text:
”Tíðin legg tínar veingir saman bert hesa stund”, sjáldan hava orðini hjá Poul F. Joensen, úr yrkingini ”Á kundi á tíðarhavi” virkað meira hóskandi, enn tá Hanus sang tey hóskvøldið.
Ummæli
Donsku tónleikarættindafelagsskapirnir Koda og Gramex høvdu boðið Føroya fólki á fund í Norðurlandahúsinum við tí endamáli at vísa, hvat felagsskapirnir arbeiða við. Teirra virkisøkið er tónleikur og júst tónleikur var tað, ið var á skránni.
Fjølbroytt skrá
Koda og Gramex høvdu í samráð við Norðurlandahúsið í Føroyum sett eina sera fjølbroytta skrá saman. United Voices, Benjamin Petersen, Aldubáran, Hanus og danski trubadururin Sebastian gjørdu hvør í sínum lagi og onkra løtu saman, sítt fyri at gera løtuna minniliga fyri okkum, ið vóru komin saman.
Hóast øll nøvnini á sín hátt vóru spennandi, so vóru størstu upplivingarnar teir báðir trubadurarnir Hanus og Sebastian, og serliga løtan við Hanusi og Aldubáruni var ógloymandi.
Eitt gott kór
United Voices áttu heiðurin at leggja fyri. Har var nærum fullsett í salinum í Norðurlandahúsinum, tá kórið undir leiðslu av Sigrid Rasmussen fór á pall. Við sær høvdu tey ein vælspælandi bólk mannaðan við góðum tónleikarum av verðsliga og kristiliga tónleikapallinum. Tey løgdu tó fyri uttan fylgispæl við einum lagi eftir abba Sigrid Rasmussen, Jens Guttesen. Sum heild var væl sungið, men einki útum tað vanliga, og lagið var eisini rættiliga vanligt, og hetta vísti seg at vera størsti trupulleikin hjá United Voices, her vórðu eingi mark flutt. Kórið syngur væl. Hetta eru nakrar av fremstu røddunum á krisitiliga tónleikapallinum, men talan er ikki um eitt superkór í stíl við Tarira, har tú fært gásarhold av vælveru, hvørja ferð tey lata munnin upp. Tí hevði verið ynskiligt, at skráin var eitt sindur meira áhugaverd, enn hon var. Stóra plussið við United Voices vóru mannligu solistarnir. Jónsvein Heinesen royndi seg í einum gospellagi hjá Regini Guttesen, og hesin maður hevur eina frálíka rødd við júst tí neyðuga kantinum fyri at verða ein góður solistur. Hann royndi eisini í besta gospelkór stili at seta lív í fólk. Men tann stóra sanggleðin, ið vanliga strálar úr amerikanskum kórum innan hesa tónleikagrein, var ikki at finna her, og uttan hana virkar gospel nokkso løgið.
Heine og Elvis
Heine Lützen var solistur í tveimum seinastu løgunum, ið hann eisini sjálvur hevði skrivað. Tað fyrra av hesum var eitt enskmælt lag, ið ikki var serliga spennandi. Men tá tey endaðu við klassikaranum “Tíðirnar Skifta”, kom fyrstu ferð eitt sindur av flog undir framførsluna. Heine hevur ein lítlan Elvis í búkinum, og á onkran hátt sat eg við eini kenslu av, at um hann bara lat Elvis sleppa, hevði framførslan veruliga farið á flog.
Alt í alt var upplivingin tó eitt sindur sum rugbreyð við livradeiggi, fínasta slag, men ikki so nógv meira enn tað.
Ringt at seta í bás
Næstur á pallin var Benjamin Petersen. Núverandi Deja Vu og fyrrverandi Brandur Enni og All That Rain gittarleikarin er ein framúrskarandi gittarleikari, ið smitar vanahugsan á bláman, tá hann fer á pall. Manningin við Mikael Blak á bassi, Brandi Jacobsen á trummum, Gunnar Guttesen á tangentum og Tróndi Olsen á trompet, bar boð um, at her fór ivaleyst at vera talan um jass. Men tónleiklurin lat seg ikki so lætt seta í bás, og gjørdist størsta upplivingin fyri meg eitt lag, sum nokk best kann lýsast sum popputur tung málmur. Instrumentali tónleikurin riggaði væl og gjørdist ongantíð keðiligur.
Spældu á hjartastreingir
Aldubáran átti ein høvuðsleiklut á konsertini hóskvøldið, umframt framførslu undir egnum navnið, spældi bólkurin undir hjá Hanusi og fór eisini á pall við Sebastian í einum lagi.
At Aldubáran altíð borgar fyri góðsku er alment kent. Hetta eru okkara bestu klassisku tónleikarar, og tað er við bivandi hjarta, at eg fari undir at skriva um tey. Hóast tey eru ómetaliga dugnalig, so er smakkurin ikki altíð nummar eitt, og klassisku tónleikapettini, ið vóru á skránni hóskvøldið vóru ikki tey mest spennandi.
Eisini tyktist innlivingin at halta eitt sindur, og hóast stykkini ikki vóru so long, tyktist løtan long. Hetta broyttist tó fullkomiliga, tá Hanus trein á pallin. Við tveimum Jacob Sande tulkingum og tveimum løgum av Boquet, vístu Hanus og Aldubáran, hvat innligt merkir, og tá eykalagið: “Á kundi á tíðarhavi” ljómaði í salinum, varð løtan fullkomin, og sum Poul F. sigur í hesi vøkru yrking, so var hetta “Løtan hin signaða ríka”, og væl vitandi um, at lagið var so stutt, ynskti eg, at tíðin skuldi leggja saman sínar veingir bert hesa stund.
Rørandi løta við Sebastiani
Eftir ein steðg var høvuðsnavnið, navnframi danski trubadurin Sebastian á skránni. Hesin úrmælingur hevur seinastu 30 árini givið 30 útgávur út, umframt at hann hevur skrivað tónleik til eitt ótal av sjónleikum, sangleikum, filmum og øllum møguligum øðrum. Tað man tí vera ómetaliga torført hjá Sebastian, at gera eina spæliskrá uttan at skuffa onkran, ið vil hoyra okkurt ávíst lag. Men skráin hetta kvøldið var góð. Sum hann sjálvur segði, so var okkurt gamalt á skránni og okkurt nýtt. Ja, okkurt var enntá rættiliga spildurnýtt. Her var serliga spennandi at hoyra løg úr einum spildurnýggjum leiki, ið Sebastian hevur skrivað til næmingar á donskum skúlum at framføra.
Sebastian vísti eins og Hanus stóra inniligheit, og við síni trilvandi rødd segði hann okkum lítlar søgur millum løgini, og tú kundi ikki latað vera við, at hugsa hvussu henda røddin, kundi megna at syngja so inniligt og rørandi. Mest rørandi løtan var framførslan av “Du er ikke alene”, ið hann ognaði vinmanni sínum Peter Thorup, ið andaðist her fyri.
Sebastian endaði framførsluna við at bjóða Aldubáruni á pallin við sær. Tey høvdu bert vant saman eina lítla løtu sama seinnapart, men Aldubáran vísti, hvussu væl tey hóska til at arbeiða saman við trubadurum. Hóast, tað ikki var heilt líka inniligt sum við Hanusi, so var løtan dýrabær og dekan ov ódrúgv.


c: text/html

text:
Komandi leygardag verður landsdystur millum Føroyar og Ísland í svimjihøllini í Gundadali, frá kl 16 til 18 føroyska tíð. Beinleiðis í føroyskum sjónvarpi, og eisini beinleiðis á internetinum til íslendingar og allan heim. So svimjiáhugaðir føroyingar – komið niðan og syrgið fyri at tey hoyra okkum!
Tiltakið er bara hesar tveir tímarnar, uttan innleiðandi riðlar ella líknandi. Skipanin er einføld: Tveir føroyingar og tveir íslendingar í hvørjari kappingargrein, sum royna at koma fyrst á mál, og sum so fáa stig, alt eftir um tey verða nr 1, 2, 3 ella 4. Og so verður talt upp, hvat lið sum fær flest stig.
Svimjisambandið setir øll segl, og pyntar høllina sum til Føroyameistarastevnuna í vár. Fólk rokast í løtuni við at skaffa stór fløgg, lýsingar, tónleik og klappitrø. Kringvarp Føroya verður har við sjónvarpsmanning sum til FM, og so er tað annars upp til okkum restina, at skapa stemningin.
So tit sum plaga at vera røsk at heppa á føroyskum svimjistevnum – tað er nú at tit skulu seta met. Bara tveir tímar, full drøn á kassan, har tit rópa garvilt á alt sum yvirhøvur líkist einum svimjara. Heppið gestablíð á bæðir føroyingar og íslendingar, og við ítróttaranda á bæði vinnar og taparar.
Eg havi persónliga upplivað tvær svimjistevnur, har eg veruliga fekk gásarhold av stemninginum, uttan at eiga nakran í hylinum. Tann eina var á EM í Rijeka í fjør, tá ið kroatar heppaðu á síni, og hin var á sama hátt, tá ið italienarar svumu á HM í Rom. Vónandi verður hetta løtan, tá ið okkara svimjarar her heima eisini sleppa at royna hetta.
So nokk talað… tíðindaskriv og alt hatta har kemur seinni. Setið hasar báðar tímarnar av leygardagin, til at stuðla føroyskari svimjing. Tað kostar 100 krónur fyri fólk yvir 16, og einki fyri tey sum eru 16 ella yngri. Og tað verður minst tvey ár til næstu ferð, at akkurát hetta tiltak verður í Føroyum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Evvia
Evvia (grikskt: EύBoιa, Euvoia, forngrikskt: EὔBoιa, Eúboia) er næststørsta oyggin í Grikkalandi í vídd og eftir fólkatalið, næst eftir Kreta. Tað smala Euripus-sundið skilur oynna frá Viotia á grikska meginlandinum. Oyggin er long og smøl og líkist einum sjóhesti, sæð úr erva. Hon er 150 km long og í breiddini er hon millum seks og 50 km. Oyggin strekkir seg úr útnyrðingi móti landsynningi og hevur ein fjallarygg, sum byrjar á meginlandinum í Tessalia, gongur gjøgnum alla Evvia og víðari til oyggjarnar Andros, Tinos og Mykonos. Hægstu fjøllini á Evvia eru: Dirfys (1.745 m), Pyxaria (1.341 m) í ein landnyrðing og Okhi (1.394).
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Fornøld[rætta | rætta wikitekst]
Søgan hjá Evvia snýr seg í høvuðsheitum um søguna hjá teimum báðum býunum Khalkis (Khalkida á nýgrikskum) og Eretria. Báðir býir vóru jóniskar niðursetubýir frá Attika. At hesir býir høvdu stóran týdning kann eisini síggjast útfrá tí, at frá Khalkis og Eretria vóru fleiri koloniir stovnaðar í Magna Graecia og á Sisilia, eitt nú Kumae, Rhegium og Naxos, og á strondini á Makedonia. Við hesum lótu attikarnir upp nýggjar handilsrutur fyri Grikkaland og víðkaðu um økið til tað vesturlendsku sivilisatiónina. At Evvia hevur havt stóra makt í hesum tíðarskeiði kann eitt síggjast við tað at tey evviansku vekteindirnar og mátini vóru brúkt í Athen heilt fram í tíðina til Solon, og í teimum jóniske býunum yvirhøvur. Khalkis og Eretrea síggja út til at hava verið líka sterkir og vóru eisini kappingarneytar. Ein tann fyrsti sjóbardagin, ið fór fram í grikskari søgu var ímillum hesir báðir býirnar.
Í 490 á.Kr. bliv Eretria næsten lagt í oyði og íbygvarnir vóru fluttir til Persia. Býurin varð bygdur upp aftur eftir stríðið við Marathon tætt við har ið upprunaligi býurin lá, men býurin fekk aldrig sína sterku støðu aftur, sum hann hevði havt fyrr. Eftir hetta var Khalkis tann sterkasti av teimum báðum, men Athen var nú við at fáa størri vald. Í 506 á.Kr. tapti Khalkis ein bardaga móti Athen, sum sendi 4000 attiskir niðursetumenn til oynna og sá út til at fáa valdið á oynni.
Miðøld[rætta | rætta wikitekst]
Í 1157 vóru allir býir og bygdir, sum lógu við strendurnar á Evvia, lagdir í oyði av herdeildum av Sisilia.[1]
Tað Ottoman–Venetiska Stríð (1463–79) førdi til, at Evvia hin 12. juli 1470 og heilt framm til grikska frælsisstríðið frá 1821 til 1830 var undir Osmanniskum stýri, ossmannarir nevndu oynna Eğriboz ella Ağriboz, sum er avleitt av Euripus (sundið millum oynna og meginlandið). Í 1830 gjørdist Evvia partur at tí nýggja grikska kongaríkinum.
Ferðasamband[rætta | rætta wikitekst]
Evvia er bundin saman við meginlandið við tveimum brúgvum. Tann eina er Khalkida brúgvin, ið leiðir ferðsluna frá Khalkida á Evvia til Tive (Theben) á meginlandinum. Hin brúgivn fer framvið Khalkis, men vegurin til brúnna byrjar í Athen. Allar brúgvar á Evvia eru hongibrúgvar.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Norwich, John Julius. Byzantium: The Decline and Fall (New York: Alfred A. Knopf, 1996) p. 116
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Almenna heimasíðan hjá Evvia (á grikskum)
- Myndir av Evvia á Flickr


text:
André Olsen 15.05.2018 (22:00)
FM-bólkurin í U21 deildini klárur
Í ár hevur U21 kapping hjá monnum á fyrsta sinni verið í føroyskum fótbólti, har tað hesa fyrru hálvuna hevur verið býtt upp í tveir ymiskar bólkar. Undanbólk A og undanbólk B. Felags fyri fyrru hálvuna er, at einasta sum spælt hevur verið um í undanbólki A í fyrru hálvu hevur verið fyri ikki at flyta niður í B-bólkin, meðan tey í B-bólkinum hava spælt um at flutt upp í A-bólkin.
Og í gjárkvøldið var greitt, hvørji sjey lið skulu spæla um FM-heitið í U21 deildini hjá monnum. Giza Hoyvík tryggjaði sær í gjárkvøldið nevniliga seinasta plássið í FM-spælinum, tá Giza Hoyvík vann upp og niðurflytingardyst móti EB/Streymi. Giza Hoyvík vann í gjár 4-1 aftaná longda leiktíð, eftir at vanligi dysturin var endaður við 3-1 sigri til Giza Hoyvík. Fyrru uppgerðina hevði EB/Streymur eisini vunnið 3-1.
Hitt liðið, ið er flutt upp úr undanspælið B er Skála, sum vann undanspælið í B-bólkinum. Tí vera tað NSÍ, AB, B36, HB, 07 Vestur, KÍ, Skála og Giza Hoyvík sum fara at kappast í FM-spælinum hjá U21 monnum hetta kappingarárið.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Nýggjárssangløta í Siloa
Sunnukvøldið, 7. januar kl. 18 verður ein serlig nýggjárs-sangløta við felagssangi og nøkrum framførslum í Siloa í Fuglafirði.
Sungið verður úr Nýggju Sangbók, og nú vit fóru um eitt ársskifti, verður serligur dentur lagdur á sangir, sum á onkran hátt endurspegla hetta.
Umframt nógvan felagssang fara vit at hoyra Mariu á Lakjuni, Sólju Hansen, Barnakórið og Bárð á Lakjuni syngja fyri okkum.
Komið og syngið við – og lurtið! Øll eru meir enn hjartaliga vælkomin.
Aftaná verður ein drekkamunnur at fáa!


