text:
§52a fyrispurningur til Kristinu Háfoss, landsstýriskvinnu viðvíkjandi Bústøðum, sum vilja byggja land við donskum byggikubbum (Byggiverkætlan við 36 íbúðum í Mattalág í Tórshavn).
1. Hevur landstýriskvinnan góðkent, at Bústaðir ikki bjóðar út til føroyskar hondverkarafyritøkur, men í síni íbúðarbygging ger undirhondsavtalu við danska byggikubba-fyritøku.
2. Hevur danska fyritøkan, sum skal levera byggikubbar til Mattalág, fyrr bygt bygningar til Føroya? Og um so er, hvussu hevur kvaliteturin roynst til føroyska veðurlagið?
3. Hvussu nógvar skattakrónur missa føroysku lands- og kommunukassarnir við at hondverkararskatturin fer í danskar kassar ístaðin?
4. Er útboðspolitikkurin hjá landinum galdandi fyri externa grunnin, Bústaðir?
5. Ætlar landsstýriskvinnan at gera nakað fyri at tryggja, at Bústaðir eisini fylgir almennum útboðsreglum?
6. Hevur ella fer Kappingarráðið at kanna útboðsháttin hjá Bústøðum?
Viðmerkingar:
Landsstýrið hevur givið Húsalánsgrunninum heimild at taka lán upp á 250 milliónir krónir. Peningurin skal brúkast at byggja fyri og við at tað liggur í hesum externa grunni, kemur tað ikki at síggjast á fíggjarlógini. Nú er komi fram, at hetta heldur ikki skal síggjast aftur millum føroyskar arbeiðshendur, tí Bústaðir vil ikki so frætt sum biðja føroyskar handverkarafyritøkur um tilboð, men er farið beinleiðis til danska fyritøkur, sum ger byggikubbar. Talan er um stóra byggiætlan, har 36 íbúðir skulu byggjast í Mattalág í Havn.
Grundgevingarnar fyri at vraka føroysku hondverkarnar tykast sum fordómar. Samb. KVF eru grundgevingarnar hjá Bústøðum at “Tað loysir seg ikki at lata føroyskar hendur smíða bústaðir í Havnini. Føroyskar byggifyritøkur hava torført við at halda tíðarætlanir”.
“Kunnu ikki avmarka okkum til at brúka føroyskar byggifyritøkur, tað er rættiliga dýrt at byggja í Føroyum,” sigur stjórin í Bústøðum við KVF.
Hetta uppáhaldið velur almenna Bústaðir at brúka sum undanførsla, fyri at koyra allir føroyskar hondverkarafyritøkur í sama posa. Eingin føroysk fyritøka sleppur at bjóða, eingin føroyskur handverkari sleppur til verka, men Bústaðir letur alt arbeiði undirhonds til handverkarar á Himmerlandsvej í Løgstor, har teir gera byggikubbar. Hetta merkir at skattainntøkurnar fara í danska stats- og kommunukassar. Føroyski skattgjaldarin er bundin fyri, at útvega Bústøðum 250 milliónir krónir í láni. Spurt verður tí, hvussu stóra skattainntøku land- og kommunukassar í Føroyum missa við hesi avgerð?
Føroysku byggifyritøkurnar eru fjølbroyttar og eisini eru fyritøkur, sum hava bygt byggikubbar, men Bústaðir hevur valt, at eingin føroyingur sleppur so frætt sum at bjóða. Svarið upp á alt er nú byggikubbar úr Danmark.
Føroyska veðurlagið er serligt og eru tað bert føroyingar, sum eru serfrøðingar at byggja til veðurlagið. Í 80-unum var nógv byggjarí og tá komu nógvir byggikubbar úr td. Danmark. Í jólaódnunum í 1988/89 komu stórir skaðar á serliga hesi hús, tí bygt var ikki til verðurlagið. Tí kann spyrjast um vit eru á veg aftur í 80-ini?
Umframt ódnir, er vatn og fuktur ein serlig avbjóðing í Føroyum. Tað eru mong dømi um útlendska bygging í Føroyum, har trupuleiki er av fukti.
Ofta hevur verið at hoyrt, serliga frá Tjóðveldi, at vit vilja byggja land. Nú sær út til at vit skulu byggja land við donskum byggikubbum.
Hóast útboðspolitikkur hjá tí almenna krevur, at fyritøkur sleppa at bjóða, sær út til, at hetta ikki er galdandi fyri almenna grunnin, Bústaðir.
Á Løgtingi 17. Mai 2017
Jørgen Niclasen, tingmaður


c: text/html

text:
Álitisfólkaskeið
Álitisfólkaskeið var í húsum felagsins 11. okt.
Dánjal Egilstoft frá Gjaldstovuni, hevði eina framløgu um appina “My plan”, ið er ein talgild arbeiðsætlan.
Okkara vón er, at øll eldrasamstørvini taka hesi í nýtslu, sum er eitt hent amboð hjá bæði leiðslu og starvsfólkum.
Àlitisfólkaval hevur júst verið og vórðu fleiri nýggj álitisfólk vald og hesum ynskja vit vælkomnum í okkara hóp, samstundis sum vit vilja takka teimum, ið ikki valdu at stilla upp aftur, fyri teirra arbeiði.
Hans Trygvi Teirin adv. undirvísti um grundleggjandi starvsfólka- og arbeiðsrætt.
Heilsuhjálparafelag Føroya

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Eftir at brúkið í skúlaárinum 2017/18 er kannað, varð avgjørt, at helvtin av pengunum til føroyskar rættindahavar – 102.325,58 kr – skulu rindast út eftir umsókn. Býtið av nýtslugjaldinum skal so vítt møguligt mynda býtið ímillum rættindahavarnar, ið komu fram í kanningini. Harumframt var tað ein partur – 15.067,33 kr – av myndlist og fotografi, ið kom fram í kanningini, har navn á rættindahava ikki varð upplýst. Nýtslugjaldið er býtt í hesar puljur at søkja úr:
Rithøvundar (yrkistekstur, fagurtekstur, týðing, yrking) : 56.371,16 kr (55,09 %)
Bókaforløg (útgáva av: yrkisteksti, fagurteksti, týðing, yrking, myndlist, fotografi, grein, sangteksti og nótum) : 18.786,98 kr (18,36 %)
Tónaskøld (sangtekstir og nótar): 2.445,58 kr (2,39 %)
Myndlist (myndlist) : 13.445,58 kr (13,14 %) + 9040,40 kr (60%) = 22.485,98 kr
Yrkisfotografar (fotografi) : 9.168,37 kr (8,96 %) + 6026,93 kr (40 %) = 15.195,30 kr
Miðlafólk (grein) : 2.189,77 kr (2,14 %)
Upphæddin í hvørjari pulju verður javnt býtt ímillum umsøkjararnar til puljuna.
Evsta freist, at senda umsókn er fríggjadagin 24. apríl kl 15. Svarað verður um endaligu upphæddina um hálvan mai.
Fyritreytir fyri umsókn
1) Viðkomandi má hava givið verk út* frammanundan, har útgávuár er fyri 2018.
*eitt verk er útgivið eftir grein 2 stk 2 í upphavsrættarlógini, tá ið tað er:
1) boðið alment til sølu, til láns, til leigu ella givið sum gáva,
2) sýnt fram alment,
3) framført alment.
2) Upphæddin skal brúkast til arbeiði við eini verkætlan fyri at gera eitt ella fleiri verk sum eru innanfyri somu listagrein, og innan eitt øki*, Fjølrit í dag umsitur, sum uppgivið fyri 1)
*Økini, Fjølrit í dag umsitur, eru tekstir (grein, yrkistekstur, fagurtekstur, týðing, yrking),
mynd (myndlist, fotografi) og nótar (sangtekstur, nótar).
3) Fyri bæði útgivna verkið, og nýggju verkætlanina er galdandi, at eintøk av verkinum antin eru framleidd í Føroyum, ella tey eru framleidd uttanlands við útgávu í Føroyum fyri eyga.
4) harumframt skal rættindahavi hava skrásett seg hjá Fjølrit sum rættindahavi, áðrenn umsóknin verður send. Ert tú ikki frammanundan skrásett/ur sum rættindahavi, ger tað fyrst her
Umsóknarfreistin er farin.


