text:
Vinnan er nýskapandi, hóast hon granskar ógvuliga lítið
Av teimum 196 fyritøkunum, sum vóru spurdar, vóru tað einans 24, sum í 2003 høvdu egna gransking og menning (G&M). Hetta svaraði til 20,6 mió. kr. ella 0,21% av BTÚ. Av samlaðu granskingini í landinum fíggjaði vinnan einans 17 mió. kr..
Mynd 1: G&M skift á vinnu og alment árið 2003, í % av BTÚ
Av spurdu fyritøkunum vóru 50% nýskapanarvirknar, og heili 47% av teimum høvdu innført lidnar nýskapanir í tíðarskeiðinum 2002-2004. Føroyska vinnan er á hesum øki í oddinum, samanborið við Danmark og ES lond. Hetta er í andsøgn við hugsjónina um, at gransking er fortreyt fyri nýskapan.
Mynd 2: Nýskapanarstigið í øðrum londum (CIS3 vinnugreinar einans), árini 2002-04
Hetta sæst eisini, um hugt verður at innsatsinum ella útreiðslum til ymisk sløg av virksemi. Her sýnist føroysk nýskapan í høvuðsheitum at verða drivin av keypi av kapitalapparati, sum var mest vanligi útreiðsluposturin hjá nýskapandi fyritøkum. Í 2004 fóru tilsamans 71% av útreiðslunum ella 210 mió. kr. hjá nýskapanarvirknu fyritøkunum til keyp av kapitalapparati. Síðani kom keyp av serkunnleika, svarandi til 13%. Einans 10%, ella uml. 21 mió kr., fóru til egna G&M, meðan 6% ella 13 mió. kr. fóru til keypta G&M. Í Danmark umboðaði G&M hinvegin meginpartin av nýskapanarútreiðslunum, uml. 61%.
Mynd 3: Útreiðslur til nýskapan, skift á verksemi ár 2004, í % av samlaðum útreiðslum til nýskapan
Høgt nýskapanarstig, men lutfalsliga lágt nýggjheitsvirði
Talan er fyrst og fremst um nýskapanir, ið eru nýggjar fyri fyritøkuna sjálva ella føroyska heimamarknaðin, heldur enn nýskapanir í heimshøpi. Nýskapt produkt umboðaðu uml. 20% av umsetninginum hjá føroyska produktnýskaparanum og av hesum høvdu útivið helvtin høgt "nýggjheitsvirði". Hugsandi er, at føroyskar fyritøkur í ávísan mun leggja seg eftir at menna produkt og tilgongdir, sum aðrar útlendskar fyritøkur hava ment frammanundan. Talan er helst í stóran mun um "incremental innovations" tvs. smáar betringar av verandi produktum og/ella tilgongdum ella verkseting av nýskapanum, ið aðrar fyritøkur uttanlands upprunaliga mentu.
Sambært útflutningshagtølum er lítil útflutningur innan vitanartænastu, fíggjartænastu og hátøkniliga framleiðslu, ið annars vóru mest nýskapandi og granskandi vinnugreinar. Tað er tí ósannlíkt, at hesar nýskapanir eru nýggjar fyri heimsmarknaðin. Nakrir indikatorar stuðla hesari eygleiðing:
- Fyritøkurnar gjørdu lítið fyri formliga at verja sínar nýskapanir. Einans 4% av nýskapandi fyritøkunum kravdu upphavsrætt, 3% skrásettu vørumerkið og 3% søktu um patent. Til samanberingar søktu 15% av donsku nýskaparunum um patent. Patentskrásetingar eru annars í altjóða hagtalssamanhangi ein týdningarmikil indikatorur um nýskapanarúrslit í londunum.
- Samanborið við onnur lond, var sera lítið av vinnuligari G&M, ið bygdi á menning av nýggjari og munandi betri produktum ella tilgongdum. Hinvegin var keyp av kapitalapparati størsti útreiðsluposturin. Talan er um millum annað maskinur, útgerð, ritbúnað við innbygdari vitan, sum vísa seg í funktiónum og eginleikum, ið eru ment av øðrum fyritøkum uttanlands. Soleiðis tørvar fyritøkan ikki at leggja sína orku í torføru menningartilgongdirnar.
- Nógv samstarv sæst um menning av nýskapanum, bæði produktum og tilgongdum, og bendir hetta á, at nógvur opinleiki er um hesar nýskapanir. Aðrastaðni leggja fyritøkur seg lutfalsliga meira eftir at menna innanhýsis.
Samanumtikið er tað sannlíkt, at føroyska nýskapanin liggur í "triðju nýskapanaralduni". Fyrsta aldan her umboðar heilt nýggj tøknilig ella vísindalig frambrot, ið eru neyðug fyri at menna nýggja tøkni, tilfar v.m.. Næsta aldan snýr seg um at brúka kenda tøkni á nýggjan hátt, eisini kallað brúkaradrivnin nýskapan, meðan triðja aldan er at gera tað sama, sum aðrar fyritøkur annars gera. Til dømis hevur danskur viðmerkjari sagt, at donsk nýskapan fyri tað mesta liggur í næstu alduni, meðan stóru londini, sum Asia, Týskland, USA, eins og fyritøkur í Finnlandi, dríva fyrstu alduna (Herløv 2005 í "Debatten regeringens satsning på naturvidenskabelig forskning"). Her verður spurningurin settur við, um Danmark hevur nakran møguleika fyri at fylgja stóru londunum í fyrstu alduni, hetta hóast 16 mia. er settar av til hátøkniliga gransking í "Højteknologifonden". Helst er tað soleiðis, at meginparturin av føroyskari nýskapan liggur í triðju alduni. Føroyskar fyritøkur leggja seg soleiðis eftir at menna seg, eins og aðrar norðurlendskar fyritøkur hava gjørt, ella eisini hyggja føroyskar fyritøkur at øðrum føroyskum fyritøkum og "herma".


c: text/html

text:
Boðtænastan
Við boðtænastuni ber til at fylgja við, hvussu kontan broytist. T.d. ber til at fáa teldupost ella sms, tá ið lønin kemur inn, ella tá ið saldan fer niður um ávísa upphædd. Boðtænastan riggar á flestøllum fartelefonum.
Við Boðtænastuni ber m.a. til at fáa boð um:
- Hvat saldan er
- Tá ið saldan fer upp um ávísa upphædd
- Tá ið saldan fer niður um ávísa upphædd
- Tá ið flytingar av kontu eru oman fyri ávísa upphædd
- Tá ið flytingar á kontu eru oman fyri ávísa upphædd
Rita teg inn í netbankan á telduni og melda til boðtænastuna. Far undir "Uppseting" vel "Fartænastur" og trýst á "Fá sms ella teldupost sendandi".
Boðtænastan er ókeypis at stovna. Kostnaðurin fyri hvørt sms er kr. 0,50.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Í 19. øld var tað so, at fleiri niðursetubygdir vóru grundaðar í Føroyum, og var Lopra ein av teimum.
Søgnin sigur, at írar búðu í Sunnaru helvt av Suðuroy, áðrenn víkingarnir komu til landi.
Lopra er bygd í 1834. Fyrsti maðurin, sum setti búgv, var Andreas Thomsen (1778-1853), ættaður úr Bramhúsi í Sumba og kona hansar Sunnuvá Súsanna Niclasdatter (1798-1874), ættað úr Nýagørðum í Porkeri.
Sambært manntalinum 18. august 1834. búgva 5 fólk í Lopra, hesi eru Andreas Thomsen, Sunnuvá Súsanna Niclasdatter, og 3 børn teirra.
Í 1901 byrjaðu norðmenn hvalaveiði í Lopra, her teir eisini bygdu hvalastøð. Hvalastøðin hevði ein týdningarmiklan leiklut fyri sóknina, heilt fram til 1953, tá veiðan eftir stórhvalum minkaði so mikið, at hvalastøðin lat aftur.
Í apríl 2008 búðu 101 fólk í Lopra.
Sumbiartunnilin er ímillum Lopra og Sumba. Tað eru uml. 5 km úr Lopra til Vágs.
Í 90'unum varð bora eftir olju í Lopra, oljan bleiv tó ikki funnin.
Lopranseiðið er ein náttúruperla, har er útsýni ímóti Lopranshólmi, Beinisvørð og Skúvanesi.


text:
Troleyga
- Sær fiskasløg og rækjur, sum ofta ikki eru gjørlig at síggja við ekkoloddinum hjá skipinum.
- Vísur hæddina á trol-gapinum, hæddina frá høvðulínuni til botnin, og um trolið gongur á botni ella er leyst av botni.
- Hálpir skiparanum at fáa mest møgulig geometri á trolið
- Kann innstillast við ymiksum umráðum til at vísa niðureftir og ella uppeftir.
- Hevur tvey battaríir
Deteksjónsevnini hjá troleyganum
Av tí at Troleygað er nær, har fiskurin er (tá ið tað er sett á høvðulínuna), hevur tað væl størri deteksjónsevni enn ekkolodd monterað á skipinum. En royndur skipari vil tí lætt kunna staðfesta, um tað er fiskur ella æti, og um hann fiskar eftir ”rætta slagnum” uttan at spilla burtur tíð og orku.
Breiðstrálu & Smølstrálu
Við nógvum nýtsluøkjum og ymiskum fiskasløgum, sá Scanmar tíðlja tørvin á tveimum útgávum av Troleyganum. Breiðstrálu-Troleygað kom fyrst á marnaðin, ætlað til trol við lágum opningi, og verður í dag brúkt mest í fiskiskapi eftir hvítfiski. I fiskiskapi eftir rakjum ella eftir fiskasløgum sum standa nær botni, gevur smølstrálu-Troleygað ofta best deteksjón. Smølstrálu-Troleygað verður eisini brúkt í pelagiskari troling. Troleygað kann eisini innstillast við ymiskari uppdateringsferð, og um tað skal hyggja uppeftir, niðureftir ella báðar vegir. Við at hyggja uppeftir, vil man kunna síggja, um fiskur er omanfyri trolopningin.
Botn troling
Troleygað gevur nágreiniliga kunning um gapið á trolinum, og um trolið hevur kontakt við ella er leyst frá botni. Undir botntroling er hetta tídningarmikið fyri at umgangast at trolið missur botnkontaktina.
Pelagisk troling
Í pelagiskari troling er smølstrálu-Troleygað tað mest brúkta, bæði í trolgapinum og afturi í “bellinum”.
Nýtskuøkini eru ymiskari samanborið við botntroling. Fleiri brúka Troleygað í høvðulínuni í staðin fyri ein trolsonara, ella sum ein erstatning tá ið trolsonarin er óvirkin. Troleygað detekterar fisk í trolgapinum, men eisini omanfyri og niðanfyri trolið, gevur fulla stýring av frástøðuni til botnin.
Troleygað í “bellinum”
“Bellurin” er eisini eitt tídningarmikið stað til Troleygað í pelagiskari troling. Eygað verður tá sett í ein posa, sum verður seymaður mitt í nettakið í “bellinum”, har ein ynskir at síggja hædd, inngongd og møguliga frástøðu til botnin. Nógvir pelagiskir trolarar eru byrjaðir at nýta eitt eyka Troleyga í “bellinum”, ofta saman við einum trolspeed-sensori ella posasensori við viknulfunksjón, fyri at tryggja sær, at tað sum teir síggja í trolgapinum endar afturi í trolposanum.
Avhengig av sendestyrke, oppdateringshastighet og ekkoloddforsterkningfon.
* Avhengig av akustikkforhold, støy fra fartøy, montering og plassering av sensor og hydrofon
Merk: Alle spesifikasjoner kan endres uten forhåndsvarsel


text:
Hug at spæla við í filmi?
Í samband við at Klippfisk skipar fyri filmskapping á Reinsarínum í Havn 10.-12. november, ynskja tey eisini at bjóða (áhuga)leikarum við til tiltakið, tá ið evnið verður kunngjørt á Reinsarínum í Havn fríggjakvøldið 10. november kl. 18:00.
Ætlanin er, at bólkar/einstaklingar, sum luttaka í kappingini, hava møguleika at spyrja sjónleikarar, um tey hava hug av vera við í teirra filmi.
Um tú hevur hug at spæla við í einum filmi, so fæst meira kunning um tiltakið á leinkinum niðanfyri:
Klippfisk Filmskapping 10.-12. november 2017


text:
FM í svimjing
ÍSB hevur skipað fyri FM í svimjing, kappingin var mikudagin 28. mars í svimjihøllini í Gundadali. Svimjarar úr ítróttafeløgunum Svani og Smæruni og kvøldskúlunum kring landið kappaðust í 18 ymiskum kappingum. Harafturat venja onkrir svimjarar við Havnar Svimjifelag og Ægir í Klaksvík.
Úrslitið frá kappingini sæst HER og eisini eru myndir at síggja HER
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Konfliktmekling
Leikluturin hjá meklaranum
Meklarin er neutralur og ópartískur. Tað merkir, at meklarin hevur ikki tilknýti til nakran av pørtunum og hevur heldur ikki áhuga í úrslitinum av trætuni.
Meklarin leiðir eftir serligum leisti orðaskiftinum og gevur pørtunum høvi at tosa og lurta og seta seg inn í og skilja sjónarmiðini hjá hvør øðrum. Meklarin setir spurningar, leitar fram felags áhugamál partanna og hvørji sum skilja, og stuðlar pørtunum við uppskotum um loysnir. Meklarin hjálpir við gerð av endaligu avtaluni.
Meklarin hvørki vegleiðir, gevur ráð, sigur sína hugsan ella tekur avgerðir í málinum, men ansar eftir, at endaliga avtalan í mestan mun gerst ein varandi loysn.
Samband
Turið Debes Hentze
Djúpagilsvegur 14
FO-188 Hoyvík
tlf. 519700
tdh@hentze.fo


