text:
Ja, enntá øgiliga vakurt. Tað sigur Guðrið Hansdóttir (f.1980), sum er helvtin av nýggju elektro popp duettini Byrta, har Janus Rasmussen (f.1987) er hin helvtin. Hann brúkar orðini organiskt og groovy um tónleikin, sum í hesi samanrenning eru málandi ljóðmyndir, ið eins javnt kína Havnini og føroyskum lendi, sum undergroound syllunum við spegilin í Sirkus, alla tíðina á føroyskum.
Guðrið, sum er kend við egnum útgavum á enskum, hevur skrivað nýggju føroysku sangirnar, sum 7. juni komu á føgu, ið fæst á iTunes og í Tutl. Janus spælir øll ljóðførini og hevur lagt til rættis. Fyrsta staklagið, Loyndarmál, sum kom fyrr í ár, hevur verið nógv spælt í Útvarpinum. Í felag eru tey frískasta lotið á føroyska rútmiska tónleikahválvinum beint nú. Hetta er eitt síðuprojekt hjá okkum báðum, sigur Janus, sum býr í Íslandi, har hann er partur av bólkinum Bloodgroup. Guðrið er uppvaksin á Argjum og Janus í Havn.
Á Wikipedia sigur Guðrið, at tað var meðan hon var í Íslandi, at hon fór at skriva sangir á føroyskum, heldur enn á enskum. Guðrið hevur givið út tríggjar fløgur í egnum navni: Love Is Dead (2007), The Sky Is Opening (2009) og Beyond The Grey (2011).
Jónfríð Eliasen (f.1987), myndakvinna úr Hoyvík, sum sæst omanfyri, hevur fyri fyrstu ferð roynt seg við einum stuttfilmi. Hann er um Byrta og byggir á hugskoti og handrit hjá Una Leitistein Hansen, sum eisini hevur sett filmin hjá Jónfríð saman. Filmurin, sum varir 12 minuttir, sæst á YouTube.


c: text/html

text:
Í dag, fríggjadag 7. november kl 17-19, verður hátíðarhald í Felagsskúlanum á Oyrarbakka í sambandi við, at hetta skúlaár eru 40 ár liðin, síðani fyrsti realskúlaflokkur, omanfyri, tók prógv í 1974. Eg gekk í øðrum flokki, sum ein danskur ferðandi skúlafotografur avmyndaði árið eftir.
Fyrireikararnir siga, at byrjað verður klokkan 17 í dag. "Tá taka vit ímóti fyrrverandi og núverandi næmingum, øllum lærarum og starvsfólkum og fólki úr fyrisitingini gjøgnum árini, sum hetta 40 ára skeið hava starvast á og hava havt samband við felagsskúlan á Oyrarbakka.
Vit fara eisini at heita á tykkum, næmingar, lærarar og starvsfólk, at hava myndir frá skúlagongdini á Oyrarbakka við til hátíðarhaldið. Allar best er, um tit hava valt eina ella fleiri myndir, sum vit so sleppa at seta á veggin til minnis um tíðina. Sum kvøldið líður, vóna vit at fáa nógvar myndir á veggin, sum úr egnum sjónarhorni mynda skúlagongdina á Felagsskúlanum í 40 ár.
Vit hava eisini gjørt hesa vangamynd á Facebook, sum vit kalla Felagsskúlin 40 ár. Við tykkara loyvi vilja vit sleppa at skanna eina ella fleiri av teim myndum, sum verða settar á veggin. Tá myndin er skannað, verður hon sett á hesa vangamyndina, so allir næmingar á Oyrarbakka í 40 ár kunnu fylgja við, deila sínamillum og kanska finna aðrar myndir frá søguligu skúlagongdini at leggja afturat.
Umframt at halda 40 ára veitslu við einum drekkamunni og føðingardagskøku, vilja vit á henda hátt seta tykkara egna dám á lívið í Felagsskúlanum í 40 ár hetta fríggjakvøld, tá fleiri helst eru ávegis heim frá arbeiði. Umframt persónligu myndaframsýningina verða røður og tónleikur," verður sagt í almennu innbjóðingini.
Skráin fyri 40 ára hátíðarhaldið á Felagsskúlanum 7. november 2014 kl 17:00-19:00 er henda:
Felagssangur: nýgjørdur sangur til Felagsskúlan, sum Rúni Bjarkhamar yrkti
Hans Erland í Brekkunum, fyrsti skúlastjóri fyri Felagsskúlan á Oyrarbakka, heldur røðu
Heðin Zachariasen, borgarstjóri í Sunda kommunu, heldur stutta røða
Jógvan í Skorini, borgarstjóri í Eiðis kommunu, heldur stutta røðu
Næmingarnir Silja Johannesen og Tummas Larsen syngja og spæla
Jón Ingi Ejdesgaard, skúlastjóri fyri Felagsskúlan, heldur røðu
Sofus Poulsen, fyrrverandi næmingur, heldur røðu
Eiðis ljómfelag spælir
Hans Olivur Joensen spælir
Fyrireikararnir siga at enda, at "Vónandi vilja tit nýta og njóta henda hugnaliga møguleika at hitta gamlar og núverandi næmingar og lærarar og enduruppliva skúlagongdina við gomlum myndum!" Tiltakið endar umleið klokkan 19.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Flaggdagin, 25. apríl, verður eitt serligt DNA-tiltak í Perluni, ætlað bæði børnum og vaksnum. Tiltakið er ókeypis og byrjar kl. 16.
25. apríl er kosin altjóða DNA-dagur, tí tað var á hesum degi í 1953, at Watson og Crick funnu útav, at DNA-strongurin er ein dupultur helix. Í 1962 fingu teir, saman við Wilkins, Nobelheiðurslønina í heilivági fyri hesa avdúking. Dagurin hevur verið hildin kring allan heimin síðani 2013. Í ár verður hann eisini hildin í Føroyum og áhugaverda skráin sæst her.
Fyriskiparar eru Ian Salter (Havstovan) og Sunnvør í Kongsstovu (Amplexa).
Øll eru hjartaliga vælkomin!


text:
Mikudagin 7. februar hevði Tórshavnar Kommuna boðið Havnar Svimjifelagi og Svimjisambandi Føroya til kunningarfund um langhylin, ið eftir ætlan skal byggjast í Havn. Annika Olsen, borgarstjóri, Gunvør Balle, varaborgarstjóri, og Sigurð Ó. Vang, leiðari á mentamáladeildini, umboðaðu kommununa.
Á fundinum varð kunngjørt, at projekteringin av arkitektauppskotinum hjá SNA Arkitektum, ið varð kosið vinnari í december 2016, og sum sambært tíðarætlanini longu skuldi verið komin væl áleiðis nú, er útsett til fyrstani at fara í gongd við árslok 2018. Projekteringin tekur níggju mánaðir og verður sostatt ikki liðug fyrrenn seint í 2019. Eftir hetta verður arbeiðið at byggja nýggju høllina síðani boðið út. Og sambært nýggju tíðarætlanini verður helmingurin av svimjihylskostnaðinum síðan játtaður á fíggjarætlanini fyri 2020, sum so eisini verður árið, tá spakin verður settur í. Hylurin verður eftir hesi ætlan liðugur seint í 2021; og um illa gongst tíðliga í 2022.
Sambært býráðsmeirilutanum er orsøkin til nýggju raðfestingina, ið enn einaferð útsetir langhylin, at íløgukarmarnir hjá kommununi fyri 2018 og 2019 er troyttir til fulnar.
Gamla svimjihøllin í Gundadali hevur víst seg at vera eitt dygdar bygningsverk, ið hevur hildið sítt virði væl. Men meðan fólkatalið í Tórshavnar Kommunu er vaksið nógv, hava svimjikarmarnir staðið í stað, og høllin hevur tí leingi verið ov lítil. Aldurin byrjar at vísa seg við vaksandi útreiðslum til umvælingar og dagføringar umframt at hon ikki longur livir upp til teir normar, ið altjóða kappingar krevja.
Vit í Havnar Svimjifelag og Svimjisambandi Føroya harmast sjálvsagt hesa avgerð, bæði vegna okkara ítróttarfólk, men ikki minst vegna tey mongu túsund, sum hvørt ár nýta verandi, trongu umstøður, og tey mongu, sum høvdu kunnað svomið afturat, um pláss var fyri teimum.
Vegna Havnar Svimjifelag og Svimjisamband Føroya
Erling Eidesgaard og Rókur í Jákupsstovu


text:
Clive Staples Lewis var føddur í Belfast í Norðurírlandi 2. november 1898 og doyði 22. november 1963.
Hann tók útbúgving á University College í Oxford, tók prógv í grikskum og latínskum bókmentum í 1920, í heimspeki og fornsøgu í 1922 og í enskum í 1923.
Hann var universitetslærari í enskum máli og bókmentum á Magdalen College í Oxford frá 1925 til 1954.
C. S. Lewis kendi væl rithøvundan J. R. R. Tolkien, og teir og fleiri aðrir hittust hvørja viku í einum bólki við navninum The Inklings. Hesin felagsskapur byrjaði í 1933 og vardi líka til 1949.
Kristindómur hevði stóra ávirkan á C. S. Lewis, og hann myndaði eisini skaldskap hansara, sum telur meira enn tretivu bøkur, serliga barnabøkur, fantasybøkur og bøkur um átrúnað.
Kendastar av bókum hansara eru: Out of the Silent Planet, 1938, The Screwtapes Letters, 1942, Søgur úr Narnia, 1950-56, Berur Kristindómur, 1952 og The Four Loves, 1960.
Útgávur:
1998 Ljónið, gívurin og klædnaskápið
2005 Systirsonur gandakalsins
2005 Leyvan, gívurin og klædnaskápið
2006 Hesturin og drongurin
2006 Kaspian kongssonur
2007 Ferðin við Morgunvallaranum
2009 Silvurstólurin
2010 Hin seinasti bardagin
Ummæli/umrøða:
Carl Jóhan Jensen: ”Til tykkum, sum vara av teimum yngru lesarunum” (formæli í Ljónið, gívurin og klædnaskápið)
Lotta Olsson: In i landet Narnia. Dagens Nyheter 19. desember 2005
Rowan Williams: Why did C. S. Lewis write Narnia? Publishers Weekly 8. mars 2013
Heiður:
1956 Carnegie Medal


text:
Tríggir filmar um mat - og um kærleika
Onkur heldur kanska, at Valentinsdagur er nakað uppreklamerað fjas - men tað er góður matur ikki. Hví ikki njóta eina góða máltíð á Valentínsdegi, ella onkran annan góðan dag, saman við einum tú ert góður við? Ella bara tú? … Ella droppa døgurðan, keyp mat heim við, og njót ein góðan film.
Her eru tríggir góðir filmar úr rúgvuni um mat og kærleika - kærleika til mat.
1. The Hundred foot Journey
Filmurin vekir hugin at lívinum, at hvør øðrum, at mati, ja, at øllum sum er gott. Ein kærleikssøga og samstundis ein kærleiksváttan til mat og til lívið. Minst til at eiga gott vín inni, ella okkurt annað gott - tí tú fert at munga og at hava hug til at njóta alt tað vakra og góða. Hetta er ein sovorðin filmur, ið kann fáa teg at tára av góðum mati.
2. Ratatouille
Valentinsdagur nýtist ikki at vera um romantiskan kærleika. Bílegg eina stóra familju-pitsu, set fantastiska góða teknifilmin Ratatouille frá og njót kvøldið heima saman við børnunum - ella børnum systir tína? - So kann systurin sleppa ein túr út at eta fínt saman við onkrum, hon er góð við.
3. Julie & Julia
Tað er ikki fyrr enn tú sjálvur fært børn, at tú skilir, hvussu góð foreldur tíni eru við teg. Nú ein heilur dagur er settur av í kærleikans navni, jú so er eitt gott høvi at minnast tíni kærleiksfullu foreldur. Hesin filmurin er fantastiskur at síggja saman við mammu tini - og møguliga pápa tínum. Fyrireika teg uppá at fáa hug til at halga títt lív til matgerð, og at fáa ovurhonds stóran hug til franskan mat.
Pssst!: Bílegg bara borð á Fútastovu beinan vegin. Tit fara heilt víst at hava hug til Boeuf Bourguignon eftir filmin :)


text:
Orð: Jóannes Patursson
1. So veikt var hjarta títt í roynd,
tá um tað skuldi goldið,
tá legðist ofta dygd í loynd,
og veldi átti holdið,
tá freistingarnar strongdu á,
tá gjørdist ofta megin smá,
tá lítilsvert tú toldi.
2. Tí hugurin at hesi verð,
at hennar makt og æru,
í hjartanum so sterkur er,
at oss er mest um varðið,
hvat hon vil okkum bjóða best,
vit tráa helst og allarmest,
frá Guð’ er ofta farið.
3. Tá ódnin dynur mikil á
tað trongda, sjúka hjartað,
so fáur mentur verður tá
at verja um tað bjarta,
Guð honum gav, at fast og trygt
í barmi kundi vera bygt
tað búgv, sum hann bað skarta.
4. Av egin makt vit orka ei
at standa í tí stríði,
ovboðin okkum er tann leið,
men Jesus mildi, blíði
vil hjá oss stá við veldi sítt;
tá roynist okkum treysti frítt
hjá okkar’ harra síðu.
5. Lat freistingarnar falla á;
vil Guð við okkum vera,
ei skulu tær oss skaða tá,
ei nakað mein oss gera;
men gjøgnum alla neyð og sút
vit reystari tá ganga út,
Guðs bílæt betur bera.
6. Guðs sonur toldi alla neyð
av syndamanna múgvu,
spott, pínu, hartil krossins deyð;
tí vára syndarúgvu
hann vildi loysa okkum frá,
at sælan arv vit kundu fá
og njóta í hans búgvi.
7. Hann vil ei heldur sleppa oss
í mestu trongd og váða,
tá verðin sendir stríðan foss
á hjarta várt at ráða,
vit hava hann at líta á,
hvat kann so okkum saka tá,
hvat kann tá okkum bága?
8. Um allan henda syndadal
hann førir oss til enda,
til í Várharra himnasal
vit frelst hjá honum lenda
og skoða har, so vænt og frítt,
Guðs milda andlitið so blítt
og sælt at okkum venda.


