text:
Stórhøllin á Hálsi tikin í nýtslu
Seinnapartin í dag var sannur hátíðardámur á Hálsi, tá ið umbygda - nú Stórhøllin á Hálsi - varð tikin í nýtslu. Á skránni vóru røður og tónleikur. Vegna ítróttarfeløgini søgdu Jan Günther og Uni Arge nøkur orð. Sjúrður Holm, stjóri í Búsetri, bar eisini fram røðu.
Annika Olsen, borgarstjóri, segði í røðu sínari, at stórhøllin fer at skapar nýggjar møguleikar og fer samstundis at økja um venjingartímarnar hjá ítróttarfeløgunum. Røðan hjá borgarstjóranum sæst her:
Góðu áhoyrarar, góðu ítróttarfólk!
Allir føroyingar hava seinastu knappliga tvey árini við spenningi hugt niðan á heyggin her á Hálsi. Tey hava sæð arbeiðsfólk, maskinur og stórar sperrur. Tey hava sæð eina nýggja stásiliga stórhøll taka skap. Eina høll, sum fer at flyta ítróttina og Tórshavnar kommunu fram á leið.
Leingi høvdu tit tosað um ordiligar umstøður til borðtennis í Føroyum. Leingi høvdu tit verið á fundum um nútíðar høli til judo. Leingi vístu tit á, at flogbólturin skal lyftast upp. Leingi grundgóvu tit fyri, hvørjir møguleikar ein stórhøll fær fyri føroyskan handbólt.
Í dag kann eg siga: Nú er tosað nóg nógv, nú er bíðað nóg leingi. Nú er stórhøllin veruleiki.
Hetta er av sonnum ein hátíðardagur, nú vit síggja hesar nýggju og hábærsligu karmar til tykkara ítrótt.
Málið og miðið hjá ítróttarøkinum í Tórshavnar kommunu er, at karmarnir og tænasturnar styðja undir ítrótt í fremstu røð. At úrvalsítróttur hevur góðar umstøður, og at áhugaítrótt ger okkum virkin og vakin í høvuðsstaðnum.
Nógv eru tey, sum hava íðkað ítrótt í hesari høllini, síðani hon varð bygd. Og umframt ítróttarfeløg hava eisini skúlar, frítíðarskúlar, samkomur og sjálvbodnir felagsskapir mangan skipað fyri tiltøkum á Hálsi.
Í Føroyum hava vit eina ríka og sterka siðvenju at ganga ítróttarfeløgum til handa. Tað stóra sjálvbodna arbeiðið, sum er í okkara ítróttarfeløgum, er ómetaliga virðismikið. Foreldur og nógv onnur veita sítt týðandi sjálvbodna ískoyti til, at vit hava so góð og skipað tilboð til børn, ungdóm og vaksin.
Eini 100 fólk íðka ávikavist judo og borðtennis í Føroyum. Leggja vit tey, sum spæla flogbólt og handbólt aftrat, eru 3200 fólk skrásett at vera virkin í einari ella fleiri av hesum fýra ítróttagreinum.
Handbólturin er stórur og væl umtóktur. Og hóast hinar ítróttagreinirnar hava færri íðkarar, so vita vit eisini, at við teimum framúr kørmunum, sum nú eru, ja, so eru fortreytirnar fyri menning og vaksandi limatali sera góðar. Tað er einki at ivast í, at hesar umstøðurnar fara at draga fleiri til hesar ítróttagreinirnar.
Føroyskur handbóltur breyt upp úr nýggjum í fjør og fekk umrøðu og áhuga millum føroyingar sum ongantíð áður. Umrøðan rakk eisini langt út um landoddarnar, tá ið U21 landsliðið vísti styrki og vilja bæði her á Hálsi til undankappingina til HM og til sjálva kappingina í Algeria í juli í fjørð. Hetta - saman við nógvum øðrum flottum úrslitum - hevur víst í verki, hvussu alsamt betri umstøður saman við hørðum arbeiði skapar minnilig úrslit.
Og hetta hava vit eisini sett okkum fyri í samgonguskjalinum: Ítróttur og rørsla hava stóran týdning fyri trivnaðin í kommununi. Møguleikarnir fyri ítrótti verða áhaldandi útbygdir bæði fyri breiddina og úrvalsítrótt. Tórshavnar kommuna skal kunna hýsa enn fleiri altjóða kappingum í høvuðsstaðnum.
Hetta fer útbygda høllin á Hálsi at borga fyri. Ein høll, sum vit kunnu kalla eina veruliga stórhøll.
Og hví eina slíka høll? Jú, tørvurin á venjingartímum er støðugt vaksin. Og nú vit standa í Stórhøllini á Hálsi, er sjón fyri søgn, at her er talan um ein veruligan ítróttardepil. Hetta er okkara tjóðhøll. Hon kann nú brúkast enn betri til finalustevnur og flestu altjóða dystir. Á flytiligu áskoðaraplássunum til hallirnar fara at kunna sita áleið 1.500 áskoðarar. Og til eitt nú konsertir fer at bera til hjá 3000 áskoðarum at fáa ógloymandi upplivingar. Alt hetta skapar nýggjar møguleikar og fer samstundis at økja um venjingartímarnar hjá ítróttarfeløgunum.
Tí fari eg eisini at nýta høvið at takka øllum ítróttarfeløgum fyri góðan samstarvshug. Tit hava bæði verið tolin og skiljandi, nú arbeiðið hevur staðið uppá. Somuleiðis vil eg takka grannanum, Dramaverkstaðnum, fyri gott tol.
Her er talan um rættiliga stóra verkætlan, og nógv feløg hava gjørt sítt til, at høllin nú er liðug. Vit í Tórshavnar kommunu eru vælnøgd við samstarvið við allar partar. Tíðarætlanin hevur hildið við smáum tillagingum, og handverksliga dygdin er væl frágingin. Verkætlanin er boðin út í fakarbeiðstøku.
Høvuðsráðgevi hevur verið HMP Consult, sum afturat sær hevur havt Viggo Akraberg Poulsen til el-ráðgeving.
Zeta arkitektar við Ragnari Zachariasen hava samskipað og ráðgivið um byggilistarliga partin í verkætlanini.
Á vári í 2016 var jørð- og lendisarbeiðstøka boðin út – og undir hesum eisini nýtt p-pláss. J&K Petersen stóð fyri hesum arbeiði, sum vardi nakað út á summarið.
Seinni í 2016 varð sjálv hallarbyggingin boðin út. Størsta arbeiðstøkan, bygningsarbeiðið, hevur Búsetur staðið fyri.
Samstarvsfelagar hjá Búsetri hava verðið: Hallur Danielsen, múrari, Uni Zachariasen, málari, JIMS, gólvarbeiði, Itak, takarbeiði, og Grettir, lendisarbeiði.
Maria Poulsen hevur saman við Klima staðið fyri HVS og arbeiðinum at gera útlufting. Install hevur samskipað og gjørt el-arbeiðið.
Takk fái tit øll fyri megnar arbeiði. Eisini Dánjal Samuelsen, hallarleiðari, og hansara starvsfólkum beri eg eina tøkk fyri ídni og góðan vilja í verkætlanini.
Fari eisini at takka verkætlanarbólkinum í kommununi og teimum leiðarum og deildum, sum hava myndað arbeiðið frá byrjan til enda.
Nógv hava við spenningi fylgt arbeiðinum her á Hálsi. Og nú kunnu vit vísa hallirnar fram, og vit kunnu siga: Góða eydnu við ítróttarligu avrikunum fyri framman.
Annika Olsen
borgarstjóri
Kelda: torshavn.fo
Mest lisið í farnu viku
Heystarfat
Prát við Jørgen Niclasen
Trump heldur fram sína sigursgongd
Argentinski kavbáturin sprongdist eftir 40 millisekundum
Samrøða við Trine Camilla Joensen úr Valkyrjunum
Rúsdrekkaávirkaður og 12 persónar í bilinum
Myndarøð: Væleydnað seymiskeið fyri nýbyrjarar
Trolbátarnir fullfermdir á Leirvík
"Kom á 2069" - Sending 22
Smuglingin av fiskaflaki úr Norra vindur upp á seg
Prát við Svend Højgaard
Ísraelar og palestinar - sum dagur og nátt
55 vilja vera stjóri
Tvístøða kjaksending 24 - Lán til uttanlandaferðir
Lýsa fyri 70 milliónir í Fiskafingrum
Týsk Samherja-skip fingið nøvn
Ein sólskinssøga á vetri
Íslendsk lodnuskip hava rokveiðu - norðmenn á veg
Vandi fyri álvarsomum stríði millum Danmark og Grønland
Eg sakni heildarætlan fyri fiskivinnuna
R7 Premier League 9 - aftaná 24. umfar
Samrøða við Hans Jacob Hjelm, um Dansibandsfestivalin
Klipp fyri at brúka telefon í bilinum - kanska eisini í Føroyum
Messi brendi brotsspark
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


c: text/html

text:
Havstovan er við í eini nýggjari H2020 verkætlan, kallað Blue-Action. Verkætlanin byrjaði 1. desembur og í tí sambandi var tíðindaskriv sent út, sum kann lesast her. Tað er Danmarks Meteorologiske Institut, sum leiðir verkætlanina saman við Max Planck Institut í Týsklandi. Hetta er ein lutfalsliga stór verkætlan við luttakarum úr 17 ymiskum londum.
Uppgávan hjá Havstovuni í hesi verkætlan er, saman við øðrum granskingarstovnum, m.a. at kanna, hvussu broytingar í hitaflutninginum í Føroyastreyminum ávirka Arktis og at greina tað djúpa rákið tvørtur um Íslandsryggin. Hesi úrslit verða síðani nýtt at betra veðurlagsmodel, við tí endamáli at t.d. árstíðarforsagnir gerast betri. Meiri er at lesa um Blue-Action her.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Í Kafeini kanst tú keypa:
Morgunbreyð og winarbreyð
Jogurt og drekkajogurt
Kaffi, te, cappucino, kakao v.m.
Smyrjibreyð, tvíflísar, langbreyð v/ viðskera, burgarabolli v/ viðskera,
kjøtfrikadellir v/eplasalat
Pylsur, pylsubreyð, pizza og toast
Frukt og grønmetis-munnbitar
Køkur og dessertir
Orkuríkan ís, - hentur til sjúklingar við ringum matarlysti.
Umframt hetta selur Kafein eisini hópin av drykkjuvørum, góðgæti, bløðum, vørur til persónliga røkt umframt gávulutir.
Kafein er stongd: ólavsøkudag, jólaaftan, 1. jóladag, 31. des. og 1. jan.


text:
Kaj Leo Holm Johannesen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, hevur nú fingið svar frá Sirið Stenberg, landsstýriskvinnu í heilsumálum um viðgerð til børn og ung við sálarsjúku
Í svarinum, dagfest 6. november 2017, frá Sirið Stenberg stendur:
1. Er sjúkuviðgerðin til børn og ung við sálarsjúkum nøktandi í Føroyum? Er hon í samsvari við altjóða barnarættindasáttmálan, sum sigur, at børn hava rætt til eina nøktandi sjúkuviðgerð?
Í mun til spurningin hvørt viðgerðin til børn og ung er nøktandi, so metir fakkunnleikin á Landssjúkrahúsinum, at vit kunnu geva eitt nøktandi tilboð í dag, og at tilboðið er í samsvari við barnarættindasáttmálan.
Psykiatriska viðgerðin til børn og ung er rættuliga nýggj í Føroyum. Fyrstu árini var økið í stóran mun skipað við hjálp frá ráðgevum uttanífrá, men seinastu árini hava vit ment eitt barna- og ungdómspsykiatriskt toymi á Psykiatriska deplinum.
Í fasta toyminum eru fýra sálarfrøðingar, tríggir sjúkrarøktarfrøðingar, ein skrivari, ein lækni parttíð og ein serlækni í barna- og ungdómspsykiatri. Í løtuni eru tveir sálarfrøðingar afturat í toyminum, sum eru settir restina av árinum, til tess at minka um bíðitíðina til útgreiningar. Orsøkin til, at bíðitíðin er vaksin er, at talið av børnum, sum verða ávíst, hevur verið alsamt vaksandi seinastu árini.
Aftan á ársskiftið verður toymið víðkað við einum sálarfrøðingi og einum sjúkrarøktarfrøðingi og frá 1. mars kemur ein serlækni afturat í barna- og ungdómspsykiatri. Harumframt er peningur settur av í fíggjarlógaruppskotinum 2018 til at byrja eitt meira umfatandi dagtilboð til børn- og ung á Psykiatriska deplinum.
Tað vil altíð verða ein avbjóðing í einum lítlum samfelagi sum okkara, at vit ikki hava sama møguleika, sum størri økir, at gera serligar eindir fyri øll sjúkuøkini. Tí mugu vit menna okkum á annan hátt til at fevna um allar uppgávurnar. Ein avbjóðing er, at í barnarrættindasáttmálanum hjá Sameindu Tjóða er ásett, at børn við sálarsjúkum ikki eiga at verða innløgd saman við vaksnum við sálarsjúkum.
Landssjúkrahúsið greiðir frá, at tað kemur fyri, at neyðugt er at leggja ung inn á deild saman við vaksnum. Í hesum førum verður altíð skipað soleiðis fyri, at tað er eitt starvsfólk burturav, sum er um tann unga eins og tað - so vítt tað er møguligt og skynsamt fyri viðgerðina - verður borið soleiðis í bandi, at annað av foreldrunum verður lagt inn saman við barninum.
Í viðmerkingunum til fyrispurningin førir spyrjarin fram, at “...børn heilt niður í tíggju ára aldur eru innløgd á vaksinpsykiatrisku deild í fleiri mánaðir og summi hava, frá 12 ára aldri, havt fastan bústað har í fleiri ár”.
Hetta hevur ikki hald í veruleikanum. Landssjúkrahúsið hevur eftirkannað allar skrásetingarnar í Talgildu heilsuskipanini av innleggingum á Psykiatriska deplinum í tíðarskeiðinum frá januar 2011 fram til í dag, sum er tíðarskeiðið, Psykiatriski depilin hevur verið knýttur í skipanina. Í hesum tíðarskeiði hava eingi 10 ára gomul og eingi 12 ára gomul yvirhøvur verið innløgd á Psykiatriska deplinum. Sostatt hevur heldur eingin 12 ára gamal havt sín fasta bústað á psykiatriska deplinum í fleiri ár.
2. Er hetta økið í samsvari við viðgerðir í t.d. Danmark, sum vit ofta samanbera okkum við?
Landssjúkrahúsið metir, at okkara viðgerðartilboð fakliga eru í samsvari við tað, sum verður veitt í Danmark. Tó skal sigast, at tað er ikki eintýðugt, hvat tilboðið er í Danmark, tí tað kann vera munur á tilboðunum í teimum ymisku regiónunum. Eisini í Danmark hevur verið eitt stórt trýst á skipanina við tað, at alsamt fleiri børn og ung verða ávíst til psykiatriina, sum hevur havt ta avleiðing, at ein stórur partur av orkuni er farin til kanningar og greiningar, og minni orka hevur verið til sjálva viðgerðina.
Sum greitt frá omanfyri hevur Landssjúkrahúsið eisini merkt eitt trýst á skipanina til greiningar og kanningar, men roynt verður alla tíðina at hava viðgerðarpartin fyri eyga eisini. Sum áður nevnt, verður hesin parturin væntandi eisini styrktur komandi tíðina við skipan av dagtilboði.
Haraftrat er spurningurin um at menna tilboðið til børn og ung eisini eitt av høvuðsevnunum í Heildarætlanini fyri sálarliga heilsu í Føroyum, sum arbeiðsbólkur er í ferð við at gera.
3. Verður tann nýggi psykiatriski depilin bygdur soleiðis, at vit fáa eina barna- og ungdómspsykiatriska deild burturav, ella verða børn heilt niður í tíggju ára aldur framhaldandi innløgd á vaksinpsykiatrisku deildina á Landssjúkrahúsinum?
Í sambandi við spurningin um nýggi Psykiatriski depilin verður bygdur soleiðis, at tað verður ein barna- og ungdómspsykiatrisk deild burturav, er vert at hyggja eftir, hvussu tørvurin er á seingjarplássum til barna- og ungdómspsykiatriska økið.
Royndirnar hesi árini barna- og ungdómspsykiatriin hevur verið virkin á Psykiatriska deplinum vísa, at tørvur er á innleggingum, men at hesin tørvur er ikki stórur. Um vit samanbera lutfalsliga við miðaltøl úr Danmark, so er tørvur á millum einum og tveimum seingjarplássum til børn og ung.
Tað ber illa til at gera eina so lítla seingjardeild á einum sjúkrahúsi, og tí er avgerð tikin um, at serstøk barna- og ungdómspsykiatrisk seingjardeild verður ikki á nýggja psykiatriska deplinum. Stórur bati verður tó, tí á nýggja deplinum vera munandi betri møguleikar at gera smærri eindir inni á deildunum, sum merkir, at til dømis ung, sum hava tørv á innleggjan kunnu skermast frá øðrum, sum eru innløgd.
Á nýggja deplinum eru allar seingjarstovurnar einastovur við vesi og bað. Har ber til at skildra av soleiðis, at eina ella tvær seingjarstovur t.d. kunnu verða ein serlig eind á seingjadeildini.
Harumframt eiga vit at umhugsa aðrar møguleikar, eitt nú, at børn- og ung kunnu verða innløgd heima við hús, og at starvsfólkini verða flytfør á tann hátt, at tey fara út í heimið at taka sær av teimum ungu. Somuleiðis eiga møguleikarnir við innleggingum á øðrum stovnum at verða umhugsaðir nærri og í tann mun til ber til gagns fyri tey ungu.
At enda er ætlanin, at eitt vælskipað dagtilboð, sum undirtøka vónandi fæst fyri, eisini fer at minka um tørvin av innleggingum alt samdøgrið.


