text:
4G/LTE Mobil Internet og Wi-Fi: Tann størsta alheimsfarsóttin nakrantíð?
Eftir Martin Möhrke
Nógv fólk eru enn ónervað av teim møguligu fylgjunum av geisling frá fartelefonum, tráðleysum neti og øðrum tólum, sum geva geisling. Undantikin eru tey, sjálvandi, sum eru vorðin reiðiliga sjúk og eru fullgreið yvir hesar fylgjur. Hetta er kortini ein lítil bólkur. Tá ið avtornar, sleppur eingin livandi vera undan teirri ávirkan, sum ónatúrlig geisling hevur á kyknubygnaðin í kroppinum.
Bara nøkur fá lond í Europa hava tikið stig til at verja sínar íbúgvar við at kunna teir og við at krevja, at pakkar við tráðleysum tólum hava ávarðingarmerki. Í Frankaríki er tað forboðið børnum undir 15 ár at brúka GSM. Europaráðið hevur viðtikið eina samtykt, har mælt verður til at skerja fartelefonir og tráðleyst net í skúlum niður í einki. (Kelda: Europaráðið, Skjal nr. 12608, 6.mai 2011). Higartil er tíverri einki gjørt í Hálandi viðvíkjandi hesi samtykt, og líkt er til, at nógv ár fara at ganga, áðrenn nøkur broyting verður framd. (Í Føroyum verður als einki gjørt við henda spurning. red.)
Samstundis kemur eitt stútt vaksandi tal av fólki við kroniskum sjúkum til kommunulæknar og aðrar læknar. Tað sýnist ikki at bera til at greina, hvat ið bagir teimum.
Av mátingum, sum eru gjørdar við nýggjari læknafrøðiligari útgerð, blóðmátingum ella spýttkanningum, sæst, at atvoldin er at fólk eru ov nógv útsett fyri geisling. Tíverri er tað so, at flestu læknar hava enn ikki tikið hesi tøl til sín.
Í 2002 vóru umleið 1 av 30 sjúklingum strongd av geisling. Nú er talið ein av trimum. Kanningar av 300 sjúklingum við kroniskum sjúkum vístu, at í 138 førum var høvuðsatvoldin geisling. Hetta eru skakandi tøl. Síðani 3G og Wi-Fi/tráðleyst internet eru vorðin algongd, er trupulleikin nógv vaksin. Vit mugu spyrja okkum sjálvi, hvat fer at henda, tá ið fjórða ættarlið, 4G/LTE mobilnet, verður tikið í nýtslu.
Við blóðmátingum síggja vit, at ikki-ioniserandi geisling hevur ógvusliga ávirkan á eitt nú blóðvirðini fyri hjánýrini og á kortisolinnihaldið í blóðinum, men eisini á onnur blóðvirði og á blóðtrýstið. Eisini virðini í mátingum av óregluligum hjartasláttri broytast í somu løtu, sum ein persónur verður geislaður við einum ella fleiri sløgum av ikki-ioniserandi geislingum. Í ymiskum mátingum við øðrum mátitólum síggjast nógvar ymiskar broytingar. Í MRI/PET og infrareyðum skanningum síggjast broytingar í heilanum og hitanum í húðini uppá nøkur fá sekund.
Í royndum, har æti verður geislað við Wi-Fi og/ella 3G/4G geisling, doyr ætið ella verður vanskapt uppá nakrar dagar. Við Wi-Fi tekur hetta umleið 96 tímar, við 3G umleið 72 tímar, og við 4G tekur tað 48 tímar.
Hvat fer henda geisling so at gera við kyknurnar hjá fólki?
Prognosuskipanin er ein mátingarháttur, sum mátar mótstøðuføri í húðini. Tað ber til at týða úrslitini av hesum mátingum og gera niðurstøður.
Mynd 1 vísir eina meridianmáting. Allir innvølir, allar skipanir og alt virksemi í kroppinum er knýtt at eini meridian. Grøna strikan vísir støðuna hjá einum, sum hevur sera góða heilsu. Bláa strikan vísir støðuna hjá einum, har okkurt bagir. Við eini lítlari provokatión og við eini nýggjari máting (reyða strikan), síggja vit, hvar ið veikleikarnir eru. Vinstrumegin reyðu strikuna síggja vit, at meridianin fyri miltið og brisið hjá persóninum, sum verður kannaður, vísir lægri orku, og tað sama er við meridianini, sum stýrir renslinum í kroppinum. Harafturat sæst ein meir-orka, ella “hyper”-støða. Hesin skeivleiki er vanligur at síggja, tá ið geisling er í kroppinum. Milt/bris-meridianin er millum annað knýtt at tí vegetativa nervalagnum og meridianini fyri rensl, sum millum annað er knýtt at blóðæðrunum. Tá ið geislaløðingin er fingin burtur, vaksa virðini aftur, og kroppurin kann koma fyri seg. Geisling kann sjálvsagt eisini hava við sær nógvar aðrar skeivleikar ella veikleikar.
Mynd 2 vísir eitt dømi um eina prognosuroynd við avleiðingum. Av teimum umleið 18 verandi avleiðingunum, kunnu 15 teirra rímiliga lætt mátast við húðarmótstøðumátingum. Á henda hátt sæst, í hvørjum standi tað autonoma (sjálvstýrandi) nervalagið er. Eisini sæst, hvørjum standi meridianin er í. Hvør meridian er knýtt at einum innvøli, einum vøddabólki, ryggjargeisla, tonn, kenslu og chakra og eini skipan (eitt nú immunskipanini). Við einum grønum stabba sæst, hvat ið bagir, hvør atvoldin er, og tá kann okkurt gerast. Við einum reyðum kubba, sæst ikki hvat ið bagir, hvør atvoldin er, og einki kann gerast við tað, ella mugu vit fyrst taka okkum av onkrari aðrari atvold. Hesin persónurin má fyrst av øllum fáa geislaløðingina burtur úr kroppinum.
Tað hendir eisini ofta, at trífalda-hita meridianin, sum er knýtt at tí endokrinu skipanini, vísir lág virði. Oftast er tí, at hypotalamus, hypofysa ella pinealkertilin onkursvegna eru fyri eini ovurløðing. Nógvar orsøkir kunnu vera til hetta, men óvanliga stórar nøgdir av geisling kunnu ávirka hesa meridianina og teir innvølir og /ella skipaninir, sum eru knýttar at henni.
Í royndum síggja vit fleiri og fleiri smábørn, sum eru fyri ov høgari geisling og nógvum sera ymiskum sjúkum, millum annað hyperaktiviteti ella kroniskari møði. Geisling kann eisini vera atvoldin til, at pinkubørn gráta í heilum (hugsa um pinkubarnaalarmin, sum hevur DECT)
Av mátingum við ymiskari útgerð sæst, sum áður nevnt, at álvarsligir heilsutrupulleikar stinga seg upp í ymsastaðni í kroppinum. Í fyrstuni vísa seg ymisk veik og ókend sjúkueyðkenni, men sum frá líður herðast tey.
Kirlian myndatøkumáting av fingrunum hjá einum fólki áðrenn og aftaná geisling. (Kelda: Research Professor, Dr.Konstantin Korotkov)
Samstundis er tað alment kent úr skamtaalisfrøðini (kvantefysik), at mannakroppurin er ikki bara ein alifrøðilig, lívevnafrøðilig skipan, men at hann eisini hevur eitt kunnandi felt (information field), sum stýrir ymiskum funktiónum. Hetta hendir á einum erfínum stigi. Tá ið kroppurin fær ymisk sløg av geisling í seg, verða hesar funktiónir órógvaðar, og fyrr ella seinni vísa seg kropslig sjúkueyðkenni og/ella sjúkur. Av tí at nervalagið verður ávirkað, kann blóðtrýstið broytast, og eisini óskiljandi møði og ovurvirkni (hyperaktivitetur) kann taka seg fram.
Menniskju eru sera sterk og hava lætt við at laga seg til nýggjar umstøður. Fólk broytast eisini, sum dagurin gongur, men um náttina mugu vit sleppa at hvíla okkum og sleppa undan (ikki-ionioserandi) geisling. Men vit verða bombarderað dag og nátt við geisling, sum stavar frá ravmagnsseingjum, vatnseingjum, útvarpsklokkum, DECT-telefonum í náttarstøðu, 24/7 Wi-Fi og fartelefonum undir koddanum ella á náttborðinum. Grannarnir hava eisini Wi-Fi tendrað og eina DECT. Kanska hevði kroppurin megnað alla hesa geisling, um tað bara var um dagin og ikki um náttina. Men eitt miðal hús hevur ímillum 5 og 10 Wi-Fi kanalir og 3 DECT telefonir, fyri ikki at tala um fleiri fartelefonir í gongd dag sum nátt við Bluetooth, Wi-Fi og 3G. Børn spæla nógv við tráðleysar leikur og/ella teldlar. Vit mugu heldur ikki gloyma fartelefonmastarnar. Tær eru kanska fest í húsatekjuna ella á ellisheim. Eina ferð vórðu málingareindir fyrisettar fyri hvørt einstakt tól, men tá hugsaði eingin sær, at tað fóru at vera meira enn 10 sendistøðir (tráðleys tól) í einum vanligum húsi.
Fyri nøkrum árum síðani noyddi stjórnin í Niðurlondum telefonfeløgini at gjalda sera nógv fyri frekvensirnar. Afturfyri fingu tey loyvi at seta fartelefonmastrar alla staðni uttan at søkja um loyvi. Hetta hendi, hóast tann upprunaligi málistokkurin var, at fartelefonmastrar skuldu standa í minsta lagi 100 metrar frá húsum, men hetta var fyri 10 árum síðani.
Hvat kunnu vit gera?
Tosa so lítið sum til ber í fartelefon. Tá ið tú noyðist at tosa í fartelefon, skalt brúka leidning. Knýt henda leidning til eina magnet, sum fæst í øllum elektronikkhandlum, ella bind ein knút á beint við síðuna á telefonini. Send boð ella ring aftur seinni á fastnetinum. Royn og lat vera við at tosa í bilinum!
Sløkk Wi-Fi, Bluetooth og 3G, tá ið tú ikki brúkar tað, og hav fartelefonina so lítið uppi á tær, sum til ber. Tað ber eisini til at ringja uttan 3G. Tað er bara neyðugt, tá ið tú brúkar internetið nógv á fartelefonini.
Sløkk fyri Bluetooth og Wi-Fi á teldum, prentarum og øðrum tráðleysum tólum bæði á hardware og á software, og brúka bara káplar. Um hetta ikki letur seg gera, mást tú ið hvussu er sløkkja fyri Wi-Fi-beinaranum (routaranum) og øllum tráðleysum sendarum um náttina. Ein tíðarmálari kostar ikki nógvar krónur. Umhugsa at fáa ein bio-kannara at máta í húsunum hjá tær og ráðgeva tær. ( Í Føroyum ber til at fáa formannin í Erbylgjufelagnum Janus Guttesen at kanna húsini fyri mikrobylgjugeisling).
Tá ið hetta er sagt, skalt tú ikki lata nakran noyða okkurt slag av kúlu, terningi ella øðrum lutum uppá teg. Mátingar hava víst, at tær flestu uppfinnningarnar hjálpa lítið ella einki hjá sjúklingum, sum eru raktir av geisling. Sum er, eru bara nakrar fáar vørur, sum vísa seg álítandi og hjálpa til at halda javnvágina í kroppinum og í umhvørvinum. – Fyribyrging er frægasta heilsubót.
Tryggja tær, at Bluetooth-sendarin í bilinum hjá tær er ordiliga sløktur ella tak sendaran úr bilinum. Tey flestu útvarpstólini senda áhaldandi eitt Bluetooth-signal, sum leitar eftir telefonum. Tær flestu stýringsskipanirnar brúka Bluetooth, sløkk tær eisini. Brúka ongantíð Bluetooth-móttakara í oyrunum!
Hevur tú børn í skúlaaldri, kanst tú biða skúlan um at avmarka/banna Wi-Fi ella at taka Wi-Fi av. Vit hava eina rúgva av prógvum, sum tala ímóti hesi nýtslu. WHO og Evroparáðið samtykkja í hesum. Í skúlunum í Frankaríki er tað forboðið fyri børn undir 14 ár at hava fartelefon við sær í skúla og/ella at ringja við fartelefon. Hevur nakar undrast á, hví børn hetta síðsta tíggjuáraskeiðið eru so “hyper” og vísa so nógv ADHD-eyðkenni? Børn ganga á gummisólum, ganga á plastikkgólvum í skúlunum og verða áhaldandi og ógvusliga stimulerað, fyrst og fremst av geisling. Tann orkan, tey fáa, finnur onga leið niður í jørðina.
Brúka ikki DECT telefon (tráðleysa hústelefon), brúka heldur eina telefon við leidningi (ella bið um eina Eco + Low DECT (fæst eisini í Føroyum.) Tær sløkna fullkomiliga, tá ið tær ikki verða brúktar. Gang berføtt/ur so nógv, sum til ber, ella við leðursólum, slepp tær undan gummi.
Brúka ikki erbylgjuovn (mikroovn) ella tryggja tær íð hvussu er, at tú ert í minsta lagi 2,5 metrar burtur frá ovninum, og lat ongantíð børn vera í nánd av hesum útbúnaði. Tað er eisini ávíst, at maturin verður óetandi av hesum og hevur einki orkuvirði eftir í sær. Tað merkir, at erbylgjuovnar eru ónýtiligir at tiðna og hita pinkubarnamat í. Brúka vatn, sum hevur pH-virði 7,5 ella hægri. PH-virðið á vatninum í Tórshavn er 7,8.
Tað týdningarmesta staðið, songin hjá tær!
Vit mugu hvíla okkum um náttina og ikki fáa meira stimulans, enn vit fáa um dagin. Tað verður mett, at eitt fólk, sum svevur, er 200 til 400 ferðir so viðkvæmt fyri geisling og aðrari ávirkan, sum tá ið tað fólkið er vakið. Tryggja tær, at eingi ravmagnstól eru í nánd av seingini hjá tær og hjá børnunum. Við øðrum orðum: einki ravmagnsteppi, eingin hitari til vatnsong, eingin song, sum kann stillast við ravmangsriknum tóli (tak stikkið úr) og eingin ravmagnsrikin útvarpsklokka.Legg fartelefonina inn í eitt annað rúm ella sløkk hana, tað er betri! Um neyðugt, kanst tú keypa ein vekkara, sum gongur við battarí.
Um tú býrt nær við eina ravmagnsstøð, háspenningarmastur ella minni enn ein kilometur frá eini fartelefonmastur, kanst tú umhugsa tillaging/verju ella umhugsa at flyta um neyðugt, um tú ert sera viðkvom/viðkvæmur og altíð ert móð/ur.
Gev gætur øllum, sum geislar. Nógvar teldur (pc’arar) hava Wi-Fi-antennu, og hon er ofta tendrað allan dagin, hóast hon ikki verður brúkt. Hóast teldan er knýtt til fastnetið, skal tú eisini kanna uppsetingina á telduni og tryggja tær, at Wi-Fi og/ella Bluetooth-skipanirnar eru sløktar.
Nøkur eyðkenni við at verða fyri mikrobylgju-geisling eru:
- Áhaldandi møði
- Tú vaknar millum kl. 3 og 6 á nátt.
- Aftaná sterkar dreymar: tannagríðsl og teeth grinding or vendan.
- Sveitti uttan at vera rættiliga heit/ur, serliga um náttina.
- “Sovandi” ella sitrandi hendur og føtur.
- Krampar í føtrum ella legginum (kann eisini vera mangul uppá magnesium)
- Stívleika ella stívar leggir tá staðið verður.
- Trongd at lata sær á vatninum uttan nógv urin í bløðruni.
- Hyperventilation
- Andaneyð
- Óregliligur hjartasláttur
- Kensla av krampa, sum strálar frá bringuni til økslina og kjálkabeini.
- Høgt blóðtrýst
- Stív (vanliga) vinstra øksl
- Sitrandi kensla í maganum og brósti
Fólk kenna oftari tey kroppsligu sjúkueyðkennini í vinstru síðu enn í høgru.
Um sjúkueyðkennini hvørva, eftir at tú ert komin upp og ert farin at røra teg, skalt tú hugsa um ravmagnsdálking/geisling.
Ymiskar klinikkir eru, sum kunnu gera av, um tú hevur verið fyri ov nógvari geisling.
(Ongar slíkar klinikkir eru í Føroyum – enn).
Tað eru eisini nógv tól á marknaðinum, sum sigast at taka geisling burtur. Hetta passar ikki, tí tað er ógjørligt at taka geisling burtur. Kortini eru nakrir lutir á marknaðinum, ið gera mun, sum kann mátast. Tey skapa eitt harmoniskt felt, sum kroppurin stendur seg lættari við. Hesum tólum eiga vit at geva gætur og at kanna tey meira. Eitt dømi um hetta er frá Floww International. Hetta er ein nýskapandi fyritøka, sum er á top 100 listanum yvir nýskapandi fyritøkur í Hálandi. Floww heilsutøknin brúkar geislandi orku og skapar eitt nýtt felt, sum hevur sama títtleika sum kroppurin, og hetta skapar eitt natúrligt felt.
Tú kanst eisini brúka eitt lak, sum hevur samband við jørð (earthing sheet). Tú leggur tað á songina og forbindur við jørð við einum veiri. Tann uppsavnaða geislingin í kroppinum verður umgangandi leidd niður í jørðina. Vitskapligar kanningar vísa, at bruni og aðrar sjúkur lekjast skjótari í meira enn 50% av førunum. Slíkir lutir eru at fáa til sengur og til kontórnýtslu. Geislaløðing frá øðrum keldum, sum ikki kunnu sløkkjast, kann eisini viðgerðast upp á hendan mátan.
Tíverri verður 4G skjótt innført, tað skal geva superskjótt internet á fartelefonina. Hesin frekvensur er so høgur, at tað fer at ávirka heilsuna hjá fólki álvarsliga. Um eini 2 – 3 ár fer hetta ivaleyst at vísa seg við tað, at 1 av 3 fólkum verður álvarsliga sjúkt.
Ger vart við teg og skrivað undir áheitan til føroyska Heilsamálaráðharran, her verður heitt á myndugleikarnar um at kanna, hvørjir heilsuvandar standast av 4G, áðrenn tað verður tikið í nýtslu.
Tú hevur eisini rætt til at hava góða heilsu, og landið er pliktað at verja okkum. Hetta kann gerast við at bíleggja hóskandi gransking og serliga við at skipa óheftar kanningar, sum ikki verða fíggjaðar av telefyritøkunum sjálvum.
Natúrligur heilivágur
Nógvur ymiskur heilivágur finst, sum kann vera við at minka um geisla-yvirløðing. Phosporus (geisling), Silicon (geopathy), Jod (geisling), Magnesium phosporicum (geisling), ymisk tarasløg (UV og geislavirkni)
Niðurstøða
Í okkara klinikk síggja vit eitt vaksandi tal av sjúklingum, sum hava geisla-yvirløðing. Tá ið vit hava viðgjørt fólk á ymsan hátt ella brúkt ávísar úrdráttir/tól, sæst ein bati.
Langtíðarfylgjurnar kunnu verða nógv verri, enn vit halda ella duga at hugsa okkum í løtuni. Um eini tvey ár fara vit kanska at tosa um geisling upp á sama máta, sum vit tosaðu um asbest fyri tíggju árum síðani. Men av tí, at alt enn er ógreitt, er tað ráðiligt at virka fyribyrgjandi og beina burtur so nógvar geislingarkeldur, sum gjørligt, sleppa okkum undan 4G/LTE og ikki føra tað inn, fyrr enn greitt er, at tað er óskaðiligt (og tað er tað ikki.)
Tað kann vera ráðiligt at brúka onkur tól/natúrmedisin, sum verja, og at hava gott jørðsamband. Men í fyrstu syftu kanst tú lata teg kanna hjá fakfólki fyri at fáa staðfest, um tú dregist við geisla-ovurløðing og vita, hvussu støðan er áðrenn og aftaná, at tú hevur brúkt okkurt av áðurnevndu tólum/natúrmedisini.
Í Russlandi eru nógvar hundrað kanningar gjørdar av, hvussu geisling ávirkar okkum.
Landið átti at tikið størri ábyrgd av hesum og farið í holt við fleiri óheftar granskingar. Vinnan skuldi leita eftir øðrum sløgum geislingarhættum, sum ikki eru skaðiligir fyri náttúruna. Men enn er leiðin long, og vónin er, at onkur stór uppfinning kemur, sum gevur okkum trygga og óskaðiliga geisling.
Keldur (leinkjur finnast í upprunagreinini):
Heavy Use of Mobile Phones Increases Cancer Risk, Study Finds
PubMed search results for “cell phone radiation”
PubMed search results for “prognos”
German language Wikipedia article on Karl Hecht)
Foundation for Alternative and Integrative Medicine
U.S. National Institutes of Health (NIH)
The JAMA Network
Your Brain on Cellphones: Effects Present, Consequences Unknown
Preventief Medisch Centrum Rotterdam
Infraroodscreening
Dr. Korotkov official web site
Kirlionics Technologies International
DDT, Softenon, Asbest, tabak en… EMS..!
BioInitiative Report: A Rationale for a Biologically-based Public Exposure Standard for Electromagnetic Fields (ELF and RF)
Powerwatch
StopUMTS
Kennisplatform Veilig Mobiel Netwerk
Straling-Electrosmog
Burger Ministerie voor Stralings Bescherming
Publicaties over Straling
Bürgerwelle: Umbrella Organization of Citizens and Initiatives to Protect Against Electrosmog
Earthing Institute, Inc.
Alkaline Water
Energetic Healing
Nieuw onderzoek naar zieke bomen door wifi-straling
Prognos Benelux
Facebook: Parents Against Wi-Fi in School
Selectivity in biomineralization of barium and strontium
Recent Research on Brain and Biological Effects of Cell-Phones
The Biological Effects of Weak Electromagnetic Fields
Um høvundin
Martin Mohrke er undangongumaður bæði í vanligari og alternativari læknavísindi, hevur sergrein i læknavísindaligari sjúkugreining og terapeutiskum skipanum. Í 2005 flutti hann, tá ein GSM-mastur varð sett upp aftanfyri húsini hjá honum. Hagtøl vísa, at rundan um fartelefonmastrar er talið av (ó)skiljandi sjúkutilburðum hægri enn annars. Hann arbeiðir í The Preventive Medical Center í Rotterdam og mátar sjúklingar, sum hava óskiljandi sjúkueyðkenni. Hann brúkar ymiskar heiliráðsskipanir, sjúkugreinandi skipanir og terapeutiskar skipanir, og fær á hendan hátt víst á, hvørji árin geisling gevur. (Hann brúkar millum annað Prognos, NES Health, Varicor (HRV), Kirlian myndatól, infrareyð myndatól). Í samstarvi við læknar, terapeutar og lærdar háskúlar kannar hann eisini ymiskar sjúkugreiningarskipanir og terapeutiskar skipanir ella tól fyri FAIM (Foundation for Alternative and Integrative Medicine) fyri at gera av, hvussu gagnlig og virkin, tey eru.
Umsett: Sonja
Upprunagreinin er frá Foundation for Alternative and Integrative Medicine.