text:
Eina ferðina var tað ein fátækur maður, ið átti ein son, sum æt Óli. Og av tí, drongurin var so ógvuliga neyðarsligur og lítil, róptu tey hann Pink-Óla.
Men heima var lítið bæði at bíta og brenna, so best sum er, fer pápin burtur í bygd við soninum at fáa onkran Guds vin at hava hann. Ája, teir ganga inn í nógv hús. Faðirin vísir drongin fram og heldur við fólk, at hann dugir at sita hjá kríatúrunum fyrr enn ikki. Men tá ið fólk síggja, hvussu vesælur hann er, vil eingin hava hann.
At endanum koma teir inn til sýslumannin. Jú, hann vil hava drongin, sigur seg beint nú hava koyrt eitt óvætti á dyr.
Tað verður so gjørt av, at Pink-Óli skal vera hjá sýslumanninum. Hann hevði nú einki gott orð á sær sum húsbóndi - harðligur móti tí, ið minni máddi, og natin. Drongurin skuldi fáa inn í munnin fyri tænastuna. Klæðir upp á kroppin ella løn varð einki talað um.
Pink-Óli er nú har á sýslumansgarðinum í trý ár. Men so ein góðan dag fer hann til húsbónda sín og sigur, at nú lystir honum at fara hiðani.
“Ja, ja,” sigur sýslumaðurin, “fer tú, so fer tú. Nú skal eg geva tær løn. Tú fær ein skilling fyri árið. Her hevur tú tríggjar skillingar.”
Pink-Óli helt, at hetta var ikki so lítið; tí aldri hevði hann hildið einum oyra í hondini áður. Men hann spyr kortini, um hann kann ikki fáa eitt sindur afturat.
“Nei,” sigur sýslumaðurin, “tú hevur fingið meir, enn tú eigur eftir avtaluni.”
“Ja, men eg má fáa eitt sindur fyri klæðir,” sigur Pink-Óli, “havi slitið alt burtur av mær, síðani eg kom higar og einki fingið aftur. Hetta eru teir beru kloddar, eg gangi í.”
“Nei,” sigur sýslumaðurin, “tú hevur fingið eftir avtalu og tríggjar skillingar afturat. Nú verður sum er. Men tú kann fáa ein bita upp á vegin við tær, vil tú.”
Ája, Pink-Óli fer av stað, glaður fyri at sleppa úr sýslumansgarðinum; tí stríggisligt hevur verið. Hann ber teir tríggjar skillingarnar í nevanum, letur hondina upp og hyggur at teimum upp í millum. Hann kennir seg eiga nógv og setur sær fyri at keypa klæðir í staðin fyri kloddarnar, hann gongur í.
Tá ið Pink-Óli hevur gingið bæði langt og leingi, kemur hann inn í ein dal við høgum fjøllum báðumegin. Hann støðgar á, leggur høvdið aftur á herðar og hyggur upp á sýnina í erva. Hugsar hann við sær: - Tað hevði verið stuttligt at farið upp um har og sætt, hvussu vorðið var hinumegin. Jú, hann leggur til brots, beint í bróstið niðaneftir. Orkulítil er hann, so tíðum setir hann seg at rinda møðina. Hvørja ferð, hann hvílir seg, letur hann hondina upp og hyggur at teimum trimum skillingunum, sum hann er so glaður fyri.
Tá ið hann kemur niðaná og hyggur inn yvir fjallavíddina, er ikki annað at síggja enn ein stór mófløta. Aftur setir hann seg, letur hondina upp og hyggur at teimum trimum skilling-unum. Best sum hann nú situr og hugsar um klæðini, hann skal keypa sær, hvøkkur hann upp og sker í eitt róp: Ein fátækur maður stendur uppi yvir honum, so langur og so løgin á at líta, at Pink-Óli verður hjartkiptur.
“Óttast ikki meg,” sigur maðurin, “eg geri tær einki; biði bert um ein skilling í Harrans navn.”
“Hann náði tygum,” sigur Pink-Óli, “eg eigi bert tríggjar skillingar og eri á veg at keypa mær klæðir fyri teir. Hetta, eg eri í, fjalir ikki kroppinum.”
“Eg eri verri fyri enn tú,” sigur fátækramaðurin, “eg eigi ongan skilling, og míni klæði eru uppaftur kloddutari enn tíni.”
“Ja, ja, so má tú fáa skillingin,” sigur Pink-Óli.
Tá ið hann hevur gingið ein góðan tein afturat, setur hann seg aftur at hvíla, letur hondina upp og hyggur at teimum tveimum skillingunum, hann hevur eftir. Einaferð honum er hyggjandi upp, stendur aftur ein fátækur maður uppi yvir honum, enn longri og undarligari enn hin fyrri. Pink-Óli rópar við av ræðslu og skal halda til beins. Men fátækra-maðurin sigur sáttliga:
“Óttast ikki meg, eg geri tær einki, biði bert um ein skilling í Harrans navn.”
“Hann náði tygum,” sigur Pink-Óli, “eg eigi bert tveir skillingar, og eg eri á veg at keypa mær klæði fyri teir. Høvdu tygum verið komin fyrr, so...”
“Eg eri verri fyri enn tú,” sigur fátækramaðurin, “eg eigi ongan skilling, havi størri kropp og minni klæði uppi á honum enn tú.”
“Ja, ja, so mugu tygum fáa skillingin,” sigur Pink-Óli.
Aftur gongur drongurin eina góða løtu, verður móður og setir seg at hvíla. Hann letur hondina upp og hyggur at tí eina skillinginum, hann hevur eftir. Men áðrenn hann varir nakað, hvøkkur hann upp og skal taka til rýmingar: Fyri triðju ferð stendur ein fátækur maður uppi yvir honum, nógv longri og nógv óskotligari enn hinir báðir. Fátækramaðurin sigur sáttliga: “Óttast ikki meg, eg geri tær einki, biði bert um ein skilling í Harrans navn.”
“Hann náði tygum,” svarar Pink-Óli, “eg eigi bert einans skilling eftir og eri á veg at keypa mær klæði. Hevði eg havt hitt tygum fyrr, so...”
“Eg eri verri fyri enn tú,”sigur fátækramaðurin, “eigi ongan skilling, havi størri kropp og minni at fjala hann við enn tú.”
“Ja, ja, so má tú fáa skillingin meðni,” sigur Pink-Óli, “nú hava tit tríggir hvør sín, og eg havi ongan.”
Tá sigur fátækramaðurin við drongin: “Síðani tú er so hjartagóður, at tú gevur burtur alt, tú eigur, skal tú sleppa at ynskja tær trý ting, og tú skal fáa tey. So er tað eitt ting fyri hvønn dálan, tí tað eri eg, ið havi fingið teir allar, havi bert skapt meg um hvørja ferðina.”
Pink-Óli sigur nú, at hann hevði altíð ynskt sær eina symfan og dugt at leikað so á henni, at alt livandi, sum hoyrdi tónarnar, skuldi fyllast við gleði og fara at dansa. Hetta skal so vera mítt fyrsta ynski.”
“Tað skal tú fáa,” sigur fátækramaðurin, “men lítið bað tú um. Hugsa teg betur um næstu ferð.”
Pink-Óli sigur: “Eg havi altíð stundað eftir at átt byrsu og dugt so væl at skjóta, at alt fall, eg miðaði eftir, hvussu langt boðið var. Hetta skal vera mítt annað ynski.”
“Tað skal tú fáa,” sigur fátækramaðurin, “men smáligt tók tú til. Hugsa teg betur um næstu ferð.”
Pink-Óli sigur: “Mær hevur altíð dámt at hitta blíð og góðgerin menniskju. Hevði viljað átt tær gávur, at eingin sýtti mína fyrstu bøn. Hetta skal vera mítt triðja ynski.”
“Tað skal tú fáa. Nú ynskti tú betur,” sigur fátækramaðurin og hvarv inn yvir tær víðu mófløturnar á fjallinum.
Pink-Óli er nú móður, dagurin er komin at kvøldi, so hann leggur seg bert við frið at sova. Hann vaknar ikki aftur fyrr enn tann ljósa morgun. Nú liggja bæði symfanin og byrsan undir liðini á honum har á vøllinum. Tit kunnu ætla, hann er glaður, tekur hesar kæru lutir upp í hondina og kínir teimum. Men har uppi á fjallinum er einki livandi at spæla streingjaleik fyri ella at skjóta. Tað var best at sleppa sær burtur hiðani sum snarast. Nú gekk lættari hjá dronginum, tí nú var hvørt spor á høvdið.
Tá ið Pink-Óli kemur niður í bygdina, fer hann fyrst inn til handilsmannin, biður geva sær klæðir, so inn til ein bónda og biður geva sær ross, síðani inn til smiðin og biður geva sær vogn - fer soleiðis mann frá manni, til hann hevur fingið alt, hann hevur fyri neyðini. Og allastaðni fær hann ja, áðrenn hálvtalað er orð.
Síðani koyrir Pink-Óli stásisliga gjøgnum dalin. Tá ið hann hevur koyrt ein góðan tein, møtir hann sýslumanninum:
“Góðan dag, húsbóndi,” sigur Pink-Óli.
“Góðan dag,” sigur sýslumaðurin, “havi eg verið húsbóndi tín?”
“Ja, minnast tygum ikki? Eg tænti tygum trý ár fyri tríggjar skillingar,” sigur drongurin.
“Ja, nú ørminnist eg um tað,” sigur sýslumaðurin, “ikki eiti á so mikil maður tú er vorðin alt í einum. Hvussu er tað borið til?”
“Jú, soleiðis hevur tað nú lagað seg fyri mær,” sigur Pink-Óli. Hann hevur symfanina í hondini.
“Og tú spælir tær við symfan?” hevur sýslumaðurin á orði. Pink-Óli svarar, at honum hevur altíð longst eftir at sleppa at spæla og fáa fólk at dansa. “Men tað besta, eg eigi, er handa byrsan, skal eg siga tygum. Eg raki mest sum alt, eg miði eftir - síggja tygum hasa krákuna, ið situr á hamrinum har dygst burturi? Hvat geva tygum mær, rámi eg hana?”
“Hasa krákuna fær tú ikki. Hon er longri burtur enn so. Eg leggi góðs og garð og alt, sum stár á. Men so má tú eisini leggja á alt, tú eigur,” sigur sýslumaðurin. Hann býður sær eisini at fara eftir krákuni, tá ið hon fellur, og lær við.
Jú, Pink-Óli setir alt í veð, hann eigur. Síðani tekur hann byrsuna, miðar á krákuna og skjýtur. Krákan dettur út av hamrinum og niður í urðina.
“Ein óreinskan slái, fall hon,” letur í sýslumanninum, hann fer til gongu eftir henni. Drongurin fer stillisliga aftaná, heingir byrsuna aftur um herðarnar og tekur symfanina í hondina, hevur skjarmin tilreiðar. Nú sýslumaðurin er komin í tjúkkastu urðina og er næstan fjaldur millum tað stóra, hvassa grótið, slær Pink-Óli á streingirnar, og tónarnir klinga.
Tað er ikki lagaboð! Sýslumaðurin grýtir ta deyðu krákuna frá sær og so at dansa av øllum alvi. Urðargrótið skurslaði hann, skræddi honum klæðini og skar upp gjøgnum skógv-arnar. Men so leingi drongurin spældi, helmaði hann ikki í við dansinum. So illa var hann komin, at hann græt og bað fyri sær, bønaði Pink-Óla um at støðga.
“Ja,” sigur Pink-Óli, “tygum skulu sleppa. Tí nú hugsi eg, tygum eru líka kloddutur, sum eg var hin dagin, eg fór frá tygum.” Men fyrst mátti sýslumaðurin lata, ikki alt, hann setti í veð, men eina hóskandi samsýning. Og tað gjørdi hann glaðiliga fyri at sleppa undan at dansa í urðini.
Nú fer Pink-Óli inn í stórstaðin á eitt gistingarhús. Alt fellur væl í lag fyri honum, tí eingin kann sýta honum fyrstu bøn. Har slær hann symfan sína dagin langan. Øll, ið koma har, dansa og eru glað, alt er gleimur og kæti.
Men smátt verið tí fyri: Best sum er, koma varðmenn har og skulu taka hann á rættarting; hann skal verða dømdur, tí sýslumaðurin hevur meldað hann fyri at hava elvt honum ónáðir.
Pink-Óli bert lær at, tekur symfan sína og slær streingirnar. Og í sama bili dansa allir varðmenninir, dansa og dansa til teir at endanum fara umkoll og liggja sum deyðir á jørðini.
Tá ið varðmenninir vinna ikki á dronginum, verða hermenn í stórum nøgdum sendir eftir honum. Men teimum gongur ikki betur. Hvat er nú at gera? Jú, sýslumaðurin finnur upp á ráð: Teir skulu taka hann, meðan hann svevur. Tá ber til; teir fáa hann, føra hann á rættarting, og har verður hann dømdur til at verða hongdur beinanvegin.
Nú er verri vorðið. Gálgi verður reistur, nógv fólk er komið á staðin at síggja tilgongdina, og nú koma hermenninir við Pink-Óla. Byrsuna og symfanina hevur hann hjá sær, gongur ógvuliga spakuliga og hvílir seg fyri hvørja trappu, hann stígur upp at gálganum. Tá ið hann er komin heilt upp, rópar hann á høvuðsdómaran at gera sær eina bøn, áðrenn hann letur lív: sleppa sær at spæla eina løtu á symfanina.
Tá rópar sýslumaðurin ikki at sleppa honum at spæla, tí tá verður úti við øllum; biður ið hvussu er binda seg aftur at einum træ, so hann dansar seg ikki til ólívs. Tað verður gjørt. Men høvuðsdómarin kann ikki sýta Pink-Óla hesa bøn, og drongurin fer at spæla. Tá er alt umskift, alt livandi fer at dansa, dómararnir, hermenninir, bøðilin, øll ið vóru komin at síggja, hundarnir í túninum, rossini, ketturnar, alt dansaði, og tá ið tey orkaðu ikki meir, lógu tey sum deyð á jørðini. Ringast gekst sýslumanninum; tí hann var bundin aftur at trænum, so tað hevði gnagað hann heilt at beini.
Pink-Óla var tað eingin, ið hugsaði um meira, hann tók symfanina og byrsuna við sær, og so fór hann til stroks, til hann kom onkustaðni, honum dámdi at vera. Hann livdi glaður og fríur allar sínar dagar. Tí tað var eingin, sum kundi sýta honum ta fyrstu bøn, hann bað um.
Úr bókini ”Ævintýr 2”. Heðin Brú týddi. Føroya lærarafelag gav út í 1964.
Upprunaheiti: ”Veslefrik med felen””. P. Chr. Asbjørnsen: ”Eventyr for børn III”, Gyldendalske Forlag, København 1884.


text:
2. flokkur í Skúlanum við Streymin
Grindahvalur er ein tannhvalur, sum verður roknaður upp í delfinættina, og er tí í ætt við eitt nú bóghvítuhval og hvessing.5
Grindahvalur, sum livir undir Føroyum, nevnist langbøkslutur grindahvalur. Hetta slagið hevur longri bøksl enn stuttbøkslutur grindahvalur.7
Langbøksluti grindahvalur livir bæði á sunnaru og norðaru hálvu. Hildið verður, at tað eru okkurt um 800.000 grindahvalir í norðurhøvum.9
Grindahvalur er eitt súgdjór. Leiftrarnir súgva mjólk frá mammu síni í minsta lagi hálvtannað ár. Teir fáa tenn, tá ið teir eru 6 mánaðir gamlir.11
Grindahvalur etur umleið 50 kg av føði um dagin. Hann etur fyrst og fremst høgguslokk, men undir Føroyum eisini svartkjakft og gullaks, um lítið er til av høgguslokki.13
Sagt verður, at grindahvalur “sær” við oyrunum. Grindahvalur sendir ljóðbylgjur út ígjøgnum kúlusiggið. Tá ið tær eitt nú raka eina høgguslokkatorvu, verður ljóðið kastað aftur, og á henda hátt veit hvalurin, hvat er fyri framman.15
Grindahvalur andar ígjøgnum blástrið. Eitt vætuskýggj sæst ein slakan metur upp í loft, tá ið hann andar út.17
Grindahvalur gongur í flokki, og tað eru kvennhvalirnir, sum stýra grindini og hava ræðið. Kvennhvalirnir liva eisini longur enn kallhvalirnir og verða upp í 60-65 ára gamlir.19
Kallhvalurin er størri enn kvennhvalurin. Hann verður einar 6,5 metrar langur og vigar 2,5 tons.21
Føroyingar veiða grind til matna. Hildið verður, at tað hevur verið gjørt her á landi, síðani fólk búsettust á oyggjunum í 9. øld.23
Nógv tvøst og spik er á einum grindahvali. Tað, sum ikki verður etið feskt, verður saltað og turkað fyri at halda sær longur. Ein forkunnungur rættur er at eta turra grind og spik saman við turrum fiski og køldum eplum.25
Mynduleikarnir mæla føroyingum frá at eta grind, tí ov nógv tungmetal er í matinum. Men siðvenjan at veiða og eta grind livir enn væl millum føroyingar.27
Foto/ Myndir/ Asseq/ Valokuva/ Guvvieh/ Nuotraukos/ Photo:
S1: U.S. Fish and Wildlife Service Northeast Region- flickr.com
S4+20: Barney Moss - commons.wikimedia.org
S6: Chris huh - commons.wikimedia.org
S8: Pcb21 - commons.wikimedia.org
S10+18: Mmo iwdg - commons.wikimedia.org
S12: © Hans Hillewaert - commons.wikimedia.org
S14: Shung - commons.wikimedia.org
S16: 2315319 - pixabay.com
S22+26: Eileen Sandá - commons.wikimedia.org
S24: Arne List - flickr.com
S28: NOAA Photo Library - commons.wikimedia.org


text:
Heilsan frá Fótatraðk úr Keypmannahavntann 25. Januar 2016
Árið 2015 var eitt stuttligt ár hjá Fótatraðk. Vit fyriskipaðu almennan føstu – og heystdans, har skiparar úr Tøkum Lætt í Havn, komu niður og hjálptu okkum at skipa og seta dám á dansin. Vit vóru í Odense og dansaðu saman við dansifelagnum Miðgarðsorminum og vit endaðu árið við einari sera góðari ferð til Sorø, har vit høvdu dansiskeið og eina sera góða veitslu, saman við íbúgvunum úr mestsum øllum Danmark.
Serliga stuttligt var eisni at vera í 40 ára føðingardag hjá Andreu Opielku í fjørð summar. Føðingardagurin var hildin umborð á einari av ferjunum, ið siglur millum Rødby í Danmark og Puttgarten í Týsklandi. Dagurin var av tí allar besta. Veðrið var framúr gott, borðreitt var við leskiligum mati og vit dansaðu eisini føroyskan dans saman við øllum gestunum umborð.
Nøkur av okkum vóru eisini til Kvæðaráðstevnuna, ið var í Norðurlandahúsinum í Føroyum í summar. Tað vóru nakrir sera hugaligir dagar har prátað var við nógv gløgg høvd og serliga stutligt var kanska eisini, at júst sama kvøld, sum Ráðstevnan endaði við almennum dansikvøldi í Norðurlandahúsinum, var eisini grind í Sandagerði. Uttan mun til, um tað var hildið at vera rætt ella skeivt, vóru mangir av útlendingunum sera fegnir um, at teir fingu høvi at uppliva eitt veruligt grindadráp soleiðis, sum tað fer fram í dag.
Í vár er so afturvendandi Landsdansistevnan í Føroyum og hesuferð verður hon í Klaksvík. Vit í Fótatraðk eru sera takksom fyri tann stuðul, vit eisini hesaferð, hava fingið frá Slái Ring og sum ger, at vit yvirhøvur hava møguleika fyri, at luttaka. Nú nærkast, og vit gleða okkum ómetaliga nógv til ferðina og til sjálvan dagin.
Við Fótatraðkskvøðu
Birita Lamhauge Jóansdóttir
forkvinna


text:
Ottawa
Ottawa (enskt; City of Ottawa, franskt; Ville d'Ottawa) er høvuðsstaður Kanada, ið liggur í landslutinum Ontario, beint við markið til landslutin Quebec. Í 2016 hevði Ottawa fleiri enn 934 túsund íbúgvar í sjálvum býnum.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Býurin er uppkallaður eftir indiánafólkinum Ottawa (Odawa) sum einaferð búði har. Ottawa gjørdist høvuðsstaður í Kanada í 1857. Tað, ið m.a. eykennir býin nú á døgum, eru mongu forvitnisligu søvnini og almennu húsini við prýðiligum kopartekjum og ein siglingarveit við viðarlundum framvið, sum, tá ið vetrarkuldin kemur, verður heimsins longsta skoytibreyt.
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Ávísingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Almenna heimasíða, ottawa.ca
- Ottawa, wikivoyage.org (á enskum)
Coordinates: 45°24′41.6″N 75°41′54.4″W / 45.411556°N 75.698444°W
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Population, Census Profile, 2016 Census Ottawa, City [Census subdivision], Ontario and Canada [Country], statcan.gc.ca


text:
Tjaldur, ver vælkomið til okkum heim! Grækarismessa verður 12. mars og tí sambandi fara vit í Hondbóltsfelagnum Tjaldur at skipa fyri Tjaldursrenning sunnudagin 14.
Tíðindir
Venjingartíðir 2020/2021
TJALDUR OG STÍF SAMAN UM FELAGSLIÐ OG NÝGGJAN VENJARA/LEIKARA
Grannafeløgini Hondbóltsfelagið Tjaldur av eystara armi og Stranda Ítróttarfelag (STÍF) av vestara armi á Skálafjørðinum hava avgjørt at samstarva. Í fyrstu atløgu snýr samstarvið
Træner annonce
Ársaðalfundur felagsins 2019
Aðalfundur verður í hølum felagsins hósdagin 27. juni 2019 kl 20:00. Skrá sambært lógum felagsins. Møtið fjølment. Hondbóltsfelagið Tjaldur
Sunnudagur í Hillerød Påskecup 2019
Leygardagur í Hillerød påskecup 2019
Fríggjadagur í Hillerød Påskecup 2019
Hósdagur í Hillrød Påskecup 2019
Foreldrafundur 2018
Spennandi foreldrafundur kl. 19 týskvøldið 25. september í Skúlanum við Løkin Hondbóltsfelagið Tjaldur skipar í sambandi við komandi kappingarárið 2018/19 fyri spennandi foreldrafundi týskvøldið


