text:
Sverri Egholm
03.11.2015 - 20:54
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Miðlar
Georg L. Petersen tekur í dag við sum ábyrgdarblaðstjóri á Dimmalætting, og samstundis tekur Eyðun Samuelsen eisini sæti í nevndini.
Hetta skrivar blaðið í tíðindaskrivi í kvøld.
Síðan blaðið kom út aftur í oktober í fjør, hevur Sveinur Tróndarson bæði verið ábyrgdarblaðstjóri og stjóri í fyritøkuni, men nú Georg L. Petersen er liðugur sum cand. public. og aftur farin í fult starv, verður leiðslan á blaðnum umskipað.
Umleggingin hevur við sær, at Georg L. Petersen fær fulla ábyrgd av redaktiónini og journalistisku linjuni hjá blaðnum, meðan Sveinur Tróndarson framhaldandi verður stjóri í fyritøkuni og hevur fíggjarliga ábyrgd av felagnum.
- Endamálið við broytingini er at leggja ábyrgdina yvir á fleiri herðar og tryggja, at vit røkka teimum málum, sum vit settu okkum, tá vit byrjaðu. Tá valdu vit at skipa okkum sum vit gjørdu, men tíðin hevur víst, at tað ikki er skilagott bæði at hava redaktionellu og fíggjarligu ábyrgdina liggjandi hjá einum persóni. Hóast felagið er nýtt og enn ikki er so øgiliga stórt, so er nógv um at fara, og tí halda vit tað vera rættari at slíta hesi ábyrgdarøkini sundur, sigur Sveinur Tróndarson. Georg L. Petersen hevur drúgvar royndir, bæði sum journalistur og við journalistiskari leiðslu. Hann fekk útbúgving sum journalistur í 1995, og hevur síðan arbeitt á Dimmalætting, bæði sum journalistur, tíðindaleiðari og blaðstjóri í nógv ár. Hann hevur eisini starvast í Kringvarpi Føroya í nøkur ár, umframt at hann, meðan hann las víðari til cand. public, arbeiddi fyri Portal.fo í umleið eitt ár.
- Eg gleði meg til uppgávuna, sum eftir mínum tykki bæði er spennandi og avbjóðandi. Tá vit í fjør fóru undir hesa verkætlanina, høvdu vit nakrar málsetningar og ætlanir, og endamálið við broytingunum er, at vit kunnu røkka teimum málum so skjótt sum tilber, sigur Georg L. Petersen.
Samstundis sum leiðslan í felagnum verður broytt, verður nevndin eisini víðkað. Higartil hava Poul Hansen, sum er formaður, Erland Poulsen, Leif Láadal og Emil L. Jacobsen myndað nevndina, men framyvir fær Eyðun Samuelsen eisini sæti í nevndini. Eyðun Samuelsen, sum hevur arbeitt sum sølumaður í blaðheiminum síðan 2007, hevur stórt sæð verið við, síðan Dimmalætting byrjaði aftur, og hevur ábyrgd av lýsingum og øðrum í fyritøkuni, og tað fer hann eisini framhaldandi at hava.
Les eisini: Dimmalætting yvirskot
Óli P, sum teknar á Portal.fo gjørdi eina útgávu av dimmudreingjunum, tá blaðið kom út í oktober mánaða í 2014. Úr vinstru: Leif Láadal, Sveinur Tróndarson, Emil L. Jacobsen og Georg L. Petersen


