir framleiðslutólunum.
Mentan og list – bókmentir, sjónleikur og tónleikur – tóku eisini støði í hesum hugsjónum.
Yrkingasavnið Trettandi mánaðin (1978) hevur røtur í hesum hugsjónum. Eldri sosialistiskur skaldskapur í bundnum máli er til á føroyskum; ein tann kendasti sangurin av hesum slag er „Brátt lýsir í eystri“, sum Kristin í Geil týddi úr donskum í 1899, og H.A. Djurhuus og M.S. Viðstein yrktu eggjandi sangir um og til lønararbeiðaran og arbeiðararørsluna, tá ið arbeiðarafeløgini vóru ung tíðliga í 20 øld. Av næstu undanmonnunum hjá Jóanesi millum føroyskar yrkjarar er tað fyrst og fremst Rói Patursson, sum hevur yrkt lov og minnisyrkingar, serliga um „alheimsarbeiðaran“, í fyrsta savni sínum (1969) og íÁ alfaravegi (1976), men eisini Kári P á plátuni Vælferðarvísur (1979).
Í Trettanda mánaðanum er høvuðstemað stættasamfelagið í Føroyum úr sosialistiskum sjónarhorni. Í fyrstu yrkingini, sum eitur eins og bókin, er „trettandi mánaðin“ sýmbol fyri kúgan og máttloysi arbeiðaranna, men til endans eisini fyri utopiina. Tað óveruliga í sjálvum hugtakinum „trettandi mánaðin“ er í ávísari andstøðu við tað annars gerandisliga og ítøkiliga evnið og handfaringina av tí; hesin dreymkendi tátturin, sum soleiðis kemur fram fremst í fyrsta savninum, vindur upp á seg í seinni søvnum Jóanesar.
Í samsvari við marxistiska hugsan hanga allir tilverutættir saman; soleiðis í yrkingini „Mín kærleiki er rokin“ um tvey ung, sum avbyrgja seg í parsambandinum, til kærleikin kódnar, og yrkjaraeg’ið skilur, at „fyri at liva saman / má ein liva fyri felagsskapin...“, ella sum stríðsrópið hjá reyðsokkum og nýmarxistum ljóðaði í 70-árunum: tað privata er politiskt. Fleiri av yrkingunum snúgva seg um hendingar í stættastríðnum í Føroyum, t.d. „Brot úr Føroya søgu“ og „Yrking vígd útróðrarmannaverkfallinum 1975“. Yrkingin „Farvæl” vendir sær til Gud og boðar frá, at menniskjuni fara at loysa sínar trupulleikar sjálvi; henda yvirlýsing er eisini í samsvari við ta marxistisku materialismuna, sum sigur, at menniskjan sum arbeiðandi vera og samfelagsvera skapar sína egnu søgu. Arvurin eftir Mikkjal á Ryggi verður tikin upp í ítøkiligum lýsingum av handaligum arbeiði í samtíðini, sum er hámett, tí tað skapar nýtsluvirði, ið nøkta menniskjaligar tørvir.
Í hesum savni kemur sum nevnt eisini fram ansur fyri øðrum enn tí ítøkiliga. Í „Brævi frá einum huldumanni” er huldumaðurin, sum hevur orðið, persóngerð fyri alt tað, sum samfelagið á hvørjum sinni fjónar og noktar at viðurkenna sum veruleika, eitt nú vegna trúgv, politiska sannføring ella kynssamleika; í stættaperspektivinum hjá yrkingini hoyra ræðslan og hatrið, sum fólk leggja á „huldumannin“, teimum kragaklæddu og múgvandi til, ið noktaðu fólkinum bøkur og jørð og „lótu tykkum kryplast í armóð.“
Yrkingarnar eru rættiliga prosakendar og hava fría rýtmu og ikki endarím, uttan yrkingin „Brot úr Føroya søgu“; umframt sundurbýtingina í – ójøvn – ørindi gera ávísar endurtøkur, at teksturin brýtur frá prosa. Útsøgnin er ofta í tiltaluformi. Einrøðuna hjá einum inntonktum lýriskum eg’i finna vit ikki her, nei, yrkjaraeg’ið hevur boð at bera, og hann vendir sær til tann ella teirra, sum boðini eru ætlað: arbeiðarastættina, kapitalistarnar, Gud, unnustuna – og nýføðingin, sum er uppfyllingin av ætlan lívsins; eins og flogseðilin, sum navnið á einari yrking ljóðar, stíla yrkingarnar ímóti at geva greið og eintýdd boð og leiðbeiningar í stættastríðnum.
Pinnabrenni til sosialismuna (1984) er, sum navnið sigur, eisini yrkt út frá sosialistiskum hugsjónum, eitt lítillátað navn kann tað tykjast, men lítil neisti birtir ofta stóran eld, og bál kunnu bæði verma og oyða. Framvegis er tað tann føroyska nútíðin, sum er evnið í yrkingum, sum flætta tað samfelagsliga og persónliga saman. Aftasta yrkingin, „Til Føroya“, er ognað einum vinmanni. Hon er long, røkkur um seks síður, og er í senn ein sera atfinningarsom yrking um samtíðina og ein innilig kærleiksyrking til Føroya. Heitið sítt hevur hon í felag við nógvar føroyskar yrkingar, m.a. „Til Føroya I, II og III“ eftir Janus Djurhuus frá 1903, við yrkingunum „Situr tú seggur í oyðini høll“, „Fagrir eru stórverksdreymar“ og „Krúpandi er lívið mans“, allar sera dapurskygdar og afturlítandi. Fyrstu reglurnar í yrkingini hjá Jóanesi tíðarseta ‘landnám’ hansara í Føroyum: „5. apríl 1953 / nomu varrar mínar fyrstu ferð Føroyar. / Bróst, tambað við flógvari mjólk, / heilsaðu tí nýborna vælkomnum.“ – Reglurnar vísa við orðalagnum til ta kendu „Tá ið teir sóu landið“ eftir H.A. Djurhuus (1950), har 2. ørindi byrjar við orðunum „Tá ið teir nomu landið“. Í yrkingini eru eisini fýra umskrivandi endurtøkur av orðunum „Eg fann teg...“ í yrkingini hjá Chr. Matras um málið, „Eg fann teg í kvæðum“ (1938); hjá Jóanesi ljóðar tað „her fann eg teg mítt føðiland...“, og tað, sum „her“ sipar til, er samvera við fólki í stríðnum á sjógvi og landi, í trúskapi, sorg og sakni. Á henda hátt skiftir yrkingin hjá Jóanesi orð við tær hjá Janusi, Hans Andriasi og Chr. Matras, endurnýggjar føðilandsyrkingina frá afturlítandi hetjudyrkan til nútíðar arbeiðarayrking.
Tjøraðu plankarnir stevna inn í dreymin (1985) hevur pappírsklipp eftir William Heinesen uttaná. Ovast á myndini síggjast radarar, andlitsleysir menn í uniformi, og undir teimum hattaklæddir harrar og frúur við lítið sigandi profilum, ið venda sær sama veg sum teir eyðkennisklæddu. Stórir hvítir fuglar stevna sama veg. Niðast á myndini eru tvey smílandi andlit av gentu og dreingi, sum venda sær beint fram móti áskoðaranum: fólkið. Myndin skal síggjast út frá tí sterku fólksligu mótstøðu, sum eisini í Føroyum var móti vápnakappingini millum heimsveldini USA og Sovjettsamveldið miðskeiðis í 80-árunum. Virkin føroysk friðarrørsla mótmælti, at Føroyar gjøgnum Nato vóru uppi í dubbingini, og løgtingið gjørdi samtykt um Føroyar sum atomvápnafrítt øki.
Skipsmyndburðurin „Tjøraðu plankarnir“ vísir nostalgiskt til eina farna tíð; men dreymakósin hjá plankunum er fleirtýdd, tí dreymur kann vera flýggjan og mótsetningur til veruleika, men er eisini lívsneyðugt gróðrarlendi fyri sálina.
Í Tjøraðu plankunum er fyrsta yrkingin trý ørindi við stórfingnari stevnuskrá fyri, hvat yrkjarin ætlar yrkingar sínar at vera. Í triðja og seinasta ørindinum eru hesar skilmarkingarnar, sum allar benda í ymsar ættir, men hava tað í felag, at talan er um nýtsluvirði av ymiskum slagi, myndaliga sæð: tilveruligt, samfelagsligt, persónligt og at enda eisini listfrøðiligt virði:
Yrkingarnar eru rekar.
Viðarbular riknir inn á grýtutar strendur.
Heilivágur hjá sorgini.
Spreingiknøttar móti maktini.
Saltið í rúkandi døgurðapottum.
Yrkingin „Framvegis reikar deyðin“ hugleiðir um tey vísindaligu og tøkniligu framstigini, sum geva nútíðini so stórar fyrimunir í stríðinum fyri lívinum og móti sjúkum og vanlukkum afturímóti fortíðini, men vísir eisini á, at framstigini verða nýtt til at tryggja teimum fáu vald og kúga tey nógvu. Sjónarhornið er altjóðaligt, bæði tá ið tað snýr seg um tað lívsjáttandi: „... Ein ókúgandi vilji / syngur tvørtur um høvini.“ – og tá ið tað snýr seg um týnandi virksemi: „... Men framvegis reikar deyðin um okkara gomlu jørð. / Ikki við líggja. / Men á gummihjólum / í flogførum / umborð á herskipum / bíða teir eftir boðum yvir fjarritaran.“ Eins og í teimum báðum fyrru søvnunum er høvuðsevnið mótmæli móti eyðvaldi, hervaldi og teimum andligu og vísindaligu stovnum, ið tæna teimum.
Naglar í jarðarinnar hús (1987) byrjar við yrkingini „Heilagt verði“. Hesi hátíðarligu orð úr fyrstu bøn í faðirvár eru her knýtt at ymisligastu fyribrigdum, sum geva lívinum virði, skiftandi millum tað smáa, ítøkiliga – naglabandið, eygnalokið – og tað víða, óítøkiliga – vreiðina, sum smildrar bankarnar – í halgan av og tøkk fyri ávísar úrvaldar partar av skapanarverkinum, t.d.: „Takk fyri... / pappírið, ið boðaði frá deyða Francos“, og: „Heilagir verði tápulingarnir, ið fingu Marx at hugsa.“
Í yrkingini „Spøkilsir“ (bls. 9) kennir yrkjaraeg’ið seg sum í einum spøkilsishúsi, har hann er útsettur fyri øllum heimsins fyrrverandi og verandi sorgum, neyðum og hóttanum, hann er „slagin av fremmandum tárum“, v.ø.o. er hann eitt offurlamb, sum ber sorgir og neyðir annarra, eins og Jesus. Úr Bíbliuni kenna vit orðini: „Men nú verða tey verandi trúgv, vón og kærleiki, hesi trý, men størstur av teimum er kærleikin“ (Fyrra Kor. 13.13). Í „Spøkilsum“ eru tey broytt, uttan kærleikin, sum stendur í miðjuni: „Uppreisturin, kærleikin og frælsið / tey trý heilagu orðini / vásaklødd / lukta av sliti og erligheit. “
„Góða ikki gráta“ (bls. 13-14) er løgd í munnin á einum felagsnevnara fyri føroyska arbeiðaran gjøgnum øldirnar, byrjandi í nútíðini, men síðan rekjandi søgu sína:
Tað var eg, sum hevði róðurtørn umborð á Royndini Fríðu,
velti hjá Jóannesi Bónda,
atkvøddi fyri loysing
Kemur so aftur til nútíðina, fyrireikingina til framtíðina og eina sannkenning, ið er lítið lystilig:
Í túsund ár havi eg skammast, undirlutakenslurnar tjúkkar sum ketur av jarni.
Endar kortini við uggandi orðum, sum ikki eru heilt sannførandi, eftir tað, sum komið er:
Lat tey eiga stásið,
vit eiga jørðina.
Kollvelting er framvegis endamálið, men tað hevur flutt seg longri burtur, uppskriftin liggur ikki longur í vindeyganum, verkføll koma og fara; men, „nýggj verkføll buldra niðri í ókendum gosfjøllum“, v.ø.o., vit kenna ikki fortreytirnar fyri komandi verkføllum og mugu liva við óvissuni um, hvussu leikur fer; sligið verður fast um privatkapitalistiska samfelagið og nú eisini heimastýrisskipanina – orðini ljóða sum gamalt stev:
Tað er vandamikið at spæla blindabukk við peningavaldið
skaðiligt hjá fólki at ganga í fjøruti ára gomlum blæum
sum frá líður eitt brotsverk at góðtaka privata ognarrættin.
Kirkjurnar á havsins botni , 1993, vísir við heiti sínum til tað duldarfulla og heilaga. Jóanes Nielsen hevur frá fyrsta yrkingasavni sínum sagt seg úr felagsskapi við teir kragaklæddu og prædikumenninar og hevur sagt Gudi sum ‘stovnsleiðara’ farvæl. Men tað ókirkjuliga heilaga hevur kortini verið til staðar, og her eru „undirsjóvarkirkjurnar, ið standa og skína niðri á botni. / Prædikur sum ongantíð sluppu framat...“ eins og ein fráboðan og áminning um tað undurfulla, lívskensluna og skaldskapin.
Í savninum eru politiskar kjak- og speiyrkingar, onkur lýrisk yrking, hugleiðandi frásøguyrkingar, yrkingar til holdsliga kærleikan, flættaðar saman við kærleiksyrkingar til Føroya. Enn verður tikið avgjørt til orðanna, fyri hesum og móti hinum. Her, eins og áður, talar í flestum yrkingum Jóanesar eitt ‘eg’ ella ‘vit’, sum er nær knýtt at yrkjaranum og knýtir saman tær ofta víðfarnu assosiasjónirnar á ein hátt, sum minnir um Walt Whitman. Í „Til Føroya“ (Pinnabrenni..., bls. 24) legði hann fyri við at nevna føðingardag sín; í „Banka rust av misfarnum vónum“ ( Kirkjurnar..., bls. 39-42) nevnir hann seg sjálvan við navni: „... Kongaríkið Jóanes Nielsen / er eitt opið land“, aldur sín: „... Á logginum standa míni 40 ár“, og nøvn, bæði á fólkum úr privatlívinum hjá yrkjaranum og á almennum persónum, verða nevnd.
Kærleiksyrkingin til Føroya, „Banka rust av misfarnum vónum,“ er merkt av búskapar-, samfelags- og hugmyndakreppuni í 90-árunum. Yrkjarin biður fyri fólkum, ið hann er góður við, og fyri tí góða í lívinum. Hann vendir sær ikki móti kapitalistum, men biður fyri teimum vinnulívsfólkum, sum „hugsa um føðilandið, / og ikki bara hugsa um sínar tarmar og penganna / glámlýsi.“ – Upploysnin av Sovjettsamveldinum í 1991 ger vart við seg í orðunum: „Kommunistisku medaljurnar endaðu sum gamalt jarn.“ Leiðin, sum yrkingin til endans vísir á, er at virka positivt í tí dagliga „millum systrar og brøður“, tónin er kristiligur, og at enda bjóðar yrkjarin seg eisini religiøst-metafýsiskt fram sum offur fyri Føroyar: „Kola meg til øsku um tað er tað sum skal til...”.