c: text/html

text:
Her verða skúlating, og onnur boð til tykkum skrivað.
Vit hava umbiðið workbook til lesibókina, og byrja at arbeiða í henni so skjótt hon kemur. Workbook verður í skúlanum, uttanso at næm. ikki er liðugur við uppgávuna.
Ynskja tit at venja sangirnar heima, so er at trýsta á linkið niðanfyri!
Her er ABC sangurin! Her er Baa Baa Black sheep! Og aðrir stuttligir stavi-sangir!Trýst her!
Numbers: trýst her!
-syngja bókstavaraðið
-lesa Meet Peter sí. 7
-gjøgnumganga torfør orð
-fyrireika næstu lektiu, Peter´s family sí.8
(tá vit fyrireika okkum, í skúlanum, til næstuferð, lesa vit tekstin og lurta væl eftir fløguni)
-syngja bókstavaraðið
-lesa Peter´s family sí. 8
-gjøgnumganga orð, ið eru torfør
-práta enskt-2 næm. (lýsing av okkum sjálvum)
-fyrireika næstu lektiu Travelling sí. 10 -lurta eftir fløguni
-syngja bókstavaraðið
-lesa Travelling sí. 10 (lesið væl uppá heima)
-gjøgnumganga orð, ið eru torfør
-fyrireika næstu lektiu sí. 12 Sing a rainbow
Venja í skúlanum hendan sangin: sangurin í bókini er at hoyra her!
-syngja í skúlanum: bókstavaraðið og Sing a rainbow -trýst her!
-skriva um okkum sjálvi á enskum í heftið!
-fyrireika næstu sí. 13 The Body Head and Sholders
Eri burturstødd Margretha Hansen verður fyri meg 12. og 14. sept.!
-syngja bókstavaraðið og Sing a rainbow
-arbeiða við uppgávum í Workbook.
-lesa/ syngja The Body á sí. 13 Head and Sholders (heima)
Ongi skúlatig, vit arbeiða í skúlanum.
-syngja bókstavaraðið og Head, Shoulders, Knee....
Arb. í bólkum 2 næm. saman.
-tekna hvønn annan og seta heiti á
-sprota heiti vit ikki kenna t.d. miðja á enskum, trýst her! Og kom beinleiðis á sprotan.fo
Evnisdagur
Evnisdagur
The Body sí.13 at lesa heima (enn einaferð)
-vit arbeiða í Workbook í skúlanum
What is in Mandy´s suitcase sí. 14 at lesa heima
-vit arbeiða í Workbook í skúlanum
What is Peter wearing?
Lesið sí. 15 heima!
-vit arb. í workbook í skúlanum
Tey ið ikki vórðu liðug við sí. 13 í Workbook gera sí. lidna heima!
Vit arb. víðari í Workbook í skúlanum.
Onkið fyri!
Vit syngja og práta :)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Janus Djurhuus
Jens Hendrik Oliver Djurhuus, vanliga nevndur Janus, livdi frá 26. februar 1881 til 1. september 1948. Havnframi Hans Andrias Djurhuus var bróðir Janusar. Saman ganga Hans Andrias Djurhuus og Janus Djurhuus undir heitinum Áarstovubrøðurnir.
Hann varð borin í heim í Havn í 1881. Hann vísti seg skjótt at vera evnaríkur út yvir tað vanliga, og las longu í realskúlanum grikskt og latín. Sum skilst fekk hann ans fyri móðurmálinum, tá hann í skúlanum hoyrdi ein av sínum floksfeløgum, Jákup Dahl, lesa yrkingina Nú er tann stundin..., av yrkjaranum og tjóðskaparleiðaranum Jóannes Patursson.
Janus tók preliminerprógv í 1897, og fór so til Danmarkar at ganga á studentaskúla. Hann var fyrst í Keypmannahavn, men flutti so til Bornholm, har fyrrverandi lærari hansara, Emil Bruun, var prestur. Janus tók studentsprógv í 1900, og árið eftir kom fyrsta yrking hansara Blíð er summarnátt á Føroya landi. Í 1911 gjørdist Janus Djurhuus cand. jur., og virkaði síðan sum løgfrøðingur í Danmark og í Føroyum. Í 1914 kom fyrsta yrkingasavnið: Yrkingar.
Restina av søguni kenna vit. Fimm yrkingasøvn og ein mongd av umsetingum, m.a. av teimum klassisku griksku yrkjarunum. Størsta verk hansara var umsetingin av Illiaduni eftir Homeros, Janus nevnir verkið Ilionskvæði á føroyskum. Tá Janus Djurhuus doyði í 1948, lógu yvir 200 yrkingar og umsetingar eftir hann.
Tær klassisku fornbókmentirnar og kunnleikin til grikst og latín seta dám á poetisku verkini hjá Janusi Djurhuus. Men eisini tjóðskaparromantiska rørslan, tokkin til føroyska málið og kunnleikin til fornnorrønu bókmentirnar hava gjørt hann til hin mest týðandi føroyska yrkjaran – faðir at tí bundna føroyska nútíðarskaldskapinum.
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- J. H. O. Djurhuus: Yrkingar 1898 - 1948; Mentunargrunnur Studentafelagsins 1988
- Hanus Andreassen: J.H.O. Djurhuus - Ein bókmentalig ævisøga, I - III; Mentunargrunnur Studentafelagsins 1994 - ?
Ávísingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Stamps.fo - Yrkingar eftir J.H.O. Djurhuus (Kelda. Grein hjá Anker Eli Petersen).


text:
Sum tað fyrsta B36 liðið, so byrjaði U17 genturnar í dag teirra landskapping anno 2017. Fyrsta mótstøðu liðið var grannarnir úr HB.
B36 stillaði við nýggjum venjara, Gunnar Sørensen, og einari nýggjari spæliskipan. Talan var sum heild um ein nakað rótutan dyst, har okkara gentur tó vóru omaná tað mesta av dystinum, og komu eisini fram til nógvar góðar møguleikar.
Tíðliga í fyrra hálvleiki legði Marjun B36 á odda eftir horna frá Armgarð, men í siðsta álopinum í hálvleikinum fekk HB javna. Okkara pressaði tó á frá fyrsta floyti í seinna hálvleiki, og eftir fáar minuttir vann Bára bóltin frá HB verjuni og legði B36 á odda aftur. HB megnaði tó at svara aftur og líkt var til, at dysturin skuldi enda við javnleiki.
Emma vildi tað tó ørðvísi og við einum flottum einmansavrikið legði hon B36 á odda 3-2, ið eisini gjørdist endaliga úrslitið.
Okkara ungu gentur vísti nógvar góðar taktir og er ongin ivi um, at hetta verður eitt spennandi kappingarár. Tó er eisini nógv, sum skal venjast fram til komandi dystir. Alt í alt ein uppiborin B36 sigur.
Liðið í dag:
Beinta; Armgarð, Helena; Hanna, Marjun, Lý; Janita, Emma, Bára. Eyka: Ronja, Katrina. Venjari: Gunnar.
Høvuðsponsor hjá U17 gentum er Dygdarverk.