c: text/html

text:
Konsert í Føroyum við Hillsong London
9. mars verður møguleiki at hoyra Hillsong London í Kelduni í Skálafirði.
Hillsong er vorðið kent runt allan heimin – serliga er tað tónleikurin, ið fyllir nógv hjá teimum.
Hillsong London hevur gjøgnum árini givið fleiri fløgur og stakløg út, m.a. Shout God's Fame, Hail to the King og eiga tey fleiri løg í útgávuni Glorious Ruins. Tey eru kend fyri teirra eldhug at náa út til menniskju við lovsangi.
“Konsertin verður fríggjakvøldið 9. mars kl.20 í Kelduni og vænta fyrireikarnir ein fullan sal,” stendur í tíðindaskrivi frá fyrireikarunum.
Mest lisið í farnu viku
Álvarsom lúgvisjúka stórtrívst millum ávísar journalistar í Føroyum
Norðoyggjar missa nógv orsaka av fiskivinnunýskipanini
Kristin Michelsen: Hetta er brot á lógirnar hjá Javnaðarflokkinum
Kristin Michelsen stillar uppaftur
Ætlar Bjørn at forkoma Sjálvstýrisflokkinum?
Alt hevur sína tíð her á fold
Jenis ætlar sær í landsstýrið
R7 og KvF samsenda
Kanning av kynsligari misnýslu av børnum í Føroyum
Fuglafjarðarsendingin (7) - 18. okt. 2018
Hugnaløtan (38) - Gestur: Karina Højgaard
Óreglusemi á fundarborði í fiskimálaráðnum
Ljóðbrot: Tá dunnan endaði undir sofuni
Líggjas Johannesen: Hvar eru pengarnir brúktir?
Sverri Hansen sagt seg úr búskaparráðnum
Hava lýst eftir stjóra fyri slakar 50.000 krónur
Metis - Øll sendingin - 16. oktober 2018
At lata Almannaverkinum fleiri íbúðir loysir sjálvandi nakað
Myndarøð: Café"in á Mølini í Skálavík
Myndarøð úr Føroyingahavnini: Tíðarinnar tonn er farin avstað við tí mesta.
Norðlysið gitar: Tummas Lervig fyri Hendrik Old
Saudi-Arabiski krúnprinsurin kann verða koyrdur frá
Eg gangi út frá, at Poul Michelsen hevur eina góða frágreiðing til vanliga skattgjaldaran
Sjálvstýri havt ársfund
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Námsætlan sum Word-fíla:
1. Samleiki
Støddfrøðin er ein partur av okkara heimsumfatandi mentanararvi. Menniskjað hevur til allar tíðir roynt at ment støddfrøðina fyri at granska alheimin, fyri at skipa sínar royndir og fyri at lýsa og skilja samband í náttúruni og í samfelagnum. Ein annar íblástur til at menna støddfrøðina er gleðin við sjálvari støddfrøðini. Støddfrøðin nemur við mong týðandi samfelagsøki, so sum læknavísindi, búskaparfrøði, tøkni, samskifti, orkuumsiting og byggivirksemi. Tað merkir, at hollur førleiki í støddfrøði er ein fortreyt fyri, at samfelagið mennist. Eitt virkið fólkaræði krevur, at borgararnir kunnu seta seg inn í, skilja og kritiskt meta um rúgvismikla kunning, hagfrøðiligar greiningar og fíggjarligar forsagnir. Við hesum í huga er støddfrøðiligur førleiki neyðugur, skulu vit kunna skilja og ávirka mannagongdir í samfelagnum.
Til tann støddfrøðiliga førleikan hoyrir eisini at loysa uppgávur. Tað er at lýsa og umskapa ein trupulleika til eina støddfrøðiliga uppgávu, loysa hana og meta um týdningin av henni. Í støddfrøðini nýtir ein bæði hjálpartól og tøknitól. Førleikin í støddfrøðini er eitt týdningarmikið amboð, og fakið kann vera grundarlag fyri víðari útbúgving og verða partur av yrkis- og frítíðarlívinum. Støddfrøðin er eisini grundarlag undir týdningarmiklum pørtum av okkara mentanararvi og fyri menning av skilvísari hugsan. Á henda hátt hevur fakið ein høvuðsleiklut í almennari mentan, tí tað ávirkar samleika, hugsanarhátt og sjálvsfatan.
2. Endamálið
Endamálið við undirvísingini í lærugreinini er at menna støddfrøðiliga førleikan, sum samfelagið og tann einstaki krevja av útbúgvandi ættarliðnum. Í undirvísingini skal næmingurin hava kunnleika til týðandi tættir í samspælinum sum er millum støddfrøði, mentan, vísindi og tøknifrøði. Harumframt skal næmingurin hava innlit í, hvussu støddfrøðin kann vera við til at økja um fatanina av og vera við til at seta orð á, hvussu støddfrøðiligir spurningar kunnu verða viðgjørdir og svaraðir, á ymiskum fakligum økjum, umframt at geva honum innlit í støddfrøðiligan hugsanarhátt. Á tann hátt skal næmingurin verða betur førur fyri at skilja og taka støðu til støddfrøðinýtsluna hjá øðrum, samstundis sum hann ognar sær neyðugar førleikar at taka eina framhaldsútbúgving, har støddfrøði er ein partur.
3. Stig og tímatal
Undirvísingin í støddfrøði á B-stigi á fyrireikingarbreyt, hugbreyt og náttúrubreyt fevnir um samanlagt 250 klokkutímar í 2 ár.
4. Øki
Fakliga innihaldið í lærugreinini er lutað sundur í kjarnaøki og ískoytisøki. Kjarnaøki eru kravd øki, ið fevna um umleið 80% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum velja í felag. Ískoytisøki fevna um umleið 20% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Næmingurin fer til skrivliga próvtøku í kjarnaøkjum og munnliga próvtøku bæði í kjarnaøkjum og ískoytisøkjum.
Kjarnaøki
Kjarnaøkini í støddfrøði á B stigi fevna um:
- stigskipanina hjá rokniháttunum, víðkaða potenshugtakið, at loysa líkningar við analýtiskum og grafiskum arbeiðsháttum og við kt-amboðum
- formulorðingar at lýsa beint og øvut lutfall og linjuháttað samanheingi, polynominell samanheingi, eksponentiell samanheingi og potenssamanheingi við variablum
- einføld hagfrøðilig háttaløg at handfara og viðgera dátutilfar, grafiska framløgu av hagfrøðiligum tilfari, empirisk hagfrøðilig lýsiorð (deskriptorar), stakroyndir og teirra umboðanarvirði og chi-í-øðrum test
- lutfalsrokning í einsvinklaðum tríkantum og trigonometriskar útrokningar í tilvildarligum tríkantum
- funktiónshugtakið f(x) og serstakir eginleikar í sambandi við hesar funktiónir: linjufunktión, polynom, eksponential-, potens- og logaritmufunktiónir, sinus og cosinus, umframt serstakar eginleikar í sambandi við grafisku gongdina hjá hesum funktiónum, at nýta regressión
- allýsing og tulking av differentialkvotienti, harímillum vakstrarferð og marginaleygleiðingar, avleidda funktión hjá teimum vanligu funktiónunum, umframt roknireglurnar fyri differntiatión av f + g, f – g og k ∙ f gera niðurstøðu við at draga støddfrøðireglu burtur úr valdum differentialkvotientum
- monotoniviðurskifti, ekstrema og optimering, umframt samanheingið millum hesi hugtøk og differentialkvotient
- stamfunktión hjá teimum vanligu funktiónunum, ómarkað og markað integrali, at nýta integralrokning til at rokna vídd av punktmongdum, avmarkað til grafar hjá ikki-negativum funktiónum
- grundleggjandi eginleikar hjá støddfrøðiligum myndlum, myndlan (modellering)
Ískoytisøki
Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum semjast um í felag. Ískoytisøki kunnu styðja og lýsa eitt ella fleiri kjarnaøki frá øðrum sjónarhornum og vera við til at menna førleikar næmingsins samsvarandi teimum førleikamálum, ið ásett eru. Ískoytisøki í støddfrøði á B stigi á fyrireikingar-, hug- og náttúrubreyt kunnu m.a. fevna um:
- hugsanarúrslit (ræsonnement) og próvførslu
- støddfrøðilig myndlan
- at nýta í minsta lagi ein annan hagfrøðiligan ella sannlíkindaástøðiligan myndil
- at rokna við sonnum (autentiskum) taltilfari
- støddfrøðisøguligar tilgongdir
4. Førleikamál
Í støddfrøði eru førleikamálini býtt sundur í støðisførleikar og fakligar førleikar.
Støðisførleikar
Støðisførleikar ganga aftur í førleikamálunum, har teir virka fyri at menna fakliga førleikan og eru ein partur av honum. Í støddfrøði skilja vit støðisførleikar soleiðis:
At megna at orða seg munnliga í støddfrøði er at gera sær eina hugsan, seta spurningar, próvføra og greiða frá eini hugsan grundaða á støddfrøði. Tað hevur m.a. við sær at skula samrøða og samskifta um hugskot og viðgera spurningar og hugsandi loysnir saman við øðrum.
At megna at orða seg skrivliga í støddfrøði er at loysa eina uppgávu við støddfrøði, lýsa og greiða frá eini hugsan og orða viðrakingar og hugskot. At gera tekningar, skitsur, skap, talvur og ritmyndir. Eisini førleikin at nýta støddfrøðilig tekn og formligt mál í fakinum er ein støðisførleiki í støddfrøði.
At megna at lesa í støddfrøði er at tulka og gagnnýta tekstir við støddfrøðiligum innihaldi og við innihaldi úr gerandis- og arbeiðslívi. Í tekstunum kunnu vera støddfrøðiligar orðingar, ritmyndir, talvur, tekn, formlar og skilvís hugsan.
At duga at rokna er ein týdningarmikil støðisførleiki í støddfrøðifakinum. Tað snýr seg um at loysa uppgávur og gera kanningar við støði í praktiskum gerandisstøðum og í støddfrøðiligum greiðslumálum. Fyri at megna hetta, er umráðandi at kenna og verða førur fyri at nýta roknihættirnar, megna at nýta fjølbroyttar mannagongdir, ætla um og meta um, hvørt svarið er á góðari leið.
At megna at nýta talgild amboð í støddfrøði er at nýta hesi amboð til spæl, kanning, avmyndan og framløgu. Tað snýr seg um at kenna og meta um talgild amboð til uppgávuloysn, simulering og myndan. Harafturat er týdningarmikið at finna upplýsingar, greina, viðgera og leggja fram dátur við hóskandi hjálparamboðum, og vera vandin við keldur, greiningar og úrslit. Lummaroknari og telda eru natúrlig amboð í undirvísingini í støddfrøði. Vegleitt verður so hvørt, sum brúk er fyri tí.
Almennir støðisførleikar
Støðisførleikar eru grundleggjandi førleikar, sum menniskju ogna sær tíðliga í lívinum, men sum mugu stimbrast og mennast alt lívið. Støðisførleikar hava avgerandi týdning fyri, at kunnleiki, vitan og førleikar verða ment í øllum lærugreinum. Støðisførleikar eru við til at menna sannkenning, virðing, hugflog og evni til støðutakan og sjálvvirkni. Undirvísingin skal virka fyri, at næmingurin fær hug og sinni at læra og geva sítt íkast til kjak og loysnir.
Í hesum sambandi eru fýra støðisførleikar lýstir við atliti at teimum fortreytum, sum eru galdandi fyri lærugreinina. Í øllum lærugreinum skal næmingurin læra:
- at virða
- at samskifta
- at kanna
- at skapa
At virða
At virða er at virka fyri góðari samveru millum menniskju og fyri góðum samanspæli millum menniskju, náttúru og umhvørvi. Virðing fremur tryggleika og trivnað, ið eru fortreytir fyri gagnligari menning. Undirvísingin skal virka fyri, at hvør einstakur næmingur verður sæddur og hoyrdur, og at hann kennir seg at hava virði og týdning, har hann er.
Førleikin at virða snýr seg um at virða tær grundleggjandi reglur, ið náttúran og tað náttúruskapta umhvørvið hava at laga seg eftir. Undirvísingin leggur dent á, at næmingurin skilur tær ymisku fortreytirnar, ið øll menniskju hava í lívinum, og lærir at virða tørv og sjónarmið hjá øðrum, uttan mun til aldur, kyn, húðarlit og lívsáskoðan. Næmingurin skal eisini virða sín egna tørv og tað náttúrutilfeingið, vit øll eru bundin at. Hann skal læra at virða tær skyldur og tey rættindi, sum fólkaræði byggir á, eins og hann skal hava virðing fyri, at ymiskar mentanir og samfeløg kunnu byggja á onnur virði enn hansara egnu.
At samskifta
Førleikin at samskifta snýr seg um førleikan at bera fram sína hugsan og sína vitan munnliga og skrivliga og at lesa. Lærugreinin støddfrøði hevur ein týðandi leiklut í at menna førleika næmingsins at samskifta um vísindi. At samskifta um vísindi snýr seg eisini um at rokna og at nýta tøknilig amboð, ið tæna samskiftinum millum manna sum heild.
Næmingurin dugir at orða seg bæði munnliga og skrivliga, tá ið tað snýr seg um at nýta faklig hugtøk í sambandi við støddfrøðilig viðurskifti, t.d. egnar eygleiðingar bæði í gerandisdegnum og í royndarvirksemi. Næmingurin evnar at orða spurningar og at seta fram tilhugsanir, sum kunnu verða kannaðar, próvføra og skifta orð um hetta. Næmingurin skal tí vera við í samrøðum, samskifta um hugskot og tosa um spurningar og hugsandi loysnir við onnur.
Førleikin at bera fram hugsanir sínar munnliga og skrivliga verður mentur við miðvíst at arbeiða við og venja í ymiskum samskiftisstøðum. Í lærugreinini skal næmingurin frá fyrsta degi verða vandur við at tala, skifta orð, lýða á, próvføra og bera fram egnar metingar. Ein týðandi støðisførleiki er at duga at seta spurningar og hypotesur, eftirkanna hesi við sjálv at fyrireika mannagongdir og at velja neyðug amboð. At eftirmeta royndarúrslit og greiða frá teimum er somuleiðis ein týðandi støðisførleiki
Førleikin at lesa og skriva er avgerandi fortreyt fyri øllum samskifti og lærdómi í lívinum. At skriva er at skipa hugsan og menna hugskot; at lesa er at skyna á og tulka. Í lærugreinini skal næmingurin tí frá fyrsta degi verða vandur við at lesa fakligar tekstir og at gera grein fyri sínum eygleiðingum og viðrakingum á skrift. Førleikin at lesa er ikki bert at lesa fakligan tekst, men eisini myndlar og nýtsluleiðbeiningar, umframt at finna og savna inn dátur og greina hesar.
Næmingurin dugir at lesa og skilur vegleiðingar, talvur, farmyndir, farstrikur, myndlar og ímyndir. Ein annar partur av støðisførleikanum er at kunna seta seg inn í nýggj øki í lærugreinini m.a. við hjálp úr øðrum bókum, tíðarritum og av internetinum.
At kanna
At kanna er at eygleiða, undrast, finna svar og gera royndir. Lærarar skulu geva gætur, at hesir førleikar verða mentir frá lægsta til hægsta stig.
Førleikin at kanna er av alstórum týdningi í støddfrøði og snýr seg um at eggja forvitni næmingsins og stimbra hug og dirvi hansara til at seta spurningar og royna, umframt at leita sær ráð og vitan um støddfrøðilig viðurskifti. Næmingurin skal gera royndir og læra at leita upp og ogna sær viðkomandi vitan og kunnleika í bókmentum, handbókum, tíðarritum, á bókasavni og á internetinum. Við dømum og venjingum skal næmingurin læra at nýta vísindaliga framferðarháttin og at handfara keldutilfar á sakligan, siðiligan og munadyggan hátt.
Førleikin at kanna snýr seg harumframt um at duga at nýta tey hjálparamboð og teir arbeiðshættir, ið hoyra lærugreinini til og tað, sum arbeitt verður við. Við dømum og venjingum skal næmingurin læra at nýta amboðini rætt.
At skapa
At skapa er eisini ein førleiki, ið kann vinnast við lærdómi. Næmingurin skal læra at hugsa, tala og skriva sjálvstøðugt umframt at menna síni hugskot, og hann skal kenna seg at hava ein virknan lut í egnari menning og læring.
Førleikin at skapa snýr seg eisini um, at næmingurin gerst tilvitaður um og lítur á egin evni, so hann gerst førur fyri sjálvur at byggja víðari á tað, sum lært er. Næmingurin skal læra, hvussu náttúruvísindini hava verið við til at broytt náttúru, lívsáskoðan, mentan og samfeløg. Næmingurin skal læra, at royndir og frágreiðingar støddfrøðilig viðurskifti eru ein partur av skapandi tilgongdini, sum byggir á hugflog, íblástur og treystleika. Við atliti at búningarstigi og serligu gávum næmingsins verður arbeitt miðvíst við skapandi tilgongdum, sum fremja íblástur og stimbra hugflogið. Við at arbeiða við og nýta myndlar lærir næmingurin at meta um dygdina í avrikum hjá sær sjálvum og øðrum.
Faklig førleikamál
Næmingurin dugir
- at handfara einfaldar formlar, harímillum at umseta millum symbolríkt mál og natúrligt mál, at greiða frá tøkum symbolríkum lýsingum av variabulsamanheingi og at nýta symbolríkt mál at loysa einfaldar spurninar við støddfrøðiligum innihaldi
- at nýta einfaldar hagfrøðiligar ella sannlíkindaástøðiligar myndlar, til at greiða frá einum givnum úrvali av dátum ella fyribrigdum úr øðrum fakøkjum, fremja hypotesutest, seta spurningar við støði í myndlinum og duga at síggja og meta um, hvørjar svarloysnir kunnu vera, og at orða niðurstøður á einum greiðum máli
- at nýta einfaldar funktiónslýsingar í sambandi við at givnar dátur verða myndlaðar, at gera simuleringar og framskrivingar og at vera umhugsin og grundandi í sambandi við at myndlarnir verða fyrimyndaðir, og tá ið mett verður um, hvussu víða myndlarnir røkka
- at nýta differentialkvotient og samfunktión hjá einføldum funktiónum og at tulka tað ymiska, ið tær umboð
- at greiða frá givnum geometriskum myndlum, umframt at loysa geometriskar uppgávur og spurningar
- at orða einfaldar støddfrøðiligar niðurstøður, hugsanir og próvførslur
- at vísa sína vitan um, hvussu støddfrøðin verður nýtt í verki innan ávís øki, harímillum vitan um nýtsluna av støddfrøðini í sambandi við eina heldur torgreidda vandamálsorðing
- at vísa sína vitan um, hvussu støddfrøðin hevur ment seg í samspæli við ta søguligu, vísindaligu og mentanarligu menningina
- at vísa sína vitan um samleika og háttaløg hjá støddfrøðini
- at nýta kt-amboð til at loysa ávísar støddfrøðiligar spurningar og uppgávur, harímillum at handfara heldur torgreiddar frymlar og at áseta differentialkvotient og stamfunktión í sambandi við heldur samansettar funktiónsútsagnir.
6. Eftirmeting og próvtøka
Eftirmetingar
Einstaki næmingurin skal eftirmetast ávegis í undirvísingargongdini við støði í antin skrivligum ella munnligum framløgum. Næmingurin eigur at hava eina greiða fatan av støðu síni í mun til fakligu málini í lærugreinini og eigur at fáa vegleiðing um, hvussu og hvørjum arbeiðast skal við fyri at røkka málunum.
Eftirmetingin verður skjalfest.
Próvtøkur
Hildin verður ein skrivlig og ein munnlig próvtøka.
Skrivlig próvtøka
Skrivliga próvtøkan varir 4 tímar og er skipað í tveimum.
Til fyrra partin verður nýttur 1 tími, har próvtakararnir hava ongar uttan serliga loyvdar hjálparmiðlar. Tá hesin tímin er farin skulu uppgávusvørini latast inn.
Til seinna partin eru allir hjálparmiðlar loyvdir, tó við teimum avmarkingum, sum eru tilskilaðar í próvtøkukunngerðini.
Roknað verður eitt uppgávurað, hvørs uppgávur eru gjørdar við støði í kjarnaøkjunum.
Tá ið uppgávurnar verða dømdar, verður dentur lagdur á, at hugsanarháttur próvtakarans týðiliga sæst í svarinum, at rætt er roknað, og at skilagóð háttaløg eru nýtt.
Fyri skrivliga avrikið verður givið eitt próvtal við støði í einari heildarmeting.
Munnlig próvtøka
Í munnligu próvtøkuni verða nýttar verkætlanargongdir og temauppgávur, sum eru framdar í undirvísingini. Endaligu spurningarnir til munnligu próvtøkuna skulu verða próvtakarunum kunnugir undan próvtøkuni. Spurningarnir skulu fevna um mál og fakliga innihaldið í lærugreinini. Ein týðandi partur av próvtøkuspurningunum skal verða lagaður soleiðis, at gjørligt er at taka framdar verkætlanargongdir og temauppgávur, við tilhoyrandi næmingafrágreiðingum, við í munnligu próvtøkuna. Spurningarnir og eitt yvirlit yvir frágreiðingar og undirvísingargongdir verða send próvdómaranum í góðari tíð undan próvtøku.
Einstaku spurningarnir verða gjørdir við einari yvirskrift, sum lýsir tað yvirskipaða evnið í sambandi við próvtøkuna, og sum fevnir um ítøkiligar undirspurningar.
Próvhoyringin varir í 30 minuttir og fyrireikingartíðin er 30 minuttir.
Fyrsti parturin av próvtøkuni fevnir um framløgu próvtakarans av hansara svari upp á próvtøkuspurningin við dýpandi spurningum.
Annar partur er ein samtala millum próvhoyara og próvtakara við støði í tí yvirskipaða evninum.
Dømingargrundarlag
Dømingin byggir á eina metinga av, í hvussu stóran mun próvtakarin í síni framløgu lýkur treytirnar fyri tey fakligu málini, sum sett verða í námsætlanini.
Í metingini verður dentur lagdur á, at próvtakarin:
- hevur grundleggjandi støddfrøðiligar førleikar, harímillum
- at hann evnar at nýta støddfrøðiligt symbolríkt mál og hugtøk
- at hann hevur kunnleika til støddfrøðiligar arbeiðshættir og dugir at brúka teir rætt
- at hann er førur fyri at nýta kt-amboð í hóskandi mun.
- dugir at nýta støddfrøði í sambandi við ítøkiligar trupulleikar og spurningar, og í hesum sambandi
- dugir at velja hóskandi háttalag
- megnar at leggja fram eitt støddfrøðiligt evni ella háttalag greitt og týðuliga
- evnar at greiða frá nevndu støddfrøðiligu myndlum og viðgera, hvussu vítt teir fevna.
- hevur yvirlit og evnar at síggja støddfrøðina í frásjón, harímillum
- at síggja, hvussu og hvar støddfrøðin verður nýtt í samspæli við aðrar lærugreinar og fak, umframt at umhugsa og meta um leiklutin og í hvussu stóran mun støddfrøðin kann verða nýtt í øðrum lærugreinum
- at hann evnar at flyta seg millum ástøðiligu og verkligu partarnar í lærugreinini í sambandi við myndlan og vandamálsviðgerð
- at vísa innlit í serstakar partar av støddfrøðiligum hugsanarúrslitum (ræsonnementum).
Til munnligu próvtøkuna verður givið 1 próvtal við støði í eini heildarmeting.
Próvtalslýsingar
B-stig skrivlig próvtøka
B-stig munnlig próvtøka
7. At skipa undirvísingina
Í hesum parti av námsætlanini verður í stuttum greitt frá teimum didaktisku meginreglum, ið eru støði undir skipan av undirvísing. Hvør einstøk námsætlan myndar didaktiska sjónarmiðið, og saman mynda allar námsætlanirnar tann felags didaktiska pallin, har undirvísing verður útint.
Undirvísingin tekur altíð støði í teimum førleikum, ið næmingurin hevur við sær av tí stigi, hann kemur. Námsætlan og útbúgvingarbygnaður skulu tryggja, at fortreytir fyri fjøltáttaðari undirvísing eru til staðar.
Didaktiskar meginreglur
Undirvísingin verður løgd til rættis við tí fyri eygað, at hvør einstakur næmingur hevur møguleika at røkka fakligu førleikamálunum. Sjálvstøðuga handfaring næmingsins av støddfrøðiligum uppgávum og spurningum og framløga hansara av teimum er megintátturin í undirvísingini.
Støddfrøðiliga fatan og innovativu evni næmingsins verða ment og styrkt við í høvuðsheitum at loysa spurningar og uppgávur gjøgnum royndararbeiði. Tað verður m.a. gjørt við at leggja til rættis induktivar undirvísingargongdir, har næmingurin sleppur sjálvur at seta orða á sín varhuga við støði í ítøkiligum dømum.
Tað royndarkenda innihaldið í støddfrøðini fær ikki staðið einsamalt. Tí verða ávísar evnagongdir valdar og lagdar til rættis, so næmingurin fær eina greiða fatan av týdninginum, sum próvførslan hevur í støddfrøðiligum ástøði.
Í undirvísingini verður dentur lagdur á nýtsluvirðið hjá støddfrøðini, og næmingurin skal skilja og síggja, hvussu tey somu støddfrøðiligu háttaløgini kunnu verða nýtt í sambandi við sera ymisk fyribrigdi.
Undirvísingin verður løgd til rættis við stigvøkstri í háttaløgum og fakligum innihaldi, samstundis sum støðisførleikar og paratvitan verða styrkt og ment við, at tey verða brúkt regluliga. Eisini verður støddfrøðiliga fatanin hjá tí einstaka næminginum ment við, at arbeitt verður við munnliga miðlan.
CAS-amboð verða ikki nýtt til bert at fremja tær heldur torførari symbolsku útrokningarnar, men skulu eisini stuðla førleikalæringini og menningini av støddfrøðiligum hugtøkum hjá einstaka næminginum.
Arbeiðshættir
Ein týðandi partur av undirvísingini í bæði kjarnaøkjum og ískoytisøkjum verður lagdur til rættis sum verkætlanargongdir ella sum størri temauppgávur. Í hvørji einstakari undirvísingargongd verða fakligu málini orðað, støða verður tikin til arbeiðsgongdina, og næmingarnir gera eitt skrivligt verk, sum kann skjalfesta fakligu úrslitini. Aftan á hvørja størri undirvísingargongd ella í sambandi við repititión verður støða tikin til, hvussu tað fakliga tilfarið, sum arbeitt hevur verið við, kann verða nýtt í sambandi við próvtøkuspurningarnar.
Partur av undirvísingini verður lagdur til rættis sum bólkaarbeiði við tí fyri eygað at menna fatan næmingsins av teimum støddfrøðiligu hugtøkunu við samrøðu og kjaki.
Arbeitt verður við tann munnliga partin, harímillum at næmingarnir sjálvir ogna sær vitan og førleikar við at leggja fram útvaldar støddfrøðiligar tekstir.
Í undirvísingini skulu næmingarnir loysa uppgávur við tí fyri eygað at teir ogna sær støddfrøðilig hugtøk, háttaløg og førleikar sum heild. Uppgávur verða loystar bæði í tímunum og sum heimaarbeiði. Harumframt verður arbeitt við størri skrivligar frágreiðingar sum eitt úrslit av arbeiðinum við verkætlanir og evni.
KT
Undirvísingin verður løgd til rættis, so at roknimaskinur, kt og støddfrøðiforrit gerast týðandi hjálparamboð, tá ið næmingarnir arbeiða við at læra seg at kenna støddfrøðiligu hugtøkini og at loysa vandamálsorðingar. Í tilrættisleggingini gerst venjingin í at nýta hesi hjálparamboð ein týðandi partur, so næmingurin lærir at fremja útrokningar, at gera symbolska manipulatión av formulorðingum, at handfara hagfrøðiligar dátur, at gera sær yvirlit yvir grafar, at loysa líkningar og at gera symbolska differentiatión og integratión. Harumframt eru roknimaskinur, kt og støddfrøðiforrit partur av tilrættisleggingini av royndarvirkseminum í sambandi við evni og vandamálsloysnir.
Samspæl og samstarv við aðrar lærugreinar
Tá ið støddfrøði B er partur av einari lestrarleið, skulu partar av fakliga tilfarinum verða valdir, so at møguleikar eru at styrkja fakliga samspæli í lestrarleiðini. Tað merkir, at næmingurin skal fáa betri innlit í tann frágreiðandi og lýsandi máttin hjá stødfrøðini, umframt at síggja týdningin av at umhugsa og viðgera fortreytirnar fyri einari støddfrøðiligari lýsing, og hvussu álítandi úrslitini eru, sum verða rokkin gjøgnum lýsingina.
Samanhangandi undirvísingargongdir verða lagdar til rættis við tí aðalmáli at styrkja kunnleika næminganna um, hvussu samspælið millum støddfrøði, mentan, vísindi og tøkni háttar seg.