text:
Var á gátt hjá Reyni Service í dag og enn einaferð fekk man eina góða móttøku og tænastu.
Fekk eitt prát við stjóran Hans Berg Hammer og sjálvandi var tað um bilar. Legði til merkis eitt stórt skeltið, har Reyni Service stuðlar Krabbameinsfelagið og helt hetta vera stak positivt, at ein bilasøla stuðlar einari so góðari søk.
Hetta skrivar Reyni Service um tiltakið á teirra heimasíðu:
Reyni Service stuðlar Krabbameinsfelagnum
– Øll kunnu vera við til at hjálpa, og hetta er okkara íkast til stríðið ímóti krabba. Tað er orsøkin til, at vit eru fariní gongd við hetta Movember-átakið saman við Krabbameinsfelagnum, sigur Sámal av Reyni, stjóri á Reyni Service. Eyðkennið hjá Movember rørsluni er yvirskeggið, sum menn lata vaksa við endamálinum at varpa ljós á prostata-krabba.
– Kvinnur duga ofta væl at savna seg um og sjónliggera krabbasjúkuna, til dømis við ljósareyða ljósunum, sum hevur verið at sæð á fleiri bygningum í oktober, og eisini hevur ljósareyða sloyfan verið nógv nýtt.
– Vit virka í einum umhvørvi, har tað er stórur meiriluti av monnum, bæði tá tað kemur til tey mest biláhugaðu og egin starvsfólk.Og tá okkara virksemi umfatar bilar, mettu vit tað nærliggjandi at geva fleiri bilum yvirskegg. Tað kann tí meiri enn so henda seg, at fólk møta einum av okkara bilum við yvirskeggi í november. Hóast yvirskeggið á bilunum er hugsað sum eitt skemtiligt innslag, so er boðskapurin sera álvarsamur. Endamálið við hesum átakinum er bæði at sjónliggera Movember, men eisini at geva fólki, sum ynskja at keypa ein nýggjan bil, møguleika at stuðla Krabbameinsfelagnum fíggjarliga, sigur Sámal av Reyni.
– Átakið snýr seg í stuttum um, at tey, ið keypa ein nýggjan bil frá Reyni Service í november, eru við til at stuðla Krabbameinsfelagnum við 5.000 krónum. Hendan upphæddin verður beinleiðis stílað til Krabbameinsfelagið vegna keyparan, ella dulnevnt um keyparin ynskir tað. Hvussu væl eydnað átakið verður, er sostatt upp til møguligar keyparar, men vit vóna, at átakið verður væl móttikið.
Hvat peningurin verður nýttur til, lata vit Krabbameinsfelagið gera av. Tey eru betur før fyri at meta um, hvar tørvurin er størstur, tað veri seg til gransking, fyribyrging ella stuðul til onkran, sum er raktur av krabba, sigur Sámal av Reyni.
Lýsingarátakið er galdandi allan november mánað og umfatar allar nýggjar bilar, sum Reyni Service selur í november – eisini um bilurin ikki er á goymslu, og tí verður handaður eftir Movember.
Her Lýsingarprísirnir hjá NEWS.FO, møguliga bíðligasti prísir í Føroyum:


text:
Georg Friedrich Händel
Georg Friedrich Händel (enskt: George Frideric Handel) (føddur 23. februar 1685 í Halle an der Saale, deyður 14. apríl 1759 í London) var ein týskur, seinni bretskur, tónasmiður.
Händel var borin í heim í Halle í Týsklandi, men flutti til Bretlands í oktober 1712. Fimtan ár seinni, í 1727, gjørdist hann bretskur ríkisborgari. Hann skrivaði tónleik til enska hovið, og gjørdi eisini fleiri kend kórverk, m.a. Messias, sum varð frumframført tann 13. apríl 1742 í Dublin í Írlandi.
Eitt av viðgitnastu verkum Händels varð skrivað til kongliga skreyteldin í 1749.
Händel var, líkasum Johann Sebastian Bach, ein av teimum mest týðandi tónasmiðunum av barokk-tíðarskeiðinum.
Ávísingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- HWV - G. F. Handel's Compositions, gfhandel.org
- Messias - Tónleikur, sum ger okkum til betri menniskjur, kor.fo


text:
G-festivalurin kunnger í dag, at Greta Svabo Bech fer at luttaka á festivalinum í ár.
Føroyska Greta Svabo Bech byrjaði árið við at útgeva tvey stakløg í februar og longu fyrst í mars letur hon eina EP úr hondum.
Fyrsta staklagið “All My Bones” varð stroymt 250.000 ferðir fyrstu vikuna. Við lagnum ferðast Greta á myrkum elektroniskum gøtum, har hon skapar ein fullkomnan heim til sína eyðkendu og mjúku rødd.
Við ljóði og myndum skapar Greta eina hugtakandi og dreymakenda mynd av lívinum í Føroyum. Greta skrivar og framleiðir sín egnað tónleik, har hon skjalfestir sín fjarskotna heim við framúrskarandi infrareyðari myndatøku. Við sínari list, skapar hon samstundis eina kenslu av vøkrum umhvørvi og myrkakendari avbyrging.
Í 2019 fara vit at síggja Gretu breiða seg enn meira í elektroniska tónleikaheiminum, har samstarv hennara við Deadmau5, The Bloody Beetroots and Ludovico Einaudi hava elvt til yvir 150 milliónir stroymingar.
- Tað gleðir okkum almikið at bjóða hesum serstaka føroyska navninum aftur á G! og at fylgja menningini hjá einum tónlistafólki, sum skapar eina so hugfangandi mynd av Føroyum. Tá ið Greta syngur, lurtar heimurin, skrivar G-festivalurin.


text:
Útbúgvingarlongd: 4 ár
Skúlagongd: Danmark, sí skúla her
Eftir lokna útbúgving: Sveinaroynd
Sum anlegsgartnari fært tú grundleggjandi frálæru í at gera og røkja eitt nú havar, parkir og kirkjugarðar.
Tú lærir um trø, blómur og gras – um hvussu tey liva, og um hvussu tey kunnu setast saman í eitt vakurt øki.
Partar av arbeiðnum eru við maskinu, men eisini við hondamboðum so sum spaka, kusti og lúkijarni.
1 skeið
20 vikur
2. skeið
20 vikur
3. skeið
10 vikur
Sveinaroynd
5 vikur
Yrkisútbúgvingar er skiftisútbúgvingar, har tú skiftir ímillum at vera í læru/arbeiða á einum arbeiðsplássi og at ganga í skúla.
Yrkisútbúgvingar fáast við at lærusáttmáli verður gjørdur ímillum ein arbeiðsgevara í yrkinum og ein, sum ynskir at gerast lærlingur.
Ymisk viðurskiftir eru, sum partarnir eiga at kunna seg um, áðrenn lærusáttmáli verður undirskrivaður.
Niðanfyri er stutt kunning um ymisk viðurskiftir ísv. at lærusáttmáli verður undirskrivaður og ynskir tú meiri vitan, ber til at lesa aðrastaðni á heimasíðuni ella at lesa námsskipanina, sum er viðfest niðast.
Tað eru tvær inngongdir til útbúgvingina. Tú kanst antin:
Til ber at taka 1. og 2. skúlaskeið (grundforløb 1 og 2) uttan sáttmála, men eftir tað slepst ikki víðari í útbúgvingini uttan at gera sáttmála við arbeiðsgevara, um tú ynskir at læra í Føroyum. Hevur tú tikið skúlagongdina, áðrenn tú gert sáttmála við lærumeistara, verður samlaða sáttmálatíðin stytt við 40 vikunum fyri 1. og 2. skúlaskeið.
Inngongd við sáttmála:
Ynskir tú at gera sáttmála beinan vegin, heitir tú á arbeiðsgevara í yrkinum, um at gera sáttmála tykkara millum. Tá bindur tú teg til setanina/arbeiðsgevaran til útbúgvingin er liðug eftir treytunum í sáttmálanum, sum td. at tú arbeiðir 8-16 hvønn dag og annars livir upp til skildurnar í sáttmálanum.
Arbeiðsgevarin hinvegin, bindur seg til at læra teg alt tað fakliga, ið er kravt, so at tú hevur nomið tær førleikamálini, sum eru lýst í útbúgvingarkunngerðini og verður før/ur fyri at standa útbúgvingina og sveinaroyndina áðrenn lærutíðin er av.
Gerst tú sáttmála við lærumeistara beinan vegin, byrjar tú oftast í læru, til skúlin, har tú skalt taka skúlagongdina, kallar teg inn á eitt skúlaskeið.
Inngongd uttan sáttmála:
Til ber at fara undir eina yrkisútbúgving beinleiðis eftir 9. flokk. Av tí at skúlagongdin til útbúgvingina er í Danmark, kanst tú kunna teg meira um útbúgvingina á www.ug.dk.
Ert tú longu knýtt/ur at einum føroyskum skúla, kanst tú seta teg í samband við ein vegleiðara á skúlanum.
Ert tú ikki knýttur at einum skúla, kanst tú seta teg í samband við Vegleiðingarstovuna, www.vegleiðingarstovan.fo.
Skúlagongin, ið hoyrir til útbúgvingina sum múrari, er í Danmark. Tað merkir, at alt lógarverkið, ið lýsir, hvat útbúgvingin inniheldur, er gjørd av donskum myndugleikum.
Hevur tú hug at lesa meira um útbúgvingina, ber til at leita sær meira vitan við at vitja www.ug.dk og leita eftir "Anlægsgartner" ella við at trýsta á leinkjuna ovarliga til høgru.
Ymisk viðurskiftir eru, sum partarnir eiga at gera sær greitt, áðrenn sáttmálin verður undirskrivaður.
Lærlingurin eigur at vita, hvat hann skal læra ígjøgnum lærutíðina, hvussu long lærutíðin er, hvar skúlagongdin er, hvønn sáttmála/fakfelag yrkið hoyrir til, hvør lønin er og um sáttmálin inniheldur rætt til løn undir sjúku ella um lærlingurin skal søkja um sjúkradagpening undir sjúku.
Lærumeistarin skal hava læruplássgóðkenning áðrenn hann kann taka lærling. Harafturat eigur lærumeistarin at kunna seg um lærumálini og tryggja sær, at fyritøkan fær lært lærlingin tað, sum er kravt. Lærumeistarin skal eisini tryggja sær, at faklært fólk er til at taka sær av lærlinginum.
Áðrenn tú skrivar undir sáttmála, er umráðandi at hava í huga, at tú:
Hevur kropp og heilsu til tungt arbeiði
Ert arbeiðssam/ur
Ert tilreiðar at arbeiða uttandura
Hevur eyga fyri at skapa
Hevur eyga fyri góðsku og smálutum
Hevur áhuga fyri nattúru og umhvørvi
Ert tænastusinnað/ur og dugir at tosa við kundar
Dugir at samstarva við onnur
Kennir reglurnar í yrkinum og fylgir teimum í arbeiðnum
Ert tilreiðar at brúka KT-amboð
Lærusáttmálin partarnir undirskriva sína millum, er galdandi til lærlingurin hevur staðið sveinaroyndina og fyri at ógilda sáttmálan krevst, at báðir partar skriva undir. Tó er ein royndartíð á 6 mánaðar ásett, har báðir partar kunnu siga sáttmálan upp, eisini hóast teir ikki eru samdir um avgerðina.
Royndartíðin á 6 mánaðir er einans galdandi fyri tíðina á arbeiðsplássinum. Tað merkir, at er skúlagongd partur av teimum fyrstu 6 mánaðunum, verður hendan tíðin løgd afturat royndartíðini á 6 mánaðir.
Hetta er ásett fyri at geva pørtunum umhugsunartíð. Eftir at lærlingurin hevur verið á læruplássinum í 6 mánaðir, hevur hvørgin parturin møguleika fyri at siga sáttmálan upp, uttan so at sáttmálin verður álvarsliga misrøktur av øðrum partinum. Tó hava partarnir møguleika fyri at siga sáttmálan upp, um teir eru samdir um avgerðina og báðir undirskriva uppsøgnina.
Skal sáttmálin sigast upp, verður hetta gjørt við at útfylla oyðublaðið "Umsókn um broyting í lærusáttmála" og senda Yrkisdeplinum.
Tað er umráðandi, at lærusáttmálin verður sendur Yrkisdeplinum beint sum hann er undirskrivaður, tí læran kann í fyrsta lagi byrja frá tí degi, Yrkisdepilin hevur móttikið sáttmálan. Hetta er einans galdandi, um sáttmálin er rætt útfyltur frá byrjan og allir neyðugir upplýsingar fylgja við sáttmálanum.
Er sáttmálin ikki rætt útfyltur ella mangla upplýsingar ella skjalprógv, ið hoyra til sáttmálan, er sáttmálin ikki endaliga góðkendur, fyrr enn Yrkisdepilin hevur móttikið øll skjalprógv. Heitir Yrkisdepilin á partarnar um at broyta ella rætta í sáttmálanum, ella at senda nýggj skjalprógv, skal hetta gerast beinan vegin. Verður hetta ikki gjørt beinan vegin kann tað hava við sær, at sáttmálin ikki verður roknaður sum góðkendur, fyrr enn frá tí løtu, at Yrkisdepilin hevur móttikið manglandi upplýsingarnar.
Tá sáttmálin er góðkendur, verður hann sendur lærlingi og lærumeistara aftur. Er talan um lærling undir 18 ár, verður sáttmálin eisini sendur verjanum.
Lærutíðin er ymisk fyri hvørja útbúgving og avhongur av, um tú hevur aðra útbúgving, ið hevur partvíst samanfallandi lærdóm við útbúgvingina tú fert undir. Handverksútbúgvingarnar eru tær flestu so mikið sermerktar, at lærutíðin ikki broytist nógv, uttan so at tú hevur tikið skúlaskeiðini til útbúgvingina, áðrenn læran byrjar ella hevur arbeitt nógv ár innanfyri yrkið, sum tú fert í læru í. Eitt nú verður lærutíðin ikki stytt, hóast tú hevur eina miðnámsútbúgving, men tú sleppur undan at taka somu skúlafakini umaftur, um tú hevur tey frammanundan.
Hevur tú arbeitt innan yrkið í nógv ár við viðkomandi uppgávum, kann søkjast um stytting í lærusáttmálanum. Fyri at fáa játtað stytting, skal skjalprógv fylgja við, har lýst verður:
Lærutíðin, ið er ásett í sáttmálanum, fevnir um læruna á arbeiðsplássinum, skúlagongd og feriu.
Í ávísum førum ber til at leingja sáttmálan. Les meira um hetta á síðunum "Til lærlingar" ella "Til lærupláss".
Av tí at skúlagongdin er í Danmark, er hon lýst í donskum lógarverki. Fyri neyvari upplýsningar sí www.ug.dk og leita eftir "Anlægsgartner".
Nær skúlaskeiðini liggja heilt neyvt fæst at vita, tá tú ert tilmeldað/ur danska skúlan.
Allir danskir yrkisskúlar hava eitt skúlaheim, har føroyskir lærlingar kunnu búgva, tá teir fara til Danmarkar í skúla.
Í tilmeldingarblaðnum til danskan yrkisskúla, kann læruplássið søkja um pláss á skúlaheimi.
Lærlingar fáa fasta løn ígjøgnum lærutíðina, bæði tá teir eru til arbeiðis og tá teir eru í skúla. Lærlingar eru fevndir av sáttmála ímillum arbeiðsgevarar og fakfeløg, sum eru partar á arbeiðsmarknaðinum. Minstalønin, sum lærlingur kann lønast eftir, er ásett í sáttmálanum ella lønartalvuni, sum hoyrir til sáttmálan.
Lærumeistarin fær endurrindað part av lønini, sum lærlingurin fær, tá hann er í skúla, við at søkja Yrkisdepilin um endurgjald.
Partarnir hava altíð møguleika at áseta hægri løn. Tá skal hetta eyðmerkjast í sáttmálanum. Endurgjaldið, ið lærumeistarin kann søkja Yrkisdepilin um at fáa endurrindað ígjøgnum lærutíðina, verður roknað av lærlingalønini og ikki av faktisku lønini, ið arbeiðsgevari rindar.
Nýggjastu sáttmálin og lønartalvan eru altíð at finna á heimasíðuni hjá Vinnuhúsinum: www.industry.fo
Ert tú í læru hjá eitt nú Landsverk ella øðrum almennum stovni, ert tú lønt/ur eftir sáttmála ímillum handverkarafeløgini og Fíggjarmálaráðið. Lønartalvan er at finna á heimasíðuni hjá Fíggjarmálaráðnum undir Lønardeildini: www.fmr.fo.
Tá ið tú ert liðug/ur við útbúgvingina kanst tú arbeiða í yrkinum, stovna egna fyritøku ella fara undir framhaldslesnað. Heldur tú fram, kann verða neyðugt at taka ávís fak á miðnámsstigi, áðrenn tú kanst lesa víðari.
Ynskir tú at vita meira neyvt, hvørji krøvini til víðari lestur eru, kanst tú seta teg í samband við Vegleiðingarstovuna, www.vegleiðingarstovan.fo, ein av vegleiðarunum á miðnámsskúlunum ella skúlan tú umhugsar at søkja inn á, fyri at fáa neyvt svar.
Her er listi yvir lærupláss, sum í løtuni hava – ella hava havt - lærlingar í læru innan yrkið. Virkir og stovnar, sum ynskja at taka lærlingar í læru, skulu søkja um at fáa eina læruplássgóðkenning innan tey yrki, sum læruplássið kann bjóða.


