text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
Arbeiðsfólk at sláa
freist at søkja: 23.05.2018
Námsfrøðingur til dagstovnaøkið
freist at søkja: 30.05.2018
Reingerðarfólk til Látipípuna
freist at søkja: 30.05.2018
KORT
VEÐRIÐ
Spyr bara
Spyr bara verður strikað
Teigurin Spyr bara her á heimasíðuni er farin í søguna.
Avgerðin er tikin av bygdarráði og umsiting í felag.
Orsøkirnar eru fleiri. Ein er, at mett verður, at tað er sera óheppið, at fólk sleppa at seta spurningar ónavngivin, og at hetta er við til at lækka støðið á kjakinum. Fleiri áheitanir eru komnar um hetta frá borgarum í kommununi.
Ein onnur orsøk er, at Vestmanna Kommuna heldur vil koma beinleiðis á tal við borgararnar. Hetta kann gerast, við at borgarar koma á Kommunuskrivstovuna til eitt prát, ella við at senda okkum fyrispurningar við telduposti ella vanligum posti. Harumframt er ein góður møguleiki á Facebook-síðuni hjá Vestmanna Kommunu; har ber eisini til at seta spurningar og gera viðmerkingar.
Vestmanna Kommuna vónar, at borgararnir skilja avgerðina, og at teir ikki halda seg aftur at seta spurningar, gera viðmerkingar og koma við atfinningum, hóast Spyr bara verður strikað.
Møguligt verður í eina tíð at fáa atgongd til Spyr bara í teiginum til vinstru á heimasíðuni, men bert fyri at kunna lesa gamlar spurningar og svar. Seinni verður leinkjan strikað og nýggj leinkja løgd undir Kommunan → kommunalar tænastur.
Vinarliga
Vestmanna Kommuna
Vestmanna, 10. juli 2015
2015: Jul Jun Apr Mar Feb Jan
2014: Des Nov Okt Sep Jun Apr Mar Feb Jan
2013: Des Okt Sep Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2012: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Feb Jan
2011: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2010: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2009: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2008: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2007: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2006: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2005: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar
Kommunusamanlegging
Oktober 31 , 2007Havi lagt til merkis, at nógv av lokunum sum liggja í vegnum runt um í bygdini, hava búmerkið hjá Tórshavnar Kommunu.
Er hetta tekin um eina stillisliga kommunusamanlegging, sum borgarin einki skal vita um ?
Nei, her er ikki talan um eina stillisliga samanlegging, sum borgarin einki skal vita um, men um eina tilvild.
Umsjónarmaðurin hevur nevniliga greitt frá, at búmerkini hjá fyritøkuni, sum ger dekslini, og hjá Tórshavnar Kommunu mestsum eru eins.
Spyr bara
Oktober 30 , 2007Virkiliga góð heimasíða, og teigurin "spyr bara" er super, men eg vil vita um, hví tit hava teigin, tá ið tit ikki svara øllum spurningum, ið verður settur!! Ella hvussu langa tíð hava tit um at svara hvørjum spurningi?
Vit hava tveir spurningar, sum ikki eru svaraðir enn - tíverri. Tann fyrri er frá umleið hálvum september.
Grundin til, at hesir spurningar ikki eru svaraðir, er, at teir báðir eru sendir til aðrar at svara, og hesi svar eru, hóast fleiri áminningar - tann seinasta so seint sum í morgun - tíverri ikki enn komin.
Annars royna vit eftir førimuni at svara so skjótt, sum til ber.
ungdómshúsið
Oktober 30 , 2007Nær byrjar kann leiðarin í starvinum.
Hvussu skjótt kann hann verða leysur av
starvinum í kringvarpinum.
Er leiðarin bert í stari fyri eitt ár. ???
Leiðarin byrjar ætlandi 1. november.
Viðurskiftini ímillum leiðaran og Kringvarpið eru kommununi óviðkomandi.
Leiðarin er ikki settur í ávíst avmarkað tíðarskeið.
Veðrið
Oktober 18 , 2007Eg havið prøva hasa norsku veðursíðuna, tit hava leinkja til, men veðrið í Vestmanna kemur ikki uppá
øki við gamla skúla á Heygum
Oktober 18 , 2007Hvussu nógv ljóðaði tilboðið uppá at fríðka
øki frá J & K ?
Hvussu nógv kostaðið burturbeiningin av skúlanum?
Hvussu nógv hava eykaarbeiðini kostað ?
Og hvør hevur/stendur fyri arbeiðinum á staðnum nú.
Heilsan Steingrím
Tilboðið uppá fríðkan av økinum, har Gamli Skúli stóð, var uppá 330.000 kr. Higartil eru goldnar 210.375 kr. Enn er einki avtalað um eykaarbeiðir, men flutningur av maskinu og bróting av hellu oman ímóti Ovara Vegi koma at kosta nakað eyka.
Burturbeiningin av skúlanum kostaði 137.612 kr. Tilboðið var uppá 122.188 kr. Eyka kostnaðurin var til ein nýggjan rottanga.
Hilbert Elisson hevur vegna P/F J. & K. Petersen Contractors staðið fyri arbeiðinum.
Hví ?
Oktober 18 , 2007Hví skal ein "Tasta inn í feltið tey tekn tú sært á myndini"
Vh.
Forvitin
Fjalsvegur
Oktober 18 , 2007Hvussu nógv kemur fjalsvegur at kosta nú í mun
til upprunaliga tilboðið frá J & K.
Hvussu nógv skal gjaldast fyri eykaarbeiði ?
Hvussu nógv hevur tað kostað sum ikki varð
við í tilboðnum ?
Heilsan Steingrím
Á seinastu byggifundum er gjøgnumgingin ynsktar og neyðugar broytingar í ætlanini fyri Fjalsveg í mun til upprunaprojektið.
Beni í svinginum er ynskt broytt, soleiðis at kontursprongt er fyri áunum og soleiðis at 1 m høgur grótgarður verður gjørdur fram við beni við skráa til at planta trø og runnar á.
Kostnaðurin fyri hesa broyting er 255.000 kr.
Vegurin er hækkaður í uttara enda fyri at betri atgongd skal verða til húsini. Kostnaðurin av hesari broytingini er 190.000 kr.
Avgjørt er at gera íbindingarveg til uttara húsini við niðara borð á vegnum. Kostnaður 300.000 kr.
Tann burturtikni vegurin er gjørdur úr sera vánaligum tilfari, sum ikki kundi endurnýtast, men ístaðin er neyðugt at koyra tilfarið burtur. Kostnaður 220.000 kr.
Í innara enda er rættiliga høgt frá vegnum upp til ovaru húsini, og varð avgjørt at broyta vegin, soleiðis at í staðin fyri gongubreyt verður løgd gøta frá Fjalsvegi oman til Ovara Veg.
Frammanundan varð mett, at føst hella kom at vera stutt undir vegnum í Innara parti, men neyðugt er í staðin at gera stuðlamúr fram við vegnum.
Samanlagt kemur hendan broytingin at kosta 400.000 kr.
Harafturat hava verið ymsar eyka útreiðslur til fyribils trappu, hegn, eyka projektering higartil upp á umleið 200.000 kr.
Samanlagt varð mett, tá sáttmálin varð undirskrivaður, at samlaði kostnaðurin varð 5,7 mill. kr. goldin yvir 3 fíggjarár.
Nú verður mett, at samlaði kostnaðurin verður 6,8 mill. kr.
Grundstykkir
Oktober 18 , 2007Eru nakrar ætlanir um at útstykkja fleiri grundstykkir í Vestmanna. Um ja, hvar og nær verur tad so?
Kommunan hevur ongar ítøkiligar ætlanir um útstykking í løtuni, men tá tað verður, verður tað í framhaldi omaneftir frá verandi útstykkingin í Vestri og eisini fram við Hornavegi frá maskinhøllini hjá kommununi og úteftir.
Annars eru nógv privat økir í kommununi, sum í bygdarskipanini liggja sum sethúsaøki. Hesi síggjast við at fara inn á "Kort av Vestmanna á alnótini" niðast í teiginum til høgru á heimasíðuni, og síðani á kortinum at gera bygdarskipanina virkna.
Fjalsvegur???????
Oktober 18 , 2007Í dag er 12.10.07, og á heimasíðuni læs eg fyri einum mána síðan, eg loyvi mær at citera. " Eftir byggifund 4.sep hevur tekninska deild hjá kommununi boðað frá at vegurin heilt víst verður opin aftur um miðjan oktober, væntandi áðrenn." Eru hesi tíðindi galdandi enn? Sum er sær tað ikki út til at verða koyrandi.
Um veguin ikki letur upp enn, vælsignaði royni og geri lendi oman til trappuna , á Ovara vegi, til eina gøtu, áðrenn nakar kemur til skaða, minnist til tit hava brúkt nógvar pengar til eina super trappu, men hvat nyttar tað, tá lendi oman til trappuna ikki er gangandi eftir, eg meini so við.......
Uppá fyrispurning til arbeiðsleisðluna á staðnum verður sagt frá, at vegurin fyri so vítt er opin, men at vegurin framvegis er arbeiðsøki, og at koyring eftir vegnum tí er uppá egna ábyrgd. Tvs, at hvørki arbeiðsánari ella arbeiðstakari kunnu ábyrgjast, um skaði stendst í samband við ferðslu eftir vegnum.Annars heitir arbeiðsleiðslan á fólk um at seta seg í samband við arbeiðsfólk á staðnum, fyri at fáa nærri at vita um arbeiðsætlanina.
Fjalsvegur
Oktober 17 , 2007Mær er komið fyri oyra, at beton-múrur skal gerast fram við niðari síðu av innasta parti av Fjalsvegi. Kunnu tit greiða eitt sindur frá fyri okkum um hetta? T.d. hvar ein møguligur múrur skal vera. Sitandi bygdaráð hevur tikið stig til at seta 'grønan'-mann at taka sær av bygdini og fríðka um, og tað hevur eydnast væl. Onkur vil eisini vera við, at seyðurin bert kemur einaferð inn um garðarnar aftrat. Tí taki eg eitt sindur sorgina upp á forskot og heiti á tykkum, sum taka tekniskar avgerðir: vælsignaði hugsið eisini tit um okkara vøkru bygd og nýtið ikki eitt skrímsl av einum beton-múri til at siga vælkomin til Vestmanna.
Í samband við neyðugar broytingar í arbeiðstøkuni verður neyðugt at gera stuðlamúr uppundir niðara borð á innara parti av Fjalsvegi. Hesin stuðlamúrur verður lagaður upp og ikki, sum tygum annars hava hoyrt, gjørdur úr betong.
Fiskuvinnuskúlin
Oktober 12 , 2007Hej
Hví verur skúlin bygdur mitt á kaj økinun..?
Hegi tad ikki ver betri at flutt han yvur mótir vestpack.?
Flott heimasída.
Stavivillur
Oktober 08 , 2007Púra einigur við honum sum spyr um stavivillur. Men um tit ikki rætta spurningarna, áðrenn teir verða lagdir her á síðuna, so halda fólk, at tað eru tit sum gerða stavivillurnar.
Annars takk fyri eina heilt fantastiska síðu, sum vit øll í vilja Vestmanna væl, er glað fyri.
Opinleikin leingi livi.
Harraguð
Oktober 08 , 2007Nú eri eg sjálvur vinnulívsmaður, komið væntandi skjótt heim, lesið at "bygdaráðið" hevur umrøtt hvønn bólt man skal brúka í høllini, harraguð, tað er ikki tað bygdaráðið skal brúkast. Tað mugu teir for pokkur kunnu taka avgerð um í skúlanum.
Annars eitt stórt herðaklapp til verandi bygdaráð fyri jaligan hugburð til vinnulívið, tað hevur resulterað í minst 100 arbeiðsplássum. Alt gott um kvinnurnar, men eg haldi at tað er nógv meira dynamikkur í vinnulívinum nú hasir persónarnir, sum eg av góðum grundum ikki kenni, hava tikið um ræði.
Annars fantastisk heimasíða, serliga tá man býr uttanlanda.
Annars takk fyri rósandi orðini.
Stavivillur
Oktober 04 , 2007Hevði tað ikki verið eitt hugskot at rætta stavivillur,áðrenn tit seta spurningar frá fólki á hesa frálíku heimasíðuna?
Fótbóltur í Høllini.
Oktober 03 , 2007Tað bleiv spurt her á síðuni, hvussu tað bleiv við fótbóltinum í høllini fyri ca 3 mánum síðan, hvussu verur?
Fer mann at kunna sparka aftur við legurbóltinum?
Hvør tekur tí støðuna?
Tað er nógv sparka og kasta síðan tað komu níggj amaturir, og nogvir bóltar, legur sum skinn, hava rakt amaturini, og ikki eitt er fari. So nú mann vera bevíst at tey halda.
So til komununa, vælsignaðir læt okkum fáa legurbóltin aftur í høllina.
Ikki sparki eg mest av øllum, men runt rokna, so brúki eg eini 2000kr um ári at sparka fyri, og sum oftast so eru ligini um 8 mans, so bara har fær komunan min 16000 um ári í kassan til viðlíkahald, og so nógv bróta vit vaksnir menn ikki.
Hvat halda tit, at AA ligi hjá víf fór at spæla við gummibóltum frá BR.
Heilsan ein skuffaður fótbóltspælari.
Íløgur 2007
Oktober 03 , 2007"Vestmanna Kommuna ætlar at nýta 12,5 milliónir til íløgur í ár". Soleiðis skriva tit í svari til ein spurning herfyri. Í fíggjarætlanini fyri 2007 standa einans 6 mil til íløgur. Hvussu hongur hetta saman?
Íløgur í vegir v.m.
Oktober 02 , 2007Hvussu nógvan pening hevur kommunan at ger íløgur fyri afturat í ár? Tað sær út sum um at kassin er á tremur við peningi. Nýggj brúgv um Fossá - minst 2-3 milliónir um hendan skal gerast tveysporað. Hvussu verður við Niðaravegi er hann blivin burtur í øllum resinum, ella er eisini ætlanin at byrja uppá hetta í ár? Annars ein sera góð og opin heimasíða má sigast. Hetta skal Vestmanna Kommuna hava rós fyri. Tað eru ikki nógvar aðrar kommunur sum kunna erpa sær av slíkum opinleika.
Vestmanna Kommuna ætlar at nýta 12,5 milliónir til íløgur í ár. Kassin er ikki á tremur, men inntøkurnar higartil í ár hava verið góðar, harumframt hava vit havt yvirskot undanfarnu árini. Ætlanin er ikki at byggja nýggja brúgv um Fossá enn, men bygdarráðið er kunnað um møguleikar og kostnað.
Niðari vegur er enn raðfestur ovarliga, væntandi kunnu vit fara undir breiðkan og ábøtur í 2008.
Takk fyri rósið. Tað skuldi verið eitt aðalmál hjá øllum kommunum at kunna um síni viðurskifti.
Fantastiskt
Oktober 02 , 2007Hettar er ikki ein spurningur, men bert eitt rós til tað nýggju ætlanina hjá Agendafelaginum.
Nær kann so væntast at gongubreytir vera gjørdar uppi í Miðalsbrekku so har eisini blívur hunaligt.
ungdómshúsið
Oktober 02 , 2007Hvussu nógvir umsøkjarir vóru til starvið sum leiðari.
Hvussu nógvar kvinnur ?
Hvussu nógvir menn ?
heilsan Steingrím
2015: Jul Jun Apr Mar Feb Jan
2014: Des Nov Okt Sep Jun Apr Mar Feb Jan
2013: Des Okt Sep Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2012: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Feb Jan
2011: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2010: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2009: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2008: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2007: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2006: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2005: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


