text:
Rák (49) Healingsmassaga, samtaluterapi og theta metodan fyri orðblindi v.m.
Tosað verður um healingsmassagu og samtaluterapi - ein alternativ heilsuviðgerð góðkend av danska Sundhedsstyrelsen. Hendan viðgerð kan m.a. hjálpa fyri strongd, angist, tunglyndi og til sjálvsmennin…
Rák (48) Elektrisk stimulering av musklum, infrareyður sauna og natúrlækna viðtala
Rák hevur vitja viðgerðarstovuna Bailine Tórshavn. Tey bjóða nógvar ymiskar alternativar heilsufremjandi, pínulinnandi og kosmetis…
Rák (46) Zoneterapi, ergoterapi og kvinnuyoga
Tosað verður um hvaðani zoneterapi stavar og hvussu tað virkar. Um oyrabørn og sodning. Um hvussu fólk eru fyri ergonomiskt, herun…
Rák (45) Akupunkturviðgerð við nálum, súgvikoppum, lasarastrálum og moxa
Í Rák hesa vikuna verður farið í dýbdina við alternativu- og holistisku heilsuviðgerðini akupunktur. Í sendingini fæst greiða á…
Rák (44) Kunstterapi, Fimm rytmu dansur og vaginalterapi
Samtíðin bjóðar áhaldandi undirhald døgnið runt og tað kann ávirka eginleikan at føla eftir, tí er týdningarmikið at skrúva høvdið…
Rák (43) Fordómar móti børnum við ADHD viðføra angist og tunglyndi
Børn við ADHD møta somikið nógvar fordómar og negativar impulsir í gerandisdegnum at nógv teirra fáa bæði angist og tunglyndi, tí…
Rák (42) Oda Fuglø um alternativa heilsuviðgerð og nýggj hátøkni plástur
83 ára gamla Oda Fuglø er sjúkrahjálpari, var ein av fyrstu kinesiologunum í kongaríkinum og hevur eisini fingist við akupunktur,…
Rák (41) Pál Weihe um føroyska heilsuverkið, kviksilvur og alternativar viðgerðir
Tosað verður um alternativar viðgerðir í heilsuverkum, um hvussu heilsa er tengd at veðurlagsbroytingum og umhvørvisavbjóðingini o…
Rák (40) Pál Weihe um heilsu og heilsuverk í 21. øld
Tosað verður um vinnulig áhugamál í medisinídnaðinum og um leiklutin hjá læknum. Spurt verður hvar læknin fær sína vitan um heiliv…
Rák (39) Umsorgan fyri føroysk ross, umhvørvið og býflugur
Tríggjar áhugaverdar kvinnur, sum hvør í sinum lag fáast við umsorgan, eru í Rák hesa ferð. Anna Louisa Joensen, sum í nógv ár he…
Rák (38) Etiska Ráðið
Etiska Ráðið fæst við spurningar, ið knýta seg til heilsufakligt virksemi. Etiska ráðið varð stovnað í september 2017, so tey hava…
Rák (37) Barnarættindadagar 2019 vísa hvar barnarættindi verða brotin í Føroyum
Barnarættindi hjá føroyskum børnum eru hótt tá foreldur hava sálarligar trupulleikar ella rúsevnismisnýtslu. Tað er niðurstøðan ef…
Rák (36) Kvinnumál í 2019
Hesa vikuna verður sjóneykan sett á kvinnumál og hvørji tiltøk eru á skránni altjóða kvinnudagin, 8. mars. Tosað verður við Katri…
Rák (35) Um felagið NOV og lurtivarðhald, har kannað verður hvat rørir seg í samfelagnum
Í Rák hesa vikuna verður m.a. tosað um, hvussu tøkniligi útviklingurin ávirkar menniskju og um javnrættindi millum kynini, har bio…
Rák (34) Føroyska filmsvinnan og TÓFF 2019
Í Rák hesa vikuna fáa vit innlit í føroysku filmsvinnuna, hvussu hon hevur ment seg og hvar hon er í dag. Vit hoyra m.a. um, at nó…
Ràk (33) Til #MeToo seminar í Norðurlandahúsinum
Farið verður í dýbdina við #MeToo rørsluni. Vit hoyra um misogyni ella kvinnuhatur, søguliga og mytologiskt, um vandan við at #MeT…
Rák (32) Uppreisturin hjá Gulu vestunum í Frankaríki
Fleiri hundrað túsund franskmenn hava, siðani miðskeiðis í november mánaða, mótmælt, ílatnir gular endurskinsvestar. Gulu vestarni…
Rák (31) Tráfylging og sálarligur harðskapur sæð við myndugleika brillum
Ákærur hava verið ímóti politinum, bæði her heima og í Danmark, at teir eru ov passivir tá tað snýr seg um tráfylging. Danska stal…
Rák (30) Veðurlagsverkfall, CO2 avgjøld og hví eingin ivi er um, at veðurlagsbroytingar eru mannskaptar
Búskaparfrøðingurin, Jóannes Jacobsen heldur, at vit eiga at seta í verk CO2 avgjøld. Tað hevði stuðlað undir, at fingi samfelagið…
Rák (29) 5G tøkni og undirskriftinnsavning móti, at føroyingar verða millum fyrstu í heiminum at fáa 5G
Farið verur í dýbdina við 5G og ætlanini hjá Føroya Tele, at geva føroyingum 5G tøkni í næstum. Vit hoyra, at meir enn 700 føroy…
Rák (28) Bogi Hansen um hvussu veðurlagsbroytingar ávirka havið
Tosað verður um, at havið er súrnað, um streymar og at Golfstreymurin ikki er viknaður enn, men at hetta kann henda. Tosað verður…
Rák (28) Fríðunn Bolstad Mortensen vann norðurlendska skrivikapping um havið
Tosað verður við Fríðunn Bolstad Mortensen, sum herfyri vann norðurlendska skrivikapping, ið norska Norrønu felagið skipaði fyri.…
Rák (28) Havið - øll sendingin frá 12/12-2018
Farið verður í dýbdina við havinum. Havið, umleið 70 % av jarðarflatuni, hitnar vegna veðurlagsbroytingar. "Sum gongdin er nú, s…
Rák (27) Damudomi um sexismu í almanna rúminum
Umboð frá Damudomi tosa um teirra arbeiði í feministiska felagnum, sum varð stovnað fyri einum ári síðani. Tosað verður m.a. um ky…
Rák (27) Sjúrður Skaale um altjóða politikk og Arktis
Tosað verður um altjóða politikk í samband við Arktiska økið. Sjúrður Skaale, fólkatingslimur fyri Javnaðarflokkin, hevur síðani…
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


c: text/html

text:
LISTAVÁR: Myndir og tónar fríggjadagin 3. mai kl. 13:451. mai 2019
Fríggjadagin 3.mai kl.13.45 verður ein forkunnug framsýning/tónleikaframførsla hjá næmingunum, sum hetta skúlaárið hava havt ávikavist myndlist og tónleik á miðstigi.
Myndlistaholdið telur fjúrtan næmingar og samansetingin er rættiliga fjølbroytt við tað, at næmingarnir ganga á Búskaparbreyt, Hugbreyt, Náttúrubreyt og Serbreyt.
Saman hava vit havt eitt áhugavert ár, har vit hava sameint greining og listasøgu við egnar royndir. Umframt hetta hevur hvør næmingur arbeitt stjálvstøðugt við eini listarligari verkætlan og hesar verða eisini framsýndar. Talan er um vatnlitamyndir, steinskulptur, tekning, abstrakt málarí og leirverk, ið evnisliga snúgva seg um menniskju og náttúru; um vøkur landsløg, um litir og skap í abstraktum formatiónum og um óvæntaðar støður sum tá nakrar superhetjur tykjast vera lendar í føroyska landslagnum. Skálkabrosið hómast eisini í einum leirverki har ein grísur møguliga fer á flog og gerst meira álvarsligt har skroypiligir rósufigurar minna á truplu umstøðurnar hjá býflugunum. Eitt samfelagskritiskt verk krevur, at vit síggja menniskjað heldur enn bara autismudiagnosuna, og so eru fleiri verk koloristisk og fjálg, t.d. nakrar vakrar stjørnuglampandi náttarmyndir og ein røð av litføgrum djóralýsingum. Kærleikin er ljósareyður í eini standmyndarøð, meðan ein alvarelmyndarøð tulkar ymisk hugløg í skiftandi litum. Tann eina er ísblá og gentan á myndini er í húgvu og turriklæði. Hendan myndin er teknað og málað tann dagin, tá tað var ísakalt á Glasi. Aðrastaðni er myndarúmið myrkt og reydligt – her er gentan óð, á einari aðrari mynd er hon glað. Sostatt fevnir framsýningin bæði gott og ringt, fitt og ljótt, stuttligt og álvarsligt.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SOUNDCLOUD:
Síðst í Prátið Podcast
1) BURDI EIN KRISTIN GJØRT YOGA? LIKAMLIGAR VENJINGAR // Prátiðpodcast #3
2) BURDI EIN KRISTIN GJØRT YOGA? MUNURIN Á YOGA OG KRISTNARI MEDITAIÓN? //Prátiðpodcast #4
BURDI EIN KRISTIN GJØRT YOGA? // Prátiðpodcast #3
Yoga er Hinduistisk hugsjón, ið sigur seg læra fólk sameina teirra sál við teirra “Hægstu, supreme sál”, og sameina teirra vilja við tann “kosmiska viljan”.
Yoga venjing er sett saman av trimum høvuðspørtum
- Tann fysiski/likamligi venjingar parturin
- Tann mentali meditatión ella umsett sálardjúphugsanar paturin.
- Og síðani parturin við munnligari messing ella “verbal chanting”.
Hesir tríggir partarnir verða knýttir saman og gera yoga til tað, ið tað er.
Lat okkum hugsa um hesar partar hvør sær.
1) Likamligar venjingar:
2) Meditatión/Sálardjúphugsan:
Hetta er triðji partur, og hesaferð fara vit at tosa um triðja partin, messan ell chantan. Hvussu kristindómur og yoga (hindisma) eru ólíka í hesum økinum.
Hesaferð í Prátið Podcast
3) Chanting/Messan:
Munnliga Chantanin ella messan í yoga hoyrir ikki heima hjá einum yvirgivnum Kristnum. Grundleggjandi messanin í yoga er orðið “Om”, ið skal vera hægsta eyðkenni ella manifestatióni av gud-tilviti í Hindusimuni. Ákallanin Om fyri at sissa seg er IKKI ein týdningarleys messan av nøkrum tilvildarligum stavilsum. Tað er ákallan á ein gud, ið ikki er veruligur. Ein avgudur. Aðrir átrúnaðir sum Hinduisma og Buddisma og Janisma læra hvíld og sissan gjøgnum messan, ella chanting.
Soleiðis er ikki fyri tey Kristnu. Vit messa ikki navnið Jesus, tí navnið Jesus Kristus er ikki ein sonevnd “mantra”. Mantra mekir eitt heilagt orð sum guddómsbirting í indiskum átrúna. Vit fáa ikki fyrigeving og frælsi frá synd einans við at endurtaka Faðir Vár 10 ferðir. Sannleikin er, at Jesus legði áherðslu á, at vit skuldu ikki taka upp meiningsleysar bønir, tvs. messa (Matt.6:7-8). Hví? Jú, tí okkara Himmalsi Faðir er ein livandi Faðir, og tað er óhugsandi at vit kunnu samskifta við okkara Pápa í Himli gjøgnum endurtakandi messur ella chantur. Vit eru í frælsi frá øllum ótta, og vit liva í hesi vissuni og trygleikanum, at Gud elskar okkum. Hann sum vit enntá sleppa at kalla okkara persónliga Pápa. (Róm.8:15-16)
Hvussu so við bólka/almennum Yoga tímum?
Eg velji ikki at luttaka í bólk/almennum Yoga fyri bólkar av hesum orðsøkunum.
1) Hesir tímarnir vera ofta leiddir av Yoga lærarum, ið hava verið djyptri í Yoga, og taka undir við tí undirliggjandi yoga filosofi’ini ella lívsáskoðani – at leita eftir at sameina teirra heilu veru við kosmiska (alheims) viljan. So við at luttaka í teirra venjingum, so fer hetta at leiða meg á ein veg, ið er tvørtur ímóti Jesusar vilja og vegi.
2) Eitt annað eg hugsi um er mín vitnisburður sum trúgvandi. Har eru fleiri Kristin, ið onga vitan hava um sambandið millum yoga og Hinduismu, og sum eg kann vera til fall fyri, um eg luttók í Yoga tímum. So eg vil gjarna verða eitt fyridømi fyri tey, og ikki luttaka. 1.Kor.8:9 sigur:
Síggið tó til, at hetta frælsi tykkara verður ikki hinum veiku til ástoyt!
So tá tað er sagt, so skal eg nevna at eg livi ikki í ótta.
Sum sagt, so fordømi eg ikki likamligar strekkingar venjingar, ið hava bindilsi við yoga. Eg havi frælsi at brúka venjingar til mín egna privata fyrimun, uttan ótta fyri at tað skal hava demoniska ella neiliga andliga ávirkan á mítt lív.
At enda so síggi eg meginregluna í 1.Korint 8, har Paulus tosar við tvey ymiskt sløg av fólki. Ein parturin helt at tað var synd at eta kjøt, ið var offra til avgudar, ímeðan hini høvdu ongan trupulleika við tí. Tað er skilligt, hvussu andstyggiligt og syndafult tað hevur verið fyri tey, ið áður høvdu ofra kjøt til avhugdar, at eta slíkt kjøt. Hóast Paulus sjálvur ikki hevur trupulleika við at eta mat, ið er ofraður til Róm.14:14. Fyri meg, er frælsi, at hava annaðleiðis og enntá mótstandandi hugskjót, er mín vegleiðing, hvussu eg hugsi um Kristindóm og yoga.
At enda, so mugu vit søkja vilja Guds og leiðslu Heilaga Andans gjøgnum Bíbliuna í øllum, soleiðis vit við friði og góðari samvitsku kunnu gera tað, ið vit gera. (Róm.8:6). Latið frið Kristusar ráða í hjørtum tykkara. (Kol.3:15)
Kelda: https://cfcindia.com/article/yoga-and-the-christian
YOUTUBE:
FACEBOOK:
NÆSTU FERÐ:
Munur á Bíbilskari og eysturlendskari meditatión // Prátiðpodcast #5
(https://youtu.be/MpdtnLHDViQ)


