text:
Nú leygardagin og sunnudagin fara EJM-landsliðið og Pál Joensen at royna seg á stóru Mare Nostrum stevnuni í Barcelona, í kapping ímóti nøkrum av heimsins bestu svimjarum. Endamálið er at fyrireika seg til stevnur á langgeil í summar, at royna eftir nøkrum metum, og hvat Páli viðvíkur kanska at vinna okkurt heiðursmerki eisini.
Pál luttók á øllum trimum Mare Nostrum stevnum í fjør, har hann varð nr 5 í 400 frí og nr 17 í 200 frí á stevnuni í Monaco, nr 4 í 1500 frí og nr 6 í 400 frí í Barcelona, fyri so at enda at vinna bronsu í 1500 frí á stevnuni í Canet, umframt at verða nr 4 í 400 frí. Í ár er luttøkan hjá honum avmarkað til Barcelona, vegna eksamiu í studentaskúlanum.
EJM-landsliðið eru tey fýra Birita Debes, Cecilia W. Eysturdal og Heðin L. Olsen úr Ægir, umframt Magnus Jákupsson úr Havnar Svimjifelag. Hesi hava øll klárað kravtíð til Evropeisku JuniorMeistarastevnuna í Beograd í summar, og eru tí farin undir miðvísa venjing fram ímóti stevnuni, við venjingarlegu á langgeil í Íslandi á páskum, luttøku nú á langgeilastevnu í Spaniu, áðrenn Oyggjaleikir á Isle of Wight og EJM í Serbia.
Mótstøðan í Barcelona er ófør, millum annað franski Sébastien Rouault sum varð evropameistari í 800 og 1500 frí á EM í Budapest í fjør, spanski Rafael Muñoz sum varð evropameistari í 50 firvald, bretska Francesca Halsall sum varð evropameistari í 100 frí, bretski Liam Tancock sum varð heimsmeistari í 50 rygg á HM í Rom í 2009, og spanska Mireia Belmonte García sum vann 3 gull og 1 silvur á HM á stuttgeil í Dubai 2010.
Onnur stórnøvn eru til dømis írska Grainne Murphy, chilenska Kristel Kobrich, bretsku Keri-Anne Payne og kvartføroyingurin David Carry, suðurafrikansku Roland Schoeman og Cameron van der Burgh, sponsku Erika Villaécija García og Marco Rivera Miranda, japonsku Junya Koga og Ryosuke Irie, russisku Stanislav Donets og Danila Izotov, avstralsku Leisel Jones og Jessicah Schipper, svensku Joline Höstman og Lars Frölander, norsku Alexander Dale Oen og Ingvild Snildal, ungarsku Gergo Kis og László Cseh, kroatiski Duje Draganja, italski Samuel Pizzetti, finska Hanna-Maria Seppälä, franska Diane Bui Duyet og ungarski Sergiy Frolov.
Onnur fyri okkum áhugaverd nøvn eru til dømis Grant Halsall av Isle of Man, sum ikki er millum favorittarnar á stevnuni í Barcelona, men sum vann ryggsvimjingarnar á Oyggjaleikum í 2009. Ida Sandin av Gotlandi sum vann 5 gull á Oyggjaleikum á Rhodos, og sum nú er styrkismett sum nummar 5 í 200 blandað. Italski Alex di Giorgio, eisini longri niðri á listunum, sum Pál kappaðist ímóti og vann á, tá ið EJM var í Beograd á sinni. Og svenski Mattias Carlsson sum luttók á NJM í Føroyum í 2007.
Pál fer at svimja 400 og 1500 frí á stevnuni í Barcelona, við triðbestu styrkismeting í 400 frí, og næstbestu í 1500 frí. Tey fýra yngru hava styrkismetingar longri niðri á startlistunum, men tó ikki verri enn at Magnus kann enda í topp-15 av 45 luttakarum í 50 rygg, og at tey fyri tað mesta hava eitt sindur av luft aftur til aftasta pláss í kappingini.
Føroyska luttøkan á Mare Nostrum 2011
Leygardag 4. juni – innleiðandi riðlar frá kl 08:30 spanska tíð, finalur frá kl 16:10
- Kapping 1: 800 frí kvinnur: Cecilia W. Eysturdal (96), Ægir – 1. eykasvimjari
- Kapping 2: 50 rygg menn: Magnus Jákupsson (94), HS – nr 12 av 45
- Kapping 4: 50 firvald menn: Magnus Jákupsson (94), HS – nr 38 av 50
- Kapping 6: 100 frí menn: Heðin L. Olsen (94), Ægir – nr 76 av 88
- Kapping 7: 100 frí kvinnur: Birita Debes (95), Ægir – nr 41 av 52
- Kapping 9: 50 frí kvinnur: Birita Debes (95), Ægir – nr 55 av 58
- Kapping 10: 200 rygg menn: Magnus Jákupsson (94), HS – nr 29 av 35
- Kapping 15: 200 frí kvinnur: Cecilia W. Eysturdal (96), Ægir – nr 58 av 66
- Kapping 16: 400 frí menn: Pál Joensen (90), SuSvim – nr 3 av 36
Sunnudag 5. juni – innleiðandi riðlar frá kl 08:30 spanska tíð, finalur frá kl 16:00
- Kapping 17: 1500 frí menn: Pál Joensen (90), SuSvim – nr 2 av 18
- Kapping 18: 50 rygg kvinnur: Birita Debes (95), Ægir – nr 34 av 41
- Kapping 22: 100 frí kvinnur: Birita Debes (95), Ægir – nr 69 av 69
- Kapping 23: 100 rygg menn: Magnus Jákupsson (94), HS – nr 40 av 53
- Kapping 25: 50 frí menn: Heðin L. Olsen (94), Ægir – nr 66 av 70
- Kapping 29: 100 firvald menn: Magnus Jákupsson (94), HS – nr 51 av 65
- Kapping 31: 200 frí menn: Heðin L. Olsen (94), Ægir – nr 73 av 79
- Kapping 32: 400 frí kvinnur: Cecilia W. Eysturdal (96), Ægir – nr 22 av 29
Við svimjarunum eru venjararnir Jón Bjarnason og Petur Heðin á Fløtti og Thurid Kjærbo, fysioterapeutur.
Ferðaliðið fer úr Føroyum nú hósdagin hin 2. juni, yvirnátta í Keypmannahavn og eru so frammi í Barcelona fríggjamorgunin. Kappast verður leygardag og sunnudag við innleiðandi riðlum frá klokkan 08:30 og finalum frá klokkan 16:00 spanska tíð, og heimferðin er so aftur mánadagin 6. juni.
Startlistin til stevnuna í Barcelona sæst her: http://www.natacio.cat/cat/arxiu/veure/1171
Tað er ivasamt hvussu lætt tað verður at fylgja við hjá okkum higani úr Føroyum, men tað sum er tøkt, verður sum vanligt lagt út á www.svimjing.com/live, so hvørt sum kappast verður.
Vegna Svimjisamband Føroya
Rókur í Jákupsstovu


c: text/html

text:
Orð: William Black Laws
Týtt: Victor Danielsen
1. Sum koparormurin hin dag
varð hongdur træið á,
og frelstur varð hvør doyggjandi,
sum bert á ormin sá,
2. So Sonur Guds á Golgata
á krossin negldur varð,
og tann, sum sær á hann í trúgv,
hann ævigt lív tá fær.
3. Tí Gud sín Son í deyðan gav,
so elskar okkum hann,
at hvør og ein, sum á hann trýr,
hann ikki dømast kann.
4. Tí ikki kom Guds Sonur her
at døma teg og meg,
men dómin av Guds brotnu lóg,
hann legði hann á seg.
5. Hann kom at reisa fallin upp
og tað, sum vónleyst var;
í honum eru opnar dyr
at koma Gudi nær.
6. Men tann, sum á Guds Son ei trýr,
hann longu dømdur er,
og tann, sum vrakar náðina,
í ævigt myrkur fer.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orð og lag: Johan Fredrik Thorin
Týtt: Petur William Háberg
1. Bert ein stutt, lítil stund, og eg fari,
eins og dúvan til reiðrið hjá sær;
bert ein stutt, lítil stund, og eg eigi
ta krúnu, sum Gud goymir mær!
Niðurlag: Mín sál, hon væntar Harran Jesus,
eins og vaktarmaður vónar morgunin;
tíðarteknið sýnir greitt, at Jesus kemur,
eins og eysturroði boðar morgunin.
2. Eina stutta stund enn varir stríðið,
men ein hvíld er í Himli til mín;
eina stutta stund enn má eg bíða,
so tekur Gud meg upp til sín.
3. Eina stutta stund tárini renna,
so Gud turkar tey kinnini av;
enn ein stutt, lítil stund, og eg stígi
inn í Himmalsins heim, hann mær gav.
4. Skjótt hin seinasti lúður skal ljóða,
Jesus aftur í luftini sæst;
standið vakin, Guds børn, til ta løtu,
tá hann heinta skal síni við hast!


text:
1901 – 2000
Carl Barks, var ein sera víða gitin teknari og høvundur hjá teknifilmsdeildini og á tekniraðforlagnum á Walt Disney Company. Hann var føddur í Merril í statinum Oregon í USA. Foreldrini vóru tilflytarar úr Týsklandi.
hann fór at arbeiða hjá Disney í 1939, eitt ár eftir at Dunnaldur sá dagsins ljós. Har starvaðist hann til 1942, tá ið hann fór at starvast hjá Western Publishing.
Fólk sum starvaðust hjá disney gjørdu tað ónevnd, søgurnar bóru bara navnið Disney, men fólk funnu skjótt útav at ta var ein ávísur persónur sum skrivaði søgurnar og hann var kallaður Tann góði teknarin. Seinni kom fram at góði teknarin var Carl Barks.
Í Danmark var hann høvuðsleverandørur til dunnusøgurnar í Anders And & Co frá fyrsta blaði í 1949 til 1963, tá ið aðrir teknarar tóku yvir.
Í Føroyum kom fyrsta hefti við tekningum eftir Carl Barks í 1995 og seinasta í 1997.
Útgávur:
1995 Carl Barks savnið 1 – 6
1996 Carl Barks savnið 7-12
1997 Carl Barks savnið 13-18
1997 Nú er stund at gleða seg í Dunnaldur og tey á jólum
Ummæli/røða:
Geoffrey Blum: Brøv frá the Duck Man, C.Barks. Carl Barks savnið 1 og 6
John Clark: Carl Barks permuframsýning: 1948-1949. Carl Barks savnið 2
Thomas Andrae/ Geoffrey Blum: At petta dunnuheimin sundur. Carl Barks savnið 3
Bruce Hamilton: Í svørtum og hvítum. Carl Barks savnið 4
Thomas Andrae/ Geoffrey Blum: Barks gerst dapurskygdari. Carl Barks savnið 5
Hugin Eide: Sjokk og sálarbót. Føringurin 22. mai 1997
Bænadikt Joensen: Carl Barks savnið – rithøvundurin og listamaðurin Carl Barks á føroyskum. Dimmalætting 29. desember 1995
Ein spurningur um persónleika. Carl Barks savnið 7
Geoffrey Blum: Brøv frá dunnumanninum. Eitt slag av fólkapensjónstilveru. Carl Barks savnið 8
Geoffrey Blum: Gírikur og tann víðgongdi Barks. Carl barks savnið 9
Dana Gabbard: Hví Barks? Carl barks savnið 10
Steve Eng/ Geoffrey Blum: Umboðsmaður Barks. Carl Barks savnið 11
Geoffrey Blum: Barks permuframsýning: 1951-54. Carl Barks savnið 12
Geoffrey Blum: Brøv frá dunnumanninum. Carl Barks savnið 13 og 17
Geoffrey Blum: Tá ið bróstsukursøgan skuldi skerast til.Carl Barks savnið 14
Geoffrey Blum: Brøv frá dunnumanninum 9. partur. Carl Barks savnið 15
Freddy Milton/Daan Jippes: Í fótasporum Barks. Carl Bark savnið 16
Donald Ault: Hugflogið mennist. Carl Barks savnið 18


text:
Í dag fyllir útvarpsmađurin, Jógvan Arge, 70 ár. Hann er sonur Niels Juel og Petru Arge og varđ fřddur á íslendska tjóđardegnum 17. juni í 1947. Dagurin verđur hildin í Reykjavík, hagar Jógvan og konan, Marita, hava bođiđ břrnunum viđ makum at halda fřđingardagin.
Rřddina hjá Jógvani kenna řll í Fřroyum. Hann hevur starvast í útvarpinum síđan 1970, tá hann var liđugt útlćrdur sum journalistur á tíđindastovuni Ritzau. Har góvu tey honum eftir lokna lćru bestu viđmćli og sřgdu, at tann 22 ára gamli fřroyingurin hevđi fakligar dygdir sum ein royndur mađur.
Jógvan var leingi mitt í journalistiska meldrinum í Fřroyum. Longu í 1969 segđi hann frá fyrstu mánalendingini í útvarpinum og var hovreportari fyri Ritzau í sambandi viđ vitjanina hjá Fríđrikki kongi og Ingriđ drotning í Fřroyum. Viđ útvarpinum var hann til olympiadu í Vesturtýsklandi í 1972, og undir sjóneykuni vóru eisini EEC-máliđ í 1973, útróđrarverkfalliđ í 1975 og fiskimarksútflytingin í 1977.
Vóru átrokandi politiskar samráđingar, var Jógvan á blettinum, um so slagiđ stóđ á Gamla Apoteki, í Brússel, London, á Tenerifa ella í Moskva. Onkuntíđ hevur hann greitt frá, at hann sat saman viđ Atla Dam og hinum og fundađist í sjálvum Kreml á dřgum Bresjnevs. Hetta var ikki hvřrjum journalisti beskoriđ í afturlatna Sovjetsamveldinum.
Framtřkini á samferđsluřkinum vóru mong í sjeytiárunum, og Jógvan var ofta á rćtta stađnum, m. a. tá brúgvin um Streymin varđ tikin í nýtslu í 1973, og tá nýggi Smyril kom á Havnina í 1975. Tá tók hann til, at bildekkiđ var til střddar sum ein fótbóltsvřllur.
Tann samanberingin lá beint til hřgra beiniđ, tí Jógvan hevur frá barnsbeini av havt stóran áhuga fyri ítrótti. Hansara frásagnir frá fótbólti, hondbólti og kappróđri hava rúnarbundiđ lurtarar frá miđskeiđis í 60’unum til 2010, tá yngri kreftir tóku viđ.
Tiltiknar eru mangar av hansara frásagnum. Nevnast kunnu frásagnirnar úr Portugal í 1976, tá hondbóltslandsliđiđ stóđ seg sera vćl í fyrstu CHM-kappingini, og dystirnir hjá fótbóltslandsliđnum í 90’unum og 00’unum. Á hesum ferđum gjřrdu teir eisini reportasjur úr ymsu londunum, eitt nú um politisku spenningarnar í Jugoslavia, Rumenia og Norđurírlandi.
Jógvan var fastur fúsur á ferđ kring oyggjarnar, tá útvarpiđ skipađi fyri teimum tiltiknu V4-sendingunum. Eitt valaliđ av fólki skapti hesi minniligu kvřldini, og Jógvan plagdi at yrkja tćttir til sendingarnar. Í 80'unum helt hann siđvenjuna viđlíka og skipađi fyri kvřldsetum í nýggju útvarpshřllini. Í 90’unum rapporterađi hann frá kreppusamráđingum á Christiansborg og úr Fřroya rćtti í sambandi viđ skipamálini.
Í útvarpinum hevur Jógvan gjřrt mangt annađ eisini. Spennandi ljóđmyndir og frásagnir hevur hann skrivađ í hópatali, nógvar útvarpsleikir hevur hann týtt, og aktualitetssendingarnar vóru tey virknastu tíđindaárini mangar. Í beinleiđis valsendingum plagdi hann at vera í essinum, tá hann tráspurdi politikararnar.
Jógvan var tíđindaleiđari í Útvarpi Fřroya frá 1979 til 1989, tá hann gjřrdist programmleiđari. Sendiskránna legđi hann í 18 ár, og mál hansara var at hava eina so fjřlbroytta og dygga skrá sum gjřrligt. Týđarar, fróđarfólk og onnur fríyrkisfólk helt hann til eldin at lata útvarpinum tilfar.
Málsliga er hann sera vćl útborin, og tađ, sum hann sigur og skrivar, situr. Hetta sást eisini, tá hann fór at skriva břkur. Um 20 břkur hevur hann latiđ úr hondum. Tćr hava snúđ seg um m.a. vinnusřgu, arbeiđsmarknađ og samfelagsmenning. Hesi seinastu árini er Jógvan farin at skriva endurminningar, og í útvarpinum ger hann framvegis áhugaverdu sendingarnar ”Meg minnist”.
Tađ, sum Jógvan hevur avrikađ fřroyskari mentan at frama, er tí ikki smávegis.
Politikk hevur hann eisini fingist viđ. Hansara longsta samanhangandi politiska umbođan var í Tórshavnar býráđ frá 2000 til 2016 fyri Tjóđveldi. Varaborgarstjóri var hann í tveimum umfřrum. Á valinum í 2004 fekk hann 692 atkvřđur, sum var tađ mesta hetta valiđ. Hann var eisini varamađur á tingi í hálvtannađ ár í 2002 og 2003. ÍSF-forseti var hann frá 1978 til 1980.
Jógvan er bćđi abbi og langabbi. Tá abbabřrn og langabbasonur eru í nánd, verđur hann bleytur sum smřr, og mangan hava tey drigiđ hann í býin at keypa viđ sćr. Annars putlast hann ofta í urtagarđinum, har nýggjasti útviklingurin er, at helvtin av grasplenuni er vorđin eplavelta. Tá spanskur fótbóltur er í sjónvarpinum, heldur Marita viđ Barcelona. Men Jógvan stuđlar Real Madrid.
Nú Jógvan fyllir 70, eru allir íslendskir fánar vundnir í húnar hátt á tjóđardegi Íslands. Tađ man dáma honum vćl. Men í hjartanum hevur hann altíđ boriđ Merkiđ fyrst og fremst. Hetta kom eisini til sjóndar, tá hann 25. apríl helt flaggrřđu í Fámjin, har fyrsta fřroyska flaggiđ er varđveitt.
Hjartaliga til lukku viđ 70 ára degnum!
Vinir


