text:
Føðingardagur á Tinghúsvegnum:
Hósdagin 30. august eru 90 ár síðani Petra Arge í Havn varð borin í heim Úti í Grógv í Syðrugøtu. Hon var fyrsta barnið hjá Suffíu f. Poulsen úr Úti Guttastovu og Jóan Elias Gregersen úr húsunum Fyri oman Oyruna.
Suffía var kend fyri sítt bindingavirki og Jóan Elias sum keypmaður í Gøtu. Systkini vóru sjey, fýra systrar og tríggir brøður. Nú eru tríggjar systrar eftir.
Bæði fornavn og eftirnavn hjá Petru vóru úr faðirættini. Petra eftir ommuni, sum var bóndadóttir av Húsgarði, og Gregersen frá abbanum Ólavi úr Inni Guttastovu. Í móðirættina var omman Kunoyar Jóhanna og abbin Pól Kristoffur Poulsen í Úti Guttastovu.
Sjálv varð Petra fødd í húsunum, sum Absalon Jacobsen av Dunganum bygdi úti í Grógv í 1890unum, tá hann tók við eftir Skúla-Jógvan at stýra úthandlinum hjá Jørgen Bech & Sønner. Hendan handilin yvirtók Absalon seinni.
Søgan um, hví Petra er fødd í húsunum hjá Absalon, er, at farbróðurin Jóan Pauli Gregersen hevði yvirtikið húsini, men hann og Sára vóru ikki gift enn, so Suffía og Jóan Lias fluttu inn, meðan teirra hús vórðu gjørd liðug á Sagulagnum beint heiman fyri handilin.
Handil og skúli
Handilin – ella Pakkhúsið, sum summi siga enn - bleiv ein stórur partur av teimum ungu árunum hjá Petru og hennara næstu skyldfólkum. Jóan Pauli yvirtók hann, tá Absalon tíðliga í 20unum flutti út á Skálafjørðin og tók upp sítt stóra virksemi har.
Pápin Jóan Elias var fiskimaður á ungum árum, ein av teimum, sum stovnaði Fiskimannafelagið. Hann fór nú at arbeiða við handilin, sum við bæði ráfiskamóttøku úti í Ráfiskakjallaranum og íshúsum við Salvará og heimi í bygdini tók móti fiski og læt hann virka.
Í 1931 tók Jóan Elias við handlinum og rak hann í eini 30 ár. Handilin varð nú ein hjartatáttur í barnaheiminum hjá Petru, og bæði børn og vaksin høvdu sína dagliga gongd og yrki har.
Petra gekk í skúla við Gøtugjógv um tað mundið, tá gøtufólk bygdu sær nýggjan og framkomnan skúla, sum var liðugur í 1929. Oddamaður millum lærararnar var Gamli lærari, S.P. úr Konoy, og tey høvdu eisini kvinnu sum lærara. Tað var Helga Øregaard.
16 ára gomul fór Petra í 1938 til Havnar at ganga í preliminerskúla á løgtingsins studenta- og preliminerskeiði, sum var stovnað árið fyri. Har fekk hon prógv summarið 1940, beint eftir at Føroyar vóru hersettar.
Nú gekk leiðin norður aftur til Gøtu. Har varð Petru’sa lutur øll stríðsárini at standa í handlinum, at vera við til at keypa inn og føra bøkur, og annars at vera við í húsarhaldinum hjá mammuni, sum longu fyri kríggið var farin undir bindingarvirki, ið bara vant upp á seg.
Miðstøð á Tinghúsvegnum
Petra trúlovaðist Niels Juel Faber Arge í Havn, f. 20. august 1920. Hann tók nýmálsligt studentsprógv í Havn sama summarið, sum hon tók preliminerprógv. Tey giftust 24. november 1945. Brúdleypið varð hildið í Gøtu, men nú flutti Petra til Havnar.
Tey bæði bygdu stór og stásilig hús millum Tinghúsvegin og Hoydalsvegin á einum grundstykki, sum var sett saman av einum luti frá Húsagarðsbóndanum og einum luti frá Tróndi Hansen. Húsini vórðu sett mitt á hetta samanlagda stykki - kanska fyri at onki tvíbýti skuldi koma fyri seinni.
Tann gamla og eyðkenda adressan var Tinghúsvegur 55, beint yvir av gomlu Telegrafstøðini. Gøtunummarið varð seinni justerað til 59 og bygt er bæði vítt og breitt hinumegin vegin, men hesar miklu broytingar hava ikki havt varandi ávirkan á atmosferuna í heiminum hjá Petru, tó at onkur trø í vakra urtagarðinum ikki toldu umskiftið.
Á Tinghúsvegnum situr Petra framvegis, og hon situr væl. Børn, verbørn, ommubørn, langommubørn og vinkonur eru tíðum gestir. Tey yngstu kenna tað sum rættar ævintýraferðir at fara inn til hennara, tí har er so nógv at fáa og síggja og nerta við.
Vit vóru fimm systkin, so mamma hevði nóg mikið at síggja til heima við hús. Í 30 ár var pápi útvarpsstjóri og gekk upp í hetta starv við lív og sál. Mammu’sa lutur lá ikki eftir í eggjan og undirtøku, men eisini atfinningum, um hon helt tað vera rímiligt.
Hon hevur ikki verið tann, sum hevur gjørt mest um seg alment, men hon kann hava sínar avgjørdu meiningar um bæði stórt og smátt. Politiskt hevur hon ikki ivast í sjálvsbjargniskósini - fyri ikki at siga tjóðveldishugsjónini.
Hon helt seg eisini aftrat teimum, sum vildu fremja áhugamálini hjá kvinnum í Føroyum. Tessvegna var hon millum teirra, sum stovnaðu Kvinnufelagið í Havn í 1952, og fyrsta árið var hon tiltakslimur í nevnd felagsins. Tað er um tað lagið, at Kvinnutíðindi var einasta blað, sum Tinghúsvegur 55 helt og fekk borið á dyrnar.
Húsarhaldsskúli og maskinskriving
Undir krígnum var Petra á húsarhaldsskúla hjá systrunum í Santa Frants Skúla. Hetta skeið vardi tríggjar mánaðir og var eitt kærkomið høvi at sleppa burtur úr heimbygdini eina tíð, tá ungdómurin var innilæstur og ikki slapp av landinum til nakað sum helst í fimm ár.
Tá tey fyrstu fýra børnini, sum komu eftir fimm árum frá 1946 til 1951, dugdu gott og væl at ganga øll, fór hon miðskeiðis í fimmtiárunum at læra seg bæði stenografi og maskinskriving hjá frk Rosenberg í Jóannes Paturssonargøtu.
Hetta kom væl við. Fyrst fekk hon starv sum avloysari á Ríkisumboðnum, og tá tað var liðugt, ringdi skrivstovustjórin í Tinganesi Johan Djurhuus. Hann hevði hoyrt, at Petra dugdi at skriva upp á maskinu og spurdi, um hon ikki kundi koma at avloysa í journalini í landsstýrinum.
Síðani gekk leiðin í Sjóvinnubankan, har hon var, til hon skuldi eiga ein eftirnølara í 1959. Tá mátti tú í slíkum umstøðum gevast í tínum starvi uttan vissu fyri at fáa tað aftur. Seinni arbeiddi Petra eitt nú á Matrikulstovuni, til hon í 1966 lendi sum skrivari á bispaskrivstovuni.
Hetta varð hennara lívsstarv á arbeiðsmarknaðinum. Har hevði hon sína føstu gongd hvønn seinnapart í meir enn 25 ár sum biskupsskrivari hjá fyrst Jákupi Joensen, síðani Eivindi Vilhelm og at enda Hans Jacobi Joensen.
Har hitti hon nógv fólk, og var í støðugum sambandi við landsins prestar. Vit plagdu í skemti at ugga okkum við, at tað kundi ikki ganga okkum heilt galið her á fold, tí mamma starvaðist jú í himmiríkis forgarði í Havn.
Lat ikki mótið falla
90 ár eru 90 ár. Tað umgongst ikki, at tey seta síni merki. Mamma hevur havt góða heilsu, men eitt ættarbregði hevur nívt hana seinastu árini. Sjónin er vorðin vánalig, men afturfyri hevur hon hugagóð troytt meginpartin av teimum bondum og fløgum, sum bókasøvn, blindastovnar og onnur kunna bjóða.
Hon hevur hildið fram at ganga sínar føstu túrar á morgni, hóast tryggari leiðir eru valdar og túrarnir eru styttir eitt sindur, og hon er framvegis hjá frisøri hvønn einasta fríggjamorgun kl. 9.
Pápi doyði í 1995, stutt áðrenn tey kundu halda gullbrúdleyp. Tað var eitt umskifti í hennara og okkara gerandisdegi. Fyri einum lítlum ári síðani upplivdi mamma ta stóru sorg brádliga at missa sítt elsta barn, systir okkara Jórun, sum hon var sera tætt knýtt at.
Tað var steinur oman á byrðu. Hesa sorg stríðist hon manniliga fyri at koma ígjøgnum við lærusetninginum, sum hon altíð hevur tikið til: ”Lat ikki mótið falla”.
Við hesum orðum bera vit systkini familjunnar vegna mammu kvøðu á níti ára degnum við ynskinum um, at lívskvøldið verður tær blítt.
Suffía, Magni, Ólavur og Jógvan.
Føðingardagsmóttøka verður í Høllini á Hafnia hósdagin 30. august kl. 15.00-17.30
---


c: text/html

text:
Hvussu kann eitt gamalt heiðursblað sum Sosialurin hava ein so manipulerandi republikanskan missioner, sum frúnna Barbaru Holm á løningarlistanum?
Kvinnan er jú lívsfarlig, og hevur slett ikki format til at skilja millum journalistikk og aggressivt republikanst trúboðaravirksemi.
Eftirsum hon við beráddum huga og fulkomuliga miskunnarleyst hevur roynt at grivið eina grøv til javnaðarmannin Bjarna Hammer, var tað ikki meira enn rímuligt, at Sosialurin koyrdi hana uppá grátt pappír niður í akkurát ta grøvina, hon hevði ætlað Hammer.
Kvinnan hevur langt síðani mist alt trúvirði, sum journalistur, og annars er ein fortíð í Unga Tjóðveldi ikki akkurát tað, man forvæntar á einum seriøsum blaði, sum Sosialinum.
Góðu blaðfólk á Sosialinum!
Syrgið fyri, at blaðstjórnin sópar alt manipulerandi og politiskt niðurbrótandi tjóðveldis-órudd út av blaðnum, sum allarskjótast.
Annars kunnu lesarar aldrin líta á politisk heimatíðindi, sum Sosialurin ber boð um.
Barbara Holm er dumpað og eingin kann taka eina slíka smetti- og slatritasku í álvara. Hon er ein sera stór skomm fyri ta journalistisku professiónina.
Setið hana á eina propagandamiðstøð ella setið hana á pensions-lista.
Frúgvin Holm hevur roynt at oyðilagt og forpestað lívið hjá einum løgtingsmanni og politisti.
Tað er eitt sera álvarsligt mál, sum hon átti at verið harðliga revsað fyri, men sum frelstur republikanari sleppur hon helst undan øllum straffi, - vita eftir!
Málið er ein absurdur sorgarleikur, sum er instrueraður frá hatifullum tjódveldisyngli, har Barbara Holm er tann feiki og teskandi producarin aftanfyri kulissurnar.
At tjóðveldisfólk skullu troysta sær at søkka so djúpt fyri at fáa ein politiskan fyrimun, er fulkomuliga groteskt, og fortelir enn einaferð, hvussu avgerandi tað er, at Javnaðarflokkurin kvettir við tann betendaða kulturin, sum ræður í Tjóðveldis-sektini.
Virgar T. Dalsgaard
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kristianna Winther Poulsen, løgtingskvinna fyri Javnaðarflokkin, hevur gjørt av at lesa øll síni lesarabrøv inn á ljóðfílur, soleiðis at fólk við orðblindni betur kunnu fylgja við í valstríðnum. Hon vónar, at onnur valevni velja at gera tað sama.
Fyri flestu okkara er tað at lesa ein natúrligur partur av gerandisdegnum. Vit lesa bløð, bøkur, vegaskelti og mangt annað, og vit samskifta skrivliga á netinum uttan trupulleikar. Lesingin fellur teimum flestu líka so lætt sum at draga andan. Men ein partur av okkum, og helst fleiri, enn vit høvdu roknað við, hava trupulleikar við lesing og skriving og stríðast við orðblindni.
- Tað er sera týdningarmikið, at vit megna at lofta menniskjum við orðblindni nóg tíðliga og á rættan hátt. Hetta krevur raðfesting, rættar førleikar og økta upplýsing um trupulleikarnar at liva við orðblindni og um møguleikar fyri hjálp, sigur Kristianna Winther Poulsen í lesarabrævi í dag og kunnger samstundis, at hon fram til løgtingsvalið 2019 fer at lesa síni lesarabrøv inn, so at til ber at hoyra tey á heimasíðuni hjá Javnaðarflokkinum og á hennara Facebook-síðu.
- Við at lesa tekstin inn strimba vit atkomuna hjá fólki við orðblindni, so tey betur kunnu luttaka í valinum. Hetta er eisini gott fyri fólkaræðið, og tí vóni eg, at onnur valevni gera tað sama. Harumframt vísi eg í mínum lesarabrævi á ymisk viðurskifti, sum vit eiga at betra fyri børn og vaksin við orðblindni, sigur Kristianna Winther Poulsen.
Alt lesarabrævið kann lesast: trýst her
Og hoyrast: trýst her
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Í síðstu viku kom eitt av størstu fóðurskipum í heiminum til landið. Talan er um eitt fóðurskip, sum føroyska fyritøkan JT electric í samstarvi við Sandgrevstur hevur gjørt til Luna. Fóðurskipið hevur ein kapasitet uppá heili 850 tons av fóðri og kann útbyggjast til 1400 tons.
Fóðurskipið kemur at liggja ankrað við alibrúkið á Víkum beint norðanfyri Vágoynna. Hetta er eitt hitt mest útsetta staðið í heiminum, tá tað kemur til aling á sjónum. Tað setur serlig krøv til stabilitet av skipanunum umborð. Stór atlit eru samstundis tikin til umhvørvið, m.a. við at blásarar og motorar eru settir inn í kabinett, so at skipið er friðarligt. Liturin á skipinum ger eisini, at tað fellur betur inn í landslagið.
- Hetta er størsta einstaka verkætlan hjá okkum, sigur Suni Justinussen, stjóri á JT electric.
- Talan er um triðja fóðurskipið, vit hava selt til Luna, og vit eru glað fyri at teir enn einaferð valdu at keypa eina føroyska loysn. Hetta er við til at undirbyggja okkara máli um at gerðast ein av fremstu veitarum av tekniskari útgerð til alivinnuna, bæði í Føroyum og uttanlands.
Hetta er fóðurskip nr. 9, sum JT electric hevur gjørt saman við Sandgrevstur. Talan er um eitt skip, sum er umbygt í Póllandi, har føroyingar hava leitt verkætlanina. Skipið er síðan útgjørdt við nýmótans føroyskt mentari fóðurskipan frá JT electric, sum bæði kann fóðra laksi og rognkelsi ígjøgnum somu skipan.
Um JT
JT Electric hevur 33 fólk í starvi og er veitari av framkomnari tøkni til alivinnuna í Føroyum
og uttanlands.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Støddfrøðivika 3.-7. juni
Sí myndir frá støddfrøðivikuni her.
---
Frá mánadegnum 3. til fríggjadagin 7. juni verður støddfrøðivika í miðdeildini í Gøtu. Yvirskriftin á átakinum er Støddfrøði og rørsla, og næmingarnir sleppa at royna ymiskar støddfrøðiligar hættir í verki.
Næmingarnir fara at arbeiða í bólkum í fýra ymiskum støddfrøði-verkstovum tveir teir fyrstu tímarnar hesar dagarnar. Bólkarnir verða samansettir soleiðis, at 4. og 5. flokkur verða saman, og 6. og 7. flokkur verða saman.
Børnini mugu verða ílatin eftir veðrinum, tí vit verða nógv úti.