text:
Fara aftur at skjóta á Skálatoftum í morgin
mentan29-12-2017 - 20:16 - Jóanis Nielsen
Vit hava í kvøld tosað viðJens Martin Paula Mohr, sum var ein at 11 harumonnum á Skálatoftum í dag, hann sigur, at teir fara avstað aftur í morgin, mest fyri at taka metið frá 1996, tá ið teir fingu tilsamans 271 harur, higartil í ár eru teir komnir til 258 harur, so um teir í morgin koma uppá 14 harur, so er nýtt met. Í ár hava teir verið 6 harutúrar á Skálatoftum.
Skálatoftir er ein gomul bygd á eystursíðuni á Borðoy, sum varð avtoftað í 1914, tað¨varð 3. ferð at bygdin varð avtoftað.
Skálatoftir liggur beint yvirav Skarðsbygd, sum er á Kunoy, Skaðsbygd varð avtoftað í 1919, Skarðsbygd misti 7 mans, sum vóru til útróðrar 23. desember í 1913, tað førdi til, at bygdin avtoftaïst.
Jens Martin Pauli Mohr sigur, at teir komu aftur til Klaksvíkar um 6-tíïna í kvøld - hann sigur eisini, at teir í dimmalættingini í morgin verða ávegis aftur á Skálatoftir, men tá verða teir 6 í tali.
Vit ynskja harumonnunum góðan túr í morgin.


text:
Navn: Gunnleyg Joensen, 24 ár
Búðstaður í Føroyum: Eg eri uppvaksin í Bø.
Útbúgvingarstovnur: Universitetið í Bergen
Árgangur: 2014
Hvat dámar tær væl við útbúgvingini á tínum útbúgvingarstaði?
Mær dámar væl hvussu útbúgvingin er skipað. Fyrsta árið verður dentur lagdur á at geva teimum lesandi eitt yvirlit yvir teir ymisku greinarnar innan sálarfrøðina. Á hendan hátt fær ein nakrar knaggar, sum ein kann festa ta vitan á, sum ein ognar sær gjøgnum restina av útbúgvingini.
Yndisgrein í sálarfrøðini (teoretikari ella rættningur)?
Sálafrøðin fevnir um eitt stórt øki, og tí haldi eg, at tað er ringt at siga, hvat mær dámar best; tað er jú so nógv sum er áhugavert! Sum kunnleikin veksur, so broytast eisini míni áhugamál. Men í skrivandi løtu má eg siga, at positiva sálarfrøðin er mín yndis. Mær dámar so væl hvussu høvðusdenturin verður lagdur á sálarheilsu, hvussu ein kann økja um sálarheilsu, og á hendan hátt fyribyggja sálarsjúku.
Hevur tú ella hevur tú havt nakað lestrarstarv?
Eg arbeiði í McDonald’s. Tey flestu, ið lesa í Noreg, hava arbeiði við síðinar av lesnaðinum. Hetta kemst av, at tað er sera dýrt at búgva í Noreg, og tí røkkur studningurin ein fær ikki so langt.
Hvat ætlar tú at brúka útbúgvingina til, og hvat er títt dreymastarv?
Tað er so nógv, sum eg kundi hugsað mær at brúkt útbúgvingina til, og tí haldi eg ikki, at eg fari at arbeiða innan eitt øki alla mína yrkisleið, men at eg fari at royna nógv ymiskt. Men í høvuðsheitum vil eg brúka útbúgvingina til at arbeiða fyri at økja um sálarheilsu, og eitthvørt starv, ið gevur mær hendan møguleikan, er eftir mínum tykki eitt gott starv.
Áhugamál/frítíðarítriv?
Nakað av tí besta við at lesa í Bergen er, at tað eru heili sjey fjøll, ið kringseta býðin. At leita sær uppá ein fjallatind eftir ein strævnan dag á universitetinum, er balsam fyri sálina. Náttúran er sera lætt atkomilig her í Bergen, so nógv av frítíðini verður brúkt uttandura.
Ætlar tú tær aftur til Føroya?
Sum nú er ætli eg mær heim aftur til Føroyar eftir loknan lestur, men eg eri eisini áhugað í at royna meg uttanfyri landoddarnarn.
Hevur tú onkra stuttliga søgu um, hvat fólk siga, tá ið tey hoyra, at tú lesur sálarfrøði?
Eg havi onga ítøkiliga søgu, men í spølni verði eg ofta spurd um eg lesi tankar. Eg svari tá sum er, at eg eri ikki komin so langt í útbúgvingini, men hesi yvirnátúrligu evnir koma óivað seinni! ;)


text:
Fyrri helmingur av playlistanum var umrøddur í 1. parti, og her eru umrøður av seinna helmingi.
10. Steve'n'Seagulls: 'The Trooper'
Tað er okkurt fráskila finskt við bólkinum Steve'n'Seagulls. Hugsi um tað munnu vera nógvu sauna vitjanirnar, ið elva til tílík hugskot. Navnið er skemtiligt í sjálvum sær, men tónleikaliga er eisini nakað at fara eftir. Uppskriftin er kortini einføld: tú tekur eina røð av klassiskum 80'ara rock og tungmálmshittum og spælir tey í akkustiskari bluegrass/hillbilly útgávu. Iron Maiden, Guns'n'Roses, AC/DC, Dio og Metallica við banjo, stráhatti, tufflum og smekkibukksum! Júst henda tilgongd eyðkennir debutútgávuna Farm Machine, ið kom út í fjør. Giti, at hetta, alt annað líka, verður ein ólukksáliga stuttlig festivalløta.
11. Hamradun: 'Sneppan'
Hamradun høvdu eina ta bestu framførsluna á ársins FMA. Var staddur í salinum, og tað var okkurt við teimum, sum ordiliga brakaði í gjøgnum. Mær dámar væl, at teir spæla tungmálm, men tað er tungmálmur uppá tann gamla 70'ara retro mátan. Estetiskt nærri Fender enn Ibanez, um tað kann sigast soleiðis... Ikki ólíkt tí, sum eitt nú Rainbow og Dio gjørdu á sinni, tó við einum føroyskum kvæða- og vísu twisti. Feitt og upplagt, at teir koma á G!
12. Konni Kass: 'Surrender'
Eg spæli við Konni Kass, so eg ætli ikki at siga so nógv annað enn tað. 'Surrender' er fyrsta staklagið av okkara komandi debutplátu, og seinna staklagið 'Sounds' er eisini útkomið fyri kortum. Vit spældu á Spot Festival herfyri og gleða okkum sera nógv at spæla á G!
13. Hot 8 Brass Band: 'Ghost Town'
Allan vegin úr New Orleans kemur blásarabólkurin Hot 8 Brass Band at blása lív í gøtusand. Meira ektað og saftigt verður tað valla! New Orleans er á mangan hátt ein tónlistarlig vøgga í okkara tíð. Hagani spratt jassurin í árunum kring undanfarna aldarskiftið. King Oliver, Jelly Roll Morton, Sidney Bechet, Louis Armstrong, Mahalia Jackson, Fats Domino, Dr. John, Allen Toussaint, The Meters, The Neville Brothers, Wynton Marsalis v.fl. Øll hava tey røtur í býnum við teirri ríku tónleikasøguni.
Gøtutónleikurin í New Orleans er eitt heilt kapittul fyri seg, og hvør hevur ikki frætt um tiltikið lívligu jarðarferðsgongurnar, har messingblásarar meistarliga sameina sorg og gleði. Hot 8 Brass Band hava við síni sameining av hipp hopp, jassi og funk verið ein ímynd av New Orleans gøtutónleiki í tvinni áratíggju. Fastir fúsir á bæði skrúgongum og jarðarferðum. Umdømið er bert vaksi í vavi síðani ódnina Katrinu, ið legði stórar partar av býnum í oyði. Tónlistarliga treystið hjá bólkinum hevur úrslitað rósum í altjóða miðlum. Hetta skal upplivast!
14. Hudson Taylor: 'Battles'
Frá gøtutónleiki úr New Orleans fara vit til gøtutónleik úr Dublin. Írska duo'in Hudson Taylor er manna av brøðrunum Harry og Alfie Hudson-Taylor. Síðani barnaárini hava teir slitið sínar tónlistarligu barnaskógvar sum "buskers" (t.e. gøtutónleikarar) á gøtunum í heimbýnum Dublin. Tilgongdin hoyrist í teirra lívsklóka og ósmædna folk popp úttrykki:
I will lift her love and I'll break your spirit
I will dig a hole and I'll throw you in it
Only time will tell if we're all just cynics on the run
if we're all just cynics come undone
15. Federspiel: 'Mari Stanko'
Frá gøtutónleiki úr New Orleans og Dublin leggja vit beina leið víðari til 100% fjallatónleik úr alpunum! Messing og træblásara ensemblið Federspiel spælir lystiligan fólkatónleik úr Eysturríki og grannalondunum. Hegni og dugnaskapur í óhátíðarligari umpa útgávu. Fann ikki lagið á Spotify playlistanum á Youtube, so ístaðin fáa tit eitt lívligt konsertbrot. Tjekka annars eitt longri klipp frá somu konsert her.
16. Punjab: 'The Flying Elephant'
17. Jógvan: 'Gloym meg ei'
Jógvan vísti seg frá síni bestu síðu, tá hann í fjør heyst útgav EP'ina Love That You Love í samstarvi við framleiðaran Høgna Lisberg. Sterkt, inniligt og frá hjartanum. Hetta er tað føroysktmælta lagið av plátuni, og tað er okkurt óvanliga fangandi við tí.
18. Lyon: 'Blood'
Eg spæli við live bólkinum hjá Lyon, so her ætlaði eg heldur ikki at siga ov nógv. Annað enn, at mær dámar sera væl plátuna hjá honum (sum eg ikki spæli á, so habiliteturin at siga eitthvørt um hana er ikki púrt av leið). Útgávan hevur verið nógv spæld og telist millum mínar yndisútgávur í fjør. Ein hugvekjandi fundur millum gospel singer/songwriter og treytaleysan surf gittar. Ilt at taka dagar ímillum hvat lag hóskar seg best á einum playlista, tí øll eru góð. Her er tað so lagið 'Blood', ið eg havi valt burturúr. At lurta eftir hesum sanginum kennist sum at vera til breyðbróting saman við Brian Wilson.
16. Annika Hoydal: 'Min Krop'
Ein onnur drotning í føroyskum tónleiki. Á FMA fekk Annika "Ársins Tónleikaheiður" fyri lívlangt virksemi innan tónleik. Tað var heiðurligt og uppá sítt pláss, tá allur salurin reisti seg og fagnaði henni við lógvabrestum. Hon kvitteraði við eini speiskliga stuttligari viðmerking um at "tað kitlar enn" (tilsiping til tekstin í "15 ár" hjá Harkaliðnum). Finni ikki lagið 'Min Krop' av útgávuni Endurljós (2015) á youtube, so ístaðin fáa tit eina klassiska sjónvarpsupptøku frá Melodi Grand Prix í 1979. Annika luttók við "Alduni". Á føroyskum.


text:
So er fyrsti partur av Danish Open avgreiddur, og tað gekk bara heilt hampuligt hjá okkara svimjarum. Elspa Mørkøre og Pál Joensen eru sum væntað komin víðari til finalurnar í ávíkavist 200 og 400 frí, seinnapartin, og unga Astrið Foldarskarð úr Svimjifelagnum FLOT kláraði at svimja 30.92 í 50 firvald, har kravtíðin til Oyggjaleikir á Álandi var… 30.92.
(Astrið Foldarskarð, savnsmynd frá Klaksvík National í mars 2008)
Elspa tyktiskt ikki at hava nakrar sum helst trupulleikar í sínum 200 frí, og Pál varð bara yvirhálaður av einum (fyri meg) óvæntaðum svimjara – nevniliga av juniorinum Frederik Siem Pedersen, sum sikkurt svam so skjótt tí at teir innleiðandi riðlarnir samstundis vóru avgerandi um hvør sum gjørdist juniormeistari. Men tíðirnar í hesum innleiðandi riðlunum siga ikki so nógv, av tí at teir bestu seniorarnir garanterað spardu seg til seinnapartin, og kanska Frederik eisini.
Mona svam eitt sindur frá sínari bestu tíð í 200 frí, sambært Jón Bjarnasyni tí at hon fyrireikaði seg uppá ‘pace’ til 1500 frí. Shaila, Katarina og Malan vóru eisini nakað frá sínum tilmeldingartíðum, og dragnaðu tí eitt sindur í mun til sínar styrkismetingar. Men tað var kanska væntandi, tá ið man hugsar um at tey vórðu so nógv seinkaði til Danmarkar í gjár, og tí ikki hava fingið fyrireikað seg heilt sum ætlað.
Astrið og Hildur royndu eftir oyggjaleikakravtíðini í 50 firvald, og her var tað so Astrið sum hesaferð dró longra stráið. Kravtíðin ljóðaði uppá 30.92 sekund, og Astrið svam 30.92, sum merkir at hon mest sannlíkt sleppur til Oyggjaleikir, um ikki ein onnur afturat Shailu troðkar hana av plássinum, við at svimja eina betri tíð. Men men, vit frætta úr Danmark, at Astrið heldur ikki svam heilt optimalt, og ætlanin er tí bestemt eisini at hon skal svimja skjótari, á komandi oyggjaleikaúttøkustevnu.
Seinnapartin eru tað altso Pál og Elspa sum skulu svimja finalur, frá umleið kl 16. Fylgið við á svimjing.com/live, har vit sum frægast royna at skapa yvirlit yvir alt tað sum fyriferst á stevnuni, og har man eisini kann síggja okkurt einstakt videobrot frá teimum í Esbjerg.


text:
Tey sum fylgja við Alexander Dale Oen á Twitter, hava sæð nøkur eitt sindur serlig ‘tweets’ í seinastuni. Eftir øllum at døma ferðast hann á Svalbard, har hann m.a. hevur verið í spøkilsisbýnum Pyramiden, og nú er í russiska býnum Barentsburg og vitjar. Svalbard er eitt heilt serligt stað, har ein partur av upplivilsinum er at heinta sína meira ella minni kravdu ísbjarnabyrsu, umframt kavaskutara til at koma ímillum býirnar við. Men tað er eingin vandi fyri at Dale Oen ikki fær svomið har uppi, tí har er bæði 25 metra hylur í Longyearbýnum og ein ella tveir í Barentsburg, umframt ein vælsagtans turrlagdur í Pyramiden.
Barentsburg swimming pool, courtesy of Wikimedia Commons / Bachi-bouzouk, cc by-sa


text:
Finalan í Grand Prix kappingini 2009/10, verður telvað í hølum Havnar Telvingarfelags, fríggjadagin 2. juli, kl. 18.00.Les meira »
Havnin tvífelt FM-GULL !
FM FINALA 2010 – Liðkapping fyri skúlaungdóm !
FM FINALAN 2010 í liðkappingini fyri skúlaungdóm, verður telvað í Kollafjarðar skúla, fríggjadagin 18. juni, kl. 17.00.
Kappingin er skipað í tveimum aldursbólkum: 4 fl. og yngri og 5. fl. og eldri, har fýra telvarar manna liðini, umframt evt. í mesta lagi 2 skiftisleikarar.
Innleiðandi kappingar hava verið í Klaksvík og Kollafirði.Les meira »
Til allar tíðir goymdur í talvhjarta Føroya


