text:
Á grækarismessu í fjør, tá ið landið lat aftur og fór niður í ferð, fyri at verja land og fólk móti koronufarsóttini, hevði SEV longu tikið neyðug stig til at verja elskipanina og harvið tryggjað veitingartrygdina.
SEV, ið varðar av samfelagsberandi tænastum, er ein hornasteinur undir føroyska samfelagnum. Ta ábyrgdina og tað álitið taka vit í allarstørsta álvara.
Tí hevur SEV ikki bara fylgt almennu tilmælunum, men hevur havt skerpaði tiltøk og atlit fyri at tryggja veitingartrygdina í landinum, og starvsfólk hava uttan at himprast tikið undir við og virkað í samsvari við herdu koronutiltøkini á SEV.
Virksemið hjá SEV síðani seinasta ársaðalfund verður lýst nærri í hesi frágreiðing, har nevndin lýsir tey mál, sum nevndin metir hava størstan áhuga hjá eigarunum. Frágreiðingin verður latin sambært grein 3, stk. 12b og grein 4, stk. 11a í viðtøkum felagsins.
Aftara rað: Oddmar á Lakjuni, umboðandi Norðoyggjar, Sune Jacobsen, Vágar, Heri Mortensen, deildarstjóri, Sonni L. Petersen, Eysturoy, Poul Klementsen, Sandoy, Niclas Hentze, Suðuroy. Fremra rað: Bogi Bendtsen, deildarstjóri, Hákun Djurhuus, stjóri, Kári Johansen, formaður, umboðandi Tórshavn, Haraldur S. Hammer, næstformaður, umboðandi Norðstreymoy, Jón Nielsen, deildarstjóri
Á eykaaðalfundi í SEV fríggjadagin 19. februar 2021 varð nevndin mannað av nýggjum soleiðis:
Kári Johansen, umboðandi Tórshavn, Haraldur S. Hammer, Norðstreymoy, Sonni L. Petersen, Eysturoy, Sune Jacobsen, Vágar, Oddmar á Lakjuni, Norðoyggjar, Poul Klementsen, Sandoy og Niclas Hentze, umboðandi Suðuroy.
Nevndin skipaði seg eftir fundin. Formaður er Kári Johansen og næstformaður er Haraldur S. Hammer.
Á eykaaðalfundinum hin 19. februar í ár varð einmælt samtykt, at bygnaðurin í orkufelagsskapinum SEV skal eftirmetast, og um hildið verður neyðugt, skal ítøkiligt tilmæli gerast um ábøtur á verandi bygnað. Møguligt uppskot um nýggjan bygnað verður lagt fram á eykaaðalfundi seinri í ár.
5 borgarstjórar og nevndarformaðurin fyri SEV manna eftirmetingarbólk, sum sjálvur tilevnar arbeiðssetningin og tekur sær tann uttansyndis førleika, sum neyðugur er, eisini innan úr felagnum, fyri at røkka skilabesta úrslitinum.
Hesir manna bólkin
Heðin Mortensen, Tórshavnar kommuna, Karl H. Johansen, Klaksvíkar kommuna, Torbjørn Jacobsen, Runavíkar kommuna, Bjarni Prior, Vága kommuna, Kristin Michelsen, Tvøroyrar kommuna, Kári Johansen, nevndarformaður í SEV.
Sitandi samgonga hevur sett sær fyri at endurskoða elskipanina; hetta varð kunngjørt í samgonguskjalinum frá september 2019.
24. februar 2020 skipaði SEV fyri evnisdegi fyri Helga Abrahamsen, landsstýrismanni í umhvørvis- og vinnumálum. Evnisdagurin viðgjørdi elskipanina og grønu kósina. Saman við landsstýrismanninum luttóku eisini viðkomandi starvsfólk í ráðnum og á Umhvørvisstovuni.
Í juli 2020 legði landsstýrismaðurin saman við einum arbeiðsbólki hjá Umhvørvis- og vinnumálaráðnum (UVMR) fram fyri kommununum og SEV fatanina hjá landsstýrismanninum av, hvussu elskipanin skuldi umskipast vísandi til orðingina í samgonguskjalinum ”Arbeitt verður við at skilja elnetið hjá SEV frá hinum virkisøkinum, soleiðis at fult gjøgnumskygni verður í kostnaðinum av netpart-inum. Fult gjøgnumskygni skal vera grundarlag undir, at privatar fyritøkur skulu hava møguleika at leiga og at framleiða seg inn á elnetið, og síðani selja”.
Kommunurnar, sum eigarar av SEV, viðgjørdu beinavegin støðuna og gjørdu vart við sína ónøgd. Sjónarmiðið er, at møguligar broytingar yvirskipað skulu gagna brúkaranum og skunda undir málið um at fáa grønari orku. Kommunufelagið og SEV vóru á fundi við Bárð á Steig Nielsen, løgmann og Helga Abrahamsen, landsstýrismann hin 17. september 2020 um, hvussu arbeiðast skuldi frameftir.
Hin 24. september 2020 vóru Kommunufelagið og SEV á fundi við Helga Abrahamsen, landsstýrismann um arbeiðssetningin, sum arbeiðsbólkurin hevði fingið frá ráðnum. Semja var um at víðka arbeiðssetningin til eisini at fevna um loysnir við støði í verandi deildarbýtinum á SEV og við støði í sundurskiljing innan ein samtaksleist.
Innan rammuna av víðkaða arbeiðssetninginum hevur SEV samskift við arbeiðsbólkin hjá UVMR um elorkuskipanina, m.a. um hvørjir trupulleikar, avmarkingar, forðingar og fyrimunir eru í verandi skipan, og hvussu skipanin kann betrast.
Arbeiðið við at skapa størri gjøgnumskygni í veitingini frá SEV er í gongd. Um stutta tíð kann støða takast til, um nýggj prísskipan skal setast í verk. Talan kann blíva um skipan, har prísurin til dømis broytist dag fyri dag ella tíma fyri tíma í mun til ítøkiligu kostnaðirnar í elveitingini.
Ein slík skipan skal eggja brúkarunum at brúka grøna og bíligari elorku, og geva brúkarum og vinnulívinum størri gjøgnumskygni og rásarúm viðvíkjandi nýtslu og kostnaði av elorku. Ikki minst miðar ein slík skipan ímóti at gagnnýta útbúnaðin hjá SEV best møguligt, og soleiðis lækka tørvin á øktum mátti.
Vit standa sum samfelag framman fyri stórum umhvørvisligum avbjóðingum, umframt hækkandi oljuprísi, og hendan avbjóðingin krevur eina dagføring og/ella umskipan av øllum orkuøkinum - ikki bert av elskipanini.
SEV er av teirri fatan, at umframt eina endurskoðan av elskipanini, eigur dentur at verða lagdur á eina dagføring av øllum orkuøkinum í Føroyum. Tað er tó altumráðandi at hava sær fyri eyga, at elskipanin í Føroyum altíð er soleiðis skipað, at hon er til størst gagn fyri føroyska samfelagið, brúkaran og grønu kósina.
Sum áður staðfest, er alneyðugt fyri grøna orkuskiftið, at vinnulívið og stovnar, eins væl og privati brúkarin, taka undir við burðardyggum loysnum, m.a. tá ið tað snýr seg um upphiting og flutning. Nýggjastu tølini vísa, at tiltøkini hjá landinum við MVG-frítøku fyri keyp av hitapumpum og elbilum o.ø. – saman við lægri elprísum til nevndu nýtslubólkar – gera mun.
Politiska skipanin eigur at hava í huga, at omanfyri nevndu stuðulsskipanir kunnu gera seg inn á eitt nú kappingarførið hjá P/F Fjarhitafelagnum, sum longu er ein grøn hitaloysn.
Vit meta, at tað er óheppið, at samgongan hevur víðkað stuðulsskipanina við mvg-frítøku til eisini at umfata hybrid og plug-in hybrid bilar. Uppruna endamálið við stuðulsskipanini er at skunda undir skiftið frá olju til elrikin akfør, ikki at stuðla bilasølu sum heild.
Prísskipan fyri almennu løðistøðirnar hjá SEV kom í gildi 5. oktober 2020. Prísirnir eru samansettir av ávikavist kilowattímaprísi og minuttprísi í mun til brúk av løðistøðini. Munur er á løðikostnaðinum um dagin og náttina, hetta partvís fyri at javna nýtsluna út á samdøgrið og partvís fyri at geva teimum, sum ikki kunnu løða heima, ein bíligari løðimøguleika.
Dentur verður lagdur á brúkarasamskifti, og seinastu árini hevur verið kunnað væl meira og oftari á heima-síðuni og øðrum pallum, har brúkarin ferðast. Somuleiðis er lagt upp til, at brúkarin samskiftir beinleiðis við SEV og fær skjótt svar umvegis sosialar miðlar.
Nýggja heimasíðan hjá SEV, sum varð verksett í desember, er eisini merkt av hesum. Partur av nýggju heimasíðuni er ein ‘orkuportalur’, har kundar hava møguleika fyri tættari samstarvi við SEV. Á orkuportalinum fær kundin innlit í egna nýtslu og egið nýtslumynstur, og serliga fyri vinnukundar og stovnar verður portalurin eitt hent amboð til betri yvirlit yvir og stýring av elnýtsluni. Møguligt fer at verða hjá kundum at rita inn á henda orkuportal umvegis almennu talgildu møguleikunum á Vanganum og við Samleikanum.
Orkuportalurin sum amboð til stýring av elnýtsluni fer serstakliga at geva meining fyri privat-, og vinnukundar og stovnar, tá komið er á mál við arbeiðnum at greina kostnaðirnar í elskipanini og harnæst verkseting av skipan við broytiligum prísum.
Elskipanin hevur tað best, um tey, sum reka hana, gera tað í tøttum samstarvi við kundan við atliti til brúkaraatferð, fyri at sleppa undan óneyðugum kostnaðarmiklum útbyggingum, sum aftur ávirka prísin.
Fyri fyrstu ferð síðan vindmyllulundin í Húsahaga varð verksett í 2014, er nýggj vindmyllulund reist í Føroyum. Tær 7 Enercon E44 vindmyllurnar eru staðsettar í Porkerishaga. Verkætlanin, sum hevur gingið eftir ætlan, bæði í mun til tíð og kostnað, varð handað P/F Vindfelagnum í Neshaga 11. februar 2021. Royndarkoyringin byrjaði í november 2020, og higartil hevur hilnast heilt væl.
Sjálv vindmyllulundin er tó bert ein partur av samlaðu verkætlanini, sum eisini fevnir um battarískipan á 6 MW og ein synkronkompensator. Hetta fyri at fáa sum mest burtur úr óstøðugu vindorkuni. Mátturin í battarískipanini er líka stórur sum mátturin í vindmyllunum, og tað merkir, at battaríini einsamøll kunnu bera streymveitingina upp til ein hálvan tíma, um myllurnar brádliga steðga. Hesin hálvi tímin munar sera væl, meðan aðrar framleiðslueindir verða settar í gongd at taka yvir framleiðsluna um neyðugt. Hesi tøkniligu framtøk hava samanumtikið við sær, at elveitingin í Suðuroynni javnan kann vera 100 prosent grøn. Bygging av koplingsstøðini við nevndu útgerð er farin í gongd, og bygningurin skal eftir ætlan standa liðugur í vár. Skipanin verður tikin í nýtslu fyrst í komandi ári.
Líknandi verkætlan er ikki roynd áður, og talan er tískil um slóðbrótandi verkætlan, sum hevur vakt áhuga uttanlands, og sum vit skulu læra av, fyri at nýta somu samanseting í meginøkinum.
Arbeitt verður framhaldandi við at fremja 18 MW vindmylluætlanina á Eiði. Neyðugt hevur verið at gera broytingar í staðsetingunum av myllunum. Viðurskiftini við lendiseigarnar eru nú so gott sum greið. Eftir er, at Eiðis kommuna veitir byggiloyvi og Yvirfriðingarnevndin játtar umsóknini. Arbeiðið at útvega neyðug loyvi og neyðugar góðkenningar hevur tó verið somikið drúgt, at talan verður ikki um at reisa myllurnar fyrr enn á sumri 2022.
Verandi útbjóðingarleistur hjá myndugleikanum, sum nýttur verður í sambandi við vindorkuútboð, er ikki optimalur, og SEV arbeiðir saman við myndugleikanum at betra um útbjóðingarleistin til komandi vindorkuútboð.
Tað er tó ikki bert útbjóðingarleisturin, sum er óheppin. Mannagongdir, sum eru niðurfestar í elveitingarlógina, verða ikki altíð hildnar, og tað er ørkymlandi.
Seinasta dømi um hetta er Open-door umsókn um loyvi til at framleiða vindorku á Gellingarkletti í Hoyvíkshaga, sum Umhvørvisstovan fekk í januar í ár. Heldur enn at ráðføra seg við SEV um umsóknina, avgjørdi myndugleikin at viðgera umsóknina, uttan at kenna tøkniligu og fíggjarligu avleiðingarnar av hesum, og síðan at lýsa vindútboð. Hetta viðførir eina óneyðuga eykarokning til brúkaran, samstundis sum at veitingartrygdin verður sett í váða, tí at skipanin verður sett undir trýst.
SEV hevur gjørt vart við vansarnar við at loyva fleiri vindmyllum inn á netið, áðrenn skipanin er til reiðar til tess. Eisini hevur SEV gjørt vart við, at sjálv framferðin ikki lýkur ásetingarnar í elveitingarlógini, men myndugleikin hevur ikki latið við seg koma.
Við tað at SEV stendur til svars yvirfyri samfelagnum hvat veitingartrygd, elgóðsku og elprísi viðvíkir, og vit eru sannførd um, at ætlaða útboðið er ábyrgdarleyst, kenna vit okkum noydd at umhugsa at fara víðari við hesum máli, um so er at málið ikki tekur aðra vend.
Í Flatnahaga kann Magn fara undir at seta upp 6 Enercon E82 vindmyllur. Sp/f Vindrøkt kærdi tilsøgnina frá Orku til P/F Magn um loyvi til at reisa 18 MW av vindorkumátti í Flatnahaga, men Vinnukærunevndin hevur staðfest tilsøgnina.
Í Neshaga hava fleiri av myllunum fingið skaða við kortslutningi í generatorunum, og hava tær tí staðið stillar í longri tíð. Nú framleiða allar uttan ein aftur. Talan er um størri umvælingar, og SEV samskiftir við Enercon um at fáa framt ábøtur, soleiðis at skaðarnir ikki endurtaka seg.
Enercon hevur avtalu við Mest um at røkja myllurnar í Føroyum. Hjá SEV eru vit fegin um, at tænastan er blivin betri, við tað, at skúlaði fólk altíð eru í landinum, til reiðar at traðka til, eisini tá smábrek eru á myllunum, og harumframt er tað jaligt, at grøna kósin á henda hátt hevur avleitt virksemi við sær til gagns fyri føroyskt vinnulív.
SEV er farið undir at gera kanningar av møguleikanum at staðseta eina 96-120 MW sjóvindmyllulund í Føroyum við eini mettari úrtøku á 420-520 GWt. Til samanberingar er vindmyllulundin í Húsahaga 12 MW.
Kanningarnar umfata dýpdir, botn-, aldu- og vindviðurskifti, umframt umhvørvisárinsmetingar. Umsókn er send myndugleikunum um loyvi til at fara undir hetta kanningararbeiðið. Eisini skulu kanningar gerast í mun til íbinding og flutning av orkuni, ið kemur frá eini sjóvindmyllulund, umframt hvørji tiltøk skulu gerast fyri at tryggja framhaldandi støðufesti í elskipanini. Metti kostnaðurin fyri verkætlanina er smáar tvær mia. kr. Ætlanin er at fíggja verkætlanina í samstarvi við føroyskt vinnulív og grunnar.
Í sambandi við avrokningina millum P/F Vindfelagið í Húsahaga og SEV, sum er regulerað í prísavtalu, ið er góðkend av Elveitingareftirlitinum, hevur SEV gjørt vart við, at feilur er í tekstinum í prísavtaluni, soleiðis at skilja, at prísavtalan ikki endurspeglar alt tað búskaparliga grundarlagið, sum var í útboðnum. SEV samskiftir við myndugleikan um málið.
Hóast SEV enn ikki hevur fingið svar upp á umsókn um loyvi til eina pumpuskipan í Vestmannaøkinum millum Heygadal og Mýrarnar, so hevur støðugt verið arbeitt við hesum.
Nú fyriliggur eitt endaligt skipanaruppskot. Næsta stig er eitt projektuppskot, og farið verður undir at gera hetta, so skjótt sum loyvi frá myndugleikanum fyriliggur. Talan er um eina rættuliga stóra og slóðbrótandi verkætlan, sum verður krumtappurin í nýggju grønu elskipanini. Hendan verkætlanin er avgerandi fyri at meira vindorka kann fáast inn á elskipanina.
Ein seinkað pumpuskipan kann lættliga gerast ein fløskuhálsur á grønu kósini. Tí er tað altavgerandi, at myndugleikin nú viðger og avgreiðir umsóknina.
Nú eitt ár eftir, at royndarverkætlanin við sólorku í Sumba varð verksett, kann staðfestast, at skipanin roynist væl. Talan er um eitt 262 kW anlegg, staðsett á fótbóltsvøllinum á Krossinum í Sumba. Ikki óvæntað, er úrtøkan munandi minni um heystið og serliga veturin enn um summarið. Besta úrtøkan fekst í mai, juni og juli. Tilsamans framleiddi sólorkulundin í Sumba 169.000 kWt í 2020, sum svarar til árligu miðalnýtsluna hjá á leið 35 húsarhaldum.
Í Vestmannasundi halda royndirnar við sjóvarfalstøknini hjá svensku fyritøkuni Minesto fram. ‘Havfrúgvin’, sum annar 100 kW drekin er nevndur, hevur verið royndarkoyrd í fleiri umførum í sundinum. Ætlandi kemur seinni drekin til landið fyrra hálvár 2021, tá farið eisini verður undir meira varandi ‘koyring’.
Minesto og SEV fara saman við øðrum undir størri verkætlan innan sjóvarfalsorku, har ætlanin er at flota 4 størri drekar á 1,2 MW í Hestfirði. Til hesa verkætlan er umsókn send ES European Green Deal Call grunninum.
Sjóvarfalsorka er forsøgin orka, í mun til eitt nú sól og vind. Hetta ger sjóvarfalsorku til eitt rættuliga áhugavert møguligt ískoyti til samansetingina av grønum orkukeldum í Føroyum.
Biogassverkið á Skarðshjalla er farið undir framleiðslu. Á verkinum er ein gassmotorur, ið framleiðir el, og veitir el til biogassframleiðsluna; avlopið verður latið inn á elnetið. Í 2020 framleiddi biogassverkið 1,39 GWt inn á netið hjá SEV. Hetta svarar til 0,34% av samlaðu framleiðsluni og streym til ársnýtsluna hjá gott og væl 371 húsarhaldum.
P/F Fjarhitafelagið, sum SEV eigur helvt um helvt við Tórshavnar kommunu, leggur komandi tvey árini høvuðsleiðingina lidna millum miðbýin og vesturbýin. Tað verður eitt munadygt stig fyri inntøkugrundarlagið hjá felagnum.
Landstreymsskipanir hava verið umrøddar á fleiri aðalfundum hjá SEV og ætlanin var, at SEV skuldi skipa fyri einum almennum temadegi um hetta evni. Orsakað av Covid-19 ásetingunum er hetta tó seinkað nakað og ætlandi kemur temadagurin á skrá nú til várs.
Samstarvað er við Umhvørvisstovuna og Dansk Energi um at greina búskaparligu treytirnar fyri smærri og størri elframleiðsluverk hjá triðja parti, og serliga um tey viðurskiftini, sum fevna um eginnýtslu. Eginnýtsla kemur fyri, tá ið framleiðslueindin verður íbundin innanfyri elmálaran. Núverandi búskapartreytir hjá SEV innihalda ikki hendan møguleikan, og neyðugt er tí at greina hetta nærri. Harumframt hevur Umhvørvisstovan givið eitt loyvi til eginnýtslu við treytum, ið SEV ikki kann góðtaka, og tí hevur SEV kært hetta mál til Vinnukærunevndina.
SEV er eisini við í trý ára norðurlendskari verkætlan um avlopsorku og flexnýtslu, sum Umhvørvisstovan samskipar fyri Norðurlendska Ráðharraráðið.
Stóra verkætlanin við støð 3 á Sundsverkinum er at enda komin. Arbeiðið hevur gingið væl, og ætlanin var at hátíðarhalda yvirtøkuna við tiltaki tann 29. apríl í fjør, har almenningurin fekk høvi at vitja Sundsverkið, men støðan við Koronu loyvdi ikki hesum. Samlaði kostnaðurin er uppgjørdur til 758 milliónir krónur. Tá er ein nýggj koplingsstøð fyri umleið 60 milliónir krónur íroknað. Sostatt helt verkætlanin seg væl innanfyri fíggjarligu karmarnar. Verkið roynist væl, og Føroyar hava fingið alneyðugan tryggan mátt í tøkum tíma.
Nýggju krøvini til brennioljur til skiparakstur, sum vórðu sett í gildi 1. januar 2020, verða eisini galdandi fyri oljusløg, sum SEV brúkar til elframleiðsluna. Elfelagið hevur tó fingið undantak frá nýggju krøvunum galdandi til 1. apríl 2021. Søkt er um leinging av undantaki. Skerpaða kravið setir eyka trýst á elprísin, tá ið tað verður sett í gildi.
Í Vestmanna er nýggj koplingsstøð bygd, sum verður tikin í nýtslu fyrsta ársfjórðing í 2021. Somuleiðis var nýggja 20 kV koplingsstøðin á Sundi liðug og tikin í nýtslu í 2020.
Arbeiðið at leggja 60 kV kaðlar frá Strond til koplings-støðina undir Fossum og víðari til koplingar-støðina Innan Eið gongur eftir ætlan. Kaðalleggingin frá Strond og ígjøgnum Klaksvíkina er liðug, og somuleiðis av Innan Eið og ígjøgnum Norðoyartunnilin.
Arbeiðið at leggja 20 kV kaðlar millum Tvøroyri og Vág er í gongd. Eftir ætlan verður hetta arbeiðið liðugt á leið um 2 ár. Kaðalleggingin millum Hvalba og Trongisvág er liðug.
At kaðalleggja og byggja trafostøðir í Eysturoyartunlinum er eisini gjørt. Tilsamans eru bygdar 11 trafostøðir í tunlinum, og 34 km av kaðlum eru lagdir ígjøgnum tunnilin.
Umvælingararbeiðið av skrivstovubygninginum á Landavegi 92 er stórt sæð liðugt. Kostnaðurin av samlaðu ætlanini verður væntandi uml. 39 milliónir krónur. Umframt eina totala dagføring av bygninginum, er hitaskipanin løgd um til fjarhita, sólpanelir eru á tekjuni, og neyðstreymsanlegg er sett upp.
SEV eftirmetir regluliga bygnað og virksemi sítt, og avgjørt er at dagføra og effektivisera bygnaðin á framleiðslu- og netøkinum. Hetta inniber m.a., at kontrollrúmið er flutt av Fossáverkinum í Vestmanna til fyrisitingarbygningin á Landavegnum í Havn. Manningin á verkinum á Strond í Klaksvík er flutt á Fossáverkið, og verkið á Strond verður, umframt framvegis at vera virkið, karmur um savn. Fossáverkið er heimstaður fyri nýggja deild: Deildin fyri grønu orkuverkini, sum varðar av øllum vatnorku- og vindorkuverkunum í meginøkinum.
Netið verður støðugt dagført og útbygt. Afturat útbyggingunum við koplingsstøðum, verður alt størri partur av elnetinum kaðallagdur fyri at styrkja veitingartrygdina, tryggja eina støðuga elveiting og fyribyrgja streymslitum.
Trupult er tó at sleppa heilt undan einstøkum streymslitum. Í 2020 vóru 18 størri og smærri streymslit, harímillum 5 sonevnd black out í meginøkinum - í februar, í september og trý í november. Hetta eru væl fleiri black out, enn vit annars eru von við í nýggjari tíð.
Seinasta black out var í sambandi við illveðrið 21. november, meðan black out’ini 4. og 16. november bæði høvdu sín uppruna á koplingsstøðini á Válinum í Vestmanna. Black out í februar og september vóru orsakað av ávikavist tekniskum breki í sambandi við royndarkoyring á Sundsverkinum, og menniskjaligum mistaki hjá undirveitara hjá SEV.
Sum áður nevnt, verður nýggj koplingsstøð í Vestmanna tikin í nýtslu fyrsta ársfjórðing í 2021, og loysir av gomlu koplingsstøðina á Válinum.
Elskipanin í Suðuroy er ikki tengd at meginøkinum og verður sostatt ikki ávirkað av streymslitum í meginøkinum. Í 2020 vóru fýra streymslit í Suðuroy. Talan var um eitt kaðalbrek og trý linjubrek, tað seinasta í sambandi við illveðrið 21. november.
Á aðalfundinum á heysti 2016 var spurningurin um nevndarsamsýning hjá SEV umrøddur. Nevndin arbeiðir við hesum máli, og ætlandi skuldi verið komið á mál til eykaaðalfundin í november 2018. Landsumsitingin, ið er góðkennandi myndugleiki hesum viðvíkjandi, arbeiðir við somu spurningum í løtuni. Tí er hóskandi at bíða eftir niðurstøðuni hjá umsitingini, so at nevndin kann hava hetta arbeiðið í huga, tá nevndin heldur fram at viðgera hetta málið um nevndarsamsýning.
Undanfarna nevnd hevur arbeitt við spurninginum um, hvussu nevndarvalið fer fram. Tey hildu, at tað styrkir nevndararbeiðið, um ikki allir nevndarlimirnir standa fyri vali í senn. Tað hevur meira enn so hent seg, at allir sjey nevndarlimirnir eru nývaldir, og er hetta óheppið.
Fyri at optimera nevndararbeiðið, hevur undanfarna nevndin í samráð við uttanhýsis ráðgeva mátað og eftirmett egið arbeiði og arbeiðslag. Harumframt hevur undanfarna nevndin hildið strategidagar og arbeitt við framtíðar skipan av eløkinum.
Úrslitið hjá SEV í 2020 er 49,8 milliónir krónur eftir skatt. Hetta úrslit er í lakara lagi í mun til virksemi felagsins. Tó skal sigast, at við avbjóðingunum við Koronu, sum hava verið í ár, er úrslitið nøktandi.
Oljan er framhaldandi ein stór útreiðsla hjá SEV, og oljunýtslan tilsamans verður umleið 165 milliónir krónur í 2020. Hetta er í søgu felagsins mesta oljunýtslan í einum ári, bæði í nøgd og í kostnaði. Seinkaður, nýggjur grønur framleiðslumáttur, eitt ár har elframleiðslan við vindi og vatni hevur verið undir miðal og ein stór øking í nýtsluni hava saman elvt til øktu oljunýtsluna.
Lyklatalið fyri skuldina í mun til innløgu (á fakmáli stytt NIBD/EBITDA) verður 6,2 ferðir, sum er 0,2 oman fyri mest “loyvda” sambært innanhýsis áseting hjá felagnum. Hetta er undir markinum í lániavtalunum. Tá ið fíggjarætlanin fyri 2020 bleiv gjørd, var longu greitt, at farið fór at verða út um innanhýsis markið, og at arbeiðast skuldi fyri, at viðurskiftini komu aftur á beint í 2021. Sambært fíggjarætlanina fyri 2021 heldur hendan ætlanin.
Fíggjarætlanin í 2021 er løgd til rættis uttan prísbroytingar. Hon gevur eitt ætlað yvirskot á 61,7 milliónir krónur fyri skatt og 50,6 mió. kr. eftir skatt. Tá er ikki lagt upp fyri øktum útreiðslum til olju við lægri svávulinnihaldi enn tann oljan hevur, sum SEV nýtir í dag.
Hetta er eitt nøktandi úrslit, og lyklatalið (NIBD/EBITDA) verður 6,0 ferðir.
Komandi úrslitini hjá felagnum skulu liggja á hesum støði, nú stórar útbyggingar til gagns fyri veitingartrygdina, veitingarskylduna og grønu kósina eru á skránni, samstundis sum munandi eginfígging skal útvegast.
Elfelagið hevur fingið til vega nýggja fígging í sambandi við vindmylluútboðini. Sambært avtalu við fíggjarveitararnar er minstakravið til eginpeningspartin lækkað úr 37,5% niður í 35% í sambandi við, at SEV vann vindmylluútboðið á Eiði.
Endurfígging av stórum parti av verandi fígging og nýggj projektfígging til eina komandi pumpuskipan skal útvegast sum skjótast, og miðað verður ímóti at fáa hetta liðugt avgreitt í seinasta lagi við ársenda 2021.
Nevndin heldur alla orsøk vera til at halda fram á grønu leiðini við góðum treysti. Nú 100 ár eftir, at fyrsta vatnorkuverkið í Botni í Suðuroy varð verksett og 75 ár síðan SEV varð stovnað, flytir føroyska elnetið nú brúkaranum elorku framleidda úr fimm ymiskum orkukeldum, harav fýra eru burðardyggar, ávikavist vatn, vindur, sól og biogass. Fyrstu kWt eru eisini komnir úr sjóvarfalli.
Tað skal til eina og hvørja tíð vera fullkomiliga greitt, hvar ábyrgdin av veitingartrygdini, veitingarskylduni og elgóðskuni liggur. Høvuðsendamálið við elskipanini eigur at verða trygg, bílig og burðardygg elorka til brúkaran, vinnulívið og alt tað føroyska samfelagið. Land og kommunur eiga at finna felags stev fram í móti at náa málinum at hava 100% grøna elframleiðslu á landi í 2030.
Kári Johansen
nevndarformaður, 19. mars 2021


