text: Magnus Jákupsson er í hesum døgum við danska felagi sínum VAT í Saint-Dizier í Champagne-Ardenne-distriktinum í Fraklandi, og har varð av sonnum svomið ‘sjampagnu-svimjing’. Tvey føroysk met og juniormet til unga havnarmannin, 24.70 í 50 firvald og 25.50 í 50 rygg í innleiðandi riðlunum, har hansara egnu met vóru ávíkavist 24.92 frá HS-stevnu í apríl mánaða, og 25.74 frá FM 2011. Magnus skal kappast aftur í morgin og ovurmorgin, í 100 rygg, 200 rygg og 100 firvald, umframt í finalunum í 50 firvald og rygg. Hann hevur bestu tíð frá innleiðandi í 50 rygg, og eisini eina rímiliga góða tíð í 50 firvald, bara ein tíggjundapart aftanfyri Amaury Levaux á 24.6. Sí startlista her.


c: text/html

text:
Íslendskir konslar í Føroyum
Ísland hevur havt mangar góðar umboðsmenn í Føroyum.
Fyrsti íslendski konsulin í Føroyum var framtaksmaðurin Páll Ólafsson. Hann varð settur í starv sum konsul 3. september 1947. Setanarbræv hansara hongur uppi á skrivstovu aðalkonsulátsins í Fútastovu, undirritað av Sveini Björnssyni, táverandi forseta Íslands, og Bjarna Benediktssyni, uttanríkisráðharra. Brævið er ein gáva til aðalkonsulátsins frá dóttur hansara, frú Ólöfu Pálsdóttur, myndhöggara.
Páll var føddur at Lundi í Lundareyjadali, 30. august 1887. Hann var sera dugandi handilsmaður og útgerðarmaður, fyrst í Íslandi og seinni í Danmørk. Hann flutti úr Danmørk til Føroya 1939 og dvaldi her til eftir seinni heimsbardaga. Kona Páls var Hildur Stefánsdóttir. Av børnum teirra kunnu nevnast døturnar Ólöf, sum fyrr er nevnd, gift Sigurði Bjarnsyni, blaðstjóra og sendiharra, og Ingibjørg, sum var kona Péturs Eggertz, sendiharra.
Páll Ólafsson var íslendskur konsul til1956, og eftir hann var Trygvi Samuelsen settur í starv. Hann røkt starvið í 29 ár. Trygvi var løgfrøðingur, sakførari og virkin politikari í Føroyum. Hann sat leingi á tingi fyri Sambandsflokkin. Fyrsta skeiðið var í 1943 – 1946. Seinni sat hann frá 1949 til 1974 út í eitt. Hann var býráðslimur í Tórshavn 1936 – 1964.
Í 1985 var Poul Mohr útnevndur íslendskur konsul í Føroyum. Hann gavst í tí starvinum 1. apríl 2007, tá ið skrivstova aðalkonsuláts Íslands varð latin upp við útsendum starvsmanni. Poul Mohr var, sum undangongumenn hansara, sera dugnaligur í starvi sum konsul Íslands í Føroyum, og hevur uttanríkistænastan nógv at takka honum og konu hansara, frú Onnu Mohr, fyri.
Poul er føddur 1929. Hann var leingi stjóri á Tórshavnar Skipasmiðju. Mong íslendsk reiðarafeløg hava havt samband við hann. Poul er íslandsvinur og ferðast javnan í Íslandi, har hann hevur nógvar vinir og kenningar. Hann kennir væl til íslendska samfelagið og hevur stóran áhuga fyri hvat ið rørir seg har – ikki minst innan bókmentir.
Síðan skrivstovan lat upp við útsendum starvsfólki úr uttanríkisráðnum, hava hesir starvast sum aðalkonslar í Føroyum:
2007-2009: Eiður S. Guðnason
2009-2011: Albert Jónsson
2012 - : Þórður Bjarni Guðjónsson

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orð: Daniel W. Whittle
Lag: J. McGranaham
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Eg veit ei hví, ið Guð meg elskar
og várkunn vísti móti mær;
til deyðans heim Hann sendi Jesus,
Guðs hjartalag Hann við sær bar.
Niðurlag: Men eitt eg veit: Jesus gav mær lívið,
tað nýggja lívið – hitt æviga!
Eg, tá Hann kemur, umbroyttur blívi,
eg bíði hesi stund!
2. Hans ljós upplýsir nú mítt hjarta,
og valdið myrka vikið burt.
Hans blóð frá synd meg reinsað hevur,
við blóði Hann meg keypti dýrt.
Og nú eg veit…
3. Eg fyllu frelsunnar ei fati,
ta kraft, í Kristus Jesus er;
men Andin, Skriftin greitt mær vísa,
at keldan aldri tømast fer.
Ja, eitt eg veit…
4. Eg veit ei tíman Hann skal koma,
tá hvørt eitt eyga Hann skal sjá,
men altíð vit við Honum ráða
í allar ævir skulu tá!
Tí eitt eg veit…
5. So mangan verðin á meg herjar,
og setir fram sítt: – Hvussu? – Hví?
Hon heldur meg ein dára vera,
sum blaki burtur mína tíð!
Men eitt eg veit…
6. Tó skjótt skal hesin heimur biva,
og fata, dómur Guðs er nær!
Hann roynir finna onkran útveg,
til Guð hann ei vil venda sær!
Men eitt eg veit…


text:
Ongantíð fyrr hava so nógv vitjað jn.fo
mentan27-12-2016 - 21:37 - Jóanis Albert Nielsen
Vit høvdu 25.708 brúkarar á heimasíðuni, og teir vitjaðu 70.703 ferðir, og blivu tað til 171.127 síðuvísingar á jn.fo í seinastu viku.
-Seinast vit settu eitt nýtt met, var í summar tá ið vit náddu 128.779 síðuvísingum, og eru vit sera glaðir fyri, at fleiri og fleiri brúka okkum, tað ger tað hugaligari at arbeiða við jn.fo, sigur Jóanis Nielsen..
Tað eru vit báðir feðgarnir Jóanis – og Jóanis Albert Nielsen ið standa aftanfyri heimasíðuna.
Hesa seinastu vikuna, hava sera nógv fólk fylgt við veðrinum, og teimum mongu jólaheilsunum ið hava verið úti á jn.fo, somuleiðis nýggja flogfarinum hjá Atlantic Airways.
Fimm tær mest lisnu søgurnar í síðstu viku vóru hesar.
2. Myndir frá fyrsta túrinum við nýggja Airbussinum
3. Filmsbrot av nógva briminum í Mykinesi
4. Flogskiparin Sámal, fleyg saman við Kára
5. Tað verður ódn jólaaftan, jóladag og 2. jóladag


text:
22.-28. februar
NEHEMIAS 12-13
Sangur nr. 106 og bøn
Innleiðandi viðmerkingar (3 min. ella minni)
DÝRGRIPIR ÚR GUDS ORÐI
„Hentur lærdómur úr Nehemiasar bók“ (10 min.)
Ne 13:4-9 – Hav ikki ringan felagsskap (w13 15/8 4 stk. 5-8)
Ne 13:15-21 – Set tað andaliga fremst (w13 15/8 5-6 stk. 13-15)
Ne 13:23-27 – Varðveit tín kristna samleika (w13 15/8 6-7 stk. 16-18)
-
Leita eftir andaligum gimsteinum (8 min.)
Ne 12:31 – Hvussu heldur tú, tað hevur riggað at hava tvey kór? (it-2 360 stk. 5)
Ne 13:31b – Hvat bað Nehemias Jehova gera? (w11 1/2 14 stk. 3-5)
Hvat hevur bíbliulesingin hesa vikuna lært meg um Jehova?
Hvat úr bíbliulesingini hesa vikuna kann eg brúka í boðanini?
-
Upplestur úr Bíbliuni: Ne 12:1-26 (4 min. ella minni)
GER FRAMSTIG Í BOÐANINI
Fyrsta samrøðan: (2 min. ella minni) Bjóða einum, sum ikki hevur serliga stóran áhuga, eina innbjóðing til minningarhøgtíðina.
Fyrsta samrøðan: (4 min. ella minni) Gev einum, sum vísir serligan áhuga, eina innbjóðing til minningarhøgtíðina. Bjóða eisini Vagttårnet. Legg upp til eina afturvitjan.
Bíbliulestur: (6 min. ella minni) Greið einum bíbliulestrarnæmingi frá minningarhøgtíðini við at brúka síðurnar 206-208 í bókini Hvat lærir Bíblian veruliga? Sig, at tú fegin vilt hjálpa honum, so tað verður lættari at koma.
LÍVIÐ SUM KRISTIN
Sangur nr. 5
„Bjóða øllum at koma á minningarhøgtíðina!“ (15 min.) Orðaskifti. Greið frá, hvussu økið hjá samkomuni skal gjøgnumgangast. Vís filmin um minningarhøgtíðina, tá ið tit tosa um „Soleiðis kanst tú gera“. Eggja øllum til at hava fullan lut í átakinum og til at fara aftur til øll, sum vísa áhuga. Ein sýning skal eisini vera.
Samkomubíbliulestur: ia kap. 9 stk. 14-24, og endurtøkuspurningarnar (30 min.)
Tak samanum, og sig í stuttum frá skránni í næstu viku (3 min.)
Sangur nr. 147 og bøn


text: Thomas Jeffrey "Tom" Hanks (føddur 9. juli 1956 í Concord, Kalifornia, USA) er amerikanskur sjónleikari, leikstjóri, filmsframleiðari og filmleikrithøvundur. Hann arbeiddi mest við sjónvarps og familjuskemtileikum áðrenn hann fekk sukse sum dramatiskur sjónleikari í fleiri leikltum sum gjørdist sera kendir, eitt nú sum Andrew Beckett í Philadelphia, høvuðsleiklutin í Forrest Gump, kaptein John H. Miller í Saving Private Ryan, og Chuck Noland í Cast Away. Hanks vann eina Oscar heiðursløn fyri besta mannliga leiklutin tvey ár í rað, fyri ávikavist Philadelphia, frá 1993 og fyri Forrest Gump frá 1994. Han er pápi sjónleikaran Colin Hanks.


text:
Inn- og útrita
- Skráseting í Netbankan
- Soleiðis sleppur tú inn í Netbankan
- Tænastan kann ikki fremjast, lyklafílan ella drivið eru vard
- Útrita úr Netbankanum
- Teigurin brúkaranummar/navn vantar
- Strika sperring av Netbankanum
- Netbankin á fleiri teldum
- Windows Vista/Windows 7
- Java trupulleikar - Windows Vista/ Windows 7
- Java trupulleikar - Windows XP
- Tak Java niður til Mac teldu
Flytingar
- Vanligar flytingar
- Inngjaldskort
- Soleiðis sært tú, um ein flyting er framd
- Hópflytingar hjá vinnukundum
- Tá flytingar skulu góðkennast av øðrum brúkara
- Kreditoryvirlit
- Lønarportalurin í Netbankanum - tá tú trýstir á lønir hendir einki


text:
Grágrælingur
Grágrælingur (frøðiheiti - Calidris maritima) er longri enn sjógrælingur, men meiri klænvaksin. Um summarið er hann vakurt reyðbrúnur frá øsinum og so allan vegin í neðra aftur at velinum. Men tá sæst hann ikki her. Hann eigur langt norðuri í kuldanum, eitt nú í Grønlandi. Higar kemur hann í miðjum augusti og sæst so til nakað út í september. Tá eru teir gomlu gráir omaná, ungarnir sprøklutir; men nakað burturfrá vísa allir seg gráir, samlittir við sandin. Og á sandinum hava teir tilhald sítt. Men stuttur er steðgur teirra her í Føroyum; áðrenn hálvan september fara teir avstað til Suðurevropa og Norðurafrika.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Ógvella
Ógvella (frøðiheiti - Clangula hyemalis), summstaðni í Føroyum nevnd ógvølla, er ofta at síggja um veturin; á halvarðsøku fer hon, men tað hendir seg at síggja onkra um summarið, men eingin veit hana hava átt í Føroyum. Steggin, tá ið hann er fullbúgvin, er eyðkendur, tí hann er so nógv flekkutur á høvdi og hálsi, mest hvítur við gráum og svørtum og brúnum litum her og har. Bringa og bak eru svørt, búkurin hvítur. Aftur úr velinum hevur hann tvær avbara langar svartar fjaðrar. Bøgan er eisini flekkut um høvur og háls, brún um bak og bringu. Bæði hava tey ein reyðan lit frammarlaga á nevinum. Ungfuglurin líkist mest bøguni; men hann skiftir lit mangar ferðir, áðrenn hann fær sín rætta brúna, — kennist tó altíð væl av tí, at ógvella er minst av øllum antarsløgum, her á sjónum síggjast. Eisini hon eigur norðuri í kuldalondunum Svalbarði, Grønlandi og Íslandi.[1]
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Keisari
Keisari kallast ríkisleiðarin í summum londum. Orðið keisari kemur úr latíni. Vit kenna tað eisini sum navnið Cæsar. Umframt í rómverjaríkinum hava eisini ríkisleiðarar í fleiri evropeiskum londum rópt seg keisara, m.a. Fraklandi (Napoleon Bonaparte) og í Týsklandi.
Rómverskir keisarar[rætta | rætta wikitekst]
- 31 f.Kr - 14. e.Kr: Augustus (Gajus Julius Cæsar Octavianus)
- 14 - 37 e.Kr: Tiberius, stjúksonur Augustus.
- 37 - 41 e.Kr: Galigula
- 41 - 54 e.Kr: Klaudius
- 54 - 68 e.Kr: Nero. Umfatandi atsóknir vóru móti teimum kristnu undir Nero keisara, og hildið verður, at Paulus ápostul møguliga er dripin undir Nero.
- 68 - 69 e.Kr: Galba
- 69 e.Kr: Otho
- 69 e.Kr: Vitellius
- 69 - 79 e.Kr: Vespasianus
- 70 - 81: Titus. Tað var undir Titusi, at Jerusalem var lagt í oyði í sambandi við jødiska uppreisturin ár 70 - 74 e.Kr., og Titusbogin í Rom er reistur til minnis um sigurin á Jerúsalem.
- 81 - 96 e.Kr.: Domitianus


text:
15. PARTUR
Ein profetur í útlegd sær inn í framtíðina
Dániel profeterar um Guds ríki og komu Messiasar. Bábel fellur
DÁNIEL, ein ungur maður, ið vísti undranarvert sakloysi, varð førdur í útlegd í Bábel, áðrenn Jerusalem varð lagt í oyði. Hann og nakrir aðrir jødar — útlagnir úr hertikna ríkinum, Juda — fingu eitt ávíst frælsi frá teimum, sum høvdu tikið teir til fanga. Gud signaði Dániel ríkliga í hansara langa lívi í Bábel; hann kom livandi úr einum leyvubøli og fekk sjónir, sum lótu hann skoða langt inn í framtíðina. Týdningarmestu profetiirnar hjá Dánieli snúðu seg um Messias og stjórn hansara.
Dániel fær at vita, nær Messias skuldi koma. Dániel fekk at vita, nær Guds fólk kundi vænta, at Messias ella „ein Salvaður, ein Høvdingi“ kom — 69 árvikur eftir, at boð vórðu givin um at endurreisa og endurbyggja múrar Jerusalems. Ein vanlig vika varir sjey dagar; ein árvika varir sjey ár. Hesi boð vórðu givin í 455 f.o.t., langa tíð eftir at Dániel var deyður. Tá byrjaðu tær 69 ’vikurnar’, sum vardu í 483 ár og endaðu í ár 29 e.o.t. Næsti parturin í hesum heftinum sigur okkum, hvat hendi tað árið. Dániel sá eisini frammanundan, at Messias skuldi verða „fyribeindur“ ella dripin, so hann kundi bøta fyri synd. — Dániel 9:24-26.
Messias skuldi blíva kongur í himli. Í eini óvanligari sjón av sjálvum himlinum sá Dániel, at Messias, ið nevnist „ein, sum líktist menniskjasyni“, kom fram fyri trúnuna hjá Jehova sjálvum. Jehova gav honum „vald, heiður og ríki“. Hetta ríkið skuldi standa um ævir. Dániel fekk eisini eina aðra spennandi og nágreiniliga frágreiðing um Messiasríkið — kongurin skuldi hava onnur at ráða saman við sær, ein bólk, ið nevnist „hini heiløgu hins Hægsta“. — Dániel 7:13, 14, 27.
Ríkið sorar stjórnirnar í hesum heimi. Gud gjørdi Dániel føran fyri at týða ein dreym, sum hevði ørkymlað Nebukadnezar, kongin í Bábel. Kongurin hevði sæð eina risastóra standmynd við einum høvdi av gulli, bróst og armar vóru av silvuri, búkur og lendar av kopari, bein av jarni og føtur av jarni blandað upp í leir. Ein steinur varð rivin leysur úr einum fjalli, rakti teir veiku føturnar og soraði standmyndina sundur til dust. Dániel greiddi frá, at ymisku partarnir av standmyndini umboðaðu eina langa røð av heimsríkjum, tað fyrsta var Bábel, høvdið av gulli. Hann sá frammanundan, at tá ið tað síðsta ríkið í hesum ónda heiminum ráddi, skuldi Guds ríki fara til verka. Tað skuldi sora allar stjórnirnar í hesum heimi. Og síðani skuldi hetta ríkið ráða um ævir. — Dániel, kapittul 2.
Sum ein sera gamal maður sá Dániel fall Bábels. Kýrus kongur hertók býin, júst sum profetarnir høvdu boðað frá. Stutt eftir vórðu jødarnir umsíðir fríaðir úr útlegd síni — og tað rættstundis, eftir at heimland teirra, sum fráboðað, hevði ligið oyðið í 70 ár. Við trúføstum landshøvdingum, prestum og profetum á odda endurbygdu jødarnir at enda Jerusalem og tempul Jehova. Men hvat skuldi henda, tá ið tey 483 árini vóru liðin?
— Grundað Dániels Bók.