text:
Tankar um deyðshjálp
Hans Mols Mortensen sendi okkum á Gudloysi herfyri eitt lesarabræv um deyðshjálp, sum hann gjarna vildi hava lagt út á okkara bloggu. Lesarabrævið var at síggja í Sosialinum t. 29. apríl 2010, og bleiv viðkomandi aftur, tá Kringvarpið fyri stuttum vísti ein dokumentar um sama evni. Gudloysi hevur sum felag ikki nakra ávísa meining um evnið, men vit eru fyri kunning og kjaki. Um tú hevur tilfar til okkara bloggu, mást tú hjartans gjarna seta teg í samband við okkum.
Líðing er vanliga nakað, ið vit royna at minka um í okkara egna lívi og í lívinum hjá øðrum. Eins og vit ynskja øllum at koma í henda heim við so lítlari líðing sum gjørligt, ynskja vit at fara úr hesum heimi við so lítlari líðing sum gjørligt. Hóast hetta eru ymsar hugsanir um, hvørt vit eiga at hava lógartryggjaðan rætt til deyðshjálp. Tíverri standast ofta mótsetningarnir í orðaskiftinum av ógreiðari fatan av, hvat deyðshjálp fevnir um.
Í sambandi við útgávuna av seinastu bókini hjá Martin Amis, kom eitt minni fjølmiðlarok um deyðshjálp (eutanasi). Amis tosaði um komandi stóru broytingarnar í Onglandi og stórum pørtum av vesturheiminum næstu árini.
Talið av gomlum fólkum fer at vaksa nógv, og hesi fara at verða ein so stór byrða fyri samfelagið, at yngri ættarlið helst fara at ilskast inná øll hesi ræðuligu gomlu, ið sita og stinka í bíðirúmunum og seinka ferðsluni við sínum koyristólum. Tá henda silvurhærda tsunami rakar landið, ímyndar hann sær skemtandi eitt kríggj millum ung og gomul.
Hóast hann sær seg sjálvan sum ein av ágrýtnu hermonnunum í hesum komandi borgarastríði, viðgongur hann tó eisini, at tá hansara tíð kemur, ræðist hann eina langa, trupla og pínufulla sjúkralegu. Heldur hevði hann ynskt sær, at deyðshjálparbásar vóru á gøtuhornum, har man kundi gingið inn, fingið sær eina martini og eitt heiðursmerki, og so komið út aftur í einum kassa.
Tos um eins egna deyða lætnar helst við einum sindri av skemti, men í eini grein* herfyri vísir Georg L. Petersen á, at fyri ein hjálparleysan son er als eingin stuttleiki at finna á sjúkrastovuni hjá tí doyggjandi pápanum, hvørs seinasta tíð var merkt av “ófatiligari pínu og nógvum morfini.”
Líknandi støður fara einans at gerast fleiri, tá omanfyrinevndu fólkatalsbroytingar eisini fara at gera seg galdandi í Føroyum; og av tí at vísindin framhaldandi fer at økja um sín førleika at leingja tíðina hjá teimum doyggjandi, verður spurningurin um deyðshjálp alt meira átrokandi.
Orðið “eutanasi” er úr grikskum og merkir “góður deyði”; og úr hesum orði sprettur alt kjak um deyðshjálp, tí undir øllum grundgevingum fyri deyðshjálp liggur fortreytin, at tað eru bæði góðir og ringir deyðar.
Ein góður deyði er nakað, vit øll vóna at fáa. Helst ein friðarligur, pínuleysur deyði eftir eitt langt, eydnusamt lív. So heppin fara vit øll tó ikki at verða. Spurningurin er sostatt, um tann doyggjandi skal fáa loyvi til og – um neyðugt er – hjálp frá samfelagnum til at enda sítt egna lív.
Hetta er eitt dømi: Ein eldri kvinna hevur eina deyðiliga sjúku, ið við tíðini hevur kryplað hana við pínu, og bundið hana til alskyns hjálpartól og pínudoyvandi evni. Hon hevur umhugsað sína støðu og vigað tær gleðir, lívið enn hevur at bjóða, og velur at doyggja, áðrenn seinastu gleðirnar eisini eru burtur. Eftir hon hevur tosað við sína familju og vinir, góðtaka tey hennara avgerð.
Seinastu tíðina fær hon nógva vitjan, kærlig brøv og heilsur. Seinasta dagin koma øll saman fyri at minnast aftur á gamlar dagar, lesa yrkingar og siga farvæl. Nøkur valdu at sita hjá henni, meðan hon drakk eitt glas av barbiturátum og síðani setti á sína seinastu vínfløsku. Innan ein tíma fall hon spakuliga í óvit, meðan tey øll hoyrdu hennara yndistónleik.
Hetta er virkin deyðshjálp, og er frægasti formur av deyðshjálp, tí tann doyggjandi sjálv velur tað. Verri er, tá tann doyggjandi er í so ringum standi, at hon ikki er før fyri sjálv at siga sín vilja. Eisini í hesum føri kann deyðshjálp rættvísgerast, um líðingin er nóg stór, og eingin vón er fyri leking og pínulinna.
Nú er tað vorðið, at flest fólk skilja “eutanasi” sum virkna deyðshjálp; also: at einum persóni verður givin okkurt evni, ið elvir til deyða. Óvirkin deyðshjálp er t.d. tá evnis-viðgerð verður steðgað; ella eitt andingartól verður sløkt, fyri at ein heiladeyður sjúklingur fær loyvi at doyggja. Óvirkin deyðshjálp er løtt at góðtaka og verður regluliga framd á sjúkrahúsum í sambandi við sjúklingar, ið ikki hava nakra vón um betring ella leking. Munurin millum virkna og óvirkna deyðshjálp er tó einans verkligur.
Eingin grundleggjandi munur í hugburði nýtist at vera millum virkna og óvirkna deyðshjálp, tí um tú við vilja ikki ger nakað ella sýtir fyri at gera okkurt, er hetta líka nógv eitt virksemi, sum um tú ger nakað við vilja. Sostatt er skyningin millum óvirkna og virkna deyðshjálp følsk í hesum sambandi, tí tilvitað virksemi gera seg galdandi í báðum førum, og úrslitið er eitt og tað sama.
Í summum førum verður ikki bert munurin millum óvirkna og virkna deyðshjálp viskaður út, men eisini munurin millum pínuviðgerð og deyðshjálp. Sum t.d. tá læknar verða noktaðir at enda lívið hjá sjúklingum við morfini, men geva stórar nøgdir av morfini fyri at halda pínu burtur. Hetta kann ikki kallast deyðshjálp, tí tá morfin-nøgdirnar verða hækkaðar til deyðiligt støði, er endamálið hjá læknanum ikki at drepa sjúklingin, men at viðgera pínuna! Her er ikki talan um so mikið sum ein verkligan mun. Virksemið og úrslitið er tað sama, tá tað at lina pínu og at drepa sjúklingin gerst tað sama.
Fáir læknar mugu hava mist nógvan svøvn av hesi følsku tvístøðu. Tá deyðin vissuliga er komandi til tann pínandi, útlúgvaða sjúklingin, er greitt, at ein skundan undir deyðan er frægasta pínulinnan at geva. Deyðin er nú hin einasti, ið kann steðga pínu og líðing.
Í dag liggja nógv doyggjandi í miklari líðing, orsakað av teimum, ið eru ímóti deyðshjálp yvirhøvur. Høvuðsgrundgevingin hjá teimum, sum eru ímóti deyðshjálp, er, at deyðshjálpin møguliga fer at verða misbrúkt.
Hetta fekk man sanniliga at hoyra í kjakinum um deyðshjálp, sum var í Kringvarpssendingini “Dilemma”**. Eins og Aldous Huxley ávaraði um okkurt líknandi í “Brave New World” á sinni, ímyndaðu hesi bæði mótstøðufólkini sær aldrandi foreldur, ið fóru at verða avlívað sum óynsktir kettlingar, tá tey blivu til ov mikið stríð ella ov dýr at hava innløgd á spariraktu føroysku sjúkrahúsunum.
Mótstøðufólkini hava sjálvandi rætt í tí, at alt kann misbrúkast. Spurningurin til hesi er sostatt, um tey halda, at vandi fyri misbrúki verða eina nóg góða orsøk til at lata sjúk fólk pínast í hel, ella um hetta heldur er orsøk til at seta upp trygdarskipanir fyri at forða misbrúki? Nógvir trupulleikar fara at stinga upp, men tað er neyvan handan menniskjaliga førleikan at finna fram til góðar og tryggar loysnir.
Flest mótstøðufolk eru sjálvandi vælmeinandi, og teirra meiningar mugu møtast við virðing og álvara. Minni virðilig er tó trúgvin um ein yvirnatúrligan gud, ið hevur givið lívið, og er tí einastur, ið hevur rætt til at taka tað burtur.
Víst verður eisini onkuntíð til kristnu læruna um líðing sum verandi ein natúrligur partur av lívinum. Summi teirra skilja hetta soleiðis, at um líðing er partur av skapanarverkinum, so hevði deyðshjálp verið ein roynd at minka um líðing, og harvið verið ímóti Guðs vilja. Og eftirsum vit heldur ikki eru blivin spurd, um vit vildu koma inn í henda heim, er tað fyri hesi somu fólk helst eitt sindur frekt at halda, at vit bara soleiðis kunnu fara, tá okkum lystir!
Henda trúgv er beinleiðis vanærilig og ófyrigevilig, tí hon tekur frá okkum okkara fría vilja at avgera, hvat er rætt og skeivt, og harvið undirgravar øllum etiskum kjaki.
Eingin okkara hevur biðið um lívið, og vit kunnu ikki rættuliga sigast at vera givin tað, eftirsum vit øll framvegis bíða eftir haldgóðum prógvi um, at hesar lívgevandi gudaverur veruliga finnast. Um vit hava rættin til lívið ella ei, er ein aldargamal og ógreiddur spurningur.
Flest kunnu tó semjast um, at menniskju hava rættin til eitt sømiligt lív, og rættin til verju mótvegis ómenniskjansligari viðferð. Rættin til hugsanarfrælsi og trúarfrælsi taka flest fólk eisini undir við.
Allir hesir rættir geva einum persóni loyvi til sjálvur at avgera, hvussu hann livir, so leingi hann eisini virðir hesi somu rættindi hjá øðrum.
Deyðin er ein partur av lívinum, so um ein persónur hevur rættin til eitt sømiligt lív, má hann eisini hava rættin til ein sømiligan deyða; og um rætturin at doyggja, áðrenn líðingin gerst ótolandi, verður noktaður, setir man persónin í eina ómenniskjaliga støðu. Samanumtikið má ein persónur hava rætt til at velja, nær og hvussu hann doyr, og – um neyðugt – eisini hava rætt til deyðshjálp.
Um samfelagið vil verja rættin til eitt sømiligt lív, má samfelagið geva teimum deyðshjálp, ið biðja um tað. Tá allir partar eru samdir um, at deyðshjálp er ein rætt og virðilig avgerð hjá tí doyggjandi, skal loyvi gevast.
Vit og skil má brúkast til útbúgving og uppseting av ymiskum trygdarskipanum fyri at verja einstaklingin og avvarðandi. Nógvar álvarsamar avbjóðingar fara at liggja í hesum. Felags fyri tær er tó, at tær allar skulu handfarast og loysast við róligum skynsemi og klárum kjaki um rættu siðmenningina.
At enda má sigast, at um lívið er nakar lærari, so skal deyðin eins og lívið helst møtast við bæði álvarsemi og ironi.
Við hesum er tíð at venda aftur til bókina hjá Martin Amis, tí í henni finnur tú akkurát tað rætta blandið av báðum:
When you become old, you find yourself auditioning for the role of a lifetime; then, after interminable rehearsals, you’re finally starring in a horror film – a talentless, irresponsible, and above all low-budget horror film, in which (as is the way with horror films) they’re saving the worst for last.
*Punktum fo nr. 60, (26. mars 2010)
**Kringvarpið, (29. novembur 2009).
Hans Mols Mortensen
Merki: deyðshjálp, elli, eutenasi, Hans Mols Mortensen, líðing


text:
Bót til Bata varpar ljós á bróstkrabba í oktober - tiltak í Vági
Bót til bata og Krabbakvinnur skipa fyri kvøldsetu á Hotel Bakkanum í Vági fríggjakvøldið 13. oktober frá kl. 17.00 til 19.00
Skeið í húð og andlitsrøkt fyri kvinnur við krabbameini
The Body Shop í SMS skipar fyri skeiði fyri kvinnur, sum hava krabbamein, mikukvøldið 18. oktober kl. 18.15.
Væleydna kvøldseta á Reinsarínum
Bót til Bata og Krabbakvinnur skipaður í gjár fyri kvøldsetu í Reinsarínum.
Krabbameinsfelagið skipar fyri rørðslutiltakið í Suðuroy
Hósdagin 19. oktober kl. 13.00 fer Krabbameinsfelagið undir nýtt ókeypis rørslutiltak í Suðuroy. Tiltakið er fyri øll, sum hava ella hava havt krabbam
Bót til Bata varpar ljós á bróstkrabba í oktober - tiltak í Havn
Bót til Bata og Krabbakvinnur skipa fyri kvøldsetu í Reinsarínum í Havn hóskvøldið 5. oktober frá kl. 19.00 til 21.00.
Bót til Bata varpar ljós á bróstkrabba í oktober - tiltak í Fuglafirði
Bót til bata og Krabbakvinnur skipa fyri kvøldsetu í Ribarhús í Fuglafirði leygarkvøldið 30. september kl. 19.00 til 21.00
Innbjóðing til hugnakvøld hjá Undirlívsbólkinum hjá Krabbameinsfelagnum
Undirlívsbólkurin hjá Krabbameinsfelagnum skipar fyri hugnaløtu mánakvøldið 25. september kl. 19.00 til 21.00 í hølunum hjá Krabbameinsfelagnum á Grøn
Bólkurin fyri menn, sum hava ella hava havt prostatakrabba, bjóðar til hugnaløtu
Bólkurin fyri menn, sum hava ella hava havt prostatakrabba, bjóðar til hugnaløtu mikukvøldið 4. oktober 2017 kl. 19.00 - 21.00
Team Rynkeby Føroyar handaði Krabbameinsfelagnum peningagávu
Á móttøku á Reinsarínum sunnudagin 10. september handaði Team Rynkeby Føroyar Krabbameinsfelagnum peningagávu. Krabbameinsfelagið takkar fyri stuðulin
Team Rynkeby Føroyar: Innkomnu pengarnir verða handaðir sunnudagin
Almenn samkoma verður sunnudagin 10. september kl. 16.00 á Reinsarínum í Havn. Øll eru vælkomin.
Nú byrjar fimleikurin aftur
Fimleikur fyri øll, sum hava ella hava havt krabbamein og teirra avvarðandi. Vit byrja aftur mánadagin 4. september kl. 19.00 í Sankta Frans Skúla.
EINFALT stuðlar Krabbameinsfelagnum
Nú kanst tú stuðla Krabbameinsfelagnum, tá ið tú keypir plakat frá Einfalt. Einfalt hevur sniðgivið tvær plakatir til frama fyri Krabbameinsfelagið.
Foreldrabólkurin hjá Krabbameinsfelagnum skipar fyri skeiði á Hotel Skálavík
Foreldrabólkurin hjá Krabbameinsfelagnum skipar fyri skeiði á Hotel Skálavík í vikuskiftinum 29. og 30. september. Vikuskiftið er fyri foreldur, hvørs
Stuðul til krabbameinsgransking
Nordic Cancer Union letur árliga stuðul til krabbameinsgransking í Norðurlondum. Umsóknarfreistin er fríggjadagin 1. september 2017.
Innbjóðing til hugnaløtu í Lipp- og lymfødembólkinum hjá Krabbameinsfelagnum.
Lipp- og lymfødembólkurin hjá Krabbameinsfelagnum, skipar fyri hugnaløtu mikukvøldið 6 september. kl 19.00 í hølunum hjá Krabbameinsfelagnum á Grønla
Norðurlendsk krabbameinsfeløg við felags áheitan: gevist at seta pening í tubbak!
Fýra norðurlendsk krabbameinsfeløg standa saman og heita á eftirlønarfeløgini at taka ábyrgd og gevast at seta pening hjá viðskiftafólkunum í tubbaksí
Skeið í listterapi
Les um hvussu Claus Rasumussen upplivdi at vera til listterapi hjá Fíu Lamhauge, life coach og listterapeuti.
Nýtt skeið í listterapi fyri teg, sum hevur ella hevur havt krabbamein.
Byrjað verður hósdagin 31. aug, og hildið verður fram einaferð um vikuna, íalt 10 ferðir. Skeiðsleiðari er Fía Lamhauge, life coach og listterapeutur
Team Rynkeby Føroyar komin til París
Røðan, ið Elsebeth Mohr Vang helt í samband við fráferðina hjá Team Rynkeby Føroyar.
Heilsan til Team Rynkeby Føroyar
Heilsan frá Krabbameinsfelagnum til Team Rynkeby Føroyar.


