text:
Altjóða flóttafólkadagur 2017
“Fleiri enn 21 mió. fólk eru tvungin at flýggja frá heimi sínum. Flóttafólkakreppan er í dag partur av størstu vanlukkuni og avbjóðingini í okkara tíð.“ Tað sigur aðalskrivarin hjá Amnesty International, Salil Shetty í tíðindaskrivi í dag – altjóða flóttafólkadagin 2017.
Altjóða flóttafólkastøðan heldur áfram at versna. Talið av brotum á menniskjarættindi er vaksandi um allan heimin. Tað eru serliga kvinnur og børn, ið dagliga líða undir óvirðiligum korum og gerum. Stórur vandi er fyri, at støðan brádliga gerst nógv verri enn í dag, og tí er alneyðugt at skapa eina loysn skjótast gjørligt. Einki land kann einsamalt loysa hesa avbjóðing, so neyðugt er hjá heimsins londum at taka tey røttu stigini í felag. Vit halda altjóða flóttafólkadagin hin 20. juni á hvørjum ári, og Amnesty heldur áfram at vísa á og mæla til, at allar heimsins stjórnir taka lut og ábyrgd. Vit skulu tryggja at heimsins flóttafólk eru vard. Vit skulu tryggja teimum teirra grundleggjandi menniskjarættindi. Vit skulu tryggja teimum tryggar farleiðir, rættin til friðskjól og vit skulu steðga mannagongdum, sum senda neyðstødd fólk aftur til lond og øki, har sum tey eru í stórum vanda. Hvussu vit fara um flóttafólkakreppuna í dag, fer at tilskilað hvørji vit eru í nógv ættarlið frameftir. Nú hava vit møguleikan at vísa og verja tey øki sum sameina okkum, og at nokta at lata ótta og fordómar valda.
Sambært seinastu metingini hjá flóttafólkastovuni hjá ST, eru í dag 65,6 mió. menniskju kring heimin, ið av ymsum orsøkum, hava verið tvungin at flýggja frá heimi sínum. Tey flestu av hesum eru flýggjaði til onnur øki í egnum landi. Hetta er søguligt met. Bara í 2015 vaks talið við 12,4 mió., so hetta talið er skjótt vaksandi. Meira enn helvtin av teimum 65,6 mió. eru undir 18 ár, og eru tey í nógvum førum flýdd uttan familjuna. Sostatt er meirilutin av flóttafólkum børn, sum tíðum liva undir vandamiklum og óvirðiligum korum.
Á heimsstøði verður mett, at yvir 21 mió. eru flóttafólk, sum eru uttanfyri heimland sítt. Nógv størsti parturin av teimum kemur úr menningarlondum. Sum oftast eru tað grannalond, og lond í nærumhvørvinum, sum hýsa flóttafólkunum. Tó eru tey londini ofta sjálvi menningarlond, við stórum álvasomum avbjóðingum, og megna bara við hjálp frá umheiminum at veita flóttafólkum ta hjálp, ið teimum tørvar og hava rætt til.
Helmingurin av flóttafólkum koma úr trimum londum: Sýria (5,5 mió.), Afghanistan (2,5 mió.) og Suður Sudan (1,4 mió.), og so hvørt at nýggjar ósemjur ella stríð taka seg upp, veksur talið av flóttum. Fimm lond (Turkaland, Libanon, Jordan, Irak og Egyptaland) hýsa 95% av flóttunum úr Sýria. Libanon, eitt land við áleið 4,5 mió. íbúgvum, og á stødd við Fyn, hevur einsamalt tikið ímóti 1,1 mió. flóttafólkum. Síðani 2015 hevur ikki verið gjørligt at skrásett flóttafólk í Libanon, so helst er talið hægri.
Umframt aðrar samfelagsligar trupulleikar, hevur Libanon ovurstórar avbjóðingar at finna fígging til at hjálpa øllum flóttafólkunum. Tað økir hareftir um vandan fyri, at flóttafólkalegur- og skipanir í Libanon bróta saman. Nógv onnur lond í nærumhvørvinum, eru í eini líknandi støðu. Um flóttafólkaskipanirnar í nærumhvørvinum hokna, er sannlíkt, at vit koma at síggja ein metstóra øking av flóttafólkum, bæði um okkara leiðir, og aðrastaðnis í heiminum.
Orsøkirnar til, at fólk gerast flóttar, eru ymiskar, eitt nú harðskapur, valdsnýtsla, borgarakríggj, politisk jagstran, hungursneyð, turkur, og veðurlagsbroytingar. Sostatt eru orsøkirnar partvís menniskjaskaptar, og partvís náttúrligar. Hóast orsøkirnar eru ymiskar og fjølbroyttar, hava øll tey, ið vera tvungin til at flýggja, menniskjarættindi. Hareftir hevur altjóða samfelagið skyldu til at samstarva um at veita teimum hjálp. Eitt nú hevur ein stórur partur av flóttafólkum ikki nøktandi atgongd til vatn, mat, bústað og útbúgving.
Næstan allir heimsins leiðarir venda flóttafólkunum baki. Í Mexico og USA vera menniskju, ið flýggja undan ekstremum harðskapi handtikin. Í Kenya noyða tey flóttafólk úr Somalia aftur til sera vandamikil hernaðarøki. Nógv evropeisk lond nokta flóttafólki atgongd og geva teimum ongan annan møguleika, enn at seta lívið í vága, tá tey síðani ferðast á ótryggum farleiðum. Í Australia avbyrgja tey flóttafólk, ið flyggja undan píning og jagstran. Alt hetta má steðga, nú! Loysnin til flóttafólkakreppuna er alt annað enn einføld, men vit halda áfram at varpa ljós og heita á heimsins leiðarar og lond um at taka veruliga ábyrgd – tað gera vit í Amnesty í dag á altjóða flóttafólkadegnum og áhaldandi hvønn tann einsasta dag.
Tá heimsins ríkastu lond og stjórnir ikki taka ábyrgd, so gera vit tað!
Til ber at lesa meira um hvussu Amnesty International arbeiðir við átakinum VÆLKOMIN HER


c: text/html

text:
22. Apr 2017
Í dag hevur B-kapping verið í Bylgjuni í Runavík. Ljósið hevði 8 pinkur og 5 piltar við til kappingina í dag. 22 íðkarar vóru tilsamans hjá pinkum og 19 íðkarar hjá piltum. Í dag skuldi ein vinnari finnast samanlagt, og í morgin verður...
15. Apr 2017
Í dag hevur Fimleikafelagið Ljósið longt samstarvsavtaluna við høvuðsvenjararnar Saru Khosravi og Alek Ramezanpour til komandi fimleikaár. Vit í Ljósinum hava verið sera væl nøgd við arbeiðið, ið Sara og Alek hava gjørt í Ljósinum, síðan tey komu til Føroya. Tað var eingin ivi um,...
15. Apr 2017
Leygardagin 15/4 kl. 14.30 í Fimi, verða høvuðsvenjari/-ar í kappingarfimleiki í amboð avdúkað. Ljósið bjóðar ein kaffimunn í samband við avdúkingina. Øll eru vælkomin. Vinarliga ...
01. Apr 2017
Niðanfyri er skráin til framsýningina í dag 1. apríl kl. 14.00. Kostnaður til framsýningarnar (gjaldast má við reiðum peningi):Vaksin 14 ár og eldri - 100,-Børn 7-13 ár - 50,-Børn 0-6 ár - ókeypisSkrá 1. apríl 2017 í Høllini á Hálsi kl. 14.001. Amboð 4-5 ár...
27. Mar 2017
Árligu fimleikaframsýningarnar hjá Fimleikafelagnum Ljósinum vera týsdagin 28/3 kl. 18.00 í Fimi og leygardagin 1. apríl kl. 14.00 í Høllini á Hálsi. Íalt fara uml. 450 íðkarar at sýna fram, hvat tey hava lært ígjøgnum veturin. Fimleikafelagið Ljósið hevur breiddarlið undir...
19. Mar 2017
Í gjár, leygardagin 18. mars var 2. steypakapping í estetiskum fimleiki í Høllini á Hálsi. Kappingin var í tveimum umførum, har pinkur og smágentur kappaðust fyrst og síðan gentur, unglingar og kvinnur. Hetta var onnur steypakapping og liðini høvdu tí...
10. Mar 2017
Árligu fimleikaframsýningarnar hjá Ljósinum vera 28. mars í Fimi og 1. apríl í Høllini á Hálsi. Nærri kunning kemur út í næstum. ...
28. Feb 2017
Um vikuskifti var 2. steypakapping í amboðsfimleiki í Fimi. Kappast var í bita og gólv á kvinnusíðuni og lop, beinsveiggj og ringum á mannfólkasíðuni.Ljósið hevði 38 íðkarar sum kappaðust, og fleiri teirra fingu heiðursmerkir. Ljósið fekk 8 gull, 6 silvur og 4 bronsu...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Myndatólið hevur verið dúliga brúkt í novembur mánað :)
Vika 48: Jólini nærkast í hvørjum, og eeeendiliga eru vit byrjað at klippa jólapríði :)
Í Snjallabjallu er altíð nógv á skránni, og vika 47 er einki undantak :D
Vika 46 má sigast at hava verið ein sera fjøllbroytt vika, við ikki minni enn 3 mynda'slide'showum ;) Eingin hugnar sær so nógv sum vit í Snjallabjallu ;)
Ein deiliga góð vika - vika 45 - er farin afturum í Snjallabjallu, har bæði børn og vaksin hava hugna sær og havt tað stuttligt :)


text:
Aftur í ár skipar bátafelagið fyri Bátafestivali á Toftum. Hetta er bátafestivalur nr. 14, sum hevur verið hvørt ár síðani 2005. Nes kommuna er sera takksom fyri tað stóra arbeiði, sum Bátafelagið á Toftum og onnur sjálvboðin leggja í hetta stóra tiltak, sum tað er blivi til gjøgnum árini, til stóra gleði fyri okkum borgarar í Nes kommunu og vitjandi.
Vegna Nes kommunu ynski eg at bjóða øllum at verða hjartaliga vælkomin til Toftir í dag, til Bátafestival, og ynskja øllum, bæði íbúgvum í Nes kommunu og vitjandi ein góðan Bátafestival.
Skráin fyri bátafestvalin sæst niðanfyri.
Jóhannus Danielsen, borgarstjóri
Skráin fyri Bátafestivalin 2018
– Kl. 12.00 Bátarnir møtast í Skálafirði
– Kl. 12.30 Sigla móti Toftum
– Kl. 13.30 Harmonikurnar byrja at spæla við bátahylin
– Kl. 14.00 Bátarnir koma í Oyrarnar á Toftum
– Kl. 14.30 Dan R. Petersen, heldur røðu í Oyrunum.
– Kl. 14.00 Andlitsmáling
– Kl. 15.00 Hoppiborgir v.m. á festivaløkinum
– Kl. 15.00 Tombola á festivaløkinum
– Kl. 15.00 Pylsuvognurin letur upp á festivaløkinum
– Kl. 15.30 Sølan av teimum vælumtóktu festivalbúffunum byrjar
– Kl. 15.30. Hervør Sabina & Kári syngja í festivalteltinum
– Kl. 16.00 Kári Sverrisson syngur og spælur í Teltinum
– Kl. 16.30. Bill Justinussen undirheldur í Teltinum
– Kl. 17.00. Kim Hansen syngur og spælur i teltinum
– Kl. 17.30. Carlsen Systranar, ið vóru við i DK Grand Prix syngja i teltinum
– Kl. 18.00. Mótasyning Navia & Innsito
– Kl. 18.40. Syngi við tiltak við harmonikum
– Kl. 23.00 Dansurin byrjar í teltinum við Hallur Joensen
– Eisini verður skattaveiða fyri børn á festivaløkinum.
PS. Kl. 22.00 er DJ Show í Ungdómshúsinum har DJ COOL Diskar. Eisini verður dansiframførsla.


text:
Nú er møguligt at bíleggja tíð umvegis heimasíðuna minlaekni.fo og fáa boð umvegis SMS og teldupost, at tíðin er avtalað. Tú fært eisini eina áminning umvegis sms, áðrenn tú skalt til lækna. Á heimasíðuni kanst tú eisini endurnýggja recept og avlýsa tíðina.
Spar tíð og avgreið tíni viðurskifti á: www.minlaekni.fo
Læknaviðtalurnar fingið nýggj telefonnummur:
Kári Rasmussen, Læknaviðtala I, Heilsumiðstøðin í Runavík 47 70 10
Joan Skibenes, Læknaviðtala II, Heilsumiðstøðin í Runavík 47 70 20
Læknaviðtala III. Heilsumiðstøðin Í Runavík 47 70 30
Læknaviðtala IV, Læknaviðtalan á Strondum 47 70 40


text:
Ókeypis tiltak um NAV 2018 og leiðslukunning
Vit fáa vitjan av okkara gamla kenningi, Niels-Erik Hansen, sum eftir mong ár hjá Microsoft og síðani hjá QBS Group, nú er stjóri fyri Jet Reports í Norðurlondum. Jet Reports er leiðslukunningaramboðið, sum hevur verið tøkt í NAV síðani 2009 útgávuna og framvegis er tað mest brúkta. Niels-Erik fer við sínum breiða og djúpa innliti á økinum at greiða frá samanhanginum millum Dynamics NAV, Jet Reports og Power BI.
Súni Slættanes hevur framløgu um Dynamics NAV 2018, sum Microsoft slepti á marknaðin í síðsta mánaða. Gingið verður ígjøgnum allar nýggju hentleikarnar og møguligt verður at fáa atgongd til demo útgávu av NAV 2018, so tú kanst royna hana í friði og náðum eftir tiltakið.
Eisini verður slóðbrótandi goymsluloysnin, sum Stýr hevur ment, víst fram. Tað verður Tróndur Petursson, sum sjálvur hevur sniðgivið loysnina, ið leggur fram.
TÍÐ: Hósdagin 8. februar kl. 9.00 - 11.45
STAÐ: Kaffihúsið
SKRÁ:
09.00 Morgunmatur
09.15 Vælkomin - Snæbjørn Jacobsen
09.20 Jet Reports og Power BI – Niels-Erik Hansen
10.30 Frukt, juice, kaffi, te
10.45 Dynamics NAV 2018 – Súni Slættanes
11.15 Stýr Goymsluloysn – Tróndur Petursson
11.45 Liðugt


text:
Soleiðis hvessir tú knívarnar til jóla - 5 ókeypis ráð
Summi okkara vita ikki, at at vit eiga óhvassar knívar, fyrr enn vit royna ein nýhvestan knív. Og so eru vit fleiri, ið vita, at vit eiga óhvassar knívar, men fáa ikki upp í lag at gera nakað við tað. Tað tykist nógv strævnari enn at pussa kopargrýtur og skeribretti, og gera reint aftanfyri vaskimaskinuna, og alt hitt løgna vit kunnu finna uppá til jóla.
MEN tað er tað als ikki. Vit hava spurt Sonna Zachariassen, kokkalærling í Barbaru, um góð ráð til okkara, ið vilja hvessa knívarnar til jóla:
- Eitt stál brýnur ikki knívin. Stálið, sum tú møguliga hevur sæð onkrar kokkar brúka, verður brúkt at halda knívin hvassan, aftaná tú hevur brýnt hann. Aftaná eina tíð má knívurin brýnast aftur.
- Fyri at brýna ein knív skalt tú brúka ein stein. Nei, ikki ein sovorðnan sum tú finnur ið fjøruni. Ein sovorðnan brýni-stein sum tey selja í somu handlum sum selja knívar. Ein góður steinur at byrja við hevur 300 grid einu megin, og 1000 grid hinumegin. Hetta sigur nakað um hvussu grovur/fínur steinurin er (‘300/1000 grid' - lær teg tað uttanat, og sig tað í handlinum). Kanska tú unnar tær steinin í jólagávu í ár, so kanst tú brúka hann aftur hvørji jól (ella, um tú verður bitin av at brýna, nógv nógv oftari) - steinurin skal leggjast á blot í 20 minuttir áðrenn hann veður brúktur.
- Vel rætta vinkulin. Tað er ymiskt hvønn vinkul fólk vilja hava á knívin. Men ein vinkul á 15 stig er eitt gott boð - Halt knívin 15 stig út frá steininum, tá ið tú brýnir.
- Brúka allan steinin. Strúk knívin eftir steininum (og minst til vinkulin á 15 stig). Ger ikki rundingar, men heldur long strok. Tú kanst seta ein timara á 1 min til hvørja síðu á knívinum. Tú kanst royna at koyra knívin spakuliga eftur neglini fyri at merkja um hann byrjar at bíta.
- Gev tær góða stundir og hugna tær við tí - Tað er ikki eitt ‘hastverk’ at hvessa knívar.
P.s. Ein steinur á 300/1000 grid er ein góður byrjanarsteinur til vanligar knívar. Tað ber til at fáa nógv hægri grid, men tað er best egnað til proffesionellar knívar.


