text:
"Slip kreativiteten og innovationen løs i din virksomhed"
Endamál
Endamálið er at gera luttakararnar dugnaligari í teimum kreativu og innovativu prosessunum.
Innihald á skeiðnum
Ven tín nýskapanarvødda! Øll kunnu verða nýskapandi og nýhugsandi. Tú kemur at royna ymiskar mannagongdir, ið fremja skapandi og nýhugsandi hugsanarhátt hjá tær sjálvum og tínum starvsfeløgum.
Co-creating er ein nýggj tilgongd til at skapa broytingar í netverkinum. Kunnað verður um tær grundleggjandi hugsanirnar handan Co-creating mannagongdir, og hvussu tær kunnu handfarast og viðgerast í tínari fyritøku og tínum arbeiðsumhvørvi.
Nýskapan fremjist í ávísum samanhøpi, tí má ein, sum leiðari, eisini kanna, hvussu mentanarligar og bygnaðarligar umstøður kunnu verða forðandi ella fremjandi fyri nýskapan- og hugsan. Mangan skal ikki so nógv til.
Kunnað verður um eitt amboð, ið kann máta, hvussu nýskapandi tín fyritøka er. Tað snýr seg um at geva sær far um tey spírandi hugskotini. Nýskapan er nakað NÝTT, GAGNLIGT og NÝTSLU-GJØRT.
Hvussu kann eg, sum leiðari, stuðla teimum góðu stigtøkunum og fara frá NÝTT til Gagnligt og Nýtslu-gjørt.
Á skeiðnum fært tu m.a.:
- innlit í kynstrið at styrkja innovatiónsførleikan í tær sjálvum - í deildini - í netverkinum
- íblástur og venjing í at lata prosessir leysar, sum kunnu fáa nýggj hugskot at mennast
- eitt boð um, hvussu tú setir innovatión og skapandi evni í verk
- eina samrøðu um, hvussu megatrends kunnu gagnnýtast innovativt
Tað ástøðiliga grundarlagið teir tveir dagarnar hvílir á ta viðurkennandi tilgongdina og frá eyðkendu nýskapar-ástøðini til ta nýggju og hugkveikjandi U-ástøðina.
Hetta skeiðið er ikki á skránni. Her kanst tú boða frá, um skeiðið
hevur tín áhuga. Skeiðið verður fyriskipað, treyta av nøktandi
luttøku. Fráboðanin er óbindandi.
Leiðslumenning
Komandi skeið
-
Grundleggjandi leiðaraskeið18.09.2019 - 05.12.2019
-
Alment innlit23.10.2019
-
Lær teg føroyskt til lítar04.02.2020 - 17.03.2020
Fá tíðindabrøv
Ynskir tú at fáa kunning tá nýggj skeið eru á skránni og annað líknandi, so kanst tú skriva teg upp til at móttaka tíðindabrøv frá okkum niðanfyri
Tíðindi
Grundleggjandi leiðsluskeið í Suðuroy 16-Dec-2016
Frá vinstru: Daimi Kjærbo, Fróði Mortensen, Jón Guttesen, Eyðbritt Krosslá, Beinta Virgarsd&oacu...
INNANHÝSIS LEIÐSLUMENNINGARTILGONGD 11-Apr-2014
Innanhýsis Leiðslumenningartilgongd Okkara kundar leggja alsamt meira dent á at fáa eina tænastu, ið er sett s...
ENDURNÝGGJAN AV SVEISISERTIFIKAT 30-Aug-2013
Endurnýggjan av sveisisertifikat verður gjørd eftir avtalu og í samstarvi við Norsk Veritas. Luttakaragjaldið er ...
Luttakandi siga
Um Prosjektleiðaraskeiðið
Skeiðið í projektleiðslu er heilt vist besta skeiðið eg havi verið á í mínum virkna abeiðslívi, ikki minst at takka frálíku skeiðshaldarunum fyri.
Skeiðið gevur innlit í týdningarmiklar mannagongdir, metodir og vegleiðingar fyri at fáa projektið at eydnast, og ikki minst fellur, ið kunnu forkoma projektinum.
Um Skeiðsdepilin
Skeiðsdepilin arbeiðir við eftir- og víðariútbúgving á Glasi í Tórshavn. Vit vilja geva tær neyðuga førleikan at fremja tey verk, sum tú hevur sett tær fyri.Les meira


c: text/html

text:
Við einum frálíkum seinna hálvleiki, fingu vit vent einum hóttandi tapið til ein sigur.
Í fyrra hálvleiki var ikki nógv at rópa hurra fyri. Manglandi konsentratión og skeivar avleveringar elvdu til frustratión. Bæði á vøllinum, og millum áskoðararnar. Tá Víkingur so legði seg á odda, tøktist panikkurin breiða seg.
Hvat bleiv sagt í hálvleikssteðginum, vita vit ikki. Men tað riggaði í øllum førum. Tí liðið var sum hamskift. Meira ferð kom á spælið, avleveringarnar sótu betri og menn tóktust hava meira orku. Men tað skuldi ein Adrian-special til, áðrenn vit fingu javnað. René bleiv feldur úti í vinstru síðu, og Adrian gjørdi seg til reiðar at sparka. Flestu vanligu, deyðiligu fótbóltsspælarar høvdu lagt bóltin innfyri. Men vit vita at Adrian er ikki sum fótbóltsspælarar flest. Hann smekkaði til, og hóast Víkinga málverjin sprellaði, sum stóð tað um lív, brast bólturin í kassan til 1-1!
Undan dystinum elti bæði liðini hini toppliðini, og ein javnleik kundi eingin brúka til nakað sum helst. Og eitt korter fyri leiklok, bragdaði aftur. Eitt væl kombinerað álop endaði við, at René bleiv feldur í brotsteiginum. Adrian var settur at skjóta, og hann var tryggleikin sjálvur. 2-1! Tíggju minuttir seinni bleiv sigurin staðfestur. Og enn einaferð var tað Adrian, ið átti síðsta fótin. Úr høgru dregur hann inn ímóti brotsteiginum, og júst sum øll nærmast væntaðu at hann fór at smekka bóltin upp í longra hornið, tók hann í staðin og skeyt flatt, niður við nærmastu stong. Enn eitt frálíkt mál, og harvið hat-trick til Adrian.
Hetta vóru trý sera týdningarmikil stig, og vit liva enn í FM-stríðnum.
Hagtøl
HB - Víkingur 3-1 (0-1)
0-1 Andreas Lava Olsen
1-1 Adrian Justinussen
2-1 Adrian Justinussen
3-1 Adrian Justinussen
Liðið í dag: Teitur M. Gestsson, Magnus Egilsson, Brynjar Hlöðversson (liðsk.) (Daniel Johansen), Adrian Justinussen, Tróndur Jensen, René Shaki Joensen (Jógvan Rói Davidsen), Pætur Petersen, Bartal Wardum, Hørður Askham, Ari Mohr Olsen (Sebastian Pingel), Lasse T. Andersen
Óbrúktir eykaleikarar: Mattias Lamhauge, Dan í Soylu, Andreas Breimyr, Símun Samuelsen
Dagsins leikari: Adrian Justinussen
Mynd: Rakul Hansen

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Í sambandi við vísindaligar rannsóknir av makrelstovninum í summar, søkir Havstovan eftir nótaskipi at gera rannsóknirnar, sum verða fíggjaðar við granskingarkvotu.
Upp til 1.900 tons av makreli eru sett av at fíggja rannsóknirnar. Kvotan kann fiskast í føroyskum ella altjóða sjógvi, og verður latin sum egin árskvota, sí leinkju niðanfyri.
Freistin at søkja er mikudagin 29. mai 2019 við telduposti til This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Les alla lýsingina her.


text:
Lærarar vitjaðu Jarðfeingi: Arktisk vísindi til føroyskar skúlar
Tann 4. januar 2018 skipaði Jarðfeingi fyri tiltaki fyri lærarum í fólkaskúlum og miðnámsskúlum um møguleikar hjá skúlum í Edu-Arctic-verkætlanini.
Eini 25 lærarar úr m.a. Havnini, Klaksvík, Kambsdali og Runavík tóku lut í tiltakinum. Edu-Arctic bjóðar fyrilestrar á alnótini um hópin av vísindaligum evnum. Í tann mun, at føroyskir skúlar ynskja at brúka hetta tilboð, ber til at halda nakrar av hesum fyrilestrum á føroyskum.
Edu-Arctic-verkætlanin bjóðar eisini skúlaungdómum at luttaka í kapping um vísindaliga ella innovativa verkætlan. Føroysk ung hava á henda hátt møguleika at kappast á jøvnum føti við ung úr øllum Evropa. Vinningurin er ein 14 daga rannsóknarferð til Svalbard ella Norðurnoregs í summar.
Seinasta freist at lata inn tann fyrsta samandráttin til verkætlanina var fríggjadagin 19. Januar, og fleiri føroyskir skúlar luttaka nú í kappingini saman við meira enn 150 skúlum í Evropa.
Edu-Arctic er ein ES-verkætlan, sum Jarðfeingi luttekur í, og sum heldur fram til apríl 2019. Les meir um verkætlanina her.


text:
Familjan og vinnan raðfestast fremst - myndir
politikkur13-08-2019 - 13:51 - Jóanis Nielsen
Fólkaflokkurin legði fyrrapartin valskránnað til løgtingsvalið fram.
Dentur var lagdur á, at flokkurin raðfestir familjuna og vinnuna fremst, valskráin leggur dent á, at gera tað liviligari hjá føroysku familjuni.
Flokkurin vil hava eitt frælst land, fyritreytin eru frælsir borgarar, sum ráða yvir egnum viðurskiftum - eins og egnum pengum.
Vinnan skal hava tryggar og varandi karmar fyri framhaldandi at hava búskaparvøkstur. Fyri at tryggja vælferðina eigur búskapurin at vaksa skjótari enn tað almenna. Tað skal verða hugaligari hjá øllum at arbeiða, og tí skal skatturin hjá lág- og miðalløntum lækkast, og avgjøld skulu minkast ella avtakast - var boðskapurin frá Fólkaflokkinum.
Fólkaflokkurin stillar 28 fólk upp til løgtingsvalið.


text:
Aalborg hevur seinastu árini ment seg við rúkandi ferð sum lestrarbýur, og kappast eftirhondini við bæði Keypmannahavn og Aarhus um tey lesandi. Fleiri og fleiri føroyingar velja eisini at fara undir hægri lestur í Aalborg, og tað er tí heilt natúrligt, at MFS nú setir á stovn nevnd í norðurjútska høvuðsstaðnum.
Mánakvøldið skipaði MFS fyri stovnandi aðalfundi í hølunum hjá Álaborg, føroyingafelagnum í Aalborg, har MFS-nevnd varð sett á stovn í Aalborg á fyrsta sinni.
Heilt fitt av fólki møtti á fundinum, har Tummas Danielsen, limur í MFS-ráðnum og nevndini hjá MFS í Keypmannahavn, var komin at greiða frá um virksemi hjá MFS og leggja nýggju nevndini lag á.
Orðaskifti var á fundinum um, hvat virksemi nýggja nevndin kundi fara í holt við, og alt frá felags-evropeiskum útbúgvingarpolitikki til aalborgensiskt barrgrulv var uppi at venda.
Nevndin skipaði seg beint eftir fundin, og Elsubet Vidtfeldt varð vald til forkvinnu og Edit Fríðheim til næstforkvinnu. Ingi K. Midjord verður skrivari í nevndini og Finnur Beder er kassameistari.
Stórur áhugi var fyri nýggja felagnum, og ikki færri enn 13 fólk bjóðaðu seg fram at gerast partur av nevndini.
Nevndin fer alt fyri eitt í gongd við at gera góða trivnaðin, og góðu umstøðurnar hjá føroyskum lesandi í Aalborg, uppaftur betri.
Nýggja nevndin hjá MFS í Aalborg sær soleiðis út:
· Elsubet Vidtfeldt, forkvinna
· Edit Fríðheim, næstforkvinna
· Ingi K. Midjord, skrivari
· Finnur Beder, kassameistari
· Tór Marni Weihe, nevndarlimur
· Ári Lava Olsen, nevndarlimur
· Renata Jensen, nevndarlimur
· Jóna Mohr Højsted, nevndarlimur
· Annika Mikkelsen, nevndarlimur
· Ingigerð D. Tróndheim, nevndarlimur
· Tóta Eilersdóttir Langgaard, nevndarlimur
· Kristina Eliasen, nevndarlimur
· Marianna Beder, nevndarlimur


text:
Hamferð
Hamferð er føroyskur doom metal-tónleikabólkur, sum varð stovnaður í 2008 av guitaristinum John Egholm. Tann fyrsta framførslan hjá bólkinum var til GBOB kappingina í 2008, har bólkurin spældi seg í finaluna. Aftaná GBOB var bólkurin óvirkin í eina tíð, burtursæð frá at manningin broyttist eitt sindur. Guitaristurin Theodor Kapnas og ljómborðsleikarin Esmar Joensen komu upp í bólkin, sum longu innihelt guitaristin John Egholm, sangaran Jón Hansen, bassistin Tinna Tótudóttir og trummuleikaran Remi Johannesen.[1] Bólkurin hevur fleiri ferðir spælt á føroyskum tónleikafestivalum og størri konsertum, t.d. á G! Festivalinum, Summarfestivalinum og Ólavsøkukonsertini. Í 2011 vóru teir á konsertferð í Evropa. Í mars 2012 vunnu teir kappingina her í Føroyum um at gerast tann tónleikabólkurin, ið slapp at kappast um at vinna ársins Wacken Metal Battle á Wacken Open Air festivalinum. Teir endaðu við at vinna kappingina í Wacken í Týsklandi. 28 tónleikabólkar spældu í finaluni, Hamferð vann.[2]
Innihaldsyvirlit
Limir í bólkinum[rætta | rætta wikitekst]
- Jón Aldará, sang
- John Egholm, guitar
- Theodor Kapnas, guitar
- Ísak Petersen, bass
- Remi Johannesen, trummur
- Esmar Joensen, keys
Fyrrverandi limir[rætta | rætta wikitekst]
- Tinna Tótudóttir, bass
- Jenus í Trøðini, bass
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
Heiður[rætta | rætta wikitekst]
Fyrst í 2010 vann Hamferð tónleikakappingina Sement, sum gav teimum heitið "Føroya besti nýggi bólkur 2010". Í desembur 2010 vann Hamferð heitið sum besti nýggi bólkur í Føroyum á Planet Awards 2010. Í 2012 vann bólkurin tónleikakappingina "Wacken Metal Battle Føroyar 2012", sum gav teimum finalupláss á týskum tungmálms tónleikafestivali.
- 2010 - Vinnari av Sement (Føroysk tónleikakapping)
- 2010 - Kosin um "Besti nýggi bólkur" á Planet Awards 2010
- 2012 - Vinnari av Wacken Metal Battle Føroyar 2012[6]
- 2012 - Hamferð vann Wacken Metal Battle tónleikakappingina í Týsklandi á Wacken Open Air festivalinum í august 2012.
- 2012 - Kosin sum Ársins tónleikabólkur á Planet Awards 2012[7]
- 2015 - Tilnevndur Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins.[8]
- 2016 - Vann eina FMA-virðisløn fyri Ársins videolag.
- 2018 - Vann eina FMA-virðisløn fyri Ársins sang við sanginum Frosthvarv.[9]
Konsertferð í Evropa[rætta | rætta wikitekst]
Hamferð var í november 2011 á konsertferð gjøgnum Evropa. Talan var um ein part av sokallaðu Dead Tyrants konsertferðini við heimskendu bólkunum Týr og Moonsorrow(FI) umframt minni kenda Crimfall(FI). Konsertferðin fevndi um 14 konsertir yvir 16 dagar, og leiðin gekk ígjøgnum Týskland, Belgia, Frakland, Sveis, Spania, Italia og Slovenia.[10]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Tonleikur.fo, Hamferð
- ↑ Wacken.com Hamferð from the Faroe Islands win the Metal Battle 2012!
- ↑ Roddin.fo
- ↑ Metalstorm.net
- ↑ metal-archives.com
- ↑ Planet.fo, Hamferð sigraði á Wacken Metal Battle Føroyar 2012
- ↑ Planet.fo Hamferð er ársins bólkur
- ↑ Portal.fo - Hamferð tilnevndir virðisløn Norðurlandaráðsins
- ↑ Egholm, Sverri (10. mars 2018). "Yvirlit: Hesi vunnu FMA-virðisløn". Portal.fo. http://portal.fo/yvirlit+hesi+vunnu+fmavirdislon.html. Heintað 12. mars 2018.
- ↑ Vagaportal.fo