text:
Eg havi bert hoyrt um ein bát, ið er burturgingin norðuri við Streym, men hann er helst ikki tann einasti, sum er farin um ta leiðina.
Tað var ein góðveðursmorgun í árinum 1825, at trý børn hjá smiðinum á Oyri: Óli, Hans og Rakul vóru við báti eftir torvi norðuri við Streym. Tey løgdu at landi í Latuvíkini. Tá ið nóg nógv torv var koyrt í bátin (kanska ov nógv), fóru Óli og Rakul inn í hann; so koyrdi Hans frá og leyp inn í rongina. Av ferðini kom báturin at stoyta harðliga móti einum steini - steinar tróta ikki her út fyri - og tann sterki streymurin, her er, hvølvdi bátin. Beint um hetta bil rak væl av hørðum eystfalli. Óli og Rakul sjólótust, men Hans kom á kjøl. Stilli var, og báturin rak suður við eystfallinum; at líkini eru farin sama veg, er ivaleyst.
Pápasystir teirra var henda morgun komin har norður til neytar. Hon stóð niðri á bakkanum nærindis víkini, har skaðin hendi, og hon sá alla tilgongdina, men kundi onga hjálp geva. Ta tíð, hon livdi, kundi hon ongantíð gloyma hesa forløgstungu stund.
Jóannes á Reyni, sum eg kendi ógvuliga væl, og Dánjal, pápi Ísak, vóru henda sama morgun tíðliga byrjaðir at sláa; teir hittust í Norðskála bø og stóðu og tosaðu um hetta vakra veðrið, hildu fyri, hvussu stuttligt tað var at liva ein slíkan morgun, tá ið fuglarnir flugu syngjandi undir hábláum lofti, meðan tey stóru, brøttu fjøllini speglaðu sær í sjónum. Hvat var hetta veðrið ikki ólíkt einum myrkum, køldum vetrarmorgni! - Meðan teir best tosa sínámillum, verða teir snøggliga varugir við sorgartilburðin við Streym. Teir lupu alt fyri eitt oman til strondina, fingu fatur í ein bát og róðu alt tað, teir vóru mentir, suður til skaðastaðið. Tað eydnaðist teimum at fáa Hans á lívi inn í teirra bát; hini bæði líkini vóru ikki at finna, hóast dúgliga varð leitað.
Seks vikur seinni kom helvtin av líkinum av Rakul rekandi upp á Buarsand, ið liggur eitt sindur sunnan fyri Kjøthólm. Olavur var elstur av systkjunum; honum fanst ongantíð nakað av.
Andreas Weihe: “Tjóðminni”, 1938


text:
Barbara Holm 20.03.2017 (06:30)
Astrup: Súni sat við vitanini í 9 vikur
Jørn Astrup Hansen, fyrrverandi stjóri og nevndarlimur í Eik Banka, leggur seg í dag út í kjakið, sum Sosialurin setti hol á í seinastu Vikuskiftis útgávu.
Tí meðan Henrik Bjerre Nielsen, stjóri í Fíggjarligum Støðufesti váttar, at hann einki visti um skattaniðurstøðuna á 90 milliónir krónur, fyrr enn eftir handilin millum Fíggjarligt Støðufesti og TF Holding varð endaligur, hava Súni Schwartz Jacobsen, stjóri og Torben Nielsen, nevndarformaður, skotið álvarsomu skuldsetingarnar víðari til Jørn Astrup Hansen, sum tá bert var vanligur nevndarlimur.
Tí rætt er, at nevndin varð kunnað um skattaniðurstøðuna áðrenn handilin varð endaligur - tó boðini ongantíð komu til Fíggjarligt Støðufesti. Eini boð, sum nevndarformaðurin ivaleyst hevur ábyrgdina av at senda víðari. Og eini boð, har fundarfrásagnir - frá eftir handilin varð avgreiddur - vísa, at Jørn Astrup Hansen ikki hevði fingið boðini áðrenn ov seint var.
Les eisini: Skattamálið: Ógvuliga ómoralskt
Jørn Astrup Hansen sigur í lesarabrævið á in.fo í dag, at tað mest umráðandi í málinum er NÆR Súni Schwartz Jacobsen, stjóri í Eik, fór víðari við hesari vitanini um skattaniðurstøðuna. Tí sum stjóri í Eik og TF Holding visti Súni sjálvandi bæði tingini - at Eik hevði fingið játtað frádráttin og at TF Holding og Fíggjarligt Støðufesti handlaðu um tey seinastu 30 prosentini av bankanum.
Les lesarabrævið frá Jørn Astrup Hansen við at trýst á her
Súni Schwartz Jacobsen segði við Vikuskiftis Sosialin, at hann metir seg hava borið kunningina víðari til nevndina á fundi 24. august 2015, eins og hann metir vera sína ábyrgd. Tó er hesin fundur 9 vikur eftir, at Eik fekk boðini frá Taks um, at ætlanin var at játtað skattafrádráttin. Torben Nielsen, nevndarformaður sigur, at kann Súni Schwartz Jacobsen ikki koma við einari haldgóðari frágreiðing, so má nevndarformaðurin umhugsa at leggja frá sær eftir hesa gølu.
Óansæð hvussu víkur og vendur í málinum, so er staðfest, at Fíggjarligt Støðufesti so einki visti um skattaniðurstøðuna, sum gjørdi bankan 90 milliónir meira verdan. Ein veruleiki, sum hevði kunnað ávirkað prísásetingina av partabrøvunum, sum Fíggjarligt Støðufesti og TF Holding handlaðu í 2015.
Og meðan Súni Schwartz Jacobsen sendir ábyrgdina víðari til Jørn Astrup Hansen, so er púra vanlig mannagongd, at tað er leiðslan og nevndarformaðurin, sum halda samband við parteigararnar, meðan tað er at kalla óhoyrt, at einstakir nevndarlimir bera kunningarábyrgdina mótvegis parteigarum. Og um so var, at Eik nevndin var í serstøðu í hesum føri, so má kortini staðfestast, at Fíggjarligt Støðufesti hevði ikki somu 90 milliónir krónur vitan, sum TF Holding, tá ið hesir samráddist um prís á seinastu partabrøvunum. Og hvør eigur tá endaligu ábyrgdina av álvarsomu støðuni?
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Tíðindi
27. apríl 2017
Føroyingar taka lut í nógvum donskum kappingum, og nú kunnu teir eisini taka lut í DM í skúlamenning 2017; eisini skúlar í Grønlandi kunnu taka lut. Hetta er komið í lag eftir, at umboð fyri Foreldrafelagið Heim & Skúla hava tikið lut á norðurlendskum fundi fyri foreldrafeløg.
Hvat er tað so, kappast verður um? Kappingin setur sjóneykuna á, hvussu arbeitt verður við at menna skúlan og skúlaumhvørvið. Hava tit tikið stig til nýggj tiltøk og átøk, ment nýggjar hættir at hugsa skúla, nýggjar hættir í samstarvi millum heim og skúla, samstarva tit við ítróttafeløg, listafólk og vinnulív, ella hava tit broytt bygnaðin í skúlanum og gerandisdegnum hjá næmingunum á øðrvísi hátt? Hesar og aðrar spurningar kunnu tit seta tykkum, tá ið tit gera av, um tit vilja taka lut í kappingini.
Kappingin er fyri allar fólkaskúlar í Danmark, Grønlandi og Føroyum; skúlarnir kunnu taka lut í einum ella fleiri menningartilgongdum.
Fimm vinnarar verða kosnir, og fyrsta virðisløn er kr 50.000. Tilmeldingin er opin og fer fram til 6. oktober. Sí http://dmskoleudvikling.dk/
Tað er danski systurfelagsskapurin hjá Heimi & Skúla, Skole og Forældre, sum skipar fyri kappingini. Í dómsnevndini sita umboð fyri næmingar, danska lærarafelagið, skúlaleiðarafelagið, Barna- og mentanarstjórafelagið umframt lærugreinaráðgevar í Kenslumálaráðnum í Danmark. Endamálið við kappingini er at varpa ljós á nýhugsan í fólkaskúlanum og at heiðra tey, sum ganga í fremstu røð at menna skúlan. DM i skoleudvikling, sum kappingin eitur, savnar inn og býtir út góðar fyrimyndir eins og vísir á tað, sum riggar væl í skúlanum.
Vinnararnir verða kosnir 17. november í ár.
Lesið meiri á: http://dmskoleudvikling.dk/
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshvn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Hollendskt trýst á Føroyar – ein fyriboðan um brexit-orrustuna
Hollendingar eru kroystir, nú brexit fer at kollvelta europeiska fiskivinnu. Hava vit dirvi og spæla kortini rætt, kunnu vit standa sum vinnarar
Tey flestu kenna orsøkina til, at hollendskir myndugleikar á allar hægsta stigi nú royna at leggja seg út í føroyska fiskivinnu.
Men kortini eru tey stig, hollendingar taka í hesum døgum, púra óhoyrd. Hví fara teir so langt?
Eg rokni við, at ein orsøk kallast Brexit.
At Bretland fer úr ES, fer at skapa eitt eljustríð millum Bretland og tey lond, sum higartil hava fiskað í bretskum sjógvi.
Og tað er Bretland, sum hevur tey góðu kortini á hondini!
Umleið 70% av tí fiski, sum verður fiskaður í bretskum sjógvi, verður fiskaður av øðrum ES londum. Og virði er stórt: Undirskotið, sum Bretland hevur av at hoyra til felags fiskivinnupolitikkin hjá ES, verður mett til umleið 300 milliónir pund. Altso tríggjar milliardir krónur.
Onnur ES-lond vinna sostatt væl av peningi av at sleppa at fiska í bretskum sjógvi. 39% av tí fiski, danir fiska, verður t.d. fiskaður har. Virði verður mett til eina hálva milliard. Hesi virði – og mong arbeiðspláss - missir Danmark, um eingin avtala fæst um hetta í sambandi við Brexit.
Men fyri Holland er støðan meiri álvarsom – har verður mett, at upp móti 60% av fiskaframleiðsluni byggir á atgongdina til bretskan sjógv.
Á øðrum økjum hevur Bretland stórar fyrimunir av ES-samstarvinum, og stendur sera veikt í samráðingunum við ES. Men innan júst fiskivinnuna stendur Bretland sera sterkt.
Avgerðandi málið
Og júst fiskivinnan var heilt avgerandi, tá ein meiriluti av bretum atkvøddi fyri Brexit.
Beint fyri fólkaatkvøðuna fór ein hópur av fiskiskipum siglandi niðan gjøgnum ánna Thames í London við slagorðinum: “NÚ TAKA VIT BRETSKA SJÓGVIN AFTUR”. Myndirnar av bretskum fiskimonnnum, sum ikki sluppu at fiska í egnum sjógvi, varð mett at flyta milliónir av atkvøðum.
Fiskivinnan var snøgt sagt avgerandi fyri, at bretar atkvøddu sum teir gjørdu.
Í løtuni vóna fólk á ES-síðuni, at bretska stjórnin fer at nýta fiskivinnuna í samráðingunum á tann hátt, at onnur ES-lond sleppa at varðveita síni rættindi, um Bretland afturfyri fær góðar avtalur á øðrum økjum.
Men eg ivist.
Skotland
Fyri tað fyrsta var fiskivinnan eitt høvuðsmál í valstríðnum upp undir brexit. Tað liggur trýst á bretsku stjórnina: Hon á halda lyfta um at taka bretska sjógvin aftur.
Fyri tað næsta vóru – og eru – skotar hart ímóti brexit. Og fiskivinnan hevur havt stóran týdning í Skotlandi. Um stjórnin í London kann geva Skotlandi stórar, nýggjar møguleikar á hesum øki, kann hugsast, at tað fer at kyrra skotar – og, ikki minst, taka enn fleiri tenn úr teirri viknaðu skotsku loysingarrørsluni.
Og hvønn kemur tað fyrst og fremst at raka, um ES-lond missa síni rættindi í Bretlandi?
Púra rætt: Holland!
Hetta sær hollendska vinnan – og tí ger hon sjálvandi tað hon kann fyri at varðveita teir møguleikar, hon hevur aðrastaðni. Millum annað í Føroyum.
Nýggir møguleikar
Men Brexit fer eisini at hava við sær, at fiskivinnan í øðrum londum verður kroyst og má finna sær nýtt beiti. Tað verða fleiri enn hollendingar, sum fara at hyggja at tí stóra, lukrativa føroyska økinum. Og tað fer at geva Føroyum sterka samráðingarstøðu, um vit spæla kortini rætt.
Um ES – afturfyri eina ávísa atgongd til føroyskt sjóøki – vil taka tollin av øllum føroyskum vørum, høvdu heilt nýggir vinnumøguleikar latist upp í Føroyum, og vit høvdu kunnað vunnið nógv meira, enn vit lata.
Europeiska fiskivinnan stendur fyri kollveltandi broytingum.
Hava vit dirvi og spæla vit kortini rætt, kunnu vit standa sum vinnarar, tá ein nýggj skipan er komin. Men treytin er eitt púra greitt útgangsstøði: Fiskurin í sjónum er ogn Føroya fólks! Er tað ikki útgangsstøði, hava vit akkurát einki at samráðast við.
« aftur


