text:
KAPITTUL TÍGGJU
Hvussu kunnu andaskapningar ávirka okkum?
Hjálpa einglar menniskjum?
Hvussu hava illir andar ávirkað menniskju?
Skulu vit ræðast illar andar?
1. Hví eiga vit at læra nakað um einglar?
TÁ vit koma at kenna eitt annað menniskja, fáa vit vanliga nakað at vita um familjuna hjá viðkomandi. Tá vit læra Jehova Gud at kenna, koma vit eisini at kenna hansara familju av einglum betur. Í Bíbliuni nevnast einglarnir „synir Guds“. (Job 38:7) Hvørja støðu hava teir í Guds ætlan? Hava teir havt nakran leiklut í menniskjans søgu? Verður okkara lív ávirkað av einglum? Og um so er, hvussu?
2. Hvaðani komu einglarnir, og hvussu nógvir eru teir?
2 Einglar verða nevndir fleiri hundrað ferðir í Bíbliuni. Latið okkum kanna nøkur fá dømi, sum siga okkum nakað um teir. Hvaðani komu einglarnir? Í Kolossebrævinum 1:16 stendur: „Í Honum [Jesusi Kristi] varð alt skapt, tað í Himlunum og tað á jørðini.“ Við sínum frumborna soni skapti Gud altso allar andaskapningar ella einglar ein og ein. Hvussu nógvir einglar eru til? Bíblian vísir, at Gud hevur skapt milliónir av einglum, og at teir allir eru ’veldigir í mátti’. — Sálmur 103:20. *
3. Hvat sigur Job 38:4-7 okkum um einglar?
3 Bíblian, Guds orð, sigur okkum, at „allir synir Guds róptu av gleði“, tá jørðin varð grundað. (Job 38:4-7) Einglarnir vóru altso til, langt áðrenn menniskjuni vórðu skapt, ja, eisini áðrenn jørðin varð skapt. Hesi bíbliuversini vísa eisini, at einglar hava kenslur. Í 7. versi stendur nevniliga, at teir „róptu av gleði“. Legg til merkis, at „allir synir Guds“ gleddust í felag. Hetta tíðarskeiðið vóru allir einglarnir altso við í eini sameindari familju, sum tænti Jehova Gudi.
EINGLARNIR HJÁLPA OG VERJA OKKUM
4. Hvussu vísir Bíblian, at trúfastir einglar hava áhuga fyri menniskjunum?
4 Líka síðan teir trúføstu andaskapningarnir sóu fyrstu menniskjuni verða skapt, hava teir sýnt tí vaksandi menniskjasamfelagnum og fremjanini av Guds ætlan stóran áhuga. (Orðtøkini 8:30, 31; 1 Pætur 1:11, 12) Men sum tíðin leið, løgdu einglarnir til merkis, at tey flestu menniskjuni hildu uppat at tæna sínum góða Skapara. Tað var uttan iva hugstoytt hjá trúføstu einglunum. Hinvegin er „gleði hjá einglum Guds“, hvørja ferð bara eitt menniskja vendir aftur til Jehova. (Lukas 15:10) Tá nú einglar hugsa so nógv um vælferðina hjá teimum, sum tæna Gudi, er tað væl skiljandi, at Jehova aftur og aftur hevur brúkt einglar at styrkja og verja sínar trúføstu tænarar á jørðini. (Hebrearabrævið 1:7, 14) Latið okkum kanna nøkur dømi.
5. Hvørji dømi hava vit í Bíbliuni um hjálp frá einglum?
5 Tveir einglar hjálptu tí rættvísa Lot og døtrum hansara at sleppa undan við lívinum, tá teir báðir gudleysu býirnir, Sodoma og Gomorra, vórðu lagdir í oyði. Einglarnir leiddu tey burtur úr vandaøkinum. (1 Mósebók 19:15, 16) Øldir seinni varð Dániel profetur kastaður í leyvubølið, men hann slapp óskalaður. „Gud mín sendi eingil Sín og læt aftur munn leyvanna,“ greiddi Dániel frá. (Dániel 6:23) Í fyrstu øld fríaði ein eingil Pætur ápostul út úr einum fangahúsi. (Ápostlasøgan 12:6-11) Einglar hjálptu Jesusi í byrjanini av tænastu hansara á jørðini. (Markus 1:13) Og stutt fyri deyða hansara, vísti ein eingil seg fyri honum og „styrkti hann“. (Lukas 22:43) Henda hjálpin má hava verið ein stórur uggi og styrkur hjá Jesusi hesi avgerandi tíðarskeið í lívi hansara.
6. (a) Hvussu verja einglar nú á døgum Guds fólk? (b) Hvørjar spurningar skulu vit nú kanna?
6 Nú á døgum vísa einglar seg ikki longur sjónliga fyri Guds tænarum á jørðini. Men sjálvt um menniskju ikki eru før fyri at síggja einglar, verja teir Guds fólk, serstakliga fyri øllum ið kundi volt andaligan skaða. Bíblian sigur: „Eingil [Jehova] tekur støðu rundan um tey, ið óttast Hann, og fríar tey út.“ (Sálmur 34:8) Hesi orðini eru okkum ein stórur uggi. Hví? Tí vandamiklir óndir andaskapningar eru til, sum royna at gera enda á okkum! Hvørjir eru teir? Hvaðani koma teir? Hvussu royna teir at skaða okkum? Fyri at fáa greiðu á hesum spurningunum skulu vit stutt kanna nakað, sum hendi í byrjanini av menniskjans søgu.
ILLVILJAÐIR ANDASKAPNINGAR
7. Í hvussu stóran mun fekk Satan menniskjuni at venda Gudi bakið?
7 Sum vit lærdu í kapittul 3, mentist í einum av einglunum ein hugur til at ráða yvir øðrum. Soleiðis vendi hesin andaskapningurin sær ímóti Gudi, og hann gjørdist seinni kendur undir heitinum Satan Djevulin. (Opinberingin 12:9) Tey fyrstu 1600 árini eftir at Satan hevði dárað Evu, eydnaðist honum at fáa nærum øll menniskju at venda Gudi bakið. Bert fá, sum til dømis Ábel, Enok og Nóa, vóru trúføst. — Hebrearabrævið 11:4, 5, 7.
8. (a) Hvussu blivu nakrir einglar til illar andar? (b) Hvat máttu illu andarnir gera fyri at koma livandi undan vatnflóðini á Nóa døgum?
8 Á Nóa døgum gjørdu aðrir einglar uppreistur ímóti Jehova. Teir fóru úr støðu síni í Guds himmalsku familju, komu niður á jørðina og lótu seg í holdlig likam. Hví? Svarið stendur í 1 Mósebók 6:2: „Gudssynirnir [sóu], at menniskjadøturnar vóru vakrar, og teir tóku sær konur, so mangar sum teimum lysti.“ Men Jehova loyvdi ikki, at virksemið hjá hesum einglunum helt fram við sínum spillandi árini á menniskjuni. Hann læt eina heimsumfatandi vatnflóð skola øll tey óndu menniskjuni burtur og varðveitti ongan uttan sínar trúføstu tænarar. (1 Mósebók 7:17, 23) Soleiðis vórðu teir uppreistrarhugaðu einglarnir, ella illu andarnir, noyddir at geva holdligu likam síni frá sær og fara aftur til himmalin sum andaskapningar. Teir vóru farnir í part við Djevulinum, sum tí gjørdist ’høvdingi hinna illu anda’. — Matteus 9:34.
9. (a) Hvat hendi illu andunum, tá teir komu aftur í himmalin? (b) Hvat skulu vit nú kanna?
9 Tá teir ólýdnu einglarnir komu aftur í himmalin, vórðu teir eins og harri teirra, Satan, viðfarnir sum útihýstir. (2 Pætur 2:4) Hóast teir ikki longur kunnu lata seg í menniskjalikam, hava teir framvegis eina sera ringa ávirkan á menniskju. Við hesum illu andunum „villleiðir Satan allan mannaheimin“. (Opinberingin 12:9; 1 Jóhannes 5:19) Hvussu fer tað fram? Í høvuðsheitum brúka illu andarnir mannagongdir, sum beinleiðis eru ætlaðar at villleiða fólk. (2 Korintbræv 2:11) Latið okkum kanna, hvussu illu andarnir til dømis bera seg at.
HVUSSU ILLU ANDARNIR VILLLEIÐA FÓLK
10. Hvat er spiritisma?
10 Illu andarnir brúka spiritismu at villleiða fólk við. Tey, ið fáast við spiritismu, koma í samband við illu andarnar, antin beinleiðis ella við einum andamanara. Bíblian fordømir spiritismu og ræður okkum til at skýggja alt, sum á nakran hátt hevur samband við spiritismu. (Galatiabrævið 5:19-21) Illu andarnir brúka spiritismu, nakað sum stuttleikafiskarin brúkar agn. Ein stuttleikafiskari brúkar ymiskt agn til ymiskan fisk, og somuleiðis brúka illu andarnir ymisk sløg av spiritismu til ymisk menniskju fyri at fáa vald á teimum.
11. Hvat er spádómskynstur, og hví skulu vit halda okkum frá tí?
11 Eitt agn, sum illu andarnir brúka, er spádómskynstur. Hvat er spádómskynstur? Tað er ein roynd at fáa nakað at vita um framtíðina ella tað ókenda við eitt nú stjørnuspádómi, dreymatýðing, lógvalestri, tarokkkortum ella krystallkúlu. Sjálvt um nógv halda tað vera meinaleyst at fáast við spádóm, vísir Bíblian, at spámenn og spákvinnur arbeiða saman við illum andum. Ápostlasøgan 16:16-18 nevnir til dømis ein „spádómsanda“, sum gjørdi eina gentu føra fyri „at spáa“. Men tann førleikan misti hon, tá illi andin varð rikin úr henni.
12. Hví er tað vandamikið at royna at samskifta við tey deyðu?
12 Eitt annað, sum illu andarnir brúka í royndunum at villleiða fólk, er at eggja teimum til at fáa samband við tey deyðu. Fólk, sum syrgja, tí tey hava mist ein av sínum kæru, kunnu lætt verða villleidd av skeivum hugsanum um tey deyðu. Ein andamanari kann koma fram við serligum upplýsingum ella tosa við eini rødd, ið ljóðar sum røddin á tí deyða. Tí kenna nógv seg sannførd um, at tey deyðu eru á lívi onkustaðni, og at tey, sum sita eftir, kunnu fáa ugga í sorgini við at koma í samband við tey deyðu. Men ein og hvør ’uggi’ av hesum slag er í veruleikanum falskur og vandamikil. Hví? Tí illu andarnir kunnu herma eftir røddini á tí deyða og geva einum andamanara upplýsingar um viðkomandi. (1 Sámuel 28:3-19) Annars lærdu vit eisini í kapittul 6, at tey deyðu ikki longur eru til. (Sálmur 115:17) Ein og hvør, sum „leitar sær ráð frá deyðum“, er altso villleiddur av illum andum og ger nakað, sum er ímóti Guds vilja. (5 Mósebók 18:10, 11; Esaias 8:19) Tí mugu vit ansa væl eftir og vísa hetta vandamikla agnið, sum illu andarnir brúka, frá okkum.
13. Hvat hevur eydnast hjá nógvum, sum fyrr ræddust illu andarnar?
13 Illu andarnir ikki bara villleiða fólk. Teir royna eisini at ræða tey. Satan og illu andarnir vita, at tíðin, teir hava eftir, áðrenn teir verða tiknir úr leikum, „er so stutt“, og teir eru óndari nú enn nakrantíð áður. (Opinberingin 12:12, 17) Og kortini hevur tað eydnast fleiri túsund menniskjum, sum hvønn dag hava livað í ótta fyri slíkum illum andum, at sleppa av við óttan. Hvussu hava tey borið seg at? Hvat skulu vit gera, um vit longu eru komin í hóslag við okkultismu?
HVUSSU STANDA VIT ILLU ANDUNUM ÍMÓTI?
14. Hvussu kunnu vit, sum tey kristnu í Efesus í fyrstu øld, gera okkum leys av illum andum?
14 Bíblian sigur okkum, bæði hvussu vit kunnu standa illu andunum ímóti, og hvussu vit kunnu gera okkum leys av teimum. Latið okkum taka dømið við teimum kristnu, sum í fyrstu øld búðu í býnum Efesus. Nøkur av teimum fingust við spiritismu, áðrenn tey blivu kristin. Hvat gjørdu tey, tá tey fegin vildu gera seg leys av spiritismu? Bíblian sigur: „Mong av teimum, ið høvdu fingist við at ganda, bóru saman bøkur sínar og brendu tær upp fyri eygum alra.“ (Ápostlasøgan 19:19) Við at beina fyri bókum sínum um gand vístu hesi nýumvendu kristnu, hvat tey skulu gera, sum nú á døgum vilja standa illu andunum ímóti. Tey, sum ynskja at tæna Jehova, mugu sleppa sær av við alt, ið hevur við spiritismu at gera. Talan kundi verið um bøkur, bløð, filmar, plakatir og tónleik, ið eggja fólki til at fáast við spiritismu og lýsa hana sum nakað dámligt og spennandi. Tað kundi eisini verið amulettir og annað slíkt, sum fólk hava uppi á sær til verju fyri illum. — 1 Korintbræv 10:21.
15. Hvat mugu vit gera fyri at standa óndum andamaktum ímóti?
15 Nøkur ár eftir at tey kristnu í Efesus høvdu beint fyri bókum sínum um gand, skrivaði Paulus ápostul til teirra: „Hjá okkum stendur bardagin . . . við andaher óndskaparins í himmalrúminum.“ (Efesusbrævið 6:12) Illu andarnir høvdu altso ikki givið uppat. Teir royndu framvegis at fáa valdið. Hvat skuldu hesi kristnu so gera? Paulus segði: „Lyftið umframt alt skjøld trúarinnar! Við honum skulu tit vera ment at sløkkja allar gløðandi pílar hins ónda [Satans].“ (Efesusbrævið 6:16) Jú sterkari trúarinnar skjøldur er hjá hvørjum einstøkum av okkum, tess størri kraft hava vit eisini til at standa ímóti ’andaheri óndskaparins’. — Matteus 17:20.
16. Hvussu kunnu vit styrkja trúgv okkara?
16 Men hvussu styrkja vit trúnna? Við at granska Bíbliuna. Hvussu sterkur ein múrur er, veldst í stóran mun um styrkina í undirstøðinum. Hvussu sterk okkara trúgv er, veldst somuleiðis um, hvussu sterkt undirstøðið er. Og undirstøðið er nágreiniligur kunnskapur úr Guds orði, Bíbliuni. Lesa vit dagliga í Bíbliuni og granska hana, verður trúgvin hjá okkum sterk. Og tann trúgvin kann sum ein sterkur múrur verja okkum fyri ávirkan frá illum andum. — 1 Jóhannes 5:5.
17. Hvat annað mugu vit eisini gera fyri at standa illu andunum ímóti?
17 Hvat annað máttu tey kristnu í Efesus gera? Teimum tørvaði eisini aðra verju, tí tey búðu í einum býi, sum var nógv ávirkaður av illum andum. Paulus segði tí við tey: ’Biðið í andanum eina og hvørja tíð við allari ákallan og bøn.’ (Efesusbrævið 6:18) Vit liva eisini í einum heimi, sum er nógv ávirkaður av illum andum. Innilig bøn til Jehova um hansara verju er tí líka so neyðug hjá okkum, um vit skulu standa ímóti illu andunum. Og tað er av stórum týdningi, at vit brúka Jehova navn í bønum okkara. (Orðtøkini 18:10) Vit mugu altso áhaldandi biðja Jehova frelsa okkum frá tí illa, Satan Djevulinum. (Matteus 6:13) Jehova vil svara slíkum bønum. — Sálmur 145:19.
18, 19. (a) Hví kunnu vit vera vís í at vinna bardaga okkara ímóti óndum andaskapningum? (b) Hvør spurningur verður svaraður í næsta kapitli?
18 Illir andar eru vandamiklir, men standa vit Djevulinum ímóti og koma nær til Gud við at gera hansara vilja, nýtist okkum ikki at ræðast teir. (Jákup 4:7, 8) Teirra vald er avmarkað. Teir vórðu straffaðir á Nóa døgum, og í framtíðini fáa teir sín endaliga dóm. (Judas 6) Minst eisini til, at vit hava veldigu einglarnar hjá Jehova at verja okkum. (2 Kongabók 6:15-17) Teir eru sera áhugaðir í, at tað skal eydnast okkum at standa ímóti illu andunum. Tað er, sum rópa teir eggjandi til okkara. Latið okkum tí halda okkum nær til Jehova og hansara familju av trúføstum andaskapningum. Latið okkum um somu tíð skýggja eitt og hvørt slag av okkultismu og altíð fylgja vegleiðingini í Guds orði. (1 Pætur 5:6, 7; 2 Pætur 2:9) So kunnu vit vera vís í at vinna bardaga okkara ímóti teimum óndu andaskapningunum.
19 Men hví hevur Gud tolt teir illu andarnar og óndskapin, sum hevur volt menniskjunum so nógva líðing? Tann spurningurin verður svaraður í næsta kapitli.
^ par. 2 Um teir rættvísu einglarnar sigur Opinberingin 5:11: „Tal teirra var 10.000 ferðir 10.000 og 1000 ferðir 1000.“ Bíblian vísir altso, at milliónir av einglum vórðu skaptir.


