text:
VisualEditor er ein nýtíðar heimasíðurættari, sum er mentur serstakt til Wikipedia. Á síðuni her er ein brúkaravegleiðing á føroyskum, sum er ein týðing úr ensku vegleiðingini. Myndirnar ið nýttar eru, hava enskan tekst, á føroysku Wikipediu sær tú í høvuðsheitum føroyskan tekst, tá tú rættar við VisualEditor, tó kann ein velja at øll kervisboð og annað skal vísast á øðrum máli, tað gert tú inni í "Innstillingar" ovast til høgru, um tú hevur upprættað brúkara. VisualEditor verður tikin í nýtslu á føroysku Wikipediu 2. desember 2013. Hann var tikin í nýtslu á ensku Wikipediu og á teimum størstu málunum í juli 2013. Ymiskir trupulleikar hava verið, men hesir verða rættaðir so við og við. VisualEditor sum verður brúktur á føroysku Wikipediu hevur tí ikki teir somu byrjunartrupulleikarnar, ið tær størstu Wikipediurnar hava verið ígjøgnum. Um tú kemur fram til onkran feil, vinarliga boða so frá til dømis í Undirhúsinum.
Brúkaravegleiðing verður viðlíkahildin og týdd á Mediawiki.org
[1].
Fyri at rætta eina síðu við at brúka VisualEditor, so skal tú klikkja á "Rætta
beta" knøttin ovast á síðuni.
Tað kann taka nøkur sekund at lata upp eina síðu til rættingar, og uppaftur longri, um síðan er sera long.
Við at klikkja á "Rætta wikitekst" knøttin verður tann gamli klassiski wikitekst rættarin latin upp, ikki VisualEditor.
Tú kanst eisini lata upp VisualEditor við at klikkja á "Rætta
beta " leinkjuna í hvørjum broti. Tá tú koyrir músina yvir eina yvirskrift, so víðkast leinkjan og bjóðar tær møguleikan at lata upp tann klassiska wikitekst-rættaran við at nýta "Rætta wikitekst" leinkjuna. Tá ið síðan verður latin upp fyri rættingum, so verður tú verandi í hasum reglubrotinum, hinvegin er tað framvegis møguligt at rætta alla síðuna.
Tað er betri at nýta eina leinkju við eitt reglubrot, heldur enn at nýta knøttin ovast á síðuni, um tú bert hevur ætlanir um at rætta eitt lítið brot á síðuni. Hetta tí at tá tú klikkir á leinkjuna til eitt ávíst reglubrot, so kemur yvirskriftin til hetta reglubrotið sjálvvirkandi við í rættingarsamandráttin (sum greitt verður frá niðanfyri í
Goym broytingar). Um yvirskriftin á einum broti er við í rættingarsamandráttinum, so vísir tað øðrum brúkarum hvar á síðuni tú hevur gjørt broytingar.
VisualEditor tóllinjan (víst á enskum)
VisualEditor tóllinjan kemur fram ovast á skerminum, tá tú fer í gongd við at rætta við VisualEditor. Hon inniheldur nakrar væl kendar ikonir:
Angra og ger umaftur broytignarnar ið tú hevur gjørt. (Annar ella báðir pílar eru gráðir, um tú enn ikki hevur nakað at angra ella gera umaftur.)
Yvirskrift-rulla-niður menyin: loyvir tær at broyta slag av yvirskrift til tekstin. Standard yvirskriftin eitur "Yvirskrift", sum víst á tekningini. ( Heading á enskum.)
Formatering: "B" broytir útvaldan tekst til feita skrift, og "I" broytir til skráskrift (kursiv). Leinkjan er leinkingartól at gera slóðir til aðrar wikipediasíður við. Tann seinasta ikonin ("Reinska formatering") tekur burtur alla formatering, ið frammanundan er vald til útvalda tekstin.
Listar & innrykkingar: Tvær tær fyrstu ikonirnar loyva tær at gera listar í talrøð og í røð við kúlum frammanfyri (bullets). Tær seinastu tvær ikonirnar loyva tær at minka um ella økja um innrykkingina av innihaldinum.
Meira: rulla-niður-teksturin á VisualEditor tóllinjuni gevur tær fleiri møgulleikar afturat til at broyta skriftina og valfríar handlingar, eitt nú at innseta keldur og at taka fyrimyndir við. Tó eru tað ikki allar av hesum funksjónunum, ið eru virknar enn.
"Teldu kota" ikonin (eitt par av krúllutum klombrum: {}) sum broytir valdan tekst soleiðis at hann skilir seg út frá øðrum teksti.
"Gjøgnumstrikað" ikonin (S) sum gevur eina striku gjøgnum valda tekstin.
"Undirstrikað" ikonin (U) sum gevur eina linju undir tann valda tekstin.
"Niðursokkin skrift" ikonin (S2) sum ger at tann valdi teksturin sær minni út enn restin av teksini og er eitt sindur undir linjuni.
"Hevja skrift" ikonin (S2) sum ger at valdi teksturin sær minni út enn restin av tekstinum og er eitt sindur hevjaður yvir linjuni.
"Miðil" ikonin (ein mynd av fjøllum) letur upp miðla dialog.
"Kelda" ikonin (eitt bókamerki) letur upp ein samrøðukassa til rætta keldur.
"Keldulisti" ikonin (tríggjar bøkur) letur upp ein samrøðukassa sum vísir keldur.
"Leggjast inn í" ikonin (ein pussluspælbrikkur) loyvir tær at rætta fyrimyndir.
"Mál" ikonin (Bókstavurin A í tí latínska bókstavaraðnum og tað japanska kana (あ)) loyva tær at broyta málið á tí valda tekstinum. (Bíðar. Er ikki tøkt enn.)
"Hieroglyffur" ikonin (eitt egyptiskt akker: ☥) fer at loyva tær at leggja afturat egyptiskar hierogryffur til síðuna. (Bíðar. Er ikki tøkt enn.)
"LaTeX" ikonin (eitt sigma tekin: E) fer at loyva tær at vísa matematiskar formlar. (Bíðar. Er ikki tøkt enn.)
Fleiri innstillingar er við síðuna av knøttinum sum loyvir tær at Angra ella goyma tínar rættingar. Undir Fleiri innstillingar eru tað í løtuni møgulleikar at tilrætta innstillingar til síðuna við at rætta bólkar og seta í eina røð slóðir til onnur mál. Í summum brovsarum kanst tú eisini skifta einvegis frá VisualEditor til tann klassiska wikitekst keldu rættaran.
Angra ella goym tínar broytingar. Um tú trýstir á "Angra, so verður tú biðin um at vátta, at tað er tað ið tú ynskir at gera. Um tú klikkir á "Goym síðu", so kemur fram ein samrøðukassi, við teimum síðstu stigunum fyri at fullføra tínar rættingar.
Tá tú ert liðug/ur at rætta, trýst so á tann grøna "Goym síðu" knøttin í tóllinjuni. Tað ber ikki til at klikkja á tann grøna knøttin, um ongar broytingar vóru framdar.
Tá tú trýstir á tann grøna "Save page" knøttin, verður ein lítil dialogkassi latin upp, har tú kanst geva ein stuttan samandrátt av tínum handlingum, markera tína rætting sum lítla og velja at hava eftirlit við framtíðar rættingum á síðuni.
Talið vísir, hvussu nógv pláss er eftir í tínum rættingar samandrátti. Tú kanst eisini eftirkanna tínar rættingar fyri at tryggja tær, at tað er sum tú hevði ætlað, áðrenn tú goymir broytingarnar.
(Um tú av onkrari orsøk ynskir at venda aftur fyri at rætta, trýst so á "^" í ovasta horninum til høgru í samrøðukassanum.)
Leinkjur kunnu leggjast afturat við "Leinkju" ikonini (leinkjur í einari ketu) á tóllinjuni, ella við at brúk snarvegin Ctrl+K (ella ⌘ Command+K á einari Mac).
Um tú velur tekst við at markera hann ella peikar við músini á eitt orð, so vil tað at trýsta á "Link" knøttin innseta eina leinkju á tann tekstin.
Annahvørt tú nýtir knøttin ella snarvegin, so kemur ein samrøðukasssi fram, har tú kanst tasta leinkjuna. VisualEditor vil royna at hjálpa tær við innanhýsis leinkjum (slóðir til aðrar síður á Wikipediu) við at leita eftir sannlíkum passandi síðum, tá tú fert í gongd við at tasta.
Tá tú hevur innsett ella valt leinkjuna, so kanst tú trýsta á ↵ Enter, klikkja uttanfyri samrøðukassan, ella trýsta á ikonina fyri at lata aftur (<). Tín leinkja kemur nú til sjóndar á VisualEditor síðuni, men hon verður ikki goymd, fyrrenn tú goymir síðuna.
Fyri at leinkja til eina heimasíðu uttanfyri Wikipedia, skal tú bara gera á sama hátt; innset leinkjuna í teigin, so verður hon løgd afturat sum "slóð úteftir".
Fyri at broyta ella taka burtur eina verandi leinkju, trýst so á leinkjuna í tekstinum, trýst síðan á "Leinkju" ikonina, sum kemur fram beint við. Tú kanst eisini trýsta á somu ikon á tóllinjuni ella brúka Ctrl+K snarvegin á knappaborðinum, meðan tú ert á leinkjuni.
Tú kanst nú rætta leinkjuna, ella taka hana heilt burtur við at trýsta á 'Tak burtur' ikonina (skrellispann) ovast í høgra horni í samrøðuboksini.
Fyri at rætta eina keldu sum er har frammanundan, so skal tú klikkja á hana í tekstinum, og síðan klikkja á "Keldu" ikonina (bókamerki) sum kemur fram beint við hana, ella á ikonina í tóllinjuni.
Við at klikkja á Keldu ikonina, so verður ein samrøðukassi latin upp, sum inniheldur ein mini-rættara, har tú kanst rætta tekstin í kelduni.
Tú kanst formatera tað, eins og tú hevði gjørt í restini av síðuni, t.d. við skráskrift ella leinkjum.
Nógvar wikiir brúka fyrimyndir fyri at formatera keldur sambært einum serligum standardi. Tú leggur tað til merkis, um tú rættar eina keldu sum finst frammanundan, hvørs innihald verður blátt tá tú velur hana.
Trýst á innliman ikonina (putlispæl brikkin) fyri at rætta innihaldið í fyrimyndini.
Við at trýsta á innliman ikonina (putlispæl brikkin) so fært tú loyvi til at rætta tey ymisku parametrini í fyrimyndini.
Trýst á "Goym broytingar" tá tú ert liðug/ur, og síðan kemur tú aftur til keldurættaran.
Um tað ikki er meira at rætta, trýst so á "Goym broytingar" aftur fyri at koma aftur til síðuna.
Um síðan longu inniheldur keldur, so kanst tú velja at endurnýta eina verandi endurgeving, um tað passar til tekstin, ið tú ynskir at leggja keldu til.
Fyri at endurnýta eina verandi keldu, peika so við músini har ið tú ynskir at leggja kelduna í tekstin, og trýst so á "Keldu" ikonina (bókamerki) í tóllinjuni.
Í keldurættaranum skal tú trýsta á knøttin sum sigur "Nýt eina verandi keldu", niðast í vinstra horni í vindeyganum.
Um tað eru nógvar keldur, so kanst tú nýta leititeigin (við heitinum "Hvat ynskir tú at leggja keldu til?") fyri bert at vísa fram keldur sum passa til ein givnan tekst. Leita fram kelduna, ið tú ynskir at endurnýta, í listanum og vel hana.
Fyri at leggja eina nýggja keldu, peika so við músini har ið tú ynskir at leggja kelduna í tekstin, og trýst so á "Keldu" ikonina (bókamerki) á tóllinjuni.
Í keldu-rættaranum kanst tú leggja afturat, rætta og formatera tína endurgeving.
Tú kanst bera so í bandi, at ein kelda kemur at hoyra til ein ávísan bólk; hetta verður gjørt fyri at vísa bólkar av keldum saman við "Keldulista" tólinum.
Um tú innsetir eina nýggja keldu, og tú ynskir at innseta eina fyrimynd (skapilón) í hana, so skal tú klikkja á Innlimanar ikonina (putlispælsbrikkur) í tóllinjuni í keldurættaranum.
Síðan skal tú leita eftir tí fyrimynd, ið tú ynskir at brúka, vel hana og rætta hana sum tú vildi gjørt við eina fyrimynd sum longu var upprættað frammanundan.
Trýst á "Goym broytingar" fyri at venda aftur til keldu-rættaran, og "Goym broytingar" enn einaferð, fyri at venda aftur til síðuna.
Um tað ikki longu er ein listi við keldum á síðuni (til dømis um tú leggur afturat ta fyrstu kelduna á síðuni), so mást tú leggja hana afturat soleiðis at teksturin á tínari keldu verður vístur.
Peika við músini hagar ið tú ynskir at keldan skal vísast (vanliga er tað niðast á síðuni), og trýst á "Keldulista" ikonina (tríggjar bøkur) fyri at innseta kelduna.
Fyri heilt einfalt at innseta ein keldulista, trýst so á "Goym broytingar" í samrøðukassanum.
Um tú hevur upprættað bólkar av keldum, so kanst tú nágreina ein bólk í hesum samrøðukassanum, soleiðis at bert útvaldar keldur koma til sjóndar, og sum hoyra til tann bólkin.
Fyri at leggja inn eina nýggja fyrimynd á síðuna, peika so við músini har ið tú ynskir at leggja fyrimyndina, og trýst so á "Innlimanar" ikonina (putlispælsbrikkur) á tóllinjuni.
Skriva navnið á skapilónini (fyrimyndini), ið tú ynskir at seta inn og trýst á "Innset fyrimynd".
Tú kanst eisini rætta fyrimyndir sum longu eru á síðuni við at velja tær (tær gerast bláar), og trýsta á "Innliman" ikonina (putlispælsbrikkur) sum kemur til sjóndar, ella á tann á tóllinjuni.
Tá tú innsetur eina nýggja fyrimynd ella letur upp eina verandi, so kemur "Innliman" samrøðukassi til sjóndar við einum lista av individuellum parametrum og virði teirra.
Tú kanst leggja afturat parametrar ella rætta teir sum longu eru á listanum.
Fyri at broyta virði á parametrinum, vel so parametrið á listanum, og rætta virði í vindeygasnum beint við.
Tá ein fyrimynd (skapilón) innlimar aðrar fyrimyndir, so síggjast hesar undir-fyrimyndir sum parametur. Hesar kunnu rættast ella takast burtur við at klikkja a navnið á undir-fyrimyndini.
Nýggjar undir-fyrimyndir verða lagdar afturat við at fylgja stigunum til at leggja afturat eitt parametur. Tú kanst vera noydd/ur til at kanna eftir dokumentasjónina hjá fyrimyndini (skapilónini), fyri at tryggja tær at undir-fyrimyndin verður stuðlað.
Tá tú ert liðug/ur, trýst so á "Goym broytingar" fyri at lata aftur samrøðukassan og venda aftur til síðurættaran.
Tá ein fyrimynd má
skiftast út, tasta so
subst: (kolon íroknað) áðrenn navnið á fyrimyndini.
Sjálvvirkandi ligugtgerð (autocompletion) virkar ikki saman við
subst:; um tú hevur tørv á sjálvvirkandi ger-ligugt, legg so afturat
subst: men ikki fyrr enn tú hevur funnið fram til ta fyrimynd, ið tú leitar eftir.
Trýst so á tann grøna "Set inn fyrimynd" knøttin.
Legg afturat eitt hvørt parametur sum vanligt og "Goym broytingar".
Tú fert ikki at síggja fyrimyndina víðkast á síðuni gjøgnum hesa innleiðandi fasuna.
Eftir at tú ert liðug/ur við tínar broytingar og goymir, so verður útsjóndin av fyrimyndini broytt, tá broytingarnar koma í gildi.
Summir lutir, sum t.d. myndasøvn, matematiskir formlar og tónleikanótar verða ikki stuðlað enn av VisualEditor. Til tey vera tað, so noyðist tú at rætta keldu-wikitekstin beinleiðis, um tú ynskir at broyta ella leggja hesi afturat.
Nógv av teimum sum rætta á Wikipedia eru von við at skriva wikitekstin beinleiðis, serliga við feitum, skráskrift og wikileinkjur. Snarvegir á knappaborðinum loyva tær á ein skjótan hátt at innseta líknandi formatering uttan at tú noyðist at klikkja á knøttarnir í tóllinjuni. Vanligir generellir snarvegir, og slíkir sum vera brúktir av øðrum fólkum sum skriva og rætta, virka eisini í VisualEditor:
PC snarvegur
Handling
Mac snarvegur
Ctrl + B
Feitt
Cmd + B
Ctrl + I
Skráskrift
Cmd + I
Ctrl + K
Innset leinkju
Cmd + K
Ctrl + X
Klipp
Cmd + X
Ctrl + C
Avrita
Cmd + C
Ctrl + V
Set inn
Cmd + V
Ctrl + Z
Angra
Cmd + Z


