text:
Guðmundur Alfreðsson
Tak niður grein:
The Faroese People as a Subject of Public International Law
Føroyskt úrtak
Heiti: Føroyska folkið sum partur í altjóða lóg. Í hesi greinini hja tí fslendska lógkøna Guðmundi Alfreðssyni verður ført fram, at føroyingar eru folk í altjóða lóg, og at teir eiga sjálvsavgerðarrætt úteftir. Hesin rættur er væl og virðiliga staðfestur í røð av altjóða lógtekstum og í atferð hjá londum og millumlanda stovnum. Sjálvsavgerðarrætturin loyvir einum fólki sjálvum at avgera tess egnu altjóða støoðu. Valið stendur millum sjalvstøðu, frælsan felagskap, og innliman. Framferðarhættir í lóg eru politisk avriggan av hjálandaveldi, frælsistøka, brot við ikki-umboðandi stjorn og loysing sambært sáttmala. Fólk merkir íbúgvarnir í einum øki ella umveldi við egnum mørkum. Folk merkir sostalt ikki tað sama sum minniluti, sum er lýstur grundað á tjoðskaparliga ella etniska samanseting. Rættindi hjá minnilutum viðvíkja verju innlendis uttan at nerta fuliveldi ella umveldi. Føroyingar lúka øll fyrilit fyri sjálvsavgerðarrætti, herundir landøki handan hav, tjóðskaparlig eyðkenni, tilvildarliga útilokan frá ST-listanum yvir hjálond, meðan Grønland var skrásett, væntandi virðing fyri fólkaatkvøðuni í 1946, serliga støðu í donskum rætti, siðvenju og orðingum, ið viðurkenna føroyskan rætt til samleika og sjálvstøðu. Danmark hevur viðurkent føroyingar sum fólk heldur enn minniluta. At gera slíkan skilnað
hevur løgfrøoiligar avleiðingar. Partur [ altjóða lóg hevur avmarkaði rættindi eins og skyldur. Sjálvsavgerðarrætturin er knýttur at eini skyldu at samráðast eins og rættindum at venda sær til altjoða stovnar og onnur ríki. Til tess at slætta leikvøllin kann eitt folk, ið vil brúka sjálvsavgerðarrættin, bjoða altjóða serfrøðingurm uppí samráðingarlið sítt. Meðan undirtøka á folkaatkvøoðu er avgeroandi, so eru lógarspurningarnir viðkomandi fyri støðu og verandi samráðingar Føroya. Verða samráðingarnar úrslitaleysar ella órímiliga seinkaðar, kann tao gerast rætt og rímiligt at lýsa sjálvstøðu einsíðugt. Í teirri støðuni verður viðurkenning frá øðrum londum týðandi, og eisini tá er altjóða lóg grundarlagið fyri
tilgongdini.
English Summary
The artide considers the Faroese right to seif-determination and its implications. It is argued that the Faroese are a people under international law. This follows from the criteria established at international law, including overseas territory, national identity, arbitrary exelusion from the UN list of colonies, non-respect ofthe 1946 referendum, separate treatment in Danish law and practice, and frequent Danish statements accepting a Faroese right to identity and possible independence. As a people the
Faroese are a subject of international law and have limited rights and duties, including a duty to negotiate and access to third parties. !f the right to seif-determination is pursuedfor the purpose of obtaining independence, unilateral action may be possible if negotiations are unsuccessful or
unreasonably delayed. In any event, international law reasoning is obviously relevant.


c: text/html

text:
Diana Nyad úr Florida er í løtuni í ferð við at svimja 24 tímar út-í-eitt í havinum við Florida, sum fyrireiking til seinni í summar at svimja 103 miles (t.e. 165.7 km) úr Cuba til Florida. Í 70-unum svam sama dama 102.5 miles (164.9 km) úr Bimini á Bahamas til Florida, sum í øllum førum tá var tað longsta ið nakar hevði svomið á havinum; og varð afturfyri tað umframt eina rúgvu av øðrum langteinasvimjingum heiðrað við upptøku í “The International Swimming Hall of Fame“. Til í fjør hevði hon ikki svomið éitt tak í 31 ár, men svimur nú hetta við grundgeving: “Because I’d like to prove to the other 60 year olds that it is never too late to start your dreams.”
Tað er eitt sindur fløkjasligt at fáa staðfest akkurát nær hon svam handan teinin úr Bimini til Florida, við tað at “The International Swimming Hall of Fame” sigur 1972, meðan hennara egna heimasíða sigur 1979, og hon í videoini her omanfyri sjálv sigur 1978. Men hon svam so hendan teinin umframt millum annað í 1975 at seta skjótastu tíð nakrantíð í svimjing runt Manhattan Island. Í 1978 royndi hon at svimja teinin frá Cuba til Florida, men mátti gevast eftir í næstan 42 tímar at hava stríðst ímoti vindi, streymi og aldum.
“International Swimming Hall of Fame” sigur at hon sum heilt ung var ein evnaríkur svimjari, sum millum annað bleiv Florida State High School Champion í 100 og 200 yard ryggsvimjing. Men hennara olympisku dreymar vórðu oyðilagdir av einum umgangi av “viral endocarditis” (okkurt slag av virusígerð í hjartað), og í 1970 legði hon so um til open water svimjing. Og svam so yvir 10 ár marathon-teinar á Lake Ontario, í Suez kanalini, á Nílánni, við strondina í Mexico, á Parana ánni í Argentina, við Great Barrier Reef í Avstralia, og aðrastaðni.
Men at enda var hon so ógvusliga útbrend av svimjing, at hon sambært sínari egnu heimasíðu hevði lovað sær sjálvari ongantíð at taka eitt tak afturat. Til tá ið hon nú nærkaðist 60, og fór at spekulera uppá hvat ið hon hevði megnað í lívinum. Ella sum hon sigur í fyrstu video her, at hon følir at hendan éina svimjingin úr Cuba til Florida var tað éina sum hon ikki megnaði.
Until a year ago, I hadn’t swum a stroke for 31 years. Swimmer’s burnout gripped me to the point that I could have sworn I would never, ever swim a lap again in my life. But approaching 60 last year threw me into the existential angst of wondering what I had done with my life. I felt choked by how little time seemed left. I started swimming a few laps, just to take some pressure off the knees from all the other activities I enjoy.
My workouts escalated. My motivation started to burn like a fire in my soul. One day I was driving, after a long swim, and I stopped and looked hard in the rearview mirror. And I said to myself: This is one dream I actually could go back and achieve. At 60, I could swim from Cuba to Florida. This time, without a shark cage.
Til ber at fylgja við svimjingini hjá Diana Nyad á www.diananyad.com. Í 70-unum svam hon í einum hávabúri, men nú skal tann parturin eftir øllum at døma klárast við onkrari elektroniskari útgerð í fylgibátinum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Um Sjónám
Sjónám er stovnur, ið fevnir um tað, sum fyrr vóru Klaksvíkar Sjómansskúli og Trygdarmiðstøðin. Sjónám myndar sjóvinnuútbúgvingarøkið undir leiðsluni á Tekniska skúla í Klaksvík.
Klaksvíkar Sjómansskúli byrjaði sítt virksemi sum privatskúli – hann gjørdist ikki almennur fyrr enn í 1975. Fisher Heinesen byrjaði skúlan, og hildið var í fyrstanini til í skúlanum á Ziskatrø. Fyrsti flokkur byrjaði 1. oktober 1947. Í 1957 flutti skúlin inn í kjallaran í húsum Fishers norðuri á Kósini. Har helt skúlin til í 14 ár til 11. januar 1971, tá ið flutt varð inn á Garðavegi 11. Har helt skúlin til líka til 1. oktober 2012, tá ið bygningurin á Vestaru Bryggju stóð klárur.
Klaksvíkar Sjómansskúli hevur bjóðað fleiri útbúgvingar næstan frá byrjan. Í byrjanini var ein setuskiparaflokkur, meðan onkur einstaklingur tók heimaskiparaprógv. So við og við øktist virksemi til eisini at fevna um langfaraskiparaflokk, skiparaflokk og stýrimansflokk.
Klaksvíkar Sjómansskúli bjóðaði ikki bert útbúgvingar til navigatør. Í 1960 var fyrsta skeiðið í radiotelefoni hildið, og bert eitt ár seinni byrjaði fjarritaraútbúgvingin, sum tók 2 ár. Henda útbúgvingin kundi í Føroyum bert takast í Klaksvíkar Sjómansskúla, líka til hon bleiv tikin av í 1983.
Skipskokkaútbúgvingin byrjaði 17. Januar 1972. Tey fyrstu árini var køkurin hjá Húsarhaldsskúla Føroya nýttur til ta verkligu undirvísingina, men á vári í 1986 stóð køkurin í kjallaranum á Garðavegi 11 liðugur og klárur til nýtslu. Skipskokkaútbúgvingin helt uppat í 2011. Í hennara stað kom ein matvøruútbúgving, ið tekur 1 ár. Hon er skipað sum SIT og er samstundis farin undir Tekniska skúla.
Í august mánaða í 1991 byrjaði fyrsti sjóvinnuflokkur á Klaksvíkar Sjómansskúla. Hetta var ein útbúgving, ið tekur 5 mánaðir. Útbúgvingin var bæði ástøðilig og verklig, og tey lesandi kundu umframt taka dugnaskaparskeið í sigling.
Í 1991 byrjaði Klaksvíkar Sjómansskúli at hava trygdarskeið fyri sjófólkum. Sum við so nógvum øðrum virksemi skúlans, so eru undangongufólk, ið seta á gongd útbúgvingar. Frans Jacobsen gjørdist stjóri í 1985, og tað lá honum frammalaga at víðka virksemi á skúlanum til eisini at fevna um trygdarskeið.
Virksemið innan trygdarskeið gjørdist meiri og meiri, og tí var Trygdarmiðstøðin stovnað í 1999. Øll árini, hon var sjálvstøðugur stovnur, gekk Trygdarmiðstøðin undan at geva sjómonnum skeið í trygd á sjónum umframt onnur skeið, t.d. bátaføraraskeið, FRC o.o. skeið.
Ta fyrstu tíðina eftir stovnanina helt Trygdarmiðstøðin til í Klaksvíkar Sjómansskúla. Síðan var hon eitt skifti á Tekniska Skúla, til hon í august 2001 flutti í hølini í Bøgøtu 38. Har var hon til oktober 2012, tá ið alt virksemið – saman við tí hjá Klaksvíkar Sjómansskúla – var lagt í tann nýggja bygingin á Vestaru Bryggju – adressan er Faktorsvegur 14.
Í august mánaða í 2014 byrjaði fyrsta grundskeið í útbúgving til skipsatstøðara á Sjónámi. Hetta er ein viðkomandi útbúgving fyri sjófólk, ið tekur ½ ár og er bæði ástøðilig og verklig. Tey lesandi kunnu umframt taka dugnaskaparskeið í sigling. Útbúgvingin var sett í gildi við kunngerð nr. 88 frá 4. august 2014 saman við fylgisskjali 1 um lýsing av innihaldinum.
Í januar 2017 bjóðaði Sjónám út fyrsta endaskeiðið í útbúgving til skipsatstøðara. Útbúgvingin var sett í gildi við kunngerð nr. 121 frá 11. november 2015 saman við fylgisskjali 1 um lýsing av innihaldinum.
Útboðið av skeiðum er økt munandi eins og tørvurin á skeiðum framvegis er stórur. Harafturat hevur Sjónám gjørt onnur skeið.
Sjónám er av Mentamálaráðnum góðkendur skúli og skeiðsveitari sambært STCW sáttmálanum, føroyskt tjóðarumboð í altjóða felagsskapinum hjá trygdarskúlum (IASST), ISO 9001 góðkend frá 5. september 2008 og Achilles góðkend í desember 2013.


text:
Hon
Navn: Hon
Aldur: 9 vikur (løgd 10 des. 2018)
Kyn: Kvennkyn
Rasa: Border Collie/Labrador
Vekt: Umleið 4 kg
Barnavinarlig: Ja
Von við onnur djór: Hundar
Fyri at síggja treytir við yvurtøku av djórum frá Djóraverndarfelagnum, trýst á leinkjuna.
Hon kom til Djóraverdarfelagið saman við sínum 5 systkinum. 3 av teimun hava funnið sítt dreymaheim. Nú leitar Hon við ljós og lykt eftir sínari nýggju familju.Hon er ein glað ung tík ið ynskir sær sítt dreymaheim! Hon er aktiv og tímur væl at tuska. Tó heldur hon eisini tað er sera deiligt at blíva snurla
Hon er chipmerkt, hevur fingið viðger fyri orm og hevur fingið sínu fyrstu koppseting.