text:
Umboðsmaðurin hevur kannað, um barnaverndartænasturnar hildu freistirnar í barnaverndarmálum, sum skuldu endurskoðast av Høvuðsbarnaverndarnevndini í tíðarskeiðinum 2014-2016/17.
Kanningin vísti, at tað alt ov ofta kom fyri, at endurskoðanarfreistirnar ikki vórðu hildnar, og vóru orsøkirnar til hetta ymiskar.
Umboðsmaðurin vísti á, at hetta als ikki er nøktandi við atlitinum at tryggja rættindini hjá foreldrum og børnum í barnaverndarmálum. Umboðsmaðurin bað barnaverndartænasturnar og kommunurnar seta tiltøk í verk fyri at tryggja, at endurskoðanarfreistirnar verða hildnar.
- Samanumtikið haldi eg, at kanningin av endurskoðanarfreistum í barnaverndarmálum vísir, at tað alt ov ofta kom fyri í kannaða tíðarskeiðinum, at upprunaligu endurskoðanarfreistirnar í barnaverndarmálum ikki vórðu hildnar. Hetta er als ikki nøktandi í mun til atliti at endamálinum við ásetingunum í § 24 a í barnaverndarlógini um endurskoðanarfreistir, nevniliga at tryggja rættindini hjá foreldrum og børnum, soleiðis at fyriskipanin ikki heldur fram uttan so, at treytirnar fyri umsorganaryvirtøku framvegis eru til staðar.
- Barnaverndartænasturnar hava, sbrt. § 24 í barnaverndarlógin, skyldu til at fylgja málum um umsorganaryvirtøku væl og regluliga meta um, hvørt umstøðurnar í familjuni eru broyttar.
- Barnaverndartænasturnar eiga tí at seta tiltøk í verk, sum betra um mannagongdirnar og síggja til, at tilmælini til Høvuðsbarnaverndarnevndina verða liðug í góðari tíð, soleiðis at endurskoðanarfreistirnar verða hildnar, og børn og foreldur í góðari tíð vita, hvat skal henda.
- Tað eigur ikki at koma fyri, at mál ikki verða løgd fyri Høvuðsbarnaverndarnevndina rættstundis.
- Barnaverndartænasturnar eiga tí at biðja um kanningar og frágreiðingar frá fakfólki og stovnum í góðari tíð, tryggja at barnaverndartænasturnar verða mintar á freistir og fundir og at leggja arbeiðið til rættis eftir útflýggjaðu fundarætlanini frá Høvuðsbarnaverndarnevndini. Harumframt eiga barnaverndartænasturnar at verða skipaðar soleiðis, at arbeiðsbyrðan ikki verður ov stór og útskiftingin í starvsfólkahópinum ov títt.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Var í Vági í veistlu hjá Peturi og Anniku Johannessen, á Brekku, nú hann hevði fingið prógv sum skipsførari, og kann fara frá tveimum strípum til tríggjar. Til lukku, Petur!
Í horninum í stovuni, framvið øllum kjøtinum, eisini úr egnum haga, fangaði eygað eina Brúðarbíbliu og eina Lívfrøðibók, Den Lille Brehm. Báðar danskar og frá eini aðrari tíð. Brúðarbíblian er úr slektini hjá Anniku. Á titulblaðnum hevur bókbindarin Herluf Arnason úr Havn skrivað eina heilsan til brúðarparið við handskrift, sum eisini hoyrir eini aðrari tíð til og neyvan sæst í okkara talgildu tíðum. Lívfrøðibókin var flott uttan. Innihaldið tyktist eitt sindur fjart og lítið pedagogiskt. Soleiðis forferst handaverk alla tíðina og gerst søga. Í hesum føri handskrift og bókainnbinding. Við okkum norðuraftur fingu vit eitt tjógv og ein bógv. Slíkt kemur væl við í summarhitanum í Havn.


text:
Jan Müller
19.06.2017 - 09:30
”Vit høvdu 16 ár við oljuleiting. Fyrstu loyvini vórðu latin í 2000, og tey seinastu vórðu latin inn aftur í 2016. Mest sum øll tann leitingin, vita vit nú, bygdi í stóran mun á eina skeiva uppfatan av, hvussu tann føroyska undirgrundin sær út. Hana hava vit nú eina betri fatan av,” segði stjórin á Jarðfeingi, Niels Christian Nolsøe við útvarpið hjá KVF herfyri, nú nýggj leitiútbjóðing er latin upp fyri útlendskum oljufeløgum og nú skipað verður fyri kunnandi tiltaki fyri altjóða oljufeløg í London í hesi vikuni um útbjóðingina.
Niels Christian Nolsøe: ”Vit meina, at við teimum boringum, sum eru gjørdar og við tí arbeiði, ið er gjørt fyri at endurtulka seismikkin og hyggja eftir øllum data undir einum, so hava vit fingið eina greiðari mynd av undirgrundini og vóna vit, at tað er nokk til at fáa oljufeløgini at koma aftur til Føroya. Og tað er okkurt, sum bendir á, at tey hava áhuga fyri at koma aftur, tá tey síggja, at vit hava eina greiðari mynd av undirgrundini”.
Stjórin á Jarðfeingi leggur aftrat, at oljufeløg hava víst áhuga fyri nýggju útbjóðingini og hava eisini keypt data í hesum sambandi. Hann viðgongur, tá tað ræður um at kappast við onnur lond í sambandi við nýggjar leitiútbjóðingar, tá hava Føroyar ikki somu møguleikar sum tey.
”Tað er t.d. eingin møguleiki hjá Føroyum at lata feløgum ókeypis seismikk, tí hann kostar hundraðtals milliónir. Vit gera ikki sum Bretland, har staturin hevur goldið nógvan pening til at skjóta nýggjan seismikk og síðani letur oljufeløgunum hann ókeypis. Men vit seta allar kreftir inn vit hava, og tað er ikki heilt einki. Vit hava nú í eini tvey ár brúkt stóran part av resursunum, orkuni hjá Jarðfeingi at fyrireika hesa útbjóðingina. Vit satsa ikki nógvar pengar sum Bretland og Írland hava gjørt undan útbjóðingunum til ókeypis seismikk, men vit brúka okkara egnu resursir og fólk til at tulka alt tilfar av nýggjum, og her er nógv gott komið burturúr.”
Niels Christian Nolsøe ivast ikki í, at olja og gass finnast í føroysku undirgrundini.
”Vit hava funnið nógva olju í Marjun brunninum og nógv gass í Anne Marie brunninum. Vit hava funnið spor av kolvetni í 7 av 9 boringum. Vit vita, at tað er har niðri. Spurningurin er bara, hvar. í hvussu stórum nøgdum og hvussu konsentrerað tað er. Antin skulu vit finna eitt stórt oljufelt við fleiri hundrað mill. tunnum ella skulu vit finna fleiri smærri oljufelt, sum liggja tætt saman, soleiðis at man kann útvinna frá teimum í sama infrastrukturi í senn.”
Mikudagin verður skipað fyri kunnandi tiltaki í London fyri altjóða oljufeløgum, har tey fáa innlit í 4. útbjóðingina og nýggjastu vitanina um føroysku undirgrundina. Sum skilst er áhugi millum oljufeløg at frætta um útbjóðingina. Tey hava so umleið 8 mánaðir at gera av, um tey skulu søkja um loyvi at vera við í komandi leiting.


text:
Tel. +298 239690
Súðubygdur, mál 328
Prísuppskot kr. 300.000,00 | Útróðrarbátur
Upplýsingar um bátin
Norskur súðubygdur útróðrabátur, hevur línuspæl, línurennu og 5 svenskar snellur, neyðugt er at gjøgnumganga tær. Gott pláss fyri kørum á dekkinum, og kør í last. Hevur fiskiloyvi.
Vælkomin at seta tygum í samband við okkum.
Verur seldur í tí standi hann er í.
Longur niðri á síðuni er yvirlit yvir útgerðina sum báturin hevur.
Smálutir í lýsingini tykjast rættir, men full vissa kann ikki veitast fyri teimum.
Prísuppskot
kr. 300.000,00
Størsta longd (LOA)
10,85m
Bátasmiður
Brdr. Kjøpstad, Tresfjord, Noreg
Hentleikar, sum báturin hevur
Nautisk tól
Annað:
Tólini mugu gjøgnumgangast.
Motorur
Slag av motori:
Perkins Sabre
Oljutangar/litrar:
Uml. 130
Trygdarútgerð
Annað:
Mugu gjøgnumgangast
Hevur hesin bátur tín áhuga?
Gev eitt boð
Fyri at geva eitt boð, skalt tú útfylla eitt oyðublað, og senda tað aftur til okkum. Heinta oyðublaðið niðanfyri.
Heinta
Ókeypis ráðgeving
Vit ráðgeva og vegleiða í sambandi við sølu av fastogn, og hjálpa til, at virðismeta ognina.
Tá heitt verður á okkum hjálpa vit fegin, og tað kostar einki at tosa við okkum.
Lánroknari í samstarvi við Norðoya Sparikassa
Roknari mentur av Beak sp/f í samstarvi við Norðoya Sparikassa
Úrslit
kr. -,-*
At gjalda um mðn.
Norðoya Sparikassi tel. 475 000
*Útrokningin er einans vegleiðandi og gevur tær eina ábending um, hvat mánaðarliga gjaldið verður. Eitt nú er hædd ikki tikin fyri avgreiðslugjaldi, stovningarprovisión, tinglýsing og øðrum kostnaðum.
Vís áhuga
Fyll út oyðublaðið, fyri at fáa meiri kunning og tilfar um ognina.
Hava tygum fleiri spurningar, ert tú vælkomin at ringja til Meklaran á tlf. +298 239690


text:
Vit hava tikið eitt prát vit John Andersen, ið er stórur NSÍ-fjeppari. John væntar sær nógv gott frá NSÍ í ár.
– Eg vænti mær nógv av NSÍ í ár. Eg má viðganga, at eg ikki væntaði at NSÍ fór at enda í topp 4 seinasta kappingarár, men tíbetur bleiv eg gjørdur til skammar tí viðvíkjandi. Í ár hava vit ein sterkari hóp við tilgongd av nøkrum spennandi leikarum. So vit fara eftir topp 3. NSÍ hevur ein sterkan hóp við nógvum spennandi individualistum, men eisini fleiri liðspælarum.
NSÍ er kent fyri sítt góða ungdómsarbeiði, og John væntar eisini, at ein ungur leikari fær sítt endaliga gjøgnumbrot í ár.
– Uttan at blunka, so er mítt besta boð Meinhard Olsen. Hann hevur prógvað seg á okkara ungdómsliðum og menningarliðnum, men hann hevur ikki veruliga fingið møguleikan á effo-liðnum. Um vit vísa honum álit, so fer hann at blomstra.
John væntar, at stríðið um FM verður spennandi.
– Víkingur er eitt gott boð uppá ein FM-vinnara, men eftir at teir mistu Hall Hanson, eru teir ikki so greiðir favorittar, sum eg fyrst væntaði. HB hevur mist fleiri týðandi leikarar, og tí verður tað trupult hjá teimum at vinna FM. B36 hevur mist tann besta leikarin í tí offensiva partinum, tá Adeshina Lawal skifti til ÍF. Tað fer heilt sikkurt at merkjast, at hann ikki er við longur.
Sum ein rættur fjeppari, so er John optimistiskur, tá tað kemur til FM-stríðið.
– Vit eru blivnir eitt ár eldri, og eitt vet betri. Mítt besta boð til FM-vinnara í 2015 er NSÍ!


text:
Lestrarumhvørvið
Á Sjúkrarøktarfrøðiskúlanum leggja vit dent á at hava eitt gott, vinarligt og virkið umhvørvi.
Hølini á skúlanum og bókasavnið kunnu nýtast til at lesa og fyrireika seg í.
Skúlin er lítil, sum hevur við sær, at eitt tætt samband er millum undirvísarar og lesandi.
Á skúlanum eru 10 lærarar, 2 skrivarar og umleið 80 lesandi.
Ein køkur og felags rúm eru, har lesandi kunnu vera, fáa sær drekkamunn og annað
Í felagsrúminum standa teldur við atgongd til alnótina, og tvey bólkarúm við teldu eru, har eisini møguleikin er fyri at arbeiða alt samdøgrið.
Lesandi eru við í samstarvsnevndini, stýrisbólkinum fyri útbúgvingina og í bólkinum ið ger útbúgvingarætlan fyri kliniska partin av útbúgvingini.


text:
Barbara Holm 15.05.2018 (17:55)
Stjórin avger klæðini tú arbeiðir í
- Tað er í síðsta enda upp til stóran at gera av, hvørji klæði starvsfólk kunnu ganga í, men javnstøða skal eisini valda á hesum øki. Sum útgangsstøði kann stjórin áleggja fólki, hvørjum tey skulu lata seg í til arbeiðis. Tað sigur danski stjóri í HK, Kim Jung Olsen, við Ritzau.
Hetta kemur í kjalarvørrinum av, at starvsfólk á danska Jyllands-Postinum fingu boð frá ábyrgdarblaðstjóranum um, hvørji klæði tey skuldu ganga í. Vanliga verður hetta annars sett í sambandi við arbeiðsbúnar, men tað er eisini í lagi, at stjórin avger slík viðurskifti, har eingir búnar eru.
Ábyrgdarblaðstjórin Jacob Nybroe sendi í telduposti boð um, at hann væntaði starvsfólk lótu seg í ”vanlig, hálvkonservativ klæði”, og víðari, at stuttar buksur ikki vóru í lagi, um enn tað var heitt í veðrinum. Sambært Kim Jung Olsen er einki galið við hesum, so leingi starvsfólkini verða eins viðfarin.
- Stjórin kann altíð gera nýggjar reglur fyri klæði, um bara reglurnar galda fyri øll starvsfólk. Tað merkir, at stjórin ikki hevur púra fríar teymar, tí tað skulu vera greiðar reglur og tær skulu vera kynsneutralar, sigur hann, og vísir á, at tað kortini kunnu vera nøkur ivaáml.
- Tað eru nakrar grásonur í mun til longdina á niðurdeilum, sigur hann og vísir á, at danska Arbeiðseftirlitið viðmælir, at arbeiðsklæði eru leys og løtt, men í síðsta enda er tað arbeiðsgevarin, sum bestemmar.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text: Var á bókaútsølu í Riti og Ráki í SMS í dag og fekk hendur á fleiri yrkingasøvnum. Trý hjá Poul F. Joensen á forlagnum hjá Einari Joensen: Ramar risti hann rúnirnar (1967, 1988), Lívsins kvæði (1975) og Millum heims og heljar (1985), eina frá Sprotanum: Karsten Hoydal Grógvið og grøtt yrkingar og týðingar (2009), eina frá Mentunargrunni Studentafelagsins: Tróndur Olsen Her er dámligt í Føroyum um krossmessutíð (1992) og eina fakbók frá Fróðskapi: Firouz Gaini Miðlar, mentan og seinmodernitetur (2008). Stuttligt at lesa um seg sjálvan, teljandi rutubilar um Gjónna í Gøtugjógv mitt í 60'unum. Og so sjey donsk yrkingasøvn hjá Søren Ulrik Thomsen fyri 79,95 kr. tilsamans. Hann fer at arbeiða og sýna fram í Steinprenti í heyst saman við grafikaranum Claus Carstensen. Stórhending í ár. Ilskaðist tó so mikið inn á at yrkingasavnið eftir Chr. Matras, sum Bókadeild Føroya Lærarafelags gav út í 2004, var so ovurhonds dýrt, 350 kr, at eg legði tað aftur. Men nú síggi eg á netinum at Gamli Bókahandil á Vaglinum selir sama savn fyri 150 kr. Visti ikki at kappingin var so góð og sjónlig millum bókahandlarnar. Má fáa savnið til høldar í morgin. Og so fekk eg ikki nýggju 50 ára Amnesty fløguna við Bob Dylan sangum í Expert, Chimes of Freedom, størsta útgáva fyri tíðina og fæst ikki í Havn. Mentanin er farin til sjálvavgreiðsluna heima við teldurnar. Tað er spell, ikki bara í bygdahandlum, sum Granskingardepilin fortaldi um í morgun, men eisini í høvuðsstaðnum. Men tólv yrkingasaøvn og eina fakbók fyri 515,95 krónur, tað var ikki so galið.


