text:
1. Samleiki
Alisfrøði er læran um, hvussu menniskju hugsa sær náttúruna skipaða og samansetta.
Alisfrøðin hevur sum samrunnin partur av øðrum vísindagreinum sín uppruna í strembanini eftir at fáa størri kunnleika um náttúruvísindaligu heimsmyndina. Við at eygleiða, greina og skipa náttúrunnar fjølbroyttu lutir, og við at gera royndir, útrokningar og myndlar, er menniskjan sum frá líður vorðin betur før fyri at skilja, skifta orð um og taka støðu til fyribrigdi og hendingar í náttúru og umhvørvi.
Sum lærugrein útvegar alisfrøðin næmingum vitan, sum fevnir um grundleggjandi hugtøk so sum tíð og rúm, umframt meginreglurnar fyri mekanikki, hita- og ellæru, aldulæru, atom- og kjarnalæru. Dentur verður lagdur á samspælið millum verkligar royndir og ástøði, og at kanningar í starvsstovu og úti í náttúruni geva næminginum ítøkiligt innlit í rannsóknararbeiði, ið eggjar fram spurningar, víðkar hugflogið og stimbrar skilvísa hugsan.
Við sínum avgerandi luti í fatanini av heimsmyndini eins og í tøkniligum frambrotum hevur alisfrøðin havt stóra ávirkan á lívsumstøður og mentan. Lærugreinin gevur eisini amboð at skilja náttúruvísindaligar arbeiðshættir og tann leiklut, náttúruvísindini hava í sambandi við ta heimsmynd, vit gera okkum. Týdningur og samleiki hjá alisfrøðini eru tískil knýttir bæði at søguligum og siðfrøðiligum virðum, og at teimum avbjóðingum, sum eyðkenna gerandisdagin í okkara samfelag.
2. Endamál
Undirvísingin í alisfrøði hevur til endamáls:
- at næmingurin ger sær eina skipaða fatan av umheiminum, sum tekur støði í tilhugsanum, royndum og eygleiðingum, sum menniskjað gjøgnum tíðirnar hevur gjørt
- at næmingurin ger sær eina fatan av týdninginum, ið náttúruvísindaligir arbeiðshættir og myndlahugtøk hava havt fyri menningina av tøknifrøði, mentan og samfelagi
- at næmingurin ger sær eina fatan av, á hvønn hátt náttúruvísindaligi hugsanarhátturin er grundarlag undir tøknifrøðini nú á døgum
- at næmingurin fær eina greiða fatan av alisfrøðiligum meginreglum og hugtøkum
- at næmingurin ognar sær kunnleika um alisfrøðiligar arbeiðs- og hugsanarhættir, so hann við myndlum evnar at vísa og lýsa, hvussu menniskju hugsa um og fata náttúruna rundan um seg
- at næmingurin ognar sær kunnleika um veruligar tøkni- og náttúrufakligar trupulleikar, ið gera seg galdandi innan vísindi, menning og framleiðslu, har alisfrøðin hevur ein týðandi leiklut í sambandi við hugsandi loysnir
- at næmingurin við royndum og ástøðiligum myndlum ognar sær kunnleika um, hvussu alisfrøðiligir myndlar verða settir upp og nýttir sum amboð til kvalitativt og kvantitativt at lýsa og greiða frá fyribrigdum og tilgongdum, ið eru av náttúrufrøðiligum slag
- at næmingurin ognar sær førleika at eygleiða neyvt og at nýta mátitól og aðra royndarstovuútgerð, har undir teldbúnað, sum natúrligan part av undirvísingini
- at næmingurin fær høvi til at arbeiða við teksti við tøknifrøðiligum og náttúruvísindaligum innihaldi, umframt at grunda yvir innihald og próvførslu samstundis sum hann evnar at síggja lærugreinina úr røttum sjónarhorni
- at næmingurin ognar sær førleika at nýta alisfrøðiligan hugsanarhátt og háttaløg, tá ið hann skal loysa ástøðiligar og verkligar spurningar í alisfrøði
- við fakligum greiðsluevnum at geva næminginum innlit í náttúru- og tøknifrøðiligu sjónarmiðini í sambandi við burðardygga menning
- at geva næminginum veruligan alisfrøðiligan førleika, so hann er førur fyri at sameina ástøðiliga vitan, royndir og myndlar
- at birta upp undir, at leitanar- og rannsóknarhugur næmingsins verður mentur.
3. Stig og tímatal
Lærugreinin Alisfrøði er á 10. floks stigi í fólkaskúla og byggir víðari á lærugreinina Alis- og evnafrøði í 9. flokki. Í 10. flokki er alisfrøði vallærugrein, og undirvíst verður í 60 klokkutímar.
4. Øki
Fakliga innihaldið í lærugreinini er lutað sundur í kjarnaøki og ískoytisøki. Kjarnaøki eru kravd øki, ið fevna um umleið 80% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum velja í felag. Ískoytisøki fevna um umleið 20% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi.
Kjarnaøki
Lærugreinin hevur fimm kjarnaøki. Tey eru at meta sum tað, sum í minsta lagi krevst at vera gjøgnumgingið og lært fyri at røkka nevndu stigum frá 10. flokki í fólkaskúlanum til C-stig í miðnámsskúla. Økini umskarast og virka fyri ein stóran part saman í undirvísingini. Evnini í kjarnaøkjunum kunnu verða vektaði ymiskt. Kjarnaøkini eru:
Sveigjandi skipanir
- Sveiggjtíð og frekvensur
- Pendul (eisini fjøðurpendul)
- Alduformar (tvør – og longdaraldur)
- Alduformilin
- Viðsveiggj (Resonans)
- Interferens
Aldueginleikar hjá ljóði og ljósi
- Resonansur (ljóð)
- Polarisatión (ljós)
- Interferensur (ljóð og ljós)
- Ljósspektur
- Grundlitir
- Ultraviolett ljós
- Infrareytt ljós
- Aldu- og partikkulfyrimyndin hjá ljósi
Joniserandi geislingar
- Alfa-, beta- og gammageislingar
- Røntgengeislingar
- Ávísing av joniserandi stráling
- Geislavirkið fán (hálvbýtisstíðir)
- Lívfrøðilig ávirkan av geislavirkni
- Nýtsla í heilsuverkinum
Orkugerð við kjarnorku
- Fissión
- Fissiónsreaktorar
- Fussión
- Vandar (t.d. Tjernobyl)
Ravmagn og orka
- Induktión
- Spenningsbroyting (transformatión)
- Flutning av ravmagnsorku
- Spennings- og effektmissur
- Orkuhugtakið
- Orkuumgerð
- Orkuverk og orkunýtsal
- Orkutilfeingi
Ískoytisøki
Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum semjast um í felag. Ískoytisøki kunnu styðja og lýsa eitt ella fleiri kjarnaøki frá øðrum sjónarhornum og vera við til at menna førleikar næmingsins samsvarandi teimum førleikamálum, ið ásett eru. Endamálið við ískoytisøkjum er harumframt at geva skúlum og útbúgvingarbreytum rúm fyri serligum eyðkennum og arbeiðsháttum.
5. Førleikamál
Støðisførleikar
Støðisførleikar eru grundleggjandi førleikar, sum menniskju ogna sær tíðliga í lívinum, men sum mugu stimbrast og mennast alt lívið. Støðisførleikar hava avgerandi týdning fyri at kunnleiki, vitan og førleikar verða ment í øllum lærugreinum. Støðisførleikar eru við til at menna sannkenning, virðing, hugflog og evni til støðutakan og sjálvirkni. Undirvísingin skal virka fyri, at næmingurin fær hug og sinni at læra og geva sítt íkast til kjak og loysnir.
Í hesum sambandi eru fýra støðisførleikar lýstir við atliti at teimum fortreytum, sum eru galdandi fyri lærugreinina. Í øllum lærugreinum skal næmingurin læra:
- at virða
- at samskifta
- at kanna
- at skapa
At virða
At virða er at virka fyri góðari samveru millum menniskju og fyri góðum samanspæli millum menniskju, náttúru og umhvørvi. Virðing fremur tryggleika og trivnað, ið eru fortreytir fyri gagnligari menning. Undirvísingin skal virka fyri, at hvør einstakur næmingur verður sæddur og hoyrdur, og at hann kennir seg at hava virði og týdning, har hann er.
Førleikin at virða snýr seg í alisfrøði um at virða tær grundleggjandi reglur, ið náttúran og tað náttúruskapta umhvørvi hava at laga seg eftir. Undirvísingin leggur dent á, at næmingurin skilir tær ymisku fortreytirnar, ið øll menniskju hava í lívinum, og lærir at virða tørv og sjónarmið hjá øðrum, uttan mun til aldur, kyn, húðarlit og lívsáskoðan. Næmingurin skal eisini virða sín egna tørv og tað náttúrutilfeingið, vit øll eru bundin at. Hann skal læra at virða tær skyldur og tey rættindi, sum fólkaræði byggir á, eins og hann skal hava virðing fyri, at ymiskar mentanir og samfeløg kunnu byggja á onnur virði enn hansara egnu.
At samskifta
Førleikin at samskifta snýr seg í alisfrøði um førleikan at bera fram sína hugsan og sína vitan munnliga og skrivliga, og at lesa. Lærugreinin alifrøði hevur ein týðandi leiklut í at menna førleika næmingsins at samskifta um náttúruvísindi. At samskifta um náttúruvísindi snýr seg eisini um at rokna og at nýta tøknilig amboð, ið tæna samskiftinum millum manna sum heild.
Næmingurin dugir at orða seg bæði munnliga og skrivliga, tá ið tað snýr seg um at nýta faklig hugtøk í sambandi við alisfrøðilig viðurskifti, t.d. egnar eygleiðingar bæði í gerandisdegnum og í royndarstovuni. Næmingurin evnar at orða spurningar og at seta fram tilhugsanir, sum kunnu verða kannaðar, próvføra og skifta orð um hetta. Næmingurin skal tí vera við í samrøðum, samskifta um hugskot og tosa um spurningar og hugsandi loysnir við onnur.
Førleikin at bera fram hugsanir sínar munnliga og skrivliga verður mentur við miðvíst at arbeiða við og venja í ymiskum samskiftisstøðum. Í lærugreinini skal næmingurin frá fyrsta degi verða vandur við at tala, skifta orð, lýða á, próvføra og bera fram egnar metingar. Ein týðandi støðisførleiki er at duga at seta spurningar og hypotesur, eftirkanna hesi við sjálv at fyrireika mannagongdir og at velja neyðug amboð. At eftirmeta royndarúrslit og greiða frá teimum er somuleiðis ein týðandi støðisførleiki
Førleikin at lesa og skriva er avgerandi fortreyt fyri øllum samskifti og lærdómi í lívinum. At skriva er at skipa hugsan og menna hugskot; at lesa er at skyna á og tulka. Í lærugreinini skal næmingurin tí frá fyrsta degi verða vandur við at lesa náttúrufrøðiligar tekstir og at gera grein fyri sínum eygleiðingum og viðrakingum á skrift. Førleikin at lesa er ikki bert at lesa fakligan tekst, men eisini myndlar og nýtsluávísingar, umframt at finna og savna inn dátur og greina hesar.
Næmingurin dugir at lesa og skilur vegleiðingar, talvur, farmyndir, farstrikur, myndlar og ímyndir. Ein annar partur av støðisførleikanum er at kunna seta seg inn í nýggj øki av lærugreinini m.a. við hjálp úr øðrum bókum, tíðarritum og av internetinum.
Førleikin at rokna snýr seg í alisfrøði um førleikan at lesa hagtøl, fata bygnað, frymlar og úrtøkiligar skipanir. At rokna er eisini at hugsa skilvíst og loysa greiðsluevni. Í hesum sambandi evnar næmingurin at brúka tøl og útrokningar, at skráseta, viðgera og leggja fram úrslit av egnum eygleiðingum, eitt nú við talvum og ritmyndum. Hesir førleikar eru fortreyt fyri at skilja og taka støðu til mangar gerandistekstir, og tí hevur undirvísingin í síni heild, bæði í føroyskum og náttúrulærugreinunum, ein avgerandi leiklut í hesi menning.
Førleikin at nýta tøknilig amboð er í alisfrøði at duga at nýta kunningartøkni, ið er ein fortreyt fyri øllum fjarskifti, umframt ta starvsstovuútgerð, ið er hóskandi á hesum floksstigum. Við venjingum skal næmingurin læra at nýta útgerðina rætt og trygt. Næmingurin dugir at nýta KT í alisfrøði, eitt nú at fáa til vega, viðgera og leggja fram tilfar sum sína egnu eygleiðing, og fara í dýpdina við fakinum. Ein kritisk og sjálvstøðug meting av upplýsingum av internetinum er partur av støðisførleikunum
At kanna
Førleikin at kanna er ein íborin førleiki. Børn kanna umhvørvið fyri at klára seg í lívinum. At kanna er at eygleiða, undrast, finna svar og gera royndir. Lærarar skulu geva gætur, at hesir førleikar verða mentir frá lægsta til hægsta stig.
Førleikin at kanna snýr seg í alis- og evnafrøði um at eggja forvitni næmingsins og stimbra hug og dirvi hansara til at seta spurningar og at leita sær ráð og vitan um náttúrufrøðilig viðurskifti. Næmingurin skal læra at leita upp og ogna sær viðkomandi vitan og kunnleika í bókmentum, handbókum, tíðarritum, á internetinum, umframt at gera verkligar royndir í starvsstovu og úti í náttúruni. Við dømum og venjingum skal næmingurin læra at nýta vísindaliga framferðarháttin og at handfara keldutilfar á sakligan, siðiligan og munadyggan hátt.
At skapa
Forvitni, spæl og hugflog eru serligir eginleikar, sum lærarin skal varða um og gera gagn av í undirvísinigini. At skapa er eisini ein førleiki, ið kann vinnast við lærdómi. Næmingurin skal læra at hugsa, tala og skriva sjálvstøðugt og at menna hugskot síni, og hann skal kenna seg at hava ein virknan lut í egnari menning og læring.
Førleikin at skapa snýr seg í alisafrøði um at gera næmingin tilvitaðan um og líta á egin evni, so hann gerst førur fyri sjálvur at byggja víðari á tað, sum lært er. Næmingurin skal læra, hvussu náttúruvísindini hava verið við til at broytt náttúru, lívsáskoðan, mentan og samfeløg. Næmingurin skal læra, at verkligar royndir og frágreiðingar um alis- og evnafrøðilig viðurskifti eru ein partur av skapandi tilgongdini, sum byggir á hugflog, íblástur og treystleika. Við atliti at búningarstigi og serligu gávum næmingsins verður arbeitt miðvíst við skapandi tilgongdum, sum fremja íblástur og stimbra hugflogið. Við at arbeiða við myndlum lærir næmingurin at meta um dygdina í avrikum hjá sær sjálvum og øðrum.
Fakligir førleikar
Í 10. flokki verður dentur lagdur á fakliga djúphugsan, so at lærugreinin sæst í einum størri samanhangi, bæði tá ið tað snýr seg um verkligt og ástøðiligt arbeiði.
Við støði í kjarnaøkjum dugir næmingurin eftir loknan 10-flokk:
- at gera og brúka einfaldar alisfrøðiligar myndlar til at greiða frá alisfrøðiligum fyribrigdum, bæði kvalitativt og kvantiativt, og at meta um, hvørt givnu myndlar eru væl eydnaðir
- at gera útrokningar í alisfrøði við støði í grundleggjandi hugtøkum og hóskandi myndlum
- at leggja til rættis, greiða frá og gera royndir í alisfrøði við støði í givnum umstøðum og sjálvstøðugt, og á skilagóðan hátt leggja úrslitið fram
- at vísa alisfrøðiliga fatan av náttúrfyribrigdum eins væl og tøknifrøðiligum og samfelagsligum viðurskiftum við dømum og í samstarvi við aðrar lærugreinar
- at seta seg inn í eitt ókent alisfrøðiligt øki og hava skil á tí náttúruvísindaliga háttalagnum og greiða frá tí brúkbara arbeiðsumráðnum og at síggja í frásjón alisfrøðiligt innlit við støði í egnum arbeiði og áhugaøkjum
- at lesa greinar í tíðarritum og kenna náttúrvísandaliga partin og kritiskt meta um náttúrvísandaligar grundgevingar
- at bera fram eitt alisfrøðiligt evni
Eftirmeting og próvtøka
10. flokkur
Eftirmetingar
Einstaki næmingurin skal ávegis og javnan í undirvísingargongdini eftirmetast við støði í fakliga avrikinum í lærugreinini, so næmingurin fær eina greiða meting av fakligu støðuni hjá sær í mun til ásettu málini, og hvat hann skal arbeiða við, um málini ikki eru rokkin. Eftirmetingarnar kunnu vera av ymiskum slagi, t.d. støðukanningar, testir, munnlig upplegg og skrivligar royndir. Í eftirmetingini av einstaka næminginum skal eisini tilskilast, hvussu fakliga arbeiðslag og arbeiðssemi næmingsins eru, bæði viðvíkjandi einsæris avriki og avriki í bólki. Eftirmetingin skal eisini fevna um eina vegleiðing til einstaka næmingin um, hvussu og hvat arbeiðast skal við í lærugreinini fyri at lúka málini. Eftirmetingarnar skulu skjalfestast skrivliga.
Einstaki skúlin ger skrivligar reglur fyri, nær og hvussu eftirmetingarnar verða framdar, og hvussu eftirmetingarnar verða latnar næmingunum.
Próvtøkuhættir
Hildin verður ein munnlig próvtøka.
Lærarin tekur støðu til, hvønn av hesum báðum próvtøkuháttum, hann ynskir at nýta. Tann Próvtøkuháttur, ið valdur er, er felags fyri allar næmingar í sama bólki:
Próvtøkuháttur A
Próvhoyringin varir 20 minuttir, íroknað próvdøming. Fyrireikingartíðin er 20 minuttir íroknað útflýggjan av tilfari og vegleiðing.
