text:
Lítla Dímun
Lítla Dímun er minsta oyggj í Føroyum, bert 0,82 km² til víddar, men hon er 414 m høg. Har hevur ongantíð búð fólk, tí oyggin er so brøtt og ring at koma til, bert uppi á kollinum er ein lítil slætti. Men oyggin ber um 270 áseyð, og fuglur, serliga lundi, er nógvur. Lítla Dímun kann eisini vera vandamikil at sleppa uppá við sínum brøttu 414 metrum. Tey, sum eiga Lítlu Dímun, íbúgvarnir í Hvalba og Sandvík, tóku í 2008 stig til eina ferðafólkaverkætlan, sum skal veita pening til viðlíkahald av oynni og til bygdirnar báðar.
Lítla Dímun var eisini kongsjørð, men av tí at ringt var at fáa nakran at festa oynna, vildi kongur selja hana. Tað vóru suðuroyingar og fyrst og fremst hvalbingar, ið høvdu leigað og brúkt oynna, og í 1850 varð uppboðssøla hildin í Hvalba. Faktorin við kongaliga úthandilin á Tvøroyri bjóðaði móti hvalbingum og sandvíkingum, ið høvdu tikið seg saman í felag, og tí mundi prísurin koma so høgt upp. Hvalbingar og sandvíkingar áttu hægsta boð, næstan 5000 rbd (10.000 kr.)
Oyggin hevði eitt serligt seyðaslag, sum ikki er til longur. Seyðurin líktist geitum, hevði svarta og snøgga ull og var smærri enn seyðurin í dag. Hetta var styggur seyður og tí ringur at fáa í rætt. Nøkur ár eftir at kongur hevði selt oynna, varð hetta seyðaslag tikið av. Tað, sum ikki fekst í rætt, varð skotið niður. Tríggir útstappaðir seyðir av slagnum finnast í dag á Føroya Fornminnissavni.
Ávísingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- litladimun.com
- Faroestamps.fo (kelda)


c: text/html

text:
Royndir við eplavelting í Føroyum
Experiments on potato growing on the Faroe Islands
BS-uppgáva í lívfrøði, juli 2002, Náttúruvísindadeildin
Skrivað hevur: Vivie Kirke Petersen
Innanhýsis vegleiðari: Eyðfinn Magnussen
Uttanhýsis vegleiðari: Peder Haahr
Samandráttur
Grundarlagið undir hesi ritgerðini eru royndir við eplavelting í Føroyum. Serstakliga eru tað royndirnar 2001 sum eru eygleiddar og brúktar sum grundarlag fyri frágreiðingunum um tað praktiska arbeiði. Í stuttum verður lýst hvussu eplaveltingin fer fram. Úrslitini frá royndunum í 2001 og árini frammanundan verða brúkt til at lýsa tann stóra samanhangin.
15 eplasløg vóru við í kanningini. Sini var tað slagið ið fruktaði best. Eplasløgini verða lýst út frá teimum faktorum sum vanliga verða brúktir til at meta um góðskuna á eplunum. Í hesum sambandi verður sagt frá um tær ymisku sjúkurnar sum gera seg galdandi í eplavelting í Føroyum. Tølini eru viðgjørd soleiðis, at lýst verður hvussu tey ymisku sløgini hilnast í mun til hvørt annað, eisini sum søluvøra. Turrevnisinnihaldið varð kannað og út frá hesum verður mett um, hvat eplini best eru egnað til. Eitt sindur verður eisini sagt um framleiðslu og innflutning av seteplum og mateplum til Føroya.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tíðindaskriv frá Sandoyar Fólkafloksfelag
politikkur27-03-2017 - 13:48 - Jóanis Nielsen
Beina fyri fiskiskipunum á Sandoynni.
Sandoyar Fólkafloksfelag hevði aðalfund í Virkinum í síðstu viku, og til umrøðu varð t.d hóttandi støðan, nú uppskot um nýggjan fiskivinnupolitikk er sent til hoyringar.
Verandi uppskot verður mønustingurin fyri fiskivinnuna í Sandoynni, verður tað samtykt í tí líki tað liggur nú.
Eittans línuskip er eftir í oynni, og ein trolari.
Fiskiskapurin eftir botnfiski undir Føroyum er blandingsfiskarí, tvs at man kann ikki fiska eitt einstakt botnfiskaslag uttan at onnur eru blandaði uppí. Tí gevur tað als onga meining at fara aftur til kvotuskipanina, ið føroyingar hava ringar royndir av, við eitt nú útblaking av fiski, umdoyping av fiskasløgum á bryggjukantinum og aðrar óhepnar avleiðingar.
Samfelagið Føroyar spinnur gull av fiskivinnuni í dag, og tað skulu vit eisini gera framyvir. At fara at petta fiskivinnuna sundur aftur nú, verður bara at føra okkum aftur til tíðina, tá ongin fekk nakað at hanga saman, hvørki skip, bátar ella virkir á landi.
Tað er sera óheppi, at landsstýrismaðurin fær so stóra magt, sum verandi uppskott leggur upp til, og at geva landsstýrismanninum heimild í kunngerð at býta 2 mia kr út er óhoyrt í hesum parti av heiminum.
Sandoyar Fólkafloksfelag átalar harðliga framferðarháttin hjá samgonguni í hesum máli, og heitir staðiliga á landsins myndugleikar um at sleppa ætlanunum um at selja fiskirættindi á uppboðssølu, og at leggja um til kvotaskipan aftur.
Lat vinnuna sum hevur virkað á marknaðargrundarlagið higartil, sleppa at halda fram við tí einastandi góða arbeiði ið hon ger í dag. Latið okkum ikki fara til politiska útlutan av veiðurættindum sum verður veruleiki um fyriliggjandi uppskot verður samtykt.
Vinarliga
Sandoyar Fólkafloksfelag


text:
Orð og lag: Holgar Jacobsen
Kom her mín eingil, set teg her hjá mær
lat okkum minnast, føgru tíð ið var
okkara er løtan, tíðin stendur still
handan fjalda toku, vit draga tíðsmynd fram
Kom lítli eingil, balla teg hjá mær
hvørva høru vindar, tá tú liggur nær
eymt í mjúkum loti, sum á summarnátt
sveimar tíðarbili, av klárum himni hátt
Niðurlag: Er hetta dreymaferðin mín
kom legg teg fjálga meg á nátt
Kom nú lítli eingil, turka míni tár
ikki tú mær voldi, døpru tankasár
kyss meg blítt á holdi, sum á elskhug ferð
men vakni eg úr dreymi alt tað sama gerð


text:
Størri munur á toppi og botni í ár
Jan Smedemark | 07/05/18
Sum eitt framhald við einum yvirliti yvir Betrideildina eftir hesi fyrstu níggju umførini í ár, so kann eisini staðfestast at tað er størri munur á toppi og botni í ár.
HB liggur sum kunnugt á odda, teir hava 22 stig. 07 Vestur hevur hinvegin bert fingið eittans stig og er tað harvið við til at tangerað størsta munur á nummar 1 og nummar 10 síðan 2005. Í 2013 var munurin eins stórur, tá var tað eisini HB sum var á odda, men tá var tað AB sum lá á aftasta plássi.
Hyggja vit eftir hvussu nógv mál eru skotin í ár, so eru 111 mál skotin og gevur tað 2,47 mál per dyst. Í fjør var hetta talið 2,49 altso ikki ein stór broyting. Hyggur ein eftir grafinum niðanfyri, so sæst at tað hesi bæði árini eru skotin væl færri mál samanborið við eitt miðal grundað á árini 2005-16. Hesi árini vóru skotin 3,15 mál í miðal per dyst.
Færri javnleikir í ár
Kappingarárið í fjør serliga fyrstu níggju vóru merkt av nógvum javnleikum, hetta er munandi broytt í ár. Í ár eru bert 16 dystir endaðir við javnleiki, hetta talið var 36 í fjør. Hinvegin eru sjálvsagt væl fleiri dystir, sum eru avgjørdir og hava givið annað av liðnum øll trý stigini. 37 dystir í ár eru endaðir við sigri til annað liðið – í fjør var hetta talið bert 27.
Vit skulu heilt aftur til 2011 fyri at finna eitt kappingarár har sama støðan var. Av árunum, ið vit hava tikið við er 2007 tað árið har fægst dystir eru endaðir við javnleiki, tá vóru bert 12 javnleikir leiktir eftir teimum níggju umførunum.
TB/FC Suðuroy/Royn færri stig í ár
Hyggja vit eitt sindur eftir TB/FC Suðuroy/Royn í mun til í fjør, so skotið væl færri mál, bert fimm mál eru skotin í ár í mun til í fjør. Hinvegin er verjuparturin eins stinnur og hevur liðið eins og í fjør latið 14 mál inn.
Sum flestum kunnugt, so samlaða úrtøkan eisini blivin minni í ár, bert sjey stig eru komin eftir níggju dystir, í fjør hevði liðið 12 stig.
Kelda. Faroesoccer.com


text:
Hann er føddur í Vestmanna 26.03.1906. Var fyrst trý ár til skips, arbeiddi fyri-fallandi arbeiði á landi, fór so í 1926 á Føroya læraraskúla og tók prógv har í 1929. Fyrstu tvey árini aftan á próvtøkuna var hann privatlærari í Havn, lærari í Skálavík 1931-42 og á Selatrað og Morskranesi 1943. 1. jan. 1944 varð hann settur í starv í heimbygdini og her virkaði hann, til hann legði frá sær vegna aldur í 1974.
Andreas hevur sjálvur yrkt og serliga týtt hóp av songum ætlaðir børnum. Í 1977 kom frá hansara hond bókin »100 sangir«, og í 1981 kom »Heiðaljóð« við 125 songum.
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83. (GG. Seinast dagført í 1983).


text:
Skipararnir Jens Mohr og Jens Ý Dali vˇru teir fyrstu, sum fˇru at hava skiparask˙lar Ý F°royum. Ta var tann 1. november 1893, at teir fˇru undir hv°r sÝn sk˙la Ý Havn, og skjˇtt komu arir teimum ß baki: Dßnjal Ý Ungagari fˇr at lŠra skiparanŠmingar Ý Porkeri Ý 1896; Hans Djurholm byrjai ß Glyvrum Ý 1903; Br°urnir Jßkup og Jˇgvan Joensen (vi Stein) fˇru undir sÝn sk˙la Ý Havn Ý 1904; og Ý 1905 tˇk Jens Pauli Ý Dali vi eftir fairin, Jens Ý Dali.
Fyrsti sjˇmanssk˙lin, i var bygdur til endamßli, er Ý dag fyrisitingarbygningur hjß Tˇrshavnar Skipasmiju. 1. november 1905 tˇku teir Ýmˇti fyrstu nŠmingunum, og sostatt er bygningurin j˙st 100 ßra gamal. Ta vˇru danirnir Viggo Ryving-Jensen og Andrias Nielsen ľ Styrmand Nielsen vanliga nevndur ľ i lˇtu sk˙lan byggja, og sum lŠrdu frß sŠr.
Hesir sk˙lar, i hildu ß Ý longri ella styttri tÝ, vˇru privatir og h°vdu bara opi vetrarhßlvuna, vanliga frß 1. november til seinast Ý februar, og ta var ikki ˇkeypis at ganga Ý sk˙la ľ 20 kr. um mßnain ella 80 kr. fyri skeii var ta vanliga. LŠrugreinirnar vˇru fßar, og fram til 1916 var einans fari upp til munnliga prˇvt°ku. Lˇgin kravdi trÝggjar prˇvdˇmarar at gera av, um nŠmingurin var nˇg gˇur at standa prˇgv, og prˇvdˇmarar vˇru yvirmenn ß donskum verjuskipum. Henda skipan helt fram til 1919, tß i serst°k prˇvt°kunevnd var sett. Tß Ý tÝini var ikki so nˇgv til undirhalds hjß fˇlki, og ofta var trongligt inni Ý prˇvt°kuh°linum, tß i prˇvt°ka fˇr fram. Ta vˇru serliga nŠstrafˇlk, sum komu at forvitnast, men hetta vˇru ikki allir nŠmingar so glair fyri. ═ 1917 gj°rdist prˇvt°kan bŠi munnlig og skrivlig.
═ 1925 fˇru f°roysk skip til Gr°nlands at fiska, men trupulleikin var tann, at skiparapappÝrini rukku ikki so langt. L°gtingi heitti ß donsku stjˇrnina um at seta ß stovn Ýskoytis˙tb˙gving Ý F°royum, i seinni kom at vera rˇpt longdin ella gr°nlandsprˇgvi millum manna. ┌rsliti var, at danskir myndugleikar Ý 1927 settu střrimanssk˙la ß stovn Ý F°royum, har eisini lŠrt var til lŠgri siglingarprˇgv ľ m.a. longdina.
Sjˇmanssk˙lin hjß Ryving-Jensen og Styrmand Nielsen, sum tß var hildin uppat, var settur Ý stand til střrimanssk˙la, og Ý ßrunum, sum komu, hřsti sk˙lin °llum sjˇmans˙tb˙gvingum Ý F°royum. H. A. Guldhammer kom til F°roya at vera fyrist°umaur fyrstu tvey ßrini, 1927-29, og sÝani tˇk Jens Pauli Ý Dali vi, og tß i hann legi frß sŠr Ý 1956, hevi hann samanlagt veri fyrist°umaur Ý samfull fimmti ßr.
═ 1929 var motorpassarask˙li settur ß stovn sum deild undir sjˇmanssk˙lanum, og tß i hann eisini skuldi h˙sast undir somu lon, sigur ta seg sjßlvt, at ta mangan var trongligt ľ ja, so trongt, at sk˙lastjˇrin mßtti javnan nokta monnum at koma ß sk˙labonk.
Eftir at hava veri sjˇmanssk˙lalŠrari Ý Danmark Ý 20 ßr flutti Fischer Heinesen heim til F°roya Ý 1947, og sama heysti fˇr hann at hava skiparask˙la um kv°ldarnar Ý kommunala sk˙lanum Ý KlaksvÝk. Fischeri lß frammarlaga at lŠra menn at nřta radiotelefonina, og longu annan veturin gingu bŠi skiparar og longdarmenn Ý sk˙la. KlaksvÝkar Sjˇmanssk˙li fekk egin h°li Ý 1971, men var privatur til 1975, tß i hann fˇr undir landi. Umframt skiparar og kokkar lŠrdu teir ßur eisini střrimenn og fjarritarar.
Fyrsti skipsf°raraflokkurin byrjai ß F°roya Sjˇmanssk˙la ß heysti 1962, og ß vßri 1963, stˇu fyrstu skipsf°rararnir prˇgv. LestrartÝin var umlei seks mßnair, og stai střrimansprˇgv gav atgongd til hesa ˙tb˙gving. Men sum ßrini gingu, legist meira og meira afturat skipsf°raralŠruni, so at skeii Ý 1973 var longt til eitt ßr. ═ 1986 hevi lˇgarbroyting vi sŠr, at střrimans- og skipsf°raralŠran vˇru lagdar saman Ý eina 3 ßra skipsf°rara˙tb˙gving. Seinastu střrimenninir tˇku prˇgv ß sumri 1987.
Skipara- og skipsf°raralŠrurnar vˇru fram til 1992 tvŠr ˙tb˙gvingar. Fyrra Štla skiparum og bestumonnum ß fiskiskipum, seinna yvirmonnum ß farma- og ferafˇlkaskipum. Men hetta ßri kom Ý gildi sonevnd modulskipan, og ˙tb˙gvingarnar vˇru skipaar Ý ein framhaldandi lestur, soleiis at skiparaprˇgvi skal standast ß leiini til skipsf°raraprˇgv. Teir, sum ikki Štla sŠr longri enn til skipara, gevast sjßlvsagt, tß i teir hava stai hetta prˇgv.
Sjˇmanssk˙lin flutti Ý n˙verandi h°li vi ßrsbyrjan 1962, og Ý 1997 var fari undir umfatandi ˙t- og umbygging, sum var liug ß heysti 2000. ═ aprÝl 2004 boai landsstřrismaurin vi sk˙lamßlum frß, at Maskinmeistarask˙lin og F°roya Sjˇmanssk˙li skuldu leggjast saman Ý ein stovn, og 1. august sama ßr var felags stjˇri settur ľ Hans Johannes ß Br˙gv. ┴ nřggjßrinum 2005 vˇru sk˙larnir formelt lagdir saman og eftir summarfrÝtÝina ľ reelt.
Argir, 7. september 2005


