text:
Orðini loga í myrkrinum
samtalan svíður í tunguni
miðvíst vitandi
samtalan bráðnar á tunguni
Rói Patursson 1985
Síni fyrstu ungdómsár ferðaðist og arbeiddi Rói víða hvar: sigldi úti 1964-65, arbeiddi á Bessastøðum, í Havn og Keypmannahavn; 1968 var hann á vallaraferð í Evropa og var í París, tá ið studentauppreisturin leikaði á. Árini 1970-85 búði Rói fast í Keypmannahavn. Hann fór í skúla, tók HF-prógv í 1974. Í 1985 tók Rói magistaraprógv í heimspeki og flutti sama ár til Føroya. Hann er stjóri á Føroya Fólkaháskúla.
Rói var ungur, eini átta-níggju ár, tá ið hann fór at yrkja og um 14 ára aldur, tá ið yrkingar hansara fóru at koma í 14. September. Tey árini, Rói búði í Keypmannahavn, tók hann lut í mentanarliga og politiska lívinum á sosialistiska veinginum millum føroyskar útisetar. Hann skrivaði í Oyggjatíðindi og Framan og var medritstjóri á Brá.
Rói Patursson fekk M.A. Jacobsens virðisløn fyri fagrar bókmentir 1969. Hann fekk bókmentavirðisløn norðurlandaráðsins 1986. Rói týddi saman við Heðin M. Klein bókina hjá sámiska yrkjaranum Nils-Aslak Valkeapää Faðir mín sólin, sum Norðurlandahúsið gav út 1992, árið eftir at hon fekk bókmentavirðisløn norðurlandaráðsins. Í bløðum og tíðarritum í Føroyum og uttanlands hevur verið prentað upprunaligt tilfar eftir Róa og tilfar, sum hann hevur týtt til føroyskt, t.d. í 14. September, Barnablaðnum, Varðanum, Skeggjanum, Framanum, Brá og Café Existens.
Umframt trý yrkingasøvn (1969, 1976 og 1985) hevur Rói yrkt sangirnar á plátuni Spor í sjónum, 1983, eftir Anniku Hoydal. Bók við yrkingum eftir Róa og myndum eftir Amariel Norðoy kom út í 1987.
Tað var ein ungur men ikki óroyndur yrkjari, sum í 1969 gav út fyrsta – navnleysa – yrkingasavn sítt við 15 yrkingum. Meir enn aðrir føroyskir yrkjarar í samtíðini gjørdi hann gerandisdagin í nútíðini, umheimin og heimspolitikkin til yrkisevni. Hann loysir seg frá tí skaldskaparliga arvagóðsinum, har sum fastar umskrivingar, heiti og myndir eru byggikubbarnir, skíggjar stívnaða bókmentaliga orðing og leitar upp tað samtíðarliga. Í yrkingini „Grasið og hin seinasti mohikanin“ hyggur yrkjarin úr stórbýnum aftur at tí farna barndóminum, minnist tann uppreistrarhugaða smádreingin, sum skapti sín egna heim við hugflognum, til veruleikin kom og gav øllum lutum teirra avmarkaða pláss. Ein søga um paradísið, barndómin, rammað inn av nútíðarstøðuni, einari fongsulslíkari støðu í útlondum. Á sín hátt er yrkingin ein arvingi hjá yrkingunum um heimlongsil í útisetu í 19. øld, men himmalvíður munur er á.
Barnaminnini eru ikki tey hjá piltinum, sum fer at reka seyð og fiska síl, men hjá einum, sum hevur sitið innan fyri vindeygað og lisið og fingið møguleikan at smoyggja sær inn í ímyndaðar veruleikar, t.d. sum Robin Hood ella stríðsmaður røttu megin í seinna heimsbardaga. Ein onnur yrking um barndómin er tann yndisliga „Meðan áin rann“ – heitið kundi verið frá Hans Andriasi – ein søga um tíðina, áðrenn klovningur kom millum tilvitsku og umheim:
Millum steinarnar í ánni
runnu fingrar okkara
og vatnið og vit
vórðu sama likam
/.../
Vit vistu
at langt, langt burturi
mátti ein døggperla liggja,
sum var upprunin.
Sambandið í hesi yrking millum náttúru og menniskja er av romantiskari rót og minnir um summar yrkingar eftir Chr. Matras. Tað er ikki torført eisini at síggja ta listarligu leitingina í lýsingini. Men meira enn náttúrulýsingar við ívovnari súmbolismu seta kritiskar samtíðarlýsingar dám á savnið. Tær snúgva seg um tey somu evnini sum politiska vinstrarørslan fekst við og venda sær móti kaptalismu og avleiðing hennara: fremmandagerð, imperalismu, kristnari fanatismu og dupultmorali. Í „Forseti vár“ vendir yrkjara-eg’ið sær til ein forseta í kristna heiminum og biður um vápnahvíld eina ávísa nátt, tí tað er ein heilag nátt: tá skal eg’ið uppliva kærleikan. Próvgrundin undir hesi áheitan er, at forsetin kortini bindur frið eina nátt um árið – jólanátt – fyri Jesu skuld, men ger allar aðrar nætur til blóðnætur. Her er ikki bara funnist at kríggi, men eisini hvussu kristindómur verður brúktur til at rættvísgera kríggj.
Kritikkurin av politikki og samfelagsviðurskiftum hevur altjóðligt sjónarhorn; men tað at stríðast fyri frælsi í Føroyum serstakliga, er her eitt gamalt minni um álvarsamt barnaspæl („Grasið og hin seinasti mohikanin“), ikki partur av nútíðini í savninum.
Sterkasti strongurin í hesum yrkingunum er tó lívsgleði og -trá, erotikkur saman við leitan egsins inn í seg sjálvt. Yrkingin „Blómubróðir“ er um rúsin, sett upp sum leiðbeining og ávaring um at hava hógv. Navnið sipar til tey, sum hoyrdu til ungdómsrørsluna, sum tók seg upp á amerikonsku vesturstrondini í 1960-árunum og breiddi seg til Evropa. Tey vórðu kallað „blomsturbørn“, tá ið tey mótmæltu móti Vietnamstríðnum við loysunarorðunum „make love, not war.“ Ein táttur í teirri sermentan, sum spratt av rørsluni, var at roykja hassj, eitt fyribrigdi, sum kemur fyri í einum prosateksti eftir Róa frá somu tíð: „Svanasangur sprittskaldsins“, (Patursson, R. 1969), ein rábleyt mynd av Havnini á nátt við einsemi og lofnaðum ugga. Løtumynd og tíðarmynd er eisini „Vart tú í býnum seinasta leygarkvøld?“ um lívsgleði og villskap, í formi ein staccato-uppreksan, mest av navnorðum.
Málið, orðingarhátturin og rútman í yrkingunum er prosakend, men uppsetingin er í ørindi, oftast ójøvn til støddar. Einstøk stílbrigdi víkja frá prosastíli, eitt nú anaforur (endurtøka av sama orði fremst í tveimum ella fleiri reglum), parallellir setningar, øvugt orðarað, at tað er eitt „lýriskt eg“, sum hevur orðið í flestum tekstum; men fyrst og fremst at tekstirnir eru meira konsentreraðir enn prosa vanliga er.
Annað yrkingasavnið eftir Róa Patursson, á alfaravegi, kom út í 1976. Í tí eru 19 yrkingar, tær flestu eru tíðarsettar; av teimum eru sjey eldri enn fyrra yrkingasavnið, tann elsta frá 1962. Hóast hesar elstu yrkingarnar eru í rættiliga hevdbundnum stíli, eiga tær kortini skaldsligt lív (bara „Móðurmálið“ er tyngd til jarðar av hevdbundnum orðalagi) og konsentratión, sum vísir frameftir.
Tað serliga er við prentmyndini í hesum savninum – burtursæð frá teimum elstu yrkingunum – at bara smáir stavir eru nýttir. Tað man vera fyrstu ferð, at tað er gjørt í føroyskari bók, men Rói hevur í seinni yrkingum hildið fast við henda háttin. Tað gjørdist vanligt við modernismuni tíðliga í 20. øld, at nýroynandi høvundar brutu tær grafisku reglurnar. Modernistiska høvuðsverkið Ulysses (1922) spreingir teir bókmentaligu normarnar í sjálvari tekstuppsetingini; hetta kemur fram t.d., tá ið Joyce endurgevur „tilvitskurenslið“ („the stream of consciousness“) hjá persónum í skaldsøguni sum ein stríðan streym uttan teknseting gjøgnum 40 blaðsíður, har bara sernøvn eru skrivað við stórum stavi og næstan eingi reglubrot eru. Umframt at vera uppreistur móti bókmentahevdini er tað súmbolsk ábending um stríðið móti hierarkiskum skipanum á ymsum stigum – stríðið fyri javnrætti. Í savninum er eitt prosapetti, „Reflex“, sett bara við smáum stavum, men høgt sundur av punktumi aftan á hvønn setning. Uppsetingin speglar innihaldið, sum er kritisk lýsing av einum skúlatíma, har lærarin er einavaldsharri, kúgar næmingarnar og spottar teir síðani fyri at vera ósjálvstøðugir; monotoniin í ordrunum, sum regna niður yvir næmingarnar, er undirstrikað í prentligu uppsetingini. Í dag er tað at bróta vanligu reglurnar fyri lítlum og stórum stavi ella teknseting í fagurbókmentum ein valmøguleiki, sum ikki stingur í eyguni.
Tann orðtakskenda „Arbeiðarin“ (1964) er ein heiðursyrking til alheimsarbeiðaran: „Minnisvarði tín / er heimurin.“ – „Arbeiðarin og vegurin“, prentað í Framanum 4-5, 1974, er ein stolt yvirlýsing, løgd í munnin á arbeiðaranum og stendur í millumtekstasambandi við bíbliutekstir eins og t.d. Jóhs. 14,6 og Math. 6,13. Hon er ein trúarjáttan frá og til arbeiðaramenniskjað: „okkara er ríkið / neyðin og gleðin / okkara spor sprongja øll landamørk,“ og enn eitt dømi um kristindómskritikkin hjá yrkjaranum. Hesar báðar, „Arbeiðarin“ og „Arbeiðarin og vegurin“, vórðu partvíst endurskrivaðar, partvíst lagdar saman á plátuni Vælferðarvísur (1978) hjá Kára P, sum syngur tekstin við egnum lagi. Slík skapandi tulking hjá einum listamanni av teksti hjá einum øðrum er sigandi fyri andan í tí mentanarpolitiska virkseminum í 1970-árunum, har einvís individualisma eina tíð hopaði fyri samstarvi gjøgnum samrøðu, dialog, heldur enn einvegis boðskap.
„Pentagon“ (1969, 1975) stóð í Framanum nr. 9-10, 1970, men nógv longri enn her, hóast eisini tá í fimm pørtum. Yrkingin teingir saman imperialismu og kristindóm í eina samgróna eind. Føroyar eru til staðar í brotum úr fosturlandssangum, ið tykjast at koma úr útvarpinum, í óvæntaðum samanhangi: „sjá tú blánar / & tú rodnar…:“, „teir sigla so væl / í radiobylgjum undan likkudansi.“ Kríggj og kristindómur renna saman í ágangandi virðingarloysi: „Vælkomin í hetta heilaga / skúrið / & tig nummar tað og tað / hygg presturin: / tey toga seg upp úr skotgrøvunum: / harrin er komin / fastløntur...“. Sipað verður til hvítan yvirgang í Afrika við einum føroyskum sitati, soleiðis at kristindómur og imperialisma síggjast sum tvær síður av tí sama: „...frelsarin / hálur sum ein flundra / doypir purluta hár teirra heidnu / tey skrivandi tiga / tey kolldømdu duga ikki.“
Orðini „hálur sum flundra“ eru úr „Boaratáttinum“ (1900) eftir I.P. Gregoriussen, har tað stendur í fyrsta ørindi um enska uttanríkisráðharran Chamberlain: „Hann sat úti á eini fjallatrom / so hálur sum nøkur flundra. / So mjúkur og lúnskur um heimin hann sá, / hann vildi alt eta, fyri eygunum lá, / fyrr skuldu kanónirnar dundra.“
Tað føroyska og tað útlendska rennur saman: „frítt var eystfellið / frá at fara“ – men framhaldið: „fríari er jørðin“, ger tað til spei, tí: „troia í tíggju ár / pentagon & kreml / tatoveraðir heilar...“. Soleiðis verður tað „trygga“ føroyska tikið inn í eina lýsing av heimsumfatandi ruðuleika og harðskapi; samstundis heldur tann tankaleysa rutinan fram: „gerandisdagur / drív á / elska aftaná arbeiðstíð...“. Ráðaloysið ella mótmæli mótvegis hesi ræðandi støðuni kemur fram í síðsta setningi, sum stendur og blaktrar einsamallur: „men vit eru livandi“.
Setur yrkingin „Pentagon“ spurnartekin við tilverugrundarlagið undir føroyskari tjóðskaparligari mentan, so byggir yrkingin „Nationalisma“ føðilandskærleika á einum øðrum støði, nevniliga tí alment menniskjaliga – sum hjá hvørjum einstøkum kortini hevur sín uppruna í einum ávísum stað á jørðini:
tað aldar og brýtur
í atlantshavinum
hjartað arbeiðir róliga
og hóvliga skilji eg
/.../
Flenna og sláast og lúgva
elska og rudda og arbeiða
/.../
Gráta og skræða klæðini av sær
fara í song saman ella ikki
hoyra útvarpið og slatrast
/.../
mítt hjartagrípandi
móðurland
pyntað við alskyns beistagerðum
blomstrandi við reinasta
kærleika
Hetta gerandisliga lívið verður sett í alheimssamanhang, har bæði samfelags- og náttúrulógir ráða:
róliga mala gongustjørnurnar
hóvliga broytist tímalønin
við høgg og slit
hvørvur føðilandið
Tað er eyðkent fyri yrkjaran soleiðis at „rudda“ í hugmyndafrøðini, her tí tjóðskaparligu: í staðin fyri mýtufongda fortíð setur hann gerandisdagin, løtuna; í staðin fyri stórmenni, smámenni og børn; í staðin fyri kappabrøgd, arbeiði og rudding, í staðin fyri ævinleika, endaligleika. Hann leitar sær fótafesti í tí ítøkiliga, setur spurnartekin við tjóðskaparligu hugmyndafrøðina. Men eins og teir gomlu leggur hann fyri við at staðseta móðurlandið.
Útiseta, heimlongsil og ferðarhugur eru ein høvuðstáttur í hesum savninum eins og tí fyrra. Men tað er heimferð, sum er lokamálið fyri burturferðini í tí vøkru „Góðtúrur“, sum sameinir lýsing av kærleiks- og ferðartrá og endar við orðunum: „...koma heimaftur / við grøðandi orðum / og lívshuga.“
Tað fyrsta vit koma til, tá ið vit skulu lesa eina bók, er navnið á henni, har byrjar skilmarkingin og tulkingin hjá lesaranum, hann fær ta fyrstu kotuna at halda seg til. Hesa hevdina í bókmentaskipanini fer Rói um á sín egna hátt. Fyrsta savnið var navnleyst; á tann hátt fara yrkingarnar eins og snarveg til lesaran; tær smúgva sær í hesum uttan um bókmentastovnin og verkshugtak hansara, sum sigur, at eitt bókmentaverk má hava navn, ikki ólíkt lógini, ið krevur, at fólk skulu skrásetast við navni, so at tað ber til at hava eftirlit við teimum.
Annað savnið, „á alfaravegi“, játtar við navninum samband sítt við tær fólksligu rørslurnar í 70-árunum, alfaravegur er fyri øll. Hetta kann eisini síggjast í sambandi við ta málsligu kósina, sum Rói Patursson valdi, at taka sær støði í nútíðarmáli og talumáli.
Triðja bókin, Líkasum, hevur heiti av einum talumálsorði úr einum av teimum avmarkaðu orðaflokkunum, sambindingarorðum, sum ikki hava merkingarinnihald sjálvir, men sum áseta lutføllini millum tey merkingarberandi orðini í hinum óavmarkaðu orðaflokkunum. Eitt av „amboðsorðunum“, sum verða brúkt at skapa merking við. Heitið gevur okkum tey boð, at sjónarhornið í savninum er heimspekiligt og málsligt. Orðið „líkasum“ bindur fyribrigdi og orð saman gjøgnum samanburð, og at lýsa og greiða frá júst gjøgnum samanburð av ymsum slagi hevur frá elstu tíðum verið ein tann mest nýtti hátturin í skaldskapi eins væl og í dagligum máli.
