text:
Starvsfólkasáttmáli galdandi fyri Elektron - YTF 2017
Starvsfólkasáttmáli
2017 - 2019
Føroya Arbeiðsgevarafelag og YTF
galdandi fyri Elektron
§ 1. Sáttmálaøkið
Stk. 1. Hesin sáttmáli fevnir um tey starvsfólk, sum eru limir í YTF og sum starvast á Elektron (hereftir nevnt fyritøka), sum eru starvsmenn ella hava eina starvsmannalíknandi støðu, smb. løgtingslóg nr. 13 frá 20 mars 1958 við seinni broytingum.
Sáttmálin fevnir tó ikki um:
a. Reingerðar- og kantinustarvsfólk.
b. Fyribils sett starvsfólk, hvørs setan ikki varir longri enn 3 mánaðir, sí skjal 1 um fyribils sett og avloysarar.
c. Starvsfólk, sum serligur sáttmáli er gjørdur fyri, starvsfólkið og fyritøkuna millum, ella sum annars við seravtalu partanna millum eru undantikin hesum sáttmála. Tílíkir sáttmálar ella seravtalur kunnu bert gerast fyri leiðandi starvsfólk og/ella serfrøðingar, og vil fyritøkan tryggja, at hesi starvsfólk ikki hava vánaligari kor, enn tey, sum eru ásett í sáttmálanum við YTF.
Fyritøkan kann tó víkja frá sáttmálanum, tá ið talan er um arbeiðstíð, samsýning fyri møguliga yvirtíð og rættinum til arbeiðsgevaragoldnað eftirløn.
Fyri slík leiðandi starvsfólk og/ella serfrøðingar kann samsýningin fyri møguligt meir¬arbeiðið – við atlitið til hvussu starvið er háttað – heilt ella partvíst vera íroknað lønini.
Stk. 2. Fyri næmingar er sáttmálin galdandi og annars ásetingar í løgtingslóg nr. 94 frá 29. december 1998 um yrkisútbúgvingar við seinni broytingum, og somuleiðis løgtingslóg nr. 107 frá 29. december 1998 um støðisútbúgving innan fyrisitingar-, handils- og skrivstovuøkið við møguligum seinni broytingum.
§ 2. Setan í starv
Setanarprógv verða givin sambært løgtingslóg nr. 20. frá 8. mai 2008 um setanarprógv.
§ 3. Flokkingar o.a.
Sí skjal 1.
§ 4. Arbeiðstíð
Stk. 1. Arbeiðstíðin hjá starvsfólkunum (døgurðasteðgur og møgulig onnur
frítíð ikki íroknað) er 37 tímar um vikuna.
Starvsfólk eiga rætt til 30 min. samanhangandi døgurðasteðg. Døgurðasteðgurin verður roknaður sum frítíð, sum starvsfólkið frítt kann ráða yvir. Í teimum førum, tá ið tað er álagt starvsfólki at vera til taks í døgurðasteðginum, verður døgurðasteðgurin at rokna upp í arbeiðstíðina.
Stk. 2. Flekstíð er sett í verk á Elektron. Sí skjal 2.
§ 5. Starvsfólkasamrøða
Stk. 1. Á hvørjum ári hevur leiðslan eina starvsfólkasamrøðu við hvør starvsfólk sær.
Stk. 2. Starvsfólkasamrøðan skal innihalda eina meting av menningini hjá starvsfólkinum og framtíðar menningarmøguleikum. Vísandi til protokollat um eldrapolitik skulu, tá talan er um starvsfólk eldri enn 60 ár, eisini møguligar tillagingar í starvsinnihaldi, eftirløn og arbeiðstíð eisini verða viðgjørdar.
Stk. 3. Starvsfólkasamrøðan skal somuleiðis fevna um lønarsamráðingar, har lønin hjá starvsfólkinum komandi árið verður ásett. Víst verður til flokkingar og minstu lønirnar í skjali 2.
Stk. 4. Um lønarsamrøðan ikki er hildin innan 1. november, verður lønarískoyti fyri starvsfólk, sum ikki hava havt lønarsamrøðu, hækkað samsvarandi lønarhækkingini á minstulønunum. Leiðslan innkallar til lønarsamrøðu við í minsta lagi 14 daga freist. Um avtala ikki fæst í lag, ella um starvsfólkið ikki møtir til samrøðuna, áliggur tað starvsfólkinum at avtala eina nýggja lønarsamrøðu í samráð við leiðsluna. Heldur starvsfólkið ikki nýggju avtaluna, verður lønarískoytið óbroytt.
§ 6. Tímaløn
Tímalønin verður roknað soleiðis:
Mánarløn * 12 .
52 * vikuarbeiðstíð
§ 7. Yvirtíð
Yvirtíð á Elektron
Stk.1. Fyritøkan kann áleggja úrtíðararbeiði, tvs. arbeiðið útyvir ásetingarnar í §4 um arbeiðstíð og uttanfyri ásettar vaktir smb §22.
Talan er um skipað úrtíðararbeiði, um fyritøkan í dagligu tilrættisleggingini av arbeiðinum áleggur ávíst tal av úrtíðararbeiðstímum, uttan at hetta er neyðugt vegna bráðfeingis háarbeiðsbyrðu.
Tá ið úrtíðararbeiði verður álagt, eigur leiðslan at virða, um eitt starvsfólk av persónligum grundum í ávísum føri ikki kann átaka sær úrtíðararbeiði.
Stk. 2. Áløgd yvirtíð verður samsýnd í lutfallinum 1:1½ (1 tími yvirtíð gevur 1 tíma og 30 min.). Talið av yvirtíðararbeiðstímum verður gjørt upp seinast í hvørjum mánaði.
Stk. 3. Yvirtíðararbeiði verður annaðhvørt avroknað við avspáking, smb. stk. 10, ella avroknað kontant. Um avroknað verður kontant, verður upphæddin goldin í seinasta lagi seinast í mánaðinum eftir uppgerðina.
Stk. 4. Avspáking, smb. stk. 9, verður veitt sum frítíð í mánaðinum eftir uppgerðina, uttan so at onnur avtala verður gjørd.
Stk. 5. Avspáking smb. skjal 3 stk. 3 (meirarbeiði) verður veitt sum frítíð í fylgi ta skriftligu avtaluna.
Stk. 6. Frítíðin verður løgd eftir avtalu og verður hildin sum heilir ella hálvir frídagar.
Stk 7. Er úrtíðararbeiðið eftir kl. 19.00, fær starvsfólkið mattíð í 30 minuttir. Mattíðin verður roknað upp í arbeiðstíðina.
Stk. 8. Fyri parttíðarsett starvsfólk verður úrtíðararbeiði, ið avtalað verður gjørd um við tann parttíðarsetta, avroknað eins og fyri fulltíðarsett.
§ 8. Ávísing av løn
Stk. 1. Lønin verður forútgoldin í seinasta lagi síðsta arbeiðsdag í undanfarna mánaði.
Stk. 2. Mánaðarlønin er minsta løn og lønarískoyti.
Stk. 3. Minsta lønin í skjal 1 broytist við sáttmálaúrslitinum
Stk. 4. Avloysarar verða løntir afturút hvønn mánað, og lønin verður ávíst í seinasta lagi síðsta dag í mánaðinum.
§ 9. Eftirløn og trygging
Stk. 1. Starvsfólk á Elektron, hava arbeiðsgevaragoldna eftirløn, ið er 18% av mánaðarlønini. Eftir avtalu kann eftirlønin,sum liggur omanfyri lógarásetta eftirlønargjaldið, verða útgoldin og umroknað sum løn. Umrokningin skal taka hædd fyri meirkostnaðinum, sum í løtuni er: feriuískoyti, ALS-gjald, barsils-gjald, AMEG, gjald til Vinnusjúkugrunnin og lønarhæddaravgjald.
Stk 2. Næmingar fáa sum útgangsstøði ikki eftirløn, men um løgtingslóg um tvungna eftirløn verður sett á stovn, verður tað eftirlønarprosent, sum ásett verður, arbeiðsgevaragoldin.
Stk. 3
Vanlukkutrygging
Fyritøkan tryggjar sambært lógskyldugari vanlukkutrygging øll starvsfólk í samband við likamligar og sálarligar skaðar, ið standast av arbeiðsávum. Endurgjald til starvsfólk í samband við deyða ella avlamni verður avroknað sambært veitingaryvirlitinum frá Føroya Vanlukkutrygging.
Sí Vanlukkutryggingarlógina, Anordning nr. 389 af 15. november 1966 om forsikring mod følger af ulykkestilfælde, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 93 frá 13. juni 1995.
Stk. 4
Samlagstrygging
Fyritøkan teknar samlagstrygging fyri starvsfólk, sum eru limir í YTF. Onnur starvsfólk kunnu eisini tekna seg til tryggingina.
Stk. 5.
Trygging fyri hættisligum sjúkum
Fyritøkan teknar trygging í sambandi við hættisligar sjúkur fyri starvsfólk, sum eru limir í YTF. Onnur starvsfólk kunnu eisini tekna seg til tryggingina.
Stk. 6.
Viðgerðartrygging
Fyritøkan teknar trygging í sambandi við viðgerðartrygging fyri starvsfólk, sum eru limir í YTF. Onnur starvsfólk kunnu eisini tekna seg til tryggingina.
Stk. 7.
Allar tryggingar eru arbeiðsgevaragoldnar og tryggingargjaldið verður lagt afturat A-inntøkuni.
§ 10. Barnsferð og ættleiðing
Stk 1.
Barnsburðarfarloyvi
Treytirnar í sambandi við barbsburð og ættleiðing verða ásettar í løgtingslóg nr 137 frá 16. desember 2015 við møguligum seinni broytingum.
Undir fráveru sambært omanfyri nevndu lóg verður veitt starvsfólkunum full løn uttan miss í lønaraldri.
Møguleiki er at avtala longri farloyvi uttan løn.
Stk. 2.
Ættleiðing
Eru tjóðskaparlig krøv um hjáveru innan ættleiðing frá ávísum londum hevur starvsfólk rætt til farloyvi í ásettu tíðina, uttan miss í lønaraldri. Tó eru upp til 4 vikur við fullari løn.
§ 11. Sjúka
Stk. 1. Viðvíkjandi løn til burturstødd vegna sjúku verður víst til Starvsmannalógina. Tó kann uppsøgn ikki verða gjørd sambært § 5, 2. stk í Starvsmannalógini.
Stk. 2. Starvsfólk, ið ansa doyggjandi í heiminum, kunnu eftir umsókn fáa heilt ella partvíst farloyvi.
§ 12. Sjúk børn
Stk. 1. Starvsfólk hava frí uttan lønarfrádrátt at ansa sjúkum barni, sum ikki er komið til lógaldurs og sum er heima, fyrsta heila dagin, barnið er sjúkt.
Stk. 2. Verður sjúkralega barnsins longri enn áður nevnda dag, kann starvsfólkið eftir umbøn fáa farloyvi uttan løn í upp til 5 arbeiðsdagar afturat.
Stk. 3. Verður neyðugt við longri farloyvi til ansan av sjúkum barni, kann fyritøkan játta farloyvi uttan løn móti framvísan av læknaváttan.
Stk. 4. Verður barn, sum ikki er komið til lógaldurs innlagt á sjúkrahús, og brúk er fyri foreldrunum, verður farloyvi við løn givið upp til 8 dagar. Tað sama er galdandi, um barnið verður útskrivað innan 8 dagar og krevur framhaldandi sjúkrarøkt heima. Verður farloyvið longur enn 8 dagar, kann fyritøkan játta farloyvi uttan løn.
§ 13. Uppsøgn
Stk. 1. Í sambandi við uppsagnir og uppsagnarfreistir er Starvsmannalógin galdandi. Tó kann uppsøgn ikki verða givin sambært § 5, 2. stk. í Starvsmannalógini.
Víst verður til álitismannaskipanina, har serligar reglur eru galdandi í sambandi við uppsøgn av starvsfólkum.
Stk. 2. Starvsfólk ið hevur fylt 35 ár, sum verða søgd úr starvi og hava verið í starvi í fyritøkuni í minst 12 ár, fáa serstakt eftirlønargevandi endurgjald, soleiðis:
Fylt 35 ár: 1 mánaðarløn
Yvir 40 ár: 2 mánaðarlønir
Yvir 45 ár: 3 mánaðarlønir
Yvir 50 ár: 4 mánaðarlønir.
Fráfaringarsamsýning verður eisini útgoldin starvsfelaga, sum hevur havt minst 2 setanarskeið í fyritøkuni, har tey síðstu tilsamans eru minst 12 ár og núverandi setanarskeið er minst 6 ár.
Verður starvsfólk uppsagt, sum er sett niður í løn innanfyri seinastu 6 mánaðarnir, skal ein møgulig fráfaringarsamsýning roknast av lønini áðrenn niðurflytingina.
Stk. 3. Fyritøkan hevur skyldu til, í góðari tíð, at senda YTF og Føroya Arbeiðsgevarafelag avrit av øllum uppsøgnum av starvsfólki, sum hesin sáttmáli fevnir um.
Stk. 4. Fyri trygdarumboð galda somu uppsagnartreytir sum fyri álitisfólk.
§ 14. Eftirsitiløn
Doyr starvsfólk í tænastutíðini, verður eftirsitiløn útgoldin í 3 mánaðir, til møguligan hjúnafelaga/samliva ella børn undir 18 ár, sum tað uppiheldur. Eftirsitilønin er seinast útgoldna mánaðarlønin. Lønin í mánaðinum, tá ið starvsfólkið doyr, verður ikki roknað við í eftirsitilønina.
§ 15. Frítíð & fastir frídagar
Stk. 1. Mánaðarlønt starvsfólk hava rætt til frítíð sambært løgtingslóg um frítíð við løn.
Stk. 2. Um so er, at starvsfólk eftir áheitan frá fyritøkuni, halda summarfrí uttanfyri tíðarskeiðið 01.05. - 30.09, verður frítíðin longd við eini helvt av tí parti, ið hildin verður uttan fyri 01.05. - 30.09.
Stk. 3. Frítíðarískoyti sambært frítíðarlógini, verður flutt í frítíðargrunnin, samstundis sum lønin verður flutt.
Stk. 4. Innvinningarárið er 1. apríl til 31. mars
Stk. 5.
Eyka frítíð
Frá frítíðarárinum 2006/2007 hava starvsfólk, umframt tað p.t. lógarásettu frítíð, rætt til eyka frítíð sambært hesum reglum.
Starvsfólk hava rætt til 5 eyka dagar frítíð, soleiðis at tann árliga frítíðin verður tilsamans 30 (arbeiðs-)dagar. Starvsfólk hava rætt til ein hálvan dag afturat, sum verður latin 1. mai á hvørjum ári.
Hesir eyka dagar frítíð innvinnast, og haldast, stigvíst soleiðis, at fyri hvørjar 73 dagar tænasta í frítíðarárinum, innvinnist 1 eyka dagur frítíð.
Parttíðarsett, sum ikki arbeiða hvønn dag, og starvsfólk í farloyvi uttan løn, hava rætt til eitt lutfalsligt tal av eyka frítíðardøgum.
Hesir eyka dagar frítíð kunnu ikki haldast fyrr enn teir eru innvunnir. Við uppgerð av frítíð skal tann lógarásetta frítíðin á 25 dagar vera roknað sum hildin fyrst. Tann 30. dagurin kann soleiðis í fyrsta lagi haldast í mars mánað.
Við fráferð verður frítíðarløn einans útroknað við grundarlag í tí ikki hildnu lógarásettu frítíð á 25 (arbeiðs-)dagar. Um so er, at talið av frítíðardøgum, ið eru tilgóðar við fráferð, fer upp um talið av innvunnum, lógarásettum døgum til frítíð, verða avlopsdagar til frítíð samsýndir við 0,38% av árslønini hjá viðkomandi.
Ikki hildnir frítíðardagar fella burtur, tá ið frítíðarárið er farið, uttan so at starvfólkið og leiðslan hava avtalað at flyta frítíðardagarnir til fylgjandi frítíðarár.
Stk. 6.
Fastir frídagar
Flaggdagur, Ólavusøkuaftan, Ólavsøkudagur, jólaaftan, nýggjársaftan, Grundlógardagur og allir halgidagar eru heilir frídagar.
§ 16. Nevndarfundir & útbúgvingargrunnur
Stk. 1.
Nevndarfundir
Nevndarlimir í YTF hava rætt til frítíð við løn, at møta til nevndarfundir og aðrar fundir í sambandi við yrkisfelagsarbeiðið. Tó í mesta lagi 11 dagar árliga, umframt møguligar sáttmálasamráðingar.
Nevndarlimir og varalimir í YTF hava eisini rætt til í arbeiðstíðini at luttaka á skeiðum í sambandi við yrkisfelagsarbeiði, tó í mesta lagi 1 viku í miðal árliga.
Loyvi krevst frá fyritøkuni í hvørjum einstøkum føri.