text:
Føroyski tónleikabólkurin ORKA er nú til reiðar við síni 4. fløguútgávu LEIPZIG, ið verður givin út gjøgnum Tutl í Føroyum fríggjadagin 13.juni.
Fløgan er skipað sum eitt samlað verk har løgini virka bæði støk og sum ein eind. Løgini á nýggju útgávuni eru tikin upp runt í heiminum. Helvtin av upptøkurnum eru gjørdar í eini gamlari kykmyndahøll, UT Connewitz, eitt høli frá tíðini fyri seinna veraldarbardaga, mitt í Leipzig í Týsklandi. Eisini er tikið upp í París, New York, eini lítlari kirkju í Sibrandahûs í Hollandi, á einum báti í Hong Kong og á eini tokstøð í Bombay. Upptøkurnar blivu lagdar til rættis í upptøkuhøli í London, meðan ljóðblandað varð í Støkumørk, Innan Glyvur.
Á LEIPZIG verða eyðkendu ORKA ljóðførini og døkka ljóðmyndin blandað saman við UK Bass og LA Beat, og omaná verða lagdar ísandi Norðuratlants røddir. Hesa samanrenning kallar ORKA fyri Club Gaze. Samanborið við annan tónleik ljóðar hetta sum J DILLA´s DONUTS, um tað varð framleitt av BURIAL, við norðurlendska melodiska viðkvæ
Tá ið ORKA varð sett á stovn í 2006 blivu ljóðførini bygd á einum bóndagarði Innan Glyvur. Síðani tá hevur ORKA havt konsertir og spælt á festivalum um allan heim og samstarvað við kend nøvn so sum YANN TIERSEN, LV [HYPERDUB], OKTOPUS [DÄLEK], GRETA SVABO BECH, EIVØR og TEITUR.


text:
Komandi sunnukvøld 3. oktober, tá vit hittast aftur tosa vit í pausuni um dansin og fyrilesturin til mentanarnáttina í Føroyahúsinum. Vit skulu eisini avgerða nær Jólaátið skal vera, antin 4 ella 11 december. Um so er, kunnu tann 3 og 10 december eisini koma uppá tal. Annars eru øll fólk vælkomin. Vinarliga heilsan NEVNDIN
Monthly Archives for September, 2010
Dansurin 5. september 2010 er avlýstur
Vegna tiltak í Århus, hava vit valt at avlýsa hetta fyrsta dansikvøldið í Heystskránni. Vit dansa aftur í Føroyahúsinum, Sunnudagin 19. September kl.18.00-21.00. Sjá annars "Næsta dansikvøld". Nevndin


text:
Nýggjur sýnisgluggi hjá føroyskum vinnulívi
Nýggja almenna vinnuskráin hjá Business-Line gevur føroysku vinnuni nýggjar møguleikar at lýsa sítt virksemi. Hugsað verður um vinnugrein, útflutning, innflutning, framleiðslu, umboð, ídnað, handil, tænastur, osv.
Vinnuskráin BL.FO har øll feløg hava sína egnu, góðu síðu
Í nýggju vinnuskránni hjá Business-Line, BL.FO hava vit lagt okkum eftir, at øll føroysk feløg fáa sína egnu, góðu síðu.
Feløgini fáa á henda hátt eitt víðkað navnakort á alnótini, har tey kunnu sýna seg fram fyri sínum viðskiftafólki, veitarum o.o., uttan at stovna eina nýggja, serstaka heimasíðu. Hevur felagið egna heimsíðu, verður víst til hesa í støðisupplýsingum vinstrumegin.
Fyri brúkararnar av hesi nýggju, almennu vinnuskránni merkir hetta, at lætt er at finna fram til, hvørjar vørur og tænastur, føroysk feløg hava at bjóða brúkarum í Føroyum og úti í heimi. Sí dømi um virkislýsing her
.
Send okkum virkislýsingina av tínum felag
Umboð fyri feløgini hava møguleika at senda okkum virkislýsingina, við at útfylla oyðiblaðið niðanfyri:


text: Vit vóru útferð til Nólsoyar í juni í dýrdarveðri. Tá vit vóru komin til oynna, fóru vit á vøllin at spæla trøllaprik og renna stafett. Tvær fittar gentur, sum byrja í Rossástovu í august vóru eisini við á túrinum fyrrapartin. Vit fóru ein gongutúr til Prinsessutoftirnar. Á Prinsessutoftunum hoyrdu vit søguna um prinsssuna í Nólsoy og spældu har. Aftanná vit høvdu etið okkara matpakka, spældu vit leingi í bønum. Vit fingu heitt kakao og bollar til millummála. Og so fóru vit endiliga oman á sandin at spæla, áðrenn vit skuldu við Ternuna aftur til Havnar. Tá ið vit silgdu kastaði Edna okkara fløskupost á sjógv, so nú er spennandi um onkur finnur hann.


text:
Garðsstova er partur av eind 10 í Trivnaðardeplinum.
Samband fæst við eindarleiðsluna her
Garðsstova
Garðsgøta 31
160 Argir
Tlf.: 318914 og 297951
Garðsstova heldur til í einum sethúsum á Argjum og er partur av Bú- og viðgerðarstovninum. Pláss er fyri fimm børnum/ungum. Børnini/tey ungu hava sítt egna kamar, sum tey sjálvi seta dám á. Arbeitt verður eftir sosialpedagogiskum leisti, og dentur verður lagdur á at skapa eitt so vanligum barna- og ungdómslív sum gjørligt. Eisini verður dentur lagdur á at hava sosialar løtur saman. Børnini/tey ungu taka lut í húsliga arbeiðinum eftir aldri og førleika.
Skúli, arbeiði og frítíðarítriv eru partar av gerandisdegnum, tá brúka tey oftast býbuss. Stovnurin hevur egnan bil. Húsafundir eru hvørja viku har børnini/tey ungu eru við at taka avgerð um matarætlan, útferðir og tiltøk. Børnini/tey ungu hava atgongd til internet, teldur og I-pad. Eisini hevur stovnurin trampolin, súkklur, vátdraktir og fýrahjólarar. Børnini/tey ungu ferðast saman við starvsfólki tvær ferð um árið í egnum landi, og annað hvørt ár uttanlands.
Bú- og viðgerðarstovnurin er ætlaðir børnum og ungum í aldrinum 0- 18 ár, í serligum førum til 21 ár. Tað eru barnaverndartænastur kring landið, sum innskriva børn og ung á stovnin.
Í Garðsstovu arbeiða sjey námsfrøðingar.
Dagført tann 23-08-2016


text:
SÍ er í finaluni!
SÍ - ÍF 3-1 (18-25, 25-15, 25-19, 25-22)
Mest avgerandi dysturin í Meistaradeidini hjá monnum hetta kappingarárið var á skránni í Sørvági í dag millum SÍ og ÍF. Áðrenn dystin var greitt, at vinnarin tryggjaði sær pláss í FM-finaluni ímóti Fleyr.
ÍF nógv betri byrjan
Liðini fylgdust upp til 10 i fyrsta setti, men so vann ÍF seg nakað framum og helt ein mun niður til SÍ. Blokkurin hjá ÍF stóð væl, umframt at álopsspælið var sterkt. SÍ-leikararnir tóktust nakað ráðaleysir, og sama kann verða sagt um áskoðararnar. ÍF vann settið trygt, tá ið avtornaði.
SÍ vaknar
Tað sást beinanvegin í 2. setti, at tað var eitt annað SÍ-lið, sum kom á vøllin. Alt var betri enn í 1. setti. Servutrýst, avgjørd álop og gott verjuspæl. ÍF kom undir trýst og Boban Ilic, leikandi venjari í ÍF, kendi seg noyddan at taka time-out við støðurnar 5-8 og 9-14, men har var einki at gera, og settið varð tapt 15-25.
Gongdin var júst tann sama í 3. setti. SÍ helt seg nøkur stig frammanfyri og hevði nú líkasum tikið stýringina av dystinum. Serliga eyðsýndir vóru beiggjarnir Teitur og Nils Erik Anderson, sum ferð eftir ferð avgjørdu við hørðum smasjum, og SÍ vann settið 25-19.
Spennandi 4. sett
Nú lá alt til SÍ, sum helt á við sterkum spæli. ÍF reisti seg so mikið, at munurin langt út í settið var lítil, men tó við ÍF frammanfyri. Mitt í settinum verður javnleikur, men tá er tað at liðskiparin hjá SÍ, Nils Erik Anderson rættiliga vísir, hvussu góður hann er. Tað er eingin ivi um, at hann er krút sterkur, og tað fekk ÍF at føla nakrar heit avgerandi bóltar, sum gjørdu, at SÍ vann seg framum 18-16, og ÍF tók time-out. Tað steðgaði tó ikki SÍ, sum vann seg longur fram til støðuna 22-19, og seinni 24-20. ÍF legði eitt seinasta trýst á, men so sigandi fyri dystin slapp Nils Erik at avgera seinasta bóltin og vann liði sínum pláss í FM-finalunum ímóti Fleyr. Hóast tapið í dag vinnur ÍF bronsuna kappingarárið 2016/17.
Myndin omandyri er av Niels Eriki Anderson úr SÍ, sum var dagsins maður í Sørvági í dag.
Finalurnar verða leiktar í høllini á Hálsi hósdagin 13. apríl kl. 14.00 og leygardagin 15. apríl kl. 15.30. Vinna liðini hvør sín dyst, skal gylta settið leikast. Hetta settið er upp í 15 og avger FM!


text:
Open Access vika 2017
Open Access er beinleiðis, netborin og ókeypis atgongd til granskingarúrslit.
Ótarnað atgongd til granskingarúrslit er møgulig við netbornu tíðarritunum og skjótu leitimøguleikunum á netinum. Hesin marknaður ger tað møguligt at útgeva greinar til ein stóran brúkaraskara og at nýta í frálæru, gransking og til almennan kunnleika hjá borgarum.
Open Access verður í alsamt størri mun sett sum krav, tá talan er um gransking við almennum stuðli. Mett verður, at tað, sum er fíggjað við almennum játtanum, skal verða øllum at gagni.
Granskingarnevndin samtykti í 2014, at Granskingarráðið í prinsippinum skal taka undir við Open Access politikki fyri vísindaligt arbeiði, sum er fíggjað úr Granskingargrunninum. Tað sama ger seg galdandi fyri verkætlanir, sum eru stuðlaðar úr Horizon 2020 og øðrum altjóða stuðulsgrunnum.
At talan í høvuðsheitum skal vera um Open Access atgongd merkir tó ikki, at alt skal vera alment atgeingiligt. Tað ber til at goyma tilfarið í innanhýsis goymslu og tað kunnu eisini vera orsøkir til ikki at leggja tilfar alment fram, t.d. um talan er um vinnuligt virksemi ella um úrslit/framleiðsla skal verða vard við patenti.
Opin til tess at ...
Hesa vikuna er altjóða 'Open Access Week' við heitinum: “Open in order to...”
Hetta er 10. ferðin at fokus verður sett á Open Access á henda hátt. Evnið er ein spurningur, sum leitar eftir svari um ágóðan við Open Access. Orðini: “Opin til tess at ...” leiða frá opinleika til tað, sum opinleikin gevur. Tað kann verða innan ávíst fakøki, á einum stovni ella í mun til okkurt.
Opin og frí atgongd til tess at fáa størri ávirkan. Opin til tess at økja um luttøkuna í granskingini. Opin til tess at bøta um almennu heilsustøðuna. Ella okkurt heilt annað.
Spurningurin verður svaraður við tiltøkum og framløgum um útbreiðslu av tilfari og hví tað eigur at verða gjørt alment atgeingiligt. Víst verður á týdningin av ‘open science’, ‘open access’ og ‘open data’. Henda týdning hevur ES kommisserurin fyri gransking, menning og nýskapan, Carlos Moedas, eisini víst á við sínum slagorðum: ‘The Three Os – Open Innovation, Open Science, Open to the World’.
Stuðul til útgávu av vísindaverkum o.l.
Tað er sjáldan ókeypis at geva út í Open Access og tí er møguligt at fáa stuðul til útgávuna úr Granskingargrunninum.
Granskingargrunnurin umsitur grunn, ið hevur sum endamál at veita stuðul til útgávu av javnlíkamettum (“peer reviewed”) vísindaverkum, ið stuðla føroyskt vísindastarv. Við javnlíkameting er at skilja faklig meting eftir viðurkendum akademiskum siðvenjum. Við vísindaverk er at skilja bøkur, sum monografiir, doktararitgerðir og greinasøvn, og greinar í tíðarritum.
Les um reglur og treytir fyri stuðli til Open Access útgávu úr Granskingargrunninum her
Les um visiónina hjá ES kommiserinum Carlos Moedas her
Les um Open Access samtyktina hjá Granskingarnevdnini her
Les um altjóða Open Access vikuna her


text:
Føstulávintsmánadag
Føstulávintsmánadag 12. februar fara vit at sláa tunnu og at hugna og skemta okkum.
Vit ætla, at øll eru komin í skúla í seinasta lagi kl. 8.30, tí tá byrja vit so smátt at hita upp til tunnuslátturin. Stuttligt hevði verið, um øll eru í grýluklæðum og tí ókennilig.
Tá ið vit hava sligið tunnurnar niður og funnið allar kattakongarnar og kattadrotningarnar, fara vit at eta bollar. Vit vilja heita á nøkur foreldur um at baka uml. 10-12 føstulávintsbollar (ella vanligar bollar).
Eisini fara vit upp á gólv og at avdúka ársins grýlur, umframt at kattakongar og kattadrotningar skulu heiðrast.
Eftir at føstulávintshaldið er liðugt um hálvgum tólvtíðina, fara teir eldru flokkarnir til hús, meðan næmingarnir í 1. og 2. flokki kunnu fara í frítíðarskúla kl. 11.20. Frítíðartilboðið til 3.fl letur upp kl. 13.20.
Vónandi eru øll í góðum grýluhýri, so at vit aftur í ár fáa eitt gott, stuttligt, spennandi og ikki minst hugnaligt føstulávintshald, ið vit fara at minnast aftur á við gleði.
Føstulávintstýsdag
Í hesum skúlaárinum eru tveir frídagar, sum skúlin kann leggja, og hava vit valt at leggja annan týsdagin eftir føstulávintsmánadag. Hin frídagurin er lagdur fríggjadagin 11. mai, dagin eftir Kristi himmalsferðardag.
Tí skulu vit ikki tíðliga upp týsmorgunin 13. februar. Vit sleppa at sova leingi, tí vit hava sum sagt ein frídag og skulu tí ikki í skúla.
Frítíðarskúlin
Føstulávintstýsdag er frítíðarskúlin opin fyri 1. - 2. fl. frá kl. 7.45 til 17.00.
Foreldur skulu siga frítíðarskúlanum frá, um barn teirra fer í frítíðarskúla týsdagin.
Mikudagin 14. februar síggjast vit aftur í skúla sum vanligt.


