text:
Sunday, March 31, 2013
Føroysk filmslist á ferð í Føroyum
Í døgunum 1. til 10. apríl fáa føroyingar ein forkunnugan møguleika at vera vitni til føroyska filmslist, soleiðis, sum hon skal njótast.
Maria Winther Olsen og Rógvi Rasmussen, sum dagliga starvast á filmsverksmiðjuni Klippfisk, hava tikið stig til at savna saman 8 føroyskar filmsframleiðslur, allar framleiddar innan seinasta árið. Føroyska filmslistin virkar innan sera avmarkaðar karmar, og hjá evnaríku og eldhugaðu framleiðarunum er tað flest altíð hugurin, ið drívur verkið. Hetta viðførir, at tað sjáldan er fíggjarligt grundarlag fyri at sýna tað, ið verður framleitt, í biografum ella tí, sum líkist. Maria og Rógvi hava tískil gjørt av, at tíðin er búgvin at sýna fram tað, sum kreftirnar innan fakið hava at bjóða. Tey fara at ferðast kring landið at seta karmarnar til eitt biografkvøld upp, har fólk kunnu keypa atgongumerki til at síggja hesar 8 filmarnar, sum eru ymiskir í longd, tema og framleiðsluhátti.
Ferðaætlanin sær soleiðis út:
1. apríl - Oyrabakki, Eydnan
2. apríl - Runavík, Løkshøll
3. apríl - Klaksvík, Atlantis Bio
4. apríl - Vestmanna, Staðið
5. apríl - Miðvágur, Miðvágs skúli
6. apríl - Vágur, Vágs skúli
7. apríl - Tvøroyri, Seglloftið
8. apríl - Nólsoy, Royndarhúsið
9. apríl - Skálavík, Depilin
10. apríl - Tórshavn, Havnar Bio
Fólkið handan filmarnar er eitt fjølbroytt úrval av bæði væl etableraðum listafólki við drúgvum royndum innan fakið, eins og blaðungum aspirantum, sum stremba eftir at gera seg galdandi á stóra løriftinum.
Skráin, ið kvøldini hava at bjóða, sær út sum fylgjandi:
A Hipstory – Heiðrik Á Heygum
Svartideyði – Rani Petersen
Ein Vitjan – Nóllywood
Einsemi – Skeið fyri framhaldsflokkar
Mist – Annika Á Lofti
Ongin Konflikt – Bjarki Thomsen
Gló(ð) – Sára Wang & Maria Winther Olsen
Summarnátt – Sakaris Stórá
Allar sýningar byrja kl. 19:00, og atgongumerki fáast ein tíma undan sýning fyri 60,-
Posted by Listin at 10:28 AM
Páskaheilsan
Við hesari framúrskarandi og - halda vit - rættiliga páskaligu myndini hjá Tóroddi Poulsen - hon hevur einki heiti, men kundi jú itið Ecce Homo - ynskja vit øllum okkara lesarum einar gleðiligar páskir.
(KP)
Posted by Listin at 10:22 AM
Saturday, March 30, 2013
Blómumálningar - samleiki og náttúrusøga
Partur av mynd av ‘syrgi iris’ (Iris susiana L.) frá Gottorfer Codex frá 17. øld. Teknað av Hans Simon Holtzbecker. Kelda: Statens Museum for Kunst.
“Blomster og verdenssyn” á Statens Museum for Kunst.
Júst komin aftur úr Amsterdam var tað mikið stuttligt at leggja leiðina fram við framsýning á Statens Museum for Kunst, ið leggur dent á eldru modernaðu tíð og fram til upplýsingstíðina og ikki minst spælir Holland og hálendsk list og stilleben ein avgerandi týdning. Navnið “Blomster og verdenssyn” er væl valgt, men framsýningin fevnir ikki um blomsturmyndina í t.d. romantiska tíðarskeiðinum ella í okkara tíð. Tey vita helst sum er, at um tey seldu framsýninga sum eina framsýning um eldru modernaðu tíð - frá renessansuni og teirra raritetskabinettum og fram til upplýsingartíðina og svian Carl von Linné – so komu folk kanska ikki í sama tali sum nú. Tað hevði verið áhugavert at sæð hvussu modernaði listafólk hava fingið íblástur frá eldri tíðar blómumyndum.
Barokkhavar og herbarium
Frá blómubókini Gottorfer Codex frá 1600talinum. Kelda: Statens Museum for Kunst.
Framsýningin fevnur um eini 200 árs blómumálningar. Frá einari ørgrynnu av vøkrum hálendskum kyrrlutamyndum til Gottorfer Codex, ið er ein nýresturaurerað blómubók frá 1600talinum. Navnið “Gottorfer” kemur av slottinum Gottorp Slot í Slesvig, ið einaferð var donsk ogn. Tað var Christian III, ið gav bróðuri sínum prins Adolf slottið í 1544. Frá 1544 til 1713 livdu gottorpskir hertugar á slottinum. Slottið kom at gerðast ein sentur fyri list og vísundi. Frá 1637 kom gongd á at gera ein botaniskan hava og tað vóru hesar blómur sum Hans Simon Holtzbecker málaði í bókini Gottorfer Codex. Í havanum kundi man finna sjáldsamar plantur frá øllum heiminum.
Frá Gottorp Slot í dag. Kelda: Gottorp Slot.
Frá renessansuni til Carl von Linné
Carl von Linnésa verk Systema Naturae frá 1735.
Framsýningin er musealt heilt væl frágingin. Tey hava lagt niður eitt trýdeilt tak um myndirnar. Har kronologiska gongdin gongur frá, tí súmbolska og til vísundakenda hættin at hyggja eftir blómum og náttúruni. Soleiðis síggja vit hvussu ein mynd av einari blómu er ein partur av tíðini hon var málað ella teknað, men eisini fáa vit innlit í eina tíð har menniskja stóð millum ein súmbolskan heim eykendan av trúgv og hvussu náttúrusøgan og vísindi komu at varpa nýtt ljós á blómumyndir. Tað er bert keðiligt at tá vit at enda í framsýningini koma fram til hin áhugaverda Linné sleppa vit bert at síggja hansara klassifikatiónsskipan frá 1735 og ikki so frægt sum eina mynd av blómum ella djórum.
Stilleben, Blómur. Hans Bollongier (1623-1672) málningur frá 1639 av kendu Semper Augustus tulipanini.
Blómur, listakømur og raritetskabinettið
Frans II Francken (yngri),
Kunstkammer, 1636.
Botanisk søvn siga søguna um Europa, tí hesi søvn av plantum og djórum vóru høgt í metum. Botaniskir havar eru tí eins og søguligir bygningar ein partur av einari kapprenning og samanbering millum europeiskar tjóðir, ríkmenn og kongahús. Bókasøvn, herbarium (plantusøvn) og djórasøvn komu at gerast ein partur av leitani eftir tí serliga í tjóðarinnar mentanararvi. Soleiðis eru myndir av blómum og urtum, sum vit síggja tær á plansjum og í søvnum av plantum, partar av sosialu, mentanarligu og økonomisku søguni í Europa. Umframt alt hetta, hava myndir av plantum stórt listarligt, metaforiskt og fagurfrøðisligt virði.
Levinus
Vincent Wunderkammer.
Millum resessansuna og endan á 18. øld vóru náttúrugranskarar ávirkaðir av tankanum um tað ‘kuriøsa’, ella tað sjáldsama. Um tað so vóru fornlutir, náttúrufyribrigdi ella annað. Best var um hesir vóru sjáldsamir, ‘abnormir’, vanskaptir ella mutatiónir. Leitanin eftir tí heilt serliga innan flora og fauna, tað kundi vera einhyrningar, vanskapningar og ótrúlig djór innan náttúrusøgu, sæst aftur í realistiskum tekningum og málningum av fuglum, fiski, plantum men eisini av fólkum og teirra mentan. Í føroyskari tilvitanarsøgu kenna hetta frá Lucas Debes, ið var áhugaður í tí sjáldsama. Hann hjálpti tí lærda Th. Bartholin í 1673 at
ein lista yvir trettan ‘raritetir’, ið bert funnust í Føroyum, serligar sjúkur,
djór sum hin hvíti ravnurin og m.a. ein havfrúgv í Suðuroy. Áhugin
fyri náttúrufyribrigdum og náttúrusøgu í eldri modernaðu tíð var samanvovin við
áhuganum fyri list og vakurleika. Tað
var eins náttúrlig fyri Ole Worm at savna sjáldsom djór sum kvæði og at skriva
søgu alt í senn. gera
Eitt ’raritetssavn’ við djórum og plantum.
Ferrante Imperato Dell'Historia Naturale,
1599.
Raritetskabinett og ‘wunderkammer’ vóru eisini partar av europeiskari gransking og kanning av heiminum, eins væl og partar av umsitingini hjálondum. Raritetskabinettið komu undan okkara tíðar museum, men munurin á teimum og okkara tíðar museum er at tey ikki settu lutir hvør sær og tey sýndu mangan fram stórar mongdir av tí sama. Seinni kom upplýsingartíðin at leggja meiri dent á skipanir, hetta síggja vit eitt nú hjá Svabo. Eisini kyknaði áhugin fyri náttúrini á ein annan hátt sum ein leitan eftir tí sum er stórbært, sublimt og náttúrusublimt.
Djevulin hyggur eftir tulipanhandilsmonnunum, sum sita á eini bar, meðan Flora sleppur sær til rýmimgar á einum esil. Satiriskt koparstikk um tulipankreppuna í Hollandi í 1637. Kelda: Statens Museum for Kunst.
Blómur fingu so stóran týdning at tær komu at gerðast partar av fyrstu spekulatiónsbløruni í heiminum, kallað tulipankreppan. Fram til 1637 vóru góðar tíðir í Hollandi, landið var eitt heimsentrum fyri vísund, vinnu og handil. Vandi er tó í hvørjari vælferð. Prísurin á tulipanleykum kom at gerðast so høgur at ein tulipanleykur kundi vera seldur fyri tíggju árslønir hjá einum hondverkara. Endin var sjálvandi at allur marknaðurin breyt saman, ið sjálvandi er áhugavert í mun til okkara tíð.
Apur klæddar sum fólk í Hollandi í 17indu øld, ið selja tulipanir. Ein satiriskur málningur um heimsins fyrstu fíggjarligu ’bløru’. Málningur eftir Brueghel Yngra, uml. 1640. Frans Hals Museeum, Haarlem Holland.
Sjálvt um framsýningin ikki heilt heldur tað hon lovar, so er tað áhugaverda, at hon megnar at samanfatað bæði náttúrusøgu, listasøgu og mentanarsøgu.
Ein várlig framsýning, nú várið er í nánd - sum Morten Nielsen tók til:
Verden er våd og lys –
himlen er tung af væde …
Hjertet er tungt af lykke,
lykkeligt nær ved at græde.
Fleiri framsýningar innan sama tema í økinum:
Tað ber eisini til at síggja meiri um blómur í nýggja sokallaða Parkmuseerne, ið eru Davids Samling, Filmhuset, Den Hirschsprungske Samling, Rosenborg Slot, Statens Naturhistoriske Museum og so Statens Museum for Kunst. Rosenborg Slot vísir kenda porselenstellið frá 18indu øld Flora Danica. Seinni hava tey eina framsýning við Maria Sybilla Merian (1647-1717), ið framum at vera skordjórafrøðingur og plantufrøðingur eisini var blómumálari.
Rosenborg Slot hava eina framsýning við Maria Sybilla Merian (1647-1717), ið umframt at vera skordjórafrøðingur og plantufrøðingur eisini var blómumálari. Kelda: Rosenborg Slot.
Flora Danica terrin málað við rosa cinnamonea. Stellið varð framleitt frá 1790-1802 sum ein gáva til Kathrinu Stóru av Russlandi frá Kong Chr. VII. Stellið hevur ikki minni enn 1802 partar, 1530 eru til enn. Kelda: Rosenborg Slot.
Botanisk Have hevur sjálvandi livandi blómur og Statens Naturhistoriske Museum hevur eisini eina framsýning um Flora Danica har Niels Borch og eitt tal av donskum listafólkum hava nýtulkað eina mynd frá Flora Danica. Hesi eru: John Kørner, Tal R, Per Kirkeby, Marianne Grønnow, Lise Blomberg Andersen, Danh Vo, Trine Søndergaard og Nicolai Howalt, Morten Schelde, Erik A. Frandsen og Peter Holst Henckel
Davids Samling hevur eina framsýning um blómur innan islamiska list.
Miniatura, Sita vil burtur frá Hanuman, India, 1594. Kelda: Davids Samling.
Frá filminum American Beauty. Kelda: Filmhuset.
Filmhúsið hevur filmar um og við blómum, romantiskar myndir og ímyndir, ironiskar og metaforiskar. Og á Den Hirschsprungske Samling hava tey eina framsýning av vármotivum.
”Vár”, Harald Slott-Møller (1864-1937). Kelda: Den Hirschsprungske Samling
Tíverri ber ikki til at keypa eittans atgongumerki til allar framsýningarnar, men Filmhuset, Davids Samling eru ókeypis.
Kim Simonsen
Posted by Listin at 8:49 AM
Friday, March 29, 2013
Zacharias Heinesen- IKON
Orðið ikon kemur úr grikskum. Eikon merkir mynd, eftirgerð ella líkskapur.
Ein ikon er ein halgimynd, kultlutir í ortodoksu kirkjuni, sum vit vita um hava verið gjørdir síðan fjórðu øld eftir Kristi føðing. Ikonir kunnu hava frásagnarligt innihald ella vera portrett av bíbilskum persónum, men endamálið við ikonum er ikki at endurgeva ítøkiligan veruleika, men harafturímóti gjøgnum kompositión, litaval og stilisering at vera ein spegling av einum himmalskum veruleika.
Ein ikon er ein halgimynd, kultlutir í ortodoksu kirkjuni, sum vit vita um hava verið gjørdir síðan fjórðu øld eftir Kristi føðing. Ikonir kunnu hava frásagnarligt innihald ella vera portrett av bíbilskum persónum, men endamálið við ikonum er ikki at endurgeva ítøkiligan veruleika, men harafturímóti gjøgnum kompositión, litaval og stilisering at vera ein spegling av einum himmalskum veruleika.
Innan semiotikkin eru ikonir visuel tekin, sum vísa líkskap við tað, sum tey vísa til. Tosað verður um ikonicitetin í myndini og um sambandið millum framburð og innihald. Men tað er ikki vist, at ikonisk tekin spegla veruleikan, tey kunna eisini framseta abstraktiónir og vísa líkskap við hugskot og hugsanir heldur enn við tann ítøkiliga sjónliga veruleikan.
Verkini hjá Zachariasi Heinesen eru ikki religiøs, men tey hava nakað annað, sum minnir um ikonir og tað er, at tey ikki eru myndlýsingar av veruleikanum, men speglingar av veruleikanum av landslagnum sum eru skapaðar gjøgnum tilvitað formlig val. Hesi val; tann nonfigurativa, konstruktiva kompositiónin, darrandi flykrandi litsamansetingarnar og tey stiliseraðu dekorativu mynsturspølini á flatanum eru ikki til staðar bara fyri at vísa hvussu landslagið sær út, men fyri at skapa ein myndarinnar egna veruleika. Ein veruleika, ið líkist landslagnum.
Á sama hátt sum religiøsar ikonir verða dyrkaðar eins og átrúnaðarligir lutir í sær sjálvum og ikki bert verða dyrkaðar fyri teirra myndevni, eru verkini hjá Zachariasi Heinesen fyrst og fremst myndir í sær sjálvum. Tey spegla ein veruleika og tey spegla hugsanir og hugskot heldur enn at myndlýsa tey og sostatt er tað tilveran hjá myndini sum mynd og hennara egni veruleiki, sum hevur eina serliga hugtakandi megi, og ikki landslagið.
Verkini hjá Zachariasi Heinesen hava ikonstatus, tí tey hava verið við til at broytt okkara áskoðan á føroyska landslagið og tí tey hava stovnað ein myndaframburð, sum hevur fingið stóran týdning fyri onnur føroysk listafólk. Verkini eru ikonir, tí Zacharias Heinesen hevur megnað at gera teirra myndaligu tilveru, teirra egna veruleika so undurfult sterkan og nærverandi.(IS)
Posted by Listin at 9:00 AM
Thursday, March 28, 2013
Málningaframsýning í Gøtu á páskum
Henda myndin hjá Tummas Jákupi Thomsen var við á Heystframsýningini 2011
Sum nakað serstakt, so fara í páskadøgunum frá leygardegnum 28. mars til og við 01. apríl fimm fólk úr Gøtu at hava málningaframsýning í Valhøll í Syðrugøtu.
Hetta er fyrstu ferð, at tey fimm framsýna saman, og eru tey øll ymisk á sín hátt:
Torgunn Eliasen er ættað úr Leirvík og býr í Gøtu. Torgunn byrjaði av álvara at mála í 1998 og hon hevur tikið nøkur skeið í tekning og máling og málar í frítíðini. Torgunn hevur verið við í fleiri framsýningum áður, t.d. hjá Lions. Hon hevur havt málningar hangandi til framsýningar í peningastovnunum í Gøtu og í LM handlinum á Kambsdali.
Tummas Jákup Thomsen er sjálvlærdur í listarligum høpi. Hann hevur sýnt fram bæði her heima og uttanlands síðani 1976. Serliga er tað tekningin, sum hann hevur havt stóran tokka til hesi árini. Onkra "installatión" hevur hann tó eisini fingist við, eitt nú tá hann sýndi fram " fjallabilin" í Arkení DK og tær 2016 fotomyndirnar, sum vóru viðgjørdar og avbleiktar við klorin. Í 2011 myndprýddi hann nýggja tilbygningin í Gøtu Skúla við 17 tekni/málningum. Tummas Jákup hevur luttikið í ymiskum í listarligum høpi, eitt nú Køsturin á tí eina G! festivalinum og uttanlands á listarsymposium í Kekkia, listarkollegium í Rom og fekk listauppihald í Oslo á Edvard Muncks Ekely í 2000. Hann sigur, at tað týdningarmesta hjá honum er gleðin við at skapa, og at kunna siga frá onkrum, hann ikki kann seta orð á, við myndum. Tá Tummas Jákup teknar og málar, so er tað ein háttur at samskifta við onnur uppá. Fyri hann er hetta eisini ein grøðandi tilgongd av mongum ið hann ynskir at fáa skil á. Hann heldur, at kanska fær hann sjálvur tað ongantíð at vita og heldur eisini, at tá vit skilja okkurt, ella hava fingið svar, fara vit víðari og spyrja enn fleiri spurningar og verða í grundini ongantíð nøgd.
Petur Mikkelsen, ella betri kendur sum Petur Prent, hevur teknað síðani hann kann minnast. Tað fyrsta hann gjørdi í litum vóru vatnlitsmyndir (farvilada). Málaði sín fyrsta oljumálning sum 12 ára gamal. Aftaná lokið prógv sum prentari var meiningin at fara á tað Kongaliga Kunst Akademiið í Keypmannahavn. Soleiðis bleiv ikki, hann arbeiddi sum prentari nøkur ár. Síðani kom ein ógvuliga baldrut tíð sum drykkjumaður, men sum tey gomlu siga, hann legði av - propp í fløskuna! - Síðani, hevur listin verið hansara terapi, arbeiði og hansara allarstørsti áhugi. Lino og træskurðar hevur hann gjørt nógvar - Petur er sjálvlærdur.
Marjun Joensen, byrjaði sum fleiri onnur at ganga til listamáling á kvøldskúla hjá Jóannes S. Hansen seinast í áttatiárunum og gjørdi hon hettar í nakrar vetrar. Í kjalarvørrinum av hesum kvøldskúla arbeiði, varð Marjun við til fleiri framsýningar hjá Lions. Hóast hon ikki hevur havt framsýningar seinastu árini, hevur hon tó verið virkin og altíð málað av og á.
Maigun S. Othamar, hevur málað oljumálningar síðani seinast í áttatiárunum. Tað var sum so ofta áður Jóannes S. Hansen, sum kveikti áhugan fyri at veruliga fara at mála. Maigun hevur tó altíð teknað. Tíðliga í 70´unum hevði hon eitt brævskeið í nøkur ár við kenda listamannin Åge Skjold, sum eisini eggjaði hana til at útbúgva seg innan myndlistina. Maigun hevur havt framsýningar sum nógv onnur til Lions tiltøk, eisini hevur hon sýnt fram í Íslandi á WestNordic Culture House. Seinasta heyst hevði hon framsýning í Smiðjuni í Lítluvík .
Framsýningin letur upp Skírishósdagin kl. 16:00. Tónleikarin Lyon Hansen syngur nøkur av sínum eyðkennisløgum og Hanna Jensen, forkvinna í Mentanarnevndini í Eysturkommunu heldur røðu.
Framsýningin letur upp Skírishósdag kl. 16:00 og er opin í páskadøgunum soleiðis:
28/3 - Skírishósdagur 16:00 -20:00 fernisering
29/3 - Langi fríggjadagur 14:00 -18:00
30/3 - Leygardagur 14:00 -19:00
31/3 - Fyrri páskadagur 14:00 -18:00
01/4 - Annar páskadagur 14:00 -18:00
Posted by Listin at 10:33 AM
Labels: Myndlist, Tíðindaskriv
Wednesday, March 27, 2013
Føroyingur við í fagnaðum donskum leiki
Sjónleikarin Kjartan Hansen úr Havn greiddi í gjár frá í In Mente í útvarpinum, at hann er við í einum leiki í Keypmannahavn, sum eitur Súreplið. Leikurin snýr seg um ein foreldrabólk í einum barnagarði og hevur fingið rættiliga nógv og lutfalsliga góð ummæli. Sjónleikararnir verða róstir: "Tina Gylling Mortensen er forestilingens midtpunkt og investerer al sin varme og moderlige rummelighed i kvinden, der forstår at tackle forældregruppen, indtil en lille gnist sætter utilfredsheden i skred og får aggressionerne helt ud af kontrol. Og rundt om hende trives de spidsformulerede karikaturer: Claes Bang som den primitive skiderik med den hysteriske eksjunkie-kone, som Nanna Bøttcher giver frit løb. Det ellers så sympatiske bøssepar, spillet af Troels Thorsen og Ulver Skuli Abildgaard, hvis velopdragenhed viser sig at skjule voldsomme uoverensstemmelser og lig i lasten. Læg dertil det egoistisk indstillede karrierepar, kynisk gengivet uden formildende omstændigheder af Mirjana Jankovic og Kjartan Hansen. Med den enlige mor, »fødemaskine på socialhjælp«, som Josephine Park giver en tryghedssøgende skrøbelighed, der er tæt på at bevæge, som en slags kastebold midt i det hele..."
Lesið nøkur av ummælunum her:
http://politiken.dk/ibyen/nyheder/scene/ECE1930985/projektforaeldre-slaar-sig-loes-i-det-store-slag-om-boernehaven/
http://politiken.dk/ibyen/nyheder/scene/ECE1924045/forestillingen-aeblet-tegner-et-portraet-af-danske-foraeldre-i-dag/
(KP)
Posted by Listin at 9:17 AM
Tuesday, March 26, 2013
Føroyingar við á framsýning í Hjørring
Leygardagin læt upp ein jubileumsframsýning í Hjørring í Vendsyssel Kunstmuseum í sambandi við fimti ára føðingardag savnsins. Framsýningina "Tíð og tekin" hevur listamaðurin Svend-Allan Sørensen kuraterað við eini samanseting millum verk hjá savninum og verk hjá 9 donskum samtíðarlistafólkum: Gitte Bach, Milena Bonifacini, Dorte Buchwald, Malene Hartmann, Søren Jensen, Søren Martinsen, Knud Odde, Daniel Svarre og Ida Sønder Thorhauge. Vit kenna Svend-Allan Sørensen frá fleiri framsýningum í Steinprenti, har hann hevur havt fleiri arbeiðsuppihald og á framsýningini kenna vit fleiri verk aftur, sum eru framleidd í Steinprenti, m.a. síggja vit ta framúrskarandi portrettmyndina av Steffani Danielsen, sum Knud Odde gjørdi og eisini er eitt einastandandi vakurt steinprent hjá Hansinu Iversen við umframt myndir hjá Fríðu Matras Brekku, Torbirni Olsen, Bárði Jákupsson, Tróndi Patursson og Mikines.
Vendsyssel Kunstmuseum