text:
Tíðindi
13. juli 2020
Happing er tíverri ein partur av, hvussu vit eru saman, og hyggja vit kring um okkum, so finna vit happing allastaðni, uttan mun til aldur og uttan mun til stað, um tað so er í skúlanum, á stovnum, til frítíðarítriv ella í Løgtinginum. Happing er ein trupulleiki, ið eingin kann lúgva seg frá, og vit eiga øll at gera okkara at bróta happingarmynstur. Ikki minst í fólkaskúlanum, soleiðis at hvør einstakur næmingur kann búnast í treysti til sín sjálvs og til teir møguleikar, sum eru í felagsskapinum.
Tá ið vit hoyra um happing út frá kanningum ella í kjaki í miðlunum, so snýr umrøðan seg einamest um happing í fólkaskúlanum. Í mun til umrøðuna av happing kann tað tykjast sum, at happing bara finst í fólkaskúlanum, og at happing byrjar tann dagin barnið stígur inn um skúlans gátt og endar í somu løtu, fólkaskúlatíðin er lokin. Vit vita, at so er ikki. Happing spyr ikki um stað; var tað so, so var avbjóðingin ikki so trupul at fáast við.
Kanningar eru gjørdar regluliga av happing í fólkaskúlanum; hesar kanningar geva eina mynd av, hvør trupulleikin við happingin er, og tær kunnu lýsa gongdina. Henda vitan er ein hjálp í arbeiðinum móti happing og fyri trivnaðinum hjá næminginum í skúlanum. Men tað eru eisini brýr millum fólkaskúlan og onnur øki, so sum dagstovnar, miðnám, frítíðarítriv og gerandislívið í grannaløgunum. Hvussu støðan við happing er á hesum pallunum vita vit ikki stórvegis um, og tað er harmiligt, tí so høvdu vit eina mynd í fleiri litum og kundu lært hvør av øðrum.
Um happing fer fram milllum børn ella ung, so er hon sjónlig í skúlanum. Tá ið næmingarnir skulu vera so stóran og avgerandi part av sínum lívi í fólkaskúlanum, er tað enn týdningarmiklari, at hvør einstakur næmingur ikki verður happaður í skúlatíðini ella er partur av eini mentan, sum loyvir happing. Skúlin eigur ábyrgdina, tá ið happing fer fram í skúlatíðini; skúlin ger eitt stórt arbeiði at møta hesi ábyrgd, men skúlin megnar ikki alt sjálvur; vit mugu og kunnu øll gera okkara.
Fólkaskúlin hevur útbúgvin og nærløgd starvsfólk, ið seta nógva orku av til arbeiðið fyri trivnaðinum hjá einstaka næminginum, har ein partur er arbeiðið at basa happing. Lærarar røkja ymsar leiklutir í hesum arbeiði, her teir hvør á sín hátt og í samstarvi mynda trivnaðararbeiðið. Har er einstaki lærararin, flokslærarin, AKT-lærarin, førleikastovan, SSP-lærarin og skúlaleiðarin; aftrat teimum eru eisini námsfrøðiligir stuðlar og skúlaheilsusystrar við í arbeiðinum. Hesi skipa eina ørgrynnu av tiltøkum og samstarva við nógvar partar fyri at basa happing. Nú verður skjótt ein trivnaðarráðgevi settur á Námi, ið eisini kann menna og samskipa hetta arbeiði enn meira.
Tann týdningarmesti viðleikarin hjá skúlanum, tá ið talan er um trivnaðin hjá einstaka næminginum, er næmingurin sjálvur og foreldur ella avvarðandi hansara. Eini ráð, eg fekk frá einum lærara, vóru, at eg sum foreldur tosaði væl um skúlan, tosaði væl um hini børnini í flokkinum og teirra avvarðandi. Hesi ráð eiga vit at taka til okkara, tey virka fyri trivnaðinum og kunnu basa happingini ella, enn betri, forða fyri, at happing fær fótin fyri seg, bæði í skúlanum og í øðrum sambondum í samfelagnum.
Skúlin eigur ábyrgdina av arbeiðinum at basa happing í skúlanum. Landsstýrismaðurin hevur eisini sett sær sum mál at minka um happingina í skúlanum. Skúlin eigur at ger sítt til at røkka hesum máli, men hann má hava umstøður til hetta arbeiði. Einstaki lærarin er miðdepil í hesum arbeiði, og gongdin seinnu árini hevur verið tann øvuta, har lærarar eru settir at undirvísa størri part av arbeiðstíðini og tí mangla tíðina og orkuna til arbeiðið fyri trivnaðinum, ið kann koma happingini í skúlanum til lívs.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Í 2014 komu eigararnir av Ashers Baking Company í Norðurírlandi í trupulleikar. Ein samkyndur maður, Gareth Lee, bað bakaríið um at gera honum eina køku. Køkan skuldi pyntast við tekstinum “Support Gay Marriage” umframt búmerkinum hjá javnrættindabólkinum Queer Space. Men eigararnir, eini ung kristin hjún, vildu av samvitskuávum ikki ganga ynskinum á møti.[1]
Avgerðin hjá hjúnunum Daniel og Amy McArthur var ov nógv fyri LGBT-aktivistar. Hetta var onki annað enn diskriminatión ímóti samkyndum. Diskriminatión, sum var grundað á átrúnaðarligar homofobiskar fordómar. Hjúnini McArthur lótu sína átrúnaðuarligu sannføring um hjúnaband fáa ávirkan á teirra arbeiði og noktaðu at gera eina køku. Um boðskapurin hevði stuðlað upp undir hinskynt hjúnaband og verið til frama fyri onkran kristiligan felagsskap, hevði Ashers Bakery uttan iva gjørt køkuna. Tí kundi henda avgerð ikki vera annað enn diskriminatión ímóti samkyndum.
Gareth Lee vildi ikki lata hetta um seg ganga, og við hjálp frá Equality Commission of Northern Ireland stevndi hann eigarunum. Málið kom fyri rættin í mai síðsta ár, og hjúnini McArthur vórðu funnin sek í at diskriminera og dømd at gjalda Gareth Lee 5.000 kr.
Eg ynski veruliga at verja tey samkyndu, men eg ynski eisini at verja samvitsku-, talu- og trúarfrælsið.
Flestu LGBT-aktivistar mundu taka fult undir við Gareth Lee og úrskurðinum í málinum. Ein teirra var nú 64 ára gamli bretin Peter Tatchell, ið hevur verið ógvuliga virkin í stríðnum fyri rættindum hjá samkyndum, m.a. í felagsskapinum Outrage! heilt síðani stovnina í 1990.
Peter Tatchell er grundleggjandi ósamdur við eigarunum av Ashers í spurninginum um samkynd parløg og hjúnaband. Hann metir ikki, at teirra átrúnaðarligu grundgevingar eru nøktandi. Hóast hetta hevur hann broytt meining, síðani dómur varð feldur í málinum fyri smáum níggju mánaðum síðani. Peter Tatchell heldur, at tað var skeivt av rættinum at revsa bakaríið fyri ikki at gera køkuna, og at tað var skeivt av honum at taka undir við dóminum. Peter Tatchell sigur soleiðis: “Eg ynski veruliga at verja tey samkyndu, men eg ynski eisini at verja samvitsku-, talu- og trúarfrælsið.”
Víðari sigur Peter Tatchell, at “fyrispurningurin um køkuna ikki varð noktaður, av tí at Gareth Lee var samkyndur. Trupulleikin var boðskapurin, sum Gareth Lee ynskti sær á køkuna. Tað er onki prógv fyri, at hansara kynsliga sannføring var nakar trupulleiki.” Hóast hetta segði dómarin, at um ein noktar at skriva ein boðskap, ið er til frama fyri samkynt hjúnaband, á eina køku, so diskriminerar ein óbeinleiðis kynsliga sannføring.
Fyrispurningurin um køkuna varð ikki noktaður, av tí at Gareth Lee var samkyndur. Trupulleikin var boðskapurin, sum hann ynskti sær á køkuna. Tað er onki prógv fyri, at hansara kynsliga sannføring var nakar trupulleiki.
Men Peter Tatchell vísir á, at antidiskrimatiónslógirnar í Norðurírlandi ongantíð høvdu til endamáls at tvinga fólk at virka fyri politiskum hugsanum, sum tey ikki tóku undir við. Men dómarin staðfesti, at tænastuveitarar skulu veita einahvørja tænastu, ið hevur ein “lógligan” boðskap. Tatchell sigur síðani:
“Hetta reisir fleiri spurningar: skulu muslimskir prentarar tvingast til at prenta tekningar av Muhammed? Ella skulu jødiskir prentarar prenta ein boðskap, ið avnoktar Holocaust? Ella skulu samkyndir bakarar tvingast til at gera køkur, sum hava homofobiskan boðskap? Um dómurin móti Ashers sleppur at standa, kundi tað t.d. givið víðgongdum kreftum á høgravonginum møguleika at kravt, at bakarí og aðrir tænastuveitarar skuldu veitt tænastur, ið stuðlaðu herferðini ímóti innflytarum og muslimum. Ein slíkur dómur ger tað ómøguligt hjá fyritøkum at nokta at pynta køkur ella prenta uppsløg, ið hava ein trongskygdan boðskap.”
Skulu muslimskir prentarar tvingast til at prenta tekningar av Muhammed? Ella skulu jødiskir prentarar prenta ein boðskap, ið avnoktar Holocaust? Ella skulu samkyndir bakarar tvingast til at gera køkur, sum hava homofobiskan boðskap?
At enda skrivar Peter Tatchell, at “í mínum eygum skerjir ein frælsið, um ein krevur, at fyritøkur skulu stuðla hugsanum, sum stríða ímóti samvitskuni hjá teimum, ið skulu veita tænastuna. Tað skal vera ólógligt at diskriminera menniskju, men ikki hugsanir.”
Hetta er í tráð við tað, sum Daniel McArthur hevur hildið fast við alla tíðina. Hann sigur, at málið als ikki hevur nakað við kynsligu sannføringina hjá kundanum at gera, men at trupulleikin er boðskapurin, sum er í stríð við átrúnaðarligu sannføringina hjá bakaranum. Áður hevur Ashers fingið aðrar bíleggingar, sum tey eisini hava víst frá sær. Tá hevur trupulleikin verið illavorðin málburður ella nakni – men tá blivu tey kortini ikki stevnd.[2]
Ikki óvæntað eru tað onnur enn Peter Tatchell, sum taka frástøðu frá úrskurðinum hjá dómstólinum. Bæði í Norðurírlandi og øllum Bretlandi stuðla mong McArthur-familjuni. Síðsta ár vísti ein meiningakanning, at 65% av bretum halda hetta sakarmálið vera ov nógv av tí góða.[3] Ein meiningakanning í Norðurírlandi vísti, at 71% ikki tóku undir við sakarmálinum. Í somu kanning hildu 90%, at lógir um javnrættindi ikki skulu nýtast til at tvinga fólk at siga nakað, sum tey eru ímóti.[4]
Ein skerjir frælsið, um ein krevur, at fyritøkur skulu stuðla hugsanum, sum stríða ímóti samvitskuni hjá teimum, ið skulu veita tænastuna. Tað skal vera ólógligt at diskriminera menniskju, men ikki hugsanir.
Málið um Ashers Baking Company er eitt týðiligt dømi um tann ruðuleika, sum ofta stingur seg upp í kjalarvørrinum á hesum LGBT-ráki. Um hjúnabandslógin verður broytt ella ein antidiskriminatiónslóg verður samtykt (sum í Norðurírlandi), er talan jú um skerjingar av so grundleggjandi borgararættindum sum samvitsku- og talifrælsinum. Hetta hendir í okkara grannalondum. Summir borgarar fáa avmarkað frælsi, tá aðrir fáa størri frælsi. At siga, at “ongin fer illa, av at annar fer væl”, er tí beinleiðis villleiðandi. Og tá lógaruppskotið um at broyta hjúnabandslógina, ið er lagt fyri Løgtingið, sigur, at ein slík broyting ikki fær nakrar neiligar avleiðingar sosialt, er tað ein beinleiðis háðan móti øllum teimum, sum eru komin í stórar trupulleikar av júst hesi broyting í okkara grannalondum. Í uppskotinum verður onki sagt um, hvussu hetta fer at ávirka t.d. borgarstjórar, skúlaundirvísing, lærarar, næmingar, foreldur at næmingum, møgulig ættleiðingarforeldur, hølisútleigarar, bakarar, myndafólk, barnarættindi, tey ymisku frælsini o.s.fr. Listin er langur – og uttan svar.
Tað er neyðugt at steðga á og hugsa seg væl um, tí hetta lógaruppskot er als ikki nakar einfaldur avgreiðsluspurningur, hóast forsprákarar vilja vera við tað. Tvørturímóti. At so er, prógvar framhaldið í omanfyrinevnda sakarmáli. Hjúnini McArthur kærdu dómin, og málið skuldi aftur fyri rættin 3. februar í ár. Men í síðstu løtu bað norðurírski ríkisákærin um, at málið bleiv útsett orsakað av, at tað bæði var fløkt og týdningarmikið. Hjúnini McArthur mugu nú bíða inntil 9. mai, áðrenn rætturin fer at viðgera málið av nýggjum.[5]
[1] Tað mesta av hesi grein byggir á eitt lesarabræv hjá Peter Tatchell, ið kann finnast her: http://www.theguardian.com/commentisfree/2016/feb/01/gay-cake-row-i-changed-my-mind-ashers-bakery-freedom-of-conscience-religion.
[2] http://www.newsletter.co.uk/news/northern-ireland-news/poll-shows-overwhelming-support-for-gay-cake-row-bakery-1-6648303.
[3] http://www.newsletter.co.uk/news/northern-ireland-news/poll-shows-overwhelming-support-for-gay-cake-row-bakery-1-6648303.
[4] http://www.newsletter.co.uk/news/northern-ireland-news/poll-shows-overwhelming-support-for-gay-cake-row-bakery-1-6648303.
[5] http://www.christian.org.uk/news/dramatic-ashers-adjournment-confirms-importance-of-case/.


text:
Rák (35) Um felagið NOV og lurtivarðhald, har kannað verður hvat rørir seg í samfelagnum
Í Rák hesa vikuna verður m.a. tosað um, hvussu tøkniligi útviklingurin ávirkar menniskju og um javnrættindi millum kynini, har biologiski munurin tykist vera við at hvørva. Vit hoyra um vaksandi polarisering, bæði millum bygd og bý og millum menniskju sum heild. Hetta tí, at fólk nú á døgum einamest lurta eftir argumentum tey vilja hoyra og ikki lata upp og lurta eftir mótargumentum.
Tað er felagið NOV, sum vitjar sendingina hesa ferð. Tey skipa m.a. árliga fyri lurtivarðhaldi í Føroyum. Hesi lurtivarðhald eru í 30 ymiskum londum samstundis. Endamálið við lurtivarðhøldunum er, at eyðmerkja viðurskifti, sum fylla nógv í samfelagnum og síðani at røkka út til lærdir háskúlar og politikkarar við hesi vitan.
NOV, sum stendur fyri Netsamstarv fyri Organisatiónssálarfrøði í Verki, arbeiðir eisini fyri at betra um trivnaðin og effektivitetin á arbeiðsmarknaðinum.
Sendingin hesa vikuna varð send beinleiðis úr studio’num í Havn og gestir eru Annilisa Arge Klevang, forkvinna, Niels Christian Nolsøe, næstformaður, og Tóra Petersen, nevndarlimur í NOV.
Annika Bolton Mortensen leggur sendingina til rættis
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í sendingum á R7, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Samrøða: Bjarti Mohr um amerikanska forestavalið 2020
Ein í koronakø: Vit larraðu okkum fram í næstan seks tímar
Obama stuðlaði islamum at byggja mosku, har Twin Towers stóðu
Vespureiðrið (146) - 10. aug. 2020
Til lukku Bárður
Størsta vinningsbýti nakrantíð í Evropa
Samrøða: Elsti maður í Barentshavinum farin seinasta túrin
Er Corona bert eitt ringt beinkrím ella undirgangur Vesturlanda
Kendist gott at koma her
Við fastur síni til konsert
Suðuroyar Sjúkrahús: Vit pota eisini í dag leygardagin 8. august
Venjarafelagið: Vit undrast yvir, at ávísir venjarar fáa loyvi til at standa á odda fyri sínum liði
Borgarstjóri: Haldi tykkum burtur í kvøld
Fyritøkur sum Burberry, Nike og H&M brenna síni avlopsklæði
Petur Hans Dahl. veðurfrøðingur: Veðurvánir fyri hesa vikuna (vika 33)
Brandur Sandoy svarar Linjohn Christiansen aftur
Ein oldingi avloysir ein avdeyða sum forseti í Algeria
Beirut: Russiskur reiðari undir illgruna
Ikki alt er so galið kortini
So eksploderaði smittan: 14 nýggir koronatilburðir
Danmark setir fleiri lond á gula listan
Sigla olju út um landið
Malawi: ein veik glæma úr Afrika
Miðil: Ein matstova í Eysturoynni helt ikki kunngerðina
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
HM undankapping: Føroyar – Turkaland 2-1 Kvinnurnar hava framt bragdið. Við at spæla seg víðari til undankappingina hava kvinnurnar eisini skrivað seg í søgubøkurnar. Longu eftir flotta sigurin móti Luksemburg vóru vit, uttanfyri vøllin, seld. Flott og áræðið álopsspæl
Tess vegna, elskaðu mínir, líkasum tit altíð hava verið lýdnir, so arbeiðið, ikki bert sum tá ið eg eri hjástaddur, men nú nógv meira, tá ið eg eri frástaddur, upp á tykkara egnu frelsu við ótta og bivan;
Fil. 2,12
"I don't know the key to success, but the key to failure is trying to please everybody." -Bill Cosby