text:
Og í 4. umfari, sum byrjar kl. 15.00 seínnapartin, verður oddabrak, tá Høgni við svarta fólkinum telvar ímóti Egor Norlin úr Svøríki, sum er í oddinum í kappingini. Høgni og Egor hava áður hitst í slíkari orrustu. Tá NM var í Danmark 2008, varð talan um sera undirhaldandi og spennandi talv, har sviin tó dróg longra stráðið.
Heðin Gregersen, úr Klaksvík, fekk enn eitt gott úrslit í U14, tá javnleikur fekst til høldar, soleiðis at nú eru stigini 1½ og plaseringin nr. 6 av 10.
Ungi Janus Skaale, sum luttekur í yngsta bólkinum, fekk glið á í morgun, tá hann fekk frálíkan javnleik í einum talvi, sum enntá møguliga kundi givið fulla stigið. Óført.
LUTTAKARAR NM 2010 og NM BÓLKAR
HEIMASÍÐA VIÐ ÚRSLITUM og Svenska Talvsambandið: HER
Finnbjørn Vang, liðleiðari, greiðir soleiðis frá úrslitunum fyrrapartin:
Rógvi telvaði eina javna støðu, sum tíverri koppaði í tíðarneyðini. Margar telvaði eisini eitt javnt talv, men mini-fyrimunurin hjá hvítum bleiv bara størri sum talvið leið og tapti svartur eisini í endatalvinum.
Heiðrikur varð spakuliga kroystur av borðinum, hann brúkti nógva tíð uttan nakran fyrimun. Karl Marius telvaði fínt í byrjanini, men yvirsá eina rímuliga flotta kombination hjá svørtum og varð mátaður.
Einar stóð fínt alt talvið, men enn eina ferð flutti hann óneyvt mitt í tí heila og tapti. Heðin misti finnu beinanvegin, men kempaði seg til eitt ½ stig.
Høgni vann rímuliga lætt á einum íslendingi við svørtum. Alfred kundi gera “alt møguligt gott”, men sá einki og tapti heldur lættliga.
Mótstøðumaðurin hjá Eli flutti sera skjótt og faktiskt “ok leikir”. Eli telvaði hinvegin ikki væl og tapti eisini. Janus fekk javnt við svørtum, sum var fínt úrsilit. Møguliga hevði Janus enntá kjansir fyri meira, men góðtikið.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Loysa ivamál um Hoyvíkssáttmála í august
Ivamálini um Hoyvíkssáttmálan millum Føroyar og Ísland skulu loysast í august.
Tað er fráboðanin eftir ein fund í Havn mikudagin millum landsstýrismenninar Poul Michelsen og Høgna Hoydal og íslendska uttanríkisráðharran, Guðlaug Þór Þórðarson.
Hoyvíkssáttmálin er fríhandilssáttmáli, sum Føroyar og Ísland gjørdu í 2006.
Í Føroyum er misnøgd við sáttmálan, tí føroyingar halda seg fáa ov lítið burtur úr honum.
Endurskoða sáttmálan
Í fjør varð avgjørt at endurskoða sáttmálan.
Føroyar hava leingi viljað útflutt heilivág til Íslands, men tað hevur ikki borið til higartil.
Ísland er í EBS-samstarvinum millum ES og EFTA, og kann tí ikki innflyta heilivág ella aðrar apoteksvørur úr Føroyum, segði Guðlaugur Þór Þórðarson, uttanríkisráðharri, umborð á Brimli í gjár:
Ráðharrin vónar, at Føroyar fara at kunna útflyta heilivág til Íslands, tí tað er tað rætta.
Sí eisini


text:
Sverri Egholm
14.02.2017 - 22:53
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Føroyski landsliðsprofilurin Brandur Hendriksson mátti sunnudagin fara av vøllinum við skaða, og eftir nærri kanningar er nú staðfest, at hann ikki kemur at vøllin aftur fyribils.
Sambært bold.dk hevur hann slitið krossbandið. Hetta hendi í einum venjingardysti í Turkalandi, har eykaliðið hjá Randers FC spældi móti Vejle.
- Hetta er rættiliga óheppið. Fyri Randers, men mest fyri Brand sjálvan. Hann hevur fingið eina góða byrjan og bankaði uppá dyrnar til byrjunaruppstillingina hjá fyrsta liðnum, sigur Ole Nielsen, ítróttarstjóri í Randers FC við heimasíðuna hjá felagnum.
Brandur sjálvur harmast sjálvandi um støðuna eftir eina góða venjingarlegu, men hann kemur enn sterkari aftur, skrivar 21 ára gamli skálvíkingurin á Instagram.
Hann hevur spælt fimm dystir fyri Randers FC í heyst, og hevur verið fastur á føroyska landsliðnum. Næsti landsdysturin verður á útivølli móti Andorra 25. mars.


text:
Jan Müller
17.05.2017 - 16:59
"Vit eru bjartskygd um, at oljufeløgini fara at vísa føroyska landgrunninum ans, og at vit finna kolvetni í lønandi nøgdum. Fortreytirnar eru góðar. Vitanin er stór, tænastuvinnan á landi er kappingarfør, og fyrisitingin er til reiðar." segði Poul Michelsen, landsstýrismaður í oljumálum m.a., tá hann í dag lat upp 4. útbjóðingarumfarið til oljuleiting í Føroyum. Og hann legði í sama viðfangi aftrat:
"Vit mugu ásanna, at olja og gass í nógv ár framyvir verður høvuðskeldan til orku í heiminum. Men samstundis skulu vit virka aktivt fyri, at størri og størri partur av heimsins orkuveiting gerst grøn. Vit hava eisini eina skyldu at kanna, um vit eiga tilfeingi á landgrunninum, sum kann tryggja lív og framburð fyri komandi ættarlið í Føroyum".
Hetta hendi á tiltaki í Smæruni í Havn, har stjórin á Jarðfeingi, Niels Christian Nolsøe beyð vælkomin. Eisini varð høvi at hoyra Hera Ziska og Barbaru Biskopstø Hansen um sjálva útbjóðingina. Síðani varð filmurin "Faroe Islands - Children of the Sea" vístur. Hann er um Føroyar sum sjóvinnudepil í Atlantshavi, ið Uttanríkis- og vinnumálaráðið og Oljuvinnufelagið hava staðið fyri at brúka í marknaðarføring. Eftir tað umrøddi Jan Müller, stjóri í FOÍB nýggju vitanarsíðuna oljukeldan.fo, og til endans høvdu áhoyrarnir høvi at síggja, lukta og smækka føroyska olju á borikjarnum, sum eru tiknar upp úr undirgrundini. Morten S. Riishuus, jarðfrøðingur greiddi frá forvitnisligu kjarnunum og vitanini kring tær.
Fjórða útbjóðingarumfar opið
Røðan, Poul Michelsen, landsstýrismaður í uttanríkis- og vinnumálum, helt, tá fjórða útbjóðingarumfar at leita eftir kolvetni í føroyska landgrunninum læt upp seinnapartin:
“Vit fara nú undir 4. útbjóðingarumfar. Við hesum seta vit aftur ferð á leiting eftir kolvetni undir Føroyum.
Verður úrslitið, at vit finna stórar nøgdir og fara at framleiða olju og gass, er møguleiki fyri stórum inntøkum - bæði sum ískoyti í samfelagsbúskapin, til nýtt virksemi og nýggjar inntøkur til føroyskar fyritøkur.
Hetta fer at geva okkum enn eitt búskaparligt bein at standa á.
Finna vit kolvetni í lønandi nøgdum – og tað vænti eg vit fyrr ella seinni gera – hava vit ábyrgd av at handfara og umsita hetta tilfeingi við størsta skynsemi.
Leitingin eftir kolvetni á landgrunninum byrjaði um aldarmótið. Úrslitini av leitingunum hava - saman við kanningararbeiðinum hjá Jarðfeingi og samstarvsfeløgum - staðfest, at fortreytirnar fyri at kolvetni er í undirgrundini, eru til staðar.
Avbjóðingin: hvar liggja olja og gass goymd
Avbjóðingin er at finna út av, hvar hetta kolvetni er, og um tað er í rakstrarverdum nøgdum.
Tær higartil 9 royndarboringarnar hava havt stóran týdning fyri føroyska samfelagið.
Vit hava í dag tvey virkin føroysk kolvetnisfeløg. Vitanin um jarðfrøðina á landgrunninum fevnir vítt, og granskingin er altjóða viðurkend. Eitt ótal av føroyingum starvast í øllum liðum í oljuvinnuni um allan heim. Heilt frá gransking til seismikk-skjóting og boring. Føroyingar framleiða og flyta olju og gass kring knøttin. Vit duga at høvuðsumvæla boripallar og veita allar hugsandi tænastur. Føroyingar arbeiða á leiðslustigi í stórum altjóða oljufeløgum. Og vit hava eitt greitt lógarverk á økinum.
Vit eru tí væl brynjað og til dystin fús.
Samstundis sum oljuvinnan nú aftur økir sítt virksemi, henda stór frambrot innan aðrar orkumøguleikar. Tí er viðkomandi at spyrja, um tað er skilagott at bjóða Føroyar fram til oljuleiting, nú landsstýrið hevur raðfest grøna orku høgt.
Svarið er líka umráðandi sum spurningurin. Eg haldi ikki, at grøn orka og kolvetni kunnu setast hvør móti øðrum.
4. útbjóðingarumfar tekur einki frá teimum grønu átøkum, sum vit hava sett í verk ella teimum ætlanum, sum vit hava.
Tað er ikki ein spurningur um antin ella, tí vit hava uppraðfest bæði grøna orku og leiting eftir kolvetni undir Føroyum.
Vit mugu ásanna, at olju og gass í nógv ár framyvir verður høvuðskeldan til orku í heiminum. Men samstundis skulu vit virka aktivt fyri, at størri og størri partur av heimsins orkuveiting gerst grøn.
Vit hava eisini eina skyldu at kanna, um vit eiga tilfeingi á landgrunninum, sum kann tryggja lív og framburð fyri komandi ættarlið í Føroyum.
Grøn orka og kolvetni skulu framhaldandi ganga hond í hond.
Bjartskygd
Finna vit kolvetni - í framleiðslunøgdum hesaferð - fáa vit møguleikan at gera munandi meira fyri at økja um lutfallið av grønari orkuframleiðslu.
Útbjóðingarumfarið letur aftur17. februar 2018. Ikki fyrr enn tá vita vit við vissu, hvussu áhugin hjá oljufeløgunum er at leita eftir kolvetni á føroyska landgrunninum.
Vit eru kortini spent og vónrík um, hvat kemur undan, tá hesir níggju mánaðirnar eru farnir.
Vit eru bjartskygd um, at oljufeløgini fara at vísa føroyska landgrunninum ans, og at vit finna kolvetni í lønandi nøgdum.
Fortreytirnar eru góðar. Vitanin er stór, tænastuvinnan á landi er kappingarfør, og fyrisitingin er til reiðar.
Við hesum orðum lýsi eg fjórða útbjóðingarumfar opið."
Myndir: Jens K Vang og Jan Müller


text:
M.Sc. í fólkaheilsu
Master of Science in Public Health
- Gev gætur: Kunnað verður seinni um, nær útbúgvingin verður í boði aftur
- Lestrartíðin er 4 ár og telur 120 ECTS. Útbúgvingin er skipað sum hálvtíðarlestur, men kann eisini lesast sum fulltíðarlestur í 2 ár
- Lokin útbúgving gevur rætt til heitið Master of Science, stytt M.Sc.
- Útbúgvingin er staðsett á Sjúkrarøktarfrøðideildini, Jónas Broncksgøta 25, 3.h, Tórshavn
- Sjúkrarøktarfrøðideildin verður eisini rópt SFD
- Umleið 24 lesandi verða tikin inn á útbúgvingina
- Lestrargjald:
- Fulltíðarlestur: Ókeypis fyri borgarar í danska ríkinum o.ø. Norðurlondum
- Hálvtíðarlestur: Ókeypis fyri borgarar í danska ríkinum o.ø. Norðurlondum
- Stakgreinir: 5000 DKK pr. eind á 15 ECTS
- Umsóknarbløð og leiðbeining eru at finna HER
- Umsóknarfreistir eru at finna HER
Endamál
Endamálið við útbúgvingini er at geva teimum lesandi førleikar at nýta fólkaheilsuvísindaliga vitan í verki á víðkaðum støði, at greina samspælið millum samfelagslig viðurskifti og fólkaheilsu, at greiða frá, meta um og kunna nýta mest nýttu vísindaligu háttaløgini í fólkaheilsugransking og at arbeiða spurdómsgrundað og tvørvísindaligt á einum høgum fakligum stigi.
Skipan av útbúgvingini
Master utbúgvingin í fólkaheilsu tekur fýra ár og er skipað sum hálvtíðarlestur yvir fýra ár.
Í fyrstu lestrarhálvu er dentur lagdur á at læra vísindaástøði og háttalagsfrøði.
Í aðru lestrarhálvu eru so fylgjandi lærugreinir á skrá: fólkaheilsa, samfelag/mentan og heilsa, tjóða og altjóða rættindi, føroysk lóggáva á heilsuøkinum.
Í triðju lestrarhálvu verður farið í dýpdina við heilsugransking.
Fjórða lestrarhálva er valfrítt skeið
Í fimtu lestrarhálvu veður undirvíst í heilsunámsfrøði, fyribyrging og heilsufremjan
Sætta lestrarhálva miðsavnar seg um samtíðardiagnosu, her er aftur valfrítt skeið.
Í sjeyndu og áttandu verður so masterritgerðin skrivað.
Bygnaður
Hvørja lestrarhálvu skal tann hálvtíðarlesandi bert taka 15 ECTS, meðan tann fulltíðarlesandi kann taka 30 ECTS.
Innihald
Útbúgvingin viðger sjónarmið og mát fyri heilsu og fólkaheilsu, og menniskjans samspæl við heilsuligar avbjóðingar og samfelagsligar treytir í dag og gjøgnum tíðina; greinar umhvørvisárin á heilsu, arvaligar sjúkur, kostinntøku og kropsliga venjing, og hvussu fólkaheilsan verður merkt av hesum tættum.
Studentarnir fáa innlit í, greina og meta gransking innan fólkaheilsu, og undirvísingin í vísindaástøði og háttalagsfrøði ger studentarnar førar fyri at fyrihalda seg kritiskt til granskingarúrslit og eru eisini týðandi amboð í sambandi við egin analytisk verkevni.
Dentur verður lagdur á holla vitan um og greining av fyribyrging og heilsuframa, og í hesum sambandi er eisini heilsunámsfrøði ein týðandi táttur.
Próvtøkur
Vanliga verður skipað fyri próvtøkum tvær ferðir um árið. Vetrarpróvtøkur eru í desember og januar, summarpróvtøkur eru í mai og juni. Skipað verður fyri endurpróvtøku og sjúkrapróvtøku um várið og um heystið.
Upptøkutreytir
Umsøkjarar skulu hava miðallanga útbúgving sum bachelor ella professiónsbachelor, eitt nú innan sjúkrarøktarfrøði, ljósmóðir, námsfrøði, lærarayrkið, sosialráðgeving, ergoterapi, fysioterapi, samfelagsfrøði ella bioanalysu.
Nærri meting verður gjørd í hvørjum einstøkum føri.
Tey, ið frammanundan hava tikið stakskeið innan heilsuvísindi á masterstigi á Fróðskaparsetrinum, kunnu søkja um at fáa tey skeiðini góðskrivað inn í útbúgvingina.
Framtíðarmøguleikar
Útbúgvingin gevur kandidatunum møguleika at førleikamenna seg at røkja arbeiði innan almanna- og heilsuverkið, ið krevur servitan og greinandi førleika á masterstigi.
Útbúgvingin er harumframt ætlað at geva studentum førleikar at arbeiða við granskingarverkætlanum í Føroyum innan heilsuvísindi.
Framhaldandi útbúgving
Við hesi útbúgving mennist tann lesandi til víðari lestur á ph.d.-stigi.
Umsóknarblað og umsóknarfreistir
Til ber at søkja um upptøku elektroniskt. Tú finnur umsóknarbløðini HER.
Sí vinaliga umsóknarfreistirnar HER.
Á síðuni eru eisini lagdar leiðbeiningar til umsóknarbløðini. Les leiðbeiningina væl, áðrenn tú fyllir umsóknarblaðið út.
Nærri kunning
Nærri kunning fæst við at venda sær til Marin Strøm, útbúgvingarleiðara á telduposti marins@setur.fo ella á tlf. nr. 292272
Nærri kunning
Nærri kunning fæst við at venda sær til Marin Strøm, útbúgvingarleiðara á telduposti marins(at)setur.fo ella á tlf. nr. 292272