Líkasum kom út í 1985. Í tí eru 19 yrkingar, summar nakrar reglur til longdar, aðrar fleiri síður. Eins og yrkingasavnið frá 1969 er tað skrýtt við myndum eftir Trónd Patursson. Savnið er býtt sundur í sjey partar við rómaratølum I-VII.
Temað í savninum er mál, merking og skaldskapur, uttan í fimta parti, har temað er krígsdubbing. Fyrsti partur hevur beinleiðis málslig motiv. Í hinum pørtunum eru ymisk motiv, t.d. burturferð og heimkoma, men í miðdeplinum stendur altíð problematiseringin av tí málsligu tilverutulkingini. Savnið er alt eitt aftursvar til eyðkennisorðini fremst í bókini: „Grøs og allar urtir tiga, / gleða seg, men einki siga“ eftir Hans Andrias Djurhuus, og svarið er, at alt er mál.
Fyrsti partur er fimm metamálsligar yrkingar. Tann fyrsta, „hvat er at yrkja,“ (prentað í Skeggjanum febr. 1979 í væl longri líki) er spølin, full av tvørsøgnum („tann ið dugir tað lærir tað aldrin“) og andsøgnum („prógva er jørðin er fløt“), spæli við ljóðum („vera kirurgur og klokkari“). Aftan fyri skemtið liggur álvarað í tí at yrkja fjalt.
Í aðru yrkingini, „alfabet“, letur yrkjarin bókstavirnar ein fyri og annan eftir verða rættvísgjørdar sum portur inn í tilveruna: „vilt tú inn í alheimin mást tú hava eitt a.“ Aðrir yrkjarar hava eisini lænt henda formin frá stavingarbókunum, t.d. danska skaldið Inger Christiansen, sum í 1981 gav út yrkingasavnið Alfabet um orð, sum hava byrjanarstav í stavraðsfylgi frá a til n; hjá henni fær hvør bókstavur fleiri orð; byrjanin er soleiðis:
abrikoserne findes, abrikostræerne findes
/.../
alfabeternes regn
Tað er einki løgið, um yrkjarar eru hugtiknir av – og hugleiða um – møguleikarnar, frælsi og avmarkingarnar sum bókstavirnir seta. Í yrking okkara kunnu vit bara undrast og nikka uppi yvir teimum forkunnugu og triviellu orðum, sum alfabetið dregur upp á tráð, og geva gætur, at tað er tað føroyska alfabetið við teimum vanligu altjóðastøvunum c-q-x-z-w uppií, men ikki tí danska å; ð er tikið úr sínum vanliga stað og hevur fingið serliga áherðslu: „... Uttan ð kann eingin liva,“ v.ø.o., tað føroyska skriftmálið er lívstreyt fyri yrkjaran. Mótsetningarnir frá teimum gomlu móðurmálsyrkingunum millum føroyskt-danskt eru ikki her. Í staðin er talan um føroyskt og altjóðamál í sambýli.
Triðja yrkingin, „orðini“, leggur dent á tað eyðkenni orðanna, at tey eru bundin at einum konteksti og einum veruleika, sum broytist, og tí broytast tey og ala fram nýggjar merkingar, sum ikki lata seg stýra – tað er hetta orðatakið „ofta leypa trøll í orð“ merkir; í hesum liggur nakað av tí poststrukturalistiska lyndinum til burturav at skoða málið sum eina sjálvstøðuga skipan uttan fyri ávirkan frá tí einstaka. Men at uppliva hetta bæði á persónligum og politiskum stigi er ein partur av at gerast vaksin.
Fjórða yrkingin, „mynd og bílæt“, er um, at ein tilvand, idealiserandi tilverutulking ikki (longur) hóskar til veruleikan. Yrkingin er formað sum ein mynd í rammu: fýra tær fyrstu reglurnar eru uppafturtiknar til endans í øvugtum raðfylgi; miðjan í yrkingini er sjálvt „bílætið“.
Fimta yrkingin „á flogi“ er um skaldskapin, lýstan sum ein forfjónaðan ravn, hansara lagnu og kor á okkara døgum.
Annar partur er tvær yrkingar um at fara burtur/út í skaldskapin og at koma heimaftur og síggja alt við øðrum eygum. Tann fyrra, „hann so gjørdi“ er ein søga í episkari tátíð um ein drong, sum ger seg til reiðar og fer út í verðina, sum bíðar eftir at hann skal koma at yrkja um hana, meðan tíð er – eins og drongurin í ævintýrinum, sum fer út í verðina at leita eftir eydnuni. Samstundis er lýsingin ein rættiliga gjøgnumførd mynd av smádreingi, sum ger seg til reiðar at fara út at skreiða á skíðum, áðrenn kavin bráðnar.
Í seinnu yrkingini í hesum partinum, „heimkomu“, kemur drongurin heimaftur, men kennir seg ikki heima: „líkasum tá eg seti meg / við hitt gamla vindeygað / og síggi at fjallagreinin / ikki sær soleiðis út / sum eg síggi hana.“ Royndirnar, tað broytta perspektivið, gera hann tilvitaðan um, at ein og hvør tulking er relativ.
Triði partur er fýra yrkingar: tvær hugsanarsamar kærleiksyrkingar, ein yrking um at menniskjuni eru felags um síni kor, og ein endurskrivað „skapanarsøga“ við 1. Mósebók sum millumteksti – enn eitt dømi um, hvussu týdningarmikil Bíblian er sum millumtekstur hjá skaldinum.
Tann fyrsta, „nocturne 1“, er fyri ein stóran part bygd upp av avskeplaðum orðingum úr tí hevdbundnu kærleiksyrkingini. Jógvan Isaksen uppfatar hana sum bert spei um triviellu kærleiksyrkingina, men hon kann heldur lesast sum eitt harmljóð hjá eg’num um sorlaðan kærleika, soleiðis at upploysingin av hevdbundnu orðingini lýsir hjálparloysið hjá eg’num, samstundis sum hann heitir á mótpartin um saman við sær at royna at fáa sum frægast burturúr. Tann sundurhøgda orðingin myndar tað misfarna kærleikssambandið.
„Nocturne 2“ er eitt slag av mótyrking til ta fyrru; hon ásannar, at alt er bara til í broyting og at tað er neyðugt at halda fast í hesa vitan, hóast tað pínir – øll fyribrigdi innihalda sín mótsetning.
Í „regni“ fáa orðini hjá dóttrini yrkjaran at hugsa um verðina sum eina eind, har vit øll eru bundin hvørt at øðrum til gott og ilt.
Fjórði partur er fýra yrkingar. Hann tekur fyri trý høvuðsnøvn í evropeiskari mentan: Marx, Freud og Tarzan og harumframt parið mann og konu, alt viðgjørt við humori. Í Marx-yrkingini verður ásannað at marxistisk vísindi eru ikki algild, men søguliga avmarkað – stóru politisku hugmyndakervini hava mist gildi.
Í yrkingini um Freud verður eisini víst á avmarkingar: „analysan eldist /.../ sigmund svevur...,“ v.ø.o., eisini sálarfrøðingurin droymir og skotrar tað forbodna burtur. Yrkingin er bygd sum associatiónir, sum júst er ein virkisháttur hjá ótilvitaða sálarlívinum, sum sálargreiningin leggur dent á. Tvær ferðir er setningurin „kenn teg sjálvan“ endurtikin. Orðini vóru støði undir gomlu griksku mentanini og vóru skrivað uppi yvir inngongdini til halgidómin í Delfi. Hóast hesi boðini verður í yrkingini og savninum yvirhøvur spurnartekin sett við ta klassisku subjektfatanina.
Yrkingin „maður & kona“ viðger „mótsetningarnar“ mann og konu sum stívnaðar klisjéir. Hjá konuni liggur leiðin tó út í okkurt nýtt. Uppsetingin við &-merkinum minnir speiskliga um partafelagsheiti við føstum lógum og reglum. Í fjórðu yrkingini, „greystoke“, er tað ovurmansliga lýst sum keipumynd.
Fimti partur er tvær yrkingar ímóti herdubbing. Savnið er frá tíðini, tá ið kalda kríggið var hart, neutronbumban var tað nýggja vápnið, atomvápn vóru í hópatali. Friðarrørslur stríddust fyri avdubbing. Tann fyrra yrkingin, „tekstur um okkara tíð“, gongur út frá einum gomlum teksti frá einari aðrari tíð, prosapettinum „Tindarnir“ eftir Hans Andrias Djurhuus. Teksturin hjá Hans Andriasi er um yrkjaran I.P. Gregoriussen. Teksturin hjá Róa nýtir tann hjá Hans Andriasi um I.P. Gregoriussen sum støði, umskrivar hann, dregur upp krígsdubbingarorðasnildirnar í 80-árunum og prikar hol á tær. Tað er neyvan av tilvild, at júst ein tekstur um I.P. Gregoriussen er støði í hesari yrking hjá Róa móti herdubbing: tann eldra yrkingin „Pentagon“ hevur ta antiimperialistisku „Boarastríðið“ hjá I.P. Gregoriussen sum millumtekst. Seinna yrkingin í hesum partinum, „yrking móti skansunum“, hevur í orðunum „allar urtir skríggja“ millumtekstasamband við eyðkennisorðini eftir H.A. Djurhuus fremst í bókini.
Sætti partur er ein yrking, „sólareygað“, tann longsta í savninum og høvuðsyrkingin, sum samanfatar tað mesta av skaldskapinum hjá Róa. Hon er býtt sundur í tríggjar partar, sum kunnu sigast at vera um gongdina frá barndómi um ungdóm til ta búnu sannkenningina. Hóast margtýdd, ber til at siga, at byggingin er sum í tí klassisku menningarskaldsøguni: byrjar heima, heldur síðan út í heimin og lívið og endar heima aftur men í broyttum líki, við vunnari sannkenning. Byrjanin: „kenna dagin sum hann er / eiga heimin uttan orð,“ stendur á sama stigi sum tær tigandi urtirnar hjá H.A. Djurhuus, men tað er so skjótt, at „orðini tey smella / gnístandi í krossvegin“, og „míni orð til tín / kastast / í málleysum leiki / í ytru rúmdini / millum mínar varrar.“ Yrkingin er ein veldig ferð gjøgnum ymsar dimensjónir gjøgnum málið, gjøgnum alheimin, og móti endanum: „vit fylgjast / gjøgnum yvirferð / og undirgang / leiðin heim / í støðugari umskapan...“
Afturkomandi myndin í yrkingini er „sólareygað“, tekin og fyritreyt fyri lívi og tilviti. Rútman er skiftandi, viðhvørt suggestiv við stuttum eins bygdum reglum við endurtiknum byrjanarorðum; viðhvørt longum reglum við róligari rútmu; samsvarandi skiftir stílurin millum uppreksan og associatiónir øðrumegin og útdjúpandi, nágreiniligar lýsingar hinumegin. Náttúrumyndir av dreymakendari surrealismu, sansaligar býarmyndir, margtýddar hugleiðingar um og persóngerðir av málinum. Her eru „eg“ og „tú“ og „vit“ og „jesus“ og „dionysos;“ staðið er „paradís“, „utopia“, „rúmdin“ – og „jørðin:“
gjøgnum henda
umskapandi
undirgangin
koma góðir dagar
og góðar nætur
til tey heimleysu
á jørð
Sjeyndi partur er ein yrking, „árstíðir“, í fýra pørtum. Umframt yvirskriftina hava partarnar hvør sær heiti og talmerking frá 1 til 4: „1. skærur vindur“, „2. gomul kvinna“, „3. ongin rósa“ og „4. observatorium tusculanum“. Tulka vit yvirskriftina, byrjar yrkingin byrjar um heystið og endar um summarið.
Heystyrkingin, „1. skærur vindur“, er 4 reglur. Hon nýtir hevdbundnar myndir av heystinum: vindur, heystlig bløð; heystið sum skifti frá einari støðu til aðra: „nú heilsa vit farvæl“. Men hon broytir hevdina grundleggjandi, tí tann fullfíggjan, sum tann hevdbundna heystyrkingin sigur frá, er ikki at finna her; her er tvørturímóti trot ella mangul, tí tey, sum farvæl aftan á samveru, hava ikki staðið við, hvørji tey eru: „vit“ heilsa farvæl „uttan at geva okkum til kennar“. Lesa vit árstíðirnar inn í ta hevdbundnu merkingina tíðarskeiðini í menniskjalívinum, so er heystið tíðin, tá ið deyðin nærkast, og tá verður tað uppaftur álvarsamari at siga farvæl á henda hátt. Fyrsta reglan um ljósið, sum blaðar í „teimum heystligum bløðunum“ kann lesast sum leitan eftir merking og roynd at tulka. Sum miseydnað samband millum tvey minnir hetta ørindi um yrkingina „nocturne 2“ í III.
„2. gomul kvinna“ umboðar vetur í „árstíðum“ í samsvari við hevdbundið myndamál av aldurdómi. Hesin parturin er eitt langt ørindi við kritikki av tekniskt framkomna samfelagnum, har tey gomlu verða gloymd. Í trimum reglum, ið byrja við somu orðum, verður manandi spurt, um tað ikki er ólógligt og ósømiligt at bera seg so at móti teimum gomlu. Ørindið endar við uppafturtøkum við frábrigdi:
tey gomlu tey gloyma
tey gomlu tey gloyma
tey gloyma tey gomlu
sum geva kenslu av teimum broytingum, sum alsamt fara fram og at tað ikki verður steðgað á til at taka tey gomlu við í felagsskapin; samstundis eru setningarnir tvítýddir, tey gomlu verða ikki bara gloymd, men gloyma og flyta seg soleiðis sjálvi burturfrá; á tann hátt snýr ørindið seg eisini um tey eksistensiellu korini.
„3. ongin rósa“ umboðar várið; hesin parturin er trý ørindi, ójøvn til støddar, og hann minnir um „regn“ í III, har orðini „tað regnar í allari verðini“, sum so ofta er tikið til, standa. Yrkingarsnildirnar endurtøka og uppreksan við frábrigdum er tann sama sum har, men „3. ongin rósa“ er styttri og hevur lættari dám, hon nevnir t.d. ikki søguligar ræðuleikar men er almenn. Boðskapurin er tann endurtikna humanisman hjá Róa, at menniskjað skapar sjálvt sín heim; menniskjað er ikki náttúra, men ein tilvitandi skapningur, ið skapar allar merkingarnar í sínum alheimi.
Í „4. observatorinum tusculanum“ eru vit komin til summarið í hesi árstíðayrkingini. Heitið vísir til rúmdargranskingarstøðina hjá danska stjørnufrøðinginum Ole Rømer (1644-1710), sum stóð har, sum nú eitur Albertslund í Keypmannahavn. Ole Rømer máldi ferðina á ljósinum, og hugmyndin um drálan ljósins stavar frá honum. Í hesum partinum við fýra ørindum við longum reglum er ein tríggjar ferðir endurtikin boðsháttur, sum eggjar lesaranum til at stjala; fyrst í øðrum ørindi:
stjal summarið og kynd upp við fúkandi stjørnum
stjal summarið og noyð ljósið at drála
Tá ið vit hugsa um, at gjøgnum alt yrkingasavnið er støðug broyting, hvarv og gloymska, men eisini umskapandi undirgangur, eitt høvuðstema, so er nærliggjandi at lesa siteraðu reglurnar omanfyri útfrá tí nevndu humanismuni hjá Róa, sum gevur menniskjanum fulla ábyrgd av søgu- og merkingarskapan í alheiminum. Eggjanin „stjal summarið og noyð ljósið at drála“, sum er endurtikin í síðstu reglu, goymir í sær tað neyðuga paradoksið og utopiina at kanna sær og fáa fastatøkur á alheimi í broyting.
Tær seinastu útgávurnar hjá Róa av skaldskapi hava ikki verið yrkingasøvn men tvær millumlistarligar útgávur: Tónleikaplátan Spor í sjónum, 1983, har Annika Hoydal syngur egin løg til tekstir hjá Róa. Og bók, sum kom út í 1987, samansett av yrkingum hjá Róa og listaverkum hjá Amariel Norðoy [1] . Hesar útgávurnar, onnur undan Líkasum og hin beint aftaná, kunnu sigast at vera partur av framhaldandi royndum hjá modernismuni at kanna og bróta hevdbundin mørk og at loysa skaldskapin frá stirðnaðari bókmentasiðvenju og avbyrging, til nýggja samvirkan við aðrar listagreinir.
[1] Um tekstirnar eftir Róa Patursson í nevndu bók hevur Idar Stegane skrivað stutt í greinarstubbanum „Innskot om dikt av tre nordiske lyrikarar“ í: Rolf Reitan (ritstj.). 2000. Veien ved verdens ende – Festskrift til Jens Cramer. Aarhus Universitet.