c: text/html

text:
Andy og Terry búgva í einum træhúsi í 91 hæddum (einaferð vóru bara 13, men fyri hvørja bók byggja teir 13 afturat). Nú hevur træhúsið fingið eina kavbáta-tvíflísa-sølubúð, sum selur tvíflísar líka stórar sum kavbátar, heimsins sterkastu melduródn, eitt ovurstórt lokkanet – við einum risaeiturkoppi - eina oydna oyggj og ikki minst ein stóran, reyðan knøtt, sum kanska kann spreingja allan heimin í luftina.
Tíbetur er so nógv stuttligt at gera í træhúsinum, tí Andy og Terry noyðast knappliga at vera daddur hjá smáu abbabørnunum hjá harra Stór Nøs í ein heilan dag. Men heilt erligt, hvussu trupult kann tað vera?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bústaðir, Føroya bústaðarfelag, hevur samtykt at byggja 2 íbúðareindir á Toftum við í minsta lagi 16 íbúðum. Umframt leiguíbúðir, metir Bústaðir, at verkætlanin eisini kann innihalda lutaíbúðir.
Íbúðirnar verða bygdar miðskeiðis á Toftum, nakað norðanfyri sambýlið Vesturskin, ella omanfyri Oyrahandilin og bátahylin.
Ætlanin er, at arbeiðið við vegagerð, útgrevstri og planering verður liðugt í mai 2018. Arbeiðið verður boðið út í februar í 2018, og byrjar beinanvegin.
Ætlanin er, at íbúðirnar verða umleið 75 fermetrar til støddar, og møguliga onkur nakað minni. Bústaðir fer at kunnað nærri um íbúðarætlanina tíðliga í komandi ári, tá arbeiðið við fyrireiking og tekning av íbúðunum er liðugt.