text:
Bretlands-avtalan ein vánalig avtala
Landsstýrismaðurin, Poul Michelsen, kallar tað ein fríhandilssáttmála við Bretland, men í veruleikanum er hetta eitt avrit av vánaligu handilsavtaluni, sum vit hava við ES.
Sáttmálin gevur bretskum vørum fría atgongd til føroyska marknaðin, meðan vit renna okkum í tollmúrar, um vit fara at “meirvirka” okkara fiskavørur og selja tær til Bretlands.
Landsstýrismaðurin segði tað so gott: “Tað eru ongar vørur, sum føroyingar framleiða í dag, sum ikki kunnu flytast tollfrítt til Bretlands”.
Hetta er stóri trupuleikin. Vit hava verið læst føst í tí støðu, sum vit eru í, í alt ov langa tíð. Við ES-avtaluni, sum nú eisini er avritað til eina Bretlands-avtalu, koma
vit ikki longur fram á leið. Alt tos um at meirvirkað okkara fiskavørur, er treytað av okkara marknaðaratgongd, serliga til ES og Bretland.
Status quo er at “gambla” við føroyska búskapin. Tí er tað óskiljandi, at landsstýrismaðurin skundar sær at taka avrit av ES-avtaluni, í staðin fyri at samráðast um
eina veruliga fríhandilsavtalu við Bretland.
Um orsøkin er, at landsstýrismaðurin bert vil hava okkurt á avrikslistan fyri allan peningin, ið hann hevur brúkt til uttanlandsferðir, er ikki gott at vita. Bretlands-avtalan var betur ógjørd. Landsstýrismaðurin hevur jú onki fingið burturúr, uttan at gjørt seg ókláran við m.a. íslendingar.
Áðrenn Bretland fór í ES, høvdu føroyingar fríhandil við Bretland. Hetta var orsaka av samstarvinum undir 2. veraldarbardaga, tá ið føroyingar sigldu vandasjógv, fyri at føra fiskavørur á bretska marknaðin.
Ein kann siga nógv um føroyska avrikið undir krígnum, men tað verður ikki gjørt her. Havandi søguliga samstarvið í huga, hevði tað verið upplagt at vent aftur til støðuna áðrenn ES, og gjørt ein fríhandilssáttmála við Bretland.
Tað hevur verið arbeitt støðugt seinastu árini fyri at fáa fríhandil fyri fiskavørur, inn á evropeiska marknaðin. Sjálvur havi eg verið partur av hesum og var ein fríhandilsavtala ikki langt burtur, tá ið vit í 2015 gjørdu strategiskt samstarv við ES um skipan av
svartkjaftafiskiskapinum.
Síðani tá er onki hent. Teir eru onga leið komnir, landsstýrismenninir Poul Michelsen og Høgni Hoydal, tvørtur ímóti. At taka avrit av eini vánaligari avtalu kunnu øll gera. Til tað nýtist okkum ikki uttanríkisráðharrar.
Jacob Vestergaard
Løgtingsmaður fyri fólkaflokkin


text:
Vinnuhúsið: Týsdagin í farnu viku varð avgjørt á eykaðalfundi í Reiðarafelagnum fyri Farmaskip, at nýggja heiti felagsins verður Reiðarafelagið fyri Handilsskip og á enskum Shipowners of the Faroe Islands.
Orsøkin til navnabroytingina er ein ásannan av, at limaskarin í felagnum fevnir breiðari enn orðið “farmaskip” leggur upp til.
Eitt handilsskip er sambært føroysku skipaskrásetingarlógini “Eitt og hvørt skip ella far, tá ið fiskiskip og stuttleikaskip eru undantikin”, og hetta fevnir sostatt um øll tey skip, sum limirnir í felagnum vara av.
Skipini, sum reiðaríini í felagnum vara av, eru m.a. farmaskip (bulk, ro-ro, bingju), ferðamannaskip, tangaskip, veitingarskip og onnur tænastuskip.
Í nevndini í Reiðarafelagnum fyri Handilsskip sita:
Jens Meinhard Rasmussen, formaður, Hentzar Steingrímsson, næstformaður, Rúni V. Poulsen, Gunnbjørn Joensen, Bogi P. Nielsen, Sjúrður Johansen og Jónas Sigmarsson.
Listi yvir limirnar í Reiðarafelagnum fyri Handilsskip sæst her.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
SAR-handbók Føroyar
Føroya Landsstýri yvirtók SAR-uppgávurnar frá Danmark og stovnaði MRCC Tórshavn í 2002. SAR-bókin fyri Føroyar var gjørd av Fiskimálaráðnum og MRCC Tórshavn í 2003. Tórshavnradio og MRCC Tórshavn vóru samanlagdir til ein stovn í 2004.
SAR bókin fyri Føroyar er grundað á altjóða reglugerðir og vegleiðingar, og hevur til endamáls at gagnnýta verandi kapasitet best møguligt, fyri at hjálpa neyðstøddum innan ábyrgdarøkið hjá MRCC Tórshavn og Tórshavnradio.
At byrja við var MRCC/TR undir táverandi Vaktar- og Bjargingartænastuni. Síðani var MRCC/TR lagt undir Tilbúgvingarstovn Føroya, og frá 01. januar 2011 er MRCC/TR vorðin ein sjálvstøðugur stovnur undir Fiskimálaráðnum.
SAR-bókin, sum MRCC/TR arbeiða útfrá, var ikki dagførd síðan hon var skrivað í 2003, hóast broytingar hava verið gjørdar, serliga av tí, at MRCC/TR hava verið ISO 9001 góðkendir síðan 2007. SAR bókin er nú dagførd og er á enskum máli, fyri at stovnar og tey sum virka í tí føroyska sjóøkinum kenna grundarlagið fyri virkisøkið hjá MRCC/TR.
Dálking á sjónum er ikki tikin við í dagføringini, tí tann parturin liggur undir Landsverkið.
SAR-bókin er løgd út á heimasíðuna hjá MRCC/TR til kunningar fyri øllum áhugaðum.


text:
Kærleikans vallaraheim
Kærleikans vallaraheim (1998) er onnur útgávan hjá Steintór Rasmussen í egnum navni.
Upptikin og ljóðblandað í: Studio Pegasus
Høvuðsteknikari: Ingi Isaksen
Hjálparteknikarar: Erik Biskopstø, Helgi Klakkstein
Ljóðblandað: Jón McBirnie
Myndir: Olga Biskopstø, Eiler Rasmussen
Fløguhúsi, Teksthefti: Miðil
Forsíðumynd: Absalon Hansen
Løg[rætta | rætta wikitekst]
- Mona (orð & lag: Søren Kragh-Jacobsen, týtt: Steintór Rasmussen).
- EigSur tú (orð: Steintór Rasmussen, lag: Ingi Isaksen og Steintór Rasmussen).
- Málningur yrkjarans (orð: Steintór Rasmussen, lag: Hanus G. Johansen.
- Í kloskini (orð og lag: Steintór Rasmussen).
- Kanst tú siga farvæl (orð og lag: Steintór Rasmussen.
- Junikvøld (orð & lag: Ola Nordskar, týtt: Steintór Rasmussen).
- Ríða ranka (orð & lag: H.Chopin/S.Chopin, týtt: Steintór Rasmussen).
- Á armi mínum (orð og lag: Ola Nordskar, týtt: Steintór Rasmussen).
- (Vælkomin til) Kærleikans vallaraheim (orð: Steintór Rasmussen, lag: Rani Nolsøe).
- Sangurin í tínum hjarta (orð: Steintór Rasmussen, lag: Ingi Isaksen og Eyðun Nolsøe).


text:
Heiðursgáva landsins 2018 – Astrid Andreasen
Mentan23-01-2019 - 21:35 - Jóanis Albert Nielsen
Heiðursgáva landsins 2018 verður latin Astrid Andreasen, vísindaligum teknara og listakvinnu, við hesi grundgeving:
Astrid Andreasen hevur í meira enn 20 ár virkað sum vísindaligur teknari. Hon hevur lært seg hetta yrkið á Jerlesborgskúlanum í Svøríki. Frá hennara hond liggur hópin av tekningum til gagns fyri gransking og miðling av náttúru- og mentanararvi okkara.
Astrid Andreasen hevur stóran part av sínum arbeiðslívi starvast innan lívfrøði og hevur teknað nærum alt, ið livir og grør í føroysku náttúruni. Fiskar, fuglar, seyðir, hvalir, skordýr, flogkykt, blómur og tari hava bergtikið hana, og hon hevur teknað og skrásett lívfrøðiliga fjølbroytnið við ómetaligari virðing og nágreining. Avrikini hjá Astrid Andreasen hava sett síni spor víða hvar í landinum.
Hon hevur í øllum sínum vísindaliga virki á áhugaverdan og estetiskan hátt ført tað listarliga huglagið inn í skrásetingina, og samstundis hevur skrásetingin givið íblástur til hennara frálíka listarliga virksemi.
Astrid Andreasen fær Heiðursgávu landsins fyri sítt ómetaliga stóra íkast til at skjalprógva mentanar- og náttúruarv okkara gjøgnum vísindaliga tekning.


text:
Heiðrik á Heygum róstur fyri stuttfilmin Skuld/
Heiðrik á Heygum verður róstur fyri stuttfilmin Skuld. Ummælarin hjá Ekko Film heldur, at filmurin hjá Heiðriki á Heygum var ein av teimum tveimum bestu av prótvøkufilmunum hjá Super-16 næmingunum. Undir yvirskriftini “Óhugni í Føroyum” skrivar, Claus Cristensen:” Teir tveir bestu fráfaringarfilmarnir eru gjørdir av tveimum teimum minst eksponeraðu filmsleikstjórunum. Føroyingurin hevur – við hjálp frá effektiva tónasporinum hjá Janusi Rasmussen – gjørt ein veruligan gysara, sum í grundini er óhugnaligur. Tað er eitt ordans bragd, tá mann bara hevur fáar minuttir til at skapa ta innliving í karakterirnar, sum er treytin hjá nøtrifilmum. Sjálvt um eg eri herdur nøtrifilmsfjeppari, hoppaði eg í setrinum – eisini aðru ferð, eg sá filmin. Vit vilja fegin lata upp fyri føroyskum óhugna í einum donskum filmsheimi, har tað er langt millum nøtriupplivingarnar. Høvuðspersónurin Andrea (Sofía Nolsøe) er sjúkrarøktarfrøðingur. Hon pleygar eina gamla konu, sum liggur fyri deyðanum á eini lítlari oyggj í Føroyum, men hon er plágað av skuldarkenslum og byrjar at síggja eitt spøkilsi - ein drong saman við einum stórum, myrkum skapilsi. Tað hevði ikki gjørt nakað um vit hoyrdu meira um Andreu, men sæð burtur frá hesum, er søgan hárhvøss, so allar orsøkir eru til at leggja dent á handritarhøvundan Sissal Dalsgaard Thomsen".
Hjartaliga til lukku við fína ummælinum, Heiðrik á Heygum, Sissal Dalsgaard Thomsen og øll hini í filmsliðnum. Filmurin Skuld verður at síggja í Norðurlandahúsinum Geytakvøldið, sum verður nú hóskvøldið.
http://www.ekkofilm.dk/anmeldelser/super16-afgangsfilm-argang-7/


text:
Pallborðsfundurin verður í kantinuni í nýggja Skúlanum við Løkin í Runavík.
Endamálið við fundinum er at varpa ljós á týdningin av, at vit framhaldandi hava tilhald kring landið, ið kunnu veita skipað tilboð fyri frísk eldri, har tey dagliga kunnu møtast og í felagskapi stimbrast sosialt, handa- og andaliga.
Pallborðsfundurin verður í kantinuni í nýggja Skúlanum við Løkin í Runavík, mikukvøldið 11. februar klokkan 19.00.
Í pallborðinum sita:
Wanja Petersen, sjúkrarøktarfrøðingur og leiðari á Tilhaldinum í Tórshavn.
Rósa Samuelsen, landstýriskvinna í almannamálum.
Gunnvá við Keldu , borgarstjóri í Klaksvík og næstforkvinna í Kommunusamskipan Føroya
Sigvald Kristiansen, næstformaður í Landsfelag Pensjónistanna
Asbjørn Djurhuus, formaður í Føroya Kommunufelag
Fundarstjóri verður Hans Jákup Lamhauge, fyrrverandi borgarstjóri í Runavíkar kommunu.
Pallborðsluttakararnir hava eina stutta framløgu hvør og fáa møguleika at gera viðmerkingar.
Síðani fær fundarfólkið møguleikan at seta pallborðinum spurningar.
Øll áhugað eru hjartaliga vælkomin.
Sjálvstýrisflokkurin


text:
FSF stuðlar framvegis
Fótbóltssamband Føroya hevur frá fyrsta degi stuðlað stóru verkætlanini FaroeSoccer, bæði við at lata tilfar (dómaraseðlar) og við beinleiðis fíggjarligum stuðli. Hetta samstarvið umframt góða samstarvið við dómararnar hevur verið grundarsteinurin undir hagtalsvirkseminum hjá FaroeSoccer.
Men FaroeSoccer er meira enn hagtøl. Eitt stórt og støðugt arbeiði er alla tíðina gjørt fyri at seta andlit á ymsu profilarnar á síðuni, tað veri seg leikarar, venjarar ella dómarar. Higartil eru nakað omanfyri 3.000 andlitsmyndir – av umleið 10.000(!) – á FaroeSoccer.
FaroeSoccer hevur tó áhuga fyri øðrum myndum eisini, serliga eldri liðmyndum (1942-2000), bæði tí tað er áhugavert siðsøguligt tilfar (og klípi av felagssøgu), og tí tær kunnu stuðla undir hagtølunum, og onkutíð kunnu tær siga nakað um manningar tey árini, eingin dómaraseðil ella annað info er til. Ætlanin í fyrsta umfari er at knýta eina tílíka liðmynd til ein hóp eitt ávíst ár á FaroeSoccer. Hetta krevur eitt sindur av forriting.
FaroeSoccer fer nú miðvíst undir at leita upp gamlar fótbóltsmyndir (oftast liðmyndir) kring alt landið. Eldri fótbóltsmyndir – eisini landsliðsmyndir – eru í hesum føri fyrst og fremst myndir frá tíðarskeiðnum 1942-2000, men uppaftur eldri myndir hava sjálvsagt eisini áhuga. Høvuðsendamálið er at fáa tær talgildar (skannaðar), skrásettar og goymdar trygt fyri eftirtíðina eitt stað á netinum, har lættari atgongd er til tær hjá øllum áhugaðum. Summar myndir eru kendar og eru í eitt nú eldri fótbóltsbókum og í bløðunum, men eingin skannað mynd er tøk.
Nógv tær flestu eldru (fysisku) fótbóltsmyndirnar eru privatogn og eru ikki umfataðar av nøkrum upphavsrætti, so tað skuldi ikki verið nakar trupulleiki í so máta at skanna hesar og geva øðrum atgongd til tær til seriøs endamál. Søga er altíð áhugaverd – ikki minst fótbóltssøga. Hvussu myndirnar verða goymdar, og hvusu fólk fara at fáa atgongd til hesar myndir er ikki avgjørt enn.
Tað er ikki løtuverk at leita upp nógvar av hesum gomlu myndunum, og FaroeSoccer og FSF vóna gott samstarv við fólk og feløg kring landið, so ein myndadýrgripur ikki gleppur okkum av hondum. Vit fara at seta okkum í samband við hópin av fólki, og vit vóna eisini, at fólk seta seg í samband við okkum av sínum eintingum. Vit hava sum útgangspunkt áhuga í ØLLUM gomlum fótbóltsmyndum.
Vit spæla saman!