text:
Óluva spyr Sirið um innsavnan og skráseting av staðarnøvnum
Munnligur fyrispurningur til landsstýrismannin í umhvørvismálum, Sirið Stenberg
Viðvíkjandi innsavnan og skráseting av staðarnøvnum
1. Er møguligt at veita innsavnarum av staðarnøvnum kring landið eina betri tænastu at savna inn og skráseta staðarnøvn, nú kortmyndugleikin er komin á føroyskar hendur?
Innsavnan og skráseting av staðarnøvnum er arbeiði, sum fer fram so at siga um allar Føroyar. Vit lesa stundum um stuðul, kommunur lata einstaklingum til tess at fáa savnað inn og skrásett staðarnøvn. Bøkur koma út, og heimasíður verða gjørdar. Hetta eru einstaklingar, ið hava áhuga fyri hesum og eru góð við sína heimrust, sín býling, sina bygd og sína oyggj frá fjøru til fjallatind.
Og hetta arbeiðið ber somuleiðis boð um, at tíðin er komin at savna saman, tí annars forferst hesin ríki arvur, sum liggur í staðarnøvnum. Helst troyta vit ikki náttúruna á sama hátt, sum forfedrar okkara gjørdu, tá menniskjan var tættari knýtt náttúruni í gerandisdegnum.
Ikki bert einstaklingar, men eisini myndugleikar hava eisini gjørt drúgt arbeiði, bæði á Matrikulstovuni og á Fróðskaparsetri Føroya, einahelst Eivind Weyhe, lektari.
Tað tykist sum fólk hvør í sínum lagi úti um landið granska og fáa til vega kort og tilfar, ið mangan kostar fitt av peningi.
Staðarnøvn at hava ómetaliga stórt virði, og farast hesi fyri skeytið, so verða tey burtur fyri allar tíðir. Nú kortmyndugleikin er komin á føroyskar hendur, so átti tað at borið til at fingið eina betri tænastu við at leggja myndir og kortleggingar út til brúkarar, sum so lættari, hugaligari og bíligari fáa gjørt hetta týdningarmikla arbeiðið, sum innsavning av staðarnøvnum er


text:
7274.13 - Verkætlan
Skeiðsnummar
7274.13
Heiti
Verkætlan
ECTS
10,5
Endamál
Endamálið við modulinum er, at tey lesandi við støði í kanningarferð læra at leita sær íblástur til egna verkætlan, har støði verður tikið í egnari og aðrari mentan, og at tey við at gjøgnumføra eina tílíka verkætlan ogna sær amboð til ástøðiligt grundað og verkliga gjøgnumført kreativt arbeiði.
Innihald
Farið verður í námsferð, sum verður planløgd saman við teimum lesandi. Áðrenn farið verður avstað, gera tey lesandi eitt miðvíst fyrireikingararbeiði, til tess at seta sær ítøkilig læringsmál við ferðini. Við støði í kanningum á námsferðini velja tey lesandi eitt øki at arbeiða við. Tey lesandi gjøgnumføra eina sjálvvalda uppgávu einsæris ella í bólki.
Læru- og undirvísingarhættir
Arbeitt verður í stóran mun sjálvstøðugt við verkætlanini, sum er bæði ástøðilig og verklig. Spurdómur og arbeiðsøki skal orðast í samstarvi millum lesandi og lærarar. Tey lesandi fáa vegleiðing í verkætlanartíðini.
Læruúrtøka
Tá skeiðið er lokið, skal hin lesandi duga at: - planleggja og stýra eina kreativa verkætlan í undirvísingarhøpi - seta seg inn í egna og aðra mentan við at gjøgnumføra eitt kanningararbeiði, ið verður grundarlag fyri verkætlan, har hin lesandi megnar at velja og grundgeva fyri sínum valum - greiða frá og greina fakøkið, og duga at nýta kreativitet sum didaktiskt amboð - arbeiða nýskapandi og við forvitni við kreativum og estetiskum pedagogikki
Próvtøkuháttur
Skrivlig uppgáva, verkligt avrik, og framløga
Próvdøming
Innanhýsis
Próvtalsstigi
13-talsstigin
Ábyrgd
Noomi Reinert í Dali


text:
Ein tann mest lovandi tungmálmsbólkurin í Føroyum 92/93 var Oblivion. Bassleikarin og sangarin Niels Arge Galán spældi í nógvum bólkum um hetta mundið, men í Oblivion var hann karismatiskur oddamaður í einum bólkum sum í stóran mun spældi egnan tónleik, tónleik sum í føroyskum høpi var tyngri, enn tað vit vanliga upplivdu. Tekstirnir vóru í fleiri førum bæði provokerandi og stuttligir, ein táttur, ið Niels seinni hevur tikið upp aftur í 200. Umframt Niels var eisini 200 trummarin Uni Árting í Oblivion.
Oblivion var mannaður av Niels Arge Galán, sang og bass, Hans Petersen á gittar, Pól Jakobsen á gittar og Una Árting á trummum.
Í mars 1993 skipaði FUT fyri konsertini Tungmálmur ’93. Ein konsert við teimum bestu málms- og harðrokk bólkunum í Føroyum. Tungmálmur ’93 tók tráin upp eftir eftir Tungmálmi ’92, ið nakrir av harðaru føroysku bólkunum tóku stig til í 1992. Fyrsta árið vóru tað eg og Torkil Olsen, ið vóru høvuðsfyriskiparar, men av tí, at tiltakið ikki bar seg fyrsta árið, og tí eg var farin upp í nevndina á Føroya Undirhaldstónleikarafelag, FUT, so valdu vit at lata FUT yvirtaka tiltakið, ið hesaferð varð hildið í Ítróttarhøllini á Hálsi.
Eg eigi allar framførslurnar á video og fari at leggja tær út komandi dagarnar.
Framførslan hjá Lisa Sær Dupult


text:
Hon hevur verið á veg í 20 ár; men í dag 20. mars 2020, kemur Bíblian 2020 – Danmarkar nýggja Bíblia, út, í heilum líki.
Bíblian uggar, býður, leiðbeinir og hugvekur. Hon hjálpir okkum at fata, hvørji vit eru og heimin, sum vit, saman, búleikast í. Við Bíbliuni 2020, eru Bíbliunnar orð nú alment atkomulig á einum løttum, nútíðar donskum máli.
Bíblian 2020 er ein nýggj savnað umseting av Bíbliuni á nútíðar donskum máli – umsetingin er gjørd av serkønum fólki í grikskum og hebráiskum og evnað av høvundum og málkønum við stórum kunnleika í donskum nútíðarmáli.
Nýggja Bíblian er grundað á eina endurskoðaða útgávu av “Den Nye Aftale” (Nýggja Sáttmálanum), ið kom í 2007, og síðan eini nýsavnaðari umseting av Gamla Testamenti. Eitt arbeiði, ið byrjaði í 2013.
Nógv annað um hetta, kanst tú lesa á www.bibelen2020.dk
Kelda: Danska Bíbliufelagið.
Henry Debes Joensen, umsetti


text:
Lata matvørur 2019
1. mai 2019
Kæru náðisystkin.
Takk fyri tað stóra trúfesti, sum tit vísa í verkinum í Zarepta.
Nú nærkast tíðin tá familju- og summarlegurnar byrja, og er tað okkum ein stór gleði at kunna skriva og geva tykkum høvi til at lata vørur til arbeiðið í Zarepta í enn eitt summar.
Vit takka Gudi fyri tykkum øll, sum nú í mong ár hava verið við í hesi týdningarmiklu tænastu við at senda bakivørur og aðrar vørur til legurnar.
Í sambandi við familjulegurnar letur hvørt øki vøru til eina familjulegu í part.
Soleiðis verður koyrt út til samkomurnar eftir vøru:
Familjulegurnar:
Koyrt verður niðanfyri nevndu dagar til hesar samkomur, har vøran skal verða innlatin í seinasta lagi kl. 14:00:
Fyri okkum hevur tað stóran týdning, at bilurin kemur út til so nógvar av samkomunum, sum tilber. Tó letur hetta seg ikki gera í øllum førum, og í onkrum førum eru avtalur gjørdar um at hava felags móttøkustað fyri nakrar samkomur. Um so er, at onkur samkoma ynskir hetta broytt, so eru tit vælkomin at seta tykkum í samband við okkum, so vit kunnu gera tær broytingar, sum ynski er um, og sum lata seg gera.
Summarlegurnar:
Eftir hetta byrjar tann regluliga koyringin eftir vørum til summarlegurnar, og tá verður farið aftur til at koyra týsdagar norðureftir, mikudagar suðureftir og ávísar hósdagar til Suðuroyar. Byrjað verður týsdagin 2. juli og endað týsdagin 13. august.
Vit eru takksom, um tit kunnu skipa soleiðis fyri, at onkur átekur sær at minna á, hvørja ferð, bilurin kemur. Eisini ber til at margfalda brævið, so tey, ið hava áhuga, kunnu fáa eitt eintak.
Tey, sum ynskja at vera við í hesum verki, men eru á staði, har vøra ikki verður avheintað, eru vælkomin at seta seg í samband við okkum, so skipað kann verða fyri flutningi.
Ynskir onkur at lata pening í staðin fyri mat, ber til at flyta peningin inn á konto hjá Zarepta í Bank Nordik: 6460 1566662 og viðmerkja ”til køkin”.
Er okkurt at spyrja um, eru tit vælkomin at ringja til Zarepta á tlf. 332140 ella til Rutt V. Olsen á 287600.
Vegna ZAREPTA
Vinarliga,
Jens Bech, Jákup N. Olsen og Maria á Lakjuni Simonsen


text:
ULL TIL SØLU Á BÚNAÐARSTOVUNI - SMÆRRI NØGDIR
Búnaðarstovan fer í ár at selja ull í leysari vekt, tað vil siga í smáum mongdum, meðan ullarmóttøkan enn er opin fram til 22. august.
Talan er um 2 flokkar av ull:
- 1. floks ull, skild í 6 ymiskar náttúrulitir, sum verður seld fyri 50,- kr. kg, íroknað MVG. Nakað av serliga góðari ull er lagt til síðis til tey, sum hava brúk fyri serliga góðari ull til okkurt handverk.
- 2. floks ull, blandaðir litir, verður seld fyri 25,- kr. kg, íroknað MVG.
Ullin í 1. flokki er væl egnað til alt ullararbeiði, m.a. sera væl egnað til at spinna og tílíkt. Hon er, sum sagt, skild í 6 ymiskar litir: svart, hvítt, ljósamorreytt, ljósa- og myrkagrátt og flekkutt.
Ullin í 2. flokki er skild frá, tí hon ikki er líka góð at fáast við, sum tann besta ullin. Serliga tí, at hon er tøvd, ella at nakað av mosa/bosi er í henni.
Ullin er samfingin og ikki vaskað, men er natúrliga rein og turr.
Ullin fæst til keyps í ullarmóttøkuni á Búnaðarstovuni, tá móttøkan er opin hósdag og fríggjadag millum kl. 10.00 og 16.00, og leygardag millum kl. 13.00 og 18.00 ella við at gera avtalu við ullarmóttøkuna á tlf. 299018.« Aftur


text:
Vinnuligar fiskiroyndir eftir makreli í 2012 - umsóknarfreistin er 22. juni 2012
Í kunngerðini um skipan av fiskiskapinum eftir makreli í 2012 eru 8.000 tons av makreli sett av at kunna verða nýtt til vinnuligar makrelroyndir og verkætlanir og at nýta í samráðingum um fiskirættindi við onnur lond.
Tey, sum ætla at fáa lut í kvotuni til vinnuligar makrelroyndir, skulu skrivliga søkja Fiskimálaráðið um hetta. Umsóknir skula vera Fiskimálaráðnum í hendi í seinasta lagi 22. juni 2012. Bert fiskifør undir føroyskum flaggi kunnu fáa lut í royndarkvotuni.
Umsóknirnar skula lýsa endamálið við royndunum, tíðar- og kostnaðarætlan fyri royndirnar, eins og grundgevast skal fyri tí kvotunøgd, sum søkt verður um. Eisini skula upplýsingar latast um reiðskap, útgerð og leiðir.
Umsóknir, sum eru Fiskimálaráðnum í hendi rættstundis, og sum lúka formligu krøvini, verða sendar Havstovuni ella øðrum serkønum til ummælis. Í viðgerðini og ummælum av umsóknum verður dentur serliga lagdur á menningar- og nýskapanarvirði í royndunum.
Tey, sum longu hava søkt Fiskimálaráðið um at fáa makrelkvotu til vinnuligar veiðiroyndir, nýtast ikki at senda nýggja umsókn. Umsøkjari eigur tó at tryggja sær, at tær upplýsingar, ið kunngerðin krevur, eru latnar Fiskimálaráðnum, innan umsóknarfreistin er úti.


text:
Stormfuglar
Á miðjum vetri fer síðutrolarin “Mávurin” á veiðu undir Nýfundnalandi. Um borð eru tvey og tretivu menn. Teir hava rokfiskiskap og fylla skipið, men tá ið teir skulu sigla heim, brestur illveður á. Sjógvurin er ísakaldur, sjórokið er javnt og samt um hetta tunga farið, sum skjótt er avtakið við gleri og er um at missa stabilitetin.
Glerskónin er um at trygda tunga trolararan niður í dýpið – øll vón um bjarging tykist vera farin. Teir hoyra neyðar-kall frá øðrum skipum, sum eru stødd í somu neyð – í bardaga millum lív og deyð.
Bókin er ógviliga viðkomandi fyri føroyskar sjómenn, tí mangir teirra vóru staddir í hesum veruleika hesi ræðuligu samdøgrini, meðan illveðrið herjaði. Hetta er bók, sum føroyskir sjómenn kenna seg aftur í.
Ófatiliga kenslunemandi og skakandi bók.
Keypir tú fyri meira enn kr 500 verður vøran flýggjað tær ókeypis við dyrnar!
Tænastan er fyri vørur, sum verða sendar innanlands.


text:
Seinnapartin ídag var prógvhandan á Miðnámi í Vestmanna, har 14 næmingar fingu prógv, sum hava gingið á tilfeingisbreytini seinastu trý árini.
Næmingarnir eru: Agga í Garðastovu, Vestmanna, Bjarti Skýlindal, Kollafjørður, Emil Hansen, Æðuvík, Edvard Vang, Tórshavn, Heri Durhuus, Vestmanna, Jón Andreasen, Vestmanna, Maria Skoradal, Norðoyri, Óluva R. Gregersen, Strendur, Rebekka Poulsen, Klaksvík, Rúnar Silvurstein, Vestmanna, Teitur R. Nielsen, Vestmanna, Tordis E. Dam, Kollafjørður, Tórur H. Brøðraberg, Tórshavn og Tórur í Niðristovu Durhuus, Vestmanna. Hesi fingu stakgreinaprógv: Natalia á Smið og Daniel T. Eyvindsson.


text:
Ættleiðingarlógin til hoyringar
Endamálið við lógaruppskotinum er m.a. at tryggja støðuna fyri ættleiðarar, ið bíða eftir at fáa barn í boði. Harumframt at tryggja framtíðar ættleiðingar í mun til fremmandaættleiðing og at tryggja herbúgvandi ættleiðingarfamiljum neyðuga stuðulin í mun til fremmandaættleiðing við atliti til at stuðla góðum ættleiðingargongdum til barnsins besta.
Endamálið við lógaruppskotinum er eisini yvirskipað at dagføra ættleiðingarlóggávuna soleiðis, at ásetingarnar verða meira tíðarhóskandi bæði frøðimálsliga og innihaldsliga og at galdandi ættleiðingarlóg skal vera á føroyskum máli.