text:
Mánadagin 14. mai kl. 15.00 verður spakin settur í fyri arbeiðsvegi til nýggja Hvalbiartunnilin. Hátíðarhald verður hvalbiarmegin, har Hendrik Old, landsstýrismaður, setir spakan í. Aftaná verður ein kaffimunnur at fáa í Roynhøllini í Hvalba. Øll eru vælkomin.
Kollafjørður-Hósvík..
Hesa vikuna verður arbeitt millum Kollafjørð og Hósvík. Koyrið varliga.
Á Sandvíkarhjalla..
Fram til 15. juni í ár verður sprongt fyri nýggjari rundkoyring millum Hvítanes og Sandvíkarhjalla. I hesum sambandi verður vegurin stongdur í nakrar minuttir, tá skotið verður.
Tunnilsvegur Vágatunnilin..
Fram til 28. apríl 2018 verður arbeitt á tunnilsvegnum við Vágatunlinum (vágamegin). Koyrið varliga.
Hvalvík..
Í dag og í morgin verður arbeitt við Hvalvíksvegin í Hvalvík. Koyrið varliga.
Sumbiartunnilin..
Arbeitt verður í Sumbiartunlinum frá 6. mai til síðst í juli 2018. Í hesum sambandi verður tunnilin stongdur:
Sunnukvøld kl. 21.00 til mánamorgun kl. 07.00
Mánakvøld kl. 21.00 til týsmorgun kl. 07.00
Týskvøld kl. 21.00 til mikumorgun kl. 07.00
Mikukvøld kl. 21.00 til hósmorgun kl. 07.00
Bilar sleppa ígjøgnum hvønn heilan tíma, meðan arbeitt verður. Akfør í neyðsynjarørindum sleppa altíð ígjøgnum tunnilin.
Kaldbaksfjarðarvegurin..
Frá í næstu viku og fýra vikur fram verður arbeitt á Kaldbaksfjarðarvegnum, frá Sandvíkarhjalla til Sund. Koyrið varliga.
Kaldbaksfjarðarvegurin..
Í sambandi við tunnilsarbeiðið verður nakað av tungari ferðslu komandi tíðina yvir um Kaldbaksfjarðarvegin við arbeiðsvegin til Eysturoyartunnilin. Fram til 31. mars verður ferðslan har tí skipað við ferðsluljósi millum klokkan 09.00-15.30 og 17.00-07.00.
Gøtudalur..
Fram til 31. mars 2018 verður arbeitt á landsvegnum frá rundkoyringini í Gøtudali niðan á Varmakeldueiðið. Koyrið varliga.
Strond og Klaksvík..
Fram til 27.juli verður arbeitt millum Klaksvík og Strond í Haraldsundi. Heitt verður á bilførarar um at koyra varliga.
Oyndarfjarðarvegurin..
Frá 14.mai og til 13.juli verður arbeitt við at breiðka Oyndarfjarðarvegin. Koyrið varliga.


text:
sum skal halda til á Strondum
Løgtingið hevur samtykt at hækka játtanina til kommunulæknaøkið, so vit nú kunnu fáa fýra kommunulæknar við Skálafjørðin.
Sirið Stenberg, landsstýriskvinna, sigur, at hon beinavegin fer at heita á Heilsutrygd um at lýsa størvini leys, so tey kunnu verða sett skjótast gjørligt.
Landsstýriskvinnan og borgarstjórarnir í Runavíkar-, Nes- og Sjóvar kommunum eru samd um, at ein av teimum nú tilsamans fýra kommunulæknunum í Skálafjarðar læknadømi fer at halda til í viðtaluhølunum á Strondum.
Økta talið á kommunulæknum fer eftir ætlan at hava við sær, at heilsutænastan til borgararnar verður betri enn hon eru í dag.
Hetta eru góð tíðindi fyri okkum á vestara armi á Skálafjørðinum. Vónandi verður tað ikki leingi til vit sleppa frá at koyra langan veg til lækna.


text:
Sigrun Ørvarodd
Hvør kann hjálpa okkum?
Vit eru eini hjún við 3 børnum undir skúlaalduri, sum leita eftir hús/íbúð at leiga, sum skjótast. Kann vera á Streymoynni ella í Vágoynni, helst í Kvívíkar kommunu. Húsini/íbúðin má hava min 2 kømur. Eisini hava vit ein hund, sum ikki ger nógv um seg. Vit vóna sjálvandi, at vit sleppa at taka hann við okkum, um ikki, so finna vit eitt annað heim til hansara. Vit fara væl um, roykja ikki og gjalda rættstundis. Um tú hevur okkurt at leiga okkum, ella kennir onkran, sum kennir onkran, vinarliga ring so til Sunrid á tlf. 503443 ella til Leif á tlf. 255443. Takk fyri ❤
Skriva viðmerking:


text:
Skansi Offshore 68 mió.kr. í avlopi í 2017
Skansi Offshore P/F hevur havt ársaðalfund, har ársroknskapurin fyri 2017 varð lagdur fram og góðkendur.
Ársúrslitið hjá samtakinum áðrenn minnilutapartar gjørdist eitt yvirskot á 68 mió.kr.
Úrslitið er ávirkað av niður- og avskrivingum av skipsvirðum á 211 mió.kr. og fíggjarligum inntøkum á 252 mió.kr.
Eginpeningur við árslok í 2017 var 53 mió.kr. Fíggjarstøðan hjá samtakinum javnvigaði við 807 mió.kr.
2017 gekk nakað betri enn væntað. Orsøkin er, at samstundis sum rakstrarkostnaðurin er lækkaður, hilnaðist summarið betri enn vænta við góðum dagratum hjá skipunum, sum vóru á spottmarknaðinum. Eisini tryggjaði Skansi ein týdningarmiklan 5 ára sáttmála við Statoil fyri “Sjoborg”. Sáttmálaskeiðið byrjaði í oktober 2017. Í samband við sáttmálan skal “Sjoborg” hava sett í eina serliga battarí skipan á 1500 kW. Skipanin kemur at minka um útlátini frá skipinum, og minka um oljunýtsluna.
Øll 5 skipini hjá felagnum hava verið í vinnu. Arbeiðið hevur verið í Írlandi, vestan fyri Hetland, Danmark og Norra.
“Sjoborg” hevur 5 ára sáttmála við Statoil.
“Kongsborg” byrjar ein nýggjan sáttmála við Wellesley í juni 2018. Sáttmálin er fyri 3 leitibrunnar hjá Wellesley við møguleika at leingja við 4 brunnum. Mett verður, at sáttmála skeiðið varar til várið 2019.
“Saeborg” hevur sáttmála við Aker BP og Torsborg hevur sáttmála við Shell.
“Eldborg” er á spottmarknaðinum.
Tekin um at marknaðurin fyri frálandaskip verður betri.
2017 var aftur eitt torført ár fyri reiðarar av frálandaskipum. Árið var merkt av fíggjarligum endurskipanum og fleiri samanleggingum millum reiðarar. Eisini vóru fleir samanleggingar og uppkeyp millum oljufeløg.
Í mun til fyri einum ári síðani, eru tó fleiri tekin um at tað gongur móti frægari líkindum fyri einum marknaði í javnvág. Oljuprísurin hevur vunnið nógv aftur, og Brent oljan fór uppum 70 USD í januar 2018. Flestu oljufeløg vinna pening aftur, og bjartskygni um oljuprísin hevur givið oljufeløgunum áhuga í at seta í gongd leiting og útbygging av feltum. Íløgurnar hjá oljufeløgunum í Norðsjógvinum og eisini í øðrum marknaðum økist. Av tí sama hækkar eftirspurningurin eftir veitingaskipum.
Hóast jalig tekin, verður ikki rokna við at marknaðurin kemur í javnvág fyrr enn í fyrsta lagi 2019. Orsøkin er, at tað framvegis er alt ov stórt útboð av skipum, og kemur hetta at halda dagratunum á einum lágum støði.
Skansi Offshore eigur og rekur 5 nýmótans frálandaskip.
Hjá Skansi Offshore samtakinum starvast í dag 130 starvsfólk, harav 120 sjófólk, allir føroyingar.


text:
REGLUGERÐ FYRI STEVNUGRUNNIN
Viðvíkjandi gjaldi til bátar, sum luttaka á FM-stevnum
Grein 1
Skipaður verður ein grunnur, sum fær 15% av hvørjum seldum atgongumerki til kappróður í FM-kappingini.
Grein 2[1]
(strikað)
Grein 3
Tey feløg, sum ikki møta á aðalfundinum, fáa ongan pening úr Stevnugrunninum, jf. grein 5 í lógunum fyri RSF.
Grein 4[2]
Peningurin verður at býta til feløgini eftir hesum reglum:
- Fyri at fáa part í býtinum, skal ein manning hava luttikið á minst fimm FM-stevnum í somu grein.
- Ein manning fær ein part fyri hvørja FM-stevnu, luttikið varð á. Sí tó pkt. 1.
- Peningurin verður lutaður feløgunum í mun til manningartal og luttøkustig.
- Manningar, sum rógva á heimaplássi sínum, fáa ikki lut í býtinum ta ferðina, men koma annars undir júst tær somu reglur, sum hinir manningarnar.
- Eingin manning kann fáa meira enn sjey býtispartar. Tað vil siga ein part fyri hvørja stevnu, hon er til.
Grein 5
RSF útflýggjar blokkar við atgongumerkjum til allar stevnur. Vanliga hósdag.
Stevnufyrireikarunum/kappróðrarfeløgunum áliggur at senda inn avrokning fyri atgongumerkjasøluna til RSF í seinasta lagi 14 dagar eftir, at róðurin hevur verið. Avroknast skulu bæði seld og ikki seld atgongumerkir. Samstundis skal parturin, sum hesin grunnur hevur rætt til, sendast RSF, sum setir hann á bundna konto til omanfyri nevnda endamál. Um peningurin ikki verður goldin rættstundis, skal felagið gjalda 20% ístaðin fyri 15%. Hesi 5% eyka fella beinleiðis til RSF.
Er peningurin ikki goldin 2 mánaðir eftir at róðurin hevur verið, missir stevnufyrireikarin/kappróðrarfelagið rættin at standa fyri stevnuni næstu ferð. RSF avgerð hvør skipar fyri stevnuni.
Grein 6
RSF umsitur grunnin og avgerð øll ivamál. RSF syrgir fyri innan 14 dagar aftan á aðalfund, at peningurin verður býttur út til feløgini, sum hava bátar, ið eiga rætt til part í býtinum.
[1] Broytt á aðalfundi í 2017
[2] Broytt á aðalfundi í 2017


text:
Orð: Anker Eli Petersen
Lag: Arnold Ludvig
Vit sita kvirr í køkinum
og útvarpið spælir eitt lag.
Tú kveitir, heldur troytt at mær,
tað sama hvønn einasta dag.
Hvat varð av tí gleði og trá,
ið vit einaferð høvdu saman.
Hvat varð av dreymunum,
hví stendur lívið í stað?
Hví sita vit her saman enn,
so tunglynt og líkaglað.
Eg veit væl, at eg ikki helt
alt ið eg lovaði tær.
Og tú manst, heldur ikki hava
gjørt alt eg væntaði mær.
Men hvørgin mælir hálvtalað orð,
hóast vit kanska vildu.
Hvørgin torir at siga sum er:
hví flyta vit ikki hvør sær?
Vit sita heldur still og kvirr
og látast alt er sum tað var.


text:
Gongdin í fólkatalinum í Suðuroynni hevur seinastu árini verið rættiliga støðug, fólkatalið tykist at hava stabiliserað seg rundan um 4.600 fólk; 1.000 fólk færri enn fyri 20 árum síðani, og 500 fólk færri enn fyri 10 árum síðani.
Í 12 mánaðartíðarskeiðinum frá 1. des. 2016 til 1. des. 2017 vaks fólkatalið í teimum trimum syðstu kommunum í Suðuroynni, Sumbiar, Vágs og Porkeris kommunu. Størsti vøksturin var í Porkeris kommunu, har fólkatalið vaks við 22 ella við 7,5%. Fólkatalið í Vágs kommunu vaks við 14, svarndi til ein vøkstur á 1,0%, meðan fólkatalið í Sumbiar kommunu vaks við 7, svarandi til 2,0%.
Í hinum kommununum, Hvalbiar, Tvøroyrar, Fámjins og Hovs kommunu minkaði fólkatalið í nevnda 12 mánaðar tíðarskeiði.
Størsta minkingin var í Hvalbiar kommunu, har fólkatalið minkaði við 11 ella við 1,6%. Í Tvøroyrar kommunu minkaði fólkatalið við 7, svarandi til 0,4%. Í Fámjins kommunu við 2 ella 2,4% og í Hovs kommunu við 6, svarandi til 5,8%.
Fólkatalið í Suðuroynni vaks í tíðarskeiðinum frá 1. des. 2016 til 1. des. 2017 við 17 og er tað ein vøkstur á 0,4%. Sama tíðarskeið vaks fólkatalið í Føroyum sum heild við 1,4%.
Les eisini meiri her á heimasíðuni hjá Hagstovu Føroya.


