text:
Thursday, March 31, 2011
Palle Nielsen í Steinprenti
Orfeus og Eurydike í STEINPRENTI
Framsýning letur upp leygardagin 2 apríl kl. 16.
og er opin til 16 apríl
Linoliumsmyndarøðin "Orfeus og Eurydike" var ein gáva
frá Statens Kunstråd til Føroya læraraskúla.
Pauli Nielsen, fyrrverandi rektari á læraraskúlanum,
letur framsýningina upp.
ØLL ERU VÆLKOMIN
Posted by Listin at 10:46 AM
Labels: Tíðindaskriv
Steinprent nýtt
Einki nýtt man vera í, at tíðin rennur sum streymur í á, men vit gjørdust allíkavæl eitt sindur kløkk, tá vit funnu útav, at so mikið sum eitt hálvt ár er farið síðan vit seinast sendu tykkum nýtt úr Steinprenti.
Vit hava havt og hava enn úr at gera og eru enn sera væl nøgd við at vera stødd her á Skálatrøð, miðskeiðis í Havn, her tað tykist sum alt fleiri fólk gerast varug við okkum og vitja okkara framsýningar og verkstað. Eisini praktikantar og lesandi hava vitjað á verkstaðnum, úr øllum Føroyum hava vit havt starvsnæmingar, - einir sjey í tali, bara hetta skúlaárið. Ung, dugnalig listafólk hava arbeitt á verkstaðnum; t.d. vóru tey bæði Silja Strøm og Sam Derounian á verkstaðnum í desember og fingu fleiri áhugaverd og øðrvísi prent burturúr, meðan Heiðrik á Heygum var í januar og gjørdi ársins ALS prent. Hansara svarta og hvíta prent við heitinum "Hann avlýsti" avmyndar eina kvinnu í baðikápu við handklæði um hárið, sum situr og hyggur niður á sína fartelefon. Sitandi kvinnan er stødd miðskeiðis eitt sindur til vinstru í svarta myndarúminum, ið er bygt upp av bylgjandi, rundum skuggum, ið geva gávaðu kvinnulýsingini ein heldur dapran, ekspressivan dám, sum saman við bylgjandi strikunum minnir eitt sindur um Van Gogh.
Finska listakvinnan Outi Heiskanen vitjaði verkstaðin og gjørdi eitt steinprent. Í oktober handaðu vit 460 prent til Listasavn Føroya sambært eini avtalu um, at Listasavnið skal hava eitt eintak av hvørjum prenti, sum verður framleitt á Grafiska Verkstaðnum afturfyri lán av maskinunum. Umstøðurnar eru nakað broyttar, tí tá avtalan var gjørd, hevði Grafiski Verkstaðurin innivist í norðara enda av Listasavninum. Men Listasavn Føroya er nú ánari av stórslignum savni av norðurlendskari grafiskari samtíðarlist, ið umframt steinprent fevnir um træskurð, linoleums- og koparprent. Her eru myndir hjá bæði útlendskum og heimligum meistarum, t.d. Ingálvur av Reyni, Torbjørn Olsen, Per Kirkeby, Bjørn Nørgaard, Tóroddur Poulsen, Bárður Jákupsson, Tróndur Patursson, Claus Carstensen, Hanni Bjartalíð, Rannvá Kunoy, Katrine Ærtebjerg og Zacharias Heinesen, fyri bert at nevna nøkur heilt fá í rúgvuni.
Tóroddur Poulsen hevur verið tvær ferðir á verkstaðnum og fingið nógvar góðar, skemtiligar og poetiskar myndir burturúr, harav onkur óivað fer at standa eftir sum høvuðsverk innan føroyska myndlist hetta tíðarskeiðið. Vit høvdu nakrar av hansara prentum hangandi á framsýning, tá árstíðarritið Listin 2010 varð lagt fram í desember. Fyrsta greinin í hesum tíðarriti, sum er eitt úrval av listablogginum www.listinblog.blogspot.com, snýr seg um myndirnar hjá Tóroddi Poulsen. Vit kunnu í hesum sambandi leggja aftrat, at listabloggurin fylgir sera væl við eisini í tí, sum hendir í Steinprenti og at har eru fleiri greinar at lesa og myndir at síggja.
Umframt áleikandi arbeiðið á verkstaðnum í erva, hendir eisini nógv í neðra. Hølini niðri undir hava verið brúkt í sambandi við bókaútgávur, yrkingaupplestur, konsertir, fyrilestrar og framløgur og hava tiltøkini sum heild verið væl eydnað og væl vitjað eisini. Vit hava somuleiðis havt fleiri framsýningar niðri undir, m.a. eina við prentum hjá svenska listamonnunum Bertil Berg og Folke Lind og Danska Poul Anker Bech og Poul Janus Ipsen.
Danska listakvinnan, Pernille Kløvedal Helweg bleiv liðug við stóru verkætlan sína, har eitt avtrykk av einum grindahvali varð etjað í kopar. Dugnaligi koparprentarin Mette Marrott luttók í hesi verkætlan, sum lærdi okkum sera nógv um koparprent og hava vit avtalað við hana, at hon vitjar aftur.
Verkstaðsleiðarin hevði í februar skeið í steinprenti fyri yrkislistafólk á Statens Værksteder for Kunst í Keypmannahavn. Lítla perlan av eini framsýningin niðri við objektum úr træi og kollasjum hjá Hanna Bjartalíð hevur verið sera væl vitjað. Við stuðli frá Norðurlandahúsinum kom Hanni higar og arbeiddi á verkstaðnum við permuni til jubileumsútgávuna av tíðarritinum Vencil, sum kemur á enskum. Framsýningin hjá Hanna verður hangandi til og við 26. mars og næsta framsýning verður við nøkrum linoleumsskurðum hjá danska, grafiska úrmælinginum Palle Nielsen (1920-2000), sum Læraraskúlin hevur havt í varðveitslu frá Statens Kunstfond.
Zacharias Heinesen hevur eina tíð arbeitt á verkstaðnum við nøkrum smáum prentum og tað hevur harumframt eydnast honum at gera eitt stórt steinprent (62 x 85 cm) í trimum avbrigdum har hann kombinerar tað kenda, siðbundna fjall- og havmyndevnið við ein fasettkendari flatu við abstraktum bygnaði av violettum ljósi og flykrandi gulum prikkum.
Stjórin í Kunstmuseum Sønderjylland, Ove Mogensen hevur hildið fyrilestur í Steinprenti undir heitinum “Den nordiske billedkunst og hvorfor nordboerne er så mærkelige”. Ove Mogensen hevur stóran áhuga fyri føroyskari list og hevur skipað fyri framsýningum sum Atlantisk Rapsodi og Stensætninger við verkum eftir Tórodd Poulsen. Um somu tíð var Claus Carstensen í Havn fyri at fyrireika eitt stórt katalog til hansara framsýning Klaksvikaffærer, sum verður í Norðurlandahúsinum og í Steinprenti í september í ár. Umframt katalogarbeiðið eydnaðist honum at gera seks frálík prent. Gorgonize now! er heitið á einum sera væl úr hondum greiddum prenti við maskukendum andliti, sum starir illbønandi út á áskoðaran í eini trýbýttari kompositión. Og hóast ikonografiin er svørt og dramatisk, døpur heavy metal, sæst ein serstakur, grafiskur vakurleiki í hesum prentinum í øllum teimum mongu ymisku svørtu og gráu tónunum og í teimum ymisku strukturunum á myndaflatanum.
Silja Strøm kemur skjótt aftur á verkstaðið at gera permu til nýggju útgávuna av Vencil og danski listamaðurin, Zven Balslev fer somuleiðis at arbeiða á verkstaðnum í næstum. Marius Olsen kemur 16 mai eisini fyri at arbeiða.I sambandi við summarframsýningina í Norðurlandahúsinum fara teir báðir, Knud Odde og Jan Håfstrøm at arbeiða í Steinprenti í apríl og mai.
Í skrivandi stund er himmalin bláur. Lýkka er og ljósari enn tað hevur verið leingi. Vit gleða okkum at nærkast summarinum, sum er høvuðsárstíð hjá Steinprenti.
STEINPRENT
Finska listakvinnan Outi Heiskanen vitjaði verkstaðin og gjørdi eitt steinprent. Í oktober handaðu vit 460 prent til Listasavn Føroya sambært eini avtalu um, at Listasavnið skal hava eitt eintak av hvørjum prenti, sum verður framleitt á Grafiska Verkstaðnum afturfyri lán av maskinunum. Umstøðurnar eru nakað broyttar, tí tá avtalan var gjørd, hevði Grafiski Verkstaðurin innivist í norðara enda av Listasavninum. Men Listasavn Føroya er nú ánari av stórslignum savni av norðurlendskari grafiskari samtíðarlist, ið umframt steinprent fevnir um træskurð, linoleums- og koparprent. Her eru myndir hjá bæði útlendskum og heimligum meistarum, t.d. Ingálvur av Reyni, Torbjørn Olsen, Per Kirkeby, Bjørn Nørgaard, Tóroddur Poulsen, Bárður Jákupsson, Tróndur Patursson, Claus Carstensen, Hanni Bjartalíð, Rannvá Kunoy, Katrine Ærtebjerg og Zacharias Heinesen, fyri bert at nevna nøkur heilt fá í rúgvuni.
Tóroddur Poulsen hevur verið tvær ferðir á verkstaðnum og fingið nógvar góðar, skemtiligar og poetiskar myndir burturúr, harav onkur óivað fer at standa eftir sum høvuðsverk innan føroyska myndlist hetta tíðarskeiðið. Vit høvdu nakrar av hansara prentum hangandi á framsýning, tá árstíðarritið Listin 2010 varð lagt fram í desember. Fyrsta greinin í hesum tíðarriti, sum er eitt úrval av listablogginum www.listinblog.blogspot.com, snýr seg um myndirnar hjá Tóroddi Poulsen. Vit kunnu í hesum sambandi leggja aftrat, at listabloggurin fylgir sera væl við eisini í tí, sum hendir í Steinprenti og at har eru fleiri greinar at lesa og myndir at síggja.
Umframt áleikandi arbeiðið á verkstaðnum í erva, hendir eisini nógv í neðra. Hølini niðri undir hava verið brúkt í sambandi við bókaútgávur, yrkingaupplestur, konsertir, fyrilestrar og framløgur og hava tiltøkini sum heild verið væl eydnað og væl vitjað eisini. Vit hava somuleiðis havt fleiri framsýningar niðri undir, m.a. eina við prentum hjá svenska listamonnunum Bertil Berg og Folke Lind og Danska Poul Anker Bech og Poul Janus Ipsen.
Danska listakvinnan, Pernille Kløvedal Helweg bleiv liðug við stóru verkætlan sína, har eitt avtrykk av einum grindahvali varð etjað í kopar. Dugnaligi koparprentarin Mette Marrott luttók í hesi verkætlan, sum lærdi okkum sera nógv um koparprent og hava vit avtalað við hana, at hon vitjar aftur.
Verkstaðsleiðarin hevði í februar skeið í steinprenti fyri yrkislistafólk á Statens Værksteder for Kunst í Keypmannahavn. Lítla perlan av eini framsýningin niðri við objektum úr træi og kollasjum hjá Hanna Bjartalíð hevur verið sera væl vitjað. Við stuðli frá Norðurlandahúsinum kom Hanni higar og arbeiddi á verkstaðnum við permuni til jubileumsútgávuna av tíðarritinum Vencil, sum kemur á enskum. Framsýningin hjá Hanna verður hangandi til og við 26. mars og næsta framsýning verður við nøkrum linoleumsskurðum hjá danska, grafiska úrmælinginum Palle Nielsen (1920-2000), sum Læraraskúlin hevur havt í varðveitslu frá Statens Kunstfond.
Zacharias Heinesen hevur eina tíð arbeitt á verkstaðnum við nøkrum smáum prentum og tað hevur harumframt eydnast honum at gera eitt stórt steinprent (62 x 85 cm) í trimum avbrigdum har hann kombinerar tað kenda, siðbundna fjall- og havmyndevnið við ein fasettkendari flatu við abstraktum bygnaði av violettum ljósi og flykrandi gulum prikkum.
Stjórin í Kunstmuseum Sønderjylland, Ove Mogensen hevur hildið fyrilestur í Steinprenti undir heitinum “Den nordiske billedkunst og hvorfor nordboerne er så mærkelige”. Ove Mogensen hevur stóran áhuga fyri føroyskari list og hevur skipað fyri framsýningum sum Atlantisk Rapsodi og Stensætninger við verkum eftir Tórodd Poulsen. Um somu tíð var Claus Carstensen í Havn fyri at fyrireika eitt stórt katalog til hansara framsýning Klaksvikaffærer, sum verður í Norðurlandahúsinum og í Steinprenti í september í ár. Umframt katalogarbeiðið eydnaðist honum at gera seks frálík prent. Gorgonize now! er heitið á einum sera væl úr hondum greiddum prenti við maskukendum andliti, sum starir illbønandi út á áskoðaran í eini trýbýttari kompositión. Og hóast ikonografiin er svørt og dramatisk, døpur heavy metal, sæst ein serstakur, grafiskur vakurleiki í hesum prentinum í øllum teimum mongu ymisku svørtu og gráu tónunum og í teimum ymisku strukturunum á myndaflatanum.
Silja Strøm kemur skjótt aftur á verkstaðið at gera permu til nýggju útgávuna av Vencil og danski listamaðurin, Zven Balslev fer somuleiðis at arbeiða á verkstaðnum í næstum. Marius Olsen kemur 16 mai eisini fyri at arbeiða.I sambandi við summarframsýningina í Norðurlandahúsinum fara teir báðir, Knud Odde og Jan Håfstrøm at arbeiða í Steinprenti í apríl og mai.
Í skrivandi stund er himmalin bláur. Lýkka er og ljósari enn tað hevur verið leingi. Vit gleða okkum at nærkast summarinum, sum er høvuðsárstíð hjá Steinprenti.
STEINPRENT
Posted by Listin at 7:39 AM
Wednesday, March 30, 2011
Eina poetiska rødd ríkari...
Rithøvundafelagið skipar javnan fyri mikudagsupplestri í Sirkus í Havn og har eru ofta spennandi ting á skránni, men eg haldi, at tey onkuntíð kundu valt hósdagsupplestur ella fríggjadagsupplestur, tí mikudag liggur ikki fyri hjá øllum at koma. Well, men í kvøld eru heilt nógvar góðar grundir at fara oman í Sirkus, men tær mest umráðandi grundirnar eru tær poetisku, tí tað sær út til (samb. smakkroyndum í Vencli), at føroyski skaldskapurin er vorðin eina poetiska rødd ríkari og hetta er als ikki gerandishending innan føroyskar bókmentir. Tað er henda røddin, sum fer at ljóma í Sirkus í kvøld og so vítt eg veit fer hon í næstum at geva út eitt savn.
Vit hava fingið fatur á stuttliga tíðindabrævinum frá Rithøvundafelagnum og seta tað inn her. Niðri undir seta vit eina av nevndu smakkroyndunum í Vencli.
Nú várar. Tjøldrini klippa hol í breiðtjaldið hjá vetrinum og kut úr øðrum og ferskari veruleika leita inn á nethinnuna og nerta fram gróður úr sálarmoldini.
Og ein av hesum spírum er nýføroyskur skaldskapur.
So leggur tú leiðina oman í Vágsbotn í kvøld og letur várljósið bera teg upp á ovastu hædd í Sirkus, góði lesari, fært tú høvið at hoyra ein av okkara yngri og halda fleiri og fleiri (teirra millum ein garasjuforgudaðurTóroddur Poulsen) besta prógvið um at skaldskapi enn er lív lagað í Føroyum á føroyskum - hóast alt.
Men hvør er hon?
Ja, tað hevði dámt tær at vita, ha?
So rist nú letina av tær, vetrarmøddi lesari, og set betra beinið fyri, syft afturpart og bul upp úr sofuni og fúk skjótt sum flygsingur flýgur oman í Vágsbotni, men gloym ikki høvdið eftir í sjónvarpsglæmuni, tú fært brúk fyri tí í Sirkus, trúgv mær.
Vit hittast í kvøld klokkan átta.
Varandi vetur.
Minnir um
grótbrot,
niðurdotnar klettar
í kava,
har
holur rúma
øllum við glerpípum.
Brúktur
barndómur
kennir turrar hendur,
kabalir, ingifer,
svølta
te,
prikandi sofu,
suð í krúnum
anga av
tara av
flakum av bambusi
av blankari
skræðu.
Rennandi eftir
sparkaðum blikkum
á ósløttum asfalti,
hvítt
í grønum.
Flenn ókenda
við borðiskum í rygginum.
Hendur á
hondum,
dansandi maður
á gráum sementi.
Órógvin
krýpur innar
í bundnari troyggju.
Brún, brotin lyfti
í reyðum rúmi,
har vatnlitsmyndir
eiga fyrsta minnið.
At sita og hugleiða
um hví, hvat og hvussu
er so líkatil,
tá mánin hongur rundur
og lýsandi á svørtum.
Sendir eina beina
silvurgøtu eftir vatninum
og
á meg,
noydda
á knæ...
(s.51-53 í Vencil Nr.6/2009)
Vit hava fingið fatur á stuttliga tíðindabrævinum frá Rithøvundafelagnum og seta tað inn her. Niðri undir seta vit eina av nevndu smakkroyndunum í Vencli.
Nú várar. Tjøldrini klippa hol í breiðtjaldið hjá vetrinum og kut úr øðrum og ferskari veruleika leita inn á nethinnuna og nerta fram gróður úr sálarmoldini.
Og ein av hesum spírum er nýføroyskur skaldskapur.
So leggur tú leiðina oman í Vágsbotn í kvøld og letur várljósið bera teg upp á ovastu hædd í Sirkus, góði lesari, fært tú høvið at hoyra ein av okkara yngri og halda fleiri og fleiri (teirra millum ein garasjuforgudaðurTóroddur Poulsen) besta prógvið um at skaldskapi enn er lív lagað í Føroyum á føroyskum - hóast alt.
Men hvør er hon?
Ja, tað hevði dámt tær at vita, ha?
So rist nú letina av tær, vetrarmøddi lesari, og set betra beinið fyri, syft afturpart og bul upp úr sofuni og fúk skjótt sum flygsingur flýgur oman í Vágsbotni, men gloym ikki høvdið eftir í sjónvarpsglæmuni, tú fært brúk fyri tí í Sirkus, trúgv mær.
Vit hittast í kvøld klokkan átta.
Varandi vetur.
Minnir um
grótbrot,
niðurdotnar klettar
í kava,
har
holur rúma
øllum við glerpípum.
Brúktur
barndómur
kennir turrar hendur,
kabalir, ingifer,
svølta
te,
prikandi sofu,
suð í krúnum
anga av
tara av
flakum av bambusi
av blankari
skræðu.
Rennandi eftir
sparkaðum blikkum
á ósløttum asfalti,
hvítt
í grønum.
Flenn ókenda
við borðiskum í rygginum.
Hendur á
hondum,
dansandi maður
á gráum sementi.
Órógvin
krýpur innar
í bundnari troyggju.
Brún, brotin lyfti
í reyðum rúmi,
har vatnlitsmyndir
eiga fyrsta minnið.
At sita og hugleiða
um hví, hvat og hvussu
er so líkatil,
tá mánin hongur rundur
og lýsandi á svørtum.
Sendir eina beina
silvurgøtu eftir vatninum
og
á meg,
noydda
á knæ...
(s.51-53 í Vencil Nr.6/2009)
Posted by Listin at 5:05 PM
Labels: KP, Skaldskapur
Kjak kvøld: "Skal landið veita almennan stuðul til listafólk"
Kjak kvøld 31. marts 2010
Skal landið veita almennan stuðul til listafólk“.
Spennandi og áhugavert kjak-kvøld verður hóskvøldið 31. mars klokkan 20.00. Evnið, ið viðgjørt verður, er „Skal landið veita almennan stuðul til listafólk“.
Evnið er viðkomandi i dag, og luttakararnir hava allir sína hugsan um evnið.
Teir, ið luttaka eru, Carl Johan Jensen, rithøvundur, Oddfríður Marni Rasmussen, formaður í LISA, Finnur Jensen, tíðindamaður og Gerhard Lognberg, politikari. Orðstýrari verður Sonne Smith.
Luttakararnir leggja síni sjónarmið fram, og so verður frítt at seta spurningar.
Kjak-kvøldið verður í hølunum hjá Filadelfia á Landavegi 22, og byrjar klokkan 20.00.
Event Stovan
Skal landið veita almennan stuðul til listafólk“.
Spennandi og áhugavert kjak-kvøld verður hóskvøldið 31. mars klokkan 20.00. Evnið, ið viðgjørt verður, er „Skal landið veita almennan stuðul til listafólk“.
Evnið er viðkomandi i dag, og luttakararnir hava allir sína hugsan um evnið.
Teir, ið luttaka eru, Carl Johan Jensen, rithøvundur, Oddfríður Marni Rasmussen, formaður í LISA, Finnur Jensen, tíðindamaður og Gerhard Lognberg, politikari. Orðstýrari verður Sonne Smith.
Luttakararnir leggja síni sjónarmið fram, og so verður frítt at seta spurningar.
Kjak-kvøldið verður í hølunum hjá Filadelfia á Landavegi 22, og byrjar klokkan 20.00.
Event Stovan
Posted by Listin at 10:20 AM
Labels: list og samfelag, Tíðindaskriv
Øssur og Tummas Jákup á listaframsýning
Føroysku listamenninir, Tummas Jákup Thomsen og Øssur Johannesen búgva báðir niðri. Eg sá á Facebook, at teir hava verið til framsýning í Faaborg m.a. hjá danska listamanninum William Skotte Olsen (1945-2005), sum í øllum førum er stóra málarahetjan hjá Øssuri. Tummas Jákup tók nakrar fínar, stemningsfullar myndir av framsýningarvitjanini og við hansara loyvi seti eg tær inn her.
Posted by Listin at 7:41 AM
Tuesday, March 29, 2011
Nils Ohrt leiðari í Listasavninum
Danski listfrøðingurin Nils Ohrt er settur í starv sum leiðari fyri Listasavn Føroya komandi fimm árini.
Nils Ohrt er 59 ára gamal, útbúgvin mag.art. í listasøgu frá Århus Universiteti. Hann hevur drúgvar royndir sum leiðari seinastu 22 árini. Frá 1996 til í dag hevur hann verið stjóri á Nivaagaards Malerisamling í Nivaa í Norðursælandi. Ohrt hevur eisini skrivað nógvar bøkur um ymisk listarlig evni.
Stýrið fyri Listasavn Føroya metir, at Nils Ohrt, umframt at hann hevur hollar leiðsluroyndir, fakliga er sera væl egnaður til starvið. Seinastu 22 árini hevur hann verið leiðari á tveimum smærri søvnum, sum á mangan hátt líkjast Listasavni Føroya, og hann hevur longu lagt áhugaverdar skitsur fyri stýrið um gongdar leiðir at menna Listasavnið í framtíðini.
Í stýrinum sita í løtuni: Martin Næs, sum formaður, Árni Winther, Jógvan Arge og Sigrun Gunnarsdótttir.
Nils Ohrt tekur við starvinum 1. mai
Posted by Listin at 10:35 AM
Vit um vørp - Tvær feitar damur
Skulu vit døma út frá mongdini av sjónvarpssendingum um mat og matgerð, er áhugin fyri teimum væl størri enn hann er fyri øðrum sendingum um list og mentan. Men lat meg bara viðganga, at mær dámar væl matsendingar og tað er ikki bara orsakað av, at eg eri eitt serstakliga matligt menniskja, sum eisini elskar at hyggja í sjónvarp. Matsendingar eru so herliga rúmligar og fjølbroyttar, men góðskan valdast í stóran mun hvør ella hvørjir vertirnir eru. Einaferð í tíðini dámdi mær unga, bretska sjónvarpskokkin Jamie Oliver, sum lespaði so kert hvørja ferð hann segði "lots and lots of juicy tomatoes", men tað var altso áðrenn hann sjálvur fann útav hvussu yvirlekkur hann er, serliga tá hann lespar, meðan hálvsíða hárið hongur so langt niðri í tomatsósini, at tað for tramin ikki kann vera heilt hygieiniskt. Oliver gjørdist við sendingunum Nakni kokkurin ella The naked chef eitt satt sjónvarpsfenomen og ein umráðandi bretsk útflutningsvøra, ið varð varpað út til meginpartin av heiminum, men í nýggjaru sendingunum (2008), sum fyri tíðina eru at síggja í Kringvarpinum fríggjadagar, er lespandi sjarman tunnslitin fyri ikki at siga fullkomiliga horvin og tí fert tú brádliga at leggja til merkis allar møguligar óappetittligheitir í matsendingini.