Próvtøkuspurningarnir verða settir við støði í evnum, økjum o.tíl., bæði úr kjarnaøkjum og ískoytisøkjum. Próvhoyringin er ein faklig samtala millum próvtakara og próvhoyrara, og tekur samtalan støði í framløgu próvtakarans av tilfari og próvtøkuspurningi, sum próvtakarin hevur arbeitt við í fyrireikingartíðini.
Undir samrøðuni kann næmingurin gera royndir úr uppgávuni, eins og aðrir partar av tí uppgivna setninginum kunnu verða tiknir við. Undir royndini skal næmingurin fáa høvi at sýna vitan sína og heildarfatan av teim uppgivnu evnunum, og í hvønn mun hann er førur fyri at gera eina fakliga niðurstøðu av einum alisfrøðiligum evni.
Próvtøkuháttur B
Næmingurin/bólkurin fær umleið 1 tíma at loysa eina alisfrøðiliga próvtøkuuppgávu, ið bæði kann vera einstaklingsuppgáva ella bólkuppgáva hjá 2-3 næmingum. Hvør einstakur næmingur skal við samrøðu greiða frá, so hvørt sum arbeitt verður við uppgávuni. Til endans verður sjálvt uppgávuevnið gjøllari viðgjørt, og í hesi samrøðu kunnu eisini aðrir partar av tí uppgivna setninginum verða tiknir við. Undir próvtøkuni skal næmingurin fáa høvi at sýna vitan sína og heildarfatan av teim uppgivnu evnunum, og í hvønn mun hann er førur fyri at gera eina fakliga niðurstøðu av einum alisfrøðiligum evni.
Dømingargrundarlag
Grundarlagið undir próvtøkuni er alt tilfar, sum arbeitt hevur verið við í undirvísingini. Talan er sostatt bæði um royndir og ástøði. Saman við próvtøkuspurninginum kunnu verða útflýggjað fylgiskjøl, sum kunnu seta spruningin í frásjón. Í fyrireikingartíðini skal próvtakarin hava atgongd til viðkomandi tól.
Próvtøkutilfar og próvtøkuspurningar verða send próvdómaranum til góðkenningar sambært próvtøkukunngerðini.
Próvhoyrt verður í kendum, ótillagaðum tilfari, og tilfarið skal vera valt soleiðis, at tað í tema ella á annan hátt er knýtt at evnum, økjum o.tíl., sum arbeitt hevur verið við í undirvísingini. Tilfarið, ið er grundarlag undir munnligu próvtøkuni, skal í sínari heild síggja til, at øll faklig mál í lærugreinini eru umboðað.
Próvtakarin skal við støði í fakligari tilgongd og støðisførleikunum sýna evni sjálvstøðugt at leggja fram og viðgera tilfar við støði í próvtøkuspurningi/um. Hann skal sýna, at hann dugir at taka fram týðandi tættir í tilfarinum, seta teir í samband við tættir í undirvísningini og seta próvtøkutilfarið í frásjón.
Dentur verður í dømingini lagdur á, at próvtakarin dugir
- at lýsa og greiða frá próvtøkuspurninginum og at nýta alisføðilig hugtøk
- at nýta viðkomandi frymlar og háttaløg í sínari viðgerð av próvtøkuspurningin
- at taka uppí viðkomandi og týðandi alisfrøðiligar luteindir
- at taka ymisk faklig sjónarmið uppí og soleiðis seta próvtøkutilfarið í frásjón.
Givið verður eitt próvtal við støði í einari fakligari og einari heildarmeting av samlaða avriki próvtakarans.
Próvtalslýsingar
10. flokkur munnlig próvtøka
7. At skipa undirvísing
Í hesum parti av námsætlanini verður í stuttum greitt frá teimum didaktisku meginreglum, ið eru støðið undir skipan av undirvísing. Hvør einstøk námsætlan myndar didaktiska sjónarmiðið, og saman mynda allar námsætlanirnar tann felags didaktiska pallin, har undirvísing verður útint.
Undirvísingin tekur altíð støði í teimum førleikum, ið næmingurin hevur við sær av tí stigi, hann kemur. Námsætlan og útbúgvingarbygnaður skulu tryggja, at fortreytir fyri fjøltáttaðari undirvísing eru til staðar.
Didaktiskar meginreglur
Í undirvísingini er umráðandi, at førleikarnir at lurta, at tala, at lesa og at skriva renna saman í eina heild. Í teirri ávísu undirvísingargongdini ber til at leggja høvuðsdent á eitt av kjarnaøkjunum. Tað kann t.d. vera ravnmagn og orka ella orkugerð við kjarnorku.
Av stórum týdningi er tað at kjarnaøkini umskarast, tá ið tað ber til og tá ið tað verður mett at vera hóskandi. Sum dømi kundu partar úr kjarnaøkinum ravnmagn og orka verið samskipaðir við pørtum úr kjarnaøkinum orkugerð við kjarnaorku. Vitan á hesum øki kundi verið við til at gjørt fatanina av alisfrøðini meira fjøltáttaða.
Munnligi tátturin í lærugreinini skal vera raðfestur høgt, og samrøðan er kjarnin í hesum tátti. Munnligar framløgur skulu skipast inn í undirvísingartilgongdina, so næmingurin stigvíst venur seg við at leggja fram. Dentur verður lagdur á, at næmingurin sameinir munnligar framløgur við egin skrivlig verk, nýtslu av KT-amboðum, ymiskar samskiftishættir o.s.fr. Á tann hátt verður retoriski førleikin hjá næminginum mentur.
Skrivligi tátturin skal eins og tann munnligi vera skipaður inn í undirvísingina í alisfrøði. Á henda hátt kann næmingurin ogna sær góðar skriviførleikar og menna teir. Somuleiðis verður arbeitt miðvíst við at menna førleikan at rokna í undirvísingini í alisfrøði. Umframt at hetta styrkir um tvørfakliga samstarvið, fer næmingurin so hvørt at fáa eina greiðari fatan av týdninginum, hesir førleikar hava fyri alt skrivligt og formligt samskifti, og samstundis mennir hetta evnini hjá næminginum at orða seg bæði munnliga og skrivliga.
Stigvøkstur
Stigvøkstur merkir støðuga framtøku av einum lægri stigi á eitt hægri. Í læringartilgongdini verður farið frá tí lætta til tað torføra, frá tí einfalda til tað torgreidda og frá tí ítøkiliga til tað úrtøkiliga. Stigvøksturin er oftast tíðartreytaður. Undir stigvøkstrinum liggur eisini kravið um vaksandi ábyrgd og virknari luttøku. Umráðandi er í hesum sambandi, at ljós verður varpað á teir leiklutir, sum næmingur og lærari kunnu hava hvør sær. Samrátt verður um, hvat ið er best at gera, og hvussu hetta verður gjørt, so næmingurin fær ávirkan á undirvísingina og á egnu læring.
Stigvøksturin kemur serstakliga til sjóndar í teimum førleikamálum, sum lýst eru í námsætlanini. Málini lýsa framúravrikið (hægsta próvtal) og eru bindandi, soleiðis at skilja, at lærari og næmingur altíð arbeiða fram ímóti at náa teimum ásettu málunum so væl sum gjørligt. Fyri at tryggja stigvøkstur er neyðugt at sett verða ávegismál, sum hjálpa næminginum fram móti endaligu málunum. Umráðandi er eisini, at lærarin er tilvitaður um fortreytirnar hjá einstaka næminginum og tillagar undirvísingina eftir einstaka næminginum. Lærarin skal leggja undirvísingina til rættis, so næmingurin veit frammanundan, hvørji áveigsmálini eru. Næmingurin skal gerast tilvitaður um tey krøv, ið sett verða, so hann kann seta upp mál, umhugsa og leggja til rættis sína egnu menning. Næmingurin skal greitt fáa at vita, hvussu hann verður eftirmettur, og hvat metingarstøðið er.
At læra at læra
Næmingurin skal gerast tilvitaður um, hvat tað í grundini er at læra. Eisini skal næmingurin gerast tilvitaður um ymiskar læringarhættir, og hvat endamálið við læringini er.
Undirvísingin skal sostatt ikki bert savna seg um tað, sum lært verður, men eisini um, hvussu lært verður. Umráðandi er, at hugtakið læring verður lýst og viðgjørt í flokkinum, so næmingurin gerst tilvitaður um, hvat hugtakið ber í sær. Næmingurin skal regluliga gerast varugur við, hvussu læringartilgondin er ætlað, og hann skal verða eggjaður til at umhugsa sína egnu støðu í henni. Dentur skal eisini leggjast á heimaarbeiði, og tann týðandi leiklut, hetta hevur í fakligu menningini.
Næmingurin skal frá fyrsta degi skilja týdningin av lærugreinini alisfrøði. Tá ið arbeitt verður við ymiskum evnum og táttum, verða ymiskir førleikar mentir. Næmingurin skal fáa fatan av, hvat hesir førleikar kunnu verða brúktir til, eisini uttan fyri skúlans gátt. Undirvísingin í alisfrøði skal gera næmingin tilvitaðan um, at hann í lærugreinini mennist og gerst førur fyri at arbeiða greinandi og kritiskt við teimum ymisku evnunum og táttunum, sum arbeitt verður við. Eisini skal næmingurin verða tilvitaður um, at hann í lærugreinini mennir sær førleikarnar at koma til orðanna í nógvum ymiskum viðurskiftum, ið so ella so eru knýtt at alisfrøðiligum spurningum.
Arbeiðshættir
Arbeiðshættir skulu veljast so, at teir eru við til at røkka teimum málum, ið sett eru. Í øllum kjarnaøkjum er umráðandi at leggja arbeiðið til rættis so, at ein líðandi stigvøkstur verður tryggjaður. Hetta verður m.a. gjørt við at týðandi evni og viðurskifti verða tikin upp í undirvísingina.
Í alisfrøði verða ymiskir arbeiðshættir nýttir so, at fjølbroytni í lærugreinini kann verða framt miðvíst. Arbeiðshættir kunnu fevna um lærarafyrilestur, einstaklingsverkevni, næmingaframløgu, samrøður í flokkinum, bólka- og toymisarbeiði, verkætlanarevni o.tíl. Arbeiðshættir skulu harumframt fevna um alisfrøðiligar royndir. Tá ið arbeiðshættir verða valdir og lagdir til rættis, er eyðsæð, at lærarin hugsar um stigvøkstur í undirvísingarháttunum, har byrjað verður við lærarastýrdari undirvísing. So hvørt sum næmingarnir búnast og gerast meira sjálvstøðugir, verður hesin lærarastýrdi undirvísingarformur at minka. Avgerandi er, at undirvísingin er næmingatillagað, at hon er spurningastýrd, at næmingarnir taka sjálvir stig til at vera virknir í undirvísingini, og at undirvísingin harumframt verður sett í søguligt og spekiligt høpi.
Næmingarnir skulu ikki einans duga at fyrihalda seg til boðskap frá lærara og floksfeløgunum, men í eins stóran mun duga at miðla vitan og boðskap til lærara, floksfelagar og móttakarar uttan fyri flokshølið umframt skúlans gátt.
Arbeiðshættirnir eru tískil neyvt samantvinnaðir við serligum atliti at, hvussu arbeiðsuppgávurnar og venjingarnar hjá næminginum verða útintar.
Týdningarmikið er, at hvør næmingur lærir seg gott arbeiðslag, umframt at hann ognar sær fimi í at gera lýsandi tilfar, sum hann kann viðgera og bera fram, antin sjálvur ella í bólki. Í undirvísingini skal tí stórur dentur verða lagdur á tað sjálvstøðuga arbeiðið, næmingarnir gera, bæði tá ið talan er um verkligt og ástøðiligt arbeiði.
Skrivliga arbeiðið, sum hvør næmingur (bólkur) skal gera um hvørt av valdu evnunum, skal lýsa evnið søguligt, ástøðiligt, umframt tær royndir, ið kunnu verða gjørdar at stuðla og lýsa ástøðið.
Skrivliga arbeiðið, sum hvør næmingur (bólkur) skal gera um hvørt av valdu evnunum, skal lýsa evnið søguligt, ástøðiligt, umframt tær royndir, ið kunnu verða gjørdar at stuðla og lýsa ástøðið.
Endamálið við teimum ymsu arbeiðsháttunum er at menna aðrar førleikar enn teir reint fakligu, tað eru førleikar sum t.d. at leita upp og ogna sær viðkomandi vitan, at kanna gjølla, at arbeiða sjálvstøðugt, at seta sær mál og at arbeiða evnislagað og miðvíst, at arbeiða tíðaravmarkað, at samstarva, at samhugsa, at brúka og hugsa vitan í nýggjum høpi, at leggja til rættis og evna til eitt avrik, at gera uppgávuorðingar, at brúka ymisk háttaløg, at hugsa nýtt og verkseta, at hugsa djúpari og breiðari um ávíst evni, umframt at taka á seg ábyrgd og hava virðing.
Lærari skal altíð gera sær sjálvum og næmingum greitt, hvat endamálið við ávísum arbeiðshátti er.
Samstarv
Alisfrøði er partur av yvirskipaða kravinum um samstarv millum tvær ella fleiri lærugreinar. Samstarvast skal við ymiskar lærugreinar um ymisk evni, eitt nú menning av skapandi evnum og KT-førleikum, undirvísing í evnum, sum spretta úr nærumhvørvinum, knýtt at náttúrufrøðiligum fyribrigdum, ið kunnu stuðla upp undir og geva íblástur til evni at arbeiða við í øðrum lærugreinum.
Tvørfakligt samstarv kann vera meira ella minni bindandi – frá fullkomnari samkoyring millum lærugreinir við felags tímum og felags tvørfakligum verkætlanum, til bert at fevna um avtalur millum lærarar um at fylgjast í lesnaði (lesa parallelt), t.e. at taka upp somu evni í fleiri lærugreinum samstundis, og soleiðis geva næmingunum fleiri ymiskar tilgongdir til sama spurning, um somu tíð.
Tvær høvuðsgrundgevingar eru fyri tvørfakligum samstarvi: 1) ein almenn, ið snýr seg um førleikarnar, næmingurin skal ogna sær og bjóða fram á arbeiðsmarknaðinum, og 2) ein námsfrøðilig, ið snýr seg um skiftandi arbeiðshættir og at geva næminginum innlit í tvørfakligar samanhangir.
Tvørfakligt samstarv skal hjálpa næminginum at síggja lærugreinarnar sum partar av størri heild, og tað letur samstundis upp fyri øðrum og víðari sjónarmiðum. Harumframt eru evnini at samstarva og síggja samanhangir avgerandi, tá ið næmingurin fer undir víðari lestur ella út á arbeiðsmarknaðin. Tí er umráðandi, at undirvísingin í alisfrøði verður sjónliga skipað so, at næmingurin veit, at lærugreinin er framhald av lærugreinini Alis- og evnafrøði í 9. flokki.
Avrik
Skrivligi og skapandi parturin av lærugreinini letur upp fyri tvørfakligum samstarvi, og við tí øðrvísi skrivligum avrikum. Heldur enn at lata eitt avrik inn, bara í alisfrøði, kann talan verða um tvørfakligt samstarv, t.d. eina verkætlan, eina røð av fyrilestrum, eina heimasíðu ella eina ritgerð.
Ein grundgeving fyri, at skrivligt og skapandi arbeiði kann vera partur av tvørfakligum samstarvi, er, at næmingurin lærir, at tað at skriva væl (t.e. greitt og uttan stórvegis villur) ikki bara er eitt krav í lærugreinini føroyskum, men eitt alment krav, ið er knýtt at øllum skrivligum samskifti í øllum lærugreinum.
Næmingurin skal hava venjing í at skriva so, at hann eisini skrivliga kann vera partur av toymisarbeiði og verkætlanum. Á tann hátt kann næmingurin mennast til at geva og taka ímóti viðmerkingum til skrivlig upprit, sum verða løgd fram, á mennandi hátt. Kunningartøknin letur harumframt upp fyri munagóðum og ítøkiligum møguleikum í sambandi við vegleiðing og umrøðu í sjálvari skrivitilgongdini.
Samrøða
Munnlig framseting hevur reglur og lýsingar, sum næmingurin skal duga at nýta og framhaldandi menna. Skúlin skal tí leggja dent á frásøgn og málburð, og við hesum eggja til forvitni og skapa áhuga fyri føroyskum máli sum intellektuellum amboði, ið skal víðka sjónarringin hjá næminginum. Umráðandi er, at næmingurin fær venjing í at brúka móðurmáli í lærugreinini, eitt nú við sínamillum tosi og við tí at siga frá.
Skúlin skal vera so rúmur, at til ber at tosa um kenslur, evni, hugtøk og hendingar í gerandisdegnum. Næmingurin skal arbeiða við at lurta og at vera umhugsin øll skúlaárini, samstundis sum orðaval og talugávur mennast. Næmingurin skal sleppa at royna veruligar eins væl og gjørdar (tilevnaðar) samrøður. Floks- og bólkakjak skal javnan eftirmetast so, at næmingarnir gerast tilvitaðir um, hvat tað er, sum fær tosið á glið og samrøðuna ella orðaskiftið at rigga og ganga væl.
Lesing
Næmingurin skal haldast til at lesa nógv. Eitt gott lesiumhvørvi á skúlanum er ein treyt fyri at menna góðar og fjølbroyttar lesiførleikar. Hetta verður skapt í flokkinum við nógvum ymiskum lesitilfari og góðum vanum. Skúlabókasavnið er ein sjálvsagdur partur av hesum góðu vanum. Fyri at røkka góðum lesiumhvørvi er av stórum týdningi, at skúlabókasavnið er ein natúrligur partur av skúlagongdini. Umráðandi er, at lesingin verður løgd til rættis samsvarandi tí førleikastigi, næmingurin er á.
Lívlong læring
Umráðandi er, at næmingurin gerst tilvitaður um samfelagsliga og persónliga týdningin av tí menniskjaliga og samfelagsliga tilfeingi, útbúgving er. Tí skulu næmingar eggjast til at umhugsa sína egnu framtíð og seta sær persónlig mál, har lærarin leggur lag á og skapar umstøður, sum stimbra hugin til at læra nýtt alt lívið.