Kurator Svend-Allan Sørensen, Hansina Iversen saman við tveimum donskum listakvinnum
Framsýningin sær spennandi út, uttast til høgru er ein mynd hjá Hansinu Iversen
Aftast síggja vit Steffan Danielsen í steinprenti hjá Knud Odde
(KP)
Posted by Listin at 3:59 PM
Labels: Framsýningar, Myndlist
Nú hitar sólin bjarta...
Nú hitar sólin bjarta land og hav,
í urtagarði fagrar blómur anga,
firvaldar flagsa, ongan mást tú fanga.
Týn ei tað lív, sum sólin veingir gav!
Vilt tú sum eg, í hond vit taka stav
og burt frá bygdum langar leiðir ganga,
vit dvølja millum heygar løtu manga,
tá vaknar mangt, sum fyrr í barmi svav.
Í sólarbrandi glógva fjøll og sker, -
og varrar mynnast, veitst tú nakað betur ?
Kring heyg og túgvu heiðafuglur letur
frá morgunstund, til sól til viða fer.
í urtagarði fagrar blómur anga,
firvaldar flagsa, ongan mást tú fanga.
Týn ei tað lív, sum sólin veingir gav!
Vilt tú sum eg, í hond vit taka stav
og burt frá bygdum langar leiðir ganga,
vit dvølja millum heygar løtu manga,
tá vaknar mangt, sum fyrr í barmi svav.
Í sólarbrandi glógva fjøll og sker, -
og varrar mynnast, veitst tú nakað betur ?
Kring heyg og túgvu heiðafuglur letur
frá morgunstund, til sól til viða fer.
Mynd: Anker Mortensen
Yrking: Hans Andrias Djurhuus
Posted by Listin at 8:55 AM
Monday, March 25, 2013
"Abbi og abbabørn" skapa tónleik
"...Blomstedt lässt Bruckner sachte tanzen, singen, er gestaltet Phrasen wie etwa das Thema der Bratschen im 2. Satz sorgsamer als mancher Lied-Sänger seinen Schubert (wofür die Stimmgruppe auch einen Sonderapplaus einfuhr). Das GMJO, der Orchesternachwuchs Europas, folgte feinfühlig, virtuos und freudvoll: perfektes Teamwork der Großvater- und der Enkelgeneration..."
Lesið alt ummælið her:
http://derstandard.at/1363705887136/Opa-und-Enkel-machen-Musik
(KP)
Posted by Listin at 12:59 PM
Fjøllini dansa
Fjøllini dansa ljóðar sum ein umskriving av eini yrking hjá Jóanesi Nielsen, Fjøllini standa úti, ið nógv kenna frá sanginum hjá Orka. Men Fjøllini dansa er ein ungdómsmentanarbloggur hjá fimm føroyskum gentum. Hann snýr seg um móta, film, tónleik og tankar um tilveru og samfelag hjá Aldu, Emilju, Anny, Sissal og Unu. Eg finni ikki nakra presentatión av teimum sum so, men tær eru ungar og tykjast sera tilvitaðar um útsjónd, stíl, men eisini um list. Tað sær út til, at tær politiskt eru tjóðveldisáhugaðar, eg síggi í hvussu so er ikki nakran annan flokk nevndan og so er Sirkus og endurnýtsluhandlar eftir øllum at døma sakin, so genturnar munu vera eitt sindur hipstarasligar. Hetta er ein ein áhugaverdur bloggur, sum gevur innlit í hvat ein partur av okkara ungdómi ger og hevur áhuga fyri. Fjøllini dansa skulu hava okkara besta viðmæli, eg seti inn nøkur brot úr blogginum og leinkjur.
"Tað er Valentine's Dagur, kærleikans dagur. Dagurin, har pør kring allan heim vísa sín kærleika fyri hvør øðrum eyka nógv. Men hvat við okkum einsamøllu? Hvørjum skulu vit vísa okkara kærleika fyri? Okkum sjálvum, sjálvandi!
Men hvussu?
- Ger tað, sum tú elskar at gera.
- Les eina góða bók.
- Hygg eftir tínum yndis filmi við onkrum leskiligum afturvið.
- Far til nýggja, føroyska leikin Sár á Sál á Tjóðpalli Føroya.
- Ger einki. Slappa av ein heilan dag.
- Forkela teg sjálva/n við einum heitum baði, livandi ljósum og eitt sindur av sjokolátu.
- Set yndisplátu tína á, skrúva for frá og dansa, sum um eingin sær!
- Baka eina lekkra køku til eitt vinfólk ella mammu tína (ella keyp eina hjá bakaranum, um tú ikki hevur køksevni).
- Far ein túr í Sirkus til hósdagskonsert (CHAERMAN) og njót ein kopp av heimsins bestu heitu sjokolátu.
- Skriva eitt kærleiksbræv til tín sjálva/n. Skriva ein lista av tingum, sum tú elskar við tær sjálvari/um.
- Tekna ella mála eina vakra mynd.
- Ger ein lekkran døgurða.
- Ganga á fjall og njót vøkru sólsetanina.
- Chilla við øðrum vinfólki, sum eisini eru einsamøll.
- Ger okkurt, sum tú ikki vanliga gert.
- Far onkrastaðni, sum tú ikki vanliga fert."
"Tað er einastandandi at vaksa upp í einari generatión, ið hevur allan heimin fyri føturnar, takka fyrra mandslið, og teirra stríð fyri frælsi. Men paradoksalt nokk trúgvi eg, at fólki var eydnusælari tá ið tíðini okkurt var at stríðast fyri. Nútíðans hóttanir eru av nakað meira abstraktu karakterum, so sum finans - og klimakreppur, terror, Aids og krabbamein, sum er verrið at stríðast fyri. Eg trúgvi ikki heilt, at vit menniskju verða eydnusæl við at kjempa fyri okkum sjálvi, meðan fingurin er so djúpt grivin niðri í nalvanum, so hann næstan stingur út hinumegin. So sum eg síggji tað, er tað frá samfelagnum, at skeiva ljós verður lagt á tí evigu sjálvrealiseringina, so vit ungu deiligu fólk gerast groggy, og konstant mugu tillaga okkum og gera okkum dámlig - bæði í arbeiðsmarknaðinum 0g "kødmarknaðinum". Okkara kumpas peikar mótir perferktión og succes, men gps'urin hevur langsíðani givi upp. Tað eru túsund vegir at fara, og hetta ómetaliga individuella frælsi ger bert niðurlagið enn størri, um tú ikki megnar at skapa tí útgávuna av tær sjávum, ið tú vil hava fólk skulu kenna teg sum.
Eg trúgvi, at talið av fólki við depressión, ótta, einsemi og stress bert veksur, um samfelagi ikki lyftir fokus frá fólki, og yvir til felagsskapin, so vit í felag kunnu stríðast fyri frælsi, ístaðin fyri at gera tað einmøll. At finna meiningina við lívinum inni í sær sjálvum, ger tað ringt at niðurseta vóninar um seg sjálvs, tí meiningin við lívi, er jú álvarsam á ein hátt, ikki so ?
“Vit kunnu jú eisni bara lata vera, ein setur jú sjálvur sítt ambitiónsniveau” segði ein vinkona einaferð.
- Ná ja, tað havi eg jú eisini frælsi til at stýra sjálv, áh for fanin, hava vit nú eisini valdi yvir øllum hesum knøttinum, og hvør tekur yvir, tá ið vit nú einaferð fáa brúk fyri ein lítlan stegg ? Er eingin í vil styðja uppundir við sínum feita fingri, og trýsta á knøttarnar, tá ið eg ella tú ikki orka meir ?
Fríggjakvøld nú og tá, fáa nógv ung Føroya Bjór til at trýsta á knøttarnar fyri seg. Tá slíta tey seg leys, og kobla seg frá tí konstanta præstatiónstrýstinum. Vit fáa í heilum at vita, at vit hava fríheit - frælsi, og orði er brúkt sum best ber til ; frítíð, talufrælsi, frælsi sex, frískúla, savningarfrælsi, frílyntur og frælsan marknaðarbúskap.
Halleluja, hetta ljóðar alt sera feitt, men ger okkara yvirdosis av frælsi ikki tað, at vit missi meiningina við tí heila? Sjálvt tá vit gera av, ikki at vera fitt og blíð móti hvørjum ørum, hava vit eina fríheit til at gera tað vit nú einaferð gera. Hvat havi eg so frælsi til ? At broyta og tillaga mítt lív eftir vón samfelagsins ella eftir mína egnu ? Verður tann óendaliga mongdin av frælsi ikki heldur kvælandi enn førandi ? ....."
(KP)
Posted by Listin at 7:35 AM
Sunday, March 24, 2013
Ein cola saman við tær er enn stuttligari enn...
Yrkjarin Francis Russell
"Frank O'Hara" (1926 – 1966) var amerikanskur rithøvundur, yrkjari, listaummælari og kurator. Hann var limur í sonevnda New York Skúlanum. New York Skúlin er eitt heiti, ið sipar til ein bólk av listafólkum, yrkjarum - myndlistafólkum - ummælarum, sum búðu og arbeiddu í New York í 1950-60´unum og sum umframt O´Hara taldi John Ashbery, John Schuyler, Barbara Guest og Kenneth Koch. Yrkjararnir í New York Skúlanum eru sera ymisk og eftir teirra egnu meting ov ymisk til at tey kunnu flokkast sum skúli, men teirra yrkingar kunnu vera speiskar við brøgdum frá poppmentan, surrealismu og myndlist. Listafólkini í New York Skúlanum kendust, summi vóru vinfólk, onkuntíð arbeiddu tey saman, ummældu hvønn annan og stuðlaðu hvørjum øðrum Kenneth Koch hevur sagt, “We inspired one another, we envied one another, we emulated each other, we were very critical of each other, we admired each other, we were almost entirely dependent on each another for support. Each had to be better than the others but if one flopped we all did”. Yrkjararnir innan rørsluna høvdu eisini samband við abstraktu ekspressionistarnar t.d. Willem de Kooning, Jackson Pollock, Mark Rothko og Robert Motherwell, og hesin áhugin sæst aftur í yrkingunum.
"Frank O'Hara" (1926 – 1966) var amerikanskur rithøvundur, yrkjari, listaummælari og kurator. Hann var limur í sonevnda New York Skúlanum. New York Skúlin er eitt heiti, ið sipar til ein bólk av listafólkum, yrkjarum - myndlistafólkum - ummælarum, sum búðu og arbeiddu í New York í 1950-60´unum og sum umframt O´Hara taldi John Ashbery, John Schuyler, Barbara Guest og Kenneth Koch. Yrkjararnir í New York Skúlanum eru sera ymisk og eftir teirra egnu meting ov ymisk til at tey kunnu flokkast sum skúli, men teirra yrkingar kunnu vera speiskar við brøgdum frá poppmentan, surrealismu og myndlist. Listafólkini í New York Skúlanum kendust, summi vóru vinfólk, onkuntíð arbeiddu tey saman, ummældu hvønn annan og stuðlaðu hvørjum øðrum Kenneth Koch hevur sagt, “We inspired one another, we envied one another, we emulated each other, we were very critical of each other, we admired each other, we were almost entirely dependent on each another for support. Each had to be better than the others but if one flopped we all did”. Yrkjararnir innan rørsluna høvdu eisini samband við abstraktu ekspressionistarnar t.d. Willem de Kooning, Jackson Pollock, Mark Rothko og Robert Motherwell, og hesin áhugin sæst aftur í yrkingunum.
Having a Coke with You
is even more fun than going to San Sebastian, Irún, Hendaye, Biarritz, Bayonne
or being sick to my stomach on the Travesera de Gracia in Barcelona
partly because in your orange shirt you look like a better happier St. Sebastian
partly because of my love for you, partly because of your love for yoghurt
partly because of the fluorescent orange tulips around the birches
partly because of the secrecy our smiles take on before people and statuary
it is hard to believe when I’m with you that there can be anything as still
as solemn as unpleasantly definitive as statuary when right in front of it
in the warm New York 4 o’clock light we are drifting back and forth
between each other like a tree breathing through its spectacles
and the portrait show seems to have no faces in it at all, just paint
you suddenly wonder why in the world anyone ever did them
I look
at you and I would rather look at you than all the portraits in the world
except possibly for the Polish Rider occasionally and anyway it’s in the Frick
which thank heavens you haven’t gone to yet so we can go together the first time
and the fact that you move so beautifully more or less takes care of Futurism
just as at home I never think of the Nude Descending a Staircase or
at a rehearsal a single drawing of Leonardo or Michelangelo that used to wow me
and what good does all the research of the Impressionists do them
when they never got the right person to stand near the tree when the sun sank
or for that matter Marino Marini when he didn’t pick the rider as carefully
as the horse
it seems they were all cheated of some marvelous experience
which is not going to go wasted on me which is why I am telling you about it
or being sick to my stomach on the Travesera de Gracia in Barcelona
partly because in your orange shirt you look like a better happier St. Sebastian
partly because of my love for you, partly because of your love for yoghurt
partly because of the fluorescent orange tulips around the birches
partly because of the secrecy our smiles take on before people and statuary
it is hard to believe when I’m with you that there can be anything as still
as solemn as unpleasantly definitive as statuary when right in front of it
in the warm New York 4 o’clock light we are drifting back and forth
between each other like a tree breathing through its spectacles
you suddenly wonder why in the world anyone ever did them
at you and I would rather look at you than all the portraits in the world
except possibly for the Polish Rider occasionally and anyway it’s in the Frick
which thank heavens you haven’t gone to yet so we can go together the first time
and the fact that you move so beautifully more or less takes care of Futurism
just as at home I never think of the Nude Descending a Staircase or
at a rehearsal a single drawing of Leonardo or Michelangelo that used to wow me
and what good does all the research of the Impressionists do them
when they never got the right person to stand near the tree when the sun sank
or for that matter Marino Marini when he didn’t pick the rider as carefully
as the horse
which is not going to go wasted on me which is why I am telling you about it
John Ashbery: Úr: "Clepsydra"
Hasn't the sky? Returned from moving the other
Authority recently dropped, wrested as much of
That severe sunshine as you need now on the way
You go. The reason why it happened only since
You woke up is letting the steam disappear
From those clouds when the landscape all around
Is hilly sites that will have to be reckoned
Into the total for there to be more air: that is,
More fitness, read into the undeduced result, than land.
This means never getting any closer to the basic
Principle operating behind it than to the distracted
Entity of a mirage. The half-meant, half-perceived
Motions of fronds out of idle depths that are
Summer. And expansion into little draughts.
The reply wakens easily, darting from
Untruth to willed moment, scarcely called into being
Before it swells, the way a waterfall
Drums at different levels. Each moment
Of utterance is the true one; likewise none are true,
Only is the bounding from air to air, a serpentine
Gesture which hides the truth behind a congruent
Message, the way air hides the sky, is, in fact,
Tearing it limb from limb this very moment: but
The sky has pleaded already and this is about
As graceful a kind of non-absence as either
Has a right to expect: whether it's the form of
Some creator who has momentarily turned away,
Marrying detachment with respect, so that the pieces
Are seen as parts of a spectrum, independent
Yet symbolic of their staggered times of arrival;
Whether on the other hand all of it is to be
Seen as no luck. A recurring whiteness like
The face of stone pleasure, urging forward as
Nostrils what only meant dust. But the argument,
That is its way, has already left these behind: it
Is, it would have you believe, the white din up ahead
That matters: unformed yells, rocketings,
Affected turns, and tones of voice called
By upper shadows toward some cloud of belief
Or its unstated circumference. But the light
Has already gone from there too and it may be that
It is lines contracting into a plane. We hear so much
Of its further action that at last it seems that
It is we, our taking it into account rather, that are
The reply that prompted the question, and
That the latter, like a person waking on a pillow
Has the sensation of having dreamt the whole thing,
Of returning to participate in that dream, until
The last word is exhausted; certainly this is
Peace of a sort, like nets drying in the sun,
That we must progress toward the whole thing
About an hour ago. As long as it is there
You will desire it as its tag of wall sinks
Deeper as though hollowed by sunlight that
Just fits over it; it is both mirage and the little
That was present, the miserable totality
Mustered at any given moment, like your eyes
And all they speak of, such as your hands, in lost
Accents beyond any dream of ever wanting them again.
To have this to be constantly coming back from—
Nothing more, really, than surprise at your absence
And preparing to continue the dialogue into
Those mysterious and near regions that are
Precisely the time of its being furthered.
(KP)
Hasn't the sky? Returned from moving the other
Authority recently dropped, wrested as much of
That severe sunshine as you need now on the way
You go. The reason why it happened only since
You woke up is letting the steam disappear
From those clouds when the landscape all around
Is hilly sites that will have to be reckoned
Into the total for there to be more air: that is,
More fitness, read into the undeduced result, than land.
This means never getting any closer to the basic
Principle operating behind it than to the distracted
Entity of a mirage. The half-meant, half-perceived
Motions of fronds out of idle depths that are
Summer. And expansion into little draughts.
The reply wakens easily, darting from
Untruth to willed moment, scarcely called into being
Before it swells, the way a waterfall
Drums at different levels. Each moment
Of utterance is the true one; likewise none are true,
Only is the bounding from air to air, a serpentine
Gesture which hides the truth behind a congruent
Message, the way air hides the sky, is, in fact,
Tearing it limb from limb this very moment: but
The sky has pleaded already and this is about
As graceful a kind of non-absence as either
Has a right to expect: whether it's the form of
Some creator who has momentarily turned away,
Marrying detachment with respect, so that the pieces
Are seen as parts of a spectrum, independent
Yet symbolic of their staggered times of arrival;
Whether on the other hand all of it is to be
Seen as no luck. A recurring whiteness like
The face of stone pleasure, urging forward as
Nostrils what only meant dust. But the argument,
That is its way, has already left these behind: it
Is, it would have you believe, the white din up ahead
That matters: unformed yells, rocketings,
Affected turns, and tones of voice called
By upper shadows toward some cloud of belief
Or its unstated circumference. But the light
Has already gone from there too and it may be that
It is lines contracting into a plane. We hear so much
Of its further action that at last it seems that
It is we, our taking it into account rather, that are
The reply that prompted the question, and
That the latter, like a person waking on a pillow
Has the sensation of having dreamt the whole thing,
Of returning to participate in that dream, until
The last word is exhausted; certainly this is
Peace of a sort, like nets drying in the sun,
That we must progress toward the whole thing
About an hour ago. As long as it is there
You will desire it as its tag of wall sinks
Deeper as though hollowed by sunlight that
Just fits over it; it is both mirage and the little
That was present, the miserable totality
Mustered at any given moment, like your eyes
And all they speak of, such as your hands, in lost
Accents beyond any dream of ever wanting them again.
To have this to be constantly coming back from—
Nothing more, really, than surprise at your absence
And preparing to continue the dialogue into
Those mysterious and near regions that are
Precisely the time of its being furthered.
(KP)
Posted by Listin at 1:07 PM
Labels: Skaldskapur, Yrkingar
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Altjóða tubbaksfríi dagur
Tubbak og hjartasjúkur
Dagur: 31 mai 2018
Hvørt ár markerar WHO saman við samstarvsfeløgum Altjóða tubbaksfría dagin 31. mai. Ljós verður varpað á heilsu og aðrar vandar í sambandi við tubbaksnýtslu, og stuðlað verður uppundir almenn átøk fyri at minka um tubbaksnýtsluna.
Í ár er evnið tubbak og hjarta sjúkur. Átakið skal menna ástøðiliga vitan um:
- samanhangin millum tubbak og hjarta-æðra-sjúkur, harímillum hjarta tilburð, sum samanlagt er størsta deyðsorsøkin í heiminum.
- møgulig átøk og tiltøk sum lyklapersónar, eisini myndugleikar og almenningur, kunnu gera fyri at minka um vandan fyri hjartasjúkum, sum standast av tubbaki.
Altjóða tubbaksfríi dagurin 2018 leggur dent á ta heimsumfatandi ávirkan tubbakið hevur á hjarta-æðra-sjúkur.
Hóast nógva vitan um avleiðingarnar av tubbaki og nógvar tøkar loysnir, sum kunnu minka um vandan fyri hjartasjúkum, er vitanin hjá almenninginum, um at tubbak er ein av høvuðsorsøkunum til hjarta-æðra-sjúkur, avmarkað, sigur WHO á sínari heimasíðu:http://www.who.int/campaigns/no-tobacco-day/2018/en/

