text:
Hetta er ein samandráttur av fýra greinum um demografisku ella íbúgvafrøðisligu menningina í Føroyum, afturi frá fyrstu metingum, har keldurnar eru fáar og óvissan stór, upp gjøgnum 17-hundrað talið, har vit fáa fastari undir fótum, og heilt fram til okkara dagar. Umframt at lýsa demografisku menningina út frá teim samfelagsligu fyritreytunum, sum hava verið galdandi, verður eisini víst á serstøku gongdina í Føroyum, har hon skilir seg frá vanligu demografisku gongdini í grannalondunum.
1. Søguliga gongdin í fólkatalinum
Fyrsta greinin er “Søguliga gongdin í fólkatalinum frá miðøld til nútíð”.
- Um ár 1330 búgva eini 3-4.000 fólk í Føroyum, verður mett.
- Um ár 1600 er fólkatalið mett til 3.200, tvs. hálvtriðja øld er gingin uttan fólkavøkstur.
- Heldur tykist at ganga øvugtan veg í 1600-talinum, tí mitt í øldini er hóttafall, tá fólkatalið er komið niður á 2.500 fólk.
- Tað rættar seg aftur, men ikki fyrr enn fyrst í 1700-talinum kemur fólkatalið upp um støðið 400 ár frammanundan.
- Fyrst í 1800-talinum kemur rættilig ferð á fólkavøksturin, og fólkatalið verður trýfaldað, úr 5.255 í 1801 til 15.230 í 1901.
- Stóra umbroytingin frá feudala bóndasamfelagnum til nýggja kapitalistiska fiskivinnusamfelagið er farin fram, har fólkavøksturin er tann størsti nakrantíð, ein tvífalding eftir hálvari øld, til knappliga 32.000 fólk í 1950.
- Seinnu helvt av 20. øld veksur føroyska vælferðarsamfelagið fram, og fólkatalið heldur fram at veksa, til 47.770 í 1990. Men stutt eftir hetta hendi stóra búskaparskrædlið, ið viðførir hópflyting av landinum og stóra fólkaminking.
- Vit skulu fleiri ár inn í 21. øld, áðrenn tapið er tikið innaftur, men nú er stígur í fólkavøkstrinum, í høvuðsheitum av tí, at burðaravlopið frá skerdu ungu kvinnuættarliðunum bert er lítið størri enn miðal árliga nettofráflytingin.
2. Demografiska umbroytingin frá síðst í 18. øld
Onnur greinin er “Demografiska umbroytingin ella transitiónin í Føroyum – frá síðst í 18. øld inn í 21. øld”. Aftan fyri stóru broytingarnar í fólkatalinum seinastu 200 árini liggur ein serstøk demografisk umbroytingargongd (ella transitión), sum eitt úrslit av sera ymisku gongdini í teim demografisku høvuðstættunum, føðitíttleika og deyðatíttleika.
Í flestu londum á okkara leiðum lá fólkatalið lágt og støðugt upp gjøgnum miðøldina og heilt fram í 18. øld. Burðaravlop til fólkavøkstur var lítið og onki. Men so frá síðst í 18. øld henda stórar broytingar, sum kollvelta demografisku gongdina, við stórum fólkavøkstri og víðfevndum broytingum í fólkasamanseting og búsetingarhátti. Hetta fylgir einum rættiliga reglubundnum mynstri, sum í demografiini hevur eitt serligt heiti, nevnliga demografiska umbroytingin ella transitiónin.
Ástøðiligi myndilin av demografisku umbroytingini lýsir gongdina í fimm høvuðsskeiðum, og kann lutvíst síggjast sum eitt amboð til at lýsa søguligu demografisku menningina í okkara parti av heiminum, frá tí feudala bóndasamfelagnum umvegis ídnaðar- og býargerð til tænastu- og vitanarsamfelag og altjóðagerð. Men myndilin kann eisini lýsa, hvussu ymisk lond í ymsum heimspørtum flyta seg upp gjøgnum tey fimm menningarstigini.
Føroyar flyta seg upp gjøgnum hesi fimm demografisku stigini:
- Frá síðst í 18. øld í eini støðu við umleið javnt lágum føði- og deyðatíttleika
- Á øðrum stigi frá fyrst í 19. øld veksir føðitíttleikin nógv, meðan deyðatíttleikin minkar spakuliga. Hetta viðførir stóran fólkavøkstur, og fólkasamansetingin broytist heilt nógv
- Føroyar flyta seg inn á triðja stigið fyrst í 20. øld, tá føðitíttleikin fer at minka, men av tí at deyðatíttleikin minkar uppaftur meir, fáa vit nú tíðarsskeiðið við tí størsta fólkavøkstrinum.
- Frá 1960-unum fara Føroyar inn á fjórða stigið, tá fallið í deyðatíttleikanum er støðgað og hann heldur hevur lyndi til at kvinkast uppeftir. Men hóast lækkandi er føðitíttleikin framvegis høgur, útvið dupult so høgur sum deyðatíttleikin. Og tí er framvegis ein rættiliga stórur náttúrligur fólkavøkstur.
- Tí eru Føroyar ikki enn komnar í ta støðu, sum eyðkennir fimta stigið. Tey eyðkenni eru annars, at deyðatíttleikin fer upp um føðitíttleikan, í høvuðsheitum tí at aldurssamansetingin í fólkinum er blivin so gomul: ættarliðið av kvinnum í burðarførum aldri er minkað so nógv, at tær ikki eru førar fyri at seta líka so stór ættarlið í verðina, sum tey undanfarnu. Samstundis er talið av gomlum lutfalsliga so stórt og framhaldandi veksandi, at náttúrligi deyðatíttleikin økist upp um føðitíttleikan. Hetta er støðan í flestu av okkara grannalondum og flestastaðni í Europa annars.
3. Um lívsgrundarlagið í gamlari tíð
Í triðju greinini er evnið: “Um lívsgrundarlagið í gamlari tíð – livikor av týdningi fyri demografisku umbroytingina í Føroyum”. Livikorini eru, eins og heilsuviðurskiftini, ein høvuðstáttur at hava í huga, tá hugt verður aftur um demografisku umbroytingina, sum hevur verið seinastu 200 árini og enn heldur á.
Tilverugrundarlagið undir føroyska samfelagnum so langt aftur í miðøldina til ber at siga, var jarðarbrúkið og av hesum serliga djórahaldið, seyður og neyt. Framleiðsla og lívsuppihald var avmarkað av veður- og gróðrarlíkindum. Avlop var onki at standa ímóti við, tá misvøkstur og fellisár raktu. Regluligur innflutningur av ávísum neyðsynjarvørum var tí ein av fyritreytunum fyri lívsgrundarlagnum, men eisini hann kundi vera svikaligur. Samfelagsliga berievnið var tí avmarkað, tvs. setti mark fyri vøkstri í framleiðslu og fólkatali.
Hesar fyritreytir sóust aftur í samfelagsliga bygnaðinum, tí gamla patriarkalska bóndasamfelagnum, har grundeindin heilt frá fyrstu tíð og fram til 19. øld var húsarhaldið á bóndagørðunum, har fólkið starvaðist, búði og livdi, bóndafólkini, teirra skyldfólk, húskallar, arbeiðsgentur og onnur tænastufólk. Ongin slapp leysur av hesum og at seta búgv, uttan at ogna sær nóg mikið av jørð ella onkursvegna prógva grundarlag fyri at kunna lívbjarga húskinum. Hetta varð ásett í sonevndu “trælalógini”, ið hevði sín uppruna afturi í Seyðabrævinum frá 1298.
Lønin var býlið, matur, klæði og tað, sum tørvaðist til lívsins uppihald. Lívsgrundarlagið hjá tí vanliga fólkinum úti um landið var sostatt bindingin til bóndan og tað, sum varð framleitt og virkað á gørðunum. Undantøkini vóru í Havn, hjá embætismonnunum og nøkrum fáum krambakallum, soldátum og handverkarum – og í hinum endanum tey, sum av ymsum orsøkum vóru sett heilt uttanfyri, fátækralimir og armingar, ið bert høvdu olmussu og biddaragongd til lívsuppihald.
Frá síðst í 18. øld kemur tað gamla stirnaða bóndasamfelagið undir veksandi trýst eftir broytingum. Útróðurin fær støðugt veksandi týdning, og saman við nýggja traðarbrúkinum skapast nú grundarlag fyri framleiðslu av avlopi til vøkstur í fólkatali og samfelagsligari menning, og møguligt verður hjá fólki í veksandi tali at kunna lívbjarga sær óheft av bóndagørðunum.
Frá ráðandi stættini av bóndum, prestum og sýslumonnum – sum eisini manna løgtingið - verður roynt at byrgja upp fyri hesi gongdini, m.a. við herðingini í 1777 av miðaldargomlu “trælalógini” og við bátsbandinum frá 1813. Men ikki ber til at steðga broytingunum, sum fara fram við veksandi megi upp gjøgnum alla 19. øld.
Hvat fólk livdu av, ella hvat føðslugrundarlagið var fyrst í 19. øld, kann síggjast úr sonevndu Løbners tabellum frá 1814, har innløgan hjá hvørjum húski kann umroknast til hetta býtið millum ymsu kaloriukeldurnar:
Yvirlitið vísir greitt tann altavgerandi týdningin, sum neytamjólkin hevði fyri føðsluna hjá føroyingum (í meðal eini tvey fólk uppá kúnna), og hvussu bundin man hevur verið av innfluttum kornið. Eplaveltingin sæst ikki aftur í yvirlitinum, tí henda nýggja og sera týdningarmikla burðarkelda verður ikki vanlig fyrr enn í 1820- og 30-unum.
Størsta broytingin í føðslu- og lívsgrundarlagnum upp gjøgnum 19. øld – og sum gevur rúm fyri tí stóra fólkavøkstrinum – er vøksturin í traðarbrúki, útróðrinum og seinni skipsfiskiskapinum. Tann avgerandi høvuðsbroytingin hendir, tá vit fara úr 19. og inn í 20 øld, og á toftunum á gamla bóndasamfelagnum hevur eitt nýtt vinnu-, framleiðslu- og samfelagsmynstur vunnið fram, har skipsfiskiveiða og lønararbeiði á landi í fiski-, handverks- og handilsvinnu útvegar størri og veksandi grundarlag fyri betri inntøku, matarhaldi og klæði, bústaðar- og heilsuviðurskiftum og sosialum livikorum annars.
4. Heilsuviðurskifti fyrr í tíðini
Fjórða og síðsta greinin ber heitið: “Heilsuviðurskifti fyrr í tíðini, av týdningi fyri demografisku umbroytingina í Føroyum”.
Sum ein týðandi táttur í livikorunum hevur heilsustøðan hjá fólkinum avgerandi ávirkan á teir demografisku høvuðstættirnar, deyðatíttleikan tó í størri mun enn føðitíttleikan. Serliga stóra ávirkan hava tey grundleggjandi heilsuviðurskiftini á smábarnadeyðan, sum var ein høvuðsatvold til høga deyðatíttleikan fyrr í tíðini.
Hvussu var statt við heilsustøðuni og heilsuvitanini kunnu vit fáa ávisa ábending um í frágreiðingum frá sonevndu landskirurgunum heilt aftur í 16- og 17-hundrað talinum. Út frá teimum skilst, at fram um heilsuliga og læknaliga vitan ráddu pátrúgv og gomul heimaráð av meir og minni ivasamum uppruna og virknaði, um viðurskifti, ið elvdu til sjúku og veikleikar, og um ráð fyri at fyribyrgja og lekja.
Størsti trupulleikin var manglandi reinføri í samband við matgerð, klæðir og húsarhaldið annars, eins og húsaumstøður, har fólk matgjørdu, ótu, svóvu, arbeiddu og hagreiddu seyð og fisk í sama myrka og roykfylta rúmi við opnum eldstaði.
Undir slíkum umstøðum raktu umfarsjúkurnar fólkið meint. Tær herjaðu einstøk ár við ymiskum tíggju ára millumbilum alla 18. og 19. øld. Summar gjørdu so nógv um seg, at deyðatalið kundi kundi fara upp í tað fýrfaldaða.
Tó gjørdi tað avmarkaða sambandið við útheimin og búsetingarmynstrið við smáum spjaddum bygdum og avmarkaðum sínámillum sambandi, at fólkið var betri vart ímóti nógvum farsóttum, sum meira regluliga og oyðandi herjaðu í øðrum býargjørdum samfeløgum.
Samskiftið við útheimin og millum bygdir í Føroyum øktist tó nógv við stóra fólkavøkstrinum frá fyrst í 19. øld, og enn meira tá skipsfiskiveiða, lønarbeiði á landi og handil vinda upp á seg síðst í 19. øld. Hetta ger eisini, at smittuvandin økist, og umfarssjúkurnar verða fleiri og títtari.
Tað er eisini í hesum tíðarskeiði, at verulig almenn heilsulóggáva verður til, um heilsulagsfrágreiðingar, karantenu, koppseting og ljósmøðravirksemi, sum í 1878 verður skipað í 25 ljósmøðradømi. Føroyska heilsuverkið tekur líðandi skap. Frá at ein lækni er til 5.000 fólk um ár 1800, eru tað seks læknar til 15.000 fólk um ár 1900. Færø Amts Hospital kemur í 1829 og avloysir Argja Hospital frá 1547, Klaksvíkar sjúkrahús kemur í 1898 og Suðuroyar sjúkrahús í 1904.
Seinnu helvt av 19. øld fær so líðandi upplýsing og leiðbeining um fólkaheilsu ein veksandi týdning fyri almennu heilsutænastuna. Hetta verður m.a. borið fram við útbreiðsluni av skúlaverkinum, har skúlar verða stovnaðir og undirvísing skipað í so at siga øllum bygdum í Føroyum. Í framhaldi av hesum verður fólkaupplýsingin eisini stimbrað av mentunarligu menningini. Realskúlin í Havn kemur í 1861, læraraskúlin í 1870, almúguskúlin í 1872, fyrsta blaðið, Dimmalætting í 1878 og Føroyingatíðindi í 1890, og í 1899 verður Háskúlin settur á stovn.
Upp gjøgnum 19. øld verður alt størri partur av fólkinum leysur av patriarkalsku, sosialu skipanini í gamla bóndasamfelagnum og verða óheftir løntakarar, arbeiðsfólk, handverkarar, útróðrar- og sjómenn. Av hesi gongdini kemur seint fram í øldini tørvurin fram um at taka seg saman í felagsskapir til tess at tryggja fíggjarliga atkomu til neyðugar heilsutænastur. Fyrsti sjúkrakassin kom í 1886 við nøkrum fáum limum, í 1913 vóru 4 við 633 limum, og í 1936 vóru 38 sjúkrakassar kring landið við 13.721 limum, svarandi til 92% av fólkinum yvir 19 ár.
Sjúkrakassarnir boða frá eini nýggjari tíð, tá karmar um sosialt samhaldsfesti vinnur fram. Um somu tíð taka arbeiðsmenn og handverkarar seg saman og stovna fyrsta fakfelagið, og verkamannarørslan verður ein týðandi táttur í samfelagsmenningini og slóðbrótari fyri sosialum framstigum.
5. Hvat eru útlitini?
Taka vit afturíaftur, um hvussu Føroyar hava flutt seg upp gjøgnum demografisku menningarstigini, er støðan tann, at vit enn eru á fjórða stigi, har føðitíttleikin er so mikið høgur, at hann gevur eitt burðaravlop, ið á leið vigar upp móti miðalárligu nettofráflytingini, sum hevur verið nógvu seinni árini.
Hvat eru so útlitini? Væntandi er, at føðitíttleikin framvegis fer at falla, í høvuðsheitum tí at ungu kvinnuættarliðini eru minkandi, m.a. av fráflytingini, og deyðatíttleikin fer framhaldandi at veksa, rætt og slætt tí tey gomlu verða ein støðugt størri partur av fólkatalinum. Tí er væntandi at eisini Føroyar fara at koma inn í fimta stigið í demografisku umbroytingini, har føðitíttleikin og deyðatíttleikin koma at umskarast, so burðaravlopið verður negativt, tvs at náttúrligi fólkavøksturin verður ein minking.
Tað er í høvuðsheitum bara eitt, sum kann venda gongdini. Tað er spurningurin um, hvussu tað verður við fráflytingini úr Føroyum, tvs. hvussu tað eydnast at fáa fólk at støðast í Føroyum. Og hvussu tað eydnast at fáa tilflytingina at viga upp móti fráflytingini, og týdningarmiklast av hesum: afturflytingin av teim ungu - og har serliga teim ungu kvinnunum – sum á hvørjum ári fara úr Føroyum í útbúgvingar- ella øðrum ørindum.
Støðumyndir 1901, 1950, 1989 og 2014
Niðanfyri eru fólkapyramidurnar, ið vísa fýra støðumyndir av demografisku fólkasamansetingini í Føroyum, hvussu fólkið er býtt eftir aldri og kyni:
- 1901: eftir stóra fólkavøksturin í 19. øld, við breiðum botni av teim yngstu ættarliðunum, men smalkandi skjótt uppeftir;
- 1950: eftir enn størra fólkavøksturin í fyrru helvt í 20. øld, har nú eisini lutfalsliga fleiri eru í ungum og góðum miðal árum frá tjúgu upp í fjøruti ára aldur;
- 1989: hóast fall í føðitíttleikanum (smalari botnur) er tað ein bulmikil fólkapyramida, m.a. av drúgvum tíðarskeiði við stórari samfelagsligari menning í sjeyti- og áttatiárunum, har heldur fleiri fluttu til Føroya enn av landinum. Men hetta er eisini beint áðrenn stóra búskaparliga og vinnuliga skrædlið, ið elvdi til hóparbeiðsloysi og hópflyting av ungum fólki av landinum.
- 2014: her sæst hvussu barnaættarliðini eru minkað og somuleiðis ungu ættarliðini í 20- og 30-árunum, í høvuðsheitum sum avleiðingar av fráflytingini.
Keldur: allar keldutilvísingar til innihald og grafiskar myndir eru at finna í teim fýra greinunum, sum henda greinin er ein samandráttur av.