Yrkingasavnið Pentur kom í 1998. Pentur setur tú í tað, sum skal heftast saman í skundi, eitt plagg, ílat ella eitt sár; heitið kveikir hugsanarsamband við bæði sorlið í Sovjettsamveldinum og í Føroyum: skrædlini gera, at hugmyndaheimurin hevur pentur fyri neyðini. Hvat stendur so eftir? Tey yvirskipaðu evnini lív og deyði bjóða seg fram, serliga tað seinna, og ramma savnið inn: Fyrsta yrkingin er um deyðan, ið ikki er ein beinagrind við líggja, eins og í miðøldini, men ein nútíðarligur harri í hatti, sum gevur síni boð úr einari telefonboks. Tann seinasta er um lívið, sum kemur úr ongum og hvørvur aftur í einki og bara er „júst tað, sum tað er“ – og eitt lítið sindur aftrat. Eisini í hesum savninum kemur yrkjarin fram í egnum navni – ímyndar sær, at ein gøta verður uppkallað „Jóanes Nielsen stræti“, eftir sær. Her eru prátandi frásøguyrkingar, sum seta lívið hjá yrkjaranum í samanhang við avgerandi umbrot í tíðini, t.d. tann langa yrkingin „Rolling Stones“. Har hoyra vit um bretska umhvørvið, sum aldi bólkin, um hvussu teir gjørdust ein avgerandi táttur í lívinum hjá ungdóminum, eisini í Havn, vóru markaskjal fyri lívskensluna í einum tíðarskeiði og góvu yrkjaranum „borgaraskap í stóru bluestjóðini“. Her eru gálvandi speiyrkingar um ta føroysku samtíðina, politiskt og mentanarliga, við støði í kreppuni, t.d. „Eitt herðaklapp til spottaran.“
Gud og skaldskapurin eru tey berandi virðini í hesum savninum og eru knýtt at teimum grundleggjandi gerandisligu og ævinligu virðunum, nú ið eingin onnur samfelagsskipan enn tann kapitalistiska tykist møgulig; men eitt lítið rúm er kortini gjørt fyri vónini um ein nýggjan Nólsoyar-Páll, Lenin ella Jesus...
Stættastríðið er ikki longur ovast á breddanum, leitað verður aftur til ta persónligu fortíðina, hugleitt verður um lív og deyða og kærleika, ikki minst tann kynsliga.
Í nýggjasta yrkingasavninum, Brúgvar av svongum orðum frá 2003, hevur yrkjarin flutt seg enn longri frá tí politisku programmyrkingini. Her er tað tann persónliga lívsupplivanin í stórum og smáum, sum er skrásett í myndum, sum partvíst taka aftur í eldri føroyskt skaldskaparmál men annars eru Jóanesar egnu eyðkendu. Byrjanarorðini í bókini, „ Alt sum er fast/ Loysnar“ leiða hugan til tey kendu orðini í tulkingini hjá Kommunistiska manifestinum av søguni hjá borgarastættini um, at „ All that is solid melts into air“. Korini, at alt er í støðugari broyting, verða góðtikin. Tann sansaði heimurin er tað týdningarmesta, og lívið fær dýpd av deyðanum. Sálin og Gud eru orð, ið standa fyri tí ófatuliga og varandi.
Jóanes Nielsen hevur áður skrivað yrkingar um aðrar yrkjarar, m.a. eina hat-kærleiksyrking til William Heinesen, og her finna vit eisini yrkingar um føroyskar yrkjarar; ein nýggj yrking um William Heinesen vísir tokka og virðing, ein yrking er um bohemin og úrmælingin Janus Djurhuus og harumframt yrkingar um tveir yrkjarar í samtíðini, Aleksandur Kristiansen og Róa Patursson.
Ein minningaryrking um fiskimannin Hugo umboðar her samhuga yrkjarans við arbeiðarum á sjógv og landi. Sjógarpurin er kent evni í føroyskum skaldskapi og er her viðgjørt við patos eins væl og svørtum humor og tokka, men ikki minst við innliti; í yrkingini er m.a. ein uppreksan av ymiskum fyribrigdum, sum yrkjarin heldur hava uppiborið ein sálm, harímillum biður hann um „ Ein sálm fyri forlornu tonnunum/ Umvældar við stáltráði á Nanortalik Bankanum“. Royndir siga yrkjaranum, at Hugo neyvan hevði klárað seg millum einglarnar, hann er ov slitin til tað; himmalin hjá honum er himmalin hjá fiskimonnum, „ teir liva víðari í brotinum/ Tokuni kring sløktar stjørnur/ Í glæmuni/ Frá eini ljósboyu á Norðhavinum“. Nevnast skal eisini yrkingin „ Mítt pass er andadrátturin“, har sum myndamálið er tikið úr tí partinum av ríkisrætti , ið ásetur rættindi viðvíkjandi atgongd og ferðafrælsi. Eitt vanligt pass gevur størri ella minni rættindi, alt eftir hvør hevur útgivið tað. Men andadráttarpassið hjá yrkjaranum og alheimskortið, sum hann eisini hevur, geva honum óavmarkað rørslufrælsi, og hann leitar Jesus upp á krossinum og ætlar at taka hann niður og bjóða honum song, so hann umsíðir kann hvíla í friði.
Evnisliga er tað eyðkennið í fyrru søvnunum hjá Jóanesi Nielsen, at hann yrkir um stættastríðið og arbeiðslívið í Føroyum í okkara tíð; í teimum seinnu søvnunum er hann eins samfelagskritiskur og yrkir framvegis um arbeiðslív, men tann sosialistiska loysnin er ikki longur so tøk, og onnur yrkisevni gera meira vart við seg.
Skaldskaparliga er eitt høvuðseyðkenni myndamálið, ið byggir á arbeiðs- og gerandismál; harumframt mátin at knýta óskyld fyribrigdi saman á óvæntaðan og barokkan hátt; tá ið t.d. verður sagt við hina elskaðu „tíni eygu eru eitt skrín / fult av kærleiksbrøvum“ („Ganga við tær,“ Pinnabrenni til sosialismuna, bls. 16), so byggir myndburðurin ikki á líkskap, men á ta longu hevdina fyri at lesa kenslur og sálarlív í eygunum. Hetta er ein vitborin myndburður, hann má viðgerast við hugsanini, áðrenn hann sansast. Í so máta er hann eins og myndburðir hjá metafýsisku ensku skaldunum í 17. øld, John Donne og øðrum, hóast Jóanes ikki líkist teimum annars. Teir hava ofta verið deildir fyri ónatúrligt, uppgjørt myndamál; men ávísir bólkar innan modernismuna hava hevjað teir upp til skíggja nettupp fyri myndamálið. Ólíkt metafýsisku yrkjarunum, sum troyta myndirnar og halda seg til sama myndaøki í einari og somu yrking, so loypur Jóanes frá einum myndaøki til eitt heilt annað uttan steðg, og tað skapar tann dissonans, sum er uppistøðan í modernistiskum skaldskapi. Yrkingin, sum nevnd er omanfyri, lænir t.d., beint aftan á myndina av eygunum sum einum skríni av kærleiksbrøvum, úr einari kendari mynd í Hásonginum 7, 2, tá ið pannan á teirri elskaðu er „eitt pakkhús við hveiti“; at nýta mynd av ríviligari jarðargrøði til at eyðkenna ta elskaðu hoyrir til í einum fornum jarðyrkisamfelagi, men neyvan í nútíðarligum, borgarligum samfelagi. Aftur er tað arkaiska nýtsluvirðið tað, sum Jóanes leitar til í sínari skaldskaparfrøði.
Eisini menniskjansliggerð og húsliggerð av alheiminum og náttúruni í antiromantiskum myndamáli tænir til at seta menniskjans ítøkiliga virki og tørvir í miðdepilin: mánin er hvítur sum løk á bliki, æðubólkar eru sum smá teppi, ljósið í minninum um barndómin er sum ein lummalykt. Havnin er sum ein gomul kona í inniskóm. Føroyar eru ein gomul kona, sum bindur upp á síni kæru o.s.fr.
Frá tí fyrsta til tað seinasta yrkingasavnið gera útsagnir um egnan skaldskap og skaldskap sum slíkan – skaldskaparfrøðiligar viðmerkingar av ymsum slagi – meira og meira vart við seg. Í Trettanda mánaðanum eru flogseðilin og sjónleikurin í tænastu hjá stættastríðinum; í Pinnabrenni til sosialismuna er ein yrking til kilenska tjóðarskaldið Pablo Neruda, í einari aðrari er M.A. Jacobsens virðislønin nevnd; í Tjøraðu plankunum... er, sum nevnt, fyrsta yrkingin ein yrkjarayvirlýsing við umfatandi, stoltari stevnuskrá; har er eisini ein hat-kærleiksyrking til William Heinesen.
Sjálv bókaheitini Pinnabrenni til sosialismuna og Naglar í jarðarinnar hús sipa til yrkingarnar, eru metaskaldslig, og til og við Naglum... er skaldskapurin í høvuðsheitum amboð og vápn í stríði fyri rættvísi. Í Kirkjunum á havsins botni ogPentum er skaldskapurin partvíst vorðin eitt meginvirði í sjálvum sær, sbr. t.d. „Aftan á hvørja øld standa hálvthundrað ella kanska hundrað bøkur. / Restin er gravir við gloymdum orðum“ („Vit vóru ikki tey fyrstu á jørðini“, Kirkjurnar... bls. 20-21); yrkjarin ímyndar sær eisini møguleikan fyri, at minst fer at verða til hansara sum ein yrkjara, ið „koblaði slanguna til lívið“ (Jóanes Nielsen Stræti, Pentur bls. 67), v.ø.o. er hugsanin, at listin, her yrkingin, er styrking av sjálvum lívinum, gevur lívinum orku. Yrkingin „Ársfrágreiðingin“ (Kirkjurnar... bls. 28-31), ein speisk tulking av ársfrágreiðingini hjá Ríkisumboðnum, slær fast, at ein av fáu glottunum í hesi frágreiðing eru nakrir føroyskir rithøvundar, tí uttan bøkurnar høvdu útlendingar kanska hildið, at Føroyar vóru fangaoyggjar. „Røtur“ í somu bók (bls. 32-34) setur fram eina pleonastiska uppramsan av, hvat og hvaðani tann ‘rætti’ skaldskapurin er; samanumtikið, at skaldskapurin skal hava so beinleiðis samband sum møguligt við ‘lívið’, sbr. „slanguna til lívið“, og sligið verður fast, at skaldskapurin er sterkari enn skaldið, er yvirpersónligur. Men – yrkingin bendir á ein stóran vansa í samanrenningini millum lív og skaldskap, og tað er, at orðini eru fjøtrað! Neyðugt er at slíta „spennitroyggjuna sum marknaðarkreftirnar hava spent um orðini“.
Tað er ørdømi, at Jóanes soleiðis setur spurnartekin við málið sum gjøgnumskygda, beinleiðis, umboðan av veruleikanum – tað, at merkingar verða sæddar sum eintýddar og hevjaðar upp um allan iva, er tað, sum ger Jóanes 70-araligan og viðhvørt gevur honum ein naivan dám. Heldur ikki her er hann ráðaleysur; men, spurningurin er bara, hvussu slíta vit marknaðarspennitroyggjuna?
Tí ólíkt tí, sum modernistiskir yrkjarar gera, og sum hevur verið eitt høvuðseyðkenni í føroyskum bundnum skaldskapi tey seinastu 20 árini, yrkir Jóanes ikki um málið sum fyribrigdi. Hann sáar ikki iva um óvikandi samband millum orðini og tað uttanorðaliga, sum tey umboða. Ei heldur hoyrir hann til tað rákið í postmodernismuni, ið avbyggir málið og letur tað standa sum bygnað uttan støðuga, íborna merking. Og hann mælir ikki í gásareygum, men við síni egnu rødd, sum er „erlig sum tokulúðurin og dugur ikki at teska...“ („Góða ikki gráta...”, Naglar... bls. 13). Í yrkingini „Fittnessstøð“ í Brúgvum av svongum orðum kennir yrkjarin seg fremmandan í samtíðini, og hann finst at lyndinum hjá kritikarum at tæga sundur merkingar og gloyma innihaldið:
Fepurin herjar gjøgnum bókstavaraðið
Dreygar ið eiga at kenna sítt pláss handan
gyrðingarnar í ørskapinum
Eggja vælútbúnum fólki at fella vónleysar dómar yvir førleikan hjá
orðinum at endurspegla heimin
Tómar kumpassir fara avstað við hægstu bókmentaligu
viðurkenningunum
Formurin stendur nær óbundnum máli, talu og frásøgn, yrkingarnar eru við einum orði, sum heitið á einum av søvnunum kallar fram í hugan – leysliga trokklaður saman.
Tann sosialistiski boðskapurin í fyrsta savninum broytist frá tí eintýddu orðingini av stættastríðnum, um yvirlýsta „sosialismu við opnum hondum“ („Banka rust av misfarnum vónum“, Kirkjurnar... bls. 42) og til endaliga uppbrotið í Pentum. Har er sosialisman farin út úr myndini og ein sár nasjonalisma er komin í staðin, samstundis sum leitað verður til ættarbondini, barndómin og ungdómin eftir meining.
Gjøgnum øll søvnini eru kynsligur kærleiki og gessur berandi virði. „Tá ið kærleikin bankar uppá“ (Naglar... bls. 26) er ein óhevndbundin, óhátíðarlig yrking um upplivilsið at gerast forelskaður og ta serligu hvessan av sonsum og hugflogi, sum tað hevur við sær, og sum ger tað gerandisliga ógerandisligt. „Tá eru menniskjuni vøkur“ ( Tjørandi plankarnir... bls. 17) er um ta primitivu kynsligu eydnuna. Innikleimdur ljóðar dagdreymurin um bygdagentuna í „Jóanes Nielsen stræti“ (Pentur, bls. 67), sexisma í nostalgiskum lyktarljósi – men tað er jú eyðkent fyri dagdreymar at vera regressivir. „Upp í lógvan av halleluja“ (Pentur, bls. 60) er ein langur lovprísandi – sbr. heitið – lestur við góðum ráðum um viðferðina av „fisuni“ (yrkjarin hevur annars áður ávarað móti handbókum), ið er umrødd sum ein sjálvstøðug vera, men samstundis banaliserað og avmystifiserað positivt. Yrkingin endar við einari avlaging av tí hálvtannað hundrað ára gamla kommunistiska stríðsorðinum aftast í Kommunistiska manifestinum: „Fæloysingar um allan heim, standið saman!“, umorðing, har „fisudyrkarar“ er sett í staðin fyri „fæloysingar“. Hetta kann lesast sum avnoktan av sosialistisku hugsjónini, ella við einum góðum vilja sum ovfarakátur leikur hjá tí erotiska yrkjaranum. Men heldur tykir mær henda dyrkanin av fremmanda- og lutgjørda kynslívi – júst ein sera framkomin, ‘góðskað’, vøra á núverandi heimsmarknaði – bera brá av tí spennitroyggjuni, sum Jóanes nevnir aðrastaðni í Pentum.
Jóanes Nielsen man vera mest lisni føroyski yrkjari nú, og fólkaeydna hansara sum yrkjari kann berast saman við ta hjá Pól F. Væl ber til at vísa á ymiskt, sum líkist í skaldskapi teirra, t.d. frálíkt bersøgni, eirindaleys avsigan av samfelagsligu valdastovnunum, ramligar ástarlýsingar og mál sum angar og stinkar. Mesta styrkin hjá Jóanesi er, við sosialistiskum stættastríði ella uttan, hansara sansaligu lýsingar av og myndir úr arbeiðs- og ástarlívi.