text:
Rani Nolsøe fer at innleiða Rocketman, sum er spildurnýggi filmurin um Sir Elton John, ið verður lýstur sum “A musical fantasy about the fantastical human story of Elton John's breakthrough years.” Filmurin verður vístur í Filmsfelagnum mikudagin 29. mai, sum er ein dagur innan almennu frumsýningina.
Filmar um tónleikarar eru so nógv best umtóktu filmar í biografi í Føroyum. Í Filmsfelagnum hava tey víst heimildarfilmar um stjørnur sum Bjørn Afzelius, Amy Winehouse, Kurt Cobain og um bólkar sum Beatles og Rolling Stones. Í Havnar Bio, har Filmsfelagið hevur sýningar mikudagar, er filmurin Bohemian Rhapsody við Rami Malek sum Freddie Mercury hin mest sæddi í nýggjari tíð.
Í nýggja filminum Rocketman er tað Taron Egerton, ið hevur leiklutin sum komandi heimsstjørnan, sum, tá søgan tekur við, júst hevur skrivað sangir sum Candle in the Wind, Your Song og sjálvandi Rocket Man, ið gevur filminum heitið.
29. juni 2010 sang og spældi Sir Elton John á Tórsvølli í Gundadali í Havn fyri 6000 fólkum. Kim Hansen hitaði upp til uttandurakonsertina.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Heilsurøktari
Heilsurøktaraútbúgvingin tekur 1 ár og 10 mánaðir.
Byrjar í mars mánaða á hvørjum ári.
Freistin at søkja er 1. novembur.
Tú lærir m.a. um heilsufremjan, fyribyrging, sjúkrarøkt og endurmenning.Tú kanst arbeiða innan t.d. eldraøkið, Almanna- og heilsuverkið, psykiatri og sjúkraflutning, ella sum stuðul hjá fólki ið bera eitthvørt brek.
Longd 22 mánaðar íalt.
Tú ert 3 ferðir í skúla í Suðuroy, ímillum 10-14 vikur.
Tú ert 3 ferðir 12 vikur í starvsvenjing, ið kann liggja kring landið.
Førleikar sum útbúgvingin gevur/endamál.
Í Námskipanini finnur tú fleiri upplýsingar.
Finn umsóknarblað her
Gevur atgongd til fleiri víðari útbúgvingar.
Les um hvar fyrrverandi næmingar okkara arbeiða.
Upptøkukrøv
Til heilsurøktara krevst heilsuhjálparaútbúgving, ella onnur útbúgving + viðkomandi arbeiðsroyndir.
Frágreiðing:
Onnur útbúgving kann t.d. vera: Studentsprógv, Hf-prógv, FHS, saman við viðkomandi arbeiðsroyndum. Arbeiðsroyndir eru eitt krav, fyri at kunna søkja inn uttan heilsuhjálparaútbúgving. Kravið um arbeiðsroyndir er minimum 3 mánaðir, fulla tíð. Ella 6 mánaðir hálva tíð. Tað er eitt krav, at arbeiðsroyndirnar eru innan umsorg, røkt ella heilsuøkið.
Dømi:
FHS eitt ár + 3 mánaðar viðkomandi arbeiðsroyndir, fulla tíð.
Arbeiðsváttan:
Tað er umráðandi at senda váttanfyri arbeiðsroyndir, frá arbeiðagevara, við umsóknini um upptøku.
Á arbeiðsváttanini skulu vegleiðandi arbeiðstímar pr. viku/mánaða skrivast og tíðarskeiðið, ið ein hevur arbeitt skal vera greitt tilskilað.
Tíðarætlan
Lærugreinar
Skúlagongdin gongur fyri seg í Suðuroy.
Broytt 1. januar 2019
Yrkislærugreinar
Møtið við borgaran/sjúklingin
Dygd og menning
Borgara- sjúklingagongdin
Endurmenning
Sálarlig sjúka og sjúkrarøkt
Likamlig sjúka og sjúkrarøkt
Heilivágslæra
Almennar lærugreinar
Enskt B
Føroyskt A
Náttúrulæra C
Vallærugreinar
Starvsvenjingarpláss
Starvsvenjingin gongur fyri seg runt alt landið.
Heilsurøktaranæmingar eru í starvsvenjing tríggjar ferðir undir útbúgvingini. Hvør starvsvenjing er 11-12 vikur.
Heilsurøktarin skal í starvsvenjing innan hesi trý økir:
- Eldraøkið
- Sjúkrahús
- Psykiatriska økið
Metingar í skúlaskeiðunum
Tá eitt skúlatíðarskeið endar, er ein innanhýsis roynd og talmet verða givin fyri hvørja lærugrein sær.
Metingar í starvsvenjingini
Starvsvenjingin hevur ávís mál ið skulu standast við endan av tíðarskeiðnum. Næmingurin fær vegleiðing undir starvsvenjingini og skal til 3 samrøður í hvørjari starvsvenjing. Vegleiðarin útfyllir eina støðismeting, ið vísir støðið hjá næminginum.
Próvtøkur
Til seinast í útbúgvingini liggja próvtøkur. Heilsurøktaranæmingar skulu upp til próvtøku 4 ferðir:
- Verkætlan, ið er skrivað í bólkum
- Heilivágslæru
- 2 próvtøkur har trekt verður ein yrkislærugrein og ein almenn lærugrein.
Mentamálaráðið trekkir út lærugreinarnar.
Arbeiðspláss
Eftir lokna útbúgving kanst tú arbeiða innan t.d.:
- Eldraøki
- Sjúkrahúsverki
- Psykiatriska øki
- Stuðulstænastuna
- Sjúkraflutning
Víðari lesnaður
Sum heilsurøktari kanst tú fara víðari til fysioterapeut, ergoterpeut, sosialráðgeva, sjúkararøktarfrøðing ella námsfrøðing í Danmark.
Í Føroyum er Sjúkrarøktarfrøðiútbúgvingin á hægri støði (bachelor of science - Universitetsútbúgving) enn í DK (proffesiónsbachelor - Proffesiónsháskúli) Tí ber enn ikki til at fara beinleiðis víðari her. Ætlanin er at finna ein møguleika við uppstigan, so at tað fer at bera til at fara beinleiðis víðari í Føroyum eisini.
Vilt tú vita meira, kanst tú fara inn á www.ug.dk


text:
30. mars 2012
Páskastevna í Siloa og Kambsdali
Um Gud vil, vera mřtini frá skírisdegi, 5. apríl, til 2. páskadag, 9. apríl. Mřtini skírisdag og langa fríggjadag vera í Siloa. Síđani verđur fariđ í Ítróttarhřllina á Kambsdali leygardagin og páskadag, og endađ verđur viđ eini sanglřtu í Siloa 2. páskadag.
Mřtini verđa hildin undir heitinum: Meiri um Jesus sig mćr frá.
Skráin sćr soleiđis út:
Skírisdag 5. apríl
kl. 18.00 mřti í Siloa
Langa fríggjadag 6. apríl
kl. 18.00 mřti í Siloa
kl. 21.00 ungdómsmřti í Siloa
Leygardag 7. apríl
kl. 16.00 mřti í Ítróttarhřllini
kl. 20.00 mřti í Ítróttarhřllini
kl. 22.00 ungdómsmřti í Ítróttarhřllini
Páskadag 8. apríl
kl. 11.00 minnismáltíđ Harrans í Ítróttarhřllini
kl. 11.00 sunnudagsskúli í Studentaskúlanum
kl. 16.00 familjumřti í Ítróttarhřllini
kl. 18.30 mřti í Ítróttarhřllini
kl. 22.00 ungdómsmřti í Ítróttarhřllini
2. páskadag 9. apríl
kl. 20.00 sanglřta í Siloa
Millum mřtini kl. 16 og 18.30 páskadag verđur borđreitt viđ nátturđa.
Třrvar onkrum innivist, kunnu tey venda sćr til Kirstin Samuelsen, tlf. 224256.
Vit fara at heita á brřđur og systrar um at biđja fyri páskastevnuni, at Harrin skal signa viđ uppbygging og frelsu.
Vegna samkomurnar í Hebron, Filadelfia og Siloa
Pól í Skorini, Uni Rasmussen og Rúni P. Jacobsen


text:
Oda Wilhelmsdóttir Andreasen var tjúgu ára gomul, tá hon fekk eitt summarferiustarv í call sentrinum hjá Smyril Line. Henni dámdi so væl í ferðavinnuni, at hon fór í læru á Ferðaráði Føroya. Meðan hon lærdi, gekk hon á Turistakademiet í Randers ein vetur og var summarmánaðarnar í starvsvenjing hjá Ferðaráðnum. Eftir hálvt triðja ár varð útbúgvingin sum akademiøkonomur í ferðavinnu lokin í mars í 1997.
- Eg valdi at skriva høvuðsuppgávu við evninum ”Burðardygg ferðavinna í Mykinesi”. Hetta førdi við sær, at eg var í Mykinesi í januar 1997 og interviewaði tey 16 lokalu, sum búðu har tá. Uppgávan kann ikki sigast at vera annað enn sera aktuell í dag, 22 ár seinni, nú øll hava burðardygga ferðavinnu í huga. Eg kom tá fram við eini sekstan uppskotum um at menna burðardygga ferðavinnu í Mykinesi, m.a. at gera pakkaferðir, har man pakkaði ferðaleiðara og gongugjaldið til eigarar og kommunu og seldi til ferðafólk. Eisini skeyt eg upp, at man gjørdi eitt savn, har sum Mikinesmálarin hevði atelier, núverandi Mykinesstova, sigur Oda, sum hevur játtað at skriva ein gestablogg um egnar ferðavinnuroyndir og aktuellu støðuna tá umræður ferðavinnu kring oyggjarar.
- Eg fekk tokka til oynna og eri komin her síðani, og havi altíð droymt um at búgva og reka ferðavinnu her, og tað er nú eydnast, so eg kenni meg sera hepna.
Tá eg var liðug at lesa í 1997 starvaðist eg fyrst í Randers Regnskov, har eg gjørdi teirra fyrstu marknaðarætlan. Síðani flutti eg til Løkken í Norðurjútlandi, har eg var ferðavinnustjóri frá 1998 til 2003. Eftir hetta var eg produktstjóri hjá Stena Line Danmark við ábyrgd fyri svenska og norska marknaðinum. Tá møtti eg Gurið Højgaard, tí hon starvaðist í Visit Stockholm. Eg hevði 60 ferðadagar um árið, vetur og summar, og gjørdi tematúrar um summarið og sáttmálar við skíðstøð um veturin.
Veturin 2007 fluttu eg og sonurin heimaftur til Føroya, har eg fekk starv sum søluleiðari hjá Smyril Line. Eftir hetta varð eg deildarstjóri hjá Føroya Tele og seinastu átta árini havi eg starvast á marknaðardeildini hjá Tryggingarfelagnum Føroyum, seinni Betri. Summarið 2018 fekk eg prógv í HD Marketing Management og gjørdi av at royna meg sum sjálvstøðuga vinnurekandi í ferðavinnu.
Við vaksandi ferðavinnuni vil eg bjóða meg fram at ráðgeva innan burðardygga ferðavinnu og marknaðarføring og geva av mínum royndum.
Nú reki eg gistingarhús í Mykinesi um summarið, og bjóði meg fram sum ráðgeva innan ferðavinnumenning og marknaðarføring um veturin. Eg vil so fegin vera við til at menna ferðavinnuna á ein burðardyggan hátt við virðing fyri náttúru, tað er fyskiskari burðardygd, og tí fólki, sum býr her, tað er sosial burðardygd. Fíggjarliga burðardygdin merkir at peningurin liggur har, sum ferðafólkini koma, tað vil siga at tað er týdningarmikið at brúka føroyskar ferðasmiðir og ferðaleiðarar, so peningurin liggur lokalt.
Eg má siga, at eg eri sera fegin um góðu móttøkuna, sum mín fyritøka GoLocal.fo hevur fingið. Eg havi havt fyrilestrar um burðardygga ferðavinnumenning fyri kommunum, og undirvíst á ferðaleiðaraskeiði í Suðuroy í vár. Eisini eri eg skrásett í ráðgevarabankanum hjá Vinnuframa, og havi havt onkrar uppgávur í hesum sambandi.
Sólseturtúrarnir í Mykinesi hava verið nógv eftirspurdir, og eg havi havt gestir úr øllum heiminum, frá Japan, Kina, Kanada, Týsklandi, Danmark og eisini úr Føroyum. Eg royni at gera alt so burðardygt sum gjørligt, og brúki setningin ”away from the crowd”, tað vil siga burt frá mongdini og ikki meira enn 4-6 fólk. Hetta merkir at mínir gestir í Mykinesi koma kl. 17, tá allir hinir gestirnir fara av oynni. Tey fáa heimagjørdan mat og vit ganga túr eftir eggini norðanfyri bygdina, meðan vit síggja lundar og sólina seta. Vit eru ongantíð meira enn fimm fólk so tað er persónligt og serstakt. Eisini kenna tey seg sum ein lokalan í bygdini um kvøldið, og uppliva tað autentiska oyggjasamfelagið, sum er burtur frá mongdini. Tey gista her og fara inn aftur við bátinum um morgunin kl. 11, tá allir eindagsturistarnir koma.
Framtíðarútlit fyri ferðavinnuna
Eg vænti, at ferðavinnan fer at vera eitt triðja bein at standa á hjá Føroyum. Í løtuni byggja vit fleiri hotell og matstovur, og upplivilsir blóma kring alt landið til gleði fyri lokalar íbúgvar og okkara útlendsku gestir.
Tað er týdningarmikið, at Visit Faroe Islands hevur tættan dialog við lokalfólkið og roynir at spjaða ferðavinnuna kring alt landið alt árið, so man ikki týnir nakrar fáar bygdir og gøtur og stressar tey lokalu, sum har búgva.
Vit mugu eyðmerkja tey støð, har lendi ella fuglalív er sárbært, gera góðar gøtur og enntá avmarka ferðafólkatalið, fyri at verja fugl og lendi.
Sosial og mentanarlig burðardygd er týdningarmikil. Tað, at man nú krevur pening frá føroyingum fyri at ganga í fjøllunum, rakar á sosialu burðardygdina og skapar neiligan hugburð til ferðafólk, hetta má loysast sum skjótast.
Eg síggi fyri mær, at vit um 5-10 ár, fara at hava ferðavinnu alt árið. Ráðstevnur, ítróttarkappingar og annað, sum er off season, og meira high end ferðafólk um summarið. Føroyar eru sera lítlar og tí eisini viðbreknar, og tí mugu vit vera kritisk og satsa uppá færri fólk, sum gjalda meira. Og vit mugu lurta eftir lokalíbúgvunum.
Samferslukervið má eisini gerast tíðarhóskandi til ferðavinnuna. Smáu bygdavegirnir til Saksunar, Tjørnuvíkar, Gásadals og Gjáar bera ikki nógvu bussarnar og leigubilarnar, her má ein betri loysn finnast, til dømis shuttle bussar ella farleið sjóvegis, og hví ikki leiga súkklur út, so man kann súkkla til Tjørnuvíkar og Saksunar 😊
Parkeringspláss og vesifasilitetir mugu gerast sum skjótast, har sum nógv ferðafólk koma.
Ferðavinnan er við til at gera Føroyar ríkari í mun til mentanartilboð, og er eisini við til at gera okkum varug við okkara siðsøgu. Víkingabusetingar verða grivnar fram, storytelling verður greiðari, matmentanin blómar, alt hetta er orsakað av ferðavinnu. Tað er jaliga árinið av ferðavinnuni, sum elvir til eina mentantarliga burðardygd.
Nú vóni eg bara, at bøndur, Visit Faroe Islands, kommunur, náttúrufelagsskapir og lokalir íbúgvar seta seg saman og finna eina gongda leið, sum øll kunnu liva við.
Ferðavinnan gongur uppá tvørs av øllum landsstýrisfólkunum, samferðsla, vinna, mentan og fiskivinna, so vónandi verður hetta ovast á listanum hjá komandi samgongu eftir løgtingsvalið.
Eg elski Føroyar og vil gera alt, hvat eg kann og megni, fyri at vit innan ferðavinnuna menna og skapa tilboð, sum øll, bæði ferðafólk, vinnan og íbúgvar her á landi, fara at gleðast um.
Oda Wilhemlsdóttir Andreasen, gestabloggari