text:
Týskt mál
Týskt (deutsch [dɔiʧ] á týskum) er eitt av vesturgermansku málunum og er millum heimsins størstu mál. Týskt er tað málið, ið flest fólk tosa í Evropa. Týskt er samstundis størsta mál í Evropasamveldinum. Yvir 100 milliónir fólk hava týskt sum móðurmál, m.a. 90 mió. í Evropa. Týskt er mest útbreidda móðurmál í Evropa eftir russiskt. Í m.a. vísindum, gransking, handilsskapi og mentan er týskt eitt týðandi mál í øllum heiminum. Týskt og føroyskt hava felags uppruna og líkjast í roynd og veru nógv. Vit siga til dømis hann, hon ella tað um øll navnorð á báðum málunum. Føroyskt og týskt eru eisini bæði fallmál, sum ger, at bygnaðurin líkist nógv. Týsk mállæra hevur so at siga eingi undantøk. Tað ger málið lætt av læra “eftir bókini.” Úttalan og stavsetingin liggja tætt upp at hvørjum øðrum. Nógv orð á føroyskum eru komin úr týskum umvegis danskt.
125 milliónir fólk kring allan heim tosa týskt, av teimum 101 millón sum fyrsta mál. Týskt verður fyrst og fremst tosað í Týsklandi, Eysturríki, Liktinstein, Luksemborg í 2/3 av Sveis, í 2/3 av Suðurtyrol (Südtirol) í Italia, í Eysturbelgia og í nøkrum býum í Suðurjútlandi í Danmark. Eisini í Namibiu verður týskt tosað av nógvum fólkum sum móðurmál. Fimtihvør íbúgvi í ES hevur týskt sum móðurmál, og næst eftir enskt er týskt vanligasta fyrsta fremmandamál í Evropa. Men eisini sunnast í Afrika og summastaðni í Suðuramerika (t.d. Espírito Santo í Brasil) eru nógv fólk, sum duga týskt. Í Namibia hevur týskt støðu sum alment viðurkent minnilutamál. Eisini í hinum heimspørtunum eru týskttalandi minnilutar, m.a. í Pennsylvania í USA.
Stavraðið[rætta | rætta wikitekst]
Týska stavraðið er bygt á latínska stavraðið. Týskt nýtir 26 bókstavir umframt ä, ö, ü og ß.
Bókstavirnir og framburður teirra:
Mállæra[rætta | rætta wikitekst]
Á týskum, sum á føroyskum, eru fýra føll. Fall merkir her formur hjá kenniorðum, lýsingarorðum, navnorðum og fornøvnum. Tey einstøku liðini í setninginum krevja sítt fall. Grundlið og umsagnarlið til grundlið standa í hvørfalli, hvønnfalsávirki stendur í hvønnfalli, og hvørjumfalsávirki stendur í hvørjumfalli.
Kenniorð[rætta | rætta wikitekst]
Tað óbundna kenniorðið er ein (kallkyn), eine (kvennkyn) og ein (hvørkikyn), og tað bundna kenniorðið er der (kallkyn), die (kvennkyn), das (hvørkikyn) og die (fleirtal).
Tað bundna kenniorðið[rætta | rætta wikitekst]
Á týskum eins og á føroyskum hava vit fýra føll: hvørfall, hvønnfall, hvørjumfall og hvørsfall. Á føroyskum broytast navnorðini eftir tí falli, tey standa í, bæði tá tey eru bundin og óbundin. Á týskum fær bundna navnorðið ikki knýtt ending aftur at sær, men bundna kenniorðið, der, die, das ella die verður sett frammanfyri navnorðið og fallbent. Í hvørfalli stendur grundliðið. Grundliðið er tað ella tann, sum er ella ger okkurt. T.d. Hann er glaður, tí hon bakar pannukøkur. Umsagnarlið til grundlið stendur eisini í hvørfalli. T.d.: Hann er ein góður lækni. Í hvønnfalli stendur tann ella tað, sum nakað verður gjørt við. Vit kalla tað liðið fyri hvønnfalsávirki. T.d.: Hann málar bátin.
Her eru dømi um, hvussu navnorð bendast bundin á týskum:
Tað óbundna kenniorðið [rætta | rætta wikitekst]
Endingin á óbundna kenniorðinum í flestu føllum er júst sum endingin á bundna kenniorðinum. Tó hevur kallkyn í hvørkikyn og hvørfalli í hvør- og hvønnfalli onga ending. Legg til merkis har sum 1 stendur, er eingin ending. Annars eru endingarnar tær somu sum hjá tí bundna kenniorðinum. Tað óbundna kenniorðið ein bendist soleiðis:
[rætta | rætta wikitekst]
Navnorð kunnu vera óbundin (ein bilur) og bundin (bilurin). Tey kunnu vera eintal (bilur, bilurin) og fleirtal (bilar, bilarnir). Á týskum verður bundna kenniorðið sett frammanfyri navnorðið og bent í føllum. Eitt bundið navnorð á føroyskum hevur ending: bátur-in, bátar-nir. Á týskum hevur navnorðið tað bundna eyðkennið frammanfyri: t.d. das Boot, die Boote. Hesi smáorðini nevna vit kenniorð. Navnorð verða altíð skrivað við stórum bókstavi.
Týsk navnorð hava fimm fleirtalsformar:
- -e: t.d.: die Steine, die Probleme
- -er: die Kinder, die Häuser
- -en: die Motoren, die Menschen
- -s: die Chefs, die Autos
- Nullending: die Lehrer, die Arbeiter
Sagnorð[rætta | rætta wikitekst]
Sum á føroyskum benda vit sagnorðini í trimum persónum í eintali og í fleirtali og í fimm tíðum. Vit býta sagnorðini sundur í bólkar:
- Hjálparsagnorðni eru trý: haben (at hava), sein (at vera) og werden (at verða, at gerast).
- Tey veikt bendu eru tey allar flestu.
- Tey sterkt bendu eru umleið 150 í tali, men tey verða nógv brúkt.
- Tey blandbendu eru átta: kennen (at kenna), nennen (at nevna), brennen (at brenna), rennen (at leypa), wenden (at venda), senden (at senda), denken (at tenka) og bringen (at taka við). T.d.: sie kennt - sie kannte - sie hat gekannt.
- Háttarsagnorðini eru seks: sollen (at skula), wollen (at vilja), dürfen (at sleppa), müssen (at noyðast), können (at kunna) og mögen (at dáma). Háttarsagnorðini eita soleiðis, tí tey siga nakað um háttin, mátan. Tey standa vanliga saman við vanligum sagnorðum og ávirka tey. T.d.: “eg má fara”, “tú kanst koma”, “hann vil sova”, “tey duga at svimja”.
Fyrisetingarorð[rætta | rætta wikitekst]
Fyrisetingar eru smáorð, ið sum oftast standa frammanfyri navnorð ella fornøvn og stýra teimum, t.e. gera av, hvørjum falli tey skulu standa í. Nøkur dømi: í hagan, hjá ommu, undir borðinum, til borðs, til Noregs. Fyrisetingar, sum stýra hvønnfalli eru: durch (ígjøgnum), für (fyri), gegen (ímóti), ohne (uttan) og um (rundan um).
Lýsingarorð[rætta | rætta wikitekst]
Lýsingarorðini standa saman við navnorðum og lýsa tey. Tey kunnu standa bæði frammanfyri og aftanfyri navnorðini: t.d. ein grønur frakki. Frakkin er grønur. Á týskum bendast lýsingarorðini ikki, tá ið tey standa aftanfyri, t.e. sum umsagnarlið til grundlið. T.d.: hann er stórur (er ist groß) ella hon er stór (sie ist groß). Men tá ið tey standa frammanfyri navnorðini, bendast týsk lýsingarorð líka nógv sum føroysk: Vit benda lýsingarorðini sterkt og veikt.
Fornøvn[rætta | rætta wikitekst]
Fornøvn eru orð, sum vit seta ístaðin fyri navnorð og nøvn. T.d.: Hvar er Hans? Hann er í býnum. Hann er eitt persónsfornavn. Sum á føroyskum bendast fornøvnini í øllum føllum í eintali og fleirtali.
Tygum (Sie) er fleirtal sum á føroyskum og bendist soleiðis:
Hvørfallsformurin hjá persónfornøvnunum verður ikki so nógv brúktur. Men vit siga tó á føroyskum: til mín, til tykkara, til teirra. Á týskum eitur tað til dømis “Er kam statt deiner" (hann kom ístaðin fyri teg) og “Er nahm sich ihrer an” (hann tók sær av henni).
Sambindingarorð[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
Bøkur[rætta | rætta wikitekst]
- André Niclasen: Týsk mállæra á grundstigi. Tórshavn, Mentunargrunnur Studentafelagsins, 1992. 67 síður.
- André Niclasen: Deutsch schreiben. Tórshavn: Føroya Skúlabókagrunnur, 2001. (74 síður) - ISBN 99918-0-287-8
- Richard Kölbl: Färöisch Wort für Wort. Bielefeld: Reise Know-How Verlag, 2004. (160 síður, við orðalista føroyskt-týskt-føroyskt) - ISBN 3-89416-350-X
Orðabøkur[rætta | rætta wikitekst]
týskt-týskt[rætta | rætta wikitekst]
- Duden: Deutsches Universalwörterbuch - plus CD. Mannheim: Bibliographisches Institut, 2003. ISBN 3-411-71422-0 (1900 síður, 250.000 greinir, upplýsning um orðanýtslu, yrkisøki, stílvirði, bending,... við fløgu). (les meira...)
- Duden: Deutsch als Fremdsprache: Standardwörterbuch. Mannheim: Bibliographisches Institut, 2002. ISBN 3-411-71731-9 (les meira...)
Fleiri upplýsingar[rætta | rætta wikitekst]
- George O. Curme, A Grammar of the German Language, New York 1922.
- Fausto Cercignani, The Consonants of German: Synchrony and Diachrony, Milan 1979, ISBN 88-205-0185-6.
- W. B. Lockwood, German Today: The Advanced Learner's Guide, Oxford 1987, ISBN 0-19-815850-5.
- Anthony Fox, The Structure of German, Oxford 2005, ISBN 0-19-927399-5.
- Wolfgang Krischke, Was heißt hier Deutsch? – Kleine Geschichte der deutschen Sprache, München 2009, ISBN 978-3-406-59243-0.
- Peter von Polenz, Geschichte der deutschen Sprache, Berlin 2009, ISBN 978-3-11-017507-3.
- Ruth H. Sanders. German: Biography of a Language, Oxford 2010.
Ávísingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- dwds.de - Der deutsche Wortschatz von 1600 bis heute. (Orðabók týskt)
- wortschatz.informatik.uni-leipzig.de - Wortschatz-Portal Uni Leipzig (Orðabók týskt)
- duden.de - Duden online - Onlinewörterbuch. (Orðabók týskt)
- bab.la - Language Portal (Orðabók týskt-enskt-týskt)
- German 101 German for beginners and travelers (English)
- Vokabeldatei Färöisch - Deutsch (uml. 4000 orð)
- Färöisch für Touristen (PDF-fila, 68 síður)
- Dict.Leo.org (Orðabók týskt-enskt-týskt)
- free-dictionary-translation.com
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]


text:
UNGT VIRKI 2021: PESTO ÚR ÓKRÚTI VANN KAPPINGINA5. mars 2021
Næmingar á Glasir vunnu Ungt Virki 2021.
Finalan í Ungum Virki hevur verið í SMS í dag, har bólkurin Rávan, mannaður við næmingum av Glasi, er kosin vinnari av Ungum Virki 2021. Rávan er virki, sum framleiðir føroyska pesto, har berandi innihaldið er føroyskt ókrút.
Tilsamans 12 virkir frá Tekniska Skúla í Klaksvík og Glasi luttóku í sjálvari finaluni. Samlaða úrsliti gjørdist, at Rávan av Glasi vann, nummar tvey gjørdust Miriam Jewellery, eisini av Glasi, meðan Optio úr Tekniska skúla í Klaksvík vann triðja pláss. Sera tætt varð millum fremstu plássini.
Í bólkinum Rávan eru Sólvá Magnadóttir, Maria Eriksen og Tóra Mouritsen. Sanna Niclasen og Hansa Holm eru ráðgevarar.
Mynd: Rávan
Bólkurin Miriam Jewellery er mannaður av Miriam Emiliu Christiansen, Petru Arnadóttir Teindal, Unnuri W. á Tórgarði og Bryndis Gaard Kristjánsdóttir. Miriam Jewellery framleiðir silvurprýði, sum lýsa føroysku oyggjarnar.
Mynd: Miriam Jewellery
Í bólkinum Optio eru Maria Göthe Magnusdóttir, Marý Fjallstein Petersen og Maria Müller. Optio framleiðir hjálpartól til fólk við skerdum førleikum í hondunum.
Mynd: Optio
Rávan fekk kr. 5.000 frá Betri samtakinum og atgongd til at luttaka í danska finaluumfarinum, sum verður í apríl. Eisini fær Rávan høvi at umboða Føroyar á Innovatiónsstevnu fyri miðnámsskúlanæmingar í Nuuk í oktober.
Nummar 2 og 3 fingu eisini vinningar, sum Betri letur.
Høvuðsdómari varð Regin W. Dalsgaard. Afturat honum vóru Jónhild Rasmussen, Magni Thomsen, Rói Poulsen, Eva Skeel Nolsø, Vivi Egholm og Ari Langgaard í dómarabólkinum.
Ungt Virki er eitt tilboð til miðnámsskúlanæmingar í aldrinum 15-25 ár, sum ynskja at læra, hvussu tey kunnu menna nýggjar vørur og tænastur frá hugskoti til veruleika.
Tey ungu hava síðani august fingið undirvísing í nýskapan og íverksetan og hava m.a. lært at menna nýggjar vørur og tænastur. Harafturat hava tey fingið royndir í, hvat skal til fyri at stovna og reka egið virki.
Ungt Virki skipar á hvørjum ári fyri íverksetaratiltøkum á føroysku miðnámsskúlunum í samstarvi við m.a. Mentamálaráðið, Vinnumálaráðið, Betri, Vinnuhúsið, Íverksetarahúsið, Hugskotið, Fróðskaparsetrið, SMS, vinnulívið og miðnámsskúlar. Næmingarnir hava fingið ráðgeving frá Betri, Íverksetarahúsinum og Hugskotinum, og fáa harumframt fíggjarligan stuðul frá Betri.
Niðri undir eru nakrar myndir frá tiltakinum.


text:
Sjúrðarberg - mynd Oliver Joensen
Sjúrðarberg velur eisini Marport
Sjúrðarberg velur eisini Marport
Við Marport SCALA forritinum, fær Sjúrðarberg møguleika at brúka allar Marport sensorar á trolinum.
Marport Troleyga kann eisini brúkast sum "Bella sensor" og er í dag ein sera tídningamykil sensor hjá øllum trolarum.
Við Marport Bella sensorinum fær Sjúrðarberg nú eisini betur yvirlit yvur fiska inngongd í troli og síggja beinaveg um undirnetið á bellinum skrædnar og kunnu tí spara sera nógva tíð!.
Eisini hava teir fingið Marport TE/TS sensor sum er tann sensor sum gevur flest upplýsningar á marknaðinum.
Við TE/TS sensorinum sum er troleyga, fáast eisni upplýsningar um trol ferð, vinkul, hita, dýpi, hædd og battarí status.
Fyri at síggja røttu trolferð er sera umráðandið at vinkulin á sensorinum er rættur, um ikki, vísir trolferðin ikki rætt.
Í mun til aðrar trolferð sensorar á marknaðinum sum ikki hava vinkul, ber til við Marport TE/TS sensorinum at verða 100% vísur í at trolferð upplýsningarnar eru rættir, tí brúkarin eisini sær vinkulin á sensorinum.
Fá meira kunning um Marport við at trýsta her...


