text:
Um Hórald bónda, sum búði frammi í Langoyru í Saksunardali, eru mangar heilt ymiskar sagnir. At har hevur verið búsetur, er skilligt. Sjálv húsagrundin er gjørd til eina rætt, og hon kallast nú fyri Hóralds toftarætt; úthúsgrundir hava verið, men grótið av teimum er tikið til kráir, rættargarð og annað. Teigalendið sæst skilliga.
Nær Hóraldur hevur búð har, kann ikki sigast nakað álítandi um, tí sagnirnar um hetta eru sum nevnt ymiskar, men sum eg kann ætla eftir teimum, skuldi tað verið í minsta lagi eini 300 - 400 ár síðani.
Søgnin sigur, at hann við øllum sínum heimi skruddi burtur, og at hetta skuldi henda í toybil. Hetta sýnist eisini at vera tað mest trúliga.
Tað kann eisini hava verið av vatnskriðu, so mikið hevur hent har síðani. Nú eitt summarið skruddi ein partur av rættini burtur, og tað, ið eftir stóð, fyltist við sandi, mold og gróti.
Bóndin skuldi eiga eitt barn, sum, tá vanlukkan hendi, ikki skuldi vera størri, enn at tað lá í vøggu. Øll líkini skuldu vera illa farin, uttan tað av pápa bóndans.
Hvalvíksbóndin og ein saksunarbóndi skuldu vera burtur í haga sama dagin sum van-lukkan hendi, og raktu teir tá við skaðatilburðin. Saksunarbóndin fór alt fyri eitt niðanaftur til Saksunar fyri at gera seg til at fara til Havnar at melda skaðan. Men hvalvíksbóndin varð fyrr. Tá ið hann var komin heim aftur úr haganum, fekk hann mannað bátin hjá sær til havnarferð. Garðurin bleiv tá festur av hvalvíksbóndanum.
Søgnin er, at ein vestmannabóndi var tann triði, ið ætlaði sær at fáa tað sokallaða frammídalafesti, men bleiv ov seinur eins og saksunarbóndin.
Tað er mangt, sum týðar uppá, at Hóraldur var útflytari úr Saksun. Millum annað kann nevnast, at Svartáar bøndur enn taka triðingin av bygdarinnar lunnindum (reka o. ø.) og av fuglabjørgum. Hagaparturin á Kvíggjarhamri er til 11 merkur. Dúvugarðahagapartur er eisini til 11 merkur, teir báðir Svartáar bøndurnir hava 4 merkur hvør, 8 merkur tilsamans; tað man tí vera eyðsæð, at Hóralds festi (frammídalafestið) er frábýtt svartáartriðinginum.
Seyðamaður Joen Jacobsen í Hvalvík (Jógvan uppi í Geil) kom fyri nakað síðani við torvskurð frammi í Dal (frammi á løkini) niður á eina grøv, sum kundi verið frá tí tíðini, tá ið Hóraldur skruddi burtur við heimi sínum.
Nakað hevur verið niðurgrivið har. Av tí at henda grøv er grivin niður í mógv, er vatn, sum hevur sett niður í hana, ikki sloppið burtur frá - grøvin stóð full av runuvatni.
Á botninum lógu nakrir langir, klænir steinar (dánaðir sum brýnir) tvørtur um undir nakað av rotnum viði, sum mest sum var komið til mold. Runuvatnið var blandað við nakað, ið líktist feitti, og í hesu feitevju vóru nakrir smærri at kalla fastir, ljósir feittklumpar, og oman á øllum hesum, undir tí føstu moldini, sum var um grøvina, lá ein flatur steinur; honum var tíverri nakað brotið burturav.
Tvørtur yvir grøvina var væl av mold uppkastað, so tað líktist einum lítlum gravheyggi.
Teir klænu steinarnir vóru ikki tiknir har nærindis, tí har eru eingir slíkir at finna, men meira enn ein hálvan fjórðing upp frá hesum staði, móti fjallinum, kallað: í Kinninum, finnast steinar av hesum slagi, so teir vóru ivaleyst tiknir haðani.
Hesin grevstur er o. u. 200 m niður frammi frá Hóralds toftarætt.
Andreas Weihe: “Tjóðminni”, 1938


c: text/html

text:
SAS fekk ikki sett seg í dag
Vinna13-01-2018 - 15:55 - Jóanis Albert Nielsen
Eftir ætlan so skuldi eitt flogfar hjá SAS seta seg á flogvøllinum í Vágum í dag, men tað fekk ikki sett seg, og er nú ávegis aftur til Keypmannahavnar har tað eisini kom frá.
Tað er annars ikki nógv flúgving um Vága floghavn í dag. Eftir ætlan so skuldu bert tvey flogfør lenda á flogvøllinum í dag, men SAS hevur nú avlýst. Flogfarið hjá Atlantic Airways skal eftir ætlan lenda klokkan 19:45.
Tvey flogfør hjá Atlantic fóru avstað í morgun, og eftir æltan skuldi SAS flogfarið fara avstað nú klokkan 16:10, men tað er so avlýst, og mugu tey ferðafólkini bíða til í morgin at sleppa av landinum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pocahontas
Pocahontas (fødd 1595, deyð 21. mars 1617) var ung indiánagenta úr Virginia, sum bjargaði John Smith kapteyni (f. januar 1580 – d. 21. juni 1631) úr hondunum á ættbólki sínum. Hann var oddamaður fyri Jamestown-bygdini í Eysturvirginia. Í 1612 hildu onglendingar gentuni sum gísla fyri at fáa pápa hennara at leggja vápnini. Árið eftir gifti hon seg við John Rolfe (1585 – 1622), sum eisini var niðursetumaður, og fór til Stóra Bretlands við honum.
Tað er søgan um hana, ið Walt Disney nýtir í søgu síni "Pocahontas" (1995).


text:
Rani Nolsøe ger vidmerkingar til FM í talvi, sum í hesum døgum verdur telvad í Argja Skúla.
FM update!
Í einum vælleiktum sisilianara fekk Eyðun ein risariddara á d5, sum Høgni – tað øll so ógvuliga væl vita aftaná – forsømdi at býta av í 14. leiki. Eftir tað býtti Eyðun alt træið av, og tá roykurin legði seg høvdu teir eina endastøðu á borðinum, sum Høgni helst metti til javnleik. Men Eyðun var snedigur og fekk fikserað allar finnurnar hjá Høgna á sama liti sum bispurin, og tá var bert eftir at skapa einar tveir veikleikar í støðuni. Framstødið við f-finnuni var ein vandi hjá Høgna, samstundis sum finnurnar frúgvamegin vóru veikar.
Eyðun smekkaði til, rendi f-finna fram og Høgni kom undir ógvusligt trýst. Hansara allar seinasti møguleiki var silikonleikurin 41. Kd3!, sum við presisum spæli hevði hildið javnleikin við tí uttasta á negnulum. Hugskotið er 41. Kd3+, Kd6 42. fxg3, Rf3+ 43. Ke4, Rxg3? 44. Rd1 og riddarin á d5 rýkur við sigri til Høgna.
Men, men. Høgni fór á d2 í staðin fyri d3 og eftir tað var Eyðun náðileysur – næstan a la Magnus style:) Við sigrinum hevur Eyðun lagt seg á 2. plássið, meðan Høgni væl kann koma afturíaftur við sínum eina stigi frá fyrsta umfari.
{jcomments on}


text:
FFM 21. mai: Onkur annar eigur tað!
Hósdagin, 21. mai kl. 13.00 -15.00 heldur Sigmund Poulsen, advokatur, fyrilestur undir heitinum "Onkur Annar eigur tað!" á Marknaðartorginum hjá Felagnum føroysk marknaðarfólk. Marknaðartorgið verður í hølunum hjá Gallup Føroyum í Tvørgøtu 13, miðhæddin.
Evnið er upphavsrættur, sum ikki einans fevnir um málningar, bøkur, tónleik, men eisini er galdandi í mun til marknaðartilfar so sum logo, lýsingar og myndir. Sigmund umrøður, hvat marknaðarfólk skulu vera varug við, tá avtalur verða gjørdar við lýsingarfyritøkur um marknaðartilfar og átøk. Sigmund kemur eisini við góðum ráðum til marknaðarfólkini, so ein kann umganga, at misskiljingar og ósemjur stinga seg upp millum partarnar seinni.
Til ber at melda seg til við at ringja til Lailu á tel. 222885.


text:
Orð: Sverre Patursson
Lag: Sámal Petersen
Viðmerking: Yrktur í 1902.
1. Sunnangul mjúkt fer um grasmettan haga,
fjalltindar bjartir úr dúnhami kaga.
Signaða summar um sjógv og um dal,
kærasta sólin, ið fløvar so væl!
2. Neyt goymdi Guðrun í dalinum feita,
silkibleytt gras, hvar hon mundi seg tveita,
droymdi sær eydnu og sælu í sinn’,
hugurin reikaði støðugt um Finn.
3. Loynisamt bríksl tónar fram millum fjalla;
klárvakin Guðrun sítt høvur man halla,
blóðið tað hitnar og roðar á kinn:
eyðkendur ert tú mær, dýrasti Finn’!
4. Títlingur syngur í lofti við gaman
yvir teim hjørtum, ið her hittast saman.
Fagur var fundur í dalsins frið,
fegin er Finnur við Guðrunar lið.
5. Harrin, ið sær yvir dølum og fjøllum,
hann, sum er altíð so trúgvur í øllum,
einans var vitni, gav játtilsi sítt,
signaði bandið, her saman varð knýtt.


