text:
Sambandsflokkurin við slóðbrótandi uppskoti um fiskivinnunýskipan
28. november 2016
Uppskotið frá Sambandsflokkinum um at nýskipa fiskivinnuna ber í sær, at lívfrøðiliga burðardygdin og inntøkuskapanin í vinnuni geva bestu umstøður fyri, at felags tilfeingið í havinum kemur øllum borgarum í Føroyum til góðar
Týdningarmesta nýskipanin, ið arbeitt hevur verið við í longri tíð, er nýskipanin av fiskivinnuni, og nú leggur Sambandsflokkurin fram sítt uppskot um at skipa fiskivinnuna av nýggjum.
Borgarar í Føroyum og fiskivinnan sjálv hava ov leingi bíðað eftir einari loysn, sum skapar betri samfelagsgagn – og samstundis skapar støðugar karmar um virksemið í vinnuni, so at til ber at leggja til rættis rakstur og fremja neyðugar íløgur, bæði uppá styttri og longri sikt.
Uppskotið hjá Sambandsflokkinum fevnir í stuttum um hesi viðurskifti:
1. Lívfrøðilig burðardygd: stovnsrøkt, tryggja reproduktión, stilla veiðitrýst, stutt- og langtíðarjavnvágir.
2. Búskaparlig burðardygd: inntøkuskapan, virðisskapan og lønsemi.
3. Sosial atlit og vælferðaratlit: samfelagsgagn og øllum borgarunum tilgóðar.
Stovnsrøkt í fremstu røð
Við uppskotinum hjá Sambandsflokkinum verður fakliga og sakliga tilráðingin sett í fremstu røð. Stovnsrøktin verður raðfest, soleiðis at fiskastovnarnir støðugt verða væl fyri. Harvið fær vinnan bestu møguleikar at skapa inntøkur, sum koma øllum samfelagnum til góðar.
Uppskotið tryggjar best møguligu stýringaramboðini at fremja stovnsrøkt. Fiskiveiðan skal frameftir verða stýrd við kvotaskipan, umsitingarætlanum og veiðureglum.
Serskipan verður gjørd fyri blandingsfiskiskap, og tað verður framhaldandi atgongd hjá øllum føroyingum, at fara á flot.
Vinnan bestu møguligar karmar til inntøkuskapan
Við uppskotinum verður lagt upp til størst møguliga inntøkuskapan í vinnuni. Hetta verður gjørt við, at vinnan fær mest møguligt frælsi til at leggja sítt virksemi til rættis, og harvið skapa avlop og framburð.
Samstundis verða settir best møguligir karmar fyri at virðisøkja tilfeingið og at økja um rávørugrundarlagið, við tað, at alt skal førast í land. Skipanir verða eisini settar í verk, ið kunnu útvega rávøru úr øðrum londum.
Virðið í havinum skal koma øllum borgarum til góðar
Gjaldast skal fyri tilfeingið í havinum. Harvið skulu inntøkurnar frá fiskatilfeinginum verða við til at útbyggja vælferðina og vælferðartænasturnar í samfelagnum. Inntøkurnar skulu m.a. brúkast til at styrkja heilsuverkið, útbyggja eldraøkið og menna samferðslukervið.
Sambandsflokkurin til reiðar at skapa loysnir
Samfelagið hevur stóran tørv á nýskipanum og loysnum. Sambandsflokkurin hevur tí lagt seg eftir at reka ein konstruktivan andstøðupolitikk, har dentur verður lagdur á at finna loysnir og at gera semjur, har ið tað er møguligt.
Við uppskotinum um nýskipan av fiskivinnuni, vísir Sambandsflokkurin enn einaferð í verki, at hann tekur samfelagsábyrgd og kemur við haldførum politiskum loysnum.
Uppskot Sambandsfloksins kann lesast her: Uppskot um fiskivinnunýskipan og Framløga um fiskivinnunýskipan
Sambandsflokkurin
Bárður S. Nielsen, formaður
RN
Aftur


c: text/html

text:
Leygarkvøldið 2. apríl kl. 20.00 verður konsert í Løkshøll, nú Robert Mc Birnie hevur rundað hálva øld á palli sum sangari, tónleikari og undirhaldari.
Konsertin verður eitt samankók av tí nógva, Robert McBirnie hevur verið við til á palli ígjøgnum meira enn 50 ár, og fleiri forkunnugir gestir kunnu eisini upplivast á palli saman við honum hetta kvøldið.
Eitt orkestur við fleiri av okkara fremstu tónleikarum leggur botnin undir tí nógva og fjølbroytta tónleikinum, sum verður at hoyra hetta kvøldið, umframt at gestir úr bæði Red Boys, Faroe Boys og onnur, ið hava verið á palli saman við Robert, vera at hoyra.
Tónleik- og sangarar: Finnur Hansen, Ólavur Øster, Arnbjørn Sivertsen, Kolbein Simonsen, Brandur Jacobsen, Malar Johannesen og Torkil Johannesen.
Atgongumerki á 200 kr. eru at fáa í Kiosk Vár og Kunningarstovuni í Saltangará, og í Tutl handlinum í Havn.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Niels Christopher Winther, 1822-1892
„Niels Winther (1822-1892) ... var løgfrøðingur og sakførari í Havn eina tíð, og harafturat var hann fólkatingsmaður 1851-1857. Niels Winther keypti sær eina handpressu og fór at geva fyrsta blað út í Føroyum, og hann óttaðist ikki at finnast at embætismonnum. Hetta sæst í blaðnum. Færingetidende komu út nýggju ferðir frá 13. mai til 27. juli 1852. Ætlanin við blaðnum var, at tað skuldi vera millumliður millum veljararnar og tingið – danska og føroyska ... Blaðið vildi venja fólk til at taka ábyrgdina av fólkaræðinum, og Niels Winther grundar soleiðis politiska almennið í Føroyum. ... Fram móti aldaskiftinum 1900 var búskaparliga og vinnuliga skipanin so mikið framkomin, at alment kjak um samfelagsviðurskifti kundi byrja av álvara.“
Føroysk bókmentasøga 1. (2011). Malan Marnersdóttir og Turið Sigurðardóttir. (S. 250, 251, 316). Tórshavn: Nám


text:
Heðin Mortensen, borgarstjóri og løgtingsmaður, leggur í tíðindaskrivi í dag eftir Kringvarpinum. Undir yvirskriftini "Karaktermorð í bestu senditíð" stendur hann sjálvur sum bøðil og karaktermyrðir starvsfólk í Kringvarpinum og blaðstjóran á Dimmalætting.
Við 624 orðum niðurger Heðin Mortensen starvsfólk í Kringvarpinum og leggur okkum undir at manipulera, at gera gølujournalistikk, at vera ósaklig og heft í okkara tíðindaflutningi. Uppáhald, sum uttan dokumentatión, eru hálað úr leysari luft.
Heðin Mortensen sigur seg hava so ringar royndir at gera bandaðar samrøður við Kringvarpið, at hann bara vil gera beinleiðis samrøður. Hyggjarar og lurtarar hjá Kringvarpi Føroya vita, at Heðin Mortensen er ein teirra, sum hevur gjørt flestar samrøður við Kringvarpið seinastu árini – og flestu teirra hava verið bandaðar. So seint sum 27. apríl í ár - sama kvøld sum 2. viðger av broytingini í hjúnabandslógini var fyri í Løgtinginum - gjørdi hann bandaða samrøðu við Dag og Viku og Útvarpið. So misálitið hjá Heðini Mortensen mótvegis Kringvarpinum er íkomið seinastu tvær vikurnar.
Í Degi og Viku í gjár vildu vit hava at vita, hví Heðin Mortensen knappliga var farin av landinum beint áðrenn 3. viðger av broytingunum í hjúnabandslógini og settu okkum tí í samband við hann. Vit skjalfestu, at Tórshavnar Kommuna hevði bílagt borgarstjóranum ein einvegis ferðaseðil til Írlands minni enn eitt samdøgur áðrenn hann sum tinglimur skuldi atkvøða í einum umstríddum máli, sum hann higartil hevði havt eina ógreiða støðu til.
Eftir at hava ringt og skrivað sms-boð, fingu vit endiliga samband við Heðin Mortensen kl 15.17 í gjár. Vit tosaðu við hann eina góða løtu og avtalaðu at tosa saman, tá innslagið um ferðina til Cork var liðugt. Heðin Mortensen var seinnapartin sinnaður at gera bandaða samrøðu, men vildi fyrst síggja innslagið. Hann segði seg heldur vilja sleppa beinleiðis, men vit greiddu honum frá, at ikki ber til at síggja innslagið á sendaranum, sum vit nýta at senda beinleiðis við úr býnum. Um hann vildi síggja innslagið áðrenn, so kundi hann koma niðan í Kringvarpið, hyggja eftir innslagnum og eftirfylgjandi gera eina samrøðu. Tað skilti hann.
Innslagið var liðugt tá klokkan nærkaðist fimm seinnapartin í gjár, og bæði journalisturin og redaktørurin á Degi og Viku ringdu fleiri ferðir til Heðin Mortensen og sendu honum sms-boð. Kl. 17.18 fingu vit endiliga samband, og bjóðaðu honum niðan at hyggja at innslagnum. Hann endurtók ynski um at sleppa beinleiðis í Dag og Viku. Vit greiddu frá, at nú høvdu vit gjørt klárt til avtalaðu bandaðu samrøðuna, men noktaðu honum ikki at gera beinleiðis samrøðu í staðin. Hann segði, at fyrst mátti hann tosa við sínar ráðgevar og lovaði at ringja aftur um ein minutt. Heðin Mortensen ringdi ongantíð aftur, men kl 17.24 sendi hann eini boð um at hann vildi ikki gera bandaða samrøðu.
Innslagið sæst her
Heðin Mortensen heldur í tíðindaskrivinum í dag uppá, at hann ikki fekk boðið beinleiðis samrøðu. Tað bar ikki til at bjóða honum beinleiðis samrøðu, tí hann tók ikki telefonina og svaraði ikki sms-boðum eftir at hava noktað bandaðu samrøðuna. Vit ringdu aftur til hansara kl 17.27, kl 17.43 og kl 18.03. Men einki svar. Ætlanin var at bjóða honum til beinleiðis samrøðu umvegis sendaran úr býnum, so vit kundu fara hagar tað hóvaði Heðini Mortensen at gera samrøðuna.
Hetta vístu vit eisini á í Degi og Viku hóskvøldið.
Góði Heðin, tað er ósømiligt fyri ein fólkavaldan politikkara at karaktermyrða ein heilan stovn við ógrundaðum pástandum. Journalistar skulu skjalfesta og miðla vitan til borgaran. Tað er okkara evsta uppgáva at vera á varðhaldi. Serliga, tá talan er um politikarar, sum umsita skattgjaldarans pengar.
Heldur tú teg hava verið fyri órætti, er at nýta røttu mannagongdirnar. Miðlarnir í Føroyum virka undir lógini um fjølmiðlaábyrgd. Lógin áleggur okkum at fylgja leiðreglunum um góðan fjølmiðlasið. Um tú ella nakar annar heldur seg hava verið fyri órætti í Kringvarpinum ella í nøkrum øðrum miðli, so er at kæra til Fjølmiðlanevndina, sum síðani tekur avgerð í málinum. At skjóta journalistin við uppáhaldum um "gølujournalistikk", "karaktermorð" og "persónsálop" er bæði at flýggja undan ábyrgd og at flyta fokus.


text:
Nú ber til at keypa norskar umhvørvismerktar upsavørur, sum eru framleiddar í Kina, á evropeiska marknaðinum.
“Vit hava fingið umhvørvismerking til okkara vørur úr upsa. Tað merkir, at okkara kundar kunnu brúka hesa góðkenning til lidnar vørur”, sigur Kjetil Sperre frá Brødrene Sperre AS.
Fyritøkan, við heimstaði í Ålesund, útflytur m.a. hálvlidnar vørur úr upsa til víðari góðskingar í Kina. Á henda hátt kann kinesiska fyritøkan senda lidnu vørurnar aftur til evropeisku marknaðirnar við einum merki á pakkunum, ið váttar, at vøran hevur fingið umhvørvismerking.
Styrkir upsan
Brødrende Sperre AS fekk loyvi at brúka umhvørvismerking um miðan september. Kjetil Sperre sigur, at hetta ger, at fyritøkan nú betur kann kappast við líknandi vørur, ið eru framleiddar úr Alaska pollock. Líknandi vørur, tað vil serliga siga raspaði fløk, burturúr pollock, hava longu eitt umhvørvismerki og nú kunnu vit vísa á tað sama, sigur Kjetil Sperre.
Fær týdning
Nú fyritøkan kann tryggja, at teirra upsavørur stava frá burðardyggum fiskiskapi, væntar Kjetil Sperre kortini ikki at síggja nakra prísøking beinanvegin. Hann væntar tó, at umhvørvisgóðkenningin við tíðini kann fáa størri týdning. Endaligu brúkararnir hugsa meir og meir um umhvørvið. Tí fara vit helst at síggja eina gongd, har umhvørvisgóðkendar vørur so við og við fáa ein lutfallsliga hægri prís.
Tilsamans framleiða Brødrene Sperre AS millum 15.000 og 20.000 tons av umhvørvisgóðkendum upsa. Hetta er umleið 30 prosent av samlaðu framleiðsluni hjá felagnum.
Kelda: IntraFish.no


text:
Førleikaprógv, sum skipsatstøðari, fulltikin dekkari og fulltikin motormaður
Mynstring sum fulltikin dekkari eftir 1. januar 2017
Eftir 1. januar 2017 skulu sjófólk, sum gera tænastu sum fulltikin dekkari við havfarandi handilsskipum til støddar 500 BT ella meira, hava førleikaprógv sum fulltikin dekkari.
Hetta merkir, at sjófólk, sum ikki hava neyðugu førleikaprógvini 1. januar 2017, ikki kunnu mynstra sum fulltikin dekkari á omanfyrinevndu skipum.
Mynstring sum fulltikin motormaður eftir 1. januar 2017
Eftir 1. januar 2017 skulu sjófólk sum gera tænastu sum fulltikin motormaður við havfarandi handilsskipum við framtøkumegi á 750 kW ella meira hava førleikaprógv sum fulltikin motormaður.
Hetta merkir, at sjófólk, sum ikki hava neyðugu førleikaprógvini eftir 1. januar 2017, ikki kunnu mynstra sum fulltikin motormaður á omanfyrinevndu skipum.
Umsókn
Vit mæla til, at tú søkir á online skipan okkara. Har sært tú greitt, hvørji krøv eru til títt sjóvinnubræv, og hvat tú skalt senda við. Viðgerðartíðin er eisini munandi styttri, um tú søkir online.
Tú kanst eisini útfylla eina umsókn og senda Sjóvinnustýrinum hana við telduposti til fma@fma.fo ella við vanligum posti.
Oyðublað: Umsókn um sjóvinnubræv ella førleikaprógv
Flóðkort: Fultikin skipsatstøðari við handilsskipum Fultikin dekkari við- handilsskipum Fultikin motormaður
Gevið gætur, at tey sjófólk, sum ikki lúka hesi krøv, kunnu seta seg í samband við Sjóvinnustýrið, tá talan er um eina skiftistíð og tískil kunnu sjófólk verða fevnd av skiftisreglum.


text:
Góður dagur hjá kvinnunum
1. deild kvinnur: AB - HB 1-2
2. deild kvinnur: HB - Giza/Hoyvík 18-0
Bæði okkara kvinnulið vóru á vølli í dag, og báðum gekst sera væl. Besta kvinnuliðið kom aftur á slóðina við góðum sigri móti AB, meðan næsta kvinnuliðið vant burtur út Giza/Hoyvík.
Vindurin kom oman gjøgnum Havnardal og ávirkaði ikki sørt spælið á Argjum, har bestu kvinnuliðini hjá AB og HB hittust í landskappingardysti sunnudagin. Eina stutta løtu var rættiligt ælaveður, men sólin kom av og á fram og bøtti munandi um umstøðurnar hjá kvinnunum at leika.
Í fyrra hálvleiki høvdu HB-kvinnurnar vindin við sær, og tað sást eisini á spælinum. Longu tá fimm minuttir vóru leiktir, hevði Heidi Sevdal eitt lágtliggjandi, hart langskot dygst úti við stongina, men Simona Heinesen í AB málinum var sum ein køttur úti og bjargaði til horna.
Álopini skolaðu móti AB málinum, men Simona tók alt. Ta einu ferðina var Valgerð Andreasen heilt tætt við, men tíverri brast skotið á tvørtræið.
Næstan ein hálvur tími var leiktur, áðrenn HB fekk hol á. Lív F.Arge skeyt eitt gott langskot frá 25 metrum, og so var støðan 1-0 til HB.
Lítla løtu seinni gjørdi Heidi Sevdal bart. Hon driblaði verjuleikarnar hjá AB av og legði bóltin út í høgru síðu til 2-0
HB fekk ikki fleiri mál í fyrra hálvleiki, og í seinna hálvleiki, tá vindurin fór í part við AB, gjørdist leikurin eitt sindur javnari. Tá eitt korter var eftir, fekk AB eitt fríspark í vinstru síðu. Hellen Simonsen gjørdi ikki mætari enn at skjóta frísparkið beinleiðis í málið. Eitt sera flott skot, sum Nina Davidsen í HB málinum einki fekk gjørt við.
Vit kláraðu tó at halda verturnum frá at skora aftur, og tí fingu vit ein kærkoman sigur og trý stig afturat á kontuna. Vit ynskja venjarum og leikarum hjartaliga til lukku við góða sigrinum á Argjum.
Tað gjørdist ein sonn málveitsla tá 2. deildarliðini hjá HB og Giza/Hoyvík hittur í Gundadali í dag. Úrslitið gjørdist ein knúsandi 18-0 sigur til okkara næsta kvinnulið.
Elin Maria Isaksen skeyt 2, Bjørt Magnussen 1, Anitha Mortensen 4, Milja R Simonsen 5, Lív F Arge 5 og eitt sjálvmál kom eisini. So vit her á síðuni bukka og takka fyri enn ein góðan sigur.


text:
Í summar hevur verið á skrá ein rættiliga umfatandi asfaltering í Vágs kommunu.
Vestari partur av Geilini er asfalterað og vegurin harvið gjørdur heilt av nýggjum. Harumframt eru fleiri onnur vegastrekkir í Vági eisini dagførd, m.a. vegurin niðan í Toftalíð og Toftabrekka. Í hesari vikuni verður vestasti partur av Bøgøtu asfalteraður. Umframt nevndu vegastrekki, so verður eisini asfalterað í nýggja býlinginum við Kykslið í ár.
Í ár eru gongubreytir í býnum eisini gjørdar av nýggjum, sum framhald av arbeiðinum, sum byrjaði fyri tveimum árum síðani.
Danjal Bjarkhamar, formaður í teknisku nevnd, sigur, at asfalteringin í summar er ein liður í miðvísari ætlan um at dagføra vegakervið í Vágs kommunu. Vit kunnu bara staðfesta, at kommunan í fleiri ár ikki hevði nakrar pengar til asfaltering og hetta sæst eisini aftur á vegastrekkjum ymsastaðni í býnum. -Men hesi seinastu árini er støðan broytt, og hetta hevur eisini gjørt tað møguligt at fara undir hesa miðvísu dagføringina av vegakervinum, sigur Danjal Bjarkhamar.
Í Vágs kommunu eru meiri enn 50 km. av vegi, so nógv er fara um og tí er eisini greitt, at vit ikki røkka á mál uppá 1 ella 2 ár, sigur formaðurin í teknisku nevnd.


text:
hp segði :
Hevur formadur Javnadarflokksins nú sagt, at fremsta mál Javnadarflokksins er sambandid vid Danmark? Ella hevur hann sagt, at Javnadarflokkurin er ein samríkjaflokkur?
Haldi ikki nakar við sínum vanligu sansum intakt kann ivast. Samrøðan sum var í útvarpinum hoyrdi alt Føroya fólk. Og tað sum fólk serliga løgdu merki til var hvussu Axel sum nývaldur formaður, nýtti høvið sum sína allarfyrstu útmelding at kunngerða hann fór at arbeiða fyri at ríkisfelagsskapurin skuldi varveitast. At formaðurin er reindyrkaður sambandsmaður lat hann ongan iva verða um.
Og so haldi eg tað er í míni verð heilt ótrúðligt um nakað menniskja er eftir sum enn ikki hevur fingið við at Javnaðarflokkurin er ein sambansflokkur.
Hevur tú búð í Føroyum til seinastu valini? Javnaðaflokkurin er farin til val beinleiðis uppá at verða sambandsflokkur og markanaðaført hetta aggressivt, hevur tú verðuliga ikki fingið tað við?
So nógv er hann sambandsflokkur, at Sambands-tingmenn m.a Edmund Joensen fleiri ferðir hevur kent seg noyddan at leggja sjógv millum og bedýrað at teir eru tann einasti sanni kongatrúgvi skarið her á landi. Hetta hevur tó á ongan hátt steðga Javnarflokkinum at trola heilt inni í fjørðuni hjá Sambandinum og hála so gylt av stemmum á dekkið at tað er ikki løgið at Edmund grætur.
hp segði :
Rætt hevur tú í, at í Javnadarflokkinum eru helst fleiri sambandssinnad fólk. Ein teirra er helst Hans Pauli Strøm. Men tad fordar ikki fyri, at har eisini eru fleiri sjálvstýrissinnad fólk (Td. Helena Dam á Løgmannsbø, landsstýriskvinna í Fullveldissamgonguni), tá fremsti spurningur javnadarmanna ikki er spurningurin um loysing ella samband, men spurningurin um (í fylgi j.fo) "frælsi, javnrætt og samhaldsfesti".
Tá fullveldi verðuliga kom á dagskráð skilti tað “fårene fra bukkene” og Javnaðarflokkurin sum tá ongantíð hevði havt fyri neyðini at havt nakra støðu bleiv noyddur at bekenna kulør. Kulørurin sum kroystist burtur úr teimum var sum kunnugt svart samband.
Kann verða at meinigi javnaðamaðurin ikki hevði nakra avgjørda meining við seg sjálvan, men nú er teimum so greitt at teir eru mynstraðir á eini sambandsskútu. Kann verða onkur kennir seg illa við av tí, men flokkstrúgvir sum teir eru mukkar ongin ímóti.
hp segði :
Hevur Sjúrdur sagt at hann hevur skift meining? Ella hevur hann sagt, (ikki ordarætt) at hann metir ikki at vit koma nærri málinum um fullveldi, vid alt ella onki loysnum?
Um Sjúrður hevur broytt meining ella ikki? Ja tað er nemmiliga tað sum er ilt at siga.
Um hann framvegis heldur at fult sjálvræði til Føroyar er eitt mál, kann sigast at hann ikki hevur skift meining.
Um hann heldur hetta best kann uppnáðast í Javnaðarflokkinum so hevur hann bara mistikið seg tí hetta er beinleiðis ímóti alment rikna og kunngjørda politikki flokksins.
Men um ein hyggur faktuelt og nakið uppá tað so hevur Tjóðveldismaðurin Sjúrður Skaale lima seg inn í ein sambandsflokk og má tí alvorliga sigast at hava skift meining.


text:
Hegga settur í fulltíðarstarv í 07 Vestur
ítróttur02-07-2017 - 21:50 - Jóanis Albert Nielsen
Tíðindaskriv frá 07 Vestur: 07 Vestur og Hegga Samuelsen hava undirskrivað eina avtalu, sum inniber at Hegga verður settur í eitt fulltíðarstarv í 07 Vestur.
Jens Erik Rasmussen var undan hesum kappingarárinum settur sum einsamallur ungdómsvenjari í 07 Vestur, og í 07 Vestur er man sera glaður fyri tað arbeiði Jens Erik hevur lagt í ungdómin. Í 07 Vestur vil man fyrst og fremst menna sínar egnu ungu spælarar, og tað skal síggjast aftur í 1. liðið seinni tá ungu spælarnir blíva eldri.
Nú hevur 07 Vestur so sett Hegga í eitt fultíðarstarv í felagnum. Har hann skal brúka ½ av tíðini sum ungdómsmennari, har hann kemur at hava gott samband við allar ungdómsvenjarnar í felagnum. Har afturat skal Hegga saman við Jens Eriki standa fyri øllum tí grundleggjandi ungdómsarbeiðinum í felagnum.
Hegga skal eisini taka sær av U16 burturav.
Teir báðir kennast væl á venjaraplássinum, tí hava teir havt ábyrgdina av besta liðnum hjá felagnum seinastu árini.
Afturat at verða ungdómsmennari í felagum, verður hann eisini samskipari í 07 Vestur.
Hegga byrjar í starvinum 15. juli. Vit ynskja Hegga vælafturkomnan í felagið.
07 Vestur.


text:
Tað er í hesum døgum at tølini vera gjørd upp – hvat tað hevur kostað at rikið samfelagið, og hvussu nógvur peningur er brúktur til líkt og ólíkt.
Fyri meg sum námsfrøðing var tað ikki sørt ørkymlandi at hoyra tølini fyri, hvussu lítið er brúkt uppá børnini undir skúlaaldur. Tó so, onkur kommuna var heldur frægari enn onkur onnur.
Hugsi at Skopunar Kommuna eigur at skammast um at brúka so lítið upp á landsins minstu borgarar. Har tykjast minstu borgararnir bara hava helvtina av virðinum, sum eitt nú Sjóvar Kommuna brúkar upp á sínar minstu borgarar.
At Skopunar kommuna brúkar so lítið av peningi uppá tey minstu, kundi týtt uppá vanrøkt av børnunum, og má eg heita á Mentamálaráðið um at kanna málið.
Og tó, so er tað løgið, at kommunurnar samanumtikið kunnu brúka so lítið. Nakrar 80.000 krónur árliga upp á hvørt barnið er ikki nógv. Sammett við eitt skúlabarn eru børnini undir skúlaaldur bíligari at taka sær av – eg meini, landið brúkar umleið 70.000 krónur og kommunurnar millum 40.000 og 10.000 krónur upp á hvørt skúlabarn.
Hetta er ein andsøgn, tí vit vita, at tey smærru børnini eru meira óhjálpin enn skúlabørnini, og hava tey tískil størri tørv á bæði tryggum og góðum umstøðum.
Ein partur av frágreiðingini er, at arbeiðskraftin at taka sær av teimum smæstu er væl bíligari enn lærararnir. Men meðan flestu dagrøktir/dagstovnar hava børnini í ein heilan dag, ganga børnini ikki í skúla ein heilan dag, men heldur nærri trý kvart ella hálvan dag.
Haldi ikki, at kommunurnar eiga at reypa sær av upphæddunum, tær brúka uppá teirra minstu borgarar.
Tað kann væl vera, at upphæddirnar tykjast stórar, tá hugt verður eftir einum samlaðum tali, men tá tað er býtt við barnatalinum, er upphæddin til hvørt einstakt barn ikki stór.
Nei vit hava langan veg at ganga, áðrenn vit fáa nøktandi viðurskifti til okkara minstu borgarar. Vit kunnu grenja um Pisa-úrslit, men so leingi vit ikki leggja størri orku í tey minstu, skulu vit ikki rokna við nøkrum stórum framstigum har heldur.
Og hvat nyttar tað at velja Føroyar, tá illa ber til at liva av lønini?


text:
Upptøkutreytir
10 stiga reglur
Reglugerð um upptøku av limum til felagið“ Føroysk Myndlistafólk”
Sett í gildi 04.02.2004
1. Myndalistarlig útbúgving
Lokið prógv á viðurkendum listaskúla, sum tekur minst 4 ár sambært yvirlýsing hjá viðkomandi skúla: 6 stig.
2. Sensureraðar framsýningar
Sensureraðar framsýningar, t.d. várframsýningini ella tilsvarandi framsýning uttanlands: 1 stig fyri hvørja framsýning, tó í mesta lagi 3 stig.
3. Einkarframsýningar
Einkarframsýningarm, sum eru viðurkendar av listfakligari dómsnevnd heima ella uttanlands: 3 stig fyri hvørja framsýning.
4. Bólkaframsýningar
Bólkframsýningar, ið eru vigaðar av listafakligari dómsnevnd: 1 stig fyri hvørja framsýning, tó í mesta lagi 3 stig.
5. Listasavns-framsýningar v.m.
Listasøvn í Føroyum ella uttanlands ella útlendsk / føroysk viðurkend framsýningarstøð: 1 stig fyri hvørja framsýning, tó í mesta lagi 3 stig.
6. Listaframsýningar ella framsýningarverkætlanir
Listaframsýningar ella framsýningarverkætlanir, sum eru viðurkendar av listafakligari dómsnevnd ella listafrøðingi: 2 stig fyri hvørja framsýning, tó í mesta lagi 4 stig.
7. Listarligar prýðisuppgávur
Almennar og einskyldar listarligar prýðisuppgávur, ið eru fyrireikaðar av listaligari dómsnevnd ella mettar av dómsnevnd felagsins: 2 stig fyri hvørja uppgávu.
8. Søla
Søla til listasøvn og stovnar. ið hava listafakliga dómsnevnd: 2 stig fyri hvørt verk tó í mesta lagi 6 stig.
9. Listaligan stuðul
Fingið almennan, norðurlenskan stuðul ella starvsløn frá tí almenna: 2 stig hvørja ferð, tó í mesta lagi 6 stig.
10. Upptøkunevndin
Upptøkunevndin ( dómsnevndin ) tekur í hvørjum einstøkum føri støðu til, hvørjar fortreytir geva stig. Hon kann somuleiðis eftir meting geva stig fyri her ikki nevnd listarlig virði.
10 stiga nevnd
Rannvá Holm Mortensen
Philippe Carré
Eyðun av Reyni
Postboks 120 • FO-110 Tórshavn • fomyndlist@gmail.com
Copyright © 2017 • Føroysk Myndlistafólk • All rights reserved
Postboks 120 • FO-110 Tórshavn fomyndlist@gmail.com
Copyright © 2017 • Føroysk Myndlistafólk • All rights reserved


text:
Vøluspá í nýggjari umseting
14-11-2017 - 22:21 - Jóanis Albert Nielsen
TÍÐINDABRÆV FRÁ MENTUNARGRUNNI STUDENTAFELAGSINS
Tíðindaskriv
VØLUSPÁ í nýggjari umseting
Við formála og við navnalista og frágreiðing til einstøk ørindi
Vøluspá, hetta viðgitna norrøna meistaraverkið, hevur Heðin M. Klein nú endurumsett úr fornnorrønum máli, og Mentunargrunnur Studentafelagsins gevur bókina út.
Permumyndina hevur Bárður Jákupsson evnað til.
Vøluspá, t.e. vølvunnar spádómur, er norrønt eddukvæði, úr teirri sonevndu Eldru Eddu. Eddukvæðini, sum eru guda- og hetjukvæðir, vera hildin at verða til frá umleið ár 700 til ár 1000 f. Kr., og summi, eitt nú Vøluspá, eru í sínum endaliga skapi kanska upp aftur yngri. Eingin veit, hvør hevur yrkt Vøluspá ella onnur eddukvæðir, sum á fyrsta sinni vórðu skrivað upp í Íslandi í 1200-talinum.
Vølvan ella spákonan, sum í kvæðinum veit um alt, bæði tað farna og tað komandi, greinar við støði í norrønari skapanarsøgu og gudalæru, frá alheimsins og lívsins uppruna og enda, ragnarøkum, og at enda eini trilvandi nýbyrjan, ið mong halda vera ávirkað av kristindóminum. Vølvan spáar, har av navnið.
Alment er Vøluspá viðurkent sum eitt tað fremsta kvæðið í Eldru Eddu.
Mong halda, at júst hetta kvæðið, við sínum sjónborna útsýni og dýpdarsýni, ber av øllum hinum.
Kvæðið er eitt fornnorrønt ískoyti til heimsbókmentirnar.
Umsetarin hevur skrivað ein upplýsandi formála um Vøluspá, og aftast í bókini eru navnalisti og upplýsingar til einstøk ørindi í kvæðinum.
Vøluspá er 52 blaðsíður og kostar 148 krónur.
Mentunnargrunnur Studentafelagsins gav út


text:
Ein av døtrum mínum, Turið, vísti mær á eina grein hjá Noam Chomsky í morgun. Greinin var um likvideringina av Osama Bin Ladin, og fyri fyrstu ferð las eg eina væl undirbygda grein um mannarættindi. At mannarættindi eru galdandi fyri øll ikki bara okkum kristnu hesumegin á jørðini.
Eg takkaði dóttrini fyri at hava víst mær á hesa spennandi netsíðuna, har hetta nettíðarritið liggur á, og hon svaraði: Japp!! Hon fevnir akkurát um tvey tey týdningarmiklastu evnini í heiminum: Guernica – a magazine for politics and art.
Vit sum hava fylgt við í tímanum, vita, hvat Guernica stendur fyri – politikki, sum førdi til ein ræðuligan sorgarleik og eitt málarí, sum hevur ódeyðiliggjørt tey deyðu í Guernica.
Eg hugsaði við mær, tá eg sá øll tey brølandi fólkini í mannamúgvunum í New York aftaná drápið: hvør munur er á hesum brølunum og brølunum, tú hoyrir eystanfyri, tá ið tey fólkini gleðast um onkra líknandi hevndaratsókn. Ikki tí: eg skilji tey væl, bæði amerikanarar og arabar, hevndin er so søt, at tú kanst ikki lata vera. Men onkursvegna halda vit, at teir jublandi amerikanararnir hava størri rætt at fegnast enn arabar, sum gera tað sama í sínum gøtum.
Vit hava so dyggiliga demoniserað hesa fólkini: hugsi mangan um, hví eg altíð havi havt okkurt óforloyst við japanar, at eg eri farin upp at ristast, tá ið eg hoyri um tann gula vandan: forkláringin er stutt og greitt tann, at undir øðrum veraldarbardaga vórðu japanar demoniseraðir, so at tað enn rennur mær kalt niður eftir bakinum, tá ið eg hoyra teirra krígsýl í sjónvarpinum.
Nú heldur kanska onkur, at eg eri farin í so langt frá evninum, men als ikki: mátin vit tulka heimin og tess gerðir er í øgiliga stóran mun dánaður av, hvør hevur fortalt okkum sannleikarnar.
Eg meini so við: hava amerikanar onki at skamma seg yvir? Eg sat nú eitt kvøldið og hugdi at massakruni í MyLai í Vietnam, har ongin var drigin til svars fyri hetta. Hetta er í einum landi, har fólk enn doyggja av niðurgrivnum minum, og børn verða fødd við einum eyga, høvdum sum gassballónir, samanvaksnum limum etc etc, men har amerikanarar nokta enn tann dag í dag at gjalda nakað endurgjald fyri at hava oyðilagt arvaeindirnar í einum parti av vietnameska fólkinum, tíansheldur at geva teimum nakra umbering fyri tað, teir hava gjørt.
Viðvíkjandi likvideringini av Osama Bin Laden: hví eru tað so fá, sum seta spurnartekin við, um tað kann verjast, at ein stjórn í einum landi fer inn í eitt annað land við hermonnum og ger eina atsókn í einum húsum fyri at drepa ein mann, sum hevnd fyri nakað, sum henda stjórnin sigur, at hann hevur ábyrgdina av?
Eg helt, at altjóðu reglur vóru galdandi fyri øll – men tær eru eftir øllum at døma ikki galdandi fyri amerikansku stjórnina – tak bara Guantanamo Bay – um hetta ikki er brot á allar reglur um rættartrygd, so veit eg onki.
Og at drepa ein mann, sum ikki er vápnaður – hví skal eg góðtaka tað? Sjálvt um eg á allar mátar seti nógv størri spurnartekin við menniskjafatanina hjá islamistum enn hjá t.d. amerikanarum, og til eini hvørja tíð heldur hevði valt tað amerikanska modellið fram um tað, sum verður grundað á islam?
Verjan hjá amerikumonnum var, at Osama brúkti eina av konum sínum sum skjøldur. (denn fani, hann virðir ikki konufólk), Á henda hátt skuldu vit fáa vaml fyri hesum vittugginum, sum vit vita, hevur blóð av nógvum ósekum á samvitskuni. Og tað hevur hann, tað vita vit!
Men tað keðiliga er, at hetta vísir seg at vera sera ivasamt, nú vísir tað seg, at hvørki Osama ella konan ella vaktirnir hava gjørt nakra vápnaða mótstøðu:
”(he still “resisted,” officials say, although it’s unclear how one resists a heavily armed special forces team without a weapon)”
Soleiðis sigur Joshua Holland, sum saman við Noam Chomsky hevur vágað sær at lagt eitt øðrvísi sjónarmið fram um, hvørt hetta var rætti framferðarháttur og um amerikanarar hava vunnið kríggið á terrorismuni, ella um Osama Bin Ladin ikki er blivin enn meira martyrur enn hann var frammanundan.
Eg eri bangin fyri tí!
Barack Obama, segði við “60 minutes” í gjár, at mátin teir blakaðu hann út á havið, gjørdu teir so “respectfull” og “with dignity”, ið teir kundu.
Hann vildi verða við, at teir góvu Osama meira virðing, enn hann hevði víst við at týna tey 3000 fólkini, ið doyðu á 9/11.
Hann endar samrøðuna við at siga:
“… but then again, that’s what makes us different from them.”
Eg eri speechless … ab so lute ly speechless.


text:
Norðmenn eru sera væl nøgdir við umstøðurnar og tænasturnar í Runavík.
Síðani seinast í juli mánað hevur serstaka supplyskipið Viking Lady verið partur av býarmyndini í Runavík. Skipið flytur alt tað góðs, sum verður brúkt umborð á boripallium West Phoenix, millum Runavíkina og pallin. Norski skiparin, Geir Ytreland, sum hevur verið í hesi vinnuni í góð 30 ár, er sera fegin um arbeiðsumstøðurnar í Runavík, har Atlantic Supply Base stendur fyri arbeiðinum at veita vørur og tænastur til pallin, sum í løtuni borar á landgrunninum.
–Eg skal viðganga, at eg varð sera skeptiskur, tá eg frætti, at vit skuldu til Føroya við okkara góða skipi, tí eg helt her bara vórðu steinbryggjur. Men nú vit hava brúkt havnina í Runavík og arbeitt saman við fólkinum her kann eg bara siga, at her eru sera góðar umstøður at arbeiða og fólkini her eru ófør.
Uppá fyrispurning hvussu hann heldur umstøðurnar eru á Skálafjørðinum eisini at hýsa eini framtíðar útgerðarstøð, sum kann veita vørur og tænastur til eina útbygging av møguligum oljufundum sigur norðmaðurin, at tá eru krøvini til eina slíka havn nógv størri. Tá verður neyðugt at finna eitt stað burtur frá bygdum øki, og har tað er stórt pláss til tangar og alla ta útgerð, sum ein útbygging krevur. Hann heldur tað vera eina góða kombinatión at hava ein oljubasa í nánd av eini skipasmiðju.
Rás2 hevur samrøðu við norska skiparan í temasending um Runavík og Skálafjørðin sum fiskivinnu- og frálandahavn hósdagin millum kl. 10 og 12. Jan Müller stendur fyri sendingini.
Kelda: www.portal.fo


text:
Komið út í náttúruna og hyggið at villum blómum. Tiltakið er ókeypis og krevur ongar fortreytir. Øll kunnu vera við.
Aftur í ár skipar Plantudeildin á Náttúrugripasavninum fyri villblómudegi ið er eitt felags norðurlendskt tiltak. Í Føroyum verður skipað fyri 10 túrum, har kønir túrleiðarar bjóða plantufrøðiligar upplivingar og siga frá nógvum áhugaverdum um villblómur. Allir túrarnir verða í náttúruni, har tær villu planturnar vaksa. So minst til at lata tykkum væl í. Og um tit eiga eina floru, er skilagott at taka hana við.
Toftavatn
Tíð: 14.00-16.00
Leiðari: Dánjal Petur Højgaard
Túrurin byrjar: Við norðara enda á vegnum við Toftavatn.
Skráin liggur eisini á heimasíðuni hjá Føroya Náttúrugripasavni www.ngs.fo . Fleiri upplýsingar um villblómudagin kunnu fáast við at venda sær til Føroya Náttúrugripasavn á tlf. 352300 , Annu Mariu Fosaa.


text:
Leikarafelag Føroya lat fyri fyrstu ferð dyrnar upp fyri LeikREAD Nordic Reading Festival 15. og 16. mars 2013 á Tjóðpalli Føroya
5 norðurlendskir samtíðarleikir vóru við – 5 leikhøvundar 5 føroyskar týðingar – umframt 5 leikstjórar og 20 sjónleikarar.
Alt hetta var við á einum spildurnýggum leiklistafestivali, sum sá dagsins ljós á Tjóðpallinum.
Staged reading – ella pallsett leikritalesing – er ein framførsluháttur innan leiklist, har leikritið er í fokus. Venjitíðin er knøpp, einans 2 x 4 tímar við hvørjum leikverki, sum síðani varð framført fyri áskoðarum. Leikarar geva saman við leikstjóra sína bráfrísku tulking av leikritinum.
Leikverkini vóru hesi:
EINGIN MØTIR NØKRUM eftir Peter Asmussen (DK) Ria Tórgarð týddi
HØSNARUNGARNIR eftir Braga Ólafsson (ÍS) Turið Sigurðardóttir týddi
MIRA FER FRAMVIÐ eftir Martinu Montelius (SV) Laura Joensen týddi
MEGAN eftir Tuomas Timonen (FI) Hans Tórgarð týddi
EG HVØRVI eftir Arne Lygre (NO) Bergur Rasmussen týddi
Fokus á norðurlendskan samleika. Nordisk Teater Union (NTU) hevur víðariment tað norðurlendsku dramatikara virðislønina, sum áður varð handað annaðhvørt ár. Roynt verður nú við einum øðrum leisti við eini ferðandi dramavirðisløn, har allir innstillaðu høvundar eru í andgletti. Úrvalsnevndir í hvørjum av teimum norðurlendsku londunum hava valt tað besta leikverk, sum hevur havt frumframførslu í undan farna leikárunum. Hesi leikverk ferðast síðan á eini turné á readingfestivalum runt í øllum teimum norðurlendsku londunum.
Við LeikREAD fer Leikarafelag Føroya at seta sjóneykuna á okkara norðurlendska samleika, umframt at stuðla uppundir eini spjaðing av norðurlendskum leikverkum og at kveikja hugin herheima at lýsa ta føroysku samtíðina gjøgnum ein nútíðar leikbúna. LeikREAD er tískil ein einastandandi møguleiki at síggja tað allar besta av norðurlendskum samtíðar leikverkum. Leiklistafólk herheima og úti í heimi. Leikarfelagið hevur bjóðað ein hóp av sjónleikarum higani og úti í heimi at luttaka á LeikREAD.
Leikritini vórðu pallsett av: Simon K. Boberg (DK), Leif Arne Kjølmoen (NO), Maritu Dalsgaard (FO) og Elin á Rógvu (FO)
Leikarar vóru: Anniku Hoydal, Biritu Mohr, Súsannu Tórgarð, Eyðun Johannaessen, Adelborg Linklett, Páll Danielsen, Anniku Johannessen, Sofíu M. Nolsøe, Duritu Dahl Andreasen, Nikolaj Falck, Bárði Persson, Hjálmar Dam, Beintu K. Clothier, Mariann Hansen o.o. forkunnug føroysk leiklistafólk.
LeikREAD Nordic Reading Festival er stuðlað av Mentanargrunni Landsins Promote Faroe Islands Tórshavnar Kommunu Dansk – Færøsk Kulturfond Tjóðpalli Føroya


text:
29. apríl kl. 19 var aðalfundur í MBF. Tó varð valt at byrjað longu kl. 18 í Sjóndeplinum við ynski um, at fáa frágreiðing um depilin og arbeiði teirra.
Tað var Karin Kass, leiðari, og Maria Svabo Hansen og Anna Maria Seloy, sum báðar eru ergoterapeutar og sjónráðgevar, sum tóku ímóti okkum. Karin greiddi frá virkseminum á Sjóndeplinum, um ráðgevingina, dagtilhaldið og verkstøðini og vísi okkum depilin.
Ruth Thomsen, formaður í Blindafelagnum, greiddi okkum frá, hvussu lívið kennist, tá ið ein er blindur. Avbjóðingarnar eru nógvar, og tað hevur týdning, at fólk sum heild hugsa um, hvussu tey kunnu gera løturnar lættari fyri tey, sum eru blind. Eitt nú altíð at siga, hvør mann er, og t.d. um boðið verður til ábit, so at siga, hvat stendur á borðinum. Hetta eru kanska tey smáu tingini fyri mong, men hetta ger løtuna so nógv lættari fyri blind.
Lykilin, helt Ruth, til eitt gott lív sum blindur, er at viðurkenna sína støðu. Fyri hana hevur Sjóndepilin verið til ótrúliga hjálp, og síðani hon byrjaði at koma har, er lív hennara broytt. Við hesum rósti hon starvsfólki og fólki annars fyri gott arbeiði og mennandi samveru.
Fleiri myndir her: Vitjan á Sjóndeplinum
At enda sluppu vit at síggja ymisk hjálpitól, sum blind nýta - bæði á skrivstovu og í køki.
Vitjanin var upplýsandi og góð og vit takka Karin, Mariu, Onnu Mariu og Ruth fyri ómakin.
Kl. 19 varð farið á aðalfund.
Á skránni til aðalfundin var m.a. framløga av roknskapinum, fíggjarætlan til kunningar og býtið av fíggjarliga stuðlinum til limafeløgini. Eisini var val av forkvinnu og limum til starvsnevndina á skrá. Tóra við Keldu varð afturvald til forkvinnu, og Jørmund Foldbo, Anna Dahl Olsen og Gudny Benjaminsdóttir vóru afturval sum starvsnevndarlimir.


text:
Í dag, 24. oktober 2016, eru 35 ár liðin síðan Meginfelag teirra, ið bera brek í Føroyum varð sett á stovn. Síðani 24. oktober 1981 hevur MBF verið eitt virkið felag, sum brekpolitiskt hevur peikað politisku skipanini á gongdar leiðir, og hevur virkað fyri at fáa ávirkan og at verða hoyrt í málum, ið viðkoma fólki, ið bera brek.
Sjálvur dagurin varð hildin í Norðurlandahúsinum 20. mai við lívssøgum, hugleiðingum og tónleiki, har eisini, saman við undanfarnum forkvinnum og dagligum leiðarum, varð varpað ljós á stóru broytingarnar innan brekøkið hesi 35 árini.
Við stórari gleði fyri MBF varð á 35 ára degnum bjóðað til framløgu av nýggju og ókeypis bókini LUKKA, sum er upplýsandi tilfar til føroyingar um ST sáttmálan um rættindi hjá einstaklingum, ið bera brek. Bókin er ætlað børnum og vaksnum at lesa í felag. Hetta varð gjørt við vón um, at LUKKA fer at kveikja áhugan hjá føroyingum sum heild fyri rættindum teirra, ið bera brek.
Dagurin í dag verður hildin saman við formonnunum í teimum 25 limafeløgunum. Hesir gera eitt ótroyttiligt arbeiði í føroyska samfelagnum og hava dagliga samskifti við mangar føroyingar, sum hava avbjóðingar á so ymiskan hátt.
Tey 25 limafeløgini í MBF eru: ADHD felagið, Alzheimerfelagið, Autismufelagið, Cøliakifelag Føroya, Colitis-Crohn Føroyar, Deyvafelag Føroya, Diabetesfelag Føroya, Epilepsifelag Føroya, Felagið fyri hoyribrekað í Føroyum, Felagið fyri lesi- og skriviveik, Føroya Astma/Allergifelag, Giktafelag Føroya, Føroya Blindafelag, Føroya Psoriasisfelag, Heilafelagið, Hjartafelagið, ÍSB - Ítróttarsambandið fyri brekað, Javni, Lipp & Lymfødemfelagið, Nýrafelagið, Parkinsonfelagið, Sclerosufelagið, Sinnisbati, Spastikarafelagið og Stoffskiftisfelagið.
Við hesum fara vit at ynskja øllum føroyingum ein góðan MBF dag og minna á visjónina um, at vit øll eiga at hava somu rættindi í einum fevnandi samfelag.


text:
Kom við!! Paralympiskur meistari í Klaksvík
Kendur meistari og maratonrennari vitja Klaksvík
“Tak ábyrgd av tær sjálvum, tínum egna lívi og gerðum tínum” er slagorðið hjá danska heimsmeistaranum Annika Lykke Dalskov, sum, saman við maratonrennaranum Una Rasmussen, luttekur í kveikjandi løtu við fyrilestri um ítróttalív og lívsroyndir í Skúlanum við Ósánni 1. desember kl. 16.
Lívið ein avbjóðing
Fyri flest øll er lívið ein stór og spennandi avbjóðing og fyri tey, sum í vaksna lívinum fáa brek av einum hvørjum slag, er avgerandi spurningurin: Hvussu kann eg við nýggju fyritreytunum liva eitt gott og innihaldsríkt lív?
Við hesum fyri eyga er dagurin í Skúlanum við Ósánna skipaður. Tað er Ráðið fyri brekað, sum í samband við Altjóða handikappdagin hevur boðið Anniku Lykke Dalskov til Føroyar, og hevur givið Ítróttasambandinum fyri brekað møguleika at skipa hendan dagin.
Reysta reiðkvinnan
Longu sum 5 ára gomum byrjaði Annika Lykke Dalskov at ríða. Seinni var hon partur av danska junior- og ungdómslandsliðnum fyri ríðarar í dressur. Men í 2005 hendi ein vanlukka, sum broytti lív hennara. Á ferð við súkklu síni datt hon og fekk stóran skaða í ryggin. Læknarnir søgdu, at hon óivað fór at vera lamin frá hálsinum og niður alt lívið, og tí sjálvsagt neyvan før fyri at ganga aftur.
Hetta var hørð tala, og Annika stríddist viljasterk fleiri mánaðir við stuðuli frá familju og vinum. Tað, læknarnir søgdu, fór at vísa seg at vera skeivur dómur yvir Anniku. Tí skjótt var hon aftur í saðlinum. Í 2007, bara tvey ár eftir vanlukkuna, vann hon HM gull á hesti sínum. Nú sum ítróttarfólk fyri tey, ið bera brek. Seinast vann fýra heiðursmerki í Paralympisku leikunum í London.
Uni bjóðar av
Tíðindini úr Aten fyrr í mánaðinum um at Uni Rasmussen hevði gjøgnumført sítt fyrsta maraton, hevur við vissu hugtikið føroyingar. Tí saman við fylgjara sínum, kom Uni á mál og prógvaði, sum hann sjálvur sigur, at tað at vera blindur er eingin forðing fyri at gerast maratonrennari.
Hetta er enn eitt prógv um, at um høg mál verða sett, so er veruliga møguleiki at megna tað ómøguliga og geva breki og forðingum ein vátan vøtt.
Góðir tónar til løtu um, hvussu vit gera dreym til veruleika
Løtan í Skúlanum við Ósánna 1. desember kl. 16, har Torkil Mørkøre fer at spæla, verður ein kveikjandi løta, har víst verður á týdningin av at gera dreym til veruleika – bæði persónliga og ítróttarliga. Viðurkenningin av at hørð venjing gevur góð úrslit er ótrúliga gevandi.
Við vón um góða undirtøku.
Vegna fyrireikararnir
Tóra við Keldu
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Ingi Samuelsen
02.10.2017 - 11:21
Tíðindi > Uttanlands > Vanlukkur
Løgreglan í amerikanska býnum Las Vegas upplýsir nú, at minst 50 fólk eru deyð og 200 særd eftir skotblóðbaðið í nátt.
Tað var ein vápnaður gerningsmaður, sum sunnukvøldið – amerikanska tíð – fór at skjóta oman yvir eina mannamúgvu, sum var til countrykoncert á einum øki við høvuðsgøtuna í býnum, The Strip.
Sambært einum talsmanni fyri løgregluna er gerningsmaðurin 64 ára gamli Stephen Paddock. Løgreglan vil ikki siga meira um mannin enn.
Løgreglan í býnum eftirlýsir nú eina kvinnu av asiatiskum uppruna, ið verður hildin at hava verið saman við manninum, sum framdi illgerðina.
Løgreglan hevur eisini funnið ein bil, ið verður hildin at vera bilurin hjá manninum.
- Hann var á 32. hædd á Hotel Mandalay Bay Casino, og har varð maðurin dripin av løgreglufólki, upplýsir Joseph Lombardo, sheriffur hjá Las Vegas løgregluni, og hann legði afturat, at gerningsmaðurin ikki verður hildin at hava samband við nakran vápnaðan bólk.


text:
NM í boccia
Í hesum døgum er stór Norðurlandsmeistara kapping í boccia í Reykjavík. Eisini føroyskir boccia-spælarar luttaka í kappingini, og tað eru Marius Johansen, Jóa Ziska, Dánial Jákup Djurhus og Áki Joensen.
Teir luttaka allir í einstaklinga kappingini. Jóa, Marius og Dánial Jákup spæla í bólki 3 og Áki í bólki 1. Spælararnir eru bólkaðir í 4 bólkar og umframt einstaklinga kappingar vera liðkappingar eisini á skránni. Føroyar eru við í eini liðkapping í bólki 3.
Venjari hjá føroyska liðnum er Joen Petur Joensen.
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Bilur, motorsúkkla og skrásetingarskyldugur traktorur kunnu ikki verða samankoplaði við skrásetingarskyldugt viðfest akfar, fyrr enn íkoplingarútbúnaðurin er góðkendur og skrásettur hjá Akstovuni.
Sambært ásetingum í ferðslulógini og skrásetingarkunngerðini, hevur eigarin (nýtarin) skyldu til at boða Akstovuni frá, áðrenn ísettur íkoplingarútbúnaður verður tikin í nýtslu.
Bilur ella skrásetingarskyldugur traktorur, ið skal nýtast í sambandi við ávíst viðfest akfar (føst samanseting) ella fleiri ávís viðfest akfør (skiftandi samanseting), skal skoðast og góðkennast saman við viðfestu akførunum. Hereftir verða akførini boðað til skrásetingar ella skrásetingarbroytingar.
Motorsúkkla, ið skal nýtast í sambandi við ein ella fleiri síðuvognar og/ella viðfestisakfør, skal saman við síðuvogninum (-vognunum)/viðfestisakfarinum (-førunum) skoðast og góðkennast. Hereftir verður motorsúkklan boðað til skrásetingar ella skrásetingarbroytingar.
Lastbilur, ið skal nýtast til óskoðaða samankopling við leguvognar, ella leguvognur, ið skal nýtast til óskoðaða samankopling, skal verða skoðaður og góðkendur til tað, og lastbilurin ella leguvognurin síðan boðaður til skrásetingar ella skrásetingarbroytingar.
Persónbilur, vørubilur, viðfestur vognur, húsvognur ella annað skrásetingarskyldugt viðfest amboð, ið skal nýtast til óskoðaða samankopling, skal góðkennast til tað og síðan boðast til skrásetingar ella skrásetingarbroytingar.
Koplingarváttan verður skrivað:
Bilførarin skal hava koplingarváttanina, ljósprent ella váttað avrit av henni uppi á sær, meðan hann koyrir akfarið.
Í sambandi við góðkenning av akfari til koyring við íkoplaðum (dragandi) akfari skal Akstovan eftir áheitan skriva koplingartilskilan við upplýsingum frá fráboðaranum sum grundarlag. Í hesi tilskilan skulu vera upplýsingar um slag av akfari og íkoplingarútbúnað. Í tilskilanini skulu vera upplýsingar, sum vísa, um akfarið uttan skoðan kann góðkennast til koyring við ávísum øðrum íkoplaðum (dragandi) akførum.
Akstovan kann útskriva koplingarváttan í samb. við óskoðaða samankopling av akførum, grundað á eina váttan um íseting av íkoplingaríbúnaði.
Treytin fyri hesum er, at ísetingin av útgerðini verður gjørd, og váttað, av einum MVG-skrásettum bilaverkstaði, bilasølu ella sølufyritøku fyri viðfestisakfør.
Eisini er tað ein treyt at ísetingin verður framd í mesta lagi 8 ár eftir fyrsta skrásetingardag hjá bilinum, og at gjald fyri koplingarváttan er goldið.
Um bilurin er 8 ár ella eldri, skal ásetti íkoplingarútbúnaðurin skoðast og góðkennast hjá Akstovuni. Neyðugt er tá at biðja sær tíð til skoðan.
Ásetingar um breidd, longd, hædd, vekt og ástrýst á akførum kunnu lesast í kunngerð nr. 94, frá 21. september 2012.


text:
Fyrr kvinnuligt “halgimenni” – Nú fallin “eingil”
Nógv kenna Aung San Suu Kyi, fyrr kvinnuliga andstøðuleiðaran í Myanmar (Burma), ið leingi sat samvitskufangi hjá sosialistisku hernarstjórnini.
Nú skuldseta fleiri mannarættindarfólk ta einglavøkru Suu Kyi fyri at vera eitt bølmenni, ja minni lík Mahatma Gandhi og meiri lík Donald Trump.
Harður dómur at fáa hjá einum politikara, ið nýliga er sloppin úr politiskum fangaskapi og fagnað av fleiri mætum politikarum, síðan hon vann eitt val í Myanmar og hevur sitið sum statsleiðari, um enn av náði frá hernarjuntuni.
Avísin Daily Times í Lahore í muslimska Pakistan herjaði fyri jól á Suu Kyi og skuldsetti hana fyri - ikki bert at lata um seg ganga, men – sjálv at standa aftan fyri borgarakríggið í Rakhine, vestasta landsluti í Myanmar.
Tá Hussein Obama var í Burma síðst í forsetatíð síni, vitjaði hann Aung San Suu Kyi og bað hana verja muslimska Rohingya minnilutan í Myanmar, sum var undir hørðum álopum frá buddistiska meirilutanum í Myanmar.
Obama er meiri muslimur enn kristin, meiri kommunististur enn demokratur.
Suu Kyi hevur látist at verja áhugamálini hjá muslimska minnilutanum, men nýliga hava altjóða felagskapir sum Amn Int og ST skuldsett Suu Kyi og stjórn hennara at vera tey herviligastu til at reka muslimar yvir til Bangladesh.
Pakistanska Daily Times pástendur, at fyrrverandi “halgimennið” í Myanmar jagstrar muslimar heldur enn at verja tey. Suu Kyi vísir skuldsetingunum aftur.
- Suu Kyi helt fagrar røður um mannarættindi, tá hon sat í húsavarðhaldi. Nú er hon ikki smettin mætari enn hermannajuntan, skrivar Daily Times.
Vikurnar fyri jól flýddu 180.000 muslimar aftrat vestur um mark til Bangladesh.
Eisini í Myanmar hata fólk muslimar, ið fluttu eystur um mark úr Bangladesh til Myanmar hesi farnu áratíggini. Nú er tolið hjá buddistum uppi, og ein etnisk útreinsan hevur verið í Landsynningsasia. 1 mió muslimar eru flýddir.
Nú er komið undan kavi, at Suu Kyi, eftir at Mishai Husain í BBC hevði havt viðtal við nýggja burmesiska statsleiðaran, hvesti: “Eingin segði mær, at eg fór at verða interviewað av einum muslimi.” Sjálvt Suu Kyi hatar teir.
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í sendingum á R7, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Heystarfat
Prát við Jørgen Niclasen
Trump heldur fram sína sigursgongd
Argentinski kavbáturin sprongdist eftir 40 millisekundum
Samrøða við Trine Camilla Joensen úr Valkyrjunum
Rúsdrekkaávirkaður og 12 persónar í bilinum
Myndarøð: Væleydnað seymiskeið fyri nýbyrjarar
Trolbátarnir fullfermdir á Leirvík
"Kom á 2069" - Sending 22
Smuglingin av fiskaflaki úr Norra vindur upp á seg
Prát við Svend Højgaard
Ísraelar og palestinar - sum dagur og nátt
55 vilja vera stjóri
Tvístøða kjaksending 24 - Lán til uttanlandaferðir
Lýsa fyri 70 milliónir í Fiskafingrum
Týsk Samherja-skip fingið nøvn
Ein sólskinssøga á vetri
Íslendsk lodnuskip hava rokveiðu - norðmenn á veg
Vandi fyri álvarsomum stríði millum Danmark og Grønland
Eg sakni heildarætlan fyri fiskivinnuna
R7 Premier League 9 - aftaná 24. umfar
Samrøða við Hans Jacob Hjelm, um Dansibandsfestivalin
Klipp fyri at brúka telefon í bilinum - kanska eisini í Føroyum
Messi brendi brotsspark
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Onkur minnist kanska søguna um tá ið Mads Glæsner fekk livrabruna á hæddarlegu í Flagstaff, Arizona. Well, nú fortelur Eamon Sullivan her í nýggjasta Morning Swim Show, at hann í síðstu viku akutt fekk tikið blindtarmin, á hæddarlegu í sama býi.
Hann hevði etið okkurt sterkt og føldi pínu, men hugsaði “stop being a girl”, til hann dagin eftir fór til lækna, og fekk at vita at blindtarmurin var við at spreingjast. Ikki tí, eg haldi ikki hann er nøkur “genta”, síðani hann tók bara tveir dagar frí eftir skurðviðgerðina, og nú ætlar sær at kappast á World Cup 🙂
Vistu tit forrestin, at svimjing er best dámdi ítróttur í Avstralia?


text:
-
337 dage ago |
Tiltøk |
Svend |
0
Lesiringurin er komin væl í gongd í hesum nýggja árinum. Fyrsta kvøldið var tann 17. januar tá 17 luttakarar møttu við Løkin. Næstuferð møtast vit tann 28. februar kl. 19...
Les meiri »
-
339 dage ago |
Tiltøk |
Svend |
0
Hugsar tú nakrantíð um týdningin, ið orð hava, og um týdningin í, hvussu vit orða okkum? Orð, ið verða nýtt um okkum og um onnur, hava nevniliga beinleiðis ávirkan á,...
Les meiri »
-
381 dage ago |
Tiltøk |
Svend |
0
Týsdagin 17. januar kl 19.00 til 21.00 møtist lesiringurin aftur, – og hesaferð á bókasavninum við Løkin. Bøkurnar á skránni hesuferð eru: Linn Ullmann: De urolige (2016)...
Les meiri »
-
395 dage ago |
Ikki sjónligt á web |
Svend |
0
Vegna veður og sjúku er bókasavnið ikki opið í dag týsdag tann 20. desembur. Tó svarar telefonin 288 900 og til ber at senda okkum teldupost ella boð umvegis facebook. Vinarliga...
Les meiri »
-
400 dage ago |
Tíðindi |
Svend |
0
Bókasavnið heldur jólafrí frá 23. desembur 2016 til 1. januar 2017. Vit ynskja øllum eini Gleðilig Jól, og gleða okkum at síggja tykkum aftur í 2017. Tey, sum hava bøkur við...
Les meiri »
-
412 dage ago |
Tiltøk |
Svend |
0
Í desembur er skráin rúgvusmikil hjá teimum flestu, og nógv er at brúka pengar til. Bókasavnið er, sum altíð, eitt ókeypis tilboð og hevur opið gerandisdagar frá kl 13.00...
Les meiri »
-
417 dage ago |
Tiltøk |
Svend |
0
Felags lesiringurin hjá Bókasavninum í Nes kommunu og Bókasavninum við Løkin byrjar nú aftur eftir summarsteðgin. Fyrsta kvøldið verður týskvøldið 18. oktobur klokkan...
Les meiri »
-
417 dage ago |
Tiltøk |
Svend |
0
Mikukvøldið verður bókaframløga av bókini “Gaman til góman” á bókasavninum við Løkin. Talan er um ein bókling við spennandi og løttum uppskriftum. Slagorðið “lekkirt...
Les meiri »
-
439 dage ago |
Tiltøk |
Svend |
0
22. september, 6. oktober, 20. oktober, 3. november, 17. november og 1. desember. Hugnaliga integratiónstiltakið Sambinding byrjar nú aftur eftir summarsteðgin. Sambindingarkaféin er...
Les meiri »
-
440 dage ago |
Tiltøk |
Svend |
0
Í sambandi við íverksetaravikuna fara Íverksetarahúsið og Vinnuframi á ferð runt landið við pop-up ráðgeving og kunning um stuðulsmøguleikar. Her verður møguligt hjá øllum...
Les meiri »


text:
Svimjikappingin í Klaksvík um vikuskiftið var eisini ein góð kapping fyri Kristu, sum var einasti paralympiski svimjari til hesa kappingina. Hon setti fýra persónlig met, og eftir at hava hugt ígjøgnum danska metlistan í paralympiskari svimjing á stuttgeil, kann nevnast at í 50 bringu, 50 firvald, og 100 frísvimjing, svam hon skjótari enn donsku metini í S 10 sum er sterkasti bólkurin innan paralympiska svimjing.
Krista er nú ímillum bestu paralympisku svimjarar í norðanlondum, og verður tað spennandi at fylgja henni til tær stórkappingar sum liggja fyri framman úti í heimi, eitt nú EM á Madeira og OL í Rio 2016.
Tíðindaskriv


text:
Elin Mortensen
Elin Henrietta Elisabeth Mortensen (fødd 26. mai 1920 á Tvøroyri, deyð 12. juni 2014 í Havn) var ein føroyskur lærari, rithøvundur og týðari.
Innihaldsyvirlit
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- 1977 Fyrsta jólanátt, Kirkjuklokkan, Takkarbøn í Míni jólabók
- 1979 Sanna í summarfrí
- 1979 Jól í Míni jólabók
- 1980 Jólatræið, Jólaboð í Míni jólabók
- 1981 Jóla-ferðin hjá Anniku í Míni jólabók
- 1983 Sanna og Marjun
- 1985 Bina og høsnarungarnir í Míni jólabók
- 1986 Jólahaldið í hellinum í Míni jólabók
- 1989 Janus og Sivar í Míni jólabók
- 1990 Barn undir krígnum
- 1990 Floy í Míni jólabók
- 1991 Ein minnilig útferð í Míni jólabók
- 1992 Skilnaður í Míni jólabók
- 1993 Frans úr Assisi, Jóladøgurðin í Míni jólabók
- 1994 Tá ið kavin kom í Míni jólabók
- 1995 'Tyren er løs' í Míni jólabók
- 1996 Ljósini sloknað
- 1996 Gullringurin í Míni jólabók
- 1997 Tá ið takið fór í luftina í Míni jólabók
- 1998 Jól á bygd í Míni jólabók
- 1999 Teir fóru at dyrgja í Míni jólabók
- 2000 Sára í Míni jólabók
- 2001 Heimbygd mín Tvøroyri
- 2001 Jólagásin í Míni jólabók
- 2002 Summarið hjá Sáru og Sannu í Míni jólabók
- 2003 Tina og violinin í Míni jólabók
- 2010 Barn undir krígnum
Heiðurslønir[rætta | rætta wikitekst]
Familja[rætta | rætta wikitekst]
Foreldur: Johan Mortensen, lærari, ættaður úr Øravík, og Cathrina Maria, fødd Nolsøe, Tvøroyri. Systkin: Daniel Jacob Eilif (Eilif Mortansson), f. 14. januar 1916, d. 28. oktober 1989, Axel Ib Fridtjof, f. 11. februar 1918.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Tænastuboðini eru nú givin
Á heimasíðuni hjá fólkakirkjuni, folkakirkjan.fo, har boðini vórðu løgd út á middegi, út, stendur:
"Sóknarprestunum/prestunum verður ikki heimilað at signa hjún í borgarliga stovnaðum hjúnalagi á føroyskum máli. Tænastuboðini eru galdandi bæði við atliti at borgarligari giftu av hinskyndum og borgarligari giftu av samkyndum."
Tænastuboðini eru galdandi alla ta tíð, til onnur boð verða givin, stendur í brævinum frá bispi, sum er lagt á heimasíðuna hjá fólkakirkjuni.
SÍ EISINI Ikki heimild at geva tænastuboð
Landsstýriskvinnan í mentamálum hevur í brævi til biskup sagt, at danska signingarritualið frá 1938 er galdandi í føroysku fólkakirkjuni, tí danskt og føroyskt mál eru, sambært heimastýrislógini, javnsett.
"Og av tí óivasamt er, at danska ritualið er løggilt at galda í Føroyum, ber ikki biskupi til at geva tænastuboð um ikki at nýta tað," skrivar landsstýriskvinnan til Jógvan Fríðriksson, biskup.
Politiska skipanin løggildar ritual í kirkjuni, sigur landsstýriskvinnan. Biskupur kann ikki gera nakað, sum í verki merkir at taka eitt løggilt ritual av. Heldur ikki fyribils, slær Rigmor Dam fast í skrivinum til biskup.


text:
Fyrispurningur til landsstýriskvinnuna i fíggjarmálum, Kristinu Háfoss, um Lækna- og Sjúkrarøktarfrøðiliga útbúgving í Føroyum.
1/ Hvussu stór er játtanin, ið er sett av á fíggjarlógaruppskotinum fyri 2018 til byrjan av læknalestri á Fróðskaparsetrinum?
2/ Hvussu stór er játtanin, ið er sett av á fíggjarlógaruppskotinum fyri 2018 til sjúkrarøktarfrøðiligu ískoytisútbúgvingina?
Viðmerkingar:
Í menningarætlanini fyri sjúkrahúsverkið var eitt av ætlaðu átøkunum, hesi vóru 25 í tali, at byrja útbúgving av læknum í Føroyum í samstarvi við universitet í øðrum londum.
Umframt sjálvsøgdu uppgávuna at útbúgva sítt egna fólk, so vil hetta viðvirka til at fáa ung at støðast í oyggjunum og økja um møguleikan at tey koma aftur eftir lokið prógv.
Tíverri tykist lítið og einki annað, enn royndin at seta enn ein stjóra, at verða komið burturúr drúgva álitinum hjá stóru mannfjøldini, ið var kallað saman í nevndir. Loyvi mær, nú skjótt hálvtannað ár er farið afturum bak, síðani álitið varð lagt fram, at spyrja eftir deilmáli 7, sum ikki skuldi kravt so almikið annað enn eina hækkaða fíggjarliga játtan til fróðskaparsetrið. Tí lærarar, granskarar, læknar v.m., ið eru fús og før fyri at taka sær av frálæruni, tróta tíbetur ikki í dagsins ríku Føroyum.
Í summar frættist tíverri, at samgongan hevur valt ikki at raðfesta sjúkrarøktarfrøðiligu ískoytisútbúgvingina, sum fýrati sjúkrarøktarfrøðingar høvdu gjørt seg tilreiðar, og vóru bodnir vælkomnir til, á Fróðskaparsetrinum. Loyvi mær tí eisini at spyrja um hesa útbúgving, fyri at frætta, um samgongan ætlar at halda somu kós ella um ein uppraðfesting fer at síggjast á hesi kontu Fróðskaparsetursins.
Jenis av Rana
Løgtingslimur f. Miðflokkin


text:
Nýskapan: vegurin úr kreppuni
Í dag og í morgin hittast umboð frá donskum fyritøkum fyri at velja tíggju tey bestu uppskotini til, hvussu avbjóðingarnar í fíggjarkreppuni best loysast gjøgnum nýskapan.
Fyritøkur, sum satsa uppá nýskapan, klára seg munandi betur í krepputíðum enn aðrar fyritøkur. Tað vísir altjóða gransking. Tí er tað týdningarmikið at stórur dentur verður lagdur á nýskapanarøkið.
Tað er ein av boðskapunum frá ráðstevnuni ‘FutureNext’, sum í dag og í morgin verður hildin í Keypmannahavn. Á ráðstevnuni koma umleið hálvthundrað danskar fyritøkur við teirra boðum um, hvussu nýskapan skilabest verður raðfest í krepputíðum. Seinnapartin í morgin fara fyritøkurnar at atkvøða fyri tí besta hugskotinum.
- Nakrar fyritøkur eru noyddar at minka um íløgurnar í gransking og nýskapan, tá fall er í eftirspurninginum. Men eitt stórt tal av donskum fyritøkum velja faktiskt at brúka eins nógv til nýskapan – ella enntá at økja um innsatsin í krepputíðum, sigur Lars Mikkelgaard-Jensen, formaður í Ráðnum fyri tøkni og nýskapan, á fist.dk.
Les meir um FutureNext her
Les meir um týdningin av nýskapan og vinnulívs gransking, sum Dansk Center for Forskningsanalyse (2005) hevur gjørt.


text:
Kongsveldi
Kongsveldi er ríki, sum kongur ella drotning stýrir. Eru vanliga ikki vald at stýra, men hava arvað trónuna. Í stýrisskipanarligum kongsveldi er tann hægsti í kongsættini ríkisovasti, og trúnarvingi hansara tekur við, tá ið hann fer frá. Japan t.d. er stýrisskipanarligt kongsveldi, og ríkisovastin er keisari. Kongur hevur einki veruligt vald í t.d. Kanada, Avstralia og Evropa. Valdið hevur fólkavalda stjórnin; á odda fyri henni er forsætisráðharrin, sum vanliga er úr størsta flokkinum á tingi. Sum árini eru liðin, hava mong lond, broytt stýrisskipan frá einaveldi til stýrisskipanarligt kongsveldi ella forsetalýðveldi.


text:
Í gjar, 21. september, fekk kanska størsti núlivandi rithøvundur Føroya virðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir. At kalla hansara bókmentir fagrar er at spotta verkini, Jóanes hevur skrivað. Tær eru alt annað enn fagrar. Tær eru skitnar, ópoleraðar, pulerandi, fúlar, ómennsikjaliga menniskjaligar, fólksligar og eg kann halda fram til í morgin. Tí er Jóanes helst mest lisni rithøvundur í Føroyum.
Fyri nøkrum árum síðani tók John Dalsgarð upp, meðan Jóanes las yrkingina “Topp tíggju listin” úr savninum Tey eru, sum taka mánalýsi í álvara frá 2007.
Her er yrkingin. Jóanes lesur sjálvur.
OMR


text:
HSF: Føroyar vunnu 40-30 á Moldova
ítróttur13-06-2017 - 16:43 -
Føroyar spældi ein heilt góðan dyst í dag móti Moldova. Føroyar vann 40-30, eftir 21-16 í hálvleikinum. Føroyar hava vanliga spælt heilt tættar dystir móti Moldova, men í dag vóru okkara greitt betri
Álopspælið var væl tolið, væl sett upp og komu var harvið til góðar kjansir, sum oftast vóru settir í kassan. Eisini høvdu okkara nógv góð skjótálop. Her var Hans Eli serliga eyðsýndur. Verjan haltaði eina løtu í fyrra hálvleiki og fingu Moldovar heldur nógv mál uppá langskot.
Íseinna hálvleiki var farið yvir til 5-1 verju, sum eisini eydnaðist væl. Moldovar knekkaðu og okkara koyrdu tað heim. Aftur í dag fingu allir spælitíð og flestu komu á máltalvuna.
Peter Krogh var eftir dystin valdur til besta leikara í dystinum hjá Føroyum. Petur var flúgvandi í fyrrahálvleiki, har hann 6 ferðir setti bóltin í kassan og spældi hinar væl upp.
Málskjúttar:
Peter Krogh 7
Hans Eli Sigurbjørnsson 6
Høgni Klein Olsen 5 (2)
Tróndur Kragesteen 5
Rógvi Dal Christiansen 4
Tróndur Arge 3
Rókur Akralíð 3
Hanus Christophersen 3
Torstein Balle 2
Allan Norðberg 1
Frank Askildsen 1


text:
Í 2023 skal vera koyrandi í undirsjóvartunlum av streymoyarlandinum til bæði Eysturoynna og Sandoynna, og harvið verður miðstaðarøkið víðkað munandi. Men íløgan er so stór, at vit vanligu menniskju hava trupult at skilja tað – 2,7 milliardir krónur eru tiknar í láni og landið setir eisini nakrar hundrað milliónir krónur í verkætlanina. Tað kom eisini fram herfyri, at ein treyt fyri góðum lánitreytum var, at ríkisfelagsskapurin varð settur sum trygd. Tá síggja vit líkasum álvaran í hesi stórfingnu verkætlan.
Tað sum umræður, er at fáa størstu nyttuna burturúr hesum. Her snýr tað seg ikki um kommunalpolitikk, hóast borgarstjórarnir ofta vera drignir fram. Tað snýr seg um meira enn bara hvussu nógv fólk fara at flyta henda ella handa vegin ella hvussu innkoyringarvegurin til høvuðsstaðin skal leggjast. Hetta er nógv størri enn so – hetta snýr seg um at trýsta so nógv samfelagsvirði úr hesi verkætlan sum gjørligt. Tá er neyðugt, at borgarstjórarnir leggja allar verjugarðar niður og hugsa stórt.
Herfyri bar borgarstjórin í Runavík uppá mál, at ein meira samskipa ætlan mátti setast í verk í sambandi við havnaútbyggingar. Í løtuni er stór verkætlan sett í verk í høvuðsstaðnum við havnaútbygging, samstundis sum havnin í Runavík verður bygd út. Hyggja vit yvirorðnað upp á hetta, uttan at taka kommunal atlit, er tað so upplagt, at framtíðar havnarútbygging verður løgd inn á Skálafjørðin. Tað merkir, at Havnin kann missa inntøkur og arbeiðspláss, sum verða flutt, men landsbúskaparliga sæð er hetta helst rættasta loysnin. So kann annað virksemi blóma í Havn – spurningurin í dag er, um tað ikki er ov seint. Landsmyndugleikarnir hava verið ov seinir á sjóvarfallinum, tí teir tordu ikki at nerta spurningin.
Men tað koma uttan iva nýggjar avbjóðingar við stóru tunnilsverkætlanini, har tað verður neyðugt at landspolitisk atlit verða tikin fram um tey kommunalu, so hvørt oyra verður brúkt rætt og alt ikki endar sum ein vinnupolitiskur og kommunalur hurlivasi. Tað hava vit ikki ráð til.
Verkætlanin tykist vera í góðum og professionellum hondum, meðan tann politiska hondin tykist meira lunkað og ótrygg. Vónandi fáa vit sum mest burturúr – ikki bara lokalpolitiskt í Havn, Runavík og á Sandoynni, men landspolitiskt, og tað krevur nýggjar politiskar vindar.


text:
Sumbiar Kommuna hevur ikki nakrar kommunalar nevndir, so sum Fíggjarnevnd, Teknisknevn, Vega & Havnanevnd o.s.f..
Sambært Kommunustýrisslógin ((Ll. nr. 87 frá 17.05.2000 um kommunustýri (kommunustýrislógin) Kapittul 10 § 58..
Er tað ikki álagt kommunum við færri enn 500 íbúgvum at seta nevndir til beinleiðis fyrisiting av kommunalum viðurskiftum.
Tað áliggur borgarstjóranum at taka sær av teim uppgávum, ið annars høvdu ligið hjá fíggjarnevnd ella aðrari nevnd.
Allir kommunustýrislimir luttaka á kommunustýrisfundum, har kommunal viðurskiftir verða viðgjørd.
Her ber til at taka niður ella skriva út kommunustýriðs lóggávuna.
(Ll. nr. 87 frá 17.05.2000 um kommunustýri (kommunustýrislógin)).
Fyri at lata upp pdf fíl krevst adobe reader, sum er ókeypis og kann takast niður frá netinum, trýst her, um tú ikki fær latið skjalið upp.


text:
Kunningardagur um Bygningskunngerð
Dan Klein --- 14.03.2017 - 07:57
BYGNINGSKUNNGERÐIN: Ivast tú í, hvussu nýggja Bygningskunngerðin, BK17, skal brúkast, og hvar tú kanst leita tær meira vitan, um tørvur er á tí? Kom við til BK17 kunningardag nú fríggjadagin 17. mars, og fá svar upp á allar hugsandi spurningar í sambandi við nýggju byggikrøvini.
Við ársbyrjan í ár kom í gildi nýggj byggilóggáva, sum hevur til endamáls at tryggja felags reglur fyri alla bygging í Føroyum. Í hesum sambandi hevur Landsverk, sum nú umsitur hetta málsøkið, latið prentað Bygningskunngerðina, BK17, sum ásetir minstamarkið fyri dygd á bygging við ávikavist funktiónskrøvum og tekniskum krøvum.
Kunngerðin tekur heimild í byggilógini frá 2012, sum hevur til endamáls at tryggja, at felags reglur eru settar í verk fyri bygging í Føroyum. Teir átta kapitlarnir í nýggja bóklinginum taka støði í øllum frá byggistyrki, til bjálving og brunaviðurskifti. Talan er um eitt regluverk, ið kemur bæði borgara og samfelagi til góðar.
Landsverk, sum fekk hetta málsøkið at umsita frá 1. januar 2017, hevur vegleiðandi leiklutin av reglugerðini yvir fyri kommununum, meðan kommunurnar vegleiða sínum borgarum og greiða allar vanligar spurningar og ásetingarnar í kunngerðini.
Í sambandi við gildiskomuna og útgávuna av Bygningskunngerðini skipar Landsverk fyri kunningarátakinum “Kom væl frá byrjan” í Skálanum í Norðurlandahúsinum nú fríggjadagin 17. mars. Umframt kunning sum heild verður høvi at seta spurningar til teir ymsu partarnar í Bygningskunngerðini. Øll eru vælkomin frá kl. 12.30 til lætt ábit. Byrjað verður stundisliga
kl. 13.00, og tiltakið endar kl. 16.00.


text:
Janus arbeiðir dagliga við healing, men hevur alt sítt lív verið sensitivur fyri fremmandari orku. Tað er hann, fólk ringja til, um tey kenna okkurt óróligt í heiminum. Eitt nú, um tey eru flutt inn í eldri hús og kenna seg ótrygg um eitthvørt.
- Tað kann koma til sjóndar uppá ymsar mátar. Summi merkja høvuðpínu og kenna seg troytt. Og í summum førum henda ting, sum kunnu vera truplari at greiða frá.
Hann greiðir frá, meðan vit standa niðri við svimjihylarnar úti í Grøv. Nøkur børn spæla niðri við sjóvarmálan og leypa millum steinarnar í ánni. Tað er gott útsýni út eftir víkini, og man kann ímynda sær, at hetta økið eina ferð hevur verið ein inngongd til býin.
- Huldufólk ansa eftir økinum, og kanska tey eisini ansa eftir børnunum, sum spæla her, so einki hendir teimum. Eg kenni avgjørt eina atdráttarmegi her. Tað er serliga her niðri við sjóvarmálan og niðan til brúnna og so heilt niðan í dalin, har tað er serliga nógv huldu-virksemi. Man kann ímynda sær, at tey brúka trøini her niðri við til at hvíla seg við.
Vit venda nøsini móti býnum og spáka inn eftir gamla vegnum. Av og á steðgar hann á, hyggur seg um og skutar seg eitt sindur. Spyr, um eg veit um nakað deyðsfall ella óhapp kann vera hent á leiðini.
- Av og á kennist tað øgiliga tungt at ganga framvið.
Les greinina um huldufólk í Klaksvík í Dimmalætting hetta vikuskiftið


text:
- Tað byrjar meira og meira at líkjast teimum stuttligu tíðunum í 2005-2008, tá ið alt gekk sera gott og skjótt. Hesa ferð er tað tó tað almenna, ið gongur á odda við risastórum íløgum. Ein kennir ein ávísan ófrið á sær, tá ið ein hugsar um framtíðina. Eru vit komin hartil, at tað byrjar at ganga ov skjótt? Hvussu leingi hava vit undanvind?, sigur og spyr Søren L. Bruhn, stjóri.
Suðuroyar Sparikassi hevði fyrsta hálvár 2016 eitt yvirskot á eina millión krónur áðrenn skatt. Suðuroyar Sparikassi hevur tað seinasta árið havt ein vøkstur í inn- og útlánum á ávikavist 5,5 % og 6,2 %. Solvensur hjá Suðuroyar Sparikassa er styrktur – úr 14,4% stigum til 14,6% stig.
Men tað er ikki sín egna roknskap, sum stjórin í Suðuroyar Sparikassa brúkar mest tíð uppá í tíðindaskrivinum, sum er sent út. Heldur ávarar hann um gongdina í Føroyum.
Vøksturin í Føroyum er ein samanseting av fleiri ymiskum viðurskiftum, vísir Suðuroyar Sparikassa, millum annað politikkinum hjá skiftandi landsstýrum við skattalættum, nógvari almennari bygging, halli á fíggjarlógum, lágum altjóða rentustøði, Evropiski Meginbankin oysir pening út á marknaðin eins og føroyski útflutningurin av laksi og uppisjóvarfiski gongur stak væl.
Men vøksturin í Føroyum er ikki javnt býttur, vísir Suðuroyar Sparikassi á.
- Enn minkar fólkatalið í ávísum økjum. Tað merkir, at keypiorkan minkar, lítil príshækkan er á bústøðum, og hetta ger, at støðan í sunnasta parti av landinum versnar. Ein støða, sum landstýrið eigur at seta tiltøk í verk fyri at loysa, so Føroyar ikki verða býttar upp í eitt A- og eitt B-lið. Landið er snøgt sagt ov lítið til hetta.
Suðuroyar Sparikassi sigur seg við gongdini í huga vera farin at vera meira varin við alt ov stórum vøkstri í útlánum og ansar væl og virðiliga eftir at lúka øll krøv í Eftirlitsdiamantinum hjá Fíggjareftirlitinum, soleiðis at Suðuroyar Sparikassi hvílur á einum tryggum grundarlagi.
Fyri Suðuroyar sparikassa sær komandi hálva árið sær spennandi út – Flex Funding FO kemur á marknaðin, deildin í Havn hevur móttøku í nýggju hølunum á Staravegi 9, har Elektron heldur til, og fleiri nýggj tiltøk verða sett í verk.
Suðuroyar Sparikassi væntar eitt úrslit áðrenn skatt á 1,2 mió. kr. fyri 2016.


text:
Hóast ávís lýti eru í uppskotinum, heldur Ingolf S. Olsen, at fleiri góðir tættir eru í fiskivinnunýskipani, sum kemur fyri tingið í dag.
Fiskivinnunýskipanin kemur langt um leingi fyri tingið í dag, eftir at samgongan hevur arbeitt leingi fyri at finna semju um málið, og eftir at langir fundir vórðu hildnir á Tvøroyri í apríl mánaða bar á mál.
– Samráðingar hava verið leingi. Líka síðani áðrenn jól hava samráðingar verið, og semjan, sum nú fyriliggur er eitt úrslit av øllum teimum samráðingum, ið hava verið. Øll hava flutt seg nakað, men eg haldi absolutt at vit kunnu standa inn fyri uppskotinum, ið nú fyriliggur, sigur Ingolf S. Olsen.
Men Ingolf S. Olsen viðgongur at tað eru nógv ting í uppskotinum, ið hann kundi hugsað sær vóru ørvísi. Hann greiðir frá, at hann eitt nú heldur at ov lítið av veidda fiskinum fer um uppoðsølu, og at antitrust mørkini eru ríkiliga høg.
Ingolf fegnast tó um, at eitt uppskot loksins er komið í tingið. Hann vísir á, at tað eru fleiri góðir tættir í uppskotinum.
– Uppskotið líkist nógv tí, ið eg segði í valstríðnum og tí, ið eg upprunaliga ímyndaði mær, at uppskotið fór at verða, sigur Ingolf. Hann vísir á, at uppskotið er ein reformur, ið er eitt úrslit at semjum, tá øll hava givið seg nakað. Hann leggur afturat, at tað týdningarmesta er, at ognarætturin ikki verður privatiseraður, og at tað framvegis er og verður Føroya fólk, ið eigur rættin til fiskin.
Fyri Ingolf týða rættindi og sømdir hjá manningunum nógv, og hann gleðist um, at tað eru tættir í uppskotinum, ið verja fiskimannin.
– Prinsippið um, at tað er rættindahavarin, ið skal gjalda fyri rættin at fiska, og ikki fiskimaðurin hevur ligið mær serliga nær. Hetta prinsippið verður knæsett í nýggju lógini, sigur Ingolf at enda.


text:
Hann er føddur 1/10-1904 í Sandavági. Aftan á lokna barnaskúlagongd var hann eitt skifti krambúðarsveinur og eitt ár til skips, áðrenn hann fór á Føroya Læraraskúla, har hann tók prógv í 1926.
Próvtøkuárið varð hann settur í starv við Tvøroyrar skúla, og her kom hann at starvast, til hann við eftirløn legði starvið frá sær í 1971; tá hevði hann í tíggju ár verið varaskúlastjóri.
Árini 1928-31 var hann blaðstjóri á »Barnablaðnum« og hevði sær til hjálpar eitt skifti Sámal Johansen og eitt skifti Martin Joensen - teir vóru báðir floksfelagar hansara læraraskúlatíðina.
Á seksti ára degi Jacobs gav Bókadeild Føroya Lærarafelags út eitt úrval av søgum, hann skrivaði í hetta blaðið; bókin nevndist »Nú breddar«, 1964. Fyri sama útgávuforlag hevur hann týtt bókina »Kubbin«, 1974.
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83. (GG. Seinast dagført í 1983).


text:
Seinastu tíðina hevur løgmaður, og nú eisini Hans Pauli Strøm, sett spurnartekin við, hvørja støðu Sambandsflokkurin hevur til uppskotið um stjórnarskipan. Teir vísa á, at okkurt sum eg havi sagt um málið, samsvarar ikki við tað, sum Bárður Nielsen hevur sagt.
Nú er tað soleiðis, at tað mesta sum vit báðir hava sagt, eru viðmerkingar til tað sum samgonguleiðararnir hava sagt, og tá teirra útsagnir samsvara so illa, so verða okkara eisini har eftir.
Kravdu alla tíðina meira
Eg var virkin partur av stjórnarskipanararbeiðinum árini 2009 til 2011, og eg haldi, at vit komu rættiliga langt ávegis. Eg legði tó til merkis, at onkur í nevndini dugdi sera væl at slaka, fyri síðani at hála alt innaftur á næsta fundi. Bleiv ein neyðsemja funnin á einum fundi, so kom altíð eitt nýtt uppskot á næsta fundi um eina nýggja neyðsemju, sum lá onkrastaðni ímillum fyrru neyðsemjuna og tað sum viðkomandi upprunaliga ynskti. Í somáta er lítið broytt, og tað fer Javnaðarflokkurin fyrr ella seinni eisini at fáa eyguni upp fyri.
Arbeiði í stjórnarskipanarnevndini gekk væl, men á sjálvari málstrikuni kundi leiðslan í Tjóðveldi ikki spæla við meira. Tá var punktum sett fyri fleiri neyðsemjum, men framvegis stóð eftir, at stjórnarskipanin virdi donsku grundlógina, og tað kundi flokkurin ikki liva við – og trúgv mær, tað fer hann heldur ikki at góðtaka hesaferð.
Fyribils er orðingin um at virða galdandi skipan broytt til, at Stjórnarskipanin ”setir ikki úr gildi” verandi stjórnarrættarligu sáttmálar. Tað er nýggjasta neyðsemjan millum gomlu neyðsemjuna og tað sum Tjóðveldi vil hava, men á einum seinni fundi fer uttan iva at koma uppskot um at broyta hetta uppaftur meira. Tjóðveldi fer undir ongum umstøðum at góðkenna, at føroyingar fara at samtykkja eina skipan, sum er undir donsku grundlógini. Tað má heldur eingin billa sær inn, at tað fer at eydnast at gera eitt uppskot, sum bæði Høgni Hoydal og Lars Løkke Rasmussen halda vera gott.
Sera innballað svar
Tá Høgni Hoydal bleiv spurdur í sjónvarpskjaki tann 15. august, hvar stjórnarskipanin skal standa í mun til donsku grundlógina, vildi hann ikki koma við einum greiðum svari. Hann svaraði soleiðis:
”Hetta verður okkara stjórnarskipan, sum Føroya fólk hevur samtykt. Vit siga í her, at vit seta ikki aðrar sáttmálar og annað úr gildi, tað vil siga, at annað er í gildi, men sjálvandi verður hetta her tað sum Føroya fólk hevur samtykt, og hetta er okkara rættur til at skipa okkara egna land.”
Tá spurt var nærri um hetta svaraði hann:
”Tá Føroya fólk hevur evsta vald í Føroyum, so er Føroya fólk omanfyri alt. Tey eru omanfyri landsstýrið, tey eru omanfyri løgtingið, og tey eru eisini omanfyri danska ríkið.” Hann segði eisini, at hetta skjalið er ikki sjálv loysingin, men rætturin at loysa liggur í skjalinum.
Løgmaður hevur sagt í fjølmiðlunum, at stjórnarskipanaruppskotið skal virka lið um lið við donsku grundlógina, men um tað ”kemur til skarpskeringar”, so verður grundlógin tulkað omanfyri stjórnarskipanina. Eg havi ongantíð fyrr hoyrt um, at lógir kunnu vera eitt ”tá tað kemur til skarpskeringar”, og nakað annað, ”tá tað ikki kemur til skarpskeringar”, men soleiðis málbar løgmaður seg.
Fólk mugu vita, hvat tey velja
Hvat er tað so, sum føroyingar skulu velja á fólkaatkvøðuni um stjórnarskipan? Um meirilutin sigur ”ja”, hava føroyingar so fyri fyrstu ferð staðfest á fólkaatkvøðu, at danska grundlógin eisini er okkara grundlóg? - Har stendur jú, at grundlógin fer ikki úr gildi, og løgmaður sigur, at hon er omanfyri stjórnarskipanarlógina!
Og hvat um meirilutin sigur ”nei”? Hava føroyingar so frásagt sær sjálvsavgerðarrættin, sum varð fráboðaður til ST í 2005?
Tað er sera umráðandi, at fólk fáa greitt at vita, áðrenn tey atkvøða, hvat ”ja” merkir og hvat ”nei” merkir. Tann spurningurin er als ikki greiður í løtuni.
Tá eg so havi loyvt mær at undrast á, at løgmaður møguliga hevur megnað at fáa Tjóðveldi at ganga við til uppskotið, so er tað út frá teirri fatanini, at grundlógin verður omanfyri stjórnarskipanarlógina. Bárður Nielsen hevur harafturímóti tikið útgangsstøði í tulkingini hjá Høgna Hoydal, sum sigur tað øvugta.
Tú veitst, hvar tú hevur Sambandsflokkin
Løgmaður, Hans Pauli Strøm og øll hini kunnu vera púra rólig viðvíkjandi Sambandsflokkinum, tí eydnast tað teimum at fáa Tjóðveldi at reka føroyingar á fólkaatkvøðu, fyri at fáa eina fólksliga staðfesting av, at vit eru undir donsku grundlógini, so fer neyvan nakar í Sambandsflokkinum at forða fyri tí. Men eg má viðganga, at eg trúgvi tí ikki, fyrr enn eg síggi tað.


text:
Men so heilt víst eisini børn. Ung sum eldri.
Eg dugi ikki at venja tey. Taveidenn, tey akta meg ikki. Nú maðurin hevur verið burtur nakrar dagar, hevur skilið verið púra út av lagi, serliga á morgni. Eg skilji tað ikki. Eg fari upp klokkan 06.00, tendri ketilin, geri meg klára, eti morgunmat og smyrji matpakkar. (Vissi maðurin lesur hetta her, ristir hann á høvdinum og hugsar, tú upp klokkan 06.00?? noy nú gert tú av...)
Og so veit eg ikki heilt hvat sker. Tí, hóast skúlataskan hjá miðlinginum er pakkað og ítróttarklæðini somuleiðis, matpakkarnir lagdir klárir og nýggj klæðir løgd fram, so hendur okkurt púra klikkað! Okkurt plagg blívur “på mystisk vis” burtur, meðan hann letur seg í, stakkalin. Og hóast taskan er løgd soleiðis, at man ikki kann lata verða við at síggja hana, tí man má gleiva uppum hana fyri at koma út gjøgnum hurðina, so liggur hon eftir í durinum og endin er aloftast, at eg má koyra út í skúlan við henni. Og so eru ítróttarklæðini knappliga tikin úr aftur, tí man vildi heldur hava eina aðra t-shirt, og endin bleiv, at man ikki fekk klæðini við. Og tann yngsta vil ikki greiðast, men tvíheldur uppá at fáa langt hár sum Rapuntzel. Og á veg út í bilin vil hon knappliga pissa, og vil diskutera hví hon ikki skal í stivlar, men í fínar skógvar. Og klokkan er við at ganga undan, og tónalegan á mær hækkar alsamt og pulsurin gerst hægri. Og líkamikið hvussu tíðliga eg fór upp í morgun, so er skilið tað sama, sveittaperlur á pannuni og børn ið gremja seg um strongu mammu. So, eg eri farin at hugsa um elektrisk hálsbond í loyndum. Eg síggi fyri mær tað snilda í at geva ein lítlan stoyt, tá tey hugsa ein tanka sum er uttanfyri “eg skal gera meg kláran og koma út av hurðini”-tankan. Ella, tá tey klandrast, sum tey gera nógv av! Og eg skeldi og eg huffi og puffi, og stressi tí ongin lurtar eftir mær líkamikið hvat eg sigi. Tað hevði verið veldigt, óetiskt men lætt. Uttan iva høvdu tað verið nogvir stoytir í byrjanini, men sum dagarnir gingu, høvdu teir óivað minka betýðiligt. Hetta kundi eisini verið snilt í øðrum samanhangi. Eitt nú hjá mær sjálvari, tá eg havi hug at leggja meg aftur á morgni, ella hjá manninum, tá eg biði hann hanga mær hillar upp og hann svarar “alt til sína tíð”, ein lítlan stoyt og so var “sín tíð” beint nú. Ella, tá hann hugdi eftir hinum kyninum og hugsaði tankan, at grasið kanska var grønari hjá grannanum... stoooyt... so klárnaði hann aftur. Ella tá eg hugsaði ”bara eitt køkupetti aftrat”... stoooyt… "nei eitt var nokk”. Møguleikarnir eru nógvir. Politikkararnir kundu eisini havt eina tíðarfreist til at semjast í, eitt nú í fiskivinnumálum, og um hon ikki helt, so fingu teir ikki meira tíð, men ein “finn útav tí stoyt”.
Soleiðis kann mann lata seg forføra av tonkum, og tankarnar kann ongin taka frá mær.
Karl Birgir: Konan hevði nokk ynskt at eg lá eitt sindur meira í sofuni
Tó, at Karl Birgir Isaksen úr Klaksvík hevur eitt sera lætt sinni og eisini kann finna upp á at arga eitt sindur, so hava...


text:
Orð: Luther
Týtt: Jákup Dahl
1. Úr neyðardýpi, Guð, til tín
mín sál við bøn sær vendir.
Tú hoyri rópini til mín,
mær rætti tínar hendur!
Tí um hjá mær alt gangast má,
sum mín er atferð, gerð og trá,
til grundar tá eg fari.
2. Men náði ræður bert hjá tær,
og tí tú várkunn hevur.
Alt mansins yrki aldri var
eitt slíkt, sum tú tað krevur.
Kann nakar hjá tær standast svá,
hann ikki dómin óttast má
og søkja náði tína?
3. Og tí á Guð, men ei á meg
eg hvørja vón vil byggja;
mítt arma hjarta uggar seg,
tí náðin meg skal tryggja;
hon er mær skjól og tilhald best,
Guðs orð sjálvt hevur mær tað fest,
har einki meg skal vika.
4. Ja, varir tað frá morgunstund
til síðla dags á kvøldi,
eg kenna skal av hjartans grund,
eg lukkutíð har dvøldi.
Tín hond mær alt til bata ger,
tú veitst, nær hjálpin hollast er,
eg tínum tíma bíði.
5. Er stórt og fult mítt syndamál,
tó størri er tín náði;
um leið er dimm, og rás er hál,
fullvæl tó fram eg nái;
tí Guð mín góður hirði er,
sum alt sítt fylgi røktar her
og bjargar tí úr vanda.


text:
Í dag 12. september hava norðurlendsku meginfeløgini úr Norra, Svøríki, Finnlandi, Íslandi og Føroyum verið á fundi. Áland og Grønland vóru ikki umboðað hesaferð.
Á skránni var sum altíð "Norden rundt", sum gevur londunum møguleika at siga, hvat meginfeløgini síðani seinast hava arbeitt við.
MBF legði dent á, at í Føroyum er tað ikki møguleiki hjá tunghoyrdum at fylgja við í føroyskum sendingum í Kringvarpi Føroya. Á hesum økinum eru ongir batar at hóma. Hini norðurlendsku londini eru komin longri á hesum økinum og geva okkum eina vón um, at tað eisini fer at bera til í Føroyum.
Eisini vísti MBF m.a. á vónirnar um, at tað skjótt verður gjørd ein brekpolitiska ætlan fyri Føroyar, at ein menniskjarættindastova verður sett á stovn, sum kann gera tað møguligt at seta grein 33 í ST sáttmálanum í verk, og at fundur hevur verið við landsstýriskvinnuna í Almannamálum um, hvussu vit kunnu arbeiða víðari við niðurstøðunum, sum komu út ST í 2014.
Eins og undanfarnir fundir gevur hetta punktið eina mynd av, hvussu stór avbjóðingin hjá fólki, ið bera brek, er. Hetta í nógvum, um ikki øllum, viðurskiftum í gerandisdegnum.
Júst hetta kunnu norðurlendsku londini samstarva um og vónandi gera vælkomnar batar.
Á myndini eru:
Finnland – Pekka Tuominen og Pirkko Mahlamaki
Ísland – Ellen Calmon og Lilja Þorgeirsdóttir
Føroyar – Tóra við Keldu og Ása Olsen
Svøríki – Mia Ahlgren
Norra – Lily Ann Elvestad og John Berg-Jensen
Danmark - Sif Holst


text:
Fokus í samband við innihald og samskipan
Higartil tykist eingin samansjóðaður granskingarpolitikkur at hava verið virkandi í Føroyum. Tað vísir seg eisini, at almenna granskingin er ikki nágreiniliga fokuserað í mun til ávís mál ella strategiøki. Kanska einamest tí, at eingi satsingarøki hava verið greitt orðað, ella breiðar semjur ikki eru funnar um slík. Hinvegin hava ymisk umhvørvi tikið tað á seg at fáa eina gransking í lag. Hesi eru innan ymiskar sektorar í tí almenna, so sum fiskivinnu, havbúnað og jarðfrøði. Granskingin er ment so líðandi, uttan yvirskipað politisk átøk, men er í nógvum førum úrslit av innsatsinum hjá eldsálum, sum sjálvar gera raðfestingar, finna sær fíggingarloysnir o.s.fr. Almenna granskingin er av tí sama lutað sundur í smáar eindir, endamál, fak og evni. Hetta er ein trupulleiki, tá hugsað verður um, at gransking sum heild er kostnaðarmikil, og at størstu eindirnar sum heild granska mest. Av somu orsøkum, er tað í heila tikið trupult at tosa um strategiskar satsingar í sambandi við føroyska gransking.
Tað kann tó sigast, at granskingin hevur eitt ávíst fokus, og hetta snýr seg í roynd og veru um fiskivinnu, havbúnað, umhvørvi, mál og mentan. Frá einum brúkssjónarmiði kann tann vitan, slík gransking mennir, virka sum input hjá teimum, ið arbeiða við:
- at umsita fiskivinnu og umhvørvi á burðardyggan hátt
- at leggja lunnar undir alivinnuna
- at varða av og menna føroyska mentan, og at skapa søguliga og málfrøðiliga tilvitan
- samfelagsbúskaparligari menning
Mynd 1: G&M innsatsur skiftur á strategiøki, árið 2003
Á mynd 1 sæst, at í mun til tey serføroysku strategiøki, ið Granskingarráðið hevur orðað, var nógv almenn gransking, heili 63%, innan høvðsevnið "Náttúra og náttúrutilfeingi". Meginparturin av ársverkunum innan hetta økið, 33 í tali, vóru innan undirevnini "Umsiting og gagnnýtsla av tilfeinginum á landi og sjógvi", og eisini lutfalsliga nógv, útivið 12 ársverk, vóru innan "Vistskipanin á føroysku landleiðunum". Tvey minni økið eru, "Mentan" við 15% av innsatsinum, og 6 ársverkum, í tilknýti til undirøkið "Mál", saman við økinum "Samfelag" við 11%, og sløkum 4 ársverkum innan "Búskap". Minsti granskingarparturin, einans 3%, kundu knýtast at "Fólkaheilsu". Innsatsurin var ógvuliga smábýttur. Einans innan størsta strategiøkið vóru fleiri ársverk í miðal fyri hvønn stovn, ið granskaði.
Flokkingin av granskingini eftir OECD endamálum samsvaraði væl við býtið í strategiøki. Meginparturin var tó flokkaður undir "almenna vísindaliga menning", ið merkir, at endamálið var ikki ítøkiligt. Talan var um grundgransking. Annars vóru "Fisking" og "Havbúnaður" greiðast við ávikavist 17 og 14 ársverkum.
Mynd 2: Almenn G&M ársverk skift á endamál árið 2003
Flokkað eftir vísindaligum fakøkjum vísir tað seg, at nógv tann størsti parturin, umleið 50%, av almennu granskingini, var innan tey náttúruvísindaligu fakini. Her var "Lívfrøði" størsta fakøkið og umboðaði næstan ein triðing ella sløk 30 ársverk av allari gransking, meðan "Jarðar- og umhvørvisgransking" umboðaði sløk 17 ársverk. Síðani kom høvuðsøkið "Búnaðar- og Djóralæknavísindi" við 16%. Harav var fakøkið "Landbúnaður, fisking og veiði" greitt tað størsta við 14 ársverkum. Samfelagsvísindi umboðaðu góð 13%, harav vóru fakøkini "Onnur samfelagsvísindi" og "Búskaparfrøði" mest týdningamikil. Síðani kom hugvísindi við sløkum 13%. Innan hugvísindi vóru "Mál og Bókmentafrøði" og "Søgufrøði" høvuðsfokus við ávikavist 9 og 4 ársverkum. Sera lítið varð granskað innan "Verkfrøði & Tøkni" og "Læknavísindi."
Mynd 3: Almenn G&M árverk skift á faglig høvuðsøki árið 2003
Hesar greiningar benda á, at granskingin partvíst er í samsvari við tað orðaskiftið, sum hevur verið um satsingarøki, har dentur hevur verið lagdur á lyklaorð so sum Lívtøkni, Bioinformatikk, Ílegugransking og KT-gransking.
Ein trupulleiki er tó vantandi samsvar millum andan í verandi gransking og ætlanir við nevndu satsingarøkjum. Verandi gransking hevur í stóran mun havt breitt samfelagsgagn sum endamál, meðan satsingarøkini annars hava verið nevnd sum liður í einari ítøkiligari vinnuligari nýskapanartilgongd. Ein trupulleiki er, at hesi viðurskifti krevja neyvt fokus, og hetta er ikki at finna út frá hagtalsgreiningum í strategiøki, endamál, fakøki o.s.fr. Til dømis var illa statt við gransking innan verkfrøði, sum er fortreyt fyri eitt nú gransking innan biotøkni og KT. Eisini var lítið at síggja av gransking innan serøkið biotøkni. Ógvuliga lítil gransking var innan læknavísindi og fólkaheilsu, og eingin gransking var innan grundleggjandi medisin, sum er fortreyt fyri ílegugransking. Við øðrum orðum var grundarlagið í verandi gransking veikt, um ein metir henda "intellektuella kapital" sum kappingarfortreyt í mun til onnur lond.
Samstundis hava vinnuliga luttøkan og neyðuga handils- og marknaðarliga kanningararbeiðið, so sum tørvsgreiningar o.s.fr., í stóran mun vantað. Talan hevur heldur verið um metingar frá politiskum nevndum, ið eru settar av embætisverki. Hesar hava heldur í stóran mun lagt seg eftir almennum áskoðanum viðvíkjandi granskingargrundaðum vakstrarøkjum og teirra innbygdu handilsligu møguleikum.
Ein grundleggjandi trupulleiki í almennu granskingini er, at leikluturin hjá Fróðskaparsetrinum er ógreiður, og granskingin sera avmarkað. Í øllum framkomnum londum er universitetsgransking annars nógv tann týdningamesta og greinar inn í meginpartin av aðrari gransking. Tosað hevur t.d. verið um KT gransking, men illa hevur borið til hjá Fróðskaparsetrinum at seta á stovn eina hægri KT útbúgving. Hetta er í sær sjálvum ein stór andsøgn.
Almenn gransking sera avmarkaðan leiklut í vinnuligari nýskapan
Á markamótinum millum granskingarskipan, útbúgvingarskipan og vinnuna kann eitt førleika- og vitanar skifti henda, millum annað við at fyritøkur útvega sær starvsfólk, keypa granskingarúrslit og samstarva við granskingarstovnar í sambandi við nýskapan. Almenna granskingarskipanin tykist ikki at vera væl samansjóðað við vinnuligt nýskapanarvirksemi. Sambært nýskapanarhagtølunum samstarvaðu fyritøkur í avmarkaðan mun við almennar samstarvsfelagar, granskingarstovnar uppíroknaðir.
Mynd 4: Slag av samstarvsfeløgum skift á vinnugrein: Føroyar og Danmark árini 2002-04, í % av nýskapandi fyritøkum
Ymsar orsøkir kunnu vera til vantandi nýskapanarsamstarv:
- Vinnan sær ikki stóran tørv á gransking
Vinnan granskar sjálv í ógvuliga avmarkaðan mun. Hetta hevur møguliga samband við:
1) vantandi upplivda tørvinum á nýskapan
2) vinnubygnaðinum.
Mynd 5: Fyritøkur, sum mettu, at forðingar hava stóran týdning: Føroyar og Danmark árini 2002-04, í % av øllum spurdum fyritøkum
Mynd 6: Fyritøkur har kunningarkeldur høvdu stóran týdning ísv nýskapan: Føroyar og Danmark árini 2002-04, í % av nýskapandi fyritøkum
- Verandi almenna granskingin er ikki viðkomandi fyri vinnuliga nýskapan. Heldur ikki er hon nóg umfatandi til at vera eitt savnandi tilfeingi. Til dømis er ógvuliga lítið av almennari gransking innan verkfrøði, tøkni og KT, ið vanliga er viðkomandi fyri nýskapanarvirksemi innan hátøkniliga framleiðslu, og eisini er nógv granskandi vinnugrein aðrastaðni. Føroyska vinnugranskingin snýr seg samstundis í stóran mun um KST tænastur og framleiðslutøkni, so hetta er ein møgulig frágreiðing.
- "Framleiðsla" av hægri útbúgvingum og hægri útbúgvingargransking er veik. Samfelagið er sum heild tengt at útlondum hesum viðvíkjandi.
- Markamótið virkar ikki nóg væl (vantandi skipanir, mentan, tilvitan um samstarvið o.s.fr.)


text:
Stella Zachariassen: Eg elski føroyska veðurlagið
42 ára gamla Stella Zachariassen av Sri Lanka hevur búð í Føroyum meira enn helvtina av lívi sínum. Henni dámar væl í Føroyum,Fyri haldarar
Vil ikki setast í nýggjan bás
Doru Tiberiu varð í 1974 dømdur 18 ára fongsul í Rumenia undir Ceauşescu. Hann var forfylgdur í sínum heimlandi og flýddi í 198Fyri haldarar
Kevin úr Nigeria: Í Føroyum sovi eg róliga
Teir útlendingar, ið sleppa at búgva í Føroyum, eru hepnir. Tí her er so gott og friðarligt. Tá eg fari til songar, kann eg sovFyri haldarar


text:
- Eg skal við hesum staðfesta, at alt her í lívinum fær ein enda. Eisini mín karriera sum aktivur fótbóltsspælari.
Soleiðis sigur Jákup á Borg í einari dagføring á sínum facebook-profili í dag.
- Hetta hevur verið ein fantastisk ferð. Eg havi havt eina rúgvu av góðum venjarum, spælt við einari rúgvu av góðum spælarum og – týdningarmest av øllum – eg havi møtt eini asens rúgvu av góðum menniskjum. Saman við hesum havi eg flent og grátið. Vit hava runnið og barst fyri hvønn annan, og óteljandi vinarbond fyri lívið eru knýtt hesi árini.
Jákup á Borg hevur havt trupulleikar við beinunum eina tíð, men hann hevur kortini gjørt mun í fleiri umførum, og hann eigur sín stóra leiklut í tveimum teimum seinastu meistarheitunum, sum B36 vann í fjør og fyrraárið.
Hvussu stóran týdning Jákup á Borg hevur fyri B36, er næstan ógjørligt at meta um. Eitt eru teir yvir 400 dystirnir, og tey metnógvu málini í felagsfótbólti og á landsliðnum. Eitt annað - og minst líka umráðandi - er tann støðan, hann hevur í felagnum. Jákup á Borg hevur verið ein drívmegi í stríðnum at vinna B36 upp millum tey størstu feløgini. Hann hevur verið við á vøllinum í teimum flestu dystunum, men uttan fyri vøllin er hann ein savnandi megi, sum ongantíð er bangin fyri at taka eina hond í, har tað krevst.
Hann hevur nógva orku, hann tekur sín leiklut sum fyrimynd í stórum álvara, hann hoyrist har hann er, og hann hevur ta positivu drívmegina, sum fær onnur at taka tøk. Hann sigur tað eisini sjálvur í sínari heilsan til viðhaldsfólkini á facebook. Tað snýr seg um at standa saman í við- og mótgongd. Tað snýr seg um vinarbond og menniskju, at hava viljan at stríðast saman - og at flenna og gráta.
Tað er ein av teimum allarstørstu profilunum í føroyskum fótbólti, sum takkar fyri seg á vøllinum; men eingin trýr veruliga uppá, at hann eisini fer at takka fyri seg sum katalysator tey nógvu næstu árini. Hvør leikluturin verður, fer tíðin at vísa, men Jákup tekur eisini A-prógv sum venjari í løtuni.
--
Respekt, Jákup! Tú hevur um nakar myndað B36 fyrimyndarliga - við stoltleika og felagskenslu. Gamaní, gjørdu tú eitt legg til reyð-svørtu grannarnar, sum eisini legði afturat tínum meistaraheitum; vit hava øll størstu virðing fyri tær sum tann stóri felagsmaðurin, sum ikki bara hevur lyft B36 upp í toppin, men eisini skilir týdningin av øllum tí, sum eitt fótbóltsfelag er fyri øll rundanum - fyri býin, fyri ungdómin og børnini.
Alt tað besta, Jákup. The show must go on ;-)
Ein blaðungur Jákup á Borg í 1996 í sínum fyrsta dysti fyri besta liðið (Savnsmynd)
Jákup á Borg hevur verið føroyameistari 7 ferðir - fimm ferðir við B36 og tvær ferðir við HB. Hann hevur spælt 62 landsdystir fyri Føroyar. Fá nógv meira at vita um Jákup á faroesoccer.com her


text:
Í hesum partinum verða mál- og bókmentasøga frá miðøld til tjóðskapartíð viðgjørd. Parturin er í seks undirpørtum:
Partarnir fevna um lýsingar av rákunum og bókmentalig eyðkenni. Umframt føroyskar bókmentir verða eisini norðurlendskar og evropeiskar bókmentir umboðandi ymsu rákini lýstar.
TALAÐA MÁLIÐ
Næmingurin dugir:
- at orða seg málsliga rætt við greiðum og fjølbroyttum máli í mun til samskiftisstøðuna
- at bera hugsanir sínar fram og í hesum sambandi vera tilvitaður um stíllegur og samskiftishættir
- at nýta viðkomandi og sakliga próvførslu
- at nýta yrkorð og hugtøk rætt
SKRIVAÐA MÁLIÐ
Næmingurin dugir:
- at brúka hóskiligt háttalag at greina, tulka og seta í frásjón ymisk fagur- og yrkisbókmentalig tekstsløg
- at greina, tulka og seta í frásjón skaldskap av mannamunni
- at vísa hollan kunnleika til føroyskar bókmentir og samband teirra við norðurlendskar og aðrar heimsbókmentir
- at fara í dýpdina við einum evni
- at skriva ymisk fagur- og yrkisbókmentalig tekstsløg
- at orða seg málsliga rætt og greitt í ymiskum málsligum stíllegum við fjølbroyttum orðatilfeingi
- at nýta yrkorð og hugtøk rætt
- at nýta teldu sum amboð - duga tekstviðgerð, at nýta orðabøkur og leitiskipanir, myndaviðgerð og framløguforrit
SAMANSETTIR TEKSTIR
Næmingurin dugir:
- at nýta hóskiligt háttalag at greina, tulka og seta í frásjón ymiskar samansettar tekstir
- at nýta teldu til framløgu og sameina ymiskar samskiftishættir, t.d. skrift, mynd og ljóð
MÁLKUNNLEIKI
Næmingurin dugir:
- at greiða frá staðbundnum málføramuni í føroyskum og øðrum málmunum, eitt nú aldurs- og samfelagstreytaðum málmunum
- at lýsa føroyska málsøgu í høvuðsheitum og vísa á skyldskap við hini norðurlendsku málini
- at vísa á kunnleika til norðurlendsku grannamál okkara bæði í talu og á skrift


text:
Triði sigur á rað til U16 dreingirnar, og U16 dreingir B vunnu eisini
Dreingir28-04-2013 - Helgi Nielsen
U16 dreingir: TB/Royn - HBa 1-10Í fyrsta útidystin hetta kappingarárið fingu okkara U16 dreingir sín triðja sigur á rað dag. Bygdastevna var í Hvalba, so mótstøðuliðið TB/Royn høvdu lagt dystin á grasvøllinum í Hvalba. Stevnudystur var, og tí var eisini eitt steyp til vinnaran.
U16 dreingir: 07 Vestur - HBb 0-4
Okkara dreingir høvdu nakað av nervum um hetta, tí tad er sera ringt at fáa spælið at ganga á tí sera óslætta vøllinum.
Men skjótt sást at okkara vóru klárir til hesa avbjóðingina, tí dysturin var ikki meiri enn 5 min gamal, tá vit longu høvdu skotið 2 mál. Heri Mohr, sonur gamla málrevin Gunnar Mohr, skoraði til 1-0, og bert minuttin eftir økti Jákup til 2-0.
Eftir hetta tóku okkara dreingir eitt sindur lættari uppá uppgávuna, og tað førdi við sær, at TB/Royn fekk eitt mál eftir horna. Hetta fekk okkara dreingir at seta ferðina uppaftur, og tá farið varð til hálvleiks var støðan 6-1 til okkum.
Í seinna hálvleiki skoraðu vit 4 mál afturat, so endaliga støðan gjørdist 10-1 til HB. 3 stig til okkara dreingir, og eitt steyp.
Teir sum skoraðu vóru: Jákup Thomsen 5, Teit Jacobsen 2, Heri Mohr, Pætur Ejdesgaard og Jónas Poulsen hvør sítt.
U16 dreingir B vóru í Sørvági har 07 Vestur tók ímóti og eisini her var talan um góðan sigur til okkara dreingir. Úrslitið gjørdist 4-0, men munurin kundi sagtans verið størri tí vit so at siga vassaðu í málmøguleikum.
Teir sum gjørdu málini vóru: Rani A. Højgaard, Martin Dam Jacobsen, Rani Rasmussen og Ólavur Reginsson av Fløtum.