text:
PCB í føroyskum børnum fær vaksinatiónsverjuna at vikna
Kanningar á Deildini fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu týða uppá, at umhvørviseitur, so um PCB, kunnu tálma virknið í immunskipanini hjá børnum. Hetta stendur í eini grein, sum verður almannakunngjørd í dag, týsdagin 22. august, í tíðarritinum Public Library of Science Medicine. Kanningarúrslitini eru grundað á kanningar av børnum, fødd í 1994 og 1995, og sum eru vorðin kannað regluliga, heilt frá nýføðingum, og nú seinast sum tíggju ára gomul. Hetta kanningarúrslitið vísir, at PCB minkar um tey andevni, sum ætlanin er, at vaksinatiónin skal elva til. Tá børnini vóru 18 mðr. gomul, var ein týðilig minking í andevnisnøgdini í blóðinum, jú hægri PCB í blóðinum var. Her var talan um andevni fyri difteritis. 7 ára gomul vístu andevni móti stívkrampa tað sama, nevniliga minkandi mongd av andevnum, jú hægri útsetilsið fyri PCB hevði verið í móðurlívi. Kanningin er grundað á rættiliga fá børn, 129 í tali. Til tess at fáa størri vissu fyri, at úrslitini eru eftirfarandi, er ein nýggj verkætlan í gongd á Deildini fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu, har ið andevnini og dálkingarevnini verða kannað hjá á leið 600 børnum um 5 ára aldur. Úrslit frá hesi kanning er tó enn ikki til skjals. Um tað vísir seg, at niðurstøðurnar í kanningini eru eftirfarandi, kann tað hava týdning fyri immunverjuna sum heild hjá børnum. Í nógvum samfeløgum, serliga umkring Norðurpólin, er útsetilsið fyri PCB og onnur lívrunnin eiturevni stórt. Hetta merkir, at sjálvt um tálmingin av immunskipanini er lítil, kann árinið á fólkaheilsuna samanumtikið verða stórt. Granskingararbeiðið er fíggjað við peningi frá amerikanska National Institut for Environmental Health Sciences, The US Environmental Protection Agency, Læknavísindaliga Granskingarráðnum í Danmark og Danska Umhvørvisstýrinum. Granskingarverkætlanin er farin fram í einum samstarvi við Ríkissjúkrahúsið í Keypmannahavn, Syddansk Universitet, Harvard School of Public Health og Deildina fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu.
Vinarliga Pál Weihe
yvirlækni


text:
Sum limur í Føroya Arbeiðarafelag fært tú ókeypis sakførara- og rættarhjálp. Hvønn hósdag kl 14:00 – 16:00 ber til at seta seg í samband við sakførara felagsins á tel. 312101, sum kann ráðgeva um løgfrøðilig viðurskifti.
Tú hevur møguleika at spyrja um viðurskifti viðvíkjandi arbeiðnum; men Føroya Arbeiðarafelag vil eisini hjálpa limum sínum í øðrum málum. Tískil bjóða vit eisini limum okkara vegleiðing um onnur viðurskifti, so sum keyp og sølu av húsum, bili, jørð, arvi, foreldramyndugleika, sosial viðurskifti o.s.fr.


text:
Renn og vinn eina dreymaferð fyri alla familjuna
Sunnudagin 1. oktober verður stóra Fólkaheilsurenningin í Klaksvík. Í ár verður á fyrsta sinni skipað fyri heili fimm Fólkaheilsurenningum kring alt landið. Byrjað var í Havn síðsta leygardag og longu dagin eftir var Fólkaheilsurenningin í Runavík.
Vinnið eina familjuferð til Lalandia við Atlantic Airways
Sum nakað heilt nýtt verður eisini ein høvuðsvinningur at vinna í ár. Høvuðsvinningurin er ein familjuferð fyri 2 vaksin og 2 børn til vælumtókta frítíðarplássið Lalandia í Danmark, sum sera nógvir føroyingar vitja á hvørjum ári. Høvuðsvinningurin verður drigin eftir Fólkaheilsurenningina í Vágum 7. oktober, og øll tey, sum hava luttikið í eini ella fleiri av Fólkaheilsurenningunum eru við í hesum dráttinum – so fleiri renningum tú ert við í, betri eru møguleikarnir at vinna høvuðsvinningin.
Umframt høvuðsvinningin verður eisini drigið um ein hóp av vinningum til hvørja einstaka renning. Vinningarnir eru m.a. flogferðaseðlar frá Atlantic Airways, gávukort frá Føroya Shell og Suðuroyar Sparikassa.
Skrá fyri Fólkaheilsurenningina í Klaksvík
Kl. 13.00 – 15.00 – Byrjanarnummar kann avheintast, við inngongdina til Kí-høllina (omanfyri við Bøgøtu) – og luttakararnir fáa hvør sína t-shirt
Kl. 13.00 – 17.00 – Fyribyrgingarráðið, Hjartafelagið, Apoteksverkið o.o. ráðgeva um fólkaheilsu. Tað ber til at mála blóðtrýst
Kl. 14.45 – 14.55 – Upphiting
Kl. 14.55 – 15.00 – Fólkaheilsurenningin verður sett
Kl. 15.00 – 16.00 – Ganga og/ella renna
Kl. 15.30 – 17.00 – Allir luttakarar fáa frukt og leskandi drykkir
Kl. 16.15 – Vinningar verða handaðir
Kl. 17.00 – Tiltakið endar
Fólkaheilsurenning í Klaksvík sunnudagin
Byrjanarnummur fáast við inngongdina í Kí-høllini (omanfyri). Fólkaheilsurenningin byrjar uttanfyri KÍ-høllina í Bøgøtu. Runnið verður oman eftir Bøgøtu, aftanfyri Skýlið og so út eftir Oyravegnum. Tey sum bara skulu renna 2 km venda á Gravarbø – ímeðan tey sum vilja renna 5 km, renna út á Skarðhamar at venda. Á veg heimaftur skullu øll snara til vinstru, tá komið verður til vegin til Norðoyatunnilin, og so renna oman eftir Bøgøtu á málið uttanfyri KÍ-høllina.
Bjørn Kalsø, landsstýrismaður, setur Fólkaheilsurenningina.
Heilsukanningar
Í sambandi við Fólkaheilsurenningina skipa Fyribyrgingarráðið, Hjartafelagið, Apoteksverkið og ymisk áhugafeløg fyri tiltøkum, har tað ber til at gera heilsukanningar, fáa upplýsing og ráðgeving um heilsuna.
Tilmelding
Tilmelding til Fólkaheilsurenningina 2006 fer fram á hesum støðum: á heimasíðuni hjá Frælsum Ítrótti Føroya, sum er: www.athletics.fo, hjá Føroya Shell, tlf. nr. 34 74 00, á deildunum hjá Tryggingarfelagnum Føroyum kring landið og á deildunum hjá Suðuroyar Sparikassa í Vági, á Tvøroyri og í Havn.
Fyrireikarar: Hans Pauli Strøm, landsstýrismaðurin í almanna- og heilsumálum, Ítróttarfelagið Treysti, Føroya Shell, Tryggingarfelagið Føroyar og Suðuroyar Sparikassi.


text:
Tá tú hevur børn, skalt tú fyrihalda teg til nógv samfeløg og skipanir. T.d. barnagarð, skúla, frítíðarskúla, frítíðartilboð, aðrar familjur, lækna, heilsufrøðing og harafturat barnarótikassa, keypa klæðir sum passa, sum tey tíma at fara í, og kom ikki og spyr meg um skógvar! Tey vaksa onkutíð 2-3 støddir í einum! Matpakka... Sunnur og ein tey faktisk eta.
Mammasta fær vitjan av 'No-bullshit' mammuni, og tær kunnu báðar læra hvør av aðrari.
Eg kundi hildið áfram.
Allar hesar ymsu skipanirnar koyra meir ella minni paralelt. Tað er heystfrí skjótt, men eg var ikki nóg skjót at melda dóttrina til frítíðarskúla, ella var eg ikki nóg skjót at biðja um frí frá arbeiði.
Og mítt ynski um at vera "bara eitt pinkalítið sindur sjúk" gekk út. Bara ikki við koronu, men eitt almindiligt krím. Eg má líka viðmerkja, at eg havi eina fatan av krími áðrenn og aftaná koronu. Eg haldi, at krímið hevur samlað sær kreftir, meðan øll hava verið í meir ella minni 90% sprittløgi síðan mars 2020.
Tað sum fyrr var "host - host" -krím, er blivið til "host-okkurt-sum-minnir-um-tyggigummi-frá-lungunum-host"-krím.
Mamman her berjist í løtuni við at halda allar skipanir og samfeløg koyrandi. Eg verði konstant órógvað av umbygging uppringingum við spurningum sum: "Skulu skrúðurnar vera 6mm ella 8mm?"
Næturnar verða órógvaðar av tyggigummi-frá-lungunum, børnum og kettuni.
Vaskiklæðir fylla gólvið. Tey reinu eru í kurvini.
Troytta mamma er ikki til at "messa" við í løtuni, og tá tað hendir, kemur ein onnur kona í meg, sum eg ikki vanliga kenni so væl. Vit kunna kalla hana 'No-bullshit' mamman. Henda mamman tímir ikki at fáast við skipanir ella fólk, sum royna at fáa mammuna inn í skipanirnar aftur. No-bullshit mamman svarar aftur. Hart og kontant.
No-bullshit mamman hevur skeldað í dagstovninum og er førd inn í eina stovu at sissa seg.
Í dag var tað ein ein bókhaldari, sum hoyrdi frá No-bullshit mammuni. Bókhaldarin var í villareiði um eina rokning og ætlaði at greiða No-bullshit mammuni, hvussu skipanin hjá teimum riggaði. No-bullshit mamman vildi ikki læra um skipanirnar hjá tí felagnum í dag og østi seg í telefonini um, hvør var kundin, og hvør var tænastuvinnan.
Mammasta mamman heldur, at No-bullshit mamman skal vera ein góð fyrimynd og ikki øsa seg so. Men kortini er Mammasta mamman eisini glað fyri, at hin er har onkuntíð og ruddar vegin fyri seg og setir krøv til skipanirnar og ikki bert aktar.
No-bullshit mamman lærir. Tú kanst gott siga frá, men hon roynir at læra seg at siga frá á ein sømuligan hátt.
Og akkurát sum børn, so veit Mammasta mamman, at tú lærir best, tá heilin er róligur. So góðu tit, sum hoyra frá No-bullshit mammuni: Orsaka! No-bullshit fer nú at spáka sær ein túr og sissa sinnið.


text:
Brævabókin
Skaldsøgan Brævabókin, sum fyrstu ferð varð prentað í 2010 og kom út í bók í 2011, er við fyrsta eygnakast at síggja til ein rættiliga einføld søga um Hana og Hann, um Sasjenku og Volodenka, eitt brævaskifti millum tvey ungfólk. Men lesarin fær helst skjótt ein varhuga av, at hetta er fløktari enn so, at brævaskiftið eins og er ævigt millum tvey elskandi ungfólk. Hvørji eru tey? Hvørjum skriva tey brøv?
Keypir tú fyri meira enn kr 500 verður vøran flýggjað tær ókeypis við dyrnar!
Tænastan er fyri vørur, sum verða sendar innanlands.


text:
Hygg at hesum filmi á talvuni. Filmurin er lýsing hjá einum valevni til løgtingsvalið í 2015.
1 Hvønn flokk umboðar valevnið?
2 Hvussu ber valevnið boðskapin fram?
3 Hvat er endamálið við filminum?
4 Hvør er við í filminum og hvør er støðan?
5 Greið frá leiklutunum í filminum.
6 Greið frá, hvussu ljósið er brúkt í filminum.
7 Hevur tú sæð aðrar flokkar brúka hesa støðu, sum filmurin byggir á?
8 Met um, hvønn málbólk flokkurin ætlar at náa.
9 Gev karakter og grundgev.
Hygg at hesum filmi, sum er gjørdur til løgtingsvalið í 2015.
1 Hvønn flokk umboðar valevnið?
2 Hvør er boðskapurin, sagdur í einum setningi?
3 Hvussu ber valevnið boðskapin fram?
4 Hvat er endamálið við hesum filminum?
5 Greið frá samskiftisstøðuni: Hvør er við í filminum? Met um, hvønn málbólk valevnið tosar við.
6 Gev karakter og grundgev.
Lesið henda tekst frá bispi um fólkakirkjuna og løgtingsvalið, sum var í 2015. Greinið, hvat prestur sigur.
1 Kannið eftir, um nøkur orsøk er til, at bispur henda dag skrivar júst henda tekst.
2 Er teksturin ein kunngerð, tíðindi ella vinaráð?
3 Greiðið frá, hvør munur er á tílíkum tekstum.
Siður er, at politiskir veljarafundir enda við tjóðsanginum. Her er ein upptøka av tjóðsanginum á ólavsøku í 2011.
1 Hvønn týdning hevur sangurin, tá hann verður brúktur á ólavsøku og at enda partapolitiskar veljarafundir við?
2 Verður Gud nevndur í sanginum?
3 Kannið eftir um sangurin stendur í sálmabókini ella nakrari aðrari sangbók, sum samkomur brúka.
4 Tá bispur sigur, at kirkjan ikki er partur av valstríðnum, hví verður so hesin sangur brúktur á veljarafundum? Kundi ein annar sangur verði brúktur at enda partapolitiskar veljarafundir við?
5 Kundi ein annar sangur, sum ikki nevnir Gud, verði brúktur sum tjóðsangur?
6 Kennir tú onnur høvi, har tjóðsangurin verður brúktur?
Temasíðan er um løgtingsval og fólkastýri.
Málbólkurin er lærarar og næmingar í miðdeild og hádeild í fólkaskúlanum.


text:
Prísir á tænastuveitingum
Hagstova Føroya almannakunnger í høvuðsheitum hagtøl á heimasíðuni.
Nógv venda sær tó til Hagstovuna eftir upplýsingum - bæði slíkum, sum longu eru almannakunngjørdir og slíkum, sum ikki hava verið frammi fyrr. Fyrispurningar, sum kunnu avgreiðast í eini handavending, verður ikki tikið gjald fyri, men krevur fyrispurningur meira tíð enn hálvan tíma, verður avgreiðslugjald tikið.
Seruppgerð - 780 kr/tíma (min. hálvur tími á 390 kr.)
Veitingar av hagtalsuppgerðum, sum ikki finnast tøkar í hagtalsgrunninum á heimasíðuni, kunnu krevja serliga uppseting ella samanseting av hagtølum. Kravfesting og tíðarnýtsla verða avtalað. Tímaprísurin fyri seruppgerðir er 780 kr. Tíðarnýtsla liggur til grund fyri kostnaðinum fyri veitingina. Verður sama uppgerð veitt fleiri ferðir ella fleiri brúkarum, verður tíðarnýtslan minni pr. veiting og gjaldið tí lægri fyri hvørja veiting.
Sertænasta - 920 kr/tíma
Hagstovan kann eisini veita greiningar, forsagnir og aðrar sertænastur móti gjaldi. Kravfesting og tíðarnýtsla verða avtalað eftir tørvi. Tímaprísurin fyri tílíkar sertænastur er 920 kr.


text:
Finskt mál
Finskt mál er málið í Finnlandi og er minnilutamál í Svøríki. Um 5,2 milliónir fólk tala finskt [1], sum nú er, og støðan hjá finskum er betri enn nakrantíð áður. Nú á døgum verður finskt nýtt í øllum hugsandi viðurskiftum, bæði skipaðum og óskipaðum. Tá ið Finnland fór inn í ES, gjørdist finskt eitt av almennu málunum í Evropasamveldinum. Í Svøríki hevur finskt støðu sum alment viðurkent minnilutamál.
Finskt er av uralsku málættini, ein kløn og støkkin keta av málum, sum røkkur frá eystursjóvarstrondini heilt til Jenisej-ánna og Taimyrhálvoynna í Sibiria. Finskt minnir um estiskt, men har er eisini skilskapur við sámisku málini. Í bæði finskum og sámiskum kann en til dømis skapa long orð við at leggja bendingar aftrat stovninum.
SøgaEdit
Søgugongdin í finskum eftir frumfinska tíð verður býtt sundur í fimm.
- Fyrsta skeiðið er fornfinskt frá fyrstu túsund árunum eftir okkara tíðarrokning. Longu tá verður støði lagt undir fyrsta málføraskilnaðin.
- Annað mentanarsøguliga týðandi skeiðið var tað miðaldarfinska. Miðøldin í Finnlandi verður roknað frá umleið 1150, haðani elstu skjølini eru um finsk viðurskifti. Finnland gjørdist í miðøldini ein partur av svenska ríkinum og varð lagt undir svenska lóg og svenskan stjórnarsið. Finskt hevði ikki støðu sum alment umsitingarmál og lógarmál, men hentari var í vissum førum at nýta finskt.
- Tað triðja menningarskeiðið, gamalt skriftfinskt, tók við í 1540-árunum, tá ið trúbótin kom til Finnlands. Við trúbótini fylgdi tann meginregla, at fólk skuldu kunna taka Guðs orð til sín á móðurmálinum, og var einki skriftmál frammanundan, mátti tað skapast nú. Mikael Agricola, sum seinni gjørdist biskupur í Åbo, týddi og læt prenta tær fyrstu finsku bøkurnar. Teirra millum var Nýggja Testamenti, sum kom út í 1548, tann týdningarmesta. Øll Bíblian varð týdd til finskt í 1642.
- Eitt nýtt skeið í søguni hjá finskum, tað eldra nútíðarfinska, tók við í 19. øld. Svøríki misti Finnland til Russlands í 1809 og Finnland gjørdist eitt sjálvstýrandi stórfúrstadømi undir Russlandi. Umsitingarmálið var framvegis svenskt. Men reist vórðu alt meira tilvitandi krøv um, at finskt skuldi hava størri rætt. Eisini sjálvum málinum varð litið at við øðrum eygum enn áður. Tey vesturfinsku málførini vórðu roknað sum oyðiløgd av sterku ávirkanini frá svenskum og leitað varð eftir nýggjum fyrimyndum fyri skriftmálinum í teimum reinaru eysturmálførunum.
- Fimta menningarskeiðið hjá finskum, nútíðarfinskt, verður roknað frá 1880-árunum og frameftir. Eftir tað eru ongar víðgongdar broytingar við atliti at bygnaðinum í finskum, men menningin hevur verið spøk og í samsvari við broytingar í umheiminum, tó er málnýtslan og áskoðanin á hana broytt munandi.


