text:
LÍV fimmti ár
- 05 Jan 2017
- - LÍV
Við løgtingslóg frá 10. oktober 1966 var tað vit í dag kenna sum LÍV ella Føroya Lívstrygging sett á stovn. Virksemi byrjaði 2. januar 1967. Sostatt hevur felagið 2. januar 2017 virkað í fimti ár.
Hesi fimti árini hevur felagið tekna tryggingar og eftirlønaruppsparingar fyri føroyingar. Í hesum fimti ára tíðarskeiðnum hevur felagið útgoldið yvir 2 mia.kr. í tryggingarútgjøldum og eftirlønum. Íalt hava viðskiftafólk okkara inngoldið útvið 5 mia.kr. Góð 80% eru farin til eftirlønaruppsparingar, meðan restin er farin til at tekna tryggingar.
2016 hevur verið eitt hendingaríkt ár fyri samtakið. 1. september keyptu 17 fakfeløg 50% af LÍV-samtakinum. Samstundis fekk Ognarfelagið LÍV tillutað síni 50% av samtakinum. Sostatt eru tað nú kundar okkara sum eiga LÍV samtakið, nú felagið kann hátíðarhalda fimti ára dagin fyri virkseminum.
Vit síggja fram til eitt spennandi 2017, har vit fara at leggja okkum eftir at virðisøkingin til kundar okkara verður so stór sum gjørligt og har ágóðin fer til kundar okkara. Vit ynskja viðskiftafólkum, samstarvsfelagum, eigarumog starvsfólkum eitt gott og eydnuberandi nýggjár og takka fyri samstarvið og álitið okkum er litið til.
Komandi vikurnar verður val til umboðsráðið hjá Ognarfelagnum LÍV. Valið verður skotið ígongd 6. januar og endar 31. januar. Íalt 53 valevnir hava bjóðað seg fram, meðan omanfyri 23.000 kundar hava høvi at atkvøða til fyrsta valið eftir at kundarnir hava yvirtikið ognarskapin av felagnum.
Jan Jakobsen, stjóri
Sostatt eru tað nú kundar okkara sum eiga LÍV samtakið, nú felagið kann hátíðarhalda fimti ára dagin fyri virkseminum.


c: text/html

text:
Kresten Schultz Jørgensen | Tak ræðið á tínum umdømi
Eitt gott umdømi hevur alstóran týdning fyri eina og hvørja fyritøku, stovn og leiðara. Kom og hoyr PR-serfrøðingin siga frá, hvussu tú fært ræði á tínum umdømi.
Kresten Schultz Jørgensen er fyrrverandi umboðsstjóri og hevur í síni yrkisleið fingist við samskifti sum strategiskt leiðsluamboð. Harafturat hevur hann verið blaðstjóri á Dagen, Aktuelt og Politiken, norðurlendskur samskiftisstjóri í The Coca-Cola Company og samskiftisstjóri á Kongaliga Teatrinum.
William Atak | Tá shitstormur rakar
Um og tá ein shitstormur rakar, kann tað hava álvarsligar avleiðingar bæði fyri fyritøkuna/stovnin, leiðaran og onnur. Tí hevur tað stóran týdning at duga at handfara ein shitstorm rætt.
William Atak er fremsti serfrøðingurin í Danmark innan handfaring av shitstormum og stýring av umdømi á netinum. Hann er stjóri í fyritøkuni ATAK, sum fæst við marknaðarføring og umdømi á netinum.
Katrin Kallsberg | Kanst tú framleiða kvalitetsarbeiði og samstundis vera til taks 24/7?
Katrin Kallsberg er politikari og serlækni í kvinnusjúkum.
Bæði sum lækni og politikari er tað av stórum týdningi at megna at arbeiða miðvíst og hugsavna seg. Samstundis verður tað kravt av tær, at tú fylgir við, ert til taks og svarar fyrispurningum skjótt. Men hvussu kunnu vit framleiða kvalitetsarbeiði, ímeðan vit taka telefonina, uppdatera LinkedIn, Facebook og svara fyrispurningum?
Edvard Heen | Umdømið hjá almennum stjórum & arbeiðsplássum
Edvard Heen er stjóri í Almannaverkinum, sum er eitt av størstu arbeiðsplássum í Føroyum. Í 2017 varð hann valdur til Ársins Leiðara hjá tí almenna. Hann er útbúgvin búskaparfrøðingur (Cand. Merc.) og hevur drúgvar leiðsluroyndir úr tryggingar- og fíggjarheiminum, umframt frá KT-økinum.
Thora Augustinussen | Tá umdømið verður skakað
Kom og hoyr, hvussu Gist & Vist tacklar jaliga og neiliga umtalu. Hvussu bjarga tey umdøminum í land aftur, tá tey merkja, at tað er skakað? Thora fer við dømum at greiða frá, tá tað hevur gingið væl og minni væl. Gleð teg til eitt viðkomandi og áhugavert upplegg.
Thora Augustinussen hevur arbeitt sum sølu- og marknaðarleiðari hjá Gist & Vist síðani 2012. Hon hevur ábyrgdina av sølu, marknaðarføring, brandinum, sosialum miðlum, heimasíðuni vm. Thora er útbúgvin innan ferðavinnu við ma. Hospitality Management á CBA í 2012 og hevur nógvar drúgvar arbeiðsroyndir innan ferðavinnuna.
Óluva Zachariassen | Orðstýrari
Óluva Zachariassen er journalistur og arbeiðir í Kringvarpi Føroya. Hon er fastur orðstýrari á Leiðaradegnum, og sum tann einasta hevur hon luttikið á øllum Leiðaradøgunum, sum Synergi hevur skipað fyri síðani 2005.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jan Müller
11.05.2018 - 13:27
Fyrst var tað avgerðin hjá Trump forseta at seta
kjarnorkuavtalu við Iran úr gildi. Síðani avgerðin at seta í verk aftur
sanktiónir móti Iran. Hesar avgerðirnar saman við eini framhaldandi lækkandi
framleiðslu í Venzuela hava fingið serfrøðingar at gita, at oljuprísurin kann
fara upp til 100 dollarar fyri tunnuna.
Hetta skriva altjóða miðlar. Bæði
BBC og CNN vísa til keldur, ið rógva framundir, at oljuprísurin kann gerast
himmalhøgur aftur vegna sera spentu geopolitisku støðuna serstakliga í
Miðeystri.
Tað eru so eisini aðrar orsøkir, sum hava ávirkan á
oljuprísirnar so sum, at goymslurnar minka, og eftirspurningurin veksur. Eisini
gongur búskapurin í nógvum londum væl, og harvið verður meira olja eisini brúkt.
Eitt av londunum, sum hevur stórt gagn av hækkandi
príshækkingum er Rusland. Olja og gass eru størsta útflutningsvøran hjá
Ruslandi.
Vaksandi oljuinntøkurnar geva russiska forsetanum
Putin umstøður fyri at betra um livilíkindini hjá vanliga russaranum. Eisini
eru teir við til at betra møguleikarnar fyri at gera íløgur í undirstøðukervið
í hesum velduga landinum, eitt nú í Arktis, sum fer at fáa nógv meira fokus í
framtíðini.
Rusland er eitt av oddalondunum í Arktis og fjalir heldur
ikki, at tað hevur stórar ætlanir har. Á arktisku ráðstevnuni í Havn seinastu
dagarnar høvdu umboð fyri russisku stjórnina áhugaverdar framløgur, har tey
greiddi frá stóru útbyggingarætlanunum hjá Putin forseta í Arktis. Hækkandi
oljuprísurin kemur nú Putin til hjálpar í so máta.


text:
VIT HAVA BRÚK FYRI TÆR
Styrkin í Amnesty eru tey menniskju, ið stuðla felagsskapinum – sum virkin, sum limir ella stuðlar. Við at stuðla arbeiðinum hjá Amnesty hjálpir tú fólki, ið missa teirra rættindi. Fólk, ið flýggja frá kríggi, verða kúgað, pínd ella sita í varðhaldi uttan orsøk.
LÍVLINJAN
Lívlinjan er sms-netverk hjá Amnesty. Tú móttekur tvey til trý skundmál um mánaðin.
GERST LIMUR
Sum limur í Amnesty styrkir tú mannarættindini heima og úti. Tú gerst partur av heimsins størstu fylking fyri frælsi og rættvísi.
STUÐLA EINAFERÐ
Til ber at stuðla Amnesty við eini upphædd. Peningurin fer til arbeiðið fyri mannarættindum heima og úti.
VIRKIN Í AMNESTY
Amnesty hevur ta sannføring, at hvør einstaklingur kann gera mun, at hvør undirskrift, bræv og SMS telur, og at vit saman kunnu broyta heimin.
SKRIVA EITT BRÆV
Títt hondskrivaða bræv, saman við hundratals øðrum brøvum, kunnu bjarga lívum. Tú kanst luttaka á einum av skrivi-tiltøkunum kring landið, ella skipa fyri tínum egna tiltaki.
FÁ MEIRA AT VITA UM MANNARÆTTINDI
Vit raðfesta at ráðgeva og svara spurningum hjá fólki um mannarættindi. Eisini koma vit fegin út á skúlar og til onnur tiltøk at halda fyrilestar um mannarættindi. Vit kalla hetta undirvísingartænastan.
Um tú hevur fyrispurningur, kanst tú seta teg í samband við okkum á tel 235817 ella við at senda ein teldupost til katrin@amnesty.fo.


text:
Wrath of the Righteous
Kharz Azzom
Description:
Bio:
Kharz var leiðari hjá einum av thiefling herunum, ið tit vunnu á, tá tit tóku Drezen. Kharz var ógvuliga opin um, at hann ikki hevði nakran serliga loyalitet, hvørki fyri demonunum ella fyri crusaders. Hann var við demonunum, tí hann fekk góða løn, og fekk brúkt eginleikarnar hjá sær, uttan at fólk teskaðu handan rygg hansara. Hann var ikki glaður fyri alt demonirnar gjørdu, men tað tykist heldir ikki so um, at tað hevur ávirkað hann stórliga, at sæð tað, ið hann má hava sæð sum herleiðari hjá demoniskum herliðum.
Kharz er ongantíð sæddur sum verandi óndur, tá paladins hava hugt at honum, og tað tit vita, so hevur hann ongar eginleikar at goyma tílíkt. Hinvegin er tað heldur ikki hann, sum er fyrstu at hjálpa eini gamlari kvinnu yvirum vegin.
Kharz tænir tykkum, sum leiðari av í stórum og heilum sama heri, og umboðar sjónarmið thieflinganna, ið fyrr tændu demonunum, mótvegis tykkum. Hann var serliga hjálpsamur og sinnaður at hjálpa, fyri at tryggja framtíð son hansara, Tikas Azzom.


text:
Talufrælsi
Talufrælsi er frælsi at siga áskoðan sína alment. Hetta merkir, at øll hava rætt at siga ella skriva tað, teimum lystir – eisini at almennakunngera atfinningar um átrúnað ella lívsáskoðanir hjá øðrum. Hetta elvir av og á til tvídrátt millum fólk, tí tað er hóast alt ikki loyvt at spotta ella niðra onnur menniskju fyri teirra trúgv ella lívsáskoðan. Ásetingin um talufrælsi og forboðið móti at brúka sensur byggir á tankar frá fronsku kollveltingini í 1789. Síðani hava mong lond ment eina drúgva siðvenju, knýtt at hugsanini um fólkaræði.
Innihaldsyvirlit
Lond[rætta | rætta wikitekst]
Sambandsríki Amerika[rætta | rætta wikitekst]
Í USA er pressufrælsi síðani 1791 tryggjað í Fyrsta grundlógarískoyti, har m.a. sagt verður: "Congress shall make no law abridging the freedom of speech, or of the press".
Kongsríki Danmarkar[rætta | rætta wikitekst]
Í 1848 varð pressufrælsi staðfest í Kongsríkinum Danmark. §77 í donsku grundlóginini sigur:
- "Enhver er berettiget til på tryk, i skrift og tale at offentliggøre sine tanker, dog under ansvar for domstolene. Censur og andre forebyggende forholdsregler kan ingensinde på ny indføres."
Russland[rætta | rætta wikitekst]
Í 1991 vóru somu viðurskifti staðfest í Russlandi. Í russisku grundlógini §29.5 verður sagt, at "Frælsið hjá fjølmiðlum er tryggjað og at sensurur er bannaður". Russiska fjølmiðlalógin loyvir journalistum at "leita eftir, finna og spjaða" upplýsingar, bara talan ikki er um ríkisloyndarmál. Russland hevur sostatt eina fyrimyndarliga lóggávu um fjølmiðlar. Men í dagliga arbeiðnum kann veruleikin vera ein heilt annar, bæði í Russlandi og aðrastaðni.
Í Russlandi verða atfinningarsamir journalistar myrdir. Anna Politkovskaya (1958-2006) var journalistur á blaðnum Novaya Gazeta, ið fanst at krígnum í Kekenia. Í 2004 skrivaði hon eina kenda bók, sum á donskum fekk heitið "Putins Rusland". Anna varð myrd á føðingardegi Putins.


text:
Granskingarráðið á Jobmatch
Umhugsar tú at søkja granskingarstuðul, er tað eitt gott hugskot at koma at vitja Granskingarráðið á Jobmatch 2017. Vit vera á bási 39 í Skálanum.
Har vera starvsfólk tøk at vegleiða og geva góð ráð í sambandi við umsóknir og granskingarmøguleikar yvirhøvur. Bíleggur tú tíð frammanundan, ert tú vís/ur í, at sleppa framat.
Vit fara eisini at hava eina framløgu um stuðul til verkætlanir við serligum dent á ph.d.-verkætlanir.
Annars ber altíð til at hitta okkum á skrivstovuni á Bryggjubakka og annars at kunna teg um møguleikar og treytir á www.gransking.fo
Fylg við fyrireikingunum til Jobmatch á jobmatch.fo


text:
Kunningarlepar
Kunningarlepar eru teir seðlar, sum vanliga liggja saman við heilivágnum, tá ið tygum keypa hann. Á hesum seðlum kann ein leita sær kunning um eitt nú virknað, nýtslu, hjáárin og goymslu av heilivágnum. Oftast eru teir skrivaðir við sera lítlari skrift og eru tískil torførir at lesa hjá nógvum.
Kunningarleparnir til bæði “heilivág til menniskju” og “heilivág til dýr” finnast undir ymiskum bjálkum á leinkjuni:
Á hesi leinkju kann ein eisini gera skriftina størri á kunningarlepanum, so ein nemmari kann lesa tað.
Eisini finnast her kunningarlepar fyri heilivág, ið verður framleiddur/umfyltur á apotekinum, eitt nú Carnitin.