text:
30. apríl 2018Nr. 58
Løgtingslóg um at umbyggja og útbyggja miðnámsskúlan á Kambsdali
Samsvarandi samtykt Løgtingsins staðfestir og kunnger løgmaður hesa løgtingslóg:
§ 1. Landsstýrismanninum verður heimilað at skipa fyri, at miðnámsskúlin á Kambsdali verður umbygdur og útbygdur.
Stk. 2. Byggiútreiðslurnar kunnu í mesta lagi verða 30 mió. kr., íroknað at nýbyggja náttúruvísindaliga økið, útbyggja felagsøkið, køkin, undirvísingarhøli vegna økt virksemi, prosjektering, innbúgv umframt at liðugtgera seinastu útbygging.
§ 2. Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd og fer úr gildi 31. desember 2021.
Í Tinganesi, 30. apríl 2018
Aksel V. Johannesen (sign.)
løgmaður
Lm. nr. 112/2017


text:
Masterskeið í gudfrøði
Í 2007 varð Fólkakirkjan yvirtikin. Eisini í framtíðini kann tó væntast, at føroyskir prestar hava gudfrøðiligt embætisprógv frá lærdum háskúla í útlandinum, eitt nú Danmark, Noregi og Íslandi, umframt yrkisútbúgving at virka sum prestur við evangeliskt lutherska kirkju. Við so fjølbroyttum royndum og bakstøði helt løgtingið tað vera alneyðugt at verja og styrkja tilvitskuna og kunnleikan um føroyskan kirkjusið og føroyska kirkjuskipan. Ásett varð tí í Løgtingslóg um embæti og størv í Fólkakirkjuni frá 2013, at prestar skulu hava lært nám í føroyskari kirkjusøgu, skipan, siðum og embætisførslu, áðrenn tvey ára starvstíð er lokin.
Endamál við útbúgvingini
Henda útbúgvingin varð í 2015 sett í verk í samstarvi millum Fróðskaparsetur Føroya og Fólkakirkjuna í Føroyum sum stakgreinalestur á universitetsstigi. Í byrjanini verður hetta skipað sum eftirútbúgving, men miðað verður ímóti, at lesturin í Føroyum seinni fer at kunna ganga inn sum partur av gudfrøðilesnaði uttanlands. Skeiðini verða uppbygd so, at hin lesandi eftir trimum lestrarhálvum hevur fingið ta neyðugu, breiðu fatanina á tilsamans 30 ECTS. Tað skal bera til at byrja henda lestur við at tekna seg til fyrsta skeið, sum verður boðið út, eftir at ein er komin í prestaembæti.
Summi skeið fara samstundis at verða boðin út undir øðrum útbúgvingum á Fróðskaparsetrinum. Haraftrat fara onnur enn gudfrøðingar at kunna taka gudfrøðiskeiðini sum stakskeið.
Skipan og innihald
- Várið 2016: Kirkjurættur, (víst verður til skeiðslýsingina), 10 ECTS
sí tímaætlan her
- Heystið 2015: Kirkjusøga: Lutherskur samleiki, (víst verður til skeiðslýsingina), 10 ECTS
- Várið 2015: Liturgikk og hymnologi – føroysk gudstænastuskipan og sálmasangur (víst verður til skeiðslýsingina), 10 ECTS
Upptøkutreytir
Skeiðið er serliga ætlað prestum í fólkakirkjuni og lesandi, sum útbúgva seg til hetta starv og hava lokið bachelorprógv í gudfrøði. Eisini onnur við hóskandi bachelorprógvi ella samsvarandi útbúgving og arbeiðsroyndum kunnu søkja um upptøku.
Undirvísingarmál
Undirvíst verður á føroyskum, men lisnir verða eisini tekstir á t.d. týskum, enskum og norðurlendskum málum.
Umsóknarfreist
Umsóknarfreistin er 1. mars 2016
Boð um upptøku á skeiðnum í Kirkjurætti verða send í seinasta lagi mánadagin 14. mars 2016.
Játtan fyri, at umsøkjari tekur við lestrarplássinum, skal vera móttikin í seinasta lagi mánadagin 28. mars 2016.
Umsóknarblað
Her ber til at taka niður umsóknarblað og vegleiðing.
Umsóknir kunnu eisini sendast við telduposti til lestur(at)setur.fo
Sí annars nærri kunning á umsóknarblaðnum.
Nærri kunning
Vendið tykkum til Jákup Reinert Hansen, lektara jakuprh(at)setur.fo


text:
Orð: Reidar Holberg
Lag: Vi har ett budskap, en hilsen å bringe
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Ein boðskap, ja, eina heilsu vit bera,
eitt orð til tín, sál, sum enn ikki trýr;
um signing Jesusar glað vit nú syngja:
Hans Orð ber frelsu til einhvønn, sum trýr!
Niðurlag: Hans blóð meg loysti frá øllum, sum bant meg,
og sama blóðið til frelsu mær varð!
Vit boða syngjandi tær frelsuvegin:
Við trúgv tú frelsu og hjartafrið fær!
2. Á, hvør ein signing, við trúgv fekk eg friðin,
tann sama friðin Hann bjóðar tær nú!
Tú kanst uppliva ta frelsandi gleði,
við krossin hvílu og frið finnur tú.


text:
Starvsnevnd SSF hevur samtykt at taka út fylgjandi 17 svimjarar til ársins Norðurlendsku Meistarastevnu og JuniorMeistarastevnu í svimjing, sum verður í Bergen í Noregi hin 11. til 13. desember 2015.
Gentur
- Ásbjørg Hjelm (1999), Ægir
- Barbara Debes (2000), Ægir
- Jana Bjartalíð Thomsen (2000), Ægir
- Maria Bjarnastein Antoft (2000), Havnar Svimjifelag
- Lív Erlingsdóttir Eidesgaard (1999), Havnar Svimjifelag
- Sára Ryggshamar Nysted (2001), Suðuroyar Svimjifelag
- Signhild Joensen (2000), Ægir
- Súsanna Tummasardóttir (2001), Havnar Svimjifelag
- Vár Erlingsdóttir Eidesgaard (2001), Havnar Svimjifelag
Dreingir
- Marius Ihlen Gardshodn (1998), Havnar Svimjifelag
- Rói Bech (2001), Suðuroyar Svimjifelag
- Rókur Trygvason (2000), Ægir
- Róland Toftum (1998), Suðuroyar Svimjifelag
NM 2015
Kvinnur
- Beinta Debes (1997), Havnar Svimjifelag
- Lena Rannváardóttir (1998), Havnar Svimjifelag
- Jonna Bjartalíð Thomsen (1996), Ægir
Menn
- Eyðbjørn Joensen (1996), Suðuroyar Svimjifelag
Fylgjandi svimjarar hava eisini klárað kravtíð til Norðurlendsku Meistarastevnuna 2015, men hava valt aðrar avbjóðingar í staðin:
- Astrið Foldarskarð (1994), Havnar Svimjifelag
- Alvi Hjelm (1996), Ægir
- Óli Mortensen (1996), Havnar Svimjifelag
- Pál Joensen (1990), Suðuroyar Svimjifelag
Astrið, Alvi og Pál fara til EM á stuttgeil í Ísrael, meðan Óli ætlar sær á altjóða langgeilastevnu.
Ferðaleiðarar til NM/NJM verða Katrin Sørensen og Sørin S. Djurhuus.
Venjarar verða Dr. Juan Jaime Arroyo Toledo, høvuðsvenjari hjá Ægir, og Jón Bjarnason, høvuðsvenjari hjá Suðuroyar Svimjifelag.
Vegna Svimjisamband Føroya
Rókur í Jákupsstovu


text:
Orð: Henry F. Lyte
Lag: Jens Guttesen, William Croft, Henry John Gauntlett
Týtt: Jákup Olsen
1. Mín hvíld er í Himli, mín hvíld er ei her;
hví skal eg tá stúra, um andróður er!
Um deyðin enn hótti, hvat gjørdi tað, sál!
Tað styttir bert ferðina, ber teg á mál.
2. Her er einki stað, sum mær veita kann trygd,
her er ikki heimið, har vón mín er bygd;
mær leingist, har Jesus nú reiðir mær stað,
mót landinum, sum ikki synd hevur sæð.
3. Her stormarnir ýla, og bylgjan er há,
og myrkur og toka er leiðini á;
eg trygt tó kann hvíla við Jesusar bróst,
og skjótt er mítt skip, har sum alt verður ljóst.
4. Er møði og vandi á ferðini her,
tá hvílan har uppi bert søtari er,
um sorg ella gleði – hvør mikið tað galt –
har heima at vera, tað bøtir mær alt.
5. Við Jesus’ í hjarta, hans orð mær í hond,
eg ferðist við skund gjøgnum fíggindans lond;
um gøtan er ósløtt, hon er tó ei long –
so ferðist eg heiminum móti við song.


text:
Nevndin er skipað við 7 limum og 7 varalimum. Nevndarlimirnir eru valdir fyri eitt trý ára tíðarskeið og kunnu í mesta lagi aftur veljast fýra ferðir.
Limirnir skulu hava fakligar førleikar innan eitt ella fleir av førleikaøkjunum: búskaparfrøði, fígging og kredittmeting og serligt innlit í føroyska fíggjargeiran ella búskapin í Føroyum.
Liminir vera tilnevndir soleiðis:
2 limir verða tilnevndir av landsstýrismanninum
2 limir eftir tilmæli frá Fróðskaparsetri Føroya
1 limir eftir tilmæli frá arbeiðsgevarafelagnum
1 limir eftir tilmæli frá fakfeløgum og
1 limir eftir tilmæli frá Kommunufelagnum.
Nevndin skipar seg sjálv við formanni/forkvinnu og næstformanni/næstforkvinnu. Nevndin setir og loysir stjóran úr starvi.
Nevndin skipaði seg á fundi 15. februar 2017 við Tummas Eliasen sum formanni og Jan Otto Holm sum næstformanni.
Nevndarlimir
Tummas T. Elisasen, formaður, eftir tilmæli frá kommunufelagnum. Tummas T. Eliasen er útbúgvin cand. scient. pol. frá Århus Universitet í 1985. Starvast í dag sum kommunustjóri í Klaksvíkar kommunu. Tummas hevur drúgvar royndir innan tryggingarvirksemi. Hann hevur verið stjóri á Føroya Lívstrygging (LÍV), og áðrenn tað, fíggjarstjóri á Tryggingarsamband Føroya og Føroya Lívstrygging. Hann hevur umboðað hesi felag í fleiri nevndum m.a. Virðisbrævamarknaði Føroya (VMF). Hann hevur sostatt holla vitan um føroyska samfelagsbúskapin.
Jan Otto Holm, næstformaður, eftir tilmæli frá fakfeløgunum. Jan Otto Holm er útbúgvin cand.merc. innan fígging og roknskap í 1995. Hann hevur arbeitt innan virðisbræva- og fíggjarognarumsiting hjá bankum og tryggingarfeløgum í Føroyum og í Danmark. Ídag hevur Jan Otto sítt egna virki, sum veitir ráðgeving innan fíggjar- og íløguvirðuskiftir. Harumframt undirvísir Jan Otto á handilsskúlanum og bankaskúlanum og situr eisini í ymiskum nevndum. Hann hevur sostatt holla vitan um føroyska fíggjargeiran, tryggingarvirksemi og búskapin.
Zvonko Mrdalo eftir tilmæli frá Fróðskaparsetri Føroya. Zvonko Mrdalo er útbúgvin búskaparfrøðingur frá Oxford í 2004 og hevur síðani tikið eina Phd í búskaparfrøði í Aberdeen í 2012. Hann arbeiðir í løtuni á Fróðskaparsetrinum. Hann hevur harafturat arbeitt hjá Atlantic Petroleum, Spf/14, Hagstovu Føroya og AUPEC (UK) og hevur hann verið limur í Búskaparráðnum. Zvonko hevur sostatt førleikar innan búskaparfrøðið, fígging og kredittmeting og búskapin í Føroyum.
Elisabeth Eldevig eftir tilmæli frá Fróðskaparsetri Føroya. Elisabeth Eldevig er útbúgvin fiskivinnufrøðingur frá Lærda Háskúlanum í Trømsø í 1987. Hon hevur starvast sum stjóri í Samfisk, á Føroya Handilsskúla á Kambsdali har hon undirvísti í Altjóða búskapi og fiskivinnu og hjá Framherja. Hon hevur eisini verið forkvinna í Jarðargrunninum og Búnaðargrunninum og hevur eisini verið limur í Búskaparráðnum. Elisaeth hevur førleikar innan búskaparfrøði og hevur serliga gott innlit í fiskivinnuna í Føroyum.
Kristoffur Laksá eftir tilmæli frá arbeiðsgevarum. Kristoffur Laksá er útbúgving M.S.SC í stjórnmálafrøði, umframt at hava merkonomútbúgvingar innan fígging, roknskap, starvsfólkaleiðslu og fyriskipan. Hann er nevndarlimur og samráðingarleiðari hjá Føroya Arbeiðsgevarafelag og granskar og undirvísir parttíð á Fróðskaparsetrinum. Kristoffur var stjóri og nevndarformaður á P/F Estra 1989-2015. Kristoffur hevur seinastu 30 árini verið nevndarlimur í fleiri vinnuligum fyritøkum umframt luttikið í einum stórum tali av arbeiðsbókum, sum eru settir av politiska myndugleikanum ella av áhugafelagsskapum innan vinnupolitik og búskaparlig viðurskifti. Hann hevur sostatt vitan innan fígging og holla vitan um búskapin í Føroyum.
Mathea Hilduberg tilnevnd av landsstýriskvinnuni. Mathea Hilduberg er útbúgving cand. merc. í samskifti og uttanríkishandil umframt at hon hevur víðkaða bankaútbúgvingina Finans Diplom. Hon hevur drúgvar royndir innan bankavirksemi í Danmark og í Føroyum, millum annað innan kredittmeting og fígging. Eisini hevur Mathea royndir sum fíggjarleiðari og marknaðarleiðari í ymiskum føroyskum fyritøkum eitt nú Føroya Tele. Ídag undirvísir Mathea á Glasir og er nevndarlimur í trimum nevndum. Hon hevur sostatt breitt innlit í føroyska fíggjargeiran, vinnulívið í Føroyum og búskapin sum heild.
Edvard Heen tilnevndur av landsstýriskvinnuni. Edvard Heen er útbúgvin M. sc. econ., Finance og strategic planning í 1984. Starvast í dag sum stjóri í almannaverkinum. Edvard hevur drúgvar royndir innan bæði tryggingar og bankavirksemi. Hann hevur eitt nú starvast sum varastjóri hjá norska BBS (clearing sentralur hjá bankum), og í Føroyum bæði sum deildarstjóri í Bank Nordik og stjóri hjá Tryggingarfelagnum Føroyar. Hevur sostatt vitan innan banka- og tryggingarvirksemi, og breitt innlit í føroyska fíggjargeiran.