c: text/html

text:
Venjaraskeið í 2017
TB | 20/12/16
Við hesum víðarigeva vit eina røð av tíðindaskrivum frá Fótbóltssamband Føroya í samband við venjaraskeið, ið verður fyriskipaði í 2017.
Yvirlit:
- B1 venjaraskeið
- B2 venjaraskeið
- B4 venjaraskeið / B próvtøka
- Impulsskeið í ítróttarsálarfrøði
B1 venjaraskeið
Ætlanin er at hava fýra B1 skeið í januar 2017. Skeiðini eru hesi:
13-15. januar í Tórshavn
13-15. januar í Klaksvík
27-29. januar á Toftum
27-29. januar í Vági
B1 skeiðið er tilsamans 20 tímar og er fríggjadag klokkan 18-20:30, leygardag klokkan 8:30-20 og sunnudag klokkan 8:30-17.
Eitt skeið eru treytað av nóg góðari undirtøku. Er tørvur á fleiri skeiðum vegna góða undirtøku, er helst eisini møguleiki fyri tí.
Endamál/innihald: B1 er 20 tímar, og er byrjanarskeið hjá teimum, sum ætla at útbúgva seg á venjaraøkinum.
Men B1 er eisini ætlað foreldrum og leiðarum, sum á ymiskan hátt ynskja at hjálpa til í felagnum, eitt nú við venjing av yngri børnum.
Evni, sum verða viðgjørd á B1-skeiðunum, eru m.a.:
- Fótbóltur, foreldur og felag
- Leikarin/barnið
- Venjing og dystur
- Venjarin/ungdómsleiðarin
- Fyrsta hjálp og fótbóltsskaðar
- Etikkur og virðisgrundarlag
Tað er ongin próvtøka, men kravt verður, at uppmøtingin er 100%. Tá skeiðið er av, verður luttøkubræv latið luttakarunum.
Tey, sum hava tikið B1 skeið og eru 18 ár, hava rætt til at søkja luttøku á B2 skeiðunum, sum eru lýst at vera í februar 2017 (3-5 & 10-12 februar í Tórshavn og 10-12 & 17-19 februar í Leirvík).
Upptøkutreytir: Luttakarin skal vera 15 ár ella eldri.
Luttøkugjald: Kostnaðurin fyri skeiðið, íroknað frálærutilfar og kost, er 1.000 krónur. – Konufólk rinda tó ikki luttøkugjald.
Tilmelding: Áhugað kunnu sjálvi tekna seg ella venda sær til egið felag, sum avgreiðir tilmeldingina. Tilmeldingin skal gerast umvegis elektronisku tilmeldingarskipanina hjá FSF. Far inn á www.FSF.fo , undir “Nethandil”.
Umráðandi er við røttum upplýsingum um luttakaran: navn, føðidato, kyn, teldupost og tlf.
Tilmeldingarfreistin er úti mikudagin 4. januar 2017.
Meira fæst at vita um skeiðini við at venda sær til Petur á teldupostadressuni petur@fsf.fo ella á tlf. 291977.
B2 venjaraskeið
Ætlanin er at hava tvey B2 skeið í februar 2017. Skeiðini eru hesi:
- 3-5 & 10-12. februar í Tórshavn
- 10-12 & 17-19. februar í Leirvík
B2 skeiðið er tilsamans 50 tímar og er fríggjadag klokkan 16-21, leygardag klokkan 8:30-20 og sunnudag klokkan 8:30-17.
Eitt skeið er treytað av nóg góðari undirtøku.
Endamál/innihald: B2 er framhald av B1 skeiðinum
Skeiðið er bæði ástøðiligt og praktiskt og dentur verður lagdur á venjing við børnum og ungum.
Evni, sum verða viðgjørd á skeiðinum, eru m.a.:
- Teknisk venjing
- Likamlig venjing
- Leiðsla
- Læruhættir/metoda
- Málmansvenjing
Tað er ongin próvtøka, men kravt verður, at uppmøtingin er 100%. Tá skeiðið er av, verður luttøkubræv latið luttakarunum.
Tey, sum hava tikið B2 skeið, hava rætt til at søkja upptøku á B3 skeiðið, sum verður í november 2017.
Upptøkutreytir: Luttakari skal hava tikið B1 skeiðið og vera 18 ár ella eldri.
Luttøkugjald: Kostnaðurin fyri skeiðið, íroknað frálærutilfar og kost, er kr. 3.000 kr. – Konufólk rinda tó ikki luttøkugjald!
Tilmelding: Áhugað kunnu sjálvi tekna seg ella venda sær til egið felag, sum avgreiðir tilmeldingina. Tilmeldingin skal gerast umvegis elektronisku tilmeldingarskipanina hjá FSF. Far inn á www.FSF.fo , undir “Nethandil”.
Umráðandi er við røttum upplýsingum um luttakaran: navn, føðidato, kyn, teldupost og tlf.
Tilmeldingarfreistin er úti
mikudagin 25. januar 2017 týsdagin 31. januar.
Meira fæst at vita um skeiðini við at venda sær til Petur á teldupostadressuni petur@fsf.fo ella á tlf. 291977.
B4 venjaraskeið / B próvtøku
Fótbóltssamband Føroya skipar fyri B4-venjaraskeiði í mars-juni 2017. Skeiðið er eisini skipað soleiðis, at B-próvtøkan er partur av skeiðinum.
Byrjað verður mánadagin 13. mars kl 17:00 í Gamla FSF-húsinum. Hildið verður fram 3. apríl, 24. apríl, 22. mai og 19. juni. Tilsamans fimm samlingar á uml 4 tímar – tann meira ástøðiligi parturin.
Harumframt eru 4 vitjanir úti í felagnum hjá einstaka luttakaranum, har venjing og persónlig vegleiðing er á skránni – tann meira praktiski parturin.
B-próvtøkan verður nú partur av B4 venjaraskeiðinum. Tað merkir, at vitjan 4 (í viku 18-20) samstundis eisini verður próvtøka í praktiskari venjing. Próvtøkan í ástøðiliga partinum verður í viku 21-24.
Upptøkutreytir: Rætt at søkja upptøku hava tey, sum hava tikið B3 skeiðið ella sonevnda R-skeiðið.
Luttøkan er eisini treytað av, at viðkomandi er venjari hjá hóskandi liði. Vinarliga viðmerkið venjaraleiklutin (venjari ella hjálparvenjari) og hvat lið talan er um, tá meldað verður til.
Fótbóltssamband Føroya skilar sær rætt til at velja millum luttakararnar.
Tilmelding: Áhugað kunnu sjálvi tekna seg ella venda sær til egið felag, sum avgreiðir tilmeldingina.
Tilmeldingin skal gerast umvegis elektronisku tilmeldingarskipanina hjá FSF. Far inn á www.FSF.fo, undir “Nethandil”. http://www.atgongumerki.fo/fsf/. Umráðandi er við røttum upplýsingum um luttakaran: navn, føðidato, kyn, teldupost og tlf.
Luttøkugjaldið fyri B4/B-próvtøkuna er kr. 3.500. Konufólk rinda tó ikki luttøkugjald!
Tilmeldingarfreistin er úti mikudagin 1. mars 2015.
Meira fæst at vita um skeiðið við at venda sær til Petur Simonsen á teldupostadressuni petur@fsf.fo ella tlf. 291977.
Impulsskeið í ítróttarsálarfrøði
Endamál og innihald: Ítróttarálarfrøði er í dag eitt stórt og sjálvstøðugt átaksøki, sum er grundað á bæði gransking og siðvenju. Ítróttarsálarfrøðin vendir sær fyri tað mesta til trý átaksøki:
- Einstaklingin. Á hesum stigi verður dentur lagdur á at hjálpa einstaka leikaranum. Oftast er fokus á at byggja upp mentalu styrkina, treystið og lívsførsluna.
- Toymið/liðið. Á hesum stigi snýr tað seg um mátan at vera saman sum eitt toymið/lið. Dentur verður lagdur á samskifti og samstarv. Málið er at skapa toymi, sum virka og standa saman um at avrika.
- Felagsskapin. Á hesum stigi ræður um felagsskapin. Oftast verður dentur lagdur á venjaran sum leiðara, gott umhvørvi og at avmarka strongd í felagsskapinum.
Á skeiðinum verður eitt nú komið inn á:
- Úrvalsleikarar og ung talent undir trýsti. T.d. um mentala styrki, og tað at avrika undir trýsti.
- Menningarumhvørvið fyri ungar leikarar við talenti. Eitt nú um “Eitt gott talentumhvørvi”, “Ítróttarsálarfrøði í mun til aldur” og “Mentan & siðvenja – sambandið millum vinnaramentan og vinnarahugburð.”
Stað: FSF-húsið & Tórsvøllur.
Tíð: Fríggjadagin 20. januar kl 17-21 og leygardagin 21. januar kl 9-17
Málbólkur: Venjarar við A-prógvi. Telur 10 impulstímar
Luttøkugjald: 800 kr.
Tilmelding: Freistin at melda til skeiðið er úti mikudagin 11. januar 2017.
Áhugað tekna seg sjálvi ella kunnu venda sær til egið felag, sum avgreiðir tilmeldingina.
Tilmeldingin skal gerast umvegis elektronisku tilmeldingarskipanina hjá FSF á www.FSF.fo -> “Nethandil”. Leinkið er: http://www.atgongumerki.fo/fsf/. Umráðandi er við røttum upplýsingum um navn, føðidato, kyn, teldupost og tlf.
Frágreiðing: Skeiðið er partur av A-venjaraútbúgvingini 2016-17/Mental venjing. Tað er tí bert pláss fyri uml 20 tilmeldingum umframt luttakararnar á A-útbúgvingini.
Instuktørur: Kristoffer Henriksen, ítróttarsálarfrøðingur.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aðalfundur hevur í farnu viku verið í Føroya Handverksmeistarafelag. Jón Danielsen stillaði ikki upp aftur til nevndarvalið, og í hansara stað varð Sjúrður Holm valdur.
Nevndin í felagnum sær nú soleiðis út:
Magnus Magnussen, formaður
Ólavur A. Olsen, næstformaður
Jens Kristian Haraldsen
Anskar Hansen
Sjúrður Holm
Í ársfrágreiðingini hjá felagnum varð m.a. víst á, at løngjaldingar í byggivinnuni eftir tveimum árum eru minkaðar við 21,5%. Innflutningurin av tilfari til byggivinnuna er eisini minkaður í stórum, og var í 2010 bert helvtina av tí, hann var í 2007.
Hetta er sama gongd, sum vit hava sæð í grannlondunum, har byggivinnan er minkað í stórum, serliga orsakað av fíggjar- og búskaparkreppuni. Í Danmark er byggivinnan sum heild framvegis svartskygd um framtíðina, men danska ráðgevaravinnan er tó bjartskygdari enn hon hevur verið seinastu 4 árini, tí ordrabøkurnar eru í vøkstri. Vónandi eitt tekin um framgongd fyri byggivinnuna sum heild.
Øll ársfrágreiðingin hjá Føroya Handverksmeistarafelag kann lesast á www.industry.fo.


text:
User:Arne List/fo-poem-Mín sorg
Mín sorg[edit]
- Janus Djurhuus, 15 July 1902, in Búreisingur
Mín sorg er ein kvinna so marmorbleik,
hon stendur á brimbørdum strondum,
hon hoyrir stormanna villa leik
og dans á fjallbygdum londum.
Tá flagsar í vindinum náttmyrka hár,
og snarljós úr eygunum fljúgva:
hvat leingi vilja tit, vónleysu ár,
sum svangir ormar meg súgva?
Statt upp, bleiki vinur, úr vátu grøv,
og kvøð um tær følnaðu urtir,
og dansa við mær yvir stynjandi høv,
til vit hvørva í mjørkanum burtur.
Tá skalt tú mær kvøða so trølsligt eitt ljóð
sum dvørgur í homrunum grætur,
sum fylgjan í gjáunum grenjar óð
tær stormandi vetrarnætur.
Tá skalt tú mær spæla so trølsligt eitt lag
sum norðlanda ódnar náttin,
tá ravnurin høgt í berginum kvað
yvir manni, sum oman er dottin.
---
Mín sorg er ein kvinna so ísnandi køld,
eitt marmorbleikt andlit at skoða,
ein vølva, sum úr eini horvnari øld
vil frá eini komandi boða.


text:
Purisma
Purisma ella málreinsing er ein hugsjón, sum hevur til endamáls, at ein - í staðin fyri at nýta fremmandorð og lánorð - ger nýggj orð. Purisman er sostatt eitt verjuátak til tess at avmarka fremmanda málsliga ávirkan á málið. Purisma er ein partur av málrøktini, og hon hevur havt stóran týdning viðvíkjandi orðaúrvali til føroyskar orðabøkur. Kanadiski málgranskarin George Thomas vísir í ástøðiliga verki sínum Linguistic purism á, hvussu purisma kann virka ymisliga í málsskipanini, og tað kann lýsa orsøkina til, at orð við fremmandum atskoytum vanliga verða lúkað burtur í góðum skrivligum stíli og í orðabókum. Sambært Thomas ber til at býta purismu ella málreinsing í seks bólkar:
- Fonologisk purisma. T.e. tað at byrgja upp fyri fremmandum ljóðum og ljóðsambondum.
- Morfologisk purisma. T.e. tað at royna at sleppa undan fremmandum atskoytum og fremmandari bending.
- Syntaktisk purisma. T.e. tað at royna at sleppa undan fremmandum orðalag.
- Leksikalsk purisma. T.e. at royna at sleppa undan fremmandum orðum, og í staðin gera orð á heimligum botni.
- Semantisk purisma. T.e. at royna at sleppa undan beinleiðis tøkutýðingum ella neyðtýðingum.
- Ortografisk purisma. T.e. ikki at nýta fremmand tekn, men í staðin fáa orðið at hóska til ljóðmyndina hjá heimamálinum.


