text:
Vælvitandi um gengistrupulleikan við at ummæla eitt tiltak í tí Listasavni, eg sjálvur eri nevndarformaður fyri, so kann eg ikki lata vera við at festa hesar reglur á teldu.
Við at eg geri vart við gegnistrupulleikan, so hvørvir hann kanska, men her er sum so eingin veruligur gegnistrupulleiki, tí hetta er ikki eitt ummæli, men eitt gleðisgeyl yvir tað fantastisku ríku mentanaruppliving, ið eg fekk á Listasavninum á Sandi í gjár.
Eg og umleið hálvt hundra onnur, fingu eina so stóra uppliving, at tað tykist synd, at øll onnur ikki sluppu at uppliva hana.
Á veg til Havnar aftur, mentunarliga mettur og nøktaður, hugsaði eg, um hæddarpunkt, men mátti í mínum stilla sinni staðfesta, at tiltakið var so javnt frálíkt, á so nógvan ymiskan hátt, at tað er torført at taka nakað framum, uttan beinanvegin at nevna okkurt annað.
So ístaðin fyri at fara stigbýta í góðsku fari eg at gleðast kronologiskt. Savnsleiðarin Súsan í Jákupsstovu, ið hevði sett saman eina tað bestu mentunarskránna, sum er sædd á hesum klettum, bjóðaði okkum vælkomnum í hesar fantastisku karmar, har akustikkur er so frálíkur, og har eingin mikrofon var neyðug.
Borgarstjórin á Sandi byrjaði tiltakið við ein frálíkari røðu, ið bar brá av, at Sands kommuna sær stórar møguleikar, ið teimum ætlunum, ið vit hava fyri savnið, og tað kann bert gleða okkum í nevndini at frætta.
Tónleikurin hjá Sunleifi
Síðan var tónleikur á skránni, og tað var tónleikur í heimsflokki, Sunleif Rasmussen, okkara altjóða viðurkenda tónaskald, ið tó er so lokalur, at hann er uppvaksin beint við savnið, var á skránni. Ikki bert tónleikurin var á skránni, nei Sunleif sjálvur var eisini á skránni.
Á sera pedagogiskan hátt, gav hann okkum innlit í sín tónleik, og sínar tankar í sambandi við tónleikin. Ólavur Jakobsen spældi eitt gittarstykkið, hjá Sunleifi. Her rann akustikkur, verkið og framførslan saman í eina stórasligna eind. Halt kipp, sum tað var gott.
Síðan var Michala Petri á skránni, saman við Sunleifi gav hon í øllum førum mær eina heilt nýggja fatan av blokkfloytum. Bæði teknikkir og nógvu ymisku floyturnar hon skuldi brúka vóru presenteraðar, áðrenn hon framførdi eitt fantastiskt verk hjá Sunleifi. Serliga var tað næsti partur av verkinum, har hon sang ein tóna, meðan hon spældi ein annan á floytuna, sum onkursvegna tók meg í sálina.
Eg havi ikki orð fyri hvussu frálík Ólavur og Michala eru, men sum við øllum fantastiskum tónleikarum, so virka tey eitt við síni ljóðføri.
Fittur gentubólkur
Tað mest hóskandi lýsingarorðið, ið eg havi til at lýsa Lív Næs og hennara tónleik, er fitt ella fittur. Serliga í føroysku løgunum er ein tílík óskuld og fittleiki, sum saman við sjarmerandi røddini fær meg at smelta, og tað tyktist at vera galdandi fyri tey flestu, sum vóru á konsertini. Lív spælir nú saman við øðrum ungum kvinnum, ið syngja kór og spæla gittar við henni, og hetta klæðir henni. Fittu sjarmerandi sangirnir góvu tiltakinum eitt ungdommiligt ískoyti, og kensluna av onkrum óspiltum.
Kingo við Niels Midjord og Lúllanum
Eg má viðganga, at hóast eg havi verið serstakliga aktivur lurtari eftir føroyskum tónleiki, so havi eg ongantíð hoyrt útgávurnar ellar konsertirnar hjá Niels Midjord við Kingosangi. Eg havi stýrt uttanum, tí eg veruliga ikki helt, tað vera nakað fyri meg. Tí var hesin parturin av tiltakinum bestemt heldur ikki tann, sum eg gleddi meg mest til. Men teir báðir Niels Midjord og Lúllin høvdu ikki sungið nógvar reglur, áðrenn eg var seldur. Hetta var nakað so fantastiskt, erligt, hjartaligt og framum alt vakurt. Eg má beint út at keypa eina fløgu við hesum.
Tragikomiskur Heinesen
Tær báðar frailku sjónleikarkvinnurnar Gunnvá Zachariassen og Beinta Clothier, fóru síðan á pallin við leikinum Syndefaldet, ið byggir á eina søgu hjá William Heinesen. Ein leikur, ið tær framføra á gøtudonskum, og sum kann framførast í øllum hølum og umstøðum, og tað skal vera mitt inniliga ynski, at hetta kemur víða um. Sjálvandi skulu allir føroyingar síggja hetta, men eisini vóni eg, at fyritøkur, stovnar og myndugleikar, ið fáa útlendskar gestir, velja at visa sínum gestum hetta.
Leikurin var ein ferð gjøgnum stórar kenslur, og vit smíltust, flentu og høvdu hug at tára. Ikki bert tí søgan er so góð, men eisini tí at Gunnvá og Beinta spældu og fortaldu hana so framúrskarandi væl.
Ólavur Jakobsen hevði til høvið gjørt eitt violinstykkið hjá Willami Heinsen um til gittar, og frumframførdi hetta fyri okkum, og aftur her var tað undurfult, at hoyra henda fantastiska gittarleikara framføra í hesum fantastisku hølum, og eg vildi hildi, at hetta stykkið kundi átt eitt natúrligt pláss aftan á leikin í øðrum høpum eisini.
Poetryslam.fo
Eg má viðganga, at tann parturin av tiltakinum, ið eg frammanundan gleddi meg mest til, skjaldrasamanbrestin millum Vilhelminu Larsen og Carl Johan Jensen. Hesi bæði, sum á hvør sín hátt hava givið føroyskum skjaldrum nýtt lív, Vilhelmina við at dokumentera tey, umframt at læra hvørt mansbarn í Føroyum um hendan arv okkara í sjónvarpssendingum, og Carl Johan, sum við sínum nýtulkingum av skjaldrum hevur víst, at hetta er ein livandi list.
Hóast vónirnar vóru stórar, so var veruleikin uppaftur betur. Hetta var fantastiskt. Vilhelmina legði fyri, við at spyrja Carl Johan, um hansara kundu syngjast, tí hon mátti viðganga, at tey einastu skjaldrini, hon hevði hoyrt, vóru tey, sum mamma hennara sang fyri henni, tá hon skuldi sova. Carl Johan svaraði aftur, at hansara skjaldur ikki vóru til at sovna av, kanska heldur at vakna av, og so koyrdi tað bara, hann við sínum, og hon við teimum gomlu. Eg havi eftirhondini rættiliga ofta hoyrt Carl Johan við skjaldrum, men á Listasavninum fullu tey veruliga uppá pláss. Tí saman við tí siðbundna stendur tað nýggja nógv sterkari.
Gittar og floyta í himmalskari samanrenning
Áðrenn tiltakið endaði við listauppboðssølu, framførdu tey bæði Ólavur Jakobsen og Michala Petri saman. Tey spældu ymisk verk frá ymiskum tíðum og støðum, og hetta var einki minnið enn ein fullkomin endi, á einum frálíkum listadegi. Tey eru so góð hvør sær, men saman rann tónleikurin upp í eina hægri eind, tað var vakurt og meistarligt.
Eg noyðist at taka Michalu Petri fram, eg kann ikki siga annað, enn at eg fekk ein heilt nýggja fatan av blokkfloytuni hendan dagin. At sleppa at uppliva eitt so stórt tónlistarligt begávilsi, eitt tílíkt heimsnavn í tílíkum smáum og hugnaligum kørmum, tað kennist sum eitt privilegium.
Túsund takk fyri, øll tit sum gjørdu dagin so fantastiskan, tit sum framførdu, tit sum hugdu og lurtaðu, Súsan sum fyriskipaði, Símin sum hjálpti henni og øll tit sum lótu verk til uppboðssøluna. Túsund takk


c: text/html

text:
Miðjarðarhavslangasporl (langasporlsættin)
Coryphaenoides mediterraneus
(Giglioli, 1893)
Stødd: Tað verður í minsta lagi 73 cm langt.
Dýpi: Tað er úr 1000 m niður á 3000 m, bæði við botnin og uppi í sjónum.
Litur: Tað er brúnligt, dimmari við kápuna.
Teinar: R1 10-12; U 17-20; B 10-14.
Lýsing: Miðjarðarhavslangasporl er tjúkkast framman um bulin, mjækkar javnt aftur í sporlsendan. Tað hevur tvær ryggfjaðrar, fremra er høg og stutt, smátent framman, aftara long og lág, kemur bert akkurát undan. Gotfjøðurin, ið er longri enn aftara ryggfjøður, er rættiliga høg og er frá gotinum aftur í sporlsendan. Aftara ryggfjøður og gotfjøðurin renna saman í ein spíss. Tað hevur rættiliga stóran kjaft. Mestsum flatan trant. Gotið er beint undir fremru ryggfjøður. Strikan bogar nakað oman fyri uggafjøðurina.
Eyðkenni: Javnt mjækkandi kroppurin, kubbuti tranturin. Gotfjøðurin kemur fram á hálvar uggafjaðrarnar og búkfjaðrarnar. Fremra ryggfjøðurin er smátent framman. Langar búkfjaðrar. Eygnatvørmátið er í stødd sum ella størri enn tranturin.
Týdningur: Tað hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Middelhavsskolæst, en: Mediterranean grenadier, ís: Loðhali
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Toskafiskar Gadiformes
Hópurin við toskafiskum hevur 9 ættir 75 slektir og 555 sløg.
Undir Føroyum eru 5 ættir ið hava 26 slektir og 36 sløg:
Teir hava heldur stórligt høvd. Teir hava eina til tríggjar ryggfjaðrar og eina ella tvær gotfjaðrar, summir hava stert, aðrir bert ein spíss. Á nøkrum sløgum er roðslan lítil og sløtt, á øðrum stór og rísin. Á flestu sløgunum eru uggafjaðrarnar aftari enn búkfjaðrarnar.
Nógv av sløgunum hava grunnnøs.
Teir eru bæði á grunnum og djúpum vatni. Við Føroyar liva allir toskafiskarnir í sjónum, men okkurt slag úti í heimi er í feskum vatni, og nøkur eru í blandingsvatni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hanna Jensen - Munnligur fyrispurningur til Rigmor Dam, landsstýriskvinnu um snikkaraútbúgvingina
Munnligur fyrispurningur til Rigmor Dam um snikkaraútbúgvingina
1) Hví er skúlaskeiðið til snikkaraútbúgvingina steðgað í Føroyum?
2) Hvør er kostnaðurin av at hava skúlaskeiðið til snikkaraútbúgvingina í Føroyum?
3) Eru møguleikar fyri samlestri við aðrar útbúgvingar innan timburøkið?
4) Nær kunnu vit vænta at fáa niðurstøðurnar av eftirmetingararbeiðinum av yrkisútbúgvingarøkinum?
Viðmerkingar:
Tað frættist frá yrkisútbúgvingarøkinum, at avgerð er tikin um at skúlaskeiðið til snikkaraútbúgvingina ikki longur skal liggja í Føroyum. Tað kann undra, at hendan avgerð er tikin, áðrenn niðurstøðurnar av eftirmetingararbeiðinum av yrkisútbúgvingarskipanini eru kendar. Rákið um at lesa óg útbúgva seg í Føroyum talar eisini ímóti at steðga eini so grundleggjandi skúlagongd her í landinum.
Tí verða hesir spurningar settir.
Hanna Jensen, Framsókn


