text:
Hesa vikuna hevur Vágs Sóknar Bygdasavn framsýning av av kalendarunum hjá Christensen í Miðlatúni, har mangt og hvat um gerandislívið í Vági og í familjuni hjá Christensen er skrivað.
Í kalendaran í 1967 hevur Christensen m.a. skrivað um jarðskjálvtan sum var í Vági í 1967. Christensen skrivar 5. mai 1967: ”Jord-rystelse: Utvarp siger kun 600 folk, 1/3 her tilbage. 1200 folk flygtet og kun 1/3 i skole – men ingen rystelse i dag.”
Vermund Mosbjerg Christensen
Fyrsti útbúni elektrikarin í Vági – eftir at norðmenninir vóru farnir – var Vermund Mosbjerg Christensen. Christensen, sum hann vanliga varð nevndur, var dani, føddur í Sindal í Jútlandi 2. nov. 1896, har pápin var fotografur.
Christensen fór tíðliga at arbeiða við elektrisiteti. Í einum av sínum mongu skrivum til elektrisitetverkið (kommununa) sigur hann einastaðni, at hann longu frá 1912 hevði arbeitt við elektrisiteti. Hann tók ta kommunalu installatørroyndina í Aarhus í 1922, og frá hesum ári hevði hann handil (-virksemi) við elektriskum lutum fyri egnu rokning í Sindal.
Tá ið elektrisitetverkið í Botni í 1924 søkti eftir elektrikara, fekk hann starvið sum elektrikari í Vági frá 1. september í hesum árinum.
Við tað at tað ikki varð hildið nóg nógv arbeiði fyri meira enn einum elektrikara í Vági, treytaði Christensen sær einarætt sum kommunalur elektrikari í Vági, og hann fekk hetta loyvi fyri 5 ár. Seinni varð loyvið longt.
Í teimum stóru kommunuhúsunum í Lágabø, sum tá vóru nýggj, hevði hann verkstað og goymslurúm í kjallarahæddini. Nøkur ár seinni bygdi hann stór betonghús niðan fyri Toftadunga, har hevði hann eisini handil við øllum vanligum elektriskum tilfari, so sum perum, ovnum, kókiplátum, strúkijørnum v.m. Tá Christensen søkti eftir ørindadreingi, kom Jógvan Mikkelsen í Vági í starv hjá honum. Christensen rópti hann Joen. Jógvan var ofta hjálparmaður hjá Johan við Hvanndalsá.
Christensen kom til Vágs á vári 1924 – Lystbæk kom í august sama ár – t.v.s. at Hamnæs, fyrsti verkstjórin hjá elektricitets-verkinum, var ikki var farin úr Vági, tá ið Christensen kom til Vágs.
Christensen og “Vaag kommunale Elektricitetsværk”, sum tað tá æt, skrivaðu 6. sept. 1924 undir sáttmála, sum m.a. segði, at Christensen hevði sum innstallatørur einarætt uppá alt arbeiði á verkinum í Botni eins og há- og lágspenningslinjuna, transformatorar og málarauppseting – málarar vóru júst komnir í brúk hetta árið. – Tó hevði verkið í Botni rætt til at brúka maskinmannskapið í Botni til at umvæla transformatorarnar og háspenningslinjuna. Christensen hevði onga ábyrgd av tí tilfari, sum nýtast skuldi, tað skuldi verkið sjálvt syrgja fyri, men installatørurin hevði ábyrgdina av tí gjørda arbeiðinum.
Christensen gavst at arbeiða sum elektrikari við krígslok. Tey seinnu árini hevði hann ein lítlan handil.
Hetta brotið um Christensen skrivaði Poul Andreasen í bókini um Elektricitetsverkið í Botni (1996).
Christensen fór at handla við elektriskum lutum stutt eftir at hann var komin til Vágs (1924), og henda handil hevði hann í kjallaranum í teimum stóru sethúsunum undir Toftadunga so leingi sum hann var elektrikari. Undir krígnum bygdi hann handilshúsini niðri við vegin, og har fór hann at handla við ymsum vørum.
Christensen var giftur við Hannu, dóttir Helenu og Magnus Dahl á Gørðunum. Tey áttu sonin Anders.
Kalendararnir hjá Christensen
Christensen førdi kalendara yvir ymiskt sum fyrifórst í Vági, skrivaði niður hendingar í Vági og um hvat tey í familjuni gjørdu um dagarnar. Kalendararnir í framsýningini eru frá 1948, 1949, 1950 og frá fleiri árum í 1960árunum.
Millum annað skrivar hann um ótangar, sum steina oman á takið og at gerningsmenninar vórðu funnir nakrir dagar seinni. Eisini skrivar hann, um at tað var kavi og kalt 26. mai 1961. Um at Petur á Gørðunum kom á Vág við 160 tons av saltfiski 29. august 1961.
Christensen skrivar eisini um jarðskjálvtan sum var í Vági í 1967, har hann m.a. skrivar 5. mai 1967: ”Jord-rystelse: Utvarp siger kun 600 folk, 1/3 her tilbage. 1200 folk flygtet og kun 1/3 i skole – men ingen rystelse i dag”
Mangt annað áhugavert og skemtiligt er í kalendarunum hjá Christensen, sum eru á framsýning í Miðlatúni hesa vikuna.
Tað er Vágs Sóknar Bygdasavn sum skipar fyri framsýningini.
Kalendararnir hjá Christensen vórðu bjargaðir út úr sethúsunum hjá Christensen, “húsunum hjá Anders”, áðrenn tey vórðu rivin niður. Kalendararnir lógu og sløddist á vegnum og bjargaðu Hans Michael og Jeanna í Lágabø teir og hava síðani latið kalendararnar til Savnið.


c: text/html

text:
Bjørt spyr Helga um dálking við plásti
Munnligur fyrispurningur um tiltøk at basa dálking við plasti, settur Helga Abrahamsen, landsstýrismanni í umhvørvismálum
1) Ætlar landsstýrismaðurin at seta í verk tiltøk at avmarka dálking við plasti, sum mælt er til í tilmæli frá Umhvørvisstovuni?
2) Um ja, hvørji av teimum 11 tilmælunum er ætlanin at fara undir fyrst og hvørji síðan?
3) Hvørji stig ætlar landsstýrismaðurin at taka fyri at styrkja samstarvið ímillum myndugleikar, vinnugreinar, áhugafeløg o.o., at fyribygja plastdálking av náttúruni?
4) Er ætlanin at fylgja samtyktini hjá ES um at minka um ávirkanina á umhvørvið av plastúrdráttum, sum øll norðurlond gjøgnum ES ella EBS verða bundin av?
Viðmerkingar
Neyðugt er at seta fleiri tiltøk í verk, skulu Føroyar minka um ovurnýtsluna av plasti, sum tíverri í stóran mun dálkar náttúruna bæði á sjógvi og landi. Í vár handaði Umhvørvisstovan táverandi landsstýriskvinnu í umhvørvismálum eitt tilmæli um ymiskt tiltøk, sum kunnu vera við til at avmarka plastdálkingina í náttúruni, og kunnu tryggja, at plast verður burturbeint á rættan hátt. Tilmælini vóru 11 í tali:
1: Víðka pantskipanina fyri einnýtisíløt úr plasti. 2: Økja endurnýtslu av plasti frá bæði vinnu og húsarhaldum. 3: Gera virkisætlanir fyri at økja endurnýtslu og minka dálking við plasti frá ídnaði, landbúnaði, fiskivinnu og ferðavinnu o.ø. 4: Upplýsing til borgaran um plast. 5: Minka nýtsluna av beriposum úr plasti. 6: Forboð fyri høglskálum úr plasti. 7: Banna ella avmarka nýtsluna av einnýtis borðbúnaði o.ø. úr plasti, eitt nú knívum, gaflum, skeiðum, tallerkum, súgvirørrum, vattpinnum og pinnum til ballónir. 8: Forboð fyri smyrsli o.ø., sum hava mikroplast í sær. 9: Kunngerð um graslíkisvøllir. 10: Stuðulsskipan til havnir/skip, ið taka ímóti burturkasti, sum er tikið upp úr sjónum. 11: Loysn á dálking við spreingileidningum.
Grannalond okkara seta eisini miðvís tiltøk í verk á hesum øki. Eitt nú áseta nýggjar ES-reglur, at einnýtisplast verður bannað frá 2021.
Á Løgtingi 18. novembur 2019
Bjørt Samuelsen
løgtingskvinna

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kom við Fonn Flog á altjóða Beatles viku í summar, har tú fært eitt tónleikaupplivilsi, so tað baskar eftir í. Okkara dugnaligi og staðkendi ferðaleiðari fylgir tykkum til øll tey kendu støðini, ið ein setur í samband við The Beatles, ma. Strawberry Fields, Penny Lane, Eleonor Rigby, Cavern Club og mong onnur støð. Eisini verður rundtúrur gjørdur í Anfield stadion og í hábærsligu dómkirkjuni í Liverpool, ið er tann stórsta dómkirkjan í Stóra Bretlandi.
Pakkaprísur
Pr. persón v/gisting í deildum twin/dupultrúmi
úr kr. 6.795,-
Íroknað pakkanum
Ikki íroknað
Ferðatíðir
Flogferð: 27. august: Vágar - Edinburgh, Kl. 14:45 - 16:10
Tokferð: 27. august: Edinburgh - Liverpool
Tokferð: 31. august: Liverpool - Edinburgh
Flogferð 31. august: Edinburgh - Vágar, kl. 13:05 - 14:30
Hotellið
Gist verður í miðbýnum í standard dupultrúmi á 4* hotellinum, Staybridge Suites Liverpool. Morgunmatur er íroknaður. Hotellið liggur væl fyri í býnum, og er í gongufrástøðu til øll tiltøkini, ið fara fram ísambandi við Beatles vikuna.
Tilmelding skal gerast við at senda okkum teldupost á fonnflog@fonnflog.fo ella við at ringja á 47 63 63.
*GG!Túrurin verður gjørdur, um nóg nógv melda til.


text:
Guds Sonur
Guds Sonur
Og lítla barn í Betlehem,
tað var ein kongur bold’,
sum kom av høgu himnaborg
á hesa neyðar fold.
Nú hann í himmiríki býr,
tí hann Guds Sonur er;
men altíð hoyrir hann hvønn tann,
í bøn til hansar’ fer.
Soleiðis syngja vit í einum jólasangi. Og í einum øðrum jólasangi ljóðar tað soleiðis:
Uttan synd hann føddur er,
sum heimsins syndir ber.
Hann bæði Gud og maður er,
og øllum sína frelsu ber.
Tað er Jesus, vit syngja um:
Hann er bæði Gud og menniskja!
Hann er sannur Gud og satt menniskja í einum og sama persóni!
Soleiðis hava tey kristnu sungið í 2000 ár. Soleiðis talar Bíblian.
Sannur Gud, og satt menniskja.
Hetta er trupult fyri tankan. Men týdningarmikið fyri trúnna.
Hvat hevur tað at týða, at Jesus er sannur Gud?
Fyrst: Jesus vísir okkum, hvussu Gud er!
Bíblian sigur: “Og hann er mynd hins ósjónliga Guds” (Kol. 1,15).
“Hann sum er ljómin av dýrd hansara og avmyndin av veru hansara” (Hebr.1,3).
Flest menniskju hava eina ímyndan av Gudi. Meir ella minni klára ímyndan. Men tey eru ofta í iva um, hvør Gud í veruleikanum er.
Tá vit siga frá um ein persón, sum vit hava møtt, taka vit ofta fram eina ímyndan av persóninum. Soleiðis gerst tað lættari hjá øðrum at læra persónin at kenna. Soleiðis er tað eisini við Gudi:
Hygg upp á Jesus! So fært tú at síggja, hvør ið Gud er!
Hvussu var Jesus?
Hann gjørdi ikki mun á fólki. Hann elskaði hvørja menniskju. Hjartaliga og inniliga. Jesus var altíð upptikin við at hjálpa, at brúka tíð upp á menniskju og sýna teimum umsorgan.
Hann var trúgvur móti sannleikanum. Men ongantíð so at kærleikin kámaðist.
Hygg upp á Jesus! Hann er Guds mynd.
Soleiðis sum Jesus er, soleiðis er Gud. Soleiðis sum Gud er, soleiðis er Jesus.
Víðari: Jesus vísir okkum, at frelsan er Guds verk!
Navnið Jesus merkir: “Gud er frelsa ella “Gud frelsir”. Jesu navn boðar loyndardómin við Jesu gerningi: “Kristus Jesus kom í heimin at frelsa syndarar” (1 Tim 1,15).
Frelsa merkir, at eitt oyðilagt samband við Gud verður umvælt. Ein slíkan gerning kann einki menniskja útinna. Eingin kann vera sín egni frelsari ella hjá øðrum. Tvørturímóti: Eitt menniskja hevur tørv á at blíva frelst! Tí sendi Gud Son sín í heimin. Frelsaran! Jesus gongur Guds veg. Jesu verk er Guds verk. Jesu frelsa er Guds frelsa.
Sostatt er spurningurin greiður: Jesus frelsir. Tú verður frelst/ur.
Fyri tað kanst tú takka Jesusi. Hann vísir tær, hvør ið Gud er. Hann vísir tær, hvat Gud hevur gjørt. Jesus er Guds Sonur. Tann einasta bjargingin.
Til umhugsanar
“Eingin hevur á nøkrum sinni sæð Gud; hin einborni sonurin, sum er Gud, og sum er í fangi faðirsins, hann hevur kunngjørt hann” (Jóh 1,18 eftir norskari týðing).
Eftir Johnn R. Hardang (Noreg) í bókini “Veien” (Sambåndet Forlag 1998)
Hjørleif Poulsen týddi.


text:
Um tað var soleiðis, sum tað upprunaliga varð ætlað, so hevði triðja umfar í landskappingini verið á skránni í morgin.
Týskvøldið 3. mars var stórsteypadysturin millum KÍ og HB, og so var ætlanin, at fyrsta umfar í Betri deildini skuldi vera sunnudagin 8. mars. Ætlanin var av ongum, og síðani hevur tað verið steindeytt í fótbóltinum.
Í feløgunum verður skipað fyri venjingum í smáum bólkum og spælararnir venja sjálvir.
At eingir dystir eru ber við sær, at inntøkugrundarlagið hjá feløgunum er nógv minni, enn tað annars hevði verið.
Í Fuglafirði hevur støðan við sær, at spælararnir og venjararnri nú hava gjørt av, at teir skulu ikki hava løn fyri mars mánað.
Liðformaðurin, Jan Ó. Ellingsgaard, skrivar soleiðis á facebookvanganum hjá ÍF fjepparunum:
Vit, í Betri-hópinum hjá monnum, hava arbeitt hart móti at gerast klárir til kappingarbyrjan, sum skuldi verða fyri tveimum vikum síðani. Vegna korona-farsóttina, er enn ógreitt nær hetta verður. Farsóttin ávirkar gerandisdagin hjá okkum øllum, og halda vit leikarar tí forminum við líka við sjálvvenjingum fyribils.
Vit eru sera góðir við okkara felag – ÍF. Tí hava vit leikarar og venjarar sjálvir tikið stig til, at frásiga okkum part av okkara lønum í mars. Hesum hava vit boða nevndini frá í dag. Somuleiðis skal tað sigast, at eg eri biðin um at skriva um hetta til tykkum fjepparar.
Tíbetur vísir tað seg, at vit standa sera væl saman í tíðum sum hesum. Vónandi gerst hetta ”korona-tíðarskeiðið” ikki ov langdrigið, so vit kunnu koma í okkara vanligu gerandisdagsrútmu aftur, og bólturin aftur kann fara á rull.


