text:
Slætta landi Kasakstan er frá Kaspiskahavi og eystur til Kina, og er næstan líka stórt sum alt Vesturevropa. Tað er eisini eitt av strálbygdastu londum í heiminum. Nógvastaðni er fruktagott, har eru nógv ráevni, politisku viðurskiftini eru trygg, og tí eru góð útlit til, at Kasakstan gerst ríkt land. Dálking, ið stendst av ídnaðinum og landbúnaðinum, umframt mongu gomlu kjarnorkuvápnini frá sovjettíðini, hava verið atvold til stórar umhvørvistrupulleikar.
1950-árunum settu sovjetsku myndugleikarnir sær fyri at økja korngrøðina, og farið varð at velta upp úr nýggjum á stóru grasfløtunum í Kasakstan. Mangir ovurstórir garðar vórðu bygdir, og farið varð at dyrka korn og mais í hesum karga og berliga lendi. Mangar milliónir russar fluttu ella vórðu noyddir at flyta til hetta manntóma økið, ið varð kallað „Moyarlandið". Hetta stóra landbúnaðarátakið var ikki bara gott. Kasakstan gjørdist sjálvbjargið við korni o.a. grøði; men skaðin á náttúruna er óbótaligur.
Námsvinna er tydningarmesti ídnaður í Kasakstan. Har er ógvuliga nógv kol og nógvur jarn málmur, heimsins størsta kromnám, ovurnógv gull, umframt nógv kopar, sink, blýggj, uran og onnur steinsløg. Meginparturin av kasakstanska kolinum verður brotin í opnum námum í Karaganda.
Navnið Alma-Ata merkir "faðir súreplatræanna", og býurin í var høvuðsstaður fram til 1997, tá Astana - fram til 1998 æt býurin Akmola - gjørdist høvuðsstaður, er gitin fyri súreplagarðarnar. Býurin er við fjalsrótina á Tien Shanfjøllum syðst í landinum. Hann er vakur býur við mongum urtagørðum og lundum við gosbrunnum, og fram við gøtunum renna smáir grivnir løkir, nevndir „aryks", sum svala býin um summarið.
Søga varð skrivað í Kasakstan, tá ið heimsins fyrsti manngjørdi fylgisveinur, Sputnik 1., varð skotin útí rúmdina av rúmdarstøðini í Bajkonur. Fyrsta menniskja, sum var úti í rúmdini, var rúmdarmaðurin Jurij Gagarin, ið fór fyrstu ferð sína av Bajkonur í 1961. Rúmdarstøðin verður enn nýtt, tí at russar gera rúmdarferðir sínar haðan.
Bara 40% av fólkinum í Kasakstan eru kasakstanar, og teir flestu búgva norðarlaga og vestarlaga í landinum. Mangir teirra eru bøndur og hava lagt stóran dent á at verja náttúruna og hava stríðst fyri at friða stór øki. Hitt fólkið er mest russar, týskarar og ukreinar.
Miðasia er langt burtur frá heimshøvunum. Vindurin er turrur, og har er lítið avfall, so nógvastaðni er lendið kargt og berligt. Av tí at ógvuliga turt er bæði vetur og summar, eru skerpingur og turkur stórir trupulleikar hjá bóndunum. Fyri norðan eru víðar grasfløtur, nevndar steppur. Miðskeiðis eru tvær stórar oyðimerkur, Kyzilkum (Reyðisandur) og Karakum (Svartisandur). Fyri sunnan eru langir, høgir kavataktir fjallaryggir, sum ganga suður at Himaleia. Alt Miðasia, tá ið Afganistan er frá, var partur í gamla Sovjetsamveldinum. Ídnaðarmenning og felagslandbúnaður hava elvt til stórar broytingar í hesum londum. Í gomlum døgum vóru bara flakkfólk her
Í 1991 fell kommunistastýrið í Sovjetsamveldinum, og londini í Miðasia fingu sjálvræði. Tá ið londini vóru uppi í Sovjetsamveldinum, ið varð miðstýrt úr Moskva í Russlandi, búsettu mangir russar seg her, og russiskt trokaði burtur málini í hesum londum. Nú stríðist fólkið at vinna rættindini aftur og at menna mentan og samleika.
Nógv olja og nógv gass eru í norðaru londunum í Miðasia. Kasakstan er farið at pumpa olju upp úr einum av heimsins størstu oljukeldum í Kaspiskahavi. Turkmenistan er farið at vinna út gass úr ovurstórum gassøki uppi á landi. Peningatrot og ov lítil yrkislærd arbeiðsmegi hava við sær, at seint gongur at menna oljuvinnuna.
Aralvatn, sum einaferð varð fjórðstørsta vatn í heiminum, er í ferð við at torna upp. Náttúruvanlukkan stendst av, at áirnar Amu-Darja og Syr-Darja, sum renna í Aralvatn, verða veittar á dyrkilendi. Stórt øki liggur nú turt og er púra ónýtiligt, tí tað er hult í sanddusti og salti, sum rýkur í vindi og ger stóran skaða.
Kaspiskahav er størsta vatn í heiminum, tað er 371.000 km2 í vídd, og fimm lond eru uttan um tað. Vatnið er í støðugari minking, og fjarar samstundis. Har er nógvur fiskur, m.a. styrja, ið er dýrur fiskur, tí í kvennfiskinum eru nógv rogn - russiskur kaviarur. Fiskastovnarnir eru hóttir av ovveiðu og nógvu dálkingini, m.a. av oljuvinnuni í Baku.
Mong fólkasløg búgva í Miðasia. Upprunaligu fólkasløgini eru kashakar, turkmenar og usbekar, sum eru turkisk fólkasløg, og tadsjikar og afganar, ið eru eysturiransk fólkasløg. Øll hava tey sínar sermerktu húgvur, ofta vovnar úr silki og prýddar við mátaðum mynstrum.
Mong fólk í Miðasia eru flakkfólk og fara víða um við fenaði sínum eftir beitilendi. Flakkfólkini búgva í tjøldum og eiga fáar ognarlutir, tí at tey javnan skulu flyta. Tey lívbjarga sær við at halda dýr sum kamelar, seyð og geitir, og soleiðis fáa tey mjólk, kjøt og ull. Sumt verður selt, men meginpartin hava tey eftir sjálv. Flakkfólkini eru alsamt á ferð og steðga bara á í býum, tá ið tey skulu keypa og selja.
Islam er størsti átrúnaður í Miðasia. Hann kom higar fyrst í 8. øld. Tá ið Miðasia stóð undir Sovjetsamveldinum, var átrúnaðurin hildin niðri, og muslimskir brúdleypssiðir vórðu bannlýstir. Fólkið helt tó alla tíðina fast um átrúnað sín og dýrkaði hann í loyndum; og tá ið kommunisman fall, blómaði átrúnaðurin upp aftur.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður:
Astana
Vídd: 2.717.300 km2
Fólkatal: 15.399.437
Alment mál: kasakstanskt
Átrúnaður: islam 47% russisk ortodoks 44% luthersk protestantar 2% og aðrir 7%
Stýrirlag: fólkaræði
Gjaldoyra: tenge (KZT)


c: text/html

text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Vaktarhald í Mykinesi
Hagapartarnir í Mykinesi og heimasíðan hiking.fo hava gjørt avtalu um summarið 2018, frá nú í mai til og við august. Hiking.fo skal hava vaktarhald í Mykinesi, so lundin í oynni fær frið.
Jósup byrjaði siglingina á Mykinesleiðini í gjár. Tá byrjaði ferðafólkastreymurin eisini.
Í apríl í fjør samtykti grannastevna í Mykinesi, at okkurt mátti gerast fyri at verja lundan.
Sambært reglunum er bara loyvt at fara burtur í haga, tað er út um bøgarðarnar, millum kl.11.00 og 17.00, tá vaktarhald er.
Vilja ferðafólk fara í hagan aðrar tíðir, krevst loyvi í hvørjum einstøkum føri. Møguligt loyvi fæst við at venda sær til hagastýrisformennirnar.
Vaksin gjalda 100 krónur fyri at sleppa í hagan og út í Hólmin, børn millum 7 og 14 ár rinda 50 krónur, og tey, sum eru yngri enn 7 ár, sleppa ókeypis.
Í ár er vaktarhald í oynni, men ferðafólk kunnu eisini biðja um at fáa ferðaleiðara.
Gøtur í haganum eru merktar við prestum, sum eru goldnir við inntøkum frá ferðafólki.
Sí eisini

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ferðavinnan á breddan
Kommunan hevur orðað eitt uppskot til ferðavinnupolitikk, sum lýsir, hvussu kommunan ætlar at skipa økið. Uppskotið liggur nú frammi til almenna hoyring og ætlanin er eisini at hava borgarafundir um evni.
Málið hjá kommununi er, at skapa best møguligu fortreytir fyri, at borgarar og fyritøkur í hesum øki hava hug og dirvi til at bjóða seg fram í hesi skjótt vaksandi vinnu, so hon fer at kasta pening av sær til økið.
Farið verður runt um í bygdunum at hava kunnandi fundir um ferðavinnupolitikkin. Endamálið við fundunum er, at borgarar og onnur við tilknýti til bygdirnar fáa høvi at siga sína meining og seta spurningar.
Kommunan hevur áhugað í, at fáa viðmerkingar inn og tí verður uppskotið til ferðavinnupolitikk lagt út á heimasíðu okkara til øll at lesa.
Viðmerkingar kunnu sendast inn til sunda@sunda.fo.
Uppskotið til ferðavinnupolitikk kann lesast her: FERÐAVINNUPOLITIKKUR 2018-2028.
Skráin fyri nær fundirnir verða hildnir er henda:
Hósvík
- Í Hósvíkar skúla mánakvøldið 26. februar kl.19.00
Saksun
- Í Dúvugørðum mikukvøldið 28. februar kl.19.00
Hvalvík og Streymnes
- Á skúlaloftinum í Hvalvíkar skúla hóskvøldið 1. mars kl. 19.00
Norðskáli, Oyrarbakki og Oyri
- Í Eydnuni mánakvøldið 5. mars kl.19.00
Tjørnuvík, Haldórsvík og Langasandur
- Í bygdarhúsinum í Tjørnuvík týskvøldið 6. mars kl.19.00
Gjógv
- Í bygdarhúsinum mikukvøldið 7. mars kl.19.00


text:
Við testamenti dagf. 27.7.93 hevur Poul Johannes Lindberg, tilskrivað sjálvsognarstovninum Fróðskaparsetri Føroya húsaogn sína á Suðuroyavegi 3, at ráða yvir sbrt. galdandi ásetingum fyri stovnin, tó við ynski um, at húsini serliga verða nýtt sum gestabústaður til fólk úr øðrum londum, ið annaðhvørt lesa skeið á setrinum ella gera vísindaligar kanningar føroyskum viðurskiftum viðvíkjandi.
Poul Johannes Lindberg sýndi gjøgnum øll árini virksemi setursins áhuga á mangan hátt. Í 1970 lýsti Fróðskaparsetrið á fyrsta sinni við einari ritgerðakapping: Fiskaarbeiði í slupptíðini. Poul Johannes Lindberg var ein av luttakarunum og fekk 1. virðisløn fyri avbera gott handrit. Í kappingini 1974/75 um barnaspøl fekk hann 3. virðisløn, og í kappingini 1983/84 um ungmannafeløg fekk hann aftur 1. virðisløn.
Í Lindbergs húsi eru 4 búrúm. Tey hava fingið somu nøvn sum búrúmini, ið upprunaliga vórðu innrættað í húsum setursins á Debesartrøð.
Viðtøkur fyri Lindbergs hús - samtyktar 14.3.02


text:
Røða hjá Katrin Kallsberg – viðgerð av ólavsøkurøðu løgmans 2016
Harra formaður
Løgmaður vísir í røðuni og ískoytispartinum á góðu gongdina í Føroyum, men vísir eisini á at tað er neyðugt at sýna varsemi, og nú, í góðum tíðum, at byrgja upp fyri lakari tíðum.
Undir undanfarnu samgongu var eitt sera áhugavert og gott arbeiði gjørt at greina avbjóðingarnar við fráflytingini. Heildarætlanin um fólkaflyting og fólkavøkstur gevur nógv góð boð til hvussu vit kunnu venda gongdini. Eitt av átøkunum tilmæld vera er betri og longri barsil, við øktari pápakvotu. Mín vón er at bæði núverandi og undanfarna samgonga fara at vera jaliga sinnaðar, tá fráboðaða aðalorðaskiftið um javnstøðu verður.
Løgmaður nemur í røðuni við at skeiva aldurs- og kynssamansetingin framvegis er størsta avbjóðingin. Hóast vit í Føroyum hava sera raskar kvinnur, eru tær enn ov fáar. Tí hóast raskastar av norðurlendskum (fyri ikki at siga europeiskum) kvinnum at eiga børn, er talið av kvinnum í burðarførum aldri í Føroyum ov lágt til at økja munandi um burðaravlopið.
Gleðiligt at løgmaður vísir á at ’Javnstøða snýr seg um frælsi og ábyrgd hjá bæði kvinnum og monnum’…
Vit hava tó enn sera langt á mál her… Av serligum avbjóðingum her kann eg nevna: munurin á lívstíðarinntøku millum kynini. Fyri fáum árum síðani var staðfest at miðinntøkan hjá einum 40 ára gomlum manni eftir skatt var hægri enn miðinntøkan hjá eini 40 ára gamlari kvinnu áðrenn skatt. Ein tílíkur ójavni í inntøku kann økja um ójavnan millum kynini inn í ellisár.
Eisini er vert at hugsa um hvussu lítlan part av samlaðu barnsburðarfarloyvistíðini føroyskir menn taka. Vit vita jú frá grannalondum okkara, at menn har taka júst tann partin, sum er markaður pápunum! So vónin er at eitt longt barnsburðarfarloyviskeið tekur hædd fyri hesum
Fleiri úr andstøðuni (ongin nevndur, ongin gloymdur) hava spurt um hvar Palleba og Marsanna eru í røðuni. Hesi somu hava, tá heilsunýskipanin hevur verið nevnd, fyri tað mesta tosað um leiðslur! Um hetta var við ella ikki í arbeiðssetninginum. Um hvør segði hvat, hvar?
Álvaratos…
Hetta snýr seg um at geva tær og mær, Palleba og Marsannu eitt nøktandi heilsutilboð!
Hetta er ikki ein spurningur um bygd ella bý!
Hetta snýr seg snøgt sagt um at geva best møguliga heilsutilboðið til okkum øll.
Ikki bara til Palleba í Havn ella Marsannu í Klaksvík, men eisini til Gunnar á Norðhavinum og Mariannu umboð á Norrønu…
Vit hava kanska lyndi til at gloyma alstóra týðningin okkara tilbúgving bæði á sjógvi og landi hevur í at tryggja øllum borgarum atgongd til ta hjálp teimum tørva.
Heilsunýskipanin snýr seg um hvussu vit sum land tryggja okkara borgarum (og teimum sum vitja her) best møguliga heilsutilboð.
Tað snýr seg um sjúklingin!
Latið okkum ikki gloyma, hvønn heilsuverkið er fyri, í berum keglarí.
Sjúkrahúsverkið hevur sera stórar avbjóðingar fyri framman.
Skulu vit veita eina munagóða heilsutænastu til sjúklingin eru karmarnir sjálvandi av týðningi.. Umbygging hevur verið á øllum trimum sjúkrahúsunum seinnu árini, og ein nýbygging er byrjað á LS, sum fer at geva sjúklingum við tilknýti til psykiatrisku deild munandi betri karmar.
Tað hevur i fleiri ár verið sera trupult at manna serlæknastørvini, og avbjóðingin er ikki minni í dag. Eisini sergreinir innan sjúkrarøktarfrøði hava avbjóðingar, her kann nevnast anæstesisjúkrarøktarfrøðingar. Vælútbúgvin starvsfólk eru ein sjálvsøgd fyritreyt fyri at bjóða eina nøktandi heilsutænastu til sjúklingin.
Sjúkrahúsverkið er fyri sjúklingar ella fólk, ið hava tørv á heilsutænastum. Lat okkum halda fokus á kjarnuøkinum í sjúkrahúsverkinum, at diagnostisera og viðgera sjúklingar.
Eg havi saknað meiri fokus á tey sjúku. Sannlíkt er at vit, hóast heilsubetri lívsstíl og fyribyrging, framhaldandi fara at hava fólk, sum gerast sjúk. Lat okkum brúka orku uppá at hjálpa og lætta um hjá teimum. Tað at gerast sjúk/sjúkur kann vera ein sera torfør støða. At fáa staðfest krabbamein setur nógvar tankar í gongd hjá teimum flestu. Hjá okkum føroyingum eru ofta eisini aðrar avbjóðingar enn sjálv sjúkan, tí ofta er neyðugt at partar av viðgerðini ella øll viðgerðin gongur fyri seg í øðrum landi. Her eru sjálvsagt stórar avbjóðingar fyri hvønn einstakan sjúkling og familjuna.
Lat okkum gera tað minni trupult hjá hvørjum einstøkum krabbameinsjúklingi at fáa viðgerð. Lat okkum bjóða so stóran part av viðgerðini sum til ber her heima, so sleppast kann undan óneyðugum flogferðum til kemoterapiviðgerð. Ein tilgongd er byrjað at bjóða so stóran part av eftirlitunum sum til ber her í Føroyum.
Sjálvandi skulu krabbameinssjúklingar í Føroyum hava (minst) eins góða viðgerð, sum sjúklingar í londunum rundan um okkum. Lat ongan iva vera um tað. Tí koma framyvir ein stórur partur av skurðviðgerðunum fyri krabba at verða gjørdar í øðrum londum. Men við at fáa so stóran part av eftirviðgerðunum og eftirlitunum til Føroya, kunnu vit betra munandi um lívsgóðskuna hjá tí sjúka.
Ein av týðningarmestu vælferðartænastunum í okkara samfelagi er sjúkrahúsverkið. Tryggleikin at vita at vit fáa munagóða heilsuhjálp, tá vit gerast sjúk hevur ómetaligan stóran týðning.
Løgmaður kemur í røðuni inn á nógv onur áhugaverd evni og eg havi hug at nevna onkur teirra:
’Broytingin í revsilógini um kynslig brotsverk’: sera jaligt at reglurnar um neyðtøku vera broyttar. Tað at reglurnar verða víðkaðar, so at neyðtøka eisini fevnir um annan ólógligan tvingsil, misnýtslu av persóni í hjálparleysum tilstandi ella støðu og samlegu við børn undir 12 ár. Og at ásetingin um ólógligan tvingsil, misnýtslu av sálarsjúkum og onnur grov misnýtsla verða víðkað til eisini at fevna um brot framt í hjúnalagi. Eisini gott at ættleiðing og lívfrøðiligur skyldskapur verða javnsett við blóðskemd.
Tað er gleðiligt at ein integratiónspolitikkur verður orðaður. Tey yvir 1300 fólkini av øðrum uppruna, ið búgva í Føroyum eru av stórum týðningi fyri okkum. Tað er okkara ábyrgd at skapa karmar fyri at tey kunnu læra føroyskt. Málið er ein fortreyt fyri at tey kunnu integrerast í føroyska samfelagið, og vónandi koma at trívast.
Løglistin nevnir ’uppskot til løgtingslóg um etiskt ráð’
Endamálið er at seta á stovn eitt etiskt ráð, sum í høvuðsheitum skal ráðgeva Løgtinginum og heilsumyndugleikum í etiskum spurningum. Eisini skal ráðið vera við at fáa kjak í lag um ma ílegugransking og ílegutøkni, ið er viðkomandi fyri fólk her á landi.
Tað er ongin loyna, at eg haldi hetta vera sera tiltrongt. Tí vit liva í eini tíð, har tøknin mennist skjótari enn vit geva okkum far um. Vit eiga at kjakast um hesi evni, tosa um hvørja nýggja tøkni vit ynskja at nýta, og til hvat. Heldur enn at lata tøknina stýra okkum, eiga vit at stýra hvussu vit velja at nýta tøknina, um vit velja at nýta hana…
Kjakið um etiskt ráð er ikki nýtt, Karsten Hansen arbeiddi við málinum, tá hann sat í heilsumálaráðnum, men mín vón er at eitt etiskt ráð verður stovnsett hesuferð.
Løglistin hevur nóg sera áhugaverd uppskot, sum so ella so kunnu vera við at flyta samfelagið fram á leið.
Eg fegnist um uppskotini um tænstulóg, sum fer at savna allar reglur og rættindi hjá fólki við breki. Og uppskotið um at nútímansgera Eirargarð 14/16. Eg var í tí hepnu støðu, at eg í seinnu helvt av 80-unum arbeiddi har um í summarfrítíðinunum tá bygningurin var nýggjur. Í dag er bygningurin sera niðurslitin og treingir til stórar ábøtur, so tað er sera gleðiligt at búfólkini langt um leingi fáa betri tíðarhóskandi karmar.
Av uppskotum frá mentamálaráðnum kann eg ikki lata vera við at frøast um at ætlanin, er at betra um viðurskiftini hjá yrkislistafólki .
At enda vil eg venda aftur til menningarætlanina fyri heilsuverkið: Av teimum 25 tilmælunum, sum menningarætlanin fyri sjúkrahúsverkið kom við, er tað serliga tað eina, sum hevur fingið umrøðu. Mín vón er at vit klára at fyrihalda okkum til hini 24 tilmælini eisini. Tað skylda vit teimum nógvu starvsfólkunum í føroyska heilsuverkinum, sum hava lagt nógva tíð og stóra orku í at luttaka í serfrøðingabólkinum. Vit skylda okkum sjálvum og føroysku sjúklingunum best møguliga heilsutilboð í Føroyum.
So vit eiga at leggja keglið um leiðslur og arbeiðsetning til viks, bretta upp um ermar og fara til arbeiðis.
Eg taki undir við løgmanni tá hann sigur ’Latið okkum seta Føroyar og føroyingin fremst, ikki taktikk og prestisju’
Takk fyri


text:
Útlendingar javnsetast føroyingum
Integrasjón: Broytið kommunuvallógina, so tilflytarar við varandi uppihaldsloyvi javnsetast føroyingum
Tilflytari við varandi arbeiðs- og uppihaldsloyvi í Føroyum hevur mist valbarið og valrættin til kommunuvalið! Orsøkin er, at hon hevur verið í Danmark og lisið!
Her er ein sonn søga um ein tilflytara. Eina kvinnu, sum vit kalla Sheila og vit siga, at hon er fødd og uppvaksin í USA.
Sheila hevði eftir drúgva umhugsan gjørt av at stilla upp til býráðsvalið. Ein politiskur flokkur hevði heitt á hana og at enda játtaði hon. Sheila kom sum ung til Føroya og er tað vit kallað fult “integrerað”: Hevur búð her í yvir 15 ár, hevur varandi arbeiðs- og uppihaldsloyvi, er gift og eigur børn og hevur starvast og livað sum einhvør annar føroyingur í landinum.
Sheila hevur høga útbúgving, tosar ræði føroyskt og onnur fremmand mál og hon veit, at tað er tørvur á hennara rødd í býráðspolitikki. Fólk, við útlendskum uppruna, kunnu stilla upp og atkvøða til býráðsval um tey hava búð í kommununi í trý ár. Men ikki til Løgtingsval, tí har krevst, at tey gerast danskir ríkisborgarar. Sheila ynskir at bjóða seg fram, tí hon kennir ábyrgd. Hon veit, at hon kann vera ein týðandi ambassadørur fyri tilflytarar. Fleiri teirra liva eina paralell tilveru, næstan sum skuggar millum okkum. Tey gera reint ella eru náttarvaktir, hóast tey hava góðar útbúgvingar. Mong kenna seg einsamøll, fáa illa hjálpt børnunum í skúlanum og skilja ikki reglur og boð frá dagstovnunum.
Sum so nógvir aðrir føroyingar hevur Sheila verið í Danmark í lestrarørindum í eina tíð. Men tá hon flytur heimaftur til Føroya í summar fær hon at vita, at hon hevur mist valbarið og valrættin. Tað merkir, at hon kann ikki stilla upp og sleppur heldur ikki velja. Hon skal upptjena sær hendan rættin aftur og tað tekur trý ár! Og hetta eru ikki danskar reglur í útlendingalógini vit tosa um. Hetta stendur í okkara egnu kommunuvallóg.
Hetta er ein sonn søga anno 2016. Fyri meg er hon púra óskiljandi og eg fari staðiliga at heita á landsstýriskvinnuna í innlendismálum og løgtingið um at broyta hesa reglu, so vit virða tilflytarar, ið geva eitt stórt íkast til samfelagið – og javnseta tey við føroyingar.
Tað er púra burturvið, at vunnin rættindi hvørva bara tí fólk fara til Danmarkar at útbúgva seg. Sjálvsagt skulu tey, ið hava varandi arbeiðs- og uppihaldsoyvi, hava sama rætt at velja og stilla upp sum føroyingar, tá ið tey flyta aftur til Føroya.
Gunvør Balle


text:
Føðisøga
Endiliga fingu vit okkara elskaðu prinsessu út! Lívið hevur eina heilt nýggja meining, og kærleiksrúsurin streymar ígjøgnum kroppin hvønn dag. Hetta er so fantastiskt, at ongi orð kunnu lýsa mína gleði og kærleika fyri hesum undurfulla barninum (og pápanum, sum snøkt sagt er okkara hetja).
Tað er tó sind at siga, at prinsessan kom stillisliga. Hehe… men sum eg havi sagt í graviditetinum “Heldur hava eina harða føðing og eitt lætt barn, heldur enn..” Ja, viðhvørt skal man ansa sær við hvørjum man ynskir sær, tí eg hevði verkir í 60 tímar!! Hann náði tú meg.. So her fáa tit okkara føðisøgu, sum nokk ikki var so ynskilig, men í øllum hurlivasanum, høvdu vit eina fantastiska uppliving, sum er serstøk fyri okkum.
Leygardagur 28. apríl (Termindagur)
Eg var sett at eiga leygardagin 28. apríl, men har hendi onki. So vit fóru í veistlu í føroyingafelagnum í Aarhus og tvætlaðu um at kanska hetta fór at seta meg í gongd. Vit høvdu eitt so hugnaligt kvøld, og kendi meg væl fyri.
Sunnudagur 29.apríl
Eg vakni tíðliga sunnumorgun, og føli eina menstruatión líknandi pínu/óbehag í búkinum. Eg vildi ikki vakja Sigurd, so lá sjálv og vitaði um eg merkti nakað mynstur, í og við at eg hevði frætt at tað var soleiðis man kundi verða vísur í at tað vóru verkir og ikki bara pína ella plukverkir. Jújú, pínan kom, so var pausa í einar 20 minuttir og so kom hon aftur. (Var tað veruliga nú, hugsaði eg??)