text:
Fjalltrøstur (lat. Turtus pilaris L; da. Sjagger) er heldur størri enn óðinshani. Hann er vakur á liti. Kápan er brún, dimmari og ljósari flekkut; annars er hann gráur omaná; øsið og bringan eru brúngul við longum svørtum blettum; búkurin er hvítur og velið svart. Hann eigur norðarlaga í Noregi. Um veturin heldur hann seg longur suðuri, í Svøríki og í Danmark. Men tá fer hann ofta til stroks aðrar vegir, og mangan sæst hann í Føroyum, oftast einstakir ella fáir saman, men stundum í stórum flokkum. Í december 1936 sóust hundraðtals í mongum bygdum, hoppandi kvikir um í bønum. So við og við fækkaðust teir, og eftir halvarðsøku vóru eingir at síggja.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text: Í góðveðrinum í dag skein sólin við skørpum. Sjálvt nasjonalromantikkurin fór at blóma frítt av himni. Í útvarpinum vilja bæði Høgni og Høgni kanna sær nýggja danska forsætisráðharran. Og meðan tað soleiðis grør í hvørjari sprekku, borgarligheitin ger seg klára til konfirmasjón og ungir havnamenn liggja avdottnir á bønum við Glitnir, finni eg hópin av myndum við bátagrúgvarnar á Skálatrøð. Men gakk, so hendir tað. Bráddliga traðki eg í ein skúmandi hundalort, mest sum ein mushmallow, bara rustreyður á liti. Eg mundi spýð. Tað vellir upp í svølgið, út í oyruni og setir í eyguni. Helvitis hundaeigarar. Fyrst at føða mansins besta vin við áti, ið gevur hesa avføring, og so at lata hetta fýrbeinta sleppa øllum, ið er innaborða beint á alfaraveg. Tvívorið tykkum, helvitis hundaeigarar. Lukkutíð er enn ein grønur teigur undir Gamla Danmark at skeina sær trantin. Á heimrustini kring Tórsbyrgi er sama skil. Í hvørjum bøkki er hundalortur. Tá tey sláa, er ikki útfarandi fyri lágtflúgvandi hundalortum. Feski avskorni deymurin av hundalorti breiðir seg yvir bøin og minnir okkum á, hví summir býir hava sett fullkomið hundabann. Reykjavík sigst verða ein teirra. Navnframi Harvey Milk arbeiddi eisini við at avmarka hundalortarnar í Castro býlinginum í San Fransisco. Honum dámdi ikki luktin av lorti. Tað dámar mær heldur ikki.


text:
Roknað verður við sera nógvum fólki á Summar Festivalinum í kvøld
Mentan12-08-2017 - 15:14 - Jóanis Albert Nielsen
Triði og seinasti dagurin á Summar Festivalinum bjóðar gott veður, amerikanska superbólkin Toto og eina drúgva skrá við føroyskum bólkum.Fyrireikararnir av Summar Festivalinum rokna við sera nógvum fólki á festivalinum í kvøld – ikki minst til konsertina við Toto, sum byrjar kl 22.00
– Konsertin við Toto verður ein av størstu konsertunum, sum hevur verið á Summar Festivalinum, og tí heita vit á fólk um at koma á festivalin í góðari tíð. So kunnu fólk sleppa inn á økið og á Vagsbø uttan hóvasták, áðrenn konsertin byrjar, sigur Erik Biskopstø, sum er ein av fyrireikarunum av Summar Festivalinum.
Fyrsta konsertin á Summar Festivalin í dag verður við Kristinu Bærendsen, sum skal spæla kl 16.00. Í kvøld ber eisini til at hoyra bólkar sum Anfinn & Co., Páll Finnur Páll, Guðrið Hansdóttir, Kára P, Eyðun Nolsøe og fleiri.


text:
Føroysk gransking við í Horizon 2020
Fundur var í Mentamálaráðnum 17. apríl um granskingarsamstarvið við ES. Greiða støðan hjá fundarluttakarunum var, at vit mugu halda fram í nýggju skránni Horizon 2020, sum byrjar 1. januar 2014.
Granskingarráðið skipaði eftir avtalu við Mentamálaráðið fyri kjakfundi fyri innboðnum um granskingarsáttmálanum við ES, sum gevur Føroyum atgongd til at luttaka í FP7. Endamálið var at umrøða ítøkiligu royndirnar hjá stovnum og virkjum higartil og fáa gjørt nakrar metingar av útlitunum komandi tíðina og uppá longri sikt.
Á fundinum vóru umframt Bjørn Kalsø, landsstýrismann, og embætisfólk úr Mentamálaráðnum, stovns- og virkisleiðarar við FP7 royndum og NCP umboðini, sum dagliga arbeiða við hesum samstarvinum.
Royndirnar higartil minst líka góðar sum vónað
Tað eru sløk tvey ár síðani, at vit formliga skrivaðu undir avtalu við ES um atlimaskap til granskingarskránna FP7. Tá varð mett, at tað fór at taka nakað av tíð, áðrenn vit av álvara fingu fulla nyttu av skipanini. Nú ber til at staðfesta, at vit longu hava roynt okkum á fleiri økjum og hava fingið virðismiklar royndir og heilt góða fíggjarliga úrtøku.
Á fundinum kundi Annika Sølvará stjóri í Granskingarráðnum vísa á, at av teimum 18 umsóknunum, sum eru svaraðar, hava vit fingið játtan til 12, í alt 11,9 mió. kr. Harafturat eru góðar vónir um aðrar umsóknir, sum verða viðgjørdar í løtuni.
Fundarluttakararnir vóru á einum máli um, at tað eru fleiri møguleikar at troyta í skipanini, og ætlanir eru um fleiri umsóknir komandi árið. Tað er serliga innan økini 2. Matvørur, landbúnaður, fiskivinna og bio-tøkni og 6. Umhvørvi og veðurlagsbroytingar, at vit hava roynst væl. Nú eru tó eisini umsóknir innan aðrar partar av stóru skránni.
Noyðast at vera við í altjóða samstarvi
Umframt fíggjarligu møguleikarnar í granskingarsamstarvinum, varð víst á stóra týdningin av altjóða granskingarsamstarvi, fyri at vit yvirhøvur skulu kunna hava líkinda gransking í Føroyum.
M.a. vísti Eilif Gaard stjóri á Havstovuni á drúgvu royndirnar, sum stovnurin hevur við ES-granskingarsamstarvi síðani 1990ini, og staðfesti, at Havstovan ikki hevði verið tann altjóða viðurkendi granskingarstovnur, sum hann er í dag, uttan hetta samstarvið. Eitt eru pengarnir, annað er tað stóra og týdningarmikla netverkið og viðurkenningin, sum eisini liggur í altjóða samstarvinum. Hann metti, at tað hevði verið ein vanlukka, um ES-granskingarsamstarvið fall burtur.
Pál Weihe leiðari fyri Deildini fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu helt, at vit mugu halda áfram við samstarvinum, tí annars kunnu vit ikki brúka okkara tilfeingi optimalt. Altjóða granskingarsamstarv er ein fortreyt fyri, at vit kunnu liva væl í Føroyum. Ein av stóru vinningunum við slíkum samstarvi er, at vit noyðast at gera okkara allarbesta fyri at kunna vera við, og tað er við til at hækka munandi um granskingarstigið í landinum.
Lis Mortensen deildarleiðari á Jarðfeingi vísti á fjøltáttaðu nyttuna av granskingarnetverkum, fyri føroyska granskingarumhvørvið, fyri gransking yvirhøvur og t.d.eisini fyri at kunna kveikja ungdómin fyri vísindum.
Ólavur Gregersen stjóri fyri Syntesa helt, at spurningurin, sum vit mugu seta okkum, er, um vit yvirhøvur kunnu standa uttanfyri hetta samstarvið? Hava vit í Føroyum tann førleika, sum skal til, fyri sjálvi at lyfta og loysa stóru avbjóðingarnar samfelagið stendur fyri?
Fyri fundarluttakararnar var svarið púra greitt: Vit mugu eins og øll hini londini í Evropa vera við í framhaldandi granskingarsamstarvinum í Horizon 2020.
Tekniskar forðingar væntandi loystar
Herfyri kom fram, at soleiðis sum uppskotið til reglugerð fyri Horizon 2020 er orðað, fer ikki at bera til hjá Føroyum at sleppa at halda fram í samstarvinum. Síðani trupulleikin varð staðfestur, hevur verið arbeitt miðvíst við at fáa broytt hesar orðingar, so tað ikki eru nakrar lógarforðingar fyri at koma við í Horizon 2020. Enn er málið ikki endaliga avgreitt, men útlitini fyri, at tað fer at eydnast at fáa ítøkiligu forðingarnar burtur, eru góð. Roknað verður við, at hesin spurningurin er endaliga avgjørdur, áðrenn sáttmálaásetta eftirmetingarfundin, sum skal vera millum ES og Føroyar í Tórshavn 11. juni.
Politiska skipanin má seta pengar á aftur fíggjarlógina
Í búskaparfrágreiðingini “Á rættari kós” hevur Landsstýrið valt fyribils at strika játtanina til ES-granskingarsamstarvið við tilvísing til løgfrøðiligu forðingarnar, sum komu í. Hesar forðingar verða vónandi fingnar av vegnum skjótt. Við góðu úrslitunum og týdninginum av hesum samstarvinum, sum víst varð á á kjakfundinum, vænta Granskingarráðið og granskingarstovnarnir, at Landsstýrið sum skjótast aftur setur neyðuga peningin av til føroyska luttøku í Horizon 2020.


text:
5 sløg av álli eru undir Føroyum. Eitt slag, állur, livir bæði í sjógvi og í feskum vatni. Hini sløgini liva alt lívið í sjónum.
Állafiskur er eyðkendur við sínum langa og klæna skapi. Hann hevur ongar búkfjaðrar og ongan stert ella bara ein skræðulepa til stert.
Luktar væl
Vanliga hevur botnfiskur sum állur ótrúliga góðan tevsans.
Royndir vísa, at állur tevjar sjálvt eittans mýl av einum luktevni! Tí hevur hann brúk fyri, tá ið hann leitar sær føði í myrkri og í mórutum vatni.
Nógv bendir á, at állur eisini brúkar tevið, tá ið hann skal finna veg til Sargassohavið.
Állur
Állur gýtir í Sargassohav inum. Tá ið hann hevur gýtt, doyr fiskurin.
Yngulin rekur við Golfstreyminum tvørtur um alt Atlantshavið eystur til Evropa. Ferðin tekur 23 ár. Á ferðini verður yngulin klárur sum glas og verður tí nevndur glasállur.
Glasállurin fer niðan í áir og vøtn at vera og fær lit og eitur tá gulállur. 6-10 ár seinni, tá ið állurin er næstan kynsbúgvin, fer hann aftur á sjógv at leita sær vestur til gýtingarøkið í Sargassohavinum. Hann er tá næstan svartur um bakið, hvítur um búkin og hevur stór eygu. Tá verður hann nevndur blankállur.
Havállur
Havállur er glúpskur fiskur. Hann kann taka um fisk, hann ætlar at fanga, snara sær skjótt á og soleiðis skræða fiskin sundur. Á Sjósavninum hava tey enntá sæð tveir havállar býta í hvør sín enda á einum fiski, snara hvør sín veg og skræða fiskin sundur!
Havállur gýtir millum Gibralt ar og Asorurnar. Tá ið kvenn fiskurin gýtur, er hann so fullur av rognum, at sodningarleiðin, beinagrindin og øll gøgn so at siga eru horvin. Stutt eftir at havállurin hevur gýtt, doyr hann.


text:
Vit vóru á vitjan hjá Báru og Óðini, sum saman við beiggjanum Eira eiga eitt fýrbein, og eisini spurdu vit í Djórahandlinum, hvussu áhugaðir føroyingar eru í øðrvísi kelidýrum.
Eisini vóru vit á vitjn hjá Fríðu Matras Brekku, sum nærum dagliga hevur kelidýr á vitjan. Tey verða klipt, fáa oyruni reinsaði, reinsa og klippa negl, og annars bara nærleika og vælveru. Flestu dýrini, sum koma til Fríðu, eru hundar og kettur, men eisini marsvín, og onnur, ið hava tørv á tí, koma til viðgerð.
Elin í Stórustovu var eisini á gátt hjá Djóralæknatænastuni. Har hitti hon Kristinu Dahl Joensen, djóralækna. Elin spurdi Kristinu, um dýrini ídag eru ein enn størri partur av húskinum, enn vanligt var, og um eigarar hugsa um kostnaðin, tá ið dýrini hava tørv á viðgerð ella heiluvági.
Sjálvt um hundar, kettur og hamstarar eru vanligastu kelidjórini, so eru onnur, ið helst ikki vilja hava pelsdjór.
Eisini práta vit við Rannvu Tórgarð, nevndarlim í Djóraverndarfelagnum, um virksemið hjá felagnum, og hvat ein skal hugsa um, áðrenn ein fær sær kelidýr.


text:
Listasavn Føroya bjóðar skúlum og dagstovnum ókeypis vitjan, tá opið er ella eftir avtalu. Setið tykkum í samband við okkum á tlf. 313579 ella við telduposti til This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Rundvísingar
Rundvísingarnar taka støði í samrøðu millum børnini/næmingarnar og savnslæraran, sum eisini leggur fyri og tekur samanum.
Vit leggja dent á ta føstu framsýningina á Listasavninum, meðan vit brúka tær skiftandi framsýningarnar til at hjálpa okkum at lýsa eitthvørt evni betur. Eftir ynski kunnu vit eisini hava serstakar rundvísingar í serframsýningunum.
Hava tit sum lærarar ella námsfrøðingar hugskot ella ynski í sambandi við t.d. eina verk- ella undirvísingarætlan í samstarvi við savnið, so eru tit vælkomin at seta tykkum í samband við savnslæraran.
Les nærri og fylg við dagføringum her á heimasíðuni.
Vitjanir
Tað ber til at skipa fyri vitjanum á savninum eftir avtalu. Skriva ein teldupost til This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. / This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. ella ring tlf. 31 35 79.
Taskur, jakkar o.a. skulu heingjast í klædnarúmið. Eftir avtalu kunnu næmingarnir eta matpakka á savninum. Tó hava lærararnir/námsfrøðingarnir ábyrgd av, at tað verður tikið upp eftir teimum.
Eisini hava lærararnir/námsfrøðingarnir ábyrgd av at læra børnini at virða savnið – t.e. at vit ikki nema við listaverkini, og vit ganga róliga við atliti at øðrum vitjandi.
Við hesum vóna vit, at tykkara vitjan á savninum kann vera so gevandi sum møguligt.
Vælkomin á Listasavn Føroya.