text:
Nú frættist, at stórur tørvur er á røktarstarvsfólki í øllum landinum, serliga í høvuðsstaðnum.
Hetta er ein gongd, sum hevur verið ávegis í fleiri ár, og tað er ein trupulleiki, tí neyðugt er at hava nøktandi fakkunnleikan á eldraøkinum, eins og aðrastaðni í almanna- og heilsugeiranum.
Ein máti, vit skjótt kunnu lætta um hendan trupulleikan er við at lata heilsurøktarar og aðrar fakbólkar í umsorganarøkinum arbeiða fulla tíð!
Nýggjastu tølini hjá Heilsurøktarafelagnum vísa, at bert 15% av limum okkara starvast fulla tíð, so tað er ikki tað, at kvalifiserað arbeiðsmegi ikki finst.
Tvørturímóti, eru tað nógvir heilsurøktarar, ið ynskja at koma upp í tíð og ferð eftir ferð søkja um tað, uttan at hetta ynski verður gingið teimum á møti.
Sáttmáli okkara sigur, at ein arbeiðsvika er at rokna sum 40 tímar, og tað eigur í sjálvum sær at vera grundarlag fyri, einans at seta heilsurøktarar í fulltíðarstørv.
ALS kundi á ársfundi í gjár siga frá, at stórur tørvur er á heilsurøktarum og heilsuhjálparum, meðan fleiri akademikarar ganga arbeiðsleysir. Hetta er ein týðulig ábending um, at okkara útbúgvingarskipan raðfestir skeivt.
Tað kemur samfelagnum til góðar at raðfesta yrkisútbúgvingar.
Heilsurøktarafelagið hevur eisini heitt á Heilsuskúla Føroya um at játta fleiri lestrarpláss til heilsurøktaralesandi á Heilsuskúla Føroya, men hevur fingið at vita, at skúlin kann ikki taka fleiri enn 20 heilsurøktaranæmingar inn um árið, hóast hetta eyðsæð er eitt alt ov lágt tal, tá tørvurin á heilsurøktarum er so ovurhondsstórur.
Í Degi og Viku í gjárkvøldið varð evnið viðgjørt, og vit hoyrdu m.a. kveikjara hjá ALS greiða frá, at við einum skeiði á eina viku í grundleggjandi røkt, etikki, persónligum reinføri og tagnarskyldu, fyri fólk í ALS-skipanini, sum annars ikki hava nakran fakligan førleika, kunnu tey senda hesi út í eldrarøktina at arbeiða á jøvnum føti við heilsurøktarar, sum hava 22 mánaða ástøðiliga og praktiska skúlagongd umframt heilsuhjálprarútbúgving, sum eitt minimum.
At halda tað vera so einfalt at veita eina kvalifiseraða eldrarøkt er at vanvirða eldra borgaran og fakkunnleikan á økinum.
At enda greiddi kveikjarin hjá ALS, í Degi og Viku frá, at tey forklára fyri borgarum í síni skipan, sum hava útbúgving á økinum, at jú hægri útbúgving tey hava, jú meira kunnu tey seta krøv um, at tey ikki vilja arbeiða í vikuskiftum og bara vilja arbeiða dagvaktir.
Hetta loysir ongan trupulleika fyri eldraøkið, tí brúkarin hevur tørv á øllum fakligum kompetansum, alt samdøgrið, eisini vikiskifti og aðrar halgidagar!
At eggja teimum høgt útbúnu í heilsuøkinum til at krevja lagaligar arbeiðstíðir, sum sjálvsagt resulterar í, at tey við lægri útbúgvingum á økinum mugu taka til takkar við teimum skeivu arbeiðstíðunum, kemur bara at skapa eina ójavnvág í gagnnýtsluni av, og, virðingini fyri, ymisku fakbólkunum á økinum, og hevur millum annað ta avleiðing, at tey við lægri útbúgving í heilsuøkinum, bert koma at nýta sínar førleikar fult út eftir kl 16 og í vikuskiftum.
Rakul í Gerðinum
Forkvinna
Heilsurøktarafelagið
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Skeið í máling, seyming og tøving í Mentanarhúsinum
Tvey skeið í máling, seyming og tøving vóru í Mentanarhúsinum í Fuglafirði seinasta summar.
Skeiðið byrjaði fríggjakvøld og longu áðrenn tað fyrsta kvøldið var runnið, var íblásturin hjá luttakararunum so stórur, at teir vildu ikki leggja amboðini fyri at hvíla til ein langan leygardag fyri framman.
Men árla leygarmorgunin var Mentanarhúsið aftur fult av kreativum fólkið, ið bara vildi skapað meri. Allan leygardagin á tamb varð framleitt av lívsins kreftum, og tað leið væl út á sunnumorgunin áðrenn amboðini hvíldu aftur.
Sunnudagurin varð so endabresturin har sýnast skuldi fram. Men luttakararnir høvdu skapað so nógv og høvdu so ilt við
at steðga, at framsýningin bleiv meira eitt verkstað, har tey vitjandi høvdu høvið at hyggja at meðan listafólkini løgdu seinastu hond á verkini.
Og sum tann fullfíggjaði endin á tiltakinum, skein sólin baði oman og niðan í Fuglafirði sunnudagin, so framsýningin av verkunum frá skeiðnum varð flutt útum á tað stásiliga torgið uttanfyri Mentanarhúsið.
Nógv fólk vitjaði framsýningina og áhugin var stórur at fáa fyriskipararnar at skipa fyri einum skeiði afturat. Hetta verður nú aftur í ár verðuleiki, og verður Mentanarhúsið í Fuglafirði, ið er sera væl egnað til tílíkt tiltak – aftur karmur um skeið í máling, seyming og tøving í døgunum 20., 21. og 22. juli 2007.
Tað eru tær tríggjar kreativu eldsálirnar Randi M. Gunnarsdóttir, Oddvør á Lakjuni og Unn E. Petersen, ið skipa fyri.
Til ber at ringja til eina teirra og fáa meira at vita ella at tegna seg á tlf. 266575 (Randi) ella 224253 (Unn)
[06.07.2007 – Jóhan Heri Joensen]