Stk. 2.
Fyritøkan letur árliga kr. 600 fyri hvørt fulltíðarsett starvsfólk í útbúgvingargrunn, og fyri parttíðarsett kr. 300. Utbúgvingarstuðulin verður goldin eftir 1. juni, tá roknskapurin fyri undanfarna árið er latin Føroya Arbeiðsgevarafelag, tó í seinasta lagi síðst í juni mánaði.
Víst verður til reglugerð um útbúgvingargrunn, skjal 8.
§ 17. Luttøka í fundar- og skeiðtiltøkum
Stk. 1. Skeið, sum starvsfólk eru biðin um at taka lut í, verða roknað upp í arbeiðstíðina. Undantikin eru bert internatskeið, ið verða hildin mánadag - fríggjadag, og verður bert normaltímatalið íroknað fyri fulltíðarsett.
Stk. 2. Um álagt verður starvsfólki at taka lut í internatskeiðum í Føroyum, ið verða hildin leygardag - sunnudag, verða tey at rokna sum 2 frígongudagar fyri hvønn skeiðdag.
Stk. 3. Fyritøkan rindar ferðaútreiðslur aftur og fram. Er talan um skeið uttanlands, verða hesi samsýnd eftir reglugerðini "Vegleiðing til ferðafrásøgn til uttanlandsferðir" hjá Føroya Landsstýri.
Stk. 4. Um fyritøkan bjóðar inn til kunnandi fundir ella onnur fundar-/skeiðtiltøk, sum leiðsan ikki metir tað vera neyðugt hjá starvsfólkunum at luttaka í, er eingin møtiskylda, og eingin løn verður latin, sjálvt um tiltakið fer út um vanliga arbeiðstíð.
§ 18. Tænastuferðir
Stk. 1.
Ferðingartíð Tá starvsfólk verður boðsent til arbeiðis aðrastaðni enn á tí vanliga arbeiðsstaðnum, verður ferðingartíðin, í tann mun hon er longri enn tann tíð, tað tekur starvsfólki at koma til vanliga arbeiðsstaðið, roknað sum arbeiðstíð. Yvirtíð verður ikki roknað av ferðingartíðini. Ferðingartíðin millum tvey arbeiðsstøð í vanligari arbeiðstíð verður roknað upp í vanligu arbeiðstíðina.
Stk. 2.
Koyring í egnum bili
Fyri koyring í egnum bili verður latin samsýning eftir reglum, ið galda fyri tænastumenn. Starvsfólk, ið noyðast at koyra nógv, fáa avtalu við fyritøkuna um aðra samsýning.
Stk. 3.
Tænastuferðir
Fyri tænastuferðir innanlands og uttanlands verður avroknað sambært avtalu millum Fíggjarmálaráðið og Tænastumannafelag Landsins og eftir "Vegleiðing fyri ferðauppgerð fyri tænastuferðir uttanlands".
Stk. 4.
Takstir í sambandi við útbúgving og eftirútbúgving
Fyri útbúgving og eftirútbúgving verður avroknað sambært avtalu millum Fíggjarmálaráðið og Tænastumannafelag Landsins og eftir "Vegleiðing fyri ferðauppgerð fyri tænastuferðir uttanlands".
§ 19. Flytisamsýning
Stk. 1
Flytiendurgjald
Hevur arbeiðsgevarin givið boð um starvsflyting í aðra bygd/kommunu, og starvsflytingin ikki er í sambandi við útnevnan til hægri starv, endurrindar arbeiðsgevarin skjalprógvaðar útreiðslur í sambandi við flyting av leysafæ v.m.
Verður starvsfólk flutt, rindar arbeiðsgevarin eftir nærri avtalu neyðugu ferðaútreiðslurnar, mat og vistarhald sambært almennu reglunum um tænastuferðir í einum tíðarskeiði svarandi til uppsagnartíðina.
Stk. 2.
Fyribils tænasta í hægri starvi
Starvsfólk, sum fyribils røkja hægri starv í 1 viku samfelt ella meira, verða í hesum tíðarskeiðið lønt við somu løn, sum tey høvdu fingið, um tey vóru sett í starvið.
Tað áliggur ovastu leiðslu at kunna starvsfólka funktiónina og starvsfólkið um broyttu lønina.
§ 20. Næmingar
Víst verður til ta til eina og hvørja tíð galdandi Yrkisútbúgvingarlóg.
Næmingar fáa 25 arbeiðsdaga frítíð tað fyrsta heila frítíðarárið (02. mai - 01. mai) eftir setan. Er næmingurin komin í starv fyri 1. august í einum frítíðarári, er sama galdandi hetta frítíðarárið. Næmingar, ið eru komnir í starv 1. august - 31. desember, fáa 8 arbeiðsdaga frítíð hetta frítíðarárið.
Víst verður annars til lóg um lærlingar.
§ 21. Álitisfólk & samstarvsnevnd & trygdarásetingar
Stk. 1 Álitismannaskipan
Starvsfólk kunnu velja álitisfólk sambært avtalu um álitisfólk, sí skjal 4.
Stk. 2 Samstarvsnevnd
Sett kann verða á stovn samstarvsnevnd sambært avtalu um samstarvsnevnd. Sí skjal nr. 5.
Stk. 3 Trygdarviðurskifti
Sett verður á stovn skipan við trygdarumboðum sambært arbeiðsumhvørvislógini løgtingslóg nr. 52 frá 4. mai 2017.
Trygdarumboðini fáa frí við løn til at luttaka á skeiðum og øðrum fundum í sambandi við álitisstarvið. Tó í mesta lagi 8 arbeiðsdagar árliga.
Loyvið krevst frá fyritøkuni í hvørjum einstøkum føri.
Aðrar trygdarásetingar
Skal starvsfólkatalið minkast, verður tað í mest møguligan mun gjørt við náttúrligari frágongd.
Áðrenn starvsfólkatalið møguliga verður minkað meira enn tað, ið verður rokkið við nát¬túr¬ligari minking, skal málið viðgerast í samsvari við ásetingarnar í avtaluni um samstarvsnevnd við tí endamáli at finna útvegir fyri at minka um talið á uppsøgnum og bøta um støðuna hjá teimum, ið uppsøgd verða.
Í hesum sambandi verður dentur lagdur á tørvin hjá starvsfólkunum at kenna seg trygg.
Møguleikarnir fyri:
eftirløn fyri tíð, avmarking av yvirarbeiði, starvsflytingum, umskúling og møguligum øðrum arbeiði til tey starvsfólk, ið verða rakt av niðurskurðum, skulu viðgerast.
Er ella verður persónsmeting tikin í nýtslu, ella menningarsamrøður, effektivitetsmátingar av hvørjum starvsfólki sær, ella tílíkt, skulu allar skrásetingar á teldu ella á kortum, ið verða gjørdar við hesum upplýsingum sum grundarlag, vísast stavsfólkinum, ið skal hava høvi til at gera viðmerkingar til tær.
§ 22. Viðbøtur
Stk. 1 Tiltøkuvakt merkir, at starvsfólkið uttan fyri arbeiðstíð sína, men innan fyri eitt nærri ásett tíðarskeið, er til taks at svara upp á fyrispurningar og kann verða tilkallað at loysa arbeiðsuppgávur á virkinum. Miða skal verða fram ímóti, at hvørt einstakt starvsfólk ikki verður álagt tiltøkuvakt meira enn 80 ferðir um árið.
Stk. 2 Tiltøkuvakt, sum í mest møguligan mun skal býtast javnt millum starvsfólkið, skal varskógvast í seinasta lagi 24 tímar frammanundan. Ein einstøk vakt kann í mesta lagi vara 16 tímar. Tiltøkuvaktir verða samsýntar soleiðis:
Starvsfólk, sum hava vakt út í eitt til kl. 07.00 undan einum yrkadegi, fáa avroknað tilkall á ein av nevndu háttum:
1) Gjald verður veitt fyri øll tilkall
2) Tilkallipeningurin verður avroknaður soleiðis, at starvsfólk fær frí í 3,5 tímar við løn næsta yrkadag og hevur tá bert rætt til gjald fyri tilkall og telefonviðtalur í tíðarskeiðinum aftaná kl. 21.00 yrkadagar.
Avrokningarháttur verður avtalaður á virkinum.
Stk. 3a Fyri telefonsamrøðu millum kl. 16.45 og 24.00 verður latið hálvur tími, tó í mesta lagi ein tími fyri hvønn tíma. Fyri telefonsamrøðu millum kl. 24.00 og 08.00 verður latið ein tími, tó í mesta lagi tveir tímar fyri hvønn tíma. Í mesta lagi fimm tímar kunnu latast fyri eitt samdøgur.
Stk. 3b Tilkalling verður lønt fyri tíðina starvsfólkið verður tilkallað, til tað er heima aftur. Løn verður latin fyri í minsta lagi 1 tíma, um tiltøkuvakt er áløgd, og annars fyri í minsta lagi 2 tímar - í báðum førum tó í mesta lagi frá tí, starvsfólkið verður tilkallað, til ta tíð, tá vanliga dagliga arbeiðstíðin hjá viðkomandi byrjar.
Samsýningin fyri tilkalling verður tímaløn + 100%. Hetta er galdandi fyri tilkalling bæði yrkadagar, vikuskifti, og halgidagar.
Stk 4 Viðbøtur, sum verða lætnar einsæris umframt tær omanfyristandandi, skulu avtalast fyri nærri tilskilað tíðarskeið. Viðbótin er eftirlønargevandi, tó ikki um viðbótin er galdandi í 12 mánaðir ella styttri.
§ 23. Gildiskoma og uppsøgn
Hesin sáttmáli er galdandi frá 1. juni 2017
Sáttmálin kann uppsigast við 4 mánaðar freist til 31. mai, tó í fyrsta lagi 31. mai 2019.
Tórshavn tann 30. mai 2017
Fyri Føroya Arbeiðsgevarafelag Fyri YTF
Marita Rasmussen, samráðingarleiðari Leif Ellingsgaard, formaður
Skjal 1: Flokkingar og minsta løn
Stk. 1 Útbúgvingarætlan
Teoretisk og praktisk víðari- og eftirútbúgving av starvsfólkunum hevur stóran týdning bæði fyri tað einstaka starvsfólkið og fyri fyritøkuna.
Útbúgving av starvsfólkunum skal tískil støðugt verða lagað eftir bæði tørvinum hjá fyritøkuni og eftir evnum og ynskjum hjá tí einstaka starvsfólkinum. Útbúgvingarspurningurin skal takast upp við hvørt einkult starvsfólk einaferð um árið.
Stk. 2 Farloyvi til útbúgving
Starvsfólk, sum hava starvast í fyritøkuni í minsta lagi 2 ár, kunnu, tey árini tey ikki eru undir aðrari útbúgving í samráð við fyritøkuna, fáa farloyvi til útbúgving uttan lønarmiss í mesta lagi 1 viku. Tá ið farloyvið verður lagt til rættis, skal hetta verða lagað eftir arbeiðinum í fyritøkuni.
Stk. 3
Starvsfólk kunnu fáa farloyvi uttan løn í styttri tíðarskeið, um tað ikki stríður ímóti áhugamálum hjá Elektron.
Stk. 4 Flokking
Øll størv verða býtt upp eftir funktión, og fyri hvørja funktión er ásett ein minstaløn.
A. Fyrisiting
Skrivstovufólk v.m. (Bókhald og móttøkufólk)
Minsta lønin galdandi frá 1. juni 2017 er 21.422,40 kr.
Minsta lønin galdandi frá 1. juni 2018 er 21.915,11 kr.
B. Menning
Uppgávan hjá einum mennara er, sjálvstøðugt ella saman við einum verkætlanarbólki/
arbeiðsbólki, at byggja system upp í smálutum. Mennarin kann taka lut í arbeiðinum at avmarka verkætlanirnar og kann taka lut í analysu- og bygnaðarstiginum fram til og við, tá ið systemini ella partar av teimum eru liðug og skulu roynast og avhendast - tað veri seg nýmenning ella broytingar í verandi applikatiónum. Mennarin kann harafturat hava sambandið við brúkararnar av systemunum.
Minsta lønin fyri menning galdandi frá 1. juni 2017 er 27.169,87 kr.
Minsta lønin fyri menning galdandi frá 1. juni 2018 er 27.794,78 kr.
C. Operatørur
Operatørurin ansar maskinunum í samsvari við reglurnar fyri hesar og tryggjar avgreiðslu av framleiðsluni eftir fastløgdu koyrsluætlanini.
Operatørurin hevur eftirlit við maskinunum og handlar eftir boðum teirra.
Operatørurin kann taka ímóti og gera tilfar til raksturin klárt og kann taka sær av at eftirviðgera og senda tilfarið. Operatørurin kann, um neyðugt og eftir nærri leiðreglum, gera broytingar í koyrsluætlanini o.t. fyri at tryggja best møguliga avgreiðslu av framleiðsluni.
Minsta lønin fyri operatørar galdandi frá 1. juni 2017 er 21.422,40 kr.
Minsta lønin fyri operatørar galdandi frá 1. juni 2018 er 21.915,11 kr.
D. Rakstur og support
Starvsfólk innan rakstrar- og support hava eftirlit við inn- og útdata, gera koyrsluætlanir til maskinurnar, ger koyrslur til framleiðsluna klárar, stendur fyri program- og datasøvnum, skráseting av royndum og framleiðslu og skráseting av datasøvnum, tekur lut í arbeiðinum at skráseta raksturin og fylgir upp trupulleikum, ið stinga seg upp við programmum í framleiðslu.
Starvsfólkið innan rakstur og support kann taka lut, tá ið nýggj og broytt program verða roynd og sett í verk í framleiðslu, og tá trygdarskipanir verða royndar. Starvsfólkið kann eisini taka lut í menning av verkætlanum.
Rakstrarráðgevin kann haraftrat taka lut, tá ið tólbúnaður (hardware) verður innlagdur, linjunet verða bygd upp og í fyrisiting av datasøvnum.
Minsta lønin fyri rakstur og support galdandi frá 1. juni 2017 er 22.989,89 kr.
Minsta lønin fyri rakstur og suppost galdandi frá 1. juni 2018 er 23.518,66 kr.
E. System
Systemprogrammørurin planleggur, byggir upp, viðlíkaheldur og roynir stýrisystemini og hjálpiprogrammini, sum eru neyðug fyri at tryggja, at maskinurnar verða útnyttaðar til fulnar.
Systemprogrammørurin byggir upp og viðlíkaheldur databasur og virkar sum ráðgevi hjá programmørunum í sambandi við serliga fløkjasligar programmeringstrupulleikar.
Systemprogrammørurin kann taka lut í arbeiðinum at planleggja og leggja tólbúnað (hardware) inn, og at byggja linjunet upp.
Minstalønin fyri menning galdandi frá 1. juni 2017 er 27.169,87 kr.
Minsta lønin fyri menning galdandi frá 1. juni 2018 er 27.794,78 kr.
F. Søla/marknaðarføring
Uppgávurnar hjá sølu- og marknaðarfólki er at fasthalda kundarelatiónir og tryggja meiri sølu til verandi og nýggjar kundar.
Uppgávurnar fevna um luttøku í allari søluprosessini líka frá marknaðarføring av fyritøkuni og produktum tess til og við uppfylgjandi service tá ið vøran er seld. Hetta fevnir um: at gera sølu og marknaðar ætlanir (produktstrategiir, vm), sum verða regluligar uppfylgdar. Søluvitjanir til fyritøkur. Marknaðaranalysur/kanningar (kundar og kappingarneytar og annað), gera tilboð og svara fyrispurningum frá komandi kundum. Gera og viðlíkahalda produktbrochurur, heimasíður, tíðindabrøvum og intranetinum. Gera nøgdsemiskanningar millum kundarnar og standa fyri ráðstevnum og kundafundum.
Minsta lønin fyri sølu/marknaðarføring galdandi frá 1. juni 2017 er 25.079,88 kr.
Minsta lønin fyri sølu/marknaðarføring galdandi frá 1. juni 2018 er 25.656,72 kr.
G. Teknik
Teknikarin klárger edv-útgerð. Herundir innlegging av operativsystemum og nýtsluskipanum. Teknikarin hevur ábyrgdina av fyribyrgjandi hardwarearbeiði og umvælir edv-útgerð. Herundir sjálvtøkur.