text:
Maria í Skorini sett sum námslektari í sjúkrarøktarfrøði
Maria í Skorini byrjaði sum námslektari í sjúkrarøktarfrøði tann 22. august 2016.
Maria í Skorini sett sum námslektari í sjúkrarøktarfrøði. Maria er útbúgvin sjúkrarøktarfrøðingur í 2012. Í 2016 tók hon kandidatprógv í sjúkrarøktarfrøði.
Kandidatuppgávan snúði seg um upplivingar hjá heimasjúkrarøktarfrøðingum, tá teir yvirtaka ábyrgdina av sjúklingum við kompleksum sjúkutrupulleikum í sambandi við transitión frá sjúkrahúsi til egið heim.
Maria í Skorini byrjaði sum námslektari í sjúkrarøktarfrøði tann 22. august 2016.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Árliga ræstkjøtaveitslan er vorðin ein fastur og týðandi táttur í virkseminum hjá Føroyingafelagnum í Århus. Veitslan er eitt frálíkt høvi hjá útisetum at koma saman, og felagið hevur á hvørjum ári lagt dent á at tryggja gestunum eitt gott kvøld. Aftur í ár, hava fyriskipararnir av veitsluni gjørt sítt til, at gestirnir skulu fáa eitt ógloymandi kvøld. Lagt verður út við vælkomstløggi og loungetónleiki við Finni Jensen. Síðani verður fari til borðs, har borðreitt verður við súpan, røstum føroyskum kjøti og mandlurísi. Sjálvandi skal mandlan eisini finnast! Undir borðhaldinum verður felagssangur og undirhald. Møguleiki verður fyri at keypa bíligar drykkjuvørur úr báðum vælbrynjaðu barrunum.
Veitslan verður skipað við einum veitslustjóra, sum í ár verður Heri á Rógvi. Eisini verður lutaseðlasøla við nógvum góðum vinningum. Eftir borðhaldið hava vit fingið vælumtókta suðuroyarbólkin Revival at spæla til dans, hervið eru vit garantera gott lív á dansigólvinum. Eftir at hava svingað alla náttina á dansigólvinum nýtist ongum at fara svangur til húsa, tí súpan verður tá ið líður móti morgni.
Veitslan verður hildin leygarkvøldið 15. november. Dyrnar lata upp kl.19.00 og borðhaldið byrjar kl. 20.00. Kostnaður fyri veitsluna er 275 kr fyri limir og 475 fyri ikki limir. Hevur tú ongantíð áður verið limur í Føroyingafelagnum í Århus, ber til at tekna limagjald fyri 100 kr og harvið keypa atgongumerki fyri einans 375 kr (tvs. 275 kr fyri atgongumerki + 100 kr limagjald). Um onkur kundi hugsað sær, bert at komi til dansin, er kostnaðurin 150 kr. Dansurin byrjar kl. 00.00 og endar uml. kl. 04.00.
Atgongumerki til veitsluna kunnu keypast í Áarstovu leygardagar millum 16.00 og 19.00 og tá ið barrin er opin um kvøldið. Byrja verður at selja nú leygarkvøldið, 18. oktobur.
Vælkomin á ræstkjøtaveitlsu 2008! J Finnið dansiskógvarnir fram og hitið upp til stóra kvøldið!


text:
Orð og lag: Kajfinn Hammer
Viðmerking: Yrktur í juli 2008 á trúboðaraferð í Sekondi í Ghana, Afrika.
1. Eg havi hoyrt um eitt land har við Glarhavsins sand,
har ið deyðin er horvin, har ei brek nakar ber.
Eg havi hoyrt um tess dýrd, í Guðs ljómi er skírd,
hetta landið tað Himmalin er.
Niðurlag: Hetta landið Guðs menn gjølla hava sagt frá
í Guðs Orði so livandi greitt;
á, hvør sæla til fulnar at eiga tað á
allar ævir tess sælu at sjá.
2. Eg havi hoyrt um ein Stað, har ið øll eru glað,
har ið sólin ei setur og ei ónt nakar ger.
Fram við gøtum av gull vaksa trø undurfull,
hesin Staður hann Himmalin er.
Henda Staðin…
3. Eg havi hoyrt um eitt heim fylt við gleði og gleim,
har ið endurloyst frøast, Guði lovsong ein ber.
Eg havi hoyrt um tess frið, dýrd og sælu tess við,
hetta heimið tað Himmalin er.
Hetta heimið…
4. Eg havi hoyrt um eitt fólk, um ein atsøktan bólk,
um ein blóðkeyptan skara, út frá skøkjuni fór.
Eg havi sæð teirra stríð, Andans kraft latin í,
sum Elias móti Jesabel fór!
Hetta fólkið…
5. Eg havi hoyrt um ein mann, sum á deyðanum vann,
ein, sum lekti tey sjúku og á bylgjunum gekk.
Hann gav blindføddum sjón, vak upp deyð og bar vón,
tað er Jesus, sum á Golgata hekk.
Henda mannin…
6. Eg havi hoyrt um eitt blóð, eina reinsandi flóð,
sum hvønn syndara tváa kann hvítan sum snjó.
Eg havi hoyrt um tess kraft, sum kann loysa hvørt haft,
hetta blóðið er Guðs Sonar blóð.
Hetta blóðið…
7. Eg havi hoyrt um eitt Navn, um eitt ljós fyri stavn,
sum hin Óndi man skýggja og hata á tamb.
Fyri tí skal ein dag hvør og ein boyggja knæ,
hetta Navnið er Jesus, Guðs Lamb.
Hetta Navnið…


text:
Í dag komu tær seinastu undirskriftirnar til at leggja lógaruppskot fram frá andstøðuflokkunum um eitt serligt barnaískoyti til húski undir fátækamarkinum.
Uppskotið snýr seg um, at eftir umsókn og tørvsviðgerð kann Almannaverkið veita eitt serligt mánaðarligt barnaískoyti upp til 1.500 kr til húski, ið eru mest fíggjarliga sperd. Heimild verður veitt til landsstýrið at áseta fátækamarkið og neyvari treytirnar til ískoytið.
Andstøðuflokkarnir vísa á, at uppskotið loysir ikki teir grundleggjandi spurningarnar við fátækadømi og fátækaváða. Har eru inntøkumøguleikar, bústaðarviðurskifti, skattaviðurskifti, útbúgvingarmøguleikar og mangt annað, sum krevja ítøkiligar broytingar og politikk.
Men talan er her um eitt uppskot, sum kann veita ein átrokandi bata her og nú hjá børnum í fátækadømi.
Uppskotið kemur væntandi til viðgerðar fríggjadagin 8. mai 2015.
Tjóðveldi


text:
Fyrsta undanroyndin er tøk frá mánadegnum 31. januar.
Undanfarin ár hava ávísir skúlar ikki ynskt at fylgja tíðarkarmunum, sum eru lagdir fyri undanroyndirnar. Hetta er sjálvandi møguligt. Fyrsta undanroynd er tøk til og við fríggjadegnum 10. februar 2017.
provstovan@ provstovan.foStarvsfólk
Próvstovan er stovnur undir Mentamálaráðnum, sum tekur sær av øllum próvtøkuhaldi, sum ráðið hevur endaligu ábyrgdina av. Tað er próvtøkuhald í fólkaskúlanum, á miðnámi, maritimu skúlunum, yrkisútbúgvingunum og kvøldskúlunum.


