text:
Av teimum málum Janus Djurhuus týddi yrkingar úr
eru, tá ið vit ikki taka Homers kvæði við, flestar úr
týskum, og týskar yrkingar eru bæði millum tær fyrstu (Lenau: „Heyst“, 1908) og tær síðstu (Böhme: „Teim tíð sum ævinleiki er“, 1948), hann týddi; men, aftur, tá ið Homers kvæði ikki eru uppií, so eru hvørki týðingar ella upprunayrkingar Janusar miklar í vavi. Høvuðstýðingarverk hansara eru kvæði Homers, Ilions kvæði og Odysseusar kvæði, tað vóru tey, ið skuldu tryggja føroyskum máli pláss á Parnassinum – millum virdu tungumál heimsins, tær vóru hansara sonargáva: „Komi eg á tín fund, o móðir, á hallandi degi,/ umsett eg havi hans kvæði á títt, hitt ásættaða málið –/– um tú mær lønir við tínum brosi, ei spiltist mín dagur“ (J.H.O. Djurhuus 1988: 222).
Tað ber kortini ikki til at siga annað, enn at týðingar Janusar úr týskum hava havt stóran týdning, og tá ið talan er um føroyskar týðingar eftir Goethe og Schiller, er týðarin fyrst og fremst Janus Djurhuus (1881-1948). Tala vit um Heine, er umframt Janus eisini Pól F. Joensen (1898-1970) kendur sum týðari.
Í innihaldsyvirliti Varðans yvir bd. 1-40 sæst, at millum 1.-18. bd., ella 1921-1938, stóðu átta yrkingar eftir Heine í Varðanum. Av teimum hevur Pól F týtt fimm, skemtandi yrkingar og ástaryrkingar; Janus hevur týtt tríggjar álvarsamar, daprar yrkingar.
Janus og Pól F eru yrkjarar – og í øðrum lagi týðarar. Hóast teirra lív og lagna vóru sera ymisk, so er ein ávísur líkskapur í lyndi teirra og samsvar í yrkjarastarvi teirra. Báðir høvdu teir eitt spottandi og ódnarmikið, men eisini sárt, lyndi. Egingóðska, dupulmoralur og materialisma, sum krógvar seg aftan fyri føgur orð, fáa av at vita frá teimum. Í náttúruyrkingum teirra eru tað eins ofta heyst- og vetraródnin og myrkrið, ið finna samljóð í teirra mótræsnu sál, sum tað er summardýrd. Báðir vóru stoltir einarar, sum løgdu lítið í vanligar siðareglur og sum settu seg út um tann góða borgaraskapin. Janus Djurhuus var klassiskt útbúgvin, løgfrøðingur, hevði borgaraliga starvsbreyt við gloppum og livdi sum býarbohemur í Keypmannahavn og Tórshavn. Pól F var læraralærdur í Føroyum, var bygdalærari eina tíð og livdi síðan sum bygdarbohemur.
Tey tvey fyrstu føroysku yrkingasøvnini goyma bæði týðingar úr týskum. Janus Djurhuus átti tað fyrsta yrkingasavnið, sum kom á føroyskum yvirhøvur, Yrkingar, 1914, og har eru fyrstu týðingar hansara úr týskum prentaðar, „Heyst“ eftir Lenau og „Hektor og Andromaka“ eftir Schiller. Í aðru, øktu útgávu av Yrkingum, 1923, eru tvær yrkingar aftrat eftir Schiller, og Goethe, Heine og Gottfried Keller eru nú eisini umboðaðir.
Annað føroyska yrkingasavnið, ið kom á prent, var Gaman og álvara, 1924, eftir Pól F. Joensen; í teirri bókini eru 27 yrkingar, umleið helvtin er týðingar, og av teimum eru fimm eftir Heine. Sostatt gongur Janus Djurhuus undan í tí unga føroyska lýrikkinum, bæði við frumyrktum og týðingum, og Pól F. Joensen kemur digst aftaná. Tann ólíka bakgrundin og sjónarring-urin hjá týðarunum báðum kemur m.a. fram í, at Heine-týðingarnar hjá Pól F eru gjørdar úr donskum (C. Matras 1982: 15).
Kortini er tað so, at fyrstu føroysku týðingarnar eftir Heine og Schiller átti Maria Mikkelsen (1877-1956), hóast tær hava verið hildnar lítið á lofti. Týðing hennara av „Pílagrímsferðini til Kevlaar“ eftir H. Heine stóð í Føringatíðindi nr. 18 1899, og týðing hennara av „Hektors farvæl“ eftir Schiller í sama blaði nr. 19 í 1900. Maria týddi eisini eftir Heine „Tárið“, prentað í Føringatíðindi nr. 10, 1900, og sangirnar úr Die Harzreise eftir Heine, sum stóðu í Tingakrossi 21., 28. aug. og 4. sept. 1901; teir vóru prentaðir uppaftur í Kvinnutíðindum nr. 4 1956.
Maria fór til Keypmannahavnar í 1898, 21 ára gomul – 22 ár eftir ta søguríku føstugangsveitsluna á Garði – búði har øll síni manndómsár og arbeiddi á Kongliga bókasavninum. Hon var eitt álit í felagsstarvinum millum ungar lesandi og leitandi føroyingar í Keypmannahavn, var hollur stuðul hjá landsmonnum, sum strevðaðust við bókmentaskriving og útgávu. Tað tjóðskaparliga mentanarstarvið millum føroyingar í Keypmannahavn og heima í Føroyum var sprottið av romantisku rørsluni, sum um 1800 var komin úr Týsklandi til Danmarkar og hini Norðurlondini. Týsk heimspeki og skaldskapur stóð í miklum blóma í romantikkinum, og tað vóru ikki minst tey týsku stórskaldini, sum føroysk skald lótu seg kveikja av og týddu, tá ið nýføroyskur skaldskapur endiliga tók dik á seg tey fyrstu áratíggjuni í 20. øld. Umframt at týða skrivaði Maria Mikkelsen bæði prosa, skaldskap, yrkingar og essay. Skriving hennara er lítil í vavi men so mikið dyggari. Hon var íðin bókasavnari og gav Føroya Landsbókasavni bókasavn sítt eftir sín dag.
Sum partur av bakstøðinum fyri umrøðuni av trimum týðingum úr týskum er á næstu síðum sett yvirlit yvir týðingar Janusar, sum týddi bara bundið mál, til hann o.u. 1930 fór í holt við Platon (Chr. Matras, J.H.O. Djurhuus 1988: 60). Yvirlitið byggir á heildarútgávuna, sum Chr. Matras legði úr hondum, og upplýsingar um, hvar týðingar eru prentaðar, eru haðani; eisini eru nýttar somu styttingar av bókaheitum sum í heildarútgávuni.
Yvirlitið er í tveimum: fyrst skipað í tíðarrøð og síðan eftir londum. Sum tað fyrra yvirlitið vísir, røkka týðingarnar frá 1907 til 1948 – árstølini, sum yrkingarnar eru skipaðar eftir í yvirlitinum, vísa til fyrstu prentan, men tað er eisini tilskilað, nær tær eru týddar. Tað sæst, at tær flestu týðingarnar úr týskum eru gjørdar í árunum 1913-23 og prentaðar millum 1914-23; men eisini í tíðarskeiðinum 1936-40 eru týskar yrkingar, fimm í tali, og í tíðini 1941-48 er ein.
Í seinna yvirlitinum eru yrkingar settar eftir, hvørjum landi tær eru upprunnar í. Tað vísir, at næst eftir týskum týddi Janus mest úr donskum, svenskum og grikskum.
1907-1911:
Drápa Ørnulfs, eftir Henrik Ibsen. Tingakr. 6.02.1907. Yrk. 1914. Yrk 1923. Vík. á Hálogalandi, týtt hevur Símun av Skarði, 1949. Úrv. 1961.
Lat várið koma, leysliga eftir J.P.Jacobsen. Tingakr. 20.02.1907. Yrk. 1914. Yrk. 1923.
Heyst, leysliga eftir Lenau. Tingakr. 26.02.1908. Lesib. 1911. Yrk. 1914. Yrk. 1923.
Hitt hvíta liðið, eftir Brorson. Tingakr. 13.07.1910. Yrk. 1914. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Friedrike Brion kvøður, eftir Gustaf Fröding. Tingakr. 29.03.1911. Yrk. 1914. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
1914-1920:
Hektor og Andromaka, eftir Schiller. Stbl. 29.01.(?)1913. Yrk. 1914. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Gekk í mánalýsi, leysliga eftir Heinrich Heine. Stbl. nov. 1916. Tingakr. 15.11.1916. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Úr Anabasis, leysliga eftir Gustaf Fröding. Stbl. nov. 1917. Dimmal. 14.01.1920. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Deyði Baldurs, leysliga eftir Gustaf Fröding. Stbl. mars 1917. Føroyatíðindi 03.06.1918. Smáskriftir Varð. II 1919. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Úr mínum tárum sprettur, eftir Heinrich Heine. Stbl. 23.03.1918. Varð. II 1922. Yrk. 1923.
Kvøldsongur, eftir Gottfried Keller. Stbl. 29.11.1920. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Sigurd Jorsalsfari, leysliga eftir Gustaf Fröding. Dimmal. 31.01.19-20. Varð. II 1922. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Kvæði um Odysseus (Brot úr innganginum). Stbl. 27.10.1920 og 29.11.1920. Minnisrit 1935.
1922 - 1930:
Sælur er hann... leysliga eftir Schiller. Dimmal. 12.07.1922. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Í kvæðisins fjøðurhami, eftir Heinrich Heine. Varð. II, 1922. Yrk. 1923.
Thekla kvøður, eftir Schiller, úr „Wallenstein“. Varð. 1922. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Náttarfriður, leysliga eftir Goethe. Tingakr. 25.04.1923. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Álvakongur (leysliga eftir Goethe). Varð. III, 1923, Yrk. 1923, Úrv.1961.
Stíg, seggur, oman Golgata, eftir Johannes Ewald. Varð. V 1925. NY 1938. Úrv. 1961.
Drápa Leonidasar. Tingakr. 05.10.1927. NY 1938. Carm. 1941.
Gorpurin, eftir Edgar Allan Poe. Týtt í Kph des. 1930. Varð. XI 1931. NY 1938.
Apollon. Prosayrking eftir Georg Brandes. Týdd í Kph. des. 1930. Varð. XI 1931. NY 1938.
Sum millum før, ið ferðast á nátt, eftir Longfellow. Jól í F. 1930. NY 1938.
1931-1935:
La danse Champêtre (úr fronskum). Stbl. apr. 1931. Varð. XI 1931. NY 1938.
Epigrammata (I-III)(úr grikskum). Stbl. apr. 1931. Tingakr. 1931 nr. 23. Varð XI, 1931. NY 1938. Úrv. 1961.
Tolin bíða, leysliga eftir Brorson. Týðingin vígd J. Dahl, prósti. Tingakr. 25.05.1932. NY 1938.
Bergljót, eftir Bjørnstjerne Bjørnson. Frúnni Bergliot Ibsen, dóttur stórskaldsins Bjørnstjerne Bjørnson - hini miklu songkvinnu - týðingin vígd. Týtt í Kph febr. 1933. Tgkr. 08.03.1933. NY 1938.
Tú, ið ei át títt breyð og græt, eftir Goethe. Stbl. 20.03.1934. Varð. XIV 1934. NY 1938.
Drotningin av Saba á ferð til Salomo kong, leysliga eftir Gustaf Fröding. Varð. XIV, 1934. NY 1938.
Teir, sum vilstir fjakka, eftir Gustaf Fröding. Stbl. 20.09.1934. Jól í F. 1934. NY 1938. Úrv. 1961.
Gravskrift, eftir Kallimachos. Týðingin vígd minninum um skaldið R.C.Effersøe. Jól í F. 1934. Norðl. 30.03.1940. Mor. 1944. Úrv. 1961.
Griksk gravskrift, eftir Kallimachos. Jól í F. 1934. NY 1938. Úrv. 1961.
Mannalagnan, eftir Verner von Heidenstam.Varð. XV, 1935. NY 1938. Úrv. 1961.
1936-1940:
Berenike, úr grikskum eftir Kallimachos. Týtt 18.04.1936. Jól í Føroyum 1936. NY 1938. Úrv. 1961
Distikon (úr latíni). Jól í F. 1936. NY 1938.
Náttarhimmalin, eftir Erik Gustaf Geijer. Jól í F. 1936. Varð. XVII 1937. Úrv. 1961.
Tá ið tú ert grá og gomul, eftir W.B. Yeats. Jól í F. 1936. NY 1938. Úrv. 1961.
Hørpugentan kvøður, eftir Teodor Storm. Týtt 14.07.1936 (fyrsta roynd). Varð. XVII 1937. Ny 1938.
Hegrin, eftir franskari týðing úr kinesiskum. Jól í F. 1937. NY 1938.
Úr Sturlungu (úr íslendskum), Jól í F. 1937. NY 1938. Úrv. 1961.
Sapfika (I-III) (úr grikskum). Varð. XVII 1937. NY 1938. Úrv. 1961.
Ardan Mór eftir Francis Ledwidge. Týtt í Svaneke 19.05.1937. Varð. XVII 1937. NY 1938.
Einsligur, eftir Friedrich Nietzsche. Varð. XVII 1937. NY 1938. Úrv. 1961.
Víða um heiðarnar, eftir Theodor Storm. Varð. XVII 1937. NY 1938. Úrv. 1961.
Følv, eftir franskari týðing úr kinesiskum. Jól í F. 1937. NY 1938.
„Dreng“ kvað, eftir Johs. V. Jensen. NY 1938. Úrv. 1961.
Deyðin - tað er hin svala nátt -, eftir Heinrich Heine. Varð. XVIII 1938. Norðl. 16.11.1940. Mor. 1944.
Háð (I-II) (úr fronskum). Varð. XVIII, 1938. Mor. 1944.
Lívstrá (leysliga úr týskum). Varð. XVIII 1938. NY 1938.
Náttarljóð úr kinesiskum eftir franskari týðing. Varð. XVIII 1938. NY 1938.
Svanirnir, eftir Otto Manninen. Finsk yrking týdd úr svenskum. Varð. XVIII 1938. NY 1938.
Úr Inferno, eftir Dante. Varð. XVIII 1938. Mor. 1944.
Koma skal hin vreiði dagur (úr latínskum). Sinnoppsk 1939 nr. 1. (Uppafturpr. Sinnoppsk 1954 nr. 5). Mor. 1944. Úrv. 1961.
Til eitt tónaskald, eftir Henrik Ibsen. Norðl. 25.11.1939. Mor. 1944.
Sært tú, hvar høgt - í skínandi kavafonn. Yrking týdd úr latínskum máli eftir Quintus Horatius Flaccus. Dimmal. 2.03.1940. Mor. 1944. Úrv. 1961.
Gravskrift, eftir Simonides - úr grikskum. Týðingin vígd Finnlands falnu frægu. Norðl. 23.03.1940. Mor. 1944. Úrv. 1961.
Sapfo (I-III). Norðl. 27.04.1940. Mor. 1944.
„Deine Gräber zu betreten ist mein Beten“. E. Dwinger. Norðl. 27.07.1940. Mor. 1944.
1941-1943:
Eg flýddi undan honum (úr enskum), Francis Thompson. Norðl. 18.01.1941. Dimmal. 19.03.19-41. Mor. 1944.
Sáðmaðurin (úr týskum). Dimmal. 10.09.1941. Mor. 1944.
Úr nýgrikskum (I-II), Diakos, hin grikska frælsishetjan, kvað, tá ið hann fyri o.u. 100 árum síðani varð leiddur til rættar-staðið. Dimmal. 22.10.1941. Mor. 1944. Úrv. 1961.
Jeftas dóttir kvað, eftir Byron, stórskaldinum enska. Týtt í Klaksvík 28.06.1942. Dimmal. 4.07.1942. Mor. 1944.
Andi, eftir Friedrich Schiller, stórskaldinum týska. Dimmal. 10.10.- 1942. Mor. 1944. Úrv.1961.
Úr sponskum (Hví vitja meg...). Týtt í Havn 11.11.1942. Dimmal. 21.11.1942. Mor. 1944.
Vallarin, úr fronskum, eftir Baudelaire. Dimmal. 19.12.1942. Mor. 1944. Úrv. 1961.
Fenja og Menja, jøtnakvendini, mala á kvørn og kvøða úr norðannátt (úr Eddu eftir Johs. V. Jensen, stórskaldinum dans
ka). Norðl. 18.07.1942. Mor. 1944.
Una fila di nuvile d’argento, Úr italienskum. Dimmal. 6.01. 1943. Mor. 1944.
1945-1948:
How little Snow on Baildon Hill (úr enskum). Dimmal. 27.01.1945.
Ólavur Tryggvason, eftir Bjørnstjerne Bjørnson. Sent C.M. av Tvøroyri 11.06.1946. Dimmal.15.06.1946.
Móðirin kvað, eftir Johs. V. Jensen. Týtt í Havn 19.08.1946. Dimmal. 24.08.1946.
Var tær, Demosthenes, eydna givin (úr grikskum). Send av Tvøroyri til Havnar til C.M. 26.11.1946. Prentað 1988.
