text:
Signar og Kim spæla á Vágsbøi
Signar í Homrum og Kim Hansen spæla á Summar Festivalinum í august. Báðir teljast millum stóru profilarnar í føroyskum popptónleiki og hava skrivað og sungið eina langa røð av hittum.
Signar í Hormum og hansara menn hava havt nakrar minniligar framførslur á Summar Festivalinum gjøgnum árini. Teir hava spælt á trimum ymiskum pallum, og hesaferð verða teir at hoyra á stóra palli á Vágsbøi.
– Tað er nakað heilt serligt at spæla á Summar Festivalinum, har vit altíð hava verið so væl móttiknir, og vit gleða okkum til at spæla fyri teimum glaðu gestunum á festivalunum, sum vit hava havt so nógvar góðar løtur saman við, sigur Signar í Homrum.
Kim Hansen fer at spæla sum solistur á Vágsbøi leygardagin, og tá fer hann at tríva í teir frálíku sangirnar, sum hann gjøgnum árini hevur sungið og skrivað. Kim Hansen er ein av góðu vinunum hjá Summar Festivalinum, og fyrireikararnir fegnast um at kunna bjóða honum væl komnum aftur á landsins størsta tónleikatiltak.


c: text/html

text:
Leygardagin var Bjørk Herup Olsen í kapping í Esbjerg. 1 umfar av donsku liðkappingini í elitudeildini var á skránni, og Bjørk skuldi umboða felag sítt, Helsingør IF, á 5.000 og 1.500 metrum.
Fyri at vinna felagi sínum stig er tað bert sjálv plaseringin, sum er avgerandi. Tíðin hevur fyri so vítt einki at týða. Men tað hevði tað fyri Bjørk, tí umframt eina góða plasering, hevði hon eisini eina ætlan um at bróta 18. min markið á 5.000 m. Tíverri var veðrið ikki nakað sum kundi brúkast til mettíðir. Til tað var tað alt ov nógvur vindur, og tí gjørdist renningin náðileyst taktisk fyri Bjørk.
Eingin vildi taka nakra føring, og hóast Bjørk eftir fyrsta km (3.30) líkasum støðgaði á og royndi at fáa onkra aðra fram um, var tað eingin sum vildi tað. So hon tók sakina í egnar hendur, og setti fulla ferð á við allari donsku elituni glepsandi eftir hennara tjúkkum. Soleiðis gekk líka til bara 200 metrar vóru eftir. Men tá vóru eisini bara Simone Glad og Ida Bobach sum framvegis fylgdu við. Eftir at hava tikið alt stríðið í øllum vindinum., var einki hjá Bjørk at svara aftur við í spurtinum, og gjørdist hon tí nr. 3. Tíðin rakk akkurát ikki at bróta 18 min markið, men við 18.02.41 var tað so ríkiligt til at seta nýtt føroyskt met. Gamla metið, sum var 18.12.28 átti hon sjálv. Tað setti hon við sínum 5. plássi á oyggjaleikunum á Álandi í fjør. Tríggjar tímar seinni rann hon 1.500 m, og eisini her eydnaðist tað henni at renna eina góða kapping. Bjørk gjørdist nr. 4 við tíðini 4.52.92.
Samanlagt bleiv Helsingør IF nr. 4 av teimu 9 feløgunum.
Øll úrslitini eru her: http://www.esbjerg-am.dk/images/htm/dt2010_resultatliste_kvinder.htm

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sambært lógini um sjófeingi kann loyvi latast til fiskiskap í føroyskum sjógvi í sambandi við ferðavinnu. Nú er nýggj kunngerð lýst, sum skipar ferðavinnufiskiskap við báti ella fiskifari í føroyskum sjógvi.
Fiskiskapurin kann bert fara fram við tráðu, snøri ella hondsnellu. Loyvt er ikki at avreiða ella selja veiðu frá ferðavinnufiskiskapi. Hvørt ferðafólk kann fiska í mesta lagi 60 kg av fiski í rundari vekt.
Loyvi til ferðavinnufiskiskap kann verða latið eigara av fiskifari undir føroyskum flaggi. Umsóknir um fiskiloyvi skulu sendast til Vørn.
Tær umsóknir um ferðavinnufiskiskap, sum Fiskimálaráðið hevur fingið, verða sendar Vørn til avgreiðslu. Tí er ikki neyðugt hjá hesum umsøkjarum at senda Vørn somu umsókn.
Kunngerðin kemur í gildi 3. juli 2020, og kann lesast her:
Fiskimálaráðið


text:
Tað gekk bara heilt ókey hjá Ægir úr Klaksvík, nú kappast varð á Reykjavík International Games 2018. Tilsamans vunnu tey 7 gull, 6 silvur og 7 bronsur, og vóru hartil sum skilst triðbesta felag á stevnuni, í mun til fimtbesta í fjør.
Heiðursmerkir í kappingini 14 ár og yngri
- Rebekka Trygvadóttir (2004) 5 gull, 2 silvur, 1 bronsu
- Marius Steinhólm (2005) 1 bronsu
Heiðursmerkir í opnu kappingini fyri allar aldursbólkar
- Signhild Joensen (2000) 1 gull, 2 silvur, 1 bronsu
- Jana B. Thomsen (2000) 1 gull, 1 bronsu
- Rókur Trygvason (2000) 2 silvur, 2 bronsur
- Rebekka Trygvadóttir (2004) 1 bronsu
Signhild triðbesta avrik á RIG 2018
Aftaná svimjistevnuna vórðu teir svimjarar heiðraðir, sum høvdu svomið seg til bestu avrik á stevnuni, mált í FINA-stigum.
Og her var Signhild Joensen (2000) so hin triðbesti svimjarin á hesi stevnu, við tíðini 2:18.16 í 200 metra ryggsvimjing.


text:
Yvirlit yvir útbúgving
Undrast tú á fyribrigdi og samanhangir í náttúruni? Dámar tær at loysa líkningar og gera útrokningar? Vilt tú hava eina djúpari fatan av tí tøkni, sum í vaksandi mun stýra okkara gerandisdegi? So er náttúrubreytin nakað fyri teg. Her verður dentur lagdur á náttúruvísindalig evni. Tú kanst fara í djúpdina við alisfrøði, lívfrøði og evnafrøði, ella eitt nú landafrøði, stjørnufrøði og
teldufrøði. Á hesi breytini verður serliga arbeitt við náttúruvísindaligum háttaløgum og hugsanarháttum. Við at arbeiða bæði ástøðiliga – við modellum og hypotesum – og praktiskt – eitt nú við royndum á kanningarstovum – fært tú innlit í, hvussu náttúran og umhvørvið er uppbygt og samansett.
Á náttúrubreytini hevur tú møguleika at fáa eitt breitt náttúruvísindaligt grundarlag, sum tú kanst byggja víðari á. Alt eftir, hvat tú velur, gevur náttúrubreytin møguleika fyri víðari lestri á flestu hægri útbúgvingum innan náttúruvísindi, verkfrøði, læknavísindi og samfelagsvísindi.


text:
Skriva út
Hervør Petersen
Eftir Jústinus Leivsson Eidesgaard
Hervør Petersen
deknurHans Egede Kirke
Hervør Petersen hevur búð í næstan 50 ár í Danmark. Hon er fødd í Vík, ella Haldórsvík og sum níggju ára gomul fluttu foreldrini til Argir, har pápin Olaf Petersen gjørdist lærari. Og hon var 30 ára gomul, tá íð hon í 1972 flutti til Danmarkar.
-Eg fór niður at læra “tilskæring”, sum tað kallaðist tá. At skera klæðir til at seyma, Hetta gekk fyri seg á Nykøbing Falster og her møtti eg manninum, sum var úr Estlandi. Hann kallaðist Jakop Krimm og doyði í 2006. Tað var skjótt, at eg fann út av, at eg kundi ikki liva av at fáast við klæðir og tí fór eg at læra til sjúkrahjálpara og tað gjørdist mítt ævistarv. Eg havi verið sjúkrahjálpari frá tí eg var 31 og fram til eg fór frá vegna aldur sum 68 ára gomul, sigur Hervør Petersen, íð er fødd 26 juli í 1942, sigur Hervør Petersen.
-Eg møtti manninum gjøgnum “fælles bekendte” og hann hevði eina serliga søgu. Hann kom til Danmarkar 4 mai í 1944 sum flóttafólk. Øll familjan varð noydd at flýggja úr Estlandi, áðrenn russararnir hertóku landið. Pápi hansara var politistur og øll, sum arbeiddu innan politiið vóru tvangsflutt til Sibiria. Tað eydnaðist teimum á undrunnarfullan hátt at flýggja. Hann var føddur í 1936 og var einans átta ára gamal, tá íð hann kom til Danmarkar. Tá ið vit møttust, átti hann hús í Hvidovre og har búgvi eg enn. Vit fingu tvey børn, drong og gentu og enn eru ongi barnabørn komin.
-Eg havi ikki verið nógv aftur í Føroyum, men mítt heim í Hvidovre hevur verið savningarstað hjá føroysku familjuni.
-Eg byrjaði at kom í føroysku kirkjuna fyri 16 árum síðani. Tá hevði eg tíð, áðrenn var eg upptikin av børnum, húsi og arbeiði, sum skuldi passast.
-Sum deknur í føroyska kirkjuliðnum, havi eg verið avloysari allatíðina, ongantíð fast.
"Viðmerkingar kunnu sendast til Jústinus Leivsson Eidesgaard á tel. 22 31 43 ella í T-posti: justinus(at)olivant.fo”


text:
Tað vóru bæði met og metal á fyrsta kappingardegnum í Reykjavík leygardagin. Serliga vóru tað tær gulu damurnar norðan av landi, sum gjørdu um seg. Heili trý gullheiðursmerki fullu teimum í lut í dag. Tey sum fyri einum lítlum ári síðani hoyrdu Oddvør Josephsen og Mariu Biskopstø greiða frá síni renning í barnaútvarpinum, munnu nokk ikki undrast um sigrarnar hjá teimum á 600 metrum í dag. Maria hjá gentum 11 og Oddvør hjá gentum 12. Men hóast báðar tvær vunnu gull, tyktust tær ikki heilt nøgdar kortini. Báðar hava runnið eitt sindur skjótari fyrr, men at tær íslendsku genturnar ikki megnaðu at geva teimum veruliga kapping, hevur kanska tikið tey seinastu sekundini frá teimum. Oddvør hevur við renningini í dag eisini klárað A-kravið til talentbólkin, meðan Maria má bíða til hon verður 12 ár.
Triðja gullheiðursmerkið til Treystadamurnar stóð Rebekka Fuglø fyri. Formurin hjá henni er heilt góður í løtuni, so hon ætlaði at renna eina góða tíð. Byrjunnarferðin vísti seg tó at gerast ov høg, og prísin mátti hon gjalda í síðsta enda. Men tíðin rakk akkurát til nýtt føroyskt innanduramet – 2.20.62 móti gamla metinum, sum var 2.20.68. Rebekka metti tó sjálv, at hon kundi runnið upp til sína allarbestu tíð uttandura eisini, ella heilt niður á 2.17-18. Men tað má so bíða til seinni í ár. Teir gulu dreingirnir kláraðu ikki at standa gentunum kurl, men heilt tómhentir komu teir ikki at húsum.
Julian Gregersen rann eina rimmarkapping og vann sær silvur (Mynd: Gutti)
Julian Gregersen leyp hvøkk á øll og rann eina rimmarkapping og eina rimmartíð á 800 metrum. Í spurtinum var hann bert 2/10 sekund frá gullinum, men tíðin, sum var 2.10,88 min. er fyrsta A-kravið, sum Julian hevur knógvað. Eisini Marnar Djurhuus vann eitt silvurmerki í dag. Gullvinnarin slapp at renna undan Marnari, sum skal spara kreftirnar til 1.500 meturin í morgin. Tíðin hjá Marnari var 9.19 í mun til 8.53, seinasta vikuskifti. Tvey útmerkað 4. pláss megnaðu Treystadreingirnir eisini. John Hermann Fuglø var bert eitt lítið sekund frá bronsuni á 600 metrum hjá dreingjum 12 ár, og Einar Gregersen kom aftur í ár undir 10 min á 3.000 metrum, har hann gørdist nr. 4 hjá monnunum.
Maria Biskopstø er bert 11 ár, men uttan iva eitt navn, ið verður nógv at hoyra í rennihøpi næstu 40 árini. Tað sigst, at hon er treiskari enn pápin (Mynd: Gutti)
Tey í Bragdinum reypa nokk eisini dúgliga í kvøld. Tvey føroysk met og eitt gullheiðursmerki komu til høldar. Spurtkongurin Rói Holgarsson, sum nýliga hevur sett met á 50 og 60 metrum, royndi seg í dag á 200 metrum. Og aftur her prógvaði hann, at hann er Føroya spurtkongur, tá hann fekk sítt triðja innanduramet. Tíðin gjørdist 23.55, men rakk tó bert til 8. pláss móti nøkrum krútsterkum íslendingum.
Sára Debesardóttir (t.v.) staðfesti a-kravið við 29,36 sek. á 200m teininum (Mynd: Gutti)
Og so var tað 60 meturin hjá gentunum. Fyrst hevði Edna Maria Debes úr Hvirluni tikið gamla metið hjá Tinnu Berg Jørgensen, men bert fimm minuttir seinni kom Hildur Poulsen úr Bragdinum og skar 3/100 sekund afturat av feska metinum, sum endaði á 8,70 sekund. Einastu heiðursmerkini til Bragdið komu í somu kapping. Her var tað Teitur Bjarnastein, sum gjørdi bart. Í einum sera spennandi endaspurti, var Teitur tann treiskari og vann eitt væl uppiborið gullheiðursmerki við einari óføra góðari tíð – 2.04,93. Í ongamannalandi á triðja plássi kom Steingrímur Hallsson. Ikki heilt nøgdur við tíðina, men væl nøgdur við hálsprýðið. Sára Debesardóttir rann eisini ein góðan 200 metur, og staðfesti A-kravið við 29,36, sum rakk til eitt flott 5. pláss hjá gentum 15 ár.
Teitur Bjarnastein (v.m.) og Steingrímur Hallsson vunnu ávikavíst gull og bronsu á 800 metrum (mynd: Gutti)
Gull og føroysk met bleiv eisini til Hvirluna í dag. Hjá Maritu K. Petersen restaðu bert 13 cm í at vinna bronsuna hjá gentum 15 ár í longdarlopi. Men úrslit hennara, sum var 4,43, var ein góð betring av hennara egna føroyska meti frá í fjør (4.15). Marita gjørdist nr. 5. Og so var tað metið hjá Ednu Mariu Debes á 60 metrum, sum tó bert slapp at standa í fimm minuttir.
Rigmor kemur um málstrikuna eftir 3.000m (Mynd: Gutti)
Gullmerkið, sum Hvirlan vann í dag, stóð eingin annar enn Rigmor N. Arge fyri. Hetta hendi tá hon vann 3.000 m hjá kvinnum, har hon var einasti luttakari. Men tíðin hjá Rigmor boðar frá, at enn eru knotur í henni.
Sára (v.m.) A-krav á 200 m. Edna Maria (í miðjuni) føroyskt met á 60 metrum í 5 minuttir og Marita K. Petersen, nýtt føroyskt innanduramet í longdarlopi (4,43 m)
Í hesi skjótu gjøgnumgongdini av føroysku úrslitunum er dentur bara lagdur á met og metal. Men ein skjót gjøgnumgongd vísir, at flest allir føroyingarnir vísa eina góða framgongd, og uttan iva er ein ørgrynna av persónligum metum sett í dag. Og tað er minst líka so umráðandi sum met og metal!
Aftur í morgin verða kappingar í hópatali við føroyskari luttøku. Vit sum sita her heima fylgja væl við, og ynskja tykkum har yviri góða eydnu.