text:
Innifryst skip leys eftir fimm mánaðum
Trý innifryst skip royna nú at koma sær út úr Pevek har norðuri í Russlandi, eftir at hava ligið føst í havnarbýnum í fimm mánaðir. Ísbrótarin Kapitan Dranitsyn fylgdist fyrst í januar við farmaskipunum Johan Makhmastall og Sinegorsk til Pevek har eysturi í Sibiriska Havinum.
”Kapitan Dranitsyn og farmaskipini flyta nú uppihaldsstað til eitt meiri tryggari stað”, sigur Rosmorport, almenna havnarmenningarfelagið í einum tíðindaskrivi. Felagið sigur tó onki um, hvørt skipini kunnu fara undir heimferðina til Arkhangelsk ella ikki.
Talan gjørdist um ein sera drúgvan vetur í einum av heimsins fjarskotnastu býum. Undir truplum umstøðum komu skipini til Pevek í januar. Broytingar í veður- og ísviðurskiftunum forðaði teimum tó at fara úr havnarbýnum aftur. Ikki fyrrenn síðst í mai fór Kapitan Dranitsyn undir at bróta sær veg út úr havnini.
Seinastu ísdátuni frá russisku arktisku og antarktisrannsóknarstovuni benda á, at farvatnið út fyri Pevek nú er ísfrítt. Tó er framvegis nógvur ísur í írestandi pørtunum av eystara Sibiriska Havinum og Laptevhavinum.
Kelda: The Independent Barents Observer/maritimedanmark.dk


text: Tey, sum í landsstýrinum varða av Strandferðsluni, mugu hava misskilt okkurt. Tey halda, at skipini, sum sigla millum oyggjarnar, eru ævinlig gonguverk. Men so er ikki. Tey vita, at skip skulu á sleipistøðu til ársligt eftirlit, og tey vita, at okkurt knappliga kann ganga fyri umborð. Men støðan endurtekur seg ár um ár, tí einki eykaskip er til at taka. Og hvør merkir allar fyrst sviðan av øllum rumblinum, jú, fólkini á útoyggj. Í 2014 fingu skúvoyingar nýggjan/gamlan Sildbera, sum tey eru fegin um. Báturin er nógv sjógóðari enn gamli Sildberin, sum varð bygdur á Tvøroyri í 1979. Nýggi Sildberin siglur eisini skjótari og tekur fleiri ferðafólk. Men skúvoyingar sleppa ikki at hava bátin í friði, tá Teistin ella Ternan fáa afturvendandi brekini. Heilt ófatuligt og ábyrgdarleyst, at Strandferðslan ikki hevur eykaskip at seta inn. Politiskt má orsøkin vera, at talan er ikki um so nógvar veljarar. Og ikki vantar peningur, tí milliónirnar fossa í landskassin, tí skattainntøkurnar eru vaksnar nógv seinnu árini, og nú fær landskassin jú eisini eyka inntøku frá uppisjóvarvinnuni. Fólkini í Tinganesi, sum varða av Strandferðluni, mugu hava misskilt okkurt, (Vagnur)


text:
02. Apr 2018
07 Vestur, sum seinastu 10 árini ikki hevur havt kvinnulið, stillar í ár upp við heili tveimum liðum. Fyrireikingarnar til kappingina hava gingið væl, men ilt er at meta um lið undan fyrsta umfari, og enn verri at spáða um úrslit. Tað vóru tó við góðum vónum, at 07 Vestur kvinnurnar komu á Dungasand í dag.
02. Apr 2018
Ringa byrjanin uppá kappingarárið í Betri Deildini helt á við 0-3 tapi móti EB/Streymi. Longu áðrenn hálvleik høvdu tríggir verjufeilir longu kosta okkum møguleikan at fáa nakað burturúr dystinum.
30. Mar 2018
Annan páskadag verður aftur dystur á Dungasandi, tá besta liðið tekur ímóti felagsliðnum EB/Streymi í Betri-deildini.
24. Mar 2018
Undan dystinum á Tvøroyri í dag, sá hendan uppgávan ikki sørt møtimikil út. Óvist var um okkara dreingir yvirhøvur fingu mannað lið, nú fleiri av stuðulsleikarunum ikki vóru tøkir, men hóskvøldið frættist, at suðringarnir høvdu játta at leika 9 ímóti 9.
22. Mar 2018
Altjóða Down Syndrom-dagur er í dag, 21. mars, og kvinnurnar hjá 07 Vestur markeraðu dagin, eins og túsundtals onnur, við at mála neglirnar bláar.
20. Mar 2018
Eins og í 2013, kom 07 Vestur seint úr pottinum og fingu útidyst á Skála í 1. umfari í kappingini um Løgmannsteypið. Dysturin verður flaggdagin, 25. apríl.
17. Mar 2018
Tað var sera sparið við málmøguleikum á Dungasandi í dag. Ken legði 07 Vestur á odda, men við einum brotsparki í hvørjum hálvleiki, vunnu Suðringar dystin í dag 2-1.
16. Mar 2018
Kvinnurnar spældu sín triðja venjingardyst í gjárkvøldið, og á Argjum móti AB, vunnu tær 4-2, hóast heimaliðið var vælskipa. Tríggjar vikur eru til kappingarbyrjan.


text:
1. Sum vit skilja, var tað ikki lætt at vera kristin í fyrstu tíðini eftir Jesu deyða. Nógv hildu tey kristnu vera uppreistrarfólk ella brotsmenn, sum ikki áttu at liva. Hvussu ber tað til, at menniskju kunnu verða so illa viðfarin, bara tí tey trúgva á okkurt? Er trúgv ikki nakað ósjónligt og óítøkiligt, sum bara finst inni í okkara hjørtum og høvdum? Hvussu kann nakað, sum er ósjónligt og óítøkiligt, vera so vandamikið?
Verður tú brádliga umskapaður til ein vandamiklan persón, tí tú sigur, at tú trýrt á tíni foreldur? Hvat um tú sigur, at tú trýrt á eitt fjall, sum tit sóu, einaferð tit ferðaðust onkrastaðni? Ella um tú trýrt á tínar floksfelagar? Hvat krevst, fyri at trúgv gerst vandamikil fyri onnur menniskju?
2. Nógv menniskju vóru kanska bangin fyri teimum fyrstu kristnu, tí tey ikki vistu, hvat kristindómurin var um. Og tá ið tey ikki vistu hetta, hildu tey kanska, at kristindómurin var ein dapur og vandamikil átrúnaður. Er tað enn soleiðis, at vit gerast bangin, um vit møta onkrum, sum vit ikki skilja? Er tú nakrantíð vorðin bangin, tí tú ikki skilti okkurt? Kanst tú t.d. gerast bangin, um tú ikki skilur:
- eitt roknistykki?
- hvat ein sjónleikari sigur í sjónvarpinum?
- eina bók við lítlum myndum og nógvum, lítlum bókstavum?
- eina bók við stórum myndum og fáum, stórum bókstavum?
- hví ein hundur situr og goyr uttan fyri eini hús?
- hví nøkur menniskju lata eyguni aftur og biðja til Gud?
Ert tú nakrantíð vorðin bangin, tá tú hevði skilt okkurt?
3. Tey fyrstu kristnu vildu heldur líða neyð enn at nokta nakað, sum tey hildu vera rætt og satt. Hví heldur tú, at tað var so umráðandi fyri tey at halda fast við tað, sum tey trúðu á? Er nakað, sum tú hevði hildið fast við, sjálvt um onnur hataðu teg fyri tað? – T.d.:
- søguna um títt lív?
- rættin til at fara í skúla hvønn dag?
- lutir, sum tú eigur?
- kærleikan til tíni foreldur?
- tað, at gleða seg til okkurt?
Kanst tú hugsa um nakað, sum er meira umráðandi fyri eitt menniskja enn lívið? Kanst tú skilja, hví summi menniskju vilja doyggja fyri einari sak? Kundi tú gjørt tað?
4. Lucia helt, at tað var meira umráðandi at hjálpa øðrum enn at liva væl. Hví heldur tú, at hon helt tað? Ber til at vera lukkulig, tá at onnur menniskju líða neyð? Er tað kanska betri ikki at vita um, at onnur líða neyð? Er tað rætt, at tað sum “eygað ikki sær, hevur hjartað ikki ilt av”? Ella hava vit skyldu at taka atlit til nøkur evni? Til dømis um tað eru onnur menniskju í verðini, sum líða neyð?
5. Maðurin, sum Lucia skuldi giftast við, bleiv ógvuliga keddur, tá ið hann fekk at vita, at teirra brúdleyp varð avlýst. Tí gjørdi hann nakað, sum hann visti fór at verða vandamikið fyri Luciu, nevniliga at siga fyri hermonnunum, at hon var kristin. Men hví varð hann so keddur? Halda tit, at hann veruliga elskaði Luciu? Er tað í lagi at særa tey, sum tú elskar?