text:
Føroyski stórmeistarin Helgi Dam Ziska hevur í dag endurvunnið meistaraheitið fyri telvarar úr smátjóðum í Evropa.
Tað gjørdist greitt eftir áttanda sigurin á rað hjá honum í Small Nations-kappingini 2018, sum er í Klaksvík. Helgi vann kappingina í 2016 í Luksemburg, og hevur nú endurvunnið hana í stórum stíli fyri seinasta umfar í morgin sunnudagin.
Evropeisku smátjóðirnar, sum kappast í talvi í Small Nations-høpi eru Luksemburg, Kýpros, Monako, Malta, Andorra, San Marino, Liktinstein, Jersey, Guernsey og Føroyar. Malta og San Marino eru ikki umboðað hesaferð.
Helgi Dam Ziska
Helgi og Olaf vunnu
Báðir føroyingarnir vunnu í dag. Greitt var fyri dagsins umfar, at vann Helgi, so vann hann kappingina. Helgi møtti í dag Fred Berend, altjóða meistari úr Luksemburg, sum var nummar tvey í røðini saman við stórmeistaranum Igor Efimov.
Helgi vann ógvuliga sannførandi við hvíta fólkinum. Talvið bar á brá av klassamuni, so ómakaleyst tóktist tað vera hjá føroyinginum at spæla mótstøðumannin niður. Helgi hevur vunnið øll átta talvini higartil.
Í seinasta umfari í morgin hevur hann svarta fólkið móti hinum stórmeistaranum í kappingini, Igor Efimov, úr Monako. Vit fáa tá at síggja, um Helgi er nøgdur við remis, ella um hann ætlar sær eftir níggjunda sigrinum á rað og gera bart við sjáldsamari 100 prosents úrtøku.
Sama hvussu talvið endar, stendur greitt, at Helgi hevur vunnið kappingina. Tað kann hann eisini vera Olaf Berg takksamur fyri, tí hann er tann einasti, sum higartil hevur vunnið á Efimov.
Olaf var eisini náðileysur í dag, og vann í knúsandi álopi við hvíta fólkinum móti Renato Frick.
Støðan fyri seinasta umfar í morgin:
1 GM Helgi Dam Ziska (Føroyar) 8 stig
2 GM Igor Efimov (Monako) 6½
3 IM Fred Berend (Luksemburg) 5½
4 IM Aloma Vidal (Andorra) 5
5 Olaf Berg (Føroyar) 4
6 Paris Klerides (Kýpros) 3½
7 Krysztof Belzo (Jersey) 2½
8 Peter Kirby (Guernsey) 2
9 Stelios Theocharous (Kýpros) 2
10 Renato Frick (Liktinstein) 1
Seinasta umfar í morgin byrjar longu klokkan 13.00. Føroyingarnir hava báðir svarta fólkið móti fremstu mótstøðumonnunum; Helgi móti Igor Efimov og Olaf móti Fred Berend.
Fylgjast kann við leik fyri leik á øllum borðum – sí leinki til kappingina á heimasíðu Talvsambandsins: faroechess.com


text:
500 orð um: Anything is a Mirror/
Síðstu ferð, eg ummældi eina serframsýning hjá Hansinu Iversen í Listasavni Føroya var í grein 23.oktober 2003 um framsýningina Strok í Fregnum. Ellivu ár seinni stendur nú hetta ummælið at lesa í hesum fyrsta blaðnum hjá nýggju Dimmu. Eg havi sjálvandi aðra orsøk til at nema við tíðina enn ta blaðsøguligu. Tí í teirri 11 ára gomlu greinini, hómast ein týðiligur didaktiskur tóni í eini roynd at greiða lesaranum frá hesum løgna fyribrigdinum, sum nonfigurativar myndir (eyðsýniliga) vóru í Føroyum tá. So mikið er hent í ellivu ára millumbilinum, at tað í dag ikki á nakran hátt tykist neyðugt at forklára Hansinu Iversen fyri føroyska listaáskoðaranum. Stóra undirtøkan í Listasavninum upplatingardagin prógvar í sær sjálvum, at Hansina Iversen er væl etablerað listakvinna, hvørs málningar, prent og prýði eftirhondini hanga í nógvum heimum og bygningum kring landið
Hansina Iversen er í listarligum undanvindi og hevur í fleiri ár sýnt suverent yvirskot, sum eisini sæst aftur í øllum teimum 23 myndunum, sum verða framsýndar í Listasavninum - onkra einstaka havi eg sæð fyrr á framsýning í fjør, men tær flestu eru nýggjar. Anything is a Mirror framsýningin er so óvanliga vøkur, at áskoðarin næstan missir ondina av øllum hesum undurvøkru fjálgu, skyggjandi appilsingulu, gráu, gulu, bláu, grønu, violettu og turkis málningunum og allur vakurleikin eigur at fáa ein og hvønn kritiskan ummælara at spyrja seg sjálva, hvørt framsýningin er ov vøkur, ov lekkur, ov samanhangandi, ov mótstøðuleys. Svarið er avgjørt nei. Sum altíð í listarligum høpi snýr tað seg um dugnaskap og ósvitaligan konsekvens, sum sett saman við listarligum kenslusemi úrslitar í eini dygdarframsýning, ið tykist ómetaliga nútíðarlig, samstundis sum okkurt afturljóð úr føroyskari listasøgu hómast. Stóra myndin á endavegginum, sum listakvinnan hevur málað á staðnum í framsýningarsalinum, er í sær sjálvum eitt bragd. Hon minnir um onkra av seinastu myndunum hjá Ingálvi av Reyni, og bæði litir og kompositiónir gera, at eg eina løtu fái surrealistiska tankan at hava smoygt mær inn í ein av ljósglitrandi málningunum hjá Zachariasi Heinesen, tí myndirnar hjá Hansinu Iversen snúgva seg í stóran mun um ljós.
Uppheingingin tykist merkt av einum ynski um fullkomna harmoni og reinleika, meðan myndirnar sjálvar eru fullar av spenningum og mótstøðu, t.d. ein lag omaná lag mynd við orange og myrkagráari bakgrundi, har uttasti grái formurin er settur omaná eina gulgráa grund eitt sindur skeivt, so at eitt sindur av tí gula kemur undan í erva og litar gráa kantin grønan útivið. Myndin er eitt gott dømi um nakrar litir, sum ganga aftur í nýggju myndunum hjá Hansinu Iversen. Formarnir eru rundleiddir sum áður, men myndarúmið tykist alsamt meira samansett hjá listakvinnuni, ið brúkar meira máling nú enn fyrr, so at myndarúmið í nógvum førum tykist stúvstappað av formatiónum, sum hótta við at spreingja seg út úr myndini. Hansina Iversen er so væl fyri sum málari, at hon megnar at gera júst tað, sum hon setir sær fyri um tað er at mana fram eitt mjúkt lot við fonløttum strokum og elatunnum litløgum ella lagið er ógvisligari, so megnar hon eisini tað við veldugum ódnartøkum.
Hansina Iversen: Anything is a Mirror. Listasavn Føroya. Opið inntil 30.nov. Týsdag - sunnudag kl. 13.00 - 16.00


text:
Ymiskleiki eingin forðing fyri góðum samstarvi
21-11-2017 - 21:45 - Jóanis Albert Nielsen
Toymið í verkætlanini hjá FólkaheilsuráðnumABC fyri sálarliga heilsusavnaðist fyri aðru ferð mikudagin t. 15. november, tá eini 40 fólk vóru samlaði.
Tað er fantastiskt at síggja, hvussu allir samstarvsfelagarnir taka verkætlanina til sín. Samstarvsdagarnir í september og nú hava víst, hvussu stovnar, kommunur og feløg hóast stóran ymiskleika, kunnu síggja alskyns møguleikar fyri at samstarva, bæði í mun til ymiskt virksemi og øki í landinum og við hesum samstarvinum skapa góðar karmar fyri ABC virksemi. Øll koma við hvør sínum royndum, hugskotum og tilfeingi, og er hetta við til at menna verkætlanina.
Útlitini fyri at ABC virksemi fer at spretta eru góð við hesum fantastiska og breiða hópi. Tað merkist at samstarvsfelagarnir eru hugbundnir í verkætlanini, og at teir meta at hetta er ein týdningarmikil uppgáva, ið vit vilja arbeiða við í felag, tí sálarlig heilsa viðvíkur okkum øllum, uttan mun til um vit eru sálarliga væl fyri ella ikki. Hetta merkir, at samstarvsfelagnir fara at gera sítt til, at tað verður lættari hjá tí einstaka at gerast partur av einum felagsskapi, og styrkja sína sálarligu heilsu.
Meir kunning um ABC fyri sálarliga heilsuher
Yvirlit yvir samstarvsfelagarher


text:
Tvey nýggj heiðursbryggj
Katharina & Luther.
Vit hava bryggjað 2 heiðursbryggj í samband við, at tað eru 500 ár síðani, at Martin Luther feldi tær 95 tesirnar á Slotshurðina í Wittenberg.
Katharina von Bora, kona Luther var bryggari, plantukøn og hevði egið bryggjarí.
Bryggjara á Føroya Bjór hava gjørt nógv burtur úr, at finna røttu rávørur, samanseting og uppskriftir fyri at bryggja eftir leistinum hjá Katharinu Von Bora.
Katharina Von Bora, 5,8 % vol
Ein ljós ófiltrerað bjór, ið hóskar væl til fisk og fiskarættir.
Bryggjað soleiðis, sum vit ímynda okkum at Katharina von Bora gjørdi tað.
Martin Luther, 5,8% vol
Ein myrk ófiltrerað bjór, ið hóskar væl til kjøt og føroyskan mat. Bryggjað soleiðis, sum vit ímynda okkum at Katharina von Bora gjørdi tað.
Heiðursbryggjini fáast til keyps í sølubúðunum hjá Føroya Bjór kring landið.


text:
Vælkomin!
Vælkomin á heimasíðuna hjá ÁTS.ÁTS varð stovnað í 2003, og er í dag ein fyritøka við 10 fólkum. Fyri at síggja hvat vit hava gjørt higartil, og hvørjir vit eru, eru tit vælkomin at hyggja runt á síðuni.
Gjørd arbeiði
Sethús
ÁTS hevur gjøgnum árini teknað, bygt og umvælt fleiri sethús. Í myndasavninum niðanfyri síggjast myndir av nøkrum av húsunum.les meir
Okkara bústaður
ÁTS Sp/f
á Fløtum 14
FO-180 Kaldbak
Føroyar
tel: 21 75 46
e-mail: ats@ats.fo
tænastur
- Alt vanligt byggiarbeiði.
- Alt vanligt anlegsarbeiði.
- Ymiskt tekniarbeiði.


text:
Kirsten Drotner, sum var pliktstoff at lesa í mínum ungdómi, hevur úttalað seg til almenningin. Tað havi eg ikki upplivað fyrr. Hon er professari á Syddansk Universitet og hevur alla mina tíð verið fremsti granskari av ungdómi og hvussu hann, ungdómurin, brúkar miðlar í einum mentanarsosiologiskum og antropologiskum ljósi. Nú sigur Drotner, at ung eru farin at lesa og lurta eftir tíðindum. Tað havi eg ikki hoyrt fyrr. Bara tað øvugta hevur verið at hoyrt, eisini úr okkara egna Kringvarpið, sum av og á ger hissini lurtarakanningar. Ungdómurin brúkar ikki tíðindi. - Tíðindini eru óviðkomandi og vit kunnu ikki bruka tey til nakað, tí vit kenna okkum ikki aftur í teimum, hevur verið sagt. Men í dag sigur ein nýggj donsk kanning tað øvugta. Tað er Det Nationale Forskningscenter for Uddannelse og Medier, ið eigur kanningina, sum byggir á eitt spurnarskema, sum 2500 ung millum 13 og 23 ár hava svarað. Úrslitið vísur, at parturin av ungum, sum dagliga lesa tíðindi, er øktur úr 12% í 2010 til 27% í 2014. Ungdómurin, sum miðlarnir sjálvir hava gingið fremst í at avskrivað, eru altso ikki so torførir at servisera og samskifta við, sum higartil hildið. Danmarks Radio sigur í morgun soleiðis:
Kanningin staðfestir, at ung eru nógv ídnari enn fyri fimm árum síðani at tjekka tíðindi á appuni, og at lesa seg gjøgnum tann hópin av tíðindum, sum alla tíðina streymar gjøgnum Facebook.Og tað er gott nýtt. Kanska besta framtíðartrygging hjá øllum teim skrantandi og handlingslammaðu miðlum á okkara leiðum. Ungdómurin er ikki tað, tit hava hildið hann vera. Tað hoyra vit eisini í mest dynamisku sendingini í Útvarpinum beint nú - Røddini!


text:
Hetta er heimasíðan hjá læknunum í Gundadali
Læknahúsið í Gundadali hevur 4 læknaviðtalur. Tær virka sum 4 sjálvstøðugar eindir. Tað er tó soleiðis, at er ein læknaviðtala stongd, verður víst til eina aðra, um tørvur er á bráðfeingis læknahjálp.
Heimasíðan virkar sum heimasíða fyri allar læknarnar í Gundadali. Høgrumegin síggjast tíðindi frá ymsu læknunum. Eisini hevur hvør lækni eina undirsíðu, har tíðindi, sum eru viðkomandi fyri sjúklingar hjá tí læknanum, standa. Umframt er møguleiki fyri at bíleggja/avlýsa tíð, bíleggja heilivág og fáa svar um kanningar.
Tær 4 læknaviðtalurnar í Gundadali eru:


text:
Soleiðis var túrurin hjá Team Rynkeby til Paris seinast. Hygg eftir filminum.
TR Press FO - 11-02-2018
Galladøgurðin gav knappar 260.000 túsund kr.
Team Rynkeby Føroyar fekk 259.715 kr burtur úr Galladøgurðanum, sum hevur verið leygarkvøldið. Tað er greitt, nú Hotel Føroyar hevur handað kekk við innkomna peninginum.
Galladøgurðin var skipaður sum innsavnandi tiltak, til frama fyri børn við lívshættisligum sjúkum. Øll sum hava hjálpt til, latið rávørur og tilfar, framført og annars gjørt tað møguligr at halda galladøgurðan, hava gjørt tað ókeypis. Á henda hátt fer allur peningurin, sum er innkomin, til børnini við lívshættisligum sjúkum og familjur teirra.


text:
Svimjing
Í skúlanum við Streymin er snotuligur svimjihylur og sauna.
Opið er soleiðis (galdandi frá 1. januar 2018):
Mán 17.00-19.00 almenn svimjing * (sauna opið)
Mik 17.00-20.00 skúlabørn *
Frí 17.00-20.00 almenn svimjing * (heitur hylur og sauna opið)
Leyg 08.00-13.00 barnafamiljur (heitur hylur og sauna opið)
Tað er ókeypis at svimja í hylinum í Skúlanum við Streymin.
Svimjihylurin er stongdur í skúlaferium.
Leiga hylin
Svimjihylurin kann leigast fyri 300 kr. um tíman. Ynskir tú at leiga hylin set teg í samband við skúlavørin á tlf: 280078.
*Børn undir skúlaaldur eru vælkomin saman við einum vaksnum.
Svimjihylurin í Skúlanum við Streymin er í góðum standi. Umklæðingarrúmini eru nýligani umvæld og útfrá brúsurúminum er sauna.