c: text/html

text:
Róðrarfelagið Knørrur er eitt trygt róðrarfelag
– viðmerkingar til vestamálið hjá nøkrum av vaksnu rógvarum okkara
Í sambandi við mál, har nakrir av rógvarunum á tíggjumannafarinum Orminum Langa hjá Róðrarfelagnum Knørri eru farnir rættarvegin við bót, sum teir hava fingið fyri ikki at rógva í vesti, hevur Róðrarfelagið Knørrur hesar viðmerkingar:
Róðrarfelagið Knørrur leggur stóran dent á, at allir rógvarar felagsins fara tryggliga fram í báti.
Hetta merkir t.d., at teir vísa neyðugan sjómansskap í eini og hvørjari støðu, hava fyrilit fyri vindi og sjóvarfalli og ansa eftir øðrum ferðandi á vágni.
Hetta merkir eisini, at teir nýta neyðuga trygdarútgerð. Í Róðrarfelagnum Knørri er tað ein treyt, at allir rógvarar, sum eru undir 18 ár, nýta bjargingarvest. Eingin sleppur út uttan, og foreldur kunnu tískil trygt lata børn síni rógva í Róðrarfelagnum Knørri.
Felagið mælir eisini støðugt til, at allir rógvarar yvir 18 ár somuleiðis nýta bjargingarvest. Í flestu førum gera teir tað, og tað fegnast vit almikið um, tí tað er politikkur okkara.
Sum lið í trygdararbeiði felagsins útvegaðu vit t.d. í fjør 30 nýggjar og altjóða góðkendar vestar, soleiðis at allir rógvarar í Róðrarfelagnum Knørri kunnu venja og virka undir tryggum viðurskiftum.
Vit kunnu í hesum sambandi nevna, at vestarnir, sum higartil hava verið nýttir nógvastaðni, ikki verða mettir at vera nóg tryggir av fakfólki, m.a. tí at teir eru soleiðis innrættaðir, at andlitið á rógvaranum kemur at venda niður í sjógvin, tá ið teir blásast upp. Tí skiftu vit í Róðrarfelagnum Knørri til tryggari vestar.
Vit kunnu somuleiðis nevna, at um stutta tíð verða allir bátar hjá Róðrarfelagnum Knørri útgjørdir við ljósi, sum teir kunnu tendra, um tað verður myrkt, ella um sýnið aðramáta ikki er nøktandi. Hetta er gjørt eftir samskifti, sum Róðrarfelagið Knørrur hevur havt við yvirmenn á Strandferðsluni og onnur, sum ferðast á vágni. Eydnast hetta væl, kann tað fara at gerast føst útgerð á øllum kappróðrarbátum.
Alt hetta ger Róðrarfelagið Knørrur við tryggleikanum í huga. Ikki bara sambært lógina, men í summum førum eisini framman fyri lógina.
Viðvíkjandi aktuella málinum um vestanýtsluna hjá nøkrum av vaksnu rógvarum okkara, kunnu vit sum felag ikki gera so nógv við tað. Tað stendur millum Vørn og hvønn einstakan teirra, soleiðis sum lógin fyriskrivar, at slíkt mál skal avgreiðast.
Felagið virðir integritetin hjá hesum monnum, og kunnu teir vera við til at nuansera samskiftið um evnið, so er nógv vunnið. Sum felag høvdu vit tó í staðin mælt til, at RSF, Vørn og róðrarfeløg funnu saman, so at arbeiðið við at menna trygdina í føroyskum kappróðri verður framt sum best, øllum at gagni.
Tí hugburðurin hjá Róðrarfelagnum Knørri til tryggleika er óreingiligur. Vit skulu vera trygg og vísa fyrilit í øllum viðurskiftum á báti. Ert tú sum rógvari hjá Róðrarfelagnum Knørri undir 18 ár, so er tað eitt krav at nýta bjargingarvest, og millum tey vaksnu eru tað eisini eftirhondini tey allarflestu, sum nýta hann.
Tað fegnast vit um.
Vinarliga,
Sámal Kristiansson,
formaður í Róðrarfelagnum Knørri

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Samvitskufangin: Eg eri undir tvingsli
Dan Klein --- 08.01.2018 - 07:02
Tú sleppur ikki leysur fyrr enn tú hevur slept kæruni í móti løgregluni, og at tú lovar ikki at seta fram kritikk í móti Setrinum. Soleiðis greiðir Sergei Vorobyov, okkum frá av stongdu deildini á psykiatriska deplinum á Landssjúkrahúsinum. Tá ongar læknaligar grundgevingar eru fyri at halda honum undir tvingsli, er talan um eina politiska støðu. Tað staðfestir hann sjálvur. Blaðið hevur vent sær til Heilsumálaráðið, men landsstýrismaðurin, Aksel V. Johannesen, letur okkum vita gjøgnum eitt av starvsfólkunum, at blaðið skal halda fingrarnar burtur. Nú hevur Oyggjatíðindi vent sær til Løgtingsins Umboðsmann
Oyggjatíðindi 17. desember 2010
Svarið frá landsstýrismanninum fyri neyð og elendigheit:
Við telduposti tann 10. desember 2010 verður biðið um alment innlit í kæru hjá Sergei Vorobyov um viðurskifti á Psykiatriska depli.
Sambært § 12, stk. 1 í løgtingslóg um alment innlit fevnir rætturin til skjalainnlit ikki um upplýsingar um privat viðurskifti hjá einstaklingum. Málið, sum víst verður til, er av slíkum slagi, at alt málið er undantikið sambært § 12, stk. 1. Tí verður umbønin um innlit ikki gingin á møti.
Klagan til Umboðsmannin um Heilsumálaráðið hjá Aksel V. Johannesen:
Fari við hesum at seta fram klagu um, at Heilsumálaráðið, noktar innlit í eina sak, har Sergei Vorobyov, hevur rópt neyðarróp, tí hann metir seg vera politiskan fanga á Psykiatriska deplinum á Landssjúkrahúsinum.
Orsøkin til støðuna er, at Sergei Vorobyov hevur starvast á Fróðskaparsetrinum, sum hevur brúkt meira enn játtanin heimilaði, og nú ár um ár, hevur skúmað yvirnýtsluna frammanfyri sær, og tí var ikki peningur til mest grundleggjandi á Setrinum, og harvið deildina, Sergei Vorobyov, varaði av.
Knappliga var Sergei Vorobyov, ein kritisk rødd, sum leyp framav í almenna rúminum. Í staðin fyri at reisa ákæru, og fáa mannin dømdan, ella frídømdan, sum fólkaræðislig lond brúka at avgreiða slík viðurskiftir uppá, valdi løgreglan leggja mannin inn við tvingsli, sum er óhugnaliga nær teirri loysn, sum Setrið sjálvt kom við yvirfyri manninum:
“Tú ert sjúkur í høvdinum”, fekk hann at vita frá Setrinum, og Sergei endaði sostatt eisini á psykiatrisku deild á Landssjúkrahúsinum. Paradoksið er, at russarin møtti Stalinismuni í Føroyum. Hann sigur seg vera avbardan av løgregluni. Hann hevur skrivað klagu um politi-harðskap, men klagan er burturbeind, sigur hann.
Her eru sostatt fleiri brot á fyrisitingar- og kanska aðrar lógir við.
Sergei Vorobyov, hevur við jøvnum millumbili havt samband við blaðið, og Depilin veit, at Sergei hevur upplýst, at kona hansara, og blaðstjórin kunnu fáa innlit í øll hansara viðurskiftir.
Seinast, blaðið var í samband við Sergei Vorobyov, upplýsti hann, at yvirlæknin kom á stovugongd. Tað einasta hesin vildi vita var, um hann vildi halda seg frá, at koma við kritiskum sjónarmiðum mótvegis løgregluni og Fróðskaparsetrinum.
Tá Sergei Vorobyov noktaði at eftirkoma umbønini hjá yvirlæknanum, var svarið, at so kom hann ikki út. Hetta prógvar, at maðurin verður ikki hildin aftur av læknaligum grundgevingum.
Av hesum staðfestir Sergei Vorobyov, at hann er politiskur fangi, hildin aftur í móti sínum vilja, og at hetta onki hevur við sjúku at gera, men fyri at tippa hann, og forða honum í, at koma við nekativum útsóknum.
Sergei hevur klagað sína støðu fyri landsstýrismanninum í heilsumálum. Hann hevur eisini sent klagu til Føroya Kærustovn, men hann sigur, at Psykiatriski Depilin sendir ikki skjølini til Kærustovnin, í eini roynd at seinka viðgerðini, og harvið psyka- og seigpína mannin, at koma til “fornuft”, so hann kann blíva útskrivaður, og pletturin á løgregluna og Setrið skal ikki gerast sjónligur í almenna rúminum.
Sergei Vorobyov, hevur dupultan ríkisborgaraskap – russiskan og svenskan. Hann býr í Svøríki. Yvirlæknin, Tórmóð Stórá, váttar fyri Oyggjatíðindum, at Depilin hevur sett seg í samband við russisku sendistovuna, men hetta verður ikki váttað av russisku sendistovuni, men, sum skilst á sendistovuni, hevur umboð verið og vitjað Sergei Vorobyov, uttan at hesin hevur váttað hetta fyri blaðnum.
Tó at Sergei Vorobyov, hevur roynt at koma í samband við svensku sendistovuna, so hevur tann konsulin runnið undan, so samanumtikið, hevur maðurin ikki nakra sum helst verju, uttan ein persón, sum er útpeikaður, at hjálpa honum.
Fari at endurtaka mína klagu, og biðja umboðsmannin hyggja nærri eftir viðurskiftunum hjá hesum útlendinginum, tí nøkur góð reklama er tað ikki, at russari møtti stalinistiska jarnnevanum í Føroyum.
---
Aftaná hesa klaguna til umboðsmannin, hava vit verið í samband við russiska sendiharran í Føroyum, Árna Dam.
Ambasadørurin sigur, at hann hevur roynt at fingið samband við yvirlæknan, Thormóð Stórá, men at tað hevur gingið striltið. Telefonboð hava tó ligið til hansara. Um støðuna hjá Sergei Vorobyov, sigur Árni Dam, at hann hevur sent upplýsingarnar víðari til russisku myndugleikarnar.
Tað seinasta vit vita frá Sergei Vorobyov, er, at hann aftaná 19 dagar aftur valdi at taka føði til sín. Hóast støðan má sigast at vera hættislig, hevur trúgva heimastýrispressan, Amnesty, fólkatingslimirnir og løgtingið, valt strudsastøðuna, at stinga høvdið í sandin.
- Eg byrjaði aftur spakuliga at taka føði til mín, tá eg fekk at vita, at tey kundu ikki lata meg leysan so leingi eg noktaði at eta.
- Tá kona mín úr Svøríki heitti á meg um at taka føði til mín, fyri at sleppa leysur, valdi eg hetta, men tað merkir ikki, at eg ikki aftur fari at mótmæla tvingsilin, við ikki at taka føði til mín, sigur Sergei Vorobyov, sum bara sær sína støðu gerast verri og verri, og hann er meira sannførdur enn nakrantíð um, at hann er politiskur fangi, tí hann er alt ov kritiskur, og hann heldur ikki, at tað er rímuligt at krevja, at gevst hann at vera kritiskur, so skal hann sleppa leysur.
- Hetta hevur onki við fólkaræði at gera, sigur Sergei Vorobyov.
Oyggjatíðindi fylgir málinum.