Minsta lønin fyri teknikarar galdandi frá 1. juni 2017 er 25.079,88 kr.
Minsta lønin fyri teknikarar galdandi frá 1. juni 2018 er 25.656,72 kr.
H. KT-trygd
KT-trygd kann verða definerað sum tann samlaða mongdin av verjutiltøkum, sum skal tryggja tann dagliga raksturin og minimera feilir (í skipanum, trygdarhendingar o.tíl.)
KT-trygd fæst við at verkseta, yvirvakja, endurskoða og leypandi dagføra hóskandi verjutiltøk, so sum politikkir, praksis, leiðreglur, fyrisitingarlig tiltøk o.a.
Vegna stjóran umsitir trygdarfunktiónin trygdina á Elektron saman við øðrum starvsfólkum, og veitir ráðgeving v.m. viðvíkjandi KT-trygd til kundar.
Minsta lønin fyri trygd galdandi frá 1. juni 2017 er 25.079,88 kr.
Minsta lønin fyri trygd galdandi frá 1. juni 2018 er 25.656,72 kr.
Skjal 2: Allýsing av hugtøkum í sáttmálanum
Orðalisti:
Mánaðarlønin: Minsta lønin + lønarískoyti
Eftirløn: Verður roknað av mánaðarlønini
Viðbót: Tiltøkuvakt, tilkall, telefonviðtalur og tíðaravmarkað viðbót
Løn: Minsta lønin
Skjal 3: Flekstíðarskipan
Flekstíðarskipan er innførd í Elektron fyri at starvsfólkið í størri mun kann tilrættisleggja sín arbeiðsdag eftir uppgávunum. Nærri ásetingar um flekstíðarskipanina vera settar av virkinum í samráð við samstarvsnevndina.
Skjal 4: Protokollat um eldrapolitikk
Protokollat um eldrapolitikk: Partarnir eru samdir um, at ein virkin eldrapolitikkur er til frama fyri bæði fyritøku og starvsfólk. Tað áliggur leiðslunum í fyritøkunum, sum henda semja viðvíkur, at arbeiða fyri at fáa eldrapolitikk innførdan á arbeiðsplássum, har hetta ikki longu er galdandi.
Endamálið við einum eldrapolitikki er at geva hesum starvsbólki serligan ans, veita teimum møguleikar og tilboð, sum eru í tráð við teirra lívs- og yrkisstøðu og støðuna hjá fyritøkuni.
Sum meginregla merkir hetta, at fyritøkan setur orku av til at kanna hvønn tørv og hvørji ynski, hesin starvsbólkur hevur, og viðger í hvønn mun fyritøkan kann ganga hesum ynskjum og tørvi á møti.
Hetta kann gerast við at bjóða eldrasamrøður til starvsfólk eftir ávísan aldur. Ein eldrapolitikkur kann innihalda nøkur heilt ítøkilig tilboð viðvíkjandi niðursettari arbeiðstíð, feriudøgum e.o. fyri starvsfólk, sum eru 60 ár og eldri.
Skjal 5: Avtala millum FAG og YTF um álitisfólk
§ 1. Val av álitisfólkum
Stk. 1 Limir í YTF hava rætt til at velja álitisfólk sambært niðanfyri nevndu reglum.
Stk. 2 Vald verða 2 álitisfólk.
§ 2. Valbæri
Álitisfólkini skulu veljast millum starvsfólk við royndum og innliti í viðurskiftum hjá fyritøkunum.
Bert starvsfólk í føstum starvi kunnu veljast til álitisfólk. Royndarsett starvsfólk, starvsfólk í tíðaravmarkaðum starvi ella starvsfólk í uppsøgdum starvi, kunnu ikki veljast til álitisfólk. Valbærið heldur uppat, tá uppsøgnin fer fram. Næmingar kunnu ikki veljast til álitisfólk.
§ 3. Valtíð
Stk. 1 Regluligt val av álitisfólki verður hildið annað hvørt ár (ólíka árstal) í
november mánaði at taka við 1. januar árið eftir. Afturval kann fara fram.
§ 4. Mannagongd í sambandi við val
Stk. 1 Val sambært § 3 verður fyriskipað av YTF. Álitisfólk eru vard frá tí løtu, úrslitið av valinum fyriliggur, og fyritøkan er skrivliga kunnað um úrslitið.
Stk. 2 Í fráboðanini sambært stk. 1 skal standa dagfesting, tá valið fór fram, navn og starvsheiti hjá valda.
Stk. 3 Møguligt mótmæli móti valinum skal vera “YTF” í hendi í seinasta lagi 4 vikur eftir móttøku av skrivligu fráboðanini um úrslitið av valinum. Er ósemja, verður málið lagt fyri fasta gerðarrættin.
§ 5. Val av felags álitisfólki
Stk 1. Eru fleiri enn 4 álitisfólk í eini fyritøku/samtakið velja álitisfólkini sínámillum eitt felagsálitisfólk. Felagsálitisfólkið hevur til uppgávu at samskipa samstarvið millum einstøku álitisfólkini og leiðsluna í fyritøkuni.
Stk 2. Val av felagsálitisfólki fer fram beint eftir at álitisfólkini eru vald, smb. § 4, og freistin fyri at mótmæla, smb. somu §, er farin. Felagsálitisfólkið tekur við 1. januar árið eftir.
§ 6. Virki álitisfólksins
Stk. 1. Álitisfólkið umboðar limirnar og hevur rætt til at leggja fyrispurningar, klagur og tilmæli fyri leiðsluna. Er álitisfólkið ikki nøgt við avgerðina hjá leiðsluni, stendur tað viðkomandi frítt at heita á felagsálitisfólkið um at taka sær av málinum.
Stk. 2. Viðvíkur eitt mál bert einum limi ella einstøkum limum í felagnum, leggur hesin/leggja hesi sjálv málið fyri leiðaran av eindini ella varaleiðaran. Tey hava tó rætt til at heita á álitisfólkið um at gera tað. Leiðslan á Elektron kann altíð seta seg beinleiðis í samband við einstaka limin. Tá limir eru vorðnir kunnaðir um tey viðurskifti, ið hava týdning í málinum, hevur viðkomandi møguleika til at senda boð eftir álitisfólkinum, smb. stk. 1.
Stk. 3. Í sambandi við lækking í løn hjá einum limi, verður álitisfólkið kunnað frammanundan. Kunning verður framd í so góðari tíð – vanliga 7 dagar áðrenn – at álitisfólkið er so væl fyri sum møguligt at røkja áhugamálini hjá limunum.
At felagsálitisfólkið ella álitisfólkið luttekur í orðaskiftinum við leiðsluna treytar samtykki frá liminum. Er slík luttøka ikki farin fram, kunnar leiðslan eftirfylgjandi um úrslitið frá orðaskiftinum
Felagsálitisfólkið/álitisfólkið hevur rætt til at kunna YTF um lønarlækkingina
YTF hevur rætt til, um fakrættarliga vegin, at reisa málið, um lønarlækkingin er í stríð við sáttmálan. Um málið bara snýr seg um eina meting av persónliga avrikinum hjá einum limi, kann málið bara reisast við samtykki frá viðkomandi limi.
Stk. 4. Uppsøgn er treytað av, at álitisfólkið er kunnað frammanundan, her verður sæð burtur frá burturvísing. Kunning skal vera latin í so góðari tíð – vanliga7 dagar áðrenn – at álitisfólkið er so væl fyri sum møguligt at røkja áhugamálini hjá limunum. Freistin er treytað av at tilgongdin er væl fyriskipað og fullfíggja yvirlit, sum nágreinar alt, sum skal fara fram, fyriliggur.
§ 7. Samstarv og kunning
Stk. 1 Álitisfólkið skal sum lið millum starvsfólkið og leiðsluna virka fyri røkt og fremjan av friðarligum og góðum samstarvi.
Stk. 2 Tað áliggur álitisfólkinum og leiðsluni sínámillum at kunna hvørt annað um viðurskifti í fyritøkunum, sum verða mett at hava ella fáa týdning fyri arbeiðs- og starvsfólkaviðurskiftini, herímillum kunning um til- og frágongd og flytan av starvsfólki.
Stk. 3 Verður framd broyting, sum kann væntast at hava ella fáa týdning fyri arbeiðsviðurskiftini hjá starvsfólki, skal álitisfólkið kunnast so tíðliga sum gjørligt, og áðrenn tað verður sett í verk, hava møguleika til at seta fram síni sjónarmið.
Stk. 4 Umrøður millum leiðsluna á deildini og álitisfólkið fara fram, tá annar av pørtunum ynskir tað. Sama er galdandi við umrøðum millum leiðslu fyritøksins og felagsálitisfólkið.
Stk. 5. Álitisfólkið skal fremja virki sítt sum talsmaður fyri limirnar við fyriliti fyri áhugamálum limanna og fyritøksins
§ 8. Umstøður fyri arbeiðinum hjá álitisfólkum
Stk. 1 Tað arbeiðið, sum álitisfólkið ger á Elektron fyri at fremja virki sítt, kann verða gjørt í arbeiðstíðini, men tó soleiðis, at tað nervar arbeiðið minst møguligt. Um álitisfólkið fer frá arbeiði sínum fyri at røkja skyldur sínar, skal hetta framman undan vera avtalað við leiðaran á staðnum ella varafólk hansara. Fer álitisfólkið frá arbeiði sínum uttan at hava havt møguleika fyri at avtala tað við leiðaran/varafólkið frammanundan, skal henda frávera fráboðast sum skjótast.
Partarnir eru samdir um, at álitisfólk kunnu nýta høli og amboð hjá fyritøkuni
Stk. 2 Til grundútbúgving og eftirútbúgving av álitisfólki, letur fyritøkan frí við løn til luttøku í viðkomandi skeiðvirksemi. Útbúgvingin skal ikki órógva arbeiðsgongdina, og verður gjørd nærri reglugerð hesum viðvíkjandi.
Stk.3 Til fakfelagsarbeiði letur fyritøkan frí við løn upp til 10 arbeiðsdagar árliga til hvørt álitisfólk.
Stk. 4 Í samband við sáttmálasamráðingar fáa álitisfólk frí við løn í tann mun tað er neyðugt
§ 9. Uppsøgn av álitisfólki
Stk. 1. Álitisfólk kunnu ikki verða uppsøgd, uttan at uppsøgnin fyrst hevur verið til viðgerðar ímillum fyritøkuna og YTF. Omanfyri nevnda regla viðvíkjandi uppsøgn av álitisfólkum hevur framhaldandi gildi 18 mánaðir aftaná, at viðkomandi er givin í hesum álitisstarvi sínum.
Stk. 2. Verður álitisfólk sagt úr starvi, skal hetta vera grundað á tvingandi orsøkir.
Metir fyritøkan, at tað er neyðugt at siga viðkomandi úr starvi, skulu samráðingar takast upp um hetta við felagið, áðrenn uppsøgnin fer fram.
Heldur fyritøkan fast við uppsøgnina, verður endurgoldið samb. stk. 3.
Stk. 3 Uppsagnartíð og endurgjald sambært § 13 í Starvsavtaluni og sambært starvsmannalógini skulu tvífaldast, tó minst 6 mánaðir.
§10.
Omanfyri nevndu ásetingar eru eisini galdandi fyri nevndarlimir, trygdarumboð og samstarvsnevndarlimir.
Tó eru trygdarumboð og samstarvsnevndarlimir ikki umfataðir av ásetingini í § 8 stk. 4.
Skjal 6: Avtalur um samstarvsnevndir
§ 1. Inngangur
Stk. 1 Sambært avtalu millum Elektron og YTF er sett á stovn samstarvsnevnd stytt SN. Har fleiri fyritøkur eru í sama móðurfelag, kann ein høvuðssamstarvsnevnd verða sett á stovn.
Stk 2 Fyri SN skal gerast ein starvsskipan, sum ásetur hvussu SN verður myndað, og hvussu arbeiði í SN verður skipað. Starvsskipanin verður gjørd av samstarvsnevndini og góðkend av YTF. Góðkend starvsskipan verður partur av Starvsfólkahondbókini.
§ 2. Endamál, arbeiði og uppgávur hjá SN
Stk. 1 Endamál
Samstarvsavtalan hevur til endamáls at bøta um kappingarføri og rakstrarúrslit hjá fyritøkuni eins og at fáa arbeiðsgleði millum starvsfólkið og mest møguligan starvstryggleika. Hetta verður gjørt við at viðgera meiningar og uppskot, sum kunnu vera partur av grundarlagnum fyri avgerðunum hjá leiðsluni, og gjøgnum kunning.
Stk. 2 Uppgávur
SN skal vera eitt forum at tosa um:
a) vanlig viðurskifti, sum hava týdning fyri starvs- og starvsfólkaviðurskifti, so sum útbúgving, eftirútbúgving, umskúling, nýtslu av tøkni v.m. eins og grundreglur fyri tilrættaleggjan av hesum,
b) arbeiðsstøðuna í fyritøkuni.
c) broytingar í virksemi, rationaliseringstiltøk og bygnaður/broytingar, sum kunnu hava týdning fyri trivnaðin og tryggleikan hjá starvsfólkinum.
A-bólkurin syrgir fyri, at givin verður ein slík kunning í SN um fíggjarstøðu fyritøkunar at limirnir hava neyðugu fortreytirnar fyri skikkaðir at kunna meta um tey evni, ið verða viðgjørd í SN.
Stk. 3 Arbeiðsháttur
SN skal blandast uppí so tíðliga sum gjørligt, soleiðis at sjónarmiðini hjá B-bólkinum kunnu vera við í avgerðargrundarlagnum hjá leiðsluni.
Partarnir eru samdir um at royna at fáa semju í stóran mun um tey viðurskifti, sum tosað verður um í SN.
Stk. 4 Óviðkomandi fyri SN
SN viðger ikki spurningar, sum viðvíkja stovning, leingjan, uppsøgn, tulking ella tillaging av sáttmálum, ella sum heild spurningar, sum náttúrliga hoyra til arbeiðsøkið hjá YTF. Somuleiðis fæst SN ikki við spurningar um viðurskifti og umstøður hjá einkultpersónum.
§ 3. Meginregla fyri arbeiðinum hjá SN
A. Upplýsingar til SN
Latið verður SN teir upplýsingar, ið eru neyðugir fyri arbeiðið í SN sambært § 2.
SN hevur skyldu til at viðgera fingnar upplýsingar í trúnaði.
B. Tryggleiki og trivnaður hjá starvsfólki
Tað hevur stóran týdning bæði fyri fyritøkuna og starvsfólkið, at hvør einstakur starvsfelagi kennir seg nøgdan við tað dagliga arbeiðið, og mest møguligan tryggleika í starvinum.
Eitt týdningarmikið ráð fyri at náa hetta mál er, at kunning fer fram so hvørt millum leiðslu og starvsfólk um viðurskifti, ið hava týdning fyri fyritøkuna, starvsfólkið og samstarvið millum leiðsluna og starvsfólk.
Hevur fyritøkan ætlanir um tiltøk, sum hava ávirkan á trivnaðin og tryggleikan hjá starvsfólkinum, skal leiðslan í fyritøkuni so tíðliga sum gjørligt kunna SN um nevndu viðurskifti. Hendan kunning skal umfata endamál, hvussu og í hvønn mun hetta fer fram, eins og eina meting av fylgjunum av tiltøkunum.
Eru ætlanir um bygnaðarbroytingar, ið broyta viðurskiftini hjá starvsfólki, skal hetta viðgerast í SN í góðari tíð áðrenn møguligar broytingar verða framdar.
Hevur YTF grundaðan varhuga av bygnaðarbroytingum, kunnu tey taka málið upp við SN.
C. Tøkni
Tá tøkni verður innførd ella broytt, er tað uppgávan hjá SN at viðgera tøkniligu og fíggjarligu fylgjurnar og fylgjurnar hetta hevur fyri starvsfólkið. Fyritøkan eigur tí, so tíðliga sum gjørligt, at kunna SN um tey nevndu viðurskiftini. Hendan kunning skal umfata endamál, hvussu og í hvønn mun hetta fer fram, eins og eina meting av fylgjunum av broytingunum.
SN eigur tí at tosa um útbúgving, rokering, umskúling ella annað arbeiði fyri tey starvsfólk, ið verða ávirkað av broytingunum.
D. Uppskot frá starvsfólkunum