text:
Abstraktur
Abstraktur (av lat. abstrahere, "draga frá"). Úrtøkur, óítøkiligur. Tað mótsetta av ítøkur, ítøkiligur. Orðið abstraktur hevur verið nógv brúkt um modernaða myndlist, sum leggur høvuðsdent á form meira enn nágreiniliga søguliga lýsing. Í sambandi við tekst verður orðið abstraktur brúkt um heiti og orðingar, sum lýsa hugmyndir og hugtøk, t.d. eru gleði, sorg, góðska, óndskapur, forvitinskapur, óendaligleiki a. hugtøk. Tann abstrakta ella úrtøka orðingin verður hildin at tala til skilvísið og til heimspekiliga hugsan, t.d. orðingin "lív menniskjans í gleði og sorg frá føðing til deyða". Tann ítøka orðingin verður ofta hildin at tala meira til kenslurnar: sagt verður t.d. frá einum einstaklingi, sum er føddur í einum ávísum stað og er fyri ávísum hendingum, sum gleða hann ella gera hann syrgnan, og at enda doyr hann sín ítøka deyða í ávísum stað og ávísari løtu.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur 5. november 2007.
Í oyðimørk ein mannamúgva situr
at lýða á, tá Jesus talu flytur.
Hann varnast, tá ið dagur tekur aftna,
at ov lítið tey hava sær til matna.
Fimm byggbreyð og tveir fiskar drongur hevði,
for føtur Krists tey lærusveinur legði.
Hann takkaði og breyt so breyðið sundur,
tá mannfjøld sá Guds kærleiks mikla undur.
Tí tá ið breyð og fiskar vórðu borin
til svanga skaran, var hann mettur vorðin.
Og tægur tólv av molunum teir fyltu,
so ongan mat tey heldur burtur spiltu.
Í heimsins oyðimørk enn Jesus stendur,
har gávu Guds hann ber í manna hendur,
tí grøðin øll og alt, ið havið hevur,
er dagligt breyð, ið góði Gud oss gevur.
Lær okkum tí at røkta heimsins grøði,
so einki spillist burt av tíni føði.
Rek mammon út og alt, ið er so vorðið,
at mangt eitt heim ei hevur mat á borðið.
Tøkk, Gud, tú vilt teim góðar gávur veita,
sum svong og tyst her vilja til tín leita.
Tú hvílu gevi teim, sum tyngd av møði
hjá Jesusi sær fáa sálarføði.


text:
Gerandisdagar: Mánadag – fríggjadag, 11 sendingar frá klokkan 7:00 – 21:00 Vikuskifti: Leygardag og sunnudag tríggjar sendingar frá kl. 10:00 - 18:00 Tíðindasendingin í útvarpinum varpar ljós á samfelagið, og tíðindaflutningurin greinar og perspektiverar núlig evni í einum samansettum heimi. Slag av sending: Tíðindi Málbólkur: Allir føroyingar Sendilongd: 3-15 min. Vertir: Skiftandi Tíðindaflutningurin hjá Kringvarpi Føroya er óheftur av politiskum, handilssligum, átrúnaðarligum og øðrum seráhugamálum.
Gerandisdagar: Mánadag – fríggjadag, 11 sendingar frá klokkan 7:00 – 21:00 Vikuskifti: Leygardag og sunnudag tríggjar sendingar frá kl. 10:00 - 18:00 Tíðindasendingin í útvarpinum varpar ljós á samfelagið, og tíðindaflutningurin greinar og perspektiverar núlig evni í einum samansettum heimi. Slag av sending: Tíðindi Málbólkur: Allir før... Show more
Publisher Website | On Android | On iTunes | Feed XML


text:
Le Corbusier
Le Corbusier (Charles-Édouard Jeanneret-Gris) (6. oktober 1887 í La Chaux-de-Fonds, Sveis – 27. august 1965 í Roquebrune-Cap-Martin, Frakland) var ein sveisiskt føddur arkitektur, møbularkitekt, býarplanleggjari, rithøvundur, myndahøggari og listamálari, og ein av teimum týdningarmiklu persónunum innan modernismuna. Hann varð føddur í Sveis, men gjørdist franskur ríkisborgari í 1930.
Hann var pionerur og gjørdi nógv fyri at betra um livivilkorini hjá íbúgvum í tætt bygdum býum. Hansara karriera fevndi um fimm áratíggju, har bygningar, ið hann hevði teknað, vóru bygdir ymsastaðni í heiminum: í Miðevropa, India, Russlandi og ein í Norðuramerika og ein í Suðuramerika. Hann gjørdi uppskot um, hvussu man kundi út- ella umbyggja býirnir São Paulo, Rio de Janeiro og Montevideo (1929), Genève, Antwerpen og Stockholm (1933).
Hann móttók Frank P. Brown Medaljuna og AIA Gull Medaljuna í 1961. Hann doyði undir einum svimjitúri í Miðjarhavinum við býin Roquebrune-Cap-Martin í Fraklandi, har hann búði í eini smáttu seinastu árini av lívinum.


text:
Orð og lag: Niels Frykman
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Ein vin eg eigi :,:hvør sæla góð,:,:
Hann hevur keypt meg við Sínum blóð
frá tí, mær bjóða kann verðin.
Á mínar bønir Hann gevur svar,
Hann gjøgnum lívið meg uppi bar,
og sigurskrúnuna rættir mær,
tá enda tekur her ferðin.
2. Í Orði Guðs Hann :,:nú møtir mær,:,:
har sál mín tolmóð og mildi sær,
Hann einans gevur tað besta.
Sum Hann her ongan eg finna man,
mítt stríð Hann stríddi og sigur vann,
í Honum eg nú við sigra kann,
kann eyga mítt á Hann festa.
3. Mín syndaskuld nú :,:er strikað út,:,:
og endað er nú øll sorg, alt sút,
ei meir eg synd mína beri.
Á Hann eg tryggur nú fái trúð,
tí Hann meg klæddi í halgan skrúð,
ein lovsangur fyllur hjartað nú,
øll prís og tøkk Honum veri!
4. Nú sál mín syngur :,:so nøgd og glað,:,:
tilbúgvið hevur Hann mær ein stað,
har eg kann hvíla frá stríðnum.
Har er ei sorg og har er ei neyð,
og eingin kennir meir pínu, deyð’,
har frið í yvirflóð njóta tey,
– ei endi á friði mínum!
5. Har sál mín skoða :,:skal Jesus fró,:,:
sum her læt renna Sítt dýra blóð
til sálarbót hesum heimi.
Har skarin Lambinum lovsang ber,
ein gleðisyl gjøgnum hjartað fer,
sum ævigt vaksandi í mær er
í hinum himmalska gleimi.