c: text/html

text:
1. januar
1. januar er dagur 1 í árinum í gregorianska kalendaranum. 364 dagar eru eftir av árinum (365 dagar um skotár er). 1. januar verður vanliga róptur nýggjársdagur.
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1804: Haiti verður sjálvstøðugt.
- 1808: Trælainnflutningur verður bannaður í USA.
- 1833: England fær valdið yvir Falklandsoyggjunum.
- 1860: Fyrsta polska frímerkið kemur út.
- 1892: Ellis Island byrjar at taka ímóti og skráseta tilflytarar til USA.
- 1937: Trygdarglas verður kravt í øllum forrútum á akførum í Englandi.
- 1956: Sudan verður sjálvstøðugt.
- 1960: Kamerun verður sjálvstøðugt.
- 1962: Vestursamoa verður sjálvstøðugt.
- 1971: Tubbakslýsingar verða bannaðar í amerikonskum sjónvarpi.
- 1977: Føroyska fiskimarkið verður flutt út á 200 fjórðingar.
- 1980: Victoria prinsessa verður krúnprinsessa av Svøríki eftir eina lógarbroyting árið fyri, sum nú gevur kvinnum javnan rætt til trúnuna.
- 1984: Brunei verður sjálvstøðugt.
- 1985: Fyrsta enska fartelefonsamtalan fer fram.
- 1986: Aruba verður sjálvstøðugt.
- 1988: Serforsorgin verður yvirtikin sum føroyskt málsøki
- 1993:
- 1997: Kofi Annan verður aðalskrivari Sameindu Tjóðanna.
- 2002: Evran verður gjaldoyra í 12 evropeiskum londum og limum í Evropasamveldinum.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1980: Elin Nordegren, svensk modell og fyrrum kona Tiger Woods.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1953: Hank Williams, amerikanskur tónleikari (f. 1923)
- 2011: Flemming Jørgensen, danskur tónleikari (Bamses Venner) (f. 1947)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jan Müller
25.01.2014 - 22:22
Tað verður sera torført fyri ikki at siga ómøguligt hjá Grønlandi at seta inntøkur frá ráevnisvinnuni ístaðin fyri blokkin úr Danmark. Hetta vilja 13 norðurlendskir granskarar vera við í eini umfevnandi frágreiðing.
Seinastu árini hevur Grønland verið rættiliga í brennideplinum, bæði tá tað ræður um náms- og oljuvinnu, veðurlagsbroytingar eins og sambandið við Danmark. Um somu tíð sum metingar hava verið gjørdar um nýggjar stórar inntøkur til grønlendska samfelagið frá ráevnum, hava røddir verið frammi millum politikararnar, her ikki minst nýggja landsstýrisformanninum, um grønlendskt sjálvstýri.
Nú hava so 13 norðurlendskir serfrøðingar gjørt eina frágreiðing, har teir koma til ta niðurstøðu, at skulu inntøkur frá einum náms- og oljuævintýri avloysa danska blokkstuðulin, so tosa vit um eina støðu, sum liggur langt úti í framtíðini, kanska eini 20 til 50 ár. Teir siga, at man hevur tikið munnin alt ov fullan, tá tað hevur verið sagt, at Grønland kann vera danska blokkin fyriuttan. Grønlendska samfelagið fer tvørturímóti at vera bundið at donskum stuðuli í 25 ár aftrat ella møguliga longri.
Tað eru lærdu háskúlarnir í Nuuk og Keypmannahavn, sum havt tikið stig til og fíggjað frágreiðina og hava valt út 13 serfrøðingar.
Tað er ikki minst nýggi grønlendski landsstýrisformaðurin, Aleqa Hammond, sum hevur víst á, at Grønland kann gerast sjálvstýrandi uttan stuðul úr Danmark. Ístaðin skal landið klára seg við inntøkum frá m.a. náms- og oljuvinnu.
Frágreiðingin sigur m.a., at skal Grønland vera blokkin uppá 3,6 mia. kr. fyriuttan, so krevur tað 24 sokallað stórskalanám, sum hvørt kostar 5 mia. kr. at byggja. Tað vil aftur siga, at eitt nám skal lata upp annaðhvørt ár.
Í dag eru bara tvey slík nám á tekniborðinum. Eitt jarnnám í Isua nær Nuuk og eitt nám við sjáldsomum ráevnum og urani í Suðurgrønlandi.
Men metalprísirnir eru lágir í hesum árum, og enn eru ikki íleggjarar, sum vilja fara í gongd. Tí sigur frágreiðingin, at tað er órealistiskt, at Grønland kann liva av sínum námum.
»Jú longri vit tilrættaleggja út í framtíðina, tess torførari er tað at meta um tingini. Men einki er, sum bendir á, at ráevnini kunnu fíggja og gera, at Grønland búskaparliga kann verða óheft av Danmark komandi árini, sigur formaðurin í arbeiðsbólkinum, Minik Rosing, professari í jarðfrøði við Keypmannahavnar Universitet.
Stóri jokarin er oljan, men eisini her er útlitið alt annað enn gott.
Enn hevur einki oljufelag søkt um loyvi at bora eftir olju í 2014, og í besta lagi kann oljuframleiðsla byrja um eini 20 til 50 ár stendur í frágreiðingini, sum danskir fjølmiðlar hava fingið innlit í.
Aleqa Hammond (Siumut), landsstýrisformaður vil sambært Politiken ikki gera viðmerkingar til frágreiðingina, men sigur tó, at hennara størsta politiska mál er eitt sjálvstøðugt Grønland í hennara livitíð.
Serfrøðingarnir siga, at verður ferð sett á ráevnisvinnuna við tí í huga at fáa sjálvstýri, so fer tað at krevja eina so mikið stóra innrás av námsfólki og serfrøðingum, at Grønland í veruleikanum fer at verða stýrt av útlendskum vinnulívi.
Vandi er fyri at íbúgvararnir í Grønlandi fara at varðveita sítt verandi livistøði við lágt løntum størvum, um somu tíð sum ein nýggjur yvirklassi av væl løntum útlendingum fer at festa røtur.
Sara Olsvig frá andstøðuflokkinum IA, og sum er limur av bæði fólkatinginum og grønlendska landstinginum, sigur við Politiken, at hon heldur tað vera gott við eini slíkari frágreiðing, sum kann vera grundarlag undir einum breiðum orðaskifti um náttúruríkidømið.
IA ynskir eisini sjálvstýri, men vil ikki seta tíð á. Sara Olsvig sigur, at í Grønlandi hevur man seinasstu 30-40 árini ikki tosað um annað enn, hvussu ráevnini skulu bjarga Grønlandi, men man hevur ikki viljað tosa um blokkin.
Ein av teimum 13 serfrøðingunum, íslendski professarin Gudmundur Alfredsson, heldur, at frágreiðingin leggur ov stóran dent á fyrimunirnar við grønlendskum limaskapi í Ríkisfelagsskapinum, eitt nú við at brúka danskt know how og útbúgving.
»Eftir míni hugsan átti Danmark at verið mett sum ein vanligur kappingarneyti eins og nógvir aðrir.
Møguleiki er fyri, at Grønland kundi fingið betri fígging úr USA ella Kanada enn úr Danmark,” sigur hann.


text:
Sandvík
Sandvík er ein bygd í Suðuroynni. Sandvík er niðursetubygd og vóru tað hvalbingar, ið komu hagar um 1815. Tá kallaðist víkin Hvalvík, seinni varð navnið broytt til Sandvík. Sandvík er norðasta bygdin í Suðuroynni. Nærmasta grannabygd er Hvalba. Hesar báðar bygdir vóru bundar saman við einum tunnli í 1969. Sandvíkartunnilin er 1500 metrar langur, hann hevur eina koyribreyt og fleiri møtipláss. Tunnilin er 2,8 metrar høgur og er hann lægsti tunnil í Føroyum.[1]
Innihaldsyvirlit
Víkingabygd[rætta | rætta wikitekst]
Sjálvt um Sandvík er niðursetubygd, so hava fólk tó búð í Sandvík í Víkingatíðini. Bygdin er nevnd í Føroyingasøgu við navninum Sandvík, og har búði Torgrímur illi. Hann var eingin vinmaður við Sigmund Brestisson, ið vildi hava Føroyar at vera skattland Noregs kongs. Tá ið Tróndur í Gøtu við sínum monnum søkti at Sigmundi, noyddist hesin at loypa í havið og svimja alla leið úr Skúvoy til Sandvíkar. Har beindi Tórgrímur fyri honum og tók gullringin, sum Sigmundur hevði um armin.
Sandvík ella Hvalvík[rætta | rætta wikitekst]
Sandvík var ikki bygd aftur fyrrenn millum 1813-1816. Frá miðøld og fram í 20. øld hevur bygdin itið Hvalvík. Hetta var ikki heppið, tí onnur bygd við sama navni var í Føroyum. Í 1911 varð tí ásett, at henda bygdin í Suðuroy skuldi fáa sítt gamla navn, Sandvík, aftur.
Húsið uttan Ánna[rætta | rætta wikitekst]
Í 1866 bygdi Niels Jacob Olsen húsini Uttan Ánna, sum í dag er forminnissavn. Húsini eru tey fyrstu, sum eru bygd uttan fyri ta stóru ánna, ið rennur mitt gjøgnum bygdina.
Onnur gomul hús[rætta | rætta wikitekst]
Fleiri gomul hús og bygningar eru í bygdini, m.a. er ein gomul smiðja, sum Tummas Thomsen átti. Eisini er ein gamal handil fra 1877, sum var úthandil hjá handilsmonnunum á Tvøroyri. Tað var Jens Marius Nielsen, sum var seinasti handilsmaður har.
Ásmundarstakkur[rætta | rætta wikitekst]
Vestan fyri Sandvík liggur Ásmundarstakkur, ið er ein stórur klettur, sum einaferð var fastur í landinum, men ikki longur. Eitt lítið sindur longur suðuri liggur Tvørgjógv (Neytakonugjógv), har níggju neytakonur gingu seg útav í mjørka. Tunnilin til Sandvíkar kom ikki fyrr enn í 1970, men tunnilin er ikki tíðarhóskandi longur.
Brot úr Sandvíkssanginum[rætta | rætta wikitekst]
Lag: Højt over fjellet (skjótari tempo) Engedahl & Stordahl: Midnattsolens land.
- Sandvík, mín heimbygd, kær tú mær er,
- prúðasta bygd í føroyum tú er,
- gitin tú er um landið alt,
- aldrin tú gloymast skalt.
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
-
-
-
-
Sandvík, sæð frá staðnum beint við tunnilsmunnan á Sandvíkstunnlinum
-
-
-
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Faroestamps.fo - Sandvík.
- Blað 1 - Des. 2006 - 8 flokkur í Hvalba.
- Landsverk.fo
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- hvalba.fo, Hvalbiar kommuna.
- Myndir úr Sandvík á Flickr.com
Hvalba | Lítla Dímun | Sandvík


text:
5. februar 2015
Ì dag fingu vit á Bilrøkt vitjan av Búgva frá Akstovuni, har hann handaði Høgna brævið sum vísir á, at Bilrøkt kann umvæla og góðkenna akfør sum hava veri
3. februar 2015
Tað eru tríggjar kempur í bilvinnuni sum berjast um at verða størst. Tað eru Toyota, VW og GM. Ì 2014 seldi Toyota heili 10,23 mio bilar, vøruvognar og lastbilar. À øðrum plássið kemur VW-ko
27. januar 2015
Mánadagin 26/1 skrivaðu umboð fyri Nordjysk Lift og Bilrøkt undir eina samstarvsavtalu, sum inniber at Bilrøkt keypir Scania flutningsbilin frá NL, og samstundis yvirtekur allan flutning fyr


text:
6. juli
6. juli er dagur 187 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 188 um skotár er). 178 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1767 - Jørgen Frantz Hammershaimb
- 1907 - Frida Kahlo
- 1935 - Magnus Dam Jacobsen
- 1946 - George W. Bush
- 1988 - Yohan Borðoy
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1881 - Harald Andreas Christian Krog, prestur i Suðuroy, løgtingslimur.
- 1953 - Christian Sofus Johan Helenius Danielsen, postmeistari í Havn, løgtingslimur.
- 1981 - Fríðrikur Bláhamar, fiskimaður, siglingarmaður, reiðari og stjóri í Vestmanna, løgtingslimur.