text:
Lær teg at stava 1 er fyrsta bókin í eini røð av stavsetingarbókum til innskúlingina. Hugsanin er, at bókin verður nýtt um várið í 1. flokki ella fyrst í 2. flokki. Skrivihefti hoyrir til bókina og er við í prísinum.
Í bókini eru fimtan smáar søgur (fyrisagnir) og uppgávur, har børnini arbeiða við smáum, ljóðrøttum orðum.
Aftast í bókini er vegleiðing til lærarar og foreldur.
Hesi 8 venjingarhefti til Súluna eru ætlað at venja ta fyrstu lesingina. Teksturin er ljóðrættur í mest møguli...
Arbeiðsbøkurnar eru ætlaðar sum undirvísingartilfar í 1. flokki. Í arbeiðsbókunum arbeiða børnini við teimum b...
Arbeiðsbøkurnar eru ætlaðar sum undirvísingartilfar í 1. flokki. Í arbeiðsbókunum arbeiða børnini við teimum b...
Bókin Súlan er ætlað sum undirvísingartilfar í føroyskum í 1. flokki. Í bókini lesa og arbeiða børnini við bók...
Ætlað til at venja bókstavin og tosa um skrivikós, áðrenn og samstundis sum tey skriva í skrivibókina.
Fiska og onnur kortspøl eru ætlað børnum, tá ið tey læra at lesa. Kortini stuðla børnunum at læra bókstavirnar...
Lær teg at stava 1 er fyrsta bókin í eini røð av stavsetingarbókum til innskúlingina. Hugsanin er, at bókin ve...
Lær teg stavraðið er ein plakat við stavraðnum, har ein stuttlig og fitt mynd er til hvønn bókstav.
Lær teg stavraðið er ein plakat við stavraðnum, har ein stuttlig og fitt mynd er til hvønn bókstav.
Lær teg stavraðið er ein plakat við stavraðnum, har ein stuttlig og fitt mynd er til hvønn bókstav.
Lærarabókin er ætlað sum uppskot og hugskot til lærarar um, hvussu teir kunnu arbeiða við bókstava- og ljóðbók...
Súluspøl eru ætlað at stuðla børnunum í fyrstu lesi- og stavimenningini. Spælast kann heima, í dagstovni, fors...
Vit skriva er ætlað at nýta í skrivifrálæruni í 1. flokki. Børnini læra at skriva teir stóru og smáu bókstavir...
Dia fer á flog er ein fitt bók til fyrsta flokk, sum er løtt at lesa. Dia fer á flog hevur lixtalið 7,3.
Eg dugi at lesa er ein fitt bók til fyrsta flokk, sum er løtt at lesa. Hon hevur lix-talið 7,2.
Ein lítil mús er ein fitt bók til fyrsta flokk, sum er løtt at lesa. Ein lítil mús hevur lixtalið 7,3.
Hundurin hjá Annu er ein fitt og stuttlig bók til fyrsta flokk, sum er løtt at lesa. Hundurin hjá Annu hevur ...
Súlubók 1er ætlað at lesa, tá ið næmingarnir hava lært teir fyrstu fimm bókstavirnar: á, l, s, í, ó.
Súlubók 2 er ætlað at lesa, tá ið næmingarnir hava lært teir fyrstu seks bókstavirnar: á, l, s, í, ó, t.
Súlubók 3 er ætlað at lesa, tá ið næmingarnir hava lært teir fyrstu sjey bókstavirnar í Súluni.
Súlubók 4 er ætlað at lesa, tá ið næmingarnir hava lært teir fyrstu átta bókstavirnar í Súluni.
Súlubók 5 er ætlað at lesa, tá ið næmingarnir hava lært teir fyrstu níggju bókstavirnar í Súluni.
Súlubók 6 er ætlað at lesa, tá ið næmingarnir hava lært teir fyrstu tíggju bókstavirnar í Súluni.
Ætlanin við Súlubók 7 er, at næmingurin í teksti kann venja teir bókstavir, hann hevur lært.


text:
Linn T. Sunne
Linn T. Sunne er norskur rithøvundur, fødd á Kongsberg í 1971, har hon eisini er uppvaksin.
Hon býr nú í Dokka við manni og fimm børnum.
Hon er útbúgvin lærari og hevur starvast sum lærari í nøkur ár. Nú starvast hon á bókabussinuim, sum hoyrir til bókasavnið í Oppland.
Henni hevur altíð dámað at skrivað søgur, og fyrsta bókin, Stjernestøv, kom út í 2000.
Fyri bókina Happy fekk høvundin norska Brage prisen í 2007.
Útgávur:
2011 Happy
2012 Saiko
2013 Kjallarin
2016 Tunnilin
Ummæli:
Zenia Johnsen: Linn T. Sunne: Happy. fortællingen.dk/ 29. august 2008
Guri Fjeldberg: Gåtefull sorg. barnebokkritikk.no
Heiður:
2007 Brageprisen


text:
Fuglur er bygdur til at flúgva. Hann hevur veingir og fjaðrar og so verpur hann egg. Les um fuglin kring okkum og lær at fóðra fuglunum køldu vetratíðini.
Fjaðrar? KEKK! Eina lætta beinagrind? KEKK! Og stórir bringuvøddar? KEKK, KEKK!
Heiðafuglur hevur reiður í haganum. Flest allur heiðafuglur finnur føði í haganum og niðri í fjøruni. Les meira um heiðafugl her!
Nógv sløg av smáfugli eru komin til Føroya, síðan viðarlundir eru komnar, og fólk eru farin at fáa sær urtagarð.
Hóast 71 % av jarðarflatanum er hav, eru bara 3 % av heimsins fuglasløgum sjófuglur. Í Føroyum er heilt nógvur sjófuglur, tí her er nógv føði í sjónum.
Vaðfuglur livir av dýrum í mold, sandi og undir steinum, og hevur tí langt nev fyri at fáa fatur á føðini og eisini long bein, so hann kann vaða (vassa) í vatni.


text:
Metallica
Metallica er ein amerikanskur bólkur, ið byrjaði í 1981 (í Los Angeles í Kalifornia) og leikar enn í dag. Bólkurin hevur fýra limir: James Hetfield (sangur og gittar), Kirk Hammett (gittar), Robert Trujillo (bass) og Lars Ulrich (trummur). Metallica hava givið níggju album, níggju Grammies, 26 musikvideo og 37 singlar út síðan bólkurin byrjaði. Teirra album Metallica, ið eisini er kent sum "Black Album" hevur selt yvir 20 milliónir og er vátta 16x platinum av Recording Industry Association of America (RIAA) í 13. December, 2012.
Byrjanin, Kill 'Em All (1981-83)Rætta
Metallica byrjaði í Los Angeles, Kalifornia í 1981, tá ið Lars Ulrich koyrdi eina lýsing í blaðið "The Recycler", ið las: "Drummer looking for other metal musicians to jam with Tygers of Pan Tang, Diamond Head and Iron Maiden." ("Trummuspælari, ið leitar eftir aðrir metal tónleikarir at spæla Tygers of Pan Tang, Diamond Head og Iron Maiden saman við") James Hetfield svaraði lýsingina við at ringa til Lars. James var ógvuliga smæðin tá hann var ungur, og mátti fáa eitt skump frá vinmannin Hugh Tanner. Aftaná Lars og James høvdu spælt saman, sóu teir møguleikar. Teir fóru at taka ein sang upp til Metal Massacre hjá Metal Blade Records. Teir fingu vinin, Ron McGovney at spæla bass, og Dave Mustaine (nú Megadeth) á gittar. Sangurin fekk nóg nógva uppmerking til at spæla teirra fyrsta framførslu í 1982. Lars fekk Ron Quintana at finna uppá nøvn til teir. Til endans kundi hann velja ímillum MetalMania og Metallica, har hann valdi tað seinna. Metallica var enduliga stovna.
James og Lars vóru ónøgdir við Ron McGovney, og ætlaðu at skifta hann út. Á ein túr í Whisky A Go Go, ein bar í Hollywood, hoyrdu teir Cliff Burton spæla. Báðir James og Lars elskaðu tað ljóði Cliff fekk sín bass at gera. Teir fóru upp til hann og prátaðu um hann vildi vera við í bólk teirra. Cliff var við uppá tað, men hann vildi hava teir at flytta til San Francisco. Cliff Burton kom uppí Metallica, og teir fluttu. Tá vóru teir klárir at geva eitt album út, tó funnu teir útav at teir ikki høvdu nóg nógvan pening til at upptaka tað. Megaforce Records góvu teimun møguleikan at taka fløguna upp. Tá teir skuldu byrja at taka upp, blakaðu teir Dave Mustaine út úr bólkinum vegna hansara alkahol misnýtslu, ið seinni leiddi til ein beiskan Dave seinni í árini. Hann dámdi ikki Kirk Hammet, tí hann helt hann stjala sítt pláss. Sama dag fingu teir Kirk Hammet at taka yvir. Kirk fekk boð tá hann bleiv ringdir upp, meðan hann sat á vesi 1. Apríl og helt tað var aprílsnar, men kom kortini. Teir vóru klárir at gera fløguna uttan fleiri trupulleikar. Tá teir vóru lidnir, máttu teir komu upp við navn til fløguna. Teir høvdu avtalt at fløgan skuldi eita "Metal Up Your Ass", men tað hildu Megaforce Records ikki teir kundu geva út og Cliff svaraði skemtiliga "Kill 'em all" til Megaforce, tí teir ikki vildi geva eitt óhóskandi navn út. Á henda hátt kom navnið á fyrstu fløguna hjá Metallica. Saman við Raven byrjaðu teir ein tour, ið æt Kill 'Em All for One.
Ride the Lightning, Master of Puppets (1984-1986)Rætta
Í byrjanin av 1984 koyrdu Metallica runt í Holland saman við bólkinum Venom. Seinni á árinum gjørdu teir fløguna Ride the Lightning. Fløgan var tikkin upp í Sweet Silence Studios í Danmark og bleiv koyrd út Augustmánaðin, 1984 og rakti nr. 100 á Billboard 200. Í Septemburmánaðin sá stjórin á Elektra Records, Michael Alago, Metallica spæla. Hetta vakti undran hjá honum, ið leiddi til Metallica blivu skrivdir til Elektra. Bólkurin byrjaði at vaksa skjótt og teir byrjaðu eisini sítt fyrsta tour í Evropa og fóru so aftur til Amerika fyri ein annan tour saman við W.A.S.P. og í 1985 spældi teir eina stóra konsert, Monsters of Rock, saman við Bon Jovi og Ratt, í Ongland, har ið 70.000 fólk komu at lurta. Triðja fløguna hjá Metallica, Master of Puppets, ið eisini var tikkin upp í Sweet Silence Studios í Danmark, var koyrd út í 1986. Tað var kalt í rúminum, teir spældi fløguna inn, ið mangt annað gav trummirnar eitt annað ljóð. Fløgan er ofta tosa um sum bestu fløguna hjá Metallica.
Seinni á árinum 1986 koyrdu Metallica í ein bus í Svøríki í samanhang við teirra 'Damage Inc.' tour. Í bussinum spældu Kirk og Cliff kort um hvør fekk ovara song, har Cliff vann. Tíðverri koyrdi bussurin útav vegnum og Cliff var sendur úr vindeyga og undir bussin, ið kom dettandi aftaná. Fólkini við bussin royndu at fáa bussin av honum við kranabil, men tó mistu teir bussin, ið lendi á Cliff enn einaferð og hann doyði á staðnum.


text:
17-manna bruttohópur úttikin til smálandakappingina
Í sambandi við smálandakappingina hjá monnum, sum verður í Føroyum frá 4. til 6. oktober, hava venjararnir Bárður Bendix Mikkelsen og Ragnar í Haraldstovu Petersen tikið út 17 mans sum skulu venja fram til kappingina.
Fyrsta venjingin verður fríggjadagin.
Teir 17 leikararnir eru:
Thorvald Danielsen (Mjølnir)
Niels Niclasen (Fleyr)
Áslakur Holm (ÍF)
Kasper Lorenzen (Marienlyst)
Suni Juul Pedersen (Fleyr)
Jóhan Arni Wang (Fleyr)
Teitur Eliasen (ÍF)
Trygvi Hansen (Mjølnir)
Bjarki Enni (Fleyr)
Rói Hentze (Fleyr)
Bjarni Larsen (ÍF)
Tróndur Hansen (ÍF)
Hjørtur Joensen (SÍ)
Oskar í Haraldsstovu Weihe (SÍ)
Stefan R. Olsen (Mjølnir)
Tórður Højsted (Fleyr)
Jóhan Petur á Stongum (SÍ)
Venjari: Bárður Bendix Mikkelsen
Hjálparvenjari: Ragnar í Haraldstocu Petersen
Kappingin verður i høllini á Hálsi í døgunum 4. – 6. oktober 2019. Við í kappingini eru Skotland, Grønland, Ísland og Føroyar.


text:
Fyrsti teknifilmurin, ella ‘animated projection’ sum tað eitur á enskum, var Fantasmagorie, framleiddur í 1908 av franskmaðnninum Émile Cohl. Filmurin var ikki serliga langur, og hevði ikki eina søgu sum so. Men hugdi tú at filminum, sást tú ein pinnamann fara sær ein túr, og á túrinum hitti hann mangt og hvat, sum ikki hevði verið gjørligt at vísa fyrr. So sum at ting broyttu skap, sum til dømis ein fløska, ið broyttist til eina blómu.
Filmurin varð gjørdur við at Cohl teknaði 700 tekningar á eina glasplátu , meðan hann filmaði. Og vita tit, hvussu langur filmurin gjørdist við 700 tekningum? Ein minutt og nøkur sekund...
Eftir hetta gekk skjótt, tí nógvir framleiðarar nýttu høvið til at gera stuttar stuttligar teknifilmar, sum vórðu vístir áðrenn høvuðsfilmin í biografinum. Tað var til hetta høvið at Mickey Mouse varð føddur.
Ein teirra var Walt Disney, og fyritøkan, sum hann stovnaði er enn í dag ein av fremstu framleiðarunum av teknifilmum til børn.