Nevndin metir um og gevur møguligt tilmæli til leiðsluna á fyritøkuni um uppskot, sum eru komin inn frá ella gjøgnum ein lim í SN um betran av arbeiðshættum og arbeiðsviðurskiftum til gagns fyri fyritøkuna og starvsfólkið.
Uppskot frá starvsfólki, sum eru mett at vera hóskandi at viðgera í SN, verða sett fram gjøgnum ein av limunum í SN, fyri at SN kann gera eina meting av, um uppskotið eigur at vinna frama.
§ 4. Útbúgving og frídagar í sambandi við arbeiði í SN
Stk. 1 Fyri at røkja arbeiðið í SN kann vera tørvur á supplerandi útbúgving fyri B-bólkin í nevndini. fyritøkan gevur møguleika fyri, at B-bólkurin kann taka lut í relevantari útbúgving. Avtala hesum viðvíkjandi verður gjørd millum YTF og starvsfelagan, og letur fyritøkan frídagar við løn.
§ 5. Serkøn
Tá viðurskifti verða viðgjørd, sum krevja eina serstaka bakgrundsvitan, kann SN, um semja er um tað, lata serkønar starvsfelagar, ið ikki eru limir í SN, luttaka á SN fundinum.
§ 6. Útreiðslur
Stk. 1 Elektron rindar útreiðslurnar í samband við virksemi hjá nevndini og letur høli til hetta virksemið.
Dømi um Starvsskipan fyri samstarvsnevndir.
1. Samstarvsnevndin (frameftir kallað “Nevndin”) er myndað av tveimum bólkum:
A-bólkurin: Stjórnin tilnevnir 4 limir. Í minsta lagi ein skal vera úr stjórnini hjá fyritøkuni. Hinir limirnir skulu veljast millum leiðarar í fyritøkunum. Leiðarar niður til og við dagligir leiðarar kunnu veljast í A-bólkin.
B-bólkurin: Øll onnur starvsfólk á lønarlistanum í fyritøkuni velja sínámillum 2 limir og 2 varalimir. Álitisumboðini velja sínámillum 2 limir og 2 varalimir. Valið er fyri 2 ár í senn. Afturval kann verða.
Formaðurin í nevndini er úr A-bólkinum. Næstformaðurin er úr B-bólkinum.
Starvsfólk á Starvsfólkadeildini skipa fyri vali av starvsfólkaumboðum. Valið fer fram ólíka ár í november mánaði, at taka við í januar, samstundis sum álitisumboð verða vald.
2. Nevndin hevur regluligar fundir einaferð hvønn ársfjórðing ikki seinni enn 6. viku í ársfjórðinginum. Fundardagar verða ásettir fyri 1 ár í senn á fyrsta fundi í einum ári.
3. Um tað ikki hevur verið gjørligt at hildið regluligan ársfjórðingsfund, ásetir formaðurin, eftir avtalu við næstformannin, ein nýggjan dag fyri fundin. Hesin nýggi fundur skal verða so skjótt, sum til ber.
4. Fundir útyvir teir regluligu ársfjórðingsfundirnar verða fráboðaðir av formanninum, tá hann heldur hettar verða neyðugt, ella tá minst helvtin av nevndarlimunum ynskja tað.
5. Formaðurin boðar øllum limum skrivliga til fundar. Vanliga skal hetta gerast við einari viku freist.
6. Saman við fundarboðum skal ein fundarskrá, ið formaðurin og næstformaðurin hava avtalað, fylgja við.
7. Formaðurin leiðir fundirnar. Í teimum førum, har formaðurin ikki er til staðar, verður fundurin leiddur av øðrum limi úr A-bólkinum.
8. A- og B-bólkurin velja skrivara í felag. Valið er fyri 2 ár í senn. Afturval kann verða.
Berst skrivaranum frá, verður annar valdur í hansara stað av fundarluttakarunum.
Skrivarin hevur ábyrgdina av gerðabókini hjá nevndini.
9. Fundirnir verða vanliga hildnir í Tórshavn. Nevndin er viðtøkufør, tá í minsta lagi 2/3 av limunum eru til staðar.
10. Eftir fundin verður fundarfrágreiðing skrivað, har tíð, stað, skrá og nøvnini á fundarluttakarunum verða nevnd. Stuttur samandráttur fyri hvørt evni á dagsskránni verður orðaður. Fundarfrágreiðingin verður send limunum innan 7 dagar til viðmerkingar. Viðmerkingar eiga innan freist, ásett av skrivaranum, at vera skrivaranum í hendi. Skrivarin tillagar frágreiðingina samsvarandi viðmerkingunum, og letur formanni og næstformanni hana til góðkenningar og undirskriftar.
Um formaðurin ikki hevur luttikið á fundi, skrivar tann, sum leiddi fundin, undir í hansara stað. Um næstformaðurin ikki hevur luttikið á fundi, ger hann av, hvør skal undirskriva vegna seg.
Fundarfrágreiðingin verður goymd í gerðabókini.
11. Nevndin hevur ábyrgdina av, at starvsfólkini í fyritøkunum verða kunnað um tað arbeiði hjá nevndini, ið ikki verður viðgjørt í trúnaði.
Kunningin eigur at verða løgd á atkomuligum stað so skjótt sum fundarfrágreiðingin er undirskrivað.
12. Nevndarlimunum er áløgd tagnarskylda – eisini eftir at teir eru farnir úr samstarvsnevndini – um upplýsingar, sum teir hava fingið í trúnaði.
Skjal 7: Høvuðsavtala millum Føroya Arbeiðsgevarafelag og SFS
§1
Henda høvuðsavtalan hevur gildi fyri limir í YTF hvørs lønar- og setanarviðurskifti eru ásett í sáttmálanum millum Føroya Arbeiðsgevarafelag og YTF.
§2
Rætturin hjá Tryggingarfelagnum Føroyar, LÍV Holding, Eik Banka, Norðoya Sparikassa, Suðuroyar Sparikassa og P/F Elektron at leiða og býta arbeiðið út verður framdur eftir sakligum leiðreglum – herundir við neyðugum atliti til áhugamálini hjá starvsfólkunum – og annars í samsvari við tær til eina og hvørja tíð galdandi lógir og tær millum partarnar inngingnu avtalur og sáttmálar .
§3
Partarnir viðurkenna, at tað stendur starvfólkunum frítt at vera limir í felagi og at luttaka í arbeiði felagsins eftir teimum til eina og hvørja tíð galdandi reglum í sáttmálunum og avtalunum.
§4
Kollektivir sáttmálar um lønar- og setanarviðurskifti fyri starvsfólk í fyritøkunum nevndar í §2 kunnu bara gerast millum Føroya Arbeiðsgevarafelag og YTF.
§5
Í tí tíðarskeiði, sáttmálin er galdandi, kann arbeiðssteðgur ikki setast í verk. Við arbeiðssteðg er at skilja verkbann, verkfall, blokada og boykott og eisini skipað avfólkan av fyritøkunum nevndar í §2 ella pørtum av nevndu fyritøkum. Í sama mun sum higartil kann samhugaarbeiðssteðgur setast í verk.
§6
Tá ein sáttmáli um lønar- og setanarviðurskifti er uppsagdur, skal beinanvegin farast undir samráðingar um nýggjan sáttmála. Er semja ikki fingin í lag - tann dag sáttmálin fer úr gildi- um nýggjan sáttmála at koma í gildi samstundis sum higartil galdandi sáttmálin fer úr gildi, skulu ásetingarnar í sáttmálanum, sum fór úr gildi, framvegis fylgjast, til nýggjur sáttmáli er samtyktur og settur í gildi, ella arbeiðsstegður er settur í verk sambært ásetingunum í § 7.
§7
Stk. 1. Føroya Arbeiðsgevarafelag og YTF viðurkenna rættin hjá hvørjum øðrum til at ordra arbeiðssteðg sambært ásetingunum í stk. 2 - 4.
Stk. 2. Arbeiðssteðgur av eini hvørji orsøk ella í ein hvønn mun kann bara verða ordraður eftir at verða viðtikin á einum til hetta endamál lógliga innkallaðum fundi í Føroya Arbeiðsgevarafelag ella í YTF samsvarandi viðtøkum felagsins.
Stk. 3. Ætlanir um ein slíkan fund, sum nevndur í stk. 2, um uppskot um arbeiðssteðg, skulu fráboðast hinum partinum í seinasta lagi 1 mánað, áðrenn arbeiðssteðgurin eftir ætlan verður settur í verk. Fráboðanin um avgerðina frá fundinum skal latast í seinasta lagi 14 dagar, innan møguligur arbeiðssteðgur verður settur í verk. Hendan fráboðan skal so innihalda nærri upplýsingar um arbeiðssteðgin.
Stk. 4. Fráboðan sambært stk. 3, 1. og 2. punkt skal vera skrivlig – møguliga um telefax ella elektroniskt samskifti – og skal, um hon verður fráboðað tann dagin freistin er, vera hinum partinum í hendi innan kl. 12.00. Ætlar hin parturin eftir hetta at geva fráboðan um arbeiðssteðg sama dag at verða settur í verk samstundis, skal slík fráboðan vera tí fyrra partinum í hendi innan kl. 24.00 sama dag. Fráboðan kann ikki latast leygardagar, sunnudagar, halgidagar og frídagar sambært sáttmála.
Stk. 5. Tá ósemjan er av, fer starvsfólkið til arbeiðis aftur á tí staði, viðkomandi starvaðist beint áðrenn ósemjan byrjaði, og tað áliggur báðum pørtum at viðvirka til at fáa vanlig og friðarlig arbeiðsviðurskifti aftur.
§8
Skt 1. Ordraður arbeiðssteðgur sambært § 7 kann fevna um starvsfólk fevnd av hesi høvuðsavtalu, tó ikki starvsfólk sum eru, deildarleiðarar/tænastuábyrgdarar.
Stk. 2. Fylgjandi tal av starvsfólki kann krevjast at vera hildin uttan fyri luttøku í einum arbeiðssteðgi:
a) Tryggingarfelagið Føroyar: 5 starvsfólk og harafturat 2 sýnsmenn
b) LÍV Holding: 1 starvsfólk
c) Eik Banki: 12 starvsfólk
d) Norðoya Sparikassi: 2 starvsfólk
e) Suðuroyar Sparikassi: 1 starvsfólk
f) P/F Elektron: 6 starvsfólk
Treytin er, at:
Starvsfólk, sum sambært hesi grein vera hildin uttan fyri luttøku í einum arbeiðssteðgi, kunnu bert ordrast til neyðugt arbeiði fyri:
- at varðveita ella bjarga skaddar lutir
- at minka um vandan fyri at skaðin gerst størri
- bráðneyðugt at fyribyrgja skaða
- at varðveita útbúnað og skipanir
- at røkja vaktarhald fyri bráðneyðugar dagliga funktiónir, t.d. clearing, back-office og likviditetsrapportering.
- fyri Elektron at tryggja raksturin og ikki menning, nýuppsetingar, broytingar, fyrispurningar, útskriving og pakking.
Onnur undantøk kunnu verða givin, um Føroya Arbeiðsgevarafelag og YTF eru samd um hetta.
Umboð fyri YTF sleppa undir arbeiðssteðgi inn á Elektron at hava samrøður við tey starvsfólk, sum sambært stk. 2 f) eru til arbeiðis.
§ 9
Geva samráðingarnar um nýggjan sáttmála einki úrslit, eru partarnir samdir um, at spurningurin skal viðgerast eftir reglunum hjá "Semingsstovninum", sb. lóg nr. 39 frá 13. mai 2013 við seinni broytingum. Partarnir vátta, at teir ætla at halda reglurnar í nevndu lóg.
§ 10
Stk. 1. Tulking av:
- hesi høvuðsavtalu millum Føroya Arbeiðsgevarafelag og YTF
- sáttmálum viðvíkjandi lønar- og arbeiðsviðurskiftum avtalaðir millum Føroya Arbeiðsgevarafelag og YTF,
- øðrum sáttmálum/avtalum millum Føroya Arbeiðsgevarafelag og YTF,
kann av báðum pørtum - eftir samráðingar uttan úrslit - leggjast fyri Fasta Gerðarrætt, sí eisini §11.
§ 11
Stk. 1. Gerðarrætturin kann døma tann ella tey, ið hava luttikið í sáttmálastríðnum, eina bót, sum skal ognast klagaranum. Er sáttmálabrotið um ikki at hava goldið eina skylduga peningaupphædd, kann dómurin í staðin fyri bót vera rindan av hesi peningaupphædd. Um annað ikki er viðtikið frammanundan, kann einum felag sum so bara vera álagt rættarlig ábyrgd, um tað hevur luttikið virkið í klagaða málinum.
Stk. 2. Bótin verður ásett við fyriliti fyri øllum viðurskiftunum í málinum, herundir fíggjarorku partanna, og við hóskandi fyriliti fyri í hvønn mun avtalu- ella sáttmálabrotið hevur verið fyrigeviligt frá avtalu- ella sáttmálabrótarans síðu. Tá mett verður um arbeiðssteðg, sum er í stríð við sáttmálan, skal fyrilit takast fyri, um tað frá mótpartsins síðu fyriliggja viðurskifti av slíkum slag, at arbeiðssteðgurin verður hildin at vera rímilig reaktión. Bótin kann annars fella heilt burtur, um linnandi umstøður eru, og skal fella burtur, um atburður í stríð við sáttmálan frá mótpartsins síðu verður mettur at geva rímiliga orsøk til arbeiðssteðgin. Harafturat skal bótin fella burtur, um tað verður prógvað, at ein arbeiðssteðgur er elvdur av trivnaðar orsøkum, sum mótparturin hevur ábyrgdina av. Bót kann ikki verða áløgd teimum luttakarum í einum arbeiðssteðgi, sum hava tikið upp aftur arbeiðið, áðrenn felagsfundur hevur verið hildin, ella hava fylgt einum tilmæli frá hesum fundi um beinanvegin at fara aftur til arbeiðis, uttan so at tað verður prógvað, at eingin rímilig orsøk er til arbeiðssteðgin, ella hesin verður hildin at vera liður í eini skipaðari atgerð.
§ 12
Stk. 1. Henda høvuðsavtala kemur í gildi tann 1. november 2016, og er galdandi, til hon við 6 mánaða fráboðan verður uppsøgd av einum av pørtunum at fara úr gildi, tá ein oktober mánaði endar, tó í fyrsta lagi at fara úr gildi tann 31. oktober 2018.
Stk. 2. Tann av pørtunum, sum hevur ynski um broytingar í høvuðsavtaluni, skal 6 mánaðir innan uppsøgnina boða hinum partinum frá, soleiðis at samráðingar verða tiknar upp við tí endamáli, at fáa semju og harvið sleppa undan uppsøgn av høvuðsavtaluni.
Stk. 3. Eru samráðingar um endurnýggjan av høvuðsavtaluni eftir uppsøgn av hesari ikki lidnar innan hon fer úr gildi, er høvuðsavtalan framvegis galdandi, inntil tann galdandi kollektivi sáttmálin millum partarnar er avloystur av einum nýggjum.
Tórshavn, tann 15. juni 2016
Vegna YTF: Vegna Føroya Arbeiðsgevarafelag:
Fróði Danielsen, formaður Marita Rasmussen, samráðingarleiðari
Johannes Ejdesgaard, næstformaður
Tommy Jacobsen
Asbjørg Arge
Annika Justinussen
Durita Kjærbo
Skjal 8. Reglugerð fyri útbúgvingargrunn
- Til útbúgvingargrunn lata fyritøkurnar ein útbúgvingarstuðul sambært sáttmálanum.
- YTF letur Føroya Arbeiðsgevarafelag árligan greinaðan roknskap yvir, hvussu upphæddin í útbúgvingargrunninum er nýtt. Roknskapurin skal fyriliggja í seinasta lagi 1. juni fyri árið frammanundan.
- Inngoldna upphæddin skal brúkast til at útbúgva og endurútbúgva álitisfólk og nevndarlimir.
- Er inngoldna upphæddin ikki brúkt, skal hendan støðlast til komandi ár.
- Broytingar í hesi reglugerð kunnu gerast undir sáttmálasamráðingum.“