text:
PARKINSONFELAGIÐ: Ársfrágreiðing 2016
Durid Johannesen, forkvinna í Parkinsonfelagnum, legði fram hesa frágreiðing, um virki felagsins í farna árið, fyri aðalfund felagsins. Aðalfundurin var í MBF húsinum leygardagin.
Á seinasta aðalfundi,13/2-2016, varð ongin broyting í nevndini, og varð hildið fram við hesari nevndarskipan:
Durid Johannesen forkvinna
John William Joensen næstformaður
Gudny Benjaminsdóttir peningarøkil
Sofía Jacobsen skrivari
Jákup Lamhauge nevndarlimur
Margreth Mortensen varalimur
Eyðun Simonsen varalimur
Í nevndarsetuni 2016 hevur nógv verið á skránni hjá felagnum.
Neurologisk ambulatorium
Í august var nevndin á fundi við Neurologisk amb. á LS. Við á fundinum vóru Johnny í Grótinum, sjúkrahússtjóri og Bjarki á Rógvu Hansen, leiðandi neurologur umframt ein sjúkrarøktarfrøðingur og skrivari á ambulatoriinum. Tosað var saman um hvat vit mettu tørvur var á og vit vóru kunnaði um verandi tænastur. Nú eru neurologar frá Bispebjer hospital í Føroyum tveir dagar um mánaðin.Miða verður eftir at teir hugsavna seg um Parkinsonsjúklingar.
Skype fundur er millum LS og neurolog á Bispebjerg hospital hvørja viku til viðgerð av bráðfeingis støðum.
Harvið er viðgerðarstøðan betrað, hóast nøkur enn hava kenslu av at vegurin til hjálp er langur tá eitthvørt serstakt er áfatt. Vit kunnu tó bara viðmæla fólki at ringja til neurol.amb. fyri at fáa hjálp og fyri at vísa á tørvin.
Vit hava strongt á at fáa fysioterapeutar við í viðtaluna á neurologisk ambulatoriium, tí venjing er so týdningarmikil partur av viðgerðini hjá fólki við Parkinson. Hetta sær nú út til at gerast veruleiki. Fysioterapiin á LS og neurologisk amb. hava tosað saman, og væntandi fæst hetta at virka í næstum.
Nordisk Parkinsonråds Årsmøte _ NPR
Norðurlendski Parkinsonfundurin 2016 var hildin í Føroyum.
Hetta vóru tveir góðir dagar. Vit vóru saman við fólki úr grannalondunum, sum eisini arbeiða fyri at betra um korini hjá fólki við Parkinson og teirra avvarðandi. Vit samtalaðu um hvussu og hvat vit hvør sær arbeiða við, og fingu góð hugskot til hvussu arbeiðast kann. Eisini vístu vit teimum gomlu Havnina og vóru við Silju Star undir Vestmannabjørgunum og í Kirkjubø til ein góðan bita í Roykstovuni. Tey vóru sera hugtikin av okkara landi og vóru vit sjálvi ikki sørt errin av, at vera vertir í okkara so vakra landi.
Í samband við at NPR var í Føroyum, skipaði íslendska parkinsonfelagið, Parkinson Samtøknin, fyri ferð fyri sínar limir, og vóru ein 30 fólk vóru í teirra ferðalagi. Tey vóru ymsastaðni runt landið í 5 dagar. Alt riggaði sera væl. Vit vóru vertir til ein drekkamunn í Norðurlandahúsinum mánadag seinnapart, har tey eisini blivu víst runt av íslendska stjóranum.
European Parkinson's Disesase Asociation _ EPDA
EPDA er samtakið hjá Parkinsonfeløgunum í Europa.
Í oktober vóru John William Joensen, næstformaður og Durid Johannesen, formaður í London á EPDA-ráðstevnu.
Har kom nógv áhugavert fram á fundunum eins og vit fingu gevandi samrøður við tey ymsu umboðini. Greiða fatanin er, at vit hvør í sínum lagi hava okkara at stríðast við og fyri. Í mun til hjá okkum er nógvastaðni sera lítil áhugi fyri sjúkuni.
Í samband við at vit vóru í London helt NPR (Nordisk Parkinsonråd) ein ráðleggingarfund, um hvussu vit í 2017 fara at gera vart við at tað eru 200 ár síðan James Parkinson skrivaði tað seinni so kenda ritið ”An essay on the shaking palsy”, sum snýr seg um ‘rystilammilsi’, har hann við støði í seks persónum, sum hann hevði eygleitt í grannalagnum, skrivaði tað fyrstu frágreiðingina um eyðkendað gongulagið og ristingina, sum fólk við Parkinson hava.
Ætlandi fer átakið at fevna um at varpa ljós á vitanina um sjúkuna, viðgerðarhættir, granskingarúrslit og stevnumið.
Tiltøk fyri avvarðandi
Vit skipaðu fyri tveimum tiltøkum fyri avvarðandi hjá fólki við Parkinson, eitt fyri hjún har annar hevur Parkinson og eitt fyri børn og barnabørn hjá fólki sum hava Parkinson. Hetta riggaði væl og vóru fólk sera væl nøgd við tiltøkini.
Heitt hevur verið á felagið um at endurtaka hetta, og hava vit avgjørt at hava eitt tiltak fyrrapart og eitt seinnapart 25. mars 2017.
Fysioterapi
Í juni skipaði felagið, saman við fysioterapiini á Klaksvíkar Sjúkrahúsið, fyri skeiði fyri fysio- og ergoterapeutum. 40 fysio- og ergoterapeutar úr øllum landinum luttóku. Undirvísari var Finn Egeberg Nielsen, konsulentur hjá danska Parkinsonfelagnum. Undirvíst var í nýggjastu vitan um venjing til fólk við Parkinsonsjúku. Eftirmetingin hjá luttakarunum var jalig, og vóru fólk spent at royna hetta nýggja í praksis.
Vit hava í NPR (Nordisk Parkinsonråd) eisini tosa um at skipa fyri norðurlendskum samstarvi fyri fysioterapeutar um Parkinson. Vit settu okkum í samband við felagið hjá føroysku fysioterapeutunum fyri at finna ein kontaktpersón, sum kundi samskifta við hini londini og sum skal vera við til NPR ráðstevnuna í Reykjavík í mai har hetta verður eitt av fundarevnunum.Bjartur Thomsen verður kontakpersónur fyri føroysku Fysioterapeutarnar.
Ræddarvenjing
Í august skipaðiRakul Jógvansdóttir,talupedagogur, fyriræddarvenjing til fólk við Parkinson. Fólk tóku væl ímóti tilboðinum og siga fleiri, at tey fingu sera góða hjálp. Ætlandi verður skipað fyri líknandi skeiði í summar - bæði í Tórshavn og norðanfyri.
Limafundir og jólafundir
Í ár hava vit bara haft limafund í Suðuroy, har nevndin greiddi frá um arbeiði felagsins, og var høvi til at spyrja spurningar. Ætlanin var eisini at hava fundir aðrastaðni, men var hetta tað, ið vit megnaðu.
Afturvendandi jólafundirnir vóru í ár hildnir ávikavist í Klaksvík á Heiminum við Vágna og í Havni í MBF húsinum. Vit fingu ris a’la mande og smákøkur, sungu saman, lósu jólaevangeliðið og seldu og trektu lutaseðlar. Í alt vóru eini 80 fólk við. Fundirnir vóru merktir av hugnaligari samveru við góðum práti.
Pálshøll
Pálshøll skipaði, saman við okkum, fyri venjingarráðstevnu fyri fólk við Parkinson og teirra avvarðandi. Hetta var nakað nýtt, baði fyri fyriskiparar og luttakarar, men sigast má, at hetta hepnaðis sera væl. Tað var bæði hugnaligt og fakliga stimbrandi. Vant var baði í hyli og uppi á turrum. Fólk vóru sera væl nøgd.
Stuðul
Aftur í fjør skipaði Rebekka Olsen Kærbechinnsavningartiltaki. Hon hevði tombola á Torginum í Vági. Inn komu 6359,50 kr. Vit hittu hana á limafundinum í Vági og fingu har høvi til at takka henna fyri hendan hjartanemandi og kærkomnað stuðulin.
Aftur í 2016 søktu vit kommunur um fíggjarligan stuðul til virksemi felagsins. Inn kom rættiliga fitt av peningi. Vit eru sera takksom fyri tann stuðulin, sum kommunur – ikki minst tær smáu kommunurnar, kring landið veita felagnum.
Vit hava eisini fingið gávur í sambandi við andlát, og fer hesin peningur til gransking, um ikki annað er viðmerkt í sambandi við gávurnar.
Kunning
Á síðsta aðalfundi varð kunnað um ætlanir um kunnandi ‘animatións’filmar, sum svenska og norska parkinsonfelagið hevði í hyggju at fáa gjørt, og sum vit høvdu áhuga í at fáa gjørt føroyska talu og tekst til og nýta teir her heima hjá okkum. Stígur kom tó í teirra ætlanir, men nú í januar hoyrdu vit aftur frá teimum. Talan er um 6 stutta filmar, og eru teir um at vera lidnir. Vit arbeiða við at fáa tekstin umsettan, innlisnan og lagdan inn á filmin. Ætlanin er at teir skulu sýnast í nakrar dagar frá 11. apríl.
Vit fáa alsamt fyrispurningar frá stovnum og røktarheimum um parkinsonsjúkuna.Tað lývgar, at tey, sum eru um fólk við Parkinson, vilja skilja sjúkuna fyri at veita betri røkt og stuðul til tey, ið hava sjúkuna og teirra avvarðandi.
Eisini fáa vit fyrispurningar frá ungum lesandi, bæði frá fólkaskúlanum og miðnám, sum gera verkætlanir um Parkinson. Hetta er sera jaligt og greitt tekin um, at okkara kunningarátøk hava gjørt evnið viðkomandi í samfelagnum.
Til tess at lætta um samskiftið millum limirnar og felagið, er greitt, at neyðugt er at nýta teldupost fram um vanlig brøv. Flestu limirnir nýta teldu og alnót, og hava vit teldupostadressuna hjá meir enn helminginum av limunum. At samskifta við teldupost lættir nógv um, er bæði skjótari og bíligari.
Heimasíðan verður javnan dagførd, og verður eisini brúkt til at hava kunning liggjandi.
Ein fysioterapeutur hevurbjóða seg fram at hjálpa eitt sindur til í felagnum. Hon sigur, at tað eyðvitað liggur henni næst at kunna um evnir innan hennara fakøki, og fegnas vit um tað. Hon hevur lagt tær nýggjastu leiðreglurnar fyri venjing út á síðuna. Vit eru sera takksom fyri hennara íkast til at gera heimasíðuna áhugaverda og viðkomandi.
Facebook er eisini ein viðkomandi kunningar- og samskiftismiðil, og hava vit ein ‘profil’ har, sum vit brúka til ymiska felagsviðkomand kunning.
Durid Johannesen
Forkvinna
Parkinsonfelagið


text:
Í kvøld verður veitsla við Hermes House Band
Triði og seinasti dagurin á Summar Festivalinum bjóðar Hermes House Band, Kristinu Bærendsen, Marius, Kim Hansen og fleiri
Triði dagurin á Summar Festivalurin er byrjaður. Signar í Homrum hevur verið á palli og spælt hugnaliga seinnapartskonsert fyri fleiri túsund vælhýrdum fólkum á Vágsbøi.
Ætlanin var, at Signar í Homrum skuldi spæla kl 02:00 í nátt, men konsertin var framskundað, tí roknað verður við illveðri út á náttina, og tí verður konsertin við Hermes House Band kl 23:00 tann seinasta á Vágsbøi.
Hermes House Band spælir góðan veitslupopp, har tey tulka kendar sangir og duga serstakliga væl at fáa lív í áhoyrarafjøldir.
Annars heldur skráin fram sum vant, og í kvøld kunnu bólkar sum Páll Finnur Páll, Marius, Eyðun Nolsøe, Kristina Bærendsen, Kim Hansen, Hanus G. Johansen og fleiri.
Seinasta framførslan á ársins Summar Festivali verður við Eyðuni Nolsøe í tjaldinum kl. 03:00.