text:
Hallur av Rana 10.08.2018 (10:50)
- Vit útbúgva ov nógvar lærarar
- Tíðin, tá ið læraraútbúgving merkti tað sama sum lærarastarv, er langt síðan farin.
Ávaringin eigur Herálvi Jacobsen, formaður í Føroya Lærarafelag, sum í oddagrein í Skúlablaðnum ger enn eina roynd at fáa boðskapin út, at vit útbúgva ov nógvar lærarar.
- Ferð eftir ferð hevur Lærarafelagið ført fram, at vit útbúgva ov nógvar lærarar í mun til tørvin. Og at hetta er óskynsamt, tí orkan í staðin kundi verið brúkt til eftir- og ískoytisútbúgvingar. Uppáhaldið hava vit m.a. bygt á kanningar millum nýútbúnar lærarar um, hvussu tað gongst at fáa starv. Allar ábendingar eru um, at tað er trupult at fáa starv og nærum ógjørligt at fáa fast starv í bræði. Vit vita eisini, at talið av umsóknum til størv í fólkaskúlunum kring landið er vaksið munandi og, serliga í miðstaðarøkinum, langt út um talið av leysum størvum, skrivar formaðurin í Lærarafelagnum sambært skulabladid.fo.
Formaðurin vísir á, at tá felagið áður hevur víst á hendan trupulleikan hevur tað ikki eydnast at fingið undirtøku fyri sjónarmiðnum, men fegnast hann nú um, at Magni á Deild Olsen, stjóri á ALS, vísti á lærarar, tá hann á ársfundinum hjá ALS førdi fram, at tað føroyingar útbúgva seg til og tørvurin á arbeiðsmarknaðinum ikki fylgjast.
- Hann tók fólkaskúlalærarar sum dømi og segði seg vera fullvísan í, at vit útbúgva lærarar til arbeiðsloysi. Og tað eru nýggir tónar. Ein av høvuðsuppgávunum hjá ALS er júst at fylgja við, hvussu arbeiðsmarknaðurin háttar sær, og tí er lítið at ivast í, at teirra metingar eru væl betur grundaðar enn skotið hjá Búskaparráðnum á sinni, skrivar Herálvur Jacobsen.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Tíðargrein 7
Hervið formansins tíðargrein 7.
Sum eg segði í seinastu tíðargreinini, so skuldu eg og skrivstovuleiðarin, sum samstundis er skrivari í FMU, saman við umboðum fyri hini manningarfeløgini til Keypmannahavnar, at tingast við eitt nú ITF, í samband við ikomnu støðuna har reiðarí síggja seg noydd at flagga út fyri at fáa mannað skipini.
Hesin fundurin var í hølunum hjá 3F í Keypmannahavn. Fundurin var sum heild góður, og var niðurstøðan tann, at her átti at bera til at finna semjur. Eina á tí stutta bananum, har vit kundu fora fyri møguligari útflagging í verandi løtu, og ein á tí langa bananum, har man veruliga fær tillaga lógarverkið, soleiðis at vit koma at hava samráðingarrættin fyri manningarnar í FAS flotanum.
Men hóast tað tyktist at verða semja um at finna eina loysn, er einki hent síðani. Vit hava haft ávíst fundarvirksemi, bæði internt í FMU og saman við Reiðarafelagnum fyri Handilsskip, men tykist tað sum lá í kortunum eftir danmarkarferðina ikki at verða so líkatil, tá ið til stykkis kemur.
Um tað fer at eyðnast at bloyta støðuna so mikið at hettar broytist, er ilt at siga - livst so spyrst.
Sáttmálasamráðingarnar við KAF endaðu úrslitaleysar og eftir tann 7. fundin, sum var 1. oktober, bleiv avgjørt at innkalla semingsmenninar. Vit høvdu stuttan fund við semingsmannin saman tann dagin, og seinasta fríggjadag høvdu vit so formellan fund har vit lýstu støðuna út frá okkara sjónarhorni. Hann kunnaði okkum um at teir máttu hava eina aðra seming frá hondini, innan okkara bleiv tikin upp, og at teir komu at seta seg í samband við okkum seinnapartin í hesari vikuni.
Tað verður spennandi at vita, hvat teir koma til, men vónandi verður uppskotið á einum støði, sum kann góðtakast av pørtunum.
Eg og skrivstovuleiðarin vóru í Íslandi á skeiðsferð í døgunum 17. - 20. september.
Skeiði sjálvt var fyri fakfeløg, og var tað hildið umborð á Norrønu, og bygdi tað á trý ymisk relevant evnir. 1 Reglurnar um álitisfólk, 2. Arbeiðsskaði og vinnusjúkur og 3. Sáttmálasamráðingar. Páll Nielsen var skeiðshaldari og tað kom hann framúr væl frá.
Sum vanligt havi eg eisini verið eitt sindur úti í markini fyri at vitja arbeiðspláss/reiðarí, har vit hava limir. Eg var á einari slíkari vitjan hjá Frakt og Sand í Runavík mikudagin 3. oktober, og fekk eg eitt gott prát við Álv og Anfinn Højgaard, um teirra virksemi við serligum atliti til framtíðina. Hugaligt at síggja hvussu teir javnt og samt økja um flotan, og harvið kunnu slóða fyri at fleiri arbeiðspláss verða útvegaði, eisini til maskinmeistarar.
Fríggjadagin 5. oktober var eg og vitjaði á Landssjúkahúsinum, har eg hitti Jóan Símun Saltá leiðara á tænastudeplinum og Sæbjørn Nielsen leiðandi maskinmeistara, um virksemi har.
Nú havi eg ikki vitja har fyrr, og má eg staðfesta at talan er um eitt sera umfatandi og áhugavert arbeiðspláss, sæð frá einum tekniskum sjónarhorni.
Eisini bleiv eg kunnaður um tær útbyggingar, sum har eru í gongd, og er tað mín greiða fatan, at har fer at verða brúk fyri fleiri maskinmeistarum, tá ið komi verður á mál við útbyggingini.
Eg nýtti eisini høvi at heilsa uppá onkran annan lim, sum starvast í tekniska hópinum har úti.
Samanumtikið hevur tíðin síðani seinastu tíðargrein verið áhugaverd, og gerst man alsamt klókari uppá, hvar ið limir okkara hava sína dagligu arbeiðsgongd.
Við hesum fari eg at takka fyri hesaferð, og ynskja tykkum alt tað besta her frá.
Vh. Ólavur Gunnarsson formaður
Tíðargrein 6
Hey tit
Hervið formansins tíðargrein 6
So er arbeiði veruliga komið ígongd aftur eftir feriutíðina.
Sum kunnugt bleiv blást til “time out”, í samráðingunum við KAF 28. Juni.
Orsøkin var í høvuðsheitinum, at lyklapersónar í samráðingarhópunum longu høvdu avtalaðar feriur, sum vóru torførar at broyta.
Sjálvur var eg uttanlands frá 29. juni til 15. juli, og var á skrivstovuni aftur longu 16. Juli.
Eg nýtti stóran partin av summarinum at seta meg inn í ymisk viðurskiftir, umframt at fáa sett skjøtul á arbeiði at fáa krøvini til sáttmálan við Reiðarínum fyri Farmaskip fest á blað.
Hesin sáttmálin gongur gott nokk ikki út fyrrenn 1. mars komandi ár, men partarnir hava avtala at fara undir samráðingarnar í góðari tíð.
Eisini var hetta arbeiði ein liður í fyrireikingunum til ein limafund, sum var settur á skrá 27. august.
Hesin fundurin var sostatt seinasta mánadag og møttu 12-14 limir, sum má sigast at verða á einari leið.
Eg hevði eina framløgu við hagtølum og samanberingum, har serligt fokus var sett á lønargongdina, bæði við atlitið til viðurskiftini her heima, men eisini við gongdina uttanlands.
Fundarfólkið bleiv síðani kunna um tey krøv sum vit, intil víðari, høvdu niðurfelt.
Eftirfylgjandi blivu ymisk viðurskiftir umrødd, og komu eisini fleiri góð uppskot til betringar í sáttmálanum undan kavi.
Samanumtikið var talan um ein sera góðan og gevandi fund fyri báðar partar, og er ætlanin at endurtaka tiltakið um einar 2-3 vikur, soleiðis at vit eisini kunnu fáa møguleikan at hitt teir, sum av góðun grundum ikki kundu verða við hesaferð.
Hvat ið samráðingunum við KAF viðvíkir, so blivu hesar tiknar uppaftur 14. august og hava vit haft tveir fundir síðani.
Tað er synd at siga, at her er tann stóra framdriftin og standa partarnir framvegis langt frá hvørjum øðrum.
Vit eru í holt við at gera status, og um tað ikki kemur glið á rættiliga skjótt, mugu vit taka støðu til, um vit skulu hava ein triðja part inn at hjálpa okkum.
Í morgin fara eg og Sjúrður, umframt umboð fyri hini manningarfeløgini til Keypmannahavnar at fundast við ímillum annað ITF.
Endamálið við hesum fundinu, er at vita, hvat kann gerast við keðiligu gongdini, har ávíst reiðarí hevur sæð seg noytt at útflagga skip, fyri at kunna manna tey.
Orsøkin er at teir ikki fáa nokk av føroyskum dekkarum, og at okkurt av manningarfeløgunum noktar - reint prinsipielt - fyri at gera sáttmála soleiðis, at útlendingar kunnu fara í hesi størvini, óansæð hvussu hesin sær út.
Vit í MF, hava fyri so vítt í prinsippinum einki ímóti at gera slíkan sáttmála, sjálvandi við tí treyt at hann er á einum støði, sum vit kunnu góðtaka.
Vónandi kann hesin fundurin fáa glið á eina tilgongd, sum førur við sær at vit kunnu varðveita hesi skip, og harvið flestu av størvunum á føroyskum hondum.
Kæran av Reiðarafelagnum, um frádráttin av kvotukeypi, bleiv latin inn seinast í juni.
Fasti gerðarrætturin hevur nú givið Reiðarafelagnum freist fram til 20. september at koma við svari og hareftir fer veruliga viðgerðin ígongd.
Tað verður sostatt eitt sera spennandi heyst hesum viðvíkjandi, og eru vónirnar góðar, til at vit fara at fáa viðhald.
Vit hava sjálvandi longu avgjørt at siga sáttmálan við Reiðarafelagið upp, og sæð í bakspeglið, var tað ikki rætt at framleingja hann seinast. Men hettar er farið og nú mugu vit veruliga í holt við at gjøgnumganga verandi sáttmálar við atlitið til allar tær broytingar, sum hava verið í hesari vinnuni fyri at verða so væl íklæddir sum gjørligt at koma við sáttmálakrøvum.
Vit koma heilt víst at hava ein limafund í hesum høpi seint í heyst ella tíðliga í vetur, fyri at tryggja okkum, at áskoðanirnar hjá hesum parti av limaskaranum, verða endurspeglaðar í teimum krøvunum, sum vit koma at leggja fyri mótpartin.
Sum tit síggja so er nógv ymiskt spennandi at tríva í her á frontinum.
Alt tað besta til tykkum her frá.
Vh. Ólavur Gunnarsson formaður
Tíðargrein 5
Hey tit
Hervið formannsins tíðargrein 5
Fyri at byrja við sáttmálasamráðingunum við KAF um sáttmálarnir hjá kommunalt settum maskinmeistarum, eitt nú hjá SEV og IRF. So kann í stuttum sigast at vit hava haft 4 fundir, uttan at nakað sum helst er komið burturúr. Partarnir standa langt frá hvørjum øðrum, og tað er ikki nøkur semja í eygsjón. Vit avgjørdu at leggja samráðingarnar niður í summarfrítíðini og taka tær uppaftur 14. august. Vónandi gagnnýtur mótparturin steðgin til at koma uppá aðrar tankar, soleiðis at til ber at fáa eina semju, uttan uppílegging frá semingsstovni. Um ikki, so mugu vit taka tað við. Livst so spyrst.
Viðvíkjandi fiskiflotanum, og frádráttinum av kvotukeypi, so bleiv kæruskrivið, sum vit hava arbeitt saman við hinum manningarfeløgunum og løgfrøðingi, loksins latið inn í hesi vikuni.
Arbeiðið hevur verið sera umfatandi, hettar fyri at undirbyggja sak okkara so gott sum gjørligt. Sjálvt kæruritið er uppá 14 síður, men eru harumframt tilvísingar til áleið 50 ymisk viðheft skjøl. Málið er ikki at rokna sum eitt skundmál, og tí fer tað helst at ganga út á heystið, áðrenn nakar úrskurður fyriliggur.
Vit fingu eisini blaðið Maskinmeistaran út fyrr í mánaðinum, hettar er fyrsta útgávan við mær sum formanni, og havur tað verið sera spennandi at verið við í hesari processini.
Eg havi eisini verið og vitja okkurt arbeiðspláss, har limir hjá okkum starvast, og var tað fyrrverandi arbeiðsplássi hjá mær Bakkafrost, har eg starvaðist frá 1985 til 1999 og eisini í 2002, sum valið fall á hesaferð.
Fundurin har var ikki so nógv við limirnar, men heldur við starvsfólkaleiðsluna, fyri at fáa teirra vinkul uppá okkum sum viðspælara. Fundurin var sera positivur, og skuldi avgjørt verði gróðrarbotnur fyri, at vit í framtíðini koma at síggja fleiri maskinmeistarar í starvi har, og at hesir sum sjálvfylgja koma at verða í okkara limaskara.
Annars eru vit so smátt farnir í holt við at fyrireika okkum til samráðingarnar við Vinnuhúsið um RFF sáttmálarnar. Hesir fara úr gildi 1. mars komandi ár, men hevur mótparturin, á vitjan her í húsinum, róð framundir at fara í gongd í góðari tíð. Vit hava ikki tikið støðu til um vit skulu fara undir hesar samráðingarnar saman við hinum manningarfeløgunum, ella ikki.
Nú havi eg sítið í sessinum í 4 mánaðir, og sigast má at hettar hevur verið ein spennandi og hendingarík tíð.
Eg fari nýta høvi at ynskja tykkum eitt gott summar.
Vh. Ólavur Gunnarsson formaður
Tíðargrein 4
Hey tit
Hervið formannsins tíðargrein 4
Eftir at hava fingið sáttmálarnar við Fíggjarmálaráði frá hondini, fóru vit viðari við arbeiðinnum at fáa aðrar sáttmálar í hús.
Fyrst fyri tørni stóð Vinnuhúsið, har við fóru undir samráðingarnar fyri privat settar á landi. Talan er í høvuðsheitinum um maskinmeistarar starvssettir í ymiskum vinnufyritøkum, og eisini um ein økjandi skara, av maskinmeistarum í byggivinnuni.
Vit lótu hvørjum øðrum krøvini 14. mai og var ætlanin at byrja samráðingarnar 16. mai, men orsakað av sáttmálastøðuni ímillum FAG og FA, bleiv hettar útsett.
Soleiðis vóru vit komnir inn í juni mánað innan samráðingarnar byrjaðu. Her er talan um ein sokallaðan minimums sáttmála, og fáa flestu limirnir væl omanfyri sáttmála lønina.
Samráðingarnar gingu sum heild væl, og mikudagin 6. juni bleiv semja undirskrivað.
Semjan inniber at 1. juni 2018 hækkar lønin 3,26 % og 1. juni 2019 hækkar lønin 2,56 %. Eisini hækkar 1. viðbótartrin við góðum 4,76 % frá 1050 til 1100 kr og eftirfylgjandi trinini við góðum 9% frá 550 til 600 kr.
Eisini hava vit fingið orðing inn sum inniber, at tað ber til at fáa yvirtíðarsamsýning, hóast viðkomandi fær viðbót, um tað verður álagt arbeiði út yvir tað avtalaða.
Eftir hettar var so farið í holt við Kommunala Arbeiðsgevarafelagið, har sáttmálin fyri maskinmeistarum á SEV og IRF, sum gekk út 1. oktober 2017, bíðaði eftir pørtunum.
Krøvini blivu handaði og umrødd á fundi 11.mai, og bleiv ein samráðingar tilgongd somuleiðis avtalað.
Næsti fundur var so 18. mai, og 3. fundurin var so í gjár 21. mai.
Fundur verður so aftur týsdagin í komandi viku, og verður allarhelst ein fundur aftrat í tí vikuni.
Talan er um truplar samráðingar har partarnir, eins og tilfeldi var í samráðingunum við FMR, standa langt frá hvørjum øðrum.
Hvussu gangast fer at finna semju, vil bara tíðin vísa, men vónandi kemur glið á, soleiðis at partarnir finna eina semju, sum teir kunnu liva við.
Av øðrum virksemi hesa tíðina kann nevnast alt tað fundarvirksemi, frádrátturin hjá reiðarunum hevur haft við sær.
Vit hava líka síðani vit varnaðust hettar, arbeitt við at fáa málið lýst, soleiðis at vit kundu taka tey røttu stigini, fyri at sleppa limum okkara, sum eru raktir av hesum, undan at verða fyri hesum fíggjarliga missinum.
Vit hava nú avgjørt at fara í Fasta Gerðarrættin við málinum, og eru nærum komnir á mál við at gerða kæruritið saman við løgfrøðinginum hjá okkum.
Málið verður klárt at senda Fasta Gerðarrættinum seinast í hesi, ella fyrst í komandi vikuni.
Hvussu langa tíð Fasta Gerðarrættinum tørvar, innan ein úrskurður fyriliggur, er ringt at fáa nakað svar uppá, men vónandi gongur ikki alt ov leingi.
Eisini havi eg verið á fundi í Maritima útbúgvingar ráðnum. Har henda eisini spennandi ting, og var tað serliga nýggir frameftirlítandi útbúgvingarhættir, sum blivu umrøddir.
Eg kann nevna møguleikan hjá maskinmeistarum at gerast bachelorar á Vinnuháskúlanum í samarbeiði við Setrið, og nýggja leistin at gerast maskinmeistari uppá, har tann praktiski parturin verður flættaður inn í sjálva útbúgvingina.
Eisini var meiningin at eg skuldi vitja okkurt arbeiðspláss, men grundað á samráðingarnar, noyddist eg at útseta vitjanina á Bakkafrost.
Hendan vitjan verður komandi týsmorgun í staðin.
Annars eri eg júst afturkomin frá prógvahandan á Vinnuháskúlanum, har eg havi hildið røðu og handa virðisløn felagsins vegna, nú 17 nýggir maskinmeistarar vóru klaktir.
Samanumtikið hevur tað verið talan um 3 hendingaríkar vikur.
Vónandi fer tað at bera okkum til at fáa seinastu sáttmálarnar í hús, innan summarferiuna.
Livst so spyrst.
Alt tað besta og gott vikuskifti til tykkum.
Vh. Ólavur Gunnarsson formaður
Tíðargrein 3
Hey tit
Hervið formannsins tíðargrein 3.
Eftir eitt ordiligt tørn við samráðingum, seming og hartilhoyrandi semingsuppskoti er tíð aftur til at skriva eina tíðargrein.
Tíðin frá tí seinastu greinini er í stóran mun nýtt til samráðingar við FMR um sáttmálarnar hjá Alment settum á landi, SSL, Magnusi Heinason og Vørn.
Vit høvdu fyrst 5 fundir har tað stórt sæð ikki bleiv flutt eitt komma. Fíggjarmálaráði helt fast við kravið um at eingin fekk Eina lønarhækkan sum var størri enn 696 kr, fyrra árið og 754 kr seinna. Talan var nógv meira um eitt diktat enn um samráðingar. Sostatt var brúk fyri semingstovninum, og komu hesir inn.
Eftir at hava haft fleiri innleiðandi fundir við teir byrjaði verðuliga semingin seinasta týsdag. Soleiðis sótu vit týsdagin, mikudagin og hósdagin og royndu at finna loysnir, uttan at hettar eyðnaðist.
Fríggjadagin 1. juni kom so semingsuppskotið frá Semingstovninum, og endaði tað við at partarnir báðir góðtóku tað.
Má siga sum er, at eg hevði ynskt at vit kundu fingið eitt betri úrslit fyri tykkum, men tá ið vit settu uppskotið upp ímóti einum verkfalli við øllum sum hartil hoyrir, so føldu vit at rættast var at taka av.
Uppskotið, serliga fyri Alment settar á landi er eitt nýbrot, har vit fáa verðulig aldurstrin inn, við at hesi hækka frá áleið 200 kr til 480 kr árliga.
Ásannandi at flestu limirnir eru á høgum trinum, vældu vit at leggja størstu hækkingina har, og verður úrslitið 5%+ yvir tvey ár, sum er nakað frægari enn tær 695/754 kr sum ætlaðar vóru okkum.
Hjá SSL fingu vit tillaga lønartalvuna soleiðis at trinini blíva størri og at ein skjótari keumu ígøgnum stigini.
Magnus heinason fær 2,3 % fyrra árið og 2,5% seinna, og er hettar nakað betri enn tað sum lá á borinum, har bert var talan um tør 695/754 kr.
Samanumtikið eitt úrslit sum eg hóvast eg ikki eri heilt nøgdur, meti at vit kunnu liva við, fyri at nýta aðra talu so vil eg siga at vit vóru "underdogs" men fingu javnleik.
Av øðrum sum hevur fylt seinastu tíðina er tað serliga støðan við frádráttinum av kvotakeypi, sum hevur verið á breddanum.
Vit hava saman við hinum manningarfeløgunum haft fleiri fundir, bæði við Reiðarafelagið, Felagið nótaskip og løgfrøðingar fyri at loysa ósemjuna, og koma vit í nærmastu framtíð at takað verðulig stig, í royndini at sleppa okkara limum undan hesum stóra lønarniðurskurði. Vit meta at vit hava Eina góða søk, og sostatt koma sigrandi út úr hesari knýpuni.
Sjóvinnuforum var á vinnuháskúlanum seinasta hósdag, og har hevði formaður felagsins eina framløgu, sum vit hava fingið positivar afturmeldingar fyri.
Annars havi eg eisini hildi orð hesuferð, hvat ið vitjanum viðvíkur. Hesuferð gekk leiðin inn til Leirvíkar har vitja var á IRF.
Tað gjørdist ein sera góður og gevandi fundur við maskinmanningina har.
`komandi viku verður skjøtil settur á samráðingarnar við FAG um sáttmálan hjá privat settum á landi, og miða vit ímóti at fáa hesar avgreiddar í leypi av vikuni.
Vantandi fara vit at handa krøvini til KAF fyri maskinmeistarar á SEV og IRF í komandi viku, soleiðis at hesar samráðingar fara ígongd í aðru viku.
Samanumtikið ein hendingarík tið, og tað sær eisini spennandi út fyri framtíðina.
Alt tað besta og gott vikuskifti til tykkum.
Vh. Ólavur Gunnarsson formaður
Tíðargrein 2
Hey tit.
Hervið formannsins tíðargrein 2.
Vit hava ikki ligið á lætu síðuni, hesar 14 dagarnar síðani at seinasta tíðargrein bleiv skriva. Tó so er størsti parturin av orkuni farin til hesar ólukku samráðingarnar, sum tó endaðu úrslitaleysar, og endin var at semingstovnurin bleiv boðsendur.
Vit hava eftirfylgjandi haft tveir fundir við teir, annar heilt óformellur, og hin meira formellur. Tó so eru vit eitt ella annað stað settir í eina bíðirøð, tí teir eru snøgt sagt ovbyrjaðir sum er. Vit hava tó fingið vissu fyri at vit sleppa framat innan 14 dagar, og eitt ella annað stað, so kunnu vit sagtans liva við tí. Hvussu hendan semingin fer at ganga, vil bara tíðin vísa, men vit eru til reiðar at fara allan vegin, um tað er tað sum skal til.
Í komandi viku fara vit so til samráðingar aftur. Hesuferð um sáttmálan við privat settum á landi. Vit hava arbeitt við at fínpussa sáttmálakrøvini, og halda at tey eru á einari góðari leið. Tey verða send mótpartinum, sum í hesum føri er FAG mánadagin, og fara vit til samráðingar mikudagin. KAF sáttmálasamráðingarnar, fyri okkara limir hjá eitt nú SEV og IRF liggja framvegis á láni. Tað hevur ikki verið nakað nevnivert samskifti ímillum partarna hvat sáttmálasamráðingum viðvíkjur, men er ætlanin at taka hettar upp í komandi viku, soleiðis at vit koma í gongd við hesar samráðingarnar. Sáttmálin gekk út í oktober seinasta ár, so tað er sanniliga uppá hægstu tíð.
Eisini her eru vit holt við fínpussa krøvini, og tað verður spennandi at koma ígongd. Av øðrum virksemi kann nevnast at eg havi hildi orð og vitja okkurt arbeiðspláss, har limir okkara starvast, hesuferð gekk leiðin oman á Arbeiðseftirlitið, har eg hevði ein sera hugaligan fund við makinmeistaranar har.
Eg havi higartil bert vitja almenn arbeiðspláss, men eri í holt við at gerða avtalur við tey privatu eisini, og tá ið næsta grein kemur, vóni eg at kunna siga frá onkrari svornari eisini. Kundi so gott hugsa mær at vitja umborð á fiskiskipum eisini, fyri at vita hvat rørist har, So um tit vilja hava meg á vitjan, góði kunnu tit kontakta meg, so finna vit heilt sikkurt eitt tíðspunkt. So líka nakað um tað sum fram er farist við uppsølum seinastu tíðina, Eg harmist allmikið at tað hevur verið sjón fyri søgn at kvotukeyp kann dragast frá søluvirðinum, og limir okkara soleiðis missa ein stóran part av inntøkuni.
Maskinmeistarafelagið arbeiðir sjálvandi fyri allar sínar limir, og fara eg at gerða mítt ítarsta til, at fáa rætta hettar, soleiðis at teir sum keypa, sjálvir rinda fyri tað, ístaðin fyri at senda rokningina víðari.
Alt í alt 14 hendingaríkir dagar hjá felagnum, og verða komandi dagarnir ikki minni spennandi.
Vh. Ólavur Gunnarsson formaður