text:
Føroyar í dag eru ikki tað sama, sum Føroyar vóru í gjár. Í túsund ár hava Føroyar verið eitt, men í dag eru Føroyar eitt annað. Ikki fullkomiliga og kanska ikki ósvitaliga, men á avgerandi hátt. Í tann mun sum ráðandi myndugleikin umboðar fólkasálina – tað, sum vit í felag eru – so hava vit við at broyta hjúnabandslógina flutt okkum eitt greitt stig burtur frá einum kristnum siðaarvi, sum áður hevur eyðkent okkum. Føroyar eru í dag eitt land, minni eyðkent av kristnum virðum, enn Føroyar vóru í gjár.
Sambært Manntali siga 94% av føroyingum seg vera kristnar. Og hetta sæst aftur í kjakinum um hjúnabandslógina. Eins og víst hevur verið á fyrr, so hevur argumentatiónin um, hvørt hjúnabandslógin skal broytast, so tvey av sama kyni kunnu giftast, ikki verið eitt kjak ímillum kristindóm og heiðinskap ella gudloysi. Kjakið hevur verið ímillum sjálvútnevnd umboð fyri kristindóm – á báðum síðum. Báðir partar í orðaskiftinum vildu kanna sær heimildina, legitimitetin, sum kristindómur enn gevur í føroyska samfelagnum. Hetta er galdandi bæði á tingi og í almenna kjakinum.
Men er tað veruliga kristið at fylgja í fótasporunum á mest avkristnaðu londunum í heiminum? Hvussu kristið er hjúnalag ímillum tvey av sama kyni í veruleikanum – nakað, sum eingin í heiminum hevði hugsað um fyrr enn fyri eini 25 árum síðani? Hví hugsaði ongin um tað, tá ið kristindómur enn var sterkasta myndandi megin mentanarliga í vesturheiminum? Og hvat er veruliga argumentið? Argumentið er ikki, at sokallað samkynt hjúnaband er kristið á nakran haldgóðan, substantivan hátt. Tvørturímóti er argumentið, at kristna næstakærleiksboðið í politiskum høpi merkir ein grundleggjandi stuðul til eina sekulera samfelagsskipan. Elskar tú tín næsta av røttum, so blandar tú teg uttanum, hvat hansara lívi viðvíkur. Sambært hesi tulking av trúnni frásiga verulig kristin sær rættin at taka dagar ímillum, hvør skal sleppa at giftast og ikki. Og meir enn tað: verulig kristin eiga als ikki at vera upptikin av, hvussu onnur liva sítt lív. Slík andalig minimalisma hevur lítið at gera við sera kropsliga, jarðiska gleðiboðskapin, sum tey, ið trúgva á Jesus, son Guds komnan í holdi, trúgva á.
Men hetta er ein ógvuliga hentur kristindómur hjá sekulerum, moralliberalum at hava: Gud er ikki longur ein strangur faðir, ið er fullur av rættvísari vreiði inn á synd. Hann er meir sum ein tannleys omma, sum bert ynskir tær alt tað besta. Gert tú nakað skeivt, blívur hann ikki illur. Hann blívur keddur. Kanska eitt sindur skuffaður. Men hann kennir síni mørk og blandar seg uttanum so leingi, tú ikki gert nøkrum fortreð.
Kristindómurin, sum enn partvíst hongur við hjá mongum, og sum fleiri av teimum, ið vilja ráða í Føroyum, finna hentan at sipa til, hevur sostatt lítið við søguligan, bíbilskan kristindóm at gera. Jesus er meira ein inspirerandi moralskur vísmaður enn sonur Guds, komin til jarðar at frelsa syndarar ígjøgnum deyða og uppreisn sína. Menniskju eru ikki syndarar, sum hava tørv á at verða frelst og beind á rætta kós, hvat levnaði viðvíkur. Nei, tey eru grundleggjandi góð, um enn onkuntíð skadd og ørkymlað av uppvøkstri og samfelagi. Evangeliið, gleðiboðskapurin, snýr seg ikki um himmal og helviti, ævigt lív ella ævigan deyða, men um eina hugnaliga, troystandi kenslu, sum man kann leita fram, tá ið lívið gerst eitt sindur strævið. Ríki Guds er í hjartanum, ikki í hvussu Guds ævinleiki brýtur inn og setur treytirnar fyri okkara gerandisdag.
Eins og Richard Niebuhr longu í 1934 lýsti slíkan modernaðan kristindóm: “Ein Gudur uttan vreiði leiddi menniskju uttan synd inn í eitt ríki uttan dóm gjøgnum verkið hjá einum Kristi uttan kross.”
Hesin nýggi kristindómur er eisini radikalt anti-institutionellur. Hann hevur lítlan og ongan tørv á kirkjum, samkomuhúsum, halgisiðum og øðrum, sambært honum, óneyðugum flosklum. Hetta hava vit sæð í ironisku støðuni, sum er uppkomin, har tey, sum á tingi verja fólkakirkjuna og hennara integritet ímóti óbodnum uppíblandi, eru tingfólk, sum ikki eru limir í henni. Tey tingfólk, sum hinvegin tykjast at leggja minst av øllum í fólkakirkjuna, eru hennara egnu limir.
Speisemið, sum stendir eftir, er hetta: í okkara grannalondum verður kristni arvurin vístur úr almenna rúminum í navni sekularismunnar. Í Føroyum venda vit honum bakið í navnið kristindómsins.
Hvussu leingi fer hesin nýggi kristindómur at vara? Hyggur tú eftir aldursbýtinum til eina vanliga gudstænastu í eini fólkakirkju ein vanligan sunnudag, so er honum ikki lív lagað serliga leingi aftrat. Um menningin er hin sama í Føroyum sum í restini av vesturheiminum, so fjarar hann so líðandi út fyri hvørt ættarlið, sum tekur við. Eg trúgvi ikki, at føroyingar lúgva, tá ið teir siga seg vera kristnar. Men færri føroyingar eru kristnir nú enn fyrr. Og áðurnevnda minimalistiska andaligheitin kann síggjast sum líðandi fetini, kristna trúgvin tekur á vegnum burtur av almenna føroyska pallinum. Heldur fyrr enn seinni fer mentanarkristindómurin í Føroyum at vera líka útholaður og innantómur sum hann í grannalondunum. Og tá fara vit ikki longur at hoyra politikkarar og onnur, sum berjast fyri at avtaka kristna arvin, kanna sær kristna heimild til at gera tað. Tá fer tað ikki longur at loysa seg. Júst sum í nærum avkristnaðu grannalondunum.
Eftir standa tey, sum trúgva. Trúgva á søguligan, bíbilskan kristindóm. Tey, sum játta Jesus sum Harra og fylgja honum, sum segði seg hava alt vald á himli og á jørð. Tey, sum í dag hava sæð Føroyar taka eitt avgerandi stig burtur frá kristna arvinum, sum fyrr var sjálvsagdur. Tey mugu nú steðga á og spyrja álvarsama spurningin: Hvussu er man kristin í einum meira og meira avkristnaðum samfelag? Hvussu heldur man fast í eini meira og meira mótmentanarligari trúgv? Hvussu verjir og fyrireikar man seg og kanska serliga síni børn til at standa ímóti alsamt vaksandi trýstinum í einum slíkum samfelag? Hvussu letur man trúnna víðari í einum samfelag, sum ikki longur samstarvar? Hvussu styrkir man sínar egnu institutiónir, so at kristni arvurin verður vardur og varðveittur? Hvørjum nýggjum institutiónum og skipanum er tørvur á at skapa, so at trúfestið varir við? Og hvussu tryggjar man síni rættindi til trúarfrælsi í einum samfelag, sum vendir sær frá og ímóti siðbundnari trúgv?
Tær nýtist ikki at vera kristin fyri at vera ímóti broyttu hjúnabandslógini. Og tú kanst somuleiðis vera kristin og hava orsøkir, sum einki beinleiðis hava við tína trúgv at gera, fyri at vera ímóti. Men tað er ein søguligur veruleiki, at hjúnabandið, soleiðis, sum tað hevur verið praktiserað í Føroyum seinastu mongu øldirnar, er myndað av eini siðbundnari kristnari heimsfatan. So er ikki longur. Endamálið við hesi grein er ikki at døma um, hvat er rætt og skeivt, betri og verri. Hetta er ein roynd at siga sannleikan, soleiðis sum hann vísir seg fyri einum ávísum eygleiðara. Og samstundis er tað ein áheitan á søguliga, bíbilskt kristin í Føroyum um at endurhugsa nøkur grundleggjandi viðurskifti, nú ein so álvarsom samfelagslig broyting er hend.
Tíðin kemur at vísa, hvør lagnan hjá føroyskum kristindómi verður. Avkristnanin, sum nú tekur dik á seg, kann síggjast sum ein tiltrongdur klænkikurur, har óneyðuga feittið verður trimmað burtur, inntil bert vøddar eru eftir. Men tað er eisini tragiskt, bæði fyri einstaklingar og fyri samfeløg, at kristna ávirkanin minkar. Tey trúføstu, sum eygleiða, meðan hetta fer fram, kunnu einans vitna um Sannleikan og bíða til tann dag, tá ið fólk aftur eru til reiðar at hoyra hann og vera honum lýðin.
Arni Zachariassen


text:
Andrias Petersen, fyrrverandi ting, og landsstýrismaður, andaðist sunnudagin 10. februar, 71 ára gamal.
Andrias varð føddur í Oyndarfirði, 8. juni í 1947, sonur Martinu og Arna Petersen, sum seinni fluttu til Klaksvíkar at búgva.
Hann var giftur við Katrin, f. Zachariassen av Sandi, og tey búðu í Gøtu, har hann hevði sítt lívsstarv sum kommunulækni. Í ættbygdini hjá konuni vitjaði hann javnan, og familjusambondini vóru sterk.
Í 1977 tók hann læknaprógv og í 1980-84 tók hann serlæknaprógv í almennum medisini.
Hóast myndugur maður, varð Andrias hugnaligur at arbeiða saman við, og lætt hevði hann til láturs og smíl. Hollur sum fáur, loyalur, og álitismaður út í odd og egg. Lat seg ikki taka av fótum, um okkurt nosið var, men arbeiddi miðvíst, frá kjølfestari sannføring og setningi.
Ongin var í iva um at Andrias Petersen var javnaðarmaður. Javnan tók hann til tættir í svenska vælferðarsamfeagnum, har familjan eisini hevði búð eina tíð. Almannamál og heilsumál fyltu nógv í polittiska gerandisdegnum,og hugsjónarliga kumpassin rakk øllum landsins borgarum.
Andrias, gjørdist landsstýrismaður fyri Javnaðarflokkin 15. september í 1994, tá Edmund Joensen, fyrrverandi løgmaður, skipaði landsstýri, millum Sambandsflokkin, Javnaðarflokkin, Sjálvstýrisflokkin og Verkamannafylkingina. Sandoyingar minnast kanska serliga Andrias, sum mannin, sum fekk eina loysn í lag viðvíkjandi nýbygda røktarheiminum, sum hevði staðið tómt og óbrúkt eina tíð.
Hann stillaði upp á valinum í 1998, uttan at koma á ting, men varð valdur í Løgtingið í 2002 og somuleiðis í 2004 í Eysturoyar valdømi.
Andrias Petersen stillaði seinastu ferð upp á løgtingsvalinum í 2008, tá Føroyar vóru vorðnar eitt valdømi. Tá gjørdist hann nummar sjey á javnaðarlistanum, sum fekk seks tingfólk vald. Tó kom flokkurin í samgongu, sum varð skipað millum Javnaðarflokkin, Tjóðveldisflokkin og Miðflokkin. Tá kom Andrias á ting sum varamaður og sat fram til løgtingsvalið í 2011, tá hann valdi at gevast í politikki.
Hesin hugnaligi og víðskygdi maðurin, legði bráddliga árarnar inn sunnudagin, og kom mær til hugs beinanvegin eg hoyrdi syrgiboðini, eitt prát við høvdu ein fríløtu í Løgtinginum fyri nøkrum árum síðani. Hetta var í idnastu partabrævatíðum í Føroyum, og eg spurdi Andrias um hann gjørdi nakrar íløgur í partabrøv. Hann smíltist og segði: Einastu partabrøvini eg geri íløgur í, eru børnini og familjan.
Tey, abbabørnini, og konan Katrin, sita eftir við góðum minnum, nú Andrias Petersen fyrrverandi tingmaður fór um sýnina.
Eg fari at heita á tingfólk, um at reisa seg úr sæti, og í tøgn saman við mær minnast stásmannin, Andrias Petersen ein løtu.
Páll á Reynatúgvu, tingformaður
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Býráðsfundur 30.06.2016 kl. 17.00
Býráðslimir: Tórbjørn Jacobsen, Helgi L. Petersen, Magnus Rasmussen, Bárður K. Nielsen, Kári E. Jacobsen, Jónleyg Hammer, Terje B. Vestergaard, Jonhard Danielsen, Hallur Ellingsgaard, Karl Rasmussen og Arnfinn Langgaard.
Ikki møtt: Terje B. Vestergaard
69/16: Gøta millum Hjallaveg og Leitisveg.
Áheitan frá íbúgvum á Hjallavegi um at gea eina gøtu millum Hjallaveg og Leitisveg.
Smb. kostnaðarmeting frá Tekn. deild verður gøta/trappa mett at kosta uml. 250.000 kr. Eingin peningur er avsettur á fíggjarætlanini til hetta arbeiði.
-Tekniska nevnd staðfesti á fundi 22/6-2016 at býráðið ikki hevur avsett pening á fíggjarætlanini í ár til hetta arbeiði.
-Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Teknisku nevnd.
70/16: Busskýli í Søldarfirði
Landsverk hevur gjørt uppskot til busskýli á vestaru síðu á Søldarfjarðarvegi norðanfyri ELIM og er arbeiðið klárt at bjóða út.
–Tekniska nevnd tekur undir við, at at arbeiðið verður gjørt samsvarandi tekningum hjá Landsverk.
-Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Teknisku nevnd.
71/16: Alment wc í Funningsfirði
Borgari í Funningsfirði heitir á kommununa um at fáa alment wc í Funningsfirði.
-Mentanarnevndin mælir at arbeitt verður við eini heildarætlan fyri almennum wc í kommununi. Eingin peningur er avsettur á fíggjarætlan í ár til endamálið.
-Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Mentanarnevndini.
72/16: Gøta millum Norðurhædd og Hjallaveg.
Áheitan frá Terja B. Vestergaard um at gera eina gøtu millum Norðurhædd og Hjallaveg.
Smb. kostnaðarmeting frá Tekn. deild verður gøta/trappa mett at kosta uml. 250.000 kr. Eingin peningur er avsettur á fíggjarætlanini til hetta arbeiði.
-Tekniska nevnd staðfesti á fundi 22/6-2016 at býráðið ikki hevur avsett pening á fíggjarætlanini í ár til hetta arbeiði.
-Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Teknisku nevnd.
73/16: Upplatingartíðir í Barnaansingini
Áheitan er komin frá foreldrum, um at barnagarðurin letur upp kl. 7.15 í staðin fyri kl. 7.30.
-Sosiala nevnd heldur tað vera umráðandi, at møguleiki er fyri barnaansing fyrr á morgni fyri tey foreldur, ið hava tørv á tí. Fyri 2016 er talan um ein eyka kostnað uppá 30.000 kr, sum kann finnast ár RS 380 í ár. Meirkostnaðurin fyri 2017 verður uml. 66.000 kr.
-Fíggjarnevndin mælir til, at 30.000 kr verða nýttar av RS380 Barnaansing felags í ár og at málið verður tikið upp í samband við fíggjarætlanina fyri 2017.
-Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Sosialu nevnd og fíggjarnevndini.
74/16: Søgan hjá Runavíkar kommunu.
Borgarstjórin hevur sett uppskot fram um, at fáa søguna hjá kommununi skrivaða í bók.
-Mentanarnevndin hevur samtykt at leggja uppskotið fyri býráðið um heimild til at arbeiða víðari við uppskotinum.
-Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Mentanarnevndini.
75/16: Eysturoyar Røktar- og Ellisheim søkir um byggiloyvi til dur.
Teknisstovan í Gøtu søkir, vegna Eysturoyar Røktar- og Ellisheim, um byggiloyvi til dur framman fyri verandi felagsrúm og fysioterapi.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at játta umsóknini.
-Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
76/16: Vetrarfriðing í Funningsfirði.
Áheitan er komin frá bøndrum um at vetrarfriða Funningsfjørð.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at samráðast við partarnar um vetrarfriðing og at taka málið upp í samband við fíggjarætlanina fyri 2017.
-Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
77/16: Byggiloyvi til nýtt missiónshús í Rituvík
Byggiráð søkir vegna Missiónshúsið í Rituvík um loyvi at taka verandi bygning niður og um byggiloyvi til nýtt missiónshús. Eisini verður søkt um loyvi at keypa matr. nr. 213, sum er grannastykki sunnanfyri.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at játta umsóknini.
-Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
78/16: Byggiloyvi til seyðahús í Funningsfirði
Rodmundur Nielsen søkir um byggiloyvi til seyðahús, rætt og veg til seyðahús í haganum hjá Pállstovufestinum í Funningsfirði.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at játta umsóknini treytað av, at Landsverk góðkennir íbindingina í landsveg og at friðingarmyndugleikin góðkennir ætlanina.
-Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini, treytað av at øll viðurskifti í samband við køst, frárensl o.tl. verður gjørt smb. ásetingarnar.
79/16: Frábýti av grundstykki til seyðahús í Funningsfirði
Rodmundur Nielsen søkir um at frábýta eitt 3.500 m2 stórt grundstykki til seyðahús og rætt burturav matr. nr. 236a í Funningsfirði.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at ganga umsóknini á møti, treytað av, at viðkomandi myndugleikar eisini geva loyvi.
-Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
80/16: Sundurbýti av grundstykkjum omanfyri vatnbrunnarnar í Saltangará
Býarplansbroyting er lýst fyri økið omanfyri vatnbrunnarnar í Saltangará, har uppskot er um at broyta øki til sethúsaøki.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at luta økið sundur í uml. 12 grundstykkir til einkult sethús og fyrireika frábýti so tey kunnu fremjast so skjótt sum býarplanurin er góðkendur.
-Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at beina málið aftur í Byggi- og býarskipanarnevndini til viðgerðar.
81/16: Komandi útstykking við Blikagøtu í Runavík.
Byggi- og býarskipanarnevndin staðfestir, at kappingin fyri økið við Bligagøtu er liðug og vinnarin “Eyes of Runavík” er funnin. Nevndin mælir til, at umsitingin skipar fyri eini tilgongd, har áhugaðir partar (m.a. entreprenørar og íleggjarar) verða kunnaðir um ætlanina og økið annars. Endamálið er at kunna taka støðu til, hvørt vinnarauppskotið kann fremjast í verki. Nevndin mælir til, at umsitingin ger eina ætlan fyri økið, sum verður lagt fyri nevndina aftur í august.
-Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at beina málið aftur í Byggi- og býarskipanarnevndini til viðgerðar.
82/16: Broyting av veganavni í Runavík.
Uppskot frá borgara um at broyta navnið á vegnum, sum gongur niðan til fyrstu niðursetuhúsini í Runavík. Í ár eru tað liðin 100 ár síðan fyrstu húsini vórðu bygd í Runavík.
-Byggi- og býarskipanarnevndin hevur ikki nakra tilráðing til málið, men leggur málið fyri býráðið til støðutakan.
-Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at beina málið aftur í Byggi- og býarskipanarnevndini og at umsitingin arbeiðir við at gera uppskot til reglugerð fyri, hvussu gøtunøvn verða ásett.
87/16: Setan av samskipara til Ítróttar- og mentanarøkið.
Býráðið hevur á fundi 30/06-2016 samtykt at seta Bárður Højgaard í starv sum samskipara fyri Ítróttar- og Mentanarøkið.