text:
Umseting av Son of Satan úr Septuagenerian Stew hjá Charles Bukowski.
Eg var ellivu og báðir vinmennirnir, Hass og Morgan, vóru tólv, og tað var summar, eingin skúli, og vit sótu í grasinum í sólini, aftan fyri garaguna hjá pápa mínum, og royktu sigarettir.
“Lort,” segði eg.
Eg sat undir einum træi. Morgan og Hass sótu og lenaðu seg upp ímóti garaguni.
“Hvat er galið?” spurdi Morgan.
“Vit mugu ordna handan fanan,” segði eg. “Hann er ein skomm fyri grannalagið!”
“Hvønn?” spurdi Hass
“Simpson,” segði eg.
“Ja,” segði Hass, “for nógvar frøknir. Hann irriterar meg.”
“Tað er ikki tað sum eg meini,” segði eg.
“Náh?” segði Morgan.
“Ja, hasin fanin sigur at hann hevur mogga við einari gentu undir okkara húsum í seinastu viku. Tað er ein fanans lygn!” segði eg.
“Sjálvandi er tað lygn” segði Hass
“Hann dugir ikki at mogga” segði Morgan.
“Hann dugir at lúgva,” segði eg.
“Eg kann ikki torga lygnarar,” segði Hass, og blásti ein ring við roykinum.
“Mær dámar ikki at hoyra sovorðið lort frá einum fýri við frøknum,” segði Morgan.
“Kanska vit burdu ordnað hann,” segði eg.
“Hví ikki?” spurdi Hass
“Kom,” segði Morgan.
Vit komu inn ígjøgnum portrið og har stóð hann, og kastaði ein bólt upp ímóti garaguhurðini.
“Hey,” segði eg, “hygg hvør spælur við seg sjálvan!”
Simpson loftaði bóltin og vendi sær ímóti okkum.
“Hey!”
Vit umringaðu hann.
“Hevur tú mogga við nógvum gentum undir nøkrum húsið seinastu tíðina?” spurdi Morgan.
“Nei!”
“Hvussu ber tað til?” spurdi Hass.
“Hmmm, eg veit ikki ordiliga.”
“Eg trúgvi ikki, at tú nakrantíð hevur mogga við nøkrum øðrum enn tær sjálvum!” segði eg.
“Eg fari inn nú,” segði Simpson. “Mamma mín bað meg vaska upp.”
“Mamma tín hevur uppvask í kusuni,” segði Morgan.
Vit flentu. Vit nærkaðust honum. Knappiliga, knallaði eg nevan í búkin á honum. Hann knekkaði saman, og helt um búkin. Hann stóð soleiðis í eitt hálvt minutt, og reisti seg so.
“Babba kemur heim hvørja løtu,” segði hann.
“ovkey? Moggar pápi tín eisini við smágentum undir húsum?” spurdi eg.
“Nei”
Vit flentu.
Simpson segði einki.
“Hygg at hasum frøknunum,” segði Morgan. “Hvørja ferð hann moggar eini smágentu undir einum húsum, fær hann eina nýggja frøknu.”
Simpson segði einki. Hann sá bara bangnari og bangnari út.
“Eg havi eina systir,” segði Hass. “Hvussu kann eg vita um tú ikki eisini roynir at mogga mínari systur undir einum húsum?”
“Tað hevði eg ikki funnið uppá, Hass, tað lovi eg tær!”
“Ja?”
“Ja, heilt erligt!”
“Ovkey, men her ein ein fyri at vera heilt sikkur!”
Hass knallaði nevan í búkin á Simpson. Simpson knekkaði saman aftur. Hass bukkaði seg niður, tók ein neva av mold, og stoytti tað niður millum blusuna hjá Simpson. Simpson reisti seg, hann græt. Ein vatpikkur.
“Góðu, lat meg sleppa!”
“Sleppa hvar?” spurdi eg. “Vilt tú goyma teg undir skjúrtinum hjá mammu tíni, meðan uppvaskið fossar úr kusuni á henni?”
“Tú hevur ongantíð mogga,” segði Morgan, “tú hevur ongan murt! Tú pissar gjøgnum oyra!”
“Um eg síggi, at tú bara hyggur at systir míni,” segði Hass, “fært tú so nógv bank, at tú endar sum bara ein stór frøkna!”
“Góðu lat meg sleppa, góðu!”
Eg hevði bestan hug at lata hann sleppa. Kanska hevði hann ikki mogga við nøkrum.
Kanska hevði hann bara fantasera. Men eg var tann ungi leiðarin. Eg kundi ikki vísa nakra samkenslu.
“Tú, kemur við okkum Simpson.”
“Nei!”
“Nei, meg í reyvina! Tú kemur við okkum! Gakk nú!”
Eg fór aftur um hann, og sparkaði hann í reyvina, hart. Hann skríggjaði.
“HALT KJAFT!” rópti eg, “HALT KJAFT ELLA VERÐUR TAÐ VERRI FYRI TEG! GAKK NÚ!”
“Vit skumpaðu hann út gjøgnum portrið, yvir um grasvøllin, og inn í okkara garð.
“Stilla teg ordiligt” segði eg. “Hendurnar niður við síðuni!” vit fara at halda okkara egnu rættargongd!”.
Eg vendi mær móti Morgan og Hass og spurdi, “Allir teir, sum halda hendan mannin vera sekan í at lúgva um at hava mogga við eini smágentu undir okkara húsum, skulu nú siga ‘sekur’!”
“Sekur,” segði Hass.
“Sekur,” segði Morgan.
“Sekur,” segði eg.”
Eg vendi mær móti fanganum.
“Simpson, tú ert dømdur sekur!”
Tá runnu tárini niður eftir kjálkunum á Simpson.
“Eg havi einki gjørt” mutlaði hann.
“Tað er akkurát tað tú er sekur í” segði Hass “í at lúgva!”
“Men, tit lúgva alla tíðina!”
“Ikki um at mogga,” segði Morgan.
“Tað er tað tit lúgva mest um, tað er har eg lærdi tað frá!”
“Korporalur,” eg vendi mær móti Hass, ” pota okkurt í munnin á fanganum! Eg eri troyttur av hansara forbannaðu lygnum!”
“Yes sir!”
Hass rann yvir til snórin, hann fann eitt lummaturrklæði og eitt viskustykki. Meðan vit hildu Simpson, kroysti hann lummaturrklæðið inn í munnin á honum og bant síðan viskustykkið um munnin á honum. Tað gralaði í Simpson, og andlitið broytti lit.
“Heldur tú hann fær andað?” spurdi Morgan.
“Hann fær andað gjøgnum nøsina,” segði eg.
“Ja,” samtykti Hass.
“Hvat gera vit nú?” spurdi Morgan.
“Er fangin ikki sekur?” spurdi eg.
“Jú.”
“Sum dómari dømi eg hann at verða hongdur upp eftir hálsinum, til han doyr!”
Simpson royndi at siga okkurt, hann hugdi at okkum við bønandi eygum. Eg rann inn í garaguna og tók eitt reip. Eitt langt reip hekk á einum seymið á garaguvegginum. Eg anaði ikki hví pápi mín hevði hatta reipi. Hann brúkti tað ongantíð, ikki sum eg vistið, í øllum førðum. Men nú skuldi tað brúkast.
Eg fór út aftur við reipinum.
Simpson byrjaði at renna. Hass var í hølunum á honum. Hann feldi hann við einari flúgvandi takling. Hann vendi Simpson, og byrjaði at sláa hann í andlitið. Eg rann yvir, og knallaði reipið í andlitið á Hass. Hann steðgaði við at sláa, og gløddi at mær.
“Tín fani, eg skal knúsa teg sundur!”
“Sum dómari havi eg dømt at maðurin skal heingjast! Soleiðis skal tað vera! SLEPP FANGANUM!”
“Tín fani, eg smildri teg!”
“Fyrst, heingja vit fangan, so kunnu vit berjast!”
“Ja, tað kann tú bannað uppá!” segði Hass.
“Fangin skal reisa seg!” segði eg.
Hass flutti seg og Simpson reistist. Hann bløddi nasablóð, og blóðplettar vóru á skjúrtuni. Tað var øgiliga sterkt reytt. Men Simpson tykstist uppgevandi. Hann græt ikki longur. Men eyguni vóru ræðslusligin, vemmiligt at síggja.
“Gev mær eina sigarett,” segði eg við Morgan.
Hann stappaði eina í munnin á mær.
“Tendra hana,” segði eg.
Morgan tendraði sigarettina, og eg fekk mær ein guv, so við sigarettini millum varrarnar andaði eg gjøgnum nøsina, meðan eg gjørdi eina likkju á endan á reipinum.
“Set fangan á hátúnið!” segði eg.
Eitt hátún var aftan fyri húsini hjá okkum, uppi yvir tí var eitt tak. Eg kastaði reipið upp um ein bjálka, og hálaði likkjuna niður framman fyri andlitið á Simpson. Eg hevði ongan hug at halda á við hesum. Eg helt at Simpson nokk hevði liðið nokk, men eg var leiðarin og eg skuldi berjast við Hass aftaná og eg átti ikki vísa nakran veikleika.
“Kanska skuldu vit latið vera,” segði Morgan
“Hesin maðurin er sekur!” skrálaði eg.
“Ja!” rópti Hass. “Hann skal heingjast!”
“Hygg, hann hevur pissa í buks,” segði Morgan
Og tað hevði hann, ein myrkur plettur gjørdi alsamt størri frammanfyri á buksunum hjá Simpson.
“Eingi nossir,” segði eg.
Eg koyrdi likkjuna niður um høvdið á Simpson. Eg hálaði í reipið og lyfti Simpson upp á tærnar. So tók eg hin endan av reipinum og bant tað fast í síðuna av húsunum. Eg bant reipið fast og rópti, “Kom for fanin vit rýma!”
Vit hugdu at Simpson hangandi har á táunum, hann snaraði runt heilt spakuliga, og hann sá longu deyður út.
Eg byrjaði at renna. Morgan og Hass runnu eisini. Vit runnu út til innkoyringina og Morgan rann heim til sín og Hass til sín. Eg skiliti, at eg hevði ongastaðni at fara. Hass, hugsaði eg, antin gloymdi tú bardagan, ella tímdi tú ikki álíkavæl.
Eg stóð á gongubreytini eina løtu, so rann eg inn aftur í garðin. Simpson snaraði enn. Spakuliga runt. Vit høvdu gloymt at bundið hendurnar. Hann royndi tí ið hondunum at taka trýstið frá hálsinum, men hendurnar gliðu. Eg rann yvir til húsini og loysti reipi og slepti tí. Simpson datt niður á hátúnið, og rullaði niður á vøllin.
Hann lá við andlitinum niðrið í vøllinum. Eg vendi honum við og loysti viskustykkið av munninum. Hann sá ræðuligur út. Hann sá út, sum um hann kanska fór at doyggja. Eg bukkaði meg niður yir hann.
“Hoyr, títt helvitis reyvarhol, ikki doyggja, eg ætlaði slettis ikki at drepa teg, veruliga. Um tú doyrt, so mást tú orsaka. Men um tú ikki doyrt og nakrantíð slatrar, so ert tú ein deyður maður! Skilur tú meg?”
Simpson svaraði ikki. Hann hugdi bara at mær. Hann sá ræðuligur út. Andlitið var lilla og reipið hevði skursla hálsin.
Eg reisti meg. Eg hugdi at honum eina løtu. Hann rørdi seg ikki. Tað sá ringt út. Eg var um at svíma. Men tók meg so saman. Eg andaði djúpt inn og fór út úr túninum. Klokkan var umleið fýra um seinnapartin. Eg byrjaði at ganga. Eg gekk oman til vegin og helt fram við at ganga. Eg hugsaði. Eg føldi, at mítt lív var av. Simpson hevði altíð verið ein einari. Ivaleyst einsamur. Hann fylgdist ongantíð við okkum. Hann var løgin á tann hátt. Kanska var tað tað, sum ørkymlaði okkum við honum. Men alíkavæl var okkurt við honum sum tyktist dámligt. Eg føldi meg, sum um eg hevði gjørt okkurt ræðuligt, og á ein annan hátt ikki. Mest av øllum føldi eg meg bara kenslutóman ein tómleiki í niðri maganum. Eg gekk og gekk. Eg gekk heilt oman til høvuðsvegin og aftur. Eg hevði ordiliga ilt av skónum.
Foreldur míni keyptu mær altíð bíligar skógvar. Teir sóu væl út í umleið eina viku, so byrjaði leðrið at sprotna, og seymarnir byrjaðu at stinga upp gjøgnum sálarnar. Eg helt fram við at ganga alíkavæl.
Tá eg kom aftur í túnið, varð næstan kvøld, eg gekk spakuliga gjøgnum túnið og aftur um húsini. Simpson var ikki har. Og reipið var horvið. Kanska var hann deyður. Kanska var hann onkra aðrastaðnis. Eg skimaðist rundan um meg.
Andlitið á pápa mínum, innramma í rútinum á hurðini.
“Kom inn her!” segði hann.
Eg gekk upp gjøgnum trapputrinini og framvið honum.
“Mamma tín er ikki komin til hús enn. Og tað er gott. Far inn á kamari. Eg ætli mær at práta við teg.”
Eg fór inn á kamarið og setti meg á seingjarkantin og hugdi niður á mínar bíligu skógvar.
Pápi mín var ein stórur maður, 1 metur og 95. Hann hevði eitt stórt høvd, og eyguni hingu undir stórum frýsuttum eygnabrúm. Varrarnar vóru tjúkkar og hann hevði stór oyru. Hann var óndur sjálvt uttan at royna.
“Hvar hevur tú verið?” spurdi hann.
“Gingið.”
“Gingið. Hví?”
“Mær dámar at ganga.”
“Síðan nær?”
“Síðan í dag.”
Tøgn var eina góða løtu. So tosaði hann aftur.
“Hvat hendið aftan fyri húsini í dag?”
“Er hann deyður?”
“Hvør?”
“Eg ávaraði hann um ikki at slatra. Um hann slatraði, so er hann ikki deyður.”
“Nei, hann er ikki deyður. Og foreldur hansara ætlaðu at ringja til løgreglunna. Eg noyddist at tosa við tey leingi fyri at fáa tey ikki at latað verðað við tí. Um tey høvdu ringt til løgreglunna, so hevði tað dripið mammu tína! Skilir tú tað?”
Eg svaraði ikki.
“Tað hevði dripið mammu tín, skilir tú tað?”
Eg svaraði ikki.
“Eg var noyddur at geva teimum pening fyri at tiga. Harafturat, noyðist eg at gjalda fyri læknarokningina. Eg fari at buka teg sundur og saman! Eg fari at lekja teg! Eg fari ikki at venja ein son, sum ikki kann liva ímillum fólk!”
Hann stóð har í durðinum, pinnastillur. Eg hugdi at eygunum, undir hasum frýsuttu eygnabrúnnum, at hasum stóra kroppinum.
“Eg vil heldur hava løgregluna,” segði eg. “Eg vil ikki hava teg. Gev mær løgregluna.”
Hann nærkaðist spakuliga.
“Løgreglan skilir ikki fólk sum teg.”
Eg reisti meg av songini og knýtti nevarnar.
“Kom so,” segði eg, “eg skal nokk berjast við teg!”
Hann leyp á meg við øðiligar ferð. Eitt blendandi ljós, og eitt slag so hart at eg ikki rættuliga føldi tað. Eg lá á gólvinum. Eg reistist.
“Tú mást heldur drepa meg,” segði eg, “tí tá eg verði nóg stórur, fari eg at drepa teg!”
Næsta slagið sendi meg inn undir songina. Tað tyktist sum eitt gott stað at verða. Eg hugdi at fjarðunum har uppi. So byrjaði eg at flenna, tað var ein fjálturstungin látur, men eg flenti, og eg flenti, tí eg hugsaði, at kanska hevði Simpson veruliga mogga einari lítlari gentu undir mínum húsum.
“Hvat fanin flennur tú at?” skrálaði pápi mín. “Tú ert uttan iva sonur Satan, tú ert ikki sonur mín!”
Eg sá eina stóra hond røkka inn undir songina, leitandi eftir mær. Tá hon nærkaðist, tók eg í hana við báðum hondum og beit, so fast sum eg kláraði. Eitt øðiligt skriggj, og hondin hvarv út undan songini aftur. Eg smakkaði vátt kjøt í munninum, spýtti tað út. Eg vísti tá, at hóast Simpson ikki var deyður, kundi eg ivaleyst doyggja skjótt.
“Tað er í lagið,” hoyrdi eg pápa mín siga róliga,” nú hevur veruliga biðið um tað, og Harra Gud, sum tú fer at fáa tað…”
Eg bíðaði, og meðan eg bíðaði var alt eg hoyrdi løgin ljóð. Eg hoyrdi fuglarnar, eg hoyrdi ljóðið av bilum, sum koyrdu framvið, eg hoyrdi sjálvt mítt hjarta buka og blóðið renna gjøgnum kroppin. Eg hoyrdi pápa mín anda, og eg flutti meg mitt inn undir songina og bíðaði eftir, hvat nú skuldi henda.


text:
Ingi Samuelsen
16.01.2018 - 07:38
Tíðindi > Heilsa & Umhvørvi > Heilsa & Vælvera
Um tú fært meira svøvn, so kemur tú av tær sjálvum at eta sunnari. Tað er niðurstøðan í nýggjari gransking, sum er gjørd í King’s College í London.
Granskarabólkurin í London hevur kannað viðurskiftini millum svøvn og mat hjá 42 sjálvbodnum fólkum. Helmingurin av luttakarunum fingu góð ráð um, hvussu tey kundu broyta nøkur einføld ting, so tey fingu betri náttarsvøvn – eitt nú at lata vera við at drekka kaffi áðrenn songartíð, fáa sær sissandi vanar áðrenn songartíð og lata vera við at fara ov svangur ella ov mettur til songar. Hin helmingurin fekk ongi ráð.
86 prosent av teimum, ið fingu góð ráð, lógu meira í songini, og umleið helminguri svav longri enn tey plagdu. Tey minkaðu eisini um sukurbrúkið við 10 grammum um dagin, og ótu færri kolhydrat, enn tey plagdu. Ongar broytingar í sambandi við matvanar vórðu staðfestir hjá kontrollbólkinum.
- Hetta vísir, at einfaldar broytingar í lívsførsluni kann hjálpa persónum við at eta sunnari, sigur Wendy Hall, leiðari fyri kanningini við enska tíðarritið New Scientist.
Ein kanning frá 2011 kom til sama úrslit. Tá vórðu 1500 fólk um miðjan aldur kannað í seks ár, og tað vísti seg, at tey, sum fitnaðu í tíðarskeiðinum, svóvu 6,3 tímar hvørja nátt í miðal, meðan tey við sunnari kropsvekt í meðal svóvu 7,2 tímar hvørja nátt.
Videnskab.dk hevur út frá kanningunum og saman við svøvnkanningarstovuni á Ríkissjúkrahúsinum gjørt eina vegleiðing um hvussu ein kann sova betri og longri um náttina.
Fyrsta ráð er at leggja fartelefon og spenningsskaldsøgur burtur, tá tað nærkast songartíð. Bláa ljósið frá skíggjum forðar fyri, at svøvnhormon verða tilevnað, og alt, ið vekir áhuga og spenning, økir um hugin at vaka.
Harumframt skal ein minnast til sólarljós um veturin og gardinur um summarið. Tað er av týdningi at fáa nógv ljós um veturin, meðan tað hevur týdning at steingja ljósið úti um summarið, um ein ynskir at sova væl. Ein eigur at lata vera við at drekka kaffi eftir kl. 17 og halda seg undan alkoholi, tí alkohol ger, at ein svevur verri.
Tað besta er at sova í einum køldum rúmi undir heitari dýnu. Ein eigur ikki at íðka um kvøldið, tí íðking leysgevur adrenalin, ið stimbrar hugin av vaka.


text:
Erling Poulsen er føddur 20. juni 1924 í Vági.
Hann er læraralærdur og hevur skrivað fleiri bøkur um bátar og skip.
Torkil Beder er prestur, føddur í Vági í 1924 og búsitandi í Fuglafirði.
Umframt at hava skrivað Mangt er millum himmal og jørð saman við Erlingi Poulsen hevur hann eisini skrivað í Mína Jólabók
Útgávur:
1961 Gleðihátíðin mikla í Míni jólabók
1990 Gleðin, hon er fødd í dag í Míni jólabók
1991 Og ljósið skínur í myrkrinum í Míni jólabók
1994 Orðið er hold í Míni jólabók
1995 Gleðilig jól í Míni jólabók
Útgávur saman:
1995 Mangt er millum himmal og jørð
2000 meiri er millum himmal og jørð
Ummæli/umrøða:
Carl Johan Jensen: Frá trølsligum dreymum og afturgingnari tíð. Sosialurin 25. nov. 2000.


