text:
Maria Parr
Maria Parr er norskur rithøvundur, fødd 18. januar 1981 í Fiskå í Vanylven. Hon er master í norðurlendskum bókmentum frá universitetinum í Bergen. Fyrstu bókina gav hon út í 2005, tað var bókin Vaffelhjerte, sum vann Nynorsk barnelitteraturpris og gjørdist sjónvarpsrøð. Onnur bókin Tonja Gliturdal kom út í 2009 og hevur vunnið fleiri prísir. Bókin er blivin samanborin við bæði heidi hjá johanne Spyri og við Astrid Lindgren. Hon er sett upp sum sjónleikur í 2013.
Útgáva:
2014 Tonja Gliturdal
Umrøða/ummæli:
2009 Anna Katharina Fonn Mate: Ein klassiker er fødd í bokmerker.org 2. september
Morten O. Haugenom: Glimrende fra Glimmerdal í Adresseavisen 21. september
Kjell Olaf Jensen: Frisk bruk av forbilder í barnabokkritikk.no 23. september
2010 Harald Bache-Wiig: Fra Sveits til Glimmerdal Maria Parrs Tonje Glimmerdal - en gjenskaping av Johanna Spyris Heidi? í Nordic Journal of ChildLit Aesthetics, Vol. 1, 22. desember
2011 Damián Arguimbau: Violiner og hemmeligheder í Weekendavisen 9. desember
Nina Goge: Landskap og bannskap i Maria Parrs forfatterskap í Nordic Journal of ChildLit Aesthetics, Vol. 2, 7. februar
Heiður:
2009 Ole Vig prisen fyri Vaffelhjerte og Toju Gliturdal
Brageprísin fyri Tonju Gliturdal
Teskjekerringprisen
Nynorsk barnelitteraturpris fyri Tonju Gliturdal
2010 Kritikerprisen fyri bestu barnabók (Tonja Gliturdal)
LUCH´s prísin frá Die Zeit fyri bestu barnabók í Týsklandi
Melsomprísin fyri Tonju Gliturdal
Årets nynorskbruger
2011 Mentanarprísin frá Vanylven
2013 Sigmund Skard prísin fyri bøkurnar


c: text/html

text:
Aftast f.v. Gunnar, Einar, Marnar, Trygvi, Teitur, Daniel, Hans, Rúni og Hallur. Framman f.v. Gutti, Tórur
Regin, Elsa, Sára, Marita, Karin, Katharina, Rebekka og Tinna.
“UPPERCUT! SHUFFLE SHUFFLE SHUFFLE SHUFFLE SAKSE SAKSE VENSTRE HOOK HØJRE DOUBLE VENSTRE OG HØJRE SPARK BAGUD”
Talentbólkurin hevur verið savnaður um vikuskiftið, og leygardagin regnaðu kommando’irnar oman yvir okkum. Vit vóru stødd í Vælveru Fitness á Heykavegnum í Havn, har leiðarin Rune díkti á okkum. Fyrst ein hálvan tíma við Body Combat. Ein há-intensiv venjing við sløgum, spørkum og rungandi techno-tónleiki.
Onkur kundi kanska hildið, at hetta er casting til nýggja karate-kid filmin.
Ein munn av vatni, so byrjaði næsti hálvi tímin við einari venjing, sum kallast Body Attack. Her mátti arbeiðast enn harðari við einari rúgvu av armstrekkingum. So hart bleiv arbeitt, at eftir bert stuttari løtu, vóru bæði spegl og rútar fullkomiliga døggað og gólvið sigldi í sveitta. Men ígjøgnum venjingina komu vit, og aftaná vóru fleiri, sum fóru ein rennitúr.
Vit møttust annars í svimjihøllini fríggjakvøldið, har tey ungu kundu spæla og skvambla í hyljunum, meðan venjararnir tosaðu um ymisk viðurskifti viðvíkjandi talentbólkinum, eitt nú samskipan av venjing.
Leygarmorgunin gingu vit ein túr út á Boðanes. F.v. Karin, Katharina, Sára, Elsa, Rebekka, Rúni og Hans.
Leygarkvøldið hugnaðu vit okkum á Hotel Streym, har vit gistu alt vikuskiftið. Her var ein stuttlig og spennandi spurnarkapping hildin, áðrenn farið varð til songar. Sunnumorgunin høvdu vit venjing á Tórsbreyt, har Jógvan Glerfoss var komin at taka sær av spurtarunum, meðan Gutti og Hallur tóku sær av hvør sínum bólki við intervalvenjingum. Eftir venjingina bjóðaði føðingardagsbarnið Elsa heim til góðan grýturætt og rís a lamande omaná.
Klokkan 14 fóru vit hvør til sítt. Talentbólkurin verður aftur savnaður í Klaksvík vikuskiftið 16.-18. mars.
Hópurin avmyndaður eftir venjingina í Vælvera Fitness leygardagin.
Ein øðrvísi háttur at njóta veðr. Øll hava tørv á einum herðaklappi av og á.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
3 ár
August
Kvota 2 - 15. apríl
Kvota 1 - 1. juli
Umleið 20
Ókeypis fyri borgarar í danska ríkinum og norðurlondum. Staklærugreinar kosta 200 kr. fyri hvørt ECTS
Endamálið við útbúgvingini er at geva teim lesandi fjølbroytta vitan og innlit í samfelagsvísindalig viðurskifti við serligum denti á tær avbjóðingar innan samfelagsplanlegging, sum smátjóðir standa fyri í einum støðugt meira altjóðagjørdum heimi.
Útbúgvingin er fyri tey, sum hava áhuga fyri samfelagsskipanum, og hvussu hesar skipanir reguleraðast og mennast.
Á hesi útbúgvingini lærir tú um samfelagsvísindalig ástøði og háttaløg, tvørvísindi og verkætlanararbeiði, vælferð, vælferðarsamfelag og vælferðarskipanir, um samanspælið millum almennan politikk, marknað og sivilsamfelag, og um hvussu institusjónir og organisasjónir virka, stýrast og mennast.
Undirvíst verður m.a í:
Útbúgvingin er tvørvísindalig, ið merkir, at tað verður tikið støði í praktiskum søgu- og samfelagsligum viðurskiftum við stórum denti á spurdómsstýrda læring.
Tú kemur at ganga til nógvar fyrilestrar, men tú lærir harafturat sjálvstøðugt arbeiðslag, samstarv og kritiska støðutakan – hetta ikki minst gjøgnum verkætlanararbeiði.
Tey bæði fyrstu árini eru støðisár, har lærugreinirnar í ávísan mun eru tær somu sum hjá lesandi í søgu og í politikki og umsiting.
Útbúgvingin endar við eini B.S.Sc.-ritgerð.
Til at vera upptikin krevst bókligt (t.e gymnasialt) miðnámsprógv..
Verður søkt eftir kvotu 2, kunnu aðrar fortreytir við javnsettum kunnleikastøði góðtakast eftir nærri meting.
Sosialvísindi er lestur fyri tey, sum hava áhuga at starvast innan almennar, alment gagnligar og privatar organisasjónir.
Útbúgvingin er harumframt grundarlag fyri framhaldandi lestur á kandidat ella masterstigi.
Tað er lærustovnurin, sum søkt verður inn á, sum avger upptøkutreytirnar.
Meiri kunning fæst við at venda sær til Johonnu Lindenskov Joensen, lestrarvegleiðara, johannaj@setur.fo, +298 292526 ella til Firouz Gaini, útbúgvingarleiðara, firouzg@setur.fo, +298 299438.
Les meiri her.
3 ár
August
Kvota 2 - 15. apríl
Kvota 1 - 1. juli
Umleið 20
Ókeypis fyri borgarar í danska ríkinum og norðurlondum. Staklærugreinar kosta 200 kr. fyri hvørt ECTS


text:
49 Uppskot til lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um aling av fiski v.m.
A. Upprunauppskot
B. 1. višgerš (Oršaskifti)
C. Įlit
D. 2. višgerš (Oršaskifti)
E. 3. višgerš (Oršaskifti)
Įr 2008, 3. desember, legši Johan Dahl, landsstżrismašur, fram soljóšandi
§ 1
Ķ lųgtingslóg nr. 70 frį 9. juni 1988 um aling av fiski v .m., sum seinast broytt viš lųgtingslóg nr. 18 frį 8. mai 2008, veršur eftir § 10 sett:
§ 10 a: Til tess at fįa og varšveita aliloyvi, veršur rindaš eitt įrligt gjald eftir nęrri reglum, įsettum ķ kunngerš frį landsstżrismanninum.
§ 2
Henda lųgtingslógin kemur ķ gildi dagin eftir, at hon er kunngjųrd.
Višmerkingar til lógaruppskotiš
1. Endamįliš viš lógini
Endamįliš viš lógini er at śtvega lógarheimild fyri, at taš kann verša įsett ķ kunngerš, at tey felųg, sum hava aliloyvi, skulu rinda eitt gjald fyri śtreišslur til umsitingina av aliloyvunum.
2. Galdandi lóg
Eftir § 2, stk. 1 ķ lųgtingslóg nr. 70 frį 9. juni 1988 um aling av fiski v .m. (alilógin) krevst loyvi frį landsstżrismanninum til alivirksemi. Landsstżrismašurin hevur delegeraš loyvisumsitingina til eina aliumsiting.
Umsitingin fevnir um veitan av nżggjum aliloyvum, leingjan av aliloyvum, eftirlit viš, at loyvishavarin heldur įsetingarnar ķ alilógini, įsetingar, settar viš heimild ķ lógini, ķ kunngerš og ķ loyvinum sjįlvum.
3. Uppskotiš
Ķ stašin fyri at figgja śtreišslurnar av aliumsitingini verša fķggjašar yvir vanliga skattin, veršur skotiš upp, at śtreišslurnar verša fķggjašar viš einum įrligum gjaldi frį fyritųkum, sum hava aliloyvi. Tķlķk gjųld eru vanlig į ųšrum ųkjum, t.d. į tryggingarųkinum og fjarskiftisųkinum.
4. Ummęli
Kap. 2. Avleišingar av uppskotinum
Fķggjarligar avleišingar
A. Fyri landiš
Į fķggjarlųgtingslógini hava veriš avsettar kr. 320.000 til śtreišslurnar av aliumsitingini. Henda jįttanin veršur eftir lógarbroytingina ein nettojįttan upp į kr. 0,00.
B. Fyri kommunurnar
Ongar avleišingar.
C. Fyri vinnuna
Vinnan fęr samlaš ein meirrakstrarkostnaš upp į kr. 320.000. Taš eru 40 aliloyvi givin (25 sjógvaliloyvi og 15 loyvi at ala smolt uppi į landi). Verša verandi śtreišlsurnar upp į kr. 320.000 lutašar javnt śt upp į ųll hesi loyvini, verša śtreišslurnar fyri hvųrt loyviš einar kr. 8.000.
Umsitingarligar avleišingar
Fyri landsumsitingina og alivinnuna veršur nakaš av umsiting av innkrevjingini/rindanini av gjaldinum.
Umhvųrvisavleišingar
Uppskotiš hevur ongar umhvųrvisavleišingar.
Avleišingar fyri serstųk ųki ķ landinum
Uppskotiš hevur ongar avleišingar fyri serstųk ųki ķ landinum.
Avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur
Uppskotiš hevur ongar avleišingar ķ mun til altjóša avtalur og reglur.
Sosialar avleišingar
Uppskotiš hevur ongar sosialar avleišingar.
Talva 1: Yvirlit yvir avleišingar
Kap. 3. Serligar višmerkingar
Til § 1:
Skattir skulu hava heimild ķ lóg og kunnu ikki įsetast ķ kunngerš viš heimild ķ lóg. Gjųld fyri avgreišslur ķ sambandi viš myndugleikaśtinnan kunnu hinvegin įsetast ķ kunngerš viš heimild ķ lóg, men taš krevst, at taš er stašiliga įsett ķ lógini, at gjųld kunnu verša įlųgd ķ kunngerš. Annaš kraviš er, at gjųldini verša įsett soleišis, at tey ikki eru hęgri enn śtreišslurnar av umsitingini eru.
Hesir tingmenn višmęla, sambęrt § 54, stk. 2 ķ tingskipanini, at mįliš kann verša lagt fram og fįa višgerš:
1. višgerš 11. desember 2008. Tingmįlini nr. 48, 49 og 50/2008 vóršu višgjųrd undir einum. Mįliš beint ķ Vinnunevndina, sum tann 16. desember 2008 legši fram soljóšandi
Įlit
Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 3. desember 2008, og eftir 1. višgerš 11. desember 2008 er taš beint Vinnunevndini.
Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundum tann 12., 15. og 16. desember 2008.
Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš umboš fyri Fųroya Havbśnašarfelag og viš landsstżrismannin ķ vinnumįlum.
Frį Fųroya Havbśnašarfelag hevur nevndin fingiš skriv, dagfest 11. desember 2008, viš višmerkingum til uppskotiš.
Undir višgeršini er nevndin kunnaš um stųšuna ķ alivinnuni. Altjóša fķggjarkreppan er farin at merkjast so mikiš, at sųluprķsurin av laksi nś liggur undir framleišslukostnašinum. Ķ lųtuni er sostatt ikki vinningur, og śtlitini eru ikki góš.
Nevndin heldur taš ikki vera rętt, at uppskotiš ikki hevur veriš til hoyringar. Fyri at bųta um hendan trupulleika eigur landsstżrismašurin at taka stig til neyšugt samskifti viš vinnuna, įšrenn kunngeršin veršur sett ķ gildi. Hóast krav um loyvisgjųld eru vanlig į so mongum ųkjum og ķ flestu londum, er altķš neyšugt at taka upp spurningin um rķmiligheitina ķ prķsum ķ mun til tęnustuna, og hvųrt mannagongdir kundu veriš minni bureaukratiskar. Somuleišis spurningin um ymsu vinnurnar eru eins višfarnar og javnt stillašar, tį taš ręšur um kappingarfųri.
Nevndin heldur, at ręttast hevši veriš at fingiš gjųrt upp ųll gjųld, sum alivinnuni eru og nś verša įlųgd, soleišis at til ber at fįa eina heildarmynd av stųšuni. Slķkt yvirlit hevši vķst, um og ķ hvussu stóran mun henda vinna er javnstillaš samanboriš viš ašrar framleišsluvinnur, tį iš taš ręšur um įlųgd gjųld.
Viš hesum višmerkingum tekur ein samd nevnd undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.
Ein minniluti ķ nevndini (Bjųrt Samuelsen) tekur undir viš višmerkingunum hjį nevndini og leggur afturat, at taš er įtaluvert, at ein rųš av avgjųldum į alivinnuna og ašrar vinnur verša lųgd fram viš so stuttum skotbrįi, at hvųrki er stundir at hoyra vinnuna nóg vęl, og ei heldur hevur politiska skipanin havt mųguleika at geva mįlinum nóg gjųlla višgerš.
Taš er rķmiligt og rętt, at aliumsitingin veršur goldin av vinnuni. Hesin tankin hevur veriš frammi įšur, og er tankin tķ helst ikki heilt fremmandur fyri alivinnuna. Alivinnan, sum er ein sera kapitaltung vinna, veršur neyvan órķmiliga meint rakt av hesum gjaldi. Men fyriliggjandi uppskot er bert eitt av fleiri avgjaldsuppskotum, iš eru lųgd fram ķ skundi og eru til višgeršar ķ fleiri ymiskum nevndum. Til dųmis višger Ręttarnevndin ķ lųtuni eitt annaš uppskot um umhvųrvisavgjųld į alivinnuna. Tey ymisku gjųldini eiga at verša višgjųrd savnaš, so nevndirnar kunnu gera eina kvalifiseraša meting av teirri samlašu byršu, iš lųgd veršur į vinnuna.
Avgjųld į vinnuna eiga ongantķš at koma fram brįdliga og uttan hoyringar, tķ vinnufyritųkurnar eiga at hava stundir at tillaga seg hęgri kostnašarstųši. Eisini eigur vinnan greitt at sķggja og skilja, jśst, hvat goldiš veršur fyri. Ķ hesum fųri er taš rķmiliga greitt, at goldiš veršur fyri eina umsiting, iš hevur eina avmarkaša uppgįvu nevniliga umsiting av aliloyvum.
2. višgerš 18. desember 2008. Uppskotiš samtykt 30-0-0. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.
Frįvik samtykt 21-0-7
3. višgerš 19. desember 2008. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 31-0-0. Mįliš avgreitt.
Ll.nr. 127 frį 22.12.2008