Danska matsendingin Anne Mad tager til Spanien sambindir góðan mat við spanska mentan við vøkrum myndum, sum tala til sansirnar. Anne Hjernøe greiðir frá t.d. einum serligum sherry- ella ostaslagi, sum finst júst í tí spanska økinum, har hon er og henda mannagongdin riggar rættiliga væl. Tað er undirhaldandi og eg fái hug at royna uppskriftirnar og tann lekra matin og tað ger Anne Hjernøe eyðsýniliga eisini sjálv, tí hon roynir altíð sjálv allar rættir og hevur tað fyri at viðmerkja teir við "ååh lekkurt" og ymsum øðrum njótilsisljóðum, smaskandi við fullan munn. Summi orka ikki fyri smaskarínum, men eg havi satt at siga stórt forstáilsi fyri tílíkari matligheit. Claus Meyer er eisini danskur kokkur, men hann tosar ikki við serliga nógvum mati í munninum og í øllum førum smaskar hann á ein nógv meira kultiveraðan hátt enn Anne Hjernøe. Tað merkist longu á málinum og framferðini hjá Meyer, at vit í hansara sendingum eru stødd í einum hægri luftlagi ella eini heilt aðrari samfelagsstætt og rættirnir, sum hann ger, eru oftast tílíkir, sum eg einans havi hoyrt um í hansara sendingum og kanska í onkrum Irma-blaði. Allíkavæl dámar mær væl at hyggja og at lurta eftir hesum sendingunum samstundis sum eg veruliga hávirði mannin fyri hansara øgiliga opnu "A-ljóð", sum næstan yvirganga úttaluna hjá Margretu drottning "Gud bevare Danmark".
Sjálvandi nýtist maturin ikki at vera tað, sum er mest umráðandi í eini matsending. Tær báðar damurnar í matsendingunum Two fat ladies gjørdu ikki eina tí einastu ferð mat, sum eg á nakran hátt kundi hugsað mær at sett tennirnar í - í øllum førum ikki púra edrú. Maturin sá einki lekkur út, men eg havi heldur ongantíð verið til hatta slagi av tungum, bleikum, feitum, enskum, siðbundnum rættum sum Yorkshire Pudding og Shepards Pie. Orsøkin til, at mær dámdi hesar sendingarnar vóru tær báðar, Clarissa Dickson Wright and Jennifer Paterson, sum á eini gamlari Triumph motorsúklu við síðuvogni koyrdu runt Bretland og Írland fyri at matgera ymsastaðni. Herligar typur, politiskt ókorrektar, ósunnar, feitar við stórum forkærleika fyri smøri, róma, fleski og øllum feitum, góðum rávørum, umframt at teimum eisini dámdi ungar menn. Skemtið er av sama intelligenta slagi í matsendingunum hjá Pricebrøðrunum (DR2), sum heldur ikki fornokta tað søta, feita og góða, umframt at teir hava eitt stuttligt og sjarmerandi brøðraspæl, har teir t.d. altíð royna at yvirganga hvønn annan.
Bestu matsendingarnar eru helst tær við vertum, sum bæði hava vitan og skil fyri mati samstundis sum tey hava humor og persónligheit. Eina tílíka havi eg enn eftir at síggja á føroyskum. Eg veit í grundini ikki um tað yvirhøvur ber til at gera eina føroyska matsending, sum ikki er eitt sindur kiksað, men undirhaldandi hava tær allar verið, føroysku matsendingarnar, serliga tann fyri nøkrum árum síðani, tá vit í hvørjari sending vórðu presenteraði fyri hvítleykinum, sum var hann ekstraterestriellur innan matgerðina, nakað heilt og fullkomiliga nýtt og eksotiskt. Í teimum sendingunum varð bótamoli frá Knorr brúktur sum ultimativt krydd, óansæð hvør rættur talan var um. Sera stuttligar sendingar.
Ja eg veit. Tað er so lætt at havast at og sláa alt upp í glens, men satt at siga so sakni eg eina føroyska matsending, sum á onkran hátt tekur støði í mínum egna føroyska gerandisdegi og nú eg siti í hálvmyrku stovuni kyknar ein tanki í mínum altíð nokkso svanga og harav kanska hallusinerandi heila: Skuldu vit báðar á listablogginum kanska keypt okkum hvør sína Puch Maxi og etið og flent okkum gjøgnum alt Føroya land meðan vit tóku alla herligheitina upp við óstillum (og snikutum) kamera. Hevði tað ikki verið óluksáliga gott og herligt? Eitt reint hitt hjá Kringvarpinum ella hasum nýggja Rás2? -Eg veit enntá hvar okkara mat-roadmovie skuldi byrjað: - við suðuroyardrýlunum og rullupylsuni hjá eini vissari damu í Sandvík.
(KP)
Posted by Listin at 7:42 AM
Labels: KP, Vit um vørp
Monday, March 28, 2011
Anker Mortensen
Eg hugsi, at Anker Mortensen mestur er animistur. Ikki tí, at hann er animistur út í odd og egg og at hann trýr, at andar og sálir eru á einum hægri menningarstigi. Heldur ikki tí, at hansara list minnir meg um listarlig avrik hjá indiánum ella øðrum sokallaðum skriftmálsleysum fólkasløgum. Á ongan hátt. Nei grundin til, at eg hugsi, at Anker Mortensen mestur er animistur og at hann trýr, at alt hevur eina sál, er tí at eg upplivi myndir hansara sum livandi.
Myndirnar hjá Ankeri Mortensen eru kensluligar, sárbærar, skaldsligar og kunnu á ein hátt nærum tykjast asketiskar, men samstundis standa tær á tambi við lívi. Tað er torført at siga greitt, hví myndirnar hjá Ankeri Mortensen tykjast mær at hava sítt egna lív, tí tað er jú heldur ein varhugi ella illgruni, enn at tað snýr seg um gjøgnumhugsaða greining. Kortini eru nakrir partar í verkunum hjá Ankeri Mortensen, sum halda mær fast í tí illgrunanum, at verkini eru livandi.
Tvørt at siga, so finni eg, at júst tað róliga, tað djúpa og tann sárbæri botnurin í myndunum hjá Ankeri Mortensen eru tekin um lívsstyrki. Í tí óendaliga friðinum, sum valdar í hansara verkum, eru ongi tekin um frásøgn. Har hendir antin sera lítið ella onki. Myndin hevur soleiðis ikki eina frásøgn við eini byrjan, einari miðju og einum enda. Myndin er ikki eitt liðugt úrslit, men vendir sær hinvegin opin til sín áskoðara. Verkið eggjar til eitt slag av samskifti millum tveir livandi skapningar, myndina og áskoðaran.
Eitt annað, ið gevur verkunum hjá Anker Mortensen lív, er hansara sjónligi kærleiki mótvegis tilfarinum, til málingina, til løriftið ella tað, hann málar á.
Anker Mortensen hevur gjørt royndir við nógvum ymsum, bæði heimagjørdum og hópframleiddum tilfari, og tað er sum um hann gevur tilfarinum stóra ávirkan á sínar myndir. Hann lurtar eftir tilfarinum og fylgir teimum kensluligu eginleikum, eitt ávíst tilfar nú hevur. Næstan sum um tilfarið er livandi og myndin verður skapað í einum samskifti millum listafólk og tilfar.
Varhugin um, at verkini hjá Ankeri Mortensen eru livandi, er eisini grundaður á, at hann umaftur og umaftur nýtir ávís hálvabstrakt motiv. Anker Mortensen hevur eitt úrval av eitt sindur undarligum, ógreiniligum skapleysum figurum í sínum verkum. Har er eitt nú ein, ið minnir eitt sindur um eina karamellu, ein figurur minnir um eitt træ, og ein annar minnir eitt sindur um eitt skýggj. Tað er eins og hesir figurar eru smáar, livandi verur, sum Anker Mortensen á eymligasta hátt hevur tikið til sín:”Tú tykist ikki rættulga at vera nakað, tú kanst sleppa við mær.” Nú fylgja hesar verur honum í øllum viðurskiftum og eru við til at blása lív hansara verk.
(IS)
Posted by Listin at 7:37 AM
Sunday, March 27, 2011
Anker Mortensen fyllir runt
Anker 50
Á vegginum í eini stovu í einum húsum á Dalavegnum í Havn hongur ein hvítur og gulur málningur. Og tó, at hann hongur nokk so innarlaga og millum nógvar aðrar góðar myndir, er tað sum fyllir hann alla stovuna við sínum glógvandi hvíta og gula ljósi. Tað er Anker Mortensen, sum í 2000 málaði fantastiska málningin við heiti eftir sálminum hjá Kingo "Sum í gjøgnum sortar skýggja". Í dag, sunnudagin 27.mars fyllir listamaðurin 50 ár.
Anker Mortensen er Havnarmaður, sonur Hans og Sólvá Mortensen, sum búgva á Marknalíð í Havn. Anker eigur sonin Janus Ega, sum er vaksin í dag og dóttrina Sólju, sum doyði í eini syndarligari ferðsluvanlukku í 2005.
Anker hevur seinastu nógvu árini eisini búleikast í Keypmannahavn, har hann hevur sýnt fram í Galleri Trap og nú eisini í Galleri Borella, men hann er harumframt javnan boðin við á danskar og norðurlendskar felagsframsýningum, - eitt nú var hann við hjá Koloristunum í fjør. Anker Mortensen er millum stovnararnar av Heystframsýningini, har hann er limur og har hann sýnir fram á hvørjum ári í Listahøllini á Skipasmiðjuni. Saman við Aggi Ásgerð Ásgeirsdóttir og Guðrið Poulsen hevur hann prýtt skúlan í Hovi við verkinum Gásamál (2009)
Tá Anker Mortensen fyrstu ferð skuldi sýna fram í gallarínum hjá Jørgen Trap-Jensen í 2002 var tað við viðmæli frá sjálvum Ingálvi av Reyni á innbjóðingarkortinum og hóast Anker tá tóktist at vera væl meira radikalur og progressivur, er lítið at ivast í, at hann kennir seg skyldan við djarva og sjálvkritiska vegaran á Lützenstrøð, sum málaði bestu verk síni á ellisárum. Eg havi goymt gamla innbjóðingarkortið frá Galleri Trap, har Ingálvur av Reyni hevur skrivað: "Med få, ofte meget beskedne midler siger Anker Mortensen betydelig mere end vi andre gør med store armbevægelser. Hans rene maleri åbenbarer for os meget mere end det vi ved først blik får øje på."- Talan er als ikki um skyldskap av tí slagnum, sum vit kenna alt ov væl, har tann yngri listamaðurin dúvar uppá at herma eftir teimum listarligu frambrotunum, sum eldri listamaðurin hevur framt. Nei, Anker er væl meira sjálvstøðugur listamaður enn sum so og kundi ikki droymt um at hermt eftir hvørki einum ella øðrum uttan kanska bara eitt lítið sindur eftir Viderø, Tarkovsky og Regin Dahl og tað bert tá tað kemur til klædna-,skegg- og sangstíl. Hansara serstaki klædnastílur við serligum tokka til floyalsbuksur hevur í mong ár gingið beinleiðis í móti galdandi mótamyndini, men skal als ikki fatast sum vantandi forfeingiligheit ella líkasæla. Anker Mortensen er beint tvørturímóti fullborin estetikari og í øllum tí hann ger, er ein egin vøkur poesi, sum er estetisk, men sum eisini er asketisk av lyndi.
Skyldskapurin við Ingálv av Reyni er andaligur og snýr seg um sjálvt lyndislagið hjá abstraktiónini. Eg minnist enn fyrstu ferð, eg legði merki til hetta serstaka lyndið. Tað var á Ólavsøkuframsýningini í 1996, tá myndin "Vøtn, hyljar og varðar uppi á Reynsmúlalág" hekk so ovarlaga sum hevði hon sjálv otað seg upp eftir vegginum av berum vektloysi. Hansara myndir vóru tær mest ótraditionellu á framsýningini tað árið og eg minnist, at onkrir framsýningargestir ikki skiltu estetikkin, men hildu hetta vera eitt dømi uppá nýggju klæði keisarans; ljót, skeivt skrødd pappírspetti, klistrað á papp og nakrar skeivar pennastrikur - so ófantaligar, at eitt seks ára gamalt barn hevði gjørt tær beinari. Tey, ið hava roynt tað, vita at tað í grundini als ikki er lætt at gera tílíkar skeivar strikur, sum er skeivar uppá tann náttúrliga, spontana mátan.
Anker Mortensen hevur yvirhøvur verið óvanliga leitandi og opin í mun til hvat vit hava verið von við innan føroyska list. Læruárini í Danmark og Polen og tíðin aftaná vóru merkt av eksperimentum og tilfarsgransking, har hann skræddi, klipti og teknaði við blekki, blýanti og oljukriti uppá alt slag av pappírið, sum ofta var límað á eitt størri pappír. Tað hvíta tíðarskeiðið var í hæddini, tá hann saman við listamonnunum Bjarne Werner Sørensen og Tóroddi Poulsen hevði framsýningina Corda Atlantica í Keypmannahavn. Á hesi poetisku framsýningini hekk ein røð av hvítum myndum, sum vórðu nevndar ikonir og sum góvu eina ábending um hvussu stóran týdning, tað andaliga hevði og enn hevur í hansara verkum, ið ofta innihalda afturminningar til eitt sakleyst og gandað barndómsunivers uttan rationel ella realistisk mørk. Tó at vit sum áskoðarar onkuntíð kennast við ímyndandi liðir í myndunum, er myndamálið grundleggjandi abstrakt. Miðað verður eftir at lýsa ein innara, andaligan veruleika. Íblásturin til verkini stavar frá minnum, sansaligum upplivingum í náttúruni av vindi og sól ella fuglasangi og frá bókmentum, frá yrkingum og aðrari myndlist. Hann byggir málningarnir upp av tjúkkum, kompaktum løgum av máling og av tunnum litfarrum, sum hevur við sær, at myndirnar ofta tykjast hava stóra og rúmliga dýpd. Rúmdin kann vera hvít, blá, ljósareyð ella svørt og í hesum myndarúmi, sum í seinastuni eisini ofta hevur verið grátt, sveima ymsir lutir, skap, symbol, tekin og formar, ið á poetiskan, abstraktan hátt røra okkum inn á sálina.
Anker Mortensen fekk 3 mánaðars starvsløn, nú mentanargrunnurin herfyri býtti út og hann arbeiðir í løtuni fram móti eini serframsýning í Listahøllini á Skipasmiðjuni, sum letur upp í summar (1.juli). Vit á Listablogginum gleða okkum til framsýningina og ynskja Anker hjartaliga til lukku á 50 ára føðingardegnum.
(KP)
Posted by Listin at 9:58 AM
Labels: KP
Saturday, March 26, 2011
Jóhan Martin á várframsýningum
Í morgun skínur sólin við eini slíkari megi, at tað kann næstan ikki vera talan um annað enn um vársól. Tað er vár og við várinum koma várframsýningar. Ungi listamaðurin Jóhan Martin Christiansen úr Havn er í løtuni umboðaður bæði á Várframsýningini í Listasavninum í Havn og á Charlottenborg í Keypmannahavn. Hann er serstakur í føroyskum listahøpi við tað, at hann fyrst og fremst arbeiðir við hugskotsgrundaðari list, ella konseptlist, sum tað eisini nevnist. Umframt at hann luttekur á teimum báðum várframsýningunum stendur hann eisini fyri eini herligari gluggaframsýning í Istedgade 107, sum vit eisini seta myndir inn av her, sum listamaðurin sjálvur hevur tikið. Á heimasíðuni http://www.kopenhagen.dk/ skilja vit, at Jóhan Martin sjálvur hevur ein blog: TIP: Tjeck Jóhan Martin Christiansen og hans blog: johanmartinchristiansen.blogspot.com/
Posted by Listin at 8:02 AM
Friday, March 25, 2011
Síðsta vikuskiftið við Hanna Bjartalíð
GULLNÁM eitur framsýningin hjá Hanna Bjartalíð í Steinprentið. Hevur tú ikki sæð framsýningina, so unn tær eina løtu í fínum selskapi við evnaríka listamanninum, sum í løtuni at kalla skúmar yvir av listarligum hugskotum. Ein partur av verkunum eru myndir, ið eru settar saman í kollasjum. Tær eru fullar av týdningum, sum ganga ymsar leiðir, men sum allíkavæl tykjast snúgva seg um tilveruna og um listarliga skapan á hugvekjandi øðrvísi hátt. Kollasjurnar eru settar saman av tusjteknaðum mynstrum og myndevnum, sum geva myndunum eitt frískt, ótraditionelt árin, sum minnir um ódýrar barnatekningar, men talan er sjálvandi um serligar tusjlitir, sum ikki ávirkast av tíðarinnar tonn.
(KP)
http://listinblog.blogspot.com/2011/02/vl-vitja-gullnam.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/02/hanni-bjartali.html
(KP)
http://listinblog.blogspot.com/2011/02/vl-vitja-gullnam.html
http://listinblog.blogspot.com/2011/02/hanni-bjartali.html
Posted by Listin at 2:19 PM
Yndislistaverkið - Guðrið Poulsen
Okkum er sent svar uppá fyrispurningin, sum vit sendu listafólkum um at skriva okkum nakrar reglr um listaverkið teimum dámar best. Listafólkini eru jú tey serkøn og hetta Mariumessubrævið frá Guðrið Poulsen er dømi um júst tað serkøna eygað, sum leggur til merkis ymiskt, sum vit ikki geva okkum far um. Eg gleði meg aftur at ganga niðan aftur fram við Mariukirkjuni... -Latið okkum nýta høvið til aftur at heita á listafólk at senda okkum nakrar reglur um teirra yndisverk til inspiratión og gleði fyri okkum øll.
Mariumessa um várið, 25.mars
Mong eru yndislistafólkini og óteljandi listaverkini, eg kundi rópt míni yndislistaverk.
Kriteriini kunnu vera so ymisk.
Tekningin, sum beiggi mín gjørdi, tá ið hann var 6? Framúr.
"Várofrið", ið Nina Kavtaradze á ógloymandi, dramatiskan hátt framførdi her heima, einaferð í 80'unum. Eitt slag beint í solar plexus: øll tilvera mannaættarinnar samanfatað í einum verki!
Og listaverkini leggjast alla tíðina aftur at.
Listafólkini opinberast fyri tær, sum sólarglæma í toku. Eitt fríggjakvøld her fyri legðist Arvo Pärt aftur at yndislistalistanum. Har var ein pulsur, eitt ósvikaligt stev sum vísti á menniskjans endaleysu gonguferð. Millum fagnaðarróm og markleysa sorg.
Hvat við Godot? Hálvgum akandi heim á knøunum í svartasta vónloysi, nú Beckett og Eyðun og allir hinir høvdu opinberað tilverunar meiningsloysi fyri mær. Sum eitt stórt, tómt hol? Ein grøv.
Listin, sýgur teg gramliga út á ógrunt hav, -og blakar teg -trygt?- uppá sandin aftur.
So. Nóg mikið er at taka av.
Men eg velji eitt listaverk her í mínum nærumhvørvi. Eitt verk eg dagliga kann skoða, fegnast um og undrast á.
Hetta er ein glasmosaikk, einkul, í reinum litum. Myndin man vera eitt sindur hægri enn manshædd og býtt sundur í trý. Glasbrotini eru løgd í cement, og ljós lýsir gjøgnum glasið. Myndin er uppbygd sum ein stór sól við einum ótali av spíssum og rundan um sólina sveima tólv smáar, skyggjandi gyltar stjørnur. Niðari partur av myndini er blágrøn alduskap. Verkið er frá 1988.
Eftir mínum tykki er samanrenningin millum listaverk og byggilist hepnast til fulnar. Verkið er sjálvstøðugt, og brýtur frá í tilfari og úttrykki, men er samstundis greiðliga ein partur av heildarmyndini. Verkið er partur av einari kirkju og er beint við høvuðsdyrnar. Tað er sum listamaðurin velur at elta aldargomlu kirkjulistasøguligu slóðina frá rósuvindeygunum, men við einum meira nútímans úttrykki, sum hóskar til byggilistina. Myndin er tíðarleys og reinsað fyri patos og postulat. Tilfarsliga er verkið beskeðið, glas og beton, grovliga evnað til. Verkið roynir á ongan hátt at sleiskast fyri mær. Tað er og livir í kraft av skiftandi sólarljósinum, og tá ið myrkt er, er verkið kámt og grátt.
Her er rúm fyri tulking. Av tí sama kann eg altíð venda aftur, í skiftandi veðri og ljósi. Vóna og undrast.
Heitið Maria Moy er heldur sjáldsamt, tí vit hugsa sum oftast um ikonmyndina av Mariu moy, tá vit hoyra hana nevnda. Men fryntligu nunnurnar greiða mær frá, at Maria moy er umrødd í Opinberingini 12. Kap, vers 1 soleiðis:
Stórt tekin sást av Himli: Kvinna,
klædd í sólina, við mánanum undir fótunum
og krúnu av tólv stjørnum á høvdinum.
Posted by Listin at 7:46 AM
Thursday, March 24, 2011
Steffan-framsýning endar
http://bryggen.dk/default.asp?news=147&Doc=9
Posted by Listin at 9:04 AM
Labels: Framsýningar, KP
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Av øllum arbeiðsvirknum kvinnum arbeiða 51% niðursetta tíð, tvs. minni enn 35 tímar um vikuna. Hjá monnum eru tað 11%. Hetta eru fyri tey, sum eru 20 til 66 ára gomul.
Verður býtt á aldursbólkar heilt frá 16 til 74 ár, sæst sum væntað stórur munur á, hvussu nógv tey arbeiða niðursetta tíð.
Sum rímiligt er, er tað flest av teim yngstu, ið arbeiða niðursetta tíð. Í hesum aldrunum eru tey flestu jú í onkrari útbúgving ella í læru.
Av teimum elstu eru eisini tey flestu, ið arbeiða niðursetta tíð. Men tað er merkisvert, at hjá monnum í hesum aldursbólkinum, sum enn eru virkin á arbeiðsmarknaðinum, eru tað bert 47%, ið arbeiða niðursetta tíð, tvs. at heili 53% av hesum arbeiða fulla tíð – ella rættari: 35 tímar ella meir um vikuna.
Tey, sum arbeiða minst niðursetta tíð, eru tey í aldrinum 25 til 59 ár.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Antivinnusamgongan
politikkur19-04-2017 - 08:24 - Jóanis Nielsen
Tað er ófatiligt og óskiljandi og søga verður skrivað á Tvøroyri í kvøld um samgongan velur at fara ímóti allari verkamannafjøldini í Føroyum og koyra sítt uppskot ígjøgnum.
Síðstu tíðina hava vit ofta hoyrt, at tað er skaðiligt um einstaklingar fáa ov stórt vald. Dugnaligir reiðarar skulu steðgast, tí teir ikki skulu fáa ov stóra ávirkan. Í staðin fyri at gleðast um, at tað gongst væl, so skulu fyritøkur, sum tjena pengar, revsast. Um onkur stingur stavnin framum, so skulu teir steðgast. Tað verður enntá grundgivið við, at teir eru vandamiklir fyri okkara land og eru ein hóttan móti fólkaræðinum.
Somuleiðis skal stjórin í Betri steðgast, so hann ikki fær ov stóra ávirkan. Hann hevur fingið eina sterka fyritøku við dugnaskapi, men hendan samgongan lønar ikki dugnaskapi. Her skulu fótonglar leggjast út. Okkurt má gerast, so stjórin í Betri ikki fær ov stórt vald, og landstýrismaðurin i vinnumálum arbeiðir við hesum nú.
Somu fólk, sum vilja steðga dugnaligum reiðarum og dugnaligum stjórum himprast ikki við at geva landstýrismanninum í fiskivinnumálum nógv víðari heimildir.
Hetta hóast vit ongantíð áður hava sæð so massivan mótstand ímóti tí, sum landstýrismaðurin ætlar at gera. So seint sum í kvøld, sóu vit í D & V umboð fyri vinnuna tosa um møguleikan at leggja allan flotan, um hetta uppskotið, sum fyriliggur, verður lagt fyri tingið.
Landsstýrismaðurin skilir ikki fiskivinnuna.
Landstýrismaðurin vísir eitt totalt manglandi forstáilsi og virðing fyri okkara høvuðsvinnu. Hvussu oftani hevur føroya fólk, ikki staðið model til, at hoyra landsstýrismannin siga, at hann ikki skilir ymist, sum verður ført fram av øðrum pørtum. Fiskivinnunýskipanaruppskotið hevur verið til hoyringar hjá vinnuni, men sum tað ljóðar á landstýrismanninum, so verður ikki talan um avgerandi broytingar. Hetta er eisini væl skiljandi, tí okkara fiskivinna hevur ongantíð tjenað so nógv sum nú, og tað tolir hendan samgongan ikki. Tað hevur gingið so væl sum ongantíð áður og hetta fullkomiliga uttan at hvørki Javnaðarflokkurin, Tjóðveldi ella Framsøkn hava havt so mikið sum ytsta liðin av fremstafingri við í spælinum.
Í kvøld eru samgongan og landstýrisfólk á Tvøroyri fyri at fáa tað síðsta uppá pláss. Spennandi verður at frætta um umboðini hjá javnaðarflokkinum á Tvøroyri og framsøkn fara at hoykna í kongunum og atkvøðu fyri, hóast tey eru ímóti.
Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur
Løgtingskvinna.