text:
Fráfaringartala Páls
Fráfaringartala fyri Fólkaheilsuráðið í Heilsu- og Innlendismálaráðnum 1. marts 2016
Æraða landstýriskvinna og samkoma,
Tað er ein tíð at koma og ein tíð at fara. Prædikarin sigur, at alt hevur stund sína, at tiga hevur tíð sína, og at tala hevur tíð sína. Vit hava nú sitið í Fyribyrgingarráðnum og seinni Fólkaheilsuráðnum síðan 2005. Fyri mítt viðkomandi so eisini sum formaður og næstformaður fyri Rúsdrekka- og Narkotikaráðið árini 1989-2001. Harumfamt havi eg havt formanskapin um hendi í AIDS ráðnum 1990-91. Eitt tíggjuáraskeið limur í Ráðnum fyri Ferðslutrygd og eitt skifti eisini í Tubbaksráðnum.
Slík ráð, sum hava til uppgávu at verja fólkaheilsuna, mugu støðugt samskifta við samfelagið, við tíðindaritum, lýsingum, samrøðum beint áðrenn deadline v.m. Haldi sjálvur, at tað hevur lukkast á góðari leið. Eg fari tí her fyrst at takka miðlunum í Føroyum fyri teirra áhuga í fólkaheilsumálum og fyri eitt gott samstarv. Eg vóni, at tað heldur fram við nýggja ráðnum.
Afturlítandi – hvat hevur so eyðnast?
Jú, fyrst vil eg nevna, at tað hevur eyðnast at halda miðalrúsdrekkanýtsluna á sama stigi sum áðrenn rúsdrekkalógin varð broytt í 1992. Tað hevur verið eitt tógvið stríð at hildið fast um stýriamboðini atkomiligheit, prís og hugburðarrøkt, sum vit longu aftur í formanstíðini hjá August Wang orðaðu. Herfyri feldi Ungdómstingið eitt lógaruppskotið um grundleggjandi at broyta rúsdrekkapolitikkin í Føroyum við at lata vanligar handlar selja rúsdrekka. Teirra grundgeving var sjónarmiðini hjá Fólkaheilsuráðnum – sig so tað, at ungdómurin ikki er skilagóður. Og so fari eg at nevna roykingina, sum heilt greitt hevur verið okkara meginuppgáva hesi árini. Tað hevur eyðnast at fáa talið av dagligum roykjarum at minka til helvtar, nú undir 20 procent. Men tað mest gleðiliga er at talið av 15 ára gomlum, sum roykja dagliga eisini er minkað við stívari helt og er nú bert 8 %. Her fari eg serliga at takka skúlunum í Føroyum, sum hava lovað okkum at arbeitt við hesum roykiátøkum innan skúlans gott.
Deildin fyri Arbeiðs- og almannaheilsu varð sett á stovn í 1988 og hevur øll árini verið garantur fyri tað fakliga grundarlagið undir arbeiðinum hjá Rúsdrekka- og Narkotikaráðnum og Fólkaheisluráðnum. Sjálvt um deildin er at skipað sum ein partur av sjúkrahúsverkinum, so merkir almannaheilsa í hesum høpi fólkaheilsa. Tankin var at byggja brúgv frá sjúkrahúsverkinum út í samfelagið, tí fyribyrgjandi arbeiðinum at frama. Og nú má sigast, at vit síggja vártekin ymsa staðni:
Fróðskaparsetur Føroya hevur valt at menna akademiska partin av fólkaheilsurarbeiðinum. Fyrst við at seta Magna Mohr og síðan Marina Strøm í starv sum lekatarar í heilsuvísindum og so meg sum professara í fólkaheilsu. Skal eg heldur ikki gloyma, at Shahin Gaini er vorðin lektari í infektiónsmedicini, sum eisini er tíðandi táttur í fólkaheilsuvísindum. Og so hevur Almannaverkið boðað frá, at tey vilja hava sett á stovn eitt Heilsu-og sosialgranskingarinstitutt, og tað arbeiðið er longu í gongd. Hetta saman við at Sjúkrakassagrunnurin hevur latið ein stóran part av sínum fæi til ein heilsugranskignardepil, sum er eitt samstarv millum Fróðskaparsetrið, Landssjúkrahúsið og Deildini fyri Arbeiðs-og Almannaheilsu, gevur mær vónir um at fólkaheilsu- og sosialgranskingin fer at menna seg stórliga.
Og so fari eg her eisini at takka Setrinum fyri at hava sett á stovn eina masterútbúgving í fólkaheilsu. Tann fyrsti skeiðsparturin í fólkaheilsu byrjaðu vit í farnu viku við 19 væluppløgdum studentum, sum ein dag vónandi verður ryggurin í fólkaheilsuarbeiðinum í Føroyum.
Eg eri fegin um, at eftirmaður mín gjørdist Magni Mohr, sum eg havi havt høvi at arbeitt saman við í ymiskum granskignarætlanum. Magni hevur tær dygdir í mær hóvar: hann er ótolin og arbeiðssamur, og so stendur hann tryggur á vísindaligari hellu, sum er gott og neyðugt tá populistisku kastivindarnar fara at koma. Eg skal tí ynskja bæði Magna og hinum ný útnevndu ráðslimunum, at arbeiðið hjá tykkum fer at hepnast væl.
At enda skal eg takka hjartaliga ráðslimum og starvsfólkum í Fólkaheilsuráðnum fyri samstarvið øll hesi ár. Eisini fari eg at nevna starvsfólkini á Deildini fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu, sum hava stuðla mær stórliga í arbeiðinum at gera ymsu kanningarnar, sum Fólkaheilsuráðið hevur brúkt sum arbeiðsgrundarlag. Grunda á seinastu frágreiðing frá virki ráðsins, haldi eg sjálvur, at vit hava fingið meira og meira burtur úr tí lítla, vit fingu at ráða yvir.
Alt hevur stund sína - at tala hevur tíð sína, og at tiga hevur tíð sína.
Pál Weihe


text:
Hýsing
Vit bjóða brúkaravinarliga hýsing í føroyskum umhvørvi.
Leitar tú eftir hýsing til tín servara, SAN ella appliktatiónir, og vilt hava umhvørvið í Føroyum, so fáa vit hjálpa tær. Ein hýsingloysn er lagað eftir tínum ynski og tørvi.
Vit bjóða:
- Virkishýsing
- Applikatiónshýsing
- Telduposthýsing
- Nema Desk, skriviborð á netinum
- Nema-skipanir
Rakstur
Vit hava netumsitarar við drúgvum KT-royndum, ið hava viðkomandi útbúgving og førleika til at avgreiða KT-infrasktruktur. Vit hava royndir við servarum, netverki, trygd, firewall, routing, switching, exchange, O365, vmware, hyper-v, veeam backup, apple server og linux server.
Vit kunnu átaka okkum heilt ella partvís at reka KT eftir tínum tørvi.
Hetta fevnir m.a. um:
- Net
- Trygd
- Klientar
- Print/kopi
- Servararúm
- KT Trygd og virkistrygd
- Skjóta og effektiva support
- Daglig eftiransan við skjótari svartíð
- Kostnaðardygd
- Atgongd til viðfevnda og relevanta KT vitan
- Fleksibiltet
- Stórt bakland við royndum ráðgevum
- Tryggleika um tann dagliga KT raksturin
- 24/7 tænasta
Vit eru fúsir at vegleiða og hjálpa tær at finna ta røttu loysnina. Send ein fyrispurning her, so svara vit sum skjótast.
Set teg í samband við


text:
Wrath of the Righteous
Akon the Rabbit Lord
Description:
Bio:
Akon, ella bara The Rabbit Lord, er leiðari av eini deild av varisiskum barbarum, ið eru leiguhermenn. The Rabbit Lord tykist at vera púra burtur í Azzah, flirtrar altíð við henni, og spyr henni annan hvønn dag um tey ikki kunnu giftast.
The Rabbit Lord og menn hansara eru sterkir, væl fyri og ganga allir runt við kanin oyrum – summir teirra eisini við kanin maskum. Orsøkin er, greiða teir frá, at kaninin upprunaliga er djarvasta og sterkasta djórið, ið til er.
Hví teir skýta á líkini hjá falnu fíggindum teirra, hevur eingin tykkara spurt um enn.


text:
Grein um rákið um Íslandsryggin
Havstovan: Fyri stuttum kom ein nýggj vísindalig grein út um rákið tvørtur um Íslandsryggin.
Millum Ísland og Føroyar liggur ein undirsjóvarryggur, nevndur Íslandsryggurin. Tvørtur um henda rygg ferðast heitur Atlantssjógvur á veg móti Arktis (reyðir pílar á myndini). Hesin sjógvur hitar okkara landgrunn og ger stór havøki norðan fyri okkum livilig hjá uppsjóvarfiski. Havstovan hevur tí leingi mátað henda streym, sum nevnist Føroyastreymurin.
Frá hesum mátingum vita vit, hvussu gongdin hevur verið hesi seinastu 20 árini; men vit vilja fegin eisini kunna spáa um komandi broytingar. Tað kann gerast við einum klimamodelli, sum er eitt veldiga stórt telduforrit. Tílík klimamodell verða nýtt til at spáa um komandi veðurlagsbroytingar. So hvørt, sum teldurnar gerast skjótari og nýggj vitan kemur, verða tey broytt, og tey eru nú før fyri at geva okkum álítandi spádómar um nógv ymisk veðurlagsfyribrigdi. Men Føroyastreymin duga tey ikki at spáa um. Tað síggja vit við at samanbera okkara mátingar tey seinastu 20 árini við tað, sum klimamodellini hava roknað út fyri tað tíðarskeiðið.
Hesin trupulleikin hevur verið nógv viðgjørdur í tveimum altjóða granskingarverkætlanum, sum Havstovan hevur tikið lut í, og sum eru fíggjaðar av Europiska granskingargrunninum FP7. Høvuðsboðskapurin í nýggju greinini er ein frágreiðing um, hví so lítið samsvar er millum mátingar og modell.
Tá Atlantssjógvur ferðast eystur um Íslandsryggin, heldur hann seg í teimum ovaru løgunum; men undir honum ferðast kaldur sjógvur vestur eftir (hvítir pílar á myndini). Hetta kalda rákið er á flestu støðum bara í einum tunnum lagi beint oman fyri botn, og klimamodellini eru ikki nóg neyv til at kunna lýsa tað. Men tað heita rákið og tað kalda rákið eru knýtt at hvørjum øðrum, og hetta tykist vera høvuðsgrundin til, at modellini heldur ikki klára at lýsa broytingarnar í Føroyastreyminum. Hetta er lýst í nýggju greinini, sum ber heitið: "Biased thermohaline exchanges with the Arctic across the Iceland–Faroe Ridge in ocean climate models" og kom í tíðarritinum "Ocean Science" 13. apríl. Høvundarnir eru S. M. Olsen, Bogi Hansen, S. Østerhus, D. Quadfasel, and H. Valdimarsson. Hetta er eitt "open access" tíðarrit, og greinin kann, øll sum hon er, lesast her
Nú, vit halda okkum hava funnið orsøkina til trupulleikan, er eftir at loysa hann. Tað gerst við at broyta klimamodellini; men tað krevur eisini betri vitan um sambandið millum bæði rákini tvørtur um ryggin. Til tess eru Havstovan, danska veðurstovan (DMI) og Universitetið í Hamburg farin í gongd við eina nýggja kanningarætlan, sum hevur fingið umleið 1½ millión krónur í stuðli frá donsku stjórnini.
Kelda: Hav.fo


text:
Skiparin varð fyrst róstur, síðani koyrdur og snýttur
Fyrst varð russiski skiparin á farmaskipinum Rix Partner róstur av reiðara sínum, so varð hann koyrdur og tá ITF-eftirlitsmaðurin Peter Hansen hugdi nærri at setanarviðurskiftunum hjá skiparanum, vísti tað seg, at hann hevði fingið ov lítla hýru.
Tað skuldi havt verið ein vanligur túrur inn í havnina í Vordingborg at lasta korn fyri skiparan á farmaskipinum Rix Partner. Men so varð ikki.
Tá hann skuldi leggja at í havnini í síðstu viku, misti hann tamarhaldið á skipinum, sum varð tikið av hørðum hvirlum og endaði við at fara á land.
Men út á seinnapartin eydnaðist manningini at fáa skipið av aftur við egnari megi, og teir kundu leggja at bryggju í Vordingborg eitt hálvt samdøgur seinkaðir.
Her tóku umboð fyri lettlendska reiðaríið Rix Shipmanagement ímóti teimum. Reiðaríið var takksamt fyri, at skiparin við góðum sjómansskapi hevði handfarið støðuna fyrimyndarliga við væleydnaðu sjálvbjargingini.
Nøgdsemið hjá reiðarínum mann tó hava verið avmarkað, tí fáar tímar seinni var skiparin koyrdur.
Í millumbilinum var ITF-eftirlitsmaðurin Peter Hansen eisini komin umborð í Vordingborg, og tann nú uppsagdi skiparin bað um hjálp til at tryggja, at hann fekk tað, sum hann átti til góðar í hýru, við sær av skipinum.
“Tá eg fór ígjøgnum pappírini gjørdist eg ovfarin av, at hýrusáttmálin hjá skiparanum ásetti eina mánaðarhýru í evrum, meðan altjóða avtalaða - og av ITF góðkenda - lønin er í US dollarum,” sigur ITF-eftirlitsmaðurin Peter Hansen og heldur fram:
“Og tølini samsvaraðu als ikki. Hvat lønini hjá skiparanum viðvíkti, var talan um dupulta bókføring. Í roynd og veru snýtti reiðaríið hann fyri tað, ið svarar til 5.000 kr. um mánaðin”.
Umboðið fyri reiðaríið visti helst um hetta, tí hann hevði nógmikið av pengum uppi á sær til at kunna rinda skiparanum tað, teir skyldaðu honum.
Reiðaríið Rix Shipmanagement í Riga eigur sambært upplýsingum á altjóða skipalistum tilsamans 14 skip, sum øll eru av somu stødd sum Rix Partner upp á uml. 3.700 tdv. ella eitt sindur minni.
Meginparturin av flotanum hjá lettlendska reiðarínum verður rikin av Baltic Shipping Company í Hundested. Flotayvirlitið hjá Baltic Shipping Company umfatar 12 skip, sum lettlendska reiðaríið eigur.
Kelda: CO-Søfart


text:
Fleiri enn 100 rullaðu páskaregg
Á páskum er siður nógvastaðni kring landið at rulla páskaregg. Á Fossabrekku í Leirvík komu fleiri enn 100 børn og vaksin saman at rulla páskaregg 2. páskadag, umframt at familjur eisini møttust aðrastaðni í kommununi.
Hvar kemur hesin siður frá?
Folkekirken.dk skrivar, at í gomlum døgum var tað eitt vártekin, tá hønurnar aftur byrjaðu at leggja egg. Egg er vármatur, og tey hava eisini verið brúkt sum ímynd uppá uppreisnina í kristnu kirkjuni frá fornari tíð. Tí pynta vit við eggum og høsnarungum um páskirnar.
Páskareggini hava eisini verið brúkt til ymisk páskaspøl, millum annað at rulla páskaregg.


text:
Olivur Bech Andreasen slapp í kvøld at royna seg í sonevndu Five Chair Challenge í X Factor. Og tað gekk sum eftir ánni.
28 ára gamli føroyingurin, sum nú býr í Danmark sang country, og tað dámdu áhoyrarunum og ikki minst dómarunum.
- Halt kjaft, tú ert góður. Stól, nú, rópti Thomas Blachman.
Remee, sum hevur tey yvir 23 undir hond, var eisini væl nøgdur við framførsluna. Hann gav “ársins føroyingi”, sum hann orðaði seg, ein stól og Oliver sang seg sostatt víðari til næsta umfar.
Tveir aðrir føroyingar eru við í X Factor. Sigmund Tróndheim og Jóan Jákup H. Benjaminsen eru báðir í bólkinum undir 23 ár, sum Sanne Salomonsen hevur undir hond. Teir verða helst við í sendingini næsta fríggjadag.


text:
Sverri Egholm
31.08.2017 - 11:07
Tíðindi > Vinna & Tøkni > Ferðavinna
Ikki færri enn tvey ferðamannaskip vitja høvuðsstaðin í dag.
Veðrið er av tí allar fægrasta og allastaðni í miðbýnum eru ferðafólk at síggja, og nú handlar og kaffistovur so smátt lata upp byrjar lív at koma í.
Størra skipið eitur Columbus, og hetta er aðru ferð í ár, at skipið vitjar Føroyar. Seinast var 2. juli og tá kom skipið úr Invergordon í Skotlandi ávegis til Ísland.
Hesaferð kom 247 metrar langa og 32 metrar breiða ferðamannaskipið úr Kirkwall, Skotland, og setur kós móti Lerwick í Hetlandi seinnapartin.
Norska Hurtigruten skipið, Spitsbergen, sum liggur við Vónina, hevur eisini verið í Føroyum fyrr í ár. 97 metrar langa ferðamannaskipið vitjaði á Havnini 16. mai og setti kós móti Eiði dagin eftir. Spitsbergen kom í morgun úr Reykjavík og heldur leiðina fram til Lerwick seinnapartin.
Columbus rúmar um 1800 ferðafólkum og manningin telur 700. Spitsbergen tekur sløk 250 ferðafólk.