c: text/html

text:
SKRÁSETINGAR AV ÆRSVEKTUM UNDAN LEMBING
Mánadagin 18.04.16 vigaðu vit allar ærnar. Hetta er so nær lembing, ið vit mettu ráðiligt. Orsøkin til hesa viging var at síggja, hvussu nógv ærnar tyngjast undan lembing. Vit vita, at síðstu seks vikurnar undan lembing veksur fostrið 75% av burðarvektini. Tað sigur okkum samstundis, at júst hesar seks vikurnar hevur ærin mest brúk fyri eyka ískoytisfóðuri, fyri at tryggja at lembingin gongur væl, og at lombini gerast sterk og koma á føtur at súgva skjótast gjørligt, eins og at ærnar mjólka nógv.
Vit vigaðu seinast 31.03.16, og er munurin hesar knøppu tríggjar vikurnar 6,9 kg í miðal. Áhugavert verður at máta lutfallið millum burð, eftirburð og fosturvatn. Eisini verður forvitnisligt at sammeta vektirnar, tá ærnar verða vigaðar aftur um ein mánað.
Sanniliga gerst skrásetingararbeiðið meiri fullfíggjað fyri hvørja viging, og halda vit fram við hesum arbeiði, fara vit einaferð at kunna gera okkara egnu vegleiðingar og lærubøkur um føroyskan seyð til menning og frama av tí føroyska seyðinum og seyðahaldinum.
Til seinast kann nevnast, at ein av tvílembunum, ið varð vigað 18. apríl, lembdi náttina til tann 20. apríl, og varð síðan vigað uml. 8 tímar aftaná, at hon hevði lembt. Vit skrásettu hesa lembing, sum vit altíð gera, og vigaðu samstundis lombini og eftirburðin.
Úrslitið vísir, at vektin á ærini 18. apríl var 58 kg. Tá hon lembdi 20. apríl, fall vektin niður á 47,5 kg., ærin lembdi 2 lomb, og vigaði hvørt av teimum 3350 gr. T.v.s. samlað vekt av lombum var 6700 g (gimburlomb), eftirburðurin vigaði 455 g, hetta gevur í alt 7155 g. Tað merkir sostatt, at tey írestandi 3345 g, ið ærin misti, var fosturvatn.« Aftur