text:
Minningarorð um ein merkismann
Mánadagin 28. okt 2019 andaðist Petur Hans Winther, 84 ára gamal.
Petur Hans var sonur Rosu og Johan Jacob Winther, tey vóru 9 systkin. Henrietta, Petur Hans, Julia, Sommer, Malla, Herman, Sanna, Mensy og Lisa.
Petur Hans fór ungur til skips og baldist hann á havinum, til heilsan fór at bila. Tá var hann komin væl upp í árini.
Petur Hans giftist við Mary f. Jensen og fingu tey dreingirnar Joen Jacob, Bjørgvin, Hallmar, Karlon og Rúna.
Teirra heim hevur verið eitt trygt heim hjá dreingjunum at veksa upp í, úti við Lið. Tað var nokk einki undantak hjá teimum, pápin var nógv burtur, so Mary hevði ein stóran leiklut, saman við dreingjunum.
Jú, arbeiðsplássið hjá Petur Hans var havið. Hann byrjaði sum 14 ára gamal við ymiskum sluppum og um veturin róðu teir út saman við pápa sínum, sum var raskur útróðrarmaður. Teir høvdu eitt mynstur, um várið róðu teir út við íslandskum bátum, sum var ein strævin tíð, teir komu heim aftur til Føroyar, og síðani varð farið til Grønlands at rógva út.
Teir bygdu sær ein stóran bát til Grønlands-útróður, sum æt Líraberg. Tann driftin vardi í nógv Harrans ár.
Petur Hans plagdi at siga, at hann var 13 fylgjandi ár í Ravnoynni.
Tað bleiv sagt, helst havi eg lisið tað hjá Jógvan Arge: “Manningin á Líraberg kom í Ravnoynna á blanka hellu, men um kvøldið svóvu teir í skúrinum”.
Vit minnast tá havnin í Skopun tømdist fyri bátur, tá teir silgdu um Skopunarfjørð til Havnar, har damparin lá og bíðaði, at føra teir víðari um hav til Grønlands. Lastin á damparanum varð gjørd um til eitt upphaldsrúm, hesar kempur settu ikki stór krøv.
Tá teir vóru komnir vestur um hav, varð farið at rigga skúrarnar til, har teir búleikaðust í alt summarið. Summi ár vóru góð og summi minni góð. Jú, har baksaðist systkinnabarnið eisini sum bátsformaður.
Vit minnast uppaftur betri, tá bátarnar komu aftur úr Grønlandi, kósin varð Skopun, har Petur Hans sat við stýrisvøl í hond og førdi bátin trykt inn aftur í Skopunarhavn, eftir at hava verið burtur frá sinum kæru í kanska 4 mánaðar. Jú, teir bygdu land, tað vóru nógvir Skopunarbátar í Grønlandi.
Bátarnir vóru merktir av einum strígnum summari.
Teir høvdu ikki sitið leingi við hús, so byrjaði heimaútróðurin aftur.
Tá vit komu inn í 60’ini og menn fóru at hugsa um flakavirkið, fóru brøðurnir Petur Hans, Sommer og Hermann at hugsa um at fáa ein størri bát at dríva línufiskarí við, og keypti teir Fiskaklett, sum var 20 tons.
Fiskaklettur og Sjóam vóru fyrstu bátar, sum avreiddu til virkið, sum tá æt Sólarris. Hetta var í februar 1968, tað var ein stór broyting í Skopun. Hetta bleiv eitt stórt arbeiðspláss í Skopun og er tað enn.
Eg minnist tá Fiskaklettur legði til at avreiða og síðani Sjóam. Hetta vóru teir fyrstu bátarnir, síðan komu fleiri aftaná.
Seinni keyptu brøðurinir 50 tonsaran Líraberg úr Danmark. Petur Hans var skipari á honum, hann fiskaði nógv við hesum báti, teir trolaðu og fiskaðu við gørnum og línu
Jú hetta var ein rík tíð við nógvum arbeiði til allar hendur.
Nógvur peningur kom í kommunukassan, tí allar kvinnur í oynni vóru til arbeiðis á virkinum.
Tá hetta hasaði av, fór Petur Hans at sigla úti og síðan hjá Strandferðsluni, har hann treivst væl.
Hann silgdi nógv við bátum, sum silgdu upp á Amerika við flaki.
Petur Hans gekk trúliga á møti í Missiónshúsinum, har Mary og hann vóru trúgvir stuðlar, og sang hann í Sandoyar Manskóri, stemmuna hevði hann góða.
Tey seinastu árini var hann nógv at síggja í egningaskúrinum og í bátinum, saman við elsta soninum Joen Jacob.
Tað er ikki langtsíðan, eg sá eina mynd av feðgunum koma inn um Høvdasund í einum roki.


text:
Rás 2 vinir
Mánamorgun 25. mars verður Evropeiska Samveldið - ES - sett á breddan á Rás2.
Fyrsta tíman millum klokkan 9 og 10 sleppa lurtararnir at smsa inn sína hugsan um ES á 55 99 99. Millum tey lisnu smsini fara vit at spæla kendar evropeiskar sangir úr ymiskum evropeiskum londum.
Klokkan 10 koma Sjúrður Skaale, fólkatingslimur fyri Javnaðarflokkin og Høgni Hoydal, formaður í Tjóðveldi í Rásarúmið at kjakast um ES-spurningin.
Fyrsta stóra hálva tíman fara Sjúrður Skaale og Høgni Hoydal at kjakast um ES. Seinastu løtuna sleppa lurtararnir at smsa spurningar til Sjúrð og Høgna, og tað verður eisini møguligt at ringja til 31 13 31 og stilla spurningar til Sjúrð og Høgna.


text:
Starvsfólk til Á handilin við Sundsvegin
– fulla tíð
Vit leita eftir einum ágrýtnum starvsfólki, ið ynskir at gera upplivingina hjá kundum okkara enn betri. Her hevur tú møguleikan at blíva partur av eini handilsfyritøku í vøkstri og sum tekur ábyrgd og raðfestur góða kundatænastu.
Tínar høvuðs arbeiðsuppgávur verða:
- Ráðgeva og hjálpa kundunum
- Vørubíleggingi
- Tryggja at vørugóðskan altíð er tann besta
- Seta vøru fram og snøgga um handilin
Tú fært títt egna ábyrgdarøki, har tú hevur møguleika at vísa tíni hugskot.
Tú hóskar væl til starvið, um tú:
- Ert smílandi og altíð fús/ur at leypa til um kundarnir hava tørv á hjálp
- Tekur ábyrgd og hevur hug og vilja at betra um avrikið hjá handlinum
- Hevur eitt skipað arbeiðslag og altíð ger tingini ordiligt
- Kanst taka undir við grundhugsjónini um at minka um matoyðsl og at verja umhvørvið
- Ert ein góður starvsfelagi og stuðlar undir góðum samanhaldii
Um spurningar eru til starvið, ber til at ringja til Hallbjørg Haraldsen, handilsleiðara, á tlf. 214252.
Arbeiðstíðirnar: Talan er um 38 tímar um vikuna millum kl. 07:50 – 16.00. Arbeitt verður 4 hvønn leygardag. Frí ein fríggjadag um mánan. Løn eftir avtalu.
Avrit av prógvum, CV, viðmælum o.a. skal eisini viðfestast.
Umsóknir skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi sunnudagin 25. september 2021.


text:
Leygardagin 8. mars kl. 11.00 verður 7. og næstseinasta umfar av vetrarkappingini hildið í Suðuroy. Kappingin fer fram í Vági í ár. Umframt sjálva kappingina, verður motiónsrenning fyri tey, ið bert ynskja at røra seg.
Møtt verður við Vatnið við ítróttarhøllina í Vági. Íðkandi kunnu nýta skiftingarrúmini í VB-húsinum í samband við renningina.
Mynd frá Jóansøku 2006. Bjørk, Rúni og Rebekka leggja hart út
Børnini renna fyrst og er teinurin 3,6 km. Runnið verður runt vatnið 3 ferðir.
Rutan hjá børnum sæst her: http://www.endomondo.com/routes/301247965
Tey vaksnu renna 8,25 km. Byrjað og endað verður við vatnið. Runnið verður til trýkantin, síðan verður snarað til høgru og runnið verður út eftir Líðarvegi, út á Núp og aftur.
Rutan hjá vaksnum sæst her: http://www.endomondo.com/routes/301249174
Eftir lokna renning bjóðar Hvistan suppu, kaffi og køku. Heiðursmerkir verða handaði nr. 1,2 og 3 í ymsu kappingarbólkunum.
Tilmeldingin fer fram her á heimasíðuni. Kostnaðurin fyri luttøku er 50,- kr fyri vaksin og 20,- fyri børn. Avheintan av startnummar og luttøkugjald verður gjørt á staðnum í seinasta lagið 15 min. undan kapping.
Møguligt verður eisini at melda til á staðnum ½ tíma undan kapping. Kostnaðurin er tá 100 kr fyri vaksin og 50 kr fyri børn.
Vágs Kommuna stuðlar øllum luttakandi í rennikappingini við einum ókeypis svimjitíma í Vágs Svimjihøll frá kl. 14.00 og úteftir.


text:
Amplexa Genetics A/S
Tolderlundsvej 3B, 2
DK-5000 Odense C
Danmark
Tel.: +45 6611 6628
Avgreiðslutíðir: Mán-Frí: 9:00-15:00
CVR nr. 2942 8441
Teldupostur: info@amplexa.com
Banki: Danske Bank
SWIFT: DABADKKK
Gjald í DKK:
Skrás. nr.: 3596 Konta: 3600 3362 2373 43
IBAN: DK1230 00 3362 2373 43
Gjald í EURO:
Skrás. nr.: 3596 Konta: 3600 085 980
IBAN: DK4030 00 3600 085 980
AICARDI-GOUTIÈRES SYNDROM (AGS) – er grundað á broytingar í RNASEH2B-íleguni
Tá vit kanna fyri Aicardi-Goutières-syndrom (AGS) er talan um tann staðfesta ílegu-variantin í Føroyum.
Varianturin ber heitið c.322-3C>G.
Aicardi-Goutières syndrom er ein sjúka, sum í høvuðsheitum ávirkar heilan, immunverju-skipanina og húðina. Arvagongdin fyri RNASEH2B er víkjandi.
Víkjandi arvagongd
Fyri ílegur, sum eru víkjandi, er tað soleiðis, at sjúkan ella sjúkutekin koma ikki til sjóndar uttan at bæði eintøkini av íleguni eru broytt – bæði tað frá mammuni og tað frá pápanum. Tað vil siga, at fólk kunnu býtast í tríggjar bólkar, alt eftir hvørja støðu av íleguni ein hevur fingið frá foreldrunum:
Ikki berarar (WT): Hesi hava tvey vanlig eintøk av íleguni á báðum arvastrongjunum. (Støðan hjá barninum ytst til vinstru í tekningini niðanfyri)
Berarar: Hesi hava fingið eina av teim sjúkuberandi ílegunum antin frá mammuni ella pápanum. (Støðan hjá teimum báðum børnunum í miðjuni í tekningini niðanfyri)
Sjúk: Hesi hava tvey sjúkuberandi eintøk av íleguni, eitt á hvørjum arvastrongi. (Støðan hjá barninum ytst til høgru í tekningini niðanfyri)
Sum tað sæst á myndini, so eru sannlíkindini hjá einum pari, har bæði foreldrini eru berarar, at 1/4 (25%) av børnunum verða ”ikki berarar”; 2/4 (50%) verða berarar; og 1/4 (25%) verða dupult berarar og sostatt sjúk.
AGS-sjúkutekin?
Flestu nýføðingar við Aicardi-Goutières syndromi vísa ikki beinanvegin nøkur sjúkueyðkenni ella -tekin . Hóast tað, so eru um 20 prosent fødd við eini samanrenning av eginleikum, sum viðførir støddarøkta livur og milt, hækkað livrakveikismongd í blóðinum, nervalagsfrávik og manglandi blóðplátur, sum eru neyðugar fyri vanliga blóðstórknan. Longu í fyrsta liviárinum uppliva flestu AGS-sjúklingar sera álvarsligan heila-óvirkna, sum kann halda á í mánaðir. Sjúklingurin steðgar við at mennað nýggjar førleikar og missur eisini førleikar, sum viðkomandi longu hevur vunnið sær. Lækkandi vøkstur av heila og skølti er vanligt, og vísa sjúklingar seg við óvanligari lítlari høvurstødd. Gongdin við AGS viðførir áhaldandi nervalagsskaða, tvs. álvarsligt mennningartarn. Sjúklingurin fær eisini vøddastívleika, spennir óviljað ymsar vøddar og hevur veikar vøddar í yvirkroppinum. Harumframt hava 40 prosent við AGS ein húðatrupuleika, nevndur “frostsár”, sum er sera pínufult, elvir til ringan skriða, hovna og reyðlitta húð. Vanliga sæst hetta fyribrigdið á fingrum, tærnum og oyrunum.
Berarar av AGS variantinum hava ongin árin.
Kann sjúkan lekjast?
Sjúkan kann ikki lekjast og viðger er bert symptomatisk. Flestu sjúklingar liva bert upp til barnaárini, men tó eru einstakir sjúklingar, sum hava veikari nervalags-árin, og hesir kunnu liva til vaksnamannaár.
Kelda: https://ghr.nlm.nih.gov/condition/aicardi-goutieres-syndrome#genes
Amplexa Genetics A/S
Tolderlundsvej 3B, 2
DK-5000 Odense C,
Denmark
Tel. +45 66 11 66 28
Opening hours: Mon-Fri: 9:00-15:00
CVR nr. 29428441
info@amplexa.com
Bank Name: Danske Bank
SWIFT: DABADKKK
For payment in DKK:
Reg. nr.: 3596
Account nr.: 36003362237343
IBAN: DK1230003362237343
For payment in EURO:
Reg. nr.: 3596
Account nr.: 3600085980
IBAN: DK4030003600085980