text:
Yvirgangur
Yvirgangsfólk er fólk, sum við harðskapi søkja at húsum og ósekum fólkum, til tess at ávirka ella noyða myndugleikarnar at ganga undir krøv og treytir teirra, sum søkja at. Orðið terror, yvirgangur, kemur úr fronskum terreur, sum merkir ræðsla. Yvir gangsfólk koma ofta úr kúgaðum fólkabólkum, sum royna at ræða mótstøðu fólk síni til eftirlæti ella gera vart við sína støðu í fjølmiðlunum. Tá ið tey hava ripað til, seta tey seg stundum í samband við miðlarnar og átaka sær skyldina, og eftir tað varir tað ikki leingi, fyrr enn heimurin veit, hvat er hent og hví. Serliga eftir Seinna Heimsbardaga er talið av bólkum og rørslum, sum brúka yvirgang fyri at røkka málinum, vaksið. Málið er sum oftast eitt tjóðskaparligt stríð fyri sjálvræði ella eitt stríð fyri at náa einum politiskum endamáli við at skapa ruðuleika í samfelagnum.
Millum átrúnaðarligar trúarbólkar eru yvirgangsfólk, sum vilja "gera heim in betri", sum í Tokyo í 1995, tá ið ein trúarbólkur breiddi ógvuliga eitrandi gass út í undirgrundarbreytini. Tólv fólk doyðu av gassinum, og fleiri gjørdust ógvuliga sjúk. Yvirgangsfólk siga seg arbeiða fyri eini góðari søk og halda seg eisini hava rætt til at drepa púra ósek fólk, sum av tilvild koma fyri, tá ið tey leypa á. Tey eru ofta til reiðar til at lata sítt egna lív sum sjálvmorðsbumbufólk. Dømi um yvirgangsfelagsskapir í okkara tíð eru ETA, sum vil fría Baskaland frá Spania, katólska IRA, sum í nógv ár stríddist fyri at gera Norðurírland frælst frá Stórabretlandi, og palestinska Hamas, sum berjist móti Ísrael. Harumframt eru fleiri islamskir felagsskapir, sum hava ymisk politisk endamál við yvirgangi sínum (t.d. Al-Qaeda). Ríkisyvirgangur verður tað nevnt, tá ið eitt ríki fremur yvirgang móti sínum egna fólki, ella parti av fólkinum, fyri at ræða fólk til at verða lýðin.
17.958 menniskjur doyðu av yvirgangi í 2013. Tað er 61 prosent fleiri enn árið frammanundan.[1] 80 prosent av øllum yvirgangsálopum verða framd í fimm londum. Tey eru Irak, Pakistan, Afganistan, Nigeria og Sýria. Irak er tað landið, ið er harðast rakt av yvirgangi. Í 2013 doyðu 6.362 menniskjur av yvirgangi. Tað er øking á 164 prosent frá 2012. 25 lond vóru útsett fyri yvirgangsálopum, har fleiri enn 50 menniskjur doyði. Í 75 londum vóru ongi yvirgangsálop. Fýra yvirgangsfelagsskapir hava ábyrgdina fyri 66 prosent av teimum, ið eru deyð í yvirgangsálopum. Teir yvirgangsfelagsskapirnir eru Islamski Staturin (IS), Al-Qaeda, Taliban og Boko Haram í Nigeria. Ongin deyðsføll vóru í 50 prosentum av øllum yvirgangsálopum í 2013. Síðani 1960-árini, eru bara 7 prosent av teimum yvirgangsbólkum, ið eru upploystir, upploystir vegna hernaðarliga uppíblanding.[2][3]


text:
Bśskapar- og lųgfrųšingafelagiš vķsir ķ yvirlżsing į tęr grundleggjandi broytingar, sum skulu fremjast ķ pensjóns- og skattavišurskiftunum hjį fólki.
- Hetta veršur gjųrt, uttan at bśskaparligu avleišingarnar eru nóg vęl lżstar. Broytingar verša framdar ķ slķkum skundi, at lóggįvuarbeišiš als ikki er lųgfrųšiliga nųktandi, tķ embętisfólkini fįa ikki nżtt sķn serkunnleika .
Tey fįa tķ ikki gjųrt sķna skyldu til at tryggja, at Fųroya fólk ikki veršur rakt av óhepnum avleišingum.
Taš er eisini eitt įlvarsamt įlitisbrot millum lųntakararnar og Landsstżriš, at fortreytirnar fyri pensjónsskipanini verša broyttar viš so stuttum skotbrįi, sum lagt veršur upp til, har eingin kennir avleišingarnar.
Sligiš veršur tķ fast, at okkum tųrvar įlvarsom tiltųk fyri at hóra undan fķggjarliga, men tiltųkini hjį samgonguni gera, at stųšan alsamt versnar.
- Vit gera tķ stašiliga vart viš, at lųtan er ikki hin rętta til skundloysnir og til illa umhugsašan og illa fyrireikašan politikk.
Landsstżriš og Lųgtingiš eiga tķ at leggja į annan bógv, og stešga tilgongdini at fremja omanfyrinevndu broytingar, men heldur fremja veruligar loysnir upp į trupulleikarnar ķ Fųroyum, sigur Bśskapar- og Lųgfrųšingafelagiš.
Felagiš veitir hinum fakfelųgunum sķn fulla og treytaleysa stušul ķ sįttmįlasamrįšingunum og ķ strķši teirra fyri vunnum ręttindum hjį limum teirra.
---


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
Námsfrøðingar til dagstovnaøkið
ÚTSTYKKING
KORT
VEÐRIÐ
Barnaverndarsamstarv
23.12.2005
Kelda: Portalurin
Barnaverndarsamstarvið millum kommunurnar í Vágum, Vestmanna og Kvívík er góðkent av landsstýrismanninum við almanna- og heilsumálum
Leiðari er settur, og nýggja barnaverndarnevndin í økinum hevur havt sín fyrsta fund.
Sørvágs-, Miðvágs-, Sandavágs-, Vestmanna- og Kvívíkar kommunur hava sett Súsonnu Nordendal úr Sørvági í starv sum leiðari av nýggju barnaverndarumsitingini. Umframt leiðaran er normerað eitt hálvdagsstarv, sum ikki er sett enn. Hetta verður tó avgreitt heilt skjótt, sigur nýggi leiðarin, sum sjálv byrjar í starvinum á nýggjárinum.
Súsanna Nordendal er útbúgvin løgfrøðingur og arbeiðir í løtu á Almanna- og Heilsumálaráðnum, har hon umsitir barnaverndarlógina.
Nýggja barnaverndarnevndin hjá teimum fimm kommununum er mannað soleiðis: Jónleyg Poulsen umboðandi Sørvágs Kommunu, Helena Johannesen, umboðandi Miðvágs Kommunu, Annika Gudmundsen, umboðandi Sandavágs Kommunu, Jógvan í Dávastovu, umboðandi Vestmanna Kommunu og Dánjal Petur M_ller, umboðandi Kvívíkar Kommunu.
À fundi á Sandavági mikukvøldið fyri jól skipaði barnaverndarnevndin seg við Anniku Gudmundsen sum formanni og Jógvani í Dávastovu sum næstformanni.
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Fremur náttúruoyðing við at bróta rættarreglur
Um oyðingina á Sundi og í Sundsá 7
Preludium:
Sólin skínur á Sund í morgun. Fjørðurin blikar. Fjøran sæst sum ein grábrún rond ímillum tað døkkgrøna gerðið og tann blágráa sjógvin. Ein vøkur sjón hiðani úr Soylugørðum. Seinri í dag fer henda størsta malargrótsfjøran á hesum leiðum undir blágrýti. Vit eru á gáttuni til størstu náttúruoyðingina í Suðurstreymi í hesi øldini. Sundsá er lítil í morgun. Men hon hoyrist. Tann støðugt larmandi aksturin hevur ikki tikið seg upp enn. Klokkan er bara seks.
Sorgarleikur:
Náttúruoyðingin kann av álvara fremjast í verki í dag. Ein orsøk er, at býráðið í Havn hevur ikki hildið samanleggingarsáttmála millum Tórshavnar kommunu og Kaldbaks kommunu frá 1974. Kommunan hevur heldur ikki hildið landsstýriskunngerðina um henda sáttmála frá 1976. Og hesa framferð letur kommunala eftirlitið fara aftur við borðinum. Rættarsamfelag? Eg spyrji.
Í sáttmála stendur: “Kaldbaksnevndin vegleiðir, umrøður og ger tilmæli til býráðið í málum, ið hava við spurningar í Kaldbak at gera”
Men í feska náttúruoyðingarmálinum á Sundi fekk kaldbaksnevndin ikki høvi at umrøða uppskotið at broyta byggisamtyktina fyri Sund. Tað er henda byggisamtyktin, sum heimilar náttúruoyðingini. Kommunan legði ikki málið fyri nevndina, og nevndin fekk ikki fundarboð fyrrenn tann 19. januar í ár. Tað var dagin fyri, at freistin í hoyringstíðarskeiðinum var farin.
Um kaldbaknevndin hevði fingið uppskotið at broyta byggisamtyktina at “umrøða”, áðrenn býráðið viðgjørdi málið í november í fjør, hevði nevndin gjørt eitt “tilmæli”, sum ikki tók undir við uppskotinum um at broyta byggisamtyktina. Tað kann hugsast, at tá býráðið endaliga skuldi viðgera málið tann 30 november, vigaði “tilmælið” hjá nevndini so mikið tungt, at býráðið kanska hevði umugsað at broytt byggisamtyktina. Og tikið upp samráðingar við kaldbaksfólk.
Men hvørki kaldbaksnevnd ella fólkið í Kaldbak vistu nakað um hesa duldu ætlan, fyrrenn hon verður løgd fram alment, og komið er til hoyringartíðarskeiðið. Alt hetta frættu vit – íð búgva við henda frá náttúruni vakra Kaldbaksfjørð – sum slatur. Sum leysasøgur. Og tað hendir í einum rættarsamfelagi. Í eini kunningartíð, tey nevna. Í einum samfelag, sum skal hava gjøgnumskygni. Í einum framkomnari kommunu!!!
Býráðið kundi bøtt skaðan, tá nærum øll kaldbaks bygd skrivaði undir hoyringsskrivið, sum mótmælti byggisamtyktini. Býráðið kundi sýnt ein fólkaræðiligan hugburð. Nærum hvørt mansbarn í bygdini segði kortanei til at oyðileggja 500 metrar av fjøru á Sundi. Vit søgdu kortanei til eitt vinnuøki. Vit vildu varðveita náttúruna. Vit tóku ikki undir við tí sera ússaligu grundgevingini hjá yvirfriðingarnevndini um, at “náttúran á Sundi er longu farin”.
Men býráðið helt fram við síni duldarfullu herferð ímóti 170 kaldbaksfólkum. Tann 2. mars samtykti ein meiriluti í býráðnum at broyta byggisamtyktina fyri alt økið á Sundi. Líka frá núverandi skemmandi, dálkandi og ótrivaliga vinnuøki eystur til eystasta enda á gomlu gerðunum. Tað merkir, at býráðið skjúgvaði ynskini hjá kaldbaksfólki til viks. Ein minniluti atkvøddi blankt.
Taka vit saman um, so fylgdi Tórshavnar kommuna hvørki samanleggingarsáttmálanum ella landsstýriskunngerðini um henda sáttmála. Hóast hetta brot, staðfesti aðalráðið, sum varðar av hesum máli – Heilsu- og Innlendismálið – býráðsavgerðina, dagsett 2. mars, tann 23. mars. Tað merkir, at Heilsu- og Innlendismálaráðið legði sektin á brotið hjá kommununi og mótmælið hjá kaldbaksfólkið.
Nú varð gøtan ruddað fyri náttúruoyðingini á Sundi. Nú kundi byrokratiið og teknokratiið í kommununi skála við lógvabrestum. Byrokratiið hevði lopið upp um samanleggingaravtalu og kunngerð um kaldbaksnevnd. Harafturat var tað eydnast at vinda kvinnu-junta´ina um lítla fingur. At enda var tað eydnast byrokratinum í høvuðsstaðnum at fáa Heilsu- og Innlendismálaráðið at staðfesta náttúruoyðingina. Og ikki at taka brot á avtalu, kunngerð og mótmælið hjá kaldbaksfólki í álvara. Tað átti at verið ein sjálvfylgja í einum rættarsamfelag. Men rættarviðurskifti eru eisini dumpað í hesum sorgarleiki.
Nú kundi so avtalan um náttúruoyðingina fáast undir land. Dagin eftir tjóðardagin – flaggdagin – settu so borgarstjórin, saman við fyrisitingarstjóranum og havnameistaranum – høvuðstalsmanninum fyri at oyða náttúru og fyri einum vinnuøki, sum kommunan ikki veit, hvat skal brúkast til – nøvnini undir sáttmálan at taka ímóti blágrýtinum úr tunnlinum. Hetta var sama dag, sum forkvinnan í náttúru- og umhvørvisnevndini um morgunin hevði boðað frá, at Sund og Sundsá skuldi eirast og at grótið skuldi fyllast í gamlar náttúrusyndir. Men hennara ætlan varð skjúgva til viks í góðum fólkaræðiligum anda.
Postludium:
Ígjárkvøldið græt Sundsá. Kjafturin á gulu gravimaskinuni rakk oman í malargrótsfjøruna á Sundi. Ta størstu í Suðurstreymi. Í dag fara lastbilar at grýta grót yvir malargrótið. Grót, sum onnur friðhalga. Grýta blágrýti út á sandbotnin. Sandbotn, sum onnur lond friðað. Nú verður náttúruoyðingin framd í verki. 500 metrar av fjøru skulu undir blágrýti. Nú verður oyðsla við sjóvarstrond. Sjóvarstrond, sum ein kend kvinna ikki hevði ráð at oyðsla við fyri hálvum triða ári síðani. Men vald skúgvar hugsjónir, fólkaræði og rættindi hjá eini bygd til viks. Tit hava reist tykkum ein skammiligan minnisvaraða. Men eg havi brotið lunnindarættin hjá bóndunum við fjørðin. Eg tók malargrót – tríggjar steinar – ta vøkru kvøldarstundina í gjárkvøldi. Ein til forkvinnuna í náttúru- og umhvørvisnevndini. Sum minni um náttúruoyðingina. Ein til forkvinnuna í byggi- og býarskipanarnevndini. Sum minni um náttúruoyðingina. Og ein til mín sjálvs. Sum minni um eitt stríð fyri at verja ein part av okkara náttúru og ímóti yvirvøldini í Tórshavnar kommumu. Vónandi ikki til fánýtis.
Grát mítt elskaða land!
Í Niðaru Soylugørðum í Kaldbak skemdardagin 7. juni 2017
Jóhann Mortensen


text:
Runavíkar kommuna setti hin 1. apríl í ár civilverkfrøðingin Lars Christian Kirkegaard í starvið sum leiðari á Teknisku deild og tekniska økinum hjá kommununi. Hann er 47 ára gamal og hevur lisið á Danmarks Ingeniørakademi 1990-94 og Danmarks Tekniske Universitet og Delft (Lærdur tekniskur háskúli í Hollandi) árini 1994-96. Lars hevur drúgvar royndir frá ymiskum verkfrøðiligum verkætlanum, og síðani 2009 hevur hann starvast hjá COWI sum prosjektleiðari. Hann er dani giftur í Føroyum, og er harvið væl kunnaður um føroysk viðurskiftir.
Í dag – 1. mai – er Bergur Didriksen settur í starv sum rakstrarleiðari á tí tekniska økinum. Eftir umskipingina av tí tekniska økinum fyri kortum, varð søkt eftir einum rakstrarleiðara, at leiða tað praktiska arbeiði, sum Tekniska deildin varðar av og stendur fyri. Starvið er staðsett á Lambareiði. Bergur Didriksen er giftur og býr á Skála. Hann er avlærdur skipsverkfrøðingur frá Helsingør Teknikum, ið nú verður rópt DTU. Seinastu árini hevur hann verið í starvi sum verkfrøðingur hjá Sjóvinnustýrinum.