text:
Tryggja viðførið
Viðføri skal tryggjast væl í bili. Leysir lutir í bilinum kunnu hava við sær álvarsligar avleiðingar fyri ferðafólk. Um ein bilur bráðsteðgar, fleirfaldast megin á leysa lutinum, tá hann verður sendur fram í bilinum. Vigar ein lutur t.d. trý kilo, verður hann kastaður fram við eini megi samsvarandi 90 kilo, um ein bilur bráðsteðgar við 50 km/t.
Soleiðis kanst tú tryggja viðførið
- Nógv útgerð er, sum kann tryggja viðførið í bilinum. T.d. stroppar, viðførisnet, takboks og takstativ.
- Set rimaverk millum ferðafólkarúmið og viðførisrúmið í bilinum. Rimaverkið skal forða fyri, at lutir verða sendir úr viðførisrúminum inn í ferðafólkarúmið.
- Lítlir lutir í ferðafólkarúminum skulu leggjast í handskarúmið ella undir setrið. Stórir lutir skulu í viðførisrúmið og tryggjast í eini boks ella við viðførisneti.
- Nýt innbygdar krókar, um slíkir eru, at forða tungum viðføri at skreiða móti baksetrinum og oyðileggja tað.
- Tungir lutir í viðførisrúminum skulu liggja lágt og so tætt stólabakinum, sum til ber. Liggja teir heilt upp at baksetrinum, er ikki pláss til ferðøking hjá lutinum, tá bilurin bráðsteðgar.
- Legg lættastu lutirnar ovast, men bara upp til nakkastuðulin á baksetrinum.
- Lat ikki viðførið forða fyri sýninum sýninum hjá bilføraranum.
- Legg ikki lutir á hattahillina.


text:
Evnið í litinum/
Hann málaði sum fyri lívinum, men hann drakk tíverri eitt sindur á sama hátt. Heilsan toldi tað ikki, tí doyði hann bert 35 ára gamal og tað er í grundini ófatiligt, tá vit í dag síggja kraftprestatiónina hjá honum í Listasavninum. Mann kann kanska undrast á tørvin á enn eina afturlítandi framsýning frá listamanninum við stokkutu starvsleiðini, men dygdin í málningunum ger teir æviga aktuellar.
Fram til 6.apríl í ár ber til at njóta málningalistina hjá Thomasi Arge, listarliga úrmælinginum, sum doyði alt ov ungur, á framsýningini “Evnið í litinum” í Listasavni Føroya. Nógv varð gjørt burturúr til ferniseringina, tvær røður vórðu hildnar og tónleikur varð spældur og nógvu gestirnir góvu varhugan av, at Tommy, sum hann varð nevndur millum vinir, als ikki er burturgloymdur. Men myndirnar hava eisini, sum savnsstjórin Nils Ohrt gjørdi vart við í ferniseringsrøðuni, nakað frískt yvir sær, tær tykjast ikki gamlar, sjálvt um 37 ár eru liðin síðani málarin doyði. Pinkalítla myndin, sum er vald eins og útgangsstøði bæði í framsýningini og í katalogtekstinum, er heilt ótrúliga sterk og tolir væl at hanga einsamøll á einum veggi í Listasavninum. Tað riggar sera væl. Restin av framsýningini er meira siðbundin, heldur nógvar myndir eru við og fleiri teirra eru innrammaðar í gullrammu sum mann gjørdi fyrr. Tað avgera myndaánarar sjálvandi sjálvir, men eftir mínum tykki hoyra myndir, ið eru so modernaðar sum tær hjá Thomas Arge, ikki heima í breiðum gullrammum.
Roðin
Lítla myndin, ið tykist avmynda morgunroða ella vesturskin er sum áður nevnt gott útgangsstøði hjá áskoðaranum. Ein mynd, sum at síggja til, er tað bera hurl um burl, men sum allíkavæl er skipað í eina forgrund og bakgrund, har eldreyði roðin gløðir meðan restin av myndini er grøn og blá við gulum og svørtum prikkum og strikum. Sum í nógvum myndum hjá sama málara, fyllir forgrundin nógv, sjónarringurin er høgur. Við svørtu figurformatiónini í fortrundini minnir myndin meg bæði um hagamyndirnar og um myndirnar av útsýninum úr Hoyvíkshaga. Fotomyndir av málninginum muna ikki nakað serligt, tí tær vísa ikki relieffkenda og ójavna strukturin av máling, sum ger myndina enn meira livandi og forvitnisliga, og sum hevur við sær, at myndin tykist so ótrúliga insisterandi í rúminum, har hon hongur. Í katalogtekstinum ger Nils Ohrt vart við, at myndin er eitt slag av konsentrati av listini hjá Thomas Arge og tað er hon á sama hátt sum fleiri aðrar myndir á framsýningini, sum eru lutfalsliga nær skyldar stílsliga sæð.
Kjarval og Arge
Har er sjálvandi stórur munur á lívsverkinum hjá tveimum listamonnum, ið hava livað í ávikavist 35 ár og 86 ár. Eg sipi sjálvandi til stóru fyrimyndina hjá Tommy, íslendska listamannin, Johannes Sveinsson Kjarval (1885 – 1972). Sært tú eina afturlítandi framsýning hjá síðstnevnda, upplivar tú eitt satt ríkidømi av stílsløgum frá fronsku inspiratiónini á Kunstakademinum í Keypmannahavn við impressionistiskum og symbolskum myndum og víðari til náttúrumytisku lýsingarnar ella tá hann upploysir myndevnið til tysjandi litblettir í lýsingum av íslendska jørðildinum, av mýri og grótbræðing. Tað vóru serliga hesar síðstnevndu myndirnar hjá Kjarval, sum hava veitt Thomas Arge íblástur, Bárður Jákupsson ger í bók síni um Thomas Arge vart við, at ein framsýning við myndum hjá Thomas Kjarval var í Charlottenborg í 1964, sama ár, sum Tommy byrjaði á málaraskúla á akademinum. Nils Ohrt ger í katalogtekstinum vart við, at ungi føroyski málarin helst lærdi eitt sindur meira av Richard Mortensen á akademinum enn Bárður Jákupsson vil vera við í ævisøguni. Og sjálvandi gjørdi hann tað, grundin til, at Jákupsson leggur tílíkan dent á, at føroyski málarin helt fast í sær sjálvum heldur enn at “lata seg kúga” av dominerandi professaranum, er helst bara tann, at hann ynskir at rósa sínum starvsfelaga fyri hansara sjálvstøðuga listarliga lyndi og tað var sjálvstøðugt og sterkt, tað er framsýningin besta dømi um. Teir tríggir bjartlittu málningarnir, sum hanga uppi á balkongini, eru kanska tiknir við sum dømi um stílsligu menningina og skúlingina hjá Tommy, men í veruleikanum eru teir ógvuliga føroyskt kubistiskir/ klassiskt modernistiskir og minna um nógv av tí, sum bleiv gjørt innan føroyska list miðskeiðis í síðstu øld, sum Jack Kampmann og teir lærdu frá sær í málaraskúla Listafelagsins.
Tað provinsiella
Í stuttari men viðkomandi røðu upplatingardagin miðsavnaði Bárður Jákupsson seg í høvuðsheitum um tað upprunakenda og tað provinsiella, bæði evni eru áhugaverd, ikki minst í sambandi við føroyska list. Men tað, sum Bárður Jákupsson meinti var, at list ikki nýtist vera provinsiel, sjálvt um hon kemur av bygd ella frá einum listafólki, sum kemur úr einum lítlum landi. Hann segði, at hann onkuntíð í framtíðini kundi hugsa sær at verið siteraður í einari bók við aforismum og hann segði okkum sitatið: “Ræðslan fyri provinsialismu er provinsiel”, og hesum kann hann jú hava nokk so rætt í. Myndirnar hjá Thomasi Arge eru avgjørt ikki provinsiellar, tær raka áskoðaran á ein universalan hátt.
Rørandi listauppliving
Tær 47 málningarnir veita áskoðaranum eina stóra og rørandi listauppliving, sum kann forleingjast heim í stovuna, um mann ognar sær bókina, sum er givin út í sambandi við framsýningina. Bókin er 96 síðir og layoutið er heldur frægari enn tað hevur verið í øðrum líknandi bókum hjá Listasavninum, fyrst og fremst av tí, at teksturin á tveimum málum ikki er settur upp sum í eini ferðafólkabrosjuru við einari spaltu á føroyskum og einari á donskum og einari á enskum. Formatið er tað sama sum katalogið til Tróndur Patursson - framsýningina, men uppsetingin er klár og myndagóðskan er góð. Introduktiónsteksturin hjá Nils Ohrt er áhugaverdur og tað er eisini stuttligt at lesa tekstin hjá Richard Mortensen, har hann hugleiðir um tað norðurlendska og greiðir frá einum Venesiatúri.
Syngjandi grót
Framsýningin “Evnið í litinum” er myndað av 47 málningum hjá Listasavninum, umframt lánum frá privatpersónum og stovnum, eitt nú eigur Tryggingarfelag Føroya nøkur heilt framúrskarandi verk hjá Thomas Arge, sum fáa meg at gloyma tíð og stað. Tann eina av hesum myndunum er við á framsýningini, tað er eitt klettalandslag, har vit fremst í forgrundini síggja gráir klettar og steinar, pastost málaðir við hvítari, gulari og svartari konturstriku. Steinarnir darra og sýnast næstan livandi, men í staðin fyri at vera íbygdir av fornum verum eins og summir av steinunum hjá Williami Heinesen, eru hesir heilt greidliga bygdir upp av oljumáling og tí er heitið á framsýningini eisini sera hóskandi - tað er evnið í litinum, tað snýr seg um. Eg fylgdist við einum málara eina løtu á framsýningini og hon var púra hugtikin av sjálvum máliháttinum, mátanum, málarin hevur disponerað yvir litirnar á løriftinum við stórari orku og yvirskoti. Júst tá stóðu vit beint framman fyri tær seinnu myndirnar, sum eru meira gjøgnumskygdar enn hinar við bjørtum litum, sum eru málaðir beinleiðis á hvíta løriftið. Tað minnir eitt sindur um mátan, Edvard Munch málaði umleið fyrsta veraldarbardaga í arbeiðaralýsingum t.d.
Tað ekspressiva
Hesi listaverkini eru ekspressiv, allir hesir gløðandi litirnir, brendu jørðlitirnir og svalligu blátónarnir ávirka sinnið og í hesum sambandi er áhugavert at lesa lýsingina hjá Nils Ohrt á muninum millum mátan Ruth Smith og Thomas Arge viðgera sítt myndevni. Eg eri ikki vís í, at eg eri samd í, at munurin millum tey bæði listafólkini er so stórur og so avgjørdur, sum Ohrt meinar, men fyri ein stóran part hevur hann fatur á onkrum áhugaverdum, tá hann skrivar um Ruth Smith: “Meðan hennara gløgga og impressionistiska avlesing av heiminum avdúkar eitt viðbrekið og alspent sinnalag, er lutfallið millum tað subjektiva og objektiva hjá Thomasi Arge púra mótsett. Her er sinnalagið útgangsstøðið, og tað er eitt leitandi bráðsint sinnalag, ofta á markinum til ráðaloysi, sum lýsir út úr listini hjá Thomasi Arge. Av eins stórum týdningi er tað, at hansara innari jarðskjálvti ikki bara hevur málningaligar spreingingar við sær, men at tað innara landslagið í listafólkinum alla tíðina verður grundfest í tí sjónliga veruleikanum uttanfyri. Tað gevur listini hjá Thomasi Arge eitt ríkidømi, sum hevur við sær, at áskoðarin alla tíðina ferðast millum veruleika, máttmiklan listabúna og málning. Men samstundis kennir tú á tær, at grundfestingin av tí subjektiva í tí objektiva hevur verið eitt stríð, og tað er kanska tað, sum í síðsta enda gevur listini hjá Thomasi Arge sína serligu styrki...” (Nils Ohrt á síðu 7 í bókini THOMAS ARGE – Evnið í litinum, 150 krónur).


text:
Wednesday, April 16, 2014
Út at taka dreymsins eplir upp
Bergur Djurhuus Hansen
Hetta eru bara gerandisligar eygleiðingar og viðmerkingar til nakrar yrkingar í frálíka savninum “Leyvið haldi eg/Løvet tror jeg”, sum Tóroddur Poulsen gav út fyri stuttum. Útgreiningar um yvirskipað evni o.s.fr. hava ikki áhuga her. Vit byrja í neðra við einstøkum og einføldum yrkingum.
Til okkara skundmiklu dagar – sum eru fullir í leysum hugsanum, løttum sannleikum, meiningum, leiðbeiningum og boðskapum – kemur henda frískliga yrkingin frá Tóroddi:
Vindurinhevur ongan
boðskap
tí trívist eg
so væl
í illveðri
Ein stutt yrking um bara at vera (uttan at vera nakað ávíst) og um at yrkja. Vit kundu sagt sum Gertrude Stein um rósuna, at illveður er illveður er illveður. Tað ber tó ikki til als ongar meiningar at hava og ongantíð yvirhøvur hava nakran boðskap at bera fram. Við hvørt verða vit tvingaði til at taka støðu fyri ikki at verða gjørd til einkis. Ein yrking byrjar:
Fjøllini mótmæltukrøvunum
um skuggaleysar
dagar
Ein onnur yrking er um tey, sum leita og leita, men ikki hava evnini at skilja tað, tey finna. Tað ræður um at fáa eyga á tað einfalda:
Tey grava og gravaog finna eina lítla skeið
og tey grava
og meira og meira
grava tey
og finna eina skál
og aftur grava tey
og grava og grava
og finna ein kopp
og til síðst finna tey meg
sum ikki brúkar sukur í kaffi
Yrkingin fær okkum at hugsa um Oehlenschläger: “De higer og søger i gamle bøger”. Her ræður tó ikki um at finna gullhorn, men ein yrkjara, sum drekkur svart kaffi. Her er einki hátíðarligt. Úr tí einfalda og ítøkiliga – beint her og nú – sprettur listin. Myndin við at grava (og grava og grava) er ikki óvanlig í yrkingum. Ein tann kendasta yrkingin um at grava er helst “Digging” hjá Seamus Heaney: “Between my finger and my thumb/The squat pen rests/I’ll dig with it”. At yrkja er eisini at grava, og yrkjarin kann leita eftir sær sjálvum í einari yrking, og bókmentagreinarin kanska leitar eftir sær sjálvum, men finnur yrkjaran ella øvugt.
Yrkingarnar hjá Tóroddi eru hugsanir um okkum og okkara tíð og – fyrst og fremst – rannsóknir í okkara máli og okkara málnýtslu. Tær gera málið nýtt og frískt, og tað treingir til. Einki málsligt grugg er í yrkingum frá Tóroddi (hóast tær snúgva seg um okkara grugguta lív). Tær eru sum klárt brennivín. Hjá Tóroddi eru eingir litríkir sjussar (og hann brúkar sum nevnt ikki sukur í kaffi). Hann tekur “dreymsins eplir” upp. Veingjaðir hestar er tvætl.
At yrkingasavnið kemur út á bæði føroyskum og donskum er ein staðfesting av, at Tóroddur hevur búð í Danmark í nógv ár og við tíðini hevur fingið ikki so fáar lesarar í Danmark. Tóroddur er fyrst fremst yrkjari úr Føroyum, ella kanska rættari: hann er úr Varðagøtu í Havn. Men hann livir í øðrvísi umhvørvi nú, og hann má læra seg at liva eitt lív við ongum steinum at tiga saman við. Hann má læra seg, sum hann skrivar, “eina nýggja tøgn”. Og tað er ikki lætt fyri ein mann úr gróthøggaraætt.
Posted by Listin at 12:18 PM
Labels: Yrkingar