Barnavón (leysliga úr donskum). (Undirskr. Tvøroyri, græk-arismessudag 1947). Úr Lystige viser for børn, týðing eftir M. Lønborg Jensen. Yrkingin er av fyrstu tíð svensk, eft. Alice Tegnér (1864-1943).
„Leise flehen meine Lieder“, eftir Ludwig Rellstab: Ständ-schen... Dimmal. 7.02.1948.
Teim tíð sum ævinleiki er, eftir Jacob Böhme. Føroyat. 8.05.1948. Útiseti 1948.
Amerika:
Gorpurin, eftir Edgar Allan Poe. Týtt í Kph des. 1930. Varð. XI 1931. NY 1938.
Sum før, ið ferðast á nátt, eftir Longfellow. Jól í F. 1930. NY 1938.
Danmark:
Lat várið koma, leysliga eftir J.P.Jacobsen. Tingakr. 20.02.1907. Yrk. 1914. Yrk. 1923.
Hitt hvíta liðið, eftir Brorson. Tingakr. 13.07.1910. Yrk. 1914. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Stíg, seggur oman Golgata, eftir Johannes Ewald. Varð. V 1925. NY 1938. Úrv. 1961.
Apollon. Prosayrking eftir Georg Brandes. Týdd í Kph. des. 1930. Varð. XI 1931. NY 1938.
Tolin bíða, leysliga eftir Brorson. Týðingin vígd J. Dahl, prósti. Tingakr. 25.05.1932. NY 1938.
„Dreng“ kvað, eftir Johs. V. Jensen. NY 1938. Úrv. 1961.
Fenja og Menja, jøtnakvendini, mala á kvørn og kvøða úr norðannátt (úr Eddu eftir Johs. V. Jensen, stórskaldinum danska). Norðl. 18.07.1942. Mor. 1944.
Móðirin kvað, eftir Johs. V. Jensen. Týtt í Havn 19.08.1946. Dimmal. 24.08.1946.
Barnavón (leysliga úr donskum) (Undirskr. Tvøroyri, grækarismessudag 1947) Úr Lystige viser for børn, týðing eftir M. Lønborg Jensen. Yrkingin er av fyrstu tíð svensk, eft. Alice Tegnér (1864-1943).
Enskt:
Tá ið tú ert gomul og grá, eftir W.B.Yeats. Jól í F. 1936. NY 1938. Úrv. 1961.
Ardan Mór, eftir Francis Ledwidge. Týtt í Svaneke 19.05.1937. Varð. XVII 1937. NY 1938.
Eg flýddi undan honum (úr enskum). Francis Thompson. Norðl. 18.01.1941. Dimmal. 19.03.1941. Mor. 1944.
Jeftas dóttir kvað, eftir Byron, stórskaldinum enska. Týtt í
Klaksvík 28.06.1942. Dimmal. 04.07.1942. Mor. 1944.
How little Snow on Baildon Hill (úr enskum). Dimmal. 27.01.1945.
Frakland:
La danse Champêtre (úr fronskum). Stbl. apr. 1931. Varð. XI 1931. NY 1938.
Hegrin, eftir franskari týðing úr kinesiskum. Jól í F. 1937. NY 1938.
Følv, eftir franskari týðing úr kinesiskum. Jól í F. 1937. NY 1938.
Háð (I-II)(úr fronskum). Varð. XVIII 1938. Mor. 1944.
Náttarljóð, úr kinesiskum eftir franskari týðing. Varð. XVIII 1938. NY 1938.
Vallarin, úr fronskum, eftir Baudelaire. Dimmal. 19.12.1942. Mor. 1944. Úrv. 1961.
Grikkaland:
Kvæði um Odysseus (Brot úr innganginum). Stbl. 27.10.1920 og 29.11.1920. Minnisrit 1935.
Epigrammata (I-III) (Úr grikskum). Stbl. apr. 1931. Tingakr. 1931 nr. 23. Varð. XI 1931. NY 1938. Úrv. 1961.
Drápa Leonidasar. Tingakr. 05.10.1927. NY 1938. Carm. 1941.
Gravskrift eftir Kallimachos. Týðingin vígd minninum um skaldið R.C. Effersøe. Jól í F. 1934. Norðl. 30.03.1940. Mor. 1944. Úrv. 1961.
Griksk gravskrift, eftir Kallimachos. Jól í F. 1934. NY 1938. Úrv. 1961.
Berenike, úr grikskum eftir Kallimachos. Týtt 18.04.1936. Jól í F. 1936. NY 1938. Úrv. 1961.
Sapfika (I-III) (úr grikskum). Varð. XVII 1937. NY 1938. Úrv. 1961.
Gravskrift eftir Simonides – úr grikskum. Týðingin vígd Finnlands falnu frægu. Norðl. 23.03.1940. Mor. 1944. Úrv. 1961.
Sapfo (I-III) Norðl. 27.04.1940. Mor. 1944.
Úr nýgrikskum (I-II), Diakos, hin grikska frælsishetjan, kvað, tá ið hann fyri o.u. 100 árum síðani varð leiddur til rættar-staðið.
Var tær, Demosthenes, eydna givin (úr grikskum). Send av Tvøroyri til Havnar til C.M. 26.11.1946. Prentað 1988.
Italia:
Úr Inferno, eftir Dante. Varð. XVIII 1938. Mor. 1944.
Una fila di nuvile d’argento, Úr italienskum. Dimmal. 06.01. 1943.
Ísland:
Úr Sturlungu (úr íslendskum). Jól í F. 1937. NY 1938. Úrv. 1961.
Latín:
Distikon (úr latíni). Jól í F. 1936. NY 1938.
Koma skal hin vreiði dagur (úr latíni). Sinnoppsk. 1939 nr. 1. (Uppafturpr. Sinnoppsk. 1954 nr. 5). Mor. 1944. Úrv. 1961.
Sært tú, hvar høgt – í skínandi kavafonn. Yrking týdd úr latínskum máli eftir Quintus Horatius Flaccus. Dimmal. 02.03.1940. Mor. 1944. Úrv. 1961.
Noreg:
Drápa Ørnulfs. Ibsen. Tgkr. 06.02.1907. Yrk. 1914. Yrk. 1923. Víkingarnir á Hálogalandi, Símun av Skarði týddi, 1949. Úrv. 1961.
Bergljót, eftir Bjørnstjerne Bjørnson. Frúnni Bergliot Ibsen, dóttur stórskaldsins Bjørnstjerne Bjørnson - hini miklu songkvinnu - týðingin vígd. Týtt í Kph febr. 1933. Tgkr. 08.03.1933. NY 1938.
Til eitt tónaskald, eftir Henrik Ibsen. Norðl. 25.11.1939. Mor. 1944.
Ólavur Tryggvason, eftir Bjørnstjerne Bjørnson. Sent C.M. av Tvøroyri 11.06.1946. Dimmal. 15.06.1946.
Spania:
Úr sponskum (Hví vitja meg...). Týtt í Havn 11.11.1942. Dimmal. 21.11.1942. Mor. 1944.
Svøríki:
Friedrike Brion kvøður, eftir Gustaf Fröding. Tingakr. 29.03. 1911. Yrk. 1914. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Úr Anabasis, leysliga eftir Gustaf Fröding. Stbl. nov. 1917. Dimmal. 14.01.1920. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Deyði Baldurs, leysliga eftir Fröding. Stbl. mars 1917. Føroyatíðindi 03.06.1918. Smáskr. Varð. II 1919. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Sigurd Jorsalsfari, leysliga eftir Gustaf Fröding. Dimmal. 31.01. 1920. Varð. II 1922. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Drotningin av Saba á ferð til Salomo kong, leysliga eftir Gustaf Fröding. Varð. XIV 1934. NY 1938.
Teir, sum vilstir fjakka, eftir Gustaf Fröding. Stbl. 20.09.1934. Jól í F. 1934. NY 1938 Úrv. 1961.
Mannalagnan, eftir Verner von Heidenstam. Varð. XV 1935. NY 1938. Úrv. 1961.
Náttarhimmalin, eftir Erik Gustaf Geijer. Jól í F. 1936. Varð. XVII 1937. Úrv. 1961.
Svanirnir, eftir Otto Manninen. Finsk yrking t‡dd úr svenskum. Varð. XVIII 1938. NY 1938.
Týskland:
Heyst, leysliga eftir Lenau. Tingakr. 13.02.1908. Lesib. 1911. Yrk. 1914. Yrk. 1923.
Hektor og Andromaka, eftir Schiller. Stbl. (29.01.?)1913. Yrk. 1914. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Gekk í mánalýsi, leysliga eftir Heinrich Heine. Stbl. nov. 1916. Tingakr. 15.11.1916. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Úr mínum tárum sprettur, eftir Heinrich Heine. Stbl. 23.03. 1918. Varð. II 1922. Yrk. 1923.
Kvøldsongur, eftir Gottfried Keller. Stbl. 29.11.1920. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Sælur er hann..., leysliga eftir Schiller. Dimmal. 12.07.1922. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Í kvæðisins fjøðurhami, eftir Heinrich Heine. Varð. II 1922. Yrk. 1923.
Thekla kvøður, eftir Schiller, úr „Wallenstein“. Varð. 1922. Yrk. 1923.
Náttarfriður, leysliga eftir Goethe. Tingakr. 25.04.1923. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Álvakongur (leysliga eftir Goethe). Varð. III 1923. Yrk. 1923. Úrv. 1961.
Tú, ið ei át tít breyð og græt, eftir Goethe. Stbl. 20.03.1934. Varð. XIV 1934. NY 1938.
Hørpugentan kvøður, eftir Teodor Storm. Týtt 14.07.1936 (fyrsta roynd). Varð. XVII 1937. NY 1938.
Einsligur, eftir Friedrich Nietzsche. Varð. XVII 1937. NY 1938. Úrv. 1961.
Víða um heiðarnar, eftir Teodor Storm. Varð. XVII 1937. NY 1938. Úrv. 1961.
Deyðin - tað er hin svala nátt -, eftir Heinrich Heine. Varð. XVIII 1938. Norðl. 16.11.1940. Mor. 1944.
Lívstrá (leysliga úr týskum). Varð. XVIII 1938. NY 1938.
„Deine Gräber zu betreten ist mein beten“. E. Dwinger. Norðl. 27.07.1940. Mor. 1944.
Sáðmaðurin (úr týskum). Dimmal. 10.09.1941. Mor. 1944.
Andi, eftir Friedrich Schiller, stórskaldinum týska. Dimmal. 10.10.- 1942. Mor. 1944. Úrv. 1961.
„Leise flehen meine Lieder“, eftir Ludwig Rellstab. Dimmal. 07.02.1948.
Teim tíð sum ævinleiki er, eftir Jacob Böhme. Føroyat. 08.05.1948. Útiseti 1948.
Ævisøguskrivari Janusar Djurhuus, Hanus Andreassen, sigur, tá ið hann umrøður týðingar hansara, at av einum góðum týðara krevjast í hvussu er tveir eginleikar: „at hann hevur málkenslu (ella skaldagávur), og at hann hevur eina vissa eyðmýkt, soleiðis at skilja at hann – líkasum ein góður sjónleikari – dugir at krógva síni egnu eyðkennir burtur, so at týðingin speglar aftur so nógv sum gjørligt av upprunatekstinum. Har yrkjarin og týðarin líkjast í lyndi, fellur henda seinna fyritreytin lutvís burtur“, og, heldur Hanus Andreassen, „Janus leyk tað fyrra av hesum krøvunum, men neyvan tað seinna“ (H. Andreassen 1995: 217). Vantandi eyðmýktin ella virðingin fyri skaldskapi, sum dyrkar aðrar tónar enn hansara egni skaldskapur, ger, at Janus Djurhuus viðhvørt ofrar ov nógv av serkennum í frumtekstinum, t.d. fyri ein klang, eina orðasnild, eitt elegant rím.
Næstelst av týðingunum hjá Janusi Djurhuus úr týskum er Schillers „Hektors Abschied“ frá 1913. At týðarin júst valdi hesa yrkingina man vera tí, at evni hennara – ein minnilig scena úr Ilionskvæði – talaði til hansara, sum sjálvur var klassiskt mentaður og seinni týddi Ilionskvæði til føroyskt í hexametrum. Tann stiliseraða samrøðan millum ta lýtaleysu hetjuna Hektor og trúgvu konu hansara Andromaku, tá ið tey skiljast seinastu ferð, er eitt evni, sum hóskaði hørpu Janusar. Ein onnur orsøk til at hann valdi júst hesa yrkingina at týða kann vera, at intellektuella vinkona og hjálpari hansara Maria Mikkelsen, jú hevði týtt hana 13 ár frammanundan. Kanska hevur hann viljað kappast við hana (H. Andreassen 1995: 116) – kanska hevur hon eggjað honum til, givið honum hugskotið.
Týðingin fylgir frumtekstinum gjølla í forminum: 4 ørindi við røttum tvíliðum (– •), 6 reglur hvørt. Hvørt ørindi er tveir eins uppbygdir helmingar: 1. og 2., 4. og 5. regla eru fimm rættir tvíliðir hvør; 3. og 6. regla eru 4 rættir tvíliðir og eitt áherðslustavilsi. Í frumtekstinum er eitt frávik frá hesum mynstrinum, nevniliga í 3. reglu í síðsta ørindi, sum er bara 3 tvíliir og eitt áherðslustavilsi: „aber meine Liebe nicht“; eisini í hesum førinum fylgir týðingin frumtekstinum: „men mín dýra kærleik ei“. Rímini eru aabccb. Í síðsta ørindi er ikki rím í 3. og 6. reglu, men endurtøka: báðar reglurnar enda við „nicht“; týðingin fylgir frumtekstinum eisini her við orðinum „ei“.
Hyggja vit at sjálvari týðingini, síggja vit, at hon er langt frá orðarøtt – í fyrsta ørindi nevnir hann sostatt als ikki Patrokles, so sum frumteksturin ger. Janus skipar evnið øðrvísi, nýtir tvær reglur til tað, sum Schiller sigur í fyrstu reglu, og nýtir eina reglu til tað, sum Schiller nýtir aðru og triðju reglu til, savnar tað saman í orðunum „har Achilleus brýnir hevndarstál“. Høvuðsmerkingin er tann sama, men upprunateksturin er kensluríkari: „schrecklih Opfer bringt“. Á sama hátt síggja vit í 2. ørindi, at føroyska týðingin er ikki orðarøtt eftir frumtekstinum, men endurskapar sjálvstøðugt hugsan og kenslu hansara – eitt nú hevur týðingin Tartaros, har sum frumteksturin hevur Styx-ánna. – Men júst her í 2. ørindi fer týðarin skilliga út um rammurnar í merking frumtekstsins, tá ið hann í 2. reglu sigur: „hetta vápnaskifti veldur lagna“. Schiller nevnir einki um lagnuna! Hjá honum er tað bardagahugurin hjá Hektor, sum er avgerandi: „Nach der Feldshlacht ist mein feurig Sehnen“. Hanus Andreassen hevur bent á, at lagnuhugmyndin sum kemur inn í týðingina, flytur hana avgerandi frá frumtekstinum (H. Andr-eassen 1995: 116), og hann tulkar hetta inntriv týðarans ævisøguliga: Janus Djurhuus sendi konu síni týðingina um sama leiti, sum hann setti fram ynski sítt um hjúnaskilnað; við hesari snaringini av „Hektors Abschied“ verður tá tulking J. Djurhuusar av skilnaðinum millum hansara og Onnu, konu hansara, lagnubundin.
Janus Djurhuus nýtti nøkur av bestu manndómsárum sínum til at føroyska Homer (Tróndur Olsen: 1948) – í 1936 var hann liðugur við Ilionskvæði, og hann týddi partar av Odysseusar kvæði. Men Schillers „Hektors Abschied“ týðir hann 20 ár frammanundan; kortini hevur Janus tjúgu ára gamal eftir nýlokið studentsprógv, 1901, í fyrstu yrking síni nýtt hexametur, og longu tá hevði hann tikið til sín myndir úr forngrikskari hugsan og lívssjón (R. Long 1931: 5-6). – Hvørji mið leitar týðarin á, tá hann skal føroyska tulkingina hjá týska heimsskaldinum av tiltiknari hetju- og kærleiksscenu úr klassiskum evropeiskum skaldskapi um Hektor, tann reystasta av kappunum, sum fullu við Troja, og konu hansara Andromaku? Sum longu sagt, varðveitir hann formin hjá Schiller; evnisliga er hann førur fyri at finna frábrigdi, sum falla inn í enduryrking hansara. Men hetjudámin í stílinum skapar og undirstrikar hann við at leita til føroysku kappakvæðini; hetta virkar ikki arkaiserandi, tí kvæðini eru so mikið livandi skaldskapur; Andromaka nýtir tvey orð í kvæðastíli um svørð; annað er kenningin „hevndarstál“ í 1. ørindi um svørð Achilleusar. Hitt er heitið „brandur“ fyri svørðini hjá monnunum í Priamusar ætt í 3. ørindi. Hjá Schiller er einki beinleiðis samsvar við „hevndarstál“, men har sum týðingin hevur „brandar“ í 3. ørindi, hevur frumteksturin „Eisen“ (t.e. ,jarn‘), v.ø.o. eisini eina umskriving, sýnedoku, av slagnum ,tilfar fyri form‘. Umframt hesar báðar umskrivingar, sum týðingin leggur Andromaku í munnin, nýtir Andromaka bæði í frumtekstinum og týðingini í 3. ørindi orðið „Waffen“/„vápn“, t.e. umskrivar ikki; men hon tosar um „deiner Waffen Schalle“/„ljóð av tínum vápnum snjøllum“, v.ø.o. um eitt sekundert eyðkenni hjá vápnunum. At Andromaka talar nógv um vápn við Hektor er ikki løgið, tí vápn og vápnaskifti eru samgrógvin persónslýsing hansara; tá ið tað stendur so vakurt „Diese Arme schützen Pergamus“/„Hesir armar verja Pergamos“, so er tað tann alvápnaði Hektor, talan er um. Tá ið Hektor sjálvur nevnir vápn sítt í síðsta ørindi, er tað við sakligum køldum orðum og uttan umskrivingar: „Gürte mir das Schwert um...“/„gyrð meg svørði...“. Tað nevnda heitið fyri svørð, „brandur“, er eitt miðstatt orð í kendastu føroysku kappakvæðunum, Sjúrðarkvæðunum; har er tað partur av niðurlagnum. Sjúrðarkvæðini hava eisini í skilnarstundini millum Sjúrð og Brynhild eina av sínum minniligu pallmyndum. Í egnu yrkingum sínum nýtir Janus Djurhuus ofta orðið „brandur“ um svørð, bæði í fluttari og beinleiðis merking.