text:
Røða Hans Jørgensen helt á útferð til Trælanípu
Arbeiðararørslan
Tað eru fakfeløgini og Javnaðarflokkur saman, sum umfata arbeiðararørsluna, ið týðir so ómetaliga nógv fyri okkum.
Her heima nevna vit, sosialdemokratiið, Javnaðarflokkurin. Og tað sigur kanska meira enn nakað annað, hvørjum vit standa fyri; at javna ágóðan – samfelagságóðan – best møguligt. Høvuðsendamálið er at skapa eitt javnt samfelag fyri øll - eitt samhaldsfast - solidariskt samfelag har fá hava ov nógv og færri (eingi) ov lítið.
Soleiðis var als ikki, áðrenn arbeiðararørslan fekk fótin fyri seg.
Franska kollveltingin, sum vanliga verður dagfest til 14. juli 1783 er ein grundarsteinur til ta fylking av arbeiðsmonnum og -kvinnum, sum kravdu sín rætt til eitt sámiligt lív og sín sjálvsagda part av landsins ríkidømi. Í fyrsta umfari máttu tey lúta í blóðigum bardaga við harðrendu valdsharrarnar, sum slaktaðu arbeiðaran niður frá hond.
Í 1799 varð fakfelagsbannn ásett og náðileyst harðræði framt móti tí minna manninum, tí arbeiðandi fólkinum.
Undan hesum høvdu stórar og umfatandi kravgongur verið bæði í London og á evropeiska meginlandinum.
Ikki fyrr enn 1824 varð fakfelagsbannið av aftur tikið. Men tá kom eisini beinanvegin ferð á fakfelags virksemið, serstakliga í Bretlandi.
Tað vakti veruliga fólkið til virka sjálvstøðugt og at hugsa. Heimspeking kom nú veruliga fram á torg, og hugsjónarmenn sum Marx, Thomas More, Robert Owen og fleiri vórðu tiknir fram at undirbyggja og leggja grundstøðið til ta fólksligu fylking, sum so við og við veruliga broytti heimin. Fleiri lond og fólk fingu frælsi at skapa samfelagið fyri øll.
Ymsar fraktiónir
Úrslitið munnaði út í ymsar fraktiónir av sosialismu, sum í grundsjónarligum høpi høvdu sama endamál júst tað neyðuga at taka valdið frá teim fáu valdsharrunum og lata tað til fólkið – fólkaræði.
Tíverri helt harðræðið í gamla einaræðinum ikki altíð uppat, men gjørdist til annað harðræði. Tí, teir, sum gjørdust oddamenn hjá arbeiðararørsluni, tóku arvin upp eftir falnu valdsharrarnar og misbrúktu sítt nýggja vald til at kúga fólkið heldur enn at tæna tí og veita teimum rættiligt fólkaræði.
Vald korrumperar, og tað upplivdu vit í ólukkumát í harðrenda kommunistiska heiminum.
Norðurlendska modellið
Í friðarligu norðurlondum komu vit serstakliga væl burturúr kollveltingini, sum fólkaræðisliga hevði fólkið við í broytingini frá tí gamla kapitalistiska samfelagnum, har góðseigarar, stórbøndur, reiðarar, verksmiðjuharrar o.o. kundu hóreiggja sær, sum teimum listi, til so við og við at “býta” bæði úrtøku og vald við verkafólkið – alt fólkið.
Okkara flokkur
Fakfeløgini og politiska skipanin, sum aftaná 1915 eisini galt føroysk konufólk, gingu saman í Javnaðarflokkin, sum fekk so stóra undirtøku í Norðurlondum, at tað samfelag, vit hvønn einasta dag skapa okkum, er grundað á hesa hugsjón – javnaðarhugsjónina - arbeiðararørsluna.
Okkara føroyski Javnaðarflokkur varð í høvuðsheitum sjósettur av teimum, sum frammanundan høvdu lagt lunnar undir Socialistisk Ungdomsforbund SUF og Thorshavn Arbejderforening.
Tað er eisini mangt, sum bendir á, at gott samband var við danska Javnaðarflokkin, meðan fyrireikingarnar til floksstovnanina fóru fram.
25. september 1925 varð Suðurstreymoyar Javnaðarfelag stovnað á skrivstovuni hjá Havnar Arbeiðsmannafelag úti í Tinganesi. M.S. Viðstein gjørdist fyrsti formaður.
Nakrar mánaðir seinni stovnaðu fólk á Tvøroyri felagið "Froðbiar Sóknar Javnaðarfelag". P.M. Dam var ein av forsprákarunum.
Í báðum førum vóru tað somu fólk, sum vóru við til at stovna fakrørsluna her á landi, sum eisini gingu á odda at stovna javnaðarfeløgini.
Sum kunnigt var Petur Mohr Dam lærari á Tvøroyri. Hann hevði eisini tætt tilknýti til arbeiðarafelagið á Tvøroyri "Enigheden", har hann óløntur starvaðist tað mesta av ævi síni.
Í 1926 gingu bæði javnaðarfeløgini saman um at stovna Føroya Javnaðarflokk. Flokkurin hevði sína egnu politisku skrá, sum í høvuðsheitum fylgdi hinum norðurlendsku javnaðarskráunum. Men nøkur serføroysk mál vórðu eisini í skránni. Týdningarmestu av hesum vóru krøvini um nýggja og fólkaræðisliga útbúgvingarskipan, ein almennan fiskivinnubanka, umfatandi almannaverk, útstykking av almennari jørð til fæloysingar og almannager av stórhvalaveiðuni.
Javnaðarflokkurin á ting
Til løgtingsvalið 1928 stillaði Javnaðarflokkurin upp fyrstu ferð. Til fólkatingsvalið frammanundan stillaði M.S. Viðstein upp móti tí frammanundan trygga valevni Sambandsfloksins Andrassi Samuelsen. M.S. Viðstein. Hann varð ikki valdur, men uppstillingin gav Sambandsflokkinum veruliga kapping.
Tann 23. januar 1928 fekk Javnaðarflokkurin 671 atkvøður um alt landið t.e. 10,6% av atkvøðunum og tvey umboð á ting nevniliga Petur Mohr Dam av Tvøroyri og M.S. Viðstein úr Tórshavn.
Arbeiðararørslan- samhaldsfesti
Tað, sum eyðkennir okkara javnaðarsamfeløg í Norðurlondum – Norðurlendska modellið – er strembanin eftir samhaldsfesti; tað er líkarætti – góðkenning av ymiskleikanum hjá tí einstaka – umsorgan fyri hvørjum øðrum og so framvegis.
Vit eru ikki eins, men vit skulu hava somu møguleikar hvør sær og saman.
Norðurlendska vælferðarsamfelagið, sum vit eru partur, av er einastandandi. Stutt sagt eitt samfelag, sum í samhaldsfesti er fyri okkum øll.
Men minnist til: Hetta kom ikki bara av sær sjálvum, nei, tað kostaði mongum arbeiðsmanni og mangari arbeiðskvinnu bæði sveitta og tár. Tey máttu mangan líða bæði spott og spæ, og mangan kostaði tað eisini burturvísing, hungur og hall, tá tey talaðu reiðaranum, keypmanninum ella øðrum valdsharra ímóti.
Men nú eru allir flokkar um okkara leiðir meira og minni javnaðarflokkar-sosialdemokratiskir. Eingin vil av við vælferðarsamfelagið, men siga seg eiga part í tí. Hetta eru aðrir tónar enn teir í 30, 40 og 50 árunum.
Men mangan sýnist, sum serstakliga teir á ytsta høgra veinginum halda, at tað ber til at reka vælferðarsamfelagið uttan at galda fyri tað. Evindaligi jammurin er um høga skattatrýstið. “peningurin liggur best í borgarans egnu lummum”, siga teir, og so kemur vælferðin kanska av sær sjálvum?
Nei, vælferðarsamfelagið er júst bygt upp soleiðis, at vit gjalda øll í felag eftir førimuni til felagsskapin, sum so á fólkaræðisligan hátt javnar út aftur, so at øll – eg sigi øll – fáa ágóðan av samlaðu samfelags kakuni.
Hví so Javnaðarflokkin, tá allir hinir vilja tað sama?
- Tí Javnaðarflokkurin vísir samfelagssinni og búskaparligt skil. Hesi bæði hoyra ófrávíkiliga saman, um samfelagið fyri øll skal hanga saman.
- Tí, hinir vilja í veruleikanum nakað annað. Teir vilja sleppa kapitalinum leysum, og tá hann er komin í sjálvsving, rennur hann samfelagið út av eggini, tí tað liggur í hansara natúr altíð at hugsa fyrst og einans um egnan vinning.
Vinnulív og kapitalur skulu hava tað gott, men hesi skulu sanniliga eftiransast og stýrast av tí almenna.
Politikkur er at vilja (tora) broytingar (framburð) (Oluf Palme)
Liggur samfelagið stilt – finnast eingi mál til framburðar – so gongur bara afturá – stagnatión er afturgongd. Vit eiga at ansa eftir, at konservatisman ikki fær fastatøkur (gott, at hinir flokkarnir halda fast við sosialdemokratiska vælferðarsamfelagið)
Men tað verður framvegis bara Javnaðahugsjónin, arbeiðararørslan, sum ber vælferðarsamfelagið enn longur fram á leið.
- og Javnaðarflokkurin er sjálvsagt bestur at fylgja tí hugsjónini upp.
P.s. tað er ófrættakend kensla í luftini, nú partar av fakfeløgunum sýnast at hava gloymt sítt upprunaliga endamál og fara í part við kapitalinum, heldur enn at ganga í felag sum samd arbeiðararørsla at skipa ogn Føroya fólks búskaparliga og skapa einar javnari Føroyar.
« aftur