text:
So taptu vit
TB | 16/08/14
Sum yvirskriftin ber boð um, so vóru okkara menn fyri fyrsta tap í ár. Í ár! 21 dystir á rað, í 1. deild ,frá byrjan kláraðu vit uttan eitt einasta tap og tað er, lat okkum bara vera opin og erlig um tað, heilt fantastiskt! Umframt hesar 21 dystirnar leiktu vit eisini ein dyst í steypakappingin, hann endaði við javnleiki eftir 90 minuttir og eisini eftir 120 og mátti alt tí avgerast við brotssparkum.
Uppflytingin er tryggjað og stigini eru ikki serliga neyðug meira, einasta sum kann vera ein gularót er, at møguliga ber til at sláa rekordina fyri 1. deilds uppflytara við flest stig. Higartil, hvussu so er síðani kappingin bleiv umskipað, er tað B68, sum í 2007 megnaði at fáa 72 stig.
Vit hava møguleikan fyri at ognað okkum 74 stig.
TB byrjaði soleiðis í dag:
Hugin
Eirikur – Carl – Teitur O – Petur
Teitur J – Jonhard – Heini – Heine – Arthur
Rógvi
Á bonkinum: Boas, Jákup, Ragnar, Aron og Patrik
Dysturin í dag bar bráð av, at uppflytingin er tryggjað og til høvið hevði Páll Hagbert blanda kortini eitt sindur øðrvísi í dag. Ongin veruligur álópari var í byrjunaruppstillingina, so Rógvi tók seg av hesum partinum. Ivan skuldi gerast pápi hvørja løtu, so Hugin stóð í málinum. Jonhard var fluttur upp á miðjuna meðan Carl var settur aftur at spæla í miðverjuni saman við Teitur Olsen.
Eisini sást tað aftur á talið av áskoðarum, at uppflytingin var tryggjað, samstundis sum Premier League byrjaði aftur í dag og veðrið, ið ikki var alt ov hugaligt, gjørdi teirra til at nógv fólk ikki tímdu at leita sær vestur til Stórá.
Eftir ikki alt ov long tíð var farin í fyrsta hálvleiki fekk Teitur Justinussen ein risamøguleika, talan var faktiskt um ein 2-í-1 kjans. Fyrsta skotið frá Teituri hálvbjargaði málmaðurin hjá Víkingum, Teitur fekk bóltin aftur, men velur at smekka til við útsíðuni og bólturin fór langt framvið málið. Nú átti at staðið 1-0 til okkum.
Sum heild høvdu Víkingur ikki nógv at bjóða í tí offensiva, so okkara verja kundi taka seg eitt sindur av løttum.
Eins og fyrsti dysturin móti Víkingi, so skuldi tað vísa seg at gerast trupult at fáa bóltin inn. Vit vóru ikki serliga neyvir frammanfyri kassanum í dag og tað endaði so við, at vit ei heldur í dag fáa bóltin inn.
Tá 68 minuttir vóru farnir hendir tað, ið fá høvdu væntað. Víkingur fær mál og nú stendur okkara framúrskarandi røð uttan tap fyri fallið. Tað hevur hon gjørt áður, eitt nú móti B36 fyri kortum, tá bjargaðu vit tað tíbetur.
Vit góvu ikki skarvin yvir, men koyrdu á maskinuna móti endanum og við eitt sindur av hepni, so hevði Heini Mikal Mortensen skorað eitt ótrúliga vakurt mál, men heilfluktarin streyk nakrar cm framvið málið.
Hesu ferð bjargaðu vit ikki okkum sjálvum, men í staðin so kundu vit eftir dystin staðfesta, at vit nú langt um longi hava tapt okkara fyrsta dyst.
Men sum Martin Tausen skrivaði á Facebook í dag eftir dystin: “Tit hava onki at skammast yvir. Tit hava vunni deildina og tað er tað sum telur…. Koyri á víðari!”
Vit kunnu so sanniliga bara taka undir við Martini í hesum, tí okkara menn hava als onki at skammast yvir, teir hava víst seg at vera so nógv, nógv tað besta liðið í ár. Uttan samanberingar tað mest støðuga, tað mest kempandi og tað hevur givið frálík úrslit.
Myndir
Myndir frá dystinum kunnu síggjast umvegis hesa leinkjuna.
Mynd: Jan Smedemark


text:
Wednesday, May 22, 2013
DetFeröscheCompagnie á Tjóðpallinum
DetFeröscheCompagnie framførir sítt triðja leikverk “woyzeck < 3 marie” á Tjóðpalli Føroya leygarkvøldið 25. mai klokkan 18:00 og 20:00
Í fjør um hesa tíðina spældi DFC “woyzeck < 3 marie” tvær ferðir fyri fullum húsum á Tjóðpallinum. Men tað var bara byrjanin. Tey somu fólkini hava nú í eina tíð arbeitt víðari við leikinum og nýggja útgávan av “woyzeck < 3 marie” verður endurfrumframførd nú leygarkvøldið 25. mai klokkan 18:00. Seinasta sýning verður sama kvøld klokkan 20:00
Sýningin í fjør førdi við sær at DFC bleiv bjóða at spæla leikin á fýra sjónleikafestivalum og leikhúsum í Noregi og Danmark.
Georg Büchner skrivaði leikin “Woyzeck” í 1836 og hann telist millum heimsklassikararnar, men útgávan hjá DFC víkir frá upprunahandritinum á tann hátt, at manningin í leikbólkurin, saman við svenska leikstjóranum, hava arbeitt við at draga essensin úr leikritinum: hvat er ein menniskja verd í dagsins samfelag?
Leikarnir, ið mynda DetFeröscheCompagnie á hesum sinnið, eru:
Kjartan Hansen (FO) : Woyzeck
Kristina Sørensen (FO) : Marie
Ida Løken (NO) : Læknin
Hans Tórgarð (FO) : Kapteynurin
Helle Siljeholm (NO) : Margret
Magnus Lunell (SE) : Andres
Leikstjórnað hevur Öllegård Groundstroem (SE)
Leikurin varir 55 minuttir uttan steðg, barrin er opin 1 tíma áðrenn og millum sýningarnar. Atgongumerki à kr. 100,00 eru til sølu við dyrnar frá klokkan 17:00 leygardagin – einans kontant.
Eisini ber til at bíleggja atgongumerki á 51 28 26 hvønn dag millum kl. 16-18 og á information.dfc@gmail.com, viðmerkið tal og sýning.
Fá meir at vita um DetFeröscheCompagnie á www.dfc.fo og á facebook
Posted by Listin at 7:31 AM
Labels: Leiklist, Tíðindaskriv


text:
Hvalvík
Hvalvík er ein bygd í Streymoy. Bygdin liggur á eysturstrondini á Steymoynni, nakað sunnanfyri brúnna um Streymin og beint sunnanfyri Streymnes. Áin Stórá rennur oman gjøgnum dalin og skilur báðar bygdirnar sundur. Í 2012 varð ein brúgv gjørd yvir um ánna, og ætlanin var at gera gongugøtur framvið ánni.[2] Navnið "Hvalvík" sigur frá, at her er ein av góðu hvalvágunum í landinum. Niðri á Hvalvíksoyruni er góð sandstrond, har mong grindin hevur lagt beinini. Til Hvalvíkar hoyra 24 merkur av jørð, 14 av kongsjørð og 10 merkur av ognarjørð. Festini eru trý. Lendið kring bygdina gevur góðar umstøður at reka landbúnað, sum hevur verið sera umráðandi í eldri tíð. Seinni, tá fiskivinnan fór at gera seg galdandi, misti jarðarbrúkið fyri ein part sín týdning. Menn fóru til skips, og síðan hava eisini aðrir vinnuvegir tikið seg upp, eitt nú innan handverk, flutning, aling og innan handil.
Í Hvalvík heldur fyritøkan Norðsetur til, sum hevur smíðað sniðhús síðan 1980. Fyritøkan fekk sær egnan framleiðslubygning í 1983, og hevur síðan smíðað eina ørgrynnu av húsum kring alt landið. Eisini eru hús útflutt til Týsklands. Norðsetur byggir eisini størri virkisbygningar, eitt nú hallir, skrivstovubygningar og handlar. Á bryggjuni í Hvalvík halda eisini aðrar fyritøkur til við goymslubygningum og øðrum.
Kirkjan í Hvalvík er elsta kirkja í landinum. Hon er bygd í 1829, og er bygd úr viði frá skotsku barkini Broon, sum fór á land í Saksun árið fyri. Frammanundan stóð ein eldri kirkja í Hvalvík. Prædikustólurin í Hvalvíkar kirkju varð gjørdur til Havnar kirkju í 1609 og er seinni keyptur til Hvalvíkar. Talan er um eitt sjáldsamt listarverk, ið hevur sína egnu, serligu søgu.
Í Hvalvík er nýggjur dagstovnur bygdur – Barnagarðurin við Kráir, sum rúmar 60 børnum. Skúlin í Hvalvík hevur næmingar frá 1. til 7. flokk, tilsamans úti við 60 børn. Síðan verður hildið fram á Felagsskúlanum á Oyrarbakka. Bygdin er í vøkstri - fólkatalið liggur omanfyri tey 200, og útlit eru fyri, at hesin vøkstur fer at halda fram. Bygt verður nú inn móti Saksunardali, í nattúruvøkrum og friðaligum umhvørvi.
Hvalvíkar Streymnesar Róðrarfelag eigur tríggjar kappróðrarbátar: Báran (5-mannafar), Hvessingur (6-mannafar) og Gamli Hvessingur.[3] Hvessingur hevur vunnið FM átta ferðir við 6-mannaførum monnum (1978, 1980, 1988, 1993, 94, 95, 97 og 99) og tvær ferðir við 6-mannaførum kvinnum (1996 og 1998). Seinastu árini hevur verið samstarvað við Sunda Róðrarfelag um kappróðurin.[4]Hvalvíkingar eru, eins og aðrar bygdir í Sundalagnum, partur av fótbóltsfelagnum EB/Streymur.
Hvessingur hjá Hvalvíkar Streymnesar Róðrarfelag
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]


text:
Tíðindi
19. februar 2018
Breytin er skipað í samstarvi við ALS, og endamálið við Starvsbreytini er at kunna næmingar um arbeiðsmarknaðin, at menna førleikar til at søkja og røkja starv og at geva verkligar royndir í sambandi við ymisk størv.
Á Starvsbreytini verður arbeitt bæði ástøðilig og verklig. Fyrstu vikurnar fara til at læra, hvussu ein skrivar til dømis umsókn, hvussu eitt CV skal snikkast til, hvussu sum best kann fyririeka seg til eina setanarsamrøðu. Í verkliga partinum fara næmingar í starvsvenjing hjá fyritøkum og stovnum í býnum. Hetta er eitt gott høvi hjá teimum, ið vilja menna persónliga styrki í sambandi við framtíðar starv, og hjá teimum. ið vilja hava víðari innlit í ymiskar vinnugreinir og størv.
Beinta Gregersen og Vanja Engskarð hava bólkin Ung í ALS-skipanini, og tað er ung millum 16 og 26 ár.
- Tá ið vit fáa ein slíkan fyrispurning, verða vit sera fegin, tí vit taka altíð eitt serligt tak fyri henda bólkin, tí hann er líkasum nærri at okkum, sigur Beinta, sum heldur, at ungfólk vísa seg øgiliga ofta at hava ilt við at ringja til fólk, at fara út til fólk, alt tað vanliga, ið krevst, tá ið tú skalt út á arbeiðsmarknaðin.
Tey ungu vita til dømis ikki, hvat eitt CV er, tey duga ikki at skriva eina umsókn, so tá ið ein slíkur fyrispurningur kemur, er tað eitt upplagt høvi at royna at fyrireika tey til arbeiðsmarknaðin, kroysta tey eitt sindur til at ringja til ein arbeiðsgevara, tí at ein partur av Starvsbreytini er, at tey ungu skulu út í starvsvenjing. Hetta kann kveikja tey til at finna útav, hvat tey kundu hugsað sær at lært, at lisið, at arbeitt við í sínum vaksna lívi.
Beinta og Vanja hjálpa teimum við at seta orð á, hvat tey duga. Hevur tú ongar arbeiðsroyndir, so veitst tú typiskt ikki, hvat tú kanst brúka tínar eginleikar til. So tær báðar geva teimum nøkur orð, sum tey kunnu brúka í sambandi við at samskifta við arbeiðsgevaran á einum barnagarði, hjá politinum, í handli, á verkstaði. Tað fevnir stutt sagt um allan arbeiðsmarknaðin í samfelagnum at staðfesta, hvat tann ungi kann brúka sínar eginleikar til. Tey kunnu eisini verða trýst til at ringja til ein arbeiðsgevara og fortelja, at tey ringja frá starvsbreytini og skulu út í starvsvenjing. So verða tey kallað inn til eina samrøðu í starvsbreytarhøpi, sum tey hava trenað frammanundan, ein samrøða, sum tey hava tikið upp, tí soleiðis fáa tey at vita, hvussu tey sjálv hava reagerað.
- Tað er ikki so lætt, tí tá ið tú kemur út bara við einum 10. floksprógvi, hevur tú ikki tínar fakligu førleikar enn, tú ert ikki blivin testaður, tí eingin hevur tosað við teg um, hvat fyri góðar eginleikar tú hevur, sigur Beinta Gregersen.
Tey ungu skulu læra at virða nakað so vanligt sum, at skalt tú arbeiða frá átta til fýra, so møtir tú tíggju minuttir í átta. Tað eru tey so sloppin at royna. ALS er saman við Starvsbreytini farið undir eina tilgongd, sum er at búgva tey ungu til arbeiðsmarknaðin. Tað ræður um at klippa nalvastreingin til foreldrini av.
- Vit uppliva øgiliga ofta hjá ALS, at foreldur ringja og siga til dømis: "Tú, sonur mín manglar arbeiði, kunnu tit ikki skaffa honum okkurt?", sigur Beinta Gregersen, sum fortelur, at tey kallaðu 18 ungfólk inn herfyri, og har vóru tveir pápar við. Teir eru nettupp tað, vit rópa "curling-foreldur"
Í okkara modernaða samfelag er ógvuliga lítið til av ófaklærdum arbeiði. Tey ungu kunnu siga: "Góða, lær meg, hvussu eg skal bera meg at við at fáa eitt arbeiði."
Kortini er tað heilt vanligt, at ung floyta á, um tey eru innkallað, tey skulu eitt nú til tannlækna, og so skulu tey hetta og hatta og møta sostatt ikki upp.
- Tað, sum vit alla tíðina royna at siga, er, at tey ungu skulu ikki vera so autoritetstrúgv, at tey fáa ikki verið til, men tá ið vit siga "hoppa", so skulu tey hoppa, tí at møtir tú ikki, so fær tað avleiðingar, sigur Beinta Gregersen, verkætlanarfólk.
Skal onkur okkurt, sum tey eru noydd at fara til, so er tað í lagi, men tey mugu siga frá hjá ALS, og so finna tey eina aðra tíð.
Tað stutta av tí langa er, at vilja tey ikki lurta eftir autoritetinum, so klára tey heldur ikki at konfrontera autoritetin.
Tað er yvirhøvur lætt at laga seg eftir vanligum reglum.
Myndin:
Beinta Árnadóttir Gregersen, verkætlanarfólk hjá ALS sigur, at ungfólk vísa seg øgiliga ofta at hava ilt við at ringja til fólk, at fara út til fólk og alt tað vanliga, ið krevst, tá ið tey skulu út á arbeiðsmarknaðin
Tekstur og mynd: Sonne Smith
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
1965
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 14. januar - Forsetismálaráðharrin í Norður Írlandi og forsetismálaráðharrin í Írlandi møtast fyri fyrstu ferði 43 ár.
- 20. januar - Lyndon B. Johnson verður forseti í Amerika.
- 30. januar - Winston Churchill, fyrrverandi forsetismálaráðharri breta, verður jarðaður.
- 15. februar - Kanada fær sítt núverandi flagg. Reytt og hvítt við einum blaði í miðjuni.
- 21. februar - Mannarættindistalarin Malcolm X verður dripin í New York City.
- 20. mars - Luksemborg vinnur Eurovision Song Contest við sanginum Poupée de cire, poupée de son, sungnum av France Gall.
- 25. mars - Martin Luther King og 25.000 mannarættinda aktivistar komu til høvuðstaðin í Montgomory, eftir at hava byrjað gonguna frá Selma í Alabama 4 dagar áðrenn.
- 16. juli - Mount Blanc bergholið opnar. Bergholið liggur 2480 metrar undir jørð, og er tí djúpasta berghol í heiminum.
- 26. juli - Maldivurnar fáa sjálvstýri frá Englandi.
- 1. august - Tubbakslýsingar verða bannaðar í enskum sjónvarpi.
- 9. august - Singapor verður sjálvstøðugt ríki.
- 19. august - Í Auschwitz rættarhøldunum í Frankfurt í Týsklandi, verða 66 fyrrverandi SS starvsfólk dømd í lívstíð í fongsli, og 15 onnur fáa smærri dómar.
- 18. september - Palle Sørensen, danskur avbrotamaður, skjýtur 4 løgreglufólk, ímeðan hann koyrir undan teimum í stolnum bili.
- 25. september - Teknirøðin Tom & Jerry verður víst, fyri fyrstu ferð, á amerikonsku sjónvarpsstøðini CBS.
- 28. september - Fidel Castro, forseti í Kuba, boðar frá at ein og hvør har í landi, er nú fríur at flyta til Amerika.
- 3. oktober - Fidel Castro boðar frá at Che Guevara er farin frá og rýmdur úr landinum.
- 11. oktober - Altjóða Olympiska Nevndin viðurkennir Eysturtýskland sum lim.
- 28. oktober - 190 metra høga stál listaverkið the Gateway Arch stendur liðugt í St. Louis í Missouri í Amerika.
- 27. november - Fleiri tíggju túsundir fólk ganga mótmælisgongu í Washington D.C. har tey mótmæla krígnum í Vjetnam.
- 5. desember - Charles de Gaulle verður endurvaldur forseti í Fraklandi.
Ókendar dagsetningar[rætta | rætta wikitekst]
- Tokyo verður alment viðurkent sum størsti býur í heiminum. [1]
- Aboriginalir (avstralskir frumbúgvar) sleppa at atkvøða fyri fyrstu ferð í Queensland í Avstralia.
- Oyggjarvegurin verður latin upp, so koyrandi er millum Norðurstreymoy og Suðurstreymoy.
- Føroya Fróðskaparsetur verður sett á stovn.
List[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
In his own write hjá John Lennon.
Tónleikur[rætta | rætta wikitekst]
Útgávur hetta árið[rætta | rætta wikitekst]
Highway 61 Revisited (Bob Dylan)
Help! (The Beatles). Rubber Soul (The Beatles).
Filmar[rætta | rætta wikitekst]
- Help! hjá The Beatles.
- Sound of Music (frumsýndur 2. mars 1965)
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Januar[rætta | rætta wikitekst]
- 5. januar - Vinnie Jones, enskur fyrrverandi fótbóltspælari og seinni sjónleikari
- 7. januar - José Manuel Imbamba, angolskur erkibiskupur
- 9. januar - Haddaway, týskur sangari.
Februar[rætta | rætta wikitekst]
- 7. februar - Chris Rock, amerikanskur sjónleikari og komikari.
- 17. februar - Michael Bay, amerikanskur leiks tjóri.
- 18. februar - Dr. Dre, amerikanskur rappari og tónleika framleiðari.
- 23. februar - Michael Dell, amerikanskur stovnari og eigari av Dell Inc. sum framleiðir teldur.
- 23. februar - Kristen Davis, amerikanskur sjónleikari.
Mars[rætta | rætta wikitekst]
- 25. mars - Sarah Jessica Parker, amerikanskur sjónleikari.
Apríl[rætta | rætta wikitekst]
- 4. apríl - Robert Downey Jr., amerikanskur sjónleikari.
- 16. apríl - Martin Lawrence, amerikanskur sjónleikari.
- 16. apríl - Jon Cryer, amerikanskur sjónleikari.
- 26. apríl - Kevin James, amerikanskur sjólnleikari og komikar.
Mai[rætta | rætta wikitekst]
- 10. mai - Linda Evangelista, kanadisk supermodell.
- 12. mai - Renée Toft Simonsen, donsk fyrrverandi modell, nú rithøvundur.
- 24. mai - John C. Reilly, amerikanskur sjónleikari.
- 31. mai - Brooke Sheilds, amerikanskur sjónleikari og supermodell.
Juni[rætta | rætta wikitekst]
- 10. juni - Elizabeth Hurley, enskur sjónleikari og modell.
Juli[rætta | rætta wikitekst]
- 3. juli - Connie Nielsen, danskur sjónleikari.
- 23. juli - Slash (Saul Hudson) amerikanskur gittarspælari úr bólkinum Guns N' Roses.
- 31. juli - J. K. Rowling - enskur rithøvundur.
August[rætta | rætta wikitekst]
- 28. august - Shania Twain, kanadisk songkvinna og tónasmiður
September[rætta | rætta wikitekst]
- 2. september - Lennox Lewis, enskur boksari
- 3. september - Charlie Sheen, amerikanskur sjonleikari.
November[rætta | rætta wikitekst]
- 30. november - Ben Stiller, amerikanskur sjónleikari.
- 21. november - Björk Guðmundsdóttir, íslendsk songkvinna og sjónleikari
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 4. januar - T. S. Elliot, amerikanskur rithøvundur (f. 1888)
- 24. januar - Winston Churchill, Nobel prís vinnari og fyrrverandi forsetismálaráðharri breta. (f. 1874)
- 15. februar - Nat King Cole, amerikanskur sangari og tónleikari. (f. 1919)
- 21. februar - Malcolm X, amerikanskur mannarættinda talari. (f. 1925)
- 23. februar - Stan Laurel, enskur sjónleikari (f. 1890)