text:
Amplexa Genetics A/S
Tolderlundsvej 3B, 2
DK-5000 Odense C
Danmark
Tel.: +45 6611 6628
Avgreiðslutíðir: Mán-Frí: 9:00-15:00
CVR nr. 2942 8441
Teldupostur: info@amplexa.com
Banki: Danske Bank
SWIFT: DABADKKK
Gjald í DKK:
Skrás. nr.: 3596 Konta: 3600 3362 2373 43
IBAN: DK1230 00 3362 2373 43
Gjald í EURO:
Skrás. nr.: 3596 Konta: 3600 085 980
IBAN: DK4030 00 3600 085 980
McARDLE SJÚKA – Glycogen storage disease type V/GSDV - er grundað á broytingar í PYGM-íleguni
Eitt ílegu-úrbregði av GSDV er skrásett í Føroyum. Ílegu-úrbregðið, sum kannað verður, er c.148C>T (p.Arg50X) í PYGM íleguni.
Ofta sæst GSDV longu í barnaárunum; GSDV-sjúk fáa vøddapínu tá tey eru kropsliga virkin. Pínan kemst av, at vøddakyknurnar ikki megna at bróta niður sukurevnið glykogen. Arvagongdin fyri PYGM er víkjandi.
Víkjandi arvagongd
Fyri ílegur, sum eru víkjandi, er tað soleiðis, at sjúkan ella sjúkutekin koma ikki til sjóndar uttan at bæði eintøkini av íleguni eru broytt – bæði tað frá mammuni og tað frá pápanum. Tað vil siga, at fólk kunnu býtast í tríggjar bólkar, alt eftir hvørja støðu av íleguni ein hevur fingið frá foreldrunum:
Ikki berarar (WT): Hesi hava tvey vanlig eintøk av íleguni á báðum arvastrongjunum. (Støðan hjá barninum ytst til vinstru í tekningini niðanfyri)
Berarar: Hesi hava fingið eina av teim sjúkuberandi ílegunum antin frá mammuni ella pápanum. (Støðan hjá teimum báðum børnunum í miðjuni í tekningini niðanfyri)
Sjúk: Hesi hava tvey sjúkuberandi eintøk av íleguni, eitt á hvørjum arvastrongi. (Støðan hjá barninum ytst til høgru í tekningini niðanfyri)
Sum tað sæst á myndini, so eru sannlíkindini hjá einum pari, har bæði foreldrini eru berarar, at 1/4 (25%) av børnunum verða ”ikki berarar”; 2/4 (50%) verða berarar; og 1/4 (25%) verða dupult berarar og sostatt sjúk.
Hvørji eru GSDV-sjúkueyðkennini?
Fyrstu eyðkennini koma vanliga fyri longu í barna- & unglingaárunum. GSDV-sjúk hava vøddapínu, eru veik og hava kanska krampar, tá tey eru kropsliga virkin. Ikki øll hava somu støðu og nøkur GSDV-sjúk siga seg bert tørva eina lítla hvíld og eru so væl fyri aftur.
Omanfyrinevndu eyðkenni eru tey mest vanligu, men ikki øll eru tarnað av vøddapínu og summi kunnu vera GSDV-sjúk við nærum ongum sjúkueyðkennum.
Vøddaveikleikin versnar sum heild við aldrinum.
Áleið helmingurin av GSDV-sjúkum uppliva, at áhaldandi ella ógvusligt kropsligt virkni skaðar vøddalagið. Vøddaskaðin loysir proteinið myoglobin, ið síðan verður úrskilt umvegis nýruni. Eitt tekin um hetta er, at landið gerst reyðbrúnt. Proteinið skaðar nýruni og kann føra til lívshættisliga nýrasvíkjan.
Í hendingaførum sæst sjúkan longu á smábarnaaldri – eyðkennini eru tá sjónliga kraftaveikir vøddar og vánaligur andadráttur.
Berarar av PYGM-broytingini hava ongi árin.
Kann sjúkan lekjast?
Sjúkan kann ikki lekjast men viðgerð kann linna um árinini. Skipað kropsvenjing kann stuðla vøddunum í at framleiða orku. Harumframt skal økjast um sukurinntøku í sambandi við kropsligt virkni/íðkan.
Set teg í samband við lækna, um tú hevur GSDV/McArdle.
Kelda: https://ghr.nlm.nih.gov/condition/glycogen-storage-disease-type-v og https://www.orpha.net
Amplexa Genetics A/S
Tolderlundsvej 3B, 2
DK-5000 Odense C,
Denmark
Tel. +45 66 11 66 28
Opening hours: Mon-Fri: 9:00-15:00
CVR nr. 29428441
info@amplexa.com
Bank Name: Danske Bank
SWIFT: DABADKKK
For payment in DKK:
Reg. nr.: 3596
Account nr.: 36003362237343
IBAN: DK1230003362237343
For payment in EURO:
Reg. nr.: 3596
Account nr.: 3600085980
IBAN: DK4030003600085980


text:
Tað er týdningarmikið fyri Føroya Arbeiðsgevarafelag, at arbeiðsgevarar, sum hava útlendsk starvsfólk í starvi kunna starvsfólkini um føroyska arbeiðsmarknaðin, setanarviðurskiftini, teirra rættindi og skyldur.
Í hesum sambandi hava vit latið gjørt enn meira kunnandi tilfar til limirnar at brúka. M.a. er ein bóklingur við stuttari kunning um skattaviðurskifti, sosial gjøld og onnur gjøld av lønarinntøku, arbeiðsloyvi, frítíð, fakta um Føroyar og kontaktupplýsingar til fakfeløg og almennar stovnar, sum tørvur kann verða á.
Av øðrum kunningartilfari kann nevnast ein neyv lýsing av okkara arbeiðsmarknaðarskipan.
Somuleiðis hevur Føroya Arbeiðsgevarafelag fleiri av sáttmálunum tøkar á enskum málið um tørvur er á tí.


text:
Prísirnir á sethúsamarknaðinum eru øktir fleiri staðni í landinum hetta fyrsta hálva árið, hóast Covid-19 kundi væntast at ávirka bjartskygnið hjá føroysku húsarhaldunum.
Serliga eru sethús uttanfyri Havnina seld fyri hægri prís fyrsta hálvár í 2020 í mun til miðalprísin í 2019. Hetta fyrsta hálvárið 2020 eru sethúsaprísirnir øktir við meir enn 10% í størru bygdunum og um 30% í smærri bygdunum og í Sandoy-Suðuroy samanborið við miðal 2019. Í smáu bygdunum og í Sand- og Suðuroynni eru tó lutfalsliga fáar sølur, og tí skal lítið til fyri at ein einstøk søla hálar miðalprísin upp.
Í miðstaðarøkinum lækkaðu sethúsaprísirnir í fyrsta ársfjórðingi, møguliga vegna óvissuni av koronasjúkini, og tí húsameklarar noyddust at steingja eitt tíðarskeið (sí Mynd 1.). Hetta sæst eisini aftur í talinum av sølum; í Havnini var talið av sølum í 1. og 2. ársfjórðingi í 2020 eini 20% lægri, enn í sama tíðarskeiði árið fyri. Í øðrum ársfjórðingi lagaðu prísirnir seg tó aftur, og seinastu eygberingarnar vísa, at miðalprísurin nú nærkast 3,2 mió. kr. í Havnini. Tey dýrastu 5% av húsunum, ið eru seld í Havnini hetta fyrsta hálvárið, eru farin fyri meir enn 4 mió. kr.
Havast skal í huga, at prísirnir longu vóru øktir nógv frá 2018 til 2019. Sethúsaprísirnir vuksu við heili 25% í Havnini í 2019 í mun til árið fyri og tí er ikki óhugsandi, at ein tillaging kundi farið fram á sethúsamarknaðinum, uttan mun til um koronasjúkan hevði gjørt um seg.
Miðalprísurin fyri íbúðir í Havnini eru øktar við 400 túsund krónum hetta fyrsta hálvárið í mun til miðalprísin í 2019, sum var 2 mió. kr. Íbúðirnar í miðstaðarøkinum hava nú ein fermetraprís á nærum 28.000 kr., ið er eini 6.000 kr. hægri enn fermetraprísurin á sethúsum.
At sethúsaprísirnir eru øktir kring landið hóast koronasjúkan hevur gjørt um seg týður á, at eftirspurningurin eftir bústøðum ikki er minkaður, sjálvt um fleiri løntakarar, serliga innan privatu tænastuvinnuna hava verið ávirkaði av at samfelagið fór niður í ferð. - Sum heild tykjast húsarhaldini ikki at vera so meint rakt fíggjarliga av koronasjúkuni. Tað kemur millum annað av, at inntøkugrundarlagið hjá fólki, ið hava verið heimsend vegna korona-tilbúgvingini, hevur verið tryggjað gjøgnum almennar hjálparpakkar og gjøgnum stuðul frá bankunum, ið hava bjóðað sínum viðskiftafólki avdráttarskáa. Hetta ger, at keypikraftin ikki hevur verið stórvegis broytt hetta fyrsta hálva árið í 2020. Hetta samsvarar eisini við seinastu brúkarakanning hjá Hagstovuni, ið vísir, at húsarhaldini ikki meta sína egnu fíggjarstøðu fara at versna, hóast útlitini fyri samlaða búskapin síggja verri út í treystikanningini hjá Hagstovuni.
Viðm.: Tórshavn fevnir um Tórshavn, Hoyvík og Argir. Árlig tøl burtursæð frá tveimum teimum síðstu eygberingunum; 1. og 2. ársfj. 2020, ið eru ársfjórðingar. Sølur kunnu vera farnar fram í 1. og 2. ársfj. 2020, sum ikki eru skrásettar enn, og tí eru tølini heft við óvissu. Kelda: BankNordik.


text:
Tónabrúgv 2019 byrjar við einum festligum braki í Spaniastovu leygarkvøldið 19.januar.
Tá fara Jens Marni Hansen, Janus Wiberg Mortensen og Pauli Magnusen at spæla egin løg. Talan er um nýggjan og eldri fjølbroyttan tónleik bæði folk, pop, kontri og rokk.
Jens Marni er rættiliga kendur á føroyska tónleikapallinum. Hann hevur spælt við Kjølar, All That Rain, Showmenn og Faktor 4. Síðani 2008 hevur hann sjálvur lætið úr hondum: The right way, 2008, Anywhere you wanna go, 2013, og í 2014 gav hann út Føroyskir klassikarar.
Janus Wiberg Mortensen tók føroyska tónleikapallin meir ella minni við storm, tá hann í 2014 gav út fløguna Breathing. Janus hevur veruliga gjørt vart við síðani, og í 2017 gav hann út Mítt vakra Føroya land, sum hevur verið nógv at hoyrt.
Pauli Magnusen er kendur basleikari úr Vestmanna. Hann hevur drúgvar royndir sum basleikari saman við fleiri av fremstu tónleikarum í Føroyum.


text:
90 Uppskot til eykajįttanarlųgtingslóg fyri februar 2009-3
A. Upprunauppskot
Įr 2009, 25. februar, lųgdu tingmenninir Bjųrt Samuelsen, Bergtóra Hųgnadóttir Joensen, Annita į Frķšriksmųrk, Hųgni Hoydal, Hergeir Nielsen, Heini O. Heinesen, Sjśršur Skaale og Tórbjųrn Jacobsen, vegna Tjóšveldi, fram soljóšandi
Uppskot
til
eykajįttanarlųgtingslóg fyri februar 2009-3
§ 6. Vinnumįl
A. Yvirlit
Jįttanar yvirlit
Tśs. kr. Netto Śtreišslur Inntųkur
Śtreišsluętlan 6.930 6.930 -
Lųgu ętlan - - -
Aling 6.930 -
6.36.1. Ymsar śtreišslur............................................... 6.930 -
B. Jįttanir
Śtr. Innt.
- Tśs. kr. -
6.36.1. Ymsar śtreišslur
36.1.05 P/f Fiskaaling J: - -
EYJ: 6.930 -
C. Įtekningar
Hųvušskonta 6.36.1.05. P/F Fiskaaling:
Fyri at tryggja, at peningurin veršur nżttur til endamįliš, įsetir landsstżrismašurin treytir višvķkjandi hesum:
1. Endamįliš viš stušlinum skal vera at fremja menning og gransking ķ toskaaling, umframt višurskifti kring hetta.
2. Tilsųgnin um stušul veršur treytaš av kravi um, at fyri hvųrja krónu, sum veršur nżtt av hesi stušulsjįttan, skal ķ minsta lagi ein króna koma uttanķfrį.
3. Śtgjaldshįtt og śtgjaldstķš
4. Eftirlit
5. Fķggjarętlan, roknskap og grannskošan
6. At geva ella taka aftur tilsųgn og at afturrinda stušul
7. Upplżsingarskyldu og atgongd til kanning į stašnum og kanning av roknskapartilfari
8. Mųguliga sekt viš bót fyri at bróta reglurnar
§ 53. Serinntųkur, fķggjarmįl
A. Yvirlit
Jįttanar yvirlit
Tśs. kr. Netto Śtreišslur Inntųkur
Śtreišsluętlan -6.930 - 6.930
Lųgu ętlan - - -
Fķggjarmįl o.a. - 6.930
53.15.1. ............................................... - 6.930
B. Jįttanir
Śtr. Innt.
- Tśs. kr. -
53.15.1.
15.1.29. Avtųka av Endurgjaldsgrunni Alivinnunnar J: - -
EYJ: - 6.930
Višmerkingar:
Uppskot er samstundis lagt fyri tingiš at avtaka lógina um Endurgjaldsgrunn Alivinnunnar, sķ lųgtingsmįl nr. 89/2008: Uppskot til lųgtingslóg um at seta śr gildi lųgtingslóg um endurgjaldsgrunn til alivinnuna. Ķ višmerkingunum er skrivaš, at ętlan er at flyta ognirnar hjį grunninum til P/F Fiskaaling, har tęr skulu nżtast til aligransking, fyrst og fremst toskaaling. Verandi uppskot er fyri at fįa fķggjaligu heimildina upp į plįss.
Fųroyar hava mųguleika at gerast oddviti ķ aling av toski. Samlašu umstųšurnar at ala tosk eru bestar ķ Fųroyum, tį samanboriš veršur viš onnur alilond sum Skotland, Kanada, Ķsland og Noreg. Taš stųšuga hitalagiš ķ sjónum er ein stórur fyrimunur, eins og granskingarśrslit greitt benda į, at toskurin av Fųroyabanka veksur skjótari enn onnur toskaslųg.
Ętlanin viš at nišurleggja endurgjaldsgrunnin til alivinnuna, iš er ein óvirkin grunnur, er at leggja fķggjarligar lunnar undir menning og gransking av nżggjum alimųguleikum, serliga aling av toski. Hetta fyri at birta undir mųguleikarnar, at toskaaling ķ framtķšini kann gerast ein lųnandi vinna ķ Fųroyum.
Taš almenna eigur at lyfta uppgįvuna at fįa ferš į hesa menning ķ samstarvi viš vinnuna, soleišis at ųll vitanin, iš kemur fram, beinleišis kemur vinnuni til nyttu.
Tvęr privatar fyritųkur eru farnar undir toskaaling į royndarstųši, eins og nakaš av almennari gransking hevur veriš framd į ųkinum seinastu įrini. Hóast Fųroyar hava fleiri kappingarfyrimunir viš toskaaling, eru eisini foršingar eitt nś er plįssiš at ala į avmarkaš, trupulleikar eru viš kynsbśning, kanibalismu og rķming. Eisini er neyšugt at menna dygdargóša framleišslu av toskayngli og ķ heila tikiš uppbyggja vitan og fųrleikar innan hesa aligrein. Streymvišurskifti og annaš, iš įvirka alla aling, er eisini relevant gransking ķ hesum sambandi.
Tryggja samstarv
Uppskotiš er at flyta peningin til P/F Fiskaaling, iš eigur at hava samskipandi leiklutin fyri menning og gransking į hesum ųki. Fiskaaling hevur gjųrt eina langtķšarętlan fyri gransking į hesum ųki.
Pengarnir skulu oyramerkjast til menning og gransking ķ toskaaling, umframt višurskiftum kring hetta. Pengarnir eiga at verša nżttir ķ samstarvi viš vinnuna og/ella ķ samstarvi viš teir stovnar, iš granska į ųkinum (t.d. Fiskirannsóknarstovan, Fróšskaparsetriš). Tķ skal taš krav fylgja viš, at fyri hvųrja krónu, sum nżtt veršur av hesi stušulsjįttan, skal ķ minsta lagi ein króna koma uttanķfrį. Hetta fyri at tryggja neyvt samstarv millum Fiskaaling og vinnuna/granskingarstovnarnar.
Landsstżrismašurin oršar reglur, sum fylgja vilja Lųgtingsins, og įsetir nęrri reglur fyri dokumentasjón av peninganżtsluni.
Um endurgjaldsgrunnin
Nevndin fyri endurgjaldsgrunnin bošaši ķ 2006 Vinnumįlarįšnum frį, at grunnurin ikki hevur nakaš endamįl longur. Vķst veršur ķ hesum sambandi til višmerkingarnar ķ lųgtingsmįli nr. 89/2008: Uppskot til lųgtingslóg um at seta śr gildi lųgtingslóg um endurgjaldsgrunn til alivinnuna.
Fųroyar sum fiskivinnu- og alitjóš eiga at leggja sera stóran dent į maritima gransking og vinnumenning, og okkara mįl mį vera at vera ķ allar fremstu rųš į hesum ųki.
Ķ C-įtekning veršur įsett, at landsstżrismašurin skal seta neyšugar treytir ķ sambandi viš gjald av jįttašari upphędd til p/f Fiskaaling, so at hann fęr tryggjaš, at peningurin veršur nżttur til endamįliš. Treytir kunnu t d. verša, at P/F Fiskaaling skal ķ sambandi viš roknskap geva frįgreišing um, hvussu nógv av jįttaša peninginum er nżtt, og skjalprógva, at nżtti peningurin er farin til endamįliš.