text:
Hesin teksturin hóskar væl at siga fyri næmingunum. Fortel við egnum orðum, og nýt søguna sum dømi, meðan tosað verður um evnið.
Hugskot: Søgan kann gerast til leik. Næmingarnir kunnu leggja afturat og finna upp á, hvat hendi, eftir at maðurin kom aftur til ta vísu konuna. Segði hon kanska nei? Fekk hann okkurt annað? Lærdi hon hann okkurt?
Eingin veit við vissu, nær søgan er skrivað, ella hvaðan hon stavar.
1. Hvat var tað, sum fjakkarin vildi fáa frá tí vísu konuni? Gjørdi tað nakran mun, at hon gav honum steinin uttan at ivast? Hvat man konan hava hugsað, tá hon gav honum steinin? Hvat hugsa vit, tá vit geva øðrum gávur?
2. Um konan ikki hevði vitað, hvussu virðismikil steinurin var, hevði tað tá verið eins heiðurligt av henni at givið fjakkaranum steinin? Var tað ikki eitt sindur sjálvsøkið av fjakkaranum at biðja konuna geva honum steinin? Átti hann ikki at hugsað, at konan hevði uppiborið at eiga steinin sjálv?
3. Fjakkarin gav konuni steinin aftur, tí hann helt, at hon kundi geva honum nakað enn meira virðismikið. Hava tit nakrantíð fingið okkurt betri í býti fyri eina gávu?
4. Hví mátti fjakkarin geva konuni steinin aftur fyri at kunna fáa tað, sum vísa konan átti í sær? Kundi hann ikki havt varðveitt steinin og roynt at lært seg hetta sjálvur? Er fjakkarin eins vísur og konan, av tí at hann ber henni steinin aftur?
5. Fjakkarin vildi hava, at hin vísa konan gav honum tað, sum hon átti innan í sær. Men hvussu kunnu vit geva nakað frá okkum, sum er í okkum – missir konan tað so? Hvussu kann mann vita, hvat er í einum øðrum menniskja?
6. Halda tit, at vit kunnu læra nakað av fjakkaranum? Hvat?


text:
Nattergalens sang
Í bókini greiðir høvundurin frá harðrendu søguni um, tá hon í meira enn tvey ár sat fongslað í eini bingju í heimlandi sínum Eritrea.
Hennara brotsverk var at boða sína trúgv á Jesus gjøgnum talu og sang, og at hon sýtti fyri at avnoktað sína trúgv.
Hon livdi undir sera vánaligum umstøðum og eisini varð hon pínd, men hon helt á við at lovsyngja Gudi, og við at eggja hinar fangarnar, hóast tað førdi við sær harðari og longri revsing.
Frásøgnin er ein áminning um, at vit ikki eiga at taka okkara frælsi sum nakað sjálvsagt, men brúka okkara frælsi til Guds æru.
Rithøvundur: Helen Berhane og Emma Newrick
Forlag: Fokal
Útgivin: 2021
Blasíður: 147


text:
Gevið sílunum ein kjans!
2021-06-21 14:46
Rúm eigur at vera fyri føroyskari framleiðslu av sílum! At lata fleiri tíggjuára arbeiði við kynbøting og menning av serføroyskum sílastovni fara fyri bakka, tykist órímiligt og óskynsamt.
Seinastu dagarnar hevur ljóðað, at føroyski sílastovnurin verður tikin av med alla. At tað ikki hevur borið til at finna hesi spennandi framleiðlsu rúmd, um ikki annað, so sum eina nisjuframleiðslu, er trupult at skilja.
Tað hevur týdning, at vit halda møguleikanum opnum fyri, at onnur fiskasløg enn laksur kunnu alast í Føroyum. Hetta sást eitt nú skilliga, tá ILA fyri nøkrum árum síðani herjaði, og jarðlegði laksaalingina fyri eina tíð. Herviliga laksasjúkan rein ikki við sílini, sum tá svumu í firðunum. Hetta kann eisini vera galdandi fyri aðrar fiskasjúkur, eins og ILA kann koma aftur. Sílaaling kundi tí møguliga verið við til at avmarka sjúkuspjaðing í teirri sera intensivu laksaframleiðsluni.
Tá nýggja alilóggávan kom á vári 2018, skrivaði samd vinnunevnd í álitið at: “... verandi lógarkarmar geva landsstýrismanninum heimild at skapa grundarlag fyri sílaaling, uttan at tað ger seg inn á verandi laksaaling. Tað er ein fyrimunur at hava eina fjøltáttaða aling, har rúmd er fyri eitt nú nisjuframleiðslum”.
Og í samgonguskjalinum hjá núverandi samgongu stendur: “Stuðlað verður undir møguleikarnar fyri framleiðslu og menning av føroysku laksa- og sílastammunum og føroyskum loysnum í alivinnuni sum heild” og víðari, at tey vilja arbeiða við “menning, vøkstri og fjølbroytni av alivinnuni”. Sostatt eigur so ríkiligt av politiskum vilja at vera til at tryggja sílunum eina framtíð. Og er viljin har, so eigur politiski myndugleikin at finna vegin!
Í samrøðu við útvarpið nevndi landsstýrismaðurin, at Kaldbaksfjørður ikki er væl egnaður til hesa aling. Og tað er helst rætt, um vit tosa um aling í teirri mongd og umfangi, sum svimur í laksaringunum í dag. Men kundið ein meira avmarkað framleiðsla ikki borið til? Við teimum møguleikum, sum í dag finnast til at fínsíla og sóttreinsa frárensluvatn, átti so avgjørt heldur ikki at verið útilokað við alistøð á landi.
Við hesum orðum ein staðilig áheitan á landsstýrismannin í vinnumálum um at seta seg niður saman við vælhugsandi knokkum og finna eina góða loysn, so føroyska sílinum verður lív lagað.
Bjørt Samuelsen
løgtingskvinna
Tjóðveldi


text:
Heim & Skúli
Rudolf vitjar
Í dag fingu vit forkunnuga og gleðiliga vitjan
Tá næmingarnir møttu í morgun, vóru nøkur, sum beinanvegin løgdu merki til at vit høvdu fingið serstaka vitjan: Rudolf var komin til Kaldbaks at vitja í skúlanum.
Beinanvegin varð gittarin tikin fram og vit høvdu eina góða sangløtu inni í Stórustovu. Væl varð sungið og dansað.
Og av tí at hann eisini hevði tikið sólina við vóru vit úti og hugnaðu okkum í góða veðrinum. Men hann hevði meiri við enn seg sjálvan og gittarin: Grønar keks og saft, sum vit ótu úti.
Matpakkin varð eisini etin úti í dag.
Ein deiligur dagur, sum nærum allur fór uttandura við spæli og hugna.


text:
Ringo Starr
Ringo Starr (veruligt navn: Richard Starkey) var føddur í Liverpool 7. juli í 1940. Blaðungur fór hann at spæla trummur, og tá ið rock and roll tónleikurin rakti Bretland vóru boð eftir trummusláarum. Júst sum hinir Beatlarnir fór Ringo til Hamburg í Týsklandi at spæla fyrst í 60'unum. Bólkurin hann spældi við í kallaðist Rory Storm and The Hurricanes.
Til er upptøka av Ringo frá 1960, har hann spælir trummur á nøkrum sangum, sum ein, ið kallaðist Lu Walters sang. Millum sangirnar vóru bluesklassikarin hjá George Gershwin Summertime frá musikalini Porgy and Bess. - Hesi løg eru tó ongantíð útkomin alment, so tað elsta vit hava, har Ringo kann hoyrast handan trummurnar er upptøkurnar av Love Me Do og Besame Mucho frá 11. september 1962, ið komu út á Athology 1 fløguni hjá The Beatles í 1995.
Ringo Starr hevur verið kallaður hin hepnasti maðurin í show-biz, tí hann kom við í The Beatles beint sum klárt var hjá teimum at fara á flog; men eingin væntaði nakað av honum reint tónleikligt, tá ið Beatlarnir góvust. Hann hevði tó nøkur stór hitt í 1971 - It Don't Come Easy - og í 1972 - Back Off Boogaloo - umframt tað sera væl móttiknu LP'ina Ringo frá 1973, sum John Lennon, Paul McCartney og George Harrison allir skrivaði sangir til og spældu við á.


text:
KEYPSTREYTIR
Allir prísir er í føroyskum krónum (DKK), íroknað 25% mvg, um ikki annað er tilskilað. Fyrivarni verður tikið fyri prísbroytingum, prentvillum og útseldum vørum.
Bílegging:
Bílegging fer fram á nethandil okkara. www.einfaltlist.fo
Váttan fyri móttøku:
Tá ið bílegging er gjørd, fáa tygum sendandi váttan fyri móttøku av bíleggingini.
Gjalding:
Tann samlaði prísurin kemur fram á síðuni, tá ið tú bíleggur á heimasíðuni, gjaldast við gjaldskorti eller gávukort.
Gev gætur, at tilboðsplakatir kunnu ikki keypast við gávukort (sum eru keypt á tilboð)
Vørulating:
Plakatirnar verða sendar í haldførum papprørum. Sent verður við Posta ella koyrdar út við bili í Tórshavn – í seinasta lagi tríggjar gerandisdagar eftir móttøku av bílegging.
Um tygum avheinta keypta vøru á okkara skrivstovu-staði, má hetta avtalast framman undan.
Postgjald:
Postgjaldið á 35,- kr. verður lagt afturat prísinum fyri hvørja sending.
Um ordrin skal sendast til Europa er postgjaldið 55,- kr.
EiNFALT 'list' tekur ikki ábyrgd av møguligum seinkingum hjá Posta.
Um tínar vørur eru skaddar, tá ið tú fært tær, eigur tú beinanvegin at siga okkum frá, so vit kunnu seta okkum í samband við Posta.
Iðranarrættur:
Til ber ikki at býta eina vøru um, tí prentað verður bert út frá einstaka keypsordranum. Tú kanst tó altíð fáa eina nýggja plakat (ta somu), um hon er skadd í postinum, vit hava prentað skeivan lit ella stødd, ella feilur er í prentinum. Í so fall kanst tú innan 14 dagar eftir móttøku seta teg í samband við okkum á handil@einfalt.fo við ordranummari og siga frá feilinum.
Gávukort:
- Gávukort kunnu ikki latast inn aftur.
- Gávukort, ið eru keypt upp á tilboð, (bert galdandi til keyp av plakatir) kunnu ikki brúkast til at keypa tilboðsplakatir eller aðra vørur fyri.
Sersnið:
Allar okkara talvur við persónligum upplýsingum eru í bólkinum Sersnið og kunnu tí ikki býtast um ella latast inn aftur.
Rammur:
Vit taka ikki rammur aftur, men plakatin kann verða býtt um til eitt annað myndaevni.
EiNFALT, Purkugerði 3a, 100 Tórshavn, Føroyar.
Trúnaður:
Upplýsingarnir; navn, bústaður og t-postur, ið tú sendir okkum, verða goymdar í trúnaði.
Vit nýta teir bert til at senda tær vøruna og annars at geva tær upplýsingar um hana.
Prenting:
Allar okkara plakatir verða prentaðar í Føroyum
Alt okkara prenttilfar er Svanamerkt
Litir:
Tað er ikki altíð, at litirnir sæddir á skermi eru teir somu somu sum á prenti. Høvuðsorsøkin er vanliga, at skermurin kann hava ymiska ljósstyrki.
mvh
Miriam
EiNFALT ’list’, Purkugerði 3a, 100 Tórshavn
Eru aðrir spurningar, send so ein t-post til okkum á handil@einfalt.fo :)


text:
Oyggjaleikaúttøkan stendur beint fyri framman, og á Tórsbreyt hava tey herjað á við kappingum hesar seinastu vikurnar fyri at røkka krøvunum um at sleppa við til Jersey. Veður og vindur argar nógv hesar dagarnar, men onkuntíð kann vindurin vera góður. Dugir tú at gagnnýta vindin, kanst tú fáa klingruna at flúgva væl í mótvindinum. Tað var júst tað, sum Hallur Simonsen megnaði í gjárkvøldið, tá hann kastaði klingruna heilt út á 43,71 metrar, smáar tveir metrar longri enn oyggjaleikakravið! Heilar fýra ferðir kom Hallur út um 40 metrar, og er hetta nógv tað besta kastiavrikið hjá Halli.
Hallur Simonsen kastaði í gjárkvøldið 43,71 metrar, og setti eitt stórt persónligt met! (mynd: Hvirlan)
Vit hava eisini sæð fleiri góð úrslit í 100 m spurtinum og kanska serliga frá teimum trimum Hvirlunum Tummasi Napoleon Arge, Aldu S. Lamhauge og Rúna Jacobsen. Men oftast hava góðu úrslitini verið væl hjálp av undanvindi, men um vikuskiftið gjørdust umstøðurnar næstan fullkomnar. Alda var óheppin at fáa 1,3 ímóti, men megnaði kortini at renna teir 100 metrarnar uppá 13,59 sekund. Hetta er klárt skjótasta føroyska tíð, sum er mátað við el-tíðtøku. Bert hondstoppaða tíðin og føroyska metið hjá Elin Rasmussen tekur úrslitið hjá Aldu.
Tinna Berg Jørgensen og Alda S. Lamhauge. Alda eigur nú føroya skjótastu góðkendu el-tíð nakrantíð! (mynd: Hvirlan)
Tey hava eisini kappast dúgliga í trístøkki. Serliga Tórur Mortensen og Edna Maria Debes eru nær við oyl kravið. Miðteinarennararnir úr Bragdinum og Treysti hava eisini roynt seg, og ætla at gera onkra royndina afturat. Men tey skulu nú til at skunda sær, tí nú eru bert fýra dagar eftir at kappast í.
Gevið gætur: Evstamark fyri at klára úttøkukrav er sunnudagin 26. apríl! (og ikki 30. apríl, sum tað hevur staðið undir krøvunum.)