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orð: Arthur Playle
Týtt: Victor Danielsen
1. Guds stóri, ríki kærleiki,
hann fløðir fram, hann fløðir fram;
hann leingi var mær ókendur,
hann fløðir fram, hann fløðir fram.
Guds kærleiki mítt hjarta vann,
tá fyrst eg fekk at síggja hann;
tí lív og frið eg harí fann,
hann fløðir fram, hann fløðir fram.
Niðurlag: Hann fløðir fram, hann fløðir fram,
Guds kærleiki, hann fløðir fram;
har síggi eg hann, sum hann er,
hann fløðir fram, hann fløðir fram.
2. Hann grøðir hvørja sorg og sút,
hann fløðir fram, hann fløðir fram,
og loysir meg úr leinkjum út,
hann fløðir fram, hann fløðir fram;
har vísir faðirhjartað seg
og barnaálit lærir meg;
hvørt ár, ið gongur, ríkari
hann fløðir fram, hann fløðir fram.
3. Guds kærleika eg livi í,
hann fløðir fram, hann fløðir fram;
hann elskar nú og alla tíð,
hann fløðir fram, hann fløðir fram;
ei ódnin hørð, ei bylgjan há
kann Jesusi meg skilja frá;
hans kærleiki, eg líti á,
hann fløðir fram, hann fløðir fram.


text:
Hallur av Rana 11.02.2018 (18:00)
Galladøgurðin gav umleið fjórðings millión
Árliga galladøgurðin hjá Team Rynkeby Føroyar bleiv vikuskiftið hildin í Hotel Føroyar. Døgurðin er liður í arbeiðinum at savna pening inn til frama fyri børn við lívshættisligum sjúkum, og eydnaðist tað í ár at savna 259.715 krónur. Tað boðar felagsskapurin frá í tíðindaskrivi sent fjølmiðlunum.
- Galladøgurðin var skipaður sum innsavnandi tiltak, til frama fyri børn við lívshættisligum sjúkum. Øll sum hava hjálpt til, latið rávørur og tilfar, framført og annars gjørt tað møguligr at halda galladøgurðan, hava gjørt tað ókeypis. Á henda hátt fer allur peningurin, sum er innkomin, til børnini við lívshættisligum sjúkum og familjur teirra, skrivar felagsskapurin í tíðindaskrivinum.
Team Rynkeby er eitt súkklulið, sum á hvørjum ári súkklar til Paris at savna inn pening til børn við lívshættisligum sjúkum. Liðið hevur sín uppruna í Danmark, og síðan 2002 hevur eitt føroyskt toymi av súkklarum luttikið á ferðini til Paris.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Orð og lag: Ókendur
Týtt: Petur William Háberg
Upprunaheiti: Lad træet stå endnu et år
1. „Gev trænum bert eitt ár aftrat!“
hin víngarðsmaður bønar.
„Tá skal eg royna alt, so at
tann friðing væl seg lønar!“
Niðurlag: „Eitt ár aftrat!“ hann biður nú,
av kærleika hann brennur,
og træið – tað er kanska tú,
sum onga kenslu kennir!
2. Hygg, hvussu nær hann leggur sær
at grava og at tøða,
langt út á kvøldið er hann har,
má líða sárt og bløða.
3. Men eingin ávøkstur sjá!
Hin víngarðsmaður grætur,
tá Harrans álvars eygnabrá
nú trænum gevur gætur.
4. Og rødd hans sigur: „Høgg tað um!
Til hindurs bert tað stendur!“
Enn Jesus frelsir hvønn tann, sum
í trúgv til hann sær vendir!
5. Sum træið fellur, liggur tað,
tá einaferð tað hoknar.
Vel ei, áh, sál, tann pínustað,
har eldurin ei slóknar!


text:
Fyrsta stig:
Vit játtaðu, at rúsdrekka hevði vald á okkum - at vit høvdu mist tamarhald á lívi okkara.
Annað stig:
Vit fingu trúgv á, at eitt vald, sterkari enn vit sjálvi, kundi endurreisa okkum til andaliga heilsu.
Triðja stig:
Vit gjørdu av at geva vilja og lív okkara í umsorgan Guds, soleiðis sum vit skiltu hann.
Fjórða stig:
Vit kannaðu gjølla og óttaleys okkara egna sinnalag.
Fimta stig:
Vit játtaðu fyri Gudi, okkum sjálvum og einum øðrum menniskja, júst hvussu brek okkara vóru háttað.
Sætta stig:
Vit vóru av sonnum til reiðar, at lata Gud loysa okkum úr øllum hesum lyndisbrekum.
Sjeynda stig:
Í eyðmýkt bóðu vit Hann taka burtur brek okkara.
Áttanda stig:
Vit gjørdu ein lista yvir øll tey fólk, vit høvdu gjørt skaða, og vóru fús at bøta skaðan, um vit við at gera tað ikki særdu tey ella onnur.
Níggjunda stig:
Vit fóru til hesi fólkini at bøta skaðan, um vit við at gera tað ikki særdu tey ella onnur.
Tíggjunda stig:
Vit hildu fram við sjálvskanningini, og tá vit høvdu órætt, viðgingu vit tað uttan drál.
Ellivta stig:
Vit royndu við bøn og djúphugsan at bøta tilvitaða samband okkara við Gud, sum vit skiltu hann, við tað at vit bóðu um bara at kenna vilja hansara við okkum og um styrki til at fremja hann.
Tólvta stig:
Tá ið vit vóru andliga vakt av at ganga hesi Stigini, royndu vit at bera boðskapin til alkoholikarar, og at íðka hesar grundreglur í øllum virki okkara.


text:
Samstarvsavtalur við føroyskar stovnar
Bókasavnsavtala
Fróðskaparsetrið hevur avtalu við Landsbókasavnið um at tey umsita bókasøvnini á deildunum.
Avtala frá 1994 um bókasøvn
Gransking og útbúgvng í jarðfrøði, jarðalisfrøði og kolvetnisfrøði
19. mars í 2001 skrivaðu Hans Pauli Joensen, deildarleiðari á Náttúruvísindadeildini og Martin Heinesen leiðari á Jarðfrøðisavninum undir samstarvsavtalu. Avtalan skal menna fakliga førleikan innan jarðfrøði, jarðalisfrøði og kolvetnisfrøði. Samstarvið fevnir bæði um gransking og um útbúgving.
Samstarvsavtala millum Jarðfrøðisavnið og Náttúruvísindadeildina
------------
- Samstarvsavtala millum Fróðskaparsetur Føroya og Landssjukrahusið frá 31. mars 2014
- Samstarvsavtala millum Fróðskaparsetur Føroya og Deildina fyri arbeiðs- og almannaheilsu frá 31. mars 2014
Samstarvsavtalur við útlendskar stovnar
Fróðskaparsetrið hevur samstarvsavtalur við fleiri útlendsk universitet, serliga í norðanlondum. Niðanfyri er yvirlit yvir ymsu avtalurnar við avriti av sjálvum avtalunum.
Háskóli Íslands
Í oktober 2000 skrivaðu rektarin á Fróðskaparsetri Føroya, Malan Marnersdóttir og rektarin á Háskóla Íslands, Páll Skúlason undir viljalýsing um samstarv millum stovnarnar báðar. Yvirlýsingin byggir á ta avtalu, sum var undirskrivað í oktober 1990 av rektarunum báðum (tá vóru Petur Zachariassen og Sigmundur Guðbjarnarson rektarar). Samstarvið er ætlað at fevna um allar greinir, men serligur dentur verður lagdur á verðandi samstarv við Frændafundum og samstarv innan m.a. orðabókafrøði. Eisini verður størri dentur á at samstarv innan løgfrøði. Løgfrøði var tikið við í serliga samstarvsavtalu, millum Søgu- og Samfelagseildina og Lagadeild Háskóla Íslands, sum var undirskrivað í 2002.
Viljayvirlýsing millum Háskóla Íslands og Fróðskaparsetur Føroya
Samstarvsavtala millum Fróðskaparsetur Føroya og Háskóla Íslands frá 1990
Yvirlýsing frá Søgu- og samfelagsdeildini og Lagadeild Háskóla Íslands
Ískoytið til avtalu millum Háskola Íslands og Fróðskaparsetur Føroya, frá 13. mai 2013
Háskólin á Akureyri
9. november 2005 skrivaðu Jóan Pauli Joensen, rektari á Fróðskaparsetrinum og Þorsteinn Gunnarsson, rektari á Háskólanum á Akureyri undir eina viljayvirlýsing (letter of intent). Stovnarnir báðir siga at teir vilja arbeiða fyri samstarvi innan gransking og útbúgving við serligum atliti til 3 øki, sum eru: lóg, KT-frøði og umhvørvistøkni.
Viljayvirlýsing millum Háskólan á Akureyri og Fróðskaparsetur Føroya
Høgskolen i Stavanger
Í 1997 skrivaðu Fróðskaparsetrið og Høgskolen í Stavanger undir samstarvsavtlu. Avtalan skal lætta um samksiftið millum stovnarnar báðar, so at serliga avriksflutningur verður lættari. Eisini skal avtalan menna samstarvið millum granskarnar á stovninum.
Samstarvsavtala millum Fróðskaparsetrið og Høgskolen i Stavanger
Historisk Institut, Århus Universitet
Í 2002 hava Søgu-og samfelagsdeildin og Historisk Institit gjørt avtalu um avriksflutning millum deildirnar báðar. Tað merkir millum annað at ein BA útbúgving á aðrari deildini er at sammeta við BA á útbúgving á hinari, eins og avriksflutningurin millum einstakar lærugreinar eisini skal vera lættari.
Samstarvsavtala millum Søgu- og samfelagsdeildina og Historisk Institt Århus Universitet
Samstarvssvtala millum Fróðskaparsetrið, Fiskirannsóknarstovuna og Nansen Center í Bergen
Avtalan skal styrkja havfrøðiliga gransking og samstarvið um hesa á teimum trimum stovnunum.
Samstarvsavtala millum Fróðskaparsetur Føroya, Fiskirannsóknarstovuna og Nansencentrið í Noregi
Biologisk Institut, Københavns Universitet
Í 1995 boðaði Naturvidenskabeligt Fakultet frá, at støðisútbúgvingin í lív-/evnafrøði er at sammeta við teirra 'Basisdel'.
Samstarvsavtala millum Náttúruvísindadeildina og Naturvidenskabeligt Fakultet Københavns Universitet
Health, Århus Universitet
Í desember 2012 undirskrivaðu Allan Flyvbjerg, dekanur á Faculty of Health, Århus Universitet, og Hans Pauli Joensen, dekanur á megindeildini fyri náttúru- og heilsuvísindi rammuavtalu fyri samstarvi innan heilsuvísindi”
Samstarvsavtala millum Megindeildina fyri náttúruvísindi og heilsuvísindi á Fróðskaparsetri Føroya og Faculty og Health, Aarhus University.
DTU Nationallaboratoriet for Bæredygtig Energi
Í september 2012 undirskrivaðu Sigurð í Jákupsstovu, rektari á Fróðskaparsetrinum, og Hans Hvidtfelt Larsen, vicedekan á DTU NATLAB á Danmarks Tekniske Universitet samstarvsavtalu um uppbygging av einum sterkum granskingarumhvørvi, sum skal granska, ráðgeva og geva hægri útbúgvingartilboð við atliti at framtíðar orkuskipanum í Føroyum.
Samstarvsavtala millum Danmarks Tekniske Universitet og Fróðskaparsetur Føroya


text:
Orð: Gunnar Hoydal
Lag: Kim Hansen
Sólin hækkar – vetur takkar
fyri seg og hvørvur
tíðin nærkast – nú skal sparkast
tað er hin sami tørvur
ið ár um ár jú kemur fast
um bólturin tær liggur hjarta næst.
Vakrar kvinnur – menn so stinnir
vita hvat tey ætla
venjing harða – byggir varða
tíma ei at tvætla
men velja felagið, sum kann
brátt geva teimum alt tú ynskja kann
B er fyri besta spælið
Best og nakað fyri seg
3 og 6 er besta talið
hví?
Tí tað er B36!
Sólin skínur – inn brátt trínur
Liðið okkar og vit reisast
Vit øll somul – ung sum gomul
Merkja at vit saman sveisast
Til eina eind sum púra greitt
Vit hava okkar lið sum nummar eitt.