text:
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um vinnuligan fiskiskap
§ 1
Í løgtingslóg nr. 28 frá 10. mars 1994 um
vinnuligan fiskiskap, sum seinast broytt við
løgtingslóg nr. 62 frá 25. mai 2009, verða
gjørdar hesar broytingar:
1) § 9 a, stk. 1, litra a verður orðað soleiðis:
“a) Í tíðarskeiðinum frá 1. januar til 31.
desember, báðir dagar íroknaðir, á Føroya
Banka innan fyri linjur, drignar millum hesi
8 støð og í hesi raðfylgju:
1. 61°19’00"N 08°14’00"V
2. 60°58’00"N 07°43’00"V
3. 60°50’00"N 07°57’00"V
4. 60°24’00"N 09°07’00"V
5. 60°50’00"N 09°34’00"V
6. 60°54’00"N 09°34’00"V
7. 61°14’00"N 08°52’00"V
8. 61°19’00"N 08°14’00"V
Hetta veiðibann fevnir um veiðu við
skovlváð, troli, snurriváð ella líknandi neti
umframt allar aðrar veiðihættir, tó ikki
beinleiðis veiðu eftir sild og makreli við
kraftblokki.”
2) Í § 9 a, stk. 1, litra e verður “Í
tíðarskeiðinum frá 1. apríl til 31. januar,
báðir dagar íroknaðir, 12 fjórðingar úr
grundlinjunum og innan fyri linjur, drignar
millum hesi støð og í hesi raðfylgju:” broytt
til: “Alt árið 12 fjórðingar úr grundlinjunum
og innan fyri linjur, drignar millum hesi støð
og í hesi raðfylgju:”
3) Í § 27 verður “frá 1. september 2008 til
31. august 2009” broytt til: “frá 1. september
2009 til 31. august 2010.”
4) § 29, stk. 1 verður orðað soleiðis:
“Innan fyri hvønn av høvuðsbólkunum av
fiskiførum í § 28, stk. 1, sum eru í
veiðiflotanum 1. januar 1995, verður
fiskidagaskipan ásett fyri hesar undirbólkar
við hesum fiskidagatali, sbr. tó stk. 3, sum
verður býtt millum fiskiførini, tó so, at hædd
verður tikin fyri møguligari umseting av
fiskidøgum frá einum fiskifari til eitt annað í
sama undirbólki, bólkur 5 tó undantikin.
Bólkur 2: Partrolarar 3.710 fiskidagar
Bólkur 3: Línuskip yvir 110 tons 1.548 fiskidagar
Bólkur 4 A: Útróðrarbátar millum 15 – 40 tons 697 fiskidagar
Bólkur 4 B: Útróðrarbátar størri enn 40 tons á línuveiðu 924 fiskidagar
Bólkur 4 T: Útróðrarbátar størri enn 40 tons á trolveiðu 811 fiskidagar
Bólkur 5: Útróðrarbátar undir 15 tons á húkaveiðu 7.993 fiskidagar”
2
§ 2
Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir,
at hon er kunngjørd.
Kap. 1. Almennar viðmerkingar
Tað er eftir avgerð Løgtingsins, at fiskidagarnir verða ásettir og harvið rásarúmið hjá størsta
partinum av føroyska heimafiskiflotanum. Tann eini høvuðsbólkurin er undantikin fiskidøgum,
men er skipaður á annan hátt. Tað er skyldan hjá landsstýrismanninum í fiskivinnumálum, sum
umsitur málsøkið, at leggja uppskot fyri Løgtingið, so avgerð tingsins kann verða tikin fyri 18.
august. Meginreglan er tí, at landsstýrismaðurin, sum situr, fær tilmælini frá Havstovuni og
Fiskidaganevndini, soleiðis sum lógliga er fyriskrivað. Hesi hava verið almenn í eina tíð, og
royndirnar av rikna fiskivinnupolitikkinum, síðani fiskidagaskipanin varð sett í gildið, geva
greiðar ábendingar um, at sitandi landsstýrið ongar ætlanir hevur um at broyta hugburðin,
soleiðis, at farið verður undir at áseta fiskidagatalið samsvarandi lívfrøðiligu tilráðingunum. Fyri
at bøta um hendan vantandi fiskivinnupolitikkin leggur Tjóðveldi fram hetta uppskotið, sum
miðar eftir at gera føroyska fiskiveiðu á heimaleiðum burðardygga, og harvið til tryggasta
møguliga grundarlagið undir landsins búskapi.
Tað er ikki hugaligur lesnaður, ið landsstýrismaðurin hevur fingið frá ráðgevandi stovni og
nevnd, sum sambært lógini um vinnuligan fiskiskap skulu ráðgeva landsstýrismanninum um,
hvat skilabest er at gera, so gagnnýtslan av okkara týdningarmesta havtilfeingi fer fram á einum
burðardyggum grundarlagi.
Í rúma tíð hevur verið alment kent, at mælt verður til munandi skerjingar í fiskidagatalinum, tí
serliga toska- og hýsustovnunum tørva vernd at koma fyri seg aftur. Tjóðveldi er á einum máli
við teimum, ið hava latið hesi tilmæli. Vit mugu gera alt tað, sum stendur í okkara makt at
tryggja, at stovnarnir koma fyri seg aftur, so vit í komandi árum aftur trygt kunnu byggja okkara
búskap á tað tilfeingi, sum er – og í framtíðini fer at verða – okkara grundvøllur.
Tí kunnu vit ikki bara lata standa til, men mugu taka til eftirtektar ta vísindaligu ráðgevingina,
sum er løgd fyri dagin. Hetta er høvuðsendamálið við hesum lógaruppskoti.
Tjóðveldi hevur tí tikið avgerð um at skjóta upp fyri Løgtinginum, at fiskidagarnir hjá
húkaflotanum og trolbátunum (høvuðsbólkar 3, 4 og 5) verða skerdir við 50%´um, og teir hjá
partrolarunum (høvuðsbólkur 2) við 20%´um. Harumframt verða tilmælini frá vísindini (vinnan
hevur onki tilmæli um hetta í ár, tá ið eingin veiða hevur verið á Bankanum), um eisini í
komandi fiskiári at halda fast um friðingarnar á Føroya Banka, tikin til eftirtektar.
Lógarásettar freistir
Grein 22 í lógini um vinnuligan fiskiskap ásetir, at í seinasta lagi 18. august skal Løgtingið fyri
komandi fiskiárið, ið byrjar 1. september, hava ásett fiskidagatal fyri botnfiskiveiðu á føroyska
landgrunninum. Fiskidagarnir verða ásettir við støði í lógaruppskoti, sum landsstýrismaðurin í
fiskivinnumálum leggur fyri Løgtingið. Hetta forðar tó ikki tingfólki ella politiskum flokkum at
seta uppskot fram um sama mál, serliga tá ið fiskivinnupolitikkurin hjá sitandi heimastýrisstjórn
og Tjóðveldinum er so grundleggjandi ymiskur.
3
Á hvørjum ári, fyri 15. juni, skal Havstovan lata landsstýrismanninum stovnsmetingar, tilmæli
um fiskidagar komandi fiskiárið, umframt tilmæli um, hvussu fiskiskapurin skal skipast tað
komandi fiskiárið. Broytingar í fiskidagatalinum skulu m.a. vera grundaðar á metingar um, hvat
fiskidagatal fyri hvønn høvuðsbólk av fiskiførum best tryggjar, at fiskastovnarnir verða
gagnnýttir burðardygt.
Á hvørjum ári, fyri 22. juni, skal Fiskidaganevndin, grundað á eina mest hóskandi veiðu fyri
fiskiárið, lata landsstýrismanninum tilmæli um fiskidagar fyri komandi fiskiárið, umframt
tilmæli um, hvussu fiskiskapurin skal skipast tað komandi fiskiárið. Broytingar í
fiskidagatalinum skulu m.a. vera grundaðar á metingar um, hvat fiskidagatal fyri hvønn
høvuðsbólk av fiskiførum best tryggjar, at fiskastovnarnir verða gagnnýttir burðardygt.
Umframt tilmælini frá Havstovuni og Fiskidaganevndini so var samgonguskjalið undir seinastu
samgonguni, Tjóðveldi var partur av, og har flokkurin umsat fiskivinnu- og tilfeingismál, greitt
orðað fram ímóti eini lívfrøðiligari og búskaparliga burðardyggari fiskiveiðu. Eitt nú orðingar
sum ”fiskivinnupolitikkurin hevur sum høvuðsmál, at ríkidømið í havinum verður umsitið sum
varandi grundarlag undir føroyska búskapinum”…….. ”leikluturin og umstøðurnar hjá lívfrøðiligu
ráðgevingini verða styrkt”…….”endurmetingin av veiðitrýstinum verður framd alt fyri eitt” eru
dømir um hetta. Ítøkiligu úrslitini vóru ein metstórur niðurskurður í fiskidagatalinum á 10%,
hóast skotið var upp at niðurlaða dagatalið við ávikavíst 20 og 50%´um og prosjekteringin av
nýggjum havrannsóknarskipi, ið er liðug, og sum tær almennu Føroyar vónandi seta fíggjarliga
orku til skjótast gjørligt.
At stuðla upp undir endurmetingina av veiðitrýstinum setti landsstýrismaðurin í CHEsamgonguni
eina nevnd stutt eftir, at tann samgongan varð skipað – Fiskiorkunevndina. Hóast
nevndin hevði eitt alt ov stutt skotbrá til eitt ógvuliga umfatandi arbeiði, fekk landsstýrismaðurin
eitt álit frá nevndini. Hetta var eisini brúkt í viðgerðini í fjør, og rættast hevði kanska verið at
endurstovna Fiskiorkunevndina soleiðis, at hon við einum rúmari tíðarhvarvi og størri orku kundi
komið til eitt meiri nágreinað og harvið rættari úrslit.
Tilmæli frá Havstovuni
Stovnsmetingarnar av botnfiskastovnunum undir Føroyum verða gjørdar av Altjóða
havgranskingarráðnum ICES við luttøku av vísindafólki frá Havstovuni. ICES letur
myndugleikunum ráðgeving leysa av henni, sum Havstovan sambært § 22, stk. 2 í lógini um
vinnuligan fiskiskap skal lata landsstýrismanninum í fiskivinnumálum.
Stovnsmetingarnar hjá ICES geva aftur í ár eina sera dapra mynd av toskastovninum á landgrunninum.
Stovnsmetingarnar vísa, at stovnurin er so lítil sum ongantíð áður.
Gýtingarstovnurin hevur seinastu trý árini verið søguliga lítil, og er mettur at vera bert sløk 16
túsund tons, pr. 1. januar 2009. Hetta talið skal metast í mun til ta vísindaligu meting, at fer
gýtingarstovnurin niður um 21 túsund tons, so verður mett, at líkindini er ring fyri, at hann
megnar at framleiða góða tilgongd, hóast umstøðurnar í sjónum annars eru til vildar ella góðar.
Veiðitrýstið er so stórt, at vit ikki eru nær í námind av burðardyggari veiðu, tá ið um
toskastovnin ræður. Allir árgangirnir síðani 2001 hava verið umleið ein triðing av langtíðar
miðal. Nú hómast tó onkur tekin um, at tilgongdin í ár og næsta ár fer at batna, men enn eru hetta
bara metingar, og hóast rættar, so ávirka tær ikki gýtingarstovnin beinanvegin. Ein annar
veruleiki er tað hartil, at gróðurin í sjónum í fjør og í ár hevur verið væl betri enn fleiri samfeld
ár fyri hetta. Við støði í hesum stovnsmetingum hevur ICES tó mælt til, at eingin fiskiskapur
verður eftir toski í fiskiárinum 2009/2010, og at ein ætlan verður gjørd fyri at fáa stovnin at
koma fyri seg aftur, tvs. ein ætlan, sum mennir gýtingarstovnin upp á í minsta lagi 40 túsund
tons.
4
Tað ber í løtuni ikki til neyvt at meta um støddina á toskastovninum á Føroya Banka, men við
støði í yvirlitstrolingum er stovnurin tó eftir øllum at døma sera illa fyri. Veiðan minkaði heilt
nógv seinastu árini, áðrenn veiðibann varð sett fyri allan bankan, og veiðitrýstið hevur hesi árini
verið oman fyri miðal. Tí mælir ICES til, at eingin fiskiskapur verður loyvdur, fyrr enn
yvirlitstrolingarnar vísa, at stovnurin er komin fyri seg aftur. Tað er ájavnt við ella oman fyri tað
støðið, hann var á í 1996-2002.
Hýsustovnurin er í løtuni heldur frægari fyri enn toskastovnurin. Gýtingarstovnurin er pr. 1
januar 2009 mettur til 26.500 tons. Fiskifrøðingarnir meta, at fer gýtingarstovnurin niður um 22
túsund tons, so eru líkindini ring fyri, at hann megnar at framleiða góða tilgongd, hetta hóast
umstøðurnar í sjónum annars eru góðar. Hartil mæla teir til, at ein ætlan verður gjørd soleiðis, at
gýtingarstovnurin fæst upp á í minsta lagi 35 túsund tons. Allir árgangir síðani 2003 hava verið
væl undir miðal, og árgangirnir 2005-2007 eru mettir til nakað av tí minsta, vit hava sæð. Hildið
saman við, at vøksturin á hýsu ikki er góður fyri tíðina, so vil gýtingarstovnurin minka sera
skjótt. Sjálvt við ongari veiðu í fiskiárinum 2009/2010 fer hann at vera í vanda fyri ikki at megna
at framleiða góða tilgongd. Tí mælir ICES til, at eingin fiskiskapur verður eftir hýsu í fiskiárinum
2009/2010. Ein ætlan, fyri at fáa stovnin at koma fyri seg aftur, eigur at verða gjørd, áðrenn
fiskiskapurin kann verða loyvdur aftur.
Um upsastovnin verður sagt, at vegna ávísar lívfrøðiligar umstøður, serliga tann sera lítla
vøksturin av upsa, sum hevur verið seinastu árini, eru tær vanligu stovnsmetingarnar heftar við
stórari óvissu, og stovnsstøddin tí óviss. Veiðan hevur verið søguliga høg seinastu fýra árini, og
gýtingarstovnurin hevur verið væl fyri, men er nú í minking. Veiðitrýstið er lutfalsliga høgt og
hækkandi. Tilgongdin hevur verið oman fyri meðal seinastu 10 árini, og við so góðari tilgongd
var væntandi, at gýtingarstovnurin ikki var í minking, sum hann nú er mettur at vera. Orsøkirnar
til hetta eru mest sannlíkt, at veiðitrýstið er ov stórt, og at fiskavøksturin er so lítil. Tí mælir
ICES til, at royndin verður minkað eini 20% í fiskiárinum 2009/2010 sum eitt fyrsta stig.
Gýtingarfriðingin av upsa eigur at halda fram. Hartil mæla fiskifrøðingarnir til, at nágreiniliga
verður fylgt við, hvussu stór hjáveiðan av upsa er í svartkjaftafiskiveiðini undir Føroyum.
Samanumtikið verður sagt, at støðan er hættislig. Toskastovnarnir báðir eru søguliga illa fyri,
hýsustovnurin er í skjótari minking, men upsastovnurin er tó hampiliga væl fyri. Tí mælir ICES
til, at eingin fiskiskapur verður eftir toski og hýsu í fiskiárinum 2009/2010, og at royndin eftir
upsa verður skerd við 20%´um.
Havstovan upplýsir, at afturlítandi á árini, stovnsmetingar hava verið undir Føroyum (síðan
1961), hevur meðalveiðan av toski á landgrunninum, toski á Føroya Banka og hýsu og upsa
undir Føroyum verið ávikavist 24 tús., 2 tús., 17 tús. og 36 tús. tons. Tað er einki, ið bendir á, at
tað kunnu fiskast fleiri tons við fleiri troldøgum, fleiri snelludøgum, fleiri línudøgum ella við
meiri línu (fleiri húkum). Heldur er tað so, at sama tonsatal kann verða veitt við væl minni roynd.
Havstovan ger vart við, at tað at minka veiðitrýstið, ikki er tað sama sum, at veiðan fer at minka.
Um veiðitrýstið verður minkað, kemur tað at merkja veiðuna tey fyrstu árini. Eftir tað kann
væntast, at veiðan í tonsum sum heild verður tann sama, men at færri og størri fiskar verða
veiddir. Og tað hevur nógvar fyrimunir. Teir eru betur egnaðir í gýtingarstovninum, og teir eru
betur egnaðir bæði í framleiðsluni og viðvíkjandi fiskaprísi, so at meira fæst burturúr enn við
einum ov stórum veiðitrýsti. Eisini kann væntast, at sveiggini í veiðuni verða minni.
Tilgongd av ungum fiski er ymisk ár um annað. Summi ár er tilgongdin góð, onnur ár verri. Við
harðari roynd verður fiskiskapurin góður tey árini, tilgongdin er góð. Men samstundis verður
5
lítið og einki eftir til árini, tá tilgongdin ikki er so góð, og heldur ikki verða vakstrarevnini hjá
fiskinum nýtt til fulnar. Úrslitið verður samanumtikið, at minni kemur upp á land, og sveiggini
millum góð og ring ár verða alt ov ógvuslig.
Í tilmæli sínum vísir Havstovan til endamálsorðingarnar í § 2 í lógini um vinnuligan fiskiskap og
til frágreiðingina frá Skipanarnevndini frá 1996 um, at “stovnsrøktarendamálið er rokkið, um
gýtingarstovnurin er oman fyri ávísa minstustødd, og veiðitrýstið síðani er so, at umleið ein
triðingur av stovninum verður veiddur á hvørjum ári”. Havstovan tekur undir við, at tað er
avgerandi at halda gýtingarstovninum oman fyri eina minstustødd, og at veiðitrýstið verður
stillað so, at veiðan er burðardygg. Hetta er grundarsteinurin í ráðgevingini hjá Havstovuni.
Havstovan metir í hesum sambandi, at styrkin í eini fiskidagaskipan er m.a., at um dagatal og
aðrar reguleringar eru ásett rætt, so slepst undan á hvørjum ári at gera broytingar. Havstovan
vísir tó á, at síðani dagaskipanin kom í gildi, hevur dagatalið (og flotin) alla tíðina verið ov høgt,
og at hetta 12-ára skeiðið hevur víst, at veiðitrýstið okkurt árið hevur verið nærum dupult so stórt
sum ætlað. Nakað av hesum stavar frá serligum umstøðum í náttúruni. Menningin í m.a. tøkni
ger, at skipini so líðandi verða alt effektivari. Hesum má fylgjast væl við í og leggjast upp fyri,
so ella so.
Við støði í § 22, stk. 2 í lógini um vinnuligan fiskiskap mælir Havstovan til:
Fiskidagar á landgrunninum:
a) Fiskidagatalið hjá línuskipum, útróðrarbátum við línu og snellu og lemmatrolarum við
maskinorku undir 500 Hk (Bólkur 3, 4 og 5) verður minkað við 50%´um.
b) Fiskidagatalið hjá partrolarum (Bólkur 2) verður minkað við 20%´um. Ein samsvarandi
minking eigur at verða í royndini hjá lemmatrolarum (Bólkur 1), ið ikki eru í
dagaskipanini.
c) Eingin serlig toska- og hýsukvota verður latin skipabólkum uttan um dagaskipanina.
Ístaðin verður sett ein mest loyvd hjáveiða av toski og hýsu uppá 3% (í vekt fyri hvønn
túr sær). Hetta eigur ikki at vera galdandi fyri fiskiskap á Føroya – Íslandsrygginum (t.d.
norðan fyri 62o39’N og vestan fyri 8o00’V).
Føroya Banki:
d) Eingin vinnuligur fiskiskapur verður loyvdur á Føroya Banka grynri enn 200 m.
Onnur tilmæli:
e) Serligu gýtingarfriðingarnar fyri tosk á landgrunninum og upsa undir Føroyum halda
fram.
f) Eingin vinnuligur fiskiskapur við húki eigur at verða loyvdur innan fyri 3 fjórðingar úr
landi, og til toska- og hýsustovnurin eru komnir fyri seg aftur, eigur heldur eingin
vinnuligur fiskiskapur at verða loyvdur á leiðunum vístar í skjali 1.
g) Økini e og m verða stongd fyri trolfiskiskapi alt árið.
h) Meskavíddin í hjáveiðiposanum í trolingini á Landleiðini eigur at hækkast til 250 mm.
6
i) Bert skip og bátar, ið reka vinnuligan fiskiskap, sleppa at avreiða.
j) Allir skipabólkar í fiskiflotanum eiga at koma inn í dagaskipanina.
Í grundgevingunum fyri tilmælum sínum sigur Havstovan:
ad a-c) Best hevði verið at banna allari veiðu eftir toski og hýsu, men tað vildi elvt til, at
næstan allur flotin varð lagdur. Framskrivingar vísa tó, at tilmæltu niðurskurðirnir í
dagatali og aðrar tilmæltar reguleringar vilja fáa toskastovnin at vaksa spakuliga
aftur, og at minkingin í hýsustovninum fer at steðga. Ikki er neyðugt at skerja allar
skipabólkar líka nógv. Bólkarnir 3, 4 og 5 fiska tað mesta av toskinum og hýsuni,
og tí mugu teir skerjast mest. Bólkur 2 fiskar bert tosk og hýsu sum hjáveiðu, og av
tí at upsastovnurin er hampuliga væl fyri hóast í minking, nýtist skerjingin í
dagatali ikki at vera so stór; hendan skerjingin vil ávirka hjáveiðuna av toski og
hýsu nakað. Aðrir skipabólkar eru ikki inni í dagaskipanini, men ongin av teimum
eigur at hava eina serliga toska- og hýsukvotu; royndin hjá teimum storu
lemmatrolarunum, ið árliga hava fiskað í miðal umleið 20% av upsanum, síðan
dagaskipanin kom í gildi, eigur eisini at verða skerd.
ad d) Toskastovnurin á Føroyabanka er á sama støði sum seinast í 1980-árunum og fyrst í
1990-árunum. Tá varð Bankin friðaður, og tað tók bert fá ár at fáa toskastovnin at
koma fyri seg aftur.
ad e) Í gýtingartíðini stendur fiskurin sera tættur, og tí verður hann eyka útsettur fyri
veiðutrýstinum.
ad f) Toskur (og upsi) veksur upp inni við land, og tað er sera umráðandi fyri at fáa
stovnin at vaksa aftur, at ungfiskurin fær so nógvan frið sum gjørligt, so at hann
sleppur at seta til tann vaksna stovnin. Tá toskur leitar frá landi og útá, so heldur
hann í stóran mun til á leiðunum á skjal 1.
ad g) Ein stórur partur av toskaveiðini hjá teimum smærru lemmatrolarunum verður
veiddur her.
ad h) Hetta er fyri at sleppa sum mest undan hjáveiði av toski, men samstundis loyva
veiði eftir tungu, reyðsprøku og havtasku.
ad i) Hetta er fyri at minka um veiðitrýstið á tosk/hýsu hjá fólki, sum liva av eini aðrari
inntøku enn fiskiskapi við Føroyar. Í hesum sambandi verður neyðugt at kanna um
markið fyri, hvør bátur er vinnuligur og ikki, eigur at hækka.
Tilmæli frá Fiskidaganevndini
Fiskidaganevndin er sett við heimild í § 5, stk. 9 í løgtingslóg nr. 28 frá 10. mars 1994 um
vinnuligan fiskiskap við seinni broytingum. Uppgávan hjá nevndini er, sambært § 22, stk. 3 í
nevndu lóg, á hvørjum ári, fyri 22. juni, at lata landsstýrismanninum tilmæli um fiskidagar fyri
komandi fiskiárið, og hvussu fiskiskapurin skal skipast tað komandi fiskiárið. Tilmælið skal vera
grundað á eina mest hóskandi veiðu fyri fiskiárið. Broytingar í fiskidagatalinum skulu m.a. vera
grundaðar á metingar um, hvat fiskidagatal fyri hvønn høvuðsbólk av fiskiførum best tryggjar, at
fiskastovnarnir verða gagnnýttir burðardygt.
7
Fiskidaganevndin leggur dent á, at teirra útsøgnir eru grundaðar á eygleiðingar frá teimum, ið
hava sítt dagliga yrki á sjónum. Nevndarlimirnir hava ikki vísindaligar royndir ella annað taltilfar
at vísa á enn tað, sum er alment.
Nevndin metir, at støðan hjá toskastovninum hevur ikki verið góð síðan 2004. Nevndin er av tí
áskoðan, at tað ikki er nógvur toskur til, tó staðfestir hon, at í mun til undanfarnu árini er nógvur
smáur toskur at síggja allastaðni, serliga á innastu leiðunum. At veiðan eftir toski er lítil í ár,
stavar serliga frá, at munandi minni roynd er eftir toski hjá línu- og útrórarflotanum.
Sum heild metir Fiskidaganevndin, at hýsan er á einum lágum støði. Við lágum prísi hevur lítil
og eingin roynd verið beinleiðis eftir hýsu hetta fiskiárið.
Vinnan metir, at upsin er væl fyri. Nógv er til, og støddin er góð. Somuleiðis er nógvur smáur
upsi til.
Mett verður, at longa og brosma eru væl fyri. Tunga og reyðsprøka eru væl fyri sum meðalár,