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Menningarkvotur og ætlanir fyri Havnina
Politikkur13-12-2017 - 09:00 - Jóanis Albert Nielsen
Í gjárskvøldið samtykti løgtingið endaliga løgtingslóg um fyrisiting av sjófeingi.
Í hesum sambandi í § 60 kunnu menningarætlanir, sum kunnu stuðla undir virðisøking av sjófeingi í ávísum økjum í landinum, har atgongd til sjófeingi er avmarkað, ella arbeiðsloysið á hesum økjum er stórt, fáa menningarkvotur. Beinleiðis økir eru nevnd í uppskotinum, og er Suðurstreym eitt av hesum økjum, sum skulu mennast og geva møguleikar fyri hesum fiskavirksemi. Persónliga vil eg hava virksemi á vestaru bryggju aftur beinanvegin, Bacalao.
Hetta letur seg gera nú, so ungfólk, aktørar o.o. bjóði tykkum fram og latið okkum sláa ring um Havnina og menna vestaru bryggju aftur til stórt virksemi. Hetta skal bert verða byrjanin til nakað størri her í Havn.
Heðin Mortensen


text:
Undan 3. umfari í Effodeildini: ÍF – HB Triða umfarið í Effodeildini er á skránni um vikuskiftið. Hesuferð gongur leiðin til Fuglafjarðar har ÍF, sunnudagin kl. 15.00, tekur ímóti. Eftir tapið á samansetta liðnum úr Suðuroy, komu vertir aftur
Tess vegna, elskaðu mínir, líkasum tit altíð hava verið lýdnir, so arbeiðið, ikki bert sum tá ið eg eri hjástaddur, men nú nógv meira, tá ið eg eri frástaddur, upp á tykkara egnu frelsu við ótta og bivan;
Fil. 2,12
"Tá vit mistu málið úr eygsjón, tvífaldaðist knossið!" - Mark Twain