text:
Varðveitingararbeiðini í Kirkjubø 2017
mentan19-10-2017 - 08:55 - Jóanis Nielsen
Í tíðindaskrivi í vár varð greitt frá ætlaðu arbeiðunum, ið farið varð undir, og hvat skuldi avgreiðast summarið 2017. Nú summarið er farið afturum bak, og komið er út á heystið, er kanska vert at líta at tí, sum gjørt er í Kirkjubø.
MÚRURIN
Lagt varð til brots í mars, tá fyrireikingarnar vóru gjørdar í sambandi við konserveringsarbeiðini, ið fremjast skuldu upp á mætasta fornminni okkara, Múrin.
Talan er um arbeiðið, ið farið varð undir í 2012, og sum hevur hildið á fram hvørt ár tíðarskeiðið mars-september.
Eftir at hava gjørt fakligar og tøkniligar fyrireikingar varð arbeitt fram til endan av august. Sambært ætlanini er nú rokkið um útsynningshornið, og komið er nakað inn á eysturendan av Múrinum. Øll árini hevur verið arbeitt eftir einum og sama leisti, har fyrst bygningarfornfrøðiligar skrásetingar hava verið gjørdar, áðrenn múrararnir eru komnir fram at múrverkinum at gera konserverandi arbeiðini. Harnæst er so framda múrarbeiðið skrásett, soleiðis at vit hava neyvt yvirlit yvir, hvørji tiltøk og inntriv eru gjørd í múrverkið. Hetta er gjørt sambært altjóða siðvenju, m.a. so eftirtíðin kann taka neyðug atlit, tá og um hetta gerst neyðugt.
Arbeiðið næsta ár fer at umfata allan eysturendan. Hetta fer at fáa avleiðingar fyri veðurverjuna, ið er um kapellið á norðursíðuni. Spurningurin um, hvussu veðurverjan kann verða tryggjað, tá broytingar í konstruktiónini verða gjørdar, er vorðin umrøddur soleiðis, at vit eru til reiðar, tá arbeiðini aftur verða sett í verk til várs aftur.
LÍKHÚS
Seinasta ár varð veðurverja sett upp um eystara partin av norðurmúrinum á Líkhúsi. Eins og gjørt var við Múrin longu í 2004 er endamálið at verja múrverkið móti niðurbrótandi kreftunum - veðri og vindi. Samstundis sum veðurverjan verjir múrverkið, er hon so opin, at múrverkið verður turkað upp av tí gjóstri, ið er undir verjuni – eitt tiltak, sum við mátingum vísti, at hetta eydnaðist við Múrinum. Verjan er ætlað at standa uppi í eini tvey ár.
Í ár varð so farið undir sjálvt konserveringsarbeiðið av vestara partinum. Avgjørt varð longu fyrraárið, at arbeiðshátturin her skuldi vera hin sami, sum nýttur hevur verið upp á Múrin – tvs. at múrverkið skal reinsast og konserverast. Arbeiðið upp á Líkhús varð gjørt í mai mánaða og heldur áfram komandi summar.
MÚRURIN OG JARÐFRØÐIN
Í 1952 vóru tær umfatandi felags føroysk-donsk-norsku fornfrøðiligu rannsóknirnar settar í verk. Longu tá varð jarðfrøðingurin Jóannes Rasmussen, táverandi stjóri á Náttúrugripasavninum, við í Kirkjubø, har hann kannaði gróttilfarið, ið nýtt var til byggingina av Múrinum.
Kanningar, har mett verður um, hvussu ymisk sløg av gróttilfari hava verið gagnnýtt hava víst seg at vera sera viðkomandi í sambandi við kirkjurannsóknir eitt nú í Noregi. Tí varð ynskiligt at fáa í lag samstarv við jarðfrøðing við førleika at viðgerða slíkar spurningar.
Hetta var ætlanin, tá skipað varð fyri sonevnda Grundifundinum, ið varð hildin í Roykstovuni í Kirkjubø í september 2011. Tá lá ikki fyri at fáa slíka avtalu í lag, men í ár varð borið so í bandi, at Per Storemyr, ið arbeiðir lutvíst á Kvernsteinsenteret í Hyllestad í Vesturnoregi og lutvíst sjálvstøðugt, vitjaði í Kirkjubø í juli, har hann fekk høvi til at kanna múrverkið neyvari. Heitt var á Una Árting, jarðfrøðing á Jarðfeingi, um at vera við í nevndu kanningum saman við Storemyr.
Endamálið við kanningunum er eitt nú at staðfesta, hvørji sløg av basalti eru vorðin nýtt til byggingina av Múrinum. Tað er skilligt, at alt eftir hvar í bygninginum grótið er vorðið nýtt, er tilfarið serliga útvalt til endamálið. Til dømis sæst, at bleytari basalt er nýtt til at høgga serligar prýðispartar í múrverkinum eins og kring op – til vindeygu og dyr. Til slík endamál er tað bleyta basaltið betur egnað enn t.d. tað, ið er nýtt sum laðingargrót í múrverkinum. Hinvegin hevur hetta so haft við sær, at tíðarinnar tonn sæst nógv skilligari á hesum pørtum enn á múrunum.
Annar spurningur er so, hvar ymisku basaltsløgini finnast í lendinum – er hetta í Kirkjubø, tætt við ella skuldu menn leita longur burtur eftir ávísum sløgum, ið so skuldu flytast til Kirkjubøar – um hvørjar leiðir, og hvussu kann hetta í so fall hava verið gjørt? Spurningarnir eru nógvir, og hava hesir mentanarsøguligu spurningar sum so ikki verið tiknir við í arbeiðið áður.
MIÐLAN AV FORNMINNUNUM
Annar og tíðandi liður í varðveitingararbeiðunum er at kunna almenningin umtey arbeiðini, ið fara fram. Eisini er umráðandi at kunna um tey fornminni, ið finnast á staðnum, og sum tey vitjandi eru komin at síggja og kunna seg um.
Hóast ymist hevur verið gjørt frá Fornminnissavnsins síðu, er nú farið undir at økja um kunningina.
Við støði í Viðskiftahúsinum, Tórshavnar kommuna bygdi fyri nøkrum árum síðani í Kirkjubø í sambandi við bussleiðina, hava Tjóðsavn Føroya og Tórshavnar kommuna tikið stig til samstarv um kunningartiltak, ið byrjar inni í húsinum. Har fer at bera til at fáa yvirlit yvir fornminnini í bygdini, eins og fólk kunnu fáa ein faldara at taka við sær. Seinni kemur eisini eitt hefti, har fornminnini verða neyvari lýst – ein dagføring av tí grøna heftinum, ið kom út í 1989.
Múrarafyritøkan “Krossteig Spf” í Tórshavn ger konserveringsarbeiðini. Jónhild Johannesen, arkitektur, ger bygningaskrásetingingina, eins og hon sniðgevur kunningartiltakið í samstarvi við fyritøkuna Sendistovuna. Símun V. Arge, ráðgevi og granskari á Tjóðsavni Føroya, er verkætlanarleiðari fyri nevndu arbeiði í Kirkjubø.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur 22. juni 2007.
Brátt náttin hin langa er liðin,
úr eystri skjótt sólin er stigin,
tí eru ei stundir at sova,
men vakna og Harranum lova.
Vit myrkursins verk skulu vraka
og reinlynt í ljósinum vaka.
Tann frelsa – í trúnni vit bera,
nú okkum nógv nærri man vera.
Í herklæði Guds okkum latið,
so ovát og svirr missa sætið,
lat øvund og stríð burtur fara,
øll íklæðist frelsaran kæra.
Lat siðloysi, øvund ei valda,
men høvisk fram leiðina halda.
Um trongdir oss tyngja á vegi,
skjótt lýsa tó skal fyri degi.
Hjálp, Harri, nú dagarnir líða,
til tú manst úr dýrdini stíga
í trúnni og treysti at mennast,
so tú tá við okkum kanst kennast.


text:
Býargerð er tann tilgongd, tá vit í stórum tali flyta av bygd í bý at búgva, saman við einum skifti frá landbúnaðarvinnu til ídnaðarvinnu, tá umræður arbeiði.
Hóast býargerð er sjónligast í stórum londum úti í heimi, kann henda gongd eisini síggjast hjá okkum. Til dømis tá fiskivinna tók seg upp, og skapti arbeiði á landi fyri meir enn hundrað árum síðan. Í dag ber til at hyggja eftir, hvar fólk velja at búseta seg. Ofta er tað har, sum ferðslan er lagaligast til og frá arbeiði.
Samvirkið heimskort, sum vísir býargerðina frá 1950 til 2030
Í hesum heimskortið frá 2015 hevur bretska avísin The Economist gjørt eitt yvirlit, ið vísir býargerð í øllum heiminum frá 1950 til 2030.
Uppgávur:
Nær er avísin The Economist stovnað? Met um kelduvirðið.
Í filminum Urbanisation er størsta talvirði rural. Hvat merkir hetta heiti?
Hvussu broytist talið fyri tey, sum búgva í øki, sum er rural frá 1950 til 2030?
Hvør er orsøkin til hesa gongd úti í heimi?
Sæst henda gongd eisini í Føroyum?


text:
Um Lindina
Lindin er kristiligt kringvarp, sum ikki er heft at nakrari ávísari samkomu. Nevndin í Lindini er ein 4 manna nevnd við limum frá ymiskum samkomum. Í nevndini eru Preben Hansen er formaður, Jenis av Rana, Símun Hansen og Jaspur Johannesen.
Hvussu verður Lindin fíggjað?
Lindin verður fíggja við stuðlum sum gjalda eina ávísa upphædd um mánaðin, gávum frá einstaklingum og virkjum.
Hvør starvast í Lindini?
Tað eru uml. 50 fólk, sum á ein ella annan hátt hava tilknýti til Lindina. Størsti parturin av hesum eru sjálvboðin. Tað er 1 fulttíðarstarv og 4 fólk fáa partvís løn. Tór Arni Samuelsen er dagligur leiðari. Jógvan Sune Danielsen er teknikari.
Sendinet o.a.
Lindin hevur í dag 11 sendarar og vit røkka til uml. 85 % av føroya fólki. Lindin sendur 24 tímar um døgni.
101,0 MHz – Tórshavn, Eyggjarklettur Nólsoy 3000 w (Vertical) – (lodrætt)
103,0 MHz – Klaksvík, Klakkur 500 w (Vertical)
105,0 MHz – Tvøroyri, Oyrnafjall 80 w (Cirkulær)
105,5 MHz – Vági, Hesturin Hái 500 w (Cirkulær)
98,0 MHz – Norðurstreymoy, Sornfelli 500 w (Vertical)
92,3 MHz – Sørvágur 80 w (Vertical)
103,4 MHz – Miðvágur, Sandavágur, Prestland 80 w (Vertical)
92,3 MHz – Vestmanna 80 w (Vertical)
103,4 Mhz – Skálafjørður, Gøtueiði 100 w (Cirkulær)
103,7 Mhz – Fuglafjørður, Varmakeldueiði 80 w (Cirkulær)
103,4 Mhz – Eystan Múla, Eysturhøvdi 80 w (Cirkulær)
Endamálsorðing
Bíblian boðar, at himlarnir skulu kunngera dýrd Guds og at borgarar Guds Ríkisins skulu verða lærdir boð og lógir Guds. Tí hava vit, sum úrslit av inniligari bøn, har vit hava søkt vilja Guds, avgjørt at stovna eina kristiliga kringvarpsstøð í Havnini, høvuðsstaði Føroya. Henda støð verður vígd dýrd Guds og framgongd Guds Ríkisins við hesari endamálsorðing:
Op. 12:10-11 sigur, at Jóhannes hoyrdi harða rødd siga: »Nú er frelsan, mátturin og ríkið vorðin Guds okkara, og veldis hins salvaða Hansara! Tí klagari brøðra okkara er kastaður niður, hann, sum klagaði teir fyri Gudi okkara dag og nátt. Teir hava sigrað hann við blóði lambsins og við orði vitnisburðar síns…«
Høvuðsendamálið við hesi kringvarpsstøð er heilt einfalt hetta:
At føra ta Føroysku tjóðina til eina størri tilvitan um Jesu Kristi harradømi, Hansara mátt til at frelsa, grøða og seta í frælsi, navni Hansara til dýrd.
At skapa umstøður til at kunngera boðskapin um kærleika Guds, gjøgnum kristnan tónleik og bíbliugrundfesta undirvísing.
At gera Føroya fólk tilvitandi um kærleika Guds og fyrigeving syndanna ígjøgnum boðan av Orði Hansara.
At fáa eitt amboð, har Orð Guds kann verða boðað fyri fólkinum hvar og nær tey vilja lurta.
At skapa møguleika fyri at kunna vitna um tað, sum Gud ger í okkara tjóð, okkara kirkjum/samkomum og í lívinum hjá tí einstaka.
Partur av søguni um Lindina
18. juli 1989 varð í skrivi heitt á Føroya Landsstýri um loyvi at senda nærvarp í høvuðsstaðar økinum. Í hesum uppskoti, sum fleiri av samkomunum í Havn stóðu aftanfyri, varð skotið upp at sent kundi verðið í tíðarbilum har Útvarp Føroya ikki sendi.
Síðani kom støðgur í – uppskot og fyrispurningar á Løgtingi vunnu ikki frama, men á várið 1996 kom glið á.
Samstundis sum mentunnarnevnd Føroya Løgtings viðgjørdi løgtingsuppskot til broytanir í fjølmiðlalógini vóru uml. 400 fólk úr 5 ymiskum londum samlað til Bønarráðstevnu á Hotel Føroyum.
Frammanundan vórðu samkomuleiðarir bodnir til fundar í nevndini at fáa stuðul til avtøku av einkarrættinum, men varð hetta greitt avvíst (5 av 7 nevndarlimum).
Sunnudagin undir Bønarráðstevnuni fóru bønarleiðarar úr hesum 5 londum oman í Býráðið og haðani í Løgtingið at biðja. Serliga varð biðið fyri nevndarlimunum í Mentannarnevndini.
Í sending, sum var í Útvarp Føroya – fimmarnum – fáar dagar seinni, avdúkaði formaðurin í mentannarnevndini at hann hevði broytt støðu og var nú fyri frælsum fjølmiðlum. Næstu dagarnir broytti restin av nevndarlimunum støðu. Tá nevndin seinni gav Løgtinginum tilmæli, var tað ein áheitan á Landsstýrismannin í mentannarmálum, at leggja uppskot á ting um m.a. at avtaka einkarrættin. Úrslitið av hesum varð ein stórur meiriluti fyri frælsum fjølmiðlum – ein stórur bønarsigur!
Endaliga umsóknin um loyvi at senda varð send Landsstýrinum í juni 1998. Loyvi kom júst 10-ára dagin aftaná fyrstu umsóknina.
Alla hesa tíðina hevur millum fremstu stuðlarnir hjá Lindini verið amerikanski íslendingurn Mike Fitzgerald og kona hansara Sheila. Aftur og aftur hava tey eggjað og stuðlað til at halda á – tað skulu tey hava stóra tøkk fyri.
Lindin byrjaði at senda 21. jan. 2000. Tað sum fyrst varð sagt í microfonina út í luftina var “Jesus”


text:
Til allar áhugaðar svimjinørdar, so kunnu splitt-tíðir, frekvensur og tílíkt hjá Elspu Mørkøre síggjast og samanberast við úrslitini hjá hinum gentunum í semifinalu og finalu á EJM 2007, við at fara her og velja at síggja spjaldrasíðuna “WBAC50F”. Vit síggja at Elspa hevur næstbestu armtakslongd av øllum, men hinvegin ikki heilt frekvensin hjá teimum skjótastu.
Vinnarin C. Zenner hevur ein meðalfrekvens á 51 armcyklur/min yvir teir 50 metrar rygg, og harvið eina meðal armtakslongd á 1,95 metrar, meðan nr 2 hevur ávíkavist 47 og 2 metrar, nr 3 hevur 56 og 1,71 metrar, og ein til samanberingar innskotin heimsstøðissvimjari hevur 56 og 1,76 metrar. Elspa hevur so aftur til samanberingar 44 í frekvens og 2,09 metrar lang tøk, sum alt annað líka merkir at hon hevur ein teknikk á heimsstøði (við tað at hon kann svimja so langt í hvørjum armtaki), men ikki heilt krefturnar til at fáa armarnar so skjótt runt. Ella møguliga hugsar eitt vet ov nógv um armtakslongd, so at frekvensurin fellur eitt sindur ov nógv.
Men bíða nú, nr 5 hevði enn longri armtøk sum Elspa (2,1 metur), og næstan líka so spakuligan frekvens (45), so sum ikki einaferð er alt individuelt. Tað er ikki fyrr enn vit síggja Elspu tvær ferðir í slíkum kappingaranalysum, at vit veruliga kunnu byrja at samanbera.
Tíverri finnast splitt-tíðirnar bara hjá Elspu í 50 rygg, og ongar hjá hinum annars góðu EJM-luttakarunum hjá okkum, av tí at Rejn Haljand bara leggur analysurnar hjá semifinalu- og finalu-luttakarum út á heimasíðu síni.