meðan nevndin heldur, at havtaskan ikki er eins væl fyri, sum hon hevur verið.
Nevndin ávísir í áliti sínum, at tað serliga er bólkur 5 (útróðrarbátar undir 15 tons), sum fiska
tann smáa fiskin. 50% seinastu nógvu árini. T.v.s., at helvtin av skrásettu veiðuni eftir smáfiski
verður veidd av smábátum, harafturat kemur veiðan av smáfiski hjá frítíðarfiskiskapi, ið eingi
hagtøl eru fyri. Hetta er veiða hjá fólki, ið ikki hava fiskivinnu sum lívsgrundarlag.
Fiskidaganevndin hevur eisini gjørt metingar um nøgd av æti í sjónum. Teirra niðurstøða er, at
higartil í ár hevur nógv æti verið á øllum leiðum. Nóg mikið tykist vera til av føði, og fiskurin er
sum heild væl fyri til fiti.
Við støði í § 22, stk. 3 í lógini um vinnuligan fiskiskap eru niðurstøðurnar hjá Fiskidaganevndini
hesar:
Fiskiorka og fiskidagar á landgrunninum:
Í fjør vísti Fiskidaganevndin á, at hon í fleiri ár hevði mælt til eina dagføring av útrokningunum
av veiðiorkuni, skipað eftir bólkunum, sum fiskidagaskipanin er grundað á. Fiskidaganevndin
mælti tá til, at eitt “ættartræ” varð gjørt fyri hvønn bólk sær, so tað kundi greinast, hvørji loyvi
og skip hoyra og hava hoyrt til hvønn bólk sær. Á tann hátt metir nevndin, at tað kann sleppast
undan gitingum um, hvussu skipabólkarnir eru broyttir.
Fiskidaganevndin ásannaði, at Fiskiorkunevndin ikki tá hevði gjørt endaligu útrokningarnar um
broytingar í veiðiorkuni. Tí helt nevndin seg einki amboð hava at taka støðu út frá viðvíkjandi
veiðiorku. Nú eitt lítið ár eftir tykist tað ikki, sum álitið hjá Fiskiorkunevndini hevur imponerað
Fiskidaganevndina stórvegis, tí í mun til í fjør, tá ið nevndin býtti seg í ein meiriluta og tveir
minnilutar, við ymsum tilráðingum, er hon í ár samd um, at eingin broyting skal gerast í
ásetingini av fiskidagatalinum, í mun til tað, sum varð samtykt á Løgtingi fyri verandi fiskiár.
Einasta tilmæli frá nevndini er í grundini, at hon ynskir at allir veiðihættir verða tiknir inn í
fiskidagaskipanina. Størru lemmatrolararnir og garnaskipini. Hartil mælir hon til, at øll veiða
innan fyri 1 fjórðing úr landi verður bannað. Hetta er galdandi fyri vinnuliga og privata veiðu.
Línuskip (Bólkur 3) flyta frá 6 fjórðingum út á 7½ fjórðing. Hendan støðan verður galdandi í eitt
ár.
8
Føroya Banki:
Nevndin hevur einki tilmæli um Føroya Banka, tí eingin veiða hevur verið har. Í fjør var
Fiskidaganevndin tó á einum máli um, at toskurin á Føroya Banka var so illa fyri, at okkurt, ið
veruliga munaði, átti at verða gjørt. Nevndin mælti tí til, at Bankin varð stongdur fyri allari veiðu
í verandi fiskiári, tó ikki landsynningskanturin, (øki a). Hetta varð gjørt, og tó at fiskirannsóknir
siga okkum, at skilabest er at halda fram við friðingini í eina tíð afturat, so hevur nevndin onga
støðu til tað málið.
Onnur tilmæli:
Sum omanfyri frágreitt, mælir Fiskidaganevndin til at steðga allari veiðu á firðum og sundum í
eitt ár, og at eingin veiða verður loyvd innan fyri ein fjórðing úr landi. Bannið skal fevna um
bæði vinnuligan og ikki vinnuligan fiskiskap. Hartil mælir hon til, at stóru línuskipini verða flutt
hálvan annan fjórðing longur útá.
Í fjør hevði nevndin ta fatan, at svartkjaftaflotin fiskar nógvan botnfisk sum hjáveiðu, og at hesin
fiskiskapurin hevur eina beinleiðis ávirkan á støðuna hjá fiskastovnunum. Tí mælti hon
myndugleikunum til at fylgja væl við hjáveiðu av botnfiski hjá bæði føroysku og útlendsku
svartkjaftaskipunum í føroyskum sjógvi, og skeyt upp, at ein skipan við eftirlitsfólki umborð á
teimum pelagisku skipunum varð sett í verk. Í ár tykist tað, sum at ICES, Havstovan og
Fiskidaganevndin eru samd um hendan spurningin, tó er ivasamt, hvussu viðkomandi
sjónarmiðið er í hesum døgum, tá ið svartkjaftakvotan er komin niður á eitt so lágt støði, at
spurningurin er, hvussu nógv verður fiskað av honum í føroyskum sjógvi, annað enn tað, sum
russar fiska av føroysku kvotuni.
Nevndin endurtekur sjónarmiðið um, at øll veiða eftir botnfiski í føroyskum sjógvi skal vera
innan fyri fiskidagaskipanina, tí mælir nevndin til, at lemmatrolararnir og garnaskipini koma inn
undir skipan við fiskidøgum, og ætlast hetta samsvarandi álitinum í fjør, at vera eftir sama leisti,
sum hinir bólkarnir upprunaliga komu inn í fiskidagaskipanina, og við teimum skerjingum, ið
hava verið, síðani fiskidagaskipanin kom í gildi.
Sum sagt, leggur nevndin áherðslu á tað neyðuga í, at allur heimaflotin kemur undir skipanina,
og nevnir í tí sambandinum, at fiskiveiðan hjá djúpvatnstrolarunum er so nógv broytt, nú teir alt
meira hava lagt seg eftir at veiða upsa, eftir at traditionellu fiskasløgini, teir veiddu úti á, eru so
illa fyri. Harvið eru teir komnir inn í fiskaríið hjá partrolarunum, sum eru avmarkaðir í døgum í
mun til bólk 1, sum ongar avmarkingar hevur í so máta.
Frágreiðingin frá Fiskiorkunevndini
Viðgerðin í Fiski- og tilfeingismálaráðnum av ásetingunum um fiskidagatøl fyri fiskiárið
2008/2009 varð eisini grundað á niðurstøður hjá Fiskiorkunevndini, ið var sett at geva tásitandi
landsstýrismanninum metingar um, og møguliga uppskot um, m.a. fiskidagar og bólkabýti við
atliti at tryggja burðardygga gagnnýtslu av botnfiskastovnunum – lívfrøðiliga og búskaparliga.
Nevndini bar ikki til at gera endaligar metingar um hesi viðurskifti, tí hon hevði ikki taltilfar
tøkt. Nevndin gjørdi tó metingar á øðrum grundarlagi, og setti fram síni sjónarmið um fiskidagaskipanina
við atliti at m.a. oman fyri nevndu brotum úr arbeiðssetninginum.
Nevndin metti, at hóast fiskidagatalið sum heild var minkað við um 20%´um síðani 1996, so var
sannlíkt, at veiðitrýstið var vaksið, og at fiskidagaskipanin í núverandi líki ikki livir upp til
krøvini um, at veiðan er búskaparliga burðardygg, og at mest møguligt virði fæst burturúr hjá
fiskivinnuni yvirhøvur. Økingin er grundað á broytingar í veiðievnum umframt, sum úrslit av
samanleggingum av veiðiloyvum, flytingum av fiskidøgum millum bólkar umframt útskifting av
9
eldri til nýggjari skip. Nevndin mælti til, at “skipanin varð flutt aftur til tað, sum var ætlað í
1996, og at hetta verður gjørt grundað á sølu og keyp av fiskidøgum. Ein minniluti í nevndini
setti spurnartekn við, um veiðisetningurin upp á 33% er rættur. Heldur eigur hann at vera
grundaður á, at tað búskaparliga avlopið er størst møguligt, sum samsvarar við eini 20-25%.
Minnilutin vísti eisini á, at høvuðstrupulleikin við fiskidagaskipanini er, at veiðitrýstið á
toskastovnin gerst so stórt, tí hann er dýrasti fiskurin í veiðuni, og ongar beinleiðis forðingar eru
fyri, at skip fara frá bíligari fiskasløgum til toskin, sum er dýrasta slagið. Tí gerst veiðitrýstið á
toskastovnin alt ov høgt. Fiskiorkunevndin mælti eisini til, at dagarnir, sum vórðu tillutaðir bólki
5 í 1997/1998, verða strikaðir.
Niðurstøður
Hetta er tólvta ferðin, at politiska skipanin hevur fingið tilmæli frá ráðgevandi stovnum at
viðgera um fiskiveiðuna á heimaleiðunum, síðani fiskidagaskipanin varð sett í verk 1. juni 1996.
Í viðgerðini hevur Tjóðveldi hildið seg til ásetingarnar í lógini um vinnuligan fiskiskap um at
varðveita tilfeingið og at troyta og gagnnýta hetta burðardygt á skilabesta hátt, lívfrøðiliga og
búskaparliga.
Avgjørd fyritreyt fyri framhaldandi tilgongd til fiskastovnarnar er, at hesir ikki verða troyttir so
nógv, at teir vera uttan fyri lívfrøðiliga tryggar karmar.
Niðurstøðan hjá Havstovuni er, at veiðitrýstið á toska- og hýsustovnarnar er alt ov stórt, og eigur
at verða lækkað munandi. Tí hevur Havstovan mælt til stórar lækkingar í fiskidagatalinum
komandi fiskiár fyri tann partin av flotanum, sum burturav troytir hesar stovnarnar (línuskip,
útróðarbátar við línu og snellu og lemmatrolarar við maskinorku undir 500 Hk (Bólkur 3, 4 og
5).
Eisini verður mælt til, at eingin fiskiskapur verður loyvdur á Føroya Banka grynri enn 200 m.
Samanborið við toska- og hýsustovnarnar metir Havstovan, at upsastovnurin er frægari fyri. Tó
verður veiðitrýstið mett at vera ov stórt. Ásannandi, at tað serliga eru partrolararnir, og nú eisini í
størri mun lemmatrolararnir, sum veiða upsa, verður mælt til, at fiskidagatalið hjá partrolarum
verður skert við 20%´um.
Fiskidaganevndin er ikki so nágreinilig í sínari meting um støðuna hjá stovnunum. Nevndin er
samd um, at toskastovnurin ikki er væl fyri, at upsin er væl fyri, og at hýsan er á einum lágum
støði, sum sagt verður. Ein samfeld Fiskidaganevnd mælir tí til at halda fram við verandi
fiskidagatali á innaru fiskidagaleiðini, Føroya Banka hevur nevndin onga meining um, tá ið
eingin roynd hevur verið á honum og kring hann í dastið av einum ári.
Fiskiorkunevndin legði sítt starv niður, tá ið álit hennara var liðugt fyri ólavsøku í fjør. Hon
skuldi lata tásitandi landsstýrismanninum tilmæli um uppskot til ábøtur/broytingar serliga við
atliti at burðardyggari gagnnýtslu av botnfiskastovnunum og sostatt eisini, hvørt táverandi
fiskidagatal var hóskandi. Nevndini tørvaði tilfar at gera grundaðar niðurstøður hesum
viðvíkjandi. Kortini vísti nevndin á, at veiðitrýstið á botnfiskastovnarnar var vaksið, hóast
fiskidagatalið síðani 1996 var minkað við um 20%´um, og at gagnnýtslan tí ikki var burðardygg.
Siðbundna fiskifrøðin metir vanliga varliga um fiskastovnarnar, og við støði í fyrivarnisregluni
verður lagt upp til stórar skerjingar í fiskidøgum hjá skipum og bátum, ið troyta toska- og hýsustovnarnar.
Tjóðveldi er avgjørt um, at ráðgevingin skal verða tikin í álvara, tí vandi er fyri, at
10
fiskastovnarnir, sum longu eru undir tí lívfrøðiliga minstamarkinum, verða so niðurpíndir, at tað
kann verða ein spurningur, um teir hóra undan yvirhøvur við verandi gongd.
Í uppskotunum um fiskidagar mongu árini framman undan hevur verið gjørt vart við, at tað
politiskt og búskaparliga ikki er møguligt at fremja tær skerjingar, sum Havstovan hevur mælt
til, tí avleiðingarnar fyri flotan og virksemið kring landið fóru at verða so ógvusligar. Hóast hetta
sjónarmiðið hevur sínar grundgevingar, sum nógv taka undir við, so verða vit noydd at ásanna, at
tað kemur ein dagur eftir hetta, og at vit eisini tá mugu kunna líta á eitt tilfeingi – fiskastovnarnar
– sum er væl fyri. Halda vit fram við verandi roynd og møguligari og tøkari veiðiorku, sum
liggur latent og bíðar eftir fyrsta batanum, kann tað nærum við vissu sigast, at vit í framtíðini ikki
hava toska- og hýsustovnar at grunda okkara fiskiskap á innan vert føroyskt fiskimark.
Neyðugt er tí at gera eitt skifti í fiskivinnupolitikkinum. At venda próvførsluni ella próvbyrðuni.
Har støðið verður tikið í stovnunum heldur enn stálinum. Øll árini, síðani fiskidagaskipanin
gjørdist veruleiki, hava samfelagsligu og fíggjarligu atlitini til verandi rakstrareindir í flotanum
verið orsøkin til, at lívfrøðiliga tilráðingin, og harvið besta stovnsrøktin, ikki varð fylgd. Úrslitið
av hesum politikki er eyðsýnt í dag, m.a. er toskastovnurin so illa fyri sum ongantíð, síðani
føroyingar fóru undir havrannsóknir á landgrunninum og Føroya Banka. Harvið er tíðin búgvin
til, at vit vinna á trupulleikanum innan vert føroyskt fiskimark einaferð fyri allar, og tað gerst
best við at lurtað verður eftir okkara fiski- og havfrøðingum, tá ið fiskiveiðan skal skipast í
komandi fiskiárum.
Tjóðveldi er tí ikki í iva um, at tað er alneyðugt at taka stór stig – hóast tað svíður svárt hjá
mongum – at stilla veiðitrýstið á toska- og hýsustovnunum, so vit tryggja eina burðardygga
gagnnýtslu. Hóast svárt í stutttíðarmáli, so verður hetta ein tann besta politiska langtíðaríløgan,
skipanin yvirhøvur kann gera. Vit menna stovnarnar upp til fullgóða styrki aftur, minka um
afturvendandi stóru sveiggini, betra um rávørutilgongdina í flaka- og saltfiskavinnuni, betra um
rakstrarlunnindini hjá flotanum, vaksa um hýrurnar hjá manningunum, fáa viðurkenning á
sølumarknaðum fyri lívfrøðiliga burðardygga veiðu, og samanumtikið fáa vit eitt munandi
sterkari samfelag, eftir at politiska skipanin í hesum føri bara hevur tikið eina einastu stóru
avgerð. Somikið meira umráðandi er hon at taka.
Tann lítið skynsama gagnnýtslan, sum er farin fram av okkara høvuðsfiskastovnum, kann koma
okkum aftur um brekku á altjóða marknaðinum fyri fiskavørur, sum omanfyri nevnt. Har verður
meir og meir fregnast eftir, hvussu fiskiskapurin er farin fram við atliti at burðardygd, og krøv
verða sett hesum viðvíkjandi. Allir føroyskir fiskaseljarar vita, at tað bara er ein spurningur um
tíð, áðrenn vit í keyparasegmentinum verða skipað sum annan- ella triðjarangsseljarar, einans tí
at vit ikki megna at skipa okkara veiðu í mun til tilfeingið á einum lívfrøðiliga burðardyggum
støði. Eisini tí hevur tað alstóran týdning, at vit skipa okkara fiskiskap á einum tryggum
grundarlagi.
Politiska uppgávan gerst tískil at laga veiðitrýstið til nevndu veruleikar, broyttar
náttúruumstøður, marknaðartreytir, og samstundis tryggja, at hóskandi veiðiflotin kann lívbjarga
sær, og at arbeiði verður til flest møguligar hendur kring landið.
Við øllum hesum atlitum í huga verður skotið upp, at fiskidagatalið verður skert við 50% fyri
bólkarnar 3, 4, 5 og 20% fyri bólk 2:
Fiskidagar
2008/09
Niðurskurður
Fiskidagar
2009/10
Bólkur 2: Partrolarar 4.638 20% 3.710
11
Bólkur 3: Línuskip yvir 110 tons 3.095 50% 1.548
Bólkur 4 A: Útróðrarbátar millum 15 – 40 tons 1.393 50% 697
Bólkur 4 B: Útróðrarbátar størri enn 40 tons á línuveiðu 1.848 50% 924
Bólkur 4 T: Útróðrarbátar størri enn 40 tons á trolveiðu 1.621 50% 811
Bólkur 5: Útróðrarbátar undir 15 tons á húkaveiðu 18.167 50%*) 7.993
*) Fiskidagatalið fyri bólk 5 er stillað aftur í mun til upprunaliga talið (22.000 dagar), sum bólkinum var tillutað, tá
fiskidagaskipanin varð sett í verk í 1996. Í juni 1997 var bólkinum við løgtingslóg, grundað á eina semju millum
táverandi politisku leiðsluna og áhugafeløgini hjá útróðrarvinnuni, tillutað 5.000 dagar umframt (løgtingsmál nr.
78/1996). Seinastu árini hava víst, at tað ikki longur er grundarlag fyri hesum eyka døgum, tí bólkurin hevur ikki
gagnnýtt meir enn umleið helmingin av tillutaðu døgunum tilsamans. Tí er avgerð tikin um at taka teir 5.000
dagarnar burtur úr samlaða dagatalinum hjá bólki 5. Hetta er gjørt á tann hátt, at niðurskurðirnir í fiskidagatalinum
árini síðani 1997 og frameftir eru tiknir burtur av teimum 5.000 døgunum, og síðani er restdagatalið tikið burturav,
áðrenn heildarniðurskurðurin upp á 50% er roknaður. (Dagatalið verður tá 7.993 ímóti 9.084).
Politiska skipanin hevur í teimum tilmælum, sum eru latin henni í sambandi við áseting av
nýggjum fiskidagatali fyri fiskiárið 2009/2010, fingið hópin av uppskotum um onnur tiltøk enn
sjálvar dagarnar. Tjóðveldi er av tí fatan, at hóast hesi øll eru viðkomandi fyri eina
heildarregulering av fiskiskapinum av botnfiskastovnunum í føroyskum sjógvi, so eru tað tiltøk,
sum ikki skulu viðgerast beinleiðis í einum lógaruppskoti um áseting av fiskidøgum.
Tjóðveldi mælir landsstýrismanninum í fiskivinnumálum til, beinanvegin eftir ólavsøku, at
viðgera hesi uppskot, fylgja teimum, og at skipa soleiðis fyri, at tey verða sett í verk, sum skotið
er upp ella við møguligum broytingum. Flestu av uppskotnu broytingunum kunnu gerast í
kunngerð, men okkurt er fevnt av lógarásetingum, og má tí gerast við eini broyting í lógini um
vinnuligan fiskiskap. Í hesum sambandi eigur Fiskimálaráðið í døgunum, sum koma, at skipa
eina loysn soleiðis, at eisini lemmatrolararnir og garnaskipini verða partar av fiskidagaskipanini,
í alra seinasta lagi tá ið uppskot aftur verður lagt fyri Løgtingið hesum viðvíkjandi á ólavsøku
næsta ár.
Tó verður eitt undantak gjørt, sum kortini hevur við fiskidagar at gera, tí Tjóðveldi hevur tikið
avgerð um at fylgja ráðunum um framhaldandi at banna fiskiskapi eftir botnfiski á Føroya
Banka. Allar ábendingar vísa, at serliga toskastovnurin á Føroya Banka er illa fyri, og tørvar ta
vernd, sum er gjørlig. Hetta vóru báðir tilmælandi partarnir eisini samdir um í sínum tilmælum
fyri ári síðani, Havstovan stendur framhaldandi við sítt, meðan Fiskidaganevndin onga støðu
hevur til málið.
Føroya Banki er allýstur í § 9 a, stk. 1, litra a í lógini um vinnuligan fiskiskap við linjum millum
knattstøðurnar. Summar linjur liggja innan fyri 200 m dýpdarkurvuna. Samsvarandi tilmælinum
frá Havstovuni um at broyta friðingarnar, so øll leiðin innan fyri 200 metra dýpið verður friðað,
er skotið upp at broyta ásetingarnar í § 9 a, stk. 1, litra a, samstundis sum tilskilað verður, at
veiðibannið fevnir um allar veiðihættir, men tó ikki um beinleiðis veiðu eftir sild og makreli við
kraftblokki, ið frammanundan eisini var undantikin.
Skotið verður ikki upp at broyta dagatalið, sum við heimild í § 29, stk. 10 kann verða latið
teimum fiskiførum, ið avreiða livur. Tað er eftir okkara tykki týdningarmikið, at alt tilfeingið
kemur til høldar – eisini livurin. Tí verður framhaldandi møguligt at eggja fiskiførum at taka
livur og avreiða hana.
Havstovan mælir í sínum tilmæli m.a. til at friða kassa e) (Holið) eystanfyri alt árið fyri
trolveiðu, tí ein stórur partur av toskaveiðuni hjá teimum smærru lemmatrolarunum verður
veiddur har. Hesin kassin er ásettur í § 9 a, stk. 1, litra e í lógini um vinnuligan fiskiskap. Tí er
12
ein lógarbroyting neyðug í hesum førinum. Tjóðveldi er á einum máli við fiskifrøðingunum um,
at tørvur er á at verja toskastovnin mest møguligt, ið er á so lágum støði sum nakrantíð, og hevur
tí tikið undir við hesum tilmælinum.
Kap. 2. Avleiðingar av uppskotinum
Uppskotið verður ikki mett at hava fíggjarligar ella umsitingarligar avleiðingar fyri land ella
kommunur. Hinvegin kann uppskotið – í stutttíðarhøpi – bera í sær ávísar búskaparligar og
sosialar avleiðingar fyri vinnuna og ávísar samfelagsbólkar, tí fiskidagatalið verður lækkað. Tó
skal nevnast, at flestu bólkar hava havt somikið lítla nýtslu av døgum í verandi fiskiári, at hetta í
fleiri bólkum ger lítlan mun í samanbering við uppskotna talið av døgum. Hartil hevur Tjóðveldi
á øðrum sinni lagt uppskot fram um brúksskyldu, sum ger tað møguligt hjá teimum ídnastu at
keypa sær tørvin á døgum innaftur tann vegin.
Uppskotið hevur við sær, at heimaflotin fær færri fiskidagar til nýtslu komandi fiskiár.
Uppskotið hevur ikki við sær umhvørvisligar avleiðingar, heldur tvørturímóti, tí hetta uppskot
tekur stór umhvørvisatlit.
Uppskotið er ikki tengt at millumtjóða ella altjóða avtalum ella reglum.
Fyri
landið/landsmyndugleikar
Fyri
kommunalar
myndugleikar
Fyri
pláss/øki í
landinum
Fyri
ávísar samfelagsbólkar/
felagsskapir
Fyri
vinnuna
Fíggjarligar/
búskaparligar
avleiðingar
Nei
Nei
Nei
Nei
Ja
Umsitingarligar
avleiðingar
Nei
Nei
Nei
Nei
Nei
Umhvørvisligar
avleiðingar
Nei
Nei
Nei
Nei
Nei
Avleiðingar í mun
til altjóða avtalur og
reglur
Nei
Nei
Nei
Nei
Nei
Sosialar
avleiðingar
Ja
Kap. 3. Serligar viðmerkingar
Til § 1, nr. 1.
Skotið verður upp at víðka leiðina á Føroya Banka, har fiskiskapur eftir botnfiski ikki er loyvdur.
Samstundis verður skotið upp at varðveita ásetingarnar um fiskireiðskap, so tað eisini
framhaldandi verður bannað at fiska við snøri, snellu og línu á Føroya Banka.
Til § 1, nr. 2.
Skotið verður upp, at friðingin av leiðini, ið er fevnd av ásetingunum í § 9 a, stk. 1, litra e, skal
fevna um alt árið í staðin fyri sum nú, fyri tíðarskeiðið frá 1. apríl til 31. januar.
Til § 1, nr. 3.
13
Ásett verður tíðarskeiðið, sum fiskidagar verða ásettir fyri, og teir skipabólkar, ið koma undir
skipanina við fiskidøgum.
Til § 1, nr. 4.
Ásett verður fiskidagatal fyri hvønn skipabólk og undirbólk fyri fiskiárið 2009/2010.
Til § 2.
Áseting um gildiskomu.
Hjáløgd skjøl:
Skjal 1: Tilmæli frá Havstovuni.
Skjal 2: Frágreiðing frá ráðgevandi nevndini (ACOM) hjá Altjóða
Havrannsóknarstovninum (ICES) í mai/juni 2009.
Skjal 3: Tilmæli frá Fiskidaganevndini
Skjal 4: Mátingar av plantuæti á landgrunninum (Havstovan)
Skjal 5: Skjal 1 (Havstovan)
Á Løgtingi, 29. juli 2009
Tórbjørn Jacobsen Bjørt Samuelsen


