text:
Altjóða minniluta filmsstevnan FIMFF, Faroe Islands International Minority Film Festival, byrjaði í Perluni í gjárkvøldi við svensk-amerikanska dokumentarfilminum KIKI (2016). Aftaná var Q&A við altjóða gestum, sum Nadia Abraham stýrdi við fermari hond fyri fullum húsum. Eitt frálíkt tiltak.
Til stevuna er prentað hin flottasta skrá sum nakrantíð er gjørd til eitt tílíkt tiltak her á landi. Altjóða filmsstevnan heldur fram m.a. við TOM OF FINLAND (Dome Karukoski 2017) í kvøld klokkan 21:00. Helst er hetta einasti møguleiki at síggja spildurnýggja finska filmin um ikoniska TOM OF FINLAND uttanfyri upprunalandið.
Leygarkvøldið kl 18:30 verður hin Teddy-virðislønti filmurin THE STORIES OF OUR LIVES úr Kenja sýndur. Hann varar ein tíma. Sunnukvøldið kl 20:30 verður hin víðagitni koreanski filmurin THE HANDMAIDEN (2016) sýndur í Perluni. Filmsfelagið er boðið við at stuðla Føroya fyrstu minniluta filmsstevnu. Tað ger felagið fegið. Væl møtt til frágerða filmar mitt í býnum!


c: text/html

text:
Tey vóru á fjalli í Heygshaga 31. mars 2016 fyri at geva heilivág og vigaðu samstundis allan seyðin.
VEKTIR Į ÓM, MARS 2016
Hósdagin 31. mars 2016 vóru vit į fjalli ķ Heygshaga og góvu
heilivįg, og vigašu vit eisini allan seyšin. Ęrnar eru farnar 300 gram aftur
sķšani seinasta fjall 10. februar 2016. Mišalvektin hesaferš var 45,5 kg móti
45,8 kg ķ februar. Ķ mars mįnaš ķ fjųr vigašu ęrnar 42,4 kg, taš vil siga at
munurin ķ millum somu tķšir ķ fjųr er 3,1 kg . Vešriš hevur veriš sera lagaligt
ķ įr, ķ mun til ķ fjųr, og er hetta helst orsųkin til, at seyšurin er so vęl
fyri ķ įr.
Myndina hevur heimabeiti fingiš frį Henry Jarnskor į Strondum

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lydia Didriksen er lærari, skúlabókavørður og rithøvundur.
Hon er fødd í 1957 og býr á Argjum.
Hon hevur verið nevndarlimur í Rithøvundafelagnum, Bókadeildini og á Skúlabókagrunninum.
Fyrsti tekstur hennara stóð í tíðarritinum Brá í 1986.
Lydia hevur í stuttsøgunum serliga havt ungu gentuna og kvinnuna sum evni. Umframt stuttsøgur og søgur fyri børn og ung, hevur hon ritstjórnað lesibøkur til framhaldsdeild.
Útgávur:
1990 Buggi og jólagásin í Míni jólabók
Skuggar
1997 Stóri Tóri og lítla Lív
1998 Hvør vil eiga myrkrið?
2000 Garðurin hjá Siggu í Míni jólabók
2001 Loynikamarið í Míni jólabók
2002 Tær horvnu brillurnar í Míni jólabók
2009 Mia og Lias
Mona og Boas
Tula er vát
Uglan Una
2010 Mia og Lias ríma
Sasja úr Afrika
Sasja fer túr
Lena og Emil leita
2011 Mina
Vinir
2014 Einaferð var tað ...
2015 Dís
Dís rýmir
Mina og Svarti
Umrøða/ummæli:
Turið Sigurðardóttir: Trupulleikar og útvegir. Brá 17/1991
Jógvan Isaksen: Illa sperdur skúladrongur. Sosialurin 227/28. nov. 1998
Heiður:
1998 Barnabókavirðisløn Tórshavnar býráðs


text:
Frímerki vunnið 3. pláss í týskari kapping.
Á frímerkjamessu í Essen í Týsklandi varð í gjár avdúkað, at Føroyar vunnu 3. pláss í stórari frímerkjakapping ímillum evropeisk postverk. Tað var frímerkjaútgávan við Norrønu frá 2014, ið varð kosin vinnari. Týskland vann 1. plássi og Sveis var nummar 2. So sigast kann, at vit eru í góðum “selskapi”. Kappingin, ið er millum týskar frímerkjasavnarar, er afturvendandi á hvørjum ári. Vit eru sera errin av heiðrinum.
Á myndini eru Ingun Olsen, leiðari á Frímerkjadeildini, Svanbjørg Manai, Filatelistjóri og Jan Billion frá blaðnum Deutsche Briefmarken-Revue.


text:
Justin Fashanu
Justinus Soni "Justin" Fashanu (f. 19. februar 1961 – d. 2. mai 1998) var fyrsti litti fótbóltsleikarin ið var seldur fyri 1 millión pund [1]. Hann var føddur í Hackney í London. Fashanu hevði góð evnir sum boksari, men valdi fótbóltin frammum. Fashanu byrjaði sína fótbóltskarrieru í Norwich í 1978 sum 17 ára gamal, og bleiv fastur maður á besta liðinum, og skoraði í næstu 3 árini 35 mál í 90 dystum fyri felagið. Í 1980 skoraði hann flottasta málið í kappingarárinum ímóti Liverpool.
Nottingham Forest, ið var ein stórmakt í evropeiskum fótbólti við Brian Clough á odda, keypti Justin Fashanu í 1981, og gjørdist hann fyrsti litti leikarin ið bleiv seldur fyri 1 millión pund. Í Forest gekk ikki gott hjá Fashanu. Clough var ikki glaður um, at tað hoyrdist at Fashanu var samkyndur, og bleiv Fashanu enntá biðin um at halda seg vekk frá venjingunum hjá liðinum. Sjálvsálitið hjá Fashanu var lágt og bleiv hann leigaður út til Southampton í august 1982. Í Southampton gekk betri hjá honum, og vildi venjarin Lawrie McMenemy keypa hann, men hevði felagið ikki nóg mikið av pengum.
Í desember 1982 skifti hann til grannarnar í Nottingham, Notts County, fyri 150 000 pund. Í Notts County skoraði hann 20 mál í 64 dystum. Í 1985 var hann seldur til Brighton & Hove Albion fyri 115 000 pund, men har fekk hann ein álvarsaman knæskaða, og var hansara karriera í vanda. Hann fór til USA og eftir skurðviðgerð byrjaði hann aftur at leika við Los Angeles Heat, og síðani fór hann til Kanada, har hann leikti við bæði Hamilton Steelers og Edmonton Brickmen.
Í 1989 gekk leiðin aftur til Bretlands og fekk hann sáttmála við Manchester City, men leikti hann bara 2 dystir í City, og eftir ein mánaða í Manchester fór hann til West Ham. Har leikti hann eisini bara 2 dystir, og síðani eftir eitt stutt uppihald í Leyton Orient endaði hann í Non League felagnum Southall, har hann var leikandi venjari. Í 1990 fartaldi Fashanu alment at hann var samkyndur, og skapti hetta mikla øsing í fótbóltsheiminum [2]. Fleiri fyrrverandi liðfelagar vóru ikki blíðir og søgdu at samkynd høvdu onki at gera í liðítrótti. Bróðurin John, ið eisini var ein kendur fótbóltsleikari, vildi ikki vita av honum [3]. Fashanu var útsettur fyri happing frá liðfelagunum og frá áskoðarum.
Í 1991 var hann til royndarvenjing í Newcastle, men venjarin Ossie Ardiles vildi ikki bjóða honum ein sáttmála. Hann leikti ein dyst fyri Newcastle. Hann fekk sáttmála við Torquay, og var hann har frá 1991 til 1993, og hóast hann skoraði 15 mál í 41 dystum flutti Torquay niður í 3. Deild. Fashanu var eisini hjálparvenjari í felagnum. Í februar 1993 tá Torquay var við í niðurflytingarstríðnum frá 3. Deild, fekk venjarin sekkin og søkti Fashanu starvið sum venjari, men valdi felagið heldur Neil Warnock.
Fashanu fór frá Torquay stutt eftir hetta, og gekk leiðin til Skotlands og Airdrie. Men í Airdrie gekk ikki so gott og flutti felagið niður frá bestu deildini. Hann fór so til Trelleborg í Svøríki men leikti bara 1 dyst við felagnum, áðrenn hann vendi aftur til Skotland, har hann skrivaði sáttmála við Hearts í 1993. Fashanu bleiv koyrdur úr felagnum í februar í 1994, fyri at hava roynt at selt søgur frá privatlívinum til fjølmiðlarnar, um hansara forhold við nakrar politikarar. Hann fór síðani til USA og bleiv ungdómsvenjari og eisini fór hann til Nýsæland.
Í mars mánaða í 1998 bleiv hann handtikin fyri ósømuligan atburð í USA, og eftir at løgreglan hevði tosa við hann, fór hann aftur til Bretlands. 2. mai í 1998 tók hann sítt egna lív. Um morgunin tann 3. mai breyt Justin Fashanu inn í eina garasju í London og hongdi seg sjálvan [4].
Í 2009 var eitt lið stovna til eitt tiltak í Brighton, og kallaðist liðið "The Justin Fashanu-All Stars". Liðið var stovna av Justin Fashanu átakinum ið stríðist fyri at samkynd verða vird í fótbólti [5].


text:
Í høvuðsheitum kunnu vit siga, at høg faldfjøll - Pyrineafjøll og Alpurnar - skilja kaldara Norðurevropa frá heita Suðurevropa. Frá strondunum norðan Norðurpólkring og nakað suður eru træleysar frostmýrar, til nálaskógarbeltið tekur við. Tað er vestan úr Noregi og eystur ígjøgnum alt Russland. Sunnanfyri er fruktagóði norðurevropeiski lágslættin, sum er besta kornlendið í heimspartinum, har veksur eisini leyvskógur. Longri suðuri er miðjarðarhavsøkið; har er veðurlagið heitt, og sumstaðni er lendið oyðimarkarkent. Gosfjøll eru bara í Íslandi og Suðuritalia, har Etna og Stromboli enn eru virkin. Uralfjøll og Kavkasus eru mark ímóti Asia.
Alpurnar taka seg upp í landsynningspartinum í Fraklandi, fara ígjøgnum Sveis og Norðuritalia og langt inn í Eysturríki. Seinastu 2 milliónir árini hevur ísurin broytt landslagið og gjørt pýramiduskapaðar tindar, hvassar fjallakambar og røðir, fagrar fossar og djúpar lægdir, sum nú eru vøkur vøtn. Nógvar plantur, m. a. fransagras, hava lagað seg til gróðrarumstøðurnar so høgt uppi.
Tey 15 vøtnini í tjóðargarðinum Lake District í útnyrðingsonglandi eru í U-skapaðum dølum, ið greina seg úr nøkrum lágum fjøllum sum snældur úr hjólshjarta. Fyri øldum síðan runnu áir í dølunum, men í seinastu ístíð gróvu skriðjøklarnir seg djúpt niður í dalarnar; men tá ið ísurin tiðnaði, byrgdi grótið, ið jøklarnir høvdu skumpað íyri sær, dalarnar, so at teir fyltust við vatni. Av tí at stóru dalarnir gjørdist so djúpir, „hingu" síðudalarnir nú langt oman fyri høvuðsdalin og nógvastaðni runnu nú høgir fossar út av vøtnunum.
Ígjøgnum norðara part í Evropa gongur stórt nálaskógarbelti. Nálatrø, t.d. grann, standa grøn alt árið og tola bæði kava og nógvan kulda. Nálaskógurin veitir eisini mongum dýrum lívd og føði hørðu vetrarmánaðirnar.
Donau, ið vellir fram í Týsklandi og er longsta á í Vesturevropa, rennur í ein landsynning eystur ígjøgnum Evropa og út í Svartahav. Hon er týdningarmikil flutningsvegur í teimum níggju londunum, hon rennur ígjøgnum. Donauoyrarnar, har áin skilur seg í nógvar smáar áir og vatnræsi, eru stórt vátlendi við nógvum dýralívi. Fleiri enn 300 fuglasløg eru sædd her og eisini dýr sum villsvín, hjørtur og villkøttur.
Í londunum við Miðjarðarhav er serligt veðurlag. Um summarið er heitt og turt; og um veturin er lýtt, og tað regnar illa. Hetta veðurlagið hevur við sær, at t.d. aldinfruktir, vínber og oljutrø vaksa væl. Mong trø, t.d. tundureikin, hava tjúkkan børk, sum verjir tey fyri nógva hitanum um summarið.
Norðurevropiska slættlendi er úr Suðuronglandi, ígjøgnum Frakland og Týskland og heilt eystur at Uralfjøllum í Russlandi. Næstan allur slættin er láglendi, og í Niðurlondum er hann so lágur, at partar av honum eru niðan sjóvar. Hesin víði slætti er eitt hitt besta kornlendið í heiminum. Undir honum eru bæði kol, olja og gass. Slættin er eisini fjølbygdasta økið í Evropa, og her eru mangir stórir býir.
Evropa er fjølbygdur heimspartur. Í vídd er hann næstminstur, men bara í størsta heimspartinum, Ásia, er meiri fólk. Tað hevur við sær, at mong búgva í býum. Ikki er bara nógv fólk í Evropa, har eru eisini mong lond - fleiri enn 40; og ósemjur landanna millum (t.d. um landamark og átrúnað) eru javnan endaðar við kríggi. Bara í hesari øldini hevur stríð, kyknað í Evropa, elvt til tveir heimsbardagar. Men hóast hesar trupulleikar er Evropa ríkur heimspartur, og mong evropeisk lond eru ímillum tey ríkastu í heiminum. Nøkur fátæk lond eru, men samanumtikið eru lívskorini góð, samanborið við hvussu fólk hava tað nógva aðrastaðni í heiminum. Henda vælferð er komin av mestsum støðugum ídnaðarvøkstri, og at Evropa áður var mikið hjálandaveldi og ráddi í mongum londum í Afrika, Asia og Amerika (Norðuramerika og Suðuramerika).
Mesta fólkið í Evropa býr í stórum býum. Fjølbygdasti parturin í Evropa er úr Suðuronglandi, ígjøgnum Norðurfrakland, Belgia, Niðurlond og nakað eystur í Týskland. Í hesum økjum hevur fólkavøksturin verið so stórur, at einstakir grannabýir eru vaksnir saman í tað, sum verður nevnt stórstaðarøki. Størstu stórstaðarøkini eru í Ruhr í Týsklandi. Í Eysturevropa býr harafturímóti størri partur av fólkinum á bygd og í smáum býum.
Einir 578 milliónir evropearar eru trongdir saman á einum landøki, sum tilsamans er lítið størri enn Avstralia. Av tí sama eru nøkur lond í Evropa ímillum tey fjølbygdastu í heiminum. Í Niðurlondum eru fleiri enn 400 fólk á hv. km2. Eysturevropa er ikki so fjølbygt sum Vesturevropa, men eisini her er fólkatættleikin væl oman fyri heimsmiðalfólkatalið.
Bera vit saman við Afrika og Ásia, er fólkatalið í flestum londum í Evropa støðugt -tað hvørki veksur ella minkar. Fá børn verða fødd, og fólk liva leingi - um 75 ár í miðal í flestum londum; harafturímóti er miðallívsævin í India og mongum londum í Afrika undir 60 ár. Tað ger, at fólkið í Evropa er eldri enn nógva aðrastaðni í heiminum. Stórur partur er farin um 65 ár.
Búskaparliga kunnu vit enn býta Evropa í tvey. Vesturevropa við nógvum ógvuliga ríkum londum, t.d. Týsklandi, Sveis og Fraklandi. Í Eysturevropa harafturímóti, ið var kommunistiskt til fyrst í 1990-árunum, eru londini nógv fátækari, t.d. Pólland, Ungarn og Rumenia. Tey stríðast við at menna búskapin, so at tey kunnu gerast kappingarfør á heimsmarknaðinum.
Vælferðin og lutfalsliga støðugu politisku viðurskiftini í Evropa hava drigið mangar tilflytarar til heimspartin, flestu teirra úr gomlu hjálondunum. Hetta hevur havt við sær, at í mestsum øllum londum, helst í Vesturevropa, búgva nú stórir tjóðarminnilutar. Í Fraklandi t.d. hava norðurafrikanarar úr Algeria og øðrum gomlum hjálondum búsett seg í stórbýum, t.d. Marseilles og París
Í 1957 gingu fimm lond saman og stovnaðu Europeiska Búskaparliga Felagsmarknaðin (EEC). Tey hildu, at neyvt búskparligt samstarv fór at avmarkað vandan fyri kríggi ímillum limalondini og at skapa vælferð í Evropa. Seinni komu fleiri onnur lond uppí, og nú eitur felagsskapurin Evropasamveldið (ES). 15 lond eru limir, og umframt búskaparliga samstarvið verður nú virkað fyri at gera ES til politiskt samveldi.
Evropa er sundurbýttur heimspartur, og yvir 40 sjálvstøðug ríki eru í Evropa; men í fleiri londum eru loysingarrørslur, sum stríðast fyri at vinna sær størri sjálvræði ella fult frælsi frá tí landi, tær eru partur í. Eitt dømi um hetta eru baskar í Baskalandi í Útnyrðingsspania. Seinastu árini hava vit sæð, hvørja megi tjóðskaparkensla hevur; tí bæði í gamla Sovjetsamveldinum og Jugoslavia hava fólk vunnið sær frælsi og stovnað óheft ríki. Onkustaðni spældi hetta friðarliga av, onkustaðni endaði tað við stórkríggi.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.