c: text/html

text:
Her er eitt valynski frá Ferðavinnufelagnum, fleiri valynski kunnu lesast her
Sagt verður frá vøkstri í vinnuni. Talið á gistingum er vaksandi, og umsetningurin er á eini góðari leið. Gistingarhús byggja út, og onnur lata upp. Sambært tølum hjá Hagstovu Føroya vaks gistingarorkan hjá gistingarhúsunum í 2014 við 14% í seingjartali og 11% í kamarstali.
Tørvur á avloysarum
Ferðavinnan er merkt av árstíðarsveiggjum og hevur tí tørv á avloysarum, tá ið á stendur. Serliga um summarið. Í meginpartinum av vinnuni skapar hetta skiftið í starvsfólkahópinum dynamikk á arbeiðsplássinum og elvir ikki til stórvegis ampa.
Soleiðis er tó ikki við ferðaflutningsfyritøkunum. Tær hava torført við at fáa skikkaðar bussførarar. Orsøkin er ikki, at tað ikki er nóg dragandi at gerast avloysari í hesi vinnu. Orsøkin er, at krøvini eru ov stirvin og kostnaðarmikil.
Yrkisleiðin at gerast vinnuligur bussførari
Stórur munur er á viðurskiftunum, áðrenn Koyrikortkunngerðin varð sett í gildi í 2006 og eftir hetta. Áður var smidligari. Ferðaflutningsfyritøkur kundu tá læra bussførarar upp frá 18 ára aldri, tí stóra koyrikortið tá gav heimild til at koyra buss uttan ferðafólk. Á henda hátt kundu 18 ára gomul vaska bussar og sostatt flyta teir nakrar metrar her og har. Hetta ber ikki til longur. Heldur ikki fylgir hýruvognskoyrikortið við vinnuliga bussførarakortinum longur. Skalt tú hava vinnuligt busskoyrikort í dag, skalt tú umframt vanligt koyrikort hava stóra koyrikortið og busskoyrikort fyri at taka vinnuligt bussførarakort. Harafturat skal tú javnan hava koyrt stóran bil yvir 5 tons í eitt ár innan fyri eitt trý ára skeið.
Ferðavinnufelagið heldur, at yrkisleiðin at gerast vinnuligur bussførari er ov kostnaðarmikil, trupul og long og fer tí at heita á myndugleikarnar, sum varða av Koyrikortkunngerðini, um:
- ikki at petta koyrikortini ov nógv sundur, tí at hetta hevur avleiðingar fyri virksemið í vinnuni og ger tað torført at fáa avloysarar í vinnuna,
- minka um gjøldini, sum støðugt verða løgd á vinnuna, sum avleiðing av broytingum í skipanini.
Felagið vónar, at avvarðandi myndugleikar síggja, at tørvur er á broytingum í Koyrikortkunngerðini, sum taka atlit til vinnuna, og at hesin tørvur verður tikin í álvara.
Ferðavinnufelagið

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Stóra Pakkhús, mentanarhúsið í Suðuroynni
Í 1999 keypti eitt felag í Vági Stóra Pakkhús við tí fyri eyga at seta húsið í stand og gera tað til eitt mentanarhús við tiltøkum fyri øllum aldursbólkum og einum so breiðum skara av fólki sum gjørligt.
Síðan 2001 hevur Stóra Pakkhús virka sum eitt marg-mentanarhús við einari langari røð av tiltøkum av ymiskum slagi á skránni.
Stóra Pakkhús er í trimum hæddum við miðhædd, segllofti og kjallar.
Miðhæddin í Stóra Pakkhúsi Tiltøkini í miðhæddini í Stóra Pakkhúsi fevna serliga um tónleikatiltøk, hugna- og matkvøld, fundir og seminar, brúdleyp og føðingardagar, framløgur av ymiskum slagi (m.a. í smb. við bókaútgávur), umframt at fyrilestrar og framsýningar eisini eru á skránni. Og ikki minst, so hevur enskur- og champions league fótbóltur verið vístur í miðhæddini.
Sjósavn á Seglloftinum Sum partur av Vágs Sóknar Bygdasavni hevur sjósavn verið á Seglloftinum í Stóra Pakkhúsi, har framsýningar við atliti til sjógvin eru í summar hálvuni (frá mai til september). Seglloftið í Stóra Pakkhúsi verður annars í vetrarhálvuni brúkt til dans, fyrilestrar, framløgur og fundir o.t.
Kjallarin Kjallarin hevur verið brúktur til nógv ymisk endamál. Millum annað eru fleiri av gomlu grindabátunum umvældir í kjallaranum. Í kjallaranum eru eisini umklæðingarrúm v/brúsum og vaskimaskina og turkitrumla, og hevur kjallarin eisini verið brúktur í smb. við venjing hjá Vágs kappróðrarfelag og í samband við vitjanir hjá bátafeløgum.


text:
Tað, sum fyri hálvum øðrum ári síðani tók seg upp sum ein norðuramerikansk fíggjargøla - og sum lærdi allan heimin at siga ”Sub-prime” – hevur nú vaxið seg til eina av ringastu búskaparkreppum, sum heimurin hevur sæð.
Um allan heimin er húsagangur og vaxandi arbeiðsloysi. OECD, IMF og Heimsbankin kalla hetta ringastu kreppu í sexti ár, og spáa afturgongd og stórt arbeiðsloysi komandi árini.
Kreppudynamikkurin
Uttan at siga nakað um sjálva orsøkina til kreppuna, kunnu vit kortini sláa fast um sjálvan dynamikkin í kreppuni, at øll – lond, bankar, fyritøkur, húski – øll eru løgst á pengarnar tey eiga, og eru givin at seta seg í skuld fyri keyp. Tí øll hava mist álitið á, at tað verður nakað petti betur í morgin.
Og ferðin á veg inn í kreppuna bara økist og økist, so hvørt sum sparingin tekur dik á seg. So hvørt sum íløgurnar minka, so hvørt sum keypið tórnar, so hvørt sum tað fjarðar á marknaðinum av berari pengasparing – tess verri verður kreppan.
Tí tess minni verður umbiðið og keypt, tess minni skal framleiðast. Og tess minni framleiðslan gerst, tess færri íløgur skulu gerast.
Búskapur heimsins er soleiðis komin í ein súg móti botni, sum melur alt skjótari, so hvørt sum pengasparingin tekur dik á seg.
Stóru londini gera tað frægasta tey kunnu, fyri at steðga pengasparingini, og fyri at fáa meiri ferð á keypið og íløgurnar. Og saman við altjóða búskaparstovnunum heita tey á øll lond heimisins um at steðga øvugtu gongdini.
Tvørsøgnin
Hóast hetta ikki er heilt tað, ið enski búskaparfrøðingurin John Maynard Keynes meinti við, so kunnu vit loyva okkum at brúka frasu hansara ”Paradox of Thrift” um hesa hendingina. Tvørsøgnin um sparingina.
Hvørjum einstøkum húski tykist skilagott at gevast at seta seg í skuld, nú kreppa er, og heldur gjalda skuld aftur. Tað loysir seg ikki at standa við stórari skuld, um man missir arbeiðið. Tað ræður um hjá tí einstaka at hava okkurt á kistubotninum, um illa vil til.
Væl rikna fyritøkan fer heldur ikki at byggja ella seta í verk stórar íløgur, tá einki boðar frá størri umsetningi komandi árini.
Men hóast hetta eru skilagóðar avgerðir hjá tí einstaka, so endar hetta umfarið av skilagóðum avgerðum sum ein samfelagslig katastrofa. Tí so hvørt sum sparingin vindur upp á seg, minkar búskaparliga umfarið, og arbeiðsloysið bara vexur.
Hetta kann kallast eitt paradox – ein tvørsøgn – tí hóast avgerðin at spara er røtt hjá tann einstaka, so verður galin endi um vit øll gera tað sama.
Føroya leka illa . . .
Av hvørjum dollara, sum amerikanska stjórnin brúkar eyka fyri at steðga kreppusúginum, leka minni enn 10 cent út av landinum aftur í innfluttum keypi. Úr Danmark leka eini 30 oyru av hvørjari krónu. Hvussu illa Føroyar leka í so máta, vita vit ikki, men vit leka illa!
So gott sum allar vørur til nýtslu og íløgur verða innfluttar, so bara av tí lekur ein ríviligur partur av hvørjari eyka krónu av landinum.
Setur tað almenna sær fyri at brúka nakrar hundrað miljónir eyka, fyri at bjarga okkum borgarum undan ringastu kreppuherðindunum, so lekur ein stórur partur av landinum aftur.
Hetta er so dýrari prísurin, sum pinkubúskapir gjalda í so máta.
Groft sagt, so er krútið í einari eyka brúkatari almennari krónu 70 oyru í Danmark og kanska 60 oyru í Føroyum.
Fyri hvørja almenna krónu, sum í Føroyum verður spenderað eyka, fyri at halda hjólunum malandi, virka eini 60 oyru beint eftir ætlan, meðan hini 40 oyruni leka av landinum.
Tey sexti oyruni, sum virka eftir ætlan, halda handverkarum, arkitektum, byggifrøðingum, verkfrøðingum, arbeiðsmonnum og arbeiðskvinnum í starvi, halda flutningsfyritøkum rullandi, og stuðla upp undir so mangt annað virksemi í landinum.
Hini fýrati oyruni gera sjálvandi sína beinleiðis nyttu, sum inntøkukelda hjá onkrum føroyingi, men hann brúkar sannlíkt pengarnar til at innflyta sær vørur fyri. Hann fær mat í munnin, men inntøkan lekur av landinum.
. . . báðar vegir
Tað lekur altso báðar vegir.
Allar tær miljardirnar, sum brúktar verða í Evropa og USA halda altso eisini teirra nýtslu so frægt á floti, at vit sleppa av við fiskin, og at tey keypa hann fyri ein prís, sum tessvegna er hægri enn hann annars hevði verið.
Ein lítil brotpartur av teimum pengum, sum tað almenna í Danmark, Týsklandi og Fraklandi brúkar í krepputiltøkum, enda soleiðis sum gjaldoyrainntøka í Føroyum.
Í einum av størru ES londunum leka eini 10 oyru av hvørjari krónu av landinum, um tað stendur einsamalt í átøkum, og øll hini skulka sær undan.
Men um Øll ES lond binda seg til felags átøk móti kreppuni, er krútið í hvørjari meira enn brúkta krónan. Fyri hvørja eyka brúkta almenna krónu, koma 120 oyru í keynskum krúti burturúr! Tí ES lond keypa og selja mest sína millum, og tí lekur so mikið minni úr umfarinum, um øll halda saman um felags tiltøk.
Slúrurin skulkar sær undan
Vit selja og keypa allarmest úr ES londunum, so vit eru í sama báti.
Hvør almenn króna aftrat, sum verður spenderað í Føroyum, er tíverri ikki eins dygg og ein eyka almennur týskur markur.
Men hin vegin kann man so siga, at tað eru ongar aðrar almennar krónur enn tær føroysku, sum fara at stuðla føroyska heimamarknaðinum. Tað kann ein eyka almenn føroysk króna gera – og bara hon!
Sjálvandi kann tað almenna í føroyum í ein ávísan mun liva sum snultari, og skriva føroyskum handverkarum út kaparabrøv til at ræna av teimum krónunum, sum norsku, donsku og svensku stjórnirnar spendera fyri at halda byggivinnuni flótandi heima hjá teimum.
Men tá hevur tú bara ikki viðurkent og staðfest tín leiklut í heiminum – hvussu lítil enn leikluturin er. Skulu Danmark og Ísland gera tað sama? Hvussu lítil skal virkningurin av almennu krónuni vera, fyri at slúrurin kann skulka sær undan at virka kreppumótelvandi?
Nú, keru vinir . . .
. . . tað er nú at Keynes skal dragast úr neystinum. Stimulasjónstankin hjá Keynes varð smíðaður í hitanum av brennandi heimsbúskapinum, eftir at Wall Street smokkaði saman í 1929, og tað er akkurát tað, hann er bestur til.
Keynes er ikki til at sigla innanskers við, tá tað skvatlar fram við borðunum í føroyskum hampaveðri. Hann draga vit sum knørr úr neysti, tá bláhvíta froðan skolar inn yvir skúturnar í glaðustroki og tungum andróðri.
Ætla politikarar nakrantíð at brúka keynskan fíggjarpolitikk, so er tað í ár og komandi ár at tit fáa kjansin. Ein kjans sum vónandi ikki kemur aftur í tykkara politisku yrkistíð.
Tað er í ódnarveðri sum hesum, at fólki hevur brúk fyri rættuligum álitismonnum við róðrið.