text:
2. hvítusunnudag, 28. mai kl. 20, fer Siloakórið úr Fuglafirði saman við orkestri at hava
konsert í Løkshøll.
Siloakórið plagar áðrenn summarsteðgin at enda við einari konsert. Í ár verður henda konsertin hildin í Løkshøll. Kórið hevur havt eitt spennandi ár við konsertum, framførslum til møtir og ikki minst eini Danmarkarferð.
Í kórinum eru umleið 30 sangarar, og afturat sær hava tey fingið 5 tónleikarar at spæla undir.
Á konsertini fara vit at hoyra Siloakórið syngja bleytan gospeltónleik og okkurt acappella lag. Tey syngja bæði á føroyskum og enskum máli
Saman við kórinum fara vit eisini at hoyra sangarar úr kórinum syngja solo. Kórleiðari er Eyðun á Lakjuni.
Konsertin verður 2. hvítusunnudag kl. 20 í Løkshøll. Atgongumerki à kr. 100 fáast við dyrnar, men eisini ber til at bíleggja atgongumerki á Kunningarstovuni í Fuglafirði, tlf. 238015, ella á tlf 238073.


text:
Áki Bertholdsen 15.05.2018 (15:35)
Hesar sangirnar dámar føroyskum børnum best at syngja
Hóast hann er gamal, er tað ódeyðiligi klassikarin, Dukka mín er blá, sum Hans Andrias Djurhuus yrkti, sum framvegis er tann barnasangurin, sum børnini dáma nógv best at syngja.
Tað er úrslitið, nú Mentamálaráðið hevur biðið barnagarðar og vøggustovur kring landið siga, hvørjar sangir børnini dáma best at syngja.
Hetta er ein liður í arbeiðnum at gera eina Barnasangbók, at Mentamálaráðið hevur skrivað til barnagarðar og vøggustovur kring landið og biðið tey góðar og vælumtóktar barnasangir upp.
Tá vit nú skulu gera eina almenna barnasangbók, er tað best at biðja børnini um ráð, tí eingin veit betur enn tey, hvørjar sangir teimum dámar best at syngja, sigur Rigmor Dam, landsstýriskvinna í Mentamálum, sum stendur fyri arbeiðnum at gera Barnasangbók Føroya.
Og svarið frá børnunum kring landið er púra greitt tí Dukka mín er blá er enn tann sangurin, børnini dáma nógv best at syngja.
Hóast sangurin eftirhondini er vorðin gamal, fekk hann næstan tvífalt so nógvar atkvøður, sum næstvaldi sangurin, sigur Rigmor Dam.
Hon sigur, at tey fingu nógv uppskot úr øllum landinum um, hvørjir sangir skulu vera við í bókina, og tað vísir seg, at nógvir av teimum góðu, gomlu sangunum eru framvegis teir, sum eru best umtóktir. Eitt nú eru fleiri sangir hjá Hans Andriasi á topp fimm listanum.
Samstundis eru eisini uppskot um nýggjari sangir – til dømis hjá Kulumrótum, Bubu og Jensinu.
– Vit síggja eisini, at fleiri stovnar eru óførir at yrkja sjálvir og at brúka útlendskar sangir, sigur landsstýriskvinnan og takkar hjartaliga øllum børnum, sum hava hjálpt til við at velja sangir út.
Topp 5 listin yvir sangirnar, sum barnagarðs- og vøggustovubørn hava viðmælt, sær soleiðis út: Nakrir sangir vóru javnir í atkvøðum, og tí eru fleiri sangir á nøkrum plássum)
Nr 1: Dukka mín er blá
Nr 2: Eg banki, eg buki
Nr 3: Ein lítil laksur eri eg
Mala henda veg
Nr 4: Lítla Elsa
Mítt lítla fitta lambamæ
Másin sigur pli pli pli
Vilt tú, vilt tú
Nr 5: Kúgvin hjá Petur hevur horn
Vestan fyri Mykines
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Prentmiðstøðin er einasta rotatiónsprentsmiðja í Føroyum. Ein rotatiónspressa gevur stórar fyrimunir, tí hon prentar, falsar og pakkar í somu arbeiðsgongd. Ein eyðsýndur fyrimunur fyri tíðinda- og tilboðsavísir, sum kunnu koma á gøtuna sama dag, tey eru prentað.
Prentmiðstøðin er ein samanlegging av avísprentsmiðjunum hjá Dimmalætting og Sosialinum. Samanleggingin rationaliseraði raksturin av føroyskum blaðprenti og gav munandi betri umstøður at útbyggja. Í dag er Prentmiðstøðin ein sunn fyritøka, sum bjóðar flestallar møguleikar innan avísprent.


text:
At taka myndir er at æviga løtur. Og hvørjar løtur eru størri enn brúðardagurin? Spenningurin í løtuni tú verður pyntað. Romantikkurin tá eyguni møtast og fyrsta egnabrá verður kastað á komandi hjúnarfelaga. Stóra vígdarløtan frammanfyri familju og vinum. Fyrsta løtan, fyrsti kossur, sum maður og kona. Løturnar eftir vígsluna, tá kenslurnar renna frítt. Og løturnar í gleði og veitsluhýri... Jú, dagurin er fullur í ríkum løtum.
Tað er ikki lætt at seta virði á slíkar myndir. Og tað eri ikki lítil ábyrgd einum verður litið til, sum myndamaður. Men eg átaki mær hesa ábyrgd við drúgvum royndum handan myndatólið og við innlivan.
Tað er hesar løtur eg vil æviga í myndum saman við tykkum. Løtur ævigaðar til framtíðina, at deila saman, og við børnum og ommubørnum.
Viðvíkjandi at seta prís á tílíkar løtur er mín hugsan at tað ikki ber til at seta klokkutíð á. Tí havi eg gjørt ymiskar príspakkar, sum eru gjørdir eftir løtum, heldur enn eftir tímum. Pakkarnir eru vegleiðandi og eru onnur ynski kunnu vit altíð tosa um tað :)


text:
7. mars 2018
Seinasta sunnudag skuldi næsta stigið á leiðini í finalurnar takast á Skála móti StÍF.
Millum áskoðararnar sótu millum annað Pætur og Hilmar Leon, ið báðir dragast við skaðar, men teir sóu út til at vera hampuligt fyri. Vónandi síggja vit teir aftur á vøllinum skjótt.
Jens var ongastaðni at síggja orsakað av, at hann framvegis var burturstaddur, men Ári var vorðin frískur, eftir at hann lá sjúkur mikukvøldið. Hann og Jóhan vóru tískil málverjarnir hjá okkum í dag.
Dysturin byrjaði sum vera man javnt men við einari lítlari yvirvág hjá okkum.
Tað eydnaðist okkum skjótt at leggja okkum fram um 2-4, men strandingar fingu javnvág í aftur eftir sjey minuttum, tá ið teir javnaðu til 4-4.
Liðini fylgdust næstu løtuna, til støðan var 8-8, men so tóku vit eitt hál upp á 8-11, tá ið fimtan minuttir vóru leiktir. Hetta gjørdi, at strandingar tóku sítt fyrsta time-out.
Vit høvdu spælt heilt hampiligt álopsspæl fyrsta korterið, og serliga vóru Rúni og Sigmundur Nolsø eyðsýndir í álopinum og fingu fleiri mál í samstarvi.
Strandingar vóru í undirtali, tá time-outið var tikið, og Ári revsaði hesum við at fanga bóltin og senda hann í eitt tómt mál til 8-12.
Stutt eftir fingu vit eina útvísing, og tað eydnaðist strandingum at minka um munin til 10-12, og vit tóku so time-out eftir átjan minuttum.
Eftir hetta time-outið økti Peter til 10-13, og liðini fóru aftur at skiftast at skora.
Munurin var framvegis trý mál, tá fimm minuttir vóru eftir av hálvuni, men so eydnaðist tað strandingum at skora tvær ferðir, so at støðan gjørdist 15-16, tá góðir tveir minuttir vóru eftir.
Men í einari málríkari hálvu vóru vit ikki lidnir at skjóta mál, og Hallur skjeyt fyrst eitt skot í netið, áðrenn Ári enn eina ferð bjargaði og sendi bóltin í tómt mál. Hálvan var tó ikki liðug, og strandingar megnaðu at skora enn einaferð, so at hálvleiksstøðan var 16-18.
Ein óvanliga málrík hálva var av. Okkum á áskoðaraplássunum hevur longst eftir at skora so nógv mál, men at fáa sekstan mál í móti í bert einari hálvu, tað vóru vit hvørki von ella trygg við. Ein løgin hálva, má sigast.
Strandingar byrjaðu seinnu leikhálvu so nógv betri enn vit. Tá fjøruti sekund vóru farin, var støðan javnleikur 18-18, og vit høvdu fingið ein neva á kjaftin. Vit lótu okkum tó ikki sláast út, tí Sigmundur Nolsø og Rúni fingu svarað aftur til 18-20.
Men so svaraðu strandingar aftur, og støðan gjørdist 20-20 eftir fýra minuttum. Hetta fór helst at vera ein eins málrík hálva og tann fyrra.
Strandingar fingu eisini møguleikan at leggja seg á odda, tá ið teir fingu eitt brotskast, men Jóhan kom inn og bjargaði, so at Sigmundur Nolsø í staðin kundi leggja okkum á odda 20-21.
Strandingar valdu at mansverja Peter hesa løtuna, men hetta var guff fyri Rúna, ið veruliga vísti seg fram næstu løtuna.
Sigmundur økti aftur til 20-22 eftir gott upplegg frá Rúna. Stutt eftir varð ein maður hjá okkum vístur út í tveir minuttir, men hesari støðuni komu vit væl burturúr.
Fyrst skoraði Rúni til 20-23, og stutt eftir legði hann aftur eitt gott innspæl til Sigmund, ið skoraði til 20-24.
Strandingar svaraðu aftur, men í næsta álopinum spældi Rúni Leiv frían so at vit hildu fjarstøðuna við støðuni 21-25, tá ið níggju minuttir vóru leiktir, og strandingar valdu at taka time-out.
Teir skoraðu stutt eftir, og nú fóru teir at verja høgt móti okkum. Vit komu til ein møguleika men vórðu steðgaðir, so at brotskast var dømt. Hetta setti Rúni sjálvandi í netið.
Strandingar svaraðu aftur, men stutt eftir var hepnið við okkum, tá Sigmundur Nolsø fangaði ein leysan bólt í álopinum og skoraði.
Strandingar royndu at hanga í, og tað eydnaðist teimum eisini at minka um munin til 24-27, samstundis sum ein leikari hjá okkum varð vístur út í tveir minuttir.
Men hetta darvaði ikki Rúna, ið gjørdist púra fríur í mótálopinum og skoraði til 24-28.
Tá eitt korter var farið, tóku vit time-out, eftir at vit vóru slopnir við skrekkinum í einari støðu, har Jóhan náddi inn og fangaði eina roynd móti tóma málinum hjá okkum.
Vit royndu at spæla sjey móti seks í álopinum eftir time-outið, men hetta eydnaðist einki serligt. Í staðin skoraðu strandingar tvær ferðir til støðuna 26-28, áðrenn Leivur aftur fekk økt um munin til 26-29.
Strandingar sóu ein møguleika í næsta álopinum, tá ið vit fingu tveir minuttir og gjørdu brotskast. Men enn einaferð kom Jóhan inn og bjargaði. Vit høvdu nú tíggju minuttir eftir at leika.
Strandingar góvust tó ikki so, og teir vunnu bóltin frá okkum tvær ferðir á rað, so at teir kundu skora í tómt mál – tvær ferðir. 28-29 og nýggju minuttir eftir at leika.
Okkum tørvaði eitt aftursvar, og tað kom so sanniliga. Peter skoraði eitt langskot til 28-30, Andor varð sendur í skjótálop stutt eftir, og Mark skeyt eitt av sínum standandi skotum, so at støðan bráddliga var 28-32, og sjey minuttir vóru eftir.
Tað kendist sum avgerðin nærkaðist av álvara, men enn einaferð fingu vit eitt brotskast og eina útvísing ímóti okkum.
Og enn eina ferð eydnaðist tað ikki strandingum at fáa bóltin fram við Johan.
Og enn eina ferð mistu vit ein bólt, men hesuferð vórðu vit ikki revsaðir, og tað gjørdi tað sama, um vit brendu í næsta álopinum, tí at Leivur fangaði bóltin, og í hesum álopinum spældu dagsins leikarar, Rúni og Sigmundur Nolsø, aftur saman, so at Sigmundur skoraði eitt sera avgerandi mál til 28-33, við einum fýra minuttum eftir á urinum.
Strandingar gjørdu eina seinastu roynd við at verja heilt frammi á miðuni, og hetta gav eitt sindur ófantaligt spæl báðar vegir, har einki mál kom næstu løtuna.
Tá ið ein minuttur var eftir, setti Sigmundur Nolsø punktum fyri ein flottan dyst við at vinna eitt brotskast, og Rúni setti sítt punktum, tá ið hann setti tað í netið.
Endaliga úrslitið gjørdist sostatt 30-34, eftir at strandingar skoraðu í seinastu løtu.
Ein heldur øðrvísi dystur enn tað vit hava verið von við í ár. Einamest orsakað av øllum málunum, ið vit skoraðu, og harnæst orsaka av heldur nógvu málunum, ið vit fingu móti okkum. Tað er torført at gera nakrar niðurstøður út frá hesum dystinum, men spennandi verður at fylgja við í komandi dystunum, um tað er av tilvild, ella um nakað er broytt í spæliætlanini, ið ger, at dysturin gerst so málríkur. Strandingar skoraðu nógv langskot og skjótálop, og eg hugsi, at orsøkin til mongu málini hjá teimum er so einføld sum, at teir dugdu tað sera væl í dag.
Tað dugdu vit eisini. Vit skoraðu skjótálop, langskot, vongmál, gjøgnumbrot og innspøl á strikuna. Yvirhøvur eitt flott fjølbroytt avrik í álopinum hjá okkum, har Rúni og Sigmundur spældu seg fult út. Raka teir hatta støðið, nú kappingin nærkast einari avgerð, so sær heilt gott út hjá okkum.
Tað fáa vit millum annað at síggja í sera avgerandi dystinum mikukvøldið kl 20:00 í Vestmanna, tá ið vit hitta VÍF á útivølli. Ein sigur í Vestmanna hevði verið eitt sera týðandi fet á ferðini hjá okkum at koma í FM-finalurnar, og tað verður tørvur á øllum stuðli, ið til ber.
---
Kvinnurnar hjá okkum spældu eisini á Skála sunnudagin móti StÍF. Úrslitið bleiv 22-27 aftan á hálvleiksstøðuna 11-12. Altso enn ein sigur til okkara kvinnur!
Dómaraseðilin frá HVONN-dystinum er her.
Vit hava tíanverri ongar myndir frá hvørgum dystinum.
23. apríl
23. apríl
22. apríl
21. apríl
19. apríl
18. apríl
18. apríl
15. apríl
15. apríl
Hondbóltsfelagið H71
Hoyvíkshøllin
Postsmoga 1067
FO-188 Hoyvík