text:
Atkvøðuloft í Eik hækkar29-01-2008
Frameftir fáa stórir partaeigarar størri ávirkan á virksemið í Eik Banka, eftir at atkvøðuloftið á aðalfundi er broytt nakað
Eik-webcast: "Sponsorat er avgerandi", sigur Katrin Olsen24-01-2008
Fíggjarligi stuðulin til Katrina Olsen, Juliane E. Rasmussen og OL-bátin ber í sær, at tær báðar fáa stundir at fokusera 100 prosent uppá OL-venjingina og -fyrireikingina. Hygg og hoyr tvey webcast her
Myndir: Tíðindafundur við Katrini Olsen24-01-2008
Nógvir fjølmiðlar valdu at koma á tíðindafundin, har OL-rógvarin Katrin Olsen m.a. greiddi frá sínum fyrireikingum til OL í Beijing í august. Hygg at myndunum
Føroyskur olympiskur rógvari sterkan stuðul úr Føroyum24-01-2008
Bæði Eik Banki og Tryggingarfelagið Føroyar hava undirskrivað sponsoravtalur við føroysku topp-ítróttakvinnuna og rógvaran Katrin Olsen.
Ein miljón bleiv til tríggjar15-01-2008
Ivan Joensen vann fyrstu virðisløn à 50.000 kr. í íløguspælinum. Hann megnaði at fáa eina miljón at vaksa til góðar tríggjar miljónir


text:
Fyri fyrstu ferð heitir Nám beinleiðis á skúlarnir um ikki at lata allar næmingar sleppa til PISA kanningina.
Hetta eru næmingar, sum fella inn undir kategoriir av fýra sløgum: SEN 1, 2, 3 og 4. Dømir um kategoriir eru um børnini bera motoriskt ella kensluligt brek, eru orð-, ella talblind ella ikki hava føroyskt sum móðurmál, og hava fingið undirvísing í føroyskum í styttri tíðarskeið enn eitt ár.
Hetta er ikki fyri at betra um úrslitið hjá Føroyum í PISA, men fyri at taka atlit til barnið, sigur stjórin á Námi, Eyðun Gaard. Hann er tó ímóti tílíkari kategorisering av børnum útfrá einum námfsfrøðiligum sjónarmiði, sigur hann.
Foreldur, sum Kringvarpið hevur tosað, við óttast at barnið verður stigmatiserað, um tað ikki sleppur við til PISA kanningina, og koma í eina tvístøðu.
Í Radaranum er orðaskifti um evnið millum Duritu Joensen, skúlastjóra á Skúlanum við Løkin, Vagn Foldbo, skúlastjóri á Skúlatrøð í Klaksvík og formannin í Føroya Lærarafelag, Herólv Jacobsen.
Túsundtals milliardir í skattaskjól um árið
Partafelagsskattur, sum vit kenna hann, fer í søguna innan 10-20 ár, tí lond kappast um at vera lágskatta lond, og á tann hátt lokka fleirtjóða fyritøkur til landið.
ES er stórsti taparin í hesi kapping, tí nøkur av stórstu skattaskjólunum í heiminum eru innanfyri Evropafelagsskapin - eitt nú Írland og Holland.
Vit eiga at skatta allarríkastu fleirtjóða fyritøkurnar øðrvísi, heldur Ludvig Petersen Wier, sum skrivar PhD um skattaskjól og hevur kannað hvussu tað ávirkar heimsbúskapin at alt fleiri seta síni ovurhondsstóru yvirskot í lágskattalong.


text:
SETHÚS OG GRUNDSTYKKI
Talan er um hús í tveimum hæddum: uml. 120 m² x 2= 240 m². Umframt hetta er ovastaloft.
INNRÆTTING:
Miðhæddin sum er uml. 120 m², er innrættað soleiðis: køkur, stova, WC/bað, hjúnarúm, 2 kømur, brúggers, gongd, durur, altanur út frá stovu og terassa omanfyri í sambandi við trappu uppgongd.
Ovasta loft sum er 70 m², eitt rúm. Hædd uml. 1,50 m.
Kjallari sum er 120 m², er innrættað soleiðis: kamar, bilhús og kjallari. Tað ber væl til at innrættað t.d. íbúð í kjallarnum.
Onnur viðurskiftir:
Uttanfyri: er tún og grasvøllur
Kunning. Húsini eru bygd 1969. Um og ný- bygging er farin fram. Húsini eru stoypt við betong, síðani klødd við trivaligum plasti 2007. Vindeyguni í kjallarahæddini eru plast, meðan í miðhæddini eru tey stimbur, uttan eitt stórt vindeyga í stovuni sum er plast. Vindeygu 2008 og taki frá 2000. Bjálving frá 2008, køkur 2008. Ketil 1999 og oljufýring frá 2.000. Gongin og ávís gólv og loft frá 2.000.
Grundøkið er 667 m² til støddar.
Húsini standa væl fyri í vøkrum umhvørvi. Sera gott útsýni yvir bygdina, og út á fjørðin. Spælipláss tætt við. Parkeringspláss og gott buss samband.
Verða seld um hóskandi boð fæst.
Smálutirnir í lýsingini tykjast rættir, men full vissa kann ikki veitast fyri teimum.
EISINI GRUNDSTYKKI NIÐANFYRI OGNINA
Umframt hetta verður grundstykki sum stendur beint niðanfyri sethúsini eisini seld um hóskandi boð fast.
Grundstykki er 569 m² til støddar. Grundstykki er byggibúigvi og drena. Á stykkinum sendur eitt úthús uppá uml. 40 m².
At gjalda um mðn.
*Roknað tey næstu 0 árini, eftir
rentustuðul á 35% (1. árið) er tikin av (kr. 0,-)
Norðoya Sparikassi tel. 475 000
*Útrokningin er einans vegleiðandi og gevur tær eina ábending um, hvat mánaðarliga gjaldið verður. Eitt nú er hædd ikki tikin fyri avgreiðslugjaldi, stovningarprovisión, tinglýsing og øðrum kostnaðum.
Hava tygum fleiri spurningar, ert tú vælkomin at ringja til Meklaran á tlf. +298 239690


text:
Gro Gade Haanes í Journal of Clinical Nursing
Í sambandi við ph.d. ritgerð sína hevur Gro Gade Haanes, adjunktur á Sjúkrarøktarfrøðideildini, givið grein út í vísindaliga tíðarritinum Journal of Clinical Nursing.
Greinin “Discrepancy between self-assessments and standardised tests of vision and hearing abilities in older people living at home: an ROC curve analysis” er triðja og seinasta greinin í ph.d. ritgerðararbeiðinum “Hearing, vision and lighting conditions among older homecare recipients”. Hon var latin inn til metingar við Universitetið í Oslo í august mánað.
Greinin vísir, at tað er ikki haldgott bert at spyrja tey eldru, um hvussu teirra sjón og hoyrn eru. Ein eigur eisini at kanna hetta við hættum, sum hava fyrisett mál. Viknan í sjón og hoyrn, sum versnar við árunum, hendir vanliga so líðandi, at ein sjálv/-ur ikki leggur hetta til merkis. Tí eru tað fleiri eldri, sum svara, at tey bæði síggja og hoyra væl, tó at tey í veruleikanum ikki gera tað.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Her hongur ein í berginum
3. mai 2008
Hesin nýggi háttur at síga, kallast rapelling. Línan verður sett føst og síðani blaka oman av eggini. Eingin at draga ella lora.
Síðani spenna seg fastan við nøkrum spennum og selum. Eftir hetta verður línan stungin upp ígjøgnum eitt so kallað áttatal og bugt uppum. Eftir hetta verður áttatalið sett fast í spennið og mannin. Línan glíður ígjøgnum hetta áttatal og ger, at næstan einki skal til fyri at halda sínari egnu vekt.
Á hinum endanum stendur ein sum trygd. Hálar viðkomandi niður, hongur maðurin fastur í línuni.
So alt í alt. Góð trygd og áhugaverdur rapellutúrur.
« Aftur