c: text/html

text:
Listabloggurin hevur nú verið til í ein góðan mánaða og hesa tíðina eru heili 83 íkast postað á blogginum, harav rættiliga nógv eru heimagjørd. Nú fara vit skjótt til arbeiðis aðrastaðni, men ætla at halda fram við at skriva hvønn dag og taka framhaldandi fegin í móti øllum tilfari, tíðindaskrivum ella tveimum trimum reglum um eitthvørt listarligt ella mentanarligt, ið gongur fyri seg. Tað er ikki neyðugt at skriva, vit taka eisini í móti myndum uttan tekst og eru serliga fegnar fyri yrkingar, myndir, tónleik, listarlig íkast, sum okkara lesarar kunnu njóta saman við ummælum og viðgerðum.
Áhugin tykist stórur fyri listablogginum - eitt sindur betri, tá ummæli og kritiskar viðgerðir verða postaðar, men sum heild ber til at siga, at vit hava ein støðugan lesaraskara og hendan fegnast vit um. Onkur hevur argandi hildið fyri, at heitið á blogginum er fullkomiliga ómøguligt bæði at siga og at minnast og tað kann væl vera, men tað ber til at googla okkum og í grundini halda vit sjálvar, at listinblog.blogspot.com er stuttligt at siga og kunnu kanska í somu skemtiligu ond kalla heitið eitt slag av intelligenstesti, sum hendir longu áðrenn fólk eru komin inn á okkara blogg. Vit halda longu, at vit hava greið prógv fyri, at føroyingar hava stóran áhuga fyri mentan og list, ið vanliga ikki verður nøktaður av hinum miðlunum, sum ikki raðfesta listina nóg frammaliga.
Gjárdagurin (hósdag 12/8-2010) var sostatt dagur í viku, tí tá høvdu bæði Sosialurin og Dimmalætting listarlig og mentanarlig evni á forsíðuni. Í Sosialinum snúði tað seg um tónleik, meðan Dimmalætting hevði tvær søgur um ávíkavist samanlegging av almennum søvnum og eina listaframsýning á forsíðuni. Í Sosialinum fyllir forsíðugreinin eina heila opnu og er hon grundað á eina samrøðu við forsangaran í The Dreams, ið greiðir frá, at teir eru á veg at leggja týska tónleikamarknaðin fyri teirra føtur og at teir næstan hava fingið samstarv við umboðsmannin hjá kenda tónleikabólkinum Linkin Park. Báðar greinirnar eru í grundini hurragreinar av tí slagnum, sum vit hava ógvuliga nógvar av í føroyskum miðlunum, um hvussu væl tað gongur føroyingum og sum eru grundaðar av eini kenslu av hvussu smá vit eru í stóru verð. Og tað er eisini áhugavert, men ikki heilt so áhugavert sum ein verulig viðgerð og ein meting av tónleikinum hjá The Dreams kundi verið. Greinin í Dimmalætting um unga list í Müllers Pakkkhúsi er áhugaverd á ein kunnandi hátt, har blaðkvinnan hevur vitjað framsýningarstaðið og síðani greiðir okkum frá tí, hon sær og fær at vita um framsýningina og um listafólkini.
Tann mest spennandi av nevndu forsíðuyvirskriftum er heilt greitt "Listasavnið við í samanlegging", tí hon signalerar, at okkurt nýtt er hent í gamla málinum um Listasavn Føroya. Men longu ovast í hesi áhugaverdu greinini skilst, at als einki er hent við Listasavninum, sum "er sjálvsognarstovnur og harvið skipað øðrvísi enn hini stóru søvnini í Føroyum. Tí er eisini ivasamt um til ber at fáa Listasavn Føroya við í samanleggingina av søvnum 1.januar 2011..". Sambært greinini skal ein skjóttarbeiðandi arbeiðsbólkur kanna málið og koma við eini loysn áðrenn januar komandi og tað er í sær sjálvum áhugavekjandi, eftirsum málið er ógvuliga umráðandi í føroyska listaheiminum, ið seinastu seks árini hevur verið í tvíningum orsakað av ónøgd við leiðaran í Listasavninum, hvørs leiðaraseta varð longd í fjør júst orsakað av savnssamanleggingini. Vit báðar, sum seinni hava stovnað listabloggin, mótmæltu 11.desember 2009 saman við 27 fólkum úr listaumhvørvinum, at Mentamálaráðið á henda hátt skakaði sær undan ábyrgd fyri listini, sum hevur verið í undantaksstøðu í seks ár. Enn stendur støðan sum kunnugt við og sambært áðurnevndu grein í Dimmalætting er Mentamálaráðið sum áður nevnt við at manna arbeiðsbólk við løgfrøðingum, roknskaparfólki og savnsfólki.
Eg gangi bara út frá, at vit á listablogginum ella onnur við listfakligum kunnleika eisini verður boðin við í henda arbeiðsbólk, men meðan vit sita klárar við telefonina og rokna við at verða uppringdar hvørja løtu, kunnu vit bert gleðast um, at Dimmalætting á henda hátt roynir at varpa ljós á málið. Dimmalætting hevur fingið innlit í upprit hjá Mentamálaráðnum um Listasavn Føroya, ið staðfestir, at tey í Mentamálaráðnum eru greið yvir tvístøðuna við Listasavninum, sum eigur seg sjálvan og sum landið ikki kann lóggeva, avtaka ella ráða yvir á nakran hátt, uttan at koma í stríð við ognarrættin. Samstundis verður staðfest í uppritinum, at listaverkini á Listasavninum er mentanararvur og má metast sum ogn Føroya fólks. Og av hesi orsøk má savnið, ið árliga móttekur um tvær milliónur frá tí almenna, vera alment og yvirhalda almennar lógir. Her á Listablogginum fara vit heilt vist at fylgja við í hesum fyri listina umráðandi máli og viðmerkja so hvørt sum okkurt hendir.
Tóroddur Poulsen hevur gjørt frálíku, speisku myndina, ið prýðir henda listabloggin.
(KP)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Takið eitt tak fyri Sandoynna
Kl. 09 var tíðindasending, sum vanligt er.
“Teistin” hevur tekniskt brek varð sagt, maðurin frá Strandferðsluni hevði beinleiðis einki at siga fólkið í Sandoynni, nær sigling verður aftur.
Men segði meira hábarsliga, at Teistin hevdi silgt kl 07, men tað er also kl 0645, og legði afturat, at 60 fólk sloppu yvirum, so tað var í lagið.
Men tað er ikki so! Kl. 0810, tá fer tað mesta um fjørðin.
Sjálvandi skuldi eitt skip verðið sett í sigling, ella ein av teimum stóru glastrevja bátunum, beinanvegin! Ella farið í gongd við, at fáa eitt skip at sigla, saman við Teistanum, tí tað var gjørt bæði um Leirvíksfjørð og um Vestmannasund, ístaðin fyri at meyla um eina gjaldsskipan, sum fer at jarðleggja vinnulívið í Sandoynni.
Hvat í allari víðu verð siga fólk á Føroya Løgtingi um henda startin, dagin fyri Mikkjalsmessu.
Hetta er ein neyðarróp úr Sandoyar Sýslu. Eg skal minna tykkim í løgtinginum á, at enn er Teistin okkara “asfalt”, so komið við einum skipi afturat beinanvegin, so tað verður Teistin pluss eitt annað skip.
Tí allur áhugi fyri Sandoynna, verður dripin á henda hátt.
So mínir góðu vinir Páll á Reynatúgvu og Jónleif Johannesen, farið til arbeiðis og takið eitt tak fyri Sandoynna
Vinarliga
Gerhard Lognberg
borgarstjóri í Skopun


text:
Wikipedia:Hendingar/11. desember
Hin 11. desember:
- 1816 - Indiana gerst nítjándi statur USA.
- 1941 - Seinni heimsbardagi: Týskland og Italia melda kríggj ímóti USA, sum samstundis meldar kríggj aftur í móti somu londum.
- 1946 - UNICEF (The United Nations International Children's Emergency Fund) (myndin) verður sett á stovn.
- 2012 - 125 fólk lata lív, og upp ímóti 200 onnur taka skaða í bumbuálopi í Sýria.
-
Leiðbeining[rætta wikitekst]
Á hesi síðu skulu helst bert vera tríggjar hendingar, ið verða skrivaðar stutt og í punktformi, danska Wikipedia hevur bert 3 hendingar fyri hvønn dagin, ið sæst á forsíðuni, tann enska hevur fimm hendingar og tann norska hevur uppaftur fleiri hendingar. Tað má bara vera upp til tann ið skrivar her at meta um, hvat ið passar best, men ikki ov nógvar hendingar. Hendingarnar skulu eisini kunna finnast aftur í greinini fyri dagin, og tað eigur at vera talan um týðandi hendingar fyri dagin.
Harumframt kunnu merkisdagar skrivast ovast (t.d. ólavsøka fyri 29. juli). Ein viðkomandi mynd skal eisini vera við her fyri at ímynda eina av hendingunum, hon skal bert vera 80 pixel (px) til støddar.


text:
Rankin til sølu
Trotabúgvið eftir smápartafelagið Rankan á Tvøroyri lýsir nú trolaran til sølu
Rankin er bygdur á Skála skipasmiðju í 1981.
Rankin, sum er 671 bruttotons til støddar, hevur 69 fiskidagar á innaru fiskidagaleið og 114 dagar á ytru leið við botntroli.
Freistin at bjóða upp á Rankan er 29. apríl á middegi. Bústjórin, Eyðfinnur Jacobsen, tilskilar sær rætt til frítt at velja og vraka millum tilboðini, ella ikki at taka av nøkrum tilboði.
Bústjórin tilskilar eisini rætt til at samráðast við tey, sum hava boðið við tí endamáli at selja til hægstbjóðandi, hetta skrivar kvf.fo í dag.
Fleiri greinar
18. Jun 2014 - 10:40
Trolararnir eru seldir fyri 12 mió. kr hvør. Vesturvarði og Vesturskin hava 120 óbrúktar fiskidagar, tað sum er eftir av fiskiárinum.Nýggja partafelagið Baglhólmur í...
09. Jun 2014 - 15:14
Teir fimm føroyski flakatrolararnir Akraberg, Enniberg, Gadus, Ran og Sjúrðaberg sigla mest sum pendulfart fyri tíðina. Enniberg fór aftur til fiskiskap i síðstu viku og...
08. Jun 2014 - 23:53
Chr.Høy, sum hevur ligið í Hvalvík seinastu tíðina, hevur nú set kósina ímóti Grønlandi har skipið millum annað skjal virka sum mótøkuskip.Skipið er leiðga til...
05. Jun 2014 - 15:07
Eysturbúgvin og Vesturbúgvin landa á Toftum, teir hava uml. 220.tons, tað er Tavan í Leirvík, sum keypir gulllaksin frá Eysturbúgvanum og Vesturbúgvanum. Í Kollafirði...
29. Mai 2014 - 17:46
Reiðaríði, ið eigur danska nótaskipið Beinur úr Hirtshals hevur bílagt nýtt nótaskip, ið skal byggjast á Karstensens Skibsvæft í Skagen.Nýggi Beinur verður sera nútímans og...
25. Mai 2014 - 23:29
Fleiri skip liggja í løtuni í Ánunum og Norðlýsið hevur fingið nakrar myndir av skipunum.Á einari mynd sær tveir fyrrverandi Høgaberg, ið vóru heimahoyrandi...