text:
Málið við hesum linjufakinum hevur í fyrstu syftu verið at skúla lærarar til at taka sær av samtíðarundirvísingini í føroyska fólkaskúlanum, ið er krav í elstu flokkunum. Vit vita av royndum, at søga-samtíð hevur verið dominerað av søgu, meðan samtíðin hevur ilt við at sleppa upp í part, kanska av “gomlum vana”, kanska vegna vantandi innliti í tey støðugt broytandi samtíðarviðurskiftini. Við linjufakinum í samfelagsfrøði fara lærarar tó út í undirvísingarskipanina, ið hava sera hollan førleika til at lofta samtíðarundirvísingini. Linjufakið samfelagsfrøði er beinleiðis designað við støði í námsætlanini fyri Søgu og Samtíð.
Samfelagsfrøði í fólkaskúlanum
Nógv hevur verið kjakast um at gera samfelagsfrøði til sjálvstøðuga lærugrein í fólkaskúlanum. Eitt lógaruppskot var frammi í heyst um gera fakið kravt í 9.flokki, men uppskotið fall fyrr í ár. Sostatt er samfelagsfrøði framvegis ein partur av lærugreinini Søgu og Samtíð – undir navninum Samtíð.
Staðfestast má, at tað eru sera tvíbýttar meiningar um samfelagsfrøði í fólkaskúlanum. Til dømis hevur Lærarafelagið ikki talað fyri enn einum faki í fólkaskúlanum, og tað kann man væl skilja, tí longu nú er tað sera smábýtt millum tey nógvu ymisku fakini. Umvent hava ymiskir næmingar víst á tørvin á samfelagsfrøði í fólkaskúlanum, og tað er ikki nøkur loyna, at heilt nógv ung júst menna sín samfelagsliga áhuga í seinastu árum fólkaskúlans. Júst tí er tað didaktiskt upplagt, at hesi evni verða viðgjørd gjølla á hesum floksstigum. Um navnið skal vera Samfelagsfrøði, Samtíð ella okkurt heilt triðja er í princippinum undirorðnað, so leingi tað verður praktiserað á ein innihaldsliga nøktandi hátt.
Frá í ár verður samfelagsfrøði C ein tvungin lærugrein í øllum miðnámi. Hetta er sjálvandi at fegnast um, og harvið koma tey flestu ungu at fáa eina nøktandi innføring í samfelagsviðurskifti. Tó fer framhaldandi at vera ein restbólkur, ið ikki fer á miðnám, og hesi áttu eisini at fingið høvið at lært um tey mest grundleggjandi samfelagsviðurskiftini. Samfelagið í dag er jú so mikið torgreitt og óyvirskoðiligt, at eitt grundleggjandi skeið í samfelagsfrøði nærum má síggjast sum eitt koyrikort til at klára seg í samfelagnum. Øll hava jú ikki neyðugu mentanarligu bakkgrundina til at fáa hetta við frá heimi ella vinum.
Eitt síðsta aspekt hesum viðvíkjandi liggur sjálvandi í kjakinum um at seta valrættaraldurin niður á 16 ár. Hetta hevur verið frammi í fleiri reisum, men skal tað gerast veruleiki, er tað enn eitt argument fyri, at ung eiga at hava nortið væl og virðiliga við samfelagsviðurskifti longu áðrenn tey fylla 16, soleiðis at tey hava nøkur amboð til at skilja samfelagið, búskapin og politiska landslagið.
Samfelagsfrøði sum linjufak í framtíðini
Tað er ógreitt hvussu samfelagsfrøði verður snikkað saman sum linjufak framyvir. Skal tað integrerast við søgu, soleiðis at tað samsvarar við fakið søgu/samtíð? Samfelagsfrøði og “samtíðarsøga” hava jú í stóran mun sama empiriska evnisøki, tó at metodurnar eru sera ymiskar. Hetta ger so eisini, at didaktisku vinklarnir gerast sera ymiskir. Men heldur enn at síggja hesi tvey fakini sum mótstríðandi, átti man møguliga at fingið tey at spælt saman, soleiðis at undirvísing í søgu- samtíð kann fáa tað besta út báðum legunum – at samhugsa tað diakrona og synkrona, so at siga.
Um so var kundi ein søgulektari havt ábyrgdina av linjugreinini, men kundi eftir tørvi fingið inn fakligar førleikar frá Søgu- og samfelagsdeildini, ið jú er undir somu megindeild sum Námsvísindadeildin. Um tað hinvegin var ein samfelagsfrøðilektari, ið hevði ábyrgdina av linjugreinini, kundu søgufrøðiligir førleikar hinvegin verið tiknir inn.
Tað er eingin ivi um, at samanleggingin av stovnunum skapar møguleikar fyri størri dynamikki og hægri støði, einfalt tí at tað er møguleiki fyri størri specialisering. Ein undirvísari hevur munandi betri fortreytir fyri at undirvísa og didaktisera egin kjarnufakøki enn øki, ið eru meiri perifer. Góðskan á t.d. linjufakinum samfelagsfrøði vildi sostatt verið uppaftur betri, um skeiðsavvarðandi hevði møguleika at fingið undirvísingarmegi svarandi til t.d. 10 ects. av arbeiðsmegi aðrastaðni av Setrinum og kundi kvitterað við at starvast aðrastaðni í skipanini.
Sjálvur meti eg, at hesi viðurskifti eisini eru sonn fyri nógv onnur linjufak á Námsvísindadeildini.


text:
Marie Antoinette
Marie Antoinette, doypt Maria Antonia Josepha Johanna (f. 2. november 1755 – 16. oktober 1793), var av eysturríkskari aðalsætt. Í 1770 giftist hon franska trúnarvinginum, Louis-Auguste, sum í 1774 gjørdist franskur kongur undir navninum Ludvík 16.
Marie Antoinette var drotning í Fraklandi frá 1774 til 1792, tá ið Ludvík 16. varð koyrdur frá undir fronsku kollveltingini. Hon varð avrættað við falløks í 1793.
Marie Antoinette, var ung, vøkur og sjarmerandi, og tí var hon eisini væl dámd, tá ið hon kom til Fraklands, men tað broyttist skjótt. Hon gjørdist illa dámd og var millum annað skýrd at hava mong tilvildarlig kynslig sambond.


text:
Orð: Rani Nolsøe og Steintór Rasmussen
Lag: Rani Nolsøe
Gevið ljóð og lýðið á
meðan eg kvøði um gentuna
sum eg hitti á Trøllanesi á sinni
Huldislig og undurvøkur
millum trøllakampabløðkur
sá eg fyrstu ferð tað bráið
sum í mær hevur sátt tað sáðið
Men Gýðja loypti split í dansin
og har stóð eg og hon tók kjansin
og streyk við øllum gleiminum
– á gomlu trettandunátt
Men sum í einum kappakvæði
vit aftur funnu rætta lagið
sum á gomlu trettandu á sinni
Ótu døgg av mánalýsi
Sungu saman álva vísu
Og eg sá í skugga leiki
har eg vilstur altíð reiki
Men Gýðja loypti split í dansin
og har stóð eg og hon tók kjansin
og streyk við øllum gleiminum
– á gomlu trettandunátt
Men gevið ljóð og lýðið á
meðan eg kvøði um gentuna
sum eg fann á Trøllanesi
– á gomlu trettandunátt


text:
Bergur vaknar um morgunin tann 1. des...
Bergur vaknar um morgunin tann 1. desember. Hann heldur, at tað einasta, hann fer at uppliva tann dagin, er at fáa kalendaragávu og síðani skú...
Helena ynskir sær so inniliga at fáa ei...
Helena ynskir sær so inniliga at fáa ein hund, men mamman og pápin siga kortanei.
Eitt spildurnýtt føroyskt ævintýr um pr...
Eitt spildurnýtt føroyskt ævintýr um prinsessuna, sum verður til ein eiturkopp
Kol og Aya hava fingið eina trupla uppg...
Kol og Aya hava fingið eina trupla uppgávu og tey hava onga hóming av, um tey eru før fyri at loysa hana. Men hava tveir geislasteinar og tveir hava st&os...
Kol býr hann saman við foreldrum og ætt...
Kol býr hann saman við foreldrum og ættfólki í lítlari bygd uppi í fjøllunum onkuntíð í fjarari fortí&...
Hanni og Líða búgva í Rúnartúni. Men ei...
Hanni og Líða búgva í Rúnartúni. Men ein dagin biður Hyljarsteinur tey fara eina langa ferð, sum byrjar og endar í einum land...
Helena býr í Danmørk. Eitt summarið vit...
Helena býr í Danmørk. Eitt summarið vitjar omman hana og sleppur við henni í vøggustovu.
Um hundin og túsundbeinið sum, hóast ól...
Um hundin og túsundbeinið sum, hóast ólík, eru bestu vinir
Ein bók við einum sterkum boðskapi um a...
Ein bók við einum sterkum boðskapi um at happing er eitt mál, ið viðkemur okkum øllum
Miriel og Arvil eru rýmd úr ræðuligu fa...
Miriel og Arvil eru rýmd úr ræðuligu fangaleguni í No Horak, har tey hava verið innistongd í eini fýra ár. Tá var&et...
Leikuni spæla, gera sær mat, og liva an...
Leikuni spæla, gera sær mat, og liva annars við í tí, sum Torkil og tey gera ymsar tíðir á árinum, á nýggj&aac...
Leikuni hjá Torkili eru av tí slagnum, ...
Leikuni hjá Torkili eru av tí slagnum, sum liva, tá ið eingin sær. Tey spæla, gera sær mat, t.d. hvørvisaft og luftkastellur, og ...
Ein nútíðarsøga úr føroyska geeranidsde...
Ein nútíðarsøga úr føroyska geeranidsdegnum um drongin Rana, sum flytir út á bygd eftir at foreldrini eru farin frá hv&...
Framhald av Rana - ein nýggja byrjan, s...
Framhald av Rana - ein nýggja byrjan, sum kom út í 2014.
Bókin snýr seg um illstøðu og ólag, sum...
Bókin snýr seg um illstøðu og ólag, sum kunnu gera, at jørðin verður týnd. Ótti er komin á fólk, sum ikk...


text:
Landsverk arbeiðir áhaldandi við at útbyggja sonevndu “sóljuleiðirnar”, sum eru landavegateinar við lítlari ferðslu, men sum kunnu geva stórar náttúruupplivingar bæði í bilinum og ikki minst við at steðga á. Her kunnu bæði føroyingar og ferðafólk koyra spakuliga, njóta koyritúrin og náttúruna, ella fara úr bilinum uttan at vera til ampa fyri ferðsluna annars.
Ein liður í hesum er at gera dvalarvikar, har til ber at seta bilin frá sær og seta seg við eitt borð og njóta náttúruna við ella uttan ein kaffimunn ella annað gott.
Nýggjasti dvalarvikin varð liðugur í síðstu viku, og hann liggur við ta vøkru Fossá nærhendis Haldórsvík við Tjørnuvík sum norðastu bygd á hesum vegateini.
- Dvalarvikar verða lagdir á støðum, har ferðafólk kunnu uppliva náttúruna á ein serligan hátt, og har vit gera so smá inntriv í náttúruna sum gjørligt, sigur Armgarð Steinhólm, leiðari á Deildini fyri Infrakervi á Landsverki. Tí hevur landslagsarkitektur verið við í allari tilgongdini bæði við sóljleiðum og dvalarvikum.
Sunda kommuna ger nógv burtur úr ferðavinnuni, og tí passar tað kommununi væl, at tað nú eru enn fleiri møguleikar hjá ferðafólkum og øðrum vitjandi at steðga á har norðuri. Heðin Zachariasen, borgarstjóri, var sjálvandi ein av teimum, sum var við til løtuna við Fossá fríggjadagin í síðstu viku, har kommunan bjóðaði teimum vitjandi ein kaffimunn.
Eisini Hendrik Old, landsstýrismaður í samferðslumálum, var hjástaddur hendan dagin, og hann frøddist eisini um átakið. Eisini dámdi honum væl at síggja, at borð og stólar vóru úr føroyskum gróti framleidd á Grótvirkinum í Skopun.
Tað eru Landsverk og VisitFaroIslands, ið saman hava valt út sóljuleiðirnar, sum liggja í serliga vøkrum landslagi. Longu í fyrstu samferðsluætlanini frá 2008 varð kunngjørt, at sóljuleiðirnar við tíðini skuldu verða gjørdar út við dvalarvikum ella víkiplássum, har til ber at steðga og njóta náttúruna.
Visjónin við sóljuleiðunum er at geva teimum ferðandi góðar upplivingar. Tankin aftanfyri hetta er, at ein vegur hevur eitt virði, hóast ferðslan er minkandi, ella upprunaliga endamálið við vegnum er burtur. Møguliga tí ein nýggjur vegur ella tunnil er gjørdur. Virðið á hesum upprunaliga vegnum eiga vit ikki at missa, tí vegurin kann nýtast á annan hátt. Til dømis sum ferðafólkavegur ella súkkluvegur.
Í løtuni verður kannað hvar aðrastaðnis fram við landsvegnum, tað er skilagott at gera dvalarvikar. Tað vil siga ikki bert á sóljuleiðunum, sum í mestan mun eru vegateirnar við rættiliga lítlari ferðslu, men eisini á øllum høvuðsvegakervinum.
Kanningar hjá ferðavinnuni vísa, at júst hetta er nakað, sum ferðafólk eftirlýsa, tá tey ferðast í Føroyum. Bara ta løtuna, meðan hátíðarhaldið fór fram, steðgaðu tveir bussar við ferðafólki og fleiri persónbilar við Fossá.
Her eru nakrar myndir frá kaffisteðginum við Fossá, tá nýggjasti dvalarvikin í landinum varð tikin í nýtslu seinasta fríggjadag.


text:
Sunnudagin skipar Fornminnafelagið í Funningi fyri einum fjølbroyttum tiltaki. Byrjað verður við guðstænastu í kirkjuni kl. 12.00, har Elsa Funding, prestur, prædikar, og Rúni Brattaberg fer at syngja.
Eftir gudstænastuna skipar Fornminnisfelagið í Funningi fyri tiltaki í skúlanum. Høvi verður at keypa fiskasúpan, kaffi og køkur. Harafturat verður eydnuhjól við nógvum góðum vinningum uml. kl. 14.00.
Fornminnisfelagið í Funningi varð stovnað í vár og hevur sum endamál í fyrstu syftu at umvæla og endurbyggja Ølvustovu, eitt av elstu húsunum í bygdini. Har er einasta roykstovan, sum eftir er.
Ølvustova er bygd á teimum gomlu grundunum Heimi í Túni har, sum tað eftir søgnini, skal vera staðið har fyrstu landnámsmenninir bygdu. Arbeiðið er so smátt farið í gongd, og tað verður alt gjørt í samráð við kommununa, sum eigur húsini, og fornminnismyndugleikarnar, sigur felagið.