text:
Næstan útselt um Skopunarfjørð
Nógvir av gestunum, sum hava vitjað í Sandoynni á hvítusunnu, fara norðaftur í dag.
Umframt tað, at hetta er eitt av teimum longu vikuskiftunum, so hava eisini aðrar orsøkir verið at vitja í Sandoynni hetta vikuskifti.
Samkoman í Vón hevur havt hvítusunnustevnu í Skopun, konfirmatión var hvítusunnudag og leygardagin var djóradagur í Húsavík.
At fleiri fólk enn vanligt hava vitjað í Sandoynni sæst eisini á bíleggingarskipanini hjá Teistanum. Tað er útselt til allar túrarnar uttan kl 22.30, har tað í skrivandi løtu eru nøkur fá pláss eftir.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Ákærdur fyri 41 kynslig brotsverk
Føroyingurin varð handtikin tíðliga í heyst og situr í varðhaldi í Danmark. Maðurin er ákærdur fyri at hava viðvirka til neyðtøku og annan kynsligan ágang móti einum 4 ára gomlum dreingi.
Maðurin skal hava eggjað eini 42 ára gamlari kvinnu at gera seg kynsliga inn á 4 ára gamla sonin, sum kvinnan eigur. Hann er komin við ráðum og leiðbeining og hevur eggjað mammuni til kynsligan ágang móti syninum, og í ávísum førum hava hann og mamman havt felags fatan av, hvat mamman skuldi gera við sonin.
Talan er um 41 ákærur.
Kvinnan varð dømd
42 ára gamla mamman varð fyrr í hesum mánaðinum dømd 3 ár og 9 mánaða fongsulsrevsing fyri millum annað at hava neyðtikið sonin.
Kvinnan, sum er ættað úr Charlottenlund, játtaði seg seka, í tíðarskeiðnum frá juni til september í fjør, millum annað at hava roynt at neyðtikið, fyri at hava neyðtikið á annan hátt enn samlegu, fyri blygdanarskemd - sum alt er gjørt móti 4 ára gamla syni hennara, og fyri at gera upptøkur, liggja inni við og senda víðari barnapornografiskt tilfar, stendur í dóminum, sambært rættinum í Lyngby.
Noktar seg sekan
Føroyingurin er ákærdur fyri brot á grein 216 í revsilógini, sum er um neyðtøku, grein 23, sum er um at hava eggjað og komið við ráðum, og grein 232, sum er um blygdanarskemd.
Sambært donskum miðlum noktar 42 ára gamli føroyingurin seg sekan í ákærunum.
Enn er dagur ikki ásettur, nær málið kemur fyri rættin.
Sí eisini


text:
Í 19. øld var tað so, at fleiri niðursetubygdir vóru grundaðar í Føroyum, og var Lopra ein av teimum.
Søgnin sigur, at írar búðu í Sunnaru helvt av Suðuroy, áðrenn víkingarnir komu til landi.
Lopra er bygd í 1834. Fyrsti maðurin, sum setti búgv, var Andreas Thomsen (1778-1853), ættaður úr Bramhúsi í Sumba og kona hansar Sunnuvá Súsanna Niclasdatter (1798-1874), ættað úr Nýagørðum í Porkeri.
Sambært manntalinum 18. august 1834. búgva 5 fólk í Lopra, hesi eru Andreas Thomsen, Sunnuvá Súsanna Niclasdatter, og 3 børn teirra.
Í 1901 byrjaðu norðmenn hvalaveiði í Lopra, her teir eisini bygdu hvalastøð. Hvalastøðin hevði ein týdningarmiklan leiklut fyri sóknina, heilt fram til 1953, tá veiðan eftir stórhvalum minkaði so mikið, at hvalastøðin lat aftur.
Í apríl 2008 búðu 101 fólk í Lopra.
Sumbiartunnilin er ímillum Lopra og Sumba. Tað eru uml. 5 km úr Lopra til Vágs.
Í 90'unum varð bora eftir olju í Lopra, oljan bleiv tó ikki funnin.
Lopranseiðið er ein náttúruperla, har er útsýni ímóti Lopranshólmi, Beinisvørð og Skúvanesi.


text:
Fiskamarknaðurin metir um viku 38
vinna27-09-2021 - 09:26 - Jóanis Nielsen
Samandráttur.
Línuskip. Tveir fiska mest av longu og brosmu og koma helst at landa síðst í vikuni. Ein línubátur kemur inn at landa fyrst ella miðskeiðis í vikuni. Hann hevur mest hýsu og tosk. Hann hevur mest hýsu og longu. Tey flestu frystilínuskipini eru til fiskarí.
Útróður: Streymurin verður harður og veðri verður ikki av tí besta, so tí vanta vit ikki nógvan útróður. Fiskaríið er smáligt. Teir fiska mest av hýsu.
Djúpvatnstrolarar: Annar fiskar kongafisk, meðan hin liggur við bryggju. Vantandi landar hann miðskeiðis í vikuni.
Partrolarar: Tey flestu pørini eru til fiskarí.


text:
Nýt henda snilda reinsikoppin at reinsa tín menstruatiónskopp. Reinsikoppurin kann faldast, so hann er lættur at hava við sær í taskuni ella lummanum.
Soleiðis gert tú
Legg menstruatiónskoppin í reinsikoppin, fyll 3/4 við vatni og koyr í mikroovnin í 3-5 minuttir. Minst til ikki at koyra lokið ordiliga á, av tí at vatnið kann kóka yvir.
Ansa væl eftir, tá tú tekur reinsikoppin úr mikroovninum, tí hann kann vera heitur. Tak í handtakini, tá tú tekur hann úr. Lat vatnið kølna eitt sindur, áðrenn tú tekur menstruatiónskoppin úr.
Nærlýsing
Rúmd: 225 ml
Tolir hita upp til 230°C
Kann vaskast í uppvaskimaskinuni
GG! Menstruatiónskoppur fylgir ikki við. Sí úrvalið her.
Vel toybind of spar pening og burturkast
... til rumpuna, nøsina, hendurnar, andlitið
... til toyblæur, toybind, lappar, svimjiblæði, vát klæði, smyrsl


text:
Krevur gott samskifti millum foreldrini.
Spurningurin um foreldramyndugleika gerst ofta ikki aktuellur, fyrrenn trupulleikar stinga seg upp í samskiftinum millum foreldrini í samband við hjúnabandsslit. Hvør skal hava foreldramyndugleikan á børnunum, hava børnini búgvandi hjá sær, og annars hava endaligu avgerðina um dagligdagin hjá børnunum, skúlagond osv.
Foreldramyndugleiki er eitt juridiskt hugtak, sum knýttir rættindi at sær. Tann, sum hevur foreldramyndugleikan, ræður yvir barninum. Hava bæði foreldrini foreldramyndugleikan, so sum hjún hava tað, eru tey tvey um at ráða. Foreldramyndugleikin er í dag knýttur at hjúnabandinum. Eru foreldrini ikki gift, hevur mamman foreldrarættin, men felags foreldramyndugleiki kann avtalast.
Í Føroyum hevur rættin ikki møguleika at siga at foreldrini skulu hava felags foreldramyndugleika, t.d. tá annar av foreldrunumleggur málið fyri rættin fyri at fáa foreldrarættin einsamallur ella einsamøll. Rætturin má velja og døma antin ella, sí meiri her .
Spurningurin um framtíðar bústaðin hjá børnunum kemur upp í samband við hjúnarbandsslit/separatión, tí á foreldrini skulu taka støðu til framtíðartilveruna hjá børnunum og sambært lógini er tað so, at tey bæði varveita foreldramyndugleikan á børnunum, tey hava felags foreldramyndugleika, uttan so at annar setir krav fam um annað, men tey skulu semjast um hvør bústaðaradressan hjá børnunum skal vera.
Men júst í samband við hjúnabandsslit eru foreldrini ofta í kreppu, samskifti ikki gott, og grundarlagið fyri at tosa um framtíðina vánaligt. Foreldrini tosa ikki nógv saman – og ofta negativt, og kortini er tað so at tey longu tá skulu taka støðu til, hvør skal hava børnini búgvandi fast hjá sær, og soleiðis at hin fær ein samverurætt.
Til eina og hvørja separatión/skilsmissu eigur at vera heft eitt tilboð – evt. eitt lógarfest krav um, at foreldrini møta til konfliktmekling at tosa um framtíðarstøðu teirra í samskiftinum um børnini, líkamikið um kravið er felags foreldrarættur ella ikki.
Felags foreldramyndugleiki setir stór krøv til samstarvsevnini og ábyrgdarkensluna hjá foreldrunum, men eisini tá annað fær foreldramyndugleikan og hitt samverurætt, er framtíðar samskifti av stórum týdningi. Meklingin gevur foreldrunum innlit í, hvørja loysn tey halda, er tann besta fyri tey. Eitt forum fyri samrøðum fyri hjún finst í dag hjá ríkisumboðnum við tí barnaserkønu ráðgevingini, sum tó ikki heilt er tað sama sum konfliktmekling.
Møguleiki er eisini at leita sær sjálvstøðuga konfliktmekling hjá konfliktmeklara. Fleiri eru sum í dag kunnu veita hesa tænasta.
Konfliktmeklingin, hevur ikki til endamáls at fáa foreldrini at finna saman aftur, men at gera tað lættari hjá teimum at avgera, hvussu tey framyvir samskifta best møgulig. Hetta forðar sjálvandi ikki fyri, at tey avgera at royna enn einaferð, og kann eisini gerast úrslitið av einum slíkum fundi, har tey kanska fyri fyrstu ferð hava havt høvi at sett seg inn í støðuna hjá hvør øðrum og skilt, at meiri enn ein sannleiki er um samlív teirra.
Konfliktmeklingin setur fokus á barni, soleiðis at tað sum er best fyri barnið eisini kann gerast besta loysnin fyri foreldrini. Stóra sorgin og trupulleikin hjá foreldrunum nú tey fara hvør til sítt er, at tey nú ikki longur kunnu vænta ella krevja at vera saman við barninum á sama hátt sum áður. Tíðin saman við barninum skal nú býtast millum tvey foreldur, sum ikki longur hava sama bústað. Hetta mugu foreldrini ásanna og ansa eftir ikki at seta henda sín egna miss fram um tørvin hjá barninum – sum er at varveita og eiga tvey foreldur – tó nú undir øðrum umstøðum enn áður.
Felags foreldramyndugleiki byggir uppá samstarv millum foreldrini og er ikki nakað loysunarorð fyri foreldur, sum kríggjast og enn ikki kunnu fáa samverurættin at virka, sum hann skal. Virkar tann avtalaði felags foreldramyndugleikin ikki, so kann hesin avtakast aftur eftir ynski frá øðrum av foreldrunum, men neyðugt er tá við rættarmáli, um semja ikki er.
Nakað annað er, at millumloysnir áttu eisini at verið frá galdandi skipan og til felags foreldramyndugleika, so at tann, sum ikki hevur foreldrarættin, tó hevur størri rættindi enn lógin í Føroyum dag heimilar. Viðkomandi er jú framvegis foreldur og missir við núgaldandi lóggávu flestu rættindi síni yvir barninum uttan samverurættin. Tað vil siga, hevur ikki møguleika at kunna seg um heilsustøðuna hjá barninum, um avgerðir, sum myndugleikar taka um barnið, at samskifta við skúlar og stovnar osv. – um so er, at tann sum hevur foreldrarættin, ikki gevur sítt samtykki.


text:
Okkurt skulu tómar hendur gera
16. mars 2018
Pínligt er tað fyri føroyingar at Tjóðveldi á Christiansborg spyr upp í saman um loysing og sjálvsavgerðarrætt. Hann kundi ikki droymt um at spurt um avleiðingarnar. Man tað vera minnissvinn? Ella eru tað albogarnir, sum koma út ígjøgnum, og fram um tørvin hjá Føroya fólki?
Ómetaliga pínligt er tað fyri føroyingar at hoyra, hvussu tjóðveldismenninir á Christiansborg upp í saman spyrja um sjálvsavgerðarrættin, sum føroyingar longu eiga, og sum er staðfestur hjá ST.
AVGERANDI SPURNINGURIN ONGANTÍÐ SETTUR
Teir spyrja og spyrja, men við vilja verður ongantíð tann avgerandi spurningurin settur:
Hvørjar avleiðingar fær tað fyri føroyingar og Føroyar, um 14. september-samgongan fær sín vilja og loysir Føroyar úr Ríkinum og Ríkisfelagsskapinum?
Lat okkum taka nøkur dømi úr rúgvuni.
• Víðfevnda frælsið, føroyingar hava við ES-passinum, er í vanda. Hetta er tað, sum ger, at føroyingar kunnu arbeiða allastaðni í ES, og at føroyskir sjómenn mynstra allastaðni í Europa. Samgongan vil isolera føroyingar her heima.
• Útbúgvingarmøguleikarnir, SU, lestrarlán, R-frádrátturin og allir hinir fyrimunirnir eru eisini í vanda. Tey pástanda, at norðurlendskir sáttmálar fara at bjarga føroyingum, men hvussu leingi fara teir at standa við eftir loysingina? Útbúgvingartrýstið í Danmark er stórt.
• Alneyðuga samstarvið á sjúkrahúsøkinum broytist við loysingini. Hópin av føroyingum við stórum tørvi á viðgerð og heilsubót verða sendir á Ríkissjúkrahúsið, har ið førleikarnir eru stórir. Hvør hevur hug at sleppa hesum?
• Vit hava stóran fyrimun av felags verjupolitikkinum í Ríkinum, og vit eru automatiskt undir NATO-paraplyini saman við Danmark. At standa uttan sterka verju, meðan russiska bjørnin ýlir, er ikki tað smartasta.
• Føroyar og føroyingar missa eina heila milliard um árið, tá ið loyst verður, um vit leggja ríkisveitingina og rakstrarkostnaðin hjá Ríkinum her í Føroyum saman. Samstundis vita øll, at Føroyar skylda einar seks milliardir krónur. Ein ábyrgdarleys samgonga rindar ikki tað stóra í skuldarholið. Í staðin satsa tey uppá forbrúk og sigarkassar.
Soleiðis kundu vit hildið fram við at reksa upp hópin av fyrimunum, sum Føroyar fara at spæla sær av við, um 14. september-samgongan fær sín vilja ígjøgnum.
”Stjórnarskipanin” er jú fyrsta stigið fram móti loysingini.
EINKI AT TAKA SÆR TIL
Fakta er, at umboðið hjá Tjóðveldi noyðist at finna uppá ymiskt fyri at hava nakað at gera á Christiansborg.
Aftur og aftur er fokus á eina trappu. Enntá í filmi á Norðlýsinum. Vorðið sum stórmál!
So roynir hann eisini at vinna Ríkinum neisir, og tað er einans fyri at seta fokus á seg sjálvan. Egoið er so uppblást, at pláss er ikki fyri øðrum.
Einaferð hoyrdist, at ein katalonskur loysingarforseti skuldi til Føroya. Helst fer tað ongantíð at henda, júst sum við øðrum útbasuneraðum innbjóðingum, ið einki kemur burturúr. Har er ómetaliga lítið at gera.
Nú hevur hann so eisini spurt og spurt til onga verðins nyttu um sjálvsavgerðarrætt.
Fólkatingið og ein røð av forsætisráðharrum virða, at Føroyar – men vónandi hendur tað ongantíð – loysa seg úr Ríkinum og Ríkisfelagsskapinum.
Hóast tað ikki passar í krammið hjá misskilta tjóðveldisumboðnum, so er fráboðan um sjálvsavgerðarrætt farin til ST. Tað er bara fakta.
Okkurt skulu tómar hendur gera.
SAMBANDSFLOKKURIN ARBEIÐIR FYRI FØROYAR
Tjóðveldismenninir á Christiansborg gera bert tað, teir eru settir til: at førka og trýsta Føroyar út úr felagsskapinum og úr Ríkinum. Tað er teirra uppgáva.
Hetta er neyvan tað, ið føroyingar vilja.
Sambandsflokkurin fer beinhart eftir úrslitum á Fólkatingi, og nógv er komið burturúr. Vit samstarva og útvikla Ríkisfelagsskapin.
Tað er rætta kósin.
Edmund Joensen
løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin
RN
Aftur