c: text/html

text:
Eftir er ein fyrisetingin, ið stýrir hvønnfalli tá ið sagt verður frá broyttum viðurskiftum ella skifti í umstøðunum: "Eftir vegnum (hvørjumfall) kemur ein maður gangandi." - Men "eftir (ella aftan á) vegin (hvønnfall) kemur ein gøta."
Siga vit, at: "hann rennur eftir mær" (hvørjumfall), so er eingin broyting í viðurskiftunum, við tað at báðir renna. Men rennur hann eftir ella aftan á meg (hvønnfall), so er tað skiftið í umstøðunum, at eg renni fyrst og síðani hann.
Liggja teir eftir honum (teir vilja skaða hann), so er eingin broyting, so leingi tað varir; men er hann farin, kann okkurt liggja eftir hann.
Ein bók kann vera eftir ein mann ella eftir eina konu; men tað mugu vera hættisligar bøkur, ið eru eftir teimum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vegleiðing til eplavelting
Seteplini skulu vera frísk og helst viga um 65 – 75 gram. Roknað verður við 1.200 eplum fyri hvørji 100 kg.
Eplini verða løgd at næla umleið 3 vikur, áðrenn tey skulu setast niður. Best er, at tey liggja á einum borði 1 – 2 metrar frá einum vindeyga í 12 – 14 stigum. Liggja tey í myrkri, fáa tey langar, klænar og hvítar nálir, men fáa tey nakað av ljósið, verða nálirnar stuttar og tjúkkar.
Flagvelta eigur at vera sett niður um 25. apríl, Moldvelta kann setast niður fleiri vikur seinni.
Hav uml. 70 cm millum hvørt rað og 30 cm millum hvørt setepli. Í flagveltuni eigur álin at leggja eplini á at vera um 20 cm breið og fløgini 50 cm breið, 30 cm long og um 6 cm tjúkk.
Taðing: Eplatøð skulu ikki hava nógv klor í, t.d. N-P-K 14-3-15, ella nitrofoska, uml. 50-55 gram til hvørt epli. Verða ov nógv tøð nýtt, serliga salpetur, verða eplini vatnut og verða svørt í miðjuni. Mælt verður ikki til at nýta kálk, tí tá verður ofta nógv skrubb.
Mælt verður til at viðgera eplini við ‘Monceren DS’ pulvur beint áðrenn sett verður niður, fyri at fyribyrgja rótasopp. Blandið 50 gram av pulvuri í ein litur av vatni. Hetta røkkur til uml. 25 kg av seteplum. Sproytið útyvir eplini við einum spraydunki, tá tey eru løgd í veltuna, beint áðrenn moldin ella flagið verður lagt niðuryvir.
Ókrút kann týnast við onkrum kemiskum evni (t.d. Fenix), sum verður koyrt á ryggirnar beint áðrenn veltan nælir.
Svartaspilla kann koma í veltuna, um tað er lýtt og ráligt í veðrinum. Hon kann fyribyrgjast við at sproyta veltuna við soppadrepandi evni. Sproyta fyrstu ferð, tá bløðkurnar eru einar 20 til 30 cm høgar og so aftur við eini 8 til 12 døgum ímillum og halt áfram til vandin fyri svartaspillu er av. Eplini mugu ikki takast upp fyrr enn 14 dagar eftir, at sproytað er síðstu ferð.
Eplini kunnu takast upp fyrst í september, ella tá slokkarnir eru ordiliga følnaðir, helst í turrum veðri og tá tað ikki er ov kalt. Tá eplini eru tikin upp, verða tey turkaði og løgd myrkt í 1 – 2 vikur í 11 – 14 stigum. (Grøn rá epli eru nakað eitrandi, men eitrið verður spaltað til vandaleys evni, tá tey verða kókaði)
Tey skulu goymast í 4 – 5 stigum í ikki ov turrari luft. Tá hitin fer niður um 4 stig ella frost kemur í tey, fáa tey ein søtan smakk, og halda tey sær heldur ikki so leingi tá.


text:
Møtt á aðalfundi vóru Bárður í Baiansstovu, Arkitektafelag Føroya. Ólavur Jakobsen, Einleikarafelag Føroya. Agnar Lamhauge, Føroya Tónleikarafelag. Pauli Hansen, Føroysk Tónaskøld. Jenny C. Petersen, Leikarafelag Føroya. Bárður Jákupsson, Myndlistasambandið og Oddfríður M. Rasmussen, Rithøvundafelag Føroya.
1. Val av orðstýrara og fundarskrivara
Jens M. Dalsgaard var valdur.
2. Ársfrágreiðing formansins
Formaðurin legði fram
3. Framløga av grannskoðaðum roknskapi til góðkenningar
Samtyktur
4. Val av starvsnevnd og tiltakslimum
Oddfríður Rasmussen /Carl Jóhan Jensen og Jenny Petersen / Kristian Blak standa fyri vali
Afturvald
5. Val av grannskoðara
Afturvaldur
6. Ásetan av limagjaldi fyri komandi ár
Óbroytt
7. Viðgerð av innkomnum málum
7.1. Uppskot til broyting av § 4, 1. setningi: Umboðsráðsfundurin er hægsti myndugleiki í Listafólksambandinum og verður hildin um mánaðarskifti februar - mars.
Samtykt
7.2. Uppskot til broyting av § 7. 1. setningi: Starvsnevndin er vald á aðalfundinum ímillum limirnar í limafeløgunum.
Samtykt
7.3.Tilmæli um tríggjar limir í virðislønarnevnd, sum landsstýriskvinnan í mentamálum skal seta at gera tilmæli um virðislønir og heiðursgávur fyri árini 2011-2013.
Agnar Lamhauge
Oddfríður M. Rasmussen
Inger Smærup Sørensen
8.Ymist
Fundur lokin kl. 21.15


text:
14.05.2018 - Av: fp
Javni hevur føðingardag í dag
Í dag fyri 47 árum síðan - hin 14. mai í 1971 - varð felagið Javni sett á stovn.
Umstøðurnar her á landi vóru soleiðis, at fólk við menningartarni vórðu send til Danmarkar at búgva, og tað var eitt av aðalmálunum hjá felagnum at venda hesi gongd, og at arbeiða fyri, at føroyska samfelagið skuldi kunna hýsað øllum føroyingum.
Nógv er hent til tað betra gjøgnum tey 47 árini - men, vit mugu ikki gloyma, at einki hendur av sær sjálvum! Gjøgnum øll árini hevur Javni átt ein stóran leiklut í tí framburði, ið hevur verið, fólki við menningartarni og teirra familjum at frama. Vit hava sera nógv at takka teimum fyri, ið undan okkum hava stríðst fyri javnrættindunum. Í dag taka vit sum givið, at øll 'sleppa' at vera í landinum, kunnu fara í barnagarð, skúla, fáa starv, kunnu ganga til frítíðarítriv, og fáa ein bústað. Hóast hetta, so hava vit framhaldandi fleiri mál at røkka, um enn tey eru nøkur onnur enn tá, og vit fara at halda á við at arbeiða fyri, at fólk við menningartarn og teirra familjur skulu fáa góð og virðilig kor.
Vit ynskja Javna hjartaliga tillukku á 47-ára degnum, og senda eina hjartans tøkk til øll, sum ígjøgnum árini hava stríðst við felagnum.


text:
Orð: Bernard úr Clairvaux
Lag: John B. Dykes, Norman Tomblin
Týtt: Victor Danielsen
1. Jesus, bert hugsanin um teg,
hon gleðir hjarta mítt;
hvat verður tá ei fyri meg
at síggja andlit títt!
2. Ei mannahugsan hevur føtt,
ei muður talaði
eitt ljóð sum dýra navn títt søtt,
áh, Jesus, Frelsari!
3. Áh, náði, tú mót teimum gert,
sum eyðmjúkt boyggja seg!
Hvør góður tú mót falnum ert,
mót teim, sum søkja teg!
4. Og tá at finna, hava sæð!
áh, sælur tann, teg fann!
Tín vinur bert kann vitna tað,
hann veit tað, eina hann.
5. Jesus, vár gleði øll ert tú,
í tær vit eiga frið,
tú ert várt rós, vár æra, nú
og allar ævir við!