text:
12. oktober
12. oktober er dagur 285 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 286 um skotár er). 80 dagar eru eftir av árinum.
HendingarEdit
- 1948 - Fyrsti Morris Minor verður framleiddur í Onglandi.
- 1973 - Juan Peron verður forseti í Argentina og konan Isabel varaforseti.
- 1984 - Bretski forsætismálaráðharrin Margaret Thatcher sleppur við livinum frá eini morðroynd, tá ið ein IRA-bumba verður sprongd á Grand Hotel í Brighton, har konservativi flokkurin hevur ráðstevnu. Fimm fólk lata lív.
- 1989 - Christer Pettersson, sum fekk lívlanga fongsulsrevsing fyri at hava dripið Olof Palme, verður nú frífunnin og leyslatin.
- 1998 - Stutt eftir midnátt dettur eitt lítið Cessna flogfar úr Roskilde niður á oynni Stord millum Bergen og Stavanger. Øll tey níggju fólkini, sum vóru við - øll danir - lata lív.
- 2000 - Í Aden, Jemen verður USS Cole álopið av tveimum sjálvmorðsbumbumonnum. 17 missa lívið, meðan í minsta lagi 39 fáa løstir.
- 2002 - Ein bumba verður sprongd á einum náttklubba í Bali, sum mest verður vitjað av ferðandi. Um 200 fólk doyggja, teirra millum fleiri norðurlendingar.
- 2003 - Michael Schumacher verður Formel 1 meistari fyri sættu ferð.
- 2005 - Shenshou 6, ið er onnur mannaða rúmdarferðin hjá Kina, verður skotin út. Umborð eru Fei Junlong og Nie Haisheng, ið skulu vera í ringrás um jørðina í 5 dagar.
- 2012 - Landsdystur í fótbólti Føroyar - Svøríki 1-2 á Tórsvølli, Rógvi Baldvinsson gjørdi málið fyri Føroyar.
FøðingarEdit
- 1537 - Edvard VI, Kongur Englands (d. 1553)
- 1896 - Eugenio Montale, italskur rithøvundur (d. 1981)
- 1935 - Luciano Pavarotti, italskur operasangari (deyður 2007)
- 1941 - Peter Abrahamsen, danskur tónleikari
- 1949 - Carlos "Sjakalurin", terroristur
- 1968 - Hugh Jackman, avstralskur sjónleikari og sangari
- 1975 - Marion Jones, amerikonsk ítróttakvinna
- 1992 - Josh Hutcherson, amerikanskur sjónleikari
AndlátEdit
- 632 - Honorius 1., pávi
- 642 - Jóannes 4., pávi
- 1730 - Fríðrikur 4., kongur í Danmark (f. 1671)
- 1997 - John Denver, amerikanskur sangari og sjónleikari (f. 1943)


text:
Lýsing
Vilt tú verða ein týðandi partur av einari spennandi fyritøku í menning?
- Tú kemur at arbeiða í eini fyritøku,ið arbeiðir innan bori, spreingi- og lendisarbeiði.
- Tú kemur at verða ein týðandi partur einum toymi á 34 starvsfólkum
- Tú kemur at koyra ein Scania Lastbil
Starvið
Starvið fevnir um:
- At koyra lastbilin og verða til taks á ymsu arbeiðsplássunum kring landið
- At røkja lastbilin, m.a. at halda serviceaftalur
- Halda bilin reinan og penan
- Annað fyrifallandi arbeiði
Tín vangamynd
Vit vænta, at tú:
- Hevur stóra koyrikortið
- Hevur royndir at koyra lastbil
- Tú ert nærløgd/nærlagdur og hevur ein positivan hugburð til uppgávurnar og virksemið hjá okkum
- Setur trygd í hásæti og ert punktlig/ur í mun til kravdar mannagongdir
- Ert ábyrgdarfull/ur, ágrýtin og klár/ur at taka eitt eykað tak, um neyðugt
Vit bjóða
Sum bilførari hjá RTS fært tú eitt áhugavert og mennandi starv við fjølbroyttum uppgávum.
Vit leggja dent á at hava eitt gott arbeiðsumhvørvi og kunnu bjóða tær góðar starvsfólkatryggingar.
Vit geva tær neyðuga upplæring í mannagongdum, og tað ið starvið annars krevur.
Lønar og setanartreytir
Lønir og setanartreytir eru sambært avtalu. Vit vænta at seta ein bilførara sum skjótast, men bíða fegin eftir tí rætta.
Umsókn
Ert tú áhugað/ur at søkja starvið, ring til Poul Helgi Jacobsen, á tel. +298 500835, ella send teldupost til: phj@rts.fo


text:
Leygardagin varð skipað fyri tykisrenning – einari virtuellari renning, har fólk kundu ganga ella renna í sínum nærumhvørvi – við tryggari frástøðu. Omanfyri 200 fólk tóku lut, sum vit vita um, og nógv teirra hava sent sínar tíðir og teinar inn, og eru harvið komin í úrslitalistan, sum er at finna á Webscorer her.
Tiltakið varð stroymað úr kontrollrúminum við Tórsbreyt. Stroymingin byrjaði við eini felags upphiting, sum Rigmor N. Arge stóð fyri. Vertirnir, Hallur Holm og Sølvi Reinert Hansen, tosaðu og facetimaðu síðani við fólk, sum luttóku í tiltakinum kring landið og uttanlands. Somuleiðis varð hugt eftir myndum, sum fólk høvdu eyðmerkt #tykisrenning á Instagram og Facebook. Onkrir rennarar løgdu eisini leiðina framvið Tórsvølli og komu inn á gólvið til eitt prát. Gunnvá Wardum skrásetti tíðirnar, sum koma sendandi inn við SMS.
Tiltakið vardi einar tríggjar tímar, og er at finna á Youtube-kanalini hjá Frælsum Ítrótti Føroyar her.


text:
Ársins TB Fótbóltsskúli er av á hesum sinnið. Tríggir dagar við nógvum fótbólti og stuttleika inni við Stórá eru komnir at enda fyri tey umleið 100 børnini sum hava luttikið.
Tvøroyrar Bóltfelag takkar øllum fyri tríggjar góðar, stuttligar og mennandi dagar og vónar at vit síggjast aftur næsta ár.
Ein serstøk takk til venjarar og onnur, sum hava hjálpt og stuðla í samband við fótbóltsskúlan.
Niðanfyri eru nakrar myndir frá síðsta degnum – millum annað siðvanda felagsmyndin á fótbóltsvøllinum áðrenn leiðin gekk í “skúlagarðin” til handan av diplomum og annað.


text:
Altjóða svimjisambandið FINA hevur nú her á fina.org almannakunngjørt kravtíðarskipanina til HM í Fukuoka 2021, sum er teirra krav til hvør sum kann sleppa at svimja á hesu heimsmeistarastevnu.
Sum til undanfarna HM brúka tey eina skipan við “A” og “B” kravtíðum, har hvørt land kann luttaka við einum svimjara í hvørjari kappingargrein um hesin klárar “B” kravtíðina, og tveimum um báðir klára “A” kravtíðina.
Og har er so aftur hesu ferð tann skipan at londini kunnu luttaka við tilsamans 4 svimjarum eisini hóast ikki allir klára “A” ella “B” kravtíð, so leingi sum bæði kynini eru umboðað. Tá er kravið at umboðanin skal vera 2 kvinnur og 2 menn, uttan í førinum har 3 av sama kyni hava klára kravtíðina, har tamm fjórði tá skal vera av hinum kyninum.
Kravtíðirnar skulu klárast á serliga góðkendum stevnum, í tíðarskeiðnum 1. mars 2020 til 4. juli 2021. Gevið gætur at hetta ikki eru kravtíðirnar hjá Svimjisambandi Føroya, men tær hjá FINA. Svimjisambandið kann væl velja at hava ørvísi úttøkuskipan enn FINA, so leingi sum krøvini frá FINA eisini eru uppfylt.
Related
Hendan heimasíða nýtir kennifílur (cookies) til at minnast tínar setingar og undanfarnu vitjanir. Trýst á “GÓÐTAK” til at loyva nýtslu av ØLLUM hesum kennifílum, ella á "Setingar" til at kunna frávelja tær minni týðandi.
Hendan heimasíða nýtir kennifílur til at lætta um nýtsluna av sær. Nakrar eru alneyðugar til at heimasíðan skal kunna rigga rætt, og verða tá goymdar í tólinum hjá tær; meðan aðrar minni týðandi eru til at greina hvussu heimasíðan verður nýtt, at goyma einans um tú gevur loyvi til tess. Til ber at velja hesar seinnu frá, men kann tað tá ávirka hvussu heimasíðan riggar.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.


text:
Lukas Graham spentur til framførsluna
Lukas Graham kom tíðliga í morgun til Føroya, og hann lovar eina rimmar konsert á Vágsbøi í kvøld.
Lukas Graham er helst heitasta navnið á okkara leiðum í løtuni, og í kvøld kann bólkurin upplivast á landsins størsta palli.
Lukas Graham spælir á Vágsbøi í kvøld kl. 22.00, og í bólkinum eru teir sera spentir til framførsluna.
Manningin kom til landið tíðliga í morgin, og í dag taka teir sær av løttum, hava verið og fiskað, og gera seg annars klárar til framførsluna í kvøld.
Lukas Graham sigur, at hann hevur glett seg leingi til at sleppa til Føroya at spæla, og hann lovar eina rimmar konsert á Vágsbøi í kvøld.
Dagsatgongumerki fáast við inngongdina.


text:
Hampiðjan boðar frá í morgun, at felagið hevur keypt meirilutan í P/F Von.
Í viðmerking sigur stjórin í Hampiðjuni, Hjørtur Erlendsson:
“Tað gleðir okkum at P/F Von og Hampiðjan nú fara at arbeiða enn nærri saman. P/F Von er eitt felag, sum vit hava havt størstu virðing fyri. Leiðslan í P/F Von hevur eisini víst dugnaskap. Tað eru ongar ætlanir um at skifta kós ella at gera broytingar í leiðsluni, og vit taka av fullum huga undir við ætlaðu íløgunum í m.a. Fuglafirði og Klakksvík. ”
Hampiðjan hevur sterkar menningardeildir í Íslandi og Litava, og situr í dag við mongum týdningarmiklum patentum uppá fiskireiðskap og togverk.
Hesar fyrimunir fer P/F Von nú at kunna nýta sum sínar egnu. Og fer eisini – í tann mun, hon vil – at gera sær dælt av teimum mongu deildunum hjá Hampiðjuni kring heimin.
Hetta fer uttan iva at styrkja marknaðarstøðuna hjá P/F Von.
P/F Von fer eisini at kunna gagnnýta stóru tog- og netaverksmiðjuna hjá Hampiðjuni í Litava.
Hjalmar Petersen, stjóri á P/F Von sigur, at Von og Hampiðjan hava leingi sæð, at hesi bæði feløgini kunnu fáa gagn av einum størri samarbeiði:
“Við hesum partabrævahandlinum fáa vit nú eina neyvari samvinnu. Hetta fer at lata upp nýggjar marknaðir, og fer at geva okkum skjótari vørumenning.”
Sum gongdin er í fleiri vinnum, er eisini í hesari vinnuni talan um alsamt størri eindir, har feløg leggja saman og keypa upp, fyri at kunna standa seg betri í kappingini. Við at sameina hesi bæði feløgini, sum eru millum tey sterkastu í Norðuratlantshavi, fer hetta at betra um kappingarføri og tænastuna móti kundunum.
Mynd frá Heimasíðuni hjá VÓNIN.FO


text:
Føroyar eru hægri styrkismettar enn Moldova og veddingarfyritøkurnar hava eisini Føroyar sum favoritt til kvøldsins dyst.
Vit eru nú komin í helvt við bólkaspælinum í HM-undankappingini, har Føroyar í fimm dystum hava fingið eitt stig. Kanska eitt sindur sum væntað, tí í bólkinum eru á pappírinum sterk lið og so Moldova, sum Føroyar fingu javnleik móti á útivølli.
Í kvøld vitjar Moldova í Føroyum. Á pappírinum er hetta størsti møguleikin hjá Føroyum at vinna ein dyst í hesum bólkinum. Føroyar vóru hægri styrkismettar enn Moldova í lutakastinum og veddingarfyritøkurnar hava Føroyar til favoritt í kvøld. Tó er Moldova nógv sterkari enn lið sum Andorra, San Marino og Liktinstein, sum vanliga liggja í aftasta styrkisbólki.
Dysturin á Tórsvølli byrjar kl. 19.45 og enn er møguleiki at fáa atgongumerkið til dystin.
Stuðlað landsliðsumrøðuni 2021 á bolt.fo hevur:


text:
Komandi hósdag, 7. juli, verður fyrsti teinur í árligu Team Rynkeby Føroyar-súkklingini. Ársins lið fer tá at súkkla sonevnda føroyska prologin, ella undanumfarið, úr Klaksvík til Havnar, men steðgað verður eisini á fleiri staðni á túrinum. Tá eru øll vælkomin at heilsa upp á súkklararnar og hjálparfólkini. Seinni um kvøldið fer ferðaliðið umborð á Norrönu, og frá leygardegnum 9. juli til leygardagin 16. juli verður súkklað í Evropa.
Móttøkur
Hósdagin verður fyrsta almenna tiltakið í Klaksvík við Helnabrekku klokkan 11:00. Síðani súkklar liðið til Fuglafjarðar, har líknandi alment tiltak er við Mentanarhúsið klokkan 12:45. Klokkan 14:10 er súkkluliðið í Runavík og klokkan 15:50 við Margáir í Stremnesi. Klokkan 18 er almenningurin vælkomin at heilsa uppá á Reinsarínum í Havn. Øll støðini verða røður hilnar og ein drekkamunnur at fáa.
Fylg liðnum
Í ár verður gjørligt hjá familju, vinum og áhugaðum at fylgja føroyska liðnum live á internetinum frá klokkan 8 til 17 teir dagarnar súkklað verður. Við at brúka leinki niðanfyri, sæst hvar liðið er statt júst tá. Beinleiðis stroymingin byrjar 9. juli klokkan 8:30. Tað er skipanin RedKnows, ið verður brúkt.
Kelda portal.fo


text:
Síðsta bríksl hevur verið á Tórsvølli, og máltalvan vísir 0-2. Seinna málið varð skorað beinanvegin eftir steðgin, og so var kenslan, at ballið var buðið, hóast føroyingarnir á ongan hátt vóru spældir av vøllinum.
-Eg iðri meg um, at teir skoraðu júst tey málini, sum teir gjørdu. Í fyrra hálvleiki var liðið ikki í javnvágini, sum tað átti at verið, og seinna málið var kiksað, tá ið roynt varð at sparka bóltin burtur, staðfestir landsliðsvenjarin Håkan Ericson í samrøðu við FM1. Hann rósar nýggju monnunum, René S. Joensen og Ára Mohr Jónsson, og hann sigur, at hann roknar við, at Sølvi Vatnhamar verður tøkur týskvøldið, tá ið Skotland verður gestur á Tórsvølli.
Føroyingar kendu ikki sína vitjunartíð í fyrra hálvleiki, tá ið marginalirnir ikki vóru við. Jóan Símun Edmundsson og René S. Joensen vóru í góðum støðum, men tað eydnaðist ikki at fáa bóltin í málið. Miðskeiðis í seinna hálvleiki vóru tríggjar skiftingar gjørdu. Hannes Agnarsson var fyri fyrstu ferð á landsliðnum, og hann var um reppið at skapa góðan møguleika.
Í seinna hálvleiki var leikferðin hjá eysturríkarunum hægri, enn hon var í fyrra hálvleiki, og tá var tað torførari hjá føroyingunum, sum oftast runnu aftaná.
-Vit eru vónbrotnir, tí støðurnar, sum bóru mál við sær, eiga ikki at koma fyri. Um vit ætla okkum meiri, so mugu hasar støðurnar ruddast burtur, og so mugu vit vinna úrtøku úr møguleikunum, sum vit vunnu okkum í kvøld, sigur liðformaðurin Hallur Hansson.
-Tað er einki ivast í, at talan hevði verið um heilt øðrvísi dyst, um vit høvdu skorað í fyrra hálvleiki. So høvdu vit verið tættir í verjuni, og teir høvdu verið noyddir at vera meiri álopshugaðir. Nú hava vit fleiri ferðir verið tætt við, uttan at tað er eydnast at vinna úrtøku. Nú mugu vit vóna, at tað verður næstu ferð, sigur Hallur Hansson.
https://in.fo/myndasoevn/myndasavn-forsida?
Føroyar – Eysturríki 0-2 (0-1)
0-1: Konrad Lainer 26.
0-2: Marcel Sabitzer 48.
Føroyar: Teitur Matras Gestsson – Gilli Rólantsson Sørensen, Odmar Færø (Klæmint A. Olsen, 68.), Sonni Ragnar Nattestad, Viljormur Davidsen (Hannes Agnarsson, 68.) – René S. Joensen (Jóannes Bjartalíð, 68.), Gunnar Vatnhamar, Brandur Hendriksson Olsen, Hallur Hansson, Ári Mohr Jónsson – Jóan Símun Edmundsson (John Frederiksen, 86.)
Á beinkinum uttan at verða skiftir inn: Gunnar Nielsen, Mattias Heðinsson Lamhauge, Heini Vatnsdal, Hørður H. Askham, Jóannes K. Danielsen, Tróndur Jensen, Petur Knudsen
Gult kort: Odmar Færø, René Shaki Joensen, Viljormur Davidsen
Venjari: Håkan Ericson
Hjálparvenjari: Eli Hentze


text:
Føroyaleikir 2021
Styrki, fimi, snildni og áræði
Tíðindi
Føroyaleikir verða aftur í 2022
Føroyaleikirnir 2021 eru nú av. 1260 luttakarar hava kappast í 19 ymsum ítróttagreinum í Vági, Klaksvík, Runavík og í Havn. Tað hevur verið ein fragd at eygleitt okkara ítróttafólk hesara fýra dagarnar. Gleðin um aftur at sleppa at kappast var sjónlig og sást aftur á øllum smílunum, ið vóru at síggja til kappingarnar kring landið. Føroyaleikirnir hava eydnast betur, enn vit høvdu ímyndað okkum. Ítróttafólk, hjálparfólk, kommunur og samstarvsfelagar hava staðið saman um tiltakið, og
Við fullari ferð í undanbrekku
Fjallasúkklingin byrjaði føroyaleikirnar í súkkling og triathlon og endaðu teir eisini. Á síðsta degnum kappaðust súkklarar í undanbrekku. Ein kappingargrein í fjallasúkklingini, har súkklarar brynja seg væl, súkklurnar hava stórar fjarðar og grov dekk, og har kappast verður um, hvør er skjótast oman gjøgnum eina breyt, sum bara hevur undanbrekku. Luttakarar skuldu súkkla tvær ferðir og tíðirnar fyri bæði umfør vórðu síðani lagdar saman. Bæði vaksin og ung kappaðust. Hjá vaksnum var tøtt kapping millum
Katrin og Pætur vunnu tennisfinalurnar
Katrin á Neystabø og Pætur M. Dahl kunnu kalla seg meistarar í tennis á Føroyaleikunum. Pætur M. Dahl vann 2-0 á Jón Brekku í finaluni. Settúrslitini vóru 6-2, 6-4. Kvinnufinalan ímillum Katrin á Neystabø og Mari-Ann Robertson bleiv munandi meira spennandi. Katrin vann 2-1, men tað var serliga síðsta og avgerandi settið, ið bleiv sera áhugavert, tí her bleiv neyðugt at spæla heilt upp í tíggju. Settúrslitini 6-1, 4-6, 10-8.
Skrá
oktober, 2021
Ítróttagreinar
Hondbóltur
Billard


text:
Slættaratindur
Fyri okkurt um trísindstjúgu árum síðani segðist at vera tippi á Slættaratindi, ein fittliga stór kelda við góðum, køldum vatni. Og tað var sjálvandi ógvuliga hent, tá ið ein kom sær upp á tindin ein heitan summardag at kunna fáa sær ein kaldan munn. Hylurin segðist at vera so stórur har uppi, at ein væl kundi fáa sær upp í eina fløsku av kelduvatninum.
Um ein nú fer upp á tindin at leita eftir kelduni, finst hon ikki. Mangar sagnir ganga um, hvussu hon er horvin. Men eyðvitað er hon fjald av sandroki, sum tíðum verður her av sterkum stormi. Fyri kortum segðist eisini enn at vera høgvaksin mosi uppi á tindslættanum, men tað er ikki at ivast í, at eisini hann er blivin burtur av storminum.
Slættin á tindinum er, sum mær er sagt frá, tvey byrsumál langur eystur og vestur og eitt breiður í suður og norður.
Slættaratindur er hægsta fjall í Føroyum (882 m) og eitt stórt prýði fyri norðara endan av Eysturoy. Ikki bert er hann Føroya hægsti tindur, men við hann grasar Føroya størsti seyður; og har um leið býr eitt sera álvarsmikið og harðbalið fólk. Djúp spor hevur Norðurhavið høgt í tað og alt tað upp til stór brøgd.
Andreas Weihe: “Søga og søgn”, 1933


text:
Ráðgevingin fyri føroyingar í Danmark
Vegleiðing í sosialum, persónligum og lestrarligum spurningum
Ráðgevingin veitir føroyingum hjálp og vegleiðing í sosialum, persónligum og lestrarligum spurningum. Øll kunnu venda sær til Ráðgevingina við at ringja, faxa, senda teldupost ella vitja persónliga
Ráðgevingin er ein sjálvsognarstovnur, settur á stovn 1. mai 1984. Stovnurin er fíggjaður á Løgtingsfíggjarlógini. Tveir sosialráðgevar arbeiða á stovninum ávikavist 30 og 32 tímar um vikuna.
Ráðgevingin hevur skrivstovu í Føroyahúsinum á Vesterbrogade. Ein dag um vikuna er ein ráðgevi á Sjúklingahotellinum Tórshavn.
Endamálið hjá Ráðgevingini er:
- at veita føroyingum í Danmark hjálp og vegleiðing í sosialum, persónligum og lestrarligum spurningum
- at reka upplýsandi arbeiði á nevndu økjum mótvegis einstaklingum, myndugleikum og stovnum her og heima
- at virka sum millumlið millum føroyingar í Danmark og myndugleikar og stovnar her og heima innan nevndu økir.
Les meira á HER


text:
Designfelagið
UM LIMAFELAGIÐ
Designfelagið er felag fyri designarar, ið virka yrkisliga innan fakið ella eru undir útbúgving á hægri lærustovni við høvuðsdenti á designfakligar mannagongdir og førleikar.
Felagið hevði stovnandi aðalfund 2 apríl 2011 í Pæsastovu.
Endamál felagsins er at virka fyri, at design verður ein kjarnuførleiki í øllum viðurskiftum, og at design sum berandi virðisnormur verður styrktur vinnuliga og samfelagsliga.
Í arbeiðinum at menna útbúgvingarmøguleikar innan design í Føroyum arbeiðir felagið fyri at fáa design inn sum fak á miðnámi.
Eisini hevur felagið tikið stig til saman við LISA at seta Føroya Listaskúla á stovn Ein skúli, ið er við til at skapa betri umstøður fyri fakligum netverki og førleikamenning eins og tvørfakligum samstarvi listagreinanna millum.
Designfelagið í Hoydølum
-
Umstøður hjá designarum at arbeiða í einum skapandi og mennandi tvørfakligum umhvørvi
-
Verkstaður og høli at arbeiða yrkisliga, til undirvísing, fyrilestrar og framsýning
-
Savnandi staðseting í miðstaðarøkinum til design- fakligt virksemi
-
Granskingarumhvørvi innan design, nú fyrsti før- oyski MD-arin (Master i Design) fer undir at skriva vísindaligar greinar
-
Listabókasavn
-
Listafestivalur