text:
Tuesday, May 1, 2018
Pind heldur enn føroyskt tvass
Greið raðfesting hjá teimum báðu stóru portalunum in.fo og portal.fo hendan altjóða arbeiðardagin.
Ikki eitt orð um 1. mai í Føroyum ella røðurnar (jú eitt orð um at fá fólk vóru á Vaglinum og myndir!), men báðir portalarnir velja at tveita seg yvir, at ein danskur ráðharri í gransking leggur frá sær.
Og portalurin kann so eisini kunna okkum um, at fólk eru handtikin í Danmark.
Sama skil á Vágaportalinum.
Men á Vágaportalinum er so eitt lesarabræv - haldi eg - frá Hervør Pálsdóttir, forkvinnu í Unga Tjóðveldi, sum hevur við 1. mai í Føroyum at gera.
Tað er frægari við Norðlýsinum og Kringvarpinum - tey vita, hví tey eru til.
Norðlýsið skrivar um røðuna, sum Absalon Hansen úr Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag helt og tey, sum bara lesa Norðlýsið fáa einki at vita um ein danskan ráðharra - tey mugu sættast við føroysk tíðindi.
Og tey sum skara burturúr er Kringvarpið - á tann góða háttin.
Nón viðgjørdi 1. mai í sendingini í dag - ok ein stutta túr til Danmarkar máttu vit, men ein frálík sending, sum enn einaferð vísti, at Nón so sanniliag hevur lyft seinnapartin í kringvarpinum upp á eitt høgt journalistisk stig.
Og á heimasíðuni fleiri røður, sum eru hildnar 1. mai.
Og heldur ikki har eitt orð um danska raðharran.
Sigi bara gott, at at vit hava Norðlýsið og Kringvarpið, um áhugin fyrst og fresmt stendur til føroysk viðurskifti á altjóða arbeiðadegnum.
Sent hevur Øssur Winthereig kl. 19:22 Links to this post
Tuesday, April 24, 2018
Tunnubumba tveitt inn í KvF
Uppgerðin við aktivistiska journalistikkin er neyðug, men tingsins sniðálop er óneyðugt, og mentamálaráðið skuldi samráðst um vápnahvíld heldur enn at bumba.
Misálitið á Rigmor Dam í dag lýsti mest, at verandi andstøðuflokkar yvirhøvur ongan áhuga hava í at bøta um fjølbroytnið og trúvirðið hjá Kringvarpinum. Men royndu at brúka hetta høvið at sáða illgruna og misálit á kringvarpið.
Hetta gjørdi einki gott, at slíkir útspillandi og óndsinnaðir tinglimir skuldu draga kringvarpið gjøgnum tað skitna og dálkaða díkið, sum teir í dag demmaðu í løgtinginum.
Tí hetta er álvarsamari enn so, tá vit hugsa um kringvarpið sum eina verju av fólkaræði og fjølbroytni.
Øll sjónarmið við
Tann seinasti dokumentarurin um skattamálið vísti, hvussu kringvarpið valdi at leggja seg á aktivistisku linjuna hjá Astrup og halda onnur sjónarmið uttanfyri. Og tann, sum helt hondina yvir hesum journalistikki var tíðindaleiðarin. Tey, sum talaðu at - ella spurdu - fingu ikki nógv viðhald. Nýggi stjórin - óroyndur í journalistikki - fekk at vita, at hann skuldi ikki lata sum um hann var stjóri. Har vóru aðrir valdsstrukturar galdandi í KvF - og teir stóðu tíðindaleiðarin og hennara fylgisveinar fyri: atfinningar máttu ikki koma, eftirmeting av sendingini skuldi stýrast, øll uttan onkur úrvaldur skuldu halda seg burtur.
Tá hetta ikki lagaði seg eftir høvdinum hjá tíðindaleiðaranum, so eksploderaði húsið - fór í fleiri partar, sum fóru upp í móti hvørjum øðrum og - sum mær er sagt - førdi til hjartabankan fleiri staðni í húsinum. Tíðindaleiðarin sjálv fór í eitt annað gir, sum eisini Mentamálaráðið í síni niðurstøðu sigur var ov nógv av tí góða og sum ógjørligt var hjá nýggja stjóranum at slúka.
Uppgerð við gamlan valdsstruktur
Hetta var ein uppgerð við ein valdsstruktur og eina journalistiska linju, sum eg havi kallað tann aktivistiska journalistikkin, sum stendur upp í móti tí klassiska journalistikkinum.
Gott vit hava ein skipan, har ein uppsagdur deildarleiðari í Kringvarpinum kann kæra til ein hægri myndugleika. Til ber at ivast í, um Mentamálaráðið er rætti myndugleikin, um armslongdarprinsippið skal galda, men kæran er viðgjørd, og onki - haldi eg - er nakar politikkur blandaður upp í viðgerðina.
Tað sum eg haldi er synd er, at niðurstøðan hjá Mentamálaráðnum er at tveita eina tunnubumbu inn aftur í Kringvarpið, tá tey ikki bara ógilda uppsøgnina, men senda tíðindaleiðaran aftur til arbeiðis. Tá nú Mentamálaráðið er kærustovnur, átti jú Mentamálaráðið best at vita, at vilt tú stovninum tað besta, vilt tú fjálga um arbeiðsviðurskiftini, vilt tú steðga hjartabankanini hjá medarbeiðarunum, so skuldi Mentamálaráðið roynt at funnið eina loysn, sum bæði gav tíðindaleiðaranum tað, sum hon hevði krav upp á og sum vardi kringvarpið, sum eitt vælskipað arbeiðspláss.
Vænti ikki, at har var brúk fyri eini tunnubumbu.
Og heldur ikki teimum eitursálopum, sum andstøðan í dag sprændi inn í Kringvarpið.
(Mynd lænt frá portal.fo)
Sent hevur Øssur Winthereig kl. 20:41 Links to this post
Tuesday, December 12, 2017
Stríðið um journalistiska sannleikan
Eg havi vanliga ikki verið so pírin í mínum viðmerkingum til gongdina í Kringvarpi Føroya. Men tað havi eg verið síðani tíðindaleiðarin fekk ætlanarskriv.
Var spurdur av Sosialinum um at viðmerkja í meiri breiðum høpi, men í roynd og veru tordi eg ikki, tí eg hevði ikki fult álit á, hvussu Sosialurin kundi finna upp á at brúka tað, sum eg nú einaferð segði.
Tí Sosialurin hevur lagt seg í kjalarvørrin á teimum, sum við øllum snildum - penum og ljótum - royna at murumyrða nýggja stjóran í Kringvarpinum.
Sjálvur endaði eg í hesum stríðnum millum nýggja stjóran og tey sum eg havi hug at skuldseta fyri at vera murudrápsfólk.
Eg skuldi leiða ein eftirmetingarbólk, ið skuldi eftirmeta journalistiska dekningin av sonevnda skattamálinum. Haldi meg vita, at journalisturin sum gjørdi sendingina um skattamálið, og onnur við, vildu ikki hoyra talan um, at eg skuldi vera við í nakrari eftirmeting. Og grundgevingin var, at eg hevði verið atfinningarsamur móti seinnu sendingini um skattamálið. Eg hevði brúkt orðið manipulasjón um brotið, har Suni Schwartz EIK-stjóri og Eyðun Mørkøre TAKS-stjóri vóru settir upp móti hvørjum øðrum, men brotið var frá eini bókaframløgu á Hotel Hafnia og hevði einki við skattamálið at gera. Hetta haldi eg enn vera manipulasjón.
At summi á tíðindadeildini ikki hildu nakað vera galið í at brúka fólk, sum høvdu róst somu sending og sama dekningi sigur mær so mikið, at tær moralsku reglur, sum tey halda skuldu galda fyri onnur - ikki eru galdandi fyri tey sjálvi.
At journalisturin heldur seg kunna sita í sjónvarpinum og flenna aftaná eina samrøðu við Eyðun Mørkøre kemur honum ikki til hugs, kann seta spurnatekin við hansara egna óhefni. Nei aðrar reglur galda fyri journalistin enn fyri onnur.
Og tað er júst hetta, sum hevur eyðkent journalistikkin í summum av teimum stóru dokumentarunum: Nevnliga, at tey, sum ikki hóska inn í valda sannleikan, skulu ikki hoyrast og í ringasta føri spottast.
Fiskivinnusemja í kringvarpinum
At hetta ikki er nakað eindømi vísti ein hending, ið eg var úti fyri eftir at hava havt Hans í Líðini sum gest í sendingini Afturáaftur. Hans í Líðini tosaði sína søk fyri at loyva fleiri skipum at trola – ella pløga, sum hann kallar tað – botnin. Eg gjørdi vart við í sendingini, at Hans í Líðini framleiðir trollemmar.
At hetta sjónarmiðið var sloppið framat, førdi við sær, at ein journalistur kom í øðini til mín og segði: Tú oyðileggur allan fiskivinnudiskursin hjá okkum.
Hetta gjørdi meg sera kløkkan. At onkur hevði onkra skipaða ætlan, sum eg eftir øllum at døma hevði verið óvitandi um. Ja, ikki hevði eg væntað, at eg skuldi skriva hetta alment, men tað skakaði meg.
Uppgerð um journalistikk
Tað sum hendir í Kringvarpinum í løtuni er ikki nøkur uppgerð við kritiskan journalistikk, men verður kanska ein uppgerð við tað slagið av journalistikki, sum kann nevnast aktivistiskur journalistikkur.
Í kringvarpinum verður nevnliga dagliga gjørdur kritiskur journalistikkur av tí klassiska slagnum, har journalisturin og miðilin ikki gerast partur í einum máli og har ynskið er at lýsa eitt evni gjølla og breitt.
Tíðindaleiðarin og einstakir journalistar hava staðið fyri tí slagnum av journalistikki, har miðilin ger seg til part í málinum og ikki hevur greiða intensjón at lýsa eitt mál so breitt sum til ber.
Tað slagið av journalistikki verður merkt av, at journalisturin hevur rætt, og tað kann lættliga ávirka kelduval, vinklar og blindvinklar.
Hetta slagið av aktivistiskum journalistikki hevur eyðkent Kringvarpið i nøkur ár - eisini áðrenn Johnny í Grótinum tók við sum stjóri.
Skattamálið er dømi um eina aktivistiska journalistiska framleiðslu. Journalisturin heldur seg hava 100 prosent vitan um rættin ella manglandi rættin til ein skattafrádrátt. Og 100 prosent vitan, at EIK hevur villeitt TAKS við vilja.
Og tá er næsta stigið so sjálvsagt: at døma heldur enn at upplýsa og nuansera.
Hetta er eitt slag av journalistikki, sum ikki er forboðin, men sum krevur ómetaliga nógv umhugsni - eisini etiskt umhugsni.
Har haldi eg, at dømi eru um tvørrandi umhugsni, tá td. málið um skattafrádráttin tykist vera lýst at kalla bara frá einari síðu.
Fjølmiðlar skulu ikki døma
Eisini hevði fjølmiðlanevndin rætt, tá hon í sambandi við viðgerð av fyrru sendingini um Skattamálið, nevndi, at fjølmiðlar eiga ikki at døma - tað skulu vit lata dómstólarnar um. Kringvarpið fekk ikki átalu frá fjølmiðlanevndini fyri sendingina, tí bankar og slíkir stórir aktørar mugu finna seg í meiri enn aðrir smærri aktørar.
Sanniliga mugu makthavararnir gjarna rista í buksunum, tá ein so stórur public service-miðil setir tey undir sjóneykuna, sum sita við valdinum. Men eg haldi, at tað eigur at gerast við klassisku fakligu dygdunum, heldur enn teimum aktivistisku.
Tí hinumegin hendan aktivistiska journalistikkin stendur tann klassiski journalistikkurin, har ynskið er at lýsa eitt mál so gjølla, sum til ber við tí greiðu intensjón at lova øllum sjónarmiðum framat. Uttan at gera seg sjálvan til ein aktivistiskan part í málinum.
Vátta egnan sannleika
Tað er trupult beint nú kroysta eitt fakligt kjak inn í tað almenna klandrið, sum er millum stjóran og tíðindaleiðaran.
Men kortini mugu vit royna at flisa persónsútspillingarnar frá.
Sosialurin og Kringvarpið valdu beinanvegin at døma EIK. Um vit nakrantíð fáa fulla greiðu á, um EIK við vilja royndi at villeiða TAKS, er ivasamt, tí vit vita ikki, hvat fútin endar við at gera. Eitt er spurningurin um EIK hevði rætt til nakran frádrátt og hin um EIK við vilja royndi at villeiða TAKS.
Alt bendir á, at Jørn Astrup Hansen hevur verið høvuðskelda til lýsingina hjá Kringvarpinum.
Men tað ger ikki, at skattamálið vendir skeivt í fyrstu syftu. Nógvur kritiskur journalistikkur byrjar við eini ónøgdari keldu, sum kennir seg vrangt viðfarna, og so verður bygt uppá.
Tað er í tí gongdini, at journalistikkurin fer yvir í aktivistiskan journalistikk. Tað er her kelduvalið tódnar og næstan alt bara snýr seg at vátta ta fatan, sum er galdandi millum tey ráðandi á redaksjónini.
Sum fjølmiðlanevndin eisini nevnir um fyrstu sendingina: "sendingin kann tykjast eitt sindur eintáttað, tí talan er um fáar keldur og ongar keldukritiskar spurningar". Men sum fjølmiðlanevnin eisini sigur "Hinvegin er trupult at fáa javnvág í, tá EIK ikki vil viðvirka."
Og tað er júst í hesum førinum, tá ein partur ikki vil vera við, at ymisk atlit - eisini etisk - gera seg galdandi. Í fyrsta lagi skal tað ikki forða journalistum at gera ein søgu, at ein partur noktar at vera við. Í øðrum lagi setur tað stór etisk krøv til journalistin, tá so at siga bara onnur síðan vil úttala seg. Tað setur eisini stór etisk krøv til journalistin, um fleiri keldur eru ónevndar.
Gloymdir vinklar
Í sendingunum um skattamálið verður ikki granskað í, hví Jørn Astrup Hansen er so grammur at leggja eftir leiðsluni í EIK. Heldur ikki verður granskað serliga væl í leiklutinum hjá SPEKT, sum bæði tekur sær æruna av "goodwill"-modellinum og seinni ikki vil kennast við tað. Astrup er við, men tað merkir ikki, at hann ikki skal viðgerast keldukritiskt. Skjøl frá SPEKT er við, men ikki nógvur keldukritikkur.
Granskað verður heldur ikki serliga væl, um tað kanska er Bankapakki 1, sum er skrúvaður soleiðis saman, at óvissa er um, hvussu hann virkar eftir donskum skattalógum og hvussu hann virkar eftir føroyskum skattalógum. Kanska er hetta eitt torskilt mál, har teir stóru klandast um at fáa rætt, tí eingin púra greitt hevur rætt.
Heldur ikki eru føroyskir - óheftir - serfrøðingar tiknir við.
Hetta er ikki neyðturviliga spurningar, sum høvdu broytt niðurstøðuna, men hetta eru spurningar sum høvdu nuanserað dekningin, so hann ikki var so tætt knýttur at einum sannleika – í hesum førinum tí hjá Jørn Astrup Hansen.
Tíðindaleiðarin og journalisturin hava vart aktivistiska journalistikkin, sum tann einasta rætta. Tað geri eg ikki, tó at eg dugi at síggja at hann kann hava kvalitetir.
Men teir kvalitetirnir hvørva, um høvuðsendamálið er at vátta egnan sannleika.
Eg dugi at síggja, at hetta er eitt stríð um framtíðar journalistikkin í Kringvarpinum - í miðlamastodontinum.
Um nýggi stjórin megnar at venda gongdini - tað veit eg ikki, men eg stúri fyri framtíðini hjá public-service stovninum, um tann aktivistiska linjan verður tann galdandi.
Sent hevur Øssur Winthereig kl. 14:18 Links to this post
Tuesday, November 28, 2017
Nýggjur mergur blásast í KvF
Tá eitt krov er sundurlimað ber ikki til, sum hjá Tóri í norrønu gudalæruni at ganda tað livandi aftur.
Kringvarpið er í løtuni sundurlimað, har høvur liggur fyri seg og limirnir liggja í tilvildarligari skipan í pappeskjuni.
Tá Tórur og Loki máttu gista hjá einum bóndahjúnum, slaktaði Tórur sínar geitir og bað øll um at tveita beinini aftur á skinnið, tí so reistust geitirnar aftur á lívi. Sonurin í húsinum Tjalvi breyt eitt bein og seyg mergin úr tí áðrenn hann tveitti tað á skinnið. Og tá geitirnar reistust, var onnur halt.
Øði fleyg í Tór - bóndin var harmur – og endin var, at Tórur og Loki tóku bæði Tjalva og systrina Røskvu við sær.
Her er tørvur á Tóri at ganda alt í pappeskuni aftur til eina livandi veru. Men vandi er fyri, at geitin ikki bara fer at halta á einum beini. Sær út sum mergurin er sogin úr fleiri beinum, so geitin als ikki verður gongufør.
Nýmótans djóralæknavísindi má blása nýggjan merg í beinini og leggja lagaligt gips um, so geitin ikki bara verður gongufør, men eisini kann spæla og spela avtstað.
Og verða til ta nyttu sum hon kann og eigur.
Sent hevur Øssur Winthereig kl. 12:29 Links to this post
Friday, November 3, 2017
Okkara sannleikar skulu ikki órógvast
Eg havi ikki skrepuna av, um EIK hevði rætt til frádrátt ella ikki. Heldur ikki um EIK royndi at villeiða TAKS. Men seinastu vikurnar benda á, at ræðslan fyri atfinningum at journalistiska dekninginum er øgilig.
Men Barbara skrivaði ikki eitt orð nakrastaðni um okkara samrøðu.
Eg hevði skilt á in.fo sama morgun, at høvið hjá kringvarpsstjóranum var skuldsetingar frá Símuni Absalonsen um journalistikkin hjá Kringvarpinum.
Onkuntíð(!) eri eg nokk so sannførdur og bersøgin, men tað var eg ikki hendan fyrrapartin, tá Barbara ringdi.
Men eg svaraði, at tað var ikki so býtt hugskot, sum stjórin hevði fingið. Tí tað vísti ein opinleika, har stovnurin bað fólk uttanifrá eftirmeta í einum so stórum máli. Fjølmiðlanevndin er longu til, og miðlarnir hava so nøkulunda virðing fyri avgerðunum. Eg var eisini greiður yvir, at hetta var ikki so vanligt, men kortini helt eg, at tað var djarvt og vísti ein vilja at gloppa dyrnar inn til miðla-mastodontin.
Gamaní var talan um eina kærunevnd, men kanska kundi hon í hesum føri átaka sær eina eftirmeting, sjálvt um tað strangt tikið ikki var arbeiðið hjá nevndini.
Eg nevndi eisini fyri Barbaru, at eg haldi, at Kringvarpið er blivið ein alt ov stórur risi ella mastodontur í miðlaheiminum. Eingin annar hevur nakran kjans, um Kringvarpið velur síðu og setur allar sína megi aftanfyri. Eg fór so langt at siga, at hetta var Pravda-kent. Pravda var almenna blaðið hjá sovjettiska kommunistaflokkinum, og Pravda merkir sannleikin. Har stóð sannleikin og hann mátti ikki órógvast.
Eg gloymdi at nevna, at tá so eisini Sosialurin velur síðu saman við Kringvarpinum, ja tá verður støðan enn verri. Ja, so álvarsom, at eg haldi tað kann hótta fólkaræðið. Haldi ikki, at Kringvarpið á nakran hátt ella Sosialurin á nakran hátt eru hóttanir móti fólkaræðinum, men haldi, at eitt miðlalandslag, har ein miðil situr at næstan øllum kann hótta fólkaræðið.
Eg helt, at ein roynd kundi verið at býtt tíðindadeildina í Kringvarpinum upp í tvær tíðindaredaksjónir ella kanska tríggjar – eina til netið.
Eg nevndi eisini, at eg havi skift meining og haldi nú, at summar Public-service-uppgávur kunnu leggjast uttan fyri Kringvarpið – í minsta lagi sum ein roynd.
Eg haldi eisini, at vit eiga at umhugsa at gera ein nýggja útvarpsrás uttan fyri KvF, sum fær part av kringvarpspengunum.
Men ikki eitt orð var at síggja aftur nakrastaðni.
Mikudag 11. oktober skrivar Barbara til mín, at hon heldur enn at skriva eina grein til in.fo vil gera meiri burtur út samrøðuni seinni, tí sjónarmiðini vóru áhugaverd.
Og friður veri við tí.
Sjálvur havi eg ofta ringt til keldur uttan at brúka nakað yvirhøvur, so tað knarri eg ikki um.
Fríggjadag 13. oktober spurdi kringvarpsstjórin meg, um eg vildi leiða eina eftirmeting av dekninginum av skattamálinum í Kringvarpinum.
Tað vildi eg fegin. Eg er fleiri ferðir áður biðin um at gera eftirmetingar av sendingum og sendirøðum í Kringvarpinum – tó ikki á tíðindadeildini.
Kallaði inn til fund mánamorgun 16. oktober. Leiðslan hevði biðið trý starvsfólk á stovninum um at vera við, og stjórin greiddi okkum frá, hvat arbeiðssetningurin skuldi vera.
Eg helt, at hetta sá spennandi út. Hetta var jú bara ein eftirmeting av breiða dekninginum av skattamálinum.
Vit fóru hvør til sítt, og eg kallaði inn til fundar aftur tveir dagar seinni.
Eg visti væl, at eg var nokk so kontroversiellur millum summar leiðandi medarbeiðarar á tíðindadeildini. Men tað skuldi ikki forða mær fyri at leiða eina fakliga eftirmeting – helt eg.Men sama kvøld skrivar stjórin til mín, at hann kortini ikki kann brúka meg í nakrari eftirmeting. Grundgeving fekk eg onga og bað heldur ikki um nakra.Nú skilji eg, at ein dagføring hjá mær á Facebook var grundgeving fyri, at eg ikki kundi vera við.
26. mars skrivaði eg á Facebook:
”Eg, sum fái áleið hálva mánaðarløn frá KVF fyri sendingina Afturáaftur, kann ikki á nakran hátt taka undir við tí manipulasjón, sum var gjørd í seinnu sending um skattamálið hjá EIK. Hugsi um, at myndir og ljóð av Súna Schwartz og Eyðun Mørkøre frá eini bókaframløgu á Hafnia, verða flættaðar inn í sendingina, sum undirbyggjandi partar. Skulu KvF og kritiskur journalistikkur yvirhøvur takast í álvara má slíkt svans fáa avleiðingar.”
Í seinni helvt av oktober skrivaði Sveinur Tróndarson tvær greinar á Norðlýsinum um skattamálið. Eitt nú dokumenteraði Sveinur, hvussu SPEKT tók sær æruna av, at talan kanska var um eitt skattligt good-will, sum kundi avskrivast yvir 10 ár, men at EIK skuldi spyrja TAKS fyrst.
Hann dokumenteraði eisini, hvussu SPEKT seinni vendi 180 stig og segði seg kortini ikki taka undir við sínum egna barni.
Í sendingini ”Skattamálið II” var sagt soleiðis um, at onki var nevnt um good-will í roknskapinum 2010-2011: ”Hendan ognin – um goodwill upp á eina hálva milljard – sær tí út til at vera íspunnin eftir almenna roknskapin 2010-2011.”Tað kundi kanska havt áhuga at spurt, um tað júst var SPEKT, sum hevði uppfunnið, ja, ella íspunnið good-will-konstruksjónina aftaná, at almenni roknskapurin fyri 2010-2011 var gjørdur. Hugsi, tá nú tað fleiri ferðir var víst til viðmerkingar frá júst SPEKT.
Eisini var sagt í sendingini: "EIK mótmælti harðliga, tá tað í apríl 2016 kom fram, at bankin í fleiri ár hevði fingið at vita frá sínum grannskoðarum, at bankin ikki hevði rætt til skattafrádráttin."
Sveinur dokumenteraði, at SPEKT í 2013 skrivaði, at bankin neyvan hevði rætt til ein samlaðan frádrátt, men hinvegin kanska til eitt skattligt good-will yvir 10 ár.
Hetta eru sjónarmið, sum ikki høvdu verið heilt óviðkomandi í samlaðu lýsingini, tí tað hevur týdning at vera nuanseraður við sínum skrivligu keldum.
Vandin við einum Pravda, er at sannleikin verður smíðaður eftir onkrum prinsippum, sum ikki eru journalistisk. Onnur atlit telja meiri. Hjá Pravda var tað atlitið til valdshavararnar – til statin. Men tað kunnu vera nógv onnur atlit, tá journalistisku prinsippini verða slept.
Í leiðreglunum fyri fjølmiðlasið er ein grein, sum umrøður val av heimildum ella keldum, sum vit vanliga rópa tað:
”Tað er góður fjølmiðlasiður at vera vandin í valinum av heimildum, og at eftirkanna, at upplýsingar frá heimildum eru rættar. Eisini er tað góður fjølmiðlasiður at stremba eftir fjølbroytni í valinum av heimildum. Heimildarvandnið herðist, um dulnevndar heimildir verða nýttar, ella um ein heimild gevur fjølmiðli einkarætt.”
Her sær fyri mær út sum, at Sosialurin og Kringvarpið hava valt somu linju í skattamálinum. Ikki fyri at lýsa ymisk sjónarmið, men fyri at gera alt, sum til ber fyri at undirbyggja egnan sannleika.
Og sjálvur havi eg ikki skrepuna av, hvør hevur rætt til frádrátt ella ikki. Heldur ikki um EIK royndi at villeiða TAKS.Men eg eri ikki eiðasørur, tá talan er um journalistisk prinsippir og journalistiskan dekning.
Í dag hugsi eg:
Kanska vildi Barbara ikki brúka nøkur orð frá mær – hvørki sum journalisti ella næstformanni í Føroyskum Miðlafólkum, tí eg gekk ikki nóg hvassliga í móti ætlanini hjá stjóranum at fáa eina óhefta eftirmeting. Um hon skrivaði nakað, so kundi tað síggja út, sum tað var eitt gott hugskot við eini eftirmeting.
Og kanska var trýst lagt – innanifrá - á stjóran í Kringvarpinum um, at eg skuldi ikki vera við til nakra eftirmeting í KvF, tí eg var kritiskur. Eg hevði jú skrivað á Facebook, at eg tók frástøðu frá manipulasjón. Var eg við, kundi tað síggja út, sum at onkrir spurningar kundu setast um journalistiska dekningin.
Eg giti, at Pravda hevði ikki nógvar journalistiskar eftirmetingar.
Og kanska skuldu greinarnar hjá Sveini Tróndarsyni ikki nevnast við einum orði – hvørki í Kringvarpinum ella Sosialinum - tí so kundi tað síggja út, sum at har vóru onkur sjónarmið í skattamálinum, sum ikki 100 prosent undirbygdu egnan journalistiskan dekning – egnan sannleika.
Øssur Winthereig, journalistur
Men Barbara skrivaði ikki eitt orð nakrastaðni um okkara samrøðu.
Eg hevði skilt á in.fo sama morgun, at høvið hjá kringvarpsstjóranum var skuldsetingar frá Símuni Absalonsen um journalistikkin hjá Kringvarpinum.
Onkuntíð(!) eri eg nokk so sannførdur og bersøgin, men tað var eg ikki hendan fyrrapartin, tá Barbara ringdi.
Men eg svaraði, at tað var ikki so býtt hugskot, sum stjórin hevði fingið. Tí tað vísti ein opinleika, har stovnurin bað fólk uttanifrá eftirmeta í einum so stórum máli. Fjølmiðlanevndin er longu til, og miðlarnir hava so nøkulunda virðing fyri avgerðunum. Eg var eisini greiður yvir, at hetta var ikki so vanligt, men kortini helt eg, at tað var djarvt og vísti ein vilja at gloppa dyrnar inn til miðla-mastodontin.
Gamaní var talan um eina kærunevnd, men kanska kundi hon í hesum føri átaka sær eina eftirmeting, sjálvt um tað strangt tikið ikki var arbeiðið hjá nevndini.
Eg nevndi eisini fyri Barbaru, at eg haldi, at Kringvarpið er blivið ein alt ov stórur risi ella mastodontur í miðlaheiminum. Eingin annar hevur nakran kjans, um Kringvarpið velur síðu og setur allar sína megi aftanfyri. Eg fór so langt at siga, at hetta var Pravda-kent. Pravda var almenna blaðið hjá sovjettiska kommunistaflokkinum, og Pravda merkir sannleikin. Har stóð sannleikin og hann mátti ikki órógvast.
Eg gloymdi at nevna, at tá so eisini Sosialurin velur síðu saman við Kringvarpinum, ja tá verður støðan enn verri. Ja, so álvarsom, at eg haldi tað kann hótta fólkaræðið. Haldi ikki, at Kringvarpið á nakran hátt ella Sosialurin á nakran hátt eru hóttanir móti fólkaræðinum, men haldi, at eitt miðlalandslag, har ein miðil situr at næstan øllum kann hótta fólkaræðið.
Eg helt, at ein roynd kundi verið at býtt tíðindadeildina í Kringvarpinum upp í tvær tíðindaredaksjónir ella kanska tríggjar – eina til netið.
Eg nevndi eisini, at eg havi skift meining og haldi nú, at summar Public-service-uppgávur kunnu leggjast uttan fyri Kringvarpið – í minsta lagi sum ein roynd.
Eg haldi eisini, at vit eiga at umhugsa at gera ein nýggja útvarpsrás uttan fyri KvF, sum fær part av kringvarpspengunum.
Men ikki eitt orð var at síggja aftur nakrastaðni.
Mikudag 11. oktober skrivar Barbara til mín, at hon heldur enn at skriva eina grein til in.fo vil gera meiri burtur út samrøðuni seinni, tí sjónarmiðini vóru áhugaverd.
Og friður veri við tí.
Sjálvur havi eg ofta ringt til keldur uttan at brúka nakað yvirhøvur, so tað knarri eg ikki um.
* * *
Fríggjadag 13. oktober spurdi kringvarpsstjórin meg, um eg vildi leiða eina eftirmeting av dekninginum av skattamálinum í Kringvarpinum.
Tað vildi eg fegin. Eg er fleiri ferðir áður biðin um at gera eftirmetingar av sendingum og sendirøðum í Kringvarpinum – tó ikki á tíðindadeildini.
Kallaði inn til fund mánamorgun 16. oktober. Leiðslan hevði biðið trý starvsfólk á stovninum um at vera við, og stjórin greiddi okkum frá, hvat arbeiðssetningurin skuldi vera.
Eg helt, at hetta sá spennandi út. Hetta var jú bara ein eftirmeting av breiða dekninginum av skattamálinum.
Vit fóru hvør til sítt, og eg kallaði inn til fundar aftur tveir dagar seinni.
Eg visti væl, at eg var nokk so kontroversiellur millum summar leiðandi medarbeiðarar á tíðindadeildini. Men tað skuldi ikki forða mær fyri at leiða eina fakliga eftirmeting – helt eg.Men sama kvøld skrivar stjórin til mín, at hann kortini ikki kann brúka meg í nakrari eftirmeting. Grundgeving fekk eg onga og bað heldur ikki um nakra.Nú skilji eg, at ein dagføring hjá mær á Facebook var grundgeving fyri, at eg ikki kundi vera við.
26. mars skrivaði eg á Facebook:
”Eg, sum fái áleið hálva mánaðarløn frá KVF fyri sendingina Afturáaftur, kann ikki á nakran hátt taka undir við tí manipulasjón, sum var gjørd í seinnu sending um skattamálið hjá EIK. Hugsi um, at myndir og ljóð av Súna Schwartz og Eyðun Mørkøre frá eini bókaframløgu á Hafnia, verða flættaðar inn í sendingina, sum undirbyggjandi partar. Skulu KvF og kritiskur journalistikkur yvirhøvur takast í álvara má slíkt svans fáa avleiðingar.”
* * *
Í seinni helvt av oktober skrivaði Sveinur Tróndarson tvær greinar á Norðlýsinum um skattamálið. Eitt nú dokumenteraði Sveinur, hvussu SPEKT tók sær æruna av, at talan kanska var um eitt skattligt good-will, sum kundi avskrivast yvir 10 ár, men at EIK skuldi spyrja TAKS fyrst.
Hann dokumenteraði eisini, hvussu SPEKT seinni vendi 180 stig og segði seg kortini ikki taka undir við sínum egna barni.
Í sendingini ”Skattamálið II” var sagt soleiðis um, at onki var nevnt um good-will í roknskapinum 2010-2011: ”Hendan ognin – um goodwill upp á eina hálva milljard – sær tí út til at vera íspunnin eftir almenna roknskapin 2010-2011.”Tað kundi kanska havt áhuga at spurt, um tað júst var SPEKT, sum hevði uppfunnið, ja, ella íspunnið good-will-konstruksjónina aftaná, at almenni roknskapurin fyri 2010-2011 var gjørdur. Hugsi, tá nú tað fleiri ferðir var víst til viðmerkingar frá júst SPEKT.
Eisini var sagt í sendingini: "EIK mótmælti harðliga, tá tað í apríl 2016 kom fram, at bankin í fleiri ár hevði fingið at vita frá sínum grannskoðarum, at bankin ikki hevði rætt til skattafrádráttin."
Sveinur dokumenteraði, at SPEKT í 2013 skrivaði, at bankin neyvan hevði rætt til ein samlaðan frádrátt, men hinvegin kanska til eitt skattligt good-will yvir 10 ár.
Hetta eru sjónarmið, sum ikki høvdu verið heilt óviðkomandi í samlaðu lýsingini, tí tað hevur týdning at vera nuanseraður við sínum skrivligu keldum.
* * *
Vandin við einum Pravda, er at sannleikin verður smíðaður eftir onkrum prinsippum, sum ikki eru journalistisk. Onnur atlit telja meiri. Hjá Pravda var tað atlitið til valdshavararnar – til statin. Men tað kunnu vera nógv onnur atlit, tá journalistisku prinsippini verða slept.
Í leiðreglunum fyri fjølmiðlasið er ein grein, sum umrøður val av heimildum ella keldum, sum vit vanliga rópa tað:
”Tað er góður fjølmiðlasiður at vera vandin í valinum av heimildum, og at eftirkanna, at upplýsingar frá heimildum eru rættar. Eisini er tað góður fjølmiðlasiður at stremba eftir fjølbroytni í valinum av heimildum. Heimildarvandnið herðist, um dulnevndar heimildir verða nýttar, ella um ein heimild gevur fjølmiðli einkarætt.”
Her sær fyri mær út sum, at Sosialurin og Kringvarpið hava valt somu linju í skattamálinum. Ikki fyri at lýsa ymisk sjónarmið, men fyri at gera alt, sum til ber fyri at undirbyggja egnan sannleika.
Og sjálvur havi eg ikki skrepuna av, hvør hevur rætt til frádrátt ella ikki. Heldur ikki um EIK royndi at villeiða TAKS.Men eg eri ikki eiðasørur, tá talan er um journalistisk prinsippir og journalistiskan dekning.
* * *
Í dag hugsi eg:
Kanska vildi Barbara ikki brúka nøkur orð frá mær – hvørki sum journalisti ella næstformanni í Føroyskum Miðlafólkum, tí eg gekk ikki nóg hvassliga í móti ætlanini hjá stjóranum at fáa eina óhefta eftirmeting. Um hon skrivaði nakað, so kundi tað síggja út, sum tað var eitt gott hugskot við eini eftirmeting.
Og kanska var trýst lagt – innanifrá - á stjóran í Kringvarpinum um, at eg skuldi ikki vera við til nakra eftirmeting í KvF, tí eg var kritiskur. Eg hevði jú skrivað á Facebook, at eg tók frástøðu frá manipulasjón. Var eg við, kundi tað síggja út, sum at onkrir spurningar kundu setast um journalistiska dekningin.
Eg giti, at Pravda hevði ikki nógvar journalistiskar eftirmetingar.
Og kanska skuldu greinarnar hjá Sveini Tróndarsyni ikki nevnast við einum orði – hvørki í Kringvarpinum ella Sosialinum - tí so kundi tað síggja út, sum at har vóru onkur sjónarmið í skattamálinum, sum ikki 100 prosent undirbygdu egnan journalistiskan dekning – egnan sannleika.
Øssur Winthereig, journalistur
Sent hevur Øssur Winthereig kl. 16:44 Links to this post
Wednesday, December 7, 2016
Public Service: Út úr egnum ekkó-kamari
Eg eri ein av teimum sum leingi havi argumenterað fyri, at Kringvarpið átti at samstarva við eitt nú áhugafelagsskapir um sendingar og tilfar. Ikki at sleppa meginregluni um redaktørábyrgd, men út frá einum demokratiskum sjónarmiði at lata miðlin upp fyri fleiri.
Hetta er eitt lítið ískoyti til kjakið um tann partin av Public Service-sáttmálanum, sum snýr seg um samstarv ið áhugafeløg.
Mín høvuðsgrund fyri hesum er, at tað kann verða ein máti at viðlíkahalda og uppbyggja álitið á og trúvirðið hjá einum almennum Public Service-miðli.
Í roynd og veru hugsi eg bara um ein máta at lova fleiri sjónarmiðum og áhugamálum framat - ein nýggjur arbeiðsháttur, sum byggir meiri á at lurta uttanfyri egið ekkókamar.
Mín varðhugi er, at álitið á almenna mastodontin, KvF, ikki er so høgt, sum tað kundi verið og sum tað eigur at vera. Og her haldi eg, at ein máti er at venda Public Service-hutakinum eitt sindur, so fólkið kring landið fær eina størri med-eigarakenslu til Kringvarpið.
Vit halda okkum vita
Vandin við einumm miðla-monopoli er, at tey, sum arbeiða har, halda seg vita við vissu, hvat hevur týdning, og hvat fólkið til eina og hvørja tíð vil hava. Tað gera vit kanska, men í Føroyum er ikki rættuliga nakar annar miðil at geva mótspæl.
Tí skal mótspælið koma annan veg, og tað ber væl til at seta tað í system.
Í dag verður samstarvað við privatar fyritøkur, umframt eitt nú Miðlahúsið og Dimmalætting. Ikki ein háttur at lata miðlarnar upp, men ein vegur at elitera miðlarnar og minkað um samlaða fjølbroytni.
Eg giti, at tað eru redaksjonell val, sum eru avgerandi, tá tilfar frá ráðstevnum endar í KvF, har medarbeiðarar verða keyptir sum orðsstýrarar hjá ymsum áhugafeløgum. Tað er so tað. Men hvussu við øðrum áhugafeløgum, sum ikki keypa medarbeiðarar í KvF sum orðstýrarar, spyrji eg bara. Eg kalli tað ikki lobbiismu, men onkuntíð minnir tað um. Eg vænti eisini, at tað verður trupult at sleppa uttanum hetta slagið av tilfari, men at royna at finna onnur mótsvar ger bara fjølbroytni størri.
Deiliga lítið land
Vit hava møguleikan at lata Kringvarpið upp fyri fleiri sjónarmiðum, fleiri fólkum, fleiri perspektivum. Og so haldi eg - sjálvandi - at her er bert talan um eitt neyðugt ískoyti til verandi programlinju.
Og eins og Kringvarpið helst argumenterar í dag, so kann tað gerast við journalistisku dygdunum í hásæti.
Vit eru eitt so deiliga lítið land, at vit kunnu demokratisera mastodontin enn meiri - og tað noyðast vit.
Eg kundi eisini sæð fyri mær, at tað til dømis onkursvegna kring landið vóru umboðsráð, sum eina til tvær ferðir um árið vístu á, hvat tey halda hevði verið viðkomandi at tikið upp í Kringvarpinum. Ella at KvF nakrar ferðir um árið skipaði fyri fundum, ráðstevnum, hugskotskvøldum saman við áhugafeløgum og øðrum áhugaðum. Ella kanska kundi Kringavarpsstýrið verið meiri útfarandi á hesum økinum.
Bara fyri at kroysta seg at lurta uttan fyri egið ekkókamar.
Ikki mála hin versta á veggin
Sjálvandi ber til at mála hin versta á veggin og siga, at nú skal journalistikkur og trúvirði plaserast uttan fyri Kringvarpið. Soleiðis hugsi eg ikki.
Eg veit, at fleiri vilja hava dømi, tí tað kann vera trupult at síggja, at nakað kann verða ørðvísi enn tað er í dag.
Men v
Og eg haldi, at tað í ein vissan mun verður gjørt í dag, men at hugsa Krinvarpið sum ein almennan monopolmiðil, sum í størri mun lurtar eftir tí sum hendir kring landið er eitt fínt mál at seta sær.
At ein sjónligur partur av samstarvinum út úr húsinum í dag er við privatar fyritøkur, sum lata gávur til sendingarnar, er so ikki rætta kósin - haldi eg.
So heldur taka óhefta redaktøristarvið á seg og í størri mun fara út um landið at samstarva við áhugafeløg - fyrst og fremst fyri at byggja upp álit og trúvirði.
Eingin av sendingunum í dag nýtist at skrottast at teirri grund.
Men fyri at sleppa undan misskiljingum, skuldi verið óneyðugt hjá mær at sagt, at eg haldi tað hevur ovurstóran týdning at halda fast um ein óheftan almennan miðlastovn í fólksins tænastu.
Sent hevur Øssur Winthereig kl. 19:21 Links to this post
Tuesday, August 23, 2016
Ræðsla og ótti, sum tíðindaeyðkenni
Hesi tíðindi bar Sosialurin í vár.
Zika-virus er á veg til Føroya visti útvarpið at siga í vár.
Nýggheitina fyrst. Fortel fjøldini fjøbroytt frættindi.
Vit journalistar tosa um frættindaeyðkenni. Hvørji eyðkenni skulu tíðindi hava, fyri at vera tíðindi.
Tey klassisku tíðindaeðkennini eru aktualitetur, týðningur, sjálvskenning, sensasjón og tvídráttur.
Tíðindi spretta úr nú-inum ella í hvussu so er leggja seg eftir at vera aktuel. Tíðindi skulu hava týdning fyri lesaran, lurtaran ella hyggjaran. Móttakarnir skal kenna seg aftur, talan kann vera um eina sensasjón og ofta vaksa tíðindi úr onkrum tvídrátti millum partar í samfelagnum - taka støði í konfliktini.
Ein tíðindastubbi rakar ofta fleiri av hesum eyðkennunum. Mest avgerandi fyri hvønn einasta tíðindastubba er tó, at hann er sannur.
Men seinastu árini hevur eitt nýtt tíðindaeyðkenni vunnið seg fram - ja, ofta fram um tey klassisku.
Tað er at spjaða ræðslu og ótta - at gera okkum bangin.
Kanska rakar grøni knøtturin á peningaautomatini - við góðum vilja - onkur av klassisku tíðindaeyðkenninum. Men ynskið at spjaða ótta verður rakt 100 prosent.
Zika-virus á veg til Føroya.
Bakteriur, sum antibiotika ikki vinnur á.
Flogvanlukkur og sinnisstøðan hjá flogskiparunum.
Barnalokkarar á hvørjum horni - listar yvir føroyskar barnalokkarar.
Óttin fyri yvirgangi - allastaðni.
Óðnarveður og stormávarðingar - nú skulu vit ræðast vind.
Eg skal ikki siga, at hesi tíðindi ikki kunnu fara undir klassisku tíðindaeyðkennini.
Men tey hóska sera væl til nýggja ræðslu-eyðkennið.
Tað er so farligt at liva. Ja, spurningurin er næstan um tað loysir seg longur - í hvussu so er hjá børnum okkara.
Vit skulu vera bangin, og vit skulu stúra. Tað er vápnið at halda okkum kúrr. Tað er vápnið hjá valdsharrunum at halda seg til valdið.
Eg sigi ikki, at pressan ger hetta við vilja fyri valdsharrarnar, men pressan gongur við upp á at raðfesta ræðslu-eyðkennið hægri og hægri.
Donald Trump hevur sum høvuðs-valtátak at ræða amerikanarar, so teir skulu halda, at teir hava brúk fyri einum nýggjum sterkum forseta, ið kann skapa trygd og fáa okkum at trúgva, at børn okkara kortini hava eina framtíð.
Vit skulu ræðast tilvildarligan yvirgang. Vit ganga við til, at fyritøkur og staturin hevur neyvt eftirlit við hvørjum feti vit taka. Vit lata okkum skráseta hjá altjóða fyritøkum.
Tí vit skulu vera bangin og stúra.
Eg haldi, at vit mugu ansa eftir ikki at lova nýggja ræðslu-tíðindaeyðkenninum at vinna á teimum klassisku.
Eg sá á Vágaportalinum, at JFK hevur fingið nýggja og størri friture-grýtu - ta størstu í danska ríkinum.
Eg bíðaði bara eftir, at onkur fór at skriva um, hvussu farlig grýtan var, men higartil var ræðslan bara, at tað tók 3-4 tímar at fáa fish-and-chips.
Sent hevur Øssur Winthereig kl. 23:38 Links to this post
Friday, August 5, 2016
Hvørjar eru tær 700 familjurnar?
Í januar spurdi eg Heðin Mortensen um, hvørjar tær 700 familjurnar vóru, sum høvdu sína høvuðsinntøku av arbeiði á havnaøkinum hjá Tórshavnar Kommunu.
Eg havi ikki faktatjekkað svarið frá borgarstjóranum, men kanska onkur tímur.
Fyrispurningur til borgarstjóran 15. januar 2015, journal nr. 16/00368
Síggi í lesarabrævi á Vágaportalinum um havnaútbyggingina, at tú aftur nevnir 700 familjur, sum fáa sína dagligu høvuðsinntøku av økinum hjá Tórshavnar havn. Hevði tú kunnað greinað, hvussu komið er fram til hetta talið?
vinarliga
Øssur Winthereig
journalistur
Svar:
Í eini yvirlýsing í desember 2014 segði Havnar Arbeiðsmannafelag:
"Meginparturin av okkara limum starvast hjá fyritøkum á økinum hjá Tórshavnar havn og stór arbeiðsskapandi tiltøk eru undir búning. Vit vilja minna bæði myndugleikar og havnarfólk á, at umleið 700 familjur vinna sítt dagliga breyð á økinum hjá Tórshavnar havn."
Støðan er lítið broytt síðan tá og framvegis er stórur partur av limunum knýttur at virksemi á økinum hjá Tórshavnar havn, beinleiðis og óbeinleiðis.
Havnar Arbeiðsmannafelag hevur í dag gott og væl 700 aktivar limir. Umleið 100 av teimum eru beinleiðis í starvi hjá Tórshavnar kommunu. Stórur partur av hinum arbeiða hjá Tórshavnar havn ella hjá fyritøkum á økjunum hjá Tórshavnar havn og avleiddum virksemi.
Flestu arbeiða hjá stóru flutningsfeløgunum, sum t.d. Faroe Ship, Smyril Line, Blue Water og við lossing og flutningi annars. Eisini arbeiða limir hjá oljufeløgum, á bedingini og á skipasmiðjuni, eitt vaksandi tal er eisini í fiskaarbeiði á vestaru bryggju.
Restin av limunum arbeiða stórt sæð allir hjá feløgum, hvørs virksemi er avleitt av virkseminum í Tórshavnar havn, t.d. hjá timburhandlum, tænastufeløgum og flutningsfeløgum.
Í samskifti við kommununa hevur Havnar Arbeiðsmannafelag víst á, at flestu av limum teirra eru høvuðsbreyðvinnarar ella forsyrgjarar í sínum familjum.
Síggja vit burtur frá teimum, sum eru í beinleiðis starvi hjá Tórshavnar kommunu, og telur meðalfamiljan 4,5 fólk pr. húsarhald, eru helst yvir 2700 fólk í Havnini í dag, har høvuðsinntøkan í húskinum stavar frá beinleiðis ella avleiddum virksemi á økinum hjá Tórshavnar havn.
Tórshavn 18. januar 2016
Heðin Mortensen
borgarstjóri
Sent hevur Øssur Winthereig kl. 18:14 Links to this post
Thursday, June 16, 2016
Glasir: 34 av 35 størvum eru tíðaravmarkað
Rigmor Dam, landsstýriskvinna, var so samd.
Í nátturðatíðindum slapp nýggi rektarin á Glasi at reypa av, hvussu nógvar umsóknir hann hevði fingið til 35 størv. Men hann var ikki spurdur um, hví tey á Glasi hava sett 34 tíðaravmarkað størv og bara eitt - eitt - fast starv.
Man Rigmor Dam eisini vera samd við nýggja rektaranum?
Landsstýriskvinnan segði á døgurða, at hon helt ikki, at lærarar í framtíðini í heilum skulu setast í tíðaravmarkað starv
Rigmor Dam: Eg eri samd við formanninum í lærarafelagnum, at tað líkist svartasta ongum, at lærarar ár eftir ár verða settir í tíðaravmarkað starv.
Rigmor Dam: Ongin skilagóð grundgeving er fyri at seta fólk í tíðaravmarkað starv. At tað skal verða meginreglan er ikki í lagi.
Og í kvøld var so hurrá-samrøða við rektaran á Glasi, tí tey høvdu fingið 199 umsóknir til størv har.
Men ikki eitt orð um, at Glasir fer sama veg, sum aðrir miðnámsskúlar. Brúka tíðaravmarkaðar setanin, sum eitt slag av trælaarbeiði.
Higartil hevur tað verið so, at lærarar í tíðaravmarkaðum størvum - ella tímalærarar - millum annað
- ikki hava fingið pensjón
- ikki hava rætt at søkja innanhýsis størv
- ikki fáa pengar fyri fundir
- ikki hava niðursett limagjald í fakfelagnum
- vera sett frá august til juni, so sleppur mann av við tey aftur.
(Um alt hetta enn er soleiðis, veit eg ikki við vissu.)
Men formaðurin í lærarafelagnum vísti til grannalond og ES, har tað ikki ber til longur enn eini 2-3 ár at seta fólk í sama tíðaravmarkaða starv. So eiga tey, at fáa fast starv.
Og eisini landsstýriskvinnan helt nakað tað sama.
Men nýggi Glasir leggur út á sama hátt, sum hinir miðnámsskúlarnir.
Sent hevur Øssur Winthereig kl. 21:24 Links to this post
Thursday, May 26, 2016
Skattamálið: Vara seg fyri at fremja málsviðgerð
Nógvar myndir vóru nýggjar og dramaeffektin var í hásæti, men ivist í, um so nógv nýtt var lagt afturat.
Ein flott sending - greitt sett saman, so sjónarmiðið hjá KvF var lætt at skilja.
Haldi eg havi nevnt tað fyrr um skattamálið hjá Eik:
Kann vera vandamikil journalistikkur at fara undir at kalla beinleiðis málsviðgerð í eini sjónvarpssending.
Grundin til, at eg brúki málsviðgerð, er tí eingin frá EIK, Fíggjarligum Støufesti, ymiskum grannskoðarafyritøkum ella TAKS var við ella vildi vera við.
Kortini er talan um eitt mál, sum avgjørt eigur at viðgerast í miðlunum.
Men journalistiskt hendir ofta tað, at søgan fer at halta, tá høvuðsskálkarnir ikki vilja vera við.
So sjálvandi haltaði mikukvøldið, og vit nærkaðust málsviðgerð.
Tá ein søga haltar verður ofta roynt at finna skorður at stiðja søguna við.
Ein skorða var, at journalistar hava samrøður við hvønn annan. Tað hækkar ikki nakað serligt um trúðvirðið.
Sjálvur kom eg í sjáldsamt selskap í sendingin. Millum Helga Abrahamsen og Jógvan Páll Lassen, tí vit vóru skírdir at vera vinir Tryggingarfelagsins.
Brúktir sum skorður.
Eg - helst tí - at eg saknaði eitt mótspæl móti áskoðanunum hjá Astrup í seinastu sendingini.
Sjálvur var eg siteraður fyri, at siga: "Er tað so platt, at TF Holding hevur gjørt ein handil við Astrup (umboðandi Fíggjarligt Støðufesti), sum Astrup ikki dugdi at gjøgnumskoða?"
Eg kann so taka ein annan setning úr sama bloggi:
"Men at alt hetta luktar er nakað annað - luktar av heilt vanligari kapitalismu."
Áhugavert verður at fylgja hesum málinum næstu mánaðirnar - kanska árini.
Gott vit hava Public Service.
Sendingin sæst her.
Aðrar viðmerkingar:
Eljustríð í EIK
Er hatta eitt marknaðarátak fyri Astrup?
Sent hevur Øssur Winthereig kl. 19:25 Links to this post
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Heimsins størsta og mest framkomna skip at leita eftir gimsteinum og savna inn royndir úr havbotninum, SS Nujoma, er júst tikið í brúk út fyri Namibia. Tað 1 miljard krónur dýra skipið er fyrsta av seks skipum av sama slag, sum Debmarine Namibia hevur bílagt.
Leitingin eftir gimsteinum á havbotninum út fyri Namibia fer fram á 120 – 140 metra dýpi. Framkomna útgerðin umborð á skipinum er før fyri at staðseta gimsteinarnar, sum eru millum teir fínastu í heiminum, á havbotninum og í løgum beint undir botninum.
SS Nujoma tekur síðani royndir úr havbotninum og kortleggur fundið til seinni gagnnýtslu. Innihaldið verður sogið upp, og síðani verða gimsteinarnir skildir frá. Síðani verður restin av innihaldinum sendur aftur til botns. Sí videoina niðanfyri.
Tað 113 metrar langa námsskipið, ið m.a. er útgjørt við tyrlulendingarplássi, er bygt á Ulsteinvik skipasmiðjuni í Norra og hevur eina manning upp á 80. De Beers Group hevur staðið fyri menningini av framkomnu námsteknisku útgerðini hjá skipinum.
Debmarine Namibia er eitt jointventure millum namibiska statin og hollendska De Beers Group.
Kelda: De Beers Group
Fakta: SS Nujoma
IMO: 9761918
MMSI: 659441000
Call Sign: V5NJ
Flag: Namibia [NA]
AIS Vessel Type: Cargo
Gross Tonnage: 7971
Deadweight: 5155 t
Length Overall x Breadth Extreme: 112m × 22m
Kelda: Marinetraffic.com