text:
Endurlýsing: Leys størv í Heimatænastuni í VEKS
Hesi størv eru leys at søkja til:
Heimið á Grønanesi í Vestmanna, sum eisini fevnir um útiøkið í Vestmanna- og Kvívíkar Kommunu.
Røktarheimið á Mørkini í Streymnesi, sum eisini fevnir um útiøkið á Streymoynni við Sundalagið.
Korndalsbýlið á Eiði, sum eisini fevnir um útiøkið á Eysturoynni við Sundalagið og við Gjógv.
Fast starv:
· Sjúkrarøktarfrøðingur til Heimið á Grønanesi, brøk 0,7 – at byrja skjótast til ber.
Tíðaravmarkað størv:
· Heilsurøktari til Heimið á Grønanesi, brøk 0,8 – í tíðarskeiðnum 01.05.2021 til 31.08.2021.
· Heilsurøktari til Røktarheimið á Mørkini, brøk 0,7 – í tíðarskeiðnum 01.05.2021 til 31.08.2021.
· Sjúkrarøktarfrøðingur til Korndalsbýlið, brøk 0,7 – í tíðarskeiðnum 01.05.2021 til 30.09.2021.
Førleikar / krøv
Vit sóknast eftir fólki sum m.a. hava:
· jaligan hugburð til virksemið og sosiala umhvørvið í síni heild, í tøttum samstarvi við leiðarar, fakbólkar, starvsfólkahóp og einstaka borgaran.
· viðkomandi útbúgving og góðkenning og áhuga fyri at menna eldraøkið.
· telduførleika á brúkarastøði.
· koyrikort til persónbil.
Tað er ein fyrimunur um umsøkjararnir hava áhuga fyri:
· persónssentreraðari røkt
· palliativari viðgerð og røkt
· ADL
Vit kunnu bjóða
· fjølbroytt størv.
· jaligt og vinarligt arbeiðsumhvørvi.
· skipaða innleiðslu.
Setanar- og lønarviðurskifti
Setanarstaðið er Heimatænastan í VEKS, við útgangsstøði frá støðunum, sum nevnd eru omanfyri.
Arbeitt verður í skiftandi vaktum.
Størvini verða sett sambært sáttmála hjá avvarðandi fakfelag.
Umsóknir
Skrivlig umsókn við avritum av prógvum, lívsrensli (CV), viðmælum v.m. skal sendast til veks@veks.fo ella til: Heimastænastan í VEKS, Bakkavegur 59, 350 Vestmanna.
Freist
Umsóknir skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi fríggjadagin 7. mai 2021, kl. 12:00.
Nærri upplýsingar um størvini fáast við at venda sær til:
· Miu Pedersen, leiðara á Heiminum á Grønanesi, á telefon 793231.
· Anniku Torbjarnardóttir, leiðara á Røktarheiminum á Mørkini, á telefon 793251.
· Helfrid Kruse Poulsen, leiðara á Korndalsbýlinum, á telefon 793259.
Upplýsingar um VEKS og virksemi okkara, eru á heimasíðuni www.veks.fo


text:
Skrá fyri Føroya Sjómannadag sum verða 13. august til 19. august 2018
Føroya Sjómannadagur hevur til endamál at nøra og varðveita áhugan fyri fiskivinnuni á sjógvi og á landi, og at kveikja áhuga fyri tí, ið hevur við sjógvin at gera. Hetta verður gjørt uppá ein hugnaligan, gevandi og rúsfríðan hátt, so at familjur og fólk í øllum aldursbólkum kunnu njóta gleði av hesum tiltaki. Øll tiltøk á Føroya Sjómannadegi eru ókeyis.
Høvuðsstuðul:
Klaksvíkar Kommuna
&
Norðoya Sparikassi
Skráin fyri Føroya Sjómannadag 2018
FRÍGGJADAGIN 17. AUGUST
18.00
Fiskikapping á Kósabrúnni
Stór fiskikapping á Kósabrúnni fyri bæði gentur og dreingir.
Børnini skulu sjálvi hava tráðu við. Agn verður útflýggja á bryggjuni.
Silvi vitjar og børn og vaksin fáa kakao, sunnkist og góðgæti.
Vinnararnir av sjálvari fiskikappingini fáa fríbilett til Cirkus Baldoni og tinganes frá Damfar. Vinnarnir verða heiðraðir á stórapalli á Sjómannadegnum leygarmorgunin 18. august.
19.00
Stórt Vatnkríggj millum bátar og skip
Skip og bátar leggja at Kósabryggjuni og taka fólk umborð og síðani verður kríggjast millum bátarnar á Vánni. Sløkkilið og bjargingarfeløg úr øllum landinum luttaka í vatnkrígginum.
Silgt verður í ring inni á vánni og kríggið endar tá Sjóverjuskipið Brimhil blæsir tríggjar ferðir við stóra skipslúðurin.
TRYGDARBOÐ:
Allir bátar skullulurta á VHF-inum á Kanal 6.
Silgt verður móti klokkuni runt sjóverjuskipið Brimil
Um Brimil blæsir í lúðurin (eitt langt floyt) undir vatnkrígnum, skullu bátar og skip leggja stilt beinan vegin. Brimil blæsur í gongd aftur við tveimum stuttum floytum.
Vatnkríggji endar við at Brimil heilsar tríggjar ferðir við lúrðinum
ØLL SKULLU VERÐA Í BJARGINGARVESTI.
Øll sløg av skipum og bátum kunnu luttaka í vatnkrígnum. Tey sum ætlað at luttaka verða vinarliga biðin um at boða frá við at ringja til Eyðstein Poulsen, tlf. 217014.
Kaptain Gardar Vatnkríggj
Á vestursíðuni frammanfyri Northern Fish Cold Storage, skipar Kaptain Gardar fyri vatnkríggj fyri smærri børn og teimum, sum ikki ynskja at verða umborð á bátunum.
Kaptain Gardar og aðrir sjórænarar verja seg móti børnum við vatn kanón o.ø..
Tilmelding til fiskikapping og vatnkríggj,
Tilmelding í Norðoya Sparikassa í Klaksvík frá mánadegnum 13. august til fríggjadagin 17. august kl. 15. Í deildini hjá Norðoya Sparikassa fáa børnini ein vatnpistól (avmarkað nøgd).
Øll - bæði børn og vaksin, sum luttaka í vatnkrígnum, kunnu roknað við at gerast dýggj vát og tí er umráðandi, at verða í heitum klæðum.
LEYGARDAGIN 18. AUGUST
09.00
Føroysku træseglskipini og motorbátar hittast á Pollinum og seta segl.
10.00
Seglskipini koma á Klaksvík og leggja at bryggju innast í krókinum við langu-kaj. Westward Ho, Dragin, Brimnes, Norðlýsið og Thorshavn.
10.00 Ókeypis "sjómannavenjing" í Fullpower, Klaksvíksvegur 72
10.30
Merkið vundið á stong
Umboð fyri manning, sum hevur longstu leið til Føroya Sjómannadag, heysar Merki í húnar hátt meðan Tjóðsangurin verður sungin.
Tá tjóðsangurin er sungin er borðreitt við Kaffi, Te, Kakkao, Sjómannabolla og vinarbreyði á bryggjuni.
10.45
Jógvan Skorheim,
borgarstjóri, bjóðar vælkomin.
Høgni Hoydal,
landsstýrismaður í fiskivinnumálum, setur Føroya Sjómannadag og handar bestu skipum og bátum í Føroyum, heiðursmerki.
Skipalista-Kvissin.
Undankapping til stóru finaluna í spurnar kappingini hjá Skipalistanum, sum verður á stóra pallinum kl. 15:15.
Vinnararnir fáa Gávubræv sum er flogferðaseðil frá Atlantic Airways (FØ/DK)
Eftir skipalist-Kvissin
fara Harmonikutónleikarar, frá Fuglafjarðar Harmonikufelag, spæla kend løg í stóra tjaldinum.
11.00 – 18.00
Listaframsýningar.
Lydia Petersen og Magna Auðunsson sýna fram í stóra tjaldinum.
Edward Fuglø hevur opið atelier í gomlu Sýslumans húsunum.
11.00-16.00
Norðoya Fornminnasavn opið
11.00 – 19:00
Rógving fyri børn og ung á flakum í grunnum hyli á bryggjuni.
11:00 – 17.00
Sjórænaraskip og bátar leggja at bryggju og sigla túrar við børnum.
Kaptain Gardar & Stampi skipa fyri SKEIÐI FYRI LÍTLAR SJÓRÆNARAR .
Børn undir og í skúlaaldri kunnu royna sýni kynstur sum Sjórænarar.
Øll, sum klára royndirnar, fáa eitt diplom frá Kaptain Gardar & Stampi.
11.00 – 17:00
Vilt á sjónum:
Uppliving fyri lívið – bæði fyri børn og vaksin
- Túrar við speedbátum, sum ganga 70 míl. …. ÓKEYPIS!!!
- Royn teg hangandi afturúr speedbátum, sitandi á luftpútum…..ÓKEYPIS!!!
11.00 – 17:00
UMBORÐ Á WESTWARD HO verða tveir mans ílatnir føroyska húgvu, skipstroyggju, stivlar/tuflur og vøttir - hjálpa fólki at hála t.d. fokkuna ella mesanin - upp og niður, leggja undir lippuna, halda tørn og seta fast á kuffilnaglan. Síðani at gera fallið upp.
UMBORÐ Á SKÚLASKIPINUM DRAGIN verður Kahúttin rigga um til skúlastovu við øllum tólum og undirvísingartilfari, sum næmingarnir vanliga nýta. Greitt verður frá, hvussu vit ígjøgnum árið nýta skúlaskipið til undirvísing. Eisini ber til at heysa okkurt segl upp og niður.
12.00
Føroyameistarakapping – Vinda hespur upp í noða. Kappingin er fyri pør.
Tilmelding á pallinum.
Føroyameistarin vinnur eina nátt fyri tvey á Hotel Hafnia + tinganest frá Damfar
Silvurvinnarin fær tinganest frá Damfar
Bronsuvinnarin fær tinganest frá Damfar
13.00 – 19.00
FØROYA ÁTILIGASTA FISKABORÐ
----
Fish & Chips frá JFK
JFK bjóðar aftur í ár Fish & Chips á Sjómannadegnum.
Fiskurin er fyrstafloks toskur frá Gadus, meðan chipsini verða framleidd úr nýggjum eplum úr Onglandi, sum eru serliga væl egnaði til endamálið.
Kokkar eru brøðurnir Gavin og Craig Lewis, sum eisini hava verið við undanfarin ár. Teir koma frá matstovuni Lewis’s Fish & Grill, sum teir júst hava stovnað í London. Afturat kokkunum Gavin og Craig Lewis kemur kokkurin Pete Calvert, sum í ár varð kosin ”Young Fish Frier of the Year 2018” í Stórabretlandi.
JFK hevur sostatt útgjørt seg væl at servera Fish & Chips til allar gestirnar á Sjómannadegnum. Fyri at stytta um tíðina í bíðirøðini, kann hvør persónur í mesta lagi fáa fýra portiónir.
Føroya Bjór bjóðar sodavatn og vatn afturvið.
Opið verður frá kl 13, og so leingi sum fólk ynskja at fáa Fish & Chips.
-----
Bakkafrost á Sjómannadegnum
Vit á Bakkafrost eru errin av okkara vælsmakkandi og heilsugóða laksi, aldur á føroysku firðunum.
Á Sjómannadegnum fara vit at borðreiða við ókeypis smakkiroyndum, á dekkinum umborð á M/S Rólant.
Legg leiðina framvið og royn hesar leskiligu, men heldur øðrvísi smakkiroyndir.
Hesar fara vónandi at geva tær íblástur til aðrar laksarættir.
-----
Samtakið Christian í Grótinum bjóðar Makrel.
Á sjómannadøgunum í ár hava vit valt at gera ein rætt við heittroyktum makreli, sum verður royktur á staðnum og eftir ætlan borðreiddur flógvur.
Afturvið er ein eplasalat og nakað av súltaðum reyðleyki.
Makrelurin er fiskaður í juli 2018 og er rætturin vit bjóða í ár enn eitt dømi um hvussu vit kunnu eta fyrstafloks makrel fiskaður á leiðunum runt Føroyar.
Omaná bjóða vit kaffi og eina rabarbu desert frá Bakaríinum.
-----
Grinda buffé við stóra tjaldi
Kóka fesk grind, spik, eplir við sterkun sinoppi afturvið.
Grillaðir grindabúffar, við rómaeplum.
----
13.00 – 17.00
Opið skip umborð á danska sjóverjuskipinum Hvidbjørnen. Manningin vísur runt og bjóðar pannikøkur, kaffi og saft.
13.00 – 17.00
Opið skip umborð á Brimli. Manningin bjóðar heitar vaflur og Kakao.
13.00 – 17.00
Opið skip umborð á rannsóknarskipinum hjá Havstovuni, Magnus Heinason. Granskarar sýna fram royndarstovur og ymiskt annað áhugavert. (Av tí at Magnus Heinason hesa tíðina av árinum ger ymiskar royndir verður ikki greitt fyrr enn á Sjómannadegnum um skipið luttekur)
(Luttøkan á Sjómannadegnum er treyta av at Magnus Heinason verður liðugur við yvirlitstrolingarnar)
13.00 - 17.00.
Opið hús á Looknorth.
Til ber at síggja hvussu framleitt verður EPS (flamingo) og hart plast.
Víst verður runt á virkinum og Looknorth bjóðar kaffi og vaflur.
Høvið verður eisini at uppliva nýggjastu framleiðsluna av føroyskum leypum. Eisini ber til at keypa leypin.
13.00 - 17.00
Vardi verkstaðurin á Brekku og virkis- og tilhaldsstaðið, Gloym meg ei, sýna fram í café-ini hjá Looknorth.
13.00 - 17.00
Ókeypis kramarísar.
Føroya Sjómannadagur bjóðar ókeypis kramarísar til børn og vaksin.
13.00 – 17.00
Norðoya bjargingarfelag hevur opið skip umborð á bjargingarbátinum Ziska
13.00 – 17.00
Blái króssur deilir ókeypis ballónir út til børn.
13.00 – 17.00
Silvi skipar fyri fiskidammi í stóra tjaldinum.
13.15
Skera upp grind
Grindamanna Felagið vísir hvussu hvalir verða skornir upp.
Frásøgumaður greiður frá baði á føroyskum og enskum.
13:15
BUBU á Stóra palli:
Kendi klovnurin BUBU ætlar sær at luttaka í bjargingarroynd í Klaksvík á Sjómannadegnum.
BUBU fer á pallin á sjómannadegnum, og fer at syngja og undirhalda og kanska avdúka at hann er hin 10.indi sum fær menningarkvotu, soleiðis at BUBU makrelsalat og BUBU sild kann koma á marknaðin. Eftir at BUBU hevur undirhildi og sungi, so ætlar hann sær mitt út á Vágna í Klaksvík, soleiðis at hann kann luttaka í stóru bjargingarroyndini ið verður.
13.30
Bjargingarroynd við Tyrluni hjá Atlantic Airways og Norðoya Bjargingarfelag.
Samstundis hevur Klaksvíkar Sløkkilið venjing.
14.00 – 17:00
Føroyameistarakapping – Kassastabling
Norðoya MC skipar fyri
Fartelefon frá Føroya Tele + tinganest frá Damfar
Silvurvinnarin fær tinganest frá Damfar
Bronsuvinnarin fær tinganest frá Damfarð
14.00 – 18.00
Silja-Star siglir til Kópakonuna í Mikladali við ferðaleiðara.
Túrurin tekur uml. 50 min. frá tí farið verður úr Klaksvík til lagt verður at bryggju aftur í Klaksvík.
Siglt verður frá Stóru-kaj
kl.
14.00
15.10
16.20
18.00
14.00
Føroyameistarakapping - Agnskering
Tilmelding á pallinum
Froyameistarin fær LG 43” LED sjónvarp frá Elding
14.15
Føroyameistarakapping í Egning
Tilmelding á pallinum
Føroyameistarin fær gávukekk á 5.000 kr. frá Kjølur.
Silvurvinnarin fær gávukekk á 3.000 kr. frá Kjølur.
Bronsuvinnarin fær kr. 2.000 kr. frá Kjølur.
15.00
Føroya flottasta og átiligasta køka.
Heiðursmerki verða givin til flottastu og til átiligastu køkuna.
Køkudómarar: Ranva Knudsen, Jóhanna á Tjaldrafløttu og Olevina Sundsskarð.
Køkurnar skulu latast inn í stóra tjaldinum kl. 13.
Vinningar:
Besti smakkur: Fýra gávukort frá Bónus á kr. 500,-
Kreativitetur: Fýra gávukort frá Bónus á kr. 500,-
Teknikkur: Fýra gávukort frá Bónus á kr. 500,-
15.00 – 16.00
Harmonikutónleikarar, frá Fuglafjarðar Harmonikufelag, spæla kend løg í stóra tjaldinum.
15.15
Skipalista-Kvissin
FINALAN – spurnarkapping.
Ernst S. Olsen og Gunnar Nolsøe eru vertir.
Vinnararnir fáa hvør sítt Gávubræv á 5.000.- frá Atlantic Airways
15.25
Svimjikapping á Vánni
Svimjifelagið ÆGIR skipar fyri svimjikapping tvørtur um Vánna. Tilmelding hjá ÆGIR.
Kappast verður í bólkum: Menn, Kvinnur (25 ár og eldri), Dreingir og Gentur (undir 25 ár)
Vinnararnir fáa tvey gávubrøv á 500 kr. frá BÓNUS og tvey gávubrøv á 500 kr. frá FK
17. 00
Føroyameistarakapping – Trolbøting
Føroyameistarin fær fartelefon frá Føroya Tele LG 43” LED sjónvarp frá Elding
Silvurvinnarinn fær eina fartelefon frá Føroya Tele
Bronsuvinnarin fær tinganest frá Damfar
17.30
Togtogan millum skipsmanningar
Tilmelding á pallinum, 8 persónar pr. lið.
12 gávukort frá Smyril Line á kr. 1.000,-
18.00
Innleiðandi kapping – Sjómannstak
Føroyameistarakapping
Tilmelding á pallinum
Føroyameistarin fær eitt sjonvarp frá Elding LG 43” LED og ein fartelefon HTCU11 frá HEY
Silvurvinnarin fær eina fartelefon frá HEY
18:30
Føroyameistarakapping – Halda dregg
Tilmelding á pallinum
Føroyameistarin fær eina nátt á HOTEL FØROYUM við fullari pensjón og eina fartelefon HTCU11 frá HEY
Silvurvinnarin fær eitt tinganest frá Damfar
Bronsuvinnarin fær eitt tinganest frá Damfar
19.00
Føroyameistarakapping – Sjómannstak
FINALAN
Føroyameistarin fær eitt sjonvarp frá Elding LG 43” LED og ein fartelefon HTCU11 frá HEY
Silvurvinnarin fær eina fartelefon frá HEY
19.10 (umleið)
Felagssangur í stóra tjaldinum.
Tá FM í Sjómannstaki er liðugt fara Hans Hjalti Skaale og Hóraldur Joensen at skipa felagsang við sjómannsvísum í stóra tjaldinum á bryggjuni.
20.10
Klaksvíkar Dansifelag skipar fyri tiltaki um grindavísuna í Spaniastovu.
Jónleif Johannesen, greiðir stutt frá grindavísuni, søgugongd, yrkjara, og siðum, sum eru knýttir at grindavísuni.
Jógvan Ravnsfjall, greiðir frá grindarakstri um tað mundi tá grindavísan er yrkt (1835).
Eftir hetta verður farið uppá gólv at kvøða grindavísuna. Jóngerð Midjord skipar
Kl. 20.30
Sangfundur í nýggja Solo Deo Gloria í Klaksvík.
Samkoman í Solo Deo Gloria tekur nýggju hølini á Klaksvíksvegi 56 í brúk.
Ein drekkamauður verður aftaná sangmøtið.
SUNNUDAGIN 19. AUGUST:
11.00
Sjómansguðstænasta í Christianskirkjuni.
Hanus á Gørðum sóknarprestur prædikar.
Umboð fyri sjóverjuskipini Brimil og Hvidbjørnen hava upplestur.
Heðin Askham syngur til sjòmannsgudstænastuna.