text:
Í dag, týsdagin 11. desember kl.17, verður almenn móttøka í samband við at nýggja vælveruøkið í Klaksvíkar svimjihøll letur upp. Varaborgarstjórin, Signhild Johannesen flytur fram røðu og møguleiki verður at síggja nýgjørdu og snotuligu umstøðurnar í nýggja vælveruøkinum í svimjihøllini, sum er fyrsta av sínum slag í Føroyum.
Í nýggja økinum eru nógvir møguleikar:
· Í vælverurúminum er gosbað við vatnmassasju, ið mýkir vøddarnar. Gosbaðið rúmar umleið 12-16 persónum. Hitin er 38 stig, og tað gevur kroppinum linna og vælveru.
· Heilsuklivin bjóðar ljós- og hitaviðgerð við innreyðum strálum, ið gevur vælveru fyri likam og sál. Ljósviðgerð er lívgandi fyri sinnið og linnar tunglyndi og møði. Í heilsuklivanum eru tríggjar ljóskeldur við dagsljósi, ið veljast kunnu, tá ið heilsuklivin verður nýttur
· Dampbað er gott fyri strongd og eisini gott eftir harða venjing. Tað er reinsandi, og kroppurin finnur hvílu.
· Á uttanduraøkinum er ein kaltvatnspottur, kaltvatnsspann og ein brúsa
Les meira um prísir o.a. her:


text:
Tíðindi
16. juli 2020
Sunnumorgunin 2. juni 2019 skrivaðu Føroya Lærarafelag og táverandi landsstýriskvinnan, Hanna Jensen, undir avtalu um arbeiðsdagar eftir síðsta skúladag. Sum við so mongum broytingum, sum verða gjørdar innan skúlaøkið, so gongur oftast nakað av tíð, áðrenn broytingarnar merkjast í gerandisdegnum. Nú hava vit roynt hesar arbeiðsdagar, sum eftir ynski hjá landstýriskvinnuni skuldu betra um ráðlegging og námsføðiligu menning skúlans.
Í avtaluni sendur millum annað: ”Einstaki skúlin hevur frælsi at skipa dagarnar, so teir verða nýttir til tey átøk, sum skúlin heldur eru mest viðkomandi. Talan kann umframt eftirmeting og ráðlegging verða skeið, námsfrøðiligir evnisdagar, starvsfólkamenning og samansjóðing.”
Ígjøgnum veturin hava vit, sum sita í nevndini í Lærarafelagnum, ofta fingið spurningin: hví liggja 5 dagar eftir síðsta skúladag? Hetta er, tí at broytingin varð gjørd so seint, at tað ikki var mett ráðiligt at leggja dagarnar øðrvísi, tí lógu 5 dagar eftir síðsta skúladag og tveir við skúlaársbyrjan. Komandi árini vera tað tríggir dagar í juni og tveir í august.
Nú hava vit roynt hetta á fyrsta sinni, og vónandi hava allar leiðslur og allir lærarar fingið væl burtur úr døgunum. Tað hevur verið ymiskt, hvussu dagarnir hava verið skipaðir runt um í landinum. Tað hevur ikki verið møguligt at eftirmeta árið á sama hátt sum áður. Fleiri skúlar hava eisini nýtt hetta høvið at styrkja faktoymini, samstundis sum lærarar havt møguleika at arbeiða saman fakliga/tvørfakliga í heilar dagar, fyri at leggja komandi árið til rættis. Skúli er nógv annað enn undirvísing, tí hevur tað stóran týdning, at tey viðurskiftini, sum ikki eru floksundirvísing, eisini hava góðar møguleikar at mennast. Eitt nú trivnaðararbeiðið, foreldrasamstarvið og mangt annað.
Tíðina fram ímóti, at næmingarnir fóru í summarfrí, var eg stundum ivasom í, hvussu hendan vikan fór at verða. Tá eg hitti lærarar, var spurningurin oftast, hví fimm dagar og hvat er meiningin við hesum. Hetta fekk meg onkra løtu at ivast í, um avgerðin, sum vit í nevndini høvdu tikið saman við Honnu Jensen, var heilt av leið. Nú vikan er farin, eri eg ikki longur í iva. Teir lærarar, eg havi hitt, hava allir verið jaligir um arbeiðsvikuna. Lærarar meta seg hava fingið nógv burtur úr vikuni, og halda sum heild, at hesir dagar í framtíðini fara at gagna bæði lærarum og næmingum.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
MYNDIR: Væleydnað ólavsøka í grannaløgunum
Bæði útvarpið og sjónvarpið hjá Kringvarpinum sendu úr grannaløgum í Havn, har skipað var fyri ólavsøkuhaldi.
Tiltøkini í grannaløgunum kring býin vóru yvirhøvur sera væleydnað, samstarvið var gott og fólk fegnaðust bæði um sosialu samveruna og um stuðulin frá kommununi, sum í flestu førum fór til leigu av tjøldum og til undirhald frá tónleikarum og øðrum.
Hesar myndirnar eru frá einum av nýggjastu grannaløgunum í høvuðsstaðnum, oman Gil í Hoyvík. Har var tjald sett upp á parkeringsøkinum við nýggja spæliplássið, børnini gingu skrúðgongu og klovnurin Bubu undirhelt. Fleiri spøl vóru til børnini á spæliplássinum.
Um dagin varð farið at grilla. Seinnapartin spældu Danny & Ingi á parkeringsøkinum og um kvøldið hevði Jens Marni konsert í tjaldinum. Kvøldið endaði við einum drekkamunni og felagssangi afturvið útvarpinum í tjaldinum.
torshavn.fo
Mest lisið í farnu viku
Samrøða: Bjarti Mohr um amerikanska forestavalið 2020
Ein í koronakø: Vit larraðu okkum fram í næstan seks tímar
Obama stuðlaði islamum at byggja mosku, har Twin Towers stóðu
Vespureiðrið (146) - 10. aug. 2020
Til lukku Bárður
Størsta vinningsbýti nakrantíð í Evropa
Samrøða: Elsti maður í Barentshavinum farin seinasta túrin
Er Corona bert eitt ringt beinkrím ella undirgangur Vesturlanda
Kendist gott at koma her
Við fastur síni til konsert
Suðuroyar Sjúkrahús: Vit pota eisini í dag leygardagin 8. august
Venjarafelagið: Vit undrast yvir, at ávísir venjarar fáa loyvi til at standa á odda fyri sínum liði
Fyritøkur sum Burberry, Nike og H&M brenna síni avlopsklæði
Borgarstjóri: Haldi tykkum burtur í kvøld
Brandur Sandoy svarar Linjohn Christiansen aftur
Petur Hans Dahl. veðurfrøðingur: Veðurvánir fyri hesa vikuna (vika 33)
Ein oldingi avloysir ein avdeyða sum forseti í Algeria
Beirut: Russiskur reiðari undir illgruna
Ikki alt er so galið kortini
So eksploderaði smittan: 14 nýggir koronatilburðir
Danmark setir fleiri lond á gula listan
Sigla olju út um landið
Malawi: ein veik glæma úr Afrika
Miðil: Ein matstova í Eysturoynni helt ikki kunngerðina
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Viðmerkingar til “Uppskot til broyting í løgtingslóg í forsorgarlógini (ásetingar um endurvenjing)
Ergoterapeutfelagið gjørdi 22.03.2015 fylgjandi hoyringssvar til omanfyristandandi uppskot um løgtingslóg. Hetta er linkið til uppskotið: http://www.logting.fo/casenormal/view.gebs?menuChanged=16&type=4&committeeId=0&caseNormal.id=2570
Viðmerkingar til “Uppskot til broyting í løgtingslóg í forsorgarlógini (ásetingar um endurvenjing)
1) Í “Almennar viðmerkingar” eru fleiri hugtøk nýtt, sum er neyðug at allýsa fyri at ein til fulnar kann skilja innihaldi í lógaruppskotinum.
- “…at menna og stuðla borgarinum til størri sjálvbjargni og við tí størri sjálvsavgerðarrætt”.
“…at gerast meiri sjálvstøðug og virkin í heima- og frítíðarlívi”.
Sjálvbjargni, sjálvsavgerðarrætt og sjálvstøðug í hvønn mun?
- Hugtøkini “endurvenjing”, “fyribyrgjandi venjing” og “viðlíkahaldsvenjing”.
Hesi hugtøk eru ov illa lýst í viðmerkingunum. Tørvur er at gera greiðar allýsingar um hvat endurvenjing er – skal borgarin endurvenjast til sama førleika sum áður ella partvís? Eru hjálpitól og tillagingar ein partur av hugtakinum? Tað stendur t.d. “venja aftur mistar førleikar og/ella geva honum amboð til at stuðla undir mistan førleika”.
Hóast fyribyrgjandi venjing og viðlíkahaldandi venjing ikki eru partur av hesum lógaruppskotinum, er neyðugt at allýsa hesi hugtøk fyri at skilja hvar tey standa í mun til endurvenjingina, ið verður lýst.
2) Ergoterapeutfelagið metir, at bólkurin av fólki sum endurvenjing fevnir um í Almannaverkinum er ov ógreiður. Við verandi orðing kunnu sera nógvir bólkar vera fevndir av hesum tilboðnum, eisini tey sum í veruleikanum hava tørv á fyribyrgjandi ella viðlíkahaldandi venjing. Vit meta tað er neyðugt at lýsa málbólkin nágreiniliga.
3) Nevnt verður at markamót millum Heilsuverk og Almannaverk verður nærri lýst í kunngerð §29, stk. 3. Einki verður nevnt um at kunngerða markamót millum Almannaverk og kommunala endurvenjing, hetta er undrunarvert.
Undir “Serligar viðmerkingar” leggja tit upp til at útgangsstøði verður tikið í tilmælinum sum arbeiðsbólkur hevur gjørt um markamót millum land og kommunur, tá ið reglar og treytir skulu ásetast. Um talan er um at kunngerða markamóti millum land og kommunur, vóna vit at hetta tilmæli er dagført síðan at økisterapeutarnir fóru út til kommunurnar saman við eldraøkinum tann 1. januar 2015. Hugsast kann at tey møguliga viljað skipa seg á nýggjum, og tá vil hetta tilmæli ikki vera samsvarandi.
Tit skriva at tað er umráðandi, at samstarva við kommunur og Heilsuverk fyri at tryggja, at borgarar ikki detta niðurímillum skipanirnar og tryggja, at borgarin fær eina samskipaða og skynsama endurvenjing tvørtur um stovnar, og hetta eru vit samd í er sera týdningarmikið.
4) Tit siga í “Almennar viðmerkingar” at tað eru ymiskir fakbólkar, sum veita endurvenjing. Tað eru tveir fakbólkar sum kunnu veita endurvenjing, tað eru ergo- og fysioterapeutar. Verður hugsað um aðrar fakbólkar í hesi orðing?
5) Ergoterapeutfelagið vil gera vart við, at í londunum rundan um okkum er vanligt at endurvenjing og viðlíkahaldsvenjing eru tengd at hvørjum øðrum, soleiðis at tá ein borgari hevur endurvant mistar førleikar í ein hvønn mun, hevur møguleika at fáa venjing fyri at viðlíkahalda endurvunna førleikan. Hetta fyri at borgarin ikki skal missa førleikan aftur aftaná lokið endurvenjingarskeið.
Í ergoterapeutiskum arbeiði er tillaging ein týdningarmikil partur av endurvenjingini, og kann ikki vera útihýst. Tillagingar kann m.a. vera hjálpartól, tillaging av aktivitetum/uppgávum og tillaging av umhvørvi. Tí undrar tað okkum stórliga, at m.a. hjálpartól als ikki eru nevnd í almennu viðmerkingunum.
Eisini er ringt at skilja sundur endurvenjing og endurmenning, tá endurvenjing jú er ein partur av endurmenningini, sum tit eisini skrivað. Ikki er vist, at eitt endurvenjingarskeið gevur varandi gott úrslit, um mann ikki samskipar og tekur atlit til aðrar faktorar í endurmenningini av borgaranum. Í slíkari tilgongd er alneyðugt við tøttum samstarvi millum allar partar – herundir borgara, avvarðandi og ymisku fakfólkini sum hava kontakt til borgaran.
6) Vit meta at tað er týdningarmikið at kjarnuuppgávurnar hjá ergo- og fysioterapeutum verða lýstar í mun endurvenjingina og málbólkarnar. Hetta so at endurvenjingin av hesum málbólkunum verður røkt so væl sum gjørligt, soleiðis at borgarin fær eina dygdargóða veiting og at fakbólkarnir kunnu gagnnýta sín serkunnleika á besta hátt.
Í tráð við, hvussu endurvenjing og endurmenning verður skipað í øðrum londum og fakligum tilmælum annars, meta vit harumframt, at tað er umráðandi at hava fakligar eindir við fakligum leiðslum. Hetta vil tryggja at borgarin fær eina dygdargóða samskipaða endurvenjing.Harumframt vilja vit mæla til, at hjálpartóla-deildin er ein náttúrligur partur av hesum.”
Eftir er at gleðast um at endurvenjing verður lógarfest innan tað almenna. Ynskiligt er at umboð fyri faki er við frá byrjan tá ein slík lóg er í gerð, soleiðis at tann fakliga vitanin á økinum verður gagnnýtt so væl sum gjørligt. Hóast alt, er hetta eitt jaligt stig sum verður tikið við hesum lógaruppskotinum.
Vegnað Ergoterapeutfelagið
Carla Josenius Mikkelsen, nevndarlimur


text:
Skeið fyri venjarum, hjá børnum og ungum
- Ítróttur fyri børn og ung.
Í vár vera tvey skeið av hesum slag. Eitt verður 19. og 20. mars 2010 og eitt 26. og 27. mars 2010 - bæði í ÍSF-húsinum í Havn. Byrjað verður fríggjakvøldið kl. 18.00 til 22.00 og leygardagin er tað frá kl. 9.00 til 17.00.
Evni:
- ítróttapædagogikkur
- Ítróttaumhvørvi
- Menning hjá børnum
- Venjing
- Trygd og ábyrgd
- Etikkur og moralur
Skeiðið skiftir ímillum at vera teoretiskt og praktiskt. Leygardagin verður praktisk venjing, so tá er gott við ítróttaklæðum.
Ongin próvtøka er, men kravt verður at uppmøtingin er 100%. Eftir lokið skeið verður luttøkubræv útflýggjað.
Skeiðið er ein partur av venjaraútbúgvingini hjá DIF, Danska Ítróttasambandinum. Møguleiki er sostatt at byggja víðari uppá skeiðið.
Málbólkur: Venjarar, hjálparfólk og leiðarar hjá børnum og ungum. Øll sum hava áhuga í og ábyrgd av børnum og ungum, sum luttaka í ítrótti.
Hvat fært tú burturúr:
- Vitan um menningina hjá børnum, fysiskt, psykiskt og samfelagsligt
- Tú blívur vitugur við evni sum námsfrøði, venjaratypir, málsetan og týdningin av ítróttarumhvørvi
- Ítøkilig hugskot til spøl og venjing hjá børnum og ungum
Upptøkutreytir: Luttakari skal vera 15 ár ella eldri.
Tó kunnu vit gera frávik frá regluni um upptøku, um serstøk viðurskifti tala fyri hesum.
Luttøkugjald:
Kostnaðurin fyri skeiðið er 250 kr. Íroknað er frálærutilfar og matur. Eisini er møguligt at sova.
Tilmelding
Tilmelding er neyðug og seinasta freist at melda til fyrra skeiðið er mikudagin 10 mars 2010 og seinna skeiðið mikudagin 17 mars 2010 á ahl@isf.fo ella á tlf. 312606 ella 282331.
Meiri fæst at vita frá ÍSF skrivstovuni tlf.: 312606 ella frá Anniku á telduposti ahl@isf.fo ella á tlf.: 282331.