text:
Millum stóru og sterku kvinnurnar hjá Serbia, sum skulu spæla móti Føroyum í næstu viku, er ein av evnaríkastu kvinnuligu hondbóltsleikarum í heiminum.
Talan er um Andrea Lekic, sum varð kosin heimsins besti hondbóltsleikari í 2013, tá Serbia tapti finaluna um heimsmeistaraheitið. Sama árið vann hon Champions Leauge við ungarnska liðnum, Gyor. Hon hevur eisini í fleiri førum verið í uppskoti til heiðurin sum heimsins besti hondbólsspælari. Hon er eisini vald sum besti spælstýrari í heiminum.
Andrea Lekic hevur spælt 93 A-landsdystir fyri Serbia og skorað 484 mál.
Føroyar spæla tveir landsdystir í næstu viku, sum eisini eru teir síðstu dystirnir í hesi EM-undankappingini. Tann fyrri er mikukvøldið 30. mai á heimavølli móti Serbia, ið endaði nummar níggju til HM í desember. Dysturin verður spældur í høllini á Hálsi í Havn klokkan 19.00.
Tann seinni er leygardagin 2. juni ímóti Svøríki á útivølli, ið endaði nummar trý til HM.


text:
9/25/09
Camden er kul (eitt sindur um NEU! og reyðar All-Stars)
Orsøkin til at eg brádliga fekk slíkan hug at endurtaka nakað, ið nógv helst vita (tó at summi kanska ikki vita tað enn, og tað er jú ein góð orsøk til at gera vart við tað!), er at eg herfyri fekk endur-staðfest hvussu kul Camden og serliga økið kring Camden Market er.
Fyri kortum vóru vit ávegis til oydnað Siciliu* har suðuri í Italia, og ferðaðust umvegis London, har vit gjørdu ein svipp framvið Camden Market. Nú er tað jú einafer soleiðis, at ein viðhvørt gongur og ynskir sær ávís ting, og tíðum kann ein ganga leingi og ynskja sær tingini. Tvey ting, ið eg havi ynskt mær nú í eina tíð, eru;
1. Eitt vinyl eintak av triðju plátuni hjá týska krautrock bólkinum NEU!
Eigi tvær tær fyrru, og eftirsum bólkurin einans gav tríggjar almennar plátur út afturi í 70'unum, og allar eru góðar, vildi eg gjarna eiga tí triðju eisini. NEU! og krautrockur sum heild hevur ongantíð verið sovori sum skammríðir nakrar hittlistar, men er nokk meira tónleikur, ið fangar tey sum eru forvitin og uppsøkjandi eftir tí meira esoteriska. Krautrockur kann tó harðliga viðmælast til øll, ið tíma tað. Bólkar sum NEU!, Can, Tangerine Dream, Kraftwerk, Faust, Cluster og Harmonia umboða eitt sera spennandi tíðarskeið í rock tónleikinum, ið gevur ein frískan, týskan (ha!) vinkul uppá hetta tey rópa rock og rull; eitt mentanarfyribrigdi sum jú í rættiliga stóran mun hevur gingið fyri seg í USA og Onglandi.
Eg havi leitað eftir teirri triðju plátuni hjá NEU!, ið stutt og greitt eitur "NEU! 75" (hon var útgivin í 1975) nú í eina tíð, men havi ikki funnið hana her í Keypmannahavn.
Eitt stuttligt ting við hesi plátuni er annars, at teir báðir Michael Rother (guitar o.a) og Klaus Dinger (trummur o.a), ið mannaðu NEU!, vóru vornir listarliga ósamdir áðrenn teir fóru í holt við plátuna, og gjørdu tí av at teir skuldu standa fyri hvør síni helvt av plátuni; Michael Rother stóð tískil fyri teirri synthesizer og ambient orienteraðu síðu A, meðan Klaus Dinger stóð fyri teirri meiri skitnu, rock og proto punk orienteraðu síðu B.
2. Eitt par av reyðum Converse All-Stars skóm.
Converse All Stars skógvar eru ólukksáliga behagiligir at ganga í, síggja snøggir út og eru nokkso slítsterkir eisini. Eg havi í eina tíð ynskt mær eitt par av reyðum lágum All Stars. Eftirsum eg brúki nr 47 í skóm, sum er í størra lagi, so er tað als eingin sjálvfylgja at handlar liggja inni við einum reyðum pari til mín. Í DK havi eg so ikki funni nakað par í longri tíð.
Í Camden skuldi søgan tó vísa at vera ein heilt onnur; í fyrsta plátuhandlinum eg gekk inn í, sá eg einki annað enn "NEU! 75" í sýnisglugganum uttanfyri! Og hon kostaði ikki meiri enn 10 pund. Sum er eitt sindur meir enn 80 kr ella har á leið. Gjørdi við øðrum orðum kvetti.
Aftaná keypta vinyl gongur leiðin víðari og í allar, allar fyrsta skógvahandlinum eg gangi inn í, beri eg eyga við eitt par av reyðum Converse All-Stars, ið síggja mistonkiliga nógv út til at vera std. 47. Eg kanni málið, royni skógvarnar og rætt er; teir sita sum fótur í hosu (óuppfinnsamur, men í hesum høpi stak hóskandi metaforur).
Skógvarnir kostaðu 35 pund (einar 300 kr) og tað er ikki verðins bíligast, men tó næstan helvtina minni enn hvat teir høvdu kosta í DK.
So eftir 10 minuttum vóru heili tvey ting at strika út á ynskilistanum, og eg kundi enn einafer staðfesta at ja; Camden er kul.
At enda tvey løg av "NEU! 75". Fyrst eitt av síðu A, ið Michael Rother stóð fyri:
...og síðani eitt av síðu B, ið Klaus Dinger stóð fyri:
*veit ikki um tað skal vera við C ella við S á føroyskum? Sicilia? Sisilia? Ein av meira kreativu "før-ismunum" er annars "Sikiloyggj"! Tað stendur mær vitandi í onkrari føroyskari atlas.
1 comment:


text:
Óli Jacobsen
Óli Emil Jacobsen (f. 21. august 1943 í Kalundborg) er ein føroyskur politikari og rithøvundur, fyrrverandi formaður fyri Føroya Fiskimannafelag.
Lívsleið[rætta | rætta wikitekst]
Hann var formaður í Føroya Fiskimannafelag 1971-2007 og var hann harafturat løgtingslimur fyri Verkamannafylkingina tíðarskeiðið 1994-1998 skeiðini sum landsstýrismaður undantikin. Hann var landsstýrismaður í við ábyrgd fyri ídnaðar-, handils- og vinnumál, arbeiðaramál, landbúnaðarmál, tryggingarmál og dóms- og politimál september 1994- desember 1995. Seinni, frá mars 1998 til mai 1998 var hann landsstýrismaður við ábyrgd fyri almanna-, heilsu-, arbeiðar-, tryggingar-, dóms- og politimálum.
Hann var formaður í Føroya Fiskimannafelag 1971-2007 og var formaður í fiskimannadeildini hjá Altjóða Flutningsfelagsskapinum 1980-(ókent fráfaringardato). Meðan hann var formaður í Føroya Fiskimannafelag skrivaði hann nógvar søguligar greinar í FF-blaðið. Seinni hevur hann skrivað í Sosialin, eitt nú um fólk sum liggja grivin í Gamla Kirkjugarði í Havn.
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
Óli Jacobsen hevur útgivið fleiri bøkur. Bókin Havið tók teir varð mest selda bók hjá Rit og Rák eina ávísa viku í desember 2011, stóð at lesa á aktuelt.fo.[1]
- 2010 - Dollin Havnarmaðurin sum broytti heimssøguna
- 2010 - Dollin the Faroese who changed history in the Congo
- 2010 - Petur Alberg
- 2011 - Havið tók teir[2]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Løgtingið 150 – Hátíðarrit, bind 2 (2002), s. 295. (PDF)


text:
Aftursvar til Høgna Johannesen
Høgni Johannesen hevur ómaka sær at skriva eitt aftursvar til mínar hugleiðingar um tann søguliga Jesus. Eg vil takka Høgna fyri at hava tikið sær tíð til at lesa mína viðmerking, og ikki minst skriva sítt – heldur langa – aftursvar.
Mín upprunaliga viðmerking um tann søguliga Jesus bleiv skrivað, tí tað er eitt rák innan kristindóm, har tað fyri summi trúgvandi ikki er nokk bara at trúgva. Hesin bólkur av trúgvandi hava tørv á søguligum og vísindaligum prógvum fyri síni trúgv. Hetta er ein bólkur av trúgvandi, sum Søren Kierkegaard í sínari tíð segði um, at tey vóru teir størstu guds spottarar av øllum. Sambært Kierkegaard, so kann ivin ikki køvast við skynsemi ella prógvum. Tað sum skal til, er eitt lív, ið eftirlíknar Jesus sjálvum, og at royna at køva ivan við skynsemi er at missa Kristus. Tað er eisini áhugavert, at Jesus sjálvur ikki royndi at sannføra nakran við at koma við skynsemi ella prógvum. Fyri hann var nokk at siga “Fylg mær eftir, og tú vilt finna útav, um eg tali av mær sjálvum ella um mín tala er gudsgivin”. (more…)


text:
Niels Petersen
24.05.2016 - 19:07
Ítróttur > Ítróttur > Kappróður
Tað manglaði lítið í hjá Sverra Nielsen at kvalifisera seg til Olympisku Leikirnar í einskullara. Sverri Nielsen var 26 hundraðapartar frá OL-plássinum. Hetta skrivar Føroyar.dk í kvøld.
OL-kvalifikatiónskapping er í Luzern í Sveis, og føroyski Sverri Nielsen bleiv nummar fýra í finaluni fyri einskullarar. Sverri kom á mál við tíðini 6.50.47. Bert tríggir teir fremstu bátarnar sleppa við til OL. Ungarn, sum endaði á triðja plássi, hevði tíðina 6.50.21.
Sambært Føroyar.dk kláraði danski dupultskullarin, sum er mannaður av Mads Rasmussen og Rasmus Quist heldur ikki kravtíðina. Teir vóru 3 hundraðpartar frá kvalifikatiónstíðini. Hesir báðir vunnu gull í OL-kappingini fyri fýra árum síðani.
A tí at dupultskullarin ikki kláraðu tíðina, hevði Sverri Nielsen helst verið úttikin til landssliðið, um hann hevði klárað sína kravtíð. Men so varð ikki.
TV2 skrivar annars, at tað enn er ein møguleiki fyri, at ein danskur bátur kemur við til OL. Hetta er tí at Belgia vann bæði í dupulskullara og í einskullara kappingunum. Og sambært reglugerðini kann eitt land ikki fáa báðar bátarnar við til OL.
Avgerðin um hvønn bát belgiska landsliðið velur at taka við, skal falla innan 14 dagar, og so verður spennandi at finna útav, hvussu alt spælir av. Enn er vónin har, at Sverri Nielsen sleppur til OL.