text:
Bruno Mars
Peter Gene Hernandez (f. 8. oktober 1985 í Honolulu, Hawaii), betri kendur undir kunstaranavnið Bruno Mars er sangari og sangskrivari. Hevur verið við kendu sangunum: "Billionaire" og "Nothin' on you". M.a skriva sangin "Fuck you", Cee Lo Green og M.A Kesha og K'naan. Er mest kendur fyri sangin "Just the way you are" og "The Lazy song".
Fyrsta apríl 2012, segði Bruno Mars í einari samrøðu við eitt lokalt útvarp at han var homoseksuelur - ið var meint sum eitt apríls skemt. Aftaná fekk hann positivar reaktiónur, og síðani góðkendi hann, at tað ikki var fyri stuttleikar.[1]


text:
Matur
Matur er nakað, sum kann etast. Matur er høvuðskeldan til orku og føðsluevni fyri djór, og kemur vanliga frá djóri ella plantu. Øllum djórum og menniskjum tørvar mat. Í matinum eru lívsneyðug evni, ið veita kroppinum bæði orku og hita, og evni, sum eru lívsneyðug fyri trivnað og vøkstur.
Kosturin er ymiskur um allan heim og lagar seg eftir, hvør matur er tøkur. Menniskan kann sodna sera ymiskan mat av gróðri og djóri, men summi fólk eru urtaátarar, vegetarar, burturav. Tey eta ikki kjøt, tí trúgv teirra loyvir tí ikki, ella tey halda tað vera ringt fyri heilsuna. Er kosturin ikki nóg heilsugóður, ella mattrot er, kann sjúka standast av tí. Hjarta- og æðrasjúkur og aðrar vælferðarsjúkur kunnu vit fáa, um vit oveta okkum av mati, sum er ringur fyri heilsuna.
Innihaldsyvirlit
Matur[rætta | rætta wikitekst]
Frá plantum[rætta | rætta wikitekst]
Frá djórum[rætta | rætta wikitekst]
Frá hvørki djóri ella plantu[rætta | rætta wikitekst]
Sløg av framleiddum mati[rætta | rætta wikitekst]
- Drekka: Djús, Saft
- Rúsdrekka: Øl, Vín, Brennivín
- Breyð
- Kaka
- Ostur
- Kips
- Súltutoy
- Pasta
- Terta
- Pitsa
- Tvíflís
- Salat
- Sós
- Pylsa


text:
Alabama
Alabama (enskt: State of Alabama) er ein lutstatur í Sambandsríki Amerika við umleið 4,7 mió. íbúgvar. Høvuðsstaðurin er Montgomery og størsti býur er Birmingham. Í norðri hevur Alabama mark við Tennessee, í eystri við Georgia, í suðri við Florida, og í vestri við Mississippi. Í 1819 bleiv hann lutstatur í USA. Eyknevni hansara er Gulhamarstaturin (enskt: The Yellowhammer State).
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Bummull verður slitin í alt Alabama. Suður móti Meksikohavi er ógvuliga heitt og váligt við hvørt, og tað er veðurlag, sum hóskar bummullini, meðan hon stendur í vøkstri, kulda tolir hon ikki, og tað kann henda, tá ið hann legst við høgætt, at hon kann gera stóran skaða upp á bummullina. Bummullargarðarnir eru oftast ógvuliga stórir í Alabama, og fyrr tørvaði teimum heilt nógv arbeiðsfólk. Nú nýta teir maskinur at heysta bummullina við, og hetta hevur ført við sær, at arbeiðsfólkið á gørðunum er nógv minkað í tali. Fyrr í tíðini høvdu teir trælir, sum teir førdu úr Liberia, í 1863 gjørdust menninir frælsir.
Annars verður nógv av soyabønum dyrkað í Alabama, og suður móti Meksikohavi er so ógvuliga heitt, at har veksur bæði appilsinir, sukurrør, rís og aðrar fruktir. Um summarið liggur hann mest inn av Meksikohavinum, og luftin verður tá bæði slavin og heit. Tá er tað, teir herviligu meldurstormarnir, sum eru lágtrýststormar, taka seg upp og sora alt, sum fyri er.


text:
Mark Oliver Everett
Mark Oliver Everett betri kendur sum Mr. E (føddur 10. apríl 1963 í Virginia, USA) er ein amerikanskur tónleikari, sangari og sangskrivari. Hann stovnaði rocktónleikabólkin Eel í 1995 og er frontmaður har. Hann er sonur kenda amerikanska fysikaran Hugh Everett. Hann byrjaði at spæla trummur sum seks ára gamal og hevur skrivað sangir síðan hann var 10-ára gamal. Í 1987 flutti hann úr Virginia til California. Har gav hann sítt fyrsta tónleikaalbum út í 1992 hjá Polydor. í 2007 gav hann út sjálvævisøgubókina Things the grandchildren should know.


text:
Lesoto
Kongsveldið Lesoto (enskt: Kingdom of Lesotho, sesotho Muso oa Lesotho) inni í Suðurafrika, er fjallaland, og tað er einasta land í Afrika, har alt lendið er hægri enn 1000 metrar oman sjóvar. 1. juli 2013 var fólkatalið 1,936,181 í Lesoto [1].
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Hóast Lesotho er eitt av minstu londunum í heiminum, bert 30 000 ferkilometrar til støddar, eru trupulleikarnir í landinum ómetaliga stórir. Høvuðsorsøkirnar til vánaligu støðuna eru nógvu tilburðirnir av eyðkvæmi, føðslutrot og fátækradømi. Harafturat eru inntøkurnar hjá stjórnini minkaðar nógv seinastu árini orsakað av altjóða fíggjarkreppuni. Landið er millum tey minst mentu londini í heiminum og sambært Global Hunger Index er føðslustøðan í landinum álvarsom [2]. Heimsmatvørufelagsskapin WFP hevur arbeitt í landinum síðani 1965 og samstarvar við stjórnina í Lesoto um at veita skúlanæmingum tvær ókeypis máltíðir um dagin. Familjurnar eru illa fyri fíggjarliga, og børnini verða tí noydd at arbeiða ístaðin fyri at ganga í skúla. Stjórnin í Lesotho hevur sett sær sum aðalmál at minka um hungurin í landinum og hevur somuleiðis nýtt nógva orku seinastu árini at økja um atgongdina til útbúgving. Fíggjarliga støðan í landinum ger tað tórført hjá nógvum børnum at sleppa í skúla.
Týdningarmesta tilfeingið er vatn; síðst í 1990-árunum var byrja at byggja stóra vatnorkuverkætlan, ið enn er í gerð, við tí endamálið at gera Lesoto sjálvbjargið við ravmagni og selja Suðurafrika nógv vatn. Til hon er liðug er Lesoto búskaparliga bundið at ríka grannalandi sínum. Væl ber til at halda geitir í hálendinum í Lesoto. Mest hava teir angorageitir, tí at angoraull er nógv eftirspurd, bæði til klæði og annan vevnað.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/lt.html
- ↑ http://www.fao.org/docrep/014/am588e/am588e00.pdf


text:
3. februar
3. februar er dagur 34 í árinum í gregorianska kalendaranum. 331 dagar eru eftir av árinum (332 dagar um skotár er).
Dagurin verður nevndur Blásiusmessa. Sum veðrið er hendan dagin, so verður tað tað sama teir næstu 40 dagarnar.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1825 - Aggersundið verður til og eftir hetta er Limfjørðurin ikki longur ein fjørður, men eitt sund.
- 1911 - Ulrich Salchow verður fyri tíggjundu ferð heimsmeistari í listskoyting.
- 1917 - USA kvettir diplomatiska sambandið við Týskland.
- 1958 - Fíggjarliga Benelux samgongan verður stovnsett.
- 1966 - Sovjettiskt rúmdarfar ger eina bleyta lending á Mánanum.
- 1969 - Yassir Arafat verður valdur leiðari í Palestinska frælsisfelagsskapinum PLO.
- 1981 - Gro Harlem Brundtland verður fyrsti kvinnuligi forsætismálaráðharri í Noregi.
- 1989 - Eitt hernaðarkvett koppar einaræðinum hjá Alfredo Stroessner í Portugal. Stroessner sat við valdið í 35 ár.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1943 - Blythe Danner, amerikanskur sjónleikari
- 1950 - Morgan Fairchild, amerikanskur sjónleikari
- 1956 - Nathan Lane, amerikanskur sjónleikari
- 1965 - Maura Tierney, amerikanskur sjónleikari
- 1970 - Warwick Davis, bretskur sjónleikari
- 1972 - Mart Poom, estiskur fótbóltsleikari
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1014 - Sveinur Tvískegg, kongur í Danmark
- 1959 - Í eini flogvanlukku:
- The Big Bopper, amerikanskur sangari (f. 1930)
- Buddy Holly, amerikanskur sangari (f. 1936)
- Ritchie Valens, amerikanskur sangari (f. 1941)
- 2005 - Surab Shvania, forsætismálaráðharri í Georgia (f. 1963)


text:
Norskt mál er málið í Noregi. Tað finnast tvey almenn norsk mál: Bókmál (bokmål), sum stavar frá donskum, og nýnorskt (nynorsk), sum Ivar Aasen endurskapaði grundað á norskum málførum.
Orsøkin til, at tað í Noregi eru tvey málsnið, meðan tað er nóg mikið við bara einum málsniði í donskum og svenskum, er søgulig og politisk. Bókmál er søguliga sæð ein norskað útgáva av tí danska skriftmáli, sum varð brúkt í Noregi í tí tíðini, tá ið landið var í politiskum samveldi við Danmark (frá uml. 1400 til 1814). Nýnorskt er harafturímóti eitt nýtt skriftmál, sum varð grundað uml. 1850 við støði í norskum bygdarmálum, sum ein innlendskur valgmøguleiki til danskt. Bókmál er tí ógvuliga líkt donskum - í skrifti, ikki í framburði! - meðan nýnorskt hevur ávís drøg í felag við føroyskt og íslendskt.
1 Kallkyn 2 Kvennkyn 3 Formligur 4 Óformligur


text:
Korea
Korea er nes í norðara parti í Kina og gongur út í havið ímóti Japan. Kríggj var millum Suðurkorea og Norðurkorea (1950 til 1953). Síðan kríggið var av, hevur støðan verið hættislig millum londini bæði. Suðurkorea hevur havt stóran búskaparligan vøkstur, væl stuðlað av USA. Bygging er allastaðni. Bygdur verða skrivstovur og nýggj virki til tann vaksandi ídnaðin í landinum. Norðurkorea er enn kommunistiskt og fátæksligt land. Veðurlagið er tað rætta at velta rís, heitt um summarið, bítandi kalt um veturin.


text:
1911
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 18. mars - Altjóða Kvinnudagur verður hildin fyri fyrstu ferð.
- 5. juni - Hests kirkja verður vígd.
- 22. juni - Georg V verður krýndur kongur í Englandi.
- 24. juli - Hiram Bingham endur uppdagar Machu Picchu í Peru.
- 21. august - Vincenzo Peruggia stelur kenda listaverkið Mona Lisa frá listasavninum Louvre í París. Málningurin og Vincenzo verða tó skjótt funnin aftur.
- 14. desember - Roald Amundsen røkkur Suðurpólin.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 6. februar - Ronald Reagan, fyrrverandi amerikanskur forseti. (d. 2004)
- 7. apríl - Jóhannes av Skarði. (d. 1999)
- 27. apríl - Jóhan Hendrik Sigurð Joensen.
- 14. oktober - Cai A. Vagn-Hansen (d. 1990)


text:
Leygardagin 7. mars 2015 frá kl. 10 til 13 verður høvi at tekna seg til kappingarárið 2015.
Luttøkugjaldið er 500 kr. fyri tey, sum eru fødd í 1999 og seinni og 1.000 kr. fyri tey eldru. Fyri tey, sum eru fødd í 1999 ella seinni, hava vit eina avsláttarskipan, so at samanbúgvandi systkin gjalda í mesta lagi 1.000 íalt. Hetta kann gjaldast um heimasíðuna ella hendan dagin við Margáir.
Í samband við tiltakið hevur Sportigan gott tilboð hendan dagin, so tað er endiliga at møta upp!
Hendan morgunun bjóða vit eisini foreldrum og øðrum vaksnum morgunmat frá kl. 10 til 13, eins og saft verður til børnini.
Her verður høvi hjá fólki at tosa við umboð fyri felagið, og vit høvdu verið fegin, um nøkur vildu hjálpt til við frívilligum arbeiði í felagnum.
Tað nýtist ikki at vera tað stóra: Talan kann vera um at gera kaffi til foreldur, sum huggja eftir dysti við Margáir, hjálpa til við at rudda onkuntíð, vaska hølini, vaska klaðir, skriva onkrar stubbar til heimasíðuna ella okkurt annað.
Um ein bjóðar seg til at hjálpa, so nýtist tað ikki at vera so stór uppgáva. Vit taka fegin móti allari hjálp, og tað ber væl til at avtala, hvussu ofta hjálpt verður. Fyri fleiri av uppgávunum er tað galdandi, at arbeitt verður í bólkum, so tað ganga fleiri vikur ímillum hvørja ferð.
Sum sagt eru hópin av størri og smærri uppgávum, og vit taka fegin móti allari hjálp. Møtið upp hendan dagin og takið eitt prát við okkum!
Last Updated on mikudagin, 04. mars 2015 19:39
Sæð: 16 ferðir
Sunnudagin var kavi á vøllinum við Margáir orsøkin til, at dysturin tá bleiv avlýstur.
Í dag var framvegis kavi á vøllinum, og tí samdust feløgini og FSF um at býta um heimadystinrnar millum feløgini, so dysturin bleiv leiktur í Havn - á Tórsvølli - tí ljósini har gjørdu tað møguligt at spæla um kvøldið.
Last Updated on mikudagin, 04. mars 2015 18:14
Sæð: 327 ferðir
Tá ikki ein minuttur er spældur av ársins landskapping ber illa til at tosa um botn. Men hóast hetta hava vit í fleiri mánaðir vita, at árið í ár verð¬ur øðrvísi enn tey undanfarnu.
»Nýggjar tíðir í Sundalagnum« er yvirskrift í serblaði í Sosialinum um fótbóltsárið 2015. Og tað er ikki heilt av leið at lýsa støðu okkara so-leið¬is. Tí samanborið við undanfarin ár er lið okkara broytt fullkomiliga. Tað merkir so aftur, at okkara tilvera í deildini eisini broytist.
Last Updated on mikudagin, 04. mars 2015 08:52
Sæð: 69 ferðir
Last Updated on týsdagin, 03. mars 2015 13:19
Sæð: 152 ferðir


text:
Atli Danielsen
Atli Danielsen (f. 15. august 1983) er føroyskur fótbóltsleikari sum leikar við Klaksvíkar Ítróttarfelag (KÍ). Atli spældi sín fyrsta dyst í bestu føroysku deildini í ár 2000. Fyrstu ferð Atli Danielsen umboðaði føroyska landsliðið var í 2003 tá ið hann kom inn sum útskiftari fyri Hans Fróða Hansen. Í 2005 royndi Atli seg fyri fyrstu ferð á útlendskum grasi. Hann var til royndarvenjingar í norskum fótbólti - felagið var Sogndal. KÍ leigaði Atla út, men eftir bert 2 dystir fyri norska felagið flutti Atli heim aftur. Eftir at aftur hava umboðað KÍ, gekk leiðin enn einaferð til útlendskt lið, hesaferð í lestrarørindum í Keypmannahavn, har hann umboðaði BK Frem í trý kappingarár. Eftir at felagið fór á húsagang mátti Atli finna nýggjan arbeiðisgevara, valið fall á FC Roskilde, sum eisini leikar í næstbestu deildini.
Eftir lestrartíðina valdi Atli at flyta heim til Føroyar. Hesaferð valdi Atli at fara til B36, sum lá í oddinum í føroysku kappingini tá ið kappingin var hálvrunnin. Tað vísti seg, at valið til B36 var rætt, tí staðfestast kundi, at tá ið kappingin var av, kundi Atli fyri fyrstu ferð kalla seg føroyameistara í vaksmannafótbólti í 2011. Kappingarárið 2012 varð ikki nakað at reypa av, B36 kláraði seg ikki væl á vøllinum, og varð Atli Danielsen ei heldur við í ætlanunum hjá nýggja landsliðsvenjaranum, Lars Olsen, eftir 10 ár í føroyskum landsliðsfótbólti varð Atli ikki úttikin til landsliðsdystir.
Tá ið kappingin varð liðug í 2012, boðaði KÍ frá í ársveitslu sínari, at KÍ hevur skrivað undir tvey-ára sáttmála við klaksvíkingin.
Atli hevur til nú (januar 2013) spælt 41 A-landsdystir fyri Føroyar.