text:
Landssjúkrahúsið er farið undir eina størri kostverkætlan. Í londunum rundanum okkum vísa kanningar, at nærum 50% av sjúklingum, ið eru innlagdir, eta ov lítið og hava føðslutrot. Í Føroyum finnast ongi tøl fyri, hvussu føðslustøðan er hjá sjúklingum, og tí setti Landssjúkrahusið eina kanning í verk fyrr í ár. Kanningin umfatar 200 sjúklingar. Í fyrstu atløgu verður vekt og føðslustøða kannað á eini medisinskari deild. Í aðru atløgu verður maturin á deildini broyttur til meira orku og proteinríkan mat, sum hóskar seg til sjúklingar við lítlum matarlysti.
Endamálið er at meta um hesar broytingar ávirka føðslustøðuna hjá innløgdum sjúklingum. Tað er vanligt at matarlysturin minkar, tá ein verður raktur av sjúku. Ein orkar ikki at eta líka nógv sum áður, og ofta minkar vektin, so ein verður raktur av føðslutroti. Føðslutrot kann gerast álvarsligt, tí ein fær minni orku, og kroppurin tekur ikki líka væl ímóti viðgerð. Tí hevur maturin stóran týdning fyri útlitini til at gerast frískur. Við ringum matarlysti skal hvør biti sum fer niðurum vera fullur av orku og protein, til tess at styrkja kroppin. Orkufátækur matur sum t.d. salat og grønmeti, eigur til smáttetandi sjúklingar at minkast til fyrimuns fyri meiri orkutættan mat, sum kjøt, fisk, rómasós v.m. Vanligi matarvarðin eigur sostatt at snarast á høvdið, tá matarlysturin er lítil. Higartil eru 73 sjúklingar tiknir við í kanningini, 37 kvinnur og 36 menn. Diagnosurnar eru ymiskar. 36% hevur krabbamein, 19% eru innløgd vegna ymiskar brunasjúkur, 16% vegna maga-tarm sjúku og restin er annað. Kanningin byrjaði í januar 2013 og verður væntandi liðug á sumri 2014. Úrslitini verða væntandi klár á heystið 2014. Umframt fígging frá Landssjúkrahúsinum hevur verkætlanin fingið stuðul frá MBM, Felagnum Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar og Krabbameinsfelagnum. Eisini er stuðul ávegis frá donskum fyritøkum.


text:
Í síðstu viku var nýggjur kunningarskermur settur til á B6. Umframt kunning um deildina, vitjanartíðir osfr. er kunning um matin á deildini, um Kostverkætlanina á B6 og góð ráð til sjúklingar við ringum matarlysti. Til dømis eru myndir, ið vísa munin millum heilsugóðar millummálar samanborið við millummálar til smáttetandi sjúklingar.
Skermurin hongur beint við elevatorin, har nógv starvsfólk, sjúklingar og avvarðandi leggja leiðina framvið. Sjúkrahússtjórin helt eina lítla røðu í samband við, at B6 er fyrsta seingjardeild við kunningarskermi á gongini.
Poula Patursson, verkætlanarsamskipari


text:
Jan Müller
03.12.2016 - 17:01
Eitt av mest trúgvu oljufeløgunum mótvegis økinum eystan fyri føroyska markið man vera bretska BP. Felagið er tað stóra altjóða oljufelagið, sum í mong mong ár hevur hildið fast, tá tað snýr seg um leiting og framleiðslu á Atlantsmótinum – tvs. leiðunum millum Hetland og Føroyar. Í løtuni ger felagið risastórar íløgur í tvær av stóru oljuleiðunum skamt frá føroyska markinum, Shiehallion og Clair.
Tann lági oljuprísurin hevur eftir øllum at døma ikki havt ávirkan á íløguhugin hjá hesum bretska oljurisanum, sum eftir øllum at døma heldur ikki ætlar sær at halda aftur við íløgun í framtíðar leiting í økinum vestan fyri Hetland.
Herfyri boðaði leiðslan í BP frá, at hon ætlar at halda fram við sínum virksemi á Atlantsmótinum og hevur gjørt av at keypa seg inn í eina nýggja oljuleið, sum liggur tætt við Clair økið. Talan er um Craster oljuleiðina, ið er mett at goyma stórar nøgdir av kolvetnum. BP hevur keypt 30% í einum parti av Craster og 40% í einum øðrum parti frá kanadisk-kinverska oljufelagnum CnoocNexen, sum kortini framhaldandi verður fyristøðufelag fyri hesa oljuleiðina.
Sambært felagnum er ætlanin at bora ein leitibrunn á Craster leiðini í mai mánað næsta ár.
Annars eru eisini mong onnur jalig og áhugaverd tíðindi frá Atlantsmótinum, sum oljan.fo fer at tríva nærri í komandi tíðina. Eitt nú hevur oljufelagið Hurricane gjørt av at bora ein nýggjan brunn á sínum Halifax loyvi, ið liggur sunnan fyri stóru oljukeldurnar Schiehallion og Foinaven. Eisini hevur felagið gjørt av at leiga eitt FPSO oljuskip til nýggju oljuleiðirnar har, eitt nú Lancaster og Lincoln. Longu norðari ganga eisini tíðindi um ein nýggjan leitibrunn skamt frá føroyska markinum, í sokallaða Blackrock leitimiðinum, sum liggur millum oljukeldurnar Rosebank og Cambo.
Tíðindini um at tvey nýggj oljufeløg á Atlantsmótinum, Suncore og Sicca Point hava keypt seg inn í oljuleiðirnar Rosebank og Cambo, bera eisini boð um, at oljuleiðirnar, sum liggja tætt við føroyska markið, hava stóran framtíðar áhuga. Í síðsta enda kann hetta eisini siga nakað um framtíðina á føroyska partinum av Atlantsmótinum, har ein spildurnýggj útbjóðing er um at fara av bakkastokki.


text:
Ófrįbošašir fyrispurningar
Sbr. tingskipanini § 52 kann lųgtingsformašurin av og į seta ófrįbošašar spurningar til lųgmann og landsstżrismenn į dagsskrįnna. Lųgtingsmenn kunna tį uttan frįbošan seta lųgmanni og landsstżrismonnum spurning, sum teir skulu svara beinanvegin. Lųgmašur og landsstżrismašur kunnu boša frį, at teir ikki fįa svaraš beinanvegin, men vķsa spyrjaranum til at seta spurningin fram av nżggjum eftir stk.2 og 3 ella § 53. Ófrįbošašir spurningar skulu saman viš mųguligum višmerkingum kunna setast fram innan fyri talutķš upp į 1 minutt. Lųgtingsmašur kann bara seta fram ein hųvušsspurning. Svariš frį lųgmanni ella landsstżrismanni mį bert vara 2 minuttir. Spyrjarin kann sķšan fįa oršiš aftur 1 ferš ķ 1 minutt. Ašrir tingmenn kunnu fįa oršiš ķ mesta lagi 1 ferš ķ 1 minutt. Lųgmašur ella landsstżrismašur kunnu fįa oršiš ķ 1 minutt eftir hvųnn tingmann, sum tekur oršiš. Ófrįbošašir spurningar kunnu ķ mesta lagi vara tilsamans ein ½ tķma, og mį hvųr spurningur ķ mesta lagi vara ķ 10 minuttir.
Oršaskifti viš ófrįbošašum fyrispurningum hava higartil veriš hesar dagar ķ tingsetuni:
05.11.2008
10.12.2008


text:
Eftir at hava ligið deyð í eitt ár ella so, er heimasíðan hjá Listasavni Føroya endurreist, nú við undirheitinum savnið fyri føroyska list. Tað er felagið Menning hjá Kára Mikkelsen og soninum Hans, sum hevur gjørt nýggju síðuna, ið eins og hin undanfarna er á føroyskum, donskum og enskum. Útvald verk eftir seks føroysk listafólk verða drigin fram:
Fyri árum síðani vóru ætlaninar nógvar og stórar at lýsa føroyska list og listafólk, deyð, sum livandi. Tann tiðin er farin. Tað er at vóna at núverandi forritan og snið fara at hilnast væl, og at avmarkaða tilfarið verður munadygt, og vónandi munandi víðkað, í kunningini um einasta listaliga tjóðarsavn okkara og tað, sum har verður sýnt fram og havt á goymslu.
Fyrsta framsýning, sum verður lýst á nýggju heimasíðuni, hevur heitið Lættleiki og líðing, har Bárður Oskarsson sýnir fram frá 30. august til 6. september 2013. Bárð avmyndaði eg í Stepahnsonshúsum 25. mai í ár, tá hann læt upp framsýningina Yvir borð.
Í sambandi við aktuellu framsýningina skrivar Nils Ohrt, stjóri í Listasavni Føroya, soleiðis: Reyður skelkur! Verður ivaleyst tað, ið flestøllum kemur til hugs, tá tey síggja framsýningina hjá Bárði Oskarssyni á Listasavni Føroya. Á framsýningin eru 32 spildurnýggir fýrakantaðir málningar, summir teirra eldri, umframt nakrar tekningar til barnabøkur, sum ikki eru gjørdar enn. Sum vant hevur Bárður Oskarsson menniskjafigurin – ella tað, sum líkist – sitandi við eitt borð mitt í myndini. MEN ongantíð áður hava hansara smáfólk, kaninir, íkornar, dvørgar og einglar verið so illa viðfarin, sum í hesum førinum. Reyði tráðurin í framsýningini er reyði liturin – og tað er ikki merkiligt. Stórir krabbalíknandi vølir vaksa út úr andlitunum, serliga uttan um eyguni, og ofta fossar blóðið úr einum knústum eyga, um tey ikki lýsa reytt, sum eitt ávaringarljós. Menniskjans viðkvæmi í einum fíggindaligum heimi verður í óhugnaligan mun víst fram, og alt verður uppaftur meira skelkandi, tí tað júst eru fittlig smáfólk, sum verða rakt. Sum sundurskotnar spælibamsur. Hinvegin er har eisini eitt frígerandi strekki til tað ræðuliga og kenslusama. Bárður Oskarsson hevur altíð verið ein frálíkur teknari, og tær nýggju myndirnar eru næstan teknaðir málningar – ella málaðar tekningar. Alt er lætt, fínligt og ótrúliga væl gjørt – næstan cool – og myndirnar snúgva seg eisini um seg sjálvar. Tær eru allar fýrakantaðar, tær hava allar ein figur í miðjuni, tær eru gjørdar á sama hátt og hava sama litaval: hvítt, grátt – og reytt. Innan fyri hendan karm rannsakar listamaðurin spenningin millum rørsluna í figurin og støðufestið í rammuni, millum flata og rúm, millum ætlan og skap, millum linju og form, striku og lit. Við øðrum orðum ein rannsakan av myndarinnar egnu lutum. Hvussu fjølbroytt ber tað til at arbeiða innan fyri somu skrá? Myndirnar á framsýningini eru sostatt horror, sum samstundis er cool og tær seta eisini við hesum muruna í listini í miðdepilin.
Jú, hon skal tala til okkara kenslur, men hon ger tað altíð eftir egnum treytum – við einum argandi brosi. Ta heitaru og skemtiligaru síðuna av listini hjá Bárði Oskarssyni hevur framsýningin (tíbetur) eisini dømi um, nevniliga hansara myndir til barnabøkur. Her kunnu vit gleða okkum um hansara suverenu syntesu av tí einfalda og sniðfundiga. Tær myndirnar eru ikki bara fyri børn, men eisini fyri vaksin. Til framsýningina er útgivin ein bóklingur við tekstum eftir Turið Sigurðardóttir, Fróðskaparsetur Føroya, danska listasøgufrøðinginum Birgitte Zacho og Nils Ohrt.
(Nils Ohrt)


text:
Hey tit!
Skúlin við Streymin hevur gjørt avtalu við fyritøkuna matpakkin.fo um at næmingar kunnu keypa sær matpakkan til døgurðasteðgin.
Á heimasíðu skúlans er ein leinkja, sum eitur "Matur". trýstið á leinkjuna so koma tit beinleiðis inn á heimasíðuna www.matpakkin.fo
Fyrstu ferð tit bíleggja skulu tit upprætta tykkum sum brúkarar, har tit undir navn skriva navnið á næminginum og flokk.
Um tit eiga fleiri børn í skúlanum, bíleggja tit umaftur og skriva navn og flokk.
Bíleggjast kann dagin fyri og í seinasta lagi kl.7.30 sama dag, sum matpakkin verður koyrdur út.
Leiðslan


text:
Lýsingarátakið
Vit eru tín sonur og tín dóttir. Vit eru tín beiggi og tín systir. Vit eru tín faðir og tín móðir. Vit eru títt ommubarn og títt abbabarn. Vit eru títt systkinabarn og tín vinur. Vit eru tín granni og tín starvsfelagi. Vit eru føroyingar. Vit eru samkynd, tvíkynd og transpersónar.
Eins og tú og allir aðrir føroyingar spæla vit ein virknan og gevandi leiklut í føroyska samfelagnum. Dagliga royna vit – eins og tú – at gera Føroyar til eitt enn betri og tollynt samfelag, har vit øll kunnu liva og virka, sum vit veruliga eru.
Vit eru føroyingar, ið elska aðrar føroyingar og Føroyar – og tí fara vit altíð at vera her!