text:
Wednesday, July 20, 2016
Hómast huldir hógvar?
Hvussu skal ein nýskipað fiskivinna lokka fleiri at taka lut í henni og eisini geva meira inntøkur til landskassan? Hetta tykist teljast millum aðalmálini í ætlaðum fiskivinnupolitikki fyri Føroyar, í einari tíð sum tykist merkt av lemjandi óvissum allastaðni.
Higartil hevur einki greitt boð verið at sæð alment uppá hvussu ein miðsavnað uppboðssøla av fiskirættindum skal kunna geva betri samfelagsbúskaparligan vinning samanborið við eina trygga loyvisskipan við hóskandi avgjøldum og skattum. Heldur einki boð hoyrist um hvat fyri fiskivinnutjóð ið her er hugsað sum fyrimynd, ei heldur hvussu ætlanin er at fáa fleiri leikarar at luttaka í fiskivinnuni.
Alt meðan tann sokallaði nýskipanarbólkurin skjótt skal leggja fram sína frágreiðing til Høgna Hoydal fiskimálaráðharra, tykist ein skralltóm illusión at liva í besta bløðrublóma, liggjandi til grund fyri vanvittigum tosi um stórar vinnupolitiskar avgerðir — at gott fiskarí og rakstraravlop er ein sjálvfylgja, um bara rættindi eru til staðar.
Eg meini tað...
At ikki eitt einasta nýtt fiskiskip er bílagt til Føroyar síðani 2007, hóast søguliga góðar byggisáttmála- og lánitreytir, átti at givið bæði høgum og lágum nakað at hugsa um, sum Hanus Hansen herfyri vísti á í almennum skrivi til tinglimir, har hann ávarar staðiliga ímóti uppboðssølu av rættindum við ávísing til at ein tílík skipan kann gera tann frammanundan stóra óvissutáttin í vinnuni ótolandi stóran, ikki minst við atliti til fígging av íløgum.
“Tað hevur verið ført fram at uppboðssøluskipanin fer at hava við sær at nýggir aktørar fáa møguleikan at koma inn í fiskivinnuna,” skrivar JFK reiðarin og fyrrverandi skiparin í Klaksvík. “Sjálvur meti eg at hetta verður tvørturímóti. Ein uppboðssøla fer uttan iva at hava við sær at verandi aktørar í ávísan mun fara at kappbjóða, og at fiskirættindini verða flutt millum teir aktørar sum ídag eru í fiskivinnuni. Men tað verður sera trupult, fyri ikki at siga ógjørligt, hjá aktørum sum ídag einki hava við fiskivinnuna at gera at keypa seg inn i fiskivinnuna á eini uppboðssølu, uttan so at hesir eru sera pengasterkir.”
“Peningastovnamir hava greitt boðað frá at tað verður truplari at fíggja skip, um eingi rættindi at fiska eru knýtt til skipini,” skrivar Hanus Hansen.
“Men teir kunnu bara leiga skip,” ljóðar tað í hinum endanum frá nøkrum ástøðingum ið aftur og aftur verða endurgivnir í tíðindamiðlum og millum politikarar, lyftir upp á ein piedestal sum übermyndugleikar í øllum búskaparspurningum. Tó kann ein og hvør sum vil síggja at uttan gott vinnuligt innlit verður teirra servitan ofta óviðkomandi fyri búskapin í einum lítlum fiskivinnusamfelag sum Føroyar.
Eingin tykist spyrja hvussu mong hóskandi skip, um yvirhøvur nøkur, ið munu vera tøk til leigu fyri fiskivinnuna, og um so er hvar tey finnast, og nær tey kunnu leigast, hvussu leingi og undir hvørjum treytum.
Fín orð
Uttan at taka atlit til tílíkar grundleggjandi fyritreytir er tað høpisleyst, fyri ikki at siga bæði hálvbýtt og ábyrgdarleyst, at ikki bara rópa upp um tílíkar teoretiskar møguleikar men enntá brúka teir sum grundarlag at leggja stórar ætlanir útfrá, áðrenn man veit um hetta yvirhøvur umboðar nakra gongda leið.
Men aftur, hetta tykist vera partur av sama tankagóðsi ið tey seinnu árini hevur eyðmerkt eitt kveistrandi kollveltingarhugað, og búskaparliga heldur vandamikið, tveitarí við grundleggjandi fyritreytum fyri vinnuna og samfelagið — í takt við at tað vinnuliga umhvørvið í Føroyum er við at missa sínar lutfalsliga stabilu karmar.
Orð sum “burðardygd” og “endurbyggingarætlan” og “umsitingarætlan” kunnu ljóða væl, men hvat nytta tey uttan eitt vinnuligt grundarlag?
Tað er skjótt at rokna út hvat marknaðurin úti í heiminum fer at siga til dramatiskt økta óvissu kring veiðirættindi.
Ivi um fyritøkur kunnu levera úr Føroyum til nøktandi treytir? “Nei, tað ger nokk einki um onkrir aktørar hvørva og vinnan fær ringt orð á seg,” tykist tankin hjá kollveltingartoyminum ljóða, “tí har ein fer í fallit kemur bara annar ístaðin.” Ja, so púra eftir bókini — men gloym bara ikki at tað kann í praksis taka mong, mong ár at byggja ein mistan marknað uppaftur, um tað yvirhøvur eydnast. Nakar sum minnist Faroe Seafood og Coldwater í Bretlandi?
Fólk sum ikki kenna væl til umstøðurnar í vinnuni hava, tíverri, heldur ikki lyndi til at virða hvat ið krevst av einum “aktøri” fyri at yvirhøvur finnast. Hvat krevst ikki fyri at arbeiða upp álit millum keyparar og eina sterka positión á marknaðinum — hvørja tíð tekur tað ikki, hvat kostar tað ikki í pengum og miðvísum arbeiði?
Onkur hugsjónarfólk tykjast halda at bara tú hevur fiskirættindi so kemur alt av sær sjálvum — dugnaligt fólk og góður fiskiskapur, viðgongd á marknaðinum og framúr viðskiftarar, optimal framleiðsla og vælvirkandi logistikkur, fíggjarligt avkast og áhaldandi menning — einki av hesum tykist viga nakað serligt í tí orðaskifti sum tey fólkini í so nógv eru sloppin at dominera. Úti í vinnuni verður tílíkt tulkað øðrvísi: at ikki duga at virða alt tað sum liggur í einum so stórum samanhangi er tað sama sum at gjøgnum óvitan, hóast alla betrivitandi teori, at biðja um allar heimsins trupulleikar. Tí við so grunnari, skinklandi og óbúnari tilgongd til nakað so tungtvigandi ber snøgt sagt bara til at miseydnast. Tá nytta fín orð lítið.
Skera og skera
Ei undur í um summi eru farin at misteinkja at okkurt meira óreint enn ber býttheit býr undir slíkum argumentum og ætlanum, sum strangt tikið, teoretiskt, kunnu botna í onkrari svínskari samansvørjing um at niðurbróta tað vinnuliga sjálvbjargnið sum føroyingar framvegis hava. Í myrkum løtum kann tað neyvan undra um onkur hugsar at har eru kanska persónar sum fáa goldið “onkustaðni” frá, kanska pening á offshore konto ella loynilig lyfti um framtíðar maktpositiónir, fyri at virka fyri at sníkjandi spenna bein, fyrst fyri fiskivinnuni, og so helst alivinnuni seinni.
Í so máta kann konstaterast at meðan flotin av uppsjóvarskipum og verksmiðjutrolarum nú tykist koma í skotlinjuna, so er tað longu eydnast at fáa størri og størri partar av heimaflotanum niður við nakkanum. Uttan tó at brúka sama vinkul, vísti Fiskidaganevndin í sínum seinasta tilmæli um fiskidagar á hetta. Ikki færri enn 25.000 fiskidagar eru nevniliga tiknir úr dagaskipanini síðani hon kom í 1996, ein skerjing upp á 60 prosent yvir minni enn 10 ár.
Fiskidaganevndin skrivar m.a.: “Fyri smáum 10 árum síðani, fiskiárið 2006/2007, vórðu útskrivað tilsamans 603 fiskiloyvir til fiskiskip og bátar (bólkarnar 2 til og við 5B), ið virkaðu undir Fiskidagaskipanini. Verður bólkur 5B, sum einamest fevnir um frítíðarfiskarar, tikin burturúr, so var talið 247 loyvir. Hetta fiskiárið, 2015/2016, eru tað útskrivað 382 fiskiloyvir til skip og bátar í bólkunum 2 til og við 5B. Verður bólkur 5B tikin burtúr, so eru tað hetta fiskiárið útskrivaði 102 fiskiloyvir til vinnuliga rikin fiskifør eftir botnfiski undir Føroyum. Talan er sostatt um minking á umleið 60% í 9-10 ár. Av teimum 102 fiskiloyvunum, sum eru útskrivaði hetta fiskiárið, eru bara 72 skip og bátar í vinnu. Innsatsurin, tá umræður tal á skipum og bátum, er sostatt metlágur í mun til tá Fiskidagaskipanin kom í 1996/1997.”
Nevndin leggur afturat: “Fyrsta árið undir Fiskidagaskipanini varð dagatalið ásett til at vera 43.858 fiskidagar (49.858 fiskidagar í eitt 15 mánaða skeið) til skip og bátar í bólkunum 2 til og við 5B. Lemmatrolarar, sum tá vóru í bólki 1, vóru ikki við í Fiskidagaskipanini, men royndu tá í miðal í umleið 270 dagar um árið. Tey 13 skipini í bólki 1 fiskaðu tá tilsamans í umleið 3.510 dagar, og fiskidagatalið í 1996/1997 var sostatt smáar 47.400 dagar. Fiskiárið 2015/2016 varð fiskidagatalið ásett til at vera 22.182 fiskidagar, ella góðar 25.000 fiskidagar færri enn í 1996/1997. Í miðal eru tað hvørt ár tiknir smáir 1.200 fiskidagar úr skipanini síðani Fiskidagaskipanin sá dagsins ljós. Innsatsurin, tá umræður talið á fiskidøgum, er sostatt eisini metlágur í mun til tá Fiskidagaskipanin kom í 1996/1997.”
150 mans færri
Samstundis førdi Óli M. Lassen fram herfyri, undir yvirskriftini “Ein óskiljandi fiskivinnupolitikkur,” at húkaflotin er í praksis sorlaður sundur. Civiløkonomurin, sum eisini er fiskireiðari, skrivaði m.a.: “Tann áhaldandi niðurpíningin av feløgum ið reka húkaveiðu hevur ført til at eigarar hava verið noyddir at selja síni vinnutól ella broyta eigaraviðurskiftini munandi. Útróðrur er mestsmum heilt steðgaður upp.”
Óli M. Lassen helt fram: “Tað er ein sannroynd at tað er sera lítil roynd eftir toski og hýsu á Føroyagrunninum. Eisini kann staðfestast at flestu feløg ið reka fiskivinnu eftir toski og hýsu hava verið í kreppu í mong ár orsakað av prísgongd, ov lítið av fiski undir Føroyum og harvið væntandi inntøku til manning og reiðarí. Hetta hevur so aftur ført til at flotin eisini hevur havt manningartrupulleikar, sum so aftur hevur ávirkað raksturin negativt. Roknskapargreiningar av úrslitinum hjá Línuskipum prógva í ríkiligt mát vánaligu gongdina hjá hesum feløgum seinastu mongu árini. Ídag eru tað heilt fá línuskip og útróðrarbátar eftir. Løgtingið hevur góðtikið at skorið umleið 100 dagar frá hvørjum skipi (felag ið eigur línuskip). Hetta er gjørt uttan endurgjald. Umframt hetta, so eru hendar stórar økisfriðingar. Skipini verða tvingað at landa størsta partin av veiðini í Føroyum, har prísirnir kunnu vera verri enn uttanlands. Vit kunnu ikki læna dagar millum skipini ella leiga tí 60% brúksskylda er galdandi. Hetta hevur ført til at 10 skip eru farin úr flotanum og minst 150 mans eru færri í bólkinum línuskip.”
2 comments:


text:
Hvussu nógv av tí sum vit veruliga ynskja at gera, gera vit í gerandisdegnum? Tað eru túsund ting, sum eg havi hug til at gera hvønn dag, men alt ov ofta, tá kvøldið kemur, havi eg ikki ein gongd gjørt helvtina. Hví er tað at vit blíva við at koyra í tí sama, har vit altíð siga: “Eg burdi gjørt ____”, “Áhh eg hevði ynskt at eg gjørdi ____ oftari”, “Hevði eg bara havt tíð til at gjørt ____ “. Tað kennist sum, at dagarnir flúgva avstað, og at man bara noyðist at fylgja við.
Tað eru sjálvandi nøkur ting sum mugu gerast. Ein má passa arbeiðið, lesnaðin, børnini, halda hús osf. Men tað merkir ikki at hetta skal fylla alt.
Tá eg flutti niður, hoyrdi eg ofta fólk siga “Ja, lat meg líka hyggja í kalendaran”. Eg helt hetta var so undarligt. Eg skuldi so ongantíð hava nakran kalendara, sum fortaldi mær hvat eg skuldi hvønn dag. Fyri meg kendist hetta næstan innikleimandi. Men eg má viðganga, at nú havi eg latið eyguni upp fyri hesum møguleikanum.
Eg fann nemliga útav, at eg sjálvdan náddi alt sum eg gjarna vildi, og tað var nokk mest tí eg ikki dugdi at skipa mína tíð. Eg kann hava tað við at heldur gera tey hugnaligu tingini, og ikki tað sum eg ikki tími so væl, (sum fx at lesa). Men hetta býtur meg í halan í hinum endanum, og stressar meg, tá eg so ikki havi gjørt tað sum var neyðugt. So málið hjá mær, var at finna ein máta, har eg kundi náa mest møguligt, uttan at tað skuldi ganga útyvir hvørt annað.
Hvussu kunnu vit broyta hetta? Við at útfylla tað sum stendur omanfyri, fært tú eitt yvirlit av hvat gleðir teg og hvussu nógv av tí fyllur tín gerandisdag.
- Ger ein lista við við tingum ið gleða teg
- Ger ein lista við tingum ið tú gert hvønn dag
- Samanber listarnar
- Tillaga
Nú sært tú kanska at tað ið gleðir teg, ikki fyllir eins nógv sum tú ynskir (so far, so good). Tað er nú at tú kanst gera tær eina ætlan yvir, hvussu tú kanst flætta hesi tingini, ið gleða teg, inn í tín gerandisdag. Tað kennist kanska ringt at fáa yvirlit á, men tað ber til. Tú nýtist ikki at fáa gleðistingini inn hvønn dag, men kanska annaðhvønn dag ella einafer um vikuna. Lívið er ov stutt til ikki at gera tað ið gleðir ein.
Fyri meg hevur tað hjálpt, at fingið mær ein kalendara. Eg fekk mær eina app, sum eitur “calenders”. Tað er onki serligt við hesi appini, men hon riggar fínt.
Til høgru sæðst ein brotmynd, av einum vanligum degi hjá mær. Sum tú sært, er ikki nakað serligt á har, men tað var umráðandi fyri meg at seta tíð inn, har eg kundi skriva eitt nýtt innslag til Sukursøtt. Og tað hevði eg nokk ikki fingið gjørt ímillum har, um eg ikki hevði gjørt hesa ætlanina. Tað gevur mær eina ró, at eg dagin fyri havi tikið avgerð um hvussu næsti dagurin skal síggja út.
Eg sigi ikki at hetta riggar fyri øll, men hetta er ikki tíðarkrevjandi og hevur tó eina góða ávirkan, so tú kundi givið tí eina roynd.
Eg hoyri ofta mammur siga “Jamen eg havi slett ikki tíð til meg sjálva”. Kanska tað kundi verið eitt hugskot, at sett ein hálvan tíma ella tíma inn, har maðurin/sjeikurin hevur barnið, og har tú sleppur at njóta títt egna selskap og gera eitthvørt ið gleðir teg. Hetta er ikki bara gott fyri teg, men eisini fyri barnið, sum fær eina gleðari mammu.
Í hesum tíðum har øll hava so nógv at takast við, helt eg tað verða gott at seta fokus á hetta, so vit ikki bara renna og renna framvið øllum tí góða, sum vit heldur kunnu steðga á og njóta.
Vónandi fanst tú okkurt tú kundi brúka. (P.S. takka verið kalendarinum, fekk eg skrivað hetta innslagið í dag)
M&K