text:
Marita Rasmussen
Stjóri
Fartlf: 739909
t-post: marita@industry.fo
Tá Atlantic Airways og LÍV herfyri fráboðaðu, at tey hava avgjørt at byggja nýtt hotel í Havn, var tað skjótt at kjak tók seg upp, um hetta er ein uppgáva hjá einum almennum partafelagi. At slíkt kjak kyknar, er ikki so løgið, tí fleiri privat feløg eru longu á gistingarhúsmarknaðinum, ella eru á veg inn á hann. Tí er tað ein náttúrligur spurningur, hví eitt felag undir almennum eigaraskapi skal fara inn á sama marknað.
At almenn partafeløg og grunnar fara undir virksemi, sum liggur uppat ella í framhald av kjarnuuppgávunum hjá hesum feløgum, er tó ikki nakað nýtt. Tað eru nógv dømi um hetta, m.a. innan post, fjarskifti, flogferðslu og ferjusigling. At almenn partafeløg og grunnar verða stovnaðir at reka virksemi, sum er í beinleiðis kapping við fyritøkur undir privatum eigaraskapi, er uppaftur meira vanligt.
Føroya Arbeiðsgevarafelag saknar í sambandi við kjakið um hotellvirksemi hjá Atlantic Airways eitt meira grundleggjandi kjak um, hvørjar uppgávur mongu almennu partafeløgini og grunnarnir skulu røkja, og undir hvørjum treytum.
Almenn partafeløg eru sett í verðina at røkja eina ávísa, avmarkaða uppgávu. Partafelagsformurin er oftast valdur fyri at geva hesum fyritøkum størri frælsi at skipa seg. Endamálið hevur hevur neyvan verið, at feløgini skuldu fara undir virksemi á øðrum økjum. Men tað, at feløgini skulu rekast eftir handilsligum treytum ger, at tað kann virka lokkandi hjá feløgunum at fara undir annað virksemi afturat upprunaliga kjarnuvirkseminum.
Trupulleikin við, at partafeløg undir almennum eigaraskapi á henda hátt fara í kapping við privat partafeløg er, at almenni eigarin saktans kann liva við, at felagið ikki gevur nakað avkast. Slíkt marglæti hevur privati eigarin ikki ráð til. Hann hevur sett sínar pengar í eitt felag, sum skal geva avkast, og um tað ikki eydnast fyrr ella seinni, steðgar virksemið. Tí er skjótt, at talan verður um ójavna kapping, og at privat missa áhugan fyri at kappast á økjum, har alment felag hevur virksemi. Økta almenna virksemið kann tí verða viðvirkandi til at troðka burtur privat virksemi. Afturat hesum økist samlaði váðin hjá tí almenna, tess fleiri handilslig øki, tað almenna og almenn feløg fara inn á.
Í 2016 sendi Uttanríkis- og Vinnumálaráðið eitt uppskot til eigarapolitikk til ummælis. Hóast uppskotið sum heild var óneyðuga tungt at umsita, vóru tó eisini nøkur góð ting í uppskotinum. M.a. var ætlanin at seta avkastkrav til partafeløg og grunnar undir almennum eigaraskapi.
Tó heldur Føroya Arbeiðsgevarafelag, at áðrenn man fer at tosa um avkastkrav, eigur landið at spyrja seg sjálvt tveir grundleggjandi spurningar í s.v. øll síni feløg og grunnar:
Er tað framvegis neyðugt at hetta virksemið verður rikið undir almennum ognarskapi ella kann tað verða steðgað ella einskilt?
Um virksemið skal vera undir framhaldandi almennum ognarskapi, hvussu skilmarka vit so tær kjarnuuppgávur, sum felagið skal røkja, so tað ikki fer í holt við virksemi á økjum, sum tað privata er betri skikkað at taka sær av?
Hetta er tað grundarlagið, sum ein almennur eigarapolitikkur má hvíla á. Føroya Arbeiðsgevarafelag hevur longu í Vinnusjónarmiðnum frá 2011 gjørt vart við, at almennar fyritøkur, ið kunnu virka í kapping á privata marknaðinum, eiga at verða einskildar, og at avkastkrav eigur at vera til partafeløg og vinnuligar grunnar, har tað almenna hevur ein týðandi leiklut.
Vinnusjónarmiðið hjá Føroya Arbeiðsgevarafelag frá 2011 ”Koyrið so á motorin” kann finnast her.


text:
Mannagongd í samband við ódnarveður
Ódnarveður
- Verður boðað frá so ringum veðri, at mett verður at tað ikki er ráðiligt at fara í skúla, so kunnger skúlin gjøgnum heimasíðuna, eftir næmingalistanum ella KVF, at skúlagongdin er avlýst.
- Verður ódnarveður, meðan børnini eru í skúla, so heldur skúlagongdin fram sum vant.
Ljósið fer
- Fer ljósið og er burtur so leingi, at tað verður ógjørligt at halda fram við undirvísingini, so boðar skúlin heimunum frá, at tey kunnu koma eftir børnunum
Um børnini verða send heim
- Liggur tað ikki fyri, ella er ikki farandi frá húsum, so eru børnini í floksstovuni saman við læraranum, so leingi tað er neyðugt, inntil børnini trygt kunnu fara heim við foreldrunum ella við øðrum, um foreldrini vita av hesum.


text:
Kaféin og tilhaldsstašiš Fjįlvi er partur av eind 8 ķ Trivnašardeplinum.
Samband fęst viš eindarleišsluna her
Fjįlvi heldur til į Hoydalsvegi ķ Tórshavn. Tilbošiš er ętlaš borgarum viš sįlarligum og sosialum avbjóšingum. Tilbošiš er opiš gerandisdagar frį 10.00-16.00, tó er eisini opiš tżskvųld og hóskvųld 19.00-22.00.
Ķ Fjįlva veršur dentur lagdur į at hava ein skipašan gerandisdag, har mųguleiki er fyri at luttaka ķ ymiskum handaligum virksemi, venjingum, gongutśrum, ymiskum boršspųlum, umframt sosialari samveru og prįti.
Ģ kafeķni kann ein keypa frokost hvųnn dag og hósdag fęst dųgurši til keyps kl. 12.00 Kaffi/te og kųka fęst til keyps allan dagin og um kvųldiš.
Skipaš veršur fyri ymiskum felagstiltųkum sum bindi/kvinnuklubba, sanglųtum, bingo, jólasųlu og jólafrokosti. Feršast veršur ymsastašni ķ Fųroyum og uttanlands. Fjįlvi hevur ein feršabólk, iš savnar pening inn til feršinar, iš verša gjųrdar.
Brśkarafundur er hvųnn sķšsta hósdag ķ mįnašinum kl. 13.00, har nęsti mįnašurin veršur lagdur til ręttis.
Taš er ikki neyšugt at verša visiterašur til Fjįlva, og ųll eru vęlkomin inn til eitt prįt og ein kaffimunn.
Kafé og tilhaldsstašiš Fjįlvi
Hoydalsvegur 40, kj.
100 Tórshavn
Tlf. 320042/297455/297456/297457
Teldupostur: esterj@av.fo
Dagført tann 14-12-2017


text:
Mikudagin 31. januar verður aftur Open Stage/Open Mic í Reinsarínum. Serligur gestur hetta kvøldið er Lea…
Í sambandi við, at 20 ár eru liðin síðan fløgan “Framvegis uttan vit” hjá MC-Hár…
Sprotin fer hóskvøldið 18. januar, kl 20, á flog aftur við vælumtókta tiltakinum Orð og…
Mikudagin 10. januar verður aftur Open Stage/Open Mic í Reinsarínum. Serligur gestur hetta kvøldið er Impartial….
Mikudagin 17. januar verður aftur Open Stage/Open Mic í Reinsarínum. Serligur gestur hetta kvøldið er Ólavur…
Mikudagin 24. januar verður aftur Open Stage/Open Mic í Reinsarínum. Av tí at Vetrarjazzur er…
Fríggjakvøldið 26. januar er Reinsaríið karmur um Vetrarjazz við Espen Eriksen Trio, Rógvi Trio og Mortens…
Espen Berg Trio og okkara egnu Plúmm fara á pall í Reinsarínum leygarkvøldið 27. januar….
Mikudagin 27. desember verður aftur Open Stage / Open Mic í Reinsarínum, serligur gestur hetta…
Konsertin hóskvøldið 28. desember kl. 21:00 við Marius Ziska er nú útseld. Skipað verður fyri…


text:
[This text is not available in English]
Í samband við, at Hamferð útgevur nýggju plátu sína, ’Támsins likam’, verður skipað fyri stórari útgávukonsert í Sjónleikarahúsinum í Havn tann 17. mars. Nýggja verkið verður spælt frá byrjan til enda við heilt serligari uppseting, og ætlanin er at umskapa sjónleikahøllina – bæði í myndum og ljóði – til tann kensluheimin, ið hýsir ’Támsins likam’ og Hamferð sum heild.
”Támsins likam” hevur tikið nærum 5 ár at smíða, og tað eru nærum trý ár síðani, at Hamferð spældi við fullum útblástri í Føroyum. Tískil eru bæði plátuútgávan og konsertin rættiliga serstøk tiltøk.
Við sær til tiltakið hevur Hamferð íslendska bólkin Auðn, sum eisini hevur nýggja útgávu á baki, ið nevnist ’Farvegir fyrndar’. 'Farvegir fyrndar' er júst kosin sum næstbesta black metal útgáva í 2017 av Metal Hammer.


text:
Klikk á myndina og hon verður størri. Vágar, omanfyri, eru dagførdar við longdum flogvølli
Rói Højgaard teknar í hesum døgum nýtt føroyakort til Nám. Kortið, sum er í altjóða litum og í stødd 1:100 000, verður í nýggja heimsatlasinum, sum hevur arbeiðsheitið "Heimurin – atlas til heim og skúla".
Umframt at fylla 12 blaðsíður í atlasinum, verður føroykortið eisini talgilt og kann takast fram á samvirknum talvum í mongum løgum. Staðarnøvnini eru fleiri enn 1700.
Rói er forritari og starvast hjá Føroya Dátusavni.
- Hetta hevur verið ein frálík og sera lærurík uppgáva fyri meg. Tá tit frá Námi komu til okkara og spurdu, um tað var gjørligt at gera eitt nýtt og nútíðar føroyakort, varð eg bæði ovfarin og glaður, sigur Rói.
- Hóast hetta ikki er yvirtikið mál, havi eg leingi havt tankar um, at vit føroyingar áttu at gjørt okkara egna føroyakort í stórari stødd og við øllum staðarnøvnum, heldur enn at hetta arbeiðið verður gjørt av einum donskum stovni. Vit í Føroya Dátusavni eiga eina rúgvu av góðum, føroyskum kortum, og við hesum fyrispurningi frá Námi kemur alt hetta tilfarið skúlanum til góðar. So hendan uppgáva er eisini spennandi, tí hon varpar ljós á okkara virksemi á ein heilt nýggjan hátt, sigur Rói at enda.
Føroya Dátusavn, vanliga nevnt FDS, er fyritøka, sum varð sett á stovn í 1988 við tí endamáli at fáa til vega góð, talgild føroyakort og skrásetingarskipanir, sum tey, ið eiga felagið, kunnu brúka í dagliga arbeiðinum. Eisini var ynski um, at onnur uttanfyri eigaraskaran kundu fáa atgongd at keypa kortini, sigur Klæmint Weihe, stjóri.
- Nú er eitt nýtt føroyakort í litum framleitt í góðum samstarvi við Nám. Kortið hevur ein hóp av upplýsingum, sum vit vóna verður øllum skúlaverkinum at gagni og mennir nýggja heimsatlasið, sigur Klæmint.
FDS framleiðir ”FDS-kortið” og myndakort úr øllum Føroyum. Seinnu árini hevur FDS bjóða eina ókeypis tænastu á heimasíðuni www.kortal.fo, har m.a. myndakortini og FDS-kortini eru tøk saman við nógvum øðrum upplýsingum.
Alt føroyakortið og tríggjar brotmyndir úr nýggja kortinum síggjast her. Kortið, sum er í gerð, verður í nýggja heimsatlasinum, sum telur um 248 blaðsíður og ætlandi verður liðugt í mai næsta ár.


text:
Útgivið tann: 04.10.2013
Hanga og heingja (Marius Staksberg)
Skrivað hevur: Jógvan Andersen
Tvey sagnorð, sum merkingarliga og formliga minna um hvørt annað, og tí eisini ofta koma í bland, eru hanga og heingja. Men meðan heingja er ávirkandi, er hanga óávirkandi. Og meðan heingja er veikt bent, og bendist m.a hann heingir, teir heingja, hann hongdi, teir hongdu, er hanga sterkt bent, m.a. hann hongur, teir hanga, hann hekk, teir hingu. At eitt sagnorð er ávirkandi merkir, at tað tekur ávirki, t.d. Hon heingir klæði á snórin, harklæði er ávirki, meðan óávirkandi sagnorð ikki taka ávirki, t.d. Klæðini hanga á snórinum. Í eintali nútíð eitur tað sostatt eitt nú Hann heingir myndina upp á veggin, men Myndin hongur á vegginum, og í fleirtali Tey heingjamyndirnar upp á veggin, men Myndirnar hanga á vegginum. Men eisini í tátíð er munur millum heingja og hanga, og tá høvdu dømini omanfyri ljóðað soleiðis í eintali: Hann hongdi myndina upp á veggin, men Myndin hekká vegginum, og í fleirtali: Tey hongdu myndirnar upp á veggin, men Myndirnar hingu á vegginum.


text:
Orð: Frits Johannesen
Lag: Egil Hovland
1. Mána og sól, vindar og skýggj
og blómur og børn skapti vár Gud.
Himmal og jørð, alt eigur hann.
Harri, vár Gud, vit tær takka.
Niðurlag: Harri, vit takka tær.
Harri, vit prísa tær.
Harri, vit syngja títt heilaga navn.
2. Jesus, Guds sonur, krossdeyðan leið
for meg og for teg, livir í dag.
Ja, hann er her, ja, hann er her.
Harri, vár Gud, vit tær takka.
3. Andin, vár troyst, vermir – gav lív,
sum heilagur er, talar um Gud,
fylgir við tær hvønn einasta dag.
Harri, vár Gud, vit tær takka.
Orð: Karsten Hoydal
Lag: Frits Johannesen
1. Fóru dagar handan bak,
teir sum bygdu mína barnaverð,
men alt stórt, sum inn í hugan rak,
livir frískt og fult av undurgerð.
2. Hond, ið ráddi míni leið,
varin hond, hon følist enn so eym,
hond mín var í henni, tá eg steig
fyrsta sinni út í áarstreym.
3. Fyrsti kaldi hvøkkur av,
undrandi eg síggi mínar tær,
báðir føtur farnir undir kav,
skaptir um og stórir standa har.
4. Flættar streymur seg um bein,
lokkar eygað við sær longur út
hagar áin dýpist møk og rein –
nú er slóknað øll mín fyrsta sút.
5. Vígdur ánni har eg stóð,
hoyrdi fossin kvøða skamt ífrá, –
hond, ið helt mær, vatnsins ríka ljóð
eru nærri enn tey vóru tá.


text:
B71 eru Føroyameistarar!
Finalu umfarið ímillum elstu fótbóltsleikarar hjá monnum í Føroyum gjørdist ikki sørt spennandi!
Nógv kend eldri andlit vóru at síggja seint á kvøldið inni í Dal í gjár. Finalu umfarið hjá Old Boys +45 skuldi spælast á Sandi og liðini sum dystaðust vóru B71, HB og B36.
At enda stóð slagið millum HB og B71 og okkara veteranar skuldu vinna fyri at vinna kappingina. Hettar gjørdu teir tíbetur eisini og fingu so gullkrúnurnar um hálsin.
Tað er ikki á hvørjum árið at okkara felag fær eitt Føroya meistara lið, men hesir sum spældu í gjár hava enntá roynt tað áður, tá í sínum ungu árum og á hægsta støði í Føroyum.
Vit gleðast um góðu avrikini hjá teimum og Sandoyar Ítróttarfelag B71 ynskir okkara hjartaliga tillukku við Føroyameistaraheitinum!
Drívið á B71!