text:
Vágur
Vágur (danskt heiti Våg) er størsta bygd og næststørsta kommunan í Suðuroy í Føroyum og hevur umleið 1330 íbúgvar. Vágur liggur kring Vágsfjørð. Eitt vatn, Vatnið, er vestanfyri býin, har er gjørd ein gongugøta rundan um Vatnið, og longri vesturi er Vágseiði. Sunnanfyri Vág eru Eggjarnar, har útsýni er heilt suður til Beinisvørð. Norðanfyri Vág i ein útnyrðing er Fámara og eitt sindur longri norðuri er vatnorkuverkið Í Botni, sum fær vatn frá vøtnunum Ryskivatni, Miðvatni, frá Vatninum í Tindalíð og Vatnsnesi.[2] Ein viðarlund er omanfyri bygdina og ein onnur er nú eisini Á Sandinum í Vági.[3]
Í Vági er fólkaskúli, Vágs Skúli, til børn frá fyrsta til 10. flokk. Fleiri søvn eru í Vági. Fjølbroytt vinnulív er eisini í Vági, mest innan fiskivinnu og alivinnu, og hevur ein peningastovnur, Suðuroyar Sparikassi, høvuðssæti í Vági.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
- 1350 Vágur verður fyri fystur ferð nevnd í søguligum skjølum, bygdin verður nevnd í Hundabrævinum, í hesum brævi verður nevnt, at fleiri hundaeigarar eru í Vági.
- Fólk úr bygdini verða frífunnin fyri at hava handlað við eitt hollendskt skip, tí mett varð at handilin var farin fram orsakað av hungursneyð í Suðuroynni.
- 1538 Tann fyrrverandi presturin Andrass heldur sína fyrstu luthersku talu í Føroyum í Vágs kirkju. Tí varð Vágs kirkja mett at vera ein av teimum mest heilagu kirkjunum í Føroyum.
- 1584 sambært tingbókunum búðu 17 fólk í Vági.
- Í 1804 keypti Nólsoyar-Páll saman við Jákup í Toftum og Per í Gjørðum, Porkeri eitt skipsvrak (enska Sally&Polly) á einari uppboðssølu í Hvalba. Vrakið varð bygt uppaftur á Fløtuni Fríðu í Vági og fekk navnið "Royndin Fríða". Nólsoyar-Páll og manning hansara úr Vági og Porkeri vóru við "Royndini Fríðu" teir fyrstu føroyingar ið mótmæltu einarættinum hjá dønum at sigla við Føroyar.
- Í 1860 stovnaði Jacob Dahl sína fyritøku A/S J. Dahl, sum skjótt gjørdist ein av Føroya størtu handilsfyritøkum, og nøkur ár seinni eisini reiðarí.
- Í 1870 bygdi William Askham eitt pakkhús á Marknoyri í Vági. Hann keypti fisk frá enskum sluppum og hagreiddi hann til klippfisk, sum síðan varð útfluttur.
- Frá 1870-árunum er Vágur sammen med Tvøroyri ein av høvuðshavnunum fyri tað umfatandi havfiskaríið við Ísland og Grønland, og bygdin var í nógv ár eitt av teimum samfeløgunum í Føroyum, sum hevði ta skjótastu menningina.
- 1884 - Skúlin á Oyralag varð bygdur og tikin í nýtslu. Í dag eru tvey søvn í húsinum.
- 1905 - Vágs Bóltfelag, VB, varð stovnað 6. juni. 1. jan. Hondbóltsfelagið í Vági eitur enn VB, fótbóltsfelagið hevur brúkt navnið FC Suðuroy síðan 1. januar 2010.
- 1906 - Tráðbani varð bygdur vesturi á Eiðinum, frá Múlagjógv og eystureftir, soleiðis at bátarnir kundu hiva veiðuna upp tann vegin, bátarnir kundu eisini hivast upp og førast til land við tráðbananum, um veðrið var ov ringt til at sigla ella rógva forbí Heltnarnar til Kleivina.
- 1921 - Vágs kommuna læt byggja Føroya fyrsta elektrisitetsverk, tá vatnorkuverkið í Botni varð bygt.
- 1939 - Vágs kirkja varð vígd.
- 1939 - 1945 Vágur misti 9 skip undir Seinna heimsbardaga.
- 1951 - Nýggjur skúli varð bygdur beint eystanfyri kirkjuna. Skúlin varð tikin í nýtslu í 1951.
- 1967 - Fiskavirkið Suðurfisk varð bygt og tikið í brúk.
- 1973 - Henning Joensen læt upp málingahandilin Vágs Litbúð.
- 1977 - Flakavirkið Polarfrost varð bygt og tikið í nýtslu. Jákup Joensen úr Lopra (føddur í Sumba) var stjóri. Fleiri trolarir avreiddu til virkið, nøvnini endaðu við borg, t.d. Polarborg I og II, Akraborg, Brimborg, Nýborg og Varðborg.
- 1977 - Ein standmynd varð reist á økinum, sum nú verður nevnt Minnisvarðin í Vági, saman við koparplátum við nøvnunum á teimum vágbingum, sum lótu lív á sjónum.
- 1979 - Vágs Skúli varð útbygdur, niðara lon varð tikin í nýtslu við skúlabyrjan 1978, ovara lon og svimjihøllin vóru tikin í nýtslu 2. september 1979.
- 2001 - Stóra Pakkhús var liðugt umvælt og læt upp alment 19. oktober sum mentanarhús. Tað var felagið Stóra Pakkhús, sum keypti húsið frá DJ Vilhelm, sum hevði keypt allar ognirnar, sum A/S J. Dahl átti fyrr. Í felagnum vóru umboð fyri Vágs Kappróðrarfelag, Vágs Sóknar Bygdasavn, Johanna TG 326, Felagið Garðabrúgv, Grindabátafelagið og Nýggjársnevndina. Umframt løntir hondverkarar vóru eini 70 sjálvboðin fólk við til at endurbyggja Stóra Pakkhús.[4]
- 2007 - Susvim (Suðuroyar Svimjifelag) varð stovnað 6. september. Tað vóru feløgini Vágs Svimjifelag og Tvøroyrar Svimjifelag (stovnað 6. mars 1964) sum løgdu saman.
- 2010 - FC Suðuroy varð sett á stovn 1. januar, liðið var tað sama sum VB/Sumba, ið var ein samanrenning av VB (stovnað 1905) og Sumba (stovnað 1949).
- 2011 - Ellisheimið Hamragarður varð latið upp alment hin 28. mai.
- 2013 - 15. mai. Barnagarðurin Eikilund læt upp á Kráarvegi í Vági. Hetta er fyrstu ferð, at Vágs kommuna hevur bygt ein barnagarð til endamálið, fyrr hava vanlig sethús verið brúkt til barnaansingina umframt dagrøkt. Barnagarðurin hevur 6 stovur og er 350 m2 til støddar. Fyrsti spakin varð settur í september 2011. Í barnagarðinum er vøggustova, barnagarður og frítíðarskúli. Barnagarðurin er til 66 barnagarðs- og frítíðarskúlabørn og 24 vøggustovubørn. Dagrøktarskipanin hjá kommununi heldur fram, tó bert fyri børn undir 3 ár.
- 2013 - 16. desember varð Føroya fyrsti langhylur reistur á Oyrunum í Vági.
- 2015 - 16. oktober varð Páls Høll, ið hevur Føroya fyrsta 50-metra svimjihyl, tikin alment í nýtslu. Høllin er uppkallað eftir Pál Joensen.
Vinnulív[rætta | rætta wikitekst]
Fiskavirkir og alivirki eru á kaiini mitt í býnum, nevnast kunnu Faroe Farming, sum er eitt fiskavirkið ið arbeiðir við aldum laksi. Løðhamar Seafood er eitt av fiskavirkjunum á kaiini, tað felagið eigur fleiri línuskip. Eitt virki er sum ger tangar og ymiskt annað, tað eitur Tangavirkið og varð stovnað av Palla Mortensen, eisini nevndur Argja Palli, síðan rak sonurin Bent virkið og í dag er tað abbasonur Argjapalla, Mortan Mortensen, ið rekur virkið. Ein skipasmiðja er í Vági, Vágs Skipasmiðja, Gudmund Jacobsen er stjóri, teir arbeiða mest við at umvæla træskip men eisini onnur skip. Eitt trollemmavirki og ein timburhandil eru yviri á Oyrunum, sum er á syðru síðu av fjørðinum. Lemmavirkið eitur Rock, Hans í Líðini er stjóri har. Timburhandilin eitur Vágs Timburhandil, tað eru brøðurnir Helgi og Sølvi Kristiansen ið reka handilin. Fleiri smærri smápartafeløg eru við handverkarum og reiðarar eru eisini fleiri. Harumframt eru fleiri handlar í býnum, nevnast kunnu eitt nú Torgið, sum er ein handilsmiðdepil mitt í býnum, har er ein matvøruhandil, kiosk og aðrir handlar. Vesturi á Gørðunum er handilin hjá DJ Vilhelm, matvøruhandil er niðri undir og møblahandil er á ovaru hæddini.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Í Vági er fjølbroytt ítróttarlív, serliga svimjing, fótbóltur, hondbóltur og kappróður umframt at fólk spæla bridge og sjavs. Vágs Bóltfelag varð sett á stovn 5. juni 1905, tað var serliga fót- og hondbóltur ið felagið luttók í. Hondbólturin í Vági brúkar enn navnið VB, men fótbóltsfelagið eitur nú FC Suðuroy, navnabroytingin fór fram 1. januar 2010, áðrenn tað nevndist fótbóltsfelagið í nøkur 1995 Sumba/VB og frá 2005 til 2009 VB/Sumba. Kappróðrarfelagið í Vági eitur Vágs Kappróðrarfelag, tað varð sett á stovn í juli 1943, kappróðrarneystið í Líðini var bygt í 1955.
50-metra svimjihylur[rætta | rætta wikitekst]
Í 2010-11 varð nógv tosað um at gera ein langhyl, sum skuldi vera 50 metrar langur yviri á Oyrunum í Vági, soleiðis at avlopshitin frá SEV verkinum, sum annars bara rennur út á sjógv, kundi nýtast til at hita hylin við, og soleiðis kundi svimjihylurin vera sera bíligur at upphita. Ætlanin var, at hylurin skuldi vera liðugur áðrenn OL í London 2012, tí vágbingurin Pál skuldi svimja til OL, og so kundi hann sleppa at venja í langhyli í heimbygdini. Ætlanin var sjálvandi ikki bert at byggja hylin til Pál Joensen men eisini til allir svimjarnar hjá Susvim og svimjarar úr øllum Føroyum. Harumframt var ætlanin at gera eina grøna multihøll, soleiðis at svimjihylurin ikki bert skuldi nýtast av elitusvimjarum men eisini kundi vera eitt tilboð til barnafamiljur og til sjúklingar ið høvdu tørv á endurvenjing. Nógv ymisk hugskot vóru til, hvat ið høllin kundi brúkast til. Stigtakarnir savnaðu inn pening frá privatum stuðlum og fingu eisini játtað stuðul frá landinum, harafturat vóru stuðulslán sett á stovn í Suðuroyar Sparikassa, hesi vóru nevnd Pál-lán. Fólk ið taka eitt Pál-lán á 9.600 krónur stuðla erkætlanini við 9000 krónum, ongin renta var á láninum, bara eitt avgreiðslulán á 600 krónur. Afturfyri at taka lánið fær alt húskið hjá lántakaranum loyvið at nýta allar hentleikar í svimjihøllini ókeypis í fýra ár.[5]
Grøna multihøllin á Oyrunum bleiv ikki bygd áðrenn OL í 2012 sum upprunaliga ætlað, og eftir OL flutti Pál Joensen niður til Danmarkar at búgva. Ætlanin bleiv tó ikki slept, og í november 2012 kom gongd á byggingina. Hin 16. desember 2013 varð bygningurin reistur, seinastu sperrurnar vóru lagdar á norður síðuni, og tak-elementini vóru longu løgd á suður síðuni.[6] Í januar 2014 varð tak lagt á svimjihøllina, í februar 2014 vóru rør løgd í og botnurin varð stoyptur, og í mars 2014 varð hylurin settur upp. Væntandi verður grøna multihøllin latin upp fyri almennari svimjing í 2015. Langhylurin er 50 metrar langur og hevur seks geilir. Harafturat er ein barnahylur sum er 4x6 metar og 40 cm djúpur, hesin er ætlaður smærri børnum. Í síðubygninginum til svimjihøllina verður vælverudepil við heitum og køldum pottum, og við gos-baði og sauna, umframt at eitt rúm verður, har tilber at fáa massagu. Umklæðingarrúm og forhøll verður eisini í síðubygninginum, sum harumframt eisini húsar kantinuni, sum er umleið 130 m2 til støddar. Svimjihøllin er sjálvsagt bygd soleiðis at tey, ið bera brek, sita í rullustóli ella eru illa gongd, lætt fáa brúkt hentleikarnir í svimjihøllini.[7]
Trúarlív[rætta | rætta wikitekst]
Í Vági er kirkja og meinigheitshús, Brøðrasamkoman hevur samkomuhúsið (salin) Bethel, Frelsunarherðurin hevur sín egna møtisal og harafturat er samkomuhúsið Zion.
Kirkjan í Vági[rætta | rætta wikitekst]
Í 1927 legði Jákup Dahl, próvstur, grundarsteinin, men kirkjan var ikki liðugt bygd og vígd fyrr enn 19. februar 1939. Sofus Johan Hofgaard, arkitektur av Tvøroyri, hevur teknað Vágs kirkju. Kirkjan undan hesi, var tann sum í dag stendur í Hovi. Hon varð bygd á Kirkjukletti 1853, tað er har sum gamli kirkjugarðurin er, beint við prestagarðin í Vági, men næstan heilt niðri í mølini. Tað var vanligt fyrr, at fólk lovaðu olmussu til Vágs Kirkju, antin tí fólk vóru bjargaði úr neyð ella av øðrum orsøkum.
Ein múgvandi einkja í Noregi, sum hevði mist mann sín á sjónum, gav eina kirkju í olmussu. Hon læt allan stórviðin gera til, bant hann saman og slepti honum út á sjógv, og hon legði tað lyftið á, at har sum henda kirkja rak á landi, har skuldu tey eiga hana. Kirkjan rak til Føroya. Kirkjan kom so rekandi inn á Vágsfjørð, og rak sjálv á land á tí staði, sum síðan kallast á Kirkjukletti. [8]
Søvn í Vági[rætta | rætta wikitekst]
Trý søvn eru í Vági:
- Ruth Smith Savnið er at finna á Vágsvegi 101 í Gamla Skúla. Ruth Smith (1913 – 1958) varð borin í heim í Vági í 1913. Ruth Smith telist sum ein tann týdningarmesti koloristurin í føroyskari myndlist. Hóast hennara skeið sum listakvinna varð stutt – hon doyði av einari syndarligari druknivanlukku í 1958, bert 45 ára gomul – kom hon at seta sín dám á málningalistina. Opið er sambært avtalu.
- Sjósavnið er í Stóra Pakkhúsi vesturi á Gørðunum í ovastu hæddini. Sjósavnið hevur skiftandi framsýningar hvørt summar frá mai til september. Opið er sambært avtalu.
- Vágs Sóknar Bygdasavn hevur fasta framsýning undir heitinum "Vágur og seinni heimsbardagi". Har eru modellir av teimum átta sluppunum úr Vági, sum gingu burtur undir seinna heimskríggi. Opið er sambært avtalu.
Vágs skúli[rætta | rætta wikitekst]
1. apríl 1951 varð nýggjur skúli vígdur í Vági. Bókasavn og svimjihylur eru í Vágs Skúla. Áðrenn tað gingu børnini í Vági í skúla í tí bygninginum, sum nú verður róptur Gamli Skúli, nú er Ruth Smith Savnið á ovaru hæddini í Gamla Skúla. Skúlin sum var vígdur í 1951 varð útbygdur seinast í 1970'unum og svimjihylur varð eisini bygdur. Svimjihylurin var tikin í nýtslu í 1980 og er 25 metrar langur.
Elverkið í Botni[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Elektrisitetsverkið í Botni
Elverkið í Botni var tað fyrsta vatnorkuverk í Føroyum. Arbeiði byrjaði seint í 1919, og tað gekk skjótt fyri seg. Anlægskompagniet úr Bergen stóð fyri arbeiðnum við Haakon Blaauw á odda.
Nærum alt tilfarið var flutt til Botn frá Eiðinum í Vági. Rørini vóru sleipað av Eiðinum og norður um Gjógvaráfjall. Segldúkur varð settur fyri endarnar. Skinnarar vóru lagdir niðan gjøgnum hagan við einum spæli í erva. Sjálv støðin varð bygd niðri í Botni, har vóru settar upp tvær turbinur á 400 HK hvør. Tær koyrdu 1000 snúningar um minuttin og vóru mettar at geva 400 HK við eini fallhædd uppá 206 metrar. Vatnið til elektrisitetsverkið í Botni kom frá trimum vøtnum: Ryskivatn, sum er 0,1 kvm og 241 m yvir havinum, Miðvatn, sum er umleið 0,09 kvm og er 343 m yvir havinum og Vatnið í Tindalíð, sum eisini verður rópt Ovastavatn, tað er umleið 0,04 kvm og 361 m yvir havinum. Byrging var bygd við Ryskivatn, hon var 2 m høg men kundi lættliga hækkast.
Tey fyrstu árini gav elverkið í Botni bara streym til Vágsbygd, men í 1928 fekk Tvøroyri eisini streym. Lopra fekk elektrisitet í 1935, tá Gudmund Mortensen av Tvøroyri, sum átti hvalastøðina í Lopra, sendi umsókn um at fáa elektrisitet til hvalastøðina. Nakrir týskir verkfrøðingar høvdu leigað hvalastøðina frá honum. Sóknarstýrið í Vági játtaði umsóknini og sostatt fekk Lopra elektrisitet í 1935. Porkeri fekk elektrisitet í 1953. Hinar bygdirnar í Suðuroy fingu háspenningslinjur lagdar í 1958 og frameftir, tær bygdirnar vóru: Sumba, Víkarbyrgi, Akrar, Hov, Fámjin, Hvalba og Sandvík. Tó fingu Hvalbingar sítt egna motorelektrisitetverk í nakað fyrr, tað lýsti fyri fyrstu ferð á jólum 1951. (Kelda: Poul Andreasen "Elektrisitetsverkið í Botni", egið forlag, Tórshavn 1996.)
Tráðbanin[rætta | rætta wikitekst]
Tráðbanin varð gjørdur í 1906, so vágbingar kundu draga bát úr Múlagjógv heim til neystini. Tráðbanin lætti munandi um hjá útróðrarmonnum, sum róðu út frá Eiðinum í Vági. Hesin fyrsti tráðbanin varð nýttur til 1930,tá ein nýggjur elekstriskur tráðbani varð tikin í nýtslu.
Tráðbanin var lutvíst fíggjaður við brúksgjaldi og so figgjaði kommunan restina. Hvørja ferð ein bátur var flotaður, so skuldu 40 oyru latast til Eiðiskassan. Um tað mundi, tá vágbingar fingu tráðbanan, róðu 22 bátar út av Eiðinum.
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
-
-
-
-
-
Sluppin Johanna TG 326 er heimahoyrandi í Vági, hon varð bygd í Onglandi í 1884.
-
Grindabátar úr Vági vesturi á Vágseiði á Hvítusunnu 2010.
-
-
Vágseiði: Kleivin, Heltnarnar og Skúvanes.
-
-
-
Eggjarnar, útsýnið norðureftir móti Vágseiði, Gjógvaráfjalli og bygdini.
-
Eggjarnar, útsýnið suðureftir móti Beinisvørð. Fremst á myndini sæst staðið, har bretsk kanón stóð undir Seinna Heimsbardaga.
-
Kappróðrarbáturin Smyril hjá Vágs Kappróðrarfelag stendur á Garðabrúgv.
-
-
-
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Hagstova.fo
- ↑ Sudurras1.com
- ↑ A-Sandinum.com
- ↑ Storapakkhus.com, Søgan
- ↑ svimjihollin.com, PÁL-LÁN’ini farin ígongd
- ↑ sudurras.fo, Nú flaggar á Oyrunum í Vági
- ↑ svimjihollin.com, Ein fólksligur svimjihylur tekur skap
- ↑ www.faroestamps.fo
- Faroestamps.fo Um Vágs Kirkju
- Bók: Poul Andreasen "Elektrisitetsverkið í Botni", egið forlag, Tórshavn 1996.
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]
- Vágs kommuna
- Ruth Smith Savnið í Vági
- Ruth Smith
- Myndasavn hjá Erik Christensen
- Flickr.com Myndir úr Vági á Flickr.


text:
Ruanda
Lýðveldið Ruanda (enskt: Republic of Rwanda, franskt: République du Rwanda og kinyarwanda: Repubulika y'u Rwanda) er eitt lítið land í Miðafrika. Ruanda hevur mark við Burundi í suðri, Tansania í eystri, Uganda í norðri og í vestri við Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo. Høvuðsstaðurin í Ruanda er Kigali. Kigali er eisini størsti býur og hevur uml. 1 mió. íbúgvar. Almennu málini eru trý í tali, enskt, franskt og kinyarwanda. Fólkatalið í landinum er 11,7 milliónir. Landið er eitt av fátækastu londum í heiminum. Á vári 1994 fóru ósigandi ræðuleikar fram í Ruanda. Í 100 dagar drupu hutuar eina millión tutsiar, meðan ST-herlið hjálparleys hugdu at. Tey høvdu nevniliga fingið boð frá ST um at varðveita friðin, ikki at skapa hann. Ruanda hevur størstu umboðanina av kvinnum í tjóðartinginum, nevniliga 48,8 prosent. Í Føroyum er kvinnuliga umboðanin í Løgtinginum bara 9,4 prosent.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Stríð ímillum fólkasløg hevur merkt søgu Ruanda. Í 1962 tók fjølmentara fólkið, nevnt hutufólkið, ræði frá tutsifólkinum, ið hevði rátt har í stívliga 500 ár. Mong tutsifólk flýddu til grannalondini. Í 1990 leyp Frælsisrørsla Ruanda (RPF), ið tutsifólki stóð á odda fyri, á úr Uganda. Samráðingar vóru um at brýta valdið ímillum bæði fólkasløgini, men í 1994 doyði forsetin í Ruanda, Juvenal Habyarimana (8. mars 1937 – 6. apríl 1994), í flogvanlukku; hildið verður, at menn úr forsetahirðini, høvdu skyldina í flogvanlukkuni. Ógvisligt stríð brast á aftur partanna millum, tað endaði í ræðuligum blóðbaði, og fleiri enn 200.000 fólk - mest tutsiar - vórðu dripin. Hundraðtúsundtals fólk, mest hutufólk, flýddu til Tansania og Kongo.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Í 1994 var fólkadráp framt í Ruanda, og um 800.000 fólk vórðu myrd eftir bert 100 døgum. Í Ruanda eru tveir ættarbólkar, hutuar sum eru um 84 prosent av fólkinum og tutsiar, sum eru um 15 prosent. Ein lítil bólkur av hutuarum stóðu fyri drápunum, og teir nýttu m.a. miðlarnar at heita á hutuar um at gera sína skyldu at drepa tutsiar. Miðlarnir høvdu tí ein ræðandi leiklut. Málið er nú at nýta miðlarnar positivt. Hetta skal gerast við at førleikamenna børn, ung og fjølmiðlafólk, sum skulu lýsa og umrøða evnir, sum hava við børn og ung at gera.
Ruanda er av fjølbygdastu londum í Afrika, og fólkið fjølgast skjótt. Flestu konur í Ruanda eiga seks børn; í ríku ídnaðarlondunum eiga konurnar eitt ella tvey børn. Men fá fólk í Ruanda liva, til tey eru farin um 50 ár. Miðallívsævin í landinum er bara 49 ár. Sjúkur sum malaria og eyðkvæmi (AIDS) eru vanligar, heilsuverkið er lítið ment, sjúkraviðgerð er ikki ókeypis, tí hava fá ráð at fara til lækna.
Flestu fólk í Ruanda liva av landbúnaði.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Javnrættindi[rætta | rætta wikitekst]
Tutsi kvinnurnar í fólkadrápinum í Ruanda í 1994, vórðu píndar, tí tær vóru kvinnur av serligum uppruna, ella úr serligum tjóðskaparligum ella átrúnarligum bólkum. Eitt land í verðini hevur eina betri kvinnuumboðan á tingi enn tann svenska. Tað er Ruanda, har 39 av 80 sessum við valið í september 2003 vórðu settir við konufólki. Ein nýggj stjórnarskipan í Ruanda, sum leggur serligan dent á javnstøðu, ásetur m.a., at konufólkini eiga minst 24 sessir í tjóðartinginum.
Dýralívið[rætta | rætta wikitekst]
Virungagosfjøllini, ið eru tjóðargarður í Ruanda, eru eitt av fáu økjunum í heiminum, har fjallagorillan enn heldur til. Hóast gorillan er friðað, er vandi fyri, at hon verður týnd av ránsveiðu og sviðjubúnaði. Nú eru bara einar 650 gorillur eftir í heiminum. Fjallagorilla er bara í hesum parti í Afrika.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Kríggið ímillum tey bæði størstu fólkasløgini - tutsiar og hutuar - hevur syndrað Ruanda, oyðilagt búskapin og gjørt landið til eitt hitt fátækasta í heiminum. Fyri kríggið var mesti útflutningurin í Ruanda kaffi. Nú verður næstan einki dyrkað til útflutnings, hóast 95 prosent av fólkinum arbeiða í landbúnaðinum. Ótryggu viðurskiftini hava gjørt tað næstan ómøguligt, sum er, at menna ídnað og námsvinnu. Námsvinna og smáir bóndagarðar hava altíð havt stóran týdning, og aðrar vinnur taka seg upp nú.