c: text/html

text:
Hetta filmstilfar vendur sær til elstu flokkar í fólkaskúlanum og til miðnám. Tilfarið er um heimildarfilm og hvussu hann kann verða gjørdur. Altjóða heimildarfilmar verða nevndir, og ástøði hjá Bill Nichols um seks ymsar mátar at gera heimildarfilm, verða tikin fram.
Niðast í tekstinum eru uppgávur, har eisini verður skotið upp, at arbeiða við tveimum føroyskum heimildarfilmum, "Anita" (2014) og "Send á Rødbygaard" (2013), eftir ástøði og tankum hjá Bill Nichols um heimildarfilm.
Í seinastuni hava nógvir heimildarfilmar funnið veg í biografarnar og í sjónvarpsskipanir sum Netflix, har til ber at stroyma og velja ein film at síggja heima. Nevndir kunnu verða heimildarfilmar sum amerikansku Audrie & Daisy (Bonnie Cohen og Jon Shenk 2015), ið er um ung og neyðtøkur, og Amanda Knox (Rod Blackhurst og Brian McGinn 2016), ið er um eitt gátuført morð, italski Fuocoammare (Gianfranco Rosi 2016), ið er um flóttafólk á Miðjarðarhavi, og dansk-amerikanski Shadow World (Johan Grimonprez 2016), ið er um áltjóða vápnahandil.
Fyrr var vanligt at heimildarfilmur bara varð vístur í sjónvarpi, eins og tíðindafrásagnir, reportasjur, sum ofta eru beinleiðis frásagnir frá eini hending, og tí eru bundnar at tíð og stað.
Har tíðindafrásøgnin ofta hevur eitt sjónligt frásøgufólk á staðnum, so er frásøgufólkið í heimildarfilminum ikki altíð sjónligt, hóast tað altíð er til staðar.
Eins og tíðindafrásøgnin vil heimildarfilmurin siga sannleikan um eitt evni, fyribrigdi ella hending við teim heimildum, sum eru tøkar og atkomuligar.
Øðrvísi enn tíðindafrásagnir hevur heimildarfilmur sett sær fyri at handfara sannleikan sum eitt skiftandi fyribrigdi, alt eftir sjónarhorni, ætlan og huglagi.
Í Fraklandi hevur verið tosað um cinéma vérité, ið merkir sannleikin á filmi, men altíð við egnum kamera. Í Russlandi hevur á sama hátt verið tosað um Kino-Pravda.
Í 1926 segði bretski filmsleikstjórin John Grierson (1898-1972), at heimildarfilmur er kreativ viðgerð av veruleikanum ”The creative treatment of actuality”. Spanski listamálarin Pablo Picasso (1881-1973) segði í 1923 nakað tað sama, tað er, at listin er ikki sannleikin, men heldur lygnin, ið lærir okkum nakað um tann sannleika, sum listafólkið vil føra fram.
Sanni og einasti veruleikin sæst ikki í heimildarfilmi. Har er altíð ein kreativ viðger av veruleikanum, tí allir leikstjórar velja eina tilgongd, sum hóskar best til teirra máta at siga valdu søguna.
Amerikanski filmsgranskarin Bill Nichols (f.1942) sigur í bókini Introduction to Documentary (2001), at seks eyðkenni eru, tá vit tosa um heimildarfilm. Innan vit viðgera teir seks mátarnar niðanfyri, hyggja vit eftir samrøðuni við Bill Nichols. Hvønn tosar hann við?
Skaldsligi mátin
Skaldsligi heimildarfilmurin tekur støði í gomlum sovjetiskum og fronskum filmi og ástøði um montasju. Skaldsligi heimildarfilmurin lýsir huglag, kenslur og tankar í størri mun enn ítøkiliga veruleikan. Skaldsligi heimildarfilmurin leggur seg eftir rytmu og einum ávísum sniði, heldur enn at halda fram eina søgu, sum bæði kann stað- og tíðarfestast.
Alvitandi mátin
Hetta er vanligi greinandi mátin, sum verður brúktur í sjónvarpi, har ein rødd greiðir frá í heimildarfilmi. Røddin er alvitandi og sannførandi. Samrøður eru við heimildarfólk, sum lýsa málið ella eru partar av tí. Ofta verður sagt, at ávís heimildarfólk vildu ikki vera við. Tí fær alvitandi heimildarfilmurin ofta eitt ávíst sikti og endamál, sum er fult og heilt í hondunum á leikstjóranum. Talaða orðið er avgerandi, og myndir verða bara brúktar at lýsa tað, sum longu varð sagt.
Medvirkandi mátin
Fremsta eyðkennið fyri henda máta at gera heimildarfilm er, at leikstjórin er medvirkandi frásøgupersónur, men als ikki alvitandi. Kann henda, at medvirkandi leikstjórin yppir øksl og við vilja ger seg óvitandi fyri, saman við okkum, at blíva klókari, heilt til filmurin er liðugur. Ímeðan spyr filmurin, og leikstjórin fer so at kanna okkara vegna.
Eygleiðandi mátin
Í hesum máta at gera heimildarfilm, verður ein gluggi latin upp, so vit síggja søguligu verðina, meðan hendingar fara fram. Her er eingin alvitandi frásøgurødd, bara ein objektiv staðfesting, har leikstjórin letur upptøkutólið eygleiða og ikki tulka. Eygleiðandi mátin er ein roynd at vera objektivur og at eygleiða við frástøðu, meðan hendingarnar fara fram, onkuntíð kallað flugan á vegginum.
Refleksivi mátin
Refleksivi heimildarfilmurin er ein metafilmur, sum peikar á seg sjálvan og hvussu filmurin varð gjørdur. Upptøkuútgerðin sæst ofta, og tey, sum gera filmin um givna evnið, siga frá, hvussu tey, hóast trupulleikar, valdu at gera henda heimildarfilmin, sum skuldi vísa akkurát henda veruleikan.
Spyrjandi mátin
Hesin heimildarfilmur fer ikki eftir einum absoluttum sannleika, men setur áskoðaranum spurningar um vitan, og um endaligir sannleikar yvirhøvur eru til. Spyrjandi heimildarfilmar av hesum slagi eru leitandi og halda seg sjáldan til ein eyðkendan filmsbygnað.
Í inngangini eru nevndir fýra altjóða heimildarfilmar. Finnið minst ein av hesum trimum filmum, og hyggið eftir honum í felag. Kannið teir seks mátarnar at gera heimildarfilm, sum Bill Nichols nevnir. Hvønn máta brúkar tann filmurin, ið tit hava sæð? Greiðið frá, hvussu tað sæst.
Hvønn virknað hevur tað, at valdi filmurin er gjørdur soleiðis, sum vit síggja at hann veruliga er gjørdur? Kundi leikstjórin valt at gjørt filmin á ein heilt annan hátt? Skiftið orð um ymsu leiklutirnar, sum leikstjórin kann velja sambært Bill Nichols.
Sama evni kann saktans verða viðgjørt í Degi og Viku og í einum heimildarfilmi. Tosið um munin at lýsa eitt og sama evni í ávikavist sjónvarpstíðindum og í heimildarfilmi.
Fyri Kringvarpið gjørdu Jan Lamhauge og Jógvan Eli Dam í 2014 ein heimildarfilm um garnabátin ”Anitu”, sum misti ein mann undir fiskiskapi. Hyggið eftir filminum her. Kann filmurin setast inn í ein serligan máta at siga søgur, sambært Bill Nichols omanfyri? Kannið eftir á heimasíðuni hjá Kringvarpinum, hvussu nógv málið um garnabátin ”Anitu” fyllir. Hvussu nógvar tilvísingar eru til bátin og hendingina? Skiftið orð um, hví hetta mál upptekur fólk. Leitið á netinum og finnið ummæli av filminum um ”Anitu”.
Í 2013 gjørdi Karolina Thostrup fyri Kringvarpið tveir heimildarfilmar við heitinum ”Send á Rødbygaard”. Hyggið eftir seinna partinum her. Kann filmurin setast inn í ein serligan máta at siga søgur, sambært Bill Nichols omanfyri? Leitið á netinum og finnið ummæli av filminum ”Send á Rødbygaard”.
Leitið frítt á heimasíðuni hjá Kringvarpinum eftir øðrum heimildarfilmum, og finnið dømi um ymsu mátarnar at gera film av heimildarslagnum sambært hjá Bill Nichols.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kranar
MEST hevur nú fingið umboð uppá MELCAL kranar, sum eru framleiddir í Italia.
Melcal framleiður kranar til vinnur á sjógvi og landi. Vit eru sera fegnir at umboða hetta dygdarmerkið.
Vit kunnu bjóða:
- Stiff Boom Cranes
- Telescopic Boom Cranes
- Knuckle Boom Cranes
- Knuckle Telescopic Boom Cranes
- Foldable Knuckle Telescopic Boom Cranes
- MPD Series - Rescue Davit
- HPU
- Spøl til kranar 5T - 50T
Hevur tú spurningar, so er tú altíð vælkomin at set teg í samband við okkum.
Trýst her fyri MELCAL á Facebook


text:
Er nummarspjaldur burturmist ella skatt og tí ólesandi ella ónýtiligt av øðrum orsøkum, skal akfarsskráin hava boð um tað alt fyri eitt.
Hevur akfarið bert eitt nýtiligt nummarspjaldur, kann løgreglan geva skrivligt loyvi til framhaldandi nýtslu av akfarinum við teirri treyt, at tað nýtiliga nummarspjaldrið verður sett aftan á akfarinum. Loyvið, ið skal vera tíðaravmarkað, skal vera havt við, tá ið koyrt verður, og víst løgregluni, um hon biður um tað.
Samtíðis sum nýggj nummarspjøldur verða útflýggjað í staðin fyri tey, ið eru burturmist, skal váttan um burturmist nummarspjaldur/-spjøldur útfyllast og latast Akstovuni. Kemur burturmist nummarspjaldur aftur í aftur, skal tað alt fyri eitt verða latið Akstovuni. Eru nummarspjøldrini ónýtilig, skulu tey latast Akstovuni samtíðis, sum nýggj nummarspjøldur verða útflýggjað.


text:
Halló le ladies 🙂
Fyri meg er lívid onki uttan “Lívsins Salt”!. Lívsins salt er fyri meg mótgangur, upp og nidur túrar, kjak, ósemja og nyggjar meiningar. Alt hetta hevur man brúk fyri, til at seta í andstødu vid tad góda og stuttliga.
Eg var til ein áhugaverdan fyrilestur í dag, uppi á universitetinum. Tad var ein sálarfrødingur og ein veteranur, sum greiddu frá hvussu tad er at koma heim, tá ein hevur verid útisendur í kríggj.
Sálarfrødingurin greiddi frá hvussu tey hava samrødur vid hermennirnar, bædi ádrenn, ímedan og aftaná teir komu heim úr kríggi. Umleid 1000 danskir hermenn hava fingid PTSD (Posttraumatic stress disorder), aftaná teir eru komnir heim úr krígnum.
Veteranurin sum var og greiddi frá sínari søgu, var ein av teimum id hevdi fingid PTSD. Aftaná 20 ár hevur hann tad enn. Hann var so ávirkadur av hesum, at hann mátti arbeida hálva tíd. Á hansara ringu døgum, var hann ikki førur fyri at fara í familjufødingardagar, verda vid til ítriv hjá børnunum osf. Hann segdi at hansara lív var sum ein “gammel købmansvægt”. Hvønn morgun var tann eina sídan full av lorti, og fyri at fáa javnvá í, mátti hann fylla gód ting í hinumegin.
At síggja til var madurin ein ganska vanligur 45-50 ára gamal madur. Ein madur sum hevdi verid útisendur eina fer. Henda eina ferdin broytti alt lívid hjá honum. Hann hevdi ofta hugsa at tikid lívid av sær sjálvum, men bleiv til sídst innlagdur og hevur nú lært at liva vid PTSD diagnosuni. Hann hevur konu og børn og arbeidir nú vid at hjálpa ødrum veteranum, sum eru í somu stødu sum hann.
Fyri meg er tad altíd áhugavert, at hoyra søguna hjá fólki. Líka mikid hvat vit fara í gjøgnum, hava vit sjálvi møguleika, til at velja hvussu vit, brúka hetta til nakad jaligt. Hjá nú gamla veteraninum, bleiv hendan uppliving, nakad id kom at seta dám á restina, av hansara lívid. Í dag brúkar hann sína vitan, til at hjálpa øðrum veteranum, sum hava tørv á tí. Hetta er ein skeid av hansara salti, í gerandisdegnum. Saltid er ikki altíd so stuttligt, men uttan saltid, hevdi hann ikki verdid tann, hann er í dag. Eitt sindur av salti og eitt sindur av sukri, so gongur nokk!
M&K


text:
Vit hava í kvøld drigið hepnu vinnarnir. Hjartaliga til lukku og hjartans tøkk fyri tykkara stuðul.
Vinnarnir hava fingið boð umvegis teldupost.
Í kvøld tá ið eg lat aftur fyri møguleikanum at stuðla online var stuðulsupphæddin komin uppá góðar 180.000,00 kr. Av tí at fleiri hava fingið møguleikan at stuðla umvegis bankaflyting, og eisini kontantur peningur varð latin felagnum tá ið eg fekk fantastiska móttøku á sambýlinum á Heygum kenni eg ikki beint nú endaliga talið. Tit frætta seinni í vikuni ella fyrst í næstu viku tá ið endaliga talið fyriliggur.
Túsind, túsind takk fyri allan stuðul. Eg eri barasta so takksamur og glaður.