text:
Takk fyri hjálpina
Pressemeddelelse • Aug 13, 2015 11:49 GMT
Í gjár, tann 12. august 2015, blivu 5 limir frá Sea Sheherd við hjálp frá sivilum føroyingum handtiknir á sandinum í Sandavági, har tey mótmæltu í samband við grindadrápið.
Politiið í Føroyum vil fegin takka teimum persónum í Sandavági, sum hjálptu politinum við handtøkunum av limunum frá Sea Shepherd og sum eisini hjálptu politinum við flutningi sjóvegis av politifólkum. Politiið er stak væl nøgd við tann róliga og sinniliga atburð landsins íbúgvar vístu í samband við, at nøkur frá Sea Shepherd royndu at skapað eina illstøðu. Hetta vísur eina heilt aðra mynd enn ta myndina, ið Sea Shepherd í miðlunum roynir at skapa av føroyingum sum verandi harrendir og barbariskir. Heitt verður tí á íbúgvarnar um framhaldandi at vísa róligan og sinniligan atburð og harvið prógva tað, sum øll í Føroyum longu vita – at Føroyar er eitt friðarligt og trygt stað at verða.
Tað eyðnaðist at fáa bátin frá Sea Shepherd, sum royndi at forða fyri grindarakstrinum, til at gevast við hesum og fara frá staðnum. Politiið við tó fegin hava fatur í bátinum og heitur tí á fólk um at geva politinum boð á telefonummar 35 14 48, um nakar sær bátin í onkrari havn ella aðra staðni.
John Kølbæk
fúti
Politiet på Færøerne opretholder tryghed, sikkerhed, fred og orden, ved
- at forebygge, standse, efterforske og forfølge strafbare forhold
- at samarbejde - samt yde bistand og service til andre - indenfor politiets, anklagemyndighedens og sysselmændenes områder.


text:
Granskingarkarmar og reglur
Hóast nógv gransking fer fram í Føroyum, so er lógarverkið á økinum ikki so umfatandi.
Galdandi ásetingar eru um persónsdátuvernd. Her er myndugleikin Dátueftirlitið. Á heimasíðu teirra er vegleiðing um, nær loyvi krevst til granskinagrverkætlanir og hvussu søkt verður um loyvi. Les meira her
Eisini eru ásetingar um vísindasiðsemi í sambandi við gransking á heilsuøkinum. Her er myndugleikin Vísindasiðseminevndin. Samband fæst við Vísindasiðseminevndina umvegis vsn@vsn.fo
Góð ráð úr útheiminum
Vit vísa ofta til grannalond okkara, tá granskarar spyrja um reglur og kunning um mannagongdir o.l. í sambandi við krøv og kramar fyri gransking.
Ein góð kelda er Forskerportalen.dk, sum vendir sær til granskarar við danskar granskingarstovnar. Evnini, sum verða viðgjørd á portalinum, eru eisini viðkomandi fyri føroyska gransking. Har eru upplýsingar um løgfrøðiligar og etiskar spurningar, sum í nógvum førum eiga at verða ella kunnu verða viðgjørdir á meinlíkan hátt, tá talan er um gransking í føroyskum høpi.
Á síðuni eru fleiri stuttfilmar, sum geva innlit í møguligar støður og spurningar, tá ið granskað verður, t.d. viðurskifti millum vegleiðaran og ph.d. studentin, um ábyrgdarfulla gransking og um samstarv og avtalur millum granskarar.
Tilfarið á granskaraportalinum er bólkað í seks ymisk evni, sum eru:
-
Akademiskt frælsi
-
Granskingaretikkur
-
Granskingarsamstarv
-
Løgfrøðilig mørk fyri gransking
-
Útgáva og
-
Rættindi til gransking
Granskararportalurin er mentur av Udvalget til Beskyttelse af Videnskabeligt Arbejde (UBVA), sum er nevnd, sum røkir áhugamál í sambandi við upphavsrætt og patent.
Vitja Granskaraportalin her
Les meira um UBVA her
Aðrar viðkomandi slóðir til tilfar um etikk finnast her


text:
Jens Hákun Leo
09.05.2017 - 14:25
Mentan > Mentan > Tónleikur
Tað er í kvøld kl. 20, at fyrra hálvfinalan í ársins útgávu av sangkappingini Eurovision Song Contest stendur á skránni.
Kappingin í ár verður hildin í ukreinska høvuðsstaðnum Kiev, eftir at Ukreina vann kappingina í fjør við sanginum ”1944” hjá Jamalu.
18 lond luttaka í fyrru hálvfinaluni í kvøld, meðan 18 luttaka í seinru hálvfinaluni, sum verður á skránni hóskvøldið. Finalan í kappingini verður leygarkvøldið kl. 20.
Av londum, sum luttaka í kvøld, eru Svøríki, Finnland og Ísland.
Tíggju tey fremstu londini úr báðum hálvfinalunum koma víðari til finaluna, har tað longu er gjørt av frammanundan, so sum siður er, at Frakland, Italia, Spania, Ongland, Týskland umframt vertstjóðin, í hesum føri Ukreina, skulu luttaka.
Russland verður ikki við í kappingini í ár, eftir at ukreinsku myndugleikarnir bannaðu Yuliu Samoylova, sum skuldi umboða Russland í kappingini, atgongd til landið, og eftir at russiska sjónvarpið hareftir sýtti fyri at senda frá sangkappingini. Av hesari orsøk noktaði EBU russum at luttaka.
Turkar verða heldur ikki við í kappingini í ár, av tí at teir millum annað eru ónøgdir við, at fimm lond koma víðari til finaluna uttan at luttaka í hálvfinalunum.
Favorittar at vinna kappingina í ár eru, sambært Odds Eurovision Song Contest 2017, Italia, Portugal og Svøríki.


text:
Vatnveiting
Inntil nýliga hava hovbingar bert havt umleið 85 tons av vatni á goymslu, men nú er nýggi vatnbrunnurin settur upp, og hann tekur 508 tons, so tað verður neyvan aftur, at hovbingar koma at mangla vatn. Ikki bert nýggjur vatnbrunnur er settur upp, men eisini húsið til reinsiverkið er liðugt, soleiðis at hovbingar í framtíðini kunnu fáa sóttreinsað vatn.
Hovs kommuna leggur stóran dent á, at veita borgarum sóttreinsað vatn.
Í kommununi eitt nýtt reinsiverk sum veitir sóttreinsað vatn til øll húsarhald í kommununi.
Á reinsiverkunum verður vatnið fyrst leitt gjøgnum sandfiltur, síðani verður tað UV-strálað.
Dagligt eftirlit er við vatnreinsiverkunum.
Fyri at tryggja okkum at vatnið lýkur ásett góðskukrøv, verða vatnroyndir tiknar eina ferð um mánaðan. Hesar vatnroyndir blíva tiknar eftir, at vatnið er sóttreinsað. Royndirnar verða sendar víðari til Heilsufrøðiligu Starvsstovuna, sum kannar vatnið fyri kemiskan og bakteriologiskan reinleika.
Úrslitið verður sent aftur til kommunu. Úrslitini av vatnroyndunum kunnu síggjast her.
Um vatnið ikki lýkur ásettu krøvini, verður borgarin kunnaður.


text:
Stjørnur
Stjørnur verða til úr stórum skýggjum av foni og vatnsevni. Summar stjørnur eru ovurstórar. Sótu tær í miðjum sólkervi okkara, rukku tær langt út um ringrás jarðar. Summar eru nógv minni, til støddar sum gongustjørna okkara, og tær eru kámar. Telja vit ikki sólina uppí, hevur ljósið úr næstu stjørnu okkara 4 ár um at koma á jørðina.
Fornaldar stjørnufrøðingar sóu, at stjørnurnar vóru altíð líka langt hvør frá aðrari. Teir ímyndaðu sær myndir á luftini, og at summar stjørnar skuldu verða skyldar. So er tó ikki. Men myndirnar, stjørnumerkini, sum til dømis Stórabjørn, eru góð, tá ið skil skal haldast á stjørnuhiminum. Stjørnufrøðingar nevna stjørnurnar við grikskum stavum - gamma, beta og alfa, eftir, hvar tær eru.


text:
‘Vistula Mærsk’ er ársins skip
Tað gjørdist ísstyrkta feederskipið, Vistula
Mærsk, ið fekk heiðurin Danish Ship of the Year 2018. Dóttirfelagið hjá Maersk
Line, Seago Line, eigur Vistula Mærsk.
Vinnarin varð
almannakunngjørdur fríggjadagin 4. mai á maritimu stevnuni Danish Maritime Fair
í Keypmannahavn.
Nevndin, sum valdi
Vistula Mærsk, sigur í avgerð síni, at feederparturin av farmavinnuni í fleiri
ár hevur hevur verið eitt sindur ósjónligur, tí tað hava verið stóru
bingjuskipini, sum kikarin hevur verið settur á.
Nevndin segði
eisini í niðurstøðuni:
- OMT og Maersk
Line hava í tøttum samstarvi ment endaliga sniðið, sum er eitt gott boð upp á
framtíðar feederskipið, og sum við síni ísstyrking haraftrat er heimsins
størsta bingjuskip í ís-flokki 1A.
- Sniðið á
skrokkinum hevur loddrætt stevni og eitt minni kúlustevni. Eitt sovorðið stevni
er lættari at framleiða, samstundis sum tað gevur skipinum góðan framdrátt.
Sniðið, sum hevur eina longri vatnlinju, er eisini orkusparandi, sigur nevndin.
Skipini, sum vóru í
uppskoti at gerast Danish Ship of the
Year 2018, vóru: Maersk Master, Maersk Installer, Rockall (trolari) og Vistula
Mærsk.
Hetta er fjórða árið,
skipað verður fyri kappingini. Í 2014 van norska ferjan, Bergensfjrod, í 2015
Prinsesse Isabella, ein donsk ferja, og í 2016 vann OV Bøkfjord, eitt
multifunksjónsskip.
Myndatekstur: Á ovaru myndini síggja vit vinnaraskipið,
Vistala Mærsk. Á niðaru myndini síggja vit eitt av hinum fýra skipunum, sum var
í uppskoti at vinna Danish Ship of the Year, Maersk Installer.
Kelda: Søfart


text:
Jólatúrur fyri familjuna 29. novembur
Undirhald, góður matur og shopping
Í ár gera vit aftur tveir jólatúrar til Danmarkar. Seinni túrurin 29. novembur til 3. desembur er ætlaður familjum, pørum, vinarpørum ella øðrum ferðandi, ið eru um 30 ára aldur og eldri.
Vit liggja við kai í Hirtshals frá morgni til myrkurs leygardagin 1. desembur.
Úr Hirtshals koyra vit beinleiðis við bussi til Aalborg. Møguleiki er at vitja eitt nú Aalborg Shoppingcenter, Friis Shoppingcenter og Ikea.
Umframt góðu tilboðini, sum Tax Free handilin hevur, vera fleiri sertilboð á júst hesum túrum. Lagt verður upp til tveir spennandi túrar við undirhaldi, serligum matarskráum og tónleiki frá nøkrum av okkara bestu tónleikarum.
Ferðaætlan
Fráferð Tórshavn 29. novembur kl. 21.00
Koma Hirtshals 1. desembur kl. 10.00
Fráferð Hirtshals 1. desembur kl. 21.00
Koma Tórshavn 3. desembur kl. 05.00
Skrá o.a. kemur seinni.
Bílegg ársins jólatúr á netinum, ring á tlf. 34 59 00 ella skriva til booking@smyrilline.fo.
Gevið gætur, at til ber sjálvandi at bíleggja kamarstypu, men ikki kamarsnummar.