text:
Samrøður um námsfrøði – Suðuroy
oktober 31 @ 19:00 - 21:00 UTC+0
Komandi mánaðarnar verða “Samrøður um námsfrøði”-tiltøk á breddanum hjá nevndini hjá Føroya Pedagogfelag. Leisturin verður upplegg frá fakfólkum, sum vit síðani hava samrøður og kjak um.
Endamálið við tiltøkunum er at styrkja okkara egnu fakligu førleikar og seta orð á okkara námsfrøðiliga yrki.
Tankin um tiltøkini sprettir millum annað úr fakliga bólkaarbeiðnum um hvussu vit kunnu styrkja okkara fak, sum varð lagdur fram á aðalfundinum í 2017.
Eisini arbeiddi okkara Dagstovnaráð saman við Rógva Thomsen, sála, við verkætlanini “Námsfrøði í heimsflokki”, sum er partvísur íblástur til tiltøkini.
Úr vitjanunum á dagstovnum í fjør kring landið høvdu vit nógvar gevandi og góðar samtalur um dagstovnaøkið. Saknur var tó eisini fyri líknandi tiltaki til sosialpedagogiska økið.
Ætlanin er tó hesaferð at vit bjóða øllum fakøkjum inn at seta orð á námsfrøðiliga fakið, og byrja vit við einum uppleggi í partvíst byggir á tankar, ið gjørdir vóru í samband við fyrru rundferðina.
Síðani verður bjóðað til aðrar samrøður seinni í ár um námsfrøðina og hvørjar tankar tit hava gjørt tykkum um hana.
Tilmelding er neyðug – HER!
Seinasta freist at melda seg til er 24. oktober.
Stað: Kunngjørt seinni
Tankar tit kunnu gera tykkum eru m.a.:
Hvat er námsfrøðin í heimsflokki
Hvussu kemur námsfrøðin í miðdeplinum?
Hvat leggja tit/tú dent á í tykkara/tínum arbeiði?
Nær útinna vit eitt gott arbeiði?
Ætlandi tiltøk:
29. august 2018 – Tórshavn – Hevur verið
26. september 2018 – Vágoynni – Hevur verið
31. oktober 2018 – Suðuroy – Tekna teg her!
28. november 2018 – Klaksvík


text:
Leita hevði verið í góðar 10 tímar og tað gav onki úrlslit. Eisini bleiv lýst í fjølmiðlunum, um nakar persónur var saknaður og tað var tað ikki og tískil endaði leitingin umleið kl. 21-22 í gjárskvøldið.
Nú er so brennandi spurningurin, hví bilurin bleiv koyrdir á sjógv og sannlík er, at tað er onkur við vilja, sum hevur koyrt hann á sjógv og har kunnu tveir spurningar stinga seg upp, um onkur bara hevði stjólið bilin og koyrt hann á sjógv ella at onkur við vilja hevur koyrt hann á sjógv.
Frættist at Politi kannar málið, so vónandi fáa teir loyst gátuna.
SáH


text:
LØGTINGSLÓG NR. 53 FRÁ 15. MAI 2014 UM AT ÚTVEGA UNDIRVÍSINGARMIÐLAR O.A.
Løgtingslóg nr. 53 frá 15.05.2014
Samsvarandi samtykt Løgtingsins staðfestir og kunnger løgmaður hesa løgtingslóg:
§ 1. Landsstýrismaðurin skipar fyri og hevur ábyrgdina av at útvega undirvísingarmiðlar o.a.
§ 2. Endamálið við lógini er at útvega fjølbroyttar undirvísingarmiðlar í sambandi við læring og menning.
Stk. 2. Undirvísingarmiðlar fata m.a. um útgávur, undirvísingarportal, KT-samskiftisskipan, miðlasavn, skeiðsvirksemi og ráðgeving.
Stk. 3. Miðlarnir skulu námsfrøðiliga og fakliga vera í samsvari við regluverk og námsætlanir í undirvísingarverkinum.
§ 3. Virksemið sambært lógini verður skipað í stovni undir landinum.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin ger reglur um virksemið hjá stovninum.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann veita forløgum og einstaklingum stuðul at gera og geva út undirvísingarmiðlar.
Stk. 4. Landsstýrismaðurin ger nærri reglur um stuðulsveitingina sbrt. stk. 3.
§ 4. Landsstýrismaðurin setur í starv og loysir úr starvi stjóran á stovninum.
Stk. 2. Stjórin hevur mótvegis landsstýrismanninum ábyrgd av fyrisiting og rakstri stovnsins.
§ 5. Virksemið hjá stovninum verður fíggjað við játtan á løgtingsfíggjarlógini og inntøku frá sølu.
Stk. 2. Stovnurin kann taka gjald fyri at útvega skúlaverkinum undirvísingarmiðlar og skeið.
§ 6. Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Stk. 2. Samstundis fer úr gildi løgtingslóg nr. 48 frá 9. mai 2005 um útgávu av undirvísingarmiðlum.
Tórshavn, 15. mai 2014
Kaj Leo Holm Johannesen (sign.)
løgmaður
Lm. nr. 116/2013


text:
Í gjár var serligum ‘svimjidagur’ í Sørvági, har fýra umboð úr Svimjisambandi Føroya komu vestur at skipa fyri venjing, kapping og práti um svimjing, saman við foreldrum og øðrum áhugaðum í økinum. Ein frálíkur dagur, í øllum førum fyri okkum fýra í Svimjisambandinum, har vit sloppu at hugna okkum saman við talentfullum børnum í Vágoynni.
Dagurin varð skipaður soleiðis, at børnini teir fyrstu tveir tímarnir fingu eitt sindur av undirvísing um svimjigreinarnar, kappsvimjing, startir, vendingar og lívbjarging, undir leiðslu av feðgunum báðum Jon Hestoy og Dánjal Hestoy, sum eru ávíkavist formaður í Svimjisambandi Føroyar og venjari/svimjari í Havnar Svimjifelag, umframt av okkum báðum Sørini Djurhuus og Róki í Jákupsstovu, sum eru starvsnevndarlimir í Svimjisambandinum. Børnini vórðu skipað eftir svimjiførleika í tveir bólkar, og fingu so tveir tímar av rættiliga intensari svimjifrálæru, á hvør sínari helvt av hylinum.
So var døgverðasteðgur, áðrenn børnini sloppu at royna seg í kappsvimjing eisini. Tað var ein ógvuliga óformel kapping, uttan tíðtaking og kolldømingar og líknandi, sum børnini tó gingu upp í við lív og sál, og har vit ‘serkønu’ veruliga fingu at síggja teirra dygdir. Og lat tað verða sagt, at tað finnast nógvir potentiellir føroyameistarar í Vágoynni, sum duga tað grundleggjandi ið krevst til at gerast meistari.
At enda høvdu vit ein fund við børnini og foreldur, har børnini fingu prógv fyri luttøku í kappingini, og har vit so annars tosaðu serliga um tað at stovna eitt svimjifelag. Ikki at tað var nakað krav til hetta tiltak, ella at nakað konkret kom burturúr; men meira tí at Svimjisamband Føroya sjálvsagt ynskir svimjifeløg allastaðni í landinum, og tí gjarna vil hjálpa til og purra upp undir.
Og har endaði so ein frálíkur dagur í Sørvági, við kaffimunni og góðum práti.


text:
Vitjan av 7b úr skúlanum á Argjahamri
Sjúkrarøktarskúlin fekk vitjan av 7 flokki
Sjúkrarøktarfrøðiskúlin fekk vitjan av 7 flokki. Fakið lívfrøði var á skránni og næmingarnir repeteraðu evnið:
hjartafunktiónin.
Væntandi sæst onkur av hesum aftur sum lesandi á skúlanum um nøkur ár.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Blokkdagur við 17 VP: ORÐ OG MYND
Blokkdagin herfyri brúktu næmingarnir í 17VP myndlist uppá temaið orð og mynd ella um myndlist við orðum/yrkingum. Vit byrjaðu í Steinprenti, har næmingarnir hugdu at framsýningini hjá Tóroddi Poulsen og fingu íblástur haðani. Síðani fóru næmingarnir niðan í Hoydalar at arbeiða sjálvi. Tey arbeiddu hugagóð og her eru nakrar myndir frá blokkdegnum.
Vitjan í Steinprenti
Myndlistanæmingarnir í 16 aðxbpyeuz vóru fríggjadagin og mánadagin í Steinprenti, har tey høvdu høvi at uppliva hvussu ein yrkisgrafiskur verkstaður sær út. Jan Andersson, litografur og leiðari á verkstaðnum greiddi frá steinprentstøkninum og næmingarnir royndu at tekna á ein litografiskan stein. Tey hava sjálvi arbeitt við linoleumsprentum í skúlanum og nú er tað seinasta framløgan, sum skal fáast undir land. Tað eru greiningar av prentum, sum eru framleidd í Steinprenti og tessvegna nýttu fleiri næmingar høvið at spyrja um júst tað prentið, sum tey fara at leggja fram í næstum. Eg gleði meg! Heilsan lærarin.
Passiónsmyndir í Hoydølum
Síðstu vikuna hava fleiri hold í myndlist í Hoydølum arbeitt við líðingarsøguni sum myndevni. Vit byrjaðu við at hyggja at altartalvum hjá Torbirni Olsen og fóru eina gjøgnumgongd gjøgnum ta kristnu listasøguna frá miðøld og til í dag, og síðani fingu næmingarnir uppgávuna at gera eitt uppskot til altartalvu í Havnar kirkju. Her eru nógv uppskot, ikki øll eru liðug, men her eru tey. Summi eru vøkur, onnur stuttlig og onnur aftur eru óhugnalig og ekspressiv. Hetta eru næmingar í 1.S, sum hava valt myndlist; holdini eita 16EUZ, 16BPY, 16AÐX og 16A. Við hesum myndunum fari eg at ynskja bæði næmingunum og mínum lesarum einar gleðiligar páskir.
----------
LINOLEUMSPRENT
Í Hoydølum/Glasi er myndlist ein væl dámd lærugrein og eg eri heppin at vera ein av trimum lærarum, sum undirvísa í hesari lærugreinini, sum vit hava á C-stigi og B-stigi.
Lærugreinin er skipað bæði sum praktisk og ástøðilig lærugrein. Ætlanin er at gera næmingarnar tilvitaðar um fagurfrøði og listasøgu og at læra tey hvussu mentanarlig og listarlig nýbrot eru knýtt at ymiskum lívsáskoðanum og samfelagsskipanum. Í undirvísingini fáa næmingarnir innlit í nakrar grundleggjandi arbeiðshættir so sum at tekna, mála, skera grafiskar myndir osfr. og harumframt verða næmingarnir undirvístir í myndagreining, ein førleiki, sum er serstakliga brúkiligur í okkara visuellu tíð. Eg plagi at byrja undirvísingina við at staðfesta, at næmingarnir eru nógv betri myndalesarar enn eg, tí tey eru fødd inn í eina tíð, sum er meira visuelt merkt enn, tá eg var barn uttan sjónvarp, teldu, internet, netflix osfr. Myndastreymurin í nútíðini er óendaligur og tey ungu lesa myndir mest sum uttan at geva sær far um hví tey lesa tær sum tey gera. Tá er ikki so galið at læra eitt sindur og gerast tilvitað um myndamál, ið er eitt mál júst sum onnur mál.
Í 2017 hava míni fýra C-stigshold við næmingum í 16 aðx, 16bpy, 16ezu og 16a arbeitt við grafikki og tey hava fingið nógv burturúr. Allir næmingar hava gjørt hvør sína verkætlan innan linoleumsprent. Linoprent er eitt grafiskt háprentstøkni á linoleumsplátu, sum mentist í Týsklandi í 1890´unum, og sum vit ikki minst kenna frá ekspressionistiskum myndum. Myndevnið verður skorið í linoleums-plátuna, plátan verður svertað og verður síðani í einari pressu ella á annan hátt yvirførd á pappír. Tað óskorna verður litað meðan tað skorna verður hvítt ella sama lit sum pappírið.
Eg byrjaði við at greiða frá um grafiska tøknið, síðani hava næmingarnir arbeitt hugagóðir - teir flestu við at skere í linoleum - tað er nokk so hart tilfar, og arbeiðið hevur gingið út yvir nokk so nógvar fingrar í 1.S, eins og tað hevur kravt nógv plástur. Síðani er myndaframleiðslan farin í gongd við svørtum prentum og eksperimentum við ymiskum litum. Vit enda við einari uppheinging og einum práti um tær einstøku myndirnar og síðani ætla vit oman í Steinprent at uppliva hvussu ein grafiskur yrkisverkstaður sær út.
Eg seti nakrar myndir inn her frá linoverkætlanini hjá fyrstuflokkunum í Hoydølum. Sum tit síggja tykist áhugi vera fyri nokk so døprum myndevnum - hetta kemst møguliga av, at eg at byrja við vísti næmingunum framúrskarandi, døpur linoprent hjá Kathe Kollwitz og Øssuri Johannessen. Myrkrið verður í næmingarbeiðum lýst á ymiskan hátt, eitt nú gjøgnum eitt framúr dramatisk portrett við einum appilsingulum fiski og eina ikoniska lýsing av bølmenninum Hitler, ið ógvuliga sigandi tykist fangaður í bølamyrkri, men pláss er eisini til meira poetiskar og fjálgar myndir av blómum, mumi-hugna, flúgvandi fuglum, eiggiligum kvinnukroppum, portrettmyndum og eini sevjumiklari appilsin.
vh Kinna Poulsen, lærari í myndlist


text:
Mánakvøldið varð skipað fyri móttøku í róðrarneystinum hjá Kappróðrarfelagnum NSÍ, har rógvararnir Bogi Olsen, Inga Weihe og Kem Weihe vóru heiðrað fyri flottu úrslitini í heimsmeistarakappinini í inniróðri í Boston.
Nógv fólk vóru samankomin. M.a. helt fyrrverandi borgarstjórin Magnus Rasmussen røðu og handaði gávur frá Runavíkar kommunu.
- Bogi Olsen gjørdist heimsmeistari í lættvekt 40-49ár við tíðini 6:28,8
- Kem Weihe gjørdist nr. 10 í harðasta bólkinum, opin bólkur tungvekt við tíðini 06:00,1
- Inga Weihe gjørdist nr. 6 i opna bólkinum hjá kvinnunum við tíðini 07:07,2
Runavíkar kommuna ynskir øllum hjartaliga til lukku við flottu avrikunum.