text:
Wednesday, May 14, 2014
Bøkur sum gera teg klókari
Longu áðrenn tú hevur lisið eitt einasta orð í hesum báðum bókunum, ert tú greið yvir, at hetta er góðska, sum vil nakað. Hetta eru bøkur til tey bibliofilu, til sannir bókaelskarar. Góðskan kennist ítøkiliga heilt út í fingraspíssarnar av tí tjúkka dygdarpappírinum, tá tú blaðar, eins og hon sæst á gjøgnumførda, vakra prentinum, sum má sigast at liva upp til innihaldsligu dygdina.Tað snýr seg um tvær bøkur við ritroyndum hjá Søren Ulrik Thomsen og myndum hjá Claus Carstensen, sum Steinprent gevur út. Onnur bókin hevur svarta permu við reyðum bókstavum, hon eitur Lille Dæmonologi, hin er hvít við reyðum stavum og hevur heitið Dét, hvorom man hverken kan tale eller tie, Søren Ulrik Thomsen er serliga kendur fyri sínar yrkingar, tað man ikki vera ov avgjørt at kalla hann eitt slag av donskum tjóðaryrkjara. Men hansara ritroyndir standa í grundini einki aftan fyri yrkingarnar í dygd, hetta eru tekstir, sum vaksa í høvdinum, meðan tú lesur, og sum víðka um sjónarringin og gera lesaran klókari.
"Dét, hvorom man hverken kan tale eller tie" er ein umskriving av einari kendari orðing hjá Ludwig Wittgenstein, sum sambært Søren Ulrik Thomsen eyðkennir upplivingina av sannari list. Upprunaliga er hesin fyrsti teksturin ein røða, sum Søren Ulrik Thomsen helt í sambandi við eina upplating í Statens Museum for Kunst, og hon snýr seg í stóran mun um fatanina av list og poesi, men nertir eisini við munin millum meining og týdning. Lesarin merkir væl, at talan er um ein akademiskan, intellektuellan høvund. Søren Ulrik Thomsen las bókmentafrøði í nøkur ár, men gjørdist síðani yrkjari fulla tíð í staðin fyri at gera seg lidnan. Hann fekk sínar fyrstu yrkingar almannakunngjørdar í Hvedekorn í 1977 og gav sítt fyrsta savn, Cityslang út í 1981. Men um teksturin er vitborin og djúpur, er formidlingin leikandi løtt sum eitt spæl. Í sambandi við spurningin um listafatan, greiðir Søren Ulrik Thomsen frá, at hann ofta verður spurdur um hann ikki er bangin fyri, at hansara yrkingar skulu brotna, tá tær verða greinaðar. Tað er hann als ikki, sigur hann og heldur fast uppá, at listaverk, sum ikki tola at verða útsett fyri greining, eru vánalig. Tað ber nevniliga væl til at troyta eitt vánaligt verk gjøgnum greining og umseta tað til eina eintýðugan týdning og tá hetta er hent er eingin grund til nakrantíð at lesa hesa vánaligu yrking aftur ella hyggja at vánaliga (eintýðuga) málninginum aftur. Eitt gott listaverk blívur hinvegin við at hava okkurt aftrat, sum kanska ikki er so lætt at seta orð á og sum alla tíðina genererar nýggjar týdningar.
Tann svarta bókin, Lille Dæmonologi, er miðsavnað um óndskapin, sum essayisturin sigur seg trúgva uppá heilt ítøkiliga. Fyrsta ritroyndin snýr seg um Eksorsistin, tann kenda ræðufilmin sum William Friedkin leikstjórnaði í 1973, og sum høvundurin greinar og brúkar sum útgangsstøði fyri sínum undrunar- og áhugaverdu hugleiðingum um m.a. fatanina av triviallist og átrúnað. Í seinnu ritroyndini tvinnar ritroyndarhøvundurin nakrar afturminningar saman við onkrum, sum hann hevur lisið og tekur við hesum samanum lyndið hjá tí ónda. Óndskapur er menniskjaligur av lyndi, heldur hann, og tað óansæð um tað er tað slagið av óndskapi og upploysn, sum alkoholisma førir við sær, ella tá ein maður uttan nakra orsøk ella frágreiðing velur at sparka ein hund. Tilvitaður, djevulsettur óndskapur er eisini einasta frágreiðing, sum høvundurin fær til at passa við teir gerningar, ið vórðu framdir undir nazistaveldinum. Hendan frágreiðingin hjá mær ljóðar kanska tung og fýrakantað - tað er teksturin yvirhøvur ikki, hann er tvørturímóti málsliga nuanseraður og fjølbroyttur og sum heild ein sonn frægd at lesa. Við nøkrum ítøkiligum, eyðskildum dømum megnar Søren Ulrik Thomsen at leiða lesaran fram móti stórum, universalum ásannanum. Hansara stóra mentanarliga og bókmentaliga innlit og skynsemi er avrundað av einum serstøkum fjálgum, medmenniskjansligum tóna, humor og sjálvspei, sum ger lesiupplivingina til nakað heilt serligt, samstundis sum ritroyndirnar í grundini eru so mikið djúpleittar, at tær saktans kunnu lesast fleiri ferðir
Claus Carstensen og Søren Ulrik Thomsen eru nøkulunda javngamlir og byrjaðu báðir at gera um seg á danska mentanarpallinum um somu tíð tíðliga í fýrsunum. Heliografisku prentini hjá Claus Carstensen eru merkt av sama kompakta dámi sum ritroyndirnar hjá Søren Ulrik Thomsen, hetta eru myndir, tú kanst hyggja eftir aftur og aftur. Báðir listamenninir tykjast áhugaðir í trivialmentanarligari ikonografi og psykologiskum grundsøgum, eitt nú allýsir Søren Ulrik Thomsen temaið í flestum ræðufilmum at vera eitt slag av afturkomu hjá tí fortrongda, og Claus Carstensen tykist vera inni á júst hesum sama í sínum variatiónum av myndum, sum m.a. eru gjørdar við íblástri í myndamálinum hjá heavymetalbólkum. Við sínum serstaka áhuga fyri tí grumma og ræðuliga og fyri mótmentanum í samfelagnum, er áhugin fyri heavymetalmentanini sjálvsagdur. Tungmálmsrokkur snýr seg ofta um negativar kenslur av ótta og øði og úttrykkið er ofta dapurt og aggressivt í ein næstan barnsligan mun í sínum ágrýtni eftir at provokera og skelka áskoðaran. Myndirnar hjá Claus Carstensen eru nógv meira tilvitaðar enn tað og tær eru eisini meira enn bert illustratiónir av nøkrum ritroyndunum. Talan er um sjálvstøðug listaverk, sum snúgva seg um somu evni sum tekstirnir viðgera. Óhugnaligu, avskeplaðu myndevnini eru fløkt inn í ymisk mynstur og yvirmálingar, sum bæði sýnist hugtakandi rátt og ekspressivt og sum samstundis hevur okkurt greinandi, gløggskygt yvir sær. Nógvar av myndunum eru daprar og tykjast á sama hátt sum tekstirnir viðgera lyndið hjá óndskapinum, men fría sambandið millum tekst og mynd elvir til eina ørgrynnu av assosiatiónum, sum gera upplivingina av bókunum enn ríkari.
Bøkurnar báðar eru ikki stórar í vavi, men tær hava stóra innihaldsliga tyngd. At fáa tvær tílíkar bøkur út á einum føroyskum forlagi, má sigast at vera eitt ordans bragd. Tað var sum skilst Claus Carstensen, sum fekk hugskotið til bókina, sum eftir ætlan verður partur av eini røð av tílíkum listafólkabókum, sum Steinprent skal geva út. Tað er fyrst og fremst Steinprent, sum saman við listafólkunum stendur fyri bragdinum. Men sambært fólkunum á grafiska verkstaðnum, hevði einki verið gjørt uttan ta málføru hjálpina frá Føroyaprent, sum bæði hevur stuðlað verkætlanini og sum á sera sannførandi hátt hava staðið fyri tí krevjandi prentiarbeiðinum. Claus Carstensen og Søren Ulrik Thomsen: Dét, hvorom man hverken kan tale eller tie og Lille dæmonologi. Steinprent. 900 krónur fyri settið (introprísur).
"...Det hvorom man ikke kan tale, om dét må man tie", sagde Wittgenstein. Men hvad stiller man op med dét, hvorom man hverken kan tale eller tie? Dét, man ikke kan tale om, fordi det ligger udenfor sprogets grænse, men heller ikke tie stille med, fordi det presser sig på? Man skaber kunst, for kunsten er ikke et sted, hvor tanker, som allerede er tænkt af filosoffer, semiotikere og teologer finder form, men derimod et sted for nye betydninger, som man først kan tænke over, når de er kommet til verden som kunst..." (Søren Ulrik Thomsen af: "Dét, hvorom man hverken kan tale eller tie" s.10)
"…Men hvorfor overhovedet deponere ondskaben i en fantasifuld middelalderfigur i stedet for at identificere den dér, hvorfra den tydeligvis udgår, nemlig fra mennesket? Fordi denne ondskabens uopløselige rest qua sin status som hinsides begribelse og relativering må betegnes som absolut, mens mennesket på trods af arveynden jo har frihed til at vælge imellem godt og ondt…" (Søren Ulrik Thomsen af: "Derfor tror jeg på djævelen" s.40-41)
(KP)
Posted by Listin at 8:27 AM
Labels: Myndlist, Skaldskapur


text:
Skel úr smidligum og mjúkum polyknit toyi. Skelin hevur lastikk um lørini og í rygginum, sum syrgir fyri at blæan ikki lekur - eingin eksplotión upp eftir rygginum!
Skelin er gjørd at pasa útyvir formseymaðu blæurnar frá Little Lamb, men kann eisini nýtast saman við øðrum sløgum ella merkjum.
PUL skelin fæst í trimum støddum:
GG! Innlegg fylgir ikki við - sí úrvalið her.
Vel toybind of spar pening og burturkast
... til rumpuna, nøsina, hendurnar, andlitið
... til toyblæur, toybind, lappar, svimjiblæði, vát klæði, smyrsl


text:
Bøur
Bøur er ein bygd í Føroyum, ið er í Vágum vestan fyri Sørvági á norðara armi á Sørvágsfirði.
Tey gomlu húsini í bygdini liggja í einum trunka við smølum túnum ímillum, og vestast stendur hugnaliga kirkjan, sum er bygd í 1865. Útsýnið út móti Tindhólmi, Gáshólmi og Drongunum er helst eitt tað stórbærasta og vakrasta í Føroyum. Fram við strondini er ein lítil sandur, og síðan 1972 er loyvt at drepa grind her.
Bøur er gomul bygd, nevnd í Hundabrævinum frá um 1350, men er helst væl eldri. Hon er eisini gomul kirkjubygd, og í skrivligum keldum er nevnt, at kirkja var í Bø í 1710. Nær fyrsta kirkjan í Bø varð bygd er ikki greitt


text:
Typos
qrgumentum baculinum, wrgumentum baculinum, srgumentum baculinum, zrgumentum baculinum, aegumentum baculinum, adgumentum baculinum, afgumentum baculinum, atgumentum baculinum, arfumentum baculinum, artumentum baculinum, arhumentum baculinum, arbumentum baculinum, arvumentum baculinum, argymentum baculinum, arghmentum baculinum, argjmentum baculinum, argimentum baculinum, argunentum baculinum, argujentum baculinum, argukentum baculinum, argumwntum baculinum, argumsntum baculinum, argumdntum baculinum, argumrntum baculinum, argumebtum baculinum, argumehtum baculinum, argumejtum baculinum, argumemtum baculinum, argumenrum baculinum, argumenfum baculinum, argumengum baculinum, argumenyum baculinum, argumentym baculinum, argumenthm baculinum, argumentjm baculinum, argumentim baculinum, argumentun baculinum, argumentuj baculinum, argumentuk baculinum, argumentum vaculinum, argumentum gaculinum, argumentum haculinum, argumentum naculinum, argumentum bqculinum, argumentum bwculinum, argumentum bsculinum, argumentum bzculinum, argumentum baxulinum, argumentum badulinum, argumentum bafulinum