text:
1.301 vórðu kannað fyri Kol- og typu2-diabetes
1301 vórðu kannað fyri Kol- og typu2-diabetes.
Kanningarnar eru nú komnar at enda. Í vikuskiftinum vóru kanningarnar í Klaksvík, og punktum varð sett leygarkvøldið, har vit kundu staðfesta, at 1301 føroyingar høvdu latið seg kanna fyri Kol- og typu2-diabetes.
Kanningar, sum endaðu í vár, bendu á, at einir túsund føroyingar ganga runt við typu2-diabetes, uttan av vit av tí. Nakrar av teimum hevur eydnast okkum at funnið. Vit fara at koma út við nærri frágreiðing seinni. Hetta slagið av diabetes er nær tengt at lívshátti. Týdningarmiklastu vandatættirnir eru ov lítil rørsla, skeivur kostur og yvirvekt. Ættarbregði hevur eisini týdning, eins og ávís sløg av heilivági kunnu økja um vandan fyri at fáa sjúkuna. Typu2 diabetikarar eru í vanda fyri at fáa ymiskar komplikatiónir og fylgisjúkur.
Ráðið hevur setti sær eisini fyri at finna teir roykjarar, sum hava KOL (kronisk obstruktiv lungnasjúka), ella “Roykjaralungu”, sum tað eisini verður nevnt. Henda sjúka hevur við sær álvarsligar heilsuligar avleiðingar fyri tey, sum fáa hana. Royking er atvoldin til 85-90 av øllum tilburðum av KOL. Vandin fyri at fáa KOL er tengdur at teimum sokallaðu pakkaárunum, eitt pakkaár er 20 sigarettir dagliga í eitt ár. Umframt royking kann arbeiðsumhvørvi eisini í ein ávísan mun hava við sær KOL.


text:
Útflutningurin og innnflutningur eru dagførdur til og við februar 2018 og her sæst at tað ein stór minking í útflutninginum, heili 23 prosent og minus 350 milliónir.
Størsta minkingin í útflutninginum er makrelur, sild og svartkjaftur og har er útflutningurin minkaður heili 53 prosent og minus 267 milliónir.
Hví útflutningurin minkar við einum fjórðingi verður einki sagt um, men tað eigur at merkjast í samfelagnum, at heili 350 milliónir eru minkaðir, tí tær milliónirnar mangla nú í búskapinum, men væntandi verður útflutningurin betri í mars og apríl.
Her síggjast útgreiningarnar hjá Hagstovuni, sjá herundir:
SáH


text:
Flaggdagin 25. apríl verður nýggja føroyakortið sett til sølu í Gamla Bókahandili á Vaglinum í Havn og øðrum bókahandlum úti um landið.
Føroyakortið er plastað, so tað tolur nógv slit, bæði í skúla og barnagørðum. Kortið kann brúkast sum dúkur og undirlag, og skrivast kann á tað við tusji, sum kann vaskast av aftur.
Tað er fyrstu ferð at eitt føroyakort til skúlabrúks er teknað í hesi stødd. Føroya Dátusavn hevur saman við Námi ment kortið, sum mátar 80 x 120 cm og hevur fleiri enn 1700 nøvn. Øll nøvnini kunnu leitast fram á nýstovnaðu GIS-heimasíðuni.
Tá fyrra atlasið kom út í 1993 teknaði Ingi Joensen yvirlitskort og bygdi modell av havbotninum kring Føroyar.
„Nú kann skúlaverkið brúka nýggja føroyakortið, sum við altjóða litum er bygt upp í 63 løgum og hevur eina rúgvu av upplýsingum,“ sigur Klæmint Weihe, stjóri í Føroya Dátusavni.
"Staðarnøvnini á føroyakortunum ganga í flestum førum aftur til arbeiðið, sum Generalstaburin gjørdi í 1890’unum,“ sigur Eivind Weyhe, sum er formaður í Staðarnavnanevdini, ið hevur góðkent tey fleiri enn 1700 staðarnøvnini á kortinum. “Tey vóru ikki altíð so stinn í føroyskum, og tí eru villur íkomnar, sum hava verið standandi á kortum líka síðan, og sum tað kann vera ringt at sleppa av aftur við. Til dømis hava Ókyrrumúli og Stattirnir staðið sum nøvn í Lítlu Dímun í eini hundrað ár, men eru nú rættað til Oyggjarmúli og Støddanev, sum eru teir rættu navnaformarnir. Tí er ofta neyðugt at fara afturum aftur og hyggja kritiskt at nøvnunum,“ sigur Eivind Weyhe.
„Føroyakortið er vorðið til, tí tað hevur verið ein fullkomin samanrenning millum tey røttu fólkini ta røttu løtuna,“ sigur Magnus Tausen, ið er stjóri í Námi og fegnast um samstarvið kring kortið.
„Føroyakortið skal vera so vakurt, at tað kann hanga í hvørjari stovu í landinum, og so skal prísurin eisini vera til at gjalda hjá øllum,“ sigur Magnus um málsetningin hjá Námi og øllum, ið hava samstarvið um kortið.
„Eg haldi, at tað hevur eydnast okkum. Harafturat skal kortið styrkja kunnleikan hjá øllum føroyingum um oyggjarnar og knýta okkum saman,“ sigur Magnus Tausen og upplýsir, at føroyakortið fer at kosta 375 krónur, nú tað verður sett til sølu flaggdagin.
Føroyakortið verður í nýggja heimsatlasinum, sum eisini fer at hava sín egna undirvísingarheim á skúlaportalinum Snar.


text:
Fyrstu 4 dystirnir í landskappingini eru avgreiddir, og okkara dreingir hava vunnið allar sínar dystir og liggja á odda í kappingini.
B36a-NSÍa 1-3 (0-1)
Fyrsti dysturin varð leiktur í Gundadali. B36 hevur eitt krútsterkt lið í deildini, og virðingin fyri teimum var stór, kanska ov stór. Í øllum førum fingu okkara dreingir ikki spælið at koyra. Hinvegin spældi B36 væl, og skuldi nakað mál koma í fyrra hálvleiki, so lá tað til, at heimaliðið skuldi fáa tað.
Men, fótbóltur er fótbóltur. Miðskeiðis í fyrra hálvleiki fekk Sonni Mikkelsen bóltin mitt á miðjuni. Hann setti ferð á og rann frá B36 verjuni. Og hóast vinkulin gjørdist nakað spískur, so smekkaði hann bóltin í netið til 1-0 til NSÍ. Tað var eisini hálvleiksstøðan.
Seinni hálvleikur líktist fyrra. B36 liðið spældi góðan fótbólt. Men, vit hava eina sera sterka verju, og tað var sjálvdan, at veruligur vandi var á ferð. Tað eydnaðist tó B36 at javna nakað inn í seinna hálvleik. Nú lá ein heimasigur í luftini. Tað løgdu Steffan Løkin og Jógvan Højgaard líka í, tí tá einir 10 minuttir restaðu í, vann Jógvan bóltin av einum verjuleikara og sendi Steffan avstað. Hann var ísakaldur og lyfti bóltin upp um málmannin til 2-1. Og beint fyri dystarlok staðfesti Jógvan sigurin, tá hann vann bóltin av málmanninum og prikaði hann í málið. 3-1 til NSÍ, so er líkamikið, hvussu sigurin kom.
Hava vunnið 07 Vestur tvær ferðir
Síðani leiktu okkara tveir dystir móti 07 Vestur. Heimadystin vunnu vit 7-1. Útidysturin var leiktur í góðveðrinum 2. mai í Sandavági. Hóast talan var um útidyst, so mundu vit eiga størra partin av áskoðarunum. Og teir fingu valuta fyri peningin. NSÍ vann 10-0 í einum sonnum uppvísningsdysti.
NSÍa-TB 4-0 (3-0)
Leygardagin 9. mai tóku okkara móti TB við Løkin. Eftir góða dystin í Sandavági leygardagin frammanundan, væntaðu fleiri ein góðan dyst. Hesin dysturin bleiv tó ikki eins undirhaldandi og tann í Sandavági. Okkara vunnu uppiborið 4-0, men hesaferð tóktust leikararnir ikki eins nærlagdir og neyvir, sum seinast. Sjúrður Pauli legði NSÍ á odda 1-0. Løtu seinni bleiv 2-0, tá Aron setti eitt brotspark í málið. Málið til 3-0 var ein perla. Fleiri NSÍ –leikarar spæla bóltin millum sín, so ein sending til Aron frammi í vinstra borði. Aron smekkar bóltin inn fyri málið, har Andri er fyrstur á bóltinum og smekkar hann í netið. 3-0 og dysturin í roynd og veru avgjørdur.
Seinni hálvleikur var rótutur. Tað var ikki fyrr enn Sonni Mikkelsen fekk ferðina upp, at nakað var at hyggja at. Tað var eisini hann, sum átti málið til 4-0. Ein alt ov long sending fer móti málmanninum hjá TB. Sonni setur turboina til, og áðrenn málmaðurin veit av, prikar Sonni bóltin frá honum. Endin er, at málmaðurin ger brotsspark. Brotssparkið setti Mórits Heini trygt í netið til endaliga úrslitið 4-0.
Hósdagin møta okkara dreingir HB við Løkin. Skal góða gongdin halda á, so skal størri neyvleiki og ómakur til. Evnini setir ongin spurning við. 4 dystir, 4 sigrar og 12 stig er góðtikið.
(skrivað hevur Dan Lamhauge)


text:
Nevndin í Norðstreymoyar Tjóðveldisfelag var á aðalfundinum 27. mars afturvald. Val av fólki var møtt í Fiskivinnuskúlanum, har fundurin var hildin.
Umframt lógarfestu málini hjá økisfelagnum, var fyrsti uppstillingarfundur til løgtingvalið.
Pauli T. Petersen, borgarstjóri í Vestmanna stillar upp á listanum hjá Tjóðveldi til løgtingsvalið. Heini Holm formaður sigur, at nevndin arbeiðir stútt og støðugt við fyrireikingini til løgtingsvalið: ” Tað skal eingin ivi vera um, at vit ætla at spenna okkum út og endurvinna umboð í løgtinginum.”
Í nevndini eru:
Heini Holm, Kvívík, formaður
Maria Kristiansdóttir, Kollafjørður, næstforkvinna
Øssur av Steinum, Kollafjørður, skrivari og peningarøkil
Eyðun Joensen, Vestmanna, nevndarlimur
Niklái Petersen, Kollafjørður, nevndarlimur
Walter Thomassen,Streymnesi,nevndarlimur