Hektor og Andromaka
Andromaka:
Er nú, Hektor, komin skilnarstundin,
hastar tú frá mær til feigdarfundin,
har Achilleus brýnir hevndarstál,
hvør skal unga sonin tín tá læra
spjót at sleingja, høgar gudar æra,
tá í toku Orkos hvarv títt mál?
Hektor:
Vívið mítt, lat sorg og sútir tagna,
hetta vápnaskifti veldur lagna,
hesir armar verja Pergamos,
um av blóði mínum vøllur fargast,
skal tó land og gudar fedra bjargast.
Skuldi eg tá óttast Tartaros?
Andromaka:
Horvið ljóð av tínum vápnum snjøllum,
tiga brandar, tá í tómum høllum
týnist Priams stolta seggjalið;
tú fert har, hvar altíð valda nætur
og Kokytos gjøgnum oyður grætur,
og tín kærleik týnir Lethe vðð.
Hektor:
Hvørja trá og hvørja kenslu sáru
søkki eg í Lethes kvirru báru,
men mín dýra kærleik ei;
hoyr av villum rómi ristir borgin,
gyrð meg svørði – slokni brátt tær sorgin.
Kærleik Hektors týnir Lethe ei! – – –
J.H.O. Djurhuus týddi
Hektors farvæl
Andromache:
Hektor – fær ei frá mær til hitt stevni,
hvar Achill við lukku vígdu evni
til Patroklus ræðslu-offur ber!
Hvør skal sonin vár hereftir læra
spjót at stýra, gudarnar at æra,
tá tann svarta Orkus gloypur teg?
Hektor:
Vívið væna! grát nú ikki longur,
til hitt stevni hvør mín longsul gongur,
hesir armar verja Pergamus!
Stríðist eg til Zeus’ og Hellas’ æru,
tá mær heiður fylgir, um eg fari
troyttur heim til hvíld við strendur Styx.
Andromache:
Aldri vil eg sjá teg brandin bráa,
skerja hvørt títt vápn vil ellin gráa.
Priams ætt vil verða rótleys urt!
Har, tú kemur, aldri dagur glaðar,
tár Cocytus leska oydnar hagar –
kærleik tín vil Lethe skola burt.
Hektor:
Hvønn mín tanka, hvørja mína trá
søkki eg í Lethes stillu vág, –
men ei kærleikan til tín!
Hoyr, í øði ránsmenns herróp gjalla!
girð mær svørð um lend, lat tár ei falla
– aldri doyvur Lethe kærleik mín.
Maria Mikkelsen týddi Friedrich von Schiller
Hectors Abschied
Andromache:
Will sich Hektor ewig von mir wenden,
Wo Achill mit den unnahbarn Händen
Dem Patroklus schrecklich Opfer bringt?
Wer wird künftig deinen Kleinen lehren
Speere werfen und die Götter ehren,
Wenn der finstre Orkos dich verschlingt?
Hektor:
Teures Weib, gebiete deinen Tränen!
Nach der Feldschlacht ist mein feurig Sehnen,
Diese Arme schützen Pergamus.
Kämpfend für den heilgen Herd der Götter
Fall’ ich, und des Vaterlandes Retter
Steig ich nieder zu dem styg’schen Fluss
Andromache:
Nimmer lausch’ ich deiner Waffen Schalle,
Müssig liegt dein Eisen in der Halle,
Priams grosser Heldenstamm verdirbt.
Du wirst hingehn, wo kein Tag mehr scheinet,
Der Cocytus durch die Wüsten weinet,
Deine Liebe in dem Lethe stirbt.
Hektor:
All mein Sehnen will ich, all mein Denken
In des Lethe stillen Strom versenken,
Aber meine Liebe nicht.
Horch! Der wilde tobt schon an den Mauern,
Gürte mir das Schwert um, lass das Trauern!
Hektors Liebe stirbt im Lethe nicht.
Í 2. ørindi talar Hektor á Andromaku: „Teures Weib...“. Týðingin nýtir orðið „vív“, sum upprunafrøðiliga er sama orðið; men tað skal sigast, at á føroyskum er orðið skaldsligt ella kvæðastílur.
Kvæðaorð er eisini „seggur“ í samansetingini „seggjalið“, sum Andromaka nýtir í 3. ørindi, har sum frumteksturin hevur „Heldenstamm“.
Tá ið týðarin fyri „der finstre Orkos“ (t.e. ,tann dimmi Orkos‘) í síðstu reglu, 1. ørindi, setur „í toku Orkos“ ber til at síggja tað sum eitt slag av veðurlagsligari tillaging til føroyskan hugaheim.
At taka føroyskt kvæðamál upp av nýggjum, í nýggjum høpi, í tí nýføroyska, skrivaða skaldskapinum, tað høvdu føroyingafelagskaldini gjørt undan Janusi; tann ítasti at søkja hesi mið hevur verið Jóannes Patursson (1866-1946), heilt frá ungdómsyrkingini, sum var inngangsljóð til tjóðskaparrørsluna í Føroyum. Júst hesa yrking hoyrdi Janus Djurhuus upplisna, tá ið hann gekk í realskúla í Havn, og seinni segði hann, at tað var „máldópur“ hansara.
Av týðingum úr heimsbókmentunum vóru Mattheusarevangelium úr Nýggja Testamenti var komið út í 1823, og tann skaldsligi Hásongurin úr Gamla Testamenti komin á prent í týðing eftir Jóan Petur uppi í Trøð og V.U. Hammershaimb í 1891. Harumframt vóru væl eydnaðar týddar yrkingar komnar fram í Smásangum og Sálmum 1899, t.d. „Æðan“ eftir Ibsen í týðing eftir Rasmus Effersøe, sangir úr Hjá dalabóndum í týðing eftir Jóannes Patursson, „Tað bøtir tú fyri“ eftir J.P. Jacobsen í týðing eftir Kristin í Geil.
Samanumtikið kunnu vit siga, at Janus letur yrking Schilers varðveita nóg mikið av sínum egna samleika – evnisviðgerð, rýtmu, stíli, til at hetta er sama yrking á føroyskum, hóast hann tekur sær stórt frælsi, tá ið hann tekur lagnuna uppí. Samstundis nýtir týðarin nóg mikið av føroyskum kvæðastíli – skaldsligu orðini, stavrím – til at hon verður ein føroysk yrking – eitt nýtt slag av føroyskari yrking. Formliga er hon nýskapandi í føroyskum høpi; í kvæðunum eru metrisku krøvini til ørindisformin sera lítil og somuleiðis eru rímkrøvini liðilig; stavrímanýtsla er frítt frábrigdi og ikki krav. Tað var tí ein serlig avbjóðing at laga føroysku enduryrkingina av Schiller eftir formi frumtekstsins við føstum tali av ikki bara áherðslustavilsum, men eisini áherðsluleysum stavilsum.
Tað er einki løgið, at eins og tað í Føroyum var sami maður, sum týddi Ilionskvæði, part av Odysseusar kvæði og Schillers „Hectors Abchied“, so var tað somuleiðis ein og sami maður, sum týddi kvæði Homers og yrking Schillers til íslendskt; tað var latínskúlarektarin Sveinbjörn Egilsson (1791-1852), eitt mentafólk, sum fekk alstóran týdning gjøgnum bókmenta- og skúlayrki sítt – ein av næmingum hansara var íslendska tjóðskaldið Jónas Hallgrímsson, sum Janus Djurhuus er ávirkaður av. Sveinbjörn Egilsson týddi kortini ikki Homer í hexametri men í prosa, og „Hectors Abschied“ týddi hann í fornyrðislagi!
Tað er áhugavert, at júst „Hectors Abschied“, sum átti vera ein gloypibiti fyri Janus Djurhuus at royna evnir síni við, var komin á prent á føroyskum trettan ár frammanundan í týðing eftir Mariu Mikkelsen. Men hvussu fór Maria Mikkelsen til verka, tá ið hon, 23 ára gomul, týddi yrkingina? Vitað er, at Maria Mikkelsen las týðingina av Hásonginum, meðan hon gekk í skúla og var hugtikin av henni (Sigrið av Skarði Joensen 1956: 1). Har, í týðingini av Hásonginum, finna vit kvæðaástarorðini „tú hitt vænasta vív“; somu orð, „vívið væna“, síggja vit aftur í Schiller-týðingini hjá Mariu Mikkelsen.
Bera vit saman við týðingina hjá Janusi Djurhuus, so síggja vit, at eins og hann nýtir hon ørindislag Schillers. Í málburði og orðingum leggur hon seg nærri frumtekstinum. Í onkrum føri eru týðingarnar einsljóðandi, tí tað er sjálvsagt út frá týska tekstinum, eitt nú „Diese Arme schützen Pergamus“/„hesir armar verja Pergamos“. Báðar týðingarnar velja eisini skaldsliga orðið „vív“ fyri tað týska „Weib“. Báðar nýta kvæðaorðið „brandur“, men Maria Mikkelsen tekur júst her meira úr kvæðamáli, tá hon sigur: „Aldri vil eg sjá teg brandin bráa“ (ómálfrøðiligur navnháttur av bregða), við samanseting, sum er beinleiðis úr niðurlagnum á Sjúrðarkvæðunum: „brá hann sínum brandi av reiði“. Forvitnisligt er at síggja munin millum báðar týðingarnar av spádómi Andromaku í 3. ørindi. Maria nýtir t.d. tað heldur stirvna „vil“ til at fáa fram málfrøðiliga framtíð; Janus týðir hetta nógv smidligari.
Samanumtikið er týðingin hjá Mariu Mikkelsen trúgvari móti frumtekstinum. Hon er lágmæltari enn tann hjá Janusi, sum eins og alt, ið Janus gjørdi, er ómetaliga ljómmikil. Maria Mikkelsen leggur seg nærri einum normalmáls stíli enn Janus Djurhuus – og Schiller; t.d. tá ið hon letur Hektor siga í øðrum ørindi. „Vívið væna! grát nú ikki longur“, har sum Janus Djurhuus sigur: „Vívið mítt, lat sorg og sútir tagna“ og Schiller: „Teures Weib, gebiete deinen Tränen!“
Janus Djurhuus týddi fýra yrkingar eftir Heinrich Heine: „Álvasjón“, seinni nevnd „Gekk í mánalýsi“ („Durch den Wald im Mondenscheine“), 1916, „Úr mínum tárum sprettur“ („Aus meinen Tränen spriessen“), 1918, „Í kvæðisins fjøðurhami“ („Auf Flügeln des Gesanges“), 1922 og „Deyðin – tað er hin svala nátt“ í 1938.
Elst av Heine-týðingum Janusar er „Durch den Wald im Mondenscheine“; á týskum er yrkingin merkt XVI í yrkinga-røð frá I til XXIV við tí felags heitinum „Neuer Frühling (November 1830)“ (H. Heine 1997:333). Týðing Janusar er prentað í Tingakrossi 15. november 1916 við heitinum „Álvasjón. Leysliga úr týskum“, og har er hon sett upp í trý fýra-regluørindi eins og upprunayrkingin. Seinni (Yrkingar, 1923; Yrking í úrvali, 1963 og Yrkingar 1898-1948, 1988) hevur hon altíð verið prentað sum eitt ørindi við átta stuttum reglum og átta longum. Eisini er tað bara í Tingakrossi, at hon hevur tað nevnda heitið, seinni er hon altíð prentað við byrjanarorðunum, „Gekk í mánalýsi, leysliga eftir Heinrich Heine“, sum yvirskrift.
Álvasjón
Gekk í mánalýsi fram við sjóvarstrond,
fagrar komu fjøldirnar, ið byggja álvalond.
Blástu í gullhorn leikandi kátt,
bjallarómur ringdi, og blikastill var nátt.
Sprongdu á fannhvítum hestum yvir grund,
skygdu gyltar skrúðir vítt um fjøll og sund,
sum tá oknir flýggja frá oydnari ong
suður yvir heiðavøtn við fjaðradun og song.
Heilsaði hon mær drotningin og smílkaðist við,
sjáldsamt var tað smílið, tað tók mín hjartafrið –
Var hon unga ástin, ið játtar yndisfund,
ella var hon feigdin, ið boðar deyðastund?
J.H.O. Djurhuus týddi
Álfareiðin
Stóð eg úti í tungsljósi, stóð eg út við skóg,
stórir komu skarar, av álfum var þar nóg.
Blésu fleir á sönglúðra og bar þá að mér fljótt
og bjöllurnar gullu á heiðskírri nótt.
Hleyptu þeir á fannhvítum hestum yfir grund,
hornin jóa gullroðnu blika við lund,
eins og þegar álftir af ísa grárri spöng
fljúga suður heiði með fjaðraþyt og söng.
Heilsaði hún mér drottningin og hló að mér um leið,
hló að mér og hleypti hestinum á skeið.
Var það út af ástinni ungu, sem eg ber?
Eða var það feigðin, sem kallar að mér?
Jónas Hallgrímsson týddi Heinrich Heine
Durch den Wald im Mondenscheine
Durch den Wald, im Mondenscheine,
Sah ich jüngst die Elfen reuten;
Ihre Hörner hört’ ich klingen,
Ihre Glöckchen hört’ ich läuten.
Ihre weissen Rösslein trugen
Güldnes Hirschgeweih und flogen
Rasch dahin, wie wilde Schwäne
Kam es durch die Luft gezogen.
Lächelnd nickte mir die Kön’gin.
Lächelnd im Vorrüberreuten.
Galt das meiner neuen Liebe,
Oder soll es Tod bedeuten?
Henda yrkingin hjá Heine var longu týdd til íslendskt í 1843 (Jónas Hallgrímsson, í tíðaritinum Fjölni). Bera vit saman íslendsku og føroysku týðingina, síggja vit beinanvegin, at tær líkjast nógv, og vit vita, at Janus Djurhuus kendi íslendsku týðingina, tá ið hann gjørdi sína (J.H.O. Djurhuus 1988: 100); men Janus hevur ikki skilað til, at hann hevur styðjað seg til íslendsku týðingina.
Um vit fyrst hyggja at rýtmu og rími hjá Heine og í føroysku týðingini, so síggja vit hjá Heine trý reglulig 4-reglu ørindi við røttum tvíliðum (– •). Hvør regla er fýra rættir tvíliðir. Onnur og fjórða regla ríma, men einki rúm er í fyrstu og triðju reglu.
Føroyska týðingin hevur óregluliga rýtmu, reglurnar eru longri enn hjá Heine og hava allar mannligan útgang, t.e. enda við áherðslustavilsi. Áherðslurnar eru yvirhøvur fýra í hvørji reglu, men ójavnt tal av áherðsluleysum stavilsum – skifti millum rættar tvíliðir og rættar tríliðir (– • •) og støk áherðsluleys stavilsi innímillum. týðingin hevur meira rím enn upprunayrkingin: Fyrsta og onnur regla ríma, og triðja og fjórða regla ríma.
Hyggja vit leysliga at íslendsku týðingini, so hevur hon eisini tað óregluliga talið av áherðsluleysum stavilsum, skifti millum rættar tvíliðir og rættar tríliðir, mannligan útgang í øllum reglum, og rímið er eisini eins og í føroysku týðingini aa, bb.