text:
Sverri Egholm
10.01.2017 - 22:24
Dagurin í morgin og ovurmorgin hava nógvan vind og kulda at bjóða. Roknast kann við kava, sambært DMI.
Í morgin verður fyrst 15-10 m/s av útnyrðingi, vaksandi upp til 15 til 20 m/s og út á náttina hvirlur. Regn, men út á dagin vátaslettingur ella kavaæl. Hitin verður millum 2 og 5 stig, men seinni 0 til 3 stig.
Hósdagin fer ættin upp í útnyrðing ella norðan, og vindurin verður upp í 18 til 23 m/s við hvirlum upp í stormstyrki. Kavaælingur og milum 1 kuldastig og 3 stig. Út á náttina minkar vindurin og tá er sloppið í hesum umfari, sambært veðurforsøgnini.
Kavaælini halda fram til leygardagin.
Meira um veðrið her


text:
SØGA 1
Vit vita eitt loyndarmál, sum ger okkum glað
Hevur onkur nakrantíð teskað tær nakað í oyrað, sum eingin annar veit? — * So er tað eitt loyndarmál. Bíblian fortelur um eitt heilt serligt loyndarmál. Tað er heilt serligt, tí tað kemur frá Gudi. Og tað er eitt loyndarmál, tí fólk vistu ikki um tað. Ja, einglarnir vildu eisini gjarna vita meira um tað. Vilt tú vita, hvat loyndarmálið er? —
Hvat heldur tú, einglarnir gjarna vildu vita?
Fyri langari, langari tíð síðani skapti Gud fyrsta mannin og fyrstu konuna. Tey itu Ádam og Eva. Gud gav teimum eitt vakurt heim at búgva í, ein hava, sum æt Eden. Høvdu Ádam og Eva nú aktað Gud, kundu tey og børnini hjá teimum gjørt alla jørðina til eitt paradís, sum líktist Eden. Og tey kundu búð allar ævir í Paradísinum. Men minnist tú, hvat Ádam og Eva gjørdu? —
Ádam og Eva aktaðu ikki Gud, og tí búgva vit ikki í einum paradísi. Men Gud hevur sagt, at hann fer at gera alla jørðina vakra, og øll skulu vera glað og liva í allar ævir. Hvussu fer hann at gera tað? Leingi visti eingin nakað. Tað var eitt loyndarmál.
Tá ið Jesus kom niður á jørðina, fortaldi hann fólkunum meira um loyndarmálið. Hann segði teimum, at loyndarmálið var um Guds ríki. Jesus segði við fólk, at tey skuldu biðja um, at hetta Ríkið skuldi koma. Tað fer at gera jørðina til eitt vakurt paradís.
Heldur tú ikki, tað er spennandi at kenna loyndarmálið? — Minst til, at bara tey, sum akta Jehova, sleppa at búgva í Paradísinum. Í Bíbliuni eru nógvar søgur um menn og konur, sum aktaðu Jehova. Hevur tú hug at hoyra um tey? — So fara vit at lesa um nøkur av teimum og vita, hvussu vit kunnu vera sum tey.
LES Í TÍNI BÍBLIU
Markus 4:11
1 Pætur 1:12
1 Mósebók 1:26-28; 2:8, 9; 3:6, 23
Matteus 6:9, 10
Sálm 37:11, 29
^ par. 3 Tá ið tankastrika (—) stendur eftir ein spurning, gevur tað tær høvi at steðga á og lata barnið svara.


text:
Italskt mál
Italskt (italiano) er eitt romanskt mál, sum hoyrir til bólkinum av indo-evropeiskum málum. Málið verður tosað av umleið 70 milliónum. Tað verður fyrst og fremst talað í Italia, men harumframt eisini í 29 øðrum londum. Italskt er alment mál í Italia, Sveis, San Marino, Slovenia, Vatikanstatinum, Istria (Kroatia) og í ES.
Mállæra[rætta | rætta wikitekst]
Italska málið hevur tvey kyn: kallkyn og kvennkyn. Navnorð ið enda við -o eru sum oftast kallkynsorð, meðan navnorð ið enda við -a, sum oftast eru kvennkynsorð. Navnorð ið enda við -e kunnu antin vera kallkynsorð (umleið 70 %) ella kvennkynsorð (umleið 30 %). Navnorð ið enda við -o og -e enda við -i í fleirtali, meðan kvennkynsnavnorð ið enda við -a fáa endingina -e.
Sagnorð[rætta | rætta wikitekst]
Italiensk sagnorð hava ikki so einklar bendingar, og tað er vanligt at lata vera við at brúka tað persónliga fornavnið, eftirsum sagnorðið vísir hvønn grammatiskan persón ið talan er um. Persónlig fornøvn verða nýtt fyri at leggja dent á hvønn ið ein meinar við, ella fyri at vísa ein mótsetning.
Dømi um sagnorð:
Nútíð av essere, "at vera":
eintal
- (io) sono - eg eri (1 pers.)
- (tu) sei - tú ert (2 pers.)
- (lui, lei, lei) è - hann/hon/tað er, Tygum eru (3 pers.)
fleirtal
- (noi) siamo - vit eru (1 pers.)
- (voi) siete - tit eru (2 pers.)
- (loro) sono - tey eru (3 pers.)
Nútíð av avere, "at hava":
eintal
- (io) ho - eg havi (1 pers.)
- (tu) hai - tú hevur (2 pers.)
- (lui, lei, lei) ha - hann/hon/tað hevur, Tygum hava (3 pers.)
fleirtal
- (noi) abbiamo - vit hava (1 pers.)
- (voi) avete - tit hava (2 pers.)
- (loro) hanno - tey hava (3 pers.)


text:
Djurhuus
Djurhuus er 13. vanligasta eftirnavnið í Føroyum. Øll, ið eita Djurhuus til eftirnavn, eru eftirkomarar av danska prestinum, Christen Jensen Djurhuus (1708 - 1775),[1] ið var ættaður úr Knæverhede í Sæby í Norðurjyllandi. Hann flutti til Føroya í 18. øld. Hann var prestur á Nesi í Eysturoynni frá 3. august 1742. Abbasonur hansara var kvæðaskaldið Jens Christian Djurhuus (1773-1853), eisini nevndur Sjóvarbóndin.[2]
Kend fólk sum eita Djurhuus:
- Bjørghild Djurhuus, kommunalpolitikari í Havn og kendur heilsufrøðingur
- Dávur Djurhuus, føroyskur filmsleikstjóri.
- Hans Andrias Djurhuus, føroyskur yrkjari.
- Hákun Djurhuus, føroyskur løgmaður.
- Janus Djurhuus, føroyskur yrkjari.
- Jens Christian Djurhuus, føroyskur yrkjari.
- Marnar Djurhuus, føroyskur rennari.
- Marni Djurhuus, føroyskur fótbóltsleikari.
- Oluf Djurhuus, føroyskur rithøvundur.
- Rune Djurhuus, norskur telvari.
- Tummas Napoleon Djurhuus, føroyskur skald.


text:
Leigulógin longu havt sína ávirkan
– Nýggja heimasíðan hjá leigunevndini hevur verið nógv brúkt, og fleiri fyrispurningar eru komnir.
Tað sigur Andrass H. Arge, brúkaraumboð, sum eisini hevur fingið til uppgávu at taka sær av dagliga arbeiðnum hjá leigunevndini.
Gomul lóg
At ein leigulóg er galdandi, er nakað heilt nýtt fyri stórar partar av landinum. Áðrenn nýggja leigulógin kom 1. september í ár, var bara ein lóg í gildi, sum umrøddi leigumál í Tórshavn.
Gamla lógin nevndist “Midlertidig bestemmelse for Færøerne nr. 41 af 2. december 1940 om lejeforhold med senere ændringer”, men var í gildi uttan stórvegis broytingar í 70 ár.
Tann lógin gav leigunevndini rættiliga víðar heimildir. Millum annað kundi leigunevndin seta leiguna niður á leigumálum, um hon helt at útleigarin tók okursprís.
Henda víða heimildin er ikki í gildi í dag, men hinvegin verða onnur krøv sett.
Gamla lógin var heldur ikki serliga nógv brúkt. Sum útgangsstøði skuldu allir leigusáttmálar sendast leigunevndini til góðkenningar, men tað hendi bara so at siga ongantíð.
Greiðar linjur
Nýggja leigulógin skal fyrst og fremst syrgja fyri, at útleigari og leigari eru samdir um treytirnar fyri leigumálinum. Eingin ivi skal vera um nær eitt leigumál skal sigast upp og hvussu.
Við einum innflytingarskjali skal tað millum annað eisini vera greitt fyri bæði leigara og útleigara, hvørjum standi tað leigaða er í, og hvør skal rinda fyri møguligar ábøtur.
Verða sáttmálin ella innflytingarskjalið ikki útylt, er tað talan um beinleiðis brot á leigulógina, og ein sekt við dagbótum kann áleggjast, inntil viðurskiftini koma í rættlag.
Andrass Holm Arge sigur, at fleiri útleigarar hava spurt um neyðugt er við standardavtaluni, sum leigunevndin krevur, tí viðkomandi hevur ein sáttmála, sum kann samanberast og kanska er betur fyri partarnar.
– Men har er svarið, at ein tílíkur sáttmáli ikki kann brúkast. Tað er eitt krav, at standarssáttmálin verður brúktur, sigur hann.
Variantar av sáttmálanum verða ikki góðkendir.
Nøkur mál
Andrass Holm Arge sigur, at longu nú eru nøkur fá leigumál komin á hansara borð.
– Tað ger alt so nógv lættari at avgreiða fyri allar partar, um sáttmáli fyriliggur, sigur Andrass Holm Arge.
Av tí at so stutt er fráliðið, veit hann ikki, hvussu nógv leigumál hava fingið ein sáttmála. Fráboðanarskyldan er ikki til, og tí kunnu komandi mál bara vísa, hvussu stendur til.
Tað eru bara leigumál, sum eru komin í gildi eftir 1. september, sum eru umfataði av nýggju lógini.
Í Tórshavn er tann áseting galdandi, at um leigumálið er eldri enn 1. september, so eru ásetingarnar í gomlu lógini galdandi.
Dimmalætting ©
Skrivað hevur: Georg L. Petersen.