text:
Ómetaliga hvast orðaskifti, ongi útlit fyri breiðari semju og ein væl samansjóðað samgonga. Soleiðis kann takast saman um orðaskiftið í tingsalinum, nú drúgva viðgerðin av uppskotinum um sjófeingi nærkast eini endaligari atkvøðugreiðslu.
Neistarnir fúka á Føroya løgtingi, nú stóra stríðið um fiskivinnunýskipanina dregur móti endanum. Hóast uppskotið hevur verið viðgjört bæði væl og virðiliga í almenna rúminum, og fleiri semingsroyndir hava verið, og broytingaruppskot evnað til, eru framvegis stórar ósemjur millum samgongu og andstöðu, og hetta kemur serliga væl til sjóndar í orðaskiftinum í dag.
Harðar ákoyringar úr andstøðuni
Orðaskiftið hevur verið serstakliga hvast í dag. Bill Justinussen, tingmaður fyri Miðflokkin, hartaði samgonguna fyri at samtykkja eitt klútateppi av eini fiskivinnulóg, ið ongin veruliga er errin av ella nøgdur við, og Jógvan á Lakjuni, tingmaður fyri Fólkaflokkin, vildi vera við, at nú verður fiskivinnan endaliga niðurlagað.
– Innihaldið er flunkandi líkamikið! Tað einasta success-kriteriið er at sleppa undan nývali, soleiðis at samgongan stendur eftir við ongum, ljóðaði tað millum annað frá miðflokkamanninum, ímeðan Jógvan á Lakjuni vildi vera við, at dagurin í dag er ein sorgardagur.
Fólkaflokkurin fanst hvassliga at samgonguni. Í fleiri umförum ákærdu tingfólk hjá Fólkaflokkinum samgonguna fyri at hava mutrað ávís tingfólk og róðu eisini fram undir, at samgongutingfólk als ikki hava skilt uppskotið.
Samgongutingfólk hava hinvegin eisini hartað andstöðuna í dag. Serliga hava samgongufólkini á lögtingi havt at andstöðuni fyri vantandi samstarvsvilja. Björt Samuelsen vísti á, at andstöðan í longri tíð hevur vónað, at uppskotið verður felt, og Annita á Fríðriksmörk staðfesti eisini, at hóast samgongan hevur bakkað nógv, so blívur andstöðan við at kalla uppskotið eina kollvelting, og tað er – leggur hon afturat – at gera gjøldur burtur úr orðinum kollvelting.
Onki røkist fyri breiðari semju
Landstýrismaðurin í fiskivinnumálum, Høgni Hoydal, hartaði eisini andstöðuna fyri vantandi semingshug og vildi vera við, at andstøðan, heldur enn at samráðast konstruktivt, hevur roynt at forða fyri, at nakrar broytinar verða gjørdar. Bjarni Hammer, tingmaður fyri Javnaðarflokkin, helt eisini fyri, at samgongan hevur gjørt tað, hon var ment, til tess at fáa breiða undirtöku fyri uppskotinum – uttan úrslit – og at samgongan tí ikki skuldi harmast um, men heldur vera errin av at bera uppskotið gjøgnum tingið uttan undirtøku frá andstøðuni.
Magni Laksafoss, tingmaður fyri Sambandsflokkin hevur higartil verið einasti tingmaðurin úr andstøðuni, ið hevur rætt fram eina samstarvssinnaða hond. Næstformaðurin í Sambandsflokkinum legði dent á týdningin av eini breiðari semju um fiskivinnunýskipan.
– Tað liggur ein skylda á okkum øllum at finna eina breiða semju um okkara høvuðsvinnu, segði Magni Laksafoss millum annað.
Samgongan letur til at standa saman
Spenningur hevur verið seinastu dagarnar, um hvørt samgongan nú endaliga stendur saman. Til aðru viðgerð var Kristin Michelsen burturstaddur, men av tí at hann hevði clearað við Magna Laksafoss, varð uppskotið samtykt. Summi hava tí gitt, at Kristin Michelsen kanska ikki tók undir við uppskotinum, men á røðarapallinum í dag vardi hann uppskotið, og helt, at við broytingunun, ið samgongan hevur skotið upp í dag, so tekur hann undir við uppskotinum.
Sonja Jógvansdóttir, sum er parlamentariskt grundarlag undir samgonguni, hevur ikki tikið orðið enn, men fyrr í dag legði hon fram aftur uppskotið um skattafrádrátt fyri fakfelagslimagjald, og sum skilst, so hevur hon fingið lyfti frá samgonguni um, at uppskotið verður borið gjøgnum tingið.
Spenningurin stendur við eina løtu afturat
Orðaskiftið hevur nú vart í nógvar tímar, men enn eru röðarar á listanum, so enn eru allar súðir ikki syftar. Men sum er, bendir alt á, at uppskotið um fyrisiting av sjófeingi – við smávegis broytingum – verður samtykt við triðju viðgerð.