text:
ULL TIL SØLU
Búnaðarstovan fer nú undir at selja ullina, sum varð savnað inn í ullarmóttøkuni í summar.
Í fyrstu syftu verður talan um at selja ull í leysari vekt, tað vil siga í smáum mongdum heilt niður í 20 kg í einum sekki.
Talan er um 2 flokkar av ull:
- 1. floks ull, skild í 6 ymiskar náttúrulitir, sum verður seld fyri 50,- kr. kg, íroknað MVG.
- 2. floks ull, blandaðir litir, sum verður seld fyri 25,- kr. kg, íroknað MVG.
Møguleiki er at keypa slíkar smærri nøgdir av ull fram til 2. desember 2016.
Eftir hetta verður restin av ullini boðin út í størri nøgdum, bæði innanlands og uttanlands.
Ullin í 1. flokki er væl egnað til alt ullararbeiði, m.a. sera væl egnað til at spinna og tílíkt. Hetta er besta ullin av føroyska seyðinum í ár, og er hon, sum sagt, skild í 6 ymiskar litir: svart, hvítt, ljósamorreytt, ljósa- og myrkagrátt og flekkutt.
Ullin í 2. flokki er skild frá, tí hon ikki er líka góð at fáast við, sum tann besta ullin. Serliga tí, at hon er tøvd, ella at nakað av mosa/bosi er í henni. Hon kann tó brúkast til grovari hondarbeiðið, ella sum ífylla til pútir og líknandi.
Ullin er samfingin og ikki vaskað, men er natúrliga rein og turr.
Ullin fæst til keyps á Búnaðarstovuni. Áhugað kunnu venda sær til Dortheu Joensen á tlf. 299019 ella t-post: dj@bst.fo« Aftur


text:
Hvussu kann ein verulig menning á útoyggj tryggjast
Dan Klein --- 09.09.2017 - 08:36
Stóri spurningurin er, hvussu ein verulig menning úti í hesum oyggjum og økjum kann tryggjast - oyggjar og støð, sum eru tey heilt serligu ferðavinnuupplivingarnar, sum Føroyar kunnu bjóða, hóast peningurin og onnur gagnlig úrslit í dag ikki liggja eftir her í serliga stóran mun.
Hanna Jensen, løgtingsmaður, hevur sett fyrispurning um menning av ferðavinnu á útoyggj, til landsstýrismannin í uttanríkis- og vinnumálum, Poul Michelsen (at svara skrivliga eftir TS § 52a)
1) Hvussu gongur við ætlaðu innlendis menningini av ferðavinnuni?
2) Hvussu verður tryggjað, at útoyggjar, smápláss og avvarðandi partar fáa ávirkan á
arbeiðið at byggja upp?
3) Hvussu kann tryggjast, at ætlaða innlendis ferðavinnumenningin veruliga fer at
gagna útoyggjum og smáplássum?
4) Er neyðugt at marka fígging til átøk, starvsfólk ella samskipan til ferðavinnu-menning og
aðra vinnumenning í útoyggj?
Viðmerkingar
Útoyggjaálitið frá 1999 leggur í tilmælinum um útoyggjapolitikk m.a. upp til ígongdsetaratiltak
og útoyggjaskrivstovu. Tættir, sum hervið skulu røkjast, eru:
• Hjálp til praktiska fyrireiking til tiltøk, sum stuðla undir útoyggjamenningina, vinnuliga,
mentanarliga og sosialt
• At eggja íbúgvum til egin initiativ og nýggj hugskot
• Økt samstarv millum útoyggjarnar og millum tær og aðrar partar av Føroyum
• Styrkja bygdafelagsskapin og fáa øll í bygdini at gerast virkin í menning av økinum
• Geva øllum møguleikar eftir egnum áhuga og á egnan hátt at taka lut í menningarverkætlanum.
• Veita trygd fyri, at tiltøk ikki verða sett í verk móti viljanum hjá bygdafólkinum
Vit vita, at m.a. Útoyggjafelagið hevur arbeitt við fleiri menningarverkætlanum so sum Économusé, Framleiðsluhús, Slowfood o.a. So hvørt vit fáa kunning um hesi átøk, so verður endurtikið, at tað er tungt tak at seta í verk og fáa verkætlanir gjøgnumførdar og varandi, hóast sera væleydnað hugskotstíðarskeið. Tí er tilmælið um fíggjarligt ískoyti til at tryggja útoyggjarnar sum vinnuøki eisini regluliga tikið fram í hesum høpi.
Álitið um innlendis ferðavinnumenning “Ferðavinna í Føroyum – ein ábyrgdarfull og burðardygg leið”, sum varð handað í mai, sigur í fyrstu høvuðsniðurstøðu, at “Í samstarvi við kommunur, kunningarstovur og vinnu skal deildin samskipa og stuðla undir, at ferðavinnutilboð verða ment kring landið.” Onnur týdningarmikil niðurstøða snýr seg um burðardygd, og tá hugsa vit ofta fyrst um náttúru, sum er rættiliga grund-leggjandi, men tað sosiala/mentanarliga og tað búskaparliga troka seg fram sum avbjóðingar, tá um útoyggjar og smápláss ræður:
- Náttúra og umhvørvi: Ferðavinnan skal skipast soleiðis, at umhvørvið ikki verður dálkað,
og náttúran verður varðveitt
- Sosialt: Ferðavinnan ger seg ikki inn á bygdarlív og sosialar skipanir
- Búskapur: Ferðavinnan heldur á at kasta av sær og geva nærumhvørvinum búskaparligan ágóða.
Stóri spurningurin er, hvussu ein verulig menning úti í hesum oyggjum og økjum kann tryggjast - oyggjar og støð, sum eru tey heilt serligu ferðavinnuupplivingarnar, sum Føroyar kunnu bjóða, hóast peningurin og onnur gagnlig úrslit í dag ikki liggja eftir her í serliga stóran mun. Tí verða hesir spuringar settir.
Á Løgtingi, 8. september 2017
Hanna Jensen


text:
Pingvin (lat. Pingvinus sp.; da. Pingvin) er ikki so ólík gorfugli í útsjónd. Nógv eru sløgini, størri og smærri, men øll eru tey minni enn gorfuglur. Fjaðrarnar eru avbara stuttar, eisini á veingjunum, so teir eru heilt ónýttir til at flúgva við, meira líkir bøkslum enn veingjum. Tær liva í meingi suðuri í kaldasta Íshavinum. Mest halda tær seg á sjónum, men fara stundum upp á ísin at spáka. Flestu av teimum hava ikki sæð fólk, og koma skipsmenn á land, so fara tær tætt til teirra at forvitnast. Taka teir tá í veingin á teimum, lata tær seg vinaliga leiða. Ungarnir eru lættir at ala, teir verða sera alsknir, og summir elta eigarmannin sum hundar.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Soleiðis eru teir kallaðir, tí teir hava fitjur, tað er húð, sum er millum tærnar og ger fótin góðan at svimja við. Og øllum fitjufuglum dámar væl á blotanum; summir halda seg helst á vøtnum og í áum, men teir flestu liva sína mestu tíð á sjónum. Fjøðurin er tøtt, og teir smyrja hana við feitum, so vatn rínur ikki við hana. — Til er eitt ótal av sløgum, og til at lætta yvirlitið á teimum verða tey her sett sundur í bólkar og ættir.


text:
Ráðstevna um ábyrgdarfulla og burðardygga ferðavinnu
Dan Klein --- 02.05.2018 - 06:36
West Nordic Studies á Fróðskaparsetur Føroya skipar, saman við Uttanríkis og vinnumálaráðnum, Hugskotinum, Ferðavinnufelagnum og Visit Faroe Islands, fyri ráðstevnuni Responsible Tourism, ið verður 24-25 mai 2018, í Sjóvinnuhúsinum í Tórshavn.
Ráðstevnan tekur støði í teimum avbjóðingunum Føroyar sum ferðamál hava, og hvørjar møguleikar eru fyri at tryggja eina meira ábyrgdarfulla og burðardygga ferðavinnu í Føroyum.


text:
Ein illgerningamaður er tiltikin í Føroyum, Ormur bóndi á ytra Skála í Eysturoy. Hann var stórur og sterkur, og hann átti nógva jørð. Ikki fekst hann við at rógva út og liggja á sjónum, men tí meira hugsaði hann um seyðin, og tá ið hann ikki nendi sær at taka av sínum, stjól hann frá gronnum sínum í haga teirra, tí lítið tóktist honum vera vert at liva, tá ið einki var kjøtið at eta.
Pætur bóndi í Funningi var ein granni hansara. Ormur var ofta inni í haga Funnings-bóndans at ræna seyð frá honum. Eina ferðina gongur Pætur í haga sínum, og har sær hann Orm ganga og beita hund sín efter seyði, men hann visti, at hann misti lív, duldi hann ikki fyri, at hann hevði sæð Orm á ólógligum vegum; hann hugsaði tí at sleppa undan honum og gekk burtur haðani; men Ormur fór beina leið leypandi eftir honum. Pætur gekk spakliga fram eftir og lætst, sum hann sá hann ikki. Ormur kom nú fram til Pæturs og segði góðan dag við hann, og hann leit tá aftur um seg og segðist verða bilsin, tá ið hann hoyrdi mál aftan fyri seg, tí at hann hevði ikki væntað at møta nøkrum manni har. Ormur spurdi hann nú, um hann hevði ikki sæð seg fyrr enn tá. Pætur noktaði fyri og segði, at tí hvøkk hann upp, tá ið Ormur talaði til sín. Ormur svaraði, at hvørt enn var, skuldi hann nú svørja honum trygdareið, at hvat hann sá hann frá teirri stund gera, skuldi hann ikki kunngera nøkrum manni tað; - svór hann ikki hetta dýrt, skuldi hann ikki sleppa undan við lívinum. Ormur stóð nú við øksi í hendi og hótti við at drepa hann; Pætur visti tí eingi onnur ráð at bjarga lívinum uttan at svørja, og soleiðis slapp hann frá Ormi hesa ferðina.
Nøkur tíð leið eftir hesi viðurskifti, tá fór funningsbóndin til Havnar; men hann hevði so nógv at avreiða og annað um at vera har suðuri, at hann slapp ikki norður aftur í funningsbátinum, og bað sær far hjá havnarmonnum, sum fluttu hann inn á Strendur nakrar dagar seinni, og haðani fór hann so til gongu norður eftir oynni. Hann gekk nú beina leið til Skála, og av tí breytin lá fram við húsunum hjá Ormi á ytra Skála, tordi hann ikki annað enn at fara inn til Orms at vitja hann. Ormur var einsamallur heima staddur og var við at turka korn í roykstovuni; - einki var sodnhús har, og tí nýttu teir roykstovuna og turkaðu á hjalli, so at tvær styttur vóru settar at styðja undir ytru endarnar av honum; so var kornið lagt á hjallin og eldur kyndur undir.
Ormur var bæði blíður og týður við Pætur og beyð honum at fara uttar í glasstovuna; har borðreiddi hann fyri honum og legði kjøt og sviðin seyðarhøvd fyri hann; men til vanlukku hevði Ormur ikki hugsað um at skera oyruni frá, og Pætur sær nú funningsmark sítt á oyrunum; hann hevur tí lítlan hug at eta og sigur umsíðir við seg sjálvan: “Seigt er slíkt”. Ormur svarar aftur: “Et tú, væl er kókað!»” Pætur sigur nú, at tað var ikki tí, at sær beyð við at eta, at tað var ikki væl kókað, men tað var tungt at eta sítt og tað stolið. Nú Ormur hoyrir, at hann brigslar honum stuldur, trívur hann øksina og setst á gáttina beint í durunum at brýna hana. Pætur veit sær nú ongan veg at sleppa út frá Ormi lýtaleysur. Tá fell honum tað í huga at taka upp borðfjølina av borð-stólinum og kasta niður á Orm, so at hann kundi sleppa út um hann uttan at fáa mein av honum. Hann so ger, førir borðblaðið millum sín og Orms í durunum og smoyggir seg so út við liðina á honum inn í roykstovuna; har trívur hann um styttuna, so at alt kornið datt niður á eimingin í sodnkerinum; hann sprakk nú á dyr og tók sum harðast at renna upp móti brekkuni.
Tá ið Ormur var sloppin undan borðfjølini, var Pætur horvin; - hann var so vitleysur av øði, at hann gav tí ikki gætur, hvat skaðaverk Pætur hevði gjørt í roykstovuni, men sprakk á føtur sum skjótast út eftir honum. Fyrst beitti hann hundin eftir honum, men Pætur hevði tikið við sær ein válgara og blakaði til hansara, og so legðist hundurin at eta hetta feita kjøtið.
Pætur var fimur á fótum og komin so væl á leið undan honum, at tað var ikki gott hjá Ormi at fáa fatur á honum. Tó nærkaðist hann Pætri meir og meir; Pætur vendi sær nú við og rópaði til Orms: “Hygg aftur um teg - eldur er í skálanum!” Nú Ormur hetta sá, at login stóð upp úr húsunum, fór hann sum skjótast heim aftur, og Pætur slapp heilur frá honum hesa ferðina. Men tá ið Ormur kom oman aftur, lógu húsini øll í koli, og av tí kallast bygdin síðani “á brenda Skála”.
Stutt eftir at hetta barst til, fann funningsbóndin Orm aftur í haga sínum, hvar hann hevði bundið nakrar seyðir, sum Pætur ikki ivaðist um vóru sínir, men hann hætti sær ikki at geva seg í holt við hann har og tók tí leiðina til Funnings; báðir riðu, og Ormur reið eftir honum, til hann kom at Funningskleiv, tá tordi hann ikki fara longur fram, tí har sæst bygdin, og hann kvíðaði nú fyri, at funningsmenn vildu koma at hjálpa Pætri og grípa Orm hin freka ránsmannin.
Nú sigist frá, at Ormur leitaði inn í haga oyrarbóndans at stjala seyð og ræna, sum hann var vanur. So bar til ein dagin, at oyrarbóndin var burtur í haga at seyði við syni sínum. Teir møta har Ormi, sum hevði tikið eina stóra morreyða ær. Jógvan, oyrarbóndin, leyp av illsinni inn á Orm; teir bardust leingi; umsíðir fekk hann Orm at signa á knæ; men hann mátti brúka báðar hendur at halda honum og bað tí sonin draga sær knívin úr slíðrunum; men pilturin ræddist at koma nær Ormi og rann tí at fjala seg í eini gjógv stutt haðani.
Meðan ið Ormur nú lá undir og ikki kundi sleppa uppaftur, fór hann at lova fjendanum ytsta liðið av lítla fingri, um hann vildi hjálpa honum úr hesum vanda. Tá ið hann hetta hevði lovað, styrknaði hann so mikið, at hann fekk kastað oyrarbóndan av sær og drap hann nú við øksini, tók klæðini av honum og blakaði líkið í eina á undir Typpafossi.
Hann fór nú at leita eftir dreinginum, sum var kropin niður á eina torvu í gjónni. Ormur hættaði sær ikki at fara oman eftir honum, tí at har var bratt og illgongt; hann fór tí at velta grót niður á hann, so at ein stórur steinur kom á hann og tók hann út av torvuni; - hann datt tá deyður niður í ánna. Ormur kleiv nú har oman og tók klæðini av honum, legði tey og ærina á hestbakið, setti seg oman á og reið so heim. Hann var móður og legðist at sova, men rópaði hart í dreymi: “Klæðini liggja undir kvørnini, og kropparnir undir Typpafossi!”. Húskallarnir hoyra hetta, rannsaka undir kvørnini og finna har klæðini, sum teir kendu, at oyrarbóndin og sonur hans høvdu átt; tey vóru smurd í blóði. Teir fara nú inn til Typpafoss, sum er um ein fjórðing upp av Skálabotni (í útnyrðing av honum); har finna teir bóndan og sonin dripnar og naknar.
Hesi tíðindi bera teir sum skjótast til løgmans; løgmaður stevnir Ormi, løgrættismonnum og øllum vitnum inn á Stevnuvál, sum var tingstaður hjá eysturoyingum; válurin er ímillum fjarða (Skálafjørður og Funningsfjørður) ein fjórðing norðan fyri bygdina í Skálabotni. Har komu mangir saman at vitna móti Ormi, funningsbóndin var staddur hjá; men hvørja ferð løgmaður spurdi hann, hevði hann hendur aftur um bak og vísti við fingrinum á Orm, av tí at hann tordi ikki siga frá nøkrum ella vitna, bundin sum hann var av eiðinum, hann hevði svorið Ormi, sum frá er sagt áður.
Ormur sat kvirrur á tingstaðinum, til tess løgmaður kunngjørdi dómin; allir løgrættu-menninir hildu tað vera ivaleyst, at Ormur var banamaður oyrarbóndans, og teir dømdu hann tí til deyða. Men tá ið løgmaður vildi lýsa dómin og segði: “Av sonnum ætlum vær teg hava verið hesum monnum at bana.” Tá sprakk Ormur á føtur, tók hest sín, og tvísporandi fór hann av stað út ímóti Skála.
Løgmaðurin sendi nú tríggjar teir raskastu løgrættumenninar eftir honum á teimum bestu rossunum, har vóru stødd; - hann beyð teimum at taka Orm livandi ella deyðan. Teir vóru Ormi so nær, at teir altíð høvdu hann í eygsjón, tá ið teir vóru ein fjórðing innan fyri Skála, legðist ein hestur fyri hjá teimum, og tá mátti maðurin ganga. Nakað nærri bygdini á Kumlabarmi datt annar hesturin, sum løgrættumenninir høvdu at ríða á, og hin triði var útlúgvaður á Hóraheiðum; - nú gingu teir allir. Ormur sær hetta og ríður beina leið til fjals, men á Válsbrekku legðist hesturin fyri og orkaði ikki longur at bera hann. Ormur mátti nú brúka beinini, men ein av løgrættumonnunum var skjótari á føti og treystari at renna móti brekkuni og rann væl inn á hann; á Sellátraskarði var hann Ormi so nær, at hann tók knív sín, kastaði seg fram eftir rommum og fekk skorið hælsinuna yvir á øðrum fótinum; Ormur fell tá til jarðar. Teir tóku hann, fingu ross at bera hann og fóru so við honum á tingstaðin; tá var Ormur nær um deyður av máttloysi.
Hann var nú dripin, og teir gróvu hann niður við Stevnuvál, hvar hann kundi síggja í allar teir hagapartar, hann hevði stolið í. Og nú er sagt frá Ormi bónda á Skála.
V.U. Hammershaimb: ”Færøsk Anthologi I”, 1891