text:
Aðalfundur 2017
Sjónleikarhúsið Niels Finsensgøta 34 Tórshavn FO2030-01-01T00:00:00 2000-01-01
Samandráttur
Góði Limur
Aðalfundur felagsins verður leygardagin 29. Apríl 2017 kl. 17.00
Aftaná aðalfundin verður ábit.
Atgongumerki
Lýsing
Lýsing…
Skrá fyri aðalfundin:
- Val av fundarstjóra og skrivara
- Frágreiðing frá nevndini
- Framløga av grannskoðaðum rokniskapi til góðkenningar
- Val av limum í stjórn
- Val av tiltakslimum
- Val av einum grannskoðara
- Innkomin mál
- Ymiskt
Uppskot um val av stjórnarlimum skulu vera felagnum í hendi 7 dagar fyri aðalfund
Uppskot til innkomin mál skulu vera felagnum í hendi 7 dagar fyri aðalfund
Limagjaldið er 200,00 kr og skal flytast á konto 9181 140.156.6 í Betri
Fyri vali standa:
Karin Djurhuus tekur við afturvali
Anna Sofía Egilstrøð tekur við afturvali
Beinta Flóvinsdóttir tekur við afturvali


text:
Orð: Steintór Rasmussen
Lag: Eyðun Nolsøe
Lat vindeyga upp og ein glæma sær inn
í skýmligar krókar í títt myrka sinn
árini, børnini, dreymarnir, alt
nær fór at kava og nær bleiv tað kalt
Maria, so vónrík og glað
klokkur og blómur, hví segði tú ja?
Hygg fuglarnir flyta nú summari doyr
átti tú veingir so fleyg tú sum teir
Tú rakar í øskuni aftur í kvøld
fyrr gløddi av kærleika – men
nú er grúgvin køld
Men viljin Maria, hann byggir tú á
skuldi tú fari hvør fylgdi tær tá?
Lat vindeyga aftur og gruna ei so
fuglarnir sveima tí teir hava flog
Tú rakar í øskuni aftur í kvøld
fyrr gløddi av kærleika – men
nú er grúgvin køld


text:
Breið politisk semja um eina fiskivinnunýskipan - at vísa samfelagsábyrgd
Fiskivinnupolitikkur -
Uppskotið hjá samgonguni um nýggja fiskivinnunýskipan nærkast nú málstrikuni. Politiska skipan okkara hevur seinastu árini flutt hetta týdningarmikað mál undan sær og ikki víst ábyrgd, tá talan er um okkara høvuðsvinnu
Tilrættaleggingin av fiskivinnunýskipanini
1. januar 2018, tá øll loyvini ganga út, er beint um hornið. Vit kunnu leingja loyvini, men tað loysir ongan trupulleika - og vit hava havt 10 ár til at funni røttu skipanina.
Tað, sum hevur gjørt tilgongdina trupla, bæði hjá politisku skipanini og almenninginum at fylgja við, er mátin man hevur valt at loysa hetta stórmál. Ein samlaður pakkið, hvar øll broytingin er undir einum - alt ella einki.
Tosar tú um uppboðssølu ella útlendskan ognarskap, svarar ein aftur um kvotur ella fiskidagar (spurt verður í eyst og svarað verður í vest). Bæði almenningurin og politiska skipanin hevur trupult at fyrihalda seg til og seta seg inn í einstøku lutirnar hvør sær, fyri síðan at seta tað inn í ein størri og endaligan samanhang.
Týðandi broytingar í lógaruppskotinum
Broytingarnar, sum hava fylt nógv, fyri at nevna nakrar, eru útlendskur ognarskapur og fiskidagaskipanin, sum partvís skal broytast til eina kvotaskipan.
Hvat fiskidagaskipanini viðvíkur kunnu vit staðfesta, at henda skipan eftir meira enn 20 árum ikki hevur megnað at fingi okkara fiskastovnar á tað støðið, sum teir hava verið og áttu at verið.
Um tað er skipanin, sum er torfør at umsita ella tey fólkini, sum hava umsitið hana eru trupulleikin, skal eg ikki gera meg klókan uppá.
Men staðfestast kann, at hvørja ferð fiskidagarnir skuldu ásetast í Tinginum, sum teir skulu áðrenn 18. august var tingsalurin meira líkur einum veljarafundi enn einum tingsali, sum skal viðgera lógarsmíð.
Sig tingini nóg ofta, og øll halda, at so er. Tað verður ført fram, at vit hava roynt eina kvotaskipan og at hon var óbrúkilig. Er tað nú rætt? Vit royndu eina kvotaskipan í knapt 2 ár. Tá hon veruliga skuldi standa sína roynd, tí fiskiskapurin tók seg uppaftur, bleiv henda skipan avtikin og fiskidagaskipanin sett í verk. Ein skipan, hvar vit meira ella minni hava fiskað frítt - tí halda flestu fiskimenn, sum eru veiðimenn, at hetta er rætta skipanin.
Tað, sum kundi verið áhugavert at vita við broytingini frá kvotum til fiskidagar er, hvussu høvdu okkara fiskastovnar verið fyri um vit høvdu eina kvotaskipan? Henda spurningin kunnu vit bara gita um, vælvitandi um, at tær náttúrugivnu umstøðurnar eisini eru viðkomandi, men hesin spurningur ferð til allar tíðir at standa ósvaraður.
Núverandi skipan hevur havt ríkiligt av tíð til at staðfesta vánaligu støðuna hjá okkara botnfiskastovnum. Heldur enn at gjørt neyðugar tillagingar og veruliga roynt fiskidagaskipanina, sum hon var ætlað, hevur okkara politiska skipan klára at gjørt okkara fiskivinnuskipan til politiska kastibløku við politiskum vinningi fyri eyga, og valt tí lættastu loysnina. Lata standa til.
Nú øll tosa um umsitingarætlanir, stóð henda eisini í samgonguskjalinum hjá undanfarnu samgongu. Umsitingarætlanir skulu tryggja, at vit lívfrøðuliga ikki taka meira úr okkara stovnum enn teir tola. Tað, sum er áhugavert við hesum ætlanum er, hvussu tær fara at verða móttiknar um tær verða settar í verk.
Líkamikið um tað verður ein kvotaskipan ella fiskidagaskipan, so ferð henda skipan at ávirka fiskiskapin á nærleiðum í líka stóran mun, sum kvotaskipanin gjørdi. Stóra takið verður, hvat gera vit fyri, at stovnurin kemur fyri seg aftur, ella hvør hevur rygg/dirvi til at gera tað, sum er neyðugt. Stovnarnir koma ikki fyri seg frá einum degi til annan, tí vit velja eina aðra skipan - men við at lata vit og skil ráða og vóna, at náttúran er við okkum.
Útlendskur ognarskapur
Hvat útlendskum ognarskapi viðvíkur eru nógvar meiningar og boð. Tey flestu, sum halda, at tað er rætt við útlendingum í fiskivinnuni, taka útgangsstøðið í týdninginum við kapitali og vitan. Vitan at fiska, framleiða og selja okkara tilfeingi, sum um at hetta er nakað nýtt fyri føroyska fiskivinnu.
Tú fært tað fatan, at tað er útlendskur ognarskapur, sum hevur ført føroyska fiskivinnu og føroyska samfelagið fram til dagin í dag við síni vitan. Hetta man verða mangul uppá betri vitan.
Um vit fara 15 ella 50 ár aftur í tíðina, og gera eitt stutt søguligt yvirlit og taka Barentshavið sum dømi. Hvør átti skipini, sum fiskaðu í Barentshavinum? - føroyingar. Hvør hevur upp ígjøgnum tíðina ment henda flotan við nýggjum skipum? - føroyingar.
Tey fyrstu árini var framleiðslan saltfiskur, sum var størsti eftirspurningur, tá í tíðini. Seinni í sekstiárunum ella fimtiárunum, fóru vit at freimleiða frystivørur sum liðugtvørur. Skulu vit taka saman um. Vit áttu skipini sjálvi, vit fiskaðu, framleiddu og seldu sjálvi - avkasti kom øllum tí føroyska samfelagnum til góðar.
Um vit sleppa fortíðini, sum er góð at kenna áðrenn vit koma fram til nútíðuna og framtíðina. Hvør eigur størsta partin av Barentshavsflotanum? - útlendingar. Hvør selur fiskin? Hvør er í stóran mun framleiðslan í dag? Heysaður og blokkfrystur toskur, sum verður koyrdur í bingjur, fyri síðan sendur av landinum at framleiða, ella tað, sum verri er, fiska upp á akkord, og leggja veiðina upp uttanlanda. Enniberg er tann einasti, sum framleiður alla sína kvotu umborð. Hetta kann ikki lýsast annarleiðis enn, at vit eru blivnir rávøruveitarar.
Um veruligi trupulleikin fyri føroyska samfelagið, sum fleiri pástanda, er, at vit ikki hava vitan og kapital til 70.000 tons av alifiski og 4-500.000 tons innan fiskivinnuna, so er hetta ein samfelagsligur trupulleiki, sum átti at verði tikin upp skjótast tilber, við útgangsstøði í, hvussu skal okkara samfelag út frá einum vinnuligun sjónarmiði skal síggja út í framtíðini.
Fyri nøkrum vikum síðan viðmerkti Sjúrður Skále í Fólkatinginum ætlanirnar hjá grønlendingum um at minka talið av føroyingum í grøndlendsku fiskivinnuni. Tað gingu ikki nógvir dagar til viðmerking kom úr Grønlandi um, at Sjúrður Skála skuldi blanda seg uttanum hesi viðurskifti.
Hvat nýskipanaruppskotinum hjá okkum viðvíkur, hava eisini útlendskar atfinningar verið, um ætlanirnar hjá landsstýrinum um útlendskan ognarskap verða samtyktar. Úttalilsi um endurgjald um útlendingar verða koyrdir út úr føroysku fiskivinnuni. Hetta kann ikki lýsast annarleiðis enn tann fullkomnið frekleikið. Men ongin viðmerking, um at blanda seg uttanum føroysk viðurskifti.
Breið politisk semja
Tað eru fleiri skilagóð fólk, sum tosa um breiðu politisku semjuna. Trupulleikin er bara, at vit tosa ikki fiskivinnupolitikk út frá einum samfelagsligum sjónarmiði. Seinastu tíðina hevur kjaki verið um, hvør missur og hvør fær.
Núverandi aktørar í vinnuni, sum næstan fløkjast um beinini á hvørjum øðrum, tá talan er um hoyringar í nevndum, hoyringarskriv og ikki minst, tá talan er um at greiða frá sínari støðu í miðlinum, vilja verja síni rættindi - ongin vil so mikið sum av við molarnar á borðinum.
Hóttanir um, at hendir hetta, so verður avleiðingin hatta. Til hetta er at siga, at fer ein hurð aftur, kann ein onnur fara upp. Hetta hevur verið galdandi í gjøgnum allar tíðir, tá talan er um vinnulív.
Okkara politiska skipan er um at fara í upploysn, tá talan er um fiskivinnunýskipan. Flest allir flokkar hava trupulleikar - ongin undantikin.
Persónlig, politisk og lokal áhugamál hava stórri týdning, enn at fáa eina skilagóða breiða politiska semju. Vetorættur verður brúktur um tað gongur økjum ella persónum ov nær.
Eri ikki samdur í øllum uppskotinum hjá landsstýrinum, men tað, sum eg her havi nevnt, kundi eg, og helst fleiri við mær kunna tiki undir við. Tí er tað óheppið, at man frá fyrstan tíð valdi ein leist, hvar nýskipanaruppskotið ikki var í fleiri pørtum.
Samdur við Skorheim ella ikki, politikkur er at fáa ávirkan og finna loysnir. Alternativið er onki at gera og bara vera ímóti - men tað hevur eisini avleiðingar.
Eivin Jacobsen
RN


text:
Siloakórið: Tað er mestsum vorðið siðvenja, at Siloakórið í Fuglafirði býður til konsert hesa ársins tíð, áðrenn farið verður í summarfrí. Í ár verður heldur ikki nakað undantak. Kórið hevur konsert í Siloa 2. hvítusunnudag, tann 21. mai kl. 19. Á skránni eru sangirnir, tey hava vant hetta seinasta árið. Hetta eru fyri tað mesta sangir, ið tónleikaliga eru í tí lættara endanum – teir flestu við undirspæli. Eisini eru fleiri solistar, ið syngja saman við kórinum. Kórleiðari er Eyðun á Lakjuni. Øll eru vælkomin, og aftaná konsertina verður ein drekkamuður at fáa.
Samkoman í Bethel: Um Gud vil skipar samkoman í Bethel fyri samfelagsstevnu í Vági á Hvítusunnu, undir heitinum: Tí eg skammist ikki við evangeliið; tað er jú kraft Guds, hvørjum tí til frelsu, sum trýr, ... Róm.1:16
Sunnukvøldið 20. mai kl. 20.00 á R7, sum hoyrist um alt landið á FM102. og FM107. Hvítusunnusending úr Klaksvík. Upptøka í Betesda í mai 2015. Vakurt inngangslag frá Victor Carlsen. “Eg í myrkri og ljósi við Jesusi gekk” 17 sangarar syngja “Guds Syni prísi eg,” Nr. 989 í SGF. Orðið fyri dagin: “Aftaná Páskamorgun.” Kári Kjelnæs lesur. Sangur Nr. 374 í NSGF, “Verdur, verdur, verdur.” Felagssangur úr Samkomuni. Tala: John Færø. Evni: “Sjey falda signing Heilaga Andans.” Sangur. Nr. 308. “Ja, sig honum takk, mín sál, Honum lova,” Siloakórið syngur. Kelduvaðið verður endursent hóskvøld kl. 21.00. Aftur ein góð og gevandi sending frá Evangelisku Røddini.


text:
Fyrsta útiservering í Tórsbyrgi, sædd úr tveimum vinklum: Turrur fiskur í eplasalati við Nólsoynni í baksýni (Myndir: Birgr Kruse)
Í dag varð fyrsta máltíðin etin uttanfyri. Turrur fiskur og eplasalat. Hvøss sól og hampuliga heitt, har sólin sær, men kalt í skugganum, sera kalt. Eftir at hava regnað mest sum allan morgun, kagaði sólin fram á middegi og rakti eina løtu terrassuna við Nólsoynni í baksýni. Til vinstru í myndini peikar gaffilin á toppin á gamla vitanum í Famará, sum Fyr- og Vagervæsenet tók niður í 1984. Ein av teimum, sum tók hann niður, setti hann á bøin, framman fyri húsunum, árakað mønina hjá Jehova, fyri tjúgu árum síðani.