text:
FM 2015 í landavegsúkkling verður í døgunum frá 13. til 15. august
Sambært kappingarkalendarinum hjá TSF, so skuldi tær tríggjar FM kappingarnar í landavegsúkkling verða miðan septembur, men orsaka av at tá eru fleiri av okkara sterkastu súkklarum farnir av landinum aftur, so verður kappingarnar fluttar ein mánað fram, t.e. í døgunum frá 13. til 15. august.
Kappast verður soleiðis:
Hósdagin 13. august: Landavegsúkkling. Startur og mál verður við Wenzel í Havn. Kappingin byrjar kl. 18.00. Teinurin er uml. 80 km.
Fríggjadagin 14. august: 30 km einkultstartur. Startur og mál verður við FK í Miðvági. Kappingin byrjar kl. 18.00.
Leygardagin 15. august: Býarsúkkling. Startur og mál verður við Wenzel í Havn. Koyrt verður 45 minuttir pluss 2 umfør. Kappingin byrjar kl. 16.00.
Unglingar, kvinnur og motionistar hava eisini møguleika at kappast um FM heitið. Koyrt verður á somu teinum, men nakað styttri.
Verður nøkur broyting viðv. rutu o.ø. so verður tað kunnað her og á Facebook - í bólkinum Súkkling og Triathlon í FØ.