text:
Marstal Maersk, sum hoyrir til Tripple-E røðina av bingjuskipum hjá Maersk Line, tók um vikuskiftið í botn í Suezveitini, tá tað var á veg norður ígjøgnum veitina sum partur av einum skipafylgi.
Risastóra bingjuskipið, ið er 399 metrar langt og 59 metrar breitt, seinkaði skipafylginum, men slapp tó skjótt víðari.
Marstal Maersk er bygt á suðurkoreansku skipasmiðjuni Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering í 2013. Skipið kann lasta 18.000 tjúgufóts bingjur (TEU).
Kilde: Vesseltracker.com/maritimedanmark.dk


text:
ABC RUDDINGARDAGUR Í VÁGI
Vágs kommuna gjørdist í fjør partur av ABC fyri sálarliga heilsu, eitt samstarv sum Fólkaheilsuráðið hevur sett á stovn millum stovnar, fyritøkur, kommunur og onnur í Føroyum.
Vágs
kommuna skrivar á heimasíðuni, at árligi ruddingardagurin í Vági, sum verður
leygardagin 28. apríl verður í ár skipaður sum eitt ABC - tiltak, har borgarar
í Vágs kommunu eru virkin saman, bæði likamliga og sosialt, og eru hugbundin um
uppgávuna (at rudda) - og eru hetta nettupp kjarnuhugtøkini í ABC fyri
sálarliga heilsu.
Vit fegnast
um, at Vágs kommuna brúkar boðskapin í ABC fyri sálarliga heilsu til at gera
árliga ruddingardagin til eitt ABC tiltak. Við at leggja dent á at vera virkin,
saman og hugbundin í onkrum, ið gevur meingin fyri okkum, ber til at gera eitt
verandi átak sum ruddingardagin í Vági, til eitt átak ið bæði fremur umhvørvið
og sálarligu heilsuna hjá borgarunum.
Ruddingardagurin
28. apríl og plantupakkar
Vágs kommununa skrivar, at leygardagin 28. apríl 2018 verður árliga grøna átakið í Vágs kommunu við ruddingardegi, har borgarar eisini fáa plantupakkar.
Dagurin
byrjar við morgunmati í Miðlatúni, sum verður frá kl. 9.00 til kl. 10.00. So
verður farið at rudda. Í Miðlatúni eru ruskposar, sum fólk kunnu taka við sær,
tá farið verður at rudda.
Ruddingin
verður skipað kring allan býin og lagt er upp til, at fólk í ymisku býlingunum
rudda í egnum nærumhvørvi.
Ruddingardagin
verður tikið upp tað, sum liggur runt í kommununi. Hetta merkir eisini, at
ruddingardagurin ikki er ætlaður sum eitt høvið hjá fólki at tøma kjallarar,
hjallar og annað.
Ruddað
verður fram til middags, tá suppa verður bjóðað í Miðlatúni.
Plantupakkar verða eisini latnir tá fólk koma aftur í Miðlatún at fáa sær suppu. Í plantupakkunum eru runnar og trø.
Vágs
kommuna bjóðar øllum at vera hjartaliga vælkomin at taka eina hond í at fríðka,
nú summarið nærkast.
Fólkaheilsuráðið
ynskir borgarunum í Vágs kommunu ein góðan og hugnaligan ABC ruddingardag.