text:
Rossamakrelur, tindamakrelur (rossamakrelættin)
Trachurus trachurus (Linné, 1758)
Stødd: Rossamakrelur verður upp í 70 cm, tó sjáldan longri enn 40 cm.
Dýpi: Hann er uppsjóvarfiskur, men fæst við botnin eisini. Hann gongur ofta í torvum. Sjáldan djúpari enn 100-200 m, men er fingin niðri á 600 m.
Litur: Hann er grønligur-blágráur við grønligum farra um bakið. Hann er ljósari, silvurskin um síðurnar. Hann er hvítur undir búkinum. Hann hevur lítlan, svartan blett ovast á kápuni.
Teinar: R1 VI; R2 I + 29-34; G II + 24- 32.
Lýsing: Rossamakrelur er tjúkkastur um miðjuna og spískur í báðum endum. Hann hevur tvær ryggfjaðrar umleið eins til hæddar. Tann fremra er lítil og tríkantað. Bert eitt lítið glopp er millum ryggfjaðrarnar. Hin aftara byrjar beint frammanvert miðjan fiskin, og kemur aftur til klingruna. Hann hevur langa gotfjøður, ið tó er styttri enn aftara ryggfjøður. Framman fyri gotfjøðurina eru tveir ella tríggir smáir teinar, meira ella minni í sambandi við bleytaru teinarnar í gotfjøðurini. Uggafjøðurin er long og spísk og kemur aftur um fremra enda á aftaru ryggfjøður. Búkfjøðurin er lítil, umleið til helvtar í longd sum uggafjøðurin. Hann hevur stórt høvd. Strikan hevur sera hvassa roðslu og er bogin oman fyri uggafjøðurina. Sterturin er nógv sýldur. Klingran er kløn.
Eyðkenni: Ógvuliga sjónlig, hvøss roðsla er eftir strikuni, serliga aftast. Hann kennist harður, beinutur. Bletturin á kápuni.
Týdningur: Rossamakrelur verður nógv veiddur til ídnað aðrastaðni, men undir Føroyum fæst so lítið, at hann hevur ikki nevniverdan týdning.
da: Hestemakrel, en: Horse mackerel – Scad, fr: Cinchard, ís: Brynstirtla, no: Hestemakrel - taggmakrell, tý: Stöcker
Útbreiðsla: Rossamakrelur er frá Marokko til Asoroyggjarnar og norður til Føroya og Íslands. Hann er eisini í Norðsjónum, Miðjarðarhavinum og Svartahavinum og sløðist møguliga til USA og Venesuela.
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Áburrufiskar Perciformes
Hesin hópurin er størstur av fiskahópunum.
Í hópinum eru 160 ættir, 1539 slektir og 10033 sløg.
Av teimum eru 18 ættir við Føroyar, og hesar hava 29 slektir og 41 sløg:
Í hópinum er ein størri blanding av fiskum við mongum ymsum frábrigdum og útsjónd, langir og klænir, smáir og stórir, smalir og høgir.
Her eru fiskar, ið hava bleytar teinar í fjaðrunum, og aðrir, ið hava harðar teinar í fjaðrunum. Nakrir hava eina, aðrir hava tvær ryggfjaðrar.
Í karpaættini eru onkur fiskasløg tvíkynjaði.
Undir Føroyum eru bert saltvatnsfiskar í hesum hópinum, men úti í heimi eru eisini sløg, sum eru í feskum vatni og í blandingsvatni.


text:
FrÝggjadagin 9. desembur vardi Elin Djurhuus Samuelsen, sum fyri kortum var sett Ý starv ß Fiskaaling, Ph.D.- ritger sÝna vi heitinum "Bioaugmentation of flow-through sand filters ľ A study of cell surface properties, adhesion and catabolic gene expression dynamics during phenoxy acid herbicide degradationö ß K°benhavns Universitet.
Elin hevur
arbeitt vi verkŠtlanini ß GEUS (De Nationale Geologiske Unders°gelser for
Danmark og Gr°nland) og veri innskriva ß K°benhavns Universitet. ═ verkŠtlanini eru evnini hjß ymsum bakterium
at niurbrˇta ßvÝs dßlkingarevni Ý grundvatninum kanna. Vanliga vera
bakteriur nřttar Ý biofiltrum til at reinsa ymisk evnir ˙r vatninum, men ta er
torf°rt at finna bakteriur, sum eru
vŠlegnaar til langtÝar br˙k.
═ hesum
arbeiinum hevur ta hepnast at eymerkja eina bakteriu vi gˇum evnum at
niurbrˇta ßvÝs dßlkingarevni, serliga Ý sandfiltrum. Harumframt var eisini
ein Ýlegu eymerkt, i kann nřtast sum mark°rur fyri st°i av
niurbrˇtingarvirkni hjß hesum bakterium.
Royndirnar og
kunnleikin, Elin hevur ogna sŠr vi
hesari Ph.D. verkŠtlanini, eru sera vikomandi fyri Fiskaaling og f°roysku
alivinnuna, sum °kir um alingina ß landi Ý stˇrum. Henda ˙tbygging setir stˇr
kr°v til reinsianleggini og vitanina til at br˙ka biofiltrini, sum har
eru. Fiskaaling fegnast um at kunna
bjˇa vitan og samstarv fram ß hesum °ki.
Vit ß Fiskaaling ynskja Elini hjartaliga til lukku vi Ph.D. heitinum.


text:
Ein bloggur við einum sindri av fríari youtube assosiatión um hugtakið mikro sampling; hetta at sampla evarska lítil brot úr øðrum sangum og verkum, og síðani konstruera størri samanhangir burturúr teimum.
Tað byrjaði við at eg fyri kortum hugdi eftir einum stuttligum parti av Family Guy, ið m.a. innihelt hetta brotið:
Family Guy speisemi tá tað er best! Tó var eitt annað, sum fangaði meg við brotinum, tá eg hugdi eftir tí umaftur. Talan var um ljóðførissamansetingina í Lionel Richie sanginum, soleiðis sum hon hoyrist á uml. 0:22 markinum í klippinum omanfyri. Eg helt meg hava hoyrt akkurát hasi sekundini ella taktina/taktirnar fyrr. Í video'ini til "Hello" hoyrist sama brot á uml. 1:23 markinum:
Fantastisk 80'ara video forrestin. Niðurstøðan viðvíkjandi hasum brotinum var, at eg hevði hoyrt tað fyrr. Fann útav online, at svenski techno framleiðarin The Field brúkar tað sum eitt grundleggjandi element í lagnum hjá sær, nevnt "A Paw In My Face". Lagið finst á debutplátuni hjá honum, nevnd From Here We Go Sublime frá 2007. Henni havi eg lurtað nógv eftir, og tískil kendi eg tað aftur hagani.
Umrødda brot og fleiri onnur element úr sama sangi vera nýtt gjøgnumgangandi í lagnum hjá The Field. Í endanum hoyrist eisini eitt brot úr solo'ini/c-stykkinum í Richie sanginum, har eitt frekt synkoperað taktslag hoyrist...prøva og gev tí eitt lurt:
Eg haldi at hetta er ein fasinerandi og hamrandi kulur máti at gera tónleik uppá. At man tekur evarska lítlar "sellur" ella brotabitar úr einum lagi, og setur hesar saman í ein nýggjan samanhang, hvørs heild onkursvegna er meir enn hvat einstøku lutirnir leggja upp til.
"Tension/release" er eitt væl kent trick í nógvum techno. "Spenningur og forloysing" á nøkunlunda føroyskum. Hetta kann vera ítøkiligt; at bygt verður upp til klimaks o.a., men "tension/release" er mangan eitt slag av grundleggjandi støðu í sjálvum tónleikinum. Eitt væl frágingið techno lag kann gjøgnumgangandi innihalda bæði spenning og forloysing samstundis. Tað er ótrúliga feitt, tá fólkið aftanfyri dugir. Og The Field hann dugir.
Lionel Richie er ikki einasta samplingar-keldan, ið verður nýtt á From Here We Go Sublime. Byrjunarlagið "Over The Ice" heintar eisini samplingar aðrastaðni frá, hesuferð frá "Under Ice" hjá Kate Bush. Lagið er av Hounds of Love plátuni frá 1985;
KATE BUSH Under The Ice (1) from Sky Vibes on Vimeo.
Eitt friðarligt og eitt sindur ófrættakent lag, við vakra sanginum hjá Bush og tí sum kundi ljóða sum eitt bland av akkustiskum og elektroniskum strúkarum í fokus. Kate Bush syngur eina yrking og eina søgugongd, ið berir sangin fram.
Síðani kunnu vit lurta eftir "Over The Ice" hjá The Field, og vita eftir hvussu hann nýtir samplingarnar:
Tað hoyrist at hann serliga nýtir røddina hjá Kate Bush til at skapa melodiir og hugløg. Eg meini meg eisini hoyra bakgrunds synthin í "Under Ice" havandi ein líknandi leiklut í "Over The Ice". Men røddin er tað sum onkursvegna er fremst í myndini. Tó eru tað ikki orð vit hoyra, men einstøk stavilsir og tað sum er uppaftur styttri. Røddin verður sostatt eitt ljóðføri uttan semantiskan týdning.
Hetta at taka vokalin og separera hann frá semantiska týdninginum minnir meg eitt sindur um Different Trains hjá amerikanska Steve Reich. Verkið er frá 1988, skrivað fyri strúkarakvartett og band/tape og í trimum pørtum:
America-Before the War (movement 1)
Europe-During the War (movement 2)
After the War (movement 3)
Reich var smádrongur undir 2. veraldarbardaga, og tá plagdi hann at ferðast við toki millum New York og Los Angeles, tí foreldrini vóru fráskild, og búðu í hvør sínum býi. Reich er av jødiskari ætt, og seinni fór hann at hugsa um at um hann hevði búð í Europa heldur enn USA hesi árini, so hevði hann kanska ferðast í Holocaust tokum, tvs. tokum, ið koyrdu jødiskar fangar til týningarlegur.
Í verkinum nýtir Reich samrøður við fólk, ið tosa um tað at koyra í toki. Í fyrsta parti um tað at koyra í toki í USA áðrenn kríggið, í næsta um at koyra í toki í Evropa undir krígnum, og síðani um at koyra í toki aftaná kríggið.
Eitt áhugavert við hesum er at Reich nýtir tosandi røddirnar sum grundarlag fyri melodiskum tilfari. Tá vit tosa vanligt eru tónar í røddum okkara, og arbeiðir Reich við hesum í verkinum. Hóast tok og tokferðir, USA/Evropa og ræðusøgan um kríggið og Holocaust er "bakgrundsteppi" fyri verkið, so snýr ítøkiliga nýtslan av tosandi røddunum seg fyrst og fremst um teirra fonetiska virði, og síðani um teirra semantiska virði:
Eitt sindur av hesum hoyra vit hjá The Field. Eg sigi bara "eitt sindur", tí hjá The Field er alt klipt nógv meira sundur í styttri brot, og hjá Reich er eisini talan um eitt melodiskt samspæl við akkustiskar strúkarar, og tað gevur nakrar øðrvísi arbeiðshættir.
...men The Field MÁ hava lurtað eftir Reich...eg havi í hvussu so er ein sterkan illgruna um tað. Hvussu enn er og ikki, so ger The Field sera áhugaverdan og feitan tónleik. Pláturnar eru higartil tvær í tali; From Here We Go Sublime frá 2007 og Yesterday and Today frá 2009. Báðar eru útkomnar á spennandi týska techno plátufelagnum Kompakt, ið heldur til í Köln.
Her at enda eitt lag av nýggjastu The Field plátuni Yesterday and Today; hitt frálíka "Leave It". Eg haldi meg hoyra nógv element frá minimalismuni hjá Reich og co. í hesum lagnum. Hvussu enn er og ikki, so er talan um eitt avbera feitt lag, har tað ber væl til at blíva vekk í vakurt konstrueraða meyldrinum av friðsælu og rokaligheit;
Eru Føroyar ein danskur prumpur?
1 hour ago


text:
Grundlógardagin, 5. juni, verður kommunuskrivstovan stongd vegna starvsfólkadag. Opið verður aftur fríggjadagin 6. juni kl. 9.
04.06.2008
Kommunuskrivstovan stongd 5. juni – starvsfólkadagur
- Hallartímar í ítróttarhøllini í Bylgjuni 2017/18
- Starvslýsing: Dagligur leiðari til barnaverndartænastuna
- 100 ára føðingardagur í Skálafirði
- Summartónar í Elduvík í kvøld
- Heiðavegur stongdur fyri gjøgnumkoyring
- Skrá fyri Laksatorgið 22. juli
- Summartónar í Funningi í kvøld
- Mentarnartiltakið Laksa- og Sølutorg í Runavík
- Broytingar í býarplani og byggisamtykt – freist 28. aug 2017
- Broyting í byggisamtyktini – at innrætta frítíðarbústað omaná neystum
- Broyting í býarplaninum – At C8-økið við Grannatún og Líknargøtu verður broytt til B-øki
- Týning av morsniglinum – Góð ráð frá gartnaranum
- Summartónar í Runavík í kvøld
- Tala til Fjarðastevnu 2017
- Runavíkar kommuna altjóða limaskapir innan ítrótt
- Summartónar í Oyndarfirði í kvøld
- Fjarðastevnan á Skála byrjar við summarsálmum
- Urtagarðsdagur í Søldarfirði mánadagin 10. juli
- Skráin fyri Oyndradagin leygardagin 8. juli
- Jóngerð Guttesen leiðari í Roðanum


text:
Teldutala
Omanfyri Havnina er Húsahagi. Tað er har, sum Tyrvingarstøðin og Vatnverkið eru hjá Tórshavnar kommunu. Spyr ikki meg, hví drekkivatn og tyrving hava so samantvinnaða søgu í Havn. Men ein stillan kavadag er frálíkt útsýni hiðani yvir Havnina og Nólsoynna, ja heilt til Skálhøvda, innan Kirkjubøreyn fjalir sólina og januarmyrkrið leggur seg yvir landið. Innkoyringarvegurin frá Oyggjarvegnum er enn opin, og til ber at koyra inn á tyrvingarøkið at fáa nýggja svarta Havnarmold, ella sleppa sær av við hina gomlu. Moldina, altso.
Útsýnið er frálíkt í allar ættir henda góðveðursdag við liggjandi kava í Suðurstreymoy. Steyrarnir og ellinjurnar geva myndunum ein syngjandi dynamikk.
Á vegnum standa gravikýr í ymsum litum, har serliga henda gula suðurkoreanska Daewoo tekur seg væl út frammamfyri seinastu sólstrípunum, sum í tí fjara raka Mjóvanes, og eisini beint út í fjørðin, út móti Nólsoynni, við ein klassiskum steyra við klokkum og øllum mitt fyri.
Eins og nógva aðrastaðni í oynni eru varðar lagaðir fram vegnum, og gera eina trøllsliga siluett upp móti havsbrúnni.
Og eitt vet longur framm eftir vegnum eru teir burturi, varðarnir, so býðurin og oyggin liggja opin beint fyri framman.
Zoomar tú eitt sindur nærri, so sært tú hetta sjáldsama brot úr Havnini, har ein nýlendur UFO hevur sett seg mitt fyri. Tað er BankNordik á Konmansmýru.
So er sólin sett, og stundir eru at koyra omanaftur til Havnar við starvsfelagnum Pól, sum tók stig til hesa frálíku fotoferð mitt í Havn, og tó so langt burturi frá allari sivilisatión.
Og so koyra vit øll til hús eftir loknan arbeiðsdag. Eisini bremsandi treylarar í undanbrekku í Suðurstreymi. Takk fyri góða fotoferð, Pól!


text:
Í dag blivu fyrstu leikirnir fluttir av stóru talvkappingini Faroes Open, sum verður telvað í skúlanum í Kollafirði í hesum døgum í sambandi við at Kollafjarðar Talvfelag fyllir 50 ár í ár.
Fleiri stórmeistarar og fleiri altjóða meistarar eru við í kappingini, og teir megnaðu allir at fáa fulla úrtøku í dag.
Millum luttakararnir er 50 ára gamli peruvianski stórmeistarin GM Julio Ernesto Granda Zuniga (2656), sum telist millum 100 teir sterkastu telvararnar í heiminum. Saman við øllum favorittunum eydnaðist tað honum at vinna sítt fyrsta talv.
Tað er eisini vert at leggja afturat, at av favorittunum var GM Helgi Dam Ziska (2544) í ávísum trupulleikum móti Rógva Mortensen (1939). Rógvi hevði møguleika fyri ævigum skáki í talvinum eftir eina góða offring, men tað eydnaðist honum ikki at finna avgerandi kombinatiónina, og so vann Helgi at enda.
Í morgin verða tvey umfør á skránni. Lagt verður til brots kl. 10. Her verður millum annað eitt spennandi talv sæð við føroyskum eygum, tá GM Helgi Dam Ziska (2544) og FM Rógvi Egilstoft Nielsen (2353) møtast.
Annars ber til at fylgja beinleiðis við í kappingini á heimasíðuni www.faroesopen.com.