text:
Vælkomin á Fjarðastevnu 2019
Fýra ár er liðin síðani vit í Sjóvar kommunu seinast settu Fjarðastevnuna. Fjarðastevnan er FM-stevna í kappróðrinum, og gongur upp á skift annaðhvørt ár ímillum Skálafjørðin og Vestmanna, og harumframt gongur hon eisini upp á skift ímillum bygdirnar Strendur og Skála aðruhvørja ferð hon er á Skálafjørðinum.
Av tí at Eystanstevnan er FM-stevna í kappróðrinum annaðhvørt ár, so er tað FM-kappróður á Skálafjørðinum á hvørjum ári, og hetta fegnast vit um. Skálafjørðurin er sera væl egnaður til kappróður. Havaldan røkkur ikki inn á fjørðin, og streymviðurskiftini er sera avmarkaði. Okkara tjóðarítrótt hevur tí, av náttúruávum, allarbestu karmarnar at virka undir.
Tað er óivað satt, at FM-stevnurnar, ella bygdastevnurnar, áður høvdu størri undirtøku, enn tær hava í dag, men tað er ein sannroynd, at uttan FM-stevnurnar, so høvdu vit neyvan havt nakran skipaðan kappróður.
Eg haldi tó ikki, at stevnan skal undirmetast. Nógv verður gjørt burturúr, og fólk blíva betri og betri til at finna uppá ymiskt, bæði til skemtunar og álvara, og av tí at tað eru nøkur ár ímillum tey stóru tøkini, so fáa tey, sum skipa fyri, tíð at koma fyri seg og árræði til at herja á aftur, tá ið tað aftur verður okkara tørn.
Stevnan er eitt gott høvi hjá ítróttini, listini og øðrum sjálvbodnum áhugamálum at sleppa at seta dám á bygdalívið, og tað er hugaligt at fylgja við, hvussu nógv orka verður løgd í at fáa áhugaverd tiltøk á skrá, og at tað er hugurin, ið drívur verkið.
Hjá ítróttarfeløgunum St.Í.F. og Stráluni, gevur stevnan eisini eitt fíggjarligt íkast til virksemið í feløgunum, og júst hesi feløg eru sera virkin á øllum frontum, nú vit kalla saman til stevnu.
Sjóvar kommuna fegnast um, at so nógv sjálvboðin taka lut í stevnuni, soleiðis at øll í økinum kunnu fáa nakrar minniligar dagar og tað gevur eisini nýggjum borgarum og vitjandi annars eitt sera gott høvi til at koma í samband við fólk í økinum, og harvið styrkja felagskensluna og huglagið sum heild.
Sjóvar kommuna takkar øllum teimum mongu, sum á ein ella annan hátt hjálpa til og geva sítt íkast í skránna og stevnuna sum heild, og vit bjóða vælkomin til allar stevnugestir, og ynskja okkum øllum eina góða stevnu.
Artur Johansen, borgarstjóri


text:
Føroya Sjómannadagur
Føroya Sjómannadagur er eitt serligt slag av stevnu, sum verður hildin í Klaksvík triðja vikuskiftið í august.[1] Sjómannadagurin í Klaksvík er tann fyrsti av sínum slagi í Føroyum. Høvuðsvinnan í Føroyum, fiskivinnan, er í miðdeplinum. Har eru tiltøk fyri børn og vaksin, og alt er ókeypis uttan matur og drekka. Skipað verður fyri kappingum og so eru framsýningar og fyrilestrar um fiskivinnuna eisini partur av skránni. Føroysku træseglskipini Johanna TG 326, Westvard Ho TN 54 og Dragin KG 212 luttaka vanliga og sigla á vánni við seglum. Í 2011 luttaka eisini umleið 10 Grindabátar úr Vági og nakrir aðrir grindabátar úr Norðoyggjum og Suðuroy. Sjómannadagurin endar við "Dans på bryggen" leygarkvøld. Tiltøk eru alt vikuskiftið. Í 2010 og 2011 luttók Livar Nysted úr Hvannasundi á Sjómannadøgunum. Í 2010 framdi Livar Nysted eitt bragd, tá hann saman við trimum øðrum monnum setti 2 heimsmet tá teir róu 5200 km úr New York í USA til St. Mary's á Scilly oyggjunum við bátinum Artemis. Túrurin tók 43 dagar, 21 tímar og 26 minuttir, harvið tóku teir eitt 114 ára gamalt met, sum tveir normenn settu í 1896, tá teir róu teinin á 55 dagar og 13 tímar.[2] Livar og teir settu eisini eitt annað heimsmet á túrinum. Teir róðu ein tein á 24 tímar, sum var 188 km, tað er tað skjótasta nakar hevur róð í Norður Atlantshavi.[3] Í 2011 helt Livar Nysted fyrilestur um ferðina við Artemis hósdagin beint áðrenn sjálvan Sjómannadagin. Eitt serstakt sum var á skránni fríggjadagin 19. august 2011 var vitjan av norskum kavbáti. Fríggjadagin á Sjómannadøgum er fiskikapping fyri børn. Børnini kunnu eisini fara siglitúrar og kasta fløskupost. Skipa verður eisini fyri vatnkríggi.
Kappingar[rætta | rætta wikitekst]
Flestu av kappingunum eru FM kappingar og heiðursmerki vera latin. Kappast verður m.a. í:
- Egning
- Agnskering
- Kelving
- Kasta lodd
- Halda dregg
- Kasta fanglínu
- Sjómanstak
- Trolbøting
- Togtogan
- Fiskikapping
- Kassastápling
- Ripping
- Vinda hespu upp í noða
- Eplaflising
- Svimjikapping um vánna (Ægir skipar fyri)
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Visitnordoy.fo, Tiltøk, Føroya Sjómannadagur
- ↑ BBC.CO.UK, Artemis rowing crew smashes transatlantic record
- ↑ OceanRowEvents.com


text:
Mín sannføring er, at tað er ein kempi trupulleiki, at vit ikki hava fría fosturtøku í Føroyum. Eg haldi sjálv, at frí fosturtøka er ein mannarættur (hóast Amnesty ikki heldur tað). Eg eigi mín kropp. Eg geri sjálv av, um eg vil verða organdonor og kanska lata annað nýra til ein ið hevur tørv á tí, og eg geri sjálv av, hvat skal vaksa innaní kroppinum hjá mær, sama um onkur annar heldur at tað í báðum førum eru mannalív upp á spæl. Eingin annar hevur rætt at taka slíkar avgerðir fyri eitt annað menniskja.
8. Juni verður stovnandi aðalfundur hjá felagnum “Frítt Val”, sum arbeiðir fyri fríari fosturtøku í Føroyum. Tað haldi eg er fantastiskt.
Eg havi ofta skeldast við fólk, ið eru ímóti fríari fosturtøku. Eg sigi skeldast, tí hesi kjakini hava verið alt annað enn civiliserað. Enntá við fólk eg eri góð við.
Er mann fyri ella í móti fríari fosturtøku, hevur mann í hvussu er eitt í felag. Mann er øgiliga sannførd/ur. Tá mann kjakast um eitt evni, sum mann følir sterkt fyri, gloymir mann ofta at lurta. At lurta er so ótrúliga týdningarmikið. Ikki bara lurta fyri at svara skjótt aftur, men veruliga lurta eftir, hvat hin persónurin sigur. Vit eiga at kjakast, vit eiga at siga okkara hugsan, men vit eiga kortini ikki at rópa í holið á hvørjum øðrum.
Fyri nøkrum mánaðum síðani var eg til eitt tiltak í Sirkus, sum handlaði um fría fosturtøku. Tá tiltakið endaði, tók ein eldri dama orðið. Hendan eldri daman var grúiliga ímóti fosturtøku. Av hesi orsøk var hon farin oman í Sirkus og hevði sitið í tveir heilar tímar millum eina rúgvu av hipstarum- og lurtað! Tí lurtaði eg eisini eftir tí, hon segði.
Tað hon segði broytti ikki mína hugsan um fría fosturtøku, men tað broytti mína hugsan um tey, eg eri ósamd við.
Hendan daman, sum eg helt meg vera púra ósamda við, greiddi frá, hvussu vit eiga at stuðla kvinnum áðrenn og aftaná fosturtøku. Hon meinti tað, hon segði av øllum sínum hjarta, og tað var ringt ikki at blíva rørd, har í hipstara mongdini. Sannføringin í røddini hjá henni var ikki til at taka feil av, og tað var tíðiligt at hon vildi okkum øllum og heiminum væl.
Kortini fekk eg ikki tikið undir við tí hon segði. Hon var sannførd um at fosturtøka var morð. Um fosturtøka er morð, hvør revsing er hóskandi til teirra ið fremja fosturtøku?
Kjakið er ikki svart og hvítt, sum tað verður gjørt til. Frí fosturtøka er als ikki einasta broyting, sum er neyðug fyri at føroyskar kvinnur fáa javnrættindi, men føroyskar kvinnur fáa ikki javnrættindi so leingi vit ikki hava fría fosturtøku. At gera kjakið so svart hvítt sum at vera "fyri lívi" og "ímóti lívi", ger tað eyka trupult hjá teimum sum koma í støðuna. Tær verða stemplaðar sum mordarar av sínum egnu børnum - nakað sum vit øll intuitivt vita at tær ikki eru.
Fosturtøka er slett ikki nakað ið eigur at bagatelliserast, tað er ein trupul avgerð. Nógv kann eisini gerast fyri at betra um upplýsing og nýtslu av fyribyrging í Føroyum, og fyri at betra um livi og arbeiðskor hjá mammum í Føroyum.
Vit fara sjálvandi ongantíð at stuðla hvørjum øðrum í avgerðum sum vit eru hart ímóti, men vit kunnu virða rættin hjá hvørjum øðrum at ráða í egnum lívi.
Vónandi fara vit at klára at kjakast um hetta málið, heldur enn bara at skeldast um tað. Mest av øllum haldi eg, vit øll burdu lært okkum betur at lurta eftir hvørjum øðrum.


text:
Námsfrøðingur til stuðul hjá einum barni í Alvalon í Sørvági
Lýsing23-05-2019 - 13:16 - Jóanis Albert Nielsen
Søkt verður eftir einum stuðuls námsfrøðingi at byrja skjótast gjørligt.
Um stovnin
Stovnurin hevur tríggjar vøggustovur, tríggjar barnagarðsstovur, ein skúlabólk, frítíðarskúla og ungdómshús, har karmarnir eru góðir fyri børnini, tey ungu og starvsfólkini.
Námsfrøðiliga arbeiðið byggir í høvuðsheitum á ástøðið hjá Lisu Ahlmann.
Um starvi
Talan er um eitt starv á 30 tímar um vikuna til setan skjótast til ber. Uppgávan er at verða um og geva barninum innihald í daglidegnum bæði sosialt, rørslusligt, málsligt og at samstarva við stovuna, sernám og foreldur. Arbeiðsstaðurin er í dagstovninum Alvalon.
Førleikakrøv
Tú skalt vera útbúgvin námsfrøðingur.
Um skikkaður námsfrøðingur ikki er til starvið, loyva vit okkum at endursøkja ella seta hjálparfólk í tíðaravmarkað starv.
Væntanir
Væntað verður, at tú fylgir námsætlanini, virðisætlanini og mannagongdunum, sum eru partar av stovninum.
Væntað verður eisini, at tú hevur eina jaliga menniskjafatan, hevur góð samstarvsevni, kann arbeiða sjálvstøðugt og er opin og erlig/-ur. Somuleiðis, at tú ert virkisfús/-ur,tolin, dugir at síggja menningarmøguleikar, og trívist í einum umhvørvi, har arbeitt verður við starvsfólkum, børnum í ymiskum aldri og foreldrum/avvarðandi.
Vit kunnu bjóða tær:
-eitt spennandi og dynamiskt arbeiðspláss
-at verða við í einum dugnaligum starvsfólkahópi -eitt umhvørvi, har fakligheit og menning eru í hásæti -at verða luttakandi í einum stovni í menning
Setanar- og lønarviðurskifti
Setanar- og lønartreytir eru sambært sáttmála millum Fíggjarmálaráðið og Føroya Pedagogfelag.
Umsókn
Skrivlig umsókn við avritum av prógvum, c.v., viðmælum v.m. skal sendast til alvalon@sorvag.fo ella til Alvalon, Kjóadalsvegur 2, FO-380 Sørvágur.
Freist
Umsóknir skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi 06. Juni 2019 kl. 12.00.
Nærri upplýsingar um størvini fáast við at venda sær til Claus A. Rasmussen leiðara, tlf 233240


text:
ÚRSLITIÐ AV LANDSSEYÐASÝNINGINI 2018 VERÐUR KUNNGJØRT 16.11.2018
Fríggjakvøldið 16.11.2018 kl. 19.00 verður alment tiltak á Búnaðarstovuni, har úrslitið av Landsseyðasýningini 2018 verður almannakunngjørt. Sýnsmenn hava verið um landið og sýnað seyðin, sum varð meldaður til Landsseyðasýningina. Teir hava verið í Norðoyggjum, Eysturoynni, Streymoynni, Sandoy og í Suðuroy.
Skráin fyri dagin verður hendan:
· Vælkomuheilsan og felagssangurin “Nú hvítna tindar fjøllum á”.
· Ari Johanneson vísir videoupptøkur av øllum teimum brundseyðum, sum hava verið meldaðir til landsseyðasýningina í ár.
· Debes Christiansen, Heilsufrøðiliga Starvsstovan, greiðir frá um ridluskriða verkætlan.
· Kaffisteðgur.
· Ari Johanneson vísir videoupptøkur av upp í 8 av teimum bestu brundseyðunum í hvørjum flokki.
· MBM hevur kunnandi framløgu um fóður.
· Úrslitini av Landsseyðasýningini 2018 verða kunngjørd og steypini handað.
Tiltakið endar við, at Tjóðsangurin verður sungin.
Eftir sjálvt tiltakið eru fólk hjartaliga vælkomin at verða sitandi til eitt gott prát.« Aftur


text:
Einar’s Akvavitt vunnið heiðursmerki
Einar’s Akvavitt hevur vunnið heiðursmerki á International Taste & Quality Institute (iTQi), sum er heimsins mætasta kapping fyri mat og drekkivørur. Einar’s Akvavitt fekk heiðurin Superior Taste Award, ið gevur 2 gullstjørnur.
“Hetta er ein góð og kærkomin viðurkenning fyri Einar’s Distillery. Vit hava arbeitt hart og miðvíst við at menna Einar’s Akvavit, og hetta er ein staðfesting av, at vit smæðast ikki burtur. Vit eru nærløgd og brúka bara tær bestu rávørurnar í framleiðsluni. Eg eri heilt vísur í, at tað góða føroyska vatnið hevur spælt ein stóran leiklut í úrslitinum.” sigur Einar Waag, stjóri á Eínar’s Distillery.
Kappingin, ið hevur sæti í Brúsell í Belgia og hevur heitið “International Taste & Quality Institute”, kappingin er á hvørjum ári og er tann størsta av sínum slagi við luttøku úr meir enn 130 londum. Í dómarapanelinum eru 140 serkøn í mati og drekkivørum, tað eru kokkar, spiritus- og vínserfrøðingar, og dømingin er grundað á blindsmakking og kemiska kanning.
“Vit vita at føroyskar rávørur eru í heimsflokki og vit kunnu brúkað heiðurin sum eitt herðaklapp at marknaðarføra Einar’s Distillery”, sigur Einar Waag. “Hetta er ein kapping, ið keyparar kring heimin fylgja og heiðurin kann gera, at vit kunnu koma inn á útlendskar marknaðir eisini”.
Einar’s Distillery er fyrsta góðkenda føroyska distallarí, áhugin stórur fyri framleiðsluni hjá Einar’s Distillery: ”Sølan av Einar’s Akvavitt og Einar’s Vodka hevur verið stak góð og um stutta tíð kemur eisini føroyskt gin á marknaðin, umframt hesar vørunar, liggur føroyskt whisky í tunnum og búnast, sigur Einar Waag at enda”.