text:
LGBT og líknandi rørslur hava havt eina so einastandandi framgongd í vesturheiminum seinnu áratíggjuni, at hetta má metast at vera eitt av mest bergtakandi fyribrigdunum í okkara tíð. Í ovurstóra amerikanska samfelagnum flutti samkyndleiki seg upp á minni enn tjúgu ár frá at vera kærleikin, ið ikki mátti takast upp á tungu, til at vera miðdepilin í gerandisdegnum hjá amerikanarum. Dagsskráin hjá LGBT-felagsskapum fekk tí nógv betri undirtøku, enn teir mest ágrýtnu forsprákararnir høvdu væntað. Í Føroyum hevur tað eisini gingið skjótt, og ein sosial og moralsk kollvelting av hesum slagi krevur eina frágreiðing.
Ein partur av frágreiðingini kann sporast aftur til 1989, tá bókin After the Ball: How America Will Counquer Its Fear and Hatred of Gays in the 90s varð givin út. Høvundarnir vóru tveir samkyndir amerikanarar, Marshall Kirk og Hunter Madsen, sum høvdu tikið útbúgving á kenda lærustovninum Harvard. Í bókini – hon var eitt slag av stevnuskrá, sum samkynd skuldu nýta gjøgnum 1990’ini – lýsa teir eina greiða ætlan fyri, hvussu tað skal eydnast at fáa almenningin at góðtaka alternativar kynsliga samleikar og atferð sum nakað heilt vanligt. Við at hyggja nærri eftir tí, sum teir skriva, kunnu vit betur skilja, hví almenna hugsanin um hetta umstrídda evni er broytt upp á lutfalsliga stutta tíð.
Mál teirra við bókini var “at broyta kenslur, vit og vilja hjá miðal amerikanaranum gjøgnum eitt tilætlað psykologiskt álop, ið skuldi fremjast við at fóðra tjóðina við propaganda gjøgnum miðlarnar.” Við øðrum orðum tosa vit altso um at manipulera almenningin.
Báðir vóru teir serfrøðingar innan yrki, ið vóru ógvuliga viðkomandi fyri søkina. Kirk í sálarfrøði, og Madsen í at ávirka hugsanina hjá almenninginum. Mál teirra við bókini var “at broyta kenslur, vit og vilja hjá miðal amerikanaranum gjøgnum eitt tilætlað psykologiskt álop, ið skuldi fremjast við at fóðra tjóðina við propaganda gjøgnum miðlarnar.” Við øðrum orðum tosa vit altso um at manipulera almenningin.[1]
Um tað skuldi eydnast at fáa veruliga gongd á, máttu samkynd lýsa seg sjálv á ein øðrvísi hátt yvir fyri kritiska og stóra hinskynda samfelagsmeirilutanum. Í bókini heita Kirk og Madsen tí á samkynd um at lýsa seg sjálv sum vanligir borgarar, ið krevja somu rættindi sum onnur. Hetta máttu tey gera í staðin fyri at verða lýst sum ein kynsliga tilvildarligur minniluti, ið einans ynskti betri møguleikar og ávirkan. Samkynd vóru jú kend fyri at hava nógv fokus á tí kynsliga.
Her er vert at nevna Frank Kameny. Hann var ein av fremstu strategunum hjá LGBT umframt at vera faðir at mannarættindarørsluni hjá LGBT. Í 2009 varð Kameny heiðraður fyri sítt slóðbrótandi virksemi, 40 ár eftir at henda rørsla byrjaði. Tað var ongin annar enn amerikanski forsetin Barack Obama, sum hevði boðið 300 samkyndum aktivistum til døgurða í Hvítu Húsunum í sambandi við 40-ára haldið. Og Frank Kameny varð heiðraður á serligan hátt av amerikanska forsetanum við orðunum “Vit eru errin av tær, Frank, og vit eru tær takksom fyri tína leiðslu.”
Árið fyri hevði Frank Kameny skrivað hesi orð í einum brævi til Americans For Truth About Homosexuality:
- “Latið okkum fáa meira og betri njóting við meira og betri kynsligum siðloysi av einum hvørjum slagi, og har alsamt fleiri vaksin samtykkja at vera við.”
- “Um kynsligt samband við samtykkjandi djór ger nøkur menniskju eydnusom, latið tey so sleppa at tráa eftir hesi eydnu.”
- “Latið okkum fáa meira og betri njóting av meira og betri og harðari porno til tey, ið gerast eydnusom av at síggja slíkt.”
Spurnartekin kann av góðum grundum setast við, um hetta nú er so góð leiðsla, sum Obama vildi vera við. Men hetta var altso ein av oddamonnunum í LGBT-rørsluni heilt frá byrjan av í 1969 og fram til 2011, tá hann doyði.
Eitt var heilt grundleggjandi fyri strategiina: “Samkynd mugu lýsast sum offur, ið hava tørv á verju, tí so fara hinskynd av sær sjálvum at fáa lyndi til at verja samkynd.”
Aftur til bókina hjá Kirk og Madsen. Hon varð skrivað, tá AIDS-kreppan var upp á tað ringasta. Av øllum illum sóu høvundarnir tó sjúkuna sum ein møguleika fyri at broyta almennu hugsanina um samkynd: “Hóast tað kann tykjast kyniskt, so gevur AIDS okkum ein møguleika at lýsa okkum sum ein illa viðfarnan minniluta, ið av røttum hevur uppiborið serliga verju og umsorgan frá amerikanska samfelagnum”, skrivaðu teir. Støðan bæði tá og nú er nevniliga tann, at AIDS og HIV í nógv størstan mun er at finna millum menn, sum hava kynsligt samband við menn. Teir eru nógv tann størsti vandabólkurin, tá tað snýr seg um HIV/AIDS og aðrar kynssjúkur. Hetta er viðkomandi at nevna, tí ein broytt hjúnabandslóg fer at normalisera slíka atferð í seksualundirvísingini á okkara skúlum. Tað síggja vit t.d. í Svøríki, har ein animatiónsfilmur, ið leggur upp til eksperimenterandi kynslív – eisini millum menn – verður nýttur sum undirvísingartilfar í framhaldsdeildum. Hesi álvarssomu viðurskifti nevnir álitið hjá meirilutanum í Trivnaðarnevndini tó ikki eitt orð um.
Kirk og Madsen skiltu veruliga, hvussu almenna hugsanin virkar, og hetta kann man ikki annað en rósa teimum fyri. Teir heittu tí á samkynd um at tosa alment um samkyndleika uttan íhald: “Opið og framligt prát ger, at samkyndleiki tykist vera minni illgrunasamur, ókendur og syndafullur”, søgdu teir. “Støðugt prát gevur fólki ta fatan, at almenna meiningin um hetta evnið í minsta lagi er tvíbýtt, og at ein rímiliga stórur partur – t.v.s. teir mest nútímans borgararnir, sum tí hava mest vitan um evnið – góðtaka ella enntá praktisera samkyndan livihátt.”
Kortini bóðu teir samkynd um at vera varin við, hvussu tey tosaðu um samkyndleika: “Í byrjanini av átakinum skal almenningurin helst ikki vera vitni til samkynda atferð og orsakað av tí skakast ella fáa andstygd. Í staðin eiga vit at gera lítið burtur úr ímyndini av tí kynsliga, meðan spurningurin um rættindi til samkynd skal – í tann mun, tað er gjørligt – gerast til ein abstraktan spurning um sosial viðurskifti.”
Dragshowið í Norðurlandahúsinum beint upp undir Ólavsøku síðsta ár vísir tí, at Føroyar eru komnar langt í hesi strategi at “umvenda” føroyingar.
Eitt var heilt grundleggjandi fyri strategiina: “Samkynd mugu lýsast sum offur, ið hava tørv á verju, tí so fara hinskynd av sær sjálvum at fáa lyndi til at verja samkynd.” Høvundarnir vildu vera við, at ein slík strategi fór at føra til eina almenna “umvending” í spurninginum um samkyndleika: “Endamálið við offurímyndini er at fáa hinskynd at kenna seg ógvuliga illa við… og síðani leggja grundarlagið fyri, at umvendingartilgongdin kann byrja. Hetta verður gjørt við at fáa hinskynd at seta seg inn í støðuna hjá samkyndum. Soleiðis skulu hinskynd fáa samkenslu við støðu teirra samkyndu sum tey veiku í samfelagnum.”
Um hetta skuldi eydnast, máttu nøkur av teimum samkyndu gerast minni sjónlig. Kirk og Madsen vóru ósmædnir og løgdu upp til, at bert ein høvuðsbólkur av samkyndum skuldi gerast ímyndin av samkyndum: “Heilt ítøkiliga merkir hetta, at braneggjaðir menn við yvirskeggi og leðurklæðum, drag queens og mansligar lesbiskar kvinnur ikki mugu koma fyri í prentlýsingum av samkyndum og í øðrum almennum tilfari. Vanlig ung fólk, miðaldrandi kvinnur og eldri fólk av øllum ættarsløgum skulu vera við, og ikki at gloyma foreldur og hinskyndir vinir hjá samkyndum.” Dragshowið í Norðurlandahúsinum beint upp undir Ólavsøku síðsta ár vísir tí, at Føroyar eru komnar langt í hesi strategi at “umvenda” føroyingar.
Hvussu við upprunanum til kynsliga orientering? Góða gongdin hjá hesi rørslu kann í stóran mun sporast aftur til sjálva hugsanina um “orientering”. Meiri nágreiniliga fingu samkynd vind í seglini við at siga, at tey vóru fødd soleiðis. Kirk og Madsen góvu hesi ráð fyri at ávirka almenningin: “Vit halda, at samkynd skulu metast at vera fødd sum samkynd – hóast kynslig orientering fyri menniskju flest tykist vera eitt úrslit av einum fløktum samanspæli millum, (1) hvat vit av náttúru hava lyndi til og (2) okkara umhvørvi í barna- og ungdómsárunum. At siga almenninginum, at samkyndleiki kann vera eitt val, er at lata upp fyri prátinum um ‘moralsk val og synd’ og at geva teimum stívrendu trúgvandi ein stav at buka okkum við. Hinskynd mugu verða lærd, at tað er líka náttúrligt fyri summi at vera samkynd, sum tað er fyri onnur at vera hinskynd.”
“Vit halda, at samkynd skulu metast at vera fødd sum samkynd – hóast kynslig orientering fyri menniskju flest tykist vera eitt úrslit av einum fløktum samanspæli millum, (1) hvat vit av náttúru hava lyndi til og (2) okkara umhvørvi í barna- og ungdómsárunum.
Kirk og Madsen sóu kristnu trúnna sum størstu forðingina fyri, at samkyndur liviháttur skuldi verða góðtikin. Fyri at gera nakað við hesa forðing góvu Kirk og Madsen samkyndum ráðini um at “nýta sína talu til at grugga moralska vatnið – t.v.s. at máa støðið undan tí, sum gevur trúartrongskygni sítt pláss og sín rætt.” Hvussu tá? “Hetta hevur við sær, at vit almannakunngera stuðul frá moderatum kirkjum og seta álvarslig teologisk spurnartekin við konservativa bíbliulæru. Tað merkir eisini, at vit avdúka ósamsvarið og hatrið, sum liggur til grund fyri lærum mótvegis samkyndum.” Ikki løgið lýsa høvundarnir konservativar kirkjur sum “homohatarar” og “gamalt deyðavatn, ið als ikki fylgir við tíðini og tí nýggjasta innan sálarfrøðina.” Hesin hugburður minnir ikki sørt um tað, ið summi søgdu um bønarhaldið á Vaglinum stutt fyri løgtingsvalið 2015. Ein nevndarlimur í LGBT segði m.a., at á Vaglinum var nógv hatur og óvitan umframt “800 stk av créme de la créme av føroyska Homofobiaville…” Ja, so eru øll hesi kristnu sett í haturs- og homofobbásin.
Um vit líta afturá, so síggja vit, hvussu ótrúliga væl hesi ráð um at ávirka almenningin hava eydnast. Dagsskráin, ið Kirk og Madsen løgdu fyri dagin síðst í 80’unum, førdi til onki minni enn eina sosiala kollvelting. Við at lýsa seg sjálv sum vanligir amerikanarar, ið bert ynsktu frælsi og sjálvrealisering, nýdefineraðu samkynd moralsku javnvágina. Spurningar um rætt og skeivt vórðu skýrdir at vera avoldaðir, kúgandi og snópisligir í hesi nýggju mentan. Í staðin gjørdist spurningurin um “rættindi” aðalsmerkið í strategiini, sum skuldi broyta fatanina hjá almenninginum. Ein strategi, sum LGBT-rørslur kring heimin eftir øllum at døma tilvitað hava fylgt við ógvuliga góðum úrslitum.
Eitt úrslit er, at tey, sum eru ímóti samkyndum “hjúnabandi”, verða skýrd gamaldags, vandamikil, hatursfull, homofobar, kúgarar o.s.fr., meðan tey, ið ganga á odda fyri LGBT-rættindum, hinvegin verða lýst sum tey, ið virka fyri ljósari tíðum, framgongd og einum rúmligum og tíðarhóskandi samfelag. Júst henda sundurbýting ger tað nærum ógjørligt at fáa eitt skilagott orðaskifti um, hvørt hjúnabandslógin skal broytast ella ei. Har tykist bert vera ein loysn: broyting. Alt annað kemur undir kúgan og hatur og er tí ikki ein møguleiki..
Í staðin gjørdist spurningurin um “rættindi” aðalsmerkið í strategiini, sum skuldi broyta fatanina hjá almenninginum. Ein strategi, sum LGBT-rørslur kring heimin eftir øllum at døma tilvitað hava fylgt við ógvuliga góðum úrslitum.
Fyri 20 árum síðani var tað óhugsandi hjá flestu føroyingum, at okkara fólkavaldu skuldu taka støðu til at broyta hjúnabandslógina í 2016 – enntá fyri aðru ferð innan bert fá ár. Í dag tykjast nógvir føroyingar hinvegin halda tað vera heilt ófatiligt, at hjúnabandslógin ikki langt síðani er vorðin broytt. Summi gleðast um, at løtan nú tykist vera nær, tá samkynd kunnu ganga saman í hjúnaband.
Okkara samfelag hevur tí nakrar heilt grundleggjandi trupulleikar. Fyri at kunna skilja hesar trupulleikar, mugu fyrst vit skilja, hvussu tankagongdin hjá føroyinginum í dag er skrúvað saman. Ráðini í After the Ball geva okkum eina greiðari mynd av hesi tankagongd. Tí má sigast, at støðan er ógvuliga álvarssom, og fólkaræðið er í vanda.
LGBT plagar at siga, at Føroyar eru á skeivari síðu søguliga sæð. Við øðrum orðum eru Føroyar ikki tíðarhóskandi, fyrr enn hjúnabandslógin eisini fevnir um samkynd parløg. Men við hesi grein eru tey, sum ynskja at broyta hjúnabandslógina, kunnað um, hvørji søgu tey gerast partur av, um tey atkvøða fyri at broyta hjúnabandslógina. Eini søgu, ið er merkt av eini bergtakandi sosialari og moralskari samfelagskollvelting, men sum hevur týðiligar røtur aftur til heldur ivasomu ætlanirnar og framferðarhættirnar í bókini After the Ball.
[1] At ávirka tankar og hugburðir hjá øðrum við at nýta snildar og ofta óreiðiligar hættir (Den Danske Ordbog, mín týðing).