text:
Søren Ulrik Thomsen, f. 1956, er ein av best umtóktu donsku yrkjarum og høvundum. Hann hevur skrivað yrkingar og essays, síðan hann debuteraði í 1981 við yrkingasavninum City Slang. Síðani eru komin seks onnur yrkingasøvn. Seinasta yrkingasavnið Rystet spejl gjørdist metsølubók í Danmark í 2011. Søren Ulrik Thomsen er limur í Det danske Akademi og fær Statens Kunstfonds livsvarige ydelse. Í ár er bókin Samlede Thomsen komin út, og eisini eru komnar út tvær skreytútgávur, sum Steinprent gevur út saman við listamanninum Claus Carstensen, har Søren Ulrik Thomsen hevur skrivað essays. Í kvøld, týskvøldið 27. mai kl 19.30 fer Søren Ulrik at lesa upp og tosa við Kim Simonsen um skaldskap sín.
Tuesday, May 27, 2014
Søren Ulrik Thomsen á Býarbókasavninum
Søren Ulrik Thomsen, f. 1956, er ein av best umtóktu donsku yrkjarum og høvundum. Hann hevur skrivað yrkingar og essays, síðan hann debuteraði í 1981 við yrkingasavninum City Slang. Síðani eru komin seks onnur yrkingasøvn. Seinasta yrkingasavnið Rystet spejl gjørdist metsølubók í Danmark í 2011. Søren Ulrik Thomsen er limur í Det danske Akademi og fær Statens Kunstfonds livsvarige ydelse. Í ár er bókin Samlede Thomsen komin út, og eisini eru komnar út tvær skreytútgávur, sum Steinprent gevur út saman við listamanninum Claus Carstensen, har Søren Ulrik Thomsen hevur skrivað essays. Í kvøld, týskvøldið 27. mai kl 19.30 fer Søren Ulrik at lesa upp og tosa við Kim Simonsen um skaldskap sín.
Posted by Listin at 12:44 PM


text:
Í 1953 sungu The Louvin Brothers um Koreakríggið í sanginum From Mother's Arms To Korea. Teir vóru hvítir, hildu seg til amerikanska bluegrass stílin og gingu nógv í kirkju. Tað hoyrist millum annað í sanginum The Family Who Prays, sum teir sungu um somu tíð.
Uppgávur:
Hvør er sjónarvinkulin í sanginum hjá The Louvin Brothers um Koreakríggið?
Hvør er uppgávan í sanginum hjá teimum, sum verða sendir í kríggj?
Er tað greitt, hvørjum teir báðir sangararnir halda við?
Kjak í flokkinum:
Finnið tekstin til The Family Who Prays hjá The Louvin Brothers á netinum.
Takið støðu til innihaldið og avbjóðingina í sanginum mótvegis teimum, sum ikki biðja ella ganga í kirkju.
Kann átrúnaður verða orsøk til kríggj?
The Louvin Brothers sungu kristnar og moraliserandi sangir av bluegrass slagnum í USA frá 1940 til 1963. Teir vóru serliga kendir undir Koreakrígnum
Eitt savn av amerikanskum plátum frá Koreakrígnum, sum týska plátufelagið Bear Family hevur givið út
The Louvin Brothers vóru brøðurnir Lonnie Loudermilk (1924-1965) og Charlie Elzer Loudermilk (1927-2011)


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Bjarni Hammer á Fólkating
Tað var einmælt samtykt á Fólkatingið í morgun, tá forkvinnan Pia Kjærsgaard seði frá, at Sjúrður Skaale bað um farloyvi og mælti til, at Bjarni Hammer kom í hansara stað.
Á fólktingsvalinum í 2015 endaði Bjarni Hammer nummar seks á listanum hjá Javnaðarflokkinum við 172 atkvøðum.
Frammanfyri Bjarna Hammer eru, umframt Sjúrð Skaale, øll landsstýrisfólkini hjá Javnaðarflokkinum og løgmaður. Eingin teirra fær tikið sætið á Fólkatingið, og tí verður tað Bjarni Hammer, ið skal loysa av.
Hetta er fyrstu ferð, at Bjarni Hammer tekur sæti á Fólkatingi.
Sí eisini


text:
Landsstýrismaður misrøkir landsins áhugamál
Í dag hevur landsstýrismaðurin í uttanlandsmálum gjørt Føroyum fyri skommum. Tá ið landsstýrismaðurin í uttanlandsmálum er sintur inn á danskar politikarar, skrivar hann sonevndar kronikkir ella tíðargreinar í Sosialinum.
”Tíðargreinin” í Sosialinum í gjár skuldi helst vera okkurt slag av priki til uttanríkisráðharran, Anders Samuelsen.
Poul Michelsen vil jú ikki góðtaka, at uttanríkispolitiska heimildarlógin, ið er samtykt av Føroya Løgtingi, setur mørk, hóast Føroyar hava framúr víðar heimildir á uttanríkisøkjum, ið viðvíkja Føroyum.
Helst er farið út um mark í einum altjóða sáttmála, sum landsstýrismaðurin nú velur at kalla ”yvirlýsing”.
Fornermilsið hjá landsstýrismanninum gjørdi í dag Føroyum fyri skommum á ráðstevnuni um arktis, ið nevndist: International High-Level Conference “The SDGs in the Arctic: Local and Global Perspectives”.
Landsstýrismaðurin vildi ikki møta á ráðstevnuni, sum Føroyar, Grønland og Danmark skipaðu fyri í Keypmannahavn um arktisk áhugamál hjá teimum trimum londunum.
At áhugin fyri arktis er stórur, sást á luttøkuni. Nógvar av heimsins tjóðum luttóku og vóru forvitnar eftir at frætta um áhugamál Føroya í arktis.
Tjóðirnar – umframt umboð fyri ST – fingu tó einki at vita, tí landsstýrismaðurin vildi ikki møta. Hann boykottaði ráðstevnuna, og tað kann als ikki góðtakast. Landsstýrið umboðaði ikki Føroyar á ráðstevnuni, og tað líkist ongum.
Landsstýrið – og serliga landsstýrismaðurin í uttanlandsmálum – má nú taka seg saman, og røkja landsins áhugamál.
Bárður S. Nielsen
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Góð ráð til at eyðmerkja maktmenniskju
Rák (6) - Mannarættindi verða brotin í Føroyum og í Danmark, tá tað snýr seg um sálarligan harðskap
Video - Vardø er ein óhugnaligur býur
Leopardsnigilin vinnur á morsniglinum
Tá fake gerst fakta
Dreingirnir úr Gøtu sleppa at halda fram í skúlanum við Løkin
Útflutningurin av makreli og sild er nógv minkaður
Aling á landi verður ein avbjóðing fyri føroyska alivinnu
Vespureiðrið (76) - 14. mai 2018
Nýggjur kupil verður reistur á Sornfelli
Fyrsti spakin settur í til nýggjan Hvalbiartunnil
Skógarmotta funnin á seyði í Føroyum
Bilsølustevna í SALT á Drelnesi
Rák (6) - Urtagott
Radiooperatørur roknaði positionina út, tað var bjargingin
Prát við Regin Jacobsen, um at Bakkafrost hevur keypt sølufyritøku í USA
Løtan er ikki røtt
NOVA úr Suðuroynni - Sending 6
Gjørd av byggiblokkum
Hetta kann ikki góðtakast
Doyði av e-sigarettini
Hugnaløtan (21) - Gestur: Lasse Klein
Forða fyri at manningarnar koma at bera kostnaðin
Opið hús á Kambsdali í sambandi við at FabLab verður alment tikið í nýtslu
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
08.05.2018 (09:09)
Summarfuglar til SEV summarið 2018
Nú summarfrítíðin nærkast, hevur SEV tørv á ágrýtnum summarfuglum til ymisku arbeiðsplássini hjá elfelagnum kring landið.
Sundsverkið – maskinmeistari, maskinmeistaralesandi og tvey arbeiðsfólk í juli og august
Søkt verður eftir einum maskinmeistara, ið kann vera avloysari, tá ið tørvur er á tí. Harumframt verður søkt eftir einum avloysara til dagarbeiði – t.d. einum maskinmeistaralesandi – at ganga til handa. Sundsverkinum tørvar eisini tvey ung fólk, sum eru minst 18 ár, til fyrifallandi uppgávur sum reingerð og rudding. Reingerðin fer fram, har tað er skitið av olju o.ø. líknandi evnum.
Vágsverkið – maskinmeistaralesandi í juli og august
Vágsverkinum tørvar ein maskinmeistaralesandi til ávísar maskinuppgávur. Ein partur av arbeiðinum verður at trýstspula tangagarð og sjógvinntak við trýstspulara, umframt at viðkomandi eisini skal sláa gras við bensinriknum trimmara einar tvær ferðir í summar.
Verkið á Strond í Klaksvík – tvey arbeiðsfólk í juli og august
Søkt verður eftir tveimum fólkum, sum eru minst 16 ár til fyrifallandi uppgávur – eitt nú at sláa gras í økinum.
Eiði – eitt arbeiðsfólk í juli og august
Á Eiði sóknast vit eftir fólki at reinsa áarinntøk, at rudda, gera reint og annað fyrifallandi arbeiði. Tað er ein fyrimunur at hava koyrikort.
Tórshavn – eitt roknskaparfólk at byrja sum skjótast og til og við 31. august
Okkum tørvar eitt hjálparfólk í skuldarbókhaldinum. Vit ímynda okkum, at tann sum settur verður er fyrikomandi og samstarvsfús/ur og hevur ella er í holt við eina útbúgving innan t.d. roknskap. Tann sum settur verður hevur skrivstovu í móttøkuni.
Rakstrarøkið Suðuroy – arbeiðsfólk til tíðarskeiðið 25. juni – 20. juli.
Søkt verður eftir arbeiðsfólkum at arbeiða í fjøllunum saman við linjufólkunum. Umsøkjarar skulu vera minst 16 ár.
Rakstrarøkið Norður – arbeiðsfólk til tíðarskeiðið 25. juni – 20. juli.
Søkt verður eftir arbeiðsfólkum at arbeiða í fjøllunum saman við linjufólkunum. Umsøkjarar skulu vera minst 16 ár.
Goymslan í Vestmanna – arbeiðsfólk til tíðarskeiðið 25. juni – 20. juli.
Søkt verður eftir arbeiðsfólkum til fyrifallandi goymsluarbeiði. Umsøkjarar skulu vera minst 16 ár.
Talan er um ávísar uppgávur í avmarkað tíðarskeið. Tískil er umráðandi, at tú í umsóknini ger vart við, hvat starv tú ert áhugað/ur í.
Vit ímynda okkum, at okkara summarfuglar eru ágrýtnir, og at tú spyr eina ferð ov nógv heldur enn eina ferð ov lítið. Samstundis sum tú er arbeiðssom/arbeiðssamur og fer væl um, leggja vit dent á, at tú dugir at ansa væl eftir tær sjálvum og tínum starvsfelagum. Trygdin skal altíð vera fremst í huganum – eisini hjá summarfuglum okkara.
Hevur tú royndir við uppgávunum, sum nevndar eru omanfyri, hevur tú ein fyrimun.
Umsóknarfreistin er 21. mai 2018. Viðmerk “summarfuglur” – og hvat starv talan er um.
Summarfuglarnir eru tímaløntir eftir sáttmálanum millum Føroya Arbeiðarafelag og Føroya Arbeiðsgevarafelag. Útbúni maskinmeistarin til Sundsverkið verður løntur sambært sáttmálanum við Maskinmeistarafelagið.
Umsóknin skal sendast til: starv(at)sev.fo
Stílað: Bergtóra Høgnadóttir, HR-leiðari
SEV tryggjar føroyska samfelagnum støðugan streym alt samdøgrið. 152 fólk starvast í føstum starvi hjá elfelagnum undir virðisorðunum: samstarv, eldhugi og virðing. Ágrýtni starvsfólkahópurin ber hvønn dag SEV framá í týðandi leiklutinum sum samfelagsins lívæðr. Elfelagið strembar áhaldandi eftir at fáa sum mest av elframleiðsluni burtur úr varandi orkukeldum sum vatni og vindi. SEV er fólksins ogn - allar kommunurnar í Føroyum eiga SEV, ið var stovnað 1. oktober 1946.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her
hava deilt hesa grein.


text:
EM landsliðið úttikið
Landsliðsvenjararnir Kristian Mikkelsen og Hjalmar Joensen hava úttikið teir 14 leikar, sum skulu umboða Føroyar í EM-kappingini í Luksemborg í døgunum 22. - 25. juni 2017.
Hetta er framhald av HM/EM kappingini sum var í Føroyum í mai í fjør, tá føroysku flogbóltskvinnurnar leiktu seg víðari til endaumfarið, sum nú verður í Luksemborg. Føroyska liðið vann tá á Írlandi og Liktenstein, men tapti 3-1 í fyri Kýpros. Men við at vinna 2. plássið, tryggjaði liðið sær rættindi at verða við í endaumfarinum.
Hini liðini í kappingini eru Luksemborg, Kýpros, Skotland og Ísland.
Liðið fer úr Føroyum mikudagin 21. Juni, og verður aftur 26. Juni.
Leikararnir eru:
Amager VK: Sofía Purkhús
Dráttur: Petra Sunadóttir Hansen, Sólgerð Henriksen
Fleyr: Anja Sonnadóttir Danielsen, Anna Sára Leivsdóttir Johansen, Esther Rasmussen, Magnhild Jacobsen, Óluvá Mohr
KÍF: Guðrun Lindenskov Joensen, Eyðrið E. Hansen, Sóley Poulsen
Mjølnir: Ása Fredriksberg
ÍF: Fríðgerð Høgnadóttir Hansen
TB: Inge Marie Rasmussen


text:
Í dag vóru tilboðini uppá ger av ravmagns- og trygdarskipanunum í Eystur- og Sandoyartunlinum latin upp.
Tvey tilboð komu inn. Tilboðið frá Roxel AS í samstarvi við m.ø. El-Service og LM Electric, ljóðaði upp á tilsamans 146,7 mió. krónur, meðan tilboðið frá ABB AS og Kvinnherad Elektro AS, var upp á 158,9 mió. krónur.
Fyri at fáa fíggingina til vega í 2016, meðan fíggingarmøguleikarnir vóru góðir og rentan lág, vóru bert sjálvir tunlarnir v.m. bodnir út. Orsøkin var, at tað var ikki møguligt at fáa prosjektering og útboðið av ravmagns- og trygdarskipanunum liðugt fyrr enn til nú, samstundis sum tað var mett, at váðin við at bíða var ov stórur.
Harumframt var møguligt at byrja fyrr upp á tunlarnar, enn annars.
Tilboðini uppá ravmagns- og trygdarskipanir verða nú kannaði, fyri at tryggja, at tey eru í tráð við útbjóðingartilfarið og ikki eru villur í teimum. Ætlandi verður sáttmáli undirskrivaður í vár um arbeiðini.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Sigrún Eldjarn er íslendsk listakvinna og rithøvundur. Hon er fødd 3. mai í 1954 í Reykjavík, har hon eisini býr.
Hon tók prógv í grafiskari sniðgeving í 1977 og hevur arbeitt við list síðani. Hon hevur havt nógvar listaframsyningar, bæði sjálv og saman við øðrum, í Íslandi, hinum norðurlondunum, Týsklandi, Polandi, USA, Suðurkorea og Japan.
Umframt at arbeiða við myndum er hon eisini rithøvundur og hevur givið nógvar barnabøkur út. Fyrsta bókin Allt í plati, kom út í 1980. Sigrún Eldjárn hevur myndprýtt fyri fleiri aðrar rithøvundar, t.d. Guðruna Helgadóttur.
Útgáva:
2014 Óbodnir gestir
Heiður:
1998 – Barnabókavirðisløn undirvísingarverk Reykjavíkur fyri Halastjørnan er komin
2006 - Várvindar IBBY, Ísland fyri myndir og ritstarv
2008 - Riddarakross íslendsku falkaskipanina fyri ískoyti til íslendska barnamentan
2011 - Íslendsku bjartskygnisvirðislønina


text:
Hvalbiar Kirkja
Hvalbiar Kirkja er ein kirkja í bygdini Hvalba á Suðuroy. Kirkjan tekur uml. 300 fólk, og kom í staðin fyri kirkjuna í Skálum, sum varð tikin niður í 1933. Nýggja kirkjan bleiv staðsett á Toftheyggjamørk, og bleiv sum sagt vígd 27. oktober 1935. Arbeiðið uppá at gera kirkjuna byrjaði í 1933. Um várið 1933 varð farið undir stoypiarbeiðið, við havnamanninum Kristin Holm Joensen, múrara, sum formanni. Hetta arbeiði stóð liðugt 1. februar 1934. Vestmenningurin Eyolfur á Heygum, timburmeistari, stóð fyri timburarbeiðinum og alt snikkaraarbeiðið varð gjørt á verkstaðnum hjá Jens Paula við Sílánna, á Tvøroyri.