text:
Stroyming var stóra loysunarorðið innan tónleik og film í 2012. Samstundis var hetta eitt orð, sum Føroyska Málnevndin setti í umfar, nú nevndin fer í søguna og nýggja Málráðið tekur yvir. Haldi tað vera rætt at takka Mariusi Staksberg, sum er einasta starvsfólk í Málnevndini, fyri gott arbeiði.
Meðan stroymingsrisarnir í USA eita iTunes, Netflix og Sirius-XM Sattelite Radio, hevur svenska Spotify veitt okkum mesta og nýggjasta tónleikaúrvalið. Jú, á okkara leiðum var 2012 eitt Spotifyár burturav.
Amerikanska tónleikablaðið Billboard skrivaði fyri jól, at 29 ára gamli Daniel Ek, sum grundaði Spotify í Svøríki fyri fýra árum síðani, kundi prógva, at fleiri enn 5 mió fólk rindaðu fyri tónleikahald. Fyri hálvum ári síðani varð upplýst at 15 mió fólk brúktu ókeypishaldið, sum er borið av lýsingum. Eina milliónin av gjaldandi kundum er at finna í USA, har Spotify byrjaði fyri einum ári síðani at kappast við iTunes. Á sama tíðindafundi í New York fyri jól, segði Daniel Ek, at Spotify hevði goldið 500 mió dollars í avgjaldi til tónleikarar og útgávufeløg, og at henda upphædd svarar til 70% av inntøkunum.
Fyri einum góðum ári síðani, 17. november 2011, fann eg Heimkomuna hjá Faroe Boys á Spotify og skrivaði soleiðis á blogginum:
Nú fæst ókeypis nettænastan Spotify eisini í Føroyum. Danska skrivstovan KODA, sum krevur pengar inn fyri tónleikarar á okkara leiðum, hevur á fyrsta sinni gjørt avtalu við Spotify. Avtalan byggir á hvussu nógv klikk, ella hvussu ofta og nógv brúkarin streamar, tekur niður ymsu tónleikastykkini við ókeypis forritinum. Tænastan er tengd at Facebook. Har eru flestu fólk, sum brúka mesta tónleikin, longu frammanundan. Hetta er lætt, skjótt og ókeypis. Opinleiki liggur til grund fyri øllum tílíkum tænastum á netinum. Er okkurt at goyma, so er at vera varin við privatum upplýsingum, her eins og aðra staðni. Tað góða er, at eg sum brúkari kann finna júst tann tónleikin mær hóvar, til gerandis og heilagt, hjá Spotify. So kann eg leggja tónleikin í skráir, sum kunnu broytast og skiftast út til jólatónleik ella bara nýtt á tí økið, sum hevur mín mesta áhuga, nýggjan rokk, sum ikki fæst til keyps her, til dømis. Vit eru partar av KODA og danska ríkinum, so ókeypis tænastan verður javnan avbrotin við donskum reklamum. Vilt tú sleppa undan hesum forstýrilsi, so kanst tú rinda 49 krónur um mánaðin og eitt sindur meir fyri enn betri tænastu, millum annað í ljóðgóðsku. Við Spotify er teldan blivin ein jukeboks, sum kann finna júst tín tónleik, settan saman so sum tú vilt. Eins og á Tripadvisor er brúkarin snúningsásurin. Ja, og so reklamuídnaðurin. Men tað kann eg liva við. Tí eingin plátuhandil, ikki eingang heimsins størsti, Amoebia Music, kann bjóða hesa tænastu. Einasti trupulleiki er at teldur hava so vánaligar hátalarar. Havi fingið eygað á ein tráðleysan hátalara, Sonos, sum kann fjarstýrast við iPhone, antin tað er Kringvarpið ella Spotify, eg vil lurta eftir. Einasta, ið ørkymlar meg, er gamla plátusavnið og steroanleggið. Hvat skal eg gara við tað?
Vandi er í hvørjari vælferð. 28 ára gamla Pernille Jensen, sum er nýggjur tónleikaleiðari á donsku avísini Politiken, vil vera við, at altjóða plátufeløgini brúka Spotify at rinda sínum nøvnum hægri avgjøld, enn smáu og nýskapandi feløgini megna. Her hjá okkum eru vit enn veikari. Flestu lurta eftur Útvarpinum og har eru bestu tónleikaveitarar, Fróði Løkságarð, Petur Rouch og Meinhard Jensen, sendir heim. Eftir sita vit við einum mainstream tónleikaúrvali, sum Rás2 kann veita fyri hávthundrað milliónir færri. Tað er líkasum eitt forkláringsproblem.
Og so er tað tað, at besta fløgan, sum kom á føroyskum í ár, hon er als ikki á Spotify. Tað er Hanus G. Johansen, sum á plátufelagnum Kisa gav út Á fold eru túsund gudar. Undir yvirskriftini Heilag løta við Hanusi og túsund gudum ummældi eg fløguna á blogginum 23. november 2012. Ummælið varð endurgivið á Vágaportalinum, í Norðlýsinum og í Dimmalætting.
Nú fløgan sum fyribrigdi er søga og stroyming er veruleiki, er einki at taka seg aftur í at Spotify er mest týðandi táttur í útbreiðsluni av tónleiki í okkara parti av heiminum. Til dømis kundi eg í ár senda hesa fornisku Kingofløgu, omanfyri, sum teldubræv til forvitnar amerikanskar turistar á Facebook. Eitt klikk og ein partur av føroyskari mentanarsøgu er fluttur í nýtt høpi. Og sum skrivað stendur ovarlaga til høgru á hesum bloggi, so ert tú vælkomin at fylgja mær á Spotify. Sama kanst tú gera.
Gott nýggjár!


text:
Graham Greene
1904-1991
Graham Greene var enskur rithøvundur, las á lærda háskúlanum í Oxford, starvaðist nøkur ár sum bókaummælari á Times, seinni sum filmsummælari á Spectator.
Graham Greene rannsakar tvílyndið og politiskar spurningar í modernaða heiminum og er serliga kendur fyri at hava skrivað Brighton Rock (1938), The Power and the Glory (1940), The Third Man (1949) og The Quiet American (1955).
Á føroyskum hava vit stuttsøgusavnið: Dreymur um eitt undarligt land, sum kom út í 1979.
Útgávur:
1980 Barnagildið í Firvaldsfikkuni Silvurfirvaldinum
2002 Ein fundur í skóginum í Tí nýggja Atlantis
Ummæli/umrøða:
Raven/Shuttleworth: The Art of Fiction. The Paris Review nr. 3/1953


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Óvissan um tilboð minkar fólkatalið í Grønlandi
Fólkatalið minkar í Grønlandi.
Síðan 2005 er fólkatalið minkað 1,5 prosent.
Fólkatalið er minkað úr sløkum 57.000 íbúgvum niður í 56.171 fólk.
Orsøkin til minkandi fólkatalið er, at fleiri ungfólk, sum fara av landinum at fáa sær útbúgving, ikki koma aftur eftir loknan lestur.
Kanningar vísa, at serliga óvissan um bústaðarviðurskifti, dagstovnar og góðskuna í fólkaskúlanum, er avgerandi fyri, um tey nýútbúnu søkja sær arbeiði í Grønlandi, sigur Birger Poppel, samfelagsgranskari á lærda háskúlanum í Grønlandi, við Sermitsiaq.
Amboð hjá politikarum
Hann sigur, at bústaðir, dagstovnar og fólkaskúli sostatt eru amboð, sum politikararnir kunnu brúka til at lokka nýútbúnar grønlendingar heim aftur.
Hetta setur eisini spurningar um kjakið um sjálvstýri.
- Ynskið um, at Grønland eina ferð verður sjálvstøðugt, reisir millum annað spurningin, um vit hava neyðuga menniskjansliga tilfeingið, ikki minst fólk í arbeiðsførum aldri og hvørjar førleikar tey hava, sigur Birger Poppel.
Føroyskar royndir
Hann sigur, at ein týdningarmikil spurningur í kjakinum um fortreytirnar fyri sjálvstýri má vera, hvussu nógvum fólkum eitt sjálvstøðugt Grønland skal vera heim fyri.
Og í hvønn mun Grønland kann vænta sær arbeiðsmegi uttanífrá til týdningarmestu samfelagsfunktiónirnar.
Samfelagsgranskarin vísir á, at bæði Føroyar og Ísland hava havt sveiggj í fólkatalinum, og hann sigur, at hesi londini hava nakrar royndir, sum Grønland kann brúka.