text:
Meksiko
Sameindu Meksikonsku Statirnir (spanskt; Estados Unidos Mexicanos) er eitt land í Norðuramerika við umleið 109 mió íbúgvum. Meksiko hevur mark við USA, Guatemala og Belis. Í Meksiko talar fólkið spanskt, av tí at Meksiko fyrr var spanskt hjáland. Hóast nógv olja og gass eru í Meksiko, er landið fátækt.
Harðskapurin og lógloysið í Meksiko versna støðugt, og støðan hevur ongantíð verið so ring sum nú, hóast myndugleikarnir hava sett bæði løgregluna og herin inn í bardagan ímóti lógloysinum. 13. januar 2009 bleiv kunngjørt, at næstan 5.400 meksikanskir løgreglumenn lótu lív í tænastu í 2008, og at tað var meiri enn tvær ferðir so nógv sum í 2007.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Landið hevur eina ríka søgu við t.d. Maya- og Inkamentanini. Tá ið spaniamenn komu hagar í fyrru helvt í 16. øld, týndu teir hesi gomlu ríki og ráddu í landinum, til tað tók loysing frá Spania í 1821. Í 1840-árunum legði USA stór øki undir seg í Meksiko, og tá ið av tornaði, høvðu meksikanar mist helmingin av egnum landi. USA legði undir seg londini, sum nú á døgum eita New Mexico, Arizona, Utah, Nevada, Texas og Kalifornia.
Í 1858 brast borgarakríggj á ímillum afturhaldssinnað og frílynt í Meksiko. Oddamaðurin fyri teimum frílyntu, Benito Juarez (21. mars 1806 – 18. juli 1872), løgfrøðingur av indiánskari ætt, gjørdist forseti. Herdeildir hansara sigraðu á teimum afturhaldssinnaðu í 1860, tí at hann hevði lánt pening til hernaðarútgerð úr útlondum. Frakland, Spania og Stóra Bretland gjørdu innrás í Meksiko at noyða landið at gjalda teimum lánini aftur. Spania og Bretland tóku seg burtur úr stríðnum; men í 1863 tóku franskar herdeildir Meksikobý. Franski kerisarin Napoleon 3. (20. apríl 1808 – 9. januar 1873) setti eysturríkska erkihertugan Maximillian (6. juli 1832 – 19. juni 1867) sum keisara í Meksiko. Herdeildirnar hjá Juarezi vunnu á fraklendingum í 1867, og Maximillian varð avrættaður. Juarez varð aftur forseti og sat til hann doyði í 1872.
Eftir fyrra heimsbardaga fóru stjórnirnar í londum í Latínamerika at kvíða fyri vaksandi megi USA, og at peningavaldið og ídnaðurin har skuldu fáa fastatøkur á londum teirra. Í Meksiko høvdu oljufeløg úr Sambandsríki Amerika gjørt so stórar íløgur í oljuvinnu, at tey stýrdu meksikonsku stjórnini og fingu møguleika at hótta við at leggja seg upp í innanlandsviðurskifti við hermegi. Í 1934 tók nýggjur forseti Lázaro Cárdenas við í Meksiko. Hann gjørdi víðtøknar nýskipanir í landbúnaðinum og ognartók og læt til dømis 18 milliónir hektarar av jørð til felagsnýtslu í bygdunum. Í 1938 tjóðartók Cárdenas amerikonsku og bretsku oljufeløgini í Meksiko, og um alt landið fegnaðust fólk um hesa gerð. Cárdenas gav ikki eftir fyri endurgjaldskravi og hóttanum úr Sambandsríki Amerika og Stóra Bretlandi, men fór í staðin at samráðast við onnur lond um oljusølu, til dømis Italia og Týskland.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Kríggj hevur ikki verið ímillum londini í Norðuramerika í yvir 150 ár. Stutt síðan samdust Meksiko við USA og Kanada um at taka av allar handilsforðingar og lata marknaðin upp fyri útflutningi hvør frá øðrum. Enn er tíðliga at siga, hvørja ávirkan avtalan hevur havt á búskapin í londunum. Men hon er komin illa við hjá meksikonskum bóndum, tí at bíligar búnaðarvørur úr USA floyma inn á marknaðin í Meksiko. Fyrimunurin er, at matur verður bíligari at keypa hjá fátæka fólkinum.
Ferðamannavinnan er ein av størstu inntøkukeldunum í Meksiko. Fólk koma úr øllum heiminum at síggja Chichén Itzá, Tenochtitlán, Palenque og aðrar býir úr gomlum døgum, sum blómaðu í Mayaríkinum og Astekaríkinum. Heiti sjógvurin og stóru sandstrendurnar í frítíðarbýunum Acapulco og Cancun draga eisini mong ferðafólk til sín.
Í 1976 varð nógv olja funnin fram við strondini í Meksikoflógva, og nú á døgum er Meksiko fimtstørsta oljuland í heiminum. Um 3000 oljuboripallar eru nú í flógvanum. Tætt sunnan fyri markið móti USA eru einar 2000 verksmiðjur, kallaðar maquiladoras. Her verða bilar, teldur, skógvar og aðrar hálvlidnar vørur savnaðar og gjørdar lidnar, næstan alt verður flutt út. Útlendingar eiga flestu verksmiðjurnar, og tað er bíliga arbeiðsmegin í Meksiko, sum lokkar. Maquiladoras geva væl av inntøku hjá Meksiko og gera sítt til, at búskapurin í landinum ikki bara byggir á oljuna.
Í Meksiko eru eisini mong metal, til dømis jarn, sink, kopar, og einki annað land í heiminum vinnur so nógv silvur sum Meksiko.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Matur[rætta | rætta wikitekst]
Maturin, meksikanar eta, er sterkt kryddaður, helst við reyðpipari ella chili. Grønmetið og fruktina dyrka teir mest sjálvir, til dømis avokado, bønir, tomatir og mais. Tortilla er pannukøka, ið verður bakað av maismjøli og fylt við kjøti ella grønmeti og osti. Aftur við høsnarunga hava meksikanar sterka sós, mole, gjørd av reyðpipari og sjokulátu.
Listhandverk[rætta | rætta wikitekst]
Indiánsku fólkasløgini í Meksiko eru gitin fyri at duga væl at veva og baldýra. Blátt, reytt og svart eru vanligastu litirnir í gomlu meksikonsku mynstrunum.
Listafólk[rætta | rætta wikitekst]
Ein av kendastu listafólkunum úr Meksiko er listakvinnan Frida Kahlo (1907 - 1954). Hon málaði surrealistiskt og var serliga kend fyri tær mongu sjálvsmyndirnar, ið hon málaði. Maður hennara, Diego Rivera (1886 - 1957) var eisini ein kendur listamaður.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Enn liva indiánsk fólkasløg í Meksiko, men mesta fólkið er mestitsar - Fólk ættað frá sponsku niðursetufólkunum og indiánum. Um helvtin av fólkinum er undir 19 ár, og fólkið fjølgast ógvuliga skjótt. Tað hevur við sær, at ov nógv fólk verður í býunum. Avmarkað dyrkilendi er í Meksiko, og landið er ikki ført fyri at útvega nóg mikið av mati til alt fólkið. Tó at flestu meksikanar eru katolikkar, hava teir enn siðir úr gomlum indiánskum átrúnaðum, og á mongum stevnum vera kristnir og indiánskir siðir brúktir hvør um annan.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Landið er umleið 2 mill. ferkilometrar, ella 1.500 ferðir so stórt sum Føroyar. Landslagið í Meksiko er fjølbroytt. Fyri norðan eru víðar oyðimerkur, í miðjum landi fjøll við kava á og stórur háslætti og tropiskur regnskógur fyri sunnan.


text:
Jógvan Hugo Gardar
02.12.2016 - 17:06
Mikudagin tók oljuprísurin at hækkað, aftaná at OPEC-londini samdust um at minka um oljuframleiðsluna. Í dag steðgaði ógvusliga prísvøksturin á.
Í morgun tók prísurin at lækka, men hevur sveiggja aftur og fram í dag, millum 53 og 54 dollarar fyri fatið av Brent-oljuni. Prísurin er framvegis tann hægsti síðani februar í ár.
Í løtuni kostar Brent-oljan 54,30 dollarar fyri fatið.
Sambært Bloomberg News er orsøkin til sveiggini í dag, at marknaðurin nú tulkar tað OPEC-londini gera, og royna at finna út av um avtalan kemur at halda, ella hvussu verður.
Goldman Sachs og Morgan Stanley meta at prísurin kann nærkast 60 dollarum, um OPEC-londini klára at halda avtaluna frá mikudegnum. Avtalan verður sett í gildi 1. januar.
Fleiri greinarar ávara ímóti at OPEC-lond kunnu freistast til at økja um oljuframleiðsluna, nú prísurin er hægri enn hann hevur verið i longri tíð.
Min Byungkyu, marknaðarstrategur hja Yuanta Securites í Seoul, sigur í samrøðu við Bloomberg, at bara um einstøk OPEC-lond ikki halda avtaluna, ella at amerikanarar fara at framleiða meir av skiferoljuni, so er vandi fyri at avtalan ikki heldur. Scott Darling, greinari hjá JP Morgan, sigur sambært Bloomberg, at søgan vísur at OPEC hevur trupult við at halda tær avtalurnar sum felagsskapurin semist um.
Brent-prísurin farnu 90 dagarnar. Kelda: Nasdaq


text:
Sjálvmorð
Sjálvmorð er tað, tá ið ein við vilja tekur seg sjálvan av døgum. Sjálvmorð er ofta orsakað vónloysi, tunglyndi, sinnissjúku ella/og rúsevnis- og rúsdrekkamisnýtslu. Harafturat kann sovorðið sum fíggjarligir trupulleikar og vánalig viðurskifti við onnur fólk vera ein orsøk. Í 2012 gjørdu trý fólk við føstum bústaði í Føroyum sjálvmorð. Frá 2007 til 2012 hava 13 fólk tikið seg av døgum í Føroyum og bara í 2010 vóru heili 6 sjálvmorð. Sambært heilsulýsing landslæknans var eitt sjálvmorð framt í Føroyum í 2007. Hetta er eitt vet minni enn seinastu trý árini, tí í 2006 vórðu trý sjálvmorð framd, meðan seks vórðu í 2005. Størsta sjálvmorðstalið eitt einstakt ár í Føroyum var árið 1985, tá sjey fólk doyðu fyri egnari hond. Í 1984, 1986, 1988, 1992, 2005 og í 2010 tóku seks fólk lívið av sær hvørt av hesum árunum. Tað er bara í árunum 1999, 2001 og í 2009, at eingin føroyingur doyði fyri egnari hond. Frá ársbyrjan 1981 til og við 2007 eru tilsamans 88 sjálvmorð staðfest her á landi. Samanborið við hini Norðurlondini og londini í Evropa eru føroysku sjálvmorðstølini sera lág. Tølini yvir sjálvmorð í Føroym eru ikki økt seinastu 30 árini, men heldur eru tølini minkað.
Flest menn gera sjálvmorð; í so at siga øllum aldursbólkum eru menn teir, ið liggja ovast á listanum yvir sjálvmorð. Í 2012 gjørdu 661 fólk sjálvmorð í Danmark. Kanningin hjá Jyllands-Posten vísir, at av teimum 661 sum gjørdu sjálvmorð hetta árið, vórðu 494 teirra menn [1]. Tað er serliga menn í aldrinum 20 til 40 ár.


text:
Vatnsvín
Vatnsvínið (frøðiheiti - Hydrochoerus hydrochaeris) er størsta gnagdýr í heiminum - Tað er líka stórt sum svín. Vatnsvínið, ið er nær skylt við marsvínið, er óførur svimjari, tí at føturnir eru skapaðir sum fitjur; men tey eru ógvuliga seinfør uppi á landi. Tey liva í flokki eini 10-100 dýr saman. Vatnsvínið er plantuátari og etur plantuvøkstur á árbakkunum. Tey blíva vanliga uml. 4-8 ára gomul. Vatnsvínið livir í Suðuramerika (Panama, Kolumbia, Venesuela, Brasil, Argentina, Franska Gujana, Uruguei, Peru og Paraguei).


text:
KattenKabinet
KattenKabinet er eitt listasavn í Amsterdam, sum vísir fram listaverk sum avmynda kettur. Savnið hevur eitt nú málningar, standmyndir og onnur verk eftir Pablo Picasso, Rembrandt, Henri de Toulouse-Lautrec, Corneille, Sal Meijer, Théophile Steinlen og Jože Ciuha, umframt onnur listafólk.
Savnið liggur í einum bygningi sum liggur við eina kanak á Herengracht 497, í Gouden Bocht ("Golden Bend") av hesi kanalini. Eigarin býr á aðru hædd við familju síni. Savnið læt upp í 1990. Savnið varð brúkt undir filmingini av filminum Ocean's Twelve í 2004.


text:
Valborgarmessa
Valborgarmessa er 1. mai. Dagurin eitur eftir einari Valborg, ið var borin í heim í Wessex í Onglandi ár 710 og doyði 25. februar 779. Hon var kosin halgimenni 1. mai 779, og hesin dagur er minnisdagur hennara í Norðurlondum. Í katólsku kirkjuni er tað tó deyðsdagur hennara, 25. februar, ið verður minnisdagur. Møguliga er upprunin til dagin ein várfagnaður, sum í víkingatíð hevur verið hildin umleið 25. februar. Dagurin verður so helst fyrst knýttur at deyðsdegi Valborgar, og eftir at hon er kosin halgimenni 1. mai, flytur fagnurin til henda dag.
Í Svøríki verður dagurin hildin sum studentadagur, og í Finnlandi verður dagurin hildin við fagnaði, ið svarar til nýggjársaftan.


text:
Føroya Kommunufelag
Føroya Kommunufelag (FKF) var ein áhugafelagskapur og landsfelagið fyri kommunur í Føroyum, ið var stovnað í 1967.
Innihaldsyvirlit
Søgan[rætta | rætta wikitekst]
Tað var Klaksvíkar kommuna, ið tók stig til stovnanina við einum brævi frá 29. september 1967. Tey fyrstu fýra árini vóru 8 kommunur úr Norðoyggjum og Eysturoynni við: Klaksvíkar kommuna, Nes kommuna, Runavíkar kommuna, Gøtu kommuna, Fuglafjarðar kommuna, Leirvíkar kommuna, Hvannasunds kommuna og Viðareiðis kommuna. Fýra ár seinni, í 1971, komu Vágs-, Eiðis-, Sunda- og Oyndarfjarðar kommunur afturat, og árið eftir Elduvíkar kommuna. So hvørt komu hinar kommunurnar eisini upp í felagið. Tórshavnar Kommuna gjørdist limur í 1973, men hon tók seg úr aftur felagnum í 1978.
Um aldamótið kom nýggj kommunustýrislóg. Tá valdu tær seks stóru kommunurnar, Tórshavnar kommuna, Klaksvíkar kommuna, Runavíkar kommuna, Tvøroyrar kommuna, Fuglafjarðar kommuna og Vágs kommuna, at stovna Kommunusamskipan Føroya. Hetta fór fram á aðalfundi 10. juni 1999.[1]
Felagið fevndi um allar kommunur, sum ikki vóru limir í Kommunusamskipan Føroya. 1. januar 2014 løgdu bæði kommunufeløgini saman til Kommunufelagið.
Limir í 2013[rætta | rætta wikitekst]
Í 2013 vóru 21 limir í Føroya kommunufelag:
- Eiðis kommuna
- Fámjins kommuna
- Fugloyar kommuna
- Hovs kommuna
- Húsa kommuna
- Húsavíkar kommuna
- Hvalbiar kommuna
- Hvannasunds kommuna
- Kunoyar kommuna
- Kvívíkar kommuna
- Nes kommuna
- Porkeris kommuna
- Sjóvar kommuna
- Skálavíkar kommuna
- Skopunar kommuna
- Skúvoyar kommuna
- Sumbiar kommuna
- Sunda kommuna
- Sørvágs kommuna
- Vestmanna kommuna
- Viðareiðis kommuna
Formenn[rætta | rætta wikitekst]
- Listin er ikki fullkomin
- Asbjørn Djurhuus 2008–d.d.
- Rósa Samuelsen 2005–2008
- Jacob Vestergaard 2001–2003
- Heini O. Heinesen 1983–1985
- Vilhelm Johannesen 1977–1979
- Asbjørn Joensen 1967–1972


text:
Skrivstovur og rundvísingar
Tú ert hjartaliga vælkomin at fáa eina rundvísing á okkara skrivstovum og prentsmiðjum. Finn adressurnar og vita, nær rundvísingar eru.
Danmark
Stenhusvej 28
DK-4300 HOLBAEK
DENMARK
+45 59 45 60 00
Rundvísingar
Mánadag til fríggjadag
9.00, 10.30, 13.30 og 15.00
Longd: 1 tími
Vert at vita
Deildarskrivstovan í Skandinavia hevur umsjón við virkseminum hjá umleið 50.000 Jehova vitnum í Danmark, Føroyum, Grønlandi, Íslandi, Noregi og Svøríki. Hevur umsjón við umsetingini av bíbilskum lesnaði til seks talað mál og trý teknmál, og við framleiðsluni av ljóð- og filmsupptøkum til fleiri av hesum málunum.


text:
Ódnarveðrið á jólum hevði við sær, at fleiri smærri brek vórðu staðfest í vindmyllunum hjá SEV - bæði á teimum í Húsahaga og Neshaga.
Vindmyllurnar verða eftirkannaðar og umvældar og settar í gongd aftur, so hvørt tær eru lidnar, boðar SEV frá í tíðindaskrivi til miðlarnar.
76 m/s í Neshaganum
SEV væntar, at allar vindmyllurnar koyra aftur sum vanligt ein av fyrstu døgunum, verður upplýst í tíðindaskrivinum til fjølmiðlarnar.
Ein av vindmyllunum í Neshaga máldi upp í 76 m/s í jólaódnini. Mesti vindurin, sum SEV hevur mátað í Neshaga, er 82 metrar um sekundið.
Fimm ENERCON-vindmyllur eru í Neshaga, og 13 myllur av hesum slagnum eru í Húsahaga.
Les eisini
Góða veðrið í fjør gjørdi, at SEV fekk tíggju prosenstig minni burtur úr varandi orkukeldunum í fjør enn árið fyri
Tíðindi
Tað er tætt samband millum Andras Mortensen og Jóan Paula Joensen, sum fyri jól metti um tvær kærur um Andras Mortensen.
Hópurin er styrktur og NSÍ hevur sett sær høg mál fyri komandi kappingarár
Hóast Sveinur Justinussen fekk beinleiðis reytt kort í fyrra hálvleiki, so stríddi StÍF seg til sigur á Kyndli í fyrsta umfari í steypakappingini
Bretski forsætisráðharrin Theresa May er komin undir trýst at fortelja, hvussu nógv hon visti um eina kjarnorkurakett, sum fór av kós í summar.


text:
Tað kann vera dýrt at keypa og at eiga ein bil. Bæði fíggingin og nýtslan av bilinum fara at ávirka tína fíggjarstøðu í nógv ár framyvir. Tí er tað týdningarmikið bæði at velja rætta bilin og at velja røttu bilfíggingina.
Bíligari bilfígging við Nordik360
Tá tú savnar tíni fíggjarviðurskifti í BankNordik og gerst Nordik360-kundi, fært tú lagaligari rentur og nógvar ókeypis tænastur. Við Nordik360 kanst tú fáa bilfígging úr einans 3,45 %*. Bílegg fund og fá meira at vita um Nordik360 og allar fyrimunirnar.
* Bilfígging við útgjaldi á minst 20% av keypsprísinum og við skiftandi rentu. Lánsupphædd: 200.000 kr., afturgjaldstíð: 7 ár, effektiv renta: 3,495%, og ÁKP: 4,726%, mánaðarligt gjald: 2.792 kr., samlað gjald: 234.514 kr. Tað er ein fyritreyt, at tú ert Nordik360+-kundi ella Nordik360PREMIUM-kundi.