text:
Annika Olsen ætlar sær eftir øllum at døma í býráðið, nú hon langar eftir Javnaðarflokkinum í býráðnum, sum annars er í samgongu við hennara egna flokk og hennara egna valfelag, sum hon enntá er forkvinna fyri.
Hon rópar tað "fallitterklæring", tí løgtingslimur hjá javnaðarflokkinum hevur hugleitt um, hvussu mann best tryggjar eitt javnt tænastustøði kring landið. Eg eri sannførdur um, at tað gera kommunurnar best sjálvar.
Men tað, sum fær meg at tríva í pennin, var útsøgnin um, at vónandi fær eldraøkið í Tórshavnar kommunu fremstu raðfesting og framum keyp av almennum bygningum fyri 100 tals milliónir.
Fáur fólkafloksmaður lýgur meira ein helvtina, men kanska fólkaflokskvinnurnar duga betri.
Fyri tað fyrsta, so hevur kommunan ikki keypt nakran almennan bygning yvirhøvur. Heldur ikki Sjóvinnuhúsið, sum partamaður Anniku í býráðnum annars hevur staðið fyri, er ikki keyptur frá tí almenna.
Fyri tað næsta, so hava íløgurnar í sonevndu bankabygningarnar og í Sjóvinnuhúsið onga ávirkan havt á tænastustøðið á eldraøkinum ella nøkrum øðrum uppgávuøki hjá kommununi.
Tvørturímóti hava vit ment og skipað nýggj tilboð og tænastur, og fleiri eru ávegis.
Ta veruliga falliterklæringina eigur Annika Olsen sjálv, tá hon sum landsstýriskvinna tveitti eldraøkið púra ófyrireikað og niðurpínt út til kommunurnar. Einki var klárt, alt regluverkið manglaði, fíggingin var eitt neyðaregg, og alt hetta skulu kommunurnar og núsitandi samgonga nú taka upp eftir henni.
Annika, kom tú ikki og fortel Føroya fólki og havnarborgarum við, hvussu tú raðfesti eldraøkið úti í Almannamálaráðnum. Tað eru leivdirnar av tínari vanlukkuligu raðfesting av eldraøkinum, sum kommunurnar nú stríðast við at fáa á beint.


text:
Hugnalig uppliving á keiini í Hvalba
Mánadagin 27. september vóru hvalbingar á fjalli í Lítla Dímun. Torleif Johannesen tók myndir og skrivaði hesa frásøgn av keiini í Hvalba, tá hvalbingar komu aftur úr Dímun.
Mánadagin 27. september vóru hvalbingar á fjalli í Lítla Dímun. Teir høvdu leiga sluppina Jóhannu úr Vági til at fara út í Dímun við. Raksturin gekk væl hóast tað leið nakað út á kvøldið, áðrenn teir vóru aftur í Hvalba.
Sum vitjandi oman á bryggjuna umleið klokkan gott 22.00, var tað bæði hugnaligt og hugaligt at síggja lívið. Har stríddust menn við at viga seyð, meðan aðrir sleptu teimum inn í búrini, teir høvdu sett upp á bryggjuni. Onnur fólk, ið ikki beinleiðis høvdu uppgávur stóðu og eygleiddu, prátaðu saman og hugnaðu sær.
Hugaligt var eisini at síggja, at børnini eisini sluppu upp í part. Tey tóku ímóti seyðinum tá hann var lyftur upp av dekkinum á Jóhannu og upp á bryggjuna. Síðani stóðu tey í bíðirøðum, við seyðinum í hondunum, og bíðaðu eftir, til teirra túrur kom til at viga seyðin.
Eg fekk at vita, at meginparturin av seyðinum var býttur út til eigararnar. Nakað verður selt á uppboðssølu. Hesin peningurin fer til ymiskt í samband við arbeiðið í Lítla Dímun.
Mín uppliving var, at fólkið stóð saman um hesa uppgávu, sum meiri hevur við siðvenju og áhuga at gera, enn fíggjarligar spekulatiónir. Myndin lýsir nakað av stemninginum.
Torleif Johannesen skrivaði


text:
Bráðfeingis tørvurin á nýggjum vardum bústøðum og bústovnum er stórur. Sambært Almannaverkinum er tørvurin størstur í høvuðsstaðnum, skrivar Tórshavnar kommuna.
– Almannamálaráðið setti seg í samband við kommununa, tí nú skuldi nýtt heim byggjast til fólk við menningartarni og fjølbreki, sum skuldi fylgja bústaðarpolitikki landsins um, at vit skulu liva lið um lið - sama hvør aldurin ella tørvurin hjá borgarunum er.
Nýggja sambýlið verður bygt í Reynstúni. Heimið verður staðsett, har vegurin endar, og her fær byggingin sítt egna heimliga og trygga nærumhvørvi.
Út- og innkoyring verður frá Glyvursvegnum, og lokað verður fyri endan á vegnum í Reynstúni
Á býráðsfundi hóskvøldið varð samtykt at selja Almannamálaráðnum økið í Reynstúni til sambýli til fólk við menningartarni og fjølbreki.
Pláss verður fyri 18 búfólkum.


text:
Annika Olsen valt stýrið fyri Dugna
Nýggir limir í stýrinum fyri Dugna eru Karin Kjølbro, leiðari fyri kriminalforsorgini, Ása Olsen, leiðari í Meginfelag teirra brekaðu.
Í stýrinum sita nú Johan Samuelsen, Esther Dahl, Ernst Jacobsen, Karin Kjølbro og Ása Olsen. Stýrið skipar seg sjálvt.
Sambært viðtøkunum fyri sjálvsognarstovnin Dugna, skal landsstýriskvinnan í almannamálum velja limirnar í stýrið. Stýrið er mannað við fimm persónum, ið sita í fýra ár. So ikki allir stýrislimirnir fara frá samstundis er skipanin tann, at ikki allir limir verða valdir í senn. Hesaferð stóðu Jóhan Samuelsen og Jóna Olsen fyri valið. Jóna ynskti ikki afturval.
Harumframt skuldi limur veljast fyri Leilu Solmunde, sála. Meginfelag teirra brekaðu mælti til at velja Ásu Olsen í stýrið at umboða felagið.


text:
Wikipedia:Hendingar/22. februar
Hin 22. februar:
- 1819 – Spania selur Florida til USA fyri fimm milliónir dollarar.
- 1956 - Elvis Presley (myndin) er fyri fyrstu ferð komin á hittlistan við sanginum Heartbreak Hotel.
- 1997 - Skotskir granskarar avdúka, at teir hava klonað ein seyð, ið verður kendur undir navninum Dolly.
Leiðbeining[rætta wikitekst]
Á hesi síðu skulu helst bert vera tríggjar hendingar, ið verða skrivaðar stutt og í punktformi, danska Wikipedia hevur bert 3 hendingar fyri hvønn dagin, ið sæst á forsíðuni, tann enska hevur fimm hendingar og tann norska hevur uppaftur fleiri hendingar. Tað má bara vera upp til tann ið skrivar her at meta um, hvat ið passar best, men ikki ov nógvar hendingar. Hendingarnar skulu eisini kunna finnast aftur í greinini fyri dagin, og tað eigur at vera talan um týðandi hendingar fyri dagin.
Harumframt kunnu merkisdagar skrivast ovast (t.d. ólavsøka fyri 29. juli). Ein viðkomandi mynd skal eisini vera við her fyri at ímynda eina av hendingunum, hon skal bert vera 80 pixel (px) til støddar.


text:
Føroya Keypssamtøka hevur 7 deildir ymsastaðni í landinum. Aftan fyri tær sjey deildirnar eru 5 limafeløg: eitt fyri handlarnar í Eysturoy, eitt fyri handlarnar í Havn og í Hoyvík, eitt fyri handilin í Klaksvík, eitt fyri handlarnar í Vágum og eitt fyri handilin í Suðuroy.
Ársfundirnir
Á hvørjum ári boða limafeløgini limum sínum til ársfundar. Á ársfundunum verða limirnir kunnaðir um støðuna hjá FK, og mál, sum stjórnin ætlar at viðgera á aðalfundinum verða løgd fyri limirnar at taka støðu til. Fyrst og fremst eru tað tey lokalu málini, sum verða viðgjørd á ársfundunum.
Limanevnd
Á ársfundunum verða 5 fólk vald í eina limanevnd. Tað eina fólkið er stjórnarumboð. Limanevndin er bindilið millum stjórn og limir. Limanevndin skipar seg við formanni, næstformanni og skrivara.
Aðalfundurin
Á hvørjum ári í apríl verður aðalfundur hildin. Á aðalfundinum møta umboðini í teimum 5 limanevndunum, harímillum tey, sum eru vald stjórnarumboð. Íalt er talan um 38 fólk. Aðalfundurin er hægsti myndugleiki. Aðalfundurin skal m.a. góðkenna valini av stjórnarumboðum.
Stjórnin
Stjórnin telur 7 fólk. Tey verða vald av limafeløgunum. Limafeløgini eru umboðað við einum limi hvørt, undantikið felagið í Havn, sum hevur 2 stjórnarumboð, og felagið í Eystyroy, sum hevur 2 stjórnarumboð. Stjórnin, sum skipar seg sjálv við formanni og næstformanni, hevur leiðsluna av FK um hendur, og formaðurin myndar FK úteftir. At taka sær av skrivaraarbeiðinum er settur ein felagsskrivari.
Stjóri og deildarstjórar
At stíla fyri handilsliga rakstrinum í FK setir stjórnin ein stjóra. Í samráð við stjóran setir stjórnin deildarstjórar, sum við ábyrgd fyri stjórn og stjóra skulu standa fyri dagliga rakstrinum av deildunum. Deildarstjórarnir seta sjálvir starvsfólkini. Starvsfólkið í FK hevur rætt til at velja umboð til stjórn og limanevndir. Hesi umboð hava uppskots- og talurætt, men ikki rætt at atkvøða.


text:
Trampa er ein verkstova fyri børn og ung, ið vilja hava ein stuttligan dag fullan við rútmu og tónleiki. Verkstovan tekur útgangstøðið í SDS – Sangi, Dansi og Spæli. Dagurin fer at innihalda ymisk spøl, ið hava røtur í SDS. M.a. fara vit at gera body percussion, har vit brúka kroppin sum ljóðføri. Vit fara eisini at læra ein gummistivladans, ið hevur uppruna í Suðurafrika. Dagurin verður stuttligur, læruríkur og væntandi fáa vit eisini sveittan fram. Árni Jóhannesson og Ernst Remmel, ið eru lesandi á musikkkonservatoriinum í Aarhus, fara at leiða skeiðið.
Aldursbólkur: 5.-7. flokkur


text:
Aftur í ár er møguleiki at fylgja við á internetinum, hvussu lundarnir trívast í lundaholunum í Skúvoynni, og hvussu nógvur lundi er í lundalandinum. Tað er sera litið av lunda at síggja á landi og á sjónum útfyri, men lundin hevur vorpið til vanliga tíð, og pisur eru í flestu reiðrunum.
Havstovan hevur fylgt við gongdini í nøkrum lundaholum í Skúvoynni síðani 2005. 15 lundareiður eru gjørd úr plastikkrørum, og í hvørjum reiðri stendur eitt vevkamera við sambandi til eina teldu, sum varðveitir upptøkurnar. Eitt kamera vísir eisini lundan, sum situr i lundalandinum, har einar 50 holur eru. Við stuðli frá Føroya Tele kunnu úrslitini síggjast beinleiðis á internetinum við at trýsta her (set myndagóðskuna á HD).
Í 2010 og 2011 rýmdu lundarnir frá eggunum, so ongin pisa kom út. Í 2012 komu 6 pisur út, men 5 av teimum doyðu, tá ið tær vóru nakrar fáar dagar gamlar, so bert tann eina varð floygd. Í 2013 komu 4 pisur út, og ein bleiv floygd, men síðani 2014 eru allar pisurnar floygdar.
Í ár hava lundar vorpið í 12 reiður, so tað sær gott út. Tær fyrstu 11 pisurnar eru komnar út, og tær síggja út til at trívast væl. Føðin er mest smá nebbasild um 5 cm. Spennandi verður at síggja, hvussu gongdin verður komandi dagarnar. Vónandi verða allar pisurnar floygdar um einar 40 dagar.


text:
2012-10-04 16:34
Býráðsmeirilutin lurtar ikki eftir borgarunum
15. Jul 2020
Býráðsmeirilutin lurtar ikki eftir borgarunumNú er løgtingsins umboðsmaður aftur...
Hvat hevur Havnin gjørt Fólkaflokkinum ?
03. Jul 2020
Hvat hevur Havnin gjørt Fólkaflokkinum? ...
Ikki nøktandi svar løgmaður
03. Jul 2020
Svar uppá, viðvíkjandi sáttmálan millum Starvsmannafelagið og Kommunala Arbeiðsgevarafelagið...
Gerið nú miðvís átøk fyri Suðuroynna!
22. Jun 2020
Gerið nú miðvís átøk fyri Suðuroynna! ...
Eldraøkið skal endurskoðast !
19. Jun 2020
Eldraøkið skal endurskoðast saman við kommununum! Tá ið...
Heðin Mortensen vil hava løgmann at svara
19. Jun 2020
Góðtekur løgmaður, at fíggjarmálaráðharrin brýtur Kommunustýrislógina við tað at...
Løgmaður móti veruleikanum!
01. Sep 2015
Í SVF í gjárkvøldi prógvaði løgmaður – Kaj Leo Holm...
Havnaútbygging gevur hundraðtals nýggj arbeiðspláss!
31. Aug 2015
At útbyggja Tórshavnar havn framtíðartryggjar ikki bara arbeiðsplássini hjá 700...
Ikki fleiri arbeiðspláss úr Havnini !
27. Aug 2015
At flyta arbeiðspláss úr Havnini fyri at bjarga útjaðaranum tykist...
Shipping og havnaútbygging!
18. Aug 2015
Í valskrá Javnaðarfloksins stendur, at Føroyar skulu marknaðarførast sum shippingland....
Longt barsilsfarloyvi og bíligari barnaansing!
17. Aug 2015
Vit mugu fáa fleiri børn, um aldurssamansetingin í Føroyum skal...
Raðfesta veruliga vælferð!
14. Aug 2015
Landssjúkrahúsið er ein av týðandi grundsteinunum undir vælferðarsamfelagnum. Landssjúkrahúsið er...
Pensjónistarnir meira at liva fyri!
14. Aug 2015
Vit hava nøgdar pensjónistar í høvuðsstaðarøkinum - teir mest nøgdu...
Sterkur høvuðsstaður er treyt fyri einum sterkum Føroyum
12. Aug 2015
Bert við einum...


text:
Einaræði
Einaræði er politiskt stýri: ein ella tey fáu, ið stýra, hava alt valdið. Í landi við einaræði eru ikki frí val. Mong lond um í heiminum hava einaræði, ein maður við óavmarkaðum valdi ræður. Flestu einaræðisharrar taka valdið, annaðhvørt gera teir hernaðarkvett ella fella tey, ið stýra, á annan hátt. Tá ið einaveldugi einaræðisharrin er komin framat, stýrir hann ofta eftir sínum høvdi, er harðrendur og kúgar alla andstøðu. Sum árini eru liðin, hava mong lond, broytt stýrisskipan frá einaræði til stýrisskipanarligt kongsveldi.