text:
Ótrúliga spennandi finala
Man nýtist ikki at fara heilt upp til vaksnamannafótbólt at leita sær spenning. U12 kappingin í gjár bjóðaði uppá mangt og hvat.
U12 dreingirnir hjá B71 hava havt eitt ótrúliga væleydna kappingarár. Teir hava vant dúgligani og fingið frálík úrslit alt árið.
Kappingin í gjár var eiheldur nakað undantak. Dreingirnir hildu á við góða spælinum og ikki minst úrslitunum, fyrst við einum 4-0 sigri á HB (d) og síðan einum 6-2 sigri á HB (e). Seinasta mótstøðuliðið á degnum, B36 (b) vann somuleiðis báðar undanfarnu dystirnar, so lagt varð upp til eina ordiliga finalu í seinasta dystinum millum okkara B71 og B36 liðið úr høvuðstaðnum.
Dysturin var harafturat ikki minni spennandi. B36 skoraðu til 1-0 og leingi sá út til at sandoyingar fóru at missa steypið á stokkinum. Sum skilst so drálaði mótstøðuliðið ímóti endanum av dystinum, sum man ger og tað gjørdi at nakrir minuttir blivu lagdir afturat og tað var júst í hesum síðstu minuttunum at Suni Herman Petersen úr Skálavík megnaði at skora útjavnandi málið, ið syrgdi fyri at B71 vann uppá betri málmun.
Sostatt hava dreingirnir fingið sín væl uppiborna vinning fyri at hava víst gott treysti alt árið ígjøgnum. Heiðursmerkir og steyp eru ikki altíð tað týdningarmesta, men tá tað stendur einum í boðið, so er týdningarmikið at man roynir alt hvat mann kann fyri at verða fyrstur. Hettar gjørdu dreingirnir sanniliga í gjár og tað gav úrslit.
Sandoyar Ítróttarfelag B71 ynskir liðnum og foreldrum teirra hjartaliga tillukku við steypasigrinum í gjár.
Drívið á B71!
Úrslit:
B71-HB (d) 4-0
B71-HB (e) 6-2
B71-B36 (b) 1-1