text:
Seinastu vikuna hevur fleiri ferðir verið nevnt í miðlunum, at mettaða feittið - eitt nú frá garnatálg - er sunt, og at oljurnar als ikki eru so sunnar, sum áður hildið. Men er tað nú soleiðis?
Poula Patursson, cand.scient. klinisk ernæring, kliniskur dietistur
Smør ella olivenolju? Og skulu vit nú byrja at eta garnatálg afturvið tí mesta, nú tað seinastu dagarnar er ført fram sum ein sunn kelda til feitt?
Í nýggju kostráðunum, sum danska Heilsustýrið gav út í fjør, og sum Fólkaheilsuráðið her heima í Føroyum tekur undir við, verður mælt til at minka um nøgdina av mettaðum feitti í tí matinum, vit eta. Harafturat verður eggjað til at eta meiri av einkultómettaðum feitti, sum vit millum annað fáa frá olivenolju, rapsolju, heslinøtum, mandlum v.m.
Kanningar úr okkara grannalondum vísa, at sum heild eta fólk ov nógv mettað feitt. Mettaða feittið fáa vit millum annað frá smøri, róma og feitum oksakjøti. Ov nógv mettað feitt økir um vandan fyri høgum kolesteroli og hjarta- og æðrasjúkum. Og ert tú í iva, skalt tú í størstan mun halda teg til einkultómettaða feittið og omega-3 feittið. Omega-3 feitt kemur millum annað frá fiskaolju, feitum fiski, hørfrøolju v.m.
Tað vil við øðrum orðum siga, at tú kanst við góðari samvitsku eta garnatálg av og á. Men tað besta fyri heilsuna er, um tú etur fjølbroytt og minnist til grønmeti, feitan fisk og tað góða feittið frá eitt nú nøtum, olivenolju og avokado.
Les meira her.


text:
Frásøgn frá aðalfundi Magistarafelag 18.4.15.
1. Helgi Toftum valdur orðstýrari, Heri Kragesteen, skrivari.
2. Frágreiðing frá nevndini.
Formaðurin hevur gjørt skrivliga frágreiðing.
Smb. skrivara eru vit 195 limir, ið eru virknir á feysbukk.
Fakligu skeiðini “Tøgn og tala” væl umtókt.
Nøkur persónsmál (setan, sanstarv, broyting í starvsinnihaldi) hava verið, har felagið hevur veitt juridiskan stuðul.
Nevndin hevur uppskot um at gera kapping um búmerki til felagið.
Annars var nevnt at gera strongdarkanning av limum okkara líknandi tí hjá starvsmanna-felagnum.
Eitt ávíst samstarv við Da. magisterforening er á veg.
Tosað var eisini um trivnað millum limirnar t.d. sum fyri nøkrum árum síðani, tá regluliga varð skipað fyri einari útferð um árið. Nevndur var eisini møguleikin fyri fyrilestrum t.d.
Spurningurin um professionalisering av fyrisitingini var nevndur. Hesin spurningur er tengdur atAKF sum so, og má loysast í einum heildarhøpi. Men semja var á fundinum um týdningin av professionalisering av pørtum av dagliga arbeiðinum.
Frágreiðingin frá nevndini góðtikin.
3. Framløga av rokniskapi. Eftirlýst var rokniskapurin hjá AKF at hugt í samstundi við okkara egna. Onkur setti spurningin um verkfalsgrunnin, skulu vit hava hann framhaldandi ella?? Rokniskapurin góðkendur av aðalfundinum.
4. Limagjaldið óbroytt.
5. Nevndarval. 3 limir standa fyri vali (William, Uni og ein tiltakslimur). Ása vald sum tiltaks-limur, hinir báðir endurvaldir.
6. Eingin innkomin mál.
7. 7. Ymiskt
a. komandi sáttmálasamráðingar
i. reiðuskylda, vibøtur
b. stuðul til fakligt arbeiði
c. búmerki
d. eftirløn av allari lønini og viðbótum
e. greiðari orðing av arbeiði uttanlanda
f. spurningurin um um tíðarskráseting var uppi at venda, ymiskur tørvur
g. reiðuskyldan (20 t. úrtíðarálagt, er tað eitt ynski?) hvat er galdandi í dag?
h. tímalærarasatsirnir órímuligir í nógvum førum, endurskoða og dagføra sáttmála m.a. á hesum økjum
i. semja um at fara víðari við búmerkjaspurninginum
Skrivari
Heri Kragesteen


text:
Sandoyartunnilin
Fylg við gongdini at bora Sandoyartunnilin
Nú ber til at fylgja við gongdini at bora og spreingja Sandoyartunnilin.
- Boringin í Traðardali byrjaði 27. juni 2019.
- Boringin á Gomlurætt byrjaði 14. august 2019.
Gongdin við arbeiðinum verður dagførd umleið eina ferð um vikuna og sæst framgongdin á kortinum og tabellunum niðanfyri.
Les eisini um gongdina við arbeiðinum á okkara vanga her.
Síggj størri kort
Framgongd í tølum
Traðardalur, Sandoy
Gamlarætt, Streymoy
*TBA= To be announced


text:
Virkislýsing
Høvuðsvirksemi felagsins er fólka- og farmaflutingur í Norðuratlantshavi.
Smyril Line varð stovnað í 1982 av nøkrum yvirmonnum á M/F Smyrli. Teir útvegaðu ferjuna Gustav Vasa, góvu henni navnið Norröna, og í 1983 byrjaði Smyril Line at sigla á gomlu rutuni hjá Smyrli.
Eftir næstan 28 ár er Smyril Line eitt kent felag á ferðafólka- og farmamarknaðinum. Felagið hevur bygt upp eitt umdømi, har orð sum nissja, sermerki, eksotiskt, fýrahjólstrektir bilar, húsbilar, motorsúkklur, uppdagingarferðir og síðst, men ikki minst, ferðafólka flutningur og farmur, øll lýsa felagið sera væl.
Í apríl 2003 kom nýggja Norröna, eitt luksusskip, ið kann taka 1.482 ferðafólk og upp til 800 bilar, alt eftir stødd sjálvandi, tí skipið er eisini ætlað til stórar farmabilar. Norröna vigar 36.000 BRT, er 164 metrar long, 30 metrar breið og kann sigla við eini ferð á 21 míl um tíman. Hon er tríggjar ferðir størri enn gamla Norröna, sum var vorðin 30 ára gomul og hevði siglt 20 tey seinastu árini í Norðuratlantshavi, tá ið leiðslan gjørdi av at útvega eitt meira nýmótans ferðafólkaskip.
Umframt skipið og skrivstovuna í Føroyum eigur felagið eisini eitt minni felag í Danmark, Smyril Line Transport A/S. Hetta felag rekur virksemi í Kiel í Týsklandi. Harafturat eigur Smyril Line 49% av Norröna Ferðaskrifstofan í Reykjavík.
Stóru eigararnir í Smyril Line eru Framtaksgrunnur Føroya (33,6%), Føroya Landsstýri (24,6%), TF Holding P/F (20,7%) og Shetland Development Trust (6,8%). Smærru partaeigararnir eiga til samans 14,3%. Partapeningurin er í alt 122.054.800 DKK.


text:
Í løtuna er Tráin P. Nónklett stýrislimur, umboðandi tey lesandi á Fróðskaparsetrinum.
Umboð teirra lesandi í stýrinum
Um val av lesandi í stýrið fyri Fróðskaparsetur Føroya
Einaferð um árið, sum oftast í november, verður skipað fyri vali av umboð og varaumboð fyri lesandi í stýrið fyri Fróðskaparsetur Føroya.
Ein valnevnd mannað við fyrisitingarstjóranum, einum lestrarskrivstovuumboði, og einum umboði fyri Ráð teirra lesandi skipar fyri valinum og kunnar um freistina fyri uppstilling.
Valið
Tey, ið ynskja at stilla upp til val, lata valnevndini váttan um uppstilling í seinasta lagi tvær vikur undan valinum. Hetta verður gjørt við at senda teldupost til fyrisitingarstjóran.
Tá vallistin er góðkendur, verður hann kunngjørdur. Samsýningin fyri stýrisarbeiðið er 2.000 kr. um mánaðin.
Umboð teirra lesandi í stýrinum kann krevja at fáa mál sett á fundarskránna, harumframt fær viðkomandi m.a. ávirkan á langtíðar virksemi og menning Setursins.
Fýra regluligir stýrisfundir eru um árið.
Elektronisk val
Valið verður skipað elektroniskt. Nærri kunning um, hvussu elektroniska valið fer fram, er at fáa, tá vallistin er klárur.
Hvør hevur valrætt?
Øll fulltíðarlesandi, sum eru innskrivað við Setrið tann fyrsta í mánaðinum, sum valið fer fram, hava valrætt og eru valbær.
Um stýrið
Stýrið er evsti myndugleiki Fróðskaparsetur Føroya og hevur ábyrgdina av virksemi stovnsins mótvegis landsstýrismanninum. Stýrið hevur yvirskipaðu ábyrgdina av, at ásetingarnar í lógini og øðrum fyriskipanum um virksemi stovnsins verða fylgdar.
Í stýrinum fyri Fróðskaparsetur Føroya eru sjey limir. Landsstýrismaðurin tilnevnir sjey stýrislimir og sjey varalimir fyri fýra ár í senn, tó so at studentaumboð verður tilnevnt fyri eitt ár í senn.
Fýra limir og fýra varalimir verða tilnevndir uttaneftir eftir landsstýrismansins avgerð. Tveir stýrislimir og tveir varalimir verða tilnevndir eftir tilmæli frá starvsfólkunum í føstum starvi á Fróðskaparsetri Føroya. Ein stýrislimur og ein varalimur verða tilnevndir eftir tilmæli frá teimum lesandi.
Mannagongd fyri val av lesandi í stýrið fyri Fróðskaparsetur Føroya
Samsvarandi § 9 í løgtingslóg nr. 58 frá 9. juni 2008 um Fróðskaparsetur Føroya verður boðað frá, at mannagongdin fyri vali av lesandi sum umboð í stýrið verður henda:
- Lesandi verða vald fyri 1 ár. Einaferð um árið verður skipað fyri vali av lesandi. Valið verður skipað við lestrarársbyrjan og í seinasta lagi 15. oktober.
- Øll fulltíðarlesandi á Setrinum hava rætt til at velja eitt umboð í stýrið og eitt varaumboð.
- Øll fulltíðarlesandi, sum eru innskrivað við Setrið tann fyrsta í mánaðinum, sum valið fer fram, hava valrætt og eru valbær.
- Ein valnevnd, mannað við fyrisitingarstjóra, lestrarskrivstovuumboði og umboði fyri Ráð teirra lesandi, skipar valið eftir hesum leisti:
a. Rektarin ásetir valdagin eftir tilmæli frá valnevndini
b. Valnevndin tryggjar, at øll lesandi verða kunnað um møguleikan at stilla upp
c. Tey, ið ynskja at stilla upp til val, lata valnevndini váttan um uppstilling í seinasta lagi 2 vikur áðrenn valdagin.
d. Valnevndin góðkennir vallistan og kunnger hann á heimasíðu Setursins, og á sjónligum staði á deildum Setursins
e. Valið verður skipað elektroniskt
f. Valnevndin tryggjar, at øll valbær lesandi fáa møguleika at velja
g. Lesandi hava bert loyvi til at seta kross við eitt valevni á listanum
h. Valnevndin telur atkvøðurnar upp og kunnger valúrslitið. Valúrslitið verður kunngjørt seinast 3 yrkadagar eftir, at valið er avgreitt
- Tann fyrst valdi verður stýrislimur og næst valdi varastýrislimur. Missur stýrislimur sítt valbæri í árinum, verður varastýrislimurin stýrislimur og 3. valdi stýrislimur
verður varastýrislimur.
- 6. Ein og hvør valførur persónur kann kæra um hildið val. Kæran skal, innan 3 yrkadagar eftir at úrslitið er kunngjørt, verða latin valnevndini skrivliga. Valnevndin tekur saman við rektara støðu til kæruna innan 1 viku. Avgerð teirra er endalig.
Oktober 2016
Stýrið fyri Fróðskaparsetur Føroya


text:
Porkeris skúli.
Starv leyst at søkja í Porkeris skúla skúlaárið 2016/2017:
Eitt starv sum stuðul, 22 tímar um vikuna, lønarbrot 0,5, til næmingar við serligum tørvi.
Søkt verður eftir stuðli, sum:
undir ábyrgd leiðslunnar og í samstarvi við lærarar skúlans skal undirvísa og taka lut í
dagliga arbeiði skúlans
dugur at samstarva og er fyrikomandi
Stuðlar verða løntir sambært sáttmála millum Fíggjarmálaráðið og Pedagogfelagið.
Starvið er tíðaravmarkað og verður sett fyri skúlaárið 2016 – 2017.
Umsóknir við avriti av prógvum, CV og møguligum viðmælum skulu vera skúlaleiðaranum í
hendi í seinasta lagi mánadagin 8. august 2016, kl 18.00.
Nærri fæst at vita um starvið við at venda sær til Mannbjørn Olsen, skúlaleiðara mobil 262864 ella
við at senda t-post til mannbjoern.olsen@skulin.fo


text:
Eitt flogfar hjá Air Canada, sum var á veg úr Vancouver til Sydney, noyddist at neyðlenda í Honolulu eftir, at flogfarið og tey ferðandi høvdu verið í hørðum turbulensi.
Sambært CNN vóru 269 ferðandi í flogfarinum, og manningin taldi 15.
Eitt ferðafólk, sum tíðindarásin hevur skift orð við, sigur, at fleiri av ferðafólkunum stoyttu seg undir loftið í flogfarinum.
Kanadiski miðilin CBC vísir á, at 35 fólk, sum vóru í flogfarinum á hesi ferðini, fingu smærri álvarsligar skaðar, sum miðilin tekur til.
Eitt umboð fyri flogfelagið sigur við CBC, at flogfarið knappliga kom í harðan turbulens á ferðini, meðan himmalin annars var spegilsklárur.
Fleiri av ferðafólkunum lýsa hendingina sum ógvusliga.
- Turbulensurin vardi í eini 10-15 sekund. Her vóru smáar ristingar, men knappliga gjørdi flogfarið eitt ordilig "lop", sigur Alex Macdonald við CBC.
Aðrir miðlar vita at siga, at fleiri enn 20 fólk, sum vóru í flogfarinum, vórðu flutt beinleiðis úr lufthavnini í Honolulu og á eitt sjúkrahús í býnum.
Air Canada hevur syrgt fyri, at tey ferðandi, sum vóru í flogfarinum, fáa hotelluppihald og røkt, tll ferðin til Sydney kann halda fram.