text:
Væleydnaður Special Olympics ítróttardagur í samband við mentanarvikuna í Runavík
Í gjár 24.10.2016 var stóri Special Olympics ítróttardagurin í hallunum, og á vøllinum í Runavík.
Umleið 80 fólk vóru savnaði, og gekk alt uppá stás.
Tiltakið byrjaði við at mentanarleiðarin í Runavíkar kommunu, Sølvi Reinert Hansen, beyð vælkomin, og síðani blivu luttakararnir bólkaðir eftir hvørja ítróttargrein tey ynsktu at royna.
Veljast kundi ímillum pílablástur, fimleik, fótbólt, boccia og stavbólt (hockey)
Eftir uml. 50 min, var so skift, og øll sluppu at royna eina aðra ítróttargrein.
Luttakararnir hugnaðu sær og sóu út til at hava tað stuttligt, og vónandi hevur tiltakið fingið onkran at umhugsa at íðka ítrótt, ella royna onkran annan ítrótt eisini.
Tá ítróttarparturin var liðugur fingu øll okkurt at bíta í, og Jens Marni Hansen kom og spældi nakrar sangir.
Vit vilja nýta høvið at takka Svani, Smæruni, Runavíkar kommunu og øllum venjarunum og hjálparum ið vóru við at gera tiltakið væleydnað.
Nakrar myndir frá tiltakinum liggja úti á facebooksíðuni hjá ÍSB
ÍSB
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Tey ymsu valstøðini í Katalonia opnaðu klokkan 9 í morgun. Fyriskipararnir av fólkaatkvøðuni væntaðu at nógv fólk fóru at møta upp, at greiða atkvøðu.
Men valstøðini vóru ikki meira enn opnaði, áðrenn spanska løgreglan møtti upp og byrjaði at lata valstøðini aftur og leggja hald á atkvøðuseðlarnar hjá fólki. Tað skriva fleiri útlenskir miðlar.
Síðan katalanar avgjørdu at teir vildu halda fólkaatkvøðu um loysing frá Spania, hava spanskir myndugleikar lova, at teir vilja gera alt fyri at forða fólkaatkvøðuni, ið tey siga er ólóglig.
Løgreglan ið er send út, er ílatin til bardaga og vápnaði við stavum og skjøldrum. Nógvir katalanar royna at forða løgregluni at koma at valstøðunum, men hesi vera flutt burtur við makt.
Fyriskiparar av katalansku fólkaatkvøðuni vistu, at løgreglan fór at royna at forða fyri fólkaatkvøðuni. Í gjárkvøldi høvdu tey eggjað fólki til friðaligari mótstøðu móti løgregluni. Nógv fólk vóru byrjaði longu í gjárkvøldið at stilla seg í røð til valstøðini. Nógva staðni høvdu tey eisini sett traktorar og ketur og mangt annað, fyri at forða fyri, at løgreglan fekk atgongd til valstøð.
Á tí valstaðnum, ið katalanski leiðarin, Carles Puidgemont, væntast at skula greiða atkvøðu hevur løgreglan brotið rútar við øksum.
Lítillátni heimstónleikarin
Ungi gøtumaðurin Ólavur Jákupsson hevur seinastu árini ferðast kring allan heim og spælt konsertir


text:
Upplegg hildið á pallborðstiltaki um skúlagongd í Hvalvíkar skúla juni 2009
Skúlin er gjøgnum seinastu øldina vorðin ein alsamt týðningarmeiri partur av føroyska samfelagnum, eisini av føroysku bygdunum. Frá at skúlaskapur einans var neyðugur fyri samfelagselituna hava vit gjøgnum 20. øld fingið ein fólkaskúla, har skúlatíðin alsamt er vorðin longd – seinast frá 7 árum til 9 ár. Harumframt liggur tað í kortunum at flest allir borgarar í framtíðini skulu hava onkra miðnámsútbúgving – antin almenna, handilsliga ella verkliga.
Vit hava sostatt í dag ein fólkaskúla, ið gjøgnum almenna/kommunala fígging væl at merkja, er ogn fólksins. Gaman í hava vit í dag sett hol á rákið við privatskúlum, men yvirskipað hava vit í dag eitt samfelag, ið verður sosialiserað gjøgnum fólkaskúlan. Tað er ikki ein smávegis ábyrgd, og tað kann tykjast sjálvsagt, at ábyrgdin í ávísan mun er løgd út til fólkið – út til tey sokallaðu skúlastýrini. Men tað er synd at siga, at fólkið hevur tikið av ábyrgdini. Royndin at skapa ein demokratiskan fólkaskúla er í grundini miseyðnað, og tí verður nú arbeitt at skapa ein nýggjan bygnað[1].
Tað stendur greitt, at vit í dag ikki hava ein fólkaskúla í orðsins sanna týðningi, men at skúlin í alt ov stóran mun er ein institutión, ið er relativt leysrivin frá samfelagnum. Hetta kundi man sjálvandi valt at góðtikið. Hví ikki bara lata lærarar og onnur útbúgvingarprofessionell taka sær av hesum, meðan foreldrini so kunnu konsentrera seg um arbeiðið tey hava? Prinsipielt vil eitt størri arbeiðsbýti jú alt annað líka skapa ein størri effektivitet, tí fólk nýta meiri tíð og størri orku til tað tey eru góð til, heldur enn at fabrikera meiningar og hugburðir í rímiliga amatørkendum skúlastýrum, har einasta førleikakravið er, at man eigur børn.
Ja, hví ikki bara lata pedagogarnar fáa alt vald yvir ein triðing av lívinum hjá børnunum? Er tað ikki tað vit gjalda skatt til? Trupulleikin við hesi fatan er, at tá vil fólkaskúlin ikki longur vera ein fólkaskúli, men ein barnaskúli. Ein fólkaskúli er ikki einans ein skúli fyri børnini, men ein skúli fyri fólkið – tvs. fyri bæði børn og foreldur – og í grundini fyri abbar og ommur við. Alt ov ofta hoyra vit fólk tosa um skúlan sum eina barnaansingarskipan, sum um skúlin er eitt framhald av barnagarðinum. Eitt stað har børnini kunnu vera, meðan foreldrini eru til arbeiðis.
Men vit hava lyndi til at gloyma, at skúlin er meiri enn eitt “frælst fongsul” fyri okkara ungdómar. Fólkaskúlin er landsins týðningarmesti vitanarstovnur – ikki tann hægsti, men nógv tann størsti, tá roknað verður við tali á brúkarum og hvussu nógv hann verður brúktur hvønn einasta dag. Fólkaskúlin er eitt stað, har børn verða uppald til vaksin. Eitt stað har tey læra grundleggjandi mentan, grundleggjandi atburð og eisini ogna sær fakliga vitan um nógv samfelagstengd viðurskifti.
Fólkaskúlin er fortreytin fyri víðari læring, og hevur yvirtikið leiklutin hjá foreldrum og familju sum útbúgvarar. Nýggju “foreldrini” eru undirvísarar og námsfrøðingar, ið bæði skulu aktivera børnini, men eisini eftirkanna um tey hava lært nakað av aktiveringini.
Vandin er, at lívfrøðiligu foreldrini missa áhugan fyri læringini hjá børnunum. Vandin er, at foreldrini skúgva ábyrgdina frá sær og lata professionellu foreldrini taka yvir. Einki kundi verið meiri skeivt, og hetta av minst trimum orsøkum: 1) Harvið fáa foreldrini vantandi føling við læringini. 2) Foreldrini missa møguleikan at læra av skúlanum. 3) Vantandi viðurkenning millum skúlar og heim sleppur at halda fram.
Vantandi føling við læringini
Hóast skúlin hevur yvirtikið nógv størsta partin av uppalingini av børnunum, eru tað framvegis foreldrini, ið hava ábyrgdini av børnunum. Í síðsta enda inniber hendan ábyrgd bert, at børnini ikki verða kriminell og at tey ikki verða illa viðfarin ella misnýtt. Men flest øll rættsiktað foreldur hava hægri ambitiónir enn sum so. Flestu foreldur ynskja at síggja síni børn menna seg til góðar samfelagsborgarar, og um hetta skal eyðnast, so mugu børnini læra nógv í uppvøkstrinum, soleiðis at læringin í tjannárunum og í tjúgunum ikki verður alt ov møtumikil. Jú meiri børnini hava lært í fólkaskúlanum, tess betri læriførleikar vilja sum heild hava seinni í lívinum.
Gaman í finst eisini argumentið, at skúlatengd læring er spill av tilfeingi og í síðsta enda skaðilig fyri lokalsamfelagið. Fyri tað fyrsta kostar tað nógv at byggja skúlarbygningar og at seta lærarar og pedagogar í starv, “ið einki gera til nyttu og bara sita og drekka kaffi allan dagin”.
Harumframt er avleiðingin av lærdómi, at tey ungu flyta burtur, tí teirra vitan ikki í nóg stóran mun kann brúkast í lokalsamfelagnum. Tað er ikki óvanligt, at eldri ættarliðini gremja seg um, at tá tey ungu fáa eina útbúgving, so flyta tey av landinunm ella til Havnar í staðin fyri at búseta seg í heimbygdini.
Men burtursæð frá, at tað finnast fólk, ið ikki neyðturviliga síggja læring sum nakað positivt, so duga tey flestu foreldur at innsíggja, at modernaða samfelagið krevur eina ávísa formliga førleikamenning, ið einans kann røkkast gjøgnum skúlaskap. Men framvegis hoyrist tann hugburðurin ov ofta, at læringin er eitt “neyðugt óndi” fyri at røkka einum máli. Hetta er eisini ein sera avmarkandi tankagongd, tí vitan er sanniliga ikki bara eitt atgongumerki til eina betri tilveru. Vitan er ein førningur, ið eigur at búgva í hvørjum einstøkum, sum ein sokallaður “mentanarligur kapitalur”, ið kann brúkast í nógvum ymiskum samanhangum og sum – og hetta er tað týðningarmesta – fungerar sum ein platformur fyri víðari læring.
Mentanarligur kapitalur fungerar grundleggjandi øðrvísi enn búskaparligur kapitalur. Búskaparligur kapitalur kann tjenast og investerast. Hann kann vaksa og minka í stødd. Men mentanarligur kapitalur kann ikki uppgerast í nøgdum, eins og t.d. pengar. Mentanarligur kapitalur er ein rúgva av vitan, ið er tengd saman á allar møguligar tilvitaðar og ótilvitaðar hættir. Læring snýr seg langt frá altíð um at læra nýggj ting. Í nógv flestu førum snýr læring seg um at tengja verandi vitan saman á nýggjar, kreativar hættir. Fyri at hetta skal bera til er sjálvandi neyðugt, at man hevur eina ávísa grundvitan, soleiðis at man hevur nakað at tengja saman. Men at halda, at vitan er ein spurningur um “áfylling” – eins og man fyllir bensin í ein bil fyri at hann skal koyra – er grundleggjandi skeivt.
Tað er eisini skeivt at halda, at vit einans læra í skúlanum, og síðani sleppa vit undan “hesum fjasinum”. Ein persónur má læra nakað nýtt allatíðina fyri at kunna fungera væl ár arbeiðsmarknaðinum og í lívinum sum heild. Tað mesta av hesi læring er ótilvitað, men sumt er tilvitað – eftirútbúgvingarskeið, hobbylesnaður o.a. Hetta kallast eisini fyri “lívslong læring”, og er eitt hugtak, ið hevur gjøgnumsúrgað norðurlendska læringskjakið seinastu árini.
Tað er neyðugt, at foreldrini sýna læringini hjá børnunum áhuga. Bæði soleiðis at tey sjálvi fáa innlit í læringina hjá børnunum, men eisini soleiðis at børnini fáa ta viðurkenning, ið í stóran mun er drívmegin hjá teimum til at gera sær ómak. Foreldrini mugu viðurkenna tað arbeiðið, ið børnini gera í skúlanum, tí hvussu skulu børnini annars skilja, at hetta er betri vitan enn tann vitan tey kunnu fáa alla aðrastaðni?
Alternativið er, at børnini á ein alt ov tilvildarligan hátt súgva vitan til sín gjøgnum sjónvarp, Alnetið, popptónleik, samkomur, ítróttarfeløg o.s.fr. Tað er als ikki soleiðis, at øll onnur vitan enn skúlatengda vitanin er vánalig vitan. Men tað er avgerandi, at foreldrini eru við til at læra børnini at skilja millum betri og verri vitan. Øll vitan er ikki líka góð, og tað, ið definerar góða vitan er fyrst og fremst umhvørvið, ið eftirspyr vitanina. Men hvussu skulu børn uttan lívsroyndir hava skil fyri hvat er meiri relevant enn annað? Her er tað so sera avgerandi, at foreldrini uppala børnini til ta vitan tey koma at hava tørv á seinni lívinum.
Foreldrini kunnu eisini læra nakað
Perspektivið í hesum er, at tað skúlin ikki einans er ein stovnur, har børn og ung vónandi kunnu læra nakað. Skúlin átti eisini at verið eitt stað, har foreldrini lærdu nakað. Ikki endiliga at læringin skal vera á høgum støði, men heldur, at foreldrini fáa eitt innlit í læringina hjá børnunum. Hetta gevur teimum bæði eitt størri innlit í hvussu langt børnini eru komin, og sostatt eisini betri førleikar at geva pedagogum og faklæarum eitt betri mótspæl. Umframt hetta átti veruleikin hjá húsarhaldunum í størri mun verið drigin inn í Fólkaskúlan, soleiðis at læringin fekk eitt meiri realistiskt perspektiv, soleiðis at næmingarnir ikki verða kvaldir í teorium og abstraktiónum. Serliga dreingir hava sambært hagtølunum trupult við at fáa skúlan at hanga saman, og ein háttur at fingið truplar næmingar betri við vildi verið við at gjørt undirvísingina meiri relevanta fyri tað umhvørvið, ið næmingarnir vaksa upp í uttanfyri skúlan.
Og mest av øllum er tað týðningarmikið, at foreldrini uppbyggja eina felags tilsipingarrammu við børnini. Tað er ikki eitt ókent fyribrigdi, at børn við vælútbúnum foreldrum hava munandi betri fyritreytir fyri at klára seg væl í skúlanum, enn børn við óútbúnum foreldrum. Í m.a. Danmørk sæst hetta aftur í, at børn í býum við nógvum høgtútbúnum – eg mundi sagt: sjálvandi – klára seg nógv betri enn børn í býum við nógvum arbeiðarum. Tað er neyvan heldur nøkur tilvild, at børn í skúlunum í Havn klára seg betri í pisa-kanningini enn børn í skúlunum í fiskivinnubýnum Klaksvík, har formlig útbúgving er nógv lægri í kursi. Tað er her hugtakið “mentanarligur kapitalur” eisini vísir seg ikki bert at hava eina sosiala, men eisini geografiska fordeiling.
Men hví skulu foreldur, ið ongantíð hava nomið sær eina formliga útbúgving, brúka orku upp á at læra seg nøkur ting, tey ikki hava áhuga í? Svarið er einfalt, at tey mugu gera tað fyri barnanna søk. Tað vil vera at sleppa børnini upp á pláss, um tey ikki fáa ein lut í tí mentanarliga kapitalinum, ið Fólkaskúlin er við til at spjaða út til fólkið. Enn ber til at vera ófaklærdur í Føroyum, men talið á ófaklærdum arbeiðsplássum fækkar í hvørjum, og korini hjá teimum ófaklærdu gerast verri og meiri ótrygg. Hetta krevur eitt sindur av foreldrunum, men um tey ikki megna at hjálpa sínum børnum við skúlatingunum, so eiga tey í minsta lagi at sína læringini hjá børnunum áhuga og virðing. Er tað nakað, ið hevur týðning fyri læringina hjá børnum, so er tað viðurkenning.
Her síggi eg ein møguligan vansa við at leggja skúlarnar saman í stórar skúlaeindir. Um ikki verður rætt atborið, verða summi húsarhald ikki einans geografiskt, men eisini sosialt fjarstaddari frá skúlanum enn tey longu eru.
Vantandi viðurkenning millum heim og skúla
Viðurkenning er sum heild eitt fyribrigdi, ið kann vera trupult at síggja í fólkaskúlanum. Javnan hoyrast søgur um hvussu vánaligir lærararnir eru, hvussu vánaligur læraraskúlin er o.s.fr. Tað verður lagt upp til, at lærararnir eru teir seku í flestu trupulleikunum, ið næmingarnir hava í dag. Uttan iva er okkurt um tað, men tað er ein alt ov einføld frágreiðing.
Tað átti at verið gjørd ein kanning um forholdið millum næmingar, heim og skúla í Føroyum. Tað eru uttan iva nógvir samangangir, ið hvørki lærarar ella foreldur gera sær far um. Men meðan vit bíða eftir eini kanning, skaðar tað ikki at kjakast um evnið. Nógv spurnatekin kunnu setast hesum viðvíkjandi:
Er tað ein gjógv millum vitanarfatanina hjá foreldrum og lærarum? Hava foreldrini eina øðrvísi grundleggjandi fatan av hvussu vitan fungerar? Hava foreldrini eina øðrvísi fatan av hvat er týðandi at læra? Eru hugsjónarligir og átrúnaðarligir munir á hvussu foreldur og lærarar meta heimin hanga saman?
Er tað ein gjógv millum uppalingarvirðini hjá foreldrum og lærarum? Í hvønn mun verður ynskt, at børn skulu akta, vera sjálvstøðug, duga at samstarva, duga at arbeiða einsamøll o.s.fr.
Er tað ein gjógv millum fatanirnar hjá foreldrum og lærarum um hvussu uppalaraleiklutirnir skulu býtast? Eru foreldur og lærarar ymisk á máli um hvørji konkret gerandisting hoyra heima ávikavíst í skúla og í heiminum? Er tað ein kapping millum foreldur og lærarar um viðurkenningina frá børnunum, ið ger, at foreldrini kenna seg noydd at niðurgera lærararnar fyri sjálvi at standa sterkari í mun til barnið?
Ivaleyst er samspælið millum heim og skúla nógv meiri tabuiserað enn vit geva okkum far um.
Hugburðurin til vitan
Fyrr í vár hevði eg eitt grundskeið í búskaparfrøði í Studentaskúlanum í Hoydølum. Í sambandi við hetta skeiðið vóru nakrar smærri uppgávur, ið næmingarnir í ávísan mun fingu møguleika at loysa í skúlanum. Millum annað skuldu næmingarnir rokna prosenttøl og indekstøl út, fyri at fáa eitt innlit í ta ofta kvantitativu tankagongdina, ið ger seg galdandi innanfyri búskap.
Undirvísingin er skipað soleiðis, at næmingarnir sita tveir og tveir og arbeiða við Excel-arki, tá knappliga brestir úr eini gentu, at tey sanniliga ikki høvdu væntað at skula sita og rokna, tá tey høvdu valt Samfelagsfrøði Hástig. Eg segði við tey, at talan var um sera einfalda matematikk, ið var munandi lættari enn tað tey høvdu havt á grunstigi í 1. student. Gentan – ein málslingur – svaraði, at tað kundi væl vera, men tey høvdu langtsíðani lagt matematikkin afturum seg og vildu ongantíð síggja tað aftur.
Hugburðurin hjá hesi gentuni hevur argað meg líka síðani. Matematikk var nakað, ið tey vóru tvingað gjøgnum, men sum tey absolutt ikki høvdu nakran áhuga í at læra. Eg fann síðani eisni út av, at nógvir av næmingum í flokkinum høvdu botnkarakterir í matematikk. Tað forargiliga er partvís teirra vantandi grundførleiki í matematikk, nakað, ið ger tað truplari hjá teimum at skilja búskaparfrøði – enn eitt dømi um, at tað er neyðugt við grundførleikum fyri at man skal kunna kombinera hesar til nýggja vitan, í hesum føri búskaparliga vitan. Men uppaftur meiri forargiligt er tað, at næmingar ikki seta prís upp á tað tey læra, sum um læringin er teimum óviðkomandi. Eitt er tað, at tað koma næmingar í studentaskúlan, ið duga illa at rokna og at skriva, men verri er, at tey ikki hava uppbygt ein hugburð um, at vitanin er ein partur av teimum sjálvum – ikki eitt óreint krav frá umheiminum.
Her hava bæði skúlarnir og foreldrini eina stóra ábyrgd. Skúlin skal vera miðdeplin í einum vitanarsamfelagi, har formlig vitan er í miðdeplinum í øllum lívsins viðurskiftum, ikki bert eitt barnaansingartilboð, har børnini skulu vera til tey sleppa út í veruliga lívið.
Sámal Matras Kristiansen,
samfelagsfrøðingur


text:
Mánadagin varð Borgaragluggin, sum er nýggj sjálvgreiðsla hjá TAKS á netinum, latin upp. Í Borgaraglugganum ber til hjá borgarum talgilt at avgreiða fleiri viðurskifti við stovnin lætt og tíðarhóskandi. Hóast enn nakrar avbjóðingar, so er gott at síggja, at TAKS í stóru verkætlanini hugsar um allar borgarar frá byrjan.
Trygdin í hásæti
Við nýggju tænastuni Borgaragluggin ber til hjá borgarum talgilt at avgreiða viðurskifti við stovnin lætt og tíðarhóskandi, sigur TAKS. Borgaragluggin gevur eisini innlit í upplýsingar annars millum borgarar og TAKS, har eitt nú síggjast kunnu ognir og yvirlit yvir løn og frítíðarløn, og hvussu nógvur skattur er goldin undanfarin ár og so framvegis.
Lætt og tíðarhóskandi eru góð orð, sum tó geva orsøk til spurningar. Við fleiri persónligum upplýsingum á einum stað kann, um illa vil til, eisini verða lættari hjá óviðkomandi at fáa atgongd til persónligar upplýsingarnar hjá øðrum. Tí skal samstundis, sum tað gerst lættari og tíðarhóskandi, tryggjast, at óviðkomandi ikki kunnu misnýta skipanina.
Tí vigar tað nógv, tá ið Eyðun Mørkøre, stjóri á TAKS sigur, at í Borgaraglugganum er trygdin í hásæti, og fyri at rita inn skal ein hava Mínlykil, sum er felags innritingarskipan til Mínaboks og aðrar tænastur hjá virkjum og stovnum. Víðari sigur hann, at upplýsingarnar um hvønn einstakan borgara tí eru væl vardar og kunnu ikki síggjast av óviðkomandi.
Skipanin fevna øllum borgarum
Føroyar, og harvið eisini TAKS, eiga í hesum at liva upp til niðurstøðurnar frá ST nevndini um at skipa so fyri, at fólk, ið bera brek fáa atgongd á jøvnum føti við onnur til kunning, samskifti og tænastur, sum eru opin fyri ella gjørd til almenningin.
Eisini hevur tað týdning, at atkoma verður tryggjað soleiðis, at fólk, ið bera kognitivt brek, hava niðursettan førleika í armum og hondum, eru blind, deyv ella lesiveik verða javnsett.
Arbeiðið ikki liðugt
Í summar var MBF boðið á fund við TAKS, har Borgaragluggin varð lagdur fram og tosað varð um møguligar avbjóðingar út frá tí sannroynd, at borgarar hava ymiskan førleika, og júst hetta setir stór krøv til skipanina.
Tað er gott, at TAKS vísir vilja at fáa Borgaragluggan at virka fyri allar borgarar. T.d. virkar Readspeaker til tað vanliga á Borgaraglugganum, men virkar enn ikki til ymisk skjøl. Orsøkin til hetta er, at heimasíðan er nakað gomul og broytingar mugu tí gerast fyri at fáa hetta at virka.
Enn eru avbjóðingar í Borgaraglugganum, og enn er Borgaragluggin ikki, sum sjónvarpslýsingin annars vísir á, fyri allar borgarar. Tí sær MBF álvarsemi í lyftinum frá TAKS um, at tey alsamt arbeiða fyri at betra um tænasturnar og at finna nýggjar loysnir, so øll kunnu vera við.


text:
Sigrún og Anna lúka og rudda í horninum undir brekkuni niðanfyri Lágargarð.
Umhvørvisligi strategibólkurin hevur toppfund og setur út í kortið. Jana leggur Martini og Bjarnvarði lag á. Aftanfyri sæst hundurin hjá Martin.
Álvur og Jónfríð rudda og sópa í túninum, meðan teirra hundur er klárur at spæla við bóltinum. Gutti er farin at fáa sær ein guv meðan trillibørin bíðar.
Graslíki er lagt millum Tórsbyrgi og Ægishædd við útsýni til allan fjørðin. Betri verður tað ikki.
Millum parkeringsplássini, sum nú verða kommunal, eru runnarnir kliptir og skornir. So nú manglar bara hiti í luftini og grønska í gróðrinum.


text:
Jupiter kemur á Fuglafjørð um middagin
vinna13-01-2018 - 11:36 - Jóanis Nielsen
Jupiter kemur á Fuglafjørð um middagin, teir hava brotið túrin av, tí trolið fløktist.
Jupiter hevur 620 tons av svartkjafti, sum teir skulu landa til Havsbrún.
Vit tosaðu við skiparan - Emil Petersen - fyri løtu síðan, hann segði, at tá ið teir hava landað, fara teir at arbeiða uppá trolið, tað tekur helst nakrar tímar.
Emil segði eisini, at veðrið á feltinum og tá ið teir silgdu inn var ófantaligt, veðurforsorgin er heldur ikki góð fyri í dag og í morgin, so hann visti ikki orduliga nær teir fara út aftur.


text:
Páll verður við næsta ár
TB | 21/10/13
Páll Hagbert Guðlaugsson, sum traðkaði til sum venjari 14. august eftir at Hans Fróði Hansen varð koyrdur og Bill McLeod Jacobsen hevði staðið við stýrisvølin eina tíð, hevur nú avdúkað at hann verður venjari komandi kappingarár. Hetta varð avdúkað í prátið við Trónd Arge á Rás 2 eftir HB dystin.
Sostatt er venjara spurningurin fyri komandi ár loystur, tá liðið skjótast gjørligt skal upp í bestu deildina aftur, har vit greitt hoyra heima.
Páll hevur sum nevnt staðið á odda fyri liðnum síðani miðjum august mánaða og hevur tað eydnast honum at vinna okkum seks stig.


text:
Preliminary Round [Mar 5] Royn 0-1 FS Vágar [Birgir Joensen] First Round [Mar 13] Sumba o/w MB [Sumba withdrew] [Mar 16] NÍF 0-13 Fram [Hansmar Poulsen (4), Sunnleif Jacobsen (3), Kari Reynheim (3), Mortan Joensen, Frodi Baldvinsson, Gunnar Haraldsen] [Mar 17] SÍ 2-3 FS Vágar [Wentzel Mouritsen, Georg Haraldsen; Jon Nielsen, Silva, Sonni Johansen] [Mar 19] LÍF 2-0 AB [Andreas a Lava Olsen, Magnus Skoralid] Second Round [Mar 20] Skála awd B36 [awarded to Skála; originally 1-4; B36 [Iulian Florescu; Ingi Hojsted, fielded ineligible player] Klaemint Matras, Bergur Midjord, Bogi Hermansen] MB 0-2 B71 [Jonsvein Thomsen, Tummas Pauli Olsen] FS Vágar 1-2 TB [aet] [John Thomsen; Hallur Christiansen, Alexander Jovevic] Fram awd KÍ [awarded to Fram; originally 1-7; KÍ [Hansmar Poulsen; Erling Fles, fielded 3 ineligible players] Atli Danielsen, Arnold Joensen, own goal, Hjalgrim Eltor, Kristoffur Jacobsen, Ovi Nysted] EB/Streymur 0-1 B68 [Kristian Anthon Andreassen] HB 3-2 NSÍ [Tor Ingar Akselsen, Pall M. Joensen, Runi Nolsoe; Andy Olsen, Ike] VB 0-1 ÍF [Silla] [Mar 22] LÍF 2-4 GÍ [Magnus Skoralid, Hallur Hansen og; Samal Joensen (2), Krzysztof Popczynski, Aslakur Petersen) Quarterfinals [May 5] GÍ 3-1 Skála [Suni Olsen, Hanus Eliasen, Poul Arni Jacobsen; own goal] TB 2-4 B71 [aet] [Jon Johannesen, Emmanuel Larby; Clayton (2), Simun Hansen, Eirikur Poulsen] Fram 1-2 B68 [Hansmar Poulsen; Johan Petur Poulsen, Julian Johnsson] HB 0-1 ÍF [Amed Sylla] Semifinals First Legs [Jul 6] B71 1-5 GÍ [Bergleif Solsker; Suni Olsen (3), Krzysztof Popczynski, own goal] ÍF 2-1 B68 [Hanus Eliasen (2); Jann Ingi Petersen] Second Legs [Jul 24] GÍ 2-1 B71 [Hans Jorgen Djurhuus, Samal Joensen; Simun Louis Jacobsen (og)] B68 0-1 ÍF [Bartal Eliasen] Final [Tórshavn, Jul 29] GÍ 4-1 ÍF [Hanus Jacobsen 30, 43, 85, Aslakkur R. Petersen 82; Gunnar Nielsen 73pen] GI: Sunnvard Joensen, Jonreid Dalheim, Kaj Enningard, Atli Gregersen, Hans Jorgen Djurhuus (Robert Rzecycki 89), Aslakkur R. Petersen (Sam Jacobsen 86), Samal Joensen, Suni Olsen, Hanus Jacobsen, Krzysztof Popczynski, Poul Arni Jacobsen (Magni Jarnskor 58). IF: Tordur Thomsen, Fritleif i Lambanum, Runi Elttor, Simun Eliasen, Aki Petersen, Hanus Eliasen (Atli Petersen 76), Eydolvur Petersen, Hogni Zachariasen, Emil Nolsoe Leifsson (Gunnar Nielsen 57), Sylla D. Ahmed, Magni a Lakjuni (Bardar a Lakjuni 67). Referee: Birgir Sondun Attendance: 2500 Yellow cards: Aslakkur R. Petersen, Hans Jorgen Djurhuus, Eydolvur Petersen, Hogni Zachariasen
2004.
list of champions.
list of final tables.
list of cup winners.
list of topscorers.
Prepared and maintained by Denis Polsinelli for the Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation
Author: Denis Polsinelli
(denis.polsinelli@libertysurf.fr)
Last updated: 1 Sep 2005
(C) Copyright Denis Polsinelli and RSSSF 2005
You are free to copy this document in whole or part provided that proper acknowledgement is given to the author. All rights reserved.


text:
Tað er aftur eydnast Summarfestivalinum at fáa Lukas Graham til Føroya í august í ár. Síðani bólkurin var her seinast, er Lukas Graham blivin ein heimskendur bólkur, sum spælir konsertir um allan knøttin fyri tíggjutúsundtals fólkum, so tað má sigast at vera væl arbeitt.
Summarfestivalurin skrivar millum annað soleiðis um Lukas Graham-vitjanina hesaferð:
"Í grundini skuldi tað verið púra ógjørligt at fingið bólkin, sum nú telist millum heimsins heitastu poppstjørnur, at spæla í Føroyum júst nú, tí allur heimurin togar í teir. Men tað er lukkast – ikki minst tí, at Lukas Graham sera fegin vil aftur til Føroya at vitja. Lukas Graham gloymir ikki fantastisku móttøkuna, hann fekk í Føroyum, áðrenn allur heimurin tók hann til sín. Fólk hava eisini bitið merki í, at hann í USA hevur verið í føroyskari troyggju, sum hann fekk sum gávu í Føroyum. So hóast Lukas Graham nú spælir útseldar konsertir í USA, er tilnevndur til tríggjar Grammy heiðurslønir og vitjar tey kendastu talkshowini í USA, so hevur hann sett pláss av í kalendaranum til at vitja sínar vinir og fjepparar í Føroyum."


text:
Hermann Oskarsson
Hava Føroyar ráð til hægri lønarlag?
Lítið nyttar at fara í hart stríð um lønarkrónurnar, um bæði fyritøkur og tað almenna illa fáa endarnar at røkka saman. Men tá stór avlop eru í rakstrinum, tá liggur betur fyri at seta størri krøv.
Men hvussu stendur so til í landinum?
Sannlíkt er at netto fíggjarognin hjá føroyskum fyritøkum, stovnum og borgarum er vaxin øgiliga nógv seinastu árini. Helst hevur hitt almenna skuld (borgaranna vegna), meðan bankarnir og nøkur húsarhald hava risastóra ogn uttanlands.
Ein flís av veldisstavinum
Ikki tað stóra. Mestsum alt er, sum tað áður var. Ein lítil flís varð telgd av veldisstavinum hjá stóru reiðaríunum, tað var alt. Ein bugla í brynjuna.
Í tøkum tíma samtykti Løgtingið nýggjar reglur fyri vinnuligan fiskiskap, sum fyrisitingin skal vera liðug at seta í verk nýggjársdag.
Bæði avlagda lógin um vinnuligan fiskiskap og nýggja lógin um sjófeingi, eru so umfatandi og fløktar, at ilt er at siga stutt og neyvt hvørjar broytingarnar vóru. Men til ber kanska at siga hvat lógarbroytingin sum heild merkir.
Tvær smávegis broytingar tykjast vera gjørdar.
Somu vælferð fyri hálvan skatt
Tú, sum í dag skalt av við 12 túsund krónur í skatti um mánaðan – veitst tú av, at um rætt var atborið átti tú bara at goldið einar 6 túsund krónur í skatti?
Føroyingar sum heild gjalda um leið tvífalt so nógvan skatt, sum neyðugt er at gjalda, fyri at halda almennu vælferðartilboðini, sum tey nú eru. Tí so nógv kosta tey ikki, at tú skalt gjalda nærum hálva løn í skatti.
Tí um leið helvtin av tínum skatti fer í dag til at gjalda fyri at økja um inntøkurnar hjá teimum allarríkastu eigarunum í fiskivinnuni og í alivinnuni. Og teir eru ikki eingang føroyingar allir – so langt burtur ífrá.
Er biti, tvær ferðir givin, ikki tvífalt søtur?
Um leið ein miljard fer úr okkara felagskassa og í lummarnar á sama úrvalsliði, sum frammanundan fekk somu gávu frá undanfarnum landsstýri. Um leið ein triðingur av øllum inntøkuskattum hjá húskjum landsins verður brúktur til hesa útreiðslu.
Tóðveldi, Javnaður og Framsókn høvdu møguleikan at býta hetta “so javnt millum føroyingar allar”, men teir valdu tíverri at býta annarleiðis – til ríkasti borgarar landsins.
Virðini skuldu heldur verið latin sum kekkur til hvørt húskið í landinum upp á 50 túsund krónur um árið. Hvørt ár.
Ogn Føroya fólks í stjórnarskipanina
Áðrenn evstamark á Bartalsmennu sendu vit báðir, Jóannes Jacobsen, Landsstýrinum uppskot til broytingar í lóg um stjórnarskipan Føroya.
Fremstu ørindi okkara eru hesi:
- At munur er á landsogn og tjóðarogn
- At øllum skal tryggjast javnbjóðis rættur til vinnuliga nýtslu av tilfeingi tjóðarinnar
- At myndugleikarnir undir øllum umstøðum skulu taka fult marknaðargrundað gjald fyri vinnulig rættindi burtur av náttúrutilfeingi tjóðarinnar
Broytingarsinnað hóast siðbundin
Hóast føroyingar sum heild tykjast halda fast um siðaarvin: at fiskivinnan er hjartatátturin í samfelag okkara. so tykjast teir samstundis sinnaðir at broyta vinnuligu treytirnar hjá reiðarafyritøkunum.
Vit taka ábyrgdina av okkara egnu nútímans samfelagsviðurskiftum hóast vit ikki kvetta allan trúskap móti gomlum virðum.
Í eini spurnarkanning við árslok 2014 hildu heilir fýra av hvørjum fimm føroyingum (millum 78 og 84 prosent) at tað er fiskivinnan, sum skapar inntøkurnar í landinum. Um leið eins nógv (millum 77 og 82 prosent) hildu eisini at tað er fiskivinnan sum ber búskapin uppi og fær samfelagshjólini at mala. Sløk helvtin av veljarafjøldini (millum 45 og 53 prosent) helt eisini at útflutningur hevur størri týdning enn annað vinnuligt virksemi.
Næstan triði hvør veljari helt at fiskivinnan skal hava lagaligari treytir at virka undir enn aðrar vinnur, meðan sløk helvtin (millum 41 og 49 prosent) helt ikki at fiskivinnan skuldi hava lagaligari treytir.
Hvat vigar meira – eitt kilo av fjøður ella eitt kilo av blýggi?
Tað gongur øgiliga væl í Føroyum
Soleiðis skrivaði fíggjarmálaráðið í septembur 2016, og Búskaparráðið skrivaði um vøxturin í BTÚ, men vavdi orðið búskaparvøxtur so ofta uppí, at nú skriva bæði danskir og norskir miðlar um ”forbrugsfest”, ”tæt på kogepunktet”, ”nordens superøkonomi".
Norsk tíðindastova skrivar eisini at ”I 2015 var BNP per innbygger høyere på Færøyene enn i Danmark, blant annet på grunn av rammetilskudd fra Danmark”.
Íslendska grundlógin - fólkaræðislig crowdsourcing
Í 2009 samtykti Íslendska Altingið at framferðin móti nýggju grundlógini skuldi í trimum stigum fara soleiðis fram, at (a) setast skuldi ein Tjóðfundur, (b) tilnevnast skuldi ein Grundlógarnevnd, og at (c) haldast skuldi val til Grundlógarráð.
Vert er her at leggja sær í geyma, at Altingið sjálvt samtykti at bæði fólkaræðisliga politiska valdið, Altingið sjálvt, Íslendska stjórnin og hennara embætisverk (útinnandi valdið) og dómsvaldið, skuldu ikki vera tengd at tilgerðini av grundlóg landsins.
Nettupp tí at grundlógin skal vera sjálvstøðugi grundvøllurin, sum sjálvt fólkaræði stendur á, og sum millum annað skal leggja bond á tey valdsamboð, sum í grundlógini verða staðfest.
Stjórnarskipanin - hjá hvørjum ?
Stjórnarskipan Føroya skal leggjast til fólkaatkvøðu flaggdagin næsta ár.
Stjórnarskipanin hjá hvørjum?
Hjá hvørjum mannsbarni í Føroyum?
Og hjá hvørjari armari sál, sum her skal búgva komandi øldir?
Men sig mær – hvussu skulu hesi neyðars fólk taka støðu til eina heila stjórnarskrá, sum tey onki hava havt við at gera?
Eitt verk sum embætisverk og politikarar hava bølt omanyvir í nærum tjúgu ár. Av berum klandri og kaldari øvund.
Men eftir mínum tykki er tað einki minni enn ódemokratisk kvettroynd at biðja fólkið taka støðu til eitt so umfatandi lógarverk. Sum tey ikki eiga lut ella deil í, og ongantíð hava sæð!
Niðurskolað vælferð
Men so gera vit – í Føroyum.
Heldur enn olju niðanjarðar, eiga vit fisk í sjónum. Olja tømist, men tað ger fiskur ikki.
Men heldur enn at gera sum Noreg, at taka hetta sjáldsama virðið til høldar, og teljast millum ríkastu lond heimsins, lata vit alt hetta virðið fara fyri skeyti.
Náttúruvirði okkara í fiskirættindum, er eins stórt og norska náttúruvirði í oljurættindum. Hvørt einasta ár.
Hetta er búskaparfrøðilig sannroynd.
Men higartil hevur tað eydnast pengamonnum og politikarum at fjala hendan sannleikan í meira enn 20 ár.
Blinda eygað á tjóðini
At fáa fisk upp úr sjónum er í flestu førum einføld uppgáva, sum kortini krevur rímiliga stórar íløgur og væl vant fólk. Nøkur granskingaruppgáva er tað so ikki. Vit droymdu einaferð um at vit skuldu sita hendur í favn og tjena pengar upp á at stór útlendsk oljufeløg pumpaðu olju úr undirgrundini, tí vit skuldu fáa gyltar krónur fyri hvønn litur, sum rann burtur úr hesum ótespiliga knossi hjá privatum fyritøkum.
Soleiðis skulu vit eisini hugsa um fiskivinnu. Fiskivinna og oljuvinna eru í hasum høpi púra eins.
Ongin spurdi um legitimitetin í oljuvinnuni. Ongin spyr um legitimitetin í byggivinnuni. Men nú vilja menn tosa um legitimitetin í fiskivinnuni.
Alt er skýmligt, eina dansa tú og eg . . .
Løgmaður og fólkatalið
Eg hoyrdi av óvart Løgmann, Aksel Johannesen, siga at gongdin í fólkatalinum hevði gjørt øllum teimum svartskygdu spádómunum til skammar.
Nýggj byrjan í 2018
Skáksigling uttan stavnhald
Væl nøgdir reiðarar
Hóast reiðararnir og teirra handgingnu illneitast inn á uppboðssøluna av fiskirættindum, so er sannleikin tann, at keypari og seljari – reiðarar og Fiskimálaráð – fóru væl nøgd frá borðinum, tá handilin var av. Gremjingin er bara politikkur. Handilin var bissnis.
Vinnulig avvenjing
Fólk av fremmandum uppruna og aðrari trúgv hoyra orðið sjálvt, men hava ikki somu hóming av hvørjar assosiasjónir hetta gevur okkum. Og eg veit at tann, eg tosi við, hevur akkurát somu assosiasjónir sum eg. Tí skilja vit so væl hvør annan.
Hendan ríman skal kortini snúgva seg um eitt annað orð: ”vinnan”.
Tá onkur sigur ”vinnan má takast við upp á ráð, áðrenn man fer at kollvelta vinnuna uttan fyrilit og uttan vinnuligt innlit”, verður heitið vinna brúkt bæði um eitt og annað. Mær vitandi hevur ongin sagt akkurát hatta, og tí fann eg bara upp á at skriva soleiðis. Men munnu vit ikki kunna semjast um at soleiðis kundi onkur saktans havt skrivað ella sagt?
Eg skilji væl setningin, men eg man hava brúkt eini tjúgu ár upp á at halda uppat at skilja hann. Tí eg vil ikki skilja setningin, so sum vit øll so sameiniliga skilja hann. Hann má, eftir mínum tykki, avskiljast, burturskiljast, fráskiljast, umskiljast, útskiljast . . .
Tí hvat er vinna?
Hvar liggur frensurin grivin?
Hvør er orsøkin til at politikarar og reiðarar eru samsintir um at fyri alt í verðini at sleppa undan uppboðssølu av fiskirættindum
Politikararnir, sum nú seta føtur í spenni, billa sínum veljarum inn, at teir ”skapa arbeiðspláss” og ”bjarga lívinum í bygdini”, tá tað teir veruliga gera er at køva lívið í landinum. Akkurát sum politikararnir í 80'unum billaðu fólki inn at almennur studningur til fiskiskap, var at bjarga arbeiðsplássum og bygdunum, tá tað teir gjørdu var at forkoma øllum landinum.
Fyri alt í verðini ikki marknaðarliga kapping – heldur politiskt myrkaspæl.


text:
Starvsnevnd SSF avgjørdi á fundi í gjárkvøldið at taka út fylgjandi svimjarar til HeimsMeistarastevnuna 2015, sum verður í Kazan í Russlandi frá 2. til 9. august 2015.
- Pál Joensen (1990), Suðuroyar Svimjifelag
- Alvi Hjelm (1996), Ægir
- Astrið Foldarskarð (1994), Havnar Svimjifelag
- Lena Rannváardóttir (1998), Havnar Svimjifelag
Pál Joensen hevur klárað A-kravtíðina hjá FINA til luttøku í 400, 800 og 1500 frí, umframt B-kravtíðina til luttøku í 200 frí.
Hini eru úttikin sambært regluni hjá FINA um at vit kunnu luttaka við upp til 2 monnum og 2 kvinnum, um færri enn 4 hava klárað kravtíðirnar hjá FINA. Úttøkan er her fyrst og fremst grundað á FINA stig rokkin á langgeil.


text:
Viljormur Davidsen, Odmar Færø, Heni Vatnsdal og Finnur Justinussen hava fingið landsliðsboð hesaferð. Tað sæst á listanum, sum Fótbóltssambandið júst hevur almannakunngjørt.
Fríggjadagin 3. juni skal føroyska A-landsliðið við monnum á vøllin aftur, tá venjingardystur ímóti nýggjasta FIFA-limalandinum, Kosovo, er á skránni. Dysturin verður spældur í Frankfurt í Týsklandi.
Lars Olsen, landsliðsvenjari, hevur úttikið 20 spælarar til dystin. Og samanborið við venjingardystin ímóti Liktinstein, sum Føroyar spældu ímóti í mars mánað, og vunnu 3-2, eru Viljormur Davidsen, Odmar Færø, Heini Vatnsdal og Finnur Justinussen úttiknir hesaferð.
Teir 20, ið hava fingið landsliðsboð, eru hesir:
Gunnar Nielsen, FH Hafnarfjørður (ICE)
Teitur M. Gestsson, HB Tórshavn
Tórður Thomsen, B36 Tórshavn
Jónas Tór Næs, B36 Tórshavn
Atli Gregersen, Víkingur
Odmar Færø, Banks O’Dee (SCO)
Jóhan Troest Davidsen, HB Tórshavn
Viljormur Davidsen, Vejle BK (DEN)
Bárður J. Hansen, Víkingur
Gilli Rólantsson, AaB Ålborg (DEN)
Kaj Leo í Bartalsstovu, Dinamo Bukarest (ROM)
Sølvi Vatnhamar, Víkingur
Róaldur Jakobsen, B36 Tórshavn
Hallur Hansson, Vendsyssel FF (DEN)
Barndur H. Olsen, Vendsyssel FF (DEN)
Heini Vatnsdal, Fremad Amager (DEN)
Pól Jóhannus Justinussen, NSÍ Runavík
Rene S. Joensen, Vendsyssel FF (DEN)
Klæmint A. Olsen, NSÍ Runavík
Finnur Justinussen, Fremad Amager (DEN)


text:
Hevur tú eitt gott hugskot til eitt nýtt virki ella felag, ætlar tú at byggja út, keypa eina verandi fyritøku ella ynskir tú at gera íløgur, ert tú vælkomin at seta teg í samband við okkum. Vit eru til reiðar at ráðgeva tær.
Ja takk, eg ynski at gerast kundi í Norðoya Sparikassa
Tað er lætt at gerast kundi í Norðoya Sparikassa. Set teg í samband við okkum, og vit hjálpa tær at flyta allar tínar fíggjarligu tænastur yvir í Norðoya Sparikassa.
Vit syrgja fyri, at gjaldavtalur og aðrar fastar flytingar halda fram og verða goldnar av kontu tíni í Norðoya Sparikassa. Vit avgreiða netbanka, gjaldkort og tænastur annars.
Ring til okkum á telefon 475000 ella skriva ein teldupost til ns@ns.fo. Kundaráðgevarar okkara eru til reiðar hjálpa tær
Viðheft niðanfyri eru kundaskjøl, sum skulu fyllast út, undirskrivast og latast Norðoya Sparikassa, áðrenn tú gerst kundi. Tú kanst fylla skjølini út á telduni, síðani skriva tey út og undirskriva.
Stovnanarskjøl:
Privatkundar
Vinnukundar
Viðskiftatreytir
English
Retail customers
Corporate customers


text:
Agnar Frederiksen
10.01.2018 - 17:16
Ítróttur > Ítróttur > Hondbóltur
Nú nærkast av álvara til føroyska manslandsliðið í hondbólti skal royna seg í HM-undankappingini. Fyrsta uppgávan er í morgin kl.15.30 føroyska tíð, tá Føroyar og Ukraina hittast.
Umframt Ukraina, so eru føroyingar í bólki saman við Rumenia og vertunum Italia. Dystirnir verða leiktir dag um dag, so leygarkvøldið verður greitt, hvat lið hevur vunnið bólkin, og harvið tryggjað sær rættin til at spæla play-off dystir um at koma til HM-endaspælið.
Hetta er ein stór og spennandi avbjóðing hjá føroysku monnum, ið fóru av landinum sunnudagin. Mánadagin vann Føroyar 31-20 á HØJ í venjingardysti. HØJ spælir í næstbestu donsku deildini, og føroyski landsliðsleikarin Jónas G. Djurhuus umboðar til dagliga felagið.
Í morgin er mótstøðuliðið úr Eysturevropa stórfavorittur. Sambært veddingarfyritøkunum er næstan eingin ivi um, at Ukraina fer at vinna. Men tað er eingin ivi um at føroyskur hondbóltur er á veg frameftir, og hendna kappingin er aftur ein møguleiki at staðfesta hetta.
Dystirnir hjá Føroyum verða allir stroymdir. Leinkja til dystirnar verður løgd út á Facebook-síðuna hjá HSF. Vit fylgja eisini gongdini hjá føroyska liðnum í Italia, og leggja eisini leinkji til stroyming út á forsíðuna undan dystunum.
Føroyski hópurin er hesin:
Niklas Simonsen, Skjern
Ári Dam, H71
Hans Eli Sigurbjørnsson, KÍF
Rókur Akralíð, Kyndil
Hilmar Leon Jakobsen, H71
Sigmundur Nolsøe, H71
Kjartan Johansen, Fyllingen
Jónas Djurhuus, HØJ
Peter Krogh, Skive
Helgi Hoydal, Odder
Nicklas Selvig, TMS Ringsted
Fríði Weyhe, FFI
Sjúrður Olsen, VÍF
Sámal á Tjaldrafløtti, Team Klaksvík
Tróndur Kragesteen, Neistin
Høgni Klein Olsen, Kyndil
Tað er Sonni Larsen, ið er høvuðsvenjari hjá Føroyum. Jeppe Borch er hjálparvenjari, og Dejan Lacok er málmansvenjari.


text:
FM finalubólkar fevna um tey bestu liðini í hvørjum aldursbólki frá innleiðandi kappingunum. Tey lið sum ikki kvalifisera til finaluna, ella sum ikki luttaka innleiðandi, telva í opnum bólkum í finaluni um plaseringar og heiðursmerki.
Á hvørjum liði eru 4 telvarar. Tó ber til at hava í mesta lagi 2 skiftistelvarar – t.v.s í mesta lagi 6 á hvørjum liði.
4. flokkur og yngri telva uttan umhugsunartíð (klokku) – tó verður klokka nýtt, um hetta verður mett neyðugt til tess at finna eina avgerð. Royndirnar vísa, at tey yngru hava lyndi at hugsa meir um klokkuna enn um talvið.
5. flokkur og eldri telva við 10 minuttum í part til hvørt talvið.
1. Innleiðandi kapping – Klaksvík – 25. apríl:
Kappingin verður í Klaksvík, sunnudagin 25. apríl, kl. 14.00. Telvað verður í Gamla Tekniska Skúla, við Ósánna.
Seinasta freist at melda er fríggjadagin 23. apríl á telefon 457098/263828 ella á teldupost-adressu: roxo@olivant.fo. Vinarliga upplýsið navn á liði (skúli/felag) og tilskila aldursbólk.
Heiðursmerki verða latin trimum teimum bestu liðunum í hvørjum aldursbólki.
2. innleiðandi kapping verður fríggjadagin 30. apríl í Kollafirði (nærri lýst seinni)
Heiðursmerki verða latin trimum teimum bestu liðunum í hvørjum aldursbólki.
FINALA 2010 – Tórshavn:
Finalan 2009 verður telvd í Tórshavn, sunnudagin 16. mai (nærri lýst seinni).
Heiðursmerki verða latin trimum teimum bestu liðunum í hvørjum aldursbólki umframt ognarsteyp til vinnandi FM liðini. Í opnu bólkunum verða heiðursmerki latin trimum teim bestu liðunum í hvørjum aldursbólki.
Vónað verður, at møtt verður fjølment til kappingarnar. Ásannast má, at eins týðandi tað er, at seta við nýggjar telvarar, ikki minst týðandi er tað, at halda teimum til !
Kappingarnar eru fyri allar áhugaðar talvungdómar – royndar, minni royndar og eisini fyri tey sum júst eru byrjaði – tað er ikki at halda seg aftur !
Tórshavn, hin 21. apríl 2010
TALVSAMBAND FØROYA


text:
Havnarútbyggingin góðtikin
Landsstýriskvinnan í innlendismálum, Sirið Stenberg, hevur góðtikið verkætlanini hjá Tórshavnar kommunu at útbyggja Tórshavnar havn.
Landsstýriskvinnan hevur givið Tórshavnar kommunu loyvi at halda fram við útbyggingini og loyvir broytingini í byggisamtyktini.
Heilsu- og Innlendismálaráðið metir, at Tórshavnar kommuna hevur fyrihildið seg til møguligar avbjóðingar, ið hava verið lýstar í innkomnum mótmælum, umframt at kommunan hevur givið ráðnum nøktandi frágreiðing fyri, hví tað ikki verður bygt aðrastaðni í kommununi.


text:
Hvat hjúnabandinum víðvíkur, er henda samtíð sjúk: mest tí at fólk nú í forvegin rokna hjúnaskilnað sum ein gyldigan møguleika, eisini tí at tey trúgva djevlinum og talsmonnum hans, at tað er javnstøða ímillum mannin og konu hans: tí er og verður endaleyst togarí, og einkið tal á hjúnabandsskeiðum fær gjørt tað frískt aftur, tí har hoyrir man ikki Guðs æviga sannleika um hjúnabandið, nei, tey blanda djevulsins javnstøðu og sálarfrøði uppí. Bara Guðs orð gevur sannleikan, og bert við at fylgja tí, koma tingini heilt í rættlag: men so má man eisini skera seg av frá heiminum og røddum hans, (sum nú eisini hoyrast í meinigheitunum, sum heldur lítur á freudiska psychologi og panelborðsfundir við promenentum ófrelstum, enn Guðs æviga sannleiksorð, sum enn og tó hevur rætt).
Nú er komin tíð til, at tey frelstu taka fult og heilt støðu við Guðs orð, og at tey ikki blanda heimsins røddir uppí.
Inntil tá, siti eg heldur einsamallur og sigi tær sannleian beint framaná.


text:
Í 2016 vórðu 26 fosturtøkur framdar í Føroyum. Hetta er ein triðingur av tí, sum var fyri tríati árum síðani, upplýsir Hagstova Føroya. Hóast tølini eru smá og tí kunnu sveiggja nógv frá einum ári til annað, er gongdin greið, har tølini hava verið alsamt minkandi, eisini tá talið av fosturtøkum verður roknað í mun til talið av livandi føddum.
Í 1980-unum var talið av fosturtøkum um 80 árliga. Í 1990-unum minkaði tað niður um 60, um aldarskiftið niður um 50, í nullunum niður móti 40 og hesi síðstu árini niður um 30.
Kelda og lesið meira HER


text:
Í kjalarvørrinum av heimsumfatandi #MeToo átakinum, viðgerð svenska tingið í løtuni eitt lógaruppskot, ið skal gera tað lættari at fella dóm í málum um neyðtøku.
Sambært svenska varaforsætisráðharrin, Isabella Lövin, hevur átakið víst, at tað er alneyðugt við veruligum lógarbroytingum á økinum.
Lógaruppskotið hjá svensku stjórnini vil leggja dent á samtykki. Tað skal tískil gerast møguligt at døma fyri neyðtøku, eisini hóast neyðtøkan er framd uttan hóttanir ella harðskap. Tað skal eisini gerast møguligt at dømast fyri óviljaða neyðtøku, tað vil siga neyðtøku, ið er framd, uttan at tað var ætlanin at neyðtaka.
Svenska stjórnin vónar, at við hesum lógarbroytingunum, fara fólk at gerast meira varug við týdningin av samtykki.
Karl Birgir: Konan hevði nokk ynskt at eg lá eitt sindur meira í sofuni
Tó, at Karl Birgir Isaksen úr Klaksvík hevur eitt sera lætt sinni og eisini kann finna upp á at arga eitt sindur, so hava...


text:
Hví eru lønarútreiðslurnar hjá ALS-skipani ikki lækkaðar
politikkur12-09-2017 - 18:30 - Jóanis Nielsen
Elisabeth Mercedis Gunnleygsdóttir hevur grein 52 spurning til landsstýrismann Henrik Old.
1. Hvussu ber tað til, at lønarútreiðslunar hjá Arbeiðsloysisskipanini (ALS) eru so høgar, tá arbeiðsloysið er lækkandi? 2. Hevur landsstýrismaðurin saman við ALS stýrinum ætlanir um at lækka inngjaldið til ALS? 3. Metir landsstýrismaðurin tað vera rætt, at lønarútreiðslunar hjá ALS ikki laga seg eftir lækkandi arbeiðsloysinum? Viðmerking Arbeiðsloysið er met lágt í løtuni. Sambært Hagstovuni var arbeiðsloysið í juni 2017 2,2%. Tí undrar tað, at lønarútreiðslunar hjá Arbeiðsloysisskipanini ikki samsvara við góðu búskapargongdina. Sambært ársfrásøgnini fyri 2016 starvaðust 34 fólk í ALS. Ársfrágreiðingin fyri 2017 er ikki tøk, men um støðið verður tikið í ársfrágreiðingini fyri 2016 og sammett við arbeiðsloysið í juni 2017, sita í dag 34 starvsfólk, ið umsita 412 arbeiðsleys. Við øðrum orðum: hvørt starvsfólk umsitur gott og væl 12 arbeiðsleys! Tað, ið ger støðuna so undrunarsama er, at lønarútreiðslunar eru nærum trýfaldaðar seinastu átta árini, hóast arbeiðsloysið er lækkað úr 7% í 2011 til 2,2% í 2017. Raksturin hjá ALS er farin úr 6 mió kr. í 2008 til nærum 15 mió kr. í 2016. Sostatt eru lønarútreiðslurnar vaksnar við næstan 9 mió. kr. upp á fá ár. Næstan trýfaldaðar. Um sammett verður við Barsilsskipanina, ið er ein útgjaldskipan, ið líkist ALS, kostar umsitingin 2. mió. kr. árliga. Arbeiðstakarin skal sambært lóg gjalda 1,25% av lønini inn í arbeiðsloysisskipanini, men í veranda løtu eru eingi útlit fyri, at góða búskapargongdin steðgar. Tvørturímóti. Í løtuni tykist tað, sum hart vunnu pengarnir fara í umsiting, heldur enn til arbeiðstakarin. Tí hevði tað verið uppá sítt pláss, um landsstýrimaðurin saman við ALS stýrinum hugdi at ALS inngjaldinum og vaksandi lønarútreiðslunum, so at skipanin kemur arbeiðstakaranum til góðar. Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur.


text:
Fyri hálvum triðja ári síðani sat Halla Debes og hugdi eftir "Bóndanum" (Bonderøven) á DR og helt, at ullinta "útlendska" troyggjan, sum hann var í, var nakað slitin. Hon fekk so tað hugskot at binda honum eina sterka føroyska troyggju, og saman við døtrunum fann hon fram til bóndan Frank Erichsen og fekk samband við hann og sendi honum eina troyggju.
Nú Frank vitjar í Føroyum og heldur fyrilestur, hava tey bæði hitst, og skulu eisini hittast seinni í vikuni, har tað verður gjørligt hjá Hallu at greiða Frank og familju hansara frá, hvussu føroyskar troyggjur verða bundnar, og hvat ið liggur aftanfyri slikt handalag. Halla hevur nevniliga eisini bundið troyggjur til konuna hjá Frank og børnini.


text:
Tórshavnar kommuna hevur sett Siri Helgadóttir Tórgarð (í miðjuni) í starv sum integratiónssamskipara.
Tað upplýsir kommunan á heimasíðu síni.
Kommunan hevur í longri tíð arbeitt við átøkum og skipanum innan integratión, og fyrr í ár varð avgjørt at skipa eitt starv burturav til hetta vaksandi virkisøkið.
Økta tilflytingin til høvuðsstaðin við nýggjum borgarum úti úr heimi hevur við sær tørv á skipanum og tænastum bæði til borgararnar og kommununa sjálva sum tænastuveitara og arbeiðsgevara.
Siri byrjaði í starvinum 1. november. Saman við trivnaðarnevnd Tórshavnar býráðs verður nú neyvari ætlan løgd fyri arbeiðinum, har tað verður lagdur dentur á at fáa í lag skipaðar mannagongdir, málrættað tænastustøði og økt innlit í integratiónsøkið sum heild.
Samskiparin skal skipa fyri átøkum og samstarvi innan økið og veita kunning og vegleiðing til tilflytarar og aðrar áhugabólkar.
Kelda: torshavn.fo


text:
Ólavsøkan byrjar við teirri søguligu Ólavsøkuframsýningini, sum Listafelag Føroya skipar fyri á hvørjum ári í Listasavni Føroya. "Ólavsøkuframsýningin 2013 - Føroyingar, ið her nú koma saman" fevnir rættiliga breitt. Framsýningin er um somu tíð merkt av felagsskapskenslu, kærleika og speisemi. Hon er sett saman av bæði yrkis- og áhugalist, framsýningin verður sostatt mett at vera bæði favnandi og smøl, djúp og breið. Ólavsøkuframsýningin letur upp ólavsøkuaftan við hóskandi rómi eins og ein góð og gamaldags veitsla, har øll eru hjartaliga vælkomin.
Framsýningin er um somu tíð kuraterað og sensurerað. Millum framsýnararnar eru Zacharias Heinesen, Hansina Iversen, Tóroddur Poulsen, Dennis Agerblad, Silja Strøm, Jóhanna av Steinum, Steinprent, Anna Kathrina Højgaard, Tummas Jákup Thomsen, Marius Olsen, Steinprent, Hanni Bjartalíð og Jóhan Martin Christiansen. Ólavsøkuframsýningin fevnir sostatt um nakað av tí besta, vit eiga av føroyskari málningalist, bæði figurativari og nonfigurativari, konseptlist, foto, tekstillist, videolist, grafitti og grafikki, ið alt samalt verður sett saman við einum úrvali av øllum teim mongu myndunum, sum eru sendar inn til Ólavsøkuframsýningina. Sjálv uppsetingin av framsýningini er rættiliga serstøk og skuldi tryggja framsýningargestunum eina ordans ólavsøkuuppliving, har teir verða undirdýktir í myndum.
Hugsanin aftan fyri Ólavsøkuframsýningina í ár er at taka støði í upprunaliga konseptinum og at blanda avrik hjá leikum og lærdum. Ólavsøkuframsýningin í ár er fjølbroytt og tað munu vera útivið sjeyti ár millum elsta og yngsta luttakara á framsýningini, men tær gomlu málarahetjurnar eru eisini við á framsýningini. Millum áhugaverkini síggjast reproduktiónir av kendum verkum hjá Mikines, Ingálvi av Reyni osfr.
Kjallaramálarin, fjøllistamaðurin og útisetin Tóroddur Poulsen hevur saman við soninum, Lukasi T. Sass ein rættiliga stóran leiklut sum veggjamálari, men harumframt hevur Tóroddur Poulsen eisini oljumálningar við á framsýningini og elasmáar vatnlitamyndir, ið leiða áskoðaran oman í kjallaran, har "Harra Hol" heldur Ólavsøku aftur við syruta videolagnum, sum áhugaverdi listamaðurin Dennis Agerblad úr Vestmanna hevur gjørt til yrkingina "Flaggið/Flaget" hjá Tóroddi Poulsen. Hefyri gav hann út fløgu við tulkingum av yrkingum hjá Tóroddi Poulsen á føroyskum og donskum. Óskikkiligi "Harra Hol" er afturvendandi figurur í myndaheiminum hjá Tóroddi Poulsen, hann er útgjørdur við signaturinum hjá einum listamanni, ið kallar seg Bi Zarré og er altíð eyðmerktur ©Túalfagralandmíttproductions. Tóroddur Poulsen eigur somuleiðis myndina á plakatin, sum verður framleidd til Ólavsøkuframsýningina. Í serstaka verkinum "Sunnumorgun" hjá Tummas Jákupi Thomsen úr Gøtu hómast sama slag av kerligum speisemi í rúmligu installatiónini, sum ímyndar eitt fittligt bygdarlag við pílahúsum, kirkju og bilum.
Jóhonnu av Steinum kenna vit sum dugnaligan og vælumtóktan sniðgeva úr Havn, sum býr í Keypmannahavn. Hetta er fyrstu ferð, hon tekur lut við myndlist, sum hevur fingið heiðursplássið undir liðini av sjálvum nestorinum innan føroyska list, grundleggjaranum av føroysku myndini av bygdini við sjóvarmálan. Men meðan Zacharias Heinesen skapar glitrandi mynstur á løriftinum við støði í náttúrunar ljósi og vætu, fer Jóhanna av Steinum hin vegin, tá hon umskapar mynstur til eitt slag av rúmligum stjørnukortum, sum eru bundin og sum hon hevur gjørt við íblástri í figuratiónum hjá Hanna Bjartalíð, ið er úr Klaksvík, men hevur búð í Finnlandi í mong ár. Tey trý træobjektini hjá Hanna Bjartalíð minna eitt sindur um smáttur ella lívbjargaratorn, men tey eru í veruleikanum uttan funktionalitet eins og hugtakandi kvirrar og kenslubornar standmyndir úr lívrunnum endurnýtslutilfari. Mynstrini hjá Silju Strøm úr Vestmanna bera av øllum í fínleika í tveimum smáum myndum, sum ikki tykjast endurspegla veruleikan, men sum onkursvegna viðgera tað menniskjagjørda og kunstiga.
Ólavsøkuframsýningin 2013 er sett saman av fleiri smærri framsýningum, t.d. hevur kuratorurin valt út myndir í Steinprenti út frá heitinum "Hvør fuglur letur við sínum nevi". Grafikkúrvalið er á so mangan hátt dømi um fjølbroytnið í framsýningini, sum eisini telur útlendskar framsýnarar. Umframt fuglar er eisini vorðið pláss til nakrar fínar, humoristiskar seyðalýsingar hjá Fríðu Matras Brekku, sum saman við Jan Andersson hevur Steinprent á Skálatrøð í Havn. Náttúra og serliga fuglar hugtaka danska listamannin og veiðumannin Svend-Allan Sørensen, og tað sama ger amerikanski rithøvundurin Henry David Thoreau og hansara tankar um einfaldan livihátt, sum vórðu lýstir í víðagitnu bókini "Walden - Life in the woods". Men tó at myndirnar hjá Svend-Allan á ein hátt eru einfaldar, innihalda tær einki naivt ynski um at venda aftur til náttúruna. Heldur er talan um subtilt og rættiliga poetiskt skemt av tí álvarsliga slagnum, og myndirnar eru konseptuellar. Talan er til tíðir um tautologiskar staðfestingar, har tað á ymsan hátt verður sipað til tað sama fyribrigdið. Á sama hátt stendur orðið FUGL skrivað á dekorativu fuglamyndini hjá danska listamanninum Erik Heide, sum hevur vitjað í Føroyum og sum í fleiri umførum hevur arbeitt í Steinprenti.
Partar av Ólavsøkuframsýningini 2013 eru eins og tysjandi aldur av myndum, meðan framsýningin aðrastaðni er meira stýrd og einføld á sama hátt og vanligar yrkislistaframsýningar. Marius Olsen og Hansina Iversen eru bæði úr Havn, hann býr í Finnlandi og hon í heimbýnum og tey sýna hvør í sínum lagi fram fýra dygdarverk, sum tó at tey eru ávikavist figurativ og nonfigurativ, tala til hvørt annað og skapa eina fjálga og klára harmoni, ið breiðir seg um alt framsýningarrúmið yvir til tey vøkru, men meira hugsaðu verkini hjá Jóhan Martini Christiansen. Hansara trý tekstillistaverk eru seymað burtur úr seingjarklæðum hjá listamanninum, sum arbeiðir eitt sindur øvugt av readymade. Verkini eru ikki klár, fyrr enn listamaðurin er liðugur at seyma og forma tey eins og smáar søgur um tilveruna, sum hanga uppi á vegginum. Ólavsøkuframsýningin umboðar okkum øll, hetta sæst ikki minst í rørandi fotomyndarøðini hjá Onnu Kathrinu Højgaard úr Havn, sum vísir á vakurleikan í teimum ymisku tíðarskeiðunum í lívinum. Portrettmyndirnar av eini kvinnu, sum hevur mist hárið av sjúkuviðgerð eru stórslignar lýsingar av skroypiligu tilveruni.
Komið øll og upplivið hesi nevndu verkini, umframt hópin av øðrum verkum á Ólavsøkuframsýningini 2013 - Føroyingar, ið her nú koma saman. Kurator: Kinna Poulsen. Listafelag Føroya skipar fyri. Stuðlað framsýningini: Okkara og Føroya Bjór. Fernisering verður ólavsøkuaftan 28.juli klokkan 15. Framsýningin er opin frá klokkan 14-20 ólavsøkuaftan og ólavsøkudag.
Kinna Poulsen


text:
- Asfaltarbeiðir – krøv til tilfar, framleiðslu, útlegging og eftirlit
- Eydna Sandberg Mikkelsen, verkfrøðingur, Landsverk
- Vegaasfaltútbúgvingin
- Páll Hansen, formaður, H.J. Asfalt, ið er tann fyrsti føroyingurin, sum hevur lokið hesa útbúgving
- Spælireglur í sambandi við kapping
– Terje Sigurðsson, deildarleiðari, Kappingareftirlitið
- Prosjektering og eftirlit
– Hans Haraldsen, verkfrøðingur, HMP Consult
- Nýtt á Framleiðsludeildini hjá Landsverki
– Heðin Poulsen, deildarleiðari, Landsverk
- Hvat Royndarstovan kann gera fyri teg
– Patur Sivertsen Vase, góðskuleiðari, Landsverk
- Tá gamlir vegir arga
– Boði Haraldson, rakstrarleiðari á Landsverki, ið hevur nógv ára royndir við asfaltering
- Feilir á asfalti og bøtingar av hesum
– Bjarne Bo Lund-Jensen, framleiðsluleiðari, NCC Danmark
- Handan av virðisløn fyri „Ársins asfaltarbeiði 2017”
– Armgarð E. Steinhólm, deildarleiðari, Infrakervi, Landsverk
Dagurin byrjar við morgunmati kl. 08.30 og endar kl. 16.00.
Freistin er 31. januar 2018, og kostnaðurin er 950 krónur fyri hvønn luttakara. Matur og drekka er íroknað.


text:
Stuðul til lestur í Føroyum verður eftir umsókn veittur teimum, ið eru lestrarvirkin og hava:
Meginreglan er, at stuðulin skal verða á kontu hjá tær innan mánaðurin er úti. Av tí at Studni má taka atlit til útgjald hjá øðrum almenni stovni, verður stuðulin vanliga ikki á kontu fyrrenn síðsta ella ein av síðstu døgunum í mánaðinum. Víst verður til kalendaran á forsíðuni, nær stuðulin verður á kontu.
Til ber hjá lesand á Setrinum, sum búgva uttanfyri Tórshavnar Kommunu, at søkja um skúlakort frá Strandfaraskipum Landsins, sum gevur avsláttur til dagliga ferðing aftur og fram til og frá Setrinum.
Meginreglan í skipanini er, at allir studentar, ið nýta Strandfaraskip Landsins, gjalda sama gjald fyri at koma til útbúgvingarstaðið, uttan mun til fjarstøðu frá skúlanum, tvs. at øll lesandi, ið brúka Strandfaraskip Landsins, skulu gjalda tað sama fyri at koma til útbúgvingarstaðið, sama hvar í Føroyum tey búgva.
Ásett er, at fyri hvørja áfylling (20 túrar aftur og fram) skal studenturin gjalda 100 kr. Fyri eitt gjald á 50 kr. fær studenturin útflýggjað eitt elektroniskt kort (skúlakort), ið bara kann nýtast á einari farleið og bara eina ferð um dagin aftur og fram í og úr skúla.
Treytin fyri at fáa ferðastuðulin er hin sama, ið er galdandi fyri at fáa útbúgvingarstuðulin.
Til ber at biðja um skúlakortið HER.
Studningur fæst mánaðin eftir, at tú fyllir 18 ár.
Dømi: Verður tú 18 ár í oktober mánaði, verður studningur útgoldin fyrsu ferð síðst í november mánaði.
Um tú heldur fram á somu útbúgving, fært tú studningin fyri august útgoldnan síðst í august mánaði.
Um tú byrjar eina nýggja útbúgving og letur umsóknarblaðið inn í byrjanini av skúlaárinum, fært tú studningin fyri august útgoldnan um hálvan september, og studningurin fyri september útgoldnan síðst í september.
Lestrarlán renta við 2% p.a. í útbúgvingartíðini. Eftir lokna útbúgving verða lestrarlán rentað við 3% yvir diskontuni. Diskontuna finnur tú her
Tú byrjar vanliga at gjalda aftur lestrarlán og rentur, eitt ár aftaná, at tað stuðulsárið er endað, har ið útbúgvingin er lokin ella steðgað. Um tú innan 15 mánaðir eftir hesa útbúgving, byrjar eina aðra útbúgving, verður útbúgvingin ikki søgd at verða lokin. Tað sama er galdandi, um ein fyribils steðgað útbúgving, verður tikin uppaftur innan fyri somu tíðarfreist
Afturgjaldsupphæddin verður ásett av Studna í mun til samlaðu skuldina. Afturgjaldstíðin er í mesta lagi 15 ár. Hvørt gjaldið skal í minsta lagi verða kr. 300 um mánaðin.
Ja. Um tú hevur hug kanst tú gjalda alt lánið aftur beinanvegin. Tú skalt bara ikki gjalda minni og yvir longri tíðarskeið enn ásett av Studna.
Stuðul fæst frá tí lestrarhálvuni, tá ið søkt verður, t.v.s. at umsóknarfreistin fyri eina útbúgving, ið byrjar í august mánað er 31. desember sama ár. Um søkt verður t.d. í mars mánað árið eftir, fæst bert stuðul frá januar mánað. Lestrarhálvurnar eru frá 1. august til 31. desember, og frá 1. januar til 30. juni.
Fyri tey, ið byrja at lesa í heystlestrarhálvuni, er umsóknarfreistin 30. juni árið eftir.
Fyri tey, ið byrja at lesa í várlestrarhálvuni, er umsóknarfreistin 31. desember sama ár.
Minnist til, at ferðastuðulin uttanlands skal søkjast á hvørjum ári.
Tey, ið byrja útbúgvingina um heystið, skulu søkja um várið árið eftir.
Tey, ið byrja útbúgvingina um várið, skulu søkja um heystið sama ár.
Barnastudningur verður veittur lesandi, ið eiga børn ella hava forsyrgjaraskyldu av børnum, ið eru undir 18 ár.
Barnastudningurin er 750 kr. um mánaðin fyri hvørt barnið. Lesa báðir uppihaldarar, kann bara annar søkja um barnastudningin. Barnastudningurin verður bara latin tí, ið býr saman við barninum.
Studningur til einsamallar uppihaldarar verður veittur umsøkjara, ið er lestrarvirkin og fær serliga barnaískoytið til einsamallar uppihaldarar frá Almannastovuni. Studningurin til einsamallar uppihaldarar er 1.500 kr. um mánaðin.
Ert tú lesandi yvir 18 ár og fært mánaðarliga studningin frá Studna, er møguligt at søkja um lán frá Studna.
Lánið verður útgoldið eina ferð um mánaðin saman við studninginum.
Lánsupphæddin er í mesta lagi kr. 2.419,00 um mánaðin.
Um tú hevur fingið tann stuðul, sum kann fáast frá STUDNA eftir vanligu reglunum, kanst tú søkja um at fáa endalán, í mesta lagi í 11 mánaðir á kr. 6.234,00 um mánaðin.
Treytin fyri at fáa endalán er, at tú tekur eina hægri útbúgving, ert lestrarvirkin, og at avvarðandi lærustovnur kann vátta, at tú ert før/ur fyri at gera útbúgvingina lidna innan 1 ár.
Afturgjaldstreytirnar fyri hetta lán eru tær somu sum fyri vanliga lestrarlánið.
Les meira á stuðulsmøguleikar á www.studni.fo
Við eina verkætlan skilst:
a) størri uppgáva í samband við hægri lesna t. d. høvuðsuppgáva ella størri ritgerð,
b) starvsvenjing t.d. á læraraskúla í øðrum landi og
c) uppihald á øðrum lærustovni; sum dømi um hetta kunnu nevnast Nordkurssummarskeiðini í Norðurlondum.
Stuðul til lestur uttanlands
Stuðul til lestur uttanlands - t.d. til skiftislesandi - verður eftir umsókn veittur teimum, ið eru lestrarvirkin og lúka treytirnar fyri fáa stuðul í Føroyum, og hava búð í Føroyum í minsta lagi:
Trýst á leinkini til høgru fyri at lesa um ymiskar møguleikar fyri stuðli til lestur ella skiftislestur uttanlands.
Les annars meira um møguleikar fyri skiftislestri HER.
Ynskir tú at tosa við onkran um møguleikarnar fyri skiftislestri og at fáa góð ráð í hesum sambandi, set teg í samband við Altjóða Skrivstovuna.
Kelda Altjóða skrivstovan og Studni.


text:
Samhandilslond
Bæði í útflutningi og innflutningi er mesti samhandilin hjá Føroyum við lond í Europa, og av teimum telja Norðurlond nógv. Í 2016 vóru 34% av samhandlinum við Norðurlond og 47% við hini londini í Europa, har vit rokna Russland sum part av Europa. Sostatt vóru 82% av samhandlinum við Europa. Knappliga 8% vóru við Amerika, 9% við Asia og 1% við Afrika. Hetta er alt talt í virði.
Myndin vísir tey 10 londini, sum vit høvdu mestan handil við í 2016, tá bæði inn- og útflutningur verða lagdir saman. Síðsti stabbin vísir samhandilin við restina av heimsins londum. Nevnast kann í hesum sambandi, at vit innflyta frá umleið 190 londum, meðan vit útflyta til eini 60 lond.
Danmark var størsta samhandilslandið í 2016. Vit innfluttu haðani fyri 2,5 milliardir kr., og er tað 37% av øllum innflutninginum. Hinvegin útfluttu vit bara fyri góðar 600 milliónir til Danmarkar, sum er umleið 8% av útflutninginum.
Vit útflyta mest til Russland, í 2016 útfluttu vit fyri 1,9 mia. kr. sum svarar til ein fjórðing av samlaða útflutninginum. Innflutningurin er mestsum ongin, men av tí at útflutningurin er so stórur er Russland næststórsta samhandilslandi.
Týskland var tri størsta samhandilslandið í 2016. Umleið 13% av innflutninginum og 7% av útflutninginum komu úr og fóru til Týskland.
Noreg er tað landið, vit hava fjórða mestan samhandil við, og er tað ikki av útflutningi men av tí, at vit innflyta 9% av vørunum úr Noregi. Harvið er Noregi næststørsta innflutningsland. Haðani keypa vit nógva olju og fiskafóður. Bert umleið 6% av okkara útflutningi fór til Noregs.
USA og Bretland eru londini vit útflyta næst og trimest til. Uml 11 av útflutninginum fer til hvørt av hesum londum. Einans 1 og 3% av innflutninginum komu haðani.