text:
Skattaætlanin hjá Trump ávirkar nógv
- 18 Dec 2017
- - LÍV
Marknaðarinnlit - Desembur 2017
Skattaætlanin hjá Trump ávirkar nógv
Búskaparlig lyklatøl halda á at staðfesta, at tað gongur sera væl í heimsbúskapinum. Hetta og ætlaða skattaætlanin hjá amerikanska forsetanum Donald Trump, hevur stimbrað partabrævamarknaðirnar í seinastuni, hóast onkur kulla hevur verið á leiðini. Fleiri viðurskifti tala eisini fyri, at partabrøvini kunnu standa seg væl í 2018 við. Tá partabrøv hava staðið seg væl í longri tíð, gerst tó alsamt truplari hjá virkjunum at taka íleggjarar av bóli jaliga. Hetta krevur tí varsemi og hetta kann valla sigast betri, enn við orðunum hjá heimskenda íleggjaranum Warren Buffet: ”When others are greedy, be fearful”.
Avbjóðingar í novembur
Avbjóðingar vóru á marknaðunum í novembur. Truplast høvdu partabrøvini tað, tí í novembur lækkaðu partabrøvini 2,26%. Partabrævavinningurin síðani ársbyrjan lækkaði tískil í 7,19%, sum hóast alt er ein lutfalsliga góður vinningur. ”Onnur lánsbrøv” góvu eisini hall umenn meira avmarkað sammett við partabrøvini. Í novembur lækkaði hesin íløgubólkur 0,24%, men farnu 11 mánaðirnar er tó vinningur á 4,33%. Donsku lánsbrøvini góvu vinning á 0,19% soleiðis at vinningurin í ár er 1,79%. Samanumtikið hevði íløgan við hægra váðanum eitt hall í novembur á 0,53%, men síðani ársbyrjan er vinningurin 3,36%. Eyka rentutilskriving er framd íløguni við lægra váðanum. Í novembur rentaðist hendan íløgan tí við 3,42% og síðani ársbyrjan hevur hendan nú givið viðskiftafólkunum 4,98%.
Ivi um skattanýskipanina í USA
Aftur seinastu vikurnar hava lyklatøl staðfest, at heimsbúskapurin er í sera góðum skørum, hóast hækkaðandi oljuprís. Seinastu vikurnar hevur skattanýskipanin hjá Donald Trump forseta í USA eisini veruliga verið í sjóneykuni. Ætlanin er at lækka partafelagsskattin úr 35% niður í 21% og at lækka inntøkuskattin. Her fáa serliga tey múgvandi ágóðan. Mett verður, at skattaætlanin fer at økja búskaparvøksturin við 0,7%-stigum í 2018. Millum annað av hesi orsøk, hevur ætlaða skattanýskipanin havt jaliga ávirkan á partabrævamarknaðirnar í USA seinastu vikurnar og góða gongdin hevur lutvíst eisini havt jaliga ávirkan á partarbøv um okkara leiðir. Kortini er avbjóðingin fyri búskapin, at skattaætlanin ikki er fíggjað og ætlanin fer tí væntandi at økja um undirskotið á amerikonsku fíggjarlógini við USD 1.200 mia næstu 10 árini og almenna skuldin fer at økjast við USD 1.700 mia. Millum annað av hesi orsøk hevur ivi stungið seg upp millum ávísar repulikanskar senatorar, ið eru partamenn hjá Trump forseta, um teir vilja atkvøða fyri skattaætlanini í verandi líki. Hetta førdi við sær nakað av óstøðugleika. Hóast skattaætlanin er stimbrandi fyri vøksturin hækkaði amerikanski miðbankin rentuna júst sum væntað í desembur og eingin ábending um broyting í rentuhækkingum næstu árini var var at síggja.
Góð kor hjá partabrøvum
Nú partabrøv hava staðið seg væl aftur í ár, hóast onkrar kullur hava verið á vegnum, er spurningurin hvat skalt tryggja eina framhaldandi góða gongd. Fyrsta treyt er, at skattanýskipanin í USA verður samtykt uttan stórvegis broytingar, tí hendan er veruliga innroknað jaliga í kursirnar. USA er drívmegin og her er jaligt, at so langt sum forsagnirnar røkka, boða tær frá væntandi búskaparvøkstri. Lánsbrævarenturnar kunnu væntast at hækka komandi tíðina, hóast avmarkað, men kunna neyvan kappast hvat vinningi viðvíkur. Eisini verður væntað, at inntøkurnar hjá virkjum, sum er hækkaðar í 2017 fara at hækka í 2018 við. Hetta er jaligt fyri partabrøvini. Í Evropa hevur miðbankin júst boðað frá, at tey framhaldandi fara at varðveita stór-stimbrandi pengapolitikkin, so saman-umtikið fara grundleggjandi viðurskiftini væntandi at vera góð fyri framhaldandi partabrævahækkingum. Havast skal tó í huga, at jú longri partabrøvini hækka, tess truplari verður hjá virkjum áhaldandi at kunngerða tíðindi og tøl, sum taka íleggjarar jaliga á bóli. Sitat hjá íleggjara-num Warren Buffet er viðkomandi nú: ”When others are greedy, be fearful”.
Í novembur rentaðist hendan íløgan tí við 3,42% og síðani ársbyrjan hevur hendan nú givið viðskiftafólkunum 4,98%.


text:
Í Getsemane: Og tá ið teir høvdu sungið lovsangin, fór Jesus, sum hann var vanur, yvir um løkin Kedron út til Oljufjallið; men lærusveinar hansara fylgdust eisini við honum.
Tá sigur Jesus við teir: „Í hesi nátt munnu tit allir fáa meinboga av mær; tí at skrivað stendur: „Eg skal sláa hirðan, og seyðafylgið skal spreiðast sundur.“ Men aftan á tað, at eg eri upprisin, skal eg fara undan tykkum til Galileu.“
Men Pætur tók til orða og segði við hann: „Um so teir allir fáa meinboga av tær, skal eg tó aldri taka mær meinboga.“
Jesus segði við hann: „Sanniliga sigi eg tær: í dag, í hesi nátt, áðrenn hanin gelur tvær reisir, skalt tú avnokta meg tríggjar ferðir.“
Men hann tók enn treystligari til orða: „Um eg so skal doyggja við tær, skal eg als ikki avnokta teg.“ Sama søgdu eisini allir lærusveinarnir.
Tá kemur Jesus við teimum í ein garð, sum kallaðist Getsemane, har sum ein urtagarður var, sum hann fór inn í við lærusveinum sínum. Men eisini Judas, ið sveik hann, kendi staðin, tí at Jesus var ofta komin saman har við lærusveinum sínum.
Tá segði Jesus við teir: „Setist her, meðan eg fari burtur hagar og haldi bøn.“ Og hann tók Pætur og teir báðar synir Sebedeusar, Jákup og Jóhannes, við sær; og hann gjørdist syrgin og tók at nøtra og so sára at kvíða. Tá sigur hann við teir: „Sál mín er sorgarbundin heilt til deyða. Verið her og vakið við mær. Biðið, at tit ikki mega mega koma í freisting.“
Sálarstríðið: Og hann sleit seg frá teimum, okkurt um eitt steinkast, og fell til jarðar, fram eftir grúgvu, og bað, at tann tímin mátti fara um hann, um tað var gjørligt; og hann segði: „Abba, faðir mín! Alt er gjørligt hjá tær; tak hesa skál frá mær; tó ikki sum eg vil, men sum tú vilt.“
Og hann kemur til lærusveinarnar og hittir teir sovandi, og hann sigur við Pætur: „Símun, svevur tú? Vart tú ikki mentur at vaka ein tíma við mær? Vakið og biðið, at tit ikki mega falla í freisting. Andin er fúsur, men holdið er veikt.“
Upp aftur á øðrum sinni fór hann burtur, bað og segði: „Faðir mín, um tað ikki er gjørligt, at henda skál kann ganga um meg, uttan at eg skal drekka hana, so veri vilji tín!“ Og hann kom og hitti teir uppaftur sovandi; tí at eygu teirra vóru tyngd av svøvni, og teir vistu ikki, hvat teir skuldu svara honum.
Og hann læt teir vera, fór avstað aftur og bað triðju ferð og segði aftur tey somu orðini: „Faðir! Hevði tú viljað tikið hesa skál frá mær; men veri tó ikki vilji mín, men tín!“
Men ein eingil av himni birtist fyri honum og styrkti hann. Og tá ið hann var staddur í deyðaangist, bað hann enn meira tráliga; og sveitti hansara varð rætt sum blóðsdropar, sum fullu á jørðina.
Og tá ið hann reistist frá bønini og kom til lærusveinarnar, hitti hann teir sovandi av trega. Og hann segði við teir: „Sova tit enn og hvíla tykkum? Tað er nóg mikið. Tímin er komin, sí, menniskjusonurin verður givin upp í syndara hendur. Standið upp! Latið okkum fara. Sí, tann, ið meg svíkur, er í nánd. Biðið, at tit ikki mega koma í freisting.“
______________________________________________________________________________________________________________________________________________
Lagt út: Ásbjørn Jacobsen


text:
Ólavur Trygvason
Ólavur Trygvason (uml. 960 - 9. september 1000) var kongur av Noreg í tíðarskeiðnum 995 til 1000. Ólavur var sonur Trygva Ólavson, kongur av Viken, og langabbasonur Harald Hárfagra.
Ólavur Trygvason vaks upp í útlegd í Russlandi. Eftir nøkur ár í víkingi varð hann doyptur í Onglandi í 994, árið fyri, at han kom til Noregs at gera krav upp á kongsvaldið. Tróndur tóku hann til kong á Oyrartingi, og seinni varð hann viðurkendur sum kongur í Víkini, á Vesturlandinum, á Hálogalandi, og við honum byrja norskar kongsroyndir, ymiskt eydnaðar, at leggja upprunaliga norsk niðursetursamfeløg fyri vestan undir norskt kongsvald.


text:
Ídnaðarland
Ídnaðarlondini eru í høvuðsheitinum tey ríku londini í Vesturheiminum. Í teimum londum, vit kalla ídnaðarlond, er ídnaðurin týdningarmesti vinnuvegurin. Í menningarlondum eru serstakliga landbúnaður ella fiskivinna týdningarmest, ikki tí, fólk í ídnaðarlondum liva eisini av fiskivinnu og landbúnaði, men úrtøkan til hvørt fólk ella hvønn arbeiðstíma er munandi betri enn í menningarlondunum. Ídnaðarlondini hava hægri úrtøku, tí maskinur gera ein part av arbeiðinum, betur verður dyrkað, funnið verður fram til nýggj kornsløg, handilsstøð nýtt og ikki mykja, nýggj amboð, sum arbeiða jørðina betur, og ofta eru garðarnir størri.
Lond í Vesturheiminum bygdu upp sín ídnað í 19. og fyrra helmingi í 20. øld, í hjálandaveldistíðini. Flestu av hesum hjálondum eru nú sjálvstøðug lond, men kortini eru tey heft búskaparliga at Vesturheiminum. Tey noyðast at læna pening í ídnaðarlondunum til høgu rentu, og skulu tey gjalda aftur lánini, noyðast tey at selja ídnaðarlondunum tilfar fyri tað, ídnaðarlondini leggja á. Og skuldi tað eydnast onkrum mennigarlandi at gjørt ídnaðarvøru, so er næstan ógjørligt at sleppa inn á marknaðin í ídnaðarlondunum.


text:
Um slakar tvær vikur flyta allir verandi og komandi miðnámsskúlanæmingar, sum eru og skulu undir útbúgving í Havn, í nýggja skúladepilin við Marknagil, Glasir.
Hósdagin 9. august verður snotuligi skúlabygningurin formliga avhendur, og síðani er klárt at flyta inn í nýggja bygningin.
Í hesum sambandi bjóðar Landsverk øllum áhugaðum til alment hátíðarhaldi úti á Glasi hendan dagin frá klokkan 15-18. Dyrnar lata upp hálvan tíma áðrenn.
Skráin:
14.30: Dyrnar lata upp. Finnur Hansen Trio spælir í Atrium
15.00: Hátíðarhaldið í Atrium byrjar við hesari skrá:
- Bólkurin FRUM framførir
- Ewald Kjølbro, stjóri á Landsverki, bjóðar vælkomin
- Rigmor Dam, landsstýriskvinna í mentamálum, heldur røðu
- Kantata
- Bogi Bech Jensen, stjóri á Glasi, heldur røðu
- Bjarke Ingels, arkitektur, BIG, heldur røðu
- Rosan Bosch, innandura sniðgevi, Rosan Bosch Studio, heldur røðu
- Jógvan Fríðriksson, biskupur, heldur røðu
- Havnarkórið syngur
- Dyrnar lata aftur klokkan 18.00


text:
Fyrsta Mósebók, kapittul 10
Ættartal tjóðanna
v1
Hetta er ættartal Nóa sona, Sems, Kams og Jáfets; teimum føddust synir eftir vatnflóðina.
v2
Synir Jáfets vóru Gómer, Mágog, Mádai, Jávan, Túbal, Mesjek og Tíras.
v3
Og synir Gómers vóru Asjkenaz, Rífat og Tógarma.
v4
Og synir Jávans vóru Elisja, Tarsis, Kittar og Ródanitar.
v5
Út frá teimum greinaðust oyggjalands tjóðirnar. Hetta eru synir Jáfets í londum sínum, hvør við sínum tungumáli, eftir ættargreinum og tjóðflokkum sínum.
v6
Synir Kams vóru Kusj, Mizráim, Put og Kánáan.
v7
Synir Kusj vóru Seba, Hávila, Sabta, Ráma og Sabteka, og synir Ráma vóru Sjeba og Dedan.
v8
Kusj gat Nimrod; hann var fyrsti veldismaður á fold.
v9
Hann var mikil veiðimaður fyri Harranum; tí verður sagt: Mikil veiðimaður fyri Harranum eins og Nimrod.
v10
Upphavið at ríki hans var Bábel og Erek, Akkad og Kalne í Sinears landi.
v11
Úr hesum landi fór hann til Assýriu og bygdi Nineve og Rehobot-Ir, Kela
v12
og Resen millum Nineve og Kela – tað er borgin mikla.
v13
Og Mizráim gat Luditar og Ánamitar, Lehabitar og Naftuhitar,
v14
Patrusitar og Kasluhitar, haðan Filistar vóru ættaðir, og Kaftoritar.
v15
Kánáan gat Zidon, sín frumgitna, og Het,
v16
Jebusitar, Ámoritar, Girgasjitar,
v17
Hivitar, Arkitar, Sínitar,
v18
Arvaditar, Zemaritar og Hámatitar. Síðan spreiddust ættargreinar Kánáanitanna um,
v19
so at landamark Kánáans gekk frá Zidon um Gerar alt at Gaza, framvegis til Sódomu og Gómorru, Adma, Zeboim og alt at Lasja.
v20
Hesir vóru synir Kams eftir kyntáttum sínum, eftir tungumálum sínum, í londum sínum, í tjóðum sínum.
v21
Men eisini Sem, ættfaðir at øllum sonum Ebers, elsti bróðir Jáfets, fekk synir.
v22
Synir Sems vóru Elam, Assur, Arpaksjad, Lud og Áram.
v23
Synir Árams vóru Uz, Hul, Geter og Masj.
v24
Arpaksjad gat Sjela, og Sjela gat Eber.
v25
Eber fekk tveir synir; annar æt Peleg, tí á hansara døgum spjaddist fólkið á jørðini sundur; bróðir hansara æt Joktan.
v26
Joktan gat Almodad, Sjelef, Házarmavet, Jera,
v27
Hádóram, Uzal, Dikla,
v28
Óbal, Ábimael, Sába,
v29
Ofir, Hávila og Jóbab. Allir hesir vóru synir Joktans.
v30
Og bústaðir teirra vóru frá Mesja og allan vegin at Sefar, at eysturfjøllum.
v31
Hesir eru synir Sems eftir ættargreinum og tungumálum sínum, í londum sínum, eftir tjóðum sínum.
v32
Hetta eru ættargreinar sona Nóa eftir ættartali sínum, í tjóðflokkum sínum. Og frá teimum spjaddust tjóðirnar út um jørðina eftir vatnflóðina.