text:
Klaus Rifbjerg, ein av virknastu og mest umstríddu donsku rithøvudunum í nýggjari tíð, er deyður, 83 ára gamal. Tað sigst, at tá ið Rifbjerg eina ferð varð spurdur, hvat hann hevði gjørt, um hann varð raktur av skriviblokering, tá svaraði hann, at hann hevði skrivað eina bók um tað. Tá hevði hann givið út einar […]
Nógv menniskju eru ikki fyri sartar sálir. Tey eru fremst í rokanum, tá ið tey eru á lívi, og eg ivist ikki eina løtu í, at tey eru fremst í rokanum, har tey fara, tá ið lívið setur tey til viks. Eitt slíkt menniskja var Emil Juul Thomsen. Var tað ikki fyri hann, vóru vit […]
Mynd: Randi Ward Steinbjørn B. Jacobsen f. 30.09.1937 – d. 12.04.2012 Steinbjørn B. Jacobsen, ein av okkara fremstu nútíðarskøldum, er farin. Steinbjørn kom sum eitt frískt lot inn í føroyska yrkjaraheimin við sínum stuttu, konkretu yrkingum. Nógv varð tosað um hetta yrkingaslagið, og nógv mettu hetta ikki sum yrkingar. Hvør kennir ikki hesa: lotið tolið […]


text:
3403 Veskumekanikk
Í hesum skeiðinum verður nomið við ymsar eginleikar hjá vesku, og hvussu vit støddfrøðiliga kunnu lýsa rørslurnar hjá vesku og tær kreftir, ið elva til rørslurnar. Hettar er nærri lýst í skeiðslýsingini og í lestrarætlanini.
Lestrarætlan: Sí her.
Skeiðlýsing: Kemur..
Bók: Sí her.
Skeiðið í ár
Størsta broytingin í mun til undanfarin ár, t.v.s. fyri 2007 og í 2009, er, at vit hava skift lærubók enn einaferð. Innihaldið í nýggju bókini er í stóran mun tað sama, sum í uppruna bókini, men hendan bókin hevur munandi fleiri myndir og uppgávur.
Nakrar starvsstovuroyndir verða, og annars verður tað 'fyrilestrar' og nógvar uppgávur.
Líknandi skeið úti í heimi
Niðanfyri er slóða síður fyri líknandi skeið við aðrara lærustovnar.
- Heimasíðan hjá prof. Jan Finjord vísir nøkur av skeiðstilboðunum við Universitetið í Stavanger í Noregi . Serliga skeiðið BIT260 hevur nógv felags við skeiðið á NVD. Les meira.
- Ein undirvísari við University of Genoa hevur savnað myndir og animeringar av ikkiroterandi rák hjá in-viskøsum veskum, - sum í nógvum førum sæst tá hugt verður eftir flogførum ella einum steini niðri í einum áarløki. Trýst her fyri at koma til hesa síðuna.
Veskumekanikkur er meira enn væta
Hetta skeiðið er fyrst og fremst um hvussu vit kunnu rokna uppá vætu og luft. Tað mesta snýr seg um, hvussu man kann roknað uppá vatn og luft, sum rennur í einari rennu, røri ella framvið einum luti. Hesin luturin kann verða ein kúla, kassi, skip, bilur ella flúgvari. Nógv sita við undran frammanfyri sjónvarpsskuggan, tá heimsins best bóltsnidlingar vísa síni kynstur í stóru kappingunum í hondbólti, fótbólti ella onkra aðra ítróttargrein. Nógv av tí er bara veskumekanikk. Eitt dømi er sonevnda Magnus-effektin, sum henda søgan er um.


text:
Verkstaðarundirvísing í 1. og 2. flokki
Í fýra vikur hava næmingar í 1. og 2. flokki arbeitt í verkstøðum hvønn hósdag. Verkstøðini hava verið 8 í tali og allir næmingarnir hava verið runt í øllum verkstøðum. Verkstøðini hava verið javnt deilt millum føroyskt og støddfrøði.
Í føroyskum hava tey brúkt stavikistil, har
tey skuldu renna út í gongina eftir orðum. Tey hava spælt stavikríggj, ringla
søgur og spælt vendispøl.
Í støddfrøði hava tey
spælt handil, matador og sequence, har man antin leggur saman ella dregur frá.
Tey hava eisini sett roknistykkir uppá veggin í gongini.


text:
Orð: M.C. Restorff
Lag: Twitty
Sunnudagsskúlin, eg minnist teg fyri tað, tú
vart fyri meg, legði eitt støði so trygt og so
gott, lýsir veg eins og mánin á nátt.
Vit sótu fittir og lýddu á, meðan lærarin segði
frá. Tænarar Harrans, kvinnur og menn, í huga
mínum liva enn.
Jørðin var sum eitt paradís, hvør vera livdi til
Guds prís, til synd á menniskjum fekk tak
og reina fullkomleikan burtur rak.
Ringt var at skilja, eg fataði ei, at sjálvt eitt
barn undir syndini leið; lýsti tó, tá eg greiðari
sá kærleikan, sum Gudi kemur frá.
Ómáld náði og gáva so stór, tá Jesus, Guds
Sonur, úr dýrdini fór, kom til jarðar og ofraður
varð, plágaður, píndur bar hann
dómin hjá mær.
Jesus elskar meg, á, ja, Bíblian mær sigur tað.
Smábørn Honum hoyra til,
so fegin hann øll okkum frelsa vil.
Lívgandi trongdi sannleikin inn, ristur varð í sál
og sinn, sálareygað Himmalin sá,
so undurføgur var tann sjónin at sjá.
Eins og blindur maður fær sjón, skoði eg hesa
ævigu vón: Jesus í Himlinum goymir stað,
hagar hann tekur meg ein dag.
Tykkum, sum trúliga halda á at boða um Jesus
til børn so smá, takka vit av hjartans grund.
Gud løni tykkum hvørja stund.
Góði Faðir, vit kalla teg á, tú hvørja vælmeintu
gerðina sá, Orð títt er sáað, tú ávøkst nú gev,
tá stórverk spyrst eftir mikið strev.


text:
- Publiceret den 20 septembur 2015
- Víst: 2523
Fríggjakvøldið 18.09.15. var stúgvandi fult av fólki við Gjógv. Hvussu mong tey vóru, er ilt at meta um, tí gitingarnar eru so ymiskar, men rokna vit út frá einum varligum fakta, so sær úrslitið soleiðis út: Í sjálvum trappunum í Gjónni taldi onkur umleið 300 fólk og metti tað at vera ein triðing av øllum. Siga vit so, at talið var nærri 1000 enn 500, so hava vit ikki vaðsað út í vitleysar gitingar. Øll henda stóra fólkamongdin var komin til bíggjar, nú tey nýggju og serligu ljósini í Gjónni skuldu alment setast til. Tiltakið eydnaðist væl, men veðrið var ikki nummar eitt. Kvøldið fyri - og kvøldið eftir - var fínasta veður, men tað gjørdist nóg so vátt, tá ið tiltakið var byrjað. Hans á Skipinum, formaður í Gjómanni, beyð vælkomin og segði nøkur góð orð og handaði Sunda kommunu, við Heðini Zachariasen, borgarstjóra, tey nýggju ljósini frá Gjómanni. Borgarstjórin hevði eisini valt sær nøkur góð orð og takkaði Gjómanni og bygdarfólkinum annars fyri sera gott samstarv - og so tendraði hann ljósini. Teir fyrstu fimm minuttirnar lýsti tað "vanliga" ljósið, og so skifti tað yvir í tað vakra ljósspælið - og hugnin fylti Gjónna. Jónsvein í Lon hevði yrkt ein vakran sang um Gjónna - og hann fingu vit sjálvsagt at hoyra. Eisini sang Jónsvein onkran annan sang saman við Jógvani Magnussen, Eggaba, úr Rituvík. Døgg Nónsgjógv - saman við tónleikara - sang eisini nakrar sangir, og tann eini var minnissangur um pápa sín - Birgir á Fløtti. Tann kendi tónleikarin Kristian Blak sat og spældi klaver á Rugkleivini (staðarnavn í Gjónni). Kingobólkurin úr Tjørnuvík var eisini í Gjónni. Teirra sangir - m.a. "Nu flyer jeg til din Naade" - hóskaðu sera væl til høvið, tí teir ljómaðu í Gjónni, tá ið forfedrar okkara fóru til útróðrar, og tá teir kom aftur. Fýramannafarið "Búgvin", ið Dánjal Rasmus í Horni, átti, stóð við fullum segli á Helluni - niðan av Seiðabergssteini. Tað riggaði sera væl. Sum øll vita, hava ljóðviðurskifti alstóran týdning, tá ið slík tiltøk eru, og her vóru tey framúr góð. Stórir hátalarar vóru á vogninum koyrdir oman í Gjónna og settir upp ymsastaðni, og teir vóru stýrdir av kønum hondum. Serstakliga komu teir til sín fulla rætt, tá ið skráin var at enda komin, tí tá rungaðu nakrar kendar bandupptøkur úr teimum: Tórshavnar manskór (Eg elski teg land), og Pavarotti (O SOLE MIO). Ikki tykkum at siga - hesar røddir FYLTU Gjónna (í orðsins rætta týdningi. Bygdarhúsið stóð opið undir øllum tiltakinum og eisini aftaná. Har vóru kaffi og kakur at fáa ókeypis, og tað gekk merkiliga væl, tá ið hugsað verður um hesa stóru fólkamongdina - men einari ávísari bíðitíð mátti tú kortini taka tær til takkar við. Út frá teimum afturmeldingum, ið komnar eru frá teimum, ið vóru í Gjónni hetta kvøldið, so fekk ljósspælið mong rósandi orð. Tað var áhugavert at standa á Gjónni og hoyra fólk tosa um, hvat tey sóu í tí ovara berginum: trølsligar skortar, yvirvaksið konufólk frá sjóvarmála og upp á eggina, lítlar menn, dýr o.m.a. ---- Arbeiðsljós eru aftur í Gjónni - og prýðiligt ljósspæl er nú eisini í Gjónni. Tað fegnast vit sjálvsagt um og vóna og vænta, at mong fáa gleði av hesum.


text:
Villdunna er vanligasti antarfuglur, sum eigur í Føroyum. Hon sæst á nógvum vøtnum og áum.
Tær flestu villdunnurnar eru her alt árið. Tó koma nakrar fremmandar villdunnur eisini henda vegin um veturin.
Í mai-juni verpur bøgan 8-10 egg, sum eru líka stór sum høsnaregg. Dunnan matar ikki ungarnar, men fer við teimum, har føði er.
Tá ið villdunna etur, liggur hon og sutlar í vatnskorpuni ella stendur á høvdinum, við velinum upp í loft, so hon røkkur á botn at sutla.
Villdunna
- Longd: 50-65 cm
- Vekt: 1100 g
- Flog: 81-98 cm
- Egg: 6-12


text:
24. juli 2017Nr. 113
Kunngerð um broyting í kunngerð um skipan av fiskiskapinum eftir svartkjafti við fiskiførum undir føroyskum flaggi í 2017
(Hækkað kvota til føroysk skip og kvota á uppboðssølu)
§ 1
Í kunngerð nr. 137 frá 22. desember 2016 um skipan av fiskiskapinum eftir svartkjafti við fiskiførum undir føroyskum flaggi í 2017, sum broytt við kunngerð nr. 15 frá 24. februar 2017, kunngerð nr. 30 frá 29. mars 2017 og kunngerð nr. 62 frá 19. mai 2017, verða gjørdar hesar broytingar:
1. Í § 2, stk. 1 verður “325.807 tons” broytt til: “380.401 tons”.
2. Aftan á § 3 a verður sett:
“§ 3 b. Av kvotuni, sambært § 2, stk. 1, verður rætturin at veiða 54.594 tons av svartkjafti seldur á uppboðssølu eftir ásetingunum í § 1 í løgtingslóg um serstakar treytir fyri fiskiskapi eftir makreli, norðhavssild og svartkjafti og botnfiski í Barentshavinum í 2017. Fiskiskapurin eftir hesi kvotu kann fara fram í føroyskum sjógvi, íslendskum sjógvi og í NEAFC skipanarøkinum.”
§ 2
Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Fiskimálaráðið, 24. juli 2017
Aksel V. Johannesen (sign.)
løgmaður
/ Rógvi Reinert (sign.)


text:
Japanska svimjisambandið lovar automatiska kvalifikatión til OL í Beijing 2008, um ein japanskur svimjari klárar at seta heimsmet á Japan Open International 2007, sum verður 21.-24. august í Narashino nær Tokyo. Kitajima ætlar at seta minst eitt, og stevnan verður yvirhøvur fylt við heimsstjørnum úr øðrum londum eisini.
Avstralska Libby Lenton ætlar sær at seta hatta heimsmetið í 100 frí, sum hon varð ‘snýtt’ fyri á stevnuni ‘Duel in the Pool’, beint eftir heimsmeistarastevnuna í vár. Heimsmeistarin í 400 frí hjá monnum, koreanski Park Tae-Hwan, kemur eisini til Japan, umframt suðurafrikanski Roland Schoeman, ukreinski Oleg Lisogor, polski Mateusz Sawrymowicz og bretski David Davies. Tilsamans 11 heimsmeistarar, umframt óivað nógv onnur góð eisini.
Lesið her á SwimNews.