text:
Norðradalur
Umgirdur av høgum fjøllum liggur Norðradalur vestantili á Streymoy og lítur vestur í hav. Norðradalur er gomul landbúnaðarbygd, har tey serliga hava lagt dent á neytahald, seyðahald og flogfenað. Við útróðri hevur lítið borið til, tí lendingarviðurskiftini eru alt annað enn góð.
Norðradalur hevur ligið avbyrgdur frá øðrum, til bygdin fekk vegasamband í 1977, og undan tí hevur mangan verið trupult og tungt at koma til og úr bygdini. Allur flutningur til og úr bygdini mátti vera á rossabaki.
Norðradalur var, saman við øðrum bygdum, partur av Tórshavnar uttanbíggjarkommunu, men kom upp í høvuðsstaðarkommununa 1. januar 1997. Skúlin varð niðurlagdur fyri nøkrum árum síðani, og nú verða skúlahúsini nýtt sum samkomuhús til ymisk endamál.
Nú búgva 12 fólk í Norðradali. (9. juni 2017)


text:
Ingi Samuelsen
19.05.2017 - 06:56
Tíðindi > Uttanlands > Politikkur
Amerikanski forsetin, Donald Trump, sýtir fyri at hann skal hava biðið tann nú frákoyrda stjóran fyri FBI, James Comey, um at gevast við kanningunum av fyrrverandi trygdarráðgevan, Michael Flynn.
Tað segði hann á einum tíðindafundi í Hvítu Húsunum.
Tá Donald Trump varð biðin um at greiða nærri frá málinum, svaraði forsetin sambært dpa-tíðindastovuni:
- Nei. Nei, næsti spurningur. (sí leinkið undir greinini)
Sambært blaðnum The New York Times skrivaði James Comey í einum uppriti áðrenn hann varð sagdur úr starvi, at Trump hevði biðið hann um at gevast við at kanna Flynn.
Uppritið er eitt av nógvum, sum James Comey, sambært blaðnum, skrivaði fyri at kunna skjalprógva, at forsetin legði hann undir trýst í samband við FBI-kanningarnar av russisku uppíleggingina av forsetavalinum í fjør.
Orðini skulu vera fallin á einum fundi teirra millum 14. februar, dagin eftir at Michael Flynn var koyrdur frá sum trygdarraðgevi – minni enn ein mánað eftir, at Trump hevði tikið við forsetaembætinum.
Mikudagin útnevndi Rod Rosenstein, varaløgmálaráðharri, fyrrverandi FBI-ovastan, Robert Mueller, til at standa á odda fyri kanningunum av russisku royndunum at ávirka forsetavalið. Valið fekk skjótt forsetan til knappaborðið. Á Twitter kallaði hann útnevningina fyri eina ”heksaveiðu”.
- Et virði avgerðina, men hetta er tekn um eina heksaveiðu, og tað er einki samstarv millum meg og starvsfólk míni – men eg kann bert tosa fyri meg sjálvan – og russarnar, segði Donald Trump á tíðindafundinum í gjár.
- Trúgv mær. Har er einki samstarv. Russland er fínt, men um tað er Russland ella onkur annar, so liggja mínar raðfestingar – trúgv mær – í USA, segði Donald Trump.
Forsetin segði annars á tíðindafundinum, at James Comey varð koyrdur úr starvi, tí hann ikki var væl dámdur.


text:
Tíðindi
2. februar 2018
Fyri 10 árum síðan vórðu túsund 4-ára gomul børn og familjur teirra í Tróndheimi í Noregi tilvildarliga vald út til eina kanning. Kanningin hevur verið soleiðis háttað, at børnini og foreldrini annaðhvørt ár hava verið partur í umfatandi kanningum, so sum samrøðum, eyðleiðingum, spurnabløðum, testum og øðrum.
Endamálið hevur verið at finna útav, hvussu sálarligir trupulleikar hjá børnum koma til sjóndar, og hvussu umfatandi teir eru.
Ongar einfaldar frágreiðingar
– Fáar kanningar av sálarligum trupulleikum hava líka nógv luttakandi á so ungum aldri sum henda kanningin, sigur Lars Wichstrøm. Hann er professari við Instituttið fyri sálarfrøði, NTNU og granskingarstjóri við NTNU, sum er Deildin fyri samfelagsgransking, uppvøksur og menning í Noregi.
Wichstrøm, sum hevur verið verkætlanarleiðari, vísir á, at tað er umráðandi at hava nógv ymisk viðurskifti í umhvørvinum hjá barninum við, tá ið tú skalt kanna, hvussu tað mennist og hvussu tað gongur tí sum heild.
– Vit kenna okkum vís í, at tað eru ongar einfaldar frágreiðingar at lýsa trupulleikarnar, sum nógv ung fáa, sigur hann.
Kanningin er serstøk í altjóða samanhangi av fleiri orsøkum, sigur Beate W. Hygen, sum fyri stuttum vardi doktararitgerð sína, sum tekur støði í kanningini.
– Fyri tað fyrsta fylgja granskararnir børnunum yvir langa tíð; fyri tað annað fáa granskararnir upplýsingar um nógv ymisk viðurskifti í lívinum hjá børnunum ella teimum ungu, bæði gjøgnum samrøður, eygleiðingar og spurnabløð. Fyri tað triðja eru barnið ella tann ungi sjálvur við, somuleiðis foreldur og barnagarður og skúli. Hetta ger, at kanningin verður djúptøkari.
1. Likamligt virkni verjir ímóti tunglyndi
Yvirvekt og óvirkni eru vaksandi heilsutrupulleiki í vesturheiminum. Eitt av fýra amerikonskum børnum viga ov nógv, og evropeisk tøl vísa nærum tað sama. Í umrøddu verkætlan kemur fram, at foreldur mangan yvirmeta, hvussu virkin børn síni eru. Svar hjá børnum til spurningar um, hvussu virkin tey eru, samanborið við svar hjá foreldrum vísa, at foreldur halda, at børnini eru nógv virknari enn tey eru í veruleikanum.
2. Nøkur verða ikki sædd
Nógv børn, sum tørvar hjálp, fáa ikki hjálpina teimum tørvar. Børn við atferðartrupulleikum fáa hjálp, meðan tey, sum eru kedd og hava angist fáa onga hjálp. Starvsfólk í barnagørðum siga, at børnini eru minni kedd og óttafull samanborið við tað foreldrini siga, at tey eru, nakað sum bendir á, at tey ikki síggja ella duga at síggja eyðkenni fyri sálarligar avbjóðingar.
3. Foreldur ávirka matvanarnar hjá børnum
Hugburðurin hjá foreldrum til, hvat børn eta, hevur týdning fyri, hvørjar matvanar børnini fáa. Børn, sum verða uggað við at fáa mat, læra at eta uttan at vera svang. Tað økir vandar fyri at eta meiri enn kroppinum tørvar og kann tí elva til yvirvekt.
4. Ílegur nakað at siga fyri, hvussu viðkvom børnini eru
Børn, sum eru viðkom og taka ímóti øllum, súgva til sín meiri samanborið við onnur børn í umhvørvinum, upp á gott og ónt. At taka ímóti øllum kann elva til avbjóðingar, men tað kann eisini vera ein styrki. Hetta treytar tó, at tey hava vaksin fólk rundan um seg, sum vísa umsorgan og sum síggja, hvat teimum tørvar. Uttan stuðlandi umsorganarpersónar hava tey tað ikki eins gott sum minni móttakilig børn.
5. Svøvntrupulleikar økja vandan fyri sálarligum heilsutrupulleikum og angist
Men samanhangurin gongur eisini hinvegin: børn við sálarligum trupulleikum eru í øktum vanda fyri at fáa svøvntrupulleikar.
6. Summi børn í størri vanda fyri yvirvekt enn onnur
Frágreiðingin er matvanarnir. Í hvønn mun børnini eru likamliga virkin hevur ongan týdning fyri yvirvekt.
7. Børn sum eru útihýst í barnagørðum í størri vanda fyri at gerast aggressiv
Verða børn útihýst í barnagarðinum, eru tey í størri vanda fyri ikki at trívast í skúlanum. Vinaløg verjir ímóti ADHD-eyðkennum. Børn gerast órólig av ikki at passa inn.
8. Happing í barnagarðinum fer fram frá tí børnini eru heilt lítil
Tað hevur negativar avleiðingar við tíðini, bæði fyri tann, sum happar, og tann, sum verður happaður. Granskararnir sóu týðiligan samanhang hjá teimum 4-ára gomlu millum sálarligar trupulleikar og happing hjá gentunum, sum vóru happarar, altso ikki hjá teimum, sum vóru happað, sum annars hevði verið upplagt.
9. Nógv «vaksa» frá ADHD-eyðkennum
Hetta stríðir ímóti tí, sum granskarar fyrr hava hildið.
10. Skipað viðurskifti ávirka viðurskiftini hjá børnum við tey vaksnu í barnagarðinum
Støddin á bólkum av børnum og hvussu gerandisdagurin verður skipaður í barnagarðinum ávirkar evnini hjá børnum at knýta seg til vaksin í barnagarðinum. Hetta hevur eisini avleiðingar fyri, í hvussu stórum vanda barnið er at fáa atferðartrupulleikar og tvístøður við læraran, tá ið tey byrja í skúlanum.
Smáir bólkar og afturlatin deildarbygnaður í barnagarðinum eru besta støðið undir góðari byrjan í skúlalívinum.
Kelda: forskning.no
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
19. og 20. november vitjar Rolf Gunnar Heitmann, aðalskrivari í norsku Ísraelsmissiónini, í Føroyum. Hann talar millum annað um Guds útvalda fólk.
Leygardagin 19. november talar og undirvísir Rolf á einum evnisdegi í Missións- og Ungdómshúsinum á Glyvrum.
Byrjað verður klokkan 15, tá ið hann talar um “Guds ætlan og Guds loyndardómur.” (Hetta er serliga út frá Efesusbrævinum, kapitlarnir 2 og 3). Her verður dentur serliga lagdur á at skilja leiklutin hjá okkum og Ísrael í Guds stóru frelsuætlan.
Klokkan 20 er møti, har Rolf talar um evnið “Guds útvalda fólk – hvør og hvat er tað?” Her verður spurningurin viðgjørdur, hvat tað inniber, at Ísrael er Guds útvalda fólk, og hvussu vit, sum ikki eru jødar, skilja og fyrihalda okkum til Ísrael sum eitt útvalt fólk. Komið verður eisini inn á spurningin, um kirkjan og Ísrael eru tvey ymisk gudsfólk.
Sunnudagin 20. november verður Rolf Gunnar við til tvey ymisk tiltøk.
Klokkan 11 prædikar hann í Skála kirkju.
Klokkan 18 talar hann á møti í missiónshúsinum Thabor í Fuglafirði. Hann talar yvir evnið ”Jesus og Ísrael”. Komið verður millum annað inn á, hví tað eru so fáir jødar, sum í dag trúgva á Jesus, hvat jødar í dag hugsa um Jesus, og hvønn leiklut tey messiansku hava í Ísrael í dag.