text:
Eingin vøra er á ynskilistanu.
Rosacea er húðsjúka ið ofta kemur í 25-30 ára aldrinum. Orsøkina til Rosacea kennir eingin, men tað er kroniskur bruni runt um blóðkør og tálgkertlar í húðini, sum geva tað reyða brennandi útbrotið, størri tálgkertlar og akni líknandi eyðkennini.
Tað eru nógvar orsøkir til at fáa sjónlig reyð blóðkør í andliti. Oftast “diffust” ella sum týðulig einkult blóðkør. Oftast fáa vit æðrasprongingar orsaka vind og veður ella av húðsjúkuni Rosacea og ymsar bindivevssjúkur.
IPL og LASER
Húðin skal vera væl vaska og reinsa fyri make up áðrenn tú kemur til viðgerð.
Húðin skal ikki hava fingið sól 4 vikur áðrenn viðgerð og sjálvbrúnara í 2 vikur, so hon er so ljós sum gjørligt.
Áðrenn og aftaná myndir:
Prísur:
Andlit kr. 2.500,-
Kinnar kr. 1.800,-


text:
Arbeiðsgevarans partur er 10% afturat sáttmálalønini. Hettar verður goldið í eftirlønargrunn. Gjaldið skal flytast sum A-inntøka á konto 9870-990.557.0.
Skipanin er galdandi fyri øll, sum arbeiða á sáttmálaøkinum hjá Havnar Arbeiðarafelag.
Eftirlønargjald til pensjónistar
Partarnir á privata arbeiðsmarknaðinum eru samdir um, at tey, sum hava rokkið fólkapensjónsaldur, fáa í staðin upphæddina til eftirløn útgoldna sum løn.
Áðrenn upphæddin verður goldin, verða gjøld, sum skulu rindast samstundis sum lønin, tikin av upphæddini, so útreiðslan hjá arbeiðsgevaranum verður óbroytt.
Frá 1. januar 2018 verða sostatt 8,58% løgd oman á lønina hjá tímaløntum og 9,43% omaná hjá teimum, sum halda feriu við løn.


text:
Umhvørvisstovan hevur lagt 7.164 flogmyndir á Internetið til almenna nýtslu. Myndirnar síggjast her:
Talan eru um myndir, sum eru frá árunum: 1958, 1970, 1982, 1983, 1984, 2000, 2002, 2004, 2009 og 2016. Nøkur ár er tað eydnast at avmynda alt landið, meðan onnur ár er bert eydnast at avmynda partar av landinum.
Øll kunnu brúka myndirnar sum teimum lystir móti á upplýsa at keldan er Umhvørvisstovan.
Umframt á teldu, eru myndirnar eisini vælegnaðar at síggja á snildfonum og teldlum.
Vegleiðing:
- Til ber at fara beinleiðis til flogmyndirnar við at skriva: us.fo/flogmyndir.
- Ovast á høgra bredda ber til at tendra løg (levels, lagliste) við árstølum.
- Trýst á prikkin á kortinum, og upplýsingar um myndina koma fram.
- Trýst á: myndaleinkja Flere oplysninger, og myndin kemur fram.
Vilt tú vita meira, so send ein teldupost til Stein Fossá á Umhvørvisstovuni - SteinF@us.fo.


text:
Bátafestivalurin 2017 á Toftum bleiv seinasta leygardag hildin í allar besta veðri. Millum 70 og 80 bátar vóru í bátafylginum, sum legði leiðina úr Skálafirði kl. 13.00 út á Toftir, her teir vóru uml. kl 14.00.
Harmonikuliðið er fastur fúsur á bátafestivalinum og tað tók ímóti við góðum harmonikutónum. Jan Højgaard, formaður í Føroya Fiskimannafelag, helt talu og bjóðaði vælkomin. Allar manningarnar vóru síðani bodnar til suppu.
Eisini nógv fólk vitjaðu Bátafestivalin yvir land. M.a. kom eitt ellisakfarsfylgi, eitt motorsúklufylgi og Rynkebysúklarar á festivaløkið, og setti hetta eisini ein serligan dám á dagin.
Nógv fólk hugnaðu sær á festivaløkinum allan dagin, sum endaði við stórdansi við Hallur Joensen Band.
Bátafestivalurin eydanðist sera væl. Men aftanfyri liggur eitt megnar arbeiðið, sum Bátafelagið á Toftum og fólki aftanfyri felagið, legði fyri dagin. Nes kommuna takkar teimum hjartaliga fyri stóra arbeiðið, sum verður gjørt ár um ár soleiðis, at møguleiki er fyri at halda Bátafestival á Toftum, okkara íbúgum og vitjandi til stóra gleði.
Eisini takkar kommunan fyri, at tað er tikið so væl ímóti Várdøgum, sum Nes kommuna í ár fyriskipaði fyri 4. ferð.
Takk fyri felagsskapir og einstaklingar, at tit hava tikið so væl ímóti og hava gjørt Várdagar møguligar við teimum tiltøkum, sum vit í felag hava skipað fyri. Uttan tykkum, eingir Várdagar.
Vegna Nes kommunu
Jóhannus Danielsen
borgarstjóri
Í myndasavninum eru myndir at síggja frá Várdøgum og Bátafestivalinum:
Bátafestivalurin 2017
Várdagar 2017- Ymisk tiltøk
Várdagar 2017 – Túrur við Norðlýsinum
Várdagar 2017 – Bygdasøguútgáva
Várdagar 2017 – Sangløta í teltinum


text:
Náttarlív, sosial samvera, og korona
2020-05-29 13:43
Nú var enn ein tíðindafundur, men tey sum varða av náttarlívinum, eru enn við sviðið soð! Ein bólkur av vinnulívsfólki sleppur heilt einfalt ikki at reka sítt virksemi. Matvøruhandlar kunnu hava opið frá 7.00-23.00, uttan nakað hóvasták, men tað kunnu barrir og náttklubbar ikki. Hví ikki? Er smittan so klók, at hon bert smittar á hesum støðum aftaná kl. 22.00? Ella liggur nakað annað aftanfyri hesa avgerð? Tað bleiv enntá nevnt á tíðindafundinum, at løgtingið arbeiður við at útvega sær heimildir til at taka fult ræði á vinnilívsfólkunum, sum reka náttarlívið. Kann tað passa, at vit eru komin í eina tíð, har fólkaræði byrjar at rapa?
Halda politikkarnir ikki, at sosiala samverðan hevur týdning fyri bæði ung og gomul?
Til síðst men ikki minst, fari eg at loyva mær at spyrja, hví eru politikkarnir so bangnir fyri korona sjúkuni? Mítt besta boð er mangladi sjálvshugsan, og lættasta loysin – ger sum hini!
Lat Føroyar uppaftur, áðrenn vit fara fíggjaliga og sálarliga á húsagang!


text:
Norska skaðanevndin kannar norskt skipbrot
Norska Skaðanevndin hevur gjørt av at kanna
umstøðurnar kring skipbrotið, tá MS Fay sakk í ein landnyrðing úr Honningsvåg
leygardagin.
- Vit gava umrøtt
málið, og hava gjørt av at seta eina kanning í verk, sigur stjórin í
Skaðanevndini.
Tólv mans vóru
við “MS Fay”, tá nýmótans línubáturin fór at leka um 11-tíðina fyrrapartin
leygardagin og fekk stóra slagsíðu. Hálvantriðja tíma seinni, klokkan 13.25,
sakk skipið.
- Vit gera, hvat
vit kunnu, fyri at finna útav, hvat hendi, hví og hvat vit kunnu gera fyri at
forða fyri einari endurtøku. Tað merkir millum annað, at samrøður skulu gerast
við manningina, sigur stjórin í Skaðanevndini.
Skaðanevndin hevur
60 dagar at gera kanningar í, og stjórin í Skaðanevndini heldur, at nú skal farast
gjølliga til verka, so kanningarfólk ikki fara at detta um egin bein ella um
beinini hjá øðrum.
MS Fay varð
smíðaður á Stadyard-skipasmiðjuni í Raudeberg, og varð latin eigarunum í 2018.
Hann var 20,99 metrar langur og tíggju metrar breiður. Skipið var í fimm hæddum
frá botni upp á brúnna, og innrættað var soleiðis, at serstakliga væl varð
farið við fiskinum.
Kelda:
Skipsrevyen


text:
Opnir skrubbarar framvegis loyvdir í Danmark
Meðan ein røð av havnum um allan heim seta bann
fyri nýtslu av opnum skrubbarum í teirra havnum ella firðum, er framvegis loyvt
at lata dálkað vatn frá opnum ella upplatnum skrubbarum í donskum havnum. Felagið
hjá donskum havnum vísir á, at hugt verður í løtuni at hesum málinum, men Donsk
Reiðarí eru sum heild ímóti serreglum í Danmark.
Minkingin av
CO2-útláti út í luftina er nógv minka, og ávirkar tískil minni fólk við sjúkum,
sum ikki tola útlátið, ella sum beinleiðis eru vorðin sjúk av útlátinum.
Men samstundis er
kikarin nú settur á tað útlátið frá skrubbarum, sum endar á sjónum, og sum
tískil dálkar havumhvørvið. Opnir skrubbarar eru ein stór kelda til dálking av
havninum, tí í staðin fyri at t.d. CO2-útlátið fer við roykinum út í luftina,
endar tað á sjónum.
Fleiri lond,
teirra millum Týskland, Noreg og Letland hava bannað útláti av spillvatni í ávísum
havnum og firðum av somu orsøk.
Ein frágreiðing
hjá danska Miljøstýrinum sló fast í 2012, at “óvissan um møguliga hækking í
konsentrasjónini av skaðiligum evnum kann vekja stúran upp á longri sikt. Ein
háttur kundi verið bara at loyvt afturlatnum skrubbarum ella lágsvávulinnihaldi
í skipum, tá tey eru í havn.”
Kelda: Maritime
Danmark


text:
Arbeiðsánari: Almanna- og heilsumálaráðið
Byggiharri: Landsverk
Stødd: 5.500 fermetrar
Prísur: 156 mill.
Sum liður í framhaldandi nútíðargerð av Landssjúkrahúsinum, er verandi sjúkrahús víðkað við einum tilbygningi, G-bygningurin.
Bygningurin rúmar nógvum ymiskum virksemi, ið setir stór krøv til karmarnar. Á niðastu hædd er rannsóknarstova við blóðbanka, klinisk/kemisk-, mikrobiologisk- og patologisk rannsóknarstova. Á aðru hædd skaðastova, intensiv deild og kommunulæknahøli. Á triðju hædd eru skurðstovur. Á fjóru er skurðseingjadeild, og á fimtu tøkni.
Aðalmálið er eitt trygt og vakurt umhvørvið til sjúklingar og starvsfólk á einum støði, sum ikki smæðist burtur.
Arkitektavirkið hevur veitt arkitektaráðgeving, projekteringsleiðslu, byggileiðslu, og ráðgeving viðvíkjandi innbúgvi og útgerð.


text:
Endamálið við Listaleypinum at bera forskúlum og skúlum kring alt landið alskyns sløg av yrkislist. Treytin er, at listin kann upplivast úti á skúlunum, har næmingar og lærarar hava sín gerandisdag, og at listin er hóskandi í mun til aldursbólkarnar í skúlunum, skrivar Listarleypurin.
Listafólk úr bæði Føroyum og útheiminum hava møguleika at søkja um luttøku. Ein úrvalsnevnd við yrkiskønum listafólkum, lærarum og námsfrøðingum velur út, hvørji tilboð verða boðin skúlunum. Tá skúlaárið byrjar fáa allir skúlar í Føroyum ein faldara við tilboðum, sum tey kunnu velja burturúr. Hvør einstakur skúli ger sjálvur av hvørji tilboð skúlin ynskir at bjóða sinum næmingum.
Úrvalsnevndin velur umleið 15 verkætlanir, og hvør einstaka av hesum vitjar millum 5 til 10 skúlar kring landið. Ofta verður ein verkstova knýtt at framførsluni, soleiðis at næmingarnir sjálvir sleppa at royna seg í hesi listagrein. Dentur verður lagdur á at røkka ymsum aldursbólkum og at skipa fyri listavitjanum um alt landið, umframt at tilboðini eru fjølbroytt.
Umframt einstakar listavitjanir og verkstovur, er eisini møguleiki hjá skúlum at fáa vitjan av einum listafólki í fleiri umførum. Harvið koma næmingarnir eitt sindur tættari at listini og tí skapandi tilgongdini. Tvey listafólk verða vald sum økislistafólk og koma á vitjan á útvaldum skúlum einaferð um vikuna í ein heilan mánað ella í longri tíðarskeið, alt í samráð við skúlan. Vitjanir og framsýningarnar eru óleypis hjá skúlum í luttakandi kommunum.
Listaleypurin er ein mentanarlig verkætlan, sum Norðurlandahúsið, Mentamálaráðið, Kommunufelagið og Listasamband Føroya skipa fyri. Endamálið er at geva forskúla- og fólkaskúlanæmingum høvi at uppliva góða yrkislist í skúlanum.
Umsóknarfreistin fyri listafólk at søkja um luttøku skúlaárið 2020-21 er 15. apríl 2020.


text:
At velja Ársins Virki er framhaldandi ein týdningarmikil partur av Vinnudegnum. Til at velja Ársins Virki situr ein dómsnevnd, ið er vald av nevndini í Føroya Arbeiðsgevarafelag. Umframt at leggja dent á fíggjarlig úrslit seinastu árini, hyggur dómsnevndin eisini eftir, um fyritøkur hava víst framfýsni og áræði á ymiskum økjum, og um hetta hevur viðført menning og vøkstur av fyritøkuni. Hetta kann t.d. vera viðvíkjandi framleiðslu, útflutningi, útbúgving ella vøru- og tænastumenning.
Umframt heiðurin fær Ársins Virki eina serliga standmynd, ið er gjørd til endamálið. Talan er um eina standmynd, sum er stoypt í bronsu.
Ársins Virki hevur verið kosið á hvørjum ári, meðan Ársins Átak hevur verið kosið, tá mett hevur verið, at fyritøka ella persónur hava gjørt eitt serligt átak, ið kann gagna vinnuligum framburði. Hetta kann vera eitt einkult átak, men kann eisini vera arbeiði, sum er gjørt í longri tíð. Sama dómsnevnd, sum velur Ársins Virki, velur Ársins Átak.
Fyri Ársins Átak verður latin ein standmynd, sum er eitt V úr stáli við búmerkinum hjá Føroya Arbeiðsgevarafelag graverað í.
Hvør verður Ársins Virki og Ársins Átak 2018 verður avdúkað í Norðurlandahúsinum 28. september á Vinnudegnum 2018.
Skrá til Vinnudagin 2018 sæst her.