text:
Hotel Tórshavn liggur væl fyri, í einum sera hugnaligurm umhvørvi niðri í Vágsbotni, við útsýni yvir havnina og bátarnar frammanfyri og ráðhúsið og Vaglið aftanfyri.
Hotellið hevur 6 fundarhølir, sum eru væl egnað til bæði lítlar og stórar bólkar.
Um tit eru 10, 30 ella 60, kann hotellið bjóða alla neyðuga útgerð.
Kom inn á gólvið hjá okkum. Okkara matstova hevur leskiligar italskar, meksikanskar, amerikanskar og indonesiskar rættir á skránni.
Hvørt týskvøld leita ung sum tilkomin sær oman at lurta eftir jassi aftur við einari øl ella einum kaffimunni. Tónleikurin byrjar kl 21.


text:
Flogbóltur
Flogbóltur, á enskum og fleiri øðrum málum verður volleyball brúkt. Í flogbólti eru tað tvey lið, seks á hvørjum liði, ið skulu royna at sláa bóltin yvir á banan hjá mótstøðuliðinum. Líkasum tennis og badminton er banin deildur av einum neti.
Á enskum og fleiri øðrum málum verður flogbóltur róptur volleyball. Flogbóltur er bóltleikur, har ið bólturin við hondunum verður sendur aftur og fram um net, sum er spent um miðjan vøll. Í flogbólti eru tað tvey lið, seks á hvørjum liði, ið skulu royna at sláa bóltin á banan hjá mótstøðuliðinum, liðini kunnu spæla bóltin trýggjar ferðir sínamillum, áðrenn bólturin verður sendur yvirum til mótstøðuliðið, helst skal bólturin koyrast yvirum soleiðis at mótstøðuliðið missir bóltin ella ikki fær fatur á honum, hetta verður ofta gjørt við at bólturin verður hevaður til ein sum dugir væl at smasja, tað er at sláða bóltin hart við arminum lyftum upp yvir høvdið. Flogbóltur bleiv fyri fyrstu fer spældur í 1864 í Tokyo. Fyrsti dysturin ímillum skipað lið var í Holyoke, Massachusetts í USA í 1895.
Flogbóltur verður spældur ymsa staðni í Føroyum, nevnast kunnu feløgini Fleyr úr Tórshavn, ÍF úr Fuglafirði, Ternan av Toftum, SÍ og Dráttur úr Vágunum, Mjølnir úr Klaksvík, TB av Tvøroyri, KÍF úr Kollafirði og Nøvan av Oyrabakka.[1] Á hvørjum árið verður spælt um Føroymeistaraheiti og Steypakapping. Báðar kappingarnar eru um veturin.
Innihaldsyvirlit
Banin[rætta | rætta wikitekst]
Banin er deildur upp í eitt øki framman og eitt øki aftan av einari álopslinju. Álopslinjan, verður eisini kalla tríggjar metra linjan. Hon er tríggjar metrar frá, og javnt við netið. Álopslinjan er ein partur av økinum framman. Umráðið í fríøkinum aftanfyri baksíðuøkið verður eisini kalla fyri servuøkið.
Reglar[rætta | rætta wikitekst]
Eitt lið hevur seks spælarir úti á bananum, og upp til 6 útskiftarar. Tað liði, sum fyrst vinnur trý sett, hevur vunnið dystin. Fyri at vinna eitt sett, skal ein fáa 25 stig (5 sett, 15 stig), og samstundis vera 2 stig framman fyri mótstøðuliðið. Tvs, at um støðan er 25-24, verður dysturin ikki avgjørdur fyrrenn annað liðið er tvey stig frammanfyri. Hvørt lið hevur loyvi til at røra bóltin tríggjar ferðir, men sami spælarin hevur ikki loyvi at røra bóltin tvær ferðir á rað. Men tað eru nøkur undantøk. Um bólturin verður blokkaður og blokkerandi liðið fær bóltin, so telur blokkurin ikki sum ein røring.
Tá ið ein spælur flogbólt, er tað loyvi at brúka fleiri partar av kroppinum. Tað vanliga er at brúka hendurnar, men tað er eisini loyvi til at brúka høvdið og føturnar.
Tað er ymiskt hvussu, annupá aldur, hvussu høgt uppi netið er:
- Gentur 14 2,14 m
- Dreingir 14 2,24 m
- Gentur 16 2,20 m
- Dreingir 16 2,35 m
- Kvinnuunglingar 2,24 m
- Mansunglingar 2,43 m
Blokering[rætta | rætta wikitekst]
Ein blokering er, um ein spælari hoppar upp framman fyri netið og forðar mótspælarinum at sláa bóltin yvir netið. Tað er loyvt at hava hendurnar framman fyri netið hjá mótspælarinum, tá ein blokerar. Tað er loyvt, at tveir ella tríggir spælarir blokera, um allir eru framsíðuøki spælarir. Hetta kallast ein felags blokering. Ein blokering telur ongantíð, sum ein røring, sum tær tríggjar røringar eitt lið kann hava.


text:
Skrásetingarskyldug akfør kunnu móti gjaldi fáa útflýggjað eitt triðja (eyka) nummarspjaldur við skrásetingarnummari akfarsins. Hetta nummarspjaldur kann verða nýtt, tá farmur, sum t.d. súkklur, hongur aftan á akfarinum undir flutningi, og umstøðurnar eru slíkar, at aftara nummarspjaldrið á akfarinum er heilt ella lutvíst fjalt.
Triðja nummarspjaldrið hevur snið sum vanligt nummarspjaldur, og hevur reyðar bókstavir og/ella tøl.
Bílegging av einum triðja nummarspjaldri fer fram á Akstovuni, og skrásetingarskjalið skal verða víst fram.
Umbiðið triðja nummarspjaldur skal verða avheintað í seinasta lagi 6 mánaðir eftir, at tað er umbiðið.


text:
Á páskum 2010 var eg í Bucegi-fjøllunum saman við Iulian Cozma, sum ein vinmaður hevði viðmælt mær at brúka sum ferðaleiðara. Túrurin byrjaði við, at Iulian kom við mær til Bukarest at keypa útgerð, har eg fekk alt møguligt fyri góðar prísir, og síðani koyrdu vit suðureftir móti Brasov, har túrurin upp í fjøllini byrjaði dagin eftir. Veðrið var ikki tað besta, tann fyrsta dagin var kavin í so vátur og tungur til at kunna ganga við jørnum á skónum, og tí var tað ómetaliga strævið at ganga, ikki minst fyri eina, sum meg, sum eri á byrjunarstøði, hvat fjallaklintring viðvíkur. Dagin eftir var nógvur vindur, so vit gingu ikki so leingi tann dagin, og fóru ikki upp á Omu peak, sum vit upprunaliga høvdu ætlað okkum. Vit yvirnáttaðu báðar næturnar í 1950 m hædd, í einum ítróttarkompleksi, har rumenar venja til olympisku leikirnar, og tað var ein uppliving í sjálvum sær. Tann triðja dagin var høgur himmal og sól, og kavaklædda landslagið kom veruliga til sín rætt. Teir seinastu dagarnir vórðu brúktir niðan fyri kavahædd, í landslagnum kring Brasov, har eg eisini svav í tvær nætur. Býirnir Sinaia og Brasov eru ómetaliga vakrir, og tað sama er landlagið kring teir. Millum annað vóru vit ein góðan gongutúr í haganum omanfyri Moeciu de Sus.
Í heila tikið er hetta økið í Rumenia ein sonn perla. Og eg eri rættiliga vís í, at eg ikki havi verið her fyri seinastu ferð. Her er vakurt, søguríkt, fjølbroytt, sera fitt fólk, góður matur, bíligt, ja, alt tað, man sum ferðandi kann ynskja sær av einum landi.
Iulian kennir landslagið út og inn, og man kann trygt leggja sítt álit á hann; og eg hevði heldur enn fegin farið avstað aftur saman við honum. Tí Iulian er ómetaliga fittur, fyrikomandi, avslappaður, tolin, pliktuppfyllandi, samvitskufullur – OG vælorganiseraður. Hann er ein sera góður ferðaleiðari og ferðafelagi.
Guðrun Eysturlíð – Tórshavn, Faroe Islands – April 2010


text:
Heri Simonsen 15.05.2018 (22:55)
Bara Bárður hevur vunnið løgmanssteypið áður
Nú tað er greitt, at B36 og FC Suðringar skulu kappast um annað finaluplássið, og HB og AB skulu kappast um hitt finaluplássið í kappingini um løgmanssteypið kann staðfestast, at tað er bara ein spælari í øllum teimum fýra hálvfinaluhópunum sum hevur vunnið løgmanssteypið áður.
Bárður Olsen spældi við EB/Streymi í finalunum ímóti B36 í 2008 og HB í 2007, ið EB/Streymur ávikavist 3-2 á B36 og 4-3 á HB. Og er Bárður Olsen einasti hálvfinaluluttakarin, ið hevur vunnið løgmanssteypið.
Annars hevur eingin av annar av øllum hinum spælarunum hjá HB, B36, Suðringum og AB vunnið løgmanssteypið áður.
Símun Samuelsen hjá HB spældi við GÍ í finaluni um løgmanssteypið í 2003. GÍ tapti í finaluni 1-3 ímóti B36.
HB vann seinast løgmanssteypið í 2004, og B36 vann seinast løgmanssteypið í 2006. HB var seinast í finaluni í 2014, og B36 tapti finaluna ímóti NSÍ í fjør.
Liðini sum hava vunnið kappingina um løgmanssteypið seinastu seks ferðirnar, Víkingur, KÍ og NSÍ eru øll úti av kappingini.
Suðringar og AB hava ikki vunnið løgmanssteypið áður. Seinasta suðuroyarliðið sum vann steypakappingina var TB. Mótstøðuliðið í finaluni var VB. Hetta var afturi í 1977.
Kelda: Faroesoccer
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Bakka nú aftur til eina skipan, sum var tvingandi neyðug at broyta
vinna13-07-2017 - 15:38 - Jóanis Nielsen
Eftir at hava havt møguleika til at nærlesa avgerðina, sum stjórin á Landssjúkrahúsinum tók viðvíkjandi føðideildini týsdagin 11. juli, standa nógv viðurskifti ógreið.
Við fyrsta eygnabrá sá tað kanska áhugavert út, og vónin var sjálvandi, at nú var ein loysn, sum vit kundu gleðast um. Men við nærri lesnað er týðiligt, at ætlanin er einans at bakka aftur til ta skipan, sum var áðrenn 1.apríl, tvs. aftur til bygnaðin, sum stjórin segði vera tvingandi neyðugan at broyta. Tað er púrasta óskiljandi, og tað virkar sum ein desperat roynd at fáa hetta stríðið at vera av. Uttan tó at hugsa hetta ígjøgnum. Um avgerðin 29/3 var illa gjøgnumhugsað, so er hendan tað minst líka nógv, um ikki meira.
Væntar stjórin, at tað, sum er hent hesar 106 dagarnar, og tað, sum fólk hava verið ígjøgnum, bara er gloymt, tí hann bakkar aftur?
Tað er rætt, at tað hevur verið samband ímillum partarnar, serliga seinastu vikuna, har ymiskt hevur verið uppi og vent viðvíkjandi eini loysn, og til tíðir hevur tað tykist sum partarnir nærkaðust. Hendan avgerðin við bara at bakka aftur, kemur tí óvart á ljósmøðurnar.
Tað, sum er mest hugstoytt at lesa í avgerðini frá 11. juli, er, at stjórin sigur orsøkina til at steðga royndartíðini vera ótolandi støðuna við nógvu sjúkrameldaðu ljósmøðrunum, heldur enn at viðurkenna, at avgerðin frá 29. mars ikki var nøktandi og m.a. viðførdi ótolandi arbeiðsumstøður.
Í hesi nýggjastu avgerðini verða nakrir fysiskir karmar bøttir, men burtursæð frá hesum, so verður - viðvíkjandi ljósmøðravirkseminum á deildini - bert staðfest tað, sum longu stendur í sáttmálanum millum Fíggjarmálaráðið og Ljósmøðrafelag Føroya, og tí eigur at vera yvirhildið. Tískil er onki nýtt í hesum. Avgerðin inniber ikki ein greiðan leiðslubygnað viðvíkjandi barsilsøkinum, sum snýr seg um tíðina frá konan hevur átt, og til hon verður útskrivað.
Vit hoyra fleiri ferðir sjúkrahússtjóran siga, at hann hevur hoyrt ljósmøðurnar, men at hann bara ikki hevur hevur givið ljósmøðrunum júst tað, tær ynsktu. Men vit mugu vísa á, at ljósmøðurnar als ikki eru hoyrdar, tá eingin argument síggjast aftur, og leiðslan enn ikki viðurkennir at hava ábyrgd av, at hetta stríðið er komið so langt út. Um ljósmøðurnar vóru hoyrdar, so hevði stjórin alla makt at skapa eitt arbeiðspláss við virðing fyri ljósmøðrunum, har tær hava møguleika at koma at trívast aftur á teirra einasta arbeiðsplássið í Føroyum.
Ljósmøðurnar eru sostatt enn einaferð sera vónbrotnar um, at tað ikki verða tikin atlit til tær fakligu grundgevingarnar fyri, at ljósmøðraútbúgvingin gevur bestu fakligu førleikar innan bæði viðgongu, føðing og barsil. Hvørki í sambandi við avgerðina 29. mars ella 11. juli eru nakrar fakligar grundgevingar. Ongastaðni sæst aftur atlitið til barnakonuna. Vit hoyra forkvinnuna fyri Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar siga í tíðindunum í KVF, at orsøkin til bygnaðarbroytingina 1. apríl í ár, var fakliga grundað. Tað finnast ongar haldgóðar fakligar grundgevingar fyri, hví leiðslan fyri viðgongu, føðing og barsil á føðideildini ikki skuldi kunnað verið ljósmøðrafaklig. Harafturímóti eru góðar orsøkir til, at hon átti at verið ljósmøðrafaklig. Til dømis:
-
Ein ljósmóðir hevur eina skræddaraseymaða serútbúgving at taka sær av øllum barnakonuøkinum.
-
Um alt er normalt, kunnu ljósmøður sjálvstøðugt taka sær av barnakonuni og barninum, frá tí at hon gerst við barn og inntil nakar vikur eftir føðing. Í samband við komplikatiónir, ið ikki hoyra undir neonatal økið, kann ljósmóðir taka sær av konuni og barninum í samráð við lækna. Sjúkrarøktarfrøðingar - við upplæring ella við royndum innan økið - kunnu í samstarvi við ljósmøðurnar hava ein skynsaman og mennandi leiklut, barnakonuni til frama.
-
Eitt samlað tilboð fyri barnakonuøkið við ljósmøðrafakligari leiðslu, gevur møguleika at bjóða barnakonuni kontinuitet, og tað er lætt at tillaga tilboðið eftir tørvi
-
Tað er fíggjarliga skynsamt at savna barnakonuøkið undir einari og somu leiðslu. Við 600-700 føðingum árliga er ikki skynsamt, hvørki fíggjarliga ella starvsfólkaliga, at hava fleiri deildir. Tað er øðrvísi á sjúkrahúsum við 5000 føðingum
-
Rákið aðrastaðni er, at barsilsdeildir vera ljósmøðraleiddar
Vit kunnu tó vera samdar við forkvinnuni fyri Felagnum Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar, at hetta var ein vánalig loysn hjá sjúkrahússtjóranum at koma við. Ljósmøðurnar eru sera ørkymlaðar, og ivasamt er, um hendan skipanin á nakran hátt fer at loysa samstarvstrupulleikarnar og trupulleikan við einum fakbólki, ið mistrívist so ógvusliga.
Ljósmøðrafelag Føroya
13. juli 2017