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
-
KORT
VEÐRIÐ
Stýrisskipan fyri ferðslunevndina hjá Vestmanna Kommunu
§ 1 Ferðslunevndin er skipað sambært §7, stk. 2 í Stýrisskipanini fyri Vestmanna Bygdarráð.
§ 2 Í ferðslunevndini eru 3 limir, nevndarlimirnir eru bygdarráðslimir og verða valdir við lutfalsvali. Nevndin skipar seg sjálv við formanni og næstformanni.
§ 3 Ferðslunevndin er ein ráðgevandi nevnd undir teknisku nevnd. Ferðslunevndin kann viðgera ferðsluviðurskifti, m.a. ferðslutrygd, skelting, parkering, gonguteigar og –breytir, skúlagøtur.
Stk. 2 Ferðslunevndin hevur ikki regluligar fundir, men viðger mál eftir áheitan frá teknisku nevnd ella teknisku deild.
§ 4 Nevndarlimirnir verða samsýntir við fundarsamsýning fyri hvønn fund. Koyripeningur verður latin fyri tænastuørindi uttanbýggja.
§ 5 Ferðslunevndin situr fram til 31.12.2012.
Samtykt á bygdarráðsfundum tann 29. septembur 2009 og 27. oktobur 2009.
Vestmanna Bygdarráð
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Í apríl mánaði heitti Mentamálaráðið á allar dagstovnar og dagrøktir um at koma við uppskotum til Barnasangbók Føroya. Ein sangbók, sum allir nýføðingar fáa latið í vøggugávu frá landinum.
Nógv sanguppskot komu inn, men nú sleppur almenningurin eisini upp í part.
- Fyri at fáa eina so fjøltáttaða og spennandi bók sum gjørligt vilja vit nú lata almenningin sleppa at siga okkum, hvørjir barnasangir eru vælumtóktir heima, sigur Eydna Skaale, sum er samskipari av sangbókini.
Men tað er um at bera skjótt at, tí um eina viku verða øll tey innkomnu uppskotini givin nevndini, sum síðani velur út.
Pláss eru fyri tilsamans 100 sangum í Barnasangbók Føroya, og eftir ætlan verður fyrsta bókin latin einum nýðføðingi einaferð til heystar.
Til ber at geva títt boð upp á ein góðan barnasang, sum skal vera í bókini, við at fara á síðuna Banasangbók Føroya á Facebook. Freistin at lata inn uppskot er mánadagin 18. juni.


text:
Orð: Eben Eugene Rexford
Lag: Charles Hutchinson Gabriel
Týtt: Flóvin Tyril
Upprunaheiti: Only one way
1. Tað er einans ein vegur til frelsu:
Hin krossins, men dýrmæta leið.
Hon gjøgnum Getsemane gongur,
við tornum, har fóturin steig.
Tó trong, hon við dýrdleika skyggir
við himmalskum lyftum á ferð.
Er hon ósløtt og torfør at ganga,
so náði í yvirflóð er.
Niðurlag: Tað er einans ein vegur til frelsu:
Hin krossins, dýrmæta leið.
Tað er einans ein vegur til frelsu:
Hin krossins, men dýrmæta leið.
2. Tað er einans ein vegur til frelsu!
Hann byrjar við Golgata træ,
um iðranardalin hann gongur,
úr syndanna díki og stað.
Mong vitni hann fargaðu reyðan,
og tárini runnu so stríð,
men hann er tó hin einasti vegur,
sum leiða kann Himmalin í.
3. Tað er einans ein vegur til frelsu,
hann tykjast kann trongur sum er,
við fjøllum av royndum og sorgum,
við gremju um oyðimørk her.
Men Jesus, sum syndarar frelsir,
skal fylgja og leiða hvørt stig.
Hann skal styðja og troysta og bera.
Trúgv á hann og ja honum sig!


text:
”Uttan frið verður eingin burðardygg menning, og uttan burðardygga menning verður eingin friður”. Soleiðis skriva Sameindu Tjóðir í formælinum til heimsmálini.
Higartil hevur tíverri ikki eydnast ST at skapa heimsfrið og trygd, sum er aðalmálið hjá stovninum. Vápnað stríð eru nógv í tali í dag, samanborið við farnu 20 árini. Tað hoyrir tó til søguna, at í dag eru færri kríggj, og færri fólk doyggja í vápnaðum stríði, enn undir kalda krígnum. Líta vit enn longur aftur í søguna, hevur heimurin mangan verið meira harðrendur enn í dag. So hóast støðan í heiminum er álvarslig, er tað kortini ikki rætt at siga, at heimurin var friðarligari fyrr.
At steðga kríggi hevur stóran týdning. Men friðurin kann ikki standa sum tað einasta. Sekstanda heimsmálið snýr seg eisini um at minka um onnur sløg av harðskapi, eitt nú skipaðum brotsverkum og yvirgangi. Handil við menniskjum skal steðgast og vápnasmugling skal avmarkast sum mest.
Rættvísi
Samstundis er rættvísi eitt lyklahugtak í heimsmálunum. Øll skulu viðfarast rættvíst, og hetta ber í sær at menniskju í øllum londum skulu liva í einum rættarsamfelagi, har ið vit kunnu hava álit á, at politikarar, løgregla og dómarar ikki eru mutrað. Vit skulu hava møguleika at taka lut í øllum avgerðum um okkara samfelag, og á øllum stigum. Tað verður gjørligt at finna veg úr harðskapinum, tá vit eisini síggja ein veruligan møguleika at skapa eina betri framtíð fyri okkum sjálvi og tey, sum eru rundan um okkum.
Her er punkrokkbólkurin 200, sum syngur "Eg ákæri".
Hvør er tað, sum verður ákærdur í sanginum?
Skiftið orð í flokkinum um, vit kunnu ákæra onkran, sum vit eru ill við. Er nakar annar í samfelagnum, ið hevur til uppgávu at tryggja, at ákærur verða viðfarnar rætt?
16.1 Allur harðskapur og deyði í sambandi við harðskap verður nógv skerdur allastaðni
16.2 Beint verður fyri misnýtslu, eyðræning, mannahandli og øllum harðskapi og barnapínslu
16.3 Rættartrygd verður framd á lands- og altjóða stigi, og øllum verður tryggjað somu atgongd til rættvísa rættargongd
16.4 Fyri 2030 verður ólógligur peninga- og vápnaflutningur skerdur í stórum, nógv meira verður gjørt við at finna aftur og bera aftur stolnar ognarlutir og at berja niður skipað brotsmannalið
16.5 Korrupsjón og mutur í øllum líki skulu verða skerd munandi
16.6 Munadyggir, ábyrgir og gjøgnumskygdir stovnar verða mentir á øllum stigum
16.7 Eftirfarandi, inkluderandi, luttakandi avgerðir við umboðandi pørtum verða tryggjaðar á øllum stigum
16.8 Luttøkan hjá menningarlondum í heimsfevnandi millumríkja stovnum skal verður útbygd og styrkt
16.9 Fyri 2030 fáa øll ein løgligan samleika, eisini føðibræv
16.10 Almenn atgongd til kunning og verju av grundleggjandi frælsirættindum í samsvari við altjóða lógir og altjóða sáttmálar verður tryggjað
16.a Viðkomandi landsstovnar skulu styrkjast millum annað við altjóða samstarvi fyri at fáa til vega førleika á øllum stigum, serstakliga í menningarlondum til tess at forða fyri harðskapi og at berja niður yvirgang og brotsverk
16.b Virkað verður fyri ikki-mismunarlógum og politikki sum stuðlar burðardyggari menning
Heimsins bestu tíðindi hava verið á prenti í Dimmalætting í 2018.
Hesar greinar umrøða Heimsmál 16:


text:
Søgan hjá Sannu
Eg eiti Sanna og eri 45 ár. Eg eri yngst av 4 børnum. Eg og systkin míni hava havt ein sera trupllan uppvøkstur. Pápi mín var alkaholikari. Hann hugsaði ikki um annað, enn at fáa fatur á øl og brennivín, hvønn einasta dag. Mamma royndi alt tað, sum hon kundi, uppá hennara máta, at fáa dagligdagin til at hanga saman. Tað var ofta, at vit fóru svong í song. Tað vóru nøkur fá fólk, sum av og á plagdu at koma á gátt. Tey høvdu altíð nýbakaðar bollar og breyð við, onkuntíð fisk og annan góðan mat.
Tá eg var 6 ára gomul, gjørdis mamma sera sjúk. Tá broyttist lívið hjá okkum fullkomiliga. Vit høvdu ongan góðan, bert tey fáu menniskju, sum av og á komu á gátt. Sjúkralegan hjá mammu gjørdist stutt. Hon doyði av krabbameini.
Eg og systkin míni vóru skyld sundur. Onkur fór til familju, onkur í pleygu og eg sjálv endaði á einum barnaheimi.
Á barnaheiminum kendi eg meg sera fremmanda. Har vóru nógv børn og fleiri ymisk starvsfólk. Starvsfólkini vóru fitt og fyrikomandi, men eg kendi tað ongantíð, sum eg bleiv ordiliga elskað.
Har búði eisini ein drongur, sum var 7 ár eldri enn eg. Tá eg var 8 ára gomul, byrjaði hesin drongurin ofta at spyrja meg, um at koma at spæla. Vit skuldu spæla nakað, sum var ordiliga stuttligt. Hann segði, at ongin annar mátti kenna til okkara spæl. Hann fann altíð onkrar krókar, har sum ongin annar var, og so misbrúkti hann meg har.
Hesin drongur var sera ógvusligur, og øll ræddust hann. Eg tordi ongantíð at siga nei, eg var ræðuliga bangin – bæði fyri honum og øllum hinum.
Eg fór rættuliga at mistrívast. Ein dagin fór eitt starvsfólk við mær til lækna. Har varð staðfest, at eg hevði fingið eina kynsjúku. Hetta førdi við sær, at tað at eg varð misbrúkt, kom fram í ljósið. Drongurin bleiv fluttur á eitt annað barnaheim.
Tá eg var 15 ára gomul, møtti eg einum ungum manni. Hann var sera áhugaður í mær. Eg var slett ikki klár til at fara í nakað forhold, men eg sá hetta, sum mín einasta møguleika til at sleppa burtur frá barnaheiminum.
So tá eg var 17 ár, fekk eg loyvi til at giftast. Tað vóru nógv, sum hildu, at eg var ordiliga heldig, at eg hevði funnið mín prins. Eg haldi, at hann var ordiliga góður við meg, og hann royndi at fáa meg til at trívast og at hava tað gott. Men tað var so nógv innan í mær, sum var so oyðilagt. Eg dugdi ikki at taka ímóti tí kærleika, hann vísti mær. Eg mistonkti hann fyri bæði eitt og annað. Vit fingu eitt barn saman, men tað gekk slett ikki. Tá vit høvdu verið saman í nøkur ár, fóru vit hvør til sítt.
Síðani tað, havi eg havt fleiri menn. Teir hava allir verið misbrúkarir, og nakrir hava eisini verið harðligir. Tá dóttir mín var 7 ára gomul, gekk tað upp fyri mær, at eg faktiskt bjóði henni akkurát tað sama lívið, sum eg hevði, og sum eg hataði og var bangin fyri. Hetta gjørdi, at eg fekk tikið meg saman, og rópti um hjálp.
Tað hevur ikki verið nemmt, og eg havi fleiri ferðir verið við at geva upp. Eg gangi nú til sálarfrøðing, og havi regluligt samband við Kvinnuhúsið. Eg vóni, at eg ein dag veri so væl fyri, at eg kann elska mítt lív og meg sjálva.