Líkskapurin millum rýtmu og rím í føroysku og íslendsku týðingini er bara eitt dømi um, hvussu nær Janus leggur seg teirri íslendsku týðingini.
Í føroysku týðingini er vert at geva stavríminum gætur. Tað er ikki í týska tekstinum. Vit kunnu nevna, at í íslendsku týðingini er sjálvandi stavrím eftir ávísum reglum, tí tað var ófrákomandi táttur av íslendskari yrkingarlist fram á okkara øld. Men á føroyskum er tað ikki neyðugt at hava stavrím, yrkjarin kann velja tað sum ein part av kynstri sínum ella lata vera. Stavrímið virkar sum skreyt og tað minnir um kvæðini, orðatøkini og aðra mentan á manna munni. Stavrímið nærkar tískil tekstin føroyskari fólksligari hevd.
Vit skulu nú venda okkum frá tí reint formliga og snúgva okkum til handfaringina av yrkisevninum. Heine setur fram eina sjón, sum er merkt av lættleika og yndi: álvarnir hava smáar bjøllur, hestar teirra eru smáir og hvítir og hava gylt hjartahorn, teir líkjast villum svanum á flogi. Í síðsta ørindi brosar álvadrotningin til skaldið, meðan hon ríður framvið, harmoniin hvørvur, ivin ger vart við seg, og yrkingin endar við spurninginum, antin brosið sipar til nýggju ást skaldsins ella tað merkir deyði. Málið er einfalt, tað skaldsliga liggur í føstu men løttu rýtmuni og endurtøkum, eins og anaforunum í 1. ørindi: „Ihre Hörner hört’ ich...“, „Ihre Glöckchen hört’ ich...“, og í 3. ørindi: „Lächelnd nickte...“, „Lächelnd, im Vorüber-reuten...“. Lýsingarorð eru altíð við til at skapa stíl. Heine nýtir fá og ósamansett, lýsingarorð í hesari yrkingini: ,weisse Rösslein‘, ,güldnes Hirsch-geweih‘, , wilde Schwäne‘ og ,neue Liebe‘.
Føroyska og íslendska týðingin eru báðar orðaríkari enn frumteksturin. Meðan týski teksturin fyrst og fremst er ein persónlig hugmynd, er tað episka og málandi frammarlaga í týðingunum. Í teirri nærri umrøðuni gangi eg út frá føroysku týðingini og dragi bara ta íslendsku inn í støðum.
Beinanvegin í fyrstu reglu hevur føroyska týðingin eina staðartillaging: Staðurin hjá yrkingini er á strondini, ikki í skóginum; viðmerkjast kann, at íslendska týðingin varðveitir her týsku skógarmyndina, og hetta er størsti munurin millum íslendsku og føroysku týðingina. – Vit koma aftur til fyribrigdið staðar-tillaging seinni. – Og meðan Heine sigur, hvat hann sansðaði: sá og hoyrdi, so loypur týðingin hesa impressionismuna um, er ,rein‘ frásøgn: yrkjara-eg’ið „gekk fram við sjóvarstrond“, og har „komu fjøldirnar“, sum „Blástu í gullhorn“, meðan „bjallarómur ringdi“. V.ø.o. tað var ikki bara nakað, sum skaldið sá og hoyrdi (yvir seg?), men tað var veruleiki; lýsingin er nágreinilig og útgreinað: álvarnir eru nógvir í tali og teir eru vakrir: fagrar fjøldir; teir blástu í gullhorn leikandi kátt, náttin er blikastill. Henda viðmerkingin um veðrið er als ikki í frumtekstinum. Har stendur, at tað er mánalýsi. Tað at føroyski týðarin hevur sett inn, at eingin vindur er, kunnu vit á ein hátt kalla staðartillaging, tí fyri føroyingar er tað helst sjálvsagdari, at tað ikki er stilli, um einki er tilskilað. Viðmerkjast kann, at íslendska týðingin eisini endar fyrsta ørindi við einum orði um veðrið; har er náttarhiminin heiður. Lyndið til lýsa veðrið nágreiniliga er líkt í íslendsku og føroysku týðingini.
Í øðrum ørindi hevur føroyska týðingin samansetta lýsing-arorðið fannhvítur um hestarnar hjá álvunum. Hetta er sama orð, sum íslendska týðingin nýtir og er skaldsligt mál bæði í føroyskum og íslendskum, og óivað hevur Janus lænt tað frá Jónasi. Har sum Heine sigur um hestarnar, at teir flugu, t.e. fóru so lættliga sum hugsast kann, har sigur føroyski týðarin at teir sprongdu; eitt orð, ið merkir at spenna avstað av dýrastu megi, sum boðar meira frá styrki enn lættleika (sbr. Jóannes Patursson: „spreingja... í dans og gleim“). At hestarnir hava hjartahorn er burtur í føroysku týðingini: tann gylti liturin er her í staðin knýttur at einari nógv almennari lýsing av skartinum hjá álvareiðini, har tað stendur soleiðis: „skygdu gyltar skrúðir vítt um fjøll og sund“. Tá ið vit koma til ta einføldu samanberingina hjá Heine við flúgvandi svanir, tá fáa vit í føroysku týðingini fyrst eitt sjáldsamt, skaldsligt orð fyri svanir, nevniliga oknir; og oknirnar ikki bara flúgva gjøgnum luftina sum hjá Heine, tærflýggja frá oydnari ong, og tær flýggja í suðurætt: suður yvir heiðavøtn. Eitt tema, væl kent í føroyskum og íslendskum skaldskapi, sum ikki er hjá Heine, er her komið inn í yrkingina, og tað er mótsetningurin millum tað harða, lemjandi norðrið og tað milda, kínandi suðrið. Tó var síðsta regla í 3. ørindi í týðing Jónasar upprunaliga „fljúga austur heiði...“, men frá og við útgávuni av Ljóðmæli, 1847, av yrkingum Jónasar hevur reglan altíð verið prentað sum her frammanfyri (Jónas Hallgrímsson Ljóðmæli 1941). Eitt ískoyti hjá týðingini er eisini fjaðradunið og songur svananna. Somu handfaring av evninum finna vit í teirri íslendsku týðingini, men uppaftur týðuligari í teirri føroysku, sum hevur flýggja, har sum frumteksturin og íslendska týðingin hava flúgva. Spurningurin í teimum báðum seinastu reglunum hjá Heine „Galt das meiner neuen Liebe“, er í føroysku og íslendsku týðingini broyttur til ungu ástina. Hví? Lýsingarorðini ungur og nýggjur hava í ávísan mun sama merk-ingarkjarna (denotatión), men hava í hesum samanheing-inum sera ymiskar eykamerkingar (konnotatiónir). Heine hevði lyndi til at blanda ein dropa av beiskum í skaldadrykk sín, kanska til at tryggja sær at hann ikki gjørdist vamlisligur; her ger hann tað við tí kanska eitt sindur ókonventionella lýsingarorðinum í „Galt das meiner neuen Liebe“. Hetta lítla pikantarí’ið hevur ikki dámað týðarunum, og teir broyta yrkingina munandi við at velja ástini lýsingarorðið ungur við eykamerkingunum fyrsta, einasta ella sanna ástin, í staðin fyri nýggjur við bergmáli frá fyrri, horvnari ást, kanska sakni og sviða.
Til stuttleika havi eg talt orðini í hesari stuttu yrkingini. Upprunateksturin hevur 58 orð, føroyska týðingin hevur 81 orð og skoytt kann vera uppí, at íslendska týðingin hevur 97 orð.
Í heild kann sigast, at føroyska týðingin líkist meira íslendsku týðingini enn frumtekstinum; hesin líkskapur, sum er bæði í orðavali, rýtmu og evnishandfaring, sæst við fyrsta eygnakast; men í føroyska tekstinum er sjóvarstrondin í mánalýsi og logn komin í staðin fyri skógin í mánalýsi. Samanborin við upprunayrkingina er týðingin longri, hevur margbroyttari lýsingar, nýtir ljómmikil orð, orð sum hoyra til skaldsligu hevdina; eisini við at nýta stavrím nærkar Janus tekstin at tí føroysku hevdini; tann nevndi mótsetningurin millum norður og suður er settur inn. Hetta ger, at yrkingin verður skartmikil, men at staklutirnir kappast um ans lesarans, og eindardámurin viknar samanborið við frumtekstin, har ein lýsing av persónligari upplivan verður givin í fáum dráttum móti døkkari bakgrund. Týððingin er so mikið langt frá týsku yrkingini, at tað er rímiligt, at Janus skrivar „leysliga eftir Heinrich Heine“, eins og tað ikki man vera tilvild, at hann hevur broytt uppsetingina frá teimum fýra einsvorðnu, harmonisku ørindunum hjá Heine, til eitt samanhangandi ørindi, fyrri helmingur við heilt stuttum, seinna helvt við longum reglum. Tað ber væl til at syngja føroysku týðingina við íslendska lagnum, sum nýtt verður til týðingina hjá Jónasi Hallgrímssyni.
Eftir Goethe týddi Janus Djurhuus tríggjar yrkingar, „Erlkönig“ og „Wandrers Nachtlied“ í 1923 og „Wer nie sein Brot mit Tränen ass“ í 1934. Annars var leikrit Goethes Faust týtt til føroyskt 1923-29 (týðari var Louis Zachariassen). Seinni hava aðrir týtt einstakar yrkingar eftir Goethe.
„Wandrers Nachtlied“ man vera ein tann kendasta og oftast týdda lýriska yrkingin í vesturlendskum bókmentum, og týðing Janusar Djurhuus er eitt av brøgdum hansara. Formliga, viðvíkjandi rýtmu og rími, fylgir týðarin frumtekstinum. Í klangi er týðingin eyðkend av alski týðarans til stavrím, og í sjálvari handfaringini av evninum kemur hansara sjálvstøðuga arbeiðslag til sín rætt. Eg nevndi veðurlagstillagingina í Schiller-týðingini og staðarflytingina í Heine-týðingini frá skógi til sjóvarstrond. Í „Nachtlied“ flytur týðarin yrkingina úr teimum týsku skógunum til føroysku sundini. „Die Vögelein schweigen im Walde“ er vorðið til „Blikurin blundar á sundi“. Navnið á blikinum sipar sjálvsagt til kláru svørtu, hvítu og grønu litir hansara; sama rót er í sagnorðinum, „blika“, sum vit nýta um vatn ella sjógv, ið glampar ella skyggir í stillum veðri; vit kunnu siga, at fuglurin við hesum navni er serliga væl valdur til ta kvirru kvøldýsingina. Síðsta reglan, sum fylgir beint aftaná og sigur „burtur í blundi berast vit øll“, gevur í framhaldi av hesum varhugan av, at vit berast inn í svøvnin á stillum streymi, eins og blikurin.
Í tekstinum hjá Goethe er tað hoyrnin, sum er tann virkni sansurin burturav: har er „Ruh“, tú varnast valla „einen Hauch“ (t.e. ,fleyr‘), „die Vögelein schweigen“ – kvirran er lýst við ljóðmálandi orðum; týðingin tekur sjónina aftrat inn í yrk-ingina við tí blundandi blikinum: Vit fáa ikki bara eitt kvirt, frið-sælt kvøld, men eisini eitt ljóst, føroyskt summarkvøld. Spillir tað tað koncentreraða huglagið? Eg haldi ikki. Júst tí orðið „blik-“ talar í senn bæði til hoyrn og sjón. Yrkingin hjá Goethe er endurborin á føroyskum, tað skuldi til, at hon varð umskapað út í æsir, skuldi hon fáa styrkina hjá upprunayrk-ingini. Íslendski yrkjarin Þorgeir Þorgeirsson hevur sagt um at týða, at um ein skaldsligur tekstur er týddur orðarætt, steindoyr hann; í staðin eigur skaldskapurin at sleppa at søkka til botns í sálini hjá týðaranum og svambla har í sínum natúrliga umhvørvi og síðani at verða lagdur upp úr sálarskútuni við soðspóni (þorgeir Þorgeirsson 1993: 89-93) í tulking hansara, og Þorgeir nýtir „Yvir hvørjum tindi“ sum dømi um frágerða væl hepnaða týðing í hesum anda.
Yvir hvørjum tindi
Yvir hvørjum tindi
er ró,
av nøkrum vindi
valla ljoð Spürest du
villist um vøll.
Blikurin blundar
á sundi – im Walde.
burtur í blundi
berast vit øll.
J.H.O. Djurhuus týddi Gothe
Über allen Gipfeln
Über allen Gipfeln
Ist Ruh,
In allen Wipfeln
Kaum einen Hauch;
Die Vöglein schweigen
Warte nur, balde
Ruhest du auch.
Týskur skaldskapur hevði stóran týdning í Norðurlondum í fyrru helvt av tjúgundi øld, eisini fyri føroyskar bókmentir. Sum Chr. Matras (J.H.O. Djurhuus 1988: 34) hevur bent á, læt Janus Djurhuus seg tilvitað ávirka av Heine; til dømis í yrkingini „Dreymar I og II“, tann fyrra endar: „tá rópti so vilt hon: mín brúdleypsnátt/ at eg hvapp saman, og – vaknaði brátt“, og tann seinna „tín tala er sum gjóstur gjøgnum lund, og tínir kossir kaldir, so eg – vakni“. Samsvarandi er endareglan í „Traumbilder“ hjá Heine: „Und in die dunkle Grabesnacht/ Stürzt’ ich hinein – und bin – erwachet“ (H. Heine 1997: 21-24). – Kærleiksdreymar, har illusiónsbrot ella ironiur alt í einum stingur seg upp; kæti og skerandi háð. Hesar tónar Heines hava bæði Janus Djurhuus og Pól F funnið aftur hjá sær sjálvum og latið seg ávirka av og dyrkað í sínum egnu yrkingum. Pól F hevði eisini ans fyri og fann seg aftur í tí reina skemtinum hjá Heine.
Í Føringatíðindi og Tingakrossi vóru týðingarnar hjá Mariu Mikkelsen eftir Heine og Schiller prentaðar. Í tveimum teimum fyrstu føroysku yrkingasøvnunum birtust týðingar hjá Janusi og Pól F eftir Heine, Schiller og Goethe. Tá var av ikkinorðurlendskum skaldskapi einki prentað á føroyskum uttan hendinga bók úr bíbliuni. Við sínum vali av týðing-arevnum vístu hesi føroysku skald, at tey vildu beina før-oyskan skaldskap inn á ein høgan veg. – Goethes kvøldljóð, „Yvir hvørjum tindi er ró“, kenna allir føroyingar. Tað at vit fingu góðar týðingar eftir týsku stórskaldini í einari avgerandi gróðrartíð í føroyskum skaldskapi, gav sýni inn í ein víðlentan skaldskaparheim, og tað gjørdi, at hesar týðingar fingu varandi týdning. Sum M.A. Jacobsen hevur víst á, er tað ikki av ongum, at seinni yrkjarar hava yrkt kærleiksyrkingar í tónanum hjá Heine, og onkur hevur staðsett sína í landinum hjá Heine („Í Würzburg ringir hvør klokka til fest“, Rikard Long 1920); at enda kannn eisini nevnast, at brot úr leikriti Schillers, Mariu Stuart, varð spælt í Havn í 1963 [1] týðing eftir Tummas N. Djurhuus. Í Songbók Føroya Fólks finna vit eisini hendinga sang, sum Tummas hevur flutt úr týskum.
[1] Margreta Næss í telefonsamrøðu 2.6.1997: Leikmyndin millum Mariu Stuart og Elisabeth drotning úr leikriti Schillers Mariu Stuart varð spæld eitt bókadagskvøld í Sjónleikarhúsinum (30.11.1963). Margreta spældi Mariu Stuart og Kirsten Danielsen Elisabeth. Eyðun Johannessen leikstjórnaði; hann hevði skeið í Føroyum tá, og tær báðar vóru við.