text:
KÍ og B36 vunnu fyrstu steypini
ítróttur18-09-2021 - 18:27 - Jóanis Albert Nielsen
FSF: Fríggjakvøldið vórðu ársins fyrstu steypafinalur spældar á Tórsvølli. Klaksvíkingar vunnu Blaðberasteypið, meðan B36 fór avstað við Thomas Dam Intersport steypinum.
Annað árið á rað hevur KÍ vunnið Blaðberasteypið, ið er steypakappingin fyri U17 Dreingir. Í finaluni vunnu klaksvíkingar ein greiðan 5-1 sigur á Víkingi. Hálvleiksstøðan var 1-0 til KÍ.
Málskjúttarnir hjá klaksvíkingum vóru Dávid Biskopstø Andreasen, Silas Gaard, Jákup Vilhelmsen, ið eisini varð valdur til dagsins spælara, og Jóhan Josephsen, ið gjørdi tvey mál. Einsamalla málið hjá Víkingi skoraði Jákup Andrias Thomsen.
Í finaluni um Thomas Dam Intersport steypið, ið er steypakappingin fyri U21, fingu áskoðararnir spenning fyri allar “pengarnar”.
Jacob Trenskov legði NSÍ á odda tá hálvur tími var spældur, og beint fyri steðgin økti Sølvi Sigvardsen til 2-0. Tað vóru tískil mong, ið væntaðu, at runavíkingar fóru avstað við sigrinum og steypinum.
Men teir hvítu úr B36 vildu ongantíð leggja kongin, og við einum stórspælandi Sámali Johannesen í málinum, sum eisini bleiv valdur til dagsins spælara, megnaðu ungu B36’ararnir at venda dystinum í seinna hálvleiki.
Tá lítil tími var spældur minkaði Brian Slyne við brotssparki, og í 79. minutti javnaði Markus Hellisdal til 2-2. Og tá tað restaði ein minuttur av vanligu leiktíðini eydnaðist tað Rana Berg í Soylu at berja seg ígjøgnum gulu verjuna, og so var B36 brádliga á odda 3-2.
Seinastu løtuna løgdu runavíkingar nógv fyri at fáa umdyst, og tað var eisini um reppið. Tá fimm minuttir vóru spældir av tíðini, ið dómarin hevði lagt afturat, kom ein NSÍ’ari at standa væl fyri, men skotið brast á tvørtræið, og so endaði Thomas Dam Intersport steypið í syðra enda í Gundadali.
Skráin fyri írestandi steypafinalurnar 2021 sær soleiðis út:
24. september:
KÍ – HB/B36 (Dreingir U15)
1. oktober:
NSÍ/HB – Víkingur/FC Hoyvík (Gentur U15)
2. oktober:
HB/AB – Skála/KÍ (Dreingir U13)
KÍ/EB/Streymur – NSÍ/HB (Gentur U13)
HB/EBS/Skála – KÍ/Víkingur (Gentur U18)
6. oktober
Steypafinalan kvinnur (lutakastið til hálvfinalurnar verður í 3-2 mánakvøldið 20. september)
4. desember
Løgmanssteypið


text:
Klaksvíkar Ítróttardepil
Klaksvíkar Ítróttardepil umfatar tríggjar hallir. Tvær ítróttarhallir, og eina svimjihøll. Virksemið í ítróttarhallunum er eina fyrst og fremst venjingar, og heimadystir hjá feløgum sum hoyra undir Klaksvíkar Kommunu. Ítróttarhallirnar verða eisini leigaðar út til ymisk tiltøk sum, messur, konsertir, fundir, veitslur, sjónleik, festivalar, kappingar o.m.a. Ítróttarhallirnar eru nýliga bygdar saman, og gevur hetta møguleika, at tvinna virksemið saman, til størri tiltøk og kappingar.


text:
Um sild
Latínska navnið: Culpea harengus
Sild er ein bæði vælsmakkandi og heilsugóður fiskur, ið er ein inngrógvin partur av norðurlendsku matmentanini. Sild er ein langur og smidligur fiskur, ið gongur í torvum. Sildin kann vera upp í 47 cm til longdar. hon er myrkablá á bakinum og silvurlitt um síðurnar og undir bakinum. Hon hevur stóra leysa roðslu, langar táknabogar, eina ryggjfjøður og eina gotfjøður. Sildin er ein uppsjóvarfiskur, men kann fáast við botnin. í Føroyum eru tríggir sildastovnar; norðhavssildin, eisini kallað atlantoskandiska sildin, várgýtandi sildin og heystgýtandi sildin. Vár- og heystgýtandi sildin eru meira støðufastir stovnar í mun til norðhavssildin.
Okkara framleiðsla


text:
Tjóðarbygging • Frá- og tilflyting • Útlendingapolitikkur • Javnstøðupolitikkur • Javnstøða og rættindi hjá minnilutum • Fjølmiðlapolitikkur • Ungdómspolitikkur
Í stevnu floksins verður sagt í síðsta broti: “Tað verður at fara undir dyggiligt endurreisingarstarv og uppbyggingarstarv á øllum økjum samfelagsins, so at fólkið alt, sum her veksur upp, fær líkindi at liva við sømd í føðilandi sínum.” Og hetta er áhaldandi málið í tjóðveldispolitikki.
Tjóðarbygging
Politikkur floksins hevur sum mál at verja samleika, mál og mentan, ið ættarlið hava bygt upp, meðan vit samstundis virka fyri menning og integrasjón tjóðini til gagns.
Søga okkara er týðandi táttur av samleika fólksins. Tí er umráðandi at tryggja dygdargóða undirvísing um stríðið fyri egnum máli og rættindum sum tjóð og eisini týdningin av at taka ábyrgd fyri egnum viðurskiftum og altjóða ábyrgd í einum sínámillum treytaðum heimi.
Okkara politikkur er tí at tryggja fólkaræðinum bestu treytir og øllum borgarum javnsett rættindi og lívstreytir.
Tjóðveldi vil
- Bøta um livikorini og møguleikarnar hja fólki at velja Føroyar at virka, skapa og liva í.
- Skapa tað rúmliga samfelagið.
- Tryggja pressufrælsi, talufrælsi og andsfrælsi.
- Verja og styrkja mál, mentan og søgu í skúla og samfelagnum annars.
- Verja og tryggja minnilutum rættindi.
- Tryggja teim ungu eina rødd og stimbra ungdómin at fáa áhuga fyri og vera virkin í politikki og samfelagskjaki.
- Tryggja fólkaræði, og at fólkið sjálvt hevur størst møguliga ávirkan á gerandisdagin, egið lív og lívshátt.
Frá- og tilflyting
At seta ferð á fólkavøksturin er eitt aðalmál floksins. Flokkurin vil í øllum virki miða ímóti at skapa tað rúmsátta samfelagið, har fjølbroytni og ymisleiki eru ein styrki, har skapanarevni hava frítt rásarúm. Tað dregur fólk at landinum.
Fyri at menna vælferðarsamfelagið er neyðugt av heilum huga at taka á seg avbjóðingina at rætta skeiklaðu fólkasamansetingina. Yngri og lærd fólk og serstakliga kvinnur skulu í nógv meira enn nú eggjast til at koma heimaftur.
Virkast skal eisini fyri, at tilknýtið til føroyska samfelagið verður verandi sterkt hjá føroyingum, sum lesa og virka uttanlands.
Hetta krevur, at okkara tilfeingi verður umsitið rætt og burðardygt, so tað kastar meira av sær til samfelagið. Harumframt er eitt høvuðsmál at skapa eitt væl útbygt útbúgvingarkervi og lestrarumhvørvi, sum saman við gransking og nýmenning eru grundarlag undir einari meira fjøltáttaðari vinnu, ið kann skapa munandi fleiri arbeiðspláss.
Tjóðveldi vil
- Áseta mál fyri fólkavøkstri og leggja ítøkiliga strategi til at røkka málinum. Hetta fevnir um ein miðvísan vinnupolitikk við atliti at vitanarvinnum og vitanartungum arbeiðsplássum í okkara høvuðsvinnum.
- Gera munandi íløgur í fjølbroyttari og betri útbúgvingartilboð umframt lestrarumhvørvi og lestraríbúðir, so fleiri føroyingar útbúgva seg partvíst ella heilt í Føroyum.
- Stimbra íverksetan kring landið, eisini við serligum atliti at íverksetan fyri kvinnur.
- Fleiri bond ígjøgnum útbúgving og vinnulív verða knýtt ímillum føroyingar uttanlands og heimlandið.
- Barsilsskipanin verður betri, liðiligari og kappingarfør við grannalondini.
- Vinnu-, skatta- og avgjaldspolitikkur verða nýtt sum amboð at fáa prísstøðið í samfelagnum niður.
- Miðvís átøk verða sett í verk at gera tað bíligari at ferðast.
- Útbúgvin skulu hava møguleika at koma upp í ALS eftir loknan lestur, meðan tey leita sær arbeiði í Føroyum.
- Arbeiðið hjá Javnstøðunevndini skal styrkjast, so hon miðvíst fær greinað orsøkirnar og avleiðingarnar av kvinnutrotinum í Føroyum og mælt til ítøkiligar loysnir.
Útlendingapolitikkur
Vit vilja seta í verk ein integrasjónspolitikk, ið tryggjar, at allir herbúgvandi útlendingar fáa møguleika at falla til og nýta sínar førleikar. Integrasjón av útlendingum í føroyska samfelagnum setir okkum krøv, men mennir okkum eisini sum samfelag. Føroyska málið er lykilin til fulla luttøku í samfelagnum, tí hevur tað alstóran týdning at læra málið.
Føroyar skulu taka sín lut í altjóða ábyrgdini fyri teimum, sum tørva friðskjól og vernd í øðrum landi.
Tjóðveldi vil
- Taka útlendingamál á føroyskar hendur og seta í verk miðvísan integrasjónspolitikk.
- Skipað verður fyri móttøkutænastu, sum skal kunna og vegleiða um rættindir og skyldur.
- Tilflytarar skulu fáa veruliga frálæru í máli, mentan og samfelagsviðurskiftum.
- Tilflytarar fáa tilboð um tillaging av útbúgving og dagføring av fakligum førleikum.
- Børn hjá tilflytarum fáa tilboð um barnaansing.
- Tryggjað javnsett arbeiðs- og lønarviðurskifti og rættartrygd fyri allar borgarar.
- Vit í Føroyum taka okkara kvotu av flóttafólki.
Javnstøðupolitikkur
Hóast batar er stríðið fyri javnstøðu millum kvinnur og menn minni enn so av. Í 2014 eru 20 ár síðan javnstøðulógin kom, men enn verður hon ikki fylgd til fulnar, og samfelagsligir ójavnar millum kynini eru eyðsýndir.
Kvinnur eru ikki eins væl umboðaðar í politisku og vinnuligu leiðslu landsins. Staðfest er, at umleið 2,9% av muninum, ið er á lønini hjá kvinnum og monnum fyri sama arbeiði, bara er grundaður á kynsmun. Kvinnur hava yvirhøvur lægri størv, lægri útbúgving og minni arbeiðstíð enn menn. Stórur partur av kvinnum hoyra til láglønarbólkin. Tað almenna er størsti arbeiðsgevari hjá kvinnum, har stórur meiriluti av kvinnum er í starvi innan heilsu, røkt, skúla, dagstovnar og sernámsøkið.
Hóast talið á kvinnum á arbeiðsmarknaðinum er methøgt í Føroyum, arbeiða 60% av øllum kvinnum niðursetta tíð. Talan kann vera um tilvitað val, men umleið 20% av kvinnunum halda, at tær fáa ov fáar arbeiðstímar.
Prógvað er ferð eftir ferð, at stakir uppihaldarar eru tann bólkur, ið hevur torførast við at liva eitt sømiligt lív í Føroyum, og teir eru í stórum fátækraváða. Stórur meiriluti av støku uppihaldarunum er kvinnur, og hesar eru í vanda fyri at flyta av landinum ella ikki at flyta heim eftir loknan lestur ella arbeiði uttanlands.
Samstundis eru aðrar avbjóðingar í javnstøðumálum. Hagtøl í Føroyum og londunum kring okkum vísa, at færri menn taka hægri útbúgvingar og útbúgvingar sum lærarar, námsfrøðingar og innan røktar- og trivnaðarøkið. Og rætturin hjá børnum til bæði foreldur verður ikki munagott tryggjaður í familjurættarmálum.
Tjóðveldi vil
- Javnstøðulógin skal haldast fult út.
- Javnstøðulógin skal víðkast til eisini at umfata almenn partafeløg.
- Politiskir flokkar eiga at hava greiðan javnstøðupolitikk og eggjast til ásetingar um javnstøðu í uppstilling í bygda- og løgtingsvalum umframt javna umboðan í landsstýrinum.
- Tað almenna skal taka ábyrgd á seg sum størsti arbeiðsgevari hjá kvinnum og tryggja somu løn sum menn fyri sama arbeiði.
- Tað almenna skal tryggja rættin at arbeiða fulla tíð, og at størv verða lýst sum fulltíðarstørv, meðan undantakið er niðursett tíð.
- Hægri barnastuðul skal veitast til stakar uppihaldarar.
- Møguleikar skulu útvegast fyri bíligum bústaðum til stakar uppihaldarar og fólk við lágari inntøku
- Tænasturnar til foreldur at børnum við breki ella serligum tørvi skulu munandi betrast og samskipast.
- Átøk skulu gerast til tess at fáa menn at velja hægri útbúgving og útbúgvingar innan fakøki, har trot er á monnum.
- Bæði foreldur skulu eiga rætt og møguleika til barnsburðarfarloyvi.
- Tryggja børnum rætt til bæði foreldur og javnseta rættin hjá pápum og mammum til børn síni.
Javnstøða og rættindi hjá minnilutum
Javnrættur er javnvirði. Hóast einki menniskja er eins, eiga øll somu rættindi og ábyrgd í samfelagnum. Hetta uttan mun til kyn, húðarlit, átrúnað, uppruna, kærleikslív ella lívsval. Javnrættur og javnstøða tryggja samfelagnum tað sosiala og mentunarliga fjølbroytnið, ið krevst fyri alsamt at mennast. Sosialt frælsi og frælsi hjá tí einstaka skulu tí vera ein óvikandi partur av grundarlagnum undir einum sjálvstøðugum Føroyum. Minnilutabólkar eru ein sjálvsagdur partur av javnstøðupolitikki floksins.
Tjóðveldi vil, at í Føroyum verða allir minnilutabólkar og grundleggjandi mannarættindi vard. Tí má verulig orka leggjast í at skipa viðurskiftini soleiðis, at tey, sum hava serligar avbjóðingar, fáa eins góðar møguleikar at luttaka í fólkaræðinum og samfelagnum annars.
Tjóðveldi vil
- Lóggáva skal hvørki beinleiðis ella óbeinleiðis gera mismun ella kynsmun.
- Trúarfrælsi, andsfrælsi, persónligt frælsi, talufrælsi og frælsi at skipa seg í felag eru ómissandi rættindi.
- Fólk og samfelagsbólkar skulu vera vard móti ágangi, happing og hóttanum.
- Rætturin hjá samkyndum at verða borgarliga gift verður staðfestur.
- Tryggja rættin hjá kirkjuni og samkomum til sjálv at taka støðu.
- Tryggja tinglimum og umboðum floksins rættin at taka støðu og atkvøða eftir síni egnu sannføring í etiskum málum.
- Børn í barnagarði og skúla skulu læra at skilja javnvirði og frælsisrættindi.
Fjølmiðlapolitikkur
Ein sjálvstøðug og óheft pressa er ein av súlunum undir einum virknum fólkaræði. Miðlanir hava ovurhonds stóra ávirkan á samfelagið – medvit, samleika, mentan og fólkaræði okkara. Somuleiðis hava miðlarnir týðandi leiklut at varðveita og menna føroyska málið.
Ein fjølbroytt, saklig og kritisk pressa skal tryggja, at lóggevandi, útinnandi og dømandi valdið veruliga tæna fólkinum. Tí kann fjølmiðlavirksemi ikki burturav latast upp í hendurnar á marknaðarkreftunum.
Kringvarpið eigur at verða styrkt, so tað til fulnar kann røkja sínar public-service uppgávur, sum eiga at fevna um allar samfelagsbólkar. Umstøðurnar hjá privatum miðlum at virka mugu betrast. Karmarnir kring miðlarnar og fakliga støðið mugu styrkjast, og journalistútbúgving skal setast á stovn.
Opinleiki og innlit í umsiting og fyrisitingarligar avgerðir skulu vera sjálvsagdur rættur hjá pressuni og borgarunum.
Tjóðveldi vil
- Føroyska samfelagið skal byggja á opinleika og rættartrygd.
- Lógin um alment innlit verður víðkað heldur enn skerd.
- Journalistútbúgving verður stovnsett, sum tekur støði í føroyska samfelagnum, viðurskiftum og móðurmálinum.
- Kringvarpið verður ment og víðari útbygt sum óheftur meginstovnur í mál- og mentanarpolitikki og sum óheftur tíðindastovnur.
- Kringvarpsgjaldið verður tikið inn umvegis skattin.
- Miðlagrunnur verður settur á stovn, har allir miðlar kunnu søkja um pening til orðaðar miðlauppgávur og –framleiðslur.
- Umstøðurnar hjá privatum miðlum sum týðandi partur í fólkaræðinum verða styrktir.
Ungdómspolitikkur
Komandi ættarlið eru grundarlag undir tjóðini komandi, og ungdómur okkara skal hava ávirkan, ábyrgd og javnbjóðis møguleikar í samfelagnum.
Tjóðveldi hevur sum ungdómspolitiskan málsetning: Øllum ungum skal tryggjast møguleikin fyri innihaldsríkum ungdómi, ið ger tey før fyri at liva eina sjálvstøðuga og innihaldsríka tilveru við virknari luttøku í samfelagslívinum.
Hesin málsetningur skal m.a. røkkast við hes-um amboðum og átøkum:
Ávirkan og ábyrgd
Einans við at kunna taka ábyrgd og gera sær praktiskar royndir í veruliga lívinum læra tey ungu at samráðast og taka avgerðir í einum samfelag, har ið rúm skal vera fyri ymiskum hugsjónum og meiningum. Skulu tey ungu virðismeta fólkaræðisligu virðini, mugu tey eisini hava veruliga ávirkan á teirra umhvørvi. Tey skulu hava ávirkan á skúlagongd, arbeiðstreytir, frítíð og framtíðarmøguleikar sínar.
Tjóðveldi vil
- Valaldurin verður lækkaður niður í 16 ár.
- Ung fáa størri ávirkan á útbúgvingarstovnarnar.
- Ungdómsting verður sett á stovn, har politisku ungmannafeløgini stilla upp og viðgera samfelagsmál eins og í Løgtinginum.
- Kommunal ungdómsráð verða sett á stovn í kommunum kring landið.
- Kunngerð ella løgtingslóg verður smíðað, ið ásetir kravda ungdómsumboðan í almennum ráðum og nevndum, ið viðgera mál, ið viðkoma ungum, og mannagongdir fyri vali av ungu umboðunum.
- Kravd undirvísing verður í fólkaræði/samfelagsfrøði í fólkaskúlanum.
Útbúgving og lestrarumhvørvi
Føroyar skulu áhaldandi verða kappingarførar í dystinum við grannalond okkara um ungu høvdini.
Tjóðveldi vil
- Skapa fjølbroyttar og breiðar útbúgvingarmøguleikar til tey ungu í landinum.
- Leggja til rættis góðar lestrarkarmar, ið skapa trivnað millum tey ungu.
- Byggja lestraríbúðir við tilknýti til útbúgvingarstovnar.
- Skapa fjølbroytt lestrarumhvørvi við mentanar-, lista- og frítíðartilboðum.
Vinna og arbeiðsmøguleikar
Týdningarmikið er, at tey ungu hava møguleikar at gera sær arbeiðsroyndir. Fleiri megna ikki at finna fótafesti í útbúgvingarskipanini, men læru- og praktikkpláss tróta
Tjóðveldi vil
- Stuðulsskipan til nýútbúgvin, ið leita eftir arbeiði.
- Styrka samskiftið millum skúlar og vinnulívið.
- Nullhugsjón viðvíkjandi ungdómsarbeiðsloysi.
- Skapa góðar karmar fyri íverksetan millum ung.
- Tað almenna og tað privata binda seg til at taka fleiri lærlingar og seta praktikantar.
- Styrka og økja útbúgvingarútboðið í vinnurættaðum útbúgvingum.
Mentan og trivnaður
Øll ung eiga at koma nøkulunda snikkaleyst gjøgnum ungdómsárini. Summi hava tørv á eini útrættari hond fyri at finna fótafesti í tilveruni. Tjóðveldi arbeiðir fyri trivnaði millum ung og ynskir at skapa optimalar karmar fyri eina sunna og fjølbroytta ungdómstilveru.
Tjóðveldi vil
- Fjølbroytt mentanartilboð
- Rúsdrekkafrí tilboð til ung, ið ikki sleppa inn á barrir og dansistøð.
- Áhaldandi styrkja SSP-samstarvið, tvs. samstarvið millum skúla, sosialmyndugleikar og løgreglu.
- Styrka ungdómsráðgevingina.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Landsstýrismaðurin vil hava frágreiðing frá sjúkrahúsleiðsluni
Leiðslan í Sjúkrahúsverkinum má koma við einari frágreiðing, hví hon í tveimum førum hevur keypt tænastur og arbeiði fyri meira enn eina millión kr., uttan at tey eru boðin út.
Tað sigur Kaj Leo Holm Johannesen, landsstýrismaður í heilsumálum.
Málini snúgva seg um at menna talgilt koronupass og at skifta vindeygu í tveimum bygningum á Landssjúkrahúsinum.
Atli Suni Leo, deildarleiðari í Fíggjarmálaráðnum, hevur sagt, at sambært einum rundskrivi skulu arbeiði, sum kosta meira enn 500.000 kr., bjóðast út.
Hoyr innslag í útvarpstíðindunum.
Tak niður
Sí eisini