text:
1. august 2012
Leiklist er lærugrein, ið sameinir tær skapandi tilgongdirnar í drama og sjónleiki við umhugsan og hugleiðingum um tey listarligu úrslitini. Evnið í lærugreinini er menniskjanslig atferð, sambond og gerðir, ofta eyðkend við mótsetningum og tvístøðum, ið verða orðað ella framsett í einum listarligum bygnaði, har framsagnarhættirnir hjá sjónleikinum verða nýttir: kroppur, rødd, mál og tøknilig amboð. Íblásturin til tann listarliga bygnaðin kemur frá veruleika og fiktión – t.e. gerandislívi, list, mentan og vísindunum um sjónleik og drama. Tá ið næmingurin hugleiðir um tey listarligu úrslitini fevnir hetta á grundleggjandi støði um at lýsa og fata tær skapandi tilgongdirnar og á hægri stigi um at greina og seta sjónleikaframførsluna inn í ein størri samanhang.
Undirvísingin í leiklist hevur til endamáls:
Lærugreinin skal harumframt stuðla yvirskipaða endamálinum við útbúgvingini, so at næmingurin fær grundleggjandi førleikar í at skapa, seta í verk og greina leiklistarligar framsagnir. Næmingurin skal eisini stimbrast til at arbeiða verkliga, so hugurin at menna egin hugskot og gera tey til veruleika verður mentur, har ímillum eisini evnini at vera partur av einum bindandi samstarvi og at seta hugskot í verk við einum ávísum málbólki í huga. Dentur verður lagdur á førleikan at greina og meta um tilgongdina, eins og um úrslitið, og á evnini at sameina ástøði og verkligt leiklistarligt arbeiði á tilvitaðan hátt. Næmingurin ognar sær førleikar og vitan um útvaldar formar innan leiklist og drama, og um týdningin, ið hesir listaformar hava havt fyri menniskjansliga sannkenning og menning. Arbeiðið við drama og sjónleiki skal saman við førleikum frá øðrum lærugreinum menna fatan næmingsins fyri sambondunum millum ta evropeisku og ta alheimsligu listina og mentanina.
Lærugreinin leiklist B er vallærugrein á gymnasialu miðnámsútbúgvingunum og kann harumframt verða kravd lærugrein á ávísum breytum, eitt nú sum partur av eini listarbreyt ella hugvísindabreyt.
Hon byggir á lokið C-stig.
Á B-stigi er árliga tímatalið 125 klokkutímar.
Fakliga innihaldið í lærugreinini er lutað sundur í kjarnaøki og ískoytisøki. Kjarnaøki eru kravd øki, ið fevna um umleið 80% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum velja í felag. Ískoytisøki fevna um umleið 20% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Næmingurin fer til munnliga próvtøku í bæði kjarnaøkjum og ískoytisøkjum.
Lærugreinin leiklist hevur 4 ymisk kjarnaøki. Økini umskarast og virka fyri ein stóran part saman í undirvísingini:
Næmingurin skal menna kropsmál, kropsframsøgn og kropstilvitan, og gjøgnum raddarvenjing, og við at arbeiða við talaða málinum styrkja um møguleikar sínar at roynast sosialt og sum einstaklingur. Málið er, at næmingurin mennir fatan sína fyri týdninginum av spælinum, hugflognum og leikpartaspælinum, og at hann gjøgnum hesi mennist persónliga og gerst betur førur fyri at traðka fram í almennum samanhangum.
Næmingurin skal gjøgnum lærugreinina bæði læra seg at framleiða leiklistarlig verk gjøgnum verkætlanir og byggja víðari á og fara longur í dýpdina við teimum grundleggjandi sjónleikarhegnum, sum arbeitt hevur verið við á C-stigi. Næmingurin skal:
Næmingurin skal harumframt:
Næmingurin skal gjøgnum lærugreinina kunna seg við, hvussu leikrit og lidnir leikir kunnu upplivast, avlesast og greinast. Farið verður í dýpdina við teimum økjum, ið arbeitt var við á C-stiginum:
Sjónarhornið verður víðkað, so at næmingurin
Næmingurin lærir gjøgnum lærugreinina at síggja sjónleikaframleiðslu í einum søguligum, samfelagsligum og mentanarligum høpi. Bygt verður víðari á C-stigið og farið verður longur í dýpdina við hesum økjum:
Næmingarnir skulu harumframt
Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum semjast um í felag. Ískoytisøki kunnu styðja og lýsa eitt ella fleiri kjarnaøki frá øðrum sjónarhornum og vera við til at menna førleikar næmingsins samsvarandi teimum førleikamálum, ið ásett eru. Endamálið við ískoytisøkjum er harumframt at geva skúlum og útbúgvingarbreytum rúm fyri serligum eyðkennum og arbeiðsháttum.
Í lærugreinini leiklist eru førleikamálini lutað sundur í støðisførleikar og fakligar førleikar.
Støðisførleikar eru grundleggjandi førleikar, sum menniskju ogna sær tíðliga í lívinum, men sum mugu stimbrast og mennast alt lívið. Støðisførleikar hava avgerandi týdning fyri, at kunnleiki, vitan og førleikar verða ment í øllum lærugreinum. Støðisførleikar eru við til at menna sannkenning, virðing, hugflog og evni til støðutakan og sjálvvirkni. Undirvísingin skal virka fyri, at næmingurin fær hug og sinni at læra og geva sítt íkast til kjak og loysnir.
Í hesum sambandi eru fýra støðisførleikar lýstir við atliti at teimum fortreytum, sum eru galdandi fyri lærugreinina. Í øllum lærugreinum skal næmingurin læra:
At virða er at virka fyri góðari samveru millum menniskju og fyri góðum samanspæli millum menniskju, náttúru og umhvørvi. Virðing fremur tryggleika og trivnað, ið eru fortreytir fyri gagnligari menning. Undirvísingin skal virka fyri, at hvør einstakur næmingur verður sæddur og hoyrdur, og at hann kennir seg at hava virði og týdning, har hann er.
Førleikin at virða snýr seg harumframt um at virða og menna okkara evni at samskifta um mentan og list. Undirvísingin í leiklist leggur harumframt dent á, at næmingurin skilir tær ymisku fortreytirnar, ið øll menniskju hava í lívinum, og lærir at virða tørv og sjónarmið hjá øðrum, uttan mun til aldur, kyn, húðarlit og lívsáskoðan. Næmingurin skal eisini virða sín egna tørv, og gjøgnum verkligt og skapandi kropsvenjingararbeiði og gjøgnum leikpartaspæl lærir hann at kenna og virða síni egnu mørk og harvið eisini tey hjá øðrum. Hann skal harumframt læra at virða tær skyldur og tey rættindi, sum fólkaræði byggir á, og meginreglurnar fyri upphavsrætti. Eisini skal næmingurin hava virðing fyri, at ymiskar mentanir og samfeløg kunnu byggja á onnur virði enn hansara egnu.
At samskifta snýr seg um førleikan at bera fram hugsanir sínar munnliga og at lesa og skriva. Í skapandi lærugreinum verður eisini arbeitt við samskifti gjøgnum listarmiðlarnar. Lærugreinin leiklist hevur ein týðandi leiklut í hesi menning. At samskifta snýr seg eisini um at rokna og at nýta tøknilig amboð, ið tæna samskiftinum millum manna.
Førleikin at bera fram hugsanir sínar munnliga verður mentur við miðvíst at arbeiða við munnligum venjingum í ymiskum samskiftisstøðum. Næmingurin skal frá fyrsta degi verða vandur við at tala, skifta orð, lýða á, próvføra og bera fram egnar metingar. Lærugreinin leiklist leggur stóran dent á at menna evnini hjá næminginum at skilja og samskifta við onnur. Gjøgnum tað verkliga arbeiðið í leiklist lærir næmingurin at bera meiningar sínar fram og at skilja, hvussu beinleiðis samskifti millum menniskju fer fram og virkar. Næmingurin lærir, hvussu ymisk leiklistarlig formgeving av menniskjansligari atferð, talu og gerandislívi ávirkar samskiftið millum leikara og áskoðara. Skrivlig frambering er hinvegin avmarkað í leiklist. Næmingarnir skriva frágreiðingar um verkevni síni.
Førleikin at lesa og skriva er avgerandi fortreyt fyri øllum samskifti og lærdómi í lívinum. At skriva er at skipa hugsan og menna hugskot, at lesa er at skyna á og tulka. Lesing er ein avmarkaður partur av lærugreinini leiklist. Tó skulu næmingarnir lesa nakað av tilfari um leiklist og lesa leikrit. At lesa leikrit krevur samstundis eisini eina serliga tulking av tí lisna við eini ítøkiliggerð ella uppseting av tekstinum í huga.
Førleikin at rokna snýr seg um evnini at lesa hagtøl, fata bygnað, frymlar og úrtøkiligar skipanir. At rokna er eisini at hugsa skilvíst og loysa vandamál. Hesir førleikar eru fortreyt fyri at skilja og taka støðu til mangar gerandistekstir, og tí hevur undirvísingin í leiklist eisini sín týðandi lut í hesi menning. Rokning kemur bert í avmarkaðan mun leiklistini til góðar. Tó er brúk fyri talførleika í sambandi við tilrættislegging av verkætlanum, t.d. í sambandi við venjingarætlanir, útrokning av kostnaði fyri uppsetingar og tilrættislegging av pallmyndagerð og fyrireiking av spælistað.
Førleikin at nýta tøknilig amboð er í leiklist at duga at nýta kunningartøkni. KT verður nýtt til samskifti og vitanarbýti í undirvísingini, eins og til innsavnan, viðgerð og meting av kunningartilfari frá ymsum keldum, har ímillum internetinum. KT-amboð verða eisini nýtt í skapandi arbeiðinum, eitt nú til at skriva leikrit og verkætlanaruppgávur, tekna pallmyndir og búnar og seta upp venjingarætlanir. Somuleiðis verður KT nýtt í sambandi við tøknina, ið verður brúkt í leiklistarligu verkætlanunum, t.d. ljóð og ljós.
At kanna er ein íborin førleiki. Børn kanna umhvørvið fyri at klára seg í lívinum. At kanna er at eygleiða, undrast, finna svar og gera royndir.
Førleikin at kanna snýr seg í leiklist um at eggja forvitni næmingsins at granska atferð, hugløg og samskifti millum menniskju gjøgnum leikpartaspæl og verkligt arbeiði við leiklutum. Førleikin at kanna verður harumframt mentur við at stimbra hug og dirvi næmingsins at bera seg fram fyri áskoðarum og áhoyrarum. Næmingurin skal eggjast til at síggja gagn og gleði í yrkis- og fagurbókmentum um leiklist og list og til at fregnast um bókmenta- og listfrøðiligar spurningar, sum bjóða forvitninum av. Í leiklist verður stórur dentur lagdur á, at næmingurin fær ástøðiligan førleika í at fata leiklist, og hetta verður m.a. gjørt við at kenna leiklistasøguna og harafturat kunna seg við sjónleikarar rundan um okkum, teirra arbeiði og teirra tilgongdir til leiklist. Ástøðiligi parturin verður at síggja sum ein lutur í undirvísingini í leiklist, ið samvirkar við verkligu leiklistarundirvísingina og gevur undirvísingini djúpari meining og víðari týdning.
Forvitni, spæl og hugflog eru serligir eginleikar, sum lærarin skal varða um og gera gagn av í undirvísingini. At skapa er eisini ein førleiki, ið kann vinnast við lærdómi. Næmingurin skal læra at hugsa, tala og skriva sjálvstøðugt og at menna hugskot síni, og hann skal kenna seg at hava ein virknan lut í egnari menning og læringartilgongd.
Førleikin at skapa snýr seg í leiklist um, at næmingurin gerst tilvitaður um og lítur á egin evni, so hann gerst førur fyri sjálvur at byggja víðari á tað, sum lært er. Næmingurin skal læra, hvussu mentanarlig og listarlig nýbrot hava broytt lívsáskoðanir og samfeløg. Næmingurin skal læra, at leiklist er ein skapandi tilgongd, sum byggir á hugflog, íblástur, áhuga og áhaldni, og sum tekur støði í kroppi, rødd og persónsmensku hjá tí einstaka. Við atliti at búningarstigi og serligu gávum næmingsins verður arbeitt miðvíst við skapandi tilgongdum, sum fremja íblástur og stimbra hugflogið. Við at gera sær samanberingar við tað besta, sum verður framført á leikpalli, skal næmingurin læra at meta um dygdina í avrikum hjá sær sjálvum og øðrum.
Næmingurin dugir:
Einstaki næmingurin skal eftirmetast ávegis í undirvísingargongdini við støði í antin skrivligum ella munnligum framløgum. Næmingurin eigur at hava eina greiða fatan av støðu síni í mun til fakligu málini í lærugreinini og eigur at fáa vegleiðing um, hvussu og hvørjum arbeiðast skal við fyri at røkka málunum.
Eftirmetingin verður skjalfest.
Hildin verður ein munnlig próvtøka í tveimum pørtum, sum tilsamans eru 45 minuttir til longdar fyri hvønn próvtakara.
Tann fyrri parturin, sum er verkligur, er 15 minuttir til longdar faldað við talinum av próvtakarum. Hesin parturin er ein roynd í evnunum at skapa eina leiklistarliga framseting og skilja og greiða frá tilgongd og úrsliti, grundað á eina av verkætlanunum í undirvísingini.
Próvtøkan byrjar við, at næmingarnir, annað hvørt sum einstaklingar ella í bólki, vísa framførsluna, ella part av henni, frá einum av størru verkætlanum sínum. Ein bólkur við tveimum próvtakarum kann nýta í mesta lagi 12 minuttir og ein einstaklingur í mesta lagi 6 minuttir til framførsluna. Í einum bólki kunnu í mesta lagi vera fimm próvtakarar.
Undir framførsluni kunnu próvtakararnir nýta eitt avmarkað tal av hjálparum, hvørs íkast skal vera púra greitt fyri próvhoyrara og próvdómara. Hjálparar luttaka ikki í samrøðuni og verða ikki mettir í sambandi við próvtøkuna.
Eftir framførsluna verður fyri ein próvtakara í senn hildin ein faklig samrøða millum próvtakaran, próvhoyraran og próvdómaran. Hinir limirnir í bólkinum skulu ikki vera til staðar í framførsluhølinum, fyrr enn teir sjálvir eru próvhoyrdir.
Skitsur ella fotomyndir frá verkætlanarfrágreiðingunum kunnu brúkast sum skjalatilfar undir samrøðuni, men eru ikki partur av próvdømingargrundarlagnum.
Sjálvlesandi verða í hesum partinum av royndini próvdømd eftir aðrari av teimum báðum størru verkætlanunum, sum tann sjálvlesandi hevur framleitt, og sum eru góðkendar av próvhoyraranum.
Seinni parturin av próvtøkuni er ein munnlig einstaklingsroynd við 30 minuttum til fyrireiking og øðrum 30 minuttum til próvhoyring.
Hesin parturin skal fyrst og fremst vísa evni próvhoyrarans at vísa á og greina týðandi síður av innihaldinum í próvtøkutilfarinum og formi tess, soleiðis at dentur samstundis verður lagdur á evni próvtakarans at seta tilfarið inn í eitt størri høpi. Í fyrireikingartíðini kann próvtakarin nýta allar hjálparmiðlar, undantikið samskifti við umheimin.
Próvtøkuroyndin skal innihalda ókent tilfar, ið kann vera samansett av fleiri staklutum við í mesta lagi trimum normalsíðum ella vidoebrotum, sum hvørt er í mesta lagi 4 minuttir langt.
Grundað á eitt upplegg frá próvtakaranum fer próvtøkan fram sum ein samrøða um próvtøkutilfarið.
Í fyrru helvt av próvtøkuni verður í dømingini dentur lagdur á:
Skjalamappa næmingsins frá undirvísingini verður tikin upp í samrøðuna, eins og verkætlanarfrágreiðing hansara í sambandi við framførsluna, tó uttan at hesar eru partur av dømingargrundarlagnum.
Í seinnu helvt av próvtøkuni verður próvhoyrt í ókendum, ótillagaðum tilfari, og tilfarið skal vera valt soleiðis, at tað í tema ella á annan hátt er knýtt at evnum, økjum o.tíl., sum arbeitt hevur verið við í undirvísingini. Tilfarið, ið er grundarlag undir munnligu próvtøkuni, skal í sínari heild síggja til, at øll faklig mál í lærugreinini eru umboðað.
Próvtakarin skal við støði í fakligari tilgongd og støðisførleikum sýna evni sjálvstøðugt at leggja fram og viðgera tilfar við støði í próvtøkuspurningi/um. Hann skal sýna, at hann dugir at taka fram týðandi tættir í tilfarinum, seta teir í samband við tættir í undirvísingini og síggja próvtøkutilfarið í frásjón.
Dentur verður í dømingini lagdur á, at próvtakarin dugir
Givið verður eitt próvtal við støði í einari heildarmeting av samlaða avriki próvtakarans.
Í hesum parti av námsætlanini verður í stuttum greitt frá teimum didaktisku meginreglum, ið eru støði undir skipan av undirvísing. Hvør einstøk námsætlan myndar didaktiska sjónarmiðið, og saman mynda allar námsætlanirnar tann felags didaktiska pallin, har undirvísing verður útint.
Undirvísingin tekur altíð støði í teimum førleikum, ið næmingurin hevur við sær av tí stigi, hann kemur. Námsætlan og útbúgvingarbygnaður skulu tryggja, at fortreytir fyri fjøltáttaðari undirvísing eru til staðar.
Í leiklist er tann verkligi tátturin berandi. Næmingurin skal gjøgnum verkligt arbeiði við leikverkum, leiklutum, leikpartaspæli og leiklistarligum arbeiðshættum venjast at skapa saman við øðrum, at samstarva, at menna sítt kropsliga og persónliga tilvit og at flyta hugskot frá hugmynd til ítøkiliga framførslu. Í undirvísingini er harumframt umráðandi, at hesir verkligu førleikarnir og teir grundleggjandi førleikarnir at lurta, at tala, at lesa og at skriva renna saman í eina heild. Í teirri ávísu undirvísingargongdini ber til at leggja høvuðsdent á eitt av kjarnaøkjunum.
Undirvísingin skal miða eftir eini samansjóðing av verkligum leiklistararbeiði, har næmingurin gjøgnum egnar verkligar royndir og ástøðiliga greinandi arbeiði fær eina fatan av drama og leiklist sum ein hátt at uppliva, hugsa um, granska og framseta veruleikan.
Av stórum týdningi er tað, at kjarnaøkini umskarast, tá ið tað ber til, og tá ið tað verður mett at vera hóskandi. Á tann hátt verður førleikin og vitan í einum kjarnaøki við til at økja um fatanina av evnum í einum øðrum kjarnaøki.
Í verkliga partinum skulu næmingarnir arbeiða við ymsum leiklistarligum tíðarskeiðum og stílum og arbeiða verkliga við teimum serligu kropsligu framsøgnum, sum eru knýttir at teimum.
Næmingarnir skulu arbeiða við grundleggjandi sjónleikarhegnum og við verkligum venjingum læra seg, hvussu ein leiklutur verður bygdur upp, og hvussu kropsmál er eitt amboð í leiklistarligum framsøgnum. Arbeiðið við at menna tilvit næmingsins um rødd og kropsmál eigur at vera ein gjøgnumgangandi táttur í undirvísingini.
Í undirvísingini læra næmingarnir lutvíst hesar grundleggjandi førleikar við grundvenjingum og styttri leikuppgávum í dagligu undirvísingini, og lutvíst við at arbeiða við størri verkætlanum, sum vara eitt longri tíðarskeið, og har tað í størri mun kann farast í dýpdina við sjónleikar- og leiklistarhegnisliga arbeiðinum.
Munnligi tátturin skal vera raðfestur høgt í ástøðiliga partinum av undirvísingini, og samrøðan er kjarnin í hesum tátti. Munnligar framløgur skulu skipast inn í undirvísingartilgongdina, so næmingurin stigvíst venur seg við at leggja fram. Á tann hátt verður retoriski førleikin hjá næminginum mentur.
Skrivligi tátturin er knýttur at teimum báðum uppgávunum, ið verða skrivaðar í sambandi við stóru verkætlanirnar. Somuleiðis kann skrivligi tátturin eisini verða inndrigin í tað gjøgnumgangandi eftirmetingararbeiðið og uppbyggingini av skjalamappu næmingsins. Miðað verður ímóti, at skrivligi tátturin verður ein nátúrligur partur í fakligu heildini.
Stigvøkstur merkir støðuga framtøku av einum lægri stigi á eitt hægri. Í læringartilgongdini verður farið frá tí lætta til tað torføra, frá tí einfalda til tað torgreidda og frá tí ítøkiliga til tað úrtøkiliga. Stigvøksturin er oftast tíðartreytaður. Undir stigvøkstrinum liggur eisini kravið um vaksandi ábyrgd og virknari luttøku. Umráðandi er í hesum sambandi, at ljós verður varpað á teir leiklutir, sum næmingur og lærari kunnu hava hvør sær. Samrátt verður um, hvat best er at gera, og hvussu hetta verður gjørt, so næmingurin fær ávirkan á undirvísingina og á egnu læring.
Leiklist er ein lærugrein, har verkligi parturin er ein berandi partur í undirvísingini. Arbeitt verður við venjingum og størri og smærri verkætlanum, og tann ástøðiliga perspektiveringin verður knýtt at undirvísingini so við og við, sum torleikastigið og kompleksiteturin í verkliga arbeiðinum økist. Tað verkliga arbeiðið virkar soleiðis sum inngongd til tað ástøðiliga og leiklistarsøguliga innihaldið.
Tað er týdningarmikið, at næmingarnir uppliva, at støðugt verður bygt á ta vitan og tær royndir, sum teir hava frammanundan, og sum teir fáa frá øðrum lærugreinum, og sum teir áhaldandi fáa í lærugreinini leiklist. Næmingarnir skulu uppliva, at samanhangur er millum einstøku undirvísingarpartarnar, og undirvísingin skal verða løgd soleiðis til rættis, at næmingarnir alla tíðina menna sínar førleikar, sína vitan og síni evni at brúka hesi í verki. Næmingar og lærari gera sær greitt, hvørji málini eru, og hvussu verður arbeitt fram ímóti at náa málunum.
Samstundis sum verkligu leiklistarligu førleikarnir økjast, økjast eisini krøvini til sjálvbjargni. Undirvísingin skal geva møguleikar fyri at arbeiða við ymiskum hugsanarstigum (t.e. taksonomisk stig), sum bera í sær ymisk krøv til tað verkliga arbeiðið, til dygdina, torleikan og nýtsluna av søguligari og ástøðiligari vitan í hesum. Til dømis er tað at spæla/endurgeva ein leiktekst, sum hann upprunaliga er skrivaður og ætlaður á einum øðrum torleikastigi enn tað, at umtulka tekstin til eina aðra tíð, eitt annað umhvørvi og kanska ein annan boðskap. Somu taksonomisku munir eru í mun til at tulka einstakar leiklutir. Undirvísingin skal tí miða ímóti, at næmingarnir eftir førimuni royna seg á ymiskum stigum.
Stigvøksturin kemur serstakliga til sjóndar í teimum førleikamálum, sum lýst eru í námsætlanini. Málini lýsa framúravrikið (hægsta próvtal) og eru bindandi, soleiðis at skilja, at lærari og næmingur altíð arbeiða fram ímóti at náa teimum ásettu málunum so væl sum gjørligt. Fyri at tryggja stigvøkstur er neyðugt, at sett verða ávegismál, sum hjálpa næminginum fram móti endaligu málunum. Umráðandi er eisini, at lærarin er tilvitaður um fortreytirnar hjá einstaka næminginum og tillagar undirvísingina eftir einstaka næminginum. Lærarin skal leggja undirvísingina til rættis, so næmingurin veit frammanundan, hvørji ávegismálini eru. Næmingurin skal gerast tilvitaður um tey krøv, ið sett verða, so hann kann seta upp mál, umhugsa og leggja til rættis sína egnu menning. Næmingurin skal greitt fáa at vita, hvussu hann verður eftirmettur, og hvat metingarstøðið er.
Næmingurin skal gerast tilvitaður um, hvat tað í grundini er at læra, og hvat endamálið við læringini er. Eisini skal næmingurin gerast tilvitaður um ymiskar læringarhættir.
Undirvísingin skal sostatt ikki bert savna seg um tað, sum lært verður, men eisini um, hvussu lært verður. Umráðandi er, at hugtakið læring verður lýst og viðgjørt í flokkinum, so næmingurin gerst tilvitaður um, hvat hugtakið ber í sær. Næmingurin skal regluliga gerast varugur við, hvussu læringartilgongdin er ætlað, og hann skal verða eggjaður til at umhugsa sína egnu støðu í henni. Dentur skal eisini leggjast á heimaarbeiði, og tann týðandi leiklut hetta hevur í fakligu menningini.
Næmingurin skal frá fyrsta degi skilja tann týdning, sum lærugreinin leiklist hevur. Tá ið arbeitt verður við ymiskum spurningum í sambandi við leiklist, og tá ið leiklist verður gjørd og framførd, verða ymiskir førleikar mentir. Næmingurin skal fáa greiða fatan av, hvat hesir førleikar kunnu verða brúktir til. Undirvísingin í leiklist skal gera næmingin tilvitaðan um, at hann í lærugreinini mennist og gerst førur fyri at arbeiða greinandi og kritiskt við teimum ymisku kjarnaøkjunum, ið lærugreinin byggir á. Eisini skal næmingurin verða tilvitaður um, at hann í lærugreinini mennir sær førleikarnar at koma til orðanna í nógvum ymiskum viðurskiftum og samskiftisstøðum, bæði tá ið um leiklist ræður og um menniskjansliga atferð í breiðari týdningi.
Leiklist er í stóran mun ein verklig lærugrein, har ríkir møguleikar eru at nýta eina induktiva tilgongd til leiklistarlig ástøði og leiklistarsøgu. Tí kann leiklist geva næminginum eina aðra fatan av, hvat læring er, samanborið við aðrar lærugreinar á miðnámsstigi. Serliga sjónlig kann læringartilgongdin gerast, tá ið leiklist samstarvar við aðrar lærugreinar, har leiklistarligi arbeiðshátturin fremur ein meira kropsligan og ítøkiligan læringarhátt enn aðrar lærugreinar vanliga gera.
Arbeiðshættir skulu veljast so, at teir eru við til at røkka teimum málum, ið sett eru. Í øllum kjarnaøkjum er umráðandi at leggja arbeiðið til rættis so, at ein líðandi stigvøkstur verður tryggjaður.
Í leiklist skulu ymiskir arbeiðshættir verða nýttir so, at fjølbroytni í lærugreinini kann verða framt miðvíst. Arbeiðshættir kunnu vera verkligir ella ástøðiligir og fevna um lærarafyrilestur, læraraframvísing, einstaklingsverkevni, næmingaframløgu, samrøður í flokkinum, bólka- og toymisarbeiði, verkætlanarevni o.tíl. Tá ið arbeiðshættir verða valdir og lagdir til rættis, er eyðsæð, at lærarin hugsar um stigvøkstur í undirvísingarháttunum, har byrjað verður við lærarastýrdari undirvísing. So hvørt sum førleiki næminganna økist, og teir gerast meira sjálvstøðugir í lærugreinini, verður hesin lærarastýrdi undirvísingarformur at minka.
Í leiklist verður gjøgnumgangandi arbeitt verkliga við grundleggjandi venjingum, leikuppsetingum og ymsum sløgum av framførslum og verkætlanum, sum hoyra til leiklistarliga økið. Arbeiðshættirnir gerast so við og við meira fjøltáttaðir, og fakligu og listarligu krøvini vaksa, so hvørt sum longri verður komið upp gjøgnum støðini.
Hesir arbeiðshættirnir eru gjøgnumgangandi í verkliga arbeiðinum:
Verkætlanir eru ein náturligur partur av arbeiðsháttinum, og kravdar eru minst tvær størri verkætlanir, ið skulu spælast fyri eini áskoðarafjøld.
Undirvísingin skal menna seg í stigum frá einfaldum venjingum, verksetan av tekstum og hugskotum, til minni verkætlanir og styttri skeið, sum eru partur av undirvísingini, og at enda størri sjálvstøðugar verkætlanir. Undirvísingin er at byrja við sera lærarastýrd. Í teimum smærru verkætlanunum verður skift millum lærarastýrt arbeiði og sjálvstøðugt arbeiði í bólkum, meðan endaverkætlanin skal vera eitt sjálvstøðugt arbeiði, har næmingarnir arbeiða saman í bólkum á upp til 5 næmingar, og lærarin virkar sum ein stuðlandi og kritiskur vegleiðari.
Samstundis verður javnan arbeitt við ástøðiliga undirvísing í leiklist – t.e. við søgu, greining, samskifti og samfelagsligan samanhang, ið stuðlar verkliga arbeiðinum og setir tað inn í eitt breiðari høpi.
Næmingarnir skulu ikki einans duga at fyrihalda seg til boðskap úr tekstum og listarverkum, frá lærara og floksfeløgum, men í eins stóran mun duga at miðla vitan og boðskap til lærara, floksfelagar og móttakarar uttan fyri flokshølið umframt skúlans gátt.
Arbeiðshættirnir eru tískil neyvt samantvinnaðir við serligum atliti at, hvussu verkligi, munnligi og skrivligi tættirnir verða útintir.
Endamálið við teimum ymsu arbeiðsháttunum er at menna aðrar førleikar enn teir reint fakligu, tað eru førleikar sum t.d. at leita upp og ogna sær viðkomandi vitan, at granska, at arbeiða sjálvstøðugt, at seta sær mál og at arbeiða evnislagað og miðvíst, at arbeiða tíðaravmarkað, at samstarva, at samhugsa, at brúka og hugsa vitan í nýggjum høpi, at leggja til rættis og evna til eitt avrik, at gera uppgávuorðingar, at brúka ymisk háttaløg, at hugsa nýtt og verkseta, at hugsa djúpari og breiðari um ávíst evni, umframt at taka á seg ábyrgd og hava virðing.
Lærari má altíð gera sær sjálvum og næmingum greitt, hvat endamálið við ávísum arbeiðshátti er.
Lærugreinin leiklist er partur av yvirskipaða kravinum um samstarv millum tvær ella fleiri lærugreinar. Samstarvast skal við ymiskar lærugreinar um ymisk evni, eitt nú at menna skapandi evni, undirvísing í søgu, tekstframleiðslu, bókmentaligum og listfrøðiligum hugtøkum og samfelag.
Tvørfakligt samstarv kann vera meira ella minni bindandi – frá fullkomnari samkoyring millum lærugreinar við felags tímum og felags tvørfakligum verkætlanum, til bert at fevna um avtalur millum lærarar um at fylgjast í lesnaði (lesa parallelt), t.e. at taka upp somu evni í fleiri lærugreinum samstundis, og soleiðis geva næminginum fleiri ymiskar tilgongdir til sama spurning.
Tvær høvuðsgrundgevingar eru fyri tvørfakligum samstarvi: 1) ein almenn, ið snýr seg um førleikarnar, næmingurin skal ogna sær og bjóða fram á arbeiðsmarknaðinum, og 2) ein námsfrøðilig, ið snýr seg um skiftandi arbeiðshættir og at geva næminginum innlit í tvørfakligar samanhangir.
Tvørfakligt samstarv skal hjálpa næminginum at síggja lærugreinarnar sum partar av størri heild og letur samstundis upp fyri øðrum og víðari sjónarmiðum.
Skrivligi parturin letur upp fyri tvørfakligum samstarvi og við tí øðrvísi skrivligum avrikum. Heldur enn at lata eitt avrik inn, bara í leiklist, kann talan verða um tvørfakligt samstarv, t.d. blaðútgávu, eina tvørfakliga ritgerð, ella eina framførslu.
Ein grundgeving fyri, at skrivligt arbeiði kann vera partur av tvørfakligum samstarvi, er, at næmingurin lærir, at tað at skriva væl (t.e. greitt og uttan stórvegis villur) ikki bara er eitt krav í lærugreinini føroyskum, men eitt alment krav, ið er knýtt at øllum skrivligum samskifti.
Næmingurin skal hava venjing í at skriva so, at hann eisini skrivliga kann vera partur av toymisarbeiði og verkætlanum. Á tann hátt kann næmingurin mennast til at geva og taka ímóti viðmerkingum til skrivligu uppritini, sum verða løgd fram, á mennandi hátt.
Næmingurin skrivar eina uppgávu til hvørja av teimum báðum stóru verkætlanunum. Uppgávan skal vera ein bólkauppgáva, sum í vavi er 2 síður fyri hvønn næming. Hon kann vera upp til 4 síður hjá næmingi, ið setur upp eina verkætlan einsamallur. Endamálið við skrivligu uppgávuni er, at næmingarnir skulu greina og eftirmeta sítt egna verkliga arbeiði, og seta tað inn í eitt leiklistarástøðiligt høpi.
Næmingurin eigur eisini at vera eggjaður at skriva stuttar samandráttir og eftirmetingar frá undirvísingini til skjalamappu sína, har hann stutt tekur saman um arbeiði og upplivingar sínar eftir hvørja undirvísingargongd, serliga í verkliga arbeiðinum.
Endamálið við skjalamappuni er lutvíst at hjálpa næminginum at skjalfesta, hugsa um og minna seg aftur á tað verkliga arbeiðið, venjingarhættir, arbeiðshættir o.a., sum inngongur í undirvísingina, at eggja næminginum til at gera sær tankar um, hvat hann/hon hevur fingið burturúr hvørjari undirvísingargongd, at næmingurin savnar sær saman tilfar um týdningarmestu spurdómarnar, ið hann arbeiðir við gjøgnum árið, og at næmingurin skal læra seg at seta orð á fakliga innlit sítt, fara í dýpdina við fakligum spurdómum, og at næmingurin gerst tilvitaður um sína egnu læringartilgongd.
Skjalamappan er soleiðis ein týdningarmikil liður at fáa næmingin at taka ábyrgd fyri egnari læring.
Munnlig framseting hevur reglur og lýsingar, sum næmingurin skal duga at nýta og framhaldandi menna. Skúlin skal tí leggja dent á frásøgn og málburð, og við hesum eggja til forvitni og skapa áhuga fyri móðurmálinum sum eitt intellektuelt amboð, ið skal víðka sjónarringin hjá næminginum.
Skúlin skal vera so rúmur, at til ber at tosa um kenslur, evni, hugtøk og hendingar í gerandisdegnum.
Næmingurin skal arbeiða við at lurta og at vera umhugsin øll skúlaárini, samstundis sum orðatilfeingi og talugávur verða ment. Næmingurin skal sleppa at royna veruligar eins væl og gjørdar samrøður.
Í leiklist er ein faklig tilgongd til samrøðuna, har samrøður verða avlisnar fyri teir týdningarnar, sum liggja í kropsmáli og hugburði, og har miðvíst verður granskað í teimum týdningum og tí samskifti, sum orð ikki verða sett á í eini samrøðu – t.v.s. týdningar og samskifti, sum liggja undir orðunum í eini samrøðu. Í leiklist verður arbeitt við at tulka skrivaðar samrøður (í sjónleikum) bæði ástøðiliga, við at greina tær, og verkliga við at arbeiða við teimum á palli og í venjing. Somuleiðis verður arbeitt við at skapa fiktivar samrøður í leikpartaspæli og improvisatiónum, og á henda hátt at granska og gerast tilvitaður um, hvussu samskiftið fer fram, tá fólk samtala sínámillum, og hvørjir tættir, ið eru avgerandi fyri, hvussu samrøður og samskifti millum fólk virka.
Floks- og bólkakjak skal javnan eftirmetast, so at næmingarnir gerast tilvitaðir um, hvat tað er, sum fær tosið á glið og samrøðuna ella orðaskiftið at rigga og ganga væl.
Útbúgvingin skal menna góðar og fjølbroyttar lesiførleikar. Í leiklist verður lesiførleikin lutvíst mentur í lestrinum av ástøðiligum tekstum, sum seta krøv til evni næmingsins at knýta ástøði um list saman við ítøkiligt listarligt arbeiði, og lutvíst í lestrinum av sjónleikartekstum, sum krevja nakað serligt av hugflogi lesarans, tí tekstirnir umfata bara tað, sum fiktivu persónarnir tala, meðan lesarin sjálvur má ímynda sær umstøður, rørslur, kropsmál, tankar og kenslur hjá talandi persónunum.
Umráðandi er, at næmingurin gerst tilvitaður um samfelagsliga og persónliga týdningin av tí menniskjaliga og samfelagsliga tilfeingi, útbúgving er. Tí skulu næmingar eggjast til at umhugsa sína egnu framtíð og seta sær persónlig mál, har lærarin leggur lag á og skapar umstøður, sum stimbra hugin til at læra nýtt alt lívið.