text:
Nýggj grein frá Havstovuni um djóraæti á Landgrunninum á vári er kunngjørd í tíðarritinum “Journal of Marine Systems”. Heitið á greinini er “Temporal and spatial variability of zooplankton on the Faroe shelf in spring 1997-2016”. Í greinini verður djóraæti á Landgrunninum seint í apríl, bæði á innari og ytru leiðunum, viðgjørt.
Bæði toskur og hýsa gýta á vári. Seint í apríl eru fiskalarvurnar smáar um 0.5-1 cm, og tí klára tær einans at taka smáa føði. Egg og ungar undan djóraætinum eru hóskandi føði ta fyrstu tíðina, men so hvørt sum fiskalarvurnar vaksa, megna tær at taka størri og størri føði. Hendan greinin viðger samansetingina av djóraæti á vári í mun til umhvørvisviðurskifti, so sum hita, saltinnihald og gróður. Kanningarnar eru gjørdar í eitt 20-ára tíðarskeið. Ein av høvuðsniðurstøðunum er, at várgróðurin hevur stóran týdning fyri talið av smáum sløgum av djóraæti, ið hoyra til á Landgrunninum. Tað bendir á, at fiskalarvurnar hava betri føðiumstøður tey árini, tá gróðurin er góður enn tey árini, gróðurin er verri. Harumframt vísir greinin á eina broyting í gýtingartíð hjá reyðæti, soleiðis at tey í dag gýta fyrr á árinum enn undan 2007. Hvør orsøkin er til hetta skiftið, veit mann ikki, men sannlíkt er, at broytingin hevur havt við sær aðrar broytingar í vistskipanini. Eisini lýsir greinin, hvussu djóraæti í stórum nøgdum rekur frá víða havinum og inn á Landgrunnin, serliga vestaneftir.
Greinin er gjørd í samband við verkætlanina “Livilíkindini hjá toska- og hýsuyngli á føroyska landgrunninum”, sum varð stuðlað av Granskingarráðnum og Statoil.
Myndin vísir útbreiðsluna av æti á føroyska landgrunninum seint í apríl 1997-2016: a) egg frá djóraætinum; b) ungar frá djóraætinum; c) ungt reyðæti; d) vaksið reyðæti; e) annað djóraæti; f) djóraæti, ið hoyrir til Landgrunnin; g) egg og larvur frá botndjórum og fiski; h) gróður. Hvíta linjan vísir á leið, hvar sjóvarfalsfronturin er.


text:
Búskaparráðið
Fylgir búskaparligu gongdini
Fyrsta stovnsetan av Búskaparráðnum var í 1962. Búskaparráðið varð endurstovnað í øðrum líki aftan á kreppuna í nítiárunum, í 1995. Seinasta broytingin í lógini um Búskaparráð var í 2012, tá avgerð varð tikin um, at Fróðskaparsetrið røkir skrivarauppgávuna og dagligu umsitingina hjá Búskaparráðnum.
Búskaparráðið hevur til uppgávu at fylgja við búskaparligu gongdini í landinum og at koma við óheftari búskaparligari ráðgeving og frágreiðingum um búskaparligu gongdina. Harumframt skal ráðið ráðgeva um búskaparlig viðurskifti, undir hesum um konjunkturgongdina og um fíggjarliga haldførið hjá føroyska búskapinum í longdini.
Búskaparráðið ger árliga tvær konjunkturfrágreiðingar, sum verða almannakunngjørdar 1. mars og 1. september. Harumframt kann Búskaparráðið gera temafrágreiðingar og ráðgeva landsstýrinum í øðrum málum. Skrivarauppgávan hjá Búskaparráðnum er við avtalu løgd til Fróðskaparsetur Føroya at røkja.
Búskaparráðið hevur tríggjar limir, sum landsstýrið setur eftir tilmæli frá stýrinum fyri Fróðskaparsetri Føroya. Limirnir eru valdir fyri eitt fýraáraskeið. Ráðið skipar seg sjálvt við einum formanni. Limirnir skulu hava útbúgving sum búskaparfrøðingar.
Løgtingslóg um Búskaparráð sæst HER.
Búskaparfrágreiðingar
Frágreiðing 2018
Frágreiðing 2017
Frágreiðing 2016
Frágreiðing 2015
- Búskaparfrágreiðing heystið 2015 (.pdf)
- Búskaparfrágreiðing várið 2015 (.pdf)
- Týðing til danskt av kap. II í Búskaparfrágeiðingini 1. mars 2015 (útrokning búskaparráðsins av fíggjarliga haldførnum) (.pdf)
Frágreiðing 2014
- Búskaparfrágreiðing heystið 2014 (.pdf)
- Búskaparfrágreiðing várið 2014 (.pdf)
- Upprit um "búskaparrentu" og "tilfeingisrentu" í føroyska búskapinum (pdf)


text:
Ættleiðingarstuðul
Um tú ættleiðir eitt útlendskt barn, kanst tú eftir umsókn fáa stuðul upp á 100.000 kr. til útreiðslur í samband við ættleiðingina. Ættleiðingarstuðul verður veittur eina ferð fyri hvørt ættleitt barn. Barnið skal vera ættleitt gjøgnum ein av teimum felagsskapum, sum eru alment góðkendir.
Stuðulin verður rindaður, tá ríkisumboðið hevur sent Almannaverkinum váttan um, at barnið er komið til Føroyar.
Umsókn um ættleiðingarstuðul er at finna á síðuni oyðubløð.
Dagført tann 11-05-2015


text:
1. mai skipaðu Vestmanna Arbeiðarafelag, Norðstreymoyar Javnaðarfelag og Norðurstreymoyar Tjóðveldisfelag fyri 1. Maidagshaldi á Reyða Torginum í Vestmanna. Fundarleiðari var Páll Hellu. Rakul í Gerðinum, Ingolf S Olsen og Aksel Johannesen hildu røðu.
Vestmanna Hornorkestur, undir leiðslu av Atla Petersen, stuðlaðu eisini undir tiltakið við vælljómandi tónum, og ungdómshúsið Staðið stuðlaði eisini við tøkniligari útgerð. Eftur tiltakið vóru uppmøttu fólkini bjóða til ein drekkamunn og køku í felagshølinum hjá Vestmanna Arbeiðarafelag. Tað var eitt sindur vátt í veðrinum hendan dagin, men tað bilti ikki, tí fólk møttu upp kortini.


text:
Norðoyastevnan 2015:(BROYTINGAR) Tivoli opnar ímorgin leygardagin 6 juni kl. 14.Av tí at veðrið ikki er til vildar, so er onki á Tivoli-økinum íkvøld, fríggjakvøldið 5 juni.
So Tivoli opnar ímorgin leygardagin 6 juni kl. 14.
Og alt tað sum skuldi vera á Tivoli pallinum íkvøld 5 juni verður ikki.
Holgar Jacobsen, sum skuldi spæla á tivoli pallinum íkvøld,
spælir íðstaðin fyri leygarkvøldið kl. 21.
Danny Baldursson, skuldi eisini spæla íkvøld, fríggjakvøldið,
so hann spælir íðstaðin fyri sunnukvøldið kl. 21.
Og Kondibingo hjá skótunum, verður mánakvøldið kl. 19.
NFÌ/nevndin


text:
Býráðsfundur 06.09.2016 kl. 17.00
Býráðslimir: Tórbjørn Jacobsen, Helgi L. Petersen, Magnus Rasmussen, Bárður K. Nielsen, Kári E. Jacobsen, Jónleyg Hammer, Terje B. Vestergaard, Jonhard Danielsen, Hallur Ellingsgaard, Karl Rasmussen og Arnfinn Langgaard.
Varalimir: Katrin Absalonsen
Ikki møtt: Bárður K. Nielsen, Kári E. Jacobsen, Jonhard Danielsen, Karl Rasmussen
88/16: Umsókn um stuðul til nýggja kirkju.
Kirkjuráðið fyri Glyvra kirkju søkir um fíggjarligan stuðul til bygging av nýggjari kirkju á Glyvrum.
-Fíggjarnevndin mælir frá at játta stuðul.
-Býráðið hevur á fundi 6/9-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá fríggjarnevndini.
89/16: Umsókn um stuðul til keyp av Atustovu í Funningi.
Fornminnisfelagið í Funningi søkir um stuðul til keyp av Atustovu í Funningi, sum æltanin er at seta í uppruna stand.
Fornminnisfelagið eigur framman undan Ølvustovu, sum tey hava sett í stand og er tað arbeiðið nú liðugt.
-Mentanarnevndin mælir til at stuðul verður veittur til keyp av Atustovu og heitir á fíggjarnevndina um at útvega fígging.
-Fíggjarnevndin mælir til at keypa Atustovu og flyta játtanina til keypið av RS 560 “Fornminni” og av RS 591 “Stadionøki í Runavík”.
-Býráðið hevur á fundi 6/9-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá fríggjarnevndini.
90/16: Umsókn um byggiloyvi til nýtt Berøa.
TN-Bygging søkir vegna Berøa um byggiloyvi til nýtt samkomuhús á matr. nr. 197 í Saltangará.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at játta byggiloyvi við ávísum treytum smb. tilmæli frá Teknisku deild.
-Býráðið hevur á fundi 6/9-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini og at málið verður sent til grannahoyring smb. gr. 10 í Byggisamtyktini.
91/16: Umsókn um makaskifti av lendi í Rituvík.
Í samband við at Missiónshúsið í Rituvík hevur søkt um byggiloyvi til nýtt samkomuhús, seta tey fyrispurning til kommununa um makaskifti av lendi soleiðis, at Missiónshúsið fær matr. nr. 213 sum kommunan eigur og kommunan fær tilsvarandi vídd av matr. nr. 212, sum Missiónshúsið eigur. Kommunan hevur sett minnisvarða inni á einum parti av matr. nr. 212.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at játta umsóknini um makabýti av lendinum, sum søkt verður um.
-Býráðið hevur á fundi 6/9-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
92/16: Sundurbýti av grundstykkjum oman fyri vatnbrunnarnar í Saltangará.
Tekniska deild hevur gjørt tvey uppskot til hvussu økið oman fyri vatnbrunnarnar í Saltangará kann býtast upp í grundstykkir. Pláss kann verða fyri 11 grundstykkjum á uml. 500-540 m2 ella 17 stykkjum á uml. 340 m2 til tøtt-lág hús.
Tekniska deild mælir til, at arbeitt verður við eini planloysn við støði í tí tørvi, sum bíðilistin til grundstykki vísir.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at taka undir við tilmælinum frá Teknisku deild.
-Fíggjarnevndin mælir til at arbeiðið verður fíggjað við at flyta kr. 500.000 av RS 63502, 1. mió. av RS 63510, 1. mió. úr gjaldførinum og 0,5 mió. við grundstykkjasølu.
-Býráðið hevur á fundi 6/9-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini og fíggjarnevndini. Íløgan verður fíggjað við 0,5 mió. kr. Av RS 63502, 1 mió. kr. Av RS 63510 og eini eykajáttan á 1,5 mió. kr.
93/16: Setan av bólki í samband við nýggjan barnaansingarstovn.
Orsaka av stórum fólkavøkstri og øktum barnatali, verður neyðugt at hugsa um at útvega fleiri ansingarpláss, so kommunan áhaldandi kann veita ansingartrygd.
Tilmæli frá Sosialu deild: Mælt verður til at arbeitt verður við eini framtíðar ætlan fyri útbygging av barnaansingini.
Tilmæli frá Mentanardeildini: Í løtuni húsast forskúli og innskúling í Glyvra skúla. Eftir loknan skúladag verða børnini koyrd til Rituvíkar í frítíðarskúla. Tá tørvurin til barnaansingarpláss økist, metir mentanardeildin tað vera skilagott, um Dagstovnurin við Stórá kann verða nýttur til barnaansing, meðan møgulig útbygging til frítíðarskúla, verður gjørd í tilknýti til Glyvra Skúla.
-Sosiala nevnd mælir til at seta ein arbeiðsbólk at koma við tilráðing til komandi útbygging á barnaansingarøkinum.
-Mentanarnevndin mælir til, at umsitingin, saman við stovnsleiðarum, útgreinar tørvin á dagstovna-, frítíðar- og skúlaøkinum komandi árini, soleiðis at hendan er tøk hálvan november 2016.
-Býráðið hevur á fundi 6/9-2016 samtykt at fáa hagtøl til vega, sum vísa tørvin komandi árini og at settur verður ein bólkur at gera tilmæli um framtíðar útbygging á barnaansingarøkinum.
94/16: Fíggjarkarmurin fyri 2017.
Fíggjarnevndin mælir til at áseta fíggjarkarmin fyri 2017 til 181 mió. kr.
Inntøkur:
Persónsskattur 133,5
Felagsskattur 16,0
Eftirlønarskattur 31,5
Útreiðslur:
Fíggjarkostnaðir 16,5
Rakstur 140,0
Íløgur 24,5
-Býráðið hevur á fundi 6/9-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá fíggjarnevndini.


text:
Studio Pegasus er veruleiki og Arnfríð Lútzen og Jógvan Skorheim og hundraðtals aðrir tannáringar kring landið fegnast um at skúlin er liðugur. Tað var saman við Niclas Hera Jákupsson, ið nøkur ár frammanundan hevði skrivað væl umtókta skúlasangin, at hugskotið birtist til søguligu upptøkurnar og Inga Isaksen fyri at takka, at tónleikurin varð latin í tíðarhóskandi búna. Og sum lærari í Klaksvík fekk eg skapað undantaksstøðu í skúlunum, soleiðis at næmingarnir kundu tuska út á gøturnar við herrópinum Skúlin er liðugur! Bjarni Rubeksen filmaði fyri Sjónvarp Føroya juni 1999.
Studio Pegasus - Skúlin er liðugur


text:
Bygnaður
Tjóðsavnið er skipað í 4 høvuðs virksemisøki: Náttúra, mentan, miðlan og fyrisiting. Hesi øki arbeiða í toymum við stjóranum sum toymisleiðara. Hóast hetta uppbýti, arbeiða toymini til dagligt við tvørgangandi uppgávum og verkætlanum.
Trý serøki eru á náttúruøkinum og trý á mentanarøkinum. Á náttúruøkinum eru tey: Plantudeild, djór á landi og djór í sjónum. Á mentanarøkinum eru tey: Fornfrøði, fólkalívsfrøði og bygningadeild. Ein savnsvørður er leiðari fyri hvørt av hesum økjum.
Miðlanarøkið verður røkt av savnsvørði og savnslærarum.
Tjóðsavnið varðar av nøkrum verkætlanum við serligari játtan, hesar eru: Koltursætlanin, Hvalagranskingin, Hvalastøðin við Áir og Kirkjubømúrurin.
Ábyrgdarøkið hjá plantudeildini er at savna inn, skráseta, varðveita, granska og miðla plantulívið í Føroyum, bæði í sambandi við flokkanarfrøði og vistfrøði.
Søvnini hjá deildin fyri djór á landi fevna um lívfrøðilig sløg, sýni og vísindaliga grundaðar skrásetingar av djóralívi á landi, so sum útstappaðir fuglar, skinnlagdir fuglar, egg, skordýr, eiturkoppar og onnur ryggleys dýr og beinagrindir.
Søvnini hjá deildini fyri djór í sjónum varðar fevna um lívfrøðilig sløg, sýni og vísindaliga grundaðar skrásetingar av djóralívi í sjónum, eitt nú djór á havbotni, fiskar, útstappað sjósúgdjór og beinagrindir.
Fornfrøðideildin lýsir gerandislív og mentan føroyinga, frá landnámi og upp í nýggja tíð, út frá fornminnum á landi og á havbotninum.
Tjóðsavnið hevur antikvariska umsiting av friðaðum bygningum, har ábyrgdarøkið, umframt at hava eftirlit við bygningum, eisini er at savna inn, skráseta, varðveita, granska og miðla føroyskan byggisið gjøgnum tíðina.
Fólkalívsdeildin hevur savn fyri yngri tíð, har ábyrgdarøkið er at savna inn, skráseta, varðveita, granska og miðla materiella mentanararv landsins frá nýggjari tíð – frá trúbótini uml. 1550 til í dag.