text:
KRÍGSSAVNIÐ
lýsir tað árin, sum seinni heimsbardagi hevði á føroyska samfelagið
Måned: oktober 2020
Við Gróthústanga nærhendis Miðvág og dygst við Vatnið liggja leivdirnar eftir einum sterkum loftverjuskansa frá Seinna heimsbardaga, har fýra 3,7 tumma loftverjukanónir hava staði. Í Havn var eisini ein líknandi loftverjuskansi við fýra kanónum. Myndakort av økinum(kortal.fo) Tey fýra skotvirkini og bunkarin(kortal.fo) — Byggingin Í bókini Stríðsárini 5 eftir...Read More
Bretska hervaldið bygdi, undir Seinna Heimsbardaga, hetta snøgga gróthúsið við ytru Skipá í Sørvági. Húsið sæst á korti hjá bretum, dagf. 9. November 1942. Beint uttanfyri stóð eisini ein stór barakk. Loftmynd frá 1943, pílurin vísur á húsini, við síðuna av sæst stóra barakkin. Lars Larsen, ið lærdi el-læru...Read More
Frásøgn Hilmar Kass 10. oktober 1941 lá Austerlitz fyri teymi á Klaksvík, tá týskur flúgvari framdi álop, slepti fleiri bumbur og skeyt við maskinbyrsu. Tann eina bumban gjørdi stóran skaða. M/s Fugloy sakk, og fleiri onnur skip og kaiin fingu stóran skaða. Austerlitz var óskalað. “Austerlitz” av Strondum Náttina...Read More
Frásøgn: Hilmar Kass Tvær hendingar í samband við kavbátagørnini á Skálafjørðinum: Austerlitz slíturM/s Austerlitz lá vetrarbundin undir Ringunum nakað innan fyri kirkjuna við Sjógv. Stýriborðsketan var landketa, hon var fest í jarnstólpa, sum var festur í klettin á Rættarhamri. Bakborðsankar var slept út frá landi. Stýriborðsketan var smekrari enn...Read More
(Trýst á myndina og hon verður størri) Tann 4. februar 1942 kom eitt týskt flogfar inn yvir Vág. Flogfarið legði leiðina inn yvir Marknoyri og slepti har fýra bumbur. Flogfarið helt leiðina áfram vestur yvir Vág og skutu teir við maskinbyrsu frá flogfarinum, meðan flogfarið fleyg yvir bygdini. Nú...Read More
Her hildu lossararnir til Trýst á myndirnar og tær gerast stórar Loftmynd av øki úti á Bakka í Sørvági 2012. Um ein hyggur væl eftir hómast framvegis nógvar barakkgrundir frá bretum omanfyri garðarnar. Her hildu lossararnir til. Omanfyri garðarnar uttanfyri uttaru Skipá búðu teir, sum lossaðu skipini, sum komu...Read More
Í “Tíðindablaðnum” 15. mars 1974 stóð hendan greinin. Innleiðandi orðini niðanfyri her eru eitt sindur dagførd, men restin av greinini er sum hon var í Tíðindablaðnum fyri 40 árum síðan. Millum teir mongu føroyingar, sum sigldu úti í langfarasigling, var Jógvan Martin Joensen — ættaður úr Oyndarfirði og búsitandi...Read More
Ronnie Brierley og konan Maria Sunnudagin 3. august 2014 var ein serstøk jarðarferð úr Sandavágs kirkju. Tað var bretski hermaðurin Ronald (Ronnie) Brierley, sum var í Vágum undir seinna heimsbardaga. Í 1943 giftist Ronnie Mariu Joensen í Sandavági. Sama ár fluttu tey til Onglands at búgva. Maria andaðist í 1977 ...Read More
Skitsa av hvussu støðin virkaði Á Suðurtriðingi í Sørvági, millum flogvøllin og Vatnið, stendur ein lítil betongsmátta frá krígnum. Smáttan er so passaliga væl frá vegi og øllum, at tað munnu vera tey fægstu, sum í heila tikið hava bitið merki í, at hon er har. Sjálvur eri eg...Read More
Í kvøld var ein eitt sindur annarleiðis og áhugaverdur fyrilestur hildin í Gamla skúla í Sørvági. Tað var captain Steve Lloyds, sum er serfrøðingur í søguni hjá R.A.F, sum helt fyrilesturin, sum hann nevndi “The origins of the UK Air Defence System”. Í fyrilesturin kom hann eisini rættuliga nógv...Read More


text:
Í Býráðshúsinum í Havn fyrrapartin skrivaðu Annika Olsen, borgarstjóri, og Kristina Háfoss, landsstýriskvinna í fíggjarmálum, undir avtalu um Talgildu Føroyar. Hetta er liður í, at land, kommunur og vinnan saman samstarva um menningina og fíggingina av Talgildu Føroyum.
Komandi trý árini hevur Tórshavnar Kommuna játtað at vera við í fígging av verkætlanini við til samans 10,6 milliónum krónum. Samlaða upphæddin fyri Talgildu Føroyar er 150 milliónir krónur yvir 5 ár, árini 2015-2020. Av hesum rindar landið 90 mió. kr.
Umframt Tórshavnar Kommunu er tað landsstýrið og ein røð av fyritøkum og feløgum, ið eru við at fíggja Talgildu Føroyar, eitt sokallað alment privat samstarv. Hetta slagi av fígging er sermerkt og prógvar tørvin á felags skipaðum loysnum fyri alt samfelagið. Samstarvsavtalur eru undirskrivaðar hesum viðvíkjandi.
Talgildu Føroyar samskifta eisini við aðrar kommunur í landinum um samstarv. Fleiri teirra hava játtað at luttikið í samstarvinum um Talgildu Føroyum, og flest allar hava stóran áhuga í verkætlanini og komandi loysnunum. Í næstum verða væntandi fleiri samstarvsavtalur undirskrivaðar við kommunur kring landið um Talgildu Føroyar.
Tá ið avtalan var undirskrivað segði Kristina Háfoss, landstýriskvinna
”Við hesi avtalu røkka vit enn einum varða í verkætlanini Talgildu Føroyum. Tí Talgildu Føroyar verða skaptar til frama fyri allar fyri borgarar og fyritøkur í øllum Føroyum. Tí er avgerandi at kommunur, land og vinna taka saman hendur um hesa týðandi verkætlan. Fegin um, at Tórshavnar Kommuna – eins og fleiri aðrar kommunur kring landið – ynskja at luttaka virkið í Talgildu Føroyum. Komandi ár verður føroyski talgildi samleikin veruleiki, og fáa allir føroyingar og fyritøkur, ið ynskja hetta, hvør sín egna talgilda samleika. Hesin fer at kunna nýtast til eina røð av bæði almennum og privatum tænastum. Hetta vil lata nýggjar dyr upp til betri og fleiri tænastur, fer at lætta um dagligdagin, og vil hartil flyta Føroyar framá móti einum meira framkomnum samfelag, tá umræður talgilding.”
Fíggjarmálaráðið fegnast um felags talgildu kósina, ið er sett fyri land, kommunur, vinnu og ikki minst allar føroyingar. Kommunurnar veita nógvar tænastur til borgarar, og tað er tí umráðandi at talgildingin verður gjørd trygg og skipað.
UM VERKÆTLANINA
Talgildu Føroyar er verkætlan, skipað á Gjaldstovuni. Verkætlanin er býtt í fýra súlur. Ein súla, Heldin, er longu sett í verk. Síðani 2016 hava vit í Føroyum havt tryggan dátuflutning millum stovnar á samskiftispallinum Heldin. Hinar súlurnar eru Talgildi Samleikin, Tænastuportalurin og Grundardátur. Menningin av Talgilda Samleikanum og Tænastuportalinum er væl ávegis, og eftir ætlan verða tænasturnar tiknar í nýtslu fyrsta hálvár 2019. Við eini felags tryggari innritan og fleiri talgildum tænastum samlaðum á einum stað, verður tað alsamt lættari og tryggari hjá føroyingum at avgreiða síni viðurskifti talgilt.


text:
Búmerkið
Búmerkið lýsir eitt tað eyðkendasta staðið í Sjóvar kommunu, sum øll, ið hava verið har, leggja til merkis, og sum er eins og nalvin í bygdini við Sjógv, og tí eisini í Sjóvar kommunu. Hetta staðið er húsini, neystini og kirkjan, beint við ta rundu víkina, og umboðar hetta bústaðir, mentan og vinnu á sjógvi og landi í breiðum týdningi.
Merkið inniheldur bæði land, fjøru og sjógv. Hvíta økið ímillum sjógvin og landið er fjøran.
Sum ein verndarskuggi aftanfyri húsini, síggja vit Strandafjall. Tað hevur ein eyðkendan hamara ovast, sum ber boð um, hvar vit eru stødd. Strandafjall er sum ein karmur, ið fevnir um kommununa. Tí er fjallið latið koma niðurum húsini, bæði í vinstru og høgru síðu.
Orðið Sjóvar ber boð um sjógv og fjøru. Tí er niðara helvtin av búmerkinum sjógvur. Í sjónum sæst ein siðbundin føroyskur træbátur. Báturin ger sjógvin til vinnuveg.
Bygdirnar Strendur, við Sjógv og Selatrað eru millum tær elstu bygdir á Skálafjørðinum, og hava ríka søgu. Tí er passandi, at búmerkið ber boð um tess søgu og djúpu røtur, og um, hvar man er komin frá, og hvat tað er, sum hetta samfelag stendur á.
Í búmerkinum eru húsini teknað soleiðis, at tey kunnu umboða bæði hús, neyst og løður. Tey kunnu eisini umboða handil. Soleiðis umboða tey bæði býli, útróður, vinnu á landi og sjóvinnu. Kirkjan umboðar kristnu trúnna, sum hevur verið mønin í okkara samfelagi í yvir túsund ár, so sjálvandi eigur hon uppiborið sítt pláss í búmerkinum.
Búmerkið lýsir lív á landi og sjógvi í síni heild. Tað ber boð um hugna, trygt umhvørvi, góðar bústaðarmøguleikar, ríka søgu, djúpa mentan, og vinnu á sjógvi og landi.
Litirnir
Fýra litir eru í búmerkinum: Myrkablátt, ljósablátt, myrkagrønt og gulgrønt. Bæði teir báðir ljósaru og teir báðir myrkaru litirnir harmonera. Litirnir umboða land, hav, landbúnað og sjóvinnu. Myrkablái liturin er medvitað brúktur ístaðin fyri svart; hetta fyri at geva búmerkinum ein bláan dám.
Navnaskrift
Navnið er sett við skrift týpuni Futura.
Skrift til adressu
Adressan á brævtilfarinum er sett við skrift týpuni Museo Sans.
Nota Bene
Teir tríggir uppsetingarhættirnir eru avgerandi og endaligir. Ein eigur ongantíð at flyta, minka ella vaksa merkið í mun til skrift, ella øvugt.
At búmerkið hevur einans tríggjar uppsetingarhættir er ein styrki, tí jú meira monotont og sterkt verður eyðkennið.
Sjúrður Højgaard, grafiskur sniðgevi, MHÍ 1997.