text:
Ynskja tygum at gerast viðskiftafólk hjá Business-line, verða tygum biðin um at útfylla niðanfyristandandi oyðublað.
Umbønin verður viðgjørd skjótast gjørligt. Prísurin er fyri haldaragjald í 12 mánaðir:
Alpha er tað nýggja haldið til einstakligar ella einstaklingafyritøkur, við tí avmarking, at uttanhýsis roknskapurin ikki er tøkur.
Bravo er tað vanliga haldið, har tað eisini er møguligt at heinta uttanhýsis roknskapin.
Prísir fyri árshald:
Alpha: (privathald) Kr. 2.860,00 + mvg fyri hvønn brúkara
Bravo: (vinnuligt) Kr. 3.860,00 + mvg. fyri hvønn brúkara.
Fyri stovnar og størri virkir er serstøk skipan galdandi, har goldið verður eitt eykagjald fyri eyka brúkarar.
Rútar merktir við * skulu skrivast.


text:
Føroyskt fyrst – síðani hini málini
16. august 2015
Móðurmálið er avgerandi fyri samleikan hjá okkum menniskjum. Tað er gjøgnum móðurmálið, at vit læra at seta orð á, hvørji vit eru og arbeiða fram móti okkara málum. Tá vit mangla orð, kunnu vit ikki úttrykkja okkum, og hetta kann elva til stórar persónligar trupulleikar.
“Eg trýstaði á tann gul knapp, so tú doyð, og so livaði tú upp aftur”. Nakað soleiðis hoyrdi eg eitt barn greiða einum øðrum frá í SMS. Barnið var umleið 10-12 ára gamalt. Tíbetur duga tey flestu betri enn í døminum.
Men tað er ein sannroynd, at gerandisdagurin hjá børnum og ungum er merktur av útlendskum máli. Tey síggja útlenskt sjónvarp, spæla útlendsk telduspøl og hoyra útlendskan tónleik. Av tí sama kemur lættliga bland í føroyska og útlendska málið, og tí hoyrast smá børn ofta spæla á donskum og/ella enskum. Málførleikar eru týdningarmiklir, men tað er umráðandi, at barnið fyrst hevur eitt grundleggjandi móðurmál at taka støðið í.
Nýggj kanning vísir, at tað, at lesa fyri børnum, skapar virksemi í heilanum hjá teimum, sum ger tey betri før fyri at læra at lesa umframt at visualisera, tað vil siga at skapa myndir í heilanum, ella ímynda sær tað, tey lesa, sum eisini er treytin fyri, at tey tíma at lesa. Tá børn hoyra søgur, læra tey at nýta málið á ein fjølbroyttan hátt.
Fyrsta treytin fyri, at eitt barn lesur, er, at nóg mikið av tilfari er at lesa. Bókadeildin, sum gevur út bøkur til børn og ung, ger eitt megnararbeiði við lítlari játtan. Seinastu árini hevur Bókadeildin verið noydd at skerja útgávutalið av bókum til ung. Fyri fáum árum síðani komu 8 ungdómsbøkur út árliga. Seinastu árini hevur játtanin bert rokkið til fýra. Hetta talið er sera lágt, tá hugsað verður um, at ein góður lesari lesur fýra bøkur um mánaðin. Ungdómsbøkur eru tær, sum eru kostnaðarmiklast, og tí tær, sum fyrst verða spardar burtur. Við verandi játtan er neyðugt, at velja frá, fyri at tryggja eitt breitt úrval til allar lesarar.
Bókadeildin gevur eisini út barnablaðið Strok. Børnum og ungum dámar sera væl blaðið, men av tí at blaðið partvís verður fíggjað av lýsingum, hevur verið neyðugt at skerja árligu útgávurnar og blaðsíðutalið, og er tað óheppið, tí hetta er einasti miðilin av sínum slagi til málbólkin og eitt gott alternativ hjá teimum, sum ikki megna at lesa heilar bøkur.
Bøkur skapa lesarar og kunnleika til málið og lærugreinir. Tí er umráðandi at føroyskt tilfar er tøkt at nøkta eftirspurningin.
Ynskja vit at varðveita føroyska málið, er fyrsta treytin, at nóg mikið av tilfari er á føroyskum til børn og ung, sum eru tey, ið bera málið víðari.
Gitte Klein
Valevni Sambandsfloksins til løgtingsvalið
RN
Aftur


text:
Bárður Jákupsson hevur teknað búmerkið í nýggja grafikkfelagnum Steinbrá. Niðri undir sæst nevndin í Steinbrá: Bárður Jákupsson, skrivari, Gyðja Hjalmarsdóttir Didriksen, kassameistari og Birgir Kruse, formaður (Myndir: Jan Andersson)
Sunnudagin 14. februar 2010 varð stovnandi aðalfundur í grafikkfelagnum Steinbrá. Fundurin varð hildin í Steinprenti, Grafiska Verkstaði Føroya, sum heldur til í søguligum hølum á Skálatrøð í Havn.
Steinbrá er sjálvstøðugt áhugafelag, men endamálið er at stuðla virkseminum í Steinprenti, har spennandi framsýningar standa fyri durum.
Grafisk prent fyri limaskap
Einstaklingar, virki og fyritøkur kunnu tekna limaskap í Steinbrá. Árliga limagjaldi varð sett til 500 krónur fyri einstaklingar og 2000 krónur fyri virki, fyritøkur og líknandi. Fyri limagjaldið fáast nógv grafisk prent, sum eru gjørd í Steinprenti og innbjóðingar til framsýningar, fyrilestrar og onnur tiltøk.
Á stovnandi aðalfundinum í Steinbrá var trímannanevnd vald, sum eftir fundin skipaði seg soleiðis: Birgir Kruse, formaður, Bárður Jákupsson, skrivari og Gyðja Hjalmarsdóttir Didriksen, kassameistari. Eykalimur er Kinna Poulsen. Grannskoðarar eru Heri Mørkøre og Kjartan Kristiansen.
Fleiri enn hálvthundrað einstaklingar hava longu teknað seg sum lim í Steinbrá. Fyrsti stovnur at tekna limaskap í Steinbrá er Norðurlandahúsið. Til ber at tekna seg her: hjalmarsdottir.didriksen@gmail.com
Viðtøkur fyri Steinbrá:
Endamál felagsins er at stuðla virkseminum í STEINPRENTI - Grafiska Verkstaði Føroya. Steinbrá er tó sjálvstøðugt áhugafelag, leyst av verkstaðnum Steinprenti.
Inntøkur felagsins koma av limagjaldi, ið ásett verður á árligum aðalfundi. Felagið kann eisini arbeiða við øðrum inntøkumøguleikum – eitt nú umsóknum um stuðul frá grunnum og fyritøkum.
Fyri ta peningaupphædd, ið limagjaldið umboðar, hevur felagslimur á hvørjum ári rætt til at kjósa sær grafikk, ið framleiddur er á verkstaðnum. Viðkomandi velur sjálv(ur), hvønn grafikk hon/hann vil hava fyri limagjald sítt, tó kann tað í serstøkum førum koma fyri, at okkurt upplag er undantikið hesi reglu.
Limir fáa innbjóðingar til framsýningar og onnur tiltøk á verkstaðnum.Í sambandi við árligu grafikkframsýningina “Myndaódnina” fáa limirnir eitt prent sum gávu.
Felagið verður umsitið av trímannanevnd: formanni, skrivara og kassameistara. Á stovnandi aðalfundi verða 3 nevndarlimir valdir, umframt 1 eykalimur og 2 grannskoðarar. Á fylgjandi aðalfundum stendur 1 nevndarlimur fyri vali, somuleiðis eykalimurin og annar grannskoðarin. Nevndin skipar seg sjálv.
Árligi aðalfundurin verður hildin á STEINPRENTI ímillum Mortansmessu og Niklasarmessu. Limirnir fáa boð í telduposti, telefon ella brævi við í mesta lagi 14 daga og í minsta lagi 1 viku freist. Á aðalfundinum skal verkstaðsleiðarin vera hjástaddur.
Fundarskrá:
1. Frágreiðing frá formanni felagsins um virksemi í farna ári og ætlan fyri komandi tíð.
2. Kunning frá leiðara verkstaðsins um virksemi í árinum, rakstur og fíggjarumstøður.
3. Innkomin uppskot frá nevndini ella limum og onnur mál verða viðgjørd.
4. Grannskoðaður roknskapur verður framlagdur.
5. Limagjald verður ásett.
6. Nevndarval.
7. Ymiskt.
Viðv. 3: Øll mál kunnu viðgerast á aðalfundinum, men týðandi uppskot til samtyktar skulu vera nevndini í hendi eina viku fyri aðalfundin. Mál løgd fram á aðalfundi av øðrum enn nevndini kunnu ikki koma undir atkvøðugreiðslu ella avgerð, um nevndin mælir ímóti. Er talan um atkvøðugreiðslu, ræður vanligur meiriluti.Viðtøkur felagsins kunnu einans verða broyttar á aðalfundi, ið er fráboðaður limunum við tilskilan av uppskoti til viðtøkubroytingar. Á tílíkum aðalfundi ræður vanligur meiriluti.
Felagið verður bundið við undirskrift av nevndarformanni saman við einum nevndarlimi aftrat.Møgulig avtøka av felagnum skal samtykkjast á aðalfundi, ið er fráboðaður við tí endamáli. Á tílíkum fundi krevst, at í minsta lagi 2/3 av limum felagsins greiða atkvøðu fyri avtøku. Greiða 2/3 av møttum limum fyri avtøku av felagnum, men umboða ikki 2/3 av øllum limunum, verður boðað til nýggjan aðalfund, somuleiðis við avtøku felagsins á skránni, og á tí fundinum kunnu 2/3 av møttum limum samtykkja at avtaka felagið, sama hvussu nógvir eru møttir.
Í sambandi við avtøku skal aðalfundurin taka støðu til, hvussu møguligur ágóði kann latast sum stuðul til STEINPRENT ella annað gott endamál, føroyskari grafiskari myndlist at frama.