text:
Viðskiftatreytir - Sp/f Eli Thorsteinsson advokatur
Viðskiftatreytirnar hjá Sp/f Eli Thorsteinsson advokatur (eftir hetta nevnt fyritøkan) eru, um ikki onnur skrivliga avtala er gjørd, galdandi fyri allar uppgávur og tænastur sum fyritøkan átekur sær.
Útinnan av uppgávuni
Fyritøkan og kundin avtala leypandi tí løgfrøðiligu hjálpina og vavið av hvørjari uppgávu umframt leiklutin hjá bæði kunda og møguligum triðjapørtum.
Fyritøkan átekur sær at veita dygdargóða løgfrøðiliga hjálp og tænastur í avtalaðum vavið og til avtalaða tíð.
Allar uppgávur verða framdar í samsvari við ásetingar í rættargangslógini, aðrari viðkomandi lóggávu umframt teimum advokatetisku reglunum frá danska Advokatsamfundet.
Fyritøkan goymir øll neyðug málsskjøl í 5 ár frá málsenda. Uppruna skjøl verða handaði aftur í seinasta lagi við málsenda.
Kundar fáa neyðugu rættindi til at brúka alt skrivligt tilfar, sum fyritøkan veitur kundanum í sambandi við eina uppgávu, men fyritøkan hevur og varðveitur øll upphavsrættindi og onnur immateriell rættindi til alt veitt tilfar.
Hvítvask og dátuvernd
Fyritøkan er undirløgd ásetingunum í hvítvasklógini og skal tí fáa til vega og goyma samleikaupplýsingar um kundar sambært ásetingunum í lógini.
Samleikaupplýsingar fingnir til vega við støði í hvítvasklógini verða bert viðgjørdir við atliti til fyribyrgjan av hvítvaski og fígging av yvirgangi. Samleikaupplýsingarnar verðar ikki brúktar til handilslig endamál.
Um fyritøkan skal stovna serstaka klientkonto, hevur fyritøkan skyldu til at víðarigeva samleikaupplýsingarnar til tann peningastovnin, har kontan verður stovna, fyri at peningastovnurin kann liva upp til sínar skyldur sambært hvítvasklógini.
Fyritøkan viðgerð, í sambandi við ráðgeving og aðrar tænastur til kundar, persónupplýsingar í fleiri førum. Í hesum sambandi verður víst til privatlívspolitikkin hjá fyritøkuni, sum eisini er at finna á heimasíðuni.
Ómaksløn, rokning og klientkonto
Fyritøkan ásetur ómaksløn við støði í vavi av uppgávuni, undir hesum eisini arbeiði uttanfyri vanligar arbeiðstíðir, týdningin málið hevur fyri kundan, virði av tænastuni frá fyritøkuni, tann ábyrgd ið er knýtt at uppgávuni, hvussu torgreidd uppgávan er, nýtslan av servitan og nádda úrslitinum. Í málum, sum verða avgjørd í fyrisitngingarligum stovnum og nevndum, í gerðarrættum og í dómstólum, er ómakslønin hjá fyritøkuni í minsta lagi tann upphædd, sum kundin fær tilluta í sakarmálskostnaðum.
Kundin skal gjalda kostnaðir knýttir at uppgávuni og kostnaðir fyritøkan hevur lagt út fyri, undir hesum avgjøld, hóskandi útreiðslur til ferðing, uppi- og kostarhald, størri útreiðslur til fjølritan og postsendingar, uttanhýsis flutningsútreiðslur umframt ómakslønina.
Tá fyritøkan fer í holt við eina uppgávu vil fyritøkan eftir áheitan frá kundanum upplýsa um væntaða stødd á ómakslønini, um hetta er møguligt fyri tí ítøkiligu uppgávuna. Ber ikki til at upplýsa støddina av ómakslønini, verður ístaðin upplýst hvussu ómakslønin verður ásett, t.d. hvør tímaprísur er galdandi. Kundar, sum eru brúkarar, fáa upplýsing om ómakslønina, áðrenn fari verður í holt við uppgávuna.
Vanliga sendur fyritøkan rokning til kundan mánaðarliga afturút. Fyritøkan kann eisini krevja, at ómakslønin verður goldin frammanundan heilt ella lutvíst. Tá talan er um størri uttanhýsis útreiðslur kann fyritøkan somuleiðis krevja gjald fyri hetta frammanundan.
Gjaldstreytirnar eru netto 8 dagar frá dagfestingini á rokningini. Meirvirðisgjald verður eftir galdandi reglum lagt afturat ómakslønini.
Fyritøkan umsitur allan pening hjá kundunum samsvarandi reglunum hjá danska Advokatsamfundet og verða hesin settur inn á klientkonto í føroyskum peningastovni. Tilskrivaðar rentur á klientkonto´ini fella til kundan samsvarandi reglunum hjá danska Advokatsamfundet.
Kundin skal gjalda rentur, sum verða tilskrivaðar innistandandi á vanligari klientkonto ella innistandandi á eini klientkonto fyri seg, sum fylgja av at hesar verða rentaðar við negativari rentu, umframt møguligum avgjøldum, sum kontuførandi peningastovnur áleggur í sambandi við stovnan, viðlíkahald ella avtøku av hesum kontum.
Innistandandi á klientkonto er fevnt av tí generella loftinum á EUR 100.000 í donsku Garantiformuen (fyrr nevnt innskjótaratrygdargrunnurin fyri innskjótarar og íleggjarar) fyri dekning um kontuførandi peningastovnur er fyri búskaparligum skrædli. Hevur kundin annað innistandandi í viðkomandi peningastovni enn tað sum stendur á klientkonto, er mestaupphæddin nevnd omanfyri galdandi fyri samlaða innistandandi. Fyritøkan hevur ikki nakra ábyrgd fyri innistandandi á klientkonto, um ein peningastovnur kemur í fíggjarliga trongstøðu og/ella er fyri búskaparligum skrædli.
Trúnaður og innanvitarareglur
Fyritøkan hevur skyldu til at viðgera allar upplýsingar frá kundanum ella um kundan í trúnaði. Talan er um serstaka tagnarskyldu og hevur fyritøkan trygdarmannagongdir fyri at handfara alt trúnaðartilfar.
Fyritøkan og Eli Thorsteinsson advokatur eru undirløgd serligum reglum í samsvar við galdandi lóggávu um bann móti viðarilatan av innanhýsis vitan um børsskrásettar fyritøkur og avmarkningar fyri handli við børsskrásettum virðisbrøvum.
Ábyrgd, ábyrgdaravmarking og trygging
Fyritøkan hevur ábyrgd av veittu ráðgevingini í samsvari við teimum vanligu føroysku reglunum um endurgjald. Ráðgevingin er nágreiniliga málrætta tí ítøkiligu uppgávuni og má ikki uttan nágreiniligt skrivligt samtykki brúkast til annað endamál.
Fyritøkan er fevnd av ábyrgdartrygging og garantiskipan í HDI Global Specialty SE, sum dekkar alt advokatvirksemi hjá Eli Thorsteinsson advokati við upp til kr. 2.500.000 í ábyrgdartrygging um árið og við upp til kr. 5.000.000 í garanti um árið.
Fyritøkan og Eli Thorsteinsson advokatur ábyrgdast ikki fyri óbeinleiðis tapi ella fylgiskaðum, undir hesum rakstrartapi, tap av dátum, tap av vinningi, tap av goodwill, umdømi vm., ella tapi orsakað av at ein peningastovnur kemur í fíggjarliga trongstøðu.
Ábyrgdin er ikki galdandi fyri arbeiðið hjá øðrum ráðgevum, sum fyritøkan kann hava víst kundan til ella sum vit eftir avtalu við kundan hava latið avgreiða partar av uppgávuni.
Marknaðarføring
Tá ein uppgáva, har fyritøkan hevur virkað sum ráðgevi, er avgreidd og alment kend, hevur fyritøkan rætt til at brúka hesa sum tilvísing í síni marknaðarføring.
Lógarval og varnarting
Allar ósemjur millum kundan og fyritøkuna skulu loysast sambært galdandi føroyskari lóg og við Føroya Rætt.
Snýr ósemjan seg um atburð ella ómaksløn kann kundin klaga til danska Advokatnævnet, Kronprinsessegade 28, 1306 København K – víst verður annars til www.advokatnaevnet.dk
Seinast dagførdar 9. oktober 2020.


text:
Avreiðingarnar tilsamans av botnfiski eru áleið tær somu fyrstu 7 mánaðirnar í ár, samanborið við sama tíðarskeið í fjør. Fyri einstøku fiskasløgini av týdningi eru smærri broytingar. Nakað tað sama er avreitt av hýsu, 7% minni av toski, meðan nøgdin av upsa er vaksin góð 2 túsund tons ella 16%. Hetta skrivar Hagstova Føroya.
Hagstova Føroya » 25. august 2017
Av øðrum botnfiski kann nevnast, at nøgdin av kongafiski er vaksin munandi í ár – úr góðum 500 tonsum upp í smá 1400 tons – ein vøkstur á 138% í ár í mun til í fjør. Av flatfiski er nøgdin tilsamans minkað 19%, og er tað svartkalvin, sum er minkaður ein fjórðing í mun til í fjør.
Avreiðingarvirðið er tilsamans eitt vet lakari enn í fjør. Sjálvt um nakað væl meira er avreitt av upsa í ár, er virðið minkað 11%, samanborið við í fjør.
Myndin og talvan niðanfyri samanber avreiðingarnar januar-juli í ár við sama tíðarskeið undanfarin ár. Tað sæst, at feskfiskaveiðan enn er lág, og seinastu fimm árini at kallað sama nøgd er avreidd. Higartil í ár er nøgdin áleið til helvtar av tí, hon var sama tíðarskeið árini 2004-2007. Fara vit longur aftur sæst á myndini, at botnfiskaveiðan enntá nú fimta árið á rað er niðan fyri ringu støðuna í kreppuárunum fyrst í 90-unum.
Viðmerking: Avreiðingar av feskfiski er uppgjørt í landaðari vekt, tvs. tað verður ikki lagt upp fyri, at nakað verður avhøvdað, annað kruvt og uppaftur annað bara ísað runt/óviðgjørt. Tað mesta er ísaður fiskur, tó eru tað nøkur skip, sum frysta umborð. Havast skal í huga, at avreiðingarnar siga einki um, hvussu stór royndin hevur verið.
Nýggjastu avreiðingartølini fyri eru nú tøk í hagtalsgrunninum. Har eru meira útgreinaðar upplýsingar, bæði á fiskaslag, nýttan reiðskap og keyparabólkar.


text:
Fleiristiga innritan - Multi-Factor Authentication (MFA)
Seinast dagført 17.03.2020
Fleiristiga innritan merkir, at tú skalt ígjøgnum tvey stig, tá ið tú ritar inn.
Soleiðis verður MFA innritan gjørd virkin
Innrita á https://mfa.landsnet.fo við tínum LN brúkara.
Mynd 1 - Multi Factor Authentication (MFA)
Tá tú hevur innritað, verður tú biðin um at vátta tín samleika á ein av hesum háttunum:
-
Kall frá útlendskum nummari
-
One-Way SMS OTP
-
Two-Way SMS OTP
-
Fráboðan frá Microsoft Authenticator
Kall frá útlendskum nummari
Ert tú nýggj/-ur í MFA skipanini, fær tú eitt kall frá einum útlendskum nummari, ið ofta hevur landakotu +1. Tak telefonina og fylg boðunum.
One-Way SMS OTP (One Time Passcode)
Um tú skal vátta við One-Way SMS OTP, fær tú eina kotu sendandi við SMS. Skriva kotuna, tú fekk við SMS og trýst á “Authenticate/Godkend”
Two-Way SMS OTP
Tú fær eina kotu sendandi á telefonina við SMS. Svara SMS’inum aftur, við at skriva kotuna tú fekk sendandi, og send aftur.
Notifikatión frá Microsoft Authenticator
Um tú hevur Microsoft Authenticator á tínari telefon, skal tú trýsta á Approve/Godkend.
Uppseting av MS Authenticator
Tá ein av teimum fýra mannagongdunum er fylgd, skuldi verið innritað á https://mfa.landsnet.fo. Trýst síðan á Activate Mobile App og Generate Activation Code.
Nú hevur tú fingið eina QR kotu.
Tendra Microsoft Authenticator á telefonini og trýst á Add account/Tilføj konto.
Trýst á Work or School account/Arbejds eller skole konti.
Skanna QR kotuna á telduskíggjanum.
Fært tú boð um at kontan er góðkend, er liðugt.
Á https://mfa.landsnet.fo trýst á Change Method og Mobile App og síðan á Save/Gem.
Nú er klárt at brúka telefonina til skipanirnar á Landsneti, ið krevja 2 faktor innritan.
Tá innritað verður í eina skipan, ið krevur 2-faktor innritan, kemur ein fráboðan á telefonina um at góðkenna ella avvísa innritanina.
Hava tit tørv á hjálp viðvíkjandi hesum, kunnu tit ringja til KT Skivuna á 35 24 90.


text:
Á sumri í 2014 var ein 130 ára gomul týsk vampýrsøga, Manor, løgd fram í føroyskari týðing á Býarbókasavninum í Havn.
Søgan fer fram í Føroyum, og rithøvundur er Karl Heinrich Ulrichs (1825-1895).
Í stuttsøguni lýsir hann eitt eksotiskt ævintýraland.
Uppgávur:
1. Er nakað í søguni, sum bendir á, at rithøvundurin, ið skrivaði søguna, Manor, hevur verið í Føroyum og savnað upplýsingar?
2. Metið um søguslagið og setið søguna inn í eina bókmentanarliga hevd.
3. Lesið Facebook-boðini um upplestur úr føroysku bókini Manor. Hvar fer upplesturin fram? Hvørja siðvenju og hvønn tulkingarfelagsskap skrivar søgan seg nú inn í?
4. Metið um føroysku myndirnar í bókini Manor. Stuðla tær upp undir søguna, ella víðka tær um fatanina av søguni á føroyskum?


text:
Nýggj poppvón kemur á Vágsbø
Stóru europeisku festivalarnir hava sent boð eftir HighasaKite, og nú koma tey eisini á Summar Festivalin.
Tey eru nakað av tí mest spennandi í altjóða poppumhvørvinum í løtuni, og veruliga gjøgnumbrotið er á veg. Teirra nýskapandi og hugtakandi popptónleikur hevur fingið vind í seglini, og í heimlandinum Noregi eru tey tann nýggja vónin. Europeiskir festivalar sum Glastonbury og Roskilde hava sett tey á plakatina, og í heyst skulu tey á umfatandi konsertferð í USA.
Summar Festivalurin er sera fegin um, at tað hevur eydnast at fáa HighasaKite at spæla á festivalinum í ár.
– Í fjør bjóðaðu vit okkara gestum Lukas Graham, sum síðani er blivin ein heimsstjørna. Nú kunnu fólk uppliva tað næsta stóra, HighasaKite úr Noregi, siga fyrireikararnir av Summar Festivalinum.
HighasaKite hevur fingið framúr ummæli fyri útgávuna Camp Echo, sum kom út í mai mánaði.
– Um tú hevur mist trúnna uppá popptónleik, so vísir HighasaKite tær ljósið, skrivaði norska Dagbladet í ummæli, har HighasaKite fekk besta skoðsmál.