text:
Spanskt mál
Spanskt mál er eitt av teimum málunum í heiminum, sum hava størsta útbreiðslu. Spanskt er almennt mál í 21 londum við 500 millionum íbúgvum. Harafturat eru umleið 35 millionir spanskttalandi í USA, Filippinunum og Turkalandi. Tilsamans tosa umleið 600 milliónir spanskt. Aðrar 100 milliónir tosa spanskt sum sítt annað mál. Spanskt er heimsins fjórstørsta mál, tey størstu eru kinesiskt, enskt og hindi. Í USA og Kanada er tað spanskt, ið verður lært mest av, av útlendskum málum.
MálættRætta
Indoevropeiska málættin, romanska greinin. Spanskt mál er ættað úr latíni, og er harumframt ávirkað av arabiskum. Bundna kallkynskenniorðið "el" er til dømis arabiskur arvur.
ÚtbreiðslaRætta
I Evropa verður spanskt bert tosað í Spania, men á hinari síðuni av Atlantshavinum verður spanskt tosað í næstan øllum londunum. Í ymiskum statum í USA (t.d. Texas, New Mexico, Arizona og Kalifornia) og í øllum londunum heilt suður til Antarktis, tó ikki í Brasil, har tey tosað portugisiskt. Eisini verður tosað spanskt í fleiri av teimum fyrrverandi ensku, fronsku og hollendsku hjálondunum í tí karibiska havinum. Harumframt verður spanskt tosað á ávísum støðum í Afrika og á Filippinunum.
Spanskt er størsta málið í Spania, og verður har nevnt "castellano". Harumframt er spanskt høvuðsmálið í Argentina, Kili, Bolivia, Uruguei, Paraguei, Venesuela, Kolombia, Ekvador, Perú, Nikaragua, Panama, Kosta Rika, El Salvador, Honduras, Guatemala, Meksiko, Kuba, Dominikanska Lýðveldinum og Puerto Riko (USA), sum øll eru í Suður- og Miðamerika. Eisini eru stórir spanskttalandi minnilutar í Sambandsríki Amerika.
Í FøroyumRætta
Umleið 200 føroyingar læra spanskt hvørt ár á studentaskúla, handilsskúla og kvøldskúla. Spania er eitt elskað ferðamál hjá nógvum føroyingum. Uttanfyri ferðamannabýirnar tosa bert fáir spaniólar onnur mál, so dugir tú málið, fært tú nógv fleiri upplivingar við tær heim. Serliga hinumegin Atlantshavið letur ein heilt nýggj verð seg upp fyri tær. Tú kanst tosa við indiánarar i Peru, við cowboys úti á argentinsku pampasini, við vælhavandi eksilkubanarar í Miami í Florida og við teir ólógligu tilflytararnir í Suðurkalifornia. Tann spanskttalandi parturin av heimsins íbúgvum er í stórum vøkstri bæði í nøgd og búskapi, so vit kunnu rokna við, at tað verður meiri brúk fyri teimum, ið hava lært málið.
Suðuramerikanskt slangRætta
Meksikanskt og suðuramerikanskt slangRætta
Her eru nøkur slang orð, sum eru at hoyra í Meksiko og Kolombia.
- FERIA - Tað mest vanliga slang orðið fyri pengar, serliga nær marki við USA, er feria (FAY ree ah), sum kann merkja "lummapengar ella veksli pengar."
- Plata. Orðið merkir silvur, men verður í Kolumbia brúkt um pening. "No tengo plata" merkir, eg havi ongar pengar.
- No Traigo feria (Noe TREI goe FAY ree ah) kann merkja, "Eg havi ongar smá pengar," ella "Eg havi ongar pengar."
- Longur suðri, kanst tú hoyra lana, sum bókstaviliga merkir "ull," og "da me una lana", merkir "gev mær eitt sindur av lummaull", ella "eitt sindur av pengum".
- LA ONDA - Merkir alda, men hendan merkingin kemur frá trýssunum, eitt vanligt hippie orðafelli, sum framvegis verður nógv brúkt. Hetta er tann vanligi mátin at heilsast uppá hjá ungdóminum, um tey skulu verða "hip", verður brúkt sum "Hvussu gongur?"
- BUENA ONDA - "Svingar væl" ella "bara fitt", sum í "Gabi es buena onda."
- HUEVOS - Hetta er eittt annað orð við dupultari týðing. Orðið merkir "egg," men vísir mest til orðið "nossir", hetta orðið er so sterkt, at tú mást vara teg fyri at brúka tað. Fólkaligar gentir biðja um blanquillos (lítil hvít ting) á einari matstovu, um tænarin er maður.
- PUTA - stytting fyri prostituta, hetta orðið merkir "hora," men verður eisini brúkt sum banniorð. Tað vil ein meksikanari siga um hann slær seg á tummilin við einum hamara. Puta madre er nógv sterkari orð, tað líkjist nógv tí amerikanska "mother fucker". Hijo de puta merkir "bastardur", "sonur eina horu", ella "son of a bitch," men bara nógv verri.
- Aguantame tantito - espera me un ratito, merkir bíðja eitt lítið sindur, vanligt slang í Meksikobýur.
- Te estoy haciendo ojitos - cuando alguien te dice que esta haciendo ojitos es que te esta coqueteando, merkir at flirta við tær, ("gera eygu eftir tær").
BókmentirRætta
Um tú vilt duga ordiliga væl spanskt, skalt tú læra teg ein hóp av orðum og eisini læra teg ein stóran part av mállæruni, um tú vilt hava tey fíni brigdini við. Men tá letur eisini ein nýggj og spennandi verð seg upp innan bókmentirnar á sponskum. Hygg t.d. í hendan listan yvir nobelvinnarar í bókmentum:
Til dagin í dag hava 10 spanskttalandi rithøvundar fingið Nobelheiðurslønina í bókmentum. Her hevur tú ein lista yvir teir:
- 1990 Octavio Paz, Meksiko
- 1989 Camilo José Cela, Spania
- 1982 Gabriel García Márquez, Kolombia
- 1977 Vicente Aleixandre, Spania
- 1971 Pablo Neruda, Kili
- 1967 Miguel Ángel Asturias, Guatemala
- 1956 Juan Ramón Jiménez, Spania
- 1945 Gabriela Mistral, Kili
- 1922 Jacinto Benavente, Spania
- 1904 José Echegaray y Eizaguirre, Spania
MállæraRætta
Tað er lætt at koma í gongd við at tosa spanskt. Tað verður úttalað, sum tað verður skrivað, so tá tú hevur lært nøkur fá ljóð, sum eru annarleiðis enn á føroyskum, kanst tú úttala øll orð, eisini tey, sum tú ikki hevur sæð fyrr.
Niðanfyristandandi evnir, eru tey í verða brúkt á C støði í sponskum á Handilsskúlanum. Hesi evni kunnu eisini verða brúkt til sjálvlesandi og til umlestur tá ein hevur verið vekk frá sponskumm eina tíð. Eisini kunnu tey verða góð at hava til fyrireiking til B støði.
Rætta
Sponsk navnorð eru antin kallkyn ella kvennkyn.
- Navnorð, sum enda við -o, eru vanliga kallkyn.
- Navnorð, sum enda við -a, eru vanliga kvennkyn.
- Navnorð, sum enda við -d, -ción og -sión eru altíð kvennkyn.
Tey tíðningarmiklastu undantøkini eruRætta
KallkynRætta
- el dia - el clima - el idioma
- el mapa - el tema - el problema
- el programa - el sistema
KvennkynRætta
- la foto - la mano - la moto
- la radio
• Nøkur navnorð í kallkyni, sum lýsa persónar og aðrar livandi verur, kunnu broyta kyn við at broyta endingina:
- Navnorð, ið endar við -o = abuelo - abuela
- Navnorð, sum endar við hjáljóð = profesor - profesora
• Legg til merkis, at orð, sum enda við:
- El turista - ferðafólk (maður)
- La turista - ferðafólk (kvinna)
- Los turistas - ferðafólkini (menn, ella menn og kvinnur)
- Las turistas - ferðafólkini (kvinnurnar)
• Onnur dømi:
- Periodista, comunista, dentista, recepcionista, socialista, artista.
- Navnorð í fleirtal, verða gjørd við at seta -s afturat orðum, sum enda við sjálvljóði, og -es afturat orðum, sum enda við hjáljóði:
- libro = libros
- montaña = montañas
- ciudad = ciudades
- tren = trenes
• Tað eru bert fá undantøk frá hesari reglu:
- Orð, sum enda við -ción og -sión, "missa" herðingarmerki uppiyvir ó, tá tey verða sett í fleirtal:
- organización = organizaciones
- previsión = previsiones
Fyri orð, sum hava aðrar endingar enn tey omanfyri nevndu, og sum ikki lýsa mannligar ella kvinnuligar verur, eru ongar fastar reglur. Brúka tí orðabókina ella orðalistan.
Rætta
Samansett navnorð verða ofta sett saman av tveimum navnorðum við de:
• Dømi:
- príslistin = listin við prísum --> la lista de precios
- skriviborðsskuffan = skuffan í skrivi- borðinum --> el cajón del escritorio
- sjokulátaframleiðslan = framleiðslan av sjokulátu --> la producción de chocolate


text:
Roysnið skipar fyri venjingum fleiri ferðir um vikuna.
Venjingin er fyri øll, og øll kunnu vera við. Tað er fyri tað mesta rennivenjing ella rennirelaterað venjing, í flestu førum á motioniststøði. Venjingin er sum oftast skipað á slíkan hátt at støði kann lagast til, og er hóskiligt til hvønn einstakan íðkara. Venjingin fyri børn (frá uml. 9 ár) og ung á breytini, fevnir í ávísan mun eisini um aðrar greinar í frælsum ítrótti enn renning, t.d. kúluvarp og longdarlop, tó einans á byrjunarstøði.
Venjingarskráin (fyri vetrarhálvuna 2017/2018) sær soleiðis út:
Í vetrarhálvuni er ongin venjing fyri børn og ung á breytini. Ung (12+) kunnu tó altíð vera við í venjingini hjá teimum vaksnu, bæði á breytini (ymisk renning og venjing, td. intervallir), innandura (sirkelvenjing, rennistyrki oa. – eisini fyri børn) og til róligu langtúrarnar sunnumorgnar. Skift verður millum vetrar og summarhálvuvenjin uml. fyrsta vikuskiftið í apríl og uml. hálvan september.
*Sum nakað nýtt veturin 2017/2018 fara vit at hava fastar venjingar aðrastaðn í Eysturoy enn Runavík/Toftir. Fyrsta týsdag í hvørjum mána vitja vit antin Oyrarbakka ella Eiði, tann næsta er tað Fuglafjørður, triðja týsdag er tað Strendir ella Skáli, fjórða vitja vit í Gøtu, og er ein fimti týsdagur, so venja vit í Oyndarfirði. Venjingin er vanlig renning, og møguliga nakað av intervallum, fartlek e.l. inn í millum. Nærri kunning um møtistað osv. kemur so hvørt í okkara facebook bólki. Tey sum ikki hava facebook kunnu venda sær til nevndina.


text:
Fullveldi fyri NATO-pengar
17. apríl 2015
Tað er ótrúligt at síggja, hvussu ein lítil viðmerking kann kynda undir stóran eld, tá tú rakar eina eyma tá.
Mánadagin hevði løgtingið aðalorðaskifti um uttanríkismál, og tað sum stendur eftir, er ein lítil viðmerking hjá mær um kostnaðin av at vera limur í NATO.
Á Portalinum fær Høgni Hoydal nógv rúm, har hann roynir at stilla meg út sum lygnara, nú eg dittaði mær at endurgeva nakað, sum Høgni sjálvur hevur sagt fyri nøkrum árum síðani, og eisini hevur hann skrivað eitt lesarabræv um sama evni. Søgan er í stuttum hendan:
Danski ríkiskassin skuldi gjalda loysingina
Tá fullveldislandsstýrið fyri 15 árum síðani ætlaði at loysa Føroyar úr danska ríkinum, vórðu nógvar kanningar gjørdar, sum skuldu prógva, at hetta bar til. Ætlanin var at gera eina avtalu við donsku stjórnina, um at danir skuldu senda nakrar milliardir krónur til Føroya í heili 15 ár eftir at Føroyar høvdu loyst.
Okkurt bendir tó á fulveldisfólkini innast inni ikki trúðu uppá ”projektið”, tí tá sáttmálauppskotið var orðað, stóð ikki í uppskotnum, at tey skuldu hava pengar í 15 ár. Nei har stóð: ”Kongeriget Danmarks bloktilskud til Færøerne bliver herudover yderligere reduceret til DKK 650 millioner årligt.” og síðani stóð: ”Kongeriget Danmarks bloktilskud til Færøerne forbliver herefter på dette niveau realt, indtil bloktilskuddet udgør tre procent af Færøerner bruttonationalprodukt.”
Hetta merkir, at fullveldislandsstýrið ætlaði at fáa blokkstuðul úr Danmark, líka til føroyska bruttotjóðarúrtøkan nærkaðist 22 milliardum krónum. Í løtuni liggur bruttotjóðarúrtøkan um 14 mia. Tað vil siga, at fullveldisríkið Føroyar skuldi sambært hesum framvegis – og nógv ár afturat - fingið 650 mió. krónur í blokkstuðli.
- Nei bíða nú... Har stóð ”på dette niveau REALT”! - Blokkstuðuin skuldi altso prístalsregulerast, so vit tosa helst um einar 850 mió. krónur, sum danski statskassin skuldi lívga fullveldið Føroyar við í 2015 og eini 40 ár framyvir.
Máttu prógva síni ”rættindi”
Tá tú fert til eitt samráðingarborð og biður um so nógvar pengar, so mást tú hava eitt ella annað sum rættvísger kravið. Tí var tað at landsstýrið, dagin fyri sum samráðingarnar skuldu byrja, sendi eitt skriv út til donsku fjølmiðlarnar, har tey vístu á, at Danmark hevði spart nógvar milliardir í limagjaldi til NATO orsaka av Føroyum og Grønlandi. Í skrivinum varð sagt, at Danmark átti at gjalda 3% av bruttotjóðarúrtøkuni í limagjaldi, men var sloppið bíligari orsaka av føroysku og grønlendsku herstøðunum.
Tað var altso sambært Høgna Hoydal ein føroyskur rættur at biðja um pengar úr Danmark. Vit áttu pengarnar, og tí skuldu Nyrup og hansara fólk gera so væl at ganga við til føroyska kravið. Eg síggi nú, at Høgni hevur ikki broytt støðu, tí hann endurtekur kravið í einum lesarabrævi í dag
Og tað var hetta skrivið frá landsstýrinum, sum eg vísti á undir orðaskiftinum um uttanríkismál. Fólk høvdu hug at siga, at limaskapur í altjóða felagsskapum kann geva nógvar møguleikar. Har eri eg ikki ósamdur, men so segði eg, at tað kostar eisini at vera sjálvstøðugur limur í altjóða felagsskapum. Eg vísti á sum dømi, at um vit sum sjálvstøðugur limur í NATO skuldu goldið 3 % av bruttotjóðarúrtøkuni í limagjaldi, so merkir tað, at vit skuldu goldið eina hálva milliard um árið.
Vendir málinum á høvdið
Jógvan Hugo Gardar, journalistur á Portal.fo, tók málið upp, og tað havi eg alla virðing fyri. Hann vildi hava meg at svara, hvaðani eg hevði talið 3% frá, og eg greiddi honum frá, at tað var úr einum tíðindaskrivi frá fullveldislandsstýrinum.
Eftir tað hevði Portal.fo tvær greinar við Høgna Hoydal um sama málið. Men har má eg undrast yvir fleiri úttalilsi, og ikki minst, at hann at síggja til fær ”fría mikrofon”. Tað eydnast honum at koppa málinum somikið á høvdið, at tað verður mín ábyrgd at skula prógva pástandin hjá fullveldislandsstýrinum, meðan leiklurturin hjá Høgna sjálvum er at afturvísa tað, sum nú er blivið ”mín pástandur.” - Hetta er altso Høgni, tá hann er uppá tað allar besta.
Tað undrar meg, at Portal.fo ikki spyr einfalda spurningin, um tað nakrantíð varð prógvað, at ”avslátturin” sum Danmark fekk í limagjaldinum var fyri herstøðirnar í Føroyum og Grønalndi. Tað virkar sum, at tá Høgni sigur tað, so er tað prógv í sær sjálvum. Men eg havi so ikki sæð tað prógvið enn.
Tølini sum fullveldislandsstýrið fann fram til vísa, at tað er ymiskt, hvussu nógv limalondini í NATO rinda fyri limaskapin, men ójavnin fylgir ikki fólkatalinum í teimum ymisku londunum. Tað er rætt, at Noreg rindar meira enn Danmark, men Noreg rindar eisini nógv meira enn Canada, hóast tað búgva næstan 7 ferðir fleir fólk í Canada, enn tað búgva í Noreg.
Roynir at skifta evni
Í staðin fyri at viðgera spurningin um limagjaldið, so vísir Høgni á, at Føroyar vóru bumbumál undir kalda krígnum.
- Jú jú. Vit kunnu vera samdir um, at kalda kríggið var vandamikið, men hvat hevur tað við rokningina at gera? Vit tosa altso um gjald fyri limaskap í altjóða felagsskapum, har NATO varð nevnt sum eitt dømi. Bumbur eru eitt heilt annað evni.
Ræðumynd og trygd samstundis
Høgni ”endurgevur” eisini meg fyri at siga, at Danmark verjir Føroyar hernaðarliga. - Eg má spyrja: Hvar havi eg sagt tað? Mítt úttalilsi var ikki um hermegi, men um gjald til altjóða felagsskapir. At NATO, sum varð brúkt sum dømi, er ein hernaðarligur felagsskapur, er heilt ein onnur søga.
Men tað løgna er, at samtíðis sum Høgni Hoydal finst at Danmark, sum gjøgnum ríkisfelagsskapin og NATO-limaskapin skal hava gjørt okkum til bumbumál, so sigur hann, at tað er Bretland sum verjir Føroyar hernaðarliga. Hví sigur hann so ikki, at grundin til at Bretland verjir okkum, hevur eisini nakað við danska limaskapin í NATO at gera? Tað er ótrúligt, at ein og sami maður kann brúka somu søgu bæði sum ræðumynd og sum trygd í somu grein.
Hví sendi hann pengarnar avstað aftur?
Samanumtikið má sigast, at tað kann ikki vera mín skyld, at fullveldislandsstýrið ikki tordi at loysa, tá tey høvdu møguleikan til tað. Og stóri spurningurin, sum stendur eftir er: Um tað er so, at Danmark hevur fingið so nógvar milliardir í avsláttri fyri Føroyar, hví í verðini hevur Høgni so sent seks av teimum milliardunum aftur til Danmarkar?
Helgi Abrahamsen
Løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin
RN
Aftur