text:
Óeydnan spilti dagin
Jens Rói Sørensen | 23/04/18
Tað var rættiligt várligt veður í Trongisvági, tá heimaliðið TB/FC Suðuroy/Royn tók ímóti reyðsvarta felagnum úr Tórshavn, HB. Havnarmenn vóru komir suður við fitt av viðhaldsfólkið, sum uttan iva væntaðu ein sigur, nú HB hevur fingið góða byrjan uppá kappingarárið. Heimaliðið hinvegin hevur fingið eina heldur torføra byrjan og tí stóð serliga nógv uppá spæl hjá suðringum, fyri ikki at blíva afturúrsigldur á stigatalvuni.
Dysturin byrjaði sera líkt ørðum dystum, okur hava sæð við Stórá í ár. Heimaliðið stillaði seg aftarliga og royndi seg so við skjótálopum meðan gestirnir úr HB høvdu bóltin meira og royndu at spæla seg ígjøgnum, tó uttan at eydnast. Málmøguleikarnir vóru fáir og bert okkurt hissini langskot var at síggja.
Tá leiktir vóru 28 min fekk Eirikur hjá heimaliðnum tíverri sítt annað gula kort og bleiv sendur undir brúsuna. Ein rættiliga hørð avgerð frá svartklædda dómaranum, sum sjálvsagt ávirkaði dystin almikið. At missa ein mann so tíðliga avmarkaði heimaliðið, sum tóktist at innstilla seg uppá at royna at verja javnleikin í hús. Fyrri hálvleikur endaði sum hann byrjaði, við ongum máli.
Seinni hálvleikur var eins og tann fyrri, bólturin var mest á HB fótum, meðan heimaliðið vardi fyri og royndi seg við longum bóltum. Tá leiktir vóru umleið 60 min fekk HB tveir møguleikar, ið áttu at givið minst eitt mál. Serliga tann seinni møguleikin, tá HB leikari stóð púra fríur og fekk bóltin beint á pannubroski og skallaði móti heimamálinum. Serbiski málverjin Budakovic vildi tó ikki yvirgeva seg og bjargaði meistarliga. Budakovic stóð sum heild ein stinnan dysti í heimamálinum.
Stutt eftir sendi Salmundur eitt harð skot avstað eystur móti HB málinum, sum tíverri fór beint omanfyri. HB royndi at trysta og oysti bóltin innfyri men suðuroyingarnir vardu manniliga. Tó mundi enda gali, tá danin Dennis skuldi skalla burtur, men raki bóltin illa og var nær við at gera sjálvmál men lukkutíð við síðuna av.
Minuttir gingu og tað tóktist um, at dysturin fór at enda málleysur, men ak. Tað er sum um at óhepni fylgir suðuroyarliðnum fyri tíðina, tí tá dystarklokkan vísti 91:35, sendi HB eitt horna innfyri og umvegis eina HB mjødn endaði bólturin í meskunum aftanfyri Budakovic. Púra tilvildarliga rakti bólturin Jógvan Skeel Nolsøe, sum ikki hevði anilsi fyri hvar bólturin var, men ótilvita skumpaði hann bóltin rættan vegin og harvið stjól HB øll trý stigini við Stórá. Sanniliga eitt løgi mál, sum tíverri telur eins nógv sum tey vøkru.
Samanumtikið var hetta ein javnur dystur við fáum málmøguleikum, sum fólk fara at minnst fyri tann løgna endan og at heimaliðið fekk ein leikara útvístan tíðliga. Haldi tó ikki at tað ávirkaði spælið hjá heimaliðnum stórvegis at spæla við einum leikara færri enn mótstøðuliðið. Menn stríddust væl og vístu góðan hugburð móti einum HB liðið, sum hevði bóltin nógv, men ikki vísti stórvegis. Hóast nógvar kvikar leikarar, so megnaði HB als ikki at leika seg til nakað serligt.
Fyri okum prógvaði dysturin tó enn einaferð, at okur hava torført við at spæla okum til málmøguleikar og at just hetta nakað sum venjarin Ståhl má arbeiða meira við.
Annars so var tað frálíkt at hoyra áskoðarnir heppa og rópa á heimaliðið, vónandi verður meira av tí framyvir.


text:
Orð: Marius Absalonsen
Lag: Jens Guttesen
1. Góði Gud, eg takki tær,
at tú ert mær altíð nær,
og tú elskar meg sum eingin annar ger.
Tú mín eina hjálp í neyð,
øll mín vón í lív og deyð.
Tú mín leiðari á lívsins vandaferð.
Niðurlag: Góði Gud, stóri Gud,
lat meg altíð hava eygað vent á teg.
Tú, sum talaði og bjóð’,
og tað hendi, har tað stóð,
áh, tú lívsins ljós á deyðans myrka veg.
2. Góði Gud, eg takki tær,
tí títt eyga altíð sær
tað, sum hendir tínum børnum niðri her.
Alt, sum hendir tey í loynd,
hvørja freisting, hvørja roynd
sjálvur royndi tú av hesi óndu verð.
3. Góði Gud, eg takki tær
fyri heimið uppi har,
sum tú okkum nú í náði gert í stand.
Synd og sorg er ikki meir,
eingin eldist, eingin doyr.
Eingin døpur mynd skal myrkja lívsins land.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Tunnilsmunni verður ikki fluttur
Tak niður
Stjórin fyri P/F Eystur- og Sandoyartunlar er avgjørdur. Tunnilsmunnin verður ikki fluttur burtur frá havnalagnum á Gomlurætt, soleiðis sum eitt samt Tórshavnar Býráð biður um.
-Nei, áheitanin frá býráðnum fær okkum ikki at broyta meining, sigur Teitur Samuelsen.
Tórshavnar Kommunan hevur víst á, at tað fer at órógva alt ov nógv, um tunnilsmunnin frá Sandoyartunlinum verður á sjálvum økinum á Gomlurætt. Umsitingin hjá kommununi minnir á, at talan er um einasta havnaøki í kommununi, sum vendir vestureftir móti Koltri og Hesti - tí verður Gomlurætt framvegis eitt knútapunkt, eisini eftir at koyrandi verður í Sandoynna. Eisini er økið á Gomlurætt upplagt at nýta til vinnuligt virksemi, tað veri seg ferðavinnu ella aling.
Á býráðsfundi 28. september varð einmælt samtykt, at býráðið ikki tekur undir við verandi linjuføring á Gomlurætt og mælir landsins myndugleikum til at taka upp nýggjar samráðingar við partafelagið Eysturoyar- og Sandoyartunnilin.
Einmælta býráðssamtyktin á Vaglinum í Havn fær tó ikki Teit Samuelsen at broyta meining.
Tunnilsstjórin vísir aftur, at ein tunnilsmunni niðri á Gomlurætt ávirkar verandi virksemi. Eftir stendur so spurningurin, hvat nýtt virksemi møguliga kann hugsast at vera lagt á Gomlurætt, men verandi virksemi kann so halda fram, staðfestir Teitur Samuelsen.
Spurningurin, hvat grótið frá Sandoyartunlinum skal brúkast til, er framvegis ikki loystur. Umsitingin hjá Tórshavnar Kommunu hevur skotið upp at brúka grótið úr undirsjóvartunlinum til eitt heilt nýtt bústaðarøki á Velbastað, í lendinum við bryggjaríið Okkara. Málið um grótið var á skránni fyri býráðsfundin 28.september, men varð tikið av skránni. Frammanundan hevur partafelagið Eystur- og Sandoyartunlar gjørt avtalu við ein bónda á Velbastað um at brúka grótið til at planera eitt nýtt dyrkilendi sunnanfyri bygdina. Tað váttar Teitur Samuelsen, stjóri í partafelagnum Eystur- og Sandoyartunlar, sum tó leggur afturat, at enn eru øll loyvi ikki fingin uppá pláss.
Sí eisini


text:
Éitt er at hann ikki kláraði at svimja við teimum 10 skjótastu á heimsmeistarastevnuni í 10 km havsvimjing seinasta sunnudag, og enntá varð kolldømdur fyri at órógva ein annan svimjara, og harvið misti kjansin fyri at luttaka í havsvimjing á OL. Men tá ið hann hartil kom upp og sá út sum ein hálvfeitur mastersvimjari; tá var rok í Avstralia. So mikið, at hann mátti stilla upp til ‘photoshoot’ í svimjibuksum í Melbourne nakrar dagar seinni.
Offisiella søgan er at hann hevði drukkið nógv vatn áðrenn kappingina, og at man hartil bólnar upp av at svimja 10 km í sjógvi. At hann kanska ikki var heilt ‘på toppen’ eftir at bæði vera bukaður av í svimjingini, og síðani kolldømdur. Og at hann ongantíð hevur verið av klænastu monnum. Og so framvegis. Pál, um løtan nakrantíð var har, so er hon har nokk nú 🙂
Bloggan hjá Grant Hackett er vist nokk her, men hann hevur einki skrivað síðani 2. apríl.


text:
Mikudagin í farnu viku fóru Fiskeri- og havbruksnæringens landsforening (FHL) og Norske Sjømatbedrifters Landsforening (NSL) undir samráðingar við Norges Råfisklag um minstuprísirnar, sum í vetur verða galdandi fyri økið, ið Norges Råfisklag umboðar. Talan er um alt økið frá leiðini við Kristiansund og heilt norður til Finnmørkina.
Semja var um at leingja galdandi prísir á øllum fiskasløgum uttan á toski og hýsu. Í fyrstu syftu fekst eingin semja um prísirnar á hesum báðum fiskasløgum og málið varð tí lagt fyri semingsnevndina.
Semja fekst hinvegin ikki um minstaprís fyri tær tríggjar støddirnar á toski, sum eru størri enn 1 kg. Neyðugt var tí við einum semingsuppskoti, sum partarnir at enda góðtóku. Norges Råfisklag hevur síðani ásett hesar prísir sum nýggjar minstuprísir á toski, galdandi frá 15. desember.
Nýggju minstuprísirnir hjá Norges Råfisklag, galdandi frá 15. desember:


text:
Spanskur stórvenjari til Føroyar
14-02-2018
Endamálið er at venja ein breiðan fótbóltshóp 13 til 17 ár, so allir leikarar mennast eins, sigur Ólavur Waag Høgnesen, fótbóltsvenjari
Tað er venjarin frá Atletico Madrid, Carlos Garcia Cuesta, sum sunnudagin 25. februar, skal halda skeið fyri føroyskum fótbóltsvenjarum.
Sunnudagin 25. februar fer Atlético Madridvenjarin Carlos García Cuesta at halda skeið um menning av ungdómsleikarum, frá U13 til U18. Hann fer at leggja fram sponsku uppfatanina av fótbóltsspælinum og tosa um, hvussu tað fyri hansara viðkomandi sæst aftur í, hvussu venjing við ungum leikarum verður løgd til rættis. Skeiðið verðuru í B36-húsinum.
Ólavur Waag Høgnesen er í útvarpsstovuni og greiðir frá.