text:
Jagten Trailer (The Hunt) from Nordisk Film ShortCut - CPH on Vimeo.
Ummæli: Jagten
29. Januar 2013 - Sissal & Una
Skunda tær oman í biografin, tí í løtuni gongur ein sonn perla av einum donskum filmi.
Vit fylgja 40 ára gamla Lucasi, ið býr í einari friðsælari bygd í Danmark. Hann er júst komin ígjøgnum ein hjúnarskildna og berjist fyri at fáa foreldramynduleika yvir son sín. Men so gongur alt galið. Eitt barn, sum gongur á dagstovninum, har Lucas arbeiðir, finnur uppá eina lygn. Í umhvørvinum, har øll kenna øll, spreiðist lygnin skjótt og ringt er at skilja frá leysasøgum og sannleika.
Til endans eru bert fá, sum standa við lið Lucasar í stíðinum um sannleikan.
Filmurin hevur verði nomineraður til fleiri flottar virðislønir. Millum annað hevur Mads Mikkelsen vunnið eina væl uppiborna Best Actor virðisløn á Cannes Film Festivalinum.
Vit kunna sterkt viðmæla henda filmin, ið fær ein til at hugsa leingi eftir teppið er follið.
Jagten Trailer (The Hunt) from Nordisk Film ShortCut - CPH on Vimeo.
Fjøllini Dansa geva fimm av seks møguligum Fjøllum.
Posted by Fjøllini Dansa at 19:02
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Í undirbuksum úr Lopra og út á Akrar
Dan Klein --- 11.03.2018 - 11:01
Gamlar Perlur: - Eg var ikki heima, men tað var konan, dreingirnir, og hundurin, sigur Jacob Vestergaard. hann vísir á, at Páll Suni Joensen var fittur at fáa á gátt.
Oyggjatíðindi 14. mai 2008:
Seinasta fríggjamorgun gjørdist familjan hjá Jacobi Vestergaard, løgtingsmanni, ikki sørt bilsin og kløkk.
Klokkan var ikki meira enn 03:30 um morgunin - tað, sum tey flestu eisini kalla á miðari nátt, tá tað bankar uppá. Talan var um ein mann í berum undirbuksum. Hann vakti sjálvandi húskið. Jacob Vestergaard, fyrrverandi landsstýrismaður og núverandi løgtingsmaður við borgarliga starvinum, sum politistur, var ikki heima.
Sambært honum sjálvum, kundi hann eisini spart sær hetta. Maðurin, sum var komin á gátt var fullkomiliga meinaleysur.
Vesturgaard, sigur, at kona hansara rópti niður av loftinum, at vita hvør var komin á gátt hetta ókristiliga tíðspunkt.
Hon fekk at vita hvør maðurin var, men hann ávaraði hana og segði, at hann stóð har í berum undirbuksum, greiður Jacob Vestergaard frá hendingini á Økrum.
Talan var um Páll Suna Joensen, sum býr í Lopra. Sjálvur sigur hann við blaðið, at túrurin út á Akrar var eitt slag av mótmælisgongu.
Tey, sum regluliga fylgja við í Oyggjatíðindum, minnast Páll Suna Joensen frá blaðnum fríggjadagin 11. apríl.
Tá var Páll Suni Joensen á psykiatriska deplinum í Havn, og vildi hava nakrar viðkomandi upplýsingar um seg sjálvan frá leiðaranum fyri deplinum, Tórmóði Stóra. Men Stórá var lítil hendan dagin. Hann boðsendi løgregluni at koma eftir Páll Suna Joensen.
Tá so Stórá var frammi í miðlunum og segði seg hava umsorgan og eina forkláring uppá støðuna hjá Eysturrísku familjuni, ið kom á heimskortið, tá tað var avdúkað, at ein pápi hevði hildið dóttrina fangaða í kjallaranum, og fingið seks børn við henni. Tá helt Páll Suni Joensen, at tíðin var komin til at mótmæla, at leiðarin fyri psykiatriska deplinum, Stóra, var minni klókur tá umgalt hansara egna ábyrgdarøki. Páll Suni Joensen hevur verið hildin í einum heilivágshelviti. Hann avmediseneraði seg sjálvan og byrjaði at seta spurnartekin.
Tað var serliga ein hending, tá løggan í Klaksvík bukaði hann av - myndir og læknaváttan fyriliggja, sum hann vil hava eina forkláring uppá.
Eisini er talan um maktmisnýtslu frá løgregluni, sum Stórá verjir - mest fyri at verja seg sjálvan.
Hesa frágreiðing vil psykiatriski depilin ikki lata Páll Suna fáa.
Tá Páll Suni kom leysur av rúsinum, fann hann eisini skjal frá Taks í samband við, at hann sjálvur skuldi hava pensjón. Í hesum skjalinum verður ein kona nevnd við fullum navni og persónligum upplýsingum um inntøku hennara. Páll Suni hevur ongantíð í lívinum møtt hesi konuni, og veit ikki hvør hon er.
Heldur ikki tað kann Páll Suni Joensen, fáa nakað at vita um. Hetta var partur av orsøkini til at kona Vestergaard fekk vitjan av manninum í berum undirbuksum. Vestergaard: Páll Suni vildi ikki hava bil heimaftur til Lopra.


text:
Magni Laksafoss, cand.polit. Granskari. Fróðskaparsetur Føroya (14-03-2007)
Í almenna kjakinum verður ofta sagt, at føroyska búskapurin er øðrvísi – men sjálvdan verður komið nærri inn á júst hvussu hann er øðrvísi. Í framløguni kemur Magni Laksáfoss inn á munin millum føroyska búskapin og vanligu lærubøkurnar í búskaparfrøði. Harafturat leggur hann fram nýggjastu granskingarúrslitini, ið vísa hvussu dynamikkurin í
føroyska búskapinum hevur broytt seg gjøgnum tíðina og hvørjar avmarkingar eru fyri búskaparvøkstri.


text:
- 28 februar 2007
27. februar 2007 fylti Karl Jacob 102 ár. Hann er á Ellisheiminum í Runavík, og heimið skipaði - soleiðis sum tað altíð ger føðingardagar - fyri føðingardagshaldi fyri búfólkunum. Hæddarpunktið á hesum haldinum var uttan iva tað, at tveir 100 ára gamlir menn komu í føðingardag hjá tí 102 ára gamla. 100 ára gamli Jacob Heimi í Stovu, á Glyvrum, og 100 ára gamli Andreas í Tarti, úr Oyndarfirði, ið báðir eru á sama heimi, settu soleiðis ein serligan dám á 102 ára dagin. Felags ( og sjáldsamt) fyri hesar tríggjar oldingar er m.a. tað: teir búgva allir undir sama taki - teir hava sítt fulla skil - teir hava allir verið sjómenn - teir eru 302 ár tilsamans - teir verða 101 ár í miðal, liva teir nakrar dagar aftrat. Leggast kann aftrat, at tað gjørdu teir.
á myndini frá vinstru : Jacob Hansen, Karl Jacob og Andreas


text:
Jens Hákun Leo
18.04.2017 - 14:30
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Tvær fjórðingsfinalur verða leiktar í Champions League í kvøld.
Talan er um seinru fjórðingsfinalurnar ímillum Real Madrid-Bayern München og Leicester City-Atletico Madrid.
Real Madrid og Atletico Madrid hava, sum nú er, annað beinið í hálvfinalunum.
Í teim fyrru dystunum í síðstu viku vann Real 2-1 á útivølli ímóti Bayern, meðan Atletico Madrid í sínum lag vann 1-0 á Leicester City á heimavølli í spanska høvuðsstaðnum.
Dystirnir í kvøld verða settir í gongd kl. 19.45
Í annaðkvøld standa tvær tær síðstu fjórðingsfinalurnar á skránni: FC Barcelona-Juventus (0-3) og AS Monaco-Borussia Dortmund (3-2).


text:
Hugaligt er at síggja næmingarnar telva.
Í dag hava vit serliga hugsavna okkum um nøvnini á talvfólkunum:
Kongur
Frúgv (eins og í kortspæli)
Bispur
Riddari
Rókur
Finna
Vit hava eisini prátað um talvborðið og talvfólkini niðri “í Brunn” og at fleiri nólsoyingar fyrr telgdu sær talvfólk.
Heimasíðan hjá Talvsambandi Føroya er her
Aðrar talvslóðir:
Reglurnar í talvi
YouTube frágreiðing um reglurnar í talvi
Telva á netinum, móti eini teldu – ymisk torleikastig
Stuttligt talv – við ávísingum
Nú jólamánaðurin nærkast – og onnur hugnalig kvøld – eiga vit at hava í huga eisini at bjóða børnum okkara annað enn sukur.
Ein stuttur filmur, ið vit tóku fram í morgunløtuni er á hesi slóð.
Vit prátaðu um:
– íslendska málið
– støddfrøðina: Sukurmolar í alt
– …og sjálvsagt tenn, heilsu, orku og rennitúrar
Hugaligt at lata næmingarnar njóta løtuna við alskyns spildurnýggjum bókum – bæði føroyskar, danskar og enskar 😊
Forskúlin og fyrsti flokkur fingu hesar frálíku vestarnar
Fyri at lætta um at býta sundur – er týdningarmikið at duga tabellirnar.
Ein hjálpandi hond fæst her í talbell-sangunum.


text:
Klárt at søkja um verkætlanarstuðul frá UArctic
"Styrelsen for Forskning og Uddannelse" hjá UArtic hevur nú latið upp fyri møguleikanum at søkja um stuðul til verkætlanir fyri 2018.
ELTS-roynd í Tórshavn 19. mai
ELTS-royndina er løgd til at verða í Tórshavn leygardagin 19. mai 2018.
Tú teknar teg til royndina við at fara inn á https://ielts.britishcouncil.org...
Vegleiðing til kvotu 2 umsóknir á Setrið
Fróðskaparsetur Føroya hevur kunningarfund um kvotu 2-umsóknir mikudagin 21.mars frá kl.16.15 til 17.45.
Lestrarferð til Suðurkorea í summar
Lesandi á Fróðskaparsetri Føroya, ið hava lagt tvey ár av lestrinum aftur um seg, kunnu søkja um at sleppa við saman við lesandi úr øðrum londum í...
Kunningarfundur um kvotu 2-umsóknir
Mikudagin 21. februar skipar Altjóða Skrivstovan fyri kunningarfundi um kvotu 2-umsóknir til Danmarkar.
Jobmatch verður hósdagin 28. desember
Fróðskaparsetur Føroya luttekur á Jobmatch aftur í ár.
Nordplus vitjan á Setrinum
Seinastu dagarnar hevur Altjóða Skrivstovan á Setrinum havt vitjan av Norðplusumboði úr Danmark
Lestur uttanlands førir til hægri løn
Ein kandidatritgerð frá Københavns Universitet rør nú framundir, at tað fíggjarliga kann loysa seg at taka ein part av lestrinum uttanlands.


text:
Eg sat og hugdi at Degi og Viku saman við mammu míni fyrr í kvøld, eitt innslag var um Hamferð konsertina í Havnar Kirkju. Har sá man teir í Hamferð spæla sínar tungu dómamálmstónar í ljóðroyndini í Dómkirkjuni. Ein sjón, ið má metast, sum rættiliga forkunnug, og fyri nøkrum árum síðan fullkomiliga óhugsandi. Men tað var ikki tungi málmurin, ið fall mammu míni fyri brósti, tí hon viðmerkti næstan firtin, at ein av tónleikarunum spældi í hatti, og menn mugu ikki vera í hatti í kirkju.
Eg haldi, at tað er undurfult, at sjálvt mín gamla mamma ikki stúrsar við um tunga og larmandi málmin í guðs húsi, men heldur fokuserar uppá teir siðir, ið nú einaferð eru í kirkjuni, so sum hattareglan.
Soleiðis er eisini við tí at klappa í kirkju, tað ger man ikki, og tá eg seinni í kvøld var til konsertina, og restin av kirkjufólkinum klappaði, mátti eg kempa fyri eisini at klappa, tí tað sat so djúpt í mær, at tað ger man ikki.


text:
Fólkaræði, fiskur og viðrisvøkstur
Floksting Tjóðveldis 2017
Fólkaræði, fiskur og viðrisvøkstur
verður í bygdarhúsinum í Hósvík 24. og 25. mars.
Tjóðveldi heldur floksting í bygdarhúsinum í Hósvík fríggjadagin 24. og leygardagin 25. mars.
Flokstingið er evsta vald floksins og harvið árligi fundurin, har tjóðveldisfólk taka samanum og seta út í kortið av nýggjum, samsvarandi hugsjónum floksins.
Á flokstinginum verður høvi hjá øllum limum og tjóðveldisáhugaðum at siga sína hugsan. Lítil ivi er um, at nógv av teimum politisku málunum, sum sitandi landsstýrissamgonga hevur sett sær fyri at loysa, fara at fáa drúgva umrøðu, harímillum: Stjórnarskipanin, ið skal til fólkaatkvøðu komandi ár, uppskotið til nýggjan heilsu- og sjúkrahúsbygnað, uppskotið til nýggja fiskivinnuskipan, fíggjarpolitikkurin og samhaldsfestið, pensjónsskipan, útbúgvingarmál, mentanarpolitikkur, orku- og umhvørvismál, vinnupolitikkur, økismenning, ungdómspolitikkur og mangt annað.
Fríggjakvøldið verður skipanarparturin avgreiddur, har m.a. starvsnevnd skal veljast og innkomin uppskot verða viðgjørd. Í lógum floksins stendur at allir limir hava rætt at seta fram uppskot. Fýra uppskot/áheitanir eru komin inn og verða løgd fram og viðgjørd á flokstinginum fríggjakvøldið:
- Ein áheitan frá Suðurstreymoyar Tjoðveldisfelag at samtykkja, at tingfólk floksins verða biðin um at virka fyri, at sálarheilsa í breiðum týdningi verður uppraðfest.
- Ein áheitan frá Unga Tjóðveldi, um at flokstingið heitir á samgonguna at raðfesta Fróðskaparsetur Føroya og at økja játtanina munandi á fíggjarlógini.
- Tvey uppskot frá Unga Tjóðveldið um ávikavist at heita á flokstingi um at samtykkja,1) at vit í Føroyum banna allari sølu av vørum við mikroplasti í og
2) uppskot um, at flokstingið ger eina samtykt í 6 punktum, sum skal miða ímóti, at Føroyar gerast leysar av olju, koli ella øðrum kolvetni sum orkukeldu.
Innkomnu uppskotini eru send økisfeløgunum, tingmanning og Unga Tjóðveldi, umframt miðlunum.
Leygardagin byrjar politiska orðaskiftið við formansfrágreiðingini kl. 09.30
Í formansrøðu síni leygardagin sum verður stroyma á heimasíðu floksins, fer Høgni Hoydal at kunna um og viðgera hvat flokkurin hevur fingið framt í samgongusamstarvinum higartil, umframt at geva ítøkilig boð uppá, hvat Tjóðveldi ætlar at fáa framt nú gott og væl helvtin er eftir av samgonguskeiðinum.
Eftir formansrøðuna er viðgerð og orðaskifti á skránni.
Klokkan 13.00 fer Bogi Jacobsen stjóri á Varðanum Pelagic á Tvøroyri at gestarøða.
Orðaskiftið heldur fram allan leygardarin og endar við einari yvirlýsing frá flokstinginum.
Leygarkvøldið verður tjóðveldisveitsla í bygdarhúsinum.
Fríggjadagur 24. mars
19.00: Petur í Gong, aðalstjórnarformaður setir flokstingið
19.15: Mentanarlig framførsla
19.30: Tingið skipar seg við tingformanni, tingskrivara og yvirlýsingartoymi
19.45: Grannskoðaður roknskapur verður lagdur fram til góðkenningar
20.30: Umrøða av innkomnum uppskotum og atkvøðugreiðsla
21.15: Val av starvsnevnd, grannskoðarum og tiltakslimum
22.00: Flokstingið niðurlagt
Leygardagin 25. mars :
08.30: Morgunmatur
09.30: Formansfrágreiðing
10.15: Politiskt orðaskifti um formansfrágreiðing og politisku mál floksins
12.00: Matarsteðgur
13.15: Gestarøðari: Bogi Jacobsen stjóri á Varðin Pelagic á Tvøroyri
13.45: Politiskt orðaskifti
15.00: Steðgur
15.30: Politiskt orðaskifti framhald
17.00: Frágreiðing frá Unga Tjóðveldi
17.30: Yvirlýsing
19.30: Tjóðveldisveitsla
Flokstingið er fyri øll tjóðveldishugað, og fjølmiðlarnir eru allir bodnir at taka lut.
Tjóðveldi