text:
CCF 69 Aa
TSB E 108
Fyrsti táttur
1 Gevið ljóð og lýðið á,
gangið nú í dans,
kvøði um Ívar, Bretlands kong,
og trettan brøður hans.
Gyltur spori veri mítt fótaspenni,
so temji eg mín gangara góðan,
lati renna.
2 Hesir hansara trettan brøður,
allir voru sterkir,
tað var mær av sonnum sagt,
at allir kallaðust kempur.
3 Ívar mundi vera
tann sterkasti av øllum,
tá ið hann var fimtan ár,
tá stóð hann mót øllum.
4 Ísmal hann var honum næst,
tann hin sterki alvi,
eftir honum kom Raðal jall,
sum leikar ofta í talvi.
5 Teir tíggju, sum nú eftir eru,
nevnast ei við navn,
tó var so mikið um allar røtt,
at allir kallaðust javnir.
6 Ívar hugsar við sjálvum sær,
javnt er nú tað ráð,
hvar hann skuldi fara sær,
eitt javngott vív at fá.
7 Ívar talar til faðir og brøður:
“Meg lystir ei longur at tiga,
nú lystir meg til Messuland
hertugans dóttur at biðja.”
8 Svaraði ein av Ívars monnum:
“Hoyrt havi eg frásagt,
ein kempa er í hertugans ríki,
sum frúnna tekur í akt.”
9 Tað var reystur Ívar kongur,
hvessir brandin bjarta:
“Ikki orð frá nakrari kempu,
ið náa skal mítt hjarta.”
10 So letur hann Ívar kongur
síni skipini gera,
allar letur hann streingirnar
av reyðargulli vera.
11 So letur hann Ívar kongur
búgva skipini stór,
bæði letur hann á tey laða
virtur og so bjór.
12 Bæði letur hann á tey laða
virtur og so bjór,
tó hann siglir fimtan vetur,
skortar hann ikki fóður.
13 Ganga teir til strandar oman,
ríkir menn og reystir,
lunnar brustu, jørðin skalv,
tá knørrur var drigin úr neysti.
14 Bræddir vóru brandar,
borðini vóru blá,
stevn og stýri av reyðargulli,
har skein sólin á.
15 Bræddir vóru brandar,
skorin var hvør stokk,
stavn og stýri av reyðargulli,
so var segl í topp.
16 Vant hann upp síni silkisegl,
gull við vovin rand,
strykar ei á bunkan niður
fyrr enn við Messuland.
17 Føgur var tann snekkjan,
kendi fagurt land,
lótu síni akker falla
á so hvítan sand.
18 Kastaðu sínum akkerum
á so hvítan sand,
fyrstur steig hann Ívar kongur
sínum fótum á land.
19 Fyrstur steig hann Ívar kongur
sínum fóti á land,
albrynjaðar herkempur
undir hans høgru hand.
20 Ívar gekk frá strondum,
honum fylgdu brøður fimm,
og so búnir ganga teir
í høgu hallir inn.
21 Og so búnir ganga teir
í høgu hallir inn,
sum hertug Óli á borði sat
við monnum hundrað fimm.
22 Ívar stendur á hallargólvi,
ber fram kvøðu sína:
“Sit væl, reystur hertug Óli,
gev mær dóttur tína!”
23 Hertugi so til orða tekur:
“Ei skal slíkum spara,
heintið frúgv í hallina inn
sjálv fyri seg at svara!”
24 Boðini komu frá hallarborg,
talar til Elinu frú:
“Her er Ívar av Bretlandi,
vil hava tína trú.”
25 Tí svaraði heidningurin,
Glóoddur eitur hann:
“Tú fært ikki Elinu frú,
fyrr enn eg havi barst við hann.”
26 Sendisveinur aftur fór
og talar til Ívar helt:
“Tú fært ikki Elinu frú,
fyrr enn tú hevur Glóodd felt.”
27 Elin gekk í hallina inn,
sær so stívt á dreingir.
“Hoyr tú tað, mín sæla dóttir,
hví hevur tú dvølst so leingi?”
28 Ívar leyp úr hásæti,
hann læt síni orð so byrja:
“Tað eru míni ørindi
teg Elinu frú at gilja.”
29 Elin gekk í hallina inn
við fylgismoyggjar fimm,
og so búgvin gongur hon
í høgu hallir inn.
30 Og so búgvin gongur hon
í høgu hallir inn,
sum hennara faðir á borði sat
við monnum hundrað fimm.
31 Ívar sprakk úr hásæti,
hann læt síni orð so ráða:
“Tað eru míni ørindi
teg Elinu frú at fáa.”
32 Svaraði frúgvin Elin,
hon hugsaði um tað leingi:
“Eg vil hava Glóodd,
sum raskari er av dreingjum.”
33 Tað var reysti Ívar kongur,
skortar hann ei fíggja:
“Hvar er kempan Glóoddur?
Nú vil eg hann síggj á.”
34 Svaraði frúgvin Elin,
hon mælir títt og hart:
“Ríður tú út mót Glóoddi, ´
hann doyvir teg niður snart.”
35 Svaraði frúgvin Elin:
“Tær Ívari satt at siga,
hann er høgur átta alin,
breiður hálva triðju.”
36 Glóoddur kom í hallina inn,
slerdi fót í gólv:
“Eg skuldi vegið átta sum tú,
um enn teir vóru tólv.”
37 Tá ið hertugin hetta hoyrdi,
sprakk hann yvir borð,
Ívar tókti, kongins vinur
skal hava tað væna flor.
38 Ívar klæðist árla morgun,
dregur brynju á:
“Tú skalt ikki frúnna njóta,
um enn eg liva má.”
39 Svaraði kempan Glóoddur,
mál ber yvir allar:
“Tá ið tú kemur á banan út,
tá krýpur tú undir stallar.”
40 Svaraði Ívar av Bretlandi,
grimur og harður til víggja:
“Tá ið eg komi á banan út,
tá fært tú annað at síggja.”
41 Tí svaraði heidningurin,
hann mælir, sum hundar goyggja:
“Hoyr tú, Ívar av Bretlandi,
hví vilt tú her doyggja?”
42 Ívar so til orða tekur,
hann stendur í brynju ljósa:
“Hoyr tú, Glóoddur, kempan reyst,
enn hevur tú einki at rósa.”
43 Svaraði kempan Glóoddur,
lítið man hann virða:
“Hoyr tú, Ívar av Bretlandi,
hvat skal eg teg hirða?”
44 “Tú gert einki, Glóoddur,
at mæla tær so títt,
hesin sami búgvin brandur
skal særa hjarta títt.
45 Tú gert einki, Glóoddur,
so spottiliga at tala,
hesin sami búgvin brandur
skal leggja títt hjarta í dvala.”
46 Glóoddur talar til hertugin,
væl má tað so *heita:
“Tú skalt allar Ívars brøður
í myrkastovu seta.”
47 Mælti tað kempan Ísmal,
fyri breiða borði stóð:
“Aðrenn eg fari í myrkastovu,
skal eg *vekja blóð.”
48 Glóoddur talar til Ísmal,
hann rekkir út armin langa:
“Tá ið Ívar er fallin frá,
skalt tú í gálgan hanga.”
49 Tað var Ívar av Bretlandi,
hann gat ikki hoyrt tey orð:
“Her skalt tú hava tað fyrsta høgg,
alt fyri tað væna flor.”
50 Glóoddur gegndi høggið stórt,
so øllum tókti undur,
hjálmurin og brynjan brast,
fyri herðunum gekk hann sundur.
51 Glóoddur sær á Elinu frú,
hann vildi nú megi royna,
høgdi so á Ívar helt
og ætlaði hann at doyva.
52 Ívar loftaði høgginum,
tað frættist tá í høll,
Glóoddur misti svørðið sítt
niður á grønan vøll.
53 “Hoyr tú, Ívar av Bretlandi,
tú lat meg svørðið fá,
illa er tað spott fyri teg meg
*vápnaleysan at slá!”
54 Ívar honum svørðið fekk,
sum øllum tókti undur,
tá fekk Glóoddur sárið stórt,
at brynjan hon gekk sundur.
55 Ívar høgdi annað høgg,
og øllum tókti undur,
hjálmur støkk, og brynjan brast,
fyri herðum gekk tað sundur.
56 Glóoddur høgdi annað høgg,
ymsar litir hann fekk,
høgdi so á Ívar sterka,
at hjálmur av høvdi gekk.
57 Tað var Ívar av Bretlandi,
hann gav tað høggið triðja,
tá fekk Glóoddur banasár,
hann kleyv hann av um miðju.
58 Elin gekk í hallina inn
alt fyri uttan sorg,
sigur sínum faðir frá,
at Ívar vann sigur í borg.
59 Ívar sprakk av sínum hesti,
væl man drongur duga,
høgdi høvur av Glóoddi
og bant við saðilbuga.
60 Ívar gekk til hertugan,
honum man einki bella:
“Her er høvur av Glóoddi,
sum ætlaði meg at fella.”
61 Hertugin so til orða tekur:
“Ei skal slíkum spara,
leiðið frú í hallina inn
sjálv fyri seg at svara!”
62 Frúgvin varð bæði studd og leidd
inn í sítt faðirs veldi,
so skein hennara gula hár,
sum skygdi av tignareldur.
63 Frúgvin varð leidd í hallina inn
fyri faðir sín,
so skein hennara gula hár,
sum gullið skín á skrín.
64 “Ver vælkomin, mín sæla dóttir,
tú skalt væl biðlinum svara,
her er Ívar av Bretlandi,
vil teg til ektar hava!”
65 Svaraði frúgvin Elin,
við fylgismoyggjar tólv:
“Eg vil hava Ívar kong,
vil eg mær ráða sjálv.”
66 Tá svaraði hertugin
alt undir sítt hvíta lín:
“Hoyr tú tað, mín veldiga søta,
tað stendur alt til tín!”
67 Tað var frúgvin Elin,
hon heldur á ringi reyða:
“Eg vil hava Ívar kong,
sum Glóodd varð á deyða.”
68 Tað var reysti Ívar kongur,
tók sær frú at festa,
snarliga læt til brudleyps ætla,
læt ikki longur *fresta.
69 Lótu tey til brúdleyps ætla
við so mikið meingi,
kom so mangur maður til
sum fjøður á fuglaveingi.
70 Lótu tey til brúdleyps ætla,
tað var ei at tvørra,
átjan borgum boðið varð,
tólv hundrað av hvørji.
71 Drukkið varð teirra brudleypið,
kátt var teirra lív,
gingu bæði í eina song
Ívar og hans vív.
72 Gingu bæði í eina song
Ívar og hans vív,
síðan fór hvør, sum boðin var,
haðan heim til sín.
Annar táttur
73 Elin klæðist árla morgun,
niður á ringin sá,
henni fylgdu vinir og frændur,
tá hon fór londum frá.
74 Elin klæðist árla morgun,
tekur gull á hond,
henni fylgdu vinir og frændur
niður til sjóvarstrond.
75 Silki og so perlur
var eftir jørðini breitt,
so var frúgvin Elin
niður til strandar leidd.
76 Vant hann upp síni silkisegl,
forgylt var lyfting hálv,
so helt Ívar í havið út
við brúður og brøður tólv.
77 Vant hann upp síni silkisegl,
gull við vovin rand,
strykar ei á bunkan niður
fyrr enn við Bretland.
78 Føgur var tann snekkjan,
kendi fagurt land,
læt hann síni akker falla
á so hvítan sand.
79 Kastaðu sínum akkerum
á so hvítan sand,
fyrstur steig hann Ívar kongur
sínum fóti á land.
80 Fyrstur steig hann Ívar kongur
sínum fóti á land,
so hon frúgvin Elin
undir hans høgru hond.
81 Tað var frúgvin Elin,
hon tekur til orða svá:
“Tað kenni eg á sjálvum mær,
eg komi á veguskál.”
82 Gingu teir frá strondum niðan,
fullvæl vegin kendu,
møttu teir einum fjallatussa
við sigurtalv í hendi.
83 Tá var eingin gleði
og einki kátt at elva,
risin biður Ívar kong
um bjarta brúður telva.
84 Ívar svaraði og segði nei,
og ei má tað so vera:
“Eg havi ei lært at leika talv
ella nakra skemtan gera.”
85 Ívar so til orða tekur,
sortnaði sum ein mold,
biður nú risan høggast við seg,
hann tekur sær svørð í hond.
86 Risin so til orða tekur,
hevur nú tað á máli:
“Eg kann betri talvi leika
enn við jarni og stáli.”
87 Ívar so til orða tekur,
mælir so fyri seg:
“Hoyr tú, ungi Jaðalrann,
tú leika talv fyri meg!”
88 Risin so til orða tekur,
sjálvur hann vívið kjósa:
“Kosta skal tað høvur mítt
ella tað sprundið ljósa.”
89 Risin talar til Jaðalrann,
og mælir hann so títt:
“Kosta skal tað brúður bjarta
ella hálsbein mítt.”
90 Lótu teir tá leika talv,
tað var sum tað skyldi,
risin tapti tað fyrsta talv,
tóast hann trekur vildi.
91 “Hoyr tað, breiði Bjarnatussi,
hvat hevur tú at rósa?
Nú skal høgga høvur av tær,
sum tú sjálvur vildi kjósa.”
92 Risin talar til Jaðalrann
við reyðar kinnar og bleikar:
“Vit skulum osum á talvi nú
tríggjar terningar leika.”
93 Lótu teir tá leika talv
væl í tímar sjey,
Bjarnarisi mátið fekk,
og nú eru talvini tvey.
94 Risin setir upp triðja talv,
sukkar hann so títt:
“Tað kenni eg á sjálvum mær,
eg missi høvur mítt.”
95 Leika teir við terningar,
satt er frá at siga,
Bjarnarisi mátið fekk,
nú er talvið triðja.
96 “Hoyr tú, Ívar bróðir mín,
nú havi eg fyri teg telvað,
risin hevur fingið sorg,
einki kátt at elva!”
97 Ívar svarar honum aftur
alt fyri uttan vreiði:
“Nú skal eg við brandi bjarta
hans høvur frá búki sneiða.
98 Tú hevur telvað um brúður bjørtu
móti mínum já,
nú skal eg við svørðinum
høgga títt høvur frá.”
99 Risin bað um frið og lív,
og svør undir reyðum skildri:
“Tú skalt fáa gull og silvur
og hvat tú meira vildi.”
100 “Tú hevur telvað um brúður bjørtu
móti mínum vilja,
eg skal nú á somu stund
høvur frá búki skilja.”
101 Tekur hann hendur um Ívars háls,
kallar hann søta sín:
“Eg skal teg úr víggi hjálpa,
loysir tú mítt lív.
102 Tú skalt fáa hornið tað,
sum goymt er heimi í høll,
tað gevur bæði buldur og ljóð
yvir dalar og fjøll.”
103 Risin lovaði lyfti stórt,
sum enn er eftir tað mesta,
hestar tveir og brynjur tvær
og hjálmur, sum ei kann bresta.
104 “Tú skalt fáa hestar tveir,
sum tú skalt væl á líta,
tú skalt fáa hjálmin tann,
sum einki svørð kann bíta.
105 Tú skalt fáa svørðið tað,
mikið er tað vert,
tað er av tí bara stáli,
í eitri er tað hert.”
106 “Kanst tú mær tað higar flyta,
kanst tú mær tað fá,
eg skal svørja tær trygdareið,
at lívið skalt tú fá.
107 Kanst tú mær tað higar flyta,
kanst tú við at fara,
eg skal svørja tær trygdareið,
teg vissuliga spara.”
108 Risin tekur talv í hond,
talar tá so frítt,
biður Ívar og alt hans lið
heim í helli sítt.
109 Ívar so til orða tekur:
“Ei man tað so vera,
uttan tú svørt osum trygdareið,
tú skalt os einki gera.”
110 Risin so til orða tekur,
væl má tað so vera,
hann svór teimum trygdareið,
hann skuldi teim einki gera.
111 Risin skundar síni ferð,
heim í hellið vildi,
Ívar kongur og alt hans lið
honum eftir fylgdi.
112 Risin gekk í hellið inn
við so mikið veldi,
gomul kona á beinki sat
við trimum monnum á eldi.
113 Tók hann upp hesar deyðu kroppar
allar á eini stund.
“Eya meg!” segði Ísmal,
“her er ikki friður í lund.”
114 Tekur nú tríggjar jarnteinar,
her um vil eg kvøða,
leggur teir í heita bál,
í reyðum loga at gløða.
115 “Aftur latist helli mítt
við tínar sterku lásar,
verið vælkomnir, ungir menn,
mær til øskukrásar!”
116 Risin heilsar síni konu:
“Ei man tað so vera,
eg havi svorið teim trygdareið,
eg skal teim einki gera.”
117 Risans kona til orða tekur:
“Hvat er nú á vási,
gevur tú Ívari gull og silvur,
sum liggur undir lási?”
118 Hann skal fáa gull og silvur,
tað við góðum happi,
tí hann frelsti lívið mítt
fyri talvið tað eg tapti.”
119 Kelling seg so harmiliga
niður á pallin setti:
“Gevur tú Ívari gull og silvur,
armur verður tú eftir.”
120 Kelling leyp av palli upp
bæði tjúkk og høg,
tekur hon Ísmal, Ívars bróður,
setir sær á knæ.
121 Tekur hon hann á knæ sítt upp,
tað var alt við blíðum,
klappaði honum við tveimum fingrum,
tað brotnaði riv í síðu.
122 “Tú gert einki, gamla kona,
mær so hart at klappa,
tú skalt ei við miklum alvi
meg í barmin stappa.”
123 Tekur hon Ísmal, Ívars bróður,
leiðir í eina vrá,
leggur hann so í myrka krók,
so risin ikki sá.
124 Leggur hann so í myrka krók,
so risin ikki sá,
síðan fór hon eftir sjálv,
hon legðist honum hjá.
125 Risin reikar um borgina,
ei var tað í lagi,
saknaði Ísmal og sína konu,
burtur vóru bæði.
126 Risin reikar um borgina,
tungt var slíkt at tiggja,
sær hann tey í myrka króki
bæði í rekkju liggja.
127 Dregur hann Ísmal úr myrka króki,
tekur hans kropp at strúka:
“Hevði eg ei svorið trygdareið,
so skuldi eg teg slúkað.”
128 Risin tekur skarpa rís
sína konu at slá,
Ísmal sprakk so fimur
honum burtur frá.
129 Risin berjir hart og skarpt
bæði um kropp og síðu:
“Hoyr tú, Ívar av Bretlandi,
nú leingist tær at bíða !”
130 Risin samlar gullið saman,
leggur í eina vrá,
brynjur tvær og hjálmin ein
og svørðið omaná.
131 “Tær skal bæði gull og silvur
koma væl til handa,
tú skalt fáa hestar tveir,
sum bak við hellið standa.”
132 Ívar tekur upp brynju og hjálm,
svørð og gullið reyða,
risin sjálvur gullkistuna
sær á herðar legði.
133 Ganga teir frá hellinum
glaðir for uttan sorg,
bæði gull og gangarar tveir,
ríða so glaðir av borg.
134 Risin setir kistur av sær
niður á grønan vøll:
“Eftir liggur tað hvølla lúður
heimi í míni høll.
135 Eftir liggur tað hvølla lúður,
tað skal eg tær siga,
hoyr tú, Ívar á Bretlandi,
vilt tú nakað bíða ?”
136 Ívar saktar síni ferð,
hann lystir ikki longur at ríða,
setti seg á grønan vøll
eftir Bjarnatussa at bíða .
137 Tá kom risin leypandi
á einum svørtum hesti:
“Her hevur tú tað hvølla lúður,
tað man vera tað besta”.
138 Riðu teir við gullinum
gjøgnum grøna lund,
møtir teim ein so stórur herur,
ei býst friður um stund.
139 Møtir teim ein so stórur herur,
vegin vildi bróta,
skundaðu sær til Ívar kong
og vildu gullið njóta.
140 Risin rivur upp eik við rót
og tekur til at berja,
setir kistu bak við seg
gullið alt at verja.
141 Setir gullið bak við seg
og Ívars drotning hjá,
berjir so við eikirót,
so mangur deyður lá.
142 Har kom fram ein stórur maður,
hann æt Viljorm svinni,
hann drap Ívars brøður tólv
allar á einum sinni.
143 Uttan kempan Ísmal,
hann tekur til at kvetta,
risin berjir við eikirót,
so eingin livdi eftir.
144 Viljormur [sprakk] tá fimur á føtur,
læt ikki á sær finna,
tóast hann høgg av risanum fekk,
hann bardist *ikki minni.
145 Tað var Viljormur franski,
sínum svørði brá,
reiggjaði høgg av miklum alvi,
risanum ætlaði hann tá.
146 Reiggja høgg av miklum alvi,
tóast tað einki sakti,
risin loftaði við eikirót,
so Viljormur ikki rakti.
147 Viljormur brá tað annað høgg,
svørð í hondum *vegur,
rakti hann í eikirót,
so hon gekk sundur um miðju.
148 Ívar brá tað góða svørð,
sum hann frá risanum fekk,
høgdi so á Viljorm svinna,
høvur av herðum gekk.
149 Riðu teir úr vígginum
glaðir fyri uttan sorg,
risin hann bar gullkistuna
og setir so heim í borg.
150 “Nú havi eg tær til hallar borið
tað silvur og gullið reyða,
eg havi tær av víggi hjálpt,
eingin var tær á deyða.”
151 Ívar gekk í hallina inn
alt fyri uttan ekka,
skeinkir mjøð og kláran vín,
gav Bjarnatussa at drekka.
152 Risin tekur gullkistuna
og lyftir hana á loft,
hann sum frúvur hava vil,
sorgir fær hann ofta.
153 Ívar svav ta somu nátt
kátur á brúðrararmi,
risin fór aftur í helli sítt
so tungur og troyttur av harmi.
Triði táttur
154 Ívar talar til bróður sín:
“Gott er sprund at eiga,
hvar stendur tær hugur á
eitt javngott vív at biðja?”
155 Ísmal svarar honum aftur:
“Hvar skal eg hana fá?
Hoyr tað Ívar, bróðir mín,
tú legg mær bestu ráð!”
156 “Hoyr tað Ísmal, bróðir mín,
tú ger eftir mínum vilja,
far tú tær til Fraklanda
Viljorms konu at biðja!”
157 Ísmal svaraði honum aftur:
“Eg tað gjarna vil,
læna mær tað skipið frítt
hagar at sigla til!”
158 “Far tú tær til Fraklanda
eftir mínum vilja,
tær býðst ikki frægari frúgv,
kanst tú hana gilja.”
159 “Gjarna skal eg hartil fara
eftir tínum ráð,
sjálvur skalt tú fylgja mær,
so vinnur os eingin á.”
160 “Eg skal vera tín stýrimaður,
til Fraklanda fara,
tað verður eingin fraklendingur,
osum fellir til jarðar.”
161 So letur hann Ísmal
búgva skipini stór,
bæði letur hann á tey leggja
virtur og so bjór.
162 Ganga teir til strandar oman
ríkir menn og reystir,
lunnar brustu, jørðin skalv,
teir drógu knørr úr neysti.
163 Vant hann upp síni silkisegl,
fáir finnast slíkir,
stryka ei á bunka niður
fyrr enn við Fraklands ríki.
164 Kastaðu sínum akkerum
á so hvítan sand,
fyrstur steig hann Ísmal
sínum fóti á land.
165 Fyrstur steig hann Ísmal
sínum fóti á land,
so hann Ívar, bróðir hans,
undir hans høgru hand.
166 Gingu teir frá strondum niðan,
alt for uttan sveinar,
Ívar kongur og Ísmal,
ræddust tey fyri teimum.
167 Uppi í miðjum grasagarði
aksla síni skinn,
og so búnir ganga teir
í høgu hallir inn.
168 Og so búnir ganga teir
í høgu hallir inn,
sum Margreta á borði sat
við monnum hundrað fimm.
169 Ísmal stendur á hallargólvi,
tílíkan eingin sá:
“Tað eru míni ørindi,
teg, Margreta, at fá.”
170 Svaraði frúgvin Margreta,
heldur á ringi reyða:
“Tú skalt ikki ekta meg,
tí Viljormur er ikki deyður.
171 Viljormur var á Bretlandi,
honum fylgdu nógvir sveinar,
riðu teir móti Bretlands kongi
tólv ímóti einum.”
172 Svaraði Ívar av Bretlandi,
hann stóð har skamt ífrá:
“Hoyr tú, frúgvin Margreta,
sjálvur eg hann vá!”
173 Ísmal stendur á hallargólvi,
heldur á gyltum spjóti:
“Hoyr tú, frúgvin Margreta,
sigur tú nakað ímóti?
174 Hoyr tað, frúgvin Margreta,
kann eg teg ikki fáa,
tað skal mangur lívið láta,
tú skalt borgini frá!
175 Hoyr tað, frúgvin Margreta,
kann eg teg ikki vinna,
tað skal mangur lívið láta,
tú skalt brenna inni.”
176 Margreta hugsar við sjálvum sær:
“Ei skal slíkum spara,
tungt er at seta lívið til
og so frá borgum fara.
177 Hoyr tað, kempan Ísmal,
her hevur tú mítt ja,
tungt er at seta lívið í váða
og fara so borgum frá!”
178 Tað var reysti Ísmal,
hann tekur sær frú at festa,
snarliga læt til brúdleyps ætla,
læt ikki longur *fresta.
179 Drukkið varð teirra brúdleypið,
kátt var teirra lív,
gingu bæði í eina song
Ísmal og hans vív.
180 Ísmal hevur konu fest,
sum sigst í hesum tátti,
setist aftur í stólin tann,
sum Viljorm franski átti.
181 Ísmal festi Margretu,
tað hitt væna sprund,
eingin hevur betri staðið
á Fraklands grund.
182 Fest er frúgvin Margreta,
sum hon tað fullvæl mátti,
ræður fyri Fraklandi,
sum Viljormur kongur átti.
183 Ísmal var á Fraklandi,
fyri góðan øll hann kendu,
síðan livdi við frið og rógv
alla ævi til enda.
Gyltur spori veri mítt fótaspenni,
so temji eg mín gangara góðan,
lati renna.
CCF 69 Aa
TSB E 108
Handrit: Kvæðasavn hjá Napoleoni Nolsøe . FLB F IV vol. III, Nr. 98, s. 63.
Útgávur:
1. Føroya kvæði (Christian Matras greiddi til útgávu, 1944) Band III, Teil 1, s. 107.
2. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2001) 16. bind, s. 55.
Heimild: Úr Streymoy: Napoleon Nolsøe (1809-1877), Tórshavn, 1851
Ívar á Bretlandi eigur trettan brøður, allir riddarar. Teir fara til Messulands, har Ívar biður um Elina, eina hertogadóttur.
Glóoddur riddari vil ikki lata Ívar fáa hana uttan svørðslag, og hon sjálv vil heldur hava Glóodd.
Menninir báðir berjast, og at enda drepur Ívar Glóodd. Nú vil Elin hava Ívar, og tey giftast. Tá ið tey fara aftur til Bretlands, hitta tey ein risa, sum vil sleppa at leika við terningum um Elina og leggur høvur sítt á. Ein av brøðrum Ívars leikar hansara vegna og vinnur. Risin rindar fyri lív sítt við gulli og lovar dugna sín framyvir.
Á vegnum frá risaholuni møta tey einum heri, sum Viljormur av Fraklandi stendur á odda fyri, sum vil hava hendur á gulli teirra. Harður bardagi verður. Risin hjálpir Ívari. Viljormur drepur tólv brøður Ívars, men harafturímóti drepur Ívar hann.
Ívar fer heim aftur við konu síni og bróðrinum Ísmali. Hann mælir Ísmali til at biðja um einkjuna eftir Viljorm, Margretu, og Ísmal fer til Fraklands. Margreta fær at vita, at Viljormur er deyður, og hon noyðist at taka við bønarorði Ísmals. Tey verða gift.
á føroyskum: CCF 69 (bert á føroyskum)