text:
Í 2016 stóðu lønirnar leingi í stað, um 2,1 milliard hvønn ársfjórðing, og tað var enntá lítil afturgongd eitt bil. Men í fjórða ársfjórðingi bragdaði aftur, tá lønirnar vuksu við 3,6% og aftur nú í fyrsta ársfjórðingi var vøkstur, 1,9%. Sostatt fóru lønirnar í fyrsta ársfjórðingi upp um 2,2 milliardir fyri fyrstu ferð.
Byggivinnan fer dundrandi avstað
Lønirnar eftir vinnugrein eru ikki árstíðarjavnaðar, so her verður árið higartil samanborið við sama tíðarskeið árini frammanundan.
Í fyrsta ársfjórðingi vóru lønirnar 2.145 milliónir, 124 fleiri enn sama tíðarskeið í fjør. Vøksturin er 6,1% Hetta er triðja árið í slag at vøksturin fyrsta ársjóðring er stórur. Undanfarnu tvey árini var vøksturin millum 7,5 og 8,8%. Frá 2008 til 2014 var vøksturin væl minni, og nøkur ár enntá negativur.
Tað er framgongd í øllum høvuðsvinnubólkum, men í byggivinnuni er serstakliga stór framgongd. Fyrsta ársfjórðing rindaði byggivinnan 292 milliónir í lønum, 34 fleiri enn sama tíðarskeið í fjør. Framgongdin er 13,3%. Byggivinnan var hart rakt av fíggjarkreppuni, men seinastu fýra árini hevur tað verið stór framgongd. Frá 2014 til 2016 um 10% og í ár yvir 13%.
Fleiri vinnugreinar stóra framgongd, aðrar afturgongd
Fyrsta ársfjórðing í ár var at kalla framgongd í øllum vinnugreinum, samanborðið við sama ársfjórðing í fjør.
Serliga stór var framgongdin í skipasmiðjum, aling og bygging, har framgongdi higartil í ár er millum 17 og 18%.
Fleiri tænastuvinnur hava eisini framgongd, um 10%, tað eru landsfyrisiting, vinnuligar tænastur, húshaldstænastur og fígging og trygging. Vinnuligar tænastur eru t.d. løgfrøði, grannskoðan og byggiráðgeving. Húshaldstænastur eru reingerð, hárfríðkan o.l.
Í nøkrum vinnugreinum er lítil afturgongd ella ongin broyting. Størst av hesum vinnugreinum er fiskiskapur, sum hevði áleið somu hýrur fyrsta ársfjórðing í ár samanborið við í fjør. Sjóflutningur og postur og fjarskifti høvdu bæði lítla minking, sjóflutningur minkaði 0,4%, og postur og fjarskifta høvdu eina minking upp á 3,8%.
Pensjónistarnir hava stemplað inn á arbeiðsmarknaðin
Bulurin í lønunum eru tey í aldrinum 25 til 66 ár sum vinna til dagsins breyð. Tey fáa 90% av samlaðu lønunum. Í hesum aldursbólkum er grundarlagið lagt til stóru framgongdina, men orsøkin til at framgongdin er yvir 6%, er parturin hjá teimum ungu og pensjónistunum. Í aldursbólkinum 16 til 24 ár eru higartil í ár útgoldnar 160 milliónir í lønum. Tað eru 15 fleiri enn í fjør, og vøksturin er 10%. Tey ungu vóru sera hart rakt av fíggjarkreppuni, men eru nú spakuliga við at vinna tað mista innaftur. Kortini eru lønirnar í fyrsta ársfjórðingi 2017 framvegis lægri enn í 2006 og 2007.
Penjsónistar hinvegin hava seinnu árini alsamt vunnið sær størri og størri lut í samlaðu lønunum. Síðan 2006 hevur vøksturin í lønunum hjá pensjónistum at kalla á hvørjum ári verið tvísiffraður. Okkurt árið enntá yvir 20%. Higartil í ár hava pensjónistar í aldursbólkinum 67 til 75 ár fingið 79 milliónir í lønum, 9 fleiri enn árið fyri, og vøksturin er 12,4%. Við gongdini seinastu tíggju árini sær tað út til, at pensjónistarnir av álvara hava stemplað inn á arbeiðsmarknaðin.
Stutt um árstíðarjavning og trendin
Árstíðarjavnað tøl eru reinsað fyri árstíðaravvik, sum t.d. afturvendandi sveiggið í virkseminum millum vár og summar, heyst og vetur. Hetta merkir, at til ber at hyggja eftir gongdini mánað fyri mánað, uttan at samanberingin verður órógvað av regluligum sveiggjum millum árstíðirnar.
Í trendinum er harumframt lagt upp fyri øðrum óreglusemi í mánaðarligu tølunum, og tá sæst tann undirliggjandi langtíðargongdin í lønunum.
Til ber at lesa meira um árstíðarjavning her


text:
Tórshavn heiðrar kúgan, blóðbaði og terrorismu
Mánadagin drap ísraelski herurin sambært BBC 58 palestinesar og særdi næstan 3000. Ikki akkurát ein sólskinssøga. So er tað spurningurin, hvussu skal mann reagera, tá sovorið sker? Jú also, um mann er borgarstjóri í Tórshavnar kommunu, so gevur mann grønt ljós til eitt hátíðarhald á Vaglinum, har mann flaggar við ísraelskum fløggum og merkinum lið um lið. Men um tú ordiliga meinar tað, so skal mann opinbart eisini syrgja fyri, at býarbussarnir eisini fáa nøkur ísraelsk fløgg í part.
Fyriskiparin, Bjørgfinnur Heinessen, grundgav m.a. soleiðis fyri nýggja flaggdegnum: “ Ísrael er eitt land sum tosar um vón. Tað er eitt vælfungerandi demokrati [...] har jødar og muslimar liva væl saman [...] Uppá nógvar mátar er tað eitt ótrúliga imponerandi land”
Alt gott um talu- og trúarfrælsið, men alt við máta, ha?
Fremur Ísrael terrorismu?
Stutta svarið er ja, men um tú vilt vita hví, so koma nakrar grundgevingar her.
Definitiónin upp á terrorismu er ólógligur harðskapur, serliga mótvegis sivilum fólki, sum hevur eitt politiskt endamál. Well, hasar treytirnar dekkar Ísrael væl og virðiliga.
Ólógligur harðskapur. Vit kunnu skjótt konstantera, at Ísrael hevur framt ólógligan harðskap. Ísrael hevur nemliga brotið altjóða lóg innan menniskjarættindi. Her sigur lógin greitt, at tað er ólógligt at fara í kríggj fyri at økja um landøki. Heilt konkret, so tók Ísrael Golan økið undir krígnum í juni 1967. Also eitt økið, sum Ísrael ikki hevur rætt til sambært altjóða lóg.
Um mann er jødi og hevur verið høvuðsákæri viðvíkjandi krígsbrotsverkunum í Rwanda og Jugoslavia, so veit mann, hvat mann tosar um, tá tað snýr seg um krígsbrotsverk. Og tað er nemliga tilfeldið við Richard Goldstone. Og sami Goldstone hevur skrivað eina rapport um støðuna í Gaza. Har var ein av niðurstøðunum, at endamálið við hjá Ísrael var at revsa, niðurgerða og terrorisera sivila fólkið í. Og sum áður nevnt: Terrorisma merkir m.a., at mann brúkar harðskap móti sivilum fólki fyri at náa politiskum endamálum. Og tað er akkurát tað, sum Ísrael hevur fingið til hobby: At leggja eftir sivilum fólki við einum politiskum endamáli. Og sum Goldstein sjálvur sigur, so er onki ivamál í, at Ísrael hevur fram krígsbrotsverk og átti at verði ført fram fyri altjóða dómstólin.
Tvey meir aktuel dømi frá mánadegnum, har alt bendir á, at Ísrael hevur brotið altjóða lóg er orlogkapteinur, Kenneth Øhlenslæger Buhl, sum er serfrøðingur innan mannarættindi á Forsvarsakademiinum. Hann sigur um hendingina: “Mit bud er, at det efter alt at dømme er ulovligt, idet det ikke er “last resort” (sidste udvej)”. Michael Lynk, sum er umboðsfólk innan mannarættindi hjá ST sigur víðari: “Henda týðiligt yvirdrivna valdsnýtslan hjá Ísrael – eitt eyga fyri eina eygna vippu – má enda, og teir militeru og politisku topparnir, sum enn einaferð hava givið ordrarnar ella givið loyvi til tað við Gazahegnið mugu fyri rættin”
Jamen Hamas hevur skyldina og Ísrael má sleppa at verja seg
Hevur Hamas verið til gjøgnum alt stríðið millum Ísrael og Palestina? Eeehm nei, og tískil hevði Ísrael kunnað loyst konfliktina heilt fram til 2006, tí tað var ikki fyrr enn tá, at Hamas bleiv valt á ting. Um tað er Hamas, sum er orsøkin til konfliktina, hví loysti Ísrael ikki konfliktina áðrenn Hamas kom inn á ting? Eitt betri boð upp á konfliktina er, at Ísrael ikki góðtekur altjóða lógir. Hvørt ár savnast ST fyri at finna eina loysn upp á konfliktina í Israel, og hvørt ár er úrslitið tað sama. 161 atkvøða fyri eini loysn, meðan lond sum Ísrael, USA, Naru, Palau og Marshall oyggjarnar lond eru atkvøða ímóti eini loysn.
Hamas hava meldað út, at felagsskapurin vil loysa trupulleikan við at halda seg til altjóða lóg, og fáa økið aftur, sum bleiv tikið frá teimum ólógliga í 1967.
Hava Gazabúgvar nakað at brokka seg um?
Enn einaferð er stutta svarið ja, og um tú vilt vita hví, so koma nakrar grundgevingar her.
Í 2012 kunngjørdi ST eina rapport, har mann m.a. setti spurningin, um Gaza yvirhøvur fór at verða liviligt í 2020. Tað vil siga, at um 1½ ár so verður tað ikki liviligt í Gaza. Seinni rapportir hjá ST og Ísrael hava spátt, at tað faktiskt verður óliviligt longu áðrenn 2020.
Fara vit eitt stig víðari, so eru munurin á Gaza og øðrum økjum, sum verða rakt av vanlukkum, at mann aðrastaðni altíð hevur møguleika til at flýggja til eitt annað øki. Men tað er ikki galdandi fyri íbúgvar í Gaza. Gaza er einasta stað í heiminum, har mann ikki hevur møguleika at flýggja undan óliviligum korum.
Fyri at gera tað eyka óliviligt, so hevur Ísrael m.a. bannað innflutningi av heilivági, dialysu- og hjartatólum, samstundis sum Palestina ikki hevur el nokk av elorku til at dríva sjúkrahúsini. Sambært heimsbankanum hava íbúgvar í Gaza el í 3-6 tímar dagliga, sum er tríggjar ferð minni enn, tað er tørvur á. Ísrael hevur eisini avmarkað rættindini hjá íbúgvum í Gaza til at fiska og landbrúk. Samstundis sum meir enn ein millión av íbúgvunum liva á hungursmarkinum. Og sum tað seinasta, so er 95% av vatninum í Gaza er so illa dálkað og eitrað, at tað er óegnað til menniskju. Taka vit so við, at meir enn helvtin av íbúgvunum í Gaza børn, so merkir hetta: Hvønn dag verða børn eitraði av at drekka dálkaða vatnið, og børnini og íbúgvarnir generelt hava ikki møguleika til at flýggja til eitt annað øki, tí Ísrael hevur hertikið Gaza, og gjørt Gaza til eitt opið fongsul.
Fyri at brúka Mahatma Gandhi, so segði hann, at um ein kvinna verður neyðtikin og sparkar, slær og klórar fyri at sleppa vekk frá tí, sum ger seg inn á hana, so er tað ikki harðskapur. Tað sama ger seg galdandi, tá Ísrael ólógliga hertekur títt land, oyðileggur títt heim og drepur títt fólk gjøgnum 50 ár. Og mánadagin - eftir at palestinesar hava verið kúgaðir í meir 50 ár - so gjørdu tey mótstøðu, har úrslitið var, at ísraelar drupu og særdu bæði børn og vaksin. Alt meðan vit í Tórshavn feiðraðu Ísrael við grundgevingini, at Ísrael sambært fyrireikarunum er eitt vælfungerandi demokrati. Eitt land, har jødar og muslimar liva væl saman. Eitt land, sum uppá nógvar mátar eitt ótrúliga imponerandi land. Eitt land, sum tosar fyri vón.
PS. Um tú ert ósamd/ur við tí eg skrivi, so má eg skuffa teg við, at tað ikki riggar at spæla Hamas kortið. Eg sympatiseri ikki við Hamas. Mítt einasta áhugamál er mannarættindi og at lýsa sannleikan við at brúka fakta. Um tú heldur, at eg fari skeivur, so er bara at peika út, hvar í greinini eg fari skeivur og undirbyggja grundgevingina við eini álítandi keldu.
Hergeir Staksberg