text:
Nýggja samstarvsráðið millum Danmark, Føroyar og Grønland fer nú til verka. Seinnapartin hava teir tríggir stjórnarleiðararnir í ríkisfelagsskapinum, Mette Frederiksen, Bárður á Steig Nielsen og Muté B. Egede undirskrivað eina avtalu, ið ásetur karmarnar fyri samstarvið. Nýggja samstarvsráðið er stovnað, tí tørvur er á sterkari samstarvi og betri samskipan, nú stórveldini vísa áhuga fyri norðuratlantshavi og Arktis.
”Vit mugu áhaldandi virka fyri at gera ríkisfelagsskapin tíðarhóskandi. Eg haldi, at nýggja samstarvsráðið er eitt greitt og ítøkiligt úrslit av góða og semjusøkjandi samstarvinum millum Danmark, Føroyar og Grønland seinastu árini. Vit merkja stútt og støðugt ein størri áhuga fyri Føroyum frá stórveldinum, og eg vænti, at samstarvsráðið fer at hava ein týðandi lut í at tryggja okkum størri innlit og ávirkan á okkara trygdar- og verjupolitisku viðurskiftini komandi árini, sigur Bárður á Steig Nielsen, løgmaður.
Umboðini í samstarvsráðnum eru ráðharrar og landsstýrisfólk úr Danmark, Grønlandi og Føroyum.
Føroyar hava formansskapin næsta ár, í 2022.


text:
Sólareygað
okkara faldari
Okkara ábyrgd er at skapa karmar fyri menning fyri ta einstaka barnið.
Okkara ábyrgd er at børnini fáa ein stuttligan og góðan dag.
Okkara ábyrgd er at geva børnunum nógvar positivar upplivingar.
Okkara ábyrgd er at hjúkla um knýtt vinabond og hjálpa børnum at knýta bond.
Okkara ábyrgd er at foreldrini eru trygg og nøgd við teirra stovu
Okkara ábyrgd er at tryggja okkum eitt tætt og dygdargott foreldra samstarv
Dagstovnurin Sólareygað
Sundsvegur 23, 100 Tórshavn, tlf 302430
À Dagstovninum Sólareygað ganga uml. 70 børn.
Her eru 4 stovur við børnum í aldrinum frá 0 til 6 ár.
Glæman, tlf 287120
Strálan, tlf 287140
Ljósið, tlf 287160
Glottin, tlf 287130
Skrivstovan 302430 og 287150
Vit hava hvørt ár eisini ein bólk fyri tey eldru børnini. Vit kalla tey Pisu- børnini. Har eru tey 5 til 6 ára gomlu.. tey koma úr báðum barnagarðsstovum og eru saman áleið 16 timar um vikuna..
Vøggustovu-børnini eru í eini stovu fyri seg, tey eru í Glæmuni og Stráluni
Ì Ljósinum og Glottanum eru børn í aldrinum 3 til 5 ár
Vit havi eitt stórt felagsrúm,har øll børnini hava møguleika at leita sær/ spæla, sum kallast: Flogið
Somuleiðis hava vit 3 smærri felagsrúm, Lotið, Músa- rúmið og Hugflogið, sum allar stovur brúka eftir tørvi.
Leiðari: Mirjam Johannesen, tlf 287150
Varaleiðari: Elsa Joensen tlf. 219519
SamstarvJ
Tilvenjing:
Fyri at barni skal fáa eina góða byrjan, hevur tað stóran týdning, at foreldrini geva sær góðar stundir, tá ið barnið byrjar á stovninum.
Tað er umráðandi, at tit siga farvæl, soleiðis at barnið veit at tit fara. Hetta skapar tryggleika fyri barnið. Saman finna vit ein máta, sum hóskar til tykkara at siga farvæl uppá.
Týdningarmikið er, at tit siga einum vaksnum á stovuni frá, tá tit koma, og tá tit fara við barninum.
Foreldur ella avvarðandi eru altíð vælkomin at steðga á og práta við okkum.
Foreldrasamstarv.
Tvær ferðir um árið verður kallað inn til felagsforeldrafund, ein um várið og ein um heystið. Her verða ymisk evni tikin upp, sum hava við barna-foreldra-og stovnslívið at gera. Eisini hoyra vit um, hvat gongur fyri seg á stovuni, har júst tykkara barn gongur. Á felagsforeldrafundinum um heystið verður valt eitt foreldraráð. Foreldraráðið hevur til uppgávu at bøta og styrkja um samstarvið millum foreldur, stovnin og kommununa.
Árliga verður skipað fyri foreldraviðtalum. Her verða foreldrini boðin til eina persónliga viðtalu saman við starvsfólkunum frá tí stovuni, barnið gongur. Her verður tosað um, hvussu tað gongur hjá barninum sum heild. Um tørvur er á eyka viðtalum, eru foreldrini vælkomin at seta seg í samband við okkum. Sjálv loyvi vit okkum eisini at heita á foreldrini , um vit meta tørv á tí.
Rís og rós:
Í høvuðsinngongdini hongur ein postkassi til rís og rós. Hendan postkassa hevur foreldraráðið ábyrgd av.
Heimasíður
á www.solareygað.com og www.torshavn.fo kunnu tit fáa eitt innlit í dagin hjá tykkara barnið. Okkara heimasíða verður dagførd uml. einaferð um vikuna. Undir “Okkara menningarætlan”, er ein útgreinað námsfrøðilig ætlan fyri okkara ætlaða virksemi. Har kunnu tit eisini síggja hvør arbeiðir her og fáa kunning um ymisk tiltøk o.a.m.
Kostnaður:
Rokning verður send á einum gjaldskortið. Mælt verður til at tilmelda sjálvvirkandi gjaldsavtalu til gjaldskipanina.
Frípláss:
Umsóknarblað um frípláss fáast frá leiðaranum.
Uppsøgn:
Tá barnið gevst ár stovninum, er uppsagnarfreistin ásett til 2 mánaðir, galdandi frá 1. ella 15. í mánaðinum. Boðast skal skrivliga frá til leiðaran
Sjálvavgreiðslan á www.torshavn.fo
Á torshavn.fo ber til at avgreiða ymiskt umsoknarbløð innan barna og ungdómsøkið beinleiðis.
.
Upp- og afturlatingartíðir
Stovnurin er opin allar yrkadagar frá kl 07.30 til kl. 17.00.
Tá klokkan er 09.30 ganga vit út frá at øll børnini eru komin, uttan so at foreldrini hava ringt og gjørt aðrar avtalur. Tað er sostatt púra onki í vegin fyri at tit koma við barninum, júst soleiðis sum tað passar tykkum, bara tit hava ringt inn á stovuna og gjørt aðra avtalu, áðrenn 09.30.
Frídagar:
3 vikur um summarið leggja vit saman. Tvs tá er bert ein stovnunur opin. Longu í mars- apríl, fáa tit boð um at siga frá, nær barn tykkara heldur feriu og tá fáa tit eisini at vita hvør av stovnunum verður opin tað árið.
Vit hava stongt millum jól og nýggjár. , men er tað tørvur á tí, verður ein stovnur opin í Tórshavnar kommunu millum jóla og nýggjar. Flaggdagin er eisini afturlatið, og grundlógardagin lata vit aftur kl 12:00.
Vit hava 2 ráðleggingardagar um árið og í tí sambandi er stovnurin eisini stongdur. Hesir dagar verða lýstir so hvørt, tó í seinasta lagið1 til 2 mánaðir frammanundan.
Um tit ynskja at bjóða stovuni heim í føðingardag, eru tit vælkomin til tess.
Okkara virðisgrundarlag
Tryggleiki ein fortreyt fyri trivnað og menning:
Vit leggja dent á at bæði børn og foreldur og starvsfólk, skulu kenna seg trygg við at koma á stovnin.
Móttøkan er sera týdningarmikil. Ein góð móttøka er viðvirkandi til ein góðan dag bæði fyri barnið og foreldrini.
Vit meta at tá barnið kennir seg trygt saman við okkum, er ein menningarmøguleiki til staðar.
Vit leggja dent á eitt dagligt samskiftið við foreldrini um dagin hjá børnunum. Eisini nýta vit dagbøkur, myndir og heimasíðu til at geva so góða kunning sum tilber.
Vit eru ein opin stovnur:
-har tey størru børnini hava møguleikar at knýta vinabond uppá tvørtur um stovur.
-har øll børnini kenna og hava álit á øllum starvsfólkunum.
-har dentur verður lagdur á gott samstarv millum stovurnar, soleiðis at vit kenna okkum sum eina eind.
Upplivingar:
Vit leggja dent á, at børnini fáa nógvar góðar upplivingar á stovninum. Tá vit hugsa um upplivingar, er tað bæði tey størru og meira skipaðu tiltøkini. Men ikki minst tey smærru tiltøkini, so sum ein lítlan túr út um garðin, at spæla við vatn í ánni, at krógva og blunda í garðinum, at finna okkum góð spælistøð í og uttanfyri stovnin.
Tá vit meta at upplivingin av at megna eitthvørt er sera týdningarmikil, leggja vit dent á at geva børnunum aldurssvarandi avbjóðingar, útfrá teirra egna støðið.
Leikur:
Um barnið hevur leiku við, er tað foreldranna ábyrgd
Blæur:
Børnini, ið gjalda vøggustovugjald, fáa blæur frá stovninum
Suttur:
Tey børn, sum brúka suttur, skulu sjálvi hava hesar við
Frukt:
Vit eta frukt og grønt hvønn morgun, í tí sambandi skal hvørt barnið hava 3 fruktir við um vikuna.
Matur:
Uml. kl.11:30 eta børnini matpakka, sum tey hava við heimanífrá, um ikki onnur boð verða givin. Matpakkin eigur at verða heilsugóður og tískil er ikki ynskiligt at børnini fáa t.d. petit danoine, kindersnitte ella annað góðgæti í matpakkan.
Vit miða fram ímóti at kunna siga, at her á Sólareygað fáa vit heilsugóðan millummála, og at børnini heimanífrá hava heilsugóðan matpakka við, hetta við atliti til at børnini fáa tað, tey hava tørv á fyri at mennast og trívast.
Navn eigur at verða á mateskjunum.
Børnini fáa mjólk og millummála frá stovninum
Klæði:
Við okkara skiftandi veðurlagi í huga, skal barnið hvønn dag hava heit klæði, regnklæði og gummistivlar við. Minst eitt eyka sett av klæðum skal liggja í kassanum.
Navn eigur at vera í øllum klæðunum.
Foreldrini hava ábyrgd av at rudda og halda skil á klæðum/klædnarúmi hjá barninum .
Føðingardagur:
Tá barnið hevur føðingardag, hevur tað møguleika at bjóða okkurt á stovninum.
Tað eru ofta føðingardagar á stovninum, tí er ynskiligt at hugsa sunt.
Vit vilja ikki hava, at barnið hevur góðgæti ella kaku við.
okkara mentan
Menningarstovnurin Sólareygað.
Mentanin her á Sólareygað.
Vit arbeiða ut frá einum grundsjónarmiði, um at hvørt einstakt menniskja hevur rætt til at verða sætt, hoyrt og viðurkent, fyri júst tad tað er...at hvørt menniskja skal kenna seg virðismikið og neyðugt.
Vit siga at tann vaksni á Sólareygað hevur ábyrgdina fyri at skapa eina góða relatión. Og at vit hava, sum vaksin, ábyrgd fyri at skapa optimalar karmar, fyri at barnið upplivir jaligar og gevandi og mennandi realtionir her á Sólareygað.
Vit siga at foreldrini kenna síni børn best og harvið góð til at geva okkum ráð...um so er at okkurt ikki gongur eftir vild.
Vit siga at vit sum námsfrøðingar og hjálparfólk við námsfrøðiligum innliti hava eina breiða vitan um barnsins tørv og menning.
Sólareygað er ein menningarstovnur... við fokus á menning fyri børn og starvsfólk.
Vit starvsfólk trívast best í avbjóðandi umhvørvi......
Plejer er ikki fluttur inn....og sleppur ikki at flyta inn.
Vit hava ynski og yvirskot til at gera tad, sum fyri okkum og “okkara børn” er rættast.
Vit hava ognarskap fyri okkara menningarætlan.... vit bera hesa ábyrgd av egnum vilja.
Vit halda okkara menningarætlan.. vit eftirmeta okkara menningarætlan
Vit arbeiða altíð við at finna bestu loysnina fyri øll..og ikki er tað altíð tað sama sum tann lættasta loysnin.
Vit skapa karmar, bæði inni og úti til frama fyri optimalar lærumøguleikar fyri barnið.... fysisku karmarnar undirbyggja og styrkja okkara møguleikar til at yvirhalda okkara menningarætlan
Starvsfólkafundirnir eru teoretiskir....tað praktiska verður orðna á einum litlum fundi mánamorgun.