text:
Halahvassa skøta (skøtuættin)
Bathyraja spinicauda (Jensen, 1914)
Stødd: Halahvassa skøta verður upp í umleið 170 cm.
Dýpi: Hon er úr 140 m niður á 1030 metra dýpi.
Litur: Á bakinum er hon ljósabrúnlig til ljósagráblá-brúngrá, onkuntíð næstan svørt. Undir búkinum er hon mjólkarhvít, ofta við ójøvnum gráligum liti fram við ravakantunum og við gotið. Undir halanum er hon oftast sprøklut grá/hvít.
Lýsing: Kropsskivan á skøtuni er heldur styttri enn breiddin millum ravaendarnar. Halin er styttri enn longdin á kropsskivuni. Gronin er nakað spísk, næstan í røttum vinkli, og er 3-4 ferðir longri enn breiddin millum eyguni. Hon hevur stórar, ljósar píkar eftir miðjuni á halanum frá hálvum gotfjaðrunum og aftur til fremru ryggfjøður, umleið 20-26 píkar. Ein stórur píkur er millum ryggfjaðrarnar. Eingir stórir píkar eru aðrastaðni á bakinum. Bakið er hvast av smáum píkum, serliga eftir miðjuni og á halanum. Undir búkinum er hon sløtt.
Eyðkenni: Píkar eru bert á halanum.
Týdningur: Halahvassa skøta verður avreidd sum onnur skøta.
da: Gråskade, en: Spinetail ray, fr: Raie à queue epineuse, ís: Maríuskata, no: Gråskate, tý: Grönlandsrochen
Útbreiðsla: Halahvassa skøta er í køldu høvunum norðanfyri, undir Vesturgrønlandi, Eysturgrønlandi, undir Íslandi, Føroyum, Hetlandi og upp við norsku strondini til Hvítahavið og Svalbarðs. Vestanfyri í Atlantshavinum er hon av George Banka í Davisfjørðin. Undir Føroyum er hon rættiliga vanlig á Íslandsrygginum, í hellingini eystanfyri og á Munkagrunninum, á 400-500 metra dýpi. Hon er eisini á Bankarygginum.
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Skøtur Rajiformes
4 ættir eru í hópinum, 32 slektir og 285 sløg.
Við Føroyar er bert tann eina ættin, og hon hevur 8 slektir og 14 sløg:
Skøturnar eru eyðkendar við sínum flata kropsskapi, spísku gron og langa hala,
oftast við nógvum píkum eftir baki og hala.
Kjafturin og táknaopini eru á blindusíðu, meðan eyguni og andaholini eru á eygnasíðuni.
Undir Føroyum eru skøturnar bert í sjónum, men aðrastaðir eru nøkur sløg bæði í feskum vatni og í blandingsvatni.
***
Í stuttum um skøtur:
Halin á skøtu er í veruleikanum aftari partur av rygginum. Hann verður tó nevndur hali millum manna, og eisini her.
Ryggfjaðrarnar eru aftarlaga á halanum, og sterturin bara hómast aftast.
Ravarnir eru í veruleikanum uggafjaðrarnar, sum við tíðini hava fingið tað skapið,
teir hava nú.
Eins og aðrir bróskfiskar, hava kallfiskarnir tvey útvortis makingargøgn hangandi
aftur úr sær, eitt hvørjumegin halarótina.
Undir Føroyum eru skrásett 14 skøtusløg.


text:
Hallur av Rana
26.03.2015 - 12:13
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Landspolitikkur
Tá Fíggjarmálaráðið, Vinnumálaráðið og Felagið Peningastovnar í gjár sendu út eina felags fráboðan um, at ætlaða kravið um NemID til netbankan var slept, var fagnaður stórur á sosialum miðlum. Politikarar, journalistar og borgarar fegnaðust um, at tað hevði eydnast at steðga ætlaði broytingini.
Umframt at sleppa kravinum um NemID, so var eisini avgjørt, at ein óheft kanning skuldi setast í verk at lýsa kostnað, fyrimunir og vansar við at flyta KT-skipanirnar hjá bankunum aftur til Føroya.
Hóast fólk fegnaðust um avgerðina, so kann avtalan eisini metast at vera ein sigur fyri peningastovnarnar, ið nú tykjast hava megnað at steðga einum uppskoti hjá formanninum í Tjóðveldi, Høgna Hoydal, um at tvinga peningastovnarnar við lóg, at flyta alt KT-virksemi aftur til Føroya.
Hetta er sættu ferð, at Tjóðveldi leggur fram líknandi lógaruppskot, men hesaferð tyktist, at undirtøkan var fyri at samtykkja lógina, vegna framferðarháttin hjá bankunum í NemID málinum, ið nógv tingfólk hildu vera ódámliga.
Høgni Hoydal, formaður í Tjóðveldinum, fegnast sum nógv onnur eisini um avgerðina, men ásannar, at nú er neyðugt at halda á og ikki sovna,
- Vit fegnast um at ætlanin við NemID varð steðga, og tað er fólkið og teirra mótstøða, ið skal fáa heiðurin fyri tað. Tað at NemID varð steðga, er eitt dømi um, at tað hjálpir at gera vart við seg. Vit mugu tó ikki sovna politiskt, men halda á við at arbeiða fyri hinum málinum.
Tað er málið um at fáa KT-virksemi hjá bankunum aftur til Føroya, ið Høgna Hoydal vísur á. Hóast brúkarar ikki nýtast at góðtaka NemID, so er talan tó enn um eina danska skipan, ið peningastovnarnir brúka. Peningastovnarnir fluttu nevniliga alt KT-virksemi av landinum fyri fleiri árum síðani, og sostatt broytir avgerðin í gjár ikki uppá høvuðstrupulleikan, ið Tjóðveldi hevur stríðst fyri síðstu árini, nevniliga at persónligir og viðkvæmir upplýsingar um føroyskar brúkarar ikki verða fluttir av landinum.
Høgni Hoydal ásannar eisini, at avgerðin í gjár kann brúkast til at útseta lógaruppskotið um at flyta KT-virksemi aftur til Føroya.
- Hóast vit eru fegin um at ætlanin við NemID er slept, so má tað ikki elva til, at vit sovna politiskt við størra málinum, ið er at flyta KT-virksemi aftur til Føroya. Hetta kann vera ein liður í, at teir útseta ella fella málið, men tað vóni eg ikki, tí undirtøkan fyri uppskotinum í tinginum var stór. Vit muga halda fast við, at tað verður samtykt, tí annars heldur gongdin, við at flyta grundleggjandi KT-skipanir av landinum, bara fram.


text:
Teir løgdu heimin fyri sínar føtur við stórseljandi og stórhittandi dreingjabólkunum Westlife og Boyzone. Nú koma Brian McFadden og Keith Duffy á Summar Festivalin við teirra nýggjum bólki Boyzlife, har teir framføra tað besta hjá Westlife og Boyzone.
Brian McFadden er gamal kenningur hjá Summar Festivalinum, tí í 2005 hevði hann eina framúr konsert á Vágsbøi. McFadden tók festivalin og føroyingar við stormi, og síðani framførsluni hevur hann ynskt at sleppa aftur til Føroya at vitja. Tað fær hann høvi til, nú hann og Keith Duffy, sum var ein av sangarunum í Boyzone, koma til Føroya at framføra á Summar Festivalinum.
Westlife, sum eisini hevur framført á Summar Festivalinum, var ein metseljandi dreingjabólkur. Sangir sum Flying Without Wings, My Love, If I Let You Go,Queen of my Heart, You Raise Me Up og nógvir aðrir struku inn á altjóða hitlistar
Boyzone var eitt av stóru nøvnunum í altjóða poppi gjøgnum 1990’ini, og teir hittaðu stórt við sangum sum No Matter What, Picture of You, Love Me For a Reason og Father and Son.
Nú leggur Summar Festivalurin upp til ársins poppløtu, tá ið Boyzlife framføra fantastiskar sangir hjá Westlife og Boyzone á Vágsbøi.


text:
Heitið leggur upp til at viðgera, hvussu vit kunna skapa nýggjar vinnur og virðisøking í verandi vinnu. Hetta fyri at vælferðarsamfelagið skal megna at halda núverandi støði og væl tað í nógv ár fram. Fokus verður í stuttum á, hvussu vit kunna tryggja virðisvøkstur í føroyska samfelagnum eina fjórðings øld fram.
Ráðstevnan verður býtt upp í tveir partar:
Fyrri parturin av ráðstevnuni eru fyrilestrar, har evnið Vinna & Vælferð verður lýst við fýra fyrilestrum:
Innovatión í virðisketuni av fiskatilfeinginum – hvat skal til?
- Sveinn Margeirsson, stjóri í Matis og doktari í ídnaðarverkfrøði
Lønandi nýtsla av avskurði frá fiski – nú og í framtíðini
- Ragnar Ludvig Olsen
Mega trends og lítlu Føroyar
- Jan Ziskasen
Alternativar hugleiðingar um evnið
- Jákup Veyhe
Seinni parturin er pallborð og eitt áhugavert kjak.
Í pallborðinum skulu Aksel V. Johannesen, Høgni Hoydal, Bárður á Steig Nielsen og Jørgen Niclasen svara, hvussu teir ímynda sær eitt framtíðar Føroyar, tá ið tað snýr seg um at skapa vinnuliga virðisøking og framtíðar trygging av vælferðarsamfelagnum. Skal vælferðin fíggjast við hægri avgjøldum ella sær man fyri sær vøkstur á annan hátt?
Uni Holm Johannesen verður orðstýrari. Ráðstevnu luttakararnir fáa sjálvsagt høvi at luttaka í kjakinum.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Anthon Berg afturkallar marsipanbreyð
Talan er um ávís sløg av marsipanbreyði, fyltari sjokulátu og konfekteskjur. Vørurnar eur seldar í føroyskum handlum.
Plastið, sum er funnið í vøruni, kemur frá onkrum av formunum, sum eru nýttir í framleiðsluni. Plastið er góðkent at brúka í sambandi við matvørur, men er ikki egna at vera í vørunum.
Á heimasíðuni hjá Heilsufrøðiligu starvsstovuni, hfs.fo, sæst neyvt, hvør vøran er og haldførisdagfesting og annað. Áður nevndu vørur, við neyvu vørunummurum og haldførisdagfesting, skulu berast aftur til handilin, har tað er keypt.
Sí eisini


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Kósin sleppur ikki at byggja út
Vørn vil ikki geva P/f Kósini loyvi at byggja út.
Vørn hevur ikki aðrar viðmerkingar um útbyggina hjá Kósini í Klaksvík enn tær, sum eru í avgerðini hjá stovninum, sigur stjórin, Elmar Højgaard.
Tann avgerðin er kærd til Fiskimálaráðið. Tað var 19. mars, men Fiskimálaráðið hevur ikki avgreitt málið enn.
Sambært nýggju lógini um sjófeingi kann útlendskur kapitalur í føroysku fiskivinnununi ikki hækka. Hann skal vera heilt úti í seinasta lagi í 2024.
Ætlanin er at útbyggja virkið á Kósini fyri góðar 40 milliónir krónur. Útbyggingin er longu byrjað.
Fígging er fingin til 30 milliónir, men eigararnir í partafelagnum skulu sjálvir fíggja góðar tíggju milliónir, sum er nýggjur partapeningur.
Ásetingin um útlendskan partapening er bara galdandi fyri fiskivinnuna á sjónum, ikki á landi, men hon er galdandi fyri Kósina, tí partafelagið eigur dótturfeløg, sum eiga línuskip, sum fiska til flakavirkið í Klaksvík.
Partafelagið DWF í Kollafirði eigur meira enn fimm prosent í partafelagnum Kósini. Niðurlendingar eiga í DWF.
Í kæruni til Fiskimálaráðið sigur Kósin, at útlendski ognarparturin í Kósini minkar hálvt prosent í samband við, at partapeningurin skal vaksa góðar tíggju millónir.
Vørn sigur, at ikki ber til at geva loyvi til at hækka kapitalin í Kósini, tí talan er um, at útlendingar keypa fleiri partabrøv í felagnum, og tað er lógarbrot.
Kósin sigur í kæruni, at partabrøv verða ikki seld, men kapitalurin í felagnum verður størri. Tey somu, sum í dag eiga felagið, seta meira í.
Sí eisini


text:
So upprann dagurin eg leingi havi sæð fram til. Væl svøvntur fór eg úr songini kl. 10 í morgun. Eg kókaði mær eina portión av havragreyti, drakk eg eitt stórt glas av vatni aftur við. Kl. 13 át eg mær 2 breyðflísar, eina við banan og eina við rullupylsu frá Otto Reinert.
Eg fekk annars ikki nógv av skafti í dag áðrenn eg legði leiðina til Havnar, tað var eg alt for spentur til. Eg fekk tó Sigrid hjá Intersport at prenta mær logo hjá Tryggingarfelagnum á búnan eg skuldi renna í í dag.
Kl. 14 vóru eg og Gutti so ávegis til Havnar, í dag høvdu vit góða tíð. Tað er ikki oftari enn so at eg er í so góðari tíð.
Kl. 16:00 setti Niels Jákup Jakobsen kappingin í gongd. Sum vænta so vóru tað Gutti, Sam, Henry, Borgar og Marnar, sum løgdu seg í front. Marnar var við sum hara, meiningin var at hann bert skuldi renna 10 km, men Gutti og hann hava nokk avrátt á vegnum at hann bara rann allan teinin.
Pauli Johannesen lá eisini frammanfyri meg, eg havi ongantíð vunnið á Paula, men í dag skuldi tað verða. Eg otaði meg fram á Paula, og við 10 km legði eg hann afturum, ein góð kensla. Niels Olsen ein nýggjur rennari rann eisini saman við mær og Paula eina løtu, men tíverri fekk ein trupuleikar við maganum og dragnaði. Um hann ikki fekk trupuleikar við magnanum hevði hann nokk givið mær ein skarpan gang. Deiligt at síggja nýggjar raskar rennara koma til kappingar.
Borgar í eygsjón
Teinurin í runnin verður er ein rundstrekningur, sum skal rennast góðar 5 ferðir. Tá ið vit komu 4. ferð út at venda við tyrlupallin helt eg meg hava ota meg eitt sindur inn á Borgar, sum nú var eitt sindur dragnaður. Eg luktaði ein lítlan møguleika at koma nærri, men treystur sum Borgar er, so hevði hann eyguni við mær, og setti ferðina upp á seinasta umfari, so eg megnaði ikki at geva Borgar veruliga kapping.
Eg kom í mál við tíðini 1 tímar 21 minuttir og 16 sekund. Eg droymdi um at klára 1:22, at tað skuldi blíva so langt undir er bara super.
Eg vil líka skoyta uppí at eg valdi at renna í mínum Asics DS Rasor, tað var kanska eitt skeivt valg, tí tá eg hevði runnið gott og væl 10 km byrjaði eg at føla svia undir mínum høgra fóti, og eg føldi eisini eitt sindur til okkurt sum kundi enda við krampa í høgra tjúkka. DS Rasor hava runnið ov nógvar kilometrar, teir verða nú settir. Eg tordi ikki at renna við mínum nýggju DS Trainer.
[nggallery id=1]


text:
Orð: Dmitry Stepanovich Bortnyansky (1-2 ørindi) og Kajfinn Hammer (3. ørindi)
Lag: Ukrainskt fólkalag. Je prie (Kol slaven)
Týtt: Kajfinn Hammer (ørindi 1-2)
1. Nú nígur sól á havsins barmi,
roðin hímar troyttu jørð;
nú blikar døgg á blómuhvarmi,
lognið lygnar vík og fjørð
við náttarhvíld á náðarørmum,
festi hvørs mans í tungum hørmum.
2. Eg fevni náðarhendur tínar,
Frelsari, á bønarstund;
í loyndri beri brestir mínar
tignarkvæmur á tín fund.
Við fótskør tíni, tær í vøldum,
hyl meg í tínum kærleikstjøldum.
3. Á veingjum morgunroðans foldin
endurfødd hin hinsta dag,
nú úthvíld dregur anda moldin,
kveikir lív als skapnings slag.
Sum morgunsól í ljósins ríki
eg rísa skal í dýrdarlíki.