text:
71-1 Uppskot til samtyktar um at góškenna roknskapin hjį Hśsalįnsgrunninum fyri fķggjarįriš 2001
A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Nevndarskjųl
E. Įlit
F. 2. višgerš (Einki oršaskifti)
Įr 2003, 25. februar, legši Bįršur Nielsen, lųgtingsmašur, vegna lųgtingsgrannskošararnar fram soljóšandi
Uppskot
til
samtyktar
Vķsandi til frįgreišing nišanfyri samtykkir Lųgtingiš at góškenna roknskapin hjį Hśsalįnsgrunninum fyri fķggjarįriš 2001 viš hesum višmerkingum.
Frįgreišing frį lųgtingsgrannskošarunum:
1. Lógargrundarlag
Lógargrundarlagiš fyri Hśsalįnsgrunnin er Ll. nr. 118 frį 18. juni 1997 "um Hśsalįnsgrunn o.a.". Umframt Hśsalįnsgrunnin fevnir lógin eisini um Bjįlvingarstušulslįnsgrunnin og Ķbśšagrunnin. Viš heimild ķ lógini lżsti Landsstżriš 28. aprķl 1998 kunngerš nr. 55 "um Hśsalįnsgrunn o.a."
2. Endamįl
Hśsalįnsgrunnurin hevur til endamįls at veita lįn at byggja og keypa sethśs ella ķbśšir, og kann sambęrt § 5 veita hesi lįn:
1. Stuttfreistaš lįn at keypa grundųki.
2. Byggilįn at byggja ella umbyggja nżggj sethśs ella ķbśš, avmarkaš til ta upphędd, iš grunnurin veitir sum vešskuldarlįn.
3. Vešskuldarlįn til nżggj sethśs ella ķbśš.
4. Vešskuldarlįn at keypa sethśs ella ķbśš.
5. Vešskuldarlįn til at endurnżggja, umbyggja og bjįlva sethśs ella ķbśš.
Ķ kunngeršini eru lżstar neyvari reglur um lįn og lįnstreytir.
3. Fyrisiting
Sambęrt § 3 ķ lógini veršur grunnurin fyrisitin av einum stżri viš 3 limum, sum landsstżrismašurin tilnevnir fyri 4 įr. Landsstżrismašurin tilnevnir samstundis 3 tiltakslimir fyri sama tķšarskeiš. Stżriš setir stjóra at taka sęr av dagligu um- og fyrisitingini, og įsetir viš Landsstżrisins góškenning hansara lųnar- og setanartreytir. Ķ nevndini sita:
Gunri E. Johansen, Tórshavn, formašur
Jóhan Mortensen, Tórshavn
Hans Trygvi Teirin, Tórshavn
Tiltakslimir eru:
Vagn Erik Michelsen, Tórshavn
Niclas Mikkelsen, Syšrugųtu
Martin Simonsen, Fuglafirši
4. Fķggjarvišurskifti
Inntųkurnar hjį Hśsalįnsgrunninum eru rentuinntųkur av veittum lįnum. Fķggjarįrini 1982/83-1992 vóršu tilsamans 205 mió.kr. jįttašar į fķggjarlógini, og harafturat fekk Hśsalįnsgrunnurin ķ 1994 eftirgiviš lįn śr Oljugrunninum 57,5 mió.kr.
Viš heimild ķ Ll. nr. 28/1995 um lįn til Hśsalįnsgrunnin hevur grunnurin ķ 1995 lęnt 50 mió.kr. śr Landskassanum. Viš įrslok 2001 er restskuldin 25,9 mió.kr.
5. Roknskaparvišurskifti
Įrsroknskapurin skal sambęrt § 31 ķ lógini verša grannskošašur av lųggildum grannskošara og sķšani verša sendur Landsstżrinum viš frįgreišing og višmerkingum frį stżrinum.
-------------
Til tess at kunna Lųgtingiš um fķggjarligu gongdina, er nišanfyri gjųrdur ein samandrįttur av įrsroknskapinum fyri 2001, og til samanberingar eru roknskapartųlini fyri įrini 1997-2000 tikin viš.
6. Yvirlit yvir gongdina ķ rakstrinum 1997-2001
7. Yvirlit yvir gongdina ķ fķggjarstųšuni 1997-2001
8. Roknskapargrannskošanin
Lųgtingsgrannskošararnir skulu m.a. ansa eftir, at roknskapurin er ręttur, og at tęr avgeršir, roknskapurin fevnir um, eru samsvarandi veittum jįttanum, galdandi lógum og fyriskipanum. Arbeišiš hjį lųgtingsgrannskošarunum byggir m.a. į frįgreišing frį roknskapargrannskošanini, Grannskošaravirkinum Inpact. Nišanfyri veršur vķst į nakaš av tķ, iš er umrųtt ķ grannskošanarfrįgreišingini fyri 2001, sum er dagfest 17. mai 2002.
8.1. Skrivligar mannagongdir
8.2. Keyp av partabrųvum/skrivstovubygningi
Viš skeyti frį 15. august 2001 keypti Hśsalįnsgrunnurin skrivstovubygningin burtur śr Sp/f Matr. 620o fyri lįnsskuldina kr. 2.192.398 yvirtųkudagin. Nś er so at siga bert eitt tómt felag eftir. Ķ hesum sambandi veršur keypsprķsurin fyri kapitalpartarnar ķ Sp/f Matr. 620o nišurskrivašur viš kr. 2.800.000 til 0. Sķšani er ętlanin at uppgera og avtaka smįpartafelagiš.
Av tķ at keypsprķsurin fyri partabrųvini alla tķšina var ętlašur sum partur av keypsprķsinum fyri bygningin, fyri at fįa hann bķligari, hevur leišsla grunsins gjųrt av at uppskriva bygningin viš kr. 1.270.124 til kr. 4.000.000, iš hśsaviršismetingarmenn grunsins hava mett bygningin til.
Ķ sambandi viš at grunnurin keypti bygningin, yvirtók grunnurin, sum partur av keypskostnašinum, lįnsskuldina 15. august 2201 uppį kr. 2.192.398 hjį Nykredit. Restskuldin, viš įrslok 2001, er kr. 2.153.654."
9. Višmerkingar
9.1. Endurskošan av lóg og virksemi Hśsalįnsgrunsins
Ķ įrsfrįgreišingini ķ roknskapinum hjį Hśsalįnsgrunninum fyri 1996 veršur bošaš frį, at Hśsalįnsgrunnurin hevur ętlanir um at skipa so fyri, at mųguleikar vera fyri alternativari ķbśšabygging, t.v.s. smęrri ķbśšir til yngri, eldri og rųrslutarnaš. Uppį fyrispurning frį lųgtingsgrannskošarunum, um virksemiš hjį Hśsalįnsgrunninum er ķ trįš viš upprunaliga endamįliš viš lógini, bošaši Almanna- og Heilsumįlarįšiš ķ februar 1999 frį, at ętlanir vóru um at gera įvķsar broytingar ķ lógini, og at mųguligar lógarbroytingar fóru at verša framdar ķ komandi tingsetu.
Ķ februar 2001 bošaši landsstżrismašurin lųgtingsgrannskošarunum frį, at uppskot til nżggja lóg var um at verša lišugt, og fór vęntandi at verša lagt fyri tingiš fyrst ķ nęstu tingsetu.
Landsstżrismašurin kunnaši ķ januar 2003 um, at ein frįgreišing frį einum embętismannabólki, hvussu gongd kann fįast į alternativa bśstašarbygging, fer at verša latin Lųgtinginum til ašaloršaskiftis um mišjan februar 2003. Grundaš į fyribilsarbeišiš hjį embętismannabólkinum hevur landsstżrismašurin tikiš undir viš eini ętlan um, at Hśsalįnsgrunnurin og Ķbśšagrunnurin verša lagdir saman, og nżggi grunnurin veršur skipašur sum ein vinnurekandi grunnur.
9.2. Tilknżtiš til fķggjarlógina
Ķ skrivi 19. februar 1998 til Almanna- og Heilsumįlarįšiš vķstu lųgtingsgrannskošararnir į, at ętlaša įrliga virksemiš hjį bęši Hśsalįns- og Ķbśšagrunninum lį uttanfyri fķggjarlógina. Vandi var fyri, at stórt śtlįnsvirksemi śr hesum grunnum kundi avlaga virksemiš ķ landinum, um fyrilit ikki varš tikiš fyri teimum fķggjarligu karmunum, sum Lųgtingiš annars leggur viš įrligu fķggjarlógunum.
Vķsandi til uppskot til samtyktar um at góškenna roknskapin hjį m.ų. Hśsalįnsgrunninum Lm. nr. 16/13-1998 , sum varš samtykt 13. aprķl 1999, varš hildiš ręttastu mannagongd vera, at virksemiš hjį Hśsalįnsgrunninum varš tikiš beinleišis viš į fķggjarlógina, so Lųgtingiš kundi fįa innlit ķ ętlaša virksemiš og fekk hųvi til at įseta fķggjarligu karmarnar.
Ķ juli 1999 og ķ januar 2000 greiddi landsstżrismašurin frį, at bķšaš hevši veriš eftir Fķggjarmįlarįšnum fyri at finna śtav, hvussu fram skuldi verša fariš. Hesin spurningur fór eisini at verša tikin upp ķ sambandi viš, at lógargrundarlagiš fór at verša endurskošaš.
Landsstżrismašurin bošaši ķ februar 2001 lųgtingsgrannskošarunum frį, at hann helt mįliš vera prinsippielt, og at ein stųšutakan hjį landsstżrismanninum ķ fķggjarmįlum var neyšug, įšrenn talan kundi vera um at seta Hśsalįnsgrunnin į fķggjarlógina.
Ķ november 2001 lęt Fķggjarmįlarįšiš śr hondum eitt įlit "um landsstovnar og grunnar, tilknżti til fķggjarlóg, landsroknskap og grannskošanarvišurskifti".
Nišurstųšan ķ įlitinum er m.a., at Hśsalįnsgrunnurin er ein landsstovnur, og er sostatt ogn landskassans. Taš er ķ strķš viš stżrisskipanarlógina, at grunnurin ikki veršur tikin viš į fķggjarlógina og ķ landsroknskapin. Įlitiš vķsir į, at trupulleikarnir kunnu verša loystir viš, at alt virksemiš veršur at taka viš į fķggjarlógina og ķ landsroknskapin. Ķ heilt serligum fųrum kann Lųgtingiš tó viš lóg samtykkja at hava virksemiš uttanfyri fķggjarlógina.
Ķ uppskoti til samtyktar frį lųgtingsgrannskošarunum um at góškenna landsroknskapin fyri fķggjarįriš 2000 (Lm. nr. 85/2001) vóršu nišurstųšurnar ķ įlitinum frį Fķggjarmįlarįšnum umrųddar, og Lųgtingiš samtykti 12. mars 2002 at heita į lųgmann um at sķggja til, at stżrisskipanarlógin ķ framtķšini veršur hildin, soleišis at allir stovnar/grunnar, sum skulu viš į fķggjarlógina, verša tiknir viš į fķggjarlógina 2003.
Lųgmašur kunnaši ķ skrivi 13. juni 2002 um, at įlitiš frį Fķggjarmįlarįšnum hevši veriš lagt fyri og gjųgnumgingiš į landsstżrisfundi 11. desember 2001. Nišurstųšan į landsstżrisfundinum var, at hvųr landsstżrismašur beinanvegin skuldi fara ķ holt viš at gjųgnumganga landsstovnar og grunnar į sķnum ųki til tess at gera neyšugar broytingar samsvarandi įlitinum. Mųguligir ivaspurningar skuldu verša greiddir ķ samrįš viš Fķggjarmįlarįšiš.
Hśsalįnsgrunnurin var ikki viš sum landsstovnur/-grunnur ķ fķggjarlógaruppskotinum fyri 2003, og ongin lógarbroyting er samtykt, sum heimilar, at virksemiš veršur hildiš uttanfyri fķggjarlógina.
Lųgmašur kunnaši 12. desember 2002 um, at arbeitt veršur viš at fįa greiši į formligu višurskiftunum. Sķšani fer stųša at verša tikin til, um neyšugar lógarbroytingar skulu verša gjųrdar, so at heimild fęst fyri, at grunnurin kann liggja uttanfyri fķggjarlógina, ella um hann skal verša settur į fķggjarlógina. Sambęrt lųgmanni halda Lųgmįlarįšiš og Fķggjarmįlarįšiš, at uppskot um neyšugar lógarbroytingar kann verša gjųrt so mikiš skjótt, at taš kann verša lagt fyri Lųgtingiš ķ hesi tingsetuni.
Landsstżrismašurin hevur 13. januar 2003 heitt į lųgmann um at leingja freistina til 1. november 2003.
9.3. Strika heimildir til lįntųku
Landsstżrismašurin bošaši ķ februar 2001 frį, at Hśsalįnsgrunnurin eigur ikki at hava heimild at taka lįn uttan viš heimild ķ lųgtingslóg. Tķ veršur ķ uppskotinum um nżggja lóg fyri Hśsalįnsgrunnin mišaš eftir at strika verandi heimildir.
Landsstżrismašurin kunnaši ķ januar 2003 um, at ętlanin er at greiša hesi višurskifti, samstundis sum Hśsalįnsgrunnurin vęntandi veršur umskipašur til ein vinnurekandi grunn.
9.4. Lógarheimild til ķlųgur
Lųgtingsgrannskošararnir spurdu 19. januar 2001 landsstżrismannin, hvųrja lógarheimild Hśsalįnsgrunnurin hevši at gera tķlķkar ķlųgur. Landsstżrismašurin svaraši 9. februar 2001, at hann hevši bošaš Hśsalįnsgrunninum frį, at hann ikki helt, at grunnurin hevši heimild at gera ķlųgur ķ byggilendi o.a. Ķ tķ sambandinum varš grunnurin bišin um at fįa višurskiftini ķ ręttlag, t.d. at selja ognirnar til mųguligar sjįlvsognarstovnar fyri ķbśšabygging.
Ķ desember 2001 tók Landsstżrismįlanevndin mįliš upp til višgeršar og baš landsstżrismannin um at greiša nevndin frį:
1. hvųrt og ķ hvųnn mun Hśsalįnsgrunnurin ella Ķbśšagrunnurin hevur keypt hśs
ella fastognir,
2. um hesi keyp hava neyšuga heimild ķ lógini um Hśsalįnsgrunn,
3. hvųrji stig landsstżrismašurin ętlar at taka, er ikki neyšug heimild.
Landsstżrismašurin svaraši 11. februar 2002, at Hśsalįnsgrunnurin og Ķbśšagrunnurin hųvdu fleiri feršir keypt bęši hśs og jųrš. Landsstżrismašurin helt ikki, at Hśsalįnsgrunnurin hevši heimild at gera ķlųgur ķ keyp av ognum, byggilendi o.ų. Landsstżrismašurin vķsti į, at hóast stżriš fyri Hśsalįnsgrunnin var pśra ósamt viš landsstżrismanninum, hevši stżriš ķ 2001 tilskeytaš Ķbśšagrunninum ognirnar. Landsstżrismašurin helt, at Ķbśšagrunnurin hevši heldur ikki neyšugu heimildina til at keypa hśs ella fastognir.
Ķ grannskošanarfrįgreišingini fyri 2001 frį 17. mai 2002 kunnar roknskapargrannskošanin um, at tilsamans eru ķlųgur gjųrdar fyri 13,2 mió.kr. ķ jaršar- og ķbśšaognir, ętlašar til alternativa bygging til gomul, avlamin og ung. Stżri grunsins hevur, eftir įheitan frį landsstżrismanninum, ķ november 2001 selt fųstu ognirnar til Ķbśšagrunnin. Ognirnar eru seldar fyri bókaša viršiš, og verša lagdar um til lįn eftir neyvari įsettum gjaldsreglum, sum ikki enn eru įsettar. Ķbśšagrunnurin hevur ikki pening tųkan til at rinda Hśsalįnsgrunninum lįniš aftur.
Ķ einum lųgfrųšiligum uppriti 19. september 2002 frį Lųgmįlarįšnum, umbišiš av Trivnašarmįlarįšnum, er nišurstųšan, at sambęrt Ll. nr. 118/1997 hevur Hśsalįnsgrunnurin ikki heimild at keypa, byggja ella į annan hįtt fįa til vega fasta ogn, iš skal/kann vera ogn hjį grunninum, og Ķbśšagrunnurin hevur heldur ikki heimild til sjįlvur at śtvega og reka ķbśšahśs.
Landsstżrismašurin kunnaši 17. desember 2002 m.a. um, at hann hevur giviš stżrinum fyri Hśsalįnsgrunnin "eina įtalu fyri, at Hśsalįnsgrunnurin įšrenn 27. januar 1999 hevur keypt fastognir til alternativa ķbśšabygging, uttan at hava havt neyšuga lógarheimild". Hann hevur giviš stżrinum eina hvassa įtalu fyri, at Hśsalįnsgrunnurin hevur selt Ķbśšagrunninum ognirnar, hóast stżriš fyri Hśsalįnsgrunnin fullvęl visti, at Ķbśšagrunnurin ikki megnaši at rinda kostnašin fyri keypiš.
Ķ skrivi 13. desember 2002 hevur landsstżrismašurin bošaš stżrinum fyri Hśsalįnsgrunnin frį, at "hann er sinnašur at finna eina loysn į mįlinum um fķggjarliga tųrvin hjį Ķbśšagrunninum, til tess at grunnurin kann stovnseta sjįlvsognarstovnar, iš skulu eiga umrųddu ognir. Sambęrt tilrįšing frį Fķggjarmįlarįšnum ętlar landsstżrismašurin at bišja Lųgtingiš um eina eykajįttan til Ķbśšagrunnin upp į kr. 11.500.000. Eykajįttanin veršur tengd saman viš, at Hśsalįnsgrunnurin rindar ein eins stóran eykaavdrįtt av landskassalįni grunsins, soleišis at eykajįttanin gerst likviditetsneutral."
Ķ frįbošan 23. januar 2003 er endaliga nišurstųšan hjį Landsstżrismįlanevndini m.a., at taš mį sigast at hava veriš ķ strķš viš lógina, at fyrst Hśsalįnsgrunnurin og sķšani Ķbśšagrunnurin hava keypt fastar ognir.
Vķsandi til endaligu nišurstųšuna frį Landsstżrismįlanevndini įtala lųgtingsgrannskošararnir, at Hśsalįnsgrunnurin hevur keypt fastar ognir uttan lógarheimild.
9.5. Keyp av partabrųvum/skrivstovubygningi
Sambęrt roknskapinum er skrivstovubygningurin "uppskrivašur" kr. 1.270.124. Ķ veruleikanum er talan um eina nišurskriving kr. 1.529.876 mió.kr., sum ķ roknskapinum er śtreišslufųrd sum óvanlig śtreišsla viš heitinum "Upp- og nišurskrivingar".
3. januar 2001 kunnaši Hśsalįnsgrunnurin landsstżrismannin um ętlanirnar at keypa bygning fyri einar 5-6 mió.kr. og spurdi, um landsstżrismašurin hevši nakaš at višmerkja. Landsstżrismašurin svaraši 12. januar 2001, at hann viš nśverandi lóggįvu ikki hevši nakra heimild til at leggja seg śt ķ slķkar avgeršir hjį grunninum. Landsstżrismašurin vķsti tó į, at keypsupphęddin tyktist verša sera hųg og minti į, at taš var óheppiš at virka fyri, at prķsirnir į hśsamarknašinum hękkašu viš almennum peningi.
Keypshįtturin
Vķsandi til frįgreišingina frį roknskapargrannskošanini hevur Hśsalįnsgrunnurin, sum ikki er undir skattskyldu, keypt partabrųvini ķ einum smįpartafelag, iš įtti bygningin, sum Hśsalįnsgrunnurin hśsast ķ, til kurs 3.500. Hesin keypshįttur er ein skattafyrimunur fyri seljaran, og tķ fekk grunnurin viš hesum keypshįtti bygningin bķligari.
Lųgtingsgrannskošararnir hava bišiš landsstżrismannin um višmerkingar til keypshįttin. Landsstżrismašurin endurgevur frįgreišing 21. januar 2003 frį stżrinum fyri Hśsalįnsgrunnin, "at ķ samrįš viš grannskošara grunsins, varš hesin keypshįttur nżttur, tķ hann varš mettur at vera tann bķligasti fyri grunnin."
Lųgtingsgrannskošararnir įtala keypshįttin, eisini vķsandi til, at Lųgtingiš įšur hevur įtalaš eina tķlķka mannagongd. Ķ uppskoti til samtyktar (Lm. nr. 4/4 1992) um at góškenna roknskapirnar hjį Telefonverki Fųroya Lųgtings fyri fķggjarįrini 1.4.1985-1991 įtalaši Lųgtingiš 30. mars 1993, "at Telefonverkiš viš Landsstżrisins góškenning ķ sambandi viš keyp av bygninginum į Hįlsi keypti partabrųvini ķ felagnum, iš įtti bygningin, til kurs 1000, vegna tess, at hesin keypshįttur var ein skattafyrimunur fyri seljaran, hóast Telefonverkiš tķskil fekk bygningin bķligari."
Heimildarspurningar
Lųgtingsgrannskošararnir hava spurt landsstżrismannin, hvųrja lógarheimild Hśsalįnsgrunnurin hevur at keypa partabrųvini og til at yvirtaka lįnsskuldina.
Landsstżrismašurin vķsir į, at sambęrt nišurstųšuni hjį Landsstżrismįlanevndini hevur Hśsalįnsgrunnurin sambęrt § 7 ķ lógini heimild at keypa hśsaogn til skrivstovuhųlir.
Tvingsilsavtųka
Sambęrt Skrįseting Fųroya ķ november 2002 hevur Skrįsetingin ikki fingiš įrsroknskapin fyri 2001 hjį smįpartafelagnum, sum Hśsalįnsgrunnurin keypti. Tķ varš felagiš sambęrt § 87 ķ "Anordning nr. 249 af 3. mai 1993 om ikrafttręden for Fęrųerne af lov om anpartsselskaber" sent skiftiręttinum til tvingsilsavtųku.
Lųgtingsgrannskošararnir hava spurt landsstżrismannin, hvųrjar višmerkingar hann hevur til, at ein almennur stovnur, sum eigari av einum smįpartafelag, ikki hevur sent inn įrsroknskapin fyri 2001, og at felagiš tķ er sent skiftiręttinum til tvingsilsavtųku.
Ķ skrivi 22. januar 2003 endurgevur landsstżrismašurin frįgreišing frį stżrinum fyri Hśsalįnsgrunnin um, "at hetta er vanlig mannagongd ķ sambandi viš avtųku av felųgum, sum eingi aktiv/virksemi hava. Felųg, sum eingi aktiv hava, kunnu ikki fara ķ likvidatión ella konkurs."
Lųgtingsgrannskošararnir vilja ķ hesum sambandi vķsa į § 85 ķ "A. 249/1993", har taš er įsett, at "Såfremt ikke andet er fastsat i lovgivningen, tręffes beslutning om oplųsning af et anpartsselskab af generalforsamlingen og gennemfųres ved likvidation."
Lųgtingsgrannskošararnir halda, at ein almennur grunnur eigur at fylgja lógarįsettu hųvušsregluni ķ sambandi viš avtųku av smįpartafelag.
Grundųki til skrivstovubygning
Ķ grannskošanarfrįgreišingini fyri 1999 kunnaši roknskapargrannskošanin um, at "grunnurin ognaši sęr ķ 1998 grundųki til at byggja mųguligan nżggjan skrivstovubygning į. Afturat ķ 1999 eru kr. 158.421 bókašar fyri forkanningar, prosjekteringar og skitsuprosjekt til ętlašan skrivstovubygning."
Landsstżrismašurin kunnaši ķ februar 2001 lųgtingsgrannskošararnar um, "at ķlųgan var gjųrd, tį Hśsalįnsgrunnurin flutti śr hųlunum į Hoyvķksvegi, og grunnurin flutti inn ķ leigumįliš Yviri viš Strond. Leigumįliš gongur śt ķ 2004, og ķlųgan varš gjųrd, so at grunnurin ikki skuldi standa uttan innivist, um leigumįliš ikki veršur longt."
Nś Hśsalįnsgrunnurin hevur keypt bygningin Yviri viš Strond, hava lųgtingsgrannskošararnir spurt landsstżrismannin, hvųrjar ętlanir eru viš grundųkinum. Landsstżrismašurin endurgevur frįgreišing frį stżrinum fyri Hśsalįnsgrunnin um, at grunnurin fer at varšveita grundųkiš, til stżrinum er greitt, um grunninum viš nżggju lógini ella ųšrum reglum veršur lķv lagaš. Mųguligt ųkt virksemi ķ hesum sambandi fer at vķsa, um tųrvur veršur į at byggja nżggjan skrivstovubygning.
1. višgerš 27. februar 2003. Tingmįlini nr. 71-1, 71-2 og 71-3/2002 vóršu višgjųrd undir einum og beind ķ fķggjarnevndina, sum tann 1. aprķl 2003 legši fram soljóšandi
Įlit
Lųgtingsgrannskošararnir hava lagt mįliš fram tann 25. februar 2003, og eftir 1. višgerš tann 27. februar 2003 er taš beint fķggjarnevndini.
Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum tann 17., 24. og 31. mars 2003 saman viš mįlunum 71-2 og 71-3/2003, og hava mįlini fingiš somu višgerš.
Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš Bill Justinussen, landsstżrismann. Landsstżrismašurin hevur į fundinum greitt frį, hvųrji stig hann hevur tikiš fyri at fįa tey višurskifti ķ ręttlag, sum lųgtingsgrannskošararnir finnast at ķ įliti sķnum. Somuleišis hevur landsstżrismašurin ķ skrivi, dagfest 28. mars 2003, greitt frį ymiskum spurningum um Hśsalįnsgrunnin, og hvat hann hevur gjųrt og fer at gera fyri at fįa višurskiftini ķ ręttlag, sķ nevndarskjal A ķ mįlinum.
Fķggjarnevndin hevur tikiš hesar frįgreišingar til eftirtektar, og męlir ein samd nevnd Lųgtinginum til at góškenna roknskapin.
2. višgerš 4. aprķl 2003. Uppskot til samtyktar samtykt 26-0-0. Mįliš avgreitt.