text:
Men mítt barn, um blómur
tú vilt vinna eingin eigur,
mást tú klúgva huga tíns
brøttu bjargaleiðir
Karsten Hoydal
Carl Jóhan Jensen (f. 1957) er uppvaksin í Tórshavn.
Hann hevur útbúgving frá Fróðskaparsetri Føroya og
Háskóla Íslands í norrønari málfrøði og skrivaði høvuðsritgerð á Føroyamálsdeildini um tann partin av skaldskaparmálinum í føroyskum kvæðum, sum kallast kenningar.
Carl Jóhan Jensen er sera bókligur yrkjari – yrkingar hansara nørast av øðrum bókmentum og mentanarúrdrátti. Eins og Rói Patursson er hann hugtikin av spurningunum, sum tann modernaða málheimspekin setur, men meðan Rói leitaði eftir hini at vísa seg einføldu orðingini fyri fløktar, nýggjar samanhangir, so ger Carl Jóhan Jensen øvugt og fer langar leiðir burtur frá vanligum máli, bæði setningafrøðiliga og í orðatilfari. Hann dregur inn norrøn orð og ger sjálvur nýggj orð. Hugmyndaheimurin fevnir um norrønan og evropeiskan miðaldaskaldskap til nýggjastu hugtøk í telduheiminum. Í teirri føroysku bókmentasøguni eru tað orðafínsmiðir sum Regin Dahl og annars tann uppskrivaði skaldskapurin av manna munni – kvæði og skjaldur – sum Carl Jóhan Jensen hevur tikið til sín; ikki tann romantiski og realistiski skaldskapurin, sum er meginparturin av nýggjari skaldskapi.
Áhugin fyri miðøldum hevur veri vaksandi í Evropa tey seinastu tíggju árini og t.d. Umberto Eco hevur bent á ymsar samsvaranir millum miðøldir og okkara tíð, eitt nú skúlaspeki – skolastikk – miðaldanna og eisøguligu strukturalismuna í nýtíðini. Carl Jóhan Jensen sýnir stóran áhuga fyri miðalda heimspeki og norrønum miðaldaskaldskapi, ikki minst drottkvæðum og teirra serliga skaldskaparmáli, kenningunum.
Metamálsligar og metaskaldsligar hugleiðingar, t.e. hugleiðingar um mál og skaldskap, sum tær ið eyðkenna Carl Jóhan Jensen og Róa Patursson, eru nógv frammi í nútíðarskaldskapi. Ymsar orsøkir kunnu vera til tað, eitt nú trýstið á tann málsliga miðilin, bókina, frá tí fjøldarframleidda mentanarídnaðinum gjøgnum sjónvarp og myndbond. Rói Patursson sigur („Hvat er at yrkja, Líkasum 1985):
hvat er at yrkja
/.../
tað er at
/.../
vera kirurgur og klokkari
grava sína egnu grøv
eta fysikk og kemi til døgurða
misbrúka móðurmálið
til tað flennir í kíki...
(áherðsla T.S.)
Í hesi yrking eftir Róa Patursson síggja vit trygt álit á lívsevni móðurmálsins. Men samstundis ásannan av, at yrkjarin megnar ikki at vika móðurmálið, ella sum tað stendur í teirri longu yrkingaklingruni „Sólareyganum“ (Líkasum): „ongin ræður á summarsins veldugu orðum“, v.ø.o. er móðurmálið, sum vit tulka okkum sjálv og umheimin á, ein sjálvstøðug vera og setur við látri sínum mark fyri tulkingarmøguleikunum hjá tí einstaka málnýtaranum.
Carl Jóhan Jensen hevur í sonettuformi gjørt eina keipu-mynd til hundrað ára minnið fyri jólafundin 1888. Yrkingin er øll samansett av brotum, sum hóast avlagað kennast aftur úr ymsum av teimum mætastu tjóðskaparsangunum; sonettu-formurin hinvegin stendur sum beinleiðis mótsetningur til hetta yrkingarslagið. Speiskliga verður víst á tað stirðnaða, sjálvvirkna í tjóðskaparskaldskapinum. Upp ímóti skaldsligu hevdini setur yrkjarin yrkingar, sum stremba eftir at stýra leysar av sjálvvirknum orðalagi, annaðhvørt tað er í skaldskaparhevdini ella í talumálinum, t.d. yrkingin „Hvørkiskyn“ í samnevnda savninum
tað er sum fjørblomstrið fer
at slíðrast um dreymin
tað er sum hvessist inn
ið tægrarnar slitna
tað er sum málinum sárkast
at hvørki er til
Hjá føroyskum yrkjarum streingja sovorðnar hugleiðingar kanska uppaftur meira á, bæði vegna hina – til tað – stuttu føroysku skriftmálssøguna, sum ger, at ov mikið er at gera við at mýkja og byggja út málið á flestum økjum, og vegna tað aldrin helmandi kjakið um málið og røktina av tí. Móðurmálið er sostatt enn eitt aktuelt tema hjá føroyskum yrkjarum, hóast tað í øðrum norðurlondum hoyrir romantiska tíðarskeiðinum til.
Tímar og rek (1997) er sætta yrkingasavnið eftir Carl Jóhan Jensen. Yrkingar eftir hann hava verið prentaðar í svenska bókmentatíðarritinum Café existens, og í 1995 kom út savn av yrkingum hansara á íslendskum undir heitinum Hvoruskyn í týðingum eftir Martin Tausen Gøtuskeggja, prentaðum saman við upprunaligu føroysku tekstunum.
Carl Jóhan hevur skrivað tvær bøkur í óbundnum máli, ta lítlu skaldsøguna Seinnapartur (1979) og Rúm (1995). Henda seinna er ein modernistisk frásøgn, sum fevnir víða í tíð og rúmd, søgd á sjóferð millum Føroya og Evropa millum 15. juni og 5. august 1919.
Í Tímum og reki møtast hevd og modernisma. Av teimum 26 yrkingunum eru umleið onnur hvør sonetta og onnur hvør í fríum órímaðum formi við skiftandi longd úr trimum reglum og upp í fýra síður. „Gátusørt“ – eitt nýggjyrði, sum vísir ta hepnu hondina á Carl Jóhan Jensen – er hetta yrkingasavnið ikki.
Sonettuformurin setur sostatt sín dám á Tímar og rek. Carl Jóhan hevur áður sett sonettur saman, onkur er í Hvørkiskyni, og fýra stóðu í Brá nr. 19 (1992). Sonetta, sum lítið hevur verið nýtt á føroyskum, er ein hin virdasti yrkingarformurin í evropeiskari skaldskaparhevd. Upprunnin á Sisilia í 13. øld vann hon víðagiti í tí líki, sum italsku skaldini Dante og Petrarca góvu henni. Italska sonettan er 14 reglur, býttar sundur í 2 fýraregluørindi (kvartettir) og tvey tríregluørindi (tersettir); hvør regla hevur 11 stavilsi og endar áherðsluveikt; rímskipanin er oftast a-b-b-a, a-b-b-a og c-d-c, d-c-d. Í samsvari við sundurbýtingina í 2 partar, kvartettir og tersettir, er evnisviðgerðin tvíbýtt: í fyrra parti, kvartettunum, verður eitt evni sett fram, eitt slag av baksýni; seinni partur, tersettirnar, tekur samanum, har verður evnið viðgjørt nágreiniligari, og hugsanin og kenslurnar hjá skaldinum koma týðuligari fram. Seinni eru ymisk frábrigdi vaksin fram í ymsum londum og hevdum, eitt nú shakespearska sonettan, sum er 3 kvartettir og eitt tvíregluørindi. Men tað liggur fast, at sonettur hava 14 reglur og býtast sundur í 2 partar.
Sonetturnar í Tímum og reki eru 2 kvartettir og 2 tersettir. Eitt vanligt frábrigdi uttan fyri Italia er 10 stavilsi í regluni og kallrím, t.e. at rímorðini enda við áherðslustavilsi. Tað er hetta frábrigdið av sonettuforminum, sum Carl Jóhan nýtir: Flestallar reglurnar halda seg innan fyri 9-11 stavilsi, og meirilutin av teimum hevur 10 stavilsi. Allar reglurnar hava kallrím, ein avmarking, sum í sjálvum sær útihýsir nógvum orðingarmøguleikum í føroyskum, t.d. teimum vanligastu bendu formunum av navnorðum, lýsingarorðum og sagnorðum; afturfyri gevur tað høvi til at royna aðrar møguleikar til lítar.
Byggingin í bókini er tann, at fýra sonettur, tvær fremst og tvær aftast, við felagsheitinum „líkskari 1951“ ramma savnið inn. Harnæst er yvirhøvur onnur hvør yrking sonetta, og onnur hvør yrking í fríum formi; hetta ger savnið regluligt og fjølbroytt í senn. „Rammusonetturnar“ hava heiti og motiv sítt frá einum málningi eftir S.J. Mikines (Jákupsson, Bárður 1990:105). Umframt felags heiti hava sonetturnar hvør sítt nágreinandi undirheiti: „við svartari flugu“, „við bláari flugu“, „við gulari flugu“ og „við reyðari flugu“, heiti sum m.a. rógva fram undir, at talan er um fýra ymiskar upplivanir ella tulkingar av málninginum og eisini líkjast myndatitlum og minna ikki sørt um tað lagið í impressionistiskari myndalist at mála sama motiv á morgni, kvøldi, degi og nátt og soleiðis fáa fýra ymiskar myndir, tí ljósið, sum er grundfyritreytin, er ongantíð eins. Samsvarandi eru tær fýra rammusonetturnar við støði í mikinesmálninginum m.a. ein sannkenning av, at møguleikarnir fyri tulking eru óendaligir. Í sambandi við tær nevndu sonetturnar er tað vert at hava í huga, at motivið er ein málningur, eitt listarverk, v.ø.o. nakað sum longu er tulking.
Bera vit saman hesar fýra sonetturnar, so ganga somu ella skyld fyribrigdi gjøgnum tær, men forskotið og við frábrigdum, tær eru umskiplanir, forskjótingar, hvør av aðrari; til dømis tvær tær fyrstu reglurnar í teimum fýra yrkingunum:
við svartari flugu:
og luftin var eitt segl. Ein svarfør kjós,
sum fylgi gongur groypt í dúkin.leyst.
við bláari flugu:
tí luftin er ein lind hamskift krop.
tá fylgið steðgar og alt í einum sær...
við gulari flugu:
er mark fyri tí sum luftin veit av
tá fylgið fer um flatan. leyst. stygt.
við reyðari flugu:
er luftin ein legd ið fyllist av frygd
tá fylgið kemur niðan. svart. leyst.
Dentur liggur, ymiskt ella samstundis, á tí ítøkiliga í málning-inum, t.e. sjálvum løriftinum („groypt í dúkin“, „um flatan“), á søguni sum málningurin sigur frá (t.d. „fylgið kemur niðan“) ella hugmyndafrøðiliga innihaldinum (t.d. „er mark fyri tí sum luftin veit av“).
Fyrri partur av sonettunum (kvartettirnar) eru myndir og varhugar við støði í tí nevnda mikinesmálninginum, tíðarliga uttan fyrivarni skiftandi millum nútíð og tátíð.
Tersettirnar taka upp annan tátt. Straks kemur flugan úr undiryvirskriftini (ávikavist tann svarta, bláa, gula og reyða) og er órógvandi til staðar gjøgnum báðar tersettirnar. Í yrkingini „við svartari flugu“ situr, flýgur, surrar hon og trokar seg inn „millum linsu og sjónvegg.“ Á sín hátt umboðar hon umheimin, sum altíð er onkustaðni – órógvandi – til staðar og ávirkar listina. Hon, sigst, verður eitt „bákn“, ella tekin, um tíð „sum krøkist gjøgnum mót og tákn“; eg lesi „mót“ í merkingini ‘møti’ (sbr. ‘veðramót’) og „tákn“ sum íslendska orðið fyri ‘tekin’. Hyggja vit aftur at felagsheitinum, so er tað tíðarfest, nevniliga 1951; vit hava nevnt fyrivarnisleysa skiftið millum tátíð og nútíð í kvartettunum. Tað ber sostatt til at benda á eina linju av tíðarásetingum gjøgnum yrkingina: fortíðin (1951) og nútíðin (tá ið hann hyggur at málninginum) umskarast í kvartettunum (blandingur av málfrøðiligari nútíð og tátíð); í tersettunum verður flugan, sum er uttanfyri, men kortini í myndini, eitt samanfatandi tekin fyri tíð og tíðarmót. Í „við bláari flugu“ er flugan í tersettini sett í samband við tað, sum ógildir „ta innanlygnu mynd“ (lygna = spegilsblankur blettur á sjónum; yrkjarin tykist hava gjørt lýsingarorðið ‘lygnur’ = slættur, kyrrur, eftir íslendskari fyrimynd), v.ø.o. ger myndina ógilda við hennara innaru logn ella friði. Í triðju og fjórðu rammusonettuni er flugan í tersettini sett í samband við eina nøgd av fyribrigdum, frá dreymi um hond, ið „kastar upp í tómið stjørnur“ – tann hevdbundna myndin av himninum – , til norrønu myndina av Heljum: „eitt gólv./ eitt loft av ormum“, sum vit kenna úr Vøluspá:
Sal sá hon standa
sólu fjarri
Nástrondu á
norðr horfa dyrr:
falla eitrdropar
inn um ljóra
sá er undinn salr
orma hryggjum.
Tær fýra yrkingarnar leggja dent á ymisk merkingarløg og tulkingarmøguleikar í motivinum „líkskari 1951“; almennari orðað liggur í hesum ásannanin av margtýdninginum (polysemi’-ini) í málsligum og eisini myndlistarligum teknum, t.e. evnunum hjá teknunum at bera meira enn eina merking, alt eftir samtekstinum ella samheinginum.
At júst hesar yrkingarnar ramma savnið inn ger, at hinar yrkingarnar mugu tulkast út frá tí yvirskipaða boðskapinum, sum ramman sendir út. Umframt tað, sum sagt er omanfyri um yrkingarnar, er sjálvur sonnettuformurin ein partur av boðskapinum; at velja henda formin er ein viðurkenning av teirri hámentan, sum hann eigur rót sína í; tað strikar eisini undir form og formkynstur sum ómissandi lut í yrking eins væl og í aðrari list. Tær fýra rammuyrkingarnar hava tí fyrimynd sína í tí formstrangasta í evropeiskari skaldskaparhevd. Samstundis vísa tær í motivi og titli til grundleggjaran av føroyskari yrkismynda-ist, Sámal J. Mikines.
Tað er ein lætti at koma frá teimum bundnu sonnettunum til yrkingarnar í fríum formi. Serliga tað, at í sonnettunum enda allar reglur við áherðslustavilsi, gevur – umframt tær málsligu avmarkingarnar – eina tunga, avhøgda rýtmu. Eisini sjálv skriftmyndin av sonnettunum er merkt av hesum við næstan beinari høgramargu. Hetta er alt øðrvísi í hinum yrkingunum, sum hava skiftandi rýtmu.
Av yrkingunum í fríum formi er tann longsta „eind“, sum fyllir fýra síður. Reglurnar eru ójavnar, tær flestu stuttar, summar bara eitt lítið einkisligt orð sum „til“, „og“ ella „bert“. Hetta eru hugleiðingar um hugtakið „eind“, sbr. yvirskriftina, og tríggir møguleikar eru settir upp; teir tríggir partarnir eru býttir sundur við orðinum „ella“, sum stendur einsamalt millum fyrsta og annan part og annan og triðja part. Byrjan og endi ramma yrkingina inn við, at næstfyrsta regla í yrkingini, staðsetingin „á hálvfarnum vegi“, er uppafturtikin í síðsta parti og kvøldmyndin við mánanum somuleiðis.
Yrkingin byrjar sum ein keipumynd av tí friðsælu „Einki er sum summarkvøld við strendur“ eftir Chr. Matras:
einki er sum kreppukvøld við strendur
Slík avlagandi eftirgerð av viðurkendari yrking má skiljast sum atfinning móti teirri skaldskaparhevd, sum henda yrking hoyrir til. Hetta er ikki fyrstu ferð, at Carl Jóhan Jensen ger viðmerking til ikki bara Chr. Matras, men nýføroyskan skaldskap.
Í fyrsta parti spyr yrkjara-eg’ið – staddur „á hálvfarnum vegi“, órógvaður av mánaeyganum eitt „kreppukvøld við strendur“ – hvørt tann eindin, sum hann tykist at uppliva, er
...eindin ið lyftist
sum andalætt grót
og sang gjøgnum rúmdirnar
alt er sum heima.
er alt. ið er.
– seinasta reglan er uppafturtikin nakrar ferðir í 1. og 2. parti í frábrigdinum „alt er. ið er.“ Fyrsti partur av yrkingini heldur fram at nevna og dýpa ymiskt, sum fær yrkjara-eg’ið at uppliva „eind“, eitt nú „fjøltrygd og teldi“ umframt trúarligur varhugi, sum kemur fram í tilsiping til sálmin „Upp alt, ið Harrin hevur gjørt“, sum Brorson yrkti og Chr. Matras týddi til føroyskt: „festir á notulegg“.
Í øðrum parti er boðið „eindin í oyggjunum“ – og her fylgir lýsing ella hugleiðing um kreppuna hjá eg’num – og hjá Føroyum. Við umskriving úr skjaldrinum „Kall og Svein ungi“ er bjargalínan – tað, sum heldur uppi – her
ein flatlendskur
DNA-smílskur
hosnatráður
og sjálvur eg á endanum
Síðan er lýst „eindin í havinum“, sameiningin millum lagnuna hjá havinum og samfelagnum øðrumegin og búskaparligar og lógarligar atgerðir hinumegin – víst gjøgnum málsligar atgerðir í yrkingini, m.a. metaforisku møguleikarnar í orðum sum „skrædl“, „ugga-“:
veðhald
fyri genum
sum
evnast
til
blóð
miðvíst
og
táknir [sic!]:
útkomu
við lóg
um skrædl
og uggaleyst
viðbragd
Tað er, sum vit síggja, ein óunnilig eind, sum talan er um. Við tí í huga er tað skiljandi, at triðja og síðsta hugleiðingin er bønin um nakað annað enn slíka eind:
sigl óeind
sigl fram úr myrkri.
– her finna vit heldur ikki tað endurtikna „alt er. ið er“ úr 1. og 2. parti, her verður biðið um nakað nýtt. – Við teirri tilsipingini, sum hesar reglur gera til eina aðra, ikki minni kenda, yrking eftir Chr. Matras, nevniliga „Sigl, oyggj, fram úr mjørka“, er tað tøkt at tulka „óeind“ sum eitt nevni fyri tær Føroyar, sum yrkjarin ynskir sær – í ljósinum frá teimum óheilagu „eindum“, sum yrkingin hevur lýst í 1. og 2. parti. 3. partur, niðurstøðan, vísir fram eftir til tað ókomna og líkist í tí einari yrking, sum eitur „málhvarv“ og sum endar:
... kýpist málið
mánavegin um
okkurt
ið eingin enn hevur sagt.
Tvey eyðkenni gera yrkingarnar torlisnar: annað er orðatilfarið við sínari blanding av sjáldsomum gomlum og nýgjørdum føroyskum orðum og orðasamansetningum og tey íslendsku orðini. Hitt, sum hevur samband við tað høvuðsrákið í modernistiskari yrking at skýggja ta skilligu, stigskipaðu og eintýddu merkingina, hevur meira at siga; tað er, hvussu orðini eru skipað sínamillum; orða- og setningaskipanin fylgir ikki normalmálsligum reglum um orsøk og fylgju, yvir- og undirskipað; eitt annað eru tey óvanligu deixisviðurskiftini: fornøvn verða nýtt, uttan at tað kemur fram, hvønn tey vísa til; skift verður uttan fyrivarni millum nútíð og tátíð. Hesi eyðkennini í málburðinum eru sambærilig við upplivingarformarnar í tí ótilvitaða sálarlívinum, eitt nú í dreymi, har fortíð og nútíð eru sama tilverustig og eitt annað skilvísi ræður enn vøkuskilvísið.
Málið er enn sum fyrr tema hjá Carl Jóhan; tað er tað bæði gjøgnum tann serstaka málburðin og við beinleiðis umrøðu av tí. Tann málsliga merkingarskapanin er ein avbjóðing, sum tað, ið „hevur einki navn enn“, setur.
Í Tímum og reki er telduheimurin ein grundtreyt, sum tilveran verður livað ígjøgnum, eins og náttúran í romantikkinum var støðið undir heimsfatanini. Fyribrigdi í telduheiminum verða lýst við fyribrigdum úr náttúruni: tíðindi sirma inn á netið, sum skrædnar. Her er náttúran tað kenda og verður nýtt til at lýsa lívið við telduna og á alnetinum. Í øðrum førum („samrøða millum sál og likam“) er tað øvugt: myndir úr telduheiminum verða nýttar til at lýsa tað ókenda – menniskjað:
tú ert samgildið, sum ger meg
og teldubant nervar á óvirkin minni
Við teldu- og fjølmiðlaorðunum – forrit, skíggi, teld o.o – tekur savnið upp nakað av tí mest aktuella orðatilfarinum í málinum, og hesi orðini eru væl at merkja ikki sjálvgjørd men úr veruleikanum uttan fyri yrkingarnar. Hetta veruleikasambandið er ein styrki í savninum. Telduorðini fáa eyðvitað eykamerkingar í tí nýggja høpinum. Daglig orð sum minni, ið hava fingið sítt pláss í telduheiminum, eru eisini virkin í yrkingunum. Samansetingar sum gloymiteld, minnisvídd, tekstógildi og teldurek eru partur av handfaringini hjá yrkjaranum av nútíðarveruleikanum:
teldurek á heysti
eg lesi tey úr tíðindum
norðlýsi ið svívur
aftur inn á skíggjan
eg lesi tey úr tíðindum
kjósina ið stoytist
sum verøldir í minnið.
netið ið skrædnar
av forvitni um einki
eg lesi tey úr tíðindum
ið sirma gjøgnum nálir
og skriva lágt í samskifti
um mynsturkensl sum hvarv.
eg lesi tey úr tíðindum
sum tekstógildið forritar
og rekir inn í gloppið
áðrenn tíðin bindur ringin
og stevið javnast út.
eg lesi tey úr tíðindum
sum leyvið bóru frá.
Tað ber til at skoða mál úr ymsum sjónarhornum. Eitt er tað søguliga ella diakrona – tá verður hugt at, hvussu málið er broytt gjøgnum tíðirnar. Yvir av tí stendur samtíðarliga ella sýnkrona sjónarhornið, ið verður nýtt, tá ið málið verður kannað sum fyribrigdi í samtíðini. Eitt annað sjónarhorn, tað samfelagsliga, dregur ikkimálsligar tættir uppí; tá verður málið skilmarkað sum ein skipan ella „sáttmáli“ í einum samfelag um orðamerkingar, stíl, úttalu o.s.fr. Ein partur av hesari skipan er so aftur skaldskaparmálið, málnýtslan, sum hevur hevd í skaldskapinum og sum á ávísan hátt víkur frá tí almennu málskipanini; eitt av frávikunum er, at skaldskaparmálið ofta varðveitir gomul løg í málinum, sum eru farin úr nýtslu í tí almennu málskipanini; uppaftur summi orð hava ongantíð livað aðrastaðni enn í skaldsligum máli; orðatilfar eins væl og stílur fylgir ávísum óskrivaðum reglum í skaldskaparhevdini og víkur á ymsan hátt frá tí almennu málnýtsluni. Skaldini gera síðani uppreistur móti tí hevdvunna skaldskaparmálinum.
Tímar og rek vendir sær í málsligu uppgerð síni burtur frá bæði dagligum máli og hevdbundnum skaldskaparmáli, inn í fornligari, bókmentalig løg av málinum, sum verða umskapað og endurnýggjað. At Tímar og rek eisini hava greitt samband við føroyska samtíð, vísa tey mongu týdningarmiklu føroysku nýggjyrði á telduøkinum, sum vit finna í savninum.
Tá ið yrkjarin – og tað kann tykjast halgibrot – brúkar eina dapra mynd eftir Mikines í „flugufrábrigdum“ sínum, ella hann yrkir um „avboðanardag Mariu“ og aðrar grundleggjandi hugmyndir um tað kvinnuliga – umframt Mariu eisini Evu, Gunnløð og „halgikvendi í helviti“ – so er tað liður í roynd hansara at avbyggja – dekonstruera – og loysa sundur vanabundna tulking av mýtum, hugsjónum og hugmyndum, sum eru avgerandi tættir í mentan og samleika okkara.
Eins og hann í málviðferðini tambar og slítur ta hevdbundnu málskipanina, so ógildir hann ta hevdbundnu hugmyndaskipanina. Hann tekur sær støði í mentanararvinum, men liðar allar tulkingar av honum sundur. Eftir stendir avbjóðingin til lesaran, eitt landslag av gátuløddum myndum, ókent og kent í senn.