text:
Wednesday, April 30, 2014
Føroyamálsdeildin heiðrar Janus Djurhuus
Yrkingar Janusar 1914-2014
Hósdagin 1. mai kl. 12.00 heiðrar Føroyamálsdeildin minnið um Janus.
Føroyamálsdeildin minnist Janus. Í vár eru hundrað ár síðan fyrsta føroyska yrkingasavn í nýtíðarmerking kom út, Yrkingar eftir Janus Djurhuus.
Hósdagin 1. mai kl. 12.00 heiðrar Føroyamálsdeildin minnið um Janus. Tá fara vit at lesa upp yrkingar og leggja blomstur á grøv hansara á Nýggja kirkjugarði til minnis um hendingina fyri einari øld síðani, tá ið fyrsta bók hansara sá dagsins ljós. Øll eru hjartaliga vælkomin við.
Yrkingar var fyrsta bók, sum Hitt føroyska studentafelagið gav út. Inngangsyrkingin, "Ver sterk mín sál", slær tann stríða, mótrisna tónan, sum gongur gjøgnum hesa bókina, ið ger markaskjal í føroyskum skaldskapi. Føroysk ungmannafeløg við Sólarmagni á odda stuðlaðu útgávuni. Yrkingarnar hava havt ovurstóran týdning. Tær bera dám av nýromantiskari einstaklingastevnu, av evropiskum skaldskapi eins væl og føroyskari og norrønari siðvenju.
Posted by Listin at 7:47 AM
Tuesday, April 29, 2014
Jan Andersson 60
Í dag fyllir hesin trýss ár. Hann er ikki listamaður, men er allíkavæl ein av týdningarmestu persónunum innan føroyska samtíðarlist. Tað er Jan Andersson, litografur, sum á myndini stillar upp sum model til nýggjastu altartalvumyndina hjá Torbirni Olsen (hetta er ein brotmynd av altartalvuni). Jan Andersson varð útlærdur litografur hjá I.C.Sørensen og stovnaði upprunaliga Grafiska Verkstaðin í Hjørring, tá I.C.Sørensen flutti til Århus. Sum menniskja er Jan Andersson sannur sangvinikari, hann er skemtiligur og lívsglaður maður, honum dámar alt tað góða í lívinum, tónleikin ikki minst og hansara góða lag smittar umhvørvið við góðari orku. Hann er ómetaliga dugnaligur og væl dámdur litografur, og tessvegna verður hann í heilum biðin um at halda skeið uttanlands. Vit eru í grundini heppin, at hann valdi at búseta seg her í Føroyum, tí hetta hevur ført við sær ein streym av dugnaligum listafólkum higar og tað hevur aftur havt mong positiv ringárin við sær. Síðan Grafiski Verkstaður Føroya, sum í dag eitur Steinprent, varð stovnaður fyri fimtan árum síðani, hevur føroysk list upplivað stóra framgongd. Fyri mong føroysk listafólk hava Jan Andersson og Fríða Matras Brekku havt alstóran týdning, á verkstaðnum hjá teimum eru nøkur av týdningarmestu høvuðsverkunum innan føroyska myndlist gjørd, men verkstaðurin hevur av sonnum eisini týdning í einum nógv størri perspektivi. Hetta kemst av einum ósvitaligum ansi fyri góðsku og einari brennandi dedikatión, sum er heilt einastandandi og sum ber av øllum. Hansara optismisma skapar møguleikar har sum onnur mest síggja forðingar. Hann er víðagitin fyri sín tøkniliga kunnleika og vitan um steinprentstøknið, sum ger hann føran fyri at gera hugskotini hjá listafólkunum til veruleika. Tá hann samstundis er sjáldsama hjartagóður, sosialur, arbeiðssamur og ómetaliga opin persónur, ja so gerast úrslitini oftast ómetaliga góð. Hesum vita listafólkini av og tí er bíðirøðin at kalla endaleys av listafólkum úr norðurlondum og aðrastaðni við, sum vilja sleppa at arbeiða í Steinprenti.
Í einum bóklingi, sum fyri tíggju árum síðani varð framleiddur í sambandi við framsýningina Tryk á Norðurbryggjuni, skrivaði listamaðurin Bjørn Nørgaard um Steinprent: "Et værksted har en ånd, en sjæl, eller rettere en besjæling af de ting, der udføres i værkstedet. Først de personer, der er værkstedet: Jan og Fríða og den modtagelse, man får som kunstner og gæst. Man starter som fremmed og langsomt lukkes man ind i samarbejdets fintmaskede net af muligheder, ideer, tanker, samtaler og dette og hint. Der kommer besøgende, få kender man, andre møder man første gang, så næste gang og næste gang. Værkstedet bliver et samlingspunkt, hvor mennesker mødes; det er ikke blot en praktisk foranstaltning, hvor vi hurtigt og billigt skal fremstille så megen kunst som muligt...". - Tað er so øgiliga nógv annað, sum eg kundi funnið uppá at skriva um tann risastóra munin, sum Jan Andersson ger fyri okkara samfelag, men eg haldi, at lýsingin hjá Nørgaard er stuttlig at taka fram sum eitt dømi um hvussu Jan alla tíðina er í fullsving, tí í skrivandi stund verða fyrireikingar gjørdar í sambandi við eina nýggja framsýning hjá Steinprenti á Norðurbryggjuni, sum letur upp 8.mai og samstundis fyrireika tey eitt nýtt stórt grafiskt verk hjá Bjørn Nørgaard, sum eftir øllum at døma setur øðrvísi krøv til steinprentaran á Skálatrøð. Um hann fer at lúka hesi óvanligu krøvini veit eg ikki, men eg eri vís í, at tað fer at koma okkurt nýtt, okkurt listarliga áhugavert burturúr. Vit ynskja Jan Andersson hjartaliga til lukku við 60 ára føðingardegnum.
(KP)
Posted by Listin at 2:44 PM
Monday, April 28, 2014
Emmaus í 1618 og 2014
Júst heimkomin úr Dublin, býnum við teimum hundrað kirkjunum og túsund pubbunum, siti eg og hugsi um hugtakandi myndina hjá Diego Velazquez, sum hongur á írska tjóðlistasavninum. Hon eitur Emmaus og er eitt tað fyrsta verkið, sum spanski barokkmeistarin Velazquez málaði. Myndin er av eini arbeiðsgentu, sum stákast í køkinum, men sum samstundi sær út til at vera uppsteðgað meðan hon gáar eftir onkrum, sum gongur fyri seg inni í stovuni. Vinstrumegin í myndini sæst ein mynd í myndini, eitt op inn til stovuna og tað er altso her, at tað heilaga gongur fyri seg. Bíblian sigur, at tveir lærusveinar vóru í Emmaus nakað uttan fyri Jerusalem, teir sótu til borðs við einum ókendum manni og vórðu brádliga greiðir yvir, at hetta var teirra meistari, Jesus Kristus, sum var komin aftur frá teimum deyðu. Lýsingin av undrinum í Emmaus er eitt sindur serstøk. Meðan gentan og køkslutirnir eru neyvt málaðir við trídimensionalari rúmd og djúpd, tykist lýsingin av Jesusi skitskukend, fløt, órealistisk og næstan ólikamlig sum roynir málarin at leggja dent á tað yvirnátúrliga, tað óskiljandi undurfulla við hendingini. Í Dublin sóu vit eisini eitt meistaraverk hjá Caravaggio, tað er myndin av tá Jesus verður tikin í Getsemane, sum er ein av bestu myndunum hjá Caravaggio. Italski málarin málaði eisini undrið í Emmaus og hevur sum Velazquez lagt dent á kyrrlutalýsingina av frukt og mati á borðinum. Men figurarnir hjá Caravaggio fylla meira og tykjast meira likamligir.
Í gjár fekk eg myndir av spildurnýggu altartalvuni hjá Torbirni Olsen, sum vit skrivaðu um herfyri. Hon er í Thorum í Jyllandi og avmyndar eisini undrið í Emmaus. Tá vit nú hava hugt eftir hvussu teir gjørdu í barokktíðini er áhugavert at bera nýggju myndirnar saman við teimum gomlu. Sterku, reinu litirnir hjá Torbirni siga okkum beinavegin, at hetta eru modernistiskar myndir. Í staðin fyri at arbeiða við myrkrinum og illusiónini sum Caravaggio og Velazquez og skapa dramatiskt palljós í clair obscur, er ljósið í sjálvum litunum hjá Torbirni Olsen. Hann brúkar grundlitirnar, reytt, blátt og gult, men arbeiðir somuleiðis tilvitað við kirkjulitunum, mótsetninginum millum gult og violett. Torbjørn Olsen hevur eisini ofta eitt slag av einari mynd í myndini. Tað er vindeygað í atelierinum, sum í hesari myndini sæst sum ein lýsandi gulur fýrkantur, sum figurarnir verða settur á. Figurar, borð, hendur, klæði og andlit, alt lýsir í hesi nýggju altartalvuni hjá Torbirni Olsen, sum er tann sætta í røðini av altartalvum, sum vælumtókti málarin hevur málað.
Posted by Listin at 11:55 AM
Sunday, April 27, 2014
Heilsan úr Dublin
Miðaldarbókin The book of Kells er millum stóru upplivingarnar í Dublin, men eisini vóru nøkur áhugaverd verk at síggja í The National Gallery hjá Caravaggio, Velazquez, Vermeer og Picasso. Meir um hetta seinni, nú flúgva vit heim.
Posted by Listin at 9:35 AM
Klippfisk á ferð 2014
Í døgunum 26. apríl til 2. mai 2014 fáa føroyingar enn eina ferð
ein forkunnugan møguleika at vera vitni til føroyska filmslist,
soleiðis, sum hon skal njótast.
Maria Winther Olsen og Rógvi Rasmussen fara enn eina ferð kring alt landið at sýna 8 nýggjar føroyskar filmsframleiðslur.
Ferðaætlanin sær soleiðis út:
26. apríl - Havnar Bio
27. apríl - Royndarhúsið í Nólsoy
28. apríl - Atlantis Bio í Klaksvík
29. apríl - Depilin í Skálavík
30. apríl - Seglloftið á Tvøroyri
1. mei - Miðvágs skúli
2. mei - Løkshøll í Runavík
Fólkið handan filmarnar er eitt
fjølbroytt úrval av bæði væl etableraðum listafólki við drúgvum royndum
innan fakið, eins og blaðungum aspirantum, sum stremba eftir at gera seg
galdandi á stóra løriftinum.
Skráin, ið kvøldini hava at bjóða, sær út sum fylgjandi:
True Love - Heiðrik á Heygum
Eg - Nóllywood '13
Paint - Nóllywood '13
Ljós - Daniel Jensen
Munsch - Jónfinn Stenberg
John - Julia í Kálvalíð
Eina - Andrias Høgenni
Vetrarmorgun - Sakaris Stórá
Allar sýningar byrja kl. 20:00, og atgongumerki fáast fyri 90,-
Sýningarnar í Havnar Bio, Atlantis Bio & Løkshøll verða settar til
sølu á netinum. Atgongumerki hini støðini kunnu keypast ein tíma undan
sýning.
Posted by Listin at 8:23 AM
Saturday, April 26, 2014
Hanni Bjartalíð í Steinprenti
Myndir: Magnus Vincent Andersson.
Posted by Listin at 9:08 AM
Friday, April 25, 2014
Gay Greenland í Norðurlandahúsinum
Gay Greenland er søgan um væleydnaða Gay Pride átakið í Grønlandi. Norðurlendski stovnurin, Napa, í Grønlandi hevur tikið stig til framsýningina, og endamálið er at fortelja, hvussu samkynd uppliva veruleikan í Grønlandi. Framsýningin lat upp hósdagin 24.apríl.
Posted by Listin at 7:52 AM
Thursday, April 24, 2014
Fyrilestur: Páskamyndir hjá Giotto & Co
Mikukvøld 14. mai 2014 kl. 19 á Listasavni Føroya
Italski málarin Giotto (1267-1337) er ein av teimum heilt stóru í listini. Sum tann fyrsti lýsti hann heilagu søguna á ein nýggjan, ítøkiligan og menniskjaligan hátt.
Tað er ikki minst galdandi fyri hansara lýsingar av páskahendingunum.
Tað er ikki minst galdandi fyri hansara lýsingar av páskahendingunum.
Í sambandi við høgtíðina er tað tí sjálvsagt at hyggja at frásøgnini hjá
Giotto um Jesu líðing, deyða og uppreisn.
Eisini ein onnur útgáva av frásøgnini verður brúkt, og tað er tann hjá Pietro Lorenzetti,
sum virkaði um somu tíð sum Giotto.
Giotto um Jesu líðing, deyða og uppreisn.
Eisini ein onnur útgáva av frásøgnini verður brúkt, og tað er tann hjá Pietro Lorenzetti,
sum virkaði um somu tíð sum Giotto.
Posted by Listin at 7:45 AM
Wednesday, April 23, 2014
Kanska er tað bara spæl
Hanni Bjartalíð í Steinprenti
Nú sprettur á fold og spírar og alla staðni spríkir og tysjar gróðurin fram - sóljur opinbera seg gular á grønum og alla staðni har tú hyggur, smoyggja blómur og bløð seg úr greinum á vetrarnaknu trøunum. Eisini í Steinprenti spíra bæði blómur og trø í smáum træobjektum, sum nágreiniliga - at kalla eymliga eru sett saman burtur úr smáum træsprekum. Tað er listamaðurin, Hanni Bjartalíð, sum letur upp framsýning í Steinprenti flaggdagin, 25.apríl klokkan 16-18 og øll eru hjartaliga vælkomin. Eg skrivaði einaferð um Hanna Bjartalíð, at tað ikki er lætt at yvirskoða eitt so villvaksandi verk sum hansara, tí tað hendir so nógv í tí og tað fevnir so víða um tekning, málarí, kollasju, steinprent og træskulptur. Men tá eg nú síggi tey nýggjastu verkini hjá honum, havi eg hug at rætta meg sjálva, tí sjálvt um talan er um eina velduga og støðuga menning, so er ein heilt greiður samanhangur í øllum hansara verki. Áskoðarin kennist aftur við myndaliðirnar í samansetingunum av málaðum og ómálaðum træpettum, her eru grínandi skøltar, nakin trø, spírandi blómubløð og stuttligar tulipanir við spískum bløðum, sum stunda móti himni. Tær vóru einaferð at síggja í negativum skapi í einari kollasju, men bretta sær nú á í trídimensjonalum skapi í Steinprenti.
Framferðarhátturin hjá listamanninum er spælandi og sansaligur, men eingin ivi er um, at talan er um ein royndan listamann, sum veit hvat hann vil og sum eisini handverkliga dugir at fáa tað fram, sum hann ynskir. Sum ein maniskur óruslusavnari setur hann saman træsprek til banalar lutir úr gerandisdegnum ella dreymakendar manifestatiónir av onkrum, sum til tíðir bara granskar form og skap og sum aðrar tíðir tykist tulka tilverunnar grundleggjandi treytir – tó, tað er ikki vist, kanska er tað bara spæl. Listasavn Føroya og Birmingham Museum and Art Gallery eiga verk hjá Hanna Bjartalíð. Framsýningin í Steinprenti varir inntil 31.mai.
Kinna Poulsen
Posted by Listin at 11:50 AM
Labels: Fernisering, KP
Tuesday, April 22, 2014
Apríl og kvirra
Våren ligger öde.
Det sammetsmörka diket
krälar vid min sida
utan spegelbilder.
Det enda som lyser
är gula blommor.
Jag bärs i min skugga
som en fiol
i sin svarta låda.
Det enda jag vill säga
glimmar utom räckhåll
som silvret
hos pantlånaren.
Mynd: Steffan Danielsen
Yrking: Tomas Tranströmer
(KP)
Posted by Listin at 7:25 AM
Monday, April 21, 2014
Tónaskald í listarligum undanvindi talar at...
Sunleif Rasmussen, tónaskald og musikkskúlalærari hevur ongar vónir um, at farið verður undir at byggja ein nýggjan musikkskúla í næstum, hann ivast í, um Tórshavnar Kommuna veruliga hevur ætlanir um at byggja nýggjan musikkskúla. Musikkskúlaskipanin er sum kunnugt ein long successøga, um vit hyggja at tí árini, sum skúlin hevur havt á tónleikastøðið her á landi. Tey, sum ikki brúka musikkundirvísingina í eini tónleikaligari karrieru, gerast jú hollir áhoyrarar og hetta er eisini við til at hækka um støðið á tónleikinum sum heild. Í útvarpinum hjá Kringvarpinum segði Sunleif Rasmussen í gjár, at hann ikki ætlar sær til arbeiðis í Musikkskúlanum undir teim vánaligu umstøðum, sum bæði húsini á Frúutrøð og Yviri við Strond í løtuni eru merkt av við m.a. manglandi plássi og ljóðisolering, sum hevur við sær, at musikkfrálæran verður órógvað av gangi. Og meðan støðan stendur við og versnar tykist Tórshavnar Kommuna ignorera teir mongu borgarar, sum standa á bíðilista at sleppa í musikkskúla, hesin bíðilistin er enn longri enn bíðilistin at sleppa á eitt ellisheim í kommununi. Vónast má, at okkurt verður gjørt við hetta mál í stundini, tí vit hava longu bíða alt ov leingi.
Sunleif Rasmussen fer neyvan at keða seg, um hann ikki undirvísir í Musikkskúlanum eina tíð, hann hevur úr at gera við tónasmíð. Fløgan við tónleiki hjá Sunleif Rasmussen “Motion/Emotion” hevur eisini fingið sera positiv ummæli uttanlands. Ummælarin hjá audaud.com, Daniel Coombs er tildømis hugtikin av tónleikinum, sum hann heldur vera kompleksan og sum skyggir eins og norðlýsi. Stóra bretska tíðarritið Gramophone hevur eisini umrøtt Sunleif Rasmussen og tað hevur Seismograf eisini - tað æt einaferð Dansk Musiktidsskrift í eini grein, sum er eitt estetiskt kjakinnlegg og ummæli í einum. Sunleif Rasmussen heldur serliga tað seinasta vera áhugavert: - "Tað er týðiligt, at ummælarin, ein ungur starvsfelagi ikki er samdur við mínari estetisku støðu anno 2014. Hetta er næstan sum at lesa kjakið í "Neue Zeitung fur musik" millum Shumann/Brahms á einu síðuni og Liszt/Wagner á hinari. Stuttligt at slíkt kjak er ein verandi stødd." heldur Sunleif Rasmussen. (sí greinina í leinkinum niðast á blogginum)
Sunleif Rasmussen er í løtuni í gongd við at skriva sína Symfoni nr 2, sum skal latast forlagnum í mars komandi ár. Symfoniin er umbiðin av Helsinki Filharmonikarunum til 150 ára jubileið hjá Sibelius. Konsertirnar verða 9. og 10. septembur í 2015. Sunleif greiðir frá: "Symfoniin verður fyri stórt orkestur, mannskór og tveir sangsolistar. Ein baryton og ein koloratursopran. Barytonsangarin verður tann víðagitni Bo Boje Skovhus og kendi koloratursopranurin Cyndia Sieden, ið syngur á Metropolitan operuni í New York. Havi verið so heppin, at fáa fríar hendur at velja solistar. Teksturin er úr Vøluspá og Gylfaginning, og eru tekstir um "Lívsins træ" nevnt Yggdrasill. Træið, ið røkkur til himmals og niður í Ásagarð, Jotunheim og Helheim, og fara hesir heimir at lýsa teir 4 satsirnar í symfoniini. Eg eri í holt við fyrsta sats í løtuni. Komi stórt sæð bert at skriva symfoniina í ár. Tó eri eg eisini í gongd við at skriva eitt minni verk fyri blokkfloytu og strúkiorkestur, til Michala Petri og Lappland Chamber Orchestra. - Og nú vit tosa um fløgur hevur Dacapo-records avgjørt at gevar út eina live upptøku av symfoniini á frumframførslunum í Helsinki" leggur Sunleif Rasmussen aftrat. Vit ynskja honum góðan arbeiðshug og eydnu og vóna, at gongd kemur á ein ítøkiligan nýggjan musikkskúlabygning, so at bæði Sunleif og vit øll kunnu njóta gott av teimum mongu positivu ringárinum, sum ein góður musikkskúli hevur fyri landið og høvuðsstaðin.
Posted by Listin at 10:50 AM
Sunday, April 20, 2014
Aftursvar til ummæli av Varðanum
Agnar Artúvertin skrivar:
Takki Vónbjørt Vang fyri ummælið í Sosialinum tann 11. apríl 2014
Vónbjørt Vang hevur ummæli av hesum frálíka Varða í Sosialinum tann 11. apríl, har hon pástendur, at ein ávís grein í Varðanum argar lesaran.
Í tíðindaskrivinum um Varðan stóð soleiðis:
"Eisini hava vit eina aðra grein, ið er fyri teir lesarar, ið duga á at skyna grova ironi."
Hetta varð sagt um greinina, sum Vónbjørt ikki dugdi at síggja tað stuttliga í. Tað er spell, at Vónbjørt argast av gløggum speisemi, og at hon ikki verður nøgd, fyrr enn Varðin bara prentar føroyskar og danskar yrkjarar (helst danskar, sjálvandi, tað sigur seg sjálvt).
Tó eru tveir lutir, sum Vónbjørt hálovar í ummæli sínum. Annar er tann grafiska uppsetingin, sum hon heldur vera so mikið góða, at hon lyftir støðið á Varðanum upp úr moldini (sum er tilfarið) og heilt upp til skýggja. Hetta fegnist eg sum blaðstjóri stórliga um - eg visti ikki, at tað visuella hevði so stóran týdning - og ætli mær at liva upp til frameftir.
Hitt er tann akademiska greinin um føroyingar, og í teimum komandi varðunum fari eg at leggja meg eftir at prenta meiri av slíkum tilfari.
Og næsti Varði, ið eftir ætlan kemur út tann 1. juni, verður eisini fullur av seriøsum vísindaligum tilfari. Vónandi fer Vónbjørt at dáma hann betur. Eg fari at senda henni eitt ókeypis eintak (ella kanska er tað ómakaleysari bara at senda tað til sjeikin hjá henni, sum er grafikari hjá Varðanum, og sum eisini skrivaði ta akademisku greinina í seinasta Varða).
Takki Vónbjørt fyri ummælið og fyri niðurstøðuna, at Varðin sum heild er góður. Tí er Varðin góður, ja so er blaðstjórin góður, líka mikið hvør gongur saman við hvørjum.
Vinaliga
blaðstjórin.
Posted by Listin at 2:21 PM
Nú er tað upp til Tórshavnar Kommunu at vísa sínar dygdir
At blíva við at útseta verkætlanina, ger ikki skúlan bíligari. At flyta staðsetingina ger hana heldur uppaftur dýrari, tá allar fyrireikingar skulu gerast av nýggjum, og eitt tílíkt byggjarí kann ikki bara flytast frá stað til annað. Best er at halda fast um lidnu verkætlanina í Sortudíkið, gera neyðugu broytingar og fáa skúlan bygdan sum skjótast.