text:
Hvat snýr Jesu himmalsferð seg veruliga um? Hvussu kann tað vera, at hesin tilburður varð orsøk til, at lærusveinarnir vórðu fyltir við miklari gleði og hildu seg støðugt í halgidóminum og lovaðu Guði? Og hvønn týdning hevur Jesu himmalsferð fyri okkum í dag?
"Og hann segði við teir: "Soleiðis er skrivað, at Kristus eigur at líða og rísa upp frá deyðum triðja dagin, og at í navni hansara eigur at verða prædikað umvending og syndanna fyrigeving fyri øllum fólkasløgum, og byrjast skal frá Jerúsalem. Tit eru vitni um hetta. Og sí, eg sendi fyrijáttan faðirs míns yvir tykkum; men tit skulu halda tykkum kvirrar í staðinum, inntil tit verða íklæddir kraft frá tí høga." Og hann førdi teir út, yvir ímóti Betániu, og hann hevði upp hendur sínar og vælsignaði teir. Og tað hendi, í tí hann vælsignaði teir, skildist hann frá teimum og varð lyftur upp til himmals. Og teir tilbóðu hann og vendu aftur til Jerúsalem við miklari gleði. Og teir vóru støðugt í halgidóminum og lovaðu Guði" (Luk 24,46-53).
Inngangur
Hvørjar tankar gera vit okkum, tá ið vit hoyra um Jesu himmalsferð? Ímynda vit okkum, at Jesus nú flýgur avstað sum ein rúmdarrakett til eina fjarskotna gongustjørnu onkustaðni langt úti í rúmdini? Teksturin, sum vit hava lisið, gevur okkum ið hvussu so er ikki ta fatan, at talan er um eina slíka himmalsferð. Lukas gevur eina rættiliga sparsama lýsing av Jesu himmalsferð. Í evangeliinum eftir Lukas lesa vit, at Jesus varð lyftur upp til himmals. Og í Ápostlasøguni sigur Lukas, at “eitt skýggj tók hann burtur úr eygum teirra” (Áps 1,9). Men hvat snýr Jesu himmalsferð seg veruliga um? Hvussu kann tað vera, at hesin tilburður varð orsøk til, at lærusveinarnir vórðu fyltir við miklari gleði og hildu seg støðugt í halgidóminum og lovaðu Guði? Og hvønn týdning hevur Jesu himmalsferð fyri okkum í dag? Hetta fara vit at hyggja eitt sindur nærri at.
Jesus hevur broytt alt
“Í navni hansara eigur at verða prædikað umvending og syndanna fyrigeving fyri øllum fólkasløgum”, sigur Jesus við lærusveinarnar (Luk 24,47). Jesus sigur altso, at øll menniskju hava brúk fyri honum, tí at tað er bara frelsa í hansara navni. Tað er bara hann, sum hevur borið alla heimsins synd. Tað er bara hann, sum hevur átikið sær straffin fyri okkara syndir. Og tað er bara hann, sum hevur sigra yvir Sátan, synd og deyða. Tí kunnu vit eisini trygt venda okkum til Jesus og taka ímóti hansara gávu til okkum: syndanna fyrigeving og ævigt lív. Tað hava vit øll brúk fyri!
Deyðin er ein veruleiki, sum vit áhaldandi verða mint á. Vit vita, at vit øll eru í sama báti, tá ið tað snýr seg um deyðan. Men kortini so hevur Jesus broytt alt hetta fyri okkum. Við síni uppreisn hevur Jesus sigra yvir sjálvum deyðanum! Í honum eiga vit tí eina livandi vón – eina vón, sum heldur eisini tá ið vit skulu doyggja, tí at vit vita, at vit skulu rísa upp frá deyðum, líkasum Jesus reis upp frá deyðum “sum frumgróðurin av teimum, sum sovnað eru burtur” (1 Kor 15,20).
Eitt er vist, og tað er, at vit ikki høvdu kunna tala um nakran gleðiboðskap, um Jesus ikki reis upp frá deyðum. Kristindómur hevði als ikki verið til, um Jesus varð verðandi í grøvini. MEN hann varð ikki verðandi í grøvini. Tað hendi veruliga nakað í Jerúsalem fyri uml. 2000 árum síðani. “Krist reis upp frá deyða / á páskamorgni reyða.” Og fyri at leggja dent á henda veruleikan, sýndi hann seg eisini fyri lærusveinunum í 40 dagar aftaná uppreisnina, snakkaði við teir og át saman við teimum.
Ein heilt nýggj byrjan
Í fyrsta umfari sá tað kanska út til, at Jesu líðing og deyði bar boð um ein enda – endan av Jesu lívi og upploysingina av hansara viðhaldsfólki. Hetta var eisini tað, sum fíggindarnir hjá Jesusi høvdu vónað. MEN talan var als ikki um nakran enda her! Nei, nú var talan um eina heilt nýggja byrjan – nakað, sum eisini er galdandi fyri okkum í dag: Við krossardeyðanum, uppreisnini og himmalsferðini hevur Jesus opnað dyrnar inn til Himmalin – inn til sjálvan Gud! Hetta verður eisini lýst sera væl í Hebrearabrævinum: “Tá ið vit nú, brøður, í Jesu blóði hava treyst at ganga inn í halgidómin, hagar hann vígdi okkum atgongd, nýggjan og livandi veg inn ígjøgnum forhangið...” (Hebr 10,19-20). Alt hetta hevur Jesus sjálvur vunnið okkum við sínum egna blóði og frelsugerningi. Og tí skal umvending og syndanna fyrigeving eisini prædikast í hansara navni.
Kraftin frá tí høga
Men Jesus sigur kortini við ápostlarnar, at teir skulu verða verandi í Jerúsalem, inntil teir verða íklæddir kraft frá tí høga (Luk 24,49). Lukas leggur eisini dent á tað sama í Áps 1,8: “Men tit skulu fáa kraft, tá ið heilagur andi kemur yvir tykkum, og tit skulu verða vitni míni bæði í Jerúsalem og í allari Júdeu og Sámáriu og líka til ytstu endamark á jørðini.” Eingin vendir sær til Jesus uttan Heilaga Andans kraft! Og ápostlarnir megna tí einki uttan hesa kraftina – kraftina frá tí høga. Men við Heilagum Anda fáa teir kraft til at vera Jesu vitni og prædika umvending og syndanna fyrigeving. Og tí er Jesu himmalsferð ikki nakað, sum ápostlarnir skulu syrgja yvir. Harafturímóti er tað til teirra egna besta, at Jesus fer heim til Faðirin. Hetta er eisini nakað, sum Jesus greiðir frá í einum øðrum samanhangi: “Men eg sigi tykkum sannleikan: Tað er tykkum at gagni, at eg fari burtur. Tí at fari eg ikki burtur, kemur talsmaðurin [tvs. Heilagur Andi] ikki til tykkara; men fari eg burtur skal eg senda hann til tykkara. Og tá ið hann kemur, skal hann sannføra heimin um synd og um rættvísi og um dóm” (Jóh 16,7-8). Hetta er gerningur Heilaga Andans: at sannføra menniskju um synd, rættvísi og dóm, soleiðis at tey venda um og fáa syndanna fyrigeving og ævigt lív.
Jesu naglamerktu hendur
Áðrenn himmalsferðina lyftir Jesus sínar hendur og vælsignar ápostlarnar. Tað er sera rámandi, at Jesus lyftir sínar naglamerktu hendur fyri at vælsigna ápostlarnar. Í Jesu hondum kundu ápostlarnir nevniliga síggja, hvat tað kostaði fyri Jesus at vælsigna teir (og okkum). Hann leyskeypti okkum við sínum egna likami og blóði. Tað var prísurin! Ella sum Jesaja profeteraði: “Men hann varð særdur vára synda vegna og sundurbrotin vára misgerða vegna; okkum til friðar kom revsingin niður á hann, og av sárum hans fingu vit heilsubót” (Es 53,5). Jesus hevur gjørt alt, sum skal til, fyri at vit skulu verða vælsignaði útum øll mørk. Av sárum hans fingu vit heilsubót!
Við høgru hond Guds
Og í tí hann vælsignaði teir, skildist hann frá teimum og varð lyftur upp til himmals (Luk 24,51). Hetta er eisini tað, sum vit játta í Ápostólsku trúarjáttanini: “...farin til himmals, sitandi við høgru hond Guds faðirs, hins alvalda, haðan hann kemur at døma livandi og deyð.” Hann, sum henda dagin lyfti sínar hendur fyri at vælsigna ápostlarnar, situr nú við høgru hond Guds. Hetta, at hann situr við høgru hond Guds, merkir, at hann nú hevur yvirtikið sítt kongaliga embæti. Hetta er eisini nakað, sum Mikkjal á Ryggi lýsir í einum av sínum sálmum:
Sigurskrýndur fram hann trínur
til síns faðirs kongastól,
ljómin um hans andlit skínur
bjartari enn summarsól.
Hoyr nú hátt við hørpuslátt:
»Heiður veri himladrott’!«
Í sítt hásæti hann stígur,
allur einglaskarin nígur (Sl 216).
Boðskapurin hjá einglunum
Í Ápostlasøguni lesa vit um, hvussu ápostlarnir stóðu har á Oljufjallinum og stardu upp til himmals. Brádliga, meðan teir stóðu har, komu tveir einglar til teirra og søgdu: “Tit Galileumenn, hví standa tit og hyggja upp til himmals? Hesin Jesus, sum er upp tikin frá tykkum til himmals, skal koma aftur á sama hátt, sum tit sóu hann fara til himmals” (Áps 1,11). Jesus var farin til Faðirin, og teir kundu ikki fáa hann aftur við at standa har og stara. Harafturímóti løgdu einglarnir dent á, at Jesus skuldi koma aftur. Tað var als ikki talan um eitt síðsta farvæl, tí at tann sami Jesus skal eisini koma aftur á sama hátt, sum teir sóu hann fara. Hetta var eisini nakað, sum Jesus sjálvur hevði boða teimum frá viðvíkjandi endatíðini, tá ið hann sigur: “Og tá skulu tey síggja menniskjusonin koma í ský við mátti og miklari dýrd” (Luk 21,27). Men í mun til himmalsferðina er Jesu afturkoma nakað, sum øll fara at síggja: “Sí, hann kemur í skýggjunum, og hvørt eyga skal síggja hann…” (Opb 1,7).
Hin nærverandi frelsarin
Jesu himmalsferð og lyftið um bæði Heilaga Andans komu og Jesu afturkomu fylti ápostlarnar við meining og gleði. Teir vóru støðugt í halgidóminum og lovaðu Gudi. Líkasum teir, hava vit eisini alla orsøk til at lova Gudi. Hví? Jú, tí Jesus er risin upp frá deyðum og farin til himmals! Hvítusunnuundrið er longu hent. Jesus hevur longu sent okkum Heilagan Anda. Ella sum Jesus segði við ápostlarnar: “Eg vil ikki lata tykkum verða eftir faðirleysar; eg komi til tykkara” (Jóh 14,18). Hetta kann Jesus siga, tí at har, sum Heilagur Andi er, har er Sonurin eisini. Og har, sum Heilagur Andi er, har er Faðirin eisini. Gud er jú ein tríeindur Gud, og har, sum ein persónur í tríeindini er, har eru hinir persónarnir í tríeindini eisini. Í sambandi við himmalsferðina og Andans komu kann Jesus tí siga: “Eg vil ikki lata tykkum verða eftir faðirleysar; eg komi til tykkara” (Jóh 14,18).[1]
Endi
Ápostlarnir vóru menniskju líka sum vit. Teir høvdu veikleikar, stúranir og sorgir. Men Jesu himmalsferð talar nevniliga inn í okkara lív – eisini tá ið tað er trupult. Vegna himmalsferðina og Heilaga Andans komu er Jesus nú hin nærverandi frelsarin fyri okkum øll. Vit kunnu líta á, at hann er við okkum allar dagar, bæði í viðgangi og mótgangi. Ella sum Mikkjal á Ryggi sigur:
Skýggj, sum her mær sýnið forðar,
fjalir ei meg fyri tær,
gjøgnum bjørg og bláar skorar
fullvæl eyga títt meg sær;
gerst mær verðin trong og vánd,
rættir tú mær hjálparhond;
og til síðst tú vilt mær hýsa.
Hátt skal hjarta mítt tær prísa! (Sl 216). Amen.
[1] Hetta tætta sambandið millum Faðir, Son og Heilagan Anda í tríeindini kemur eisini til sjóndar í sambandi við Jesu dóp (sí Matt 3,16-17). Og í Athanasiansku trúarjáttanini lesa vit í art. 3 og 4: “Hetta er almenna trúgvin, at vit æra ein Gud í tríeindini og tríeindina í einum og hvørki blanda saman persónarnar ella býta sundur guddómin.”


text:
Sum nakað nýtt og til tess at skapa framburð og menning á landbúnaðarøkinum verður 1 mió. kr. sett av til verkætlanir.
Í samgonguskjalinum er avtalað, at miðað verður ímóti, at Føroyar verða sjálvbjargnar við landbúnaðarvørum. Tað er eitt framsøkið mál, sum krevur nógva nýhugsan og royndir. Henda nýggja játtanin er til at stuðla teimum at gera royndir, sum hava hugflog og áræði at bróta upp úr nýggjum, sigur Magnus Rasmussen, landsstýrismaður.
Tað verður Búnaðarstovan, sum fer at varða av hesari játtanini, og hon fer at fremja verkætlanir í samstarvi við bøndur og onnur. Gjørd verður serlig reglugerð, sum skipar økið.


text:
Spar saman til framtíðina
Ert tú foreldur, ynskir tú óivað at geva barni tínum eina so góða byrjan upp á vaksna lívið sum gjørligt. Áðrenn tú varnast tað, er barnið um at gerast vaksið og stendur frammanfyri nýggjum avbjóðingum.
Ein samansparing er ein íløga í framtíðina hjá barninum, og ein munandi samansparing er ein gáva fyri framtíðina og kann t.d. brúkast til útbúgving, fyrsta bústaðin ella okkurt heilt annað.
Merkishendingar í lívinum hjá barninum
Ferming, eftirskúlaár, studentaveitsla o.s.fr. Nógvar eru merkishendingarnar í lívinum hjá barninum, og útreiðslurnar í hesum sambandi kunnu eisini vera rættiliga stórar. Um tú tíðliga byrja at leggja pening til viks til útreiðslurnar í hesum sambandi, ert tú væl fyrireikað/ur til ymisku merkishendingarnar.
Føðingargáva til barnið
Tá ið tú stovnar nýfødda barninum eina samansparing við fastari flyting, fær barnið eina Vitus-sparibússu umframt eina fitta húgvu frá Steinum (stødd 6 mðr). Minst til at hava p-talskort, dóps- ella navnabræv og pass hjá øðrum av foreldrunum við, tá ið tú kemur inn í eina av deildum okkara at stovna samansparingina.
Spar saman í góðari tíð
Tað er ein fyrimunur at fara í holt við at spara saman til barnið og til merkishendingarnar hjá barninum í góðari tíð. Tess longri pengarnir sleppa at vaksa, tess størri verður samlaða upphæddin. Á tann hátt nýtist tað ikki at gerast so tungt hjá tær fíggjarliga, tá barnið t.d. skal á eftirskúla, ella tá studentaveitslan skal haldast.