text:
Tokstøðin
Í sambandi við at sendingin “650 orð” fór av bakkastokki í Góðan Morgun Føroyar, 4. september 2014, skrivaði eg fylgjandi tekst, sum eitt dømi, ið Rakel Helmsdal las upp.
Evnið var: Tú stendur á eini tokstøð saman við onkrum tú kennir. Knappliga sært tú í vindeyganum á einum toki, at ...
-----------------------------------
Vit standa á tokstøðini og bíðja. Tosa ikki. Standa bara har. Sum tvær standmyndir. Lið um lið. Einans eygu okkara avdúka, at vit eru á lívi. Eygleiða hvussu øll onnur rundan um okkum liva teirra lív.
Ein ung genta kemur hurlandi úr tókinum. Hon verður lyft upp og snurrað runt, fyri so at vera til eitt, við einum eydnusamum sjeiki.
Hugo-Boss-jakkin við týdningarmiklu skjalataskuni avgreiðir ein virðisbrævahandil umvegis fartelefonina meðan hansara Pamela-kvinnu við Alexandra-dressi, flytir sínar samankroystu føtur við somu ferð sum nálin í einari seymumaskinu.
Jarnbreytapallurin tømist og konduktørurin ger vart við, at nú er tíð at fara avstað. Næsti steðgur: Kensington.
Júst tá ið
tókið setur í gongd, síggi eg hann.
HANN!!!
Ta stuttu løtuna vit hava eygnasamband, hvørvi eg inn í heitu bláu eygu hansara og knappliga eri eg langt aftur í tíðina. Eitt
heilt annað stað. Ungdómsárini. Lestrartíðin. Tíðin har hann og eg vóru sum eitt.
Tey bláu eyguni tindraðu sum stjørnur, tá ið hann smíltist. Bleytu varrarnir kundu mussa so varisliga og argandi, men eisini freistandi og við tølandi atdráttarmegi . Ein killandi kensla súsar gjøgnum mín kropp og hjartað dúka í oyrunum.
- Hvat feilar? Spyr standmyndin undir liðina. – Tú andar so týtt.
Sum ein niðurdottin meteor verði eg greið yvir, at eg framvegis standi á gráu tókstøðina í London, saman við manni mínum. Áh Guð. Hann má ikki varnast hvat er áfatt.
- Eg ... øhhh, eg ... eg veit ikki. Eg fekk knappliga ilt í búkin, men ... tað gongur nokk yvir um eina løtu.
Eg vendi mær vekk, so hann ikki skal síggja ástarheitu kjálkarnir. Lukkutíð, fái eg eygu á einum beinki, har eg væntandi kann fáa eitt skjól millum fimm djúpsteiksglaðar burkur.
- Eg fari líka at seta meg. Tú rópar bara, tá ið okkara tók kemur, sigi eg á veg burtur.
- Júmen, skal eg ikki koma við tær, góða!
Eg hoyri hann taka fyrsta stevið aftan á mær.
- Nei! Svari eg. Kanska ið so harðliga. - Eg ... eg eri ókay. Hald tú bara eyga við tókinum.
Eg vil ikki lata kensluna sleppa avstað. Ikki so skjótt. Ikki enn. Eg má halda fast í kensluni, eina lítla løtu afturat.
Roykurin av hvíttleyki royni eg at skotra burtur. Skifta hana út við skógarleyk. Vit ganga lið um lið í ljósagrønu bókaskógina. Tosa um alt og einki. Men ein argandi undirtóni liggur undir hvørjum orði. Tá ið eygu okkara møtast av og á, slær snarljósið niður í mær, og eg skundi meg at kveistra okkurt ósjónligt smákykn burtur av mínum armi, tilvitað um at kjálkarnar broyta lit.
Hann má ikki síggja tað. Jú, hann má. Eg vil hava at hann skal vita, at eg eisini havi hug. Nei, eg tori ikki. Um hann nú einans er blíður og ikki hevur somu kenslurnar!
Ástarhugin skapar kríggj inni í mær. Ein strævin men søtur bardagi.
Vit ganga víðari og knappliga nertur hond hansara mína. Sum ein firvaldur, ið flýgur framvið. Eg steðgi at anda. Gloymi, hvat eg var við at siga. Havi einans hug at tveita meg í hansara føvningi.
- Okkara tók kemur nú, góða! Gongur tað? Hoyri eg mann mín rópa við stúrari rødd, úr einari aðrari verð.
Treyðugt vendi eg aftur til gráu nútíðina. Við einum suffi reisist eg og fari til hansara. Standmyndin hjá mær!
Ja. Hann er úr gróti. Hann er kletturin hjá mær. Hann hevur stuðlað mær í hvat eg so havi funnið upp á. Hann er hjálpsamur og dugnaligar sum fáur og altíð uppmerksamur.
Eg kann sakna ungdómin við spírrandi kærleikakensluni, fjáltur og spenningi. Eg kann stundum hvørva burtur í annan heim og droyma mær higar. Men veruleikin – mítt lív – er her og nú við mínum manni. Eg gevi arm hansara eitt klemm, mussi hann á rukkuda kjálkan og saman fara við inn í tókið – víðari á okkara gullbrúðleypsferð!
3. Sep. 2014
© Helle Thede Johansen


text:
Førleikastovan arbeiðir eftir einum leisti, ið leggur seg eftir at umboða menniskjafatan á tann hátt, at støði verður tikið í førleikunum hjá einstaka næminginum og menningarmøguleikum hansara.
Málið hjá Førleikastovuni er at rúma øllum næmingum skúlans á bestan hátt og at tryggja, at næmingar við serligum tørvi fáa eitt viðkomandi og skikkað undirvísingartilboð.
Førleikastovan er innanhýsis vitanardepil skúlans. Samspælið millum Førleikastovuna og restina av skúlanum fevnir um ráðgeving og hugskotsgeving til einstaklingalæraratoymið, einstaka læraran ella stuðul teirra í námsfrøðiliga arbeiðinum við ymsu tørvunum hjá næmingunum.
Førleikastovan skal stuðla lærarum í at náa endamálinum í undirvísingini, bæði á normaløkinum og á serøkinum. Á normaløkinum verður hugsað um ta vanligu undirvísingina. Á serøkinum eru teir næmingar, ið hava tørv á tímum vegna serligan tørv.
Manningin í Førleikastovuni er serlærarar, lesivegleiðari, AKT-lærarar, orðblindalærari og støddfrøðivegleiðari. Tilknýtt eru eisini skúlaheilsufrøðingur, SSP toymi og SI-lærari.
Væleydnað inklutión krevur, at lærarar, námsfrøðingar og stuðlar hava eina førleikastovu at venda sær til, har vitan verður uppbygd í tøttum samstarvi við tænastueindirnar/sernám, og har verandi vitan verður gagnnýtt at menna gott læruumhvørvi og námsfrøðilig amboð.


text:
Fyrsta stevna í svimjiárinum 2007-2008 var í Klaksvík nú í vikuskiftinum, har svimjarar úr bólki 3 og eldri møttust at kappast í øllum greinum og á øllum teinum upp til 400 frí. Eitt vikuskifti fylt við áhugaverdum holmgongum millum bestu svimjarar í ymisku bólkunum, og í samlaðu kappingini um at vinna flest heiðursmerki.
GEV GÆTUR! Tað tekur tíverri so mikið langa tíð at fáa fatur á rættari RE-fílu, at eg nú havi valt heldur at rætta heiðursmerkjalistarnar í hesi grein sambært uppteljingunum á tsvim.com, enn at lata mínar skeivu standa.
Fyri at byrja við síðsta, so varð tað nýstovnaða Suðuroyar Svimjifelag sum vann flest heiðursmerki av øllum, í harðari kapping við Havnar Svimjifelag (við fyrivarni, eg havi verið noyddur at gera nokk so nógv manuelt arbeiði her, so onkur feilur kann væl hava sníkt seg inn):
Heiðursmerkini hjá Suðuroyar Svimjifelag vórðu vunnin serliga millum teir elstu svimjararnar, meðan Havnar Svimjifelag áttu vinnarnar í yngru bólkunum:
Sum heild var hetta ein ógvuliga ‘jalig’ stevna, við rættiliga góðari uppmøting, rímiliga góðum tíðum, og nógvum hugagóðum svimjarum. Har vóru fleiri spennandi holmgongur millum svimjarar sum Pál Joensen, Høgna Miné-Rasmussen og Kára Jóannesarson á Høvdanum, og í heilum svimjarar sum royndu okkurt heilt nýtt… ella í øllum førum okkurt tey ikki høvdu roynt leingi.
Til dømis var uppmøtingin til 400 frí heilt hampuliga góð, vit sóu Kristian Olsen svimja 50 bringu (heilt hampuliga gott), og Shailu millum Garðarnar svimja 200 bringu (fyri fyrstu ferð síðani einaferð í 90-unum). Og vit sóu eisini svimjarar sum Kára á Høvdanum og Pál Joensen stilla upp ikki bara í kappingum sum teir vóru vísir í at vinna, men í heilum í spesialinum hjá ‘hinum’, at geva teimum skarpan gang.
Millum teir yngru svimjararnar vóru eisini ymisk yvirraskilsi, sum tá ið Dagmar M. Winther knappliga vísti seg sum ein alvorligan kappingarneyta í frí-greinunum hjá gentum í bólki 4, eftir annars mest at hava hildið seg til bringusvimjing. Vit eru von at hoyra nøvn sum Helena G. Jacobsen, Hildur á Fløtti og Monika Biskupstø í sambandi við crawl-svimjing í hasum bólkinum; men ups, nú var tað knappliga ein sum svam undir 1.05 í 100 frí, har hinar svumu yvir 1.09.
Sum heild má stevnan metast at hava verið ein succés, í øllum førum í mun til hvat vit kundu hava risikerað, nú beint eftir oyggjaleikir á Rhodos. Fráfallið var slettis ikki so stórt millum elstu svimjararnar, og feløgini eru týðiligvís eisini komin væl og virðiliga í gongd við venjingina aftur, um man hyggur at tíðunum á stevnuni.
Komandi vikuskifti er stevna aftur í Suðuroy, fyri teir báðar yngstu bólkarnar. Tá fáa vit at síggja hvussu væl feløgini eru komin í gongd við eisini yngru svimjararnar, og í hvønn mun feløgini norðanfjørðs eru klár at fara við teimum til Suðuroyar.


text:
Danjal av Rana 15.05.2018 (14:10)
Føroyar eru sum eitt nýkristiligt ræðsluland
Ein av best umtóktu sendirøðunum í løtuni er The Handmaid’s Tale, sum gongur á HBO og er bygt á skaldsøgurnar hjá Margaret Atwood.
Í seriuni, sum gongur fyri seg í framtíðini, valdar ruðuleiki í USA. Umhvørvisdálking og kynssjúkur hava ført til, at burðartølini eru farin í botn. Tá tekur ein kristin bólkur valdið og fer undir at kúga kvinnurnar. Tær, ið enn kunnu fáa børn, gerast trælir hjá teimum ráðandi, og vera regluliga neyðtiknar av monnunum, so at teir kunnu eiga og fostra nýggj børn.
- Marran í sendirøðini “The Handmaid’s Tale” er ikki so langt burtur, sum vit halda. Okkum tørvar faktiskt ikki at hyggja longur enn til Føroya fyri at fáa ein farra av tí, sigur danski sálarfrøðingur, feministurin og sjálvútnevnda twerkdrotningin, Louise Twerkqueen Kjølsen.
Í eini grein í Politiken í gjár skrivar Lousie Kjølsen um hvar í heiminum kvinnur liva undir líknandi umstøðum sum í sendirøðini, og tá nevnir hon millum annað Føroyar.
Tað er í sambandi við, at í Gilead, sum nýkristni staturin eitur, er ikki loyvt at fáa fosturtøku.
- Faktiskt er fosturtøka ikki fræls í øllum Danmark. Sjálvt í 2018 er tað ikki frí fosturtøka í Føroyum... Tað er í veruleikanum heilt vitleyst, at hetta er støðan í okkara egna bakgarði, skrivar hon.
Í dag fær hon svar í Ekstrablaðnum frá donsku tíðindakvinnuni Onnu Libak, sum sigur at so galið hava kvinnurnar í Føroyum tað nú heldur ikki. 82 prosent av kvinnunum millum 15 og 74 ár eru í arbeiðið, tað er tað mesta í øllum Evropa.
- Og um tær ein dag avgera, at tær ynskja frælsa fosturtøku, ja, so er einki sum forðar teimum at velja flokkar, sum eru fyri tí. Higartil er tað bara soleiðis, at føroyingar vekta rættindini hjá óføddum børnum sera høgt, og tað hava tær sjálvandi rætt til, sigur hon.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Um stuðul
Fyri at tað skal vera so bíligt sum møguligt at vera faddur hjá Føroysku barnahjálpini, verður miðað eftir at fáa so nógva sjálvbodna arbeiðsmegi sum gjørligt.
Virksemið er vaksið nógv seinasta árið og økir tað um krøvini til raksturin. Nevndin hevur tí gjørt av at taka 7 prosent av innkomnum stuðli til raksturin. Umframt kemur nakað av peningin inn frá fyritøkum og einstaklingum beinleiðis til raksturin. Hetta hevur gjørt tað møguligt at sett Hildu Viderø í partíðarstarv hjá Barnahjálpini. Høvuðsuppgáva hennara er at leiða arbeiðið í Liberia. Umframt ferðast hon runt í Føroyum og greiðir frá arbeiðinum hjá Barnahjálpini.
- Føroyska barnahjálpin ætlar at røkka sínum endamáli við at leita sær sjálvbodna hjálp og stuðul frá so nógvum, sum vilja hjálpa til.
- At fáa so nógv sjálvboðin til at gera arbeiðið á teimum økjum, har tað er gjørligt
- At fáa til vega pening við gávum frá virkjum og einstaklingum og gjøgnum ymisk tiltøk.


text:
Saturday, April 27, 2013
Zacharias Heinesen IKON - ferniseringsrøðan hjá Hansinu Iversen
Góði Zacharias!
Eg fekk heiðurin, at siga nøkur orð á tíni fernisering í dag.
Tá Inger spurdi meg fyri nøkrum døgum síðan, ivaðist eg í, um eg kundi taka hesa uppgávu upp á meg. Hvat kann eg siga um ein so royndan, dugnaligan og høgt virdan listamann, sum hevur arbeitt við málninginum tvær ferðir so leingi sum eg sjálv, minst? Eg segði ja. Og beint eftir telefonsamrøðuna við Inger, fall eg í fátt yvir at skula loysa hesa uppgávu og angraði at eg hevði sagt ja. Hetta við orðum, at siga nakað vitugt við orðum, er strævið og innviklað; men eg vil fegin greiða frá onkrum her í lívinum, og tá tað nú ikki liggur so væl fyri við orðum, so valdi eg myndlistina, serliga málningin, til at greiða frá onkrum. Og tað hevur tú eisini valt, Zacharias!
Eg minnist, at Zacharias og eg luttóku á einum grafiskum skeiði, ella eini "workshop" mitt í hálvfemsunum. Grafikarar vóru komnir úr Grafiska Verkstaðnum í Hjørring, á Grafiska verkstaðin, sum tá var í Listaskálanum. Vit vóru boðin til hetta, so vit kundu trykkja nøkur steinprent saman við hesum hegnigu grafikarunum úr Hjørring. Eg kendi meg ikki sørt fjálturstungna av at vera har millum listafólk sum Zacharias Heinesen, Trónd Patursson, Bárð Jákupsson, Marius Olsen og onnur. Ja, eg var grøn tá, júst liðug á akademinum í Helsinki; men eg hevði eisini hasa skrásikkurheitina, sum ung fólk ofta hava, eina nakað foreinklaða mynd av lívshøpinum.
Zacharias og eg stóðu undir liðini á hvørjum øðrum, við eitt langt borð, og málaðu á hvør sín stein. Eg var fyrst eitt sindur illa við av at standa undir liðini á hesum mæta listamanni; men varnaðist eftir hondini, at hesin mildi stillføri maður var sjálvur eitt sindur foyur yvir støðuna. Hann suffaði við hvørt og greiddi frá hvussu ivasamur hann var, um tað hann gjørdi. Hann visti ikki hvussu hann skuldi fáa nakað burturúr, og at hetta mundi neyvan fara at eydnast serliga væl. Dagin eftir kom hann yvir til mín, glaður upp á sín stilla máta og segði, at hatta pensilstrokið, sum eg hevði gjørt á steinin í gjár, hevði inspirerað hann, og nú kundi hann koma víðari.
Eg havi mangan hugsað aftur til ta ferðina og verið fegin um at viðurkenna ta sannroynd, at tað er hesin ævigi ivin, hendan støðuga óvissan um góðskuna av tí tú gert, sum allsamt fær teg at arbeiða víðari. Zacharias vil vera nøgdur við síni avrik og ivast enn í teimum. Hann er ikki komin á mál, og tí arbeiðir hann víðari, endaleyst. Hann vil verða betri og betri.
Í einum broti í bók síni "Livandi List" skrivar Inger um Zacharias: "Hann byrjar við eini stórari litgleði og ikki at gloyma við einum stórum kærleika til flatan. Í veruleikanum byrjar hann við eini mynd og ikki við eini hugsan, og her er munurin. Tí tað er gleðin við sjálvum málninginum, gleðin at finna nýggjar hættir at seta eina mynd saman, seta litir saman og gera spenning í linjuspælinum, sum hevur týdning. At samskifta eina hugsan ella hugskot er í veruleikanum ikki alneyðugt. Aftaná kemur so motivið, tí hann hevur valt ikki at arbeiða við motivum, men útgangsstøðið er ein abstrakt mynd."
Her sipar Inger til listasøguliga læru, sum sigur, -"at myndin kemur áðrenn motivið"-, at Zacharias málar ikki føroyskt landslagsmálarí, men at hann málar myndir. Hetta lýsir sera væl tað, sum Zacharias ger og styðjar uppundir navnið á framsýningini "IKON".
"Tað er ikki avgerandi hvat tú málar, men hvussu tú málar!"
Hendan lærusetningin hoyrdi eg mangan tey fyrstu árini í skúlagongdini. Tað tók mær langa tíð at fata, hvussu hesin setningur skuldi skiljast. Eg dugdi ikki at seta meg inn í, at innihaldið, ella myndevni í málninginum ikki skuldi hava nakran týdning. Hetta var eisini áðrenn eg fataði, at innihald og myndevni vóru hvør sítt. Men síðan hava mínar royndir lært meg, at innihald og myndevni er nyttuleyst, um eg ikki veit hvussu tað skal málast.
Hyggið væl eftir hvussu Zacharias hevur málað sínar myndir og upplivið so, hvussu væl hetta er gjørt!
Hjartaliga til lukku við framsýningini!
Hansina
Posted by Listin at 8:40 AM