text:
Lógargrein 24 í Barnarætindasáttmálanum snýr seg um, at børn hava rætt til best møguliga heilsustøðu og at fáa heilsuhjálp, um tey eru sjúk og viðbrekin kropsliga ella sálarliga.
Foreldrini taka vegna barnið avgerð um læknaviðgerð, so leingi barnið er undir 15 ár. Men øll børn hava rætt til upplýsing um sína sjúku og læknaviðgerð, og læknin skal taka meiningina hjá barninum við, tá ið hann metir um, hvørja viðgerð barnið skal hava.
Børn, sum eru 15 ár og eldri, hava rætt at velja, um tey vilja verða viðgjørd ella ikki. Tey hava t.d. rætt at avgera, hvat slag av læknaviðgerð, tey vilja hava, og um tey skulu taka heilivág. Tey hava eisini rætt til at lesa sína sjúkrajournal. Hóast børn, sum eru 15 ár og eldri, sjálvi kunnu taka støðu til sína læknaviðgerð, skulu foreldrini kunnast um avgerðirnar hjá barninum.


text:
Fríggjadagin 23. desember 2011 hevur løgtingið 3. viðgerð av uppskotinum um hækkan av inntøkumarkinum hjá lesandi. MFS vil við hesum staðiliga frámæla uppskotinum. MFS metir, at lógaruppskotið leggur dent á skeivan málbólk. Í staðin fyri bert at stuðla 150 lesandi, eigur løgtingið at veita betri karmar til lesandi sum heild. Ella um ikki annað so fleirtalið av lesandi. Sjálvandi skal tað altíð loysa seg at arbeiða. Tað kann tó tykjast løgið, at ístaðin fyri at betra umstøðurnar hjá teimum 3.300 lesandi í Føroyum, bæði á miðnámi og undir hægri útbúgving, so velur løgtingið at hækka inntøkumarkið úr 10.000 kr. til 20.000 kr., sum bert gagnar 150 lesandi.
Fyri at forvinna 10.000 kr. um mánaðin, skal ein lesandi arbeiða góðar 20 tímar um vikuna til vanliga tímaløn. Skal ein lesandi upp á 20.000 kr., skal arbeiðast meira enn fulla arbeiðstíð – 40 tímar um vikuna. Og hvussu verður so við lestrinum?
Tað tænir ongum, at lesandi fáa vánalig prógv ella enn verri gevast við lestrinum.
Í løtuni ber til at fáa eitt ár meira í ÚS, enn bachelor við master tekur, og væntandi verður hetta eyka árið meira nýtt, tess meira lesandi arbeiða, meðan tey lesa. Lógarbroytingin fer sostatt yvir eitt longri tíðarskeið at føra við sær eina hækking av útreiðslunum hjá landskassanum til ÚS.
MFS heitir á lesandi, ið hava møguleika og førleika, at fáa sær lestrarstarv. Tað gevur tættari tilknýti til arbeiðsmarknaðin og styrkir um møguleikan at fáa fast starv aftan á loknan lestur. MFS vísir samstundis á, at starvið ikki eigur at darva lestrinum. Tí lesandi eru fyrst og fremst lesandi. Lestur er eitt fulltíðarstarv, og eyka arbeiði eigur ikki at vera fyrsta raðfesting.
MFS fegnast um, at umstøðurnar betrast hjá teimum, sum arbeiða nógv. Men felagið harmast um, at ÚS ikki samstundis verður hækkað - ella um ikki annað prístalsviðgjørt.
Ætlaða broytingin fer einans at tæna fáum av teimum 3.300 lesandi í Føroyum. Samstundis tænir hon bert teimum, sum megna at hava eitt tíðarkrevjandi starv aftur at lestrinum. MFS óttast fyri, at hetta fer at fáa beinleiðis fylgjur fyri góðskuna á próvnum og longdina av lestrartíðini hjá teimum lesandi. Og hvat er tá vunnið?
Við kvøðu MFS


text:
Tað fyrsta eg hugsi um, tá eg hoyri “valentine” og “day” í sama setningi er: rósur, rósubløð, blómur, sjokuláta, góður matur, klemm, muss, gleði, forelskilsi, kærleiki. Ja eg kundi blívi við. Tí um tú heldur mær dámar væl sukursøtar lutir, viðv. innrætting, køkum osf, so eri eg enn søtari innaní. Eg vanti at mamma hevur etið soo nógv sukur tá hon bar meg, at eg havi tikið skaða. Haha.. nei tvætl. Men jú, eg blívi heit um hjarta tá eg hugsi um Valentines day.
Tað er barasta so fitt at síggja forelskaði pør og at hoyra um hvussu tey brúka valentines dagin saman. Ja, tað kann gott vera at maðurin ikki heldur tað vera tað feitasta í verðini, men tað at hann hóast alt ger okkurt burturúr, er so fitt. Fyri at gleða damuna sjálvandi. Tað ER altso, eftir mínari meining, rættiliga fitt.
Hví ikki taka av, tá ein heilur dagur er settur av bara til at hava fokus á kærleika (handlarnir hava fokus á pengunum sjálvandi, tí teir tjena kassan). Deiligt hjá teimum. Men so í hinum endanum, so seta handlarnir og matstovurnar eisini góðar rammur til at gera okkurt serligt burturúr degnum. Nú ljóðar tað, sum um man MÁ brúka pengar fyri at verða romantiskur á valentines degnum, men tað haldi eg slett ikki. Eg haldi bara hetta er ein upplagdur møguleiki at gera okkurt serligt fyri hvønn annan. Okkurt sum makin verður glaður fyri. Tað kann verða nokk, at planleggja ein gongutúr og smyrja tvær breyðflýsar við til matpakka. Ongin sigur at tað skal gerast eitt øgiligt hóvasták burturúr. Tað er meira tankin, sum telur.
Sum konufólk hava vit tað nokk so lætt. Vegurin til mansins hjarta er ígjøgnum búkin. (tað er tað so í hvussu er hjá mínum). So hví ikki baka ein lekkra køku ella gera honum nátturðan, sum hann elskar? Tað hevði eg gjørt, um mín var heima, men tað verður hann ikki, so eg sleppi undan.
Ja og hvat nú, um man er stakur og ongan maka hevur at forkelað? Jamen so hevur tú heilt sikkurt onkra vinkonu í somu støðu. Farið á vinkonudate! Brúki kvøldið saman og forkeli tykkum sjálvar og hvørja aðra. (Hetta kann ofta blíva nógv stuttligari, enn ein date við mannfólki).
So samanum tikið so haldi eg at valentines dagurin er soo deiligur og romantiskur. Kanska í so upp reklameraður, og kanska eitt sindur ov nógv trýst liggur á honum. Men útyvir tað, so dámar mær væl tá fokus er á “the loooooooove”.
Hvat heldur tú?
P.S. Í samband at Valentine’s Day er í komandi viku, kunnu tit gleða tykkum til eina “Give Away” seinni í vikuni!
M&K


text:
Kommunuskrivstovan
Kommunuskrivstovan stendur beint oman fyri keiina í Skopun
Kommunuskrivstovan
Tormansvegur 12, 240 Skopun
Tlf. 36 13 49
Fax: 36 17 95
Opið mán-fríggjadag 8-13. Tó svarar telefonin til kl. 15.
Kommunuskrivari:
Irdi Mittelstein
Tlf 361 349
skopunkom@olivant.fo
Borgarstjóri
Gerhard Lognberg
Tormansvegur 45, 240 Skopun
Tlf. 22 12 28
skopunkom@gmail.com
Flyt higar
Hevur tú hugsað um at flyta higar? Her finnur tú upplýsingar um pendling, barnaansing og annað av týdningi. Eisini nakrar frásagnir frá fólki, sum hava valt Sandoynna og eru glað fyri tað.
Handlar & fyritøkur
Skal tú keypa inn ella eina gávu? Riggar teldan ikki? Treingja húsini ella bilurin til eina kerliga hond? Nógvar tænastur finnast á Sandoynni.
Ferðast í Sandoynni
Nógv hava funnið útav, at Sandoyggin er ein perla at halda frí í, og koma aftur ferð eftir ferð. Finn íblástur her.
Kommunal kunning
Her kann tú síggja ymiska kunning frá Skopunar kommunustýrið
Kunning
Hugsunardagur í Skopunar Kirkju
Í samband við, at Lord Baden Powell, upphavsmaður til skótarørsluna kring heimin, og kona hansara Olave høvdu havt føðingardag tann 22. februar, skipa
Fíggjarætlanin hjá Skopunar Kommunu samtykt
Fíggjarætlanin fyri 2018 hjá Skopunar Kommunu varð endaliga samtykt á stýrisfundi, tann 28. nov 2017. 1. Skattaprosentið lækkaði eitt
-


text:
Endurvenjing kann verða veitt til:
- Fólkapensjonistar sum búgva heima, sum av sjúku ella aðrari orsøk hava niðursettan virkisførleika og tískil hava trupulleikar við at klára seg sjálvan í gerandisdegnum.
- Fólkapensjonistar sum búgva heima og sum eru í vanda fyri at missa førleikar at klára seg sjálvan, t.d. eftir fall og umfarssjúku.
- Borgarar, sum hava førleikamiss og røktartørv og tískil eru í heimatænastuni, soleiðis at tey við miðvísari endurvenjing aftur kunnu klára seg sjálvi í egnum heimi.
- Heimabúgvandi fólkapensjónistar í heimatænastuni, sum við endurvenjing kunna økja um sjálvbjargni og varðveita eitt virkið gerandislív.
- Borgarar, sum búgva á eldrasambýli ella røktarheimi, sum við endurvenjing kunna varðveita virkisførleikan sum longst
- Heimabúgvandi fólkapensjonistar og borgarar í heimatænastuni, sum við endurvenjing kunnu stimbrast viðvíkjandi heilsu og fyribyrgja afturgongd í førleikastøðuni.
Endamálið við endurvenjingini er, at borgarin verður sum longst í egnum heimi og at borgarin skal vera so sjálvbjargin sum gjørligt og tí minka um tørvin á heimahjálp.
Omanfyrinevndu borgarar, sum meta seg hava tørv á endurvenjing, kunnu venda sær til økisskrivstovuna á tlf. 793600 millum kl. 9 og 12. Ein terapeutur kemur á vitjan og metir um tørv á venjing.
Hartil verða veittar felags venjingar til borgarar, sum eru 60 ár og eldri á venjingarstøð í ítróttarhøllini. Venjingarstøðin hevur nakrar venjingarmaskinur til henda aldursbólk. Borgarar 60 ár og eldri, sum ynskja at venja á venjingarstøð, kunnu bíleggja sær tíð við at venda sær til økisskrivstovuna á tlf. 793600 millum kl. 9 og 12.


text:
Kunning um tiltakið “Economusée/Craft International”
Kunning um tiltakið “Economusée/Craft International” í samband við lýsing eftir luttakarum til verkætlanina.
Kunning um tiltakið “Economusée/Craft International” í samband við lýsing eftir luttakarum til verkætlanina.
Hvat er Economusée og Craft International
Economusée er upprunaliga eitt kanadiskt konsept, har grundsjónarmiðið er, at varðveita siðbundið handverk fyri eftirtíðina. Samstundis er málið, at geva ungdómi og ferðafólki høvi at síggja og uppliva eitt handborið mentanarligt handverk, ið mennir dygdarvørur til heimamarknaðin og ferðavinnuna. Tiltakið skal vera burðardygt, og skapa arbeiðspláss, serliga í útjaðaranum.
Verkætlanin byrjaði í 2008 og Granskingardepilin fyri Samfelagsmenning kom at leiða føroyska partin. Hini londini, sum eru í netverkinum eru: Grønland, Ísland, Norra, Jämtland, Írland og Kanada.
Verkætlanin er fíggjað av Gransingardeplinum fyri Samfelagsmenning, NPP (Northern Periphery Programme), NORA, Vinnuframagrunninum, Mentamálaráðnum, umframt Innlendismálaráðnum og Klaksvíkar kommunu.
Málið er, at øll tey luttakandi londini tryggja, at tað verða sett á stovn Economusée í einstøku londunum. Í Føroyum er ætlanin at hava 4 til 5 tiltøk í 2014. Tiltøkini koma síðani at virka saman í netverkinum, ið hevur fingið heitið “Craft International”. Netverkið tryggjar, at handverkararnir koma at arbeiða saman tvørtur um landamørkini bæði í samband við marknaðarføring og fakliga menning. Samstarv við ferðavinnuna kemur at verða ein týðandi partur av virkseminum.
Tey, sum játta at gerast partur í Craft International, skulu lata hurðarnar upp fyri almenninginum og bjóða læruríkar og áhugaverdar upplivingar.
Eitt virkið, ið fær heitið Economusée skal innihalda hesar 6 lutir:
1. Móttøka: handverkarin tekur ímóti, og gestirnir verða bodnir væl komnir
2. Verkstova: smiðurin/handverkarin vísir hvussu handverkið verður gjørt.
3. Framsýning: vísir søguna og tøknina handan handverkið, eitt nú í mynd og teksti.
4. Nýmenning: tað verður skipa fyri, at m.a. ungdómar og listafólki fáa høvi at nýmenna og skapa list burtur úr tí siðbundna.
5. Dokumentatión: ið gevur tí vitjandi møguleika at seta seg nærri inn í fakliga evnið.
6. Handil/kafé: her verða tær framleiddu vørurnar seldar, umframt aðrar vørur, ið eru knýttar til handverkið. Tann vitjandi/kundin skal hava høvi at keypa sær ein m.a. ein kaffimunn.
Tey virkir/tiltøk, ið gerast partur av verkætlanini, koma saman við verkætlanarleiðaranum og fakfólkum, sum eru knýtt til verkætlanina (søgufrøðingur, fólkalívsfrøðingur, sniðgevi, arkitektur) at samstarva um hvussu tiltakið skal evnast til.
Sáttmálið verður gjørdur millum partarnar, har samstarv og avtalur um m.a. framferð, innihald og netverk verður orðað. Hetta arbeiði er í stoypiskeiðini nú, og tí koma tey fyrstu Economusée´ini, at luttaka í tilevningini.
Luttakarar í fylgibólkinum fyri Economusée (føroyska partinum).
Dennis Holm, leiðari á Granskingardeplinum
Olga Biskopstø, verkætlanarleiðari
Jógvan Mørkøre
Hans Andrias Sólvará
Elisbeth Eldevig
Gunnhild Dahl Niclasen
John Eysturoy
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Orð og lag: Norman J. Clayton
Týtt: Øssur Berghamar
1. Vera í vilja míns Faðirs eg vil,
hvørja løtu, hvønn lívsins dag,
lyftum hans eina at halla mær til,
hvørt eitt stig og á hvørjum stað.
Niðurlag:
Eina eitt amboð í hondum hans,
bíðandi boðorðum Meistarans,
vera í vilja míns Faðirs eg vil,
hvørja løtu, hvønn lívsins dag!
2. Eina á Jesus mítt álit er bygt,
hvørja løtu, hvønn lívsins dag.
Einki eg óttist, hann leiðir meg trygt
hvørt eitt stig og á hvørjum stað.
3. Signað at fylgjast við Jesusi her,
hvørja løtu, hvønn lívsins dag,
halgaður honum, sum leiðir og ber
hvørt eitt stig og á hvørjum stað.