text:
Mentanarnevndin vitjaði Hvalastøðina
Fríggjadagin 26. januar var mentanarnevnd løgtingsins á kunningarvitjan á Hvalastøðini við Áir.
Fólk frá Tjóðsavninum løgdu vitjanina til rættis og høvdu bjóðað borgarstjóranum í Sunda kommunu við. Víst varð runt á allari Hvalastøðini í meðan Herleif Hammer, stjóri og Erland Viberg Joensen hegnisliga greiddu frá umvælingararbeiðinum og hvørjar ætlanir liggja fyri framman.
Í dýrdarveðrinum í Sundalagnum í dag vórðu nakrar myndir tiknar og sum sæst er umvælingararbeiðið uttan komið væl áleiðis.
http://sunda.fo/index.php/1559-mentanarnevndin-vitjadhi-hvalastodhina#sigProIdccd8a3b567


text:
Talan bleiv um fleiri rættiliga góð persónlig avrik í FM, sum bleiv hildið á Tórsbreyt um vikuskiftið. Tvey føroysk met blivu sett hjá kvinnum, tá Rebekka Fuglø betraði sítt egna met frá 59,17 sek. til 59,15 sek. og tá Teresa F. Bláhamar betraði sítt egna føroyska met í hæddarlopi frá 154cm til 155cm. Tórur Mortensen rann sum fyrsti føroyingur undir 23 sek. á 200m, tá hann fór um málstrikuna eftir 22,72 sek. men tíverri vísti vindmátarin +2,7 og tí kann tíðin ikki góðtakast sum met.
Øll úrslitini finnast í .pdf formati niðanfyri og myndir, sum Bjørg R. Svabo hevur tikið, eru at finna í myndasavninum hjá Hvirluni.


text:
Heri Simonsen 09.02.2018 (18:15)
Feðgar á Ferð til Klaksvíkar at dystast
Í flogbóltshøpi er bygdin Sørvágur splittað í morgin, tí SÍa og SÍb skulu spæla hálvfinalu í KÍ-høllini í annaðkvøld klokkan 19 um hvør skal møta vinnaranum av dystinum ÍF-Mjølnir í steypafinaluni í høllini á Hálsi í Havn, sum verður spæld leygardagin 24. februar.
Heimið Niclasen er eisini splittað, tí pápin, Jørgen spælir við SÍb og sonurin, Julian spælir við SÍa.
Kona Jørgen, Anna Lena hevur meldað út, at hon heppar á sonin, og tað hava hini í húsinum eisini boðað frá, at tey gera. Jørgen Niclasen kennir seg sostatt rættiliga einsamallan í flogbóltshøpi í hesum døgum.
TRÝST á PÍLIN undir MYNDINI, og hoyr eitt øðrvísi flogbóltsprát við Jørgen Niclasen og Julian Vest Niclasen.
Dystirnir í KÍ-høllini í morgin eru annars hesir:
13.00 Fleyr - TB (kvinnur)
15.00 Dráttur - Mjølnir (kvinnur)
17.00 ÍF - Mjølnir (menn)
19.00 SÍ b - SÍ a (menn)
Rás2 sigur frá øllum hálvfinalunum. Til ber at lurta við á www.midlar.fo, og annars á FM 88,7, FM 91,7, FM 95,9 og á FM 98,7.
Hoyr prátini Óli G. Samuelsen gjørdi við umboð fyri Fleyr, Mjølnir, Dráttur, ÍF og TB HER
(Tey sum Óli G. Samuelsen prátar við á ljóðfíluni eru:
1) Lena Hallgren (Fleyr)
2) Jóhann Lützen (Mjølnir)
3) Jan Johannesen (Dráttur)
4) Bjarni Larsen (ÍF)
5) Otto Gram (TB)
6) Bárður Bendix Mikkelsen, landsliðsvenjari hjá monnum.)
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Ari av Rana
16.05.2018 - 14:42
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Everton boðaði í morgun frá á heimasíðu felagsins, at Sam Allardyce er farin frá sum venjari. Sam allardyce gjørdist venjari hjá felagnum úr Liverpool 30. November 2017, hóast hann var steðgaður við síni yrkisleið sum venjari.
Everton varð á 13. plássi, tá Allardyce tók við sum venjari, men hóast liðið ikki tapti nakran av fyrstu sjey dystunum eftir at hann gjørdist venjari, megnaði hann aldrin at vinna tokka millum fjeppararnar.
Everton brúkti nógvar pengar í fjør summar, og væntað varð, at felagið fór at kappast um at bróta inn millum “tey stóru seks”. Men Everton endaði á 8. plássi, fjeppararnir vóru ónøgdir við mátan liðið spældi, og endaði hetta tí við at Sam Allardyce fór frá sum venjari í morgun.
Fyrstu favorittarnir at standa á odda fyri Everton tá komandi kappingarár verður skotið í gongd eru Marco Silva, sum Everton royndi at fáa fatur í áðrenn teir settu Sam Allardyce, Paulo Fonseca, Louis Van Gaal og Sam Allardyce sjálvur.


text:
Í farnu viku og hesa vikuna hava øll børnini á Lítlaskógi luttikið á ymiskum jólaverkstøðum :)
Stovurnar hava hvør sær skipa eitt jólavirksemi, ið børnini kunnu royna. Børnini hava síðani skiftisvís verið runt á teimum ymisku stovunum, til tey ymisku jólavirksemini :)
Í morgin er seinasti dagur við verkstøðum.
Børnini hava málað jólaprýði, perla jólaprýði, klipt og prýtt jólatrøð, baka piparnøtur, verið til jólasøgur/sangir og í dag var jólagudtænasta og jóladøgurði :)
Tað er so heilt sikkurt, at gott jólalag vantar ikki á Lítlaskógi ;)


text:
Fyrilestur við Jógvan Fríðriksson bispi, í Kelduni
mentan14-05-2018 - 22:00 - Jóanis Nielsen
Árligi limafundurin hjá Føroyska Bíbliufelagnum verður týskvøldið 15. maj kl. 19:30 í Kelduni í Skálabotni.
Byrjar verður við andakt og síðani er skráin sambært viðtøkum felagsins.
Aðalskrivarin greiður frá virkseminum hjá Bíbliufelagnum. 2017 var eitt søguligt ár, m.a. tí Bíbliufelagið útgav Nýggja Sáttmálan, ið er fyrsta nýggjatestamenti á gerandisføroyskum.
Greitt verður eisini frá fíggjarligu gongdini og hvørjar ætlanir Føroyska Bíbliufelagið hevur famyvir.
Teir yvir 400 limirnir fáa eisini møguleika at koma við spurningum og viðmerkingum til arbeiði hjá felagnum.
Kl. 20 hevur Jógvan Fríðriksson bispur ein sera áhugaverdan fyrilestur undir heitinum “Samskiftið millum systrar og brøður”.
Møguleiki verður at seta spurningar og koma við viðmerkingum.
Øll eru vælkomin!
Nýgggir limir kunna tekna seg á fundinum ella á heimasíðu felagsins: www.biblia.fo