text:
Orð: Ókendur
Lag: Burtur á heiði
Stigafjall rópti til Tungulíðfjall:
Hoyrdi tú ikki, at »sambandið« small?
Tað dundi í Fuglafirði!
Ein svartur veðrur á sjógvin leyp,
ein annar inn undir seingina kreyp
so hátt mettist »sambandsins« virði!
Ein bøllutur harri á gumpin datt
og kleimdi sín nýstrokna hermans hatt,
mestan lorgnettin var klovnað.
Nakkin tók í ein gluggakarm,
har mundi hann brotið dintil og arm;
reyvin var blá og hovnað.
Ein annar streyk sítt krákunev:
»Nu kniber det nok for Mikkel Ræv!
Med sorgen og klagen hold måde.«
Sebbi ørur í garðinum sprakk
»Gid fandan ta’ det forbandede pak!
Nu stander jo landet i våde.«
Prestakjóla sín dálkaði ein,
Katrin sum rotta í holini hvein;
eitt køkufat fór í smyldur.
Ringt var at kóka til sambandsmenn.
Hon gav teimum kaffi og te ísenn,
og ikki var Ólavur mildur.
Ein reyður maður í Vágum stóð,
hann hevði fyrr kvøðið sjálvstýrisljóð,
men hevði tó sleikt teimum stóru.
Tíggjumannafarið mannaði hann,
og hevði seg sjálvan til tíggjundamann.
So búnir á valg teir fóru.
Slíkur var standur tá sambandið fall.
Flennir tú ikki, Tungulíðfjall,
og lesur tú ikki í »Krossi«
Stóra bónda og Regin í Líð
teimum gerast eyguni fyrndar blíð.
Nú fletta teir sambandsrossið.
Tungulíð treiv í eitt heglingsæl
og kveitti so yvir á Oknadal:
Enn finnast frægir á landi.
Tað vardi meg altíð, eg visti tað væl,
teir fóru í brekku og settu sín hæl
og kvettu tað vanlukku bandið!


text:
Nýggjastu tíðindi
Lutaseðlar til frama fyri minnisvarða í Svínoy
Áhugafelagið fyri minnisvarða í Svínoy hevur seinastu tíðina selt lutaseðlar, og nú eru vinnandi seðlarnir drignir.
Drátturin av lutaseðlunum fyri Áhugafelagið fyri minnisvarða í Svínoy er nú avgreidd.
Notarius publicus hevur 16. mai 2018 drigið hesi nummur:
1. (Borðabátur): 6291
2. (Slupp): 4439
3. (Gávukort frá Atlantic Airways): 3345
4. (Veðrakrov): 1261
5. (Lamb til heystar): 6547
6. (Lamb til heystar): 1149
7. (Lamb til heystar): 6267
8. (Lamb til heystar): 2382
9. (Døgurðamatur): 4374
10. (Trýstspulari): 2416
11. (Turri- og fyriklæði til føroysk klæðir): 0754
12. (5 kg av flaki): 4545
Vinnararnir verða bidnir um at seta seg í samband við Poul Sivar Olsen á tlf: 272315
Áhugafelagið fyri minnisvarða í Svínoy takkar øllum hjartaliga fyri stuðulin.
Nýtt í kommununi
Klaksvík í fokus endaði hóskvøldið við einum braki í nýumvælda Spinnarínum. Les meira »
Fitt av fólki vóru við, tá Skúlatrøð og ítróttarøkið vóru í fokus mikukvøldið. Les meira »
”Virkin eldri” er vorðið eitt afturvendandi og vælkent hugtak, og sæst tað aftur í býarmyndini, at fólkapensjónistar í Norðoyggjum… Les meira »


text:
Myndin omanfyri: Nevndin í Parkinsonfelagnum saman við Anders M. Leines:
John William Joensen næstformaður, Joy Ann Simonsen skrivari, Durid Johannesen forkvinna, Kemm Poulsen, Anders M. Leines fotografur og Bernhardina Joensen, kassameistari.
Tað segði forkvinnan í Parkinsonfelag, Durid Johannesen, tá myndaframsýningin hjá norska myndamanninum, Anders M. Leinesvarð sett í SMS í gjár.
Á móttøkuni, sungu og spældu Silja Johannesen, Filip Zachariasen og Tórur Dam Jacobsen umframt at landstýriskvinnan í Almannamálum, Eyðgunn Samuelsen og myndamaðurin Anders M. Leines fluttu fram røðu.
Framsýningin verður á torginum í SMS til leygardagin.
Røðan hjá forkvinnuni í Parkinsonfelagnum, Durid Johannesen:
Væl komin øll somul.
Eg eri takksom fyri at eg kannstandaher í dag. Í tey 5-6 árini eg havi verið í nevndini í Parkinsonfelagnum, havi eg lært nógv um Parkinson.
Eg eri eisini komin at kenna nógv ómetaliga dugnalig, kreativ, lívsglað og fitt fólk, sum hava fingið tað við í førningin, at tey hava Parkinsonsjúkuna. Tað er altíð gott at møta teimum. Fundirnir eru ikki keðiligir – har er bæði álvarsemi og skemt.
Uml. 130 fólk í Føroyum hava sjúkuna. Vanliga eru fólk yvir 60 ár, tá ið tey fáa Parkinson. Pápi mín var á arbeiðsmarknaðinum tá hann fekk staðfest sjúkuna. Hetta steðgaði honum ikki.
Hann helt áfram við sínum áhugamálum fleiri ár eftir tað. Og vit hildu eisini áfram at liva. Tó, tað kendist tungt tá fólk tyktu synd í pápa og okkum. Tá fólk tosaðu um hann – og ikki við hann.
Parkinsonfelagi hevur sum endamál at upplýsa um sjúkuna og umstøðurnar kring hana.
Tá framsýningin ‘Dette er Parkinson’ kom fram, var kenslan beinanvegin: Hetta mugu vit fáa til Føroya. Hóast raktur av Parkinson, so er mann eisini annað og meiri. Og er tað júst tað, ið framsýningin varpar ljós á.
Anders Leines, sum hevur gjørt framsýningina, er her í dag. Velkommen Anders.
Eisini sýnir Landstýriskvinnan í almannamálum, Eyðgunn Samuelsen, okkum tann heiður at opna framsýningina. Takk fyri tað, Eyðgunn. Okkara fatan av fólkum við Parkinson verður myndað av teimum orðum, ið vit nýta tá ið vit lýsa tey.
Framsýningin varpar ljós á hvussu fjølbroytt eisini hesi fólkini eru.
Vit hava fingið eina yngri songkvinnu, saman við vinfólkið, at seta dám á. Takk fyri tað, Silja Johannesen, Filip Zachariasen og Tórur Dam Jacobsen.


text:
4. umfar av TF Vetrarkappingini varð runnið í Sørvági í dag. Vegna kava á Bíggjarvegnum, varð longu fríggjadagin avrátt at flyta renniteinin til Sørvágs, har betri bar til at renna á saltaðu vegunum har.
Líkindini at renna vóru av teimum fagrastu. Hitin beint undir frostmarkið, og ikki ein ond rørdist. Umleið 90 rennarar vóru møttir í góðveðrinum, og teir góvu okkum nógvar spennandi innahýsis dystir. Tað var serliga í opna bólkinum hjá monnum, at spenningurin gjørdist stórur. Framman undan varð lagt upp til tvídyst millum Eirik Hansen og Jan Elmar, men eisini Julian Gregersen, Sam Vang, Martin Gravesen og Guðmundur Joensen kundu væntast at gera um seg í oddinum. Har afturat var Andrias Hansen møttur til kapping fyri fyrstu ferð í vetur, og við honum kann man aldrin vita.
Umleið 90 rennarar vóru til 4. umfar av TF Vetrarkappingini í Sørvági (mynd: Vágaportalurin)
Tað skuldu rennast fýra umfør á tríggjar kilometrar. Ferðin hjá monnunum varð høg frá byrjan. Bert Julian og Guðmundur megnaðu at fylgja Eiriki og Jan Elmari fyrsta umfar, men eisini teir báðir máttu sleppa skjótt. Talan gjørdist um harðan tvídyst um sigurin, har vit sóu Eirik seta ferð á, og Jan Elmar fylgja við. Stríðið stóð við líka til endaspurtin, har Jan Elmar var hin drúgvari, og vann sítt næsta umfar í vetur, og samstundis styrkti um oddastøðu sína í samlaðu kappingini.
Andrias Hansen rann sera væl í dag. Einu løtuna hevði hann runnið seg fram á triðja pláss, men Julian Gregersen helt, at hetta bara skuldi vera til láns eina løtu, tí móti endanum tók hann dik á seg, og koyrdi Andrias aftur á fjórða plássið. Guðmundur Joensen misti nakað nógv seinnu helvtina, men helt kortini fast um fimtaplássið.
F.v.: Julian Gregersen, Guðmundur Joensen, Jan Elmar Sørensen og Eirikur. Teir báðir seinast nevndu vístu eitt støði, sum kann byrja at lukta av oyggjaleikum…. (mynd: Vágaportalurin)
Hjá kvinnunum kom ongantíð spenningur í. Har bleiv aftur í dag nakað spjatt millum fremstu rennararnar. Rebekka Fuglø vísir stak góðan langteinaform fyri tíðina, og í dag var hon umleið minuttin frammanfyri Rigmor N. Arge, sum aftur var minuttin framman fyri Durutu R. á Lofti. So var aftur eitt sindur niður til Kristu Nielsen á fjórða plássi.
Miðteinarennarin Rebekka Fuglø stendur seg eisini sera væl á longru teinunum, og vann greiðan sigur (mynd: Vágaportalurin)
Hjá dreingjunum er altíð spennandi. Dánja Dahl Ljósheim úr Hvirluni og Hans Sivertsen úr Treysti eru sera javnir. Dánjal vann tey bæði fyrstu umførini men tapti so á Argjum. Báðir stríddust fyri sigrinum í dag, men tað var Dánjal, sum var stinnari. Kappingin um triðja plássið gjørdist eisini hørð. Ingi Johannesen megnaði at fylgja Hans Erlandi Thomsen allan vegin, men at enda var tað Hans Erland, sum fekk sítt fjórða bronsumerki í vetur.
Maria Biskopstø vann aftur hjá gentunum. Hon er ein krútsterkur langteinarennari, sum teir bestu dreingirnir so dánt megna at halda aftanfyri. Oddvør Josephsen var greitt nummar tvey í dag, og Unna Ró Jacobsen bleiv nummar trý.
Hjá superkvinnunum er veruligur spenningur í. Í dag eydnaðist aftur Sunnevu Olsen at vinna, og beina Ceciliu Arendal aftur á annað pláss, eftir at Cecilia hevur vunnið tvey tey seinastu umførini. Tað legst afturat við seigum superkvinnum. Eitt nýtt stjørnuskot er Elisabeth Rasmussen, sum í dag bleiv nummar trý. Seks kvinnuligir superveteranar vóru við í dag! Men tað er enn pláss til nógv fleiri 🙂 Hjá monnunum var aftur talan um greiðan sigur til Jens R. Weihe. Kári Simonsen var nummar tvey og Gunnar Simonsen nummar trý.
Bestu mannligu veteranarnir vóru langt afturi í opna bólkinum. Nummar 8, 9, og 11 – so langt aftur skuldu vit til at finna bestu veteranarnar í dag. Og tað er positivt! Sam Vang var fyrstur, síðan Martin Gravesen og triðji veteranurin var Guttorm Sørensen. Soleiðis er ikki hjá kvinnunum í vetur. Rigmor N. Arge gull, Duruta R. á Lofti silvur og Krista Nielsen bronsu, blivu nummar 2, 3 og 4 í opna bólkinum.
Mansunglingarnir hava havt somu raðfylgju øll tey fyrstu trý umførini í vetur. Og so varð aftur hetta fjórða umfarið. Vinnari var Julian Gregersen, nummar tvey var Gunnar Sivertsen og nummar trý var Rógvi Kárason.
5. umfar av TF Vetrarkappingini verður FM í lendisrenning. Hetta er øðrvísi renning, og kann eisini hava við sær, at broyting sæst í raðfylgjuni av rennarunum. Runnið verður á fløtuni við Studentaskúlan í Hoydølum og í viðarlundini við gentukostdeildina. Júst sum vit hava gjørt seinnu árini.
Síggjast í Hoydølum 13. februar.


text:
Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur
Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur (fyrr Hansen, fødd 26. oktober 1963 í Klaksvík) er ein føroyskur politikari (FF) og løgreglukvinna. Eftir student starvaðist hon hjá Postverki Føroya 1983–1985, og eftir tað tók hon útbúgving sum løgreglukvinna.
Innihaldsyvirlit
Lívsleið í politikki[rætta | rætta wikitekst]
Hon hevur verið býráðslimur í Klaksvíkar býráð síðan 2009. Á løgtingsvalinum 2011 varð hon vald inn á Føroya Løgting við 344 atkvøðum. Hon er forkvinna í Løgtingsins rættarnevnd og limur í Løgtingsins trivnaðarnevnd.
Løgtingsnevndir 2011-15[rætta | rætta wikitekst]
- Formaður í Løgtingsins rættarnevnd[1]
- Limur í Løgtingsins trivnaðarnevnd
- Varalimur í Landsstýrismálanevndini
- Varalimur í Vinnunevndini
Nevndir í Klaksvíkar býráð[rætta | rætta wikitekst]
- Forkvinna í Sosialu nevnd
- 2. formaður í Teknisku nevnd
- Limur í Mentanarnevndini
- Limur í Byggi- og býarskipanarnevndini
Familja[rætta | rætta wikitekst]
Elsebeth er dóttur Ellinor Mariu og Gunnleyð Jakobsen. Hon er gift Finni Hansen, tey eiga børnini Ellinor Mercedis Finnsdóttir Hansen, Karl Amadeus Finnsson Hansen og Mathildu Mercedis Finnsdóttir Hansen.


text:
Skrivað hevur: Rannvá Dahl Hanusson
Barbara og vinkonan keyptu ikki papptelt til at sova í, men brúktu tað at goyma tingini hjá sær. Fyrsta upplivingin var fín, har var einki ljós í teltinum, men tað var fínasta slag, heldur Barbara. Hon svav í teltinum einaferð í nakrar tímar.
-Tað var øgiliga kalt, tí har eru smá hol í tjaldinum. Hurðarnar kunnu ikki latast ordiliga aftur, og tað ber ikki til at lata vindeygað aftur, um tað er latið upp einaferð. Tí kemur vindurin inn gjøgnum vindeygað, sigur Barbara
Eitt vatntætt tjald, sum ikki yvirlivir vatn
-Tey lýstu við at tjaldið er vatntætt. Men eg hevði hoyrt frá fleiri, sum høvdu papptelt á G! í fjør, at tað passar ikki. Eg valdi allíkavæl at hava álit á at tey eru vatntøtt, tí tey hava lýst við tí aftur í ár, sigur Barbara.
Fríggjakvøldið, 13.juli á G! festivalinum oysti regnið niður. Hon fekk at vita, at tjaldið var dottið saman og fór til teltið skjótast gjørligt.
-Teltið hjá mær var farið við vindi og vatni. Vaktirnir høvdu koyrt tað burtur og latið míni ting ligið á bønum. Eg misti mínar buksur, troyggju og alt alkoholið. Tað var alt burtur, sigur Barbara.
Samanumtikið heldur Barbara, at pappteltini eru fín, um mann ikki ætlar sær at sova í teimum og tað ikki regnar.