text:
Eitt val millum danskt vald og frælsa føroyska rødd
Politikkur04-06-2019 - 13:25 - Jóanis Albert Nielsen
Nú danska statsvaldið er farið at gera okkum til ein danskan landslut aftur, fari eg at greiða frá míni grundhugsjón úr einum meira persónligum sjónarhorni.
Havi altíð sett Føroyar fremst í øllum, eg havi fingist við, og menning og framfýsni hava altíð hugtikið meg meir enn stillstøða og afturhald.
Øll menningarstig eru framd, tí eldhugað fólkvildu framá. Langt frá altíð var talan um politikarar. Heldur var talan um einstaklingar og fylkingar, sum vóru fræls í hjartanum.
Fylkingar flyta Føroyar
Tað var ein fólkarørsla, sum tók stig til jólafundin í 1888, ið setti ferð á okkara mentanarligu og politisku menning, og tað vóru ungir føroyingar í útlegd, sum í 1919 fingu okkum flaggið.
Tað var ein fólkarørsla, sum við hond og fót forðaði fyri, at vit samtyktu at fara undir donsku grundlógina í 1946 og í staðin valdu loysing.
Hesi fólkini fylktust seinni í nýggja Tjóðveldisflokkinum.
Tjóðveldi virkaði áhaldandi fyri at fáa flutt fiskimarkið út, og Tjóðveldi var í miðdeplinum, tá undirgrundin varð sett á skrá longu í 1975.
Tað var ein fólkarørsla, sum ljódliga mótmælti, at vit fóru upp í EEC í 1972. Ein stórur partur av teirri rørsluni spratt úr Tjóðveldinum.
Tað var Tjóðveldi, sum gekk á odda, tá fullveldissamráðingar vóru í 2000, og flokkurin gekk eisini á odda, tá blokkurin varð lækkaður í 2002.
Mong av framtøkunum vórðu framd saman við øðrum, men tey bygdu á fullveldishugsanina, sum Tjóðveldi ongantíð er vikið frá.
Tí havi eg altíð valt Tjóðveldi og stillaði upp fyri flokkin fyri fýra árum síðan í teirri vón, at eg kundi geva eitt íkast til tjóðarbyggingina tann vegin eisini.
Tjóðarbygging er málið
Eg eri vaksin upp í einum umhvørvi, har tjóðarbyggingin var fremsta málið. Sum frásøgumaður í útvarpinum upplivdi eg av fyrstu parkett risastóru framstigini í føroyskum ítrótti, tá Føroyar bjóðaðu av á jøvnum føti við onnur lond.
Ein stóran part av mínum lívi havi eg verið virkin í vinnulívi.
Eg var hugtikin av Apple-nýbrotunum hjá Steve Jobs og var virkin í ferðavinnumenningini í 1990'unum. Um somu tíð stríddust vit í Oljuvinnufelagnum fyri at vinna føroyskum fyritøkum og arbeiðsmegi pláss í altjóða oljuvinnuni.
Og í tjóðarflogfelagnum stríddust vit nátt sum dag fyri at byggja upp føroyska flogvinnu og tæna Føroya fólki.
Einaferð loypti tað ekka á fólk, tá boðini úr stýrhúsklivanum komu á føroyskum heldur enn á donskum. Nú er tað øvugt.
Gevið teimum aftursvarið
Fólkatingið var ein spennandi uppgáva frá fyrsta degi, men skjótt varð mær greitt, at danski Føroya-politikkurin snýr seg mest um at varðveita vald. Valdið yvir okkara oyggjum.
Skal viðganga, at eg hevði ikki væntað so stóran ágang í hesum valstríðnum. At Løkke bað okkum velja samband, og Pia sendi okkum grundlógina.
Hetta kennist sum ein provokatión, men eg síggi tað eisini á ein annan hátt: Tey hava hoyrt frælsisboðskapin úr Føroyum.
Tí hann fór um allan heim, tá prinsippið um sjálvsavgerðarrættin varð sett á skrá í teirra egna tingi við einum politiskum flótta úr Katalonia, har sponsku lurkarnir fingu blóðið at flóta.
Nú kemur valið, og eg heiti á allar tjóðskaparsinnaðar føroyingar um at fylkjast um at senda eina frælsa rødd á fólkating. Tí annars fara tvær sambandsrøddir at umboða okkum.
Á fólkatingi umboða vit fegin øll, sum fylkjast um at byggja Føroyar sum eitt sjálvstøðugt land, sama hvørjum flokki tit eru í.
Magni Arge, valevni hjá Tjóðveldi


text:
Ólavsøkan snýr seg ikki bara um at endurtaka gamlar siðir. Tað ger hon eisini, men eingin ólavsøka er lík aðrari, hvør tann einasta er nýggj og fær tað innihald, vit sjálvi geva henni.
Hesaferð er nógv øðrvísi. Býurin verður skrýddur og prýddur, og ólavsøkan verður sett við skrúðgongu, sum siður er ólavsøkuaftan. Tó verða færri luttakandi sambært almennu tilmælunum, og flestøll fara at fylgja við setanini heimanífrá.
Korona hevur verið avbjóðandi fyri nógv og er tað enn, og tí fari eg at heita á øll um at ansa væl eftir hvørjum øðrum hesar báðar hátíðardagarnar.
Vit hava fult álit á, at havnarfólk og allir gestir taka øll neyðug fyrilit, og at hvør ansar sær sjálvum. Tí kunnu matstovur, kaffistovur og onnur vinna hava opið sum vant, tó við meira útiborðreiðing enn vanligt.
Ólavsøkukappróðurin verður, fótbóltur verður, ólavsøkuframsýningin verður, umframt onnur tiltøk, sum vanliga fylla tjóðarhátíð føroyinga.
Til tess at halda ólavsøkuna so trygga sum gjørligt, hevur kommunan stuðlað og heitt á grannaløg og eigarafeløg at skipa fyri, hugna um, og halda ólavsøku í grannaløgum í kommununi.
Hetta ger millum annað, at miðnáttarsangurin verður í grannaløgum og verður sendur beinleiðis í Kringvarpi Føroya. At vit syngja saman í grannaløgum ger ólavsøkuna tryggari fyri okkum øll.
Ólavsøkan í dag snýr seg framvegis um tann góða felagsskapin, um ætt, vinir og kenningar, stuttleika og undirhald, álvara og gaman.
Ólavsøkan snýr seg eisini um tann góða býin, at høvuðsstaðurin vísir seg frá síni bestu síðu. Og hesaferð meira enn nakrantíð snýr ólavsøkan seg um tryggleika.
Nú leggja vit gerandisdagin frá okkum eina løtu.
Nú er tjóðarhátíð.
Eg fari at enda at ynskja tykkum eina góða ólavsøku.
Annika Olsen
borgarstjóri


text:
Heimalambið fingið visakort-terminal!
2019-08-28 08:23
Vinnupolitikkur -
Ferðavinnan er ætlað sum okkara nýggja, fiskaleysa búskaparbein, og má sigast at verða vaksin við rúkandi ferð seinastu fáu árini. Samstundis mugu vit sanna, at hópurin av ferðafólki, sum nú kemur til landið, er so stórur, at tær fyriskipanir sum eru gjørdar, ikki eru nøktandi. Trýstið av vitjandi í summum økjum er so stórt, at tað er til stóran ampa fyri tey, sum búleikast har, bæði fólk og djór.
Hetta hevur ført til átøk, sum í fleiri førum tykjast óheppin og gjørd uttan nakað yvirskipaða hugsan um hvussu vit gera skilabest við ferðavinnuna. Umráðandi er, at vit fáa peningaligan vinning burtur úr ferðavinnuni, um hon skal verða týðandi partur av okkara búskapi, - men hvussu ?Hetta kann tó ikki gerast við fullkomuliga óskipaðum fyriskipanum, har ein og hvør kann krevja pening inn fyri at síggja partar av okkara náttúru ella ganga í okkara haga. Vit kunnu ikki seta girðingar fyrilitaleyst, avbyrgja við píkatráði, reka vitjandi burtur, seta gjaldsautomatir á hvørt hagaportur ella seta visakortterminalar á hvørt heimalamb.
Tað er neyðugt, at vit alt fyri eitt fara undir at gera nakrar yvirskipaðar ásetingar og fyriskipanir fyri okkara ferðavinnu. Tað má eisini verða loyv at hyggja at núverandi ferðavinnuni við kritiskum eygum. Tað virkar sum Visit Faroe Island í løtuni koyrir eitt átak, sum næstan skal fáa fólk at fáa ringa samvitsku, um tey loyva sær at vera kritisk móti núvernadi ferðavinnu. Eitt lýsingarátak koyrir, sum skal fortelja um týdningin av ferðavinnuni, har vit fáa at vita frá vinnurekandi, um hon ikki var, so skuldu vit goldið munandi meira fyri okkara flogferðaseðlar. Tað hevði ikki verið vist, at vit høvdu fast samband sjóvegis og meginparturin av matstovunum høvdu latið aftur og havnafólk máttu aftur verið nøgd við at havt ein ella tveir pylsuvognar á Vaglinum. Ósjarmerandi átak og við einum farra av hóttan til kritikarar, meðan vit skulu finna stevið við okkara ferðavinnu. Vit eru øll greið yvir, at ferðavinnan er týdningarmikil og kann gerast týdningarmiklari, men eisini, at vit kunnu missa á stokkinum, um vit ikki fáa skipað hetta ordiliga.
Tað nyttar lítið, at vit hava bíligar ferðaseðlar og nógvar matstovur, um landið verður traðkað niður og náttúran oydd fyri fugl og djór - ella um ferðafólk byrja at klamsa við hurðunum, tí tey ikki kenna seg vælkomin.
Kanska koma ov nógv ferðafólk sum vilja ganga úti í náttúruni ? Kanska duga vit ov illa at senda tey runt til onnur støð, sum ikki verða so nógv vitjaði ? Skulu vit taka pening fyri at “síggja” okkara land ? Nógvir spurningar eru, sum politiska skipanin verður noydd at taka støðu til og gera neyðugar reglugerðir fyri.
Hettamá verða eitt av teimum fyrstu málunum, sum eitt nýtt stýri fer undir at loysa – tí komandi summar má skil vera komið á.
Sambandsflokkurin hevur í valskránni ásetingar um, at vit mugu menna okkara ferðavinnu og arbeiða fyri at hendan verður betri skipað.
Hetta er eitt av teimum málum, sum eg fari at arbeiða fyri at fáa framt, um eg verði vald inn á Ting.
Sunrid Traðará
valevni til Løgtingið fyri Sambandsflokkin


text:
Seinnapartin í dag var lutakast á Rás 2 um VFF Cup, sum er kapping, ið Fótbóltsvenjarafelag Føroya skipar fyri. Í ár vera øll Effodeildarliðini uttan KÍ við í kappingini, sostatt eisini TB. Í staðin fyri KÍ er ikki komið eitt annað lið, so tí eru bert níggju lið.
Í ár verður kappingin 31. januar, sum er næsti leygardagur. Kappingin verður í Gundadali, har allir tríggir vallirnir verða tiknir í brúk – Tórsvøllur, ovari og niðari vøllur.
Í dag á Rás 2 var Frankie Jensen inni og har var lutakast fyri hvørji lið skuldu mannað teir tríggjar bólkarnar í kappingini.
Dystirnir sum verða leiktir eru styttri dystir, 30 minuttir, og sostatt verður kappingin ikki so drúgv, men gevur venjarum møguleika fyri at royna sínar leikarar. Í mun til onnur ár verða nú tríggir bólkar og so ein finalubólkur.
Bólkur A (Tórsvøllur): Víkingur, NSÍ og TB
Bólkur B (Ovari vøllur): B36, EB/Streymur og AB
Bólkur C (Niðara vøllur): HB, ÍF og FC Suðuroy
Kappingin byrjar klokkan 13:00


text:
Nærum helvtin av elorkuframleiðsluni burðardygg í fyrsta ársfjórðingi 2020
Av samlaðu elframleiðsluni fyrsta ársfjórðing stavaðu 47 prosent frá varandi orkukeldum, ávikavist 14 prosent úr vindorku, 33 prosent úr vatnorka, og 0,01 prosent úr sólorku. Írestandi 53 prosentini vórðu framleidd við olju.
Meðan grøna orkan í januar mánaði í ár var met høg, heili 63 prosent, so hilnaðist minni væl í februar og mars. Serliga er tað vindorkan, sum var 14 prosent lægri enn sama tíðarskeið í fjør.
Vatnorkuframleiðslan øktist við einum góðum prosenti upp í góðar 34 GWt, meðan vindorkan minkaði við sløkum 14 prosentum í mun til sama tíðarskeið í fjør, og var 14 GWt.
Samlaða elorkuframleiðslan í fyrsta ársfjórðingi setti met við 104 framleiddum GWt.
Grøna framleiðslan var 48,4 GWt, í mun til 50,1 GWt árið fyri. Besti fyrsti ársfjórðingur til framleiðslu av grønari orku higartil var í 2015 við 57,2 GWt. Framleiðslan við olju øktist við sløkum 15 prosentum upp í 55 GWt.
Í tilsamans góð 9 samdøgur náddi grøna framleiðslan upp um 80 prosent, og í tilsamans 22 tímar var framleiðslan 100 prosent burðardygg í meginøkinum.
Umframt at vøksturin í eftispurningi eftir elorku ávirkar prosentvísa lutfallið, so hevur veðrið heldur ikki verið tað besta til grøna orkuframleiðslu hendan ársfjórðingin. Vindurin hevur verið óstøðugur við fleiri ódnum, sum hava neiliga ávirkan á vindorkuframleiðsluna. Tá vindferðin er ov høg, framleiða myllurnar ikki. Eisini hevur verið smáligt við regni til vatngoymslurnar í februar og mars, tí tað hevur verið kaldari í veðrinum.
Sólorka til 16 húski í Suðuroy
Fyri fyrstu ferð er sólorkan partur av uppgerðini yvir samlaða orkubýtið, tó at sólorkuframleiðslan enn er øgiliga lítil í mun til samlaðu framleiðsluna. Vert er tó at leggja til merkis, at sólorkuskipanin í Sumba longu hevur framleitt meira, enn væntað varð hesa ársins tíð, og higartil í ár hevur hon framleitt 9,5 MWt. Av hesum vórðu 6,6 MWt framleiddir í mars, og svarar tað til miðalmánaðarnýtsluna hjá á leið 16 húskjum.
Í januar framleiddi sólorkulundin í Sumba 672 kW tímar, sum svarar til gott og væl nýtsluna hjá einum húski í januar.
Korona ávirkar elnýtsluna
Seinastu árini hava vit nærum hvønn mánaða sæð sera stóran vøkstur í eftirspurningi eftir elorku. Vanliga rokna vit við 2 prosents vøkstri pr. mðr., men seinastu tvey árini ella so hevur vøksturin ligið millum 8 og 10 prosent.
Samlaða elframleiðslan fyrsta ársfjórðing í ár er økt við 5,4 prosentum í mun til sama tíðarskeið 2019, og vøksturin fyri mars mánaða var 4,2 prosent. Tó at hetta er stórur vøkstur, so er hann ikki eins stórur og tað, vit annars hava sæð seinastu uml. tvey árini.
Síðan tiltøkini móti Koronasmittuni vórðu sett í verk í fyrru helvt av mars, og virksemið í samfelagnum minkaði, hava vit viku fyri viku sæð eina støðuga minking í elnýtsluni.