text:
Nýggj granskingarnevnd sett frá 1. september
Rigmor Dam, landsstýriskvinna í mentamálum, hevur sett nýggja Granskingarnevnd.
Í Granskingarnevndini, sum stjórnar Granskingargrunninum, sita 7 limir. Nevndarlimirnir skulu hava skil fyri tí strategiska týdninginum, sum granskingin hevur fyri samfelagið, ella hava granskingarførleika.
Granskingarnevndin hevur ovastu leiðsluna yvir grunninum og yvirskipaðu ábyrgdina av, at ásetingarnar í lógini um virksemi grunnsins verða fylgdar, og at grunnurin virkar samsvarandi endamálinum.
Granskingarnevndin ráðgevur landsstýrinum og vinnulívinum í granskingarpolitiskum spurningum, og hon skal eisini leiðbeina og ráðgeva granskarum í granskingarspurningum.
Granskingarnevndin umsitir granskingargrunnin og tekur endaliga støðu til, hvørjar umsóknir verða stuðlaðar.
Limirnir í Granskingarnevndini eru:
- Wilhelm E. Petersen, ph.d., stjóri á Vinnuháskúlanum, formaður, tilnevndur av Mentamálaráðnum
- Erika A. Hayfield, ph.d., lektari á Fróðskaparsetrinum, tilnevnd av Mentamálaráðnum
- Rúni Weihe, deildarleiðari fyri G&M á Havsbrún, tilnevndur av Fiskimálaráðnum
- Richard Schwartson, KT-leiðari hjá Landsapotekaranum, tilnevndur av Heilsumálaráðnum
- Marjun Wilhelm, góðskuleiðari hjá Luna, tilnevnd av Uttanríkis- og Vinnumálaráðnum
- Durita í Grótinum, góðskuleiðari hjá JFK, tilnevnd av Arbeiðsgevarafelagnum
- Helgi Eidesgaard, savnshjálpari á Landsskjalasavninum, tilnevndur av løntakarafeløgunum
5 fólk eru nývald, tey eru Wilhelm E. Petersen, Erika Hayfield, Rúni Weihe, Marjun Wilhelm og Helgi Eidesgaard.
Granskingarnevndin er sett fyri trý ár frá 1.9.2017 til 31.08.2020.
Mentamálaráðið tilnevnir formannin. Granskingarnevndin skipar seg við næstformanni millum hinar seks limirnar.