text:
Gorfuglur
Gorfuglur ella geirfuglur (latín Pingvinus impennis L [Alca impennis]) er nú útdeyður um alla verð. Í liti og eisini í nevinum líktist hann mest álku, men hann var nógv, nógv størri, tættvið so stórur sum gás. Men veingirnir vóru so lítlir, at hann kundi ikki flúgva, og tað varð honum at bana. Gorfuglur átti helst í Føroyum í fyrndini, men ikki tey seinastu árini; men hann var ofta við føroysku strendurnar um veturin og stundum um summarið. Hann átti í Íslandi, Grønlandi og Nýfundlandi. Gorfuglur var feitur og góður matur og tí var hann veiddur allastaðni har hann helt til, og við tíðini avoyddur.
Semja er ikki um, hvar hin seinasti varð dripin í Føroyum. Skúvoyingar siga, hann varð fingin millum annan hellufugl á Gævukletti, stutt vestan fyri Sigmundarrók í Skúvoy. Siður var at býta hann móti 3 lomvigum, hesa ferðina býttu teir hann móti 6, tí hann var so sjaldsamur. Kirkjubøkingar siga, at seinasti varð tikin á Boðbergstanga í Trøllhøvda, eina ferð teir vóru eftir hellufugli. Báðir geva upp somu tíð »um 1820«. Uppskrivað er, at ein varð fingin í Stóru Dímun 1. juli 1808. Alment verður sagt at teir seinastu vórðu fingnir á Eldey í Íslandi í 1844; men ein skal vera sæddur í Nýfundlandi í 1852 og kanska í Grønlandi so seint sum í 1870'unum.


text:
Gott er, at tað almenna virðir listafólk og alt arbeiðið tey leggja eftir seg. Eitt afturvendandi alment tiltak er, tá ið Mentanarvirðisløn landsins og Heiðursgávu landsins verða handaðar. Í ár varð so ein virðisløn gjørd afturat, og verður hon nevnd Virðislønin til ungt listafólk.
Landsstýrismaðurin í mentamálum, Bjørn Kalsø, hevur gjørt av, hvør skal hava Mentanarvirðisløn Landsins fyri 2011, Heiðursgávu Landsins fyri 2011 og sum nakað nýtt ”Virðisløn til ungt listafólk fyri 2011.”
Virðislønirnar verða latnar við heimild í løgtingslóg og kunngerð um stuðul til mentan og list, og serstøk játtan er á fíggjarlógini. Ein virðislønarnevnd við fimm limum ger tilmæli til landsstýrismannin.
Mentanarvirðisløn Landsins
Mentanarvirðisløn Landsins verður latin føroyskum mentafólki sum tøkk fyri útint listaligt avrik. Til tess at fáa mentanarvirðislønina skal móttakarin hava skapað listaverk á høgum støði.
Mentanarvirðisløn Landsins 2011 verður latin Jóanesi Nielsen, rithøvundi, fyri í skaldskapi sínum at vera alt í senn: Hittinorðaður og hvassorðaður, myndaríkur og humoristiskur, inniligur og kensluríkur. Á henda hátt hevur Jóanes Nielsen í mong ár víðkað og ríkað føroyska bókmentapallin.
Mentanarvirðisløn Landsins er kr. 150.000,-.
Heiðursgáva Landsins
Heiðursgáva Landsins verður latin mentafólki, ið hevur virkað til frama fyri mentanarlig virði, sum hava týdning fyri føroyska mentan, list og mentanararv.
Heiðursgáva Landsins 2011 verður latin eldsálini og tónasmiðinum, Kristiani Blak, fyri ótroyttiliga at hava virkað til frama fyri føroyska tónleikapallin og fyri at fáa føroyskan tónleik út í heim.
Heiðursgáva Landsins er kr. 75.000,-.
Virðisløn til ungt listafólk
Landsstýrismaðurin kann eftir egnum vali lata aðrar heiðursgávur enn tær omanfyri nevndu. Tilmælisnevndin hevur mælt til at nýta henda møguleika í ár og at lata ungum listafólki virðisløn. Virðislønin er ætlað ungum listafólki sum kveikjan, stimbran og stuðlan.
Landsstýrismaðurin hevur gjørt av at lata ”Virðislønina til ungt listafólk 2011” til tann 25-ára gamla, evnaríka skopuningin, filmslistamannin Sakaris Stórá fyri at hava sýnt serliga góð evni innan filmslist.
Virðislønin til ungt listafólk er kr. 50.000,-.
Virðislønir handaðar 15. januar 2012
Landsstýrismaðurin í mentamálum, Bjørn Kalsø, handar virðislønirnar á almennum tiltaki á Tjóðpalli Føroya, sunnukvøldið 15. januar 2012, kl. 20.00.
Tórshavn, 13. desember 2011
Mentamálaráðið


text:
Björk Guðmundsdóttir
Björk Guðmundsdóttir, betri kend sum Björk (fødd 21. november 1965 í Reykjavík) er ein íslendsk songkvinna, sangskrivari og sjónleikarinna. Hon hevur vunnið nógvar heiðurslønir úr fleiri londum og hon hevur fleiri ferðir verið á ovastu rók á hittlistum kring heimin. Tríggjar av stakløgum hennara komu á Top 10 í Stórabretlandi ("It's Oh So Quiet" náddi eitt fjórðapláss, "Army of Me" nummar 10, og "Hyperballad" nummar 8). Plátufelag hennara, One Little Indian, boðaði frá í 2003, at hon hevði selt meira enn 15 milliónir kring allan heimin.
Hon hevur vunnið fýra BRIT Awards, fýra MTV Video Music Awards, eina MOJO virðisløn, tríggjar UK Music Video Awards, og, í 2010, vann hon Polar Music Prize frá the Royal Swedish Academy of Music sum viðurkenning av hennara "deeply personal music and lyrics, her precise arrangements and her unique voice." Í 1997 vann hon Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins.
Björk hevur eisini verið tilnevnd 14 Grammy Awards (umframt tvær fyri art direction av hennara album sleeves, sum onnur hava gjørt), eina Oscar-virðisløn, og tvær Golden Globe Awards. Hon vann Best Actress Award á Cannes Film Festival í 2000 fyri høvuðsleiklut hennara í filminum Dancer in the Dark eftir Lars von Trier. Hon var plaserað sum nummar 29 í listanum hjá VH1 "The 100 Greatest Women in Music", nummar átta í listanum hjá MTV "22 Greatest Voices in Music", og nummar 16 í listanum hjá Rolling Stone's "100 Greatest Singers of All Time".
Tónleikaútgávur í úrvali[rætta | rætta wikitekst]
- Björk (1977)
- Debut (1993)
- Post (1995)
- Homogenic (1997)
- Vespertine (2001)
- Medúlla (2004)
- Volta (2007)
- Biophilia (2011)


text:
Wikipedia:Sniðhondbók
Hendan sniðhondbók hevur tað einfalda endamál at fáa greinirnar í Wikipedia at líkjast hvørjum øðrum. Fylgjandi reglur skullu ikki skiljast sum ein ævigur sannleiki. Tann eini hátturing er ofta líka góður sum ein annar, men um øll rætta á sama hátt, so verður Wikipedia lættari at lesa og brúka, fyri ikki at nevna lættari at skriva og rætta.
Nýggir høvundar mugu minnast at klárur, upplýsandi og ópartískur tekstur altíð er meira týdningarmikil en snið, framløga og forsniðan. Tað verður ikki vænta og er eiheldur eitt krav at øll fylgja reglunum niðanfyri beinanvegin, tað kann ein læra so við og við. Tú kanst rokna við, at ein annar brúkari fer at broyta greinina fyri teg, so at hon fylgir reglunum niðanfyri, um tú ikki sjálv/ur hevur lært tað frá byrjan, halt teg endiliga ikki aftur.
Sí hvussu ritstjórni eg eina síðu fyri fleiri upplýsingar um hvussu man nýtur tað, ið verður nevnt niðanfyri. Hendan greinin hyggur mest at nær man skal brúka eitt ávíst snið, ikki hvussu tað brúkast.
Innihaldsyvirlit
- 1 Grundleggjandi sniðgeving (formatering)
- 2 Navngeving
- 3 Grein inngangur
- 4 Málbrúk
- 5 Teknseting
- 6 Yvirskriftir og innihaldsyvirlit
- 7 Forsniðan av ávísum orðum og setningum
- 8 Myndlýsingar
- 9 Slóðir millum greinar
- 10 Sí eisini-greinpartur
- 11 Tabellir
- 12 Tvískildar greinir
- 13 Dømi um eina viðmerking
Grundleggjandi sniðgeving (formatering)[rætta | rætta wikitekst]
Fyri at fáa eina frágreiðing sum er meira nágreinilig, far so til Wikipedia:Hvussu ritstjórni eg eina síðu.
Tann fyrsti setningurin í einari grein eigur at innihalda heitið á greinini við feitari tekst og vera definerandi fyri greinina. Man kan skriva:
'''Løgtingið''' er tjóðartingið í Føroyum.
Úrslitið gerst:
Løgtingið er tjóðartingið í Føroyum.
Tað finst nakað ið er sera praktiskt, tá tú luttekur í einum kjaki: Tá ið tú ert liðug/ur við títt innslag á kjasíðum enda so við at innseta ~~~~, sum verður skift út við títt brúkaranavn ella IP-adressu og dagfesting, brúkaranavn, um tú hevur eitt slíkt og ert innritað/ur, so kemur títt brúkaranavn at standa har, um tú ikki ert innritað/ur, so kemur tín IP-adressa at standa har.
[rætta | rætta wikitekst]
Navngeving av greinum fylgir tí sniði sum verður greitt frá í Wikipedia:Navngeving.
Grein inngangur[rætta | rætta wikitekst]
Allar greinar skullu hava heiti og/ella evni í feitari skrift á fyrstu linju. Onnur orð skullu ikki leggjast dent á við feitari skrift, uttan so at tey eisini eru leitiorð til greinina umvegir snarvegir (#REDIRECT [[]]).
- Vaglið er eitt vagl í Tórshavn.
- '''Vaglið''' er eitt vagl í [[Tórshavn]].
Um greinin hevur fleiri enn eitt navn, so skullu bæði nøvn skrivast við feitari skrift, fyrstu ferð tey verða nýtt í greinini.
- Køvievni (ella nitrogen) er eitt frumevni við atomnummar 7 í skeiðbundnu skipanini.
- '''Køvievni''' (ella '''nitrogen''') er eitt [[frumevni]] við atomnummar 7 í [[Skeiðbundna skipanin|skeiðbundnu skipanini]].
Um greinin er um stað, ið hevur føroyskt navn, skrivast rætta navni við skráskrift aftaná máli í klombur.
- Keypmannahavn (danskt: København) er høvuðsstaður í Danmark.
- '''Keypmannahavn''' ([[danskt]]: ''København'') er [[høvuðsstaður]] í [[Danmark]].
Um navni á greinini er heitið á bók, filmi, sjónvarpsrøð, tá verður bæði feit og skrá skrift nýtt .
- Ringanna Harri er eitt bókaverk í trimum pørtum av J.R.R. Tolkien.
- '''''Ringanna Harri''''' er eitt bókaverk í trimum pørtum av [[J.R.R. Tolkien]].
Navni ella nøvnini skulu bert dragast fram einaferð í greinini.
Um tað yvirhøvur er møguligt, skal fyrsti partur av innganginum svara spurninginum "hvat er  ?" - hetta svar kan so greiðast gjølla frá í restini av greinini.
Staðarnøvn í greinini[rætta | rætta wikitekst]
Lívssøgur[rætta | rætta wikitekst]
Bólking av lívssøgum[rætta | rætta wikitekst]
Málbrúk[rætta | rætta wikitekst]
Teknseting[rætta | rætta wikitekst]
Yvirskriftir og innihaldsyvirlit[rætta | rætta wikitekst]
Forsniðan av ávísum orðum og setningum[rætta | rætta wikitekst]
Dagfestingar og árstøl[rætta | rætta wikitekst]
- 1976
- [[1976]]
- 45 f.Kr.
- [[45 f.Kr.]]
- 1990'ini
- [[1990'ini]]
- 40'ini f.Kr.
- [[40'ini f.Kr.]]
- 20. øld
- [[20. øld]]
- 2. áratúsund
- [[2. áratúsund]]
- 3. apríl
- [[3. apríl]]
- 3. apríl 1976
- [[3. apríl]] [[1976]]
Stór tøl[rætta | rætta wikitekst]
- Nýt punktum fyri at deila rekkjuna fyri hvørji trý tøl: 2.900.000.
- Stór tøl verða vanliga vænta at verða umleið viðri og tí er styttinging uml. ikki neyðug.
- Royn og sleppa undan at brúka ovur neyv tøl har tað er ósannlíkt at tey verða støðug ella neyv, ella har neyvleiki er óneyðugur í grein høpinum.
- Í vísinda høpi verður hevur vísinda snið framíhjárættindi (6,02 × 1023).
Tal eindir[rætta | rætta wikitekst]
- 23 m
- 43,76 m/s
- 3.445,02 A/s²
- 21 °C
Ein tummilsregla er at man skrivar tøl frá 1 til 10 við bókstavum og tøl yvur 10 við tølum.
Myndlýsingar[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir millum greinar[rætta | rætta wikitekst]
Skapa samanhang millum greinar[rætta | rætta wikitekst]
Uppslag í eini alfrøði eru vegamót í eini hypertekstskipan. Tað er umráðandi ikki bert at skriva greinar, men eisini at syrgja fyri at tað eru slóðir til hini uppsøgini í tí neti sum Wikipedia er og greinar sum tú skrivar mást tú eisini royna at slóða til frá øðrum greinum. Ger slóðir til omanfyri liggjandi uppsløg og bólkar (Charles Darwin var ein lívfrøðingur, Sahara er ein oyðimørk í Afrika. Ger eisini slóðir til grannauppsløg (proton, sí eisini elektron, Danmark hevur eina felags landamark við Týskland). Syrg fyri at bólkar hvørki verða ov djúpir og lítlirella ov faltir.
Um tú ert misnøgdur við eina ávísing, rætta hana so til ella dagfør tað uppslag sum víst verður til.
Royn og slepp undan slóðum til greinir sum eru tvískildar.
Alwiki[rætta | rætta wikitekst]
Alwiki er tann hugmynd at øll orð, setningar og orðing skal verða slóðir til Wikipedia greinir.
Til dømis:
Wikipedia-brúkarir hava kjakast um hetta uppskot og avgjørt at vraka tað. Tað verður kortini onkuntíð skjóta upp, at tað skal setast á stovn aftur, men uppskoti er enn ikki blivi samtykkt einmælt.
Sí eisini-greinpartur[rætta | rætta wikitekst]
Evnir sum hava samband við greinina, men sum ikki kunna ella verða slóða til í grein tekstinum, kunnu vísast til í Sí eisini-greinpartinum. Um tú ikki raðfestur og viðmerkjur hesar slóðir, skalt tú velja at nevna tær í stavrað. Dømi:
=== Sí eisini === * [[Internet]] * [[Net]] * [[Sjónvarp]]
- hetta vil síggja soleiðis út:
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Eitt annað dømi, um tað eru nógv evni sum hava samband við greinina (fleiri enn 10?):
=== Sí eisini === *[[Internet]], [[net]] og [[sjónvarp]]
- hetta vil síggja soleiðis út:
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Tabellir[rætta | rætta wikitekst]
Wikipedia tabellir hava ein serstakan setningsbygnað. Setningsbygnaðurin krevur eitt sindur av venjing.
Her er eitt dømi:
Skrivast soleiðis:
{| class="wikitable" |+ Yvirskrift |- ! Teigsyvirskrift ! Annar teigur |- | A || 1 |- | B || 2 |- | C || 3 |}
ella
{| class="wikitable" |+ Yvirskrift |- ! Teigsyvirskrift ! Annar teigur |- | A | 1 |- | B | 2 |- | C | 3 |}
Tvískildar greinir[rætta | rætta wikitekst]
Samanseting av tvískildum greinum:


text:
Vincent van Gogh
Vincent Willem van Gogh (30. mars 1853 – 29. juli 1890) var ein niðurlendskur post-impressjónistiskur listamálari. Hann er ein av teimum mest týðandi listafólkunum í evropeiskari listasøgu. Hann teknaði longu sum smádrongur, men fór ikki at mála fyrr enn hann var síðst í 20'num. Tað seinasta 10-ára skeiðið av lívinum, málaði hann eini 860 oljumálningar og gott 1300 vatnlitsmyndir, tekningar o.a.; hetta var áðrenn hann gjørdist sinnissjúkur og at enda doyði at einum skotsárið. Tað var hildið, at hann skeyt seg sjálvan, sjálvt um man ikki fann nakað skotvápn. Hann var maniodepressivur og fekk psykosu.
Van Gogh var ikki blivin kendur, tá hann doyði, tað bleiv hann ikki fyrr enn seinni. Hann hevur havt stóra ávirkan á onnur listafólk í 20. øld.