text:
Í kunngerðini um veiðu eftir makreli fyri 2020 er ásett, at 1.900 tons eru tøkar til vinnuligar fiskiveiðiroyndir og verkætlanir.
Nøgdin kann veiðast í føroyskum sjógvi og í altjóða sjógvi.
Tey, ið ætla at fremja royndir innan økið, skula senda Fiskimálaráðnum umsókn.
Umsóknarfreistin er kl. 12.00 mánadagin 1. juni 2020.
Umsóknarblað fæst her.
Eins og áður (fyri makrel, norðhavssild og svartkjaft) verður serstakur dentur lagdur á menningar- og nýskapanarvirði umframt virðisøking av veiðuni.
Umsóknir skula lýsa endamál og tíðar- og kostnaðarætlan fyri royndirnar, umframt upplýsingar um fiskifar, reiðskap, útgerð og leiðir.
Sum nakað nýtt er nú kravt nærri lýsing av, nær royndirnar skulu gerast. Upplýsast skal eisini um, hvat fiskifar/fiskifør skulu fiska fiskin nær, hvussu fiskurin verður goymdur umborð, og hvussu hesin kemur til høldar.
Kunngerð nr.159 frá 30. desember 2019 um at skipa fiskiskapin eftir makreli við fiskiførum undir føroyskum flaggi í 2020 sæst við at trýsta her.


text:
Í kunngerðin um veiðu eftir svartkjafti fyri 2019 var ásett (fyribils), at 2.000 tons vórðu tøk til vinnuligar fiskiveiðiroyndir og verkætlanir. Umsóknarfreistin til fyrra umfarið var longu 14. januar 2019.
Kunngerðin er nú broytt, so søkjast kann í einum seinna umfari um 5.798 tonsum av svartkjafti til vinnuligar fiskiveiðiroyndir og verkætlanir.
Nøgdin skal veiðast í føroyskum - ella NEAFC øki.
Tey, ið ætla at fremja royndir innan økið, skula senda Fiskimálaráðnum umsókn.
Umsóknarfreistin er kl. 12.00 týsdagin 14. mai 2019.
Umsóknarblað fæst her.
Eins og áður (fyri makrel, norðhavssild og svartkjaft) verður serstakur dentur lagdur á menningar- og nýskapanarvirði umframt virðisøking av veiðuni.
Umsóknir skula lýsa endamál og tíðar- og kostnaðarætlan fyri royndirnar, umframt upplýsingar um fiskifar, reiðskap, útgerð og leiðir.
Sum nakað nýtt er nú kravt nærri lýsing av, nær royndirnar skulu gerast. Upplýsast skal um, hvat fiskifar/fiskifør skulu fiska fiskin nær, hvussu fiskurin verður goymdur umborð (um talan er til matna), og hvussu hesin kemur til høldar. Um talan er um at fiska til matna og ídnað á sama túri/túrum er fyrimunur, at fiskifar/fiskifør hava egna kvotu til ídnað eisini. Bert brøkpartur av kvotu latin til matna kann fara til ídnað.
Kunngerð nr.177 frá 21. des. 2018 um at skipa fiskiskapin eftir svartkjafti við fiskiførum undir føroyskum flaggi í 2019 varð lýst 21. des. 2018. Broyting til kunngerðina verður lýst í næstum.


text:
Serliga ætlað til veggir á flakavirkjum, í matvøruídnaðinum og aðrastaðni, har sum nógv væta er, og ofta krevur at verða vaskað. Hóskar seg eisini væl í baðirúmum.
X60 er vatntynt akrylmáling, sum tolir vatn og dekkar sera væl.
X60 er vard ímóti bakterium, tolir nógva vætu og bindur sera væl.
Litur:
Hvít. Kann eisini litast aðrar ljósar litir.
Máling:
Rullu, pensli ella hátrýstsproytu.
Trygdarflokkur:
00 – 1
Reingerð av amboðum:
Við vatni beint eftir nýtslu.
Tynning:
Vatn, um tað krevst.
Tíð at torna:
1 tíma við 20 stig.
Yvirmáling:
Eftir 4-8 tímar, alt eftir umstøðum.
Glansur:
um 60 (60 stig)
Tjúkd:
Um 35 Poise (Brookfield HA 5/50, 25 stig)
Evnisnøgd:
Um 1,30 g/ml (25 stig)
Turrevni:
Uml. 53% av nøgd ella uml. 40% av rúmd.
Nýtsla av tilfari:
Uml. 0,10-0,12 l/m2 í ummáli samsvarar við 40-50 µm í miðaltjúkd.
Hitastig, meðan málað verður:
Minst 5 stig.
VOC-evni:
Sbrt. reglugerð 1025/2005 eru mørkini fyri VOC-evni í hesi vøru fl A/b 100g/l (2010). Vøran inniheldur í mesta lagi 80 g/l.


text:
Skúlarnir fara í dag í summardvala. Vársins pisur eru floygdar og lærarar og næmingar kunnu eftir eitt skúlaár við nógvum nýggjum - tó við einum munadyggum ísletti av tí kenda og gamla - enn einaferð leggja at landi við góðum andaligum førningi í lastini. Hóast rokið í skúlaverkinum í ár hevur verið munandi minni enn tað, ið myndar politiska landslagið í hesum døgum, er andarúmið ikki minni uppiborið millum fólkið í skúlaverkinum.
Í skúlaárinum, ið vit hava lagt aftur um okkum, eru hópatals taligldar royndir hildnar. Við betri og betri úrslitum skal sigast. Skúlafólk hava í rættiliga stóran mun tikið til sín svar.fo, og hetta arbeiðið heldur fram eftir sama leisti komandi ár. Øll skeiðini, ið hildin hava verið, eru eftirmett, og nýtt skeiðsumfar liggur í skrá. Lærarar hava fingið boð um, hvørji skeið, teir eru slopnir, á og leiðslur hava fingið yvirlit yvir luttakarar og bíðilistar. Harafturat verða allir lærarar í fólkaskúlanum og miðnámi bodnir til ráðstevnu ein av døgunum í viku 44 um skúlan í talgilda samfelagnum. Um 200 luttakarar eru við hvønn dagin. Hetta gleða vit okkum til.
Fleiri spennandi útgávur eru á veg, og nýggi Fleksbókaplatformurin fer av bakkastokki eftir summarsteðgin. Fyrsta fleksbókin í Námi er nýskrivaða upprunaføroyska søgubókin til 4. Flokk – ein søguferð. Hon er eitt slag av markamóti í okkara útgávuvirksemi. Talgildingin hevur rokkið bókina, og ferðin verður bara størri. Tí siga vit í Námi eisini, at allar okkara útgávur framyvir eru á pappíri, á iPad, á ActivBoard og á Firefox. Hetta skulu vit øll venja okkum við.
Roknibókarøðin heldur fram við somu ferð. Roknibøkur til 2. flokk verða tøkar frá skúlaársbyrjan og til 3. flokk á jolum. Arbeitt verður við at gera Snar sjónligari. Nýggj LMS-skipan má setast í verk so ella so. Um hetta verður í kervi.fo, svar.fo ella heilt aðrari skipan, vita vit ikki enn, men arbeitt verður yvir háls og herðar við hesum.
Spennandi tíðir liggja fyri framman í Námi og skúlaverkinum, men fyrst repa vit seglini fyri summarið.
Vit øll í Námi ynskja eitt gott summar og takka fyri enn eitt gevandi, ríkt og rokut skúlaár. Vit gleða okkum at herja á aftur saman við tykkum eftir ólavsøkuna.
Regin Marnersson


text:
Sernámsfundir
Starvsfólk í Sernám hava í høvuðsheitum tvey sløg av fundum á stovnum og skúlum. Vit hava sernámsfundir, og vit hava aðrar fundir í samband við átaksætlanir (interventiónsætlanir).
Sernámsfundurin er staðið, har stúranir hjá starvsfólkum á stovni ella skúla verða umrødd. Spurningurin "Hvør er stúrin um hvat?" leggur dent á stúran hjá starvsfólkum og/ella foreldrum. Stovnurin/skúlin fær samtykki frá foreldur um, at teirra barn verður umrøtt (við navni ella ikki).
Til sernámsfundir er talan um stúranir, ið ikki frammanundan eru partur av eini átaksætlan.
Á sernámsfundi verður dentur lagdur á at skapa eitt skipað samtalurúm, har øll, ið luttaka, eru opin, spyrjandi og kannandi, soleiðis at nógv góð hugskot kunnu vinna fram.
Tíðir til serámsfundir verða givnir stovnum og skúlum fyri eitt skúlaár í senn, soleiðis at stovnurin ella skúlin veit, nær vit hittast.
Frítíðarskúlar eru knýttir til tíðirnar hjá skúlunum, og venda sær til skúlan, um tey hava stúranir í mun til menning, læring ella trivna.
Freistin hjá stovnum og skúlum at senda skrá inn til sernámsfund er í seinasta lagi 7 dagar áðrenn ásettu tíð. Er ongin skrá komin 7 dagar áðrenn, verður tann fundurin avlýstur.
Skrá til sernámsfund verður gjørd av stovni ella skúla/frítíðarskúla.
Skjal til skrá er her.


text:
Eitt rák í tíðini er heilsa og vælvera. Í hesum høpi kemur “Frukt & grønmeti” inn sum ein sera týðandi partur. Hetta sæst aftur í at frukt og grønmeti er tann vørubólkur, sum seinastu árini hevur ment seg einamest.
Eftirspurningurin eftir betri góðsku, størri úrval og nýggjum eksotiskum avbjóðingum sermerkir henda marknaðin. Brúkarin hugsar meira og meira um at framleiðslan skal verða burðardygg.Menningin er at finna bæði í tí heimliga umhvørvinum og í vinnuligari matgerð.
PM hevur lagt seg eftir at vera í fremstu røð, tá talan er um at nøkta henda spennandi marknað
Frísk frukt til stavsfólki
Vit hava seinastu tíðina gjørt avtalur við bæði almenn og privat arbeiðspláss kring landið um at veita fríska frukt. Fruktin verður latin starvsfólkunum sum eitt ískoyti í starvsfólkarøkt og ein sjónligur boðskapur um betri heilsu og vælveru.
Meira fæst at vita um skipanina við at venda sær til P/F Poul Michelsen og tosa við okkara sølufólk


text:
Skúlabólkurin heldur vanliga til í Børkuvísuni, men í ár er ongin skúlabólkur, av tí at vit hava so fá børn í hesum aldrinum. Tí hava vit valt at brúka stovuna til verkstað barnagarðsárið 2019/2020. Í Børkuísuni er talið av børnum og starvsfólkum annars skiftandi, alt eftir hvussu nógv 6 ára gomul børn eru á stovninum.
Í skúlabólkinum verður dentur lagdur á ymiskleika, har børnini læra at rúma og verða viðurkennandi yvir fyri hvørjum øðrum. Á henda hátt kunnu vit skapa trygleika og menning.
Í skúlabólkinum fara vit víða um, í bókum, í yrkingum, í tekningum, á vallum, við áir, í ferðslu og á søvnum. Vit vitja og kanna, soleiðis at vit kunna undrast og seta orð á tað, sum vit síggja, hoyra, uppliva og merkja.


text:
Tíðindi
9. juli 2020
Í februar fingu 28 lærarar og skúlaleiðarar prógv í námsfrøðiligari leiðslu. Hetta er fyrstu ferð, at Námsvísindadeildin hevur staðið fyri útbúgving av hesum slag. At námsfrøðilig leiðsla nú er vorðin ein týðiligari partur í fólkaskúlanum, ger tað meiri átrokandi at skipa umstøðurnar soleiðis, at skúlaleiðarar fáa tíð til henda týdningarmikla partin. Tað heldur Jacob Eli S. Olsen, formaður Føroya Lærarafelags.
- Long tíð er gingin, síðan arbeiðstíðin hjá skúlaleiðarunum varð endurskoðað og tillagað. Hesa tíðina er umsitingararbeiðið vaksið nógv, og tíðin, sum fer til henda partin, fer av tíðini, kundi verið brúkt til námsfrøði og starvsfólkarøkt. Tað sæst serliga í skúlunum, sum eru smáir og miðalstórir. Lærarafelagið og Skúlaleiðarafelagið hava gjørt vart við henda trupulleikan og gjørt uppskot til nýggjan leist, men enn hevur tað verið sum at sletta vatn á gás. Nú er enn eitt gylt høvi at finna eina tíðarhóskandi skipan.
Játtanin til leiðslutíðina fylgir eini áseting, sum er í stigum. Fleiri næmingar eru í skúlanum, fleiri tímar verða játtaðir skúlanum til leiðslu. Ein avbjóðing í hesum háttinum at játta tímar er, at skúlar, hvørs næmingatal liggur tætt at einum marki millum stigini, eru í eini støðu, har teir ár um ár kunnu missa rættiliga fitt tal av tímum.
- Tað er sjálvandi í lagi, at leiðslutímarnir eru bundnir at støddini á skúlanum, men skipanin má leggja upp fyri fleiri parametrum enn bara næmingatalinum. Ein trupulleiki við verandi játtanarleisti er, at tá ið næmingatalið fer upp ella niður, so ger tað umstøðurnar í skúlunum, sum hava eitt næmingatal tætt at einum marki, rættiliga óstøðugar og ótryggar. Tað eru t.d. 400 tímar á muni í leiðslutíð í skúlum við 199 næmingum samanborið við 201 næmingi; hesum kenna fleiri skúlar sviðan av, tí teir støðugt liggja á markinum og t.d. eitt ár hava beint yvir 200 næmingar og árið eftir hava beint undir 200 næmingar. Í onkrum skúla hevur hetta ávirkað so, at bara ein næmingur færri í skúlanum hevur við sær eina lækking upp á 400 ella 667 tímar til leiðslu og arbeiði í skúlanum frá ári til ár; tað sigur seg sjálvt, at tað órógvar og er heilt burturvið. Nú fleiri skúlaleiðarar hava útbúgvið seg í námsfrøðiligari leiðslu, er enn størri tørvur á at fáa eina nýggja skipan fyri, hvussu skúlar fáa tillutað tíð til leiðslu. Tíðan er farin frá at tosa um tillagingar og ábøtur. Vit vita, at skúlaleiðslur ikka hava stundir at reka skúlan, hvørki námsfrøðiliga ella fyrisitingarliga, tá ið vita hugsa um, hvat dagsins krøv og vitan seta til uppgávuna.
Les alla greinina í Skúlablað nr 2, 2020, sum er serblað um námsfrøðiliga leiðslu
Síðan henda greinin var skrivað og prentað í Skúlablaðnum, hevur Føroya Lærarafelag samráðst við Undirvísingarstýrið um leiðslutíðina; avtalan er nú, at skúlar ikki missa leiðslutíð bara av einum næmingi.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Eingin tingfundir er í dag, men nevndarfundir eru á skránni.
Í seinastu viku hevði Vinnunevdin sínar fyrstu fundir viðvíkjandi lógini um sjófeingi, ið skal dagførast.
Les eisini: Lógin um sjófeingi í vinnunevndini
Í dag heldur viðgerðin av málinum fram, og eins og hósdagin verða fleiri aktørar innan fiskivinnuna hoyrdir
Hesi skulu á fund við Vinnunevndina í dag:
Skráin hjá Fíggjarnenvdini:
2. Løgtingsmál nr. 6/2019: Uppskot til løgtingsfíggjarlóg fyri fíggjarárið 2020
3. Løgtingsmál nr. 24/2019: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um meirvirðisgjald (Meirvirðisgjaldslógin) (Leingja mvg-afturbering til íløgur í almannagagnligt frítíðarvirksemi)
4. Løgtingsmál nr. 30/2019: Uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri november 2019-2
5. Løgtingsmál nr. 31/2019: Uppskot til eykajáttanarløgtingslóg fyri november 2019-3
6. Løgtingsmál nr. 39/2019: Uppskot til samtyktar um góðkenning av landsroknskapinum fyri fíggjarárið 2018
Kelda: logting.fo