text:
Skráin til bygdarráðsfundin 13. juni 2019.
Hesi mál verða viðgjørd á bygdarráðsfundi, tórsdagin tann, 13. juni 2019. kl. 19.30.
Sumbiar Kommuna
Býráðsfundurin er fluttur til tórsdagin 13. juni 2019.
KUNNGERÐ
Til veljarar til fólkatingsvalið ónsdagin tann 5. juni 2019 í Sumbiar kommunu.
Fólkatingsvalið 5. juni 2019
Valevnislistar til fólkatingsvalið
5. juni 2019
Ruddingardagur 1. juni 2019.
Ruddingardagur í kommununi leygardagin 1. juni 2019.
Byrja verður við morgunmati kl. 09:00.
Vevmyndatól í Akrabergi er óvirkið.
Vevmyndatóli í Akrabergi er óvirkið, so leingið sum arbeitt verður uppá vaktarbygningin í Akrabergi.


text:
David Rockefeller
David Rockefeller (f. 12. juni 1915 í New York – d. 20. mars 2017 í New York) var tann seinasti av sínum ættarliði og hann var abbasonur stovnaran av Standard Oil, John D. Rockefeller Jr. Hann var yngstur av fimm synum. Eins og so mangir ungir menn hasa tíðina, so luttók David eisini í Øðrum heimskríggi. Eftir kríggið arbeiddi hann í Chase Bank, sum seinni fekk navnið JP Morgan Chase. Undir hansara leiðslu varð Chase Bank tann fyrsti amerikanski bankin sum opnaði deildir í Fólkalýðveldinum Kina og Sovjetsamveldinum, og eisini í Egyptalandi, eftir Suez-kreppuna í 1956. Rockefeller fór frá í 1981, tá hann var blivin 65 ára gamal. Rockefeller fekk seks børn við konuni Margaret. Margaret doyði í 1996. Rockefeller gekk á Harvard University, og var liðugur har í 1936. Hann hevði búskap sum høvuðsevni, og í 1940 bleiv hann doktari í búskapi við University of Chicago. Í 1998 fekk hann Presidential Medal of Freedom, fyri alt sítt vælgerandi arbeiði.
Hóast hann ongantíð sjálvur gjørdi nakra roynd í politikki, so royndu tveir brøður hansara seg. Nelson Rockefeller var eitt skyfti guvernørur í New York og eisini so høgt sum varaforseti, tá Winthrop Rockefeller var guvernørur í Arkansas.


text:
Boðið verður til ársaðalfund í húsi Nólsoyar Páls mikudagin 18. apríl kl. 19.
Vit gleða okkum til at vísa tykkum húsini og tað, sum gjørt er uttanum.
Vit bjóða kaffi og eina smakkroynd av rombudingi úr kókibókini hjá Apoloniu, dóttir Nólsoyar Páls.
Øll kunnu tekna seg sum lim í felagnum, og sum kunnugt, er einki fast limagjald ásett; men eitt lítið íkast kemur altíð væl við. Gjaldast kann til hesar kontur:
Norðoya Sparikassi: 9865 3009410
BankNordik: 6460 5305723
Betri Banki: 9181 4293519
Vit vóna at síggja nógvar limir á fundinum.
Aðalfundarskrá smb. viðtøkum felagsins:
1. Val av fundarstjóra og fundarskrivara
2. Formansfrágreiðing
3. Framløga og góðkenning av grannskoðaðum roknskapum fyri 2016 og 2017
4. Val av nevndarlimum
5. Val av grannskoðara
6. Ymiskt.
Vilt tú verða limur í felagnum, kanst tú tekna teg her: http://nolsoyarpall.fo/signup.php?l=fo


text:
Framtak kann bæði vera við í teim størri og minni íløgunum. Íløgur, sum grunnurin er við í, skulu vera grundaðar á marknaðartreytir. Støddin á íløguni er í hvørjum einstøkum føri tengd at íløgutørvi, vága og íløguhuganum hjá øðrum íleggjarum og fíggjarstovnum. Hetta er umráðandi fyri at verkætlanin fær eina góða javnvág og bestu vakstrarmøguleikarnar. Vit gera íløgur í verandi virkir, men eisini í nýggjar innovativar fyritøkur, sum hava víst nøkur góð úrslit. Framtak ger helst íløgur í verkætlanir har góður møguleiki eru fyri vøkstri á marknaði uttanlands. Hetta kann gera seg galdandi, bæði tá talan er um stovnan av nýggjari fyritøku, og tá eldri fyritøkur ganga nýggjar leiðir og víðka um virksemið.
Vit gera helst íløgu í fyritøkur, sum hava eina liðugt menta vøru og sum hava nátt eina merkbara marknaðarstøðu á einum ávísum marknaði. Tó kunnu vit eisini vera við, um talan er um eitt produkt ella tænastu, har menningin er við at vera liðug, so vøran er nærum klár at vera innførd á marknaðin.
Virkisætlanin fyri tykkara virksemi er eitt sera týdningarmikið amboð í samskiftinum millum okkum. Tí eru tit altíð vælkomin at seta tykkum í samband við okkum, har vit fáa samskift um virkisætlanina. Hetta verður sjálvandi viðgjørt í trúnaði.


text:
Gudloysi
Gudloysi ella ateisma merkir uttan gud. Orðið "ateisma" stavar úr grikskum (a-theos) og merkir bókstaviliga "uttan gud" og føroyska týðingin "gudloysi" merkir tað sama. Fólk, sum eru gudloysingar, trúgva ikki upp á nakran gud ella gudar. Munur er á gudloysi og skeptisismu ella at vera tortrúgvin. Nógvir gudloysingar eru eisini skeptikarar, men ikki allir, og tað er gjørligt at ikki trúgva upp á ein gud el. gudar, meðan ein samstundis trýr uppá gand og ymiskt annað. Tað einasta, sum allir gudloysingar hava til felags, er, at teir ikki trúgva upp á nakran gud. Hetta ger tað trupult at samla allar gudloysingar í sama bás. Ósemja finst millum gudloysingar um, hvat besta heitið er at ganga undir, júst hvat teir so trúgva og hvørt gudloysi er eitt ov avgjørt heiti. Í Føroyum er ein felagsskapur til fyri gudloysingar, sum eitur "Gudloysi"[1]. Hetta felag varð stovnað í august 2008 og hevur síðani ment seg til ein lívligan luttakara í samfelagsligum kjaki, tá talan er um ta ávirkan, sum átrúnaður hevur á føroyska gerandisdagin.
Í 13 londum fáa gudloysingar deyðarevsing, um teir verða avdúkaðir. Hetta kemur fram í einari kanning, sum altjóða felagsskapurin IHEU (International Humanist and Ethical Union) hevur gjørt í sambandi við altjóða mannarættindadagin í 2013. Kanningin vísir, at umframt hesi 13 londini (Afganistan, Iran, Maleisia, Maldivoyggjar, Móritania, Nigeria, Pakistan, Katar, Saudiarábia, Somalia, Sudan, Jemen og U.A.E.) sum øll eru muslimsk, eru eisini lond í Vesturheiminum, ið fremja mismun móti teimum, sum ikki trúgva upp á nakran gud ella gudar. Løgfrøðingar og serfrøðingar í mannarættindum hava í sambandi við kanningina hugt eftir lógarverkum, rættarfrásagnum og søgum í fjølmiðlum [2].