text:
Norðoyastevnan 2017
Innbjóðing til
Norðoyastevnu 2017
Hervið bjóða vit til kappróður á Norðoyastevnu 2017.
FM-róðurin er Norðoyastevnuaftan, leygardagin, 27. mai 2017,
kl 15.00 stundisliga, og barnaróðurin byrjar kl 13.30.
Bilar við róðrarbátum
Allir bátar skulu verða á
róðrarøkinum áðrenn kl 12.00.
Merkt er upp, har tær ymsu bátastøddirnar skulu standa, tað er niðanfyri
Parlamentið og sunnanvert og frammanfyri dráttin við Klaksvíksgarðin. Manningarnar
vera vinarliga bidnar um at halda seg til hesar ásetingar. Dráttur og
útflýggjan av tølum er á sama stað.
Væntandi verður rennikapping
Norðoyastevnuaftan, tí kann roknast við at miðbýurin er stongdur fyri
ferðslu millum kl. 11.00 og kl 12.30.
Matur
Áðrenn róðurin verður smyrjibreyð at fáa í kantinuni hjá NFCS (mynd 1) frá kl.10.00 – 13.00. Ferðaleiðarar og bilførarar eru eisini vælkomin.
Fasti starturin
Gjørt verður vart við, at fasti starturin er festur í land við 1.000 metra
málið. Bátarnir, sum ætla sær longri út,verða bidnir um at halda seg vestaru
megin róðrarøkið. Vestaru megin er á tí síðuni, har bátarnir verða flotaðir.
Starturin til barnaróðurin
Umleið kl. 12.00 verður starturin til barnaróðurin spentur upp á 500 metra
málinum, og verður tikin niður tá barnaróðurin er av, umleið kl. 14.00.
Steypahandan:
Aftaná róðurin verða steyp og heiðursmerkir handaði í Klaksvíksgarðinum, beint við dráttin.
Heitt verður á feløgini um at bera upplýsingarnar víðari til róðrarfólkið og bilførararnar. Hava tit spurningar ella annað, eru tit vælkomin at seta tykkum í samband við okkum.
Við róðrarkvøðu
Klaksvíkar Róðrarfelag
Ísak Mikladal, formaður
Tlf.: 232052
T-post: imikladal@gmail.com


text:
Niclas Heri Jákupsson er føddur 14. mai 1968. Hann hevur búð meginpartin av lívinum í Klaksvík, men býr nú í Sørvági.
Niclas Heri hevur hevur útbúgving frá Hægri handilsskúla og hevur harumframt útbúgving sum Life og Stress coach.
Síðan 2009 hevur hann arbeitt í síni egnu fyritøku Fegin, sum bjóðar út skeið og fyrilestrar í strongd, lívsgleði, arbeiðsgleði, motivatión.
Niclas Heri hevur skrivað uml. 60 sangir (orð og løg) til tónleikabólkin Dynamit, sum hann syngur í. Hann hevur harumframt skapað konseptið um Trølla Pætur, sum er væl kent og elskað av børnum í Føroyum. Hann hevur skrivað sangir til fimm filmar um Trølla Pætur og tvær dvd fløgur. Hann hevur bæði skrivað leikrit, leikstjórnað og spælt leiklutin sum Trølla Pætur sjálvur.
Niclas Heri er sera áhugaður í at tvinna søgu og sagnir saman við ferðavinnu. Standmyndin av kópakonuni í Mikladali er beinleiðis avleiðing av hugskoti hansara; somuleiðis er afturvendandi hendingin við jólaskipinum, sum hvørt ár kemur á Klaksvík, eitt av hansara hugskotum, sum nú hevur 24 ár á baki.
Niclas Heri hevur sum ítriv at skriva greinar og bloggar og er íðin fotografur.
Útgáva:
2014 Karlo og Luddi


text:
Spónhyljarnir
Kommunan er varug við, at børn hava frægd av at fara oman í Spónhyljarnar.
Hetta er at gleðast um, tí endamálið við Spónhyljum er, at hetta skal verða eitt savningarstað bæði hjá fuglum og menniskjum. Endamálið við ætlanini um Spónhyljar var upprunaliga at skapa eitt umhvørvi, har vøkstur, sum frá líður, nørist soleiðis, at fuglar koma at fjølgast í økinum.
Við hesum vakureika og lívi trívist menniskjan væl. Vit gleða okkum, til økið fer at fáa endaliga dámin av øllum tí arbeiði, sum gjørt er, og sum borgararnir hava staðið so væl saman um at fremja.
Tó er tað ikki vandaleyst at ferðast í økinum. Kyksendi er í pørtum av vøtnunum.
Fráboðanir eru komnar um, at børn fara oman til Spónhyljar einsamøll.
Kommunan vil tí við hesum heita á øll foreldur um at tosa við børnini um vandan, sum kann standast av, um onkur er áhaldsin og dettur útí – antin frost er ella ei.
Tí er tað av alstórum týdningi, at ongin fer einsamallur oman at vøtnunum, men at børn altíð eru í fylgi við øðrum


text:
Hildið verður ofta fyri, at hetta er paradís á jørð. Ikki bara orsakað av stórslignu náttúruni og gitna føroyska blíðskapinum, sum ferðandi eru so íðin at rósa í Góðan Morgun Føroyar. Eingir brattir klettar ella brúsandi fossar ella størstu marglætisborð á tremur í turrum kjøti kunnu av álvara kappast við okkara fantastiska fólkaræði, sum veruliga er av serligum slagi í okkara landi.
Tí umframt lesarabrøv og undirskriftasavnan, sum ber til í øllum demokratiskum londum, kunnu vit eisini ringja til okkara politikarar, skriva til teir á facebook ella bara steðga teimum á gøtuni ella til handils - um tú altso ert ein av teimum fáu, sum ikki er í familju við nakran politikara. Vit hava fría atgongd til politikararnar á sama hátt sum vit næstan hava fría atgongd til miðlarnar, eins og okkara møguleiki fyri at gera okkara rødd galdandi er sera stórur. Samstundis hava vit ein einastandandi møguleika fyri at skilja maktina og fyri at gjøgnumskoða strukturin í maktini. At møta maktini kann sjálvsagt eisini vera ein ógvuslig uppliving, soleiðis var tað í øllum førum hjá mær, tá eg flutti higar, men aftan á, at skelkurin hevði lagt seg, stendur eftir upplivingin av einum fólkaræðisligum paradísi á jørð.
Maktstrukturar eru fløktir, men einfalt er tað, at tá fólkatalið er avmarkað hava einstaklingar sterkar atkvøður og í einum lítlum løgtingi hava tey fólkavaldu stóra makt. Vit hava í veruleikanum nakrar ótrúliga maktfullar politikarar, hvør tann einasti av teimum hevur møguleikan fyri at broyta munandi um samfelagið og fyri at fáa ektaða ávirkan. Samstundis eru politikararnir so mikið tætt uppá fólk, at teir kenna samfelagið á ein hátt, sum nógvir av teirra útlendsku starvsfelagum munu øvunda teimum. Á sama hátt sum fólkið kennir politiska spælið og durarúmið hjá maktini, kenna politikararnir eisini samfelagið og vita alt um tess órættvísi og skeivleikar. Eingir politikarar kunnu erliga siga, at teir ikki hava lagt merki til órættvísið og skeivleikarnar, ella at teir ikki fata tað - tað er ógjørligt at ímynda sær, at politikarar ikki eru væl og virðiliga kunnaðir.
Listafólk og mentanarfólk hava tey seinastu mongu árini gjørt nógv burtur úr fyri at gera teirra rødd galdandi og fyri at politikarar skulu hoyra tey. Tey hava skriva lesarabrøv, savnað undirskriftir og hava steðgað politikarum á gøtuni. Tey hava gjørt brúk av einastandandi møguleikunum, sum finnast her á landi fyri at fáa atgongd bæði til politisku skipanina og til miðlarnar, har tey hava peikað á eyðsýndan órætt og skeivleikar í listaheiminum. Tey hava ikki borið seg at sum politikarar og tey hava ikki framt politikk. Tey hava ikki roynt at spæla eitt politiskt spæl ella at reka lobbyvirksemi, men hava háttað sær sum borgarar, ið hava eina vitan um ein part av samfelagnum, sum tey meta umráðandi at býta út. Tey hava verið partur av fólkaræðinum og hava fatað teirra leiklut sum borgarar í hesum samfelagnum sera álvarsliga. Tað finst neyvan ein fólkavaldur politikari her á landi, sum ikki veit hvat hesi listafólkini og mentanarfólkini meina, ella sum ikki hava sæð tað órættvísa og teir skeivleikar, sum lista- og mentanarfólkini hava gjørt vart við. Fleiri politikarar eru helst ósamdir við listafólkini og tað er sjálvandi eisini í fínasta lagið, men verri eru teir politikarar, ið eru samdir og sum skilja listafólkini, men sum ikki vilja gera nakað, tí teir meta støðuna sum politiskt vandamikla. Harumframt snýr tað seg jú ikki um fisk og list og mentan er ikki høgt profilerað í teirra egnu lítlu verð. Tí hava politikararnir valt at nevna ta vitanina, sum listafólk og mentanarfólk royna at leggja fram, fyri klandur og grenj. Hetta er heimsins mest effektivi og mest gjøgnuskoðiligi háttur at lata vera við at taka ábyrgd á seg.
Vit liva í paradísi á jørð. Vit eru eitt fólk við stórari ávirkan og okkara politikarar hava stórar møguleikar fyri at broyta samfelagið. Fólkið útfyllir teirra leiklut í fólkaræðinum, men hvussu er við politikarunum? Taka tey ta stóru maktina í álvara og eru tey tilvitað um ta stóru ábyrgdina? Brúka tey ta einastandandi stóru vitanina, sum tey hava um samfelagið til at rætta upp uppá órættvísi og skeivleikar?
Eg eri sjálv ein teirra, sum hevur gjørt nógv fyri, at mín rødd skal hoyrast og at bera mína vitan og hugsan víðari. Eg havi sett mítt navn á undirskriftainnsavnan, tosað við politikarar, skrivað lesarabrøv og eitt ótal av øðrum greinum. Í seinastuni verði eg alsamt oftari møtt við hugburðinum, at ein átti at steðga klandrinum og grenjinum og í staðin roynt at fingið sína ávirkan galdandi við sjálvur at spæla tað politiska spælið. Eg kann sjálvandi staðfesta, at hetta heilt vist hevði verið meira effektivt, serliga um hugsað verður um, at hitt als ikki riggar so leingi sum politikarar loyva sær at kalla vitanina hjá fólkinum fyri klandur og grenj. Allíkavæl má eg siga, at eg ikki hopi, at vit koma hartil, at vit borgarar landsins halda uppat at uppfylla okkara pláss í fólkaræðinum, halda kjaft og ikki longur spæla við sjálvi út frá okkara egnu fortreytum men ganga inn uppá treytirnar hjá maktini. Á henda hátt kundu vit kanska vunnið onkran dystin, men paradísið á jørð høvdu vit mist.
(IS)


text:
Sunday, October 16, 2011
Rumours of my death have been greatly exaggerated
Hesin setningur, ið vanliga verður settur í samband við Mark Twain, kom mær til hugs, tá eg steig inn í Listahøllina í gjár. Tí seinastu ferð, eg ummældi Heystframsýningina, hevði eg hug at avtaka hana við greinaheitinum "Hin seinasta Heystframsýningin". Í gjár gjørdist mær greitt, at Heystframsýningin av sonnum er bæði alive and kicking á sjeynda ári. Luttakarar í ár eru: Bárður Jákupsson, Brandur Patursson, (sum hevur gjørt steinprentsplakatina í ár) Hanni Bjartalíð, Hansina Iversen, Hjørdis Haack, Marius Olsen, Torbjørn Olsen, Tróndur Patursson, Tummas Jákup Thomsen og Zacharias Heinesen. Gestir verða: Hans Pauli Olsen og Ilona Raipala. Heystframsýningin er opin hvønn dag frá kl. 15 til 18 til 6. november. Eg seti inn myndir frá ferniseringini, sum eg og Øssur Winthereig hava tikið.
Nils Ohrt, listasavnsleiðari helt upplatingarrøðuna
Fegnir framsýningargestir
Zacharias Heinesen og Tummas Jákup Thomsen
Øssur Winthereig
Nógv fólk vóru til upplatingina
Brandur Patursson og Erla í Brekkustovu
Hansina Iversen og Tróndur Patursson
Brot úr verki hjá Brandi Patursson
Inger og Zacharias
Kanska ein møsnúli?
Áskoðari hyggur at myndum hjá Tummas Jákupi Thomsen
Fotogravure hjá Ilonu Raipala
Ilona Raipala
Eyðkendar bláar myndir
Torbjørn Olsen og nakrar av hansara myndum
Líkhanar ynskja til lukku!
Brandur Patursson
Torbjørn Olsen
Hansina Iversen
Gestir og list
Hansina Iversen
Framsýningarhølini eru rúmlig
Tróndur Patursson og Helena Dam á Neystabø
Vatnlitamynd hjá Bárði Jákupsson
Hjørdis Haack
Tummas Jákup Thomsen
Tummas Jákup Thomsen
Kyrrlutamynd hjá Torbjørn
Helena og Hansina
Prát í Listahøllini
Áhugaðir áskoðarar
Arkitekturin og listamaðurin
Ein vatnlitamynd hjá Zachariasi Heinesen
Eitt prent hjá Mariusi Olsen
Tornhytta hjá Hanna Bjartalíð
Portrettmynd hjá Hans Paula Olsen
Portrettmynd hjá Hans Paula Olsen
Hjørdis Haack
Posted by Listin at 4:47 PM
Labels: Framsýningar, KP, Myndlist


text:
Málið
Vit vilja vera best
FaroeSoccer ynskir at bróta upp úr nýggjum við hesi heimasíðuni, at vera ein slóðbrótari. Vit ynskja ikki at gera nakað, sum onnur longu hava gjørt. Og FaroeSoccer er ikki nøkur døgnfluga – vit eru komnir fyri at verða!
Høvuðsmálið hjá FaroeSoccer er at vera ein miðdepil fyri kunning um føroyskan fótbólt, at veita støðug, skjót og álítandi hagtøl frá føroysku kappingini og altjóða kappingum, har føroysk lið luttaka.
Hetta verður gjørt via stóra dátugrunn okkara, sum er grundarlagið undir FaroeSoccer. Hetta er okkum vitandi einasti dátugrunnur av slíkum slag í Føroyum – og yvirhøvur!
Hetta leggur eyðvitað eina ávísa ábyrgd á okkum, men hana taka vit á okkum við gleði og vilja gera okkara allarítarsta at liva upp til álitið. Lat ongan iva vera um, at absolutt ongin er meira áhugaður í, at alt er so rætt sum tilber – og til tíðina – á FaroeSoccer enn vit.
Vit eru ikki bara við fyri at luttaka og fyri at læra – vit vilja vera best! Men fyri at koma hartil er greitt, at vit mugu spæla saman. Samstarv er lyklaorðið – eitt samstarv har allir partar fáa nakað burturúr sjálvsagt.
Vit halda at føroyingar og onnur fótbóltsáhugaði hava longst eftir eini heimasíðu sum okkara í langa tíð, tí ongastaðni hevur verið at farið eftir (álítandi) føroyskum fótbóltshagtølum í eini handavend – og so er tað eisini púra ókeypis hjá øllum at brúka FaroeSoccer!
FaroeSoccer vil fegin vera ein funnin fressur hjá øllum við áhuga fyri føroyskum fótbólti. Vit vita, at føroysku feløgini og Fótbóltssambandi fyri tans skuld ikki hava orku og umstøður at gera stórvegis burturúr skráseting, og tí er tað eyka gleðiligt, at vit kunnu vera ein beinleiðis viðspælari á hesum økinum.
Vit vænta eisini at fjølmiðlarnir og alemenningurin yvirhøvur fer at fáa stórt gagn burtur úr FaroeSoccer. Vit spæla saman, og tá vit skora, fáa ØLL mál! :-)


text: Í Havnini eru nógv fjald myndaevni, eisini mitt á Vaglinum. Í eini myndabók, sum Tórshavnar kommuna gav út í 1976, Tórshavn, verður Havnin lýst í svørt hvítum myndum hjá Alan Brockie og Kalmari Lindenskov og teksti, sum eg eri vissur í at Gunnar Hoydal hevur skrivað, hóast tað ikki verður sagt. Aftast er kapitulin Havnin í vøkstri, har nomið verður við býarplanlegging. Spurt verður, um tað er rætt at byggja høgt og tætt í miðbýnum. Og so verður ein mynd sýnd, sum er tikin í Boysensgarði, aftanfyri Gamla Bókahandil, upp móti Hotel Hafnia. Ein sjónarvinkul, sum tá eins og nú sigur alt. Eitt forvitnisligt myndaevni, vit sjálvdan síggja, hóast tað er mitt i Havn og opið fyri almenninginum.