text:
Gólvið undir og uttan um opnar- og afturlatnar eldstaðir (peisir og brenniovnar), konglaovnar (pillebrændeovne) og innbygdar ovnar (masseovne) skal vera úr tilfari, ið ikki kann brenna, ella vera lagt á við tilfari, ið ikki kann brenna, soleiðis at forðað verður fyri, at neistar seta eld í.
Ásetingin kann t.d. lúkast við, at tilfarið, sum ikki kann brenna, røkkur í minsta lagi 300 mm fram um afturlatnan eldstað (brenniovn) og í minsta lagi 500 mm fram um opnan eldstað (peis).Tilfarið, ið ikki kann brenna, eigur harumframt at røkka í minsta lagi 150 mm útum báðumegin við opið á eldstaðnum og í minsta lagi 150 mm aftur um framsíðuna á eldstaðnum.
Viðvíkjandi frástøðu til tilfar, ið kann brenna, verður víst til kap. 8.1.
Afturlatnir eldstaðir (brenniovnar) kunnu hava roykspjell at stilla við hond, sum afturlatin tryggja eina fría gjøgnumráksvídd á í minsta lagi 20 cm².
Vatntangar í opnum og afturlatnum eldstøðum (peisum og brenniovnum) mugu ikki bindast í tættan miðstøðuhitaútbúnað. Hetta er tó ikki galdandi, um trygdarventilur verður settur á hvønn ketil sær (hitagevandi eind).
Við tættan miðstøðuhitaútbúnað skilst útbúnaður við trygdarventilum og íbundnum trýstvíðkanartanga.
Forboðið ímóti at binda í tættan miðstøðu-hitaútbúnað kemst av, at brenning í opnum og afturlatnum eldstøðum (peisum og brenni-ovnum) ikki verður stýrd sjálvvirkandi sum í afturlatnum eldstøðum (brenniovnum), kyndir við olju ella gassi.
Tí er vandi fyri ovhiting við jøvnum millumbilum og harvið fyri spreinging í útbúnaðinum.
Viðvíkjandi trygdarventili á ketlum kann vísast til donsku vegleiðingina “B.4.8 Indretning og anvendelse af fyrede varmtvandsanlæg”.
Opnir og afturlatnir eldstaðir (peisir og brenniovnar) mugu ikki bindast í roykrør frá gasskyndum ella oljukyndum brenniútbúnaði, sum lúka krøvini í kap. 8.5.1.4, stk. 2 og heldur ikki í roykrørskipanir, har ketlar eru íbundnir, sum eru skipaðir til yvirtrýstbrenning.


text:
Okkum verður mangan fortalt at vit kristnu
hava miðskilt sekularismu, at sekularisma eina snýr seg um skilnaðin av stati
og religión, at religión er ein privat fyritøka, sum ikki eigur at hava nakra
galdandi almenna ávirkan, eitt nú í almennum fjølmiðlum og skúlum, soleiðis at
tað almenna kann gagna okkum øllum og pláss kann verða fyri øllum.
Tað sum kristin stúra fyri í einari
slíkari skipin er sjálvsagt tann mótsætti veruleikin, at meðan religión verður skumpa
út, verða fyrimunirnir og rættindini givin einum ateistiskum rákið; ein veruleiki sum longu ger seg til kennar ídag.
Ein onnur stúran er at hetta rákið,
sum gevur sekularismuni sína innspræning, í veruleikanum ikki hevur sum sítt
áhugamál, at skilja stat og religión, men heldur at ein sekulerur humanistiskur statur skal hava sína ávirkan og kunnu vísa sítt vald innan økinum av privatari religión. Tað tykist ikki, at hesir vísa nøgdsemi við at skilja frá, men heldur at hesar hava ilt við at sleppa.
Sum áður
víst á, so eru Dawkins og hansara tilhengarir eitt snøgt dømi uppá hvat slíkar
kreftur kunnu ditta sær at leggja seg út í, um teirra ávirkan kemur til
politiskt vald. Her hugsi eg tildømis um ynski teirra, at staturin skal leggja
seg út í kristna barnauppaling og at kunna indoktrionera kristin børn á aðrar
leiðir enn foreldrana. Hetta sigur bara alt!
At hetta er ein veruleiki, sæst
týðiliga í teimum samfeløgum, har sekularisma virkar út frá einum sekulerum humanistiskum sjónarmiðið. Eitt nú í USA, har áhaldandi stríð valdar innan tí akademiska, millum næmingar og skúlastýrið og
í lærustovnum sum heild.
Í University of North Carolina royndi universiteti at
tvinga kristnar næmingafelagskapir at loyva tilhengarum av øðrum religiónum og gudloysingar at
virka sum leiðarir yvir teirra aktivitetum. Hetta galt sjálvandi ikki fyri aðrar religiónir ella
humanistiskar næminga felagskapir:
Ein líknandi sak fór samstundis
fram í Tennesse, Vanderbilt Universitetinum, har í fleiri kristnir
næmingafelagskapir, sum sýttu fyri at seta tildømis (møguligar) buddistar, muslimar og ateistar í høvuðsætiðini kundu vænta at verða bannaðir.
http://www.persecution.org/2012/05/13/christians-groups-booted-from-vanderbilt-campus-in-the-name-of-non-discrimination/
Líknandi dømir finnast eisini fleiri enskum læristovnum og universitetum.
Í Lexington, USA var ein privat kristin fyritøka fyri skotum, ákærd og melda fyri at hava nokta at printa t-skjúrtir til eina gay parade
. Eigarirnir noktaðu at eftirlíka, eftirsum tiltakið stríddi mótvegis teirra moralsku sannførðing, men opinbart dámar staturin ikki, at ein hevur sína egnu privatu religiøsu sannførðing:
http://www.persecution.org/2012/04/06/gay-rights-group-files-human-rights-complaint-against-christian-company-after-refusal-of-service/
Í Hutchinson óttast tey kristnu eina lóg, sum kann noyða kirkjur og samkomur at leiga bygningar út til endamál sum stríða móti kristnu trúnnið, áskoðan og hugburði:
Helt annars at ein sekulerur statur vildi slíta frá kirkjuni!
Aðrastaðni kann ein kristin myndatakari í New Mexico, nú vænta eina stóra bót, tí at privata fyritøka hansara sýtti fyri at taka myndir undir einum lesbiskum hátíðarhaldið:
Lesarin kann draga sína egnu niðurstøðu, men okkurt sigur mær at eitt humanistiskt sekulert samfelag, slett ikki hevur áhuga í at slíta frá kirkju og religión og so slett ikki ynskir, at samfelagið skal virka líkastilla fyri øll.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Leiðslubygnaðurin ikki broyttur
Tað upplýsir Rigmor Dam, landsstýriskvinna, í svari til Bjørn Kalsø í Sambandsflokkinum, sum hevur spurt um nýggja leiðslubygnaðin.
Í gamla bygnaðinum vóru 13 ársverk, og tað verða eisini 13 ársverk í leiðslubygnaðinum fyri Glasir, sigur Rigmor Dam, landsstýriskvinna.
Fimm stjórar og seks deildarleiðarar
Á Glasi verða fimm stjórar, seks deildarleiðarar, fýra umsitingarleiðarar og tríggir útbúgvingarleiðarar. Rektarin hevur yvirskipaðu ábyrgdina av Glasi og ein dekanur hevur ábyrgdina av hægri og víðari útbúgvingum.
Tveir útbúgvingarstjórar hava ábyrgd av gymnasialum miðnámi og yrkisrættaðum námi, og ein umsitingarstjóri hevur ábyrgdina av umsitingini av skúlanum.
Teir seks deildarleiðararnir hava starvsfólka- og fakliga ábyrgd av lærarahópinum, og tríggir útbúgvingarleiðarar hjálpa útbúgvingarstjórunum at umsita útbúgvingarnar og næmingarnar.
Ikki ov nógv starvsfólk undir sær
KT-leiðarin, fyrisitingarleiðarin, fíggjarleiðarin og tekniski leiðarin vísa til umsitingarstjóran. Av tí at summi í leiðsluni eisini undirvísa, er bara ein partur av lønini, sum burturav er fyri leiðslu.
Rigmor Dam sigur, at tað er umráðandi at skilja, at Glasir er ikki ein bygningur, men ein samanlagdur skúli, sum longu er fult virkin, og ar bygnaðurin ikki er tengdur at einum bygningi.
Skal ein víðgongd samanlegging eydnast, er neyðugt, at starvsfólkini kenna leiðaran og at hann kennir síni starvsfólk. Tað er bara gjørligt, um hvør leiðari ikki hevur ov nógv starvsfók undir sær, sigur landsstýriskvinnan í mentamálum í svarinum til Bjørn Kalsø.


text:
Tjaldurs Apotek
Tjaldurs apotek er einasta apotek í Tórshavn og er eisini einasta apotek, sum framleiðir heilivág til fólk og til fæ. Apotekið er harumframt sjúkrahúsapotek og veitir sjúkrahúsunum heilivág og tænastur. Umframt at selja heilivág selur apotekið ein hóp av merkivørum, sum umfata vørur til heilsurøkt, vælveru, vakurleikarøkt, kostískoyti, nátturuheilivág og vørur til tekniska nýtslu. At veita skipaflotanum heilivág og tænastur er eisini apoteksins uppgáva. Apotekið bjóðar eisini heilsukanningar (sí Heilsukanning) og skamtluting (sí Skamtluting).
Apotekið letur heilivág til Streymoynna, bygdirnar í Sundalagnum, Vágarnar, Sandoy, Skúvoy, Hest, Koltur, Nólsoynna og Stóru Dímun, svarandi til uml. 28.000 fólk.
Í økinum eru: Landssjúkrahúsið, 5 ellis/røktarheim, 16 kommunulæknar, 26 tannlæknar, 5 djóralæknar, 11 handkeypssølur, 10 djóraheilivágsgoymslur, 6 humanar heilivágsgoymslur, fleiri eldrasambýli og sambýli fyri menningartarnað.
Apotekið avgreiðir á leið 700 kundar hvønn dag beinleiðis um diskin, av teimum eru 350 – 400 forskriftaavgreiðslur, og restin er handkeypsvøra. Harumframt sendir Tjaldurs Apotek 100-200 pakkar við forskriftarheilivági út til bygdirnar. Umleið 80 fólk starvast á apotekinum í Havn.
Apotekið er ISO 9001 góðkent. Tað tryggjar dygdina og lyftir og mennir tænastustøðið.
Tænastumál
Aðalmálið hjá apotekinum er at veita høga tænastu, fakliga ráðgeving og skjóta avgreiðslu av kundunum. At menna og bøta um tænastustøðið hevur apotekið framkomnan robott, sum verður kallaður Tjalvi. Tjalvi er ein tvíarmaður knassi, sum setur flest allar vørur upp á pláss og tekur vørurnar fram, tá ið bílagt verður – ella tá ið forskriftirnar verða takseraðar, sum tað kallast á apoteksmáli.
At stytta bíðirøðirnar hevur skapt umfatandi broytingar í tí dagligu arbeiðsgongdini við sokallari LEAN-skipan. Lean merkir: Rak, klænur, men tað merkir í veruleikanum at gera arbeiðsgongdina einfaldari. Fyri kundan merkir tað, at hann verður skjótari avgreiddur, og at forskriftin verður avgreidd beinleiðis við skrankan, um kundin bara hevur ein ella tveir tilbúningar á forskriftini. Tær stóru forskriftirnar verða avgreiddar, áðrenn kundin kemur og kann tí eisini avgreiðast rættiliga skjótt. Eisini eru nú sonevndar E-forskriftir settar í verk. Tað merkir, at læknin kann senda apotekinum forskriftir elektroniskt, og harafturat styttir tað eisini um avgreiðslutíðuna.
Ein ávís bíðitíð er tó altíð, tí allur forskriftarfyriskipaður heilivágur er undir neyvum eftirliti og mannagongdum. Í stuttum er mannagongdin tann, at tá ið forskriftin er nærlisin, finnur Tjalvi heilivágin fram, og merkiseðlar verða settir á tilbúningarnar. Síðan skulu tveir farmakonomar/farmaseutar kanna, um talan er um rætta heilivágin, og um samsvar er millum skamt og, hvat heilivágurin er fyri. Forskriftin verður lisin gjølla, og er okkurt ivamál við henni, ringir farmaseuturin til læknan. Eftir hetta kann heilivágurin útflýggjast og vegleitt verður, hvussu kundin skal brúka hann.


text:
Hetta er á triðja sinni at skipað verður fyri hálvmaraton í Vágum. Luttakaratalið hini árini hevur ligið um 86 rennarar.
Nú ein vika er eftir, til starturin verður skotin ígongd í Gásadali, hava higartil 247 luttakarar teknað seg til at renna og ganga úr Gásadali til Sandavágs, 114 rennarar og 133 sum fara at ganga. Fyrireikarnir hava avgjørt at steðga fyri tilmelding, tá ið 300 hava teknað seg.
Stuðla krabbameinsfelagnum
Tað nýggja við Føroya vakrasta hálvmaraton í ár er, at skipað verður somuleiðis fyri gangi-hálvmaraton har ein partur av luttøkugjaldinum fer til Krabbameinsfelagið. Tað gleðir fyrireikarnar, at so nógv hava teknað seg til gangi-hálvmaraton og harvið stuðlað arbeiðnum hjá Krabbameinsfelagnum.
Luttakararnir til hálvmaraton møta kl. 9.30 við skúlan á Giljanesi, har startnummur verða útflýggjað. Møguligt verður hjá luttakarunum at skifta og lata skiftiklæðir inn, til at heinta eftir renningina, har møguleiki somuleiðis verður at fara undir brús. Klokkan 10.15 koyrir bussur av Giljanesi til Gásadals, og starturin er kl. 11. Fyri hvørjar 5 km verður ein vatnpostur.
Runnið verður eftir landavegnum úr Gásadali, omanfyri Bø til Sørvágs, síðan eftir gamla vegnum úr Sørvági, fram við terminalinum hjá Vága floghavn, eftir gamla vegnum til Vatnsoyrar og fram við Vatninum, gjøgnum Miðvág og komið verður á mál við kirkjuna í Sandavági. Tey sum ætla sær at ganga fara sama veg, men tá komið er til Vatnsoyrar verður farið niðan eftir Vatnsdalsbrekku og eftir Vørðunum til Miðvágs og koma á mál við kirkjuna í Sandavági.
Fólkaheilsurenning
Tað hevur týdning at røra seg, men tað eru ikki øll sum hava mót uppá at renna ella ganga eitt hálvt maraton. Tí skipar Ítróttarfelagið Frælsi saman við kommununum í Vágum og Fólkaheilsuráðnum fyri heilsurenning. Runnið ella gingið verður frá flogvøllinum til FK í Miðvági, hesin teinur er góðar 6 km. Tað er møguligt at tekna seg á heimasíðuni renn.fo ella á staðnum. Startnummur kunnu heintast á flogvøllinum frá kl. 11, fari verður avstað kl. 11.30.
Takkað veri høvuðsstuðlunum Hiddenfjord og FAE, umframt stuðulin frá FK í Miðvági, EUR Express, MBM og Føroya Bjór, og ikki minst øllum hjálparfólkunum og kommununum í Vágum, letur tað seg gera at skipa fyri hesum stóra tiltaki.
Fyriskiparnir vóna at síggja nógv fólk fram við vegnum at stuðla teimum sum luttaka.