text:
Maria Hansen
Maria Louisa Fríðgerð Hansen, betri kend sum Maria Hansen, (fødd 10. november 1939 í Kvívík) er ein fyrrverandi føroyskur politikari (Sambandsflokkurin) og sjúkrarøktarfrøðingur. Hon varð útbúgvin sum sjúkrarøktarfrøðingur í 1963. Hon var kommustýrislimur í Vestmanna kommunu, vald á Kvinnulistanum og borgarstjóri frá 1989 til 1997. Hon umboðaði Sambandsflokkin á Føroya Løgtingi frá 1994 til 1998, vald inn í Norðurstreymoyar valdømi. Alt tíðarskeiðið var hon limur í Løgtingsins sendinevnd til Norðurlandaráðið, og limur í Almanna- og heilsunevndini (frá 1995 Trivnaðarnevndin). Maria var stýrislimur í SEV 1993 til 1996.[1]
Løgtingsnevndir[rætta | rætta wikitekst]
- 1995–1998 limur í Trivnaðarnevndini
- 1994–1995 limur í Almanna- og heilsunevndini
Familja[rætta | rætta wikitekst]
Maria er dóttir Karolinu, fødd Egholm, úr Hvalvík og Herluf Davidsen úr Kvívík. Gift við Jákup O. Hansen úr Vestmanna.


text:
Til ber at bíleggja tíð á tlf. 31 80 70
Keypskurvin er tóm
Vit bjóða andlitsviðgerðir eftir konseptinum hjá vælkendum veitarum sum Medex og Murad. Vel eina av viðgerðunum niðanfyri - við Medex ella Murad produktum, ella lat okkum meta um hvat hóskar best til tín tørv. Eisini kunnu vit veita serligar kosmetiskar viðgerðir sum slætta møguligar rukkur og húðynging við ávikavist Juvederm, Botox og Ellipse lasara.
Andlitið verður reinsað, deyðar húðkyknur "exfolierast" burtur undir dampi, "Eukalyptus inhalations therapi", djúpdarreinsing og brýr verða rættaðar. Mýking av andliti, hálsi, herðum og skalla. Maska á andlit og háls og í meðan fáa hendurnar vælverumýking. Viðgerðin endar við munagóðum, nørandi og røktandi andlitskremum, sum hóska til tín tørv, og bleytgerandi varrakremi. Til hesa viðgerð kanst tú eisini velja at fáa AHA fruktsýruviðgerð ella luksusmasku til eyguni.
Viðgerðin tekur uml. 90 min. og kostar kr. 700.-
Andlitið verður reinsað, deyðar húðkyknur "exfolierast" burtur og møguligar óreinskur verða eisini reinsaðar burtur. Mýking av andliti, hálsi og herðum. Maska á andlit og eygu og í meðan fáa hendurnar vælverumýking. Viðgerðin endar við munagóðum, nørandi og røktandi andlitskremum, sum hóska til tín tørv, og bleytgerandi varrakremi.
Viðgerðin tekur uml. 55 min. og kostar kr. 550.
Dupult andlitsviðgerð er har tveir persónar fylgjast til somu viðgerð. Dupultviðgerðin er sera væl umtókt. Tit velja sjálvi hvør viðgerðin skal verða og prísurin er 2xvanligur prísur. Viðgerðin verður framd av sama kosmetologi og tekur tilsvarandi longri tíð, men bæði verða forkela og fáa eina stóra lekra uppliving samstundis.
Sera munagóð djúpdarreinsan í andliti, ella tilsvarendi ryggviðgerð. Andlitið verður reinsað, djúpdarreins, peeling, damp, útreinsing, maska, ampul, maska, galvanisk streymviðgerð eftir ynski, og at enda nørandi og røktandi dagkrem og varrakrem.
Viðgerðin tekur uml. 45 min. og kostar kr. 550
Viðgerð fyri pigmentbroytingar, acne og fínar rukkur. Bøtir eisini um fuktjavnvágina. Andlitið verður reinsað, djúpdarreins, peelingmaska, damp, útreins, AHA fruktsýra, maska, serum og at enda nørandi og røktandi dagkrem og varrakrem.
Viðgerðin tekur uml. 60-70 min. og kostar pr. viðgerð kr. 750
Forkela teg sjálvan og fá strálandi vakra og fríska húð meðan tú tekur tær av løttum eina løtu.
Andlitið verður reinsað, deyðar húðkyknur "exfolierast" burtur undir aromadampi. Maska, ið hóskar júst til tín, á andlitið og løtt forkelandi mýking. Til seinast "collagen buster serum", krem til eygu, háls og andlit.
Viðgerðin tekur uml. 30 min. og kostar kr. 298
Djúpdarreinsan til ung undir 18 ár. Andlitið verður reinsað, djúpdarreins, peelingmaska, damp, útreinsan, maska, og at enda nørandi og røktandi dagkrem og varrakrem.
Viðgerðin tekur uml. 35-40 min. og kostar kr. 299
Forkelandi og styrkjandi mýking av fínu andlitshúðini við angandi og vælgerandi aromaoljum.
Viðgerðin tekur uml. 30 min. og kostar kr. 298
Umframt húðslíping við diamanthøvdi verður samstundis innslúsað sera virkin evni, alt eftir hvat húðini tørvar, ein sokallað vátslíping - húðynging, fuktviðgerð, bleiking ella acneviðgerð. Eisini er møguleiki at velja eitt c-vitamin boost. Viðgerðin verður brúkt av nógvum húðlæknum og medisinskum Spa í USA.
Viðgerðin er heilt serlig ti at talan er um eina vát-slíping og tískil sera góð fyri húðina. Ein kann velja millum 4 ymisk evni til viðgerðina, bleiking, Acne, pigmentering og c-vitamin boost.
Viðgerðin er eisini sera vælegnað sum ein kurur yvir fleiri vikur, alt eftir hvussu støðan er við húðini - fá eina óbindandi húðgreining pg ráðgeving um viðgerðarmøguleikarnar og útlit til betran av húðini.
Er sera vælegnað at fremja innan aðra viðgerð, t.d. laserviðgerð, hettar tí at húðin verður serliga væl reinsað.
Einasta maskina av sínum slagi í Føroyum!
1209 Andlitsviðgerðin tekur umleið 30 min. og kostar kr. 650, iroknað serlig aktiv serum í sambandi við viðgerðina
1210 Hálsur kr.
1211 Handaviðgerð kr.
1212 Andlit, háls og décolleté kr.
1213 Ryggur og akslar frá kr.
Vælgerandi anti-age viðgerð, frá Medex, til húð ið krevur nakað heilt serligt. Viðgerðin er samansett av 14 stigum, avikavíst avreinsan við Lait Elure, dýbdarreinsan, peeling við Bio Exque masku, serlig fokusøki fáa viðgerð við Actiprotin, andlitsmaska og dekolleté-mýking, avreinsan av masku, eygnaviðgerð við Avosten Eye Mask og Actiprotin, andlitsmýking og dekolleté-maska, serum viðgerð við Gel de Calendula, intensiv Masque Myrrha maska, Aqua Rosa verður tilsett maskuna, avreinsan av masku, viðgerð við Equendio Cream ella Créme de Caviar og at enda vegleiðing í produktum til framhaldandi viðgerð heima. Viðgerðin tekur uml. 1,5 - 2 tímar og kostar kr. 1.495,-.
Andlitsviðgerð fyri menn. Húðin verður reinsað, rættan av brúm, aromadamp, andlitsmýking í uml. 20 min., viðgerð við serum og at enda nørandi og røktandi dagkrem. Viðgerðin tekur uml. 1 tíma og kostar kr. 460,-.
Samstundis fært tú holla vegleiðing í húðrøkt og til heimabrúk hava vit, t.d. eina kremrøð í nevnist "Medex for Men".
Nýggj slóðbrótandi anti age andlitsviðgerð frá Medex, sum er sera nørandi og uppbyggjandi fyri húðina. Viðgerðarproduktið inniheldur m.a. stør kaviar, grøna algu og kollagen. Viðgerðin tekur uml. 1,5 tíma og kostar kr. 898,-.
Samstundis fært tú holla vegleiðing í húðrøkt. Til heimabrúk hava vit tvey ymisk krem í serflokki Beau Relax og Creme De Caviar, ávikavist anti age og nørandi krem.
Avslappandi andlitsviðgerð v/dekollté, ryggmýking, handaviðgerð v/neglalak, lita vippur og brýr og at enda løtt dag make-up. Ímeðan kanst tú leska tær við frískari frukt og juice.
Viðgerðin tekur uml. 2 tímar og kostar kr. 1.495,-.
Samstundis fært tú holla vegleiðing í húðrøkt og til heimabrúk hava vit tvey ymisk krem í serflokki Beau Relax og Creme De Caviar, avikavist anti age og nørandi krem.
Serviðgerð til andlitshúð við eksem, viðkvæma og sera turra húð. Viðgerðin umfatar: reins, mýking av andliti, dekollté og herðum. Peeling, damp, útreinsing, rættan av brúm, maska, serum, egna-, dag- og varrakrem. Húðgreining og vegleiðing.
Viðgerðin tekur uml. 75 min. og kostar kr. 650,-.
Serum8 er eitt danskt produkt sum hevur staðið sýna roynd innan húðynging á danska og útlendska marknaðinum. Byrjað verður við heimaviðgerðum har húðin skal "rullast" við Dermaroller8 og smyrjast við Serum8 hyaluronsýru 2-3 ferðir um vikuna í 4-5 vikur, síðan skal ein hava klinikk viðgerð á Cosméto,, sum fer meira í dýbdina.
Umráðandi er, at fáa køna vegleiðing innan byrjað verður við heimaviðgerðini og tískil fremja vit fyrstu "heimaviðgerðina" á Cosméto, saman við kundanum, uttan eykakostnað.
Serum8® Dermaroller er sera gott, bæði sum fyribyrging, og sum viðgerð fyri fínar linjur, rukkur, arr, strekkmerkir, sólskaðar (pigmentplettir) og styrking av húðini. Er eisini sera virkið til óreina húð.
Heimasettið kostar kr. 1.895, íroknað eina "heimaviðgerð" á Cosméto
Klinikkviðgerðin av andlitinum kostar kr. 1.500 og 3 ferðir fyri kr. 4.000
Dermapen viðgerð av avmarkaðum økjum á andlitinum kostar kr. 900
Les meira her um Dermaroller8 og Serum8: www.dermacosmetics.dk/behandlinger/hjemmebehandling.html
Vælkomin at støkka innar á Tinghúsvegi 55, ella ring 318070 og avtala eina óbindandi, ókeypis vegleiðing, til hesa heilt serligu húðyngingarviðgerð
1259 Liting av brúm ella vippum kr. 80
1261 Mini handaviðgerð (manicure) kr. 150
1262 Fuktgevandi parafinbjálving av hondum kr. 150
1263 Hártøka við voks - yvirvørr ella høka kr. 80
1264 Løtt Make-up kr. 75
1265 Fruktsýra kr. 100
1266 Ryggmýking í 15 min. kr. 150
1267 Voksa høku og yvirvørr kr. 160
Ein nýggj og sera munagóð húðynging, sum betrar um húðina sum heild - slættar fínar rukkur, gevur fastari og yngri húð. Mælt verður til 3 viðgerðir og síðani 1 viðgerð pr. ár fyri at viðlíkahalda úrslitið. Mælt verður eisini til, at brúka tey nýggju Medex Kaviar produktini til heimabrúk.
Viðgerðin tekur umleið 90 min. og kostar kr. 1850.
Ellipse er framleitt í Danmark og er ein klinisk væl roynd skipan við sera góðum úrslitum. Viðgerðin við Ellipse er sera vælegnað til viðgerð fyri óynsktan hárvøkstur, reyða ella flekkuta húð, sprongd blóðkør, pigmentbroytingar og húðynging sum heild.
Avtala eina ókeypis viðtalu har vit kanna viðgerðarmøguleikarnar og avtala ein prís. Sí eisini serligan príslista fyri hártøku. Prísir frá kr. 300 pr. viðgerð.
Vanliga skulu 4-6 viðgerðir til fyri at fáa eitt gott úrslit.
Avsláttur - keyp 5 viðgerðir beinanvegin og spar 10%.
Les meira um Ellipse her
© 2020 Cosméto