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
-
KORT
VEÐRIÐ
Spyr bara
Spyr bara verður strikað
Teigurin Spyr bara her á heimasíðuni er farin í søguna.
Avgerðin er tikin av bygdarráði og umsiting í felag.
Orsøkirnar eru fleiri. Ein er, at mett verður, at tað er sera óheppið, at fólk sleppa at seta spurningar ónavngivin, og at hetta er við til at lækka støðið á kjakinum. Fleiri áheitanir eru komnar um hetta frá borgarum í kommununi.
Ein onnur orsøk er, at Vestmanna Kommuna heldur vil koma beinleiðis á tal við borgararnar. Hetta kann gerast, við at borgarar koma á Kommunuskrivstovuna til eitt prát, ella við at senda okkum fyrispurningar við telduposti ella vanligum posti. Harumframt er ein góður møguleiki á Facebook-síðuni hjá Vestmanna Kommunu; har ber eisini til at seta spurningar og gera viðmerkingar.
Vestmanna Kommuna vónar, at borgararnir skilja avgerðina, og at teir ikki halda seg aftur at seta spurningar, gera viðmerkingar og koma við atfinningum, hóast Spyr bara verður strikað.
Møguligt verður í eina tíð at fáa atgongd til Spyr bara í teiginum til vinstru á heimasíðuni, men bert fyri at kunna lesa gamlar spurningar og svar. Seinni verður leinkjan strikað og nýggj leinkja løgd undir Kommunan → kommunalar tænastur.
Vinarliga
Vestmanna Kommuna
Vestmanna, 10. juli 2015
2015: Jul Jun Apr Mar Feb Jan
2014: Des Nov Okt Sep Jun Apr Mar Feb Jan
2013: Des Okt Sep Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2012: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Feb Jan
2011: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2010: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2009: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2008: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2007: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2006: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2005: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar
Púra samdur
Juli 25 , 2008Nógv heldur gera færri arbeiði og gera tey liðug, enn at alt ov nógv stendur i hálvum gekki.
Vestmanna bygd er vøkur frá náttúrunar hond, tí mugu vit gera alt fyri at halda hana vakra.
Ber ikki til at gera okkurt við vatnlekarnar? lekin í brekkuni beint frammanfyri Garðastovu er nú so stórur at vatnið rennur. Eg stúri fyri hvussu tað verður í vetur um ikki okkurt verður gjørt heilt skjótt.
Vegbungurnar..... tær við skúlan skilji eg væl, men tær í Útibø skilji eg alt ikki, har eru mær vitandi ikki nógv børn, tey ganga longur úti har ongar bungur eru.
Annars mugu vit borgarar ikki gloyma at tað er nógv vit sjálvi kunnu gera, vit kunnu byrjað við at feiða frammanfyri hjá okkum sjálvum.
Heilsan
Annars glaður Vestmenningur.
Vegabungur
Juli 25 , 2008Alt gott um vegabungurnar sum eru komnar.
Men hví gera tit ikki vegabungur á Heygum ? har er nógv ferðsla, og tung ferðsla, í samband við handilin hjá Sigurð og Vestmanna skúla og ítróttarhøll. Og bilar standa parkeraðir á báðum síðum.
Í mun til Bøgøtu, eru nógv fleiri børn á Heygatúni.
Vestmanna bygd:(
Juli 23 , 2008hvussu ber tað til at eingin tíðaravmarking er fyri nøkrum arbeiði í bygdini. Alt arbeiðið, sum verður gjørt liggur í hálvum gekki. Vestmannabygd er vøkur langt frá, men tá man kemur inn í bygdina sær er alt tað vakra vekk:(
Hevði tað ikki verði eitt hugskot at gjørt minni og fingið tað liðugt??
Arbeiðir, sum onnur gera fyri okkum, eru oftast tíðaravmarkað.
Arbeiðir, sum kommunan ger sjálv, kunnu taka drúgva tí, m.a. tí at fígging er bert til ein part hvørt ár. Vantandi arbeiðsorka ella aðrar átrokandi uppgávur, sum mugu raðfestast fremri, kunnu eisini seinka arbeiði.
Kanska er rætt, at vit royna at gera ov nógv. Vit skulu royna at leggja størri dent á at gera okkum lidnar, og at arbeiðið verður væl frágingið.
Rís og rós
Juli 23 , 2008Eg havi bæði rís og rós til tykkum, sum í kommununi sita.
1. Afturvendandi evni: vetrarfriðing... hon er á veg siga tit. Hatta er torvmold í eyguni á fólki. Gev okkum vetrarfriðingina, so kunnu tit lýsa við tí, tá ið komið er undir land.
2. Eg frøist um, at tit endiliga hava fingið vegbungurnar, sum hava bøtt munandi um trygdina serliga hjá børnum.
3. Vestmanna bygd er sum heild heilt snøgg at síggja!Karlsberg er fyrr nevnt - herligt við plantum og grønum økjum, og vegurin, sær gott út við lagaðum garði, gongubreyt, kantsteinum, gøtuljósum, ja, stutt sagt soleiðis sum ein vegur eigur at vera. So hava tit eisini planta trø, til at fjala heldur høga bergið við, men standa hasi trøini ikki uttan bløð stóran part av árinum? Hvussu við at seta trø, sum eru grøn alt árið?
Vetrarfriðingin er enn á veg. Málið er ikki so einfalt, sum tú tykist halda. M.a. kunnu vit ikki gera avtalur, fyrr enn greiða er fingin á, um kommunan hevur fígging til endurgjaldið. Harumframt er neyðugt at hegna, gera atkomur og portur o. tíl.
Vit eru eisini vælnøgd við vegbungurnar. Spell at bygdarleiðir ikki eru glaðar fyri tær.
Ætlanin er, at bergið verður fjalt best gjørligt. Trøini eru bert byrjanin.
Svar
Juli 21 , 2008Hví fáa vit ikki svar, nær gongugøtan oman ígjøgnum Miðalsbrekku verður gjørd.
Málið er beint í Teknisku Nevnd og verður neyvan viðgjørt, fyrr enn eftir summarfrítíðina.
Er peningur settur av ?
Juli 21 , 2008Hví skal alt hjá børnum oyðileggjast.
Hevur hetta býráðið ikki ans fyri tí sum børn eiga.
Lastbilur og ein betongbilur hava oyðilagt graslíki á spæliplássinum í Miðalsbrekku, sum vit brúktu nógv á okkara stovni. Vit fara at spyrja, um hetta verður afturgjørt beinan vegin, ella hetta skal liggja sum ein skomm á sama hátt sum alt spæliplássi hevur gjørt í nógv ár.
vegabungurnar
Juli 16 , 2008Eru allar vegabungurnar, ið skulu liggja á Bøgøtu lagdar? Um so er, so skilji eg ikki, hví vegabungur ikki eru báðumegin Toftabrekku, tí bilar, ið koma omaneftir kunnu fara skjótt fram við Toftabrekku, og ikki minka ferðina fyrr enn teir koma fram til fyrstu vegabunguna, ið stendur eitt fitt strekki frá Toftabrekku. Tað er vandamikið, hjá børnum at fara yvir um vegin tí vánaligt sýni er á staðunum, og hetta kemst av, at bilar standa parkeraðir fram við vegnum og taka sýnið. Sum er, eru vegabungurnar eingin hjálp hjá fólki, ið skulu yvir um vegin.
Vagnur Streymoy
Parkeringsøkið
Juli 16 , 2008Nær verður parkeringsøkið á Holmsbakka liðugt?
Vegabungur
Juli 15 , 2008Haldi tað er gott at tit hava gjørt vegabungur. Um tað er for ringt hjá bygdaleiðum at slakka av nú vegbungur eru komnar í bøgøtu, haldi eg tað er betur teir ikki koyra í bygdini.
Ein nøgdur borgari.
Vetrarfriðing
Juli 15 , 2008Vit standa til møguliga at flyta til Vestmannar, men har er ongin vetrarfriðing, nær verður hetta framt ??
Skal man virkuliga flyta til Skopunar fyri at fáa ein líkinda hava ???????????? Hvør liggur í bugtini ?? nøvn og hagar ??
Vestmenningur av bygd'
p.s. Annars haldi eg at Karlsberg er flott, blómuskrýtt og byrjandi grønt, ístaðin fyri nakrar ljótar Shell- tunnur.
Gott hjá Kjartan.
Arbeitt verður áhaldandi við vetrarfriðingini. Fundir hava verið við hagarnar, sum eiga vetrarbitið. Allir tóku í høvuðsheitum undir við vetrarfriðing, men avtala er ikki enn gjørd um m.a. hegnlinjur, portur og atkomur, víddir, endurgjald og endurgjaldshátt. V.K. metir sjálvt endurgjaldið at vera 3 – 3,5 milliónir – rentur skulu óivað leggjast afturat, um gjaldið skal vera yvir fleiri ár. Harumframt skal kostnaðurin fyri hegn og portur leggjast afturat, umframt arbeiðsløn.
Upphæddin er so stór, at hon má raðfestast saman við øðrum íløgum. M.a. mugu vit fáa greiði á, um, nær og hvussu røktarheimið skal byggjast og fíggjast. Fyrireikingarnar til at breiðka Niðara Veg eru eisini komnar so langt, at vit mugu kanna, hvussu hann kann fíggjast. Harumframt bíða vit eftir, at keypið av Felanum (fjøruni) verður avgreitt; har er avtøka av vetrarbiti íroknað.
Vit vóna framhaldandi, at sitandi bygdarráð fær gjørt avtalu um vetrarfriðing. Útlitini fyri, at vetrarfriðað verður í heyst eru tó sera smá; men ikki er óhugsandi, at bygdin er vetrarfriðað í 2009 ella 2010.
Vónandi flytur tú til Vestmannar, tí her er gott at vera, og vetrarfriðingin er á veg.
Bussleiðin
Juli 15 , 2008Eg síggi í tveimum innleggum her á síðuni, at Bussleiðin ikki fer at koyra inn í bygdina. Er nakað hald í hesum tíðindum?
Um so er, so haldi eg, at Vestmanna Bygdarráð má gera dundrandi vrøvl. Fyri tað fyrsta er leið 100 tann einasta leiðin,íð fór upp í prísi, tá lækkingar annars vóru. Síðan fingu vit eitt nógv verri samband bæði til Havnar og til Flogvøllin, og skulu vit so nú oman á tað heila til at ganga inn á Fjørð fyri at sleppa í bussin?
Hetta er heilt út av lagi vánaligt, um so er. Vit eru nógv, sum trúliga brúka bussin, men um tænastustøðið fer at lækka enn meir, so verður vónleyst at brúka kollektivu ferðsluna, og tí veri eg helst eisini noydd til at keypa mær bil og harvið vera við í oljudálkandi harkaliðinum.
Og eg, sum trúði, at eg búði í grønastu bygd í Føroyum...
Strandferðslan boðaði 09.07.’08 frá, at leið 100 frá 16.07.’08 ikki koyrir út í bygdina, men einans frá missiónshúsinum. Orsøkin til lækkaða tænastustøði var sambært SSL nýggjar vegforðingar úti í bygdini. Orsøkin er sambært SSL: “at bæði bussar og førarar fáa ampa av at koyra um hesar.” Vestmanna Kommuna vísti alt fyri eitt á, at talan mátti vera um onkra misskiljing, tí vegforðingarnar á Bøgøtu vóru ikki gjørdar, tá bussførarar og busseigarar mótmæltu. Mótmæli kom helst, tí at teir høvdu koyrt eftir Toftavegi; tær vegforðingarnar vóru ov stuttar og eru nú broyttar. Vegforðingarnar á Bøgøtu eru gjørdar eftir leisti hjá Landsverk. Tung ferðsla skal kunna koyra eftir teimum við 20 km/t. Mest loyvda ferðin á Bøgøtu er 30 km/t, tí skuldu vegforðingarnar ikki ávirka koyringina hjá Bygdarleiðum stórvegis.
11.07.’08 svaraði SSL: “SL fer at heita á Sp/f Jón Thomasen um at royna koyringina yvir “bumpini”. Og út frá hesum verður niðurstøða tikin um framhaldandi koyring.” Vit hava ikki enn fingið at vita, um SSL heldur fast við upprunaligu ætlanina.
Vestmanna Kommuna ætlar ikki at sleppa málinum, um SSL ger av ikki at koyra út í bygdina.
Vegabungur
Juli 14 , 2008Eg skilji væl at vegabungurnar eru gjørdar við skúlan, men hví eru eisini bungur gjørdar á Bøgøtu?? Eitt úrslit av hesum er, at bygdaleiðir gevst at koyra út í Skálatungu:(
Parkeringspláss/Gjáarlon
Juli 14 , 2008Eigur kommunan ikki nakrar snøklar nærhendis Gjáarlon sum kunnu gerast til parkeringspláss, mest til starvsfólkið
Niðari vegur
Juli 14 , 2008Hvar kann man síggja ta "nøkunlunda vegaføringina" - kunnu tit møguliga leggja hana á síðuna hjá kommununi. Sum skilst kunnu vit rokna við einum stórum inntrivi í verandi umhvørvi, so tað krevur at málið verður væl umhugsa og tað ger tað ikki verri, um borgarnir eisini verða nøgdir
Bungur
Juli 14 , 2008Hvat er orsøkin til at Bygdaleiðir gevast at koyra inn í
bygdina ?
Hevur tað nakað við bungurnar inni í Útibø at gera ?
Hundalortar á vøllinum
Juli 14 , 2008Halló, er møguleiki fyri at fáa skúlaplenina hegnaða inni? Vit sum sparka har hava trupuleikar av hundalortum, man ger sítt besta at rudda teir burtur, men hvønn dag man kemur aftur liggja eini fimm nýggjir har. Kann nakað gerðast við hetta??
Ein lortatroyttur fótbóltsspælari.
Niðari Vegur
Juli 11 , 2008Eg skilji ikki rættuliga hví tit eru við og hava ogna tykkum lendi til veg, tá ongin vegaføring er gjørd. Skuldi eftir mínum tykki verið øvugt. Hava tit annars hjálp frá onkrum uttanífrá sum hevur eyga fyri tí sum er??
Nei, vit hava í løtuni ikki hjálp uttanífrá til hetta arbeiðið.
Parkeraðir bilar
Juli 11 , 2008Fyri at venda aftur til parkeringsviðurskiftini hjá starvsfólkum í Gjárlon, so skilji eg ikki heilt hví starvsfólkið ikki kann parkera á parkeringsplássinum á vegnum longur uppi. Tað tekur maks 2 min. at ganga oman í Barnagarðin. So kunnu vit foreldur brúka farbreytina til av- og á skipan.
Parkering eigur at verða forboðið á farbreytini.
Eisini ein stúrin mamma
Niðari Vegur
Juli 10 , 2008Hvar kann man síggja hvussu vegaføringin verður og er nøkur tíðarætlan og kostnaðarætlan?? og eitt afturat, hugsi nú um at taka tann vandamiklasta partin fyrst áðrenn vegurin rapar
Parkeringsplássini við Gjáarlon
Juli 10 , 2008Tað er mær ein gáta hví tit í fyrstu atløgu hugsa um akfør hjá starvsfólkunum.
Tað er so beinrakið ta sum "stúrin borgari" skrivar. Vit foreldur skulu tvørtur um vegin við børnunum. Síggja hvørki oman ella niðan fyri parkeraðum bilum.
Stúrin foreldur
Parkeringsplássini við Gjáarlon?
Juli 10 , 2008Eitt av teimum stóru arbeiðsplássunum og mest vitjaða stað í bygdini, barnagarðurin Gjáarlon, hevur enn ikki fingið ferðsluviðurskiftini í lagi. Tað er nú í summar 3½ ár síðani at stovnurin bleiv tikin í nýtslu og minnist meg rætt er pláss fyri áleið 84 børnum. Hetta førir við sær, at tað hvønn dag er nógv ferðsla á hesum vegastrekki á Hornavegi. Tú sært bilar parkera í bæði ovaru og niðaru síðu. Foreldur koma gangandi ella rennandi við teirra "gullklumpum", sum skulu í vøggustovu ella barnagarð. Tey mugu krússa millum allar bilarnar, sum longu standa parkeraðir úti í síðuni og niðan eftir alt meðan lastbilar og onnur tung ferðsla kemur koyrandi niðaneftir.
Tað er átaluvert at eingi parkeringspláss eru komin enn og tí vil eg heita á kommununa, um at fáa gjørt tey áðrenn nakað óhapp hendir á hesum, í løtuni, sera ótrygga vegastrekki.
Vinarliga
Stúrin borgari
Niðari Vegur/Fitjarnar
Juli 10 , 2008Sum sæst so ætlar kommunan at ogna sær øki til breiðkan av vegnum, men hvat ger kommunan við at økja um trygdina har vegurin er um at søkka undan tungu bilunum sum koyra á vegastrekkinum frá Herit Joensen til Ovu Jacobsen. Taki eisini undir við tí sum annar borgari sigur her á síðuni um at lurta eftir tí sum arkitekturin í útvarpinum mælti til og hugsa um umhvørvi . Inngongdin til bygdina skal helst eisini vera vøkur so vitjandi ikki venda við áðrenn tey síggja miðbýin.
Nevnda strekki er sjálvandi eisini við í ætlanini um at betra um og gera Niðara Veg tryggari at koyra á.
???
Juli 07 , 2008Er tað uppskotið hjá Paula ella mál Nr 50, ið varð samtykt?
Vinarliga Jónsvein
Soljóðandi er skrivað í fundarbókina:
Pauli T. Petersen hevði broytingaruppskot til mál 50 um at bjóða Maju Nielsen 1,4 mió. kr. fyri húsini og fyri tann partin av matr. nr. 264b,sum skal brúkast í sambandi við breiðkan av Niðara vegi.
Tilboðið er treytað av, at partur av matr. nr. 264a og matr. nr. 264b verður gjørdur um til sethúsaøki í bygdarskipanini.
Um Maja Nielsen tekur av tilboðnum, verður avtala um yvirtøku gjørd millum hana og umsitingina.
Tilmælið einmælt samtykt.
Vegabungur
Juli 07 , 2008Vegabungurnar undir skúlanum koma at føra við sær, at kommunan fer at fáa nógvar rokningar fyri útstoyt og annað.
Ber tað ikki til at gera bungur í ikki eru so høgar????????????.
Flott arbeiði!
Juli 07 , 2008Tit sum hava skipa fyri Fjarðastevnu - Fantastisk arbeiði. Dagurin hevur verði super - Heilsan ein sum hevur verði og hugt eftir kapprórði í dag.
Staðið fer í summarfrí?!
Juli 04 , 2008Tað er keðiligt at hoyra at "Staðið" fer í summarfrí :( Vildi mett at tað er í summarfrítíðini, at tey ungu gjarna vilja hava eitt stað at koma. Eisini er tað tíðin, tá ið m.a. hondbólturin hevur summarfrí, og tey sum ikki kundu koma - tí tey vóru til venjing - hava nú summarið er, betri stundir at koma.
vh
Borgari
Leiðarin í Staðnum sigur, at fáir ungdómar hava vitjað henda seinasta mánaðin, og ætlanin er at brúka summarfrítíðina til onkrar broytingar og annars at fyrireika til latið verður uppaftur.
Ætlanin er at lata upp aftur, tá skúlarnir byrjað aftur.
Fundarbók
Juli 04 , 2008Ja, fundarskráin liggur á síðuni, 2 ferðir:), men eingin fundarfrásøgn:(
Niðari vegur
Juli 04 , 2008Klárt verður nú gjørt at breiðka Niðara veg á Fitjum.
Góðu tit sleppi hesi ætlan og gerið nokk av parkeringsplássum sum arkitekturin mælti til í útvarpinum í staðin. Vit hava nokk av forbergum eftir breiðkingum í bygdini.
Vegurin millum Mass Fitjar og Áka Johansen kann breiðkast uml. tríggjar m. uttan at niðastu trøini mugu burtur ! Kommunan kann so taka húsini sum eru keypt niður, gera parkeringspláss á hesum støðum og so breiðka frá Herit Joensen og heilt út á Reyða Torgið.
Arbeitt verður í løtuni við at ognast lendi til vegbreiðking.
Í samband við breiðkingina er ætlanin at lata trøini í garðinum innast á Fitjum standa og at gera gongubreyt omanfyri trøini. Á henda hátt ber til at breiðka vegin soleiðis, at hann verður góðar 6 metrar breiður.
Fundarbókin
Juli 04 , 2008Hví verður fundarbókin ikki løgd á forsíðuna, sum áður ?
Fundarbók
Juli 03 , 2008Hví er eingin fundarfrágreiðing frá fundinum 24.06
Skúlagøtan úr Miðalsbrekku
Juli 02 , 2008Gøtan heilt frá spæliplássinum í Miðalsbrekku oman til Helga og Sigurdleyg er farlig at ganga á.
Framvið hjá Kristgunn Jacobsen er undirlendi undir asfaltinum fari undan og tí er asfaltið knorslut at ganga á.
Ímillum hjá Jákup Danielsen og Jákup Durhuus er lívshættisligt at ganga,
framvið húsumum hjá Paula Poulsen er øll gøtan bara hálvt asfaltera og har hevur runni vatn í 25 ár.
Tit hava lova nú í 3 ár at gera gøtuna/r allan vegin.
NÆR VERÐUR HATT GJØRT ?
Hví verður ikki alt lagt út ?
Juli 02 , 2008Eg spurgdi um gøtuna frá spæliplássinum í Miðalsbrekku og oman framvið Paula Poulsen - hvar er tað svari ?
Hey
Juli 02 , 2008Hvar kann man síggja ein skrá fyri Fjarðastevnuna??
2015: Jul Jun Apr Mar Feb Jan
2014: Des Nov Okt Sep Jun Apr Mar Feb Jan
2013: Des Okt Sep Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2012: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Feb Jan
2011: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2010: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2009: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2008: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2007: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2006: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2005: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Árliga Mentanarvikan í Runavík fær í ár á fyrsta sinni sítt egna heiti. Mentanarvikan, sum hesaferð verður í døgunum 21. - 28. oktober, verður nú og framyvir kallað Skýming.
Navnið endurspeglar millum annað árstíðina, har myrkrið vinnur á ljósinum og kvøldini gerast longri. Frá gomlum døgum savnaðust fólk hesa ársins tíð til søgu og mentanarligt undirhald fyri at stytta sær stundir. Navnið skýming verður soleiðis knýtt at hugna og gaman.
Í bókini Í Skýmingini sigur rithøvundurin Sofía Petersen soleiðis:
"Meðan skuggarnir so líðandi vuksu og myrknaðu inni í krókunum í stovuni, var tað hugnaligt at stilla seg tætt inn at ommu – royna at troka seg allarnæst henni, so einki orð, av tí hon bar fram, skuldi misfarast, tí einki spæl, hvussu stuttligt tað enn kundi vera, var at líkna við at lurta eftir hennar søgum og rímum."
Fyrireikararnir hava í ár valgt eitt av listarfólkunum, ið luttekur í mentanarvikuni, til at prýða plakatina, sum verður prentað til høvið. Í ár er tað lokali listarmaðurin Jóannes S. Hansen, ið hevur málað málningin. Til ber at ogna sær eitt eintak av plakatini, tá mentanarvikan byrjar. Plakatirnar verða til keyps á Kunningarstovuni í Runavík.
Eins og áður fer Mentanarvikan í Runavík at bjóða hópin av tiltøkum fyri allar aldursbólkar.
Verið vælkomin til Mentanarvikuna Skýming 2012.
Attachment1: http://www.runavik.fo/Data/Register/0CAD447D-7512-4D78-91F1-F8E935EB9824/FB232055-057F-4B11-9A9E-3B77CB925C29/7E7F13C4-F01D-4232-B7EF-D05752FDC348.pdf