text:
by Schønning Eysturoy | Dec 1, 2015 | VælveraMyrka tíðin og veturin er okkum í møti. Hetta viðførður at vit fáa lítið og einki sólarljós hesar mánaðarnar, samstundis pakka vit okkum inn í troyggjur og jakkar, so at sólarljósið ikki nær húðina. Tískil er tað skjótt til at vit kunnu fáa undirskot av D-vitamin, tá...
by Schønning Eysturoy | Dec 1, 2015 | Annað, TíðindiFramyvir fara vit aftur at hava opið til kl 16.00 hvønn leygardag.
by Schønning Eysturoy | Sep 23, 2015 | AnnaðVit hava funnið eina rúgvu av útsølu og tilboðsvørum fram! Úrvalið er breitt og sera nógvar lekkrar vørur eru við á útsøluni! Vit hava ruddað lagrið og hava funnið eina rúgvu av lekkrum vørum fram, sum tú kann ogna. Her er eitt úrtak av tí, sum verður á útsøluni:...
by Schønning Eysturoy | Jul 20, 2015 | Annað“Finn røttu undirklæðini til stóra dagin, áðrenn tú finnur brúðarkjólan.” Tað eru ráðini frá Siri Eysturoy, sum hevur meiri enn 20 ára royndir at vegleiða um undirklæðir til brúðrina. Vit hava nógvar komandi brúðrar, sum skulu finna tað rætta til dagin....
by Schønning Eysturoy | Jun 9, 2015 | Annað, TíðindiVit gera altíð nógv burturúr at fáa dagin so hugnaligan sum gjørligt og bjóða øllum, sum koma inn á gott okkurt leskiligt og eina góða hugnaliga uppliving. Eisini hava vit hópin av góðum tilboðum, eins og Beauté Pacifique ger ókeypis húðskanningar í handlinum. (Ring á...


text:
Eingin ivi um at Kristian Eli var ógegnigur
Bjørn á Heygum advokatur, som m.a. var við til at smíðja stýrisskipanina, sigur at tað var einki høpi í tíðindaskrivinum, sum býráðslimurin Kristian Eli Zachariassen sendi miðlunum.
Í samband við at býráðið í Klaksvík, samtykti at loyva Bakkafrost at innihegna bryggjuna niðanfyri Krivjuvirki, vístu vit á at Kristian Eli sum var avgerandi atkvøðan í vinnunevndini og í býráðnum var í føstum starvi hjá Bakkafrost.
Siðani kom tíðindaskriv frá býráðsliminum har hann gjørdi greitt at hann var fult gegnigur.
Men Bjørn á Heygum er als ikki samdur.
Onki hald er í hesum tíðindaskrivi.
Maðurin er uttan fyri allan iva ógegnigur samb. lógina.
Hetta hevur púrt onki at gera við hvussu stórt arbeiðsplássið er.
Hann er ógegningur bæði samb. § 3 stk. 3 og 5 í fyrisitingarlógini.
Hann hevur ábyrgd av KT virkseminum hjá fyritøkuni.
Hann er sostatt í einum ábyrgdarstarvi hjá fyritøkuni, har hann er at meta sum ein lyklapersónur.
Hann kemur hervið undir ásetingarnar í fyrisitingarlógini um at hava “nært tilknýti til eitt felag, ið hevur ein serstakan áhuga í úrslitinum av málinum”,
Hetta er óheft av um hann er í nøkrum sokallaðum leiðslutoymi ella ikki.
Útgangsstøðið er, at tú ert ikki óheftur av tínum arbeiðsplássi, men tvørturímóti loyalur móti arbeiðsplássinum.
Ongin kann vænta, at tú sum alment umboð fer at handla móti áhugamálunum hjá tínum egna arbeiðsplássi.
Hann kemur eisini undir ásetingina í § 3 stk. 5 , har talan er viðurskifti, sum kunnu hugsast at vekja iva um, at viðkomandi heldur við einum av pørtunum.
Í hesum førum eru júst talan viðurskifti, sum gera, at viðkomandi heldur við øðrum av pørtunum.
Hetta er mest sum sjálvsagt, og skuldi verið óneyðugt at kjakast um yvirhøvur.
Tíðindaskrivið frá Christian Eli Zachariassen er sostatt bara ein vánalig burturforkláring úr enda í annan.
Niðanfyri verða sent avrit av § 3 í fyrisitingarlógini til kunningar.
Vinarliga
Bjørn á Heygum
Ógegni
§ 3. Persónur, sum virkar innan almennu fyrisitingina, er ógegnigur um so er, at
1) viðkomandi sjálvur hevur ein serstakan persónligan ella fíggjarligan áhuga í úrslitinum av málinum, ella umboðar ella fyrr í sama máli hevur umboðað onkran, ið hevur ein sovorðnan áhuga,
2) hjúnarfelagin hjá viðkomandi, skyld ella svágd í stígandi ella fallandi linju ella síðulinjuni so nær sum børn hjá systkjum, ella onnur nærskyld hava ein serstakan persónligan ella fíggjarligan áhuga í úrslitinum av málinum ella umboðar onkran, ið hevur ein slíkan áhuga,
3) viðkomandi er við í leiðsluni ella á annan hátt hevur nært tilknýti til eitt felag, ein felagsskap ella annan privatan løgfrøðiligan persón, ið hevur ein serstakan áhuga í úrslitinum av málinum,
4) málið viðvíkur kæru um ella innan av eftiransingar- ella eftirlitsvirksemi mótvegis einum øðrum almennum myndugleika, og viðkomandi fyrr hevur verið við í tí avgerðini ella til at fremja ta atgerð, sum málið viðvíkur, ella
5) tað annars eru viðurskifti, sum kunnu hugsast at vekja iva um, at viðkomandi heldur við einum av pørtunum.
Stk. 2. Persónur er tó ikki ógegnigur, um tað má metast, at áhugamál hansara eru soleiðis háttað ella so veik, ella at málið ella virksemi hansara í samband við viðgerðina av málinum, er soleiðis háttað, at eingin vandi má metast at vera fyri, at avgerðin í málinum kann fara at verða ávirkað av óviðkomandi fyriliti.
Stk. 3. Hann, sum er ógegnigur í einum máli, má ikki taka avgerð, vera við til at taka avgerð ella á annan hátt vera við í viðgerðini av málinum.


text:
► Ískoytisavtala til prentingar
Grein 1
Omanfyri nevndu partar eru samdir um, at
- - tá talan er um verkætlanir innan byggivinnuna
- - har í minsta lagi 8 arbeiðsfólk eru tengd at verkætlanini og
- - arbeiðið eftir ætlan skal vara í minsta lagi 3 mánaðir
kunnu lønarviðurskiftini verða sum ásett í hesari ískoytisavtalu.
Grein 2
Stk. 1 Arbeitt kann verða sambært hesi grein í antin 8-tíma degi, 16-tíma degi í tíðarskeiðnum 07 – 24 ella 24-tíma degi mánadag til fríggjadag. Leygardag, sunnudag, halgidagar og frídagar sambært høvuðssáttmálanum verður lønt sambært høvuðssáttmálanum eins og arbeiði uttanfyri nevndu arbeiðsskipanir.
Sama arbeiðstíð er galdandi fyri øll arbeiðsfólk á arbeiðsplássinum, treytað av at talan er um somu arbeiðsuppgávur. Um skift verður frá einari skipan til aðra, skal hetta fráboðast í minsta lagi 24 tímar frammanundan.
Stk. 2. Um arbeitt verður 8-tíma dag, verða lønarásetingarnar í høvuðssáttmálanum galdandi óbroyttar, umframt møguliga yvirtíð.
Stk. 3. Um arbeitt verður 16-tíma dag (8 tímar hvørja vakt), verður tímalønin 147,31[1] kr, umframt viðkomandi viðbøtur í § 4 og § 5 í høvuðssáttmálanum og møguligar starvstíðarviðbøtur. Verður arbeitt fleiri enn 8 tímar á vaktini, verða teir tímar, sum eru umframt teir 8 tímarnar, løntir sambært lønarásetingunum í høvuðssáttmálanum.
Stk. 4. Um arbeitt verður 24-tíma dag (2-skifti ella 3-skifti vakt), verður tímalønin 157,51[2] kr, umframt viðkomandi viðbøtur í § 4 og § 5 í høvuðssáttmálanum og møguligar starvstíðarviðbøtur.
Stk. 5. Døgurðasteðgurin á 20 min. verður ikki frádrigin, ella verður hildin sambært sáttmálanum. Um arbeitt verður í skiftum, so verður mattíðin ikki frádrigin fyri 2. og 3. holdið. Kaffisteðgir verða praktiseraðir soleiðis sum tað higartil hevur verið gjørt.
Stk. 7. Um arbeitt verður í skiftum, skal miðjast ímóti at hava nøkulunda eins stór hold, sum skiftast um vaktirnar hvørja viku.
Grein 3
Stk. 1. Henda ískoytisavtala er ikki galdandi fyri verkætlanir, har byggiavtala er gjørd, og arbeiðið er byrjað, áðrenn ískoytisavtalan kom í gildi.
Stk. 2. Hóast ískoytisavtalan fer úr gildi, verður hon framhaldandi at galda fyri verkætlanir, har byggiavtala er gjørd, meðan hon var í gildi.
Grein 4
Stk. 1. Har annað ikki er tilskilað í hesari avtalu, eru ásetingarnar í høvuðssáttmálanum galdandi, m.a. reglurnar um eftirløn.
Stk. 2. Fyritøka, sum brúkar henda sáttmála, hevur skyldu at senda fráboðan til viðkomandi fakfelag um hetta. Feløgini hava rætt til at fáa útflýggjað yvirlit yvir starvsfólk, sum eru sett sambært hesum sáttmála.
Grein 5
Henda ískoytisavtala er sum royndartíð fyribils galdandi fram til 1. mai 2014, sí tó grein 3, stk. 2.
Føroya Arbeiðsgevarafelag Føroya Arbeiðarafelag
Havnar Arbeiðsmannafelag


text:
Í dag hoyra vit 2. part av hoyrispælinum um Sigmund Brestisson. Tað er Jóannes Lamhauge, sum hevur skrivað, sigur frá og hevur lagt til rættis. Finnur Hansen hevur verið tøkningur.
Søgan um Sigmund (01:12)
Hoyrispæl í tólv pørtum um Sigmund Brestisson
Í dag hoyra vit 1. part av hoyrispælinum um Sigmund Brestisson. Tað er Jóannes Lamhauge, sum hevur skrivað, sigur frá og hevur lagt til rættis. Finnur Hansen hevur verið tøkningur.
Aðrir partar
Í dag hoyra vit 3.part av hoyrispælinum um Sigmund Brestisson. Tað er Jóannes Lamhauge, sum hevur skrivað, sigur frá og hevur lagt til rættis. Finnur Hansen hevur verið tøkningur.
Í dag hoyra vit 4. part av hoyrispælinum um Sigmund Brestisson. Tað er Jóannes Lamhauge, sum hevur skrivað, sigur frá og hevur lagt til rættis. Finnur Hansen hevur verið tøkningur.
Í dag hoyra vit 5. part av hoyrispælinum um Sigmund Brestisson. Tað er Jóannes Lamhauge, sum hevur skrivað, sigur frá og hevur lagt til rættis. Finnur Hansen hevur verið tøkningur.
Í dag hoyra vit 6. part av hoyrispælinum um Sigmund Brestisson. Tað er Jóannes Lamhauge, sum hevur skrivað, sigur frá og hevur lagt til rættis. Finnur Hansen hevur verið tøkningur.
Í dag hoyra vit 7. part av hoyrispælinum um Sigmund Brestisson. Tað er Jóannes Lamhauge, sum hevur skrivað, sigur frá og hevur lagt til rættis. Finnur Hansen hevur verið tøkningur.
Í dag hoyra vit 8. part av hoyrispælinum um Sigmund Brestisson. Tað er Jóannes Lamhauge, sum hevur skrivað, sigur frá og hevur lagt til rættis. Finnur Hansen hevur verið tøkningur.
Í dag hoyra vit 9. part av hoyrispælinum um Sigmund Brestisson. Tað er Jóannes Lamhauge, sum hevur skrivað, sigur frá og hevur lagt til rættis. Finnur Hansen hevur verið tøkningur.
Í dag hoyra vit 10. part av hoyrispælinum um Sigmund Brestisson. Tað er Jóannes Lamhauge, sum hevur skrivað, sigur frá og hevur lagt til rættis. Finnur Hansen hevur verið tøkningur.
Í dag hoyra vit 11. part av hoyrispælinum um Sigmund Brestisson. Tað er Jóannes Lamhauge, sum hevur skrivað, sigur frá og hevur lagt til rættis. Finnur Hansen hevur verið tøkningur.
Í dag hoyra vit 12.og seinasta part av hoyrispælinum um Sigmund Brestisson. Tað er Jóannes Lamhauge, sum hevur skrivað, sigur frá og hevur lagt til rættis. Finnur Hansen hevur verið tøkningur.


text:
Yrkingar í eina øld
Við grøvina hjá Janusi Djurhuus og yngra bróðurinum, Hans Andriasi, vóru røður og upplestur hósdagin 01. mai tá Føroyamálsdeildin heiðraði minnið um Janus Djurhuus, nú 100 ár eru liðin síðani hansara fyrsta yrkingasavn kom út.
Janus Djurhuus heiðraður
Hósdagin 1. mai kl. 12 heiðraði Føroyamálsdeildin minnið um Janus Djurhuus, skald, nú 100 ár eru liðin, síðan fyrsta yrkingasavn hansara, Yrkingar, kom út. Savnið var fyrsta rættiliga yrkingasavn á føroyskum og legði støði undir føroyska yrkingarlist í nýggjari tíð. Hitt føroyska studentafelagið í Keypmannahavn stóð fyri útgávuni.
Bergur Djurhuus Hansen, bókmentafrøðingur, bjóðaði vælkomin við stuttum inngangi um útgávuna í 1914. Síðani greiddi Turið Sigurðardóttir, professari í bókmentum, frá yrkingum Janusar og týdningi teirra.
Studentar á Føroyamálsdeildini lósu upp yrkingar. Heri Joensen las upp yrkingina “Til Próst Hammershaimb”, og Silja Poulsen las upp “Várlátur”. Síðani legði Rakul Skaale blómur á grøvina, og Eyð Berghamar Jacobsen las at enda upp yrkingina “Kanska um hundrað ár”.
Yrkingar kom út í øktari útgávu í 1923, og síðani komu yrkingasøvnini Nýggjar yrkingar (1938), Carmina (1941) og Moriendo (1944). Umframt at geva út søvn við egnum og týddum yrkingum gav Janus Djurhuus út fleiri týðingar úr forngrikskum, m.a. Verjurøðu Sokratesar (1931) eftir Platon, og í 1967 kom út týðing hansara av Ilionskvæðnum. Týdningur Janusar fyri føroyskan skaldskap hevur verið ovurstórur.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Løgmaður kunnar um pensjónsnýskipanina
Tak niður
Kommunurnar eru í løtuni í Tinganesi, har tær fáa fyrsta innlitið í pensjónsnýskipanina hjá samgonguni.
- Vit vilja fegin hava eina semju við kommunurnar, áðrenn vit senda uppskotini til hoyringar, segði Aksel V. Johannesen, løgmaður frammanundan fundinum.
Nýskipanin av penjónsøkinum í Føroyum verður send til hoyringar "í nærmastu framtíð", sigur løgmaður
Fundurin er nú í morgun í Tinganesi, og umframt løgmann og landsstýriskvinnurnar í fíggjar- og almannamálum, eru borgarstjórarnir í stýrinum í Kommunufelagnum við.
Sí eisini