Tað er ikki av tilvild at staðsetingin av nýggja Musikkskúlanum er undir liðini av størstu mentanarstovnum landsins, Kringvarpinum og Norðurlandahúsinum. Her eru nógvir fyrimunir og samstarvsmøguleikar bæði á fakliga, námsfrøðiliga og praktiska økinum.
Byggiverkætlanin er sera væl fyrireikað, har farið hevur verið niður í allarminstu smálutir fyri at fáa ein so góðan skúla sum til ber.
At Tórshavnar Musikkskúli hevur prógvað sínar fakligu dygdir er onki at ivast í.
Nú er tað upp til Tórshavnar Kommunu at vísa sínar.
Tórshavnar Musikkskúli
Musikkskúlaskipanin varð sett á stovn sum ein royndarætlan í 1981. Trý ár eftir, í 1984, varð lógin samtykt og sett í gildi, og leiðari varð settur at hava fakligu og námsfrøðiligu ábyrgdina. Lokið prógv frá musikkonservatorium, ella onnur hægri útbúgving innan tónleik krevst fyri at undirvísa á Musikkskúlanum.
Land og kommuna gjalda hvør sína helvt til læraralønir, og Tórshavnar kommuna gevur umframt tað, eitt eykaískoyti til virksemið á skúlannum.
Sum er, eru lærarakreftirnar soleiðis býttar: uml. 80 % av frálæruni er í klassiskum ljóðførum, og uml. 20 % í rútmiskum ljóðførum. 37 lærarar arbeiða á Tórshavnar Musikkskúla, har størsti parturin av lærarafjøldini eisini arbeiðir á øðrum musikkskúlum kring landið.
Frálæra er í ljóðførisspæli, størri og smærri samanspæli og bókligum fakum (teori, hoyrilæra, søga v. m.).
Høvusbygningarnir hjá Tórshavnar Musikkskúla eru Skúlin á Frúutrøð og Skansastova (gamla Djónastova). Umframt hesar, fer undirvísing fram á øðrum stovnum og privat.
Tónleikamiðnám
Tónleikamiðnám varð sett á stovn í 2005, sum ein trý-ára grundútbúgving í tónleiki, fyri at geva evnaríkum næmingum møguleika til at nema sær størri kunnleika innan tónleik, sum fyrireiking til hægri tónleikalestur, og til tey sum vilja royna seg sum yrkistonleikarar. Tónleikamiðnám á Tórshavnar Musikkskúla hevur nú í sløk 10 ár verið eitt kraftverk fyri ungar tónleikarar kring landið, og má metast at hava staðið sína royndartíð sum ein seriøsur lærustovunur. So at siga øll sum hava lokið Tónleikamiðnám eru virkin á tónleikapallinum, og fleiri hava eisini valt hægri lestur innan tónleik uttanlands.
Skúlin er í støðugari menning, við lærarakreftum sum eru væl fyri fakliga og námsfrøðiliga. Størsti parturin av lærarafjøldini eru virknir tónleikarar umframt lærarayrkinum, og er hetta ein styrki fyri skúlan og frálæruna.
Ongantíð hevur virksemið verið størri enn just nú, og nógvar síður kundu verið skrivaðar, um sagt skuldi verið frá stóra tónleikavirkseminum á Musikkskúlanum.
Lærarar, foreldur og næmingar bíða nú spent, og vóna at skjótt verður avgreitt, so vit kunnu fáa nøktandi umstøður til at menna eitt tað ríkasta mentanarvirksemi í Føroyum.
Rógvi á Rógvu
Lærari á Tórshavnar Musikkskúla
Tað er ikki av tilvild at staðsetingin av nýggja Musikkskúlanum er undir liðini av størstu mentanarstovnum landsins, Kringvarpinum og Norðurlandahúsinum. Her eru nógvir fyrimunir og samstarvsmøguleikar bæði á fakliga, námsfrøðiliga og praktiska økinum.
Byggiverkætlanin er sera væl fyrireikað, har farið hevur verið niður í allarminstu smálutir fyri at fáa ein so góðan skúla sum til ber.
At Tórshavnar Musikkskúli hevur prógvað sínar fakligu dygdir er onki at ivast í.
Nú er tað upp til Tórshavnar Kommunu at vísa sínar.
Tórshavnar Musikkskúli
Musikkskúlaskipanin varð sett á stovn sum ein royndarætlan í 1981. Trý ár eftir, í 1984, varð lógin samtykt og sett í gildi, og leiðari varð settur at hava fakligu og námsfrøðiligu ábyrgdina. Lokið prógv frá musikkonservatorium, ella onnur hægri útbúgving innan tónleik krevst fyri at undirvísa á Musikkskúlanum.
Land og kommuna gjalda hvør sína helvt til læraralønir, og Tórshavnar kommuna gevur umframt tað, eitt eykaískoyti til virksemið á skúlannum.
Sum er, eru lærarakreftirnar soleiðis býttar: uml. 80 % av frálæruni er í klassiskum ljóðførum, og uml. 20 % í rútmiskum ljóðførum. 37 lærarar arbeiða á Tórshavnar Musikkskúla, har størsti parturin av lærarafjøldini eisini arbeiðir á øðrum musikkskúlum kring landið.
Frálæra er í ljóðførisspæli, størri og smærri samanspæli og bókligum fakum (teori, hoyrilæra, søga v. m.).
Høvusbygningarnir hjá Tórshavnar Musikkskúla eru Skúlin á Frúutrøð og Skansastova (gamla Djónastova). Umframt hesar, fer undirvísing fram á øðrum stovnum og privat.
Tónleikamiðnám
Tónleikamiðnám varð sett á stovn í 2005, sum ein trý-ára grundútbúgving í tónleiki, fyri at geva evnaríkum næmingum møguleika til at nema sær størri kunnleika innan tónleik, sum fyrireiking til hægri tónleikalestur, og til tey sum vilja royna seg sum yrkistonleikarar. Tónleikamiðnám á Tórshavnar Musikkskúla hevur nú í sløk 10 ár verið eitt kraftverk fyri ungar tónleikarar kring landið, og má metast at hava staðið sína royndartíð sum ein seriøsur lærustovunur. So at siga øll sum hava lokið Tónleikamiðnám eru virkin á tónleikapallinum, og fleiri hava eisini valt hægri lestur innan tónleik uttanlands.
Skúlin er í støðugari menning, við lærarakreftum sum eru væl fyri fakliga og námsfrøðiliga. Størsti parturin av lærarafjøldini eru virknir tónleikarar umframt lærarayrkinum, og er hetta ein styrki fyri skúlan og frálæruna.
Ongantíð hevur virksemið verið størri enn just nú, og nógvar síður kundu verið skrivaðar, um sagt skuldi verið frá stóra tónleikavirkseminum á Musikkskúlanum.
Lærarar, foreldur og næmingar bíða nú spent, og vóna at skjótt verður avgreitt, so vit kunnu fáa nøktandi umstøður til at menna eitt tað ríkasta mentanarvirksemi í Føroyum.
Rógvi á Rógvu
Lærari á Tórshavnar Musikkskúla
Posted by Listin at 10:11 AM
Saturday, April 19, 2014
Saman og fyri seg sjálvan
Hetta nýggja verkið hjá Banksy, Mobile-lovers í Bristol rakar seymin á høvdið í lýsingini av nútíðar menniskjanum, sum eisini í dýrmætum løtum, sum áttu at lagt upp til hægstu dedikatión, hevur lyndi til at skapa frástøðu til hesa somu løtu. Tað gera vit t.d. við at taka myndir av støðuni, so at vit kunnu posta hana á facebook ella líknandi støð og við at kekka um fartelefonin hevur nakað nýtt at siga tær úti úr heimi og vita hvussu nógv hava dámt tína seinastu støðuuppdatering. Tey gerast alsamt færri við tað, at "dámar"-valutain tykist dýrka - tað er ikki heilt so lætt at fáa "likes", tá meira verður úttrykt enn tikið verður ímóti. Ein donsk kanning vísti fyri kortum, at meginparturin av teimum ungu hava roynt at kekka fartelefonina meðan tey hava samlegu. Tað er ein øgilig trongd og púra absurd at hugsa sær, haldi eg. Men tá eg í áðni noktaði soninum at hyggja at teknifilmi afturvið morgunmatinum, fór hann fullkomiliga í minus, hann tímdi ikki at práta við meg, segði hann, tí Cartoon Network, er nógv stuttligari. Svarið var so mikið lemjandi at hann slapp at hyggja eina løtu, páskaferia og alt. Og nei, eg skal ikki koma for gott í gongd. Skal eg grípa í egnan barm, brúki eg internetið hvønn tann einasta dag frá morgun til myrkurs, og 9 út av 10 netkekkum eru lutfalsliga ógrundaði, eg kekki meyl og FB bara soleiðis hissini. Eg elski internetið, um internetið var til, tá eg var barn og ung, ivist eg ikki í, at eg hevði livað og búð á internetinum. Eri ikki framtíðargranskari, men ivist onga løtu í, at internetið og sosialu miðlarnir eru í ferð við at broyta okkara tilveru heilt grundleggjandi. Tað er jú fantastiskt at kunna hava ein felagsskap á telduni, har tú kanst kaga innar, tá tú vilt, vera passiv ella aktiv júst sum tú hevur hug til og væl at merkja við eini frisuru og útsjónd, sum liggur nokk so langt frá tínari vælgreiddu profilmynd.
Í undirvísingini plagdi eg at vera rættiliga avgjørd bæði viðvíkjandi telefonum og við FB og øðrum teldufjasi, men í summum førum má eg nú ásanna, at hesir miðlar eru vorðnir so nattúrligir partar av tilveruni hjá teimum ungu, at tey ikki kunnu vera teir fyriuttan. Tey hava vant seg til, at teir eru har næstan sum eitt nattúrligt framhald av arm og hond. Eg spurdi ein næming um hann brúkar snildfonina meðan hann etur døgurða saman við familjuni og hví og jú, tað ger hann. Orsøkirnar eru eftir øllum at døma fleiri; digitala samveran er undirhaldandi og lítið krevjandi, og so kann snildfonin eisini brúkast til at sleppa undan hasari awkward kensluni. Eg skilji hann væl, minnist væl tílíkar strævnar løtur við familjudøgurðaborðið, tá mann ikki ordiliga visti hvat mann skuldi siga og tey vaksnu allíkavæl høvdu lyndi til at yvirrula, tí tey dugdu betri at tosa og tí, at avgerðarrætturin nattúrliga lá hjá teimum. Spurningurin er so um mann allíkavæl fekk okkurt burtur úr hesum løtunum, sum tey ungu nú kanska mangla.
Eg veit ikki um tað rættasta hevði verið, sum vit hava umhugsað, at stongt FB o.t. í undirvísingartíð, men eg eri farin at ivast. Í seinastuni havi eg lagt til merkis, at sjálvt um fleiri næmingar hava FB og snapchat tendrað, so brúka tey eisini telduna aktivt sum amboð í undirvísingini, t.d. brúka tey orðabøkurnar hjá Sprotanum, bókmentasøguna í Litteraturens Veje, eins og tey googla eftir øllum møguligum. Í grundini eri eg eisini ímóti sensuri av einum og hvørjum slag, so eg má bara royna at leggja undirvísingina til rættis so at hon er kappingarfør við digitala gangin. Samstundis havi eg ein varhuga av, at tað er umráðandi ikki at kapitulera í mun til gerandisdagin, so at tað ber til at eta saman við teimum awkward løtum, sum máttu staðist av at vera sama uttan mobila avleiðslu.
Posted by Listin at 9:36 AM
Labels: KP
Friday, April 18, 2014
Tey lyfta lættliga tungt
Eystanljóð framførir Requiem
Hanna Jensen:
Eystanljóð varð stovnað í 1987 og fekk tá navnið Felagskórið Gøta/Leirvík. Navnið ber boð um tann mentanarliga felagsskap, sum var millum bygdirnar báðar og enn er staðfestur veruleiki. Eystanljóð er kór, sum gjøgnum árini hevur prógvað, at kjarnin er sangurin og felagsskapurin her á staðnum, og hevur kórið valt sær kórleiðarar út frá hesum fortreytum øll árini. Og væl hevur hilnast. Kórið fylgir við tíðini og skipar fyri og luttekur í fjølbroyttum virksemi – bæði í kommununi, kring landið og uttanlands.
Í gjár, 17. apríl, gav Eystanljóð okkum klassiskan tónleik frá 1791 á høgum støði og hevði biðið sangararnar Anne Mette Greve Klemensen, Onnu Mariu Olsen, Bergtór Bjarkhamar og Mikael Johan Heinesen bera fram brotini fyri solistar. Kórið sjálvt telur til hesa serligu kórverkætlan gott 40 sangarar og hava tey umleið 20 framúr tónleikarar afturat sær.
Requiem er tónlistarliga sjangran, sum byggir á katólsku messuna fyri teimum deyðu og temu eru myrkur og ljós, offur og frelsa, deyði og lív eins og náði og vón, tá lívið endar og ævigt ljós á vreiðinnar degi.
Seinasta verkið hjá 35 ára gamla tónlistarliga úrmælinginum W.A. Mozart varð framført í Gøtu kirkju í gjárkvøldið. Tung verkætlan fyri eitt tílíkt kór varð lyft lættliga fram í samstarvsond, í eldhuga fyri sanginum og klassiska verkinum, í felagsskapinum og í skilvísum vali av kórleiðara, tónleikarum, solistum og eins og øðrum neyðugum viðleikarum. Sangvinir úr øðrum bygdum og býum syngja við og seta tey øll hegnisliga páskahátíðina í karmar - bæði innihaldsliga men eisini ljóðliga, tí Gøtu kirkja er sjáldsama góð at syngja í. Ein óvanliga sømulig inngongd í skírishalguna.
Posted by Listin at 1:00 PM
Krossfestur í dreymi
Havi hvørki sár
ella arr
í lógvunum
eri bara
krossfestur
í dreymi
eg varð límaður fastur
á krossin
men datt niður aftur
tí eg gjørdist ov tungur
av øllum syndunum
eg skuldi bera
triðja dagin
stóð eg enn
og pilkaði lím
av mínum baki
og eg kom ongantíð
til himmals
tí har var ikki pláss
fyri fleiri droymarum
Mynd: Úr installatión hjá Tóroddi Poulsen frá 2009
Yrking: á síðu 48 í Leyvið haldi eg hjá Tóroddi Poulsen
(KP)
Posted by Listin at 7:56 AM
Thursday, April 17, 2014
Gabriel García Márquez er deyður
Columbianski rithøvundurin Gabriel García Márquez doyði í dag, 87 ára gamal. Hann var mettur sum ein av heimsins týdningarmestu høvundum í 20.øld. Bøkurnar Eitt hundrað ár av einsemi og Kærleiki í koleratíðini eru millum hansara kendastu útgávur. Í 1982 fekk hann nobelheiðurslønina.
(KP)
Posted by Listin at 9:22 PM
Torbjørn Olsen tulkar líðingarsøguna
Tá danska Bíbliufelagið fyri nøkrum árum síðani gav út eina myndprýdda versión av Nýggja testamenti, valdu tey at brúka altartalvuna í Vík, parafrasuna hjá Torbirni Olsen frá 1996 av heilagu kvøldmáltíðina hjá Leonardo da Vinci til permumynd á prýðiligu bókini. Hervið varð staðfest, at Torbjørn Olsen er millum týdningarmestu religiøsu málararnar í kongaríkinum og á ein hátt kunnu vit siga, at hansara koloristiski og ekspressivi máliháttur er sum skaptur til at lýsa líðingarsøguna. Torbjørn Olsen (f.1956) er framúrskarandi koloristur, sum hvørki ræðist primerar ella sekunderar litir, og sum fegin brúkar skínandi gult saman við lýsandi violettum, og bjartasta blátt saman við gløðandi reyðum og orange.
Á sama hátt sum ein annar stórur føroyskur koloristur, Ruth Smith, krevur Torbjørn Olsen eisini at hava myndevnið framman fyri sær, meðan hann málar. Tá hann hevur livandi modellir framman fyri sær, hendir beinanvegin ein rúgva í málningunum. Hann hevur síðan 1996 málað seks altartalvur, tær flestu til kirkjur í Danmark. Í hesum sambandi hevur hann fingið bróðurin, grafikaran Marius Olsen og ymisk vinfólk at standa fyri sær í teimum ymisku bíbilsku leiklutunum, meðan hann málar. Í altartalvuni í Vík síggjast sostatt fleiri kend andlit millum lærusveinarnar, m.a. Hanus G.Johansen, Tróndur Patursson, Zacharias Heinesen, Amariel Norðoy, Bárður Jákupsson, Árni Dahl, Jóanes Nielsen, Tóroddur Poulsen osfr. og sjálvt um steinprentsavbrigdini eru rættiliga frí í mun til tær málaðu altartalvurnar, kenna vit eisini her persónarnar aftur frá føroyskum mentanar- og listalívi. - Torbjørn Olsen hevur einaferð sagt mær, at honum dámar ikki at verða nevndur bókmentaligur málari ella at verða fataður sum ein illustrator, ið málar søgur hjá øðrum. Hann hevur stóra virðing fyri teirri stóru uppgávu, sum tað er at mála altartalvur og setur seg fyrst væl inn í avvarðandi tekst í Bíbliuni, sum hann síðani tulkar myndaliga. Hann er í Danmark í løtuni í sambandi við avdúkingina av nýggjastu altartalvuni í Jyllandi.
Tað var Í 2005, at hann setti sær fyri at gera nøkur steinprent við støði í altartalvumálningunum og um páskirnar verða hesi verkini at síggja í kjallaranum í Hoyvíkar Kirkju. Turkisbláa lýsingin av heilagu kvøldmáltíðini verður framsýnd saman við blóðreyðu krossfestingini og dramatisku, døpru gravarmyndini, sum fær vónríkt perspektiv av myndini av ivandi Tummasi, sum stingur ein fingur inn í sárið hjá tí upprisna til tess at vissa seg um, at tað veruliga er Jesus. Harumframt verða eisini sýnd fram nøkur støðuprent og royndarprent, har dentur verður lagdur á at vísa arbeiðsprosessina hjá listamanninum.
Sum ein og hvør áskoðari kann vissa seg um í Hoyvíkar kirkju, eru myndirnar hjá Torbirni Olsen ongantíð ivaleysar illustratiónir av søgum hjá øðrum, men sjálvstøðug verk, ið bera brá av listasøguligum og sálarfrøðiligum innliti, listarligum virtuositeti og eini universalari rúmligari humanismu við einum serligum plássi fyri menniskjansligum veikleikum. Í hansara myndum verður bíbilska frásøgnin tulkað til eina ekspressiva, listarliga søgu, sum ofta tykist snúgva seg um iva. Framúrskarandi myndin av Kristusi í grøvuni lýsir t.d. greidliga ein persón, ið er steindeyður. Stóra hondin liggur púra lívleys á skák í forgrundini, har hon skapar dynamiska mótvekt til tann deyða kroppin. Støðan er alt annað enn avklárað, alt kann henda, áskoðarin í um hann nakrantíð fer at vakna aftur? Ivin er menniskjaligur og grundleggjandi og líðingarsøgan er full av ivaløtum, ið tala til iva listamansins um sjálva ta listarligu skapanina.
Torbjørn Olsen hevur gjørt altartalvur í hesum kirkjum:
2000 Miðvágs Kirkja
2003 Øster Skerninge Kirkja Fyn
2006 Sunds Kirkja Jylland
2011 Snejbjerg Kirkja Jylland
2014 Thorum Kirkja Jylland
(KP)
Posted by Listin at 11:01 AM
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Barnajól 2017
mentan06-12-2017 - 15:38 - Jóanis Nielsen
Leygardagin 9. desember kunnu børn í øllum aldri leita sær oman í Tórsgøtu, har Margarinfabrikkin skipar fyri barnamentanardegnum, Barnajól.
Margarinfabrikkin hevur opið hús frá klokkan 11.00 til klokkan 17.00 fyri børnum, ungum og vaksnum. Øll eru tey vælkomin inn á gomlu fabrikkina at royna seg innan ymiskt handaligt, fáa sær ein kaffimunn ella bara forvitnast eftir, hvat áhugavert Margarinfabrikkin hevur at bjóða júst teimum.
Hendan dagin eru Margarinfabrikkin og Posthúskjallarin karmar um ymiskar verksmiðjur, bommfabrikk, vakurleika-salong og tónleikaframførslur. Tiltakið er ókeypis og ikki er neyðugt at melda seg til verkstøðini, har møguleiki er at spæla sær við køkudeiggj, lakkera jólanegl ella royna onkra av meiri listakendu verkstøðunum. Eisini verða tónleikaframførslur við gentubandinum og dreingjabandinum við børnum úr Margarinfabrikkini. Skráin sær soleiðis út:
Klokkan 13.00 Gentubandið "Chiks", Dreingjabandið "Triple Hooties" og kórið "Jólastjørnurnar" framføra
Klokkan 15.00 Gentubandið "Chiks", Dreingjabandið "Triple Hooties" og kórið "Jólastjørnurnar" framføra
Í Prentverksmiðjuni hjá Oggi Lamhauge ber til at spæla sær við skap og litir. Her fáa børnini høvi at gera sær eitt grafiskt prent og royna, hvussu ein grafikari arbeiðir.
Millum annað sleppur man at royna at skava í eina metalplátu við nál og síðani prenta. Oggi er framúr at vegleiða børnum og til ber sjálvt hjá teimum yngstu at gera eitt flott prent at hava heim við.
Eisini verður jólaítriv í Margarinfabrikkini, har høvi verður at klippa, líma og tekna.
Í Posthúskjallaranum verður vælumtókta bommfabrikkin, har børnini fáa høvi at gera síni egnu bomm, og fáa tey heim við, um tey ikki verða etin á staðnum, væl at merkja.
Er hugurin heldur til at spæla vid leir, leggur Guðrið Poulsen lag á í Leirverksmiðjuni, har hugflogið fær frítt spæl. Eisini her kunnu tey smæstu vera við at evna alt frá nissum til nasahyrningar. Treytin er, at leirverkið passar í ein brævbjálva, tí tað skal fyrst ein túr heim til Guðrið, har tað verður brent, áðrenn tað verður sent heimaftur við posti, so tað er frammi undan jólum. Soleiðis kann verkið prýða vindeygakarmin, jólatræið ella pakkast inn at gera eina ommu ella abba glaðan.
Eru hendurnar vorðnar skitnar av leiri og máling, so er bert eitt at gera, og tað er at leggja leiðina framvið Posthúskjallaranum. Her kanst tú vitja vælumtóktu vakurleika-salongina hjá Maragarinfabrikkini. Her kunnu neglirnar gerast jólaklárar, nýlakkeraðar í alskyns litum. Góð hárfríðkanarfólk og “make-up artistar” flætta hárið og seta hárið upp ella mála andlitið. Soleiðis kann lítlibeiggi fáa reyða nøs eins og Rudolf, reinsdjórið hjá jólamanninum, ella stórasystir fáa stórt hvítt skegg, líkt tí hjá jólamanninum.
Starvsfólk, ungar gentur og dreingir úr Margarinfabrikkini, hjálpa til, so at bæði børn, ung og vaksin kunnu fáa ein minnisríkan dag.