text:
Á altjóða barnarættindadegnum 20. november fær Tú & Eg Ráðgevingin hjá Barnabata nýtt telefonnummar, 116 111. Sama nummar sum flest børn í øllum Europa kunnu ringja til, tá ið tey hava tørv á onkrum at tosa við.
Hetta er í samstarv við Føroya Tele, ið hevur ment hesa skipan fyri Barnabata. 116 111 er eitt nummar, ið er lætt at minnast og kostar einki at ringja til.
Tað er Europeiska kommisiónin, ein stovnur undir ES, ið hevur tikið stig til at eyðmerkja hetta telefonnummari til barna og ungdómsráðgevingar í øllum Europa.
Umframt Føroya Tele, so hevur systirfelagsskapurin hjá Barnabata, Børns Vilkår og altjóða felagsskapurin ChildHelpLine International, hjálpt til í tilgongdini.
Tað sum er sermerkt við 116 111 nummarinum í Føroyum er, at um ein er staddur í útlandinum, so ber enn til at ringja til 116 111 í Føroyum, uttan kostnað ella landakotu frammanfyri, so leingi ein ringir frá einum Føroyskum telefonnummari.


text:
Okkara ÍF Føroyar kvinnur vóru fríggjadagin á vitjan í Brønshøj, har mótstøðuliðið var FIX
Áðrenn dystin var FIX á 4.plássið og vit á einum 8.plássið á stigatalvuni.
Í 1. hálvleiki var trýstið stórt á okkara mál. FIX hevði fleiri málmøguleikar, ímeðan vit stríddust og gjørdu alt fyri, at tann defensivi parturin var sum hann skuldi. Vit megnaðu at standa ímóti trýstinum í 39 minuttir, so kom hol á. Ein leysur bóltur inni í feltinum endaði við, at FIX kundi leggja seg á odda 1-0, sum eisini gjørdist hálvleiksstøðan.
Í 2. hálvleiki vóru okkara kvinnur alsamt meira tendraðar. Vit komu longur niðan á vøllin og skaptu fín álop, sum tó ikki blivu heilt farlig. Eftir at 53 minuttir vóru leiktir, bragdaði hjá okkum. FIX ger eina verjuvillu, og hesum takkaði Liljan S. Jacobsen fyri, og kundi hon við sínum gylta vinstra beini knústa bóltin upp undir nettakið. 1-1 og vit høvdu givið mótstøðuliðnum ein hvøkk.
Einans 7 minuttir eftir at vit høvdu javnað, fekk FIX ein stóran møguleika at leggja seg á odda. Brotsspark. Men nei – meistarliga bjargar Nina Davidsen bóltinum, tá hon kastar seg til sína vinstru síðu. Enn 1-1 og 30.minuttir eftir at spæla.
FIX vóru nú nógv meira á bóltinum, og av tí at málmøguleikarnir skolaðu inn móti føroyska málinum, ja, so lá eitt mál í luftini. Og so var… 2-1 til FIX í 66. minutti.
Sama fótbóltsspælið helt sær langt út móti dystarenda. Áhaldandi trýst á okkara mál og vit runnu mestsum bara aftaná. Inntil 84 minuttir vóru leiktir. Ein støða inni í feltinum hjá FIX endar við, at tað nú eru vit sum fáa brotsspark. Liðskiparin á liðnum, Monika S. Samuelsen, tekur ábyrgd á egnar herðar. Óheppin sendur hon bóltin upp um málverjan og upp um tvørstræðið. Stórur møguleiki at javna, men eydnan var ikki við hesuferð.
Dysturin endar tískil 2-1 til FIX í einum undirhaldandi fótbóltsdysti, har vit berjast til tað síðsta.
Á liðnum vóru: Nina Davidsen, Kristianna Balle, Helena H. Johannesen, Katarina K. Saxov, Bjørt S. Miðberg, Barbara á Líðarenda, Elsa S. Jacobsen, Amanda Jensen, Monika S. Samuelsen, Jóhanna J. Lervig, Liljan S. Jacobsen og Sunneva T. Magnussen.
ÍF Føroyar kvinnur liggja á 8.plássið í Københavnsserien.
Næsti dystur er 27.mai móti KFB. “Slagið um Kløvermarkini”.
Køv ikki eldhugin!


text:
Finna (talv)
Finnan er minsta og veikasta talvfólk í talvi. Í fyrstuni hevur hvør telvari átta finnur.
Innihaldsyvirlit
Gongulag[rætta | rætta wikitekst]
Finnan gongur eitt fet beint fram, tó fyrstu ferð kann hon fara tvey fet fram. Hon hevur ikki loyvi at bakka. Finna kann ikki drepa beint fram.
Tá finnan drepur[rætta | rætta wikitekst]
Tá ið finna drepur, kann hon bara gera tað á skák. Hon kann ikki drepa beint fram.
Her kann finnan á c5 drepa antin rókin ella riddaran, ella hon kann fara beint fram á c6. Finnan á f3 kann ikki fara á e4 ella g4 her.
Í framlopi[rætta | rætta wikitekst]
Finna kann drepa aðra finnu í framlopi, t.e. tá ið finna hjá mótpartinum leikar tvey fet fram upp á síðuna av tínari finnu, kanst tú drepa hana á skák, men tað skal verða gjørt beinanvegin, tú eigur leik. Á myndini hevur svartur júst leikt finnuna av c7 á c5, og nú kann hvítur leika sína finna av d5 á c6 og taka finnuna á c5 burtur. Hann kann ikki bíða, til hann eigur leik aftur.
Finnan annars[rætta | rætta wikitekst]
Tá ið finna kemur fram á áttanda rað, skal hon verða býtt um við annað fólk í sama liti í sama leiki, hon kemur fram, tó ikki til kong. Mest vanligt er at býta um við frúgv, tí hon er so sterk, men onkuntíð verður býtt um við riddara, tí hann hevur so serligt gongulag.


text:
Oda Strøm
20.04.2018 - 09:56
Tíðindi > Lívsstíls- & brúkaraevni > Kyns- og samlívsspurningar
Føroyar yvirtaka ættleiðingina á ólavsøku, og í tí sambandi er nýggj ættleiðingarlóg til 2. viðgerð í løgtinginum í dag.
Meirilutin í Trivnaðarnevndini - Katrin Kallsberg, Óluva Klettskarð, Djóni Nolsøe Joensen og Sonja Jógvansdóttir - mæla til at samtykkja lógaruppskotið, ið loyvir pørum, ið liva saman ógift, at ættleiða børn. Sambært meirilutanum er tað avgerandi, at talan er um eitt støðugt parlag, og ikki um parið er gift ella er maður og kvinna.
Minnilutin - Jógvan á Lakjuni, Kaj Leo Holm Johannesen og Jenis av Rana - meinar tó, at tá ið tað kemur til ættleiðingarlóggávu, er talan um eitt sera týðandi mál, sum setur nógvar
prinsipiellar og kenslusamar spurningar, og
aðalreglan í slíkari lóggávu má vera, at alt, sum verður gjørt, skal vera til barnsins besta.
- Men tað, sum er uppaftur meira álvarsamt er, at verður henda lóg samtykt, fer tað at hava við sær, at
tveir menn, sum liva saman – líkamikið um teir eru giftir ella ikki – nú kunnu ættleiða børn – og tað
sama verður við kvinnum. Tað vil siga, at pør av sama kyni nú fara at kunna ættleiða børn – og legg
merki til, líkamikið um tey eru gift ella ikki!
Sambandsflokkurin, Fólkaflokkurin og Miðflokkurin meinar, at barnið hevur rætt til tað besta av tí besta, og um lógaruppskotið verður samtykt í verandi líki, verða ættleidd børn diskriminerað frá byrjanarstøði.
- Ein onnur sera stór og prinsipiel broyting, sum Sirið Steenberg ætlar at knæseta í føroyskari
lóggávu, er tann, at nú verður ikki longur neyðugt hjá pørum at vera gift fyri at kunna ættleiða børn.
Eftir lógini, sum vit hava í dag, kunnu ógift pør ikki ættleiða børn, men nú fara tey at verða javnsett
við hjún í ættleiðingarhøpi.
Tað vil siga, at eisini her verður hjúnabandið avskrivað – og hevur einki at siga! Tað er ikki
“tíðarhóskandi” longur, sum nevnt verður í viðmerkingunum til lógina!
Tingfundurin í dag byrjaði kl. 09:30. Álitið frá Trivnaðarnevndini um ættleiðingarlógina kann lesast her


text:
Orð: Jørgen P. Santon
Lag: Wilhelm Theodor Söderberg
Týtt: Victor Danielsen
1. Stíg fram til fólk mítt og troysta tey,
ja, troysta tey, ja, troysta tey,
ber boð um hvílu, sum Harrin beyð,
til tey, sum troyttast og stríða!
Far, friðarboðskapin glaða ber,
og sig, at sigurin vunnin er,
at teimum býðst nú av Gudi her,
ja, náði æviga, fría!
2. Tí fólkið alt, tað er hoyggj og strá,
ja, hoyggj og strá,
ja, hoyggj og strá,
og eingin sterkur, sum lítist á,
tey eru vónleys við alla;
sum skúm á sjónum tey eru øll,
sum tokan lætta, ið fer um fjøll,
sum blóman fríða um grønan vøll,
ið fyri líggja má falla.
3. Men Gud er stórur í náðini,
í vísdómi, í trúfesti;
hans navn er Harrin vár Rættvísi,
á navn hans verðin skal hopa;
hann eigur himmal og hav og lond,
hann hjørtu boyggir við síni Ond,
hann málir havið við síni hond
og missir ikki ein dropa.
4. Ja, sig við fólkið: Hygg, hygg tín Gud,
ja, hygg tín Gud, ja, hygg tín Gud!
Og fangar koma úr fongsli út,
nátt víkur nú fyri degi;
hin ræddi trýr, og hin blindi sær,
deyv fáa hoyrn bæði fjart og nær,
hann syngur fagurt, sum stummur var,
hin lamni loypur av gleði.


text:
Lesið heima sí. 16 Peter meets Mandy at the airport
Í skúlanum: vit lesa og arbeiða í workbook
Lesið heima sí. 17 Peter meets Mandy at the airport
Vit lesa og umseta í skúlanum.
Arbeiða í Workbook
sí. 14 og saman sí. 15
Lesið heima sí. 19 + sí. 15 liðugt í Workbook
Vit lesa, umseta og syngja.
Arbeiða í Workbook
Her verða skúlating, og onnur boð til tykkum skrivað.
Vit hava umbiðið workbook(arbeiðsbók) til lesibókina, og byrja at arbeiða í henni so skjótt hon kemur. Workbook verður í skúlanum, uttanso at næm. ikki er liðugur við uppgávuna.
-syngja bókstavaraðið,
-lesa Meet Peter sí. 7
-gjøgnumganga orð, ið eru torfør.
fyrireika næstu lektiu Peter´s family sí. 8
(tá vit fyrireika okkum til næstuferð, lesa vit tekstin og lurta væl eftir fløguni, í skúlanum)
-syngja bókastavaraðið og baa baa black sheep
- lesa Peter´s family sí. 8
-gjøgnumganga orð, ið eru torfør
-fyrireika næstu lektiu Travelling sí. 10
-syngja bókstavaraðið
-lesa Travelling sí. 10 (lesið væl uppá heima)
-gjøgnumganga orð, ið eru torfør
-fyrireika næstu lektiu sí. 12 Sing a rainbow
Venja í skúlanum hendan sangin: trýst her Coler song
Eg eri burturstødd 12.13. og 14. sept. Margretha Hansen verður fyri meg!
-syngja bókstavaraðið
-lesa sí. 12 Sing a rainbow
-gjøgnumganga orð, ið eru torfør (saman við síðumanninum)
-fyrireika næstu lektiu sí. 13 The Body
(onki fyri heima)
Lesa/syngja The Body
Vit arbeiða í Workbook
-práta um onnur heiti, vit kenna
Evnisdagur
What is in Mandy´s suitcase?
Lesið sí 14 heima
-vit arbeiða í Workbook í skúlanum
Vegna sjónleik fríggjadagin hava vit tað sama fyri!
What is in Mandy´s suitcase?
Lesið sí. 14 heima!
-vit arbeiða í Workbook í skúlanum
What is Peter wearing?
Lesið sí. 15 heima!
-vit arbeiða í Workbook í skúlanum
Gera sí 9 liðugt heima í Workbook
Frídagur
Vit arbeiða í Workbook í skúlanum


text:
Vit kenna tey. Skøldini, sum skriva um sítt egna lív, sínar túrar í ymiskar – fyri flestu menniskju – ófrættakendar heimar. Summi koma afturíaftur, meðan onnur megna ikki at skipa tilveruna soleiðis, at tey hóra undan. Tey doyggja ov ung. Sylvia Plath hóraði ikki undan. William S. Burroughs hevði sín hátt at hóra undan. […]
D E S E M B U R M O R G U N S A V N Kim Simonsen & Jóhan Martin Christiansen Savn – tekstur: Kim Simonsen Myndir: Jóhan Martin Christiansen – 196 síður – Kápumynd Jóhan Martin Christiansen Uppseting og sniðgeving Kim Simonsen Grafisk ráðgeving og eftirarbeiði: Ingi Joensen Rættlestur Eivind […]
So vóru bókadagarnir 2015 av. Eitt satt bókarok legði seg inn yvir Norðurlandahúsið leygardagin, og í dag um seks tíðina sleit í. Nógvir upplestrar. Nógvar samrøður við føroyskar og útlendskar høvundar – kanska ov fáar samrøður við føroysk skøld, men spennandi hevur verið at hoyrt tey ymisku skøldini oyst av sínum arbeiðsroyndum. Og bóklig sambond […]
Nú eru bókadagar í Norðurlandahúsinum. Tað er sum at sleppa einum drykkimanni leysum inni í rúsuni, sum at sleppa ein bummsvongum barni inn í ein bommhandil. Allastaðni eru bøkur at síggja. Fólk tosa um hesa bókina, um hasa bókina. Orðið er frítt. Nógv fólk funnu saman í bókarinnar navni. Sólrun Michelsen setti Bókadagarnar. Hon hugleiddi […]
Í hálkuni móti Ternuni. Skýmingin hevði lagt seg klokkan fýra. Anna Malan Jógvansdóttir lesur upp nýggjar yrkingar í salongini umborð á Ternuni. Anna Malan las umborð á Termuni klokkan 16:30. Tað bar til at lesa fyri rulli. Í turra mánalýsinium varð gingið niðan til Maggies. Fyrst las Vónbjørt Vang úr nýggjum og gomlum, góðum. Sissal […]
Í sambandi við at Gunnar Gunnarsson-stovnurin í Íslandi vitjar Bókadagar 2015, verður ein framsýning á Býarbókasavninum. Hetta eru myndir hjá íslendska fotografinum Sigurjón Pétursson, sum eru svart/hvítar fotomyndir av fjøllunum nærhendis Mývatni, og myndatalvur um høvundin Gunnar Gunnarsson og ritverk hansara. Fotografurin hevur fingið íblástur úr bókini Atvent eftir Gunnar Gunnarsson, sum forlagið Sprotin gevur […]
Tað er skyldan hjá einum hvørjum menniskja, sum dugir at seta orð saman til eina meining, í hesum døgum at orðbera seg so ófatiliga neyvt um tað ófatiliga, sum hendi í París í gjárkvøldið. GLAS Og rúturin Sum øll hyggja inn gjøgnum Og út gjøgnum Sum skilir okkum Og sum ger At vit veruliga síggja […]
Skýmingarløta á Býarbókasavninum. Evnið er vinalag. Í sambandi við Norðurlendsku bókasavnsvikuna verður Skýmingarløta. Evnið fyri 2015 er vinalag í Norðurlondum. Teksturin til ung er úr stuttsøgusavninum Skriva í sandin. Í savninum eru fleiri ymisk vinaløg, ið eru lýst úr ymiskum sjónarhornum. Tað er sum um, at øll kenna øll í Føroyum, men eingin veit alt. Marjun […]
Skaldsligt ummæli eftir Oddfríð Marna Rasmussen At geva út fyrsta yrkingasavn sítt er ræðandi. At geva út fyrsta yrkingasavn sítt er djarvt. At geva út fyrsta yrkingasavn sítt, fert tú altíð at angra eitt sindur. At geva út fyrsta yrkingasavn sítt er altíð ein byrjan. Langt er ímillum deputsøvnini. Og kvinnurnar tykjast at hava hertikið […]