text:
Árni Gregersen, ting.fo 10.01.2018 (19:58)
Ríkisrættarliga støðan avgerandi
Tað stendur rættuliga greitt eftir at Bárður Nielsen, Sambandsflokkurin, Sjúrður Skaale, Sambandsflokkurin, og Høgni Hoydal, Tjóðveldi, høvdu havt orðið á fundinum um stjórnarskipanina, at viðurskiftini muillum Føroyar og Danmark er skógvurin í skónum.
Ymisk onnur ting telja sjálvandi eisini, men tá ið komið verður til niðastu reglu, so er tað stríðið millum Sanbandsflokkin og restina um ríkisviðurskftini, sum er forðingin fyri felags semju.
Stríðið um eina stjórarskipan í mun til grundlógina er enn ein spurningur, sum Sambandsflokkurin heldur seg nógv til, meðan hinir flokkarnir halda seg til tað, sum danski forsætisráðharrin hevur sagt, at hetta uppskotið kann setast í gildi uttan at tað fer at ávirka viðurskiftini millum Føroyar og Danmark.
Høgni Hoydal,Tjóðveldi, segði púra greitt, at hann fer at seta stjórarskipanina omanfyri donsku grundlógina.
- Tað stendur griett, at evsta valdið er hjá fólkinum í Føroyum, so sjálvandi verður stjórnarskipanin omanfyri donsku grundlógina, segði Høgni Hoydal.
Sjúrður Skaale, Javnaðarflokkurin, vísti á, at að ikki ber til at gera hetta eftir jura, tí vit eru langt síðani farin út um grundlógina.
-Vit áleggja skatt og vit gera lógir. Tað ber ikki til sambært grundlógina, segði hann.
Bárður Nielsen, Sambandsflokkurin, vísti greitt á, at hansara flokkurin fult og vist viðurkennir grundlógina og tí kann stjórnarskipanin ikki fara upp um grundlógina.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Lóður gjørdi í 2017 eina kanning, sum vísti, í hvussu stóran mun føroyingar biðja. Millum annað sást í kanningini, at 63 prosent av føroyingum biðja fleiri ferðir um vikuna. Sostatt er bøn í stóran mun ein týdningarmikil partur av gerandisdegnum hjá okkum sum fólk.
63 prosent av føroyingum biðja fleiri ferðir um vikuna.
Men nyttar bøn nakað? Batar hon nakað? Kennir tú teg aftur í hesum at hava biðið um okkurt ávíst í dagar, vikur, mánaðir, ja kanska ár, uttan at hava fingið nakað svar? Hevur tú nakrantíð hugsað, at eingin Gud man vera til, tí tað tykist, sum um hann ikki hjálpir tær í tínum lívið? Og um hann ikki er til ella ikki svarar, hví skal eg so yvirhøvur biðja?
Bøn er samskifti, sum kann lutast í tríggjar partar: Tann, sum biður. Tað, biðið verður um. Og tann, sum hoyrir og svarar. Tað vísir seg, at um ikki annað, so verður í øllum førum tann, ið biður, broyttur við bønini. Tað ger okkurt við meg sum menniskja, tá ið eg áhaldandi biði til nakað, sum er máttmiklari enn eg. Eg broytist, hóast eg kann undrast, ivast og gerast illur, tí eg ikki fái tað svar, eg so fegin vil. Bønin batar!
Men nakað vísir seg eisini at vera ein sannleiki, tá ið talan er um tað, eg biði um. Evnið ella trupulleikin, sum eg við bønini á ein hátt leggi frá mær til nakað størri enn meg, gevur mær frið og hvíld. Eisini, hóast eg ikki kenni nakað ítøkiligt bønarsvar. Við bønini leggi eg eina byrðu frá mær til nakað, sum tekur tað til sín. Bønin batar!
Men hvussu er tað so við triðja partinum? Gud, sum hevur allan mátt. Hvussu skal eg hava tað, tá ið tað vísir seg sum um at Gud ikki hoyrir, sær ella leggur í teir trupulleikar, eg stríðist við og vil hava hann at hjálpa mær við?
Fyri tað fyrsta kunnu vit hyggja aftur á okkara lív og spyrja, um Gud ongantíð hevur hjálpt okkum, tá ið vit hava biðið. Tað vísir seg nevniliga so, at vit so skjótt gloyma, at Gud mangan hevur svarað bønum okkara. Fyri tað næsta er spurningurin, um tað størra ikki er trupulleikin, men samskiftið ímillum Guds og okkara? Eins og ímillum foreldur og børn, sum mangan biðja um ymiskt. Okkurt fáa tey og okkurt fáa tey ikki. Tað stóra eru ikki lutirnir, tey fáa ella ikki, men samskiftið og felagsskapurin ímillum foreldrini og børnini. Júst hetta vísir seg eisini at gerast tað stóra við tíðini, tá ið eg áhaldandi biði, hóast eg mangan ikki fái tað, eg fegin vil. Bønin batar!
Ikki trupulleikin, men samskiftið í felagsskapinum er tað stóra í bønarlívinum!
Júst felagsskapurin var tað stóra, tá ið Jesus bað fyri lærusveinunum: Heilagi faðir, varðveit teir í navni tínum, sum tú hevur givið mær, til tess at teir mega vera eitt eins og vit.
Í bønini fái eg loyvi at leggja allar mínar byrðar á Jesus, sum eg eri í felagsskapi við vegna hansara verk. Er nøkur byrða, tú tyngist av, sum tú í dag eigur at leggja á Jesus? Bønin batar!