text:
Í dag var tunnilsdagur og jól úti í Klaksvík. Í Leikalund varð nýggja atlasið hjá Námi lagt fram og sett til sølu, eins og nýggju veggjakortini. Omanfyri er Oliver Joensen frá Norðlýsinum komin inn á gólvið og er serliga fegin um opnuna um føroyska landgrunnin, sum Martin V. Heinesen og onnur á Jarðfeingi stóðu fyri.
Fleiri vóru møtt at hoyra ritstjóran, yours truly, greiða frá um, hvussu valið fall á HarperCollins og ikki nakað annað av teim ovurhonds mongu bókaforløgum, sum eru á dagsins marknaði við innbundnum papírsatlasum, sum blaðast kann í.
Í gomlu handilsbúðini hjá I.C. Isaksen, har eg fyrstu ferð smakkaði grønt lime súltutoy frá Roses í 1978, fáast nú undir navninum Leikalund eins sjáldsamir lutir, sum til dømis hesar báðar postalínsdukkur í føroyskum búnað.
Í næsta rúmi er Jan Nystrøm, sum hevur framsýnnig við tekningum, tekniamboðum og egnum teknifilmi. Hann bjóðar eisini keks og altskyns ostar. Leskiligt meðan jólaperurnar glampa í vindinum uttanfyri og Jógvan Andrias skeinkir kaffi.
Í millumgongini inn til Spaniastovu vísur Heri Schwartz Jacobsen film, sum ikki bara er smalur og svart-hvítur, men ordiliga smalur, bara átta millimetur. Hugnalig høli við nógvum møguleikum, har úti í Klaksvík.
So koyri eg suður aftur og fái tvey krov frá starvsfelagnum Sigfríði Abrahamsen. Hann býr á Eiði og seyðurin hevur gingið í Kollinum. Gamlaárskvøld verður tað gott at koyra í pottin.


text:
Her er eitt úrval við 10 hugkveikjandi bíbliuversum til hin niðurboygda:
Legg tú á Harran tínar leiðir, og lít tú á hann, hann man tað útinna. (Sálm 37:5)
Men Jesus hugdi upp á teir og segði við teir: «Hjá monnum er hetta ógjørligt, men hjá Guði er alt gjørligt.» (Matt 19:26)
Eg orki alt í honum, sum ger meg sterkan. (Filip 4:13)
Tann dag eg rópaði, bønhoyrdi tú meg, tú gjørdi meg reystan, sál mín fekk styrki. (Sálm 138:3)
Harrin er styrki mín og lovsongur, og hann varð mær til frelsu; hann er Guð mín, og eg vil hálova honum, Guði faðirs míns, og eg vil tigna hann! (2 Mós 15:2)
Eftir Harranum spyrjið og mátti hans! Ásjón hans søkið allar tíðir! (1 Krýn 16:11)
Óttast ikki, tí at eg eri við tær, lat ikki hugin bila tær, tí at eg eri Guð tín, eg styrki teg við høgru hond rættlætis míns, eg hjálpi tær og styði teg. (Jes 41:10)
Ikki við valdi og ikki við kraft, men við mínum anda, sigur Harri herliðanna. (Zak 4:6b)
Og hann hevur svarað mær: «Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi.» Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær. (2 Kor 12:9)
Tryggur skalt tú vera, tí at nú er vón, tú lítur teg um og legst óttaleysur til hvíldar. (Job 11:18)
______________________________________________________________________________________________________________________________________________
Lagt út: Ásbjørn Jacobsen


text:
Um onkur hevði sagt við Mary, at hon um 200 ár fór at gerast kend um allan heimin, hevði hon fatað tað sum skemt. Somuleiðis bygdarfólkið. Eins alkend er hon í øllum teimum 200 londunum, har bíbliufelagið í dag er virkið. Tað er veruliga hennara ágrýtni, ið setti ferð á bíbliuarbeiðið.
“Hann, ið hevði kunnað fingið sína egnu bíbliu!” Hetta gjørdist hennara dreymur. Bíbliur vóru tá bæði dýrar og sjáldsamar. Hjá Mary, sum hoyrdi upp í tey fátæksligu, var hetta ikki annað enn ein dreymur.
“Gloym hatta!” segði mamman, tá hon hevði hetta á máli. “Og hvussu fer at gangast tær at læra lesa? Hjá fátækum er jú eingin skúlagongd møgulig.” Men seinni frættist, at nýggjur skúli var komin eina tímalongd hiðani. Og Mary fór eydnusæl av garði. At lesa lærdi hon sum fáur. Men hvussu við at fáa hendur á onkra bók, tí í hennara fátæka heimi var eingin bók? Men lukkutíð hevði grannakonan, Ewans, bitið merki í ágrýtni hennara og nærlagni. Mary var tí bæði tíðliga og seint í hesum heimi og las úr bíbliu hennara. Og ein sunnudag fingu foreldur Mary eina óvæntaða gleði. Presturin mælti frá talarastólinum: “Prædikutekstin henda sunnudag verður lisin av Mary Jones”. Mary reistist og fór við bankandi hjarta á føtur fram at lesipultinum. Varisliga tók hon at blaða í hesi miklu bók og fann niður á staðið, lærarin hevði ætlað henni at lisið. Hon andaði djúpt og tók at lesa. Í fyrstuni eitt sindur skelvandi, men síðan harðari og sannførandi á sínum valisiska máli:
“Hvør tann, sum hoyrir hesi orð míni og ger eftir teimum, hann skal líknast við ein vitugan mann, ið bygdi hús sítt á hellibotn; og gloppregnið brast á, og áarføri kom, og stormarnir leikaðu og dundi móti hesum húsi; og tað fell ikki, tí at tað var grundað á hellibotni.”
Tá Mary var liðug at lesa, fór hon skundisliga aftur og setti seg. Hon hugdi upp at foreldunum, ið sótu har so glað og takksom. Tá gudstænastan var liðug vóru tað mong, ið spurdu hana, hvar hon hevði lært at lesa. “Tit eru víst glað og ikki sørt stolt av henni,” segði frú Ewans, ið búði á Stóra garði. “Jú, tað kunnu vit ikki annað siga”, svaraði móðir Mary. “Hugsið tykkum, hon hevur eina ótrúliga ætlan, og hon er at spara saman pening at keypa sær sína egnu bíbliu á valisiskum!” “Tað fer hon eisini at megna,” svaraði frú Ewans. “Tað krevur stór viljastyrki at læra so skjótt at lesa. Slík genta megnar alt, hon setur sær fyri. Ímeðan kann hon koma á gátt hjá okkum so ofta henni lystir at lesa í okkara bíbliu”.
Mary hugsaði alsamt um at fáa sína egnu bíbliu. Pening mátti hon fáa til vega, ja eina rúgvu, men hvussu? Hon fekk eitt hugskot. Tað kom sum úr byrsuni.
Tvey høsn verða ein bíblia
Mary hevði leingi hjálpt mammuni at vaska klæðir. Hon bjóðaði sær eisini til at vaska fyri onnur. Hetta kundi geva henni eitt sindur av vinningi. Frá frú Ewans fekk hon tvær hønur. Hesar vurpu. Hon savnaði eggini saman at selja. Hon ansaði børnum, gjørdi ørindi fyri fólk, bant bundnaturriklæði, sokkar og annað.
Allur samanspardi peningurin varð goymdur til at keypa bíbliu fyri,sum hon droymdi um. Í seks ár spardi hon saman. Og so kom dagurin, tá hon helt seg hava nóg mikið. Men stórt gjørdist vónbrotið, tí eingin í sóknini hevði nakra bíbliu at selja henni. “Tú ert noydd at fara leiðina til Bala,” mælti onkur. “Presturin har, selur bíbliur..”
Í Bala, sum var heilar 40 kilometrar haðani, hon búði, hevði hon ongantíð verið. Hon var nú vorðin 16 ár. Hetta fór hon at royna. Við peninginum, fjaldum í einum pjøka, fór hon til gongu. Hon kom í prestagarðin og Charles prestur tók blídliga ímóti henni. Hon segði ørindi síni og bað prestin um at selja sær eina bíbliu..
“Tað harmar meg, genta mín, allar bíbliurnar, eg átti, eru seldar. Tann einasta, ið eftir er, er umbiðin.” Sigur hann og peikar á ein einsamallan pakka á borðinum.
Hetta var henni eitt stórt vónbrot. So langa ferð til onga nyttu.! Við táravættum eygum greiddi hon prestinum frá, at hon í seks ár hevði spart pening saman. Gingið alla hesa 40 kilometra longu ferðina og sama teinin aftur uttan nakra bíbliu.... Charles prestur lurtaði eftir tí, hon segði og gjørdist gripin av hesum, hon segði. Kvikliga tók hann pakkan á borðinum lá og segði: “Mary, tak tú hesa bíbliu heim við tær! So skal eg royna at útvega eina aðra til hansara, ið bílagt hevur hesa.”
Eydnusæl legði hon leiðina heim aftur við síni nýggju bíbliu. Tað eydnaðist!
Her endar tó ikki søgan. Charles prestur var seinni á einum stórmøti í London. Á hesum møti segði hann søguna um Mary. “Vit mugu gera eitthvørt fyri at ganga ynskjum hjá fólki á møti, ið vilja ogna sær sína egnu bíbliu; annaðhvørt tey eru fátæk ella rík, børn ella vaksin, um tey búgva í Wales, í Onglandi, ella aðrastaðni í heiminum..”
Úttalilsið varð tikið ímóti við stórum eldhuga. Hetta gjørdist startskotið, at heimsins fyrsta bíbliufelag varð stovnsett í Onglandi í 1804, í Danmark 1814 og í Noreg í 1816. Í dag virka sameinda bíbliufelagið í 200 londum um allan heimin. Ágrýtna Mary setti alt hetta í verk.
Henry D. Joensen, týdddi.
Les meira um Mary Jones her...
______________________________________________________________________________________________________________________________________________
Lagt út: Ásbjørn Jacobsen


text:
Tunlar og raðfestingar - Trongisvág og Hvalba?
26. august 2015
Tað sera óhugaligt at standa á síðulinjuni og síggja, hvussu vit í Suðri verða hildin fyri spott.
Nú runga vallyfti fyri einar tvær milliardir. Men valevnini hava væl ikki gloymt, at ein bygd í Suðuroynni eitur Hvalba og har er nógv virkisemi og arbeiði.
Tørvurin er yvirhonds stórur at fáa eina tíðarhóskandi farleið.
Okkara farleið er farin um tey fimmti ár og er sera sera sera vandamikil.
Um tit geva tykkum stundir at steðga á og hyggja upp undir takið/ loftið á hesi pensióneraði farleið, so síggja tit, hvussu tunnilin er skapaður innan. Henda sjón er ikki fyri veikar sálir.
Einasta rætta er at gera nýggjan tunnil, heldur í gjár enn í morgin.
Vónandi eru fleiri, ið hugsa sama tanka sum eg.
Far á val og vel ein, ið vil framgongd.
Vónandi lesur onkur hetta, ið hevur eitt orð at siga.
Hvør kann og torir at siga, eitt orð. – Eg kann verða tín rødd á Løgtingi.
Niels Olaf Eyvindsson
Valevni Sambandsfloksins til løgtingsvalið
RN
Aftur


text:
Ingi Samuelsen
18.05.2017 - 16:54
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
At enska felagið Chelsea hevur havt eitt av sínum allarbestu árum í ár, við Antonio Conte sum nýggjum venjara, og einum meistaraheiti í skjáttuni, er tað eingin, ið mótmælir.
Nógvir góðir leikarar eru á liðnum, sum eiga heiðurin fyri góða úrslitið. Ein teirra er spanski verjuleikarin, Cesar Azpilicueta. Ikki tí at hann hevur spælt allar dystir fyri Chelsea í ár og skorað tvey mál.
Men hagfrøðingar hava nú gjørt upp, at Azpilicueta er tann leikarin av øllum, ið hevur havt flestar reinar avleveringar av øllum í Premier League.
Undan seinasta dysti, sum verður spældur leygardagin, hevur Azpilicueta havt 2040 avleveringar, og hann er tann fyrsti, sum er farin upp um 2.000 í einum kappingarári, skrivar The Mirror.
Tað er eisini sermerkt, at 27 ára gamli spaniumaðurin er einasti verjuleikarin á listanum yvir teir 10 leikararnar, ið hava havt flest avleveringar. Hinir eru allir miðvallarar.
-
Cesar Azpilicueta, Chelsea, 2.040
-
Granit Xhaka, Arsenal, 1.921
-
Paul Pogba, Manchester United, 1.816
-
Ander Herrera, Manchester United, 1.815
-
N'Golo Kanté, Chelsea, 1.783
-
Harry Arter, Bournemouth, 1.767
-
Jordan Henderson, Liverpool, 1.767
-
Fernandinho, Manchester City, 1.761
-
David Silva, Manchester City, 1.695
-
Mesut Özil, Arsenal, 1.681


text:
McDonald's
Tað eru uml. 31.000 McDonald's matstovur í øllum heiminum. Meira enn triðja hvør teirra liggur í USA. Longri vekk enn 172 kilometrar í beinari linju ella 230 km við bili kemur mann ikki frá einari McDonald's matstovu, er mann staddur í Amerika. Fyri at vera staddur sum longst frá slíkari matstovu, verður ein noyddur at ferðast til eitt oyði pláss í statinum South Dakota. Hetta pláss nevnist Glad Valley.
McDonald's hevði eitt yvirskot í ársins fyrsta ársfjórðingi áljóðandi 4,4 milliardir krónur í 2008. Tað er ein hækking á 24 prosent samanborið við sama tíðarskeið í 2007. Orsøkin til hækkingina er millum annað tann, at fleiri afrikanarar, asiatar og fólk úr teimum arabisku tjóðunum, hava av álvara tikið Big Mac og hinar burgarnar til sín. Tó er tann størsti vøksturin í Evropa. Her er ein vøkstur uppá 11 prosent frá 2007.
McDonald's hevur ætlanir um at opna 1.000 nýggjar matstovur kring heimin í 2009.