text:
Tað hevur leingið verið tørvur á fleiri dómarum í reiðskapsfimleiki hjá monnum, og tað kunna vit nú gera nakað við. Fýra føroyskir dómarar hava tikið dómaraskeið og lokið krav til Nationala Dómaraheitið. Hetta merkir, at dómararnir hava lært at døma bæði D-virði (difficulty ella torleiki) og E-virði (evaluation ella framførslumeting) í kappingum innanlanda.
Tað er sjálvandi ætlanin, at alt fleiri dómarar verða útbúgvnir, og at summir teirra gerast altjóða dómarar. Fyri at hetta ber til er alneyðugt, at so nógvir dómarar sum gjørligt døma til hvørja kapping, og tað er her, at tú kanst gera mun. Við at døma saman við útbúgvnu dómarunum, bæði stuðlar tú fimleikarunum, kappingunum og dómaraarbeiðinum og eisini tær sjálvum, ið at gerast betri dómari.
Áðrenn hvørja kapping verður farið gjøgnum reglugerðina og roynt verður at døma fimleikarar á video og tikið verður samanum. Í sjálvari kappingini fært tú í fyrstu atløgu høvi at døma E-virði. Her verður einans hugt eftir framførsluni og mett verður hvussu væl fimleikarin ger fimleikin. Hetta verður oftast hugsað sum lættari parturin av dømingini, tí tú skalt ikki meta byrjanarvirðið á fimleikinum, ið verður gjørdur. Tó er tað ein sera týdningarmikil partur av dømingini.
Tað er ætlanin at skipa dømingina soleiðis, at har altíð verða tveir útbúgvnir dómarar til staðar, soleiðis at annar dømir D-virði einsamallur, meðan hin dømir yvirdómari í E-virðinum og hevur aðrar dómarar afturat sær. Soleiðis fellur minni ábyrgd á teg sum dómara, og tú fært betri møguleika at menna teg, uttan at har verður ov stórt trýst á.
Tá ið tú hevur dømt fleiri kappingar og hevur betri innlit í skipanini, eru góðir møguleikar at fara á skeið og fáa prógv sum nationalur dómari. Tað er sjálvandi vónin, at tú hevur hug til hetta, men sjálvt um so ikki er, so er tað stór hjálp, um tú kanst døma saman við útbúgvnu dómarunum til kappingar í Føroyum.
Kravið er at tú hevur hug at royna teg og at tú hevur eitt ávíst innlit í hvussu skipanin riggar. Tú fært nærri at vita um galdandi skipan frá Fimleikasambandinum og fert at læra meira við at døma og samskifta við aðrar dómarar.
Vit gleða okkum til at tú dømir til næstu kapping.
FFS


text:
Nú kunnu tit gleða tykkum til stóra rockonsert saman við Jógvani Joensen úr Fuglafirði. Jógvan fer á pall í Kirkjubø við mannaðum bólki. Fuglfirðingurin, ið tók alla tjóðina á bóli, tá hann í vetur sannførandi vann sær annað plassið í donsku sangkappingini xfactor.
Nú er so tíðin búgvin til at ríka føroyingar og gestirnar við Múrin við tónleiki í heimsklassa. Á konsertini í Kirkjubø fer Jógvan at syngja egin løg, men hann lovar samstundis at tríva í kenda lagið ”Best Kept Secret”.
– Tá eg bleiv biðin um at spæla við Múrin, ivaðist eg ikki. Eg haldi, at tiltakið hóskar væl til mín tónleikastíl, og eg gleði meg at standa á stóra pallinum í Kirkjubø, sigur Jógvan Joensen.


text:
Markleyst vitloysi
Dan Klein --- 02.08.2018 - 06:42
Loysingarpolitikkur í 1940-árunum
Jákup Thorsteinsson
Loysingarpolitikkur í 1940-árunum
Við serligum atliti at virki Erlends Paturssonar.
Ummæli
Páll Poulsen, skrivar:
Eitt av høvuðsbrigdunum í søgu er, at tað finst ikki ein ávísur fasittlisti. Søguskriving, tað man kallar framløga, byggir altíð á eina størri samanrenning av dátu, sum aftur eru bólkaði í onnur dátu, og sum síðani eru lyft á eitt abstraktiónsniveau, sum altíð eigur at vera hægri enn sjálv keldan.
Av tí at talan er um abstrakt viðurskifti, krevst altíð at høvundi eins og tann trúgvi lesarin hava eitt minimum av vitan. Keldufrøði er ein disiplin, sum krevur at alt tilfarið verður endavent fleiri ferðir. Tað ber ikki til at siga, at tað stendur har, tá ið okkurt annað stendur aðrastaðir. Tá skal málið kannast til lítar.
Keldukritikkur krevur t.d., at høvundin altíð hevur í huga, at tvey pluss tvey er fýra. Í tí kronologiska ber ikki til at seta eitt sitat hjá Olof Palme frá 1968 inn í nakað, Erlendur Patursson, hevur sagt í røðu í 1938. (Bls. 37) Ikki í søgufrøðiligum høpi. Her duga høvundarnir ikki at skilja ímillum eina politiska skrá, ella eina mosaik av einari politiskari samanrenning av óreflekteraðari samtíðar romantiskum sentimentaliteti, sum hoyrir heima í einari ræstkjøtaveitslu, har allir hava fingið ov nógv innanborða. Heldur enn nakað, sum hevur við søguvísindi at gera.
Markleyst vitloysi
Á blaðsíðu 428 stendur ein mynd av Karsten Hoydal, Fríðrikki Hansen, Hanusi við Høgadalsá, og Finnboga Ísakson. Har stendur, at talan er um part av tingbólkinum hjá tjóðveldisflokkinum. Á myndini stendur, at hon er frá 1966, og Ísakson, (sum annars æt Isaksen tá) var ikki tingmaður á Ólavsøku 1966. Tað var Tá ið hetta er niðurlagið í allari bókini, er ikki longur talan um søgu heldur, men um eitt illa hagreitt festrit, sum bert er áhugavert, tí tað er so sera, sera illa frágingið. Mátin tú ikki skal skriva søgu uppá, er allastaðni í hesari bók.
Andsøgnin
Bókin prógvar bara, at tjóðveldisflokkurin er andsøgnin til tað hann var stovnaður til í 1948. Hann er vorðin eitt symptom uppá tjóðveldi, og hendan bókin er eitt symptom uppá eitt festrit. At siga, at Føroyar eru partur av donskum eindarríki, er tað sama sum at taka hugfrøðiliga grundarlagið undan flokkinum.
Tað finnast bert tveir nationalstatir í Europa, tað eru Portugal og Ísland. Her proklamera teir báðïr róðurgangararnir, Hoydal og Jacobsen, at Føroyar eru partur av donskum eindarstati. Danskir nationalistar halda at Danmarkar ríki er danskt, tí teir vita ikki betur…
Alt ummæli kann lesast í blaðnum.


text:
Foreldur, ið hava pláss fyri neyðini í summar, 17. juli til 4. august, (vika 29, 30 og 31), tá ið stovnarnir annars eru stongdir, verða biðin um at tekna seg við at fylla út teigarnar niðanfyri. Seinasta freist at skráseta
Og hann hevur svarað mær: "Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi." Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær.
2. Kor 12,9
"Pínan, sum fylgir við at játta, verður sum beiskur heilivágur, sum vil lekja"
Søren Kierkegaard


text:
06. Okt 2011
Javnaðarflokkurin eigur nýggja formannin í Føroyanevndini á Fólkatingi. Tað er greitt, eftir at stjórnin í gjár lutaði nevndarsessir út. - Eg fór eftir formannssessinum í Føroyanevndini - og fekk hann!Føroyanevndin arbeiðir í høvuðsheitum við evnum, ið snúgva seg um viðurskiftini millum Danmark og Føroyar,...
16. Sep 2011
Stóra takk fyri stuðulin! Eg fari, í tøttum samstarvi við formann Javnaðarfloksins, at gera mítt besta. Vh, Sjúrður ...
15. Sep 2011
Kann mann selja sína atkvøðu á uppboðssølu til tann, sum bjóðar mest? Nakrir flokkar siga, at teir ætla sær hvørki at stuðla reyða- ella bláa blokki í Danmark. Í staðin skulu teir í hvørjum einstøkum føri vita, hvussu mest ávirkan fæst fyri...
13. Sep 2011
Javnaðarflokkurin er ikki fyri loysing. Men hvør flytir Føroyar fram á sjálvstýrisleið? Onkur segði at ein politisk ideologi er ein viti, tú skalt stýra eftir - ikki á. Undir viðgerðini av Stjórnarskipan Føroya var onkur flokkur so upptikin av síni...


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
9 milliónir í menningar- og neyðhjálp
Færoyar skulu lata 9 milliónir í menningar og neyðhjálp næsta ár. Játtanin, sum Føroyar senda til menningar- og neyðhjálp úti í heimi, veksur úr 6,5 milliónum upp í 9 milliónir næsta ár.
Neyðhjálp, tað er hjálp til eitt nú krígsherjað- og vanlukkuherjað øki, veksur úr 4 milliónum upp í 6,5 milliónir krónur.
Menningarhjálp er sett á fíggjarlógina næsta ár.
Játtanin er 2,5 milliónir krónur. Pengarnir verða latnir altjóða felagsskapum, til dømis matvørufelagsskapin hjá ST, World Food Programme.
Sí eisini


text:
by Schønning Eysturoy | Feb 24, 2015 | VælveraKanningar úr Japan vísa, at ein koppur av grønum te um dagin minkar um vandan fyri at missa tennirnar, tá tú gerst gomul/gamal. Tað er ein frágreiðing, sum eitur Ohsaki Cohort 2006 Study, sum tekur støði í vanum hjá 25.000 japanar. Niðurstøðan er, at ein koppur av...
by Schønning Eysturoy | Feb 11, 2015 | VælveraManuka honningur er framleiddur av bium, sum heinta nektar frá manuka runninum, sum veksur nógvastaðni í New Sælandi. Manuka honningur hevur ein serligan antibakteriellan eginleika takka verður tí høga Methylglyoxal innihaldinum í manuka blomstrinum. Fyrr var Manuka...
by Schønning Eysturoy | Jan 26, 2015 | VælveraTá ið Karina ella Madgudinden, sum hon kallar seg leggur okkurt út á hennara heimasíðu, so kann mann ikki lata vera við at munga! Her er aftur eitt lekkurt hugskot til snaks ella morgunmat. Sjokolada-hindberð barr, fylg hesi leinkjunið, so kemur tú til uppskiftina:...
by Schønning Eysturoy | Oct 19, 2014 | VælveraTak ein jarntest við at trýsta her Fært tú nokk av jarni? Um tú dagligani kennir teg troyttan*, hava mangul uppá orku ella bleika/n, so kann hetta vera eitt tekin uppá tú manglar jarn. Ein kanning í Danmark hevur staðfest, at heili 9 út av 10 kvinnum yngri enn 50 ár...
by Schønning Eysturoy | Oct 5, 2014 | VælveraKids Zoo vitaminir smakka væl, og eru mest líknandi sunnum vitamin gummibamsum, sum børnini elska! Kids Zoo er í 4 ymiskum vitaminsamansetinum. – Multivitamin – Vitamin C + Zink – Kálk + D-vitamin – Omega 3 fiskaolja Allar vitaminir eru til at...
by Schønning Eysturoy | Sep 19, 2014 | VælveraKom og hátíðarhald 30ára føðingardag saman við okkum. Nógvir góður fyrilestrar og annað áhugavert um heilsu og vælveru!Keyp VIP atgongumerkið til fríggjarkvøldið 26 september longu nú.VIP atgongumerkið gevur tær atgongd til sitipláss til mótasýning, fyrilestrar,...


text:
IELTS verður 17. mai
Leygardagin 17. mai verður enska málroyndin IELTS. Freistin at tekna seg er 10. mai.
IELTS royndin er ein av góðkendu málroyndunum, sum útlendsk universitet krevja. Hon er ístaðinfyri TOEFL royndina.
Royndin er vanliga í mai og november.
Komandi roynd verður leygardagin 17. mai. Seinasta freist at tekna seg er 10. mai.
Tú teknar teg her. Fylg leiðbeiningini, og tá tú hevur teknað teg, fært tú ein teldupost, ið sigur, hvat tú síðani skalt gera. Um góðskan verður nóg góð, ber væl til at skanna skjølini og senda tey við telduposti.
Tú kanst lesa meiri um royndina her.
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...
-
08.10.2018Tey ganga á vegnum og bíða sum nýggjur afturEitt av høvuðsverkunum hjá Ingálvi av Reyni, Tey ganga á veg...


text:
Í dag lova tey regn aftur eftir eitt langt tíðarskeið við góðum turrveðri. Fyri vøksturin er tað óiva gott at váa eitt sindur av lívgevandi vætu aftur.
Tað hevur nevniliga ikki regnað á okkara leiðum síðan 19. mai.
So at siga ikki ein dropi er komin niður allan henda mánaðin. Hygg bara eftir uppgerðini hjá DMI, sum leypandi fylgir við hitalagnum og avfallinum. Onki er komið upp á myrkabláa stabban fyri avfall í juni mánaði enn.
Um tú hyggur inn á veðurstøðirnar, sum eru settar upp kring landið, og sum verða skrásettar á heimasíðuni hjá Landsverki, so sært tú, at tá tað kemur til uppgerðina av regni í millimetrum, so hevur reyða strikan staðið á ’null’ í minst 24 samdøgur út í eitt.
Vit hava hugt at veðurstøðini á Sundi, og har kann lesast, at tað regnaði sera illa seinnapartin leygardagin 19. mai og út á sunnunáttina 20 mai.
Sambært myndini byrjaði tað at regna av álvara, tá klokkan var farin av tvey seinnapartin...
... og tað regnaði til klokkan nærkaðist seks um morgunin. Uppgerðin vísir, at tað regnaði góðar 60 millimetrar hetta samdøgrið áðrenn teljarin varð nullstillaður klokkan 7 um morgunin.
Síðan tá hevur strikan stórt sæð ligið skerfløt á null, sæð burtur frá onkrum stroyggið var náttina til 25. Fyrrapartin í gjár skrásetti regnmátarin á Sundi so aftur nakrar millimetrar, og so aftur í nátt og í morgun.
Sambært veðurstovunum kemur regnið av álvara seinnapartin í sambandi við at eitt lágtrýst hevur lagt sær leiðina norðureftir beint vestan fyri Føroyar og hevur eitt brúgvarlag við nógvum avfalli við sær.
Seinnapartin fer at regna av álvara (Mynd: Theyr)
Regnið heldur fram í allan morgin og til út móti middegi fríggjadagin.
(Mynd: Sverri Egholm)