text:
BankNordik og Havnar Badmintonfelag leingja samstarvið
Havnar Badmintonfelag hevur longt avtaluna við BankNordik, sum verður høvuðsstuðul hjá felagnum í tvey ár afturat:
”Vit fegnast um at kunna leingja góða samstarvið við Havnar Badmintonfelag, sum er í einari spennandi tilgongd. Sum høvuðsstuðul vóna vit at kunna vera við til at tryggja víðari menningina av felagnum, ið ger eitt stórt arbeiði fyri bæði børn og ung”, sigur Turið F. Arge, rakstrarstjóri í BankNordik.
Í Havnar Badmintonfelagi eru vit fegin um at hava longt avtaluna við BankNordik um at vera høvuðsstuðul hjá felagnum. Vit hava havt gott samstarv við BankNordik tey árini, ið bankin hevur verið okkara høvuðsstuðul. Tað hevur stóran týdning fyri okkum at hava ein sterkan viðleikara sum høvuðsstuðul.
Havnar Badmintonfelag hevur eisini gjørt sáttmála við nýggjan høvuðsvenjara fyri leikárið 2019/20. Talan er um 25-ára gamla Fai Yin Wong úr Malaysia.
Wong gjørdist professionellur badmintonleikari longu sum 12-ára gamal. Hann hevur verið á malaysiska landsliðnum, har hann hevur luttikið í grand prix-kappingum og í heimsmeistarakapping í blandaðum tvímansleiki, og hann hevur eisini verið venjari í Malaysia. Seinasta árið hevur hann verið venjari og spælt við badmintonfelagnum í Ikast, samstundis sum hann hevur gingið á ítróttarskúla.
Havnar Badmintonfelag er størsta badmintonfelagið í landinum við eini 300 limum, og vit fáa alt fleiri limir. Við avtaluni við Wong fáa vit ein ungan venjara, sum eisini hevur altjóða royndir sum leikari á hægsta stigi, og sum kann føra okkara leikarar enn longur fram sum góðar badmintonleikarar.
Við stuðulsavtaluni við BankNordik og við Fai Yin Wong sum nýggjum høvuðsvenjara síggja vit fram móti einum góðum og spennandi komandi kappingarári.
Nevndin í Havnar Badmintonfelag


text:
Ynskja tit at søkja um Orðabókapakkan til skúla, virki tykkara ella privat, so skriva inn allar upplýsingar í umsóknini niðast á hesi síðuni. Helst vilja vit, at øll feltini verða innskrivað, men feltini við reyða stjørnu * skulu innskrivast!
Orðabókapakkin hevur orðabøkur til europeisku høvuðsmálini, Enskt, Týskt, Franskt og Spanskt. Sera hent, um arbeitt verður við hesum málunum. Innbygt í CD-ORÐ, og tá er lættari enn at brúka aðrar bøkur, t.d. Sprotan.
Heinta Orðabókapakkan her. (verður ikki virkin uttan umsókn)
Tað er sera lætt at umseta til og frá enskum, týskum, fronskum og sponskum við CD-ORÐ og Intowords Cloud. Tú fært møguleikan bæði til tína útbúgving og á arbeiðinum t.d. til at kanna týdningin av lisnum teksti, til at styrkja títt orðatilfeingi og til rættskriving og mállæru.
Prísur fyri Privat er kr. 500,- um árið..
Prísurin til Skúlar og Vinnu er tengdur at næmingatali og starvsfólkatali, prísur verður sendur tykkum, tá vit hava fingið umsóknina.


text:
Charles Manson
Charles «Charlie» Manson (føddur 12. november 1934 - deyður 19. november 2017 sum Charles Milles Maddox í Cincinnati, Ohio) var ein amerikanskur dømdur hópdrápsmaður, sum við sínum skara í Manson-familjuni gav boð um at drepa m.a. táverandi konu Roman Polanski, Sharon Tate. Manson sat í fongsli frá 1969, eftir tey ræðuligu drápini av konu Roman Polanski og fýra onnur í Los Angeles 9. august 1969, og fyri at hava dripið hjúnini Leno og Rosemary LaBianca sama kvøld. Hann sat í fongsli til hann doyði hin 19. november 2017. Í sekstiárunum skelkaði hann heimin, tá ið hann varð dømdur fyri níggju morð. Sjálvt um Manson ikki drap sjálvur, so var hann dømdur fyri viðvirkan. Ikki fyrr enn í 2027 kundi hann møguleika søkja um royndarleyslating, men doyði tíggju ár áðrenn tað.
Manson sat inn í fongslinum Corcoran í Kalifornia, har hann sat fyri lívstíð. Í 2014 tá hann var farin um tey 80 árini, fekk hann loyvi at skipa sítt egna brúdleyp. Sambært tíðindastovuni AP skuldi hann í 2014 giftast við eini 26 ára gamlari kvinnu, sum tá hevði vitjað hann regluliga í fongslinum í sjey ár. Manson søkti fleiri ferðir um at verða royndarleyslatin, men tað bleiv noktað honum. Hann fekk noktandi svar 12 ferðir. Hann kundi í fyrsta lagi fáa eitt slíkt loyvi í 2027. Tá hevði Manson altso verið 92 ár, um hann hevði livað so leingi. Hann helt uppá, at hann onki hevði at gera við morðini - sjálvt um tað varð hann, sum bað Manson-skaran drepa Sharon Tate og skriva "Grísur" á úthurðina hjá Roman Polanski við blóðinum hjá Tate. Hetta hendi í ár 1969. Skarin hjá Charles Manson í Simi Valley, Kalifornia drap eisini onnur fólk og hevði Charles Manson fingið sín vilja, so hevði hann útruddað alla verðina. Áðrenn hann bleiv dømdur fyri lívstíð, varð hann vinur við tónleikaran Dennis Wilson frá Beach Boys.
Nógvir filmar eru gjørdir um Charles Manson, so sum "The Manson Family" frá 2003 og dokumentarurin "The Six Degrees of Helter Skelter" frá 2009. Mordarin, sum ikki drap nakran sjálvur - men fekk onnur at drepa fyri seg - hevur fasinerað menniskju kring heimin og eitt ótal av samrøðum við Charles Manson liggja eitt nú á m.a. YouTube. Harafturat kann nevnast, at tónleikarar so sum Guns N' Roses, White Zombie og Marilyn Manson (sum er ein blandingur av navninum Marilyn Monroe og Charles Manson) hava framført sangir, sum gjørdir eru av Charles Manson sjálvum.


text:
Mánakvøldið, 20. august kl. 20.00, verður urgukonsert í Fríðrikskirkjuni. Tað verður amerikanski urguleikarin, James D. Hicks, sum framførir Nordic Journey / Organ Music from Nordic Lands. Konsertin er partur av Summartónum.
Á skránni eru nýggj verk til urgu frá tónasmiðjum í norðurlondum, ið James D. Hicks hevur bílagt til framførsluna.
Løgini sum spæld vera, kom frá innspældu røðini hjá Hicks, Nordic Journey, ið er ein kanning av norðurlendskum urguverkum, upptikin á søguligum urgum úr øllum Skandinava. Røðin er framleidd av plátufelagnum, American Pro Organo, í sjey pørtum. Áttandi partur verður upptikin í november, í Hallgrímskirkjuni í Reykjavík, og hendan konsertin fer at innihalda nógv av verkunum, ið verða upptikin í næstu dupult fløgu.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Nú eru vit 53.400 fólk í Føroyum
Nú búgva 53.399 fólk í Føroyum, vísa nýggjastu tølini hjá Hagstovuni.
Seinasta árið løgdust 796 fólk aftrat fólkatalinum, og vøksturin er hálvt annað prosent samanborið við 1. juli í fjør.
Burðaravlopið seinasta árið var 333 fólk, og nettoflytingin var 453 fólk.
Samanborið við undanfarna 12 mánaðarskeiðið er nettoflytingin 209 fólk minni, og burðaravlopið er 38 størri.
Seinastu tvey árini eru netttoflytingin minkað, men samstundis er burðaravlopið vaksið.
Størsti vøkstur í høvuðsstaðarkommununi
Fólkaríkastu kommunurnar eru framvegis Tórshavnar-, Klaksvíkar- og Runavíkar kommunur, og minstu kommunurnar eru Fugloyar-, Skúvoyar- og Fámjins kommunur.
Fólkatalið vaks mest í Tórshavnar kommunu, 397 fólk, meðan størsta afturgongdin var í Eiðis- og Vestmanna kommunum, har sjey fólk fluttu úr kommununum.
Í prosentum vaks fólkatalið mest í Hovs kommunu, 6,2 prosent, ella seks fólk. Síðani kemur Sands kommuna, har vøksturin var 3,6 prosent, ella 19 fólk.
Størsta afturgongdin var í Fugloyar kommunu, 2,6 prosent, ella eitt fólk.
Sí meira um fólkatalið her.
Sí eisini


text:
Komandi vikuskifti verður DM fyri ung hildið í Glostrup. Meiningin var at kappingin skuldi vera í Ballerup, men av tí at ikki bleiv liðugt at høvuðsumvæla breytina í nóg góðari tíð, eru fyrireikararnir noyddir at flyta tiltakið til Glostrup.
5 føroyingar verða við í kappingunum, og vónirnar um heiðursmerki eru góðar. 15 ára gamli Dánjal Jákup Niclasen úr Bragdinum skal renna 100 m og 300 m. Á 100 metrum hevur hann 8. bestu tilmeldingartíð og málið hjá honum er at røkka finaluni, og eisini at renna undir 12 sekund. Ikki er langt niður til teir bestu, tí tann skjótasti hevur 11.71 sum ársbesta. Enn betur sær út hjá Dánjal Jákupi á 300 m, tí her hevur hann bestu tilmeldingartíð av øllum – 38,03 sek, sum eisini er ársbesta í Danmark. Men ikki verður tað lætt kortini, tí kappingarneytarnir eru beint í hølunum, og sjey teir bestu eru undir 39 sek!
Enn er ikki eitt ár síðani Marnar Djurhuus av Morskranesi gjørdist rennari. Men tað er hann so í dag, og tað við lít! 15 ára gamli Treystadrongurin skal renna 1.500 m og 3.000 m. Á 1.500 metrum hevur hann tilmeldingartíðina 4.26, sum er 5 sek seinni enn danski super-rennarin Lous Krogsbøl, sum eisini skal renna 300 og 800 m. Til seinasta umfar av Grand Prix rann Marnar tó teinin uppá 4.19, so tað skal nokk blíva spennandi, hóast væl er hugsandi, at Louis kann renna enn skjótari. Á 3.000 metrum er besta tilmeldingartíðin 9.25 min. Marnar stendur her niðast á listanum uttan tilmeldingartíð. Men undirritaði metir at Marnar væl kann renna saman við og kanska eisini frá teimum allarbestu á hesum teininum. Tað prógvaði hann til VU-Spelen, har hann rann 2.000 metrar uppá 5.49 min.!!
Vónirnar til Rúna Seloy eru altíð stórar, og eru tær tað eisini hesuferð. Rúni, sum í ár hevur roynt seg nógv innan spurtteinar, fer til DM-U aftur at royna seg á miðteinunum 800 m og 1.500 m. Seinsta ár vann Rúni DM-heitið í báðum hesum kappingunum hjá D 14-15 ár. Nú skal hann renna í bólkinum D 16-17, og fleiri av kappingarneytum hansara hava betrað seg nógv hetta seinasta árið. Enn hevur Rúni ikki sett persónligt met á yndisteini sínum 800 m, og tað sær næstan út til, at hann skal renna upp til sítt besta og kanska nakað afturat fyri at fáa gullið til høldar. Sama fer at gera seg galdandi á 1.500 metrum, har Rúni tó til seinasta Grand Prix’ið setti PM við 4.18 min. Men kenna vit Bragdadreingin rætt, so kemur hann heim aftur við onkrum glitrandi um hálsin!
Jan Elmar Sørensen, sum nú búleikast í Vejle, verður við í kappingini hjá D 18-19. Her fer hann at renna 3.000 m forðarenning. Tað eru langt frá allir rennarar, sum tora at leypa upp um forðingarnar, og tí eru tað ofta fáir rennarar við í hesi kappingini. Um tað hevur gingið væl við venjingunum hjá Jan Elmari í seinastuni, skuldi verið ein møguleiki fyri heiðursmerki til hansara.
Einasta gentan hesuferð, er Rebekka Fuglø úr Treysti. Hon verður við í kappingunum G 16-17 ár og luttekur á 400 m og 800 m. Rebekka er kanska hon, sum far tað truplast at vinna sær heiðursmerki, men setir sær tó sum mál, at koma heilt niður móti sínum egna føroyska meti á 400 metrum, og niður móti oyggjleika-kravinum á 800 metrum.
Tað sær í øllum førum spennandi út, og tað vildi eisini verið fantastiskt, um tey komu heim við 5 heiðursmerkjum. FÍF ynskir øllum góða eydnu. Vit fylgja við her á heimasíðuni, og fara at skriva eftir loknar kappingar!


text:
Aðalfundurin hjá FÍF verður hildin í ÍSF-húsinum hóskvøldið 19. maj 2011 kl. 19.00. Dagsskráin verður sambært lógum felagsins, og sær soleiðis út:
- Val av orstýrara
- Formaðurin greiðir frá virki sambandsins í farna ári
- Kassameistarin leggur fram grannskoðaðan roknskap
- Innkomin mál
- Val av nevndum og eykamonnum
- Val av skrásettum grannskoðara
- Ymiskt
Fyri vali standa næstformaðurin, Niels Jákup Jakobsen og Jonhard Larsen, nevndarlimur. Teir taka báðir við afturvali.
Hvørt felag kann hava upp til trý umboð á aðalfundinum. Við atkvøðugreiðslu hevur hvørt felag eina atkvøðu.
Uppskot til nýggjan varaformann ella nevndarlim skulu vera starvsnevndini í hendi í seinasta lagi 14 dagar undan aðalfundinum.