text:
Magnus Heinason hevur á hvørjum ári síðan 1995 gjørt ein túr í mai-juni, har dentur er lagdur á at fiska svartkalva undir Føroyum. Í ár var fiskiskapurin bert umleið helvtina av tí, sum var vanligt tey góðu árini frá 2008 til 2015. Eisini var minni at fáa av trantkongafiski og stóra kongafiski, skrivar Havstovan á heimasíðu síni.
Roynt varð í ein landnyrðing úr Fugloynni og í kantinum eystanfyri og norðanfyri.
Høvuðsendamálið við túrinum var at kanna svartkalva: Nøgd, longd, vekt, aldur, kyn og kynsbúning. Umframt skuldu kanningar eisini gerast av øðrum fiskasløgum, sum vóru fingin. Eisini var hitin við botn skrásettur. Nytru- og magaprøvar vóru tiknir av svartkalva, toski, upsa, longu, blálongu og brosmu.
Frágreiðingin frá túrinum kann lesast HER


text:
Óvanliga gott veður hevur verið seinastu vikuna í Føroyum, meðan tað hevur verið óvanliga vánaligt verður sunnanfyri okkum. Í Fraklandi hevur verið sera nógv avfall, og tað sæst kanska mest tíðiliga í høvuðsstaðnum París, har áin Seine er hækkað nógv (sí myndir niðanfyri). Fríggjadagin var hon upp á sítt hægsta við eini vantstøðu upp á 6,10 metrar, ið er tað hægsta síðani 1982, tá vatnstøðan var 6,18 metrar.
Eitt sindur er tó eftir, áðrenn metið frá 1910 verður sligið. Tá var vatnstøðan í Seine 8,62 metrar.
Vatnstøðan í París, har áin nógvastaðni er farin um áarbakkarnar, hevur havt við sær at nógv almenn støð eru stongt í hesum døgum, millum annað kenda Louvre-listasavnið.
Í dag er vatnstøðan eitt sindur lægri enn fríggjadagin, men vatnið tarnar framvegis.
Eitt umfevnandi lágtrýstumráði í miðevropa er orsøkin til nógva avfalli. Næstu dagarnar kann tað fara báðar vegir, meta veðurfrøðingar. Avfallið kann minka, men vandi er eisini fyri, at vatnstøðan í Fraklandi kann hækka einar 20-30 sentimerar afturat.
Eisini aðrastaðni í Evropa er veðrið óvanligt fyri árstíðina. Í Italia liggur miðalhitin um dagin um 20 stig. Vanligt fyri junimánaða er 24 stig. Í Týsklandi hevur eisini verið sera nógv avfall.
Veðrið í Føroyum er framvegis gott, tó at tað verður eitt sindur meira skýggjað í dag enn undanfarnu dagarnar.


text:
Føroya Tele og Fótbóltssamband Føroya hava gjørt avtalu um tøkniliga menning, samstarv og útbreiðslu av føroyskum fótbólti.
Fyrsta stigið í avtaluni er at styrkja 4G-dekningin á Tórsvølli.
- Tórsvøllur er skansi okkara, tá Ronaldo og hinar fótbóltsstjørnurnar koma at vitja okkum. Føroya Tele ynskir at styrkja skansan, so 6.000 fólk verða sambundin í eitt sterkt og framkomið farnet og umboða Føroyar í felag við myndum og dagføringum á netinum, sigur John Syderbø, marknaðar- og produktstjóri á Føroya Tele.
Avtalan millum FSF og Føroya Tele inniber eisini, at Føroya Tele fer at styrkja um 4G-dekningin á flestu leikvøllum kring alt landið. Virgar Hvidbro, aðalskrivari í Fótbóltssambandi Føroya, fegnast serstakliga um hendan partin av avtaluni.
- Avtalan framtíðartryggjar ikki bara netsambandið á Tórsvølli, men netsambandið verður munandi styrkt á flestu fótbóltsvøllum kring landið. Hetta fer avgjørt at gagna áskoðarum og møguleikanum at senda og stroyma frá dystum, sigur Virgar Hvidbro og leggur dent á, at hetta fer at gera samlaða upplivilsið hjá øllum, sum eru um fótbóltin í Føroyum, nógv betri.


text:
Upplýsingar skulu bara latast og skrásetast eina ferð. Allir myndugleikar og tænastur skulu heinta upplýsingar úr somu grundardátuskráum, sum verða ókeypis. Trygt samskifti millum skráir fer umvegis Heldina, ið er netið, sum heldur Talgildu Føroyar saman.
Stovnar skulu ikki senda hvørjum øðrum rokningar fyri at veita atgongd til grundardátur, tí tað gagnar ongum og virkar bara forðandi fyri talgildingina.
Hjá privatum veitarum gerast eitt nú ókeypis kortdátur eitt nýtt tilfeingi til teirra, sum hava hugflog at menna nýggjar tænastur til føroyska marknaðin og til allan heimin.
Meginreglur fyri grundardátur:
- Grunddáta skulu bert skrásetast einaferð og á einum stað
- Dagførd grundardátur skulu altíð vera tøk
- Tað skal vera ómakaleyst at fáa fatur í grundardátum
- Tað skal vera ókeypis at fáa fatur á grundardátum
- Tað skal vera lætt at finn út av hvørjir upplýsingar eru tøkir og hvussu ein fær fatur í teimum
- Tað almenna skal altíð hava fulla atgongd og ræðisrætt yvir almennu skráum
- Skráir við grundardátum eiga at mennast og víðkast við upplýsingum sum hava felags áhuga - t.d. telefonnummar hjá persónum
- Eitt hóskandi lógarverk eigur at vera rundanum skráseting og brúki av grunddáta
Meginreglur KT-arkitekturi
- Samskiftið millum skipanir skal vera einsháttað og bygt á nýmótans standardum
- Samskiftið millum skipanir skal vera trygt
- Avmarkingar skulu ikki vera í, hvar skipanir skulu rekast
- Samskifti millum skipanir skal kunna fara fram umvegis internetið
- Skipaði viðurskifti. Ein almennur myndugleiki eigur at vera, sum heldur skil á samskifti millum skipanir – hvør hevur atgongd til hvat, og hvør samskiftir við hvønn
- Tað skal ikki vera neyðugt hjá stovnum at fara í samráðingar við aðrar stovnar ella veitarar, hvørja ferð tørvur er á at fáa fatur í upplýsingum hjá hvørjum øðrum
- Tað eigur at verða skrásett, tá skipanir samskifta, men ikki hvat verður samskift
- Tað eigur at vera møguligt hjá einum borgara at síggja, hvør ið hugt eftir upplýsingum um hann
Myndin niðanfyri lýsir Heldina sum ein tryggan part av internetinum.
Einans góðkendir stovnar, kommunur og virkir kunnu knýta seg í Heldina, sum er ein miðspjødd, standardiserað loysn, ið ger tað lætt at samskifta millum skipanir, minkar um váðan við stórum, tætt samanknýttum skipanum, og minkar um óneyðugt dupultarbeiði.
At samansjóða grundardátuskráir gjøgnum Heldina:
- ger tað óneyðugt at lata somu upplýsing fleiri ferðir
- ger tað gjørligt at avgreiða síni viðurskifti á einum stað
- ger tað møguligt at síggja alt, sum er skrásett um teg
- kann geva tær innlit í, hvør hyggur eftir upplýsingum um teg


text:
Hátíðarhald
Í sambandi við at salurin verður tikin í nýtslu, verður hátíðarhald vikuskiftið 11. – 13. oktober 2013.
Bygningurin hjá Frelsunarherinum í Tórsgøtu er nú liðugt umvældur. Stóra umbyggingin hevur tikið 1 ár, og nú eru hølini klár at taka í nýtslu aftur.
Fríggjadag 11. okt. kl. 18 Vígsla
Leygardag 12. okt. kl. 18 Møti
Sunnudag 13. okt. kl. 11 Halgunarmøti og Sunnudagsskúli
kl. 17 Møti
Í samband við vígsluna fáa vit vitjan av nýggju kommandørunum Dick og Vibeke Krommenhoek, saman við feltsjefinum, Anne Lise Undersrud.
Eisini fáa vit høvið at hitta okkara nýggju divisiónsleiðarar, major Gunnar og Ida Karin Eide.
Umboð fyri FEAS verða eisini til staðar til vígsluna. FEAS ella Frelsesarmeen Ejendomme A/S er felagið, ið eigur bygningin, og sum hevur staðið fyri umbyggingini.
Kommandørarnir Dick og Vibeke Krommenhoek
Feltsjef Anne Lise Underud
Divisiónsleiðarar Gunnar og Ida Karin Eide


text:
Forvitnisligur gestur
Ymiskt02-07-2013 - Suni Merkisstein
HB-fjepparar, sum eru komnir eitt sindur upp í árini, komast helst við navnið Finn Jegaard. Hann var í 1973 og 1974 ein av eyðsýndu spælarunum á tí góða HB-liðnum, sum var tey árini. Nú um dagarnar var danski HB-spælarin á stuttari Føroyaferð. Hetta var fyrsta ferðin hjá honum í Føroyum síðani 1974.
Hóast steðgurin var stuttur, eydnaðist nøkrum av gomlu HB-spælarunum at hitta fyrrverandi danska liðfelagan, nú hann aftur var í Føroyum eftir sløk 40 ár. Poul Michelsen bjóðaði kaffi og køku á lítlari samkomu við Hoyvíksvegin mánakvøldið 1. juli.
HB-arnir tóktust spentir at síggja Finn Jegaard aftur, tí einki samband hevur verið teirra millum øll hesi árini. Gesturin var sjálvur ógvuliga spentur at vita, um hann fór at kenna hinar aftur, men tað stóð ikki á. Tikin vórðu føst lógvatøk, og summar, ið hann kendi væl aftur, hálsfevndi hann. Sjálvur er hann ikki broyttur stórvegis. Kanska eitt sindur rúmari í vavi, men líkist annars sær sjálvum og heldur sær væl.
Finn Jegaard var frálíkur spælari og gjørdi góðan mun í HB-álopinum í 1973 og 1974. Hann spældi mest vinstri vongur. Hann var skjótur sum eitt fok, var gjøgnumbrotssterkur, átti fleiri fínar frísendingar við sínum góða vinstra fóti, hevði góðan teknikk og góðan stríðsmoral. Hann gav HB-álopinum størri breidd og tyngd. Millum ungu havnardreingirnar, sum gingu nógv í Gundadali at síggja HB spæla tey árini, gjørdist Finn Jegaard ein av stóru hetjunum. Hann var tað fríska lotið uttan úr heimi. Bara navnið á honum man fáa eyguni at glógva og hjørtuni at titra hjá mongum havnarmanni um tey hálvthundrað í dag.
Finn reikaði vinstrumegin í HB-álopinum, Beiggin, sum var líka kvikur, høgrumegin, og tann fjølgávaði Heri Nolsøe var fremstur í álopinum. Á miðjuni Sverri og Egga við Ragnari aftanfyri seg. Í verjuni skiftust fleiri; Finnur, Manne, Dánjal Jákup, Sólbjørn, Palli, Bjarni o.a. Kári vardi málið í 1973, Regin í 1974. Eitt fantastiskt lið - á landsliðnum, sum tapti 3-2 fyri Íslandi í Gundadali í 1974 vóru sjey spælarar úr HB á vøllinum.
Finn spældi sum blaðungur í HIK í 3. deild í Danmark, men 18 ára gamal kom hann til Føroyar at búgva eitt skifti. Ættarbondini drógu, tí mamman er føroysk. Hann fór at venja í HB, men striltið gekst at fáa fótin fastan á besta liðnum. Hann umhugsaði heldur at fara í B36 at royna seg, men tveir tilburðir broyttu støðuna. Jógvan Arge, sum visti um hansara dygdir, talaði fyri at fáa hann á pressuliðið, sum skuldi spæla venjingardyst móti landsliðnum fyri dystin hjá Føroyum móti Íslandi í Klaksvík í 1973. Tann púra ókendi danski meðaldeildarspælarin í HB tók øll á bóli hetta kvøldið og skeyt hattrikk í óvæntaða 4-3 sigrinum hjá pressuliðnum á landsliðnum. Og tá ið HB-toppskjúttin John Eysturoy stutt eftir fekk ein skaða, var Finn Jegård í álopinum á meistaradeildarliðnum hjá HB - og brátt var øllum greitt, at eingin fór at troka hann av aftur í bræði.
Finn Jegaard tosaði á samkomuni mánakvøldið eldhugaður um árini í HB. Hann mintist nógvar av dystunum niður í smálutir. Hann hevði fyrr um dagin verið ein túr í Klaksvík, tí hann vildi síggja vøllin við Djúpumýru aftur. Har hevði hann kanska sína glæsiligastu løtu í HB-búnanum. Avgerandi dysturin um FM-heitið 1973 stóð millum KÍ og HB í Klaksvík 9. september. Útivið 2.000 áskoðarar vóru hjástaddir. KÍ hevði fyri neyðini at vinna greiðan sigur á HB til tess at endurvinna meistaraheitið frá árinum fyri, og klaksvíkingar løgdu fyri sum eitt óløgi. Longu í 5. minutti legði John Sigurð Joensen KÍ á odda 1-0, og løtu seinni átti Heðin Baldvinsson at økt til 2-0. HB-arnir vóru skakaðir. Men so kom vendin í dystinum, sum Finn greiddi so livandi frá mánakvøldið.
- Eg breyt ígjøgnum vinstrumegin, stríddi meg inn um bakkin heilt úti í borðinum, rak heilt aftur á baklinjuna, og fekk við bit og slit sent bóltin væl inn fyri. Eg síggi nú, at Heri Nolsøe hevur lisið væl av, hvagar bólturin fer at koma, hann rennur móti bóltinum og áraka brotsteigarstrikuna mitt fyri heilfluktar hann bóltin reint við einum braki í netið. Eitt heilt fantastiskt mál, sum eg minnist tað. Finn hevur tosað seg heitan og hyggur upp á Hera, ið situr beint yvir honum hinumegin borðið. Teir brosa hvør upp á annan og minnast brádliga væl hesa gandakendu løtuna fyri 40 árum síðani.
HB hevði vunnið allar hinar dystirnar í landskappingini tað árið, men spurningurin var, um teimum fór at eydnast at vinna tann seinasta dystin við. - Vit vóru undir hørðum trýsti allan dystin, minnist Finn. Útlitini at vinna vóru ikki tey bestu. Tað stóð á jøvnum 1-1, men miðskeiðis í seinna hálvleiki fær HB kortini sigursmálið til 2-1. Hetta var fyrsta ferðin, at HB hevði vunnið meistaraheitið við fullum stigatali. Og meistarin fyri tí var Finn Jegaard. Hann greiddi livandi frá hesum søguliga máli.
- Eg fái bóltin á miðjuni vinstrumegin. Mesta fólkið er á HB-hálvuni. KÍ hevur tveir verjuleikarar á egnari hálvu, eg havi ongan viðleikara í nánd. Eg reki nakrar metrar fram eftir síðuni, mest fyri at geva okkara spælarum møguleika at taka seg nakrar metrar fram á vøllin. KÍ-verjuleikararnir halda ímóti mær, byrgja meg líkasum inni, so at eg hvørki sleppi fram ella aftur. Í einum eygnakasti haldi eg meg síggja, at KÍ-málmaðurin stendur nóg so uttarlaga í brotsteiginum. Og brádliga lati eg skotið ganga. Eg reiggi til av allari megi, einar 25 metrar frá málinum langt úti í vinstru síðu. Eg raki bóltin óvanliga væl. Hann fer sum ein kanónkúla upp í loft og kavar niður móti málinum. Málmaðurin rennur sum fyri lívinum heim aftur. Í eini fýra sekund standa øll og gána. Bólturin fer so snøggliga í mál beint áðrenn málmaðurin er komin aftur í málið. Og vit vinna 2-1.
Nógvar søgur renna fram í hugan á hesum monnunum, so hvørt sum skonkt verður upp í aftur kaffikopparnar, og køkurnar á borðinum fækkast. Nógv stendur framvegis ljóslivandi í minninum, hóast 40 ár eru gingin. Finn spyr eftir teimum, sum ikki eru hjástaddir hetta kvøldið. Hann fær at vita, at tveir eru ikki millum okkara longur, Finnur Helmsdal og Eirik Rasmussen, tríggir eru búsitandi í Danmark, Dánjal Jákup Thomsen, Jóhan Johannesen og Ragnar Hansen, tveir eru burturstaddir í summarfrí, Sverri Jacobsen og Eyðfinn Lamhauge, summar fekst ikki fatur á, tí skotbráið var so stutt, hjá onkrum lá ikki fyri, men hann var fegin og ovfarin, at so nógvir vóru komnir, hóast teir vóru boðsendir stutt frammanundan. Hann kendi teir allar aftur, Poul Michelsen, Regin Árting, Hera Nolsøe, Egga Jensen, Sólbjørn Mortensen og Manna Persson, men Martin á Mýrini kendist hann ikki við, tí hann var einki í HB tey bæði árini, sum Finn Jegaard var í Føroyum.
Heri Nolsøe hevur gittaran við, trivið verður í tveir HB-sangir, danski gesturin fær HB-fløguna og seinnu HB-bókina sum gávu, hann er takksamur fyri allan blíðskapin og sigur seg vera glaðan, at sær untist at fáa hesa løtuna saman við sínum gomlu fótbóltsvinmonnum.
- Árini í HB eru millum míni kærastu minni, viðgongur hann, tá ið hann heilsar øllum farvæl og takkar fyri eitt ógloymandi kvøld.