text:
Føroyskur landbúnaður skal mennast
Vit mugu gerast sjálvbjargin við so nógvum matvørum, sum til ber. Tì skal føroyskur landbúnaður mennast.
Vit hava føroysk epli, røtur og annað. Men tað eigur at bera til at menna føroyska landbúnaðin, so vit gerast meira sjálvbjargin við matvørum.
Eitt er at áhugin fyri føroyskari matarframleiðslu er vaksandi í øðrum londum – eitt annað er at vit sum tjóð megna at brúka tað tilfeingið sum vit hava.
Føroyski landbúnaðurin er í harðari kapping við m.a. vørur úr ES. Men føroysku vørurnar hava betri góðsku, vit vita hvar tær eru framleiddar, og stutt er millum brúkaran og bóndan.
Tí mugu vit styrkja landbúnaðin, so vit fáa fleiri føroyskar vørur, fleiri arbeiðspláss og fleiri inntøkur.
Vit hava rávørurnar, vit hava fólkini, nú manglar bara, at vit eisini fáa politisku skipanina við.
Beinta Løwe
valevni, listi E.


text:
Rættvísari vegskattur
21. Aug 2019
Vegskattur - ein eykaskattur, ið ger ov lítlan mun á...
Skerpað eftirlit við rúsevnum
21. Aug 2019
Sosial- og almannapolitikkur - ...
Yrkisútbúgvingar á vegamóti
21. Aug 2019
Visti tú.. At...
Ongan ognarskatt!
20. Aug 2019
Fleiri ferðir undir hesari samgonguni hevur verið tosað um ognarskatt. Hetta skapar ótryggleika, bæði...
Vælkomin umborð
20. Aug 2019
p.p1 {margin: 0.0px 0.0px 0.0px 0.0px; font: 12.0px 'Helvetica Neue'} Eg eri valevni...
Tobbi mynstrar á Tjóðveldislistanum
20. Aug 2019
Undir yvirskriftini "Iacta alea est" - terningarnir eru kastaðir - er Tórbjørn Jacobsen komin inn í valdystin
Kanningar hjá SEV eru gjørdar av serfrøðingum við integriteti
20. Aug 2019
Tað er...
Aftursvar til Jákup Suna Lauritsen
20. Aug 2019
Orkupolitikkur - Tað...
Vegir og tunlar = bleyt virðir
20. Aug 2019
Tá barnið á bygd...
Vælferð - viðlíkahaldsvenjingar til sjúklingar er ein rættur!
20. Aug 2019
Sosial- og almannapolitikkur -...
Sambandsflokkurin vil sjálvberandi búskap
20. Aug 2019
Fíggjar- og búskaparpolitikkur - Tá Sambandsflokkurin situr við...
Líkarættur til allar borgarar, eisini til tey veikastu í samfelagnum
20. Aug 2019
Vit mugu,...
Ældrebyrden eller ældrestyrken
20. Aug 2019
Sosial- og almannapolitikkur - Sambandsflokkurin...
Framhaldandi menning av Klaksvík og Norðoyggjum
20. Aug 2019
Norðoyggjar eru serstakar. Tað síggja vit hvørt ár...
Hálva milliard í KT-útflutningi í 2025
20. Aug 2019
HÁLVA MILLIARD Í KT-ÚTFLUTNINGI Í 2025 Magni...
Sjúk gerast enn sjúkari
20. Aug 2019
Heilsupolitikkur - Sjúkrahúsini...
Arbeiðspláss um landið alt
20. Aug 2019
Øll nýggj almenn størv, har tað yvirhøvur ber til, eiga...
Vinnan hjálpir familjuni og teimum sum hava tørv á hjálp
20. Aug 2019
Fleiri, sum bjóða...
Núverandi samgonga eykaskattar føroyingar ólógliga, 1. partur
20. Aug 2019
Samferðslupolitikkur - ...
Eitt stórt afturstig fyri bróstkrabbaraktar kvinnur
20. Aug 2019
Heilsupolitikkur - Farna samgonga valdi at...
Fólk fjølgast í Føroyum
20. Aug 2019
Men fólk kring landið fáa ikki bústaðarlán. Býrt tú...
Javnbjóðis rættindi til foreldur - Ov tíðliga fødd børn
20. Aug 2019
Skipanin við barnsburðarfarloyvi,...
Ber til at seta met í útbúgving?
20. Aug 2019
Somikið stór framstig eru hend á útbúgvingarøkinum í hesum...
Fakfelagsgjaldið skal kunna trekkjast frá
19. Aug 2019
Løntakarar skulu kunnu draga limagjald til fakfelag frá...
-Eitt stórt afturstig fyri bróstkrabbaraktar kvinnur-
19. Aug 2019
Farna samgonga valdi at gera ymiskar broytingar...
Góði Jørgen: Hvar er virðingin fyri almennum starvsfólki?
19. Aug 2019
Í farnu viku...
Ein sterkan búskap
19. Aug 2019
Skynsaman búskaparpolitikk Vit eru noydd at hugsa frameftir tá vit...
Eitt sjúkrahúsverk í menning- fleiri serlæknar settir
19. Aug 2019
Eitt sjúkrahúsverk í menning- fleiri serlæknar settir...
Moody’s - Ríkisfelagsskapurin tryggjar føroyingum lægri rentu
19. Aug 2019
Ríkisfelagsskapur - ...
Hava mist jørðforbindilsið
19. Aug 2019
Nú ávís valevni hjá Fólkaflokkinum hava skotið eftir...
Samfelagið er ikki fyri øll!
19. Aug 2019
Sosial- og almannapolitikkur - ...
Jenus í Trøðini stillar upp fyri Tjóðveldi
19. Aug 2019
Jenus í Trøðini stillar upp fyri Tjóðveldi Við...
Gloymi ikki ynskini hjá felaksskapum og fakfeløgum
19. Aug 2019
Hetta er ein áminning til loftbornu valsendingarnar uppundir Løgtingsvalið,...
Barsilsskipanin - latið foreldrini ráða
19. Aug 2019
Í hesum døgum verða tit, veljarar, lokkaðir við alskyns vallyftum....
Eitt- og eitt hálvt ár barnsburðafarloyvi...
19. Aug 2019
At fáa børn í dag er eitt...
Ognarrættur, og gongd í náttúruni
19. Aug 2019
Fólkaflokkurin fer til val uppá, at ognarrætturin skal virðast, og...
At dansa við einum fíli .....
19. Aug 2019
Sosial- og almannapolitikkur - ...
Barnarættindi
19. Aug 2019
Miðflokkurin sigur m.a. í síni valskrá at: “ Øll børn hava rætt til mammu...
Vallyfti fyri rímiligan kostnað
19. Aug 2019
Politikkur - Vallyfti...
Bústaðartrupulleikin er álvarsamur
19. Aug 2019
Sosial- og almannapolitikkur - ...
Bróstkrabbaraktar kvinnur sleptar uppá fjall
19. Aug 2019
Árliga fáa fleiri enn 1 mió....
37 tíma arbeiðsvika verður spard innaftur
19. Aug 2019
LØGTINGSVAL 2019/VIDEO: Tað hevur als einki við veruleikan...
Einki hent í 35 ár - Hvussu leingi skulu vit bíða afturat?
19. Aug 2019
Í skrivligum fyrispurningi hjá...
Fiskivinnunýskipanin kostar hundraðtals milliónir longu fyrsta árið
19. Aug 2019
Nú fiskivinnunýskipanin hevur...
Barskilsskipanin og mismunur
19. Aug 2019
Tað er púra vanligt, at samfelagið og lógir broytast,...
Moody’s: Kredittvirðið veksur – føroyski búskapurin er nú enn tryggari og sterkari
19. Aug 2019
Góð tíðindi!...
Økið Eystan Múla uppí vælferðarsamfelagið
19. Aug 2019
Øll sum hava fylgt við í politikki...
Tá teppið verður skrykt undan!
19. Aug 2019
Við einari einfaldari vælferðarlóg, einari rehabiliteringsætlan og einari miðstøð,...
Valskrá - mítt framtak
19. Aug 2019
Eg stilli upp fyri Framtakið fyri rættinum at velja kannabis av tí at eg eri sannførdur um, at hetta er tann skilabesta loysnin fyri fólkaheilsuna
Serligan ómak til serligan tørv
19. Aug 2019
At Føroyar í størri og størri mun hava tikið...
Okkara eldru
19. Aug 2019
Sosial- og almannapolitikkur - Tey, sum nú eru...
Havi ikki hoyrt so skapt
19. Aug 2019
Eingin ivi um, at ferðavinnan er og kann gerast...
Tey 17 heimsmálini
19. Aug 2019
Í 2017 samtykti løgtingið at heita á landsstýrið, at arbeiða fyri at fremja...
Serflokkar: Tíverri ikki pláss fyri tær!
19. Aug 2019
Í dag fara tey flestu skúlabørnini aftur í...
Bólkur 2 má fáa betri sømdir
19. Aug 2019
Síðani 2014 er framgongd í øllum skipabólkum uttan í...
BARNAANSING – LOYSNIR SUM PASSA TIL FØROYSKU FAMILJUNA
19. Aug 2019
Ongar familjur eru eins. Tí mugu vit hava...
Føroyingahús @ Christiania
19. Aug 2019
Trýst á play á video her, so skal eg lova...
Hvat siga Tit - 0% útlendskur ognarskapur ?
19. Aug 2019
Nógv hevur verið tosa um fiskivinnuna tey seinastu árini,...
Gjøgnumskygni má fáast á pensjónsøkinum
18. Aug 2019
Eg las viðmerkingina hjá einum veljara á einum...
Vallyfti fyri rímiligan kostnað
18. Aug 2019
Vallyfti kunnu ofta verða dýr fyri landskassan – um...
Johan Dahl veit betur enn serfrøðingarnir á elorkuøkinum
18. Aug 2019
p.p1 {margin: 0.0px 0.0px...
Video: Jacob og Pól - heilt erligt
18. Aug 2019
2 stólar. 2 politikarar. Kom nærri at persónunum og...
Tryggar og skilagóðar karmar um fiskivinnuna
18. Aug 2019
Fiskivinnupolitikkur - Tryggar karmar um fiskivinnuna...
Skal fiskivinnan rullast aftur, so skal hon rullast langt aftur!
18. Aug 2019
Fiskivinnupolitikkur - ...
Hvør eigur rættin til lívið?
18. Aug 2019
Ein løgin spurningur, men tó ofta hoyrdur seinastu árini. Øll...
ÁFRAM OG FRAMÁ VIÐ ÁBYRGDARFULLUM FÍGGJARPOLITIKKI
18. Aug 2019
Ja til ábyrgdarfullan fíggjarpolitikk er ja til Tjóðveldi - og...
Ímeðan mangur svangur er
18. Aug 2019
Var til Sjómannadag í Klaksvík í gjár. Ein kann...
Er Andgletturin til frama fyri fólkaræði?
17. Aug 2019
Sipi til sjónvarpssendingina, har dentur verður lagdur á at varpa...
Edva Jacobsen stillar upp fyri Sambandsflokkin
17. Aug 2019
Sambandsflokkurin - ...
Ábyrgdarfullur fíggjarpolitikkur
17. Aug 2019
Fíggjarpolitikkur. Tað er eingin skomm, at rinda hvørjum...
Ferðavinna og gongd í haga fyri C
17. Aug 2019
Orðaskiftið um rættin til at ganga í okkara...
Hjálp til teirra, sum eiga børn við serligum tørvi!
17. Aug 2019
Tað er hart at fáa eitt barn, sum...
Tunlar norður um fjall
17. Aug 2019
Samferðslupolitikkur - Fyri...
Ferðavinnan til gagns fyri øll
17. Aug 2019
Vinnupolitikkur - Í...
Staðfesta sjálvstøðuga landið
17. Aug 2019
Staðfesta sjálvstø ðuga landið ...
Vinna - nøkur orð!
17. Aug 2019
Vinnupolitikkur - Vinnupolitikkur Sambandsfloksins hevur sum endamál og meginreglu at skapa...
“Vit taka ikki ímóti hasum fløskunum”
17. Aug 2019
Politikkur - Hvør...
Ein milliard fyri og onnur eftir
17. Aug 2019
Fíggjar- og búskaparpolitikkur - ...
ADHD: Serligan tørv krevur serlig átøk
16. Aug 2019
Børn við ADHD, autismu og øðrum avbjóðingum Øll, ...
Suðuroyggin- ein oyggj við møguleikum
16. Aug 2019
Suðuroyggin- ein oyggj við møguleikum ...
Hjartaliga tillukku til Nýggja musikkskúlan í Havn.
16. Aug 2019
- Í dag lat Klovni Kletturin...
Heimsins besta fólkaskúla
16. Aug 2019
- Heldur enn sterka miðstýring skulu skúlar, skúlaleiðarar og...
Komandi ár hava vit ein altjóða “flogvøll” í Føroyum
16. Aug 2019
Komandi ár hava vit...
Gott stig á vegnum Annika Olsen. Men hvar er forkvinnan í byggi- og býarskipanarnevndini?
16. Aug 2019
Eigarafeløgini undir Kongavarða fegnast...
Triðja beinið at standa á - Ferðavinnan
16. Aug 2019
Føroyar standa við einum gyltum møguleika, um vit samstarva yvir...
Vinnulig bygging má javnsetast við Bústaðir
16. Aug 2019
Nú fráfarandi vinstrasamgonga ætlaði at fjólga enn meir um...
Setrið skal raðfestast, altjóðagerast og kvaliteturin á útbúgvingunum skal hækka!
16. Aug 2019
Útbúgvingarpolitikkur - ...
Íróttardeild á Klaksvíkar Sjúkrahús
16. Aug 2019
Heilsupolitikkur - Ítróttin...
Ein loysn finnast á flutninginum um skopunarfjørð!
16. Aug 2019
Samferðslupolitikur - Vit hava...
Dirvi til neyðugar broytingar í Sjúkrahúsverkinum
16. Aug 2019
Okkara nógv umtalaða sjúkrahúsverk er okkara hornasteinur, tá...
Javnaðarflokkurin hevur eina Suðuroyarætlan
16. Aug 2019
Javnaðarflokkurin hevur, sum einasti flokkur, eina Suðuroyarætlan Sum liður...
Janus Rein ikki á listanum hjá Fólkaflokkinum hesaferð
16. Aug 2019
Janus Rein, fyrrverandi tingmaður og varamaður hjá Fólkaflokkinum, verður...
Eg undrist - hvat heldur tú?
16. Aug 2019
Tá tað kemur til etiskar spurningar, so hevur slagorðið...
Ítróttarklinikk - ein sjálvfylgja!
16. Aug 2019
Heilsupolitikkur - Vit fegnast...
Ja, vegleiðingin er raðfest og styrkt!
16. Aug 2019
Herfyri læt Vegleiðingarstovan upp á Hoydalsvegi 1, og endamálið...
Grønari fiskifloti við LNG
16. Aug 2019
LNG (náttúrugass) er ein uppløgd fyribils orkuloysn hjá...
Suðuroy, tú mundi doyð
16. Aug 2019
Politikkur - “Suðuroy,...
Heilsa og heilsuverkið
16. Aug 2019
Heilsupolitikkur - Eg vil arbeiða...
Burtur við lønargjónni
16. Aug 2019
Tilsamans forvinna menn næstan dupult so nógv sum...
Latið okkum gera Dalin fagran aftur!
16. Aug 2019
Nú er LISA – Listasamband Fø roya endiliga...
Skandala at tunnilsgrótið endar í Haganum
16. Aug 2019
Nú hendir tað ringasta, at tungtlessaðir lastbilar fara...
Síðsta útkall !!
16. Aug 2019
Vit fara í dag, at koyra runt til tykkum, øll ið hava vátta at...
Til øll sum vilja stýra Føroyalandi
16. Aug 2019
Til øll sum vilja stýra Føroyalandi...
Saltfiskur og arbeiðspláss
15. Aug 2019
Val er í hondum og nú hoyrist av álvara songurin...
ORKA OG UMHVØRVIÐ SETAST FREMST
15. Aug 2019
Grøna orkuskiftið skal upp í ferð. Náttúran...
Ein fólkaskúli fyri øll - men er hann nú tað?
15. Aug 2019
Útbúgvingarpolitikkur - Vit vilja hava ein...
Seyður í Porkeri kastar burtur
15. Aug 2019
Seyður í Porkeri kastar burtur...men tá talan er um...
Faktuel tøl og ikki FAKE NEWS, Takk!
15. Aug 2019
Ríkisfelagsskapur - Lat meg fyrst siga,...
Samanhald og ikki spjaðing
15. Aug 2019
Politikkur - Eg eri...
Det er bedre at forebygge end at helbrede
15. Aug 2019
Heilsupolitikkur - Det...
Kann Sjúrður greiða okkum frá, hvussu hetta hongur saman?
15. Aug 2019
Til fólkatingsvalið blivu danskar skattakrónur úr Fólkatinginum brúktar til at orða ein umhvørvispoltikk, sum so bleiv ein partur av valskránni hjá Javnaðarflokkinum til fólkatingsvalið í Føroyum
Sjálvandi skulu føroyingar ikki rinda fyri at ganga í egnum landi!
14. Aug 2019
Vit skulu sjálvandi kunna...
Tjóðveldi torir ikki at taka loysingina upp á tungu í síni valskrá
14. Aug 2019
Ríkisfelagsskapur - ...
ALS riggar als ikki
14. Aug 2019
Vinnupolitikkur - Tað er at fegnast um, at...
Vágarnar reistu seg sum fuglurin føniks!
14. Aug 2019
Tað var næstan øskukalt í Vágunum tá Sjálvstýrisflokkurin kom at...
Bústaðir í útjaðaranum
14. Aug 2019
Sosial- og almannapolitikkur - ...
Hjúnabandslógin ein frælsissigur
14. Aug 2019
Tað hoyrdist fagnaðarróp uttanfyri Føroya Løgting, tá ein meirluti í...
Sálarheilsan somu virðing og rúmd sum likamliga heilsan- víst í verki
14. Aug 2019
Sálarheilsan...
Áralong politisk semja førd á mál
14. Aug 2019
Seinastu árini er ein kós løgd at menna dygdina í...
Uttan ali- og fiskivinnu, ongar Føroyar
14. Aug 2019
Ongin einstakur býur í Føroyum er grundarlagi undir Føroyum. Føroyar...