text:
Dagføring: Kunningarfundurin um Nordlek 2021 í Tammerfors, ið skuldi vera á Háskúlanum í Havn leygardagin, er avlýstur. Orsøkin er, at Nordlek ikki verður í Tammerfors í juli 2021, sum annars ætlað – óvissa støðan viðv. koronasmittu ger at tað mest ábyrgdarfulla og realistiska er at avgera longu nú, at stevnan ikki verður í juli 2021, sum annars ætlað. Vit vita ikki enn, hvat hendir í staðin – um hon verður avlýst, ella møguliga flutt 1, 2 ella 3 ár. Nordlekstyrelsen hittist sunnudagin 15. nov. 2020 og aftaná tann fundin fáa vit helst meiri at vita.
Leygardagin 14. november kl. 12:00 verður kunnandi fundur fyri áhugaðum um Nordlek og sommerlejren 2021 á Háskúlanum í Havn.
Nordlek 2021 verður í Tammerfors / Tampere í Finnlandi í døgunum 20.–25. juli 2021. Sum vanligt verður skipað fyri luttøku til stevnuna, í hesum sambandi bjóðar Sláið Ring áhugaðum til fundar á Háskúlanum leygardagin 14. november kl. 12.00. Endamálið er at finna útav, hvørji eru áhugað at koma við og at tosa um, hvussu vit leggja ferðina til rættis og hvussu vit skipa venjingar o.a. í hesum koronatíðum.
Vit royna at leggja ferð og venjingar til rættis, sum um at stevnan verður, men vegna korona verða endaligu tilmeldingarnar ikki gjørdar fyrr enn í mars 2021, tá vit vita meira um, hvussu støðan er við korona.
Á Nordlek-stevnuni verður eisini summarlega. Hendan stevnan verður í døgunum 17.–20. juli. Øll ung í aldrinum 15–25 ár eru vælkomin til hesa stevnuna, og bjóða vit eisini teimum við á Háskúlan hendan dagin.
Vegna fyriskipararnar
Ólavur Lydersen
Hildur Kruse Sørensen
Rasmus Joensen


text:
Í heystfrítíðini skipaðu ítróttafeløgini, ÍSF og Fólkaheilsuráðið fyri Heystrøringi. Yvir 20 ítróttafeløg kring landið lótu dyrnar upp og bjóðaðu øllum – børnum, foreldrum, ommum, abbum og øllum øðrum – at royna alskyns ítrótt.
Vit hava fingið afturmeldingar frá teimum ymisku feløgunum um undirtøkuna.
Um leið 400 børn og vaksin luttóku í alt.
Tað var ógvuliga ymiskt, hvussu luttøkan var hjá teimum ymisku feløgunum. Talið var úr 0 upp til meir enn 100.
Tey sum luttóku, vóru børn í øllum aldri, foreldur, ommur, abbar, fólk, sum ikki vóru limir í feløgunum. Tey komu bæði úr somu bygd/býi, og summi komu úr øðrum bygdum og oyggjum.
Upp á spurningin, hvat feløgini halda um tiltakið, svaraðu næstan øll jaliga, sum t.d.: ”fínt”, ”óført tiltak”, ”gott”, ”meiningin góð nokk”, ”ordiliga gott”. Eitt felag, sum ikki hevði nakran luttakara, svaraði, at tey tíma ikki at fyriskipa tiltakið aftur.
Nógv feløg hava ikki pláss fyri fleiri limum, men tað eru eisini feløg, sum ynskja fleiri limir. Okkurt felag fekk onkran nýggjan lim, og onkur kom á bíðilista. Okkurt felag hevur ikki ungdómsarbeiði í løtuni, men arbeiðir fram ímóti tí. Eisini var hetta eitt høvi hjá feløgunum at koma í kontakt við foreldur, sum kunnu veita eina hjálpandi hond í felagnum framyvir.
Upp á spurningin um Heystrøringur 2010 var nóg væl lýst, vóru nøkur, sum svaraðu, at tey onki høvdu sæð, onkur at tað sást á ymisku portalinum, men fólk vita ikki, hvat Heystrøringur er. Uppskot komu um t.d. at lýsa betur við plakatum á skúlum, meiri umtalu í Fjølmiðlunum og at tað kemur fyrr á heimasíðuna hjá ÍSF.
Nøkur feløg lýstu sjálvi: t.d. plakat í handlum, tíðindaskriv, heimasíðu, facebook, plakat í býnum og onkur skúlaflokkur fekk bræv heim við. Nøkur feløg lýstu ikki – onkur viðmerkti, at tey væntaðu betur lýsing frá Fólkaheilsuráðnum og Itróttasambandinum.
Næstan øll feløgini hildu, at vit skulu endurtaka Heystrøring aftur næsta ár. Eitt felag svarar ja, treytað av, at tiltakið verður lýst nóg væl.
Onkur viðmerking var komin frá foreldrum, sum høvdu sæð lýsingina – tey brúktu hana til: ”hvat kunnu vit gera í dag?”
Tað var lutakast millum feløgini sum luttóku í Heystrøringi og vinnarirnir vóru hesir:
1. Vágs Bóltfelag, vinnari av 3000 kr. til útgerð
2. TB-Flogbóltur,2 pláss til skeiðluttøku hjá ÍSF
3. Bogaskjótifelagið Tambar, vinnari av bókini “Aldersrelateret Træning”


text:
Vinarlig heilsan til Svenning av Lofti
2020-06-09 15:02
Skilligt er at
Svenning av Lofti øtast við at nakar kan verða ímóti at
”uttanríkismálaráðharrin” Jenis av Rana vil staðseta
umboðsstovu í Jerusalem. Men heldur enn at taka í forsvar eitt
rasistiskt hernaðarstýri skipað av zionistum, ið støðugt leggur
eftir og hevur sum ednamál at utrudda palestinska fólki, vildi ein
mett at kristna læran um næstrakærleika og trúgv á Várharra og
Jesus hevði størri megi í sálini, og tí vildi sett til viks
allan ógerning mótvegis øðrum menniskum.
Eitt eru heilag søgulig støð í Miðeystri og Palestina, ið vísa á serstakar hendingar, og annað er einsíðis og ókritiskar tulkingar av átrúnaðarligum boðskapi, ið vanligt vit og skil allarhelst átti at fingi tankar bendar á eina menniskaliga rætthugsandi kós, og ikki at falli fyri diktatoriskum ella harðrendum atburðum.
Men so er opinbart ikki hjá øllum kristnum innan ymsu samkomurnar í landinum, og verður tað so eftir míni áskoðan ikki til serstakan sóma.
I Danmark finnist
felag nevnt Dansk Palæstinensisk Venskabsforening. Har eru hvønn
dag frásøgnir um óhugnaliga ágangin á palestinar. Í dag verður
sagt frá um einkuna Aisha Hijazi, ið situr eftur við 8 børnum, at
í morgun komu teir – hermenn umboðandi stjórnina hjá Netanyahu
– við maskinum og amboðum at ríva hús hennara í hertikna
býarpartinum Silwan í Eysturjerusalem niður - sjá mynd frá hendingini.
Aisha og børnini vóru drigin út úr húsinum, og bert tveir tímar seinri var ikki annað eftir enn ein stór rúgva av byggitilfari. Aisha og 8 børnini vóru tá alment sætt heimleys.
Dømi her er bert eitt av mongum, ið sigur frá tí terrorvirksemið, misnýtslu, forfylging og etnisku utreinskan palestinar eru fyri hvønn einasta dag í hersettu økunum – Gaza, Vestari áarbakki og høvuðsstaði teirra Al-Quds / Eysturjerusalem.
Í dagsins fesku
tíðindum í Haaretz hevur tíðindamaðurin Victor Kattan grein við
yvirskriftini ”Uppfunnir palestinar og innføddir jødar” og
orsøkin til ognartøkuætlanina og hví tað er tidningarmikið at
heimurin steðgar Netnyahu innan tað er ov seint.
Hesa grein eigur Svenning av Lofti at lesa, og skilja, at heimurin er ikki so einstáttaður sum han kanska ynskir hann at verða.
https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-why-the-world-must-stop-netanyahu-before-it-s-too-late-1.8905737?fbclid=IwAR29AMT1Dxlj3_6Q1v53VpprN5dIHxTSr_SQcsO4cAvGs-msP0TxQmRsmyI


text:
Páll Isholm hevur gjørt ein nýggjan Ægir sang til okkara svimjara.
Sera góðir og hann er júst tað Ægir stendur fyri, lívligur og við fullum drøni fram, hetta skrivar Páll Isholm á sín Facebook vanga og hoyr sangin, sum er lagdur út á YouTube, klikk link niðast á síðuni.
Tá man ikki dugir so væl at svimja, so kann man altíð gera ein sang 😉
Magni Huusgaard fær tað at svinga við tangentunum, og Karl Martin Samuelsen syngur so frálíka væl.
Ein koronaheilsan til tykkum røsku svimjarar, sum blivu tvungnir at halda langan steðg, júst sum formurin var við at vera har. Men vit mugu bara halda á og rópa GO Ægir!!!
Koyrið ‘for’ frá og lurtið væl, tí hetta er júst sum í hylinum. Einki drál, men full ferð framm 🙂
SáH
Vit rópa Ægir go, vit syngja Ægir go go
vit skrála inntil sigurin er komin í hús
so svimja vit og kempa og vit rópa um kapp
So eingin framvið slapp
Go Ægir, Ægir, Ægir
Metini sundir skræðir
Go Ægir, Ægir, Ægir
gull er okkar’ mál
Um tað er 1, 2, 3, 4, 5 ella seks
hvør geilin er ger einki einki talkompleks
vit gera tað vit kunnu og eitt sindur afturat
Og elska góðan mat
Go Ægir, Ægir, Ægir
Metini sundir skræðir
Go Ægir, Ægir, Ægir
gull er okkar’ mál
Um tað er firvald, bringa, ryggur ella svim sum tú vilt
vit geva alt vit orka sjálvt um vit fáa ilt
tí gullið tað er málið hvørja einastu ferð
heima og úti í tí stóru verð
Go Ægir, Ægir, Ægir
Go Ægir, Ægir, Ægir
Go Ægir, Ægir, Ægir
gull er okkar’ mál
Go Ægir, Ægir, Ægir
Go Ægir, Ægir, Ægir
Go Ægir, Ægir, Ægir
gull er okkar’ mál


text:
17. august
17. august er dagur 229 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 230 um skotár er). 136 dagar eru eftir av árinum.
HendingarEdit
- 1740 - Benedict XIV pávi, áður kendur sum Prospero Lambertini tekur yvir frá Clement XII, og gerst pávi nummar 247.
- 1883 - Tjóðsangur Dominikanalýðveldisins, Himno Nacional, verður framførdur alment fyri fyrstu ferð.
- 1908 - Fantasmagorie, fyrsti animeraði teknifilmurin, gjørdur av Émile Cohl, verður vístur í París, Fraklandi.
- 1960 - Gabon fær fullveldi frá Fraklandi.
- 1962 - Peter Fechter verður skotin og letur lív í Týsklandi, tá hann roynir at sleppa yvirum tann nýggja Berlinmúrin.
- 1978 - Double Eagle II gerst fyrsta luftballón, ið flýgur yvir Atlantshavið. Ballónin lendir í Miserey, Fraklandi, 137 tímar aftaná at hon fer frá Presqueoyggj, Maine, USA.
- 1982 - Tær fyrstu tónleikafløgurnar (Compact Disc) verða givnar út í Týsklandi.
- 1998 - Lewinsky skandalan: Bill Clinton, forseti USA, viðgongur á bandi, at hava átt "improper physical relationship" (ósømandi kynsligt samband) við Monicu Lewinsky, lærlingi í Hvíta Húsinum. Sama dag viðgongur hann í sjónvarpi, fyri amerikonsku tjóðini, at hann ikki hevur tosað satt um samband teirra.
- 1999 - Ein jarðskjálvti, ið málar 7.4 á Richterstiganum, rakar Ísmit í Turkalandi. 17.000 fólk lata lív, og 44.000 verða skadd.
- 2005 - Yvir 500 bumbur verða brostnar av yvirgangsfólki á 300 støðum í Bangladesj.
- 2008 - Amerikanski svimjarin Michael Phelps, gerst fyrsti persónur at vinna 8 medaljur á somu Olympisku Leikum.
ÍtrótturEdit
FótbólturEdit
GrindirEdit
FøðingarEdit
- 1786 - Davy Crockett, amerikanskur hermaður og politikari (d. 1836)
- 1893 - Mae West, amerikonsk sjónleikarinna (d. 1980)
- 1901 - Heðin Brú, føroyskur rithøvundur (d. 1901)
- 1920 - Maureen O'Hara, írsk-amerikonsk sangkvinna og sjónleikarinna (d. 2015)
- 1943 - Robert De Niro, amerikanskur sjónleikari og leikstjóri
- 1960 - Sean Penn, amerikanskur sjónleikari og leikstjóri
- 1977 - Thierry Henry, franskur fótbóltsleikari
- 1993 - Sarah Sjöström, svenskur svimjari
AndlátEdit
- 1969 - Otto Stern, týskur alisfrøðingur og Nobel-vinnari (f. 1888)
- 1987 - Rudolf Hess, týskur hermaður og politikari (f. 1894)