c: text/html

text:
Politikkur
Tjóðveldisreyp
11. Apr 2012
At ávísir politikarar eru dugnaligir til at taka sær heiðurin av øllum tí sum gongur væl, og líka so dugnaligir at frásiga sær alla ábyrgd...
les meir
Á røttu kós
10. Apr 2012
Vøksturin í føroyska búskapinum (BTÚ) var uppá 7 % í ársins prísum frá 2009 til 2010 sambært Hagstovu Føroya. Hetta er ein tann størsti vøksturin...
les meir
Landsstýrismaðurin hevur dult økta hallið og veruliga kostnaðin av flatskattalættanum
10. Apr 2012
Samgongan hevur økt hallið hjá landinum við yvir 100 mió. kr. í 2012 í mun til 2011. Hetta er greitt eftir at landsins úrslit fyri...
les meir
Hvar er anstændigheitin?
07. Apr 2012
Man trýr tí ikki: Sambandsflokkurin stendur á odda fyri einum høgra-liberalistiskum politikki, ið hækkar pensjónsaldurin "overnight", rekur a-sosialan skattapolitikk og órógvar privatu pensjónsuppsparingarnar hjá fólki...
les meir
Løgmaður vil broyta setanarviðurskiftini hjá landsstýrisfólkum
01. Apr 2012
Løgmaður er nú farin undir eina tilgongd at áseta nýggjar reglur fyri lønar- og setanarviðurskifti hjá landsstýrisfólkum til tess at fáa hesi viðurskifti so røtt...
les meir
Tað loysir seg at loysa
17. Mar 2012
Gott tjóðveldisfólk! Góðu famjiningar, suðuroyingar og tjóðveldisfólk úr øllum pørtum av okkara stóra, margbygda og fjøltáttaða landi. Ja, okkara stóra landi og ríku tjóð....
les meir
Føroyar og Arktis – avbjóðingar og møguleikar
08. Mar 2012
Landsstýrið hevur sett sær sum mál at gera eina ætlan fyri, hvussu Føroyar best gagnnýta fyrimunirnar av broytingunum, sum henda í arktiska økinum. Eisini verður...
les meir
B. Corydon heldur eitt men lógin sigur nakað annað
02. Mar 2012
Sambandsflokkurin á Christiansborg: Ríkisveitingin verður útroknað við støði í felagsmálunum, ið Føroyar og Danmark rinda í felag. Tað framgongur týðiliga av lógini um Ríkisveiting, sum...
les meir

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Uppskot um at seta § 25 nevnd at gera fiskivinnunýskipan
Løgtingsmál nr. 159/2011: Uppskot til samtyktar um at seta § 25 nevnd at gera
fiskivinnunýskipan
Løgtingið samtykkir at seta eina § 25 nevnd, sambært Tingskipanini, við umboðum fyri allar
flokkar á tingi, ið skal gera uppskot til nýggja skipan fyri føroysku fiskivinnuna, ið skal verða
galdandi frá 1. januar 2018.
Viðmerkingar
Allir flokkar á Løgtingi ynskja at skapa tryggar karmar um føroysku fiskivinnuna. Hóast hetta, so
eru meira enn 4 ár nú gingin, uttan at samlaða politiska skipanin er komin við greiðum boði uppá,
hvørjar karmar fiskivinnan skal virka innan í framtíðini.
Nú øll fiskiloyvi ganga út í 2018, er neyðugt, at nýggj skipan verður gjørd sum skjótast, soleiðis at
fiskivinnan fær greið boð um framtíðar karmarnar.
Fiskivinnan er ein av grundsúlunum undir føroyska samfelagnum, og er alneyðugt, at teir karmar, ið
verða um vinnuna, verða góðir og støðugir. Skal hetta tryggjast, er neyðugt við eini
fiskivinnunýskipan, ið hevur breiða undirtøku á Løgtingi.
Tí eigur § 25 nevnd at verða sett við umboðum frá øllum politiskum flokkum á Løgtingi, ið – saman
við góðari ráðgeving frá fiskivinnuni, serfrøðingum og øðrum – skal gera uppskot til nýggja skipan
fyri føroysku fiskivinnuna.
Ein fiskivinnunýskipan, ið skal verða til gagns fyri fiskivinnuna, alt tað føroyska samfelagið, og
tryggja føroyingum eina burðardygga fiskivinnu bæði lívfrøðiliga og fíggjarliga frá 1. januar 2018.
Mælt verður til, at nevndin verður liðug við arbeiðið sítt á heysti 2012.
Á Løgtingi, 29. februar 2012
Høgni Hoydal Aksel V. Johannesen Poul Michelsen


text:
Útbúgving
- Fólkaskúlalærari/Public-school teacher
- Pedagogisk Diplomútbúgving (PD) í myndlist/Educational Diploma in Art,
- Master í Barna- og ungdómsmentan, estetiskar lærutilgongdir og margmiðlar/1-year Master of Child and Youth Cultures, Aesthetic Learning Processes and Multimedia.
Undirvísing
- Estetiskar lærutilgondir og kreativa barnið á námsfrøðiútbúgvingini
- Myndlist á læraraútbúgvingini
- Skeiðið Barna- og ungdómsmentan hjá 1. árs námsfrøði- og læraralesandi
Lestrarvegleiðari
Paulina er eisini lestrarvegleiðari á Læraraskúlanum og er at hitta á lestrarvegl@flsk.fo ella við at ringja á 00298 22 94 14.
Í lestrarvegleiðingini kanst tú fáa vegleiðing og stuðul í ymiskum persónligum viðurskiftum í sambandi við lesturin. Øll vegleiðing fer fram í trúnaði. Tú finnur lestrarvegleiðingina innast í 5. lon.


text:
Spar saman til framtíðina
Ert tú foreldur, ynskir tú óivað at geva barni tínum eina so góða byrjan upp á vaksna lívið sum gjørligt. Áðrenn tú varnast tað, er barnið um at gerast vaksið og stendur frammanfyri nýggjum avbjóðingum.
Ein samansparing er ein íløga í framtíðina hjá barninum, og ein munandi samansparing er ein gáva fyri framtíðina og kann t.d. brúkast til útbúgving, fyrsta bústaðin ella okkurt heilt annað.
Merkishendingar í lívinum hjá barninum
Ferming, eftirskúlaár, studentaveitsla o.s.fr. Nógvar eru merkishendingarnar í lívinum hjá barninum, og útreiðslurnar í hesum sambandi kunnu eisini vera rættiliga stórar. Um tú tíðliga byrja at leggja pening til viks til útreiðslurnar í hesum sambandi, ert tú væl fyrireikað/ur til ymisku merkishendingarnar.
Føðingargáva til barnið
Tá ið tú stovnar nýfødda barninum eina samansparing við fastari flyting, fær barnið eina Vitus-sparibússu umframt eina fitta húgvu frá Steinum (stødd 6 mðr). Minst til at hava p-talskort, dóps- ella navnabræv og pass hjá øðrum av foreldrunum við, tá ið tú kemur inn í eina av deildum okkara at stovna samansparingina.
Spar saman í góðari tíð
Tað er ein fyrimunur at fara í holt við at spara saman til barnið og til merkishendingarnar hjá barninum í góðari tíð. Tess longri pengarnir sleppa at vaksa, tess størri verður samlaða upphæddin. Á tann hátt nýtist tað ikki at gerast so tungt hjá tær fíggjarliga, tá barnið t.d. skal á eftirskúla, ella tá studentaveitslan skal haldast.