text:
Sjónleikur
Sjónleikur er ein listagrein, har ein ella fleiri sjónleikarar framføra ein ella fleiri leiklutir fyri einum áskoðara ella eini áskoðarafjøld. Framførslan hevur oftast form av einum verki, sum er bygt upp við samrøðum millum persónar og eini søgugongd, sum kemur til sjóndar gjøgnum tað, ið fiktivu persónarnir í verkinum gera og siga.
SøgaRætta
Sjónleikurin hevur djúpar røtur aftur í mannasøguna. Granskarar føra hesa listargreinina aftur til ritualini, sum vóru partur av frummentanum hjá fyrstu menniskjunum (og kunnu eygleiðast enn í dag hjá sonevndum frummentanum). Hildið verður at hesi ritual hava havt sín uppruna í eini viðføddari trongd hjá menniskjum at endurgeva veruleikan í spæli.
Evropeisk leiklist, sum vit kenna hana í dag, hevur sínar røtur í griksku leiklistini, sum var í hæddini umleið 500-300 f.Kr. Serliga hava harmaleikirnir hjá Ayskylos, Sofokles og Evripides, sum vóru skrivaðir og spældir í tíðarskeiðnum 500-400 f.kr., havt stóra ávirkan á seinni leiklist. Ikki minst tí at grikski heimsspekingurin og vísindamaðurin Aristoteles skrivaði bókina Um yrkingalistina, ið lýsir griksku dramaini og greiðir frá, hvussu eitt drama eigur at vera uppbygt fyri at hava mestu listarligu ávirkanina á áskoðaran. Grikska dramaið og Aristotelesar lýsing av tí gjørdist fyrimynd fyri evropeiska sjónleikaskriving frá renesansuni og fram.
Tað naturalistiska dramaið, sum var í hæddini í tíðarskeiðnum 1870-1900 og framvegis má sigast at vera tað, ið vit uppfata sum normurin, ið øll onnur leiklist verður mett eftir, byggir grundleggjandi á leiklistarfrøðiligu grundreglurnar í grikska dramanum: Har ein høvuðspersónur, sum vit liva okkum inn í, har er ein søgugongd við eini innbygdari konflikt, sum verður spent upp, til hon umleið miðskeiðis í gongdini nær einum punkti, har tað ikki vendist aftur (point of no return), og síðani fylgir ein gongd, har hendingagongdin miðvíst fer ímóti einum enda, sum annað hvørt upploysir konfliktina (hollywood-modellið) ella førir til katastrofu fyri høvuðspersónin (tað siðbundna dramaið). Tann naturalistiski sjónleikurin er førdur víðari við filmslistini, har tað sonevnda hollywood-modellið fyri filmshandritaskriving í stóran mun nýtir grundbygnaðin í naturalistiska dramanum.
Sjónleikurin í nýggjari tíð hevur ment seg í nógvar ymiskar rættningar. Nógv moderna leiklist er kropslig og nærkast dansinum. Aðrir leiklistaformar leggja dent á tekst og eitt abstrakt, ikki-naturalistiskt úttrykk.
20. øld hevur havt nógvar høvuðsstreymar innan leiklistina: Tann ekspressionistiski sjónleikurin (serliga Týskland, Frakland og Eysturríki umleið 1900-1920), tann episka leiklistin, sum var ein politisk manifestatión innan leiklistina (Erwin Piscator og Bertolt Brecht, Týskland og USA 1925-1950), absurda leiklistin (Frakland og Ongland 1947-1960, Samuel Beckett, Eugène Ionesco, Harold Pinter og Jean Genet) og tað fysiska teatrið (1955-1980 Pólland, Danmark, Jerzy Grotowski og Eugenio Barba). Eitt annað týdningarmikið rák í vesturheiminum í 20. øld hevur verið tey frælsu bólkateatrini, sum komu fram í 1960-árunum og 1970-árunum, og sum arbeiddu fyri at fáa leiklistina úr teimum siðbundnu borgarligu sjónleikarhúsunum og út í samfelagið, og sum endurnýggjaðu leiklistina bæði hvat víðvíkti áskoðarafjøld, innihaldi, formi og arbeiðshátti. Hesir bólkar skaptu nýggj úttrykk við at spæla í øðrvísi rúmum og bróta niður bindingina pallur-salur.
RákRætta
Høvuðsrákini í sjónleikarsøguni eru:
- 500-400 f.kr.: Griksku harmaleikirnir. (Ayskylos, Sofokles, Euripides).
- 400-300 f.kr.: Griksku kommediurnar (Aristofanes, Menander).
- 240-100 f.kr.: Rómversk kommedia (Plautus, Terentius).
- 100- f.kr.-0: Rómverskir harmaleikir (Seneca).
- 0-500: Rómversk pantomima og dansileikur.
- 500-1000: Kirkjan setir forboð fyri leiklistini. Leikhús og alment fyriskipaðir leikir eru ikki til. Leiklistin livir sum undirhald millum ferðandi gyklarar, ið spæla á marknaðum og aðrastaðni.
- 1100-1500: Kirkuligir stórleikir. Uttandura framførslur í sambandi við kirkjuligar hátíðir kring um Evropa.
- 1500-1550: Forboð verður sett fyri sjónleikum við átrúnaðarligum innihaldi kring um í Evropa. Rembingarnar í sambandi við reformatiónina og rembingarnar innan katólsku kirkjuna gera, at sjónleikir um kristin evni øsa fólk upp - meina tey, ið hava kirkjuliga og verðsliga valdið.
- 1550-1650: Verðsligur sjónleikur vinnur fram.
- 1580-1642: Elisabethanska leiklistin í Onglandi. Eitt listarligt blómingarskeið fyri leiklistina í Onglandi. Kendasti høvundin frá hesi tíðini er helst William Shakespeare (1564-1616).
- 1600-1750: Klassiska leiklistin (Frakland, Corneille, Moliére, Racine)
- 1750-1850: Romantiska leiklistin.
- 1870-1900: Naturalistiska leiklistin (Ibsen, Strindberg)
Í FøroyumRætta
Í Føroyum hevur sjónleikur verið spældur síðani eina ferð í 1780'unum, tá vit fyrstu frætta um sjónleikarframførslu í Havn. Tá spældu studentar Holberg á donskum. Í 1880'unum vóru fyrstu leikirnir skrivaðir og spældir á føroyskum. Havnar Sjónleikarfelag varð stovnað í 1918 og Sjónleikarhúsið var innvígt í 1926.
Frá umleið 1960 fór Havnar Sjónleikarfelag undir miðvíst at menna virksemi sítt listarliga, tá Føroya fyrsti útbúni yrkissjónleikari Eyðun Johannessen fór at arbeiða har sum leikstjóri og sum fyriskipari av skeiðum fyri sjónleikarar. Hetta virksemið helt fram til seinast í 1970'unum.
Yrkissjónleikur kom ikki í gongd í Føroyum fyrr enn í 1977, tá sjónleikarbólkurin Gríma varð stovnaður. Bólkurin hevði ikki egin høli, men leigaði seg inn frá verkætlan til verkætlan. Í 1998 fekk Gríma fyri fyrstu ferð sítt egna sjónleikarhús, tá salurin í Gamla Meiaríi varð tikin í nýtslu. Hóast trong fíggjarlig kor helt Gríma fram við virksemi sínum líka fram til 1. januar 2005, tá Tjóðpallur Føroya byrjaði virksemi sítt og tók yvir hølini.
Tjóðpallur Føroya er ein almennur stovnur og er einasta yrkissjónleikarhús í Føroyum. Tjóðpallurin heldur til í Gamla Meiaríi.


text:
Arara
Arara er ein býur í Brasil, sum liggur í landslutinum Paraíba, 467 metrar yvir havið, í landnyrðingspartinum av landinum. Býurin hevur eitt fólkatal á umleið 12.500.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Tey fyrstu fólkini ið bygdu Arara var Kariri fólkið, sum er eitt av upprunafólkunum í Eysturbrasil. Har vuksu nógv Schinopsis brasiliensis trøð, hvørs viður var svartur. Økið var kent sum "Baraúnas das Araras" orsakað av tí stóru mongdini av arara pappageykum (arara á portugisiskum, macaw á enskum), sum hildu til har tll umleið 1860, tá presturin José Antônio Maria Ibiapina kom til økið frá Ceará. Hann hevði stóra ávirkan á Arara økið, hann setti eitt nú á stovn Santa Fé sanitarium tætt við har ið Arara býurin er í dag á jørð, sum Major Antônio José da Cunha hevði latið honum. Antônio José da Cunha majorur bygdi eisini tað fyrsta húsið har ið Arara býurin kom at vera, og var við til at menna býin til hann doyði sum 94 ára gamal í 1881. í 1876 hevði bygdin umleið 80 hús og 500 íbúgvar. Í 1937 og 38, tá Brasil bleiv býtt sundur av nýggjum, koma Arara at hoyra til Serraria kommunu. 1. desember 1961 gjørdist Arara sjálvstøðug kommuna, tað vóru fleiri fólk ið høvdu arbeitt framm ímóti hesum, eitt nú: Dr. Marinésio Moreno, Dr. Mário Moreno og Marísio da Cunha Moreno.
Fólkafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Sambært tí Brasilsku Hagtals og Jarðfrøðisstovuni (Brazilian Institute of Geography and Statistics, stytt IBGE) búðu 12.698 fólk í kommununi í 2008. Fólkatættleikin var 142,9 fólk/km². Í 2000 kunngjørdi IBGE hesi hagtøl um fólkasløgini í Arara býtt upp eftir húðaliti/uppruna: 7.109 Pardo (Brún) brasilsk fólk (61,66%), 4.033 hvít brasilsk fólk (34.98%), 350 afro-brasilsk (svørt) fólk (3,03%). Pardo var eitt heiti sum var nógv brúkt í 16. til 18. øld um fólk sum vóru av blandaðum uppruna, ofta blandaði av afro-brasilum, upprunabrasilum og hvítum sum vóru ættaði úr Evropa. IBGE brúkar hetta heiti um fólk av fleiri etniskum upprunum. Í fólkateljingum hevur Pardo ofta verið ein svarmøguleiki, tá fólk eru spurd um sín húðalit, men ikki altíð. Í 1940 var spurt, um fólk hildu seg vera hvít, svørt ella gul. Um tey ikki mettu seg at hoyra til nakran av hesum bólkum, so var ein strika sett ígjøgum hesar "lit-kassar", sum so kom at týða, at tey vóru Pardo (av blandaðum uppruna, ella brún). Í 1950 fólkateljingini var orðið Pardo ein valmøguleiki, tá fólk skuldu meta um sín uppruna/húðalit. Tað hevur víst seg, at við tíðini eru tað fleiri og fleiri sum siga seg hoyra til henda bólk, svørt vilja heldur kalla seg Pardo, og summi hvít fólk vilja eisini heldur siga seg hoyra til bólkin Pardo. Í 1940 vóru tað 21,2% ið vóru bólkaði sum hoyrandi til pardo-bólkin og í 2000 var hesin bólkur vaksin til 38,5%.


text:
Til ber at leita eftir persónum (heimildarfólki ella innsavnara), bygdum, “evni” og árstali - um tað er skrásett. Harumframt ber til at leita eftir ávísum bondum við bandnummari. Tað ber eisini til at leita eftir fríteksti – t.d. kvæðaheiti. Í summum førum koma úrslit fram sum brot á bandi, men tað kann vera neyðugt at klikkja manuelt á spælaran, við viðmerkta minutt/sekundtalið – skipanin megnar tíverri ikki at finna brot fram av sær sjálvum.
Hetta kemst av, at talgilda savnið í stóran mun endurspeglar ítøkiliga savnið á Føroyamálsdeildini, og í flestu førum eru bondini ikki klipt sundur í samrøðubitar, men finnast bara sum heil bond í skipanini. Ófullfíggjað skráseting merkir eisini, at fyri tað um eitt ávíst kvæði ikki kemur fram í leitiúrslitunum, so kann tað kortini vera á onkrari upptøku – so um tú kennir heimildarfólk og upptøkustað ella árstal, eru góð líkindi fyri at finna tað tú leitar eftir. Í frítekstleitingini ber til at leita eftir fleiri orðum í senn, t.d. “Navn1” og “Navn2” ella “Navn” og “vísa”.
Gev gætur, at í summum førum eru bygdir skrásettar í hvørjumfalli – t.d. koma fá úrslit fram um tú leitar eftir “Fuglafjørður”, men skrivar tú “Fuglafirði” koma fleiri úrslit fram.
Í fleiri førum finnur skipanin upptøkur sum “tíverri enn ikki eru tøkar”. Orsøkirnar kunnu vera fleiri, fyrst og fremst so eru allar upptøkur ikki talgildar enn og í øðrum førum hava vit ikki fingið tilsøgn at leggja upptøkuna út alment enn. Vit arbeiða áhaldandi við at fáa tilsagnir til vega, og um onkur varðar av onkrum heimildarfólki, har upptøkurnar ikki eru lagdar út, vilja vit fegin frætta frá tykkum á telduposti sannad@setur.fo
Rættindi til upptøkurnar í talgilda bandasavninum eiga ymsir partar, fyrst og fremst savnarar og heimildarfólk og eftirkomarar teirra. Tær upptøkur, sum eru lagdar út, kunnu nýtast frítt til privata nýtslu, undirvísing og gransking. Um nakar ætlar at nýta tilfarið til annað enn egna nýtslu, undirvísing ella gransking, skal loyvi umbiðast frá teimum, ið eiga rættin til ávísu upptøkuna. Óheimilað endurgeving við vinnuligum endamáli fyri eyga ella sokallað “sampling” er bannað. Hava tygum spurningar um nýtslurættin á ávísum upptøkum, kunnu tygum venda tygum til totaa@setur.fo fyri nærri kunning og upplýsingar um rættindahavarar, í teimum førum tað er tøkt.
The rights to the sound recordings on this web page, are administered by various collectors, and other rights holders, mainly descendants of collectors and singers. The material is intended for private purposes, teaching and research. Any commercial or non-commercial uses must be cleared by the specific rights holders. Unauthorized reproduction for commercial purposes or sampling is prohibited. For questions regarding the use of any material in this archive, please contact totaa@setur.fo.


text:
Hurð við 4 fyllingum og 4 gløsum. Hvørt síðupartí hevur 4 gløs.
Mahogny úthurðar
Hurðarnar
verða framleiddar úr Sipo mahogni. Sipo mahogni er vakrasta og besta mahogny,
ið nytt verða
til hurðar.
Storm Vindeygað Sp/f c/o Toni Dam
Postboks 3070
Skótarók 3
FO-110 Tórshavn
Tlfnr:: +298 321 521
Faxnr.: +298 321 421
Email: import@import.fo
Ynskir tú at síggja
framsýningarhølið okkara, so ring ella skriva 😊 So avtala vit eina tíð tað passar tær.
HER ERU VIT (KORT)
Tíðindi
Síggj okkara úrval av vindeygum og hurðum ið verða seld til NETTO prísir Her og nú tilboð. Netto prísir
Vindeygu og hurðar á lagri fyri NETTO prísir