text:
Samrøða 12. februar 2001 við Honnu og Hildu um torvskurð í Mykinesi.
Endurgivin við loyvi frá rithøvindinum © Steingrímur Abrahamsen.
Torvskurður. At ganga til neyta í Mykinesi. Neytakonugildi. Tá siglingarmenninir fóru avstað.. Gerandiskostur í Mykinesi.
TorvskurðurSteingrim: Nær byrjaðu tit at skera torv?
Hanna: Í mai mánað. 14 dagar vóru menninir heima. Um hvítusunnuna, tá fóru vit á heiðina.
Steingrim: Hvar lógu torvheiðarnar hjá tykkum?
Hanna: Upp í Heyggj, uppi á Grønu Fløtu, uppi í Ovaru Heyggj høvdu vit eina krógv, so høvdu vit eísini torv á Vátaføllum. Tað var eitt stríð. Har var so nógv at skera av. Tað var tungt torv. Menninir stóðu í teimum djúpu grøvunum og langaðu torvurnar uppá, tað var uppi á Oyggj. Vit kallaðu tað fyri torveyga.
Steingrim: Hvør skar á Vátaføllum?
Hanna: Pápi og Ísak. Tað var so nógvur svávil í tí torvinum. Har var pent at vera uppi at síggja yvir bygdina. Torvið var tungt og brendi gott. Uppi á Oyggj var besta torvið hjá okkum. Har høvdu Karl og Jógvan húskáll eisini hús. Har var ein flott fløta , sum var breidd við torvi. Vit koyrdu torvið við trillibøru. Tá vóru vit væl klædd, tá vit fóru í torv at bera burtur. Vit vóru í handskum, tí hetta var skitið arbeiði. Tá tað var turt fóru vit at seta upp.Uppi í Heyggj mátti miðskiftast. So mátti man skunda sær, tá tað var liggjandi gott veður. Um tað ikki bleiv borið inn tá og regn kom, so fór alt í spønir, alt bleiv til torvmold. Øll bóru á høvdinum. Tað var strævið. Høvdið var sovnað, so man onki følilsi hevði í tí. Øll vóru glað allíkavæl. So plagdi vit at hava eld, so eftir vatni. Turran fisk og spik og skerpikjøt. Breyð og rullipylsu. So kókaðu vit drekka. Tað smakkaði nógv betur úti. Tað var dejligt at eta úti. Eina ferð hevði mamma kort eitt kjógv í bakarovnin og tað bleiv borið niðan á Oyggj. Á sum tað smakkaði væl. Tá hjálpti Aleksandra hjá Lisu okkum. Tá vóru vit allar fýra har uppi. Tá vóru menninir farnir at sigla. Teir náddu bert at skera torvið so mátti teir avstaðaftur.
Steingrim: Tit høvdu eitt hús á Vátaføllum, eitt hús Uppi í Heyggj, á Grønu Fløtu eina krógv, Ovaru Heyggj eina krógv og Uppi á Oyggj høvdu vit eitt hús. So høvdu tit torv til alt árið.
Hilda og Hanna: Pápi bestilti altíð kol. Tað var so snedugt fyrr, hvis mann skuldi fáa tað at loga, tí man hevði ikki so nógv gott torv og við hvørt var torvið so dovið, at tað fekst ikki at loga, tí vit høvdu ikki so nógv gott torv. So var farið eftir spiki, tí alt var goymt. Tað spikið, sum ikki var saltað og sum ikki var etandi, tað var koyrt í eldin. Tað brendi so væl, so blivu breyðini bakað av tí. Og altíð, tá vit bakaðu breyð, so benyttaðu vit eldin, tá vit høvdu nakað toy at strúka, settu vit jørnini út á og benyttaðu eldin. Trý jørn høvdu vit: eitt nummar 7 og tvey nummar 5. So høvdu vit eitt pressijarn. Á sum eg eri forharmað at tað skuldi fara. Tað hevur staðið úti í hjallinum, tað var rustað, tað er farið í Viðarhellið. Vit blivu biðin at pressa og reinsa hjá hesum ungu, tað var nokso tungt arbeiði.
Steingrim: Hvussu longi skóru tit torv.
Hilda: Oftani var torvið kanska Iiðugt, tá hoyggið kom fyrí, tað var ikki meiri. Vit plagdu at bera inn Uppi á Oyggj, tá tey vóru byrjað at hoyggja, tá var ringur terri tað árið.
Hilda: Tað var ringur terri tað árið, tí tá hoyggjaðu vit á Grótválum, tí teir vóru á fjalli á Borgardali. Gongan kom øll heim, tað hevði gingist so væl á fjalli. So minnist eg, tá teir fóru at fáa jólatorvið heim. Teir høvdu sledu, tá tóku teir seg saman, pápi, Jógvan húskall og Karl plagdu at fara niðan á Oyggj eftir torvi. Tá høvdu teir brennivín, so teir skuldu vera heitir.
Steingrim: Hví brúktu teir ikki rennistrong?
Hanna: Mykinesmenninir vildu ikki.
Hilda: Viðhvørt kom frost í torvið. Tá vóru vit forharmað. Tá var torvið spilt; tað brendi ikki , tað var so lætt at taka í. Alt arbeiði var farið til spillis. Torvhúsið tók tríggjar fláir. Miðgongdin kallaðist klovin. Har gingu vit, fyri at kunna laga torvið heilt upp undir takið. Húsið hjá Jógvan húskall lá mitt í, Karl hevði tað norðasta ag Santus tað sunnasta. Stóri Ísak, Hans í Gili og Ívar vóru eisini uppi á Oyggj. Jákup í Løðu hevði eitt hús, tað stóð upp á har teir skóru. Tað húsið hevði sinktak, tað var flatt. Tey høvdu torv í Sundadali og í Hvannabrekkuni. Lisa hevði torv uppi á Ovaru Regn. Har høvdu tey í Løðuni eisini torv.
Steingrim: Hvar var tað besta torvið?
Hilda og Hanna: Norðan fyri har sum bóndurnir vóru. Har hevði Lisa eisini torv. Tað var Norði á Gjónni, Norði á Eggini. Tey í Handanástovuni høvdu torv her og upp á Leiti. Karansvía hevði torv upp á Fløtuni, tað er í ovaru Heyggj. Magda og eg (Hilda) fóru einaferð eftir torvi í frosti. Vit tordu ikki við leypinum tvørtur um ánna, vit bar settu hann á glerið og skumpaðu hann yvir til hin áarbakkan. Úti á Skor var eitt, har áttu vit onki. Lisa átti á Grótválahorninum. Tað var stuttligt at vera á heiðiní í góðum veðri. At sita og eta úti eín góðan summardag er himmalskt. Tað var herligt at leggja seg á eina fløtu at slappa av og hoyra fuglarnar syngja, alt andaði so friðfult og herligt. Øll vóru á heiðini. Karl plagdi at kika eftir øllum. Allastaðni vóru eldar, øll vóru glað, tað var sunt at vera úti alt summarið, øll vóru sólbrend. Vit plagdu ikki at koyra leyparnar so fullar at bera inn. Vit vóru so sterkar. Tá vit ikki høvdu nakað at seta leypin á, so mann kundi fara undir hann , so var tað bara at koyra á høvdið, so plagdu vit at liggja á knøum og stiðja okkum við hondunum og so reisa okkum upp og so fara avstað. Tað var øðiliga tungt torvið Norði á Gjónni. Tað brendi so gott. Uppi í Heyggj var torvið so moyrt, tað var hopileyst at baka við tí torvinum, tað var til at kóka ketilin. Tað var ringur mógvur. Tað niðasta á torvuni var eitt sindur svartari enn tað ovara. Tá vit bóru burtur, tóku vit 4 torvur ella sum tað bar til og løgdu tær á fløtuna. Torvurnar lógu einar 3 - 4 dagar. So blivu tær settar upp tvær og tvær torvur. Viðhvørt plagdu vit fara at miðskifta. Tað var pent at síggja, tá alt var uppsett. Tá tað var turt, fóru vit at bera inn. Tað var stuttligt at eta úti. Vit fingu døgverða niðan í hagan, alt møguligt gott, fyltar lundar, turran fisk og fiskaknettir. Viðhvørt fingu vit eggjapylsu, sum mamma gjørdi, við eitt sindur av tálg í og gott deiggj og góð føroysk sjálvvelt eplir: Mamma var so ófør; hon var so flink.
Steingrim: Høvdu tit nakað gildi, tá torvið var komið til høldar?
Hanna: Nei, men vit høvdu neytakonugildi. Tað var meðan Niels Juel Arge var her vestri. Tað stóð í Gomlu Løðu. Heini plagdi at hava Blákorsgildi í Handanástovuni og hann plagdi at hava jólatræ, áðrenn loft varð lagt í. Tá loft var lagt í, fekk Heini sær bindimaskinu og hon stóð uppi á loftinum. Har sat hann og bant til fiskimenninar - undirklæði, undirbuksir, troyggjur, undirtroyggjur - alt var føroyskt. Hann dugdi at seyma hettur til beiggjarnar, áðrenn teir fóru á Suðurlandið. Dánjal Jákup, Jesar, Jákup og Ísak. Tey vóra 8 systkin, 5 beiggjar og 3 systrar, mamma, Magdalena og Bette. Omma var so ófør, hon dugdi alt at gera. Hon plagdi at sita og veva. So plagdi hon at fara niðan á Túala at rekja. Eg haldi tað var okkurt sum skuldi setast í vevin, tað var eitt stórt træ, sum skuldi rekjast, so skuldi hon hespa tað og seta tað í vevin. Eg minnist, at hon plagdi at siga, at abbi Ísak, hann æt Kristian Ludvíg. Hann plagdi at gera henni heklinálir. Kvøldið fyri hann gekk burtur kom hann við eini heklinál til hennara. Hann legði seg fram á vevin at práta við hana. Tað var ta síðstu ferðina. Tað kom sovorðið kavarok á teir. Maðurin hjá Onnusofíu í Skemmuni var eisini við. Mamma fortaldi onki sovorðið. Hon minnist bara, hvussu synd tað var i teimum. Tey gingu inn á Kumlar at hyggja, sum áttu við. Klæðini vóru fryst upp á miðju, hjá teimum. Eg haldi tað mundi vera mamma Dánjal Klett. Tað var ein syrgiligur dagur. So var tað maðurin hjá Lisu, sum hevði stungið seg á útiróðri. Hann bleiv sendur inn til Sørvágs, tí blóðforgift var komið í. Hann doyði, men Lisa fekk ikki deyðsboðini av honum fyrr enn átta dagar aftaná.
At ganga til neyta í Mykinesi.Steingrim: Hvørjar vóru neytakonurnar á Handanágarðinum.
Hanna: Tað var eg, Aleksandra, Herdis, Antina, Elsa, Dagmar. So fór eg út á Bøgarðin, har var taó Fia, Julia, Hanna Ellingsgaard, Hilda, Olivia hjá Jóan Heina, Jona, Henrikka, Annasofia, Stóra Aleksandra, Astrid, Esther var við viðhvørt og Borgny. Vit vóru 15 neytakonur.
Steingrim: Nær byrjaðu tit at ganga til neyta?
Hilda: Tá neytini løgdust úti, í juni. Um gott veður var, kundi tað vera um hálvan mai. Ein boðaði frá. Tað var Aleksandra.
Hanna: Eg gekk niðan í Stállhús at siga neytaboð, í Abrahamsstovu, til Henrikku. Aleksandra gekk út eftir. Hon fór til okkum, Annasofíu, Hildu, niðan til Aleksandru. Vit vóru tvær, sum boðaðu, vit byrjaðu k1.8. Tá vit komu á Grótválar bíðaðu vit eftir øllum.Tá allar vóru komnar, fóru vit tiI gongu. Vit vóru væl klæddar, tá regn var.
Steingrim: Hvussu nógv biði høvdu tit við tykkum?
Hilda: Eg hevði fýra kýr. Eg hevði eina lítla, sum tók 5 pottar á arminum. Hitt, sum eg mjólkaði uppí til Handanástovuna, var størri, tað tók 15 litrar. Fetilin var pent bundin, hann var dupultur. Tað var tungt at bera. Í hondunum høvdu vit stokkar. Vit vóru heilt ungar. Henrikka og Annasofa vóru yvir 70, hetta var síðsta árið tær gingu. Eg minnist, hvussu seint tær gingu. Eitt legði eg merki til, tá tær vóru komnar í neytini, hevði eg bara seIt niður eini kúgv. So skjótt gingu tær kortini. "Fram kemur hann, ið hóvliga fer", plagdu tær altíð at siga.
Steingrim: Hvar plagdu neytini at liggja?
Hilda: Tað var ymiskt. Við hvørt lógu tey úti á Skor , so væl fyri. Tá tað var mjørki, var ringt at finna tey, so gingu vit har vit høvdu mjólkað um kvøldið. Tá vit sóðu, at ein hevði kukkað, so stungu vit fingurin niðurí, fyri at vita um lorturin var heitur, so gingu vit eftir tí. So funnu vit tey. Men við hvørt funnu vit ongi neyt. Tá noyddust vit heimaftur. Tað kallaðu vit at grísa. Tá høvdu tey verið uppi á Knúki. Menninir høvdu verið tiI útiróðrar. Teir høvdu sæó tær uppi á Knúki.
Tá vit fóru heim sungu vit altiíð "Nú dagurin at enda er". Tað var stuttligt at sita uppi á Oyggj og síggja, hvussu vakurt alt var. Vit plagdu at hava 18 – 19 1itrar av mjólk heim. Tað var ymiskt sum neytini mjólkaðu. Tá duvaveður var, mjólkaðu tey betur. Vit plagdu at koma heim kl 11 - 11.30. Tá vit komu heim kókaðu vit mjólkina, tí hon súrnaði beinanvegin. Tað sum skuldi vera til rómastamp bleiv sílað og sett til síðis, Vit gjørdu eisini ost. Tað var nýmjólkað og var sett í eina grýtu við lítlum eldi. Kveikamagi/kálvamagi bleiv lagt niður í og so loypist mjólkin saman. So var mysan tikin frá.Hon var eitt sindur gullig. Tað var mjúkt at eta. So var osturin lagdur niður í ein ostaform við holi í botninum. Eitt tunt klæði var lagt niðurí, so koyrdu vit ostin - kostin - niðurí. Vit pÍágdu at koyra kumman í. Lokið var lagt á, tað var pent útskorið. Eitt lítið sindur av fergi var lagt á við einum lítlum steini. Hetta var mjúkur ostur, sum smakkaði sera væl. So gjørdu vit bollamjólk.
Tá kúgvin var kálvað, goymdu tey rámjólkina, t.e. tann fyrsta málið aftan á kúgvin hevði kálvað, hon var koyrd niðurí, tá tey gjørdu ketilsost. Vit fingu ketilsost úr Handanastovuni, Norðuri á Lonini, frá Atu, frá Annu fastur. Tað var herligt at fáa um veturin. Mjólkin mátti ikki vera ov heit, tí so gjørdist kosturin av harður. Kosturin var samanlopin..Misa var náttverðamatur. Ein penur føroyskur ostur var góður at fáa.
Vit gjørdu eisini smør. Tá vit høvdu kókað mjólkina, settu vit hana upp á loftið. So kom nógvur fløti omaná. So var tikið av. Tað skuldi vera leingi, at mjóIkin stóð við fløtanum. Fiøtin varð koyrdur í eina krukku, so var kydnað. So var smørið tikið upp. Tað, sum var eftir av blakið, varð drukkið. Tað smakkaði einastandandi væl. So var smørið elt, tey koyrdi vatn í. Salt varð koyrt í. Smørið varð koyrt niður í krukkur og ikki spiltist tað. Tá mann kom úr hoyggj í Handanástovuni, plagdu vit at fáa rómastamp. Tað var í træstampi. Har kundu 4 fólk sita rundanum og eta.
Neytakonugildi.Hanna og Hilda: Neytakonugildi hevur altið verið í Mykinisi. Tá tey hildu uppat at ganga til neyta uml. oktober mánað, var neytakonugildi hildið. Kokkarnir plagdu at ver Annkatrina hjá Jóhannusi, Marin í Handanástovuni, Holdanslisa, Ragnhild. " Á, denn vælsignaði matur", plagdi kunstmálarin at siga. Vit fingu smurdan mat í neytakonugildinum. So var sungið og dansað var norðuri í dansistovuni.
Oftani var ringt at ganga til neyta. Onguntíð vóru neytini farin inn í Skorar, tey vóru farin inn um Fulltúgvuna at kroka. Hann var høgur í ættini. Har kundu konufólkini ikki fara, So noyddist Hanna at fara eftir monnunum. Jákup hjá Heina og Jógvan í Ábrahamsstovu komu niðan at reka neytini útaftur. Strævið var ofta. Tá vit høvdu verið til neyta, fóru vit aftur eftir torvi. Jú, tað stævið um summarið.
Tá siglingarmenninir fóru avstað.Steingrim: Nær fóru fiskimenninir av stað?
Hanna: Fyrst í mars. Tá fóru teir á Suðurlandið. Teir komu aftur í maj mánað. So skóru teir torvið. Teir vóru heima á Hvítusunnu. Teir vóru heima í fjúrtan dagar. Tað var ein strævin tíð. Vit høvdu nógv at gera. Vi skuldu passa torvið og bera tað inn. Vit vóru liðug við tað, áðrennn hoyggið kom fyri. So er tað vit hoyggja, og er tað góður terri, so eru vit skjótt liðug, tí tað tornar so skjótt har vestri.
Steingrim: Tá siglingarmennninir komu heimaftur í maj mánað, hvusssu var so. Hvussu fyrireikaðu tit tykkuum tá?
Hilda: Tá fara teir á Eysturlandið. Jú forstendur tú. Her vestri vóru 20 siglingarmenn. Tá menninir fóru avstað í marts var alt fullgjørt. Teir høvdu eini 4 pør av vøttum og eini 6-7 pør av hosum , 5 sett av undirklæðum, bæði troyggjur og buksur. Mamma vav vadmal, so skuldi tað litast. Hettur, bæði seymaðar og bundnar. Oljuklæðir blivu seymaði av stouti. Tað var gulligt sterkt tøj. So blivu tey ferniserað 3 ferðir. So madrassu, sum eitt heitt ullint teppi var seymað niðurá og so madrassu. Tað sum seinast var lagt niðurí var bíblian. Pápi hevði skrín. So høvdu teir ofta klassekk. Oftani frættu vit frá teimum, vit fingu telegramm. Pápi var við Petru, sum Christian Emil átti. Aðrir mikinesmennn vóru eisini við t.d. Jesar, pápi Aage.
Høvdu teir fiskað væl, so vóru teir inni og landaðu, og vit fingu telegramm. Pápi skrivaði eisini bræv. Tá teir komu aftur, høvdu teir allan møguligan góðan mat við. Teir høvdu lippir, kjálkar, kongafisk, hetta var gott at fáa. Kongafiskurin hevði so hvøss bein, sum stingu so illa.
Gerandiskostur í Mykinesi.Steingrim: Hvat fingu tit at eta úti hjá tykkum?
Hanna og Hilda: Mamma roytti lundar, teir blivu saltaðir. Vit fingu grind og fisk. Súlu fingu vit eisini. Og so havhesturin. Hann fingu vit frá Niklasi. Hann bleiv royttur og sviðin. Tað var ein dejligur matur. Hann var lagdur í salt einar tveir dagar og so varð hann kókaður. Hann bleiv kókaður í tveir tímar. Eplini skuldu vaskast sera væl. So skóru vit eitt Iítið petti av eplinum, so at soðið kom í gjøgnum, tað smakkaði sera væl. Tá hann var skrallaður, gjørdi vit sós til. Hann var stoktur og lørini við. Vit kunnu eisini kóka hann og gera suppu við makkaroni og sviskum og rísi. Vit plagdu at gera bollar til av kókaðum eplum, sum blivu mosaði, so koyrdu vit eitt sindur av margarin í tað, eitt sindur av sukri og 2 egg. Bara so mikið av mjøli, at tað kom saman, onga mjólk.
So kundu vit eisini gera frikadellur av havhestum og steikja tær akkurat sum fiskafrikadellur. Tað smakkar nógv betur enn tað farsið, sum vit keypa. Tað var sum mamma segði, at havhestakjøtið var nógv betur enn lundakjøtið.
Steingrim; Hvussu gjørdu tit havhestafrikadellur?
Hilda: Vit koyrdu alt tað feita burtur. So skóru vit av bringuni og lørunum, so bleiv tað hakkað 2 ferðir, so bleiv elt. Vit koyrdu eitt sindur av mjøli í, 2 egg og salt og pipar, so tað smakkaði so væl. So var stokt. Vit gleddu okkum so nógv til henda døgverðan.
So fingu vit lundar. Vit kundu skralla lundarnar. Teir blivu stoktir sum vilt. Tað er at gera sósina fyrst. Brúnka bringuna og lørini og so koyra alt niður í sósina og so kóka teir har niðuri í. So høvdu vit fyltan lunda. So stoktu vit lundan við skinninum. Vit plagdu eisini at turrsteikja lundan, tað smakkaði væl. Tá brúktu vit primusovnar. Tá tað var góður lundi, plagdi vit at kóka teir. Saltsprongdur lundi smakkar einastandandi væl. Hann hevði ligið í salti 3 dagar.
Lundahøvd fingu vit til døgverða. Tað var ikki nakar góður døgverði, vit ótu heilan og tunguna. Vit høvdu eina suppu av lundum, sum vit koyrdu ingifer í. Tá var lundin væI vaskaður og feskur. Vit koyrdu rís í og okkurt annað. Alt er blivið søga. Marin plagdi at siga, at Mikines var eitt stórt spísikamar. Tá beinini vóru blivin grøn, plagdu vit at gera lundafrikadellur. Tað kundi oftani henda, tá tey høvdu verið á Nesinum og fleygað og lundarnir høvdu ligið ov leingi í góðum veðri. Roytíngarkonurnar tóku lundarnar frá, so blivu teir skradlaðir. Tá tey royttu, blivu vit altíð settar at kvista. Í góðum finasta veðri. So sótu vit í einum myrkum rúmi og kvistaðu. So komu roytingarkonurnar at taka burturúr. Tað var eitt ringt arbeiði fyri hendurnar. Tað sótu næstan altíð 3 roytingarkonur í Handanástovuni og royttu. Tað bar ikki til at hava handskar uppiá. Tað vóru mamma, Sjúrðaelspa og Julia og Annkatrina.
Steingrim: Hvussu nógvar plagdu tær at royta ein dag?
Hilda: Hundrað. Mamma plagdi at royta 25 um tíman, tá væl lá fyri. Við skaftinum á knívinum dúnaði man lundan. Lundin bleiv royttur heilt upp í knokkin, tí fjøðurin var so dýr. Tá posturin kom, plagdu teir at bera royttar lundar í leypi at selja til Sørvágs, alt bleiv keypt.
Um summarið fingu vit feskan fisk. Vit keyptu fisk. Vit gjørdu knettir og frikadellur og høvd.
Tá mamma hevði verið niðri við drekka, plagdi hon at koma niðan við fiski. Hon koyrdi burturav og hakkaði til fiskabollar og súpan, so koyrdi hon eitt kjøtbein niðurí. Tað vóru nógvir árabátar og maskinbátar har vesturi. Nógv er forandrað, tað er heilt óalmindiligt. Tá kúgvin hevði kálvað, høvdu vit ofta rísvelling.
Vit høvdu eina stóra eplaveltu uppi á Hanusarmørk. Seteplini lógu uppi á loftinum undir songini. Fyrst var pappír lagt undir tey og so oman yvir tey. Vit løgdu tey í januar/februar mánað. Vit settu eplini niður í majmánað. Vit høvdu eina lítla veltu á Systrannamørk. Vit plagdu at seta eini 800 eplir niður. Mamma plagdi at geva lundar fyri eplir. Hon plagdi at fáa eplir av Oyruni í Sørvági frá Marionnu í Stórustovu ella KeldiJákup.