text:
Kunna teg, áðrenn tú gert íløgur
Eik Íløgurøkt
Ert tú nøgd/ur við rentuna á tínum innlánum, ella kundi tú hugsað tær eitt hægri avkast? Hevur tú umhugsað íløgur í virðisbrøv, og ert tú sinnaður at taka eitt sindur av váða?
Íløgur í virðisbrøv geva tær møguleika fyri hægri avkasti av tínari peningaogn, serliga nú vanligu innlánsrenturnar eru søguliga lágar. Men íløgur í virðisbrøv krevja tolni, eitt rímiliga langt íløgutíðarskeið, og at tú ert til reiðar at átaka tær ein ávísan váða.
Vit hava ment eitt íløgukonsept, har tínar íløgur verða røktar av okkum. Gert tú eina avtalu við okkum um íløgurøkt, so inniber hetta m.a., at
- Vit hava leypandi eftirlit við íløgunum
- Vit laga íløgurnar til títt íløgutíðarskeið
- Vit laga íløgurnar til tín váðaprofil
- Vit syrgja fyri stórari váðaspjaðing
- Tú fært fondsnotu, tá handlað verður
- Tú kanst fylgja við íløgunum í Netbankanum
- Tú fært hálvárliga kunning um, hvat íløgurnar kasta av sær
Íløgurøkt er ætlað privatkundum, sum gera íløgur fyri í minsta lagi kr. 100.000.
Áðrenn íløgurøkt kann verða veitt, skal ein íløgurøktaravtala undirskrivast. Avtalan inniheldur m.a. eitt íløgustevnumið við ásetingum um, hvørjar íløgur kunnu gerast, møgulig prosentvís býti millum ymisk sløg av virðisbrøvum, avmarkingar v.m.
Kostnaðurin fyri íløgurøktina verður ásettur í avtaluni.
Íløgurøktaravtalan kann uppsigast sambært uppsagnarfreist, ásett í íløgurøktaravtaluni.


text:
Niels Petersen
26.10.2016 - 21:02
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
U17 dreingirnir hjá Føroyum megnaðu í kvøld at røkka málsetninginum, sum venjaraparið, Áki Johansen og Poul F. Joensen settu undan fráferðini til Luksemburg. Við 2-2 javnleiki móti vertstjóðini fekk føroyska U17 landsliðið eins nógv stig og Kekkia, og tá Føroyar vunnu á Kekkia, so merkir tað, at Føroyar og Sveis hava spælt seg víðari úr undan undankappingini.
Í seinasta dystinum í dag fingu føroysku garparnar 2-2 javnleik móti Luksemburg. Føroyar var annars á odda 2-0. Eftir tvey mál frá klaksvíkinginum, Tórur Jacobsen.
Við javnleikinum enda Føroyar á øðrum plássi, ájavnt Kekkia, men betur innanhýsis.
Sostatt skal U17 landsliðið spæla í Elitu EM undankappingini, sum verður spælt í komandi vár.


text:
Kaj Leo fingið svar um bakkaverju fyri fornminni í Kirkjubø
1. oktober 2018
Kaj Leo Holm Johannsen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, hevur nú fingið svar frá Rigmor Dam, landsstýriskvinnu í mentamálum um bakkaverju fyri fornminni í Kirkjubø
Í svarinum, dagfest 27. september 2018, frá Rigmor Dam, stendur:
“Svar upp á fyrispurning nr. 14/2018 eftir tingskipanini § 52a frá Kaj Leo Holm Johannesen, løgtingsmanni, um bakkaverju fyri fornminni í Kirkjubø, settur landsstýriskvinnnuni í mentamálum, Rigmor Dam.
Svar til 1: Er gjørd nøkur tørvsmeting av bakkaverju í Kirkjubø - um ja, hvat er úrslitið av hesari tørvsmeting og um nei, hví er henda tørvsmeting ikki gjørd?
Við umboðum fyri Tjóðsavnið, Landsverk, Tórshavnar kommunu og Mentamálaráðið hevur ein arbeiðsbólkur gjørt kanningar- og fyrireikingararbeiði í sambandi við tiltøk, ið skulu gerast at verja fornminnini í Kirkjubø. Arbeitt verður við eini loysn, sum tryggjar verju av fornminnunum og sum tekur atlit til mentanarlandslagið og náttúruna í økinum.
Ólavskirkjan, sum er sóknarkirkja í Kirkjubø, er vard móti sjónum við einum verjumúri frá umleið 1874. Í støðum er verjumúrurin nakað farin, við tað at brimið hevur máað burtur av verjumúrinum. Kanningar í summar vístu, at heldur enn at gera ábøtur á gamla múrverkið, verður mælt til, at verjumúrurin verður gjørdur av nýggjum. Harafturat verður helst mælt til, at brimbrótarar, ið ikki eru sjónligir, verða lagdir longri úti í víkini.
Á vegnum, ið gongur niðan fyri Kirkjubømúrin, skolar tilfar undan, tá brim er. Eisini í hesum føri verður mælt til, at gøtan verður gjørd av nýggjum, og at størri grót helst verður lagt sum brimverja longri úti á víkini. Ætlanin er eisini at tryggja bakkan fram við Kirkjubømúrinum út til Líkhús, ið liggur sunnan fyri Múrin. Íalt er økið, har talan er um at gera bakkaverju, umleið 250 m.
Gongd verður nú sett á arbeiðið at kanna havbotnin í sambandi við ætlaðu brimbrótararnar og at prosjektera múrverju, bakkaverju og gøtu niðanfyri Kirkjubømúrin. Hetta arbeiðið kann verða liðugt komandi ár.
Svar til 2: Hvørjar ætlanir hevur landsstýrismaðurin um at gera bakkaverju í Kirkjubø?
Og 3. Hevur landsstýrismaðurin ætlanir um at leggja uppskot fyri Løgtingið um at játta pening til bakkaverju í Kirkjubø?
Tá spurningurin um ábyrgd av at gera bakkaverju varð umrøddur fyri nøkrum árum síðan, varð staðfest, at einki lógargrundarlag er, ið staðfestir, hvør hevur ábyrgdina av at gera bakkaverjur kring landið, og eingin semja er gjørd millum land og kommunur um uppgávu- og ábyrgdarbýtið. Tó er greitt, at landið varðar av fornminnunum, og tað var við støði í hesum, at 1 mió. kr. vórðu settar av á løgtingsfíggjarlógini 2018 til at gera bakkaverju í Kirkjubø og møguliga aðrastaðni við.
Játtanin røkkur tó ikki til at fáa sjálva verkætlanina framda, og fyrr enn prosjektering og forkanningar eru lidnar, fyriliggur ikki endaligur kostnaður av verkætlanini.
Peningur er, sum er, ikki settur av á uppskotinum til løgtingsfíggjarlóg fyri 2019 til at fremja verkætlanina.
Til 4: Hevur landsstýrismaðurin havt samskifti við landsstýrismannin í samferðslumálum og tunnilsfelagið um útvegan av gróti frá Sandoyartunlinum til bakkaverju í Kirkjubø?
Tá forkanningar og prosjektering av bakkaverjuni í Kirkjubø eru liðug, ber til at siga, um tilfar úr Sandoyartunlinum møguliga kann brúkast til endamálið.
Enn hevur ikki verið samskift við landsstýrismannin í samferðslumálum um at útvega grót úr Sandoyartunlinum til endamálið.”
Sambandsflokkurin
RN
Aftur


text:
Runavíkar kommuna skipar miðvikukvøldið hin 15. august fyri borgarafundi í Løkshøll. Fundurin byrjar kl. 19. Tvey tíðarbær mál verða tikin upp á fundinum: Innkomuvegurin frá Eysturoyartunlinum og miðbýarætlanin.
Nú Eysturoyartunnilin er komin væl áleiðis, hava Runavíkar kommuna og EM Ráðgeving (Landsverk hevur eisini verið partur av málinum) lagt eina frágreiðing fram í bóklingi, har greitt verður frá teimum tøkniligu møguleikunum, sum eru í Runavíkar-økinum, til tess at møta ferðsluligu avbjóðingini, nú ferðslutíttleikin fer at vaksa munandi.
Í nógv ár hevur Runavíkar kommuna virkað fyri at skipa ein miðbý í miðsavningini Runavík, Saltangará og Glyvrar. Sitandi býráð setti sær fyri at fáa ferð á hetta málið enn einaferð, og nú fyriliggur eitt uppskot, ið verður lagt fram á fundinum.
Vónandi møta borgararnir fjølmentir. Góð ráð og øðrvísi hugskot eru vælkomin.
Skrá fyri borgarafundin:
19:00 – 19:10 Borgarstjórin bjóðar vælkomin.
19:10 – 19:30 Magni Thomsen, EMR, greiðir frá verkætlanini um innkomuvegin.
19:30 – 19:45 Spurningar úr salinum um innkomuvegin.
19:45 – 20:05 Ósbjørn Jacobsen greiðir frá miðbýarætlanini.
20:05 – 20:20 Spurningar úr salinum um miðbýarætlanina.
20:20 – 20:30 Lars Kirkegaard tekur saman um fyrra partin av fundinum.
20:30 – 21:15 Býráðspolitikarar hava orðið og svara spurningum.
Bergmann Finnsson, samfelagsfrøðingur, verður orðstýrari.
Runavíkar kommuna


text:
Lómur (lat. Colymbus stellatus (Pontopp.); da. Rødstrubet Lom) er stórur fuglur við longum hálsi og fløtum kroppi. Á nakkanum og aftan á hálsinum hevur hann klænar, svartar og hvítar strikur, niður eftir barkanum er hann reyðbrúnur, annars eru høvd og hálsur vakurt grá. Bakið er svart við hvítum blettum. Um veturin hevur hann sama lit á bakinum og er gráur aftan á hálsinum og uppi á skallanum, annars allur hvítur; sama lit hevur ungfuglurin.
Føturnir eru so aftarlaga, at hann er ikki gonguførur. Tí ger hann sær reiðrið nær við eitt vatn, og til og frá tí ekur hann á búkinum, so tað er altíð ein niðurlegsað slóð millum reiðrið og vatnið; stundum er reiðrið so nær vatninum, at hann við eitt lop kann vera úti á tí. Og har er hann kringur — og óføra varin! Tá ið hann hevur ótta av fólki, svimur hann so djúpt, at einans skallin og eyguni eru omaná; og heldur hann seg enn vera ov sjónskan, kann hann geva sær so
harða ferð, at vatnið streymar upp um ennið og skallan, so fuglurin er heilt fjaldur. Ivaleyst sær hann tó upp á land og hevur eyguni eftir, um onkur kemur at reiðrinum. Lítið etur hann annað enn fisk, og hann kann svimja so skjótt, at sjálvt ikki tey kviku sílini sleppa undan honum. Haraftrat kann hann vera sum einar 8 minuttir undir vatni, og kann tá koma upp so langt av leið, at eingin fær eyga á hann.
Eggini eru tvey, tey líkjast likkueggjum á stødd og liti, men eru bøllutari um hin klænra endan. Ungarnir eru dimmbrúnir; so skjótt, teir eru útkomnir, eru teir fullkomnir svimjarar og kavarar. Lómur eigur nógvur í Íslandi og Grønlandi. Í Føroyum hevur átt mongd av honum; nú er hann so burturfækkaður, at teir, ið eftir eru, lætt kunna verða taldir.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Lómasløgini hava nøkur sermerkir, sum gera, at tey verða roknað sum ein bólkur fyri seg. Høvuðseyðkenni teirra er, at tey hava flatan fótlegg, og at føturnir eru heilt aftarlaga undir gumpinum. Tí er bólkur teirra í bókum kallaður "teir gumpføttu".