text:
Á slóðini hjá niðurdottnum Junkers 88
Hin 18. august 1941 um middagsleitið hoyrdu fólk í Norðdepli flogfar duna uppi yvir, men mjørki var so einki sást. Bráddliga hoyra tey so ein hvøllan brest uppi í Lokkanum omanfyri bygdina og síðan fleiri smærri brestir eins og rifluskot – síðan er tøgn. Menn fóru beinanvegin niðan at vita hvat var áfatt. Í 700 metra hædd finna teir vrakpetið av einum týskum Junkers 88 bumbuflogfari.
Hesi flogfór vóru tey, ið oftast vóru yvir Føroyum á hesi tíð og framdu atsóknir. Flogfarið hevði eftir øllum at døma rent seg beint inn í hamaran hægst á fjallinum og vrakpettini vóru so dottin niður í brekkuna niðanfyri, har bumbur og leivdirnar frá sjálvum flogfarinum, sum var fari í smápetti, sløddust millum grótið.
Niðanfyri hesa brekkuna er aftur høgur hamari, so hetta er illa atkomandi stað. Tá breskir hermenn seinni koma á staðið mugu teir hava staðkendar menn við sær. Restirnar av manningini á flogfarinum verða fingnar oman av fjallinum – seinni skilst at talan er um 4 mans. Tað eydnast eisini bretunum at finna skjøl og loggbók, sigur Niels Juel Arge í bók síni “Stríðsárini 3”. Í skjølunum sást m.a., at sama flogfar hevði í hvussu er tríggjar ferð bumba í Føroyum og fleiri ferð í Bretlandi.
Nú knapt 68 ár eftir hesa hending vóru Karl Jóhan Nielsen, Poul Arni Jacobsen og Sonni Jacobsen frá nýstovnaða krígssavninum, í Lokkanum at vita, um ikki okkurt kundi bjargast av vrakinum. Savnið hevði fingið at vita, at framvegis sløðast nógvir lutir har uppi, so sum motorar, bumbur og aðrar vrakleivdir. Eigarin, Páll bóndi, hevði givið savninum sítt samtykki og loyvi til at taka lutir av vrakinum úr haga hansara.
Við góðari og kønari hjálp frá tyrluni hjá Atlansflog eydnaðst at gera hesa ætlan til veruleika og at koma upp í Lokkan har fleiru lutir vórðu funnir.
Alt varð ikki tikið, men restin av einum motori, ein bumba og aðrar smærri vrakrestir. Motorur og bumba vóru rættuliga tung og lógu nakað frá hvørjum øðrum, so tyrlan fleyg lutirnar oman til vegin við Norðdepil í tveimum umførum.
Við í ferðini uppi í Lokkanum vóru Sakaris Hammer og ein myndamaður, teir tóku upp sjónvarpsmyndir og fotomyndir. Sakaris var við tá danska sjóverjan fyri mongum árum síðan var uppi í Lokkanum og sprongdi lógurið úr bumbunum. Tá tók hann upp og ætlanin er, at tær upptøkurnar saman við hesum nýggju skulu vísast á savninum.
Undirritaði hevði eisini sítt myndatól við og tók nakrar myndir. Tað eru so nakrar av hesum myndunum, ið prýða greinina.
Niðri við vegin var fitt av fólki komin saman at síggja restirnar av flogfarinum, sum tey helst mangan hava hoyrt um, men kanska ikki øll hava sæð.
Ein eldri kona var eisini komin at hyggja, sum enn minnist hendingina fyri so mongum árum síðan.SJ 26-04-2009


text:
Gott veður á Norðoyastevnu 2016
30. Mai 2016
NFÌ hevur kanna hvussu veðrið verður á Norðoyastevnu 2016 á yr.noKelda: www.yr.noSum tit síggja niðanfyri, so verður tað sambært yr.noso verður turt og stilt á...
les meir
Vælkomin á Norðoyastevnu 2016
28. Mai 2016
Hjartaliga vælkomin á Norðoyastevnu 2016.Skráin er at síggja her á síðuni ovast til høgru.Møguliga broytingar vera dagførdar her á síðuni hjá NFÌ.NFÌNevndin ...
les meir
Norðoyastevnuskrá 2016
28. Mai 2016
Her er so skráin fyri Norðoyastevnuni 2016Mikudagur 1 juni16:30 Bassa føðingardagurØll børn fáa ballon og gávu frá Bassa.Gyklarin Ásbjørn undirheldur.Tiltaki verður norðanfyri Fótbóltskýlið í KlaksvíkSí meira...
les meir
Tey sum skulu hava tiltøk á Norðoyastevnu 2016
03. Mai 2016
Tiltøk á Norðoyastevnu 2016Øll tey sum hava áhugað at hava tiltøk á Norðoyastevnu 2016.Og øll tey sum skulu í Norðoyastevnuskránna.Vera biðin, at senda teldupost...
les meir
Mint verður á Skrúðgonguna á Norðoyastevnudag, ídag sunnudag 7 juni
06. Jun 2015
Mint verður á skrúgonguna ídag, Sunnudagin 07 juni klokkan 14:00 úr Klaksvíksgarðinum.Skrúðgonga við Klaksvíkar Hornorkestri, Býraðs/Bygdarráðslimum, skótum, ítróttarfólki, fer úr Klaksvíksgarðinum, og heim...
les meir
Norðoyastevnan 2015: EINASTANDANDI skemt í Badmintonhøllini í Klaksvík
06. Jun 2015
EINASTANDANDI skemt í Badmintonhøllini í KlaksvíkKlaksvíkar sjónleikarafelag bjóðar til EINASTANDANDI skemt í Badmintonhøllini, har fleiri av Føroya kendastu og nýggjastu skemtiligu stjørnuskotum verða at síggja...
les meir
Norðoyastevnan 2015: Jógvan við Keldu, fyrrverandi Býraðsformaður í Klaksvík, heldur midnáttar røðuna í ár
06. Jun 2015
Midnáttarsamkoma. Kyndlagonga kemur í Vágstún, har Jógvan við Keldu, fyrrv. Býraðsformaður flytur fram røðu. Aftaná verður stórt fýrverkarí og felagssangur, við Harmonkispæli.NFÌ ...
les meir
Norðoyastevna 2015: Nógvar listaframsýningar á Norðoyastevnu
06. Jun 2015
Nógvar listaframsýningar eru á Norðoyastevnu.Listaframsýningar eru á hesum støðum.Gamla SeglhúsinumSpaniastovuÍ BýraðssalinumÍ Skúlanum á Viðareiði.Opningstíðirnar eru at síggja í skránni, sum liggur her á síðuni www.nfi.foOg...