text:
Fólkatingsumboðini og makrelmálið
Fólkatingsumboðini og makrelmálið
Nakað av orðaskifti hevur verið um leiklutin hjá føroysku fólkatingsumboðunum í samband við makrelmálið og støðuna, tá ES/Danmark setti handilsbann í verk ímóti Føroyum.
Tað ljóðar sum um fólkatingsumboðini hava havt ein avgerandi leiklut í hesum málum.
Fyri at tað ikki skal verða nøkur misskiljing, skal verða sligið fast, at føroysku fólkatingsumboðini ongan leiklut hava havt í arbeiðinum at fáa semju við ES og Noreg um makrelin og ES um handilsbannið.
Í besta føri hevur teirra leiklutur bert verið at órógva og grugga málið.
Makrelmálið er áhugavert á ymiskan hátt. Tað vísur í øllum førum, at har Føroyar hava allan avgerðarrættin, eru vit javnbjóðis øðrum, og kunnu, um vit vilja, fáa javnbjóðis rættindir.
Makrelmálið bleiv stýrt úr Føroyum og onga aðrastaðni.
Tað vóru vit, sum kravdu størri rættindir til føroysku tjóðina. Tað vóru vit, sum fóru burturúr strandalandaavtaluni og settu Føroyum størri kvotu, tá vit ikki fingu ljóð fyri okkara kravi.
Tað vóru vit, sum stríddist við samráðingarborðið og at enda fingu rætt, og vunnu tjóðini størri rættindir.
Hetta megnaðu vit, hóast ágang frá okkara grannum, mest ES, sum at enda setti handilsbann í verk ímóti okkum.
Vit vóru vitni til, at ES-landið Danmark, sum vit eru í ríkisfelagsskapi við, setti handilsbann í verk ímóti okkum.
Okkara fólkatingsumboð stóðu sum "ryssa yvir deyðum fili". Spurnartekin varð sett við ríkisfelagsskapin og rættindini hjá føroyingum í ríkisfelagsskapinum, men hóast hetta var eitt upplagt evni at taka upp á Fólkatingi, gjørdu okkara fólaktingsumboð ikki vart við seg á nevniverdan hátt.
Vit førdu alla tíðina fram, at hóttanir og handilstiltøk ikki kundu brúkast sum amboð at býta makrelin ímillum strandalondini, og at vit ikki fóru at lata okkum trýsta, tí vit høvdu rættin á okkara síðu.
ES sá skjótt, at handilsbannið ongan virknað hevði. Vit fiskaðu ásettu kvotuna og seldu fiskin til lond uttanfyri ES. Tá hetta var teimum greitt, royndi ES at sleppa burturúr handilsbanninum aftur.
Tað var okkara støðufesti og onki annað, sum gjørdi, at vit fingu loyst makrelmálið og trupuleikarnar við ES.
Jacob Vestergaard
valevni til fólkatingsvalið fyri Fólkaflokkin


text:
Sputnik (tónleikabólkur)
Sputnik var ein tónleikabólkur úr Suðuroynni, sum varð stovnaður í 1975 og var virkin til 1991.[1] Tó hevur orkestrið havt onkra einstaka framførslu síðan, eitt nú í 2007, tá brøðurnir Jens og Marner Lisberg saman við Jens Johannesen og øðrum tónleikarum spældu til dans í ítróttarhøllini í Trongisvági. Forsangari í bólkinum var Jens Lisberg.
Limir[rætta | rætta wikitekst]
- Jens Lisberg (sangur)
- Marner Lisberg (sangur, guitar)
- Bergur Hansen (trummur)
- Marner Jacobsen (guitar, organ, piano, strings)
- Reinar Nónfjall (bass)
- Jens Johannesen (guitar)[2]
- Pauli Einarsson
- Kolbein Simonsen (bass)
- Arnbjørn Sivertsen (gittar)
- Ronnie Nielsen (trummur
- Charles Gade
Tónleikaútgávur[rætta | rætta wikitekst]
- 1984 - Oyggjaland í sól
- 1986 - Lat okkum fara


text:
Vida Akselsdóttir Højgaard
Vida Akselsdóttir Højgaard (fødd 1. mai 1945 og uppvaksin í Kaldbak) er ein føroyskur rithøvundur.[1]
Innihaldsyvirlit
Lívsleið[rætta | rætta wikitekst]
Eftir realprógv frá Færøernes Mellem- og Realskole fór hon í bankalæru og tók handilsprógv í 1963. Ígjøgnum øll áttatiárini skrivaði hon javnan í bløðunum um kvinnumál, um heim, børn, skúla og samfelagsmál yvirhøvur, og onkur yrking sá eisini dagsins ljós. Um hetta mundið var hon eisini politiskt virkin og varð uppstillað fyri Fólkaflokkin til løgtingsvalið í 1988 og í løgtingsvalið 1990. Hon hevur havt fleiri nevndarsessir, m.a í Barnaverndini í Havn, Felagnum Føroyar-Ísrael og Føroya Urtagarðsfelag, ið hon var við til at stovna, og í nýggjari tíð sum skrivari í Rithøvundafelag Føroya (2006-2008). Hon hevur roynt ymiskt úti á arbeiðmarknaðinum frá flakavirki og kafeteria til at seta prestar upp fyri Landsverk. Í 1997 tók hon danskt skrivstovuprógv og prógv í enskum og starvaðist eftir tað í eitt ár fyri oljuvinnuna við at umseta føroyskt blaðtilfar til enskt.
Sína fyrstu yrking skrivaði hon sum tíggju ára gomul (hon var uppá rím). Hevur altíð av og á skrivað sangtekstir, blaðgreinar, hugleiðingar og yrkingar. Í 2003 fór hon í holt við at skriva bókina Mørk, sum er eitt slag av ævisøgu í skaldsøguhami, og á vári 2008 fór hon undir at savna yrkingar, ið stava frá tíðarskeiðnum fyrst í áttatiárunum og fram til 2008.
Útgivið[rætta | rætta wikitekst]
- 2005: Mørk. Skaldsøga. Mentunargrunnur Studentafelagsins
- 2008: Novemburmorgun. Yrkingar. Mentunargrunnur Studentafelagsins[2]


text:
Tá ið talan er um samkyndarættindi, hava Føroyar nógv at læra – men vísdómurin er kanska ikki at finna í Danmark.
Óreint í! Nú eydnaðist tað aftur Jenisi av Rana at stempla Føroyar sum eitt tilafturskomið, reaktionert land, nú hann lat sítt homofobiska kenslulag forðað honum í at eta døgurða saman við Jóhonnu Sigurdardóttir og konu hennara.
Føroyingar, búsitandi í Danmark, hava borið í bøtuflaka fyri hansara ótýdliga atburð og roynt at greiða umheiminum frá, at flestu føroyingar meina nakað annað og minni fordømandi enn tað miðaldarliga trongskygni Jenis og Miðflokkurin umboða. Vit royna framvegis at bøta um okkara umdømi. Á konsertferð í Íslandi bar tónleikabólkurin ’200’ umbering fram vegna føroyingar. Onnur gera tað á Facebook og aftur onnur umbera seg í bløðunum.
Hjálandahaftið táttar í
Tað er sjáldan lættvunnið at verja Føroyar mótvegis teimum danskarum, ið framvegis hava ta fatan, at hjálandi Føroyar og føroyingar sum tegnur í ríkisfelagskapinum skulu geva seg undir donsk harraboð. Og tá ið Jenis av Rana, ið er kendur maður eisini í Danmark, orðar seg fávitskut og ber seg ljótt at, eru danir beinan vegin til reiðar at leggja uppí at bjarga hesum neyðars føroyingunum burtur úr teirra andaliga sjálvsøkni.
Henda hugburð hevur LGBT (Landsforeningen for bøsser, lesbiske, biseksuelle og transpersoner) víst. Aftaná diplomatiska stuntið hjá Jenisi av Rana, skýrdu tey Føroyar ’menningarland’ og kravdu, at vit skuldu taka við læru frá Danmark og tí donsku samkynda-lóggávuni. Hóast eg kenni somu vreiðina ímót Jenisi av Rana, so eri eg ikki samd í, at Føroyar eiga at fylgja Danmark. Vit áttu heldur at tikið Ísland og Svøríki sum fyrimyndir. Borið saman við Danmark hava hesi bæði londini hert innsatsin ímóti níðingsgerðum, strikað tær mannminkandi greinirnar í lóggávunum og játta samkyndum at verða vígd í kirkju. Síðst nevndu rættindi hava samkynd eisini í fleiri evropeiskum londum og í fleiri serstatum í USA. Í so máta er Danmark eftirbátur.
Føroyar kann leggja Danmark afturum
Sum fólkatingevni fyri SF og føroyingur, búsitandi í Danmark tykist mær, at bæði í Føroyum og í Danmark verður drála ov nógv við at broyta lóggávuna soleiðis, at tær sýna eins rættindi fyri allar samfelagsbólkar.
Tað eru fleiri føroyingar við mær, ið eru leiddir av religiøsum ørvitistosi, og sum hava fyrimyndir í Íslandi og tí íslendska forsætisráðharranum í stríðnum fyri rættindini hjá samkyndum.
Við Íslandi og Svøríki sum fyrimynd kunna Føroyar leggja seg á odda, at vit kunna læra Danmark setningin, tá ið afturhaldspolitikarar royna at reka okkum aftur í miðaldarmyrkri.
Av Anniku Smith, fólkatingsevni fyri SF.
Debatindlæg bragt i Sosialurin den 29. oktober 2010


text:
Nýggj vísindagrein um umsiting av laksalús
Vinna16-08-2019 - 07:23 - Jóanis Albert Nielsen
Gransking: Laksalús hava gjørt ónáðir fyri laksaframleiðarar í áratíggju. Trupulleikin kostar pengar og ávirkar villlaksastovnar. Tróndur Kragesteen, granskari á P/F Fiskaaling, hevur útgivið nýggja vísindagrein í viðurkenda blaðnum Aquaculture. Greinin lýsir grundleggjandi mekanismur handan lúsatrupulleikan.
Fyri at verja ferðandi laksastovnar og sleppa undan smittu millum alibrúk, hava myndugleikar ásett at viðgerð skal fara fram, tá lúsin kemur upp á eitt ávíst stig. Hetta markið verður ásett fyri at verja villlaks í best møguligan mun, men eisini fyri at sleppa undan kostnaðarmiklum smittum ímillum aliøki.
Tróndur Kragesteen greiðir frá, at greinin ger fyrst eina bioøkonomiska meting fyri optimala viðgerðarmarkið. Tað er serliga áhugavert at eyðmerkja kritiska viðgerðarmarkvirðið millum heilar aliskipanir og fyri einstaka aliøkið.
Avbyrgd, einstøk aliøki fáa størstu vinningina við at nýta høgt markvirði, meðan mest møguligi vinningurin fyri eina heila skipan av aliøkjum fæst við einum marki á uml. 0,1 kynsbúna kvennlús/laks. Henda staðfestingin stuðlar norsku krøvini um at lækka viðgerðarmarkvirðið fyri lúsaviðgerð til færri enn 0,5 kynsbúnar lús/laks.
Úrslitið vísir eisini, at ov lágt viðgerðarmark merkir nógvar viðgerðir. Munurin millum optimalu viðgerðarætlanina hjá einstaka aliøkinum og tí hjá allari skipanini vísir, at umsitingin av laksalúsasmittu virkar innan fyri einum tragedy-of-the-commons umhvørvi, har einstaki alarin kann hava áhuga í at síggja burtur frá lógarásettu markvirðini, har so hinir partarnir í aliskipanini noyðast at gjalda fyri tað, sum hin einstaki sparir.
Greinin vísir á, at reglur um kravdar viðgerðir mugu fremjast strangliga, um best møguliga umsitingin av laksalúsasmittu skal røkkast.
Tað ber til at lesa sjálva greinina á www.fiskaaling.fo við at fara undirÚtgávur.
Viðhøvundar afturat Tróndur Kragesteen eru Knud Simonsen, André W. Visser og Ken H. Andersen.