text:
Vit halda, at børnini í Eysturkommunu eru sera heppin. Hyggið bara her.
Friday, August 31, 2012
Hansina Iversen prýðir Leirvíkar Skúla
Við tí fyri eyga at gera listina til ein náttúrligan part av gerandisdegnum, hevur Eysturkommuna avgjørt, at eitt prosent av byggikostnaðinum av kommunalum byggiætlanum, skal brúkast uppá list. Nýggi tilbygningurin til Gøtu skúla var tann fyrsta prýðingaruppgávan, sum kommunan við fakligari vegleiðing bað listamannin, Tummas Jákup Thomsen um at gera síðsta summar. Í summar hevur Hansina Iversen prýtt nýggja tilbygningin í Leirvíkar skúla.
Vit halda, at børnini í Eysturkommunu eru sera heppin. Hyggið bara her.
Vit halda, at børnini í Eysturkommunu eru sera heppin. Hyggið bara her.
Posted by Listin at 9:15 AM
Labels: IS, Myndlist, Prýðisuppgávur
Thursday, August 30, 2012
Rannvá Holm Mortensen sýnir fram í Århus
Rannvá Holm Mortensen hevur í løtuni framsýning í Aarhus Kunstbygning og tað er í hesum sambandi, at danska listheimasíðan www.kunsten.nu skrivar um listakvinnuna: "Isbjørne, Anders And og Dronningen er alle motiver i Rannvá Holm Mortensens kollageværk Communication, hvor hun leger med det humoristiske og seriøse i en diskussion om den politiske situation på Færøerne. I hendes andet store kollageværk, Der skal komme Dage, drager hun paralleller mellem historien, kunsthistorien, socialismen og arbejder-bevægelsen i drømmen og troen på et nyt ståsted for fællesskabet...". Lesið restina av tekstinum og síggið myndir frá framsýningini her:
http://www.kunsten.nu/artikler/artikel.php?rannva+holm+mortensen+betragtninger+og+dr%C3%B8mme+aarhus+kunstbygning
Posted by Listin at 12:09 PM
Wednesday, August 29, 2012
Altartalvumyndir
Torbjørn Olsen er aftur farin í holtur við at mála eina altartalvu til eina danska kirkju og aftur hesa ferð er tað beiggi listamannin, grafikarin Marius Olsen, sum stendur model í leiklutinum sum Jesus. Myndevnið er av nátturanum í Emmaus áðrenn Jesus fer til himmals. Teir báðir, Andrias Andreassen og Bruno Mikael Eysturstein standa model sum lærusveinarnir og Bruno hevur tikið nakrar fínar svarthvítar myndir í atelierinum, sum vit seta inn her saman við avvarðandi bíbliuteksti.
13Tveir av teimum fóru sama dagin til bygd, ið æt Emmaus og var 60 stadiur frá Jerúsalem.14Teir tosaðu hvør við annan um alt hetta, ið hent hevði.15Meðan teir nú tosaðu saman og spurdu hvør annan, kom Jesus sjálvur til teirra og fylgdist við teimum.16Men eygu teirra vórðu hildin aftur, so teir kendu Hann ikki.17Hann segði við teir: "Hvat er tað, tit tosa um hvør við annan, meðan tit ganga?" Og teir stóðu sorgarfullir.18Annar teirra - hann æt Kleopas - svaraði Honum: "Ert Tú einsamallur so fremmandur í Jerúsalem, at Tú veitst ikki, hvat har hevur hent hesar dagar?"19Hann spurdi teir: "Hvat tá?" Teir svaraðu Honum: "Tað við Jesusi úr Nazaret, sum var profetur, mektigur í verki og orði fyri Gudi og øllum fólkinum,20og hvussu høvuðsprestarnir og ráðharrar okkara hava givið Hann upp til deyðadóm og krossfest Hann.21Vit vónaðu, at Hann var tann, ið skuldi endurloysa Ísrael; men tó - oman á alt hetta er í dag triði dagurin, síðani hetta hendi.22So hava eisini nakrar av kvinnum okkara gjørt okkum ovfarnar. Tær vóru tíðliga í morgun við grøvina23og funnu ikki likam Hansara; so komu tær og søgdu, at tær høvdu sæð sjón - einglar, sum høvdu sagt, at Hann livir.24Nakrir av teimum, ið við okkum vóru, fóru tá út til grøvina og funnu tað so, sum kvinnurnar høvdu sagt; men Hann sóu teir ikki."25Tá segði Hann við teir: "Tit lítið hugsandi og trekhjartaðu at trúgva øllum tí, ið profetarnir hava talað!26Átti Kristus ikki at líða hetta og so fara inn til dýrd Sína!"27Hann byrjaði nú frá Mósesi og frá øllum profetunum og útlegði fyri teimum tað, sum í øllum skriftunum var sagt um Hann.28Nú nærkaðust teir bygdini, ið teir fóru til, og Hann lætst, sum Hann ætlaði Sær longur.29Tá noyddu teir Hann og søgdu: "Verð hjá okkum, tí tað líður at kvøldi, og dagurin hallar!" Tá fór Hann inn at vera hjá teimum.30Táið Hann so sat til borðs við teimum, tók Hann breyðið, signaði og breyt tað og gav teimum.31Tá vórðu eygu teirra latin upp, og teir kendu Hann; men so hvarv Hann teimum úr sjón.32Teir søgdu nú hvør við annan: "Brann ikki hjartað í okkum, táið Hann talaði við okkum á vegnum og læt okkum upp skriftirnar!"33Og teir reistust í sama tíma og fóru aftur til Jerúsalem; har funnu teir hinar ellivu savnaðar, og teir, ið við teimum vóru. Teir søgdu34"Tað er satt, at Harrin er risin upp - Hann er sæddur av Símuni!"35Tá søgdu teir frá tí, sum hent hevði á vegnum, og hvussu Hann varð kendur av teimum, táið Hann breyt breyðið.36Meðan teir nú tosaðu um hetta, stóð Hann sjálvur mitt ímillum teirra; og Hann segði við teir: "Friður veri við tykkum!"37Tá óttaðust teir og ræddust og hildu, at tað var anda, teir sóu.38Men Hann segði við teir: "Hví ræðast tit, og hví kemur ivi upp í hjørtum tykkara?39Hyggið hendur Mínar og føtur Mínir, at tað eri Eg sjálvur! Nemið við Meg og síggið! Andi hevur jú ikki hold og bein, sum tit síggja, Eg havi!"40Táið Hann hevði sagt hetta, vísti Hann teimum hendur Sínar og føtur Sínar.41Og táið teir ikki trúðu enn - fyri gleði - og undraðust, segði Hann við teir: "Hava tit okkurt etandi her?"42Tá góvu teir Honum stykki av steiktum fiski og nakað av hunangskøku.43Hann tók tað og át tað fyri eygum teirra.44Og Hann segði við teir: "Hetta eru orð Míni, sum Eg talaði við tykkum, meðan Eg enn var hjá tykkum, at alt mátti ganga út, sum skrivað er um Meg í Móselóg, profetunum og sálmunum."45So læt Hann upp vit teirra, so teir skiltu skriftirnar.46Og Hann segði við teir: "So er skrivað, at Kristus skuldi líða og triðja dagin rísa upp frá hinum deyðu,47og at í navni Hansara umvending og syndafyrigeving skal verða prædikað fyri øllum fólkasløgum, og byrjast í Jerúsalem.48Tit eru vitni um hetta.49Og Eg sendi yvir tykkum tað, sum Faðir Mín hevur lovað; men tit skulu verða í staðnum, inntil tit verða latnir í kraft av hæddini."50So fór Hann við teimum út móti Betania; Hann lyfti nú upp hendur Sínar og signaði teir.51Og í tí Hann signaði teir, skiltist Hann frá teimum og varð tikin upp til Himmals.52Tá tilbóðu teir Hann og fóru aftur til Jerúsalem við stórari gleði.53Og teir vóru altíð í templinum, og prísaðu Gudi.
Posted by Listin at 7:37 AM
Tuesday, August 28, 2012
MÁLNINGAR
Eftir Alexandur Kristiansen
kuffertið rætt. Og tað er ikki bara sum at siga tað. Eg sá eina røð av
sjálvsmyndum fara framvið málaðar í olju, tjúkt var smurt uppá í støðum,
har niðri í einum horni og ljósið setti inn í kroppin eins og fuglar í einum
tómum verksmiðjubygningi.
urtagarði, sum stóð tigandi í myrkrinum. Og har vóru hús dagandi upp
móti svørtu luftini.
Um myrkar nætur og pietistiskar kvøldsetur; men sum á føroyskum
einans kunnu umsetast til ljóslivandi festivalar ella oljugrundaðar
undirlutakenslur.
Eg helt, at tað regnaði og at tað var orsøkin til, at myndirnar vóru sokornutar. Men kanska fór eg skeivur, kanska ræður tað bara um at pakka
kuffertið rætt. Og tað er ikki bara sum at siga tað. Eg sá eina røð av
sjálvsmyndum fara framvið málaðar í olju, tjúkt var smurt uppá í støðum,
meðan skavað var aðrastaðni, so eg fekk eina kenslu av, at eg hevðistaðið har alt ov leingi og hugsað alt ov skjótt. Tá kom sólin undan heilt
har niðri í einum horni og ljósið setti inn í kroppin eins og fuglar í einum
tómum verksmiðjubygningi.
Tá brádliga sá eg myndir av sjónum, myndir av bátum langt burturi,har var eisini ein mynd av einum vita og greinaverkinum í einum gomlum
urtagarði, sum stóð tigandi í myrkrinum. Og har vóru hús dagandi upp
móti svørtu luftini.
Men á middegi fór at kava.
Og nú eg havi skrivað hetta, tykist tað, sum havi eg skrivað tað viðbókstavum so løgnum, sum bert sálmar eru skrivaðir við á upprunamálinum.
Um myrkar nætur og pietistiskar kvøldsetur; men sum á føroyskum
einans kunnu umsetast til ljóslivandi festivalar ella oljugrundaðar
undirlutakenslur.
Tí er tað, at tað gráa ber á blátt í hesum myndum, tú sært ein seinnapartá vetri.
Posted by Listin at 9:23 AM
Labels: Skaldskapur, Yrkingar
Monday, August 27, 2012
RANNSÓKNARFARAR
Eftir Alexandur Kristiansen
Eg hevði staðið har so mangan áður úti á Skinnaraskeri, nú sat eg harskóleysur og læt aldurnar skola um føturnar. Hosurnar hevði eg stappað
niður í skógvarnar, sum eg hevði sett nakað niðanfrá, at teir ikki skuldu
verða tiknir út av havsins fløðandi alfabeti.
Tá bar eg eyga við trý skýggj, sum komu rekandi inn av havinum, og eghoyrdi aldurnar suffandi boða frá hesum fremmandu nøvnunum: Nina,
Pinta og Santa Maria. Og eg visti, at eg hereftir noyddist at læra meg at
stava hesi nýggju orðini sum dagliga rundaðu Stongina og kastaðu
akker á teimum føroysku firðunum.
Nærri og nærri komu tey, so eg reistist og læt meg í um føturnar.Eg las hesi nýggju orðini eina ferð aftrat og fór til gongu. Eg gekk upp
einar trappur og avgjørdi meðan eg gekk hvønn lit tær skuldu hava.
Eg gekk fram við kirkjuni og ivaðist, um eg skuldi fara at ringja. Eg
gekk fram við tinghúsinum, men har var tøgn. Og so steig eg inn í
stóra keypsskálan.
Har óku innkeypsvognarnir millum brattar hillar og glitrandi vørur,inn í ein heim, sjómenn einki vita um, og tá vit troyttast, kunnu vit seta
vognarnar frá okkum í onkrum innviki og fara upp í matstovuna at
keypa dagsins rætt.
Innkeypsvognarnir eru smá skip, sum vit føra, uttan ljóð, tað er ikkineyðugt at siga so nógv. Vit sigla framvið Borðuni og leggja stilt í
Brandansvík, taka eina glógvandi vøru fyri og aðra eftir og leggja hana
í vognin til hinar vørurnar. Okkum nýtist hesar vørur. Epli, kaffi og
fótonglar av ymiskum slag.
Soleiðis sættast vit við lívið. Soleiðis verður málið ein silkimjúk lína
vit lesa okkum eftir. Eg blundi eina løtu og sigi so við meg sjálvan, at
litirnar havi eg ið hvussu er sjálvur valt.
Og alsamt nærri koma skýggini.
Og at enda eru ongar trappur longur, eingir litir, ið øsa teg, eingin klokka
ið sigur, at tú skalt skunda tær, einans hin gráa hellan, ið strekkir seg heilt
inn í allar framtíðar keypsskálar. Og Amerika, ið enn einaferð
finnur Columbus.
Posted by Listin at 9:50 AM
Labels: Skaldskapur, Yrkingar
Sunday, August 26, 2012
Hjarta
Ofta hör jag skrapa i min egen mun en röst
Och blekt är omkring allt
Tre gånger har jag sett mitt hjärta
Det var inifrån, Genomlyst
I springan mellan två ben
Yrking: Ann Jäderlund
Mynd: Heiðrik á Heygum
Posted by Listin at 12:18 PM
Saturday, August 25, 2012
Longsul eftir summarnáttini
Líka síðani filmin "Passasjeren" hjá Sakaris Stórá frá 2009 hava vit glett okkum. Alt summar hava vit glett okkum og vónirnar hava ment seg til longsul, og nú kunnu vit næstan ikki bíða meira. Tí “Passasjeren” var ein so poetiskur, sterkur, djúpur og hugtakandi filmur, at vónirnar til “Summarnátt”, sum er fyrsti føroyski stuttfilmurin hjá leikstjóranum, eru øgiligar. Men umframt at hava einastandandi ans fyri myndum, máli, huglagi og frásøgn, hevur Sakaris Fríði Stórá eisini fullvísan ans fyri tí loyndarfulla og hevur tessvegna ikki avdúkað nakað yvirhøvur um nýggja filmin inntil nú.
Vit vita bara, at Summarnátt er ein ungdómsfilmur við tveimum gentum í høvuðsleiklutunum. At leikararnir vórðu funnir umvegis eina audition. At filmurin er filmaður á Sandoynni við einum øgiliga lítlum toymi og at øll í toyminum vóru føroyingar uttan fotografurin, sum var úr Belgia. At Mikael Blak hevur gjørt tónleikin til filmin, og at tónleikurin er tikin upp hjá Benjamin Petersen í Gøtu. At filmurin í stuttum snýr seg um kærleika, vinarlag og kanska serliga tað smølu gjónna millum kærleika og vinarlag, og at filmurin í mun til nógv annað ungdómstilfar, ongar pedagogiskar ella moralskar peikifingrar hevur um hvat er rætt ella skeivt.
Tessvegna eru vit ovurfegnar um, at Sakaris Fríði Stórá vildi svarað uppá nakrar spurningar, so at eitt sindur av okkara stóra forvitni verður nøktað áðrenn longsulin eftir Summarnátt endiliga finnur ró, tá filmurin verður frumsýndur á Sandoynni síðst í septembur ella fyrst í oktobur. Leikstjórin vónar, at filmurin eisini verður vístur í Havn.
Kærleiki er nakað, sum tey flestu kunna relatera til. Tað er nakað, ið upptekur okkum nógv sum menniskju. Onkur vildi enntá sagt, at kærleiki er tað sum ger okkum til menniskju.
So tað er helst av hesi orsøk, at kærleiki hóskar so væl til film. Tað gera øll evni, sum eru fundmental í okkara tilveru.
Ber til at siga nakað nýtt um kærleika?
Fortreytin fyri eini kærleikssøgu er ikki "drongur fann gentu og tey livdu eydnusom saman í allar ævir". Kærleiki hevur nógvar nuansur. Og tað finnast so nógv sløg av kærleika. Tað er eisini kærleiki, tá alt fer í hundarnar í sjálvari leitanini eftir kærleikanum.
"Summarnátt" snýr seg ikki bara um kærleika, men eisini vinarlag, og kanska serliga ta ofta ódefinerandi gjónna millum vinarlag og kærleika. Tað er har, tað gerst spennandi.
Filmur snýr seg ikki um hvørjar søgur mann sigur, men heldur, hvussu mann sum leikstjóri velur at siga tær.
Filmur snýr seg ikki um hvørjar søgur mann sigur, men heldur, hvussu mann sum leikstjóri velur at siga tær.
Hví velur tú at gera ein ungdómsfilm?
Summarnátt brýtur eitt sindur frá filmunum, eg fyrr havi gjørt, ið snúgva seg um einsamallar einarar, ið liva sítt friðarliga lív. Hesin filmurin snýr seg um tvær 16 ára gamlar vinkonur.
Eg vildi fegin bróta eitt sindur frá teimum søgunum eg fyrr havi fortalt, sjálvt um frásagnarstílurin enn er eitt sindur tann sami. Men eg haldi, at ungdómsfilmar eru áhugaverdir. Tað er áhugavert at greiða frá einum aldursbólki, sum stendur á gáttuni til tað vaksna lívið. Tilverufatanin og sjálvsuppfatanin broytast konstant, og alt er onkusvegna meir spennandi, tá man er 16 ár og sæð úr einum filmsligum frásagnarhorni, er hetta gull.
"Ungdómsfilmur" merkir í hesum førinum bara filmur um ungdóm. Eg rokni við, at øll sum einaferð hava verið ung, kunna relatera minst líka sterkt til filmin, sum tey, ið enn eru ung.
Um tað pedagogiska og moralska er lagt á hyllina, á hvønn hátt ynskir tú so at samskifta við ung fólk og við okkum, sum hava verið ung?
Øll ung fólk hava gjørt ymiskt ábyrgdarleyst og hava tikið avgerðir sum ikki neyðturviliga eru rættar. Tað er ein partur av ungdómslívinum. Og tað hevði verið óerligt um eg gjørdi ein film um ungdómar sum bara gjørdu tað rætta og sum angraðu alt tað skeiva og frávikini.
Eg iriterist ofta um, at ein stórur partur av ungdómstilfari altíð talar niður til lesaran/áskoðaran, heldur enn at samskifta við tey í eygnahædd. Og tað ber ikki til um ein peikifingur altíð skal vera hevjaður og fortelja fólki hvussu umráðandi tað er at uppføra seg pent og at angra síni mistøk.
Sum filmskapari er mín uppgáva at siga søgur, mín uppgáva er ikki at siga fólki hvat er rætt og hvat er skeivt. Eg lýsi bara nakrar hendingar og nakrar kenslur, og so kunna áskoðarinir sjálvir gera sær eina meining um tingini.Ein stuttfilmur blívur so øgiliga stuttur, um hann ikki livir víðari í tonkunum hjá áskoðarunum aftaná, at rulliteksturin er liðugur.
Ger tað stuttfilmin meira áhugaverdan, at hann í størri mun leggur upp til ein opnari form og eru nakrir listarligir møguleikar í stuttfilmi, sum ikki eru í longri spælifilmum?
Tað sum er mest spennandi við stuttfilmi, er at tað eru so nógvir mátar at siga ein stuttfilm. Í einum stuttfilmi hevur man leysari teymar og størri frælsi til at úttrykkja seg listarliga. Ein longri spælifilmur skal lúka nakrar ávísar treytir, bæði í bygnaði og útrykkið. Annars er eingin áhugaður í at fíggja hann. Men tað er avbjóðandi at skriva ein góðan stuttfilm. Ein hevur sera stutta tíð til at etablera søguna, støðini, leiklutirnar og stemningin. Og tað er eisini ringt at siga eina góða søgu uppá stutta tíð í filmi. Óansæð, so er tað ein avbjóðing sum mær dámar, og við "Summarnátt" haldi eg ikki at eg havi valt at loypa upp um garðin har hann er lægstur.
At filmarnir, eg geri, eru nokkso opnir til tulkingar, er nokk bara tí mær sjálvum dámar filmar sum ikki eru yvirfrásagdir. Og ein 10 minuttir stuttfilmur sum kann liva víðari í tonkunum á áskoðarunum, er altíð betri enn ein langur spælifilmur sum er gloymdur tá ljósini í biografinum tendra.
Kanst tú nevna nakrar filmsskaparar, sum hava týdning fyri úttrykkið ella frásagnarháttin í Summarnátt?
Um eg skal nevna nakrar filmskaparar, sum hava inspirerað meg til Summarnátt, eru tað helst Rúnar Rúnarsson, Lynne Ramsey og Christina Rosendahl, ið øll eru lutfalsliga ung filmslistarfólk, sum hava gjørt stuttfilmar um ungdóm. Men eg eri eisini inspireraður av eldru filmunum hjá Roy Andersson og Lukas Moodysson, og so sjálvandi eisini Dekalog røðini hjá Kieslowski
Har eru fleiri norðurlendsk nøvn. Finst nakað serligt eyðkenni fyri norðurlendska filmslist?
Ja, tað haldi eg. Innan norðurlendskan stuttfilm hava nógvar nærlagdar karakterfrásagnir verið, sum eisini eru merktar av einum sera væl gjøgnumførdum estetikki. Mær dámar væl ta norðurlendsku realismuna, sum er eitt sindur grovkornað, samstundis sum hon alíkavæl er sera vøkur. Evnini eru ofta seksualitetur og samleiki, lagt fram á realistiskan men allíkavæl poetiskan hátt. Tað er ikki mín lutur at definera tað, sum onnur gera og hvat eg sjálvur geri, men eg haldi, at tað er okkurt serstakt við nógvum norðurlendskum stuttfilmum. Kanska fólk eru troytt av at síggja filmar um stórhendingar og hetjur, og heldur vilja síggja eina reflektión av teimum sjálvum og tí samfelagnum, tey liva í. Vónandi er tað so.
Og at enda. Sambært onkrum, sum tú hevur sagt, hevur hugurin til at filma á Sandoynni verið sera lítil. Men nú skuldi tað vera Sandoy allíkavæl. Hví?
Ymsar grundir eru til tað. Aftaná nøkur øgiliga fávitskut og tápulig politisk úttalilsir í vetur, setti eg mær mestsum fyri, at eg ongantíð í lívinum skuldi filma nakað á Sandoynni. og allarminst í Skopun. Eg hevði heilt erligt fatanina av, at list veruliga var óynskt her suðuri og at tað tískil hevði verið tápuligt at roynt at skapa nakað her. Men soleiðis var tað ikki allíkavæl. Eg fekk ótrúliga nógvan stuðul frá bygdini og oynni, sum hevði við sær, at tað brádliga kendist natúrligt at filma á Sandoynni. Øll sum eg spurdi um hjálp til eitthvørt vóru fús til at hjálpa eftir førimuni. Bæði einstaklingar og fyritøkur.