text:
Orð: Mary Shekleton
Lag: Ira D. Sankey
Týtt: Victor Danielsen
1. Tín kærleik eingin hugur skilja kann,
mín Gud og Harri, ei eg fati hann!
Tó vil eg, Jesus, fegin grunda á
hans longd og breidd og hædd og dýpd og sjá
hann meir og meir!
2. Eg vildi talað um hann fyri teim,
sum burt vilst eru, sagt við tey: Kom heim!
Tí Jesus fyri teg í deyðan gekk,
av kærleika til tín á krossi hekk –
kom heim, áh, kom!
3. Um kærleik tín eg vildi sungið prís
og ært teg, tænt tær á ein betri vís;
tú hevur hjarta mínum givið frið
og sæla vón um dýrd í Himli við –
takk, Harri Krist!
4. Men tó eg, hesum veika holdi í,
ei rætt tær prísi, Jesus, nakra tíð,
mítt tóma ílat fram eg beri tó,
hjá tær jú flýtur lívsins kelda góð –
áh, fyll meg nú!
5. Ja, fyll tú meg við kærleika frá tær!
Eg einki størri veit at ynskja mær;
lær meg at drekka av tí kelduni,
sum flýtur út við hvílu fyri meg
hjá tær, hjá tær.


text: 7. og 8. flokkur eru á seturskúla í Runavík. Vit búgva í skótahúsinum við Løkin. Tá ið vit høvdu fingið viðførið inn, har tað skuldi vera, og etið matpakkan, fóru nøkur at spæla kort, nøkur á vøllin, meðan fleiri fóru ein túr í býin at kanna, um onkur handil mundi vera. Sólin skein, so tað bar eisini til at sita uttanfyri og sóla sær. Seinnapartin kundu øll gera tað, tey høvdu hug til, men kl. 18 høvdu vit avtalað við venjarar hjá Støkk, at teir skuldu hava fimleik við okkum í tveir tímar í nýggju høllini "Bylgjan". Hetta var nakað flest øll gleddu seg til.


text:
Velting av hindberum og jarðberum
Norðurlendska verkætlanin um velting av jarð- og hindberum er nú endað.
Fígging:
Hendan verkætlanin er fíggjað av NORA. Verkætlanin fekk eisini stuðul úr Føroyum frá Granskingarráðnum, MBM og Valiant Petroleum.
Tíðarkarmur:
2011 – 2013
Luttakarar:
Luttakarar í verkætlanini vóru Rólvur Djurhuus, Búnaðarstovan, Dag Røen, Njøs Næringsutvikling, Noregi, Jón Kristofer Arnarson og Úlfur Oskarsson, Landbúnaðarháskóli Íslands, Anders Iversen og Aqqaloraq Frederiksen, landbúnaðarráðgevingartænastan í Grønlandi.
Endamál:
Endamálið var at kanna, um tað ber til at fara undir framleiðslu av jarð- og hindberum í Føroyum, Íslandi og Grønlandi á handilsligum grundarlagi á sama hátt, sum tey gera í øðrum londum, t.d. Noregi. Miðast skuldi ímóti at velta í plasttunlum ella bíligum vakstrarhúsum, fyri at skapa lívd og heitari veðurlag. Vit vita, at jarðber vaksa væl í urtagørðum í Føroyum og búnast vanliga í august. Endamálið við hesari verkætlanini var at kanna, um vit kunnu fáa ber á marknaðin fyrr á árinum og at halda framleiðsluni uppi, so nýhentað ber fáast alt summarið.
Mannagongd:
8 metur breiðir plasttunlar vóru settir upp í øllum londunum. Ein í Føroyum - hjá Jákup Bærentsen á Sundi, ein í Grønlandi og nakrir í Íslandi. Plastið verður tikið av, tá liðugt er at henta um heystið og lagt á aftur várið eftir. Á Sundi eydnaðist hetta fyrra árið, men 4. september annað árið (2012) fór tunnilin av vindi, áðrenn plastikkið varð tikið av, og tá flutti verkætlanin til vakstrarhúsið hjá ALS í Sandavági. Tær fyrstu jarð- og hindberjaplanturnar vóru settar niður í juni 2011.
Heystið 2012 fór tunnilin í Grønlandi eisini av vindi, eins og tveir tunlar í Íslandi fingu stóran vindskaða.
Úrslit av verkætlanini:
Planturnar vuksu heilt væl undir plasti, og fyrstu berini blivu hentaði longu fyrsta árið. Annað árið bleiv plastið lagt á seinast í mai, og fyrstu berini hentaði fyrst í juli, og tað bleiv hentað javnt alla tíðina, og tað vóru framvegis ber eftir, tá tunnilin fór av vindi í september.
Triðja árið (2012) flutti verkætlanin til vakstrarhúsið hjá ALS í Sandavági. Planturnar stóðu í pottum á borðum, sum stóðu inni allan veturin og har var eingin upphiting, hvørki vetur ella summar. Hesin parturin av verkætlanini eydnaðist sera væl. Fyrstu berini blivu hentaði longu 17. mai, og tey hentaðu ber alt summarið og út á heystið.
Fyrsta og annað árið vóru øll berini seld til Hotel Føroyar. Í 2012 seldu fólk hjá ALS ymsastaðni í Føroyum, t.d. í Vágsbotni og eisini beinleiðis úr vakstrarhúsinum. Keypararnir tóku væl ímóti berunum.
Niðurstøða:
Úrslitini av verkætlanini vísa, at tað ber væl til at framleiða góð og vælsmakkandi ber í eitt langt tíðarskeið um summarið.
Úrslitini vísa, at vanligir plasttunlar, sum tey nýta í øðrum londum, kunnu langt frá nýtast allastaðni í Føroyum, og tað tryggasta er uttan iva at byggja vakstrarhús. Men vit vita frá royndum, at plasttunlar hava staðið í nógv ár í veðurgóðum støðum, t.d. á gróðurstøðini í Hoydølum, so hvør einstakur, sum kundi hugsað sær at fara undir tílíka framleiðslu, má sjálvur meta um vindin á staðnum.
Verkætlanin er endað og arbeiðið hjá Búnaðarstovuni í hesum sambandi er liðugt. ALS heldur fram við velting av berum, men marknaðurin er nógv størri, enn tey eru før fyri at nøkta, so eftir er at vóna, at onnur áhugaði, sum hava umstøður og hug og hegni til slíkt, fara at royna seg, og Búnaðarstovan er fús at veita ráðgeving.
Møguleikar fyri berframleiðslu
Handbók um framleiðslu av hindberum


text:
Brot av tekstinum á baksíðuni:
[Í kreppuni í nítiárunum] steðgaði øll bygging í landinum, men Palli gavst ikki so, og tað góða kom burtur úr tí ringa, at nú fekk hann stundir at gera meira við at tekna. Umframt tekningar úr Føroyum, millum annað tekningar av flestu føroysku kirkjum, so hevur Palli eisini teknað á teimum nógvu ferðunum, hann hevur gjørt.
Hann hevur sitið á Reyða Torginum í Moskva, undir Sponsku Trappuni í Rom, á Markusplássinum í Venezia, við Sfinxin í Giza, við Gylta Hornið í Istanbul… Á øllum ferðum heur hann havt tekniblokkin við sær, og tað er, sum er tekningin blivin eitt slag av andadrátti hjá honum. Við blýanti, tey seinni árinivið tópenni og vatnlitablýantum, talar hann á alt tað, hann sær, og bygningarnir, plássini og býirnir svara aftur. Hann er bráður og slúkin, viðhvørt í so kvikur, viðhvørt er í meira lagi av reyðum, men so nógv er at síggja og spyrja og so nógv at greiða frá, at her má berast skjótt at. Tað seinvunna og varisliga er ikki hansara lag, tað er tað frískliga og eyðkenda, hann vil finna.
Prísur:DKK 240,00
Í bókini eru einar 80 littekningar umframt nakrar svart/hvítar strikutekningar. Tær fevna um tíðarskeiðið 1994-2000. Hugsanin var upprunaliga at lýsa hvussu statt var í Havnini tá farið varð inn í 21. øld.
Umframt tekningar er tekstur eftir J.P. Gregoriussen, ið greiðir nærri frá teimum ymsu økjunum í Havn og har um leiðir. Undir myndunum eru staðarnøvn og nøvn á húsum o.ø.
Prísur:DKK 240,00
Listin 2010 inniheldur tekstir í úrvali av einasta miðli, sum burturav fæst við list og listaummæli á høgum støði, nevniliga einum internetbloggi. Ein vaksandi ónøgd við vantandi raðfestingina av lista- og mentanartilfari í fjølmiðlunum førdi til, at Inger Smærup Sørensen og Kinna Poulsen tóku stig til listabloggin, har tær dagliga skriva um ymisk listarlig viðurskifti, eins og onnur listaáhugað fáa orðið.
Tað tykist sum tørvur er á listkunning og listkjaki. Listin 2010 umrøður almenningar prýðinar, armslongdarregluna, um hvør skal stýrast listini (serfrøðingar, palleba ella embætisfólk og politiskar), um hvat list er fyri nakað, og hvørt ein húkur kann vera list.
Umframt kjak um list og mentan eru í Listin 2010 bæði myndir, tekstir og yrkingar eftir ungum og eldri listafólkum.
Prísur:DKK 180,00


text:
Erla Olsen er lívfrøðingur. Tók BS á Fróðskaparsetri Føroya, og PhD á University of York.
Sergrein er soppar, við serligum denti á sopprót og hitabroytingar. Óloysiliga afturat hesum er tengd vistfrøðin í mold.
Hevur harumframt lokið skeið í vísindaligum samskifti (Open University).
Hevur umframt útbúgvingina sum lívfrøðingur drúgvar royndir við grafiskari framleiðslu, við serligum denti á tekstin, og er stinn í føroyskum, donskum og enskum máli.
Arbeiðsøki:
Dømir um heimasíður:
Gramar Spf. (hendan virkissíðan)
Heimurin sambært Brekkustovu (privatur bloggur)


text:
Vælkomin á mína heimsíðu!
Endiliga havi eg tikið meg saman til at gera mær eina heimasíðu. Eg havi leingi gingið og ætlað at gjørt mær eina heimasíðu, men eg eri aldrin komin til tað. Men tá eg fekk eitt gávukort til hesa síðuna frá Rannvá, so hevði eg ongan umskyldning longur Nú má Rannvá bara læra meg at fylla síðuna við ymiskum. Eg eri jú ikki tann stóri teldu-experturin, men Rannvá sigur, at tað einki hevur uppá seg, so eg fari at gera eina roynd! Tá nú handarbeiðið er mítt stóra áhugamál og mær dámar væl at fara útferðir bæði her heima og í útlondum, fer hetta nokk at fylla mest á heimasíðuni. Men mær dámar eisini væl at gera mat og at royna nýggjar uppskriftir, so okkurt av tí fari eg nokk eisini at leggja út á síðuna. Og tá eg ordiliga eri komin í gongd, so kemur nokk eisini ymiskt annað út á síðuna. Av tí, at eg havi vinfólk uttanlanda við handarbeiði sum áhugamál, so verður nokk okkurt skrivað á skandinaviskum og enskum á síðuni. Men lat meg koma í gongd fyrst
Vónandi verður síðan áhugaverd hjá tykkum at vitja!
- Majken


text:
Plantur skulu hava vatn og ljos. Men syngur tú fyri teimum, trívast tær og vísa sín vakurleika. Tær eru sum børnini, næla og festa røtur, hóast lívið og vakstrarlendi mangan er ymiskt. Á skuggasíðuni er ikki so gott at vera. Veit leingjast øll eftir sól, men skulu kortini látast kul. Børnini ganga í kulum klæðum og hava kulan hjálm. Og so syngja tey kular sangir. Ja, mangt er undarligt, sigur abbi. Í barnaverðini ber alt til, og í flest øllum gentum og dreingjum býr framvegis ein spennandi og ríkur hugaheimur.
Í hesi sangbók eru fleiri søgur og ævintýr. Nakrir av sangunu eru tíðarleysir, og aðrir eru um tað, sum børn hugsa nógv um veint nú. Flestu tekstirnir bera uppá rím, og løg eru til allar yrkingarnar uttan tvær, har orðini verða rappað.
Til barnaárini hoyrir sangur og tónleikur, eins og sól og fuglasongur eigur at vera um summarið og jól og kavamenn um veturin. Tí eru Kular Røtur esiini ein góð sangbók hjá børnunum, ið ganga í skúla. Børnini hava tikið óføra væl ímóti Kulu Rótunum, og higartil eru komnar tríggjar fløgur við teimum. Her eru so sangirnir, sum tey sungu saman við góðum vinunum Trøllapæturi, ommuni og Nósa. Tað er mín vón, at sangbókin goymir eitt virði, sum kemur føroyska sangskattinum til góða. Og fara barnsligar sálir í framtíðini at liva seg inn í prýðiligu myndurnar, orðini og tónleikin, so hevur henda útgávan ikki verið til fánýtis.
Takk til Edward Fuglø, sum meistaraliga hevur givið songunum litir og lív, Niclas Hera Jákupsson fyri kreativt og mennandi samstarv, Inga Isaksen fyri lagsmíð og musikalskar búnar, fyri nótaarbeiðið hjá Magna Husgaard og fyrstu innspælingarnar saman við Høgna Klakkstein. Takk til børn og ung, sum hava sungið á flogunum og til konsertirnar, tónleikarar og dansarar, teknikarar og teknarar, myndafólk, grafikarar, hjálparfólk, familju og vinir. Takk til tykkum øll, sum hava stuðlað og sungið við.
- Steintór Rasmussen