text:
Áður hevur tað verið soleiðis, at fíggjarligan stuðul til børn og ung á vardum bústaði ella á stovni varð latin sambært forsorgarlógini. Eisini var tað so, at munur var á upphæddini, um viðkomandi var undir ella yvir 18 ár. Men tað er nú broytt við kunngerð, sum júst er komin í gildi. Við kunngerðini fáa børn og ung, ið eru í somu fyriskipan ta somu upphæddina í stuðli, uttan mun til um hesi eru undir ella yvir 18 ár, boðar Almannamálaráðið í dag frá.
Stuðulin til børn og ung í almennari fyriskipan verður veittur sum stuðul til persónligan tørv, og sum stuðul til tær útreiðslur, ið standast av uppihaldinum.
Fólk, sum sita í varðhaldi, kunnu eisini fáa fíggjaligan stuðul sambært nýggju kunngerðini. Við kunngerðini kunnu fólk, ið eru frælsisskerd við dómi fáa fíggjarligan stuðul, um hesi annars ikki hava ogn, ið kann nýtast til uppihalds.
Lesið meira HER


text:
Cap Negret 9 frá uml 9 januar til uml 22 jan 2012
Skjalbøkurnar stórtrívast haldi eg
So er alt uppsett og klárt at trýsta. Tekur langa tíð at seta upp, men bara
nøkur fá sekund at brúta niður :o)
FILMUR
Pablo er komin at vitja
Pablo segði at pitabreyð-døgurðin smakkaði sera væl og mamman kom og spurdi
um uppskrivtina, tí hattar vildi Pablo barasta hava :o)
Gudmundur tók hesar ímeðan hann segði við Bobby " ja hettar er lívið "
:o)
Eg líkasum taki dagmyndir og kvøldmyndirnar
Laila tekur morgunmyndirnar :o)
Mega vakurt á altanuni kl 08 í morgun
Okkara íbúð er ovasta altanin á myndini
Flori er og vitjar, hann dámdi væl Lailu´sa fiskarætt :o)
Isak komin at vitja kl 11 leygarmorgunin
Nakrar kajakkir uttanfyri strondina
Sooma inn
Lego tíma teir væl
Altíð nakað av aktiviteti uttanfyri strondini hjá okkum
So er frokost, ikki so gali at eta úti 18 hitastig og sjálvandi nógv heitari
í sólini :o)
Teir vóru og svumu í meira enn 2 tímar
FILMUR
Wrestling
Ein sera hugnaligur dagur
Gudmundur fer eftir okkara chilli plantu, hon er dottin niður av altanuni
Liggur bara væl fyri at klintrast, ein lítil Spiderman vit eiga :o)
Vónin er ikki stór um hendan kemur fyri seg aftur, sær einki út. Kanska man
kann
reklamera Martin Wennerstrøm, tí hon er ikki eitt ár enn og fáa eina nýggja :o) Sunnudag ganga vit oftani ein túr og eisini hendan :o)
Citróntræð
Appelsin-trøð eru alla staðnis, veksur sum ókrút
Brúgvin millum Altea og Cap Negret
Albir og longst vekk er Benidorm við sínum høghúsum
Calp aftanfyri
Nógvir mega stórir steinar, har marmor er líkasum inni í og uttanum
Brúgvin aftur :o)
Hettar skelti stendur við ánna og ávarar um at ansa eftir um tað skuldi komi
regn :o)
Nógv appelsin trøð
Tog stoppistaði bara 500 metrar frá okkara íbúð, vit mugu fara at royna tað :o)
Sama lit, sum mammusa turriklæði :o)
Mitt á myndini er okkara íbúð
Hettar træ sær einki út, men har eru nógvar nøtir á
Sooma nøt
Gudmundur roynir at fáa fatur í eina nøt
Toki yvir høvdinum á Gudmundur og ein skrellispann til høgru, um nakar yvast :o)
Hesar skrellispannirnar eru alla stadnis at siggja
Mánakvøldi 16 jan, var lorta veður, eitt fitt lot kanska einar 5-8 m/s og
oysregnaði
Týsdagin 17 jan, eingin sól - regnaði eitt sindur mesta av degnum
Mikumorgunin sær betri út, sólin uppi vónandi verður betri, veðurstøðin sigur frá betri veðri :o)
Nú klokkan er 11 her vísir málarin á altanuni 20 hitastig í skugganum og ikki eitt skýggj at síggja :o)
Týsdagin sóðu vit eina tyrlu taka fólk av einum gummibáti, kanska venjing.
Tað lotaði eitt sindur í gjárkvøldi og í nátt, so...
Mikudag hevur Gudmundur frí kl 13 so vit fóru ein lítlan biltúr niðan í fjøllini
:o)
Sera høgt nógvastaðnis
Nógv mega flott hús uppi í fjøllunum
Altea, Albir og Benidorm
Sooma inn so síggjast høghúsini í Benidorm væl
Vit eru ein biltúr við Per og Helle frá Danmark, tey búgva 10 min til gongu
frá okkara íbúð. Tey hava búð her í 2 ár, tey vístu okkum eina gamla bygd inni í
landinum, har
vit fingu okkum fyrst Salat og so Paella við rækjum og øllum møguligum, sera hyggiligur túrur. Per hevur ein mega fottan bil við opnum taki :o) Helle hevur eisini ein lítlan
bil við opnum taki :o)
So er Florian aftur og vitjar, hann hevur so oftani spurt um at sova her og
nú hava forældrini hjá honum endiliga sagt ok :o)
Sjálvandi at svimja í kjallaranum, hylurin kemur væl við :o)
FILMUR
Vit mugu verða við teimum, nú er fríggjakvøld og EINA øl má man also fáa :o)
Teir hyggaðu sær óført, men vit fingu ikki so góðar myndir í kvøld. Nokk ikki
so gott ljós ella dugir man ikki við fototólinum
Teir lesa Jumbo-bøkur og Gudmundur eigur mega nógvar nú :o)
Leygarmorgun spæla teir uttanfyri
Hettar er okkara Bedellur, sum ger alt møguligt hevur mangan verði góður at
hjálpt
okkum við ymiskum, sera fittur maður
Teir syklaðu eisini eina løtu í garðinum
Campingvogninum er koydur útum garðin, men haldi at hann stendur fínt her, og so
ganga vit forbí hann fleiri ferðir um dagin
Nú er Isak eisini komin at vitja Gudmundur
So eru teir á strondini og hygga sær
Fittir eru teir, Florian, Isak og Gudmundur
Teir hugnaðu sær óført
So er frokost
So at hygga sær í hylinum eina løtu
Nú hava teir verði raskir, svomi, sykla, jørðin eitra, runni runt og spælt
ymisk spøl. So nú er playsstation á skránni, stoppuri stendur á ein tíma, sum
vanligt :o)
Laila hevur gjørt poppkorn til teir