text:
Vælkomin til Tings, tingfundurin er settur!
Soleiðis byrjar ein vanligur tingfundur, og soleiðis byrja vit eisini í dag, nú tit ungdómstinglimir í tveir dagar fara at manna løgtingið og seta skránna við málum og evnum, sum tit halda eru týdningarmikil at varpa ljós á.
Hjartaliga vælkomin, tit ungu næmingar í fólkaskúlanum, tit sum luttaka, tit sum lýða á. Og vælkomnir skulu lærarar tykkarar eisini vera.
Hetta er sættu ferð at ungdómsting verður hildið í Føroyum. Vit í Løgtinginum halda hetta verða ein góðan máta at fáa okkara ungdóm at taka lut í samfelagskjakinum og í fólkaræðinum.
Sum tit vita, eru reglulig løgtingsval fjórða hvørt ár, og 33 fólk verða vald á Ting.
Tingið sum situr, er bert nakrar mánaðar gamalt. Og ein fittur partur av tingfólkunum, eru nýggj á Tingi. Men tey hava frí hesar báðar dagarnar, tit sita her, og nú fáa tit høvi at royna, hvussu tað er at reka politikk í hjartanum av fólkaræðinum í Føroyum.
Tit taka í dag sæti í elsta parlamenti í Europa. Vit hava fólkaræði sum stýrisskipan í Føroyum, ella demokrati, sum tað verður nevnt í altjóða samanhangi. Umboðandi fólkaræði merkir at allir Føroyingar omanfyri 18 ár, kunnu velja fólk á ting at umboða seg og landið.
Valdið í einum fólkaræði er trýbýtt. Løgtingið er lóggevandi valdið og ger lógirnar sum vit skulu liva eftir.
Landsstýrið, er stjórnin í landinum, sum Løgtingið setur í starv at útinna politikkin eftir samtyktu lóggávuni.
Dómstólurin, Føroya Rættur, er dømandi valdið, sum tekur avgerð um hvør heldur seg til lógirnar, og at hjálpa sær í tí arbeiðinum, hava tey løgregluna.
Vit plaga eisini at nevna fjølmiðlarnar fyri fjórða valdið, tí tey hjálpa til við at kunna og upplýsa okkara borgarar um hvussu valdshavarnir brúka valdið, sum tey hava fingið frá fólkinum.
Fólkaræðið er ikki nakað, sum er givið einaferð fyri allar tíðir, ella nakað, sum kemur av sær sjálvum. Tað er ein skipan, sum vit øll dagliga mugu virka fyri og fara væl um og verja.
Og tað er tí at vit meta tað neyðugt at at vit hava bjóðað tykkum higar í dag, so at tit so tíðliga sum gjørligt skulu uppliva hetta og læra, hvussu tað virkar.
Vit eiga at fegnast og vera takksom fyri, at vit eiga eitt samfelag, sum hevur sterkar og gjøgnumskygdar siðvenjur í hesum – at vit uttan nakran ampa og nakað hóvasták kunnu fara á val, og at vit, tá ið valið er av, kunnu kenna okkum trygg – uttan at spurnartekin verður sett við valið ella valúrslitið. Hetta er ikki so allastaðni!
Endamálið við ungdómstinginum er at geva tykkum størri innlit í arbeiðið hjá Løgtinginum og at lata tykkum royna hetta í verki, so at tit betur skilja, hvussu mannagongdirnar í einum fólkaræði eru.
Ungdómstingið er nú sett fyri sættu ferð. Skúlarnir sum hava luttikið higartil eru úr Havn, av Argjum, Klaksvík, Sørvági,Vági, Sandoynni, Hoyvík, Oyrabakka, Toftum, Miðvági/Sandavági, Tvøroyri og úr Vestmanna og nógv uppskot eru løgd fyri ungdómstingið hesi árini.
Hesuferð eru tit umboð úr fimm skúlum. Hoyvíkar skúla, Vágs skúla, Skúlanum á Fløtum, Eysturskúlanum og Nám X.
Vit gleðast um, at skúlar tykkara hava tikið av hesi avbjóðingini og hava gjørt eitt stórt arbeiði við at fyrireika uppskot at leggja fyri ungdómstingið og at fyrireika spurningar, sum tit ætla at seta landsstýrisfólkunum.
Hvør veit, kanska fara onkur av okkum løgtingsmonnum/kvinnum, sum sita á tingi, at fáa íblástur frá tykkara uppskotum og fara at arbeiða víðari við teimum. Tað er hent seg fyrr!
Og kanska fara spurningar tykkara til landsstýrisfólkini at fáa tey at hugsa um tykkara hugskot í sínum dagliga arbeiði. – Tit kunnu kanska eisini vera við til at kveikja áhugan hjá øðrum ungdómum at manna eina ungdómstingsetu eina aðra ferð, soleiðis at hesi eisini síggja at tað ber til at taka lut og at ávirka føroyskan politikk.
Sum løgtingsformaður gleðist eg um, at tit hava gjørt eitt so stórt arbeiði, og at tit vilja brúka tykkara tíð til ungdómstingið.
Í dag og í morgin fáa tit so høvi til at royna tað politiska arbeiði í verki:
– tit skulu hava orðaskifti í tingsalinum um uppskotini,
– tit skulu arbeiða í nevndum við uppskotunum og
– tit skulu atkvøða um uppskotini.
Eisini fáa tit høvi til at seta landsstýrisfólkunum ófráboðaðar spurningar
júst á sama hátt, sum løgtingslimir gera.
Og sjálvandi fari eg at hjálpa tykkum sum frægast hesar dagarnar.
Tit fáa nú møguleikan frá tingsins røðarapalli at siga tykkara hugsan um viðurskifti, sum tit halda eiga at vera øðrvísi ella betri.
Eg vóni, at ungdómstingið fer at økja um áhuga tykkara fyri politikki. Vónandi fara tit at uppliva, at tað ber til at fáa síni sjónarmið ígjøgnum, serliga eftir drúgvar fyrireikingar og grundgevingar fyri tykkara sjónarmiðum, og eisini tí at tit síggja týdningin av at lurta, gera semjur og at raðfesta tey mongu áhugamálini.Vónandi læra tit nógv hesar báðar dagarnar, sum tit kunnu bera aftur við tykkum til heimaumhvørvið.
Eg skal takka tykkum næmingum og lærarum fyri eitt gott fyrireikingararbeiði og áhugan fyri hesum tiltakinum.
Uppgávan hjá mær verður at stýra fundunum. Eg eri sjálvur rættiliga nýggjur sum Løgtingsformaður, og er hettar fyrsta ungdómstingið eg eri á. So eg eri helst líka spentur sum tit til hesar dagarnar.
Til stuttleikar kann nevnast at eg var 30 ára gamal tá eg fyrstu ferð varð valdur á Ting, og tað er rættiliga ungt. Men nøkur hava verið yngri enn tað, og yngsti tinglimur nakrantíð, tók sæti á Tingi beint fyri jól, tann bert 19 ára gamla Kristina Clementsen, sum er varafólk á Tingi.
Fyri at velja skal tú verða 18 ár, men tað verður javnan umrøtt um valaldurin eigur at lækkast. Sjálvur havi eg einaferð verið við til at leggja fram uppskot um at lækka valaldurin, men tað uppskotið fall tíverri.
Øll starvsfólkini í Løgtinginum hava í dag og í morgin eina týdningarmikla uppgávu. Hon er at hjálpa tykkum í politiska starvi tykkara í tinginum og í nevndunum – tit mugu endiliga ikki smæðast við at biðja tey hjálpa tykkum.
Góða eydnu við tingarbeiðinum. Eg vóni at tit fáa tveir áhugaverdar og góðar dagar, har nýggja vinaløg verða knýtt, og har tit í eftirmetingum tykkara kunnu staðfesta, at tað var heilt okay – ja, rættiliga spennandi og stuttligt at sita á tingi. Ella fyri at brúka ungdómsmál, kanska verður tað megakul.
Hjartaliga vælkomin til Tings!


text:
Kappingardagurin til HM í inniróðri – og úrslit
Um umleið 2 tímar fara fyrstu føroysku rógvararnir í dyst um heimsmeitaraheitið, sum hetta vikuskiftið er í Alexandria í amerikanska statinum Virginia.
Kappingarnar hjá Føroyum liggja soleiðis:
Lív er komið í høllina í morgun.
Hetta er fyrstu ferð, at FISA (altjóða róðrarsamgongan) leggur navn til HM kappingina. Undanfarin ár hava kappingarnar verið óalmennar meistarakappingar, hóast verðinselitan hevur luttikið. Kappingin, sum hevur ligið í Boston, er nú í Alexandria, og er ætlanin, at hon skal flyta runt í USA.
Stroymingin er her
Ætlanin er at leggja úrslitini út her, so hvørt kappingarnar eri lidnar.


text:
Orð: Niclas Johannesen og Petur Háberg Jacobsen
Lag: Petur Háberg Jacobsen
Í køldu kvirruni finni eg frið,
í tí sum er og tíð, sum fór avstað.
Livdi í meldrinum, mól bara við,
men eg veit handan dyr, eg datt um døkkan dag.
Kanska tykist tað so einsligt, men friður býr í mær,
tøgnin talar, hon skilir væl tað,
at ein glæma uttan myrkur, er eitt ljós sum ongin sær.
Eg síggi tað. Sært tú tað, eg havi sæð?
Nørast í náttini longsul og ljóð.
Ein vón um vár, ið hitar hug og heim,
vaks upp í vissuni, kortini tó
okkurt brast, tað var hvast, skar heilt inn á bein
Um tú heldur tað er einsligt, so býr friður nú í mær.
Tøgnin talar, hon skilir væl tað,
at ein glæma uttan myrkur, er eitt ljós sum ongin sær.
Eg síggi tað. Sært tú tað, eg havi sæð?


text:
Fakfelagsráðstevna í Smæruni í Havn.
Tann 22 februar skipar Samtak fyri arbeiðsmarknaðarráðstevnuni “Arbeiðsmarknaðurin og Vit”.
Á degnum verður farið í dýptina við evnum, sum fakfeløg í teirra dagliga virksemi fáast við.
Nomið verður við spurningar sum t.d., hvussu almenna rúmið hevur flutt seg frá vanliga løntakaranum, um løn og livikostnað, um vitan, vald og tað at seta dagskránna og um fakfelagsrørsluna sum heild anno 2018.
Liljan Weihe, Heri á Rógvi og Helgi Eidesgaard fara at hava fyrilestrar á ráðstevnuni. Afturat teimun kemur danin Jakob Mathiassen, sum er jørð- og betongarbeiðari at hava fyrilestur. Hann gjørdist kendur, tá hann gav út bókina “Beton – historier fra skurvognen”, og hann fer at greiða frá, hvussu týdningarmikið tað í dagliga samfelagskjakinum er, at eisini vanligi lønmóttakarin tekur ábyrgd og setur orð á egnan veruleika.
Ráðstevnan vendir sær fyrst og fremst til fakfeløg, nevndarlimir, álitisfólk og fólk, sum annars eru áhugað í fakfelagsviðurskiftum.
Tilmeldingarfreistin er 17. februar og fer fram við at senda ein teldupost til samtak@samtak.fo.
Kostnaðurin er 1.500 kr. fyri dagin.
Umframt fyrilestrar verður tónleikainnslag, eitt sindur av skemti og ábit


text:
“Et udbrud af hylende, jamrende sorg stiger fra vores fælles hals op I øens røgfyldte luft. Lyden af ren og skær pinsel bryder frem fra hver og én af os, der har betalt en pris til krigens dæmoner. En lyd smedet i lungerne på mødre, hvis sønner er døde unavngivne på slagmarkerne, og fædre, hvis døtre er draget I kamp. En lyd, der skal få krigsmagerne til at skælve og flygte ligesom de ældgamle dæmoner med deres våben, deres landminer, deres honningsøde retorik, deres nationalisme, deres martyrer og hellige buddhistiske doktriner, alt deres pis og lort.”
(Nayomi Munaweera: De tusind spejles ø)
Á facebook í morgun hevur ein vágamaður deilt ein danskan blogg við einum heiti, sum sigur, at Vestureuropa verður stýrt av grátikonum. Grátikonurnar er m.a. uttanríkisstjórin í EU, Federica Mogherini, sum sker í sjóðheitan grát eftir at hava hoyrt um terrorálopini í Bruxelles, og Anglea Merkel, sum sigur, at hon er skelkað og kennir djúpa sorg av hendingunum.
Eg tori næstan ikki at siga, at eg lá í sjóðheitum gráti í morgun, tá eg las endan á hesi frálíku bókini, sum á meistarligan hátt roynir at lýsa borgarakríggið í Sri Lanka, sum vardi í sløk 25 ár, har hatrið fekk frítt spæl, og fólk fóru herjandi ígjøgnum gøturnar og vórðu lamløstað og dripin. Alt í rættvísisins navni, onkur var kúgaður, og onkur sat væl bjargaður og hugdi at.
Tað er nærum ein klisje at siga, at søgan endurtekur seg: Palestina, Irak, Afganistan, Turkaland, Belgia, Frankaríkið, Danmark, USA, Balkan, Ukraina, Sudan, tað blívur bara við og við … og onkur heldur eftir øllum at døma, at svarið er meira hatur, meira kríggj, meira morð, meira hetta og meira hatta.
Orsøkin til borgarakríggið í Sri lanka hevur sín uppruna í bretska kolonivaldinum, og orsøkin til at krígsharrar við sínum hunangssøta retorikki megna at fáa ungar dreingir og gentur av egnum vilja at fremja sjálvmorðsálop, liggur eisini í tí fakta, at vesturheimurin hevur skamfílað og traðkað á teirra sjálvkenslu bæði so og so. Og hvat svara vit føroyingar so á facebook? Vit sum hava alt okkara upp á tað turra og ikki hava ein einasta muslim sum granna? Jú vit mæla staðiliga til, í besta føri at blaka allar hesar helvitis muslimarnar út úr Danmark og Europa sum heild, og í versta føri at skjóta, lamløsta og fara herjandi gjøgnum gøturnar og ikki vera sovorðnar lortaktigar grátikonur.
Uha, uha, hevði eg verið italskur einabúgvi, so hevði eg heilt vist verið flagellantur, men tað eri eg ikki, so eg søki mær linna í mínum góða Espedal, sum eg týði og njóti og drekki í meg, og so taki eg ein steðg í týðingini og lesi um allar tær tilsíðis settu kvinnurnar í tónleikaverðini: She Bop, The Definitive History of Women in Rock, Pop and Soul eftir Lucy O´Brien, og so verði eg aftur fratør.
Og fyri at tað ikki skal vera lygn, so eri eg farin undir at lesa Kain eftir José Saramago, har var sanniliga grátur og tannagrísl eisini, so the story repeats itself


text:
Vit hava nú seinastu tíðina verið vitnið til fyrstu avleiðingarnar av fiskivinnunýskipanini hjá reyðu samgonguni. 25 mans hava mist ein góðan kjans við Sjúrðarberg. Fleiri av hesum hava júst sett búgv. Her tosa vit ikki bara um 25 mans, men um heilar familjur, kanska uml. 100 fólk, sum merkja avleiðingarnar av politikkinum hjá samgonguni. Undarligt Les meira…
Hevur fiskivinnan nakra framtíð í Føroyum ?
Sýnist sum hendan samgongan og hennara ørindasveinar hava fingið dugnaligar reiðarar og fiskifóllk í rangastrúpan. Um ágangurin á reiðarar og fiskifólk heldur áfram, verður ikki lív laga hjá teimum. Føroyar hava ligið fremst í skipaheri síðstu árini, men hvussu leingi verður tað aftrat við Høgna, Aksel og Poul á brúnni. Vit hava verðins bestu skip Les meira…
Sjálvandi átti Cannabis at verið resept heilivágur
Mín meining er, at vit í Fólkaflokkurin skuldi tikið máli upp og gjørt Cannabis til resept heilivág, so tey sum høvdu brúk fyri Cannabis sum heilivág fingu tað. Gott kempa Gunnvá og góðan betring. Her ein grein Gunnvá Tróndardóttir Joensen skrivaði á Facebook tann 27. juni, les herundri: Í málinum um sjokulátu viđ cannabis í, Les meira…
Menniskjalívið
Menniskjalívið: Frá móðurlívi til grøv Í kjalarvørrinum av at áhugafelagið Frítt Val, ið arbeiðir fyri fríari fosturtøku í Føroyum, ætlar at stovna seg sum eitt felag, so meta vit, at tað er rætt av okkum at geva øllum, sum ætla at møta upp til fundin, eina inniliga áheitan um at fáa høvdið upp úr sandinum Les meira…
Hvør ber hvør annars byrðar
Hvør ber hvør annars byrðar Tað tykist, sum kemur tað óvart á Høgna Hoydal, fiskimálaráðharra, at tá ið hann leggur stein oman á byrðu hjá fiskiflotanum, so ávirkar tað manningarnar. Gamalt var, at ungur nemur, gamal fremur – men kanska skuldu vit ungu mint Høgna Hoydal á, at tá ið farið verður frá eini skipan, Les meira…


text:
Líknandi greinar
Smyril avlýsir vegna veður seinni í dag.
So komu fyrstu avlýsingar í samband við, at stormur verður seinni í dag ella í kvøld. Strandferðslan boðar júst nú frá, at Smyril og leið 60 avlýsa teir seinni túrarnar í dag, sjá niðanfyri: Fyri veður siglur Smyril síðsta túr úr Tórshavn í dag kl. 13:00 og av Tvøroyri kl. 15:30. SáH
Kringvarpstjórin Johnny í Grótinum uppsagdur
Í gjárskvøldið bleiv Johnny í Grótinum uppsagdur, eftir at hann hevur roynt, at rudda upp í vinstrasinnaða reiðrinum í KVF. Tað var kanska væntandi, nú hann fór inn í eitt vinstrasinna hvespureiður og har Landsstýriskvinnan í mentamálum Rigmor Dam, gekk á odda, fyri at gera tað so trupult hjá Johnny at virka sum stjóri sum Les meira…
Samrøðan sum KVF hevði við Toda Jónsson tann 18. september
Okkara besti fótbóltsspælari í Føroyum nakrantíð Todi Jónsson, hevði samrøðu við Rebekka Mauela Beherens í gjárskvøldið í KVF í sendingini 25 minuttir. Todi fortaldi um sína tíð í KÍ, Lyngby og FCK, hoyr alla samrøðuna, klikk her: “25 minuttir: Todi Jónsson”. SáH


text:
Árni Gregersen, ting.fo 18.03.2018 (12:19)
Fara at tosa um Føroyar og Brexit
Tað fara at henda broytingar í viðurskiftunum millum Bretland og Føroyar tá ið Bretland fer úr ES. Spurningurin er tó enn, hvussu ógvusligar broytingarnar verða.
Longu 25. apríl fer landsstýrismaðurin við vinnu- og uttanríkismálum. Poul Michelsen, til London, har jann skal hitta Greg Hands, bretska handilsmálaráðharran. Greg Hands.
Føroyar hava í seinastuni arbeitt miðvísti við at finna nýggjar marknaðir til føroysla vinnulívið- Á fundinum í London verða somu viðurskifti umrødd- Tað tykist sum Føroyar hava fingið størri áhuga úti í stóru verð eftir at áhugin er øktur so nógv fyri viðurskiftinum í norðara partri av heiminum og her um okkara leiðir..
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her