text:
Í Danmark hava myndugleikarnir gjørt av at bjóða ávísum bólkum eina sproytu afturat fyri koronu. Hetta eru fólk, sum longu hava fingið tvær sproytur, men nú stendur teimum eisini í boði at fáa eina sproytu afturat fyri at verja seg betur.
Men hetta er bara galdandi fyri fólk, sum hava serliga ringa órinsverju av sjúku, ella tí at tey eru í serligari viðgerð fyri krabbamein, ella aðrar sjúkur.
Í Føroyum plagdu vit fylgja tilmælunum frá heilsumyndugleikunum í Danmark, og Tummas í Garði, limur í koppsetingarbólkinum, sigur, at tað fer eisini at vera galdandi í Føroyum, at summir bólkar fara at fáa tilboð um at fáa ta triðju sproytuna fyri koronu.
Men hann sigur, at tað er ikki klárt at seta hetta í verk enn, men tað verða helst ikki nógvir dagar, áðrenn ávísir føroyingar eisini fara at fáa hetta tilboðið.
Hann sigur, at orsøkin til, at tað ikki er klárt enn, er, at greiða er ikki fingin á, hvussu tað skal skipast, um fólk skulu fáa boð um tað, ella hvussu tað skal gerast.


text:
Er arbeiðsumhvørvi í lagi skapar hetta trivnað á arbeiðsplássinum, fólk støðast betur og mangan slepst undan títtari og longari sjúkrafráveru hjá arbeiðsfólki. Hetta er m.a við til at spara arbeiðsfólki, arbeiðsplássi og samfelagnum í síni heild, hópin av peningi.
Arbeiðsumhvørvi er bæði fysisku karmarnir á arbeiðsplássinum og sálarliga umhvørvi á staðnum. Bæði eru avgerðandi fyri, um trivnaðurin kann koma í hásæti á einum arbeiðsplássi.
Í Føroyum er ikki eins nógv sjúkrafrávera sum í grannalondunum okkara. Sjúkrafráveran í Føroyum er sum heild lág. Hví so er, vita vit ikki, tí ongin hevur enn granskað í hesum.
Lógin um arbeiðsumhvørvi ásetir krøv til arbeiðsplássini. M.a. skal arbeiðsgevarin tryggja at arbeiðsviðurskiftini bæði eru trygg og heilsugóð. Tað er arbeiðseftirlitið, ið hevur eftirlit við at lógin verður hildin.
Àbendingar eru um, at eftirliti ikki altíð virkar eins væl og ynskiligt var. Samtak mælir tískil til eina uppraðfesting av Arbeiðseftilitinum, soleiðis at eftirliti við at lógin verður hildin í betri mun kann fylgjast.


text:
Førleikameting verður fyrireikað
Í Yrkisdeplinum í Mentamálaráðnum verður arbeitt við at fyrireika og íverkseta førleikameting í Føroyum:
Lógin um førleikameting varð samtykt í løgtinginum 15. mai 2014. Lógin heimilar, at einstaklingar 25 ár og eldri við í minsta lagi 3 ára starvsroyndum hava møguleika at verða førleikamettir í sambandi við at teir ætla sær at taka eina útbúgving, ella um teir umhugsa at betra støðu sína á arbeiðsmarknaðinum.
Síðan lógin varð samtykt hevur verið arbeitt við at fyrireika og íverkseta førleikametingina. At fáa eina vælvirkandi førleikametingarskipan at virka krevur drúgva og neyva tilrættislegging. Hetta kunnu grannalond okkara bert ásanna:
Hóast førleikameting er kend og roynd í flestu londunum kring okkum, verður alsamt arbeitt við at bøta um og dagføra verandi skipanir. Í Íslandi hevur verið arbeitt við at fáa førleikameting setta í verk heilt síðan 2002. Men ikki fyrr enn í 2010 varð lóg um eftirútbúgving samtykt, og í henni eru ásetingar um førleikameting. Síðan tá eru einir 1500 íslendingar førleikamettir innan umleið 30 yrkisgreinir.
Eitt tað fyrsta stigið, ið neyðugt er at taka, nú vit skulu seta førleikameting í verk í Føroyum, er at útbúgva tey, sum skulu standa fyri hesum arbeiði. Í fyrsta umfari snýr tað seg um at útbúgva vegleiðarar, undirvísarar og førleikametarar, ið skulu standa fyri og útinna førleikametingina. Talan um fólk, ið eru knýtt at verandi útbúgvingarstovnum og fakfólk úr vinnuni, sum eru von við at meta um fakligu førleikarnar hjá teimum, ið taka eina útbúgving.
Í tí sambandi varð skipað fyri seminari um førleikameting innan yrkisútbúgvingar. Umleið 40 fólk, umboðandi útbúgvingarstovnar, fakfeløg og vinnuna, tóku lut á seminarinum, sum varð hildið í Havn 31. august og 1. september. Á seminarinum vóru framløgur og bólkaarbeiði, har eitt nú serfrøðingar í førleikameting í Íslandi greiddu frá íslendsku skipanini á økinum og løgdu lag á í sambandi við bólkaarbeiðið.
Á hesi heimasíðu hevur tú møguleika at kunna teg nærri um tað, sum varð umrøtt á seminarinum um førleikameting 31. august og 1. september 2016.


text:
Foreldrabólkurin havt familjudag í Vági
Foreldrabólkurin havt familjudag í Vági
Leygardagin 13. september hevði Foreldrabólkurin hjá Krabbameinsfelagnum familjudag í Vági. Ítróttarháskúlin skipaði dagin fyri okkum. Vit klatraðu, sigldu,lupu, sígdu, spældu og flentu. Vit gingu túr, hugnaðu okkum, fluttu mørk og knýttu bond.
Hjartaliga takk til tykkum á Ítróttarháskúlanum fyri at gera okkum dagin so serligan og ríka okkum við góðum upplivingum og minnum.
Eisini ein tøkk til Team Rynkeby Føroyar Grunnunin, ið stuðlaði tiltakinum
Um foreldrabólkin
Foreldrabólkurin er ein sjálvhjálparbólkur hjá Krabbameinsfelagnum. Endamálið er at stuðla og ráðgeva foreldrum hvørs barn hevur ella hevur havt krabbamein og foreldrum, ið hava mist barn av krabbameini.
Bólkurin leggur dent á hugna, nærveru og at vera saman við øðrum, sum eiga eitt barn við krabbameini, ella hava mist eitt barn, og sum kenna til ta sorg og máttloysi, tað ber í sær.