text:
Johannes Andreas Næs er føddur í Nesi í Hvalba í 1920. Aftan á barnaskúlan var hann fiskimaður í nøkur ár, fór so á læraraskúlan í Havn og tók prógv í 1942. Fyrstu árini var hann vikarur ymsastaðni í Suðuroy, sat í starvi í Porkeri 1944-49, í Vági 1949-62, varð so í 1962 fyribils settur sum skúlaráðgevari í serundir-vísing fyri alt landið, fekk fast starv sum slíkur frá 1965.
Av mongu álitisstørvum hansara nevna vit, at hann var nevndarlimur í Føroya Lærarafelag 1959-68, harav formaður í mong ár, og nevndarlimur í útvarpsnevndini 1963-.
Longu á ungum árum gav hann út yrkingasavnið »Keldufar«, 1949. Hann nýtti tá dulnevnið Flóvin Flekk.
Í 1959 varð hann av Føroya Landsstýri valdur í Føroya Skúlabókagrunn, formaður frá juli 1966. Hann hevur soleiðis havt stóra ávirkan á føroyska skúlabókaútgávu hetta 25 ára skeiðið, sjálvur hevur hann evnað til »Stavkistlar«, 1964, »Orðatalvur og Orðakort«, 1966, »Martin Luther«, 1970, og saman við øðrum skúlafólki hevur hann lagt til rættis kristnibókarøðina og føroysku lesibókarøðina til fólkaskúlan.
Umframt hetta hevur hann verið blaðstjóri á »Sunnudagsblaðnum« 1951-78, og hann hevur frá 1951 verið formaður í teimum nevndum, ið lagt hava til rættis útgávu av Heimamissiónssangbókini.
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83. (GG. Seinast dagført í 1983).


text:
Samtyktir gjørdar á eykabygdarráðsfundi týsdagin 14 juli 2015.
Møtt til henda bygdarráðsfundin vóru: Mikkjal Sørensen, Sveinur Bech, Andreas Berg, Eyðolf Bech
og Rannvá Albinus.
1.
Samtykt varð at heita á Sp/f S. H. Bygg um at koma við einum tilboði uppá timburarbeiðið, og at heita á
Vágs Timburhandil um at koma við einum tilboði uppá tilfarið, ið skal nýtast til umvæling av skúlanum.
2.
Samtykt varð at geva Elnar Holm byggiloyvi til gerð av grótgarði á matr. nr. 33e uttan um sethúsini, og at
garðurin verður gjørdur inni á ogn hansara.
3.
Samtykt varð at geva Herman Olsen byggiloyvi til gerð av garði uttan um sethúsini á matr. nr. 105e inni á
ogn hansara, men áðrenn garðurin niðan móti Dalsvegi verður stoyptur, skal bygdarráðið verða boðsent til
endaliga støðutakan.
4.
a). Skriv frá Karini Strøm heilsufrøðingi varð gjøgnumgingið viðvíkjandi trivnaði hjá skúlabørnum í
Porkeris skúla.
b). Kunningarskriv frá Jarðfeingi har sagt verður frá, at neyðugt verður at flyta royndarvindmylluna nakað
suðureftir og inn í Dalshagan fyri at at fáa fastari undirlendi at bora í.
c). Kunning um skattaintøkuna hjá Porkeris kommunu fyri juni mánað 2015, sum er: 704.259 krónur.
d). Kunning um túrin í Vágunum nú í summar hjá ” Eldrahugna ”.
Bókin upplisin og góðkend.
Porkeris Bygdarráð.


text:
Eftir ein hvílidag verður nú aftur lagt til brots á talvolympiaduni í Aserbadsjan. Í sætta umfari í morgin hósdagin skal føroyska landsliðið móti Sao Tome og Principe, sum er oyggjasamfelag við afrikansku vesturstrondina áraka ekvator. Á oyggjunum búgva eini 200.000 fólk.
Føroyska liðið tapti í fimta umfari mikudagin 2½-1½ fyri Algeria, sum var styrkismett beint frammanfyri Føroyar. Sjúrður Thorsteinsson var dagsins maður og vann fínt talv á 4. borði. Helgi Dam Ziska hevði munin á 1. borði, men fyrimunurin var ikki nóg stórur til at vinna talvið.
Verri gekst á 2. og 3. borði. John og Jóan Hendrik taptu. Báðir telvaðu undir miðal. John viðgongur, at hann hevur ikki orkuna longur til fimm krevjandi dystir dag um dag, og tí kom frídagurin mikudagin væl við. Jóan Hendrik hevur havt trupulleikar við búkilsku og leysum lívi, sum ikki er óvanligt at fáa, tá tú ferðast á so fjarskotnum leiðum. Vónandi verður hann nóg birgur at telva í sætta umfari.
Gongst sum ætlað, vinna vit tryggan sigur í morgin. Sao Tome og Principe er styrkismett nummar 156, men í dystinum móti Japan eydnaðist teimum at vinna talvið á øðrum borði móti altjóða meistara, so hjá okkara monnum ræður um at hugsavna seg um uppgávuna á hvørjum borði.
Í løtuni liggja Føroyar nummar 104 í røðini av teimum 180 liðunum í kappingini, men vinna vit í morgin, taka vit okkum longur fram í røðina aftur.


text:
GM Helgi Dam Ziska, Luksemburg 2016 – Vinnari av Small Nations fyri einstaklingar, saman við Finnbjørn Vang, varaforseta í ECU (European Chess Union).
Leygardagin byrjar kapping í Klaksvík millum fremstu telvarar úr smátjóðum í Evropa. Small Nations kappingin fyri einstaklingar í talvi verður á fyrsta sinni hildin í Føroyum.
Evropeisku smátjóðirnar, sum regluliga kappast sínamillum í talvi, bæði fyri lið og einstaklingar, eru Luksemburg, Kýpros, Malta, Andorra, Liktinstein, San Marino, Jersey, Guernsey og Føroyar.
Føroyar eru kongar í talvi millum evropeisku smátjóðirnar. Føroyar vunnu í heyst kappingina fyri landslið á triðja sinni, og Helgi Dam Ziska vann kappingina fyri einstaklingar fyri tveimum árum síðani. Small Nations kappingarnar eru annaðhvørt ár.
Helgi favorittur
Føroyski stórmeistarin er favorittur at endurvinna Small Nations meistaraheitið. Helgi hevur gott hundrað ratingstig fleiri enn telvarin við næsthægsta styrkitalinum í kappingini.
Kappingin kundi verið sterkari í ár, tí nakrir av stinnastu telvarunum úr summum av hinum smátjóðunum eru ikki við í Føroyum. Í Small Nations kappingini fyri landslið í fjør heyst, gav Andorra Føroyum ein skarpan gang. Andorra hevur tveir stórmeistarar, annar er fyrrverandi spanskur meistari, og hin bretskur stórmeistari, men hvørgin teirra er við hesaferð.
Robert Aloma Vidal, sum hevur næsthægsta styrkital í kappingini hesaferð, telvaði á triðja borði hjá Andorra í liðkappingini fyri hálvum ári síðani, og vann í øllum dystunum uttan í síðsta umfari móti Føroyum, tá ið hann mátti lúta fyri Rógva Egilstoft Nielsen.
Nevnast kann eisini, at Michael Wiedenkeller úr Luksemburg, sum hevur vunnið kappingina fyrr, er heldur ikki við hesaferð.
Tvær smátjóðir eru ikki umboðaðar á hesum sinni; hvørki Malta ella San Marino hava nakað umboð við í Føroyum.
Tíggju kappast
Telvararnir eru í alt tíggju í tali. Ein og tveir úr teimum ymsu smátjóðunum.
Umframt Helga Dam Ziska er Olaf Berg annað føroyska umboðað í kappingini. Olaf er í løtuni nummar seks á føroyska styrkilistanum. Brøðurnir Rógvi og Høgni Egilstoft Nielsen eru upptiknir av fótbólti, John Rødgaard er burturstaddur, og skúli tarnar Martin Poulsen at vera við.
Telvað verður í hølunum hjá Húsmøðrafelagnum í Klaksvík. Byrjað verður leygardagin, og telvað verður hvønn dag klokkan fimtan til sunnudagin 22. apríl.
Teir tíggju telvararnir eru her nevndir eftir styrkitølunum:


text:
Orð: Robert Grant
Lag: William Croft, Henry John Gauntlett
Týtt: Victor Danielsen
1. Tilbiðið vár Kong í Himlinum hátt,
áh, syngið um hann, hans kærleik og mátt,
vár skjøld, vára verju – áh, tøkk honum ber,
sum býr har í ljósi, hálovaður er!
2. Áh, syng um hans vald, hans náði sig frá,
hvørs búni er ljós, hvørs tróna er há,
sum tornar í vreiði, sum eina ger frið,
sum stormur ber boð um – áh, Harran tilbið!
3. Hvørt undurfult verk, sum skoðast í dag –
tú Alvaldi, hond tín virkaði tað!
Tú jørðina festi, sum vikast ei kann,
og sjógvin – sum kápu tú gavst henni hann.
4. Hvør mála kann rætt títt verk og tín veg!
Ja myrkur og ljós, tey tala um teg,
og luftin og havið og heyggjar og fjøll –
ja, handaverk tíni, tey lova tær øll!