text:
Flogbóltur
Á hesari síðuni lýsa vit liðini hjá KÍF í 2016/2017.
Vit leggja stóran dent á at bjóða eitt gott og stuttligt ítróttarligt umhvørvið, við dugnaligum venjarum.
Vit hava okkurt fyri øll, uttan mun til støði ella aldur.
Á breddanum til vinstru síggja tit øll liðini vit bjóða út í ár.
Her fara vit at hava felagsmyndir, samrøður og nýggjheitir frá teimum ymisku liðunum.
Niðanfyri kunnu tit síggja hvar børnini hjá tykkum kunnu venja við:
(Hetta er bert vegleiðandi)
Flogbørn 0-1 leikarar frá 2008 - 2009 (6-8 ár)
Flogbørn 2 leikarar frá 2007 - 2008 (8-9 ár)
Flogbørn 3 leikarar frá 2006 - 2007 (9-10 ár)
U12 leikarar frá 2004 - 2005 (10-12 ár)
U14 leikarar frá 2002 - 2003 (12-14 ár)
U16 leikarar frá 2000 - 2001 (14-16 ár)
Um tit hava nakrar spurningar ella eru forvitin um okkurt, so eru tit vælkomin at skriva ein boð til okkum á flogboltur@kif.fo og vit venda aftur til tykkum sum skjótast.


text:
Eftir óhugnaligu søguna um hina dripnu og sundurlimaðu Kim Wall umborð á heimagjørda kavbatinum Nautilus hjá Peter Madsen, eru nógvar gitingar um mannliga høvuðspersónin í søguni, ið er sum ein ræðusøga av teim mest forbodnu. Munurin er bara, at hetta er ikki spælifilmur, men veruleiki, ið stig fyri stig kemur undan kavi, og sum løgreglan nú roynir at seta saman, so greiða kann fáast á, hvat er hent.
Vísandi til heimildarfilmin um Peter Madsen, Amateurs in Space, sum Max Kestner gjørdi í fjør, og DR sendi í mai í ár, hevur danska filmstíðarritið Ekko í hesum døgum eina grein um høvuðspersónin í krimigátuni. Tíðarritið nevnir sálarfrøðiliga hugtakið ”kværulantforrykthed”, ið er ótálmað vreiði hjá einum, sum altíð vil hava rætt, tí hann er so ”rethaverisk”, tað er ein, ið er so pásettligur, at hann treiskliga blívur við at halda uppá sítt.
Amateurs in Space hjá virðislønta Max Kestner, var í uppskoti at fáa bæði Bodil og Robert virðislønirnar sum besti heimildarfilmur í ár.
Søgan um uppfinnaran og ævintýraran upptekur og hugbindur fólk um allan heim. Spurningurin er, um markleysi veruleikin, sum Peter Madsen við góðum og pengasterkum stuðlum hevur livað í, nakrantíð fer at verða sannførandi á filmi. Livst, so spyrst.


text:
- 16Shares
Mikudagin 25. apríl kl. 15 skipar Fuglafjarðar Hornorkestur fyri flaggdagshaldi við Mentanarhúsið. Lagt verður upp til ein hendingaríkan dag sum byrjar við, at Edmund Williamson heldur røðu, barnakórið syngur nakrar sangir og skótarnir luttaka eisini. Til hendan serliga dagin koma ellisakførini úr Fuglafirði at vitja torgið, og samstundis verður høvi til at fáa okkurt gott til góman, tí Kafein hevur opið.
Aftaná flaggdagshaldið, umleið kl. 16, verður næmingaarbeiðið hjá Fuglafjarðar Kvøldskúla víst fram í Galleri Ribarhús, har Eivin Breiðaskarð heldur røðu. Umframt hetta, spæla næmingar góðan tónleik afturvið góðum kaffi frá heimavirkisfelagnum. Framsýningin verður opin vikuna út.
Framsýningin í Ribarhúsi er opin soleiðis:
Flaggdagin - framsýningin verður sett aftaná flaggdagshaldið umleið kl. 16.00
hós. 26. apríl kl. 15.00 - 17.30
frí. 27. apríl kl. 15.00 - 17.30
Ley. 28. apríl kl. 11.00 - 13.00
Sun. 29. apríl kl. 14.00 - 17.30


text:
MERCY SHIPS - FLÓTANDI SJÚKRAHÚS
SKRIVAÐ: Kristiliga Tíðindatænastan v/Poul Jóhan Djurhuus, Glyvrar 10.01.2018 - gjaranes@gmail.com
MYND: Smádrongurin MAURINHO
Tú kanst eisini hoyra innslagið á Kristiligu Tíðindasendingini á R7 við at trýsta á leinkjuna niðanfyri!
https://r7.fo/…/kristiliga-tidindasendingin-59-vid-poul-joh…
______________________________________________________________________________
HJÁLPARFELAGSSKAPURIN MERCY SHIPS
- flótandi sjúkrahús
Mercy er tað enska orðið fyri miskunn; og vit kunnu eisini siga tað soleiðis, at talan eru um skip, við nógvum miskunnsomum Samverjum umborð.
Jesus segði við lærisveinarnar á sinni, at “tey fátæku hava tit altið hjá tykkum!” Soleiðis hevur tað verið síðani dagar Jesusar, at tað eru mong ómetaliga fátøk og illa stødd fólk í ávísum londum og heimspørtum.
VESTURAFRIKA
Ávís lond í Vesturafrika eru millum harðast raktu og fátækastu londini í heiminum í dag, við tí úrsliti, at menniskjur í hundraðtúsundatali í viðkomandi londum hava liviumstøðir, sum eru langt undir tað menniskjansliga lágmarkið, og hava als onga atgongd til læknaviðgerð.
Hetta merkir, at tað í okkara døgum eru børn og vaksin í túsundatali í Vesturafrikonskum londum, sum alt sítt lív eru noydd at liva við sjúkum og skemmandi brekum, so sum vanskaptum andlitum, klumpfótum, blindni, stórum brunaskaðum, stórum tanntrupuleikum, varra- og gómakloyvir, ymiskar viðføddar skeivleikar, sum gera at barnið aldri lærir at ganga, og blaðungar kvinnur við stórum skemmandi gynækologiskum trupuleikum.
EINGIN LÍVSKVALITETUR
Nevndu heilsutrupuleikar, sum føra við sær lítlan og ongan lívskvalitet, kunnu hjálpast við einum lívsbroytandi læknaligum og medisinskum inntrivi, men av tí, at medisinska hjálpin ikki er til staðar ella eingin fíggjarlig orka, so eru tað børn og vaksin í Vesturafrika, sum eru noydd at liva við hesum brekum alt teirra lív.
MERCY SHIPS
Felgasskapurin Mercy Ships byrjaði sítt virkið í 1978, tá Amerikumaðurin Don Stephens, sá møguleikarnar at náa heimsins fátækastu fólk við hjálp frá skipum. Síðani tá hevur felagsskapurin havt ikki færri enn 5 skip í hesi tænastu, sum hava vitjað í heimsins fátækastu londum, og givið ikki færri enn 2,1 millión menniskjum eina lívsbroytandi læknaviðgerð á teimum væl útgjørdu skurðstovunum umborð á sjúkrahússkipunum hjá Mercy Ships.
Tey seinastu nógvu árini hevur felagsskapurin virkað burturav í teimum fátækastu londunum í Vesturafrika, so sum Benin, Togo og Sierra Lieone. Mercy Ships hevur eina breiða almenna viðurkenning millum fólkið og myndugleikarnar í viðkomandi londum.
AFRICA MERCY
Skipið, sum verður brúkt í dag eitur AFRICA MERCY, og er væl størri enn Norrøna. Skipið er eitt flótandi sjúkrahús við sjúkrahúsútgerð, sum í fleiri førum er á hædd við útgerðina á Ríkissjúkrahúsinum í Keypmannahavn. Umborð eru 7 væl útgjørdar skurðstovur, 80 sjúkrasengur, væl útbúnir læknar, serlæknar og sjúkrasystrar. 7.000 skurðviðgerðir verða gjørdar umborð á hvørjum ári.
Manningin telur umleið 450. Eingin fær løn, men fyri at hjálpa til við rakstrinum av arbeiðinum og skipunum, so skula øll rinda eitt ávíst mánaðargjald. Manningin kemur úr 30 londum.
Allar sjúkraviðgerðirnar umborð verða gjørdar ókeypis, og tíðina tey liggja á sjúkradeildini umborð, fáa tey frítt uppihald og frían kost. Arbeiði og skipið verður ikki rikið handilsliga, men einans við fríum gávum frá einstaklingum, samkomum, kirkjum, stovnum, fyritøkum og stuðulsgrunnum.
SÓLSSKYNSØGAN UM MAURINHO
Á ovaru myndini síggja vit smádrongin Maurinho úr Vestur-Afrika, sum var føddur hjólbeintur. Hann fekk hjálp umborð á sjúkrahússkipinum Africa Mercy, og á niðaru myndini síggja vit hann við normalum beinum. Nú er hann ein glaður smádrongur, sum spælir og loypir runt í kapping við sínar javnaldrar.
Sólskynssøgurnar hjá børnum og vaksnum, og ikki minst hjá foreldrum, eru óteljandi. Søgurnar kunnu lesast inni á heimasiðuni hjá mercyships.org
NÝTT SKIP
Um stutta tíð verður ein rættulig kollvelting innan Mercy Ships. Í 2013 skrivaði felagsskapurin undir ein byggisáttmála við eina Kinesiska skipasmiðju, um bygging av einum nýggjum sjúkrahússkipi. Skipið verður dupult so stórt sum AFRICA MERCY, og kemur at hava dupult so stóran kapasitet. Manningin kemur at telja 1.000. Ætlanin er ikki at leggja verandi skip, AFRICA MERCY, men at bæði skipini skula samarbeiða. Fyribils er avgerð tikin um, at skipini skula virka burturav í Vesturafrika, tí har er tørvurin størstur. Nýggja skipið verður sætta skipið hjá Mercy Ships. Skrokkurin er farin av bakkastokki. Skipið er navngivið ATLANTIC MERCY.
ATLANTIC MERCY
AFRICA MERCY er 152 metur til longdar, meðan ATLANTIC MERCY er 174 metur. Breiddin er knappar 29 metur. Umborð á AFRICA MERCY eru 163 kømur, meðan 276 kømur eru umborð á nýggja skipinum, sum eru býtt millum eitt- og tveymanskømur. Har vera eisini gesta- og familjukømur. Sjúkrahúsøki á AFRICA MERCY er 1.900 fermetur, meðan tað er 7.000 fermetur umborð á flaggskipinum ATLANTIC MERCY við 102 sjúkrasengrum – talan er so statt um eina rættuliga maritima kollvelting hjá Mercy Ships, har sjóneykan verður sett burturav á heilsuna og lívskvalitetin hjá teimum fátækastu millum tey fátæku!
MERCY SHIPS OG MYNDUGLEIKARNIR
Mercy Ships arbeiðir bert í tøttum samarbeiði við myndugleikarnar í londunum, har teir vitja, soleiðis at skilja, at tað altið fyriliggur ein almenn innbjóðing til skipið, ið er grundarlagið undir vitjanini og arbeiðinum í og út frá skipinum.
VITJAÐI Í FØROYUM
Eitt av skipum teirra var ANASTASIS, sum við føroyska skiparanum, Arna Johansen úr Sandavági, vitjaði í Føroyum og í Danmark á sumri 1990. Um tað mundi stóð illa til í Póllandi, og innsavningin í Føroyum av m.a. sjúkrahússengrum og klæðum fylti upp undir lastalúkurnar, tá Anastasis legði frá landi við kós móti Póllandi. Umborð var eisini ein sjúkrabilur, sum Ambulansudeildin á Landssjúkrahúsinum hevði donerað til Póllands.
FØROYSK DEILD
Mercy Ships er ein altjóða felagsskapur, sum hevur stuðulsdeildir í 16 londum. Fyri trimum árum síðani varð ein deild sett á stovn í Føroyum við eini 5-mannnevnd, har fyrrverandi vinnulívsmaðurin Olaf Olsen er formaður. Ein føroyskur faldari er givin út við upplýsingum um møguleikarnar at stuðla. Í nevndini, sum er fyrsta nevndin hjá føroysku deildini, eru: Olaf Olsen formaður, Sólrun Poulsen, Jóan Petur Johannesen, Hendrik Olsen, Hildigun Steinhólm Højgaard; og varalimir eru Per Poulsen og Jákup Jacobsen.
STARVSFÓLK
Føroyska nevndin sigur, at tað er brúk fyri nógvum starvsfólkum umborð, og ikki minst nú, tá ið tað nýggja skipið kemur, við nógv størri arbeiðskapasiteti. Brúk er fyri læknum, serlæknum, sjúkrafrøðingum, yvirmonnum á brúnni og í maskinuni. Kokkar, tænarar, dekkarar, IT, lærarar og nógv annað gott fólk. Sum áður sagt, so verður ikki løn goldin til nakran umborð, men ein skal gjalda eitt mánaðarligt gjald fyri at búgva og arbeiða umborð. Soleiðis er manningin við til at halda skipinum koyrandi fíggjarliga - tann stóra lønin liggur tó í at síggja lívsbroytingina hjá tí einstaka menniskjanum!
KUNNINGARFUNDUR
Føroyska nevndin arbeiðir í hesum døgum við at fyrireika ein kunningarfund í Løkshøll í Runavíkini, sum verður leygarkvøldið 27. januar kl.20.00 og fyrireikararnir vóna, at tað verða mong, sum vilja møta upp til kunningarfundin í Løkshøll. Tað er ókeypis atgongd.
Um tú ynskir at fáa meiri kunning um Mercy Ships, ert tú vælkomin at seta teg í samband við føroysku deildina við at skriva til: “MERCY SHIPS FØROYAR,” Leitisvegur 2 fo-625 Glyvrar. Ella teldupost: info@mercyships.fo Eisini ber til at vitja inn á heimasíðuna: mercyships.org


text:
Sætta krabbabókin um Frøkun Ignoru, sum...
Sætta krabbabókin um Frøkun Ignoru, sum býr í torninum
Fyrsta krabbabókin í eianri røð av tígg...
Fyrsta krabbabókin í eianri røð av tíggju bókum um frøkun Ignoru í torninum
Áttanda krabbabókin um frøkun Ignoru
Áttanda krabbabókin um frøkun Ignoru
Onnur krabbabók í røðini av tíggju bóku...
Onnur krabbabók í røðini av tíggju bókum um Frøkun Ignoru í torninum.
Ignora býr í einum torni, og ovast uppi...
Ignora býr í einum torni, og ovast uppi hevur hon ein urtagarð.
Sjeynda bókin í røðini um frøkun Ignoru...
Sjeynda bókin í røðini um frøkun Ignoru í torninum.
Fimta bókin í Krabbarøðini av tíggju um...
Fimta bókin í Krabbarøðini av tíggju um Frøkun Ignoru í torninum
Triðja í eianri røð av tíggju bókum um ...
Triðja í eianri røð av tíggju bókum um frøkun Ignoru.
Fjóðra bókin í einari røð av tíggju læt...
Fjóðra bókin í einari røð av tíggju lættlesibókum um frøkun Ignoru.
Seinasta bókin í røðini um gentuna Igno...
Seinasta bókin í røðini um gentuna Ignoru, sum býr í einum torni.