text:
Býráðsfundur 26. apríl 2007
1.
J. nr. 255 – 05/00257
Í skrivi df. 22/03-07 boðar FØROYA FORNMINNISSAVN frá at teir hava tikið sína áheitan aftur frá landstýrismanninum um friðing av økinum Yvri á Støð, tí at teir meta lógina frá 1948 at verða ógreiða.
Har aftur í móti siga teir at øki hevur stórt virði at goyma, og er rætt at friða øki, og heita samstundis á kommununa um at gera alt fyri at varveita øki og úthúsini.
Ummæli frá Teknisku Deild:
TD mælir til at broyta býarplanin fyri Elduvík soleiðis at D1-øki Yviri á Støð verður broytt til F1-øki og nýtt D1-øki verður útlagt aðrastaðni.
-Mentanarnevndin hevur á fundi 16/04-2007 mælt til at taka undir við tilráðingini frá Tekn. deild.
-Býráðið hevur á fundi 26/04-2007 samtykt at taka undir við mentanarnevndini.
2.
J. nr. 243 – 07/00298
TN-Bygging hevur í skrivi d.f 26/03-2007 nakrar spurningar í sambandi við bygging av Støkkhøll á ítróttarøkinum í Runavík.
Ummæli frá Teknisku deild:
I sambandi við framløgu av Støkkhøll og Ítróttardepil setti TN Bygging nakrar spurningar til støðutakan.
Spurningar í samband við Støkkhøll:
1.Tekur Runavíkar býráð undir við nýggju broyttu ætlanini hjá Fimleikarfelagnum Støkk.
2.Kann Fimleikarfelagið Støkk rokna við at fáa byggiloyvi til eina fimleikahøll í trá við tær tekningar, sum vóru í framløguni.?
3.Tekur Runavíkar býráð undir við, at ein spælara-tunnil og eitt goymslurúm, til NSÌ fótbóltin, verður gjørt samstundis, sum Støkkhøllin verður bygd, og vil Runavíkar kommuna átaka sær útreiðslurnar í samband við spælaratunnilin og goymslurúmið. ?
Sum heild heldur TD, at prosjektið er gjøgnumhugsað funktionelt, og sær positivt uppá at roynt hevur verið at hugsa um heildina.
Pkt. 1, TD metir ikki, at hesin spurningur kann avgreiðast áðrenn spurningur 2 og 3 eru avkláraðir.
Pkt. 2, TD kundi hugsað sær eitt modell av Støkkhøll, sum vísir, hvussu høllin passar inn í lendið.
Pkt. 3, er m.a. tengd saman við, um NSÌ er spurt eftir, um teir eru áhugaðir í at nýta tunnilin, og um hann er í trá við tær framtíðar ætlanir, sum NSÌ hevur.
Ikki kann heilt ímyndast, hvussu nógv byggjaríið fyllir í umhvørvinum, her verður eina mest hugsað um hæddarmun og frástøðu við Løkin, og parkeringsøki í forhold til Apotek v.m.
TD kundi tí hugsað sær eitt modell av øllum byggjarínum, lýst soleiðis at tað umkring liggjandi er við s.s. Apotek, Landsvegur og løkin.
Parkeringsøkið má lýsast meir viðv. til og frá koyring, somuleiðis belastningur út á landsveg.
Spurningar í samband við Ìtróttardepil við Løkin:
TD metir ikki, at støða kann takast til hesar spurningar fyrr enn omanfyri er avklárað.
-Mentanarnevndin hevur á fundi 16/04-2007 mælt til at geva principiella tilsøgn til at byggja sum umsøkt.
-Byggi- og býarskipanarnevndin hevur á fundi 18/04-2007 mælt til at taka undir við tilráðingini frá Tekn. deild.
-Býráðið hevur á fundi 26/04-2007 samtykt at játta princippielt byggiloyvi støkkhøll og at biðja um modell av heildaruppskotinum av ítróttarøkinum.
3.
J. nr. 132 – 07/00301
Neyðugar broytingar av auluni í Runavíkar skúla í sambandi við ynski frá Mentanarhúsfelagnum um at kunna brúka hølini til fjølbroytt tónleikavirksemi m.a. Symfoni orkestrið.
-Mentanarnevndin hevur á fundi 16/04-2007 mælt til at taka undir við alternativi 3, kostnaður 5,2 mill. kr.
- Býráðið hevur á fundi 26/04-2007 samtykt at beina málið aftur í mentanarnevndina til viðgerðar.
4.
J. nr. 606 – 07/00252
Politiið hevur við skrivi df. 15/3-2007 sent umsókn frá Sp/f Við Hús, sum søkir um matstovu- og skeinkiloyvi í húsunum á Heiðavegi 51 í Saltangará (matr. nr. 200 Glyvra bygd), til ummælis.
-Fíggjarnevndin hevur á fundi 16/04-2007 mælt til at málið verður lagt fyri býráðið til støðutakan.
-Býráðið hevur á fundi 26/04-2007 samtykt at játta umsóknini um matstovu- og skeinkiloyvi.
5.
J. nr. 512 – 07/00198
Umsókn um loyvi at byggja eina matstovu norðanfyri parkeringsøkið við Ítróttarhøllina í Runavík.
-Byggi- og býarskipanarnevndin hevur á fundi 18/04-2007 tikið undir við tilráðingini frá Tekn. deild og mælir til at kunna umsøkjaran um at tað longu eru stórar byggiætlanir í nærøkinum og tí verður mett at tað ikki er pláss fyri meiri bygging har.
Nevndin er annars jaliga sinnað fyri ætlanini og heitir á umsøkjarin um, í samráð við kommununa, at finna annað hóskandi øki.
-Býráðið hevur á fundi 26/04-2007 samtykt at taka undir við byggi- og býarskipanarnevndini.
6.
J. nr. SK 34x – 05/00667
Bygningurin sum P/F Heri Thomsen, á Skála (nú Faroe Ship) er til sølu hjá INNI.
INNI hevur vent sær til kommununa viðvíkjandi grundøkinum undir bygninginum sum er leigugrundstykki.
Spurningurin er um stykkið framhaldandi skal vera leigugrundstykki ella um stykkið kann bjóðast til sølu saman við bygninginum.
-Fíggjarnevndin hevur á fundi 16/04-2007 mælt til at áseta prísin fyri grundstykki til
kr. 300,00 pr. m2 ella í øðrum lagi, at grundstykkið framhaldandi verður leiga fyri galdandi leigutakst.
-Byggi- og býarskipanarnevndin hevur á fundi 18/04-2007 mælt til at geva loyvi til at keypa undirlendi.
-Býráðið hevur á fundi 26/04-2007 samtykt at taka undir við fíggjarnevndini og byggi- og býarskipanarnevndini.
7.
J. nr. 502 – 07/00053
Býarplansbroyting í Søldarfirði, á Glyvrum og í Saltangará
Ummæli frá Teknisku Deild:
Higartil eru ongar klagur ella broytingaruppskot komin til broytingaruppskotið.
Av tí at framløgu- og klagutíðin er úti fyrst í mai mánaða, mælir TD til at viðgera broytingaruppskotið sum um tey eru í lagi, soleiðis at uppskotini kunnu sendast til Innlendismálaráðið beinavegin tá framløgu- og klagutíðin er úti.
-Byggi- og býarskipanarnevndin hevur á fundi 18/04-2007 mælt til at taka undir við tilráðingini frá Tekn. deild.
Býráðið hevur á fundi 26/04-2007 samtykt at taka undir við byggi- og býarskipanarnevndini.
8.
J. nr. 502 – 07/00343
Býarplansbroyting í Horni á Skála.
Ummæli frá Teknisku Deild:
Á hjáløgdu tekning eru 3 uppskot víst og eru tey:
Uppskoti nr. 1 sum hevur ligið frammi, men ikki góðkent av Innlendismálaráðnum, hevur eitt B-øki sum er uml. 11.750 m2
Uppskoti nr. 2 sum er uppskotið sum Teknisk deild gjørdi til eina møguliga broyting í viðgerðini í Býarskipanarnevndini hjá Innlendismálaráðnum, hevur eitt B-øki sum er uml. 9.300 m2
Uppskoti nr. 3 hevur Teknisk deild gjørt eftir tosinum hjá Hans Jacob Johannesen, Kára Johannesen og Ásbjørn Mikkelsen, og hevur eitt B-øki sum er uml. 10.050 m2
Munurin millum víddirnar á B-økjunum í uppskotunum nr. 2 og nr. 3 er bert 750 m2
Vísandi til omanfyiri standandi, mælir TD til at arbeiða víðari við uppskotinum nr. 2, og halda fast við skákvegin niðan til vegin Hórheiðar og ítróttarhøllina.
-Byggi- og býarskipanarnevndin hevur á fundi 18/04-2007 samtykt at heita á Tekn. deild um at gera nýtt broytingaruppskot.
-Býráðið hevur á fundi 26/04-2007 samtykt at taka undir við byggi- og býarskipanarnevndini.
9.
J. nr. 046 – 07/00246
Setan av leiðara til Barnagarðin á Mýrunum
-Býráðið hevur á fundi 26/04-2007 samtykt at seta Eydnu Norðfoss í starv sum leiðara fyri Barnagarðin á Mýrunum.
10.
J. nr. 512 – 07/00322
Uppskot frá Finni Helmsdal og Bill Justinussen um at útvega menningartarnaðum møguleika at ogna sær bústað. Og í hesum sambandi hugsa teir sær, at kommunurnar har búeindirnar verða bygdar, lata grundstykki fyri tað, tað hevur kostað at gera tey byggibúgvin.
-Býráðið hevur á fundi 26/04-2007 samtykt at taka upp samráðingar við Almanna- og heilsumálaráðið um bústaðarpakkan. Býráðið er jaliga sinnað so menningartarnað fáa so góðar umstøður sum møguligt.