text:
Urd Johannesen helt setanarrøðu á mentanarvikuni Skýming 2016
Fyrst av øllum ynski eg at takka fyri álitið at sleppa at seta Mentanarvikuna í Runavíkar Kommunu, tað er ein heiður fyri meg og tað er hugaligt at verða boðin aftur á slóðina.
Henda mentanarvikan er hin 12. í røðini og hon er mær vitandi tann fyrsta av sínum slag í Føroyum. Sostatt hevur Runavíkar Kommuna slóðað fyri og sett hol á eitt rák, sum í dag ger, at vit hava mentanarvikur á nærum hvørjum tanga. Men tað, sum kanska myndar hesa Mentanarvikuna í mun til aðrar er, at her verður lagt upp í hendurnar á øllum borgarum; einstaklingum og feløgum at lata inn uppskot til tiltøk, og so er tað uppgávan at samskipa tiltøkini, staðseta tey í ymisk hølir og syrgja fyri, at alt ikki hendir um somu tíð. Tú kanst siga, at kommunan letur formin, í stóran mun sera flottar formar, men at tað eru borgararnir, sum koma við tilfarinum, skapa og baka hesa mentanarkøkuna til okkum onnur at njóta. Um hetta er tann rætti formurin lati eg standa ósvarað.
Aftanfyri allan frambur innan vinnulív, ídnað, og samfelagsvirksemi sum heild, standa einstakir persónar, sum tóku initiativ, sum tordu at stinga nøsina fram, sum vildu gera mun. Og er hetta ikki eisini galdandi fyri framburðin á mentanarøkinum? Einasti munurin er kanska tey heitini, sum vit festa á hesar persónar. Á mentanarøkinum verða tey kallað eldsálir.
Tað eru eldsálirnar, sum brenna fyri einari listagrein ella ítróttargrein.
Tað eru eldsálirnar, ið fáa tey góðu hugskotini.
Tað eru eldsálirnar, ið skapa neyðugu karmarnar til listafólk og onnur at virka í.
Tað eru eldsálirnar, ið sjálvbodnar fara upp við hønunum at skipa fyri onkrum.
Tað eru eldsálirnar, ið sløkkja og læsa, tá ið øll onnur eru farin heim.
Tað eru eldsálirnar, ið skapa tær sunnu og mennandi sosialu relatiónirnar, sum gagna okkum alt lívið.
Eg eri fødd og uppvaksin inni á Glyvrum. Her búði eg inntil eg flutti niður at lesa sum 20 ára gomul. Hesi 20 árini var eg so heppin at hitta fleiri eldsálir, sum høvdu stóra ávirkan á mítt lív og mína vælveru, bæði tað sálarligu, kroppsligu og sosialu vælveruna. Vit vita, at tað eru okkara barna- og ungdómsár, sum forma okkum sum menniskju, og alt tað, sum vit læra, luttaka í, skapa og uppliva, bera vit við okkum alt lívið.
Tá ið eg hugsi um mín uppvøkstur her á staðnum, hugsi eg við eyðmýkt og gleði aftur á fjørðuna, gjónna, brúnna, ánna, hagan og plenuna. Innan fyri ein radius á einar 500 metrar hevði eg eitt vakurt uttandura univers - og eg kendi meg sum ein fríðan fugl. Á hesum lítla matriklinum hevði eg sjálvandi nøkur týdningarmikil akker, familjuna, sum gjørdi alt innan fyri bøgarðin tryggt og friðsælt.
Føroyar í 70unum og fyrst í 80unum vóru nógv meira avbyrgdar fyri altjóða rákum og íblástri enn tær eru í dag, og tað skuldi vísa seg, at størsta vindeygað út í verðina hjá mær var í einum húsum á Glyvrum - í gamla verkstaðnum hjá abba. Higar fluttu Greta og Andrias Lava Olsen fyrst í 1970unum, tá ið eg var lítil smágenta. Tey fluttu inn á mítt lítla matrikkul og við teimum gjørdist verðin størri - eg sá smalfilmar frá teirra ferðum í fjarskotnum londum og fekk eitt tilvit um øll tey spennandi londini og mentanirnar, sum eisini eg kundi ferðast til. Hjá teimum hevði eg atgongd til alskyns mentanarvirksemi, og tekniseriur; alt frá Tintin, Asterix og til Prins Valiant, kanska hesir løgdu lunnar undir mínar mannfólkafyrimyndir...hvør veit 🙂 ? Vit børn høvdu óavmarkaða atgongd til at nøkta okkara forvitni. Greta og Andrias sáaðu nakrar spírar, sum vaksa í mær enn.
Har vóru fleiri aðrar eldsálir, sum gjørdust varðar á míni leið. Eg dugi illa at ímynda mær mína skúlagongd uttan kæra flokkslæraran Jákup Egholm, sum hevði heilt serstøk evnir at møta okkum næmingum í eygnahædd. Og hvussu hevði mín tíð í Støkk verið uttan Jóhannu og Kaj Åga Troest, sum hava staðið fyri áralongu menningini av fimleikinum her á staðnum. Og uttan ágrýtna Arna Ludvíg so var eingin hondbóltur fyri meg, og kanska vit gentur á Tjaldrinum ikki kláraðu okkum líka væl, um ikki Otto Hansen legði okkum lag á. Eg hevði ikki fingið slíkan alsk fyri kórsangi, um ikki Símun Nónklett og Jóhan Mortensen høvdu verið her júst tá. Og eg veit, at mítt lív hevði verið mentanarliga fátakari, um ikki eg gekk til føroyskan dans í Losjuni, sá filmar og dansaði í Glyvrabio ella hitti javnaldrar og hugdi eftir MTV í Stokkastovuni. Fyri tykkum onnur, sum sita her í dag eru uttan iva aðrir persónar, sum eg ikki havi nevnt, men sum høvdu eins stóran týdning fyri tykkum, sum hesi høvdu fyri meg.
Felags fyri allar persónarnar, eg nevndi er, at tey brendu fyri nøkrum, tey høvdu visjónir, tey løgdu nógvar sjálvbodnar tímar í arbeiðið, og tey sáaðu fyri at vit kundu spíra. Og nú vit eru í plantufrøðiligum myndamáli, havi eg eisini hug at siga, at mest einfalda og beinrakna allýsingin av mentan er grikski týdningurin av orðinum, sum kemur av colere og merkir: at velta. Og øll vita jú, at fyri at velta, má ein sáa. Næstan allir hesir persónarnir hava eisini nakað annað í felag: teir eru tilflytarar - eru flutt higar í kommununa úr øðrum bygdum, býum, ja londum. Og júst tað, at Runavíkar kommuna - ella í øllum føri hesin parturin, sum vit sita í í dag, er ein av teim yngru niðursetubygdunum og ein sokallað tilflytarabygd skapar eisini ein serligan dynamikk, tí tey, sum flyta til staðið koma við nýggjum hugskotum og loysnum. Tey fáa eyga á onkran tørv, sum fólk á staðnum kanska yvirsíggja.
Ofta hava vit menniskju lyndi til at halda fast í tí gamla, og halda fast í tí myndini, sum vit minnast frá fyrr. Soleiðis hevði eg tað sjálv, tá ið eg á fyrsta sinni koyrdi framvið vegnum, har henda herliga trýeinigheitin plagdi at liggja: Glyvraskúli, Glyvrabio og Missiónshúsið - og knappliga ein dagin var einki Glyvabio longur - tað var jarðlagt - og eg bleiv, sum vit siga her inni á leiðini, eitt sindur skeptisk. Tað var nú ikki tí bygningurin sjálvur var verdur at varveita, Glyvrabio hevði útlivað sítt potentiali og stóð sum ein skirvisligur og tannleysur skrokkur uttan innihald. Og hóast tú við røttum kann siga, at innihaldið hevur størri týdning enn rammurnar, so kunnu rammurnar eisini stimbra innihald, um eldsálirnar sleppa framat.
Góð minnir fylgja okkum og vit kunnu taka tey við okkum, hvar enn vit fara. Tað eru míni góðu minnir gjøgnum 20 ár, sum fáa hjartarøturnar at festa seg á staðnum, tað eru tey, ið fáa meg at rópa hart á Eysturoying, fáa meg at frøðast, tá ið Støkk stríkur avstað við gullmerkinum, og gera meg stolta, tá ið Runavíkar kommuna verður heiðrað av Arkitektafelag Føroya, og tá ið NSÍ fær bronsumedalju í fótbólti, ja gullið taka vit næsta ár.
Tað hevur ligið mær nær at nevna hesi menniskju, hesar eldsálir, tí eg haldi, at vit geva teimum alt ov lítlan ans. Vit eiga at verða stolt av teimum, tí tey leggja lunnar undir menning og frambur í kommununi. Hesi hava uppiborið góðar karmar at virka undir og góðan stuðul frá kommununi, tí tey eiga sáðið til kommunalu mentanarveltuna.
Hesi fáa eisini fleiri orð á vegnum í tí uppskotinum til ein Mentanarpolitikk fyri Runavíkar Kommunu, sum eg nú um eina løtu skal handa Kára Egholm Jacobsen, formanni fyri Mentanarnevndina. Nógv annað stendur í uppskotinum, og mín vón er, at uppskotið verður viðgjørt og ikki endar í einari skuffu, at tað elvir til kjak og kritiskt orðaskifti heldur enn líkasælu og akslayppan. Eg ynski at nýta høvið til at takka borgarstjóranum Torbjørn Jacobsen fyri at vísa mær tað álit at gera eitt uppskot til ein mentanarpolitikk fyri Runavíkar Kommunu. Í sambandi við arbeiðið havi eg eisini havt stóra gleði av at samstarva og práta við nógv ymisk fólk, sum vilja mentanini her í kommununi alt tað besta, stóra takk fyri tykkara íkast.
Eg vil enda við einum sitati úr retorikbókini hjá griska heimsspekinginum Aristoteles, sum eg havi brúkt sum eitt slag av mantra ella leiðistjørnu fyri uppskotið til mentanarpolitikk, tí hóast hesi orðini eru eini 2350 ára gomul so eru tey framvegis viðkomandi í dag:
"Øll ráð um at fara undir ella ikki fara undir at gera eitthvørt, eru treytað av gleði, og av tí, ið talar fyri ella ímóti gleði; alt tað, ið skapar gleði ella fær hana, ella partar av henni, at vaksa, eiga vit at gera; alt tað, ið týnur ella darvar gleði, ella fremur tað øvuta, eiga vit ikki at gera"
Rúgvusmikla skráin fyri komandi Mentanarvikuna fevnir eisini um tiltøk, sum kunnu skapa gleði fyri ein hvønn, ið ynskir tað, um tað so er list, gongutúrur, sangur, sniðgeving, kvirra ella sirkus. Góða Mentanarviku.