c: application/xml

text:
HEIMSYVIRLÝSING UM MANNARÆTTINDI
INNGANGUR
Tað verður at viðurkenna, at menniskjuni er virðing íborin, og at allir limir mannaættarinnar eiga somu ómissiligu rættindi, og hetta er støðið undir frælsi, rættvísi og friði í heiminum.
Har sum mannarættindini hava verið fyri vanbýti og vanvirðing, hevur tað havt við sær ræðuligar gerðir, sum hava skakað samvitsku mannaættarinnar, og ein heimskipan, har sum fólk nýtur talu- og trúarfrælsi og frælsi frá ótta og neyð, hevur verið boðað sum menniskjunar hægsta mið og mál.
Tað varðar almikið um, mannarættindi verða vard við lógum, um fólk ikki skal verða noytt til sum evstu ráð at taka til uppreistur móti harðræði og kúgan.
Tað varðar almikið um at elva og stimbra vinalag tióðanna millum.
Í sáttmáala sínum hava Sameindu Tjóðirnar av nýggjum váttað trúgv sína á undirstøðulig mannarættindi, á sóma menniskjans og virði, og á javnrættindi fyri kvinnur og menn, og tær hava rátt av at fremja framburð í almannamálum og bøta um lívskor manna í alt meiri frælsi.
Limaríkini hava skyldubundið seg til, í samvinnu við Sameindu Tjóðirnar, at virka fyri at fáa framt, at mannarættindini og undirstøðilig frælsisrættindi verða alment vird og hildin.
Tað at allir partar skilja hesi rættindi og frælsi er fremsta treytin fyri, at henda skylda verður framd út í æsur.
Tess vegna bjóðar
AÐALFUNDURIN
Hesa heimsyvirlýsing um mannarættindi sum felags mið fyri øll fólk og allar tjóðir við tí endamáli, at hvør einstakur og hvør samfelagsstovnur alsamt við hesi yvirlýsing í huga skal stremba fyri við frálæru og uppaling at fremja virðing fyri hesum rættindum og frælsismálum og við framsøknum atgerðum innanlands og millumlanda at tryggja, at tey verða viðurkend og hildin allastðni á munagóðan hátt, bæði í fólkinum í limaríkjunum og í fólkinum í teimum londum, sum eru innan løgdømi teirra.
1. grein
Øll menniskju eru fødd fræls og jøvn til virðingar og mannarættindi. Tey hava skil og samvitsku og eiga at fara hvørt um annað í bróðuranda.
2. grein
Øll hava krav um rættindi og frælsi, sum eru nevdn í hesi yvirlýsing, uttan mun til ættarslag (rasu), húðarlit, kyn, mál, átrúnað, politiska ella aðra sannføring, tjóðskaparligan ella samfelagsligan uppruna, ognarviðurskifti, føðing ella aðra støðu.
Somuleiðis skal eingin mismunur vera orsakað av politiskari, rættarligari ella millumtjóða støðu hjá tí landi, sum ein persónur hoyrir til, sama um landið er sjálvstøðugt, undir tilsjónarvaldi, ella fullveldi tess á annan hátt er skert.
3. grein
Ein og hvør hevur rætt til lív, frælsi og persónliga trygd.
4. grein
Eingin skal liva í trældómi ella trælkan; trældómur og trælahandil av øllum slag skulu verða bannað.
5. grein
Eingin skal verða píndur ella harðliga, ómenniskjaliga ella vanæruliga viðfarin ella revsaður.
6. grein
Øll hava rætt til, hvar tey ery stødd, at verða viðurkend sum persænar fyri lægini.
7. grein
Øll eru jøvn fyri lægini hava rætt til somu rættarvernd uttan mismun. Øll hava sama rætt at verða vard fyri mismuni, sum er brot mæti hesi samtykt, og at verða vard fyri allari áeggjan til at skapa tílíkan mismun.
8. grein
Um onkur fær viðferð, sum er tvørtur 'mæti teimum grundrættindum, sum honum eru tryggjað sambært grundlæg og øðrum landslægum, skal hann hava rætt til at fáa fullar sømdir afturfyri við dæmstælar landsins.
9. grein
Eingin skal verða tilvildarliga handtikin, settur í varðhald ella gjørdur útlagin.
10. grein
Øll hava sannan javnrætt till rættvísa og almenna rættarviðgerð fyri æheftum og ævildigum dæmstæli, sum skal tka avgerð um rættindi teirra og skyldur, og um øll revsimál, ið verða reist.
11. grein
Hvør, sum verður ákærdur fyri revsiverda ferð, eigur rætt til al verða mettur æsekur, inntil hann er dømdur sekur við almenna rættargongd, har sum hann hevur fingið fulla trygd fyri verju.
Eingin skal verða funnin sekur í revsimáli av nøkrum slag, uttan so at gerð ella ábyrgdarloysi, sum hann var ákærdur fyri, et at rokna sum brotsgerð sambært landslægum ella lægum, tá ið gerðin varð framd. Ei heldur skal strangari revsing verða ásett enn hon, ið var galdandi, tá ið tann revsiverda gerðin varð framd.
12. grein
Eingin eigur at vera fyri tilvildarligari uppílegging í persænlig viðurskifti, heimalív ella brævaskifti, ei heldur fyri æruskemd ella útspilling. Øll eiga rætt til lægarvernd fyri slíkari uppílegging ella ágangi.
13. grein
Øll hava rætt til frítt at fara og búsetast innan fyri landamark í hvørjum ríki sær.
Øll hava rætt til at fara av landinum, hvørjum sum er, eisini sínum egna og at fara heim aftur til sítt land.
14. grein
Øll hava rætt at søkja um og fáa friðskjæl í øðrum londum fyri meinsæknum.
Slíkan rætt ber ikki til at skjæta seg undir, tá ið ákæran av røttum er fyri æpolitiskar brotsgerðir ella gerðir, sum eru ímæti endamálum og grundreglum Sameindu Tjæðanna.
15. grein
Øll hava tjæðskaparrætt.
Eingin skal tilvildarliga missa sín tjæðskap, og ongum skal verða sýtt fyri at skifta tjæðskap.
16. grein
Menn og kvinnur, sum eru komin til lægaldur, skulu uttan mun til ættarslag (rasu), tjæðskap ella átrúnað hava rætt at giftast og setast í búgv. Tey hava krav um javnrættindi at giftast, í hjúnalagnum og til hjúnaskilnað.
Hjúnaband kann ikki verða bundið, uttan báðir partar samtykkja í tí av fríum vilja.
Húskið er tann natúrliga frumeindin í samfelagnum og hevur rætt til vernd av samfelag og landi.
17. grein
Øll hava rætt til at eiga ogn, annaðhvørt einsamøll ella ' felag við onnur.
Eingin skal hissini vera fyri ongartøku.
18. grein
Øll hava rætt til hugsanar-, samvitsku- og trúarfrælsi. Hesi rættur fatar eisini um frælsi at skifta átrúnað ella trúgv, og frælsi til annaðhvørt einsamallur ella í felag við onnur og alment ella einskilt at inna trúgv sína í frálæru, tilbiðing, gudstænastu og halgihaldi.
19. grein
Øll skulu vera fræls at hava sínar áskoðanir og bera tær fram uttan forðan, og at søkja sær og breiða út vitan og hugsanir ígjøgnum hvønn boðmiðil, sum vera skal, og æheft av landamarki.
20. grein
Øll hava rætt til frítt og á friðarligan hátt at koma saman og taka seg saman í felagsskapir.
Eingin kann verða noyddur at vera limur í felag.
21. grein
Øll hava rætt til at taka lut í stjærn lands síns, annaðhvørt beinleiðis ella gjøgnum frítt vald umboð.
Øll hava rætt til somu atgongd at embætum og almennum størvum í landi sínum.
Fælksins vilji skal vera støði undir stjærnarinnar valdi; hesin vilji skal verða borin fram við ávísum millumbilum og rættiligum valum við almennum og jøvnum valrætti, og skulu verða framd við loyniligari atkvøðing ella samsvarandi frælsum valháttum.
22. grein
Øll hava sum samfelagsborgarar rætt til felagsliga trygd og kunnu krevja, at tey búskaparligu, felagsligu og mentanarligu rættindi, sum eru neyðug fyri teirra virðing og fría menning av persænleikanum, verða framd við tiltøkum innanlands og í altjæða samstarvi og í samsvari við skipan og tilfeingi í hvørjum landi.
23. grein
Øll eiga rætt til arbeiði, til frítt at velja starv, til rættvís og hæskandi arbeiðslíkindi og til vernd fyri arbeiðsloysi.
Øll hava uttan mismun rætt til somu løn fyri sama arebeiði.
Ein og hvør, sum arebeiðir, hevur rætt til rættvísa og hæskandi samsýning, ið tryggjar honum og hansara eina mannsømiliga tilveru, og harumframt um neyðugt aðra almenna vernd.
Ein og hvør hevur rætt til at stovna og gerast limur í yrkisfelag til at verja síni áhugamál.
24. grein
Øll hava rætt til hvíld og frítíð, har uppi í rímiliga avmarking av arbeiðstíðini og frítíð við løn ávísum millumbilum.
25. grein
Ein og hvør hevur rætt til lívsumsøður, ið tryggja honum og hansara heilsu og vælveru, har uppi í mat, klæði, bústað og heilsurøkt og almennar tænastur og rætt til trygd við møguligum arbeiðsloysi, sjúku, æarbeiðsføri, missi av maka, aldri ella aðrari skerjing av vinnumøguleikum orsakað av um støðum, sum hann ikki hevur ræði á.
Møður og børn hava krav um serliga umsorgan og hjálp. Øll børn, annaðhvørt tey eru fødd í hjúnalagi ella uttan, njæta somu almannavernd.
26. grein
Øll hava rætt til útbúgving. Útbúgving skal vera ækeypis, íhvussu er á byrjanarstigi skal vera skyldubundin. Tøknilig og yrkislig útbúgving skal standa øllum í boði, og øll skulu eftir førimuni hava somu atgongd a hægri undirvísing.
Undirvísing skal miða ímæti at fullmenna persænleika einstaklingsins og at stimbra virðingina fyri mannarættindum og frælsi. Hon skal fremja fatan, tolsemi og vinalag millum tjæðir, fælkasløg og trúarbælkar, og skal fremja virki Sameindu Tjæðanna fyri at varðveita friðin.
Foreldur hava fyrsta rætt at velja, hvat slag av undirvísing skal verða givin børnum teirra.
27. grein
Øll hava rætt til frítt at taka lut í mentanarlívi í samfelagnum, at njæta list og eiga lut í framburði vísinda og ágæðum teirra.
Øll hava rætt til vernd av andaligum og evnisligum áhugamálum í sambandi vidð eitt og hvørt vísindaligt, bækmentaligt ella listarligt verk, sum avvarðandi hevur greitt úr hondum.
28. grein
Øll hava rætt til samfelags- og altjæða skipan, har tey rættindi og frælsi, ið nevnd eru í hesi yvirlýsing, kunnu verða framd út í æsir.
29. grein
Øll hava skyldur fyri samfelagnum; í tí einans er full og fræls menning persænleikans gjørlig.
Samfelagsborgarar skulu viðvíkjandi rættindum og frælsi einans verða bundnir av avmarkanum, sum eru settar í lægum við tí í hyggju at tryggja viðurkenning av og virðing fyri frælsi og rættindum hjá øðrum og til tess at lúka rættvís krøv um siðalag, alment skil og vælferð almenningsins í fælkaræðissamfelag.
Hesi rættindi og frælsi mega í ongum føri verða int í mætstøðu við endamál og grundreglur Sameindu Tjæðanna.
30. grein
Einki í hesi yvirlýsing eigur at verða tulkað tann veg, at nøkrum ríki, bælki ella einsaklingi verður loyvt at gera nakað, ið miðar ímæti at beina fyri nøkrum av teimun mannarættindum, sum her eru tald.


text:
Endiliga hendir tað – fyrsti veruligi føroyski spælifilmurin, skrivaður, framleiddur og upptikin av føroyingum – er nú klárur at verða varpaður upp á stóra filmsløriftið.
Talan er um filmin ”Dreymar við havið / Dreams by the Sea” hjá Sakaris Stórá.
Sakaris hevur fyrr gjørt vart við seg við nógv róstu stuttfilmunum ”Passasjeren”, ”Summarnátt” og ”Vetrarmorgun”. Hesaferð er talan um ein langfilm, hóast longdin bert 1 tíma og 20 minuttir. Marjun Syderbø Kjelnæs hevur skrivað søguna, og Helena Heðinsdóttir og Juliett Nattestad spæla høvuðsleiklutirnar.
Lýsingin av søgugongdini er soljóðandi: ”Ester (Juliett Nattestad) býr í lítlu bygdini við havið, hon gongur í sunnudagsskúla, keðir seg og onki hendir. Alt hetta broytist tá Ragna (Helena Heðinsdóttir) flytur til bygdina. Gjøgnum Ragnu letur ein nýggjur heimur seg upp, ein heimur uttan mørk. Men Ragna hevur trupulleikar at dragast við, og Ester lærir skjótt, at frælsi og val hava avleiðingar. Saman droyma tær um at sleppa burtur, men gera sær ikki rættiliga far um, hvat tær flýggja undan, ella hvagar tær skulu fara.”
Ein undanfrumframførsla verður í Norðurlandahúsinum í kvøld, har filmurin verður vístur fyri stuðlum og fólki, ið hava verið við til at gera stóru verkætlanina til veruleika.
Sjálv frimsýningin verður í Havnar Bio í annaðkvøld, tá Filmsfelagið sýnir ”Dreymar við Havið” sum tann fyrsti filmurin í hesi vetrarskránni. Frá hósdagin gongur filmurin inn í vanliga tilboðið á skránni hjá Havnar Bio innan filmurin fer út at ferðast kring heim.
Spennandi september
Frumframsýningin av "Dreymar við Havið" er ikki tað einasta, sum hendir filmslistarliga í Føroyum hesa komandi tíðina.
Yvirhøvur er september ein spemmandi filmsmánaður við fleiri spennandi tilboðum á hvíta løriftinum. Tað vísir nevndin fyri Føroysk Filmsfólk á í skrivi, har tey eisini peika á minnilutafilmsfestivalin, ið byrjar hósdagin, filmsdagar í felag og endurfrumsýningina av "Barbara" í sambandi við at 20 ár eru liðin síðan frumsýningina.
Les skrivið hjá Føroyskum Filmsfólkum her


text:
Uppboðssøla av fiskirættindum
Vinna14-07-2017 - 16:28 - Jóanis Albert Nielsen
Fyrsta “opna” uppboðssølan av fiskirættindum verður týsdagin 22. august 2017.
Rættindini, ið seld verða, fevna um hesi fiskasløg og nøgd:
Makrelur: 5.447 tons
Botnfiskur: 1.106 tons (Russiski parturin í Barentshavinum)
Ávís feløg og persónar, ið ætla at bjóða upp á rættindi á uppboðssølu, skulu lata Vørn hóskandi skjalprógv í seinasta lagi 3 vikur, áðrenn uppboðssølan verður hildin, ella boð skulu latast inn. Talan er um eigara av fiskifari undir føroyskum flaggi, uttan veiðiloyvi, at fiska við ávísa fiskifarinum ella føroyskt partafelag ella smápartafelag, ið skjalprógvar avtalu um, at ávíst fiskifar undir føroyskum flaggi fiskar keyptu kvotuna.
Formligu ásetingarnar um uppboðssøluna eru ásettar í kunngerð nr. 101 frá 12. juli 2017.
Nærri upplýsingar og reglugerð fyri uppboðssøluna fáast frá Fiskamarknaði Føroya: www.fmf.fo