text:
Føroyska Sjómansmissiónin
08.02.2017 - 23:51
Í 2000 kom nýbygdi rækjutrolarin Hvilvtenni, hjá Kjartani Joensen í Leirvík í føroyska fiskiflotan.
Hann var 66 metrar langur og 14 metrar breiður. Motorurin var ein 7500 hk. Wartsila. Hann var bygdur til at kunna fiska við tveimum trolum.
Tíðirnar vóru truplar hjá rækjutrolarunum tá, við tí úrslitið at í 2004 varð Hvilvtenni seldur til Íslands og fekk navnið Guðmundur í Nesi. Tað var reiðaríið Brim í Reykjavík, sum keypti og sum enn eigur trolaran.
Rækjuverksmiðjan var tá tikin úr og ein svartkalvaverksmiðja sett í. Síðani hevur hann fyri tað mesta fiskað svartkalva og kongafisk. Teir royna við tveimum trolum. Síðstu árini hevur hann eisini fiskað makrel í umleið ein mánaða um ári.
Tað hevur gingið væl við fiskiskapinum hjá Guðmundi í Nesi. Ja, so mikið væl, at í fjør var hann næstbesta fiskiskipið í íslandska flotanum. Sambært blaðnum Fiskifrettir, fiskaðu teir fyri 2.642 milliónir íslendskar krónur, sum er umleið 160 milliónir føroyskar krónur.
Trolarin er væl hildin og sær tí gott út. Okkurt smávegis er gjørt við hann. Í 2008 var hann gjørdur um til at nýta tungolju. Verksmiðjan er eisini umbygd til at kunna hagreiða makrel og frystiorkan er eisini umbygd og økt so teir nú kunnu frystað upp til 75 tons av makreli um samdøgrið.
Gongdin hevur verið so mikið góð, at tað er als eingin trupuleiki at mannað skipið. Tvær manningar á 18 mans hoyra til skipið og teir eru umborð í 30 dagar í senn.
Nøkur tekin eru enn umborð sum siga frá, at Kjartan hevur átt skipið og at tað kallaðist Hvilvtenni. Til dømis ein rútur og ein heilsan sum hongur í messuni.


text:
Dótturfeløg
Trygd
BankNordik eigur 100% av partapeninginum í tryggingarfelagnum Trygd.
Trygd veitir fulla tryggingartænastu til einstaklingar, handils- og vinnufyritøkur, umframt til kommunalar og almennar stovnar.
Trygd hevur høvuðsskrivstovu í Havn og veitir sínar tænastur gjøgnum deildirnar hjá BankNordik kring landið. Vitja heimasíðuna hjá Trygd.
Skyn
Í november 2006 setti BankNordik á stovn sína egnu fastognarmeklarafyritøku, Skyn. Skyn fór undir virksemið í februar 2007 og virkar í tøttum samstarvi við kundaráðgevarnar í BankNordik. Skyn hevur sítt virksemi í hølum í Havnini, men er sjónligt í øllum deildum bankans.
Felagið miðar eftir at økja um gjøgnumskygnið og trúvirðið á føroyska fastognarmarknaðinum og marknaðarførir seg sjálvt undir virðisorðingini “álit, dygd, gjøgnumskygni og varandi kundanøgdsemi.” Millum annað hevur Skyn fingið í lag hvørja ferð at lata eina óhefta støðulýsing í sambandi við sølu og keyp. Vitja heimasíðuna hjá Skyn.
NordikLív
NordikLív er eitt sterkt føroyskt lívstryggingarfelag, sum er góðkent av Tryggingareftirlitinum.
NordikLív er dótturfelag hjá BankNordik og varð stovnað í 2015. Felagið hevur skrivstovu í høvuðssæti bankans í Havn og veitir sínar tænastur gjøgnum NordikPensjón.
Les roknskapir hjá NordikLív


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Dømdir fyri ecstasy-smugling
Føroya rættur hevur dømt tveir menn ávikavist átta og 14 mánaðar fongsulsrevsing fyri at smugla ecstasy-tablettir. Tað skrivar TAKS á Facebook.
TAKS skrivar, at talan var um 77 og eitt hálvt gramm av rúsevninum, og revsingin fyri tað er hørð í Føroyum.
Menninir, sum eru dømdir, skuldu hava brævið við tablettunum, ið varð sent til ein bústað í Føroyum, men ein tollari hjá TAKS fann brævið á posthúsinum í Havn.
TAKS sigur, at tablettirnar høvdu kunnað verið seldar fyri góðar 200.000 krónur á svarta marknaðinum.


text:
Orð: Melchior Falk Gjertsen
Lag: Carl Israel Sandström
Týtt: Victor Danielsen
1. Eg veit ein veg, sum er so trongur,
ein tungan, smalan táraveg,
men eftir vegnum hoyri eg,
tað ljóðar tó ein trúarsongur;
tað er tann leið, eitt gudsbarn fer
ígjøgnum stríð og møði her
at vinna lívsins krúnu.
2. Eg veit ein vin, sum til mín smílir,
tá vandi hóttir meg og neyð;
hann svíkur ei í lív og deyð,
mín sál í trongd við bróst hans hvílir –
ein vin, í sorgum fullroyndan,
ein vin, av øllum fagrastan,
ein vin, sum aldri svíkur.
3. Eg veit ein dag, eg boð skal fáa
um hvílu eftir dagsins stríð;
tá endar heimsins vetrartíð,
eitt ljóst og ævigt vár skal ráða;
og rósan blómar fagurt har,
sum her av frosti bitin var,
sítt fangahús hon sprongdi.
4. Eg veit eitt heim, har barnaskarin
úr øllum ættum savnast skal
inn í hin ljósa Himmalsal,
har Kristus undan teim er farin;
har vinur vin skal aftur sjá,
ein gleðihátíð verður tá,
sum aldri, aldri endar.


text:
Politikari krossar fingrar handan bak. (Shutterstock)
Tí kom svíðandi stígur í nýskipanina
Dan Klein --- 01.09.2017 - 08:45
Økiskvotur, harðar anti-trust reglur, uppboðssøla av rættindum, óhoyrdar ráðharra heimildir og óvissur uttan tal — ein ætlan um fiskivinnu nýskipan hvørs undirtøka í Landsstýrinum alsamt meira framstendur sum ivasom.
Tað nógv umtalaða uppskotið um nýggja lóg fyri vinnuligan fiskiskap — Løgtingslóg um fyrisiting av sjófeingi, sum tað nú skal eita — er framvegis ikki lagt á tingborð aftan á eina røð av seinkanum, sum kunnu benda á at full innanhýsis semja ikki er í landsstýrissamgonguni um týðandi partar av tí uppskoti sum skuldi leggjast fram áðrenn tingið fór í summarfrí. Herfyri ljóðaði at flokkarnir í samgonguni langt um leingi vóru komnir ásamt um alt innihaldið í lógaruppskotinum; men síðan er tíðin aftur farin at líða og framvegis er eingin tekstur at síggja.
Uppskotið hevði møguliga havt fyritreytir til at kunnað verðið samtykt við stórum meiriluta, um so var at Landsstýrið hevði havt eydnu við at arbeitt fram eina veruliga semju við vinnuna og ta politisku andstøðuna. Hví tað ikki er eydnast at møta hesari avjóðing kann ein og hvør gera sínar egnu metingar um. Men munagott og álitisfremjandi samskifti við allar týðandi partar er eitt lyklaorð í slíkum høpi, ikki minst tá umhugsað verður hvussu umfatandi og radikal inntriv talan er um í uppskotinum (sambært tað sum higartil er komið fram alment).
Eitt av fleiri dømum um politiskt hættislig punkt í samanhanginum er økiskvotur. Uttan iva er endamálið við hugtakinum gott og heiðurligt, og sum skilst er tankin at fyribyrgja at kvotur verða miðsavnaðar í ov stóran mun. Helst er hugsanin inspirerað av veruligum trupulleikum av hesum slag, eitt nú í ĺslandi men eisini aðrastaðni.
Exercisa í hvørjum?
Tað sum tó greitt ger hetta til eitt minni mál í Føroyum er okkara geografiska stødd og samanseting, og ikki minst okkara eftir fólkatalinum óvanliga væl útbygdi infrastrukturur: Uttan mun til hvar í landinum eitt arbeiðspláss liggur, so kann eingin hava meira enn tveir tímar til arbeiðis, og tey sum veruliga hava so langan tein til arbeiðis eru fá. Tað er greitt at fólk vilja, í Føroyum so væl sum aðrastaðni, helst ikki hava ov langt til arbeiðis. Men also, viðurskiftini kring avstandir til arbeiðspláss eru øðrvísi hjá okkum samanborið við ĺslandi og onnur lond — hjá okkum er tað sjáldan nøkur verulig vanlukka fyri eitt lokalt samfelag um eitt arbeiðpláss verður flutt; tí her er ongantíð langt frá einum plássi til annað.
Hetta við økiskvotum í Føroyum líkist tí einari herferð ímóti einum tómum spøkilsi av einum trupulleika. Vandin við at fara inn politiskt og lóggeva í slíkum høpi liggur sum vera man í at broytingin kann í sjálvum sær skapa nýggjar, veruligar og óneyðugar tvørleikar.