text:
Eysturríki
Eysturríki er lýðveldi í Evropa. Í ein norðan hevur Eysturríki mark við Týskland og Kekkia, eystan við Slovakia og Ungarn, sunnan við Slovenia og Italia og vestan við Sveis og Liktinstein. Wien er høvuðsstaður Eysturríkis, og aðrir stórir býir eru Graz, Linz og Salzburg. Landið hevur umleið 8,5 mió. íbúgvar, og høvuðsmálið er týskt. Í langar tíðir var tað eitt av høvuðslondunum í Evropa. Keisarin i Eysturríki ráddí bæði fyri Ungarn, Kekkia, Slovakia, stórum parti av Jugoslavia og stórum parti av Póllandi. Aftan á Fyrra heimskriggið misti Eysturríki øll hjálondini. Í Seinna heimskrignum vóru summir býirí Eysturriki illa skaddir, og landið varð eftir tað, at kriggið endaði, hersett av teimum sameindu.
Innihaldsyvirlit
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Stýrismátin i Eysturríki er lýðveldi við einum forseta á odda.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Landbúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Eysturríki hevur frá gamlari tíð verið eitt búnaðarland, og enn livir nógv av fólkinum av jørðini. Á slættlendinum velta teir hveiti, rug, havra, mais og røtur; summir bøndur hava víngarðar. Neytahaldið er stórt. Nógvastaðni í hálendinum ber ikki so væl til at velta korn, men bøurin er grasgóður, so bøndurnir hava lagt seg eftir neytahaldi í staðin. Nógv av fólkinum, sum býr millum fjøllini, livir eisini av at fylgja ferðafólki ella arbeiðir á gistingarhúsum. Í summum bygdum gera teir træmyndir, dukkur o. a. at selja teimum fremmandu.
Ídnaður[rætta | rætta wikitekst]
Jarnmálmur er í landinum, men lítið og einki kol; harafturímóti eru nógv stór elverk, so bæði tok og ídnaðarvirkir verða drivin við elmegi. Teir selja eisini streym út av landinum. Nærhendis Wien hava teir funnið olju, og hesar oljukeldurnar eru nú millum tær mest gevandi í Evropa. Ídnaðarvirkír eru nógv. Tað mesta, ið gjørt verður, er jamvara, men teir veva eisini nógv toy.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Fólkið í Eysturríki er nær skylt við tað týska, og málið er týskt. Mesta av fólkinum er kalolikkar.
Átrúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Í januar 2011 vóru næstan 90 000 færri fólk limir í teirri katólsku kirkjuni í Eysturríki enn í 2010, og so nógv fólk eru ikki farin úr kirkjuni eftir einum ári síðani Seinna heimsbardaga. Kirkjumyndugleikarnir ivast ikki í, at tað eru nær nógvu frásagnirnar um kynsligan ágang í katólsku kirkjuni víða um heimin, sum hava fingið fólk at venda kirkjuni bakið.[tørvar keldu]
Søga og mentan[rætta | rætta wikitekst]
Eysturríki var einaferð miðdepil í stóra keisaraveldinum Esturríki-Ungarn. Í 1918 gjørdist Eysturíki sjálvstøðugt ríki. Vestari og mittasti partur í Eysturríki eru fjallalendi, men so lækkar landið so líðandi norðureystur á fruktagóða láglendið. Uppi í líðunum ganga neyt, seyður og geitir á biti, og fyri norðan er gott korn- og fruktlendi. Eysturríki er væl ment ídnaðarland, ið ger jarn, stál, maskinur og evnafrøðilig evni. Landið fór upp í ES í 1995.[tørvar keldu]


text:
Odfjell Drilling boðar frá 400 nýggjum størvum næstu árini
Stórar verkætlanir í Norðsjónum næstu árini bera í sær, at norska boripalsfelagið Odfjell Drilling fer at víðka munandi um starvsfólkahópin í 2018 og 2019. Tað upplýsir stjórin í felagnum, Simen Lieungh, fyri norska miðlinum Sysla.
Simen Lieungh nevnir í hesum sambandi Johan Sverdrup á norska landgrunninum umframt bretsku Mariner og Clair Ridge sum verkætlanir, ið krevja munandi fleiri starvsfólk.
"Vit tosa um 300-400 nýggj størv í alheims høpi," sigur Simen Lieungh við Sysla og leggur aftrat, at talan í høvuðsheitum er um frálandsstørv.
Odfjell Drilling hevur eins og restin av boripalsvinnuni liðið álvarsliga undir afturgongdini í oljuprísinum seinastu árini, tí oljufeløgini hava verið varin við at gera nýíløgur, og harvið skert virksemið munandi hjá fylgivinnuni.
Sambært Sysla hevur felagið mist meira enn 1500 starvsfólk, síðani oljuprísurin fór at falla. Í seinastuni hevur felagið tó megnað at fingið 200 persónar aftur í arbeiði.
Kelda: shippingwatch.dk


text:
Treytaleys frádøming
Treytaleys frádøming merkir, at tú missir rættin at koyra bil í eitt tíðarskeið, sum rætturin ásetir - í minsta lagi 6 mánaðir. Tá frádømingartíðarskeiðið er av, skalt tú standa ástøðisroynd og koyriroynd fyri at fáa koyrikortið aftur.
Tá tú hevur fingið koyrikortið aftur, hevur tú royndartíð í eitt tíðarskeið, sum rætturin ásetur (frá 3 árum og uppeftir).
Hvat er royndartíð?
Um tú í royndartíðini fremur eitt brot, sum vanliga hevði givið eina treytaða frádøming, so fært tú í staðin frádømt koyrikortið treytaleyst í minsta lagi 6 mánaðir.
Tað kann sostatt ganga long tíð frá tí, at tú fært eina treytaleysa frádøming, til talva tín er vaska fullkomiliga rein.


text:
Fráboðan frá Skráseting Føroya um broyting í mannagongd
Skráseting Føroya skal við hesum boða frá broyting í mannagongdini tá ársfrásagnir, ið skulu latast inn sbrt. reglunum í ársroknskaparlógini, ikki verða latnar inn rættstundis.
Sambært § 138 í ársroknskaparlógini skulu ársfrásagnir sendast til Skráseting Føroya í seinasta lagi 6 mánaðir eftir, at roknskaparárið er endað.
Mannagongdin er í dag, at um ársfrásøgnin ikki er latin inn, tá ið freistin er farin, fær felagið eina áminning við einari freist á 4 vikur. Um ársfrásøgnin ikki er latin inn, áðrenn hendan freistin er farin, verður felagið sent skiftirættinum til avtøku.
Frá 1. juli 2018 verður hendan mannagongdin broytt: Um ársfrásøgnin ikki verður latin inn rættstundis, fer Skráseting Føroya, við heimild í § 151 í ársroknskaparlógini, at áleggja ovastu leiðslu felagsins at rinda eitt avgjald. Um eitt felag hevur stjóra og nevndarlimir, verða nevndarlimirnir persónliga álagdir at rinda. Hevur felagið onga nevnd, skal stjórin rinda avgjaldið. Viðkomandi leiðslulimur ábyrgjast persónliga fyri avgjaldið. Verður avgjaldið ikki goldið rættstundis, verður kravið sent til pantingar.
Upphæddirnar eru 500 kr., 2.000 kr. ella 3.000 kr. í part til hvønn lim í ovastu leiðsluni.
Skráseting Føroya fer framhaldandi, við heimild í § 150, stk. 3 í ársroknskaparlógini, og § 226 jvb. § 225 í vinnufelagslógini, at senda feløg til tvingsilsavtøku, tá mett verður, at hetta er neyðugt.
Dømi um hvussu avgjaldið skal roknast:
Fyritøka A hevur freist at lata inn ársfrásøgn tann 30. juni. Fyritøkan letur ikki ársfrásøgnina inn til tíðina, og fær ein rykkjara. Um fyritøkan letur ársfrásøgnina inn áðrenn 8 dagar eru farnir, verður ikki meira gjørt. Heldur fyritøkan ikki nýggju freistina, verður álagt eitt avgjald á 500 kr. Hevur fyritøkan ikki latið inn ársfrásøgnina í seinasta lagi 31. juli verður avgjaldið 2.000 kr. í alt. Hevur fyritøkan ikki latið inn ársfrásøgnina í seinasta lagi 31. august, verður avgjaldið 3.000 kr. í alt til hvønn lim.


text:
Broyting í rørslutiltakinum hjá Krabbameinsfelagnum í Suðuroy.
Á myndini sæðst Sigurð Marner Simonsen fysioterapeutur, sum skipar fyri venjingunum
Broyting í rørslutiltakinum hjá Krabbameinsfelagnum í Suðuroy
Framyvir kemur rørslutiltakið at vera í Marghøllini í Vági hósdagar kl. 10.00 og ikki sum vant í Páls Høll.
Byrjað verður hósdagin 26.04.18 kl. 10.00
Tiltakið er fyri øll, sum hava ella hava havt krabbamein og teirra avvarðandi. Dentur verður lagdur á venjingar, sum geva styrki og konditión.
Krabbamein rakar ikki bert tann sjúka, men alla familjuna. Tí verður skipað soleiðis fyri, at familjan kann vera saman um at venja. Hetta verður ein løta, har til ber at hava tað stuttligt, mennandi og samstundis koma í betri venjing.
Vant verður í Marghøllini í Vági. Venjari er Sigurð Marner Simonsen, fysioterapeutur.
Tilboðið er ókeypis
Kundi tú hugsað tær at fingið meiri at vita um rørslutiltakið, ella hevur tú spurningar um tilboðini hjá Krabbameinsfelagnum, kanst tú seta teg í samband við okkum á telefon 317959 ella umvegis teldupost kmf@krabbamein.fo.


text:
Danir avgreiddu í dag seinasta part av donsku meistarastevnuni fyri lið 2015, har besta deildin kappaðist í Kastrup og næstbesta í Farum. Aalborg Svømmeklub vann bestu deildina annað ár á rað, har Pál var ein av svimjarunum, meðan Esbjerg og Frans Johannesen við einum triðaftasta plássi júst megnaðu at verða verandi í teirri deildini. Í næstbestu deildini vórðu Farum við Magnusi Jákupssyni nr 3, sum merkir at tey í 2016 flyta upp í bestu deildina.
(Magnus, Frans og Pál á Danish Open 2012. Jákup Jacobsen eigur myndina)
Pál luttók nú seinnapartin fyri Aalborg í 1500 metra frísvimjing, har hann við tíðini 14:47.41 varð nr 2 aftanfyri Mads Glæsner á 14:41.16. Frans Johannesen luttók fyri Esbjerg í 100 metra bringusvimjing, og vann ta kappingina við 1:00.28 frammanfyri Lasse Pittioni á 1:00.38. Í Farum vann Magnus Jákupsson kappingina í 50 metra frísvimjing fyri júst Farum, við tíðini 22.15 frammanfyri Peter Gjerulff á 23.49.
Danska svimjisambandið skrivar her um endaligu støðuna, við leinki til úrslitini.


text:
Opið bræv til Føroya Landsstýri
Vit umborð á Sjúrðarberg eru skelkaðir av at hava eitt landsstýrið, sum hevur so lítla virðing fyri okkara sjófólki, sum hendan fiskivinnunýskipanin vísir seg at hava. Fakta er tað, at JFK má minka í Barentshavinum, og JFK kemur at minka við Sjúrðarberg.
Við hesum skipinum eru nógvir ungir mans, sum hava lagt lunnar undir familju tey seinastu árini og koma at standa uttan arbeiði næsta ár, um hetta uppskotið verður samtykt. Tað kemst hvørki av dugnaloysi ella fiskaloysi, men av einari óhugnaligari øvund, sum skríggjar til himmals í hesum uppskotinum. Manningin umborð, umboðar 8 oyggjar í Føroyum so tað kemur at raka um alt landi tá skipið er lagt. Í verandi løtu liggja vit í russiskum sjógvi og fáa nógvan fisk, men tó kennist tað sum ein lang jarðarferð umborð her, og hugurin er einki serligur.
Vit vilja ikki lata hetta fara fram við borðinum uttan at gera vart við okkara ónøgd, og somuleiðis vilja vit hava eitt svar frá Landsstýrinum (Høgna), um hví vit skulu sendast til hús.
Klára tit veruliga ikki at seta ein fiskivinnureform saman, uttan at jarða vinnuna fyrst?
Manningin umborð á Sjúrðarberg


text:
Nógv sløg av spølum eru, har børn kunnu læra at taka sær av hvørjum øðrum. Her eru tvey uppskot:
1. Hvørjum hevur tú ábyrgd av?
Hevur tú ábyrgdina av, at menniskjuni tú kennir hava tað gott? Kanst tú sjálvur velja, hvørjum tú hevur ábyrgd av, ella eru nøkur menniskju, sum tú altíð mást hava ábyrgd av?
Hevur tú ábyrgd av, at hesi hava tað gott:
- tey, sum tú fegin vilt vera vinur við?
- tey, sum fegin vilja vera vinir við teg?
- tíni systkin?
- tíni foreldur?
- tínir grannar?
- tey, sum búgva í eldrasambýlinum?
- fátøk børn aðrastaðni í verðini?
- tú sjálvur?
Finnast menniskju, sum eingin hevur ábyrgd av? Finnast menniskju, sum øll hava ábyrgd av?
2. Orsakir til at hava meira ábyrgd
Eru nøkur, sum hava meira ábyrgd enn onnur? Hví hava tey kanska tað? Er tað, tí tey eru:
- røsk?
- klók?
- sterk?
- vaksin?
- rík?
- vælumtókt?
Hava tey, sum eru vælumtókt, størri ábyrgd enn onnur, tí tey hava so nógvar vinir at hugsa um? Hava tey ábyrgd av teimum, sum vilja verða eins vælumtókt sum tey?