text:
Danjal av Rana 10.01.2018 (08:19)
Næsti stormurin er á veg
Eitt veikt brúgvalag nærkast Føroyum av útsynningi og fer væntandi framvið okkum sum dagurin líður. Síðani koma fleiri lágtrýst og tilhoyrandi brúgvaløg móti Føroyum av útsynningi. Hetta førir við sær vind av lágætt og brúgvaløgini fara framvið við regni og lýggjari veðri um vikuskiftið. Í næstu viku verður framvegiðs óstøðugt veður við lágtrýstum og brúgvaløgum, sum nærkast av útsynningi.
Í dag
Stívt andøvsgul upp í hvassan vind av landsynningi, 10 til 15 m/s, sum út á dagin makar í gul til stívt andøvsgul. Regn í støðum, men út á dagin klárar í, tó okkurt æl framvegis. Hitin millum 5 og 8 stig. Í kvøld og í nátt makar hann vindin í lot til andøvsgul av útsynningi, 2 til 7 m/s. Sum frá líður turt og hann klárar í. Hitin millum 0 og 5 stig.
Í morgin
Gul til stívt andøvsgul av suðri, 5 til 10 m/s, um náttina øtlar hann í andøvsgul upp í strúk í vindi, 8 til 13 m/s, í støðum upp í hvassan vind, 15 m/s. Turt og sólglottar, men um náttina dregur samanum, men framvegis turt. Hitin millum 4 og 7 stig.
Fríggjadagin
Hann øtlar vindin í stívt andøvsgul upp í hvassan vind av landsynningi, 10 til 15 m/s. Framvegis turt, kanska sólglottar, men um náttina skýggjað og móti morgni fer at regna vestanfyri. Hitin millum 4 og 8 stig.
Leygardagin
Hann makar vindin í andøvsgul upp í ein strúk í vindi av suðri og landsynningi, 8 til 13 m/s. Eitt skifti slær hann yvir í útsynning, men um náttina øtlar hann vindin í stívt andøvsgul upp í hvassan vind av suðri. Skýggjað og regn, um kvøldið klárar í og sum frá líður yvirhøvur turt. Hitin millum 4 og 9 stig.
Sunnudagin
Hann øtlar vindin í hvassan vind upp í storm av landsynningi, 15 til 23 m/s, í hvirlunum upp í hvassan storm, um 27 m/s. Um náttina makar hann vindin í gul til stívt andøvsgul, 5 til 10n m/s og snarar í ein útsynning og seinni sunnan. Sum frá líður yvirhøvur skýggjað og út á dagin regn, um náttina klárar í og sum frá líður turt. Mest skýggjað og stundum regn. Hitin millum 4 og 7 stig, um náttina millum 0 og 3 stig.
Mánadagin
Gul til stívt andøvsgul av suðri, 5 til 10 m/s, í støðum upp í strúk í vindi, 13 m/s. Seinni fer hann í ein landsynning. Samdrigið og yvirhøvur turt. Hitin um dagin millum 2 og 6 stig, um náttina millum 0 og 5 stig.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
- At einstøk ferðafólk skulu gjalda eina upphædd sum atgongumerki fyri at ganga í í hólmin, trúgvi eg ikki uppá ber til.
Tað sigur Poul Michelsen, landsstýrismaður við uttanríkis- og vinnumálum, sum heldur, at pengar mugu fáast inn á annan hátt, eitt nú við at selja kort og bjóða ferðaleiðara.
Sýslumaðurin í Vágaøki, Finnbogi Midjord, er eisini rættiliga avgjørdur, tá hann tosar um, hvørt uppskotið hoyrir til á grannastevnu.
- Eg dugi ikki at síggja, at grannastevnuviðtøka skal til fyri at ganga í haganum. Í mínari verð er tað einki ørvísi, enn at taka samsýning fyri at fiska í vøtnunum, sigur Finnbogi Midjord.
Í blaðnum hjá Dimmalætting hesa vikuna, er málið lýst gjølla


text:
25-09-2017
Nýtt starvsfólk
Elektron hevur sett Christu R. Weihe í starv við ábyrgd fyri samskifti og marknaðarføring.
Christa hevur lisið á Aarhus Universitet, og er júst vorðin liðug sum Cand. ling. Merc í 'Corporate Communication'.
Christa hevur verið føst sum feriuavloysari undir lesnaðinum, og tí kennir hon Elektron bæði út og inn.
Við setanini av Christu fylgir eitt ynski um at leikluturin hjá Elektron í føroyska samfelagnum skal vera týðiligari, samstundis sum at vit skulu duga betur at vísa á hvat vit duga.
Vit ynskja Christu hjartaliga til lukku við nýggja starvinum.
/Elektron


text:
Sverri Egholm
07.09.2015 - 20:36
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Føroyar spældu í kvøld móti Finnlandi í Helsinki.
Finnland var favorittur undan dystinum og tað vóru eisini finnar sum løgdu best fyri. Longu tá 23 minuttir vóru leiktir skoraði Joel Pohjanpalo til 1-0 sum eisini gjørdist úrslitið.
Í seinna hálvleiki royndi føroyingarnir at trýsta og komu til fleiri góðar støður, men skotini vóru ikki nóg neyv.
Tá góðir 15 minuttir vóru eftir trýsti Finnland øgiligt og hevði bóltin í netinum einaferð, men málið varð kolldómt.
Dysturin var merktur av nógvu gulu kortunum til føroysku leikararnar. Fróði Benjaminsen, Brandur Henriksson og Hallur Hansson fingu allir gult kort og harvið hava teir leikbann næsta dyst.
Úrslitið gjørdist 1-0 til Finnland.
Finnland - Føroyar (1-0)
Joel Pohjanpalo 1-0


text:
Sverri Egholm
18.09.2014 - 05:06
Tíðindi > Uttanlands > Vanlukkur
Seinnapartin í dag varð lítla privatflogfarið, sum hevur verið horvið síðani 11. september, funnið stutt frá flogvøllinum Kulusuk.
Hetta váttar Camilla Hegnsborg fyri Sermitsiaq.AG í dag.
- Flogfarið varð funnið seinnapartin í dag af einari tyrlu hjá Air Geenland sum var í rutuflúgving. Alt peikar uppá at tað er ein 39 ára gamal amerikanskur flogskipari, sum var í flogfarinum sum hvarv, sigur Camilla Hegnsborg.
Stutt frá flogvøllinum
Flogfarið bleiv funnið stutt frá flogvøllinum í Kulusuk, sum flogfarið skuldi lenda á 11. september men hóast tað hevur tað ikki eydnast at sæð vrakið. Væntandi vegna veður.
Myndugleikarnir hava ikki havt nakað samband við flogfarið síðani hósdagin 11. september um 14 tíðina tá flogfarið skuldi lenda í Kulusuk í eystur Grønlandi og kom frá Keflavík í Íslandi.
Les eisini: Vánaligt veður órógvað leitingina
Les eisini: Flogfar horvið í Grønlandi


text:
Ingi Samuelsen
07.09.2017 - 06:31
Tíðindi > Lóg & Landaskil > Vanlukkur
Greiða kom ikki á, hvat orsøkin var til vanlukkuna í Skopunarfirði hósnáttina í síðstu viku, tá farmaskipið Mykines rendi á grastrevjabátin Mars, og ein maður sjólátst.
Millum tey, ið vórðu avhoyrd undir sjófrágreiðingini í Føroya rætti í gjárkvøldið, var maðurin, ið slapp við hendingini við lívinum. Hann greiddi rættinum frá, at Mars var væl útgjørdur, og at øll neyðug ljós vóru tendrað, bæði siglingarljós, toppljós og eisini radarrefleksið. Hetta veit útvarpið hjá Kringvarpi Føroya at siga í morgun.
Manningin á farmaskipinum Mykines hinvegin helt, at báturin má hava ligið myrkur. Bæði skiparin og maskinstjórin vóru staddir á brúnni, og teir greiddu í rættinum frá, at teir einki sóðu fyrr enn ov seint var at forða fyri samanstoytinum, greiddu teir frá undir sjófrágreiðingini.


text:
Jan Müller
14.12.2016 - 09:21
Ein teirra, sum er fegin um komandi broytingar í føroyska loftferðslulandslagnum, er stjórin í Vága Floghavn, Jákup Sverri Kass. Hansara uppgáva er at tryggja, at føroysk og útlendsk flogfeløg, ið brúka flogvøllin í Vágum, eru nøgd við tær mongu tænastur, sum henda einasta føroyska floghavnin hevur at bjóða. Tað er heldur eingin loyna, at Jákup Sverri leingi hevur havt vónir um vaksandi virksemi á flogvøllinum og helst við útlendskum flogfeløgum eisini. Flogvøllurin og føroyska flogfelagið Atlantic Airways hava leingi verið sum eitt. Hesi hava líkasum hildið lív í hvørjum øðrum. Men sum árini ganga og flogvallarviðurskiftini betrast og talið á ferðafólki, sum koma og fara, bara økist, so heldur flogvallarstjórin eisini tað er gott við at fáa nýtt blóð inn í menningina. Hann er tí fegin um, at landsstýrið hevur gjørt av at ganga umsókn frá tveimum útlendskum flogfeløgum, SAS og Loganair, á møti.
Oljuportalurin hitti Jákup Sverra Kass, tá oljumessa varð í Aberdeen í 2013. Tá umrøddi hann møguleikan at fáa flogfeløg, sum virka har á leiðini, eisini at flúgva uppá Føroyar. Sjálvur eydnaðist honum at fáa fund við stjóran í skotska flogfelagnum, sum gjørdu greitt, at tey høvdu eina Føroyarutu við í framtíðar tilrættaleggingini. Og her varð tað greitt, at nógva oljuvirksemið í økinum, kundi vera ein drívmegi undir slíkari ætlan.
Nú hendi tað so, at Loganair tók avgerð um at søkja um loyvi at flúgva millum Aberdeen og Vágar um summarið. Og nú er so givið grønt ljós frá føroyskari síðu. Málið er longu komið so væl áleiðis, at man nú kann bíleggja ferð til Aberdeen og aftur á bæði loganair.co.uk og á flybe.com. Prísurin er úr 1500 DKK aftur og fram.
Jákup Sverri Kass, sum eisini er spentur um nýggju rutuna hjá SAS, sum verður alt árið, heldur tað tó eisini vera sera forkunnugt við nýggju rutuni til Skotlands.
“Eitt er Aberdeen og Highlands sum ferðamál. Hetta er eitt ferðamál sum søguliga hevur fingið nógvar føroyingar til at flúgva til Skotlands. Harumframt eru nógvir møguleikar at flúgva víðari í Bretlandi og Europa úr Aberdeen. Sum partur av Flybe, letur eitt felag sum Loganair upp fyri nógvum møguleikum at knýta føroyingar tættari at Bretlandi og bretar tættari at Føroyum. Loganair hevur eisini avtalu við m.a. British Airways, og letur hetta upp fyri nógvum møguleikum úr Aberdeen.
Eg vænti ein vøkstur í og við at talan er um eitt felag, sum hevur nógv sambond víðari og kennir sítt heimabeiti. Hetta verður at røkka ferðafólki, sum vit ikki røkka í dag. At Loganair nú eisini fer at marknaðarføra Føroyar verður ein fyrimunur fyri føroyska ferðavinnu - ongin ivi um tað. So ja, eg meti, at tað er pláss fyri tveimum feløgum til Skotlands. Serliga tí at eg ikki meti, at tað fer at taka burturav køkuni, sum er í dag, men fer at gera samlaðu køkuna størri - tí at vit røkka einum tilfeingi, sum vit ikki hava megnað at fáa fatur á fyrr.
Jákup Sverri vísir á tað sambandið, sum fyrr hevur verið millum londini.
“Føroyingar kenna Aberdeen, the Highlands, Hetland og Orkney frá fyrr, tá ið sambond vóru ímillum londini og oyggjasamfeløgini. Føroyskt vinnulív, harundir Føroya Tele, sum hevur arbeiði har um leiðir, hava eisini eftirspurt betur samband til Norðurskotland.
Nógvir føroyingar mynstra úr Aberdeen, og eisini er beinleiðis samband við BMI Regional til Esbjerg har føroyingar mynstra við eitt nú ESVAGT.
Eisini er gott politiskt samband millum Føroyar, Orkney og Hetland. Hesi oyggjalondini hava toppfundir á hægsta stigi, og har hava tey eisini ynskt betur samband millum londini.
Norðurskotland er eitt spennandi ferðamál við einari spírandi mentan, góð golføki, whiskeyframleiðarar og eisini frítíðarøki, sum eitt nú Nairn. Náttúran er vøkur og tað er lætt at ferðast við bili ella tok í økinum. Nevnast kunnu Isle of Sky, Ullapool, Thurso, Wick, Inverness og sjálvandi eisini Aberdeen sjálvt.
Vága Floghavn vónar, at undirtøkan fyri rutuni verður væl móttikin av bæði føroyingum og skotum. Tað er stutt og lætt at ferðast til Aberdeen og eisini víðari út úr Aberdeen.
Skotskir miðlar skriva annars um afturgongd í sambandi við flogferðsluna í Aberdeen. Til tað sigur Jákup Sverri Kass, at her er serliga talan um businesstrafikk, sum er tætt knýttur at oljuvinnuni. Rutan hjá Loganair, sum byrjar 26. maj 2017 er ein summarruta, sum serliga leggur seg eftir vanligum ferðafólkum. Og av tí at fleiri summarrutur eru komnar til og frá Aberdeen seinastu árini, so eru góðir møguleikar hjá bæði føroyingum og útlendingum at brúka Aberdeen sum millumstað.
Nógvir føroyingar mynstra við fiski- og fraktskipum úr Aberdeen og er afturmeldingin frá hesum útisiglarum sera jalig. Tað er í dag sera tíðarkrevjandi at koma til og frá Aberdeen.
Loganair hevur ætlan um at flúgva ímillum Aberdeen og Føroyar tvær ferðir um vikuna frá 26. maj til 3. septembur 2017. Tey ætla at flúgva fríggjadagar og sunnudagar. Flogfarið, sum tey ætla at brúka er eitt SAAB 2000, sum tekur 50 fólk. Fríggjadag er fráferðin úr Aberdeen kl. 9.55 og fráferðin úr Vágum kl. 12.20.
Sunnudag er fráferðin úr Aberdeen kl. 12.20 og fráferðin úr Vágum kl. 15.40 Nýggja sambandið er lagt soleiðis, at tað eru flogfør, sum flúgva beinleiðis víðari til Birmingham, Manchester, Kirkwall (Orkney) og Sumburg (Shetland). Harumframt hevur Loganair eina avtalu við British Airways beinleiðis til eitt nú London.


text:
Ella Smith Clementsen er føroyskur rithøvundur, fødd í Tórshavn 21. februar 1952.
Fyrsta bók hennara var Jólavættrarnir og eg (1985)
Hon hevur týtt ein hóp av barnabókum til føroyskt og skrivað søgur í Mina jólabók.
Útgávur:
1986 Mikkjal
1990 Mikkjal og Guðrun
1994 Ein øðrvísi jólamaður í Míni jólabók
1996 Jólini hjá Árna í Míni jólabók
1999 Teldujól í Míni jólabók
2000 Jól hjá ommusystur í Míni jólabók
2005 Hesumegin og hinumegin í Míni jólabók
2006 Unikumma og øll hini í Míni jólabók
2008 Á ferð við Perlu í Míni jólabók
2012 Rói í Míni jólabók
Umrøður:
Olivur við Neyst: Endiliga aftur ein føroysk barnabók – Fríu Føroyar 21. november 1986
Hervør Jákupsson: Mikkjal – ein nýggj føroysk barnabók. Sosialurin 18. oktober 1986
Marna Jacobsen: Kærkomnar klubbabøkur til 5-8 ára gomul børn. Brá 13/14-1989
Heiður:
Barnabókavirðisløn Tórshavnar býráðs 1994


text:
Sjálvt um Eik Banki ikki sleppur at trekkja tær 90 milliónirnar frá, sum hann annars hevði ætlað, so er maðurin, sum gjørdi vart við skeivleikan, Jørn Astrup Hansen, fyrrverandi nevndarlimur í Eik, framvegis stevndur fyri ærumeiðing. Eik Banki hevur ikki slept stevningini enn, men tað er okkurt sum bendir á, at tað fer bankin at gera.
Við danska blaðið Berlingske Tidende, sigur nevndarformaðurin í Eik, Torben Nielsen, at hann hevur samband við Astrup. Nevndarformaðurin brúkar orðingina, at "hann er í dialog við Astrup".
- Eg havi ikki tosað við nevndina enn um málið, men eg havi als einki persónligt útistandandi við Jørn Astrup. Eg ynski bara at vit fáa loyst hetta málið. Meira havi eg ikki at siga nú, sigur Torben Nielsen við Berlingske.
Kelda: B.dk


text:
- Rakstrarúrslitið hjá Bakkafrost fyri 2016 var 1.165 milliónir krónur í mun til 1.001 milliónir krónur fyri 2015. Árið 2016 gjørdist tí metgott. Virksemið á landi og sjógvi hilnaðist væl, samstundis sum laksamarknaðurin var góður. Úrslitið fyri liðugvørudeildina hevði munandi tap í 2016 orsakað av høgu laksaprísunum á spotmarknaðinum, sum í stóran mun ávirka rávørukostnaðin á liðugvørudeildini. Positivar virðisjavningar av biomassa viðførdu, at úrslitið eftir skatt var 1.339 milliónir krónur fyri 2016 samanborið við 810 milliónir krónur fyri 2015, skrivar Bakkafrost í tíðindfaskrivi.
Og stjórin, Regin Jacobsen, fegnast sjálvsagt.
- Góða gongdin á laksamarknaðinum í 2016 hevði positiva ávirkan á úrslitið hjá Bakkafrost. Hóast tøkunøgdin lækkaði í 2016 í mun til 2015, hevði Bakkafrost eitt metúrslit í 2016. Alideildin og Havsbrún høvdu framúr gott úrslit, meðan umstøðurnar hjá liðugvøruvirkjunum vóru torførar í 2016. Í 2016 byrjaði kryvjivirksemið í nýggja virkinum á Bakka, og væntandi fara vit at síggja munadyggar rakstrarfyrimunir, tá ið eisini liðugvøruframleiðslan á sama virki er komin nakað áleiðis í innkoyringini. Síðstu árini eru stórar íløgur gjørdar til at minka lívfrøðiliga váðan – og nýggja tænastuskipið Martin, sum kom á Havnina ímorgun, vóna og vænta vit fer at vera eitt nýbrot innan hetta økið, segði Regin Jacobsen.
Á ársaðalfundinum hjá Bakkafrost, sum verður fríggjadagin 7. apríl, fer nevndin at skjóta upp, at 8,70 krónur verða goldnar út í vinningsbýti fyri hvørt partabræv. Hetta gevur eitt samlað vinningsbýti á 425 milliónir krónur.
Og í somu umbering kundi hann eisini boða frá, at enn eitt skip kemur í flotan hjá Bakkafrost. Felagið hevur keypt enn eitt skip, sum hevur virkað í frálandavinnuni, men sum nú skal umbyggjast, so tað fer at líkjast Martin.
Talan er um skipið Skandi Waveney, sum skal hava navnið Róland, sum var annar bróður Hans á Bakka. Sostatt eru teir tríggir brøðurnir, ið stovnaðu Bakkafrost í 1968, kallaðir upp við hesum trimum stóru tænastuskipunum hjá Bakkafrost.
Róland kemur ætlandi í føroysku skipaskrásetingina longu miðskeiðis í mars. Væntandi verður skipið klárt at fara í vinnu í juni í ár.