text:
Við einum smíli til tín
Føroyingar hava altíð etið nógvan fisk, og fátækir ótu eisini tara. Í so máta er einki nýtt undir sólini og einki bein í sushi, hóast tú billar tær nakað fínari inn. Vit hava bara gjørt tað rátt og lekkur og givið tí eitt eksotiskt navn. So einfalt og so gott. Væl gagnist!
Eti:-)mologi
Sushi: japanskt fyri “sum smakkar súrt”. Meira enn túsund ára gamalt og vísir til upprunaligt sushi. Toskur: germanskt “Þurska”. Fiskurin varð oftast turkaður í gomlum døgum. Haðani navnið. Rís: forntamilskt “arici”. Elligamalt orð, sum komið er eystaneftir inn í grikst og haðani til alt Evropa.nist.
Útvið er lætt og leskiligt
At eta úti heima er einfalt við etika. Tú fært leskiliga og sunnan mat, sum er lættur og smartur at seta á borðið. Matskráin ‘Onkuntíð milt’ er serliga ætlað til útvið-bíleggingar, men vit hava nógv meira at bjóða útvið. Til ber eisini at bíleggja úr ‘Havi er fult. Av smakki’.
Tú kanst bíleggja útvið sólarringin runt, men tað bílagda verður veitt, tá etika opið mánadag til leygardag frá 11-22 og sunnudag frá 17-22. Til ber at heinta matin á etika ella at biðja um heimkoyring í Tórshavn. Veitingartíðin til útvið er vanliga 1 tíma. Tú kanst eisini sleppa undan bíðitíðini við at koma fram við á etika og keypa úr boksini.


text:
Komandi tiltøk
Events List Navigation
Opin venjing í para frælsum ítrótti
Opin felagsvenjing í para frælsum ítrótti er í skúlanum við Streymin á Oyrabakka seinasta mikudag í hvørjum mánaði. Tey ið hava hug at luttaka kunnu boða okkum frá á 217975, ella møta upp á staðnum. Øll eru vælkomin.Les meira »
Opin venjing í para frælsum ítrótti
Opin felagsvenjing í para frælsum ítrótti er í skúlanum við Streymin á Oyrabakka seinasta mikudag í hvørjum mánaði. Tey ið hava hug at luttaka kunnu boða okkum frá á 217975, ella møta upp á staðnum. Øll eru vælkomin.Les meira »
FM í para svimjing
Mikudagin 21. mars verður FM í svimjing í svimjihøllini í Gundadali. Meir kunning, og tilmelding kemur seinni.Les meira »
NM í Boccia
Fríggjadagin og leygardagin 11-12 mai 2018 verður Høllin á Hálsi karmur um Norðurlendska meistarakapping í Boccia. Luttakarar verða frá frá Føroyum, Danmark, Noregi, Svøríki, Finlandi og Íslandi.Les meira »


text:
Havnir, lendingar og brimgarðar
Fyrisitingin av havnunum varð latin Landsverki í seksti-árunum. Síðani 1974 hava smærri og størri ábøtur verið framdar í flest øllum havnaløgum í Føroyum. Summar av teimum vanligu lendingunum eru so líðandi umbygdar til havnir. Í 2010 eru samanlagt fimm landshavnir í Føroyum. Kommunurnar eiga og reka allar hinar havnirnar í landinum.
Fram til fimti-árini vórðu havnirnar bygdar til ferða- og farmaflutnings. Tær nýggjastu havnirnar eru flestar bygdar sum fiskivinnuhavnir, roknað til skip, sum eru 30-40 metrar til longdar og stinga 4-5 metrar.
Í dag eru tað fleiri av hesum havnum, ið eru fult útbygdar til eisini at taka ímóti ferðamanna- og farmaflutningsskipum, sum kunnu vera góðar 100 metrar long og stinga umleið sjey metrar.
Kommunalar havnir
Yvirlit yvir størri kommunalar havnir og ISPS havnir (International Ship and Port Facility Code) við leinkjum til heimasíður hjá havnunum ella avvarðandi kommunu.
* ISPS havnir.


text:
Haraldur kongur Gormsson eisini nevndur Blátonn var kongur í Danmark. Vit vita ikki nær hann var føddur, men hann ráddi frá uml. 958 til hann doyði uml. 987. Haraldur var sonur danska kongin Gorm Gamla og Thyru Dannebod. Haraldur doyði í Jomsborg, sum helst hevur ligið á oynni Wollin í Eystarasalti.
Sambært Adami av Bremen (uml. 1040 - uml.1081), sum skrivaði krønikuna: Søgan hjá teimum hamburgsku erkabiskupunum, ráddi Haraldur Blátonn fyrst saman við pápa sínum, síðan einsamallur fram til 980-árini, tá ið sonurin, Sveinur 1. Tjúguskegg, gjørdi uppreistur, sum hevði við sær at Haraldur doyði uml. 987.
Adam av Bremen sigur um Harald, at hann, mótsett pápanum, tók jaliga ímóti teimum kristnu trúboðarunum, ið komu sunnanífrá. Vit vita ikki neyvt nær Haraldur vendi um til kristna trúgv, men á stóra Jellingesteininum stendur, at Haraldur Blátonn kristnaði danir. Á steininum stendur eisini, Haraldur hevði valdið í øllum Danmark og Noregi við. Viðv. valdinum í Noregi verður helst sipað til, at hann setti Hákun jall sum undirkong sín í Noregi.
Uml. 973-974 var stríð millum Harald Blátonn og týsk-rómverska keisaran Otto 2. Danmark og Haraldur Blátonn taptu hetta stríð, og Haraldur bant seg til at kristna Noreg.
Viðurnevni Blátonn hevur Haraldur helst fingið, tí hann hevði eina myrka tonn (blátt = myrk/svart). Bluetooth tøknin, sum stóra svenska KT-fyritøkan Ericsson hevur ment, og sum vit kenna frá telefonum og øðrum, er uppkallað eftir Haraldi Blátonn, og búmerki fyri Bluetooth byggir á rúnurnar fyri forbókstavir hansara H og B -
og .
Keldur:
Hans J. Debes: Føroya Søga 1
Hans J. Debes: Ólavur Haraldsson og Noregs ríki - ein søgu lýsing
Wikipedia