text:
MBF fegnast um tíðindi í dag á heimasíðuni hjá Mentamálaráðnum um, at komandi skúlaár verða fleiri miðnámsskúlatilboð sum heildartilboð til ung við serligum tørvi.
Í tíðindaskrivinum stendur:
-Tað hevur alstóran týdning, at tilgongdin heldur fram at veita serliga skipað miðnámsskúlatilboð sum heildartilboð til ung við serligum tørvi, sigur Rigmor Dam, landsstýriskvinna í mentamálum. - Tískil er avgerð tikin um at bjóða tvær nýggjar serbreytir á Teknisku skúlunum umframt, at serbreytin á Kambsdali, sum byrjaði í fjør, tekur nakrar næmingar inn afturat komandi skúlaár.
Serbreytirnar innan handverksyrkið vera á Glasi og á Tekniska Skúla í Klaksvík. Glasir bjóðar yrkisgreinar innan timbur, klædnaatstøði og bil, og Tekniski Skúlin í Klaksvík bjóðar yrkisgreinar innan timbur og matvøruatstøði.
Møguleiki er at velja eina av teimum fýra ymisku yrkisgreinum við einum felagsfaki innan tænastuøkið og mentan.
Serbreytirnar innan handverksyrkið eru ætlaðar næmingum, sum hava ynski um at nema sær førleikar innan yrkisnám, men ikki megna at fáa sær fulla útbúgving í verandi útbúgvingarskipan.
Undirvísingin á serbreytunum tekur støði í tí einstaka, sum verður førleikamettur eftir serligu skipanini, ið verður brúkt at skjalprógva førleikar hjá einstaka næminginum.
Nýggju pláss eru á serbreytini á Glasi, og seks pláss eru á Tekniska Skúlanum í Klaksvík umframt, at serbreytin á Kambsdali kann taka upp til fýra nýggjar næmingar inn.
Serliga skipað miðnám sum heildartilboð verða samskipað við stuðulsfyriskipanum frá Almannaverkinum eftir tørvi.
-Neyðugt er, at skúlatilboðini verða samskipað við stuðulsfyriskipanum frá Almannverkinum eftir tørvi, og tí verður samstarvið millum Mentamálaráðið og Almannamálaráðið at veita hesi skúlatilboð sum heildartilboð raðfest høgt, sigur Eyðgunn Samuelsen, landsstýriskvinna í almannamálum.


text:
Innlegg við Aimi Justinussen á altjóða brekdegnum 2015 í Norðurlandahúsinum:
Góðan dagin øll somul. Fyrst vil eg takka fyri álitið at geva mær høvið til at luta mínar royndir við einum barni, ið hevur diagnosuna infantil autisma, og samskifti. Einum barni, ið er non-verbalt. T.v.s., ikki fær tosa.
Høvuðspersónurin í hesum fyrilestri er 10 ára gamli sonur okkara, Brandur, ið mentist sum vanligt inntil hann var umleið 2 ½ ára gamal. Hereftir tyktist hann at missa allar kognitivu førleikarnar, ið hann hevði, eins og tað expressiva málið t.v.s. tað, hann kundi tosa, hvarv so líðandi. Eg skal nevna, at Brandur tá var sera frammarlaga av einum gott 2 ára gomlum barni at vera. Eisini dugdi hann sera væl at syngja.
Afturgongdin hendi rættiliga skjótt - yvir umleið 1 ár. Brandur trilvaði leingi eftir orðum og var sera ørkymlaður, tí hetta ikki riggaði longur. Tað seinasta, ið hvarv, var sangurin.
Ivi var somuleiðis um, hvørt hansara impressiva mál, t.v.s. evnini at skilja tað talaða málið, eisini var burtur. Yvirhøvur var hann trupul at fáa samband við, hetta tí hann fyri tað mesta tyktist at vera sansaleysur í frustratiónum, ótta, plágan og hevði eisini fingið ógvusligar magatrupulleikar. Eisini fór hansara annars so fyrimyndarliga svøvnmynstur púrasta út av lagi.
Samstundis sum hendan kognitiva afturgongdin var týðilig, fekk hann sera ógvusliga kropsliga órógv.
Tá Brandur gjørdist 3 ár, fekk hann pláss í serstovuni Bólinum í Dagstovninum í Øksnagerði.
Afturgongdin hendi framvegis eftir, at hann var byrjaður har.
Her fekk hann ein gerandisdag, ið var skipaður, við myndum og piktogrammum, og dentur var lagdur á at royna at læra hann tekn til talu. Hetta varð hildið fast við í tey 3 árini, ið hann gekk har.
Brandur var sera ofta ørkymlaður, tí hann føldi, at ongin skilti seg. Her var tað so ein dugnaligur pedagogur á Bólinum, ið ráddi okkum til at royna at seta orð á fyri hann, tá vit sóu og dugdu at avlesa, hvat ið mundi vera hjá honum, sum gjørdi hann keddan, illan ella bara ørkymlaðan. Eisini glaðan.
Vit fóru undir at royna at seta orð á hansara kenslur. “Ja, mamma sær, at Brandur er keddur” ella, “Ja, babba sær, at Brandur er glaður.” “Ja, mamma veit, at Brandur vil hava meira ís, men nú er uppi.” Her sóu vit skjótt, at hann enn hevði impressivt mál, tí tað var sera sjónligt, hvussu tað lætnaði hjá honum, at vit skiltu hann og settu orð á fyri hann.
Tá Brandur var umleið 4 ára gamal fekk hann diagnosuna Infantil Autisma. Vit høvdu longu fingið ábendingar um hesa diagnosu frammanundan, so tað kom sum so ikki sum nakað sjokk, men hinvegin vóru vit púra ráðaleys, tí vit vistu onki um autismu. Her saknaðu vit ómetaliga nógv eina ráðgeving og útbúgving í, hvussu vit skuldu handfara eitt tílíkt barn og kunning um, hvørjir møguleikar og amboð vóru til.
Eisini varð hansara stóra kropsliga órógv eygleitt á psykiatriska deplinum. Tó var hetta ikki nøkur diagnosa í sjálvum sær.
Brandur gekk í Bólinum í 3 ár, og eg royndi sum fragast at kunna meg, alt hvat eg kundi, um autismu, við at leita á netinum, tosa við onnur foreldur og fakfólk. Tó var tað trupult, tí hesi børn eru so ómetaliga ymisk, og eg fann kanska bara 1 í øllum landinum, sum minti um hann og hansara søgu.
Tá Brandur var 6 ár metti ein sálarfrøðingur hjá kommununi, at Brandur ikki bara hevði serligan tørv, men serligan, serligan tørv, og mælti til, at hann fekk eitt annað tilboð frá Almannaverkinum við meiri avskerman, og har hann kundi hava 1:1 normering allatíð. Hetta tí, hann var so nógv plágaður av órógv, og orka var ikki til at taka hond um hann alla tíð á stovninum.
Tað varð ikki arbeitt við at læra hann samskifti hesi 2 árini, ið Brandur var her, hóast meginparturin av hansara frustratiónum stavaðu frá, at hann ikki fekk samskift, hóast hann fegin vildi. Eg trúgvi, at høvuðsorsøkin til hetta var, at man helt hetta vera nyttuleyst, tí drongurin hevði so nógva órógv, at tað var sera trupult at fáa hann at samstarva.
Brandur hevði framvegis onki mál, gjørdi ongi tekin til talu og hevði ikki fingið aðrar samskiftismøguleikar í boði. Vit foreldrini høvdu tá spurt leingi eftir at fáa PECS venjing til hansara. PECS stendur fyri PICTURE EXCHANGE COMMUNICATION SYSTEM, ið snýr seg um at læra barnið at vísa á myndir, fyri at vísa hvat barnið vil. Hetta, tí vit vistu, at hann skilti sera væl myndir.
Vit royndu eftir førimuni hendan háttin av heima, og skilti Brandur beinanvegin háttin. Men vit høvdu ikki orku til at útbyggja hesa skipan víðari til hansara.
Frá stovni og Almannaverkinum fingu vit eisini at vita, at orka var ikki til hetta har heldur.
Tá Brandur er 8 ár fer hann í Skúlan á Trøðni at ganga. Eisini fer hann í víðkaða umlætting her í Havn, tí vit familjan vóru niðurkoyrd tá. Enn hevði hann ikki fingið expressiva málið aftur, og hann hevði ikki fingið nakran alternativan samskiftishátt, ið er egnaður til hansara.
Tá Brandur var 9 ½ ára gamal vóru hansara frustratiónir so ógvusligar, at hann varð vorðin útatreagerandi, sum tað eitur á fakmáli. T.v.s., hann var byrjaður at sláa frá sær, so umlættingin her í Havn vildi vísa hann frá sær og mælti til, at vit tóku av einum bústovnsplássi í Kelduskákinum í Klaksvík.
Meginparturin av hansara frustratiónum stavaðu frá, at hann ikki kann samskifta, men eisini tí tað vóru ov nógv fólk rundanum hann og ov stór útskifting. Eisini gjørdi kropsliga órógvin sítt, og higartil hevði ongin tikið hond um hesa órógv.
Stutt eftir hetta valdi eg at siga meg úr mínum leiðandi starvi fyri at brúka orku og tíð uppá at royna at taka hond um støðuna við soninum, ið vit mettu vera so illa fyri tá, bæði av at vera fluttur, fyrst frá vanligari vøggustovu til Bólið, harfrá til eitt avskermað tilboð hjá Almannaverkinum, og so í skúlan og í víðkaða umlætting. Vit mettu ikki, at rætt var at flyta hann enn einaferð, í nýtt umhvørvi aftur, so langt heimanífrá.
Í staðin avgjørdu vit at gera eina roynd at fáa hann heima aftur at vera, so nógv sum til bar, fyri at geva honum ein meira støðugan gerandisdag, og eina trygga “basu”.
Tann ógvusliga órógvin hjá Brandi var orsøkin til, at ongin orkaði at ansa honum serliga leingi á gangin. Eg vil siga, at órógvin, saman við vantandi evnunum at samskifta, eru hansara høvuðstrupulleikar. Ikki autisman, sum vit vanliga kenna tað, við føstum mynstrum og mótstøðu móti broytingum o.s.fr.
Hóast hetta, var ongin, ið nakrantíð hevði veruliga tikið hond um hesar báðar hansara størstu trupulleikar.
Vit tóku sjálvi samband við ein ráðgeva í Danmark fyri at fáa hjálp til hansara kropsliga órógv.
Hendan sera dugnaliga daman, Pernille Kvist, sum er útbúgvin Ergoterapeut og hevur drúgvar royndir innan serøkið, dugdi skjótt at síggja, hvussu ógvusligar sansatrupulleikar Brandur hevur og setti eina “viðgerð” í gongd. Ein sokallaðan “sansa-diet”, ið Brandur skal hava gjøgnum allan dagin. Hon ráðgav skúla, umlætting og okkum foreldrum og gav okkum amboð til at bjóða Brandi ta stimbran, ið hon metti var neyðuga fyri at regulera hann.
Eisini legði hon beinanvegin dent á, at alneyðugt var at geva Brandi møguleika at úttrykkja seg, um hetta bara var møguleikan at velja millum 2 aktivitetir, so hann kundi kenna, at hann hevði ávirkan á egið lív.
Hennara virðiliga tilgongd til barnið og klettafasta trúgv uppá, at Brandur hevði nógvar ressursir, ið lógu í dvala vegna ógvusligu sansatrupulleikarnar, hugtók okkum eisini, og gav okkum øllum íblástur og áræði.
Hetta var í mai í ár. Hon var aftur og metti um støðuna í oktober, og var hon sera ovfarin av tí stóru broyting, ið var hend við honum. Ikki bara vóru starvsfólk rundanum Brand, og vit foreldrini, sera jalig um gongdina, men sjálv sá hon ein nógv broyttan drong. Hervið er ikki sagt, at hann ikki hevur órógv longur, men tað er hendur ein stórur bati.
Tað, sum er so serstakliga áhugavert er, at hansara impressiva mál hevur gjørt eitt so ómetaliga stórt lop hesa tíðina. Orsøkin tykist at vera, at nú hansara kropsliga órógv ikki stýrir honum í eins stóran mun longur, so fær hann hugsavnað seg um tað, ið sagt verður við hann. Enntá koma eisini einkult orð frá honum av og á.
Eisini fær hann betur hugsavnað seg um onnur ting, so sum at sita við iPad’inum og lurta eftir tónleiki. Hann hevur bindindi til at sita í upp til ein tíma á gangin og hevur lært seg at navigera runt á iPad’inum. Hann er enntá við at víðka síni áhugamál á iPad’inum og er farin at lurta eftir rímum og ramsum, brotum um svimjiundirvísing o.ø.
Saman við okkara dugnaliga ráðgeva og sparringspartnara, Pernille Kvist, settu vit okkum í samband við Sernám og fingu sett hol á ráðgeving um samskiftis-appir frá einum nýsettum, dugnaligum audiologopedi.
Tað, ið eg eftirlýsti var ein app, ið kundi geva honum valmøguleikar og kundi tosa fyri hann.
Vit avgjørdu at royna eina app, ið kallast GoTalkNow!
GoTalkNow er ein app, ið hevur sera nógvar møguleikar, og hevur hon júst teir eginleikar, ið eg eftirlýsti; nevniliga, at eg kundi tosa tað føroyska málið inn yvir myndirnar á appini, og tað er lætt at upplasta (uploada) myndir á hana.
Eg valdi at byrja í tí sera einfalda og byrjaði við 2 høvuðsvalmøguleikum.
- Brandur er svangur
- Brandur vil okkurt
Herundir vóru so 9 myndir, ið hann kundi velja ímillum. Hesar myndir svaraðu til yndis-matvørur og yndis-aktivitetir hjá Brandi. Hetta fyri at motivera hann at samskifta.
Tað var ein sera rørandi løta, tann morgunin, tá ið eg gav honum iPad’in og vísti honum, at hann kundi tosa við meg gjøgnum appina. Hann skilti umgangandi hetta og flenti og strálaði sum ein sól. Hann trýsti og flenti, og flenti og trýsti! Ein forloysandi stund eftir 7 ára oyðimarkargongd tyktist at vera sjónlig.
Enn er nýtsla av appini sum samskiftistól ikki rættiliga innkoyrd á skúlanum og umlættingini, men vit brúka hana lystiliga heima. Tá hann gerst ørkymlaður um, at eg ikki skilji eitthvørt, ið hann vil, fer hann eftir iPad’inum, opnar appina og vísir mær hvat hann vil. Og hetta er onki minni enn STÓRT, tá ið vit hugsa um, at hann fyri einum ári síðani var ein drongur, ið øll í veruleikanum tyktust at hava uppgivið.
Vit duga at síggja, hvussu nógv Brandur’sa sjálvsvirði og trivnaður mennist, nú hann kann samskifta, hóast tað enn er í avmarkaðan mun, tí tað liggur eitt stórt arbeiði í at menna appina til tørvin hjá barninum, og eri eg bara so smátt farin í gongd.
Hetta er eitt sera spennandi arbeiði, tí potentialið tykist at vera nógv størri enn tað, ið nakar nakrantíð hevði droymt um, alt vegna hansara ógvusligu órógv. Tað er lætt at taka feil av tí kompetansu, ið býr í høvdinum á hesum børnum, tá ið vit døma tey út frá atburði teirra, ið er stýrdur av sansaórógv.
Tað finnast nógv børn úti í heimi, ið hava autismu og ikki kunnu tosa, men hava lært at samskifta á skrift. Nøkur av hesum hava enntá skrivað bøkur og bloggar, og hevur hetta eisini hjálpt mær at fáa innlit í teirra heim. Tað vísir seg mangan, at intellektini bilar onki, men sansaórógvin, vánalig motorisk koordinatión, sjálvsstimbran (stims) og impulsivur atburður stýrir teimum so nógv, at lætt er at taka feil, og undirmeta tey, og harvið ikki geva teimum ta stimbran, útbúgving og avbjóðingar, ið teimum tørva og hava rætt til!
Hvat kunnu vit læra, av søguni hjá Brandi?
Í Føroyum finnast nógv góð starvsfólk og foreldur, ið standa mangla vegleiðing í handfaring av børnum við serligum avbjóðingum. Vit fingu ikki nóg munadygga vegleiðing í Føroyum og fóru uttanlanda at leita eftir henni.
Psykiatriski depilin adresserar ikki sansaintigratiónstrupulleikar, ið annars kunnu vera ein sera stórur fylgitrupulleiki við autismuni, og enntá vera høvuðsavbjóðingin hjá barninum. Og tá SI trupulleikarnir eru so umfatandi, sum hjá Brandi, so má serkunnleiki á sera høgum støði til fyri at ráðgeva øllum rundanum hann, og samskifti og samstarv millum heim, skúla og umlætting er av alstórum týdningi fyri at hjálpa barninum á bestan hátt.
At taka hond um sansatrupulleikarnar er mangan ein forútsetningur fyri at kunna mennast á annan hátt, eisini málsliga.
Eg kann ikki lata vera við at hugsa tankan, hvussu langt Brandur vildi verið komin í dag, um hond var tikið um hansara størstu trupulleikar, longu meðan hann var lítil. Og, at vit møguliga høvdu kunnað havt hann hjá okkum allatíð, um hond varð tikið um hettar frá byrjan.
Eg vildi ynskt, at vit, og onnur í líknandi støðu, fingu hesa hjálp og vegleiðing í boði, og ikki skuldu leita hana fram sjálvi og standa fyri øllum sjálvi. Tað er tað, ið eg hevði væntað av dagsins vælferðarsamfelag í Føroyum.
Eg vóni eina hægri raðfesting fyri Brand og øll onnur í eini líknandi støðu.
Ikki bara hægri normering, men dygdin av innihaldinum í gerandisdegi og tilboðum eigur at hækka munandi! Vit skulu greina hvørt einstakt barn, seta hesum børnum ambitiøs mál, javnan evaluera og seta nýggj mál. Hesi børn eru tryggjað í ST mannarættindasáttmálanum og hava rætt til undirvísing og hava rætt til eitt mál.
Tað hevur alstóran týdning, at raðfest verður at geva børnum uttan mál ein alternativan samskiftishátt og brúka orku uppá at finna rætta samskiftisháttin, tí her finst ikki bara eitt svar. Børnini eru sera ymisk og á dett ríki av innliti og potentiali, ið verður leysgivið. Vit verða øll ríkari!
- Eg eftirlýsi proaktiva vegleiðing og útbúgving til foreldur. Foreldrini eru størsta ressoursa til íkast at finna røttu viðgerð og handfaring av barninum. Foreldrini eru tann støðugasti parturin í lívinum hjá barninum. Stuðlar og lærarar koma og fara.
- Eg eftirlýsi ikki bara 1:1 normering til uppihald, men innihald í gerandisdagin og lívið hjá barninum.
- Eg eftirlýsi, at ambitiøs mál verða sett hesum børnum, so teirra lívsdygd kann betrast munandi.
Sambært ST sáttmálanum fyri tey, ið bera brek, eiga hesi børn ein tryggjaðan rætt at fáa javnbjóðis útbúgving á øllum skúlastigum og ansast skal eftir, at tey verða so væl fyri sum gjørligt, bæði fakliga og sosialt, so tey kunnu gerast virkin í samfelagnum.
Somuleiðis hava fólk, ið bera brek, rætt til tænastu, sum stuðlar upp undir sjálvbjargni, heilsu og sosialar førleikar og luttøku í samfelagnum á øllum lívsins økjum.
Latið okkum sum samfelag liva upp til hesar ásetingar, og lyfta okkum upp á eitt støði, so vit av sonnum kunnu kalla okkum eitt vælferðarsamfelag, eisini fyri tey, ið bera brek.
Takk fyri!