text:
Stutt eftir, at tað í tíðindaskrivið í gjár varð kunngjørt, at australski Lyle Shelton kemur til Føroya at stuðla siðbundna hjúnabandinum, legði portal.fo ein stubba út, sum varð kallaður, “Vil skiljast frá konuni um hjúnabandslógin verður broytt”.
Greinin bygdi á eina misskiljing av eini eitt sindur provokerandi, men viðkomandi viðmerking, sum Lyle Shelton hevði havt á munni í australsku miðlunum. Tað var Nick Jensen – ið eins og Shelton hevur samband við Australian Christian Lobby – sum hevði sagt, at verður hjúnabandslógin í landinum broytt og gjørd kynsneutral, so fóru hann og konan at umhugsa at lata seg skilja. Spurdur, um hann tók undir við hesum, segði Shelton, at tað gjørdi hann.
“Tá ið kallkyn og kvennkyn, maður og kona, verða tikin burtur, so hevur tað sjálvandi ávirkan á hjúnabandssáttmálan, sum fleiri av okkum vórðu gift undir. Tað er eitt sindur sum at spæla fótbólt við australskum reglum og hálvan veg í dystinum at broyta tær til útlendskar,” segði Shelton tá við news.com.au.
Tá ið Arni Zachariassen frá Ja til hjúnabandið tosaði við Lyle Shelton í morgun, tók hann aftur í somu mynd.
“Tá ið eg giftist afturi í 1993, var hjúnabandið ímillum ein mann og eina konu,” greiddi hann frá. “Nú eru spælireglurnar broyttar. Og tað, vit royndu at siga ígjøgnum miðlarnar, var, at um tú broytir spælireglurnar, so broytir tú mítt hjúnaband.”
“Merkir mín hjúnabandsváttan tað sama, sum hon gjørdi í 1993? Tað er greitt, at tað ger hon ikki.”
Men ætla Lyle og kona hansara, Wendy, veruliga at skiljast? Nei, er svarið.
“Kona mín vil tíbetur ikki, at vit skiljast, heldur ikki orsakað av hesum. So eg má siga, at mítt hjúnaband er í góðum hondum.”
Endamálið var at fáa fólk at hugsa. Til hetta endamál varð tikið til eitt sindur av provokatión og skemti. Men spurningurin um at broyta hjúnabandið er álvarsamur.
“Tað, sum vit vildu vísa fólki, var, at uttan mun til propagandaið frá hinari síðuni, har tey ferð eftir ferð siga, at tað ikki fer at ávirka parlagið hjá nøkrum øðrum, tað hevur ongar avleiðingar, ikki fyri børn og ikki fyri talufrælsið – so er tað alt skeivt. Tað hevur djúptøknar avleiðingar, tá ið tú broytir tað, sum hjúnaband merkir,” sigur Shelton at enda.
“Um hjúnabandið ikki er ímillum ein mann og eina konu, hvat er so virðið í míni hjúnabandsváttan? Hetta eru viðurskifti, vit mugu hugsa leingi og væl um.”
Lyle Shelton og konan fara altso ikki at skiljast, um nakar ivast. Er hetta ikki nóg greitt, so verður góður møguleiki at spyrja Lyle Shelton um tað ella eitthvørt annað ivamál, sum hevur við hjúnabandið og tess avbjóðingar í dag at gera. Hann fer at halda almennan fyrilestur um evnið, “Hvat ‘javnrættindi’ kosta samfelagnum” í Skúlanum við Løgmannabreyt sunnudagin 13. desember kl. 15.30.
Í morgin kemur øll samrøðan við Lyle Shelton út á hesi síðuni.


text:
Sólvør Patursson Niclasen
Sólvør Patursson Niclasen er fødd í 1947 í Tórshavn og starvast sum læknaskrivari á Landssjúkrahúsinum. Hon hevur skrivað stuttsøgur og yrkingar í Mína jólabók, Birting og stuttsøgusavnið Mjørki í heilum. Hon hevur haraftrat skrivað krimiútvarpsleikin Eiturlív í samband við Listastevnuna 2002.
Útgávur:
1999 Køtturin Kalli í Míni jólabók
2000 Barnaminnir, Hin løgna bókin í Míni jólabók
2001 Glerpípusonatan í Mjørki í heilum
2001 Jólanátt á bispagarðinum í Míni jólabók
2002 Njál, Ringur og Árni í Míni jólabók
2013 Vøkunáttin í Vencili nr. 14


text:
Samband við namsfrøðingaráðið: namsfrodingaradi(a)pedagogfelag.fo(ÓVIRKIN).
Tíðindi frá námsfrøðingaráðnum:
3. Juni 2019. Ráðið skipa seg.
Krista Hvannastein, forfólk.
Laila av Reyni, Kassameistari.
Sonja Einarsdóttir, skrivari.
Elsa H. av Reyni, ráðslimur.
Anja Haldansen, ráðslimur.
11. mai 2019. Hesi vóru vald í námsfrøðingaráðið.
- vald: Krista Hvannastein.
- vald: Anja Haldansen.
- vald: Laila av Reyni.
- vald: Elsa Henrysdóttir av Reyni.
- vald: Sonja Einarsdóttir.
Eykalimir 1.: Oddvá Tróndheim.
Eykalimir 2: Beinta undir Kletti Johansen.
Eykalimir 3: Bjørg av Kák Olsen.
Eykalimir 4: Maud Egholm.
Nr. 1 til 3 vald sita í 3 ár. Nr. 4 og 5 sita í ráðnum í 2 ár.


text:
SKOMM. Sesong 3. Ísak
Bókaklubbin
- Síður: 192
- Útgávuár: 2019
- Upprunamál: norskt
- Innbinding: heft
- Rithøvundur: Julie Andem
- Myndir: Julie Andem
- Týðari: Silja Aldudóttir
Ísak stríðist við at viðganga fyri sær sjálvum, at hann er samkyndur, og alt verður bara ein fløkja av lygnum. Men so møtir hann Even.
Norska ungdómsrøðin SKAM – á føroyskum SKOMM – er komin út í føroyskari týðing. Bøkurnar eru handritini til væl umtóktu sjónvarpsrøðina, sum varð víst árini 2015-17, eisini í føroyskum sjónvarpi. Bøkurnar eru upprunaligu handritini, sum leikritahøvundurin og leikstjórin Julia Andem skrivaði til røðina. Hetta merkir, at bøkurnar eru settar upp sum leikrit, og at vit síggja viðmerkingar hjá rithøvundinum. Eins og í sjónvarpsrøðini leggur málið í bókunum seg í stóran mun eftir at endurgeva ungdómsmál. SKOMM-fjepparar fara at kenna røðina aftur, men í bókunum er eisini eykatilfar, sum ikki var við í sjónvarpsrøðini, sum senur og samrøður, formæli, eftirmæli umframt viðmerkingarnar hjá rithøvundinum.
Røðin viðger evnið skomm í ungdómslívi í dag í sambandi við eitt nú kynsligan samleika, trúgv og sálarsjúku. Í bókunum síggja vit ljósu og myrku síðurnar í gerandisdegnum hjá ungum gentum og dreingjum, sum ganga í miðnámi.


text:
Amplexa Genetics A/S
Sverigesgade 24
DK-5000 Odense C,
Denmark
Tel. +45 66 11 66 28
Opening hours: Mon-Fri: 9:00-15:00
CVR nr. 29428441
info@amplexa.com
Bank Name: Danske Bank
SWIFT: DABADKKK
For payment in DKK:
Reg. nr.: 3596
Account nr.: 3362237343
IBAN: DK1230003362237343
For payment in EURO:
Reg. nr.: 3596
Account nr.: 3600085980
IBAN: DK4030003600085980
Framferð
Tá tú hevur keypt kanningina, senda vit tær teldupost við vegleiðing um framferðarhátt og eina kvittan.
Stig 1:
Tá inngjaldið er skrásett hjá Amplexa Genetics, senda vit tær eitt ”Oragene”-royndarhylki at lata spýtt í.
Tað er umráðandi at tú kannar, um navn og føðingardagur á hylkinum samsvarar við navn og føðingardag hjá tær. Hylkið er persónligt – tað er eisini umráðandi at minnast, um tit eru fleiri, ið verða kannað ísenn.
Allar innsendar royndir verða skrásettar og fáa eitt innanhýsis Amplexa eyðmerkingarnummar.
Er pakkin ikki komin framm innan vanliga postavgreiðslutíð, set teg so í samband við okkum á info@amplexa.com ella ring +45 6611 6628.
Fyrst kanna vit, um royndarhylkið er fylt heilt upp til svørtu strikuna og um vætan í hylkinum sær nøktandi út. Er alt ikki í lagi, kann henda, at vit biðja teg senda nýggja spýttroynd
Stig 2: DNA úrdráttur.
Er spýttroyndin nøktandi, fara vit til arbeiðis. Vit draga DNA burturúr innsenda spýttinum. Síðani máta vit, um mongdin av DNA er nóg stór at greina. Væntar í, royna vit aftur – og um mongdin framvegis ikki er nøktandi, seta vit okkum í samband við teg. Tørvur er tá á nýggjari spýttroynd.
Tann mest vanliga orsøkin til, at tað ikki er nokk av DNA í royndarhylkinum, er, at tað ikki er eydnast at fáa alla vætuna úr lokinum niður í hylkið. Tað kann eisini vera, at tú er ein teirra, sum bara ikki hevur serliga nógv DNA í teirra spýtti. Um tað heldur ikki eydnast okkum at draga nógmikið av DNA burturúr aðru spýttroyndini, mæla vit til, at tú fert til læknan at taka blóðroynd at senda okkum. Tað kemur tíbetur sjálvdan fyri, at blóðroynd er neyðug – bara tú fylgir leiðbeiningini neyvt, (sí “stig-fyri-stig”- leiðbeining niðanfyri, ella sí video niðast á síðuni). Harafturat er vert at hava í huga, at best er at:
– Spýta í hylkið um morgunin,
– Ikki busta tenn, drekka, roykja ella tyggja tyggigummi hálvan tíma fyri sputt.
– Tyggja í kjálkan soleiðis, at slímhinnan avgevur kyknur og spýttgerðin verður nørd.
Stig 3: Sanger Sekventering.
Við Sanger Sekventering staðfesta vit, um tú hevur eitt ella fleiri úrbregði í ílegunum; tvs, at vit finna útav, um tú er berari av einum ella fleiri av teimum tilsamans 12 kendu frábrigdum, sum eru í há-útbreiðslu í Føroyum.
(Sí meira á enska videobrotinum The Sanger Method of DNA Sequencing).
Stig 4: Frásøgn.
Tá ið royndin er greinað liðugt, fer okkara lívevnafrøðingur til arbeiðis. Hann arbeiðir ikki einsamallur, men kannar saman við ørðum serfrøðingum greiningarúrslitið.
Síðani skriva vit tær eina frágreiðing. Frágreiðingin ger tær greitt, um tú ber nevndu úrbregði ella ikki.
Tað ganga einar 4-5 vikur frá vit fáa spýttroyndina, til tit kunnu vænta svar.
1. Skráset keypið.
Fyll út bíleggingarfrymilin og vel gjaldshátt. Legg til merkis, at tú kanst bíleggja sum Einstaklingur, Par ella sum Familja (í mesta lagi 5 persónar).
2. Saliva KIT content
Tá inngjaldið er skrásett, fáa tit eitt ”Oragene”-rør/bikar at spýta í við postinum. Les og fylg vegleiðingini, (Ella sí nýtsluvegleiðingina á video niðanfyri).
3. Spýt upp til svørtu strikuna
Spýt til fylt er upp til svørtu strikuna á rørinum/bikarinum – tað kann taka eina løtu. Minst til ikki at hava etið ella annað, í minsta lagi 30 min fammanundan at spýtt verður.
4. “Klikka” lokið á
Legg lokið á soleiðis, at vætan í lok-rúminum rennur niður og blandast við restini.
5. Skrúva trakt-lokið av
Skrúa síðani hetta (trakt)-lokið av. Halt rørið lodrætt, so vætan ikki rennur úr.
6. Skrúva nýggja einfalda lokið á
Skrúa nýggja, einfalda, bláa lokið á – skrúva til tætt er
7. Vend at blanda
Vend rørinum nakrar ferðir, so alt verður væl blandað.
8. Legg rørið íaftur plastbjálvan
Legg rørið/bikarið íaftur plastbjálvan. Koyr tað í ein boblu-brævbjálva og send okkum á Amplexa Genetics brævið.
9. 4-5 vikur eftir er svarið klárt
Tá Amplexa Genetics hevur móttikið spýttrørið, draga vit DNA úr royndini, og byrja at kanna..
Einar 4-5 vikur seinni er kanningarsvarið klárt.
Oragene spýtt uppsamling
Amplexa Genetics A/S
Sverigesgade 24
DK-5000 Odense C,
Denmark
Tel. +45 66 11 66 28
Opening hours: Mon-Fri: 9:00-15:00
CVR nr. 29428441
info@amplexa.com
Bank Name: Danske Bank
SWIFT: DABADKKK
For payment in DKK:
Reg. nr.: 3596
Account nr.: 3362237343
IBAN: DK1230003362237343
For payment in EURO:
Reg. nr.: 3596
Account nr.: 3600085980
IBAN: DK4030003600085980


text:
Filmsupptøkur á HBO: Yvir Sørvágsfirði við luftballón
Tað er ikki bara James Bond, sum verður tikið upp í Føroyum
James Bond filmsupptøkunum úr Kalsoynni verða vit noydd at bíða eftir til einaferð í vár, men longu nú ber til at síggja aðrar hugtakandi filmsupptøkur, sum eru gjørdar í Føroyum.
Talan er um røðina “His Dark Materials”, sum sæst á HBO.
Í fyrsta parti av nýggjasta umfarinum, sum sæst á HBO næstu vikurnar, eru vakrar náttúru myndir úr Føroyum. Yvir Vestmannasundi og yvir Sørvágsfirði.
Í fyrstu myndini sveimar ein luftballón framvið Trøllkonufingri. Í bakgrundini sæst Skælingsfjall.
Í aðru myndini sveimar luftballónin móti Norðradali, og á triðju myndini er luftballónin yvir Sørvágsfirði, og útsýni er yvir Drangarnar, Tindhólm, Gáshólm og Mykines.
His Dark Materials sæst á HBO Nordic.


text:
So eru endaligu startlistarnir til FM ung klárir. Teir finnast allir niðanfyri. Raðfylgjan er í aldursflokkum og so í greinunum spurt, langspurt, miðtein, boðrenning, lop og kast. Kappingarnar byrja kl. 10.00 leygardagin og halda fram til umleið kl. 14.00 tá boðrenningarnar eru lidnar. Sunnudagin verður byrjað kl. 12.30 við skrúðgongu, og so byrja kappingarnar kl. 13.00 og halda fram til umleið kl. 16.30 tá boðrenningarnar eru lidnar.
Meiri kunning um ymisk praktisk viðurskifti kemur einaferð í morgin.