text:
J.C. Svabo var føddur í 1746 í Jansagerði, prestagarðinum í Miðvági. Hann las fyrst hjá pápanum, ið var prestur, og fór so til Havnar at ganga í latínskúla, har hann var liðugur í 1765. So fór hann til Keypmannahavnar at lesa náttúrufrøði, men prógv tók hann ongantíð. Danska rentukamarið hevur í 1770-árunum ætlan um at fáa gjølligari upplýsingar um donsku hjálondini í Norðuratlantshavi. Svabo vónar at fáa hesa uppgávu, men danskir myndugleikar lata vinmann hansara, Nicolai Mohr, fara undir verkið. Mohr ger granskingar í Føroyum, men letur arbeiðið frá sær, og so sleppur Svabo at halda fram við uppgávuni. Hann ger ferð til Føroya í 1781—82 og savnar tilfar til hetta stórverkið, ið ivaleyst er hitt besta um Føroyar yvirhøvur. Svabo doyr í 1824.
Í 1740-árunum situr danskur prestur, Hans Christophersen Svabonius, í prestastarvi í Vága prestagjaldi. Hann giftist við eini dóttur Samuel Pedersen, løgmann, og hesi bæði fáa í 1746 sonin Jens Christian. Her í Jansagerði, prestagarðinum í Miðvági, vaks drongurin upp, og tá hann var so frægur, fór pápin at lesa við honum. Trettan ára gamal — í 1759 — fer hann til Havnar at ganga í Latínskúlan har, og haðan tekur hann prógv í 1765 — 19 ára gamal.
Í skúladøgunum í Havn hittir hann havnardreingin Nicolai Mohr, sum var fýra ár eldri — føddur í 1742. Hann var sonur Peter Jensen og Onnu Jákupsdóttur, sum búðu úti á Reyni. Teir báðir fóru út úr Latínskúlanum sama ár og komu at fylgjast stóran part av lívinum.
Fyrsti spurningur, sum hesir báðir skulu taka støðu til, er, hvørjar lærugreinir teir skulu velja sær at lesa, nú teir ætla sær á Lærdan Háskúla. Tað var nú soleiðis, at allir føroyingar, ið lisið høvdu við lærdar háskúlar í útlondum undan hesi tíð, høvdu valt sær somu grein, gudfrøði.
Heilt í tráð við tíðarandan valdu hesir báðir føroysku unglingar at bróta við gamlar vanar og fóru undir at lesa náttúru- og fíggjarfrøði. Teir gjørdu tað ivaleyst út frá teirri sannføring, ið samtíðargranskarar bendu á: At skal eitt land fáa framburð og góðar tíðir, má hetta skapast av dyggum arbeiði og framstigum í landbúnaðinum.
Tað vóru uttan iva tveir vónríkir unglingar, ið eldhugaðir fóru undir at lesa. Báðir taka Filosofikum í 1767, men skjótt fingu teir mótburð:
Fátækradómurin vitjaði, hvørgin fekk stórvegis hjálp heimanífrá, og Svabo var sjúkur drúgv tíðarskeið. Hvørgin tók nakrantíð endaligt prógv.
Sum árini líða, royna báðir at søkja sær starv. Her gekst Nicolai Mohr betur. Hann verður í 1780 sendur til Íslands sum náttúruserkønur fyri »Den Kgl. Porcelænsfabrik« at gera kanningar, og í 1786 fær hann fast starv hjá hesi fyritøku. Hann hevði tó ikki langa ævi, tí longu í 1790 andaðist hann í Danmark.
Svabo søkti fleiri embæti, bæði í Føroyum, í Danmark og í Noregi, men einki hann fekk.
Í 1800 leitar Svabo heim til Føroya aftur vónsvikin, sum hann sjálvur í brævi til Rentukamarið tekur til:
»Jeg kom herhid fra Fædrelandet for 35 Aar siden, blev Student med Ære, har i denne Alders Periode giennemgaaet, foruden 12 Aars Sygdom og Sengeleje, snart utroelige Viderværdigheder, og nu veed jeg ikke til hvilket af Himlens Hjørner jeg skal hen vende mig til at raabe om hielp og faae et trøstende Svar. Jeg tænker at rejse til Fædrelandet og i Stilhed der at stræbe at glemme mine Haab, de mig gjørdte Løfter og mine i Tanken saa favre Udsigter til Lykke, og der græmme mig ihjel!«
Hann bønar um pengastyrk til at sleppa heim fyri. Rentukamarið játtar honum 150 ríkisdálar, og í juli ár 1800 fer hann til Føroya, og her í Havn livir hann av lítlari eftirløn, til hann doyr í 1824.
Bókmentaverk Svabos fellur náttúrliga í fýra: 1) Kvæðasøvnini. 2) Orðasøvnini. 3) Føroyafrágreiðingin. 4) Rit um vinnulívið.
Eftir tíð kundi verið býtt í trý tíðarskeið:
1) Verk frá 1770-árunum:
a) Orðabókin, b) Minna vísuhandritið, c) Rit um vinnulívið: »Tanker om Færøes Ekonomie«, »Kort ekonomisk Underretning om Kiødsaltning, Sviin, Kartofler og Haver», »Om den færøske Marsviinfangst», »Om fiskebanker og Meed, især de færøske«. d) Nótabókin.
2) Verk frá 1780- árunum:
a) Indberetninger, b) Størra vísuhandritið, c) Orðabókin, d) Glossarium til vísurnar, e) Rit un vinnulívið: »Giensvar til Sysselmand Joen Weyhe paa Færøe«, »En kort Beskrivelse over de Færøeske Havne og Ankerpladse«.
3) Seinastu verk frá 1800 og út til 1824.
Vit fara her at fylgja fyrru uppbýtingini:1) Kvæðasøvnini: Søvnini eru tvey í tali. Hitt fyrra er skrivað helst í 1773. Tað ber heitið: »Kvêaïr eller Gamle færøske Sange udskrevne ved Jens Chr. Svabo«. Tey trý kvæðini, sum her eru í, hevur Svabo helst fingið sendandi úr Føroyum frá onkrum, hann hevur kent. Mangt bendir á, at vælvildarmaður hansara, Suhm, professari, hevur heitt á hann at fáa hesi kvæði til vega.
Størra savnið — 52 kvæði — »Færøeske Kvêaïr, eller Gamle Kjempe-Sange samt Rujmur, saml-ede og optegnede i Aarene 1781 og 1782« varð, sum tittulin sigur frá, skrivað á Føroyaferðini.
BREUKA-TAATTUR
16. Tuj siur Jéuánis Niklassoon
éav so lujtlun Huá
Betur véar uj Urini undur Téara-Lejpi á tuá.
17. So kasta tajr han uj Esrúmi
uj Baatin uj Stujru-Boor
So réui' Jéíiánis Niklassoon o téalai ikkji ajtt Oor.
18. Røgva tajr vi Bakkan suíir
besta Mi man vera
Adlir settust Hedlumenn Flundru Agn á skjera.
19. Adlir tajr aa Baatunun véuru
Brot úr prentaðu útgávuni av kvæðasavni Svabos:
16. Tí sigur Jóannes Niklasson
av so lítlum huga
betur var í urðini undir tara-leypi at toga.
17. So kasta teir hann í eysrúmið
í bátin í stýriborð
so róði Jóannes Niklasson og talaði ikki eitt orð.
18. Rógva teir við bakkan suður besta mið man vera allir settust Hellumenn flundruagn at skera.
Hví mundi Svabo skriva hesi kvæði upp?
Svar fáa vit í innganginum til annað handritið: »Naar en om 100 Aar, eller kortere tid, der søger ved Old-Sagers Grandskning i Norden at give Fædrenelandet Oplysning og ære, vilde vide, hvordan disse Sange have været, saa vil han med Rimelighed neppe finde Spoer dertil, ifald de nu ikke bleve optegnede, da de for nærværende Tid synes at ligge, formedelst Hukommelsens Utroeskab, i sidste Aandedræt«.
Hetta er við øðrum orðum fyri Svabo ein roynd at bjarga undan gloymsku kvæðaskattinum, sum hann er vísur í verður gloymdur, áðrenn langt um líður.
2) Orðasøvnini:
Longu á heilt ungum árum fór Svabo at savna saman orð — eitt starv, sum hann helt á við til sín doyggjandi dag. Hann týddi hvørt einstakt orð til danskt og latín og setti so inn í stavrað.
Vit vita, at hann longu í 1773 hevði rættiliga rúgvismikið handrit liðugt, og fyri at vinna sær pening, tá neyðin var størst, fór hann undir at skriva fleiri eintøk av sama handriti, sum hann so seldi til menn, ið høvdu áhuga fyri gomlum norrønum máli. Vit kenna tilsamans sjey handrit av hesum slagi.
So er tað, at Svabo í 1781-82 fer Føroya-ferð sína, og nú økir hann um savn sítt — til tað dupulta sigur hann einastaðni í inngangi til eitt handrit.
Brot úr orðabók Svabos:
Fjađlagrajn s.f. Fjeldlinie eller đen Linie, der forestilles som draget over det Højeste af en Fjældstrækning, linea, qvam connnium aeris et summitatis mon-tiúm describit S1.
Fjadlalujri [s.m.], vid. Lujri M.
Fjadlførur adj., -føør, -ført, som har stærke Knæe eller Styrke nok at Iøbe i Udmarken for at samle de halwilde Faar, genibus validis vel robore sufncienti præditus ad oves in pascuis compellendas S1.
[Fjadlgonga, -mura, vid. sub Fjal-.]
Fjadlnaama s. f. Grundlinie af et Fjeld, tractus fundi montis in planitie surgentis Sl.
Fjadlstéavur s.m. en lang Stav, be-slagen nedenom med Jern, baculús longior, annulo ferreo et cuspide infra munitus S1 .
Fjak s.n. indviklet uordentlig Figur, cucurbita picta. it. Fjas, ineptiæ. it en som bringer Ting i Uorden og Forvirring, qvi res confundit Sl.
Fjakka v.a. (+ et neutr. S4) S1-6 M, -aí, -a, bringe i Uorden S1, indvikle S1.4.5.6 M, gjøre ureede S3-6 M, væve S4,
Tað hevur ivaleyst verið dreymur Svabos einaferð at fáa givið út Føroyskt-Danska-Latínska orðabók, men hetta ynskið endar, eins og alt, sum Svabo fekst við, í vónbroti.
Tá hann í 1800 leitar heim aftur á klettarnar, verður bandið kvett sundur millum hann og orðabóka-handrit hansara frá 1770- og 1780-árunum, sum liggja í goymslum í Keypmannahavn.
Hann byrjar tí heilt av nýggjum at skapa nýtt orðasavn í nýggja býli sínum — Pæsastovu — í Tórshavn. Tá Svabo doyr í 1824, verður hetta handrit sent niður til »Det Kgl. Nordiske Oldskriftselskab«. Sjálvt handritið telur 556 s. Í kvartstødd, og umframt eru átta uppískoyti upp á tilsamans 237 s. og 195 leysir seðlar.
Hvat sigur hetta og hini søvn Svabos okkum um føroyska málið tá á døgum?
Svabo skrivar, sum longu fyrr er nevnt, inngang til fleiri av orða-søvnunum. Hann sigur frá, at hóast málið verður tosað av fáum fólkum, so kann tað býtast upp í bygdamál soleiðis: Suðuroyarmál og Norður-oyamál, sum hann metir rættiliga rein, og so Havnarmál, ið hann skírir »den fordærvede mundart«, t.e. málið, ið er farið av lagi. Hann greiðir eisini frá skriftmáli sínum, ið hann sigur er gjørt eftir fyrimynd hjá Qyintilian, sum skrivaði, sum hann tosaði.
Annars kunnu vit siga, at Svabo klárt og greitt sigur frá, at hann heldur ikki, at føroyskum máli er lív lagað. Málið er komið á grúgvu, og hann sær tveir møguleikar: 1) at royna at reinsa tað við at leita aftur til gomlu norrønu rótina. — 2) heilt at fara yvir til at tosa danskt. — Hetta seinna metir hann at vera lættastu — um ikki rættastu — leiðina, og hann tykist fullvísur í, at soleiðis fer eftirtíðin at laga seg málinum viðvíkjandi. Hann gevur tí hesa grund fyri, at hann fæst við orðabókaarbeiði:
»Ikke destomindre var det i mange henseender baade behageligt og nyttigt, om man opsamlede ruinerne af sproget, optegnede det,
som det nu er for at ikke
eftertiden skulde savne svar, naar den spurgte om sprogets tilstand i vor tid, ligesom vi nu forgæves spørger om »Formaals-tiden«. 3)
4) Rit um vinnulívið:
Vit søgdu frammanundan, at Svabo las náttúru- og fíggjarfrøði frá 1767. Nú komu tvey høvuðsverk hansara á bókmentaliga økinum at liggja á øðrum vísindaøkjum, men hann hevur ikki gloymt lestrargreinir sínar, tí eisini her bragdar. Vit hava nevnt stóru Føroyafrágreiðingina, sum av sonnum má nevnast náttúruvísindaverk, og her skulu vit nevna onnur rit:
Í 1773 komu út tvey rit: »Tanker om Færøes Ekonomie« og »Kort ekonomisk Underretning om Kiød-saltning, Sviin, Kartofler og Haver«.
Í hesum ritum viðger hann ymsar síður av føroyskum vinnulívi og kemur við góðum ráðum og ábendingum, sum hann vónar, at landsmenn hansara taka væl ímóti.
Í 1779 koma tvey smárit um serføroysk viðurskifti: »Om den færøske Marsviin-Fangst« og »Om Fiskebanker og Meed, især de færøske«.
Svabo vísti við hesum ritum sín góða vilja at benda á onkrar ábøtur føroyskum vinnulívi viðvíkjandi, men hesi rit fingu lítla undirtøku millum føroyingar, ja, vit vita, at summi teirra hava argað fólk heima á landi almikið. Hetta kom Svabo at kenna, tá hann í 1781—82 ferðaðist í oyggjunum. Í Sølmundarfirði gisti hann nakrar dagar hjá systkinabarni sínum, Joen Weyhe, sýslumanni, sum fanst harðiiga at ritunum, serliga tí, ið bar heitið. » Kort ekonomisk Underretning...« Svabo sigur seg tá ikki hava stundir at kjakast við skyldmannin um hetta, men biður hann svara sær skrivliga, um hann hevur nakað at finnast at. Hetta svar kemur so í 1783 og ber heitið »Kort Anmerkning over og Svar imod den af Studiosus Jens Chr. Svaboe i Aaret 1773 udgivne oeconomiske Beskrivelse over Færøe. Forfattet efter Herr Autors mundtlige Forlangende af Joen Weyhe«. Í hesum riti fer Weyhe illa við Svabo, men aftan á kunnu vit siga, at vit her bert hava sama lesturin, ið so ofta seinni hevur fallið teimum í lut, ið hava verið av landinum og roynt at búgvið seg út innan okkurt øki: »Skalt tú koma her og læra okkum nakað«?
Sama ár svarar Svabo aftur við ritinum »Giensvar til Sysselmand Joen Weyhe paa Færøe«, har hann serliga finst at, at fleiri kendir føroyingar við undirskrift vátta, at teir stuðla Weyhe í hansara atfinningum.
Í 1785 kemur frá hondum Svabos ritið »En kort Beskrivelse over de Færøske Havne og Ankerpladse« og við hesum er verk Svabos sum vinnulívshøvundur lokið.
Vert er at geva gætur, at einki av stórverkum Svabos varð prentað, meðan hann var á lívið. Tað er ikki fyrr enn í heilt nýggjari tíð, at almenningurin kann ogna sær verk hansara: Chr. Matras greiddi kvæðasøvnini til prentingar: »Svabos færøske visehaandskrifter I —III« (1939), Nap. Djurhuus legði til rættis útgávu av Føroya-frágreiðingini: »Indberetninger fra en rejse i Færøe 1781 og 1782« (1959) og Chr. Matras greiddi orðasøvnini til prentingar: »Dictionarium Færoense« (1966-1970).
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83.
Sum nevnt hevði Nicolai Mohr verið í Føroyum og gjørt náttúruvísindaligar kanningar. Hetta var í árunum frá 1774 til 1779. Komin aftur til Keypmannahavnar biður hann um at fáa nakrar mánaðir at gera verkið liðugt í, men hann verður ongantíð liðugur. Í 1780 verður hann av »Den Kgl. Porcelænsfabrik«, sum hann seinni fekk fast starv hjá, sendur til Íslands at standa fyri kanningum.
Hann letur nú alt tilfar frá Føroyaferð síni inn til Rentukamarið, sum 2. apríl 1781 ger av at senda Svabo til Føroya eitt ár at savna tilfar og gera verkið liðugt.
Svabo fer avstað og er í Føroyum frá 22. mai 1781 til 1. sept. 1782. Ikki hevur hann ligið á løtu síðuni, tí úrslitið er rúgvismikið: Tilsamans letur hann frá sær 7 hefti uppá 1573 síður (ein part hevur tó N. Mohr skrivað).
Nú skal verða sagt eitt sindur um tey ymsu heftini:
1. hefti upp á 239 síður er mest um fuglar og ferføtt dýr. Svabo hevur skrivað alt.
— 2. hefti, 223 s. er mest um hval, fisk og fiskiskap. Her eigur Svabo bert 4 síður, Mohr eigur tær 219.
- 3. hefti, 238 s., er um veður og vind, um torvskurð, liting o.a. Svabo sjálvur hevur skrivað 2. s., Mohr 30, meðan tvær ókendar hendur hava skrivað rest.
— 4. hefti, 253 s., er mest um seyðahald. Alt hevur Svabo skrivað.
— 5. hefti, 242 s., er um málið, um bygningar, um handilin, um siðir og skikkir o.a. Svabo hevur sjálvur skrivað 41 s., Mohr. 163, meðan ókend hond hevur skrivað rest.
— 6. hefti, 235 s., er um korn, hoygging, og so landalærutilfar. Svabo hevur skrivað 215 s., meðan ókend hond hevur skrivað rest.
— 7. hefti, 143 s., er um lendingarviðurskifti, streymviðurskifti o.a. Alt hevur Svabo skrivað.
Samanlagt hevur Svabo sostatt skrivað uml. 900 síður, Nicolai Mohr hevur skrivað stívliga 400, og tvær ókendar hendur rest.
Aftan á Føroyaferðina letur Svabo hetta tilfar frá sær í vón um, at tað skal verða prentað. Men ár ganga, og einki røkist fyri nakrari útgávu, og so doyr Svabo í 1824, uttan at nakað stórvegis úr hesum høvuðsverki hansara er komið upp á prent.
Ikki fyrr enn upp móti okkara tíð fara menn at greiða tilfarið til prentingar. Í 1924 gevur M. A. Jacobsen út eitt úrval við fródligum inngangi, og so endiliga, í 1959, kemur heildarútgávan: »J.C. Svabo: Indberetninger fra en Rejse i Færøe 1781 og 1782«. Lagt til rættis hevur Napoleon Djurhuus.


text:
Áki Egilsnes fer at spæla í Íslandi
ítróttur10-08-2017 - 18:59 - Jóanis Albert Nielsen
Áki Egilsnes er júst fluttur til Íslands, har hann skal spæla hondbólt fyri KA Akureyri. Í Akureyri høvdu tey eitt hondbóltfelagið í fjør, sum flutti niður í næstbestudeildina. Og síðani er felagið fari í tvey.
Áki Egilsnes sigur í kvøld við jn.fo, at hann hevur skrivað undir ein eitt ára sáttmála, og KA Akureyri ætlar sær beint uppaftur í bestu deildina í Íslandi.
Áki sum hevur verið ein av stóru spælarunum í VÍF leggur afturat, at KA Akureyri eisini spælir í gulum og bláum, sum VÍF vanliga ger, og tað trívist hann best við.