Sandoyggin hevur eisini tann fyrimunin, at hon er ikki er so øgiliga markant visuelt í mun til nógv onnur støð í Føroyum. Tú fært brúkt náttúruna á Sandoynni, uttan at alt sær út sum eitt postkort. So tú kanst skapa vakrar føroyskar myndir uttan at landslagið fær ein ov stóran leiklut. Fjarstøðan á Sandoynni er eisini stutt. Sandoyggin var perfekt til henda stuttfilmin, og nógvar filmsframleiðslur høvdu havt gott av at verið filmaðar her. Fyribils er ætlanin at filma mín næsta stuttfilm á Sandoynni. Tað hevði verið positivt um lokalpolitikararnir høvdu roynt at fjálga um verandi umstøður og teir møguleikar, sum Sandoyggin hevur, heldur enn at brúka tingsins røðarapall til at hunddálka tey sum royna at skapa nakað, og harvið taka hugin frá fólki til at skapa nakað á oynni. Tað hevði tænt øllum væl. Men politikkur er ikki mítt kall. So ta uppgávuna kunnu tey fólkavaldu hava í frið fyri mær.
Posted by Listin at 10:36 AM
Friday, August 24, 2012
Úr The Tempest
Be not afeard; the isle is full of noises,
Sounds and sweet airs, that give delight and hurt not.
Sometimes a thousand twangling instruments
Will hum about mine ears, and sometime voices
That, if I then had waked after long sleep,
Will make me sleep again: and then, in dreaming,
The clouds me thought would open and show riches
Ready to drop upon me that, when I waked,
I cried to dream again.
Tekstur: William Shakespeare, úr The Tempest
Mynd: Marius Olsen
Posted by Listin at 1:52 PM
Labels: KP, Myndlist, Skaldskapur
Thursday, August 23, 2012
Listanátt í Helsinki
Í kvøld er listanátt í Helsinki við yvir 200 listatiltøkum á skránni. Vit nevna tað bara her, tí vit hildu hesa myndina vera inspirerandi...
Posted by Listin at 8:16 PM
Labels: Framsýningar, KP
Tíðindaskriv: Stór listauppboðssøla í Østrøm
Hóskvøldið 30. august 2012 kl. 19.00 letur framsýningin hjá LGBT Føroyar aftur. Samstundis verður skipað fyri stórari listauppboðssølu við listaverkum hjá m.a. Beintu av Reyni, Heiðriki á Heygum og Hansinu Iversen, har allar inntøkurnar fara óskerdar til arbeiðið hjá LGBT Føroyar.Í umleið ein mánaða hevur slóðbrótandi vísinda- og listarlig framsýningin, “Hvat er natúrligt?” verið opin í Østrøm. Framsýningin tvinnar altjóða vísindagransking saman við føroyskari og norðurlendskari list í eini roynd at lýsa sam- og tvíkyndleika millum norðurlendsk djór. Tað er rørslan LGBT Føroyar, ið hevur skipað fyri framsýningini, ið hevur verið serstakliga væl vitjað av bæði føroyingum og ferðafólki.
Hóskvøldið 30. august 2012 kl. 19.00 letur framsýning aftur fyri seinastu ferð. Samstundis verður skipað fyri stórari uppboðssølu í hølinum hjá Østrøm, har møguleiki verður fyri at ogna sær eitt petti av føroyskari lista- og LGBT søgu.
Á uppboðssøluni verða listaverk hjá hesum listafólkum seld til hægst bjóðandi: Aggi Ásgerð Ásgeirsdóttir, Annika Arge Gregoriussen, Bartosz Kosowski, Beinta av Reyni, Devon Doss, Ditte M. Joensen, Hanni Bjartalíð, Heiðrik á Heygum, Hansina Iversen, Hrafnkell Sigurðsson, Marianna Mørkøre, Marius Dam Christophersen (aka Marius Listamaður), Michelle Kondrich, Nerf Herdis Jakobsen, Noah Patrick Pfarr, Rannvá Holm Mortensen og Silja Strøm.Ein sær tey ymisku listaverkini her: http://lgbt.fo/?page_id=2076
Ein samd nevndin í LGBT Føroyar sigur, at tey eru givin at goyma nakað inni í skápinum, og tí skal alt út, nú framsýningin endaliga letur aftur. Umframt listaverkini, fara tí plantsjur (plakatir) við citatum og vísindaligum fakta frá framsýningini eisini á uppboðssølu. Øll søla er bindandi og allar inntøkur fara óskerdar til áhaldandi arbeiðið hjá LGBT Føroyar at skapa javnrætt og størri tolsemi í Føroyum.Aftaná uppboðssøluna verður ”Out Night” aftur á skránni í Sirkus. Eins og vanligt er hetta afturvendandin tiltakið hjá LGBT Føroyar ókeypis og øll eru hjartaliga vælkomin.
Posted by Listin at 7:39 AM
Labels: Myndlist, Tíðindaskriv
Wednesday, August 22, 2012
Eitt monument yvir tilverunnar sorg og kærleika...
"Room" hjá Eivør Pálsdóttir á so mangan hátt ein óvanlig útgáva. Hon er eitt nú óvanliga fjølbroytt. Fløgan tykist eitt sindur popput í støðum, men hon er eisini rokkut, hon er lokal, global, upprunalig, sofistikerað, introvert og ekstrovert og nógv nógv annað, men fyrst og fremst er hon heilt ómetaliga rørandi og tá eg sigi rørandi, so meini eg táravátt rørandi heilt inn á sálina. Sangirnir eru sum vakrir skroypiligir knipplingar, ið eru knýttir kring eitt endaleyst dýpi av sakni. Sorgblídni er alt ov avklárað hugtak til tess at lýsa ta kensluna, sum er gjøgnumgangandi í hesi útgávuni. Tí tað er einki at ivast í, at hon snýr seg um órímiliga og hjartanítandi sorg: "I can´t find my way when you´re not around/ I´m lost like a bird astray high above the ground" og "I will sing the songs we knew/ just to feel close to you..". "Room" er ognað pápa Eivør, Páll Jacobsen, sum brádliga doyði fyri hálvum øðrum ári síðani.
Stóra breiddin viðvíkjandi stíli, sum í fyrstani sýnist vera ein meinbogi hjá útgávuni, gerst so líðandi hennara størsta styrki. Ein skuldi annars hildið tað vera eitt nokkso fitt petti ímillum countrysorgblídni, fólkatónleikaligan innileika og so contemporary klassiska kompositión, men á nýggju fløguni megnar Eivør at favna øllum hesum streingjum og meira, og tað væl at merkja uttan, at tað nakrantíð kenst sum um hon roynir at seta seg millum fleiri stólar. Og álvaratos, so tykist tað ikki sum um Eivør situr. Hon hevur reist seg upp í fulla hædd við eini heilskapaðari útgávu, sum tekur lurtaran á bóli. Hetta ger hon við góðari hjálp frá Tróndi Bogason, sum hevur stóran leiklut við tað, hann hevur tikið lut í bæði tónasmíði, framleiðslu og útseting. Vit eiga sjálvandi at nevna øll tey begávaðu og musikalsku fólkini, sum hava lagt teirra orku í fløguna og tað gera vit eisini niðast á blogginum, men fyri fyrst fegnast vit smánationalistiskt um, at fløgan er upptikin í Føroyum í Studio Bloch niðri á Skálatrøð í Havn, og at ein føroyskur listamaður, Heiðrik á Heygum stendur fyri væl eydnaða cover konseptinum. Myndirnar á fløguhúsanum raka tað flótandi, dremakenda og innhugsna huglagið í fløguni, tað er vakurt og óhugnaligt, eitt sindur sum tá Ofelia verður lýst í myndlistini ella í videolagnum til "Where the Wild Rose grow" hjá Nick Cave og Kylie Minogue.
"James and the cold gun" - haldi tað var soleiðis hann kallaðist, ein herlig contry and western pastisja, sum eg sang saman við Paula í Sandagerði einaferð í 80´unum. Tað var sjálvandi tann geniala Kate Bush, ið var upphav til sangin, hann er á meistaraverki hennara "The kick inside" frá 1978. Tað er kanska serliga teir serstøku, høgu nasalu tónarnar hjá tónleikaliga sterku Kate Bush, sum koma til hugs, tá mann lurtar eftir nýggju fløguni hjá Eivør og sjálvandi kemur lurtarin eisini heilt av sær sjálvum at hugsa um Bjørk, sum jú brúkar klassisk ljóðføri saman við elektroniskum ljóði. Ein kundi eisini nevnt allar møguligar veldugar sangarindir, umframt tær nevndu eisini Anisette og Nina Hagen, men mest av øllum komi eg í tankar um Eivør sjálva og hennara egnu fløgur frá teirri fyrstu fínu útgávuni í 2000 hjá tí 17 ára gamla undurbarninum í Gøtu og fram til seinastu útgávuna "Larva", sum kom í 2010, har úttrykkið var eitt sindur myrkari, meira rokkut og elektroniskt.
Jú, vit fáa av sonnum fullan valuta fyri tær 149 krónurnar, sum fløgan kostaði, tá eg keypti hana í handlinum á Glade Hjørn í gjár. Ljóðið er fantastiskt, tónleikurin er framúr spældur, útsetingarnar varðveita integritetin í tónleikinum, tær tykjast vera gjørdar við virðing fyri listakvinnuni og eru næstan sum smáar listarligar pallsetingar, ið eru bygdar upp, undir og kring yrkingarnar. Tónleikaliga er fløgan detaljurík við øllum møguligum akustiskum og elektroniskum ljóðum, hon er so mikið ljóðføgur, at tú eina løtu kanska mistekur teg og heldur hana vera grunna. Tað er hon ikki, hvørki tónleikaliga ella tekstliga. Ein góður vinmaður mín, sum onkuntíð verður kallaður punk-poetur, helt nú ein dagin fyri, at góður poppur hevði ikki verið í útvarpinum, síðan á døgum Abba. Hann kann trygt leggja "Room" á fløguspælaran. "Green Garden" er ein stillur droymandi sangur, har sorgartónin ljómar frá byrjan í vónleysu bønini um at fáa várið aftur. "Rain" er eins kristalklárt og einfalt lag sum sjálvsagda og sanna staðfestingin, at áin er djúp, tá tað regnar. Lekra útsetingin, kórið og vakra røddin hjá Eivør ger sangin til eitt upplagt hitt - tað er hann longu her í húsinum. Síðsta lagið á fløguni byrjar friðarliga, men byggir upp til ein stórslignan og intensan kærleikshásong, sum væl og virðiliga tangerar "Joga" hjá Bjørk. Tónleikaliga er fløgan full av sitatum av allahanda slag frá romantiskum spagettiwesternljóði og Twin Peaks umframt onkrar heilsanir til 60´ara tónleik við vakurt drynjandi sangi og spakuliga brakandi elektroniskum ljóðkrydd. Útsetingin av "Boxes" er stórsligin og dramatisk, men tað krevst sanniliga, skal hon liva upp til Eivør sum sangara. Tað er ikki løgið, at Eivør ofta verður samanborin við eina villa og ógvisliga náttúrukraft, men hon er annað og meira enn tað og tað er fantastiskt at hoyra hana folda út bæði sína raddarprakt og sín suverena og intelligenta musikalitet í "Boxes". Tað sama er í grundini galdandi fyri alla fløguna, sum er eitt monument yvir tilverunnar sorg og kærleika, hon er í heimsklassa. Takk!
TÓNEIKARAR:
Tróndur Bogason: útseting
Derek Murphy: trummur
Mikael Blak: bass
Magnus Johannesen: klaver og rhodes
Gustaf Ljunggren: guitar
Maria Ljósá: kór
Katie Buckly: harpa
LAGALISTI:
1. Green garden
2. Rain
3. True love
4.
. Wake me up Boxes
5
6. Far away
7. I know
8. Night´s body
9. Room
10.Falling free
Fløgan er upptikin í Studio Bloch í Tórshavn í september 2011 av Jónas Bloch Danielsen.
Ljóðblandað av Addi800 í Room 313 í Reykjavík.
Mastrað av Mandy Parnell í Black Saloon Studio í
. London
Fløguhúsi, layout og myndir: Heiðrik á Heygum.
Tróndur Bogason: útseting
Derek Murphy: trummur
Mikael Blak: bass
Magnus Johannesen: klaver og rhodes
Gustaf Ljunggren: guitar
Maria Ljósá: kór
Katie Buckly: harpa
LAGALISTI:
1. Green garden
2. Rain
3. True love
4.
5
6. Far away
7. I know
8. Night´s body
9. Room
10.Falling free
Fløgan er upptikin í Studio Bloch í Tórshavn í september 2011 av Jónas Bloch Danielsen.
Ljóðblandað av Addi800 í Room 313 í Reykjavík.
Mastrað av Mandy Parnell í Black Saloon Studio í
Fløguhúsi, layout og myndir: Heiðrik á Heygum.
(KP)
Posted by Listin at 10:02 PM
Føroysk listafólk stuðla Pussy Riot
Posted by Listin at 8:25 PM
Føroysk listafólk stuðla Pussy Riot
Posted by Listin at 5:20 PM
Íslendska umboðið á Liverpoolbienaluni
Hanni Bjartalíð verður við á Liverpoolbiennaluni, sum letur upp 15.september. Umframt hann verða eisini grønlendsk og íslendsk umboð. Sigurður Guðjónsson (f.1975) býr og arbeiðir í Reykjavík, har hann gekk á listaskúla, umframt, at hann eisini hevur útbúgving á Akademie der Bildenden Kunsten in Vienna. Sigurður Guðjónsson er eisini tónleikari og er limur í deyðsmetalbólkinum Cranium. Hetta merkir huglagið í listini hjá Sigurði, sum ofta er óunniligt og mystiskt við fokus á orkuna í náttúruni. www.sigurdurgudjonsson.net
Posted by Listin at 2:18 PM
Tuesday, August 21, 2012
Pussy Riot: Punkbøn
Maria Moy Guðs móðir, rek burtur Putin, rek burtur Putin
Maria Moy Guðs móðir, rek hann burtur, vær biðjum teg!
Kirkjulið boyggið knø,
Svartir kjólar erpa sær av gyltum herðaprýði,
Frælsisspøkilsið er farið til himmals,
Gay Pride liggur í fjøtrum og í varðhaldi.
KGB-ovastahalgimennið stígur niður á jørð.
At leiða punkararnar í fangabilar.
Øsið ikki hansara heilagheit, kæru damur.
Haldið tykkum til at elska og eiga børn.
Skræpa, skræpa, henda heilaga skræpa!
Skræpa Skræpa, henda heilaga skræpa!
Niðurlag:
Maria Moy Guðs móðir.
Maria Moy Guðs móðir.
Ver feminist, vær biðjum teg
Ver feminist, vær biðjum teg.
Signað okkara sár-tvitna bastard-boss.
Lat svartar bilar vísa kross.
Missionerurin kraddar inn.
Ogn og pening skava og vinn.
Við Putin heldur patriarkurin Gundi.
Heldur við Guði hildið hann kundi
Kempa fyri rættindum - gloym halgisið
Mótmæl heilaga moy - kom við!
Skræpa, skræpa, henda heilaga skræpa!
Skræpa Skræpa, henda heilaga skræpa!
Maria Moy Guðs móðir, rek burtur Putin, rek burtur Putin
Maria Moy Guðs móðir, rek hann burtur, vær biðjum teg!
Leysliga eftir ensku versiónini hjá Carol Rumens
Posted by Listin at 7:03 PM
Standmyndarokan í fjørðuni í Keypmannahavn
Jú, tey duga eisini í Keypmannahavn... Standmyndin hjá Kim Michael "Zinkglobal - lykilin til framtíðina" verður avdúkað leygardagin á Langelinie, men hevur longu fingið øði í fólk, m.a. arkitekt og professara Christoffer Harlang, sum heldur, at tað er eins og standmyndin roynir at senda fólk apríl ella at tey, sum hava ábyrgdina, t.d. mentanarborgmeistari í Keypmannahavn Pia Allerslev (V), munu hava fingið ógvusligt hitaslag. Havi ikki sæð standmyndina annað enn á mynd í Politiken, men tað tykist sum fer professarin ikki heilt skeivur, tá hann heldur uppá, at standmyndin er amatørkend, óhjálpin og uttan listaligt virði, nú er spurningurin bara, hvørt hon verður sett upp ella ikki. Altso um tað hjálpir nakað hjá at øsa seg. Tað plagar ikki at hjálpa í Havn
Posted by Listin at 8:03 AM
Labels: KP, Standmyndir
Nýggj fløga hjá Eivør: Rúm
Í dag kemur nýggja fløgan hjá Eivør Pálsdóttir, sum hon og maðurin, Tróndur Bogason hava framleitt saman. Fløgan ber heitið Rúm og tey 10 ensku løgini snúgva seg um innari rúm hjá sangskrivaranum, um fjálg barndómsrúm og um tey tómrúm, sum koma av at missa. Fleiri av løgunum eru sostatt skrivað aftan á, at Eivør Pálsdóttir fyri góðum ári síðani brádliga og óvæntað misti pápa sín og hetta hevur sítt árin á nýggju fløguna, sum Tutl gevur út. Sambært heimasíðuni hjá DR fer Eivør at hava konsert har í konserthúsinum í heyst við sangum frá nýggju fløguni, har hon og maðurin hava megnað at blanda fólkatónleikalig brøgd frá hennara eldru útgávum við eitt nýggjari meira eletroniskt úttrykk, sum varð fyriboðað á seinastu útgávuni Larva. Eitt av løgunum á nýggju fløguni er komið frammanundan - tað eitur Rain og er bæði popput og vælljóðandi vakurt. Lurtið niðast á blogginum.Patriksfjørður (trio)
Framførslur hjá Eivør:
Iceland:
24 Aug. Geiran/Sauðakrókur (trio)
25 Aug. Græni hatturin/Akureyri (trio)
26 Aug. Græni hatturin/Akureyri (trio)
28 Aug. Sjóræningahúsið/
Framførslur hjá Eivør:
Iceland:
24 Aug. Geiran/Sauðakrókur (trio)
25 Aug. Græni hatturin/Akureyri (trio)
26 Aug. Græni hatturin/Akureyri (trio)
28 Aug. Sjóræningahúsið/
31 Aug. Harpa(Silfurberg)/
Reykjavík (full band release concert)
Switzerland:
06 Sep. Grabenhalle/Unterer Graben 17,St. Gallen (duo)
07 Sep. Bierhalle/Hauptstrasse 42, Balgach (duo)
08 Sep. Musik Hug/St. Gallen (duo)
08 Sep. Kulturhaus Rose/Stein (AR) (duo)
Faroe Islands:
13 Sep. Tøting/Gøta (full band release concert)
15 Sep. Nordic House/Tórshavn (full band release concert)
Posted by Listin at 7:55 AM
Monday, August 20, 2012
Sinnislig upplating í sikk og sakk
Listareseptión, tvs. tann mátin, sum listin verður viðfarin og móttikin av okkum í samfelagnum, hevur allar dagar í stóran mun snúð seg um at vera við uppá tað og soleiðis er eisini við listini hjá Jóhan Martin Christiansen. Samstundis sum stórt mótmælistiltak var fríggjadagin móti órættvísa 2 ára dóminum hjá Pussy Riot framman fyri russisku kirkjuna í Bredgade í Keypmannahavn, læt Jóhan Martin Christiansen upp serframsýning beint um hornið í gallarínum hjá Henningsen, Fredericiagade 17. Mikkel Carl kurateraði framsýningina við heitinum Crazy, Zig-Zag við undirheitinum About the Understanding of Space and on the Matters of My Latest Lover, R. Og tá talan er um sonevnt hype, sum hevur verið eina tíð kring unga føroyska listamannin, ja, tá eru nógv við uppá tað, og nú eri eg altso eisini við í skaranum, sum er við uppá Jóhan Martin Christiansen, sum nettupp ikki er eitt møsn, men sum longu 24 ára gamal hevur umhvarvið av einum seriøsum og originalum listamanni.
Hann er heilt ómetaliga dugnaligur og sjálvt um formurin er øðrvísi, so eru menniskjaligu kenslurnar í grundini tær somu sum altíð og eg gjørdist fleiri ferð rørd ta stuttu stund mær untist at síggja framsýningina. Eg hevði tað eitt sindur uppá sama máta sum á sinni, tá eg var til fyrilestur hjá Jesper Hoffmeyer professara um biosemiotikk og eitt sindur skelkað av óvæntaða blandinum millum humaniora og náttúruvísund mátti staðfesta, at fyrilesturin í grundini var serstakliga áhugaverdur eisini listarliga sæð. Tað snýr seg um óvæntaðar samansetingar av subjektivum og objektivum kategorium, sum skapa upplatingar til nýggjar kategoriir í fatanini hjá áskoðaranum. Tað kann til dømis snúgva seg um minnið hjá listamanninum um onkra ávísa hending, sum verður knýtt at einum geometriskum formi í hesum verkum, sum á framsýningini gerst atvoldin til allar møguligar varhugar. Á gólvinum og upp í vindeygað liggur eitt gamalt svart klútateppi við eini bók, tað er merkiliga rørandi hetta teppið sum tað liggur rukkað í sikksakk og tað er hesin formurin, sum verður endurtikin gjøgnum alla framsýningina.
Positiv listareseptión er eisini treytað av um avvarðandi listafólk rakar - ikki dagin sum jú er málið hjá fótbóltspælarum - men helst at vera eitt sindur framman fyri dagin. Jóhan Martin Christiansen er stavnin framman í løtuni og tað er tí væl skilligt, at hann verður nevndur wonderkid á kopenhagen.dk. Tað tilfarsliga er umráðandi, at Jóhan Martin í serligan mun brúkar bíligt tilfar, sum ikki sær út av nøkrum serligum. Í staðin fyri tað bráðvakra tykist hendan listin kanska heldur afturlatin, eins og hon eisini at síggja til er ómetaliga naiv, t.d. eru linoleumsprentini ógvuliga einføld. Men tað einfalda byggir jú ofta í veruleikanum á tað mest kompleksa og tað ger listin hjá Jóhan Martin, sum er tilvitað um sína egnu listasøgu, um fortíðar minimalismu og konseptlist, men sum altso eisini tekur dik á seg inn í eina ókenda framtíð...
Lampan og radioapparatið vóru við í eini performance, sum eg ikki sá
Eitt linoleumsprent
Ferniseringsfólk í góðveðri
Sikk og sakk
og sikk sakk
Fólk hyggja at videolistaverkinum, sum er við á framsýningini
Úr videolistaverkinum
Framsýningarfrágreiðingin er eisini ein plakat, so nú eigi eg eisini eitt verk hjá Jóhan Martin Christiansen
Posted by Listin at 1:25 PM
Labels: Framsýningar, KP, Myndlist, Ummæli
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Orð: Eyðun Nolsøe
Lag: Terji Rasmussen
Vit ganga á sama vegi
fevna um sama heim
fjakka í ótta og gleði
syrgja og halda á gleim
Og lívið er okkara gáta
eitt undur sum allatíð er
í náttini nýføddur grátur
borin á kærleikans lokkandi vallaraferð
Enn einaferð
eigur tú dagin at virka í frið
og myrkrið at droyma við mína lið…
Vit áttu at staði saman
í kuldanum kynt eitt bál
so lýsti tó vinarglæman
um vit ikki rukku á mál
Men lívið tað er ein gáta
ein fløkja sum allatíð er
um túsund menniskju práta
– so hoyrist úr vindinum grátur har órættur er
Eru vit deyv
tí vit eiga dagin at virka í frið
og myrkri at hvíla og elska í…