text:
Tað var ein fegin formaður í stýrinum fyri Filmshusið, Jan Berg Jørgensen, sum í dag bjóðaði vælkomin til móttøku á aðru hædd í Sjóvinnuhúsinum hjá Tórshavnar kommunu á Vestaru Bryggju. Orsøkin var, at nú eru dyrnar latnar upp fyri almenninginum, og stjórin, Tina í Dali Wagner, sum varð sett í starv 1. mars, tekur ímóti.
Tina er donsk, og hevur í mong ár staðið á odda fyri eftirútbúgvingini á Den Danske Filmskole, har hon hevur starvast í 25 ár. Tina hevur skipað fyri skeiðum, seminarum og workshops fyri donskum og norðurlendskum filmsfólkum. Saman við stýrinum fyri Filmshúsið skal Tina seta Føroyar á heimskortið sum filmsland. Hvørki meir ella minni.
Flestu varnast helst millumnavnið í Dali. Tað er frá manninum, Jonas í Dali Wagner, sum er av føroysku ættini í Dali. Jonas fæst eisini við film, skrivar handrit, teknar og klippur.
- Tina í Dali Wagner er júst tað, vit hava leitað eftir. Hon er fakliga sterk, hevur eitt breitt netverk og eina persónligheit og eitt ágrýtni, ið okkum tørvar í strembanini eftir at útinna tær ætlanir og uppgávur, ið politiski myndugleikin og føroyska filmsumhvørvið hava álagt Filmshúsinum, sigur Jan Berg Jørgensen.
- Tað er ein frámíhjárættur, at eg sleppi at vera við í tilgongdini at byggja Filmshúsið upp, at seta Føroyar á kortið sum filmsland, umframt at skapa synergi á einum høgum fakligum støði. Eg fari at arbeiða fyri at skapa best hóskandi møguleikar fyri filmsumhvørvið og samstundis útvikla tað heilt unga og evnagóða ættarliðið, so Føroyar kunnu fáa sína egnu fjølmiðlaumferð, ið kann gerast ein natúrligur partur av tilvitanum hjá føroyingum. Tað er ein spennandi avbjóðing, sum eg gleði meg til at fara undir, sigur Tina, ið er fyrsti stjórin í Filmshúsinum.
Tina heilsar uppá Elina Brimheim Heinesen, og tær báðar minnast aftur á felags lestrarferð í New York fyri árum síðan.
Tina heilsar eisini uppá Ole Wich, tí tey og øll, sum hava myndað Filmsfelagið síðan endurstovnanina í 1984, hava fleiri felags vinir í danska Filminstituttinum, Cinematekinum og tí almenna norðurlendska filmssamstarvinum, sum Mona Jensen, sála, legði so góðar lunnar undir í áttatiárunum.
Poul Michelsen, sum er landsstýrismaður í uttanríkis- og vinnumálum, helt síðan røðu fyri Filmshúsinum og Tinu. Hann nevndi, at nú hava vit í Føroyum á fyrsta sinni fingið ein savnandi kjarna og felags pall, annan vegin at samskipa filmsframleiðslur, og hin vegin at marknaðarføra okkara filmar og land, filmslandið Føroyar.
Landstýsimaðurin nevndi, at lógin um Filmshúsið varð samtykt við stórum meiriluta í fjør, síðan varð lógin um eina skattliga afturberingarskipan í sambandi við filmsgerð samtykt, og í aðalorðaskiftinum fyri stuttum, fekk heildarpolitikkurin fyri skapandi vinnur góða umrøðu. Poul tulkaði hetta sum greið boð um, at politiska skipanin sær stórt potentiali í skapandi vinnum sum heild, og at ein tørvur er at skapa mennandi karmar um hesar vinnugreinar, tí filmur er bæði list og vinna.
Aftanfyri tey bæði, Tinu og Poul, sæst teksturin til ætlaðu heimasíðuna hjá Filmshúsinum. Poul kunnar Tinu, sum er einasta starvsfólk, um gongdina í ymsum tilmælum og álitum um film og filmsgerð í Føroyum, fyrst frá Klippfisk í 2013. Fyri at tryggja, at bæði listarligu og vinnuligu atlitini vórðu raðfest, varð mælt til, at økið var skipað soleiðis, at landsstýrisfólkini í bæði vinnu- og mentamálum, tað er Rigmor Dam, komu at kenna fulla ábyrgd av Filmshúsinum.
Mentamálaráðið, við Rigmor Dam á odda, varðar sostatt av stuðlinum til filmsgerð, har grundarlagið undir metingunum eru listarligar og mentanarligar dygdir eftir armslongarprinsippinum, og Uttanríkis- og vinnumálaráðið varðar av ytru kørmunum, ið skulu stimbra film sum nýggja vinnnugrein í Føroyum.
Sum landstýrismaður í vinnumálum helt Poul, at sjálvandi umskarast listarligu og vinnuligu atlitini ofta, men hann er sannførdur um, at skal filmur í Føroyum fáa flog, so er neyðugt at seta sær greið mál fyri filmi í eini lønandi vinnu. Tí er Filmshúsið skipað sum sjálvstøðug eind í vinnuframaskipanini, við tøttum knýti til Vinnuframa. Upplýst varð, at filmur er fyrsti liður í einum nýggjum vinnuframabygnaði, har endamálið er at skapa felagskenslu og synergi, og samstundis at skapa málrættaðar eindir við servitan um vinnugreinarnar, sum tær virka fyri, ikki bara filmi, men eisini tónleiki.
Poul Michelsen nevndi, at tann veruleiki, at nýggja Filmshúsið er í Sjóvinnuhúsinum, sama húsi sum kommunalu Klippfisk og Hugskotið, gevur sjáldsamar møguleikar fyri samstarvi, og eisini fyri at gera eitt greitt arbeiðsbýti, har Klippfisk er filmiskt ungdómsarbeiði og talentmenning, meðan Filmshúsið hevur professionella umhvørvið um hendi, og skal megna samskipan og sjónliga marknaðarføring. Júst av hesum var landstýrismaðurin serliga fegin um adressuna og hølini, tí her er best at vera hjá eini nýggjari spírandi vinnu. Staðsetingin kundi neyvan verið betri, enn í hesum umhvørvinum, sum samantvinnar siðbundna sjóvinnu, íverksetan og vitan, helt Poul Michelsen, landstýrismaður í uttanríkis- og vinnumálum. Hanna Jensen, floksfelagi hjá Poul, og forkvinna í løgtingsins mentanarnevnd, var serliga fegin, at hava sett fokus á film og skapt søguliga stóra semju um at játta pening til føroyska filmsgerð.
Tina í Dali Wagner peikaði á arbeiðsveggin og nevndi, at Filmshúsið longu nú ætlar at gera eitt føroyskt filmsátak á filmstevnuni í Berlin næsta ár. Ein onnur filmstevna, hin norðurlendska í Lübeck, sum í ár fyllir 60, er eisini á vegginum í Filmshúsinum. Har hevur Filmsfelagið nógv søguliga góð sambond. Livst, so spyrst.
So er at vóna, at Filmshúsið og allir atknýttir filmspartar, verða sum ærin, ið vit varnaðust uttan fyri arbeiðsgluggan í Námi í dag. Hon hjúklar um nýlembta lambið, ið kom til verðina á karga bønum í lívd av einum steini.
Filmshúsið heldur til í Sjóvinnuhúsinum hjá Tórshavnar kommunu á Vestaru Bryggju 15, æðru hædd. Í stýrinum fyri Filmshúsið sita Jan Berg Jørgensen, sum er formaður, Marjun Niclassen og Jón Hammer. Til lukku við húsinum, til lukku við stjóranum, til lukku við uppgávuni!


text:
Áðrenn skúli varð bygdur á Velbastað í 1905, hevði lærarin skúla eina viku í senn í Kirkjubø, á Velbastað, úti í Hesti og Koltri. Tá ið skúli kom, var skúlagongdin flutt ímillum Kirkjubø og Velbastað fram til miðskeiðis í farnu øldini, tá ið børnini í Kirkjubø vórðu koyrd til Velbastaðar í skúla.
Skúlin stendur mitt í bygdini við bygdarvegin, sum bindur saman býlingarnar í gomlu bygdini, grannabygdirnar og økið annars.
Gamli skúlin á Velbastað húsaðist til í 2000 í ógvuliga trongum og ótíðarhóskandi hølum. Tí varð farið undir at byggja nýggjan skúla, sum varð tikin í nýtslu eftir summarfrítíðina í 2000.
7 árgangir eru, og teir eru býttir í tríggjar flokkar, 1. - 3 árgangur, 4. - 5. árgangur og 6. - 7. árgangur. Næmingarnir í Velbastaðar skúla fara í hádeild í Eysturskúlan.


text:
Vit kenna øll tað føroyska veðrið, og hvussu skiftandi tað kann vera. Í seinastuni hevur tað verið ógvuliga nógvur vindur, og tískil eru vit ikki sloppin út, so tí hava flestu føroyingar bara hildið seg innandura. Men hvat kann man takast við, tá man bert situr inni?
1. Legg teg og sov
Seriøst. Vit hava øll brúk fyri svøvni.
2. Netflix
Hvat við at bara tendra Netflix og bara liggja og bobla á sofuni? Tað er super lekkurt at hava 'netflix and chill' einsamallur.
3. Ger okkurt kreativt
Tað ber til at fara at mála, tekna ella okkurt líknandi. Tað sigst, at man gerst kreativur, tá man keðir seg.
4. Les eina bók
Tað besta er at lesa eina bók undir einum teppi við einum heitum temunni og hoyra vindin uttanfyri.
5. Rudda
Tað ber til at rudda; men tað er nokk ein neyðloysn (hehe).
6. Jólagávurnar skulu gerast
Man manglar altíð at pakka ta síðstu jólagávuna inn, og tí er tað smart at gera okkurt við tað nú, eftirsum at tað ikki er so freistandi at fara út.
7. Forkela teg sjálva/n
Far í bað ella undir brúsu, smyr krem og ymiskt á húðina. Gev tær góða tíð; tú hevur líkasum ikki skund.
8. Spøl
Tað kann væl vera, at títt Playstation saknar teg; ella hvat nú um ‘Club Penguin’ ljóðar freistandi? Tíðin gongur skjótt við einum spæli.
‘Uplay’ hevur eisini í seinastuni bjóðað út ókeypis spøl, t.d. var Assasins Creed at fáa tann eina dagin!
9. Spæl spøl við øðrum
Um onkur er veðurfastur saman við tær, so er tað smart at biðja tey koma at spæla eitt spæl saman við tær. Partners, um tit eru fleiri, ella hvat við góða gamla kortspælinum 'fiska'?
10. Slappa av
Tað er eisini lekkurt at sita og lurta eftir veðrinum og drekka ein lekkran temunn, meðan man hevur beinini hægst.


text:
Korallbruni - Nýtt yrkingasavn/
Tíðindaskriv er komið frá forlagnum Eksil um, at Anna Malan Jógvansdóttir letur úr hondum nýtt savn við heitinum Korallbruni.
At skriva seg burtur frá menniskjanum og út í náttúruna
Nýtt savn eftir Onnu Malan Jógvansdóttir
slímutur snigil
undir
hjartaskalinum
eg
eri
hvít
mítt hjarta
ber beinagrindina
uttaná
Korallbruni er annað savnið hjá Onnu Maluni Jógvansdóttir. Í 2015 kom yrkingasavnið Undirfloyma, ið hon listprýddi sjálv. Hesu ferð hevur hon eisini myndprýtt savnið Korallbruni, m.a. við tara sum hon hevur funnið í Nólsoy, haðani hon er ættað. Hon er fødd í 1995 og gongur í løtuni á Rithøvundaskúlanum í Keypmannahavn. Í 2016 fekk hon Virðisløn til ungt listafólk.
Eitt rák móti náttúruni
Í fyrra savninum ferðast vit í myndum og yrkingum gjøgnum ein holdbundnan og stundum ræðandi vakurleika ímóti einum heimi, har eymleikin kundi hómast. Í savninum Korallbruni hevur Anna Malan flutt seg bæði í mun til innihald og formtilvit. Savnið er eitt umfar um eitt eg, ið druknar seg fyri at gerðast eitt við havið. Aftaná deyðan upploysist likamið og verður etið av krabbum og krossfiskum. Ein taraskógur veksur úr rovinum, soleiðis gerðst egið aftur eitt við havsins og náttúrunar ringrás.
Høvundin sigur at savnið er ein roynd at skriva seg vekk frá menniskjanum og út í náttúruna, so hon kann sleppa at ráða. Her arbeiðir Anna Malan út frá einum sokallaðum posthumanum og natúrheimspekisleiddum rákið, ið er sterkt í hesum døgum innan innan list og skaldskap í Norðurlondum. Savnið minnir okkum um at vit eru noydd at endurhugsa okkara støðu í heiminum, at tað materiella, ikki bert er deytt, óvirki, men júst sum yrkjarin vísir okkum, nakað sum er ein partur av øllum og av okkum sjálvum.
Korallbruni
Forlagið Eksil
Savnið er 48 síður
Rættlestur: Kirsten Brix
Redaktørur: Kim Simonsen
Sniðgeving: Veingir
Kostnaður 150 kr.
Í Bókahandlunum frá 20 apríl.
Stuðul veittur frá Mentanargrunni Landsins og Bakkafrost


text:
Hvannpoppkorn og summardáafruktsalat
Bókadeild Føroya Lærarafelags
- Síður: 118
- Útgávuár: 2016
- Upprunamál: føroyskt
- Innbinding: innbundin
- Rithøvundur: Joan Sørinardóttir
- Myndir: Solveig Hansen og Tjóðhild Patursson
Bókin er full av uppskriftum, myndum, tekningum, fakta og søgum, sum allar hava okkurt við handfaring okkara av plantum og náttúruni rundan um okkum.
Hon er býtt upp í seks mánaðir, har til ber at fáa fatur á plantunum, sum verða brúktar í uppskriftunum.
Her er í rúgvuvís av myndum og tekningum, sum ger, at bókin er sera væl egnað at brúka hjá foreldrum, tá tey fara at matgera saman við børnum.