text:
Tíðindi
12. september 2017
Seinastu árini eru mannagongdir gjørdar á flestu skúlum um eitt nú umsorgan, trygd og trivnað. Greitt er orðað, hvønn leist leiðsla og lærarar skulu fylgja, tá ið slíkar støður taka seg upp.
Vit tykjast tó at mangla kjakið um, hvussu lærarar eiga at bera seg at, tá ið eitt nú ógvusligar og harðligar hendingar eru millum næmingar í skúlatíðini.
Ørkymlandi til tíðir
Ein kend støða hjá lærarum er, at tú stendur einsamallur í floksstovuni, og ein næmingur er so illsintur, at tú noyðist at fara út við næminginum. Hevur tú ikki upplivað hetta, fert tú helst at uppliva tað, og í øllum førum fert tú at síggja, at aðrir lærarar enda í hesum støðum.
Hvat er tá at gera? Er tað rætt at fara út við næminginum, meðan flokkurin er eftir við ongum lærara? Hvussu loysir tú trupulleikan, um næmingurin er harðligur við onnur børn ella teg? Og nær er rætt og neyðugt at fara til leiðsluna við næmingum?
Greitt er, at heilt greiðar mannagongdir eru ikki, tá ið slíkar støður eru. Álvarsligar hendingar í skúlanum setir ikki bert tína støðu sum lærari undir trýst, men eisini reint moralskt og sinniliga ert tú undir stórum trýsti. Tú mást nevniliga taka menniskjalig og skilagóð atlit í einum skjótum sekundi, meðan kanska aðrir næmingar og lærarar eru vitni.
Ein hent regla er, at um tú merkir, at ein næmingur er í ferð við at vera í vanda fyri seg sjálvan ella onnur, mást tú fyrst vita, um tú kanst fáa annan lærara ella vaksið fólk at hjálpa tær. Tað er altíð ein góð og rætt loysn at vera tvey. Men hetta er ikki altíð ein møguleiki hjá lærara, bæði tí kanska eingin annar vaksin er nær við, ella næmingurin longu er djúpt inni í “reyða” økinum. Tá má lærarin gera sum frægast við at verja hini, meðan hann biður næmingar fara eftir øðrum lærara.
Samstarv um greiða mannagongd
Leiðsla, starvsfólk og skúlastýri eiga í felag at orða eina arbeiðsætlan. Allir skúlar eiga sum minsta krav at hava eitt kjak og viðgera hetta evnið. Um greiðar mannagongdir verða orðaðar, so hevur lærarin í øllum førum nøkur amboð og “grønt” ljós til ymiskar loysnir.
Er ein námsfrøðingur ella stuðul knýttur at einum næmingi í einum flokki, er neyvan heilt greitt, um lærari kann loyva sær at biðja námsfrøðingin hava floksábyrgdina eina løtu, meðan tú ert burtur eina løtu og stríðist við onnur viðurskifti enn undirvísing. Í hesum ljósi eigur ein endurskoðan av stuðulsskipanini at setast í verk sum skjótast – til gagns fyri læraran, námsfrøðingin og barnið.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Mikrobylgjurnar treingja eisini djúpt inn í mannakroppin og kunnu elva til kyknubroytingar og somuleiðis kunnu geislarnar elva til bæði einkult og dupult brot á DNA streingir. Dupultbrotini eru serliga álvarslig. Geislingin av tráðleysa internetinum verður ofta máld í mikrowatt/m² (µW/m²).
Europa Ráðið hevur heitt á skúlar og stovnar, har børn og ung eru, at hugsa seg um bæði eina, tvær og tríggjar ferð, áðrenn Wi-Fi verður sett upp. Í niðurstøðu (resolusjón 1815) frá 2011 mælir Europa-Ráðið sínum 47 limalondum frá at seta upp tráðleyst internet, tí tað er heilsuskaðiligt. Ístaðin verður mælt skúlum at brúka fastnetssamband.
Týskland og Sveits hava hesa ávaringina til teirra skúlar um WiFi. Í Týsklandi mæla tey skúlum til at avmarka nýtsluna av Wi-Fi, har børn og ung uppihalda sær, skrivar enska ávísin The Independent. Sveits, ið hýsir bæði heimsheilsustovninum WHO og CERN bitla-granskingarætlanini, gevur øllum skúlum frítt fiburoptiskt-internet, so skúlanæmingar ikki verða útsettir fyri áhaldandi geisling frá tráðleysum interneti.
Franska landsbókasavnið og fleiri onnur bókasøvn í París sløktu fyri Wi-Fi í 2008. Frakland lóggav í 2013, at fyrivarnisprinsippið skal verða galdandi á øllum almennum stovnum og fronskum skúlum viðv. elektromagnetiskari geisling, herundir Wi-Fi. Fleiri lond og landaøkir hava sett tiltøk í verk ímóti WiFi.
Magda Havas, professari í ‘Environmental and Resource Studies’ í Ontario, Kanada, vísir í “Analysis of Health and Environmental Effects of Proposed San Francisco Earthlink Wi-Fi Network”, til kanningar, ið vísa, hvussu mikrobylgjur (t.d. Wi-Fi) ávirka fólk, djór og náttúruna. Her niðanfyri eru nøkur dømi:
- 20 mikrowatt/m²: Ólag á svøvninum, óvanligt blóðtrýst, nervøsitetur, veikleiki, møði, pína í limunum, liðapínu, ólag á sodningini og færri skúlabørn flyta upp.
- 1.000 mikrowatt/m²: Høvuðpína, svimbul, irritabilitetur, møði, veikleiki, svøvnloysi, pína fyri bringuni, trupulleikar at anda og verri sodning.
- 2.000–8000 mikrowatt/m²: Øktist talið av blóðkrabba hjá børnum, ið búðu tætt við mikrobylgjusendarar.
- 3.000 mikrowatt/m²: Verri motoriskar funksjónir, reaktiónstíð og verri uppmerksemi frá skúlanæmingum og broytt kynsrata (tvs. færri fødd dreingjabørn).
- 5.000 mikrowatt/m²: Biokemiskar og histologiskar broytingar í livur, hjarta, nýrum og heilavevnaði.
- 10.000 mikrowatt/m²: Broytingar í mitokondria (í kyknukjarnum í heilanum/hippocampus).
Kanadiska dokumentarsendingin The Bigger Picture (eisini nevnd 16:9) kannaði í 2010 eina skúlastovu í Kanada fyri mikrobylgjustyrki, ið hevði tráðleyst internet. Her vísti tað seg, at geislingin var 114 mikrowatt/m² (beint) við telduna (meðan downloada varð) og 2600 mikrowatt/m² við routaran. Hesi tøl eru eisini vanlig í føroyskum heimum, ið hava tráðleyst internet og routara.
WiFi ávirkar sáðgóðskuna hjá monnum
American Society for Reproductive Medicine prentaði í 2011 kanning, ið vísir, at sáðgóðskan hjá monnum versnar við at uppihalda sær í 4 tímar í rúmi við eini farteldu við Wi-Fi sambandið. Eisini hendu skaðar á DNA í sáðkyknunum.
Uttandura WiFi ávirkar trævøkstur
Ein fyribilskanning í Niðurlondum vísir, at uttandura Wi-Fi-sendistøðir ávirka øskutrø (á donskum ‘asketræ’). Leyvið á trøðunum missir litin, følnar so líðandi og trøini doyggja.
Barry Trower, ið lærdi krígsførslu við mikrobylgjum (Ministry of Defense) í Onglandi í 1960’unum, sigur í punkti 72 í Amended Declaration of Barrie Trower : Trupuleikin við ungum gentum er, at mikrobylgjugeisling hevur víst seg at skaða genetiska bygnaðin í ovariunum. Gentur eru føddar við øllum eggunum teimum tørvar í ovariunum tá tær verða føddar. Hetta eru óbúgvin egg, tískil eru tey útsett fyri skað meðan tey vaksa.
Mikrobylgjur eru genotoxsiskar ( kanningar kunnu ávísa samband til børn, har lágstyrkigeisling frá fartelefonum broytir biokemiina í follicle kyknunum í eggjakamarinum (mammalian egg chamber), tískil kann mikrobylgjugeislingin ávirka genetiska bygnaðin í eggunum. Trupuleikin her er, at mitrokondiu DNA – arveeginleikarnir inni í ovariunum – ikki kunnu reparerast.


text:
Orð og lag: Terje B. Vestergaard
Í Guðs húsi har er gleði
Lovsongur har ljómar hátt
Tá ið Andans fylling kemur
Og av nýggjum gevur mátt.
Har í nærveru hansara
Vit frælsi kunnu fá,
Vit við gleði vilja heiðra
Hann, sum øllum valdar á.
Kom verð við í hesi gleði,
Komið lovið honum við,
Tí ein frelsara vit eiga,
Ja, ein faðir himli í.
Við vár lovsongi vit byggja
Eina trónu her í dag,
At vit hann av hjarta elska
Vísa Honum vilja glað
Kom og dansa, kom og klappa
Kom ber heiður til vár kong.
Okkar hjørtum frá vit bera
Til vár Guð ein nýggjan song.
Fyri nútíð, fyri framtíð
Harri okkara hann er.
Ja, hann yvir øllum ræður,
Alt í Síni hond hann ber.


text:
Tilfeingisbreytin á Miðnámi í Vestmanna er ætlað føroyskum ungdómum, sum hava áhuga fyri føroysku náttúruni, umhvørvinum og burðardyggari gagnnýtslu av náttúruríkidøminum. Tilfeingisbreytin gevur almennan lestrarførleika til hægri lærustovnar á jøvnum føti við hinar gymnasialu breytirnar.
Tilfeingisbreytin
Tíðindi
Skúlagongdin byrjar aftur 15. aug.
Skúlagongdin á Fiskivinnuskúlanum byrjar aftur mánamorgunin 15. august. 2. og 3. flokkur møta kl. 8 og 1. flokkur kl. 10. [Les meira]
Fyrstu tilfeingisprógvini handaði
Hósdagin 23. juni var prógvhandan á Fiskivinnuskúlanum, har 19 næmingar fingu gymnasialt miðnámsprógv á tilfeingisbreytini. Tey eru samstundis tey fyrstu nakrantíð, sum fáa eitt slíkt prógv, síðan nýggja gymnasiala...[Les meira]
Prógvhandanin verður 23. juni kl. 14
Teir 19 næmingarnir, sum fáa prógv á Fiskivinnuskúlanum tann 23. juni kl. 14, eru tey fyrstu nakrantíð, sum fáa prógv á tilfeingisbreytini. Tískil eru tey við til at skriva søgu. Tilfeingisbreytin varð sett í verk í sambandi við...[Les meira]
Ein ferð inn í føroyska myndlistaheimin
Mikudagin 18. mai var 3. flokkur á Fiskivinnuskúlanum á vitjan á listasavninum í samband við, at vit høvdu arbeitt við myndlist í føroyskum. Vit fingu áhugaverda rundvísing á savninum, og haðani gekk leiðin niðan á Hotel Føroyar...[Les meira]
Starvsfólkaútferð á Slættanesi
Seinnapartin fríggjadagin undan Hvítusunnu vóru lærarar og onnur á Fiskivinnuskúlanum starvsfólkaútferð á Slættanesi. Hóast bygdin er avtoftað, kendu vit okkum ógvuliga vælkomin, tá vit gingu niðan frá lendingini til eini av...[Les meira]
Lúsaplágan og rognkelsi
Lúsaplágan í alivinnuni hevur verið nógv umrødd í fjølmiðlunum í seinastuni, og hetta er eitt evni, sum næmingarnir í 2. flokki hava viðgjørt í fakinum lívfrøði. Fyri at kunna seg um veruliga støðuna, vitjaði flokkurin eitt...[Les meira]
Nýbrot
Tveir fyrrverandi næmingar á skúlanum fremja nýbrot innan kanning av laksalús.


text:
Klintrimús og hini dýrini við Løkin
Hesa vikuna hava næmingar í 10. flokkunum í Runavíkar skúla og Tofta skúla spælt barnaleikin um Klintrimús og hini dýrini í Valbakkaskóginum.
Leikurin er úrslit av verkætlanararbeiðinum hjá 10. flokki, sum í fleiri ár hevur verið at sett ein leik upp.
Næmingarnir hava vant í tvær vikur og spæla hesa vikuna, um morgunin fyri barnagørðum og skúlum og um kvøldið eru almennar sýningar.
Í kvøld kl 19.00 er seinasta almenna sýninginin, og sostatt seinasti møguleiki at síggja leikin.
Sjónleikurin er í Løkshøll, har pláss er fyri 305 áskoðarum.
Mest lisið í farnu viku
Rák (6) - Mannarættindi verða brotin í Føroyum og í Danmark, tá tað snýr seg um sálarligan harðskap
Video - Vardø er ein óhugnaligur býur
Dreingirnir úr Gøtu sleppa at halda fram í skúlanum við Løkin
Útflutningurin av makreli og sild er nógv minkaður
Aling á landi verður ein avbjóðing fyri føroyska alivinnu
Nýggjur kupil verður reistur á Sornfelli
Skógarmotta funnin á seyði í Føroyum
Bilsølustevna í SALT á Drelnesi
Rák (6) - Urtagott
Løtan er ikki røtt
Gjørd av byggiblokkum
Doyði av e-sigarettini
Hetta kann ikki góðtakast
Hugnaløtan (21) - Gestur: Lasse Klein
Forða fyri at manningarnar koma at bera kostnaðin
Opið hús á Kambsdali í sambandi við at FabLab verður alment tikið í nýtslu
Konsert við Siloakórinum
Reyðmaðkurin hvørvur úr troyttari jørð
So ymisk og tó
Hamas: 50 av teimum sum mánadagin lótu lív í Gaza, vóru okkara limir
Nær var tað?
Leivur Frederiksen tippar
Mikkel skal føða
Naddoddur, eitt virkið bátafelag
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Soleiðis gert tú Ceviche sum á Barbaru
Jákup Sumberg, høvuðskokkur í Barbaru, hevur gjørt eina sera leskiliga útgávu av latínamerikanska/karibiska fiskarættinum Ceviche. Og vit hava fingið hann at avdúka uppskriftina, so tú kanst royna teg sum stjørnukokk heima við hús.
Rátt og kortini ikki. Ceviche er ein latínamerikanskur fiskarættur, har fiskurin ikki verður hitaviðgjørdur, men tilgjørdur við sýru frá sitrusfruktum. Fiskurin í Ceviche er ikki ráur - ikki heilt í øllum førum. Limesaftin ger, at fiskurin verður tilgjørdur uttan á, meðan hann enn er ráur innan.
Ceviche
Til hvønn persón skalt tú brúka:
100 g av Havtasku ella tungu
1 kili (tú kanst eisini, sum á Barbaru, brúka kili sós)
1 tyssi av koriander
2 fet av hvítleyki
1 dl av limedjúsi
2 skalottuleykir
50 g av hassilnøtum
Soleiðis gert tú
Sker fiskin í terningar umleið 2x2 cm. Hakka kili og hvítleyk. Blanda fisk, kili, hvítleyk og eitt sindur av salti og pipari í einum bolla. Lat standa og trekkja í nakrar minuttir. Í meðan kanst tú hakka hassilnøtirnar og brúnka tær á eini pannu. Hakka eisini koriander og skalottuleykin. Pressa síðani lime yvir fiskin. Koyr skalottuleykin, nøturnar og koriander í bollan. Lat standa í umleið 5 minuttir. Rør síðani alt saman og servera beinan vegin.
Orkar tú ikki at gera mat í kvøld? Ja, so er bara at bíleggja tær eitt borð á Barbaru. So sleppur tú eisini undan uppvaskinum ;)
Tú kanst eisini geva onkrum eitt Meira av tí Góða-kort, sum eisini kann brúkast á Barbaru.
Vilt tú hava meira av tí góða?
Melda teg til tíðindabrævið, VINN LEKRAR VINNINGAR, fá íblástur, tilboð og kunning um alt tað góða, tú kanst njóta á okkara matstovum, caféum og hotellum.


text:
Universidad Austral
Universidad Austral de Chile í Kili varð sett á stovn 7. september 1956 og er ein lærdur háskúli í Concepción, Kili. Har ganga umleið 11.000 lesandi og 776 starvsfólk starvast har.
UACh er eitt av teimum bestu universitetunum í Kili, tá ið hugsað varður um vísundaliga gransking. Tað var mett sum nummar tvey, næst eftir University of Chile (Universidad de Chile) tá mett varð eftir gransking, av El Mercurio, og í 2008 var tað tað univeristetið ið móttók trið mest av stuðuli Mecesup frá stjórnini.[1] Granskarar frá Universidad Austral hava eitt nú gjørt seg galdandi innan fornaldarfrøði, dentrokronologi, mjólkatøkni, innan Mapudungun málið, Palaeontologi og virologi. Granskararnir Mario Pino og Tom Dillehay leiddu útgravingarnar í Monte Verde, ið er ein av teimum elstu fornaldar støðunum í Amerika. Granskarar á Dendrochronology Laboratory of UACh hava eisini staðfest tað longsta dentrokronologiina í syðru heimsálvu, ið gongur 5666 ár aftur í tíðina.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Orð og lag: Egil Isaksen
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Eg vil takka Tær, o, Faðir, at Tú frelsti ein sum meg,
at Tú tók burt mínar leinkjur, mína synd.
Eg vil prísa Tær, o, Faðir, Tú, sum altíð alt gert væl,
enn Tú sært, at sárt mær tørvar Tína hjálp.
Niðurlag: Um náði Tína vil eg syngja, um Tín undurfulla frið,
um Tín undurfulla kærleika til mín.
Hjálp, ja, hjálp mær, kæri Jesus, at eg nái Himmalin,
at um Perluportrið stíga inn til Tín.
2. Um mín ferð ígjøgnum lívið stundum tykist vera svár,
veit eg, Guð, Tú ert og verður Faðir mín.
Ja, Tær, Jesus, vil eg prísa, Tú, sum fríaði meg út
frá deyðans og dómsins veg.
3. Um enn myrkur stundum fjalir bjarta trúarhimmal mín,
veit eg, at Tú fylgir við mær hvørt stig.
Prísandi eg haldi áfram til eg heima standi trygt,
og í ævir hvíli søtt við Tína lið.


text:
Viðoy
Viðoy er Føroya norðasta oyggj. Á Viðoy eru tvær bygdir – Viðareiði norðanfyri og Hvannasund longur suðuri. Á Viðoy kanst tú njóta eina siðbundna føroyska máltíð, uppliva stórsligna náttúru, og njóta sólsetur, tá ið himmal og hav verða prýdd við gyltum reyðum liti.
Viðareiði
Viðareiði dregur nógv ferðafólk norður til sín, og ei undur í, tí náttúran er framúrskarandi vøkur. Viðareiði er liðið til tað stórsligna forbergið Enniberg, sum við sínum 750 metrum rísur steyrrætt upp úr Norðuratlantshavi og er eitt av heimsins hægstu forbergum.
Viðareiði var eitt skifti heimstaður hjá tí tiltiknu prestafrúuni illu Beintu, sum gav íblásturin til skaldsøguna Barbara eftir Jørgen-Frantz Jacobsen.
Eftirsum prestagarðurin er á Viðareiði, hevur Viðareiði altíð verið ein mentanarmiðdepil fyri bygdirnar eystan Múla og er við á leið 300 íbúgvum tann størsta bygdin í økinum.
Hóast fólk hava lyndi til at flyta til miðstaðarøkið, heldur Viðareiði fram at vaksa. Viðareiði fostrar nakrar av Føroya dugnaligastu fjallmonnunum, sjómonnunum og innløgufólkunum, og viðoyingar eru tætt knýttir at náttúruni.
Hvannasund
Bygdin Hvannasund er uppkallað eftir sundinum millum Borðoy og Viðoy. Bygdin er bundin saman við Borðoy við eini byrging um Hvannasund – hinumegin byrgingina er bygdin Norðdepil. Í Hvannasundi kanst tú njóta sjónina av høgu, brøttu fjøllunum kring teg og vakra ljósið, sum gyllir sundið. Strandfaraskipið Ritan siglir fleiri ferðir um dagin frá Hvannasundi til tær báðar eystastu oyggjarnar Fugloy og Svínoy.