text:
22.2.10
Jákup, Birgir og Jógvan
Jógvan á Dul tók myndina av Jákupi og mær uttanfyri Akkuleya. Jákup er vertur í sendingini In Mente (Mynd: Jógvan á Dul)
Omanfyri sæst Jákup Magnussen við útvarpsmikrofon í Niels Finsensgøtu, uttanfyri blómubúðina Akkuleya. Jákup er vertur í útvarpssendingini In Mente, sum verður send mikudagar. Jógvan á Dul tók myndina og legði hana straks á Facebook. Myndatólið hevur Jógvan altíð við sær. Er onkur úti í heimi, sum vil hava at vita, hvussu eini gomul hús í Havn síggja út í dag, so er Jógvan skjótur at avmynda og leggja út á Facebook, sum er vorðin ein uppslagsbók og talva, ið er púra markleys. Og nú vit tosa um Jógvan og Facebook, so varð um dagarnar stovnaður ein bólkur fyri allar Jógvanar í Verðini. Stovnarin sigur: ‘Í hesum bólkinum er ætlanin at finnað útav hvussu nógvir Jógvanar eru í heila tikið...eitur tú Jógvan, so er tú vælkomin í hendan bólk’ sigur stovnarin, sum ikki eitir Jógvan, men Eyðbjørn.
at 10:33 AM
Labels: fjølmiðlar, foto


text:
Sum uppískoytið til greinina um svimjukonurnar kann upplýsast, at Havnini fekk fyrsta skipaða svimjihylin í Gundadali í 1930. Fyri 1930 lærdu fólk seg at svimja í áum, á sjónum ella í Sandagerði. Sjálvur lærdi eg at svimja í Sandá við Spinnaríið. Ì bókini Havnin – fólk og yrki er at lesa, at Óli Jacob Hansen, Niels Arge og Jacob Hansen laðaðu byrgingina til nýggja hylin fyri 3.185 krónur. Í 1931 vórðu skiftirúmini og trappan niður í hylin gjørd. Hylurin var úr tveimum og upp í seks metrar djúpur. Hylurin var á leið har, sum tennisvallirnir nú eru við ovara fótbóltsvøll.
Í 1949 var hylurin blivin so skitin, at bannað varð at brúka hann. Tíggju ár skuldu ganga, áðrenn havnarfólk aftur fingu svimjihyl. Eg minnist væl leivdirnar av svimjihylinum bygdur í 1930. Minnist serliga leivdirnar frá skifirúmunum. Hyggur tú í bøkur um Havnina, sært tú mangan, at tey svumu kapp á Eystaruvág. Heilt nógvir áskoðarar sóu kappsvimjingarnar, har tey svumu kapp av Bursatanga og yvir á Müllersbrúgv.
Mær er sagt, at í svimjihylinum í Gundadali frá 1930, skipaðu tey eisini fyri svimjikappingum. í 1959 upprann so dagurin, tá havnarfólk fingu nýggju svimjihøllina, sum gjørdist kolveltandi broyting í allari svimjing. Skjótt varð skipað fyri kappsvimjingum eins og í uttandura hylinum, sum slóðaðu fyri góðu svimjiúrslitum á oyggjaleikum og altjóða kappingum. Í hesum sambandi skulu vit ikki gloyma svimjihøllina í Klaksvík og aðrar minni svimjihyljar kring landið, har nógvir kappsvimjarar eru uppaldir. .
Núverandi svimjihøllin í Havn varð tikin í nýslu í 1982, og svimjihøllin kann slett ikki nøgta tørvin, tí Havnin er so nógv vaksin síðani 1982. Talan um at byggja 50 metrar langan svimjihyl, so okkara svimjarar hava eins góðar umstøður, sum kappingarneytarnir uttanlands. (Vagnur)


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
»Tey sita og bíða«
Tak niður
Flestøll ynskja sær at liva sum longst, men hvussu er tað at verða gamal, og fáa tey gomlu ta virðing og tann kærleika, tey hava uppiborið? Tey seinastu árini eru tey gomlu ofta vorðin rópt ein samfelagsbyrða, hesin filmur vil vísa menniskjuni, sum eru handan hesa sokallaðu byrðu.
Um nøkur ár ert tú kanska í somu støðu sum tey. So kanst tú sjálvur meta um, hvørt tú heldur at henda viðferð er virðilig fyri teg. Lagt til rættis: Eir í Ólavsstovu.


text:
Orð og lag: Inga-May Hörnberg
Týtt: Árni Jacobsen
Upprunaheiti: I Guds bibel
1. Í Guds orði eg kann sjá,
nakað stórt brátt henda má:
Harrin Jesus skjótt aftur koma skal.
Mangur lítur bíðandi
mót tí sælu løtuni,
tá sálin í Himlinum er sæl.
Niðurlag: Jesus aftur koma skal,
ja, hann aftur koma skal!
Út úr sorg og trongd og neyð
skal hann ævigt loysa tey,
sum í stríðnum sigrandi
hava hvílt í náðini,
og í Himli sigursløn bíðar teim.
2. Eins og tjóvurin á nátt
burt hann tekur tey so brátt,
sum í trúgv hava litið seg á hann.
Hvørt eitt stríð er endað har,
ferðandi tá hvílu fær
í staðnum, sum Jesus okkum vann.


text:
Marius Thomassen
ráðgevi
Fartlf: 739905
t-post: marius@industry.fo
Úr hvørjum króki hoyrist, at landi má halda meira aftur við at gera íløgur í so góðum tíðum, sum vit hava í Føroyum í dag. At Samferðslumálaráðið og Tórshavnar kommuna eru ósamd um innkomuveg er so hvat tað er. Men at flyta játtanina til eitt tunnilstoymi, sum fer at brúka stóran part av árligu játtanini til at starta arbeiðið upp og at lukka niður aftur, er púra burturvið.
Um landsstýrismaðurin veruliga heldur tørv verða á hesum tunlunum, er skilabetri at farið verður undir at fyrireika teir, so klárt er at seta arbeiðið í gongd, tá tíðirnar verða verri aftur, heldur Føroya Arbeiðsgevarafelag.
Sambært fíggjarlógaruppskotinum fyri 2018, skulu tunlar gerast til smærru bygdirnar, so sum til Tjørnuvíkar, Fámjins, Gjáar og Dals, so langt sum játtanin á 7 mió. kr. røkkur. Við hesum verður farið aftur til skipanina, sum vit høvdu í 80unum áðrenn kreppuna, har man fyri at sleppa undan at raðfesta, setti ov lítið av peningi av til hvørja verkætlan, men arbeiddi uppá ov nógvar verkætlanir í senn. Trupulleikin við hesum er, at fyri 7 mió. kr. um árið verður als eingin tunnil boraður, og endaliga úrslitið verður nógv dýrari, enn tá arbeitt verður effektivt við færri verkætlanum.
Landsverk brúkar ein eindarprís á 71.000 kr. pr. m. tunnil. Sambært hesari prísáseting røkkur játtanin á 7 mió. kr. til 98,5 m av tunli. Her skal tó takast hædd fyri at eindarprísurin er grundaður á útrokningar frá Viðareiðistunlinum, sum er tvísporaður, og sum verður gjørdur á mest effektivan hátt. Tí ber til at gera einsporaðan veg við víkiplássum, sum gerst nakað bíligari, men tó ikki til helvtina av nevnda prísi pr. metur, og so langt frá tí. Harumframt varð Viðareiðistunnilin bjóðaður út og gjørdur á effektivan hátt.
Landsverk gjørdi í 2013 eina útrokning av, hvat tunlarnir til smærru bygdirnar koma at kosta.
- Tjørnuvík – 125 mió. Kr.
- Fámjins – 114 mió. Kr.
- Gjógv – 113 mió kr.
- Dals – 230 mió kr.
Er fortreytin tann, at Tunnilsliðið, sum 7 mió. kr. eru avsettar til um árið, byrjar við at bora tunnilin til Gjáar og velur styttru leiðina, sum verður mett at kosta 113 mió. kr., kemur tað at vera koyrandi ígjøgnum til Gjáar í 2032, um byrjað verður í 2018. Síðani verður klárt at koyra ígjøgnum tunnil til Dals í 2064, til Tjørnuvíkar í 2081 og til Fámjins í ár 2097. Hetta man neyvan vera ætlanin.
Her eru sjálvandi fleiri faktorar, so sum projektering, byggipláss og útgerð (sum eisini skulu haldast við líka) og til- og avrigging á hvørjum ári, sum ikki eru tiknir við. Men tað stutta av tí langa er, at tað verður trupult at koma ígjøgnum nakað berghol fyri 7 mió. kr. um árið, umframt samlaða íløgan verður væl størri orsaka av til- og avrigging upp til fleiri ferðir pr. tunnil.
Betur varð peningurin nýttur at fyrireika verkætlanir, sum kunnu setast í verk, tá tíðirnar gerast verri. Skulu umtalaðu tunlarnir til smærru bygdirnar borast, má Løgtingið játta peningin, tað kostar at fremja, og verklagslóg samtykkjast, so sum ásett er í játtanarskipan landsins. At stovna eitt tunnilslið fyri 7 mió. kr. um árið, er at halda fólkið á smáplássunum fyri gjøldur.


text:
Tíðindi
5. juli 2016
Í Nám X hevur ein vallærugrein verið skúlaárið 2015-16, 2 tímar um vikuna, ætlað júst frálæru innan talv og bridge. Talv er kent millum flestu føroyingar, sum eisini duga mannagongdina meir og minni væl. Harafturímóti er bridge meir ókent av flest fólkum, sum vita lítið annað enn, at tað er eitt slag av kortspæli. Summi halda kanska, at tað er at líkna við poker, sum er kent, serliga millum tey ungu. Lat meg sláa fast, at tað einasta, sum bridge og poker hava í felag, er, at talan er um brúk av teimum 52 vanligum kortumum. Eingin “gambling” er í bridge.
Fakta:
Kortspælið er minst 3000 ára gamalt; kontraktbridge er frá 1925. Amerikanarin Vanderbilt uppfann spælið, meðan hann hugnaði sær umborð á einum stuttleikaskipi, einari rundsigling. Síðan tá er bridge útnevnt sum tað mest geniala spælið, sum mannaheilin hevur skapað. Grundin til, at spælið gjørdist so væl umtókt, kann skyldast, at tað tekur støðið í sera fjøltáttaðum persónligum førleikum og eginleikum hjá luttakaranum: hugflogi, logiskum sansi, støddfrøði, etikki, samstarvsevni, sjálvdisiplin og so framvegis. Men eisini allar teir astronomisku møguleikarnar, ið spælið hevur: kortini kunnu fordeilast 1 milliard x 1 milliard x 20 milliard millum teir 4 spælararnar!
Ongin verður nakrantíð liðugt útlærdur bridgespælari!
Ein AIM–kanning vísir, at í Danmark eru uml 200.000 virknir bridgespælarar, umframt at umleið 600.000 hava sagt seg hava áhuga í at læra spælið. Mett verður, at hesi tøl samsvara við Føroyar, tá tey vera sett í mun til fólktalið, hóast eingin kanning er gjørd.
Hví skal mann velja bridge:
* Bridge fevnir um allar tær síður, sum eyðkennir eina ítróttagrein: Fair-play, disiplin, mannagongdir og reglur, etikk, venjing, kapping og avrik.
* Bridge stimbrar m.a. talfatan, minni, sannlíkindi, tengjan, samanseting, fimisrokning og váðastøði
* Bridge setir ikki einans krøv til heilan. Bridge krevur, at spælarin er førur fyri at hugsavna seg, hevur kappingarond, kann taka skjótar og gjøgnumhugsaðar avgerðir, er disiplineraður, hevur góð samstarvsevni, áhaldni og treysti - alt eginleikar, sum seta stór krøv til bæði sálarliga- og likamliga venjing.
* Bridge er ein ítróttagrein, ítriv og mentan.
* Bridge mennir samstarv, vinalag og solidaritet.
* “Bridge fyri friði” er eitt motto fyri bridgespælarar kring heimin.
* Bridge byggir brýr millum ættarlið gjøgnum alt lívið
Bridge er meiri enn bara eitt kortspæl. Tað stimbrar heilan og mennir persónligu førleikarnar hjá spælaranum. Bridge er væl egnað til børn/ung frá skúlaaldri og eldri. So leingi ein hevur minni, ber til at læra og hugna sær við bridge.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshvn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Greinar
-
Jóhanna Troest Hansen er 23 ár og upprunaliga úr Føroyum ímeðan Tamrat (Tame) Hailezgey Hindeya somuleiðis er 23 ár og upprunaliga úr Etiopia. Ídag eru bæði búsitandi í Christchurch í New Zealandi. Jóhanna er júst liðug at lesa sálarfrøði og spanskt á bachelor stigi ímeðan Tame eisini júst er...
-
Vinkonan hjá tykkum skal giftast, og tað er tykkara uppgáva at standa fyri hennara polterabend. Men hvussu tryggjar man sær, at ráðleggingin verður so ómakaleys sum gjørligt? Og hvat skal man finna uppá?
-
Alicia Daw er ein prísvinnandi internationalur fotografur. Hon býr í USA, men ferðast regluliga til Evropa og ELSKAR at vitja í Føroyum.
-
Eg hevði hugsa, at vit skuldu gera innbjóðingarkortini, sita og hugna okkum við heima bakaðum smákøkum saman við systi, vinkonu og svigerindinum. MEEEEN snapsnapsnúti so var søgan úti, og jóla mánaðin var liðugur. Hvar fór tíðin? Áðrenn eg veit av, eri eg gift kona. Og allarhelst gloymt at sent...
-
Eftir eitt tíðarskeið fult av borðplanum, hølisprýði og brúðarvalsi, er brúðarferðin heilt sikkurt eitt kærkomið andarhald fyri nýgifta parið. Um hendan ferð verður beint eftir brúdleypið ella eina tíð aftaná er ymisk frá pari til par, men eitt er vist, og tað er at hendan ferð er nakað heilt...
-
Stutt um Annebeth Gaard Eg eigi 3-ar gullklumpar, Marianna 14, Tordis 10 og Pætur 9, ára gomul. Mín samkoma er Keldan, og har eri eg virkin í ymiskum tænastum. Eg havi starvast á bakkafrost í 17-18 ár. Eg eri 40 ára gomul, eg búgvi undir Gøtueiði. Eg eiti Annebeth Gaard, og...
-
Siðvenjur eru partur av nógvum tingum vit menniskju gera og ikki gera, og eitt brúdleyp er onki undantak. Man velur, alt eftir hvussu pátrúgvin man er, um man ynskir hesar siðvenjur til eins egna brúdleyp, men summar av hesum siðvenjum eru blivnar ein so stórur partur av brúdleypum at...
-
Tað var eitt sindur torført hjá okkum at seta dato á, nær okkara brúdleyp skuldi vera. Tá vit giftu okkum á ráðhúsinum í januar 2016, var ætlanin fyrst at halda brúdleyp summarið árið eftir, t.v.s. summarið 2017. Men eftirsum at vit gjarna vildu savna eitt sindur av peningi saman...
-
Maðurin má tíverri bíða við at fáa sær ein ring, tí at ringfingurin, sum hann skaddi í hondbólti er enn hovin.
Januar, 2018
Einki brúdleyp hendan mánaðin
Deil hesa síðu