text:
Document Capture
Heimsins mest útbreidda loysn til skanning av fakturum og øðrum skjølum beinleiðis í Microsoft Dynamics NAV!
Sum einasta loysn á marknaðinum bjóða við sjálvvirkandi skráseting av skjølum, OCR afturkenning, eitt framkomið góðkenningarflow, umframt eitt talgilt savn við leiting í fullum teksti.
Continia Document Capture albøtir og ger alla gondina sjálvvirkandi – frá somu løtu tú fært eitt skjal, til tú skalt finna tað aftur seinni.
Vit mæla til, at tú hyggur at filminum, sum gevur tær eina fullfíggjaða gjøgnumgongd av loysnini.
Ráðgeving
Vit vilja fegin greiða frá, svara spurningum ella ivamálum.


text:
2002 verður í allar ævir kent sum botnárið í Føroyum.
Undirsjóvartunnilin, sum lat upp fyri nøkrum vikum síðani, var nokk størsta botnupplivingin í árinum. Vit fara í allar ævir at síggja myndir av elstu konuni, sum fór gjøgnum holið, yngsta barninum, korruptasta politikaranum, klókasta vinnulívsmanninum og mest íslendska rennaranum. Ung sum gomul krupu gjøgnum holið, onkur skjótt og onkur seint, men øll kláraðu vegin fram.
Men hvør er so kenslan, sum liggur eftir, nú vit hava fingið tunnilin til Vágarnar. Tá prísirnir vóru kunngjørdir, sóu vit nakað av tí mest 80 ára líknandi politiska spælinum, sum vit hava sæð í nógv ár. Menn, sum halda seg vera egnaðar til at stýra Føroya landi, stillaðu seg alment fram og hóttu við at slíta samgongur, um politiska valdið ikki legði seg upp í viðurskiftini hjá einum partafelag.
Landsstýrismaðurin í fiskivinnumálum segði í ÚF, at hann hevði blandað seg tó ikki í fjølmiðlunum, men á rætta stað. Lokal patriotisman blómaði og enn einaferð gjørdist tað skilligt, at einasti vegurin til eitt veruligt demokrati er, at Føroyar gerast eitt valdømi. Á landsins tingi sita botnkorruptir, stórir og feitir breyðpolitikarar, sum bert hugsa um at sæta sær og sínum.
Men undirsjóvartunnilin er ikki einasta botnavrik í 2002. Í apríl setti veljarin í Føroyum landið í eina sovorðna støðu, at andaliga avstumpaðu helvitisprætikantarnir úr Miðflokkinum fingu veruligt vald.
Eitt annað botnavrik var, tá javnaðar tingmaður úr Sandoynni, legði eftir ginunum, um hesin ræddist ginur, ella um hann bert helt at tingmenn úr Sandoynni vóru so illa royndir við ginum, tað veit eg ikki, men harra Lognberg, legði dent á at ginusøgur ikki høvdu uppiborið mentanarstuðul. Hetta var stak ójavnaðarkent, og varð dyssa niður av flokkinum líka so skjótt, sum uppgerðin millum Elin Lindenskov og Tórfinn Smith varð blivin nakrar mánaðar áðrenn.
Gerhard var ikki tann einasti politikarin sum ræddist ginusøgurnar, Jógvan á Lakjuni stakk enn eina ferð nøsina har, sum nøsin ikki átti at vera. Jógvan stakkalin hevur alt árið prætika móti rættindum hjá samkyntum, og nú ginurnar gjørdust hot, varð Jógvan skjótur at leggja uppí. Men hetta kann neyvan skelka nakran.
Eg vóni av øllum mínum hjarta, at 2003 verður árið, har sakleiki og kærleiki fara at leggja seg um Føroyar og fólk skilja, at vit bara skulu vera góð við hvønn annan.


text:
Oyggjar, markatalsbygdir og hagar
Yvirlitiš kann brśkast saman viš talvuni Markatalsbygdir ķ tųlum, sum liggur undir Hagar, har neyvari tųl verša vķst fyri markatalsbygdirnar. Sum taš sęst, so er ręttiliga ymisk, hvussu stór vķdd er ķ eini mųrk og kemst taš av, at markatališ upprunaliga er įsett śt frį einum viršisgrundarlagi. Vķsandi til greinina hjį Arna Thorsteinsson Merkur, alin og gyllin gomul fųroysk viršismeting og sum liggur undir Landbśnašur stendur:
Ķ Noršurlondum varš vegiš silvur brśkt sum viršismetari til allar vųrur. Ull, tįlg, skinn, fiskur, lżsi o.a. varš mett ķ silvuri, eins og vit nś į dųgum meta vųrur ķ krónum. Į sama hįtt varš eitt nś seyšur og jųrš i vķkingaųld mett ķ silvuri. Ein mųrk ķ seyši ella ein mųrk ķ jųrš var tķskil so nógvur seyšur ella so nógv jųrš, sum tś kundi fįa fyri eina mųrk ķ silvuri.


text:
Grindahvalurin hevur virðið av fleiri milliónum krónum.
Hvat er virđiđ á grindahvalinum.
Tađ er einki at ivast í, at grindahvalurin hevur havt og enn hevur ein ómetaligan stóran týdning fyri okkum fřroyingar.
Vit kunna illa vera grindahvalin fyri uttan og mangan hevur hann lívbjarga okkum. Búskaparliga hevur grindin nógv střrri týdning enn vit geva okkum far um.
Andras Joensen, grindaformađur í Klaksvík gjřrdi í 1999 eina útrokning, sum er grundađ á eina grind, sum varđ funnin á Borđoyarvík 1999.
Í yvirskrivtini til útrokningina spyr Andras beinleiđis "Hvussu stór er gávan?"
Grindin er ein Guds gáva til okkum, sum vit eisini seta sera stóran prís uppá og ikki kunna takka nóg mikiđ fyri.
At grindin búskaparliga eisini hevur so stóran týdning sćst á útrokningini, sum liggur undir Grind.
Útrokningin er bert fyri eina grind uppá 196 hval og viđ at fara inn á yvirlitiđ vísandi til grindir í Fřroyum síđani 1584, ber vćl til at rokna víđari sjálv (ur) og koma til eina niđurstřđu.
Bara at rokna út eitt gott grindaár, sćst beinanvegin, at grindin hevur virđiđ av fleiri milliónum krónur.


text:
Samsýningar og ferðaendurgjald á yrkisútbúgvingarøkinum
Fundarsamsýning til ráðslimir:
YD rindar samsýning (satsur 1*) aftaná hvønn fundin sambært tímatalinum í fundarfrágreiðingunum (undantikin er formaðurin umframt limir, sum ikki ynskja samsýning). Ferðaendurgjald verður ikki goldið.
Fundarsamsýning til arbeiðsbólkar undir ráðnum:
YD rindar samsýning (satsur 1*) og møg. ferðaendurgjald til hvønn persónin aftaná hvønn fundin sambært tímatalinum í fundarfrágreiðingunum.
Fundarsamsýning til yrkisnevndalimir og serkøn til vanligar yrkisnevndafundir:
YD rindar samsýning (satsur 1*) og møg. ferðaendurgjald til hvønn persónin aftaná hvønn fundin sambært tímatalinum í fundarfrágreiðingunum.
Fundarsamsýning til arbeiðsbólkar undir yrkisnevndunum til gerð av útbúgvingarkunngerðum:
YD rindar samsýning (satsur 1*) og møg. ferðaendurgjald aftaná hvønn fund sambært tímatalinum í fundarfrágreiðingunum.
Fundarsamsýning fyri gerð av lesiætlan:
YD rindar fasta samsýning (satsur 2*) fyri hvørja lesiætlan (vanliga 10-20 tímar - tó max 30 tímar) til hvønn persónin eftir frammanundan gjørda avtalu við YD. Er talan um dagføring av lesiætlan, rindar YD eina minni fasta samsýning (max 20 tímar) til hvønn persónin eftir frammanundan gjørda avtalu við YD.
Samsýning fyri uppgávugerð til sveina- og yrkisroyndir, herundir tilsvarandi sjúkraroyndir:
YD rindar samsýning (satsur 2*) pr. uppgávusett (vanliga 10-20 tímar - tó max 30 tímar) til hvønn persónin eftir framman¬undan gjørda avtalu við YD fyri gerð av yrkis- og sveinaroyndaruppgávum, herundir tilsvarandi sjúkraroyndaruppgávur. Sambært § 9 í Kunngerð um felags útbúgvingarreglur og felags útbúgvingarbygnað fyri yrkisútbúgvingar er ásett: at skúlarnir gera uppgávurnar til ávegis- og miðskeiðis¬royndirnar, og at Yrkisdepilin ger uppgávurnar til sveinaroyndirnar og tilnevnir metingar¬dómarar til miðskeiðis- og sveinaroyndirnar). Innan skrivstovuyrkið gera lærlingarnir royndar¬uppgávuna (uttan samsýning).
Er talan um dagføring av yrkis- og sveinaroyndaruppgávum, rindar YD eina minni fasta samsýning pr. uppgávu¬sett (max 20 tímar) til hvønn persónin eftir frammanundan gjørda avtalu við YD.
Samsýning til metingardómarar:
YD rindar fyri døming (satsur 3*) og møg. ferðaendurgjald (ferðauppgerð er neyðug), til hvønn persónin aftaná hvørja roynd (t.e. allar sveinaroyndir, herundir tilsvarandi sjúkraroyndir, og allar miðskeiðs¬royndir) eftir uppgerð frá metingar¬dómara/-dómarum (samanber tekstin omanfyri í kunngerðini um felags útbúgvingarreglur). YD rindar harumfarmt samsýning til metingar¬dómarar, tá SIT-næmingar fara upp til endaliga verkliga roynd. Innan skrivstovuyrkið fáa metingardómarar samsýning (satsur 3*) fyri 4 tímar pr. lærling íroknað fyrireiking.
Samsýning fyri rættlestur:
Kr. 100 pr. bls. fyri rættlestur
Kr. 150 pr. bls. fyri málsliga viðgerð + rættlestur
Kr. 200 pr. bls. fyri týðing – lættur tekstur
Kr. 250 pr. bls. fyri týðing – tungur tekstur
Satsir:
1*) Fundarsamsýning (1-3 tímar, 3-5 tímar og yvir 5 tímar)
2*) Samsýningin er handverkaratímaløn + 35%
3*) Samsýningin er handverkaratímaløn + 60%


text:
Orð: Poul Færø og Ásvør Færø
Lag: Poul Færø
1. Jesus, eg vil prísa, takka tær
fyri, at tú frelsti mína sál,
:,: tryggari eg kann ei vera her,
tí eg veit, mín framtíð vissað er. :,:
2. Einaferð eg burtur frá tær gekk
á tí breiða, villa syndaveg.
:,: Sum eitt vrak á havinum eg var,
burtur var øll vón tá fyri mær. :,:
3. Men ein dagur kom, tá eg fekk sjá,
at mín synd hin dag á Golgata
:,: goldin varð við Jesu dýra blóð,
og eg ævigt fríur, frelstur stóð. :,:
4. Og nú gleði eg meg til tann dag,
tá tú heintar meg heim í tín stað,
:,: prís og allan heiður tá tú fær
frá tí brúður, tú út loysti tær. :,:


text:
16. mars 2018Nr. 21
Kunngerð um broyting í kunngerð um sjálvbodna trygging av barsilspeningi til løntakarar
(Leingja umsóknarfreistina)
§ 1
Í kunngerð nr. 6 frá 23. januar 2003 um sjálvbodna trygging av barsilspeningi til løntakarar verða gjørdar hesar broytingar:
1. Í § 4, stk. 1, 1. pkt. verður “6 mánaðir” broytt til: “1 ár”.
2. Í § 4, stk. 3, nr. 7 verður “, umframt váttan um, at móðirin ikki í tíðarskeiðinum, faðirin søkir um barsilspening, samstundis er frá arbeiði við løn ella hevur søkt um barsilspening frá Barsilsskipanini fyri hetta tíðarskeið” strikað.
3. Í § 8 verður “ella hefti” strikað.
§ 2
Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Samferðslumálaráðið, 16. mars 2018
Henrik Old (sign.)
landsstýrismaður
/ Rúni Joensen (sign.)