text:
Leikaratátturin: Óli Johannesen
TB | 01/03/13
Leikarin í dag er ongin mætari enn Óli Johannesen, verjukempan og aldursforsetin á TB-liðnum.
Óli debuteraði á besta liðnum hjá TB í 1988 í einum dysti móti B36(sum Óli seinni kom at spæla við) , ið TB vann 1-0 og er enn á besta liðnum í dag, næstan 25 ár aftaná.
At Óli hevur verið við leingi, ber liðuppstillingin henda dagin vitni um:
Per Strøm (M)
Torfinn Mortensen
Óli Johannesen 70′
Pól F. Joensen
Niels Gunnar Petersen
Magni Petersen
John Rødgaard
Birgir Dimon
Oluf Mortensen
Kári Niclasen (L)
J. Petur Olgarson
Ásmund Nolsøe 70′
Óli hevur spælt í AGF og Hvidovre í Danmark. Hann hevur veirð føroyameistari við B36 og hann hevur landsliðsmetið fyri flest spældar dystir. Tað er tí ikki ein og hvør vit hava við at gera. Hóast hann hevur verið víða, so er og hevur hann altíð verið TB-ari um ein háls.Spurdur av miðlunum um hvat størsta løta sum landsliðsleikari var, svaraði Óli, at tað var tá hann fekk eina troyggju signeraða av øllum TB-áskoðarunum, ið vóru komnir at síggja hann spæla fyri Føroyar ímóti Wales! Eitt gløðandi TB-hjarta sum fá onnur!
Óli hevði, hóast mong høvdu avskrivað hann sum “ov gamlan”, ein avgerandi leiklut í at TB varð verandi í bestu deildini í fjørð og lítið er at ivast í, at hetta kanska størsta navn í TB síðan Henrik Thomsen, eisini fær tað í ár! Vit takka Óla fyri at hann tekur enn eitt tørn!
Navn: Óli Johannesen
Føðiár: 1972
Hædd: 187 cm
Pláss á liðnum: Verja
Lið umboðaði: TB, B36, AGF, Hvidovre
Hví valdi tú fótbóltin sum tína ítróttargrein?
Havi spælt bólt so leingi eg kann minnast, beiggi mín hevur nokk “smittad” meg, tá vit vóru yngri
Tú hevur verið víða sum fótbóltsleikari, hvussu ber tað til at tú heldur fram?
So leingi eg havi tað stuttligt vid at spæla fótbólt, so spæli eg (á onkrum støði).
Tú hevur verið við á nógvum TB-liðum, hvussu vilt tú styrkismeta hetta TB-liðið?
Hetta er eitt av teimum heilt gódu, serliga glediligt at so nógvir godir ungir leikarar eru í senn. So er bara hjá TB at taka sær gott av teimum.
Nú nærkast kappingarbyrjan. Hvussu er menn fyri ?
Menn eru væl fyri og sera spentir, nú vilja vit bara sleppa í gongd
Menn tosa um, at venjingin er fysiskt knallhørð í ár, er tað nakað tú kanst vátta?
Ja, tad passar, men at grundkonditiónin er í ordan, hevur avgerandi týdning fyri avrikini, so tad er bara heilt fínt. Annars kann eg siga, at einhvør venjing er knallhørd fyri menn á mínum aldri…
Metir tú tað hava týdning, at TB hevur fingið Einherjar at stuðla sær til dystir bæði úti og heima?
Tad var fantastiskt, sum tey studladu í fjør – tey vunnu okkum fleiri stig.
Er tað nakað serligt við Einherjum, ið tú vilt nevna?
Studulin var 100 % bædi tá tad gekk gott og tá tad gekk minni gott. Tad var sera gott at vita, og fekk okkum at geva okkum enn meira. Vóni studulin verdur líka gódur í ár
Umstøðurnar kring nýggja vøllin, metir tú at tær fara at hava nakran týdning fyri avrikini á sjálvum vøllinum?
Ja. heilt vist. Ikki fyrr enn nú vit eru um at hava bestu umstødur i landinum, síggja vit hvussu vánaligar umstødurnar í veruleikanum vóru blivnar á Sevmýri
Met um framtíðarútlitini hjá TB sum savnandi felag og um komandi avrik.
Onki at ivast í at TB savnar býin, tá/um rætt verdur atborid, og tá kunnu avrikini bara blíva gód.
Heldur tú, at vit skjótt fara at síggja ein TB-leikara á landsliðnum, og um ja, hvør verður hann so?
Rógvi
Hvør verður toppskorari hjá TB í ár?
Poul
Besti leikari í TB?
Rógvi
Besti leikari í deildini?
Gilli
Hvørjum plássi á stigatalvuni fara tit eftir í ár?
Betri enn í fjør
Stuttligasta uppliving sum leikari í TB:
Altíd líka stuttligt at gera tunnel vid teir ungu
Størsta uppliving sum fótbóltsleikari:
At sleppa at spæla vid landslidnum móti heimstjørnum sum Zidane, Van Nistelroy, Zlatan, o.ø.
Besta uppliving sum leikari í TB:
At sleppa at vera partur av álopsduo saman vid Henrik
Besta mál hjá tær sjálvum:
Uha, nógv eru at velja ímillum nei tvætl. Ein heilfluktari eftir hornaspark sum fór í handara málhorn móti Royn (haldi eg) á Sevmýri einaferd var nokk so gott.
Besti leikari í TB nakrantíð:
Henrik
Ynski fyri 2013:
At allir TB-arar kunnu gledast saman um at tad gekk enn betur enn í fjør
Viðmerkingar annars:
Einaferd TB, altíd TB
Fakta um Óla:
http://www.faroesoccer.com/


text:
Andakt
13. august 2009
Í 3. kapitli hjá Jóhannnesi lesa vit um Nikodemus, hvussu hann á nátt fór til Jesus, tí hann metti hann at vera ein góðan lærara, sum hevði gjørt nógv undur.
Sjálvur kendi Nikodemus ógvuliga væl skriftirnar, men Jesus sigur, at vitan frelsir ongan. Tað er vatn og andi, sum frelsir menniskju, einki í menniskjanum sjálvum.
Í sambandi við skapanina stendur skrivað, at áðrenn Guð byrjaði at skapa, lá Guðs andi á vøtnunum. Vatn og andi skuldu til fyri at skapa heimin. Á sama hátt skal vatn og andi til fyri at skapa menniskju av nýggjum.
Tá ið eitt barn verður doypt, fær tað lyftið um, at tað er endurføtt, ella sum tað stendur í tekstinum um Nikodemus, er føtt av nýggjum, føtt av vatni og anda. Barnið, sum er hjálparleyst, fær frelsuna sum eina gávu, uttan at tað kann geva nakað afturfyri. Tí stendur tað eisini í Bíbliuni, at vit mugu vera eins og børnini, tá ið tað snýr seg um frelsuna. Vit skulu eins og smábørnini bara taka ímóti uttan at hugsa um at geva afturfyri, tí Jesus hevur gjørt alt fyri okkum.
Í fyrsta ørindi um Nikodemus verður víst til tvey onnur ørindi, Jóh.7,50 og 19,39. Tey vísa, at Nikodemus tá er frelstur. Hann er ikki longur tann sami Nikodemus, sum um náttina sníkti seg til Jesus av ótta fyri øðrum. Nei, hjarta hansara er broytt. Hann fekk Guðs anda, tí hann tók við trúgv og varð føddur av nýggjum, andin broytti lív og hjarta hansara.
Ì einum ørindi, sum víst verður til, stendur, at tá ið høvuðsprestarnir tosaðu um, hvat teir skuldu gera við Jesus,vardi hann Jesus, og tað var ikki bara sum at siga tað, hann man hava fingið kraft frá Guði at gera tað. Eisini var Nikodemus til staðar, tá ið Jesus var tikið niður av krossinum, og hann smurdi olju á likam hansara. So tað, sum hendi Nikodemusi náttina saman við Jesusi, broytti hann.
Soleiðis er tað eisini við okkum menniskjum, tá ið vit hava tikið ímóti Jesusi og hava fingið Guds anda. Vit eru ikki tey somu sum frammanundan. Tað eigur at síggjast á okkum, at vit eiga Jesus í hjørtum okkara. Vit eiga at tala Jesu søk, sum Nikodemus gjørdi. Ikki steðga upp, tá vit eru vorðin frelst, men vaksa í trúnni. Tað er gjøgnum orðið, at andin arbeiðir í okkum, og tað er gjøgnum orðið, at vit vaksa í trúnni. Meiri vit lesa, betur kenna vit Bíbliuna, vit gerast bundin at orðinum og Jesusi.
Í sálmi 51,12 biður Dávid soleiðis: “Skapa Guð, mær hjarta reint, gev mær av nýggjum fastan anda mær í brósti!” Lat okkum eisini biðja um hetta aftur og aftur, so at andin í okkum ikki sløknar.
Petra Gregersen


text:
Royn lívið sum yrkisspælari !
B36 skipar í summar fyri serstøkum fótbóltsskúla, har luttakararnir í fimm dagar sleppa at royna lívið sum fulltíðar fótbóltsspælarar.
B36 hevur í samstarv við Thomas Dam Intersport tikið stig til, at aftur í ár at skipað fyri Pro Camp fyri aldursbólkarnar U13 Dreingir (2005-2006) og U15 Dreingir (2003-2004) og U15 Gentur (2003-2005).
Talan er um fótbóltsskúla, har luttakararnir í fimm dagar sleppa royna lívið sum yrkisleikarar, og har sera dugnaligir venjarar standa fyri dagligu venjingunum. Tvær venjingar eru hvønn dag, og eisini er heilsugóður matur partur av skúlanum. Eisini verður skipað fyri fyrilestrum, har endamálið er at kunna spælararnar um, hvat krevst fyri at røkka ovastu tindunum. Hartil fáa spælararnir eisini ein klædnapakka við venjingarklæðum frá Adidas til ognar.
Fyri at tryggja eina høga góðsku í venjingini, eru bert 22 pláss í hvørjum aldursbólkið.
- Talan er um ein sera seriøsan fótbóltsskúla, har nógv fokus verður á tann einstaka spælaran og menningina av hesum, sigur Andrass Thomsen frá B36. Hann leggur aftrat, at ætlanin er, at teir leikarar, ið melda seg til, veruliga skulu merkja, at teir flyta seg nakað hesar dagarnar.
Saman við dugnaligum venjarum úr B36 koma heili tríggir venjarar úr Lyngby Boldklub til Føroyar at standa fyri venjingunum. Hesir venja dagliga elitu hjá Lyngby Boldklub, og tí er ongin ivi um, at teir kunnu læra nógv frá sær. Aftrat hesum koma nakrir av dugnaligastu venjarnum í Føroyum eisini at hava einstakar venjingar, har ávís fokus-punkt eru evnið.
Tað eru bert 22 pláss í hvørjum aldusbólki, og verður tað "først til mølle".


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
Arbeiðsfólk at sláa
freist at søkja: 23.05.2018
Námsfrøðingur til dagstovnaøkið
freist at søkja: 30.05.2018
Reingerðarfólk til Látipípuna
freist at søkja: 30.05.2018
KORT
VEÐRIÐ
Fjalsvegur
Nógv fólk hava vent sær til kommununa fyri at spyrja um, nær væntast kann, at Fjalsvegur letur uppaftur.
Uppá fyrispurning til arbeiðsleisðluna á staðnum verður sagt frá, at vegurin fyri so vítt er opin, men at vegurin framvegis er arbeiðsøki, og at koyring eftir vegnum tí er uppá egna ábyrgd. Tvs, at hvørki arbeiðsánari ella arbeiðstakari kunnu ábyrgjast, um skaði stendst í samband við ferðslu eftir vegnum.
Av tí at vegurin er arbeiðsøki, kann roknast við, at hann av og á er stongdur í styttri ella longri tíðarbil. Roknast má eisini við, at trupult kann vera at koma aftur og fram, tí at stórar maskinur arbeiða á og koyra eftir vegnum.
Tað ber illa til at leggja fínari tilfar á vegbreytina, tí at stóru maskinurnar beinanvegin grópa hetta omanav aftur.
Annars heitir arbeiðsleiðslan á fólk um at seta seg í samband við arbeiðsfólk á staðnum, fyri at fáa nærri at vita um arbeiðsætlanina. Arbeiðsleiðslan hevur tlf. nr. 585014.
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Talv: FM fyri einstaklingar verður í Runavík
ítróttur15-03-2017 - 10:47 - Jóanis Nielsen
Bjóðað verður til Føroyameistaraskapið í talvið 2017, ið verður hildið í Løkshøll, Runavík, í døgunum 08/04-2017 til 15/04-2017.
Telvað verða 9. umfør. Umhugsunartíðin er 90 minuttir til fyrstu 40 leikirnar. Síðani verða 15 minuttir lagdir afturat klokkuni.
Frá fyrsta leiki verða 30 sek. løgd afturat fyri hvønn fluttan leik.
Teir hægst rataðu (Elo-tal verður brúkt) luttakararnir telva í Landsliðsbólkinum um Føroya Meistaraheitið í Talvi 2017.
Næstu telvararnir mynda 1. Bólk og Almenna bólkin. Unglingar telva um FM-heitið fyri unglingar.
Allir bólkar telva soleiðis:
Leygardagur 08. apríl kl. 14.00
Sunnudagur 09. apríl kl. 14.00
Mánadagur 10. apríl kl. 17.00
Týsdagur 11. apríl kl. 17.00
Mikudagur 12. apríl kl. 10.00
Mikudagur 12. apríl kl. 17.00
Hósdagur 13. apríl kl. 14.00
Fríggjadagur 14. apríl kl. 14.00
Leygardagur 15. apríl kl. 11.00
Í Almenna- og Unglinga bólkinum er møguligt at fáa eitt frí-umfar, ið gevur ½ stig. Hetta er bert møguligt í 1-7 umfar. Um telvari ynskir at fáa eitt frí-umfar, skal sigast frá í seinasta lagi hósdagin 6. apríl.
Telvað verður í Løkshøll, og verða 30 talv víst beinleiðis hvønn dag.
Dómari: FA Hans Hjalti Skaale
Luttøkugjald
Luttøkugjaldið er kr. 300,- fyri allar vaksnar luttakarar. Luttakarar í unglingabólkinum gjalda kr. 100,-. Heiðurslimir luttaka ókeypis.
Luttøkugjaldið, sum samstundis er tilmelding, skal gjaldast á konto6460 – 1553706 hjá Talvsambandi Føroya,
í seinasta lagi mánadagin 3. apríl !Við tilmelding skal upplýsast: FM 2017, navn og bólkur.