text:
Norðoya litbúð - tilboð!
21. Apr 2016
Sí viðfesta fílu frá Norðoya Litbúð til allar íbúgvar í Hvannasunds kommunu!Í skjalinum verður sagt frá, at í sambandi við at Norðdepils bygd verður...
les meir
Økið í Sandoyrarbug norðan fyri íshúsið
31. Mar 2016
Heitt verður á tey, sum eiga lutir á økinum hjá Hvannasunds Havn norðan fyri íshúsið í Sandoyrarbug, at taka tað burtur í seinasta lagi...
les meir
Kommunulæknaavloysari
31. Mar 2016
Frá Heilsutrygd:Kunning um setan av Tina Hansson – aut. id 0BQ3VHervið verður sagt frá, at Tina Hansson, Manglevägen 3, SV-29795 Degeberga, er sett sum...
les meir
Stongt
31. Mar 2016
Skrivstovan er stongd vegna feriu frá 31. mars. til 7. apríl, baðir dagar íroknaðir ...
les meir
Fosturforeldur
15. Mar 2016
Framvegis tørvur á fosturforeldrum Barnaverndarstova Føroya sóknast eftir familjum, sum vilja taka á seg at verða fosturforeldur hjá børnum í styttri ella longri...
les meir
Streymmátarar
08. Mar 2016
Tveir aldu- og streymmátarar eru lagdir út norðanfyri á Hvannasundi, ein inni á sundinum, og ein úti á Múlanum. ...
les meir
Skrivstovan
02. Mar 2016
Skrivstovan er stongd í dag 2. mars frá kl. 11:00, vegna skeið ...
les meir
Asfalt
01. Mar 2016
Kommunan hevur gjørt avtalu við HJ Asfalt um at asfaltera í kommununi í vár. Í hesum sambandi kunnu privatfólk fáa tún o.a. asfalterað. Mannagongdin...


text:
Orð: Hans J. Glerfoss
Lag: Hallgrim Miðberg
1. Fagrari sang eg skal syngja enn nú,
tá ið mín sál verður frí
úr hesum fongsli, sum rópast mín búð,
og kemur Himmalin í.
Trúgv mín er tann, at eg møta skal har
øllum, eg elskaði her
og eru kallað her heim undan mær
inn í Guds heilagu verð.
2. Dagarnir fara, men tíðin hon er
ævig, óbroytandi sonn,
og tað, sum kemur, skal við tí, sum fer,
órørt av hennara tonn,
savnast alt saman hin seinasta dag
og berast aftur til Gud –
hansara æra er ogn fyri tað,
at hann gav lív í mín lut.


text:
Kjak:USA
Tina K. Jakobsen 11. jul 2008 kl. 14:47 (UTC)Er tað ikki ein spurningur um subjektiva meining tá mann skrivar at USA er heimsins fremsta land? Tað mátti verið nokk at skrivað heimsins máttmiklasta og ríkasta vildi eg hildið. Haraftur má henda greinin rættlesast og rættast viðv. orðingum og tílíkum. T.d. orðið disktrikt - er ikki eitt føroyskt orð og kann t.d. umsetast við 'øki'.
[rætta wikitekst]
Eg fekk ikki vendingina Sambandsríki Amerika til at samsvara við føroyska grammatikk (Sambandsríki eri EINTAL), so eg havi kannað orðabøkurnar, og tær umseta United States til Sambandsríkini Amerika (FLEIRTAL) sum eisini ljóðar meira logiskt í mínum oyrum. So eg havi rættað Sambandsríki Amerika til Sambandsríkini Amerika. Og so má tað eisini rættast aðrastaðni har tað er skrivað í eintali.
Tofts 13. mai 2011
- "Sambandsríkini" er kanska ikki heilt logiskt. Málnevndin skrivar Sambandsríki; sí hetta. Sambandsríki er ikki "constituting stat", men "union":
- sambandsríki h 25 (stjm.) ríki samansett av fleiri ríkjum (sum hvørt hevur ávíst sjálvræði í innanlandsmálum); sbr. samveldi
- skrivar Orðabókagrunnurin. "Sambandsríkini Amerika" er "The Unions of America", ikki "The United States of America", trúgvi eg. Jörgen B 14. mai 2011 kl. 10:22 (UTC)
Hasi nøvnini eru gjørd av málfrøðingum ið hava lisið norrønt, teir elska at brúka gamla norrøna grammatikk ið ikki finst í nútíðar føroyskum. Ett dømi er "Indiahav". Ongin føroyingur vildi sagt "Indiahav" tí hatta samsvarar ikki við nútíðar føroyska grammatikk, allir føroyingar vildu sagt "Indiska havið". Legg til merkis munin á "Indiahav" (ÓBUNDIÐ) og "Indiska havið" (BUNDIÐ); har er munurin. Í nútíðar føroyskum blívur tað altíð bundið; somuleiðis vildu allir føroyinar sagt "KyrrahaviIÐ", ongin vildi sagt "Kyrrahav". Har er trupulleikin, málfrøðingar vilja hava eina horvna grammatikk innaftur í føroyskt. Í mong ár var hetta trendurin, men nú eru orðbókahøvundar farnir at hyggja meir eftir tí faktuella talaða málinum, tí hevur t.d. tann nýggjasta Ensk-Føroyska orðabókin "SambandsríkiNI" í tráð við nútíðar føroyskt.
LOYSN: Lat okkum gera sum EG havi valt at gera tá eg skrivi greinar, vit hava BÆÐI gamla norrøna og nýggjari føroyska formin við (ref. leyva, ljón ella løva etc.), so eg skjóti upp at vit hava USA sum yvirskrift og skriva: "Sambandsríki Amerika ella Sambandsríkini amerika ...", problemið loyst ;)
Tofts 21. mai 2011
-
- Så langt har jeg aldri sett USA bli skrevet som Sambandsríkini Amerika noengang, men har over 5 bøker som refererer til USA som Sambandsríki Amerika (som forsåvidt også Føroysk-norsk orðabók + Føroysk Orðabók bruker). Niceley 21. mai 2011 kl. 23:18 (UTC)
Well, sum føroyingur havi eg ongantíð hoyrt, hvørki "Sambandsríki Amerika" ella "Sambandsríkini Amerika" brúkt, ikki eina ferð. Hatta navnið eksisterar slett ikki í føroyskum talumáli yvirhøvur, har eitur tað bara USA ella Amerika. Sum eg segði, málfrøðingar smíða orð, og seta tey inn í orðabøkur, summi blíva ongantíð brúkt. Eg haldi vit skulu bara skriva bæði, so er problemið loyst.
OK eg havi rættað tað aftur til "Sambandsríki Amerika" og koyrt "SambandsríkiNI Amerika" í parantes.
Tofts 21. mai 2011
-
-
- Jeg forstår det og det ser bra ut at det også er nevnt. Har også nevnt Sameindu Statirnir Í Amerika, som jeg også har sett på færøysk før. Niceley 22. mai 2011 kl. 00:14 (UTC)
-
-
-
-
- Hóast bundin formur av "(eitt) sambandsríki" er sambandsríkið, ikki sambandsríkini, trúgvi eg... "USA is one union (eitt sambandsríki), not many unions!" Jörgen B 26. mai 2011 kl. 21:02 (UTC)
-
-


text:
Á samkomu í Løkshøll í Runavík leygardagin fekk útvarps- og sjónvarpsmaðurin og yrkisbókahøvundurin, Suni Merkistein, Móðurmálsvirðislønina í 2017. Tað vóru Málráðið, Mentamálaráðið, Nám, Sosialurin og Móðurmálslærarafelagið, sum aftur í ár skipaðu fyri Móðurmálsdegnum. Virðislønin, sum Mentamálaráðið letur, er 25.000 kr.
Dómsnevmdin segði millum annað soleiðis í grundgevingum sínum fyri at lata Suna Merkistein Móðurmálsvirðislønina hesaferð:
"Í ein mansaldur hevur Suni Merkistein starvað við ítrótta- og mentanarøkinum í bæði útvarpi og sjónvarpi. Avrikini í útvarpssendingum, sjónvarpssendingum, frásagnum og bókum vísa, at hann á ymsu pallunum megnar frásagnarkynstrið og har er við til at varðveita, menna og mýkja føroyska málið. Hugsað verður um munnlig eins væl og skrivlig avrik hjá Suna Merkistein. Miðvíst og við nærlagni hevur hann ment og mýkt ítróttamálið í Kringvarpi Føroya, og hann hevur skrivað bøkur um ymiskar ítróttagreinar, eitt nú verkið í trimum bindum um føroysku fótbóltssøguna og stóra verkið um føroyska telving í 20. øld. Hann hevur ávirkað málið í føroyskum ítrótti og slóðað fyri hjá teimum yngru, so at vit í dag hava eitt ítróttamál, sum er væl ment og kennist heimligt.
Í ítróttafrásagnum sínum hevur Suni Merkistein mangan bæði víst og lýst, hvussu livandi og lætt føroyska málið kann vera.
Fyri hansara framúr frásagnarstíl á góðum og viðkomandi máli heiðra vit tí Suna Merkistein við Móðurmálsvirðislønini 2017."