text:
Orð: Jane Crewdson
Lag: Isaac Smith, James Walch
Týtt: Jákup Olsen
1. Tú, sum várt bikar hevur fylt,
við náði okkum møtt,
tær tøkk fram ber várt hjarta stilt,
ja, fyri beiskt og søtt!
2. Vit takka fyri turru leið
og vøtn so still og fríð,
tey tungu spor, vár fótur steig,
og miskunn tíð um tíð.
3. Vit takka fyri smíl frá tær,
um við, um mót tað ber,
og krúnuna, vit fáa har,
og fyri krossin her.
4. Takk fyri ljósa framtíð har,
takk fyri tað, sum svann,
takk fyri frið, tann frið frá tær,
sum aldri missast kann!


text:
Televarpið virkar í dag sum tænastuveitari hjá donsku fyritøkuni Kabelplus. Fyri stuttum vunnu hesi í felag eitt útboð um at veita sjónvarps-, internet- og telefontænastu til áleið 9.500 húsarhald í Ishøj kommunu.
Útboðið varð vunnið í kapping við stórar veitarar á danska marknaðinum – so sum YouSee og Stofa. Televarpið er undirveitari til sjónvarpspartin.
- At verða partur av slíkari avtalu hevur stóran týdning fyri Televarpið og Føroya Tele. Hendan avtalan prógvar, at tøkniligi pallurin, sum Televarpið virkar á, í góðsku kann samanberast við aðrar, sum frammanundan eru á danska marknaðinum. Hetta prógvar eisini, at okkara tænastur eru kappingarførar uttanlands, sigur samtaksstjórin á Føroya Tele, Jan Ziskasen.
Líka síðani Televarpið og Kabelplus fóru undir samstarv fyrst í 2016, hava partarnir miðvíst arbeitt við hesi ætlan. Loysnin, ið Kabelplus fer at veita til Ishøj kommunu, er ein samansett loysn við undirveitarum til ymsu tænasturnar.
- At koma út um føroysku landoddarnar er eitt av langtíðar málunum hjá Televarpinum, og samstarvið við Kabelplus er ein liður í hesi ætlan, sigur Edvard í Skorini Joensen, stjóri á Televarpinum.
Við hesi avtaluni verður tøkniligi pallurin hjá Televarpinum atkomuligur fyri uppaftur fleiri brúkarum, og hetta styrkir sostatt grundarlagið handan pallin.
- Hetta kann við tíðini verða við til at víðka um úrvalið av rásum og tænastum hjá Televarpinum, og samstundis gevur hetta okkum eisini fleiri møguleikar til at arbeiða víðari við menningini av appini, sum Televarpið kom út við í desember 2016, sigur Edvard í Skorini Joensen.


text:
Á hestbaki á hvítusunnu
mentan02-06-2017 - 16:46 - Jóanis Nielsen
Tey nógvu seinastu árini hava rossamenn av Streymoynni gjørt túrar á hestbaki í Vágum á hvítusunnu.
Soleiðis verður eisini í ár, minst tríggir bólkar fara á fjøllini í dag. Tann eini bólkurin heldur til á Slættanesi í kvøld, í morgin gongur leiðin á Víkar, ein bólkur kemur at halda til í Tormanshúsinum við Fjallavatn og tann triði bólkurin skal til Vatnsdalsvatn.
Myndirnar eru tiknar á Hálsi í Sandavági.
Vit ynskja teimum góða hvítusunnu.


text:
Thursday, July 11, 2013
Tíðindaskriv: Forlagið GWENDALYN gevur út nýggja søgu í bók
Nú kemur út ein sera gátufør upprunaføroysk skaldsøgutrilogi
Nær hevur nøkur upprunaføroysk skaldsøga í fleiri bindum sæð dagsins pappírsljós í Føroyum, síðani Jens Pauli Heinesen gav út Tú upphavsins heim?
Men nú kemur nettupp út ein føroysk skaldsøga í trimum pørtum!
Hesin partur, ið nú er komin út, eitur HAVNIN VAR MÍTT NÁÐILEYSA HEIM og er 2. bind av trimum. Um nakrar mánaðir kemur 1. bind, og síðani kemur 3. bind. Øll bindini eru liðugt skrivað
HAVNIN VAR MÍTT NÁÐILEYSA HEIM er 2. bind av skaldsøgutrilogi og snýr seg um Mjørkadal
Skaldsøgan HAVNIN VAR MÍTT NÁÐILEYSA HEIM snýr seg um tann lítillætna tænaran Eirik við Svartagarð, sum er av eini langari røð av løgmonnum og einans 12 ára gamal verður lærlingur á skrivstovu og verður har blandaður upp í ta døpru og loynifullu síðuna í føroyskum politikki. Klárar hann at liva upp til krøvini frá familjuni, og er hann til reiðar at offra alt fyri at taka við løgmansembætinum?
Vit fylgja hesum samvitskufulla avskrivaranum úr Havn á gonguferð niðan í MJØRKADAL, har hansara ræðuliga lagna bíðar við framrættum klóm og einum gálga
Klárar pilturin av løgmansætt at liva upp til væntanirnar frá familju og forfedrum, ið bara gerast margháttligari og órímiligari so hvørt sum hann nærkast MJØRKADALI?
Fá svarini við at lesa HAVNIN VAR MÍTT NÁÐILEYSA HEIM, sum er 121 bls. og kostar kr. 120. Hon er komin í bókahandlarnar nú!
Hetta er 2. bind í eini trilogi. Bind 1 kemur út næst, og so bind 3
Ein lítil sangur til endans:
Vinaliga
Forlagið Gwendalyn
Posted by Listin at 7:22 AM
Labels: Skaldskapur, Tíðindaskriv


text:
Hetta er tíðin, tá feriuavloysarar verða settir, og nógv ungfólk fáa sínar fyrstu royndir á arbeiðsmarknaðinum.
Í hesum sambandi eru niðanfyri nøkur viðurskifti at minnast til, so tey ungu fáa so góða arbeiðsbyrjan sum møguligt. Tað er gjøgnum hesar fyrstu arbeiðsroyndirnar, at tey ungu skulu fáa eina góða barlast til restina av arbeiðslívinum.
Setanarprógv
Um tey ungu eru sett at arbeiða fleiri enn 8 tímar um vikuna og longri enn 1 mánaða, skulu tey hava setanarprógv. Fyri limir í Føroya Arbeiðsgevarafelag liggja leistir til setanarprógv á heimasíðu okkara http://industry.fo/sattmalar-loenir/tilfar-at-taka-ni%C3%B0ur-isv-setan-og-uppsoegn
Løn
Tey flestu av teimum ungu starvast innan øki hjá arbeiðarafeløgunum ella hjá S&K. Hjá arbeiðarafeløgunum eru serliga lønarásetingar fyri ung undir 17 ár og hjá S&K fyri ung undir 18 ár. Lønartalvurnar eru tøkar her: http://industry.fo/sattmalar-loenir/loenartalvur
Feriuløn, eftirløn og onnur gjøld
Løn til ungar feriuavloysarar skal viðgerast eins og onnur løn. Tað vil siga, at øll gjøld skulu rindast av lønini, sáttmálaásett eftirløn skal rindast av lønini og feriuløn flytast í Frítíðargrunnin.
Upplæring
Av tí at fleiri av hesum ungu ikki hava verið á arbeiðsmarknaðinum fyrr, er týdningarmikið at tey fáa ein góða upplæring. Hetta er sjálvsagt galdandi í mun til at gera neyðuga arbeiðið rætt, men eisini í mun til trygd á arbeiðsplássinum. Tað kann tí vera neyðugt at geva sær far um, hvørjar uppgávur tey ungu kunnu verða sett at gera. Serligar reglur eru í kapittul 9 í Arbeiðsumhvørvislógini um ung undir 18 ár.
Arbeiðstíð
Tey ungu kunnu sum útgangsstøði fylgja somu arbeiðstíðum sum hini á arbeiðsplássinum. Tó eru serligar reglur um longd á arbeiðsdegi og náttararbeiði í kapittul 9 í Arbeiðsumhvørvislógini.
Ung undir 15 ár
Sambært Arbeiðsumhvørvislógini kunnu ung undir 15 ár sum útgangsstøði ikki arbeiða. Tó kunnu ung millum 13 og 15 ár hava lættari arbeiði.
Týðilig leiðsla
Tað er týdningarmikið fyri tey ungu, sum fyri fyrstu ferð koma á arbeiðsmarknaðin, at tey fáa greið og ítøkilig boð. Tað er ikki vist, at tey vita, hvat verður væntað av teimum, og tí er týdningarmikið, at tey fáa tað at vita. Leiðsla og vaksnir starvsfelagar eiga at vera ein góð fyrimynd hjá hesum ungu.