text:
Landstýrismaðurin í Fiskivinnumálum Jacob Vestergaard hevur lagt uppskot fyri tingið um broyting i hagalógini. Talan er í høvuðsheitum um gjald fyri avloysing fyri bit.
Uppskot um broyting ķ hagalógini, veršur višgjųrt ķ lųgtingsins vinnunevnd.
Orsųkin til at broyting ynskist er, at fįa hagalógina at samsvara viš tęr broytingar, sum eru gjųrdar viš nżggju lógini um landsjųrš og lóg um Bśnašargrunnin. Ętlanin er at fįa greišari reglur ķ samband viš hvųr skal hava gjaldiš fyri avloysing fyri bit og hvussu hetta skal gjaldast.
Lųgtingsmįl nr. 158/2008: Uppskot til lųgtingslóg um broyting ķ Lov for Fęrųerne om
haugers styrelse og drift m.m.
§ 1
Ķ lov nr. 172 af 18. maj 1937 for Fęrųerne om haugers styrelse og drift m.m., sum
seinast broytt viš lųgtingslóg nr. 82 frį 19.juni 1990, veršur § 37a oršaš soleišis:
§ 37a. Ķ seinasta lagi 4 vikur eftir, at endurgjaldsmįliš er endaliga avgjųrt, skal
eigarin av lendinum, sum talan er um, rinda endurgjaldsupphęddina til eigaran ella
festaran av haganum, sum eigur bitiš, ķ felagshaga til hagastżriš.
§ 2
Henda lųgtingslóg kemur ķ gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd.
Kap. 1 Almennar višmerkingar
Orsųkin til og endamįliš viš hesum lógaruppskoti er at fįa hagalógina at samsvara viš taš, sum
ętlanin hevur veriš at fįa gjųrt sambęrt višmerkingunum til lógaruppskotiš um landsjųrš ķ
2006.
Nógvar broytingar eru settar ķ verk seinnu įrini innan landbśnašin, og nżggj lóggįva um
Bśnašargrunnin er gjųrd, eins og nżggj lóg um landsjųrš er komin ķ gildi.
Tó eru višurskiftini, um hvagar peningurin fyri avloysing fyri bit skal gjaldast, eitt sindur ógreiš,
so henda lóg hevur til endamįls at fįa óvissur av vegnum um, hvųr skal hava gjaldiš fyri
avloysing fyri bit, t.v.s. um taš skal rindast beinleišis til hagan ella umvegis Bśnašargrunnin.
Verandi lóggįva hevur įseting um bit ķ tveimum lógum. Ķ lov nr. 172 af 18. maj 1937 for
Fęrųerne om haugers styrelse og drift m.m., sum seinast broytt viš lųgtingslóg nr. 82 frį 19. juni
1990, eru įsetingar um rętt til bit fyri seyš įsettar ķ 4. parti Haugens Gręsningsret for Faar paa
Indmark, og ķ lųgtingslóg nr. 45 frį 15. mai 2007 um landsjųrš, sum seinast broytt viš
lųgtingslóg nr. 102 frį 25. november 2008, eru įsetingar um endurgjald til festarar ķ § 10.
Tį uppskotiš til lųgtingslóg um landsjųrš var fyri ķ Lųgtinginum (Lm nr. 107/2006) var ķ
višmerkingunum vķst į, at § 37a ķ hagalógini įtti at veriš broytt. Ķ almennu višmerkingunum var
m.a. sagt:
Gjųllari reglur eiga at verša gjųrdar fyri at avloysa bit, og undir tķ eisini reglur um, at ymisk
gjųld skulu verša kravd fyri innangaršs- og uttangaršsjųrš, av tķ at viršiš į bitinum į
innangaršsjųršini er vęl hęgri enn viršiš į bitinum uttangaršs.
Skotiš veršur samstundis upp, at peningur fyri at avloysa bit, bęši fyri dyrkaš og ódyrkaš lendi,
veršur rindašur festaranum/hagastżrinum beinleišis, t.e. ikki umvegis Bśnašargrunnin. Hetta
krevur samstundis, at § 37 a ķ Hagalógini veršur broytt, har įsett er, at endurgjald veršur
rindaš Bśnašargrunninum.
Samanumtikiš veršur skotiš upp at fįa hagalógina at samsvara viš taš, sum ętlanin hevur veriš
at fingiš gjųrt sambęrt višmerkingunum til lógaruppskotiš um landsjųrš ķ 2006.
Fiskimįlarįšiš hevur umrųtt ętlašu broytingina viš Bśnašargrunnin og Bśnašarstovuna.
Bśnašarstovan metir, at uppskotiš er ein gongd leiš, men Bśnašargrunnurin heldur ikki, at
endurgjald fyri mist vetrarbit hjį landsjųrš eigur at fella til festara, men eigur, eins og tį selt
veršur burturav jųrš, at verša goldiš til Jaršargrunnin. Festarin kann sķšani sųkja um at fįa
peningin av hesi konto, um hann t.d. ger tiltųk fyri at betra um hagan, so festiš kann kasta taš
sama av sęr, aftanį at hava mist vetrarbitiš.
Kap. 2. Avleišingar av lógaruppskotinum
Uppskotiš hevur ikki viš sęr beinleišis fķggjarligar avleišingar fyri landskassan. Uppskotiš
hevur ikki viš sęr fķggjarligar avleišingar fyri kommunur.
Uppskotiš hevur ikki viš sęr ųktar umsitingarligar avleišingar fyri land og kommunur. Mett
veršur, at taš umsitingarliga veršur lęttari, tį peningur fyri avloysing fyri bit ikki fer umvegis
Bśnašargrunnin.
Uppskotiš fęr ikki avleišingar fyri umhvųrviš.
Uppskotiš fęr ikki serligar fķggjarligar, umsitingarligar ella umhvųrvisligar avleišingar fyri
serstųk ųki ķ landinum.
Uppskotiš hevur ongar avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur.
Uppskotiš fęr ikki sosialar avleišingar fyri įvķsar samfelagsbólkar ella felagsskapir śt um taš, at
hagaeigarar, festarar ella hagastżri fįa peningin fyri avloysing fyri bit beinleišis ķ mun til verandi
lóggįvu, sum įsetir, at hetta ķ nųkrum fųrum veršur rindaš umvegis Bśnašargrunnin.
Kap. 3. Serligar višmerkingar
Til § 1
Broytingin hevur viš sęr, at viškomandi hagaeigari, festari og hagastżri fįa peningin fyri
avloysing fyri bit beinleišis ķ mun til umvegis Bśnašargrunnin, sum verandi lóggįva įsetir.
Ķ nżggju oršingini er ųll greinin skrivaš į fųroyskum. Einasta ętlaša broytingin er, at oršini til
Fęrųernes Jordfond, hvorfra Belųbet udbetales vedkommende Haugeejer eller Fęster, i
Fęlleshauge Haugestyret, naar det for Fęrųernes Landbrugsraad paa fyldestgųrende Maade er
godtgjort, at der i paagęldende Hauge er udfųrt hensigtsmęssige og tidssvarende
Foranstaltninger til Modernisering af Haugens Faarebrug. verša broytt til til eigaran ella
festaran av haganum, sum eigur bitiš, ķ felagshaga til hagastżriš.
Višmerkingar frį Óšalsfelagnum:
Til Vinnunevndina
Fųroya Óšalsfelag takkar fyri, at vit eru bošin til fundar viš Vinnunevndina. Tķverri liggur taš
ikki fyri hjį formanninum ella ųšrum at umboša felagiš į fundi ķ morgin.
Fųroya Óšalsfelag hevur višgjųrt mįliš og męlir felagiš til, at lųgtingiš samtykkir uppskotiš
hjį landsstżrismanninum. Fųroya Óšalsfelag, sum umbošar privatu eigararnar av jųrš, hevur ķ
fleiri įr strongt į, at endurgjaldiš fyri avloysing fyri bit skal gjaldast eigarunum beinleišis.
Višvķkjandi tķ almenna partinum, um hvųrt festari av almennari jųrš skal hava endurgjaldiš
beinleišis ella bśnašargrunnurin, hevur Fųroya Óšalsfelag onga stųšu til.
Ķ alt ov mong įr hevur politiski myndugleikin ikki tora at bųtt uppį gamla lógarverkiš, tķ fegnast
Fųroya Óšalsfelag nś, at Jacob Vestergaard, landsstżrismašur, hevur lagt seg eftir at
endurnżggja og betra gomlu lógina. Fųroya Óšalsfelag metir, at fleiri įbųtur skjótt kunnu
fremjast į gomlu lógina uttan stórvegis strķš.
Vinarliga
FŲROYA ÓŠALSFELAG
Hešin D. Poulsen, samskipari
Broytingaruppskot
§ 37a. Ķ seinasta lagi 4 vikur eftir, at endurgjaldsmįliš er endaliga avgjųrt, skal eigarin av lendinum,
sum talan er um, rinda endurgjaldsupphęddina til eigaran, sum eigur bitiš, ķ felagshaga til
hagastżriš.
Stk. 2. Tį taš snżr seg um landsjųrš veršur endurgjaldsupphęddin rindaš Bśnašargrunninum.
Hašani veršur upphęddin annašhvųrt rindaš festara heilt ella lutvķst, um taš į festinum verša
gjųrdar įbųtur til at betra um raksturin, ella hagastżrinum, um įbųtur eru gjųrdar ķ felagshaga.
Višm.
Framyvir veršur gjųrdur munur į, um taš er ognarjųrš ella landsjųrš. Endurgjald til ognarjųrš
veršur rindaš beinleišis til eigaran ella hagastżriš. Um taš er landsjųrš, veršur endurgjaldiš eins og
higartil rindaš Bśnašargrunninum. Tó veršur lęttari hjį festara at fįa endurgjaldiš frį
Bśnašargrunninum til at gera įbųtur, iš kunnu betra um raksturin av festinum, og taš er ikki longur
krav um, at peningurin skal nżtast til hagan, iš hevur mist vetrarbit, men kann nżtast alla stašni į
festinum.
Ķ teimum fųrum, tį taš snżr seg um felagshaga, kann taš verša hagastżriš, iš fęr peningin frį
Bśnašargrunninum til at gera įbųtur į hagan, iš hevur mist vetrarbit.
Um ein felagshagi er bęši ognarjųrš og landsjųrš, veršur peningurin rindašur lutfalsliga til
hagastżriš og til Bśnašargrunnin eftir ognarlutfallinum millum landsjųrš og ognarjųrš.
myndin er tikin į Hśsum (www.heimabeiti.fo)


text:
TM og HH hava á fyrsta sinni eina konsert saman
Mentan24-02-2017 - 17:38 - Jóanis Nielsen
Leygardagin 25. februar fara Tórshavnar Manskór og Havnar Hornorkestur á fyrsta sinni at hava eina konsert saman. Hetta verður í Læraraskúlahøllini kl. 16.
Tórshavnar Manskór varðstovnað av Bjarna Restorff og Kára av Reyni í 1986 og hevur tí 31 ár á baki í ár. Kóriðer viðtíðini bliviðeitt rættiliga stórt kór, sum hevur nógvar framførslur á hvørjum ári. Til hesa konsertina verður kórið undir leiðslu av Bjarna Restorff og Kára Bæk.
Havnar Hornorkestur er, við sínum 114 árum av elstu tónleikaligu feløgunum í landinum, ein sera aktivur felagskapur og eins og Tórshavnar Manskór, setir sín dám á mangt og hvat. Orkestrið hevur í langa tíð verið stjórna av Ova Olsen, sum tó í summar legði frá sær. Nýggjur dirigentur í Havnar Hornorkestri er Tróndur Herason Olsen.
Til konsertina leygardagin framføra kórið og orkestrið bæði hvør sær og saman og tónleikurin, ið spældur verður er bæði til gaman og álvara. Konsertin verður góðan tíma til longdar og tað er ókeypis atgongd.


text:
Sjálvt um vit vita betur, hava vit ofta lyndi til at halda, at Føroyar og føroyingar eru nakað heilt serligt.
Tó eru tað støður, har vit av røttum kunnu siga, at av tí at okkara samfelag er so lítið – og kanska eisini í mangar mátar viðbreki – so eru vit eitt sindur øðrvísi enn onnur.
Eitt av teimum tilfeldunum verður lýst í nýggju bókini hjá Helga Rasmussen, sálarfrøðingi, ”Finn teg í organisasjónini”. Bókin lýsir hvussu sosialar skipanir og organisasjónir virka, og har kunnu vit av røttum siga, at organisasjónir í smáum londum eru øðrvísi enn organisasjónir í størri londum.
Tí skal farast við teimum á ein annan hátt enn gjørt verður í teimum stóru londunum.
Akkurát tað ger, at nýggja bókin, tann fyrsta sálarfrøðiliga bókin av sínum slag á føroyskum, kann koma sera væl við hjá mongum.
Alt er so øgiliga nær
Eitt arbeiðspláss í einum lítlum landi er rættiliga nógv øðrvísi enn eitt arbeiðspláss í einum stórum landi.
Man kann við ávísum rætti siga, at eitt arbeiðspláss í Havn og kanska eisini í Klaksvík er øðrvísi enn eitt arbeiðspláss í einari av bygdunum kring landið, men sannleikin er tó, at so at siga øll føroysk arbeiðspláss hava tann sama trupulleikan.
Nevniliga, at vit kenna hvønn annan.
Tað hevur við sær, at gerandisdagurin í allar mátar verður øðrvísi, tí har eru onnur atlit at taka enn tey fakligu.
Tað er ein avbjóðing, sum øll, sum eru partur í einari slíkari organisasjón, vera rakt av. Ikki so nógv, tá alt bara gongur sum tað skal, men hvussu gert tú, um – ella tá – tú fært trupulleikar. Kanst tú tá isolera arbeiðið frá øllum øðrum?
Ella mást tú eisini hugsa um, at tað tú gert, kann hava avleiðingar fyri næsta venjingartíma ella næsta føðingardag?
Føroyski vinkulin
Hesar spurningar viðger nýggja bókin hjá Helga Rasmussen.
Kanska ikki beinleiðis, men hon lýsir tær avbjóðingarnar, sum ein organisasjón hevur við føroyskum dømum.
Í nógvar mátar var tað sera áhugavert at sleppa at lesa eina slíka bók á føroyskum.
Sjálvur havi eg upplivað, tá eg havi lisið útlendskt tilfar av hesum slagnum, at teir møguleikar, sum vera nevndir, kunnu ikki ordiliga brúkast í Føroyum, júst tí okkara samfelag er so lítið. Av somu orsøk eru – flestu – organisasjónir eisini so smáar, at tað ber ikki til bara at fara buldrandi ígjøgnum við hørðum loysnum.
Ger man tað, kann tað hava ógvusligar persónligar avleiðingar, sum røkka langt út yvir arbeiðsplássið, og tað kann vera dýrur kostnaður at gjalda.
Góður inngangsvinkul
Bókin ”Finn teg í organisasjónini” er góð at lesa hjá fólki, sum longu eru partur av einari organisasjón. Ikki bara hjá leiðsluni, men eisini hjá øðrum. Tí við henni kunnu tey gera sær eina mynd av, hví gerandisdagurin hjá akkurát teirra organisasjón er skrúvaður saman, júst sum hann er.
Umframt tað kann bókin eisini vera eitt frálíkt útgangspunkt hjá nýggjum aktørum, sum eru á veg inn á føroyska arbeiðsmarknaðin. Serliga tey, sum ganga í skúla við tí fyri eyga at fara út á føroyska arbeiðsmarknaðin.
Við hesi bókini hava tey eitt amboð, sum kann lýsa fyri teimum, hvat tað er tey koma út til, og hvørjum avbjóðingum tey kunnu møta. Á føroyskum – og um føroysk viðurskifti, men við góðum tilvísingar til teir fakpersónar og teoretikarar, sum hava gjørt Helga Rasmussen til tann sálarfrøðing, sum hann er í dag.
Í heila tikið er talan um eina rættiliga áhugaverda bók, bæði tí hon er føroysk – á føroyskum – og tí hon er bæði væl skrivað og uppsett.
Tað er sum sagt Helgi Rasmussen, sálarfrøðingur, sum hevur skrivað bókina, og hann hevur skrivað ein stóran part av henni á donskum. Tann partin hevur Edvard Olsen umsett til eitt øgiliga lætt og gott føroyskt mál. Tað er Sprotin, sum gevur út, og forlagið hevur eisini staðið fyri umbróting og prentumsiting. Martin Joensen hevur gjørt permumyndina.
Bókin er góðar 200 síður.