text:
Haarlem
Haarlem er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum.
Haarlem liggur við Spaarne-ánna. Býurin varð mest sannlíkt stovnaður í 900-talinum og fekk keypstaðsrættindi í 1245.
Í býnum er eitt nú tað elsta almenna forngripasavnið í Niðurlondum, Teylers-savnið. Býurin er eisini kendur fyri Sankta Bavo Kirkjuna (Sint-Bavokerk) og Frans Hals Savnið, sum er eitt savn fyri list frá tí niðurlendska gullaldrinum.
Haarlem jarnbreytastøðin er tann elsti bygningurin av jarnbreytabygningum í Niðurlondum.
Sunnanfyri býin liggur heimsins størsta blómupark, Keukenhof.
Annað[rætta | rætta wikitekst]
Býarparturin Harlem í New York er uppkallaður eftir hesum niðurlendska býnum.


text:
Belgia
Belgia (franskt: Belgique, niðurlendskt: België, týskt: Belgien) er eitt land í Evropa. Høvuðsstaður er Brussel, og landið hevur umleið 11 milliónir íbúgvar. Mót norðri hevur Belgia mark við Niðurlond, í eystri við Týskland og Luksemburg, í surðri við Frakland og móti vestri er Norðsjógvurin, strandarlinjan er bert 65 km. Trý mál verða talað í Belgia. Sunnanfyri, við franska markið, talar fólkið franskt. Norðanfyri Brússel er málið flamskt, ið er nær skylt við niðurlendskt. Eystast í landinum er almenna málið týskt. Í Brússel talar mesta fólkið franskt, men mong tala eisini flamskt. Belgia var fyrst undir sponskum og so undir eysturríkskum ræði. Í 1815 varð landið sameint við Niðurlond. Í 1830 gjørdu belgiamenn uppreistur og tóku loysing, og Belgia gjørdist sjálvstøðugt kongsdømi.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Belgia gjørdist sjálvstøðugt land í 1830, tá tað loysti frá Niðurlondum. Landamørkini, ið nú eru, vórðu sett í 1919.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Belgia var við til at seta ES á stovn, og høvuðssæti hjá ES er í Brussel. NATO hevur eisini sítt høvuðssæti í Belgia.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Franskir og flamskir matsiðir hava ávirkað belgiska matgerð. Súpan er vælumtókt, og mangir landslutir hava sínar egnu uppskriftir. Ein serrættur er skeldýr og kips, sum bæði fæst á dýrum matstovum og úr smáum matsølubúðum á gøtunum.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Meuseá skilur landið í tvíningar. Fyri norðan er fláur, fruktagóður slætti heilt út at strondini. Í landsynningspartinum eru Ardennufjøll; har er jørðin kørg, og garðarnir eru spjaddir.
Landslutir[rætta | rætta wikitekst]
Vlaanderen (Flandre)
Wallonie (Wallonië)
Býir[rætta | rætta wikitekst]
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Longu í 16. øld tók stórur klædnaídnaður seg upp uttan um býir sum til dømis Brúgge, ið er kendur fyri síni knipplingamynstur. Í mong ár hevur tungídnaður, serliga kolavinna og stálídnaður, verið týdningarmikil vinnuvegur, men hann er nú um at hvørva. Í staðin er komin annar ídnaður, til dømis evnafrøðiídnaður og ravmagnsídnaður. Tænastuvinnan, t.d. bankavirksemi og fyrisiting, er so nógv vaksin, at har starvast tveir triðingar av belgisku verkafjøldini.


text:
Ert tú millum 18 og 28 ár, kanst tú gerast partur av fyrimunaskipanini NordikSolo, ið gevur tær atgongd til eina rúgvu av ókeypis tænastum og serliga góðum rentum. NordikSolo gevur tær bestu fíggjarligu umstøðurnar, tá tú ert lesandi, flytur heimanífrá ella kanska skalt undir útbúgving uttanlands.
Annaðhvørt tú ert í starvi ella lesandi, kann NordikSolo gera tað eitt sindur lættari, tá tú skalt klára teg sjálva/n. Umframt holla persónliga ráðgeving fært tú við startpakkanum eisini nógvar ókeypis tænastur, ið gera tað ómakaleyst at greiða tíni fíggarviðurskifti í gerandisdegnum.


text:
J.K. Rowling
J.K. Rowling er fødd 31. juli 1965 og vaks upp í Chepstow.
Hon las franskt og bókmentir á lærda háskúlanum í Exeter, flutti til London og arbeiddi hjá Amnesty International og fór síðan til Portugáls at undirvísa í enskum. Eftir hetta búsetti hon seg í Edinburgh.
Hon fekk hugskotið til Harry Potter í einum toki millum Manchester og Kings Cross í London. Hon skundaði sær til hús og skrivaði hugskotini niður, og næstu fimm árini arbeiddi hon við at finna uppá søgur um Harry Potter.
Handritið til fyrstu bókina Harry Potter og Vitramannasteinurin varð liðugt í 1995 og varð sent til 12 forløg, sum øll takkaðu nei. Eitt ár seinni játtaði forlagið Bloomsbury at geva handritið út og tað var serliga tí, at átta ára gamla Alice Newton, ið var dóttir formannin á forlagnum, fekk fyrsta part av handritinum at lesa og beinanvegin bað um at sleppa at lesa meira. Tað, ið síðan hendi, er ein viðgangssøga. J. K. Rowling gjørdist kend um allan heim, bøkurnar um Harry Potter selja sum heitt breyð, filmar eru gjørdir, spøl og onnur vøra við Harry Potter vørumerki á verður selt um allan heim. Sjálv er hon ein av ríkastu kvinnum í heiminum, allar bøkurnar hava sligið met á sølulistum. Tann sætta bókin, Harry Potter og Hálvblóðsprinsurin seldi fleiri entøk í eitt døgn enn Da Vinci Code í eitt ár.
Sjeynda bókin um Harry Potter kom út á enskum 21. juli í 2007, tað er eisini seinasta bókin um Harry.


text:
SØGA 5
Sámuel bleiv við at gera tað, sum var rætt
Frá tí at Sámuel var heilt lítil, arbeiddi hann í halgidóminum og búði har á staðnum. Tað var har, fólkini komu at tilbiðja Jehova. Veitst tú, hvussu tað bar til, at Sámuel var har? Fyrst skulu vit hoyra um mammu Sámuel, Hannu.
Í langa tíð fekk Hanna eingi børn, sjálvt um hon fegin vildi. Tí bað hon til Jehova og bønaði hann um at hjálpa sær. Hon lovaði, at um hon fekk ein son, so skuldi hon lata hann arbeiða í halgidóminum og búgva har á staðnum. Jehova svaraði bønini. Hon fekk ein son og gav honum navnið Sámuel. Og tá ið Sámuel var trý ella fýra ára gamal, gjørdi Hanna, akkurát sum hon hevði lovað. Hon tók hann við sær til halgidómin, har hann skuldi tæna Gudi.
Eli var høvuðsprestur í halgidóminum. Hann átti tveir synir, sum eisini arbeiddu har sum prestar. Minst til, at halgidómurin var Guds hús, har fólk tilbóðu Gud. Har skuldu øll skikka sær væl. Men synirnir hjá Eli vóru ræðuliga óndir. Sámuel sá, hvussu illa teir bóru seg at. Heldur tú, at Sámuel fór at gera alt tað ónda, sum synirnir hjá Eli gjørdu? — Nei, hann bleiv við at gera tað, sum var rætt, soleiðis sum foreldur hansara høvdu lært hann.
Hvat heldur tú, Eli átti at gjørt við báðar synirnar hjá sær? — Hann átti at straffað teir. Hann skuldi ikki loyvt teimum at arbeiða í Guds húsi longur. Men Eli gjørdi einki, og tí varð Jehova illur við hann og báðar synir hansara. Jehova gjørdi av at straffa teir.
Eina nátt, tá ið Sámuel lá og svav, hoyrdi hann onkran rópa: ’Sámuel!’ Hann rann inn til Eli, men Eli segði: ’Eg havi ikki rópt teg.’ Hetta hendi tvær ferðir aftrat. Eftir triðju ferðina segði Eli við Sámuel, at um hann hoyrdi røddina aftur, so skuldi hann siga: ’Tala, Jehova, eg hoyri.’ Og tað gjørdi Sámuel. So segði Jehova við hann: ’Sig við Eli, at eg fari at straffa familju hansara fyri alt tað ónda, sum hon hevur gjørt.’ Heldur tú, tað var lætt hjá Sámueli at siga hetta við Eli? — Tað var tað ikki. Men sjálvt um Sámuel var bangin, aktaði hann Jehova. Og tað varð, sum Jehova hevði sagt. Teir báðir synirnir hjá Eli vórðu dripnir, og Eli doyði eisini.
Vit kunnu læra nógv av Sámueli. Hann gjørdi tað, sum var rætt, sjálvt um hann sá onnur skikka sær illa. Hvussu við tær? Fert tú at vera sum Sámuel og blíva við at gera tað, sum er rætt? Tá gleðir tú bæði Jehova og foreldur tíni.
LES Í TÍNI BÍBLIU
1 Sámuel 2:22-26; 3:1-21