text:
Jógvan Hugo Gardar
03.01.2017 - 12:23
Fyrsta dagin í 2017 kostaði amerikanska lættoljan, WTI, 55,24 dollarar fyri fatið, meðan Brent-oljan kostaði 58,37 dollarar fyri fatið. Og í dag heldur prísurin fram at hækka, og er nú komin uppá ein prís sum vit ikki hava sæð síðani á sumri 2015, skrivar Bloomberg News.
Á Nasdaq-yvirlitinum sæst at WTI-oljan í dag hevur ligið uppi á 55,24 dollarum, og Brent-oljan uppi á 58,37 dollarum fyri fatið. Í løtuni kostar Brent-oljan 58,08 dollarar fyri fatið, og WTI 54,91 dollarar..
Ein av orsøkunum til at oljuprísurin hækkar, er at OPEC-londini frá 1. januar framleiða minni av olju, og tí minka heimsins oljugoymslur.
Prísurin á Brent-oljuni farnu 90 dagarnar. Kelda Nasdaq
Prísurin á amerikansku lættoljuni WTI farnu 90 dagarnar. Kelda: Nasdaq


text:
Fleiri tiltøk á altjóða Alzheimerdegnum í næstu viku
mentan13-09-2017 - 15:00 - Jóanis Nielsen
Í komandi viku er altjóða Alzheimerdagurin, sum er 21. september. Í tí sambandi verður skipað fyri fleiri ymsum tiltøkum kring landið.
”Da Aage forsvandt”Mánakvøldið 18. september verður tiltak í Læraraskúlahøllini á Frælsinum í Havn. Tá fer Rita Knudsen at hava framløguna “Da Aage forsvandt,” har hon sigur frá um støðuna sum avvarðandi hjá einum, sum er raktur av demens. Ritu og Aage kenna vit frá sendingum á TV2 “Da Aage forsvandt” og “Rita og Aages sidste dans.”
Rita og Aage vórðu gift, tá Aage fekk staðfest demens og Rita sigur frá, hvussu tað er at vera avvarðandi hjá einum persóni við demens. Um øll tey torføru valini og avgerðirnar og hvussu hon hevur roynt at klára avbjóðingarnar. Hon er erlig og sigur tingini, sum tey eru. Framløgan varir umleið tveir tímar. Ein lítil steðgur verður við kaffi og smákakum og aftaná er møguleiki at seta Ritu spurningar. Rita hevur eisini útgivið bókina “Da Aage forsvandt,” sum fæst til keyps hetta kvøldið. Tiltakið er ókeypis.
Gudstænastur kring alt landiðSjálvan Alzheimerdagin, hósdagin 21. september kl. 14, verða gudstænastur í seks kirkjum kring landið. Gudstænasturnar verða í Christianskirkjuni í Klaksvík, í Glyvra kirkju, í Vestmanna kirkju, í Vesturkirkjuni í Havn, í Sands kirkju og í Tvøroyrar kirkju. Í samband við gudstænasturnar verður eisini sangur og tónleikur.
Onnur tiltøk verða eisini í samband við Alzheimerdagin og Kringvarpið fer at hava sendingar Alzheimervikuna bæði í útvarpið og sjónvarpið.
Mett verður, at umleið 800 føroyingar hava demens, harav eini 500 av teimum hava Alzheimer. Sjúkan rakar serliga eldri fólk, men eisini yngri fólk. Sjúkan rakar ymiskt og kann ikki lekjast, men við upplýsing og umsorgan kunnu vit bøta um tilveruna hjá bæði sjúklingum og teirra avvarðandi.
Tíðindaskriv frá Alzheimerfelagnum


text:
Flogbóltur: U-19 landslið, gentur – kapping í Havn
ítróttur13-09-2017 - 15:17 - Jóanis Nielsen
Leygardagin 16. septemberfara Mjølnir, KíF, U19 Norður/Vestur og U19 Suður/Eystur at kappast í Gundadalshøllini í Havn.
Liðini møta kl. 12.00 og kappingin byrjar kl. 12.30.
Kappingin er partur í fyrireikingunum hjá U19-landsliðnum, ið skal til NEVZA kapping í Kettering í Onglandi seinast í oktober.
Liðini, sum eru við í Kappingini eru Føroyar, Danmark, Noreg, Svøríki, Ísland og Ongland.
U19-landsliðinieru mannaði soleiðis í sambandi við kappingina leygardagin:
U19 Norður/Vestur:
Petra Sunadóttir Hansen (Dráttur)
Anna Sunadóttir Hansen (Dráttur)
Sissal Ellefsdóttir (SÍ)
Jórunn Elisdóttir Wang (SÍ)
Joan Marsten (Mjølnir)
Kristina Kundsen (Fleyr)
Inga Henriksen (SÍ)
Ana Bogdanovic (Mjølnir)
Fríðgerð Høgnadóttir Hansen (ÍF)
Eva Gunn Niclasen (SÍ)
U19 Suður/Eystur:
Hanna Iansdóttir (Fleyr)
Bettieyð Ellingsgaard (Fleyr)
Sharon Holm (TB)
Sára Maria Johansen (TB)
Hilda Bolstad Mortensen (Fleyr)
Sofía Maria Ferjá (TB)
Elsa Samuelsen (KíF)
Teresa Magnussen (TB)
Anna Gøthe Magnusdóttir (Fleyr)
Bjørk Isaksen (Fleyr)


text:
Signar í Homrum telist millum best umtóktu tónleikararnar í landinum í løtuni, og hann verður eisini við á ársins Summar Festivali.
Signar hevur havt nakrar minniligar framførslur á Summar Festivalinum, og tað er neyvan ov nógv sagt, at hann hevur sum fáur megnað at fingið lív í tjaldið.
Nú skal Signar royna ein nýggjan pall á Summar Festivalinum. Signar spælir saman Henningi Nicodemussen og John Johansen á Torginum, og teir fara at undirhalda festivalgestunum við stóru hittunum hjá Signari – eitt nú ”Tað er gott at elska” og ”Sorgblídni”.
Summar Festivalurin verður hildin í døgunum frá 6. til 8. august.