text:
16. juli
16. juli er dagur 197 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 198 um skotár er). 168 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1661 - Fyrstu pengaseðlarnir í Evropa verða útgivnir av svenska bankanum Stockholms Banco.
- 1931 - Haile Selassie I keisari undirskrivar fyrstu grunnlóg Etiopia.
- 1935 - Heimsins fyrsti parkeringsmálari verður settur upp í Oklahoma, USA.
- 1945 - Manhattan verkætlanin: Atomiska øldin byrjar, tá USA hepnast art bresta eina plutoniumbygda royndar atombumbu tætt við býin Alamagordo í New Mexico.
- 1965 - Mont Blanc bergholið, ið bindur Frakland og Italia saman opnar fyri almennninginum.
- 1969 - Apollo programmið: Apollo 11, fyrsta rúmdarferja ið roynir at senda rúmdarmenn upp á mánan, verður skotin upp frá Kennedy Space Center í Florida, USA.
- 1979 - Saddam Hussein gerst forseti í Irak.
- 2008 - Sekstan smábørn í Gansu umráðinum í Kina, verða sjúkugreind við nýrasteini, aftaná at hava inntikið eitrað móðurmjólkapulvur, ið hevur verið at fáa í kinesiskum handlum. Mett verður at umleið 330.000 smábørn eru rakt av hendingini.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1872 - Roald Amundsen, norskur rannsóknarmaður (d. 1928)
- 1896 - Trygve Lie, norskur diplomatur (d. 1968)
- 1907 - Barbara Stanwyck, amerikonsk sjónleikarinna (d. 1990)
- 1911 - Ginger Rogers, amerikonsk sjónleikarinna (d. 1995)
- 1948 - Lars Lagerbäck, svenskur fótbóltsvenjari.
- 1964 - Miguel Indurain, spanskur súkklari.
- 1967 - Will Ferrell, amerikanskur sjónleikari.
- 1971 - Corey Feldman, amerikanskur sjónleikari.
- 1988 - Sergio Busquets, spanskur fótbóltsleikari.
- 1989 - Gareth Bale, valisiskur fótbóltsleikari.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1999 - John F. Kennedy Jr., amerikanskur blaðútgevi (f. 1960)


text:
Jólatrøini í Nes kommunu tendrað leygardagin, 1. des.
Jólatræshaldið verður við jólatræið á Toftum og byrjar kl. 15.30. Elin á Torkilsheyggi, forkvinna í mentanarnevndini, bjóðar vælkomin og Nes Sóknar Musikkfelag, sum trúliga á hvørjum ári luttekur, spælir nøkur løg. Jóhannus M. Olsen heldur talu og tendrar jólatræið á Toftum.
Jólamennirnir koma við sløkkiliðsbili, og børnini fáa pakka.
Aftaná verða øll boðin í kjallaran í Fríðrikskirkjuni til kakao og bollar.
Kl. 17.00 verður jólakonsert í Fríðrikskirkjuni. Hesi luttaka: Jóhan Magnus Gunrim, Kirkjukórið í Fríðrikskirkjuni, Taborkórið, Bólkurin ELISHA, Kvinnukórið í Nebo og Undirhúskórið.


text:
Garvaður trummusláari liðleiðari á Teenstreet.
Tórða Dam Jacobsen kenna tey flestu ungu, sum eru áhugað í tónleiki í Føroyum. Hann er, sum yvirskriftin sigur, garvaður trummusláari, ja ivaleyst millum teir allarbestu í landinum. Og ja, tað er eisini tí, vit síggja hann so mangan á palli. Hann gjørdist sikkurt veruliga kendur longu sum 17 ára gamal við bólkinum Punjab. Hesir ungu fýrarnir úr Havn góvu eisini eina fløgu út longu tá. Bólkurin er ikki virkin longur, og nú spælir Tórður bæði við bólkinum Mark the Messenger og saman við Fróða Bjarnason. Men hann verður eisini ofta biðin um at spæla til aðar konsertir og tiltøk, og verður eisini javnan nýttur sum studiotónleikari.
Men hjartað er serliga í samkomuni Immanuel, har hann gongur. Tá eg spyrji hann hvørjum hann veruliga brennur fyri, sigur hann, at tað er ungdóminum og so tónleikinum eisini. Hann er sjálvandi við í lovsongsbólkinum í Immanuel, og hann er eisini ungdómsleiðari í samkomuni.
Tórður er komin higar við einum ferðalagi úr samkomuni. Tey eru 23 í tali. 6 vaksin og 17 tannáringar. Mamman og pápin eru leiðarar í samkomuni, og tey síggja øll stórt í felagsskapinum. Tí eru tey farin avstað við einum so stórum hópi av ungum – fyri at verða saman við teimum og hava góða ávirkan á tey. Tey flugu beinleiðis til París og hava har leiðað 3 bussar. Áðrenn tey komu á Teenstreet, hava tey fyrst upplivað ymiskt spennandi í Fraklandi, og so hava tey sjálvi koyrt haðani til Offenburg, her tey ungu eru á legu, og tey vaksnu hjálpa til á ymiskan hátt.
Tórður er her á Teenstreet leiðari hjá 8 dreingjum, hann er í ferðalagi saman við. Hetta er 4 ferðin hjá honum á Teenstreet, og hetta dámur honum væl.
Vit enda samrøðuna við at hugleiða eitt lítið sindur um, hvussu tað er at vera trúgvandi tónleikari heima í Føroyum. Tórður sigur, at hóast hann spælir til nógv ymisk tiltøk og í ymiskum høpum, ynskir hann at vera eitt ljós fyri sína trúgv har, hann er.
Skrivað: Eyðun á Lakjuni


text:
Innsetingartala í Vestmanna kirkju 25. august 2019
Uni Næs, dómpróstur innsetti Mariu Summers við Skipá í embætið sum sóknarprestur í Norðstreymoyar vestara prestagjaldi.
Sálmar: 26, 246, 236 - 308 og 689.
Vestmanna kirkjukór sang tveir sangir. Kórleiðari: Erla Olsen.
Náði verið við okkum og friður frá Guði, Faðir okkara og Harranum Jesusi Kristi. Amen.
Orðini eg havi valt at bera tær, Maria Summers við Skipá, nú tú tekur við embætinum sum sóknarprestur í Norðstreymoyar vestara prestagjaldi, lesa vit í 1 Pæt kap.5 v.2-4:
”Røktið tað Guðs fylgi, sum er hjá tykkum og havið umsjón við tí, ikki treyðir, men hugaligir, eftir Guðs vilja; heldur ikki fyri ósømiligan vinning, men av góðum huga; ikki heldur soleiðs, at tit vilja ráða yvir kirkjuliðunum, men soleiðis, at tit verða fyrimynd fyri fylginum; og tá skulu tit, tá ið yvirhirðin verður opinberaður, fáa hin ófølnandi krans dýrdarinnar.”
Í okkara mentan er upprunin til alla umsorgan og røkt at finna í dupulta kærleiksboðnum um at elska Guð og at elska næstan.
Kristindómur í verki er at hava umsorgan fyri næsta sínum, hvør og hvar hann so er. Soleiðis hevur kristna kirkjan virkað gjøgnum øldirnar í orði og í verki. Tí var tíðliga í fornkirkjuni skipað fyri tí sokallaðu diakonalu tænastuni, tvs. kirkjuligu hjálpartænastuni, sum er elsta kirkjuliga tænastan. Henda tænasta hevur so ment seg til alt tað, sum vit í dag kalla kristiliga umsorgan.
Ápostlarnir skipaði seg við orðsins tænastu og við “borðini!” ella diakontænastu ... Frá fornkirkjuni hevur orðsins tænasta og dikontænastan havt sín virkna lut.
Sum nýklæktur gudfrøðingur og í dag prestvígd og nú til reiðar at taka upp prestatænastu, Maria Summers við Skipá, er lestrartíðin frísk í minninum og alt tað, sum tú hevur lisið eru góð og neyðug amboð í tænastuni sum sóknarprestur. Tú hevur neyðugu førleikarnar at verða prestur, og nú skalt tú vísa hetta í verki!
Tá ið sóknarprestur byrjar í embætinum, siga vit, at hann ella hon eru kallað í embætið.
Tá ið vit brúka hetta orðið kall, so er tað kirkjuliðið ella kirkjuliðini, sum kallað ein prest í tænastu. Men kallið er eisini eitt kall hjá tí einstaka til eina tænastu! Tá ið vit eru kallað til eina tænastu, so verður eisini nakað ávíst litið okkum til, sum vit skulu umsita, hava ábyrgdina av og bera víðari.
Nú, tú ert kallað til tænastu í hesum prestagjaldinum, so hevur tú fingið eitt ávíst øki at røkta. Hetta er títt økið. Tað er her, at tín orka skal leggjast: “røkta tað fylgið, sum er hjá tykkum”, ljóðaðu orðini hjá ápostlinum.
Í innganginum til hetta fyrra brævið hjá ápostlinum orðar hann seg soleiðis: Pætur, ápostul Jesu Krists, til útlendingarnar, sum eru spjaddir um í Pontus, Galatiu, Kappadókiu, Ásiu og Bitýniu.
Vit kundu kanska sagt: Maria Summers við Skipá, tú sum ert kallað til tænastu í Vestmanna, Kvívíkar og Kollafjarðar kirkjusóknum: Røkta tað Guðs fylgi sum er hjá tær ...
Tað er hesa røkt, sum tú nú fert undir. Og henda røktin er í tí økinum, sum tú skalt virka í .... men røktin fevnir bæði um teg sjálva og kirkjuliðini: fyri at kirkjuliðini skulu verða væl røkt, er alneyðugt, at tú sjálv er væl røkt t.v.s. er væl fyri í tænastuni ... soleiðis at tú kanst virka huguliga og ikki gera nakað fyri egnan vinning og ikki ráða yvir kirkjuliðunum, men tæna teimum í trúfesti og kærleika.
Røktin er fremst av øllum at verða til staðar hjá fólkinum við orðinum og sakramentunum.
Tú ert altíð prestur, har tú kemur. Tú ert ikki prestur millum kl.08 og 17.00, og so ert tú okkurt annað hinar tímarnar í døgninum. Tað skal tó leggjast aftrat, at prestar arbeiða undir skipaðum viðurskiftum – bæði tá ið tað er talan um at endurnýggja seg og frítíð!
At røkta og at hava umsorgan. Hetta eru orð, sum eisini eru í tráð við tekstin, vit lósu frá altarinum úr fimtu Mósebók, sum byrja við kenda hebraiska orðinum Shema, sum merkja: Hoyr, Ísrael, Harrin, Guð vár, Harrin er einastur! Og tú skalt elska Harran, Guð tín, av øllum hjarta tínum, av allari sál og øllum mátti tínum.
Og so verður lagt aftrat: Hesi boðorð, sum eg í dag leggi fyri teg skulu vera í hjarta tínum; og tey skalt tú leggja børnum tínum eina við og bera tey upp á mál, bæði tá ið tú situr heima við hús, og tá ið tú gongur úti, bæði tá ið tú leggur teg, og tá ið tú fert upp ...
Taka vit hesi orðini til okkara, so er hetta bæði talan um húsfaðirin og húsmóðirina og tann, sum stendur fyri í kirkjuliðnum, sum skal røkta fylgi – prestin!
Fyrra Pætursbræv byrjar við kenda lovsonginum, vit bera fram til hvønn dóp í kirkjum okkara: Lovaður verið Guð, og faðir várs harra Jesu Krists, sum eftir miklu miskunn síni hevur endurføtt okkum til livandi vónar fyri uppreisn Jesu Krists frá deyðum ...
Hetta er gleðiboðskapurin, tú skalt boða fólkinum, Maria Summers við Skipá.
Hetta er náðiríka og kærleiksfulla evangeliið, sum tú skalt bera tí fylgið, sum tú ert kallað at røkta! Tað veri seg í kirkjunum, har tú fert at hava tær ymisku tænasturnar, men ikki minst í dagliga lívinum, har tú hittir menniskju í gleði og í sorg.
So fari eg at ynskja kirkjuliðunum í Norðstreymoyar vestara prestagjaldi hjartaliga tillukku við nýggja sóknarprestinum Mariu Summers við Skipá við Guðs signing í tænastuni og góða eydnu við samstarvinum við kirkjuráðini, kirkjutænaranar og grannaprestarnar.
Havi nýggja sóknarprestin og mann hennara Tummas við í dagligu bønum tykkara, soleiðis at tey bæði kunnu fáa eina góða inngongd hjá tykkum. Tað biðja vit um í navni Faðirsins, Sonarins og Heilaga Andans.
So fari eg at lesa kallsbrævið frá biskupi fyri tær og kirkjuliðunum, sum er soljóðandi ...
Hjartaliga tillukku við embætinum Maria Summers við Skipa við ynskjum um Guðs signing. Jesus fylgi tær í tænastuni!


text:
"MARTIN LUTHER Í ORÐI OG TÓNUM"
Í sambandi við, at vit í ár hátíðarhalda, at 500 ár eru liðin síðani reformatiónina, verður kór- og sálmakvøld í Christianskirkjuni sunnukvøldið 30. apríl kl. 20.00. Kórið í Christianskirkjuni fer at framføra løg til sálmar hjá Martin Luther, og nakrir felagssálmar verða eisini sungnir.
Stutt hugleiðing verður um sálmarnar, ið verða sungnir.
Litturgur verður Hanus á Gørðum.
Aftaná konsertina er ein drekkamuður í kirkjukjallaranum.
HJARTALIGA VÆLKOMIN TIL KÓR - OG SÁLMAKVØLD Í CHRISTIANSKIRKJUNI SUNNUKVØLDIÐ 30. APRÍL KL. 20.00".


text:
Greinar
Norðmenn á val um fosturtøku í viku 22
Tjóðleikhús – fyri alla tjóðina
Mynd krevur samtykki – eisini dronumyndir
Tavan byggir íbúðir til útlendsk starvsfólk – og vísir vinnuni veg
Sjóvinnustýrið fær bygning á Giljanesi – ein gleðisøga
Vinnulívinum tørvar fleiri útlendsk starvsfólk – men, hvar skulu tey búgva?
Vit eiga øll at vera góð við umhvørvið
Nú má bundinskapurin at olju veruliga minkast
KRAV UM BARNAVÁTTAN OG ANNAÐ VERÐUR SAMTYKT
FYRIBYRGING OG REVSING AV BROTGERÐUM ÍMÓTI BØRNUM – HER MÁ HENDA NAKAÐ!
Pedofilar eiga at missa passið
Fremsta endamálið hjá Føroya Løgtingi eigur undir øllum umstøðum at gera skjól fyri øllum borgarum í landinum. Serstakliga teimum veikastu, har eg telji børnini við, tí tey kunnu mangla verjueginleikar, sum tey ikki hava lært enn.
Tí er tað av alstórum týdningi, at vit mugu skipa lóggávuna soleiðis, at seksuelt misbrúkt børn ikki er veruleiki í Føroyum. Her er einki annað enn ein nullhugsjón nøktandi.
Vit eiga at herða um revsikarmarnar munandi, soleiðis at revsingin rakar misbrúkaran og at hon merkist. Vit hoyra alt ov ofta, hvussu lina revsing misbrúkarin fær, og at hesin fær nakrar krákumánaðir at sita tað av sær, og tað er als ikki í lagi. Misbrúkarin spælir við mannalagnur hjá øðrum og hetta eigur ikki at verða stórur munur á at taka lívið av onkrum.
Tíðin er búgvin at endurskoða lóggávuna viðvíkjandi fyrningarfreistum. Tað tykiskt sum oftast, at tey misbrúktu børnini ikki traðka fram, fyrrenn tey eru vaksin, og vit kunnu lítið ætla okkum, hvat tey hava verið ígjøgnum. Tí kann mann ikki vænta, at tey sjálvi megna at traðka fram, tá tey hava verið offur fyri eini slíkari gerð og offur av slíkari manipulatión. Veruleikin er tann, at í nógvum førum verður sakin fyrnað, tá stendur pedofilurin avdúkaður, tó uttan dóm.
Triðja broytingin, sum eg havi hug at taka fram, er ikki bara fyri okkara egnu børn, men eisini børnini í teimum fátæku londunum. Í 2017 viðtók Avstralia at taka passið frá øllum dømdum pedofilum. Tað er kent, at pedofilar flyta seg aftaná til støð, har teir fáa nøktað sín sjúka tørv. At fleiri pedofilar ferðast til fátæk, korrupt lond fyri tí sama, sigst eisini at verða púra vanligt, og tí skulu vit gera okkara fyri at forða hesum. Tað Avstralska Parlamentið viðtók, at dømdir pedofilar mistu passið. Tað er fyri at forða pedofilum at flyta seg aftaná til lagaligari umstøður, soleiðis at man eisini ger sítt til at verja tey allar veikastu í heiminum. Eg vildi ynskt, at vit í Føroyum gjørdu tað sama, so at vit kundu gingið undan og arbeiða hart ímóti øllum rotinskapi móti børnum.
Vit hava sæð og hoyrt nógvar harðar lagnur tey seinastu árini. Nógv tey flestu, sum fortelja eru vaksin. Tey hava fingið sár og skaða fyri lívið, tí onkur hevur gjørt seg inn á tey, men hesi sum fortelja eru komin lutfalsliga fyri seg. Vit mugu eisini minnast til, at tað munnu verða mong, sum vit ikki hoyra um og sum vit onki hava hoyrt frá. Vit tora ikki at gita, hvar tey eru endað.
Øll pedofili má í stundnini steðgast!
Les aðrar greinar