text:
Mentamálaráðið legði seint í farnu tingsetu, uppskot fyri Løgtingið um at samtykkja játtan til Landsverk áljóðandi 86,6 mió. kr. Uppskotið hevði skund, tí pengarnir hjá Landsverki at byggja skúladepilin Glasir, vórðu mettir at vera uppi í september. Tað skrivar Kvf.fo.
Í lógaruppskotinum stendur, at av teimum 86,6 milliónunum, skulu 30 nýtast tað sum eftir er av 2017, meðan hinar 56,6 milliónirnar skulu nýtast í 2018.
Uppskotið datt burtur í farnu tingsetu, men nú er tað komið fyri tingið aftur. Um vanligar tíðarfreistir skulu haldast verður tó trupult at fáa játtanina samtykta, áðrenn september. Fyrsta viðgerð av málinum verður ikki fyrr enn 14. september og eftir hetta, skal málið í fíggjarnevndina, sum hevur upp í ein mánaða at viðgerða málið. Ikki fyrr enn hetta er avgreitt verður møguleiki hjá Landsverki at fáa neyðugu pengarnar at halda fram við arbeiðinum. Líkt er sostatt til, at arbeiði kemur at standa stilt eina tíð.
Karl Birgir: Konan hevði nokk ynskt at eg lá eitt sindur meira í sofuni
Tó, at Karl Birgir Isaksen úr Klaksvík hevur eitt sera lætt sinni og eisini kann finna upp á at arga eitt sindur, so hava...


text:
Róðrarsamband Føroya hevur í samstarvi við Áhugafelagið ólavsøkuróður gjørt av at dagføra steypahandanina á ólavsøku, so at kapprógvarar og áskoðarar fáa eina betri uppliving. Størsta broytingin er, at ólavsøkuheiðursmerkini nú verða handað so hvørt við dráttin eftir hvønn róður. FM-steypini verða handa á sama staði sum áður.
Fýra broytingar verða gjørdar:
Ólavsøkuheiðursmerkini verða tikin burtur úr FM-handanini. Tey verða í staðin handað so hvørt. Hetta verður gjørt við dráttin eftir hvønn róður. Handanin verður sjónvarpað beinleiðis, og áskoðarar fara at kunna fylgja við á stórskíggjum. Við hesi broyting er ætlanin at gera upplivingina á bryggjuni betri, samstundis sum FM-handanin verður styttri.
Tað verður bert ein røða; tann hjá løgmanni, tá ið hann handar Útvarpssteypið og Kolturssteypið. Semja hevur verið um, at røðurnar hava longt ov nógv um handanina, og hetta taka fyrireikararnir nú til eftirtektar. Fyri tó at varðveita virðiligleikan kring setanina er avgjørt at halda fast um røðu løgmans.
Sjøtul verður settur á at avtaka ferðasteypini til FM. Umsitingin av hesum steypum hevur verið trupul, og eftir at hava tosað við róðrarfeløgini er undirtøka fyri at gevast við teimum. Í ár verða tí einans latin tey ferðasteyp, sum ikki eru vunnin til ognar enn. Eingi nýggj steyp verða sett í umfar. Útvarpssteypið og Kolturssteypið verða tó varðveitt.
Steypahandanin endar við, at allir rógvarar og áskoðarar syngja fyrsta ørindi av tjóðsanginum saman. Eftir sangin verða konfettikanónirnar hjá Føroya Tele skotnar av, og felags FM-gullmyndin tikin.


text:
Orð: Hans Andrias Djurhuus
Lag: Tú sangst eitt so vakurt
Viðmerking: Yrktur í sambandi við tilboðið um heimastýri og blokkstuðul, sum føroyingar høvdu fingið frá donsku stjórnini í 1903 og sum í 1906 førdi til politiskt flokkabýti á løgtingi.
1. Sælt ljóðar eitt boð
yvir fjallbygdu strond:
Tak, føroyingur, sjálvur títt róður í hond!
Sýn øðrum, tú eigur tær treysti og mátt!
Vind skeiðanna seglið í húnar hátt!
2. Lat merkini blaktra – nú blæsur hann væl.
Fram frímenn, fram “krossmenn”, nú muna tað skal.
Tað, fedrarnir góvu, er halgað og vígt,
og fagurt er heimið, ið teir hava bygt.
3. Hoyr, eggjandi ljóð tónar víða um hav:
Nýt, føroyingur, landið, tær alfaðir gav!
Ger verkið til fulnar, tær fræls-andi beyð,
og et ikki longur náðinnar breyð!
4. Lat dvørgarnar týnast, nú lýsingin er!
Nú kvøða tær bylgjur um øldgomlu sker.
Nú suðar um tindar – tað dunar í nánd:
Tak, føroyingur, sjálvur tær róður í hond!


text:
Bara so tit vita tað, so ætla Bartal og eg at royna at streama frá stevnuni í vikuskiftinum, sum liður í ætlanunum hjá SSF at fáa sett í lag webcast frá øllum svimjistevnum. Vit fara partvís at royna okkum við eini ‘stabilitets-test’, har ein telda fer at senda ‘live’ netvarp frá so nógv av stevnuni sum gjørligt, við éinum webkamera sum á FM. Og so við eini aðrari teldu royna at gera meira avanserað ting, sum at skifta millum kamera, vísa í ‘slow motion’ og ‘mixa’. Hitt fyrra verður koyrt her á svimjing.com, í tann mun sum tað riggar 🙂
Og stevnan verður áhugaverd, við tað at hon er evstamark fyri at klára kravtíðir til
evropeisku meistarastevnuna og norðurlendsku juniormeistarastevnuna í desember. Vit hoyrdu í 3-2 mánakvøldið, at onkur vil royna at klára kravtíðina til EM, og onnur fara eisini at royna at klára kravtíðirnar til NJM. Onkur triði er heilt nær kravtíðunum til Oyggjaleikir, og Pál fer møguliga aftur at fara eftir metunum í bringu, um ikki tað forstýrar fyrireikingarnar til World Cup í Stockholm í næstu viku.
Størsta forðing fyri at vit kunnu streama frá stevnuni, er at vit ikki eru 110% vísir í at neyðuga internet er í høllini. Annars verður streamað, í tann mun sum teldurnar tola hitan!


text: Jón frætti í gjár at ein ungarskur vatnpolospælari herfyri varð sendur heim av hotellinum hjá okkum, við staðfestum svínakrím. Nakrir svimjarar úr Barbados stríðast eisini við onkrar sjúku, sum gevur teimum høgan fepur, men sum læknin ikki enn veit hvat er. Onkur av teimum er vist nokk í karantenu á kamarinum, men vit hava altso sæð teir dagliga niðri í matstovuni, til nú. Sjúkan gevur pínu í lungunum, sum Pál eisini hevur klagað um, so tað er altso ein møguleiki fyri at hann stríðist við onkrari bakteriu ella virus, um enn hann ikki hevur fepur ella onnur symptom uppá veruliga sjúku. Mest skuffandi í hesum sambandi er, at vit einki frætta um sjúkutekin hjá øðrum svimjarum, uttan tá ið vit beinleiðis spyrja lækna ella líknandi um tað.


text:
Jógvan Hugo Gardar
24.05.2015 - 19:10
24 vikur á rað er talið á oljuboripallum á amerikanska fastlandið fækkað, men nú tykist ein lítil støðgur at vera komin í ferðina. Í farnu viku bleiv bara ein pallur stongdur, so talið á virknum pallium er nú 659, samanborið við 660 vikuna fyri. Hetta vísa hagtølini hjá Baker Hughes, ið heldur eygunum við hvussu virksemi er í oljuvinnuni í USA.
Talið á boripallum sum eru í virksemi á landi í USA er fækkað javnt síðani oktober, tá flest, 1609, vóru virknir. Fækkingin svarar til at 59 prosent færri boripallar framleiða olju í USA nú, og tað er tað lægsta síðani oljuprísurin fór at lækka fyri einum ári síðani.
Sambært Baker Hughes er ein færri gasspallur í framleiðslu hesa vikuna, tá 222 vóru í gongd. Talið á boripallum á sjónum er nú 29, sum eru fimm færri enn vikuna áðrenn, og 23 færri enn fyri einum ári síðani.
Orsøkin til at so stórur áhugi er fyri at fylgja við gongdini í USA, er at oljuprísurin hevur hug at vera høgur tá fáir boripallar eru í gongd í USA, og mótsatt tá nógvir eru í virksemi.