text:
Líknandi greinar
Viðmerkingar til kjakið um søluna av Sjúrðarbergi
Nevndin í JFK tók herfyri ta avgerð at selja Sjúrðarberg. Skipið hevur mongu seinastu árini verið annað skipið hjá samtakinum, sum hevur fiskað kvotuna í Barentshavinum. Eftir at sølan varð almannakunngjørd, hevur ávísur almennur áhugi verið um orsøkina til at skipið varð selt, tí hesar viðmerkingar. Tá málið var fyri á nevndarfundi, varð kjakast um Les meira…
Sølvi Fossadalsá útlærdur Bankaatstøðingur
Fríggjadagin tann 1. juni á Norðoyastevnu bleiv Sølvi Fossadalsá útlærdur til Bankaatstøðingur í Norðoya Sparikassa og sigast skal, at tað var við prompt og pragt, har fleiri hundra møtti upp at ynskja honum tillukku ella var tað heldur at fáa sær softice, ballónir og annað gott frá Norðoya Sparikassa, ið skipaði fyri Norðoyastevnutiltakið við høvuðsdeildina Les meira…
Ferðsluljós setast upp við Hvítanesvegin í Tórshavn
Ein viðmerking til kjakið um innkomuvegin og ferðsluviðurskiftini í Havnini. Í 20 ár hevur man kjakast um, tað skal vera ferðsluljós ella rundkoyring, har Hvítanesvegurin rakar ringvegin (Við studentaskúlan í Hoydølum). Sitandi býráð ásannaði, at nú mátti avgerð takast og beint eftir, at vit tóku við, bleiv samtykt í Býráðnum at seta ferðsluljós upp. Orsakað Les meira…


text:
Søvn
Sandoyggin
Á Sandoynni hava vit fleiri søvn. Vit hava forvitnisliga Listsavnið á Sandi, Economusée Føroya Grótvirki í Skopun, bygdasavnið Norðara Koyta á Sandi og Bygdasavnið í Skopun. Í fleiri bygdum ber eisini til at vitja undirhúsini. Eitt av teimum, undirhúsið í Skálavík, hevur nógvar myndir av skálvíkingum á veggjunum. Hetta er mín sann altíð forvitnisligt, hugnaligt og deiliga bygdasligt.
Skúvoyggin
Í Skúgvi er eitt bygdasavn ávegis. Meir kunning er á veg.
Bílegging og samband
Um tú hevur spurningar ert tú vælkomin at seta teg í samband við okkum á info@visitsandoy.fo ella á 222 078.


text:
Tróndur Arge 08.08.2018 (23:19)
Heimsins dýrasti málverji til Chelsea
Chelsea hevur í dag keypt Kepa Arrizabalaga frá Athletic Bilbao, fyri 592 milliónir krónur. Tað er nýtt heimsmet fyri ein málverja.
Les eisini: Málmanskreppa í Chelsea
23 ára gamli Kepa Arrizabalaga er spanióli og er uppvaksin í Athletic Bilbao. Hann var um ársskiftið settur í samband við Real Madrid, sum í dag hevur kunngjørt, at felagið hevur keypt Thibaut Courtois frá júst Chelsea. Sum ein part av avtaluni, verður Mateo Kovacic útleigaður til Chelsea.
Liverpool setti í farna mánaði met, tá felagið keypti Alisson Becker frá AS Roma fyri áleið 500 milliónir krónur. Nú hevur Chelsea sett nýtt met. Kepa Arrizabalaga og Chelsea hava gjørt ein sjey ára sáttmála.
Flytingarvindeygað í Onglandi letur aftur í morgin.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
-
KORT
VEÐRIÐ
Alment
Alment um bygging
Henda síða er ætlað teimum, sum umhugsa at fara undir bygging av einhvørjum slag.
Síðan skal veita vegleiðing til at finna fram til tær mannagongdir, sum eru galdandi í samband við bygging í Vestmanna Kommunu, og annars er tekniska deild hjá kommununi altíð til reiðar at vegleiða, um ivamál eru.
Aðrastaðni á síðuni síggjast m.a. byggisamtyktin fyri Vestmanna Kommunu og fráboðan um, hvat skal latast inn saman við umsókn um byggiloyvi.
Niðanfyri er útskrift um byggiumsókn úr byggisamtyktini fyri Vestmanna Kommunu
Byggiumsókn.
1. Bygging, sum er umfatað av ásetingunum í byggisamtyktini, skal ikki fara fram uttan skrivligt loyvi frá bygdarráðnum ella tí, sum ráðið hevur givið heimild.
2. Allar umsóknir, her undir eisini umsóknir um graviloyvi, spreinging, broytingar, at taka niður ella flyta hús, og um vega-, kloakk- og frárenningararbeiði, skulu sendast til bygdarráðið.
3. Tekningar og útrokningar skulu verða gjørdar av fólki, ið fakliga eru før fyri hesum, og sum byggivaldið heldur hava nóg góðan kunnleika.
Sum fylgiskjøl við byggiumsókn skulu verða hjáløgd:
a. Støðuplanur, ikki minni enn 1:500, sum vísir stødd og skap á grundøkinum, hvussu hetta vendir ímóti vegi ella gøtu, hvar og hvussu ætlað sethús skulu standa.
b. Flatmyndir, í lutfalli í minsta lagi 1:100, við áskrivaðum mátum – bæði høvuðsmátum og gjøgnumgangandi stakmátum. Á flatmyndunum skal tilskilast, hvat rúmini eru ætlað til.
c. Síðumyndir, í lutfalli í minsta lagi 1:100, av øllum útsíðum.
d. Tvørskurðir, í lutfalli í minsta lagi 1:50, sum eru neyðugir fyri at fáa eina fatan av húsunum.
e. Kloakk- og frárenningarætlan, í lutfalli í minsta lagi 1:100, sum greitt vísir leiðingar í bygningi og á grundøki.
f. Frágreiðingar, sum saman við tekningunum geva eina fullfíggjaða og greiða lýsing av ætlaðu byggingini.
4. Tá søkt verður um byggiloyvi, skulu neyðugar tekningar, frágreiðingar og útrokningar – her undir eisini útrokning av nettonýtslustigum – verða innsendar saman við upplýsingum, sum eru neyðugar fyri greitt at skilja málið.
5. Frávik frá lógum, samtyktum, servituttum og øðrum fortreytum – her undir eisini møguligar byggisamtyktir – skulu greiniliga verða tilskilaðar, og samstundis skal vera upplýst, um undantaksloyvi er fingið. Undantaksloyvi verður bert roknað fyri játtað, tá tey eru nevnd í umsóknini og tilskilað í byggiloyvinum.
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Katniss hevur vunnið hungursleikirnar. Hon og felagin Peeta eru framvegis á lívi, og Katniss skuldi av røttum verið glað, men hon er alt annað. Vinmaðurin Gale roynir at halda sær frá henni. Peeta tosar als ikki við hana og teskað verður um, at ein uppreistur er í væntu ímóti Capitol – ein uppreistur sum Katniss og Peeta kanska hava stóra skyld í.
Á sigursferðini runt í sýslunum koma tey bæði at uppliva nakað, sum setir tey í enn størri vanda, og so fær søgan eina brádliga og óvæntaða vend ...
Aftur


text:
Ari av Rana
25.01.2018 - 12:00
Mentan > Mentan > Konsertir
Í gjár varð kunngjørt, at danski sangari Burhan G verður millum mongu nøvnini, sum fara á pall á Okkara Tórsfest 21. juli á Vaglinum í Havn. Og í dag boða fyriskipararnir frá, at Danny & The Veetos eisini fara á pall.
Danny & The Veetos mann nokk teljast millum best umtóktu tónleikabólkarnar í Føroyum í løtuni. Løg sum “Sunnukvøld í mai” og “Alright” er nærum blivin fólkaogn og á teimum konsertum, sum bólkurin hevur spælt, hevur bólkurin altíð megna at fingið allar áhoyrararar við.
Bólkurin er mannaður av Danny Baldursson, Páll Brim Joensen, Símun Dam, Henning Hjalt Nicodemussen og Rúna Hentze, sum saman spæla lívsjáttandi pop-folk tónleik.
Forsølan byrjar í morgin, fríggjadagin 26. januar.


text:
Fløgan er ætlað foreldrum, børnum, lærarum og pedagogum, teimum sum tørvar eina fløgu við grundstøði í teknmáli, tá ið tey skulu samskifta við fólk, ið eru tunghoyrd ella deyv. Men fløguna kunnu eisini tey nýta, sum hvønn dag arbeiða saman við fólki, ið onkursvegna skulu brúka tekn. Á fløguni eru umleið 3000 tekn, ið verða sýnd við livandi myndum.
Teknmál hjá deyvum og tunghoyrdum fólki
Tað er neyðugt, at foreldur og onnur, ið eru saman við fólki, ið eru tunghoyrd ella deyv, nýta teknmál í dagliga samskiftinum. Tann tunghoyrdi ella deyvi fær ikki nóg góðan málsligan førleika bara gjøgnum hoyrnina, og tey hoyra heldur ikki sína egnu rødd. Tí mennist talumálið hjá deyvum fólki ikki á sama hátt sum hjá teimum, ið hoyra.
Ígjøgnum sjónina fær tann deyvi sína málsligu vitan og sínar upplivingar, sum gera, at tann deyvi mennist og skilur umheimin.
Tey deyvu hava ment teknmálið í øldir. Teknmálið er orðaríkt, hevur sína egnu mállæru, og tey deyvu nýta teknmálið á sama hátt, sum tey, ið hoyra, nýta talumálið. Tey flestu deyvu børnini eiga foreldur og næstrafólk, sum hoyra, og sum ikki áður hava verið kunnað um teknmál. Við eiga at leggja dent á, at eisini hjá hesum børnum eru foreldrini og næstrafólk besti stuðulin, tá ið talan er um menning barnsins tey fyrstu árini. Hjá deyvum og tunghoyrdum eru einstøk tekn ikki nóg mikið. Teimum tørvar teknmál, og hetta læra tey, tá ið tey eru saman við øðrum deyvum børnum ella vaksnum.
Útgáva Vit vóna, at fløgan verður til gagns hjá øllum teimum, ið hava tørv á teknmáli í gerandisdegnum, bæði innan skúlagátt, men eisini foreldur, avvarðandi og onnur áhugað.
Hetta er triðja lesibókin í føroyskum í røðini um Hervør og Høgna. Bókin byggir á tær báðar undanfarnu bøkurna...
Lærarabók til Hervør og Høgni í triðja. Hugskot, Umrøðuevni, Faktapartur, Bókalisti, Arbeiðsbók og Svarlisti t...
Nýggja bókin um Hervør og Høgna fylgir tvíburasystkjunum í triðja flokki, bæði heima og í skúla. Bókin fylgir ...
Hetta er triðja lesibókin í føroyskum í røðini um Hervør og Høgna. Bókin byggir á tær báðar undanfarnu bøkurna...
Teknmálsplakatin knýtir seg til bókina Hervør og Høgni í triðja, ið sum heiti bendir á, er lesibók til triðja ...
Nú ber til at seta teknmál á veggin. Tí Føroya Skúlabókagrunnur hevur prentað fyrstu føroysku plakatina við ei...


text:
Lokaldeild FøroyarFøroyska deildin varð endurstovnað 17. okt 2011.
Nevnd hevði verið virkin í 90unum, men var tað arbeiði tíanverri dottið niðurfyri.
Á endurstovnandi fundinum vóru umleið 30 fólk møtt til fundar.
Forkvinnan og skrivarin fyri Colitis Crohn Foreningen, Bente Buus Nielsen og Inger Gravesen vóru komnar til Føroyar at hjálpa til við stovnan av føroysku deildini.
Kári Rubek Nielsen, serlækni í medisinskari gastroenterologi, hevði upplegg um tarmsjúkurnar, og var eisini Ph.D lesandi læknin Johann Burish við og greiddi frá sertøðu føroyinga. Serstøðan er tann at tilburðirnir eru 3 ferðir hægri enn aðrastaðni í heiminum.
Fyrsta nevndin gjørdist:
Teitur Vágadal, formaður
Erla Pállsdóttir, kassameistari
Jórun Isaksen, skrivari
Jóhann Joensen
Jónfríð Jóanesarson


text:
Kristin Steinsdóttir
Foto. Einar Falur Ingólfsson
Kristin Steinsdóttir er íslendskur rithøvundur, fødd á Seyðisfirði 11. mars 1946.
Hon er útbúgvin lærari og starvaðist í trý ár sum lærari, tá ið hon fór at lesa danskt og týskt í Keypmannahavn og Göttingen og hevur tikið bachelor prógv í hesum báðum málum.
Hon hevur skrivað burturav síðan 1988, serliga bøkur til børn og ung, men eisini leikrit til pall og film.
Útgávur:
1995 Summarfrí og sildarok
2007 Eingil í vesturbýnum
Ummæli/Umrøður:
Katrín Jakobsdóttir: An Author at a Crossroads www.bokmenntir.is
Heiður:
1987 Íslendska barnabókaheiðurslønin fyri Summarfrí og sildarok
2003 Reykjavík Educational Prize fyri Eingil í vesturbýnum
IBBY Iceland Award fyri Eingil í vesturbýnum
Norðurlendsku barnabókaheiðurlønina fyri Eingil í vesturbýnum
2004 Barnabókaheiðursløn Útnorðurráðsins fyri Eingil í vesturbýnum


text:
7 Og til eingilin hjá kirkjuni í Philadelphiu skriva; Hesi ting sigur hann sum er heilagur, hann sum er sannur, hann sum hevur lykil Dávids, hann sum letur upp, og eingin maður letur aftur; og letur aftur, og eingin maður letur upp;
8 Eg veit verk tíni: sí, eg havi sett frammanfyri tær einar opnar dyr, og eingin maður kann lata tær aftur: tí at tú hevurt lítla styrki, og hevurt varðveitt orð mítt, og hevurt ikki avnoktað navn mítt.
( Opb. 3:7-8 FKJ )
Philadelphiska tíðarbil kirkjunnar: 1516—1881; tað tíðarbilið, tá ið Guðs kirkja sum heild varðveiddi og æraði Guðs sonnu BÓK, Byzantisku Heilagu Bíbliuna, Textus Receptus; og Guðsótti merkti, at man AKTAÐI Guð veruliga og av sonnum í sínum praktiska lívi; ólíkt nú.
(Tí havi eg plantað mínar føtur fast afturi í Reformatiónini, við síðuna av Erasmusi, Tyndale, Lutheri & King James.)
Um vit høvdu gjørt eftir øllum orðum Guðs, so høvdu vit lotnast heilsubót til alt okkara lív; ja, heimurin hevði verðið umskiftur yvirí eitt paradís per fluks.
Trow: Gamalt Enskt, komið frá tí Danska, at tro.


text:
Eldur
Bókadeild Føroya Lærarafelags
- Síður: 655
- Útgávuár: 2013
- Upprunamál: svenskt
- Innbinding: heft við klaffum
- Rithøvundur: Mats Strandberg/Sara B. Elfgren
- Myndir: Kim W. Andersson (perma)
- Týðari: Malan Háberg
Engelsfors. Eitt vakurt navn, men eitt tómligt stað.
Men so fer okkurt at henda í Engelsfors, fólk lata lív, og onnur verða drigin upp í ein felagsskap, sum hevur ein positivan boðskap og lovar øllum eitt eydnusamt lív.
Spurningurin er, hvør fer væl av, at øll verða drigin upp á tráð.
Eldur er onnur bókin í einum tríverki. Fyrsta bókin var Sirkulin, sum kom út í 2012.