text: So er hon komin út, Skakandi tilburðir 5. Sagt verður frá dramatiskum hendingum ymsastaðni í landinum: Úr Hvalba, Tvøroyri, Skopun, Skúvoy, Sørvági, Miðvági, Sandavági, Vestmanna, Strondum, Fuglafirði, Leirvík Millum hendingarnar eru frásagnirnar, tá ið at skalvur leyp á húsini hjá Honnu og Jens Elias Joensen í Fuglafirði. Skiparin á norska hvalabátinum ”Lamas”, sigur frá, tá ið teir bjargaðu manningini á tvørasluppini ”Albert” á Kappanum, og aðrar skelkandi hendingar. Bókin er 129 blaðsíður og kostar 259 krónur.


text:
Uppskrift úr Sumba
Eina ferð var tað ein kongur, sum átti eina dóttur. Eitt kvøldið, sum hon gekk og spákaði niðri við strondina, varð hon burturtikin av einum sjótrølli, og hesin missur voldi konginum stóran harm.
So er at siga frá, at ein fátækur drongur, men vitugur, kom til kongsgarðin og fekk tænastu har. Skjótt var tað, at konginum líktist so væl á hann fyri vit hansara, at hann setti hann næst sær sjálvum; men hetta loypti óndskap í kongsins sveinar, so teir lugu upp á drongin fyri harra teirra og søgdu, at hann hevði sagt seg føran fyri at finna tann fugl, sum hevði mist ta vøkru fjøður, ið hann hevði funnið ein dagin stutt herfyri.
Kongurin koyrir drongin út at leita eftir hesum fugli: kemur hann ikki aftur við honum, er hann lívleysur. Drongurin sigur, at sveinarnir hava logið; men kongurin verður við sítt.
Ólukkudýrið út at reika, kemur í ein skóg og til eitt hús, hvar ið tríggjar gamlar konur sita. Tær spyrja, hví hann sær so syrgin út; hann sigur frá orsøkini, og tær lova at hjálpa honum:
“Tú skalt fara út tíðliga á morgni og skjóta eina løvu; so skulu okur tríggjar kalla allar fuglar saman til at sleikja blóðið.”
Tað gekk so, og drongurin tók fuglin.
Sveinarnir lúgva aftur upp á hann fyri kongi, at hann hevur braggað av tí, at, um tríggjar tunnur av korni vóru stoyttar á vegin, tá ið kongur fór í kirkju, skuldi alt vera heintað upp, áðrenn hann kom aftur úr kirkjuni.
Kongurin kallar drongin fyri seg, leggur honum hesa treyt og setur tey somu kor sum áður.
Drongurin aftur í skógin til konurnar, sum lova at hjálpa honum og at lata himmalsins fuglar pikka kornið upp.
Tá ið kongur kom úr kirkju, var alt uppheintað.
Sveinarnir lúgva nú triðju ferð, at drongurin hevur sagt seg mentan at fáa kongadóttrina aftur úr sjónum; kongurin sendir boð eftir honum við tað sama og leggur treytina á hann.
Drongurin grátandi aftur til skógkonurnar, sum leggja honum ráð:
“Tú skalt læna skip av konginum og hava tríggjar tunnur av saltkjøti við tær. Skipið gongur av sær sjálvum og stadnar har, sum tað skal. Á vegnum kemur ein dreki, sum vil gloypa skip og fólk; honum skalt tú kasta ein part av saltkjøtinum og hava hitt eftir til at taka við tær, tá ið tú verður linaður av skipinum niður í sjógvin.”
Drongurin gjørdi, sum konurnar ráddu, og alt gekk, sum tær høvdu sagt.
Tá ið skipið steðgaði, var hann linaður niður í kav, kom at einum portri, hvar tríggir drekar lógu, og kastaði teimum saltkjøt, kom at einum øðrum portri, hvar tríggir hundar lógu, og kastaði teimum saltkjøt eisini.
Tá ið hann kom at triðja portrinum, vóru har tríggir svanir, ið sungu so blídliga fyri honum. Hann fór inn, fann kongadóttrina einsamalla og segði henni ørindi sítt; men hon bað hann rýma sín veg við tað sama, áðrenn risin kom og drap hann. Ikki uttan hon kom við, segði hann.
Stutt eftir kom risin og fann drongin:
“Fjør mítt, gott krás í kvøld!”
Øðiligur var hann á at líta við sjey høvdum. Drongurin segði seg vera komnan eftir kongadóttrini.
“Kant tú gera tríggjar treytir, sum eg vil leggja á teg, skulu tykur vera leys bæði: eg skal krógva gentuna tríggjar ferðir, og kanst tú finna hana hvørja ferð, skulu tykur vera leys hiðani bæði.”
Hetta helt nú risin vera ómøguligt. Kongadóttirin sigur við drongin, at hann skal fara til esilið, í stallinum stendur, og biðja tað hjálpa sær.
Esilið upplýsir fyri honum um ta fyrstu treytina: trý byggkorn skulu liggja í einari tunnu á loftinum, og kongadóttirin fer at vera tað mittasta; tað skal hann taka, hava saks hjá sær og siga:
“Jeg klipper”
– men hann skal leita í øllum øðrum støðum fyrst.
Drongurin so gjørdi, men tá ið hann skuldi klippa, rópaði gentan:
“Her er jeg.”
Hann aftur til esilið, sum upplýsir hann um aðra treytina: tríggir træður skulu liggja undir einum borði, ein reyður, ein gulur og ein grønur; hin guli í miðjuni er kongadóttirin. Triðja treytin: trý strá í einum brunni; miðstráið er kongadóttirin.
Drongurin vinnur allar treytirnar; men risin er óður og leggur aðrar tríggjar treytir á: drongurin skal krógva gentuna og risin leita, og finnur hann sjálvur, risin, hana bert eina ferð, hava tey tapt og sleppa ikki.
Drongurin fer til esilið, sum skapar gentuna um fyri hann: fyrst til eitt hár í gronini á sær sjálvum, so til eitt hár ímillum kleyvarnar og síðst til eitt hár í halanum á sær.
Risin gevst at leita allar tríggjar ferðir, og drongurin hevur nú vunnið; men risin er óðari enn nakrantíð og vil ikki sleppa teimum.
Meðan risin er burtur á skóginum, vísir gentan dronginum á eina krukku, og tá ið hann hevur drukkið úr henni, er hann styrknaður so mikið, at hann kann reiggja risans svørði.
Um kvøldið kemur risin heim, leggur høvdini í fangið á kongadóttrini - tí hvørt kvøld skuldi hon leita honum í teimum øllum - sovnar, og drongurin er nú so knappur at høgga øll sjey høvdini av í senn. Svørðsoddurin kom í lærið á kongadóttrini; men sárið varð grøtt við krukkusmyrslinum.
So reinskaðu tey hellið fyri alt, ið har var av dýrgripum, og fóru avstað; esilið høvdu tey við sær. Kongadóttirin varð linað upp á skipið fyrst, so esilið og dýrgripirnir, ið tey høvdu tikið. Síðst bant hann seg sjálvan í línuna; men tá ið skipmenninir høvdu drigið hann upp í ljósmála, kvettu teir línuna av, so hann fór brestandi niður aftur og meinslaðist.
Tá mintist hann á krukkuna og grumlaði til hellið, ruddi upp á seg av smyrslinum og varð heilur aftur.
Teir í erva settu segl til; men skipið gekk ikki úr stað. So lótu teir línuna niður aftur og drógu drongin, og tá tók skipið at ganga.
Men tá ið teir vóru komnir nakað langt, fírdu teir hann fyri borð. Eitt trøll undir í sjónum tók hann; hann segði tí frá, hvat ið sær hevði tilborist, og tað fór beint á land við honum.
Tá ið skipið kom til lands, var kongurin fegin at hava fingið dóttrina aftur. Skipmenninir søgdu seg hava bjargað henni; men hon helt fram bæði árla og síðla, at teir lugu. Kongurin spurdi eftir dronginum; men teir lótust ikki vita, hvat ið av honum var komið.
Ein dagin, sum kongadóttirin sat so forharmað og seymaði, sá hon drongin fara fyri vindeyganum, fór út og rópaði hann inn.
Tá greindu bæði konginum frá tí ólíkliga atburði, sum skipmenninir høvdu havt; hann trúði teimum og gav dronginum dóttur sína til ektar. Sama dag, sum tey giftust, varð skipsfólkið brent á báli.
Nú ið hann var vorðin prinsur, hesin fátæki drongurin, mintist hann á hinar tríggjar konurnar, sum høvdu hjálpt honum so væl; men tá ið hann fór at leita eftir teimum í skóginum, var eingin grundarsteinur eftir av húsi teirra.
Frásøgn: Fredrikka Langgaard, Sumba
Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901
Ævintýrið er her endurgivið við stavseting Hammershaimbs.
40 AT 301 A, AT 531, AT 550