text:
Veðurlagsráðið hjá ST
Veðurlagsráðið hjá ST, sum varð stovnað í 1988, eitur IPCC. Hetta er stytting fyri Intergovernmental Panel for Climate Change. IPCC samskipar og kunnar um veðurlagsgransking kring allan heimin. Hetta verður gjørt við eitt nú at geva út frágreiðingar. Umboð fyri á leið 190 lond sita í ráðnum. Úr Norðurlondum luttaka granskarar frá lærdum háskúlum, veðurstovnum og øðrum myndug leikum. Fram til 2012 hevur veðurlagsráðið kunngjørt fýra stórar metingar um veðurlagsbroytingar. Í tí fyrstu var einki um, hví hitin á jørðini hækkar. Men í frágreiðingini frá 2007 skrivar ráðið, at orsøkin til, at tað gerst heitari, óivað er økt útlát av vakstrarhúsgassi. IPCC heldur tí, at okkum tørvar ymsar hættir at minka um útlátið av vakstrarhúsgassi. Sjálvt um veðurlagsfrágreiðingarnar hjá ST byggja á gransking, so eru granskarar ikki á einum máli, um vit hava størri vakstrarhúsárin ella ikki. Tey eru heldur ikki samd um avleiðingarnar. Men um vakstrar húsárinini verða ávirkað ella ikki, so halda tey flestu kortini, at tað er neyðugt at avmarka útlátið av koltvísúrevni (CO2) og øðrum vakstrarhúsgassi.
Dótturfelagsskapir : Altjóða verkamannafelagsskapur Sameindu Tjóða (ILO) | Undirvísingar-, Vísinda- og Mentanarstovnur Sameindu Tjóða (UNESCO)
Barnagrunnur Sameindu Tjóða (UNICEF) | Matvørufelagsskapur Sameindu Tjóða (WFP) | Heilsufelagsskapur Sameindu Tjóða (WHO)
Høvuðsstovnar: Aðalsfundurin • Trygdarráðið • Búskapar- og Almannamálaráðið • Altjóða Dómstólurin • Aðalskrivstovan • Tilsjónarráðið


text:
CESCR
ST nevndin fyri búskaparlig, sosial og mentanarlig rættindi (á enskum Committee on Economic, Social and Cultural Rights, stytt CESCR) hevur til uppgávu at kanna, hvussu ST limalondini halda seg til skyldurnar í CESCR sáttmálanum. Í sáttmálanum binda londini seg til at tryggja sínum borgarum rættindi til arbeiði, heilsu, útbúgving og nøktandi liviumstøður. Sáttmálin er frá 1966 og kom í gildi fyri Føroyar í 1972.
Dótturfelagsskapir : Altjóða verkamannafelagsskapur Sameindu Tjóða (ILO) | Undirvísingar-, Vísinda- og Mentanarstovnur Sameindu Tjóða (UNESCO)
Barnagrunnur Sameindu Tjóða (UNICEF) | Matvørufelagsskapur Sameindu Tjóða (WFP) | Heilsufelagsskapur Sameindu Tjóða (WHO)
Høvuðsstovnar: Aðalsfundurin • Trygdarráðið • Búskapar- og Almannamálaráðið • Altjóða Dómstólurin • Aðalskrivstovan • Tilsjónarráðið


text:
Vøluspá
Vøluspá er kendasta og mest týðandi av norrønu gudakvæðunum. Soleiðis byrjar Vøluspá:
- Hoyrið meg allar
- heilagar verur,
- meira og minni
- ættfólk Heimdals.
- Vilt tú, Valfaðir
- at eg sigi frá
- fornsøgum manna
- teim fyrstu eg minnist.
Tað finnast tvær fullfíggjaðar uppskriftir av kvæðnum, onnur í tí sokallaðu kongabókini Codex Regius, meðan hin er at finna í Hauksbók. Munurin millum uppskriftirnar er lítil, stavsetingin brýtur frá og onkur ørindi mangla í báðum. Vanligt er tí at nýta ein “normaliseraðan” tekst, har holini í aðrari útgávuni eru fylt út úr hinari.
Úrslitið er tann kenda útgávan av Vøluspá, við 66 ørindum, yrktar í kvæðaháttinum fornyrðislag.
Tað sum serliga skilur Vøluspá frá øðrum gudakvæðum er, at tað ikki bara er ein uppremsan av ymsum mytologiskum frumevnum, men at kvæðið hevur eina nøkulunda samanhangandi søgugongd úr byrjan í enda.
Innihaldsyvirlit
Fleiri kvæði?[rætta | rætta wikitekst]
Tað er eitt sindur óvist hvar og nær Vøluspá er yrkt. Helst er kvæðið sett saman í Íslandi, onkuntíð seint í 10. øld, altso stutt fyri kristningini av landinum. Óvissan er tó grundað á tað sannroynd, at partar av Vøluspá tykjast at vera eldri enn aðrir. Hetta, og so frávik í frásagnarhættinum, bendir á, at kvæðið er sett saman av fleiri eldri mytiskum kvæðum.
Endurskipaði teksturin hjá Bugge[rætta | rætta wikitekst]
Ein afturvendand spurningur viðvíkjandi Vøluspá er: hvør er tað ið vølvan tosar við? Hóast hon í innganginum biður “allar heilagar verur” t.v.s. mannaættina um ljóð, og fleiri ferðir setur spurningin: “Skilja tit nú ella hvat?”, so benda fleiri skeivt sett ørindi inni í sjálvum tekstinum á, at Vøluspá, sum onnur norrøn kvæði, upprunaliga hevur havt ein episkan inngang. Hetta fekk norska filologin Sophus Bugge (1833-1907) at gera eina lítla endurskipan av tekstinum, har hann flutti ørindini 22, 28 og 29 fram í byrjanina av kvæðinum.
Ver tó varugur við, at henda endurskipan, hvussu logisk hon enn kann tykjast, merkir at kronologiska uppsetingin í upprunatekstinum er broytt.
Vøluspá[rætta | rætta wikitekst]
Um vit nýta tann endurskipaða tekstin hjá Bugge, so byrjar Vøluspá við at siga frá vølvuni og seiðkvinnuni Heið, sum undir andamáning í einsemi, fær vitjan av Óðini. Hin gamli ásagudurin gevur hennu gávur at síggja út í ymsar heimar.
So byrjar vølvan sína frásøgn við at siga frá um upphavið, hvussu tíðin tók sína byrjan í tí mytisku frumglopruni Ginnungagapi, um hvussu frumlutirnir vóru til, og hvussu gudarnir fingu skil á tí skipaða alheiminum.
Eftir hetta kemur parturin ið vanliga rópast Dvørgatal, har vølvan sigur frá upphavi dvørgana og reksar eina rúgvu av dvørganøvnum upp. (Dvørgatal er helst eitt kvæðið fyri seg, sum av einari ella aðrari orsøk er vavt upp í Vøluspá).
Síðan sigur vølvan frá hvussu fyrstu menniskjuni vóru skapt, og um nornurnar, lagnuguddómarnar, ið halda til við einari av rótunum á Yggdrasils aski.
Vølvan sigur eisini frá umstøðunum viðvíkjandi tí fyrsta krígginum í heiminum, tá gudaættirnar æsir og vanir ruku í krovið á hvørjum øðrum, orsaka av drápinum av tí frumkendu Gullveig.
Annar partur av Vøluspá byrjar við at hin ljósi og góðlynti Baldur verður dripin. Drápið av Balduri er byrjanin til eina røð av ræðugerðum, sum enda við ragnarøkum, har gudar og jatnir útrudda hvønn annan. Ragnarøkur gera enda á heiminum, jørðin søkkur í kav, og alt endar aftur í sínari upprunastøðu í ti myrka ruðuleikanum.
Sambært vølvuna skal ein nýggjur heimur tó rísa úr havinum. Har skulu Baldur og drápsmaður hansara Høður ráða fyri borgum. Ein nýggjur gullaldur skal byrja, men fyri at gera vart við at alt gongur í ring, hómast hin ræðuligi ormurin Niðhøggur í sjónarringinum, ein áminning um at eisini hesin nýggi heimurin er dømdur til undirgang og deyða.
Útvortis ávísing[rætta | rætta wikitekst]
- Vøluspá
- Vøluspá á føroyskum. Týtt hevur Anker Eli Petersen © 2005
- Tjatsi.fo (Kelda)


text:
Føroyskt - Landspítali
Landspitalin er meginsjúkrahúsið í Íslandi við umleið 682 seingjarplássum. Á Landspítalinum eru umleið 4.500 starvsfólk og er tað størsta einstaka arbeiðsplássið í landinum. Landspitalin er eisini frálæru sjúkrahús við høgum yrkisligum førleikum ið veitir sjúklingum eina góða heilsutænastu á høgum stigi. Landspitalin leggur seg eftir at gera eitt dygdargott arbeiði, eitt trygt og virðiligt umhvørvi fyri sjúklingar, avvarðandi og starvsfólk.
Sjúkrahúsið liggur miðskeiðis í Reykjavík og tí er stutt til alla tænastu. Sjúkrahúsleiðsluni er mannað við sjúkrahússtjóra, varastjóra og fyrisitingarstjórum.
Søguligt yvirlit
Sjúkrahússtjóri er Páll Matthíasson.
Á heimasíðini hjá Landspitalinum www.landspitali.is finnur tú m.a. upplýsingar um viðgerð, deildir og praktisk viðurskifti í samband við innlegging.
Bráðfeingishjálp - Læknahjálp gerandisdagar
Telefon
- Telefonnummar er 543 1000
- Tá ringt verður á 543 1000 er møguleiki fyri ummstilling til allar deildir.
Leiðbeining á Landspitalinum við Hringbraut og Fossvogi
- Leiðbeiningin við høvuðsinngongdina tekur sær av, at leiðbeina sjúklingum og avvarðandi á Landspitalinum.
- Leiðbeiningin er opin kl. 08:00-20:00 í Fossvogi
- Leiðbeiningin er opin kl. 08:00-21:00 við Hringbraut
Vitjunartíð
Vitjunartíð er hvønn dag kl. 15:00-20:00. Kvinnudeildin kl. 18:30-20:00. Er tørvur á tí ber til at vitja sjuklingar aðrar tíðir.
Royking
Tað er ikki loyvt at roykja á sjúkrahúsinum.
Sølubúðir hjá Reyða KrossKvinnudeildin hjá Reyða krossi hevur tvær sølubúðir. Onnur er í forhøllini á sjúkrahúsinum í Fossvogi og hin í forhøllini á sjúkrahúsinum við Hringbraut (Kringlan). Sølubúðinar selja allar vanligar kioskvørður ymisk breyð við viðskera gávur og blómur.
Upp og afturlatingartíðir:
-Gerandisdagar kl. 10:00-16:00
-Leygar og sunnudagar kl. 14:00-16:00
Sjálvsøla:
Kvinnudeildin hjá Reyða krossi hevur nakrar sjálvsølur í forhøllini á sjúkrahúsinum í Fossvogi og sjúkrahúsinum við Hringbraut (Kringlan) har ein kann keypa breyð, drykk og góðgæti.


text:
Midwayoyggjar
Midwayoyggjar (28.12° norðurbreidd, 177.22° vesturlongd) (á hawaiianskum Pihemanu Kauihelani) er ein oyggjabólkur sum hoyrir til USA. Oyggjarnar eita Midway Islands á enskum. Midway er m.a. gitin frá Seinna heimskríggi.
Innihaldsyvirlit
Landalæra[rætta | rætta wikitekst]
Midwayoyggjar er ein oyggjabólkur, sum liggur í Kyrrahavinum millum Hawaii og Wake.
Hon hevur tropiskt veðurlag.
Oyggjar[rætta | rætta wikitekst]
Í Midwayoyggjum eru 3 oyggjar.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Bardagin við Midway[rætta | rætta wikitekst]
4. juni í 1942 loypa japanar á Midway. Japan hevði ikki sent USA krígsavbjóðing, tá ið teir lupu á Midway, sum kanska var týdningarmesta herflotahavnin hjá USA í Kyrrahavinum. Amerikonsk stríðsflogfør við torpedobumbum søktu japonsk skip.