text:
eftir Sjúrð Skaale
Sjúrður Skaale er føddur í Havn í 1967. Hann tók studentsprógv í 1987 og prógv sum samfelagsfrøðingur í 1997. Sjúrður hevur m.a. starvast sum tíðindamaður, embætismaður, politiskur ráðgevi, sjálvstøðugur vinnurekandi, lærari, sjónleikari og løgtingslimur. Hann er giftur við Súsonnu, og tey eiga dreingirnar Ragnar og Brand.
Sjúrður Skaale hevur onki tilknýti til hvørki ateismu, felagið Gudloysi ella hesa heimasíðu, men av góðvild hevur hann givið okkum loyvi til at endurgeva hansara essay um sekularisering her. Hetta essay er upprunaliga úr essay-savninum “Krossvegir,” ið varð útgivið av Sprotanum í 2007. Tey, ið eru áhugaði í at lesa meir eftir Sjúrði Skaale, kunnu fara ein túr framvið heimasíðu Tjóðveldi og vitja hansara profil.
Fundamentalistisk, politisk religión hóttir frælsið og fólkaræðið um allan heimin. Eisini í Føroyum eru politiskar kreftir, sum vilja avtaka andsfrælsið og skipa landið sum eitt fundamentalistiskt, religiøst teokrati
“…and life of man: Solitary, poor, nasty, brutish and short.”
Við hesum kendu orðum lýsti heimspekingurin Thomas Hobbes lívið hjá menniskjum, áðrenn samfeløg vórðu skipað. Tað var vilt og barbariskt. Hvør einstakur var fullkomiliga “frælsur” – og tað hevði við sær, at eingin var frælsur. Men einaferð funnu menniskju útav, at tey, við at geva seg undir felags reglur og fyriskipanir, kundu fáa eina nógv tryggari tilveru.
Vit menniskju hava altso skipað okkum í samfeløg, tí vit vilja verja hvørt annað. Vit hava ásannað, at um vit geva okkum undir felags lógir – og harvið geva frá okkum ein part av okkara frælsi – fáa vit so ómetaliga nógv meir afturfyri.
Vit kunnu ikki gera okkum inn á ein annan – men vit hava trygd fyri, at eingin órevsaður kann gera seg inn á okkum.
Vit rinda til ein felags kassa – men afturfyri hava vit rættin at fáa úr hesum kassa, tá ið okkum tørvar tað.
Vit lata – og vit fáa. Tá ið fólk fáa meir, enn tey lata, virkar skipanin. Annars verður ónøgd; skipanin missir stuðul og dettur sundur.
Takið er at finna fram til eina skipan, sum øll, hvussu ymisk tey so eru, stuðla og kenna seg heima í. Eina skipan, sum er bygd á so rímiligar og logiskar lógir, at øll skilja, hví lógirnar eru galdandi – og harvið eisini vilja geva seg undir tær. Eydnast hetta, verður skipanin sameinandi og inkluderandi. Hon stoytir ongan frá sær.
Hetta merkir, at staturin einans skal vera ein karmur um lívið hjá menniskjum. Innan fyri henda karm skulu fólk varðveita sítt persónliga frælsi. Hvør einstakur skal altso hava rætt til at skipa sítt persónliga lív, sum hann vil. Hann skal bara ikki gera seg inn á onnur. Skal persónliga frælsið avmarkast, skulu grundgevingarnar vera logiskar og sakligar.
Hvussu stórt persónliga frælsið skal vera, koma vit fram til við eini hóskandi javnvág millum negativt og positivt frælsi.
Positivt frælsi er frælsi til.
Negativt frælsi er frælsi frá.
Ein heilt avgerandi táttur í tí persónliga frælsinum er trúarfrælsi. Religiøs trúgv er eitt so mikið persónligt fyribrigdi, at hana eigur staturin – karmurin – eftir mínum tykki als ikki at blanda seg uppí. Vit skulu hava frælsi til at trúgva tí, vit vilja. Og vit skulu hava frælsi frá at verða tvingað inn undir religiøsu sannføringarnar hjá øðrum.
Religión er ikki eitt politiskt mál
Tað er ein heilt grundleggjandi munur millum politikk og religión, sum ger, at hesi eiga at haldast sundurskild.
Í demokratiskum politikki tosa fólk seg í felag fram til semjur. Øll mugu geva eitt sindur fyri at fáa eitt sindur. Har finnast eingir endaligir sannleikar, men funnið verður fram til loysnir gjøgnum orðaskifti.
Religión, hinvegin, kann ikki diskuterast við rationellum grundgevingum. Religión er ein persónlig trúgv á nøkur absolutt, men yvirnatúrlig viðurskifti. Religión er sannleiki fyri tann, sum trýr, men pátrúgv fyri tann, sum ikki trýr.
Skal religión vera ein partur av politikkinum, má hon eisini kunna viðgerast sum onnur politisk mál. Og tað kann hon ikki, júst tí hon ikki byggir á vitan ella logikk, men á trúgv á nakað yvirnatúrligt. Tvey fólk, við hvør síni religiøsu trúgv, hava bæði “rætt”, sæð úr teirra egna sjónarhorni. Tey kunnu ikki finna fram til eina demokratiska semju.
Politikkur er almennur og felags fyri øll. Tí má og skal lóggevarin duga at grundgeva rationelt fyri tí, hann ger. Og tað kann hann ikki, um lógirnar byggja á religiøsar grundgevingar. Tí skal eingin tvingast at liva sambært trúnni hjá øðrum. Og tí skal religiónin bara vera fyri tey, sum góðtaka tær yvirnatúrligu fatanir, hon byggir á.
Politiskar semjur skulu øll geva seg undir. Religiónin skal kunna veljast – ella veljast frá.
Fundamentalistiskur, religiøsur politikkur
Tað finnast nógv lond (fyrst og fremst muslimsk lond) har fólk ikki kunnu velja religiónina frá, men mugu liva sambært religiøst grundaðum reglum – uttan mun til, um tey eru religiøs ella ei. Hesi lond byggja á fundamentalistiska, politiska religión. Ein heilag bók verður lisin heilt bókstaviliga sum Guds orð, og við støði í hesum verða politiskar skipanir gjørdar.
Eg havi vitjað okkurt av hesum londum, og tað er bæði ræðandi og hugtakandi at síggja, hvussu milliónir av menniskjum verða tvingsilsfóðrað við religiøsari trúgv. Øll verða indoktrinerað frá barnsbeini, og tá ið tey vaksa til, duga tey flestu einki galið at síggja við teirri skipan, tey liva í. Tey eru púra sannførd um, at teirra land og teirra lív eru skipað sambært ætlan Guds[1].
Men nøkur klára, hóast tey hvønn dag standa í einum stormi av religiøsari propaganda, at hugsa egnar tankar.
Og tey hava tað ikki lætt.
Tí í ongum av hesum londum er talufrælsi. Sjálvsagt ikki. Tann “rætta” trúgvin er jú galdandi – øll kritisk umrøða má koma frá “tí ónda”.
Í hesum londum er einki trúarfrælsi. Sjálvsagt ikki. Øll skulu jú liva sambært teirri “røttu” trúnni.
Í øllum hesum londum verða fólk kúgað. Sjálvsagt. Verður tú tvingaður at liva sambært religiøsu trúnni hjá einum øðrum, ert tú kúgaður.
Í nógvum av hesum londum fáa fólk harða persónliga revsing, um tey verða hildin at “seta seg upp ímóti Gudi”. Sjálvsagt. At revsa umboðsfólkini hjá “tí ónda” er at revsa tann ónda sjálvan.
Í hesum londum er ofta beiskt, innlendis stríð. Sjálvsagt. Tá ið fólk ikki sleppa at hugsa og tala frítt, verða tey sansaleys.
Í øllum hesum londum er einaræði – antin formelt ella reelt. Og tað er eisini sjálvsagt. Eitt stýri, sum byggir á absoluttar, yvirnatúrligar “sannleikar”, og heldur seg umboða Gud, kann ikki loyva øðrum framat. Tá ið ein politiskur leiðari sigur seg umboða Gud, kann ein annar leiðari, við eini aðrari meining, jú ikki siga tað sama. Gud kann ikki hava tvær politiskar meiningar samstundis. Tí kunnu fólkaræði og religiøst stýri ikki sameinast. Valið stendur millum demokrati ella teokrati. Tað ber ikki til at hava bæði í senn.
Hesi lond eru ofta í kríggi við onnur lond. Sjálvsagt. Tá ið tú umboðar Gud, og onnur antin eru heidningar ella umboða ein skeivan Gud, so ber illa til at semjast. Og tá ið himmalin bíðar hinumegin, er ikki so tungt hjá hermonnunum at fara um deyðans gátt.
Tá ið vit í dag ymsastaðni í heiminum síggja stríðið millum shia- og sunnimuslimar, hinduar og muslimar, jødar og muslimar, kristin og muslimar, muslimar og “heidningar”, álopið á World Trade Center ella rokið um tekningarnar í Jyllands Posten, so er skjótt at hugsa, at tað er sjálvari teirri muslimsku religiónini, tað er galið við.
Men so einfalt er tað ikki. Allir muslimar eru als ikki stríðssinnaðir. Vandin kemur, tá ið religiónin verður fundamentalistisk og politisk. T.e. at tey lesa Koranina bókstaviliga sum “Guds orð”. Síðani velja tey sær onkur brot úr Koranini, sum tey halda vera Guds týdningarmestu boð. Og hesi boð vilja tey so fremja við politiskum ella hernaðarligum valdi.
Vit halda tað vera óskiljandi, men fólk, sum frá barnsbeini verða indoktrinerað við religiøsari fundamentalismu, síggja ikki veruleikan uttanfyri. Mong teirra eru til reiðar at ofra bæði seg sjálv og onnur fyri at fylgja “Guds boðum”.
Nógv halda eisini, at hetta bert er eitt muslimskt fyribrigdi. Tað er tað als ikki. Bíblian er mangan nýtt á júst sama hátt, sum Koranin verður nýtt í dag. Grundað á fundamentalistiskan bíbliulestur hava valdsharrar í kristna partinum av heiminum tikið sær rætt at siga, hvør Guds vilji var, og at fremja henda vilja við politiskum og hernaðarligum valdi.
Millum mongu avleiðingarnar kunnu vit nevna krossferðirnar, 30-daga kríggið, inkvisitiónina og heksabrenningarnar. Ja, sjálvt á okkara døgum kallaði Bush forseti tað eina “krossferð”, tá ið hann fór at bumba Irak.
Politikkur og religión eru altso ein vandamikil cocktailur – sama, hvør religiónin er.
Upplýsing og sekularisering
Eftir at prentlistin var uppfunnin í 1450, fór kirkjan at missa sín einarætt til at tulka Bíbliuna – og tá fór støðan hjá teimum politisku/religiøsu leiðarunum í Evropa at vikna.
Við upplýsingini vann hugsanin um frælsi hins einstaka fram, og tá ið amerikanska grundlógin varð samtykt í 1787, var hetta púra avgerandi. Tí tryggjar lógin eisini borgarunum trúarfrælsi.
Í 1905 varð kirkjan í Fraklandi heilt loyst frá statinum. Grundgevingin var, at staturin skal vera neutralur, og at øll skulu hava fult religiøst frælsi. Tí kundi kirkjan ikki hava politiskt vald[2]. Í uppskotinum til ES-grundlóg kemur sama fatan til sjóndar. Har er eingin religiøs tilsiping at finna.
Upphavsfólkini av hesi gongd hava ikki øll verið ateistar. Tey hava verið demokratar. Tey hava virt rættin hjá øðrum at hava aðra trúgv enn tey – ella ikki hava nakra trúgv. Tey hava virt frælsi hins einstaka.
Religión sum virðisgrundarlag
Framvegis eru nógv lond í Evropa, ið hava almennar kirkjur. Í Norðurlondum er tað bert í Svøríki, at statur og kirkja eru skild sundur – og tað hendi ikki fyrr enn í 2000. Og í fleiri londum – t.d. Týsklandi – eru stórir politiskir flokkar, sum kalla seg ”kristiligar”.
Er hetta í samsvari við hugmyndina um persónligt frælsi?
Ja, tað er tað. Tí í hesum londum byggir politikkurin ikki á religiøsa fundamentalismu. Reelt eru bæði norðurlondini og øll onnur framkomin evropeisk lond langt síðani sekulariserað. Hóast kirkjan er almenn, hevur hon mist alla beinleiðis ávirkan á politikkin. Og teir stóru ”kristiligu” flokkarnir grundgeva ikki fyri sínum politikki við skriftstøðum úr Bíbliuni. Teir skilja, at politikkur og religión er hvør sítt. T.d. góðtók týski ríkisleiðarin, prestadóttirin Angela Merkel, at eingin tilsiping er til religión í uppskotinum til evropeiska grundlóg. Ikki tí Merkel ikki er kristin, men tí hon virðir persónliga frælsið.
Tað er avgerandi munur millum tey, ið hava eina religión sum virðisgrundarlag, og tey, ið hava fundamentalistiska tulking av eini religión sum politiskt programm. Tað fyrra samsvarar væl við fólkaræði og frælsi hins einstaka – tað seinna ger ikki.
Í Føroyum eru eisini nógvir flokkar, ið siga seg byggja á kristin virði og siðvenju. Men hvat hetta er, eru tað sum kunnugt óteljandi meiningar um. Tí hava flestu føroysku flokkarnir ikki læst seg fastar á nøkrum øki. Teirra kristindómur er ikki eitt politiskt programm, men eitt virðisgrundarlag[3].
At kristindómurin er partur av okkara mentan og okkara siðaarvi og tí fyllir nógv í almenna rúminum, er nakað, ið ateistar og fólk við øðrum religiónum mugu góðtaka. Men meirilutin eigur kortini altíð at hava í huga, at persónliga frælsið og trúarfrælsið hjá minnilutanum skal virðast[4].
Tað stóra afturstigið
Fólk kunnu nýta sítt persónliga frælsi til tað, tey vilja – eisini til at virka ímóti sjálvari teirri hugsan, sum tryggjar teimum hetta frælsi.
Hetta hendir í USA í hesum árum. Evangelisk kristin í The Christian Right virka fyri at gera sínar fundamentalistisku tulkingar av bíbliuørindum til almennan politikk.
Geniali spindoktarin hjá Bush-forseta, Karl Rove, hevur brúkt politiska áhugan hjá hesum bólki til fulnar. Í valstríðum hevur Bush lagt dent á, at hann er ein born again christian, og gjørt seg til talsmann fyri sjónarmiðunum hjá The Christian Right.
Hetta hevur tryggjað honum tveir valsigrar – men alliansan millum Bush og The Christian Right hevur havt við sær, at fleiri lógir í USA ikki hava nakra logiska ella rationella grundgeving yvirhøvur[5]. Bara at ”tað stendur í Bíbliuni”.
Fólk, hvørs persónliga frælsi er tryggjað í grundlógini, skerja altso frælsi hjá øðrum við at kroysta tey inn undir sína religiøsu fatan. Hetta er eitt veldugt afturstig frá teirri sekularisering, sum the founding fathers vildu kjølfesta í amerikansku grundlógini.
Upp gjøgnum søguna hevur kirkjan stundum avnoktað vísindalig frambrot, tí hon hevur hildið nýggju vitanina hótta ta læru, hon stóð fyri. Tað, sum nú hendir í USA, bendir á sama borðið. Nú hava religiøsir leiðarar ikki formligt politiskt vald – men veruliga valdið er stórt.
Vælkomin til Iran…
Hugburðurin hjá The Christian Right hevur eisini fest røtur í Evropa, og í Føroyum hava vit fingið ein flokk, sum rætt og slætt vil hava demokratiið skift um við teokrati.
Miðfloksins stevnumið lata ongan iva vera um, hvat hann vil:
Undir ”Mentan og list” stendur, at ”Mentanarpolitikkurin eigur at verða rikin samsvarandi kristna grundstøðinum, sum samfelagið byggir á”. Fólk, sum arbeiða innan mentanina, skulu altso virka í samsvari við Miðfloksins bíbliufatan, og teirra tiltøk skulu gjøgnum floksins religøsa sáld, áðrenn gjørt verður av, hvat skal stuðlast og ikki. Tá ið sjónleikurin Ginusøgur varð spældur, fingu vit eina ábending um tann sensur, ið her verður lagt upp til.
”Samfelagið eigur av verja skrivi- og talufrælsið, men má mótarbeiða misnýtslu á hesum øki.” Hvør skal gera av, nær hetta frælsi verður misnýtt? Miðfloksins niðurgerð av ávísum menniskjum kemur neyvan undir ”misnýtslu”. Men tá ið ein listamaður gjørdi eina speiska viðmerking til samfelagskjakið, meldaði Bill Justinussen hann. Tað var so ein ábending…
”Almennu fjølmiðlarnir eiga at vera sakligir, ópartískir og fjøltáttaðir og eiga ikki at mótstríða teimum kristnu grundvirðunum.” WHAT??? Hvør skal gera av, nær virksemi hjá einum tíðindamanni stríðir ímóti ”kristnu grundvirðunum”, sum Miðflokkurin skilir tey? Og verður tað loyvt at kritisera Miðflokkin sjálvan? Hetta er avtøka av redaktionella frælsinum hjá almennu miðlunum. Tað er sum á Cuba: fjølmiðlarnir eru frælsir, so leingi teir ikki kritisera maktina.
”Kristnum samkomum og einstaklingum eiga at verða givnir betri møguleikar innan almennu fjølmiðlarnar. Møguleiki hjá hesum at fáa senditíðir, tá ið fjølmiðlarnir annars ikki senda, skal vera til staðar.” Men hvør man skula gera av, nær samkomur og einstaklingar eru nóg kristin at fáa senditíð?
Undir ”Skúli og útbúgving” stendur, at ”Orð Guds, Bíblian, eigur at vera grundarlagið undir undirvísingartilfari, og eigur undirvísingin á ongan hátt at mótstríða Bíbliunnar boðskapi.” Kann ein hvalur eta ein mann og spýggja hann livandi uppaftur? Kunnu øll djórasløg vera í einum skipi í langa tíð? Varð heimurin til eftir eini viku? Kann bøn seta náttúrukreftirnar selektivt úr gildi? Trúgvin sigur ja. Vitanin sigur nei. Og vitanin skal víkja! Hvat hendir við einum næmingi, sum undir eini próvtøku heldur seg til vitanina? Skal hann dumpa?
Men tað verður verri enn: ”Kristnilæran, sum er lyndismennandi, eigur at byggja á Bíbliunnar boðskap, og bert játtandi trúgvandi eiga at kunna undirvísa í kristni.” At hava útbúgving er ikki nóg mikið. At kenna kristnu læruna er ikki nóg mikið. Lærarar skulu vera játtandi trúgvandi. Hvør skal gera av, um játtanin er ektað? Hvør skal vera tankapolitistur?
”Til tess at skapa trygd fyri einum fjølbroyttum útbúgvingartilboði eiga frískúlar, ið byggja á bíbilska grundstøðið, at verða loyvdir og stuðlaðir eins og aðrir mennandi skúlar.” Hugsanin við einum almennum skúla er, at øll børn skulu hava teir grundleggjandi førleikar og ta vitan, sum er neyðug til tess at klára seg í samfelagnum. Vitan. Ikki trúgv. Men sjálvandi, tað er bara galdandi, um skúlin er í einum demokratiskum, frælsum landi…
”Stuðul verður givin til bíbliuskúlar og til bíbliuskúlanæmingar á sama hátt sum til annan lesnað.” Religiøs trúgv skal sostatt setast púra javnt við vitan. Um talan altso er um Miðfloksins trúgv…