text:
Gentur U14 høvdu sína fyrsu uttandura venjing í sunnumorgunin 5. februar kl. 9. Fyrstu tíðina verður vant tvær ferðir úti, umframt fríggjadagar í høllini. Gentur U14 eru tær gentur, ið eru føddar í 2003 og 2004.
Av tí at nógvar av gentunum enn eru við til vetrarítrótt, verður vant tvær ferðir um vikuna, fyribils sunnudag og mikudag, men hetta kann broytast. Liðið hevur sín egna facebook-bólk, har kunnað verður um hetta. Um onkur er, sum gjarna vil verða við, men ikki er við í hesum bólkinum, ber til at seta seg í samband við Mass Antoniussen, antin á facebook ella á tel. 220949.
Venjarar hjá Gentum U14 í ár, eru Mass Antoniussen og Birgir Joensen. Fríggjadagar venja tær saman við Jens Erik Rasmussen.
Liðleiðarar eru Irdi Thomassen, tlf. 224298 og Jarnhold Nattestad, tlf. 532701
Venjingartíðir
Sunnudag kl. 9:00
Mikudag kl. 18:15
Fríggjadag kl. 15:00 (í høllini á Giljanesi saman við Dr. U12)
Umframt hetta, stendur øllum í boði at venja við á fótbóltsbreytini, hesar tíðir:
Mánadag kl. 6:30 (í Skúlanum á Giljanesi)
Mikudag kl. 6:30 (í Sørvágs Skúla)
Fríggjadag kl. 6:30 (felagsvenjing á Giljanes, bussur koyrir úr Sørvági)
Komandi dystir
Betri-deildin, 27. mei kl. 15:00
07 Vestur - Skála
2. deild, 26. mei kl. 15:00
07 Vestur - NSÍ
Kvinnur, 23. mei kl. 18:20
AB/B71 - 07 Vestur a
Fleiri
Betri Deildin
Stigatalvan
Málskjúttar
Málskjúttar


text:
IMPACT - ávirkan
Impact ella ávirkan hevur stóran týdning í umsókn til Horizon 2020. Impact er eitt metingarstøði, sum verður nýtt til at samanbera umsóknina við aðrar umsóknir. Størri og størri dentur verður lagdur á Impact.
Í partinum um Impact verður greitt frá tí, sum ætlandi skal koma burturúr verkætlanini. Tað er umráðandi at fyrihalda seg til evni í útboðnum.
Hvør setningur í útboðnum hevur týdning og umsøkjari eigur at vísa á og greiða frá, hvussu komið verður á mál við hvørjum einasta punkti í útboðnum.
Eitt hugskot er at gera ein lista við øllum, sum stendur undir Impact í útboðinum og ein lista við tí, sum ætlanin er at gera í verkætlanini og sum svarar útboðstekstinum. Á tann hátt er lætt hjá teimum, sum skulu meta umsóknina at síggja, um umsóknin hevur fingið alt við. Ger tað lætt fyri lesaran við samanberingum.
Í partinum um Impact skal umsøkjarin fyrihalda seg til, hvussu úrslit o.a. verða útbreidd, nýtt og almannakunngjørd. Fyrireika eina ítøkilga ætlan, sum verður gjøgnumførd sum partur av verkætlanini. Vís ikki á almenn og generell dømi um, hvussu tað kann gerast. Skriva greitt, hvussu tað verður gjørt í verkætlanini.
Eisini eigur umsøkjarin at fyrihalda seg til hugverksrætt (IPR) og hava Data Management Plan.
Factsheet um Impact


text:
Orð: Alexandur Kristiansen
Lag: Jógvan á Lakjuni
Av einglamunni komu boð
at Gud, sum valdar ríkjum og
á himins stjørnum hevur tal,
sín son til jarðar senda skal.
Eitt barn varð føtt í Dávids bý
og reivað eini krubbu í;
so lágt og so forfjónað lá
tað barn, ið verøld fegnast sá.
Tá hoyrdust himins tónatól,
og lívsins morgunhani gól;
og stjørnan rann úr myrku nátt
og vitnaði um Harrans mátt.
Enn ljóða hesi boð so blíð
við hanagal úr fornu tíð,
at Gud, sum valdar rúmd og verð,
við sínum friði hjá oss er.


text:
Savnshúsini vórðu tikin í nýtslu í 1993. Men norðurendin á húsunum - tann eldri Listaskálin, ið Listafelag Føroya á sinni læt byggja - varð tikin í nýtslu í 1970. J. P. Gregoriussen arkitektur teknaði.
Listasavn Føroya varð sett á stovn í 1989. Við fígging frá Føroya Landsstýri, Augustinus Fonden, Tórshavnar Býráð, testamenti eftir Hans Niclasen, bókahandlara og frú Kate Niclasen, Knud Højgaards Fond, Velux Fonden, Beckett-Fonden, Dronning Margrethe og Prins Henriks Fond, Fossbankanum, Listafelag Føroya og øðrum stuðlum eydnaðist at byggja tann prýðiliga framsýningarbygningin. Arkitektar eru N. F. Truelsen og J. P. Gregoriussen, byggifelagið BGW stóð fyri arbeiðnum. Nýbygningurin fevnir um 1100 m2, og savnaða gólvvíddin er uml. 1600 m2.
Tey vøkru svørtu savnshúsini, ið eru klødd við viði, hava samband við gamlan føroyskan byggisið. Ymisk rúm og hallir við skiftandi yvirljósi og síðuljósi, umframt øki uttan dagsljós, geva ríkar møguleikar fyri at kunna sýna fram málningar, skulpturar og grafikk úr savninum og fyrireika skiftandi framsýningar, konsertir og onnur tiltøk. Frá forhøllini, har vitjandi kunnu fáa sær ein kaffimunn, er útsýnið vakurt inn í Viðarlundina. Størsti salurin, ið er í eldra bygninginum, verður burturav brúktur til skiftandi framsýningar.
Mynd: Tekning av framsýningarøkinum til skiftandi framsýningar - mát.
Tíðarskeiðið 1. mai - 31. august:
Mánadag - sunnudag kl. 11.00 - 17.00
Tíðarskeiðið 1. sept. - 30. apríl:
Týsdag - sunnudag kl. 13.00 - 16.00
Mánadag ikki opið
Atgongugjald:
- Vaksin: 65 kr.
- Lesandi: 25 kr.
- Bólkar, min.12 vaksin: 50 kr. fólkið
- Limir og børn undir 16 ár: ókeypis.
Listasavn Føroya
Gundadalsvegur 9
P.O. Box 1141
FO-110 Tórshavn
Føroyar
Tel +298 313579
Email info@art.fo
Facebook


text:
FØROYSKT
Tað eru tvey mat- og skeinkingarstøð á flogvøllinum. Í innskrivingarhøllini er Flogkaffi Landside við køldumrættum, kaffi, te, sodavatn og øðrum leskiligum.
Inni á Dutyfreeøkinum er Flogkaffi Airside, ið hevur eina fjølbroytta matskrá og eina barr til øll sum skulu ferðast.
Harumframt selja vit serligar føroyskar fiskavørur, so sum turranfisk og laks, sum ferðafólk kunnu taka við sær á ferð til onnur lond.
ENGLISH
Flogkaffi offers a variety of cold dishes and drinks at Landside.
On Airside Flogkaffi offers a vide variety of warm and cold dishes and drinks.
Furthermore Flogkaffi has a nice bar for all travellers.
© Copyright Flogkaffi 2016. Øll rættindi ognað.


text:
Er tú ónøgd/ur við avgerð, sum kommunan hevur tikið um eitt umhvørvisverndmál, so ber til at kæra til Umhvørvisstovuna.
Kæran skal latast tí myndugleika, sum hevur tikið avgerðina, t.e. kommununi. Kommunan hevur skyldu til at vegleiða tær nærri um hvussu tú kanst kæra avgerðina.
Kommunustýrið skal síðani senda øll skjøl, sum hava týdning fyri viðgerðina av kæruni, til Umhvørvisstovuna.
Avgerðir, sum Umhvørvisstovan tekur, kunnu kærast til landsstýrismannin við umhvørvismálum.
Ynskir tú nærri vegleiðing um at kæra, so ring til okkara, tlf. 342400, ella send okkum ein teldupost us@us.fo.
Avgerðir, sum Umhvørvisstovan tekur, kunnu kærast til landsstýrismannin við umhvørvismálum. Til dømis treytir í eini umhvørvisgóðkenning ella eini boð um ikki at larma, dálka ella annað.
Kæran skal fyrst sendast til Umhvørvisstovuna, sum síðan sendir hana víðari til landsstýrismannin við umhvørvismálum, saman við neyðugum skjølum.
Freistin fyri at kæra er fýra vikur frá tí degi, at avgerðin varð fráboðað ella varð almannakunngjørd.
Avgerðin, sum landsstýrismaðurin tekur í kærumálinum er endalig, tvs. at hon ikki kann kærast til annan myndugleika.
Hvør hevur kærurætt?
Kærurætt hevur í fyrsta lagið tann, sum varðar av avgerðini, t.e. tann, sum fær boð ella forboð frá einum myndugleika. Tað kann eisini vera ein, sum søkir um eitthvørt, t.e. umhvørvisgóðkenning.
Kærurætt hava eisini tey, hvørs viðurskifti verða beinleiðis ávirkað av avgerðini, t.e. viðvíkjandi arbeiðs- og inntøkumøguleikum, í sambandi við bústað o.s.fr.
Ynskir tú nærri vegleiðing um at kæra, so ring til okkara, tlf. 342400, ella send okkkum ein teldupost us@us.fo.


text:
(Ummælið eftir Laufey Brynhildardóttir á Facebook tann 1. mai 17)
Bókin er pallurin
Var so heppin at síggja leikin Skrímslalív í Norðurlandahúsinum í vikuskiftinum. Talan er um ein sonevndan “pop-up” leik, og er tað nakað sum frøðir meg, so er tað pappír og pop-up.
Vit kenna øll til lukku-kortini, sum tá tú blaðar, so kemur ein heil røð av figurum við og reisa seg upp úr síðuni. Eisni bøkur fáast í hesum slag og tær eru uttan iva yndisbøkurnar til børnini. Tó so eru tað nakrar bøkur, sum liggja eftir leingi í hugaheiminum og halda á fram at gleða og ríka. Tað kann vera, tí søgan er so mikið góð, ella tí at tekningarnar eru so fullkomnar og beinraknar, at heildin verður sett saman í eina forundurliga verð. Ein verð, sum ikki var til áðrenn tú las bókina, men sum nú er ein kendur heimur.
Summar søgur eru bara meira fangandi enn aðrar og søgurnar um Skrímslini eru akkurát tað. Fangandi, tí søgan hevur ein so góðan og einfaldan boðskap, sum er lættur at fanga og tosa meira um. Men so er tað eisini tí at talan er um nøkur fantastiska fitt skrímsl, sum í orðum og myndum vísa okkum sterkar kenslur, sorg, stúran, útihýsing og longsul. Bara fyri at alt verður vent at verða í lagi aftur við gleði, rúmligheit og nærveru. Vit hava sæð hesar figurar í Karavella Marionett-Teaturinum, sum dukkusjónleikarar í Havn, stjórnað av listakvinnuni Rakel Helmsdal. Og eg má siga at hóast bamsurnar eru mangar við hús, so hevði eg gjarna rudda eina hill ella báðar tvær, fekk eg hendurnar á skrímslabamsurnar. So eygagóðar og elskuligar og við so blonkum og mjúkum feldi at eg havi hug at kroysta tær og ikki sleppa teimum aftur.
Í útvið ein mánað hevur Áslaug Jónsdótti, skrísmlamedhøvundur og -teknari nú prýtt forhøllina í Norðurlandahúsinum við eini installatión í barnahædd. Møguleiki hevur verið hjá børnum í øllum aldri at balla seg í eina skrímslasong, sita á eini skrímslasofu, vera inni í eini skrímsla stovu og ikki minst, at hanga í trøðunum í skrímsla garðinum.
Sum eg byrjaði at skriva, so var eg so heppin at síggja leikin í vikuskiftinum og eftir leikin, vóru mínar tvær ellivuáragomlu teaturvinkonur, sum fimm ára gamlar aftur, tá tær koma út úr Dansistovuni og á veg heim, ”líka” mugu innaftur í Skrímslaheimin í forhøllini.
Vit eru ivaleyst fleiri, sum kenna Rakel Helmsdal best sum rithøvunda og ikki minst í ár, nú hon er instillað til prís í norðurlendskum bókmentum, har vit spent bíða, um ikki hon hevur uppiborið eina heiðursløn fyri bókmentaavrikið við bókini ” Hon, sum róði eftir ælaboganum”.
Tá tað er sagt, so má eisini sigast at bókin ivaleyst hevur verið pallurin, sum Rakel hevur valt sær sum listagrein. Men her hoppar ketan av. Tí eitt er at skriva bøkur við øllum tí, sum krevst. Næst upplivdu vit hennara framúr handahegni og listahondverk sum dukkumakari, umframt at hon hevur skrivað og sett upp sínar dukkusjónleikir. Men hondina á hjarta, nú eri eg málleys! Pallurin hjá Rakel er bókin! Og tað sigi eg, tí at hon í byrjanini, lítillátin spyr børnini, um tey vilja hoyra eina søgu og heldur í eini vanligari bók, sum liggur á borðinum. Jaaaa rópa tey í kór, men so kemur tann ”ordiliga” og STÓRA skrímslabókin upp á borðið og nú tekur pallurin skap.
Hetta er ein heilt serlig bók, sum Rakel hevur sniðgivið. Talan er um eina bók, sum ivaleyst telur ein metur hvør blaðsíða og tá hon blaðar, sita børnini og halda ondini, tí hvat sker næst? Bókin verður blaðað og hvør síða reisur seg, ikki bara sum pallur, men sum ein heilur heimur, sum letur seg upp. “Kul mamma!” segði eitt barn frammanfyri meg. Og tað er ikki bara síðan, sum blaðað verður í, sum letur eina pallmynd upp. Har eru eisini duldar og fjaldar síður, sum verða lyftar upp, við figurum og lutum, sum gera søguna so livandi at børn, uttan at hugsa um tað, reisa seg, flyta seg nærri og eru mitt í pappírverðini hjá Rakel, sum nú er vorðin livandi. Hetta er ramur gandur.
Vit eru øll boðin at koma inn í Skrímslasøgurnar, taka lut og vit tosa ikki bara um 3D. Næ nei. Her er ljós og ljóð afturvið, sum Rakel meistarliga trínur dansin ríkan við. Og tað sum Rakel helst hevur fjalt av sínum talenti í hinum dukkuleikunum, har hon var duld handan leiktjøldini, stendur hon her í egnum persóni yvir skrímslum og horvnum kettum og fullgerð, bæði við rødd, men sanniliga við andlitsbrá, tí fullkomnu søguna. Rakel er listarliga og við lít leikstjórnað av Gunnvá Zachariasen til at verða ein leikari við format. Rakel skiftur ham við andlitsbrá og rødd, so hvørt sum tað er hetta lítla, ella tað stóra við nøsini ella tað loðna skrímslið, sum talar . Ja og eg kann avdúkað so mikið at tað varð stórur látur, tá stóra skrímsl fór kiska.
Tað eru nøkur ting her í lívinum sum eg eri passionerað um. Til dømis elski eg bamsur, havi ein alsk til pappír og so er tað sjónleikur, sum er tann serstaka søguupplivingin, sum slær alt!
At fáa øll hesi trý í einum er stórt. Serstakliga tá tað eru yndis bamsurnar hjá Rakel, sum dukka upp í einum pop-up papír-showi, í einum leiki, sum hevur ein sterkan boðskap og tá alt gongur upp í eina hægri eind, so kenni eg tað, sum eg eri mitt í verðini. Ordiliga føli og kenni meg mitt í søguni. Má slíta meg leysa at hyggja hvør er við og eg síggi hvussu børnini í rúminum søkka inn í verðina og eru saman við skrímslunum á pallinum, har Rakel trygt leiðir okkum øll gjøgnum leikin.
Eg kann ikki bíða, til eg aftur fái høvi at síggja bókliga pallin hjá Rakel. Gleði meg sum eitt barn og eigur tú eitt barn ella bara eitt innara barn, sum elskar at sveima inn í eina bók, so far til leikin ! Og minst til. Listin bíðar ikki. Tað er tá og bara tá at leikurin er á palli, at tað skal rennast skjótt at fáa atgongumerki og ein sess.
Rakel Helmsdal eigur pallin. Um tað er bókin ella pallurin, er í hesum føri eitt og tað sama 🙂