text:
Brúgvin (114) - 17. des 2018
Seinasta sendingin um Runavíkar Kommunu. Evnir hesafeð: Bókajól, Fíggjarætlanin hjá Runavíkar kommunu, og sløkkilið.
Brúgvin (113) - 10. des 2018
Felagið Heimafriður verður stovnað, Jól við Løkin 2018 eftirmeting og Jólatiltøk.
Brúgvin (112) - 3. des 2018
Nýggjur musikkskúlaleiðari, Bókin um tey tólv systkini av Líðini í Rituvík og "Vit syngja jólini inn" tiltak í Skála kirkju.
Brúgvin (111) - 26. nov 2018
Tiltak hjá Kappróðrarfelagnum hjá NSÍ, Visit Runavík tiltøk um jólini, Jól á Gamlavegi á Skála og Jólabygdin í Æðuvík.
Brúgvin (110) - 19. nov 2018
Talvkappingin Runavík Open, Taekwondo felagið Hwarang Føroyar, Filmur: "Søgan um Ruth" og Listasýning í Lamba.
Brúgvin (109) - 12. nov 2018
Talvkappingin Runavík Open, Kvøldseta á Miðnámi á Kambsdali og Ritgerð um lokalsamfelagið í samband við Eysturoyartunnilin.
Brúgvin (108) - 5. nov 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Roðin hugnaløta, Runavík Open talvkapping og Teitur Lassen konsert.
Brúgvin (107) - 29. okt 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Faroe Ship, Jól við Løkin og Jazz Café.
Brúgvin (106) - 22. okt 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Jens Dybkjær Holbech, Símun Hammer og Hans Tausen Olsen.
Brúgvin (105) - 15. okt 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Erla Mortensen, Oyvør Jacobsen, Hans Michael í Mittúni og Jákup Davidsen
Brúgvin (104) - 8. okt 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Anna Gaardlykke, Tróndur Ravnsfjall, Bárður Johannesen og Pól Esper Hanusarson.
Brúgvin (103) - 1. okt 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Búgvi Hanusarson, Mia Rodmundardóttir, Oyvør Dam Jacobsen, Kristvin Jacobsen og Hans Michael í Mittú…
Brúgvin (102) - 24. sept 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Sadiqull "Robin" Patawari, Mariann Hansen, Jóhannus M. Olsen
Brúgvin (101) - 17. sept 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Hans Michael í Mittúni, Oyvør Jacobsen, Teitur Samuelsen
Brúgvin (100) - 10. sept 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Petur Jacobsen, Andrias Lamhauge og Símun Hammer.
Brúgvin (99) - 3. sept 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Rúni Gaardbo, Jenny C. Petersen og René M. Baldoni.
Brúgvin (98) - 27. aug 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Dinna Jensen, Nikkel Petersen, Eirikur Skála. Dinna Jensen greiðir frá um fyrireikingarnar hjá komm…
Brúgvin (97) - 20. aug 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Eyðbjørg Joensen, Arni Klein Abrahamsen, Johnny Lamhauge og Aage Arnoldson.
Brúgvin (96) - 13. aug 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Tórbjørn Jacobsen, Terje B. Vestergaard og Etly Højgaard
Brúgvin (95) - 25. juni 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Laksatorgið, Summartónar og Oyndradagur 7/7.
Brúgvin (94) - 18. juni 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Gongutúrur fyri dementum og avvarandi, Cruiseskip vitjar Runavík og Matstovan á Hotel Runavík.
Brúgvin (93) - 11. juni 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Eystanstevna og Vípan 10. pláss í HM í estetiskum fimleiki.
Brúgvin (92) - 4. juni 2018
Sending um Runavíkar Kommunu
"Summarkvøld við Toftavatn" hugnatiltak í kvøld 29. mai
- Ljóðbrot úr sendingini "Brúgvin"
Brúgvin (91) - 28. mai 2018
Sending um Runavíkar Kommunu: Eystanstevnan, Útbyggingar á havnalagnum og Summarkvøld við Toftavatn
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Hvalastøðin við Áir – alheims vinna og staðbundin samleiki
Røða hjá Óluvu Klettskarð, forkvinnu í mentanarnevnd Løgtingsins, tá hvalastøðin við Áir lat upp fyri vitjandi, fríggjadagin 5. juli 2019
Góða samkoma,
Tað var í tøkum tíma, tá Løgtingið í 2011 samtykti at játta fígging til, at Tjóðsavnið kundi fara undir at varðveita gomlu hvalastøðina við Áir - og tað er mær ein stór gleði, sum forkvinna í Løgtingsins mentanarnevnd, at vit í dag kunnu hátíðarhalda, at arbeiðið at varðveita hvalastøðina, nú er komið so mikið langt fram á leið, at hvalastøðin letur upp fyri vitjandi.
Drúgva arbeiðið at varðveita hvalastøðina við Áir byrjaði tó ikki í 2011. Longu í 1982 vístu fólk frá Tjóðsavninum á, at mentanarsøguligu virðini á hvalastøðini við Áir áttu at verið varðveitt. Bygningarnir og økið rundan um hvalastøðina vórðu skrásett og leysir lutir vórðu savnaðir saman og goymdir. Í 1989 samtykti Løgtingið, at hvalastøðin skuldi varðveitast fyri eftirtíðina, og skipað varð tá eisini fyri, at daglig umsjón var við støðini.
Alt hetta – og allarhelst eisini nakað av hepni – hevur verið við til at tryggja, at hvalastøðini hevur verið lív lagað. Tá farið varð undir varðveitingararbeiðið í 2011, var hvalastøðin við Áir í so ringum standi, at tað helst bert var av gomlum vana, at fleiri av bygningunum stóðu uppi.
Varðveitingararbeiðið hevur hepnast væl, tó at tað hevur tikið sína tíð.
Eg vil ynskja Tjóðsavninum og tykkum øllum, ið hava verið við í arbeiðinum at varðveita hvalastøðina við Áir hjartaliga tillukku við avrikinum. Arbeiðið er framt við fígging úr Løgtinginum, men tað hevði ikki borið á mál uttan dyggan stuðul frá býráði og fólki í Sunda kommunu. Tit hava luttikið í og stuðlað varðveitingarætlanini frá byrjan. Tit hava víst verkætlanini stóran áhuga frá fyrsta degi.
Hjartaliga tillukku øll somul og góða eydnu við arbeiðinum í framtíðini!
- Tí arbeiðið steðgar ikki her. Hetta er bara fyrsta ljósið í lýsikoluni, sum er tendrað í dag. Tað er nú, at lív skal fáast í aftur bygningarnar, í Ketilshúsið, Spikkókaríið, Fuguna, Kvernuhúsið, Tørkuna, Krúthúsið, Ebenezer, Kemis, Perluna og á plánin – ikki sum í gomlum døgum, tá hvalastøðin var størsta arbeiðsplássið í Sundalagnum og lýsiroykurin hekk tjúkkur í øllum økinum – tað er nú, at lív skal fáast í hvalastøðina sum savn og mentanarligan miðdepil.
Hvalastøðin við Áir var í fyrru helvt av 20. øld partur av eini alheims vinnu, og nú, 100 ár seinni, er hvalastøðin ein týðandi partur av staðbundna samleikanum her í Sundalagnum.
Bygningarnir á hvalastøðini við Áir eru meinlíkir bygningunum á teimum yvir 200 norsku hvalastøðunum, sum vórðu bygdar kring allan heim. Av teimum upprunaliga 214 hvalastøðunum eru tað bert hvalastøðin í Grytviken á South Georgia í Suðuríshavinum, hvalastøðin í Albany í útsynningshorninum á Australia og hvalastøðin her við Áir, sum eru varðveittar. Tað eru ikki bert bygningarnir í sjálvum sær, sum eru serstakir, men tað er staðsetingin og minnini um lív og virki á hvalastøðini, ið gera, at hvalastøðina við Áir hevur týdning fyri okkum.
Vanliga fatanin er, at vit varðveita mentanararvin fyri okkara eftirkomarar, og tí tað hevur týdning fyri okkum sum samfelag at vit kenna okkara fortíð. Mentanararvurin hevur virði fyri okkum, tí hann er ein partur av okkara samleika sum menniskju og sum tjóð. Fyri at skilja okkara nútíð og skapa grundarlag fyri eini góðari og burðardyggari framtíð, er tað neyðugt at vit kenna okkara fortíð.
Tá føroyingar fóru til Íslands at rógva út í 1870-unum, so fóru forfedrar mínir, langabbi og aðrir skarðsmenn eisini til lands í Íslandi. Drúgt og ógvuliga áhugavert brævaskifti liggur eftir langabba og langommu, Árnfara-Jógvan og Jóhonnu á Skarði, og langomma sigur manni sínum ymisk tíðindi. Hetta brævaskifti er framúr keldur til søgu okkara, tí hon veit nógv at siga frá um veður og vind, fólk og fæ, bæði á Skarði og í øllum Norðoyggjum. Og á sumri í 1894, 23. juli og fyri júst 125 árum síðan, sigur hon manni sínum frá, at De har været tre ganger vester i Sund at kjøbe grind, som nordmændene fange med skibe, og de fik så meget de vilde den ene gang og noget mindre den anden. Talan má vera um hvalastøðina á Gjánoyri, sum varð bygd í 1893, og sum var tann fyrsta av teimum 7 hvalastøðunum, sum vórðu bygdar í Føroyum, og hetta vísir okkum tann týdning, hvalaveiðan hevur havt fyri so nógvar føroyingar, eisini fyri tey, ið ikki starvaðust her ella búleikaðust her í økinum, men heilt norðuri á Skarði, norðast á Kunoynni. Hvalastøðin við Áir varð, sum tann seinasta, bygd í 1905.
At gera íløgur í mentanararv snýr seg ikki bert um at varðveita bygningar og anlegg frá eini farnari tíð. At varðveita mentanararvin snýr seg eisini um at skapa grundarlag fyri upplivingum og trivnaði, fyri nýggjari vitan og førleikum, fyri burðardyggari ferðavinnu og búskaparligum vøkstri.
Og tað er henda samanrenningin millum varðveiting og nýtslu, ið ger, at íløgur í mentanararvin eru so alneyðugar. Tí uttan íløgur fáa vit ikki gagnnýtt tað tilfeingi, sum mentanarvurin er – bæði fyri okkum og okkara eftirkomarar – og bæði tá vit hugsa um mentanarlig, sosial og búskaparlig virði.
Tað er tí av alstórum týdningi, at arbeiðið við varðveitingini av hvalastøðini kann halda fram og at íløgur verða gjørdar, so at ikki bara bygningarnir verða varðveittir, men at hvalastøðin verður eitt livandi savn og ein mentanarligur depil, sum bæði fólk í Sundalagnum og onnur vitjandi kunnu fáa gleði og gagn av.
Tað er ein fátæk tjóð, ið ikki sær virðini í sínum mentanararvi og ger íløgur í varðveitingina av honum.
Tí kunnu vit ikki annað enn fegnast um, at áhugin fyri varðveitingini av hvalastøðini hevur fingið so góða undirtøku frá øllum her í Sundalagnum - og tó at tað hevur tikið sína tíð, er tað gleðiligt, at tað hevur eydnast at bjarga hvalastøðini við Áir.
Ein partur av arbeiðinum, ið restar í, er at flyta Brandskúlan hjá Vinnuháskúlanum til Klaksvíkar. Løgtingið hevur sett pengar av til at fyrireika flytingina og samráðst verður við Klaksvíkar kommunu um staðseting. Tað er eyðsæð, at Vinnuháskúlin hevur trivist væl við Áir, men tað er eisini eyðsæð, at savnsvirksemið á hvalastøðini og roykurin, ið stavar frá virkseminum hjá Brandskúlanum, ikki kunnu sameinast, og at tað tí er neyðugt at flyta Brandskúlan – tí hvalastøðina fáa vit ikki flutt.
Fólk fáa nú høvi at vitja hvalastøðina við Áir – í fyrsta umfari eina ferð um vikuna, tað ið er eftir av summarinum. Hvalastøðin við Áir var einaferð vinnuligi miðdepilin í Sundalagnum. Her var virksemi og búskaparligur vøkstur. Tað er mín vón, at tað at hvalastøðin nú letur upp, fer at geva íblástur til at fáa sett gongd á virksemi her í økinum, so at hvalastøðin við Áir og økið kring hana verður ein mentanarligur og – við tíðini - eisini ein vinnuligur miðdepil í Sunda kommunu.
Við at varðveita hvalastøðina við Áir varðveita vit minnini um eina alheims vinnu, men tað eru minnini um fólk og virksemi, lutir, bygningar og staðsetingin, ið gera hvalastøðina serstaka fyri okkum og ein týðandi part av staðbundna samleikanum her í Sundalagnum.
Hjartaliga tillukku og góða eydnu í framtíðini!
Takk fyri.


text:
Hví?
Í dag er internetið allastaðni. Vit brúka internetið til snildfonina, á teldli og teldum, og talið á tólum í hvørjum húsi er nógv vaksið. Vit lurta eftir tónleiki, hyggja at filmum og goyma myndir á internetinum, og tað krevur eitt álítandi og dygdargott breiðband.
Tað er okkara uppgáva at tryggja, at føroysku húsini fáa mest møguligt burturúr einum breiðbandshaldi, og tí veita vit breiðbandskundum eina tænastu, har ið vit koma heim til tey og eftirkanna breiðbandsloysnina, um tey ikki hava nøktandi dekning.
Av og á uppliva kundar, at teir ikki fáa eina nøktandi breiðbandsferð, hóast einki er galið við linjuni, og beinarin riggar, sum hann skal. Talan kann tí vera um ymisk onnur viðurskifti, ið ávirka tráðleysa sambandið heima við hús.
Hvat og hvussu?
Heimaloysnir bjóðar seg fram at eftirkanna og betra um heimaloysnina. Vit gera eina kanning av breiðbandinum í húsinum og geva kundum eitt tilmæli til loysnir, sum kunnu betra um støðuna.
Tilmælið inniheldur eina loysn og kostnað, og hetta verður gjørt fyri eina fasta upphædd. Harumframt bjóða vit okkum fram at gera neyðugu ábøturnar og installatiónirnar sambært hesum tilmæli.
Ein kanning av breiðbandsloysnini í einum sethúsi kostar 300 krónur. Tekur tú síðan av einum tilboði upp á eina loysn av trupulleikanum, er kanningin við í prísinum.


text:
Byggiharri: Tórshavnar Havn
Tíðarætlan: Liðugt í 2018
Stødd: 7.200 m2
Prísur: 85,5 mill. kr.
Slag: Umbygging
Arbeiðið fevndi um innandura nýgerð í gamla saltsølubygninginum.
Bygningurin er í fimm hæddum á 1200 fermetrar umframt silo. Tilsamans er gólvvíddin 7200 fermetrar eftir umbyggingina.
Eitt aðalmál hevur verið at varðveita mest møguligt av tí gamla bygninginum í nútímans skrivstovu- og undirvísingarhølir við meira.
Siloin er innrættað til starvsfólkakantinu, matstovu, framsýningarhøli og auditorium.


text:
Í út við tvey ár rættaði eg í tekstinum hjá Jákupi Dahl. Eg brúkti bøkur sum vísa á versini, har feilirnir eru, og eg rættaði hesi versini til at samsvara við King James Bíbliuna. Fyrst vitsti eg feilirnar at vera í umleið 1500 versum, men so vaks talið meira neyvt til 8000 vers, altso í 3. hvørjum versi í bíbliuni. Síðan sá eg, at nógvir sera týðandi munir vóru heilt niður í hvørt einstakt orð, og úrslitið kom aldri at verða nøktandi við bert at rætta. Til dømis er ein moyggj ikki neyðsýnliga ein jomfrú, men kann vera tað. Ein JOMFRÚ er tað, Maria var, og lat okkum fáa tað sligið fast einaferð fyri allar.
Eg sá eisini, at báðar tær norsku bíbliurnar, sum rópa seg King James bíbliur, livdu hvørgin upp til hetta navn. Tú mást fínstilla hvørt orð, ikki bara fanga tankan í setninginum, fyri at fáa eina rætta týðing. Bíblian er Guðs orð, ikki Guðs setningar, ella Guðs tankar. Til dømis sá eg í Mattæus 17,23, at allar uttan King James og tann danska frá 1732 siga: “skal rísa upp aftur á triðja degi”. King James sigur: “skal verða reistur upp aftur”, og tann danska sigur: “skal rejses op igen”. Ja men, er tað ikki nær nokk?, vildi onkur spottari viðmerkt. Nei, og aftur nei. At “verða reistur” sigur at tað var ein ávísur agentur sum útførdi handlingina at reisa Jesus Christ upp aftur, meðan “rísa upp aftur” er tómt fyri hesa dýpd, ja opnar enntá fyri lagnutrúgv; at tað sum hendi, hendi bara av sjálvum sær, men so var ikki.