text:
Advent
Adventstíðin er fyrireiking til jólini. Hetta orðið verður brúkt til hendan partin í kirkjuárinum, tí vit hugsa um Jesu komu. Adventssunnudagur er nýggjársdagur í kirkjuárinum, og adventstíðin fatar um fýra teir seinastu sunnudagarnar fyri jól. Teir tekstir, sum verða lisnir úr Bíbliuni í gudstænastuni í adventstíðini, siga frá Guds lyftum um ein frelsara, frá fyrijáttanini í Gamla Testamenti og um at vera til reiðar at møta frelsaranum.
Orðafrágreiðing[rætta | rætta wikitekst]
Orðið er komið úr latíni í flestøll mál her um vegir; tað er stytting av adventus domini "koma Harrans", av fyrisetingini ad "at, til" og sagnorðinum venire "koma". Norrøna navnið á hesi fyrireikingartíð til jólini var "jólafasta" (jólaføst). Tá hevði fólk - sum føroyingar eisini til fyri stuttum - bindindi at bíða við jólahaldinum, til jólini komu.
Orðið advent (eisini stavsett "atvent") hevur verið lagað at føroyskum framburðarreglum soleiðis, at sagt hevur verið annaðhvørt [advent] við stuttum a-ljóði sum eitt nú í orðinum alv ella [ead-/eatvent] við tvíljóðandi a sum í orðinum at. At siga [a:dvent] við longum óføroyskum [a:], sum nú hoyrist av øðrumhvørjum munni í útvarpi og sjónvarpi, er nýtt og man vera nýkomið úr donskum.


text:
Orð: Hanus Kamban
Lag: Kári P.
1. Tað skýmir, mín vinur –
hví stendur tú her?
og norðanættin um húsini fer,
tín hugur er tómur, av møði tað er,
ryggur tín bogin av sliti,
– ein finna tú ert í talvinum,
har pengarnir fólkið flyta.
2. Tú húsini átti har norði í Líð,
og bátin og trøðna og børnini trý,
men tíðirnar skiftu, úr bygd og í bý
neyðin teg noyddi at flyta
– tí ein finna tú ert í talvinum,
har pengarnir fólkið flyta.
3. Í býnum tú flutti í trongliga lon,
teg sjálvan tú seldi til Pihl & son,
til skatt og til leigu varð tikin tín løn,
til børnini valla ein biti
– ein finna tú ert í talvinum,
har pengarnir fólkið flyta.
4. Tú húsini seldi, tað hungurin beyð,
onkur tey keypti, sum nú eigur tvey,
men tú eigur einki, nóg illa til breyð,
og vilt tú grundina vita?
– jú ein finna tú ert í talvinum,
har pengarnir fólkið flyta.
5. Teir siga, teir elska teg yvir alt,
teir sum sita í veitslum og gera sær dælt,
tú slítur teg upp, og teir tøma tín hjall,
ja, leiva tær valla ein bita
– teir liva so væl av at styðja tað spæl,
har pengarnir fólkið flyta.
6. Um trogið, tú fyllir, teir flokkast hvønn dag,
teir reiðarar, stjórar og læknar á rað
teir gjalda ei skatt, og hví skuldu teir tað,
teir, sum við maktini sita?
– ein finna tú ert í talvinum,
har pengarnir fólkið flyta.
7. Í húsunum tínum nú halda teir frí,
okkurt akademiskt kommandittkompaní,
so gott er at sleppa sær burtur úr bý
at hvíla og hvessa sær vitið
til næsta leikin í talvinum,
har pengarnir fólkið flyta.


text:
Endamßl: At lŠra grundleggjandi ßst°i og arbeishŠttir ß ein positivan og Ýt°kiligan hßtt.
Innihald: Luttakarar royna ymiskar arbeishŠttir innan myndlist og fßa Ýt°kiligar undirvÝsingargongdir. Hßttalagi er einfalt, skipa, munadygt og roynt saman vi b°rnum og vaksnum Ý hundratali - vi hepni.
T˙ lŠrir m.a.:
- alt sŠ Ý mun til nßmsŠtlanina fyri myndlist. Ljˇs verur somuleiis varpa ß f°royska list.
Skeissni: Framl°gur, Ýt°kiligt arbeii og kjak.
Mßlbˇlkur: LŠrarar, sum undirvÝsa Ý myndlist.
UndirvÝsing: FruBilledkunst alias Tina Kejlberg, bloggari, lŠrari, rith°vundur og skeishaldari. Hygg inn ßwww.FruBilledkunst.dk.
At hava vi: Undan skeinum fßa luttakarar bo um, hvat teir skulu taka vi.


text:
Eftir at Kringvarpið tá fólkatingsval var í juni, alt ov tíðliga var og ynskti Edmundi Joensen tillukku við afturvalinum (Edmund fall), og mong vóru ónøgd ella gjørdu gjøldur burturúr vánaligu talviðgerðini
í Kringvarpinum hetta valkvøldið, avgjørdu Regin Reinert og eg at gera betri prognosur til løgtingsvalið fyrradagin.
Vit ætlaðu at bjóða fólki til at fylgja einum facebook-tiltaki, har vit leypandi skuldu leggja prognosur út. Men so frættu vit um valkvøld í Føroyahúsinum
og fóru inn har í staðin.
Kringvarpið gjørdi tríggjar prognosur valkvøldið -- eftir 38 valstøð, eftir 46 og 56. Samanlagt 58 valstøð vóru til hetta valið, og síðsta prognosan kom tá Oyrabakki og Tórshavn vóru eftir at telja. Tey 38 valstøðini svara til 15.5% upptalt, tey 46 valstøðini til 29.2% upptalt, og tey 56 valstøðini til 64.6% upptalt.
Eftirmett samanbering
Eftirmetingin er rættiliga greið. Prognosurnar í Føroyahúsinum vóru nógv betri enn tær í Kringvarpinum. Fyri at samanbera seti eg her niðanfyri upp, hvat prognosan hjá Regini og mær vísti við somu valstøðum inni sum tær hjá Kringvarpinum.
Tær tríggjar prognosurnar hjá Kringvarpinum saman við endaliga úrslitinum:
Okkara tilsvarandi tríggjar prognosur saman við endaliga úrslitinum:
Mátin at eftirmeta slíkar prognosur er at hyggja eftir frávikunum millum forsøgdu tølini og endaliga (rætta) talið. Her eru sett upp í talvu frávikini hjá báðum prognosumodellum í øllum trimum prognosunum (eftir 38, 46 og 56 valstøð) fyri hvønn flokk sær, og niðast er talt saman:
Tey trý samanløgdu tølini eru ávikavist 1) frávikini (negativ tøl gjørd positiv) løgd saman fyri allar sjey flokkarnar, 2) samanløgd kvadreraði frávik og 3) størsta frávik. Smá frávik hava minni at siga enn stór, og tí eru kvadrerað frávik ella størsta frávik helst betri mát at brúka enn bara samanlagt frávik.
Óansæð hvussu nógv valstøð eru inni, tá prognosurnar verða samanlíknaðar í eftirmeting, og óansæð hvat mát verður brúkt at eftirmeta við, er prognosu-modellið hjá Regini og mær væl betri enn tað hjá Kringvarpinum.
Sum lovað!
Tað var heppið, tí tað høvdu vit lovað! Í lýsing fyri tiltakinum
stóð m.a.:
Eisini verður framløga, ið tekur støði í teimum fyrstu tølinum, ið eru komin inn og leypandi ígjøgnum kvøldið fara Regin Reinert og Flóvin Eidesgaard, sum báðir arbeiða á Danmarks Statistik og fyrr hava arbeitt við veljara- og spurnarkanningum hjá Gallup, Epinion og SFI Survey, at leggja fram teirra prognosur um endaliga valúrslitið. Regin og Flóvin greiða stutt frá, hvussu slíkar prognosur vanliga verða gjørdar, og hvussu teir hava roynt at taka hædd fyri tí polarisering sum er millum bygd og bý, og sum í hesum árum ger tað serliga trupult at gera beinraknar prognosur í Føroyum, sum vit eitt nú sóu fólkatingsvalkvøldið í juni.


text:
Líknandi greinar
Eldurin kyknaði uppaftur klokkan seks í morgun
Klokkan umleið seks í morgun kyknaði eldurin uppaftur í húsinum á Geilini 2 í Klaksvík. Stórur eldur var boðaður frá kl. 20.00 í gjárskvøldið og sløkkiliðið var skjót á staðið og tað tók 1½ tíma at sløkkja eldin, men roykurin vildu ikki ordiliga geva seg yvir- Undirritaði koyrdi forbí klokkan seks ímorgun, tá sæst enn Les meira…
Ferðsluljós setast upp við Hvítanesvegin í Tórshavn
Ein viðmerking til kjakið um innkomuvegin og ferðsluviðurskiftini í Havnini. Í 20 ár hevur man kjakast um, tað skal vera ferðsluljós ella rundkoyring, har Hvítanesvegurin rakar ringvegin (Við studentaskúlan í Hoydølum). Sitandi býráð ásannaði, at nú mátti avgerð takast og beint eftir, at vit tóku við, bleiv samtykt í Býráðnum at seta ferðsluljós upp. Orsakað Les meira…
Rókur Trygvason frá Ægir stórt juniormet í 100 metur bringu í Bergen Swim Festivals 2018
Rókur Trygvason frá Ægir setti ídag eitt stórt nýtt føroyskt juniormet í 100 metra bringusvimjing við tíðini 1:06.14, tá ið hann í finaluni fyri juniorar á Bergen Swim Festival 2018 svam seg til eitt flott fimtapláss. Gamla metið átti Róland Toftum frá SuSvim og tá var metið 1:06.87, sum hann svam á Laugardalslaug í Íslandi Les meira…


text:
Audition
Sjónleikarhúsið Niels Finsensgøta 34 Tórshavn FO
Sýningar
Samandráttur
Er tað tær vit leita eftir?
Vit søknast eftir leikarum til nýggja spælifilmin "El imaginarium de Bruno Domenech", sum spanski filmsleikstjórin Pablo Merin eftir ætlan fer at taka upp í september 2016
Vit hava brúk fyri kvinnum 20-50 ár og monnum 20-60 ár
Um tú hevur hug at royna teg, kom so til audition í Sjónleikarhúsinum mikudagin 27.apríl kl 16:00
Hevur tú spurningar hesum viðvíkjandi, set teg so í samband við Honnu Flóvinsdóttir á Facebook.


text:
Orð og lag: Johan Fredrik Thorin
Týtt: Petur William Háberg
1. Bert ein stutt, lítil stund, og eg fari,
eins og dúvan til reiðrið hjá sær;
bert ein stutt, lítil stund, og eg eigi
ta krúnu, sum Gud goymir mær!
Niðurlag: Mín sál, hon væntar Harran Jesus,
eins og vaktarmaður vónar morgunin;
tíðarteknið sýnir greitt, at Jesus kemur,
eins og eysturroði boðar morgunin.
2. Eina stutta stund enn varir stríðið,
men ein hvíld er í Himli til mín;
eina stutta stund enn má eg bíða,
so tekur Gud meg upp til sín.
3. Eina stutta stund tárini renna,
so Gud turkar tey kinnini av;
enn ein stutt, lítil stund, og eg stígi
inn í Himmalsins heim, hann mær gav.
4. Skjótt hin seinasti lúður skal ljóða,
Jesus aftur í luftini sæst;
standið vakin, Guds børn, til ta løtu,
tá hann heinta skal síni við hast!


text:
- 06 Juli 2006
Føroyapro er eitt mentanartiltak, sum fer fram við Gjógv nú í summar.
11 íslendsk listarfólk koma higar. Tey flestu eru myndlistarfólk, men eisini eru nøkur tónlistarfólk. Myndlistarfólkini fara at hava work-shop við Gjógv - í tvær vikur - og síðani verður framsýning av verkum teirra úr work-shoppini.
Opið atelier (opið hús) verður leygardagin 15. juli, klokkan 13:00-18:00, tá kunnu áhugasom vitja listarfólkini, sum fara at búgva í Ovara Hoygarði og í skúlanum. Har kunnu tey, sum vilja, tosa við listarfólkini og fylgja við, hvussu verkini verða til. Í tiltakinum verður dentur lagdur á útilist so sum: høggmyndalist, umhvørvislist og ljóðverk.
Framsýningarrúmið verður bygdin Gjógv og umhvørvið rundan um Gjógv. Føroyaproframsýningin letur upp 20. juli klokkan 14.00, tá verður tónleikur og gestum boðið okkurt leskiligt.
Oddmar, Trøllið, Jógvan og Sølvi - á Høganum.
Fleiri myndir: myndasavn - 2006 - List langt úti


text:
Betri høvuðsstuðul hjá ungdómsdeildini hjá Kyndli
Kyndil hevur gjørt stuðulssáttmála við Betri fyri kappingarárini 2017-2018 og 2018-19, har
Betri verður høvuðsstuðul hjá ungdómsdeildini hjá Kyndli.
Kyndil hevur 60 ár á baki og hevur uml. 200 limir og uml 20 lið í kappingini í ár, tá man telur tey í
U8 við. Felagið hevur lið í øllum ungdómsdeildunum umframt bestu deildini hjá monnum og
kvinnum.
Maibritt Johannessen, forkvinna í Kyndli sigur: “ Vit fegnast um, at Betri vísir okkum tað álit at
gerast høvuðsstuðul hjá ungdómsdeildini. Góðir stuðlar hava ómetaliga stóran týdning fyri eitt felag
sum Kyndil. Vit arbeiða nógv við at menna okkara egnu leikarar og í framtíðini brúka hesar í bestu
deildini og leggja tí stóra orku í ungdómsdeildirnar. Stuðulin frá Betri gevur okkum møguleika at
leggja stóra orku í hetta arbeiðið.”
Lilian Djurhuus, leiðari í ungdómsdeildini hjá Betri, sigur: “vit eru fegin um at stuðla
ungdómsdeildini hjá Kyndli. Kyndil hevur sera nógvar ungar og evnaríkar spælarar, sum um nøkur
ár fara at mynda bestu deildirnar hjá felagnum. Hondbóltsítróttin er sera góð fyri ungdómin og út
yvir at styrka um heilsuna hjá teimum ungu, er hon eisini við til at skapa karmar fyri sosialari
samveru og samanhald fyri okkara ungdóm. Vit ynskja Kyndli eitt gott kappingarár og gleða okkum
til samstarvið komandi tvey árini.”
Aftur
Tórshavn, 10. november 2017
Lilian Djurhuus, Betri
Maibritt Johannessen, forkvinna í Kyndli