text:
10. mai 2017Nr. 55
Løgtinglóg um broyting í løgtingslóg um førleikameting
(Aldursmark, starvsroyndir og kærur)
Samsvarandi samtykt Løgtingsins staðfestir og kunnger løgmaður hesa løgtingslóg:
§ 1
Í løgtingslóg nr. 67 frá 15. mai 2014 verða gjørdar hesar broytingar:
1. Í § 2, stk. 2 verður aftan á 1. pkt. sum nýtt pkt. sett:
“Landsstýrismaðurin kann tó áseta nærri reglur um hægri aldursmark og hægri áramál fyri starvsroyndir fyri ávísar útbúgvingar, sum nevndar eru í § 3.”
2. Aftan á § 8 verður sett:
“Kærur
§ 8 a. Niðurstøða um førleikameting sambært hesi løgtingslóg kann verða kærd til landsstýrismannin sambært reglunum í viðkomandi útbúgvingarlóg, tó ikki, tá kært verður um niðurstøðu um førleikameting innan útbúgvingar á Fróðskaparsetri Føroya, sum verða viðgjørdar sambært ásetingunum í løgtingslóg um Fróðskaparsetur Føroya, og tá kært verður um verkliga partin í niðurstøðu um førleikameting innan yrkisútbúgvingar, sum verða viðgjørdar sambært reglunum í § 23, stk. 5 í løgtingslóg um yrkisútbúgvingar.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin ásetir nærri reglur um kærur, kæruvegleiðing og kærufreistir í sambandi við kærur um førleikameting sambært hesi løgtingslóg.”
§ 2
Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Í Tinganesi, 10. mai 2017
Aksel V. Johannesen (sign.)
løgmaður
Lm. nr. 109/2016


text:
Ongar vørur
Undirbólkar
Uno, Duo og Trio tógv er gjørt úr føroyskari ull, blandað við hetlendskari ull og avstralskari lambsull. Tað er mjúkt tógv úr høgari góðsku. Tað er tøkt í nátúrligum litbrigdi og annars alkyns vøkrum litum.
Navia Uno (1-tráðað) verður ofta nýtt til barnatroyggjur, undirklæði, yvirpartar, sjál og annað tilhoyr.
Hvørt 50g. noða inniheldur uml. 350 metrar av tógvi. 100 % ull.
Bindispenni: 31 eygu = 10 sm. á 2.5 mm. nálum.
Uno, Duo og Trio tógv er gjørt úr føroyskari ull, blandað við hetlendskari ull og avstralskari lambsull. Tað er mjúkt tógv úr høgari góðsku. Tað er tøkt í nátúrligum litbrigdi og annars alkyns vøkrum litum.
Navia Duo (2-tráðað) verður ofta nýtt til troyggjur, kjólar, sokkar og annað tilhoyr.
Hvørt 50g. noða inniheldur uml. 180 metrar av tógvi. 100 % ull.
Bindispenni: 22 eygu = 10 sm. á 3.5 mm. nálum.
Uno, Duo og Trio tógv er gjørt úr føroyskari ull, blandað við hetlendskari ull og avstralskari lambsull. Tað er mjúkt tógv úr høgari góðsku. Tað er tøkt í nátúrligum litbrigdi og annars alkyns vøkrum litum.
Navia Trio (3-tráðað) verður ofta nýtt til tjykkri troyggjur, sokkar, jakkar, hettur, vøttir, turriklæði og líknandi.
Hvørt 50g. noða inniheldur uml. 120 metrar av tógvi. 100 % ull.
Bindispenni: 19 eygu = 10 sm. á 4.5 mm. nálum.
Samfingið inniheldur 80% føroyska ull og 20% enska lambsull. Tógvið er framleitt vegna eftirspurning um eldra slagið av tógvi, ið hevur verið vælumtókt í Føroyum til tess at binda skipstroyggjur. Føroyska heitið, "Samfingið," merkir, at tógvið inniheldur bæði broddaull og nappull. Hetta er eitt sermerkt grovt tógv, ið er serliga vælegnað til troyggjur og jakkar. Við nútímans stílráki í huga er føroyska ullin blandað við enskari lambsull fyri at gera tógvið mjúkari eins og sterkari.
Navia Samfingið er tógv, ið hóskar seg væl til troyggjur og jakkar.
Hvørt 100g. noða inniheldur uml. 180 metrar av tógvi. 100 % ull.
Bindispenni: 14 eygu = 10 sm. á 7-9 mm. nálum.
Navia Hosutógv er sama tjykd sum Trio, men inniheldur nailon fyri eyka haldgóðsku.
Hvørt 50g. noða inniheldur uml. 120 metrar av tógvi. 70 % ull og 30 % nailon.
Bindispenni: 19 eygu = 10 sm. á 4.5 mm. nálum.
Silkiull er mjúkt tógv úr høgari góðsku. Tað er tøkt í nátúrligum litbrigdi og annars alkyns vøkrum litum.
Hvørt 50g. noða inniheldur uml. 190 metrar av tógvi. 75 % ull og 25 % silki.
Bummull er mjúkt tógv úr høgari góðsku. Tað er tøkt í nátúrligum litbrigdi og annars alkyns vøkrum litum.
Hvørt 50g. noða inniheldur uml. 230 metrar av tógvi. 55% ull og 45 % Bummull.
Alpakka er mjúkt tógv úr høgari góðsku. Tað er tøkt í nátúrligum litbrigdi og annars alkyns vøkrum litum.
Hvørt 25 g. noða inniheldur uml. 230 metrar av tógvi. 100 % Alpakka.
Spoli (Uno) inniheldur 12% olju og hóskar seg sera væl til maskinbinding. Hvør Spoli (Uno) vigar 1 kilo.
Spoli (Duo) inniheldur 12% olju og hóskar seg sera væl til maskinbinding. Hvør Spoli (Duo) vigar 1 kilo.
Spoli (Samfingið) inniheldur 12% olju og hóskar seg sera væl til maskinbinding. Hvør Spoli (Samfingið) vigar 1 kilo.
Navia hevur eitt stórt úrval av knappum, føroyskum og útlendskum, íroknað tjóðbúnaknappar.
Sermerkt við føroyskari ull er tess ríka innihald av lanolin, ið ger tógvið og troyggjurnar vatnfrávísandi. Lanolinið svinnur tó undir longdari vasking eins og vanligum sliti. Við hesum í huga framleiðir Navia sítt egna vørumerki av ullasápu til maskin- og hondvask, ið inniheldur lanolin, og sum bæði viðger og reinsar vøruna.


text:
Skrivligur fyrispurningur til landsstýrismannin í uttanríkis- og vinnumálum, Poul Michelsen viðvíkjandi Smyril Line
1. Hvussu stóran part fær almenni eigarin (Føroya landsstýrið og Framtak) burturav vinningsbýtum, sum Smyril Line letur partaeigarunum?
2. Hvussu nógv hava almennu eigararnir ár fyri ár fingið í vinningsbýti frá Smyril Line síðani 2007?
3. Hvussu nógvan pening hevur almenni eigarin (Føroya landsstýri og Framtak) sett í Smyril Line síðani 2007, og hvussu stórur ognarlutur er fingin fyri hesi innskot, herundir stødd á innskoti og ognarluti tilsamans og útgreinað ár fyri ár?
4. Í sambandi við, at Smyril Line aftur varð viðgjørt í Løgtinginum í 2011 hoyrdist, at ein partaeigaraavtala varð gjørd. Varð nøkur partaeigaraavtala gjørd, og varð hon latin Løgtinginum ella Vinnunevndini?
5. Er tað rætt, at ein partur av almenna ognarlutinum (Føroya landsstýri og Framtak) er seldur nýliga ella er í umbúna at verða seldur?
6. Um so er, hvussu stórur partur varð/verður seldur, hvør er søluprísurin, og eftir hvørjum leisti er hann ásettur?
Viðmerkingar:
21. november 2008 bjargaði føroyski skattgjaldarin Smyril Line frá húsagangi, tá ein meiriluti í Løgtinginum – eftir at hava víkt frá øllum tíðarfreistum – samtykti at seta 30 milliónir krónur í reiðaríið.
Grundgevingin fyri at bjarga privatu fyritøkuni var, at høvuðsaktivið hjá reiðarínum, ferðamannskipið Norrøna, fór at verða mist, og tískil metti meirilutin í Løgtinginum, at stór samfelagslig virði vóru í vanda fyri at fara fyri skeyti.
Samstundis, sum Løgtingið samtykti at seta 30 milliónir krónur í reiðaríið, setti almenni grunnurin Framtak 10 milliónir krónur í afturat teimum út við 70 milliónum krónunum, sum grunnurin frammanundan hevði sett í felagið. Í somu atløgu varð eisini eitt ábyrgdarlán á 15 milliónir krónur, sum Framtak hevði veitt Smyril Line, lagt um til partapening. Sostatt var samlaða upphæddin 55 milliónir krónur, sum tað almenna (tað er skattgjaldarin, annaðhvørt beinleiðis ella umvegis Framtak) í november 2008 í bráðskundi sprændi inn í reiðaríið í partapeningi. Og við teimum 70 milliónum krónunum, sum Framtak hevði sett í frammanundan, var samlaða almenna engagementið í felagnum 125 milliónir krónur.
Tá roykurin hevði lagt seg, umsat Vinnumálaráðið umleið 58 prosent av partapeninginum í Smyril Line – 25 prosent av tí, sum Løgtingið setti í beinleiðis vegna føroyska skattgjaldaran, og 33 prosent, sum ognarluturin hjá almenna íløgugrunninum Framtak var gjørdur upp til.
Skipað varð soleiðis fyri, at Vinnumálaráðið fekk avgerðarrættin í mun til nevndarval, eisini vegna Framtak, og kundi soleiðis einsamalt velja meirilutan í nevndini.
Bjargingarátakið hevði eisini við sær, at reiðaríið varð skuldarsanerað við umleið 200 milliónum krónum, og tískil kundi Norrøna aftur loysa frá landi á einum heilt nýggjum og munandi liviligari rakstrargrundarlagi. Tað gav skjótt at býta, og undantikið 2010 hevur Smyril Line síðani bjargingina í 2008 havt støðugt vaksandi roknskaparlig avlop. Í 2013 var avlopið góðar 32 milliónir krónur áðrenn skatt, og í 2014 var tað góðar 36 milliónir krónur áðrenn skatt – hetta árið samtykti aðalfundurin hjá reiðarínum at lata 30 milliónir krónur í vinningsbýti til partaeigararnar.
Kortini var landsstýrismaðurin í vinnumálum í 2011 aftur í Løgtinginum og bað um hjálp til í bráðskundi at styrkja gjaldførið hjá Smyril Line. Framtak skuldi aftur traðka til við 15 milliónum krónum, og privatir íleggjarar koma við øðrum 25 milliónum krónum. Men afturfyri kravdu privatu íleggjararnir, at landið slepti øllum valdinum í felagnum. Eisini til hesa viðgerðina varð víkt frá øllum tíðarfreistum, og tað er óvist, um tingfólk fingu allar upplýsingar í málinum ella neyðugu fyrireikingartíðina til at taka eina skilagóða støðu, men samtyktu kortini hjálparpakkan, tí sagt var, at Norrøna annars varð seld av landinum.
Í vinnunevndarálitinum harmast nevndin um, at hon ikki hevur fingið kunning um ein partaeigarasáttmála, sum skuldi vera gjørdur.
Nú eru søgur farnar at ganga um, at partur av almenna ognarlutinum er seldur ella skal seljast, uttan at Løgtingið yvirhøvur verður spurt eftir, tí hetta fer fram eftir einum partaeigarasáttmála, sum Løgtingið ongantíð varð kunnað um.
Sæð í ljósinum av søguligu gongdini hjá Smyril Line, har Løgtingið undir trýsti hevur latið skattgjaldaran taka ein stóran váða, eigur tað at vera sjálvsagt, at bæði Løgtingið og almenningurin fær fult innlit í viðurskiftini hjá reiðarínum og ikki minni í almenna ognarlutin – tað snýr seg um hansara avkast til landskassan og hansara ávirkan á avgerðir felagsins.
Í sær sjálvum er tað ein stórur prinsipiellur spurningur, um og nær tað almenna skal seta skattgjaldarans pengar í bjargingarpakkar fyri privat feløg, men tá eigur minsta kravið at vera, at tað almenna eisini hevur sín rættvísa lut í ognini og virðisøkingini, tá tað gongur væl.
Á Løgtingi, 11. mars 2016
Ingolf S. Olsen