text:
Eftirmæli av Jóannes Patursson
Um brögð norðmanna ættarinnar úti og heima.
Úrvalt og lagt til rættis hevur Jóannes Patursson.
Noregs Ungdomslag gav út, 1925.
Eftirmæli
Eftir uppskoti frá fyrrverandi formanni Noregs Ungdomslags, harra professor Gjelsvik, varð á adalfundi felagsins í 1923 samtykt at geva Føroyingum eina bókagávu á teirra egna máli. Fyrsta ætlanin var, at tað skuldi vera ein føroysk sálmabók. Hetta fekst tó av ymsum atvoldum ikki í lag. So varð ráðgjört í staðin fyri ay útgeva eina føroyska kvæðabók.
Eg varð so biðin um at savna tilfar til besa bók og havi so gjört. Eg tók tá til ráða at velja slík kvæði: 1. sum røða um forna manna brøgd í norrønum londum og í londum, har Norðmenn hövdu veldi í forðum; 2. sum sýna á bæði fornan og nýjan føroyskan kvæða yrkingahátt, og 3. sum yvirhøvur eru væl umtókt á dansigolvi. Harimóti eru besi kvæði ikki burturúr vald fyri at flyta framm dømir um tey best yrktu føroysku kvæði, ei heldur fyri at sýna framm tær bestu söguligu frágreiðingar í føroyskum kvæðum.
Professor Liestöl, sum hevur eftirhugt mínar frágreiðingar til kvæðini, lektor Erik Eggen sum hevur ritað upp tonarna, og bókavörði M. A. Jacobsen, sum hevur dugnað mær á ymsan hátt við útgávuni, sigi eg mina bestu tökk.
Jóannes Patursson


text:
2012-10-04 16:34
Steinatún bíðar og bíðar...
18. Sep 2020
Steinatún bíðar og bíðar… ...
Kommunan fær átalur í hópatali
15. Sep 2020
Kommunan fær átalur í hópatali ! ...
Vit mugu gera meira fyri at okkara eldru ikki sita einsamøll
16. Aug 2020
Vit mugu gera...
Býráðsmeirilutin lurtar ikki eftir borgarunum
15. Jul 2020
Býráðsmeirilutin lurtar ikki eftir borgarunumNú er løgtingsins umboðsmaður aftur...
Hvat hevur Havnin gjørt Fólkaflokkinum ?
03. Jul 2020
Hvat hevur Havnin gjørt Fólkaflokkinum? ...
Ikki nøktandi svar løgmaður
03. Jul 2020
Svar uppá, viðvíkjandi sáttmálan millum Starvsmannafelagið og Kommunala Arbeiðsgevarafelagið...
Gerið nú miðvís átøk fyri Suðuroynna!
22. Jun 2020
Gerið nú miðvís átøk fyri Suðuroynna! ...
Eldraøkið skal endurskoðast !
19. Jun 2020
Eldraøkið skal endurskoðast saman við kommununum! Tá ið...
Heðin Mortensen vil hava løgmann at svara
19. Jun 2020
Góðtekur løgmaður, at fíggjarmálaráðharrin brýtur Kommunustýrislógina við tað at...
Løgmaður móti veruleikanum!
01. Sep 2015
Í SVF í gjárkvøldi prógvaði løgmaður – Kaj Leo Holm...
Havnaútbygging gevur hundraðtals nýggj arbeiðspláss!
31. Aug 2015
At útbyggja Tórshavnar havn framtíðartryggjar ikki bara arbeiðsplássini hjá 700...
Ikki fleiri arbeiðspláss úr Havnini !
27. Aug 2015
At flyta arbeiðspláss úr Havnini fyri at bjarga útjaðaranum tykist...
Shipping og havnaútbygging!
18. Aug 2015
Í valskrá Javnaðarfloksins stendur, at Føroyar skulu marknaðarførast sum shippingland....
Longt barsilsfarloyvi og bíligari barnaansing!
17. Aug 2015
Vit mugu fáa fleiri børn, um aldurssamansetingin í Føroyum skal...
Raðfesta veruliga vælferð!
14. Aug 2015
Landssjúkrahúsið er ein av týðandi grundsteinunum undir vælferðarsamfelagnum. Landssjúkrahúsið er...
Pensjónistarnir meira at liva fyri!
14. Aug 2015
Vit hava nøgdar pensjónistar í høvuðsstaðarøkinum - teir mest nøgdu...


text:
Viðgerðartrygd
11. juni 2018
Síðani Sambandsflokkurin kom fram við uppskotinum um at veita øllum føroyingum viðgerðartrygd, hevur áhugin fyri at tekna privatar tryggingar verið vaksandi.
Hetta vísir, at fólk hava tørv á viðgerðartrygd, tí í dagsins samfelag hava fólk spent seg nógv fyri fíggjarliga. Tey hava eina familju at taka sær av, tey hava sethúsaskuld o.s.fr. Tey hava snøgt sagt ikki ráð at ganga arbeiðsleys í longri tíð, um tey til dømis skuldu blivið sjúk.
Tí eru almennu Føroyar noyddar at taka spurningin um viðgerðartrygd í størsta álvara, og tí undrar tað ikki, at løgtingið tók undir við uppskotinum hjá Sambandsflokkinum. Vit noyðast at bjóða øllum føroyingum eina trygd fyri, at um tey gerast sjúk, skulu tey sleppa í viðgerð innan stutta tíð.
Ein møguleiki er, at almennu Føroyar samstarva við privat tryggingarfeløg um eina viðgerðartrygd. Tað týdningarmesta er, at vit sum vælferðarsamfelag kunnu bjóða okkara borgarum eina trygd fyri, at tey ikki koma at standa á einum bíðilista í langa tíð.
Tað er mín vón, at uppskotið hjá Sambandsflokkinum ikki bara endar sum ein løgtingssamtykt, ið ongantíð kemur víðari, men at landsstýrið tekur málið í størsta álvara, soleiðis at føroyingar fáa hesa neyðugu tænastuna.
Jógvan Sofus Vilhelmsen
RN
Aftur


text:
Norskamerikanarar
Norskamerikanarar (enskt: Norwegian Americans) eru fólk ættað frá norsku niðursetufólkunum í USA. Flestu tilflytararnir, sum búgva í norðurríkjunum, eru úr Skandinavia. Nú á døgum búgva um 4,643,339 norskamerikanarar í USA. Fyrr búði mesta fólkið á bygd og livdi av landbúnaði, men so hvørt ídnaðurin hevur ment seg, eru alt fleiri og fleiri fólk flutt til býirnar at búgva. Flestu fólk av norskari rót, búgva í t.d. Minnesota, Dakota og Wisconsin.
Hóast flestu norskamerikanar nú á døgum hava lagað seg til at liva sum fólkið í USA, hava teir goymt mentan sína, t.d. málið og listina. Mangir halda enn fast við gamlan sið og egna mentan. Nógv eru tey, ið eiga norsk klæði og nýta tey í veitslulag, á stevnum og tá dansað verður. Norskur tónleikur og matur er væl dámdur í t.d. Minnesota. Árligar skíðkappingar, til dømis snirr, lop, strok og langrenn, hava alstóran áhuga ímillum norskamerikanska fólkið.
Meginparturin av fólkinum eru lutherskar.
BústaðEdit
Hagtølini vísa, at talið er vaksið mest í statunum Minnesota, Wisconsin og Kalifornia. Ein fjórðingar av fólkinum í Noðurdakota eru norskamerikanar.
Kendir amerikanarar av norskari ættEdit
- Sigrid Gurie, sjónleikari.
- Paris Hilton, sjónleikari.
- Hubert Humphrey, politikari.
- Robert Mitchum, sjónleikari.
- Walter Mondale, politikari.
- Marilyn Monroe, sjónleikari.
- Piper Perabo, sjónleikari.
- Iggy Pop, tónleikari.
- Priscilla Presley, sjónleikari.
- Renée Zellweger, sjónleikari.


text:
Í síðstu viku fingu luttakarar í FarGen-verkætlanini ein teldupost við innbjóðing til at luttaka í FarGen-PGx-verkætlanini. Í PGx-verkætlanini fara vit at kanna samanrenningina millum ílegur og heilivág, rópt pharmacogenomics. Hetta er ein liður í at menna persónlagað medisin í Føroyum, har vitan um ílegurnar hjá tí einstaka letur upp fyri at málrætta viðgerðina í størri mun, so heilivágurin virkar á besta hátt.
Heilivágur kann virka ymiskt. Summi fáa tað betri av einum ávísum heilivági, onnur hava als einki gagn av heilivágnum, meðan onnur fáa hjáárin av sama heilivági. Í ávísum førum ber til at meta um virknaðin av einum heilivági frammanundan við at kanna ílegurnar. Við at kanna samanrenningina millum ílegur og heilivág ber í ávísum førum til at greina, hvussu ílegurnar hjá tí einstaka ávirka virknaðin av heilivágnum. Finst ein samanrenning millum eina ílegu og ein heilivág, kunnu tilmæli gerast um, hvussu heilivágurin kann verða givin treytað av íleguvariantinum hjá einstaka persóninum.
Í hesi kanning verður hugt at ílegu-heilivágssamanrenningum, har tilmæli longu eru gjørd uttanlands um, hvussu heilivágurin kann gevast treytað av íleguvariantum hjá tí einstaka. Kannað verður, um slík heilivágssløg verða givin í Føroyum, og um íleguvariantar, ið kunnu leiðbeina um, hvussu heilivágur skal gevast, eru millum føroyingar. Úrslitini skulu skapa grundarlag fyri persónlagaðum medisini í Føroyum, og málið er at menna mannagongdir fyri, hvussu úrslitini kunnu brúkast í føroyska heilsuverkinum.
Tað eru Ílegusavnið, Landssjúkrahúsið og Náttúruvísindadeildin á Fróðskaparsetri Føroya, sum samstarva um hesa verkætlanina.
Hevur tú onga innbjóðing fingið, hóast tú ert partur av FarGen, er hugsandi, at vit ikki hava tín dagførda teldupost. Vinaliga boða okkum frá, um so er.
Hevur tú ongan teldupost, senda vit tær eitt bræv.
Les kunningartilfarið um verkætlanina her.
Hoyr samrøðu í KVF við Noomi O. Gregersen frá FarGen og Jónrit Halling frá Náttúruvísindadeildini um verkætlanina her.