text:
Tað gjørdist til eitt fimtapláss hjá føroyska Pál Joensen, tá ið hann á Mare Nostrum stevnuni í Monaco fyri løtu síðani svam 400 frí uppá 3:53.88. Týski Paul Biedermann vann gull við tíðini 3:48.77, kinesiski Lin Zhang silvur við tíðini 3:49.10, tunesiski Oussama Mellouli bronsu við tíðini 3:50.35, og síðani kom skotski Robbie Renwick við 3:53.21.
Tíðin hjá Páli er rættiliga lík teimum 3:53.39 frá suðurafrikansku meistarastevnuni í vár, og so aftur eitt sindur frá teimum 3:48.57 sum hann svam á donsku meistarastevnuni í Esbjerg í fjør. Men tað er hon nú eisini hjá til dømis vinnaranum Paul Biedermann, sum eigur heimsmetið í greinini á 3:40.07, men sum tó so svimur ‘bara’ 3:48.77 nú.
Mellouli hevði tilmeldingartíð 3:41.11, og Lin Zhang tilmeldingartíð 3:42.23, so reint matematiskt er Pál nærri at sínum superdraktstøði enn kappingarneytarnir, nú hann svam bara 5.31 sekund frá síni bestu tíð, í mun til 8.7 sekund hjá Biedermann, 9.27 sekund hjá Mellouli og 6.87 sekund hjá Zhang.
Í víðari kappingini á Mare Nostrum er serliga tíðin hjá Mellouli áhugaverd, við tað at hann og Pál skulu kappast í 1500 frí bæði í Barcelona og Canet. Zhang svimur eisini í Canet men ikki í Barcelona, meðan restin av hesum 8 sum svumu 400 frí í finaluni í dag ikki fara at svimja 1500 frí, hesa komandi vikuna.
Vit vita at Pál er lutfalsliga sterkari á teimum longru teinunum, so spennandi verður at síggja, um munurin millum Pál, Mellouli og Zhang verður enn minni á longra teininum, ella kanska enntá við Pál frammanfyri hinar báðar. Hetta eru jú sum kunnugt heimsins bestu langteinarar sum hann svimur í móti, ávíkavist heimsmeistarar í 1500 og 800 frí frá í fjør.
Men nú er tað fyrst innleiðandi riðlar í 200 frí í morgin árini, har kappingin er væl harðari, og Pál enn meira á útibana, sum langteinari í móti teimum sum spesialisera seg í hesum stytru teinunum. Biedermann er við aftur, umframt Mellouli, Zhang og Renwick, og so sprintarar sum Brent Hayden og Thiago Pereira.


text:
Filipsoyggjar eru mitt í eldringi, sum hinar oyggjarnar í Landsynningsásia eru uppií. Tær eru eisini beint á leiðini, har hørðu tropisku ódnirnar ganga. Tí hevur filipinska fólkið verið hart roynt av náttúruvanlukkum. 7.107 oyggjar eru í landinum, av teimum eru um 1.000 bygdar. Mesta fólkið býr í oynni Luzon fyri norðan, og har er høvuðsstaðurin Manila. Í næstan 400 ár vóru Filipsoyggjar undir Spania, og landið er kallað upp eftir spanska konginum Filipi 2. Í 1898 legði USA Filipsoyggjar undir seg og hevði ræðið, til landið gjørdist frælst ríki í 1946. Flestu filipinar eru av maleiiskari ætt, men har eru eisini kinverskir tilflytarar og mestitsar, fólk av blandaðum blóði.
Viðgitni rannsóknarfarin Magellan var fyrsti maður, ið boðaði filipinum katólska trúgv, tá ið hann á ferð síni kring jørðina fór í land í oynni Cebu í 1521. Meðan spaniamenn ráddu, tóku mangir filipinar við katólskari trúgv, og hon gjørdist átrúnaður um alt landið uttan í syðstu oynni Mindanao, har fólkið er muslimskt. Filipsoyggjar eru einasta kristna land í Asia, og katólska kirkjan hevur stóra ávirkan á gerandisdag fólksins.
Fyrr vóru Filipsoyggjar ímillum tey ríkastu londini í Asia, men fyrstu 40 árini eftir seinna heimsbardaga duttu tær burtur ímillum, samanborið við grannalond síni. Í 1990-árunum byrjaði vend aftur at koma í. Helvtin av fólkinum livir í fátækradømi, og mangir filipinar verða noyddir at fara av landinum at arbeiða, so at teir kunnu breyðføða seg og síni. Nógv náttúrutilfeingi er í landinum, m.a. gull, kopar og krom. Týdningarmestu landbúnaðarvørurnar, ið verða fluttar út, eru tubbak, sukur og frukt. Um 2% av vinnuføra fólkinum arbeiða uttanlands og senda pening heim til húski sítt at liva fyri. Hvørt ár senda filipinskir fremmandaarbeiðarar um 7 milliardir krónur heim til landið.
Stórir partar av høvuðsstaðnum í Filipsoyggjum eru niðan sjóvar, tí er javnan vatnflóð í býnum í regntíðini. Spaniamenn tóku Manila í 1571, styrktu býarmúrin og gjørdu býin til høvuðsstøð í asiatiska hjálandaríki sínum. Manila hevur í øldir verið týdningarmikil handilsbýur, og higar komu keypmenn úr so fjarskotnum londum sum India, Japan og Arabianesi. Nú er Manila lívligur stórbýur. Í Manila býi búgva uml. 1,7 mió. fólk, men í Stór Manila, ið er sett saman av 16 ymiskum býum og forstaðum búgva eini 20 milliónir fólk.
Í Manila er stórt fjall. Ólíkt øðrum fjøllum er tað ikki av gróti, men av ruski. Hvønn dag koyra ruskbilar úr Manila út hagar við húsarhaldsruski. Hópin av fólki, enntá børn heilt niður í fýra ára aldur, halda til á hesum fjalli og vinna sær til lívsins uppihald; leita eftir fløskum, pappi, plasti og tílíkum, ið tey selja til endurnýtslu.
Í 1965 gjørdist Ferdinand Marcos forseti í Filipsoyggjum. Hann stýrdi við harðari hond, svikaði hvørja ferð, val var, til tess at hava valdið, og stjól til sín sjálvs ovurstórar ognir frá landi og fólki. Í 1983 varð Benigno Aquino, yngri, ið var oddamaður í andstøðuni, myrdur. Mótstøðan ímóti Marcosi harðnaði, eisini katólska kirkjan stuðlaði andstøðuni, og á vári í 1985 vórðu mótmælistiltøkini ímóti Marcosi so víðfevnd, at hann varð noyddur at leggja frá sær og fara í útlegd. Corazon Aquino, einkjan eftir Benigno, gjørdist forseti, og fólkaræði varð aftur sett í gildi.
Tá ið annar heimsbardagi var av, læt amerikanski herurin túsundtals jeppar verða eftir í Filipsoyggjum, tí at hann ikki brúkti teir. Ikki vardi leingi, fyrr enn filipinar kannaðu sær jepparnar, bygdu teir um til egna nýtslu og prýddu og málaðu teir í øllum litum. Jeppar egna seg væl á vánaligu bygdavegunum og eru nú eitt hitt mest nýtta flutningstólið í landinum.
Í juni 1991 fór gosfjallið Pinatubo norðan fyri Manila at goysa. Gosfjallið goysti øsku og grótbræðing ógvisliga í 10 dagar. Eftir stuttari tíð varð landslagið hult undir eini 7 m tjúkkari urð. Ógvisligt avfall broytti landslagið til eitt veldugt runudíki, sum fylti dalar og tipti áir. Aeta-fólkið, ið búði har, misti hús og jørð eftir einari nátt.
Ifugaofólkið hevur í mong túsund ár velt í fjallalendinum í norðara parti í oynni Luzon. Tað, sum eyðkennir landslagið her, eru vandaliga løgdu rísbríkarnar, sum eru laðaðar langt niðan í brøttu líðirnar. Mong ferðafólk koma eisini at síggja fornu rísbríkarnar, ið eisini verða kallaðar áttanda undurverk heimsins. Men allir rísbøndur í Filipsoyggjum dyrka ikki rís sum ifugaaofólkið. Altjóða rísgranskingarstovnurin hevur sætið í Filipsoyggjum og hevur alt fram nýggj ríssløg, sum hava fleiri korn á aksinum; stovnurin hevur eisini ment maskinur at sáa og heysta við.
Í summum fjarskotnum og avbyrgdum oyggjum í Filipsoyggjum búgva fólk, ið liva sum veiðifólk og savnarar og lívbjarga sær við at fiska, veiða dýr, henta ber, savna frukt og grønmeti. Hesi upprunafólk eru ímillum tey seinastu í heiminum, sum liva soleiðis, men tilvera teirra er hótt, tí at skógirnir, har tey halda til, verða høgdir niður.
Kokospálmin trívst væl í heita og slavna veðurlagnum í Filipsoyggjum og ber frukt í næstan 70 ár. Nøtirnar hanga í tyssum, einar 15-20 nøtir í hvørjum, og tá ið tær eru búnar, verða tær slignar niður við bambusstongum. Bara Indonesia dyrkar meiri kokosnøtir enn Filipsoyggjar, og einki annað land í heiminum ger so nógv kopra, sum fræhvítin inni í nøtini verður nevndur. Filipsoyggjar flyta út nógva vøru, sum verður gjørd úr kokosnøtum. Alt á kokospálmanum kann verða nýtt. Røturnar verða nýttar til heilivág og litevni, bulurin til við og trækol, bløðini til tekjur og flættað til kurvar og mottur. Úr nøtini fæst matur og ráevni til mottur, smyrsl og sápu.
Hesin partur í Landsynningsasia er óføra vítt hav við túsundtals oyggjum ímillum landsynningsasiameginlandið og Avstralia. Her eru fyra lond: eystari partur í Malaisia, Brunei, Indonesia og Filipsoyggjar. Fáastaðni í heiminum eru so mong gosfjøll sum her, og váta monsunveðurlagið ger, at summi øki eru ímillum tey vátastu í heiminum. Dýralívið og plantulívið eru ógvuliga fjølbroytt, tí at lívilíkindi og gróðrarlíkindi hjá dýrum og plantum broytast úr oyggj í oyggj. Her eru eisini mong fólkasløg. Bara í Indonesia verða talað fleiri enn 250 mál.
Í hesum parti í Asia hevur báturin altíð verið álitið til ferðafólkaflutnings og farmaflutnings. Serliga nýta tey smáar, grunnar bátar ið eru lættir at stýra og sigla í smølu sundunum ímillum oyggjarnar, har nógvastaðni er grunt.
Á hvørjum ári eru einar 20 tropiskar melduródnir, nevndar týfonir, í Filipsoyggjum. Odnirnar eru harðar, og vindferðin kemur upp í einar 100 km/t; og øgiligur uppgangur. Mong fólk umkomast, og túsundtals hús verða tikin av grundum. Ringast statt er altíð á láglendinum, men fólk mega vera har, tí at lítið er av dyrkilendi aðrastaðni. Jørðin í láglendinum er eisini bílig at keypa.
Gos og jarðskjálvti eru náttúrumáttir, sum fólk hava lært at liva við í hesum londum. Atvoldin er meginlandarákið, ið er í jarðarskorpuni. Meginparturin av oyggjunum í Landsynningsasia eru á markinum ímillum plátur, sum ganga niðureftir, tað, jarðfrøðin nevnir niðurbrotsøki. Hóast øgiliga skaðan, eitt gos ger, vágar fólkið sær at dyrka í líðunum á gosfjøllum, tí at gosøskan ger, at jørðin har fruktar avbera væl.
Í 1850-árunum gjørdi bretski náttúrugranskarin Alfred Russel Wallace kanningarferð í oyggjunum í Landsynningsasia. Hann gáaði eftir, at flestu dýr á landi í oynni Bali vóru ættað úr Asia, men at dýrini á grannaoynni Lombok vóru ættað úr Kyrrhavsoyggjum og Avstralia. "Wallacelinjan" er hugsað marknalinja ígjøgnum Indonesia og mark ímillum dýr úr Asia og dýr úr Kyrrahavsoyggjum og Avstralia.
Náttúran í hesum landøki er so ymisk úr oyggj í oyggj, og lívið hevur ment seg og greinað seg so ymiskliga, at dýr og plantur eru púra ólík enntá í oyggjum, sum heilt stutt er ímillum. Tað hevur við sær, at ongastaðni í heiminum eru so mong plantu-og dýrasløg sum í hesum regnskógum. Tí er so ógvuliga umráðandi, at skógirnir verða friðaðir og ikki týndir.
Sjáldsama plantan, Rafflesiablóman, ið veksur djúpt inni í regnskógunum, er kallað upp eftir Stamford Raffles, ið var bretskur landshøvdingur í økinum í 19. øld. Hon hevur heimsins størstu blómu: slakan metur í tvørmáti. Rafflesia er eisini gitin fyri sín rama royk, ið dregur at sær flugur og onnur skordýr.
Rís er høvuðsføði hjá meginpartinum av fólkinum í hesum londum, og mesta rísið verður dyrkað á markum, ið eru settar undir í vatni. Í rísmarkunum og fram við teimum dyrka bøndurnir alskyns frukt og grønmeti og ala fisk, skeljadýr, krabbar og froskar. Tað, teir dyrka og ala, verður bæði havt til egna nýtslu og selt; dýrini og planturnar taða vatnið, og fiskur, skeldýr og froskar eta skaðadýrini, sum liva í vatninum.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður:
Manila
Vídd: 300.000 km2
Fólkatal: 99.900.177
Alment mál:
filipinskt (tagalog) og enskt
Átrúnaður:
kristindómur 92%, islam 5%, aðrir 3%
Stýrirlag:
fólkaræði, fleirflokkaskipan
Gjaldoyra:
filipinskur peso (PHP)


text:
Agnar Frederiksen
13.01.2018 - 18:21
Ítróttur > Ítróttur > Hondbóltur
EM í manshondbólti er farið í gongd í Kroatia. Í gjárkvøldið vóru fýra teir fyrstu dystirnir, og í dag eru fýra dystir afturat á skránni.
EM byrjaði við tveimum gysarum. Ísland og Svøríki leiktu ein tættan dyst, har Ísland óvæntað endaði við at verða omaná. Ísland vann 26-24 á svium. Tað var bert eitt mál, ið skilti partarnar, tá Hvítarussland og Ungarn brustu saman. Har vann Hvítarussland 27-26.
Seinni í gjárkvøldið megnaði Frakland at koppa Norra, hóast norðmenn vóru á odda ta mesta av dystinum. Í endurtøkuni av HM-finaluni fyri einum ári síðani endaði við 32-31 til Frakland. Kroatisku vertirnir vunnu trygt á grannunum úr Serbia. Koratia vann 32-22, og harvið fekk heimaliðið eina góða byrjan.
Í dag er ein dystur leiktur. Týskland vann stórsigur á Montenegro. Úrslitið var 32-19. Í skrivandi stund er eitt stórt korter eftir, og Spania er á odda 22-12 ímóti Kekkia. Kl.18.30 leika Makedonia og Slovenia, og seinasti dystur í fyrsta umfarinum er kl.19.30, tá Danmark og Ungarn skulu dystast.
Í HM í fjør hittust Ungarn og Danmark í áttandapartsfinaluni. Har van Ungarn púra óvæntað 27-25, og sendi harvið Danmark út. Hetta var seinasti dystur hjá OL-gullvenjaranum Guðmundi Guðmundssyni, og nú er tað fyrrverandi stórleikarin Nikolaj Jacobsen , ið stendur á odda fyri liðnum. Nakrar broytingar eru á danska liðnum í mun til undanfarnu endaspøl. Í mun til seinast er millum annað Rasmus Lauge við aftur. Spælskiparin, sum til dagliga spælir við týska stórfelagnum Flensburg-Handdewitt, hevði trupuleikar við skaða til seinasta endaspæl. Og vónirnar í Danmark eru góðar undan kappingini. Danmark er greiður favorittur at vinna í kvøld, og er seedað í 2.seedingslagið til kappingina.
Dysturin hjá Danmark í kvøld kann síggjast á danska TV2.