text:
Árið 2012 fer eftir øllum at døma at gerast yrkingaár burturav. Nógv eru yrkingasøvnini í ár, og eftir øllum at døma, so eru øll søvnini eisini dygdagóð søvn. Onki heilt vánaligt savn er komið út enn. Bókin, ið her verður ummælt, er bók, ið eg havi glett meg til at lesa. Katrin Ottarsdóttir […]
Bókadagurin hjá Rithøvundafelagnum 2012 Bókadagurin er tiltak hjá Rithøvundafelagi Føroya, har ljós verður varpað á føroyskar bókmentir. Tiltakið verður sunnudagin 25. november, seinnapartin, í Norðurlandahúsinum. Skráin til ársins bókadag er fjølbroytt og vendir sær til bæði børn og vaksin, við upplestrum, myndasýningum, sangi og sjónleiki. Umboð fyri bókasøluna Rit&Rák er eisini við, og ber tí […]
Nú tagdu Nú tagdu tónar treystir, og nú er tómt, og tjúkn og tungligt heyst er; nú hvirlar vindur kaldi út yvir tjørn, har áður ontin spældi – tá tá skein sól í sevum, og alt var ljóst, og brostið fyri nevum – hvør lítil ullalagdi fór út á flot – men summarlátur tagdi, tí […]
Allen Ginsberg skrivaði “Howl” (Hon eitur “ýl” á føroyskum, og finst í týðing Gunnar Hoydals í fyrsta Vencli), William S. Burroughs skrivaði Naked Lunch, Georges Battaille skrivaði Histoire de l’oeil, Marquis De Sade skrivaði mangt slíkt, Chuck Palahniuk skrivaði “Guts”, Jóanes Nielsen hevur skrivað um tað og Carl Jóhan Jensen hevur eisini. Sjálvandi tosi eg […]
Heðin M. Klein hevur ikki givið út nógv søvn. Seks yrkingasøvn eru tey vorðin til síðan 1969, tað Harrans árið, undirritaði varð føddur. Tó hevur Heðin givið út fleiri týðingar og lagt til rættis undirvísingarbøkur. Við øllum eru bøkurnar vorðnar 16. Fyri stuttum kom savnið Vatnskorpur fyri tøgnini út á Mentunargrunni Studentafelagsins. Permuna hevur Bárður […]
Nú kommunuvalið nærkast og kommunupolitikarar, sum annars ikki síggjast í landslagnum, krúpa sum grátt undir steini undan húsahornum, og amerikumenn seta sínar krossar við mormonin Mitt Romney ella afro-amerikanran Barak Obama, og listafólk í Føroyum flokkast at mótmæla og boykotta svikafullu lokabragdinum hjá ráðharranum í mentamálaum, nú hann ætlar at skerja Mentanargrunn landsins við fullum […]
Nógv halda, at tað at skriva bara er um at skapa tekstin, rætta hann til, prenta hann og geva hann út. Soleiðis er ikki. Ein stórur partur av rithøvundavirkinum og verkinum er, at hann verður lisin upp fyri almenninginum. Ymiskt er, hvussu væl fólk duga at lesa upp ein tekst. Tað er bara Tóroddur Poulsen, […]


text:
Í morgin, hósdagin 14. september, byrja sjáldsama fjølbroyttir mentanardagar í Sunda kommunu í Eydnuni á Oyrarbakka, har ársins mentanaravrik verður handað, og framløga verður um leguhúsið í Nesvík. Síðani heldur skráin fram í øllum bygdunum við framsýningum, mati, kelvarenning, vinnulívstiltøkum, aftankvirru, sangi og tónleiki, heilt til Staksdagur verður í Tjørnuvík við uppboðssølu av veðrum úr Stakkinum, næsta leygardag 23. september.
Sum sæst er Listasambandið við, og fleiri stuttlig heiti eru á mentanarskránni, til dømis ljóðinstallatión hjá Heðini Ziska Davidsen í Tjørnuvík, sum hann kallar Konstant In Opel. Ja, soleiðis er spælandi heitið, Konstant In Opel, har sum reyði krossurin er settur á panoramamyndina omanfyri.
- Í ár hava vit valt, at list skal seta dám á dagarnar. Soleiðis sigur Heðin Zachariasen, borgarstjóri í Sunda kommunu, í skránni, nú Mentanardagar verða hildnir í øllum økinum. Myndin er frá temafundi, sum leiðslan í Sunda kommunu helt við Gjógv í mai.
- Fleiri listasýningar eru á skránni, sum bjóða bæði siðbundna málningalist og nútímans ljóðinstalleringar og annað forkunnugt, sigur Heðin, og leggur afturat, at BankNordik savnið kemur norður til Hósvíkar skúla, og tey bjóða øllum borgarum at koma á gátt í samband við stóra morgunmatarborðið í bygdarhúsinum leygardagin. Latið okkum hesar dagar raðfesta felagsskapin og njóta mongu mentanarligu tiltøkini, sum eru í okkara kommunu. Hetta er eisini eitt gott høvi at vitja aðrar bygdir í kommununi. Vit eru øll ymisk, men partur av Sunda kommunu, sigur borgarstjórin í innbjóðandi skránni til Mentanardgar í Sunda kommunu.
Í Tjørnuvík fer Høgni Mohr at geva út bókina Fractura nasi. Framløgan er í bygdarhúsinum í Tjørnuvík leygarkvøldið 16. septembur klokkan 19 eftir hesi freistandi skrá:
Durasnapsur
Eyð Matras lesur fororðini í bókini
Iron Lungs spæla
Smurt breyð, bjór og sodavatn verður bjóðað øllum
Tórbjørn Jacobsen sigur nøkur orð um bókina
Hanus Johannessen hugleiðir
Samvera og sangur við harmoniku og gittara
Til ber at leggja seg í bygdarhúsinum
Sunnudagin klokkan 10 er morgunmatur


text:
Ein vetur fór Páll bóndi í Toftum í Hósvík (abbi til tann bóndan, ið nú er) til Kaldbaks at vitja gentu sína, Elsu. Um somu stund var móðir Páls eisini farin at ferðast; hon vildi vitja ætt sína í Kollafirði. Eftir heima vóru trý systkin Páls, tað elsta av teimum var Anna (sum seinni giftist við Hans Andrias í Áarstovu í Havn). Faðir Páls var deyður longu, meðan Páll var ungur.
Um niðurfaringartíð, meðan tey trý eftirverandi systkini vóru stødd inni í roykstovuni, hoyrdu tey gátuført ljóð; tað var, sum skuldi tað komið úr hjallinum, ið stóð nærindis roykstovuni. Tey settu seg at lurta, og beint sum tey so sótu, kom ein mongd av smágróti niður ígjøgnum ljóaran.
Tey gjørdust heilt bangin og rýmdu innar í glasstovuna. Og tað varð seint, áðrenn tey tordu at leggja seg.
Tá ið tey fóru út í hjall morgunin eftir, gjørdust tey bilsin. Ein ásur, har sjey krov hingu, eitt gamlaseyðakrov, ið hekk á einum øðrum ási, og annar tann stóri lýsikíkurin var burtur úr hjallinum; hin kíkurin lá á gólvinum, og nakað av lýsi var runnið úr honum.
Søgnin er, at skjótt eftir, at Páll var afturkomin, skuldi hann kunna gruna, hvør tað var, ið stolið hevði úr hjallinum. Men hann var ein friðarmaður; tí tagdi hann.
Andreas Weihe: “Søga og søgn”, 1933


text:
16. Mai 2018
Hjartaliga til lukku við 15 ára starvsdegnum Astrid Joensen og Joan Poulsen :)Tit eru gullverdar. Vit er heppin at hava tykkum her á Dagstovninum á Hamrinum. ...
02. Mai 2018
Í dag hava vit tosa um at verða góð við hvønn annan og at tosa pent við hvønn annan. Børnini vóru einig um at øll skuldi sleppa verða við í spælinum annars bleiv man keddur.Síðani fóru vit ein túr niðan í hagan, vit høvdu...
02. Mai 2018
Børnini eru púra vekk í spæli. Her er nógv sum fer fram og ómetaliga nógv læring :)Her er samstarv so tað baskar - Hvussu fáa vit steðga vatninum í ánni? Vit kunnu altíð royna við sandi :)Hvussu fáa vit protrið upp inn á vøllin? Fantastiskt...
19. Apr 2018
So kom tann stóri dagurin har Siiiiiiiirkus Spíííííírar 2018 hevði framførðslu. Eitt fantastiskt flott sirkus og stuttligt upplivilsi hjá okkum her á Hamrinum. Takk fyri, tit røsku Spírar og Spíradamur :) ...


text:
Samognarsáttmáli
Parið eigur sum minsta krav at gera sær greitt hesi viðurskifti og avtala ein samognarsáttmála, sum tryggjar báðar partar so gott sum gjørligt:
- Báðir partar eru ognarar av bústaðnum
- Bert tann eini parturin stendur sum eigari av ognini, men ætlanin er, at hin parturin skal hava part í frívirðinum á ognini, um so er at samlívispartarnir fara hvør til sín.
Ein samognarsáttmáli skal umframt avtalu um býti av ognarviðurskiftunum eisini innihalda avgerð um, at tað skal vera semja um ymiskar avgerðir viðvíkjandi viðlíkahaldi av ognini, nútímansgerð, umbygging, útleigu v.m., og tað skal avtalast, hvussu útreiðslurnar skulu býtast.
Harumframt gera av treytir fyri skilnaði. T.d. ber til at avtala, at um so er at annar parturin uppsigur samognarsáttmálan, skal hin parturin hava rætt til at yvirtaka partin hjá mótpartinum til ein dagsprís, sum byggir á metingina hjá einum sýnsmanni. Um so er at ognin ikki kann yvirtakast skal ognin setast til sølu.
Tað er eisini eitt gott hugskot at avtala, hvussu viðurskiftini skulu skipast, um so er at annar av pørtunum flytur. Skal hin parturin verða búgvandi, t.d. gjalda húsaleigu til tann sum flytur? Samognarsáttmálin eigur at tinglesast á ognini.
Skráseting av fráboðaðanar váttan
Um so er at bert tann eini parturin er skrásettur sum eigari av skeytinum, er tað týdningarmikið at seta saman eina skriftliga fráboðan um eigaraviðurskiftini. Um ætlanin t.d. er, at frívirði skal býtast millum partarnir um samlívi heldur uppat. Um so er at samlívi steðgar hevur eingin av pørtunum framíhjárætt til at verða búgvandi í ognini. Verður eingin semja á hesum spurningi, er neyðugt at selja ognina og um eitt møguligt frívirði skal býtast lutfalsliga millum partarnir.


text:
Tíðindi
4. september 2017
Vit liva í eini tíð, har arbeiði verður lagt í, at skúlin skal vera fyri øll. Tað er eitt alt størri ynski um, at skúlin skal rúma øllum næmingum, og at hesir hvør í sínum lagi skulu fáa sum mest burtur úr skúlatíðini.
Hetta merkir fyri skúlan, at nærum øll børn í skúlaaldri eru knýtt at skúlanum. Børnini skulu fáa eina undirvísing, sum hóskar til teirra.
Skúlin er nógv broyttur síðan túsundáraskiftið. Frá at vera ein skúli, sum í størsta mun leggur dent á fakliga læring, verður alt størri dentur lagdur á trivnað og sosiala menning. Frá at vera ein fakligur skúli, er skúlin mitt í menningini til at gerast ein rúmligur skúli. Hetta sæst aftur í ynskinum um, at næmingarnir eru førir fyri at mennast í avbjóðingum, vitanarliga, sosialt og trivnaðarliga. Sostatt handlar hetta í stóran mun um motivatión, tryggleika, sjálvsvirði og trivnað næmingsins.
Rúmligi skúlin krevur, at børn, ið tørvar serlig atlit, verða hugsað sum ein partur av skúlafelagsskapinum. Hesi børn hava ómetaliga ymiskan tørv. Tey kunnu hava einhvørja sjúku, ið krevur serlig atlit, hava málsligar ella sosialar avbjóðingar og mangt annað.
Skulu ynskið um og arbeiðið fram ímóti einum rúmligum skúla hepnast, eru serlig krøv, ið mugu eftirlíkast. Tað verið seg krøv um undirvísingaramboð, lærararesursir, tímajáttan, bygnaðarligir karmar og mangt annað.
Tað er ongin loyna, at tá vit sum lærarar standa við einum flokki, ynskja vit tað besta fyri hvønn einstakan næming. Tað vit arbeiða fram ímóti, kann tó vera ómetaliga ymiskt fyri tann einstaka næmingin í flokkinum. Tað er ikki ókent, at vit í dag kunnu hava fleiri næmingar í hvørjum flokki, ið krevja serlig atlit. Eitt nú næmingar við sosialum avbjóðingum, málsligum ella fakligum avbjóðingum. Fakligu avbjóðingarnar eru ikki altíð eins truplar at loysa, tí hetta er innanfyri okkara fakøki. Tað kann tó vera sera trupult at hjálpa næmingum, sum hava serliga stóran tørv á at mennast sosialt. Hesir næmingar kunnu hava harðliga atferð bæði munnliga og kropsliga. Hetta ávirkar okkum, sum arbeiða í skúlanum, men so sanniliga eisini hinar næmingarnar í flokkinum. Afturat hesum børnum, eru tað tey, ið krevja serlig atlit, bæði sosialt og fakliga. Hetta kunnu vera børn við autismu, Down Syndromi ella annað.
Førleikastovur eru settar á stovn á fleiri skúlum, og tey, sum starvast har, gera eitt megnararbeiði á økinum, ið vit ofta kalla serligur tørvur.
Fyri meg sum lærara er tað ongin ivi. Tað er, tá eg standi við næmingum við harðligum munnligum og kropsligum atburði, at eg kenni størstu avbjóðingina. Tað er ikki trupult at rúma næmingum við hesum avbjóðingum, men tá teirra atferð ger seg inn á tryggleikan og trivnaðin hjá floksfeløgunum, kenni eg mína arbeiðsuppgávu serliga krevjandi.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Næmingar á Nám X framføra sjónleik
Næmingar á NámX framføra ” Eitt døkt kamar ”
Eftir Harriet Poulsen Vágadal.
” Eitt døkt kamar ”, er sjónleikur, ið næmingar á NámX fara at framføra í mars mánað. Leikurin snýr seg um happing av 16 ára gomlu Elisu, og um hvussu hetta ávirkar umhvørv hennara.
Harriet Poulsen Vágadal, ið er lærari í Námi X, hevur skrivað leikin og leikstjórnað hann. Hon sigur "Happing er til, hvørja fatan vit enn hava av fyribrigdinum! Happing hvørvur ikki, bert tí at vit ikki tíma at fáast við tað! Happing er sera álvarsamt, og kann hava deyðiligar fylgir, ið er vorðið eitt hugtak, ið nevnist ” Bullyside ”.
Tíbetur er eisini vón fyri tí, ið verður happaður, um viðkomandi fær hjálp, so at happingin verður steðgað. Tað snýr seg ofta um at tora at hjálpa og at gera tað, ið ein, innast inni veit er tað rættað!"
Í NámX er ein breyt, ið nevnist: Films- og dramabreytin. Tað eru hesir næmingar, ið leika og sum gera pallin og lýsingar. Nakrir av næmingunum koma eisini at standa fyri ljósinum.
Leikurin verður sýndur í Sjónleikarahúsinum í døgunum 8. - 13.mars. Frá týsdegnum 8.mars til fríggjadagin 13.mars, verður leikurin sýndur fyri framhaldsdeild kl.10.00 og kl.13.00
Leygardagin 12.mars og sunnudagin 13.mars verður leikurin sýndur kl.19:00. Øll eru hjartaliga vælkomin.
Tað eru yvir 500 atgongumerki seld. Hetta merkir, at tað eru fólk, ið fegin vilja síggja leikin, sjálvt um hann snýr seg um nakað so negativt og deprimerandi sum happing!
Síggj myndir her.