text:
Jan Müller
11.03.2017 - 13:11
Nú oljuprísurin brádliga er lækkaður við fleiri dollarum seinastu dagarnar meta serkønir á marknaðinum, at oljuprísurin longu í apríl kann enda heilt niðri á 40 dollarum. Í løtuni er hann knappar 53 dollarar fyri tunnuna. Hann hevur annars hildið sær á umleið 56 dollarum í nakrar mánaðir, eftir at Opec-lond saman við Ruslandi gjørdu av at lækka framleiðsluna við 1,8 mill. tunnum um dagin. Henda avtala er fyri eitt hálvt ár og skulu londini til at endurskoða hana í summar og tá gera av, um hon skal halda fram í enn eitt hálvt ár. Umboð fyri Saudi Arabia vilja fegin, at avtalan heldur fram, men hava gjørt vart við, at landið fer ikki at góðtaka, at ávís lond í Opec royna at sleppa sær undan eini framhaldandi avtalu. Ein týdningarmikil orkufundur verður seinast í mars mánað, har bæði Opec lond og lond uttan fyri felagsskapin fara at viðgera m.a. framleiðslukostnað og aðrar spurningar.
Ein høvuðsorsøkin til, at oljuprísurin nú lækkar, hóast lok er lagt á framleiðsluna í fleiri londum, er gongdin í USA, har nettupp príslækkingin hevur gjørt tað meira lønandi fyri Shale framleiðarar at økja framleiðsluna. Tvs. at ov nógv olja kemur á marknaðin og harvið lækkar prísurin.
Fleiri av stóru oljufeløgunum hava annars í seinastuni mett, at oljuprísurin komandi árini fer at liggja um 60 dollarar fyri tunnuna. Men tað er eftir øllum at døma ómetaliga torført at meta um, hvussu shaleframleiðslan í USA fer at ávirka oljuprísin. Og skuldi tað hent, at einstøk Opec lond velja ikki at halda fram við avtaluni um at avmarka framleiðsluna, so kann tað aftur hava negativa ávirkan á oljuprísin.


text:
Tak niður oyðublað til klagur
Klagur
Ynskir tú at klaga yvir Eik banka, skalt tú í fyrstu syftu seta teg í samband við tína deild.
Framvegis ert ósamdur við Eik Banka?
Ert tú eftir hetta framvegis ósamdur við Eik Banka um viðgerðina av tíni áheitan ella úrslitinum av áheitanini, kanst tú seta teg í samband við klaguábyrgdaran í Eik Banka. Tú kanst biðja deildina um at beina klaguna hjá tær til klaguábyrgdaran. Tú kanst eisini seta teg beinleiðis í samband við klaguábyrgdarin við at senda teldupost til klaga@eik.fo ella tú kanst skriva til hesa adressu:
Eik Banki
Yviri við Strond 2
100 Tórshavn
Att.: Klaguábyrgdari
Viðgerðartíð
Klagan verður viðgjørd skjótast tilber. Sum meginregla skulu allar klagur frá privatkundum viðgerast innan ein mánað.
Danska peningastovnskærunevndin
Eftir avtalu millum føroysku peningastovnarnar og donsku peningastovnskærunevndina (Pengeinstitutsankenævnet), ber til hjá privatum peningastovnskundum at klaga til donsku peningastovnskærunevndina, um ein nøktandi loysn ikki er funnin saman við føroyska peningastovninum.
Avtalan er bert galdandi fyri klagumál, har kravið er íkomið eftir 1. januar 2011, og bert fyri privatkundar. Kærunevndin viðger ikki klagur frá vinnukundum og parta- og smápartafeløgum.
Klagan skal viðvíkja eini ítøkiligari fíggjarligari trætu, sum hevur verið fyri klaguábyrgdara í peningastovninum uttan loysn, og klagan skal orðast á donskum.
Til ber at fáa meira at vita og at klaga umvegis heimasíðuna hjá donsku Peningastovnskærunevndini www.pengeinstitutankenaevnet.dk


text:
Eftirløn
Snýr tað seg um at njóta lívið? Tá ið arbeiðsárini eru liðug, fært tú betri stundir at njóta lívið. Tú kanst fara ta ferðina, tú droymdi um, og hvat við bátinum, vakstrarhúsinum ella motorsúkkluni, tú altíð ynskti tær? Tín eftirlønaruppsparing skal tryggja, at tú hevur nóg mikið at liva av, tá tú fert frá vegna aldur. Fyri at tryggja, at tú varðveitir ein góðan livifót, er neyðugt at byrja at spara saman í góðari tíð.
Í løtuni er lógarkravið, at allir føroyingar í aldrinum 21 til 62 ár spara minst 2 prosent av lønini upp til eftirløn. Hetta prosenttalið hækkar við 1% fyri hvørt ár til 15% í 2029. Tó er ikki krav at rindað verður til eftirløn, um lønin er lægri enn kr. 1.000 í 2016.
Hvussu nógv er nóg mikið?
Hvussu nógv er neyðugt hjá tær at spara upp, veldst partvís um aldur og partvís um, hvussu livifóturin er og skal verða. Fyri fólk eldri enn 35 ár, røkka lógarkravdu 2 prosentini ikki serliga langt, og tí er vert at umhugsa, hvussu nógv tú skalt spara upp til eftirløn. Hetta kunnu vit tosa saman um, tá tú kemur inn til eftirlønarprát. Bílegg prát
Eftirlønaruppsparing
Tá tú hevur stovnað eftirlønarkontu í Eik, kanst tú velja annaðhvørt at lata peningin standa á kontu í Eik við broytiligari rentu, ella at lata Betri pensjón umsita uppsparingina við marknaðarrentu.
Marknaðarrenta
Marknaðarrenta merkir í stuttum, at uppsparingin verður sett í virðisbrøv og umsitin við minsta váða og mesta vinningi fyri eyga. Fyri at tryggja hetta, verður íløgan regluliga enduskoðað í samstarvi við serfrøðingar. Alt verður gjørt fyri teg, tær nýtist einki at gera.
Hvør íløguætlan hóskar best til tín og tín váðaprofil, finna vit fram til í eftirlønarprátinum


text:
Lestrartíð: 2 til 3 ár og 9 mðr.
Umsóknarfreist: Læruplássið ásetir freistina
Útbúgvingarstaður: Danmark
Lærupláss: Hesi hava læruplássgóðkenning
Ein maskinsnikkari framleiðir innbúgv, gólv og hurðar. Á skúlanum lærir tú at slípa, hølva og fresa við maskinum. Harafturat lærir tú um ymiskt tilfar, ið skal brúkast.
Ein stórur partur av arbeiðinum er at leggja ætlanir og rigga maskinur og tilfar til soleiðis, at klárt er at framleiða. Í arbeiðinum skalt tú røkja maskinurnar og harafturat kenna nýggjastu mannagongdirnar.
Útbúgvingin gevur eina grundleggjandi vitan um tilfar og maskinur, sum verða brúkt í arbeiðinum, eisini hvussu ein forritar og handfer framkomna tøkni.
Tú kanst enda útbúgvingina sum maskinsnikkari ella sum framleiðsluatstøðingur innan hurðar og vindeygu ella sum framleiðsluatstøðingur innan innbúgv.
Maskinsnikkarin hevur við sínari sergrein kunnleika til øll framleiðslustigini og nýggjastu teldustýrdu tøknina og vørumenning.
Framleiðslatstøðingurin innan hurðar og vindeygu lærir at arbeiða við maskinum til hetta endamálið, eins og framleiðsluatstøðingurin innan innbúgv lærir at brúka maskinur til tað endamálið.
Allar yrkisútbúgvingar eru skipaðar soleiðis, at skift verður millum verkliga læru á góðkendum læruplássi og skúlagongd á yrkisskúla.
Útbúgvingin er skipað við einari grundtilgongd á einum yrkisskúla í 20 ella 40 vikur og einari høvuðstilgongd, har tú skiftir millum starvsvenjing og skúla.
Frálæran fevnir m.a. um tilfarsfatan, ídnaðar- og handverksframleiðslu, støddfrøði, lím- og finértøkni.
Eisini hevur tú lærugreinar sum t.d. KT, framleiðslumenning, framleiðslu og tænastu, umframt skap og litir.
Við hesi útbúgving er tað umráðandi, at tú:
● hevur áhuga fyri at arbeiða við KT, tøkni og maskinum
● hevur skil fyri dygd og smálutum
● kanst arbeiða nærlagdur og í smálutum
● kanst arbeiða saman við øðrum fakbólkum
● ert hugaður at arbeiða á einum verkstaði ella í einari framleiðsluhøll
● ert kropsliga væl fyri – tú skalt standa og ganga nógv.
Útbúgvingin endar við sveinaroynd.
Fráfaringarroynd fólkaskúlans ella tilsvarandi.
Eftir lokna útbúgving kanst tú arbeiða sum góðkendur maskinsnikkari. Bæði maskinsnikkarar og framleiðsluatstøðingar fáa starv á stórum framleiðslufyritøkum og á verkstøðum. Tú kanst eisini gerast sjálvstøðugur vinnurekandi.
Um tú vilt í holt við framhaldandi útbúgving, hevur tú atgongd til vinnuakademiútbúgvingar.
Gev gætur, at yrkisútbúgvingin skal vara í minsta lagi 3 ár fyri at geva atgongd til vinnuakademiútbúgvingar. Eisini eru krøv um ávísar lærugreinar og stig, sum tú skalt hava staðið, alt eftir hvørja vinnuakademiútbúgving tú søkir inn á.
Yrkisútbúgvingin til maskinsnikkara er á 4. stigi í donsku góðskingarkørmunum fyri lívlanga læru. Framleiðsluatstøðingur innan hurðar og vindeygu og framleiðsluatstøðingur innan innbúgv er á 3. stigi. Góðskukarmurin gongur frá stigi 1–8 og ásetur tað, ið væntandi fæst burtur úr undirvísingini.
Yrkisdepilin – www.yrkisdepilin.fo


text:
Tíðindi
7. september 2017
Vit eiga at hyggja nærri at frálæruni í fremmandamálum í fólkaskúlanum. Tað heldur Hanna Jensen, forkvinna í mentanarnevnd Føroya Løgtings og miðnámsskúlalærari í fronskum.
- Føroyar eru eitt lítið málsøki, og bæði innan og uttan fyri skúlagátt hevur breið semja verið um, at vit hava brúk fyri at læra onnur mál fyri at luttaka og virka í altjóða samfelagnum og samstarva á jøvnum føti við onnur lond. Vit eru ein útjaðari, og eg vildi mett, at kravd frálæra í fýra málum í fólkaskúlanum er skilagott. Vit liva í einum norðurlendskum, evropeiskum og altjóða veruleika, og Føroyar taka lut í ymiskum samstørvum í ymiskum samanhangum. Hóast heimspolitiskt vald, vinnumøguleikar og rák broytast og ávirka okkara støðu til, hvørji mál vit eiga at leggja okkum eftir at læra, so skerst ikki burtur, at vit hava nakrar aldargamlar siðvenjur og politisk og mentanarlig sambond, sum vit mugu leggja upp fyri eisini. Landafrøðiliga eru vit partur av Norðurlondum, og søguliga, mentanarliga og politiskt liggja vit tætt upp at Danmark. Tað hevur tí verið natúrligt fyri okkum at læra danskt, sigur Hanna Jensen, men leggur afturat, at tað er gleðiligt, at so gott sum alt undirvísingartilfar í fólkaskúlanum nú er á føroyskum.
Hóast meginparturin av undirvísingartilfarinum í miðnámi framvegis danskt, eru næmingarnir verri fyri í donskum, tá ið tey byrja á miðnámi, samanborið við áður; tað hevur týdning, at vit halda fast í einari grundleggjandi og umfevnandi frálæru í okkara móðurmáli, tí tað er við til at styrkja okkara málsligu fatan av øðrum fremmandamálum.
Tøl frá Kringvarpi Føroya vísa, at gongdin er greið; meðan 759 næmingar valdu týskt skúlaárið 2012-13, valdu bert 374 næmingar týskt hetta skúlaárið. Stóra niðurgongdin merkir, at tað er torført at halda fast í tí natúrliga stigvøkstrinum á málførleikamenningini, og færri næmingar fáa nú týskt sum framhaldsmál í miðnámi. Eitt annað úrslit er sambært Hannu, at tað er torført at bjóða út týskt sum framhaldsmál í miðnámsskipanini, tí tað eru ikki nóg nógvir næmingar til ein flokk. Tað ávirkar eisini førleikan at byrja upp á tey nýggju málini í miðnámi, at færri næmingar nú hava lisið týskt frammanundan.
Lesið samrøðuna við Hannu Jensen í Skúlablaðnum, sum kom í august.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Ingi Samuelsen
31.07.2014 - 01:36
Tíðindi > Samfelag & politikkur > Grindaboð
Karl Johansen sýslumaður hevur gjørt av at melda Sea Shepherd felagsskapin fyri brot á grindareglugerðina.
Tað skrivar Norðlýsið í kvøld.
Grindareglugerðin sigur, at ongin hevur loyvi at fara undir rakstur av grind uttan við loyvi frá sýslumanninum ella grindaformonnunum.
Sea Shepherd hevði ikki fingið loyvi, tá báturin Thor hjá felagsskapinum í kvøld fór til grindina, sum lá út fyri Haraldsunds bygd og rak grindina norðureftir. Karl Johansen sýslumaður hevði annars avtalað við grindaformenninar at bíða við at fara undir rakstur av grindini meðan bíðað varð eftir sjóvarfallinum, skrivar Norðlýsið.