text:
Category Archives: Tíðindi
Kunningarfundir um vinnu ph.d.-stuðul og aðrar stuðulsmøguleikar – í Vági 30. nov.
Hevur tú hugsað um eina granskingar- ella menningarverkætlan, sum kann loysa eina ítøkiliga avbjóðing, menna
Fíggjarætlanin fyri 2018 hjá Vágs kommunu
Vágs Býráð samtykti á býráðsfundinum mánakvøldið 27. nov. 2017 fíggjarætlanina fyri 2018. Vágs kommuna hevur seinastu
Nýborg farin á svartkjaftaveiðu
Jólastova í Hvalbiar skúla
Jólahald 2017
Elprísurin lækkar fimm oyru á nýggjárinum
Góður dansur verður í VB húsinum leygarkvøldið
Jólagrýta Frelsunarhersins
Í desembur skipar Frelsunarherurin fyri tiltakinum Jólagrýtan. Jólagrýtan hevur í fleiri ár verðið til staðar í
Marknaðardagur í Porkeri.
Leygardagin 25/11 og sunnudagin 26/11-2017 skipar Porkeris Fornminnafelag fyri marknaðardegi/jólasølu í skúlanum í Porkeri. Opið er
Frá Pensjonistafelagnum í sunnaru helvt av Suðuroy
Limafundur verður mánakvøldið 27. nov. kl. 19. í hølunum hjá Vágsmatmórðafelag. Tilber at tekna seg sum
Jólatrøini í Tvøroyrar Kommunu
Broyting til tendranina av jólatrøunum í Froðba, Ørðavík og Trongisvági! Jólatræið í Froðba verður tendrað týsdagin
BLACK FRIDAY – eisini á Tvøroyri!
Væl umtókta tiltakið “Black Friday”, har handlarnir hava nøkur heilt serliga góð tilboð, songur eisini
Jólatræið í Vági
Jólatræið í Vági verður tendrað fríggjadagin 1. desember kl 18:00 Anna Brattaberg Samuelsen, sigur nøkur orð Horrnorkestrið
Landsseyðasýningin 2017
Missiónsvika í Meinigheitshúsinum í Vági
Góðanátt søga í Vágs kirkju
Í annaðkvøld, 23.nov.kl. 18.30 verður “Góda nátt søgur” í kirkjuni. Børnini eru vælkomin at hava bamsuna,
Nýggjur handil á Tvøroyri
Minnisguðstænasta fyri øll, sum hava mist børn
Leið 700 koyrir ikki fyri veður
SSL: Fyri veður koyrir leið 700 ikki fyribils. Lýst verður á heimasíðuni og við sms boðum
Suðuroyar Sparikassi nøgdur eftir regluliga vitjan av Fíggjareftirlitinum
Á regluligum eftirliti í juni í ár kannaði Fíggjareftirlitið øll høvuðsøkini hjá Suðuroyar Sparikassa. Suðuroyar Sparikassi


text:
Orð: H.M. Jacobsen
1. Mikli Drottur, gev mær megi,
so at eg á hvørjum degi
strevi nærri meg at tær,
so at eg, sum stundir líða,
tolin fram á mál man stríða
við tí hjálp, tú veitir mær.
2. Um enn tungur gerst mín róður,
og um skjótt eg verði móður,
hjálp tú mær at halda á;
lat tú meg av sonnum kenna,
veikan mann tú væl vilt menna,
so hann ikki lúgvast má.
3. Tá ið vónbrotin eg eri,
tí ei eydnast tað, eg geri,
og eg falla vil í fátt,
lat meg altíð á tað minnast:
Verkið skal av tær útinnast,
og tú eigur allan mátt.


text:
Fyri tað, at Uganda loysti frá Bretlandi, var tað ríkt land. "Perlan í Afrika" kallaði kendi politikarin Winston Churchill tað. Men í 1986 var landið oyðilagt og á húsagangi. Frá 1971 til 1979 stýrdi rái einaræðisharrin Idi Amin landinum. Túsundtals menniskju vórðu jagstrað og myrd; evropearar og asiatar vórðu riknir av landinum, og hald varð lagt á ognir teirra. Øll menningarhjálp varð steðgað, tá ið umheimurin varnaðist, hvussu rotið og harðrent Idi Amin-stýrið var. Í 1979 varð Idi Amin rendur frá og flýddi, men viðurskiftini batnaðu ikki fyrr enn í 1986, tá ið Yoweri Museveni kom til valdið og gjørdist forseti í landinum. Uganda stríðist nú við at endurreisa búskapin og fáa í gildi fólkaræðiliga styrisskipan.
Fólkið í høvuðsstaðum í Uganda, Kampala, fer næstan ikki frá húsum, uttan at tey hava regnskjól við sær, tí næstan hvønn dag, seinnapart á degi, kemur grovt æl. Í Kampala er í miðal eitt grovt toruæl 242 dagar um árið. Ímóti kvøldi slítur í, og luftin kólnar. Kampala fór illa í bardøgunum, tá ið Idi Amin varð settur frá og í bardøgunum aftaná; men nú verður býurin bygdur upp aftur fyri menningarhjálp og íløgur uttanífrá. Kampala verður sagdur at vera bygdur á sjey heyggjum. Miðbýurin er á einum teirra Nakaseroheyggi.
Góð gosøskujørð og nógv avfall gera at meiri enn 80% av Uganda eru gott dyrkilendi. Í stórum lundum verða dyrkað kaffi, bummull og te, og hesar vørurnar eru 90% av øllum útflutninginum í landinum. Men hóast 90% av fólkinum í Uganda liva av landbúnaði, arbeiða tey flestu á smáum gørðum, har tey dyrka t.d. mais, hirsu, maniok og søtepli til egna nýtslu og at selja á marknaðinum.
Søtepli og maniok eru vanlig grøði í hesum parti í Afrika. Maniokplantan kann gerast næstan 3 føtur høg. Hon er rótplanta sum epli. Maniok verður kókað ella malin til mjøl.
Í tjóðargarðinum Ruwenori kunnu ferðafólk fara í báti eftir Kazingaveitini at síggja øll áarrossini og allar pelikanarnar. Dýrameingið fór illa krígsárini, men fáastaðni í Afrika eru fleiri áarross enn her.
Fá lond í heiminum eru so illa fyri av eyðkvæmi sum Uganda. Í summum landspørtum er fimtingurin av fólkinum smittaður. Eyðkvæmi smittar mest við samlegu, og enn hava læknavísindini ongan heilivág fyri eyðkvæmi. Tí eru einastu ráð enn at upplýsa fólk um, hvussu tey skulu bera seg at ikki at verða smittað.
Ovurstóra og grunna Viktoriuvatn er á markinum ímillum Uganda, Tansania og Kenja. Síðst í 1960 árunum varð stóra niláaráburran slept í vatnið til tess at fáa meiri fisk úr vatninum og at fáa útlendskar stuttleikafiskarar higar at fiska. Síðan hevur áburran nørt seg nógv og er farin um alt vatnið, men hon hevur etið næstan øll tey upprunaligu fiskasløgini í vatninum.
Høg fjøll, djúpir dalar, rivur, gosfjøll og ovurstór vøtn skera seg ígjøgnum londini norðan úr Uganda og suður í Malavi. Hetta sermerkta landslagið er partur av ovurstórari rivu í jarðarskorpuni, nevnd Stóri Rivudalur. Hægsta fjall í Afrika er Kilimanjarofjall, eitt gosfjall, sum liggur í dvala í tí partinum av Stóra Rivudali, sum er í Tansania. Annars er mesta landslagið í hesum parti í Afrika slættar grasfløtur, nevndar savanna. Dýralívið á savannuni er tiltikið, og á hvørjum ári koma mong ferðafólk úr øllum heiminum at síggja tað. Hetta er vorðin týðandi vinna hjá londum sum Kenja og Tansania. Te og kaffi eru vorðin góð inntøka hjá teimum sjey londunum, ið eru her. Námsvinna og smáir bóndagarðar hava altíð havt stóran týdning, og aðrar vinnur taka seg upp nú.
Á savannuni veksur gult, sítt gras, onkustaðni 4 metrar høgt. Har regnar bara stutta tíð á árinum, og tí vaksa grasrøturnar ógvuliga djúpt niður í jørðina, at tær kunnu taka vætu úr jørðini í turrtíðini. Bløðini á akasiutrænum, sum er leyvtræ, eru næstan sum nálirnar á nálatrøum, so vatnið guvar ikki burtur. Baobabtræið goymir vatn í uppbólgnaða buli sínum. At verja landslagið og stórbæra dýralívið eru stór øki á savannuni friðað. Tvey av hesum stóru friðingarøkjum eru tjóðgarðarnir Serengeti í Tansania og Masai Mara í Kenja.
Stórir flokkar av giraffum, fílum, antilopum og sebrum reika um á savnnuni eftir beiti og vatni. Í hølunum á teimum eru altíð ránsdýr, gepardar, leyvur, leopardar, sum bíða eftir at taka tey veikastu dýrini burturúr. Skamt haðan bíða rægammar og sjakalar til reiðar at fáa sær ein bita av rænum.
Flestir bøndur her á leiðini royna bara at føða seg og húski sítt, annaðhvørt velta teir ymsa grøði ella halda teir neyt. Í hálendinum, har veðurlagið er vátt, men ikki so heitt, er fruktagóð gosøskujørð, og her eiga búnaðarfyritøkur stórar lundir, har tær dyrka te og kaffi til útflutnings. Sum fólkið er fjølgað, eru mangir garðar so smábýttir, at bøndurnir hava verið noyddir at velta niðan í brøttu líðirnar; tað ger, at í nógvum avfalli loypur oman, og soleiðis er nógv lendið oyðilagt.
Te verður gjørt av blaðnum á terunninum. Hentararnir mega skotra seg fram ímillum tøttu runnarnar, at henta nýsprotnu bløðini; tí eru teir í gummisvintu.
Stóri Rivudalur er 7.000 km norðan úr Sýria í Asia og suður í Mosambik. Í nógvar milliónir ár hava rørslur ímillum tvær plátur í jarðarskorpuni skapað hetta stórsligna landslagið. Sumstaðni hava rørslurnar gjørt djúpar dalar við brøttum líðum, sum t.d. Maulíðirnar í Kenja. Aðrastaðni hava gosfjøll og rivugos gjørt stórar háslættar. Athiháslættarnir í Kenja vórðu soleiðis til.
Suður ígjøgnum allan Stóra Rivudal eru mong ovurstór vøtn; har er nógvur fiskur. Mong fólk liva her av fiskiskapi, mest verður fiskað í Albertsvatni, Malavivatni og Taganganyikavatni. Vanligasti reiðskapurin eru smá gørn, nót, rúsa og skutil.
Á láglendinum í eystara parti í Miðafrika, har avfallið er so lítið, at illa ber til at dyrka jørðina, liva flakkfólk, sum fara um hetta víðføra lendið eftir beiti og vatni við neyta-, seyða- og geitafylgjum sínum; summi teirra hava eisini kamelar og asnar. Í lendinum sunnan fyri Nairobi tætt við markið ímillum Kenja og Tansania halda masaiarnir til. Teir eru flakkfólk og halda sebuneyt. Høvuðskostur teirra er mjólkin undan kúnum og blóð. Blóðið tappa teir av neytunum við æðralating.
Masaikrígsmenninir og masaikonurnar ganga við stórum prýðum, vanligu prýðini eru perlukragar, stórir oyrnaríngar og kopararmbond. Flestu masaimannfólkini hava fleiri enn eina konu. Hvør kona hevur sini egnu hús og býr har saman við børnunum.
Í Miðafrika báðumegin Miðkring eru tað stóru, grøðiligu regnskógirnir og ovurstóra Kongoá, sum eyðkenna landslagið. Tað var her, ræðuligi trælahandilin, ið evropearar settu í verk, byrjaði í 14. øld; síðst í 19. øld vórðu øll londini í Miðafrika evropeisk hjálond. Londini tóku loysing í 1960-árunum, men striltið hevur gingið at sett fólkaræðiliga stýrisskipan í gildi. Ójavnt er, hvussu londini eru fyri; í Kamerun hava politisku viðurskiftini verið trygg, men í Miðafrikalýðveldinum hava harðrend hernaðarstýri rátt, og landið er sera fátækt.
Fjølbroytta landslagið er alt eftir, hvussu veðurlagið er. Við Miðkring vaksa stórir og tættir regnskógir, tí at har er veðurlagið heitt og slavið, og nógv regn er alt árið. Longri burturi frá Miðkringi eru regntíð og turrtíð, og her eru savanna og spjaddur runnavøkstur. Norðast í Miðafrika, í Kjad, er glóðheit sandoyðimørk.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður:
Kampala
Vídd: 235.880 km2
Fólkatal: 33.398.682
Alment mál: enskt
Átrúnaður:
kristindómur 66% afrikanskir átrúnaðir og aðrir18% og islam 16%
Stýrislag: lýðveldi
Gjaldoyra: ugandiskur skillingur (UGX)


text:
FarPay er, við síni hollu vitan og royndum, fremsta fyritøkan á marknaðinum innan integratión til bókhaldsskipanir, fakturasamskifti og gjaldingar. Við nýmótans tøkni og gjaldsloysnum, knýtir FarPay fyritøkur, kommunur og almennar stovnar saman við teirra kundum, og FarPay er í fremstu røð við tøkni, menning, rakstri og trygd. Útheimurin hevur eisini fingið eyguni upp fyri loysnunum hjá FarPay. Nógv virksemi er uttanlands í hesum tíðum, í fyrstu atløgu á norðurlendska marknaðinum.
Tænastur og produkt
- FarPay
Samband
Smærugøta 9A
Postboks 3161
FO-110 Tórshavn
Faroe Islands
Tel. +298 66 77 00
support@farpay.fo


text:
Vit kunnu bíleggja útvald goskør frá Danline fyri serprís.
Hesi hava stutta veitingartíð.
Danline er ein donsk fyritøka, ið framleiðir hópin av góðsku goskørum til innandura brúk.
Ein kann velja at fáa eitt goskar við ymiskum hentleikum, ella einans eitt baðikar uttan nakað eykað.
Møguleiki er eisini at fáa onnur goskør. Síggj prísir, snið og tilhoyr í tilboðsblaðnum her.
Afturat listaprísinum í tilboðsblaðnum kemur flutningskostnaður á 1.875,- krónur fyri hvørt karið.
Sølufólk
Tel. 34 46 21
angela@krosstein.fo