text:
Millum tey progressivu avantgarde listafólkini var lítið hildið um nykrósurnar, tá tær vóru avdúkaðar á Orangerie í 1927 árið eftir, at Monet doyði. Myndirnar vórðu av mongum mettar sum listarligar anakronismur, eitt slag av dekorativari impressionismu, ið kom ov seint, heili tveyhálvtrýss ár aftan á ta fyrstu gjøgnumbrotsframsýningina hjá impressionistunum. Men stendur tú inni í einum av teimum báðum ovalu rúmunum er tað sum um allir ismuspurningar gerast týdningarleysir. Hetta er markleyst málarí, útinnt av einum málførum málara, ið hevur lagt í myndirnar allar sínar listarligu erfaringar.
Wednesday, May 9, 2012
Aftur á slóðina við Jette, Monet og Lucy in the sky with diamonds
Upplivingin var veldug og í grundini nógv sterkari hesa ferð í mun til fyri 25 árum síðani, tá eg seinast var og hugdi at nykrósunum hjá Monet í Orangerie-savninum í París. Tá fyri eini fjórðingsøld síðani var eg næmingur í 2.S í Hoydølum á námsferð við flokkinum og okkara góða og væl fyrireikaða fransktlærara, Jette og manni hennara Gunnari, sum á inspirerandi hátt greiddi okkum frá postmodernistiskari byggilist, meðan hesin stílurin enn var spildurnýggjur. Jette var eisini við hesa ferð, men nú vóru eingir næmingar við, tí hetta var ein starvsfólkaferð og hesa ferð var tað eg sjálv, sum framman fyri savninum hevði eina stutta framløgu um impressionismu og um Monet og hansara nykrósumyndir.
Myndirnar hingu áður í kjallaranum, men hanga nógv betri í dag uppi á við dagsljósi úr erva, sum spjaðist javnt niður yvir myndirnar orsakað av einum tunnum, hvítum, gjøgnumskygdum klæði, sum hongur fyri loftsvindeyguni. Árinið er vakurt og hugtakandi, men tað er eisini merkiliga samtíðarligt. Eg kom í hvussu so er í tankar um fleiri samtíðarlistafólk, meðan eg spákaði inni í teimum báðum ovalu rúmunum hjá Monet, t.d. fingu onkur strok meg at hugsa um Per Kirkeby, meðan onkur glotti fekk meg at hugsa um Trónd Patursson. Sterku litirnir fingu meg at hugsa um Torbjørn Olsen, serliga teir violettu litirnir. Tá Torbjørn fyri nøkrum árum síðani var biðin um at greiða frá eini fyrimynd í blaðnum Braga, valdi hann eina av teimum seinastu myndunum hjá Claude Monet av japonsku brúnni í urtagarði hansara í Giverny.
Claude Monet (1840-1926) er kendur fyri sítt stóra avrik sum slóðari hjá impressionismuni. Hann var millum teirra, sum fór út í náttúruna í "plein air" at mála. Á kunstakademinum var annars hevd at mála inni m.a. av tí, at ljósið ikki skuldi sýnast ov grefligt og fyri at formarnir kundu endurgevast so vakurt sum yvirhøvur møguligt. Av somu grund var eisini vanligt at nýta myrka undirmáling og at blanda litirnar á palettini áðrenn smurt varð á løriftið. Meðan Monet og onnur listafólk málaðu uttandura, fingu tey alsamt størri áhuga fyri hvussu ljósið ávirkar útsjóndina á øllum lutum. Nú fingu listafólkini áhuga fyri náttúruvísindaligum kanningum av hvussu okkara sjón og fatan virkar. Í sól tykjast allir lutir upploysast til ólikamligt ljós, og Monet varnaðist, at skuldi hann mála eina mannamúgvu í sólskini og skuldi hann vera trúgvur mótvegis sjónini, mátti hann mála andlitini sum prikkar. Hann gjørdist somuleiðis varur við, at ljósvirðið í einum liti minkar fyri hvørja ferð, hann verður blandaður við einum øðrum liti. Heldur tú fram við at blanda litir saman endar blandingsliturin í svørtum, sum er ein litur uttan ljósvirði. Áhugin fyri ljósinum fekk Monet til púrasta at beina svart burtur úr síni palett og tað sama gjørdu fleiri av hinum listafólkunum, sum í staðin brúktu mótsetningslitin hjá málaða lutinum, tvs. litin sum í einum litsirkli er longst burtur frá upprunalitinum, til at mála skuggar við. Monet fór eisini at smyrja reina litin beinleiðis á løriftið uttan nakra undirmáling og uttan at blanda litirnar frammanundan. Hevði hann tørv á grønum, málaði hann umframt grøn litbrigdi, eisini gular og bláar prikkar við síðuna av hvørjum øðrum. Úrslitið er ein bjartari grønur litur og ein mynd full av prikkum, ið samla seg í eyganum á áskoðaranum. Optiskt litbland og gransking av ljósinum førdi eisini við sær røðir av myndum av sama myndevni, sum eru málaðir ymiskar tíðir í samdøgrinum, t.d. málaði Monet eina røð av myndum av sátum, ið fingu stóran týdning fyri Kandinski, tá hann sá tær í 1895. Hann øtaðist um, at hann var noyddur at leita fram verkyvirlitið til tess at finna út av hvat myndirnar avmyndaðu, men hesar myndirnar fóru ikki frá honum aftur og tær munu hava havt stóran týdning fyri menningina av abstrakta málarínum.
Listarligu rembingarnar í Paris í seinnu helvt av 19.øld gróvu eina gjógv millum tað etableraða listaumhvørvið og listafólkini. Á heystframsýningini í Paris, sum var staðið, har listafólk sýndu fram, vórðu alsamt fleiri verk havnaði av dómsnevndini og hetta førdi í 1874 við sær, at nøkur listafók tóku seg saman at skipa fyri einari sjálvstøðugari framsýning. Ein av framsýnarunum á hesi framsýningini var Monet, ið m.a. sýndi fram eina mynd við heitinum "Impression. Soleil levant", ið legði dent á, at tað snúði seg um hansrara egnu fatan av einum sólarrisi. Men í bløðunum og millum fólk var framsýningin hildin fyri tað turra spott. Hetta var jú ordiliga stuttligt; ein framsýning við listafólkum, sum ikki dugdu at mála. Alt var so flatt og ófantaligt í hesum prikkutu og svansutu myndunum, hetta var snøgt sagt tað bera meiggj. Í einum speiritið vórðu listafólkini rópt eftir heitinum hjá Monet "Ces impressionistes" og hóast heitið upprunaliga var samheiti við ódugnaskap og fesj, valdu listafólkini sjálvi at brúka tað í teimum komandi impressionistaframsýningunum. Uppreisturin móti einaráðandi akademistílinum fór um alt Evropa, har listafólk, ið ikki sluppu at vera við á teimum etableraðu framsýningunum, skipaðu fyri teirra egnu, t.d. "Independenten" í Svøríki, "De refuserte" í Noregi og "Den Frie Udstilling" í Danmark.
Í Føroyum hava vit einki akademi og einki veruligt grundarstøði at gera uppreistur ímóti. Einasti listarligi uppreistur, vit hava havt var fakliga grundaður og snúði seg sum kunnugt um, at leiðari Listasavnsins ikki hevði listfakliga útbúgving. Men eisini hetta mótmælið úrslitaði í myndanini av einum bólki, Heystframsýningarbólkinum, ið sýnir fram í Listahøllini á Skipasmiðjuni MEST á hvørjum ári. Áðurnevndu listamenn, Tróndur Patursson og Torbjørn Olsen eru limir í hesum bólki, og báðir halda teir nógv av Monet. Torbjørn skrivar: "Fyri meg hevur franski málarin Claude Monet altíð verið litsins málari. Flest øll kenna vit hann frá impressionismuni, sum tann ítasti í hesum bólki, men tey fæstu munu vita, at hann menti seg so mikið til seinast, at mann næstan kann rópa hann ekspressionist..". (s.31 Bragi nr.1/2000).
Millum tey progressivu avantgarde listafólkini var lítið hildið um nykrósurnar, tá tær vóru avdúkaðar á Orangerie í 1927 árið eftir, at Monet doyði. Myndirnar vórðu av mongum mettar sum listarligar anakronismur, eitt slag av dekorativari impressionismu, ið kom ov seint, heili tveyhálvtrýss ár aftan á ta fyrstu gjøgnumbrotsframsýningina hjá impressionistunum. Men stendur tú inni í einum av teimum báðum ovalu rúmunum er tað sum um allir ismuspurningar gerast týdningarleysir. Hetta er markleyst málarí, útinnt av einum málførum málara, ið hevur lagt í myndirnar allar sínar listarligu erfaringar.
Millum tey progressivu avantgarde listafólkini var lítið hildið um nykrósurnar, tá tær vóru avdúkaðar á Orangerie í 1927 árið eftir, at Monet doyði. Myndirnar vórðu av mongum mettar sum listarligar anakronismur, eitt slag av dekorativari impressionismu, ið kom ov seint, heili tveyhálvtrýss ár aftan á ta fyrstu gjøgnumbrotsframsýningina hjá impressionistunum. Men stendur tú inni í einum av teimum báðum ovalu rúmunum er tað sum um allir ismuspurningar gerast týdningarleysir. Hetta er markleyst málarí, útinnt av einum málførum málara, ið hevur lagt í myndirnar allar sínar listarligu erfaringar.
Hugskotið til "Les Nymphéas" er grundað í nykrósuhylinum í urtagarðinum í Giverny, sum Monet byrjaði uppá longu í 1893. Fyrstu myndirnar av nykrósunum eru frá 1895 og í 1899 byrjar hann at mála røðir av nykrósunum. Tær verða hansara høvuðsmyndevni restina av lívinum. Monet fekk diagnosuna eygnastar í 1912 og fór um somu tíð hann undir nakrar monumentalar myndir, sum hann bygdi eitt nýtt stórt atelier til. Í einum brævi til vinmannin Georges Clemenceau í 1918 skrivar Monet um hugskotið at geva franska statinum nøkur monumental verk. Monet arbeiðir við hesi verkætlan samstundis sum hansara eygnasjúka versnar. Áðrenn hann doyr boðar hann frá, at hóast hann ikki heldur allar myndirnar vera heilt lidnar, skulu tær latast franska statinum, ið letur upp Orangerie-savnið fyri almenninginum í 1927.
Trýss ár aftaná upplivdi eg tær á fyrsta sinni saman við Jette og floksfelagunum og fimmogfýrs ár aftaná í hesum Harrans ári 2012 er tað sum um myndirnar í ovalu framsýningarrúmunum fullkomiliga taka meg av ræði við teirra markloysi. Hetta markloysið merkist ítøkiliga í myndunum, sum eru stórar og sum ikki eru avmarkaðar av vanligum fýrkantaðaum blendrammum, tí veggjamálningarnir eru settir upp á veggin í tveimum ovalum rúmum. Men markloysið er eisini eitt listarligt poeng við myndunum, ið loysa seg frá impressionistiska, naturalistiska málsøkinum m.a. við at dyrka tað kunstiga og við einari tilvitaðari ørkymlan av okkara sansum. Í myndini "Skýggj" síggjast himnaspeglingar og silvitni á vatnskorpuni, men av tí at eingin horisont hómast í horisontalu myndunum, og av tí at ein loddrættur heingipílur definerar forgrundina, tekur myndin meg av fótum á sama hátt sum "Bládýpi" hjá Tróndi Patursson ger tað. Tað sama gera sterku litirnir, ið gløða og glitra og titra, so at eg brádliga og uttan annað árin enn hvat eitt einkult franskt hvítvínsglasi fær avrikað mitt á degi - kenni meg rúsaða av litum við eini brádligari kenslu av nágreiniligum innliti í hvussu hon hevði tað á sinni hon sjálv við kaleidoskop-eygunum, Lucy in the sky with diamonds.
Posted by Listin at 10:31 AM


text:
Stuðul til Krabbameinsfelagið
Peningagávur
Krabbameinsfelagið fær ongan almennan stuðul. Inntøkurnar hjá felagnum stava frá limagjaldi, testamentariskum gávum og gávum frá einstaklingum og feløgum.
Felagið hevur konti í øllum peningastovnum.
Bank Nordik: 6460 - 113.240.9
Eik Banki: 9181 - 120.100.1
Norðoya Sparikassi: 9865 - 100.060.2
Suðuroyar Sparikassi: 9870 - 101.122.8
Ynskir tú at lata felagnum eina gávu, og ella hevur spurningar hesum viðvíkjandi, ert tú vælkomin at seta teg í samband við skrivstovuna hjá Krabbameinsfelagnum á tlf. 317959 ella senda okkum ein teldupost á kmf@krabbamein.fo
Limagjald
Limagjald fyri einstaklinkar er kr. 200,- árliga og fyri feløg/stovnar er limagjaldið kr. 500,- um árliga.


text:
Hvussu kann eg nýta FOLK uttan at forrita
Henda vegleiðingin er til tann sum roynir at brúka FOLK vevtænastuna hjá Umhvørvisstovuni, uttan at tað er neyðugt at gera ein klient.
Áðrenn fari verður í gongd
1: Áðrenn til ber at samskifta við Heldina er neyðugt at tú hevur atgongd til ein trygdarambætara, og at ein vevtænastubrúkari er tilmeldaður. Henda skulu vit nýta tá vit kalla inn til Heldina.
2: Eisini er neyðugt at tú hevur fingið atgongd til vevtænastuna. Fyri at spyrja eftir dátum í FOLK skalt tú hava fingið til vega eitt brúkaranavn og loyniorð til FOLK, og tað skal verða latið upp fyri at tín vevtænastubrúkari kann spyrja uppá metodurnar í Heldini. Fyri at fáa atgongd skal avtala gerast við Umhvørvisstovuna, sum síðani gevur atgongd.
3: Tað er eisini neyðugt at tú hevur administratoratgongd á tíni teldu, so til ber at leggja inn forritið SoapUI. Inni á leinkjuni: https://www.soapui.org/downloads/soapui.html ber til at heinta forritið sum skal nýtast. Útgávan sum er ókeypis er nóg mikið:
Upplýsingar ið tú skalt hava tøkar
- Vevtænastubrúkari í Heldini - er vanliga a-talið á tínum virki/stovni
- Brúkaranavn og loyniorð í FOLK - hetta fært tú frá Umhvørvisstovuni
WSDL fílan
Fyri at samskifta við eina Soap vevtænastu er neyðugt við eini WSDL fílu, ið lýsir hvussu samskift verður. WSDL fílan sæst við einum browsara, við at peika hann til eina addressu á tínum security servara:
http://[tín-sec-serv-ip]/cgi-bin/uriproxy?producer=[navn-a-vevtænastu]
Í hesum førinum vil eg samskifta við FOLK vevtænastuna, og sambært https://heldin.fo so eitur henda vevtænastan: us-folk-v1
Tá eg peiki browsarin til hesa leinkjuna (brúka tína egnu IP):
http://192.168.1.105/cgi-bin/uriproxy?producer=us-folk-v1
...so fái eg ein WSDL uppá FOLK vevtænastuna sum svar:
Vit síggja at security servarin/trygdarambætarin finnur vevtænastuna, og vit kunnu tí royna at fáa samband við vevtænastuna við SoapUI.
SoapUI
Tendra SoapUI og vel File -> Create Empty Project ella trýst á "Empty" í amboðslinjuni:
Vel í menuini ovast: Project -> Add WSDL, ella trýst á [CTRL]+U fyri at leggja ein WSDL inn. Her skal leinkjan sum vit avprøvaðu omanfyri innsetast.
Tá hetta er sett inn sært tú at SoapUI lesur WSDL fíluna og skapar nakrar definitiónir, soleiðis at tú eftirfylgjandi kanst kalla á vevtænastuna.
Tá hetta er klárt, so fært tú ein træstruktur í vinstru síðu sum sær nakað soleiðis út:
Innrita til FOLK
Lat okkum nú byrja við at logga á FOLK. Hetta gera vit við at senda eina request til Login metoduna.
Dupult-klikka á Request 1 í trænum, undir Login greinini. Nú kemur ein mynd við xml teksti fram. Broyt hetta xml, soleiðis at tað sær soleiðis út:
Áðrenn tú kanst senda hetta til FOLK, so mást tú fyrst broyta IP addressuna í addressulinjuni omanfyri, tí tað stendur altíð ein skeiv IP addressa har í. Grundin til tað er at Umhvørvisstovan sum eigur vevtænastuna veit einki um hvørja IP addressu tín security servari hevur, og kann tí ikki seta hesa IP addressuna fyri teg. Broyt IP addressuna til IP á tínum security servara.
Nú kanst tú trýsta á grøna "Play" knøttin, ovast til vinstru, og tú skuldi tá fingið eitt svar frá FOLK við einum "token" í. Hetta token verður tað sum tú nú skalt brúka til at spyrja uppá upplýsingar um fólk. Token gongur út aftaná eina tíð, og tá tann tíðin er farin mást tú logga á aftur av nýggjum, og fáa eitt nýtt token.
Heinta dátur um ein persón
Lat okkum nú royna at spyrja uppá upplýsingarnar hjá einum persóni. Til ber at spyrja uppá p-tal, ella við at finna persónin útfrá ymiskum upplýsingum, so sum navn, bústað, og føðingardegi.
Hav token frá Login kallinum klárt, soleiðis at tað kann brúkast til næstu request til FOLK. Tvs. token sum sær nakað soleiðis út:
FedAuth=79i/PD94...[klippt út]...Rua2uPg==; path=/Crs/; secure; HttpOnly
Dupultklikk nú á Request 1 undir greinini GetPeoplePublicInfo í trænum vinstrumegin. Nú kemur eitt xml skjal fram, har tú kanst tøppa upplýsingarnar sum tú vilt spyrja uppá.
Skjalið er ikki útfylt, so tað skal gerast, eins og tá vit innritaðu til FOLK. Útfyll skjalið soleiðis at tað líkist hesum niðanfyri.
Set títt token í frá Login kallinum, og set títt egna consumer navn inn í xml skjalið:
Eins og seinast mást tú eisini skifta IP addressuna út í addressulinjuni omanfyri, áðrenn tú trýsti á grøna "Play" knøttin.
Svarið fært tú í høgru síðu, og tað inniheldur public info um persónin.