Tað eru dømi um, at Miðflokkurin ikki sjálvur fylgir sínari egnu fundamentalismu. Undir ”Etiskir spurningar” stendur t.d., at ”Lívið er Gudgivið og byrjar við gitan, og eigur tí lógin at verja tað ófødda barnið.” Um mannalívið veruliga byrjar við gitan, so skuldi tað verið ólógligt at nýtt spiral. Tá koma sáð og egg jú saman, áðrenn tað fer út. Tað skuldi eisini verið ólógligt hjá barnleysum foreldrum at fingið eftirgjørdan gitnað. Slík viðgerð hevur jú næstan altíð við sær, at nógv gitin egg fara fyri skeytið. Talan er sostatt, sambært Miðflokkinum, um eksperiment við livandi menniskjum. Men tað tykist vera í lagi…
Miðfloksins stevnuskrá er púra greið. Frælsi hins einstaka skal skerjast. Trúarfrælsið skal skerjast. Talufrælsið skal skerjast. Fjølmiðlar skulu undir religiøst eftirlit. Skúlar – og einstakir lærarar – skulu eisini undir religiøst eftirlit. Sum heild – vælkomin til Iran!
Miðflokkurin dylur als ikki fyri, at hann vil seta diktatoriska, religiøsa fundamentalismu í staðin fyri frælsi og fólkaræði. Og tað merkiliga er, at hesin flokkur verður roknaður at vera púra stovureinur í Føroyum. Allir aðrir flokkar kunnu samstarva við hann – og millum veljararnar tykist undirtøkan bara at vaksa.
Demonisering av minniluta
Fundamentalistiskar rørslur velja sær ofta fíggindar, sum standa veikir í samfelagnum, og sum eru lættir at demonisera.
Miðflokkurin er einki undantak. Hansara virksemi vísir, at demonisering av samkyndum er ein avgerandi partur av floksins raison d’être.[6] Bíbliuvers, sum kunnu brúkast til hetta, verða dúgliga brúkt – meðan onnur verða gloymd.
Eg skal nevna nøkur eftir mínum tykki óhugnalig og ræðandi dømi um hetta:
Dømi 1. Tað er ólavsøka 2004. Jóannes Eidesgaard heldur eina talu fyri felagsskapinum hjá samkyndum í Grasagarði[7]. Jenis av Rana sigur dagin eftir við útvarpið, at hetta var ”ein níðingsgerð móti føroyska samfelagnum”. Hann samanber við Sodoma og Gomorra, ávarar um, at Føroyar nú kunnu fáa somu lagnu, og sigur, at “tað eru bara bønirnar hjá teimum trúgvandi, sum kunnu bjarga samfelagnum undan at heysta tað, sum hann (t.e. løgmaður) sáddi.” Um tey samkyndu sigur hann, at tey skulu hjálpast, men at “vit gera tað ikki við at seta framtíðina hjá øllum Føroya fólki upp á spæl.” Hann endar við at siga, at tey, ið halda løgmanni við valdið, eiga at biðja hann “koma við eini treytaleysari umbering til Føroya fólk og kanska eisini tað, sum týdningarmest er: Eini umbering, sum Gud í himli kann síggja og taka til sín.”
Dømi 2. Bill Justinussen er við løgtingsins trivnaðarnevnd í USA í 2005. Hann skrivar hesar hugleiðingar til heimasíðu Miðfloksins: “Washington liggur á sama breiddarstigi sum Róm. Tí var tað sera heitt, umleið 30 hitastig. Vit vóru í státunum júst um sama mundið, sum ódnin Katrina gjørdi um seg og allar avleiðingarnar komu til sjóndar á leiðini við Missisippi, serliga í New Orleans. Onkur segði mær, at árliga heimskenda homo-skrúðgongan í New Orleans skuldi verða um nakrar dagar. Er samband millum vatnflóðina og hetta?”[8]
Dømi 3. Málið um 266b verður viðgjørt á tingi í november 2006, og hugburður Miðfloksins meitlaður í stein. Jenis av Rana sigur hetta vera at ”lóggeva ímóti Gudi”. Hetta er, sigur hann, partur av einum ”uppreistri móti Gudi”. Og so ávarar hann um avleiðingarnar: ”Sigið nei til hetta. Hetta er roynt fyrr. Tað kendasta dømi er tað, sum hendi í Sodoma og Gomorra. Lat okkum ikki uppliva tann dagin, tá vit ganga sum tey. (…) Hetta er alvorligt. Hetta er ikki at spæla við. Ætlar mann at fáa Gud úr samfelagnum, so skal mann vita, hvat mann fær í staðin fyri (…). Latið okkum takka Gudi við at siga, at í Føroyum skulu framvegis Guds lógir galda.”
Dømi 4. Tað er tíverri ikki bert í Miðflokkinum, at slík hugsan kemur til sjóndar. Sjálvur mentamálaráðharrin, Jógvan á Lakjuni, skrivar í august í 2005, at hann er “sannførdur um, at tað verður tjóð okkara til vanlagnu, at myndugleikar landsins stuðla uppundir at góðtaka homoseksuellan levnað sum nakað natúrligt“.
Tankin er altso, at Gud fer at revsa okkum – ja, enntá at drepa okkum – um vit góðtaka seksuella samleikan hjá ávísum menniskjum og lata tey liva frítt í okkara samfelag. Hetta byggir eftir mínum tykki á eina religiøsa fatan, sum er sjúklig og perverterað. Og tá ið slík perverterað religión verður politisk, er stórur vandi á ferð. Mær nýtist ikki at nevna søgulig dømi um, hvørjar avleiðingarnar kunnu verða.
Og bæði Jenis, Bill, Jógvan og hinir fundamentalistarnir vita væl, at tað ikki finst nøkur rationell grundgeving fyri tí, teir siga. Tey lond, har samkynd hava góð kor, eru millum heimsins mest framkomnu og tryggastu lond. Gud hevur ikki revsað tey. Í teimum londum, har samkynd verða demoniserað, stendur verri til…
Dømi 5. Í § 9 í uppskotinum til stjórnarskipan stendur, at “øll fólk eru javnsett, uttan mun til eyðkenni ella frábregði”. Útvarpið spurdi 17. oktober 2006 Jenis av Rana, um hendan greinin verjir samkynd móti mismuni, og gevur teimum rætt til at giftast. Jenis svaraði: “Í Føroyum hava okur ikki tað. Í Føroyum hava okur giftarmál millum mann og konu; ikki millum tvey av sama kyni. Stjórnarskipanin, hon byggir á føroyska mentan. Og føroyska mentanin rúmar ikki hinum. Rúmar ikki tí ónormala.”
Tað kann grundgevast fyri, at lógargreinin ikki gevur samkyndum rætt at giftast. Men hansara grundgeving – at føroysk mentan ikki rúmar tí ónormala – er ófrættakend. Eitt frælst samfelag er júst eyðkent av, at tað rúmar tí ónormala.
Dømi 6. Eftir at 266b er farin gjøgnum tingið, hevur Bill Justinussen 29. januar 2007 hesa analysu av støðuni í samrøðu við Sosialin: ”Eg havi varhugan av, at vit hava nøkur samkynd fólk, ið aktivt luttaka í fjølmiðlaheiminum, og hetta ger, at hugburðurin millum fjølmiðlafólk ávirkast. Eg havi ongan trupulleika av, at samkynd arbeiða sum onnur. Men tað er eingin loyna, at alsamt fleiri samkynd gerast tíðindafólk í Føroyum. Trupulleikin er, tá tey aktivt ávirka føroyska fjølmiðlaheimin (…)”.
Hvat minnir alt hetta teg um…?
Misnýtsla av kristindóminum
Tað er rein tilvild, at tað í okkara føri eru samkynd, sum tann fundamentalistiska, politiska religiónin hevur kastað seg yvir. Tað kundu verið øll møgulig onnur. Tí tað er ikki bara religiónin sjálv – t.e. tær heilagu bøkurnar – sum gera av, hvør og hvat fíggindin hjá fundamentalistum er. Tað hava gjøgnum søguna bæði verið kvinnur, fólk við øðrum átrúnaði, jødar, svørt – og samkynd.
Tað finnast ongar natúrligar grundgevingar fyri slíkum fordómum. Tí verður leitað til heilagar skriftir at finna yvirnatúrligar grundgevingar. Bæði í Koranini og Bíbliuni eru nóg mikið av sitatum, sum hvør kann tulka, sum hann vil.
Tey bíbliuorðini, sum Miðflokkurin nýtir í síni herferð, eru ikki mong í tali. Men tey verða toygd í hvørjari lykkju – og tað verður klipt og klistrað fyri at fáa tey at passa.
Eitt dømi um hetta var, tá ið fyrrverandi skúlaráðslimur Miðfloksins, Svenning av Lofti, 1. november í 2006 legði upp í kjakið um 266b við m.a. at endurgeva 3. Mósebók 20, 13 á hendan hátt: “Liggur maður hjá øðrum manni, sum ligið verður hjá kvinnu, so hava teir báðir gjørt viðurstyggiliga gerð”. Og so setti Svenning punktum. Hesi vóru orðini, hansara fordómar høvdu tørv á. Men í 3. Mósebók 20,13 stendur ikki punktum, har Svenning setti sítt punktum. Ørindið heldur fram við hesum orðum: “teir skulu lata lív, blóðskyld hvílir á teimum”. Hesum partinum kundi Svenning ikki taka undir við – og tí setti hann bara sítt persónliga punktum í tekstin[9].
Eg nevni hetta sum dømi um, at Miðfloksins virksemi ikki bara máar støði undan okkara fólkaræði. Tann selektiva nýtslan av Bíbliuni máar eisini støði undan teirri kristindómsfatan, sum hevur verið galdandi í Føroyum. Á fleiri kjaktorgum á alnótini sæst, at ein anti-kristilig rørsla er um at taka seg upp her. Miðfloksins blasfemiska virksemi gevur henni gróðrarbotn.
Samkomuleiðari í Rættarnevndini
Í muslimsku teokratiunum meta imamar, við støði í Koranini, um dagsins politisku mál. Tann 27. november 2006 sóu vit nakað tað sama í Føroyum. Stríðið um 266b var í hæddini, og løgtingsins rættarnevnd kallaði viðkomandi fólk inn at tosa um málið.
Eftir ynski frá umboði Miðfloksins verður henda dagin Jógvan Zachariassen innkallaður. Ikki tí hann er samkyndur og tí kann siga nevndini um tørvin á nevndu lóg. Heldur ikki tí hann er lógkønur og kann greiða frá um avleiðingarnar av lógini. Jógvan Zachariassen er kallaður inn, tí hann er leiðari í Samkomuni Lívdini í Hoyvík! Maðurin skal greiða rættarnevndini frá, hvat kristindómurin hevur at siga um spurningin. Hvat Gud heldur.
Og tað ger hann so.
Hann greiðir frá, at “Øll kynslig orientering, uttan fyri mynstrið millum ein mann og eina kvinnu, reflekterar ikki tað góða, vakra og sannleikan.”
Hann sigur, at ”kristin trúgv hevur eina grundleggjandi meining um moralskan “lívsstíl,” og samkyndur lívsstílur gongur beint ímóti tí grundleggjandi meiningini”.
Hann sigur, at “um atfinningarnar frá samkyndum um hesar “skeivleikarnar” og hetta “órættvísi” er, tí at samfelagið ikki vil góðtaka samkynda kynsliga orientering á sama støði sum heterosexuelt hjúnaband, so er prátið um “rættvísi” og “líkastilling” óviðkomandi, tí menniskju kunnu ikki krevja “rættin” til nakað, sum Gud ikki hevur givið teimum”.
Hann veit eisini at siga, at ein “littur” (hann upplýsir ikki, hvør hesin “litti” er) hevur samanborið tey samkyndu og tey littu soleiðis: “Tá ið tey samkyndu hava verið trælir yvir 200 ár; eru legalt blivin definerað sum 3/5 menniskja (2/5 djór); hava mist rættindini at atkvøða ella at eiga privata ogn, av tí at tey eru samkynd, tá kunnu tey byrja at samanbera seg við tey, sum hava kent sviðan av rasismu og niðurgering.” (Ja, hvat vildi hann siga við hesum?)
Tað, Jógvan Zachariassen sigur, kann hvørki afturvísast ella diskuterast, tí tað byggir ikki á vitan, men á religión[10].
Skal slíkt verða grundarlag undir okkara lógarsmíði, flyta vit okkum frá demokratinum og yvir í teokratiið. Og tað er júst tað, sum er Miðfloksins endamál.
Endi
Nógvir av størstu samfelagsligu og politisku leiðarum í heiminum hava verið religiøsir. Vit kunnu t.d. nevna Martin Luther King, Mahatma Gandhi og Vaclav Havel. Teir fingu íblástur og styrki at inna sítt góða verk úr síni religiøsu trúgv.
Men teir vóru ikki fundamentalistar. Teir tóku sær ikki einarætt at umboða Gud á jørðini. Teir tóku sær ikki rættin at døma fólk í Guds navni.
Tað er, tá ið religiónin verður fundamentalistisk og verður brúkt beinleiðis sum eitt politiskt amboð, at vandi er á ferð.
Tí menniskju eru avmarkað. Vit duga illa at síggja út um okkum sjálv og okkara tíð. Vit eru smá, og okkara sjónarhorn er trongt.
Skulu menniskju spæla Gud, kunnu vit ikki gera tað við at gera okkum líka stór sum Gud. Vit kunnu einans spæla Gud, um vit royna at gera Gud líka lítlan, líka avmarkaðan, og líka fordómsfullan, sum vit eru sjálv.
Hetta er tað, religiøsir fundamentalistar gera, tá ið teir siga seg fremja Guds verk í politikki. Og hetta er tað, sum ávísir politikarar eru farnir at gera í Føroyum.
[1]
Tann mynd, eg her gevi av teokratiunum í Miðeystri, er ein generalisering uttan nuansur. Sjálvandi er veruleikin meiri samansettur.
[2] Frakland hevur slóðað fyri fólkaræði í Evropa, og avtøkan av religiøst grundaðum politiskum valdi var ein avgerandi táttur í hesum. Tað er sigandi at hyggja at grannalandinum Spania. Tá ið Franco tók valdið í 1936, gjørdist Spania diktatur – og teokrati. Kirkjan var ein beinleiðis partur av stjórnini, og nógvar religiøst grundaðar lógir vóru galdandi. Frælsi hins einstaka var minimalt heilt fram til 1975, tá ið Franco doyði og kirkjan misti sítt politiska vald.
[3] Nakað annað er, at vit altíð hava havt politikarar, sum hava roynt at vunnið sær politiskt vald við at tekkjast ávísum religiøsum bólkum. Óli Breckmann er eitt gott dømi. Hann hevur altíð alment látist at verið øgiliga gudrøkin. Og tað hevur riggað væl. Eru missiónsbollar í súpanini, glíður hon ofta væl niður… Men hetta er bara vanlig politisk opportunisma. Kanska ódámlig, men ikki vandamikil. Og stundum heilt skemtilig. T.d. tá ið Óli upp undir fólkatingsvalið í 2005 sat á valfundi í Norðurlandahúsinum. Trupulleikin var, at brøðrasamkoman samstundis hevði samfelagsmøti í ítróttarhøllini á Hálsi. Til tess at tekkjast samkomuni fór hann av valfundinum og oman á Háls. Har gekk hann eina rundu soleiðis, at øll skuldu síggja hann – og fór so niðan aftur á valfundin… Hetta hildu fólk vera so patetiskt, at hann gjørdi seg til láturs og hevði stóra afturgongd á valinum.
[4] Nøkur viðurskifti í Føroyum gera uttan iva, at fólk, sum ikki eru kristin, ikki kenna seg heima her. Kristindómurin fyllir nógv í almenna rúminum. T.d. eiga kristiligar sendingar fast pláss í almennu miðlunum, okkara tjóðsangur er ein kristin sálmur, og fært tú eitt barn, skalt tú í eina kirkju at skráseta tað. Um vit hugsa okkum, at Islam hevði somu støðu, sum kristindómurin hevur, so er ikki ilt at skilja tey, sum siga seg uppliva átrúnaðarligan ágang í Føroyum. Ikki bara frá privatum samkomum, men eisini frá almennari síðu. Men hóast nógvir av okkara siðum byggja á eina ávísa tulking av kristindóminum, verður eingin politiskt ella við valdi frá almennari síðu tvingaður inn undir religiónina hjá einum øðrum. Vit kunnu øll hugsa, siga og trúgva tí, vit vilja. Tað hevði ikki verið rímiligt at víst kristindóminum burtur úr almenna rúminum, soleiðis sum Anders Fogh Rasmussen vil hava, at gjørt verður í Danmark.
[5] Eitt av úrslitunum av hesi alliansu er, at nakrir alment stuðlaðir skúlar í USA ikki læra børnini úrslitini av vísindaligari biologiskari gransking, men kunnu seta útleggingar av Bíbliuni í staðin. Tað merkir ikki bara, at menningarlæran verður vrakað. Summastaðni verður eisini lært, við støði í útleggingum av Gamla Testamenti, at heimurin einans er 6.000 ára gamal. Tað er líka vitleyst sum at pástanda, at tað eru tveir sentimetrar millum Streymoynna og Sandoynna. Men veruleikin hevur ongan týdning. Tær 50 milliónirnar av fátøkum borgarum og kríggið í Irak er heldur eingin trupulleiki fyri The Christian Right. So leingi fosturtøka er bannað og samkynd ikki fáa ov frítt at fara, er Gud, eftir teirra tykki, væl nøgdur…
[6] Í Dimmalætting 31. januar 2007 vísir ein samanteljing av lesarabrøvum hjá tingmonnum Miðfloksins, hvussu nógva orku teir leggja í stríðið móti rættindum til samkynd.
[7] Hetta var ikki á nakran hátt ein áleypandi røða. M.a. segði løgmaður hesi klóku orð: “Andsfrælsið gevur mær rætt at hugsa og hava eina áskoðan. Tolsemið vísir mær á, at somu rættindi og sømdir hava eisini onnur. Skulu vit kunna liva lið um lið, er alneyðugt í orði og verki at sýna medmenniskjum somu virðing, sum ein sjálvur vil hava, og at viðurkenna rættin hjá øðrum at hava aðra sannføring enn ein sjálvur. Tíverri trívist intoleransa eisini í dag. Intoleransa er, eftir mínari fatan, eitt tekin um veikleika. Tá mín egna hugsjón ella fatan ikki gevur mær tryggan botn til eitt friðarligt lív í samstarvi og samvinnu við onnur, so er tað lættasta og skjótasta í trongskygni at fordøma tey, ið hugsa ella eru øðrvísi enn ein sjálvur. Intoleransa er hugsjónarligt fall og ein veikleiki í øllum samstarvi og samskifti”.
[8] Eg tók hetta fram á einum almennum fundi, har eisini Bill var við. Tá segði hann seg ikki longur taka undir við sínum egnu orðum. Tað skal hann eiga rós fyri. Men maðurin hevur hugsað tað. Hann hevur skrivað tað. Og hann hevur almannakunngjørt tað. Kortini segði hann í blaðkjaki við meg 4. januar 2007, at ”Tey seinastu 30 árini havi eg regluliga gingið á møti og havi hoyrt Guds orð talað túsundir av ferðum av óteljandi av prædikufólkum í ymsum samkomum kring Føroya land og í útlondum. Og við hondini á hjartað má eg staðfesta, at boðskapurin um ein revsandi Gud, sum stendur klárur við dóminum, so skjótt sum onkur syndar, er mær fullkomiliga fremmandur.” Leyg hann tá ið hann skrivaði hetta? Ella leyg hann tá ið hann skrivaði hugleiðingarnar á heimasíðu Miðfloksins?
[9] Tá ið Hans Andrias Sølvará vísti á tað, sum Svenning hevði gjørt, svaraði hann aftur við eini so kryptiskari sjóforkláring, at hann neyvan trúði henni sjálvur. Sí Dimmalætting 21. nov. 2006.
[10] Hetta er ikki á nakran hátt ein kritikkur av bíbliutulkingini hjá Jógvani Zachariassen. Hon mann vera minst líka kvalifiserað sum mangar aðrar. Men politikarar kunnu ikki biðja samkomuleiðarar um útleggingar av Bíbliuni, sum teir so skulu gera lógirnar eftir. Bíblian hevur jú eisini nógv at siga um t.d. sosialpolitikk ella fiskivinnupolitikk. Skal hetta eisini byggja á bíbliutulkingar? Og hvør skal gera av, hvør bíbliutulking er tann rætta?