text:
Jóannis Kristiansen 100 ár
12. februar eru 100 ár síðani, at kendi Leirvíksmálarin, Jóannis Kristiansen, varð føddur. Jóannis Kristiansen kom úr Leirvík, og flestu málningarnir hjá honum eru av bygdini og nærumhvørvinum. Málningarnir av Sigatindi, Djúpunum og Leirvíksfjalli eru eyðmerktir av tí føroyska ljósinum og landslagnum.
Tíðliga steig Jóannis Kristiansen av tí traðkaðu gøtuni. Áhugin fyri list var stórur, og sum tannáringur teknaði og málaði hann nógv. Tá hann var seytjan, fór hann til Danmarkar at útbúgva seg til bygningsmálara. Í 1944 kom hann inn á Kunstakademiið í Keypmannahavn, samstundis sum Ingálvur av Reyni. Teir høvdu Aksel Jørgensen sum professara, og her lærdi Jóannis Kristiansen at brúka litirnir, sum gjørdust eyðkennið hjá honum, til at skapa rúmd í myndunum.
Listin hjá Jóannis Kristiansen hevur impressionistisk drøg. Skiftandi veðurlagið og føroyska ljósið eru berandi í listini. Hann brúkar serliga blátt, gult, grønt og hvítt. Vetrarmyndirnar eru bláligar og hvítar. Geislandi hvíta, kavaklædda landslagið er bjart og kulisligt. Vármyndirnar eru grønar og sitróngular, og sólarljósið er sterkt og frískligt. Málningarnir eru fyltir við ljósi, luft og lívi.
Í 1948 var Jóannis Kristiansen liðugur á Kunstakademiinum, men fyri at hava til dagin og vegin, arbeiddi hann eisini sum málarasveinur í Keypmannahavn. Tilknýtið til Danmarkar gjørdist eisini sterkari tá hann hitti Else Margrethe Bonke úr Hvidklide, Lollandi, og tey blivu gift í 1967. Jóannis Kristiansen var búsitandi í Danmark til hann doyði í 1988.
Jóannis Kristiansen ferðaðist til Føroyar hvørja ferð hann fekk møguleikan, og sjálvt um hann búði í Danmark, hevði føroyska landslagið eitt serligt pláss í list og hjarta hansara.


text:
Sjúka og ferðing
Hevur tú eina verandi ella varandi (kroniska) sjúku og skalt út at ferðast, so mást tú altíð minnast til at seta teg í samband við okkum áðrenn fráferðina.
Ert tú í hesi støðu, so eru serligar treytir galdandi, um tú gerst sjúk/ur á ferðini. Eitt serligt skjal skal útfyllast av tínum lækna, og tað skal góðkennast av Trygd í minsta lagi 14 dagar áðrenn fráferð.
Skjalið eitur ”Medisinsk undanmeting”, og tú finnur tað ovast í høgra bredda.
Viðkomandi skjøl
- Tak niður skjal um medisinska undanmeting (forhåndsgodkendelse) her


text:
Hanna Davidsen hevur skrivað
Tað hevur verið nógv tosað um merkið, The Ordinary, á føroyskum vakurleikabólkum og bara yvirhøvur á ymiskum bloggum á netinum. Av tí, at eg bleiv við at hoyra so nógv gott um hetta merkið, so vildi eg sleppa at kanna eftir, um tað veruliga var so gott, sum fólk søgdu. So eg fór beint inná asos.com og keypti mær tríggjar ymiskar vørur frá The Ordinary, soleiðis at eg sjálv kundi royna hetta undrið.
The Ordinary er eitt merki, ið hevur sett sær sum mál at selja bíliga húðrøkt við fáum, men úrslitagóðum ráevnum, soleiðis at øll kunnu fáa atgongd til hesi framúrskarandi evnini.
Eg fór sjálv at lesa um, hvat var í teirra vørum og um, hvat tað gjørdi við húðina. Men av tí, at tað var so nógv ymiskt at lesa um øll evnini, so bleiv tað skjótt møðsamt at lesa.
Tíbetur fann eg eina leiðbeining um, hvørja ávirkan evnini í vørunum hava á húðina, og hvat fyri húðtypu vørurnar rigga til.
Trýst á her fyri at síggja leiðbeiningina.
Mín húð er vanlig, men tó eitt sindur turr og reydlig. Harafturat hevur hon nakrar fáar óreinheitir, men ikki so nógv, at tað órógvar meg nakað serligt.
Útfrá leiðbeiningini valdi eg at keypa tvey serum: The Ordinary Lactic Acid 5% + HA 2% fyri at geva mínari húð eitt sindur av javnvág, og The Ordinary Salicylic Acid 2% Solution fyri at fáa eina klárari húð og møguliga minka um óreinheitirnar, ið eg havi.
Harafturat keypti eg The Ordinary Azelaic Acid Suspension 10%, ið er eitt krem, ið sigst at minka um reydligheitina í húðini. Tað kundi eg ikki takka nei til, so tað fór eisini beint í vørukurvina.
Tá eg fyrst byrjaði at brúka The Ordinary, legði eg serliga merki til luktin á serumunum. Sagt bart út, so luktaðu tey sera illa og eg var eitt sindur stúrin um at smyrja tey á andlitið, tí lukturin var so kemiskur. Eg var bangin fyri, at eg fór at vakna morgunin eftir við einum stórum útsletti. Men tíbetur sást einki ringt á húðini morgunin eftir.
Tá eg brúki serumini og kremið, byrji eg fyrst við at vaska andlitið. Tá ið húðin er tornað, smyrji eg Lactic Acid 5% + HA 2% á og lati húðina súgva tað til sín. Síðani smyrji eg Salicylic Acid 2% á og bíði til tað er tornað inn í húðina, og at enda smyrji eg Azelaic Acid Suspension 10% kremið á.
Serumini kennast eitt sindur kleprut, tá ið eg júst havi smurt tey á andlitið. Men kleprið hvørvur, tá ið eg smyrji kremið á.
Eg havi brúkt The Ordinary í ein mánaða, og fyri at vera púra ærlig, so sæst tað ikki nakar risa-stórur munur á húðini hjá mær. Tann einasti munurin, ið eg síggi er, at húðin sær eitt sindur klárari og javnari út. Men eg eri tó væl nøgd.
Tað, ið eg keypti, var bíligt, og tað gav eitt fínt úrslit, og eg ætli at blíva við at brúka The Ordinary, fyri at síggja, um úrslitið verður betri við tíðini.
Um tú hevur hug at royna okkurt frá The Ordinary, so haldi eg avgjørt, at tað er vert at royna.
Minst bert til at tryggja tær, at tú keypir okkurt, ið riggar til tína húð, við at fylgja leiðbeiningini, ið eg nevndi í byrjanini av ummælinum.
Um The Ordinary ikki riggar við tínari húð, so er tað ikki heimsins undirgangur, tí tað er so bíligt og skaðar ikki pengapungin!
The Ordinary kann keypast á:
theordinary.com
asos.com
beautybay.com


text:
Frítíðarhúsið "Roykstovan" liggur í hugnaligum umhvørvi í Klaksvík og hevur egna bátabrúgv. Allir vanligir hentleikar eru í húsinum, tó er neyðugt at hava seingjaklæði, handkløð o.a.t. við.
Kostnaður fyri limir er 400,- fyri náttina. Fast gjald à kr. 500,- verður tikið fyri reingerð, eisini um bert verður leiga ein dag. Um fleiri enn 8 fólk eru samstundis, betalir hvør persónur yvir 8 persónar kr. 50,- eyka pr. nátt.
Kostnaður fyri ikki limir er 650,- fyri náttina. Fast gjald à kr. 500,- verður tikið fyri reingerð, eisini um bert verður leiga ein dag. Um fleiri enn 8 fólk eru samstundis, betalir hvør persónur yvir 8 persónar kr. 80,- eyka pr. nátt.
Vendið tykkum til felagið, tlf. 31 13 09 ella 51 13 09, um tit hava hug at gera nýtslu av húsinum.