text:
2. januar 2018Nr. 1
Kunngerð um at skipa fiskiskapin eftir makreli við fiskiførum undir føroyskum flaggi í 2018
Við heimild í § 5, stk. 2, § 28, stk. 1, § 34, stk. 1, 2 og 6, § 39, stk. 1, nr. 1, 2, 3 og 4, stk. 2, nr. 2, 4, 6, 7, 8, 9 og 10 og stk. 3, § 44, stk. 1, § 46, stk. 1 og 3, § 47, stk. 2, § 58, stk. 4, § 61, stk. 3 og § 81, stk. 2 í løgtingslóg nr. 161 frá 18. desember 2017 um fyrisiting av sjófeingi verður ásett:
Kapittul 1
Virkisøki
§ 1. Kunngerðin skipar fiskiskapin eftir makreli við fiskiførum undir føroyskum flaggi í 2018 og ásetir treytir um umskiping, lating og móttøku av veiðu í tí sambandi.
Kapittul 2
Kvotur, fiskiloyvi, fiskileiðir, o.a.
Føroysk kvota
§ 2. Føroyska kvotan av makreli í 2018 er 102.924 tons.
Býti av føroysku kvotuni
§ 3. Av kvotuni, sambært § 2, verða 82.045 tons sett av til fiskifør undir føroyskum flaggi at fiska og at nýta til vísindaligar fiskirannsóknir, menningarkvotur og vinnuligar fiskiroyndir.
Stk. 2. Kvotan, sambært stk. 1, kann fiskast í føroyskum, norskum og ES sjógvi og í NEAFC skipanarøkinum, samanber tó §§ 13, 14, 16 og 17.
§ 4. Av kvotuni, sambært § 3, stk. 1, verða 35.564 tons latin teimum persónum ella feløgum, sum í 2017, við fiskifari undir føroyskum flaggi, høvdu rætt til fiskiloyvi at fiska av egnari árskvotu av makreli, undantikin kvota keypt á uppboði. Kvotuparturin hjá hvørjum rættindahavara er, tá henda kunngerð fær gildi, settur sum samanløgdu egnu kvotupartarnir í hvørjum fiskiloyvi, sambært 1. pkt., viðkomandi hevði rætt til í 2017. Fiskiskapurin verður skipaður við egnari árskvotu.
Stk. 2. Heimilað er at flyta upp til 10% av eginkvotuni fyri 2018, sambært stk. 1, fram til 2019. Á sama hátt verður heimilað at fiska upp til 10% upp um tillutaðu eginkvotuna fyri 2018. Ov nógv fiskað í 2018 verður mótroknað av tillutaðari eginkvotu í 2019.
§ 5. Av kvotuni, sambært § 3, stk. 1, verða 7.530 tons latin øðrum persónum ella feløgum enn teimum í § 4 nevndu persónum ella feløgum, sum í 2009, við fiskifari undir føroyskum flaggi, høvdu rætt til fiskiloyvi at fiska uppsjóvarfisk í føroyskum sjógvi, ella fiskifari, sum hesin rættur seinni er fluttur á, og var í gildi 31. desember 2017.
Stk. 2. Kvotan verður latin sum felagskvota við hámarki. Hámarkið í tonsum hjá hvørjum rættindahavara verður sett eftir, hvussu nógv fiskiloyvi viðkomandi persónur ella felag, sambært stk. 1, hevði rætt til 31. desember 2017, faldað við 2.071 tonsum.
§ 6. Av kvotuni, sambært § 3, stk. 1, verða 1.889 tons latin persónum ella feløgum, sum høvdu trolara, hvørs fiskirættindi upprunaliga vóru avmarkað til altjóða sjógv, og sum í 2017 hevði rætt at fiska makrel í føroyskum sjógvi.
Stk. 2. Kvotan verður latin sum felagskvota við hámarki. Hámarkið í tonsum hjá hvørjum rættindahavara verður sett eftir, hvussu nógv fiskiloyvi, sambært stk. 1, viðkomandi hevði rætt til 31. desember 2017, faldað við 520 tonsum.
§ 7. Av kvotuni, sambært § 3, stk. 1, verða 1.889 tons latin teimum, sum í 2016 fingu útskrivað fiskiloyvi við fiskifari undir føroyskum flaggi at veiða rækjur í NEAFC skipanarøkinum ella teimum, sum hesi rættindi seinni eru flutt til.
Stk. 2. Kvotan verður latin sum felagskvota við hámarki. Hámarkið í tonsum hjá hvørjum rættindahavara verður sett eftir, hvussu nógv fiskiloyvi, sambært stk. 1, viðkomandi hevði rætt til 31. desember 2017, faldað við 520 tonsum.
§ 8. Av kvotuni, sambært § 3, stk. 1, verða 13.073 tons latin persónum ella feløgum, sum í 2018 hava rætt til fiskiloyvi í bólki 2, sambært § 74, stk. 1, nr. 1 í løgtingslógini.
Stk. 2. Kvotan verður latin sum felagskvota við hámarki. Hámarkið í tonsum hjá hvørjum rættindahavara verður sett eftir, hvussu nógv fiskiloyvi viðkomandi hevur rætt til í bólki 2, sambært § 74, stk. 1, nr. 1 í løgtingslógini í 2018, faldað við 654 tonsum.
§ 9. Av kvotuni, sambært § 3, stk. 1, verða 1.279 tons latin teimum, sum í 2018 hava rætt til fiskiloyvi í bólki 4 T, sambært § 74, stk. 1, nr. 5 í løgtingslógini.
Stk. 2. Kvotan verður latin sum felagskvota.
§ 10. Av kvotuni, sambært § 3, stk. 1, verða 546 tons latin hesum:
1) persónum ella feløgum, sum hava rætt til fiskiloyvi í bólki 4 A, bólki 4 B og bólki 5, sambært § 74, stk. 1, nr. 3, 4 og 6 í løgtingslógini,
2) persónum ella feløgum, sum í 2017 høvdu rætt til fiskiloyvi sambært kunngerð um skipan av fiskiskapinum eftir havtasku og svartkalva við gørnum á føroysku landleiðunum, tó ikki feløgum ella persónum, sum í 2018 eisini hava rætt til fiskiloyvi í bólki 4 A ella bólki 4 B sambært § 74, stk. 1, nr. 3 og 4 í løgtingslógini, og
3) persónum ella feløgum, sum í 2017 høvdu loyvi at fiska skeljadjór við fiskifari undir føroyskum flaggi í føroyskum sjógvi.
Stk. 2. Tey 546 tonsini verða latin nevndu fiskiførum sum felagskvota at fiska við øðrum reiðskapi enn troli ella nót.
§ 11. Av kvotuni til fiskifør undir føroyskum flaggi, sambært § 3, stk. 1, verða 1.900 tons sett av til Havstovuna at nýta sum samsýning í sambandi við vísindaligar fiskirannsóknir á føroysku landleiðunum.
Stk. 2. Kvotan verður latin sum egin árskvota sambært § 58, stk. 4 í løgtingslógini.
§ 12. Av kvotuni til fiskifør undir føroyskum flaggi, sambært § 3, stk. 1, verða 500 tons sett av til vinnuligar fiskiroyndir sambært § 21.
Stk. 2. Kvotan verður latin skipum sum felagskvota og kann fiskast í føroyskum og altjóða sjógvi.
§ 13. Av kvotunum, sambært § 3, stk.1, verður rætturin at veiða 10.901 tons av makreli seldur á uppboði eftir ásetingunum í § 15 í løgtingslógini. Fiskiskapurin eftir hesi kvotu kann fara fram í føroyskum sjógvi, ES sjógvi, norskum sjógvi og í NEAFC skipanarøkinum. Fiskiskapurin í ES sjógvi av teimum 10.901 tonsunum er avmarkaður til í mesta lagi 4.226 tons og í norskum sjógvi til 4.930 tons.
§ 14. Av kvotuni, sambært § 3, stk.1, verða 6.974 tons sett av til menningarkvotur, sambært § 60 í løgtingslógini. Fiskiskapurin eftir hesi kvotu kann fara fram í føroyskum sjógvi, ES sjógvi, norskum sjógvi og í NEAFC skipanarøkinum. Fiskiskapurin í ES sjógvi av teimum 6.974 tonsunum er avmarkaður til í mesta lagi 2.704 tons og í norskum sjógvi til í mesta lagi 3.154 tons.
§ 15. Eru líkindi fyri, at felagskvotan, ásett í §§ 5-8, ikki verður fullnýtt, kann landsstýrismaðurin hækka ella taka burtur ásetta hámarkið.
Stk. 2. Eru líkindi fyri, at kvoturnar í §§ 5-10 ikki verða fullnýttar, kann landsstýrismaðurin loyva øðrum, sum hava rættindi sambært §§ 4-10 at fiska av hesum kvotum.
Stk. 3. Eru kvoturnar, sambært §§ 11, 12 og 14, ikki latnar, ella líkindi eru fyri, at latnar kvotur ikki verða fiskaðar, kann landsstýrismaðurin loyva øðrum, sum hava rættindi sambært §§ 4-10 at fiska av hesum kvotum.
Stk. 4. Við almennari fráboðan skal landsstýrismaðurin í góðari tíð, og í seinasta lagi 10 dagar áðrenn, boða frá avgerð um broytingar sambært stk. 1-3.
Atgongd at fiska makrel í norskum og ES sjógvi
§ 16. Av kvotuni, sambært § 3, stk. 1, kunnu føroysk skip fiska upp til 30.877 tons í ES sjógvi og 36.023 tons í norskum sjógvi.
Stk. 2. Í ES sjógvi er bert loyvt at royna eftir makreli í ICES–øki IIa, IVa, norðan fyri 59°N í tíðarskeiðunum frá 1. januar til og við 15. februar og frá 1. oktober til og við 31. desember.
§ 17. Fiskiskapurin, av kvotuni sambært § 4, stk. 1 í ES sjógvi, er avmarkaður til í mesta lagi 13.788 tons og í norskum sjógvi til í mesta lagi 16.085 tons. Atgongdin at fiska kvotuna, sum kann fiskast í ávikavist norskum og ES sjógvi, verður tillutað hvørjum rættindahavara í sama lutfalli sum egna árskvotan.
§ 18. Eftir umsókn og við loyvi frá Vørn kunnu rættindindahavarar við loyvi sambært §§ 5-11, 13 og 14, og treytað av, at fiskiførini, ið verða nýtt til fiskiskapin, eru útgjørd at fiska við nót ella uppsjóvartroli, sjálvi taka fongin inn og eru útgjørd og hava orku at hagreiða, køla ella frysta veiðuna, fáa atgongd at fiska makrel í norskum sjógvi og ES sjógvi. Køling er RSW, Refrigerated Sea Water, ella CSW, Chilled Sea Water, køling í tangum ella kørum, har temperatururin á fiskinum verður lækkaður soleiðis, at hann skjótt kemur niður á umleið 0°C, svarandi til kuldan á bráðnandi ísi, og at fiskurin heldur sær køldur undir goymslu umborð. Skip, sum frysta veiðuna, og skip við RSW tangum, verða tikin framum skip, sum eru útgjørd við øðrum køliskipanum, tá atgongdin til ES sjógv og norskan sjógv verður avgjørd og raðskipað sambært stk. 2 og 3. Raðfestingin av skipunum verður harumframt skipað eftir stødd í bruttotonsum fyri skip sum frysta og skip við RSW tangum. Skip við aðrari køling verða eisini raðfest eftir stødd í bruttotonsum.
Stk. 2. Fiskiskapur í ES sjógvi, av kvotu sambært §§ 5-11, er avmarkaður til í mesta lagi 10.160 tons. Í mesta lagi 14 skip kunnu vera til fiskiskap í senn, íroknað fiskifør, sum fiska sambært § 4, ið hava framíhjárætt til ES sjógv.
Stk. 3. Fiskiskapurin í norskum sjógvi av kvotu sambært §§ 5-11 er avmarkaður til í mesta lagi 11.853 tons. Í mesta lagi 15 skip kunnu vera til fiskiskap í senn, íroknað fiskifør, sum fiska sambært § 4, ið hava framíhjárætt til norskan sjógv.
Stk. 4. Veiða í ES sjógvi og norskum sjógvi, sambært stk. 1, verður roknað av kvotuni, sum persónur ella felag eigur lut í sambært §§ 5-11, 13 og 14.
Stk. 5. Tilsøgn til fiskiskap, sambært stk. 1, verður givin fyri ein túr í senn. Ein túrur verður roknaður frá tí, fiskifarið byrjar fiskiskap, til fiskifarið fer inn at landa, letur ella umskipar veiðuna til móttøkuskip ella flutningsskip.
Stk. 6. Fer fiskifar ikki til fiskiskap í norskum ella ES sjógvi innan fyri 24 tímar eftir, at Vørn hevur givið tilsøgn at byrja fiskiskap, fellur tilsøgnin burtur.
Stk. 7. Skip, sum ætla at partrola sambært § 22, skulu søkja um atgongd sum par og kunnu bert fáa atgongd til ES sjógv ella norskan sjógv, um tvey pláss eru tøk sambært stk. 2 ella 3. Um bert eitt pláss er eftir, kann umsøkjarin velja annað skipið at fara.
§ 19. Skiparin skal fylgja teimum reglum, sum galda fyri fiskiskap eftir makreli fyri skip undir føroyskum flaggi í ES sjógvi.
Stk. 2. Skiparin skal fylgja teimum reglum, sum galda fyri fiskiskap eftir makreli fyri skip undir føroyskum flaggi í norskum sjógvi.
Fiskiloyvi
§ 20. Fiskiskapur eftir makreli sambært hesi kunngerð kann bert fara fram við fiskiførum, sum eftir umsókn hava fingið fiskiloyvi frá Vørn.
Stk. 2. Bert persónar og feløg, ið lúka treytirnar í § 5, stk. 1, §§ 6, 7 og 9 og § 51, stk. 2 í løgtingslógini, kunnu fáa fiskiloyvi sambært hesi kunngerð.
Stk. 3. Fiskifør undir føroyskum flaggi kunnu bert byrja fiskiskap í norskum sjógvi, ES sjógvi ella í NEAFC skipanarøkinum, um Vørn hevur váttað, at tey eru á lista yvir fiskifør, sum Noreg ella ES hava givið loyvi at fiska í teirra sjóøki, ella eru fráboðað NEAFC at fiska í NEAFC skipanarøkinum.
Stk. 4. Tá søkt verður um fiskiloyvi til fiskiskap eftir makreli, sambært §§ 4-10, skal umsóknarblað nýtast, ið er tøkt á heimasíðuni hjá Vørn.
Stk. 5. Fiskiloyvi til kvotu sambært §§ 4-10 er samstundis ein góðkenning at reka fiskiveiðu í 2018 eftir ásetingunum í § 5 í løgtingslógini.
Vinnuligar fiskiveiðiroyndir
§ 21. Fiskimálaráðið kann eftir umsókn lata fiskifari undir føroyskum flaggi lut í kvotu, ið er sett av til vinnuligar fiskiroyndir sambært § 12.
Stk. 2. Umsóknin skal vera Fiskimálaráðnum í hendi áðrenn 1. juni 2018, kl. 12.00. Umsóknin skal lýsa endamál, tíðarætlan og kostnaðarætlan fyri royndunum, umframt upplýsingar um, hvat fyri fiskifar ætlanin er at brúka, reiðskap, útgerð og leiðir.
Stk. 3. Fiskimálaráðið sendir umsóknir, ið lúka formligu krøvini í stk. 2, til Havstovuna ella onnur serkøn innan økið, sum lata Fiskimálaráðnum ummæli.
Stk. 4. Í viðgerðini og ummælum av umsóknum skal dentur serliga leggjast á menningarvirði og nýskapanarvirði í royndunum.
Partroling
§ 22. Áðrenn fiskifar fer at partrola, skal fráboðan sendast Vørn um, hvørjum trolað verður saman við. Eisini skal fráboðan sendast Vørn, tá partrolingin, saman við fráboðaða fiskifarinum, endar.
Stk. 2. Tað er bert loyvt at skifta skip, ið partrolað verður saman við, eftir at fráboðan er send Vørn um veiðu flokkað á fiskaslag. Fiskifør, sum hava veiðu umborð, sum ikki er farin um eina góðkenda innvigingarskipan, kunnu ikki partrola við øðrum skipi, fyrr enn veiðan er farin um eina góðkenda innvigingarskipan, sambært kunngerð um landingar og avreiðingar av fiski og fiskavørum. Treytað av, at eftirlitið verður mett nøktandi, kann Vørn eftir umsókn geva skipum, sum hava veiðu umborð, loyvi at skifta skip, ið partrolað verður saman við, hóast veiðan ikki er farin um eina góðkenda innvigingarskipan.
Stk. 3. Tá fiskifør partrola, og annað ella bæði førini hava felagskvotu, verður veiðan, fyri hvørt fiskaslag sær, skrásett javnt býtt millum fiskiførini.
Stk. 4. Tá veiða frá partroling verður landað, skulu skipararnir ella eigararnir av fiskiførunum, sum hava partrolað, senda Vørn upplýsingar um helvtina av veiðinøgdini frá partrolingini, greinað á fiskaslag. Hava skipini bæði eginkvotu, er tað tó bert farið, ið landar, sum sendir upplýsingar um veiðinøgdina. Verður landað til flutningsfar, er tað bert skiparin ella eigarin av flutningsfarinum, ið skal senda hesar upplýsingar. Hóast ásetingarnar í kunngerð um landingar og avreiðingar av fiski og fiskavørum skulu upplýsingarnar sendast elektroniskt í tí sniði og eftir teimum krøvum, sum Vørn ásetir, og skulu tær sendast í seinasta lagi ein tíma eftir landingina.
Landing
§ 23. Hóast ásetingarnar í kunngerð um landingar og avreiðingar av fiski og fiskavørum og kunngerð um avreiðing av feskum uppsjóvarfiski at frysta ella meirvirka í Føroyum, skal allur fiskur og øll fiskavøra vigast, tá veiða sambært hesi kunngerð fer um eina innvigingarskipan, undantikið, tá veiðan verður goymd í kørum ella kassum umborð, og undantikið, tá veiðan verður fryst og pakkað umborð.
Kapittul 3
Hjáveiða og undirmálsmakrelur
Hjáveiða
§ 24. Hjá fiskiførum, sum hava loyvi at fiska uppsjóvarfisk, sum er undir kvotuskipan, er hjáveiða av hesum uppsjóvarfiskasløgum loyvd í beinleiðis fiskiskapi eftir makreli. Hjáveiðan verður roknað av eginkvotuni hjá viðkomandi fiskifari ella av felagskvotuni hjá viðkomandi fiskiførum.
Stk. 2. Hjá fiskiførum, sambært stk. 1, har kvota av uppsjóvarfiski er uppfiskað, og hjá fiskiførum, sum ikki eru fevnd av stk. 1, kann hjáveiða av uppsjóvarfiski, sum er undir kvotuskipan, í mesta lagi vera 10% av samlaðu vektini fyri hvørja avreiðing, lating, uppskiping ella umskiping.
§ 25. Samlaða hjáveiðan av fiskasløgunum toskur, hýsa, upsi og kongafiskur á føroysku landleiðunum skal ikki vera meiri enn 2% av samlaðu veiðuni fyri túrin, hálið ella kastið.
Stk. 2. Skiparin hevur skyldu at boða Vørn frá, um íblandingin av fiskasløgunum toskur, hýsa, upsi og kongafiskur er meiri enn 2% av vektini í hvørjum háli ella kasti.
§ 26. Sambært § 69, stk. 1 í løgtingslógini kann Vørn lýsa bráðfeingis veiðibann fyri ávísan fiskiskap á ávísum leiðum í føroyskum sjógvi, har íblandingin av ungfiski ella hjáveiða er meira enn ásetta hámarkið. Bráðfeingis veiðibann verður ásett fyri upp til 4 vikur hvørja ferð.
Undirmálsfiskur
§ 27. Veiðan av undirmálsmakreli skal ikki vera meira enn 10% av samlaðu vektini av veiðuni fyri túrin.
Stk. 2. Makrelur, ið er undir 30 cm, mátaður fremst úr høvdinum til aftast á stertinum, tá hann er strektur, er undirmálsmakrelur.
Kapittul 4
Reiðskapur
Meskar í uppsjóvartroli
§ 28. Tá makrelur verður veiddur við uppsjóvartroli á føroysku landleiðunum og í NEAFC skipanarøkinum, skulu meskarnir ikki fara niður um 35 mm.
Stk. 2. Ásetingarnar um trolposan í § 8, stk. 1-3 í kunngerð um fiskiskapin í føroyskum sjógvi við fiskiførum, sum eru skrásett í Føroyum, eru ikki galdandi í beinleiðis fiskiskapi eftir makreli.
Gørn
§ 29. Beinleiðis veiða eftir makreli við gørnum á føroysku landleiðunum er ikki loyvd innan fyri linjur drignar millum hesar knattstøður:
1) 62°24´7090 N, 006°33´3655 V
2) 62°22´7108 N, 006°17´1607 V
3) 62°21´5780 N, 006°12´9309 V
4) 62°20´6219 N, 006°11´8598 V
5) 62°16´4800 N, 006°13´9060 V
6) 62°13´7883 N, 006°16´6000 V
7) 62°11´2594 N, 006°21´5132 V
8) 62°07´2027 N, 006°31´4429 V
9) 61°58´5259 N, 006°35´0994 V
10) 61°37´8020 N, 006°38´5500 V
11) 61°28´2366 N, 006°38´3683 V
12) 61°24´9380 N, 006°34´0792 V
13) 61°24´9380 N, 006°34´0792 V
14) 61°21´6976 N, 006°44´9684 V
15) 61°23´9291 N, 006°51´6311 V
16) 61°28´7341 N, 006°57´2607 V
17) 61°37´3000 N, 007°03´6000 V
18) 61°46´0000 N, 006°54´4180 V
19) 61°54´7500 N, 007°00´9000 V
20) 61°59´2200 N, 007°03´5000 V
21) 61°59´7498 N, 007°14´5000 V
22) 62°04´5000 N, 007°43´5000 V
23) 62°05´5000 N, 007°44´7766 V
24) 62°06´3000 N, 007°44´5005 V
25) 62°06´8998 N, 007°43´7879 V
26) 62°08´3500 N. 007°39´5000 V
27) 62°10´2000 N, 007°28´0000 V
28) 62°15´6000 N, 007°17´6600 V
29) 62°19´1298 N, 007°13´6356 V
30) 62°22´7411 N, 006°50´4492 V
31) 62°24´7090 N, 006°33´3655 V
Stk. 2. Veiðibannið í stk. 1 fevnir ikki um royndir, sum Havstovan skipar fyri.
Kapittul 5
Ymiskar ásetingar
Útblaking
§ 30. Tað er ikki loyvt at blaka ella sleppa fiski útaftur.
Umrokningarfaktorar
§ 31. Við umrokning av fiski og fiskavørum til runda vekt í sambandi við uppgerð av veiðu, skulu hesir umrokningarfaktorar nýtast fyri makrel:
1) Kruvdur, við høvdi 1,15.
2) Kruvdur, avhøvdaður 1,30.
3) Flak við skræðu og beinum 2,60.
4) Flak, skrædlað, við beinum 2,60.
5) Flak skrædlað, uttan bein 2,60.
6) Fiskamjøl 5,11.
Ymiskar ásetingar um útgerð umborð
§ 32. Gloppið millum rimarnar í pumpukassanum kann í mesta lagi vera 10 mm. Rimarnar skulu vera sveisaðar fastar. Um pumpukassin hevur hol í staðin fyri rimar, skal tvørmátið á holunum ikki fara upp um 10 mm. Hol í sliskuni, áðrenn pumpukassan, skulu ikki vera meiri enn 15 mm í tvørmát.
§ 33. Skip skulu ikki vera innrættað soleiðis, at møguligt er at tøma fisk úr tangunum yvir borð undir vatnlinjuni.
§ 34. Vørn kann krevja at fáa tekningar frá skipum, sum vísa, hvussu fongurin verður hagreiddur umborð og um tømingarmøguleikar. Skip skulu til einhvørja tíð hava avrit av hesum tekningum.
§ 35. Fiskifør, sum ikki frysta veiðuna umborð, hava ikki loyvi at hava ella brúka sjálvvirkandi støddarskiljarar umborð. Um veiðan verður fryst ella virkað umborð, skal hetta gerast beint eftir støddarskiljing.
Virking, umskiping o.a.
§ 36. Fiskifør, og onnur før, undir føroyskum flaggi, kunnu eftir umsókn fáa loyvi frá Vørn til at virka umborð, umskipa, lata og taka ímóti veiðu, sum er fiskað sambært hesi kunngerð. Sama er galdandi fyri før undir fremmandum flaggi á føroysku landleiðunum, sum eru limir í NEAFC ella hava støðu sum samstarvandi land í NEAFC.
Stk. 2. Virking umborð er eftir hesi kunngerð, tá fiskurin er meiri viðgjørdur enn sløgdur ella avhøvdaður, sama hvussu hann er goymdur.
Stk. 3. Í loyvið, sambært stk. 1, verða settar treytir um innvigingarskipan, fráboðanir í sambandi við landing til móttøkuskip ella flutningsskip og umskiping, eygleiðara o.a.
Stk. 4. Umskiping frá skipum, sum taka ímóti og frysta makrel á føroysku landleiðunum, kann bert fara fram við bryggju í føroyskari havn og við loyvi frá Vørn. Landsstýrismaðurin kann í serligum førum gera undantak frá hesum kravi treytað av, at eftirlitið í sambandi við umskiping verður mett nøktandi.
Stk. 5. Vørn kann áleggja skipum, sum taka ímóti og frysta makrel á føroysku landleiðunum, at koma í føroyska havn til eftirlit, áðrenn tey fara úr føroyskum sjógvi.
Stk. 6. Treytað av, at eftirlitið verður mett nøktandi, kann Vørn eftir umsókn geva skipum, sum taka ímóti veiðu frá øðrum á føroysku landleiðunum og flyta veiðuna til innvigingarstað í Føroyum, undantak frá kravinum um at hava góðkenda innvigingarskipan sambært kunngerð um landingar og avreiðingar av fiski og fiskavørum.
Eygleiðari
§ 37. Vørn ger av, um eygleiðari skal vera umborð á fiskiførum, ið fiska sambært hesi kunngerð, og førum, sum umskipa, taka ímóti frá øðrum fari ella lata øðrum fari veiðu ella úrdrátt úr veiðu. Útreiðslur til løn, kost og uppihald hjá eygleiðara ber farið. Eygleiðarar hava loyvi at nýta samskiftisútgerðina umborð til tess at hava samband við Vørn og við aðrar myndugleikar.
Sýni
§ 38. Fiskifør, ið fiska sambært hesi kunngerð, kunnu verða áløgd at taka sýni av veiðuni.
§ 39. Fiskifør, ið fiska sambært hesi kunngerð, kunnu verða áløgd at gera kanningar av veiðuni, herundir av stødd, vekt og dygd.
Fráboðanir
§ 40. Fiskifør, sum fiska sambært hesi kunngerð, skulu senda hesar fráboðanir til Vørn samsvarandi skjali 1:
1) Fráboðan um, at fiskiskapur byrjar. Tá farið verður í ES sjógv, norskan sjógv ella NEAFC skipanarøkið, skal fráboðanin sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið kemur inn í ES sjógv, norskan sjógv ella í NEAFC skipanarøkið.
2) Veiðifráboðan hvønn dag. Hvønn fyrrapart, áðrenn kl. 12 UTC, skal boðast frá veiðu fyri undanfarna samdøgur. Fráboðanin skal sendast, sjálvt um eingin veiða er fingin.
3) Fráboðan um, at fiskiskapur endar. Tá farið verður úr ES sjógvi, norskum sjógvi ella NEAFC skipanarøkinum, skal fráboðanin sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið fer úr ES sjógvi, norskum sjógvi ella NEAFC skipanarøkinum.
§ 41. Fiskifør, sum fiska í ES sjógvi sambært hesi kunngerð, skulu senda fráboðan til ES myndugleikar, sum nærri ásett í skjali 2 til hesa kunngerð.
Kapittul 6
Revsireglur og gildistíð
Revsing
§ 42. Brot á § 20, stk. 1 og 3, § 22, stk. 1, stk. 2, 1. og 2. pkt., og stk. 4, § 23, § 24, stk. 2, § 25, § 27, stk. 1, § 28, stk. 1, § 29, stk. 1, §§ 30-33, § 34, 2. pkt., § 35, § 36, stk. 4, 1. pkt. og §§ 37, 40 og 41 verða revsað við sekt, er ikki harðari revsing ásett eftir aðrari lóg. Á sama hátt verður tann revsaður, sum virkar, umskipar, letur ella tekur ímóti veiðu uttan loyvi, sambært § 36, stk. 1, ikki fylgir treytum ásettar sambært § 36, stk. 3 ella ikki ger eftir boðum sambært § 36, stk. 5, ella ikki fylgir boðum sambært §§ 38 og 39.
Stk. 2. Feløg og aðrir løgfrøðiligir persónar verða revsað sambært reglunum í kapitli 5 í revsilógini.
Stk. 3. Sambært § 87 í løgtingslógini kann Vørn beinanvegin taka aftur rættin til at reka vinnuligan fiskiskap, um brot er framt sambært stk. 1. Rætturin at reka vinnuligan fiskiskap kann takast aftur upp til 4 vikur hvørja ferð.
Gildistíð
§ 43. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd og fer úr gildi 31. desember 2018.
Fiskimálaráðið, 2. januar 2018
Høgni Hoydal (sign.)
landsstýrismaður
/ Rógvi Reinert (sign.)
Skjal 1
Fráboðanir til Vørn
Niðanfyri standandi fráboðanir skulu sendast Vørn í XML sniði umvegis heimasíðuna, www.vorn.fo, undir “talgild móttøka”. Fráboðanir kunnu eisini sendast umvegis heimasíðuna, www.vorn.fo, undir “fráboðanir”.
1) COE - Fráboðan um, at fiskiskapur byrjar. Skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið kemur inn í norskan sjógv, ES sjógv ella NEAFC skipanarøkið.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
2) CAT - Veiðifráboðan hvønn dag. Fráboðanin skal sendast, sjálvt um eingin veiða er fingin. Skal sendast dagliga fyrrapartin áðrenn kl. 12 UTC.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
3) COX – Fráboðan um, at fiskiskapur endar. Skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið fer úr norskum sjógvi, ES sjógvi ella NEAFC skipanarøkinum.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
Skjal 2
Fráboðanir í sambandi við veiðu eftir makreli í ES sjógvi í 2018
Føroysk fiskifør, ið hava loyvi at fiska makrel í ES sjógvi, skulu halda seg til hesar treytir um fráboðanir:
a) Fiskifør, ið ætla sær í ES sjógv at fiska makrel, hava ikki loyvi at hava veiðu umborð, tá tey fara inn í ES sjógv.
b) Fiskifarið kann bert byrja fiskiskap, eftir at hava fingið loyvið frá avvarðandi myndugleika í ES limalandi. Fiskifarið skal sigla inn í ES sjógv gjøgnum eitt av hesum eftirlitsøkjum:
ICES rektangul 48 E2 í ICES øki VIa
ICES rektangul 48 E6 í ICES øki IVa
ICES rektangul 50 F1 í ICES øki IVa
ICES rektangul 46 F1 í ICES øki IVa
Skiparin á fiskifarinum skal, í seinasta lagi fýra tímar áðrenn skipið kemur inn í ES sjógv gjøgnum eitt av nevndu eftirlitsøkjum, boða UK Fisheries Monitoring Centre (Edinburgh) frá í telduposti til ukfmc@gov.scot ella á telefon +44 131 271 9700.
Í fráboðanini skal upplýsast navn, kallibókstavir, havnarkenningarnummar hjá fiskifarinum, samlað nøgd av fiski umborð, flokkað á fiskasløg, og hvat fyri eftirlitsøki fiskifarið kemur inn í ES sjógv ígjøgnum. Fiskifarið kann ikki byrja fiskiskap, fyrr enn tað hevur fingið játtan um fráboðanina og boð, um fiskifarið skal kannast ella ikki. Hvør játtan um fráboðan hevur eitt nummar, sum skiparin skal hava umborð, til túrurin endar.
Hóast eftirlit vanliga verður gjørt á sjónum, kann avvarðandi myndugleiki í heilt serligum førum krevja, at fiskifarið kemur til eftirlit í havn í Killybegs, Lerwick ella Scrabster.
c) Túrurin endar, tá ið skipið fer úr ES sjógvi, ella tá skipið fer í ES havn, og øll veiðan verður landað.
Skip kunnu bert fara úr ES sjógvi gjøgnum eitt av nevndu eftirlitsøkjum.
Skiparin skal, í seinasta lagi tveir tímar áðrenn skipið fer úr ES sjógvi og kemur í eitt av eftirlitsøkjunum, boða UK Fisheries Monitoring Centre, Edinburgh, frá í telduposti til ukfmc@gov.scot ella á telefon +44 131 271 9700.
Í fráboðanini skal upplýsast navn, kallibókstavir, havnarkenningarnummar hjá fiskifarinum, samlaða nøgdin av fiski umborð, flokkað á fiskasløg, og hvat fyri eftirlitsøki, fiskifarið fer úr ES sjógvi ígjøgnum. Skipið skal ikki fara úr eftirlitsøkinum, fyrr enn tað hevur móttikið játtan um fráboðanina og boð, um fiskifarið skal kannast ella ikki. Hvør játtan um fráboðan hevur eitt nummar, sum skiparin skal hava umborð, til skipið fer úr ES sjógvi.
Hóast eftirlit vanliga verður gjørt á sjónum, kann avvarðandi myndugleiki í heilt serligum førum krevja, at fiskifarið kemur til eftirlit í Blacksod Bay ella í havn í Killybegs, Lerwick ella Scrabster.
d) Fiskifør, ið sigla gjøgnum ES sjógv, skulu hava fiskireiðskapin goymdan burtur, so hann ikki lættliga kann brúkast, samsvarandi hesum treytum:
(i) Net, vektir og líknandi útgerð skal vera loyst úr trollemmum og trolveirum og breidlum, og
(ii) net, sum er omandeks, skal vera trygt surrað.