text:
Føroysk hagfrøði-modellering av lúsateljingum vekir ans uttanlands
Fiskaaling hevur latið gera eina hagfrøðiliga kanning av lúsateljingum á føroyskum alibrúkum. Eitt nýtt hagfrøði-modell og telduforrit er í hesum sambandi ment av Hannes Gislason, sum kann gera forsagnir og forklára trupulleikar við viðgerðum ímóti laksalús. Modellið er nú útgivið í vísindaligari grein, sum verður róst av ummælarum í altjóða vísindatíðarriti, har hon kemur út í eini nýggjari evnisútgávu.
Vísindagreinin snýr seg um eina kanning, ið lýsir myndina av støðuni viðvíkjandi laksalús í føroyskum alibrúkum.
Kanningin er gjørd á Fiskaaling, har Hannes starvast sum parttíðargranskari, og á Fróðskaparsetri Føroya, har hann er professari í kunningar- og samskiftistøkni, og hevur dátugreining, hagfrøði og bioinformatik sum síni granskingarøki.
Í september í fjør, tá Hannes umboðandi Fiskaaling helt fyrilestur á altjóða ráðstevnu í Írlandi um laksalús, varð hann boðin at skriva grein til eina evnisútgávu í vísindatíðarritinum, Journal of Fish Diseases, við laksalús sum høvuðsevni.
Úrslitini í greinini eru býtt í tveir partar. Fyrri parturin snýr seg um eitt nýtt hagfrøðiligt modell, ið kann simulera gongdina í lúsatølum og tann ofta stutta virknaðin av lúsaviðgerðum, eins og gerð av forsøgnum um lúsatøl ein til tveir mánaðir fram í tíðina. Seinni parturin viðger nýggjar tíðarseriugreiningar við atliti til at finna vakstrartíðina hjá laksalús í føroyskum sjóhita.
Greinin inniheldur eisini metingar um nøring av laksalús við ymiskum markvirðum fyri kynsbúnar lýs, eins og leggur upp til kjak um nýggju kunngerðina um laksalús. Síðani grundgevur greinin fyri at minka um smittutrýstið við at lækka markvirðið fyri kynsbúnar lýs, eins og áseta markvirði fyri yngri lýs. Og síðst, men ikki minst, at umhugsa mørk fyri nøgdina av fiski í alibrúkunum.
Vísindaliga greinin verður róst av ummælarunum í tíðarritinum, har ein teirra gevur greinini hesi skoðsmál:
"Tað eydnast heilt greitt at røkka málinum við kanningini. Nevniliga at menna eitt hagfrøðiligt modell av teljidátum fyri laksalýs, at simulera støðið fyri vaksnar kynsbúnar lýs, umframt at simulera og soleiðis skilja tær lítið virknu viðgerðirnar, sum verða nýttar í royndini at basa lýsnum. Eg eri sera hugtikin av kanningini, modellinum og dátuviðgerðini, og talan er um eina týdningarmikla kanning, ið kann fáa stóran týdning fyri alivinnuna í Norðuratlantshavi.”
Sum granskari, knýttur at Fiskaaling, hevur Hannes Gislason hagfrøðiliga greinað og modellerað lúsateljingar hjá Fiskaaling. Endamálið var at simulera gongdina í lúsatølunum og tann ofta stutta virknaðin av viðgerðum ímóti laksalýs. Hetta fyri vónandi betur at kunna skilja og hjálpa til við at minka um lúsatrupulleikan.
- Fyri hesa granskingina vóru regluligu lúsateljingarnar hjá Fiskaaling á føroyskum alibrúkum sera týdningarmiklar, eins og góða samstarvið við alivinnuna, ið loyvdi almannakunngering av lúsadátum fyri dulnevnd aliøki. Eitt nú vístu leiðarar, djóralæknar og onnur starvsfólk í alivinnuni stóra vælvild og áhuga fyri at luttaka og kjakast um lúsaforsøgnir og modellering av laksalús á fundum um lúsatrupulleikan á Fiskaaling, sigur Hannes Gislason.
Á Fróðskaparsetrinum er Hannes útbúgvingarleiðari fyri KT-verkfrøði, har hann undirvísir í Dátugreining og hagfrøði við RStudio. Modellið er eisini ment í dátugreiningar-amboðnum RStudio, sum dynamisk rapport gjørd við RMarkdown og Shiny hentleikum.
Úrslitini og góðu ummælini av vísindaligu greinini geva ábendingar um, at eitt týðandi føroyskt granskingararbeiði innan laksalús – til gagns fyri bæði føroysku og altjóða alivinnuna – er greitt úr hondum.
Les greinina her (riggar á teldu uttan hald, men ikki snildfon)
Kelduávísing og leinkja til vísindagreinina (krevur hald):
Gislason H. Statistical modelling of sea lice count data from salmon farms in the Faroe Islands. J Fish Dis. 2017;00:1–21. https://doi.org/10.1111/jfd.12742


text:
Svar upp á fyrispurning eftir § 52a í Tingskipanini frá Djóna Nolsøe Joensen løgtingsmanni til Sirið Stenberg landsstýriskvinnu í heilsu- og innlendismálum um bíðitíð hjá føroyskum kvinnum til mammografi á Landssjúkrahúsinum.
1. Hvussu leingi kunnu kvinnur, sum hava fingið ávísing frá lækna, vænta at skula bíða eftir eini sjúkuavgerð?
2. Hvussu er ætlanin at skipa klinisku mammografiirnar á Landssjúkrahúsinum frameftir?
Svar
Til nr. 1
Útgreinan fyri bróstkrabba hevur ligið í fastari legu seinastu mongu árini. Ítøkiliga hevur Landssjúkrahúsið samtarvsavtalu við ein serlækna í kliniskari mammografi (mamma-radiolog) og við ein bróst-skurðlækna, sum báðir regluliga vitja á Landssjúkrahúsinum.
Sambært Landssjúkrahúsinum vitjar mamma-radiologurin á Landssjúkrahúsinum 3. – 6. hvørja viku og kannar sjúklingar, sum eru ávístir til mammografi av kommunu- ella sjúkrahúslæknum. Í alt verður talan um 11 vitjanir á 2 dagar í 2018.
Bróst-skurðlæknin vitjar á Landssjúkrahúsinum umleið 4. hvørja viku, í alt 13 vitjanir á 1 dag í 2018.
Tað er soleiðis, at tann ávísingin, ið kemur stutt eftir at viðkomandi serlækni hevur verið í Føroyum, kemur at bíða longri, enn tann ávísingin ið kemur, stutt áðrenn viðkomandi serlækni kemur aftur á Landssjúkrahúsið.
Bíðtíðin at sleppa til kliniska mammografi er í meðal 2 vikur, men kann vera úr fáum døgum upp til 6 vikur. Um mamma-radiologurin metir tað verða heilsufakliga ráðiligt, so kann onkur ávísing verða útsett til næstu vitjan hjá mamma-radiologinum og tí bíða meir enn 6 vikur.
Um mammografiin undirbyggir illgrunan um krabbamein, tekur mamma-radiologurin eina biopsi, sum síðani verður send til patologiska kanning. Patologiska kanningin tekur 1-2 vikur at gera. Um biopsi verður tikin, verður kvinnan samstundis ávíst til bróst-skurðlæknan, sum fráboðar kvinnuni svarið upp á biopsiina, fyrsta hann er aftur í Føroyum, eftir at svarið er komið.
Landssjúkrahúsið hevur upplýst, at frá tí at biopsi er tikin, til kvinnan fær svar frá bróst-skurðlæknanum, kunnu ganga frá 2 til 5 vikur, í miðal er bíðtíðin 25 dagar.
Samlaða bíðitíðin, frá tí at ávísing verður send til Landssjúkrahúsið og til svar upp á biopsi verður givið, liggur millum 2 og 10 vikur. Í miðal er samlaða bíðitíðin 6 vikur.
Sambært Landssjúkrahúsinum verða uml. 35- 45 kvinnur ávístar til kliniska mammografi um mánaðin.
Til nr. 2
Landsstýriskvinnan hevur havt fund við sjúkrahúsleiðsluna um at endurskoða tann diagnostiska partin í sjúkrahúsverkinum. Hetta er eitt arbeiði, sum sjúkrahúsleiðslan fer undir í næstum.
Í hesum sambandi havi eg heitt á sjúkrahúsleiðsluna um at taka upp spurningin, um skipanin av útgreiningartilgongdini fyri bróstkrabba á Landssjúkrahúsinum kann umskipast – og hvat tað krevur – við atliti til at stytta um bíðitíðirnar á økinum.
Heilsu- og innlendismálaráðið, 12.02.2017
Sirið Stenberg
landsstýriskvinna
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Flest mannfólk í tilflytingini fyrsta ársfjórðingin
mentan16-05-2018 - 08:49 - Jóanis Nielsen
Fólkatalið var 50.778 tann 1. apríl. Tað vaks við 789 fólkum ella 1,6% í 12-mánaðar skeiðinum 1. apríl 2017 – 1. apríl 2018. Tað kemur av einum burðaravlopi á 213 og nettotilflyting á 576. Samanborið við undanfarna 12-mánaðarskeiðið er burðaravlopið minkað við 85, men tað er meir enn uppvigað av, at nettotilflytingin er vaksin við 144.
Síðsta ársfjórðingin hevur verið serliga stór tilflyting av mannfólki. Samanborið við fyrsta ársfjórðing í fjør vaks nettotilflytingin av mannfólki úr 69 upp í 176, meðan nettotilflytingin av konufólki bert vaks við einum, úr 63 í 64.
Landafrøðiliga var fólkavøkstur í øllum sýslum uttan Sandoyar. Størsti vøksturin lutfalsliga var í Eysturoyar sýslu við 2,3%, har av serliga í Sjóvar kommunu við 56 fólkum ella 5,7%.
Veksur skjótast í Eysturoy – minkar í Sandoy
Fólkatalið vaks í øllum høvuðsøkjum uttan í Sandoy. Lutfalsliga er nógv størsti vøksturin í Eysturoy, og hóast fólkatalið er næstan tað dupulta í Tórshavnarøkinum, so er vøksturin í tali næstan líka stórur í Eysturoy sum í Tórshavnarøkinum.
Næst eftir Eysturoyar sýslu við 2,3% er størsti lutfalsliga vøksturin í Streymoyarøkinum uttan fyri Tórshavnarøkið við 1,8%. Síðan kemur Norðoya sýsla við 1,7%, og Vága sýsla og Tórshavnarøkið við 1,5% hvør – eitt vet undir landsmiðal á 1,6%. So er eitt lop niður til Suðuroy við 0,5%, tað eru 22 fólk, og beinleiðis minking er í Sandoyar sýslu við 1,1%, tað eru 14 fólk.
Tað eru serliga veksandi tilflyting og minkað fráflyting, ið skapa fólkavøksturin
Tann stóra broytingin í gongdini í fólkatalinum kemur einamest av broyttu flytingini, har fráflytingin er minkað nógv, samstundis sum tað hevur verið ein vøkstur í tilflytingini. Vit skulu heilt aftur til 1980 fyri at finna so lágt tal fyri fráflytingina, sum tey 1.142, ið fluttu av landinum farna 12-mánaðarskeiðið. Rokna vit fráflytingina í mun til fólkatalið, hevur hon ongantíð verið minni tey síðstu hálvthundrað árini, vit røkka aftureftir í hagtalsgrunninum.
Meðan fráflytingin nú á fjórða árið hevur lagt seg á eitt javnt lágt støði, so veksur hinvegin tilflytingin framvegis á fimta ári. Samanlagda úrslitið av minni fráflyting og størri tilflyting er, at nettoúrslitið – nettotilflytingin - er vaksin í stórum.
Samanbera vit hetta árið við tey heldur vánaligu árini 2009 -13, so er árliga fráflytingin nú stívliga 600 fólk minni og tilflytingin eini 400 størri – og tí er ein negativ nettoflyting á 465 í 2011/12 vend til eina positiva nettoflyting upp á 575 hetta 12-mánaðarskeiðið 2017/18.
Burðaravlopið minkar
Samanborið við undanfarnað 12-mánaðskeiðið minkaði burðaravlopið (munurin millum fødd og deyð) munandi við 85, úr 298 niður í 213 hetta 12-mánaðskeiðið. Orsøkin er, at samstundis sum føðitalið minkaði niður í 646, vaks talið av deyðum upp í 433.
Nú eru fleiri menn enn kvinnur í fólkavøkstrinum
Av vøkstrinum í fólkatalinum á 789 eru nakað fleiri mannfólk enn konufólk, 414 samanborið við 375. Hetta er ein broyting til trendin frammanundan, har kvinnurnar høvdu yvirvág í fólkavøkstrinum. Munurin sæst týðiligast í nettotilflytingini, har tað vóru 347 mannfólk og 229 konufólk síðsta 12-mánaðarskeiðið.
Í føðitalinum eru 44 fleiri gentubørn, meðan í deyðatalinum eru 35 fleiri mannfólk. Men av tí at í nettoflytingini er nógv størri tal av mannfólki – 347 mótvegis 229 - verður úrslitið tilsamans, at í fólkavøkstrinum hetta 12-mánaðarskeiðið vóru 39 fleiri mannfólk enn konufólk.
Óvanliga stór nettotilflyting av mannfólki higartil í ár
Síðstu trý-fýra árini hevur verið eitt rættiliga fast mynstur í nettoflytingini mánað fyri mánað, sum tað sæst á myndini omanfyri. Eitt sera stórt frávik er tó í januar-mars í ár. Samanborið við januar-mars í fjør vaks nettotilflytingin av mannfólki úr 69 upp í 176, meðan nettotilflytingin av konufólki vaks úr 63 upp í 64.
Tað er í sjálvari tilflytingini, at hesin stóri munur millum kynini kemur fram. Hetta sæst av talvuni niðanfyri, ið vísir tilflytingina fyrsta ársfjórðing í ár og í fjør. Talið av kvinnum er eitt vet minni, men talið av mannfólki er 91 fleiri ella 68% størri enn sama tíðarskeið í fjør.
Fólkavøksturin heldur fram við somu ferð
Seinastu trý árini hevur sum nevnt verið óvanliga stórur fólkavøkstur, og hann heldur fram sum sæst av myndini niðanfyri. Ferðin í vøksturin hevur verið um 1,5% fyri hvørt 12-mánaðarskeið, men linkaði nakað tíðliga í vetur til 1,4% og 1,3%. Hetta kundi bent á, at vit sóu fyrstu tekin til, at ferðin var farin um tað hægsta og fór at linka enn meir teir komandi mánaðirnar. Men seinni í vetur og nú í vár er vøksturin komin uppaftur og er nú 1,6%. Sum nevnt eru tølini smá, ið gera hesar broytingarnar í minni burðaravlopi og nettotilflyting og kunnu eisini venda hinvegin aftur við næstu uppgerðir.
Upp um 51-túsund á ólavsøku?
At fólkatalið tann 1. apríl er komið upp á 50.778 kann gera, at vit væntandi koma upp um 51-túsund fólk í summar. Um gongdin teir næstu fáu mánaðirnar verður nøkulunda sum í fjør, kann fólkatalið veksa við eini 225 fólkum í apríl-juni, so at vit kunnu fara upp um 51-túsund longu áðrenn ólavsøku.
Lutfalsliga er størsti vøkstur í nøkrum av smærri og miðalstóru kommunum
Kommunurnar eru so ógviliga ymiskar í stødd, so ringt er at gera samanberingar. Tær størstu kommunurnar veksa mest í tali. Lutfalsliga liggja bæði Tórshavnar og Klaksvíkar kommunur ájavnt við landsmiðal á 1,6%, meðan Runavíkar kommuna er nakað niðanfyri við 1,3%. Av stóru kommununum er tað bara Tvøroyrar kommuna, har fólkatalið stendur í stað.
Lutfalsliga er vøksturin størstur í nøkrum av teim smærri og miðalstóru kommununum, so sum Sjóvar kommuna við 5,7%, Nes kommuna við 3,7% og Sunda kommuna við 2,8%
Aðrar smærri og miðalstórar kommunur við vøkstri væl oman fyri landsmiðal eru Eiðis, Hvannasunds, Sørvágs og Vestmanna kommunur.
Av smáu kommununum er størsti vøkstur í Porkeris og Kunoyar kommunum. Hinvegin var størsta minkingin í Hvalbiar, Famjins, Húsavíkar og Fugloyar kommunum.
Samantikið er vøkstur í 21 kommunum og minking í 8. Á myndini niðanfyri eru kommunurnar settar í raðfylgju frá størstu minking til størstan vøkstur í tali.
Av oyggjunum er bara minking í Sandoy, Svínoy og Fugloy
Verður hugt eftir gongdini í einstøku oyggjunum, er munandi fólkavøkstur í øllum teim stóru oyggjunum, tó bert lítil vøkstur í Suðuroy og ein heldur stór minking í Sandoy.
Í nøkrum útoyggjum veksur fólkatalið, men bert við heilt fáum fólkum, so sum Kalsoy, Hestoy, Skúvoy og Mykinesi, meðan tað er minkandi fólkatal í Fugloy og Svínoy. Á útoyggjum eru tað sum heild sera smá tøl, ið ofta skifta ymiskan veg.
Dagførd og útgreinað íbúgvatøl eru at finna í hagtalsgrunninum her.