text:
Bretski David Davies var longu forhondsúttikin til Commonwealth Games í oktober mánaða, og fór tí fullkomiliga óniðurtrappaður til bretsku úttøkustevnuna í Sheffield, sum er í hesum døgum. Ætlanin var at hann skuldi fokusera uppá havsvimjing í summar, og stóri spurningurin var so um hann fram til OL í London í 2012 skuldi venja ímóti havsvimjing ella hyljasvimjing, nú hann hevur so góð evni til bæði. Men á úttøkustevnuni endaði hann uttanfyri finaluna í 400 frí, sum 11. maður har bara 10 sleppa í finaluna. Og síðani mátti hann nú melda avboð til 1500 frí leygardagin, tí hann er fullkomiliga útlúgvaður.
Davies er forsvarandi meistari í 1500 frí frá seinastu Commonwealth games, silvur vinnari frá EM í Eindhoven í 2008, HM í Manchester í 2008, og silvurvinnari í 10 km havsvimjing á OL í Beijing í 2008. Eitt greitt boð til heiðursmerki hjá bretum; men nú er hann so farin heim at hvíla seg í eina viku, áðrenn hann byrjar venjingina aftur, og eftir øllum at døma áðrenn læknar fara at kanna, hvat tað er sum er galið við honum. Hann ætlar sær enn at verja sín tittul sum Commonwealth meistari í 1500 frí, tá einaferð í oktober; men venjarin sigur longu nú, at tað er vist at hann ikki fer at kappast í ætlaðu havsvimjingini í summar. Les her á SwimNews.com


text:
Ver virkin í avgerðini við trygd og dygd í huga
Í sambandi við viðgerð í sjúkrahúsverkinum er umráðandi at sjúklingar
eru virknir í egnari sjúklingatrygd og –dygd. Her eru 10 ráð,¹ sum eru verd
at geva gætur í sambandi við viðgerð í sjúkrahúsverkinum.
1.Tryggja tín samleika
- upplýs fult navn og p-tal
- ver vísur í, at viðgerðin er ætlað tær
- tryggja tær, at tín samleiki verður staðfestur, tá royndir verða tiknar,
kanningar gjørdar og heilivágur givin
- kanna um møguligt sjúklingaarmband hevur rætt navn og p-tal
- um tú skalt skurðviðgerast, bið læknan tekna á teg við sprittpenni
(tá tað er viðkomandi)
2. Greið frá um teg sjálvan
- um hvørji sløg av heilivági, tú nýtir
- um møguliga alternativa viðgerð og náttúruheilivág hjá tær
- um hvat tú annars gert fyri at betra um heilsuna
- um mat og annað sum tú ikki tolir og um serligan kost
- um tú ert við barn
3. Spyr, inntil tú skilir
- spyr tá tú ert stúrin ella hugsar um okkurt ávíst
- spyr tá tú ivast, um tú hevur skilt heilsustarvsfólkið
- skriva niður spurningarnar tú ynskir at seta og svarini tú fært
4. Kanna tín heilivág
- er tað tín heilivágur?
- er nøgdin tann rætta?
- hví skalt tú taka hann?
- hvussu leingi skalt tú taka hann?
- á hvønn hátt virkar heilivágurin?
- hvussu ávirkast heilivágurin av mati og drekka?
5. Avvarðandi kunnu hjálpa tær
- at vera við til viðtalur um tú ynskir tað
- at skilja boð og minnast staklutir
- at tosa tína søk, tá tú ikki sjálvur orkar
- at skriva niður spurningarnar tú ynskir at seta og svarini tú fært
6. Kunna teg um, hvat bagir tær
- kunna teg um diagnosuna/sjúkuna
- spyr nærri um kanningar og viðgerðir
7. Sig frá, um tú hevur pínu ella ikki følir teg væl
- sig frá umaftur, um tað er neyðugt
- sig frá, hóast tað ikki tykist vera knýtt at sjúkuni
8. Minka um smittuvandan við at vaska og spritta hendur
- fyri máltíðir
- eftir at tú hevur verið á vesi og bið um vátserviettar at turka tær um
hendurnar við, um tú ert seingjarlagstur
9. Spyr um framhaldandi viðgerð
- hvar verður framhaldandi viðgerðin givin og av hvørjum?
- kann pína ella tregi (óbehag) væntast av viðgerðini?
- skalt tú broyta kostvanar?
- skalt tú binda frið ella halda teg frá ávísum virksemi?
10. Um tú fært tørv á bráðfeingis heilsuhjálp
- kanna hvønn tú skalt seta teg í samband við og hvussu tú gert tað
- kanna hvørjar upplýsingar tey fara at spyrja um
¹ Ráðini eru gjørd við fyrimynd og íblástri frá líknandi átøkum í Noregi, Íslandi og hjá WHO


text:
Millum stóru og sterku kvinnurnar hjá Serbia, sum skulu spæla móti Føroyum í næstu viku, er ein av evnaríkastu kvinnuligu hondbóltsleikarum í heiminum.
Tíðindi
Turið til topplið í Íslandi
Mikudagin gjørdu Turið Arge Samuelsen og Hondbóltsfelagið Haukar á Hafnarfirði avtalu um, at Turið spælir við besta kvinnuliðnum hjá Haukum kappingarárini 2018/19 og 2019/20.
Fríkast: Danir á føroyska landsliðnum
Kjak hevur stungið seg upp um hondbóltsspælarar, sum ikki hava føroysk ættarbond, skulu kunna spæla á føroyskum landsliði, nú málverjin hjá Neistanum, Nicholas Satchwell, er úttikin til bruttohópin hjá A-landsliðnum.
U16 landsliðið vann á U18 hjá Skjern
U16 landsliðið hjá Føroyum er í hesum døgum á venjingarlegu í Danmark. Í dag vóru tveir venjingardystir á skránni. Føroyar vunnu annan teirra.
Gravgangur eftir lýsingarplássum
Stórur eftirspurningur er frá donskum fyritøkum at sleppa framat at lýsa til landsdystin hjá monnum millum Føroyar og Danmark.
Allan til Íslands
Allan Norðberg verður ikki at síggja í hvítu og reyðu STÍF blusuni næsta kappingarár. 24 ára gamli strandingurin hevur nevnliga gjørt ein tveyára sáttmála við íslendska felagið í Akureyri, KA.
Bruttohópurin móti Danmark úttikin
Nú byrja fyrireikingarnar hjá A-landsliðnum hjá monnum til EM-undankappingina. Fyrstu dystirnir eru í oktober ímóti Danmark og Montenegro.
Aðalfundurin 2018
Hondbóltssambandið boðar við hesum frá, at aðalfundur verður leygardagin 2. juni kl. 17.00, í kantinuni í Hoyvíkshøllini. Víst verður til viðtøkurnar: http://hsf.fo/hsf/vidtokur/
Faxe Kondi heldur fram sum steypastuðul
Hondbóltssamband Føroya og Faxe Kondi hava gjørt nýggja stuðulsavtalu.
Bruttohópurin hjá kvinnum úttikin
Føroyar hava tveir dystir eftir í EM-undankappingini hjá A-landsliðnum við kvinnum, á hesum sinni. Fyrri dysturin er 30. mai á heimavølli móti Serbia og seinni dysturin er 3. juni á útivølli móti Svøríki.


text:
Betania
Samkomuhúsið hjá Brøðrasamkomuni í Porkeri.
Tá skotin, William Gibson Sloan, koma til Føroya í 1865,
og byrjaði at prædika evangeliið kring oyggjarnar, byrjaðu
nýggjar samkomur, ið valdu at standa uttan fyri
fólkakirkjuna, at taka seg upp.
Á jólum í 1905 vóru møtir hildin inni hjá Jóan Paula við
Neyst í Hvalba. Hesi møtir vórðu væl vitjað, og komu mong
til umvending har, eisini onkur porkeningur, ið var staddur í
Hvalba tá.
Møtini hildu síðan fram í bygdunum í Suðuroynni, og fyrst í februar í 1906 komu Napoleon Andreasen í Dali og Jóan Pauli Thomsen við
Neyst til Porkeris at halda møtir. Møtini vóru í skúlanum, og komu fleiri til umvending, og fleiri teirra blivu sum frá leið doypt. Eftir hetta
byrjaðu tey at savnast regluliga til møtir.
Í 1907 varð fyrsti salurin bygdur í Porkeri, og var hann í Skemmutúninum, har sum tríkanturin er í dag. Salurin, ið fekk navnið Betania,
var millum fyrstu samkomuhús hjá “Brøðrunum” her á landi, ið vórðu bygd uttan fyri Havnina.
Í 1921 var annar salurin tikin í brúk, og var hann á sama staði, sum hin fyrri. Men í 1971 varð hesin salur tikin niður av tí, at nýggjur
vegur varð gjørdur gjøgnum bygdina, og stóð salurin í vegin, og mátti tí verða fluttur.
Núverandi salur, sum er tann triðji í røðini, stendur undir Gjørðabrekku, og er tað stutt haðani, ið hinir stóðu. Hann varð tikin í nýtslu í
1975, og er hann væl størri enn hinir báðir fyrru salirnir. Eisini er kjallarin innrættaður við einum minni sali og køki.
Regluligu møtini í salinum Betania eru hesi:
Sunnudag
kl. 11.00
Minnismáltíð Harrans.
---------
Kl. 11.50
Drekkamuður í kjallaranum.
Sunnudag
kl. 12.15
Felags sangløta í salinum.
---------
kl. 12.30
Møti í salinum.
---------
kl. 12.30
Sunnudagsskúli í kjallaranum.
Tórskvøld
kl. 20.00
Bønarmøti.


text:
Fólkaheilsuráðið verður á Torginum í SMS 30. og 31. august 2013, hetta er í sambandi við árligu Heilsudagarnar.
Fólkaheilsuráðið raðfestir at leggja dent á kostrákið fyrr og nú, og við denti á umhvørvið, og ovurnýtsluna serliga í vesturheiminum.
Hetta verður víst á tveimum borðum á Torginum í SMS
Fyrr - borðið
Á ”Fyrr” borðinum er
støðið tikið í seinastu 30 árunum. Her kann nevnast, lightbyglgjan, feitt
forskrekkilsi og feittforvirringin. Umframt ídnaðarvørur, liðugrættir, matur,
ið er pakkaður inn í nógv plastikk, og sum heild matur, ið mettar lítið. Við
øðrum orðum: deyður matur!
Eisini er ein mynd framvið síðuni á ”Fyrr” borðinum, ið vísir hvat ein týsk familja etur gjøgnum eina viku.
Nú - borðið
Á ”Nú” borðinum
verður støðið tikið í feskari kostgransking, føroyskari og norrønari matmentan.
Mat, ið mettar, fullkorn, heilkorn, einfeldni og árstíðirnar.
Við øðrum orðum:
livandi matur!
Eisini verður dentur
lagdur á gerandisvørur, og at heilsugóður matur nýtist ikki at vera
kostnaðarmikil.
Á síðuni á ”Nú”
borðinum sæst ein mynd frá einari listaframsýning frá 2011, ið nevnist Hungry
Planet. Myndin vísir hvat ein familja frá Equador etur gjøgnum eina viku.


text:
Video: Øll málini í 4. umfari
ítróttur19-04-2017 - 14:51 - Jóanis Nielsen
Við sannførandi 5-1 sigri á EB/Streymi 2. páskadag, staðfesti Víkingur sína støðu sum oddalið í EFFO-deildini. Her ber til at síggja øll málini í 4. umfari í fremstu deildini hjá monnum.
Seytjan mál vórðu skoraði í teimum fimm dystinum í 4. umfari í EFFO-deildini, sum varð spælt 2. páskadag, mánadagin 17. apríl. Og við 5-1 sigri á EB/Streymi, styrktu meistararnir um oddasessin í bestu deildini hjá monnum.
Í Havn spældu HB og B36 javnleik 2-2, og tað sama bleiv úrslitið millum KÍ og NSÍ, sum spældu í Klaksvík. Í Fuglafirði eydnaðist 07 Vestur at fáa síni fyrstu stig í ár, við at vinna 1-0 á ÍF. Fimti dysturin var á Tvøroyri, har nýggja suðuroyarliðið vann 2-0 á Skála.
Í FSF Varpinum niðanfyri ber til at síggja øll tey 17 málini, ið vórðu skoraði í 4. umfari í EFFO-deildini.


text:
Fugloy
Fugloy er eystasta oyggin í Føroyum. Hóast hon er lítil, hevur oyggin tvær bygdir – Kirkju og Hattarvík. Tað er einki loyndarmál, hvaðan navnið stavar, havandi í huga alt fuglalívið í bjørgunum.
Ætlar tú tær at seta fótin á oynna, kanst tú annnaðhvørt fara við tyrlu, og harvið eisini síggja tað stórbæra landslagið úr erva, ella tú kanst fara sjóvegis við Rituni frá Hvannasundi og sigla somu leið, sum Másin silgdi við posti í áratíggju. Sama hvussu tú ferðast, so er útsýnið bergtakandi. Grasgrønar oyggjar hevja seg úr sjónum. Einki løgið í tí, um tú kennir teg lítlan í stórslignu náttúruni.
Jakob Jakobsen skrivar soleiðis um Fugloynna í Færøske folkesagn og æventyr:
Fugloyggin var av fyrstu tíð flotoyggj. Menn róðu at henni til at kasta stál á hana og festa hana so í botn, men einki batti, tí fult stóð av trøllum fram við bakkanum, og tey loftaðu øllum, ið blakað varð á land, og tveittu tað út aftur á sjógv. So vóru allir prestarnir heintaðir saman fyri at fáa oynna til at standa. Teir vóru fluttir út til hennara og bíndu ikki av henni alla tíðina, meðan róð varð, at hon skuldi ikki fara burtur úr eygsjón. Ein av prestunum stóð fremstur í bátinum og kastaði bíbliuna upp á land, meðan allir hinir stardu upp á oynna. Tá hjálpti; teir vóru mentir yvir trøllunum og vendu tey um til túgvur. Túgvurnar hava staðið tjúkt eftir bakkanum við Kirkju fyrr, men nú eru tær burturfarnar, sum tað er matað niðanundir av brimi.


text:
Viðoy – Vit Viðmæla
Viðareiði
Útsýnisstøð
Uppi á Váli, har tú um summarið kanst uppliva viðgitna sólsetrið og útsýnið yvir Kunoy og Borðoy.
Uppi við Garð, har útsýnið er yvir allar seks Norðoyggjar. Hygg vestureftir, og tú sært Múlan á Borðoynni og Kunoy og Kalsoy. Snara tær eystureftir, so sært tú Fugloy og Svínoy.
Gongutúrur
Villingardalsfjall. Gongutúrurin niðan á Villingardalsfjall. Túrurin byrjar uppi við Garð, og er á leið 6 km langur, og tekur 3-4 tímar. Nærri kunning um túrin fæst við at taka niður „Hiking in the Faroe Islands“ ella við at vitja heimasíðuna hiking.fo.
SERLIG ATLIT: Viðareiði er liðið til forbergið Enniberg. Viðoyingar mæla staðiliga ferðafólki frá at ganga túrin til Ennibergs uttan ferðaleiðara, tí hann kann vera vandamikil. Lendið er bratt, leiðin torfør, og mjørki kann brádliga koma á.
Hvannasund
Gongutúrur eftir gamla vegi. Túrurin byrjar har, sum Ritan leggur at, og gongur fram við elsta býarpartinum. Forvitnisligar leivdir frá farnum tíðum eru at síggja: Leivdirnar av skúmingshúsinum, har ostur varð gjørdur, og grundin av Sornhúsinum, har korn varð malið til mjøl. Eisini er ein upprunaligur lýsipottur, har fiskalivur varð smeltað um til lýsi. Túrurin endar við kirkjuna, hvørs parkeringspláss er gamla fiskastykkið í bygdini.
Krabbatúrúr í fjøruni. Væl ber til at fanga krabbar í fjøruni. Hon er trygg at spæla og vassa í og full av lívi.