text:
Osiania
Kyrrahavsoyggjarnar verða býttar sundur í tríggjar høvuðspartar: Mikronesia har norðuri, Melanesia har suðuri og Polynesia har eysturi. Hesir oyggjabólkar eru partar av einum uppaftur størri øki nevnt Oseania ella Osiania. Oseania stavar frá franska orðinum fyri hav Océanie [1]. Fjúrtan sjálvstøðug lond eru har, teirra millum onkur av heimsins smæstu tjóðum: Nauru, Fiji og Tonga [2]. Evropearar komu í Kyrrahav í 16. øld, og flestu oyggjarnar gjørdust evropeisk hjálond. Nógvar oyggjar eru enn undir til dømis Nýsælandi, Fraklandi og Bretlandi. Árinið úr Vesturheimurin er stórt: nútíðar verksmiðjur, námsvinna, ferðafólkavinna og fiskivinna.
Veðurlagið og landslagið í Oseania er líka fjølbroytt sum økið sjálvt: til dømis í Norðuravstralia vaksa regnskógir, í Nýsælandi eru jøklar, og í mongu kyrrahavsoyggjunum eru pollar og gosfjøll.
Innihaldsyvirlit
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Á korti og á globusi eru tær mongu sólsveiptu oyggjarnar í Kyrrahavi sum smá sandkorn, spjadd um alt tað stóra havið. Kyrrahavið er heimsins størsta hav. Tað er stívur triðingurin av allari jørðini og hálvaaðru ferðir størri enn øll heimsins lond tilsamans. Umleið 30 000 Kyrrahavsoyggjar eru, men fólk búgva bara á nøkrum fáum túsund oyggjum [3]. Oyggjar eru um alt Kyrrahav frá Suðuramerika vestur ímóti Landsynningsásia og Avstralia. Hesar ovurnógvu oyggjar eru um stóran part í Kyrrahavi suður úr Landsynningsásia. Avstralásia er Avstralia, Nýsæland, Papua Ný Guinea og ørgrynni av oyggjum tætt við. Avstralia er einasta land, sum er stórt meginland og heimspartur, tann minsti av teimum sjey heimspørtum. Nógvar Kyrrahavsoyggjar eru ógvuliga smáar. Tær eru fjallatindar á havbotninum. Koralriv verja oyggjarnar fyri havalduni.
Kendastu oyggjaflokkarnir eru Tongaoyggjar, Mariannuoyggjar, Sámoaoyggjar, Fijioyggjar og Hawaiioyggjar. Bretland, Avstralia, Frakland og USA hava havt oyggjarnar sum hjálond. Nú eru Fijioyggjar, Sámoaoyggjar og Tongaoyggjar fræls ríki, meðan Hawaiioyggjar eru eitt av veldunum í USA.
Oyggjabólkar[rætta | rætta wikitekst]
- Melanesia: Papua Nýguinea, Sálomonoyggjarnar, Vanuatu og Fiji, umframt Nýkaledónia.
- Polynesia: Hawaii, Nýsæland, Páskaoyggin, Sámoa, Amerikanska Sámoa, Franska Polynesia, Cookoyggjar, Tokelau og nakrar minni oyggjar, sum t.d. Marquesasoyggjar, Tuvalu og Niue,
- Mikronesia: Kiribati, Marshalloyggjar, Mikronesiasamveldið, Nauru og Palau, umframt fleiri amerikonsk hjálond, sum til dømis Guam, Norðurmarianoyggjar og Wakeoy.
Jarðfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Kyrrahavsoyggjarnar eru av ymsum uppruna og skapi. Summar eru høgar og fjallbygdar, komnar upp úr stórum gosfjøllum á havbotninum; upp til 4000 m kunnu tær vera. Summar eru lágar koraloyggjar, gjørdar av koraldjórum. Koraldjórið er mest sum av berum kálki. Tað livir í rennandi heitum sjógvi, sum skal vera minst 20 °C, og á grunnum vatni, sum skal vera hægst 50 m djúpt. Koraldjórini byggja í meingi uttan um oyggjar og á grunnum. Tey ungu vaksa upp úr teimum gomlu, og rivið hækkast. Frálíka vakurt er at síggja koraldýrini, tá ið fjarar av teimum; tey líkjast trøum, sum glógvaí bláum, reyðum, korkalittum og grønum litum. Stundum sigur havbotnurin brádliga niður um 50 m dýpi, tá doyggja tey dýrini, sum eru niðan fyri 50 m; men mest sigur hann meira líðandi, so at tey ungu dýrini fáa stundir at vaksa upp úr teimum gomlu, tá verður grynnan livandi og dýpið tað sama. Viðhvørt hækkast havbotnurin undir rivinum, so at tað rísur úr kavi.
Summar koraloyggjar eru heilar, meðan summar eru ringbygdar við pollum í miðjuni og grynnum ímillum ringarnar. Onkustaðni á ringunum er lið ella sund, sum bátar kunnu sleppa ígjøgnum. Men ringt er at koma at landi, tí ofta er avvelt í brimi. Oyggjabúgvarnir eru frálíkir sjómenn. Bátarnir, teir brúka, eru grunnir stokkabátar. Stokkabátarnir eru góðir at leggja inn í brimið við, tí teir koppa ikki so lættliga, um teir koma undir eitt óløgi. Tá ið koraloyggin er komin upp úr havinum, er tað ikki leingi, fyrr enn hon er búgvin at bera frukt. Fuglar setast á hana og taða hana, fræ og gras rekst upp á land og festir røtur. Og í tí lýggja grøðiliga veðurlagi, sum har er, er hon skjótt avvaksin við kokuspálmum og alskyns fruktum.
Oyggjabúgvarnir[rætta | rætta wikitekst]
Fyrsta fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Fyrstu niðursetufólkini komu úr Landsynningsásia til Ný Guinea. Haðani spjaddust tey so við og við til hinar oyggjarnar. Tey sigldu í sjógóðum træbátum. Bara 1000 ár eru síðan fyrstu búseting á t.d. Nýsælandi og Hawaiioyggjum. Upprunafólkið er runnið av trimum ættargreinum, blámennaættini úr Afrika, indo-evropaættini úr India og Indonesia og mongolaættini úr Eysturásia. Nakað væl fyri Kristi føðing vóru stórar fólkaflytingar í syðra parti av Ásia. Tá fóru stórar fjøldir av blámonnum heiman úr Afrika við smábátum eystur í hav. Bátarnir vóru smidliga bygdir við sjóstokkum út frá síðunum, so at teir skuldu ikki koppa. Menninir búsettust eina tíð í Indonesia. Haðani fóru teir longur eystur og komu til Ný Guinea og oyggjarnar eystan fyri hana. Har búsettust teir av øllum.
Upprunamentan[rætta | rætta wikitekst]
Tá ið evropararnir um ár 1500 fyrstu ferð settu fótin á land í Kyrrahavsoyggjunum, vóru tær allar bygdar. Oyggjabúgvarnir dyrkaðu jørðina og róðu út. Teir høvdu eisini hundar, svín og høsn. Jarn kendu teir ikki, men á summum av kyrrahavsoyggjunum vóru risastórar pyramidur, steinmyndir og tempul. Teir høvdu einki skriftmál. Tað tropiska havveðurlagið gjørdi, at teimum nýttist ikki klæðir, brúktu bara eitt skúrt, sum teir nevndu tapa. Tapa gera teir úr børkinum á pappír-morberjatrænum. Konufólkið bukar tann avskrædda børkin við einum serligum lurki, inntil bara trevlarnir eru eftir. Tapaskúrtið lita teir brúnt og nýta tað enn sum veitslubúna. Tann nakna kroppin tatoveraðu teir, prikaðu sjáldsom mynstur ella myndir inn í húðina [4]. Teir vóru góðir træskurðarmenn og bátarsmiðir. Teir trúðu á forfedrarnar, helst gamlar høvdingar, og varðveittu væl minni teirra. Sum tíðin leið, løgdu ymisk long oyggjarnar undir seg. Trúboðarar kristnaðu eisini fólkið. Japanesarar, kinesarar, indarar og evroparar búsettust á summum av oyggjunum og runnu saman við upprunafólkið [5].
Fólkasløg[rætta | rætta wikitekst]
Ný Guinea og oyggjarnar eystan fyri hana eita undir einum Melanesia. Fólkið, sum býr í teimum, eitur melanesar. Melanesar eru sera átøkir skyldmonnum sínum í Afrika, hóast teir hava verið í útlegd í túsundtals ár og eru ímeðan runnir saman við nógvum øðrum fólkasløgum. Eystan fyri Filipsoyggjar er ein annar oyggjarflokkur, sum eitur Mikronesia. Fólkið í Mikronesia, sum vit kalla mikronesar, er runnið av mongolskari og evropeiskari ætt og er komið úr Eysturásia. Tær mongu smáu oyggjarnar og oyggjalondini sum eru í øllum Kyrrahavinum frá Avstralia og eystur ímóti Amerika, kallast undir einum Polynesia. Fólkið, sum býr í Polynesia, eitur polynesar. Polynesar eru upprunaliga komnir úr Suðurásia og Indonesia, haðani teir við bátum hava siglt víða um í øllum Kyrrahavinum og tikið búgv í oyggjunum; sólarrisvíkingarnir vóru teir kallaðir [6].
Kon-Tiki[rætta | rætta wikitekst]
Summir menn halda, at oyggjarnar kunnu eisini vera bygdar av fólki úr Suðuramerika. Í Perú er mannasøgn, at maður, sum æt Kon Tiki, fór um ár 500 haðani vestur í Kyrrahavið. Hann kom til nakrar oyggjar, sum hann nam og búsettist á. Fróðir menn siga, at henda søgnin má vera skeiv, tí fólkið, sum búði undan inkunum í Andesfjøllunum, dugdi ikki at byggja bátar, men hevði flakar í staðin. Tá var tað, at norðmaðurin Thor Heyerdahl (1914-2002) setti sær fyri at prógva, at søgnin kundi vera sonn. Hann gjørdi sær flaka av balsaviði, líkan teimum flakum, sum indiánararnir nýttu. Flakan kallaði hann Kon-Tiki. 28. apríl í 1947 legði hann út av Perú sjálvur sætti vestur í hav. 7. august sama ár var hann komin 8000 km. vestur úr Suðuramerika. Tá strandaði hann á Raroia rivinum og slapp upp á Taumotuoyggjar. Thor Heyerdahl hevur soleiðis prógvað, at tað kann bera til at koma á flakum úr Suðuramerika í Kyrrahavsoyggjarnar [7].
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Landbúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Har vaksa pálmar - bæði sagopálmar og kokuspálmar - breyðfrukt - bananir, tarro, sum líkist nakað aftur í epli, og yams. Har eru eisini stórir garðar við sukurrørum og gummitrøum. Kokuspálmin hevur alla tíðir verið aðalfruktin á oyggjunum, tí hann veksur bæði í mold og kálki, og sjóroki ger honum einki. Kokuspálmin veksur skjótt og kann verða 30 m. høgur. Fruktirnar, sum eita kokusnøtir, vaksa uppi í trøunum. Inni í nøtunum er kjarni, sum eitur kopra, tá ið hann er turkaður. Uttan um kjarnan er kokusmjólkin, sum er sera føðgandi og verður havd til drekka. Úr kopruni persa teir kokusolju, sum er góð til mat ella at lata á lapuna. Meginparturin av kopruni verður seldur til ídnaðarlondini, har kokusoljan verður gjørd til t.d. margarin, palmin ella sápu, meðan kokusmjólkið verður havt til sjokulátu ella í húsarhaldinum. Uttan á kokusnøtunum er skal, sum kann trevjast og gerast til tog, teppir og máttur. Nøtin sjálv er góð til bollar, skálir og aðrar búnyttir. Pálmaviður er góður til bátar og hús, og røturnar at flætta til kurvar. Tey longu pálmabløðini eru góð at tekja við, og tey ungu smakka væl, tey eita pálmakál. Úr blómuni fáa teir sukursøta sevja, sum teir gera til vín og kalla arrak.
Turkað kokusnøt spillist seint og er tí góð útflutningsvøra, meðan bananirnar spilast skjótt; tær hava teir sjálvir til matna. Tað hendir stundum, at herviligt ódnarveður tekur seg upp. Stormarnir kunnu vera so frekir, at teir skræða pálmarnar upp við rót, taka hús av grund og reisa so stóra aldu, at hon leggur oman yvir ein stóran part av oyggjunum. Á fjarløgdum oyggjum búleikast fólk næstan sum forfedrarnir. Húsini eru strátakt ella takt við pálmabløðum. Fólk hava høsn og svín og velta fruktir og grønmeti. Tey nýta enn holabát við studningsfjøll til fiskiskap og flutnings. Kokos er týdningarmesta grøðin.
Landalisti[rætta | rætta wikitekst]
Kelduávísingar[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ "Oceania". Oxford English Dictionary (3rd ed.). Oxford University Press. 2001.
- ↑ http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#oceania
- ↑ http://www.fashionencyclopedia.com/fashion_costume_culture/Early-Cultures-Discovered-Peoples-and-Oceania/Oceania-Island-Culture.html
- ↑ http://snl.no/Oseania
- ↑ http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/
- ↑ "Oceania". Oxford English Dictionary (3rd ed.). Oxford University Press. 2001.
- ↑ http://snl.no/Kon-Tiki-ekspedisjonen