text:
Leys størv
Starvsøkið: Lærlingar
-
Maskinsmiðjulærlingar til MEST skipasmiðjuna á Skála Vit ynskja, at tú minst hevur 9. floks fráfaringarroynd fólkaskúlans og at tú: hevur miðalgóða støðumeting í støddfrøði hevur áhuga í maskinfakinum ert álítandi og tekur ábyrgd av tínum arbeiðið hevur góð samstarvsevnir ert arbeiðssamur, røkin og fyrikomandi ert framfýsin og ágrýtin ynskiligt at tú hevur koyrikort til bil klárur til at arbeiða...
-
Vit sóknast eftir ágrýtnum og nærløgdum lærlingum at byrja 1 apríl 2019. Søkt verður lærlingum til maskinsmið innan metalyrkið til MEST í Runavík Maskinsmiðir – lærlingar Maskinsmiðir arbeiða fyrst og fremst við at menna og umvæla framleiðsluútgerð til virkir og skip. Arbeiði fevnir millum annað um at gera konstruktiónir til og úr plátum, rørum og profilum í ymsum tjúgdum....
-
Hevur tú hug at koma í læru sum sølu- og goymslufólk á MEST á Skála? MEST er eitt fjølbroytt arbeiðspláss við nógvum spennandi avbjóðingum. Tú fært nógvar góðar starvsfelagar, sum starvast innan ymisk økir. Vit ynskja, at tú hevur miðnámsútbúgving, FHS og at tú: ert opin og hevur lætt við at samskifta hevur góðan teldu- og talførleika ert framfýsin...


text:
Eftirmeting av starvsvenjing
Vegleiðarin eigur at stuðla næminginum at gera eina skrivliga eftirmeting av starvsvenjingartíðini, í samband við seinastu samrøðuna.
Eftirmetingin eigur m.a. at innihalda eina meting av tíðini, møguleikum fyri læring, møguleika fyri at vera næmingur og øðrum praktiskum og námsfrøðiligum viðurskiftum, og eisini av sínum egna leikluti sum næmingur.
Starvsvenjingarstaði skal nýta eftirmetingina til at meta um sín lut sum starvsvenjingarstað og sum lærupláss. Eftirmetingin eigur at verða ímillum vegleiðara og næming, um ikki annað er avtalað, soleiðis at næmingurin yvirfyri arbeiðsplássinum kann verða ónevnd í sínari eftirmeting, .
Best er, at eftirmetingin verður latin inn, í samband við seinastu samrøðu við vegleiðaran, samstundis sum næmingurin fær munnliga og skrivliga støðismeting frá vegleiðaranum.
Soleiðis fer eftirmetingin ikki at ávirka støðismetingina, ella umvent.
Næmingurin kann sjálvur velja at lata eina eftirmeting inn, hóast vegleiðarin ikki hevur biðið um tað.


text:
Flóðaldur
Flóðaldur eru vanligast í Kyrrahavsøkinum. Tað japanska heiti fyri flóðaldur er tsunami, og er hetta fyribrigdi best kent við japanska heitinum í altjóða lesnaðinum. Gos og jarðskjálvtar á havbotninum kunnu elva til ovurstórar aldur, sonevndar flóðaldur. Tær flyta seg skjótt yvir havið. Alduferðir hava verið máldar til 750 km/t. Úti á havinum eru aldurnar bara hálvan metur høgar, men tá tær koma at landi og verða steðgaðar, vaksa tær og kunnu verða meira enn 20 metrar høgar. Síðani stoyta tær seg við eini øgiligari kraft inn yvir land og kunnu oyðileggja alt, sum fyri er. Ein jarðskjálvti út fyri Sumatra í Indonesia í 2004 elvdi til eina aldu, sum skolaði inn á Indonesisku strondina og eisini ferðaðist tvørtur um Indiska Havið og rakti indisku strendurnar. Skjálvtin máldi 9,0 á Richterstiganum. Hægstu aldurnar vóru helst 25 metrar høgar. Millum 250.000 og 300.000 fólk lótu lív. Teirra millum vóru næstan 900 ferðafólk úr Norðurlondum. Fimm milliónir gjørdust heimleys. Tann 11. mars 2011 var ein ógvusligur jarðskjálvti í havbotninum eystur úr Japan, sum elvdi til eina flóðaldu. Serliga norður Japan varð meint rakt og um 20.000 fólk mistu lívið. Flóðaldur eru sjálvsamar á okkara leiðum, men slíkar hendingar eru av og á her í Føroyum. Tað er tó langt síðani, at flóðaldur, ið kunnu samanberast við oyðileggjandi aldurnar í fjareystri, hava rakt Føroyar.
Flóðaldur við FøroyarRætta
Flóðaldur, sum kunnu samanberast við tær í fjareystri, hava vit ikki havt her á leiðunum síðani umleið ár 6000 ár fyri Krist. Tá var eitt omanlop á kantinum av norska landgrunninum, sum elvdi til eina rættuliga stóra tsunamialdu í Norðurhøvum. Henda hendingin er kend sum Storeggaaldan. Model útrokningar hava víst, at aldan var umleið 10 m. høg, tá hon kom inn á føroyska landgrunnin. Kanningar av botnsedimentunum í vøtnunum suðuri í Vági og Niðri á Vatninum á Eiði vísa, at tað breyt inn í hesi vøtnini í hesari hendingini. Ein líknandi, men ikki so ógvuslig hending var í 1969, tá ein harður jarðskjálvti rakti Gorringe Bankan í ein útsynning úr Portugal. Hesin skjálvtin skapti eina flóðaldu, sum rakti strendurnar hjá Portugal, Spania, Marokko og oyggjarnar har um vegir. Á evropeiska meginlandinum gjørdi aldan í hesari hendingini ikki so nógv um seg, men ótti kom tó á fólk, serliga í Portugal, tí í 1755 varð Lissabon so at siga lagdur í oyði av slíkari hending. Vit eru tó ikki vitandi um nakra frásagnir, sum vísa at hesar hendingarnar hava rakt Føroyar.
Í 2008 var ein minni flóðaldu hending, sum serliga gjørdi um seg í Hvannasundi, men eisini merktist í Kollafirði og aðrastaðni í Føroyum. Líknandi fyribrigdir hava verið fyrr, m.a. í bókini "Sørvágur og sørvingar" skrivar Sonni Jacobsen um eina flóðaldu, sum knappliga kom inn á sandin í Sørvági í annars besta veðri bæði á landi og á sjónum. Hetta var tann 14 august í 1916. Eisini eru frásagnir, sum benda á, at sama alda gjørdi um seg á Miðvági. Orsøkina til hesar hendingarnar vita vit ikki enn, men omanlop onkunstaðni á havbotninum ella serlig veðurfyribrigdir úti á opnum havi eru tvey av boðunum. Flóðaldur kunnu eisini koma av omanlopum, og slíkt dømi er hendingin í 1953, tá eitt omanlop á Kalsoynni skapti eina aldu, sum fylti gjónna norðuri við Gjógv. Hesa aldu merktu tey eisini í Leirvík, men tó í nógv minni mun.


text:
Orð og lag: John C. Ratzlaff
Týtt: Sigurd Berghamar
Upprunaheiti: Away in heathen darkness
1. Mong vónleys sál á myrku leið seg trilvar fram
og finnur ei hitt lívsins ljós, sum bjarga kann.
Í stríði, líðing lívið svann. Á tú, sum kennir lívsins
veg, far, kanska Gud vil brúka teg. Sig teim, sum
eru stødd í neyð, at Jesus doyði fyri teg.
2. Ein kona hjartabrotin vóð, seg stríðir heim frá
halgu flóð. Har tveitti hon sítt barn so kært
at bloyta gudahjarta hart. Hin sanna Gud hann
kennir tú, hvat offur bert tú honum nú? Tú, sum
jú eigur Harrans frið, sig, koma tey tær ikki við?
3. Har stríðandi ein maður fer, og lív hans brátt at
enda er. Myrk er hans leið, vit vita vist, hvør fer
at boða honum Krist. Í tóman heim hvørt róp
hans var, veit ei, at Jesus dómin bar. Mót grøv,
sum uttan Kristus er, hann gloymdur til fortaping fer.
4. Í hundraðtúsundtali tey nú doyggja – minst til
teirra neyð! Men drála vit, hvat verður tá, hin
stóra Harra ásjón sjá. Á tú, sum kennir sannleiks-
veg, far nú, um Gud vil senda teg. Sig teim,
sum eru stødd í neyð, at Jesus doyði fyri tey.


text:
Tað endaði 2-2 í Ekaterinburg, tá størsta vónin hjá Asia og Afrika hittust. Senegal var tvær ferðir á odda, men Japan svaraði í báðum førum aftur.
Bæði liðini vunnu í fyrsta umfarið heldur yvirraskandi. Senegal var ein lítil favorittur í dag, og tað var eisini vesturafrikanska landið, sum kom betri frá byrjan. Eftir tíggju minuttir fingu japanarar ikki ruddað heilt vekk, eitt skot kom sum málverjin sló út á beinið á Saido Mané, og so var 1-0.
Senegal megnaði tó ikki heilt at seta seg tungt á dystin og søkja eftir 2-0 málinum. Japan hevði ikki so nógv at bjóða uppá, men tíggju minuttir fyri hálvleik fekk Yuri Nagatomo bóltin innum verjuna. Hann legði bóltin av til Takashi Inui, ið flott legði bóltin niður í longra málhorn.
Japan kom eisini betri út til 2.hálvleik. Sengal fekk ikki tingini at hanga saman, meðan Japan flutti bóltin betri og kom til nakrar stórar møguleikar. Millum annað rakti Inui tvørtræðið. Men tað var Senegal, sum skoraði til 2-1. Góðar kobinatiónir, har Mané var íblandaður, ein tvørsending í brotsteiginum, og so var 19-ára gamli Moussa Wague púra fríur. Høgri bakkurin smekkaði til, og skoraði sítt fyrsta landsliðsmál.
Japan sendi beint eftir hetta Keisuke Honda á vøllin. Hann skuldi ikki brúka nógva tíð uppá at fáa javnvág í. Verjan og málverjin hjá Sengal sóu ikki ov pen út, og so kundi miðvallarin smekka bóltin í málið. Honda hevur nú verið íblandaður í sjey útav teimum seinastu níggju málunum hjá Japan í HM-endaspølum.
Tað kom einki mál afturat, og bæði liðini kunna verða rímiliga nøgd við úrslitið. Japan og Senegal kunnu bæði koma víðari úr bólki H við at einum javnleiki í seinasta dystinum.
Nú kl.19.00 spæla Kolumbia og Pólland lagnudyst. Taparin er úti av HM; um eitt av liðunum vinnur, so er lagnan í hondunum á tí liðnum í seinasta umfarinum. Um tað endar við javnleiki í Kazan, so er støðan í bólkinum tann, at øll liðini kunna koma víðari og øll kunna rúka út í seinasta umfarinum.
Senegal - Japan 2-2(1-1)
Senegal og Japan spældu javnt í undirhaldandi dysti
Bæði liðini hava nú fýra stig, og gott útgangsstøði undan seinasta dystinum í bólkinum.
Talan var um ein javnan dyst í Ekaterinburg, og tað endaði eisini við javnleiki (Mynd: EPA)
Tað endaði 2-2 í Ekaterinburg, tá størsta vónin hjá Asia og Afrika hittust. Senegal var tvær ferðir á odda, men Japan svaraði í báðum førum aftur.


text:
Harmur og gleði í felag tey reika
Harmur og gleði í felag tey reika
Bloggurin er eitt persónligt sjónarmið hjá tí, sum hevur skrivað.
Soleiðis ljóðar fyrsta regla í sálmi nummar 56 í sálmabókini, og soleiðis er gerandisdagurin eisini hjá okkum allarflestu. Vit kenna øll til harm og gleði, og vit kenna øll til upp- og niðurtúrar. Viðhvørt er lívið ”lutter idyll”, og aðrar dagar kundi ein gott verið fyriuttan, ikki satt? Men soleiðis eru treytirnar hjá okkum her á fold; alt er ikki gleði og eydna, sorgin og tár hava eisini sítt natúrliga pláss í okkara gerandisdegi. Men einaferð verður tað øðrvísi; tað hava vit fingið lovað.
Eitt kvøldið sótu eg og tann eldri sonurin og hugdu eftir filminum ”Inside Out”, ið er á Viaplay. Hetta er ein teknifilmur, ið Pixar hevur gjørt. Teknifilmurin er sera viðkomandi fyri okkum menniskju og viðger júst samspælið millum harm og gleði og hvussu tey í felag reika. Vit tosaðu eitt sindur um kenslur eftir filmin, hvussu nógvar ymiskar kenslur, vit hava, og hvussu skjótt skiftið kann vera millum hesar ymisku kenslurnar. Eisini vóru vit samd um, at summar kenslur tíma vit ikki líka væl sum aðrar.
Søgugongdin í filminum ”Inside Out” er um kenslur, har áskoðarin er á “vitjan” inni í høvdinum á einum menniskja. Kenslurnar eru í teknifilminum gjørdar um til persónar, ið eru: Gleði, Harmur, Ótti, Andstygd og Vreiði. Hesir persónar (kenslur) búgva inni í høvdinum á menniskjanum.
Í filminum byrjar alt so sára gott. Eitt nýføtt gentubarn letur við gleði eyguni upp.
Kenslan av gleði, avmyndað í filminum sum ein persónur (Gleði) í høvdinum á gentuni, trýr, at hon er tann einasta, ið skal stýra tí lítla gentubarninum og at gentan tí altíð bert skal kenna til gleði.
Men so byrjar lítla gentubarnið at gráta, og ein nýggj kensla kemur fram í høvdinum á gentubarninum; og hetta er Harmur (tað at verða kedd) Seinni koma so Ótti, Andstygd og Vreiði.
Restin av filminum gongur so út uppá stríðið millum hesar persónar (kenslur) í høvdinum á gentuni – hvør nú skal stýra gentuni í teimum ymisku støðunum, ið hon kemur út í. Eftir eina tíð verða kenslurnar samdar um, at tað er best, um Gleði altíð er við róðrið, so at gentan allatíðina er glað. Men tey finna tó skjótt útav, at soleiðis hongur tað ikki heilt saman. Gentan hevur eisini brúk fyri at verða eitt nú kedd, ill, bangin og so framvegis.
Hugtakið ”Harmur og gleði í felag tey reika” er sera væl forklárað í teknifilminum ”Inside Out” hjá Pixar. Bíblian sigur okkum, at hóast Gud vil geva okkum gleði, merkir hetta ikki, at vit skulu ganga á einum ljósareyðum skýggi hvønn dag.
Í filminum lærir gentan, og hennara ”persóngjørdu” kenslur, at tað eisini er brúk fyri Harmi; tað er eisini brúk fyri gráti og sorg, tá ið vit til dømis hava mist onkran, ella um okkurt ger okkum ilt.
Men Bíblian lærir okkum eisini – og hetta andaliga sjónarhornið manglar filmurin sjálvandi – at tá ið Harmur og Gleði í felag reika, so meinast tað eisini við ta gleði, ið vit fáa við at eiga Jesus; hvat vit eru í honum og hvat hann hevur vunnið fyri okkum. Og hetta er, líkamikið hvat vit uppliva av upp- og niðurtúrum.
Gleðin í Jesusi er betri enn alt, ið lívið kann bjóða okkum, og hvat deyðin kann taka frá okkum. Og tað er eisini tað, ið fyrsta vers í sálmi nummar 45 í sálmabókini endar við: ”Himinin eina ber sælu og frið.”