text:
Dreingir U-14 leikt seg í steypafinaluna á Tórsvølli
Tað eru mangir leikir í longum talvi. Vegurin til eina steypafinalu er oftast langur, og tí er tað stórt, tá tað eydnast at koma so langt.
Í dýrdarveðrinum á eystanstevnu møttust NSÍ og KÍ í hálvfinaluni. Undan dystinum mundi NSÍ metast sum greiður favorittur at vinna dystin. NSÍ hevur vunnið 21 stig í landskappingini og KÍ 4.
Men steypakapping er nú einaferð steypakapping. Liðini vóru nakað varin at byrja við. Men so smátt tók NSÍ yvir og KÍ royndi seg fyri tað mesta við longum sendingum. Eins og í teimum seinastu dystunum, so skaptu okkara dreingir ikki nóg nógvar vandamiklar støður. Tað verður líka við og næstan. Seinasta avgerðandi sendingin er ikki nóg neyv, og tað er nakað, sum arbeiðast kann við. Ein av orsøkunum man vera, at vøllurin er sera trupul at leika á, tá turt er. Bólturin støkkur heldur enn at rulla. Men nú er nóg mikið við undanførslum.
Tað vóru ikki nógvir málmøguleikar í dystinum. Fragasta royndin í fyrra hálvleiki mundi vera, tá NSÍ leikti seg væl ígjøgnum vinstru síðu og bólturin varð sendur flatt inn fyri málið, har Benjamin royndi seg við skoti. Tíverri fór skotið omanfyri.
Seinni hálvleikur minti um fyrra. Kanska hevði NSÍ bóltin í enn størri mun. Men málmøguleikar vóru ikki gerandiskostur. Men, men. Tað snýr seg ikki um at hava bóltin, tað snýr seg um at skjóta mál. Tá tað restaðu 10 minuttir av seinna hálvleiki løgdu gestirnir seg á odda. Fríspark varð tikið úr høgru síðu og við handara stólpa stóð liðskiparin hjá KÍ púra fríur og stýrdi bóltinum í málið umvegis stongina. Fróir norðoyingar og skelkaðir NSÍarar.
Men tað er skjótt hvønn vegin. Í næsta minuttinum verður bólturin sendur mitt fyri KÍ-málið, har Aron Knudsen stóð. Hann dró til vinstru og smekkaði bóltin í málið. 1-1 og so var líka vítt sum sítt. Í næsta minuttinum var líka við, at NSÍ fór við øllum. Bólturin varð sendur inn fyri málið úr vinstru síðu. Jógvan Højgaard stóð púra klárur og royndi seg við skoti. Men eydnan var ikki við. Bólturin brast á stongina og út aftur í spæl. Nú restaðu 8 minuttir, og NSÍ royndi at trýsta. Onki mál kom afturat, so neyðugt var við umdysti.
Í umdystinum stýrdi NSÍ, men mál kom onki. Tí var neyðugt við brotsparkskapping. At síggja til høvdu norðoyingar sálarligu yvirvágina, og mótið var við at seyra úr NSÍ-viðhaldsfjøldini.
KÍ skuldi skjóta fyrst. Skotið sat dygst úti í høgra borði fyri málmanninum, Petur Sjúrði, men hann var sum ein køttur og møtti meistarliga. Nú var støðið lagt. Pætur fór til bóltin og skoraði. Næstu brotspørkini fóru øll í málið. So brendu okkara dreingir eitt, og so var aftur javnt. Men Petur Sjúrður var ikki nøgdur við støðuna. Næstseinasta brotsparkið hjá KÍ bjargaði hann aftur, og tá so Heðin Nielsen steig fram og smekkaði seinasta sparkið trygt í netið, var greitt, at NSÍ skal leika steypafinalu 24. august á Tórsvølli.
Nú er bert seinasti leikur í hesum talvinum eftir. Okkara vístu í dag, at hóast spælið ikki gongur heilt eftir vild, so eru teir klárir at stríðast allan dystin á tamb. Í dag gav hetta úrslit, og tað ger tað so mangan. Vit gleða okkum til 24. august, og vóna, at NSÍ-viðhaldsfólk møta fjølment.
Í finaluni møta okkara dreingir HB sum vann 2-0 á Víkingi.
Teir, sum mannaðu liðið, vóru:
Petur Sjúrður, Rani, Pætur, Kári, Aron, Mórits Heini, Heðin, Benjamin, Sonni, Jógvan, Sjúrður Pauli og Dávid.
Dystarfrásøgn: Dan Lamhauge


text:
Nú kann teinæringurin torna
Tað eydnaðst tíverri ikki felagnum at fáa bátarnar inn hendan veturin. Hølini, sum hava verið brúkt tvey tey seinastu árini, vóru ikki tøk longur. Tí standa bátarnir í Álakeri.
Fyri at fáa størra bátin, teinæringin Royð, at torna so frætt, at hann kann blíva smurdur, er presending løgd út yvir hann. Hetta varð gjørt leygardagin.
Byrjað var við at taka tollarnir og bátsskeytini av, so at tey kundu smyrjast ordiligt og fyri, at presendingin skuldi sleppa væl niðuryvir bátin og ikki skrædna. Síðani var farið at kappa plastikkrør sundur, so tey rukku tvørturum bátin og at boyggja tey. So løgdu vit lektir ímillum og rør niðuryvir, fyri at presendingin ikki skuldi liggja og sláa móti hvassa kantinum. Og síðan at leggja presending og eitt trol niðuryvir stramt og væl, so tað heldur til møguligar stormar.
Vit vóru væl mannaðir og arbeiðið gekk skjótt og væl.


text:
(endurlýsing): KOM Í LÆRU SUM HÚSAVØRÐUR27. november 2019
Hevur tú gott handalag og hug at royna teg við bæði tøkni, handverki, skipanum og viðlíkahaldi? Vit søkja eftir einum húsavarðalærlingi til Føroya størsta útbúgvingarstovn, sum húsast á meira enn 25.000 fermetrum í trimum ymiskum bygningum.
Útbúgvingin sum húsavørður er ein lærlingaútbúgving, sum tekur 3 ár og 9 mánaðar. Starv og lærutíð er á Glasi, meðan skúlagongdin er á skúla í Danmark, har útbúgvingin nevnist ‘ejendomsservicetekniker’.
STUTT UM ÚTBÚGVINGINA:
Minstu krøv viðv upptøku er 9. floks prógv frá fólkaskúlanum
Lærutíðin er 3 ár og 9 mánaðir
Starvstíðin er á Glasi
Skúlagongdin er á skúla í Danmark
Lønin er sambært sáttmála millum Føroya Handverksmeistarafelag og Føroya Handverkarafelag/Landsfelag Handverkaranna.
UM TEG
Vit søkja eftir dugnaligum álítandi fólki, sum hevur áhuga fyri at útbúgva seg innan røkt og viðlíkahald av tekniskum innlegingum, m.a. brunafyribyrgingarskipanir og ventilatiónsskipanir so sum ABA, ABV, ABDL og CTS. Dagliga arbeiðið fevnir eisini um vanliga røkt og viðlíkahald av bygningunum og innbúgvi og um røkt av uttanumøkinum.
Vit ynskja at tú dugir væl at samskifta og samstarva við starvsfólk og næmingar, at tú hevur koyrikort til persónbil og at tú hevur telduførleika á brúkarastøði.