text:
Jóannes Hansen 23.12.2017 (08:00)
Árni er farin í Harrans hendur
Tað var mikukvøldið 20. desember nakað eftir nátturða, at Janus, skyldmaðurin, var í horninum og bar boðini, at nú var yngri bróðir hansara, Árni, fluttur í teir ævigu bústaðir.
Hóast tað í morgin, jólaaftan, bara vera tríggjar vikur síðani, at hann stjórnaði Betesdakórinum á konsert í Kelduni í Skálafirði, so var tað greitt, at Árni var illa sjúkur, og at fráfaringarløtan úr hesum heimi eftir øllum at døma ikki var so langt burtur. Hann vildi so fegin liva, og nú hann hesar síðstu mánaðirnar var so darvaður av herviligu sjúkuni, at tað ikki bar til at vera til arbeiðis, so spenti hann seg út í uppgávuni at stjórna kórinum og sjálvur at syrgja fyri at fáa tilfar til vega.
Boðini frá Janusi bóru við sær, at tíðin mest sum stóð still eina løtu, og aftur varð tað staðfest, at vit leggja ætlanir og rokna út, men tíðarhvarvið hjá tí einstaka er í heilt øðrum hondum. Tað eru bara gott og væl fýra ár síðani, at Janus lá illa sjúkur á Ríkissjúkrahúsinum. Árni greiddi frá um støðuna hjá eldra bróðurinum, og hann og vit øll fegnaðust um, at Janus reistist aftur av sjúkraleguni.
So var tað, at Árni varð raktur. Serkunnleikin á Ríkissjúkrahúsinum gjørdi sítt, Árni – væl stuðlaður av Elisabeth og børnunum – vísti góðan hugburð, og tey kendu frið og styrki í øllum teimum mongu bønum, sum vóru bornar fram av so mongum – einstaklingum og samkomum.
Fyri einum ári síðani helt hann fyri, at eg veit, at eg eigi grøðing í honum, sum tók allar sjúkur mínar á seg. Um tað verður hesumegin, ella tað verður hinumegin, fáa vit at síggja. Mikukvøldið var greitt, at tað varð hinumegin, og annan jóladag verður hann borin til gravar úr Betesda.
Fyri stuttum legði hann sang úr hondum, sum kórið so vandi, og hann avráddi, at tey skuldu syngja henda sangin annað jólakvøld. So legði hann aftrat, at hann visti ikki, hvussu tað fór at vera hjá honum á jólum.
Nú syngur hann í øðrum kóri, meðan Betesdakórið og so mong onnur gleða seg í stóra sangskattinum, sum liggur eftir sangstjóran.
Árni vaks upp norðuri á Stongum. Foreldrini vóru Hjørdis og Alexander. Hon var av Trøllanesi, og hann var av Húsum. Alexander var skipstimbrari og arbeiddi niðanfyri vegin – á bedingini. Teir báðir eldru synirnir – Janus og John – lærdu á bedingini. Janus til skipstimbrara og John í smiðjuni.
Árni arbeiddi alla sína tíð innan tænastuvinnur. Fyrst í Thule bókhandlinum hjá Eliesari Poulsen, so í Theodor við Keldu heilsølu og seinni eitt nú hjá Tróndi Fuglø, arkitekti, á Norðlýsinum og 14. September, har hann eitt stutt skifti var blaðstjóri.
Eitt skeið umboðaði hann tjóðveldisflokkin í býráðnum.
Øll, sum hava havt við Landsmiðstøðina fyri undirvísingaramboð og seinni Nám at gera, hava verið í sambandi við Árna. Mongu árini har stórtreivst hann sum samskipari av skeiðum og tiltøkum og var millumlið í øllum tí praktiska, tá ið skeið og stevnur vóru.
Góðu evnini at skipa fyri og samskifta, kreativu talentirnar og stóra hugflogið komu orduliga til sín rætt, og her var Árni í essinum, hóast arbeiðsdagurin ivaleyst kundi kennast langur, tí hann fór tíðliga úr Klaksvík við bussinum, og dagurin var nógv liðin, tá ið hann var aftur í heimbygdini.
Elisabeth hjá Bodil og John á Gørðum og Árni funnu saman í ungdómsárunum. Tey búðu fyrst á vestara armi og tey seinnu árini á Gørðum. Eftir at Bodil var deyð, búðu tey hjá John, og so við og við endurnýggjaðu tey húsini, sum vóru karmur um fjálgt og hugnaligt heim. Børnini eru Alex, Jóna og Rani. Dreingirnir búgva í høvuðsstaðnum, og dóttirin býr í Klaksvík.
Árni var musikalskur og hevði skaldskaparligt hegni. Hann fór blaðungur at syngja í Betesdakórinum, og hann brúkti síni góðu evni og nógv av síni frítíð í kórinum og í Kvartettini í Betesda, sum hann saman við vinmonnum fór undir síðst í sekstiárunum. Teir hava sungið mest sum øll árini síðani – á heimabeitinum og kring alt landið og eisini í útlondum. Í sjeyti árunum góvu teir LP út og fyri fáum árum síðani góvu teir fløgu út. Í øllum hesum var tað Árni, sum fekk tingini í lag og skipaði fyri.
Eitt skifti hjálpti hann Jógvani við Keldu, sum stjórnaði kórinum, og síðani Jógvan legði frá sær, hevur Árni havt høvuðsábyrgdina. Samstarvið millum hann og Torkil Mørkøre hevur verið merkisvert. Árni hevur yrkt og umsett til kórið, og Torkil hevur smíðað løg og harmoniserað.
Sangurin hjá Betesdakórinum er væl fagnaður kring landið og aðrar staðir eisini.
Á vári í 2015 varð síðsta hond løgd á Nýggju Sangbók Guds Fólks. Tað varð arbeitt við bókini í meiri enn tíggju ár. Árni var ein av teimum, sum gekk undan. Í hesum arbeiðinum var tað kærkomið, at Árni var so fjølgávaður. Hann pressaði ikki á fyri, at tað, sum er komið undan hansara hond, skuldi vera í bókini. Nevndin helt tað vera so upplagt, at fleiri enn sjeyti sangir, sum hann hevur yrkt ella umsett, vórðu settir í bókina.
Árni eigur nógvar hundrað yrkingar og umsetingar. Ikki minst síðani at hann varð raktur av sjúku, hevur hann gjørt nógv við tað skaldskaparliga, og tað er so eyðsýnt, at reyði tráðurin er ævigu lyftini og tað himmalska.
Bæði meðan tað varð arbeitt við bókini og serliga, síðani hon var liðug, hevur Árni gingið undan í uppgávuni at savna og fáa til vega nótar til allar sangirnar. Tað var ikki hissini avbjóðing at fara undir, men tað leið væl eftir.
Í summar hittist nevndin fyri Sálmabókagrunnin heima hjá Elisabeth og Árna. Øll vóru greið yvir, hvør støðan var, og tað var serlig tign yvir løtuni. Árni vónaði, at tað fór at bera honum til at koma eitt sindur longri á leið við nótunum.
Nítjanda november boðaði hann frá, at nú var hann komin igjøgnum allar 1504 sangirnar. Og so legði hann aftrat:
Hvør støðan verður frameftir, er tað bara Harrin, sum veit – um mær verður unt at gera tað stóra aftrat, men eg eri fegin um at vera komin ígjøgnum alt tilfarið. Strembað verður tó eftir at fáa fatur á teimum nótunum, ið enn mangla.
Eg takki Harranum fyri at kunna hava verið við í hesum parti og vóni, at tað er spælarunum til hjálp og Guds fólki til signing.
Nú er Árni fluttur. Hann var føddur 27. august 1951 og harvið 66 ára gamal, nú hann legði árarnar inn.
Tað kennist so nærverandi, relevant og livandi henda tollaksmessudag, tá ið hann heilsar okkum við hesum orðum, sum hann týddi eftir Cecil F. Alexander:
Og til síðst av náði skal eg
Harrans kærleiksandlit sjá.
Hann, sum var í fjósi føddur,
nú Guds trónu situr á.
Síni børn nú heim hann ber,
heim, har Jesus sjálvur er.
Harrin styrki teg, góða Elisabeth, og øll tíni, beiggjarnar og øll tykkum, sum Árni stóð so nær.
Ærað veri minnið um Árna Jacobsen.
Jóannes Hansen
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
« Aftur til yvirlit
Find this Dumb Little Bitch and Throw her in the River
Kosmorama í Føroyum
Leikstjóri: Ben Brand
Arild Kalkvik, stjóri í Trondheim Kino og eigari av Kosmorama International Film Festival fer at innleiða sýningina.
Hollendskur sorgarleikur. Remco (15) selur saman við pápa sínum og eini yngri systir, Lilly, ólógligar, innfluttar hundahvølpar. Fyri at vinirnir skulu síggja og “dáma” seg, leggur Remco í sínari fávitsku eitt sjónband av lítlu systir síni á alnetið. Hetta fær ómetaligar og syrgiligar avleiðingar.
Kosmorama er ein altjóða filmsfestivalur í Tróndheimi og er størsti filmsfestivalur í Miðnoregi. Festivalurin hevur nógv á skránni og vísir filmir úr øllum heiminum. Festivalurin letur harumframt egna filmsprísin hjá filmsvinnuni: Kanónprísin, sum er tað nærmasta, tú kemur einum Oscar í Noregi. Sum nakað serligt fer Kosmorama í ár at flyta úr Tróndheimi bara fyribils og fer at vitja TÓFF. Tey hava lagt eina spennandi skrá við sera góðum filmum. Eitt mini Kosmorama í Føroyum og ein sjaldsamur møguleiki at uppliva eitt brot av einum altjóða festivali í egnum landi.


text:
Leygardagin 10. og sunnudagin 11. mars verður fyri fyrstu ferð høvi at venja í nýggju Marghøllini í Vági. Allir okkara limir í feløgunum, sum eru 12 ár og eldri eru vælkomnir við á venjingarlegu í Vági.
Vit fara við Smyrli leygarmorgunin kl. 07.00 og koma norður aftur sunnukvøldið kl. 20.30
Gist verður á Hotel Bakkanum, har vit eisini fáa allar máltíðirnar. Umframt at vit hava Marghøllina tríggjar ferðir, sleppa vit eisini í Páls Høll og í fitness-rúmið har.
Tað verður Jógvan Glerfoss, sum kemur at skipa venjingarnar. Ferðaleiðari verður eisini undirritaði og onkur fitt kvinna (kanska onkur mamma bjóðar seg fram?)
Soleiðis sá høllin út, áðrenn breytirnar vórðu lagdar á
Her er breytin løgd, og teir eru farnir at mála linjurnar
Lopgrøvin var ikki heilt liðug seinasta vikuskiftið, men vónandi verður klárt til vikuskiftið


text:
Hotel Skálavík er eitt spennandi og mennandi stað, ið gevur íblástur til okkum øll. Við Hotel Skálavík kunnu vit bjóða eitt væl røkt, nýmótans hotell á einum av vakrastu plássum í Føroyum. Sandoyggin er heilt serlig. Her eru náttúruperlur sum Søltuvík, mentanarupplivingar sum Listasavnið á Sandi, og her er ein tann besta strondin í landinum.
Við fjølbroytna úrvalinum er Hotel Skálavík framúrskarandi karmur at hýsa familjum, pørum, starvsfólka- og skeiðsdøgum, veitslum, legum, seturskúlum, umframt at góðir yvirnáttingarmøguleikar eru.
Vælumtókta hotellið er tí eitt náttúrligt val fyri virkir, stovnar, familjur og ferðafólk.
Ver hjartaliga vælkomin til Skálavíkar og fá vind í seglini!
Bílegg gisting á netinum, tað er lætt og einfalt. Vit gleða okkum at bjóða tær vælkomnum á Hotel Skálavík.


text:
So er fyrsta finalukvøld avgreitt á FøroyaMeistarastevnuni á langgeil 2016, og vórðu her sett tilsamans 2 føroysk met og 2 juniormet.
Í 100 metra firvaldasvimjing setti Sára Ryggshamar Nysted úr Suðuroyar Svimjifelag nýtt føroyskt juniormet, tá ið hon vann gull við tíðini 1:04.75. Hon átti sjálv juniormetið á 1:06.58, frá Reykjavík International Games í januar mánaða.
Í 50 metra ryggsvimjing setti Signhild Joensen úr Ægir nýtt føroyskt juniormet, tá ið hon vann gull við tíðini 30.64. Birita Debes átti juniormetið á 30.68, frá Small States stevnuni í Hafnarfirði í Íslandi í 2010.
Í 4×100 metra blandaðari svimjing settu tær fýra Signhild Joensen, Ásbjørg Hjelm, Jonna B. Thomsen og Jana B. Thomsen úr Ægir knúsandi føroyskt met, við at vinna kappingina við tíðini 4:34.16. Ægir áttu føroyska metið á 4:59.98, frá Danske ÅrgangsMesterskaber í 2010.
Liðsvimjingar hjá HS og SuSvim svumu eisini skjótari enn nú farna føroyska metið, tá ið tær vunnu silvur og bronsu við ávikavíst 4:41.92 og 4:56.34. Og tíðin hjá Ægir var hartil skjótari enn landsliðsmetið, sum er 4:39.88 frá Small States stevnuni í Hafnafirði í 2010.
Í 4×100 metra blandaðari svimjing settu Eyðbjørn Joensen, Róland Toftum, Rói Bech og Húni Vestergaard úr Suðuroyar Svimjifelag nýtt føroyskt met, tá ið teir vunnu gull við tíðini 4:12.18. Havnar Svimjifelag vann silvur við 4:15.24, og har var einki føroyskt met áðrenn. Men, báðar stafettirnar vóru væl skjótari enn landsliðmetið, sum er 4:29.61 frá SMÍ í Reykjavík í 2004.


text:
Veitst tú hví?
Veist tú hví tað hevur týdning, at børn spæla?
Í spælinum mennir barnið hugflogið og hugsanina. Børn spæla fyri at spæla, og ikki fyri at læra nakað ávíst. Men í spælinum læra tey at skapa søgur saman og handfara ólíkaheit og ósemjur.
Veist tú hví tað hevur týðning at, at børn hoppa og dansa?
Børnini læra heimin at kenna við at gera brúk av sansinum og kroppinum. Rørslukynstir ávirka sjálvsálitið, bindievnin (koncentratiónsevnini) og kroppsliga vælveru.
Veist tú hví tað hevur týdning at lesa søgur, syngja og fortelja søgur fyri børnum?
Tað styrkir ta málsligu menningina. Børnini læra at brúka málið til at siga frá teirra kenslum, hugsanum, tørvi og til at samskifta við onnur.
Veist tú hví tað hevur týðning, at børn luttaka í felagstltøkum?
Børn mennast og læra at vera saman við øðrum børnum og vaksnum. Vnskapur hevur týdning fyri tað einstaka barnið. Felaskapurin og samrøðurnar millum børnini geva barninum royndir at loysa tvístøður og í demokratiskari tilgongd.
Veist tú hví tað hevur týdning, at børn tekna og mála?
Á hendan hátt kunnu børnini vísa teirra hugsanir og kenslur. At uppliva list og mentan gevur børninum íblástur og mennir teirra hugflog og førleika fyri at skapa nakað nýtt.
Veist tú hví tað hevur týdning, at børnini fara í haga og fjørðu?
Kroppurin og kenslurnar fáa avbjóðingar í náttúruni, sum er grundleggjandi fyri at fáa ábyrgd av umhvørvinum.