text:
Algeria
Algeria (arábiskt; الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية ella Al-Jumhūrīyah al-Jazā’irīyah) er størsta land í Afrika. Algeria hevur mark við Marokko og Móritania í vestri, Mali og Niger í suðri og Tunesia og Libya í eystri. Í norðri liggur Miðjarðarhavið. Størsi býurin og høvuðsstaður er Alger. Aðrir stórir býir er Oran, Constantine, Annaba og Batna. Miðallívsævin í landinum er 73,77 ár. Høvuðsmálið er arábiskt.
Meginparturin av fólkinum í Algeria býr í býum við strendurnar. Býirnir vórðu bygdir her, tí at havið og vøtnini vóru týdningarmiklar samferðlsuleiðir. 30,1 prosent av fólkinum eru ikki lesifør og 12,9 prosent av fólkinum er arbeiðsleys. Landið hevur umleið 33,7 millionar íbúgvar. Næstan allir algeriar eru muslimar (99 prosent av fólkinum).
Meðan fraklendingar ráddu, búsettu hundraðtúsundtals evropearar seg í Algeria, men mangir teirra fóru av aftur landinum, tá ið landið fekk sjálvstýri.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Osmannaríkið[rætta | rætta wikitekst]
Meðan Suleyman 1. (1520-1566) stýrdi, var Osmannaríkið so stórt, at skuldi skil verða á, mátti tað verða stýrt í landslutum. Sultánurin í Istanbul setti pasjar (staðbundar landshøvdingar) at stýra. Sum tíðin leið, gjørdust landslutirnir óheftari, og ráðandi embætismenninir bardust javnan um, hvør skuldi ráða, helst í landslutunum í Norðurafrika. Alger var gitið fyri at vera miðdepil hjá sjórænarum. Tað var stundum eisini kallað Barbárastrondin. Teir rændu kristin skip og tóku gíðslar, sum teir kravdu loysigjald fyri ella seldu teir sum trælir. Sjórænararnir, ið rændu fleiri enn 30 fólk í Hvalba í 1629, komu haðandi. Eisini Tunis og Tripoli vunnu sær stórt ríkidømi av sjórænaravirksemi sínum. Um 1700 gekk sjórænaravirksemið afturá, og hermenninir, sum vardu býin, tóku valdið. Hesir hermenninir vóru upprunaliga osmanniskar úrvaldsherdeildir, janitssjárar, sum høvdu búsett seg har, gift seg við konufólki haðan og skapað sær sítt egið samfelag og vóru ein ráðandi stættur í Alger. Teir skipaðu síni egnu viðurskifti og valdu sær hernaðarligan oddamann, nevndur dey. Í 1710 tók oddamaðurin sær tignarheitið pasja, at staðfesta, at Alger hevði loyst frá sultáninum í Istanbul. At útvegað ríkinum pening, legði hann ógvuliga høgan skatt á fólk inni í landinum, og hann stuðlaði sjórænarunum. Algeria var í veruleikanum ikki longur partur av tí viknandi Osmannaríkinum.
Sjálvræði[rætta | rætta wikitekst]
Landið vann sær sjálvstýri undan fronskum yvirræði í 1962. Frælsisbardagin stóð við í átta ár og týndi eina millión mannalív.
Landalæra[rætta | rætta wikitekst]
Algeria er frá Miðjarðarhavsstrondini og langt suður í Saharaoyðimørk og er næststørsta land í Afrika. Meginparturin av landinum er turr oyðimørk. Meginparturin av teimum 33,76 milliónum fólkunum í Algeria búgva í smala strandgeiranum út ímóti Miðjarðarhavi. Her er veðurlagið lýtt og slavið um veturin og heitt og turt og summarið; tí er strandalendið betur egnað til landbúnað enn lendið inni í landinum. Mesta øki í Algeria er glóðheit oyðimørk - Sahara - sum veksur ógvuliga skjótt, tí at ov nógvur fenaður er uppiá í graslendinum í útryðjunum í oyðimørkini. Yvirskipanin ger, at lendið verður rótbitið, svarðlosnar og verður til dust og sand. Hóast hitin um dagin fer upp um 50° C, hóast náttarfrost og turk í mong ár, liva her dýr, sum hava lagað seg til hesar ómildu lívsumstøður.
Landslutir[rætta | rætta wikitekst]
48 landslutir eru í Algeria:
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Algeria hevur havt týðandi leiklut í heimspolitikkinum sum limur í ST og Arábiasamgonguni. Størsta avbjóðingin hjá hernaðarstýrinum er, at alt fleiri fólk fara upp í fundamentalistisku fylkingina, ið hevur sum mál, at Algeria skal hava islamska stýrisskipan. Islamskir fundamentalistar eru farnir í kríggj ímóti hernaðarstýrinum í Algeria. Eini 70.000 fólk eru deyð seinastu árini í stríðnum ímillum partarnar. Søkt hevur eisini verið at útlendingum í Algeria, og bumbur hava verið lagdar í París og øðrum fronskum býum.
Eitt hitt størsta vandamálið í Algeria er bráði fólkavøksturin. Í Algeria fjølgaðist fólkið úr 12 milliónum upp í 25 frá 1966 til 1990. Fleiri milliónir fólk eru flutt av bygd til býirnar at arbeiða. Hetta hevur elvt til stórt íbúðartrot inni í býunum og ovfólkaðar fátækrabýlingar í býarútryðjunum. So hvørt oljuvinnan er vaksin, eru býirnir eisini vaksnir; har hevur verið nógv bygt, og vinnu- og tænastustøðið eru munandi batnað. Um 60 prosent av fólkinum í Algeria býr nú í býum. Frammanundan búði meginparturin á bygd og livdi sum flakkfólk og bøndur.
Í Algeria eru sera strangar lógir viðvíkjandi trúðarlívi. Til dømis er tað strangliga forboði at royna at umvenda muslimar, samstundis eru allar religiøsar samlingar undir sterkum eftirliti.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Oljuvinnan hevur alt at siga í algeriska búskapinum, og 97 prosent av útflutninginum eru olja og gass. Tá ið olja varð funnin í 1958, gjørdist Algeria eftir fáum árum ríkt land. Áðrenn olja varð funnin, vórðu týdningarmestu útflutningsvørurnar sev og jarn. Olja og gass eru hjartatátturin í búskapinum í Algeria, og landið eigur ógvuliga stórar olju- og gassleiðir inni í Sahara. Oljuvinnan tók seg upp í 1958, og í 1979 vórðu vunnin 1,2 milliónir føt um dagin. Fallandi oljuprísur á heimsmarknaðinum í 1980- og 1990-árunum hevur havt við sær, at minni verður vunnið av olju nú, men teir vinna meiri gass enn áður. Algeria selur bæði Fraklandi og Sambandsríki Amerika gass.
Algeria megnar ikki at dyrka nóg mikið av grøði til fólkið, sum fjølgast skjótt. Landið má flyta inn 75 prosent av matinum, landinum tørvar. Kortini livir helvtin av fólkinum av landbúnaði. Høvuðsgrøði er korn, aldinfrukt, vínber, oljuber og tubbak; fikur og dadlur eru eisini týðandi grøði. Algeria er ímillum tey lond í heiminum, ið dyrka mest av dadlum og gera mest av tundri. Dadlur verða etnar feskar, turkaðar ella malnar til mjøl. Brendir og malnir dadlusteinar verða nýttir til dadlukaffi. Dadlupálmin veksur í grønum í oyðimørkini, har vatnið vellir upp úr jørðini. Úr træbulinum fæst viður.
Uttanlandshandil[rætta | rætta wikitekst]
Inn- og útflutningurin av vørum skift á ávikavist upprunaland og nýtsluland fyri 2007, sær soleiðis út sambært CIA Factbook:
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Eini 33 milliónir fólk búgva í Algeria. Hóast arábar eru í stórum meiriluta, er fimtingurin av fólkinum berbar, fólkið, ið var undan arábum. Arábiskt er alment mál, og islam er høvuðsátrúnaður. Um ein millión evropearar búsettu seg í Algeria, meðan fraklendingar ráddu har, men nú eru bara nakrir fáir túsund eftir (undir 1 prosent av fólkinum). Flestir teirra eru ættaðir úr Fraklandi, Spania og Italia.
Mál[rætta | rætta wikitekst]
- Arabiskt (alment)
- Franskt
- Berbiskt mál
Átrúnaður[rætta | rætta wikitekst]
- Islam 99 %
- Onnur 1 %
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Algerisk mentan hevur djúpar og nógvar røtur, bæði islamiskar og úr mentanum, sum vóru frammanundan, at Algeria gjørdist islamskt land. Arábisku hertøkurnar í 7. og 11. øld hava sett sjónlig merki eftir seg í Algeria. Arábar gjørdust brátt fjølmentari enn upprunafólkið, berbar, sum gjørdu uppreistur ímóti nýggju valdsharrum sínum. Arábar settu skjótt bæði mál sítt (arabiskt) og átrúnað sín (islam) í gildi. Fólkið inni í landinum í Algeria hevði sína egnu avgomlu berbermentan, nógv øðrvísi enn mentanin hjá fólkinum í býunum úti við strendurnar.
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
-
-
-
Ein fotomynd av Algeria tikin úr einum fylgisveini.


text:
Bygnaður
Fróðskaparsetur Føroya er ein almennur stovnur, sum virkar óheftur av politisku skipanini.
Lógin fyri Fróðskaparsetrið ásetir at:
"Fróðskaparsetur Føroya verður stjórnað av einum stýri. Rektarin leiðir Fróðskaparsetur Føroya innan karmar, sum stýrið ásetur."
Stýrið hevur góðkent tveir arbeiðssetningar, sum snúgva seg um ávikavist arbeiðið
við strategi og bygnaðarligu møguleikarnar á Setrinum. Lesið meir um hetta á síðuni um bygnaðarbroytingar.
Leiðsla
Stýrið er evsti myndugleiki, og hevur ábyrgdina av virksemi Setursins mótvegis landsstýrismanninum. Stýrið setir í starv og loysir úr starvi rektara, dekanar og fyrisitingarstjóra.
Rektari er Sigurd í Jákupsstovu, sum er í starvi í eitt 5 ára skeið setur frá 1. september 2011.
Megindeildir
Talan er um tvær megindeildir: Megindeildin fyri hugvísindi, samfelagsvísindi og námsvísindi har Malan Marnersdóttir er sett sum dekanur og Megindeildin fyri náttúruvísindi og heilsuvísindi og har Hans Pauli Joensen er settur dekanur.
Undir Megindeildin fyri hugvísindi, samfelagsvísindi og námsvísindi eru 3 deildir:
- Føroyamálsdeildin, har Jógvan í Lon Jakobsen er útbúgvingarleiðari í Føroyskt mál og bókmentir.
- Námsvísindadeildin har Janus Jensen er útbúgvingarleiðari fyri Læraraútbúgvingin og Annika Antoniussen er útbúgvingarleiðari fyri Námsfrøði.
- Søgu- og samfelasdeildin har Gestur Hovgaard er útbúgvingarleiðari í Samfelags -og stjórnmálafrøði, Hans Andrias Sølvará er útbúgvingarleiðari í Søguvísindi og Kári á Rógvi er útbúgvingarleiðari í Løgfrøði.
Undir Megindeildin fyri náttúruvísindi og heilsuvísindi eru 2 deildir:
- Náttúruvísindadeildin har Hannes Gislason er útbúgvingarleiðari í KT-verkfrøði, Bárður Niclasen er útbúgvingarleiðari í Orku og umhvørvisverkfrøði og Hóraldur Joensen er útbúgvingarleiðari í Lívfrøði.
- Sjúkrarøktarfrøðideildin har Súsanna Mortensen er útbúgvingarleiðari í Sjúkrarøktarfrøði.
Meginfyrisitingin er á Setursskrivstovuni har Jørgen Meitilberg er fyrisetingarstjóri.


text:
26. Feb 2015
Her senda vit beinleiðis frá fiskivinnufundinum á Östrøm. Fundurin byrjar kl. 19.30 føroyska tíð.
23. Feb 2015
Í samstarvi við Javnaðarflokkin á Fólkatingi var norski professarin Tórbjørn Trondsen skrivað drúgva greining av støðuni hjá okkara flota, og gjørt uppskot um, hvussu føroyska samfelagið kann fáa størri gagn av havsins ríkidømi.
23. Feb 2015
Fyrilestur um føroysku fiskivinnuna verður á Østrøm 26. februar og á Christiansborg 27. februar
16. Feb 2015
Í morgin kl. 19:30 verður fyrilestur á Østrøm, har týski serfrøðingurin Christian Rebhan fer at tosa um Føroyar og ES.


text:
Wolfgang Amadeus Mozart
Wolfgang Amadeus Mozart, doyptur Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart, (27. januar 1756 í Salzburg – 5. desember 1791 í Wien) var ein eysturríkskur tónasmiður. Hann verður vanliga viðurkendur sum ein av størstu tónasmiðjunum innan klassiskan tónleik. Hann er ein av meistarunum av wienarklassikkinum og ein av teimum best dámdu tónasmiðjunum nakrantíð.
Sjálvt um hann doyði bert 35 ára gamal, var hansara lívsverk sera stórt í vavi, og fevndi um øll tónleikasløg, ið vóru vanlig tá í tíðini: operair, ballettónleikur, symfoniir, solokonsertir (fyri klaver, violin og bratsch, valdhorn, tvørfloytu, klarinet og obo), messur, lied, strúkarakvartettir, sonatir og nógvur annar kamartónleikur.
Øll verk Mozarts eru blivin bólkaði av Ludwig von Köchel í KV (Köchel-Verzeichnis). Hvørt verk er skrásett við KV-skrásetingarnummar. T.d. stendur KV 525 fyri Eine kleine Nachtmusik.
Mozart var eins og systir hansara Maria Anna Mozart eitt satt undurbarn. Hann spældi cembalo frá hann var trý ára gamal og byrjaði at komponera løg, tá hann var fimm ára gamal. Seinni spældi hann eisini klaver og violin.


text:
1976
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1. apríl - Heimastýrið yvirtekur postverkið.
- 17. september - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri Fagurbókmentir verður latin Richard Long og fyri Yrkisbókmentir verður hon latin Óluva Skaale og Marius Johannesen.
- Norðskálatunnilin letur upp og gevur saman við Brúnni um Streymin vegasamband úr eystara parti av Eysturoynni og til Havnar.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 5. apríl - Tróndur Bogason, tónaskald
- 27. september - Francesco Totti, italskur fótbóltsleikari.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 22. februar - Jákup í Jákupsstovu.
- 28. mai - Steffan Danielsen (f. 1922), málari í Nólsoy.
- 7. oktober - Sámal Petersen,. Løgtingsformaður, landsstýrismaður.


text:
Fartelefon
Ein fartelefon er ein tráðleys telefon at hava hjá sær, bæði heima og tá ein fer út ella at ferðast. Umframt tær vanligu funktiónirnar, ið ein vanlig telefon hevur, kann ein fartelefon eisini senda eini sms-boð til eina aðra fartelefon. Summar fartelefonir kunnu taka myndir og video, spæla tónleik við mp3-fílu, spæla útvarp og mangt annað. Menningin av fartelefonum hendir sera skjótt, og nú er eitt nýtt slag av fartelefonum, sum á enskum verða nevndar smartphones. Hesar eru sum ein lítil útgáva av einari teldu, tær kunnu senda teldupost, hava ofta okkurt slag av brovsara, kunnu taka myndir og video.
Tær fyrstu fartelefonirnar vóru sera stórar í mun til tær nýggjaru útgávurnar. Nú fær man tær í nógv minni støddum enn í fyrstani. Fartelefonir hava eitt battarí, sum av og á skal løðast. Til hvørja fartelefon hoyrir ein løðara, sum skal setast til vanligan streym, og so verður battaríið løtt av nýggjum. Tá fartelefonin er nøkur ára gomul heldur battaríið ofta uppat at virka og má skiftast út. Tað er ymiskt hvussu leingi eitt battarí varðir. Allar fartelefonir hava eitt simkort, sum inniheldur upplýsingar sum fartelefonin hevur brúk fyri, m.a. fartelefonnummarið. Ein fartelefon kann hava fast hald ella leyst hald. Tá ein hevur fast hald, so verður goldin ein ávís upphædd um mánaðin til ein ávísan veitara, í Føroyum kann veitarin t.d. vera Føroya Tele ella Vodafone. Um ein hevur leyst hald, so kunnu pengar fyllast á fartelefonina antin við at keypa umvegis internetið ella við at keypa eitt kort frá einum handli, har eitt ávíst loynital stendur, sum so skal tastast inn á telefonina.
Tað finnast fleiri ymiskar fyritøkur, sum framleiða og menna fartelefonir. Nakrar av teimum mest kendur fyritøkunum eru: Nokia, iPhone (Apple), Samsung, LG, Apple, Sony Ericsson, Motorola, RIM, HTC og Huawei. Nokia er ein finsk fyritøka, og hon hevur havt størsta partin av marknaðinum seinastu árini. Størsti kappingarneytin hjá Nokia er Samsung, sum er ein fyritøka úr Suðurkorea.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Fyrsta fartelefonin úr 1973 var 23 cm høg og vigaði meira enn eitt kilo. Um tú løddi hana í 10 tímar, bar til at tosa í 20 minuttir. Henda fyrsta fartelefonin var ein Motorola DynaTAC. Martin Cooper tók eina tílíka telefon við sær út á Manhattan 3. apríl í 1973 og ringdi til Joel Engels, sum var høvuðsverkfrøðingur í felagnum Bell Labs, sum tá var argasti kappingarneyti hjá Motorola. Soleiðis kundi hann staðfesta sum stjóri í fyritøkuni, at Motorola hevði vunnið kappingina um at verða fyrst við fartelefonini [1].
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Piemonte
Piemonte (italskt: Piemonte, Piemontesiskt og oksitanskt: Piemont, franskt: Piémont) er ein ein av 20 regiónum í Italia. Piemonte er ein sjálvstýrandi landslutur, sum liggur í útnyrðingsitalia. Høvuðsmáið ið verður tosað har er piemontesiskt. Italskt verður eisini tosað har og í Oksitandalunum býr ein minniluti, sum tosar sítt egna mál, oksitanskt. Tað oksitanska málið verður eisini tosað í Suðurfraklandi, Monako og í Katalonska dalinum Val d'Aran. Piemontesikst verður tosað í Piemont av meira enn einari millión fólkum. Piemont landsluturin er 25.402 km2 til støddar og fólkatalið er umleið 4,4 milliónir.
Innihaldsyvirlit
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Piemonte er næststørsta región av teimum 20 regiónunum í Italia, næst eftir Sisilia. Piemonte er umgirt av Alpunum til tríggjar síður, millum teirra eru fjøllini Monte Rosa og Monte Viso, har tann 652 km langa Po áin rennur. Piemonte hevur mark til Frakland, Sveis og tær italsku regiónirnar Lombardia, Liguria, Aosta Dalin og eitt pinkalítið sindur við Emilia Rómanja. 43,3% av Piemonte er fjallalendi, 30,3% er av lágum fjøllum ella heyggjum, og 26,4% er láglendi ella marklendi.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Fyrisitingarligar eindir[rætta | rætta wikitekst]
Piedmonte er býtt sundur í átta landslutir:
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fleiri sløg av ítróttir verða íðka á høgum støði í Piemonte. Innan fótbólt eru tað serliga feløgini Juventus F.C. og Torino F.C., ið hava gjørt seg galdandi. Fótbóltsfeløgini í Piemonte hava vunnið flest italsk meistaraheiti. Flogbóltur verður serliga íðkaður í Cuneo, sum hevur manslið og í Novara, har tað serliga eru kvinnurnar, sum hava klárað seg væl. Innan kurvabólt kunnu nevnast Biella Basketball og Junior Casale, og innan íshockey kunnu nevnast Hockey Club Turin (sum varð stovnað í 1947) og hockey á rulluskoytum, har Amatori Vercelli hevur vunnið trý meistaraheiti, einaferð italsku steypakappingina og tvær ferðir CERS Cup.