text:
Hús á Nesi
Um húsini er at siga, at tey eru í trimum hæddum: kjallarin, miðhædd og loft við ávikavist uml. 55, 68 og 60 fermetrum.
Grundøkið er 328 fermetrar.
Húsini eru upprunaliga bygd í 1902, men eru høvuðsumvæld í 1997-2005.
Í miðhæddini er inngongd, køkur, stova, baðirúm og trappa upp á loft, har 1 stórt og 2 smærri kømur eru umframt gongd. Í kjallaranum er vaski-, fýr- og goymslurúm.
Húsini standa sera vakurt í veðurgóðum, friðarligum og barnavinarligum umhvørvi og hava frálíkt útsýni.
Húsini eru yvirtikin 1. apríl í 2007. Nakrar ábøtur hava verið neyðugar. M.a. er ketilin skiftur og innbúgv verður keypt, so at limir kunnu gista og hava neyðugar hentleikar í húsinum.


text:
Søkt verður eftir fólki 30 tímar um vikuna at starvast, fyrst og fremst, heima hjá barna- familjum, har ein stuðlar, eygleiðir og vegleiðir foreldrum og børnum.
Arbeiðið er í tøttum samstarvi við barnaverndarumsitingina og onnur fakfólk. Tann, ið settur verður, kemur at arbeiða út frá hølunum hjá Suðuroyar barnaverndartænastu.
Arbeiðstíðirnar eru fyri tað mesta í dagtímunum, men uppgávur kunnu uppstanda, sum eru uttanfyri vanligu arbeiðstíðina. Arbeiðstíðin skal tillagast tørvin hjá familjunum.
Søkt verður eftir skikkaðum starvsfelaga ið:
- Hevur miðallanga relevanta útbúgving, sum tildømis, námsfrøðingur, sosialráðgevi, sjúkrarøktarfrøðingur el.a.
- Er persónliga sterkur við góðum innlivingarevnum.
- Skal virða ymiskleikan hjá fólki
- Dugir væl at samstarva og samskifta – bæði munnliga og skrivliga
- Virkar fyri, at foreldrini fáa neyðugan stuðul til menning av foreldrauppgávuni
- Hjálpir børnum/ungum at fáa ein tryggan, mennandi og skipaðan gerandisdag
- Dugir væl at gera eygleiðingar og er fakliga væl fyri
- Hevur dirvi at taka ábyrgd og arbeiða sjálvstøðugt
Vit bjóða:
- Eitt spennandi, mennandi og avbjóðandi starv
- Sparring og vegleiðing frá starvsfólkunum á barnaverndartænastuni
- Supervision og møguleika fyri at mennast fakliga
- Eitt sjálvstøðugt starv har ein skipar arbeiðsdagarnir í samstarvi við umsitingina á barnaverndartænastuni og familjurnar
Førleikar:
Útbúgving sum námsfrøðingur, sosialráðgevi, sjúkrarøktarfrøðingur ella aðra miðallanga útbúgving. Viðkomandi royndir við sosialt útsettum fólki, serliga børnum og familjum, er ein fyrimunur.
Neyðugt er, at umsøkjarin hevur koyrikort og bil.
Um Suðuroyar barnaverndartænastu
Suðuroyar barnaverndartænasta er staðsett á Tvøroyri og umfatar allar 7 kommunurnar í Suðuroynni. Tað starvast fýra starvsfólk í umsitingini.
Endamálið hjá Suðuroyar barnaverndartænastu er at ansa eftir teimum børnum og ungum, ið liva undir viðurskiftum, ið kunnu skaða teirra vælferð og menning, og veita teimum ta hjálp, ið er neyðug.
Eitt týðandi mál fyri barnaverndartænastuna er at syrgja fyri, at hjálpin verður sett í verk saman við familjuni, at tilboðið er nøktandi og gongd kemur á ein góða menning.
Lønar- og setanartreytir:
Starvið verður sett skjótast gjørligt, og er tíðaravmarkað fram til 1. juni 2019, við møguleika fyri at fáa fast starv. Løn sambært sáttmála millum Kommunala Arbeiðsgevarafelagið og avvarandi fakfelag.
Umsóknarfreist
Umsóknin skal vera okkum í hendi í seinasta lagi 31.05.18 kl. 12.00, saman við prógvum, CV og øðrum viðkomandi skjølum. Hjálagt umsóknini skal eisini vera revsiváttan. Meira fæst at vita um starvið, við at venda sær til Anniku á tlf: 229085 ella teldupost: annika@tvoroyri.fo
Umsóknin skal sendast við vanligum posti ella telduposti til:
Suðuroyar Barnaverndartænasta ella: annika@tvoroyri.fo
Sornhúsvegur 22
Postboks 104
800 Tvøroyri


text:
IRF hevur fingið viðurkenning og prógv frá fyritøkuni Plastix í Danmark fyri at senda trol og net til endurnýtslu hjá teimum.
Nógv hevur verið frammi ta seinastu tíðina, um at plast dálkar sera illa, og at nakað má gerast við hetta. Trupulleikin við plasti er, at tað niðurbrýtist ikki, og er tað tí ein sera álvarsamur umhvørvistrupulleiki.
IRF vil fegin ganga undan við at halda umhvørvið reint og at endurnýta alt, ið vit kunnu. Tí hevur IRF tikið stig til at senda gomul trol og net til endurnýtslu í Danmark. Við nýmótans tøkni og útgerð verður plasti endurnýtt og brúkt í nýggjum vørum.
Við hesum er IRF við til at:
• Minka munandi um koltvísúrni (CO2) útlátið
• Loysa eina munandi avbjóðing í stroyminum av burturkasti
• Minka um tyrvingina
• Minka um dálking av havinum
• Minka um tapið av góðum plasttilfeingi, sum kann endurnýtast
• Stuðla einum grønum og bláum ringbúskapi
Tað er Endurnýtslan hjá IRF, sum stendur fyri útflutninginum av trolum og netum, ið hevur tikið upp samstarv við endurnýtslufyritøkuna Plastix.
IRF vil heita á skip, bátar og onnur um at taka gamlan veiðureiðskap, so sum troll, net og endar við til lands til endurnýtslu. Sum sæst á viðurkenningini, so ger tað stóran mun fyri umhvørvið.
Sí eisini hendan filmin hjá Plastix um endurnýtslu av trolum og netum.


text:
Nøktandi úrslit fyri hálvárið hjá Eik Banka8/29/2016 Hálvársroknskapurin hjá Eik Banka vísir eitt avlop eftir skatt upp á knappar 37 mió. kr., og knappar 45 mió. kr. áðrenn skatt
“Úrslitið er nøktandi, og á hædd við tað, vit høvdu roknað við, serliga tá hugsað verður um hørðu kappingina á føroyska marknaðinum”, sigur Súni Schwartz Jacobsen, forstjóri í Eik.
Hóast harða kapping heldur Eik Banki fast um sína støðu á føroyska lánimarknaðinum. Eik Banki hevur gingið á odda við at lækka renturnar hjá bústaðareigarunum og hava hesar rentulækkningar verið týðandi partur í lækkandi kostnaðarstøðinum í samfelagnum, og eru tískil komnar føroysku húsarhaldunum til góðar.
Innlánini vaksa og við einum solvensi á 22,3 prosent er talan um ein hin tryggasta peningastovnin í danska ríkinum.
Innlánini eru vaksin við 530 mió. kr. fyrra hálvár, og samlaðu útlánini eru somuleiðis hækkaði eitt vet, samstundis sum at góða gongdin í samfelagnum hevur við sær, at privatkundar og vinnukundar í stóran mun velja at innfría síni lán.
Úrslitið er lægri enn sama tíðarskeið í fjør og er hetta í stóran mun orsakað av einstøkum størri niðurskrivingum, sum skulu haldast upp ímóti afturføringum fyrra hálvár 2015.
Bankin heldur fast við positivu útlitini fyri árið, og ársúrslitið fyri skatt fer væntandi at liggja millum 50-80 mió. kr. áðrenn skatt.
Hálvárið í stuttum
- Avlopið eftir skatt er 36,5 mió. kr.
- Avlopið áðrenn skatt er 44,5 mió. kr.
- Útlán bankans eru økt til 5,2 mia. kr.
- Innlán bankans eru økt til 7,1 mia. kr.
- Niðurskrivingar eru 10,9 mió. kr.
- Gjaldførið er 253,1 prosent oman fyri lógarkravið
- Solvensurin við hálvárið er 22,3 prosent.
Tak niður


text:
Privat eiga at fáa somu treytir sum almennu Bústaðir
Jørgen Niclasen hevur lagt niðanfyristandandi uppskot fyri løgtingið og verður tað lagt fram í morgin.
Løgtingsmál nr. 129/2017: Uppskot til samtyktar um at javnseta privata og almenna bústaðabygging
Uppskottilsamtyktar
Løgtingið heitir á landsstýrið um at fyrireika og leggja fyri Løgtingið lógaruppskot, sum tryggjar privatum somu treytir fyri bústaðabygging, sum almenna felagið Bústaðir fær.
Viðmerkingar
Almenna Bústaðir hevur munandi betri kappingartreytir enn tað privata.
Landsstýrið hevur hug at finnast at privatum, tá tað heldur átti at tryggjað javnar kappingartreytir fyri at tryggja, at verulig ferð kemur á bygging av leigubústøðum.
Vit vilja øll fáa fleiri leigubústaðir. Men tað almenna er ein stór forðing fyri meirbygging. Almenna Bústaðir hevur óendaligar fyrimunir fram um privat, og tí hendir so lítið. Ójøvn kapping skapar kyrrstand.
Munurin í kappingartreytunum er øgiligur. Búðstaðir fær ókeypis grundøki frá kommunum, meðan privat mugu rinda fyri grundøki. Í Tórshavn tosa vit um milliónir fyri grundøkið.
Bústaðir hevur almennar pengar og hevur við í síni útrokning av leigu, at 70% av byggikostnaðinum skulu forrentast yvir 30 ár.
Tað merkir, at 30% av kostnaðinum ikki skulu forrentast í 30 ár.
Latið okkum taka eitt dømi um aktuella bygging av lestrarbústøðum:
Finsen. Tórshavnar Kommuna hevur latið grundøkið og bygningin fyri 1 krónu. Harafturat hevur kommunan bundið seg til at rinda uml. 16 mió. kr. fyri klimaskerm við meira.
Búðstaðir sleppur harumframt undan at forrenta 30% av kostnaðinum, tí tað ger almenni pengakassin.
Í Marknagili hevur sp/f Mark bygt lestraríbúðir. Felagið hevur rindað milliónir kr. fyri grundøki og planering. Eingin stuðul frá kommununi og landið rindar ikki tey 30% av kostnaðinum, sum landið ger fyri Bústaðir.
Ein privatur má jú rinda kostnaðin og tað er bara leigarin at senda rokningina til. Almenna Bústaðir kann í staðin undirbjóða leiguprísin, og tað gera tey.
So kappingin er óhugnaliga ójøvn.
Í løgtingslóg nr. 87 frá 17. mai 2000 um kommunustýri (kommunustýrislógin), sum broytt við løgtingslóg nr. 71 frá 6. mai 2003, stendur í §44:
§ 44. Føst ogn hjá kommununi má ikki seljast, uttan so, at ognin frammanundan hevur verið boðin út alment. Landsstýrismaðurin ásetir nærri reglur um mannagongdina við almennum útboði umframt reglur um, at ávísar ognir kunnu undantakast almennum útboði.
Í kunngerð um alment útboð av kommunalari fastogn er ásett, hvørji undantøk kunnu gerast. Har stendur í § 2:
§ 2. Fastogn nýtist tó ikki at verða boðin alment út, um talan er um
1. sølu til landsmyndugleikar, kommunu ella kommunalan felagsskap, sbr. § 57 í kommunustýrislógini,
2. sølu til felag, stovn v.m., sum kommunan lógliga kann veita stuðul,
3. sølu av økjum, ið eru minni enn 300 m² til víddar og sum tað ikki sjálvstøðugt kann verða bygt á ella
4. kommunalar útstykkingar o.l., har tillutan og prísáseting fara fram eftir frammanundan ásettum reglum.
Bústaðir er ein almennur grunnur og tí ikki landsmyndugleiki.
Landsstýrið er eftirlitsmyndugleiki og skal tryggja, at kommunustýrislógin verður hildin. Men landsstýrið letur sum einki.
Landsstýrið átti at tryggjað privatum somu sømdir, sum almenna Bústaðir fær. Ynskir landsstýrið, at grundøki og møguliga bygningar skulu latast fyri einki, má tað galda fyri øll. Ynskir landsstýrið, at 30% av byggikostnaðinum ikki skulu forrentast, má tað eisini galda fyri privatar byggiætlanir.
Tá høvdu privat kunnað bjóðað munandi lægri leiguprís til tey lesandi og til onnur.
Heldur enn at javnstilla kappingina boðar landsstýrið frá, at ætlanin er at endurtaka Finsen við at geva bygningar á Frælsinum fyri einki til almenna Bústaðir.
Søgan hevur prógvað, at privat duga betur enn tað almenna. Og tað mest eyðsýnda: tá hevði verulig gongd komið á bústaðabygging.
Tað almenna er, við Bústøðum, størsta grundin til, at bústaðir vanta.
Uppskotið leggur upp til, at landsstýrið tekur støðu til, hvussu bústaðabygging skal vera í framtíðini og gevur øllum somu karmar.
Á Løgtingi, 7. mars 2018
Jørgen Niclasen


