text:
Hetta vísir:
1) Sekularisma er anti-kristilig (hetta er eingin loyna)
2) Sekularisma er ov veik fyri teimum kreftunum sum nú flyta inn í vesturlendska samfelagið. Sjálvt um sekularisma er anti-kristin og enntá materialistisk, er hon kortini pro-islam; logiskt? Nei! (trúgv tí ella ikki men í USA hevur sekularisma evangelisera fyri Islam á almennum skúlum útyvir 10 ár. Óansæð mótstøðu og klagu frá óttafullum kristnum foreldrum hava kristnu børn teirra, verið tvungin at siga shahada (játta Islam sum einastu sonnu religiónina) og at hugsa sum muslimar í útvið eina viku, og ja (believe or not) enntá at læra positivt um 'jihad'.
Sekularistar hava í hesum føri sligi hart niður á tey sum seta seg í móti, og hava í hesum føri valt at bróta við annars harða normin um at skilja religión frá statinum. Í Islam er religión og statur eitt og tað sama)
3) Eru sekularisma og Islam bara ein og tann sami andi, frá somu anti-kristiligu keldu? Hetta er ein ekstremur spurningur, men hvat læra vit annars av tilgongdini?
Minnist væl, tá hesar somu kreftur løgdu á kristnar næmingafelagskapir í Onglandi, bara tí at kristin ikki vildu loyva eina gudleysa infiltrering á CU leiðsluni. Her avgjørdi universiteti at banna kristna felagskapinum. Slík viðferð var ikki framd móti humanistiska næminga felagskapinum ella tí islamska, sum tá var undir mistanka fyri at rekrutera terroristar.
------------------------------------------------------------------------------------------------
Jákup Lutzen (limur í Gudloysi) hevur akkurát gjørt nakrar viðmerkingar til hendan postin á Gudloysi blogginum.
Jákup skilir fyrst og fremst ikki sambandi, millum hendingina og sekularismu. Satt at siga skilji eg ikki heilt hvussu hetta skal verða so torført. Tað var grunda av teimum sekuleru kreftunum at kristin bøn var banna úr skúlum í Kanada.
Mær vitandi, var eisini lagt upp til at almennir skúlar, ikki skulu nýtast í nøkrum religiøsum týdningi. Við øðrum orðum nýtsla av einum rættuliga almennum rúmi, eitt nú eini kantinu er ikki rætta plássi til nakran religiøsan aktivitet. Her kann eg sipa til fleiri hendingar, har kristin í pritavum samtalum og ikki í almennum rúmum (so sum einari kantinu) eru blivin útvíst ella ámint, fyri nógv minni.
Jákup heldur at avgerðan hjá skúlaleiðsluni má skiljast í samanhenginum av at fleiritalið av næmingunum eru muslimar. Hmm, er tað ikki so, at nógvar av sakunum, í eitt nú USA komast av at fleiritalið eru kristin og tó verða hartaði og álopin av sekularistum, tó at bøn og religión lokalt hevur spælt ein týðandi leiklut í síðani skúlin byrjaði?
Jákup leggur eisini dent á at kristin hava miðskilt sekularismuna sum eina anti-kristiliga rørðslu. Eg veit ikki hvat ein skal siga til eina slíka viðmerking, ein rørðsla sum ikki vil møtast á hálvari leið og sum heldur bannar bøn, religión frá tí almenna rúminum og almennum stovnum, og hareftir hóttir við handtøku, rættargongd og revsing, fyri síðani at fastleggja frálæru og filosofi uppá eina materialistiska heimsmynd, er heilt avgjørt anti-kristilig av nátturu--veit ikki hvat eg og onnur skulu hava miðskilt.
Ein fer neyvan at siga við ein jøda at nazistar ikki vóru og eru rasistar og jødahatarir, teir ynskja bara ikki samfelagi skal ávirkast av jødamentan--hmm.
Jákup skilir heldur ikki hvat sekularisma og materialisma hava at gera hvør við annað, men eg eri vísir í at hann fult væl er greiður yvir at tað er materialistiska heimsmyndin sum sekularisma umboðar í tí almenna.
Og fyri at svara Jákup um sambandi millum sekularismu og Islam, so kann eg bara siga, sum eg eisini áður havi sagt, at eg skilji heldur ikki samanhengin.
Skjóti bara uppá at sekularisma í veruleikanum bara er anti-kristilig.


c: text/html

text:
Í hesum døgum eru Flogbóltssamband Føroya og Tórshavnar kommuna vertir fyri EM og HM undankapping, sum verður hildin í høllini á Hálsi.
Kappingin byrjaði við tveimum dystum í gjár, tá fyrst Kýpros vann greiðan sigur á Liktinstein, og seinni, tá Føroyar uppaftur greiðari eisini vunnu 3-0 á Írlandi í dystinum í gjárkvøldið.
Í dag vera aftur tveir dystir; klokkan 17 spæla Írland og Kýpros og klokkan 20 spæla Føroyar móti Liktinstein.
Úrslitini í dystunum í gjárkvøldið vóru greið, og eisini í tráð við tað, sum var væntað frammanundan. Kýprisku kvinnurnar eru rættiliga sterkar, og tað staðfestu tær eisini í dystinum móti Liktinstein, sum tær vunnu 3-0 við settmuninum 25-19, 25-16 og 25-21.
Føroysku kvinnurnar vóru uppaftur tryggari, tá tær seinni í gjár vundu burtur úr Írlandi. Tann dysturin endaði eisini 3-0, men sett úrslitini vóru 25-8, 25-12 og 25-11.
Sum úrslitini siga, var ongantíð nakar ivi um, at Føroyar ikki bara vóru betri enn gestirnir. Føroysku kvinnurnar vóru fleiri klassar betri.
Ein trupulleiki, sum onkuntíð ger seg galdandi, tá munurin blívur so stórur, er, at sterkara liðið velur at linka trýstið. Soleiðis var ikki í gjár, tí líka til endan kláraðu føroysku kvinnurnar, serliga við Sofíu Purkhús og Birgit Guttesen á odda í álopspartinum, at halda eitt støðugt og høgt trýst á, og tað kláraði Írland einki at gera við.
Úrslitini hava sum sagt lagað seg júst sum roknað varð við áðrenn kappingina, og tí passar tað øgiliga væl, at seinasti dysturin, hann verður spældur í annaðkvøld klokkan 18.30, verður millum Kýpros og Føroyar.
Tvey lið sleppa víðari úr kappingini, spurningurin er bara, hvør skal vinna kappingina. Og eftir dystunum í gjár at døma, hava Føroyar ein - sera - góðan møguleika at vinna kappingina samanlagt.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vit eru í stóra reyða húsinum á krossinum Grønlandsvegur-Krosslíð í Havn. Her er lív í. Uppi á renna fólk runt og taka sær av virkseminum hjá fyritøkuni Repro-Z, meðan tónleikabólkurin Chase tekur upp í upptøkuhølunum í kjallaranum. Jákup Zachariassen, sum eigur bæði grafisku fyritøkuna Repro-Z og JakZak hølini í niðastu hæddini er sum vanligt eitt sindur tvíbýttur millum grafikk og tónleik. Fólk eru komin á fund, og tey sessast uppiá, men Jákup kann ikki halda sær og biður tey bíða sær eitt bil. Síðani loypir hann niður í kjallaran fyri at vita, hvussu tað gongst við innspælingunum. Niclas Johannesen frá Chase sigur, at ein dobrosolo hevði riggað ótrúliga væl akkurát her. Jákup kann ikki halda sær. Hann tekur dobroina og setur seg at spæla. Tað gongur skjótt, og tað er eisini neyðugt. Nakrar minuttir seinni reisir hann seg. Hann umber seg, og sigur at hann hevur fólk sitandi uppiá, sum bíða eftir sær. Men innspælingin er fín og kemur við á útgávuna hjá rokkbólkinum.
Jákup greiðir stillisliga frá um lívið sær. Vit eru í Kriss-Stuff studio í Hoyvík. Tað eru 16 ár síðani, at Jákup gjørdi av at steðga á. Hann var komin til eitt vegamót, og mátti velja, um hann vildi arbeiða seg í senk ella broyta lívsstíl og koma víðari. Hann valdi lívið.
- Soleiðis var tað tá. Eg arbeiddi so at siga dag og nátt, og tað kundi ikki annað enn ganga galið upp á ein ella annan máta, greiðir hann frá.
Virdur
Virðing. Tað er tað, sum fólk hava fyri Jákupi, tá tú nevnir hansara navn. Hann er nærlagdur og fyrikomandi, smílandi og jaligur. Og so er tað tónleikurin. Tað finst eingin føroyingur sum spælir so nógv ljóðføri sum Jákup. Harafturat er hann ein av bestu tónleikaframleiðarum í landinum og dugir eisini væl at skriva tónleik. Men tá tú hittir hann, er tað sum at hann slett ikki veit av, hvussu dugnaligur hann er.
Tónleikurin var eisini viðføddur. Hann kom bara av sær sjálvum, og tað er kanska tí, at Jákup ikki hugsar um sínar gávur. Tá hann var seks ára gamal, spældi hann klaver ”við báðum hondum”, sum hann sigur.
- Vit høvdu klaver í Hvalba og orgul í Gøtu, og eftirsum pápi mín spældi og sang, so søkti eg tann vegin, fortelur Jákup.
Evnini mugu hava verið rættiliga stór, tí longu sum sjey-átta ára gamal kundi pápi Jákup murra eitt lag fyri honum, og so settist hann við tangentarnar í samkomuhúsinum í Gøtu og spældi, tá eingin annar var at spæla undir til møtini.
Sum árini liðu, løgdust onnur ljóðføri afturat. Gittar, bassur, floyta, horn og seinni steel-gittari, sum ikki er so lættur at hava við at gera.
Útbúgving má til
Tað var aftur pápin, sum var íblástur, tá vit hugsa um ta yrkisleið, sum Jákup endaði við at fáast við í nógv ár, áðrenn tað kom ov nógv ferð á. Pápin Zacharias Zahariassen fekst millum annað við at skriva og prenta, so tað var upplagt hjá Jákupi at nema sær útbúgving sum grafikari, ella reprofotografur, sum tað tá æt. Eftir tvey ár í Danmark kom hann heim aftur í 1989 og fór beinanvegin í holt við egið virki. Tað mentist skjótt, tó at tað komu ringar tíðir, sum kravdi nógv tey fyrstu árini.
- Eg haldi ikki, eg betalti mær sjálvum løn úr felagnum tey fyrstu trý árini, minnist Jákup.
Men so kom kom verulig gongd á. Uttan at hugsa so nógv um tað, vaks talið á starvsfólkum. Tá tey vóru flest, vóru tey 20 á grafisku deildini, umframt at nógv virksemi var í kjallaranum í upptøkuhølunum. Í upptøkuhølunum var tó einki fast starvsfólk, tí Jákup kláraði tað mesta sjálvur.
Misti dóttrina
Síðst í 90-árunum bleiv tað ov nógv. Jákup svav javnan á skrivstovuni ella í upptøkuhølunum í kjallaranum. Hann arbeiddi alla tíðina, og tað mátti ganga galið. Hann byrjaði at missa javnvágina. Tað byrjaði at mala fyri honum. Ein dagin, hann bar dóttrina út í bilin, misti hann hana á vegin. Og tað var tað, sum skuldi til fyri, at hann dugdi at síggja, at tað var okkurt, sum ikki var heilt rætt. Hann søkti sær hjálp hjá lækna og bleiv innlagdur – tó bara eitt samdøgur.
- Læknarnir søgdu, at eg slappaði heilt av, tá eg svav, men tá eg var vakin, fór alt upp at koyra, greiðir Jákup frá.
Ein stór strika bleiv síðani sett í lívssandin. Jákup gjørdi av í 2000 at venda aftur til sín barnadreym um at liva av tí, sum hann hevði so inniligan áhuga fyri: Tónleikin. Fyrst blivu 80 prosent av grafiska virkinum seld. Jákup var framvegis partaeigari, men arbeiddi ikki sjálvur. Nøkur ár seinni seldi hann endaliga sín part, tó at hann fekk tilboð um at gerast partur av Nema-samtakinum, sum var komið upp í leikin.
Áhugin drívir verkið
Aftan á 2000 hevur Jákup gjørt tað, sum hann hevur hug til, tó at tað av og á hevur kravt, at hann fór frá ljóðførunum og tøkniligu knøttunum, so hann kundi fáa tankarnar upp á pláss og eisini forvinna sær nøkur eyka oyru. Millum annað hevur hann verið til skips nakrar ferðir.
- Tað er fantastiskt at sleppa til skips eina tíð. Tá tú arbeiðir við at framleiða og skriva tónleik allan dagin, kann tað henda, at tú missir íblásturin. Tá er gott at fáa frið í sálina eina tíð, so íblásturin kann koma aftur, og tað ger hann, um tú ert á sjónum í eitt tíðarskeið. Eg vóni eisini, at eg fái tann møguleikan av og á í framtíðini, sigur Jákup.
Aftaná 2000 hevur Jákup gjørt sær tað til ein lívsstíl at arbeiða við tí, sum hann tímir. Hann er somikið heppin, at hann sleppur at liva av sínum frítíðarítrivi ella hobby, og tað er væl tað, sum øll droyma um, sum hann sigur. Og at liva av tónleikinum burturav, hevur givið honum tann frið, sum skuldi til.
- Eg havi ongantíð havt nakað mál í lívinum sum so. Eg havi bara altíð viljað gjørt tað, sum eg trívist við, men eg dugi eisini at síggja, at tað at kunna gera tað, sum ein vil, er eitt slag av máli í sær sjálvum, og tað er tað, eg nú geri, greiðir Jákup frá.
Nashville
Tó at countrytónleikur ikki er tann, sum Jákup sjálvur hevur lurtað mest eftir í sínum lívi, so er hann sum frá líður blivin ein týdningarmikil lutur. Tey, sum kenna eitt sindur til Jákup og hasara virksemi seinnu árini, seta hann ofta í samband við Nashville og countrytónleik, og tað er eisini so, at Nashville og countrytónleikur telur nógv í lívinum hjá Jákupi, men ikki alt.
- Tað byrjaði við, at Sanna (konan, red.) og eg fóru til Nashville í 1989 í sambandi við eina upptøku hjá Alexi Bærendsen. Har fingu vit góð sambond, sum vit hava hildið upp á síðani, greiðir Jákup frá.
Nashville setti seg eisini somikið fast í sinnið á parinum, at tey tvey ár seinni blivu gift í countryhøvuðsstaðnum, so sambandið við býin og tónleikin er nakað heilt serligt.
Aftaná at Jákup var í Nashville, hava aðrir føroyingar fingið sambond tann vegin, og tað hevur millum annað havt við sær, at fleiri áhugaverd tiltøk og konsertir við amerikonskum countrytónleikarum hava verið í Føroyum. Millum annað skal kendi sangarin og sangskrivarin Larry Gatlin, ið millum annað hevur skrivað tónleik til Elvis, spæla á Reinsarínum leygarkvøldið 6. februar. Jákup hevur einki við hesa konsert at gera, men konsertin er kortini ein avleiðing av tí sambandi, sum Jákup fekk við fólk í Nashville í 1989.
Ein tími í Kriss-Stuff studio í Hoyvík er farin. Kristoffer Mørkøre, tónlistarligi makkarin hjá Jákupi, er komin við góðum kaffi og mjólk útí, og nú er tíð at sleppa sær avstað aftur, so teir kunnu fara aftur til arbeiðis. Tíðin er flogin avstað, og soleiðis er ofta, tá mann er í høli saman við fólki, ið geva einum nakað. Og kanska er tað júst tað, sum er allarstørsta styrkin hjá lítlillætna Jákupi Zachariassen: Hann fær fólk til at kenna seg væl, tó at hann ikki sigur so nógv.
(Greinin um Jákup Zachariassen varð upprunaliga prentað í Dimmalætting í januar 2016)


text:
Komandi leygardag letur ein framsýning við verkum hjá Rannvu Holm Mortensen upp í Galerie Focus í Lambagerði 1 í Havn. Á framsýningini eru millum annað málningar, koltekningar og gips- og træmynir. Rannvá hevur sýnt fram ymsastaðni í Føroyum, í Danmark, Íslandi, Onglandi, Fraklandi, Spania, Bulgaria og Kina.
Rannvá hevur nú í fleiri ár gjørt seg galdandi í listaheiminum við spennandi og fjølbroyttum myndum. Hon nýtir nógv sløg av tøkni og fjølbroytt tilfar til sínar myndir, og myndevnið er eisini øðrvísi í mun til hvat vit eru von við. Hon hevur millum annað brúkt collageformin - tað vil siga foto, grafikk, mála, skrava, lím og so framvegis, hon brúkar eisini betong, leir, gips, jarn og annað.
Eftir eitt ár í Barcelona á Metáfora International Workshop í 2014, ger Rannvá eisini videofilmar, installasjónir og skulpturar. Í dag stendur hon sum ein eksperimenterandi listakvinna, ikki bangin fyri at ganga nýggjar leiðir, og tað kann síggjast á framsýningini í Galerie Focus leygardagin.
Framsýningin verður opin til 22. september, týsdag til fríggjadag kl. 15 til 18 og leygardag kl. 16 til 18.


text:
Týsmorgunin byrjar danska meistarastevnan í langhyli, har m.a. 12 føroyskir svimjarar skulu luttaka fyri svimjifeløgini SuSvim, FS, FLOT, Aalborg og WestSwim. Útlitini til heiðursmerki eru sum kunnugt rættiliga góð, serliga hjá Elspu Mørkøre og Pál Joensen, og hartil er stevnan sum heild ógvuliga týðandi hjá øllum okkara luttakandi føroyingum, við tað at hon er ein av síðstu kjansum at klára kravtíðir til Oyggjaleikir og HM í summar.
Niðanfyri sæst mítt yvirlit yvir føroysku luttøkuna á Danish Open 2009. Eg skal royna at dagføra hetta leypandi, og eisini seta upp ‘live’ síðuna her á svimjing.com, til at geva okkum eitt yvirlit yvir hvussu tað gongst føroyingunum. Offisiella yvirlitið sæst her á svoem.dk, við startlistum og líknandi, og hartil fer at bera til at fylgja við ‘live’ her á livetiming.se.
Danska svimjisambandið hevur eina upptakt her, har vit m.a. kunnu lesa at Elspa er ein av favorittunum til at klára kravtíðir til HM í Rom í summar, av teimum dønum sum ikki longu hava klárað hetta. Hendan trupulleikan hevur Pál ikki, men fleiri av hinum føroyingunum eru í Danmark beinleiðis fyri at royna at klára kravtíðir til annaðhvørt HM og/ella Oyggjaleikir. Til dømis hevur Mona Simonsen ikki enn klárað kravtíðirnar til HM, og tær báðar Astrið og Hildur ætla sær nokk eisini at kempa um pláss á oyggjaleikaliðnum.
Kravtíðir til Oyggjaleikir kunnu síggjast her á ssf.fo, og aðrar føroyskar kravtíðir (til HM, EJM, NJM og líknandi) her
Donsku kravtíðirnar til HM síggjast her á svoem.dk, og sum tit kunnu lesa her á heimasíðuni hjá Fuglafjarðar Svimjifelag, so er Elspa heilt nær kravtíðini í 100 rygg (skal svimja 1:01.10 og hevur tilmeldingartíð 1:00.98, umroknað frá stutthyljatíð)


text:
Tað er ikki har uppi tað er galið, segði Dorit og peikaði til himmals, men her niðri. Ja, hon sipaði nú ikki til nakað beinleiðis himmalskt ella guddómligt, men meinti við Amazon Cloud, tað amasonska skýggið, sum goymir og varðveitir allahanda upplýsingar, skúlabøkur, abc, e-bøkur og i-bøkur, sum nú eita s-bøkur. S-bókin er á netinum, og tú keypir eitt hald. Tað ber til at taka bókina niður og leggja hana á telduna, men tá fært tú ikki allar samvirknar partar við (kann tó vera hent, um netið gongur fyri onkran morgun).
Stuttligasta orðið eg hoyrdi í dag er úr Klaksvík, har hava summir næmingar bókbók og aðrir e-bók ella s-bók. Bókbók má so vera pappírsbók.
Jú, tú gitti rætt, eg havi verið á skeiði – á NÁMI.
NÁM – Magnus og Dorit – høvdu skeið um bókina From where you are, sum er ein donsk skúlabók til ensktundirvísing, á NÁMI hava tey sett føroyskar orðatýðingar inn og gjørt avtalu við forlagið SYSTIME. Nakað tað sama sum Jette gjørdi í sínari við The Entrance, nú bara talgilt. Men annað enn orðatýðingar eru afturat tekstinum: sokallaðar samvirknar uppgávur. Næmingurin svarar á skíggjanum og fær rætt svar beinanvegin, ljóðbrot eru við, sum lýsa evnið og allur teksturin verður lisin av ensktmæltum fólki. Deiligur dagur, stuttligt at síggja starvsfelagar úr øðrum skúlum, t.d. fekk mann at vita, at summi teirra brúka bara e-bøkur, summi bæði, summi eru farin aftur til bókbókina, tí at netið á skúlanum riggar so illa. Dorit brúkar s-bók bæði í enskum og í søgu. Nú eru vit jú øll í sama fakfelag, so kanska samstarvið verður tættari.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Sí video: Rørdur Obama takkaði konuni
Sagt verður, at talan hjá Barack Obama í nátt okkara tíð var einum av bestu talum hansara, talan varð send beinleiðis í amerikonskum sjónvarpi.
Sí brot úr røðuni niðanfyri
Undangongumenn hansara, Bill Clinton og George Bush, hildu báðir sína fráfaringatalu í Hvítu húsunum, men Barack Obama helt sína í stórari ráðstevnuhøll í Chicago, har pláss er fyri 20.000 áhoyrarum.
Barack Obama nam ikki bara við politikk í røðuni, hann helt í nátt. Konan, Michelle Obama, fekk eina serliga heilsan og tøkk frá Obama, sum hevur níggju dagar eftir í embætinum.
Greinin heldur fram niðanfyri
- Tey síðstu 25 árini hevur tú ikki bara verið kona mín og mamma børn míni. Tú hevur eisini verði mín besti vinur, segði Obama millum annað í røðuni í nátt.
Meðan talan hjá undangongumonnunum vardi í 15 minuttir, vardi talan hjá Obama í slakan tíma. Í talu síni legði hann dent á, at hann í dag er bjartskygdari enn hann var, tá hann vann forsetavalið á fyrsta sinni í 2008.
Barack Obama tosaði um viðrið í amerikanska frælsinum, og hann mælti amerikanarum til framvegis at luttaka í politisku tilgongdini, at arbeiða fyri frælsi og framburði, og at trúgva uppá tað.


text:
Finnlendingar sniðgeva skip til Eimskip og RAL
Grønlendska Royal Arctic Line (RAL) og íslendska Eimskip hava gjørt sáttmála við finsku fyritøkuna Deltamarin um at sniðskapa tey trý bingjuskipini, sum Eimskip og RAL ætla at byggja í felag at røkja siglingina millum Grønland, Ísland og Evropa í framtíðini.
Skipini skulu byggjast á kinesisku skipasmiðjuni Guangzhou Wenchong Shipyard, sum Deltamarin hevur sniðgevingarsáttmála við.
Deildin hjá Deltamarin í Shanghai í Kina skal standa fyri sniðskapanini, ið er mett at taka átta mánaðir.
RAL og Eimskip undirskrivaðu avtalurnar um tey trý 2.150 TEU stóru bingjuskipini í januar í ár. Sáttmálaprísurin fyri hvørt skipið er umleið 32 mió. dollarar, og skipini skulu latast í 2019.
Deltamarin hevur áður ment skipskonsept til tey bæði feløgini, so tey hóska til teirra køldu handilsrutur. Tey nýggju bingjuskipini fáa ísklassa og verða sniðgjørd sambært polarkotuni.
Skipini verða 180 metrar long, 31 metrar breið og fáa ein Tier III-motor, sum er sergjørdur til lægri NOx-útlát. Skipini verða eisini útgjørd við skrubbara skipan, sum avmarkar SOx-útlátið.
Kelda: soefart.dk


text:
Hetta er stevnu- og festivaltíð, og tá er eisini tørvur á samarittum. Eina tíð hava teir ikki havt umstøður at virka, tí tryggingarviðurskiftini hava verið ógreið. Tað er nú fingið í rættlag, og tí eru samarittarnir aftur tøkir til almenn tiltøk í Føroyum.
“Vit takka fyri tolsemið, sýnt frá viðskiftafólki okkara og síggja fram til støðugt samstarv frameftir. Vit gleðast um, at vit sum sjálvboðin nú aftur sjálv trygt kunnu virka fyri at skapa trygd til almenn tiltøk,” siga samarittarnir í fráboðan.
Samarittarnir hjá Reyða Krossi hjálpa við nógvum ymiskum, alt frá smásnuddum til størri skaðar, tá ið tiltøk eru, og teir kunnu geva professionel boð víðari til eitt nú sjúkrabil og vakthavandi.
Samarittarnir arbeiða sjálvboðið og eru útbúnir innan kropsliga og sálarliga fyrstuhjálp. Samarittarnir eru til staðar á festivalum, stevnum, ítróttartiltøkum og ymiskum øðrum tiltøkum kring landi.
Samarittarnir hava verið til tiltøk, meðan steðgurin hevur verið. Hetta bar til, tí at fyriskipararnir høvdu syrgt fyri, at tryggingarviðurskiftini vóru í lagi.


text:
Tað var ófriðarligt í turkiska høvuðsstaðnum Ankara í gjárkvøldið. Herurin hevur roynt at framt eina kvettroynd móti Erdogan forseta og turkisku stjórnini. Býurin hevur verið í undantaksstøðu síðani álopini byrjaðu í gjárkvøldið, tá brýr vóru stongdar, øll flogferðsla til og frá Turkalandi varð steðgað, og hernaðarflogfør sóust sveima yvir Ankara. Seinni var ein ógvislig spreinging við stjórnarbygningin. Enn er óvist, hvussu nógv fólk hava latið lív, men ákæruvaldið metir, at talið á deyðum er komið upp á 90 og 1154 særd sambært Politiken.
Út á kvøldið vóru 759 hermenn handtiknir, saman við 29 herovastum og og fimm generalum.
Stjórnin hjá Erdogan tvíheldur um, at kvettið ikki hóttir stjórnina og at tamarhald er á støðuni. Sjálvur Erdogan forseti eggjaði fólki til at savnast á útvaldum støðum í býnum, eitt nú við flogvallirnar, men danska uttanríkisráðið heitir á ferðandi um at vera verandi á gistingarhúsinum.
Enn er óvist, hvussu umfatandi kvettið hjá turkiska herinum hevur verið, hvussu stóra makt herurin kann hava fingið og hvussu nógv fólk eru komin til skaða. ES hevur víst stjórnini hjá Erdogan stuðul, og umvegis eitt tweet frá formanninum Jean-Claude Junker sigur ES seg stuðlað einari demokratiskari stjórn.


text:
So verða eyðkendu gulu Team Rynkeby-súklurnar aftur at síggja á vegunum kring landið.
- Nú vit eru komin inn í 2017, fara venjingarnar av álvara at byrja. Vit fara fyrsta túrin leygardagin 21. jan. frá kl. 12-16. Súklað verður frá Svimjihøllini í Gundadali, norður til Hósvíkar og suður aftur til Havnar, upplýsir Team Rynkeby Føroyar og leggur afturat, at alt verður gjørt fyri at tað skal vera so trygt sum gjørligt at súkkla:
- Vit í Team Rynkeby vilja gera alt tað, sum vit kunnu fyri at verða sjónlig og trygg á vegunum. Vit vóna, at vit við at siga frá á hendan hátt, kunnu fáa allar bilførarar at vísa okkum súklarum størsta varsemi.


text:
Cap Negret 18 frá 7 til 10 apríl 2012
Langafríggjadag fóru vit ein spaseritúr inn í Altea, her á veg niðan til
kirkjuna
Sera nógv fólk vóru møtt upp til eina skrúgongu
Inni í kirkjuni, Hendrik og Gudmundur sita so friðarligir á bonkinum
Albir aftanfyri
Gudmundur vildi ikki smílast so eg mátti hála í oyrini hjá honum :o)
JMJ telur stjørnur :o)
Kirkutornini
JMJ telur stjørnur enn :o)
Ein var so fittur at taka eina mynd av okkum
Bátur siglur framvið
Leygardagin ein túr á strondini í Calp, sera gott veður tá vit komu men bleiv
nakað kalt og tað bleiv yvirskíggja :o( Men teir báðir hyggaðu sær óført
Ótu líka eina fiska-máltíð
So heim aftur
Ein góður dagur í Calp, men kundi verði meira sól og eitt sindur heitari
Gudmundur á strondini, men heldur kalt
Svimjihylurin er eisini eitt sindur kaldur
Hesin er flottur
Fyrsta Páskadag fóru vit ein túr í Terra Mitica, ordiliga gott veður (23€ vaksin
19€ børn)
Hettar er stuttligt, vit vóru fyrst ein túr øll saman, men tað er ov vátt at
taka myndir. Her eru vit 3´ir so mamma og tey, sum ikki vóru við kundi taka
myndir :o)
So í russjubanan
Benidorm aftanfyri og hattar stóra torni, sum vit eisini vóru í
Bygningurin longst til høgru er hægsti íbúðarbygningur í Europa
Her blívur man also mega vátur
Túrur nr 2
Mega stuttligt :o)
Rasarabilar, men ov myrkt at taka myndir
Uppi í torninum
Onkur ikki so bangin
Onkur eitt sindur bangin :o)
Vit eru høgt uppi
Tað liggur sera væl fyri at finna við kortinum hjá teimum báðum, uttan at vit
blandaðu okkum :o)
Her eru vit inni í einum myrkum rúmi, eitt sindur óhugnaligt ikki fyri sartar
sálir ( nú vita vit hvar vit ikki skulu fara Ingolf :o) )
Her er also bølamyrkt, figuranir eru eitt lítið sindur upplýstir eitt
eygablikk, spooky
Ein sera góður túrur í góðum veðri
So er tað tað kalda borði :o)
Annar Páskadagur og Gudmundur í dýrastu neyð, hann veit ikki hvat Páskaregg
hann skal opnað fyrst :o)
Teir báðir tekna á eggini, ordiliga konsentreraðir
Mánadagin vóru vit ein túr í Benidorm
Mega nógv fólk og nógvur larmur
Sand-hestur
Sandslott
Hendrik fingið fótbóltstroyggu við HENDRIK á
Gudmundur bestilti sær okkurt lækkurt, men dámdi tað ikki men Hendrik dámdi tað
:o)
Her er fult av hongilásum alla staðnis
Trappan við mega nógvum lásum, sum forelskaði pør heingja her, sigur Anja
Gudmundur keypir mat til dúgvirnar her í Benidorm
Ja ja hendan torir væl :o)
So uppá krossin í Benidorm at rulla páskaregg :o)
Gudmundur skrivar okkurt á sponskum á rekkverki, veit ikki hvat stendur har
:o) FILM
NÆSTU MYNDIRNAR


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
-
KORT
VEÐRIÐ
Tunnil til Vestmanna
Tunnil til Vestmanna verður javnan umrøddur millum vestmenningar. Hóast útlitini fyri honum tykjast heldur døpur, so er onkur tingmaður, sum hevur áhuga í málinum. 19.11.’08 sendi Kári á Rógvi, tingmaður fyri Sjálvstýrisflokkin, landsstýriskvinnuni Anniku Olsen fyrispurning um okkara tunnil. Landstýriskvinnan svaraði 01.12.’09.
Svar
upp á
fyrispurning eftir § 52a í tingskipanini frá Kára á Rógvi, løgtingsmanni, um tunnil til Vestmannar.
Fyrispurningurin er soljóðandi:
- Kann landsstýrismaðurin greiða frá, hvørja raðfesting tunnil til Vestmannar hevur í samferðsluætlanini, herundir:
a . Hvørja leið og hvørja longd heldur landsstýrismaðurin mest ráðiligar, tá ið ræður um tunnil til Vestmannar?
b. Hvussu stórar nøgdir av fiski, fiskaframleiðslu og aðrari vinnuframleiðslu umframt ferðslu annars úr Vestmanna metir landsstýrismaðurin mugu førast um Høgareyn?
c. Hvussu stórar rakstrarsparingar, útlátssparingar og búskaparsparingar metir landsstýrismaðurin vera í hesi verkætlan.
Svar
1: Kann landsstýrismaðurin greiða frá, hvørja raðfesting tunnil til Vestmannar hevur í samferðsluætlanini?
Farleiðin til Vestmannar er viðgjørd í Samferðsluætlanini 2008–2020, og er raðfest at byrja í 2019, treytað av at tær verkætlanirnar, ið eru planlagdar áðrenn, verða gjørdar fyrst.
Verandi farleið til Vestmannar er ein góður, breiður vegur, men hann liggur høgt og er í støðum brattur, og tí verður ferðslan ávirkað av veðrinum, hálku og vindi.
Endalig loysn at betra farleiðina til Vestmannar verður ikki vald í Samferðsluætlanini, men fleiri ymiskar loysnir, við tunlum hava verið eftirhugdar, uttan at nøkur niðurstøða ella tilmæli eru gjørd. Mett er tó, at ein nýtilig loysn, við tunli kann gerast fyri undir 300 mió. kr. í 2007 kr.
At betra farleiðina til Vestmannar, allarhelst við einum tunli, er í Samferðsluætlanini raðfest aftaná aðrar stórar tunnilsverkætlanir, ið vera mettar meira átrokandi, t.d. tunlar Norður um Fjall, Hvalbiartunnil, Sandvíkartunnil og Gøtudalstunnil.
1.a: Hvørja leið og hvørja longd heldur landsstýrismaðurin mest ráðiliga, tá ið ræður um tunnil til Vestmannar?
Sum nevnt eru ymisku loysnirnar bert kannaðar innleiðandi. Talan er um loysnir, sum fara inn niðri í Vestmanna/Válinum og eystanfyri vatnið í Heygadali og koma út omanfyri Kvívík og eystanfyri tunnilsmunnan hjá Vágatunlinum. Tunnilslongdirnar liggja ímillum 3,4 km og 6,2 km og kostnaðurin ímillum 170 mió. kr. og 300 mió. kr. Innleiðandi kostnyttukanningar vísa, at ongin loysir seg í kostnyttuhøpi. Tað vil siga, at fyrimunirnir við vunnari ferðatíð, spardum ferðsluóhappum, spardum brennievni og viðlíkahaldi, ikki kundu viga upp móti tí stóru íløgu, verkætlanin er. Harafturat vísa útrokningarnar, at tær loysnir, har sleppast kann undan flestu vansunum, loysa seg verri enn hinar samfelagsbúskaparliga.
Nevnast kann, at heilt leysligar kanningar eisini eru gjørdar av verkætlanum, sum fara inn inni í Heygadali, og koma út í Leynadali og omanfyri Kvívík. Innleiðandi verður ikki mett, at hesar loysnir hava størri fyrimunir enn tær fyrr nevndu.
1.b: Hvussu stórar nøgdir av fiski, fiskaframleiðslu og aðrari vinnuframleiðslu umframt ferðslu annars úr Vestmanna metir landsstýrismaðurin mugu førast um Høgareyn?
Ársmiðalferðslan á Vestmannavegnum var 1059 akfør í 2007. Tunga ferðslan er um 10% av samlaðu ferðsluni. Tað vil siga, at eini 100 tung akfør koyra í meðal her um dagin.
1.c: Hvussu stórar rakstrarsparingar, útlátssparingar og búskaparsparingar metir landsstýrismaðurin vera í hesi verkætlan.
Rakstrarútreiðslurnar til farleiðina minka ikki av at gera ein tunnil. Nakað verður sjálvsagt spart í útreiðslum til kavarudding og hald av Vestmannavegnum, men viðlíkahald og rakstur av einum tunli er dýrari enn tað.
Nýtslan av brennievni, og harvið útláti frá ferðsluni, minkar nakað, koyrda strekkið er styttri og ikki er neyðugt at fara so høgt upp. Útrokningar eru ikki gjørdar av hesum serstakt, men innganga í ávísan mun í kostnyttukanningunum.
Landsbúskaparligu sparingarnar eru negativar, Tað vil siga, at íløgan kostar meira enn sparingarnar.
Tinganes, 1. desember 2008
Annika Olsen
landsstýriskvinna
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Leygardagin spældi dreymaliðið so retur dystin ímóti HB í Runavík. Útgangstøðið til dystin var rímuliga gott, av tí at NSÍ vann 2-1 á HB í Gundadali.
Men dreymaliðið vísti veruliga klassa hendan dagin, og hølvaði eitt ungt og gott HB lið av 6-1. Av byrja við í dystinum var rímuliga javnt, men tá áleið 15 minuttir vóru leiktir legði Dánial Hansen NSÍ á odda 1-0. Eitt sindur seinni økti Sonni L. Petersen til 2-0, og áðrenn farið var til hálvleik hevði Eystein Skipanes skora til 3-0. Hettar var eisini fult uppiborið.
Í seinna hálvleiki royndi HB at seta ferðina upp, og høvdu vit spælt ca 10 min, tá HB fekk sítt mál, og minkaðu munin til 3-1. Aftaná royndi HB so at trýsta eitt sindur, men tað gekk ikki meira enn 5 minuttir, so var alt avgjørt, tá Dánial Hansen skoraði til 4-1 til NSÍ.
Síðani gjørdi NSÍ nakrar útskiftingar, og eingin annar enn Jonhard Hansen kom inn í álopið at spæla. Jonhard er mest kendur fyri at vera málmaður, men hann setti sín dám á dystin, við at skora 2 tey næstu málini, og harvið vann dreymaliðið hjá NSÍ í 3. deild trygt 6-1 á HB.
Aftaná dystin var einki at ivast í, hvør skuldi veljast til dagsins mann, og talan var sjálvandi um Jonhard Hansen.
Næsti dystur hjá 3. deild verður nokk um vikuskiftið, tá NSÍ skal spæla semi-finaluna ímóti B36 ella Skála.
Teir, sum mannaðu liði hendan dagin, vóru:
Karstin Joensen, John Andersen, Viggo Johannesen, Arnfinn Langaard, Ásfinnur Sigvardsen, Jákup Martin Jacobsen, Eyðstein Skipanes, Sjúrður Jacobsen, Høgni Kastalag, Dánial Hansen, Sonni Petersen, Eddie Mikkelsen, Beinir Højgaard, Kenneth Johannesen, og dagsins maður Jonhard Hansen.
Frásøgn: Dánial Hansen


text:
Á jólum er nógv ferðsla í grannalagnum hjá okkum, tí vit búgva við SMS, og sjálvt um SMS vanliga hevur nóg mikið av parkeringsplássum, so vanta parkeringspláss fyri jól, sjálvt um SMS hevur stóran parkingskjallara og stórt parkeringspláss um sølumiðstøðina. Fólk koma jú í seinastu løtu at keypa jólagávur, og í strongdu løtuni verða bilar eisini parkeraðir sum best á Hoydalsvegnum og Tinghúsvegnum. Bilur mín stendur í bási við Tinghúsvegin, og jólaaftan legði eg merki til, at bukla var komin á skermin aftan vinstrumegin. Les meira…
Ikki hevði eg roknað við, at kyndilskvinnur vunnu so tryggan sigur á VB, nú Simona Petersen ikki spældi við Kyndli, tí hon er í jólafrí í USA, har mamman býr. – Kyndil spældi heilt væl, og VB megnaði bara at fylgja við fyrstu tjúgu minuttirnar, so dró Kyndil frá og helt leiðsluna restina av dystinum. VB verjan var alt annað enn góð í dag, sigur Eirikur Magnussen, sum sá dystin. Í Kollafirði vann KÍF dystin mest sum fyrstu fimtan minuttirnar, tí tá var støðan 7-1 til KÍF. Les meira…
Mikukvøldið spældu bestu mansliðini og bestu kvinnuliðini hjá StÍF og Neistanum á Skála. Menninir spældu fyrst, og tað var ikki fyrr enn seinastu sjey minuttirnar, at StÍF fór við sigrinum. StíF hevur nú vunnið fýra heimadystir á rað. Kvinnurnar spældu javnan fyrra hálvleik 12-12, men StÍF kvinnur fingu so mikið ringa byrjan í seinna hálvleiki, at Neistin eftir sjey minuttir legði seg fram um 19-13. Les meira…
Ì hondbóltskappingni í bestu deildunum eru fýra dystir eftir at spæla fyri jól. Mikukvøldið 18. desember spæla mansliðini og kvinnuliðini hjá Neistinum ímóti StÍF í høllini á Skála. Leygardagin spæla mansliðini hjá KÍF og H71 í Kollafirði, og leygardagin spæla kvinnuliðini hjá Kyndli og VB í Havn. Nú er annað umfarið í grundspælinum um at verða liðugtspælt, og klárari og klárari gerst, hvørji lið spæla FM-finalurnar í apríl mánað næsta ár. Mín meining um hetta er í skrivandi løtu: Les meira…
Hevði billað mær inn, at eg kom ongantíð at seta meg í flogfar hjá Atlantic Airways, hóast eg í 1971 fleyg til Íslands við Island Air at spæla hondbóltslandsdyst, og at eg fyri tretivu árum síðani fór við Danair til Danmarkar. Nú stóð manndómsroyndin fyri durum, tí í 2007 var eg noyddur at fara til Danmarkar, og serlig stig máttu takast áðrenn fráferðina. Eftir eina sending í útvarpinum, har eg millum annað greiddi frá, at hvussu eg í 2007 kom til Danmarkar við Atlantic Airways, gjørdist eg greiður um, hvussu nógv fólk ikki flúgva. Tey sigla heldur við Norrønu. Eftir sendingina steðgaðu fleiri fólk mær á gøtuni og fortaldu, at tey tora ikki at seta seg flogfar. Les meira…
Eg havi altíð havt áhuga í gomlum bygningum í Havn, tí teir siga okkum nógv um søguna. Nógvir vakrir og áhugaverdir bygningar eru í høvuðsstaðnum, men eisini nógvir ljótir betongkassar, sum misprýða býin. Eg havi kagað eitt sindur í søguna hjá Havnar kirkju, sum varð vígd í 1788. Les meira…
Nú nærkast vit jólum og annað umfar í bestu mansdeild og kvinnudeild er um at vera spælt. Nógv áhugavert er at síggja í stigatalvuni. Alt bendir í løtuni á, at mansliðini hjá VÍF og KÍF spæla FM-finalurnar í heyst. Ì kvinnudeildini er VÍF best mannaða liðið og verður annað liðið í FM-finaluni, og síðani Kyndil, sum er næsta boði, í kapping við Neistan. Í kvinnukappingini er áhugavert at síggja, at Kyndil hevur bestu verjuna við fækst málum ímóti sær. Málverjin og verjan vinnur liðnum fyrst og fremst stigini. Eingin ivi um, at kvinnukappingin longu verður avgjørd miðskeiðis í januar mánað.
10. desember Kyndil – Team Klaksvík 35-31(17-16) Dómarar: Dánjal Samuelsen og Uni Wardum
Málskjúttar Kyndil: David Edvardsen 8, Josef Abrahamsen 7, Ludvík Súnason 5, Finnur Hansson 5, Tróndur Jensen 4, Hans Arni Thomsen 1, Oyvind Lützen 1, Høgni Klein Olsen 1, Hjalti Bachmann 1, Bárður Johannesen 1 og Bjarni Sørensen 1
Málskjúttar Team Klaksvík: Sámal á Tjalrafløtti 6, Andras Elliingsgaard 5, Dánjal Kjærbo 5, Igor Petrikeev 5, Jákup Joensen 4, Martin Ritto 3, Pejovic Zarko 2 og Jens Pauli Mohr 1 Les meira…
Tað má vera í veikari løtu sperdur av ábreiðslum um Smyril, at landsstýrismaðurin fær hugskotið at byggja eina havn til Smyril undir Argjalandi. Tí hetta er ein ørvitisætlan. Er tað ikki so, at tá ið allir motorarnir á Smyrli eru í lagi, so kann skipið sigla inn um Molan í øllum veðri? Tórshavnar kommuna skal víðka um havnina við Skansan fyri 360 milliónir krónir, tá er vitleyst at byggja havn undir Argjalandi. Og hvussu við ferðsluni? Les meira…
Ein dagin var eg í skúlanum á Argjahamri eftir eini abbadóttir, sum spælir hondbólt við ÍA. Eg stóð eina løtu í hugdi at snotuligu høllini, sum rúmar tvær fimleikahallir við veggi, sum dragast kann upp, so tær tvær hallirnar verða til eina høll. Tað syrgiliga í míni hondbóltsverð er, at høllin er ein styttur hondbóltsvøllur við fullari breidd, málteigi og málum, men vøllurin hevur ikki fulla longd. Tí lystir meg at vita, hví Tórshavnar kommuna ikki gjørdi fullan hondbóltsvøll, tá ið skúlin varð bygdur. Les meira…
Áhugavert at finna fram tilfar, tú einaferð skrivaði. Fann fram eitt dystarblað til neistadystir tann 18. februar 1990. Jú, tú hvakk við, tí júst sum vit spæla við nýggjum kappingarleista, sært tú eina hondbóltsstøðu frá 1990, har átta lið eru í bestu kvinnudeildini og átta lið í bestu mansdeildini. Tá spældu liðini fyrst tveir dystir hvør ímóti øðrum í einum grundspæli, síðani fóru liðini í ein ovara bólk og ein niðara bólk. Áhugavert at síggja, at í 1990 spældu Stjørnan og NSÍ eisini í bestu mansdeildini og TB og GÍ í bestu kvinnudeildini, men ikki Stjørnan. Nummar eitt lið frá grundspælinum fekk tá fýra stig við í ovara bólk, nummar tvey trý stig o.s.f. Trupulleikin við hesum leista var, at niðari bólkur mestsum fánaði burtur og hevði einki at spæla um. (Vagnur)


text:
Hósdagar í 5.-6. tíma hava vit støddfrøði maka viku og kristni ómaka viku.
Føroyskt: Sigrid av Reyni Thomassen og Birna Gaard
Kristni: Sigrid av Reyni Thomassen og Birna Gaard
Danskt: Sigrid av Reyni Thomassen og Lydia Gardar
Enskt: Sigrid av Reyni Thomassen
Støddfrøði: Guðrun Jacobsen og Ása í Jákupsstovu
Søga: Guðrun Jacobsen og Rói Jacobsen
N/T: Høgni Olsen og Katrina Nattestad
H/L: Guðrun Jacobsen, Birna Gaard, Hans Karl Højgaard, Annika í Garði og Søren Pedersen
Ítrótt: Guðrun Jacobsen, Birna Gaard, Bogi Hansen og Søren Pedersen


text:
Nú er aftur við at vera tíð til afturvendandi tiltakið hjá Upp Við Hornunum, JÓLAMÁLM! Vit hava verið niðri í sekkinum og funnið eitt sindur av blandaðum karamellum til hetta kvøldið; á skránni verða ikki minni enn tríggir sera spennandi bólkar:
SPEROL. Ungu menninir hava júst verið í USA, har teir hava havt ein sera góðan túr. Hetta er ein ungur bólkur, ið vónandi kemur at koma langt – vit fáa í øllum førum høvi at uppliva tað sama, sum amerikanarnir gjørdu fyri nøkrum vikum síðani.
ASYLLEX. Eisini energiski thrashmálmsbólkurin, sum umboðaði Føroyar fyrr í ár, verður við. Teir eru nú í hált við at skriva tónleik til nýggju fløgu teirra, og vit gleðast um at teir taka ein lítlan steðg frá tí fyri at spæla fyri okkum.
IRON LUNGS. Teir vóru seinast at síggja til eitt UVH tiltak á G! Festivalinum og góvu sum vant eina framførðslu, ið sat eftir í minninum, hóast teir vóru sera darvaðir av tekniskum trupuleikum. Eitt sermerki við Iron Lungs er, at teir altíð klára at yvirraska fjøldina við onkrum skítsvøkum, og vit kunnu vænta okkum enn eina framførslu, ið bert teir kunnu framføra!
Eingin ivi í at tað verður futtur í Perluni annað jólakvøld!
ATGONGUMERKI á 100 kr verða seld við dyrnar. Peningurin fer óskerdur til arbeiði til frama fyri føroyska rock/málmpallin.
DYRNAR lata upp kl 21. FÍLA HORNINI, KVETT LASTIKKIÐ OG KOM OMAN OG BRÓT NAKKAN SAMAN VIÐ OKKUM!


text:
1. Samleiki
Kjarnin í lærugreinini er danskt mál og danskar bókmentir umframt aðrar bókmentir á donskum máli.
Danskt er fyrsta fremmandamál, sum undirvíst verður í, og er kravd lærugrein frá 3. til 9. floksstig. Harumframt er danskt vallærugrein á A stigi á øllum miðnámsskúlabreytum.
Danskt mál og donsk mentan eru partur av norðurlendskari mentan, og tí gevur danskt atgongd til onnur norðurlendsk mál og til eina felags mentanarfatan, sum fremur ein norðurlendskan samleika. Í lærugreinini verður tí eisini undirvíst í svenskum og norskum máli og bókmentum.
Kjarnin í lærugreinini byggir á eitt breitt úrval av donskum tekstum, bæði munnligum, skrivligum og samansettum tekstum, har samspæl er millum skrift, ljóð og mynd. Lærugreinin byggir sostatt á víðkaða teksthugtakið, har omanfyri nevndu teksthugtøk eru umboðað.
2. Endamál
Undirvísingin í donskum hevur til endamáls
- at næmingurin mennir sínar lesi- og skriviførleikar umframt samskiftisevni, so at hann er førur fyri at skilja og at nýta danskt mál í talu og skrift
- at næmingurin fær innlit í danskar og norðurlendskar bókmentir umframt alheimsbókmentir á donskum máli
- at næmingurin ognar sær førleikar at greina og meta um yrkisbókmentir í øllum miðlum
- at næmingurin ognar sær førleikar at greina, tulka og seta í frásjón fagurbókmentir í øllum miðlum
- at næmingurin mennir sína tilvitan um týdningin av at kunna samskifta og ogna sær vitan á fleiri málum
- at næmingurin ognar sær eitt amboð at leita sær fram vitan og upplýsing í framhaldandi læring síni.
3. Stig og tímatal
Undirvísingin í donskum á A stigi fevnir um 200 klokkutímar.
4. Øki
Fakliga innihaldið í lærugreinini er lutað sundur í kjarnaøki og ískoytisøki. Kjarnaøki eru kravd øki, ið fevna um umleið 80% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum velja í felag. Ískoytisøki fevna um umleið 20% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Næmingurin fer til skrivliga próvtøku í kjarnaøkjunum og til munnliga próvtøku í bæði kjarnaøkjum og ískoytisøkjum.
Kjarnaøki
Lærugreinin danskt á A stigi hevur 4 ymisk kjarnaøki. Økini umskarast og virka fyri ein stóran part saman í undirvísingini:
Talaða málið
Kjarnaøkið talaða málið snýr seg um samrøðuna, bæði at lurta og tosa. Samrøðan er vegurin til vitan, kunnleika og samleika, og hon er grundarlag undir øllum samskifti ímillum menniskju. Við at luttaka í kjaki um faklig og tilverulig evni skal næmingurin læra at orða seg greitt og grundgeva sakliga fyri egnum sjónarmiðum. Støðan, samskift verður í, setur karm um samskiftisháttin. Undirvísingin skal tí fevna um ymisk tekstsløg, sum hvørt á sín hátt skulu styrkja fatanina av ymiskum munnligum samskiftisháttum og av leiklutum teirra samskiftandi. Í undirvísingini skal næmingurin gerast kunnugur við málnýtslu í vanligum høpi. Hann skal gerast medvitandi um týdningin av málnýtslu og møguleikum, sum málið hevur sum samskiftismiðil í munnligum og skrivligum samskifti. Hann skal læra danskan framburð og at taka virknan lut í samrøðu og kjaki á donskum máli. Harafturat skal næmingurin verða førur fyri at skilja svenskt og norskt.
Skrivaða málið
Kjarnaøkið skrivaða málið snýr seg um at lesa og skriva danskt. At lesa og skriva eru javnskipaðar lærutilgongdir, har næmingurin mennir skriviførleikan við at lesa og lesiførleikan við at skriva. Hugur næmingsins at lesa og skriva skal stimbrast og somuleiðis tilvitan hansara um lesi- og skrivitilgongdina. Arbeitt verður á støðugt hækkandi torleikastigi í mállæru og rættskriving og í samvirkanini millum snið, innihald og ætlan við einum teksti. Samspælið millum mál, innihald, tekstslag og uppliving er ein høvuðstáttur í allari bókmentaundirvísing. Týdningarmikið er, at tekstirnir umboða ymisk tekstsløg og tíðarskeið. Næmingurin skal lesa og viðgera eitt breitt úrval av donskum, norðurlendskum og øðrum tekstum frá fornøld til nútíðina, bæði fagrar bókmentir og yrkisbókmentir. Harumframt skal næmingurin uppliva, at danska málið kann gerast vegurin til ein størri norðurlendskan samanhang.
Samansettir tekstir
Kjarnaøkið samansettir tekstir snýr seg bæði um at lesa og at skapa tekstir. Samansettir tekstir vísir til víðkaða teksthugtakið, har tekstir kunnu vera settir saman av t.d. skrift, ljóði og myndum. Arbeitt verður við ymiskum framsagnarháttum, samsvarandi tí tekstaslag, talan er um. Teksttilfarið fevnir t.d. um myndir, teknisøgur, ymiskar tíðinda-, kjak- og heimildartekstir, yrkistekstir, lýsingartekstir, netsíður, filmar, leikir og songtekstir.
Málkunnleiki
Kjarnaøkið málkunnleiki fevnir um mállæru og málnýtslu. Næmingarnir fáa innlit í málið sum skipan og tilknýti tess til mentan og samleika. Arbeitt verður á støðugt hækkandi torleikastigi í grundleggjandi mállæru og stilfrøði. Næmingurin skal gerast tilvitaður um, hvussu hann best nemur sær mál, og hann skal læra at nýta ymiskar hættir at loysa máltrupulleikar.
Ískoytisøki
Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum semjast um í felag. Ískoytisøki kunnu styðja og lýsa eitt ella fleiri kjarnaøki frá øðrum sjónarhornum og vera við til at menna førleika næmingsins samsvarandi teimum førleikamálum, ið ásett eru. Endamálið við ískoytisøkjum er harumframt at geva skúlum og útbúgvingarbreytum rúm fyri serligum eyðkennum og arbeiðsháttum. Á ymisku skúlaformunum verður t.d. arbeitt meira miðvíst við ymiskum tekstsløgum. Har vinnuskúlarnir eitt nú leggja størri dent á fjølmiðlatekstir, kunnu studentaskúlarnir leggja størri dent á bókmentaligar tekstir.
5. Førleikamál
Í lærugreinini donskum eru førleikamálini lutað sundur í støðisførleikar og fakligar førleikar.
Støðisførleikar
Støðisførleikar eru grundleggjandi førleikar, sum menniskju ogna sær tíðliga í lívinum, men sum mugu stimbrast og mennast alt lívið. Støðisførleikar hava avgerandi týdning fyri, at kunnleiki, vitan og førleikar verða ment í øllum lærugreinum. Støðisførleikar eru við til at menna sannkenning, virðing, hugflog og evni til støðutakan og sjálvvirkni. Undirvísingin skal virka fyri, at næmingurin fær hug og sinni at læra og geva sítt íkast til kjak og loysnir.
Í hesum sambandi eru fýra støðisførleikar lýstir við atliti at teimum fortreytum, sum eru galdandi fyri lærugreinina. Í øllum lærugreinum skal næmingurin læra:
- at virða
- at samskifta
- at kanna
- at skapa
At virða
At virða er at virka fyri góðari samveru millum menniskju og fyri góðum samanspæli millum menniskju, náttúru og umhvørvi. Virðing fremur tryggleika og trivnað, ið eru fortreytir fyri gagnligari menning. Undirvísingin skal virka fyri, at hvør einstakur næmingur verður sæddur og hoyrdur, og at hann kennir seg at hava virði og týdning, har hann er.
Førleikin at virða snýr seg í donskum um at virða danskt mál sum samskiftismiðil og mentanarbera. Undirvísingin leggur dent á, at næmingurin skilir tær ymisku fortreytirnar, ið øll menniskju hava í lívinum, og lærir at virða tørv og sjónarmið hjá øðrum, uttan mun til aldur, kyn, húðarlit og lívsáskoðan. Næmingurin skal eisini virða sín egna tørv og tað náttúrutilfeingið, vit øll eru bundin at. Hann skal læra at virða tær skyldur og tey rættindi, sum fólkaræði byggir á, eins og hann skal hava virðing fyri, at ymiskar mentanir og samfeløg kunnu byggja á onnur virði enn hansara egnu.
At samskifta
At samskifta snýr seg um førleikan at bera fram hugsanir sínar munnliga og at lesa og skriva. At samskifta á donskum snýr seg eisini um at rokna og at nýta tøknilig amboð, ið tæna samskiftinum millum manna.
Førleikin at bera fram hugsanir sínar munnliga á donskum verður mentur við miðvíst at arbeiða við munnligum venjingum í ymiskum samskiftisumstøðum. At duga at orða seg munnliga á donskum gevur næminginum harumframt møguleika at taka virknan lut í norðurlendskum samskifti.
Førleikin at lesa og skriva í donskum skal mennast og stimbrast alla tíðina, so næmingurin kann ogna sær vitan, upplýsingar og upplivingar. At skriva er at skipa hugsan og menna hugskot, at lesa er at skyna á og tulka.
Førleikin at rokna snýr seg í donskum um at lesa hagtøl, fata bygnað, frymlar og úrtøkiligar skipanir. At rokna er eisini at hugsa skilvíst og loysa vandamál. Hesir førleikar eru fortreyt fyri at skilja og taka støðu til mangar gerandistekstir, og tí hevur undirvísingin í donskum sín lut í hesi menning.
Førleikin at nýta tøknilig amboð er í donskum at duga at nýta teir møguleikar, sum kunningartøknin gevur, so sum tekstviðgerðarforrit og samskiftisforrit. Næmingurin skal eisini duga at velja og meta um tær upplýsingar, hann fær. Við at nýta tøknilig amboð kann næmingurin samskifta og samstarva uttan mun til tíð og stað.
At kanna
At kanna er at eygleiða, undrast, finna svar og gera royndir. Lærarar skulu geva gætur, at hesir førleikar verða mentir frá lægsta til hægsta stig.
Førleikin at kanna snýr seg í donskum um at eggja forvitni næmingsins og stimbra hug og dirvi hansara til at seta spurningar og at leita sær ráð og vitan um mál og bókmentir. Næmingurin skal læra at leita upp og ogna sær viðkomandi vitan á bókasøvnum, í bókmentum, handbókum, á internetinum o.s.fr. Næmingurin skal eggjast til at síggja gagn og gleði í yrkis- og fagurbókmentum og til at fregnast um mál- og bókmentafrøðiligar spurningar, sum bjóða forvitninum av. Við dømum og venjingum skal næmingurin læra at nýta vísindaliga framferðarháttin og at handfara keldutilfar á sakligan og siðiligan hátt.
At skapa
Forvitni, spæl og hugflog eru serligir eginleikar, sum lærarin skal varða um og gera gagn av í undirvísingini. At skapa er eisini ein førleiki, ið kann vinnast við lærdómi. Næmingurin skal læra at hugsa, tala og skriva sjálvstøðugt og at menna hugskot síni, og hann skal kenna seg at hava ein virknan lut í egnari menning og læring.
Førleikin at skapa snýr seg í donskum um at gera næmingin tilvitaðan um og líta á egin evni, so hann gerst førur fyri sjálvur at byggja víðari á tað, sum lært er. Næmingurin skal læra, hvussu bókmentalig og listarlig nýbrot hava broytt lívsáskoðanir og mentan. Næmingurin skal læra, at tekstgerð er ein skapandi tilgongd, sum byggir á hugflog, íblástur og treystleika. Við atliti at búningarstigi og serligu gávum næmingsins verður arbeitt miðvíst við skapandi tilgongdum, sum fremja íblástur og stimbra hugflogið. Við royndum og numum førleikum, skal næmingurin læra at meta um dygdina í avrikum hjá sær sjálvum og øðrum.
Fakligir førleikar
Talaða málið
Næmingurin dugir
- at málbera seg greitt, samanhangandi og fjøltáttað við donskum framburði og tilvitan um samskiftisstøðuna
- at bera sínar hugsanir og síni sjónarmið fram og grundgeva sakliga fyri teimum í munnligum framløgum, samrøðum og kjaki
- at lurta og taka til sín frá øðrum í samrøðu og kjaki
- at troyta og menna orðatilfeingi og nýta yrkorð og hugtøk.
Skrivaða málið
Næmingurin dugir
- at greina, tulka og meta um ymisk tekstsløg úr ymiskum tíðarskeiðum
- at nýta bókmentafrøðilig hugtøk og seta tekst í søgu- og nútíðarhøpi
- at vísa hollan kunnleika til danskar bókmentir og samband teirra við aðrar norðurlendskar bókmentir og heimsbókmentir
- at meta um egna úrtøku av tí lisna við støði í nágreiniligari tekstviðgerð
- at skriva málsliga rætt, samanhangandi og fjølbroytt við greiðari tilvitan um tekstslag, stíl og samskiftisstøðu
- miðvíst og vandin at nýta keldur og háttaløg
- at nýta orðabøkur og handbøkur, bæði prentaðar og teldutøkar
- at nýta KT sum fjøltáttað amboð.
Samansettir tekstir
Næmingurin dugir
- at nýta hóskiligt háttalag at greina og tulka ymiskar samansettar tekstir
- at greina, tulka og meta um, hvussu mál og tekstsløg vera nýtt innan ymisk yrkisøki og í ymiskum samfelagsligum høpi
- at meta um próvførslu, retorisk amboð og stíllegu
- at nýta teldu til framløgu og sameina ymiskar samskiftismiðlar, t.d. skrift, mynd og ljóð
- at virða etisku reglurnar fyri samskifti í kunningartøkni.
Málkunnleiki
Næmingurin dugir
- at vísa á innlit í donsku málskipanina
- at lesa svenskar og norskar tekstir og skilja tað lisna
- at skilja svenska og norska talu.
6. Eftirmeting og próvtøka
Eftirmetingar
Einstaki næmingurin skal eftirmetast ávegis í undirvísingargongdini við støði í antin skrivligum ella munnligum framløgum. Næmingurin eigur at hava eina greiða fatan av støðu síni í mun til fakligu málini í lærugreinini og eigur at fáa vegleiðing um, hvussu og hvørjum arbeiðast skal við fyri at røkka málunum.
Eftirmetingarnar verða skjalfestar.
Próvtøkuhættir
Hildnar verða ein skrivlig og ein munnlig próvtøka.
Skrivlig próvtøka
Skrivliga próvtøkan varir 5 tímar, og uppgávurnar verða settar í kjarnaøkjunum í lærugreinini.
Uppgávurnar verða settar við støði í einum próvtøkuraði við tekstum, sum skulu viðgerast sambært førleikamálunum í námsætlanini. Uppgávuorðingarnar áseta, at skrivað verður eitt av tveimum tekstsløgum: bókmentalig grein og/ella tíðargrein (kronik).
Telda og aðrir fakligir hjálparmiðlar eru loyvd.
Munnlig próvtøka
Próvtøkan tekur støði í teimum temum, táttum ella tekstsløgum, ið arbeitt hevur verið við og í fakligu arbeiðsháttunum, sum nýttir hava verið í undirvísingini. Próvhoyringin varir í 30 minuttir, íroknað próvdøming. Fyrireikingartíðin er 60 minuttir íroknað útflýggjan av tilfari og vegleiðing.
Próvtøkuspurningarnir verða settir við støði í evnum, økjum o.tíl., bæði úr kjarnaøkjum og ískoytisøkjum. Próvhoyringin er ein faklig samtala millum próvtakara og próvhoyrara, og samtalan tekur støði í framløgu próvtakarans av tilfari og próvtøkuspurningi, sum próvtakarin hevur arbeitt við í fyrireikingartíðini.
Próvtøkuspurningurin tekur støði í einum ella fleiri ókendum tekstum, sum í mesta lagi fevna um 8 ns. til samans.
Sami próvtøkuspurningur kann í mesta lagi verða nýttur tríggjar ferðir í sama flokki/bólki.
Próvtøkutilfar og próvtøkuspurningar verða send próvdómaranum til góðkenningar sambært próvtøkukunngerðini.
Dømingargrundarlag
Skrivlig próvtøka
Í dømingini verður dentur lagdur á, í hvønn mun próvtakarin lýkur tey mál, sum eru sett í lærugreinini. Dentur verður eisini lagdur á, hvussu próvtakarin megnar at greina og viðgera evnið, skipa framsetingina og nýta fakliga vitan og faklig háttaløg og orða seg rætt, smidligt og fjølbroytt. Harumframt verður mett um, hvørt næmingurin er tilvitaður um tekstslag og megnar at miðla sína vitan til lesaran.
Givið verður eitt próvtal við støði í einari heildarmeting av samlaða avriki próvtakarans
Munnlig próvtøka
Próvhoyrt verður í ymiskum ólisnum tilfari, og tilfarið skal vera valt soleiðis, at tað í tema ella á annan hátt er knýtt at evnum, økjum o.tíl., sum arbeitt hevur verið við í undirvísingini. Tilfarið, ið er grundarlag undir munnligu próvtøkuni, skal í sínari heild síggja til, at øll faklig mál í lærugreinini eru umboðað.
Próvtakarin skal við støði í fakligari tilgongd sýna evni sjálvstøðugt á neyvum og fjølbroyttum máli at leggja fram og viðgera tilfar við støði í próvtøkuspurningi/um. Hann skal sýna, at hann dugir at taka fram týðandi tættir í tilfarinum, seta teir í samband við tættir og tekstir í undirvísingini og síggja próvtøkutilfarið í frásjón. Próvtakarin skal duga at nýta danskfakliga vitan og ymisk háttaløg.
Givið verður eitt próvtal við støði í einari heildarmeting av samlaða avriki próvtakarans.
Próvtalslýsing
Skrivlig próvtøka - A-stig
Munnlig próvtøka - A-stig
7. At skipa undirvísing
Í hesum parti av námsætlanini verður í stuttum greitt frá teimum didaktisku meginreglum, ið eru støði undir skipan av undirvísing. Hvør einstøk námsætlan myndar didaktiska sjónarmiðið, og saman mynda allar námsætlanirnar tann felags didaktiska pallin, har undirvísing verður útint.
Undirvísingin tekur altíð støði í teimum førleikum, ið næmingurin hevur við sær av tí stigi, hann kemur. Námsætlan og útbúgvingarbygnaður skulu tryggja, at fortreytir fyri fjøltáttaðari undirvísing eru til staðar.
Didaktiskar meginreglur
Í undirvísingini er umráðandi, at førleikarnir at lurta, at tala, at lesa og at skriva renna saman í eina heild. Í teirri ávísu undirvísingargongdini ber til at leggja høvuðsdent á eitt av kjarnaøkjunum, tað kann vera talaða málið, skrivaða málið, samansettar tekstir ella málkunnleika.
Av stórum týdningi er tað, at kjarnaøkini umskarast, tá ið tað ber til og tá ið tað verður mett at vera hóskandi. Sum dømi kundu partar úr kjarnaøkinum málkunnleiki verið samskipaðir við pørtum úr kjarnaøkinum skrivaða málið. Á tann hátt kundi vitan um stílfrøði verið við til at gjørt greining og tulking av tekstum fjøltáttað, samstundis sum vitan um málsins bygnað t.d. kundi verið nýtt í tekstgreining.
Munnligi tátturin skal vera raðfestur høgt, og samrøðan er kjarnin í hesum tátti. Munnligar framløgur skulu skipast inn í undirvísingartilgongdina, so næmingurin stigvíst venur seg við at leggja fram. Dentur verður lagdur á, at næmingurin sameinir munnligar framløgur við egin skrivlig verk, nýtslu av KT-amboðum, ymiskar samskiftishættir o.s.fr. Á tann hátt verður retoriski førleikin hjá næminginum mentur.
Skrivligi tátturin skal eins og tann munnligi í stóran mun vera skipaður inn í dagligu undirvísingina og í fakligu heildina. Á henda hátt kann næmingurin menna seg í skrivitilgongdini og í stigum ogna sær góðar skriviførleikar. Somuleiðis skal verða borið so í bandi, at skrivlig avrik í øðrum lærugreinum eisini kunnu vera partur av skrivligum avrikum í lærugreinini donskum. Umframt at hetta styrkir um tvørfakliga samstarvið, gevur tað næminginum eina greiðari fatan av týdninginum, skriviførleiki hevur fyri alt skrivligt samskifti, og samstundis mennir tað evnini hjá næminginum at orða seg bæði munnliga og skrivliga.
Stigvøkstur
Stigvøkstur merkir støðuga framtøku av einum lægri stigi á eitt hægri. Í læringartilgongdini verður farið frá tí lætta til tað torføra, frá tí einfalda til tað torgreidda og frá tí ítøkiliga til tað úrtøkiliga. Stigvøksturin er oftast tíðartreytaður. Undir stigvøkstrinum liggur eisini kravið um vaksandi ábyrgd og virknari luttøku. Umráðandi er í hesum sambandi, at ljós verður varpað á teir leiklutir, sum næmingur og lærari kunnu hava hvør sær. Samrátt verður um, hvat best er at gera, og hvussu hetta verður gjørt, so næmingurin fær ávirkan á undirvísingina og á egnu læring.
Stigvøksturin kemur serstakliga til sjóndar í teimum førleikamálum, sum lýst eru í námsætlanini. Málini lýsa framúravrikið (hægsta próvtal) og eru bindandi, soleiðis at skilja, at lærari og næmingur altíð arbeiða fram ímóti at náa teimum ásettu málunum so væl sum gjørligt. Fyri at tryggja stigvøkstur er neyðugt at seta ávegismál, sum hjálpa næminginum fram móti endaligu málunum. Umráðandi er eisini, at lærarin er tilvitaður um fortreytirnar hjá einstaka næminginum og tillagar undirvísingina eftir einstaka næminginum. Lærarin skal leggja undirvísingina til rættis, so næmingurin veit frammanundan, hvørji ávegismálini eru. Næmingurin skal gerast tilvitaður um tey krøv, ið sett verða, so hann kann seta upp mál, umhugsa og leggja til rættis sína egnu menning. Næmingurin skal greitt fáa at vita, hvussu hann verður eftirmettur, og hvat metingarstøðið er.
At læra at læra
Næmingurin skal gerast tilvitaður um, hvat tað í grundini er at læra. Eisini skal næmingurin gerast tilvitaður um ymiskar læringarhættir, og harumframt hvat endamálið við læringini er.
Undirvísingin skal sostatt ikki bert savna seg um tað, sum lært verður, men eisini um, hvussu lært verður. Umráðandi er, at hugtakið læring verður lýst og viðgjørt í flokkinum, so næmingurin gerst tilvitaður um, hvat hugtakið ber í sær. Næmingurin skal regluliga gerast varugur við, hvussu læringartilgongdin er ætlað, og hann skal verða eggjaður til at umhugsa sína egnu støðu í henni. Dentur skal eisini leggjast á heimaarbeiði, og tann týðandi leiklut hetta hevur í fakligu menningini.
Næmingurin skal frá fyrsta degi skilja týdningin av dansklærugreinini. Tá ið arbeitt verður við ymiskum sløgum av tekstum, verða ymiskir førleikar mentir. Næmingurin skal fáa fatan av, hvat hesir førleikar kunnu verða brúktir til, eisini uttan fyri skúlans gátt. Undirvísingin í donskum skal gera næmingin tilvitaðan um, at hann í lærugreinini mennist og gerst førur fyri at arbeiða greinandi og kritiskt við teimum ymisku sløgunum av tekstum, skrivaðum eins væl og munnligum. Eisini skal næmingurin verða tilvitaður um, at hann í lærugreinini donskum mennir sær førleikarnar at koma til orðanna í nógvum ymiskum tekstsløgum og samskiftisumstøðum.
Arbeiðshættir
Arbeiðshættir skulu veljast, so at teir eru við til at røkka teimum málum, ið sett eru. Í øllum kjarnaøkjum er umráðandi at leggja arbeiðið til rættis, so at líðandi stigvøkstur verður tryggjaður. Hetta verður m.a. gjørt við, at týðandi tekstir og tekstsløg verða tikin upp í undirvísingina.
Í donskum skulu ymiskir arbeiðshættir verða nýttir, so at fjølbroytni í lærugreinini kann verða framt miðvíst. Arbeiðshættir kunnu fevna um lærarafyrilestur, einstaklingsverkevni, næmingaframløgu, samrøður í flokkinum, bólka- og toymisarbeiði, verkætlanarevni o.tíl. Tá ið arbeiðshættir verða valdir og lagdir til rættis, er eyðsæð at lærarin hugsar um stigvøkstur í undirvísingarhættunum, har byrjað verður við lærarastýrdari undirvísing. So hvørt sum næmingarnir búnast og gerast meira sjálvstøðugir, verður hesin lærarastýrdi undirvísingarformur at minka.
Næmingarnir skulu ikki einans duga at fyrihalda seg til boðskap úr tekstum, frá lærara og floksfeløgunum, men í eins stóran mun duga at miðla vitan og boðskap til lærara, floksfelagar og móttakarar uttan fyri flokshølið umframt skúlans gátt.
Arbeiðshættirnir eru tískil neyvt samantvinnaðir við serligum atliti at, hvussu bæði munnligi og skrivligi tátturin verða útintir.
Endamálið við teimum ymsu arbeiðsháttunum er at menna aðrar førleikar enn teir reint fakligu, tað eru førleikar sum t.d. at leita upp og ogna sær viðkomandi vitan, at kanna, at arbeiða sjálvstøðugt, at seta sær mál og at arbeiða evnislagað og miðvíst, at arbeiða tíðaravmarkað, at samstarva, at samhugsa, at brúka og hugsa vitan í nýggjum høpi, at leggja til rættis og evna til eitt avrik, at gera uppgávuorðingar, at brúka ymisk háttaløg, at hugsa nýtt og verkseta, at hugsa djúpari og breiðari um ávíst evni, umframt at taka á seg ábyrgd og hava virðing.
Lærari skal altíð gera sær sjálvum og næmingum greitt, hvat endamálið við ávísum arbeiðshátti er.
Samstarv
Lærugreinin danskt er partur av yvirskipaða kravinum um samstarv millum tvær ella fleiri lærugreinar. Samstarvast skal við ymiskar lærugreinar um ymisk evni, eitt nú at menna skapandi evni og KT-førleikar, undirvísing í danskari bókmentasøgu, tekstframleiðslu, bókmentaligum hugtøkum og almennum málkunnleika.
Tvørfakligt samstarv kann vera meira ella minni bindandi – frá fullkomnari samkoyring millum lærugreinar við felags tímum og felags tvørfakligum verkætlanum, til bert at fevna um avtalur millum lærarar um at fylgjast í lesnaði (lesa parallelt), t.e. at taka upp somu evni í fleiri lærugreinum samstundis, og soleiðis geva næmingunum fleiri ymiskar tilgongdir til sama spurning.
Tvær høvuðsgrundgevingar eru fyri tvørfakligum samstarvi: 1) ein almenn, ið snýr seg um førleikarnar, næmingurin skal ogna sær og bjóða fram á arbeiðsmarknaðinum, og 2) ein námsfrøðilig, ið snýr seg um skiftandi arbeiðshættir og at geva næminginum innlit í tvørfakligar samanhangir.
Tvørfakligt samstarv skal hjálpa næminginum at síggja lærugreinarnar sum partar av størri heild og letur samstundis upp fyri øðrum og víðari sjónarmiðum. Harumframt eru evnini at samstarva og síggja samanhangir avgerandi, tá ið næmingurin fer undir víðari lestur ella út á arbeiðsmarknaðin.
Skrivlig avrik
Skrivligi parturin letur upp fyri tvørfakligum samstarvi og við tí øðrvísi skrivligum avrikum. Heldur enn at lata eitt avrik inn, bara í donskum, kann talan verða um tvørfakligt samstarv, t.d. eina blaðútgávu, eina søguliga ritgerð ella eina heimasíðu.
Ein grundgeving fyri, at skrivligt arbeiði kann vera partur av tvørfakligum samstarvi, er, at næmingurin lærir, at tað at skriva væl (t.e. greitt og uttan stórvegis villur) ikki bara er eitt krav í mállærugreinum, men eitt alment krav, ið er knýtt at øllum skrivligum samskifti í øllum lærugreinum.
Næmingurin skal hava venjing í at skriva so, at hann eisini skrivliga kann vera partur av toymisarbeiði og verkætlanum. Á tann hátt kann næmingurin mennast til at geva og taka ímóti viðmerkingum til skrivligu uppritini, sum verða løgd fram, á mennandi hátt. Kunningartøknin letur upp fyri munagóðum og ítøkiligum møguleikum í sambandi við vegleiðing og umrøðu í sjálvari skrivitilgongdini.
Samrøða
Munnlig framseting hevur reglur og lýsingar, sum næmingurin skal duga at nýta og framhaldandi menna. Skúlin skal tí leggja dent á frásøgn og málburð, og við hesum eggja til forvitni og skapa áhuga fyri at læra málið.
Næmingurin skal arbeiða við at lurta og at vera umhugsin øll skúlaárini, samstundis sum orðatilfeingi og talugávur verða ment. Næmingurin skal sleppa at royna veruligar eins væl og gjørdar samrøður. Floks- og bólkakjak skal javnan eftirmetast, so at næmingarnir gerast tilvitaðir um, hvat tað er, sum fær tosið á glið, og samrøðuna ella orðaskiftið at rigga og ganga væl.
Lesing
Næmingurin skal haldast til at lesa nógv. Eitt gott lesiumhvørvi í skúlanum er ein treyt fyri at menna góðar og fjølbroyttar lesiførleikar. Hetta verður skapt í flokkinum við nógvum ymiskum lesitilfari og góðum vanum. Skúlabókasavnið er ein sjálvsagdur partur av hesum góðu vanum. Fyri at røkka góðum lesiumhvørvi er av stórum týdningi, at skúlabókasavnið er ein natúrligur partur av skúlagongdini.
Lívlong læring
Umráðandi er, at næmingurin gerst tilvitaður um samfelagsliga og persónliga týdningin av tí menniskjaliga og samfelagsliga tilfeingi, útbúgving er. Tí skulu næmingar eggjast til at umhugsa sína egnu framtíð og seta sær persónlig mál, har lærarin leggur lag á og skapar umstøður, sum stimbra hugin til at læra nýtt alt lívið.


text:
Har greiddi hann frá ætlanunum fyri komandi ár. Jan hevur fyrireikað seg væl saman við ungdómsnevndini, og ávísar broytingar verða í venjarabygnaðinum.
Størsta broytingin í venjarabygnaðinum er, at nú verða tað 3 chefvenjarar undir leiðslu av høvuðsungdómsvenjaranum, sum hava høvuðsábyrgdina av teimum ymisku árgangunum, bæði á gentu- og dreingjasíðuni,
Chefvenjararnir koma so at hava fleiri venjarar og hjálparvenjarar afturat sær til teir ymisku árgangirnar. Ein chefvenjari hevur ábyrgdina av gentusíðuni, ein hevur ábyrgd av U17 dreingjum og ein hevur ábyrgdina av U15 dreingjum.
Harumframt virka chefvenjararnir eisini sum vegleiðarar og mentorar hjá venjarum og leikarum í lægri árgangunum.
Í ungdómsdeildini verður rúm fyri øllum, bæði breidd og elitu, har øll fáa fáa nógv burturúr.
Eitt spennandi ár fyri framman hjá ungdóminum og venjarum í HB.


text:
Nú ein dagin kom eg fram á nøkur postkort, sum fingu meg afturav í stólinum, so nógv flenti eg.
Tað vóru postkort, sum Dansk Handicap Forbund hava útgivið fyri nøkrum árum síðani.
Teknarin var John Callahan, og eg gjørdist sjálvandi forvitin eftir at vita, hvør hesin Callahan var.
Tað fyrsta, eg komi fram á, er ein nekrologur í New York Times frá 2010, so hann er altso deyður. Síðan finni eg útav, at hann bara gjørdist 59 ára gamal.
John Callahan var føddur 5. februar 1951, vaks upp á einum barnaheimi, til hann varð ættleiddur. Drakk sum eitt hol í jørðini, var fyri einu bilóhappi ein leygardag 22 juli 1972, sum lammaði hann frá bringuni og niður.
Hvat hendir so, tá ið tú finnur útav, at tú ongantíð fært gingið aftur, ongantíð fært latið teg í sjálvur, vríggja tærnar ella fáa standing?
Jú, tú heldur fram at drekka sum eitt hol í jørðini, og tað gjørdi John Callahan líka til 1978, tá hann fór í viðgerð hjá AA felagsskapinum.
Tað hendi eftir, at hann ein morgun í juni sat einsamallur heima, hjálpari hansara Alex var farin og hevði lagt eitt glas av valium eftir til hansara at eta. Trupulleikin var bara tann, at hann hevði gloymt at lata tað upp. Callahan brúkti ein tíma uppá at fáa lokið av glasinum við tonnunum, men uttan úrslit. At enda misti hann glasið á gólv og hugdi at, meðan tað trillaði burtur.
Hann hevur sjálvur fortalt, at hann sat í fleiri tímar og hugdi at glasinum og føldi, hvussu vreiði bilgdist upp innan í honum. At enda fór hann at skríggja og banna eftir Várharra og kalla hann bæði eitt og annað, til hann at enda var málleysur. Tað var hetta, sum fekk alt at koppa á, og hann fór í viðgerð og fekk spakuliga skikk upp á seg sjálvan aftur.
Callahan hevði altíð dámað at tekna, men óhappið gjørdi tað sera strævið. Eftir viðgerðina fór hann spakuliga aftur í holt við at tekna við at lata aðra hondina skumpa hina spakuliga eftir pappírinum, og skjótt hevði hann fornermað næstan hvønn einasta samfelagsbólk í Portlandi, har hann búði.
Hann var kendur sum ein, ið fornermaði hvønn tað skuldi vera: brekað, heimleys, tjúkk fólk, alzheimer sjúklingnar feministar og franskmenn. Hann læt seg ikki merkja av, at hann fekk hatursbrøv, sum ákærdu hann fyri rasismu, sexismu, aldursrasismu og fyri at vera sjúkan, siðaspillandi og ólekkran.
So við og við gjørdist hann kendur í øllum USA, men tað, sum serliga gjørdi hann kendan, var bókin Don´t Worry, he Won´t Get far On Foot, og tað var júst henda tekningin, sum fekk meg at fara afturav í stólinum:
Tekningarnar hjá Callahan vóru antin/ella, næstan sum South Park: antin elskar tú tær øgiliga nógv ella hatar tú tær av innasta hjarta.
Til dømis tekningin av einari matstovu kallað the Anorexic Cafe við skelti í vindeyganum, har tað stóð: Nú afturlatin 24 tímar um samdøgrið, ella tekningin av einum blindum, svørtum biddara við skelti, har tað stóð: Hjálp mær, eg eri blindur og svartur, men ikki musikalskur.
Í 2006 stendur ein grein í Willamette Week um John Callahan, har hann sigur seg vera komnan yvir vreiðina, sum helt honum koyrandi í so nógv ár. Hann er givin at vera eftir kvinnum sigur hann. Í staðin er hann farin at gera musikk.
Hann tjenar nógvar pengar, hevur tríggjar heilsuhjálparar, sum hann betalir sjálvur, ein ørindadrong og ein hýruvognsførara, sum koyrir hann higar og hagar. “In general, it´s expensive being me,” sigur hann. Tekningarnar hjá Callahan hava givið honum nógvar trupulleikar, hann hevur fornermað jødar, svørt, djóravinir og you name it. Onkur hevur kallað tekningarnar hjá honum svart skemt, sjálvur kallaði hann tað yvirlivilsis skemt.


text:
Kvinnur22-08-2017 - Jónfinn Petursson
Kvinnur, 15. umfar: B36 – HB 0-5
Við knúsandi stórsigri á grannunum, hava vit staðfest og sett okkum tungt á triða plássið í bestu kvinnudeildini.Seinasta grannauppgerðin í 2017.
Av tí at vit møttu B36 í hálvfinaluni í steypakappingini, hava vit leikt ikki færri enn 5 ferðir í móti hvørjum øðrum, og var hetta 6 og seinastu ferð í ár.
Dagin undan dystinum, var kunngjørt at venjaraskiftið var hjá b36 kvinnum. Hetta kom nok av at árið hevur verði heldur vánaligt enn vænta og vóna. Ofta koma broytingar við skiftum, og kundi man vænta eina sokallaða venjara-effekt.
Dysturin byrjaði sera javnur, og var tað kanska B36 sum var farligari. Vandamiklu vengirnir vóru ein støðug hóttan, og virkaði tað sum um B36 kanska var eitt sindur meira tendra enn vit.
Í hálvleikinum varð tosað um at fáa tempo upp og arbeiða harðari. Eisini vóru smájusteringar gjørdar.
Seinni hálvleikur byrjaði sum fyrri. Vit vóru ikki orduliga í rætta gear, og var tað B36 sum hótti. Tá umleið 5 minuttir vóru leiktir, fóru vit í eina umstilling, og endaði hetta við at bólturin fór út til innkast.
Vit komu longur niðan á vøllin, og tað stutta av tí langa var, at eftir hetta vóru vit omaná. Tá 62 minuttir vóru leiktir legði Elin Maria okkum á odda 2-0 við sínum annað málið.
Dagsins leikari bleiv Milja, sum við seinasta málinum í dystinum driblaði heilt frá egnum 16-metrið, og tá hon hevði dribla fleiri b36 leikarar av, smekkaði til uttanfyri feltið, og bólturin fór hart mitt í málið. Málverjin hjá b36 sá heldur ivasom út, men líka leggja vit í!
Vit hava vunnið 5-0 móti b36, og eru nú 13 stig frammanfyri tær! Vit eru best í havn, havnarmeistarar!
Komandi sunnudag skulu vit til klaksvíkar at leika móti fm favorittunum! Hesa uppgávuna gleða vit okkum til!
Koyr á, HB !!!!
HAGTØLINI
Kvinnur, 15 umfar: sunnudagin 20. august 2017 kl. 12.15 í Gundadali
B36 – HB 0-5 (0-1)
0-1 Elin Maria Isaksen 40’
0-2 Elin Maria Isaksen 62’
0-3 Sólrun Thomsen 74’
0-4 Julia Naomi Mortensen 82’
0-5 Milja R. Simonsen 90’
Liðið: Simona Heinsen – Marjun undir Kletti, Julia Naomi Mortensen, Milja R. Simonsen, Ninna Hansen, Ása á Reynatúgvu (liðsk.), Jónvá Hentze, Lea Hansen (Sara Lamhauge 76), Liljan av Fløtum (Janita Ole-Jacobsen 53), Elin Maria Isaksen og Rebekka Benbakoura (Sólrun Thomsen 67)
Óbrúktir eykaleikarar: Maria Elsudóttir – Rannvá Mortensen, Julia Helena Henriksen og Poula Andreasen
Dagsins leikari: Milja R. Simonsen
Venjari: Allan Dybczak
Hjálparvenjari: Gisli Sveinbjørnsson
Dómari: Pætur Rasmunssen
Hjálpardómarar: Lauritz í Króki og Andrass Thomsen
Myndir: Rakul Hansen


text:
Hummarin vit fiska í Føroyum eitur Nephrops norvegicus á latíni. Hummari trívast best í og á mórubotni. Her gera teir langar holur, sum kunnu strekkja langt inn í mórudýpið. Í hesum holum livir hummarin. Teir góðtaka at upp til 15 aðrir hummarir liva tætt uppá hvønn annan í síðuholunum, so hummarin livur í smáum familjubólkum uppá uml. 15 hummarir. Ein serstakt við at fiska hummara við rúsum er at livikorini blíva sera góð hjá hummara at trívast, tá rúsurnar hava ásettu meskavídd. Stórt sæð allur hummari undur 15 cm blívur sílaður útaftur ígjøgnum rúsurnar og teir stóru(15cm+) blíva sitandi eftir. Hvørja ferð vit fiska ein stóran hummara blívur ein hola tóm á botni. Nú kann ein nýggjur yngri hummari flyta inn, og soleiðis kunnu vit halda ein størri hummarastovn í gongd við at fiska javnt av hesum stovni.
Vælsmakkandi hummari. Anti sum forrættur ella høvuðsrættur. Stødd 9-13 stk


text:
Próvtøka á Fjarlestrardeplinum
Tað gerst alsamt vanligari, at próvtøkur eru á Fjarlestrardeplinum í Vági. Hesar dagarnar er aftur próvtøka, hesaferð er tað løgfrøði-lesandi, sum er til próvtøku.
Angela Helgadóttir úr Hvalba er løgfrøði lesandi við Háskólinn á Bifrost í Íslandi. Angela er hálvur íslendari og byrjaði lesnaðin í Íslandi, men er síðani flutt til Føroyar og hevur hildið áfram við lesnaðinum her.
Hesa vikuna er Angela so til próvtøku í einum faki á løgfrøði útbúgvingini á Háskólinn á Bifrost og verður próvtøkan skipað á Fjarlestardeplinum.
Tað er alsamt vanligari, at próvtøkur verða skipaðar á Fjarlestrardeplinum, bæði próvtøkur á útbúgvingum, sum eru skipaðar á Fjarlestrardeplinum, og próvtøkur, har fólk sjálvi eru farin undir fjarlestur. Talan er bæði um próvtøkur til hægri útbúgvingar og próvtøkur í fakum á miðnámssstøðið.


text:
Edinburgh
Edinburgh ella Edinborg (enskt: City of Edinburgh, skotskt gæliskt: Dùn Èideann) er høvuðsstaður og næststørsti býur Skotlands. Edinborg hevur verið Skotlands høvuðsstaður síðan 14. øld. Av nógv hægstu nevndum og stjórnum í Skotlandi hava høvuðssæti í Edinborg til dømis skotska tingið, kirkjunevndin og kongshúsið. Edinborg liggur á syðra armi í Forthfirði í Skotlandi.
Edinborg er serliga kend fyri at vera ein útbúgvingarstaður og Edinborgar universitet er í dag nr. 17 í heiminum við serkunnleika og frálæru í læknafrøði og verkfrøði.
Umleið 1. mió. ferðafólk vitja árliga Edinborg og dregur so statt næstflest ferðafólk til sín í øllum Stóra Bretlandi aftaná London.
Av heygnum, har Edinburgh Castle stendur, er frálíkt útsýni oman yvir stórbýin við krókutum miðaldargøtum og føgrum georgianskum húsum.
Hvørt summar er stór altjóða mentanarstevna í býnum.


text:
Ársaðalfundur á Vinnuháskúlanum
Lýst verður hervið til Ársaðalfund á Vinnuháskúlanum fríggjadagin tann 15. februar. Fundurin byrjar kl. 14
Fundarskrá fyri Ársaðalfundin.
Væl av fundarstjóra,
Formaðurin greiðir frá virki felagsins síðani seinasta ársaðalfund,
Grannskoðaður ársroknskapur verður framlagdur til góðkenningar,
Ásetan av limagjaldi fyri komandi ár,
Val av nevndarlimum (4 ólíka ár og 5 líka ár),
Val av grannskoðara,
Viðgerð av innkomnum málum,
Ymiskt
Heitt verður á allar limir um at senda inn mál sum ynskji er at viðgerða á Aðalfundinum í seinasta lagið eina viku árðenn fundin. Tvs. tann 9 Februar. Eisini eru tit vælkomin til at senda uppskot inn, um onkur ætlar sær at stilla upp sum vælevni til Nevndina.
Gestarøðari er Vilhjálmur Gregoriussen sum er skúlastjóri á Vinnuháskúlanum. Hann ferð at hugleiða um virksemi á skúlanum.
Seinni á kvøldi er ætlanin at hava eina ársveitslu sum verður á Hotel Føroyum. Lýst verður nærri um hettar.
Nevndin í Antares


text:
Greinasavnið Bók Jógvan
Hósdagin 14. desember fylti Jógvan í Lon Jacobsen, professari í málfrøði á Føroyamálsdeildini á Fróðskaparsetri Føroya, 60 ár. Í tí sambandi høvdu...
Ráðstevna “Gransking í Føroyum 2017”
Hósdagin komandi, 16. novembur 2017, frá kl. 8:30 til 18, verður forvitnislig ráðstevna í Norðurlandahúsinum. Tá koma granskarar í Føroyum at hava...
Fróðskaparrit 63 sum prentað og talgild bók
Fróðskaparrit nr. 63 í røðini er prentað við fimm vísindaligum greinum og yvirlit yvir nýggjar ph.d.arar í 2016. Ritstjórar eru Erla Olsen, Hans...
Bóklingur á enskum um føroyska matmentan
Fróðskapur hevur givið út bóklingin Traditional Faroese Food Culture. Hetta er ein stytt útgáva av tvey binds verkinum Bót og biti. Matur og matarhald...
Fróðskaparrit 62 sum bók og tøkt talgilt
Fróðskaparrit nr. 62 í røðini er prentað við sjey vísindaligum greinum og yvirlit yvir nýggjar ph.d.arar í 2014-2015. Ritstjórar eru Erla Olsen, Hans...
Útgáva: Ritgerð um støðu Føroya og Grønlands til ES limaskap
Fróðskapur hevur givið út bókina North Atlantic Euroscepticism. The rejection of EU membership in the Faroe Islands and Greenland, eftir Christian...
Málfrøði og list - Frændafundur 8 útkomin
Fróðskapur hevur útgivið Frændafund 8 við greinum frá ráðstevnuni hjá føroysk-íslendska granskingarsamstarvinum, sum var í Føroyum í 2013. Greinarnar...
Útgáva: Ensk ritgerð um politisku søgu Føroya 1906-1925
Fróðskapur hevur givið út bókina The Rise of Faroese Separatism. Danish-Faroese relations from 1906-1925 and the radicalization of the national- and...
Greinasavn um jarð- og jarðalisfrøðilig evni útkomið
Greinasavn við heitinum "Proceedings of the 4th Faroe Islands Exploration Conference (FIEC)" er júst útkomið.


text:
Kvinnurnar leiktu javnt móti Estlandi
Landslið04-08-2016 - Jónfinn Petursson
Vit hava verið inni á facebook vanganum hjá kvinnulandsliðnum og lænt hesa greinina um dystin ímóti Estlandi í dag har vit vendu hóttandi tapi í fyrrahálvleiki til javnleik.
Úrslitið av dystinum gjørdist 2-2 eftir at støðan í hálvleikinum varð 0-2,
Málini fullu soleiðis: 10 min. - Kaire Palmaru 1-0 og 45+1 min. - Liis Lepik 2-0. Estland sat á meginpartin av spælinum í fyrra hálvleiki. Tær fingu eisini bæði málini í fyrra hálvleiki.
75 min. - Milja Simonsen 2-1 og 78 min. - Rannvá Andreasen 2-2- Eftir steðgin komu okkara kvinnur meir inn í dystin, og tá 75 min vóru spældir fekk Milja minka um munin til 2-1.
Tað skuldi ikki ganga leingi, tí tá 78 min vóru spældir var Rannvá klár at seta bóltin í netið og støðan gjørdist 2-2
Eitt sera flott avrik frá føroysku kvinnunum. Birna Johannesen gjørdist dagsins leikari.
Næsti dysturin verður longu í morgin, fríggjadagin 5. august kl.12.00 føroyska tíð, Tá føroysku kvinnurnar møta Litava.
Okkara kvinnur í hópinum eru Milja R. Simonsen og Jónvá Hentze.
Fleiri myndir frá dystinum kunnu síggjast her.
Myndir og kelda: fsf.fo


text:
Í dag letur Ólavur Højgaard nýggja tónleikaútgávu úr hondum. Heitið er ”Syng meg heim til slignan bø og turkiløg”. Ólavur hevur aftur savnað manningina úr upprunaligu Vestmonnunum, og hevur saman við henni og øðrum gestum sett saman eitt savn av siðbundnan fólka- og countryløgum.
Ólavur hevur sjálvur skrivað flestu av løgunum og nakrar av tekstunum. Á fløguni verða eisini sangir og tekstir hjá Martini Joensen at hoyra. Niels Midjord hevur týtt tekstir, sum Ólavur upprunaliga skrivaði á enskum, umframt at hann hevur týtt sangin “Úr skýmingini”, sum Rúni W. Højgaard skrivaði á enskum. Eitt forkunnugt eykalag á útgávuni er tann á YouTube nógv spældi jólasangurin, “Jólaheilsan til hina fjøldina”, sum Holgar Jacobsen hevur skrivað.
Luttakandi tónleikarar á fløguni eru: Niels Olsen, Bogi Olsen, Martin Joensen, Jógvan í Toftum Olsen, Milson Zachariasen, Holgar Jacobsen, Kára Olsen og Høgni Klakkstein. Erik Biskopstø hevur ljóðblandað og mastrað. TUTL gevur út.


text:
Vit hava helst øll sæð tað. Meðan børnini spæla dyst, standa foreldrini á síðulinjuni og geyla. Eftir sínum børnum. Eftir mótstøðuliðnum. Dómarin, sum brúkar sína frítíð at hjálpa til, verður húðflettur. Og venjarin, sum fleiri ferðir um vikuna skundar sær frá arbeiði at venja børnini fyri einki, fær toyggið fyri ikki at seta liðið rætt.
Hetta hendir í dag í Føroyum – á fótbóltsvøllum, í hondbóltshallum og aðrastaðni við. Foreldrini liva seg fult og heilt inn í dystirnar, sum tey trúliga síggja hvørja tí einastu viku, meðan børnini skeita óttafull út á síðulinjuna: Gjørdi eg tað nú nóg gott?
Nøkur, sum annars vanliga eru hampafólk, loypa fullkomiliga framav, tá ið lítli alvi teirra eftir ætlan skuldi hava eina mennandi og spennandi løtu saman við sínum vinfólkum. Hvussu ber tað til?
Tað er ein sálarlig forkláring, og hon er púra natúrlig, sambært granskaranum og sálarfrøðinginum Glenn Geher, ph. D. Hann vísir á tríggjar evolutionellar, sálarligar frágreiðingar um, hví fólk gerast primitiv og missa tamarhaldið, tá ið tey eru til barnaítrótt.
Vit og tit
Tann fyrsta er, at menniskju heilt natúrliga skapa bólkar. Salarfrøðingurin kallar tað “psychological ingroups and outgroups”. Hetta gongur fyri seg um allan heimin, og tað hendir longu á ógvuliga ungum árum. Tað snýr seg grundleggjandi um, at tað eru “vit móti teimum”. Vit eru ein bólkur, og tey eru ein annar bólkur, og hesin mótsetningurin er ein grundleggjandi partur av sosialsálarfrøði.
Vit geva okkara bólki ella liði góðar menniskjaligar og vælviljaðar eginleikar, meðan hin bólkurin ella partar av mótstøðuliðnum verða demoniserað, soleiðis at ivin ongantíð kemur teimum til góðar. Prógvið fyri hesum sæst best, tá tað kemur politikk, religión og mentanarligar munir, men tað er kanska lættast at fáa eyga á hetta, tá ið barnið spælir dyst.
Ímynda tær, at barn títt kemur til at gera eitt heldur ivasamt brotsspark, sum avger dystin. Ella tú skalt meta um, hvørt hasin bólturin var inni ella úti. Ella um tað var rangstøða. Ivast vit, so kemur ivin okkara barni til góðar. Ikki mótstøðuliðnum ella dómararnum. Og vit eru rættiliga sannførd, hóast tað kanska kann tulkast báðar vegir. Ella hvussu er hjá tær?
Skyldskaparlig sálarfrøði
Eitt annað, sum Glenn Geher dregur fram í sambandi við ovurhugað foreldur, er hugtakið inkluderandi dugnaskapur - ella “inclusice fitness”, ið stavar frá skúlanum eftir Darwin. Tað er tætt knýtt at skyldskaparligari sálarfrøði, har vit geva okkara egnu ílegum serligan ans.
Grundleggjandi snýr tað seg um, at náttúran skipar seg soleiðis, at hon so við og við velur út tær ílegurnar, sum gera, at ættin stendur seg betur. Tað burdi so ført við sær, at títt egna avkom klárar seg eitt vet betur enn tú sjálv/ur. Klára tíni børn seg væl, hevur tú gjørt tað gott. Tað er jú soleiðis, at barnið hevur umleið 50 prosent av tínum ílegum. Vinnur barnið, vinnur tú eisini, tá ið vit tosa um skyldskaparliga sálarfrøði. Tú fært altso ein sálarligan fyrimun av, at títt avkom stendur seg væl.
So tá ið eitt foreldur stendur og rópar heldur harðliga eftir sínum egna barni, kann tað hava nakað við at gera, at foreldrið ótilvitað roynir at betra førleikarnar hjá barninum – til egnan fyrimun. At tað so ikki hjálpir, er nakað annað. Kanska kunnu vit so leggja afturat, at í onkrum føri skal neyðars barnið gera tað, sum foreldrið ongantíð megnaði sjálvt.
Apan ið vil hava status
Í triðja lagi vil sálarfrøðingurin vera við, at vit støðugt royna at vaksa í tign. Menniskjað er – sum produkt av sterkum evolutionerum kreftum – ógvuliga viðkvæmt tignarliga. Um okkurt í umhvørvinum bendir á, at vit standa niðarlaga á tignarstiganum, so fáa vit eitt spark frá okkara kensluskipan, sum eggjar okkum at gera nakað við tað.
Tað er eisini orsøkin til, at vit troka okkum fram og helst vilja standa frammarlag í røðini. Okkara fornu forfedrar máttu stríðast, annars fingu teir ikki lut í tí tilfeingi, sum var. Vunnu teir ikki framat føði og øðrum ágóðum, megnaðu teir ikki at nørast og fjølgast, so ættin kom víðari. Um vit vilja tað ella ikki, so býr tað djúpt í okkum, at vit vilja vinna status, tí tað er partur av tí at yvirliva.
So øll vilja vinna. Tað vilja børnini. Tað vilja foreldrini. Og tað vilja venjararnir eisini; sjálvt teir sum siga seg ikki vilja tað. Tí hondina á hjartað, tað er stuttligari at vinna. Kensluliga og hormonella úrtøkan er skjalfest, til dømis økist mongdin av testosterone, tá ið tú vinnur, og hon minkar, tá ið tú tapir. Og hetta er ikki bara galdandi í ítrótti, men eisini í øðrum lívsstøðum, har tað at vinna ella tapi er avgerandi fyri úrtøkuna.
Foreldur fara um mørk
Vit eru altso motiverað til at vinna, bæði sálarfrøðiliga og menningarliga. Og ovurhugað foreldur missa tamarhaldið, tí tey vilja sínum børnum - og sær sjálvum – væl við at gerast partur av hesum “vinnaraliði”. Tað má niðurstøðan vera sambært sálarfrøðinginum Glenn Geher, ph. D.
Børnini kunnu mennast gjøgnum ítrótt, er breið semja um, men her er altso ein myrk skuggasíða, og hon eitur ofta foreldur. Foreldur – antin tey eru venjarar ella áskoðarar – fara onkuntíð um mørk, og tá gera tey størri skaða enn gagn. Børnini kunnu brádliga missa status, um foreldrini ikki kenna hógv. Tey kunnu gerast ótrygg og óglað, tí tey kenna seg ikki at eydnast. Og tá hava øll tapt.
(Kelda: psykologytoday.com)


text:
Suðurstreymoyar Tjóðveldisfelag er liðugt við uppstillingina til býráðsvalið í Tórshavnar Kommunu. Í gjárkvøldið var triði og seinasti uppstillingarfundur.
Neyðugt var við atkvøðugreiðslu, tí 19 nøvn vóru á listanum, bara 17 kunnu vera á valevnislistum til Tórshavnar kommunu.
Tey, sum endaðu við at gerast valevni, vóru: Jógvan Arge, Gunvør Balle, Brandur í Dali, Jákup Dam, Malan Eyðunsdóttir, Annita á Fríðriksmørk, Marin Katrina Frýdal, Jóannes Guttesen, Leivur Hansen, Boði Haraldson, Emil Hermansen, Turið Horn, Vigdis Johannesen, Tráin Petursson Nónklett, Jákup Av Skarði, Edith Vang og Sigrun Wardum.
Sostatt er enn ein løgtingslimur millum teirra, sum stilla upp í Havn, nú Annita á Fríðriksmørk bjóðar seg fram. Hon er annars forkvinna í tingbólki Tjóðveldis á tingi.
Fýra av løgtingslimunum hjá Javnaðarflokkinum bjóða seg somuleiðis fram, tey eru Heðin Mortensen, Helena Dam á Neystabø, Kristiann Winther Poulsen og Djóni Joensen.
Enn er ikki greitt, um fleiri verða, men millum teirra, sum hava luttikið nógv í kjakinum, eru serliga Annika Olsen úr Fólkaflokkinum og Kaj Leo Holm Johannesen úr Sambandsflokkinum.
Annars sæst á listanum, at tað eydnaðist Leivi Hansen, fyrrverandi borgarstjóra í Havn, at gerast millum teirra, ið veljast kann ímillum. Leivur Hansen var borgarstjóri í Havn frá 1997 til 2000.


text:
Í ár eru 35 ár liðin, síðani Meginfelag teirra, ið bera brek var sett á stovn, og dagurin var í dag hátíðarhildin við ráðstevnuni "Lívið hevur litir" í Norðurlandahúsinum.
Myndir frá ráðstevnuni her.
Skráin byrjaði við, at fyrrverandi forkvinnurnar Ása Ellefsen, Margreta Næss, Doris Hansen, Marjun Sigurðsdóttir og Anna Soffía Durhuus, sum hevur virkað sum dagligur leiðari í MBF í gott 10 ár, fingu orðið. Tær settu orð á frambrot, sum vóru í teirra tíð sum forkvinnur. Síðani tók Ása Olsen, aðalskrivar í MBF, hæddarpunktini av tí, ið er hent síðan 2011 til í dag.
Eftir forkvinnurnar og orðini frá Ásu Olsen, sang M. C. Restorff vakra sangin vøggugávan, sum er ein av sangunum á fløguni "Vælskapt brek".
Politiska innslagið kom frá Rigmor Dam, landsstýriskvinnu í mentamálum, og Eyðgunn Samuelsen, landsstýriskvinnu í almannamálum, sum svaraðu spurninginum: "Hvørja ætlan hevur tú fyri brekøkið komandi árini".
Áðrenn steðgin hugleiddi Tóra við Keldu við yvirskriftini “Lívið hevur litir” um, hvussu samansetta, litríka lívið - við ymiskum løtum - er við til at skapa lívsmynd okkara.
Í steðgin var boðið til ábit úti í forhøllini. Eisini vóru har fleiri limafeløg í MBF við kunnandi tilfari, sum legði upp til prát og viðkomandi ráðgeving.
Eftir steðgin setti Suni úr Hørg, Kristianna Sjóvará og Bárður Persson orð á avbjóðingar í gerandisdegnum.
Katrin Dagbjartsdóttir hugleiddi at enda breitt undir heitinum “Avbjóðingar og møguleikar fyri tey, ið bera brek” og ymiskt, sum rørir seg á brekøkinum.
Dagurin endaði við spennandi bókaframløgu av bókini “LUKKA”, sum er nýggj, ókeypis bók um rættindi teirra, ið bera brek. Bókin er ætlað børnum og vaksnum at lesa í felag. Bókin er úrslit av samstarvi millum Edward Fuglø, listamann, Jastrid Gullaksen, Grafia, Ásu Olsen, aðalskrivara, og Tóru við Keldu, forkvinnu í MBF.
Eisini var høvið ókeypis at ogna sær vøkru plakatina, sum Heidi Andreasen hevur gjørt til ráðstevnuna.


text:
Barbara á Tjaldrafløtti, forkvinna í Ráðnum fyri brekað:
Vælkomin – altjóða brekdagur 3. desember 2016
Eg skal vegna MBF, Almannamálaráðið og Ráðið fyri Brekað bjóða øllum at vera hjartaliga vælkomin, at hátíðarhalda altjóða brekdagin í dag.
Ver virkin – soleiðis hava vit navngivið hetta tiltak.
“Eg eri nokkso væl fyri, í mun til tann nýggja drongin, som kemur í okkara flokk” - segði ein 14 ára gamal drongur við meg, sum gongur í einum flokki við næmingum, sum hava autismu.
Hann greiddi víðari frá sínum dreymum um at spæla sjónleik, læra seg at tosa perfekt enskt og at spæla tónleik. Hann var livandi og hevði ætlanir. Ætlanir, sum nokk skulu vera viðvirkandi til, at hann kann fáa eitt virki lív.
Tað er so, at fyri at kunna fáa eitt virki lív, skal tað vera pláss fyri tær, tú skalt vera viðurkend og góðtikin.
Tí, venda vit aftur til drongin, so krevur tað at spæla sjónleik, at tú ert saman við øðrum, onkur skal gera ljós, onkur skal gera kostymur, onkur skal gera pall osfr. Skalt tú spæla tónleik, skal helst onkur vera at læra teg og onkur vera at lurta osfr. Øll hesi, sum eg her nevni “onkur” skulu geva pláss, skulu viðurkenna og góðkenna, at tað eru persónar, sum hava skerdan førleika, men hava rætt til eitt eins virki og gott lív, sum onnur.
Tað er ein fortreyt, at tey, sum ikki bera brek, góðkenna og viðurkenna øll, eins og tað øvugta sjálvandi eisini er galdandi.
Vit kunnu uttan at blunka staðfesta, at tað er ikki altíð tilfeldi, at hesar treytirnar eru til staðar. Og tað er júst tað vit skulu arbeiða fyri og varpa ljós á ein tílíkan dag sum í dag. Tað er so øgiliga lætt at siga, at pláss skal vera fyri øllum. Men fyri at tað skal lata seg gera í gerandisdegnum, eru nógv fólk, sum skulu handla – og handla soleiðis, at tað ber til, at øll vera virkin, eisini sjónleikarin og tónleikarin.
Vit hava eina sera fjølbroytta og spennandi skrá framman fyri okkum. Eg gleði meg til at hoyra hvat landsstýriskvinnan hevur at greiða frá, hvat Magni og Tróndur fara at fortelja, at hoyra góðan tónleik og ikki minst at hoyra frá okkara olympiadu luttakarum.
Enn einaferð hjartaliga vælkomin.
Barbara á Tjaldrafløtti


text:
Góðtekur landsstýrið, at Artic Viking noyðist at bíða í vikuvís eftir at fáa loyvi
Vinna02-01-2018 - 07:50 - Jóanis Albert Nielsen
Munnligur fyrispurningur til Høgna Hoydal, landsstýrismann í fiskivinnumálum.
- Eru somu yvirskipaðu reglur galdandi um eftirlitsfólk umborð og tjekkpunk fyri útlendsk fiskifør, sum eru til fiskiskap í føroyskum sjóøki, á sama hátt sum fyri føroysk skip, ið eru til fiskiskap í t.d. norskum, russiskum ella ES sjógvi.
- Nær verður kravt, at eftirlitsfólk eru umborð á skipunum, hvør ber kostnaðin av hesum eftirliti.
- Verða regluligar kanningar gjørdar av veiðuni, at henda samsvarar við nøgd og fiskaslag, ið er fráboðað myndugleikunum.
- Góðtekur landsstýrið, at einasta føroyska rækjuskipið Artic Viking noyðist at bíða í vikuvís eftir at fáa loyvi, at fiska avtalaða rækjukvotu í russiskum sjógvi, samstundis sum krav verður sett skipinum, at sigla hundraðtals fjórðingar óneyðugt, fyri at koma á og av fiskileið.
Viðmerkingar
Nakað fyri jól fekk eg spurningin frá fiskimanni við føroyskum fiskiskipi, um nakað eftirlit er við teimum mongu fiskiskipunum, sum eftir fiskiveiðuavtalu millum londini, royna í føroyskum sjógvi.
Í summum førum er krav um eftirlitsfólk, umborð á føroyskum skipum. Tað kann verða langt at sigla, til tess at fáa hesi umborð tá túrurin byrjar, og seta tey av, tá túrurin er av.
Eisini skulu skip møta á eftirlitsstøð til kanningar, tá túrurin endar at staðfesta, at rætt er uppgivið til myndugleikarnar um fiskiskapin. Harumframt eru stór øki í russiskum sjógvi stongd fyri ferðslu, har myndugleikarnir krevja, at skipini sigla fleiri dagar eyka fyri at koma á og av fiskileið.
Stórar nøgdir, serliga av uppsjóvarfiski, verða fiskaðar av útlendskum skipum í føroyskum sjóøki. Tí er viðkomandi at vita, um somu reglur og treytir eru galdandi fyri fremmand fiskiskip í føroyskum sjógvi, sum fyri føroysk fiskifør í teirra sjóøki.
Kári P. Højgaard,
løgtingsmaður


text:
Rætting: Kappingin bert fyri flogbørn og Gentur/Dreingir 12
Innbjóðing til TB-kapping 2017!
(Av misgávum stóð upprunaliga at kappingin eisini umfataði kvinnu- og mansunglingar, men hetta er skeivt. Rætta innbjóðingin sæst niðanfyri:
Hervið vil TB bjóða til flogbóltskapping í Trongisvági leygardagin 21. okt.
Í samráð við FBF hava vit gjørt av, at kappingin bert er fyri
Í samráð við FBF hava vit gjørt av, at kappingin bert er fyri
- Flogbørn
- Gentur og dreingir 12 ár
Meldast skal til á tbflogboltur2016@gmail.com
Eru spurningar, kann ringjast til tlf. 21 20 13
Heitt verður á feløgini um at senda okkum eina samlaða tilmelding fyri øll liðini í felagnum.
Tilmeldingarfreistin er týskvøldið 17. okt
Luttøkugjaldið er 200 kr. pr. lið.
Vinarliga flytið peningin á konto: 6460 - 0005579505
Vinarliga flytið peningin á konto: 6460 - 0005579505
Er luttøkugjaldið ikki goldið innan 17. okt., kann nevnda lið / felag roknast sum ikki tilmeldað.
Tað hevði glett okkum at sæð luttøku av øllum flogbóltsfeløgum í landinum.
Við flogbóltskvøðu
TB
TB


text: Mánakvøldið 2. november kl 19 verður alment evniskvøld í Miðlahúsinum um etikk og virðir í kappingarítróttinum, við dr.jur. Jens Evald, sum er formaður fyri Anti Doping Danmark og professari í rættargangsøgu, rættarfilosofi og ítróttarløgfrøði á Århus Universitet. Evni til viðgerðar eru til dømis, um tað er í lagi hjá foreldrum at skelda dómaran, at ein skaddur fótbóltsspælari verður sendur inn á vøllin, at ein 18 ára gamalur venjari gongur saman við 17 ára gamlari gentu á liðnum, og at nýta euforiserandi evni bara tí tað ikki verður uppdagað. Les meira her á isf.fo


text:
FarGen verkætlanin hevur á móttøku í dag fingið gávukekk áljóðandi 1,5 mió. kr frá Betri Stuðli, sum er stuðulsgrunnur hjá Betri samtakinum. Peningurin er oyramerktur til eitt tól, sum ger, at til ber at framleiða eitt føroyskt tilvísingargenom. Eitt føroyskt tilvísingargenom vísir, hvussu miðal ílegusamansetingin hjá føroyingum er.
Noomi O. Gregersen, verkætlanarleiðari hjá FarGen, fegnast um stórfingnu gávuna: ”Vit høvdu næstan uppgivið at byggja upp føroyska tilvísingargenomið júst nú, tí kostnaðurin var so høgur. So kom nýggj tøkni á marknaðin, og tá Betri Stuðul játtaði okkum pening at útvega okkum eitt nýtt tól, sá alt nógv ljósari út. Nýggja tólið ger, at vit nú kunnu framleiða føroyska tilvísingargenomið bæði skjótari og bíligari enn áður”.
Eitt føroyskt tilvísingargenom er eitt hent amboð bæði hjá læknum og granskarum til heilsufremjandi endamál. Tilvísingargenomið kann m.a. verða brúkt til at finna fram til sjúkuelvandi ílegur. Av tí at Føroyar verða roknaðar sum eitt arvafrøðiliga avmarkað fólk, kann vera lættari at finna sjúkuílegur her enn í meira samansettum samfeløgum. Úrslitini frá gransking í føroyskum genomum kunnu tó eisini brúkast breitt og hava ávirkan uttanlands.
“Betri ynskir at ganga á odda, tá talan er um at vísa samfelagsliga ábyrgd og stuðla samfelagsgagnligum virksemi, sum kemur okkum øllum til góðar og ger okkara lív betri í Føroyum” sigur Birgir Nielsen, nevndarformaður í Betri Stuðli. “Virksemið hjá FarGen fevnir um flestu kjarnuendamálini hjá stuðulsgrunninum, sum eru m.a. sjúkufyribyrging, gransking og at skapa tryggleika. Tí hava vit valt at stuðla FarGen verkætlanini við at lata pening til nýtt tól, sum í síðsta enda fer at hjálpa bæði granskarum og læknum í teirra arbeiði at betra um heilsuna hjá øllum føroyingum.”
Málið er at lesa arvastreingin (genomið) hjá øllum føroyingum, sum vilja tað.
Tað verður gjørt út frá eini blóðroynd. FarGen verkætlanin hevur verið í gongd í eitt ár, og higartil eru umleið 1150 blóðroyndir tiknar.


text:
Miðvingar vitja sunnudagin
1. lið31-03-2017 - Jónfinn Petursson
Undan 1. umfari i Løgmanssteypinum : HB – MB
Fyrsta umfarið í kappingini um ársins Løgmanssteyp verður leikt um vikuskiftið. Vit fáa vitjan av gomlu kempunum úr Vágum, MB.
Fleiri áhugaverdir dystir eru á skránni í 1. umfari, men fleiri greiðir favorittar eru eisini til at vinna seg víðari.
Vit kunnu ikki lúgva okkum frá, at okkara favorittleiklutur er millum teir heilt stóru.
MB hevur undanfarnu árini havt stórar trupulleikar at halda seg í deildini, teir hava leikað í, og eru nú at finna í fjórðbestu deildini.
At gongdin seinastu árini hevur verið trupul, merkir tó ikki, at vágamenninir fara at leggja seg við góðum, men fara uttan iva at gera alt, teir kunnu, at koyra grús í okkara maskinu.
Vit skulu bara halda jaligu gongdina koyrandi og herja á frá fyrsta bríksli og ikki geva gestunum nakran møguleika at fáa beinini til jørðina.
Spennandi verður í hvussu so er at hyggja, og vónandi verða vit nógv, ið fara at leita okkum í Gundadal sunnudagin kl. 15.00.
Vit gleða okkum almikið til steypadystin og ynskja øllum hjartaliga vælkomin í Gundadal, okkara leikvøll.
Góðan dyst.
Allir dystirnir í 1. umfari eru hesir:
0104 B36 – B71 (kl. 15.00)
0104 Undri – KÍ (kl. 18.00)
0204 ÍF – Giza Hoyvík
0204 HB – MB
0204 AB – TB/FCS/Royn
0204 EB/Streymur – Skála
0204 07 Vestur - NSÍ


text:
Vetrarkapping í borðtennis
Vetrarkappingin í borðtennis, sum upprunaliga skuldi vera í desembur, men varð avlýst vegna veður, hevur verið í dag.
7 luttakarar møttu og vóru hesi deildir í tveir bólkar. Sum siður er, varð lutakastið skipað saman við luttakarunum, so at tey sjálv sluppu at trekkja eitt navn og eitt tal. Bólkarnir blivu mannaðir soleiðis:
Bólkur 1 Bólkur 2
Elvin Ísak
Theodor Esmar Jan
Frank Valdemar
Unn
Í bólki 1 leiktu tey eina ferð móti hvørjum øðrum og í bólki 2, varð leikt tvær ferðir. Unn og Ísak høvdu vunnu allar sínar dystir í bólkaspælinum og vóru sostatt klár at leika finaluna.
Tann unga kempan, Ísak, stóð ikki fyri smashum og tekniskum snildum frá legenduni Unn, og tá avtornaði vann Unn dystin 2-0 við settmuni á 11-6 og 12-10.
Sum siður er til borðtenniskappingar hjá ÍSB, so fingu Theodor Esmar og Valdemar hvør sína bronsu, uttan at hava leikt dystin.
ISB takkar fyri enn eina góða kapping og góða hjálp frá Hans Fróða Jensen.
Myndir frá kappingini síggjast HER
Skrivað hevur Jóhan Tummasson Lervig
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Rithøvundafelag Føroya er felag fyri føroyskar rithøvundar og týðarar. Felagið varð sett á stovn 24. mars 1957, og endamál felagsins er at virka fyri áhugamálunum hjá føroyskum rithøvundum og verja rættindi teirra. Harumframt virkar felagið fyri, at føroyskar bókmentir fáa góðar umstøður at mennast og trívast. Rætt til at gerast limur hava øll, ið skriva bøkur á føroyskum máli ella á annan hátt starvast sum rithøvundar. Limatalið er umleið 100 (2002) og umfatar allar tær ymisku bókmentaligu yrkisgreinarnar: rithøvundar, sum skriva fagrar bókmentir, barna- og ungdómsbøkur, yrkisbøkur, siðsøguligar bøkur og bøkur týddar úr øðrum málum.
Í øllum heiminum eru umleið 50.000 fólk, sum tosa og skilja føroyskt. Við so lítlum marknaði fyri bøkur hava føroyskir rithøvundar trupul arbeiðskor, og fáur ella eingin rithøvundur kann liva sum rithøvundur burturav. Av tí sama er søgan hjá føroyskum bókmentum meira søgan um stríðið fyri føroyskari mentan yvirhøvur, og felagið hevur, síðani tað varð stovnað, verið felagsskapur eisini fyri føroyskum máli og bókmentum. Tey seinni árini er kortini størri dentur lagdur á arbeiðskor og rættindi hjá rithøvundum, og felagið hevur verið virkið í arbeiðinum at seta á stovn LISA, Listafólkasamband Føroya, og Fjølrit, føroyska felagskapin fyri upphavsrættindum. Felagið er limur í norðurlendska rithøvunda- og týðarasamstarvinum.
Bústaður:
Rithøvundafelag Føroya
Lützenstrøð 4
FO-100 Tórshavn
Føroyar
T-atsetur: rit@rit.fo