text:
Drena og George Verwer 80 ár
Skrivað hevur: Kristiliga Tíðindatænastan v/Poul Jóhan Djurhuus
Drena og George Verwer – 80 ár í summar
Í summar verða hjúnini og grundleggjararnir av trúboðarafelagsskapinum Operation Mobilisation, Drena og George Verwer, 80 ár. 02. juni verður Drena 80, og ein mánaða seinni, 03. juli, verður George 80.
George Verwer er kendur av hundraðtals føroyingum, sum hava verið við OM annaðhvørt á landi ella við einum av teirra skipum, har ímillum Logos Hope, sum er gamla Norrøna.
George er føddur í 1938. George var, sum hann sigur um seg sjálvan, ein villur ungdómur, sum ynskti at fáa sum mest av heimsins stuttleika úr lívinum. Hann hevði verið leingi á bønarlistanum hjá eini gamlari konu í USA, sum bað fyri hansara persónligu frelsu. Eitt kvøldi á einum stórmøti hjá Billy Graham í Madison Square Garden í New York, har George var farin á møti, gjørdist kalli til umvending ov sterkt hjá George, og á hesum møti játtaði hann trúgv á Jesus Kristus. Hann var tá ein 16 ára gamal tannáringur.
George vitjaði í Føroyum á fyrsta sinni í apríl í 2015, har hann í tríggjar dagar talaði fyri fullsettari høll í Klaksvík.
George Verwer var 19 ára gamal, tá hann, saman við øðrum, fór til Mexico at deila út kristiligan lesna í 1957. Túrurin til Mexico gav George íblástur til at endurtaka túrin fylgjandi tvey árini, og í 1960 fóru teir yvir hav til Spania at býta út kristiligan lesna.
LÍVSLEIÐIN LØGD
Vitjanin í Spania lat eyguni upp hjá George og samverkamonnum hansara fyri stóra andaliga tørvinum á evangelisering í Europa, og teir settu sær fyri at eggja teimum kristnu og kristnar samkomur á Europeiska meginlandinum at vera við at fáa evangeliið út til allan heimin. Longu trý ár seinni, í 1963, vóru tað uml. 2000 ungdómar, sum vóru við í evangelisering ymsastaðni í Europa, undir leiðslu av George Verwer og samverkamonnum hansara.
Tað var um hetta mundi, at George ynskti at broyta navnið á felagsskapinum til Operation Mobilisation, sum av sonnum hevur verið ein íblásandi lopfjøl hjá hundratals føroyingum, seinastu 55 árini, at gerast virknir í Guds verki.
George var ovasti leiðari í OM frá byrjan og inntil 2003, tá Peter Maiden tók yvir sum altjóða leiðari av Operation Mobilisation. George er framvegis virksamur innan OM, tá hann ferðast nógv til OM-stevnur og konferensur, har hann javnan er høvuðstalarin.
George og Drena hava sín fasta bústað í Bromley í London, har tey hava búð í mong ár. George er framvegis væl fyri við eini góðari heilsu, og arbeiðskalendarin er eins fullur í dag, sum hann var fyri 48 árum síðani, tá hann skrivaði undir tað fyrsta skipakeypi hjá Operation Mobilisation, sum fekk navnið Logos, og sum vitjaði í Føroyum í 1983.
Kristiliga Tíðindasendingin ynskir Drenu og George Verwer eitt gott 2018 og tveir góðar 80 ára føðingardagar ávíkavist 02. juni og 03 juli!
Kristiliga Tíðindatænastan
v/poul jóhan djurhuus
gjaranes@gmail.com
tlf: 228314
Skrivað: 04.04.2018


text:
Orð: Steintór Rasmussen
Lag: Niclas Johannessen
Góða sig mær bara tíð og stað
Eg vil síggja teg hvønn dag
Tí eg veit at tú ert góð við meg
Og mær dámar eisini teg
Skulu ganga saman hond í hond
Stevna inn í fremmand lond
Onkur spyr um tú ert genta mín
Eg vil altíð vera tín
Ja, við skipinum eitt leygarkvøld
Sum ein roði yvir hav
Var títt andlit tá eg fevndi teg
Og tær fyrsta kossin gav
Eg vil altíð vera hjá tær
Góða ver tú altíð hjá mær
Og um regnið slær á húsini
Myrkrið fjalir land og teig
Tað er gott og fjálgt at hava teg
So eg missa vil teg ei
Ja, eg veit at tú ert góð við meg
Og eg vil ikki missa teg


text:
Fólksins ogn - fupp og fakta
Dan Klein --- 04.09.2017 - 08:32
Hetta ummælið av hugtakinum Fólksins ogn lesa vit í álitinum til Fiskivinnunýskipan, sum nevnd við Johnny í Grótinum sum formanni, lat úr hondum 6. oktober 2016.
a) Nevndin mælir til, at orðingin um ogn Føroya fólks verður tikin úr lógartekstinum (Síða 14 punkt 2.1)
b) Ásetingin um ogn Føroya fólks er at líkna við eina politiska yvirlýsing og ikki eina regulerandi áseting. (síða 21, punkt 3.5)
c) Um tulkingina hjá Búskaparráðnum í 2000 av Fólksins ogn stendur: Henda tulking verður ikki stuðlað av lógarviðmerkingunum til lógina um vinnuligan fiskiskap og hevur heldur ikki vunnið undirtøku í løgfrøðiligum avgerðum. (síða 21 punkt 3.5)
Vit hava seinstu árini ofta hoyrt hugtakið Fólksins ogn. Í uppskotinum til Fiskivinnunýskipan, sum nevnd, har Johnny í Grótinum var formaður, lat úr hondum, er rímuliga nógv greitt frá um hugtakið fólksins ogn. Munurin á hesum og tí vit annars hoyra, er at hetta eru løgfrøðingar, sum úttala seg.
Miðlarnir hava gjørt sera lítið við hetta hugtak. Havandi í huga at ávísir búskaparfrøðingar og fleiri politikarar ofta tosa um hetta hugtak, eru manglandi upplýsingin í miðlunum óskiljandi.
Og tá hetta hugtak eisini er við í uppskotinum til fiskivinnu-nýskipan hjá sitandi samgongu, so gerst alt enn meira fløkt.
Vit hava hugt eftir, hvat álitið um Fiskivinnunúskipan sigur um fólksins ogn.
Punkt 2.1 á síðu 14 stendur:
Livandi tilfeingið í føroyskum sjógvi og tey rættindir, Føroyar eiga í altjóða sjógvi og hava samrátt seg til við onnurlond, hava eitt virði fyri føroyska samfelagið. Nevndin metir, at lóggávan eigur beinleiðis at áseta, hvussu hetta virði skal koma føroyska búskapinum og vælferðini hjá tjóðini til góðar.
Hetta eigur at verða skipað við beinleiðis regulerandi ásetingum í lóggávuni og ikki við orðingum um ogn Føroya fólks, sum ikki í sjálvum sær staðfesta nakra rættarstøðu ella skyldur sambært lóggávuni.
Nevndin mælir til, at orðingin um ogn Føroya fólks verður tikin úr lógartekstinum, og at endamálið við umsitingini av livandi tilfeinginum heldur verður tikið upp og neyvari lýst í viðmerkingunum til lógina.
Í staðin mælir nevndin til, at regulerandi ásetingar verða settar í lóggávuna, har ítøkilig støða verður tikin til, hvussu rætturin at gagnnýta tilfeingið verður skipaður, og hvussu virðið kemur samfelagnum til góðar. Nevndin mælir til, at gildistíðin á brúksrættindunum verður greitt ásett í nýggju fiskivinnulóggávuni.
Í álitinum til fiskivinnunýskipan verður eisini lógin frá 1994 umrødd. Tað er har hugtakið Fólksins ogn fyrstu ferð kom at standa í lógini. Í álitunm lesa vit:
3.3 Lóg um vinnuligan fiskiskap (síða 20)
Við lóg um vinnuligan fiskiskap frá 1994 varð fyrstu ferð ásett í lóg, at livandi tilfeingið á føroysku landleiðunum og tey rættindir, føroyska heimastýrið við samráðingum hevur rokkið, ella eftir altjóða rætti eigur uttan fyri føroysku landleiðirnar, eru ogn Føroya fólks.
Viðmerkingarnar til hesa áseting vóru: “Grundarlagið undir reglunum í lóggávuni er, at livandi tilfeingið í 1977 varð ogn hjá føroysku tjóðini.
Dentur verður síðan lagdur á, at nýtslurætturin til hesa ogn verður skipaður eftir tí, sum náttúran tolir, so at komandi ættarlið í Føroyum eisini kunnu liva av sjónum.
Lógin byggir á javnvág og samspæl millum lívfrøðilig og búskaparlig sjónarmið til tess at tryggja, at vinnuligi fiskiskapurin kann geva eitt trygt, búskaparligt íkast til føroyska samfelagið og møguleikar fyri arbeiði og inntøku kring landið.”
Ein partur av frágreiðingini má sigast at verða ein hvøss viðmerking til frágreiðingina hjá Búskaparráðnum í 2000. Tað verður ítøkiliga víst til hesa. Vit kunnu skoyta uppí at tá var Herman Oskarsson formaður og Jóannes Jacobsen skrivari í Búskaparráðnum. Hesir báðir eru teir, sum saman við ávísum politikarum oftast brúka hugtakið fólksins ogn.
Í Fiskivinnu-nýskipanar-álitinum stendur: undir punkt 3.5 frá 4 reglubroti og frameftir:
Ásetingin um ogn Føroya fólks í lóg um vinnuligan fiskiskap er meira at líkna við eina politiska yvirlýsing ella endamálsorðing og ikki eina regulerandi áseting.
Nevndin mælir til, at bert regulerandi ásetingar verða settar í lógartekst, og at orðingin um ogn Føroya fólks sostatt eigur at verða tikin úr lógartekstinum og heldur tikin upp og neyvari lýst í viðmerkingunum til lógina. Nevndin metir, at orðingin hoyrir ikki heima í sjálvum lógartekstinum. Orðingin kann elva til ivamál, og til at rættarstøðan verður misskilt ella í besta føri skilt ymiskt og kann skapa stríð um, hvør rættarstøðan eigur at vera.
Sum dømi um, hvussu orðingin um ogn Føroya fólks hevur verið skilt, kann vísast til frágreiðingina frá Búskaparráðnum á vári í 2000, har tað m.a. stendur soleiðis: “...Í roynd og veru kunnu vit siga, at lógin um vinnuligan fiskiskap skal tulkast soleiðis, at um tað t.d. eru 45 tús. fiskidagar til taks, hevur hvør føroyingur ognarrætt til 1 fiskidag....”1 og “...Út frá ásetingunum í lógini um vinnuligan fiskiskap er nærliggjandi at koma til ta niðurstøðu, at av tí at tilfeingið undir Føroyum er ogn Føroya fólks, má viðkomandi keypa rættindini frá felags kassa Føroya fólks, nevniliga landskassanum...”2
Henda tulking verður ikki stuðlað av lógarviðmerkingunum til lógina um vinnuligan fiskiskap og hevur heldur ikki vunnið undirtøku í løgfrøðiligum avgerðum. Hetta hevur m.a. víst seg, tá borgarar hava søkt um sín lutfalsliga part av fiskirættindum grundað á orðingina um ogn Føroya fólks.
T.d. søktu tveir borgarar um part av makrelkvotuni fyri 2012. Noktandi svarið frá Fiskimálaráðnum varð kært til Løgtingsins umboðsmann. Løgtingsins umboðsmaður var samdur við Fiskimálaráðnum um, at heimild ikki var at lata kærarunum makrelkvotu, tí teir høvdu einki fiskifar, sum var kravið sambært lóg um vinnuligan fiskiskap.
Í staðin fyri at hava orðingar í lógartekstinum um ogn Føroya fólks, mælir nevndin til at seta greiðar, regulerandi ásetingar í lóggávuna, har ein tekur ítøkiliga støðu til, hvussu rætturin at gagnnýta tilfeingið skal skipast. Ásetingar um, hvussu virðið kemur samfelagnum til góðar, um hvør kann bjóða seg fram í føroyskari fiskiveiðu, hvussu ein kann bjóða seg fram, greiðar ásetingar um gildistíð á nýtsluloyvum sambært lógini, og hvussu landsstýrismaðurin kann nýta heimildirnar, sum verða latnar honum o.a. Hervið verður tryggjað, at endamálið verður rokkið, og at rættarstøðan er greið.
Hetta er úr álitinum til fiskivinnu-nýskipan. Vónandi kunnu miðlar hyggja nærri at hesum. Tað sum her stendur samsvarar eisini við tað táverðandi politikarar hava sagt um orðingina frá 1994.
Vinarliga
Eivind Jacobsen
Strendur


text:
Hvalastøðin við Áir er opin
Dan Klein --- 12.09.2011 - 15:12
Hvalastøðin við Áir er tann einasta av teimum tilsamans 7 føroysku hvalastøðum,
sum vórðu settar á stovn báðumegin 1900. Hvalastøðin við Áir varð sett á stovn
í 1905, og er tann einasta av norskum uppruna, sum enn stendur uppi á norðara
hálvu.
Einans tríggjar hvalastøðir eru eftir av teimum til samans 214 hvalastøðum,
sum vóru fram við strondunum í øllum heimshøvunum. Tær flestu vóru norskar. Ein
er eftir í Albany í Australia, ein er á South Georgia í Suðuríshavnum – og
síðani er tað hvalastøðin við Áir.
Støðin við Áir tók seinast ímóti stórhvali fyrst í 1980-árunum, men sum
støð, ið framleiddi lýsi, turrfóður til útflutnings, seldi stórhvalatvøst til
skip og tað føroyska húsarhaldið, helt hon uppat í 1958, hóast støðin var opin
nøkur ár í 1960- og 1970-árunum.
Hvalastøðirnar vóru við til at ídnaðarmenna Føroyar. Stórhvalaveiða hevði við
øðrum orðum ein serligan samfelagstýdning fram til uml. 1960.
Síðan í vár hava Náttúrugripasavnið og Fornminnssavnið hjá Søvnum Landsins arbeitt
á støðini við Áir at rudda, beina burtur og savna saman amboð og útgerð á
støðini at varðveita framyvir. Hvalastøðin við Áir skal gerast til savn.
Bæði søguliga og náttúrusøguliga er støðin ein hugvekjandi fongur fyri ikki
bert Sundalagið, har tríggjar hvalastøðir vóru, men eisini fyri allar
Føroyar.
Húsini á støðini við Áir – Perlan,
Ebenezer, Tørkan, Fugan, Kemis, Kvernan, og ikki minst Gamla
Spikkókariið skulu aftur koma til heiður og æru.
Tey, sum leggja leiðina fram við Áir, sleppa inn í húsini. Tey sleppa
eisini at síggja sporini frá fortíðini. Her var lív og virksemi. Enn angar av
lýsi úr tangunum.
Klokkan 16 vitja Helena Dam á Neystabø, landsstýriskvinna í mentamálum, og
Kim Durhuus, borgarstjóri í Sunda kommunu, á støðini.
Tey, sum koma á vitjan, og sum minnast støðina, ella kenna onkran, sum
hevur arbeitt á støðini, eru vælkomin at koma við gripum og øðrum, sum tey vita
kann fáa góða nyttu á einum komandi savni.