text:
Rætturin hjá stjórum til dagpening vegna sjúku og skaða
Dan Klein --- 15.03.2017 - 09:55
Um dagarnar hava greinar staðið í Norðlýsinum og á Vágaportalinum um vantandi rættindi hjá stjórum til dagpening o.a. Eg haldi ikki, at støðan er haldbar hjá hesum persónum, og havi tí ynskt at gjørt nakað við málið.
Samgongan ynskir somuleiðis at skapa karmar og menna ein hugburð, sum stuðlar undir at byrja nýtt virksemi í Føroyum.
Sum landsstýriskvinna í almannamálum havi eg tí lagt eitt uppskot fyri Løgtingið, sum gevur stjórum, sum eru einsamallir í egnum feløgum, rætt til at tekna sjálvbodna trygging. Við tílíkari trygging eru teir tryggjaðir fullan dagpening, um teir gerast sjúkir ella skaddir, undir hesum um teir eru fyri arbeiðsskaða.
Í dag fevnir dagpeningalógin um løntakarar og sjálvstøðug vinnurekandi, sum ikki ella í lítlan mun hava leysa arbeiðsmegi afturat sær. Hevur ein persónur rætt til løn ella aðra veiting undir sjúku v.m., fær viðkomandi ikki dagpening. Tað kann t.d. vera ein lærari ella eitt bankafólk, og tá ber arbeiðsgevarin allan kostnaðin.
Øll sjálvstøðug vinnurekandi kunnu tekna eina sjálvbodna trygging, sum tryggjar teimum fulla dagpeningaupphædd, um tey eru fyri sjúku ella skaða.
Er ein persónur stjóri, er hann ikki sjálvstøðugt vinnurekandi, tí virkið ikki er persónligt, men liggur í t.d. einum smápartafelag. Persónurin kemur heldur ikki undir at vera løntakari, sum ger ásett arbeiði fyri ein arbeiðsgevara. Vanliga verður roknað við, at ein stjóri sjálvur kann gera av, um hann hevur rætt til løn undir sjúku v.m.
Hóast tað í veruleikanum ofta mest sum eingin munur er á virkinum hjá tí sjálvstøðuga vinnurekandi og tí, sum er stjóri í egnum felag, er stjórin ikki fevndur av dagpeningalógini og kann ikki tekna sær eina sjálvbodna trygging.
Verður uppskotið, ið eg havi lagt fyri Løgtingið, samtykt, kunnu stjórar, sum eru einsamallir í egnum feløgum tekna trygging sambært dagpeningalógini og tryggja sær fullan dagpening, um teir verða sjúkir ella skaddir. Fyriskipanin verður eftirmett um 2 ár fyri at síggja, hvussu skipanin virkar, og um hon skal víðkast til at fevna um stjórar í feløgum við fleiri starvsfólkum.
Eyðgunn Samuelsen


text:
04. Des 2017
Góð jólatilboð, m.a.: borimaskina, knívar, hamari og arbeiðsborð. Sí tilboðsblað niðanfyri. ...
25. Sep 2017
Júst heimkomið er útgerð til slaktið, m.a.: knívar, baljur, spannir, ventilatorar, kaggar, byrsur, flettiborð og salt. Sí tilboðsblað niðanfyri. ...
04. Jul 2017
Nýggja terassu í summar? Vit koyra um alt landið.Fá óbindandi tilboð her ...
14. Jun 2017
Seinastu dagarnar er arbeitt uppá sokkulin til sethús í Sørvági, sum Ludvík Jørgensen letur byggja. Til sokkulin er brúkt serligt L-element við eternit á. Sørvágs Snikkaravirkið stendur fyri arbeiðinum.


text:
Lag: Rulla de rulla…
Varmin er góður í kulda og kava,
ljósið í myrkri, tað kann vera hent.
Men nú skulu knappliga hvørki vit hava;
oljustreymurin hann hevur vent.
Rullaatti, rullaatti…
Arabarin fjálgur í haremi situr,
noktar tær olju til dittin og datt;
tvífalt, ja trífaldað kostar hvør litur,
ert tú so heppin at fáa ein sjatt.
Tó ikki tær nýtist at sita og bína
í myrkari stovu eitt kalt vetrarkvøld.
So leingi í húsinum er nóg stór dýna,
so verða eingi um lørini køld.
Okkara forfedrar (teir leingi livi!)
vistu mót’ kuldanum ráðini mong,
sum eru betur, tað er eingin ivi,
enn tað at fara so ofta í song.
Vóru teir stívir og kaldir og vátir,
tóku teir saman til føroyskan dans;
tá ornaðu limir og menn gjørdust kátir;
møðini góvu teir als ikki ans.
So gera vit enn, tá ið kaldir vit verða,
– gamalur dansur ber eisini til.
Spar bara ljósið, tað einki gera,
tí gentuna finnur tú altíð fram til.
Skuldi tað hent, at tú hug fekkst at fríggja,
meðan tit dansa eitt sovorið kvøld,
so munnu tit bæði skjótt fáa at síggja,
at dansifólk, tey verða ongantíð køld.
Rullaatti, rullaatti…


text:
Akkurát ov stuttar, enn einaferð
Kvinnur03-09-2016 - Jónfinn Petursson
Kvinnur, steypafinalan: HB – KÍ 2-3
Heldur ikki í ár megnaðu vit at vinna okkum steypið. Akkurát sum seinast vóru okkara kvinnur akkurát ov stuttar.
Samanumtikið vóru gestirnir kanska eina tonn sterkari og stinnari enn vit. Men vit góðu teimum tó skarpan gang.
Evy á Lakjuni legði KÍ framum tá tjúgu minuttir vóru leiktir. Fyri uttan málið, endaði ein málroynd hjá teimum á tvørstongini.
Vit royndu okkum við longum sendingum fram til Milju, sum áhaldandi var ein hóttan hjá aldrandi miðverjuni hjá KÍ.
Stutt fyri hálvleik endaði ein tílík sending við, at Milja sleppur ígjøgnum og skorðar útjavnandi málið. Eitt frálíkt útgangsstøði at fara til hálvleiks við.
Greitt var tó, at KÍ kvinnurnar ikki vóru nøgdar við støðuna og frá byrjan av seinna hálvleiki løgdu tær okkum undir eitt eirindaleyst trýst.
Hetta gav úrslit tá níggju minuttir vóru leiktir av seinna hálvleiki. Ein bóltur verður sendur inn í okkara brotsteig. Hervør Olsen sleppur at venda sær og sendur bóltin, helst umvegis eitt HB-bein, málverjan og í netið.
Hóast Liljan Jacobsen punkteraði dystin við sera góðum málið tá átjan minuttir vóru eftir, fullu okkara ikki í fátt.
Vit høvdu havt trupult við at fáa spælið at koyra, men enn einferð megðu vit at senda Milju avstað. Enn einferð er hon eirindaleys. Rekur frá øllum og sendur bóltin í máli.
Hetta málið fekk okkum at ressast við, men tíverri rakk tað ikki til meira. Vit mugu aftur taka til takkar við silvurheiðursmerkjunum.
Allar okkara kvinnur eiga rós fyri ikki at fella í fátt men at herja á tá harðast leikaði á. Eisini var stuttligt at síggja Heidi Sevdal aftur á vøllinum eftir barnsburðafarloyvi.
KOYR Á, HB!!!
HAGTØLINI
Kvinnur, Steypafinalan: leygardagin 3. september 2016 kl. 18.00 á Tórsvølli
HB – KÍ 2-3 (1-1)
0-1 Evy á Lakjuni 20’
1-1 Milja R. Simonsen 43’
1-2 Hervør Olsen 54’
1-3 Liljan Jacobsen 72’
2-3 Milja R. Simonsen 83’
Liðið: Annika Dam – Sólrun Thomsen, Liljan av Fløtum Jespersen (liðsk.), Valgerð Andreasen, Marjun undir Kletti, Barbara á Dunga (Lea Hansen), Jóna Hentze, Lív F. Arge (Hildur Egilsdóttir), Ása á Reynatúgvu, Elin Maria Isaksen (Heidi Sevdal), Milja R. Simonsen
Óbrúktir eykaleikarar: Poula Andreasen, Rebekka Benbakoura, Rannvá Mortensen og Silja á Borg Færø
Gult kort: Liljan av Fløtum Petersen
Venjarar: Ríkin N. Djurhuus og Alexandre da Silva Braga
Dómari: Rani A. Skaalum
Hjálpardómarar: -


text:
Sum nakað nýtt verður Novembur mánaður fyltur við suppu uppskriftum.
Ja, eg havi rokast í køkinum, og er tað nakað vit elska heima hjá okkum, so er tað suppur. Fyrst og fremst er tað ofta sera lætt at gera og tað er nú sjálvdan at hetta gongur heilt galið. Tað er sjálvandi ein stórur fyrimunur. Tí aftaná ein langan dag, vil man gjarna kunnu gera okkurt, sum riggar fyrstu ferð.
Eg haldi eg havi fingið ordiliga bredl eftir suppu, eftir at eg eri flutt til Aarhus.
Tað er føst traditión hjá einari vinkonu og mær, at vit keypa okkum dagsins suppu, tá vit eru í skúla í døgurðatímanum. Har eru altíð ymisk sløg. Her havi eg funnið mær góð hugskot, og havi ofta roynt at baksa okkurt líknandi saman heima.
Eisini er ein sera su-vinalig café við ánna, sum um veturin hevur suppubuffet, fýra dagar um vikuna. Fantastiskt hugskot ha? Og hoyr nú her, tað kostar einans 42 kr, og her kanst tú eta so nógv tú orkar. Har eru tvey sløg av suppu (sum skifta frá dag til dag). So er lekkurt heimabakað breyð afturvið, saman við ymiskum tilhoyri, so sum fleski, súrróma, suppuhornum osf. Mums!!! Tað er so lekkurt at kunna fara út og fáa eina “út at eta” uppliving, uttan at tað skal kosta ein bóndagarð.
So ja, her fekk eg íblástur, til at finna onkrar leskiligar suppuuppskriftir til tykkum.
Eg komi at deila eina nýggja suppu uppskrift hvønn sunnudag í novembur. Tað verður eitt sindur av hvørjum. Onkur er sera einfølt og onkrar krevja kanska eitt sindur meira. Men tær hava allar eitt til felags, og tað er at tær smakka seeera væl.
Eg gleði meg at vísa tykkum.
M&K


text:
Havnar Bio er farið undir nýtt tiltak, sum tey úti í heimi rópa movie transit, sum skal gera tað smidligari og ódýrari at fáa hendur á filmi, sum bert fá vilja síggja her og nú á føroyskum filmslørifti.
- Fyritøkurnar Unique í Noregi og Deluxe í Bretlandi hava sett tveir FTP-servarar í Havnar Bio, sum hava fasta linju umvegis Føroya Tele at taka film beint niður í maskinurnar, sum vísa upp á løriftið, sigur Jákup Eli Jacobsen, ið rekur Havnar Bio.
Tær báðar fyritøkurnar uploada filmarnar í bestu góðsku, tá teir eru tøkir at vísa alment eftir avtalu við útleigararnar, ið enn sum áður eru danskir og eiga rættindini til at vísa biograffilm í Føroyum.
- Unique og Deluxe rinda internetgjaldið og gera filmarnar klárar at vísa. Kanska koma seinni veitarar við sum frá líður. Fyrimunurin við nýggju movie transit tøknini er, at vit fyrst og fremst sleppa undan flutningsgjøldum og flutningsarbeði, sum tyngir um raksturin. Men ein annar fyrimunur er eisini, at vit fáa lættari atgongd til filmar, sum kanska bert fá av okkara viðskiftafólkum vilja síggja beint nú. Altso ein betri tænasta bæði til tey mongu og eisini til tey fáu, sigur Jákup Eli Jacobsen úr Havnar Bio.
Millum filmarnar, sum longu eru tiknir niður og lagdir í maskinurnar at vísa við hesi tøkni, eru nýggi Disneyfilmurin Planes: Fire & Rescue, Sin City: A Dame to Kill For og hin danski Kapgang hjá Niels Arden Oplev.


text:
9. januar, 2015
"Akademikaraføroyar?"
17. desembur skipaði Tórshavnar Ungdómsráð fyri einum spennandi ungdómstiltaki í Perluni í Havn. Á skránni var eitt nú pallborðsfundur millum tey politisku ungmannafeløgini, og eitt av evnunum var “miðnámsskúlar”.
Úr kjakinum eru Sosialistisk Ung blivin endurgivin soleiðis á heimasíðuni in.fo: “Sosialistisk ung eru samd í, at alt ov nógv eru á studentaskúla, sum ikki hoyra heima har og sum onki tíma.” Endurgevingin er eitt brot úr einum longri aftursvari til ákærurnar frá Ung fyri Miðflokkin og HUXA, har tey bæði ungmannafeløgini vildu vera við, at Sosialistisk Ung ynskja eitt samfelag, har øll skulu verða akademikarar. Tað er sjálvsagt ikki satt. Vit í Sosialistisk Ung halda fast í, at krøvini fyri at koma inn á miðnámsskúla ikki skulu herðast, og at allir skikkaðir næmingar skulu hava møguleika at sleppa inn. Hetta merkir ikki, at vit ynskja eitt samfelag, har øll hava miðnámsútbúgving, men vit eru sterkt ímóti, at mann til dømis innførir upptøkuroyndir og treytaðan lestrarstuðul, alt eftir hvussu væl mann klárar seg, sum HUXA og UfM løgdu upp til á pallborðsfundinum.
Hetta orsakað av, at tað sanniliga hevði verið steinur omaná byrðu á ein pressaðan næming - tað kunnu nevnliga vera nógvar aðrar orsøkir til enn tær fakligu, at ein næmingur haltar afturút í undirvísingini. Vit hava brúk fyri øllum kreftum innanfyri allar yrkisgreinar, um vit ynskja at varðveita og styrkja okkara vælferðarsamfelag. Tað, sum tí er høvuðstrupulleikin í dag er, at yrkisútbúgvingarnar verða ikki raðfestar nóg mikið í mun til miðnámsútbúgvingarnar. Av tí sama mangla vit ungdóm, sum velja at taka ta útbúgvingarleiðina. Onkursvegna tykist tað at vera prentað inn í høvdið frá barnsbeini, beinleiðis ella óbeinleiðis, á hesari generatión, at miðnámsvegurin er mest upplagdi útbúgvingarvegurin at taka - serliga hjá gentunum. Henda leiðin meta vit má broytast, um vit skulu varðveita og betra um tað samfelagið, vit kenna í dag.
Yrkisútbúgvingarnar mugu eisini raðfestast, og nógv ymiskt kundi verið sett í verk fyri at loysa hesa støðuna - til dømis kundi eitt størri lýsingarátak verið sett í gongd fyri at upplýsa um allar tær ymisku útbúgvingarvegirnir, ein kann taka, ella kundi mann farið inn longu í framhaldsdeildini í fólkaskúlanum við lestrarvegleiðing, sum upplýsir næmingarnar um teir mongu møguleikarnar, sum eru í dag, og sum ráðgevur teimum í teirra avgerð um komandi yrkisleið teirra. Sosialistisk Ung meta tað vera evsta uppgáva hjá útbúgvingarverkinum at bjóða dygdargóðar og varieraðar útbúgvingarmøguleikarnar til allar skikkaðar næmingar. Tað loysir seg fyri alt samfelagið, bæði menniskjaliga og búskaparliga.
Við javnaðarkvøðu
Sosialistisk Ung
Niels Finsensgøta 14, FO-100 Tórshavn, Tlf +298 250920, suforoyar@hotmail.com


text:
100 ár við Leonard Bernstein
11-01-2018
Í august verða 100 ár síðan amerikanski tónleikarin Leonard Bernstein varð borin í heim. Jóannes Andreasen, tónleikari, greiðir her frá um Bernstein
Leonard Bernstein var borin í heim 25. august 1918. Hann var bert 25 ára gamal tá hann fyrstu ferð stjórnaði New York Philharmonic. Dirigenturin, sum skuldi stjórna, Bruno Walter, bleiv sjúkur og so var Leonard Bernstein biðin at fara upp at stjórna. Jóannes Andreasen greiðir frá hesum og nógvum øðrum um Leonard Bernstein í samrøðu í sendingini "Góðan morgun, Føroyar."
Tónleikabrotini eru The Dance Suite for Brass Quintet og 'America' úr West Side Story