text:
Orð: Edm. í Garði
1. Mín bátur er lítil, títt hav er so stórt.
Hoyr, Harri, eg rópi til tín!
Tá bárurnar bróta, og náttin er svørt,
o, lít tú í náði til mín!
2. Eg veit væl, at eina tín frelsarahond
kann føra um havið mítt far,
til vitarnir lýsa á kendari strond,
og havnina eyga mítt sær.
3. Ja, fylg okkum, Harri, um hav og um fjørð
og signa várt dagliga strev,
so prýði várt yrki ber fosturlandsjørð,
ta eydnuna tú okkum gev!
4. Mín bátur er lítil, títt hav er so stórt,
men, Harri vár, tú ert várt ljós!
Tín stjørna oss lýsir, um náttin er svørt,
tí sigla vit tryggastu kós.


text:
Fyri at gerast limur í Føroya Handverksmeistarafelag skal ein vera limur í einum av lokalfeløgunum
Niðanfyri eru leinkjur til tilmeldingarskjøl til innliman í lokalfeløgini.
Tilmeldingarskjal - Havnar Handverksmeistarafelag
Tilmeldingarskjal - Eysturoyar Handverksmeistarafelag
Tilmeldingarskjal - Meistarafelagið í Klaksvík
Tilmeldingarskjal - Suðuroyar Meistarafelag
Tilmeldingarskjal - Vága Handverksmeistarafelag
Skrivlig umsókn um limaskap skal sendast Føroya Handverksmeistarafelag saman við avritið av sveinabrævið, sum tekur støðu til umsóknina.
Tá ein teknar seg sum lim, ber eisini til at skráseta seg í Veitaraskránna á heimasíðuni hjá Vinnuhúsinum. Sí leinkja her: http://www.industry.fo/Default.aspx?ID=11941
Limir kunnu gerast:
a. Handverkari, sum tekur upp sjálvstøðugt handverksstarv, hevur útbúgving sambært galdandi yrkisútbúgvingarlóg og hevur yrkisgóðkenning, har slík krevst.
b. Vinnufeløg á privatvinnuligum grundarlagi, eitt nú partafeløg, lutafeløg ella annar felagsskapur, um nevndin metir tey lúka treytirnar fyri upptøku.
c. Almennir, hálvalmennir og kommunalir stovnar og felagsskapir, ið ikki verða riknir á privatvinnuligum grundarlagi. Upptøkan skal fara fram í ávísari/um yrkisgrein/um og uppgevast skal ábyrgdarmaður/menn í hvørji yrkisgrein. Loyvt er ikki at økja um handverksvirksemi stovnsins ella felagsins, at vinna fyri aðrar enn stovninum sjálvum ella at starvast í aðrari yrkisgrein enn teirri/teimum, ið limaskapurin fevnir um, uttan so, at nevndin gevur sítt samtykki.
d. Handverksmeistarafeløg kring landið, um lógir teirra eru í samsvar við mið og mál felagsins og sum seta punkt a, b ella c sum minstukrøv til teirra limaskarað.


text:
Eg elski teg/
Fleiri hava sóknast eftir eini frágreiðing um Ólavsøkuframsýningina, serliga við atliti til kærleiksveggin, amatørveggin har forrestin ikki bara amatørar hanga, tvs. veggin, har eg við postkortum hjá pápa mínum havi skrivað "Eg elski teg" sum eina rammu rundan um ein part av verkunum á framsýningini. Eg veit ikki ordiliga hvat eg skal siga um veggin, kanska skulu fólk sleppa at halda tað, sum tey vilja. Men tað ber í øllum førum til at staðfesta, at okkara umhvørvi ongantíð í søguni hevur verið so myndríkt sum tað er beint í løtuni. Vit verða javnt og samt díkt undir við myndum í telduspølum, reklamum, tíðindum, undirhaldi og infortainment, sum verður veitt okkum í einum støðugum myndastreymi gjøgnum sjónvørp, teldur, bløð, smartfonir osfr. Í ógvisliga myndastreyminum er tað sum um, at sjálvur týdningurin av myndunum minkar. Vit taka túsundavís av fotomyndum á telefonum og Ipad, men gloyma myndirnar aftur so skjótt sum tær eru flashaðar á Facebook og á tílíkum loftkvæmum framsýningarpallum.
Tá eg var lítil høvdu myndir rættiliga stóran týdning. Tá vit skuldu fotograferast til skúlaármyndina var ikki gott at møta ógreidd og óvaskað sum eg gjørdi tað eina árið. Tað er nakað, eg minnist og eg havi pappírsmyndina sum váttan. Eg hoyri til ættarliðið, sum er tað seinasta føroyska ættarliðið, ið náddi at uppliva ein barndóm meira ella minni uttan sjónvarp. Vit sóu film, tá tað var føðingardagur hjá børnum í húsum, har tey áttu filmsapparat og annars í Havnar Bio og tá tað var jólafest í Frelsunarherinum ella Mimir, har vit sóu ávikavist undurvøkur Jesubíløt og stuttligar Skipper Skrekk teknifilmar. Nú eg hugsi meg um, hevði eg kanska ein óvanliga myndríkan barndóm. Í stovuni í barndómsheiminum hingu málningar, serliga nógv var gjørt burtur úr einari kubistiskari kompositión hjá Hans í Mikladali. Henda myndin átti sítt sjálvsagda heiðurspláss uppi yvir sofuni og varð byrjanin til óteljandi diskussiónir, men eisini hingu málningar og tekningar hjá Amariel Norðoy, Zacharias Heinesen, Janus Kamban og fleiri hjá Óla Egilstrøð í barnaheiminum uppi á Lützenstrøð. Óli Egilstrøð var Eiðismaður eins og foreldrini.
Men tað er jú rættiliga vanligt at hava list hangandi í føroyskum heimum. Umframt listamálningarnar vóru fotomyndirnar - foto var omnipresent í húsinum, har eg vaks upp. - Kanska ikki á vegginum, men alla aðra staðni. Í køliskápinum lógu Kodak og Agfa filmsrullur og niðri í kjallaranum í postkortrúminum stóðu eskjur við fleiri túsund postkortum við føgrum litmyndum úr Føroyum stáplaðar omaná hvørja aðra. Eg plagdi at taka kort upp úr gólvinum til pápa eina góða vinkonu, hesin virðismetti og samlaði uppá hesi postkortini, tó at tey vóru eitt sindur meiðslað. Hann var sjómaður og hevði altíð góða tíð at práta við okkum børn, tá hann var heima, honum dámdi at granska hesi postkortini og at gita hvar í Føroyum tey vóru tikin. Á einum stóli í postkortrúminum í kjallaranum lógu nakrar av myndabókunum “Føroyar í myndum” og so stóðu tvær støvutar eskjur, ið eingin nakrantíð nart við. Hetta vóru eskjur av einum ávísum postkorti, sum ímyndaði grindadráp og sum babba treytaleyst noktaði at selja eftir at mótstøðufólk móti grindadrápi vóru farin at gera um seg í 1980´unum. Inni í einum øðrum rúmi í kjallaranum stóð tað stóra, tunga, vakra skriviborðið, sum kanska ikki var úr mahogni, men tað líktist í hvussu so er mahogni, og skuffurnar vóru vælvaksnar við messinghaldi, á tremur í myndum. Hetta vóru svarthvítar myndir frá fyrr í tíðini, einari óhugsandi tíð, tá eg ikki var til. Eg plagdi onkuntíð at fara stillisliga inn í hetta rúmið at blaða í myndarúgvuni og hyggja hugtikin og eitt sindur tortrúgvin at foreldrum mínum, ið sóu so ung og glað út og eg skilti tað ikki, tá eg hugsaði um, at eg slettis ikki var til tá hesar myndir vórðu tiknar.
Eg helt altíð, at pápi mín var øgiliga umstendiligur, tá hann tók myndir. Óansæð hvussu einføld uppgávan tóktist, tók tað altíð drúgva tíð at taka ta røttu myndina og javnan var eg við. Í Listasavninum skuldi Jarðarferðin fotograferast til bókina hjá Emil Thomsen Føroysk list og Jarðarferðin var ikki løtt at fotografera, tí hon var so myrk og blits skygdi ov illa, so tá stóð eg har í tímansvís, soleiðis føldist tað, við einari hvítari paraply fyri blitsið. Í myrkakamarinum tók tað aftur ein lítlan ævinleika at velja út og at viðgera myndirnar og aftaná var tilskering eisini neyðug til tíðir. Allíkavæl eri eg vís í, at pápi mín hevði verið heldur hámur, hevði hann vitað av framsýningini, sum eg gjørdi við hansara myndum í Steinprenti fyrra árið, og sum síðani hevur verið í Danmark og sum verður sýnd í Vágunum í heyst. List hevði hann alstóra virðing fyri, so mikið stóra, at tá málarin Hans í Mikladali einaferð helt við hann, at hann skuldi halda uppat við at mála, ja so pareraði hann ordra, tó at honum dámdi væl at mála sum ungur, legði seg eftir nøkulunda sama stíli sum bygdamaðurin Niels Kruse, og málningurin av Eiðis bygd, sum Sigfried Skaale keypti á tí fyrstu Ólavsøkuframsýningini í 1955 er sum so fínur.
Eg veit ikki hvat babba hevði sagt um postkortsveggin í Listasavninum, men hann hevði helst ógvast við, at eg soleiðis taki so lættliga uppá hetta listarinnar kapel, tí postkort eru so langt burtur frá fínari list, sum vit yvirhøvur koma. Ella eru tey tað? Upprunaliga hugsaði eg, at postkortini kundu vera ein hóskandi rammi kring eina fjølbroytta framsýning, sum sambært hevdina hevur verið rúmlig. Tá eg byrjaði at seta postkortini upp, var tað við trilvandi hondum. Merkiliga sentimentalt projekt. Tað hevði eisini týdning, at eg dagin fyri var eftir postkortunum í húsinum, har eg vaks upp. Húsini eru seld og tá eg var har, vóru húsini longu hamskift, veggir horvnir og mitt í byggirokanum mín gamla song, hon sum eg svav í tey fyrstu árini í lívinum. Men spakuliga tóku myndirnar yvir. Tey gomlu, hondkoloreraðu postkortini við myndevnum av pisufundum, grindadrápum, ólavsøkum, jólahaldum klistraði eg á veggin í Listasavninum saman við kerligum lýsingum av Slættaratindi, Risanum og Kellingini, Sandoynni, Saksun, Suðuroynni og víða hvar í Føroyum. Kortini av dukkum í føroyskum klæðum klipti eg sundur og klistraði tey saman, so at eisini gentudukkur og gentudukkur sluppu at hoyra saman, eins og dreingjadukkur og dreingjadukkur vórðu settar upp millum yndissælar landslagsmyndir í mínari óneyvu og sentimentalu ólavsøkuframsýningpostkortmosaikk


text:
Fyrivarni um dagføring
Tað føroyska lógasavnið verður umsitið av lógartænastuni í Løgmansskrivstovuni, sum eisini hevur ábyrgdina av savninum og innihaldinum í tí.
Lógadátugrunnurin verður dagførdur so hvørt sum, ella stutt eftir, at Kunngerðablaðið kemur út.
Um ósamsvar er millum innihaldið í lóga-savninum og tekstirnar í Kunngerðablaðnum, er tað teksturin í Kunngerðablaðnum, ið er løgfrøðiliga bindandi.
Eingin ábyrgd verður tikin av missi, sum stendst av mistøkum í lógasavninum.
Netvørðurin á lógasavninum hevði verið takksamur, um brúkararnir søgdu frá møguligum villum ella onkrum, ið vantar ella komu við uppskotum um ábøtur.


text:
Tilboð til pør
Kundu tit hugsað tykkum at sloppið burtur frá gerandisdegnum í ein dag? So er upplagt at koma ein túr til Skálavíkar og gista í eina nátt.
Vit hava eitt gott tilboð til pør íroknað gisting í eina nátt, morgunmat, hita pottur í ein tíma og góðan mat við einari fløsku av víni í grillsmáttuni.
Tilboðið er galdandi hvønn dag í vikuni.
Tað er lætt og ómaksleyst at ferðast til Sandoynna
Tað tekur einans 30 min. at sigla frá Gomlurætt til Skopun við Teistanum.
Sí ferðaætlan hjá Teistanum her.


text:
Nakað norðan fyri Víkarbygd, oman fyri vegin, ið gongur úr Vík til Tjørnuvíkar, er einastaðni eitt loft at síggja inni í hamrinum. Tað er (ella var) nakað til víddar sum eitt stovugólv og verður nevnt Brúðarhúsið.
Fyrr í tíðini, tá ið brúdleypsfólk úr Tjørnuvík vóru heimaftur á veg úr brúdleypi í Vík, fóru tey niðan har at drekka og dansa, harav fekk loftið navn sítt.
Einaferð var ein partur av tjørnuvíksfólki í brúdleyp í Vík. Sum vanligt var í teirri gomlu tíð, stóð hetta brúdleyp um heystið. Og dagurin var stuttur. Enn styttri var hjá tjørnuvíksfólkum til dans her, tá ið tey í seinna lagi vóru á heimveg og fóru niðan í „Brúðarhúsið".
Myrkrið skundaði undir, og dansurin vardi bert stutt. So var farið heim til Tjørnuvíkar.
Hálvdan hevði fingið sær nakað væl upp í høvdið í Vík. Hann sovnaði tí inni í “Brúðarhúsinum”. Uttan at geva sær far um hetta vóru hini farin heimaftur.
Tey, ið eftir høvdu verið í Vík, komu heim dagin eftir. Og fyrst nú var Hálvdan saknaður. - Nakrir mans fóru til Víkar at leita; men har var eingin maður at finna. Tað vóru tey, sum hildu seg vita, at hann var farin saman við øðrum dagin fyri. So varð leitað norð aftur á vegnum bæði ovarlaga og niðarlaga. Og leitað varð eisini uppi í “Brúðarhúsi”. - Har funnu tey hann - hann lá har deyður.
Hetta vóru syrgilig tíðindi at koma aftur til bygdar við. Men tað mátti vera, sum var. Dagurin leið, vegurin var langur at ganga heim, og tungur var Hálvdan at bera. - Mangt varð gitt og tosað á vegnum. Hugartankarnir leitaðu víða um. Men gott var, sum ein av monnunum helt fyri, at Hálvdan var funnin aftur.
Andreas Weihe: “Søga og søgn”, 1933