text:
Tað hevur leingi verið eitt ynski í Skálafjarðar Læknadømi, at settur verður ein 4. kommunulækni í økinum. Orsøkin er, at verandi tríggir læknar eru ovbyrjaðir við 2.100 íbúgvum sum virkisgrundarlagi hvør. Í eini útvarpssending fyri kortum segði landsstýriskvinnan í heilsumálum, at orsøkin til at hon ikki heitti á Føroya løgting um eykajáttan, í eini eykajáttan, til hin 4. kommunulæknan í hesum økinum var, at viðtaluhøli ikki vóru tøk. Borgarstjórin í Runavíkar kommunu gav ilt av sær og vísti hesum aftur, og seinri spurdi tingmaðurin Bill Justinussen landsstýriskvinnuna um hesi viðurskifti í einum §52a fyrispurningi.
Tað er bara ein kommunulækni í føstum starvi, sum er, og orsøkin til at læknar ikki søkja føstu størvini man fyri tað mesta vera av tí orsøk, at arbeiðsbyrðan er ov tung. Hon gerst munandi lættari og høgligari, táið virkisgrundarlagið verður 1.575 íbúgvar hjá hvørjum lækna einsæris, heldur enn 2.100, sum nú er.
Svarið, sum Sirið Stenberg hevur latið Bill Justinussen hin 30. september, er serstakliga fløkt og ikki heilt samsvarandi sannleikanum, soleiðis sum vit kenna hann. Tí má kumpassin rættast nakað.
12. mai 2014 undirrita Karsten Hansen, landsstýrismaður í heilsumálum, Magnus Rasmussen, Jóhannus Danielsen og Artur Johansen, borgarstjórar, eina semju, sum ger greitt, at eitt nýstovnað Skálafjarðar Læknadømi miðar eftir at savna kommunulæknarnar við Skálafjørðin í einum Heilsudepli í Runavík.
Í hesi semju stendur m.a.: “Við støði í hesum eru kommunustýrini og landsstýrismaðurin samd um, at Heilsudepilin við Skálafjørðin verður staðsettur við læknaviðtalum til tríggjar kommunulæknar á Heilsumiðstøðini í Runavík. Fyri at frástøðan til kommunulækna ikki skal verða ov stór hjá borgarum á vestara armi á Skálafjørðinum, verður læknaviðtalan á Strondum verandi opin tveir dagar um vikuna, inntil nýggj farleið er komin um Skálafjørð, ið styttir um fjarstøðuna hjá borgarunum í økinum.”
Virkað hevur verið samsvarandi hesum sáttmála síðani. Nes- og Runavíkar kommunur bygdu og eiga bygningin, har sum Heilsudepilin heldur til. Sjóvar kommuna eigur viðtaluhølið á Strondum, og hetta viðtaluhølið skal undir øllum umstøðum brúkast fram hagartil, at tað verður koyrandi undir havbotninum ímillum Strendur og Runavík, soleiðis sum avrátt er í sáttmálanum. Í so máta er her talan um eitt viðtaluhøli, sum skal vera í brúki fleiri ár framyvir. Í Runavík vóru tvey viðtaluhølir, táið sáttmálin varð undirskrivaður, og viðtala var á Skála. Farið var beinanvegin undir at byggja um í Runavík soleiðis, at tríggir kommunulæknar kundu halda til í Heilsudeplinum, hóast væl vitandi, at tann eini í nøkur ár kom at pendla ímillum Strendur og Runavík, og samstundis varð viðtalan á Skála latin aftur.
Arbeiðið er fyri langt síðani liðugt, og í drúgva tíð hevur Skálafjarðar Læknadømi tí havt 4 viðtaluhølir tøk, hóast normering bara hevur verið til tríggjar kommunulæknar.
Okkurt bendir á, at embætisfólkini hjá Sirið Stenberg ikki eru greið yvir, hvat tey takast við í hesum førinum, nú tey royndu, helst sum frægast, at svara spurninginum hjá Bill Justinussen. Sagt verður í svarinum, at Runavíkar kommuna skal hava upplýst, at viðtaluhølir ikki eru tøk í løtuni, og lagt verður afturat, at tað verður neyðugt at byggja hølini út, so tey kunnu rúma einum kommunulækna afturat.
Tað er her at ministeriella kumpassin fer fullkomuliga av kós. Vit hava ikki upplýst *HIMR um nakað, sum hevur við viðtalutrot at gera yvirhøvur. Runavíkar kommuna er bara partur av einum felags læknadømi, tí kunnu vit ikki viðgerast sum ein einsamallur samráðingarpartur, tikin burtur úr høpinum, sum er Skálafjarðar Læknadømi (Nes, Runavíkar- og Sjóvar kommunur). Borgarstjórin veit onki um hetta, sjálvandi ikki, tí øll vit sum búgva í økinum hava leingi vitað, at fýra – 4 - viðtalur eru tøkar í økinum. Vónandi er hetta spunasmíðið hjá embætisverkinum í *HIMR ikki ein neyðarslig roynd at draga landsstýriskvinnuna uppá turt aftur, eftir útsøgnina í Útvarpinum um, at hon ikki hevði heitt á Føroya løgting um at veita neyðuga fæið til 4. kommunulæknan orsaka av hølis- og viðtalutroti. Velji heldur at trúgva og halda, at vantandi administrativur kunnleiki og førleiki er orsøkin til miséruna.
Samanumtikið so hava 4 viðtaluhølir leingi verið tøk í Skálafjarðar Læknadømi, um *HIMR ikki visti tað, so var Heilsutrygd vitandi um hetta, og vit fegnast nú um, at Sirið Stenberg umsíðir hevur tikið avgerðina, at normera fjórða starvið í økinum.
Sáttmálin ímillum *HIMR og kommunurnar við Skálafjørðin bindur undir øllum umstøðum ein lækna til viðtaluna á Strondum fram til 2020, parts- ella heiltíðar. Sjóvar kommuna stjórnar hesi viðtalu, meðan Nes- og Runavíkar kommunur fyri langt síðani eru farnar undir at fyrireika útbygging av Heilsudeplinum í Runavík til fjórðu viðtaluna soleiðis, at vit kunnu taka ímóti læknanum á Strondum, tá koyrandi verður undir havbotninum um eini 3 ár.
Tað kom nakað av stígi í arbeiðið, táið landsstýriskvinnan boðaði almenna rúminum frá, at *HIMR hevði ætlanir um at reka bygningarnar eisini. Okkara spurningar eftir hetta vóru sjálvandi, um vit nú skuldu fara at brúka kommunalu íløgukrónurnar til bygningar, ið aftur skuldu leigast út til landsgeiran, og heldur ikki vistu vit, hvat leigugjaldið fór at verða. Og alternativt kundi tað jú verða soleiðis, at *HIMR sjálvt fór undir at byggja heilsudeplar. Ella at uppkeypa teir verandi, sum kommunurnar hava brúkt 10´tals, kanska 100´tals, milliónir av íløgukrónum til ígjøgnum árini. Ongin ítøkilig ætlan sæst um eina slíka okkupatión enn, men ein slík ætlan kann sjálvandi koma undan kavi, áðrenn sólin rennur úr havsbrúnni í morginári. Í politikki kann alt henda, eisini tað mest óvæntaða, fyri ikki at siga ótrúliga, har farið verður um meginreglulig mørk ímillum kommunala og landsgeiran - eisini í fíggjarmálum. Hendan er tíðin, tá handlar kunnu gerast, í hvussu er fram til 3. og endaligu viðgerðina av løgtingsfíggjarlógini, sum plagar at vera beint fyri jól ella ímillum jóla og nýggjárs.
Ætlanir Sirið Stenbergs, um at gera føroyskar kommunulæknar til almennar funktionerar, hevur ikki hjálpt uppá stabilitetin í kommunulæknaskipanini, skal sigast.
Kommunulæknaskipanin er ímillum mest týðandi funktiónir í einum samfelag, serliga har sum langt er til sjúkrahús, tí fegnast vit samanumtikið um takið hjá Sirið Stenberg, at fáa hin fjórða kommunulæknan settan við Skálafjarðar Læknadømi.
Torbjørn Jacobsen, borgarstjóri
*HIMR = Heilsu- og innlendismálaráðið


text:
Millennium-børnini á Tórsvølli
MILLENNIUM-BØRNINI Á TÓRSVØLLI
750 ung fólk í aldrinum 13-14 ár vóru fríggjadagin 9. maj til ein felags ítróttardag í Havn. Tað var Fólkaheilsuráðið, ið skipaði fyri hesum tiltaki í sambandi við málið at halda árgang 2000 roykfrían.
Líka síðan 2008, sum var Altjóða tubbaksár, hava átøk ímóti royking verið høgt raðfest í Fólkaheilsuráðnum. Nú er fokus á tey ungu við átakinum ”Árgangur 2000 roykfríur”.
Tað er hugaligt at hoyra frá teimum, sum arbeiða við børnum, at næstan eingin teirra roykir longur. Í nógvum skúlaflokkum roykir eingin, og í øðrum eru kanska einir tveir næmingar av 30, sum roykja. Hava avmarkingarnar í roykimøguleikum gjørt, at minkingin er so markant, at hetta longu byrjar at virka á ungdómin, tá hugsað verður um tey 15 ára gomlu, so er nógv vunnið, og tað er at gleðast um. Kemur fyrst ferð á, og vit varðveita hesa gongdina, ja so er einki óført. Stórar ætlanir eru við 2000-árganginum, sum skal vera roykfríur. Fólkaheilsuráðið hevur verið úti í hvørjum króki í landinum, har ráðið hevur sítt læraraumboð í næstan øllum skúlum í landinum, eisini hava umboð fyri ráðið ferðast út til skúlarnar hetta várið.
Hugsanin er, at hesi, sum nú eru 13-14 ára gomul, skulu gerast sendifólk fyri sakina. Tey skulu vera fyrmyndin hjá teimum yngru flokkunum, sum koma eftir tey, samstundis sum tey skulu halda tey, ið eru eldri enn tey sjálvi, í ábyrgd fyri somu søk. Tað vil siga venjarar, lærarar, foreldur og onnur skulu vera undir ávirkan av hesum ”mynstur árgangi”. Eingin ivi er um, at tað fer at muna at fáa allar skúlar í landinum við til tiltakið, hetta man fara at hjálpa okkum at fáa tølini fyri tey 15 ára gomlu, sum roykja, niður um 5% innanfyri stutta tíð.


text:
Reykjavik Open: Støður og myndir eftir 3. umfar
Talvsamband Føroya
21. april 2017
2017-04-21
Frásøgur og myndir frá Katrini D. Apol og Eyð Matras úr Reykjavík.
Myndir frá teimum báðum fyrstu døgunum í Reykjavík Open kappingini.
Í fyrra umfarinum í dag fingu føroyingarnir 3 stig, tá Helgi, Heiðrikur og Margar vunnu síni talv.
Í seinna umfarinum var úrtøkan 5 stig, tá Janus, Elmar, Allan og Jón vunnu, meðan Leif og Flóvin leiktu sínámillum remis. Helgi tók fríumfar og fekk 1/2 stig. Serliga úrslitið hjá Jón var gott, tí mótstøðumaðurin hevði 2102 í rating.
Telvarayvirlit fyri FAI
Úrslit frá 3. umfari
Sí eisini
Føroyski stórmeistarin Helgi Dam Ziska hevur nú vunnið seg fram millum hundrað teir sterkastu í …


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Skriva samkenslukvøðu
Í samband við at Heindrikur prinsur er deyður, kunnu eisini føroyingar skriva samkenslubrøv. Tað skrivar Ríkisumboðið í tíðindaskrivi.
Frá í dag klokkan 13. til og við kórsetininga av Heindriki prinsi tann 20. februar er møguleiki at fara inn á skrivstovuna hjá Ríkisumboðnum, har til ber at skriva samkenslubræv.
Ríkisumboðsskrivstovan er opin hvønn dag frá kl. 10 til kl. 15. Harafturat verður opið leygardagin tann 17. februar frá kl. 10-12.
Allar samkenslukvøður verða latnar Kongshúsinum.
Sí eisini


text:
Hey tit!
Vælkomin til trúarverju bloggin.
Eg havi leingi hugsa um at byrja ein trúarverju blog – um tú vilt vita hví so tryst her. Eg eri glaður fyri at bloggurin er komin upp at koyra. Nú manglar bara inni haldi – tað kemur skjótt. Eg veit ikki hvussu ofta eg skrivi nakað, men tað er ikki nøgdin í telur. Um tú ert áhugaður í at fáa updates, so ert tú væklomin at melda til via email, ella at melda til RSS fyri at fáa updateringar. Í meðan eg komi í gongd, so eru tit væl komin til at tjekka bloggarnar her til høgru.


text:
Politisk visjón
Politiska visjónin hjá Sambandsflokkinum skal tryggja, at allir borgarar í landinum fáa tær tænastur og ta hjálp teimum tørvar og gerast nøgdir borgarar. Harafturat skal vinnan fáa greiðar og mennandi karmar at virka undir.
Politiska visjónin
Menningin av samfelagnum skal verða á sama støði sum í Danmark og øðrum framkomnum londum
Føroyar skulu verða eitt samfelag, har øll fólk trívast, mennast og hava avbjóðingar
Vinnan skal verða kappingarfør og skapast skulu karmar fyri menning, búskaparvøkstri og íverksetan
Sambandsflokkurin heldur, at henda politiska visjónin hevur m.a. við sær, at setast skulu í verk nøkur leiðslulig, strategisk og búskaparlig tiltøk og handlingar. Landið og vinnan noyðast at fara undir nakrar strategiskar ætlanir, td. orða eina vinnustrategi, sum stuðlar undir eina vakstrar- og produktivitetsstrategi fyri vinnuna.
Landið má fremja bygnaðarbroytingar og umleggingar av almennum tænastum, stovnum og skipanum. Gerast skulu nakrar politiskar og búskaparligar raðfestingar, sum kunnu verða við til at tryggja, at visjónin kann náast og at skapt verða munagóð úrslit.


text:
« Aftur til yvirlit
Sumarbörn
Kosmorama í Føroyum
Fyri vaksin og størri børn
Leikstjóri: Guðrún Ragnarsdóttir
Tey bæði systkini Eyðdis og Kári er bara fimm og seks ára gomul, tá ið foreldrini fara hvør til sítt. Meðan mamman stríðist fyri at fóta sær eftir hjúnaðskildnaðin, verða børnini send fyribils á eitt barnaheim úti á landinum. Men upphaldið vísir seg at verða longri, enn tey nakrantíð høvdu ímyndað sær.
Kosmorama er ein altjóða filmsfestivalur í Tróndheimi og er størsti filmsfestivalur í Miðnoregi. Festivalurin hevur nógv á skránni og vísir filmir úr øllum heiminum. Festivalurin letur harumframt egna filmsprísin hjá filmsvinnuni: Kanónprísin, sum er tað nærmasta, tú kemur einum Oscar í Noregi. Sum nakað serligt fer Kosmorama í ár at flyta úr Tróndheimi bara fyribils og fer at vitja TÓFF. Tey hava lagt eina spennandi skrá við sera góðum filmum. Eitt mini Kosmorama í Føroyum og ein sjaldsamur møguleiki at uppliva eitt brot av einum altjóða festivali í egnum landi.


text:
Fastalávintshald í Leirvík
Myndir frá fastalávintshaldinum kunnu síggjast her
---
Mánadagin 12. februar halda vit fastalávint í skúlanum. Næmingarnir møta vanliga tíð í vanligum klæðum og kunnu hava grýluklæðir við. Næmingarnir skulu hava matpakka við.
Frá kl. 8.45 til 9.30 kvøða vit í miðhøllini. Foreldur og onnur avvarðandi eru vælkomin við.
Frá kl. 9.30 til 10 bjóðar skúlin gestunum ein kaffimunn, meðan næmingarnir eru úti í fríkorter.
Tá næmingarnir hava etið lítla matpakka og skift í grýluklæðir, er tunnusláttur á skránni.
Bussurin fer kl. 11.50, tá skúlin eisini er liðugur, og næmingarnir fara í frítíðaransing ella heim.