text:
Wirsung kanalin
Bris kanalin ella Wirsung kanalin, nevnt eftir týska kropsbygnaðarfrøðinginum, Johann Georg Wirsung (1589 - 1643), er ein kanal, sum forbindir brisið til gall kanalina, sum síðani rennur út í tólvfingurtarmin. Her rennur bris-saft úr, sum hjálpir við sodningini, í tarminum, frá tí eksokrina partinum í brisinum.
Hendan kanalin er sera umráðandi, tí um kanalin verður tipt av einari ella aðrari grund, ella um ígerð kemur í hana, kann ein fáa akutta ígerð í brisið. Tann mest vanliga grundin fyri at wirsung kanalin verður tipt, er gallsteinur í gall kanalini.
Ein kann eisini fáa krabbamein í wirsung kanalina ("Pancreatic ductal carcinoma" á enskum). Hetta slagið av krabbameini, er ein av teimum, sum flest fólk doyggja av í prosentum.


text:
Ídnaðarsamfelagið
Innihaldsyvirlit
Ídnaðarsamfelagið[rætta | rætta wikitekst]
Ídnaðarkollveltingin byrjaði í Onglandi mitt í 18. øld. Síðani spreiddist hon til Fraklands, Belgia, Sveis og so spakuliga gjøgnum Evropa og at enda til Amerika.
Ídnaðarsamfelagið í Evropa[rætta | rætta wikitekst]
Undir ídnaðarkollveltingingini vóru umstøðurnar sera ringar hjá fólkið at liva í. Í Evropa livdu heili 20-40% av fólkinum í vesaldómi. Tey gingu biddaragongd ella hildu til í fátækraheimum. Í 18. øld vóru 10% av fólkinum í Evropa biddarar. Nógv doyðu av sjúkum, ið var ein avleiðing av ov vánaligari heilsu. Loyvt var at reka tey fátøku burtur og fara illa við teimum. Tey fátøku vóru sett í sama bás sum brotsmenn og skøkjur, ið vóru sædd nógv niður á. At eiga barn ógift var mangan ein vanlukka. Lítil og eingin møguleiki var at hava barnið, tí so var vandi fyri at missa arbeiðið. Einasta loysnin var at lata barnið frá sær, ella, vildi illa til, beina fyri tí. Nýføðingar vórðu ofta funnir deyðir úti á vegnum ella í kloakkum.
Eitt gott dømi um hvussu fólk høvdu tað tá, er bókin hjá Mark Twain: Oliver Twist. Hon snýr seg um ein drong, ið varð latin inn á eitt fátækrahús sum barn og livir eitt sera hart lív, sum fátækur. Mark Twain lýsir sera væl, hvussu tað var at liva tá í tíðini.
Ídnaðar samfelagið í Føroyum[rætta | rætta wikitekst]
Í 18. øld var tað øgiliga vanligt at fólk máttu liva í neyð og hungri, meðan keypmenn og góðseigarar høvdu tað væl betri. Í Føroyum vóru gjørdar ymiskar lógir fyri at bøta um fátækradømi. Eitt dømi er Trælalógin, sum kom í gildið í 1777. Hendan lógin segði, at um man var førur fyri at arbeiða, so skuldi man arbeiða, líka mikið hvussu fátækur man var. Trælalógin var ikki bara ein máti at bøta fyri fátækdømi, men eisini ein hjálp hjá bóndunum at fáa fleiri arbeiðsfólk. Tað var øgiliga vanligt at fólk reikaðu um landið fyri at bidda um ull og matvørur frá bóndunum. Men fyri at sleppa at bidda skuldi man hava eitt tryglarabræv frá fútanum, hetta brævið gav loyvi at bidda.
Er støðan í dag enn, sum hon var tá? Støðan í dag er nógv betri, enn hon var tá í tíðini. Vit hava gjørt nógv fyri at bøta um fátækdømi og javnrættindi millum rík og fátøk. Vit hava gjørt lógir soleiðis, at man ikki sleppur at hava trælir og eisini hava øll rætt til eina útbúgving. Hetta ger eisini, at tað er nógv lættari at fáa arbeiði, og tí eru tað nógv færri av fátøkum.
Avleiðingar av Ídnaðarkollveltingini.[rætta | rætta wikitekst]
Ídnaðarkollveltingin hevði við sær, at til bar at framleiða vørur í hópatali. Maskinur vóru framleiddar, ið framdi til, at fólkini ikki skuldu arbeiða líka hart og leingi. Og eisini arbeiddi maskinurnar nógv skjótari enn fólk. Hetta hevur havt við sær at vørur eru nógv bíligari at keypa. Alt hetta er sera gott fyri øll fátøk, men tó er tað minni gott fyri keypmenninar, ið fáa minni fyri vørur sínar. Ígjøgnum ár og dag hava nógv fólk verið bangin um, at maskinur og "tólmenni" fara at taka leiklutin hjá fólki, ella, at alt verður gjørt fyri okkum. Hetta verður víst væl í filminum Wall-E har øll fólk sita í einum stóli, ið ger alt fyri teimum.


text:
Liverpool
Liverpool er ein býur í Onglandi, sum var stovnaður í 1207. Í 2012 búðu 469,690 fólk í sjálvum býnum. Í Liverpool stórbýarøkinum við upplandi búgva umleið 2 milliónir fólk. Liverpool er fjórðstørsti býur í Stóra Bretlandi og triðstørsti býur í Onglandi. Býurin liggur í Merseyside landslutinum. Liverpool er størsti havnabýurin aftan á London; hagar koma hvønn dag farmaskip úr øllum heimspørtum. Tey flestu av teimum føra bummull, men í Liverpool verður eisini uppskipað nógv av tubbakki, sukri og plantuolju. Liverpool er eisini heimstaður hjá tveymum feløgum sum luttaka í ensku Premier League fótbólts kappingini, feløgini eita Liverpool FC og Everton FC. Heimskendi tónleikabólkurin The Beatles var úr Liverpool.


text:
1. øld
(1. øld f.Kr. - 1. øld - 2. øld - aðrar øldir)
1. øld var øldin, ið vardi frá 1 til 100.
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- Byrjanin til kristindómin.
- Útbreiðsla av rómverska ríkinum.
- 70: Annað templið í Jerúsalem verður lagt í oyði av rómverjum undir Vespasian.
- Í august 79 verða Pompeii og Herculaneum lagdir í oyði av eldgosi frá Vesuvius.
- Buddhistiskir munkar í Sri Lanka skriva fyrstu ferð læruna hjá Buddha niður.
- Buddhisman kemur til Kina.
- Tacitus nevnir Suionar, sum ein dag verða nevndir sviðar.
- Colosseum verður smíðað.
- Gotar setast í norðara Póllandi, sum teir nenvdu Gothiscandza, og skapa Wielbark-mentanina.
Týðandi fólk[rætta | rætta wikitekst]
Uppfinningar, uppdagingar, nýskapanir[rætta | rætta wikitekst]
- Codex, fyrsta slagið av modernaðari bók, kemur til sjóndar í rómverska ríkinum.
- 78 - byrjanin til suðurasiatisku kalendaraskipanina Saka Era.
- Bókbinding


text:
St Vinsent og Grenadinoyggjar
St. Vinsent og Grenadinoyggjar (enskt; Saint Vincent and the Grenadines) er eitt land í Karibia. Landið hevur 32 oyggjar og liggur norðan fyri Trinidad og Tobago. Oyggjabólkurin Grenadinurnar er býtt ímillum londini Grenada og St. Vinsent og Grenadinoyggjarnar. Høvuðsstaðurin eitur Kingstown. Mest verður útflutt av rávørum, m.a. bananir. Týdningarmestu handilspartnarnir eru Trinidad og Tobago, Sambandsríki Amerika og Stórabretland. Oyggjarnar eru limir í Bretska Samveldinum og hava tí Elisabeth II drotning sum stjórnarovasta.
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]


text:
Montenegro
Tjóðveldið Montenegro (Serbiskt: ЦpHa Гopa / Crna Gora, pronounced /'tsr̩naː 'gɔra/) er land í landsynningsevropa. Tað hevur strond við Adriahav fyri sunnan og mark við Kroatia fyri vestan, Bosnia og Herzegovina í útnyrðingi, Serbia í útnyrðingi (herundir eisini ST-umsitna landspartin Kosovo og Albania í landsynningi. Høvuðstaðurin er Podgorica.
Sjálvstøðugt frá Seinmiðøld til 1918, men landið gjørdist seinri partur av Jugoslavia í ymiskum holdum og ríkissamveldinum Serbia og Montenegro. Grundað á úrslitini frá fólkaatkvøðu 21. mai 2006 kunngjørdi Montenegro sjálvstøðu sína 3. juni 2006. Montenegro varð viðurkent sum sjálvstøðug tjóð av Serbia 15. juni og 28. juni. Tað gjørdist 192. limaland Sameindu tjóða.
Innihaldsyvirlit
[rætta | rætta wikitekst]
Navn Montenegro - á egnum máli Crna Gora - merkir beinleiðis "svart fjall", sum sipar til dimmu skógirnar, ið einaferð klæddu líðirnar í Dinarisku alpunum sæddar frá sjóvarmálanum.[1] Landsins navn á flestu vesturevropisku málum endurspeglar venetisku týðingina av navninum monte negro, ið eisini merkir "svart fjall". Onnur mál, serliga nærmastu grannamálini, nýta sína egnu beinleiðis týðing av hugtakinum. T.d. albanskt: Mali i Zi, bulgarskt: ЧepHa ropa (ið merkir "Svartur skógur", har ið orðið "ropa" er farið at merkja "skógur" heldur enn "fjall" í nútíðarbulgarskum); romanskt: Muntenegru,[2] grikskt: MaupoBoύvιo og turkiskt: Karadağ; "svørt fjøll", nakað fjarari eisini russiskt: ЧëpHoropия og kinverskt: 黑山 (pinyin: "hēishān"[3]). Somuleiðis hevur skotið verið upp at nevna landið Svartafjall á føroyskum.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Fyrsta ríki at viðurkenna Montenegro var Ísland 8. juni 2006, síðan fylgdu Sveis og Estland[4] 9. juni og Russland 11. juni. Viðurkenningar frá Kroatia, Bosnia og Herzegovina og Slovenia vóru skjótar. Evropasamveldið og USA viðurkendu Montenegro 12. juni eins og ymisk limalond í ES og onnur evropisk lond [herundir Bulgaria [5]). Sameinda kongsríkið gav formliga viðurkenning 13. juni, Kina og Frakland 14. juni soleiðis, at allir fimm limirnir í ST-trygdarráðnum viðurkenna stjórn Montenegro. Serbia, hin fyrrverandi parturin í ríkissamveldinum, viðurkendi Montenegro 15. juni. OSCE gjørdi av at góðtaka Montenegro sum 56. lim sín 21. juni, og landið tók við sæti sínum í Fasta Ráðnum 22. juni. Sameindu tjóðir gjørdu við atkvøðu í Trygdarráðnum at bjóða fullan limaskap í felagskapinum sum hitt nýggja sjálvstøðuga tjóðveldið Montenegro 22. juni 2006. Montenegro varð váttað sum limur 28.juni.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Geography
- ↑ Kotor
- ↑ henda bókstavliga týðingin verður nýtt á kinverska meginlandinum og Hong Kong; Taiwanskt Mandarin nýtir 蒙特內哥羅 "méngtènèigēluó", ið er fonetiskt avrit av "Montenegro"
- ↑ Estland viðurkendi sjálvstøðu Montenegro http://www.vm.ee/eng/kat_138/7588.html
- ↑ http://www.mfa.government.bg/index.php?item_id=15869
Útvortis ávísing[rætta | rætta wikitekst]
Almennar heimasíður[rætta | rætta wikitekst]
- Formliga heimasíða Tjóðveldisins Montenegro
- Visit Montenegro - Vevsíða ferðaráðsing í Montenegro
- Government of the Republic of Montenegro - Stjórn Montenegro
- Parliament of the Republic of Montenegro - Tjóðarting Montenegro
- President of the Republic of Montenegro - Forseti Montenegro
- The Royal House of Montenegro - Kongshús Montenegro
- Constitution of Montenegro - Stjórnarskipan Montenegro (á serbiskum)
- Republic Referendum Commission - Fólkaatkvøðunevndin (á serbiskum)
- The EU site on Montenegro - ES-síða um Montenegro
- Kotor