text: Úr vindeyganum sæst ein ramligur bláur Mercedes húsbilur á kampingplássinum. Helst fer hann víðari til Íslands mikudagin. Hetta er tað slagið av serliga knáum bilum, sum plaga at fara tann vegin og eta seg gjøgnum eksotisk staðarnøvn. Hann fær meg at hugsa um at ferðast í húsbili, ella kampara, yvirhøvur, í egnum landi, soleiðis fyri byrjarar. Hvørjar royndir hava fólk í somáta? At ferðast í egnum húsbili í Føroyum? Er eitt kampingpláss, sum tit hava roynt og vilja viðmæla? Og ber til at parkera ein húsbil á einum møtiplássi? Takk fyri svar.


text:
Fyri motorakfar, ið hevur verið endaliga skrásett uttanlands í minni enn 5 ár, verður avgjaldsskylduga virðið niðurskrivað 10% árliga av upprunaliga virðinum á motorakfarinum, tá tað var spildurnýtt.
Skrásetingarskyldug motorakfør gjalda sbr. § 8, eitt CO2-avgjald í landskassan, tá motorakfarið verður skrásett. CO2-avgjaldið verður ásett eftir, hvussu nógv gramm av CO2 kemur úr motorakfarinum fyri hvønn kilometur (g/km).
Dømi (bilur sum hevur verið skrásettur uttanlands í meira enn 1 ár, men minni enn 2 ár):
Dømi (bilur sum hevur verið skrásettur uttanlands í meira enn 4 ár, men minni enn 5 ár):
Persónbilur M1 – skrásettur uttanlands í 5 ár ella longri - § 6, stk. 2
Fyri motorakfar, ið hevur verið endaliga skrásett í útlandi í 5 ár ella longri, er avgjaldsskylduga virðið 50% av upprunaliga virðinum á motorakfarinum, tá tað var spildurnýtt.
Skrásetingarskyldug motorakfør gjalda sbr. § 8, eitt CO2-avgjald í landskassan, tá motorakfarið verður skrásett. CO2-avgjaldið verður ásett eftir, hvussu nógv gramm av CO2 kemur úr motorakfarinum fyri hvønn kilometur (g/km).
Dømi (bilur sum hevur verið skrásettur uttanlands í meira enn 6 ár, men minni enn 7 ár)


text:
Hallur av Rana 12.02.2018 (18:58)
Hava sprongt ein triðing av tunlinum
Tunnilsliðini, ið bora nýggja undirsjóvartunnilin, ið verður nýggja høvuðsfarleiðin millum Skálafjørðin og høvuðsstaðarøkið, hava higartil sprongt um ein triðing av samlaða tunlinum, ið er umleið 3.770 metrar. Tað skrivar tunnilsfelagið á Facebook í dag.
Arbeitt verður av øllum alvi at gera tunnilin lidnan, nú einans tvey ár eru til, at tað skal vera koyrandi undir Tangafjørð og Skálafjørð, og í síðstu viku sprongdu arbeiðsliðini tilsamans 131 metrar.
Av teimum 131 metrunum vórðu 54 av teimum sprongdir á Hvítanesi, har higartil 1.807 metrar eru sprongdir. Frá rundkoyringini móti Hvítanesi vórðu sprongdir 43 metrar og eru tilsamans 153 metrar sprongdir har, meðan tað frá rundkoyringini og móti Rókini blivu sprongdir 34 metrar. Tilsamans eru 185 metrar sprongdir móti Rókini, upplýsir tunnilsfelagið.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Á Eiði búði ein bóndi, sum átti tveir synir og eina dóttur. Hann var stórur bóndi at kalla, hann átti alla ta jørð, ið hoyrdi til bygdina, umframt tað, hann átti aðrastaðni. Av tí, at gentubørn tá í tíðini ikki áttu arvarætt, býttu brøðurnir, tá ið faðir teirra var deyður, jørðina millum sín.
Men teir hildu tó, at systir teirra, ið ætlaði at giftast í næstum við einum røskum húskalli har í húsinum, átti at fáa eitt sindur burturav. Teir komu tá á samt um, at hon skuldi hava tær 4 merkurnar við Skála; teir høvdu jú ivaleyst eftir kortini. Hesar 4 merkur vórðu so lagdar frá til systrina, og síðani býttu teir ognina sundur í tvey, annar fekk norðaru helvt, hin sunnaru helvt, og báðir búsettust á Eiði.
Systir teirra giftist stutt eftir býtingina við húskallinum og búsettist á sínum við Skála (Norðskála). Og tann bróðir hennara, sum ognaðist Suðurhelvt, bygdi hús suðuri á Troðoyri til røkjaran hjá sær, sum skuldi røkja haga hansara har suðuri og suður til Skálamarkið. Toftin av hesum húsum skal kunna síggjast enn.
Hesin røkjari og skálabóndin komu skjótt í ósemju um markið haganna millum. Orsøkin var tann, at skálabóndin segði seg at eiga til eina á, sum rennur hálvtannað hundrað favnar norðari enn heimasta Svíná, ið annars var markið. Tað gjørdist sakarmál, og løgrættumenninir dømdu so, sum siður var, at hann av teimum, sum vann í bardaga tríggjar ferðir í slag, skuldi eiga rætt.
Løgrættumenninir settu so dagin, tá ið partarnir skuldu koma saman undir teirra umsjón. Bardagin skuldi fara fram tætt norðan fyri heimastu Svíná á eini fløtu oman fyri ein stein, sum eftirsíðan varð kallaður Kampmannasteinur (nú oftast nevndur Kamsanarsteinur). Hesin sami steinur stendur nú úti í sjónum. Hann er um ein favn í fýrkant, og er meira enn eina manshædd høgur. Tá í tíðini skuldi hann standa uppi undir bakkanum, men bakkin er nú so nógv burturmataður, at steinurin nú er einar tíggju favnar uttan fyri bakkan. Hann er tó turrur á hægstu fjøru.
Í bardaganum, ið varð, vann skálabóndin allar tríggjar ferðir (hann var annars áðrenn vísur í, at so fór at vera). Markið varð so dømt at vera tann norðara áin, ið síðan nevndist Marknaráin.
Andreas Weihe: “Søga og søgn”, 1933