text:
Seinastu tíðina hevur okkurt graml verið at hoyra í listaumhvørvinum um eina sanna gølu í Listasavni Føroya. Og fleiri fólk hava eisini vent sær til okkum við klagum um hesa sonevndu gøluna í vón um at tann konfrontatoriski og kritiski Listabloggurin fer at taka hetta upp. Og tað vildu vit eisini fegin, um altso talan var um eina gølu. Týsdagin í síðstu viku varð málið lagt fram og lýst í Dimmalætting undir gølukendu forsíðuyvirskriftini "Listasavnið vrakar Sven Havsteen-Mikkelsen". Tað snýr seg um eina framsýning, sum er tikin av aftur skránni í Listasavninum. Greinin, sum Beate L.Samuelsen hevur skrivað er í roynd og veru nógv hóligari enn yvirskriftin leggur upp til. Í greinini stendur, at talan er um eina ferðaframsýning við myndum hjá Sven Havsteen-Mikkelsen, sum varð fyriskipað í sambandi við 100 ára føðingardag listamansins og sum byrjaði á Johannes Larsen Savninum í fjør. Framsýningin hevur síðani verið at sæð í listasavninum í Ribe og í Sophienholm. Aftan á hetta var ætlanin at ferðaframsýningin skuldi sýnast fram í Listasavni Føroya, men hesar ætlanir eru nú sleptar. Tað er ikki vist hvørt ferðaframsýningin er vorðin eitt sindur seinkað ella hon bara er blivin drúgvari enn ætlað, men sambært plausiblu frágreiningini hjá Nils Ohrt stjóra er orsøkin, at fleiri av teimum privatu málningaeigarunum ikki eru áhugaðir at læna verkini út longur og tað er eingin meining at hava framsýningina í Listasavninum, tá hesi verkini mangla.
Tað er spell, sjálvandi, at vit ikki fáa hesa framsýningina hjá danski listamanninum við tætta tilknýtinum at Føroyum og norðurlondum at síggja í Føroyum, men eg dugi illa at fáa eyga á eina gølu í hesi avgerðini hjá Nils Ohrt. Onkursvegna so er tað altso ikki júst handan málingastílin, sum vit hava tann størstan mangul uppá. Frágreiðingin hjá Nils Ohrt er sum áður nevnt ógvuliga rímilig og sjálvandi hevur hann sum savnsleiðari allan rætt at taka eina tílíka avgerð. Eftir stendur spurningurin hví summi vilja gera eina gølu burtur úr hesum. Vit kenna ikki motivið, men ætla okkum at royna at finna út av tí og yvirhøvur at halda fram við at viðgera list og listastovnar - ikki við teskandi bakbiti, men opið og erliga í signeraðum innleggum.
(KP)


text:
"Kom á 2069!" - Sending 3
Sending um sjóvinnuna. Samrøður: Emil Petersen (Jupiter), Fríðin Ziskason (Pelagos), Høgni Hansen (Fiskamarknaður Føroya) og Sommer Kjærbo (Stelkur)
Hvønn fríggjadag klokkan 15, endursent leygardag klokkan 02 og leygardag klokkan 16.
Sending um sjóvinnuna, har m.a. ringt verður til skipini at frætta frá teimum.
Eivind Jacobsen leggur til rættis.
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í sendingum á R7, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Góð ráð til at eyðmerkja maktmenniskju
Rák (6) - Mannarættindi verða brotin í Føroyum og í Danmark, tá tað snýr seg um sálarligan harðskap
Leopardsnigilin vinnur á morsniglinum
Tá fake gerst fakta
Video - Vardø er ein óhugnaligur býur
Dreingirnir úr Gøtu sleppa at halda fram í skúlanum við Løkin
Tvillingar doyðu av hita, tí pápin gloymdi teir í bilinum
Útflutningurin av makreli og sild er nógv minkaður
Vespureiðrið (76) - 14. mai 2018
Aling á landi verður ein avbjóðing fyri føroyska alivinnu
Nýggjur kupil verður reistur á Sornfelli
Fyrsti spakin settur í til nýggjan Hvalbiartunnil
Tíðindi frá Taekwondo felagnum Hwarang Føroyar
Skógarmotta funnin á seyði í Føroyum
Bilsølustevna í SALT á Drelnesi
Radiooperatørur roknaði positionina út, tað var bjargingin
Rák (6) - Urtagott
Prát við Regin Jacobsen, um at Bakkafrost hevur keypt sølufyritøku í USA
NOVA úr Suðuroynni - Sending 6
Hetta kann ikki góðtakast
Løtan er ikki røtt
2.400 pendla til Havnar hvønn dag
Doyði av e-sigarettini
Hugnaløtan (21) - Gestur: Lasse Klein
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Føroysku yvirlitstrolingarnar vórðu gjørdar við Tróndi í Gøtu.
Makreltilfeingið bara økist
Dan Klein --- 01.09.2017 - 09:30
Biomassin – tonsatalið – av makreli er øktur 13 prosent í 2017 samanborið við 2016. Eisini svartkjaftastovnurin er øktur í tonsum. Biomassin av norðhavssild er minkaður, men stovnurin er stabilur. Tað vísa yvirlitstrolingarnar, sum kortini ikki kunnu standa einsamallar, tá stovnsmetingarnar verða gjørdar.
Líkindi eru fyri, at 2017 gerst eitt gott makrelár. Skipaðu yvirlitstrolingarnar hjá ICES vísa nevniliga, at makrelstovnurin í norðurhøvum – í føroyskum, íslendskum, grønlendskum og norskum sjógvi – er øktur við 13 prosentum í tonsum síðani í fjør.
Og lítið er at ivast í, at skipini eisini fara at fáa størri makrel í ár enn í fjør, tí sjálvt um tonsatalið er nógv økt, so er talið á makrelum minkað við tveimum prosentum. Tað merkir sjálvsagt, at miðalvektin á fiskinum er økt.
Eisini svartkjaftastovnurin er øktur í tonsum. Hann er øktur 3,5 prosent síðani í fjør. Eisini svartkjafturin er væl størri í miðal, tí í tali er stovnurin minkaður heili 19 prosent.
Við norðhavssildini er øðrvísi. Har er biomassin minkaður við 10,5 prosentum síðani í fjør. Og sildin er smáttfallandi, tí í tali er stovnurin øktur við tveimum prosentum.
Kortini er vandi ikki á ferð við norðhavssildini, tí miðalstóri 2013-árgangurin byrjar at síggjast aftur í fiskiskapinum.
ICES-tølini síggjast í einum arbeiðsskjali, ið er gjørt í sambandi við stovnsmetingarfund, sum ICES-arbeiðsbólkurin, ið granskar ferðandi fiskastovnar, heldur í Keypmannahavn í døgunum 30. august – 5. september.
Eydna í Homrum, lívfrøðingur, PhD, á Havstovuni hevur saman við Leon Smith, verkfrøðingi á Havstovuni, staðið á odda fyri føroyska royndarfiskiskapinum, og hon er við á ICES-fundinum í Keypmannahavn.
Hon leggur dent á, at yvirlitstrolingarnar einsamallar eru alt ov veikt grundarlag til at siga, hvussu nógv, tað er ráðiligt at fiska av stovnunum.
- Samanumtikið sær tað ikki so galið út, men yvirlitstrolingarnar geva bara eitt parametur til samlaðu stovnsmetingarnar, sum eru grundarlag undir ICES-tilmælini um fiskiskap.
Týdningarmest eru veiðuhagtølini frá í fjør, sum saman við hesum kanningunum og millum annað eggjateljingum verða brúkt í útrokningunum, sigur Eydna í Homrum.
Stovnsmetingar eru ikki bara løtumyndir av biomassa (tonsatali) og tali á individum. Gýting, tilgongd, og hvussu nógv er til av hvørjum árgangi eru eisini týðandi parametrar saman við nógvum ørðum.
Eydna í Homrum vísir millum annað á, at eggjateljingarnar í fjør vístu, at makrelurin í stórum tali gýtti, har vanliga sera lítil gýting er, millum annað í føroyskum sjógvi. Vanliga gýtir hann í sjóøkinum frá Biscaya-víkini og norður um Írland.
- Men eggjateljingarnar eru bert triðja hvørt ár, so ongin hevur verið í ár. Tí vita vit ikki, um fyribrigdið í fjør bara var ta einu ferðina, ella um talan er um eina veruliga broyting í gýtingarmynstrinum. At makrelstovnurin er væl fyri, er tó ongin ivi um, sigur Eydna í Homrum.
Tað er svartkjaftastovnurin eisini, og tó at sildin er minkað nógv í biomassa, merkir tað ikki, at stovnurin er í vanda.
- Tað hevur ikki verið vanligt at fiska sildina serliga hart, og tí eru útlitini fyri henni hampuliga góð. Biomassin er fallin nógv, men kortini er talið av individum økt. Høvuðsorsøkin til tað er, at miðalstóri 2013-árgangurin nú byrjar at koma inn í fiskiskapin. Sleppur tann sildin at vaksa, so fer tað eisini at síggjast aftur í biomassanum næsta ár og fram eftir, sigur Eydna í Homrum.
Yvirlitstrolingarnar eru gjørdar í tíðarskeiðnum 3. juli til 4. august. Tróndur í Gøtu hevur gjørt royndirnar í føroyskum sjógvi, Finnur Fríði í grønlendskum sjógvi, íslendski Árni Friðriksson í íslendskum sjógvi og norsku Kings Bay og Vendla í norskum sjógvi.


text:
Lesoto
Kongsveldið Lesoto (enskt: Kingdom of Lesotho, sesotho Muso oa Lesotho) inni í Suðurafrika, er fjallaland, og tað er einasta land í Afrika, har alt lendið er hægri enn 1000 metrar oman sjóvar. 1. juli 2013 var fólkatalið 1,936,181 í Lesoto [1].
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Hóast Lesotho er eitt av minstu londunum í heiminum, bert 30 000 ferkilometrar til støddar, eru trupulleikarnir í landinum ómetaliga stórir. Høvuðsorsøkirnar til vánaligu støðuna eru nógvu tilburðirnir av eyðkvæmi, føðslutrot og fátækradømi. Harafturat eru inntøkurnar hjá stjórnini minkaðar nógv seinastu árini orsakað av altjóða fíggjarkreppuni. Landið er millum tey minst mentu londini í heiminum og sambært Global Hunger Index er føðslustøðan í landinum álvarsom [2]. Heimsmatvørufelagsskapin WFP hevur arbeitt í landinum síðani 1965 og samstarvar við stjórnina í Lesoto um at veita skúlanæmingum tvær ókeypis máltíðir um dagin. Familjurnar eru illa fyri fíggjarliga, og børnini verða tí noydd at arbeiða ístaðin fyri at ganga í skúla. Stjórnin í Lesotho hevur sett sær sum aðalmál at minka um hungurin í landinum og hevur somuleiðis nýtt nógva orku seinastu árini at økja um atgongdina til útbúgving. Fíggjarliga støðan í landinum ger tað tórført hjá nógvum børnum at sleppa í skúla.
Týdningarmesta tilfeingið er vatn; síðst í 1990-árunum var byrja at byggja stóra vatnorkuverkætlan, ið enn er í gerð, við tí endamálið at gera Lesoto sjálvbjargið við ravmagni og selja Suðurafrika nógv vatn. Til hon er liðug er Lesoto búskaparliga bundið at ríka grannalandi sínum. Væl ber til at halda geitir í hálendinum í Lesoto. Mest hava teir angorageitir, tí at angoraull er nógv eftirspurd, bæði til klæði og annan vevnað.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/lt.html
- ↑ http://www.fao.org/docrep/014/am588e/am588e00.pdf


text:
Snjallabjallu'myndir, tiknar í januar 2016 :)
Vit hava sagt 2015 farvæl, og eru møtt 'fresh' aftur, eftir eina laaaanga jólaferiu. 2016 verður einki undantak... vit ætla at hugna okkum MAX, og her á síðuni kanst tú fylgja við í, hvat vit rokast við um dagarnar ;)
So er vika 4 farin aftur um, og nógv hevur verið á skránni í Snjallabjallu :D Eisini hava vit fingið tveir fittar næmingar úr 9. flokki á Skúlatrøð, í starvsvenjing :) Eisini er 'Galladisko' á skránni, ið er fyri øllum børnum í 2. flokki - spennandi :D
Eisini vika 3 hevur verið merkt av deiliga fríska kavaveðrinum, og vit hava spælt úti mest sum hvønn dag - soooo lekkurt! :D Fototólið sleppur sjálvandi altíð við Snjallabjallu, á ferð ;)
Wuuhuu... eeeendiliga sleppa vit at sleða!! :D Vika 2 hevur verið merkt av deiliga kavaveðrinum, ið vit elska at spæla í :D Verkstøðini hava tó eisini havt ymiskt stuttligt at bjóða, so vit hava bestemt ikki kett okkum ;)
Myndir frá viku 1 - sum tað er deiligt at síggja hvønn annan aftur eftir jólaferiuna :D


text:
Fríska frukt og grønt til dyrnar - hvønn týsdag
Leypurin er skipan, her tú eina ferð um vikuna fært upp í ein leyp av frukt og grønmeti koyrdan til dyrnar.
Vøran kemur til landið mánadag. Vit pakka leyparnar týsmorgun, og týsdag seinnapart verða teir koyrdir til tínar dyr.
Kostnaður og pant
Leyparnir eru ymiskir í stødd og innihaldi, ein leypur kostar úr 100 krónum upp í 250 krónur.
Eisini er 150 krónur í panti fyri leypin.
Útkoyring ella avheinting
Útkoyringin kostar 25 krónur hvørja ferð.
Tú kanst eisini koma eftir leypinum í Miklagarði ókeypis.
Fyribils verður Leypurin bara koyrdur út til fólk í Havn, Hoyvík og á Argjum.
Vinnuhald
Til ber at fáa frískar vørur til dyrnar eftir serligari vinnuavtalu.
Við at seta flugubein í “Fyritøka” fært tú møguleikan at gjalda við gjaldskortið ella faktura/bankaflyting.
Hevur tú spurningar ella onnur ynski vinarliga skriva ella ring til umsiting@leypurin.fo á tlf.: 341950.
Viðmæling til stovnar og fyritøkur
Stórur grønur kassi við frukt hóskar væl til stovnar og fyritøkur.
Kostnaður 250 kr. íroknað útkoyring og mvg.
Broytingar ella pausa
Tilber ómakaleyst at broyta títt hald ella seta leypin á pausu í eina tíð.
Gev gætur: Tað tekur 14 dagar áðrenn haldi verður broytt ella sett á pausu.