text:
Hvussu sær ein gerandisdagur út sæð frá sjónarhorni barnsins? Vit lata viðhvørt børninið sleppa framat okkara myndatól. Her eru myndir frá í vár og summar 2016, sum 7 ymisk børn hava tikið. Vit síggja, at børn duga at taka eina sjálvmynd (selfie) longu í barnagarðsaldri :)
15 ára starvsdag
16. Mai 2018
Hjartaliga til lukku við 15 ára starvsdegnum Astrid Joensen og Joan Poulsen :)Tit eru gullverdar. Vit er heppin at hava tykkum her á Dagstovninum á...
les meir
Ein dagur í mai
15. Mai 2018
...
les meir
Hvølpar á ferð
02. Mai 2018
Í dag hava vit tosa um at verða góð við hvønn annan og at tosa pent við hvønn annan. Børnini vóru einig um at...
les meir
Útilív
02. Mai 2018
Børnini eru púra vekk í spæli. Her er nógv sum fer fram og ómetaliga nógv læring :)Her er samstarv so tað baskar - Hvussu fáa...
les meir
Hugni úti í góðveðrinum
26. Apr 2018
...
les meir
Sirkus Spírar 2018
19. Apr 2018
So kom tann stóri dagurin har Siiiiiiiirkus Spíííííírar 2018 hevði framførðslu. Eitt fantastiskt flott sirkus og stuttligt upplivilsi hjá okkum her á Hamrinum. Takk...


text:
Johnni Poulsen nýggjur stjóri í Magn
vinna16-10-2017 - 11:26 - Jóanis Nielsen
Í dag tekur Johnni Poulsen við sum nýggjur stjóri á Magn.
Nýggi stjórin kennir fyritøkuna væl frammanundan, tí seinastu 11 árini hevur hann verið fíggjarstjóri á Magn.
Undan tí hevur Johnni Poulsen millum annað starvast sum fíggjarleiðari á Strandferðsluni og innan búskap og strategi í norðurlendsku telefyritøkuni Telia í Danmark.
Hann tekur við eftir Hendrik Egholm, sum 1. oktober tók við sum samtaksstjóri í íslendska Skeljingi, ið er móðurfelagið hjá Magn.
Hann er útbúgvin cand.merc frá Copenhagen Business School, og hevur eisini tikið eftirútbúgvingar haðani, á London Business School og á IMD í Sveis.
Nýggi Magn-stjórin er miðvingur, 47 ár, giftur og eigur tríggjar døtur


text:
Fjarlestur
Fjarlestur er ein lestrarháttur, sum er í stórari menning. Útboðið økist alla tíðina við nýggjum tilboðum til tey áhugaðu. Flestu útbúgvingarstovnar hava nú fleiri ymisk tilboð til tey, sum ætlað sær at lesa sjálvi, tað verið seg heilar útbúgvingar ella partar av eini útbúgving Háttirnir sum brúktir vera eru ógvuliga ymiskir. Talan kann vera um beinleiðis sjálvlestur, har studenturin bara er innskrivaður og bara møtir til kravd skeið og til próvtøku.
Í øðrum førum kann undirvísingin í stóran mun vera um telduna (e-learning) tað verið seg bólkaundirvísing ella tvívegis samskifti av ymsum slagi. Í summum førum má studenturin møta til ávísa undirvísing í semestrinum, har t.d. bólkauppgávur vera gjørdar og mettar.
Hesin lestrarhátturin er sera strævin og tað krevur stóran sjálvsaga at koma ígjøgnum, men hann er ógvuliga fleksibul og er væl hóskandi til eitt fjarskotið oyggjaland.
Her síggjast ymisk leinki, sum kunnu vera áhugaverd hjá tí, sum ætlar sær undir fjarlestur. Spyr tó eisini á teimum einstøku stovnunum, hvørjir møguleikar eru fyri fjarlestri.
- The Open University
- The Open University - Í Skotlandi.
- National Extension College
- Open College of Arts
- Association of British Correspondence Colleges (ABCC)
- British Council - Fjarlestur í Bretlandi.
- London External - Skeið hjá London University.
- GRADUATEGUIDE - Savn við hentum leinkjum til fjarlestur í USA á Graduate stigi.
- The National Home Study College - Eitt av størstu universitetunum fyri fjarlestri í Stóra Bretlandi.
- Studentum.dk -


text:
Orð: Dynamitt
Lag: Michael Ballew
Drongurin kom inn í køkin ein dagin,
hugdi upp á mammuna og segði so smæðin:
Góða mamma
allir mínir vinir flenna,
teir vilja ikki við meg kenna
tá ið eg tosi.
Tá teir siga ei, tá sigi eg oy,
og tá teir siga nei, tá sigi eg noy,
tað er løgið!
Góða mamma sig mær,
hvat er galið við mær, eg vil tað vita.
Men tað sum eg haldi er allarmest galið,
tað er tá eg eri í Gundadali
og hyggi,
har seti eg meg í skýlið,
eg rópi hart og ýli
KOYR Á KÍ.
Eg haldi jú við HB, eg eri havnarmaður,
men skorar KÍ tá verið eg glaður,
sikken tossi.
Góða mamma sig mær,
hvat er galið við mær, eg vil tað vita.
Nú drongurin leingi hevði havt orðið,
setti mamman seg niður við borðið
og hon segði:
Pápi tín, sum heldur við HB,
hann er ikki tín rætti pápi,
tað skalt tú vita.
Tí í Klaksvík býr tín ektaði babba,
har eigur tú eina ommu og abba,
ver tú glaður.
Eg má hesi boðini bera,
og tú mást ikki keddur vera, tá ið eg sigi:
Sonur pápi tín býr ei í Tórshavn,
hann býr í Klaksvík.
At vita tað, tað er títt minsta krav.
Sonur pápi tín býr ei í Tórshavn,
hann býr í Klaksvík,
og tað skalt tú bara vera stoltur av.


text:
Meðan riddarakvæðini eru sprottin í eysturnorðurlendskum øki, verður hildið, at kappakvæðini hava uppruna í vesturnorðurlendskum øki. Í TSB eru tey 167 í tali, av teimum eru 125 á føroyskum – summi teirra bara á føroyskum.
Føroysku kappakvæðini tykjast yrkt úr sama søgutilfari, sum íslendingar nýttu í fornaldarsøgum sínum, men heimildirnar eru neyvan tær somu, tí í søgugongd er stórur munur millum føroysku kvæðini og íslendsku søgurnar.
Kendastu kappakvæðini umrøða hendingar á evropeiska meginlandinum í tíðarskeiðinum frá um 400 til um 900. Høvuðsmenn í hesum kvæðum, sum mest snúgva seg um blóðigar bardagar í sambandi við faðir- og frændahevnd, men eisini um bardagar móti risum og trøllum, eru Sjúrður Sigmundarson, sum er maður kendur úr norrønari gudalæru, lýstur í Eldru Eddu og Vølsungasøgu, Tíðrikur av Bern, eysturgotiski kongurin Theodorik (475-526) og Karlamagnus, Charlemagne (f. í 742, 747 ella 748, d. í 814), ið var frankiskur keisari. Í hesum kvæðunum eru eisini eymar ástarsøgur.


text:
13. Mai 2009
Skúlatalvkapping var í Kollafjarðar skúla seinasta sunnudag. Kári Durhuus, ið undirvísir í børnum og ungum í talvi í Tórshavnar kvøld- og ungdómsskúla, fekk savna fleiri lið til kappingina og tey stóðu seg væl. Sí frásøgn her:...
04. Mai 2009
Í tíðarskeiðnum 2. – 12. juni 2009 skipar Tórshavnar Kvøld-, Ungdóms- og Listaskúli fyri 3. skeiðum í máling og málningalist. Skeið 1: Byrjanarskeið 2. – 4. juni 19 tímar: Hósdag, fríggjadag og leygardag – allar dagar...
01. Mai 2009
Sunnudagin 3. mai kl. 16.00 hevur Havnarkórið konsert og hugnaløtu í Mullers Pakkhúsi. Á konsertini framførir kórið føroyskar, norðurlendskar og Evropiskar sangir og kórverk. Eftir steðgin, har kaffi og vaflur eru at fáa, syngur kvinnukórið fýra vár-og summarkendir sangir á týskum og enskum...
20. Apr 2009
Flaggdagin 25. apríl verður framsýning av grafiskum verkum í Smiðjuni í Lítluvík. Ì vetur hevur anda av arbeiðs - og læri hugi í húsunum hjá Tórshavnar Kommunu í Kongagøtu. Á ovastu hædd hevur Jónu Rasmussen grafikari, húsast...
17. Apr 2009
Lívsjáttandi Sólarmagn Kórkonsert í Kirkjubøar kirkju sunnudagin 19. apríl kl 16 Á veg til sólríka Po-slættan í Italia bjóðar kórið Sólarmagn...
16. Apr 2009
Sjónleikaraskúlin og Bendar Spónir á festival í India Sjónleikaraskúlin hjá Havnar Sjónleikarafelagi var í mánaðarskiftinum nov.- des. 2008 á sjónleikarafestivali í Delhi í India og framførdi sangleikin"Fez" eftir hollendska rithøvundan Marcel Van...
14. Apr 2009
Uppboðssøla við „føroyskum“ listaverkum í SMS hin 18. apríl 2009 kl. 13 ORKESTRIÐ ÆLABOGIN hjá fólki við menningartarni, hevur avgjørt at luttaka á tónleikastevnu í Lillehammer í Noregi í summar. Stevnan...
05. Apr 2009
Røðan sum Heðin Mortensen, borgarstjóri helt í sambandi við setanina av kvøldskúlaframsýningini í Eysturskúlanum, leygardagin 4. apríl. ...


text:
Orð: Arthur T. Pierson
Lag: James McGranahan
Týtt: Victor Danielsen
1. Títt evangelium
mín harða vilja vann;
Gud heimin elskaði,
og Son sín sendi hann,
at hvør og ein, sum trýr hann á,
:,: skal ævigt lív og frelsu fá. :,:
2. Sum ormurin gav lív
til hvønn, sum á hann sá,
so Gud sín egna Son
læt heingja krossin á,
at hvør og ein, sum trýr á hann,
:,: eitt ævigt lív og frelsu vann. :,:
3. Til frelsu, ei til dóm
kom Jesus niður her,
men tann, sum ikki trýr,
hann longu dømdur er;
men hvør og ein, sum trýr á hann,
:,: eitt ævigt lív og frelsu vann. :,:
4. So, sál, hoyr hetta orð!
Tín frelsa er í tí;
títt egna ónýtt er,
øll bøn, øll gerð, alt stríð;
tí tann er frelstur, eina tann,
:,: sum sær Guds Son og trýr á hann. :,:


text:
Vildu ikki taka í hondina á Ísraelsvini
Í samband við at felagið vinir ,,,Vinir ísraelsskipaði fyri hátiðarhaldið í høvuðstaðnum á 70 ára degnum hjá tjóðini Ísrael, varð í Degi og Viku gjárkvøldið, sett fokus á eitt palistinskt flagg, sum varð til hátíðarhaldið.
Umframt tiltakið á Vaglinum hevði felagsskapurin, Vinafelagið Føroyar - Ísrael, skipað fyri einum tiltakið í læraraskúlahøllini.
Sum tað sást í Degi og Viku hevði KVF gjørt eitt sokallað “set up” við dyrnar inn í læraraskúlahøllina har umboð fyri tey sum flaggðu við palestinska flagginum, greiddu frá hvussu Ísrael kúvar palestinar og rekur apartheit politikk ímóti palistinum við m.a. at bumba skúlar og sjúkrahús. Rani Ravnsfjall greiddi frá at hann ikki helt, at býráðið í Havn átti at flagga við Ísraelska flagginum tá býráði ikki vildi flagga við merkinum hjá LGBT.
Vildu ikki taka í hondina á Ísraelsvini
Svenning á Lofti, sum hevur verið partur av Vinafelagnum Føroyar - Ísrael síðan tað varð stovnað, eitt langt áramál var formaður og í 40 ár hevur ferðast og skipað fyri bólkaferðum til Ísrael, sigur at tey løgdu merki til palistinska merkið, sum fýra ella fimm fólk veitraðu við á Vaglinum.
Eg fór yvir til tey at bjóða teimum vælkoman til hátíðarhaldi, men av einari ella aðrari orsøk ynsktu tey ikki at taka í hondina á mær. Tó skal sigast at ein av teimum rætti mær hondina.
Hetta kemur heldur ikki óvart á, tí Ísrael hevur í mong ár rætt palestinum ein útrætta hond. Men Ísrael vil ikki aftur til tíðina áðrenn seksdaga kríggið í 1967 av teirri einfaldu orsøk at ísraelittar ikki meta at tey mørkini kunnu verjast. Hinvegin hevur Ísrael gjørt nógv fyri at fáa frið í lag og hava givið palistinunum stóran part av Judea og Samaria. Í 2005 tók Ísraelska stjórnin og tvangsflutti jødar úr Gásageiraðnum og gav tað til Palistinsku stjórnina í sokallaðu “land fyri frið”avtaluni. Men víðgondi Hamas felagsskapurin tók leiðsluna í hesum økinum, og stjórnar økinum við harðari hond. Ísraelska stjórnin hevur tí staðfest at “land fyri frið” hevur ikki givið naka úrslit.
Vit mugu tíanverri ásanna at palistinar vilja ikki gera friðaravtalu við Ísrael, tí so verða teir noyddir at viðurkenna at Ísrael er til og tað vilja teir undir ongum umstøðum gera. Tí er støðan sum hon er, sigur Svenning á Lofti.
Onga viðmerking
Rani Ravnsfjall, sum umboðaði tey, sum mótmæltu vegna palistinensarnar í Degi og Viku, vil ikki gera viðmerking til Norðlýsið um hví hann ikki vildi taka í hondina á Ísraelsvininum.
Skal samrøðan handlað um hví eg ikki vildi taka í hondina á honum havi eg als ikki hug at gera viðmerkingar.
Ísrael vil ikki tosað beinleiðis við palestinar uttan gjøgnum ST og tí er støðan sum hon er í Miðeystri.
Tá Norðlýsið spurdi um hvar hann hevði hesa staðfesting frá og um tað ikki í fleiri førum hava verið beinleiðis samráðingar baði óalment og alment, m.a. undir leiðslu av fyrrverandi amerikanska forsetanum Bill Clinton, breyt Rani Ravnsfjall telefonsamrøðuna av.