text:
Orrusta millum risar í gassvinnuni
Uttanfyri vesturstrond Avstraliu fer í
løtuni orrusta fram millum ósæddar risar í gassídnaðinum. Í hesum stríðnum er
heimsins størsti semi-undirsjóvar pallur, longsta undirsjóvar rørleiðing á
syðru knatthálvu, og heimsins longsta skip ella havgangandi gasspallur.
Øll eru í økinum av somu orsøk: natúrgass – og tey vóna at fáa fyrsta gassið upp í hesum mánaðinum.
Samstundis sum lond flest ganga burtur frá koli sum orkukeldu, er tað hetta lívrunnað brennievnið, sum er frammarlaga millum orku-hungrandi lond og heimsveldi.
Roknað verður við at taka 177 billiónir kubikkføtur ella 5,012 billiónir kubikkmetrar av gassi upp í 2040.
Tað er ein av grundunum til, at Shell hevur latið smíða heimsins størsta og longsta skip ella í hvussu er havgangandi far, nú ein skipasmiðja í Japan smíðar felagnum eitt næstan hálvan kilometur langt skip/far til gassvinnuna.
Prelude, sum skipið eitur, er 488 metrar langt. Har vanta sostatt bara 12 metrar í, at skipið er hálvan kilometur langt.
Hóast leitað verður í ymiskum gassbrunnum út fyri vesturstrond Avstraliu, eru leitibrunnarnir knýttir saman.
- Eg plagi at siga tað soleiðis, at eg havi eina mynd, sum eg vísi fyri tveimum kundum. Á myndini síggja vit tveir mans, sum drekka sama milksheykin, sigur Saul Kavonic, orkugreinari hjá Wood Mackenzie.
Kelda: BBC


text:
Frukt og grønt
P/F Poul Hansen er heildarveitari av frukt og grønmeti. Vit samstarva við Gasa Odense í Danmark, men vit innflyta eisini úr øðrum londum, t.d. Hollandi.
Góðu flutningsmøguleikarnir gera, at sama frukt og grønmetisúrvalið, sum er á marknaðinum mánamorgun um alt Europa, eisini er á føroysku handilshillunum sama dag.
Hjá Poul Hansen seta vit okkum sjálvum krøv um, at frukt og grønmeti skal verða so gott, at tey lúka øll krøv, sum bæði privata viðskiftafolki og vinnuligi marknaðurin setur.


text:
Føroysk grøn orka heldur enn innflutt svørt orka
13. apríl 2017
Føroyingar kunnu gerast munandi ríkari við at framleiða nógv meira grøna orku úr egnum orkuríkidømi og soleiðis varðveita pengarnar í landinum, heldur enn, at teira fara til útlendskar oljuframleiðarar
Føroyingar kunnu gerast munandi ríkari við at leggja á annan bógv við at framleiða nógv meira grøna orku úr egnum tilfeingi, heldur enn at innflyta fossila orku úr útlandinum. Harvið kunnu vit eisini varðveita pengarnar í landinum, heldur enn, at teir fara til útlendskar oljuframleiðarar.
Hetta hevði givið okkum føroyingum bæði ríkidømi, nýggj størv og samstundis gjørt okkum óheft av innflutninginum av olju.
Á orkuráðstevnuni hjá Sambandsflokkinum tann 7. apríl, vístu orkuserfrøðingarnir Peter Jørgensen og Vilhjálmur Nielsen, á møguleikarnar í Føroyum at útbyggja grønu orkuna við egnum orkukeldum, heldur enn at innflyta svarta fossila orku úr útlandinum.
Peter Jørgensen vísti greitt á, at av tí at vit í Føroyum hava møguleikar at framleiða orku bæði úr vindi og vatni, so kunnu vit goyma orkuna í vatnbyrgingum sum Pumped- Storage. Henda møguleika hava tey ikki í Danmark, tí har mugu tey senda orkuna til Norra, har henda verður goymd í vatnbyrgingum.
Sostatt eru umstøðurnar at framleiða grøna orku frálíka góðar og munandi betri enn í flestu øðrum londum. Tí eiga vit sum skjótast at seta meira ferð á útbyggingar av grønari orku, seta fleiri vindmyllir upp og byggja Pumped-Storage.
Talan er um sera stórar íløgur, sum standa fyri framman. Fyri, at hetta skal gerast veruleiki, verður neyðugt at lata vinnuligar privatar aktørar sleppa framat, eins og gjørt er í øllum londum í Europa - hetta var greiða niðurstøðan frá orkuserfrøðingunum.
Sí fleiri myndir á Facebook-vegginum hjá Sambandsflokkinum: Facebook - Sambandsflokkurin
Les meira: Sera væl eydnað ráðstevna um grøna orku
RN
Aftur


text:
Um júst eina viku verður árliga Melody Grand prix hildi í Malmø. Fyri tíð síðani fingu Vera og Karin Sólsker boði møguleikan at vera við sum hárfríðkarar til hesa stóru altjóða kapping, sum uttan iva flestu føroyingar kenna til. Í dag upprann so endiliga dagurin at tær skuldi avstað. Longu klokkan 2 í dag skuldu tær møta til kunnandi fund í Malmø, so neyðugt var at taka pyjamasrutuna til Danmarkar, og Garðataxa var longu í túninum áðrenn klokkan var 6 í morgun. Vera og Karin eru partur av einum toymi uppá meira enn 20 hárfríðkarar frá Schwarzkopf. Schwarzkopf er ein av høvuðsstuðlunum til kappingina, og skal tí stilla við hárfríðkarum.
Spennandi verður at fylgja við hvussu fer at gangast teimum, hetta er uttan iva ein av stórstu avbjóðingum tær hava tikið á seg, men ivist eg onga løtu í, hesa avbjóðing koma tær at klára til UG. Føroyskir hárfríðkarar standa einki aftan fyri hárfríðkarar í okkara grannalondum.
Eg havi annars tikið mær av løttum í dag, um tað er tí ongar pliktir kalla á heimafrontinum skal eg lata vera ósagt. Eg valdi at støkka inn á gólvi hjá Jonhard abba, hugsaði at hann kanska trongdi til ein biltúr nú hann ikki sjálvur longur koyrir bil. Tað er nú næstan 2 ár síðani hann lat sítt koyrikort inn, tá var hann 90 ára gamal. Sjónin var farin at bila, og læknin helt ikki tað var ráðiligt hjá honum at halda á fram at koyra bil. Tá ið hann misti rættin at koyra bil helt hann fyri, at hetta fór at taka lívi av honum. So tit kunnu ætla at tann dagligi biltúrurin hevur fylt nógv í hansara gerandisdegi. Í dag er hann 92 ár og hevur tað gott eftir umstøðunum. Hann býr heima enn, røktarheim vil hann ikki hoyra talan um.
Eg og onnur hava so inn í millum verið biltúr við honum, so tað er blivi til nakrir biltúrar tilsamans, og var hann sjálvandi fegin tá eg í dag kom inn og bað hann koma ein biltúr, hann var skjótur úr stólinum og gjørdi seg kláran. Fyrst út á kaiina, har rendu vit okkum í eina venjing hjá sløkkiliðnum, ella kanska var tað ein kapping millum sløkkilið, teir hugnaðu sær íhvørtfall óført, vi slangum og vatni. Eftir at vit høvdu eygleitt teir eina løtu løgdu vit leiðina norðureftir, steðgaðu á í MAGN har fingu vit okkum ein ís, hetta dámdi gamla. So longur norður umvegis Norðhavnina norður í Haraldssund, og práti gekk lystiliga allan vegin. Alt frá skipum til røktingarmenn vit møta á vegnum. Jú eg haldi abbi hugnar sær tá ið vit koyra biltúr, og hann sleppur at avgerða hvørja leið vit skulu taka. Tá vit koma norður um byrgingina spyrji eg um vit skulu fara til Kunoyar, men tað heldur hann ikki, Haraldssund er ok. Vit koyra eisini niðan í tann nýggja býlingin, og John Damberg verður eisini havdur á lofti nú hann er vorðin “Strømer på Samsø”.
Tá ið vit koma heimaftur leggja vit leiðina niðan í nýggja býlingin á Grashjalla, har steðga vit á eina løtu og prátu um tað vit síggja við hesum frálíka útsýninum um m.a. grótbroti á Bumshamri, sum nú næstan er uppfylt aftur. Tá sigur hann at hann var við til at byrja uppá tað fyrsta grótbroti saman við Esbern í Garðinum, tað er har Elmar Zachariassen hevur bilverkstað nú. Hann minstist annars at Berint i Brekkuni, ið arbeiddi har, var so ómetaliga bangin tá ið teir skuldu skjóta, at hann rýmdi heilt heim í Brekkuna.
Aftaná góðan tíma í bilinum byrji eg at tosa um at koyra hann heim, tá letur í honum, vit mangla Oyrar, eingin biltúrur uttan ein túr út á Oyrar.
Komnir heim aftur aftaná nærum 2 tímar í bilinum, fekk eg mær ein skjóta pulvur kaffimunn, abbi hann setti seg væl fyri at hyggja eftir fótbólti, tað dámar honum so avbera væl. Tað var FA Cup finala millum Man. City og Wigan. Eg biði hon farvæl, hann takkar fyri frálíka biltúrin, og eg ivist onga løtu í hann gleðir seg longu til næstu ferð.
Annars so ringdi hann niðan til mín í kvøld og spurdi um eg ikki hevði hugt eftir fótbólti, hann fortaldi mær at Wigan vann 1-0, fekk mál í síðsta min. Ja, hvør skuldi trúð tí.
Enn ein frálíkur dagur er nú at enda komin, takk fyri tað, morgindagurin hann má sær sjálvum ráða. Livst so spyrst.


text:
Søkt verður eftir tveimum fólkum til at koyra pressubil og bingjubil hjá IRF í summar.
Um starvið
Hevur tú stóra koyrikortið, ert vanur at koyra lastbil, kanst arbeiða sjálvstøðugt og hevur góðan ordan, ert tú møguliga tann, vit søkja.
Løn
Avloysarastarvið er lønt sambært sáttmála millum Kommunala Arbeiðsgevarafelagið og avvarðandi fakfelag.
Nærri kunning
Nærri fæst at vita um starvið við at ringja til IRF, tel 414243, og spyrja eftir Jógvan Júst Olsen.
Freist
Starvið verður sett skjótast gjørligt. Umsóknin kann sendast til irf@irf.fo, ella við postinum til:
IRF
Víkarvegur 107
520 Leirvík


text:
Týtt: Victor Danielsen
1. Eg so leingi í myrkrinum viltist,
og hvør dagur var dapur sum nátt;
men eitt undurfult ljós upp er runnið,
og tað stígur hvønn dag meiri hátt.
Niðurlag:
Runnið upp er eitt ljós fyri mær,
og um kámt enn mítt eyga tað sær,
er tó land fyri stavn,
og úr ævigu havn
klárnar ljósið hvønn dag fyri mær.
2. Ár í freisting um bak eru farin,
syndagleðin er tóm mær í dag;
Jesu hond meg mót ljósinum leiðir,
sum so undurfult eg havi sæð.
3. Tá ið ferðin er endað, og svunnin
er hvør sorg, sum her hjarta mítt bar,
skal eg ljósið so undurfult skoða
við teim vinum, sum bíða mær har.


text:
SJÁLVGREIÐSLAN
Her kanst tú finna umsóknarbløð og onnur oyðibløð
Umsóknarblað (PDF, 34 KB)
Umsóknarbløð fáast á kommunuskrivstovuni ella kunna takast niður av heimasiðuni hjá Umhvørvisstovuni.
Heinta her
Umsóknin skal ...
Tvøroyrar kommuna hevur grundstykkir til sølu í Heiðatrøðini.
Prísurin er 265 kr. pr. fermetur, íroknað vatn- og kloakkíbindingargjald. ...
Øll, ið flyta, hava skyldu til í seinasta lagi 5 dagar eftir flyting at boða kommununi frá flytingini. Fráboðanin kann eisini fevna um tey húsfólk, ...
Øll, ið flyta, hava skyldu til í seinasta lagi 5 dagar eftir flyting at boða kommununi frá flytingini. Fráboðanin kann eisini fevna um tey húsfólk, ...
Persónar, ið flyta úr einum Norðurlandi, hava bara skyldu at boða frá flyting, um teir skulu vera í Føroyum í meira enn 6 mánaðir.Tann, ...
Flytingin skal fráboðast tí kommunu, sum flutt verður til. Treytirnar fyri at skráseta persónar, sum flyta til Føroya og ikki eru úr einum Norðurlandi, ...
Tann, ið flytur, skal boða bústaðarkommununi frá flytingini, áðrenn flutt verður. Varir uppihaldið uttanlands meira enn 6 mánaðir, skal ...
Fráboðan gøtuljós
Umsókn um byggiloyvi


text:
Øll frá 15 ár og eldri vórðu spurd, um tey gingu í skúla ella vóru í holt við nakra útbúgving av einumhvørjum slag. Í svarinum er tí bæði roknað framhalds- og miðnámsskúli umframt øll onnur útbúgving.
Fyri alt landið er útbúgvingartíttleikin 19% hjá kvinnum og 16% hjá monnum. Millum sýslurnar er munurin stórur. Nógv hægstur er útbúgvingartíttleikin í Suðurstreymi við 21% hjá kvinnum og 18% hjá monnum. Eitt stig lægri er hann í Norðstreymi, Eysturoy og Norðoyggjum. Aftur eitt stig lægri í Vágum og lægst í Suðuroy og Sandoy við 12% hjá kvinnum og 13% hjá monnum.
Eitt reglufast mynstur er bæði fyri alt landið og í sýslunum: at útbúgvingartíttleikin er munandi hægri hjá kvinnum enn hjá monnum. Sandoy er tó undantakið her.
Býtið eftir møtitíttleika
Spurt varð eisini, um skúla- ella útbúgvingartíðin var meir ella minni enn 20 tímar um vikuna. Tað sæst á myndunum báðum niðanfyri, at er aftur ein rættiliga greiður munur millum kynini.
Myndin omanfyri vísir hvussu hetta býtið er hjá monnum. Tað er 5-6 ferðir oftari, at henda útbúgvingartíðin er oman fyri 20 tímar enn niðanfyri. Undantakið er Suðurstreym, har tað bæði eru flestir menn við yvir 20 tímum og við undir 20 tímum. Serliga stórur er munurin viðvíkjandi teimum við minni enn 20 tímum, har tað eru lutfalsliga dupult so nógvir í Suðurstreymi sum í hinum sýslunum.
Tá vit samanbera hesa myndina við hjá kvinnum við hina frammanfyri hjá monnum, sæst stóru munur í býtinum. Tí her er tann parturin við eina vikuligari útbúgvingartíð styttri enn 20 tímar munandi størri hjá kvinnum enn hjá monnum.
Tað er serliga hetta býtið, sum ger, at samanlagt er vinnutíttleikin javnt størri hjá kvinnum enn hjá monnum.


text:
Kringvarpið veit nú at siga Føroya fólki, at ferðavinnan í Íslandi er ein stór avbjóðing. Tað veit Kringvarpið frá føroyska sendimanninum, sum hevur verið í Reykjavík í tvey ár. Tað er ikki eingang feyk njús.
Sum lurtari og rindari haldi eg, at ikki bara størra, men størsta avbjóðingin hjá Kringvarpinum er at brúka sendimenn. Ikki teir, ið gera sendingar, ella arbeiða á Sendistovuni, men útsendingar landsins, ið eru bundnir at tí arbeiðsgevara, sum einaferð sendi tey á embætisferð, og helst skal tilbereiða teimum ein betri stað eftir lokna og trúgva tænastu.
Faktiskt haldi eg, at her eru størri møguleikar fyri skitnari tónum enn í nøkrum feyk njús broti. Og tað púra uttan journalistiska nyttu.
Latið vera við at brúka sendimenn landsins. Vaksið heldur um óhefta journalistiska førleikan við at brúka eitt fakfólk til reportasjur, tá okkurt leikar á í okkara grannalondum.
Ein sendimaður er aldri ein journalistur. Stendur hann einsamallur sum kelda, er hann í mínum høvdi longst vekk frá einum óheftum journalisti í landsins - og mínari - tænastu.