text:
27-05-2019
Umboðsmaðurin hevur viðgjørt eina klagu um, at Bú- og Heimatænastan í Suðuroyar krevur læknaváttan frá starvsfólkum eftir 2. sjúkradag, tí mett var, at sjúkrafráveran var ov høg. Umboðsmaðurin metti, at avgerðin um at krevja læknaváttan aftaná 2. sjúkradag liggur innan leiðslurættin, men at almennir myndugleikar skulu taka atlit til vanligar fyrisitingarligar grundreglar, sum løggildisgrundregluna, sakligheit og lutfalsmeginregluna. Umboðsmaðurin vísti á, at avgerðin at krevja læknaváttan var tikin grundað á høga sjúkrafráveru í eitt stutt tíðarskeið, uttan greining av orsøkunum til høgu sjúkrafráveruna og uttan umhugsni fyri, um onnur minni inntriv kundu bøtt upp á støðuna. Umboðsmaðurin helt tað tí vera ivasamt, um avgerðin hjá Stýrinum fyri Bú- og Heimatænastuna í Suðuroy var lutfalslig, og mælti Stýrinum til at taka málið upp til nýggja viðgerð. (LUM 18/00030)


text:
Leygardagin komandi, byrjar kappingin hjá Dreingjum U15. Innleiðandi eru tað tríggir bólkar; A, B og C. B68 er í bólki C, har mótstøðuliðini eru AB a, B36 b og TB/FCS/Royn. Vinnarin av bólkinum, skal spæla heima og úti ímóti vinnaranum av bólki B, har liðini eru B71, FC Hoyvík a, Skála og ÍF. Vinnarin av hesum báðum dystunum flytur síðuna upp í A bólkin har liðini eru HB a, KÍ a, B36 a, Víkingur a, NSÍ a, EB/Streymur og 07 Vestur. Tey liðini sum eru eftir, koma síðani at leika í einum bólki fyri seg.
Sambært úrslitunum hjá U13 og U15 í fjør, har serliga dentur er lagdur á U13, eru B68 styrkismettir, sum nr. 9, har 7 tey ovastu liðini beinleiðis eru at finna í A bólkinum. B68 eru tí at finna í C bólkin innleiðandi, men hava sum kunnugt møguleika at spæla seg upp í A bólkin.
Fyrsti dysturin hjá B68 verður leiktur á Svangaskarði leygardagin kl. 13.00, har mótstøðuliðið er AB. Venjari hjá U15 dreingjunum hjá B68, er senegalesin Badara Diedhiou, sum í 2008 og 2009 leikti við B68, og sum nú aftur er búsitandi á Toftum.
Her frá ynskja vit U15 dreingjunum og tað sama Badara góðu eydnu við kappingini.
Koyr á B68


text:
Í samband við at Sóljuhjarta letur upp nýggja vøggustovu í Søldarfjarðar skúla søknast við eftir námsfrøðingum, at arbeiða á vøggu- og barnagarðsstovum.
Eftir summarfrítíðina 2018 veitir Sóljuhjarta tilboð til upp til 80 barnagarðsbørn og 24 vøggustovubørn. Barnagarðsbørnini halda til í Sóljuhjarta og vøggustovubørnini í Søldarfjarðar skúla.
Lýst verður eftir:
Námsfrøðingum á 30 – 35 t/v til vøggu og barnagarðsstovu
Byrjað verður í størvunum 13. august 2018 ella eftir nærri avtalu
Vit leita eftir umsøkjarum, ið:
- hava umsorgan fyri børnum
- eru ídnir, nærlagdir og álítandi
- duga væl at samskifta og hava góð samstarvsevnir
- hava gott yvirlit og megna at skipa dagin
- eru nýhugsandi, ígongdsetandi og megna broytingar um so skuldi verið
- síggja møguleikar í náttúruni og gera brúk av teimum í arbeiðinum.
Lønar og setanartreytir
Lønin er sambært sáttmála millum Føroya Pedagogfelag og Kommunala Arbeiðsgevarafelag Føroya. Námsfrøðingar verða løntir á stig 11-20.
Søkja ov fáir námsfrøðingar, kunnu hjálparfólk vera sett tíðaravmarkað ístaðin.
Fleiri upplýsingar
Nærri fæst at vita um størvini við at tosa við Káru Løkin, leiðara tlf. 297171/667170
Umsóknir
Søk størvini á netinum á www.runavik.fo ella á leinkjuni: https://app.jobmatchprofile.com/x5y2am
Umsókn skal vera kommununi í hendi í seinasta lagi mikudagin 20 juni 2018.
Runavíkar Kommuna
Heiðavegur 26
600 Saltangará
runavik@runavik.fo


text:
Nýggjur sýnisgluggi hjá føroyskum vinnulívi
Nýggja almenna vinnuskráin hjá Business-Line gevur føroysku vinnuni nýggjar møguleikar at lýsa sítt virksemi. Hugsað verður um vinnugrein, útflutning, innflutning, framleiðslu, umboð, ídnað, handil, tænastur, osv.
Vinnuskráin BL.FO har øll feløg hava sína egnu, góðu síðu
Í nýggju vinnuskránni hjá Business-Line, BL.FO hava vit lagt okkum eftir, at øll føroysk feløg fáa sína egnu, góðu síðu.
Feløgini fáa á henda hátt eitt víðkað navnakort á alnótini, har tey kunnu sýna seg fram fyri sínum viðskiftafólki, veitarum o.o., uttan at stovna eina nýggja, serstaka heimasíðu. Hevur felagið egna heimsíðu, verður víst til hesa í støðisupplýsingum vinstrumegin.
Fyri brúkararnar av hesi nýggju, almennu vinnuskránni merkir hetta, at lætt er at finna fram til, hvørjar vørur og tænastur, føroysk feløg hava at bjóða brúkarum í Føroyum og úti í heimi. Sí dømi um virkislýsing her
.
Send okkum virkislýsingina av tínum felag
Umboð fyri feløgini hava møguleika at senda okkum virkislýsingina, við at útfylla oyðiblaðið niðanfyri:


text:
Barbara (filmur)
Barbara filmurin hevði frumframsýning í 1997 og var tá tann dýrasti filmur, ið nakrantíð var framleiddur í Danmark – ella í danska kongaríkinum. Nils Malmros nýtti føroyskar leikarar í minni leiklutir, eitt nú Høgna Jóhanson og Erling Eysturoy. Partar av filminum vóru tiknir upp nirði í Keypmannahavn á Hólminum, og har vóru nógvir føroyingar við sum statistar. Barbara var tá einasti stórfilmur, ið var upptikin í Føroyum og filmsframleiðarar høvdu ávísar trupulleikar. Nógv viðurskifti vóru ring at hava tamarhald á. Skiftandi veður, skiftandi ljóssetingar og alt tað, ið føroyingar eru so vanir við. Malmros vann eina Robert heiðursløn fyri Barbaru. Filmurin varð seinni gjørdur til eina sjónvarpsrøð í tveimum pørtum.
Skaldsøgan Barbara hjá Jørgen-Frantz Jacobsen kom á prent í 1939. Søgan snýr seg um eina vandamikla femme fatale, Barbara. Søgan fer fram í tíðarskeiðinum 1746-1766 og Nils Malmros setti sær fyri at filmatisera skaldsøguna.


text:
Eingi mál um ágang móti børnum eru eins, og støði verður altíð tikið í einstaka málinum. Eitt av endamálunum við Barnahúsinum er tó at tryggja, at mál um ágang fáa somu dygdargóðu viðgerð kring alt landið. Tí verður miðað ímóti at arbeiða eftir einum føstum, skipaðum leisti í øllum málum. Málsgongdin kann býtast sundur í fýra høvuðsstig:
1. Ráðgevandi stigið
Um ein málsviðgeri hjá barnaverndartænastuni hevur bert ein veikan illgruna um ágang, og um ivasamt er, um tað er hóskandi at kanna barnið í Barnahúsinum, kann málsviðgerin venda sær til Barnahúsið at fáa ráðgeving og vegleiðing um, hvørt málið hoyrir til málsøkið hjá Barnahúsinum.
Ráðgevandi stuðulin hjá Barnahúsinum er bert ætlaður barnaverndartænastunum. Vanligir borgarar og fakfólk, so sum lærarar, námsfrøðingar og heilsufrøðingar, skulu venda sær til avvarðandi barnaverndartænastu.
2. Fyrireikingarstigið
Uttan mun til um eitt mál um ágang móti einum barni byrjar hjá løgregluni, heilsuverkinum ella hjá barnaverndartænastuni, skal barnaverndartænastan hava málið um hendi og gera av, um talan er um eitt mál fyri Barnahúsið. Um so er, letur barnaverndartænastan Barnahúsinum upplýsingar um komandi málið og avrátt verður, hvussu málið skal handfarast, áðrenn tað kemur í Barnahúsið.
Áðrenn sjálv viðgerðin av málinum byrjar, skal støða takast til, hvørjir partar eru viðkomandi at taka við í málsviðgerðina og hvørjar kanningar skulu gerast. Metast skal um tørvin á, at løgreglan ger kanningar og/ella (video)avhoyring, um barnið skal kannast hjá lækna, um verji skal tilnevnast til tann, sum er undir illgruna, um sakførari skal tilnevnast til barnið o.s.fr. Eitt fyrireikandi samráð verður hildið, sum leggur til rættis tvørfakliga samstarvið.
3. Kanningarstigið
Í málum um ágang móti børnum ella har illgruni er um tað, skal ein sonevnd barnafaklig kanning altíð gerast av barninum. Kanningin skal lýsa styrkir og trupulleikar hjá barninum, familjuni og netverkinum rundan um barnið. Hon skal staðfesta, hvør tørvurin er at seta fyriskipanir í verk. Tað er barnaverndarumsitingin, sum ger barnafakligu kanningina, men Barnahúsið kann ráðgeva og vegleiða í málum, sum hoyra heima har.
Tá fyrireikingarnar eru lidnar, er klárt at taka ímóti barninum í Barnahúsinum og sjálvt kanningar-, greiningar- og greiðingararbeiðið fer í gongd. Um tørvur er á tí, verður barnið avhoyrt. Tað er serútbúgvið løgreglufólk, ið tekur sær av avhoyringum av børnum. Er barnið yngri enn 15 ár, verður videoavhoyring nýtt.
Kreppuhjálp verður veitt bæði barni og avvarðandi í Barnahúsinum í tann mun, tørvur er á tí. Harumframt verður støða tikin til, hvør tørvurin á framhaldandi stuðli er hjá barni og avvarðandi. Um mett verður, at tørvur er á læknakanning, verður hon gjørd av viðkomandi lækna. Læknakanningin fer fram á sjúkrahúsinum ella hjá kommunulækna.
4. Eftirkanningarstigið
Áðrenn eitt mál er liðugt viðgjørt í Barnahúsinum, verður eitt endaligt samráð hildið millum partarnar. Samráðið eftirkannar tvørfakligu metingina av tørvunum hjá barninum og teimum avvarðandi. Ein frásøgn verður gjørd burtur úr tí, sum kemur fram, og saman við barnafakligu kanningini gerst henda frásøgnin grundarlag fyri framhaldandi viðgerðini av málinum. Tað er barnaverndartænastan, sum við støði í gjørdu kanningunum, hevur heimild at taka støðu til, hvørjar fyriskipanir skulu setast í verk.


text:
Ingálvur av Reyni (1920-2005)
Ingálvur av Reyni varð føddur 18. desember 1920 og varð heimkallaður til Harran, tann 26. november 2005, 84 ára gamal.
Afturat yrki sínum sum listamaður var Ingálvur virkin á øðrum økjum. Hann var sunnudagsskúlalærari í Ebenezer í okkurt um tríati ár, har hann segði frá bíbliusøgum, skipaði fyri sanginum og stundum leikti á urgu.
Harafturat var Ingálvur virkin sangari. Hann sang við í Sangkórinum í Ebenezer, frá tí at tað varð stovnað í 1937 við ymsum støðgum til seint í 1980-árunum.
Fyrstu grammofonpláturnar við Ingálvi vórðu gjørdar av Jógvani Gerðalíð í o.u. 1949. Jógvan Gerðalíð hevði útvegað sær upptøkutól úr Danmark, men neyvan var ætlanin at geva upptøkurnar út alment.
Eftir at Útvarp Føroya varð sett á stovn í 1957, heitti Niels Juel Arge, útvarpsstjóri á Ingálv um at syngja nakrar sálmar og sangir til útvarpsins nýtslu.
Fyrsta plátuupptøka Ingálvs við útgávu í huga varð gjørd av Radio-El við Williami Sloan á odda. Hetta var í 1958, og talan var um eina ep-plátu, har Ingálvur sang tveir sangir saman við Sunnuvu Háberg, og har tey sungu hvør sín einsong.
Í 1960-árunum gav Radio-El út tvær plátur við Ingálvi, har hann m.a. syngur “Mær leingist at síggja staðin”, “Ver tú hjá mær” og “Stór er tín trúfesti”. Sangurin “Gangi eg um heiðar, fjøll og dalar”, sungin saman við Sangkórinum í Ebenezer, varð tikin upp um hetta mundið, men varð ikki útgivin.
Mangar upptøkur vórðu gjørdar í seksti- og sjeyti-árunum í sambandi við virksemið hjá Evangelisku Røddini, sum tá skipaði fyri sendigum við tilknýti at radiostøðini Trans World Radio í Monte Carlo.
Í 1966 tók Útvarp Føroya upp fýra íslendskar fosturlandssangir, sungnir á íslendskum. Ólavur Hátún hevði klaverfylgispælið. Útvarpið skipaði tá fyri sending, har Hans Thomsen, rithøvundur, las søgubrot við tilknýti at songunum.
Kendi fosturlandssangurin “Vaknaður vársins songur” varð tikin upp um somu tíð.
Í 1967 var Sangkórið í Ebenezer á vitjan í Íslandi. Tá tók Íslendska Útvarpið upp nakrar sangir, eitt nú “Gestur eri eg” og “Dýrur er fyri hans hjarta”.
Nakrar av seinastu upptøkum sínum gjørdi Ingálvur saman við Dupultkvartettini í Ebenezer tíðliga í níti-árunum, eitt nú “Tú lítli staður Betlehem” og “Við krossin tín, á Jesus”.
Seinastu ferð ið upptøka varð gjørd, var í 2000 tá ið Ingálvur sang “Eg rósu upp sá næla” til fløguna “Kristmessa”.
Hoyr brot úr sanginum “Mær leingist at síggja staðin”. Ingávur av Reyni syngur:
http://www.youtube.com/watch?v=T4C0xtzb5FE


text:
Høvuðspersónur í søguni er lítli Páll, sum saman við mammu, pápa og systkjum, býr í eini lítlari kjallaraíbúð á sjúkrahúsinum, har pápi hansara arbeiðir sum allahandamaður. Beint fyri páskir legst hann við kava, og pápi Páll fer saman við øðrum monnum burtur í haga at hyggja eftir seyði. Hann kemur aftur við eini hálvdeyðari ær, sum hann leggur við síðuna av ketlinum, so hon kann fáa hita í kroppin. Páll fær ikki ærina úr huganum, og hann sær hana fyri sær, so at hann næstan ikki fær sovið. Morgunin eftir er hann tíðliga uppi og fer at hyggja til ærina, og tá sær hann eitt pinkalítið framsvart lamb standa á gólvinum. Hóast hon væl kann lesast sum ein frásøgn um eina gerandishending í Føroyum í lembing, eisini er ein søga um páskaundrið, tá ið lívið sigrar á deyðanum.
Aftur


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Teistin siglir ikki fyribils
Klokkan 11.42 í dag fekk Strandferðslan boðini um, at Teistin var uttan framdrift í Skopunarfirði.
Í eyka tíðindasending klokkan hálvgum tvey greiddi Hilmar Eliasen, stjóri á Strandferðsluni, frá, at skipið aftur hevur fingið framdrift. Brimil og LÍV sleipa Teistan á Gomlurætt.
Enn er ógreitt, júst hvat tað er, sum er galið við Teistanum. Hilmar Eliassen sigur, at Teistin verður kannaður, tá hann er komin á Gomlurætt.
35 ferðafólk vóru umborð á Teistanum, tá Teistin fekk maskinbrek.
Sí eisini


text:
Kranar
MEST hevur nú fingið umboð uppá MELCAL kranar, sum eru framleiddir í Italia.
Melcal framleiður kranar til vinnur á sjógvi og landi. Vit eru sera fegnir at umboða hetta dygdarmerkið.
Vit kunnu bjóða:
- Stiff Boom Cranes
- Telescopic Boom Cranes
- Knuckle Boom Cranes
- Knuckle Telescopic Boom Cranes
- Foldable Knuckle Telescopic Boom Cranes
- MPD Series - Rescue Davit
- HPU
- Spøl til kranar 5T - 50T
Hevur tú spurningar, so er tú altíð vælkomin at set teg í samband við okkum.
Trýst her fyri MELCAL á Facebook