text:
Flyting av leikarum áðrenn kappingarbyrjan
Kunning um flyting av leikarum:
Í sambandi við flyting av leikarum millum feløg undan kappingarbyrjan, vilja vit mæla til at oyðubløð undir hesari leinkju verður nýtt:
fbf.fo/kappingar-urslit/leikaraloyvi
Víst verður annars til reglugerðina um, hvussu leingi ein skal hava verið limur í felagnum v.m. og treytir um at skifta felag:
grein 9
a) Luttakandi leikari skal í minsta lagi hava verið limur ein mánað í tí felag, sum hann luttekur fyri.
b) Luttakandi lið hava í mesta lagi loyvi at hava ein útlending á liðnum. Á føroyskum landsliðum kunnu bert føroyingar luttaka. Sum føroyingur verður eisini roknaður útlendingur, ið hevur verið fast búsitandi í Føroyum í minsta lagi 2 ár, og hevur sítt virki her og føroyskan ríkisborgararætt.
d) Felag kann nokta leikara at flyta til annað felag, um so er, at felagið metir, at peningalig ella onnur felagslig áhugamál binda viðkomandi leikara.
Eru ivamál, kunnu tit skriva til fbf@fbf.fo


text:
Tak niður pdf-hefti við hesum tekstinum á donskum, enskum og týskum.
Listasavn Føroya liggur nakrar fáar minuttir til gongu frá miðbýnum. Frá havnini gongur ein niðan gjøgnum Havnar gongugøtu og víðari framvið ánni gjøgnum Viðarlundina, har ein á leiðini gongur framvið fleiri standmyndum hjá føroyskum listafólki.
Listasavnið er samansett av gamla Listaskálanum frá 1970, sum í 1993 varð útgjørdur við eini eyðkendari afturatbygging, teknað av J.P. Gregoriussen og Niels F. Truelsen. Tilsamans telja bygningarnir báðir 1.600 m2.
Listafelag Føroya, sum varð stovnað undir krígnum, var byrjanin til uppbyggingina av einum veruligum savni av føroyskari list. Savnið á Listasavni Føroya er í dag ein blanding av teimum verkunum, sum Listafelagið gjøgnum ár og dag hevur keypt inn, og hinvegin eisini av verkum, ið eru keypt av Savninum sjálvum. Í dag rúmar savnið gott og væl 2000 eintøk, ið fevna yvir tíðarskeiðið frá teimum elstu, varðveittu myndunum frá 1840-talinum til tí allar nýggjastu myndlistina. Teirra millum er ta størsta savnið av verkum hjá Sámali Joensen-Mikines og eitt langt rað av høvðusverkum størstu føroysku listafólkanna.
Sum alment stuðlaður mentunarstovnur er tað uppgávan hjá Listasavninum at savna saman og varðveita føroyska myndlist og at granska í, og kunna um, listina sum ein partur av føroyska mentunararvinum. Kunningin verður gjørd við bókaútgávum, granskingarætlanum og framsýningum av listini bæði í Føroyum og uttanlanda. Við jøvnum millumbilum vísast serframsýningar av útlendskari list, ið lýsa føroyska myndlist úr øðrum sjónarhorni og seta hana í eitt altjóða høpi.
Tíðarskeiðið 1. mai - 31. august:
Mánadag - sunnudag kl. 11.00 - 17.00
Tíðarskeiðið 1. sept. - 30. apríl:
Týsdag - sunnudag kl. 13.00 - 16.00
Mánadag ikki opið
Atgongugjald:
- Vaksin: 65 kr.
- Lesandi: 25 kr.
- Bólkar, min.12 vaksin: 50 kr. fólkið
- Limir og børn undir 16 ár: ókeypis.
Listasavn Føroya
Gundadalsvegur 9
P.O. Box 1141
FO-110 Tórshavn
Føroyar
Tel +298 313579
Email info@art.fo
Facebook


text:
Fyrimynd:Forsíða aktuelt
Leiðreglur fyri Aktuellar hendingar[rætta wikitekst]
Teigurin Aktuellar hendingar á forsíðuni kann innihalda í minsta lagi tríggjar til fimm aktuellar hendingar (tíðindi), ið stutt og partleyst (ópartískt) greiða frá høvuðsinnihaldinum. Hendingar av eldri dato (í botninum) verða tiknar burtur so við og við, tá ið nýggjar hendingar verða lagdar afturat. Hendingar ið verða skrivaðar her, skulu tí eisini regluliga skrivast inn/arkiverast undir Aktuellar hendingar.
- Eitt nýtt innslag verður skrivað ovast (undir tí vatnrøttu strikuni) við tí grundleggjandi syntaksinum nyt indlæg tilføjes i toppen
{{*fs}} Samandráttur av hendingini.
- Hendingin, ið verður nevnd, skal vera aktuell (tíðindi) og vera viðkomandi fyri eina alfrøði, heldur enn eitt vanligt tíðindaevni.
- Allar hendingar skulu vísa til eina grein, ið lýsir hendingina meiri nágreiniliga og verður hetta hevja fram við feitari skrift, og greinin skal helst vera longri enn bert ein lítil stubbagrein, ið greiðir frá tí seinasta nýggja í hendingini.
- Hendingin verður orðað balanserað við, helst bara við einum einkultum setningi í nútíð heldur enn tátíð (tvs. at hendingin fer fram heldur enn fór fram.
- Ein einkult hending kann hava eina lítla mynd við góðkendur lisensi (skal vera til fría nýtslu og ikki undir copyright), myndin skal vísast til í tekstinum í klombrum "(myndin)" í innslagnum) við at tilpassa syntaksin:
{{imagemap|mynd=Dømi.jpg|breidd=100|link=Frágreiðing}} .


text:
Ein tiltikin gandakelling, eyknevnd Ritan, var í Sandoy á sinni. Hon var slektað úr Túni í Dali og arbeiðskona á Sondum (náðinsgarðinum) hjá harra Peri, ið tá var hjálparprestur hjá faðir sínum, harra Klæmint. Eina ferð sum gandakallurin Jóanis í Porkeri var norðuri at vitja harra Per, fóru teir undir at royna hvør annan til at vita, hvør ið ramari var í gandinum. Meðan lá Ritan alla tíðina í einum skoti og lurtaði. Sum teir kapprøddu, segði Jóanis, at kraftin gekk frá honum: her var fólk inni; men prestur segði nei. Aðra ferð segði Jóanis, at her var fólk inni, og tá segði prestur, at, um so var, so visti tað alt. Á henda hátt var tað, at Ritan lærdi gandin. Síðan, tá ið tað var víst, at hon hevði lurtað, kastaði harra Per hatur á hana og hon aftur á hann. So rýmdi hon frá honum og fór til dóttrina at búgva, ið gift var í Trøðum.
Á prædikastólinum var einasta stað, hvar ið prestur náddi ikki at verja seg fyri Rituni. Eina ferð, sum hann stóð og prædikaði, sást hon at ganga fyri kirkjuvindeygað og kasta tríggjar svartar steinar upp um takið, men fyri hvønn steinin, hon kastaði, fall ein blóðsdropi úr nøsini á prestinum. Tá segði hann: “På dette hellige sted kommer jeg ikke mere; sé, hvor den heks går og hekser der udenfor!” og vendi so prædikuni alt fyri eitt til skilnaðarprædiku.
Ritan doyði út hjá dóttrini í Trøðum. Harra Mikkjal, ið prestur var eftir harra Per, forðaði henni kristna jørð at koma í. Men so tók sonur hennara, Túnamaðurin kallaður, og bar hana eina náttina í einum posa á kirkjugarðin. Tung hevði hon verið honum í lívinum, men tyngri var hon í deyðanum, segði hann. Ikki varð hon uppafturgrivin síðani.
Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901
Sagnirnar eru her endurgivnar við Hammershaimbs stavseting eftir útgávuni:
Jakob Jakobsen: "Sagnir og ævintýr" , fororð eftir Mariu Mikkelsen, 1. útg. 1925, 2. útg. 1984-85.


text:
FHS sum fjarlestur á Kambsdali
Les, tá tú hevur tíð og hug og uttan mun til hvar tú ert stødd/staddur.
Á Føroya Handilsskúla á Kambsdali hevur tú møguleika at taka einstakar lærugreinir á FHS ella heilt FHS -prógv sum fjarlestur.
Undirvísingin fer fram umvegis internetið. Tú gongur í einum ”internetflokki”,og tú hittir tínarfloksfelagar og lærarar á netinum. Í hvørji lærugrein verða sonevnd “webinar” – hetta er online – undirvísing, har tú hittir læraran og hini lesandi í tykkara flokshøli á netinum. Lærarin undirvísir, Tú kanst seta spurningar munnligt umvegis netið, og tú kemur at luttaka í bólkaarbeiði umvegis netið. Eisini verða upptøkur av ávísum evnum løgd á netið, sum tú kanst kunna teg við, tá høvi er til tað. Uppgávur og annað verður latið inn umvegis postskipan.
Handilsskúlin á Kambsdali hevur síðan 2004 havt fjarlestur. Yvir 100 næmingar hava tikið stakgreinaprógv hesi árini . Í ár verður skipanin útbygd við online – fjarundirvísing.
Fjarlestur er vælegnaður, um tú:
- ert handils – ella skrivstovulærlingur og skal taka ávísar lærugreinir í hesum sambandi
- ynskir at førleikamenna teg innan ávíst øki
- ynskir at fáa FHS – prógv, sum gevur møguleika fyri at koma í handils – ella skrivstovulæru
ella at halda fram á miðnámsskúla og taka 2. og 3. árið á búskaparbreytini og fáa prógv sum handilsstudentur
Lærugreinir
Lærugreinirnar eru tær somu sum á FHS. Lesturin er skipaður í lestrarhálvur. Hesar FHS – lærugreinar kunnu takast sum fjarlestur skúlaárið 2013 – 14:
Heystið 2013 Várið 2014
Sølubúskapur C Enskt C
Kunningartøkni C Virkisbúskapur C
Upptøkutreytir:
Nøktandi 9./10. – floks prógv
Luttøkugjald
Luttøkugjaldið er kr. 1700 fyri Sølubúskap, Enskt og Virkisbúskap, og kr. 1200 fyri Kunningartøkni.
Próvtøka
Fjarlesturin er stakgreinalestur og próvtøka verður í øllum lærugreinum. Próvtøkan fyri lærugreinir lisnar í heysthálvuni verður hildin í des./jan., og fyri lærugreinir lisnar í várhálvuni
verður próvtøkan hildin í mai/juni.
Depositum á kr. 300 verður goldið fyri hvørja próvtøku. Upphæddin verður endurgoldin, um
próvtøkan verður gjøgnumførd.
Umsóknarfreist
Umsóknarfreistin er 1. juli. Hevur tú spurningar í sambandi við útbúgvingina, ert tú vælkomin at
seta teg í samband við Føroya Handilsskúla á Kambsdali á tlf. 610900 ella [email protected]
Umsóknarblað og nærri kunning er at finna á www.fhk.fo
Handilsskúlin hevur gjørt samstarvsavtalu við ALS, soleiðis, at fjarlestur verður eisini boðin út sum førleikamennandi tilboð til fólk, sum fáa arbeiðsloysisstuðul
Undirvísingin er treytað av nóg stórari undirtøku.
Byrjað verður umleið 1. september


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Stuðul til vinnuna sum vil menna ferðavinnuna
Vinnumálaráðið fer nú at lata stuðul til ferðavinnumenning.
Uppskot um kunngerð um stuðul til ferðavinnumenning er sent til hoyringar.
Kunngerðin hevur heimild í lógini um P/F Visit Faroe Islands.
Hon skal skipa tann partin av stuðlinum, sum kann verða latin til vinnuligar verkætlanir í ferðavinnuni.
Talan er um eina krónu-fyri-krónu stuðulsskipan.
Tað merkir, at umsøkjarin sum meginreglu skal tryggja sær í minsta lagi helmingin av fíggingini frá øðrum pørtum.
Endamálið við kunngerðini er at tryggja neyvari reglur og eina gjøgnumskygda skipan fyri tann partin av stuðlinum, sum Visit Faroe Islands ikki stýrir beinleiðis, sigur Vinnumálaráðið.
Sambært uppskotinum um kunngerðina, skal P/f Visit Faroe Islands hvørt ár gera eina ætlan um ferðavinnumenning, sum landsstýrismaðurin í vinnumálum skal góðkenna.
Umsóknir um stuðul til ferðavinnumenning skulu hava eina verkætlanarlýsing og eina fíggjarætlan.
Sí eisini


text:
Í annaðkvøld, hóskvøldkið 26. apríl, verður finaluendabrakið í spurnarkappingini “Av Skipanesi til Æðuvíkar” í Løkshøll. Í finaluni møtast Saltangará, Glyvrar, Æðuvík og Lamba.
Undanfarnu umfør hava verið sera undirhaldandi og góð, so ivaleyst verður finalan enn betri, á liðini fara at spenna seg enn meira út.
Umframt undirhaldið hjá vertum, dómarum og liðluttakarum verður eisini sangur við Albin Rasmussen og Kirsten Hansen.
Tiltakið byrjar klokkan 20.00 stundisliga!
Skráin fyri spurnarkappingina verður hendan:
Fyrra hálvfinala: Æðuvík, Andrass Hansen og Jóna Kristiansen móti Glyrum, Torbjørn Jacobsen og Bill Justinussen
Seinna hálvfinala: Saltangará ,Jónsvein Knudsen og Eli Lasseni móti Lamba, Magnus Rasmussen og Hans Jacob Lamhauge


text:
Árni Gregersen, ting.fo 02.03.2017 (09:57)
Ov stórar íløgur og manglandi haldføri
Búskaparráðið kom í dag við síni várfrágreiðing.
Frágreiðingin hesaferð brýtur ikki so nógv frá teimum seinastu. Búskaparfrágreiðingin heldur, at búskapurin er góður og væntar ein vøkstur í BTÚ fyri í ár uppá sløk sjey prosent.
Kortini er peikifingurin á lofti. Víst verður á risastóru íløgurnar hjá landið, kommunum og almennum feløgum og nevnt verður eisini, at ov lítið loypir av á fíggjarlógini í teimum góðu tíðum vit hava.
Búskaparráðið finst eisini at, at onki verður gjørt fyri at tryggja fíggjarligum haldføri. Tey siga, at fólkaframskrivingin hjá Hagstovuni er ikki broytt munandi og tískil eru útlitini fyri at haldførisavbjóðingin er ikki minni. Tí eru framvegis tørvur á politiskum átøkum, sum tillaga búskapin til broyttu aldurssamansetingina. Eissini eiga átøk at verða gjørd sum minka fráflytigina úr Føroyum.
Tilfeingisvinnan er vaksin lutfalsliga nógv síðani 2009 - tað vil siga uppsjóvarvinnan og alivinannan. Hinvegin er bæði framleiðsluvinnan og tænastuvinnan lutfalsliga stagneraðar.
Sverri Hansen er formaður í Búskaparráðnum
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
A Tribe Called Quest
A Tribe Called Quest er ein hip hop bólkur úr Queens, New York. Teir funnu saman í 1985, men lótu sína fyrstu fløgu út so seint sum í 1990. Fýra limir eru í bólkinum. Rappari og framleiðari, Q-Tip, rappari Phife Dawg, DJ og framleiðari Ali Shaheed Muhammad, og í eina tíð, Jarobi White, sum fór úr bólkinum eftir teir lótu fyrstu fløgu teirra út, kom aftur til triðju fløguna, fór úr aftur, og kom so aftur í 2006, tá allir í bólkinum komu saman aftur eftir 8 ár. Q-Tip hevði verið við í øðrum sangum hjá bólkum úr Native Tongues, t.d. Buddy á 3 Feet High and Rising hjá De La Soul, og Black is Black á Straight Out the Jungle hjá Jungle Brothers, og hevði vart varhuga við bólkin áðrenn teir lótu fløgu sína út, People's Instinctive Travels and the Paths of Rhythm. Hóast hetta gekk ikki heilt væl við søluni, sjálvt um teir fingu góðar afturmeldingar. Hetta skilst av at flestu hip hop lurtarar vóru meiri áhugagir í hardcore hip hop, men Tribe fingu eina vaksandi mongd av alternative hip hop fanum.
Tónleikasøga[rætta | rætta wikitekst]
- People's Instinctive Travels and the Paths of Rhythm (1990)
- The Low End Theory (1991)
- Midnight Marauders (1993)
- Beats, Rhymes and Life (1996)
- The Love Movement (1998)