text:
Úti í skógini stóð eitt so ógvuliga vakurt grannatræ. Tað stóð væl fyri, so at tað fekk nógva sól, og uttan um tað vuksu nógv vinfólk, bæði granna- og furutrø. Men hetta lítla grannatræið hevði so nógvan skund við at vaksa, at tað hugsaði ikki um heitu sólina og ta frísku luftina, og tað legði onki í bóndabørnini, sum gingu og smáprátaðu, tá ið tey vóru úti í skógini at henta jørðber og hindber. Tað var ikki so sjáldan, at tey høvdu eina fulla krukku, ella høvdu drigið jørðber upp á strá, og so settu tey seg við tað lítla træið og søgdu: ”Á, sum tað er lítið og yndisligt!” Hetta dámdi trænum als ikki at hoyra.
Árið eftir var tað vaksið meir enn eina langasponn, og uppaftur árið eftir eina aðra, tí á einum grannatræi kanst tú altíð síggja, hvussu nógv ár tað er, á teim nógvu liðunum, tað hevur.
”Á, gævi eg var eitt sovorðið stórt træ sum hini!” suffaði tað lítla træið, ”so kundi eg breitt greinar mínar so víða, og við toppinum kundi eg sæð út í ta víðu verð! Fuglarnir høvdu farið at átt millum greinar mínar, og tá ið vindur var, kundi eg staðið og nikkað so ráðisliga sum hini!”
Tað dugdi ikki at gleða seg um sólskinið, um fuglarnar ella um morgun- og kvøldroðan, sum mangan var vakur at síggja á himlinum.
Um veturin, tá ið kavin lá tjúkkur og glitrandi hvítur, var tað tíðum, at ein hara kom hoppandi og leyp bukk upp um tað lítla træið, og hetta var ikki minst forargiligt. Men so fóru tveir vetrar, og triðja veturin noyddist haran at ganga uttan um træið. Á, vaksa, vaksa, gerast stórt og gamalt, tað var tað einasta og besta her í verðini, hugsaði træið.
Um heystið komu altíð brennihøggararnir og feldu summi av teim størstu trøunum. Hetta hendi á hvørjum ári, og tað grannatræið hjá okkum, sum nú var vorðið rættiliga stórt, skalv av ótta, tí tey stóru, stásiligu trøini fullu við buldur og brak til jarðar. Greinarnar vórðu høgdar burtur, so at trøini sóu so spilnakin út, so long og kløn, at tú næstan kendi tey ikki aftur, og so vórðu tey løgd upp í vognar, og hestar fóru dragandi við teimum út úr skógini.
Hvar mundu tey fara? Og hvat høvdu tey í væntan?
Um várið, tá ið svalurnar og storkarnir komu, spurdi træið tey: ”Vita tit, hvar ið trøini fóru? Hava tit onki sæð til teirra?”
Svalurnar vistu onki, men storkurin sá álvarsamur út, nikkaði og segði: ”Jú, eg haldi, eg veit! Eg møtti nógvum nýggjum skipum, tá ið eg kom flúgvandi úr Egyptalandi, og í skipunum vóru stásiligar mastrar. Eg haldi so vist, at hetta vóru trøini, tí eg føldi so raman grannalukt. Eg skal heilsa so mangar ferðir. Tey vóru so errin, so errin!”
”Á, bara eg hevði verið so stórt, at eg kundi flogið yvir havið! Hvussu er tað í grundini, hatta havið, og hvørjum líkist tað?”
”Ja, tað er ikki sum at siga tað, at greiða frá tí,” segði storkurin, og so fleyg hann av stað.
”Gleð teg í ungdómi tínum!” søgdu sólargeislarnir. ”Gleð teg, at tú stendur í vøkstri og um tað unga lív, sum er í tær!”
Og vindurin kysti træið, og døggin feldi tár um tað, men tað fataði grannatræið ikki.
Um jóltíðir vórðu heilt ung trø høgd, trø, sum við hvørt ikki vóru so stór ella so gomul sum okkara træ, sum ongantíð hevði frið á sær, men altíð hug at vera upp á fartin. Hesi ungu trøini, og tað vóru júst tey vakrastu, fingu loyvi at hava greinarnar, og tey vórðu løgd upp í vognar, og so fóru rossini dragandi við teimum út úr skógini.
”Hvar munnu tey fara?” spurdi grannatræið. ”Tey eru ikki størri enn eg, ja, eg sá eitt, sum var nógv minni enn eg. Hví sleppa tey at hava allar greinarnar? Hvar munnu tey fara koyrandi?”
”Tað vita vit! Tað vita vit!” lótu gráspurvarnir. ”Niðri í býnum hava vit kagað inn gjøgnum vindeyguni! Vit vita, hvar tey fara koyrandi! Á, tey koma til størsta heiður og æru, sum hugsast kann. Vit hava hugt gjøgnum rútarnar og sæð, at tey verða sett niður mitt í eini heitari stovu og pyntað við øllum tí vakrasta, sum hugsast kann, bæði við gyltum súreplum, hunangskakum, leikutoyi og fleiri hundrað ljósum!”
”Og so - ?” spurdi grannatræið og skalv í øllum greinunum. ”Og so, hvat hendir so?”
”Ja, so hava vit ikki sæð meir. Men tað var undurfult at síggja!”
”Man tað eisini vera ætlanin við mær, at eg eisini skal fáa hasa undurfullu lagnu?” frøddi træið seg. ”Tað er uppaftur betri enn at fara um høvini! Sum mær leingist! Bara jólini høvdu verið í hondum! Nú eri eg høgt og bulmikið sum hini, sum fóru av stað seinasta ár! Á, gævi eg lá í vogninum! Gævi eg stóð í tí heitu stovuni við øllum tí mikla vakurleikanum! Og so? Ja, tá kemur uppaftur nakað uppaftur betri, uppaftur vakrari, tí hví skuldu tey annars farið at pynta meg so! Har má henda nakað uppaftur stórfingnari, frálíkari -! Men hvat? Á, eg orki hetta ikki! Mær leingist so! Eg veit ikki, hvussu tað er vorðið við mær.”
”Gleð teg við mær!” søgdu luftin og sólarljósið.
”Gleð teg, at tú stendur frískt og frælst og ungt úti á markini!”
Men træið dugdi als ikki at gleða seg. Tað vaks og vaks, bæði summar og vetur stóð tað grønt, myrkagrønt á liti. Fólk, sum sóu tað, søgdu: ”Hatta er eitt deiligt træ!” Og í adventini varð tað fyrst av øllum høgt niður. Øksin fór so djúpt inn í mergin. Og træið fall við einum tungum suffi til jarðar, tað kendi eina pínu, eitt máttloysi, tað var als ikki ført fyri at hugsa um nakra eydnu, tað var sorgarbundið, tí tað skuldi fara úr heiminum, frá tí bletti sum tað á fyrsta sinni spretti uppúr. Tað kendi á sær, at tað ongantíð aftur fór at síggja teir góðu, gomlu vinmenninar, teir smáu runnarnar og blomstrini, sum vuksu har íkring, kanska heldur ikki fuglarnar. Avstaðferðin var als ongin fragdarferð.
Træið kom ikki fyri seg aftur, fyrr enn tað millum hini trøini, sum lógu í túninum, hoyrdi ein mann siga: ”Hatta er eitt frálíka prýðiligt træ, hatta skulu vit hava!”
Nú komu tveir tænarar í fullum tænarabúna og bóru grannatræið inn í ein stóran, prýðiligan sal. Á bróstinum allan vegin hingu myndir av fólki, og við tann stóra flísaovnin stóðu stórir vásar við løvum á lokinum. Har vóru ruggustólar, silkisofur, stór borð, nógvar myndabøkur og leikutoy fyri hundrað ferðir hundrað krónur - . Soleiðis søgdu børnini, men um tað var so dýrt, veit eg ikki. Og grannatræið varð sett í eitt kar, sum var fult av sandi, men ongin sá, at tað var eitt kar, tí grønt klæði var lagt uttan um tað, og tað stóð á einum litføgrum teppi. Træið stóð og skalv. Hvat mundi nú fara at henda! Bæði tænarar og døturnar í húsinum gingu og pyntaðu tað. Tey hongdu net, klipt av ymiskt littum pappíri, upp í greinarnar, og í netini lótu tey tinganest. Tey hongdu gylt súreplir og valnøtir á greinarnar, sum tað skuldi verið fruktir á trænum, og meir enn hundrað reyð, blá og hvít jólaljós vórðu sett føst á greinarnar. Dukkur, sum so livandi líktust fólki, - træið hevði ongantíð sæð sovorðið fyrr - sveiggjaðu í tí grøna, og ovast uppi í toppinum settu tey eina stjørnu av skínandi gulli. Tað sá stásiligt út, avbera stásiligt.
”Í kvøld,” søgdu tey øll somul, ”í kvøld skal tað ljóma!”
”Á!” hugsaði træið, ”bara kvøldið var komið! Bara ljósini vóru tendrað! Og hvat man so fara at henda? Munnu trøini í skógini fara at koma at síggja meg? Munnu gráspurvarnir fara at kaga inn gjøgnum vindeygað? Man eg fara at grógva fast her og standa skrýtt bæði vetur og summar?”
Jú, tað visti væl, hvat ið kundi henda. Men tað var so ringt av børkupínu av berum longsli, og børkupína er minst líka ring hjá trøum, sum høvuðpína er hjá okkum.
Nú tendraðu tey ljósini. Á, tann glógvan, tann vakurleiki! Træið nøtraði, og greinarnar skulvu, so at eldur kom í eina av einum jólaljósi. Genturnar róptu av bangilsi og skundaðu sær at sløkkja.
Nú noyddist træið at ansa eftir ikki at skelva. Tað var ein standur! Tað var so bangið fyri, at tað fór at missa okkurt av øllum prýðinum, og tað var næstan í ørviti av øllum stásinum, - og nú fóru báðar hurðarnar upp, og ein hópur av børnum turnaði inn, so at tað sá út, sum at tey fóru at koyra træið um koll. Tey eldru fólkini komu stillisligari aftaná. Tey smáu stóðu púra tigandi, men bara eina løtu, so fóru tey aftur upp at galdra, so at tað hoyrdist ikki mannamál. Tey dansaðu um træið, og tey tóku tinganest av tí.
”Hvat er tað, tey gera?” hugsaði træið. ”Hvat man nú fara at henda?” Og ljósini brunnu heilt niður ímóti greinunum, og so hvørt, sum tey vóru liðug, vórðu tey sløkt, og so sluppu børnini at taka burtur av trænum, sum tey vildu. Og tey løgdust at skræða burtur av tí, so at tað brakaði í greinunum. Hevði tað ikki verið bundið fast upp undir loftið, so hevði tað farið um koll.
Børnini gingu og hoppaðu í stovuni hvørt við sínum leikutoyi, og ongin hirdi at hyggja meir at trænum uttan tann gamla daddan, sum gekk og kagaði millum greinarnar, men tað var bara fyri at vita, um ikki ein fika ella dadla ella eitt súrepli lá goymt eftir har.
”Eina søgu! Eina søgu!” róptu børnini og togaðu ein lítlan, førligan mann yvir at trænum, og hann setti seg beint undir træið, ”tí so eru vit líka sum í skógini,” segði hann, ”og træið hevur eisini gott av at lurta eftir. Men eg fortelji bara eina søgu. Vilja tit hava hana um Ivetu-Avetu ella hana um Klumpi-Dumpa, sum fór bóltandi niður ígjøgnum trappurnar og kortini kom í hásætið og fekk prinsessuna?”
”Ivetu-Avetu!” róptu summi, ”Klumpi-Dumpa,” róptu onnur. Har var róp, og har var geyl, einans grannatræið stóð tigandi og hugsaði: ”Sleppi eg als ikki upp í part, skal eg onki gera!” Men tað hevði verið við, hevði gjørt tað, sum tað átti at gera.
Og maðurin segði frá Klumpi-Dumpa, sum datt niður gjøgnum trappurnar og kom kortini í hásætið og fekk prinsessuna. Og børnini klappaðu saman hendur og róptu: ”Fortel! Fortel!” Tey vildu eisini hava Ivetu-Avetu, men tey fingu bara hana um Klumpi-Dumpa. Grannatræið stóð púra tigandi og hugsunarsamt, ongantíð høvdu fuglarnir úti í skógini sagt frá sovorðnum. ”Klumpi-Dumpi datt niður gjøgnum trappurnar og fekk kortini prinsessuna! Ja, ja, soleiðis er tað her í verðini,” hugsaði grannatræið og visti ikki betur, enn at hetta var satt, tí hatta var ein so fittur maður, sum segði frá. ”Ja, ja, hvør veit! Kann vera, at eg eisini detti niður ígjøgnum trappurnar og fái prinsessuna!” Og tað gleddi seg til komandi dag og aftur at verða latið í ljós, leikutoy, gull og fruktir.
”Í morgin fari eg ikki at skelva!” hugsaði træið. ”Eg skal so væl stuttleika mær í øllum hesum vakurleikanum. Í morgin sleppi eg aftur at hoyra søguna um Klumpi-Dumpa og kanska eisini hina um Ivitu-Avitu.” Og træið stóð so púra stilt og í djúpum tonkum alla náttina.
Um morgunin komu ein húskallur og ein arbeiðskona inn.
”Nú fer veitslustásið at byrja aftur,” hugsaði træið, men tey fóru við tí út úr stovuni, upp gjøgnum trappurnar, upp á loftið, og har, í ein myrkan krók, hvar ongin ljósglæman var at síggja, settu tey tað. ”Hvat er hetta fyri nakað?” hugsaði træið. ”Hvat havi eg her at gera? Hvat verður her at hoyra hjá mær?” Og tað helti seg inn móti vegginum og stóð har og hugsaði og tonkti. - Og góða tíð hevði tað, tí har fóru dagar og nætur. Ongin kom upp á loftið, og hendi tað seg, at onkur kom, so var tað bara til at seta onkran stóran, tóman kassa í krókin, og endin var, at træið stóð púra fjalt, so at tað sá ikki mætari út, enn at øll høvdu gloymt tað.
”Nú er vetur úti!” hugsaði træið. ”Jørðin er fryst og undir í kava. Nú ber ikki til hjá menniskjunum at seta meg niður. Tí er tað, at eg standi her og kroki, til várið kemur. Tað er væl gjørt av teimum. Menniskjuni eru góð, tað má eg siga! - Bara her hevði ikki verið so myrkt og einsligt - ikki so frægt sum ein hara at síggja. - Tá var tað nógv betri úti í skógini, tá ið kavin lá, og harurnar hoppaðu uttan um meg. Ja, sjálvt tá ið haran leyp bukk upp um meg, men tá dámdi mær tað onki. Her uppi eri eg ræðuliga einsamalt!”
”Pi, pi!” hvein ein lítil mús og kom krúpandi, og so kom ein aftrat. Tær snoddaðu at trænum og krupu inn millum greinarnar.
”Her er ræðuliga kalt!” søgdu tær smáu mýsnar. ”Men annars er her gott at vera! Heldur tú ikki tað, tú gamla grannatræ?”
”Eg eri onki gamalt,” segði træið, ”tað eru nógv, sum eru nógv eldri enn eg!”
”Hvaðani kemur tú?” spurdu mýsnar, ”og hvat veitst tú at siga okkum?” Tær vóru so ógvuliga forvitnar. ”Sig okkum eitt sindur frá tí vakrasta stað á jørðini! Hevur tú verið har? Hevur tú nakrantíð verið í kovanum, har sum ostar liggja á hillunum, og fleskasíður hanga uppi undir loftinum, og tálgaljósini liggja so tøtt, at tú mást traðka á tey. Tú ert rak, tú fert inn, men kemur feit útaftur!”
”Nei, hatta veit eg onki um!” segði træið, ”men skógina veit eg um at siga, har sólin skínur, og fuglarnir syngja!” Og tað fortaldi mýsnum frá øllum, sum hent var, meðan tað var úti í skógini, og tær smáu mýsnar sótu so kúrrar og lurtaðu, og tær søgdu: ”Nei, sum tú veitst nógvum at siga frá. Tú manst hava verið ógvuliga lukkuligt!”
”Eg!” segði grannatræið og fór at hugsa um, hvat ið tað hevði sagt fyri músunum. ”Ja, satt at siga, so vóru tað hugnaligir dagar!”
Men so fór tað at siga frá jólaaftan, tá ið tað var pyntað við kakum og ljósum.
”Á!” søgdu mýsnar, ”sum tú manst hava verið eydnuríkt, tú gamla grannatræ!” ”Eg eri als ikki gamalt!” segði træið, ”tað var jú í vetur, at eg kom úr skógini. Eg eri enn í bestu árum, men eg eri bara steðgað í vøkstrinum!”
”Sum tú dugir væl at siga frá!” søgdu mýsnar, og náttina eftir komu tær aftur saman við fýra øðrum músum, sum vildu sleppa at hoyra træið siga frá, og tess meira tað segði frá, tess betur mintist tað til alt, sum tað hevði upplivað, og tað hugsaði: ”Tað vóru satt at siga ógvuliga stuttligar tíðir! Men tær kunna altíð fara at koma aftur, ja, tær koma. Klumpi-Dumpi datt niður ígjøgnum trappurnar og fekk prinsessuna, og kann vera, eg eisini fái eina prinsessu,” og so hugsaði tað um eitt so ógvuliga fitt bjørkatræ, sum vaks úti í skógini, tað var fyri grannatrænum sum ein fitt prinsessa.
”Hvør er Klumpi-Dumpi?” spurdu mýsnar. Og so segði grannatræið frá søguni um Klumpi-Dumpa. Tað mintist hvørt tað einasta orð, og tær smáu mýsnar vóru so hugtiknar og glaðar, at tær høvdu bestan hugin at leypa upp í toppin á trænum av berari frøi. Næstu nátt komu uppaftur fleiri mýs, og sunnudagin komu eisini tvær rottur. Men tær søgdu, at søgan var onki stuttlig, og tá kom ringt lag á mýsnar, tí nú hildu tær heldur ikki, at søgan var nakað serligt.
”Dugir tú bara hasa einu søguna?” spurdu rotturnar.
”Ja, bara hasa!” segði træið, ”hana hoyrdi eg eydnuríkasta kvøld í mínum lívi, men tá hugsaði eg ikki um, hvussu eydnuríkt eg var!”
”Hatta er ein ógvuliga vánalig søga! Dugir tú onga um flesk og tálgaljós? Onga spískamarsøgu?”
”Nei!” segði træið.
”Ja, so takka vit fyri okkum!” Og so fóru tær krúpandi inn í holu sína.
Tær smáu mýsnar hvurvu eisini, og tá suffaði træið: ”Tað var nú bara hugnaligt at hava tær sitandi uttan um seg, hasar smidligu mýsnar, og lurta eftir, meðan eg segði frá. Nú er tað eisini yvirstaðið! Men eg skal minnast til at hugna mær, tá ið eg einaferð sleppi útaftur hiðani!”
Men nær mundi tað fara at verða?
Jú, so var tað ein morgun, at fólk komu at rudda uppi á loftinum. Tey fluttu kassar og tóku træið úr krókinum. Tað varð tveitt heldur harðliga út á gólvið, og beinanvegin dró ein húskallur tað yvir ímóti trappuni, har dagslýsið sást.
”Nú fer lívið at byrja av nýggjum!” hugsaði træið. Tað kendi kyling av frískari luft og sá tann fyrsta sólargeislan, - og so lá tað úti í túninum. Alt gekk so skjótt fyri seg, at træið gloymdi at hyggja at sær sjálvum, tí har var so mangt at síggja allastaðni.
Tætt við túnið var ein urtagarður, og har stóð alt í besta blóma. Rósurnar angaðu so vælsignað, og lindatrøini blomstraðu, meðan svalurnar flákraðu í ring og lótu: ”Kvirri-virri-vitt, nú er maður mín komin!” Men tað var ikki grannatræið, sum tær meintu við.
”Nú skal eg liva!” sang tað og breiddi greinar sínar út. Men gakk, tær vóru allar følnaðar og gular, og tað varð tveitt í ein krók millum notur og annað burturkast. Gullpappírsstjørnan sat enn á toppinum og skygdi í sólskininum.
Í túninum spældu nøkur av teim glaðu børnunum, sum dansaðu um træið, og sum gleddu seg so nógv um tað. Eitt av teim minstu fór og skræddi stjørnuna av tí.
”Hygg hvat ið enn situr á toppinum á hasum gamla jólatrænum!” segði tað og traðkaði á greinarnar, so at tað brakaði í teimum.
Og træið hugdi at øllum blómuvakurleikanum og frískleikanum í urtagarðinum, og tað hugdi at sær sjálvum, og tað ynskti, at tað enn hevði staðið í tí myrka krókinum uppi á loftinum. Tað mintist á sín fríska ungdóm í skógini, mintist tann stuttliga jólaaftan og tær fittu mýsnar, sum so hugagóðar sótu og lurtaðu eftir søguni um Klumpi-Dumpa.
”Liðugt, liðugt!” segði neyðars træið. ”Bara eg hevði dugað at glett meg, meðan eg kundi! Liðugt, liðugt!”
Og húskallurin kom og høgdi træið til pinnabrenni, tað var ein fullur handakriki, og væl logaði tað undir tí stóra bryggjaraketlinum. Og tað suffaði so tungliga, og hvørt suff ljóðaði sum eitt skot. Tí komu børnini, sum spældu uttanfyri, inn og settu seg framman fyri eldinum og stardu inn í logan, meðan tey róptu: ”Piff, paff!” Men hvørja ferð ein brestur hoyrdist, sum var eitt suff frá trænum, hugsaði tað um ein summardag úti í skógini, ella eina vetrarnátt har úti, tá ið stjørnurnar lýstu. Tað hugsaði um jólaaftan og Klumpi-Dumpa, einasta ævintýr, tað hevði hoyrt og dugdi at siga frá, - og so var træið útbrent.
Dreingirnir spældu í túninum, og tann minsti gekk við gullstjørnuni í bringuni, henni, sum træið hevði havt á toppinum eydnuríkasta kvøld, sum tað hevði livað. Nú var alt liðugt, og træið var burtur, og søgan liðug: Liðug, liðug, og tað er endin á øllum søgum!
Upprunaheiti: H.C. Andersen: ”Grantræet”, ”Nye eventyr. Første bind, anden samling”, 1845.
Marius Johannesen (1905-1986) týddi. H.C. Andersen: ”12 ævintýr”, Bókaforlagið Grønalíð 1982.