text:
Grønlendskir filmsdagar verða í Norðurlandahúsinum frá 5. til 9. Oktobur har allar filmsýningar eru ókeypis.
Sunnudagin 5. oktobur
Filmsvikan byrjar sunnudagin 5. Oktobur kl. 19.00. Her verður setan av filmsvikuni og stuttfilmurin ”Nuumioq” verður vístur. Les meira um filmin og sí trailarin her. Filmurin hevur enskar undirtekstir og varðar í 95 min.
Mynd úr filminum "Nuumioq"
Mánadagin 6. Oktobur kl. 19.00
Filmarnir, sum verða vístir mánadagin verða ”My Norwegian Grandfather”, sum er ein stuttir dokumentarfilmur við polskari talu og enskum undirtekstum. Hetta er ein filmur um abba leikstjóran. Hann livdi í Grønlandi og samarbeiddi við Nazi Týskland. Filmurin varðar í 20 min.
Næsti filmur er ”Aulahuliat” (flytandi myndir), sum er ein dokumentarfilmur við grønlenskari talu og enskum undirtekstum. Filmurin varðar í 45 min. Aulahuliat er ein sera persónligur og sera sjáldsamur dokumentarfilmur um fólkið í Thule í Norðurgrønlandi, um teirra lív og søgu, sæð frá sjónarmiðnum hjá einum amatør myndafólki.
Eisini verður dokumentarfilmurin ”ECHOES” vístur, hann hevur enska talu og enskar undirtekstir. Filmurin varðar í 24 min. Leikstjóri Ivalo Frank fortelur eina poetiska lívs- og kærleikssøgu um makaleysa landslagið, og um tað sum stendur eftir frá amerikanska herðinum í Eysturgrønlandi.
Mánadagur 6. oktobur kl. 21.00
Seinni mánakvøldið verða tveir filmar afturat vístir. Fyrsti filmurin er ”Tupilaq”, sum er ein animatiónsfilmur, sum varðar í 6 min. Filmurin snýr seg um ein mann, sum drekkur illa, sum situr og eygleiðir býarlívið, men sum brádliga kemur at hugsa um grønlensku náttúruna, sum hann kemur frá – ein heimur, sum er mótsetningur til civilisatiónina.
Mynd úr filminum "Tupilaq"
Seinasti filmurin mánadagin verður ”Arfernat: Number Six”. Hetta er ein dokumentarfilmur við grønlenskari talu og enskum undirtekstum. Filmurin varðar í 77 min. ”Afernat: Number Six” snýr seg um tann unga Ova Johansen frá lítlu bygdini Ilimanaq. Her fylgja vit Ova, sum fyrireikar seg til stóra hundasletukappingina Avanaata Qimusersua.
Týsdagin 7. oktobur kl. 19.00
Fyrsti filmurin týsdkvøldið er ”Sermiligaaq 65°54’N, 36°22’W”. Hetta er ein stuttfilmur við grønlenskari talu og enskum og týskum undirtekstum. Filmurin varðar í 63 min. Her fylgja vit lívinum í eysturgrønlensku bygdini har fólkini fyri fáum ættarliðum síðani búðu í jarðarhúsum, men sum nú hava ein vanligan gerandisdag.
Næsti filmur er ”Blok P”, sum er ein dokumentarfilmur á grønlenskum við enskum undirtekstum. Filmurin varðar í 35 min. ”Blok P” var eitt stórt sosialt 60’ara-íbúðarbygging, sum tá í tíðini húsaði 1 prosent av grønlenska fólkinum. Í filminum síggja vit, tá tey taka húsið niður, og samstundis møta vit nøkrum av teimum fyrrverandi búfólkunum.
Týsdagin 7. oktobur kl. 21.00
Seinni á kvøldinum verður stuttfilmurin ”Aningaaq” vístur. Filmurin hevur bæði grønlenska og enska talu og varðar í 7 min. Filmurin snýr seg um ein grønlenskan fiskara, sum tjaldar á ísinum og tosar gjøgnum eitt tvívegis radio við ein doyggjandi astronaut, sum er strandaður í rúmdini.
Mynd úr filminum "Aningaaq"
Stuttfilmurin ”Inuk” er seinasti filmurin týskvøldið. Filmurin varðar í 90 min, og hevur danskar og enskar undirtekstir. Inuk merkir menniskja á grønlenskm og er navnið á tannáringa høvuðsleiklutinum. Vit hoyra søguna um Inuk frá Nuuk, sum verður sendur á barnaheim í Norðurgrønlandi.
Mikudagin 8. Oktobur kl. 19.00
Mikukvøldið kl. 19.00 verður dokumentarfilmurin ”The Expedition to the End of the World” vístur. Filmurin er á enskum/donskum og varðar í 90 min. Filmurin snýr um eina ferð til tey seinastu hvítu umráðini á heimskortinum.
Mikudagin 8. Oktobur kl. 21.00
Kl. 21.00 verður stuttfilmurin ”Hinnarik Sinnattunilu” (Hinnarik’s Dream) vístur. Filmurin er á grønlenskum við enskum undirtekstum og varðar í 80 min. Ein filmur um unga Hinnarik, sum er ónøgdur við lívið í Nuuk. Men brádliga ein dag fær hann eina óvæntaða uppringing, sum broytir alt.
Hósdagin 8. oktobur kl. 17.00
Hósdagin 8. oktobur er seinasti dagur í grønlensku filmsvikuni. Dagurin byrjar longu kl. 17.00 og dokumentarfilmurin ”Souls in a room” verður vístur. Filmurin er á donskum við enskum undirtekstum og varðar í 54 min. Í ”Souls in a room” fylgja vit grønlenska singer/songwriter Simon Lynge til upptøkurnar av hansara fyrstu fløgu.
Mynd úr filminum "Souls in a room"
Hetta kvøldið verður eisini konsert við bæði grønlenska alternativa rockbólkinum ”Small Time Giants” og føroyska ”Dánjal”. Konsertin byrjar kl. 19.30 og kostar 80 kr.


text:
Orð: Hans Andrias Djurhuus
Lag: Alvar Kraft
1. Til tín eg sendi hesa vísu,
Kristina fyri handan Á.
Hon er um ferðina við hýsu.
Vit sigldu vandasjógvin tá.
Tað vóru Per á Sondum
og hesin gamli her.
Við Súluni av Strondum
vit gjørdu hesa ferð.
2. Har slongdust vit í havsins veldi,
av versta vestanveðri var.
Vit vóru sum í einum eldi,
eitt flogfar her, ein knøttur har.
Tá segði Per á Sondum:
“Eg sigi fyri meg,
vit sigla sum á brondum,
so Gud forbarmi seg.”
3. Groth hýsuna í Grimsby seldi
og fyri allarbesta prís –
tá vóru vit í sonnum veldi –
ja, næstan sum í Paradís.
Tá keypti eg tær frakka
og grønar skógvar við –
mær sjálvum leðurjakka
av allarbesta snið.
4. Og meðan vit í Grimsby lógu,
varð Súlan gamla stásað upp.
Tað søgdu øll, sum hana sóu,
at hon var heimsins besta slupp.
Og tá avstað vit sigldu,
var málað alt og brætt. –
Tvey flogfør okkum fylgdu
av landi út á slætt.
5. Og Súlan út á blotan legði,
gróv kjálkan djúpt í aldukamb.
Hann frískað upp av suðri hevði,
so hvør ein skeki stóð á tamb.
Hon var seg um at sora
so manga ódnar økt;
men lív var innanborða,
og hvør lanterna sløkt. –
6. Við ongu ljósum, uttan ótta,
vit sigldu inn á tryggan vág.
Her eingir vandar okkum hótta –
og postur gongur til og frá.
Nú sendi eg tær frakka
og skógvar uttan tá;
tó, ikki skalt tú takka,
Kristina handan Á. –
7. Eg elski teg, tú væna kvinna,
sum bíðar mær á heimastrond,
tí tú ert von og verd at vinna;
brátt skyggir ringur tær á hond.
Tú gert meg ovurglaðan,
og hvar tú setir fót,
eg síggi grønan hagan –
og rósugrógvið grót.


text:
Framtak kann gera íløgur í verandi fyritøkur. Til dømis kann talan vera um eldri fyritøkur við ríkari søgu og gamlari siðvenju, men sum vilja ganga nýggjar leiðir.
Nýggjar leiðir umfata millum annað at laga fyritøkuna til broyttar umstøður, til dømis við at menna nýggjar vørur og betra kappingarførið á altjóða marknaðinum.
Tá fari verður undir nýggja framleiðslu, skal goymslan ofta dagførast og/ella framleiðslutól skiftast út, her kunnu vit vera við og hjálpa at fíggja nýíløgur.
Íløgan kann gerast við at víðka um kapitalin í verandi fyritøku, ella at fyritøkan og Framtak, og møguliga øðrum íleggjarum seta á stovn nýtt felag.


text:
Orð: Hans Adolph Brorson
Lag: Henrik Rung
Týtt: Victor Danielsen
1. Upp, hvør ein sál á foldum her,
um kærleik Guds at hoyra,
sum lívsins orðið sálum ber,
sum letur upp várt oyra:
At hvør ein armur syndari
kann fáa lut í náðini,
ja, ævigt lív og gleði!
2. Hitt orð um náði Guds, sum beyð
sín frið til sálir móðar,
hitt orð um Jesu blóð og deyð,
so sterkt og dýrdligt ljóðar,
at tað av deyða vekur tann,
sum ei sær sjálvum bjarga kann,
um hann í trúgv tí fagnar.
3. Tað skínur inn í hjartans nátt,
so har av degi lýsir,
og Jesus, Frelsaran, tað brátt
tí rædda sinni vísir;
tá lívið ævigt sálin fær,
tá reisist alt, ið fallið var,
og syndavald má dvína.
4. Lat tí, tú stóri, mildi Gud,
títt orð við mátti ljóða,
at mangar sálir fáa lut
í tínum ríki góða,
at armir syndarar, sum nú
í myrkri ganga, sanna, tú
teir elskar og teir frelsir!


text:
Fráboðan til barnavernd
Fráboðanin er fyrsta fet at steðga eini syrgiligari lagnu
Tað er ikki altíð lætt at vita við vissu, nær eitt barn er fyri misrøkt ella ikki, men sum borgarar í samfelagnum eiga vit ikki at venda blinda eyga til, tá vit hava varhugan av, at talan er um misrøkt av einum barni. Vit skylda barninum bestu kor at liva undir, og eiga tí at boða mynduleikunum frá hesum.
Lógin um barnavernd er sera greið, tá talan er um fráboðan. Øll hava vit skyldu at boða mynduleikunum frá, um vit kenna til mál, har barn verður fyri misrøkt. Lógin sigur, at øll hava fráboðanarskyldu, men skilur tó ímillum meiniga borgaran og tann, sum í starvi sínum hevur við børn at gera, tá talan er um navngivna fráboðan.
Eftir fráboðan, viðgerð barnaverndartænastan fráboðanina.
Barnaverndarlógin um fráboðanarskyldu
§ 14. Øll, sum í starvi sínum hava við børn at gera og sum í hesum sambandi fáa kunnleika til viðurskifti, sum krevja, at komið verður uppí eftir hesi lóg, hava skyldu til navngivin at boða Barnaverndartænastuni frá hesum. Fráboðanarskyldan sambært hesum stykki verður sett fram um ásetingarnar í øðrum lógum um tagnarskyldu í viðkomandi yrkjum.
Stk. 2. Tann, ið fær kunnleika til, at foreldur ella annar uppalari t.d. misrøkir, meinslar, misnýtir ella handfer barn soleiðis, at álvarsamur vandi er fyri tess sálarligu ella likamligu heilsu ella búning, hevur skyldu at boða avvarðandi Barnaverndartænastu frá hesum. Fráboðarin kann vera ónavngivin.
Stk. 3. Fráboðast skal eisini viðvíkjandi kvinnum, ið eru við barn, tá ið mett verður, at tørvur er á stuðli sambært hesi lóg, t.d. vegna álvarsama rúsevnismisnýtslu, sálarsjúku ella sálartrupulleikar.
Stk. 4. Barnaverndartænastan skal sum skjótast, og seinast innan eina viku, ganga ígjøgnum innkomnar fráboðanir og meta um, hvørt kanningar skulu setast í verk sambært hesi lóg, sí §§ 45 og 49.
Tað er sera umráðandi, at frágreiðingin er ítøkilig og, at tann, ið skrivar ikki tulkar umstøðurnar, men bert skrivar tað, sum er beinleiðis í samsvar við veruleikan.
Tvær leiðbeiningar eru, sum kunnu hjálpa lærarum, námsfrøðingum og øðrum, sum starvast við børnum, til at skriva frágreiðingar um børn á skúlum ella á stovni/dagrøkt.