text:
Hví nýggja stjórnarskipan og hví loysing?
14. desember 2017
Hóast Føroyar longu eru ein tjóð við sjálvsavgerðarrætti, fer sonevnda ”stjórnarskipanin” at bera loysingina við sær, um hon verður samtykt næsta ár. Útlitini eru, at við einari nýggjari stjórnarskipan skulu Føroyar loysa frá Ríkinum og Ríkisfelagsskapinum. Men, hví skulu vit hava nýggja stjórnarskipan og hví skulu vit loysa?
Grundlógin er galdandi í Føroyum
Grundlógin er lýst at hava gildið í Føroyum og restini av Ríkinum á sama hátt. Eingin ivi er tí um, at Grundlógin er galdandi í Føroyum. Tað prógva eisini dómar, ið eru avsagdir í Føroya Rætti, Eystara Landsrætti og Hægstarætti.
Veruleikin er, at Grundlógin sjálvandi er lóg, og hon stendur oman fyri allar aðrar lógir í landinum. Hon er galdandi fyri øll málsøki - eisini tey, ið eru yvirtikin. Hon útvegar øllum føroyingum grundleggjandi og dýrabar ríkisborgararættindi, og tann mest týðandi funktiónin, ið Grundlógin hevur, er at tryggja fólkaræði og frælsi.
Føroyingar fáa eina tátu
Meðan politikarar í Føroyum hava sitið uppi yvir henni í áravís, hevur sonevnda ”stjórnarskipanin” av taktiskum orsøkum havt fleiri nøvn.
Undir fullveldissamgonguni, sum eisini vildi loysing, kallaðist tað ein ”grundlóg”. Eftir hetta linkaðu tey heitið og kallaðu ”grundlógina” eina ”stjórnarskipan”. Síðani hevur samgongan roynt at gera ”grundlógina” upp aftur linari við heitinum ”samleikaskjal”.
Hetta er sum at geva føroyingum eina tátu.
Týðandi er tó, at eingin letur seg lumpa av skiftandi nøvnum.
Fakta er, at politikarar úr samgonguni hava á Løgtingsins røðarapalli og í útlendskum fjølmiðlum sagt, at ”stjórnarskipanin” er byrjanin til, at Føroyar skulu loysa og gerast fullveldisland, og at sama ”stjórnarskipan” skal vera grundlóg fyri Føroyar.
Tí er einki at ivast í: ”stjórnarskipanin” er í roynd og veru amboðið til loysingina.
Sjálvsavgerðarrættur kann missast
Sum áður nevnt eru Føroyar tjóð við sjálvsavgerðarrætti. Tað hevur sjálvt stjórnin í Keypmannahavn viðurkent fyri langari tíð síðani.
Tó hevur sonevnda ”stjórnarskipanin” eina áseting um føroyskan sjálvsavgerðarrætt.
Hugsa tær, um føroyingar vraka ”stjórnarskipanina”, so sum veljarakanningar benda á? Tá kann avleiðingin verða, at Føroyar missa sjálvsavgerðarrættin, ið vit øll eiga í felag.
Hetta má ikki henda.
Hví nýggja stjórnarskipan?
Tað krevst ikki nógv orka til at síggja, at arbeiðið við at gera eina nýggja stjórnarskipan hongur óloysiliga saman við einari ætlan hjá samgonguni um loysing úr Ríkinum og Ríkisfelagsskapinum.
Ein nýggj stjórnarskipan skapar ongar ítøkiligar broytingar í føroyskum politikki og fyri føroyingar uppá stutt sikt.
Vit hava okkara egna lóggevandi vald - Løgtingið, egna stjórn - Landsstýrið, egnan stjórnarleiðara - Løgmann og okkara egna flagg - Merkið
Vit skipa okkara egna fiskivinnupolitikk, vinnupolitikk, umhvørvispolitikk, mentanarpolitikk, heilsupolitikk, útbúgvingarpolitikk o.a.
Vit ráða yvir øllum tilfeingi í havinum uttan um okkum og hvussu tað verður gagnnýtt
Vit samráðast við onnur lond um loyvi til at gagnnýta part av teirra tilfeingi - sínámillum samstarv og um handilsavtalur.
Tí má einasta politiska endamálið við einari nýggjari stjórnarskipan vera at loysa Føroyar úr Ríkinum og Ríkisfelagsskapinum.
Hví loysing?
Verður meirluti á einari fólkaatkvøðu um nýggja stjórnarskipan og harvið undirtøka fyri tilgongdini at loysa, ja so fær hetta ítøkiligar avleiðingar.
Ein loysing vil uppá longri sikt hava álvarsligar avleiðingar fyri okkara vælferðarsamfelag við t.d. verri heilsutænastum og færri útbúgvingartilboðum til okkara ungu.
Eitt nú vísa eisini meiningarkanningar frá líknandi loysingarverkætlanum í útheiminum, at stórur vandi verður fyri stórari fólkafráflyting.
Tí má einasta politiska endamálið við einari loysing vera droymarí, misskilt nationalisma, romantisering og symbolpolitikkur, heldur enn sunnur fornuftur, veruleiki og realpolitikkur.
Sí annars lýsing frá Sambandsflokkinum: Stjórnarskipanin er loysing
Bárður S. Nielsen
formaður í Sambandsflokkinum
RN
Aftur


text:
Hóast hásummar er, liggur ein slavin toka, ið als ikki hoyrir árstíðini til, og bilgist móti vindeygunum. Fjáltur er á Harry Potter, nú hann situr í kamari sínum hjá Dursley fólkunum í Privetgøtu og bíðar eftir at sjálvur Dumbledore professari skal koma á vitjan. Eina ta seinastu ferðina hann sá skúlastjóran, var hann í harðari orrustu við Lord Voldemort, og Harry hevur ilt við at trúgva, at Dumbledore professari veruliga ætlar at koma at vitja hjá Dursley fólkunum. Hví kemur professarin nú at vitja hann? Hvat er tað, sum ikki kann bíða, til Harry kemur aftur á Hogwarts um nakrar fáar vikur?
Aftur