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Atkvøða um nýggjan CIA-stjóra í dag
61 ára gamla Haspel hevur verið varastjóri í CIA, og nú verður fyrsta kvinna í USA, sum fer at standa á odda fyri fregnartænastuni.
Fregnartænastunevndin atkvøður í málið í dag um at góðkenna Ginu Haspel. Hon fær væntandi stuðul frá øllum republikanarunum í nevndini og í minsta lagi tveimum av tilsamans sjey demokratum í nevndini.
Senatið hevur endaligu avgerðina, og og málið um at tilnevna Ginu Haspel stjóra í CIA kemur til atkvøðugreiðslu har í næstu viku.
Funnist hevur verið at Haspel, tí hon fyri nøkrum árum síðani stóð á odda fyri at avhoyra í minsta lagi tveir fangar, sum eisini vórðu píndir.
Síðani hevur Haspel tikið frástøðu frá hesum.
Hon hevur lovað, at CIA fer at gevast við allari píning, tá fólk verða avhoyrd. Mátin at avhoyra fólk varð nógv herdur eftir yvirgangsatsóknina 11. september 2001.
Sí eisini


text:
Reglur fyri úttøku av føroyskum umboðum í altjóða kappingum
§1
Virkisøki
Nevndin í Talvsambandi Føroya tekur út teir telvarar, ið skulu manna føroyska landsliðið og telvarar, ið skulu umboða Føroyar í altjóða einstaklingakappingum. Nevndin kann geva aðrari nevnd ella venjara hesa heimild til ávísar úttøkur.
§2
Føroyingar
Allir føroyingar hava rætt at umboða Føroyar.
§3
Úttøkutreytir
Føroyameistarin fyri einstaklingar er sjálvskrivaður í altjóða liðkappingum. Møguligt er hjá úttøkunevndini at geva eitt (1) ”wildcard”; t.v.s. úttøka sum ikki er tengd at úttøkureglunum.
Dentur skal leggjast á ratingtal og at telvarin hevur verið virkin í føroyskari telving serliga seinasta árið. T.v.s. at telvarin skal minst hava telvað 10 ratað kappingartalv. Altjóða ratingtal verður bert tikið við í metingina, um tað eru telvað fleiri enn 10 ratað altjóða kappingartalv.
Metast skal eisini, um telvari hevur havt stóra framgongd seinasta árið.
§4
Liðuppseting
Nevndin í Talvsambandi Føroya, onnur nevnd, ella venjari ger av á hvørjum borði úttiknu telvararnir verða settir at telva.
§5
Aðrar ásetingar
Nevndin í Talvsambandi Føroya, onnur nevnd, ella venjari ger í sambandi við úttøkur, leiðreglur og ásetingar sum telvarar verða at fylgja. Brot á leiðreglur og ásetingar gevur nevndini í Talvsambandi Føroya, aðrari nevnd ella venjara heimild at seta telvara av liðnum.
Liðúttøkur skulu verða kunngjørdar úttiknu telvarunum í seinasta lagi 3 mánaðir áðrenn viðkomandi kapping byrjar.
(Samtykt á eykaaðalfundi: 15. december 2005)


text:
Borgarstjórin í Havn er komin undan kavi aftur. Í lesarabrćvi í dag kunnger hann, at hann vil hava politikk á borđiđ, og so reksar hann upp eina rřđ av málum, sum eg í seinastuni havi mint á sum liggjandi á láni í býráđspolitikkinum.
Hann nevnir břrnini, skúlaungdómin og eldrařkiđ, og fćr so burtur úr sćr okkurt avrik úr betongi, hóast tey brřgdini eru munandi fleiri og střrri, enn borgarstjórin nú vil kennast viđ.
Meirilutin hevur hesa setuna samtykt at keypa og byggja fyri meira enn eina milliard. Í střrsta málinum, sum kostar 465 mió. kr., hevđi hann ikki fulla undirtřku í egnum flokki. Tveir av hansara floksfelřgum eru síđan hoppađir av.
Eftir verandi meiriluta í býráđnum standa eitt nú serstakliga ivasomu avrikini at keypa tveir bankabygningar fyri 90 mió. kr. uttan nakran stađfestan třrv og gera ílřgur í eitt sjóvinnuhús fyri 100 mió. kr., sum stendur třmt.
Men einum máli eigur meirilutin ongan lut í - borđkeypinum til Móttřkuhúsiđ. Tađ máliđ eigur borgarstjórin einsamallur ábyrgdina av, tí hann er ovasti fyrisitingarligi myndugleiki í kommununi. Enn hevur hann ikki greitt frá tí málinum.
Hansara seinasta lesarabrćv ber bođ um eina ávísa eyđmýkt, sum ikki hevur veriđ at sćđ á Vaglinum leingi, og gleđiligt er, at borgarstjórin nú er farin at taka táttin upp eftir Tjóđveldi og tosa um fólk heldur enn betong.
Byggi- og betongstýriđ, hann hevur stađiđ á odda fyri hesa setuna, kann gerast kommununi ein dýrur umgangur í komandi árum. Tjóđveldi er trygdin fyri, at villskapurin heldur uppat, og fólkiđ aftur verđur sett fyrst.
---


text:
Flúgv, Fía! Flúgv!
Bókaklubbin
- Síður: 152
- Útgávuár: 2017
- Upprunamál: norskt
- Innbinding: heft
- Rithøvundur: Bente Bratlund
- Týðari: Rannvá Egholm
"Eg skundi mær yvir til málningin. Hann er stórur og enn vakrari enn á plakatini. Kvinnan í hvíta kjólanum sveimar næstan framyvir, eins og vil hon úr mjørkanum og fram í ljósið.“
Fía er fosturbarn. Mamman er ov sjúk at búgva heima. Fía hugsar, at einki í lívinum varir, hon fer ongantíð at hoyra til í látrinum og prátinum í fosturfamiljuni.
Men Fía fer á máliskeið, hon vil læra at skapa okkurt vakurt. Hon hevur nógv at gleða seg til.


text:
Listaørindi í Keypmannahavn/
Eg var mær eini listaørindi í Keypmannahavn í vikuskiftinum. Tað var framsýningin Sjá tú blánar, sum skuldi latast upp og so nýtti eg eisini høvið at heilsa uppá vinfólk og síggja framsýningar. Eg spákaði við einum vinmanni yvir um brúnna til Norðurbryggjuna og sá har ta flottu framsýningina Dissonant Thought hjá Hansinu Iversen, sum tykist vera á tremur í hugskotum. Yvirhøvur er hetta ein bulmikil framsýning, sum ikki hevði verið verri um nøkur fá verk vórðu tikin burtur, men eg hugsi, at maksimala lyndið á framsýningini kann vera ein roynd at vinna á øllum tí visuella ganginum, sum framsýningarrúmini í sær sjálvum eru full av. Júst í tí, at tú traðkar inn gjøgnum høvuðsinngongdina er tað næstan sum koma inn í eina religiøsa framsýning. Myndin á endavegginum er krosskend og ljósinnfallið í rúminum sýnast næstan kirkjulig. Fleiri myndir eru millum tær bestu, eg havi sæð frá listakvinnuni, uppiá hongur ein stór reyð, grá, violett, appilsingul, gul og brún mynd og sjálvt um litirnir og formarnir eru nógvir og óregluligir, hevur myndin nakað sjálvsagt og lætt yvir sær, sum bara ein sera dugnalig listakvinna megnar at fáa fram í einum so mikið kompleksum verki sum hesum. Fleiri av myndsamansetingunum rigga sera væl, tað er í fleiri førum sum um, at verkini beinleiðis samskifta sínamillum. Á bakvegginum, sum er múraður, er øgiliga nógv, sum órógvar, eg veit ikki um nakað verk nýtist at hanga har. Harumframt hevur ljóssetingin við sær, at sera ógvusligir skuggar koma undir verkini og tað er spell fyri tær fínu myndirnar. Frá Norðurbryggjuni gingu vit yvir á Pappíroynna yvir til ta stóru listahøllina Copenhagen Contemporary og har sóu vit m.a. videoverk hjá Ragnar Kjartansson og Bruce Naumann, sum vóru hugtakandi at uppliva, ikki minst grøna ljósgongdin, sum Naumann gjørdi í 1970, sum fekk okkum at síggja svimlandi ljósareytt í eina góða løtu. Inni hjá Susanne Ottosen hanga málningar hjá Ian Mckeever á framsýningini Portrait of a Woman. Hetta er ein sera rein og avklárað framsýning við fáum, góðum verkum. Listamaðurin kemur eftir ætlan til Føroya í heyst at arbeiða við eini sera spennandi bókaverkætlan. Framsýningin í Charlottenborg um Pist Protta er sera stuttlig og kann eisini viðmælast. Pist Protta er eitt ógvuliga serligt eksperimenterandi listatíðarrit, sum Jesper Fabricius, Jesper Rasmussen og Åse Eg Jørgensen hava staðið fyri í 35 ár. Tíðarritið er rættiliga anarkistiskt og roynir t.d. ongantíð at hava sama format/stødd osfr. og ofta hevur blaðið verið provokerandi sum t.d. ta ferðina, tá teir settu ein top 100 lista í blaðið, sum segðist vera yvirlit yvir inntøkuna hjá donsku listafólkum, sum sambært blaðnum skuldu eitast at forvinna mest. Men sakin var tann, at tølini í listanum vóru uppfunnin og tá Politiken endurgav listan sum um hann passaði vóru onkur av nevndu listafólkunum ónøgd m.a. tí tey hugsaðu um skattamyndugleikarnar. Framsýningin er sera áhugaverd bæði sum dokumentatión av einum tíðarskeiði, men Pist Protta-fólkini hava eisini savnað listaverk, sum eru við á framsýningini. Ein onnur framsýning í somu ond er á Den Sorte Diamant, bókasavninum og snýr seg um listafólkabøkur. Hon eitur OPSLAG NEDSLAG – Danske kunstnerbøger. Ein listafólkabók er ikki ein bók um list, men ein bók sum list. Listafólkabókin er eitt verk í sær sjálvum, samstundis sum hon kann vera miðlandi.


text:
Er neyðugt hjá Føroyska Bíbliufelagnum at vera limur í Sameindu Bíbliufeløgunum (United Bible Societies - UBS)? Nakað soleiðis hevur onkur spurt, nú spildurnýggja føroyska felagið í mars gjørdist limur saman við bíbliufeløgunum í Gabon, Mosambik, Mongolia, Litava, Serbia og Ekvator og bíbliufelagnum hjá palestinum. Fram til stovnanina í 2012 vóru Føroyar skipaðar við eini stiftsnevnd undir Danska Bíbliufelagnum, sum átti rættindini til týðingina hjá Dahl/Viderø og tók sær av at framleiða bíbliur til Føroya. Hví var tað ikki nók mikið?
Nú Bergur og eg sjálvur umboða Føroyar á Heimsfundinum hjá UBS í Philadelphia í USA – hesin heimsfundur er vanliga sætta hvørt ár – so váttar hvør dagur fyri okkum, at vit valdu rætt.
Eitt er, at tað er natúrligt, at eitt føroyskt felag best kann røkja tørvin hjá málbólkinum, sum tosar føroyskt og dagliga livir í føroyska samfelagnum. Um nakar ivast, hava vit eisini fingið stuðul til hetta frá dønum frá fyrsta degi. Men limaskapurin í UBS gevur okkum eisini atgongd til eitt ovurstórt tilfeingi, sum gevur okkum óteljandi møguleikar betur at røkka endamálinum hjá einum bíbliufelagi, sum vil tæna føroyska fólkinum. Tað er at røkka øllum aldursbólkum í Føroyum við Bíbliuni, á einum máli tey skilja, á einum amboði tey dagliga nýta og fyri ein kostnað sum tey kunnu rinda.
Tí UBS er eitt samstarv millum 118 limafeløg, sum eru virkin í meira enn 200 londum tilsamans, við tað at nøkur feløg taka sær av fleiri londum. Saman við UBS hava fleiri feløg ment skipanir, sum vit kunnu fáa ágóðan av, um vit vilja. Eitt nú skipanir til at gera nýggjar bíbliutýðingar, og pallar til talgildar Bíbliur av alskyns sløgum. Vit fáa eisini atgongd til eitt næstan óendaligt úrval av bíbliusniðum og samband við bíbliuframleiðarar, ið framleiða høga dygd sera bíliga. Tí í UBS ger hvør tað, sum ein er best til.
Samskiftið við UBS og hini bíbliufeløgini gevur okkum nógvan og fjølbroyttan íblástur og letur ein spennandi heim upp fyri okkum. Hetta í mun til, at vit frammanundan ikki gjørdu nógv annað enn at kopiera nøkur fá av hugskotunum, sum danir valdu at raðfesta, uttan at vita stórvegis um, hvørjar aðrar møguleikar vit høvdu. Nú er arbeiðið hjá okkum í staðin at gera av, hvat vit vilja raðfesta, so tað tænir okkara fólki best.
Somuleiðis kunnu vit vera við til stuðla altjóða verkætlanum. Tað kunnu vera bíbliutýðingar til fólkabólkar, sum enn ikki hava Bíbliuna á sínum egna máli. Bara seinastu 3 árini hava 90 tungumál fingið Bíbliuna á sínum egna máli, júst gjøgnum altjóða samstarvið í UBS. Tað kunnu eisini vera Bíbliur til fátæk lond, har vanliga fólkið ikki hevur ráð til eina Bíbliu. Ella tað kann vera víðfevnda hjálpararbeiðið til fólk, sum eru traumatiserað av kríggi og ágangi. Hetta at stuðla altjóða verkætlanum hava vit í grundini bundið okkum til við at gerast limir, og tað vil føroyska stýrið við gleði eisini vera við til. Tí vit eru so ríkiliga signað, bæði við Bíbliuni á okkara egna máli, eins og mongum tímiligum signingum.
Øssur Kjølbro
Myndatekstur til myndina omanfyri: Her síggjast 8 nýggjastu limalondini í Sameindu Bíbliufeløgunum. Bíbliufelagið hjá palestinum og bíbliufeløgini í Gabon, Mosambik, Mongolia, Litava, Serbia, Ekvator og Føroyum.
Sí myndir frá Heimsfundinum í myndasavninum.
Sí fleiri filmsbrot frá Heimsfundinum.
+ Eitt spennandi video um arbeiðið hjá Sameindu Bíbliufeløgnum, United Bible Societies, síðan seinasta World Assembly í Seoul í Suðurkorea í 2010. https://vimeo.com/166143595
+ Ein góð lýsing um støðuna hjá Bíbliufeløgunum í heiminum á okkara døgum. https://vimeo.com/166143155
+ Ein viðkomandi lýsing av truplu korunum hjá kristnum á okkara døgum. Her um atsøknir úr Gasa og úr Egyptalandi. Hoyrið her aðalskrivararnar hjá libanesiska og egyptiska bíbliufeløgnum siga frá:
http://ubscommunity.org/worldassembly/
Síggið her eisini einkjuna - Pauline Ayyad - hjá dripna bókaseljaranum í bíbliufelagnum hjá palestinum siga livandi frá. Hon býr nú á Vestara áarbakka.