text:
Amerikanskar pannukøkur
Arbeiðsháttur
Píska mjøl og mjólk saman við einum hondmiksara. Píska egg og restina av tilfarinum í. Set deiggið at hvíla í 10 minuttir. Hita eina lítla pannu við smøri. Stoyt uml. ½ dl av pannukøkudeiggi á pannuna. Lættast er at stoyta úr eini kannu. Baka tjúkkar pannukøkur, uml. 1 minutt á hvørjari síðu. Vend pannukøkunum, tá ið deiggið er stívnað á yvirflatuni, og baka hina síðuna, til hon er gylt brún. Borðreið við hvíta og akaciehunangi.
Prei
"Eru vit í árstíðini fyri bláber, so er tað gott hugskot at hava tey sera væl afturvið"
Tilfar1 egg
½ spsk. av sukri
½ tsk. av vaniljusukri
¼ tsk. av salti
1 tsk. av bakipulvuri
1 spsk. av olju
2 dl av mjólk
125 gr av hveitimjøli
Smør til pannuna


text:
Á Vinnudegnum 2017 verða ymisk viðkomandi evni viðgjørd og lýst í fyrilestrum við bæði føroyingum og útlendingum. Eisini verða Ársins Virki og Ársins Átak kosin.
Føroya Arbeiðsgevarafelag skipar fyri Vinnudegnum. Vinnudagurin er hátíðardagurin hjá føroysku vinnuni, har umboð úr vinnuni savnast til áhugaverdar fyrilestrar og sosiala samveru. Norðurlandahúsið er aftur í ár karmur um Vinnudagin, har vinnan kann fáa íblástur til framtíðar virksemi, umframt at møguleiki er at hitta kundar, veitarar og samstarvsfelagar í einum óformligum umhvørvi.
Walter Qwam er royndur vinnulívsmaður úr Noregi. Hann hevur m.a. verið stjóri í norska samtakinum KONGSBERG, sum er ein altjóða fyritøka, ið veitir tænastur innan tilbúgving, trygd og tøkni til maritima, hernaðar- og loftrúmsídnaðin. Hann fer at halda fyrilestur um, hvussu tøkniliga menningin ávirkar fyritøkur og vinnugreinar í dagsins samfelag, og serliga leggur hann dent á týdningin av vinnuligum samstarvi. Walter Qvam er nevndarformaður í óhefta granskingarstovninum SINTEF, sum hevur verið við til at seta á stovn DIGITALNORWAY, ið styrkir, vegleiðir og stuðlar fyritøkum at brúka nýggja tøkni. Hann fer at greiða frá royndunum við hesum arbeiði, sum serliga gagnar smærri og miðalstórum fyritøkum í Noregi.
Tommy Ahlers er danskur íverkseti, og vit kenna hann m.a. sum dómara í sendingini Løvens Hule á DR. Á Vinnudegnum fer Tommy at tosa um íverksetan og tær avbjóðingar og møguleikar sum eru, tá farið verður undir at skapa nýggjar vørur og tænastur og stovna nýggjar fyritøkur.
Triði fyrilesturin verður við Graham Stewart, stjóra í Faroe Petroleum. Sum stjóri í oljufelagi kennir Graham Stewart væl til tær umstøður, sum hava givið oljuvinnuni stórar avbjóðingar seinastu árini. Hóast lágan oljuprís og nógvar skerjingar innan oljuvinnuna, hevur Faroe Petroleum megnað at rokkið góðum úrslitum. Graham hevur staðið á odda og umskipað felagið fleiri ferðir, og harvið megnað at fingið lut í vakstrarmøguleikum í oljuídnaðinum í Norðsjónum.
Kappingarføri Føroya er nýggj frágreiðing frá Føroya Arbeiðsgevarafelag, ið lýsir yvirskipaða kappingarførið hjá Føroyum, forðingar hjá føroysku vinnuni og møguleikar at styrkja føroyska kappingarførið. Á Vinnudegnum verður úrslitið av frágreiðingini lagt fram, men longu nú kann sigast, at úrslitini eru øðrvísi enn í 2009, tá Vinnumálaráðið gjørdi somu frágreiðing.
Skráin fyri Vinnudagin 2017 sæst her.
Vælkomin til Vinnudagin 2017


text:
Í løtuni verður samráðst við teir undirveitarar, sum vóru lægstir á tilboðsdegnum, um arbeiðstøkurnar, ið eftir eru at gera.
Málið er at halda fast í so nógvar upprunaveitarar sum gjørligt, tí tað liggur fitt av fyrireikingararbeiði í arbeiðstøkunum, sum longu er gjørt. Talan er um arbeiðstøkur, ið høvuðsarbeiðstakarin TG Verk upprunaliga vann, og sum fevna um timbur- og gipsarbeiði, hurðar, gólv og flísaarbeiði. Umframt innbúgv eru hesar arbeiðstøkurnar tær seinastu, sum verða bodnar út.
Eftir ætlan skulu hesi arbeiðini byrja til várs, og tey fara at vera í gongd heilt fram til avhendingina næsta ár.
Tá hetta arbeiðið er komið undir land, og tilboðini komin inn, eru allar arbeiðstøkurnar við Marknagil avgreiddar. Sostatt er hetta almenna útboðið tað síðsta týðandi stigið í verkætlanini, sum eftir ætlan skal verða liðug á sumri 2017.


text:
- 06 juni 2009
Í mong ár - líka síðani Gjáargarður kom - hevur verið tosað um at fingið eina nýggja brúgv um Stórá onkustaðni um Huldheyggjarleiðina. Nú (2009) er spónurin settur í, og seinni í hesum árinum man hon fara at vera liðug.
Brúgvin fer um ánna beint uttan fyri Ryssufossin, so nú verður ómakaleysari hjá teimum stóru ( og mongu) ferðafólkabussunum at koma í túnið á Gjáargarði. Tað er hopleyst at koyra í gjøgnum bygdina við stórum bussum og lastbilum, og tað hevur eisini staðist ein ávísur ampi av hesi nógvu ferðsluni um summarið, tá ið Lítlifløttu er fullur av spælandi børnum, so hetta fer at vera ein lætti hjá bygdarfólkinum og bilførarunum. Hetta verður so tann fjórða brúgvin, ið gjørd er um Stórá. Tann núverandi Niðara (Ytra) brúgv er gjørd í 1939, men fyri tað var ein træbrúgv - átøk Heimaru brúgv, men heldur breiðari. Ein stórur steinur lá mitt í ánni, so træbrúgvin gekk eftir tí steininum. Hesin steinurin varð sprongdur burtur, tá ið tann nýggja brúgvin kom í 1939. Sunnan fyri tann stóra steinin var ein djúpur hylur, ið nevndist Kíkhylur. Navnið kom av tí, at her plagdu teir at bloyta kíkar.
Eingin veit at siga, nær henda fyrsta træbrúgvin (sí mynd) kom, men at eingin brúgv var í 1870 - bert løgasteinar - vita vit av hesi hendingini: Tann nógv umrødda skaðadagin, 30. apríl 1870, tá ið bygdin misti tvey fullmannað áttamannafør, var Elspa í Horni ( ættað úr Nýggjustovu - f. 1853) við mammu síni eftir garðatorvi Eysturi við Gjógv. Elspa segði tað, at so knappliga brast ódnarveðrið á, og so skjótt vaks áin, at høvdu tær roynt at farið um ánna niðan í Horn, komu tær ikki vegin fram. Sostatt svav Elspa hjá mammu síni í Nýggjustovu ta náttina.
- So er tað Heimara Brúgv. Ikki hevur tað eydnast at tíðarfesta hana, men Kristian á Rætt bygdi umleið 1910, so fleiri meiningar benda á, at brúgvin kann vera komin eftir tað. Óli Berg bygdi eisini um ta tíðina. (Sambært fólkateljingini eigur hann 3 børn í 1916). Hann bygdi Heimi í Forna og tók seinni húsini niður og flutti tey suður til Hovs, og har standa tey enn. Jógvan Sofus bygdi á grundina hjá Óla Berg í 1937. -- Kanska onkur kann seta aldur á Heimaru Brúgv? Og verður tað nú Ytra (Niðara) Brúgv - Heimara Brúgv - og Heimasta Brúgv - ella?


text:
Ray Bradbury er amerikanskur rithøvundur, føddur 22. august 1920 í Waukegan, Illinois.
Hann seldi avísir hvønn morgun á gøtuhornum í Los Angeles frá 1938 til 1942, um kvøldarnar var hann á bókasavni, og um dagin sat hann við skrivimaskinuna.
Hann gjørdist rithøvundur burturav í 1943.
Tá ið hann gav út The Martian Chronicles í 1950, gjørdist hann kendur sum ein djarvur og visionerur rithøvundur. Kendast av øllum man tó vera skaldsøgan Fahrenheit 451, sum er um ein framtíðar heim, har skrivaða orðið er bannað.
Samanlagt hevur Ray Bradbury útgivið umleið 30 bøkur, 800 stuttsøgur, umframt ritroyndir, leikir og yrkingar.
Útgávur:
1987 Drongurin, sum fekk myrkrið til vin
2002 Vindurin, Líggin, Kaleidoskop og Graslendið í Tað nýggja Atlantis
Ummæli/umrøða:
Hanus Kamban: Ray Bradbury. S. 339-342 í Tað nýggja Atlantis
Heiður:
1985 Lifetime Achievement Award. The PEN Center USA
2000 The National Book Foundation Medal
2004 The National Medal of Arts
Heimasíða: