text:
Dómaraseðlar
Broytingar gjøgnum tíðirnar
Grundarlagið undir FaroeSoccer eru almennu dómaraseðlarnir, sum eru til skjals hjá Fótbóltsambandinum. Hesir eru og verða avritaðir av FaroeSoccer og síðani innlisnir í dátugrunn okkara. Hetta er sjálvsagt ikki løtuverk - óteljandi tímar yvir fleiri ár, og enn er nakað eftir á mál.
Dómaraseðlarnir hava verið ymiskir í skapi og vavi gjøgnum tíðirnar, og hetta merkir eisini skrásetingina hjá FaroeSoccer. Nøkur dømi um ymsu dómaraseðlarnar síggjast her niðanfyri sum pdf-fílur.
Tíðarskeið: 1948-1971 | 1972-1990 | 1991-1993 | 1993-2001 | 2001-2008 | 2008-dd
Ikki fyrrenn miðskeiðis í 1993 kann man siga, at dómaraseðilin gerst nóg góður til veruliga hagtalsskráseting við eftirtíðini í huga. Her verður serliga hugsað um, at málskjúttarnir skulu upplýsast í røttu raðfylgjuni, og minutttølini fyri ymsu hendingunum í dystinum gerst eitt krav.
Ein týdningarmikil broyting til tað betra hendir tó eisini í 1991, tí her verður nú upplýst, hvørjir leikarar byrja inni, og hvørjir byrja úti. Hendan kunningin manglar á dómaraseðlunum fyri alt tíðarskeiðið 1972-1990.
Fyrsti dómaraseðilin, FaroeSoccer veit um, er frá 1948, hann er í tveimum eintøkum, sum bæði skuldu latast FSF (ÍSF). Hesin seðilin er sum heild tann sami, sum brúktur verður heilt til 1971. Hesin upplýsir bara dagfesting, úrslit, leikarar og dómara. Allarhelst hevur hesin seðilin eisini verði brúktur í 1942-1947 ella ein part av hesum tíðarskeiði, men tað kann ikki sigast við vissu, tí eingin seðil er til skjals frá hesi tíðini.
FSF brúkar bara ein og sama dómaraseðil til allar deildir/kappingar heilt upp til 2007. Í 2008 ger FSF ein heilt nýggjan og øðrvísi dómaraseðil til bestu og næstbestu mannfólkadeildina. Og í 2009 ger FSF so eisini nakrar broytingar til tað betra við dómaraseðilin til hina deildirnar. Upplýsast kann, at FaroeSoccer samstarvaði við FSF um báðar hesar dómaraseðlarnar.
Tað er týðiligt, at hvørja ferð FSF hevur gjørt nýggjar tillagingar til dómaraseðilin, so gongur ein ávís tíð, áðrenn dómararnir hava vant seg til hetta. Tillagingartíðin er oftast longri í lægru deildunum, sum stundum hava havt - og framvegis onkutíð hava - ov tilvildarligar dómarar.
Dómaraseðilin, sum FSF hevur brúkt síðani 1993 við smærri tillagingum stendur lítið aftanfyri dómaraseðlarnar í grannalondunum, í nøkrum førum er hann uttan iva betri, serstakliga í sambandi við málskjúttarnar. Vónandi fer tað tó at ganga tann vegin í hesum KT-tíðum, at dómaraseðlar fara at verða lættari og tryggari at útfylla beinleiðis gjøgnum internetið, hetta sum m.a. verður gjørt í Íslandi.
Dómaraseðlarnir eru eyðsæð ikki betri enn dómararnir og feløgini, sum skulu fylla teir út. Seinastu árini hevur FSF veruliga tikið sær um reiggj at útbúgva nýggjar dómarar og fáa støðið upp kring dómaraseðlarnar, og vónandi fer tilvitanin um FaroeSoccer at bøta enn meira um støðuna.


c: text/html

text:
Barokkur
Barokkur (úr fr. baroque, "margháttligur"). Stílhugtak, sum hevur verið nýtt síðan um miðja 19. øld um byggi- og myndlist, sum tók við eftir endurreisnarstevnuna í endanum á 16. øld og stóð við fram til rokokotíðarskeiðið. Um bókmentir hevur orðið verið nýtt síðan seint í 19. øld og hevur í 20. øld fest seg um tíðarskeiðið millum endurreisnarstevnuna og upplýsingarstevnuna. Umframt at vera heiti á einum ávísum bókmentatíðarskeiði verður orðið barokkur nýtt sum lýsingarorð um stíleyðkenni í bókmentum frá ymsum tíðum; barokt nevnist tað, tá ið lutir ella fyribrigdi, sum sambært vanligari hevd ikki hoyra saman, verða sett saman, ella t.d. tá ið alskyns lýsingarorð verða sandrað niður um ein lut, persón e.a. tíl., stutt sagt tað, sum brýtur harðliga frá klassisku fyrimyndunum. Millum høvundar, ið ofta taka til barokkar snildir, kunnu nevnast so ymiskir høvundar sum William Heinesen (1900-1991), Halldór Laxness (1902-1998) og Jóanes Nielsen (f. 1953).
Men bókmentirnar í b.tíðarskeiðinum eru sera ólíkar í ymiskum londum, og ymiskar áskoðanir hava verið um, hvørjir høvundar hoyra til tann barokka stílin. Summi hava hugt mest at sjálvum stílinum, onnur hava hugt at evnisvali ella roynt at sameina bæði. Ofta verður mett, at spaniólin Luis de Góngora (1561-1627) og italin Giambattista Marino (1569-1625) settu sjøtil á b.; eftir teir báðar eru stílrák uppkallað (gongorisma og marinisma), sum eyðkendust av nógvari og forvitnisligari nýtslu av myndamáli - samanberingum og myndberingum, alskyns stíltøkum og orðaskreyti, andsagnum, tvørsagnum og orðaleiki. Hesi skald høvdu stóra ávirkan á høvundar í b. í ymsum londum. Hesin stílurin leggur stóran dent á orðasnild og hitna málbering (it. concetto, en. conceit). Men áherðsla á tað óvanliga, og skreytmikil stílur, hevur verið til í ymsum bókmentatíðartíðum frá fornari tíð og er ikki nóg mikið til at eyðmerkja b. Tí hava bókmentafrøðingar eisini leitað eftir øðrum eyðkennum, sum kunnu setast í samband við tær stóru broytingar og mótsetningar, sum komu fram í hesum tíðarskeiði politiskt, trúarliga og viðvíkjandi heimsmyndini yvirhøvur: øðrumegin lívshugur, hinumegin longsil eftir at sleppa burtur úr neyðardali og fáfongd jarðarlívsins; lið um lið skartandi lýsingar av vakurleika og dýrd skapanarverksins og avnoktan av virðinum í hesi somu dýrdini og vakurleikanum, tí tey eru so stokkut. Stórverkini í b.tíðarskeiðinum eru í leikritum (spansku Lope de Vega (1562-1635) og Pedro Calderón de la Barca (1600-1681), o.fl.; summi telja eisini William Shakespeare (1564-1616) við), men b.bókmentir eru minni frásagnarskaldskapur og yrking. Í Onglandi verða b.eyðkenni hildin at vera sjónskast hjá sonevndu metafýsisku skaldunum (John Donne, Richard Crashaw, Abraham Cowley, George Herbert, Thomas Traherne, Henry Vaughan); í Norðurlondum eru høvuðsnøvn í b.tíðarskeiðinum t.d. Georg Stiernhielm (1598-1672) í Svøríki, Thomas Kingo (1634-1703) í Danmark og Dorothe Engelbretsdatter (1634-1716) í Noreg. Í norðurlendskari prosa frá b.tíðarskeiðinum er danska Leonora Christina (1621-1698) eitt høvuðsnavn. Norðmaðurin Petter Dass (1646-1707) er í serbólki millum skald í b.tíðarskeiðinum og høgt mettur í seinni tíðum fyri at yrkja um lívskor fólksins. Í okkara tíð hevur verið stórur áhugi fyri b.tíðarskeiðinum, ivaleyst partvíst tí at tað hevur verið hildið at líkjast modernismu á ymsan hátt, kanska serliga viðvíkjandi skaldsligum myndamáli.
Barokktónleikur[rætta | rætta wikitekst]
Tónleikurin í 17. og fyrst í 18. øld varð kallaður barokkur eftir listaligu byggilistini, sum var væl umtókt tá. Tað er fjølbroyttur tónleikur, og ljóðførini veva røddirnar á og av, sum vóru tær træðrir í litføgrum og stórum klæði. Størsta barokktónaskaldið var týskarin Johann Sebastian Bach. Av kendastu verkum hansara eru Brandenburgakonsertirnar. Tær vóru lidnar í 1721. Georg Friedrich Händel var eisini borin í heim í Týsklandi, men flutti til Bretlands í 1712. Hann skrivaði tónleik til enska hovið, og gjørdi eisini fleiri kend kórverk, m.a. Messias. Eitt av viðgitnastu verkum Händels varð skrivað til kongliga skreyteldin í 1749.
Komponistar[rætta | rætta wikitekst]
- Diderik Hansen Buxtehude
- Domenico Scarlatti
- Georg Friedrich Händel
- Henry Purcell
- Jean-Philippe Rameau
- Johan Adolph Scheibe
- Johann Sebastian Bach
- Antonio Vivaldi
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- R. Wellek: "The Concept of Baroque in Literary Scholarship", Concepts of Criticism, 1963.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nýggjastu tíðindini
Melda til tíðindabræv
Tíðindi - 7. mars 2013
Í kappingarreglunum fyri yngru deildirnar eru smávegis broytingar framdar, og koma hesar í gildi frá og við kappingarárinum 2013
Í høvuðsheitum eru hesar broytingar framdar:
- Nú er undantaksregla til aldursmark sett inn í §2.
- Seinasti dagur hjá leikarum í yngru deildunum at skifta felag, er broytt frá 10. august til 31. august í kappingarárinum.
- Serreglan viðvíkjandi gulu kortunum í Dreingir U18 er strikað. Tað vil siga, at skipanin við gulum kortum í Dreingir U18, er eins og ásett í Kappingarreglum fyri fótbólt..
Omanfyri nevndu broytingar vórðu samtyktar í Kappingarnevndini hjá Fótbóltssambandi Føroya 5. mars 2013, og koma hesir broytingar í gildi beinanvegin.


text:
Svala
Svala (frøðiheiti - Hirundo rustica). Av svalum eru nógv sløg og ólík bæði í stødd og liti. Eitt teirra kemur til Føroyar hvørt ár, og verður so av Føroyingum nevnt "svalan" fram um hini. Hon er dimmblá omaná, reyðbrún á pannuni og kvørkrunum, og bleikt reydlig í neðra. Velið er dimt og djúpt sýlt. Hon er minni enn steinstólpa, men hevur nógv, nógv longri veingir, og her um vegir er eingin fuglur nærtil so væl floygdur. Kvik og fim snarar hon sær runt og snittar upp og niður og til viks, meðan hon flýgur so hart, at tað stendst á at eygleiða hana. Og hartil er hon áhaldin. Summarlanga dagin leikar hon sær á veingjunum uttan at seta seg. Føðin er mest flugur og mýggjabitar, sum hon tekur, meðan hon flýgur. Ofta strýkur hon tætt fram við fólki, og tá skilst ikki, um tað er fuglur ella okkurt annað, ið har fer.
Hetta kvika flogið loypir hvøkk í fólk, sum rædd eru av sær; tí er svalan illa kend av summum í Føroyum; m. a. hevur hon fingið orð fyri at boða frá ófrættum. Men í londum, har sum hon eigur, eru øll góð við henda fitta fugl, sum er so spakur og fólkaalskin, at hann einans reiðrast har, sum fólk býr. Kleimið leiur, við hári og strái til at styrkja, klínir hon saman til eitt reiður, sum hon so klínir fast undir væðingina á húsum. Har, sum gluggar javnan standa opnir, flýgur hon stundum inn og festir tað upp at bitum og syllum. Tað hendir, at tær eiga í skúlastovu, tá dámar børnunum at síggja, hvussu tær bera ungunum mat. Um næstan alt Evropa eiga tær. Í Føroyum síggjast tær mest um várið, sjaldan um summarið, og bara fáar ferðir vita fólk tær hava átt her.
Slag[rætta | rætta wikitekst]
- Hirundo daurica (Brandsvala)
- Delichon urbica (Lonasvala)
- Riparia riparia (Áarsvala)
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Orð og lag: Ókendur
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Ivandi sál, sum hvílu ei fann,
undrast um Harrin elska teg man;
leitandi gongur, finnur ei frið,
burtur er gleðin og sangur tín við.
Niðurlag: Hann ávegis er, ja, Hann ávegis er,
Jesus tín Frelsari ávegis er.
Far Honum á møti sum biddarin hin,
tú tá Hann skalt sanna sum frelsara, vin.
2. Marta, Maria syrgjandi tær
vænta og bíða – sakna eitt svar!
Men so kom Jesus, tá myrkast sá út,
broytti til gleði trega og sút.
3. Jesus teg kennir, tú sum á Hann trýrt,
Hann kennir tín trega, Hann veit hvar tú býrt;
søkjandi sál Hann teg tekur í fang,
har sum Hann kemur gerst sorgin til sang.


text:
Vit seta heimasíðuna upp soleiðis at hon er klár hjá tær at arbeiða við. Vit sniðgeva eisini heimasíðuna so at hon passar til tykkara virksemi og branding. Vit legga tilfar, ið tit hava, inn seta tað pent upp á síðunum (t.d. forsíða, tilvísingar, vørur, tænastur og starvsfólk)
340.000,- u/mvg (425.000,- v/mvg)
Vit seta heimasíðuna upp soleiðis at hon er klár hjá tær at arbeiða við. Vit sniðgeva eisini heimasíðuna so at hon passar til tykkara virksemi og branding.
59.900,- u/mvg (74.875,- v/mvg)
Vit seta heimasíðuna upp soleiðis at hon er klár hjá tær at arbeiða við. Vit sniðgeva toppin av heimasíðuni soleiðis at hann passar til tykkara branding.
+ 2.000 kr at brúka í Vevlýsingum. Les meira um Vevlýsingar
.
10.000,- u/mvg (12.500,- v/mvg)
Mánaðargjaldið
Eftir at heimasíðan er uppsett, verður eitt mánaðarligt gjald at gjalda, ið m.a. fevnir um hýsing, support og dagføringar/betringar av skipanini.
Prísir eru uttan MVGTørv á enn meira?
Eingin trupuleiki! Vit seta rætta pakkan saman til tykkara tørv. Tað verður ongantíð dýrt.


text:
KAPITTUL TÍGGJU
Hvussu kunnu andaskapningar ávirka okkum?
Hjálpa einglar menniskjum?
Hvussu hava illir andar ávirkað menniskju?
Skulu vit ræðast illar andar?
1. Hví eiga vit at læra nakað um einglar?
TÁ vit koma at kenna eitt annað menniskja, fáa vit vanliga nakað at vita um familjuna hjá viðkomandi. Tá vit læra Jehova Gud at kenna, koma vit eisini at kenna hansara familju av einglum betur. Í Bíbliuni nevnast einglarnir „synir Guds“. (Job 38:7) Hvørja støðu hava teir í Guds ætlan? Hava teir havt nakran leiklut í menniskjans søgu? Verður okkara lív ávirkað av einglum? Og um so er, hvussu?
2. Hvaðani komu einglarnir, og hvussu nógvir eru teir?
2 Einglar verða nevndir fleiri hundrað ferðir í Bíbliuni. Latið okkum kanna nøkur fá dømi, sum siga okkum nakað um teir. Hvaðani komu einglarnir? Í Kolossebrævinum 1:16 stendur: „Í Honum [Jesusi Kristi] varð alt skapt, tað í Himlunum og tað á jørðini.“ Við sínum frumborna soni skapti Gud altso allar andaskapningar ella einglar ein og ein. Hvussu nógvir einglar eru til? Bíblian vísir, at Gud hevur skapt milliónir av einglum, og at teir allir eru ’veldigir í mátti’. — Sálmur 103:20. *
3. Hvat sigur Job 38:4-7 okkum um einglar?
3 Bíblian, Guds orð, sigur okkum, at „allir synir Guds róptu av gleði“, tá jørðin varð grundað. (Job 38:4-7) Einglarnir vóru altso til, langt áðrenn menniskjuni vórðu skapt, ja, eisini áðrenn jørðin varð skapt. Hesi bíbliuversini vísa eisini, at einglar hava kenslur. Í 7. versi stendur nevniliga, at teir „róptu av gleði“. Legg til merkis, at „allir synir Guds“ gleddust í felag. Hetta tíðarskeiðið vóru allir einglarnir altso við í eini sameindari familju, sum tænti Jehova Gudi.
EINGLARNIR HJÁLPA OG VERJA OKKUM
4. Hvussu vísir Bíblian, at trúfastir einglar hava áhuga fyri menniskjunum?
4 Líka síðan teir trúføstu andaskapningarnir sóu fyrstu menniskjuni verða skapt, hava teir sýnt tí vaksandi menniskjasamfelagnum og fremjanini av Guds ætlan stóran áhuga. (Orðtøkini 8:30, 31; 1 Pætur 1:11, 12) Men sum tíðin leið, løgdu einglarnir til merkis, at tey flestu menniskjuni hildu uppat at tæna sínum góða Skapara. Tað var uttan iva hugstoytt hjá trúføstu einglunum. Hinvegin er „gleði hjá einglum Guds“, hvørja ferð bara eitt menniskja vendir aftur til Jehova. (Lukas 15:10) Tá nú einglar hugsa so nógv um vælferðina hjá teimum, sum tæna Gudi, er tað væl skiljandi, at Jehova aftur og aftur hevur brúkt einglar at styrkja og verja sínar trúføstu tænarar á jørðini. (Hebrearabrævið 1:7, 14) Latið okkum kanna nøkur dømi.
5. Hvørji dømi hava vit í Bíbliuni um hjálp frá einglum?
5 Tveir einglar hjálptu tí rættvísa Lot og døtrum hansara at sleppa undan við lívinum, tá teir báðir gudleysu býirnir, Sodoma og Gomorra, vórðu lagdir í oyði. Einglarnir leiddu tey burtur úr vandaøkinum. (1 Mósebók 19:15, 16) Øldir seinni varð Dániel profetur kastaður í leyvubølið, men hann slapp óskalaður. „Gud mín sendi eingil Sín og læt aftur munn leyvanna,“ greiddi Dániel frá. (Dániel 6:23) Í fyrstu øld fríaði ein eingil Pætur ápostul út úr einum fangahúsi. (Ápostlasøgan 12:6-11) Einglar hjálptu Jesusi í byrjanini av tænastu hansara á jørðini. (Markus 1:13) Og stutt fyri deyða hansara, vísti ein eingil seg fyri honum og „styrkti hann“. (Lukas 22:43) Henda hjálpin má hava verið ein stórur uggi og styrkur hjá Jesusi hesi avgerandi tíðarskeið í lívi hansara.
6. (a) Hvussu verja einglar nú á døgum Guds fólk? (b) Hvørjar spurningar skulu vit nú kanna?
6 Nú á døgum vísa einglar seg ikki longur sjónliga fyri Guds tænarum á jørðini. Men sjálvt um menniskju ikki eru før fyri at síggja einglar, verja teir Guds fólk, serstakliga fyri øllum ið kundi volt andaligan skaða. Bíblian sigur: „Eingil [Jehova] tekur støðu rundan um tey, ið óttast Hann, og fríar tey út.“ (Sálmur 34:8) Hesi orðini eru okkum ein stórur uggi. Hví? Tí vandamiklir óndir andaskapningar eru til, sum royna at gera enda á okkum! Hvørjir eru teir? Hvaðani koma teir? Hvussu royna teir at skaða okkum? Fyri at fáa greiðu á hesum spurningunum skulu vit stutt kanna nakað, sum hendi í byrjanini av menniskjans søgu.
ILLVILJAÐIR ANDASKAPNINGAR
7. Í hvussu stóran mun fekk Satan menniskjuni at venda Gudi bakið?
7 Sum vit lærdu í kapittul 3, mentist í einum av einglunum ein hugur til at ráða yvir øðrum. Soleiðis vendi hesin andaskapningurin sær ímóti Gudi, og hann gjørdist seinni kendur undir heitinum Satan Djevulin. (Opinberingin 12:9) Tey fyrstu 1600 árini eftir at Satan hevði dárað Evu, eydnaðist honum at fáa nærum øll menniskju at venda Gudi bakið. Bert fá, sum til dømis Ábel, Enok og Nóa, vóru trúføst. — Hebrearabrævið 11:4, 5, 7.
8. (a) Hvussu blivu nakrir einglar til illar andar? (b) Hvat máttu illu andarnir gera fyri at koma livandi undan vatnflóðini á Nóa døgum?
8 Á Nóa døgum gjørdu aðrir einglar uppreistur ímóti Jehova. Teir fóru úr støðu síni í Guds himmalsku familju, komu niður á jørðina og lótu seg í holdlig likam. Hví? Svarið stendur í 1 Mósebók 6:2: „Gudssynirnir [sóu], at menniskjadøturnar vóru vakrar, og teir tóku sær konur, so mangar sum teimum lysti.“ Men Jehova loyvdi ikki, at virksemið hjá hesum einglunum helt fram við sínum spillandi árini á menniskjuni. Hann læt eina heimsumfatandi vatnflóð skola øll tey óndu menniskjuni burtur og varðveitti ongan uttan sínar trúføstu tænarar. (1 Mósebók 7:17, 23) Soleiðis vórðu teir uppreistrarhugaðu einglarnir, ella illu andarnir, noyddir at geva holdligu likam síni frá sær og fara aftur til himmalin sum andaskapningar. Teir vóru farnir í part við Djevulinum, sum tí gjørdist ’høvdingi hinna illu anda’. — Matteus 9:34.
9. (a) Hvat hendi illu andunum, tá teir komu aftur í himmalin? (b) Hvat skulu vit nú kanna?
9 Tá teir ólýdnu einglarnir komu aftur í himmalin, vórðu teir eins og harri teirra, Satan, viðfarnir sum útihýstir. (2 Pætur 2:4) Hóast teir ikki longur kunnu lata seg í menniskjalikam, hava teir framvegis eina sera ringa ávirkan á menniskju. Við hesum illu andunum „villleiðir Satan allan mannaheimin“. (Opinberingin 12:9; 1 Jóhannes 5:19) Hvussu fer tað fram? Í høvuðsheitum brúka illu andarnir mannagongdir, sum beinleiðis eru ætlaðar at villleiða fólk. (2 Korintbræv 2:11) Latið okkum kanna, hvussu illu andarnir til dømis bera seg at.
HVUSSU ILLU ANDARNIR VILLLEIÐA FÓLK
10. Hvat er spiritisma?
10 Illu andarnir brúka spiritismu at villleiða fólk við. Tey, ið fáast við spiritismu, koma í samband við illu andarnar, antin beinleiðis ella við einum andamanara. Bíblian fordømir spiritismu og ræður okkum til at skýggja alt, sum á nakran hátt hevur samband við spiritismu. (Galatiabrævið 5:19-21) Illu andarnir brúka spiritismu, nakað sum stuttleikafiskarin brúkar agn. Ein stuttleikafiskari brúkar ymiskt agn til ymiskan fisk, og somuleiðis brúka illu andarnir ymisk sløg av spiritismu til ymisk menniskju fyri at fáa vald á teimum.
11. Hvat er spádómskynstur, og hví skulu vit halda okkum frá tí?
11 Eitt agn, sum illu andarnir brúka, er spádómskynstur. Hvat er spádómskynstur? Tað er ein roynd at fáa nakað at vita um framtíðina ella tað ókenda við eitt nú stjørnuspádómi, dreymatýðing, lógvalestri, tarokkkortum ella krystallkúlu. Sjálvt um nógv halda tað vera meinaleyst at fáast við spádóm, vísir Bíblian, at spámenn og spákvinnur arbeiða saman við illum andum. Ápostlasøgan 16:16-18 nevnir til dømis ein „spádómsanda“, sum gjørdi eina gentu føra fyri „at spáa“. Men tann førleikan misti hon, tá illi andin varð rikin úr henni.
12. Hví er tað vandamikið at royna at samskifta við tey deyðu?
12 Eitt annað, sum illu andarnir brúka í royndunum at villleiða fólk, er at eggja teimum til at fáa samband við tey deyðu. Fólk, sum syrgja, tí tey hava mist ein av sínum kæru, kunnu lætt verða villleidd av skeivum hugsanum um tey deyðu. Ein andamanari kann koma fram við serligum upplýsingum ella tosa við eini rødd, ið ljóðar sum røddin á tí deyða. Tí kenna nógv seg sannførd um, at tey deyðu eru á lívi onkustaðni, og at tey, sum sita eftir, kunnu fáa ugga í sorgini við at koma í samband við tey deyðu. Men ein og hvør ’uggi’ av hesum slag er í veruleikanum falskur og vandamikil. Hví? Tí illu andarnir kunnu herma eftir røddini á tí deyða og geva einum andamanara upplýsingar um viðkomandi. (1 Sámuel 28:3-19) Annars lærdu vit eisini í kapittul 6, at tey deyðu ikki longur eru til. (Sálmur 115:17) Ein og hvør, sum „leitar sær ráð frá deyðum“, er altso villleiddur av illum andum og ger nakað, sum er ímóti Guds vilja. (5 Mósebók 18:10, 11; Esaias 8:19) Tí mugu vit ansa væl eftir og vísa hetta vandamikla agnið, sum illu andarnir brúka, frá okkum.
13. Hvat hevur eydnast hjá nógvum, sum fyrr ræddust illu andarnar?
13 Illu andarnir ikki bara villleiða fólk. Teir royna eisini at ræða tey. Satan og illu andarnir vita, at tíðin, teir hava eftir, áðrenn teir verða tiknir úr leikum, „er so stutt“, og teir eru óndari nú enn nakrantíð áður. (Opinberingin 12:12, 17) Og kortini hevur tað eydnast fleiri túsund menniskjum, sum hvønn dag hava livað í ótta fyri slíkum illum andum, at sleppa av við óttan. Hvussu hava tey borið seg at? Hvat skulu vit gera, um vit longu eru komin í hóslag við okkultismu?
HVUSSU STANDA VIT ILLU ANDUNUM ÍMÓTI?
14. Hvussu kunnu vit, sum tey kristnu í Efesus í fyrstu øld, gera okkum leys av illum andum?
14 Bíblian sigur okkum, bæði hvussu vit kunnu standa illu andunum ímóti, og hvussu vit kunnu gera okkum leys av teimum. Latið okkum taka dømið við teimum kristnu, sum í fyrstu øld búðu í býnum Efesus. Nøkur av teimum fingust við spiritismu, áðrenn tey blivu kristin. Hvat gjørdu tey, tá tey fegin vildu gera seg leys av spiritismu? Bíblian sigur: „Mong av teimum, ið høvdu fingist við at ganda, bóru saman bøkur sínar og brendu tær upp fyri eygum alra.“ (Ápostlasøgan 19:19) Við at beina fyri bókum sínum um gand vístu hesi nýumvendu kristnu, hvat tey skulu gera, sum nú á døgum vilja standa illu andunum ímóti. Tey, sum ynskja at tæna Jehova, mugu sleppa sær av við alt, ið hevur við spiritismu at gera. Talan kundi verið um bøkur, bløð, filmar, plakatir og tónleik, ið eggja fólki til at fáast við spiritismu og lýsa hana sum nakað dámligt og spennandi. Tað kundi eisini verið amulettir og annað slíkt, sum fólk hava uppi á sær til verju fyri illum. — 1 Korintbræv 10:21.
15. Hvat mugu vit gera fyri at standa óndum andamaktum ímóti?
15 Nøkur ár eftir at tey kristnu í Efesus høvdu beint fyri bókum sínum um gand, skrivaði Paulus ápostul til teirra: „Hjá okkum stendur bardagin . . . við andaher óndskaparins í himmalrúminum.“ (Efesusbrævið 6:12) Illu andarnir høvdu altso ikki givið uppat. Teir royndu framvegis at fáa valdið. Hvat skuldu hesi kristnu so gera? Paulus segði: „Lyftið umframt alt skjøld trúarinnar! Við honum skulu tit vera ment at sløkkja allar gløðandi pílar hins ónda [Satans].“ (Efesusbrævið 6:16) Jú sterkari trúarinnar skjøldur er hjá hvørjum einstøkum av okkum, tess størri kraft hava vit eisini til at standa ímóti ’andaheri óndskaparins’. — Matteus 17:20.
16. Hvussu kunnu vit styrkja trúgv okkara?
16 Men hvussu styrkja vit trúnna? Við at granska Bíbliuna. Hvussu sterkur ein múrur er, veldst í stóran mun um styrkina í undirstøðinum. Hvussu sterk okkara trúgv er, veldst somuleiðis um, hvussu sterkt undirstøðið er. Og undirstøðið er nágreiniligur kunnskapur úr Guds orði, Bíbliuni. Lesa vit dagliga í Bíbliuni og granska hana, verður trúgvin hjá okkum sterk. Og tann trúgvin kann sum ein sterkur múrur verja okkum fyri ávirkan frá illum andum. — 1 Jóhannes 5:5.
17. Hvat annað mugu vit eisini gera fyri at standa illu andunum ímóti?
17 Hvat annað máttu tey kristnu í Efesus gera? Teimum tørvaði eisini aðra verju, tí tey búðu í einum býi, sum var nógv ávirkaður av illum andum. Paulus segði tí við tey: ’Biðið í andanum eina og hvørja tíð við allari ákallan og bøn.’ (Efesusbrævið 6:18) Vit liva eisini í einum heimi, sum er nógv ávirkaður av illum andum. Innilig bøn til Jehova um hansara verju er tí líka so neyðug hjá okkum, um vit skulu standa ímóti illu andunum. Og tað er av stórum týdningi, at vit brúka Jehova navn í bønum okkara. (Orðtøkini 18:10) Vit mugu altso áhaldandi biðja Jehova frelsa okkum frá tí illa, Satan Djevulinum. (Matteus 6:13) Jehova vil svara slíkum bønum. — Sálmur 145:19.
18, 19. (a) Hví kunnu vit vera vís í at vinna bardaga okkara ímóti óndum andaskapningum? (b) Hvør spurningur verður svaraður í næsta kapitli?
18 Illir andar eru vandamiklir, men standa vit Djevulinum ímóti og koma nær til Gud við at gera hansara vilja, nýtist okkum ikki at ræðast teir. (Jákup 4:7, 8) Teirra vald er avmarkað. Teir vórðu straffaðir á Nóa døgum, og í framtíðini fáa teir sín endaliga dóm. (Judas 6) Minst eisini til, at vit hava veldigu einglarnar hjá Jehova at verja okkum. (2 Kongabók 6:15-17) Teir eru sera áhugaðir í, at tað skal eydnast okkum at standa ímóti illu andunum. Tað er, sum rópa teir eggjandi til okkara. Latið okkum tí halda okkum nær til Jehova og hansara familju av trúføstum andaskapningum. Latið okkum um somu tíð skýggja eitt og hvørt slag av okkultismu og altíð fylgja vegleiðingini í Guds orði. (1 Pætur 5:6, 7; 2 Pætur 2:9) So kunnu vit vera vís í at vinna bardaga okkara ímóti teimum óndu andaskapningunum.
19 Men hví hevur Gud tolt teir illu andarnar og óndskapin, sum hevur volt menniskjunum so nógva líðing? Tann spurningurin verður svaraður í næsta kapitli.
^ par. 2 Um teir rættvísu einglarnar sigur Opinberingin 5:11: „Tal teirra var 10.000 ferðir 10.000 og 1000 ferðir 1000.“ Bíblian vísir altso, at milliónir av einglum vórðu skaptir.


text:
Í 2014 og 2015 stóð Oliver Schmidt, ið samveldisløgreglan nú hevur tikið, á odda fyri skrivstovuni hjá Volkswagen í USA.
Amerikanskir myndugleikar løgdu týsku bilverksmiðjuna undir at hava givið skeivar tekniskar frágreiðingar um, hvussu nógv dieselbilar hjá Volkwagen dálka.
Greinin heldur fram niðanfyri
The FBI has arrested a Volkswagen executive who faces charges of conspiracy to defraud the U.S., sources said https://t.co/66oe81GdWe— The New York Times (@nytimes) January 9, 2017
Umhvørvismyndugleikarnir í USA avdúkaðu í september, at Volkswagen hevði svikað við 11 milliónum bilum í USA.
Dieselbilarnir eru útgjørdir við ritbúnaði, software, sum vísir, at bilarnir ikki dálka so illa, sum teir í veruleikanum gera.
Í 2015 viðurkendi Oliver Schmidt, at Volkswagen-bilarnir dálka meira enn royndir við ritbúnaðinum vísa.
Ein hevur longu játtað seg sekan
Ein verkfrøðingur, ið starvaðist hjá Volkswagen, hevur játtað seg sekan í sviki, men tað er ikki fyrr enn nú, at stjórin er tikin, at leiðslan í Volkswagen í USA eisini verður kannað.
Amerikanska verjumálaráðið og Volkswagen eru um at vera samd um endurgjald fyri tvær millardir dollarar, sambært New York Times.
Volkswagen vil hava málið avgreitt, áðrenn Donald Trump verður tikin í eið sum amerikanskur forseti 20. januar. Væntandi fara partarnir at skriva undir avtaluna í næstu viku, skrivar blaðið.
Les eisini
Grønlendski landsstýrismaðurin í fiskivinnu- og veiðumálum hóttir við at taka loyvi frá grønlendsku skipunum, um tey ikki fáa skil á rúsevnum umborð
Tíðindi
Tróndur Vatnhamar og Finnur Koba kappast móti Solveig Hanusardóttir Olsen og Knút Háberg Eysturstein
Grønlendski landsstýrismaðurin í fiskivinnu- og veiðumálum hóttir við at taka loyvi frá grønlendsku skipunum, um tey ikki fáa skil á rúsevnum umborð
Eivør hevur roynt tað, Jógvan Hansen somuleiðis, og nú fer Kristina Bærendsen at syngja í íslendsku Eurovision kappingini
Týski kanslarin ætlar at varðveita viðurskiftini við USA. Verri er við hennara varakanslara, sum stúrir fyri handilsviðurskiftunum landanna millum.


text:
Wirsung kanalin
Bris kanalin ella Wirsung kanalin, nevnt eftir týska kropsbygnaðarfrøðinginum, Johann Georg Wirsung (1589 - 1643), er ein kanal, sum forbindir brisið til gall kanalina, sum síðani rennur út í tólvfingurtarmin. Her rennur bris-saft úr, sum hjálpir við sodningini, í tarminum, frá tí eksokrina partinum í brisinum.
Hendan kanalin er sera umráðandi, tí um kanalin verður tipt av einari ella aðrari grund, ella um ígerð kemur í hana, kann ein fáa akutta ígerð í brisið. Tann mest vanliga grundin fyri at wirsung kanalin verður tipt, er gallsteinur í gall kanalini.
Ein kann eisini fáa krabbamein í wirsung kanalina ("Pancreatic ductal carcinoma" á enskum). Hetta slagið av krabbameini, er ein av teimum, sum flest fólk doyggja av í prosentum.


text:
Orð: Helgi Hálfdánarson
Týtt: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Týddur leysliga í 2006.
Mín Jesus, kunnugt tað er tær,
hví fíggindin meg alsamt slær,
hann vil til heljar svíkja sál,
frá sannleiks orðum reingja mál,
frá verki rætt tú hefta hond
og loys til lívs øll syndabond.
Lat hann ei kunna forða mær,
o, Harri, her at lova tær,
lat hann ei meina vegin tann,
so ei eg hoyri sannleikan,
lat hann ei káma sálarsjón
og sløkkja mína trúgv og vón.
Um fellir hann meg, skjótt meg reis,
um fjøtrar hann meg, brátt meg loys,
um villir hann meg, blítt mær bend,
um blindar hann meg, ljós mær send,
um ræðir hann meg, ver mær hjá,
um tølir hann meg, styrk meg tá.
O, lækni, Jesus, lív mítt alt,
o, verm tú tað, sum enn er kalt,
tí vætu gev, sum visna fer,
tað verða reint, sum blettað er,
tað búnast, sum er fátækt, eytt,
til lívs tað vek, sum nú er deytt.


text:
Esterarbók
Esterarbókin ber navn eftir høvuðsfólkinum, einari jødagentu, sum æt Hádassa, á persiskum Ester. Hon gjørdist drotning í Persalandi og fekk stóran týdning fyri fólk sítt, tá ið illa stóð til. Í hebráisku Bíbliuni stendur Esterbók ímillum hátíðarrullarnar. Bókin varð upplistin á purimhátíðini, sum upprunin sigur frá. Esterarbók er ikki uppi í heildarsøguverkinum, sum eru Krýnikubøkurnar, Nehemiabók og Ezrabók. Men í Septuaginta var hon sett beint eftir Nehemia, tí hon viðger næstan somu tíð.


text:
Kunning um virksemi Fróðskaparsetursins
Triði hornasteinurin í arbeiðinum hjá Fróðskaparsetrinum er at kunna um virksemið og úrslitini frá hinum báðum hornasteinunum, nevniliga útbúgving og gransking.
Kunningin er ofta rættað til ávísar málbólkar, sum komandi, verandi og fyrrverandi studentar, til granskarar uttanfyri Fróðskaparsetrið og til samstarvsfelagar annars.
Ein týðandi liður er eisini at kunna alment um virksemi okkara og hetta verður gjørt á ymsan hátt. Gjøgnum fyrilestrar, greinar í bløðunum, luttøku í kjaki í miðlunum og á almennum fundum o.s.fr.
Í valmyndini vinstrumegin eru nakrar síður við kunning um ymiskar lutir í arbeiði okkara.
Vit frætta fegin frá fólki, um tað eru spurningar ella viðmerkingar til mál, sum hava verið frammi, ella um okkurt saknast, sum fólk høvdu væntað, at vit høvdu tilfar um.
Hugskot og spurningar kunnu sendast til Setrið. Vit svara skjótast til ber.


text:
Um deildina
Framburðir í nútíðarsamfelagnum byggja í stóran mun á gransking og hægri útbúgvingar í náttúruvísindum og tøkni. Í menningarætlanum fyri Fróðskaparsetrið hevur Náttúruvísindadeildin miðað eftir at menna fakøki innan jarðalisfrøði, kunningartøkni og lívfrøði. Í hesum sambandi vórðu nýggjar bachelor-útbúgvingar bjóðaðar í 2008 og 2010, og nýggj vísindafólk eru sett í starv til tess at menna raðfestu frøðigreinirnar.
Ein týðandi liður í mennningarætlanini er at hava Ph.D. verkætlanir í gongd, til tess at menna granskingarførleikar hjá yngri granskarum. Ein Ph.D.-verkætlan er higartil fíggjað yvir fíggjarlóg setursins. Oljufeløg við leitiloyvum við Føroyar hava higartil fíggjað 5 Ph.D.-verkætlanir og eitt post.doc.-starv á Náttúruvísindadeildini.
Náttúruvísindadeildin húsast í Nóatúni 3 í vesturbýnum í Tórshavn. Havstovan, Vinnuháskúlin og Læraraskúlin eru nærmastu grannar. Við bili slepst niðan í Nóatún frá J.C. Svabos gøtu eftir Hornagøtu (í Hornabø), til gongu eftir gøtu frá V.U. Hammershaimbsgøtu.


text:
Seinasta freist at innloysa kekkar
06-12-2016
Hevur tú ein kekk liggjandi í skuffuni, so er tað nú, tú skalt koma í bankan við honum. Seinasta freist at innloysa kekkar er nevniliga 30. desember í ár. Eftir hetta fara peningastovnar ikki at taka ímóti kekkum longur.
Nýtslan av kekkum hevur verið alsamt fallandi seinastu árini, samstundis sum aðrar gjaldsloysnir hava vunnið fram. Tí hava allir peningastovnar í ríkinum í felag tikið avgerð um at steðga verandi kekkasamstarvi við árslok.
Hóast kekkarnir fara í søguna, eru nógvir aðrir gjaldsmøguleikar, sum kunnu brúkast ístaðin. M.a. fer MobilePay í næstum at verða klárt at brúka, og harafturat ber til at gera vanligar bankaflytingar, flytingar í Netbankanum, í Netbankanum sum app og við gjaldskorti.
Um tú hevur óbrúktar kekkar, kanst tú klippa teir sundur og beina teir burtur.
‹ Aftur


text:
Orð: Mikkjal á Ryggi
Lag 1: Regin Dahl
Lag 2: Kvæðalag (Veturin kom við kulda og kava)
1. Fagur er morgunin. Sólin lær.
Títlingur titar, og likkan lær.
Starar á tekjuni flagsa.
Veðrarnir royna tey sterku horn.
Bóndin fyllir í stólpan korn;
hann ætlar sær út at saksa.
2. Koyrir hann kannubærar tólv
niður í sekk; og fram á gólv
til hønuna tveitist ein nevi;
– gamla skrukkan hon er so rak -.
Torvskerin stendur við hurðarbak.
“Tak brýnið og svarva grevið.”
3. Um fræið er gott, at vita hann fær,
hann sáar eitt sindur í torvur tvær
og goymir tær uppi á bita.
Fólkið alt út á bøin fer,
hvør lítil piltur sín haka ber,
eingin vil inni sita.
4. So syfta vit sáðið í svørtu jørð.
Úr myrkrinum upp í ljós tað grør,
saksa tað tí væl niður.
Harvan hevur so skjótt eitt lag,
hakin kemur so seint úr stað;
men seigur er gamal siður.
5. Hakarnir høgga so títt, so títt.
Um nón og vestur tað er so lýtt.
Tivandi genturnar anda.
Sólin brennur á blómukinn;
leikandi glatt er hitt unga sinn.
Dreingirnir hvítklæddir standa.
6. Klárarnir klappa dun í dun.
At mylda væl, tað ger góðan mun;
men meiri Guds signing hin sæla.
Hann gevi oss lýkku og sól og æl;
so grønkast bøur og hagi væl,
og velturnar frískar næla.


text:
4.1.2017 |
1.flokkur vinnari av kapping hjá Vága kommunu
Kapping varð fyri jól útskrivað millum skúlanæmingar, sum svaraðu spurnarkanning um ferðslu.
Tann árgangurin, sum var íðnastur at svara spurnarkanningini, var 1. flokkur og fáa tey tí fyrstu virðisløn í kappingini.
Vit ynskja teimum hjartaliga tillukku við vinninginum, sum er ein túrur í Nest í Miðvági við mati og drekka til allar næmingar í 1. flokki.
Av tí at nógvir flokkar vóru raskir at svara spurnarkanningini, er avgjørt at ein eyka virðisløn verður latin 4. og 10. flokki. Hesi fáa rómabollar til allan flokkin.
Um spurnarkanningina
Í sambandi við at Vága kommuna arbeiðir við eini ferðslutrygdarætlan, var ein spurnarkanning um ferðsluvanar og ótryggleika gjørd millum skúlanæmingar í kommununi í desember 2016.
Í spurnarkanningini vóru næmingarnir m.a. spurdir um hvussu tey koma í skúla um morgunin og um tey kenna seg trygg í skúlaferðsluni. Eisini var møguligt at peika á ótrygg støð, har spurt var um orsøkina til ótryggleikan – t.d. nógvir bilar, ov myrkt, nógv ferð o.s.fr.
Teir yngstu næmingarnir fingu bræv heim við til foreldrini, sum síðani kundu hjálpa næmingunum at svara spurningunum. Eldru næmingarnir høvdu høvi at svara spurningunum í skúlanum.
Vit fingu sera nógvar afturmeldingar uppá spurnarkanningina. Heili 175 valdu at svara. Hetta eru vit takksom fyri og er úrslitið av kanningini eitt gott íkast til úrslitið av ferðslutrygdarætlanini.
Takk fyri at tit vildu ‘spæla við’ í ferðslukanningini.
Ferðslutrygdarætlanin verður annars væntandi klár í mars 2017.
Blíðar heilsur
Vága kommuna


text:
Niger
Tjóðveldið Niger (alment franskt heiti République du Niger) er eitt stórt land í Vesturafrika. Niger er eitt av fátækastu londunum í heiminum, og er í løtuni á markinum til hungursneyð. Tey flestu av teimum stívliga 16 milliónum fólkunum í Niger búgva í turra Sahellendinum, ið gongur sum ein smalur geiri tvørtur um syðra part í landinum. Norðan fyri Sahel er stóra og ómilda Sahara, har tuaregarnir búgva.
Stóra landið Niger er umgyrt av øðrum londum og hevur ikki mark út ímóti sjónum. Niger hevur mark við Algeria og Libya í norðri, Mali og Burkina Faso í vestri, Benin og Nigera í suðri og Kjad í eystri.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Í Nildalinum og við Nigeránna hava menn í 4000 ár velt korn. Hetta vísir okkum, at meðan ísøldin ráddi í Evropa, og har var fátt við fólk, var í Vesturafrika eitt yðjandi lív av fólki, sum dugdi m.a. at velta jørðina, smíðja jarn, gera vakrar lutir og málningar.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Í Niger búgva umleið 16 mió. fólk og landið er mett at vera heimsins næstfátækasta land. 61 % av fólkinum livir undir fátækramarkinum [1], ið er 1 USA-dollari um dagin. Týdningarmesta samferðsluleið er Nigerá, ið er einasta stóra á í landinum. Lítið annað náttúrutilfeingi enn uran er í Niger. Tað veitti landinum góða inntøku í 1980-árunum.
Landbúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Hóast stjórnin hevur roynt, hevur kortini ikki eydnast enn at gera landið sjálvbjargið til mat. Nógvir pengar hava verið brúktir og nógv arbeiði gjørt til tess at fáa landbúnaðin at geva meira av sær. Flestu fólk eru kortini fátæk og lívbjarga sær við at halda húsdýr ella dyrka jørðina í tí lítla lendi, ið er nýtiligt til landbúnaðarlendi. Tey allarflestu, umleið níggju av tíggju fólkum hava bara jørðina at lita á. Ikki er hugsingur um at velta, fyrr enn komið er so langt suður, at miðalavfallið fer upp um 300 mm. um árið ella meira. Regnar ikki, noyðist landið at keypa korn. Nógvastaðni á búnaðarlendinum búgva bøndur, sum hava nógv neyt. À hvørjum ári floymir Nigerá upp um áarbakkarnar. Tað ið áin minkar aftur, kvíka bøndurnir sœr at sáa rís, grønmœti, jarðnøtir, korn og bummull í nýtaðaðu og fruktagóðu jørðina, ið hevur staðið undir í vatni. Lendið fram við Nigerá er eisini beiti hjá neytum og øðrum húsdýrum.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Landið Niger er gott og væl til støddar sum tey skandinavisku londini. Tað liggur millum Kjad og Mali í Vesturafrika. Meginparturin av Niger er ónýtt oyðimørk ella turr og svidnað hálvgum oyðimørk. Íbúgvarnir, góðar 16 milliónir í tali, búgva fyri tað mesta har suðuri í landinum. Har norðuri eru oyðimørk og hálvgumoyðimørk, sum eru næstan 60 % av landsins vídd.
Náttúra[rætta | rætta wikitekst]
Turkur[rætta | rætta wikitekst]
Tíðarskeiðið 1969 til 1973 var óvanliga turt, og um tað mundið og nakað seinni mistu bøndurnir í Niger 7 av hvørjum 10 oksum. Onkustaðni hóraði bert ein einasti av hvørjum 10. Longu í 1982 var neytatalið tó vorðið tað sama sum fyri tey turru árini. Hetta er gamla lagið hjá neytabøndunum. Hvørja ferð turkurin hevur fingið sín part av skipanini, skunda teir sær at seta við av nýggjum. Og roynt verður at fáa fleiri neyt, enn teir høvdu fyri turkin. So hava teir nakað niður fyri næstu ferð, turkur verður. Onnur orsøk til, at neytatalið veksur, er vaksandi íbúgvatalið. Tess meira fólk, tess meira neyt. Íbúgvavøksturin er 3,63 % um árið [2]. Hetta er ein tann skjótasti vøksturin í øllum Afrika. Íbúgvatalið verður tvífaldað eftir bara 20 árum. Henda brádliga viðsetingin av fenaði hevur borið í sær, at jørðildið hvørvur. Hetta fyribrigdið verður á fremmandum máli rópt erosjón.
Turkurin, sum javnan hevur verið í Norðurniger síðstu árini, hevur gjørt, at mangir tuaregar hava mist fenað sín og liva ikki longur sum flakkfólk. Mangir eru farnir suðureftir at fáa mat og arbeiði. Nú tuaregar eru vorðnir búfastir, eru summir teirra farnir at stríðast fyri, at teir skulu hava egið ríki.
Djóralívið[rætta | rætta wikitekst]
Oyðimarkar-antilopur, sum til dømis addaksurin, stendur seg í økjum, sum ikki føða húsdýr. Tað eggjahvítaevnið, tær útvega oyðimarkarfólki, er av stórum týdningi. Til tess at verja addaksin, svørðoryksin og mong gasellu sløg, sum halda til á turrlendi, hevur stjórnin í Niger í samstarvi við Heimsnáttúruverndargrunnin sett upp eitt ovurstórt friðøki í oyðimørkini, so tey nevndu dýrini fáa skjól og trívast.
Brennievni[rætta | rætta wikitekst]
Fólki tørvar okkurt til brenni, eru tey køld ella ætla at matgera, og ikki minst tí er oyðimørkin í vøkstri í Niger. Gamalt er at nýta træ ella trækol. At kalla ongar aðrar orkukeldur eru her um leiðir. Tá ið fólkatalið veksur, verður gravgangurin eftir brenniviði enn størri. Onkustaðni í Niger mugu kvinnurnar ganga upp í 50 km. eftir brenni. Asnar verða havdir at reiða brenni. Ungu trøini, plantað ella sjálvsádd, røkka ikki líkinda hædd, tá ið tey verða feld. Hetta er ein tann mesti vandin har hálvgum oyðimørk er. Saman við tí, at geit og neyt bíta grasið í rót, er viðjatørvurin til brenni orsøkin til, at náttúran verður avlagað. Tá verður eisini beint fyri lívskor teirra, sum búgva har. At eingi trø eru, er meint fyri smáídnaðin, tí viðurin er orkukeldan. At oyðimørkin otar seg fram, er sorgarleikur hjá teimum fólkum, ið verða beinleiðis rámt av hesari náttúruvanlukku.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://epri.org.za/wp-content/uploads/2011/03/37-Niger.pdf
- ↑ http://www.indexmundi.com/niger/population_growth_rate.html


text:
Vincent van Gogh
Vincent Willem van Gogh (30. mars 1853 – 29. juli 1890) var ein niðurlendskur post-impressjónistiskur listamálari. Hann er ein av teimum mest týðandi listafólkunum í evropeiskari listasøgu. Hann teknaði longu sum smádrongur, men fór ikki at mála fyrr enn hann var síðst í 20'num. Tað seinasta 10-áraskeiðið av lívinum málaði hann einar 860 oljumálningar og gott 1300 vatnlitsmyndir, tekningar o.a.; hetta var áðrenn hann gjørdist sinnissjúkur og at enda doyði at einum skotsári. Tað var hildið, at hann skeyt seg sjálvan, sjálvt um man ikki fann nakað skotvápn. Hann var maniodepressivur og fekk psykosu.
Van Gogh var ikki blivin kendur, tá hann doyði, tað bleiv hann ikki fyrr enn seinni. Hann hevur havt stóra ávirkan á onnur listafólk í 20. øld.


text:
Orð og lag: L. E. Jones
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Í hesi tíð tær tørvar frelsu,
í hesi tíð tær nýtist eitt akker!
Ver vísur í, fullvísur í,
at hellubotnur er tín akkersgrund!
Niðurlag: Tann grund er Jesus, ja, tað er Hann,
tann grund er Jesus, ja, eina Hann!
Ver vísur í, fullvísur í,
tann hellubotnur er tín akkersgrund!
2. Í hesi tíð Guðs Orð er neyðugt,
í hesi tíð tað ljóðar treyðugt!
Ver vísur í, fullvísur í,
tann hellubotnur er tín akkersgrund!
3. Í hesi tíð eg eri glaður,
eg doyptur varð, á, hvør ein dagur!
Ver vísur í, fullvísur í,
tann hellubotnur er tín akkersgrund!
4. Í hesi tíð Hann er mín frelsa,
í hesi tíð Hann er mítt akker!
Eg veit nú vist, ja, fult og vist,
tann hellubotnur er mín akkersgrund!


text:
Kurvabóltur
Kurvabóltur er bóltleikur millum tvey lið á fimm leikarum har sum málini eru upphongdar netkurvar. Hesar kurvar eru í eini hædd sum er áljóðandi 3.048 m. Fyrsti dysturin ímillum skipað lið var í Springfield, Massachusetts í USA í 1891. Í liðítrótt, til dømis í kurvabólti, mugu leikarar arbeiða saman, skulu teir vinna. Hvør leikari hevur sítt pláss á liðnum, og allir eru líka týðandi, at liðið skal vinna.
Stuðlar og sjónvarp ávirka ítróttina nógv. Bestu leikararnir vinna milliónir, og størstu ítróttahendingarnar síggjast um allan heimin um fylgisvein.
Kurvatromin er 305 cm. upp frá gólvinum.
Brot/snýting:
· Bólturin kann verða tveittur í kurvuna, tveittur ímillum leikarar, rullaður, dribblaður osfr.
· Bólturin og tann ið hevur bóltin mugu verða innan vøllin.
· Um leikarin við bóltinum verður dekkaður tætt, kann hann ikki standa stillur við bóltinum í meira enn 5 sek uttan at dribbla bóltin ella tveita hann burt.
· Bólturin má ikki vera sparkaður.
· Tíðaravmarka (tað er avmarka hvussu leingi eitt lið kann hava bóltin áðrenn kasta verður).


text:
Fýra yrkingar eftir føroyska yrkjaran Guðrið Helmsdal eru við í seinasta nummarinum av Structo Magazine.
Randi Ward hevur týtt yrkingarnar: “Fjarðakvirra”, “Morgunfjøll”, “Heystfjøll” og “Solnedgang”
Soleiðis stendur millum annað skrivað á heimasíðu Rithøvundafelagsins rit.fo:
“Viðmerkjast kann, at tá fyrsta yrkingasavn mítt Lýtt lot kom út í 1963, var hetta hitt fyrsta rættiliga savnið av modernaðum skaldskapi á føroyskum skrivað av einari kvinnu. Tá eg í 1974 fekk virðisløn M. A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir, var grundgevingin: eigur at fáa virðislønina, tí at hon við yrkingasøvnunum Lýtt lot og Morgun í mars hevur reiðiliga brotið slóð fyri kvinnuligum skaldskapi, og at hon hevur ført okkum ein nýggjan strong inn í føroyskan skaldskap. ”
OMR


text:
Fuglur
Fuglur (frøðiheiti - Aves) er tvíføtt ryggdýr ið hevur fjøður, veingir og nev, og verpur egg. Fuglar eru einastu djór, ið hava fraðrar. Teir hava heitt blóð sum súgdjórini. Til eru eini 9.000 fuglasløg, og tey liva um allan knøttin. Í heitum londum eru til dømis litfagrir pappageykar, í urtagørðum bringureyðar og trøstar, av sjófuglum kunnu nevnast pingvin og lundi. Flestu fuglar eru væl bygdir at fúgva og hava sterkar bringuvøddar. Kropsbeinini eru løtt, poknut og opin innan. Tað lættir um vektina. Eisini fjaðrarnar eru lættar. Teir verja kroppin og halda hann heitan. Veingjarfjaðrarnar sita so tættar, at vongurin verður slættur, og luft sleppur ikki inn ímillum fjaðrarnar, hvørki undir ella á. Velið gevur javnvág og stýrir flognum. Nakrir fáir fuglar fáa ikki flogið. Sum dømi kunnu nevnast pingvinir, strutsar og tann sjáldsami uglupappageykurin í Ný Sælandi. Fuglar hava ikki tenn, men nógvir hava sterkt nev. Flestir fuglar, helst ørnir og aðrir ránsfuglar, síggja og hoyra væl, men teir tevja lítið. Tann lítla humlukolibriin er heimsins minsti fulgur. Hon er bara 5 cm. long og vigar bara 2 g. Strutsurin er heimsins størsti fuglur og verður yvir 2,5 m. høgur og vigar eini 150 kg. Fuglar fáa ikki sum súgdjór livandi ungar. Teir verpa egg, sum teir so noyðast at bøla, so at tey eru heit. Ungin búnast í egginum og livir av reyðanum. Nakrar vikur seinni brestur fyri nev og ungin kemur út. Nógvir fuglar gera sær reiður, men verpur á rókina. Geykar verpa í reiður hjá øðrum fuglum og lata so teir ala ungarnar upp. Vanliga eru nýklaktu ungarnir púra hjáparleysir, naknir og blindir. Vit siga, at teir eru reiðurfastir, og foreldrini mugu bera í teimum mat og verja teir fyri fíggindum, til teir eru floygdir.
Fjaðarbúnin er ymiskur í liti og útsjónd. Músabrøður, spurvar og aðrir fuglar hava hyljandi morreyðan lit. Aðrir fuglar hava bjartar, ásýniligar litir. Í verpingartíðini gera litirnir tað lættari hjá hesum fuglum at velja og finna sær maka og lætta eisini um at halda flokkinum saman. Smáar kolibriir hava einar 1.000 fjaðrar, savnur fleiri enn 25.000. Fjaðrar eru úr keratini eins og hár og negl á fólki. Fjøðurin er stinnur leggur í miðjuni, báðumegin ganga teinar úr legginum, og teinarnir eru bundnir saman av tøttum hjáteinum, ið eru tengdir saman við smáum krókum. Leggur og teinar eru skeggið á fjøðurini. Undir verndarfjaðrunum er dún; tað lívir væl. Um dagin hava fuglar úr at gera at ansa ungunum, eta og reinska fjaðrarnar. Sumt av tí, ið fuglur ger, er íborið og nýtist ikki at lærast fyrst, til dømis at leita sær føði ella at flúgva. Men fuglalát má lærast, teir herma eftir øðrum fuglum.


text:
Osiania
Kyrrahavsoyggjarnar verða býttar sundur í tríggjar høvuðspartar: Mikronesia har norðuri, Melanesia har suðuri og Polynesia har eysturi. Hesir oyggjabólkar eru partar av einum uppaftur størri øki nevnt Oseania ella Osiania. Oseania stavar frá franska orðinum fyri hav Océanie [1]. Fjúrtan sjálvstøðug lond eru har, teirra millum onkur av heimsins smæstu tjóðum: Nauru, Fiji og Tonga [2]. Evropearar komu í Kyrrahav í 16. øld, og flestu oyggjarnar gjørdust evropeisk hjálond. Nógvar oyggjar eru enn undir til dømis Nýsælandi, Fraklandi og Bretlandi. Árinið úr Vesturheimurin er stórt: nútíðar verksmiðjur, námsvinna, ferðafólkavinna og fiskivinna.
Veðurlagið og landslagið í Oseania er líka fjølbroytt sum økið sjálvt: til dømis í Norðuravstralia vaksa regnskógir, í Nýsælandi eru jøklar, og í mongu kyrrahavsoyggjunum eru pollar og gosfjøll.
Innihaldsyvirlit
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Á korti og á globusi eru tær mongu sólsveiptu oyggjarnar í Kyrrahavi sum smá sandkorn, spjadd um alt tað stóra havið. Kyrrahavið er heimsins størsta hav. Tað er stívur triðingurin av allari jørðini og hálvaaðru ferðir størri enn øll heimsins lond tilsamans. Umleið 30 000 Kyrrahavsoyggjar eru, men fólk búgva bara á nøkrum fáum túsund oyggjum [3]. Oyggjar eru um alt Kyrrahav frá Suðuramerika vestur ímóti Landsynningsásia og Avstralia. Hesar ovurnógvu oyggjar eru um stóran part í Kyrrahavi suður úr Landsynningsásia. Avstralásia er Avstralia, Nýsæland, Papua Ný Guinea og ørgrynni av oyggjum tætt við. Avstralia er einasta land, sum er stórt meginland og heimspartur, tann minsti av teimum sjey heimspørtum. Nógvar Kyrrahavsoyggjar eru ógvuliga smáar. Tær eru fjallatindar á havbotninum. Koralriv verja oyggjarnar fyri havalduni.
Kendastu oyggjaflokkarnir eru Tongaoyggjar, Mariannuoyggjar, Sámoaoyggjar, Fijioyggjar og Hawaiioyggjar. Bretland, Avstralia, Frakland og USA hava havt oyggjarnar sum hjálond. Nú eru Fijioyggjar, Sámoaoyggjar og Tongaoyggjar fræls ríki, meðan Hawaiioyggjar eru eitt av veldunum í USA.
Jarðfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Kyrrahavsoyggjarnar eru av ymsum uppruna og skapi. Summar eru høgar og fjallbygdar, komnar upp úr stórum gosfjøllum á havbotninum; upp til 4000 m kunnu tær vera. Summar eru lágar koraloyggjar, gjørdar av koraldjórum. Koraldjórið er mest sum av berum kálki. Tað livir í rennandi heitum sjógvi, sum skal vera minst 20 °C, og á grunnum vatni, sum skal vera hægst 50 m djúpt. Koraldjórini byggja í meingi uttan um oyggjar og á grunnum. Tey ungu vaksa upp úr teimum gomlu, og rivið hækkast. Frálíka vakurt er at síggja koraldýrini, tá ið fjarar av teimum; tey líkjast trøum, sum glógvaí bláum, reyðum, korkalittum og grønum litum. Stundum sigur havbotnurin brádliga niður um 50 m dýpi, tá doyggja tey dýrini, sum eru niðan fyri 50 m; men mest sigur hann meira líðandi, so at tey ungu dýrini fáa stundir at vaksa upp úr teimum gomlu, tá verður grynnan livandi og dýpið tað sama. Viðhvørt hækkast havbotnurin undir rivinum, so at tað rísur úr kavi.
Summar koraloyggjar eru heilar, meðan summar eru ringbygdar við pollum í miðjuni og grynnum ímillum ringarnar. Onkustaðni á ringunum er lið ella sund, sum bátar kunnu sleppa ígjøgnum. Men ringt er at koma at landi, tí ofta er avvelt í brimi. Oyggjabúgvarnir eru frálíkir sjómenn. Bátarnir, teir brúka, eru grunnir stokkabátar. Stokkabátarnir eru góðir at leggja inn í brimið við, tí teir koppa ikki so lættliga, um teir koma undir eitt óløgi. Tá ið koraloyggin er komin upp úr havinum, er tað ikki leingi, fyrr enn hon er búgvin at bera frukt. Fuglar setast á hana og taða hana, fræ og gras rekst upp á land og festir røtur. Og í tí lýggja grøðiliga veðurlagi, sum har er, er hon skjótt avvaksin við kokuspálmum og alskyns fruktum.
Oyggjabúgvarnir[rætta | rætta wikitekst]
Fyrsta fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Fyrstu niðursetufólkini komu úr Landsynningsásia til Ný Guinea. Haðani spjaddust tey so við og við til hinar oyggjarnar. Tey sigldu í sjógóðum træbátum. Bara 1000 ár eru síðan fyrstu búseting á t.d. Nýsælandi og Hawaiioyggjum. Upprunafólkið er runnið av trimum ættargreinum, blámennaættini úr Afrika, indo-evropaættini úr India og Indonesia og mongolaættini úr Eysturásia. Nakað væl fyri Kristi føðing vóru stórar fólkaflytingar í syðra parti av Ásia. Tá fóru stórar fjøldir av blámonnum heiman úr Afrika við smábátum eystur í hav. Bátarnir vóru smidliga bygdir við sjóstokkum út frá síðunum, so at teir skuldu ikki koppa. Menninir búsettust eina tíð í Indonesia. Haðani fóru teir longur eystur og komu til Ný Guinea og oyggjarnar eystan fyri hana. Har búsettust teir av øllum.
Upprunamentan[rætta | rætta wikitekst]
Tá ið evropararnir um ár 1500 fyrstu ferð settu fótin á land í Kyrrahavsoyggjunum, vóru tær allar bygdar. Oyggjabúgvarnir dyrkaðu jørðina og róðu út. Teir høvdu eisini hundar, svín og høsn. Jarn kendu teir ikki, men á summum av kyrrahavsoyggjunum vóru risastórar pyramidur, steinmyndir og tempul. Teir høvdu einki skriftmál. Tað tropiska havveðurlagið gjørdi, at teimum nýttist ikki klæðir, brúktu bara eitt skúrt, sum teir nevndu tapa. Tapa gera teir úr børkinum á pappír-morberjatrænum. Konufólkið bukar tann avskrædda børkin við einum serligum lurki, inntil bara trevlarnir eru eftir. Tapaskúrtið lita teir brúnt og nýta tað enn sum veitslubúna. Tann nakna kroppin tatoveraðu teir, prikaðu sjáldsom mynstur ella myndir inn í húðina [4]. Teir vóru góðir træskurðarmenn og bátarsmiðir. Teir trúðu á forfedrarnar, helst gamlar høvdingar, og varðveittu væl minni teirra. Sum tíðin leið, løgdu ymisk long oyggjarnar undir seg. Trúboðarar kristnaðu eisini fólkið. Japanesarar, kinesarar, indarar og evroparar búsettust á summum av oyggjunum og runnu saman við upprunafólkið [5].
Fólkasløg[rætta | rætta wikitekst]
Ný Guinea og oyggjarnar eystan fyri hana eita undir einum Melanesia. Fólkið, sum býr í teimum, eitur melanesar. Melanesar eru sera átøkir skyldmonnum sínum í Afrika, hóast teir hava verið í útlegd í túsundtals ár og eru ímeðan runnir saman við nógvum øðrum fólkasløgum. Eystan fyri Filipsoyggjar er ein annar oyggjarflokkur, sum eitur Mikronesia. Fólkið í Mikronesia, sum vit kalla mikronesar, er runnið av mongolskari og evropeiskari ætt og er komið úr Eysturásia. Tær mongu smáu oyggjarnar og oyggjalondini sum eru í øllum Kyrrahavinum frá Avstralia og eystur ímóti Amerika, kallast undir einum Polynesia. Fólkið, sum býr í Polynesia, eitur polynesar. Polynesar eru upprunaliga komnir úr Suðurásia og Indonesia, haðani teir við bátum hava siglt víða um í øllum Kyrrahavinum og tikið búgv í oyggjunum; sólarrisvíkingarnir vóru teir kallaðir [6].
Kon-Tiki[rætta | rætta wikitekst]
Summir menn halda, at oyggjarnar kunnu eisini vera bygdar av fólki úr Suðuramerika. Í Perú er mannasøgn, at maður, sum æt Kon Tiki, fór um ár 500 haðani vestur í Kyrrahavið. Hann kom til nakrar oyggjar, sum hann nam og búsettist á. Fróðir menn siga, at henda søgnin má vera skeiv, tí fólkið, sum búði undan inkunum í Andesfjøllunum, dugdi ikki at byggja bátar, men hevði flakar í staðin. Tá var tað, at norðmaðurin Thor Heyerdahl (1914-2002) setti sær fyri at prógva, at søgnin kundi vera sonn. Hann gjørdi sær flaka av balsaviði, líkan teimum flakum, sum indiánararnir nýttu. Flakan kallaði hann Kon-Tiki. 28. apríl í 1947 legði hann út av Perú sjálvur sætti vestur í hav. 7. august sama ár var hann komin 8000 km. vestur úr Suðuramerika. Tá strandaði hann á Raroia rivinum og slapp upp á Taumotuoyggjar. Thor Heyerdahl hevur soleiðis prógvað, at tað kann bera til at koma á flakum úr Suðuramerika í Kyrrahavsoyggjarnar [7].
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Landbúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Har vaksa pálmar - bæði sagopálmar og kokuspálmar - breyðfrukt - bananir, tarro, sum líkist nakað aftur í epli, og yams. Har eru eisini stórir garðar við sukurrørum og gummitrøum. Kokuspálmin hevur alla tíðir verið aðalfruktin á oyggjunum, tí hann veksur bæði í mold og kálki, og sjóroki ger honum einki. Kokuspálmin veksur skjótt og kann verða 30 m. høgur. Fruktirnar, sum eita kokusnøtir, vaksa uppi í trøunum. Inni í nøtunum er kjarni, sum eitur kopra, tá ið hann er turkaður. Uttan um kjarnan er kokusmjólkin, sum er sera føðgandi og verður havd til drekka. Úr kopruni persa teir kokusolju, sum er góð til mat ella at lata á lapuna. Meginparturin av kopruni verður seldur til ídnaðarlondini, har kokusoljan verður gjørd til t.d. margarin, palmin ella sápu, meðan kokusmjólkið verður havt til sjokulátu ella í húsarhaldinum. Uttan á kokusnøtunum er skal, sum kann trevjast og gerast til tog, teppir og máttur. Nøtin sjálv er góð til bollar, skálir og aðrar búnyttir. Pálmaviður er góður til bátar og hús, og røturnar at flætta til kurvar. Tey longu pálmabløðini eru góð at tekja við, og tey ungu smakka væl, tey eita pálmakál. Úr blómuni fáa teir sukursøta sevja, sum teir gera til vín og kalla arrak.
Turkað kokusnøt spillist seint og er tí góð útflutningsvøra, meðan bananirnar spilast skjótt; tær hava teir sjálvir til matna. Tað hendir stundum, at herviligt ódnarveður tekur seg upp. Stormarnir kunnu vera so frekir, at teir skræða pálmarnar upp við rót, taka hús av grund og reisa so stóra aldu, at hon leggur oman yvir ein stóran part av oyggjunum. Á fjarløgdum oyggjum búleikast fólk næstan sum forfedrarnir. Húsini eru strátakt ella takt við pálmabløðum. Fólk hava høsn og svín og velta fruktir og grønmeti. Tey nýta enn holabát við studningsfjøll til fiskiskap og flutnings. Kokos er týdningarmesta grøðin.
Landalisti[rætta | rætta wikitekst]
Kelduávísingar[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ "Oceania". Oxford English Dictionary (3rd ed.). Oxford University Press. 2001.
- ↑ http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#oceania
- ↑ http://www.fashionencyclopedia.com/fashion_costume_culture/Early-Cultures-Discovered-Peoples-and-Oceania/Oceania-Island-Culture.html
- ↑ http://snl.no/Oseania
- ↑ http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/
- ↑ "Oceania". Oxford English Dictionary (3rd ed.). Oxford University Press. 2001.
- ↑ http://snl.no/Kon-Tiki-ekspedisjonen


text:
Nú tað stundar til val, hoyra vit nógv tala fyri grønari býum. Men meðan summi tosa, eru tað onnur, sum rudda. Ringrás kallast umhvørvisátakið hjá Ingmar Valdemarson Á Løgmansbø og John Johannesen, og saman við Náttúru- og Djórabreytini úr Nám X ruddaðu tey við Hvítanesvegin mánadagin 24. oktober. Í einum strekki á umleið 1.2 kilometrar fylla tey skrell í fimm stórar sekkir.
Lesið meira um virksemið hjá Ringrás
Dýrkeyptur løtuvinningur - náttúran gerst fátøk
Video - Leitisvatn er gravskitið
Fylgið við virkseminum hjá Ringrás á:


text:
Múli
Múli er ein bygd á Borðoynni. Múli er ein gomul og søgulig bygd, sum hevur verið búpláss í miðøld. Hetta vita vit, tí hon er nevnd í Hundabrævinum. Hon liggur norðan til á Borðoynni. Har búði m.a. kendi gandakallurin Guttormur í Múla. Hóast tað ongantíð hava búð nógv fólk í Múla, er bygdin væl kend - ikki minst frá Guttormi í Múla. Hann skuldi vera lógkønur, men eisini duga gand. Seinastu ártíggjuni er fólkatalið støðugt minkað. Seinastu fastbúgvandi fólkini, Andrea- og Hans Jacob Frederiksen, fluttu úr bygdini í 1992. Í Múla eru fýra hús, men tey standa øll tóm.
Í 1950 gjørdust tær seks bygdirnar við Hvannasund til Hvannasunds kommunu. Hesar seks bygdirnar eru Múli, Hvannasund, Norðdepli, Fossá, Norðtoftir og Depli. Hvannasunds kommuna hevur í 2007 fingið veganøvn og húsanummur. Av hesi orsøk er eisini staðfest, at í Múla eru fýra hús, sum hava hvør sítt húsanummar. Ikki óvæntað verður tann átta kilometrar langi vegurin úr Norðdepli og norður til Múla kallaður Múlavegur. Endamálið við at hava allar hesar adressurnar er, at tað skal vera bæði lætt og skjótt at finna vegin fram um hetta gjørdist bráðneyðugt. Her kann til dømis verða talan um brandbil, sjúkrabil ella løgreglu, men eisini hjá hýruvognum, lækna og vanligum fólki.
Innihaldsyvirlit
Søga [rætta | rætta wikitekst]
Sjálvt um roynt varð at stovna skúla eystan Múla í 1737, kom ikki gongd á fyrr enn í 1835. Tá fór viðingur, giftur á Norðtoftum, at lesa við børnunum á Toftum, Depli og Múla.
Á vegnum til Múla eystanfyri á Borðoynni hendi eitt skriðulop í sambandi við ógvisligt avfall í august 2008. Hetta skriðulopið gjørdi skaða á vegin og bilaverjuna. Hetta viðførdi, at Múli misti vegasamband eitt tíðarskeið.
Sagnir úr Múla[rætta | rætta wikitekst]
Guttormur í Múla[rætta | rætta wikitekst]
Kendasti múlamaðurin man vera Guttormur í Múla (1657 til 1739). Guttormur í Múla varð føddur í Haraldssundi uml. 1657, yngsti sonur Rasmus Magnusson. Tíverri eru ongar skrivligar keldur, hvørki kirkjubøkur ella skiftibøkur, íð røkka so langt aftur. Gutormur í Múla var tiltikin at duga gand, hann var yngsti sonur Rasmusar í Haraldssundi, ið var sonur Magnus Heinasonar. Fleiri sagnir eru um Guttorm í Múla, ein teirra hevur samband við Mykinesfjørð. Guttormur hevði konu úr Mykinesi. Hon æt Billa. Ikki hevði hann verið vestan fyri Leirvíkarfjørð, fyrr enn hann fór at fríggja. Vágamenn førdu hann um mykinesfjørð. Tá ið teir vóru komnir mitt á fjørðin, bóru teir eyga við eitt stórt rekatræ og vildu fegnir fáa tað til sín; men heldur vildi hann sleppa ferðina fram til Mykines alt fyri eitt, og so varð. Hann bað teir miða væl, hvar træið lá, tað kundi vera, teir funnu aftur á tað, tá ið teir fóru úr Mykinesi aftur í Vágar. Ikki hildu teir líkindi verða til tess, tí Mykinesfjørður er óføra streymharður. Men tá ið teir vóru á leiðini heim, vórðu teir meira enn bilsnir, tí tá lá træið í sama stað og andøvdi.
Guttormur í Múla kom til garðin í Múla norðuri á Borðoynni. [2] Hann sigst at hava verið hin ramasti gandakallur í Føroyum. Han nýtti ikki kynstur síni at gera ónáðir, men heldur til at hjálpa. Gandakellingin Barbara við Kvíggjá í Sumba hevði frætt, hvussu væl Guttormur dugdi at ganda, og fór norður einaferð at kappast ímóti honum. Tá ið hon kom, var Guttormur til útrógvar. Hon settist at bryggja og blanda, floytti fliðuskeljar oman eftir ánni og segði, at so nógvar skeljar, sum sukku, so nógvir bátar skuldu søkka. Hon gjørdi rættuligt illveður, at tað var ikki meira enn, at Guttormur og synir hansara kláraðu at koma aftur til lands. Tá Guttorm og synirnir róðu heim, rópaði ein sonur: “eldur er í sjónum! Hvat er hetta?”. “Eg veit, hvat tað er”, svaraði Guttormur. Hann visti nevniliga, at tað var gandakellingin. Tá ið hann kom til Múlahúsini, sá hann Barbaru sita undir húsunum við útslignum hári. Guttorm kom so heim og fór at ganda, so kellingin misti alla kraftina. Eftir hetta var ikki nógv um kellingina og flýgdi hon undan Guttormi.
Hanus[rætta | rætta wikitekst]
Í eldri tíðum skuldi ein av húsabóndunum, ið æt Hanus, vera sera hegnigur. [3] Hann var ein av Føroya bestu monnum, bæði sum bóndi, útróðrarmaður og smiður. Men hansara ídni til alt slíkt førdi við sær, at hann ikki virdi seg sjálvan at vera minni, enn hann var. Teir, ið øvundaðust inn á hann, eyknevndu hann Óða Hanus. Í hansara tíð gjørdu fólk lítið av at hava nógvan pening við, tá ið tey fóru til handils; men javnliga var tað troyggjur, hosur, lýsi, stokkfiskur og tálg og tílíkt, ið brúkt varð í staðin fyri pening. Hanus legði stóran dent á, at hann hevði mest av hesum lutum við sær, tá ið húsamenn fóru til handils. Einaferð hann saman við bygdarmonnum var á handilsferð til Havnar, varð tosað mann og mann ímillum um mangt og hvat. Og at enda kom upp í tosið, hvør av bátsskipanini ið mundi hava virkað flestar lutir til hesa ferð. Her fekk Hanus at frætta, at ein annar í ferðalagnum hevði ein part av hosupørum meira enn hann. Illsinni spann í hann, og meðan báturin fór fram við Lambavík, tveitti hann øll síni hosupør yvir borð.
Hanus var av bestu seyðamonnum. Saman við húskøllum sínum røktaði hann í øllum hagapørtum á Húsum. Og hvat ið var meira sjáldsamt, húskallarnir hildu nógv av honum. Men sera margháttligur maður var Hanus. Ein morgun um várið, tá ið hann á eini ferð í haganum var komin norður á Mjóá, stóðu í einum bóli fimm seyðir, hóast veðrið var at kalla gott. Slíkan seyð vildi hann ikki eiga. Hann dró knív úr slíðra, og alt fyri eitt svævaði hann teir allar fimm. Dósi, Pætur og Hanus ætlast at hava livað samtíðis, stutt fyri ár 1700; sonur Hanus giftist nevniliga um ár 1720 við dóttur múlabóndans (Guttorm); hon var annars so gávumild og blíð, at hon kom at ganga undir navninum Góðakona.
Postur[rætta | rætta wikitekst]
Í fyrstuni varð posturin til Múla lagdur til heintingar inni í Hvannasundi. Tann 1. oktober 1926 verður Olaf Andreasen settur sum postskiftismaður í Múla. Tann 7. oktober 1968 fær aðalstýrið boð um, at Olaf Andreasen er deyður, og at bróður hansara, Eliesar Andreasen, fyribils hevur tikið sær av postinum, men av tí at hann ikki er sinnaður at halda fram, verður Gunleyg Ritter sett sum postskiftiskvinna í Múla frá 1. august 1968. Ritter er dóttir Andreu og Hans Jacob Fredriksen í Múla. Seinast í 1970-árunum flytur hon úr Múla inn í Norðdepil at búgva. Eftir hetta tekur móðir hennara, Andrea Fredriksen sær av postinum og í mars 1984, verður hon formliga sett sum postskiftiskvinna í Múla. Sambært skjølum hjá postverkinum fær Andrea Fredriksen farloyvi frá postinum 1. februar 1988 og árið út. Hon fær aftur farloyvi frá 1. januar til 31. desember 1989.
Posthúsið í Múla letur aftur í 1992. Tá býr ongin í Múla longur. Skjølini hjá postverkinum siga onki um, hvør hevur havt ábyrgdina av postinum frá 1. januar 1990 til posthúsið verður latið aftur í 1992.
Keldulisti[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Hagstova.fo
- ↑ http://snar.fo/sagnir/muli/guttormur/
- ↑ Andreas Weihe. 1933. Søga og søgn.
Depil | Fossá | Hvannasund | Múli | Norðdepil | Norðtoftir


text: Summarfestivalurin er ein føroyskur tónleikafestivalur, sum varð hildin fyrstu ferð í Klaksvík í 2004. Steintór Rasmussen var ein av stigtakarunum til henda festivalin, og samskipaði hann at byrja við. Tað er ein festivalnevnd, ið tekur sær av at skipa fyri Summarfestivalinum. Festivalurin verður hildin fyrsta vikuskifti í august. Í 2012 verður festivalurin hildin 2. - 4. august. Eitt av høvuðsnøvnunum er danski tónleikabólkurin TV-2. Summarfestivalurin er ofta vælumtóktur hjá familjum at fara til, meðan G-Festivalurin í Gøtu er best umtóktur millum tey ungu. Festivalnevndin skipar saman við Kunningarstovuni í Klaksvík fyri kamping, har fólk kunnu gista í kampingvognum teirra ella í teltum, sum tey sjálvi hava við. Sjálv konsertin verður hildin á Vágsbøi í Klaksvík.


text:
Orð: Kemm Poulsen
Lag: Far út góði Knút
Viðmerking: Yrktur 16. oktober 2015.
1. At flóta á føroyskum kjøli,
eitt silvitniskvøld fram við strond
Tú finnur ei løtu so fagra,
hvar enn tú so søkir um lond
Á veg fram við landi,
tú varnast øll ljóðini nær og tey fjar
Tá riturnar karra á kletti
og másin við veingjunum slær
Tá seiðurin spraklar um bátin,
fuglurin skjótur nú er
At stoyta seg niður í sjógvin,
kvikleikin munin tá ger
Ein æðublikur so spelkin,
á veg inn í taran hann er
Tá blástur hoyrist frá nísu,
sum heilsar tær á síni ferð
Frá borðunum aldurnar skvatla,
so vakur tann tónleikur er
Tann friðin finnur tú neyvan,
um víða tú leitar í verð.
Njót slíkar løtur við øðrum,
teimum ið standa tær nær
Lær tey at elska tann friðin
– á bátinum, saman við tær.


text:
Christoffer von Gabel
Christoffer von Gabel (føddur 6. januar 1617 í Glückstadt, doyði 13. oktober 1673) var ein danskur embætismaður og vinnulívsmaður, sum í eitt tíðarskeið hevði einarætt til at reka handilsvirksemi í Føroyum. Undir Fríðriki III hevði hann stórt vald í Danmark. Hann var elsti sonur keypmannin Waldemar Gabel og Annu von Horn. Hann var faðir Frederik Gabel, ið gjørdist embætismaður í Noregi. Tá ið foreldur hansara doyðu í 1641, arvaði hann rættindini at virka sum handilmaður eftir faðir sín. Fyrstu ferð, hann verður nevndur í skrivligum keldum, er í 1639, tá ið hann var í tænastu hjá Frederik av Danmark, ið seinni gjørdist kongur, men tá var erkibiskupur í Bremen. Hann fylgdi Frederik til Keypmannahavnar, tá ið hesin gjørdist Frederk III kongur av Danmark. Gabel gjørdist tá skrivari hjá nýggja konginum. Tá ið Karl 10. Gustav av Svøríki aftur byrjaði eitt kríggj, fór Gabel eftir egnum initiativi úr Hamburg til Holland fyri at fáa hollendska handilflotan at hjálpa dønum. Tá ið flotin fór til Keypmannahavnar, var Gabel sjálvur við.
Undir 1660 ára ríkisdegnum var hann danska kongsins umboðsmaður í forhandlingum við biskup Hans Svane og borgarstjóran Hans Nansen og spældi harvið ein týðandi leiklut, tá ið einaveldi varð innført. Sum løn gjørdist hann rentumeistari og assessor i Statskollegiunum og í Hægsta dómstólinum.
Hann luttók eitt nú í 1661 í undirhandlingum við Corfitz Ulfeldt og Kai Lykke, sum hann tvingaði til at rinda stórar bøtur. Í 1664 gjørdist hann aðalmaður og gjørdist geheimaráð og stathaldari í Keypmannahavn. Alla tað tíð ið Frederik III var kongur, hevði Gabel stórt vald og fekk stýr á danska búskapin. So skjótt sum kong Frederk var deyður í 1670 var Christoffer von Gabel uppsagdur og mist alt sítt vald uttan ræðið yvir Føroyar.
Christoffer von Gabel varð móti endanum av Tredivuárakrígnum útnevndur til kongaligan proviantmeistara við tað Brandenburgska Hoffið. Hann var giftur við Ermegaard Badenhaupt, dóttir rentumeistaran í bispadøminum Verden. Tey fingu fleiri børn saman, eitt nú Frederik Gabel í 1645, ið frá 1673 var amtmaður yvir Føroyum og frá 1689 var amtmaður yvir Sorø og Ringsted. Í 1699 gjørdist hann varastathaldari í Noregi, beint eftir at Frederik IV var blivin kongur. Harvið vóru stiftamtmansskapið yvir Akershus Stift og guvernørsessurin í Føroyum tvinnaði saman. Frederik Gabel doyði 21. juni 1708 í Keypmannahavn og hevði tá stóra skuld, tí hann brúkti meira enn inntøkurnar vóru til.[1]
Gablatíðin í Føroyum er í søgu Føroya kend sum ein hørð tíð, ið vardi frá 1662–1709.


text: Savnssending Jólagøtan er ein jólapyntað gøta í gamla býarpartinum úti á Reyni í Havn. Gøtan er full av børnum og fólki í jólahýri. Húsaskjaldrarnir eru allir gjørdir jólaligir, og ljós er í øllum rútum. Í gøtuni undirhalda summi við sangi, smá jólaorkestur spæla og eisini smáar búðir og básar har børnini og tey vaksnu kunnu fáa heitt at drekka (kakao og gløgg). Og í øðrum básum eru verkstøð, sum evna ymiskt til. Hugni, jólahugni fyrst og fremst, har øll vilja hvør øðrum væl. Ímillum øll fólkini gongur verturin Lív, og leitar eftir røttu lúkuni til dagin. Lúkan er antin eitt vindeyga ella ein hurð við tali á. Í Reyngøtu eru nógv vøkur vindeygu og hurðar, og har er rímiliga stórt og vítt, til tær stóru myndirnar. Og í Skipara Hansensgøtu, ovara parti av Reyngøtu, undir Kletti og í Klettaskotið er meiri trongt og hugnaligt, har ber til at filma í nærmynd. 23 vindeygu og hurðar skulu vera lúkur, ein til hvønn dagin, júst sum ein k´jólakalendari. Nummar 24 verður nakað heilt serligt. Verturin finnur nummarið til dagin, og letur upp – fer inn, og er knappliga stødd eina heilt aðra staðni, í Føroyum saman við hugnaligum og dugnaligum børnum. Børnini hava fyrireikað okkurt serstakt, sum tey fara at vísa fram. Og tá ið tey hava víst og greitt frá, biður Lív teimum farvæl, og fer út aftur sama veg sum hon kom – og endar aftur í Jólagøtuni úti á Reyni. Av tí at 24. er ein eitt sindur øðrvísi partur, 24. er siður at dansa um jólatræið, hoyra jólaevangeliið og fáa pakka frá jólamanninum, sum í sjónvarpshøpi í nógv ár hevur verið Jólavætturin Gneisti. Hvønn dag verður vitja í einum av búðunum, tí har eru fólk, ið duga okkurt heilt serligt handverk. Eitt nú at gera prýðislutir úr steinum, at gera krukkur og koppar úr leiri ella at gera skálir og ljósastakar úr einum træpetti. Og hvønn dag skulu vit eisini síggja hvat vættrarnar Pjøppa og Goffi havast at. Alla tíðina er okkurt sum tey mugu ansa eftir – ella læra seg. Og tað duga tey bæði væl, men tey duga bara at greiða trupulleikarnar á sín serliga vættrahátt. Áðrenn sendingin


text:
1950
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 24. apríl - Kongsríkið Jordan verður sett á stovn.
- 8. november - Løgtingsval: Tjóðveldisflokkurin kemur fyrstu ferð á ting.
- 15. desember - Kristian Djurhuus verður løgmaður í Føroyum.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 18. juni - Hanus G. Johansen, føroyskur sangari og tónasmiður
- 11. august - Steve Wozniak, amerikanskur teldusnillingur
- 22. august - Kári P., føroyskur sangari og tónasmiður
- 25. august - Jógvan Isaksen, føroyskur rithøvundur
- 8. oktober - Lasse Klein, føroyskur politikari
- 1. november - Gerhard Lognberg, føroyskur politikari


text:
Orð og lag: Ókendur
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Á tínar hjartadyr Jesus nú bankar,
fegin Hann vil sleppa inn;
men tú mást opna, tað kann ikki Jesus,
lat upp títt hjarta og sinn.
Niðurlag: Lat upp dyrnar, hjartadyrnar,
Jesus væntar eitt svar frá tær.
Lat upp dyrnar, hjartadyrnar,
sig, kom inn hjá mær.
2. Mong hava hoyrt hvussu Jesus man banka,
hava tó læst sínar dyr.
Hoyr nú, óróliga, friðleysa hjarta,
einaferð enn Jesus spyr:
3. Hvør tann sum hoyrir og letur upp dyrnar,
hann fær her Jesus sum gest.
Friður og náði skal fylla títt hjarta,
forsmakk av Himmalsins fest.


text:
Marquesasoyggjar
Marquesasoyggjar (franskt: Îles Marquises ella Archipel des Marquises, marquesiskt: Te Henua Kenana ella Te Fenua `Enata) eru oyggjabólkur í Franska Polynesia í Kyrrahavinum. Marquesasoyggjar hevur bara umleið 8600 íbúgvar.
Fyrstu fólk, ið settu seg niður á Marquesasoyggjum fluttu av Sámoa um 100 f. Kr. Tá livdu tey mest av fiski, skjaldbøku og sjófugli; sum árini liðu, fóru tey eisini at dyrka jørðina. Tey bygdu sær hús á grótpallum og dyrkaðu gudar sínar í templum tætt við húsini. Marquesasoyggjar vóru fyrstu oyggjar í Polynesia, sum evropear granskaðu. Í 1567 fór spanski rannsóknarfarin Álvaro de Mendaña (1542 - oktober 1595) úr Callao í Peru í Suðuramerika at leita eftir oyggjum í Kyrrahavi. Árið eftir kom hann til Sálomonsoyggjar. Hann ætlaði at gera aðrar rannsóknarferðir og fáa fólk við sær at búseta seg á oyggjum í Kyrrahavi, tí fór hann aftur til Amerika at búgva seg út til eina rannsóknarferð afturat. Í apríl 1595 fór hann umsíðir av stað við um 380 monnum og konum innanborða. Loðsur á ferðini var portugisiski sjófarin Pedro Fernández de Quirós (1563 - 1615). Í juli komu tey til Marquesasoyggjar, har komu tey í bardaga við tey innføddu og drupu mong teirra. So var hildið fram, og á ferðini vestureftir leitaði Mendaña til fánýtis eftir Sálomonsoyggjum, men fann tær ikki og kom at enda til Santa Cruz. Ætlanir Mendañas miseydnaðust, og áðrenn árið var úti, doyði hann og mangir skipsfelagar hansara av hitasótt.


text:
2006
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1. apríl - Fasti Gerðarrættur verður settur á stovn.
- 29. apríl - Norðoyatunnilin undir Leirvíksfjørð millum Eysturoy og Borðoy letur upp og knýtur Norðoyggjar afturat meginøkinum.
- 15. mai - FaroeJet flýgur sín fyrsta flogtúr millum Kastrup Flogvøll og Vága Floghavn.
- 10. oktober - Ein flogvanlukka við flogfari hjá Atlantic Airways krevur fýra mannalív í Stord, Noregi.
- 15. desember - FaroeJet fer í gjaldssteðg.
- 18. desember - Føroya Sparikassi broytir navn til Eik Banki.
- 21. desember - Gásadalstunnilin verður formliga latin upp. Koyrandi hevur tó verið eina tíð frammanundan.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 17. november - Ferenc Puskás, ungarskur fótbóltsleikari (f. 1927).


text:
Eiturkoppur
Eiturkoppur (frøðiheiti: Araneae) er lítið áttaføtt kykt. Nógvir gera sær nót at veiða flugur. Eiturkoppur eru liðadýr; men ikki skordýr - teir hava átta bein og eru spunarar. Leivdir av dýrum, sum líkjast eiturkoppum, eru funnar úr devontíðini, tá ið fyrstu skordýrini krupu upp á land. Fyrstu veruligu eiturkopparnir eru úr koltíðini (300-290 m.á.s.), til dømis Grephorus. Eiturkopparnir eru lítið broyttir, síðan teir vórðu til. Sum eiturkoppasløgini nú á døgum hevði Grephorus spunavørtir, og úr teimum kemur silkievni, ið storknar til tráð. Av hesum tráði verður spunnið lokkanetið, sum flugur og onnur skordýr renna seg í. Næstan allir eiturkoppar eru etrandi. Kanska er tað tí, at so nógv ræðast teir. Av teimum 35 000 sløgunum, sum eru til, eru bert umleið 30 vandamikil fyri okkum – og tey sløgini eru ikki í Føroyum. Teir vandamiklastu eru brasiliansku fuglaeiturkopparnir. Teir sníkja seg ofta inn í hús og krógva seg í myrkum krókum. Kanska í einum skógvi ella í einum skápi. Teir eru skild í nógvum ólukkum á hvørjum ári.
Purluthærda tarantellan er stór sum manshond.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Lag (2007): Knút Olsen
Viðmerking: Yrktur 7. juni 2007.
Í Kristi ílatin vit eru vorðin
tann dagin, vit til dópin vórðu borin,
við vatni, Anda hann oss endurføddi,
og vára syndasár hann aftur grøddi.
Í dópinum varð frelsan okkum givin,
við Kristi vit til deyðans vórðu grivin
og uppreist har í endurføddum líki
sum arvingar til nýtt lív í Guds ríki.
Tað frelsuverk, sum Kristus fullgjørt hevur,
alt samalt hann í dópinum oss gevur,
har rættvísgjørd av náði hans vit standa
í samfelag við Faðir, Son og Anda.
Skal dópurin tó gagna okkum nakað,
so mega vit ímóti honum taka
við trúgv á Jesus, sum av síni náði
læt skipa dóp í sínum frelsuráði.
Gud, Halgi Andi, gev oss mátt og megi
at renna skeiðið eftir trúarvegi.
O, gævi, Gud, at búna frukt vit bera,
tá aksaskotnan akur tú skalt skera.


text:
Sumba
Sumba er sunnasta bygd í Suðuroy og harvið eisini í Føroyum. Sumba er størsta bygdin í Sumbiar kommunu, ið eisini fevnir um Lopra, Akrar, Víkarbyrgi og Akraberg. Tó eru tað bert í Sumba, Lopra og Økrum at fólk búgva, ongin fastbúgvandi er í Víkarbyrgi og Akrabergi. Sumbiar kommuna hevur høvuðssæti í Sumba. Fólkatalið í Sumba er farið nógv aftur síðan kreppuna í 1990-árunum. Í 1985 var fólkatalið í bygdini 540. Hin 1. januar 2016 var tað 237.
Sumba er ein av gomlu bygdunum í Føroyum við fleiri býlingum. Ein er býlingurin í Hørg, ið liggur ovarliga í bygdini. Kendasta skaldið í Suðuroy, Poul F. Joensen (1898-1970), var ættaður úr Hørg, og verður eisini nevndur "Hargaskaldið".
Innihaldsyvirlit
Sagnir[rætta | rætta wikitekst]
Úr Sumba eru nógvar sagnir uppskrivaðar, og ein teirra er "Hargabrøðurnir" synir Sterku Marjun. Søgnin um Hargarbrøðurnir er um fýra brøður í Hørg, ið vóru tiltiknir fyri styrki. Einaferð ránsmenn úr Írlandi gjørdu innrás í Hvalba, var boð sent um oynna eftir hjálp. Tá kom dirvið og styrkin hjá Hargabrøðrunum væl við, so teir ikki sluppu longur suður á oynna, men vóru riknir aftur til sjós.[2]
Kendir sumbingar[rætta | rætta wikitekst]
- Sterka Marjun, kend frá sagnum
- Hargabrøðurnir, kendir frá sagnum, synir Sterku Marjuna. Livdu í 17. øld.
- Andras Guttormsson, (uml. 1490–1544), løgmaður 1531 - 1544
- Guttormur Andrasson (doyði 1572), løgmaður 1544 - 1571
- Jákup Joensen (1929–2016), vinnulívsmaður og politikari (Sambandsflokkurin)
- Poul F. Joensen (1898–1970), skald
- Arnold Nielsen (1910–1993), lærari og politikari (Sambandsflokkurin)
- Georg eystan Á, tónleikari og sangari
- Suni úr Hørg (føddur 1982), fótbóltsleikari, yvirlivdi fall á 9,70 metrar niður á betonggólv í arbeiðsvanlukku 28. mars 2014 í Havn.[3]
- Jákup Eli Joensen, sangari og sangskrivari
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
-
-
-
Sumbingar dansa føroyskan dans í Dansistovuni í Sumba.
-
-
-
Útsýni av Beinisvørði, vestursíðan av Suðuroynni.
-
-
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Ávisingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Sumba.fo Heimasíðan hjá Sumbiar kommunu
Akrar | Lopra | Sumba | Víkarbyrgi


text:
Forsíða
Evnisyvirlit
Systirverkætlanir
Wikimedia Foundation hýsir eisini øðrum verkætlanum:
Ein orðabók á fleiri málum
Eitt savn av tekstbókum
Eitt savn av endurgevingum
Eitt savn av opnum greinum/skjølum
Listi yvir djórasløg
Opin tíðindi
Felags miðlasavn
Samskipan av øllum verkætlanunum
Savn við lærutilfari og virksemi
Wikipedia á øðrum málum
Henda Wikipedia er skrivað á føroyskum. Byrjað varð í 2004, og nú inniheldur hon 12,413 greinir. Nógvar aðrar Wikipediur eru. Nakrar av teimum størstu síggjast á listanum niðanfyri.
- Fleiri enn 1.000.000 greinar: English · Svenska · Nederlands · Deutsch · Français · Pycckий · Italiano · Español · Polski · Tiếng Việt ·
- Fleiri enn 400.000 greinar: 日本語 · Português · Català · Norsk (bokmål) · ykpaïHcbka · 中文
- Fleiri enn 250.000 greinar: العربية · Català · Čeština · فارسی · Suomi · Magyar · Bahasa Indonesia · 한국어 · Norsk (bokmål) · ykpaïHcbka
- Fleiri enn 100.000 greinar: Հայերեն · Бълrapckи eзиk · Dansk · Eλλnvιkά · Esperanto · Eesti · Euskara · Galego · עברית · हिन्दी · Hrvatski · Қaзaқшa · Latina · Lietuvių · Minangkabauiska · Bahasa Melayu · Norsk (nynorsk) · Română · Simple English · Slovenčina · Slovenščina · Cpпckи · Türkçe · O'zbek · Volapük


text:
Alitrygging
Við okkara alitrygging fært tú eina trygging, ið hóskar til tín tørv og títt virksemi.
Okkara alitrygging verður lýst nærri niðanfyri:
-
Livandi fisk á smoltstøð
Henda trygging umfatar smolt á smoltstøð og byggir endurgjaldið á, at smolt brádliga ella óvæntað doyr ella hvørvur í tryggingartíðarskeiðnum. Dekningur kann eisini teknast fyri tvingsilsslátur, ið er beinleiðis boð frá myndugleikunum.
Tryggingin og har við endurgjaldið byggir á eindarprísin, ið alarin sjálvur ásetur við teknig av tryggingini.
Smolttryggingin er ein deklaratiónstrygging, ið hevur sjálvábyrgd og er tíðaravmarkað vegna sjúku.
-
Flutningstrygging
Treytað av at fiskurin á smoltstøðini er tryggjaður, er møguleiki at tryggja flutning av smolti/yngli frá smoltstøð, til fiskurin er latin móttakaranum. Flutningurin kann verða við bili, tyrlu ella brunnbáti.
-
Livandi fiskur á sjónum
Henda trygging umfatar fisk í sjónum og byggir endurgjaldið á, at fiskur brádliga ella óvæntað doyr ella hvørvur í tryggingartíðarskeiðnum. Dekningur kann eisini teknast fyri tvingsilsslátur, ið er beinleiðis boð frá myndugleikunum.
Tryggingin og har við endurgjaldið byggir á eindarprísin, ið alarin sjálvur ásetur við teknig av tryggingini.
Henda trygging er ein deklaratiónstrygging, ið hevur sjálvábyrgd og er tíðaravmarkað vegna sjúku.
-
Tøku- og flutningstrygging
Treytað av at fiskurin í alistøðini er tryggjaður, er møguleiki at tekna tøku- og flutningstrygging. Tryggingin umfatar sleip av sláturklárum alifiski í aliringi til bryggju ella uppskipingar og flutning oyggjana millum við brunnbáti.
-
Útgerð
Av útgerð kann tryggjast t.d. aliringar, alinótir, bátar, flakar, fóðurstøðir og fóðurautomatir.
Tekna tryggingina hjá okkum
Ynskir tú at tekna tryggingina, ella hevur spurningar, ert tú altíð vælkomin at seta teg í samband við okkum. Eisini ber til at útfylla hetta umsóknarblaðið, tá ið talan er um tryggingar fyri bátar og skip.


text:
1924
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 22. januar - Løgtingsval.
- 26. januar - Petrograd skiftir navn til Leningrad eftir deyða Vladimir Lenin. Býurin skiftir til sítt núverandi navn til Sankta Pætursborg í 1991.
- 27. januar - Vladimir Lenin verður jarðaður í gravhýsi Lenins á Reyða Torginum í Moskva.
- 7. februar - Í USA verða brotsmenn sum hava fingið deyðarevsing, tiknir av lívi við gassi fyri fyrstu ferð.
- 6. apríl - Fasistarnir vinna valið í Italia, við tveimum triðingum av atkvøðunum.
- 4. juli - Ceasar salatin verður uppfunnnin í Tijuana í Meksiko.
- 4. november - Calvin Coolidge verður endurvaldur til forseta USA.
- 24. desember - Albania verður ein republikk.
List[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
André Breton gevur út tað fyrsta manifestið fyri surrealismu.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
- 25. januar - Vetrar OL byrja í Chamonix í teimum fronsku alpunum.
- 4. mai - Summar OL byrjar í París, Fraklandi.
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 21. januar - Benny Hill, enskur skemtari og sangari (d. 1992)
- 3. apríl - Marlon Brando, amerikanskur sjónleikari (The Godfather) (d. 2004)
- 12. juni - George H. W. Bush, amerikanskur forseti
- 14. august - Holger Juul Hansen, danskur sjónleikari (Matador) (d. 2013)
- 16. september - Lauren Bacall, amerikanskur sjónleikari (The Mirror Has Two Faces) (d. 2014)
- 25. august - Truman Capote, amerikanskur rithøvundur og leikskald (d. 1984)
- 1. oktober - Jimmy Carter, amerikanskur forseti
- 7. desember - Bent Fabricius-Bjerre, danskur pianistur og tónasmiður (Olsen Banden sangurin)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 21. januar - Vladimir Lenin, russiskur leiðari av Sovjetsamveldinum (f. 1870)
- 29. januar - Óli Niklái Skaalum, tingmaður (f. 1849)
- 3. februar - Woodrow Wilson, amerikanskur forseti (f. 1856)
- 3. juni - Franz Kafka, kekkiskur rithøvundur (f. 1883)


text:
KAPITTUL 3
Elska tey, sum Gud elskar
’Kom saman við vísum, og tú verður vísur.’ – ORÐTØKINI 13:20.
1-3. (a) Hvønn grundleggjandi sannleika nevnir Bíblian? (b) Hvussu kunnu vit velja vinir, sum hava góða ávirkan á okkum?
MENNISKJU eru eins og svampar. Vit hava lyndi til at súgva í okkum alt, sum er uttan um okkum. Tað er øgiliga lætt – tilvitað ella ótilvitað – at taka eftir hugburðinum, normunum og lyndinum hjá okkara góðu vinum.
2 Bíblian nevnir henda grundleggjandi sannleikan: ’Kom saman við vísum, og tú verður vísur. Men vini dára, honum gongst illa.’ (Orðtøkini 13:20) Er tað ikki rætt, at vit hava lyndi til at taka eftir teimum, vit koma saman við? Jú, tí vit knýta okkum kensluliga at teimum, sum vit hava felagsskap við, og tí kunnu tey hava stóra ávirkan á okkum – antin góða ella ringa.
3 Skulu vit halda okkum í kærleika Guds, er tað sera umráðandi, at vit fáa okkum vinir, sum hava góða ávirkan á okkum. Hvussu gera vit tað? Stutt sagt við at elska tey, sum Gud elskar, og gerast vinir við hansara vinir. Hugsa um hetta: Kundu vit fingið betri vinir enn fólk við eginleikum, ið Jehova hyggur eftir hjá sínum vinum? Latið okkum tí vita, hvussu tey fólkini eru, sum Gud elskar. Tá ið vit vita, hvørja áskoðan Jehova hevur, verður tað lættari hjá okkum at velja vinir, sum eru uppbyggjandi at vera saman við.
TEY, SUM GUD ELSKAR
4. Hví hevur Jehova rætt til vera vandin, tá ið hann velur sær vinir, og hví nevndi hann Ábraham ’vin sín’?
4 Jehova er sera vandin, tá ið hann velur sær vinir. Og hevur hann ikki rætt til tað? Hann er hóast alt alheimsins Fullveldisharri, og vinalag við hann er størsti heiðurin, nakar kann fáa. Men hvørji velur hann so til vinir? Jehova nærkast teimum, sum hava fult álit á honum. Hugsa til dømis um Ábraham, sum var kendur fyri sína einastandandi trúgv. Tað er ilt at ímynda sær nakra størri trúarroynd hjá einum pápa enn at verða biðin at ofra sonin hjá sær. * Men Ábraham var villigur at ofra Ísak, tí hann hevði fult álit á, at „Gud var mentur enntá at reisa upp frá hinum deyðu“. (Hebrearabrævið 11:17-19) Av tí at Ábraham vísti slíka trúgv og slíkt lýdni, rópti Jehova hann ’vinur mín’. – Esaias 41:8; Jákup 2:21-23.
5. Hvussu metir Jehova tey, sum trúføst akta hann?
5 Jehova virðismetir trúfesti og lýdni. Hann elskar tey, sum vísa honum størri trúfesti enn nøkrum øðrum. (Les Sálm 101:6.) Sum vit sóu í 1. kapitli í hesi bókini, gleðir Jehova seg stórliga um tey, ið av kærleika velja at akta hann. Í Orðtøkunum 3:32 stendur: „Hini sannhjartaðu eru næstu vinir Hansara.“ Tey, ið trúføst liva upp til krøvini, sum Jehova setur, fáa eina hjartaliga innbjóðing frá honum. Tey kunnu vera gestir í „tjaldi“ hansara, tað vil siga tilbiðja hann og frítt venda sær til hansara í bøn. – Sálmur 15:1-5.
6. Hvussu kunnu vit vísa, at vit elska Jesus, og hvussu ávirkar tað Jehova, tá ið menniskju elska hansara son?
6 Jehova elskar tey, sum elska Jesus, hansara einborna son. Jesus segði: „Um nakar elskar Meg, heldur hann orð Mítt, og Faðir Mín skal elska hann, og Vit skulu koma til hansara og taka bústað hjá honum.“ (Jóhannes 14:23) Hvussu kunnu vit vísa, at vit elska Jesus? Jú, við at halda hansara boð, teirra millum boðini um at boða tey góðu tíðindini og gera lærisveinar. (Matteus 28:19, 20; Jóhannes 14:15, 21) Vit vísa eisini, at vit elska Jesus, tá ið vit „fylgja eftir í fótasporum Hansara“, altso royna at líkjast honum í orðum og gerðum eftir besta førimuni sum ófullkomin menniskju. (1 Pætur 2:21) Tað gleðir Jehova, tá ið menniskju av kærleika til hansara son, Kristus, leggja seg eftir at fylgja somu leið sum hann.
7. Hví er tað skilagott at fáa tey til vinir, sum eru vinir við Jehova?
7 Trúgv, trúfesti, lýdni og kærleiki til Jesus og hansara normar eru nakrir av teimum eginleikunum, sum Jehova hyggur eftir hjá sínum vinum. Vit eiga øll at spyrja okkum sjálv: ’Er hetta nakað, ið eyðkennir mínar vinir? Havi eg fingið mær vinir, sum eru vinir við Jehova?’ Tað hevði verið skilagott. Tey, sum taka eftir Guds eginleikum og íðin boða tey góðu tíðindini um Ríkið, kunnu hava góða ávirkan á okkum og hjálpa okkum at liva upp til okkara avgerð um at gleða Gud. – Sí rammuna „ Hvat er ein góður vinur?“
LÆR AV EINUM DØMI Í BÍBLIUNI
8. Hvat hugtekur teg, tá ið tú hugsar um vinalagið millum (a) No’omi og Rutt? (b) teir tríggjar ungu hebreararnar? (c) Paulus og Timoteus?
8 Í Bíbliuni eru nógv dømi um, hvussu tað gagnaði fólki at velja sær góðan felagsskap. Tú kanst lesa um vinalagið millum No’omi og verdóttur hennara Rutt, millum teir tríggjar ungu hebreararnar, sum hildu saman í Bábylon, og millum Paulus og Timoteus. (Rutt 1:16; Dániel 3:17, 18; 1 Korintbræv 4:17; Filippibrævið 2:20-22) Men latið okkum kanna eitt annað einastandandi dømi, nevniliga vinalagið millum Dávid og Jónatan.
9, 10. Hvat var vinalagið millum Dávid og Jónatan grundað á?
9 Í Bíbliuni stendur, at tá ið Dávid hevði dripið Goliat, „varð hjarta Jónatans so bundið at hjarta Dávids, at hann elskaði hann sum sína egnu sál“. (1 Sámuel 18:1) Soleiðis byrjaði eitt varandi vinalag, sum hóast stóran aldursmun vardi líka til Jónatan læt lív í einum bardaga. * (2 Sámuel 1:26) Hvat knýtti hesar báðar vinirnar saman?
10 Dávid og Jónatan vóru góðir vinir, tí teir elskaðu Gud og inniliga ynsktu at vera trúfastir ímóti honum. Teir virðismettu eginleikarnar hjá hvørjum øðrum. Jónatan var uttan iva hugtikin av dirvinum og íðinskapinum hjá tí unga manninum, sum óttaleysur vardi navnið hjá Jehova. Dávid hevði ivaleyst virðing fyri tí eldra manninum, ið trúfastur tók undir við tí, sum Jehova hevði fyriskipað, og ósjálvsøkin hugsaði meira um Dávid enn um seg sjálvan. Hugsa til dømis um tað, sum hendi, tá ið Dávid var hugtungur og mátti halda seg í oyðimørkini, tí hann var flýddur undan ónda konginum, Sauli, ið var pápi Jónatan. Jónatan vísti fyrimyndarligt trúfesti, tá ið hann „fór til Dávid ... og styrkti mót hansara í Gudi“. (1 Sámuel 23:16) Hugsa tær, hvussu Dávid man hava kent tað, tá ið hansara góði vinur kom fyri at stuðla og ugga hann. *
11. Hvat lærir dømið við Jónatani og Dávidi okkum um vinalag?
11 Hvat lærir dømið við Jónatani og Dávidi okkum? Vit læra, at tað, sum hevur størstan týdning hjá vinum at hava í felag, eru tey andaligu virðini. Tá ið vit fáa tætt samband við onnur, ið hava somu trúgv sum vit, fylgja somu siðareglum sum vit og eisini hava eitt ynski um at vera trúføst móti Gudi, kunnu vit tosa um tankar, kenslur og royndir, ið styrkja og uppbyggja okkum. (Les Rómbrævið 1:11, 12.) Slík andaliga sinnað menniskju eru at finna millum okkara trúarfelagar. Men vil tað siga, at øll, sum ganga á møti í ríkissalinum eru góður felagsskapur? Nei, tað er ikki vist.
HVUSSU VELJA VIT GÓÐAR VINIR?
12, 13. (a) Hví mugu vit hugsa okkum væl um, tá ið vit velja vinir, sjálvt millum trúarfelagar? (b) Hvørjar avbjóðingar høvdu samkomur í fyrstu øld, og hvørjar ávaringar fekk tað Paulus at geva?
12 Sjálvt tá ið vit velja vinir í samkomuni, mugu vit tryggja okkum, at teir eru andaliga uppbyggjandi. Skuldi tað komið óvart á okkum? Ikki sum so. Eins og nakrar fruktir á einum træi búnast seinni enn aðrar, búnast nøkur í samkomuni kanska ikki líka skjótt andaliga sum onnur. Í øllum samkomum eru tí brøður og systrar, sum eru á ymiskum støði, hvat andaligum vøkstri viðvíkur. (Hebrearabrævið 5:12 – 6:3) Vit hava sjálvsagt tol við nýggjum og veikum og vísa teimum kærleika, tí vit vilja hjálpa teimum at vaksa andaliga. – Rómbrævið 14:1; 15:1.
13 Ein støða kann av og á stinga seg upp í samkomuni, sum krevur, at vit ansa eftir, hvørjum vit eru saman við. Nøkur hava kanska ivasaman atburð. Onnur gerast kanska beisk og atfinningarsom. Samkomur í fyrstu øld høvdu líknandi avbjóðingar. Tey flestu vóru trúføst, men nøkur bóru seg ikki rætt at. Av tí at nøkur í samkomuni í Korint ikki hildu fast við ávísar kristnar lærur, ávaraði Paulus ápostul samkomuna og segði: „Villist ikki! Ringur felagsskapur spillir góðar siðir!“ (1 Korintbræv 15:12, 33) Paulus ávaraði Timoteus um, at sjálvt millum hansara trúarfelagar kundu vera nøkur, sum ikki bóru seg rætt at. Timoteus fekk at vita, at hann skuldi halda seg frá slíkum og ikki fáa sær tey til vinir. – Les Seinna Timoteusbræv 2:20-22.
14. Hvussu kunnu vit fylgja meginregluni, sum liggur í ávaringunum hjá Paulusi um felagsskap?
14 Hvussu kunnu vit fylgja meginregluni, sum liggur í ávaringunum hjá Paulusi? Við ikki at hava tætt samband við nakran – hvørki í ella uttan fyri samkomuna – sum kundi havt ringa ávirkan á okkum. (2 Tessalonikabræv 3:6, 7, 14) Vit mugu verja okkara samband við Jehova. Minst til, at vit eru sum svampar – vit „súgva“ í okkum hugburðin og atburðin hjá okkara góðu vinum. Eins og vit ikki kunnu dyppa ein svamp niður í edik og vænta, at hann fyllist við vatni, so kunnu vit heldur ikki vænta, at nakað gott spyrst burtur úr at koma saman við fólki, sum hava ringa ávirkan á okkum. – 1 Korintbræv 5:6.
Vit kunnu finna uppbyggjandi felagsskap millum okkara trúarfelagar
15. Hvat kanst tú gera fyri at fáa andaliga sinnaðar vinir í samkomuni?
15 Tíbetur er góður møguleiki at finna uppbyggjandi felagsskap millum okkara trúarfelagar. (Sálmur 133:1) Hvussu kanst tú finna andaliga sinnaðar vinir í samkomuni? So hvørt sum tú alir fram eginleikar og atburð, sum Gudi dámar, fáa tey, sum gera tað sama, uttan iva hug at fáa teg til vin. Men kanska noyðist tú eisini sjálvur at taka stig til at fáa nýggjar vinir. (Sí rammuna „ Soleiðis fingu vit góðar vinir“.) Leita eftir teimum, sum hava eginleikar, ið tú fegin vilt hava. Tak við leiðbeiningini í Bíbliuni um at ’rúmka hjartað’ við at knýta vinabond við trúarfelagar uttan mun til rasu, tjóðskap ella mentan. (2 Korintbræv 6:13; les Fyrra bræv Pæturs 2:17.) Kom ikki bert saman við javnaldrum. Minst til, at Jónatan var nógv eldri enn Dávid. Nógv, sum eru eldri, kunnu ríka eitt vinalag við sínum royndum og vísdómi.
TÁ IÐ TRUPULLEIKAR STINGA SEG UPP
16, 17. Hví skulu vit ikki halda okkum burtur frá samkomuni, um ein trúarfelagi særir okkum?
16 Trupulleikar kunnu av og á stinga seg upp, tí fólk í samkomuni hava ymiskan persónleika og bakgrund. Ein trúarfelagi sigur ella ger kanska okkurt, sum særir okkum. (Orðtøkini 12:18) Onkuntíð standast trupulleikar av misskiljingum, ymiskum meiningum ella ymiskum lyndi. Fáa slíkar avbjóðingar okkum at snáva og halda okkum burtur frá samkomuni? Ikki um vit av hjartanum elska Jehova og tey, hann elskar.
17 Jehova er skapari og lívgevari okkara, og tí hevur hann uppiborið okkara kærleika og fulla trúfesti. (Opinberingin 4:11) Og samkoman, sum hann hevur valt at brúka, hevur eisini uppiborið okkara trúfasta stuðul. (Hebrearabrævið 13:17) So um ein trúarfelagi særir okkum ella onkursvegna skuffar okkum, halda vit okkum ikki burtur frá samkomuni fyri at vísa okkara ónøgd. Hví skuldu vit eisini gjørt tað? Tað er ikki Jehova, sum hevur sært okkum. Okkara kærleiki til Jehova kundi ongantíð loyvt okkum at vent honum og hansara fólki bakið! – Les Sálm 119:165.
18. (a) Hvat kunnu vit gera fyri at fremja frið í samkomuni? (b) Hvussu gagnar tað okkum at fyrigeva, tá ið grundarlag er fyri tí?
18 Kærleiki til okkara trúarfelagar eggjar okkum til at fremja frið í samkomuni. Jehova væntar ikki fullkomileika av teimum, hann elskar, og tað skulu vit heldur ikki gera. Kærleiki ger okkum før fyri at lata smá mistøk fara aftur við borðinum. Vit mugu minnast, at vit øll eru ófullkomin og gera mistøk. (Orðtøkini 17:9; 1 Pætur 4:8) Kærleiki hjálpir okkum at ’fyrigeva hvørjum øðrum’ av fúsum hjarta. (Kolossebrævið 3:13) Men tað er ikki altíð lætt at fylgja hesi leiðbeiningini. Goyma vit neiligar kenslur, halda vit kanska fram at vera ill og billa okkum møguliga inn, at okkara vreiði onkursvegna kann revsa tann, ið hevur sært okkum. Men í veruleikanum skaða vit bara okkum sjálv. Tað er nógv betri at fyrigeva, tá ið grundarlag er fyri tí. (Lukas 17:3, 4) Tað gevur okkum frið í sinni og hjarta, varðveitir friðin í samkomuni, og fremst av øllum verjir tað okkara samband við Jehova. – Matteus 6:14, 15; Rómbrævið 14:19.
TÁ IÐ EITT VINALAG MÁ HALDA UPPAT
19. Hvat kann vera orsøkin til, at vit mugu halda uppat at koma saman við onkrum?
19 Tað kemur fyri, at vit mugu halda uppat at koma saman við einum, sum hevur hoyrt til samkomuna. Henda støðan tekur seg upp, tá ið onkur, sum brýtur Guds lóg uttan at angra, verður útihýstur, ella tá ið ein avnoktar trúnna við at bera fram falska læru ella við sjálvur at kvetta sambandið við samkomuna. Guds orð sigur heilt greitt, at vit ’ikki skulu umgangast’ slík fólk. * (Les Fyrra Korintbræv 5:11-13; 2 Jóhannes 9-11) Tað kann vera sera torført at halda uppat at koma saman við einum, sum kanska var ein vinur, ella sum er í familju við okkum. Vísa vit, at vit veruliga seta trúfesti móti Jehova og hansara rættvísu lógum fram um alt annað? Minst til, at Jehova leggur stóran dent á trúfesti og lýdni.
20, 21. (a) Hví er tað ein kærleiksfull skipan at útihýsa einum syndara, ið ikki angrar? (b) Hví er tað av alstórum týdningi, at vit hugsa okkum væl um, tá ið vit velja vinir?
20 Útihýsing er í roynd og veru ein kærleiksfull skipan frá Jehova. Hvussu tá? Jú, at útihýsa einum syndara, ið ikki angrar, vísir kærleika til Guds heilaga navn, Jehova, og alt, sum tað stendur fyri. (1 Pætur 1:15, 16) Tað verjir eisini samkomuna. Tey trúføstu í samkomuni sleppa undan ringari ávirkan frá tilvitaðum syndarum og kunnu halda fram at tilbiðja Gud, fullvís í at samkoman er eitt trygt skjól í hesum ónda heimi. (1 Korintbræv 5:7; Hebrearabrævið 12:15, 16) Henda álvarsama tyktin er eisini eitt prógv um kærleika til tann, sum hevur syndað. Og kanska er tað júst ein slík tykt, sum kann fáa hann at rakna við og taka tey neyðugu stigini til at venda aftur til Jehova. – Hebrearabrævið 12:11.
21 Tað er ein sannroynd, at okkara góðu vinir kunnu hava stóra ávirkan á okkum. Tí er tað av alstórum týdningi, at vit hugsa okkum væl um, tá ið vit velja vinir. Gerast vit vinir við tey, sum eru vinir við Jehova, og elska tey, sum hann elskar, fáa vit besta felagsskapin, ið hugsast kann. Teirra ávirkan fer at hjálpa okkum at liva upp til okkara avgerð um at gleða Jehova.
^ par. 4 Við at biðja Ábraham gera hetta gav Jehova eina lýsing av tí ofrinum, hann sjálvur fór at lata við at ofra sín einborna son. (Jóhannes 3:16) Í døminum við Ábrahami kom Jehova upp ímillum og læt hann ofra ein veðr í staðin fyri Ísak. – 1 Mósebók 22:1, 2, 9-13.
^ par. 9 Dávid var ein unglingi, tá ið hann drap Goliat og umleið 30 ára gamal, tá ið Jónatan doyði. (1 Sámuel 17:33; 31:2; 2 Sámuel 5:4) Jónatan, sum var okkurt um 60 ára gamal, tá ið hann doyði, var tí umleið 30 ár eldri enn Dávid.
^ par. 10 Sum vit síggja í Fyrru Sámuelsbók 23:17, vísti Jónatan á fimm ymisk viðurskifti, tá ið hann uggaði Dávid: (1) Hann segði, at Dávid ikki skuldi óttast. (2) Hann vissaði Dávid um, at tað fór at miseydnast Sauli at leggja hond á hann. (3) Hann minti Dávid á, at hann fór at verða kongur, sum Gud hevði lovað. (4) Hann lovaði Dávidi trúskap. (5) Hann segði við Dávid, at sjálvt Saul visti um henda trúskapin.
^ par. 19 Fleiri upplýsingar um, hvussu vit skulu bera okkum at í sambandi við útihýst ella tey, sum hava kvett sambandið við samkomuna, eru at finna í uppískoytinum „Hvussu skulu vit bera okkum at í sambandi við ein, sum er útihýstur?“


text:
Jämtlands län
Jämtlands län er ein sýsla í Svøríki. Í eystri hevur Jämtlands län mark við Västernorrlands län og Gävleborgs län, í norðri við Västerbottens län og í suðri víð Dalarnas län. Jämtlands län varð stovnaður á 1810. Høvuðsstaðurin í Jämtlands län er Östersund.
Jämtlands län hevur umleið 126 461 íbúgvar (2013)[1] og en vídd við 53 752,8 km².
Kommunur[rætta | rætta wikitekst]
- Bergs kommuna
- Bräcke kommuna
- Härjedalens kommuna
- Krokoms kommuna
- Ragunda kommuna
- Strömsunds kommuna
- Åre kommuna
- Östersunds kommuna
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Orð og lag: Ira F. Stanphill
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Ei gull- og silvurkrúnu varð Hann krýndur við,
sum ennisprýði tornakrúnu bar!
Og tær rubinir, sum Hans pínda enni bar,
tað var Hans blóð, sum rann og ofrað varð.
Niðurlag: Í kærleika við blóði Hann
eitt frælsisbræv á krossi vann;
Hann rópti út: Tað fullgjørt er!
Nú vón er fyri hesi verð!
2. Til spott eitt purpurplagg varð um Hans herðar tveitt,
ímeðan blóðið úr Hans sárum rann!
Men úr Hans sárum flýtur ævig heilsubót,
har undurfulla frelsu við eg fann!
3. Men, síggj, tann háðan, spott, sum Hann á sinni leið
tó størsta æran mær nú vorðin er!
Við grøv Hans fíggindin helt vakt, men upp Hann stóð,
tí klødd í frelsu nú Hans brúður er.