text:
KT-Fólk til Landsbankan
Landsbankin er farin undir spennandi KT-verkætlan at útvega hagtøl um føroyska fíggjarkervið. Fleiri verkætlanir eru í umbúnað, og vit søkja nú eftir KT-fólki til hetta arbeiði.
Um starvið
Ein av høvuðsuppgávunum hjá Landsbankanum er at virka fyri fíggjarligum støðufesti – til tess eru hagtøl umráðandi. Tú fert at byggja og reka dátugrunnar, móttøkuskipan til dátugrunnarnar og góðskueftirlitsskipanir. Uppgáva tín fevnir eisini um at gera dátusøvn til greiningararbeiðið hjá bæði Landsbankanum og Váðaráðnum.
Førleikar og útbúgving
Tú hevur viðkomandi KT-útbúgving og hollar royndir við Oracle og MS SQL Server. Tú kennir somuleiðis til BI-forrit sum til dømis Tableau.
Tað hevur týdning, at tú samstarvar væl, og at tú arbeiðir sjálvstøðugt og skipað. Tú kennir tínar styrkir og dugir at geva tær víðari.
Setanar- og lønarviðurskifti
Starvið er fulltíðarstarv og verður sett eftir sáttmála millum Fíggjarmálaráðið og viðkomandi yrkisfelag.
Umsóknarfreistin er mánadagin 26. februar 2018 á middegi
Send umsókn og avrit av prógvum, lívrensli og øðrum viðkomandi skjølum til malan@landsbankin.fo. Skriva ‘KT-fólk til Landsbankan’ sum evni.
Nágreiniligari upplýsingar fáast við at venda sær til Maluna Johansen, stjóra, á 226225 ella á malan@landsbankin.fo.
Allar umsóknir verða viðgjørdar í trúnaði.
· · · · · · · · · ·
Landsbanki Føroya:
Landsbanki Føroya varð endurstovnaður 1. januar 2017. Bankin er almennur fíggjarstovnur, umsitur landsins gjaldføri og fyrisitur landsins lántøku. Landsbanki Føroya er eisini greinigarstovnur, ið virkar fyri fíggjarligum støðufesti í Føroyum. Bankin er sjálvstøðugur
almennur stovnur.
Sum skrivstova fyri Føroya váðaráð skal bankin vera við til at hava eftirlit við systemiskum fíggjarváðum í Føroyum. Bankin fyrisitur eisini Arbeiðsmarknaðareftirlønargrunnin.
Seks fólk starvast í Landsbankanum.


text:
Vodafone
Vodafone er partafelag, ið bjóðar fjarskiftistænastur í Føroyum. Tá fyritøkan varð stovnað nevndist hon Kall. Fyrsti stjórin í Kall var Bjarni A. Bjarnason. Verandi stjóri er Gudny Langgaard.[1] Vodafone var høvuðsstuðul hjá bestu føroysku fótbóltsdeildini hjá monnum í trý ár, frá 2008 til og við 2011. Deildin var tá nevnd Vodafonedeildin.[2]
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Eftir at Føroya Løgting hevði avtikið einkarættin á fjarskiftisøkinum í 1999, kundu onnur koma inn á marknaðin og kappast við táverandi Telefonverk Føroya Løgting (nú Føroya Tele).
Kall varð stovnað summarið 1999 av Ólavi Ellefsen, Ólavi Gregersen, Jónsveini Joensen og Terja Durhuus[3].
- Í juni 2000 komu fíggjarligir íleggjarar uppí Kall, harímillum Framtaksgrunnur Føroya.
- Í juli 2005 seldu nakrir av táverandi eigarum av Kall - Framtaksgrunnur Føroya og Notio - sín partapening til Vodafone Ísland. Felagið kom soleiðis at eiga 82,1% av felagnum. Kall er nú dóttirfelag hjá Vodafone Ísland. Tað er íslendska felagið Dagsbrún, ið eigur Vodafone Ísland.
- Í apríl 2006 stovnaðu Kall og Elektron felag, ið skuldi bjóða føroyingum breiðband. Felagið kallaðist P/F Føroya Breiðband og fekk seinni navnið EITT. Í mars 2007 yvirtók Kall partapeningin hjá Elektron í EITT.
- 29. mai 2008 varð navnið Kall slept, og felagið tók navnið Vodafone, sum er navnið á høvuðspartaeigaranum.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Vodafone.fo, Bygnaður
- ↑ Sudurras.info, Vodafonedeildin farin í søguna
- ↑ https://www.vodafone.fo/Default.aspx?pageid=37 Virkislýsing av Vodafone
- Heimasíðan hjá Vodafone
- Grein um Kall á Portalinum [1]
- Grein um Kall á Portalinum [2]
- Grein um Kall á Portalinum [3]


text:
Enn ein javnleikur
Jens Rói Sørensen | 09/03/15
Sunnudagin 8. mars var annar dysturin hjá TB í Effo-deildini á skránni, tá TB vitjaði Argja Bóltfelag inni í Vika á Argjum.
TB byrjaði sum vant við Ivan í málinum, Teitur J á høgra bakki, Andri á vinstra og Heine M og Teitur O í miðverjuni. Á miðuni vóru Arthur í vinstra borið, Eirikur í høgra meðan Rógvi, Heini M og Reynir mitt fyri og Patrik sum einligur áleypari.
Líkindini henda sunnudagin vóru ikki tey bestu, væl av vestanvindi og samstundins sera kalt.
TB byrjaði við vindinum í rygginum og og spæli gjørdist eisini nógv ávirka av vindinum. Fyrri hálvleikur hevði ikki vakurt bóltspæl at bjóða, og tað mesta endaði við tilfeldigheitum.
TB legði seg á odda tá umleið 30 min. vóru leiktir við máli frá Heina Mortensen, ella Heina hjá Alva sum okur eisini kenna hann. Heini tók horna úr landnyrringshorninum á vøllinum, sum í hædd liggur yvir 90 metur uppi, og sendi bóltin hegnisliga beinleiðis í meskarnar. Flott og frekt mál av unga Hvítanesmanninum.
Bæðini liðini høvdu síðani nakrar hálvar kjansir tó uttan at nakað mál spurdist burturúr og tí var 1-0 til gestirnar, tá dómarin hendan dagin, Alex Troleis, bríkslaði til hálvleik.
Tá seinni hálvleikur byrjaði, minkaði eisini vindurin nógv og tí lá betri fyri at spæla bólt eftir steðgin. AB hevði bóltin meira og kom fram til nakrar kjansir tó uttan at tað gjørdist verðuliga vandamikið. Tó gjørdist støðan 1-1 umleið 15 min. inn í seinna hálvleik, tá AB leikari nærum av miðuni skeyt/gyppaði bóltin avstað og við hjálp frá kalda lotinum, sigldi bólturin yvir Ivan og í netið. Eitt gott mál av einum verjuleikara hjá argjamonnum, meðan Ivan við sínum drúgvu royndum man irða seg um, at hann stóð so uttarliga tá langskotið fall.
Restina av dystinum royndi AB at pressa longri frammi á vøllinum og kom eisini fram til 1-2 stórar kjansir, meðan TB lá og lúrdi eftir kontramøguleikum.
Millum annað fekk AB óbeinleiðis fríspark inni á brotsteigarplettinum, tá Troleis metti at Heine M hevði tilætlað eina avlevering aftur til Ivan, sum tók bóltin upp. Ein totalt vónleys avgerð av Troleis, tí líka uppi frá Kirkjubøreyni sást, at Heine M royndi at skjóta bóltin burtur og ikki inn til Ivan. Men tíbetur so megnaði AB at heilkiksa stóra møguleikan.
Tá 92 min. vóru leiktir fekk TB gyltan møguleika at ogna sær øll 3 stigini, tá TB fekk góðan kontramøguleika og tá menn fóru um miðuna, vóru tað 3 TB leikarir móti 2 AB leikarum. Tíverri fyri mongu TB viðhaldsfólkini spurdist ikki mál burturúr og tí endaði dysturin, eins og dysturin í fyrsta umfarið, við einum málið og einum stigið í part.
Samanumtikið eigur TB at verða nøgd við 1 stig, tí samanlagt hevði AB fleiri og størri málmøguleikar. Tó var TB leikliga als ikki verri enn AB hendan kalda várdagin og vísti aftur góðan stríðsvilja allan dystin.
Burtursæð frá hasi eini avgerðini, so kom dómarin Alex Troleis væl frá dystinum og dømdi væl.
Til seinast má greinskrivarin rósa hálvleiks DJ’inum, hvalbingurin sum er formaður í AB, Erling Ellendersen, fyri at velja góðan tónleik í hálvleikinum, har millum annað ZZ Top, Def Leppard og Rainbow hoyrdist afturvið kaffinum.


text:
Ávaring - Teldusníkar geva seg út fyri at vera Netflix og Apple
Vinna13-10-2017 - 09:00 - Jóanis Albert Nielsen
Betri: Teldusníkar gevast ongantíð, og í løtuni royna teir seg við teldupostum, har teir geva seg út fyri at vera eitt nú Netflix ella Apple.
Umráðandi er ikki at svara teldupostum og ikki at fylgja leinkjum í teldupostum. Verður tú t.d. í einum telduposti biðin um at dagføra kortupplýsingar, sum liggja inni hjá Netflix, skalt tú ikki fylgja leinkjuni í teldupostinum. Far heldur inn á heimasíðuna ella Netflix appina, logga á og kanna um upplýsingarnar eru rættar.
Somuleiðis um tú fært ein teldupost frá Apple, sum sigur, at eitt keyp er framt við tínum korti, men tú kanst strika tað við at fylgja eini leinkju. Lat tá vera við at trýsta á leinkjuna, far heldur inn og kekka, um eitt slíkt keyp er framt.
Meginreglan er ongantíð at fylgja leinkjum í teldupostum.
Um illa vil til og skaðin er hendur, er best at seta seg í samband við bankan beinanvegin.


text:
Brandur hevur sett Eyðgunn ein skrivligan fyrispurning
Politikkur13-03-2018 - 23:44 - Jóanis Albert Nielsen
Spyrjari: Brandur SandoySvarari: Eyðgunn Samuelsen
Spurningur:
Á tingfundi 13. mars 2018 boðaði tingformaðurin frá omanfyrinevnda fyrispurningi, sum er soljóðandi:
1. Ætlar landsstýrismaðurin at taka stig til at fyribyrgja, at støðan, sum borgarar okkara við serligum avbjóðingum og avvarðandi teirra komu í undir verkfallinum hjá námsfrøðingunum, kemur fyri aftur?
2. Hvørjar møguligar loysnir sær landsstýrismaðurin fyri sær?
Viðmerkingar:
Landsstýrismaðurin var í fjølmiðlunum beint eftir umrødda verkfall og lovaði at taka stig til tess at fyribyrgja, at líknandi støða tók seg upp aftur.
Nú tveir mánaðir eru farnir, er onki nýtt at frætta um hetta mál, og heldur ikki hevur landsstýrismaðurin lagt nakað uppskot fyri tingið, sum bøtir kor okkara veikastu, tá verkfall er.
Stjórin í Almannaverkinum var fleiri ferðir undir verkfallinum frammi við, at lív og heilsa varð sett í vanda hjá hesum samfelagsborgarum okkara.
Tosað varð um at seta óhefta metingarnevnd við fakfólki at taka støðu til undantøkini, ið Almannaverkið bað um. Hetta fekst ikki semja um.
Um verkfallið lærdi okkum nakað, so er tað, at talan er um ein útsettan bólk av okkara allar veikastu borgarum, sum er sterkasta verkfelagsvápnið.
Tað er mín sannføring, at styrkin hjá einum landi má metast eftir, hvussu tað tekur sær av teimum, sum hvønn tíma í samdøgrinum hava brúk fyri, at onnur eru um tey og veita neyðugu hjálpina.
Vit eiga sum framkomið samfelag ikki at góðtaka, at hesi okkara veikastu koma í klemmu eina ferð afturat, og eiga sum samfelag at tryggja, at innan fyri øll umsorganarfak finnast aðrar loysnir á arbeiðsósemjum.
Tá vit standa í støðuni næstu ferð, er ov seint at handla.
Tí verður hesin fyrispurningur settur landsstýrismanninum í almannamálum.