text:
Hundavenjing hjá Føroya Hundaførarafelag
Allir hundar, uttan mun til aldur, stødd og uppruna kunnu luttaka í hundavenjing hjá Føroya Hundaførarafelag. Allir hundar, ið luttaka í venjingum hjá Føroya Hundaførarafelag skulu verða ábyrgdartryggjaðir, viðgjørdir fyri orm og koppsettir fyri livrasjúku.
Yvast tú í, hvør venjing hóskar seg best til tín og tín hund, so vegleiða vit teg fegin.
Hvussu kunnu eg og hundurin melda okkum til hundavenjing?
Tilmelding til hundavenjing hjá Føroya Hundaførarafelagfer fram umvegis okkara online tilmeldingarskipan á www.fch.nemtilmeld.dk.
Fyrsta stigi á leiðini til at fáa ein vælvandan hund er, at venja hundin.
Les meira um okkara hundavenjingar
Her er eitt yvirlit og stutt kunning yvir okkara venjingar tilboð:


text:
Til hundaføraran, ið dámar væl at verða úti í náttúruni saman við hundi sínum. Og sum eisini dámar væl at fáa avbjóðingar.
Førarin lærir hvussu hann fær hundin at fylgja eini ávísari slóð, ofta eftir einum fólkið, ið hevur goymt seg. Eisini lærir førarin, hvussu hann kann fáa hundin at finna goymdar ella mistar lutir.
Hetta skeiðið er ikki hóskandi til hundar, ið vegna vánaliga aling, sjúku ella øðrum hevur vánaliga andaleið.
Øll venjing fer fram ímeðan hundurin er i bandi.
Roknast kann við serligum krøvum til ormaviðgerð.


text:
Setrið skal raðfestast, altjóðagerast og kvaliteturin á útbúgvingunum skal hækka!
16. august 2019
Útbúgving er ein avgerandi fortreyt fyri menningina hjá einum samfelag og Fróðskaparsetrið spælir tískil ein avgerandi leiklut fyri menningina av Føroyum. Ynskiligt er, at skapa búskaparvøkstur samstundis við, at vit at nøkta tørvin hjá tí einstaka menniskjanum fyri at ogna sær røttu førleikarnar og at gagnnýta møguleikarnar á arbeiðsmarknaðinum.
Útboð og eftirspurningur skal samsvara
Vit skulu sum samfelag altíð tryggja, at samsvar er millum tann tørvin, sum samfelagið bjóðar á arbeiðsmarknaðinum og tær hægri útbúgvingarnar, sum tað almenna bjóðar út. Í núverandi løtu, samsvarar útboðið av útbúgvingunum ikki nóg væl til tørvin á føroyska arbeiðsmarknaðinum, tískil er útboðið ikki nóg gott til eftirspurningin. Í løtuni er ein yvirframleiðsla av ávísum útbúgvingum, meðan tørvurin á øðrum útbúgvingum ikki er nógv væl nøktaður. Vit eru noydd til at velja kvalitet yvir kvantitet og harvið velja nakrar ávísar útbúgvingar út, ið vit kunnu menna og hareftir altjóðagera. Gerast skal eitt strategiskt val, hvørjar vit sjálvi kunnu megna at hava í Føroyum og hvørjar vit kunnu taka í útlandinum. Útbúgvingarnar ið verða varðveittar, skulu vera av so mikið góðari góðsku og altjóða góðkendar, at vit gerast kappingarfør og kunnu kappast við umheimin at fáa útlendingar at koma til Føroyar at lesa, tí vit bjóða eina heilt serstaka útbúgving her.
Samlast á einum stað
Ynskiligt er, at øll undirvísing verður savnað á einum kampus ella øki, við tí endamáli at útnytta samvirkanarárin. Tí er málið at nýta felags høli, felags útbúnað, felags lærarar, undirvísing o.a. Tá ið skipað verður fyri hægri útbúgvingar í eina stóra eind og tryggja góð viðurskifti og góðar fysiskar karmar, eru vit meira eiggilig fyri bæði føroyingar og útlendingar, ið ynskja, at fara undir lesnað í Føroyum. Eisini skal hægri lestur á alnetinum mennast. Føroyar skulu vera í fremstu røð á hesum øki og harvið økja munandi um útbúgvingartilboðini innan hægri lestur. Raðfesting av Fróðskaparsetrinum er eitt av mínum hjartamálum komandi løgtingsval.
Anna Falkenberg
valevni til Løgtingið fyri Sambandsflokkin
RN
Back


text:
Í Klaksvík var hann bæði hjálparvenjari og høvuðsvenjari hjá besta kvinnuliðnum, har hann var við at vinna greipuna fýra ferðir. Í seinnu hálvu í 2014 var ein av leiklutunum hjá honum hjálparvenjari hjá besta mansliðnum. Eisini royndi hann at standa á odda fyri næstbesta mansliðnum og U18-liðnum hjá KÍ, sum hann førdi til steypagull í 2013. Eftir eitt ár á odda fyri ÍF/Víkingi tók Erik Ernesto Nielsen yvir hjá EBS/Skála í 2016, og í 2017 gjørdist var tað liðið hjá Eriki, sum koppaði KÍ av trónini og vann greipuna.
Eftir tey bæði gullheiðursmerkini fluttu Erik Nielsen og familjan til Danmarkar, og skjótt stóð venjarastarv honum í boðið í Kolding. Har er Erik Ernesto Nielsen hjálparvenjari hjá besta mansliðnum, sum í ár skal spæla í næstbestu deildina eftir uppflytingina farna kappingarár. Tað eydnaðist eisini hjá Kolding at sláa Superliga-feløgini Randers og Vejle út úr steypakappingini, áðrenn FC Midtjylland, sum vann DBU-pokalen, gjørdist ein ov stórur biti í fjórðingsfinaluni.
Í dag kunnger Kolding IF á heimasíðu sínari, at sáttmálin við Erik Ernesto Nielsen er longdur, so at hann er galdandi restina av 2019. Í viðmerking til heimasíðuna sigur Erik, at hann hevur ment seg nógv sum menniskja og sum venjari í góða umhvørvinum í Kolding IF. Hann fegnast um at hava verið við til at fingið góð úrslit við liðnum; umframt samstarvið við hinar venjararnar og sín leiklut sum høgra hond hjá Anders Jensen, har hann eisini hevur ábyrgdina av deyðbóltunum hjá liðnum.
Kolding IF spælir sín fyrsta dyst í NordicBet deildini um eina viku, 28.juni, á heimavølli ímóti Hvidorve.
Erik Ernesto Nielsen longt sáttmálan við Kolding
Argentinski-danski venjarin, við longu fortíðini í føroyskum fótbólti, hevur verið partur av sera góðu gongdini hjá Kolding seinastu tíðina.
Erik Nielsen (t.v) er hjálparvenjari hjá uppflytaranum (Mynd: kif-fodbold.dk)
Í Klaksvík var hann bæði hjálparvenjari og høvuðsvenjari hjá besta kvinnuliðnum, har hann var við at vinna greipuna fýra ferðir. Í seinnu hálvu í 2014 var ein av leiklutunum hjá honum hjálparvenjari hjá besta mansliðnum. Eisini royndi hann at standa á odda fyri næstbesta mansliðnum og U18-liðnum hjá KÍ, sum hann førdi til steypagull í 2013. Eftir eitt ár á odda fyri ÍF/Víkingi tók Erik Ernesto Nielsen yvir hjá EBS/Skála í 2016, og í 2017 gjørdist var tað liðið hjá Eriki, sum koppaði KÍ av trónini og vann greipuna.


text:
Fremmand og útlendingar
2019-05-30 11:26
Eg eri fyri, at vit sum land veita meira av neyðhjálp, enn vit gera í dag.
Vit skulu vera góð við og taka okkum av teimum fremmandu og eiga at gera okkum størri ómak at integrera útlendingar, sum eru fluttir til Føroya, m.a. við at hjálpa teimum at læra málið.
Vit skulu minnast til, at tað eru ikki so fáir útlendingar í Føroyum – eisini flóttafólk – og tey eru vorðin góðir samfelagsborgarar og hava ríkað okkara samfelag bæði so og so.
Spurningurin um at taka ímóti flóttafólki er ikki einfaldur og kann skjótt misskiljast, tá ið hann verður settur skarpt upp.
Tað sigur seg kortini sjálvt, at vit hava brúk fyri at tosa um hetta, tí tað kann vera trupult fyri eitt so lítið land sum okkara at taka ímóti nógvum flóttafólki – serliga, um tað eru traumatiserað fólk úr krígsøkjum og fólk við heilt fremmandari mentan, sum hava ilt við – ella ikki vilja integrera seg.
Vit síggja stórar trupulleikar av hesum í nógvum londum í dag, og tað kann verða sera álvarsamt upp á sikt. – Tí hava vit skyldu til at taka evnið upp og viðgera tað álvarsliga.
Men vit eiga at økja um okkara neyðhjálp – og vit eiga at hjálpa, um gjørligt, har hesi neyðars fólk eru – ella hjálpa øðrum at hjálpa teimum. Tá ger hjálpin eisini størstan mun.
Jógvan á Lakjuni


text:
Eg eri valevni á Sjálvstýrislistanum í ár, 2019.
Millum dugnalig og framfýsin valevni hjá Sjálvstýrisflokkinum, roynd sum óroynd, fari eg bera fram á torg hjartamál og raðfestingar, sum skulu mynda meg í politiskum hylki.
”Seinar eru einar hendur”, sigur tíðarleysa orðatakið - vit skulu lyfta í felag. Kumpassin er rættað, og okkara stevnumið eru:
- møguleikar í grønari vinnu
- minka um luft- og ljóðdálkan nærhendis bygd og bý
- flyta almennar stovnar úr Tórshavn, og harvið lætta um ferðslu- og bústaðartrýstið í
høvuðsstaðnum
- innkomuvegurin Skálafjaramegin (Runavík). Ferðslan skal leiðast út um miðbýin
Viðvíkjandi tunnilsverkætlanini, ”Eysturoyartunnilin”, skal luturin hjá Kári P Højgaard ikki liggja ógáaður. Hann hevur framt eitt satt bragd til frama fyri infrakervi í landinum.
Seinasta hond verður løgd á, tá innkomuvegurin verður tikin til høldar.
Sjálvstýrisflokkurin hevur við Kári P. Højgaard, og Jógvan Skorheim, staðið stinnur á Skálafjørðinum og í Norðoyggjum.
Í samráð við teg, veljarin, fara vit at byggja út. Bøgarðarnir í Eysturoy og Norðoyggjum laða vit um, soleiðis, at teir røkka norðri úr Ennibergi, suður til Akraberg. Vesturi úr Mykines og eystur til Fugloynna.
Í hópinum telist nú royndi og úrslitshorvandi politikarin, Kristin Michelsen, sum fyndigur hevur ført vælhilnað politisk stórmál í hús. T.d. kann nevnast Hvalbiartunnilin.
Til undanfarna val var Kristin undangongumaður í tunla fyrireikingunum, og í dag gongur sjón fyri søgn.
Vælkomin umborð, og vónandi fáa vit tikið mong munagóð polititisk tøk. Rimmarfastar, sum Báradrangur, fara vit í holtur við loysningar fyri land og fólk.
Bera tit eitthvørt fyri brostið vilja vit fegnir hoyra.
Við framburðs heilsan,
Andrias Jacobsen – valevni Sjálvstýrisins


text:
Pappír, ið vatn ikki rínur við, er sonevnt termopappír, ið er viðgjørt evnafrøðiliga við Bisphenol A ella Bisphenol S.
Bæði evnini eru kend fyri at vera hormonórógvandi og at hava neilig og álvarsom árin á heilsuna.
Serstakt er talan um at kvinnur við barn, ikki eiga at koma nærhendis hesum evnum.
ES hevur samtykt at banna Bisphenol A fra januar 2020, men vísir seg at sambærliga evnið Bisphenol S hevur somu heilsuskaðiligu árin. Árin eru m.a. heilaskaðar, vánaliga sáðgóðsku, ovurfiti og neilig árin á bróst hjá báðum kynum.
Danska HK Handel hevur mælt kvinnum við barn til, ið arbeiða við kassan í sølubúðum, at fáa læknaváttan fyri at verða frítikin fyri arbeiði - og við løn.
Sama termopappír finst í pappbikørum, í bakipappíri og pitsabakkum. Flourevni og phalatir verða eisini brúkt at fyribyrgja vætu á pappír og papp, og eisini hesi evni eru at rokna sum sera heilsuskaðilig.
Bisphenol A finst eisini í dósamati har tað skal fyribyrgja at matvøran ikki kemur í samband við metallir.
Hvusssu nógv burðardygd skal finnast í plastlummum til P-bøtur kann ivast nógv í, tá tikið verður við ovurstóra dálkingini frá græslíkisvøllum og mikroplastdálking frá alivinnuni. Men sjálvandi... nú stundar til val... og eitthvørt meira og minni PR-stunt skal finnast.... har orðið burðardygd, sum ikki einaferð, er frammi sum best ber til.
At hugsa eitt vet longur, at eingin kemikaliulóggáva enn er tøk í landinum, er allarhelst trupult tá sjónarringurin ikki røkkur longur enn til plastlumman til P-bøtur.
Pipar og Salt er gott skemt og avgjørt burðardygt, men skemtið ella mangul uppá sama, um so kann sigast, hjá Tórshavnar Kommunu, er meira tarnakrympandi enn gott er – og serstakliga tá tað eisini skal eitast at vera burðardygt.
Kári Thomsen
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Kylie Armstrong úr Melbourne í Avstralia fekk nýliga eini tung boð frá læknanum. Hon hevði fingið bróstkrabba og mátti skurðviðgerðast.
Diagnosan kom sum eitt sjokk, tí Kylie hevði ikki følt nakað.
Men orsøkin til, at hon kortini fór til læknan var tí hon sá smáar broytingar í húðini á bróstinum, skrivar norska TV2.
Og nú ávarar Kylie aðrar kvinnur um, at bróstkrabbin kann hava fleiri symptomir.
Á Facebook-profilinum hevur hon lagt hesa myndina út, sum avdúkar krabbameinið.
«Hygg gjølla at hesi myndini», skrivar hon. «Hesar tríggjar kullurnar niðast á bróstinum eru tekin um bróstkrabba!»
Og myndin er longu deilt yvir hundrað túsund ferðir, skrivar TV2.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Orð og lag: Frank J. Dam
Gangi mót teim tredivu, tori ikki longur
vil ei verða kallaður gamal drongur
hvat skal eg gera, hvar finni eg ein maka
teir kjansir, o teir kjansir, hví skuldi eg teir vraka
Sjálvgjørt er vælgjørt, hví er tað so forbannað
hví kundi mín lagna ikki rakt onkran annan
sum tilkomin kanst tú bert ganga í frið
sum trúgvur drongur undir konufólkalið
Situr aleinaður kvøld eftir kvøld
ein piparbússusveinur í tjúgundu øld
ergrar seg grønan hvørja einastu nátt
um allar tær hann kendi, sum hvurvu so brátt
Vinir og kenningar, familja og grannar
tey geva mær ráðini, hvørt verri enn annað
fá tær eina, gift teg góði, sig bara til,
vit skulu nokk hjálpa tær, um bara tú vil
Eitt stríð er, hví er man sum leysur so bundin,
í himmalsins navni, nær kemur tann stundin
hvar ert ttú, mín genta, nær trínur tú inn
nær manst tú vísa teg, hví ert tú so svinn
Situr aleinaður…
Eg skuldi kanska gjørt, sum teir ótrúgvu flest:
gloyma alt um kærleika og binda meg sum best
so kundi eg gingið runt við frið í míni sál
brúkt kjaft um allar hinar sum ei náddu sítt mál
Situr aleinaður…