text:
05. mai 2021
Í tíðarskeiðinum 8. mai til 5. juni setur Klaksvíkar kommuna umhvørvið og fólkaheilsuna á breddan. Býurin skal vera karmur um størri og smærri átøk, sum skulu eggja borgarum at brúka býrúmið og náttúruna.
Klaksvíkar kommuna er samstarvspartur hjá Fólkaheilsuráðnum, sum stendur fyri átakinum ABC fyri sálarheilsu. Eisini hevur Klaksvíkar kommuna seinastu árini við átakinum Slóða fyri, sett umhvørvið á breddan. Undir heitinum Virkið vár verður við hesum báðum átøkunum varpað ljós á kropsliga og sálarliga heilsu, samstundis sum lagt verður upp til, at borgarar brúka náttúruna og harvið fáa upplivingar, sum kunnu eggja til góðar útivanar.
Annika S. Biskopstø, forkvinna í heilsunevndini, sigur, at hetta er fyrsta átakið hjá nýggju heilsunevndini, sum hevur til endamáls at eggja og seta í verk tiltøk til frama fyri betur heilsu- og umhvørvisviðurskiftum.
- At vera virkin uttandura í okkara býi, bygdum og náttúru gagnar okkum øllum væl. Vit kenna øll, hvussu væl vit eru fyri, tá vit hava rokast úti og fara glað og troytt til songar. Ella tá vit hava verið úti og notið friðin, luftina og vakra útsýnið við eru umringað av.
- Í sambandi við Virkið vár, hava vit millum annað bjóðað stovnum, áhugafeløgum og øðrum at taka lut við ymiskum tiltøkum, sum eggja til, at vit kunnu vera saman, virkin og hugbundin m.a. úti í náttúruni. Í hesum sambandi kann eg m.a. nevna, at skipað verður fyri einum familjutúri í Halgadal, har familjur kunnu fara ein gongutúr og njóta náttúruna og síggja smálombini, sum eru komin, og seinni verður eisini møguleiki hjá barnagarðsbørnum at planta trø í býarrúminum, sigur Annika S. Biskopstø.
Leygardagin 8. mai verður Virkið vár skotið í gongd. Hendan dagin skipar Treysti eisini fyri NS hálvmaraton, og í tí sambandi verða Stoyksoyravegur, Klaksvíksvegur, Biskupstøðgøta Nólsoyar Pálsgøta og partur av Stangavegnum stongd fyri ferðslu, men lagt verður upp til hugnaliga samveru kring rutuna, tá ið runnið verður. Kommunan setur benkur og fløgg upp ymsastaðni, og eggjar fólki at fara út at njóta friðin á vegunum, hugna sær á einum bonki, hoppa band, lakka paradís ella eitt hvørt annað, sum stuðlar undir hugnaliga samveru.
Skráin fyri Virkið vár leygardagin 8. mai er tøk niðast á síðuni her. Sum mánaðurin líður, koma onnur tiltøk eisini á skrá. Serliga vera tað leygardagarnir fram til 5. juni, at ymiskt verður á skrá. Til ber at fylgja við á facebook-tiltakinum Virkið vár og á heimasíðuni hjá Klaksvíkar kommunu.
Forkvinnan í heilsunevndini sigur til seinast, at hugskot til skránna framvegis eru vælkomin, tí eitt av endamálunum við hesum átakinum er nevnliga at sjónligera tiltøk og átøk, sum longu eru á skrá hjá áhugafeløgum, einstaklingum og øðrum. Á hendan hátt fáa vit sum kommuna verið við til at varpað ljós á tiltøk, sum eru heilsu- og umhvørvisfremjandi, sigur Annika S. Biskopstø.
Kunning um tiltøk, sum eru heilsu- og umhvørvisfremjandi, og sum eru á skrá í tíðarskeiðinum 8. mai til 5. juni, kunnu sendast til Duritu Samuelsen umvegis duritas@klaksvik.fo.
SKRÁIN 8. MAI 2021
Kl. 10:00 Annika S. Biskopstø, forkvinna í heilsunevndini, setur Virkið vár. Setanin verður á terassuni og skúlagarðinum ímóti SnjalluBjallu
Kl. 10:10 Skótarnir seta smáskótadagin og skipa fyri sangi og spæli. Øll eru vælkomin
Kl. 10:30 Monika Mohr frá ABC fyri sálarheilsu hevur framløgu um ABC fyri sálarliga heilsu
Kl. 11:15 Sangframførsla við Onnu Louisu Mýri
Kl. 11:30 Fólkaheilsuráðið skipar fyri ókeypis heilsukanningum, har møguleiki er at máta BMI, vøddar og feittprosent. Kanningar eru, so leingi áhugi er. Møguleiki er fyri uppfylgjandi heilsukanning 2.juni.
Nærri kunning seinni.
Kl.11:30 Tekniborði, har tað er møguligt hjá børnum í øllum aldri at gera eina tekning til listaframsýning, har evnið er “Mítt býarrúm”. Tekningarnar hanga uppi á Skúlatrøð til og við á norðoyastevnu
Kl.11:30 Bóndir og Norðoya Kunningarstova greiða frá virkseminum viðv. matsølu í smáttunum og bóndir bjóða brellbitar
Kaffi, te og vatn verður at fáa.
Kl.13:00-17:00 Ferðsluavmarkingar í samband við NS hálvmaraton.
Kommunan eggjar fólki at fara út at njóta friðin á vegunum og stuðla rennarunum, hugna sær á einum bonki, hoppa band ella lakka paradís.
Kl. 13.30 Treysti skipar fyri barnarenning í samband við hálvmaraton. Startur og mál uttanfyri Norðoya Sparikassa. Tilmelding í seinasta lagi 7. mai
Kl. 14.00 FM hálvmaraton, NS hálvmaraton og NS stuðulsrenning. Startur og mál uttanfyri Norðoya Sparikassa. Tilmelding í seinasta lagi 7. mai
Kl. 15.00 Norðoya gongufelag skipar fyri familjutúri í Halgadal undir Brúnaskarið, har møguligt er at uppliva náttúru og smálomb. Vit hittast við reyða fjósið, har rulluportrið er. Ver í gummistilvum.
Kl. 15:15 Smáskótarnir hittast um legubál á Vágsbøi. Øll eru vælkomin at luttaka í sangi rundanum bálið.


text:
Lítli súgfiskur (súgfiskaættin)
Liparis montagui (Donovan, 1804)
Stødd: Lítli súgfiskur kann verða upp í 12 cm langur, men er sjáldan longri enn 8 cm.
Dýpi: Hann er úr fjøruni og út á 30 metra dýpi, á grótbotni í taranum.
Litur: Litir og blettir eru broytiligir, men ofta hevur hann ‘keðiligan’ grábrúnan lit. Hann hevur ljóst royggj.
Teinar: R 28-32; G 22-25; Ry 33-37.
Lýsing: Lítli súgfiskur er minni enn stóri súgfiskur, hevur tveir nasagluggar, ið eru minni útrendir og upprendir enn á stóra súgfiski. Hann hevur eina ryggfjøður, eina gotfjøður og stórar uggafjaðrar. Búkfjaðrarnar eru umskapaðar til ein súgvikopp, ið er nakað størri enn eygnatvørmátið.
Eyðkenni: Hann er kvapsutur og bleytur. Hevur bert tveir nasagluggar. Hvørki gotfjøður ella ryggfjøður eru samanvaksnar við stertin. Súgvikoppurin er størri enn eyguni. Gotið er nærri súgvikoppinum enn gotfjøðurini.
Týdningur: Lítli súgfiskur hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Særfinnet ringbug, en: Montagu’s seasnail, ís: Litli sogfiskur, no: Kystringbuk, tý: Kleiner Scheibenbauch
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Sporðdrekafiskar Scorpaeniformes
Í sporðdrekahópinum eru 26 ættir, ið hava 279 slektir og 1477 sløg.
Av hesum eru undir Føroyum 7 ættir við 17 slektum og 23 sløgum:
Fiskarnir í hesum hópinum eru í stødd smáir til miðal, sterturin er oftast nakað rundaður aftureftir, onkuntíð innbogin, men sjáldan sýldur. Uggafjaðrarnar eru oftast avrundaðar aftan.
Fiskarnir eru oftast klæddir við píkum ella beinplátum um høvd og bul, yvirhøvur hvassir, harðir og knortlutir fiskar.
Sporðdrekafiskar eru um øll høv, onkur sløg eru í blandingsvatni og onkur eisini í feskvatni.


text:
Heildarveiting av grønum orkuloysnum
Í mun til vælveru, fígging og umhvørvi er hitapumpan besta hitaloysnin til heimið.
Hitapumpur
Orkuráðgeving – 60 ára serkunnleiki
Skalt tú hava eina orkuloysn? So eru nógv atlit at taka. Vit bæði vegleiða, ráðgeva, dimensjonera, veita og uppseta. Við okkara hitapumputænastu ert tú í góðum hondum – eisini í framtíðini. Umhvørvisstovan hevur góðkent okkum at seta hitapumpuloysnir upp, og eisini eru vit løggildir el-innleggjarar. Tí loyva vit okkum at siga, at okkara dygd er tín trygd.
Dimensjonering – loysnir til tín tørv
Okkara serfrøðingar taka sær av øllum orkuloysnum. Vit tryggja, at loysnin er tann rætta, og vit hjálpa tær at taka støðu til, um tú skalt hava jarðhita ella aðra orkuloysn. Vit tryggja eisini, at loysnin verður dimensjonerað rætt, og at hon nøktar júst tín orkutørv. Vit brúka bara tað besta tilfarið til hitaskipanina, og vit fyribyrgja sostatt, at nakað óvæntað fer fram í uppsetingini.
Boring – vit ganga á odda
Vit vóru tey fyrstu at bora jarðhitahol í Føroyum, og í dag hava vit fleiri hundrað jarðhitahol á baki. Vit dimensjonera holið, søkja um boriloyvi og avgreiða boringina fyri teg. Vit brúka serligar slangur, sum tryggja, at tú fært mest møguliga orku burtur úr jarðhitaholinum.
Veiting – ein av bestu hitapumpunum á marknaðinum
Vit umboða ein av teimum bestu og størstu hitapumpuveitarunum í heiminum. Tí kunnu vit bjóða tær eina av framkomnastu hita- pumpuloysnunum á marknaðinum.
Uppseting – eftir bókini
Vit gera nógv burturúr at útbúgva okkara starvsfólk. Tey eru upplærd í at seta hitaskipanina upp skjótt og væl, og tey tryggja, at orkuloysnin nøktar júst tín tørv. Vit gera í grundini alt fyri teg, íroknað el-innlegging, og kunnu eisini seta grøna orkumálaran upp, so at tú fært tann bíligara el-prísin, ið er á grønari orku. Harafturat fært tú okkara góðskutrygging av hitaloysnini og neyðuga upplæring, tá ið hitaloysnin er liðug.
Hitampumputænasta – garanti og tænasta
Velur tú hitapumputænastu frá okkum, víðka vit garantiið úr 1 árið til 5 ár. Vit eftirkanna hitapumpuna hvørt ár og tryggja, at hon koyrir so væl og bíliga, sum hon eigur. Tað lógarkravda hitapumpueftirlitið er fevnt av okkara árliga eftirliti. Velur tú hitapumputænastu, eru vit til taks á telefonini allar dagar millum 08.00 og 22.00.
Góðskutrygging
Vit eru einasti veitari í Føroyum, sum hevur eina aktiva góðskutrygging. Góðskutryggingin er eitt skjal, sum inniber allar upplýsingar um hitapumpuna. Í høvuðsheitum fevnir hetta um móttøkueftirlit, framleiðslueftirlit, endaeftirlit umframt myndir og viðmerkingar. So vita vit – og tit – altíð hvat og hvussu.
Hug til eitt prát um orku?
Kundi tú hugsað tær betri yvirlit og eitt sindur av fakligheit? Um tú ætlar at skifta oljufýringina út ella skifta til hitapumpu ella supplera við øðrum orkukeldum, so kom og práta við okkum um tað. Bílegg orkuprát
Tað er óbindandi og ókeypis, sjálvandi, og so fært tú eina góða mynd av, hvat loysir seg best.


text:
Sambandið vildi skerja blokkin
2021-05-25 06:09
Í vikuni sóknaðist tingmaðurin hjá Sambandsflokkinum, Magnus Rasmussen, í lesarabrævi, hvussu føroyska samfelagið skal klára seg, um Danmark ikki sendir blokk til Føroya á hvørjum ári.
Tingmaðurin skrivar:
Sambandsflokkurin hevur ikki ilt av ríkisveitingini, nei tvørturímóti.
Hví koma tey (t.e. Tjóðveldi) ikki við einum boði upp á, hvussu føroyska samfelagið kann verða hesar 642 mió. kr. fyri uttan ella, hvat skal koma ístaðin?
Hetta er nakað margháttligt av tingmanninum at fregnast eftir, tí tingmaðurin kann bara hyggja eftir, hvussu Sambandsflokkurin sjálvur ætlaði at skerja blokkin í ABC-samgonguni, ið sat frá 2008-11. Har stóð í samgonguskjalinum:
“Ásannandi, at tað er umráðandi fyri samfelag okkara at vaksa seg til ein sjálvberandi búskap, er serja millum flokkarnar um, at ríkisveitingin verður lækkað við 15 prosentum av reella inntøkuvøkstrinum av skattum og avgjøldum hjá landskassanum við støði í meðal vøkstrinum seinastu 5 árini.”
Sostatt vildi Sambandsflokkurin skerja blokkin, tá ið inntøkurnar á fíggjarlógini hækkaðu. Júst á sama hátt sum Tjóðveldið leggur upp til at skerja blokkin næstu árini. So hvørt inntøkur landsins vaksa, fer ein partur av inntøkuvøkstrinum til at minka um ríkisveitingina á fíggjarlógini.
Flestu føroyingar ynskja eisini at virka fyri at røkka einum sjálvberandi føroyskum búskapi, og at vit sjálvi taka støðugt størri ábyrgd.
Tíðin er búgvin til at taka nøkur tøk.
Róar Akralíð


text:
og hvat er tað, sum fjalir seg í mjørkanum? ein varði? huldufólk? ein gravsteinur við tínum navni á? at villast í mjørkanum er sum at ferðast í dulvitinum. hvar fert tú? hvussu sleppur tú út?
men fall ei í fátt … tá heystið kemur, og mjørkin lættir, sært tú tað við berum eygum – fjøllini eru bara ein partur av tær.
enn sum áður hevur nátturan útvega okkum rávørurnar: alpaca úr peru, sera mjúk, burðardygt mohair úr suðurafrika og – ikki minst – føroysk ull, tiltikin fyri sítt tæri.
sniðini hesaferð eru stílrein og gerandislig. ein samanrenning millum gamalt og nýtt. vit hava givið tí tiltikna stjørnumynstrinum nýtt lív, og so eru siðbundin snarmynstur, sum eru sett saman við dragnaðum eygum. litpalettin er sett saman av natúrlitum og pastellum.
og hvør hevur bundið hesi sjáldsama vøkru pløggini? føroyskar kvinnur og kvinnur úti í heimi. vit hava kvinnuverkætklanir í peru og jordan, har kvinnur binda fyri at fáa mat og borðið og børnini á lærdan háskúla. hví? tí vit meta, at tá tú tjenar tínar egnu pengar, er tað lættari at taka egin val.


text:
7622.20 - Metodikkur og didaktikkur í starvslæruni
Skeiðsnummar
7622.20
Heiti
Metodikkur og didaktikkur í starvslæruni
ECTS
10
Fortreytir
Treytin fyri at taka skeiðið er, at tann lesandi er innskrivað/ur til lestur á Námsvísindadeildini
Endamál
Endamálið við skeiðnum er at geva tí lesandi kunnleika og innlit í spurningar kring starvslæru, metodikk og didaktikk, og at menna praktisku førleikarnar hjá tí lesandi gjøgnum starvslæruna.
Innihald
Evni, ið vera viðgjørd í skeiðnum: -Tónleikadidaktiskir og metodiskir spurningar og avbjóðingar í starvslæruni -Tónleikafakligt innihald og raðfestingar í starvslæruni -Undirvísingarhættir í fakinum tónleiki -Fyrireiking av undirvísingargongdum í ymsum aldursbólkum -Praktisk nýtsla og uppseting av ljóðútgerð
Læru- og undirvísingarhættir
Skeiðið varðir seks vikur, av hesum eru tríggjar vikur við undirvísing og tríggjar vikur í starvslæru. Undirvísingarparturin fevnir um lesing av tekstum, fyrilestrar og kjak um viðkomandi ástøðiligt o.a. tilfar, sum síðani verður sett í praktiskan samanhang í starvslæruni.
Læruúrtøka
Við skeiðslok skal tann lesandi megna at ·grunda yvir metodikk, didaktikk og praktiskar undirvísingarroyndir í fakinum tónleiki ·meta um og raðfesta tónleikafakligt innihald í undirvísingini ·nýta viðkomandi undirvísingarhættir í fakinum tónleiki ·leggja til rættis undirvísingargongdir í ymsum aldursbólkum ·brúka og seta upp ljóðútgerð í undirvísingarhøpi
Próvtøkuháttur
Við støði í starvslæruni skal tann lesandi - við skeiðsenda - lata inn synopsis við eftirfylgjandi framløgu og kjaki.
Próvdøming
Uttanhýsis
Próvtalsstigi
7-talsstigin
Lestrarlisti
Bæk, Kári (2001). Ættirnar, Forlagið Lindin, Tórshavn. Nielsen, Frede V. (1998) Almen Musikdidaktik, Akademisk Forlag, Keypmannahavn. Pagsberg, Mads Jakob & Schultz, Sille Kathrine Buur (2012), Sammenspilsbogen - Spil i Flow, Systime, Aarhus.
Ábyrgd
Knút Háberg Eysturstein