text:
Fjóðra av fýra greinum um, hvussu tóm hotelkømur verða fylt,
eftir Elina Brimheim Heinesen, fyrrverandi stjóra í SamViti:
Ábyrgdin fyri at loysa trupulleikan við tómum hotelkømurum liggur ikki bara hjá tí almenna. Øll ferðavinnan – almenn og privat – má arbeiða saman í felag, um ferðavinnan skal taka dik á seg. Elin Brimheim Heinesen hugleiðir um, hví ferðavinnan má standa samhaldfast saman – eisini um sín egna stovn – fyri at gera neyðugar miðvísar heildarætlanir og gagnýta givin høvi best.
Eg eri ikki ósamd við fólki í ferðavinnuni um, at ferðavinna er forsømd í Føroyum av tí almenna. Politikkarar i Føroyum hava ikki kent sína vitjanartíð og áttu at havt raðfest ferðavinnu hægri fyri langari tíð síðani. Tað merkir tó ikki, at tað almenna eigur alla ábyrgd fyri, at ferðavinna skal hepnast í Føroyum. Hepni byggir á ein felags innsats, har alt má spæla best møguligt saman.
Privata vinnan má sjálvandi vera fremsta drívmegin, men politiska skipanin má taka sín part við t.d. at syrgja fyri einum effektivum infrastrukti – serliga út í heim, gera lagaligar lógir og reglur, sum ikki virka forðandi fyri vinnuna, og t.d. stovna tjóðargarðar. Kommunurnar mugu veita best hugsandi praktisku umstøðurnar sum t.d. halda býir og bygdir reinar og vakrar, so tær eru verdar at vísa fram, reka kunningarstovur, veita atgongd til almenn toilett, etablera, reka og viðlíkahalda kampingpláss, seta skelti upp o.a. Meðan almenna ferðaráðið sum óheftur partur kann savna serfrøði, dagførda vitan og hagtøl, sum hent amboð fyri vinnuna, og hava leiklutin sum ráðgevi og samskipari av felags marknaðarførings- og ferðavinnumenningarátøkum – og í ávísum førum sum veitari av fíggjarligum stuðli til felags átøk – í øllum førum so leingi sum vinnan enn er so lutvíst avmarkað.
Heildarætlan alneyðug
At selja eitt land gerst ikki yvir nátt. Royndir aðrastaðni vísa greitt, at fyrireiking skal til, so alt sampakkar og spælir sum best saman. Semja má vera millum allar partar við áhuga í at menna ferðavinnu um at gera eina heildarætlan, sum stingur út í kortið, hvørji grundvilkor mugu fáast í rættlag, hvørjir marknaðir skulu troytast, og hvørji tilboð skulu mennast. Tilboð og pakkar mugu mennast, sum svara til og stuðla uppundir eina ávísa samanhangandi, dragandi ímynd av Føroyum – t.d. sum besta, mest óspilta oyggjaland í heiminum, tí tað er besta boðið uppá eitt ‘trekkplástur’ í løtuni. Nógvir útlendingar vænta hetta av Føroyum, nú National Geographic Traveler serfrøðingarnir hava lýst Føroyar so. Ein ætlan má eisini leggjast fyri, hvussu tann góða søgan skal spjaðast á røttu miðunum – ikki bara einaferð, men yvir longri tíð.
Føroyingar hava nógv góð tilboð at lokka við, men hava eisini størri avbjóðingar enn onnur. Serlig ferðamál sum Føroyar, ið liggja í lutvíst dýrara endanum við avbjóðandi veðri og lutvíst avmarkaðum, kanska óregluligum flutningi, eru ikki støð, tey flestu velja at ferðast til – í øllum førum ikki frá einum degi til tann næsta. Men tað merkir tó ikki, at vøran ikki er góð ella marknaðurin ikki er nóg stórur fyri Føroyar. Nógv onnur ferðatilboð eru bara nógv lættari atkomilig og bíligari fyri somu málbólkar, og føroyingar mugu tí kýta seg serliga nógv.
Tað er ikki minst týdningarmikið at vita, at eitt ávíst tol má til eisini, tí reaktiónstíðin hjá ferðafólki, sum møguliga hava áhuga í at ferðast til eitt ókent land sum Føroyar, kann vera fleiri ár. Tey, sum yvirhøvur vita, at Føroyar eru til, ímynda sær kanska bara at koma einaferð í lívinum til Føroya. Tey skulu veruliga vilja tað og brúka kanska ár uppá at fyrireika seg mentalt til at taka stigið til at fara eina slíka ferð. Ferðavinnan í Føroyum kann einans royna at gera tað lættari at taka stigið.
Onkur higanifrá má skumpa undir regluliga fyri at gera vart við og minna hesi fólkini á Føroyar – aftur og aftur – so tað blívur til meira enn bara við tankan. Um fólk skulu fáast at vitja fyrst einaferð – og so aftur og aftur – krevur tað, at upplivingin var so mikið góð, at tey fáa hug at endurtaka hana. Og tað krevur áhaldandi marknaðarføring av serligum skilvísum tilboðum, sum laga seg eftir hesum ávísu málbólkunum – og eftir tørvum, sum skifta við tíðini.
Leikluturin hjá almenna ferðaráðnum
Hetta er ikki nøkur løtt uppgáva – at fáa veruliga gongd á ferðavinnuna og at sannføra bæði almenning og politikkarar um, at hetta er ein vinna, sum er verd at byggja á, serliga nú tá vinnan tykist at vera í afturgongd. Skal vend koma í og uppgávan loysast nøktandi, má ikki steðgast í hálvum gekki. Øll mugu vera fyrireikað uppá at gera eitt langt seigt hál.
Ferðavinnan kann bert lata seg væl í til uppgávuna, um fólk áhaldandi ganga sama stev, og um nóg nógvar ressursur verða settar av til at gera hálini ár undan ári. Tað privata tykist ikki at hava orkuna at lyfta uppgávuna einsamalt. Mest upplagda niðurstøðan er, at skattakrónur mugu setast av til endamálið eisini. Tað er hóast alt ikki tað ringasta at brúka skattakrónur til, tí íløgan kann koma fleirfaldað aftur. Spurningurin er, hvønn leiklut tað almenna eigur at spæla, tá íløgurnar skulu brúkast.
Tað verður, sum er, væntað av tí almenna, at tað traðkar til, har vinnan ikki hevur orkuna at taka um endan. Eitt alment ferðaráð hevur sum óheftur partur kanska meira orku enn tað privata til at arbeiða langskygt, lyfta seg uppfrá og hyggja frameftir, um tað fær góðar umstøður at arbeiða í, tí sum er, hevur vinnan úr at gera bara við at fáa endarnar at røkka saman í tí dagliga – og tí ikki nógv yvirskot til at lyfta seg uppum tað dagliga.
Um almenna ferðaráðið fær hóskandi ressursur at arbeiða við, kann tað – eftir míni bestu sannføring – víðka nógv um inntøkumøguleikarnar hjá vinnuni t.d. við at samskipa marknaðarføringina hjá privatu veitarunum, menna amboð, veita hagtøl og vísa á nýggjar leiðir og potentiellar málbólkar – m.a. gjøgnum samstarv við ferðavinnufyriskiparar og almennar ferðavinnustovnar aðrastaðni. Roynt hevur verðið eftir førimuni við tøku ressursunum, men tað hevur higartil rokkið ov lítið, tí kappingarneytarnir uttanlands hava og brúka so nógvar ferðir meira.
Ferðaráðið lítla politiska undirtøku
SamVit – og undan tí Ferðaráðið – vísti aftur og aftur á, hvussu átrokandi tað er, at politikkarar raðfesta inntøkugevandi íløgur hægri – ikki minst í ferðavinnu – við t.d. at seta fleiri pengar av til marknaðarføring av Føroyum og til menning av ferðavinnuni. Hetta eru íløgur, sum eru átrokandi at gera meira enn nakrantíð júst í krepputíðum, men politiskur vilji var ikki tá til at játta størri upphæddir til sjálvan stovnin við ábyrgdini fyri menning av ferðavinnu.
Eg kann ikki svara uppá, hví stovnurin ongantíð fekk breiða undirtøku frá politiskari síðu, men eg veit, at onkur t.d. gav stovninum ábyrgdina ella ‘skyldina’ fyri, at ymisk ítøkilig viðurskifti ikki eru í lagi – t.d. at kamping- ella skeltisviðurskiftini í Føroyum eru ov vánalig, ella at ikki fleiri golfbanar eru í Føroyum, og at tað helst mundi vera tí, at ferðafólkatalið ikki er økt. Men hetta er at gera ov skjótar niðurstøður. Hesi fólkini munnu hava yvirmett valdið, eitt ferðaráð kann ella skal hava. Tey hava helst eisini misskilt leiklutin hjá almenna ferðaráðnum.
Sum landstovnur hevur ferðaráðið ikki nóg nógv starvsfólk til at kunna fara niður í allar smálutir og heldur ikki pengar at seta av til at útbyggja ítøkiligar lokalar ferðafólkatænastur so sum kampingpláss, golfbanar ella skelting. Hetta er ein praktisk uppgáva, sum ávikavist tað kommunala og tað privata hava ábyrgd fyri at taka sær av – í øllum førum alla aðrastaðni enn í Føroyum. Ferðaráðið kann bert leggja lag á við tilmælum og leiðreglum um, hvussu praktisku uppgávurnar loysast best og mest professionelt, og so dúva uppá, at onnur fylgja ráðunum í tilmælunum um at fáa ávís viðurskifti í lagi – eins og SamVit og undan tí Ferðaráð Føroya hava gjørt.
Endamálið við einum almennum ferðaráð má sjálvandi fyrst og fremst vera at brúka sína avmarkaðu orku og serfrøði uppá marknaðarføring av landinum sum heild t.d. við at samskifta við miðlar og ferðafyriskiparar kring heimin, at gera neyðugar ferðafólkakanningar og leggja langskygdar ætlanir fyri marknaðarføring og menning saman við vinnuni. Hetta er eitt neyðugt og virðismikið grundarleggjandi arbeiði, sum úrslit ikki síggjast av beinanvegin, men sum vísir sítt virði uppá longri sikt. Men tað hevði politiska skipanin, eftir øllum at døma, lítið tol at bíða eftir.
Summir politikkarar yvirmettu eftir øllum at døma skjótleikan, ein kann vænta sær av arbeiðnum í einum ferðaráð, og virdu serfrøðina og arbeiðið hjá stovninum SamViti lítið, hóast veruleikin er, at stovnurin longu hevði skapt nógv góð úrslit við m.a. at hava verið við til at geva Føroyum serstakliga nógva og góða umrøðu í heiminum – helst meira enn nakrantíð fyrr – umframt veitt Føroyum nógvar góðar ambassadørar. Eingin kennir langtíðarávirkanina av hesum enn.
Endin var undir øllum umstøðum, at politikkararnir stillisliga góðtóku, at stovnurin var niðurlagdur og starvsfólkini flutt inn í Uttanríkisráðið. Hetta varð gjørt við einans einari grundgeving: Fyri at spara pengar, varð sagt. Men stutt eftir hava politikkarar nú kortini avgjørt at gera størri íløgur í almenna marknaðarføring av Føroyum, ið tað nú bara er Uttanríkisráðið, sum skal gagnnýta.
Er politisk marknaðarføring skilabesta loysnin?
Arbeiðið, sum SamVit gjørdi, skal nú gerast í einum aðalráð. Spurningurin er: Er hetta skilabesta loysnin fyri ferðavinnuna? Er tað tann mest effektiva og støðufasta loysnin at flyta ressursurnar til marknaðarføring og menning av ferðavinnu inn í politisku skipanina, longur burtur frá vinnuni? Nú er tað jú meira ein politiskt valdur ráðharri, sum hevur evsta rætt at gera av, hvussu Føroyar skulu marknaðarførast við almennum pengum og ikki líka nógv vinnan ella serfrøðin innan økið, sum skulu avgera tað. Hetta kann ráðharrin so – um hann ynskir tað – gera eftir sínari sannføring eina tíð, til tann næsti ráðharrin kemur framat og ynskir at gera tað øðrvísi. Ein kann bert vóna, at politikkararnir lurta eftir serfrøðini, so onkur samanhangur verður, tí politikkarar verða skiftir út, sum politisku vindarnir blæsa – og harvið er vandi fyri, at marknaðarføringin av Føroyum verður, sum vindurin blæsur.
Men tað er ikki tað, henda greinin skal snúgva seg um. SamVit er kortini ikki til longur, so lat tað fara. Tað ræður nú um at at hugsa frameftir og geva ferðavinnuni eitt skump rætta vegin, líkamikið hvussu politisku karmarnir eru. Stovnar kunnu hvørva ella verða umskipaðir, men ferðavinnan hevur enn somu avbjóðingarnar. Tann veruleikin hvørvur ikki.
Ferðavinnan og tað almenna mugu standa saman
Skal ferðavinnan hepnast við at tryggja sær sjálvum betri kor, er tað sjálvandi ein grundarleggjandi fyritreyt, at vinnan og virkandi almenna ferðaráðið finna tað góða samstarvsstevið – líkamikið um tað eitur Ferðaráð Føroya, SamVit ella Visit Faroe Islands í Uttanríkisráðnum. Bert í felag kunnu partarnir tryggja, at tær fáu ressursurnar, sum eru tøkar, verða brúktar á besta og mest effektiva hátt og veruliga koma ferðavinnuni til góðar.
Eftir áheitan frá fólkunum í niðurlagda SamViti varð ein serdeild sett á stovn í Uttanríkisráðnum, sum skal taka sær av ferðavinnu burturav. Eg vil heita á ferðavinnuna um framyvir at standa saman um ferðavinnudeildina, og á ein skynsaman og konstruktivan hátt at royna at loysa trupulleikarnar saman við deildini. Tí um ferðavinnan bara sýnir ónøgd og ikki vísir forstáilsi fyri arbeiðsumstøðunum hjá sínum almenna sparringsparti, kann hon sjálv vera við til at undirgrava deildina, sum nú er virkandi ‘ferðaráð’. Politikkarar kunnu sannlíkt taka avleiðingina við at skerja ferðavinnudeildina (ella taka hana av, eins og gjørt var við SamVit) til stóran skaða fyri áhaldandi arbeiðið við menningini av ferðavinnu.
Arbeiðið hjá almenna ferðaráðnum fæst í øllum førum ikki at rigga, um tað verður avbrotið aðruhvørja løtu, alt eftir hvussu rumbluta politiska landslagið tilvildarliga sær út til einuhvørja tíð. Ferðavinnan fær einki burturúr at løga byrsuna og geva politikkarum ammunitión til at skjóta eftir ferðaráðnum, so teir fáa páskot til at niðurraðfesta ella avtaka tað. Ferðaráðið inniheldur hóast alt sera virðismikla serfrøði, royndir, vitan og ikki minst kontakt-netverk, sum vinnan kann njóta gott av, og um stovnurin ikki er til, missir ferðavinnan virðismiklar ressursur – bæði menniskjansligar og fíggjarligar ressursur. Tí eigur ferðavinnan, eftir míni meting – mest fyri sína egnu skyld – heldur at byggja verjugarð um sítt egna ráð og samstarva so tætt sum gjørligt við tað fyri at fáa sum best burturúr almennu pengunum.
Varandi virði taka tíð at byggja upp
Um arbeiðið við marknaðarføring og menning av ferðavinnu skal halda óavbrotið og ótarnað fram framyvir, má ferðavinnan í felag gerast samd um, um hon yvirhøvur vil hava eitt alment ferðaráð – á hvønn hátt og til hvat – og síðani adressera síni væl undirbygdu ynski til politikkararnar, tí tað eru teir, sum gera av, hvussu og í hvønn mun ferðavinna skal raðfestast, hvørjir karmarnir skulu vera, og hvørjar íløgur skulu gerast av fíggjarlógini.
Politikkarar mugu fyri sín part semjast um eina visjón – skal Føroyar útbyggjast sum ferðaland ella ikki – og so vísa í verki, at teir raðfesta hetta á fíggjarlógini, heldur enn at turka alla ábyrgd fyri eina haltandi ferðavinnu av á eitt ferðaráð, teir sjálvir frammanundan hava skorið inn á bein og gjørt tannleyst. At taka brádligar kollveltandi avgerðir í heilum t.d. um at avtaka ella heilt at umskipa stovnar, sum vara av ferðavinnuni, hjálpir í øllum førum ikki uppá støðuna, men bumbar í ringasta føri bara arbeiðið mong ár aftureftir.
Ferðavinnan, politikkarar og almenningurin mugu gera sær greitt, at sjálvandi krevur tað tíð og ressursur at byggja nakað nýtt upp, um varandi virði skulu skapast. Úrslitið av menningar- og marknaðarføringsinnsatsinum hjá einum almennum ferðaráð er langskygt og kann tí heldur ikki avlesast beinanvegin, og innsatsurin skal tí heldur ikki dømast beinanvegin, men hava tíð at prógva sítt virði.
Latið tí framyvir potentielt virðismiklar kreftir fáa tíð og fult høvi til at finna seg til rættis og prógva seg, tí tað hjálpir í øllum førum ongantíð at nullstilla tilgongdir annaðhvørt ár, so alt skal gerast av nýggjum hvørja ferð. Tað er harðliga brúk fyri kontinuiteti, um langskygda arbeiðið skal eydnast.
Eingin orsøk at fella í fátt
Eingin einstakur partur hevur alla ábyrgdina fyri støðuna hjá ferðavinnuni í Føroyum. Øll kunnu gera sína lítlu ávirkan, sum tilsamans skapar úrslitini – og tað gerst best í einum jaligum anda.
Góðu tit, sum arbeiða í ferðavinnu. Eg loyvi mær tí at enda hesa greinarøð við at koma við nøkrum ynskjum til tykkara. Ferðavinnan í Føroyum ger eitt megnar arbeiði, sum er. Eg veit, hvussu strævið tað kann vera við ofta ósmidligum lógum og reglugerðum og at fáa endarnar at røkka saman. Men fallið ikki í fátt fyri tað, um vinnan er sløk í løtuni. Eg vóni, at hvør einstakur ikki letur mistreysti og misálit fáa ræðið. Øll, sum eru bitin av at arbeiða í ferðavinnu, vita, hvussu nøktandi arbeiðið eisini kann vera, so eg vóni, at fólk heldur savna seg um víðarimenna tað jaliga og brúka allar tær jaligu afturmeldingarnar frá vitjandi, sum hóast alt koma allatíðina í einum jøvnum streymi. Vónandi verður lært av tí. Hyggja vit aftureftir, er nógv hent hóast alt, sjálvt um tað gongur seint.
Tá tað í løtum ikki gongur eftir vild, er lætt at fella fyri freistingini at brúka almenna ferðaráðið (og fyri so vítt eisini politisku skipanina) sum hentan prügelknabe. Ikki tí eingin kann havast at nøkrum, men at brúka alla orkuna uppá at plasera apur, loysir ikki trupulleikarnar – tvørturímóti. Tað fær í øllum førum ikki fleiri ressursur til høldar. Orkan er betur brúkt við at nýta hugflogið til at finna loysnir og gagnnýta júst tað, sum hvør dugir best, í góðum samstarvi við onnur.
Tað loysir seg at samstarva
Tað ideella er sjálvandi, at vinnan er so lítið bundin at almennari hjálp sum gjørligt, men so leingi sum tað almenna og tað privata arbeiða saman, vildi eg hildið tað verið fyrimunarligt fyri allar partar at arbeiða í einum viðurkennandi umhvørvi, har fólk vænta tað besta av hvørjum øðrum. Hetta skapar virðismiklar synergi-effektir og nógv betri og skjótari úrslit, umframt at fleiri menniskjansligar ressursur koma til sín rætt, so nytta fæst burtur úr teimum. Ferðavinnan – bæði í almennum og privatum høpi – hevur hóast alt eitt felags mál, sum best verður rokkið í einum jaligum samstarvsanda – nemliga at tað skal loysa seg at liva av ferðavinnu, og at ferðavinna skal vera til gagns fyri alt samfelagið.
Innanhýsis kapping skal til, men ikki stríð. Tað má vera ein sunn og uppbyggjandi kapping – ikki kapping, ið brýtur niður, so einki loysir seg hjá nøkrum. Kapping kann vera sunn – eins og tá fleiri skóhandlar eru samdir um at liggja saman í einari sølumiðstøð fyri tilsamans at hála fleiri kundar til allar handlarnar. Teir kunnu samstundis leggja seg eftir at føra hvør síni ymisku skómerki, soleiðis at kundin bara hevur eitt enn størri útboð at koma í sølumiðstøðina eftir. Júst sum hesir skóhandlar síggja ein fyrimun í at liggja saman og í at samstarva, vóni eg, at ferðavinnan ásannar, at allir partar i ferðavinnuni mugu leggja ætlanir í felag fyri at tryggja eitt so breitt fjølbroytni av tilboðum sum gjørligt – og fyri at øll í felag kunnu gera betri hál har úti í verðini framyvir.
Samstundis vóni eg, at vinnan viðurkennir fyrimunin í at menna eina so serføroyska ferðavinnu sum gjørligt. Ferðafólk koma til Føroya fyri at uppliva tað serstaka her – ikki fyri at enduruppliva tað, tey eins væl kunnu uppliva heima hjá sær sjálvum. Bert um føroyingar viðurkenna hetta, kunnu Føroyar veruliga liva upp til heiðurin at vera besta og mest upprunaliga, óspilta oyggjaland at ferðast til í heiminum.
Um greinarøðina “Hvussu verða tóm hotelkømur fylt”
Hetta er fjóðra og síðsta greinin av fýra hjá Elini Brimheim Heinesen um, hvussu støðan hjá ferðavinnu í Føroyum møguliga kann fáast at batna. Tríggjar greinir hava staðið í blaðnum áður.
- Fyrsta greinin snúði seg um, hví altjóða rákið hóast alt er til gagns fyri Føroyar og um, hvat tað merkir fyri framtíðar ferðavinnumøguleikar í Føroyum.
- Onnur greinin snúði seg um avbjóðingarnar hjá ferðavinnuni - um, hvat skal til fyri at møta hesum avbjóðingum best, og hvussu tað almenna kann hjálpa vinnuni.
- Triðja greinin snúði seg um, hví fleiri – bæði almennar og privatar – íløgur mugu til fyri at seta gongd á ferðavinnuna, og hvussu nógv skal til.
- Fjóðra og síðsta greinin snýr seg um, hví ferðavinnan má standa samhaldfast saman – eisini um sín egna stovn - fyri at gera neyðugar heildarætlanir og gagnnýta gylt høvi best.
Fá meira at vita:


text:
DÝRGRIPIR ÚR GUDS ORÐI | JOB 1-5
Job var ólastandi undir royndum
Job búði í Uzlandi, tá ið ísraelsmenn vóru trælir í Egyptalandi. Job var ikki ísraelsmaður, men hann var ein trúfastur tænari hjá Jehova. Hann hevði eina stóra familju, stórt ríkidømi og nógv at siga í samfelagnum. Hann var høgt í metum sum ráðgevi og ein óheftur dómari. Hann var gávumildur móti teimum fátæku og teimum, sum vóru í neyð. Job var ein ólastandi maður.
Job vísti greitt, at Jehova var tann týdningarmesti persónurin í hansara lívi
1:8-11, 22; 2:2-5
Satan legði til merkis, at Job var ólastandi. Hann noktaði ikki fyri, at Job var Gudi lýðin; nei, hann sáddi iva um, hví Job var lýðin
Satan helt upp á, at Job bara tænti Jehova, tí at hann sjálvur fekk nakað burturúr
Fyri at svara ákæruni hjá Satani, loyvdi Jehova honum at gera seg inn á trúfasta mannin Job. Satan royndi at oyðileggja alt fyri hann
Tá ið Job varð verandi sakleysur, setti Satan spurnartekn við sakloysið hjá øllum menniskjum
Job syndaði ikki, og hann ákærdi ei heldur Gud fyri at gera nakað skeivt


text:
Søga 77: Teir vildu ikki boyggja seg niður
MINNIST tú at tú hoyrdi um hesar tríggjar ungu menninar? Teir eru Dániels vinir, teir ið ikki vildu eta kongsins mat. Bábyloniarar nevndu teir Sadrak, Mesak og Abed-Nego. Men hygg nú at bílætinum. Teir standa upprættir, meðan øll hini boyggja seg niður. Hví boyggja teir seg ikki niður framman fyri tí stóru standmyndini sum øll hini gera? Jú, hoyr nú!
Minnist tú lógirnar sum Jehova sjálvur skrivaði, tey tíggju boðini? Tað fyrsta boðið ljóðar soleiðis: ’Tú mást ikki tilbiðja aðrar gudar enn meg.’ Teir ungu menninir lýða lógina, hóast tað setur teir í eina trupla støðu. Teir vilja ikki dýrka falskar gudar, teir vilja einans tilbiðja Jehova, um tað so skal kosta teimum lívið.
Nebukadnezar, kongurin í Bábylon, hevur kallað nógvar týðandi menn saman fyri at teir skulu tilbiðja eina standmynd sum hann hevur latið reisa. Hann hevur beint nú sagt við allar: ’Tá ið tit hoyra ljóðið av hornum, hørpum og øðrum ljóðførum, skulu tit boyggja tykkum niður og tilbiðja gullstandmyndina. Ein og hvør sum ikki boyggir seg niður og tilbiður, skal alt í einum verða kastaður í ein brennandi eldovn.’
Tá Nebukadnezar hoyrir at Sadrak, Mesak og Abed-Nego ikki hava boygt seg niður, øsir hann seg upp. Hann sendir boð eftir teimum, og gevur teimum av nýggjum høvi at boyggja seg niður. Men teir ungu menninir líta á Jehova. ’Gud okkara, sum vit dýrka, er mentur at bjarga okkum,’ siga teir við Nebukadnezar. ’Men um hann so ikki bjargar okkum vilja vit kortini ikki boyggja okkum niður framman fyri gullstandmyndini hjá tær.’
Nú verður Nebukadnezar í øðini. Ein eldovnur er tætt hjá, og hann rópar: ’Gerið ovnin sjey ferðir so heitan, sum hann er vanur at vera!’ Síðan letur hann sínar sterkastu hermenn binda Sadrak, Mesak og Abed-Nego og kasta teir inn í ovnin. Hann er nú so heitur at teir sterku hermenninir brennast í hel í loganum. Men hvussu er vorðið við teimum trimum ungu monnunum ið vórðu kastaðir inn í ovnin? Brennast Sadrak, Mesak og Abed-Nego ikki eisini í hel í loganum?
Kongurin hyggur inn í ovnin — og nú ræðist hann. ’Kastaðu vit ikki tríggjar menn bundnar inn í eldin?’ spyr hann.
’Jú, so var,’ svara tænararnir.
’Men eg síggi fýra menn ganga leysar inni í eldinum,’ sigur hann, ’og eldurin ger teimum einki. Og hin fjórði líkist einum gudasyni.’ Kongurin nærkast ovnhurðini og rópar: ’Sadrak, Mesak og Abed-Nego! Tit, tænarar hins hægsta Guds, komið út higar!’
Tá teir koma út, síggja øll at einki er hent teimum. Nú sigur kongurin: ’Prísaður veri Gud Sadraks, Mesaks og Abed-Negos! Hann sendi eingil sín og bjargaði teimum tí teir ikki vildu boyggja seg niður fyri nøkrum øðrum gudi enn sínum egna.’
Teirra trúfesti móti Jehova er okkum eitt gott fyridømi, heldur tú ikki?
2 Mósebók 20:3; Dániel 3:l-30.


text:
Hoyvík
Hoyvík er ein bygd í Streymoynni. Umleið 3.134 fólk búgva í Hoyvík. Hoyvík hevur ongantíð verið stór bygd. Til 1800 var bert ein garður. Seinri varð hann býttur sundur í tveir garðar. Fyrstu húsini uttan fyri sjálvan garðin vórðu bygd í 1835. Frá fyrst í 1920-árunum var landbúnaðarroyndarstøð í Hoyvík, til húsini og økið vórðu latin Føroya Fornminnissavni. Gomlu húsini og bøurin verða skipað sum útisavn.
Hoyvík legði saman við Tórshavnar kommunu í 1978, og stór útstykkingarætlan varð gjørd fyri alt tað økið, sum fyrr var hagi. Har hevur mikil og fjølbroytt sethúsabygging verið seinastu árini við øllum tí, sum hoyrir einum so stórum býarparti til. Skúli er, og ein enn størri verður nú bygdur, og ætlandi skal fyrsti partur standa liðugur á sumri 2008. Eisini er nýggj, stásilig ítróttarhøll bygd í Hoyvík fyri fáum árum síðan. Fleiri størri handils- og ídnaðarfyrtøkur halda til í Hoyvík. Teirra millum er einasta mjólkavirkið í Føroyum, MBM. Nýggj kirkja verður í løtuni bygd í Hoyvík, og fleiri fríkirkjur og samkomur hava bygt samkomuhús.
Hoyvík er við at menna seg til at gerast ein býur í býnum. Bygt verður í stórum í Hoyvíkshaganum. Hetta setur skjøtil á ein nýggjan býling í Hoyvíkshaganum, og tá ið Karlamagnusarbreyt um ikki so langa tíð fer at knýta hetta handilsøkið við kirkjutorgið, sum verður gjørt í sambandi við nýggju Hoyvíkar Kirkju, hevur kommunan skapt tær rammur, ið neyðugar eru fyri býarvøkstri í hesum partinum av býnum.


text:
Orð og lag: Aage Samuelsen
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Hóast fall, tá tað galt,
so er Jesus mítt alt,
Hann er nær tó at hvør vinur fór;
hóast fallin eg var,
Jesus lyfti og bar,
Hann meg reisti, – hvør náði so stór.
Niðurlag: Eingin her mær vísir náði
sum mín kæri Jesus ger,
tí eg vil í Hansar ráði
hvønn ein dag nú liva her.
2. Mitt í roynslunnar stund
ákærd skelvir mín lund,
særda sál mín má taka mangt slag;
men tá ber Hann mær troyst,
so mín sál verður loyst,
myrku nátt Hann umbroytir til dag.
3. Fyri hvørt trúarstig
fulla vissu og frið
eg nú eigi av Hansara hond.
Hansar koma er nær,
skjótt mítt eyga Hann sær,
Hann meg heintar til Himmalsins lond.


text:
Miðjarðarhavsveðurlag
Miðjarðarhavsveðurlag er ikki einans í økinum kring Miðjarðarhavið. Líknandi veðurlag og vøkstur er eisini aðrastaðni, eitt nú í Kalifornia og landslutum í Avstralia, Suðurafrika og Kili. Har er heitt og turt um summarið og lýtt og slavið um veturin. Fyri fleiri túsund árum síðan vóru stórir leyvskógir her. Skógirnir vórðu feldir og eru mest sum horvnir nú. Víð øki eru nú í staðin beitilendi hjá seyði og geit. Bitið elvdi til, at vøksturin broyttist. Kjarr og vøkstir, sum dýr ikki kundu eta, breiddu seg. Á henda hátt kom tann vøksturin, sum vit nevna miðjarðarhavskjarr. Meginparturin av økjunum við miðjarðarhavskjarr eru í dag olivin lundir, sitruslundir og vínakrar. Leyvtrø, sum trívast í miðjarðarhavs veðurlagi eru lavrberjatrø, myrta, eik, bók og kastanjutrø.


text:
Grindir, sum hava lagt beinini ķ Fųroyum sķšani 1584 fram til dagin ķ dag.
Tųlini eru fingin frį hagtalsskipanini hjį Doretu Bloch į Nįttśrugripasavninum, sum į hvųrjum įri sendur yvirlitiš śt.
Heimsins elstu veišihagtųl.
Hagtųlini yvir grind ķ Fųroyum er helst heimsins elstu veišihagtųl. Hagtųlini vķsa bęši grindahval og dųglingar. Tį Sigmundur Brestisson kristnaši Fųroyar um įr 1000, hevši samstundis vš sęr, at taš framyvir skuldi gjaldast skattur til fyrst norska kongin og seinni danska kongin. Tį hvalaveišan eisini hevši bśskaparliga tżdning fyri Fųroyar, vóršu hagtųl fųrd yvir grindahvalir, sum lųgdu beinini ķ Fųroyum, so jaršareigarar, kongur, kirkja og bųndur, sum ikki allir bśšu ķ Fųroyum, kundu tryggja sęr sķn part av įgóšanum. Kirkjan fųrdi yvirlitini fram til trśbótina, tį landiš yvirtók hagtalsskipanina, sum vóršu fųrdar ķ jaršarbųkurnar. Ķ dag sķggjast hagtųl aftur til 1584 og kanska liggja enn eldri partar av ķ arkivunum ķ Vatikaninum ķ Rom. Tó eru hagtųlini frį 1584 til 1641 ikki so fullfķggjaši, mešan bert fį og tilvildarlig hagtųl eru frį 1642-1708 ķ Gabelstķšini. Men frį 1709 og fram til dagin ķ dag er hagtųlini nįgreinilig og samanhangandi.
Hagtųlini vķsa m.a. navniš į hvalvįnni, har grindin legši beinini, dagfesting fyri, nęr grindin varš hildin til, tališ į hvalum, sum doyšu, stųddin į hvųrjum einstųkum hvali uppgivin ķ viršismetingin skinn og hvussu grindin er skift eftir viršisgrundarlagnum ķ skinnum.
Tališ av grindum og grindahvalum ķ tķšini 1584-1709-2000:
Sķ eisini undir "ymisk hagtųl um grind" į hesi sķšuni.


text:
Áki Bertholdsen 11.01.2017 (14:55)
Leggur ikki uppskot fyri Løgtingið um bummgjald
– Eg er meiningsleyst at leggja uppskot fyri Løgtingið um, at bummgjaldið í Vágatunlinum skal takast av.
Tað heldur Jørgen Niclasen, tingmaður fyri Fólkaflokkin og vágamaður.
Seinastu tíðina hevur verið eitt eljustríð um bummgjaldið í Vágatunlinum.
Tað stendur í lógini fyri tunnilin, at tá ið útveganarkostnaðurin er goldin, skal tunnilin latast landinum fyri einki.
Men tað er ómøguligt at semjast um, hvat tað merkir. Jørgen Niclasen, og fleiri við honum, tvíhalda um, at útveganarkostnaðurin er sjálvt lánið í tunlinum, og tað er afturgoldið í hesum døgum. Teir siga eisini, at tað var hetta, sum lá í kortunum, tá ið lógin um tunnilin varð samtykt.
Hinvegin hava bæði núverandi løgmaður, Aksel V. Johannesen, og fyrrverandi løgmaður, Kaj Leo Holm Johannesen, staðfest, at partapengarnir frá landinum hoyra eisini upp í útveganarkostnaðin og tí skulu teir eisini rindast aftur, áðrenn landið yvirtekur tunnilin.
Tá ið Jørgen Niclasen bæði var landsstýrismaður í fíggjarmálum, og umsat Vágatunnilin í landsstýrinum, boðaði hann frá, at hann fór at leggja uppskot fyri Løgtingið, har tað varð skorið út í papp, at bummgjaldið skuldi avtakast, tá ið lánið varð goldið.
Hetta var í 2014 men hann legði ongantíð nakað uppskot fram, og hann segði við okkum fyrr í vikuni, at tað var tí, at umsitingin í Fíggjarmálaráðnum kom til ta niðurstøðu, at støðan var so mikið greið, at tað var óneyðugt.
Men støðan er kortini ikki greiðari enn so, enn at eljustríðið heldur fram.
Les eisini: Lyfti um Vágatunnilin skulu haldast
Men nú Jørgen Niclasen situr í andstøðu, sigur hann, at hann fer framvegis ikki at leggja nakað uppskot fyri Løgtingið sum nágreinar, at tá ið lánið er goldið, skal bummgjaldið avtakast.
– Tað er meiningsleyst at leggja uppskot fyri Løgtingið, tá ið øll samgongan atkvøður ímóti tí, sigur hann.
Hann heldur tvørtur ímóti, at tá er betri at lata vera, tí so verður tað so í øllum førum ikki felt.
Hann sigur, at heldur enn at leggja uppskot fyri Løgtingið, væntar og vónar hann framvegis, at tað fer at bera til at finna semju um at avtaka bummgjaldið.
Hann sigur eisini, at hetta er ein spurningur, øll tey politisku lokalfeløgini í Vágum arbeiða við, »og so taka vit tað haðani frá«, sigur Jørgen Niclasen.


text:
South Park
South Park er ein amerikonsk kult sjónvarpsteknirøð. South Park, sum snýr seg um fýra smádreingir í býnum av sama navni í Colorado, hevur skapt stóra øsing líka síðani røðin byrjaði í 1997. Men, sum so ofta er støðan við øsandi tilfari, hevur hetta skapt ein stóran skara av kult fjepparum. Teir báðir menninir handan South Park, Matt Stone og Trey Parker eru kendir fyri at arbeiða við ymisku pørtunum heilt til freistina soleiðis, at teir fáa tikið nýggjastu samfelagsmenningina við.
Tey fyrstu fimm árini, varð Kenny, ein av høvuðspersónunum, dripin á mangar ymsar groteskar hættir – og altíð við útsøgnini "Oh my God, they killed Kenny!" í kjalarvørrinum. Men so aftan á fimm ár, máttu Trey Parker og Matt Stone gera ein nýggjan persón, tí teir høvdu ikki fleiri hugskot til, hvussu Kenny skuldi doyggja. Teir manglaðu kreativa inspiratión.
Hóast hyggjararnir verða noyddir at síggja tríggjar lýsingar í hvørjum parti, so man tað óivað koma væl við, at søgan um lívið hjá teimum fýra dreingjunum nú verður tøk á netinum – fullkomiliga ókeypis og lógligt. Tað er almenna heimasíðan hjá South Park røðini, ið hevur gjørt partarnar tøkar fyri øll at heinta. Heimasíðan er www.southparkstudios.com.
South Park hevur gjørt gjøldur úr jødum, katolikkum, mormonum, gudloysingum og nógvum, nógvum øðrum.
Aldursmark[rætta | rætta wikitekst]
Kanada - 18 ár
Nýsæland - 16 ár
Pólland - 18 ár
Skandinavia - 15 ár
Stóra Bretland - 15 ár
Týskland - 16 ár
Ungarn - 18 ár
USA - 18 ár