text:
Avstralska úttøkan til Olympisku Leikir byrjaði við einum braki í morgun, tá ið fyrst Stephanie Rice tók langbana heimsmetið í 400 blandað frá amerikansku Katie Hoff (4:31.46, gamla metið var 4:32.89), og unga Emily Seebohm síðani gjørdist fyrsta kvinna undir 28 sekund í 50 rygg (27.95, amerikanska Hayley McGregory átti ‘gamla’ metið á 28.00).
Her er metið hjá Seebohm og samrøða við gentuna aftaná
og her er metið hjá Rice
Grant Hackett vísti (endiliga) eisini stórform, tá ið hann í 400 frí svam 3:43.15 har hansara besta tíð er 3:42.51. Hetta er so besta tíð í ár, við amerikanska Erik Vendt sum nummar tvey við 3:44.56. Lesið her á SwimNews.


text:
Høgni Reistrup
Hví hava vit bara mist 33 fólk til Svøríkis seinastu 30 árini og 6.746 fólk til Danmarkar sama tíðarskeið? Flytimynstrið millum Føroyar og londini kring okkum gevur okkum eina rættiliga greiða mynd av, hvussu føroyingar virka og hava virkað í heiminum undir donsku heimastýrisskipanini.
Kunnu vit hátíðarhalda altjóða útsýni ella avbyrging, nú 70 ár eru liðin síðani fólkaatkvøðuna um sjálvstøðu í 1946? Hetta er mest viðkomandi spurningurin at seta. Vit kunnu skjótt staðfesta, at okkara samfelag er ment við rúkandi ferð, men at brek eisini eru í skipanini. Mentanarliga eru vit knýtt óvanliga nær at bara einum øðrum landi, og búskaparliga er støðan tann sama.
Men veruliga vanlukkan er stóra fjøldin, sum er rýmd úr Føroyum til Danmarkar. Seinastu árini hava vit mist so nógv fólk til Danmarkar, at setur eru ikki á okkara flotta tjóðleikvølli, Tórsvølli, til allar føroyingarnar búsitandi í Danmark.
Vit hava góð hagtøl frá 1985 og fram um flytimynstrið millum Føroyar og onnur lond. Hetta eru góð 30 ár. Gongdin í fólkatalinum og mynstrið hjá fólki, tá ið tey flyta, vísir okkum, hvussu vit stjórna og hava stjórnað okkara egna fólki undir heimastýrisskipanini.
Hvat fáa vit burturúr?
Vit eru undir Danmark, tí vit fáa nakað burturúr tí. Soleiðis tekur afturhaldið til orða. Seinast tá ið ólavsøkurøða løgmans var til umrøðu í tinginum herfyri. Í løgtinginum, í talgildum og loftbornum miðlum. Allastaðni verður uppáhaldið endurtikið: Vit fáa so nógv afturfyri okkara ómyndugu støðu. Og so verður lagt aftrat, at vit byrgja okkum inni, tá ið vit verða sjálvstøðu tjóð.
Men tað er ein sannroynd, at bara seinastu 30 árini hevur henda skipanin flutt 6.746 fleiri fólk úr Føroyum til Danmarkar enn øvugt.
Kortini hoyra vit umaftur og umaftur hesar somu útsagnirnar. Vit hava tað betri undir verandi skipan, og tá ið vit eru vorðin fullveldi og hava tikið evsta valdið í egnum landi, kuta vit samstundis allar træðrir til útheimin.
Men latið okkum hyggja at tølunum heldur enn bara at hava eina meining. Meiningar kunnu øll hava. Og tær hava higartil verið hentar hjá afturhaldinum at dustað av hvørja ferð, vit føroyingar rætta ryggin og taka stig á leiðini at gera Føroyar til sjálvstøðuga tjóð.
Tá ið afturhaldið sigur, at vit ikki mugu missa ríkisborgararættindi, spyrji eg: Ber til at missa meira, enn vit gera undir verandi skipan? Hvat hava vit at missa?
Tað er sjálvsagt, at einki land soleiðis hissini letur øðrum landi pening á hvørjum ári uttan at fáa nakað afturfyri. Vit lata evstu løgfrøðiligu ábyrgdina frá okkum. Og so lata vit fólk. Nógv fólk.
Ongland, Írland og Holland
Flestu føroyingar hava ein óvanliga sterkan norðurlendskan samleika, sum tú ikki finnur aðrastaðni í Norðurlondum. Hann er kanska veikast í Danmark. Tí er tað ikki so løgið, at rættiliga fá fólk flyta til eitt nú Onglands, Írlands og Hollands, hóast høvuðsstaðirnir í øllum hesum londum eru nærri Tórshavn enn Keypmannahavn. Seinastu 30 árini hevur netto fráflytingin til Onglands verið 81 fólk. Netto fráflytingin til Hollands hevur verið 1 fólk. Og so eru 6 fólk fleiri flutt til Føroya úr Írlandi enn øvugt.
Hóast høvuðsstaðirnir í hesum londum eru landafrøðiliga nærri okkum enn Keypmannahavn, er tað øgiliga týðiligt, at vit ikki lata okkum ávirka av hesum londum, leita okkum íblástur haðani ella flyta stórvegis til hesi lond.
Okkara norðurlendski samleiki er enn so sterkur, at vit ikki gáa stórvegis um, hvat tey takast við í London, Dublin og Amsterdam. Fyribils kunnu vit bara siga, at hetta er orsøkin, og at soleiðis er tað bara. Vit eru fram um alt norðurlendingar.
Ísland, Noregi og Svøríki
Vit búgva í Norðurlondum. Við hesi staðfesting kunnu vit kanska eisini koma fram til ta niðurstøðu, at so flyta føroyingar til hesi londini. Fjarstøðan úr Tórshavn til Reykjavíkar er 797 km og til Oslo 973 km, og tað er væl styttri enn teir 1.311 km til Keypmannahavnar. Nakað longri er til Stokkhólmar. Men føroyingar fylkjast kortini ikki í stórum tali í øllum okkara norðurlendsku grannalondum.
Seinastu 30 árini eru 97 fleiri fólk flutt til Íslands úr Føroyum enn øvugt. Hyggja vit til Noregs, eru 380 fleiri fólk flutt hagar enn til Føroya í sama tíðarskeiði. Og Svøríki er ikki eitt land, sum dregur munandi fleiri fólk til sín úr Føroyum enn øvugt. Netto fráflytingin hevur seinastu 30 árini verið 33 fólk.
Munurin upp til tey 6.746 fólkini, sum vit hava mist til Danmarkar, er ikki bara stórur. Hann er ógvisligur.
Við støði í hesi sannroynd kunnu vit staðfesta, at tað hvørki er landafrøðiliga fjarstøðan ella norðurlendski samleikin, sum ger av, hvar fólk flyta úr Føroyum og úr útlandinum til Føroya. Tað er heimastýrislógin, sum knýtir okkum so tætt at bara einum øðrum landi, at vit nærum tykjast ikki at leggja til merkis, at ein stórur og fjølbroyttur umheimur er har úti, sum vit ikki røkka út til og ikki sýna stóran áhuga. Trupulleikin er, at vit enn eru undir donsku skipanini og ikki hava latið framtíðina upp í okkara egnu dugnaligu hendur at stjórna.
Tá ið manntal var í 2011, bleiv spurt um, hvar fólk í Føroyum eiga børn uttan fyri landoddarnar. Svarið endurspeglaði ikki fjølbroytni, tí 7.425 áttu børn í Danmark. Og bara 702 áttu børn í øðrum norðurlondum enn Danmark – tilsamans.
Hetta styðjar bara undir tann veruleika, at vit festa eygu okkara á eittans land úti í stóru verð.
Tá ið politikarar úr afturhaldsveinginum tosa um at taka burtur sokallaðar marknaðarforðingar ímillum Føroyar og Danmark, so er tað bara eitt annað orð fyri at vilja greipa Føroyar og Danmark enn tættari saman. Men vilja vit veruliga tað? Hevur søgan prógvað, at tað er ein góð loysn? Vísir flytingin millum londini, at hetta er rætt at gera? Eg haldi, at vit skulu líta á okkum sjálv og savna okkum um okkara egnu viðurskifti heldur enn at nýta orkuna til at fáa alt møguligt í lag við bara eitt annað land. Eg veit, at nógv eru samd við mær í hesum.
Hvat er at byrgja seg inni?
Vit fara sanniliga ikki at byrgja okkum inni í sjálvstøðum Føroyum. Vit skulu samstarva nógv meira við heimin rundan um okkum. Avbyrging hevur kanska verið einasta vissa trygdin, vit hava havt undir heimastýrisskipanini. Tá ið vit hava skift donsku heimastýrisskipanina út, skal okkara lutur í altjóða samfelagnum ikki liggja eftir. Og eg eri sannførdur um, at búskaparligu meiðslini verða ikki verri í einum sjálvbjargnum og sjálvberandi Føroyum. Tey fara at koma, men verða ikki verri enn búskaparligu omanlopini, sum vit kenna alt ov væl undir heimastýrisskipanini.
At vit ikki eru sjálvstøðugt land, er høvuðsorsøkin til stóra flytingina til bara eitt annað land. Eg eri sannførdur um, at tá ið vit stíga út í heimin sum føroyingar við sjálvsábyrgd og størri krøvum til okkum sjálv, tá ið vit gera okkum púra greitt, at eingin annar eigur land okkara, og eingin annar skal hava ræði á okkum, tá nýta vit orkuna rætt, tá ráða vit okkara egnu lagnu, og tá standa vit okkum sum onnur fólk í góðum og ringum tíðum.
Tá skilja vit av sonnum, at framtíðin er ikki bara nakað, sum hendir har úti og ikki viðkemur okkum. Framtíðina kunnu vit sjálv evna til.
Vit nærkast málinum um sjálvstøðugar Føroyar. Ferðin móti málinum er hugtakandi og eisini rættiliga sermerkt, tí tað eru í roynd og veru ikki so nógv lond, sum hava hetta eftir at avrika, nú vit eru komin væl inn í ein og tjúgundu øld.
Lat meg at enda siga, at eg eri fullveldismaður og harumframt hálvur dani. Henda stutta greinin hevur á ongan hátt til endamáls at vekja eina vreiði yvir fyri dønum. Men hon vísir á, at vit missa meira enn vit fáa undir heimastýrisskipanini.
Nettoflytingin seinastu 30 árini millum Føroyar og:
Danmark: -6.746 fólk
Noregi: -380 fólk
Ísland: -97 fólk
Ongland: -81 fólk
Svøríki: -33 fólk
Holland: -1 fólk
Írland: +6 fólk


text:
Andras Gango hevur skrivað undir sáttmála við NSÍ. Andras hevur fyrr umboða NSÍ (kappingarárini 2010, 2011 og 2014, 2015), men hevur seinastu 2 árini spælt fyri Skála. Nú hevur Andras Gango so valt at venda heim aftur til NSÍ, og ynskir hann at taka kappingina upp við Símin Rógva í málinum. Andras Gango hevur avgjørt verið ein at stuðulsleikaranum á Skála liðnum seinastu 2 árini.
Andras Gango býr í Runavík saman við unnustuni Lailu, og saman hava tey børnini Jóhan og Anna Sofía. So Andras Gango er blivin ein lokalur leikari, tískil er tað gleðiligt at hann nú vendir heim til NSÍ.
NSÍ hevur nú tryggja sær góðar málmenn, sum avgjørt koma at styrkja og hjálpa hvørjum øðrum ígjógnum kappingina. Hettar er avgjørt gott fyri liðið og felagið.
Tað er gleðiligt at síggja Andras Gango aftur í NSÍ búnanum, og ynskja vit honum vælaftur komnan til NSÍ.