text:
Langt er á mál, og einki røkist fyri, at málið verður rokkið. So stutt og greitt kann tað sigast um almenna veðurlagspolitikkin, sum er samtyktur í Føroyum.
Málið var, at útlátið av veðurlagsgassi í Føroyum skal minkast við 20 prosentum fram til 2020 við útgangsstøði í 2005. Higartil eru vit einans komin 3 prosent fram á leiðini og einans fýra ár eru eftir at røkka málinum, vísir ein uppgerð, sum Umhvørvisstovan hevur gjørt.
Í roynd og veru er tað einans upphiting av húsarhaldum og elframleiðslan hjá SEV, sum gongur rættan vegin. Fyri hesar bólkar eru eisini góðar orsøkir til at halda, at góða gongdin heldur fram, ella í øllum føri ikki versnar munandi aftur.
Útlátið frá hinum útlátsbólkunum, serliga fiskiskipum, men eisini akførum, brennistøðum og ídnaði, fylgja búskaparligu gongdini í samfelagnum: Útlátið veksur í góðum tíðum, og minkar tá ið tíðirnar versna. Tað sæst aftur í útlátstølunum, at tíðirnar júst nú eru góðar.
Meira kann lesast í grein á heimasíðuni hjá Umhvørvisstovuni:
Lítil og eingin møguleiki at náa málunum í Veðurlagspolitikkinum


text:
Í árunum 2014, 2015 og 2016 er talið á umsóknum um uppihaldsloyvi í Føroyum minkað, og umsóknirnar um familjusameining í Føroyum vorðnar fleiri.
Samstundis er talið á havnaðum umsóknum, serliga um arbeiðsloyvi, minkað niður í næstan einki. Tað hevur Inger Støjberg, útlendingamálaráðharri, upplýst í svari til Magna Arge.
Seinastu tíðina hevur nógv orðaskifti verið um útlendingamál í Føroyum. Tí bað fólkatingsmaðurin hjá Tjóðveldi herfyri útlendingamálaráðharran, Inger Støjberg, koma við upplýsingum, sum vísa hvussu støðan er á økinum. Magni Arge bað útlendingamálaráðharran upplýsa, hvussu nógvar umsóknir um uppihalds- og arbeiðsloyvi í Føroyum komu inn í ávikavist 2014, 2015 og 2016, hvussu nógvar umsóknir vórðu gingnar á møti og hvussu nógvar vórðu havnaðar.
Nú hevur útlendingamálaráðharrin svarað spurningunum.
Svarið vísir at í 2014, 2015 og 2016 fingu danskir myndugleikar ávikavist 415, 354 og 362 umsóknir um uppihaldsloyvi í Føroyum.
Tá Magni Arge setti spurningin til útlendingaráðharran, varð samstundis biðið um at fáa tølini útgreinað eftir hvat slag av umsókn, talan var um, og eisini hvussu nógvar umsóknir vórðu ávikavist gingnar á møti og havnaðar. Talið á innkomnum umsóknum hongur ikki ár fyri ár saman við hesum tali, tá umsókn kann verða komin inn í 2014 og liðugt viðgjørd í 2015.
Her svarar útlendingamálaráðharrin, at meðan talið á góðkendum umsóknum liggur javnt um 300 umsóknir, so er talið á havnaðum umsóknum fallið nógv, úr 88 niður í 15 umsóknir.
Hetta hongur beinleiðis saman við, at meginparturin av havnaðu umsóknunum í 2014 eru umsóknir um arbeiðsloyvi, og at Vinnumálaráðið tann 11. desember 2014 boðaði frá, at arbeiðsloysið í Føroyum er farið niður um 3,5 %. Hetta merkir at tað í løtuni ikki krav, at ES-borgarar skulu verða faklærdir fyri at fáa arbeiðs- og uppihaldsloysi í Føroyum, men tá arbeiðsloysið í tríggjar fylgjandi mánaðir hevur verið omanfyri 3,5 %, er tað aftur bert faklærd arbeiðsmegi innan byggivinnuna, sum kann fáa arbeiðs- og uppihaldsloyvi eftir tí smidligu góðkenningarskipanini.
Magni Arge bað eisini um at fáa upplýst, hvussu býtið er millum ymsu skipanirnar, tá arbeiðs- og uppihaldsloyvi verða givin í Føroyum. Tá arbeiðsloyvi verða givin í Føroyum, verða tey antin fráboðað eftir anordning nr. 182 af 22. Marts 2001 for ikrafttræden for Færøerne af udlændingeloven ella eftir serligu skipanini fyri ES-borgarar, sum søkja arbeiðs- og uppihaldsloyvi í Føroyum. Svarið frá útlendingamálaráðharranum vísir millum annað, at í 2016, tá serliga ítróttaravtalan, sum ger tað lættari hjá ítróttafólki, venjarum, læknum, sirkusartistum og oljuarbeiðarum at koma inn í landið, kom í gildi, vórðu 13 arbeiðs- og uppihaldsloyvi givin til ítróttarfólk, meðan 18 arbeiðs- og uppihaldsloyvi vórðu givin til læknar.
Tølini síggjast í Talvu 3, sum eisini stendur í svarinum frá Inger Støjberg til Magna Arge.
*) For ansøgninger indkommet fra og med 4. februar 2016 blev det muligt at registrere opholdstilladelser meddelt efter anordningen opdelt på Sportsaftalen/ej Sportsaftalen. 10 tilladelser i sager med ansøgningsdato før 4. februar 2016 er ikke fordelt efter Sportsaftalen/ej Sportsaftalen.
**) Læger er omfattet af Sportsaftalen, men registreres ikke under Sportsaftalen i sagsbehandlingssystemet.


text:
Hvítarussland
Hvítarussland er lýðveldi í Evropa. Í norðri hevur Hvítarussland mark við Letland, í eystri við Russland, i suðri við Ukraina, og í vestri við Pólland og Litava. Hvítarussland er fátækt landbúnaðarland, tað er strálbygt, og náttúrutilfeingið er lítið. Kortini eru korini nógv batnað síðan 1960-árini, tá ið farið varð at menna ídnaðin og byggja betri hús. Spreingingin á kjarnorkuverkinum í ukrainska býnum Tjernobyl í 1986 elvdi stóran skaða í Hvítarusslandi, mong fólk máttu verða flutt heiman, og mong gjørdust og gerast alsamt sjúk av geislavirknu dálkingini, ið stóðst av vanlukkuni. Tveyhundrað ár við russiskum yvirræði endaðu í 1991 við falli Sovjetsamveldisins, og Hvítarussland gjørdist sjálvstøðugt land.
Minsk er miðskeiðis í landinum. Hóast býurin var skotin í sor í seinna heimsbardaga, hevur hann í friðartíð verið stjórnarbýur og miðdepil í útbúgving, mentan og samskifti. Seinastu árini hevur menningin í ídnaðinum havt við sær, at býurin er nógv vaksin. Minsk er høvuðssæti hjá SNG, ið er ríkjasamband við 12 sovjetlýðveldum, ið vóru.
Tungídnaður, sum oljureinsing og maskinur, hava stóran týdning fyri Hvítarussland. Tá ið sovjetstýrið ráddi, vórðu bygdar stórar verksmiðjur, sum virkaðu ráevni úr Russlandi og Ukraina. Virðismikil ráevni, t.d. olja, steinsalt og ymisk sandsløg, eru funnin í landinum. Sandurin verður nýttur til glasgerð.
Tá ið sovjetstýrið ráddi, lærdu næstan allir hvítarussar at lesa og skriva, og næmingarnir høvdu undirvísingarskyldu í 10 ár. Góða skúlagrundarlagið hevur ríkað mentanina, og bókmentir og tónleikur eru høgt í metum ímillum manna.
Stór øki í í syðra parti í Hvítarusslandi eru mýrilendi, og Pripetmýrarnar báðumegin Pripetánna eru størstu mýrar í Evropa. Her veksur nógvur skógur, t.d. fura, eik, elri og askur, og skógarvinna er týðandi ídnaður á hesum leiðum. Nógv dýr, t.d. elgur, geypa, villsvín og rýpa, halda til í mýrunum og í skógunum.
Nógvur soppur veksur í tættu og slavnu skógunum; og so væl dámar fólki at henta soppar, at tað verður nevnt tjóðarítrótt Hvítarusslands. Soppar og epli eru høvuðsføðsla. Kókað epli, gjørd til á ymsan hátt, verða etin til morgunmat, døgurða og nátturða. Soppar í súrróma verða etnir aftur við steiktum kjøti av t.d. kanin og svíni. Hvítarussar bæði salta, turka og súlta soppar, men teir verða eisini etnir feskir.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Deyðarevsing[rætta | rætta wikitekst]
Hvítarussland er einasta land í Evropa, ið hevur deyðarevsing. Í mai 2010 tóku mynduleikarnar stig ímóti at stegað deyðarevsing. Bert tveir dagar aftaná vóru tveir menn dømdir til deyða vegna morð.
Oleg Alkev hevur starvast sum fangavørur í Hvítarusslandi, hann greiður frá hvussu ein deyðarevsing vanliga fer fram: "Fangin hevur bind fyri eyguni, hendurnar eru bundnar aftan fyri ryggin. Hann verður leiddur inn í eitt rúm. Hann fær at vita, at hann verður hildin, so hann ikki situr skeivt. Hann verður tvungin niður á knø, tað tekur einans nøkur fá sekund, so er hann skotin [1].
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Størri býir[rætta | rætta wikitekst]
Fyrisitingarligar eindir[rætta | rætta wikitekst]
Hvítarussland er býtt sundur í seks voblast (sóknir ella landslutir):
Harumframt hevur høvuðsstaðurin Minsk serstaka støðu.


text:
Leygardagin 4. november byrjar Vetrarkappingin aftur. Sum undanfarin ár verður tað Roysnið, sum bæði byrjar og endar. Og sum vanligt verður lagt fyri við navnfromu kappingini Runt Agnið, sum altíð hevur verið væl vitjað, og sum hevur havt óvanliga gott veður at bjóða øll tey seinastu árini.
Reglurnar fyri Vetrarkappingina verða tær somu sum seinnu árini, tó við einum undantaki. Vit fara hendan veturin at gera eina roynd við einum aldursbólki afturat, +65 ár ella ultraveteranar. Hetta er sum sagt bert eitt royndarár við hesum bólkinum, men vilja vit í FÍF við hesum vísa á, at tá vit siga at øll eru hjartaliga vælkomin at luttaka, so merkir tað, at øll eru hjartaliga vælkomin at luttaka! Vónandi taka øll tit, sum eru fødd í 1952 ella fyrr, væl ímóti hesum, og møta upp sum ongantíð fyrr. Vísið endiliga øðrum á henda gylta møguleika at kappast javnbjóðis.
Kappingarnar verða stórt sæð tær somu sum fyrr. Onkur broyting verður tó. Ikki er rennandi út á Glyvursnes, nú havnarútbyggingin fer fram, so teinurin til VK3 verður í øllum førum ikki tann sami. Bert ein vika er í millum onkrar av kappingunum, og kemst hetta m.a. av kappingum uttanlands, sum fleiri skulu til. Harafturat er desember nú av góðum grundum uttan kappingar. Skráin er henda:
- 4. november kl. 11.00 – Runt Agnið, Roysnið – 10,3 km (børn 5 km)
- 18. november kl. 13.00 – Hvirlan, Kerjarenningin frá Hotel Føroyum – 10,5 km (børn 1,5 km)
- 25. november kl. 11.00 – Bragdið
- 13. januar kl. 11.00 – Frælsi, Sørvágur, Bøur, Sørvágur – 8 km (børn 1,5 km)
- 3. februar kl. 11.00 – Bragdið, FM lendisrenning – 8 km (børn 2,5 km)
- 10. februar kl. 11.00 – Treysti, Norðdepil
- 3. mars kl. 11.00 – Hvistan, Tvøroyri
- 17. mars kl. 15.00 – Roysnið, FM 10 km í Runavík (børn 5 km)
Tær upplýsingar, sum mangla í omanfyri, verða at síggja undir “komandi tiltøk” í høgrumegin á heimasíðuni.Vit vóna at so mong sum gjørligt koma at luttaka so trúliga gjøgnum veturin. Tað plagar at verða lønt aftur seinasta kappingardagin. Tess fleiri vit eru, tess stuttligari og hugnaligari verður tað.
Startskotið til Runt Agnið er eisini altíð startskotið til alla Vetrarkappingina, og er tí altíð ein serligur spenningur í luftini, tá hildið verður til beins oman eftir Heygsvegnum á Toftum


text:
Nýggjastu tíðindini
Melda til tíðindabræv
Tíðindi - 6. mars 2013
Jón Pauli Olsen og Ingun Hansen hava úttikið føroyska kvinnulandsliðið, sum frá 2. til 10. apríl skal luttaka í HM-undankapping í Litava
Landsliðsvenjararnir hjá føroyska A-landsiðnum við kvinnum, Jón Pauli Olsen og Ingun Hansen, hava úttikið hópin, sum í døgunum 2. til 10. apríl skal lutaka í HM-undankapping í Litava.
Tær 18 kvinnurnar, ið hava fingið landsliðsboð, eru:
Randi S. Wardum, Malena Josephsen, Rannvá B. Andreasen, Maria K. Thomsen, Bára S. Klakstein og Eyðvør Klakstein, KÍ
Fríðrún Danielsen, Anna Sofía (Ansy) Sevdal, Íðunn Magnussen og Oddrún Danielsen, EB/Streymur/Skála
Doris í Garði Olafsdóttir, Lív Arge, Heidi Sevdal og Liljan av Fløtum Petersen, HB
Bjarta O. Johansen og Rakul Maria Johannesen, B36
Laila Pætursdóttir, Víkingur
Olga Kristina Hansen, Østerbro IF (DK)
Í Litava skal føroyska liðið spæla tríggjar dystir. 4. apríl hittast Føroyar og Montenegro, og leygardagin 6. apríl skulu føroysku kvinnurnar royna seg ímóti Litava. Triðji dysturin verður spældur týsdagin 9. apríl, tá føroyska liðið skal spæla ímóti Georgia.
Allir dystirnir verða spældir á LFF Stadium í Vilnius.
Tvey lond fara víðari úr bólkinum, sum seinni í ár fara undir enn eina undankapping, ið verður spæld eftir sama leisti sum hjá monnunum.
Úttøkubrævið


text:
Trolbáturin Búgvin boðaði í mánakvøldið frá, at teir høvdu fingið trolið um skrúvuna. Teir vóru staddir á Skeivbanka. Brimil kom til Búgvan tveir tímar eftir midnátt og sleipaði Búgvan á Vestmanna, har skipini komu um 11 tíðina. Kavarar frá Brimli skóru síðani av skrúðini á Búgvanum.
Skeljabáturin Norðheim boðaði mikumorgunin klokkan fimm frá, at teir høvdu maskintrupuleikar tætt suður úr Eystnesi. Brimil var hjá Norðheim klokkan sjey og sleipaði hann til Oyrar, har skipini komu kl 10.
Trolbáturin Hansa Maria boðaði mikudagin frá, at teir høvdu maskintrupuleikar norður úr Fugloynni. Brimil kom til Hansu Mariu klokkan 16. Skipini komu á Klaksvík kl 21.45.
Kelda: Vørn


text:
Danjal av Rana 12.01.2018 (11:17)
Metnógv útgoldið í løn
Jólamánaðurin er vanliga tann mánaðurin í árinum, tá mest verður útgoldið í løn, og soleiðis var eisini í fjør. Tá vórðu 836 milliónir krónur útgoldnar, og tað er met fyri einstakan mánaða, skrivar Hagstovan.
Trendurin fyri desembur, ið tekur hædd fyri árstíðaravvikum og øðrum óreglusemi í lønargjaldingunum, er 765 milliónir. Seinastu 4 árini hevur verið ein javnur vøkstur í lønargjaldingunum uttan summarið 2016 tá útgjaldingar stóðu meira í stað.
Nú árið er komið at enda, kann staðfestast at útgoldnu lønirnar í 2017 hava tilsamans verið góðar 9 mia. kr. í mun til góðar 8,5 mia. kr. árið fyri. Hetta er ein vøkstur á 5,7%. Vøksturin hevur verið støðugur seinastu fýra árini.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Floksting Tjóðveldis við Løkin í Runavík – skráin
Fríggjadagur 10. apríl
19.00: Petur í Gong, aðalstjórnarformaður setur flokstingið
19.15: Mentanarlig framførsla
19.30: Tingið skipar seg við tingformanni, tingskrivara og yvirlýsingartoymi
19.45: Grannskoðaður roknskapur verður lagdur fram til góðkenningar
20.30: Umrøða av innkomnum uppskotum og atkvøðugreiðsla
21.15: Val av starvsnevnd, grannskoðarum og tiltakslimum
22.00: Flokstingið niðurlagt
Leygardagin 11. apríl
08.30: Morgunmatur
09.30: Formansfrágreiðing
10.00: Politiskt orðaskifti um formansfrágreiðing og politisku mál floksins
12.30: Matarsteðgur
13.00: Nýggja heimasíðan løgd fram
13.15: Nýggjur bóklingur við stevnumiðum verður lagdur fram
13.30: Orðaskifti um partar av stevnumiðnum:
- Frælsar Føroyar – frælst fólk
- Fjøltáttað og nýskapandi vinnulív
- Somu rættandi – somu møguleikar ( valferð, trivnaður og økismening)
- Skapandi mentan og útbúgving
15.00 Kaffisteðgur
15.15 Unga Tjóðveldi
15.30 Orðaskifti um mál floksins og politisku støðuna
17.30 Yvirlýsing
19.30 Tjóðveldisveitsla


text:
Á fíggjarætlanini fyri 2017 var peningur settur av til dýping og bátabrúgvar í bátahylinum á Válinum, og er tað arbeiðið nú liðugt. Arbeiðsmenninir hjá kommununi hava hampa um omankoyringina til hylin, so nú er tað koyrandi við persónbili.
Pláss eru fyri 35 bátum við teimum brúgvum, sum nú er lagdar út. Tað eru 31 umsóknir komnar inn um pláss, so tað eru bara heilt fá tøk pláss eftir.
Fyri at bátahylurin skal verða, so góður sum møguligt áðrenn hann letur upp, legði borgarstjórin fram uppskot um eykajáttan fyri trygdarútgerð, rimaverk, vatn, el o.a. á seinasta bygdaráðsfundi og uppskotið varð samtykt.
Ætlanin er at bátahylurin á Válinum tískil letur upp
seinru helt av august ella fyrst í september 2017. Tá skuldi arbeiðið við at leggja el, vant, rimaverk og liðuggerð av vegnum verið liðugt.
Tað hevur tikið langa tíð hjá spentum bátaeigarum í Kvívíkar kommunu at bíða eftir, at bátahylurin kann takast í brúk. Tó er einki at ivast í, at bátaeigarar í kommununi nú kunnu gleða seg.