text:
Nógv fólk hava afturvendandi sett sær sjálvum spurningin, hvønn leiklut føroysku sendistovurnar í Evropa spæla. Fær landið nakað aftur fyri stóru íløgurnar?
Løgmansskrivstovan hevur boðað frá, at sendistova Føroya í London letur aftur í heyst. Uttanríkistænastan skal spara.
Føroyska uttanríkistænastan er ikki ókeypis fyri føroyska skattgjaldaran. Og tí hevur skattgjaldarin eisini uppiborið at vita, hvat hann ella hon fær fyri peningin, sum á hvørjum ári fer til fýra sendistovur uttanlands. Men hesin spurninur er ongantíð svaraður.
Høgni Hoydal, formaður í Tjóðveldi, hevur arbeitt nógv fyri sendistovunum, og hann er kanska høvuðsorsøkin til, at Føroyar hava sendistovur í Brússel, London, Keypmannahavn og Reykjavík. Tá formaður Tjóðveldis fekk boðini um, at sendistovan í London letur aftur, segði hann:
“60 mió. fólk búgva í Stórabretlandi. London er heimsins fíggjarligi og mentanarligi høvuðsstaður. Her húsast altjóða stovnar, vinnufyritøkur, fremsta mentanarlív v.m. Gjøgnum hesa sendistovu hava vit samband til Skotlands, Norðurírlands, Írlands og Wales. Og hetta eru okkara næstu grannar – har stór og týdningarmikil viðurskifti fara fram í løtuni. Vit kunnu fáa nógv betri handilssambond við Bretland og tað er okkara størsti útflutningsmarknaður.”
Men hetta sigur einki um sendistovuna í London og leiklut hennara. Bara breið orð, sum lýsa møguleikarnar í Stórabretlandi. Vit eru ikki komin eitt fet nærri spurninginum:
Hvat fáa Føroyar fyri nógvu milliónirnar, sum sendistovurnar kosta samfelagnum á hvørjum ári?
Standa útreiðslurnar mát við tað, landið fær afturfyri?
Men eingin – ella sera fá – vita, hvat kemur burturúr nógvu milliónunum, sum fíggja virksemið á føroysku sendistovunum. Og tað er stóri turpulleikin. Um sendistovurnar hava góð og búskaparliga burðardygg úrslit at vísa á, so er at fáa tað alment fram. Men tað er ikki hent. Hevur sendistovan í London fasiliterað avgerandi sambond millum føroyskar fyritøkur og bretska marknaðin? Hevur sendistovan opnað nýggjar marknaðir fyri føroyskum fyritøkum? Eru avtalur gjørdar, sum skapa vøkstur í Føroyum? Eingin veit. Kanska tí sendistovurnar samskifta lítið í almenna rúminum.
Tað einasta vit vita, er, at sendistovurnar eru dýrar at reka. Í januar visti Útvarpið at siga, at búðstaðirnir hjá sendimonnunum kosta 75.000 kr. um mánaðin. Hava Føroyar ráð til, at íbúðin hjá sendimanninum í London, Jóannesi Vitalis Hansen, kostar tí almenna 39.348 krónur um mánaðin í leigu? Fær landið nakað fyri íløguna?
Hesir spurningar eru avgerandi at svara, um sendistovunum skal verða lív lagað. Løgmansskrivstovan hevur kanska ikki fingið eintýtt svar, og velur tí at avmonterað virksemið í bretska høvuðsstaðnum.
Tað er givið, at eitt meirvirði til føroysku høvuðsvinnuna er við til at legitimera sendistovurnar. Men hava sendistovurnar røkt hesa uppgávu? Og eru tær førar fyri at skapa nýggj og betri sambond millum føroyskt vinnulív og útlendskar marknaðir?
Nógv fólk í vinnuni siga seg ikki hava gagn av føroysku sendistovunum. Summi siga, at ein føroyskur sendimaður í Íslandi veit minni um lokala marknaðin samanborið við vinnulívsmannin, sum skal keypa útgerð til trolaran í landinum.
Onnur siga, at sendistovan í London ikki kann ávirka avtalur, sum vinnulívsfólk hava við skotskar fyritøkur um at landa fisk í Skotlandi. Hvat skulu vit við sendistovunum, spyr høvuðsvinnan?
Og ber ikki til hjá vinnuni og vanliga borgaranum at fáa greitt svar, so er kanska rættast at niðurlaga talið av føroyskum sendistovum, tí skaffa tær ikki inntøkur til landið, er trupult at rættvísgera teirra raison d’être.


text:
Vælkomin til Kunoyar kommunu
Útivika 2014
18. Mai 2014
Ùtivika 2014 Ì Samband við útivikuna skipar Kunoyar kommuna fyri gongu túri í Kunoy Týskvøldi 20. Mai kl.19 og í Haraldssundi Mikukvøldi 21....
Bingjuplássið í Kunoy Kommunu
27. Mai 2013
Bingjuplássið í Kunoyar kommunu Til øll húsarhald í Kunoyar kommunu Frá leygardagin 25 mai 2013 lat bingjuplássið upp í...
Komandi kommunustýrisfundi
27. Mai 2013
Kommunustýrisfundur verður Mánadagin tann 2.09/2013 kl. 18:00. Fundurin verður á kommunuskrivstovuni í Kunoy. Mál, ið ynskast viðgjørd á...
KALENDARI
SAMBAND
Kunoyar kommuna
Kunoyargøta 7,
780 Kunoy.
Tel. +298 21 68 14
kunoy@kunoy.fo


text:
Elia
Elia (hebráiskt: אליהו, Eliyahu), sum er nevndur í Gamla Testamenti, var profetur og fór harðliga fram móti dýrkanini av teim gomlu gudunum, t.d. Baal. Hann kravdi, at ísraelsmenn bara dýrkaðu tann eina sanna Gud, Jehova. Í Kongabókini verður greitt frá, at Elia fór livandi til himmals.
Elia profetur er ofta lýstur við einum ravni. Í einum óvanliga drúgvum turki beyð Guð Elia at fara til áarløk eystan fyri Jórdanánna. Og "Hvønn morgun komu ravnarnir við breyði til hansara og hvørt kvøld við kjøti; og hann drakk úr ánni".


text:
Paraguai
Paraguei ella Paraguai er eitt land í Suðuramerika. Grannalond eru Argentina, Bolivia og Brasil. Landið er 406.752 m2. Tann stóra áin Paragueiá sker landið í tvíningar. Stívliga 6,8 milliónir fólk búgva í Paraguei, av teimum búgva 44 % í býunum. Høvuðsstaður er Asunción, har búgva 519.000 fólk. Høvuðsmálið í Paraguei er spanskt, men flest øll tosa eisini tað gamla indiánamálið, guarani, og í býunum tosa summi bara spanskt. Paraguei gjørdist óheft av Spania í 1827. Mesti útflutningurin er bummull og soyabønir.
Tá ið tað hevði verið partur í spanska hjálandaríkinum í úti við 300 ár, gjørdist landið sjálvstøðugt í 1811. Síðan hava einaræðisharrar stýrt landinum næstan alla tíðina. Gitnastur var Alfredo Stroessner herovasti, sum ráddi í 35 ár, til kvett varð gjørt ímóti honum í 1989, og hann varð settur frá. Nú verður roynt at byggja landið upp.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Chacokríggið[rætta | rætta wikitekst]
Síðan miðskeiðis í 19. øld vórðu Paraguei og Bolivia ósamd um, hvør skuldi hava yvirvaldsrætt yvir Chacolendinum, eitt oyðið øki - 250.000 km2 - ímillum tey bæði londini. Í 1920-árunum varð hildið, at stórar oljukeldur vóru har, og altjóða áhugi varð fyri økinum. Í 1928 vórðu vápnaðir samanbrestir ímillum londini, og Paraguei, sum var nógv minni og hevði færri fólk, bað Fólkasamgonguna fáa semju í lag. Men allar senmingsroyndir miseydnaðust, og í 1932 brast veruligt kríggj á. Paraguei, sum varð hildið at verða óseki parturin í krígnum, tók seg skjótt fram. Tá ið kríggj hevði verið í trý ár, ið kostaði trimum bolivianarum og tveimum paragueiarum lívið fyri hvønn ferkilometur, sum tikið varð til, hevði Paraguei fingið ræðið yvir næstan øllum økinum. Umstøðurnar hjá hermonnunum í Chacolendinum vórðu ræðuligar. Stundum bardust 50 000 mans úr hvørjum landi í tættasta regnskógi og kjarrlendi ella í vandamiklum mýrlendi. Í turrtíðini varð næstan ikki vatndropi at fáa. Líka nógvar hermenn doyðu av malaria og lívsýki sum í bardøgum. Nógvu eiturormarnir gjørdu sítt til, at so mangir hermenn doyði. Kríggið hevði mergsogið báðar partar, og við altjóða hjálp avtalaðu tey vápnahvíld, og í 1938 var friður. Chaco varð býtt sundur, og Paraguei fekk meginpartin.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsstaðurin, og einasti stórbýurin í landinum, eitur Asunción, eini 540 000 fólk búgva í býnum. Hann er eystan Paragueiá. Tað, ið eyðkennir býin, eru rætthyrnta vegakervið við breiðum, trægirdum vegum og mongu, vøkru viðarlundirnar. Asunción hevur varðveitt sniðið og dámin úr sponsku hjálandatíðini. Í Norðurparaguei er Gran Chaco, ið er óføra stórt gras- og skógarlendi. Einastu fólk, sum búgva her, eru guraní- og macáindiánarnir. Macáindiánar selja ferðafólki t.d. handvovnar taskur.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Av tí at Paraguei er langt inni í meginlandinum, stór lendi eru óbygd og lítið náttúrutilfeingi er at taka av, er landið eitt av fjónaðu londunum í heiminum. Helmingurin av fólkinum í Paraguei er jarðyrkisfólk. Ovurstóra Itaipú-orkuverkið ger so nógv ravmagn, at stórar nøgdir verða seldar Brasil. Roynt verður eisini at menna ymsar nýggjar ídnaðargreinir, so at landið skal ikki verða so bundið at landbúnaðinum.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Í Paraguei búgva umleið 40 000 indiánar. Teir hoyra til 18 ymsar ættbólkar, og hvør ættbólkur tosar sítt mál. Eini hundrað ár eftir tað, at Spania hevði lagt Paraguei undir seg í 1536, fóru jesuittatrúboðarar at kristna paragueiar. Jesuittar, katólskur trúarflokkur, bygdu trúboðarastøðir og stórar steinkirkjur og vardu guaraní-indiánarnar fyri fíggindum sínum. Tá ið jesuittarnir vórðu riknir av landinum í 1767, fullu bygningar teirra í órøkt; teir verða nú umvældir.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
53 forsetar hava rátt í landinum. Alfredo Strössner úr Coloradoflokkinum er tann, sum hevur sitið longst við ræði. Hann sat sum forseti frá 1954, til hann í 1989 var frákoyrdur í statskvetti.


text:
Tíðindaskriv frá Sprotanum
Leikritið verður givið út sum bók beint fyri frumsýningina, og er áhugi fyri tí, fer Tjóðpallurin at skipa fyri eykasýningum fyri næmingum.
Tá ið leikritið kemur út, verða eisini verkevni til leikin og myndatilfar frá leikinum tøk á heimasíðu Sprotans, klár at taka niður at arbeiða við. Mikkjal Helmsdal, fyrrverandi rektari á Føroya studentaskúla, hevur gjørt verkevnini til leikin.
Hetta er frálíkt høvi at skifta orð um nýggjan føroyskan skaldskap og skipa eina øðrvísi bókmentaundirvísing við leikframførslu og teksti. Leikurin nemur við viðkomandi, viðkvom evni, sum góð eru at skifta orð um á skúlum.
Verða flokssett keypt, fæst bókin fyri 100 kr. Vanligur prísur er 179 kr.
Tey, ið áhugað eru í tilboðnum frá forlagnum, kunnu snúgva sær til: elisabeth@bms.fo Skriva, hvussu nógv eintøk, tit vilja hava, og hvar bøkurnar skulu verða koyrdar, so sær Bókamiðsølan til, at tit fáa tær.
Bókin verður á marknaðinum 14. februar.
---
Um Tóm rúmKanska ber tað til at finna eydnuna, tá ið høpisloysið fløðir, og tómleikin oysir niður. Ella í øllum førum at hóma hana. Gleðina. Tá ið søgur uttan kjøt og blóð missa sína gandamegi, og náðin, tú helt teg síggja, vísir seg at vera endurspegling av tínari egnu ræðslu.
Tey leita í leikinum tóm rúm. Kaga í skuffur og minni, lata upp og læsa aftur, trilva og tiga. Kanska er tað tómt handan forhangið, og kanska er einki loynirúm við arvasynd. Men ber tað til at feira heimleysa sirkuslívið? Ber tað til at skapa sær eitt glopp, eitt tómrúm, har mann fær livað og andað?
---
Marjun Syderbø Kjelnæs er fødd í Tórshavn 30. apríl 1974. Marjun skrivaði síni fyrstu verk beint eftir aldaskiftið, og eina heiðurliga slóð av viðurkenningum hevur hon longu lagt eftir seg.
Í 2012 læt hon úr hondum yrkingasavnið Rót Tripp, sum sannførandi vísti, at hon sum lyrikkari brýtur upp úr nýggjum.
Sami tóni og sama dulda snið er í hesum leikinum. Ósjónligu bondini, ið binda menniskju, ættarlið og fatanir saman, laða eisini upp ósjónlig mørk millum menniskju, sum eru í rúmum, ið onkursvegna eru tóm.


text:
Just next to bus and ferry terminal; nice view from roof terrace; good restaurant; friendly staff.
Cedric, Switzerland
Vælkomin
Hotel Hafnia liggur væl fyri í býarinnar hjarta.
Her er alt á einum stað. Her er møguleiki fyri fundum, ráðstevnum og veitslum í okkara hølum við allari útgerð tøkari. Restaurant Hafnia bjóðar Gourmet Menu har tú setur saman tína egnu matskrá. Á Kafe Kaspar kunnu gestir okkara hugna sær og njóta lættar rættir í einum nýmótans umhvørvi.
Okkara kømur og fundarhølir eru raðfest við 4 stjørnum. Allir okkara gestir fáa ókeypis tráðleyst internet. Vit vilja gera okkum ómak, so vitjanin á Hafnia verður so góð sum til ber. Verið hjartaliga vælkomin á Hotel Hafnia.
Okkara kømur og fundarhølir eru raðfest við 4 stjørnum. Allir okkara gestir fáa ókeypis tráðleyst internet. Vit vilja gera okkum ómak, so vitjanin á Hafnia verður so góð sum til ber. Verið hjartaliga vælkomin á Hotel Hafnia.
Myndasavn
Kort
Vís kort


text:
Morsnigil
Morsnigil (eisini kendur sum dreparasnigil) (frøðiheiti Arion vulgaris) var fyrstu ferð funnin í Føroyum í 1996. Morsnigil verður 5-15 cm langur og er skínandi og javnt morreyður, men hann kann vera ymiskur á liti frá morreyðum til ljósagult, og teir ungu morsniglarnir eru meira gjøgnumskygdir á liti. Fótrondin er tvørríput. Morsnigil eitur á latíni Arion lusitanicus. Morsnigil stavar frá Spania, men hevur síðan spjatt seg norðureftir við fólki og vørum, hann var fyrstu ferð sæddur í Svøríki í 1975, í Noreg í 1988, í Danmørk í 1991, í Føroyum í 1996 og í Íslandi í 2003.
Sum aðrir sniglar í Arionslektini er morsnigil tvíkyndur og nørist skjótt, og ger hann stóran skaða í m.a. urtagørðum og eplaveltum.


text: Summarfestivalurin er ein føroyskur tónleikafestivalur, sum varð hildin fyrstu ferð í Klaksvík í 2004. Steintór Rasmussen var ein av stigtakarunum til henda festivalin, og samskipaði hann at byrja við. Tað er ein festivalnevnd, ið tekur sær av at skipa fyri Summarfestivalinum. Festivalurin verður hildin fyrsta vikuskifti í august. Í 2012 verður festivalurin hildin 2. - 4. august. Eitt av høvuðsnøvnunum er danski tónleikabólkurin TV-2. Summarfestivalurin er ofta vælumtóktur hjá familjum at fara til, meðan G-Festivalurin í Gøtu er best umtóktur millum tey ungu. Festivalnevndin skipar saman við Kunningarstovuni í Klaksvík fyri kamping, har fólk kunnu gista í kampingvognum teirra ella í teltum, sum tey sjálvi hava við. Sjálv konsertin verður hildin á Vágsbøi í Klaksvík.