text:
Aðalfundurin 16.04.2016.
Vit byrjaðu dagin klokkan tíggju við einum góðum morgunmatarborði. 9 limir vóru møttir, so undirtøkan kundi verið størri.
Á leið 10.30 varð fundurin settur, Meiken var vald til orðstýrara. Sofus segði frá undanfarna árið, og nevndi hann nógv gott, sum felagið hevði fyriskipað, m.a. tær ymisku ítróttarkappingarnar, Ólavsøkan, familjutiltakið og sjálvsagt luttøkan hjá felagnum á Special Olympics World Summer Games (sum var í Los Angeles).
Eftir formansfrágreiðingina, legði kassameistarin, -Anette, fram grannskoðaðan roknskap.
Av innkomnum uppskotum, vóru trý frá nevndini.
1) Eftir áheitan frá ’Barnabata’ til føroysk ítróttarfeløg um at hjálpa fíggjarliga skerdum familjum, hava vit í nevndini skotið upp, at limir/familjur, ið eru fíggjarliga sperdar, kunnu søkja nevndina um 50% avsláttur av limagjaldinum. Nevndin skal hava upplýst hvussu fíggjarstøðan er hjá umsøkjara, eftir hetta tekur nevndin, í trúnaði, støðu til umsóknina. Limir/familjur nýtast ikki at fara til ’Barnabata’ við umsóknini. Umsóknin verður send okkara mail-addr. : ifsmaeran@gmail
2) Fyri hvílandi/stuðulslimir er minsti kostnaður 50,- ella tekur limur sjálvur støðu til eina størri upphædd.
3) Vit skerja nevndina frá 5 limum til 4 limir. -Formaður, kassameistari, skrivari, nevndarlimur (og ein tiltakslimur). Formaðurin hevur avgerandi atkvøðu, um javnt er.
Eftir hetta var val á skránni. Sofus Olsen bar seg undan afturvalið og tað sama var við Petur Oluf.
Vit fara at nýta høvið at takka teimum báðum fyri tíðina. Ein serlig tøkk skal tó ljóða til Sofus, sum tey seinastu árini hevur lagt eina serstakliga stóra orku í okkara felag, -takk!!
Afturvald vóru Anette, Hans Karl, Eilif, Marius og Jenny til tiltakslim.
Nevndin hevur skipað seg, og formaður er Eilif, Anette er kassameistari, Hans Karl er skrivari og Marius er nevndarlimur.
Ása Hansen varð afturvald sum grannskoðari.
Fundurin var lokin uml. 11.45.
(Sí annars myndasavn)


text:
Mare Nostrum stevnan nummar 2 í røðini byrjaði í Barcelona í morgun, har eisini føroyskir svimjarar royndu seg. Astrið Foldarskarð var líka við at taka føroyska metið í 50 metra frísvimjing, og Eyðbjørn Joensen setti persónligt met í 50 metra firvaldasvimjing.
Í 50 bringu svam Ásbjørg Hjelm úr Ægir teinin uppá 34.95 sekund, sum rakk til eitt 49. pláss av 56 luttakandi. Hon eigur føroyska metið á 34.61, frá Reykjavík International í januar mánaða.
Í 50 firvald svam Eyðbjørn Joensen úr Suðuroyar Svimjifelag teinin uppá 26.01 sekund, sum rakk til eitt 44. pláss av 61 luttakandi. Hansara besta tíð var 26.04 sekund, frá Reykjavík International í januar mánaða.
Í 50 frí svam Astrið Foldarskarð úr Havnar Svimjifelag teinin uppá 27.27 sekund, sum rakk til eitt 48. pláss av 73 luttakandi. Guðrun Mortensen eigur føroyska metið á 27.23 sekund, frá EM í 2012.
Í 200 bringu svam Ásbjørg Hjelm úr Ægir teinin uppá 2:51.76, sum rakk til eitt 40. pláss av 43 luttakandi. Hon eigur føroyska metið á 2:44.46, frá Reykjavík International í januar mánaða.
Astrið royndi seg løtu seinni í 100 metra firvaldasvimjing, har hon við tíðini 1:07.28 varð nr 49 av 50 luttakandi. Hennara besta tíð er 1:06.06 í hesari greinini, frá Danish Open í mars mánaða.
Alvi Hjelm úr Ægir royndi seg í 200 metra blandaðari svimjing, har hann við tíðini 2:12.62 varð nr 27 av 39 luttakandi. Hansara besta tíð er 2:10.81 í hesari greinini, frá Danish Open í mars mánaða.
í 400 frí varð Pál Joensen úr Suðuroyar Svimjifelag nr 17 av 58 luttakandi við 3:55.78 , og Óli Mortensen úr Havnar Svimjifelag nr 40 við 4:04.85. Besta tíð hjá Óla er 3:59.67 frá EJM í Dordrecht í 2014, meðan Pál eigur føroyska metið á 3:46.84 frá Danish Open í 2012.


text:
Sára Ryggshamar Nysted úr Suðuroyar Svimjifelag gjørdi nakað snøgt sagt heilt ófatiligt, tá ið hon á Norðurlendsku Meistarastevnuni fyri Ung 2015 fyri løtu síðani svam seg til silvurheiðursmerki í 100 metra frísvimjing, við stórum nýggjum føroyskum meti og juniormeti, nakrar minuttir aftaná at hava vunnið gull á 800 metrinum.
Sára svam teinin uppá 59.37 sekund, nú í Jönköping, har Shaila millum Garðarnar átti føroyska metið á 59.63 sekund, frá HeimsMeistarastevnuni í Rom í 2009. Hetta sum sagt aftaná at hava vunnið gull á 800 metrinum, við nýggjum føroyskum juniormeti á 9:23.65. Millum hesar báðar kappinginar var ein riðil av 1500 frí hjá dreingjum, og 2 í 100 frí hjá gentum.
Tær eru av góðum grundum nógvar sum hava roynt eftir føroyska metinum hjá Shailu, siðani hon setti tað undir strálandi umstøðum á HM í Rom í 2009. Og 100 metur frí er hóast alt ein av ‘konga-disciplinunum’ í svimjing, sum einasta grein ið hevur verið á OL-skránni síðani fyrstu leikir í Athen í 1896. Nærmast av taka tað var Elspa Mørkøre, tá ið hon á EJM í 2006 svam 59.64, og sostatt var éin hundraðpart frá metinum.
Men nú er tað so farið heilt niður á 59.37 sekund, og kann sikkurt fara longur tá ið Sára ein dag fær svomið hetta uttan líka fyrst at skula svimja 800 frí eisini.
Gullið fór til Amalie Søby Mortensen úr Danmark, sum svam 59.03. Ikki langt vekk.


text:
Føroyar fara at krevja, at føroysk mál fyri minking av útláti koma at standa fyri seg, tá fráboðanin verður latin ST. Hetta sigur Poul Michelsen, landsstýrismaður í vinnumálum, í svari upp á fyrispurning frá Anniku Olsen, tingkvinnu fyri Fólkaflokkin.
Annika Olsen vildi millum annað hava vita, um Føroyar verða partur av nýggja veðurlagssáttmálanum. Til hetta svarar Poul Michelsen, at málið hjá samgonguni er at fylgja altjóða tilmælum um veðurlagsbroytingar. Landsstýrið fer tó at geva málinum eina holla politiska viðgerð fyri, har allir viðkomandi partar verða hoyrdir.
Haraftrat spyr Annika Olsen, um Føroyar vera nevndar sjálvstøðugt, ella um Føroyar vera ein partur av danska byrðubýtinum.
Uttanríkis- og vinnumálaráðið hevur samband við danska Energiministeriet, sum í løtuni fyrireikar tilgongdina at staðfesta sokallaða París-sáttmálan. Landsstýrið hevur boðað frá, at málið skal viðgerast í politisku skipanini í Føroyum, áðrenn endalig støða kann vera tikin til sáttmálan í Føroyum.
- Verður endaliga støðan, at Føroya ynskja at vera fevndar av París-sáttmálanum, sum er sannlíkt, fara vit at krevja, at føroysk mál fyri minking av útláti koma at standa fyri seg, tá ið fráboðanin um, at sáttmálin er endaliga góðkendur, verður latin ST, sigur Poul Michelsen.


text:
Fyri at taka afturíaftur, har eg slepti seinast, so var eg inni á hesum her við fetichum. Eg var eitt sindur uppi at koyra eftir biograftúrin til “Fifty Shades Darker”, og blandaðu skotunum, eg hevði fingið innanborða. Eg hugsaði um, hvussu man kemur inná, at lata upp fyri hesum løgna loyniliga loyndarmálinum. Hvussu ber man seg at, vissi man fær fast eitt leygarkvøld, og fer heim saman við lekra alfahanninum og væntar sær tann heilt stóra umgangin, og so finnur útav, at stóri umgangurin fyri hendan, tú hevur tikið heim við, er at sleppa at brúka tunguna til nakað heilt annað enn hvat tú hevði ímyndað tær, nevniliga at sleppa framat eygunum á tær? Vit tosa ikki eygnalok, men ta vátu eygnakúluna inni undir eygnalokinum. Hvussu leiðir man leikin inn á júst tann partin?
Tí hetta er júst tað sum summi tendra uppá, Oculolinctus. Og tað sæst ikki á okkum. Tað vildi eisini verið løgið, og óheppið um so var. (“Náá... hann er ein Oculolinctussari..." Nei, líka frægt man onki veit).
Hvussu finnur man útav, at tað, at sleppa at sleikja eini eygnakúlu, ella kanska bara tankin um at sleppa tað, er øsandi? Er tað ein tanki, sum bara dettur niður undan loftinum eitt kvøldið, man liggur og hugsar ónærisligt? Kemur tað bara til ein soleiðis “ud af det blå”, ella man tað vera ein tanki, ið er íkomin fleiri ár frammanundan, og sum so er vaksin seg størri og størri?
Kanska tú hevur sitið og start inn í eyguni á onkrum og hevur hugsað, also tú hevur vøkur, dragandi eygu, og so hevur tankin bara útviklað seg til nakað, tú slett ikki hevði torað at droymt um? Ikki tí, onki forgjørt er í at hava ymiskar fetichir, men tað fascinerandi er, hvussu tær blíva til. Er tað kanska av óvart, eitt fríggj sum fór av kós, sum gjørdi, at tungan rakti eygað og tú bara visti, at hatta var akra tað? Ella kanska tað yvirraskandi í at taka hin á bóli við at stinga tunguna í eygað. Eitt sindur kløkkandi? Man er nývaknaður við svøvni í eygnakrókinum, og so fær man eina tungu í eygað, uttan ávaring, uttan at verða klárur?
Sum við eitt nú blottarum. Tað mest spennandi hjá blottaranum, sum eg havi skilt tað er, tá onkur gongur í egnum tonkum, kanska gongur ein spaseritúr í viðarlundini, og hevur tikið breyð við til dunnurnar og bara gongur og nýtir dagin og fuglasongin, tá so knappliga hesin nakni maðurin loypur undan einum træið og veittrar kalorius upp í andlitið á tær. Og áðrenn tú fær vent tær, er hann farin aftur. Og tú stendur eftir við eini mynd av eini berari, hárutari reyv á nethinnuni. Nei eg bara undrist, um tað man vera okkurt líknandi, eitt yvirraskilsismoment í hasum eygnasleikjarínum.
Og sig so vissi alfahannurin eisini vísir seg at hava eina aðra fetich, saman við “oculolinctus” ...nemliga “eproktofili”? So er at sleppa sær vekk og tað aldrin for skjótt... Hví?
Lesið við næstu ferð, so finna tit útav tí ;o)


text:
- She works in Hollywood.
- She is very kind.
- She swims every day.
- She walks to school.
- She likes to write books.
- She likes to cook.
- She is sick today.
Saturday, February 25
EWS 1st of March - link simple present sentences
Um tit ikki kunna koma næsta undirvísingardag - boða so frá. Uppgávuna eru tit vælkomin at emaila.
Til næstu ferð skula tit leinkja tveir fylgjandi setningar saman. Tit minnast helst at vit skivaðu 7 setningar á pappír. Á talvuni vóru teir settir í ávísa raðfylgju. Hendan raðfylgjan er bindandi.
Tit kunna velja at skriva 1&2, 2&3, 3&4, 4&5 ella 6&7 saman.
Soleiðis fara vit at skriva eina søgu um Lizu, okkara høvðuspersón.
Liza
Roynið at varveita Simple Present.
Viðhefta myndin er dømi har eg royndi at hefta tveir setningar saman.
She is a student & She likes to walk
er við grønum - saman bindingin er við bláum.
PS: Haldi at tað er Dortea, sum er vertur.


text:
Við HPT fyrilestri taka vit støði í tí einstaka saman við bólkinum. HPT vísir á styrkina við ymiskleikanum, og hvussu tú brúkar hann í verki við opnum og ærligum samskifti. Tað er t.d. vísindaliga prógvað, at menniskja upplivir nøgdsemi, tá undirhaldið er at tosa um onnur. Tí venja vit samskifti at tosa við og ikki um hvønn annan. Vit halda, at øll menning í fyritøkuni er fyrst og fremst grundað á tey menniskjaligu virðini.
Arbeiða ímóti menniskjaligu natúrini?
Til gagns fyri effektivitetin krevst í summun førum, at menniskju skulu arbeiða ímóti egnari natúr.Tað er tá vit skulu samskifta beinleiðis og ærliga. Eisini tá tað kemur til broytingarsinnið skulu vit arbeiða ímóti egnari natúr. Yvirhøvur eru menniskju av náttúruávum ímóti broytingum í lívinum og vilja helst vakna uttan stórvegis broytingar.
Við at stimbra broytingarsinnið og mátan vit samskifta uppá, mennist virkið
Starvsfólk í dag noyðast at fyrihalda seg til áhaldandi broytingar á arbeiðsmarknaðinum. Soleiðis er nútíðar samfelagið.
Persónlig menning gjøgnum avbjóðingar ?
Okkara konsept við avbjóðingum er bygt á persónliga menning og kann beinleiðis vísast til arbeiðsstøður, t.d. at stimbra broytingarsinnið. Ymiskt er, hvat ein avbjóðing er fyri tann einstaka. Tí hava vit nógvar ymiskar avbjóðingar á skránni. Øll skulu fáa kensluna av succesupplivingum gjøgnum ein toymismennandi dag við NAX. Tað stendur altíð til tann einstaka, hvussu langt hann vil fara. Vit skapa karmanar og tryggleikan og eggja luttakaran. Við virðing fyri tí einstaka er tónin altíð vinarligur og eggjandi. Tað er tað, ið ger okkum til tað, vit eru.
Vit hava ment okkara starvsfólkahóp til trygt at seta fólk i støður, har tey kenna seg uttan fyri trygdargeiran. Tá luttakarin hevur vant seg við støðuna, er hann aftur innanfyri trygdargeiran. Hesar menniskjaligu støður eru tær somu, vit uppliva, tá broytingar eru á arbeiðsplássinum.
Mátin, vit fáa so nógv fólk til at “flyta seg” í avbjóðingum, ber í sær, at okkara luttakarar ofta siga: “Hevði eg vitað av hesum áðrenn, var eg helst ikki komin við ... Gott, eg einki visti.” Okkara royndir hava víst, at succesupplivingar hava positiva ávirkan á fólk.
Strongdarfyribyrgjandi
Nýggju tíðirnar hava við sær, at alsamt fleiri mugu lúta av strongd, tí vit ikki siga frá. Torir ein luttakari ikki at fremja eina avbjóðing og sigur frá, meðan onnur hyggja at, brúka vit tað positivt. Soleiðis stimbrast luttakarin í at tora at siga frá. Tað eigur tú at gera, um arbeiðsplássið leggur ov nógvar uppgávur á tínar herðar. Tann góði leiðarin metir tað høgt, tí hann veit ikki altíð, hvussu nógv hann hevur lagt á herðarnar á tí einstaka. Tann góði leiðarin virðismetir at starvsfólk siga frá, tí hann ikki altíð er tilvitaður um, hvussu nógvar uppgávur hann hevur lagt á herðanar hjá tí einstaka.