text:
Á Rodos í 2007 hevði Bjørk Herup Olsen tað ikki so gott aftaná 5.000 meturin. Og eftir knappar 8.000 metrar mánakvøldið á 10.000 metra teininum mátti hon gevast. So málið var greitt hesuferð innan 5.000 kappingina í kvøld – tað skuldi rennast javnt og trygt, so hon kundi taka eina positiva uppliving við sær heim av oyggjaleikunum.
5.000 m feltið hjá kvinnum er júst skotið avstað
Tað var bert í fyrsta umfari, at Bjørk royndi at merkja ferðina hjá teimum fremstu. Ferðin var tó eitt lítið vet skjótari enn ætlanin hjá Bjørk, so hon lat seg falla eitt lítið sindur aftur.
16-ára gamla Felicity Johnson-Deeley (Jersey) og 17-ára gamla Gemma Astin (Isle of Man 175) løgdu seg á odda frá byrjan. Felicity endaði á fjóðraplássi og Gemma á triðja plássi
Louise Perrio (155) og Martine Scholes (159) frá Guernsey, sum her liggja á triðja og fjóðra plássi frammanfyri Bjørk, endaðu við vinna gull og silvur til Guernsey
Rættiliga tíðliga fann hon seg til rættis á 5. plássi, og har var hon verandi líka til hon kom á mál við tíðini 18.12.28. Hetta er samstundis ein betring av hennara egna føroyska meti.
Vinnari gjørdist Louise Perrio frá Guernsey við 17.37,15 min. heilt stutt frammanfyri liðfelagan Martine Scholes við 17.37,81 min., meðan Gemma Astin frá Isle of Man vann bronsu við 17.51,23 min. Felicity Johnson-Deeley frá Jersey bleiv nummar fýra við 18.04,18 min.
Á Rodos bleiv Bjørk nr. 10 við tíðini 19.32,9. Nú er tað ikki altíð so rætt at samanbera úrslit, men í øllum førum er her talan um ein stóran bata. 5 pláss upp á listan og 80 sekund av tíðini. Við hesum í huga er sera hugaligt at hugsa tvey ár fram, nú gullið hóast alt bert var 35 sekund burturi og bronsan einans 21 sekund.
Bjørk rann væl og endaði á einum tryggum fimtaplássið við 18.12,38 min.
Bjørk, sum enn bert er 17 ár, hevur nú kappast fyri seinastu ferð á sínum næstu oyggjaleikum. Eitt gullmerki, sum reyk á stokkinum og eitt føroyskt met er nakað sum hon av røttum eigur at vera errin av.
Mamman var eisini vælnøgd við avrikið hjá Bjørk á 5.000m


text:
Sosialistiska sílan
28. juni 2018
Ein stutt viðmerking til uppslagið hjá Paula Trond Petersen í Tjóðveldi.
Tað er stuttligt at síggja summi fólk brúka orði ”gratis”, og hvussu gott tað er fyri samfelagið, men tað veldst um hvørjum tað gagnar.
Tað er lætt at leggja ”sílað fakta” á borði til egnan fyrimuns. Hvussu nógv eyka hava hesi feløgini ikki koyrt í landskassan við økta virkseminum? Hvussu nógvur skattapeningur er ikki goldin inn gjøgnum sjómenninar og flakafólkið í Føroyum hetta tíðarskeiðið? Og ikki minst! Tá ið rakstrarútreiðslurnar eru drignar frá, tað hevði veri meira áhugavert á sæð. Tá hevði man ikki vita, um man skuldi flent ella grátið.
Hetta minnir ikki sørt um láturligu herferðina hjá Unga Tjóðveldi við at smekka plakatir upp við teimum sáldaðu hagtølunum. Hetta er at villleiða fólk.
Skulu føroyingar vera kappingarførir úti í heimi, mugu vit hava eina sterka fiskivinnu og effektivan fiskiflota, og tað fær man ikki við at leggja alskyns gjøld á.
At síggja hesi feløg hava vind í seglinum er einki at fýlast á.
Propagandamiðlar
Tað eru og fara altíð at vera miðlar við sínum meiningum og teir gera sítt til at ávirka samfelagið.
Men tað er mær ótrúliga løgið, at ein torir at blanda teir uppí, tá man sjálvur hevur teir størstu miðlarnar við liðina á sínum egna flokki.
Tey, sum siga, at tey ongantíð framleiða og síla mótsigandi fakta frá, er nakað humbukk og fjas.
Marius Høgnesen
RN
Aftur


text:
Ein partur av nýskipanaruppskotinum er at flyta 130 milliónir úr kommunukassunum og inn í Landskassan.
Sambært tí tilfari, sum Fiskimálaráðið hevur sent Ríkisumboðnum, sum so aftur hevur sent Nationalbankanum upplýsingarnar, so má ætlanin verða, at flyta 130 milliónir úr kommunukassunum og yvir í Landskassan.
Undirritaði fekk í summar skjal úr fiskimálaráðnum við útrokningum av tilfeingisgjaldi. Og tað framgongur rættuliga klárt, at ein partur av ætlanini er at lækka hýruna hjá fiskimonnum 652 milliónir. Hesar 652 milliónirnar eru partur av tilfeingisgjaldinum, sum sigst verða 1 milliard.
Havi fyrr víst á, at stórur partur av tilfeingisgjaldinum longu er goldið og tí verður talan í stóran mun um flytingar heldur enn nýggjar inntøkur. Skattur er jú longu goldin av lønini. Men tað missa kommunurnar.
Um vit seta skattaprosenti til 20% so fer Fiskivinnunýskipanin at kosta kommunukassunum 130 milliónir.
Havandi í huga rokið um 12,5 milliónir, so verður stuttligt at vita, hvat borgarstjórarnir siga til at missa 130 milliónir!
Eivind Jacobsen, Strendur
P.S. annars er at siga, at einki fantilsi er í roknistykkinum sum sent er ríkisumboðnum. Men tað vita øll, uttan nakrir búskaparfrøðingar.


text:
Tað kom til tann 10. august, eg vaknaði á hotel Hebron niðri í Keypmannahavn við mammu og ommu míni. Fyrsti tankin eg hevði var “hetta verður sakin!”
Komu út á flogvøllin, har var ikki lítið roks av viðførið, men langt um leingi kom eg hartil, at eg skuldi siga farvæl við Evropa, ommu og mammu. Tár fullu, og hjarta bankaði sum aldrin áður. Eg skuldi tó ikki ferðast einsamøll, ein onnur føroysk genta, Rósa, skuldi eisini yvir til USA, og vit komu at vera í nánd allan túrin. “Var hetta nú tað rætta at gera, skuldi eg heldur verið farin í 10. Flokk heima í tryggu Føroyum?” “Nei, eg skal klára hetta og vísa fólki, hvat fyri persónur eg eri.”
Fyrsta tørn av ferðini yvir her var, ein tíma á flog til Amsterdam, tár fullu allan vegin yvir, eg visti at Rósa sat tvær rekkjur framman fyri meg, men eg havi ongantíð áður følt meg so einsamalla.
Komin til Amsterdam, vit fingu at vita, at vit skuldu bara renna tað skjótasta vit kundu yvir til gatina til næsta flogfar. Vit so gjørdu, komin til gatina, fingu at vita, at flogfarið kom at vera eitt sindur forsinkað, men tað fór alt at vera í lagi. Bíðitíðin endaði so við at vera 5 tímar, eg sat fyri tað mesta og græt, 1000 tankar reikaðust gjøgnum høvdið. Eg hevði mína Iphone, so eg ringdi heim og fekk góð ráð frá pápa mínum. Ráðini hjálptu, og eg royndi at síggja ljóst uppá upplivilsið, og síggja fram til tíðina her yviri. Tíð til at fara umborð, og vit øll stein sovnaðu.
Eftir góðar 8 tímar, lendu vit í USA, og bussurin stóð og bíðaði uttanfyri. Tíð var til at siga farvæl við Rósu, og allar danirnar sum eg var í ferðalag við. Bussarnir tóku okkum á eina fyrireikingar legu.
Eg minnist, eg legði meg niður at rokna hvussu nógvar tímar eg hevði ferðast, eg kom so fram til at eg hevði tá ferðast í 24 tímar, tað einasta eg hugsaði, var at skriva til foreldrini hjá mær, um at eg var komin trygt uppá pláss, og at eg fór at leggja meg væl undir dýnuna.
Næsta dagin var so tíð til at møta familjunum, eg var so nervøs, sveittin rann av mær og hjarta dukaði. Familjan hjá mær kom, sum tann síðsta av teimum øllum, og tað var ein fantastiskt kensla, at vita tað, at hetta kom at vera mín familja tað næsta árið.
Eg kom so eitt sindur illa fyri v.v. familju. Tey høvdu innanhýsis trupulleikar, og høvdu ikki nokk av tíð til yvirs til ein skiftisnæming, so AFS valdi at flyta meg. Eitt er sikkurt: tá tú fert avstað við AFS, ert tú tryggur alla tíðina og tey gera alt fyri at tú skalt hava tað so gott sum møguligt. Um tað skuldi verið eitthvørt, er altíð eitt ráð tøkt ella hjálp at heinta. Eg búgvi í verandi løtu hjá einari fantastiskari fyribils familju, sum altíð kemur at vera ein partur av mær.
Eg gangi í einum katólskum privat skúla, fantastiskur skúli, fantastisk fólk, men hann er tó harðari akademiskt enn hvat vanligir fólkaskúlar her eru. Eg spældi Rugby í heyst, og tað byrjar aftur í Mars. Havi møtt nógvum góðum fólkið gjøgnum skúlan og Rugby, so eg byrji orduliga at koma inn í “systemið” her.
Eg havi uppliva eina rúgvu meðan eg havi verið her. Hvørt ár er Homecoming, ið er ein dansur, sum skúlin skipar fyri. Eg fór við nøkrum vinfólkum út at taka myndir, aftaná fóru vit á eina fína matstovu, og síðani í dans. Var virkuliga áhugavert og stuttligt at uppliva.
Halloween er ein tíð, sum mær persónliga ikki dámar so væl, men amerikanarar ganga høgt uppí, og tey gera nógv burtur úr. Hvørt hús er pyntað. Eisini skuldi “Trick and Treat” prøvast.
Eg havi eisini uppliva Chicago uppá tað flottasta, vit fóru ein heildags túr við AFS holdinum her úr umráðnum. Vit fóru millum annað upp í Willis Tower, gingu oman til “The Bean”, gingu runt í býnum, og so sjálvandi eisini eina løtu til shopping.
Nú hevur Thanksgiving akkurát verðið. Thanksgiving hevur so stóran týdning fyri amerikanarar, at vit fingu frí úr skúlanum í nakrar dagar. Thanksgiving er ein dagur har fólk møtast við familju og vinum, eta nógv, og takka fyri alt.
Samanumtikið, havi eg havt eitt fantastiskt upplivilsi, havi møtt fólkið sum eg altíð komi at minnast, havi funnið eina nýggja bestu vinkonu úr Italia, havi lært nógv um landið, og ikki minst málið. Hetta kemur at hava eina góða ávirkan á mína lívsleið. Tit sum hava møguleikan fyri at fara, fari avstað, tit koma ikki at angra tað!
Marin Brandsdóttir


text:
At hugsa um skaparan
mentan11-10-2021 - 17:34 - Jóanis Nielsen
”Hugsa um skapara tín í ungdóms døgum tínum, áðrenn teir vándu dagarnir koma, og tey árini nærkast, sum tú sigur um: Tey huga mær ikki”Prædikarin kp.12.
Liv for Jesus! Lat hann eiga
lívsins vár, tí tað er best,
og títt levnaðs búnað` summar
og tín aldurs bleika heyst!
Soleiðis syngur Lina Sandell. Onkuntíð hoyra vit frísk trúgvandi ungfólk, sum hava allar møguleikar við einum longum arbeiðsdegi í Guðs ríkis víngarði, siga, at tey kundu hugsa sær, at verið loyst frá hesi verð og sloppið heim til Guðs at búgva.
Tað ljóðar sum ein løgin tanki at hava hjá einum ungum menniskja. At hin ungi eigur vónina um ævinleikan, er ikki sama støða sum, tá ið oldingin er við at leggja niður ferðastavn mettur av guðsfyltum lívi. Carl Skovgaard-Petersen prestur, sigur einastaðni frá, tá ið hann sum unglingi var komin á gátt hjá gamlari guðsóttandi konu, ið lá til tað seinasta. Hon royndi at siga mær frá himmiríki, frá ævinleikanum, frá tí nýggja Jerúsalem; tað gjørdi hon bæði við bíbilskum myndum og við teimum tonkum, sum ein doyggjandi kristin nú kann hava. Í andliti hennara sást glæma av vantan og vón um nakað, ið hon var við at náa. Men, sigur Skovgaard, eg kundi ikki rættiliga fylgja henni. Og tá ið eg kom út úr sjúkrakamari hennara, út í tann fríska, ljósa várdagin, har tað uddi í nýsprotnum lívi og kátum fuglasongi, var tað nakað í mær, sum mótmælti. Ungdómsins møguleikar drógu meg meira enn hitt nýggja Jerúsalem. Tað var einki í mær, sum segði, at eg nú skuldi tveita frá mær og fylgja hesi gomlu konuni inn til ta ævigu hvíldina. Í teirri løtu kendi eg kristindómin sum lívsfíggindaligan, sigur hann. Tó var tað út av lagið skeivt og órættvíst av mær at hugsa soleiðis. Tí hvat lívsfíggindaligt er tað, at kristindómurin gevur mær eina livandi vón? Tað var bara eg, ið ikki var búgvin til tað, ið eg hevði hoyrt. Hin gamla konan var komin á lívsins vegenda, eg var júst byrjaður á vegnum. sigur Skovgaard.
Kristindómur hevur boð til allar aldrar. Hann hevur paradístónar, sum barnið skilir, og ævinleikans vón, sum grípur hin aldraða.
Tey ungu kunnu doyggja, tey gomlu skulu doyggja.
Tey gomlu trúgvandi skoða ljósið handan deyðans myrkur. Hóast dagarnir í ellini kunnu vera vondir við møði, trega, veikleika og sjúku, so merkja tey veingir sálanna spenna seg fyri at fara á flog. Tey síggja langt. Tað, ið er nær, sæst ikki so væl, nútíðin er teimum meira óvikomandi og týdningarleys, men fortíðin, serliga barna- og ungdómsárini koma fram, tey liggja eins og land í glógvandi sól, og framman fyri síggja tey, eins og gamla konan, ið Skovgaard vitjaði – ævinleikan – Jesus.
Tú kann hoyra eldri menniskju líkasum taka undir við Linu Sandell soleiðis sum hon syngur í versinum omanfyri: Mín trúgv á Jesus hevur vart frá ungdómsins lívsfríska vári, og til nú á aldurs bleika heysti. Hin trúgvandi skal síggja Jesus teir dagar. har lógvatakið viknar og hann ikki orkar meira - ta stund, tá ið tað gleppur, og hann missir takið. Tá tekur Harrin síni í favn og ber tey heim.
Hann hevur lova sínum, at eingin skal slíta tey úr hond hansara.
John S. Myllhamar


text:
Í seinastu viku høvdu vit vitjan av Áhugafelagnum Antares – vit sum starvast uttanlands.
Endamál felagsins er:
- virka fyri at nøra um samstarv og samanhald í millum limirnar, og ímillum familjur teirra
- eftir førimuni at verða teimum limum til hjálpar, sum á ein ella annan hátt koma illa fyri
- eftir førimuni at veita limum ráð og vegleiðing um skattaviðurskifti, pensjónsviðurskifti o.a.
- skipa fyri fyrilestrum og á annan hátt savna inn vitan til limirnar
- skipa fyri tiltøkum so sum útferðir, bowling, veislum og annað sum kann nøra um samanhaldið
- at samanseta og senda út tíðindi til Skip og bátar
Sum ein fastan tátt, so hittast tey – sum eru heima – til morgunmat og Kaffimik hvønn fríggjamorgun á hesum støðum:
– Kaffihúsið í Vágsbotnið
– Hjá Jórun í Klaksvík
– Pubbin á Tvøroyri
– Undurhúsið á Toftum og í Skálavík.
– Effo støðin í Skálabotni
Men av og á verða avtalur eisini gjørdar við fyritøkur, har limirnir í staðin fara út at vitja fyritøkur fríggjadagar.
Í sambandi við vitjanina á Hjalla, nýttu vit høvið at greiða frá søguni hjá felagnum, um trygdarskipaninar í felagnum v.m. , eins og vit greiddu frá teimum størru verkætlanunum, sum vit arbeiða við í løtuni.
Eisini varð kunnað um, at J. &. K. Petersen eru undangóðkendir at bjóða upp á flogbreytina í Qaqortoq (Julianehåb), eins og víst varð runt á blandistøðini og høvuðsbygninginum hjá felagnum á Hjalla.
Vit takka Anteres fyri vitjanina.