text:
Umsókn um at brenna nýggjársbál
Sambært kunngerð um burturkast nr. 147 frá 19. oktober 1995 er krav, at
góðkenning skal fáast frá kommununi at brenna nýggjársbál.
Søkjast kann um loyvi hjá Skálafjarðar Kommunala Sløkkiliði á Telefon 448235
ella skalslok@olivant.fo innan 31. desember, klokkan12.00
Treytirnar fyri at fáa loyvi eru hesar:
• at bert reinur, óviðgjørdur og turrur viður verður nýttur
• at støddin á bálinum er í mesta lagi 3 metrar í diametur og 2 metrar í hædd
• at bál, størri enn 3 metrar í diametur og/ella 2 metrar í hædd, skulu
frammanundan góðkennast av Sløkkiliðnum við sýn á staðnum og verða
bert loyvd, um Sløkkiliðið metir trygd og frástøðu at verða hóskandi til
umstøðurnar
• at veðrið er til vildar
• at frástøða til hús og lutir verður nóg stór, og á góðkendum stað
• at navnsnevndur ábyrgdarpersónur er á staðnum og at navn, adressa og telefonnummar verða upplýst Sløkkiliðsstøðini á telefon 448235, ella teldupost skalslok@olivant.fo
• at um neyðugt verður hjá Sløkkiliðnum at fara á staðið at sløkkja ella rudda,
er tað navngivni ábyrgdarpersónurin, ið fær rokning
• at økið verður ruddað í seinasta lagi dagin eftir
• mælt verður til, at hava spannir ella vatnkør á staðnum til sløkking ella
køling í samband við møguligar brunaskaðar
Hesar treytir skulu tryggja, at bálbrenningin verður gjørd við skynsemi,
umframt at minst møgulig umhvørvisárin standast av brenningini.


text:
Talið av fólkum, ið hava roynt sokallaðar e-sigarettir, er nógv økt seinastu tvey árini. Hetta vísir ein umfatandi evropeisk kanning, sum er almannakunngjørd hesa vikuna, skrivar Reuter.
Kanningin, sum er gjørd av vísindafólkum á Britain's Imperial College London, hevur hugt eftir hugburðinum til og nýtsluni av e-sigarettum í Evropa millum 2012 og 2014.
Kanningin sigur, at Frakland hevur hægstu nýtsluna, og at talið er farið frá 7,3 til 21,3 prosent, sum hava roynt e-sigarettina. Tað er ein trífalding. Í Bretlandi er nýtslan økt úr 8,9 prosentum í 2012 til 15,5 prosent í 2014.
Kanningin byggir á 53.000 spurdar evropearar, minst 1000 í hvørjum landi. Kanningin vísir eisini, at nú halda nærum tvær ferðir so nógv fólk, at e-sigarettir eru vandamiklar. Tað halda nú 51 prosent.
”Kanningin vísir, at e-sigarettirnar eru vorðnar sera væl umtóktar, og at meira enn tíggjundi hvør hevur roynt sigarettirnar, sigur Filippos Filippos Filippidis, sum er leiðari fyri kanningini, ið er almannakunngjørd í BMJ Tobacco Control.
Spurningurin er so, um ella hvussu vandamikið tað er at roykja e-sigarettir. Granskararnir siga, at teir mugu vita meira, áðrenn teir kunnu siga nakað nærri, serliga um langtíðarárinið.
Sum frostveska
E-sigarettir hava ofta ein meinaleysan smakk av t.d. sjokolátu, jarðberjum, lakress ella líknandi. Spurningurin er, um tær eisini eru meinaleysar fyri heilsuna.
Eitt nú eru nikotin í sigarettunum, og umframt at tað er vanaelvandi, so vísa kanningar, at nikotin økir vandan fyri blóðproppum.
Kanningar vísa tó, at e-sigerettir elva til minni skaða á lunguni enn vanligar sigerettir. Danska heilsustýrið vísir tó á, at veskan, sum verður brúkt í e-sigarettum er vanliga propylen-glycol og glycerin.
- Hetta eru evni, ið minna um evnini í frostvesku, sum verður koyrd í bilar, sigur Jørgen Falk, ráðgevi í Heilsustýrinum, við videnskab.dk.
Óvissur vandi
Samanumtikið vilja granskarar ikki siga nakað um langtíðarárinið av at roykja e-sigarettir. Granskingaryvirlæknin á Glostrup Hospital, Charlotte Pisinger, sigur við videnskab.dk, at vandin er til staðar.
- Tað er eingin ivi um, at tað ikki er uttan vanda at brúka e-sigarettir, men skaðin er helst minni enn við vanligum sigarettum. Men vit kunnu einki siga við vissu, tí vit kenna ikki langtíðarárinið. Tær hava ikki verið nóg leingi á marknaðinum til, at ávirkanin er komin og kann blíva skjalprógvað, sigur Charlotte Pisinger frá Glostrup Hospital.
Tað er ólógligt at selja veskuna til e-sigarettir í Føroyum. Tó eru nógv, ið brúka e-sigerettir, sum tey hava við sær av ferðum uttanlands.


text:
Á ólavsøku verður møguligt hjá fólkið at síggja Shakespeare í rætta ólavsøku anda. Tað eru tær tríggjar Shakespeare Systranar, Sóley Danielsen, Gunnvá Zachariasen og Kristina Sørensen Ougaard, sum saman við Hans Torgarð sum leikstjóra, hava tikið stig til leikin.
Leikurin verður ein samantvinna av teimum ellivu føroyskt týddu leikinum hjá Shakespeare, sum fer at taka støði í føroyska áskorðaranum og er tillagaður rætta ólavsøkuandan. Til leikin, sum sambært fyriskiparunum er 50 prosent genial leiklist og 50 prosent drekkispæl, bjóðar OKKARA eina kalda aftur við.
Leikurin, Shakespear - Tey Føroysku Verkini, verður sýndur í Perluni frá 27. til 30. juli.


text:
Snorri Brend
04.10.2014 - 13:01
Tíðindi > Mentan > Bygdamentan
Hetta er tíðin, tá menn tosa nógv um fletting, vekt og góða summarið til gróður.
Tað vísir seg eisini, at vektin á lombunum er yvirhøvur góð, tá ein tosar við menn um skurðin.
Í gjár visti heimasíðan hjá Jóanisi Nielsen – jn.fo – at siga frá somu gongdini og støðuni hjá bóndanum á Oyrareingjum.
- Bæði lombini og ærnar royndust avbera væl, skrivar Jóanis NIelsen.
Her vórðu 102 seyðir flettir, og tá talan var um lombini, so fóru bara trý teirra niðurum 30 pund. Tað besta lambið vigaði 48 pund.
Menn hildu, at tað vóru eini 15 ár síðan, at skurðurin hevði verið so góður, sum hann er í ár.


text:
Sverri Egholm
20.12.2017 - 02:17
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Landspolitikkur
Løgtingið samtykti í nátt endaliga fíggjarlógina fyri 2018, og løgtingið fer sostatt í jólafrí. Tað gjørdist seint, og klokkan var 02 áðrenn viðgerðin var liðug, og tá klokkan nærkaðist hálvgun trý áðrenn tingið slapp til hús.
Tey tíggju broytingaruppskotini, sum vóru frá andstøðulimunum fullu øll.
Broytingaruppskotið hjá somgongutinglimunum í fíggjarnevndini umframt Jógvani Skorheim í Sjálvstýri, varð samtykt við 19 fyri, 11 ímóti og tríggjar vóru blankar.
Tað undrunarverda var tó, at tjóðveldistinglimurin, Pauli Trónd Petersen, ikki hevði skrivað undir broytingaruppskotið.
Fíggjarlógin 2018 varð samtykt soleiðis broytt við 26 fyri, eingin var ímóti og 7 atkvøður vóru blankar.
Sí eisini: Video: Heðin Mortensen hótti við at niðurleggja fundin


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Krevja 7,4 milliónir í endurgjald
Og Fiskimálaráðið hevur heldur ikki rætt til at ognartaka allar kvoturnar í Barentshavinum fyri síðani at luta part av teimum út aftur til tey reiðarí, sum hava fiskað í Barentshavinum í fleiri áratíggju. Eitt somikið stórt inntriv í virksemi hjá fyritøkum má gerast við 25 ára fráboðan.
Tað sigur reiðaríið hjá Enniberg, sum tí dregur Fiskimálaráðið í rættin.
Stevningin 26 síður
Beint áðrenn løgtingið fór undir 3.viðgerð av lógaruppskotinum um fyrisiting av sjófeingi, datt ein umfatandi stevning inn á borðið í Fiskimálaráðnum. Avsendarin er reiðaríið Enniberg.
Stevningin er drúgv - 26 síður umframt fylgiskjøl. Í høvuðsheitum eru tað trý viðurskifti, sum reiðaríið vil hava rættarskipanina at taka støðu til.
Fyrsti parturin snýr seg um politisku avgerðina at selja part av føroysku kvotunum í Barentshavinum á uppboðssølu í 2016 og 2017. Talan var um eina royndaruppboðssølu, har 10 prosent av føroysku Barentshavs-kvotunum skuldu seljast.
Ognartøku-inntriv
Frammanundan høvdu trý reiðarí havt rættin at fiska í Barentshavinum. Býtislykilin millum hesi trý reiðaríini hevur síðani einaferð í áttatiárunum verið tann, at JFK-samtakið hevur 46 prosent av føroysku kvotunum, Framherji-samtakið 31 prosent, og Enniberg írestandi 23 prosentini.
Men í 2016 og aftur í 2017 gjørdi Fiskimálaráðið av, at 10 prosent av hesum kvotunum skuldu seljast á royndaruppboðssølu - og so fingu nevndu trý reiðaríini restina at býta millum sín eftir nevnda býtislykli.
Men Fiskimálaráðið hevur ongan rætt til at taka burturav kvotunum, sigur reiðaríið Enniberg, sum í stevningini skýrir avgerðina at vera "ognartøku-inntriv."
7,4 mió í endurgjald
Felagið vil tí hava endurgjald fyri hesi tonsini, sum vórðu klípt burturav Barentshavskvotunum. Kravið er 3,9 milliónir krónur fyri 2016 og 3,5 milliónir fyri 2017. Harumframt krevur reiðaríið prosess-rentu omaná.
Enniberg keypti kvotu á royndaruppboðssøluni í 2016, men misti pengar uppá tað.
Og her kemur annar parturin av stevningini inn í myndina. Tí sambært serligu lógini, ið varð gjørd fyri royndaruppboðssølurnar, verður ásett við lóg, at manningin skal ikki bera sín part av teimum útreiðslum, sum reiðarí hava av at keypa kvotur á royndaruppboðssølu.
Tað er eitt beinleiðis inntriv í galdandi sáttmálar á arbeiðsmarknaðinum, sigur Enniberg í stevningini.
Missa veiði- og fiskirættindi
Triði parturin av stevningini snýr seg beinleiðis um tað lógaruppskot um fyrisiting av sjófeingi, sum løgtingið samtykti endaliga við 3. viðgerð týsdagin.
Reiðaríið vísir á, at lógaruppskotið samanumtikið viðførir, at saksøkjarin missir øll verandi veiði- og fiskirættindi. Treyðugt so fær reiðaríið part av hesum aftur - men tað verður við somikið munandi avmarkingum, at talan er um "ognartøku-inntriv." Og slík inntriv kunnu ikki gerast við minni enn 25 ára freist, sigur Enniberg í stevningini móti Fiskimálaráðnum.
Felagið vísir á, at lógaruppskotið um fyrisiting av sjófeingi hevur við sær, at fíggjarliga grundarlagið undir virkseminum hjá Enniberg fullkomiliga verður burtur. Tað verður óamannaverk at reka fiskivinnu - tað verður næstan ikki gjørligt at útvega neyðuga fígging og avleiðingin verður eisini, at virði á Enniberg minkar munandi, stendur í stevningini.
Í mai mánað í 2017 samtykti løgtingið at siga upp øll veiðiloyvi at fara úr gildi 1.januar í 2018. Tað vil siga við 10 ára freist.
Reiðaríið hjá Enniberg vísir á, at tað finnast ikki sakligar orsøkir, herundir "afgørende samfundsmæssige hensyn" fyri inntrivinum, sum lógaruppskotið um fyrisiting av sjófeingi leggur upp til.
Reiðaríið metir seg tí hava rætt til endurgjald, svarandi til allan fíggjarligan miss, komandi 25 árini.
Sí eisini


text:
við at selja tilfeingi í stuttíðar tíðarbili, so hevur tú tikið spekulatióninia úr fiskivinnuni og harvið eitt bein undan føroyska búðskapinum. Spekulatiónin sum er so óalmynduliga vigtug fyri búðskapin. Føroyska tjóðin hevur eitt kempustórt íløguobjekt minni at rottað við!
Eg eri púra forfardur, at nakar rættsiktaður persónur kann halda, at tað gagnar búskapinum, at landið skapar eina íløguboblu av tilfeingisrentu, sum nøkur vinna pengar uppá at spæla við í. Tá onkur vinnur pengar, har eingin búskaparframleiðsla er aftanfyri, so er tað onkur annar sum tapir, og oftast er tað framtíðin, tvs. ein skuld liggur eftir, sum framtíðar framleiðsla skal fara til at rinda rentur og avdrøg til. Í besta føri missur Føroya fólk bara inntøku frá fólksins ogn, um Føroya fólk eru so heppin at sleppa undan eini skuld eftir næsta kollaps.
Tað er bara tí, at tað er alt fólkið, sum tapir, at nakar heldur seg sleppa væl frá at seta slíkar ørar lærusetningar fram. Og helst sama orsøk, at nakar sleppur væl frá tí.
Tavagud hetta er so langt úti, at tað er ikki tilfar til kjak, men til stand-up komik.