text:
Lakssild (silvurøksættin)
Maurolicus muelleri (Gmelin, 1789)
Stødd: Vanlig longd er millum 4 cm og 6 cm. Í mesta lagi 8-9 cm.
Dýpi: Hon er uppsjóvarfiskur á djúpum vatni, undan vatnskorpuni á nátt og niður á umleið 400 m í dagslýsi. Onkuntíð sæst hon inni á grunnum vatni um náttina.
Litur: Um bakið er hon svørt, síðurnar skína silvurlittar. Hon hevur nógv og týðilig ljósgøgn.
Teinar: R 9-11; U 16-19; B 6-7; G 19-24.
Lýsing: Lakssild hevur eina lítla ryggfjøður og eina fitifjøður, sum situr millum stertin og ryggfjøðurina, eina gotfjøður og stórt høvd. Hon er mjáur fiskur, smøl og eitt sindur høg. Hon hevur nógv upprendan kjaft.
Eyðkenni: Støddin, litirnir og ljósgøgnini.
Týdningur: Hon hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Laksesild, en: Pearlside, fr: Maurilique de Miller, ís: Gulldepla, no: Laksesild, tý: Lachshering
Útbreiðsla: Lakssild er undir Íslandi og Føroyum suður móti Antarktis. Í Miðjarðarhavinum, Kyrrahavinum og sunnarlaga í Indiahavi. Er eisini við Hawaiioyggjar. Í Vesturatlantshavinum er hon frá 40°N suður til Falklandsoyggjarnar. Lakssild er vanlig undir Føroyum og sæst ofta í fiskamaga og á troldekki, dottin úr netinum.
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Ljósfiskar Stomiiformes
Í hesum hópinum eru 5 ættir, 53 slektir og 391 sløg:
Av teimum eru undir Føroyum skrásettar 3 ættir við 7 slektum og 8 sløgum:
Yvirhøvur smáir fiskar, ið hava ljósføri runt um á kroppi og høvdi. Summir hava finnu. Nakrir hava roðslu, aðrir ikki. Summar av fjaðrunum mangla á nøkrum sløgum. Onkrir hava fitifjøður undir sporlinum. Flestir eru dimmir á liti, og nakrir eru silvurblankir. Ljósfiskar eru bæði djúpt og ovarlaga í sjónum.


text:
Spurningar og svar
Trýst her fyri at senda okkum ein spurning
Eg havi verið lærari síðan 1981, burtursæð frá árunum 87/88-88/89, tá eg hevði farloyvi. Eg eri 56 ára gomul, og tænastumannasett. Heilsan hevur bilað síðan 2009, tá eg hevði blóðpropp í hjartanum. Eg orki illa til arbeiðis og stríðist við afturvendandi tunglyndi og angist. Kann eg fáa fyritíðarpensjón, og hvussu nógv er tað í mun til vanliga pensjón? Ella eru aðrir møguleikar, eg heldur eigi at royna?
Svar:
Tú ert tænastumannasett, og hevur tí, sambært tænastumannaeftirlønarlógini, rætt at biðja um at verða loyst úr starvi við eftirløn av heilsuligum ávum. Ein fyritreyt er, at arbeiðsførleikin er skerdur við í minsta lagi einari helvt til tveir triðingar. Sambært upplýsingunum er heilsustøðan so vánalig, at tú eigur at kanna henda møguleikan fyrst. Avgerðin í tílíkum málum verður mest grundað á læknaligar metingar hjá landslækna, serlækna ella læknaligum ráðgevum. Vanliga mannagongdin er, at tú í skrivi biðjur Mentamálaráðið um at verða loyst úr starvi av heilsuligum orsøkum við eftirløn. Mentamálaráðið sendir teg síðan víðari í læknaligu skipanini. Endaligu avgerðina tekur Fíggjarmálaráðið.
Um so er, at tú ert meira enn tveir triðingar óarbeiðsfør, hevur tú rætt til fulla eftirløn. Hon er uml kr.18.446 um mánaðin umframt eina viðbót. Tað eru eisini møguleikar at fáa eftirløn, tá arbeiðsførleikin er skerdur við helvtini. Tá verður eftirlønin útroknað eftir teimum eftirlønarárum, tú hevur í dag, og er tí nakað lægri.
Ofta eru nógvir ivaspurningar í sambandi við tílík mál. Tað kunnu vera ymiskir aðrir møguleikar m.a.. vart starv ella niðursett tíð, men ikki skerst burtur, at besta loysnin fyri tænastumann við álvarsligum heilsutrupulleikum oftast er, uppsøgn við eftirløn. Tú hevur tørv á nærri ráðgeving, og mítt ráð er tí, at tú vendir tær til Lærarafelagið sum skjótast, og sjálvandi áðrenn tú sigur teg úr starvi.
Poul Nolsøe, løgfrøðingur
18. apríl 2013
Lærarar, sum eru farnir frá vegna aldur hava nevnt fyri mær, at teir hava fingið útgoldna eina lokaupphædd. Nú eg sjálvur nærkist fráfaringaraldrinum, fari eg at spyrja, hvussu mannagongdin er í hesum sambandi. Er hetta nakað allir lærarar hava rætt til, og skal eg gera nakað sjálvur fyri at fáa hesa upphæddina útgoldna?
Svar:
Limir, sum eru fevndir av bólkatryggingini hjá Føroya Lærarafelag, fáa útgoldið eina lokaupphædd, tá teir røkka pensjónsaldrinum. Útgjaldið er skattafrítt, og upphæddin er kr. 100.000.
Upphæddin fellur til gjaldingar tann 1. í mánaðinum eftir, at limurin er fyltur 67 ár. Fram undir mánaðarskiftið fær limurin bræv frá Betri pensjón, sum boðar frá rættinum til útgjald. Á skrivinum er ein teigur, har tú skrivar kontunummar, sum peningurin skal flytast inn á. Hesin teigur verður sendur aftur til Betri pensjón í svarbjálvanum.
Hetta er føst mannagongd, so tað er ikki neyðugt, at tú boðar frá. Um so er, at tú ikki móttekur nevnda brævið, og tú metir teg hava rætt til lokaupphæddina, setur tú teg í samband við Føroya Lærarafelag.
Vinaliga
Bartal Kass, Betri pensjón
30. juni 2011
Eg fekk staðfest krabba í bróstinum fyri á leið einum mánaða síðani. Eg havi fingið at vita frá einari vinkonu, at eg havi rætt til eina veiting frá tryggingini. Er hetta so?
Svar:
Bráðsjúkutrygging er partur av bólkatryggingini, sum er teknað gjøgnum Føroya Lærarafelag. Tryggingin fevnir um fleiri bráðsjúkur sambært ásetingum í tryggingartreytunum. Verður illkynjaður bróstkrabbi staðfestur, er hetta ein av sjúkunum, sum fevndar eru av hesari trygging.
Hetta merkir, at útgoldnar verða kr. 100.000,- skattafrítt.
Tú skalt venda tær til Betri pensjón, sum sendur tær eina áheitan um útgjald. Fyri at skjalprógva sjúkuavgerðina (diagnosuna) verður sjúkrahúsið biðið um útskrivingarskjalið (epikrisuna), har sjúkuavgerðin er staðfest. Betri pensjón setur seg í samband við sjúkrahúsið, men um tú hevur skjalið, styttir tað um útgjaldingartíðina, um tú leggur avrit av skjalinum saman við áheitanini um útgjald.
Vinaliga
Bartal Kass, Betri pensjón
15. juni 2011
Eg eri tænastumaður og gjaldi til eina bólkatrygging. Eg havi ongantíð rættiliga skilt, hvat eg gjaldi til, og hvat tryggingin í grundini inniheldur. Kann eg fáa nakað nærri at vita um hetta?
Svar:
Bólkatrygging er trygging, har fleiri eru tryggjað í einum bólki. Hetta merkir, at øll eru tryggjað eftir sama leisti og rinda sama prísin fyri tryggingina.
Føroya Lærarafelag hevur teknað bólkatrygging fyri tænastumenn, sum fevnir um hesar veitingar:
Lívstrygging
Bráðsjúkutrygging
Gjaldsundantøku
Lokaupphædd
Lívstryggingarupphæddin er kr. 500.000,- henda upphædd er galdandi fram til fylta 46 ár. Síðani lækkar tryggingarupphæddin við kr. 20.000,- árliga fram til fylta 66 ár, tá hon er komin niður á kr. 100.000,-
Bráðsjúkutrygingin verður útgoldin, um lærari fær eina av bráðsjúkunum, sum nevndar eru í tryggingartreytunum. Tryggingarupphæddin er kr. 100.000,-. Børn hjá tænastumonnum í aldrinum ½ til 18 ár eru eisini fevnd av bráðsjúkutryggingini. Her er tryggingarupphæddin er kr. 60.000,-.
Listin yvir fevndar sjúkur er at finna á heimasíðuni www.betri.fo
Gjaldsundantøka merkir, at um tænastumaður gerst 2/3 ella meira óarbeiðsførður, rindar Betri pensjón tryggingargjaldið til bólkatryggingina aftaná 3 mánaða óarbeiðsføri og so leingi óarbeiðsføri stendur við, tó í mesta lagi fram til fylta 67 ár. Gerst lærari millum ½ og 2/3 óarbeiðsførður, rindar Betri pensjón helmingin av tryggingargjaldinum.
Lokaupphæddin er kr. 100.000,- og verður útgoldin í einum, tá tænastumaðurin er fyltur 67 ár.
Tænastumaður rindar kr. 437,- um mánaðin til Føroya Lærarafelag fyri hesa trygging. Goldið verður við skattaðum peningi; sostatt verða allar útgjaldingar skattafríar.
Vinaliga
Bartal Kass, Betri Pensjón
1. juni 2011
Eg eri limur í Lærarafelagnum og gjaldi tí eisini tær tryggingar, sum felagið hevur. Ein av hesum tryggingum er bráðsjúkutrygging. Eg gjørdist sjúkur í hjartanum fyri einum ári síðan, og var í tí sambandi sendur á Ríkissjúkrahúsið til viðgerðar. Eg fekk ballónvíðkan av æðrunum til hjartað. Havi eg rætt til trygging?
Svar:
Ja, eftir øllum at døma hevur tú rætt til útgjald. Ein listi er gjørdur yvir tær sjúkur, sum tryggingin fatar um. Sonevnd ballónvíðkan er við á listanum. Nærri útgreinað er ásett í yvirlitinum: “Gjørd skurðviðgerð, har bjølgur er settur inn í eina ella fleiri hjartalívæðrar (PCI), har fóðring (stent) møguliga er sett inn.” Tú eigur at seta teg í samband við Betri Pensjón. Teir hjálpa tær við at útfylla neyðugu skjølini. Tú skalt hava læknaligu skjølini frá Ríkissjúkrahúsinum. Tryggingarupphæddin er kr 100.000.
Vinaliga
Poul Nolsøe, løgfrøðingur
25. mai 2011
Eg gavst í 2001 eftir 25 ár sum lærari. Eg var tænastumaður, men fór í annað starv uttanfyri fólkaskúlan. Eg fylli 62 ár í summar og kundi hugsað mær at farið frá við eftirløn. Kann eg fáa mína tænastumannapensjón útgoldna?
Svar:
Tá tænastumaður fer úr starvi áðrenn 60 ára aldur, missir hann rættin til at fáa útgoldið eftirløn í tíðarskeiðinum frá 60 til 67 ára aldur. Hann kemur undir reglurnar um útsetta eftirløn sambært kapittul 7 í Tænastumannaeftirlønarlógini, sum ásetur 67 ára aldursmark. Tú kanst fáa tænastumannaeftirløn, tá tú verður 67 ár. Er talan um óarbeiðsføri, er møguleiki fyri at fáa útgoldið tænastumannaeftirløn áðrenn 67 ára aldur. Vend tær til Lærarafelagið, um talan er um óarbeiðsføri. Tænastumannasett eiga at hugsa seg væl um, áðrenn tey siga seg úr einum tænastumannastarvi, tí møguleikarnir fyri at fáa eftirløn frá 60 ára aldri fara samstundis fyri skeyti. Skoytast skal uppí, at tænastumenn, sum fóru úr starvi áðrenn 1. juli 1997, verða viðgjørdir eftir donskum reglum, og har eru víðkaðir møguleikar fyri at fáa eftirløn frá 60 ára aldri.
Vinarliga
Poul Nolsøe, løgfrøðingur
30. mars 2011
Eg undirvísi 7. flokki í ítrótti. Í einum fimleikatíma tók eg ímóti gentunum í lopum. Undir móttøkuni datt ein av gentunum á meg, og eg var noydd at strekkja meg so langt til síðis, at okkurt dragnaði í hálsinum og rygginum. Tað er meira enn tveir mánaðir síðani, men eg havi framvegis nógva pínu og trupult við ávísum rørslum. Eg eri nú farin at hugsa meira og meira um varandi avleiðingar av skaðanum. Mær kunnugt hevur ongin meldað skaðan til nakað tryggingarfelag. Er tað í lagi?
Svar:
Skaðin hjá tær er ein arbeiðsskaði og skal sambært arbeiðsskaðatryggingarlógini frá 25. mei 2009 fráboðast til Vanlukkutryggingarráðið. Sambært spurningi tínum kann vera talan um ein varandi skaða, sum kemur undir ásetingarnar í arbeiðsskaðatryggingarlógini. Skúlastjórin skal fráboða skaðan innan ávísar freistir. Tilmeldingarskjølini eru at finna á www.domstol.dk og víðari undir Føroyar og Vanlukkutryggingarráðið. Um tú ikki innan 5 vikur eftir tilburðin kanst taka ítróttartímarnar upp aftur, skal arbeiðsgevarin melda skaðan innan 9 dagar. Henda freistin er farin í tínum føri, men ávísar undantaksreglur eru í lógini, tá arbeiðsgevarin forsømir sína skyldu. Freistin kann tá leingjast upp til eitt ár. Sambært lógini verða arbeiðsskaðar innan tað almenna viðgjørdir sum um ein trygging er galdandi, hóast almennir arbeiðsgevarar ikki hava skyldu at tryggja starvsfólk síni. Tílík mál kunnu vera trupul at koma ígjøgnum, og tí eigur tú at venda tær til Lærarafelagið fyri at fáa nærri kunning og hjálp. Tað er betri at melda skaðan til sum skjótast, heldur enn um nøkur ár at finna út av, at skaðin tíverri gjørdist varandi.
Vinarliga
Poul Nolsøe, løgfrøðingur
16. februar 2011