text:
Vit koyrdu oman til Kalvø, har seglbáturin lá.
Áðrenn vit sigldu, lat eg seljaran vita, at mær ikki dámdi at fara avstað við einum ótryggjaðum báti. Hann segði at um óhappið skuldi hent, so høvdu vit lænt bátin, tí teirra trygging var ikki uppsøgd fyrr enn nú mánadagin. Teir hava verið sera álítandi, so tað tók eg fyri góða vøru.
Vit løgdu frá Kalvø uml. kl. 10.40. Vit sigldu ein hálvan tíma við motori og hildu so, at vit vóru noyddir at royna seglini, tí hettar er jú ein seglbátur. Tá eg so skuldi royna sjálvstýraran, vísti tað seg, at hann ikke riggaði. Hampuligt av vindi var og stórar aldur.
Tá vit høvdu siglt nakað, fór at oysa niður. Ferðin var uml 7 míl við fokkinum uppi og motori.
Vit komu til Rentzausminde uml. kl. 19:00 og avgjørdu at steðga har fyri at eta og so at sigla meira, tí tað var jú ljóst til uml. kl. 23:00.
Meðan vit vóru har, fór toran at ganga, og tað oysti niður, so vit avgjørdu at tørna inn og sigla aftur kl. 03:30 næsta morgun.
Punkt 3.A
- 26 juni 2016 (09:30-15:00)Grounded (Langeland)
Umleið klokkan 09:30 rendi skiparin bátin, sum stingur 1,5 metur, á ein flúr 1,6 míl (NV=ÚN) í útnyrring úr Lohals.
Vatnstøðan var bert er 0,6 metrar, og vit royndu alt møguligt til uml. kl. 15:00, tá vit róptu á Lyngby Radio, men uttan at fáa svar, tí VHF'urin var óvirkin burturifrá, men riggaði nær við, so har var okkurt galið við antennuni. Vit ringdu so til Lyngby radio. Stutt eftir ringdi SOK og segði, at Mobil hjemmeværnet skuldi koma við Ægir at hjálpa okkum.
Ægir ringdi og segði, at teir høvdu fingið eina aðra uppgávu, men at teir sendu MOB bátin út til okkara
.
Tað vardi leingi, til MOB báturin kom, og vit máttu rópa á teir og biðja teir ansa eftir skerum 10-15 stig í bakborð.
Manningin er sjálvboðin, og har var ikki tann stóra expertisan. Fyrst skuldu vit skriva undir uppá, at tey ikki hingu uppá nakran skaða, og síðani varð bundið í pullartin framman, sum slitnaði úr.
Síðani bundu vit niðarligari í mastrini, meðan eg og Mikkjal hongdu okkum út so langt, vit kundu, og tað gekk væl, og vit høvdu verið leysir, um teir høvdu sleipað okkum umleið 200 føtur aftrat, men skiparin ringdi og bað tey koma aftur til Ægir beinanvegin, og vit skuldu við.
MOB førarin royndi at greiða frá, at vit vóru í ferð við at fáa bátin leysan, men tað hjálpti einki. Eg boðaði teimum frá, at eg varð eftir, tí báturin skuldi bjargast, men skiparin segði, at tað var óneyðugt, tí tryggingin fór at bjarga bátinum. Endin varð, at eg fór við.
Umborð á Ægir vórðu vit væl móttiknir og fingu kaffi og nátturða o.s.v.
Vit komu so í tankar um, at i hurlivasanum høvdu vit gloymt okkara pungar eftir, so teir sendu MOB bátin avstaðaftur eftir teimum.
Vit blivu spurdir, um vit skuldu til Nyborg, Korsør ella Vordingborg, og valdu Nysted (Nyborg?), tí vit skuldu til Fredericia, har bilar okkara stóðu.
Umleið klokkan 19:00 løgdu vit at í Nyborg og fóru við tokinum til Fredericia, har Steintór kom eftir okkum.
Eg ringdi til ein av fyrrverandi eigarunum og boðaði honum frá óhappinum, og at vit høvdu brúk fyri avtaluni, sum vit høvdu gjørt frammanundan.
Hann segði, at hann ikki kundi lúgva fyri tryggingini, men eg helt fyri, at hann skuldi ikki lúgva, men lata vera við at fortelja teimum nakað, sum teir allíkavæl ikki vistu, og so spurdi eg hann, um tað var í lagi at lúgva fyri mær.
Hann ringdi so aftur og segði, at teir hildu, at tryggingin dekkaði í 14 dagar eftir keyp.
Meðan vit vóru í tokinum, ringdi tryggingarmaðurin og spurdi, hvar teir skuldu leggja bátin, og um hann var heilur enn. Eg segði, at teir kundu leggja hann, har teir vildu, bara teir søgdu frá, og at hann var heilur enn.
Kortini hevur seljarin ringt og boðað frá, at báturin var seldur, og tískil var eingin trygging!


text:
Hannibal
Hannibal (248–183/181 f.kr.) var ein puniskur herførari úr Karthago. Hann er einamest kendur fyri at leiða her sín, við stríðsfílum, upp um Alpurnar í eini roynd at hertaka Rom. Síðani deyða hansara hevur hann verið virdur sum ein av bestu herførarum í søguni.
Innihaldsyvirlit
Uppvøkstur[rætta | rætta wikitekst]
Hannibal var sonur kartaska leiðaran Hamilcar Barca. Hann hevði fleiri systrar og tveir beiggjar, Hasdrubal og Mago. Eftir at Karthago hevði tapt tað 1. puniska kríggið fór Hamilcar í holt við at leggja tað Iberisku hálvoynna undir seg. Tað var á hesum herferðunum, at Hamilcar tók tann unga Hannibal við sær. Tað sigst, at ímeðan Hannibal var í Spania, lovaði hann pápa sínum altíð at hata Rom.
Hamilcar doyði í bardaga um ár 228 f.Kr., og Hasdrubal, svágur Hannibals, gjørdist nýggjur herovasti. Tá Hasdrubal varð dripin sjey ár seinni, bleiv Hannibal nýggjur herførari einans 26 ára gamal.
Puniska kríggið[rætta | rætta wikitekst]
Stutt eftir at Hannibal var vorðin herførari, gjørdi Rómverjaríkið eina samansvørjing við spanska býin Saguntum. Hetta sá Hannibal sum brot á eina friðaravtalu, sum Rom og Karthago høvdu um hetta mundi, og legði tí býin í oyði. Eftir hetta kunngjørdu rómverjar kríggj, og so byrjaði annað puniska kríggið .
Hannibal førdi um várið 218 f.Kr. herdeildir sínar úr Spania, upp um Alpurnar, og kom til Italia í desember. Áðrenn Hannibal fór upp um Alpurnar, hevði hann 52,000 hermenn undir sær. Ferðin var ikki løtt og tá hann var komin til Italia, hevði hann bara 24 000 hermenn og nakrar heilt fáar fílar eftir.
Komin til Italia, fekk hann fleiri uppreistrarsinnaðar italiumenn við í sín part. Ímóti rómverjum vann hann tríggjar stórar sigrar, og at enda var eingin herur ímillum hann og Rom. Hann helt tó ikki, at tað var ráðiligt at gera eina roynd at hertaka býin.
Illa kroystir sendu rómverjar herdeildir til Afrika, og Hannibal varð noyddur at fara heim aftur. Komin heim tapti hann sín fyrsta bardaga og var noyddur at yvirgeva seg.
Harðar treytir vóru givnar Karthago. Hon misti øll økir í Spania og skuldi harumframt gjalda eitt stórt krígsendurgjald.
Eftir kríggið[rætta | rætta wikitekst]
Eftir kríggið gjørdist Hannibal politikari og Karthago fór aftur at blóma. Sjey ár eftir kriggið kravdu rómverjar at Hannibal yvurgav seg, og hetta gjørdi, at hann fór í útlegd, og var tað restina av sínum lívið. Eftir at hann var farin úr heimbýnum stuðlaði hann, millum øðrum, Efesus og Bithynia í teirra stríði við Rómverjaríkið.
Deyði[rætta | rætta wikitekst]
Um ár 183/181 f.Kr. fingu rómverjar frænir av at Hannibal fjaldi seg í Libyssa. Tá teir vóru um at fáa hendur á honum, eitraði hann seg sjálvan fyri ikki at fella í rómverskar hendur. Áðrenn hann doyði, skrivaði hann á eitt papír: "Lat okkum lætta ta byrðuna, rómverjar so longi hava borið, síðani teir ikki hava tol at bíða til ein gamal maður doyr".
Hann var millum 64 og 66 ára gamal, tá hann doyði.


text:
Fyri motorsúkklur við mortorstødd yvir 50 cm3, ið hava verið endaliga skrásettar uttanlands í minni enn 5 ár, er virðisgjaldið 35% av avgjaldsskylduga virðinum sbrt. § 6. Fyri motorsúkklur við motorstødd yvir 50 cm3, ið hava verið endaliga skrásettar uttanlands í 5 ár ella longri, er virðisavgjaldið 65% av avgjaldsskylduga virðinum sbrt. § 6.
Motorsúkklu eru undantiknar CO2-avgjaldi, sbrt. § 9, stk. 1, nr. 1).
Motorsúkklur rinda ikki burturbeiningargjald.
Fyri motorakfar, ið hevur verið endaliga skrásett uttanlands í minni enn 5 ár, verður avgjaldsskylduga virðið niðurskrivað 10% árliga av upprunaliga virðinum á motorakfarinum, tá tað var spildurnýtt.
Dømi (motorsúkkla, ið hevur verið skrásett uttanlands í meira enn 4 ár, men minni enn 5 ár)
Fyri motorakfar, ið hevur verið endaliga skrásett í útlandi í 5 ár ella longri, er avgjaldsskylduga virðið 50% av upprunaliga virðinum á motorakfarinum, tá tað var spildurnýtt.
Dømi (motorsúkkla, ið hevur verið skrásett uttanlands í meira enn 6 ár, men minni enn 7 ár)


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Viðgera, um løgtingslimur skal missa órinið
Pauli Trond Petersen, borgarstjóri í Vestmanna og løgtingslimur fyri Tjóðveldi, fer sjálvur at heita á løgtingið um at taka órinið frá sær, eftir at illgruni er um, at hann hevur koyrt ávirkaður av rúsdrekka.
Pauli Petersen skrivar sjálvur á vangan hjá sær í dag, at hann hevði drukkið nakrar øl, áðrenn hann setti seg í bilin og koyrdi til hús leygarkvøldið.
Pauli Petersen skrivar: "Sum løgtingslimur fari eg sjálvandi at heita á Føroya Løgting um at taka órinið frá mær í hesum máli, so eg kann taka fulla rættarliga ábyrgd og revsing á meg samsvarandi ferðslulógini."
Somu revsing sum onnur
Pauli Trond Petersen, løgtingsmaður hjá Tjóðveldi, sigur seg vilja hava somu revsing sum ein og hvør annar borgari fyri rúsdrekkakoyring.
Pauli Trond Petersen sigur við útvarp, at royndin hjá politinum vísti 0,4 promillu, men hetta skal staðfestast í blóðroynd, áðrenn nakað lógarbrot kann sigast at hava verið framt.
Sjálvur váttaði hann í gjár, at hann hevði verið í 70 ára føðingardegi um kvøldið, og at hann hevði drukkið onkra øl.
Løgtingsfólk vard
Tá talan er um løgtingslimir, kann dómsvaldið ikki revsa uttan víðari. Løgtingsfólk eru serliga vard fyri dómsvaldinum, og tí skal løgtingið samtykkja at taka órinið (immunitetin) frá einum løgtingslimi, um hann skal kunna revsast.
- Staðfestir blóðroyndin, at eg var ávirkaður, vil eg hava somu revsing sum ein og hvør annar borgari. Tí fari eg at biðja løgtingið um at taka órinið frá mær. Eigi eg at missa koyrikortið, ella fáa eina bót, so skal eg hava tað eins og ein og hvør annar, sigur Pauli Trond Petersen við útvarpið.
Skeiv avgerð
Á Facebook skrivar Pauli Trond Petersen fyri einum tíma síðani, at hann gjørdi eitt stórt mistak leygarkvøldið, sum hann er sera harmur um.
- Eg veit væl, at tað ongantíð er rætt at koyra bil ella onnur akfør, eftir at ein hevur smakkað sær á. Tað finst als eingin góð umbering fyri slíkum atburði, og tí fari eg heldur ikki at royna at umbera meg ella skeivu avgerð mína.
-Eg leggi sjálvur stóran dent á, hvat er rætt, og hvat er skeivt, og veit tí sera væl, at tað als ikki var rætt av mær at koyra ávirkaður leygarkvøldið.
Bíða eftir úrsliti
Í málum um promillukoyring verður altíð blóðroynd tikin fyri at staðfesta neyvu promilluna. Tað svarið kemur ikki fyrr enn um eina ella tvær vikur.
Revsingin fyri slík brot á ferðslulógina veldst um, hvussu stór promillan hevur verið.
Sí eisini


text:
Umframt at veita føroyingum tey nýggjastu tíðindini, fer sendingin í eisini dýpdina við tí núliga. Hetta verður gjørt við temasendingum, har eitt evni verður viðgjørt frá ymiskum vinklum.
Meginparturin av tíðindunum eru føroysk, men fer ein stórhending fram úti í heimi, verður hon sjálvsagt fylgd í Degi og viku. Harafturat er Kringvarp Føroya í tøttum samstarvi við hinar norðurlendsku public service rásirnar, og kann tí veita tað nýggjasta úr øllum Norðanlondum.
Stjórnin handan Dag og viku leggur seg eftir at røkka einum breiðum málbólki, og snúgva innsløgini seg tí um evni bæði í tyngra og lættara endanum. Dagur og vika er tí alt frá politikki og búskapi til prát við fólk á gøtuni.


text:
Leif Sørensen hevur sett sær fyri at gera minst ein, helst fleiri góðar føroyskar drykkir. - Akkurát hvørjar, vita vit ikki fyrr enn fleiri royndir eru gjørdar. Men eyðkennið skal vera føroyskt, so drykkurin kennist sum serføroyskur, sigur Leif, ið arbeiðir í foodlab køkinum í iNova granskarasetrinum við Hoyvíksvegin í Havn.
- Støðið verður tikið í plantum, men annars verður brúkt alt tað, sum kann hjálpa okkum at gera ein føroyskan drykk. Einki líknandi er gjørt í Føroyum áður, og tí finst eingin vitan um hetta, sigur Leif.
Í juli 2012 var hann saman við øðrum føroyingum á rannsóknarferð á skotsku oynni Islay, sum er hin sunnasta í Innaru Hebridunum. - Vit prátaðu við plantufrøðingar og destillatørar, og fingu gott innlit í teirra arbeiði.
Leif hevur serligan alsk til at gera mat úr føroyskum rávørum, har planturnar hava fylt nógv. - Eg havi lisið tað mesta, sum finst um plantur og mat í Føroyum, sigur Leif, sum læs lívfrøði á Háskóla Íslands, innan hann gjørdist kendur sum kokkur