text:
Í Brunsj í dag ummældi eg danska tungmálmsbólkin Fate, við føroyska Dagfinn Joensen á odda. Hetta er hard/rokk, tungmálmur, men eg haldi eisini, at tað til tíðir lenar seg móti progressivum tungmálmi. Men tað er nokk ikki so undarligt, tí progressivur tungmálmur er ein genra, ið um nøkur hevur klárur referensur aftur til 1980’ini.
Fate var stovnaður í 1984. Fate er upprunaliga sprottin úr danska bólkinum Mercyful Fate. Teir spældu fram til teir góvust í 1993. Endurstovnaðir í 2004 byrjaði ein útskifting í limunum og fram til verandi manning fann saman í árunum 2011.
Síðan tá eru tvær útgávur komnar “Ghost From The Past” í 2011 og “If Not For The Devil” í 2013.
Eitt sindur áhugavert, at einasti upprunalimurin, ið er eftir í Fate er bassleikarin, hinir eru allir komnir við síðan 2008. Annars hava nógvar útskiftingar verið í bólkinum øll árini, so tað er kanska ringt at meta um hetta sum ein gamlan bólk.
Dagfinn kom við í 2009, og eg sá teir á SF í 2012, og tað var ein fín konsert, eg var yvirraskaður yvir, hvussu nógv Dagfinn var farin fram sum sangari. Hann hevur arbeitt miðvíst við sangi seinastu árini, og tað hoyrist aftur, røddin er fyldigari, kraftigari enn hon var áður og sjálvt á høgu tónunum sang hann púra reint.
Tað var ein frægd at hoyra ein so góðan sangara, tí tónleikurin hjá Fate krevur nógv av sangaranum.
Røddin hjá Dagfinn er ein sera stórur partur av, at hendan útgávan er so væleydna, tí hann syngur pissivæl.
Bassleikarin Peter Steincke er einasti uppruna limurin, ið er eftir í Fate. Tær nýtist ikki at hyggja leingið at honum, fyri at skilja hví hann er hildin fram við bólkinum, hóast nógvar broytingar hava verið yvir árini. Maðurin osar av spæligleði, meðan hann hálvrennur kring pallin við sínum bassi og langa ívna gráa hári. Dagfinn greiddi okkum frá, at sviar rópa Steincke fyri Original gubben.
Tað tykist, sum Fate hava livað í einum tíðarlumma seinastu 25 árini, so er hetta ein gjøgnumførdur tíðarlummi.
Men mest er hetta ein hart rokkandi bólkur, við dugnaligum tónleikarum, stórari spæligleði og einum knasandi góðum sangara, og einum gittarleikara, ið tykist at elska sín leiklut sum gittarfresari.


text:
Soleiðis keypir tú grót og skerv
Grót og skervur fæst á verkunum hjá Landsverki í Hundsarabotni, Hústoft, Sandi og í Porkeri. Útboðið á teimum ymsu støðunum sæst í vøruskránni.
Kundar, ið ikki hava gjaldsavtalu við Landsverk, rinda fyri vøruna, áðrenn hon verður heintað. Gjaldast kann á posthúsum og peningastovnum ella við FR-Visa (Dankort)* í Hundsarbotni. Í grótbrotunum á Hústoft, í Porkeri og á Sandi ber ikki til at nýta gjaldskort. Tað ber somuleiðis til at flyta peningin beinleiðis á konto hjá Landsverki í peningastovnunum. Kundanummar ella telefonnummar skal viðmerkjast á flytingini.
Upplatingartíðir
Hundsarabotnur og Hústoft: Kl. 8.00-12.15 og frá kl. 12.45-16.00.
Porkeri: Kl. 8.00-12.00 og frá kl. 13.00-16.00.
Skervsølan í Skopun tó bert opið eftir avtalu. Til ber at avtala tíð við at ringja á tlf. 290 910.
Stongt er ísv. summarfrítið og um jóltíðir. Lýst verður við tíðarskeiðnum nakrar vikur frammanundan her á heimasíðuni. Harumframt kann vera stongt orsakað av ringum veðri.
Bankar
Kreditkeyp
Almennir stovnar, kommunur og arbeiðstakarar kunnu gera kreditavtalu við Landsverk við ávísum treytum. Les meira um treytirnar her: debitorpolitikkur ella heinta ein kredittavtaluseðil her: kredittavtaluseðil
- Keyparin skipar sjálvur fyri flutningi
- Hevur tú kvittanina við, tá tú heintar vøruna, lættir tað um avgreiðsluna
Um tú hevur spurningar í sambandi við keyp av gróti og skervi, ert tú vælkomin at seta teg í samband við fíggjardeildina á Landsverki á tlf. 290 825 ella 290 761.
* Tikið verður ikki ímóti Visa Elektron, Mastercard ella øðrum kortum.


text:
Tíggju frisørar fingið prógv2. mars 2018
Hósdagin 1. mars 2018 var hátíðarhald á Glasi, har sveinar innan hárfríðkan á deildini List & skapan fingu prógv. Vit ynskja teimum hjartaliga til lukku við útbúgvingini og takka teimum fyri árini her á Glasi. Somuleiðis takka vit lærumeistarum teirra fyri samstarvið.
Tær, ið fingu prógv, eru – frá vinstru á myndini:
Hanna á Brúgv, Jóna Eliassen, Súsanna Thorsteinsson, Anita Djurhuus, Ann E. Mikkelsen, Lisa J Niclasen, Sonya E. á Argjagarði, Hjørdis Nesá, Sarah I. Bjarkadóttir Jensen og Erna Svalbard.


text:
Rasmussen skal gera ynskið hjá Abrahamsen til veruleika
2021-08-20 11:37
Ótolandi avbjóðingar við verkfalli á brekøkinum mugu og skulu loysast. Hetta vísti løgmaður eisini á í røðu síni á ólavsøku við orðunum: „Somuleiðis mugu vit tryggja, at lív og heilsa ikki verða sett í váða orsakað av ósemjum á arbeiðsmarknaðinum. Vit skulu virða verkfallsrættin, men verandi støða er ikki haldgóð. Her skal ein betri loysn finnast.”
Nú skal hetta gerast við nýggjum landsstýrismanni.
Helgi Abrahamsen legði sum landsstýrismaður uppskot fyri Løgtingið, sum hann seinni tók aftur, um at skerja verkfalsrættin í sambandi við verkfallið, sum var.
Helgi Abrahamsen segði seinni sum landsstýrismaður, at hann hevði ikki slept málinum, men fór at kalla avvarðandi fakfeløg til fundar um málið sum skjótast, tá ið summarferian var av. Hann væntaði at finna semju, tí tað var hansara fatan, at eisini fakfeløgini vilja hava eina fasta skipan, so tey sleppa frá at taka støðu til, hvør hevur tørv á hjálp og at fólk, sum tørva hjálp, kanska ikki fáa hana.
Í januar 2018 sendi MEGD áheitan til táverandi samráðingarpartar um at finna eina loysn á verkfallinum. MEGD gjørdi vart við, at støðan á brekøkinum var alt annað enn góð. Eisini varð víst á átalu í skuggafrágreiðingini til ST í 2014, at ongin lóg ella kunngerð tryggjar fólk, ið bera brek, tá ið verkfall er. Í frágreiðingini til ST varð víst á, at tað kom fyri, at fólk, ið bera brek, ið búgva á sambýlum ella vardum bústøðum, máttu flyta úr heimi teirra og heim til familju ella til størri eindir, tá ið verkfall var.
Eisini hevur MEGD í fleiri umførum verið á fundi við núverandi landsstýrisfólk við somu áheitan, samstundis sum vit hava upplivað, at málið alment er tikið upp.
Í dag er tó einki broytt síðani 2014, og hetta merktu vit seinast á vári 2021. Í møguligum komandi verkføllum kann sama søgan endurtaka seg. Hugsandi er, at fólk aftur verða flutt úr heimi teirra, at fleiri ikki fáa neyðugar tænastur, og at bara nakrir fáir útvaldir næmingar ikki sleppa í skúla.
Hetta eiga vit sum samfelag ikki at góðtaka.
MEGD virðir rættin hjá fakfeløgum at fara í verkfall. Tó eiga samráðingarpartar á arbeiðsmarknaðinum í friðartíð at finna virðiligar avtalur, so ótolandi støður ikki aftur gerast veruleiki.
Magnus Rasmussen, landsstýrismaður, ger nú vónandi ynskið hjá løgmanni, landsstýrifólki og Helga Abrahamsen, fráfarna landsstýrismanni, til veruleika.
Tóra við Keldu
forkvinna í MEGD


text:
Tað verur ein søgulig løta, tá miðvingurin um ein tíma ella so ger seg til reiðar á Sea Forest Waterway í Tokyo. Eitt OL-gullheiðursmerki er tað, sum Sverri Sandberg Nielsen kann fáa burturúr - eitt slíkt hevur eingin sum umboðar Danmark í Japan fingið til høldar enn.
27-ára gamli føroyingurin liggur væl fyri til at fáa eitt heiðursmerki, men tað verður helst hørð kapping í oddinum - serliga móti Kjetil Borch úr Noreg. Hann hevur Sverri tó bast í kapping um EM-gull, men í gjár var Stefanos Ntouskos úr Grikkalandi skjótari enn miðvingurin í øðrum riðlinum í hálvfinaluni.
Stórur spenningur er í Tokyo, í Danmark og ikki minst í Føroyum. Føroyski tíðindamaðurin Heðin Arge er í Tokyo. Hann hevur fylgt Sverra í nøkur ár í samband við heimildafilm og sigur við DR1, at Sverri er í gongd við nakað stórt - nakað sum ikki er sæð í Føroyum fyrr. Hann skýrir millum sterka rógvaran at vera eina risa fyrimynd fyri øll ítróttarfólk í Føroyum.
Til ber at síggja róðurin á Eurosport1, ið millum annað sæst í Televarpinum. Stórskíggjatiltøk eru í heimbygdini hjá Sverra Nielsen og á økinum við Bursatanga klokkan 01.45. Á báðum støðum kunnu væntast lutfalsliga heilt nógv fólk til stóru løtuna, tá vit fara at fylgja føroyinginum í OL-finalu.
Les eisini:
OL-finala á stórskíggja á Kongabrúnni
Sverri á stórskíggja í heimbygdini
Finaluróðurin kann síggjast á Eurosport
Sverri Sandberg Nielsen skal um ein tíma stríðast um OL-gull við fimm aðrar rógvarar í Tokyo. Stórskermur er settur upp á Kongabrúnni og á vegginum á bygdaskúlanum í Miðvági.
Mynd: Rógvi Langgaard
Tað verur ein søgulig løta, tá miðvingurin um ein tíma ella so ger seg til reiðar á Sea Forest Waterway í Tokyo. Eitt OL-gullheiðursmerki er tað, sum Sverri Sandberg Nielsen kann fáa burturúr - eitt slíkt hevur eingin sum umboðar Danmark í Japan fingið til høldar enn.


text:
Yrkjari: Edvard
Lag: Fruntatáttur
- Føroyingar hava, sum aðrar tjóðir,
fylgt tí móta, í heiminum var.
Á morgni, tá maður úr songini reistist,
byrjaði hann við at raka sær.
- Hendingaleyst so árini gingu,
alt helt fram við tað sama lag.
Kvinnurnar smurdar um kinn og nasar,
menninir snøggir hvønn einasta dag.
- So fór ein dani at filma Barbu –
gjørdi til Føroya eitt lítið legg.
Fyrstu boðini út lat ganga:
” Nú skulu menninir hava skegg.
- Um tú ert reyðhærdur ella gráur –
kanska er høvdið bert sum eitt egg.
Tað ger tað sama, tí einasta treytin
er, at tú hevur eitt trivaligt skegg”.
- Menn gjørdust knappliga livandi sátur –
lodnir úr skalla niður á legg.
Allir, sum høvdu eitt sindur av virðing
fyri sær sjálvum, fingu sær skegg.
- Tó undir sólini einki nýtt er,
søgan veit um so mangan segg.
Samson var ein, sum bar av øllum,
tí hann lat grógva hár og skegg.
- Hann lat seg tøla av eini kvinnu
til at brúka ein rakiknív.
Tað var tað versta, hann kundi gera.
Úrslitið varð, at hann lat sítt lív.
- Líka sterkan sum Samson í forðum,
føroyingar halda seg vera í dag.
So hóast filmingin nú er liðug,
skeggið stendur við sama lag.
- Føroyingar nógvir í hesum døgum
standa við eitt Columbusegg.
Tvinnir kostir og hvørgin mjúkur
konuna missa ella sítt skegg.
- Mangur maður í neyð er komin,
konan gevur ei longur kroyst.
Boðini eru: “Eg lovi tær ikki,
fyrr enn skeggið av høku er loyst”.
- Soleiðis sperdur mangur maður
ger fyri speglinum langan steðg.
Høsnast og himprast. Við sorg í sinni
letur so falla sítt prúða skegg.
- Sigst, at ein kvinna ætlar veva
mynd til at heingja á ein vegg.
Tilfar til tógvið, hon skal brúka,
er hetta nógva “Barbuskegg”.
Edvard 26. okt. 1996.
( Í samband við upptøkurnar til Barbaru)