Eg vakti Sigurd, vit blivu bæði spent og fóru líka sum at gera okkum til reiðar. Verkini vóru ikki ring, so eg gekk og diggaðist við ymiskt. Fór undir brús, snollaði meg og pakkaði tað síðsta ið vit skuldu hava við. Minuttirnir ímillum verkini minkaðu, og ígjøgnum dagin, komu vit niður á 9 minuttir ímillum. Men hvat? So byrjaðu minuttirnir ímillum verkini at vaksa aftur!!?? hvat meintist hetta við?? Áhh eg bleiv irriterað.. Sigurd helt kanska at tað fór at hjálpa at bíleggja okkum okkurt lekkurt at eta, so tað gjørdu vit. (matur hjálpur jú uppá alt ha?) Tað var alt annað enn behagiligt at ganga við hesum verkjunum, og vit høvdu eina vón um at hetta var dagurin! Men nei.. Vit fóru út at ganga ein túr, fyri at vita um hetta setti gongd á aftur. Tað gjørdi tað í eina løtu, men so bleiv aftur longur ímillum. Vit góvu upp og fóru í song, men eg hevði kanska sovið í ein tíma, so hendi aftur okkurt.
Mánadagur 30. apríl
Verkini byrjaði aftur um náttina og tað vóru aftur einir 15 minuttir ímillum. Eg fór upp at mæla eina løtu og royndi at dríggja tíðina. Tað bleiv minni og minni ímillum og kl.08 um morgunin vóru vit komin niður á 5 minuttir ímillum. Eg fann útav at eg kundi basa pínuna við at ganga uppi, heldur enn at liggja. (so um nábúgvarnir hava lúrt inn, havi teir hildið meg verið øra, sum eg gekk og mól aftur og fram). Eisini setti eg meg leingi undir brúsuna, tí tað hjálpti eisini fyri pínuna. Vit valdu at fara út á sjúkrahúsið áleið kl.11, tí nú var pínan so mikið umfatandi, at eg hevði trupulleikar við at verða í mær sjálvari. Men har var ikki nógv at gera.. verkini vóru ikki nóg reglulig, so tey valdu at geva mær eitt “sovisett”, sum var heilivágur, ið skuldi hjálpa mær at hvíla, nú eg hevði havt verkir í meira enn eitt døgn. Eg mátti bara royna at hvíla meg, hóast tað var torført! Eg hevði støðuga pínu, uttan at tað kendist at føra til nakað. Soleiðis gekk allur mánadagurin eisini. Vit hildu hóast alt hýrinum uppi og hugnaðu okkum sum fregast. Vit sovnaðu um 00.00 og kl.01 bleiv eg longu vakt av seeeera kraftigum verkjum! HARRA JESUS KRIST, hetta vóru verkir sum vildu nakað!!!
Týsdagur 01. mai
Áhh helle eg hevði ilt! Tað kendist sum at ongin steðgur var ímillum verkini. Pínan var øgilig og tað skuldi ganga skjótt. Sigurd ringdi út á sjúkrahúsið og síðani eftir einum taxa bili, har bilførarin fekk fráboðan um hvat hetta var fyri gestur hann fekk. “Ønsker du at jeg kører forsigtigt?” – Neeeej, hurtigst muligt! Hann hevði nokk mist koyrikortið um hann bleiv tikin stakkalin, hansara partur lá so ikki eftir.
Eg bleiv kannað beinan veg eg kom út á Aarhus Universitets hospital. Íjøssus eg var illa fyri.. (stuttligt, tí nú dugi eg slett ikki at greiða frá, hvussu hendan pínan kendist). Vit og jarðarmóðurin blivu samd um at vit fóru ikki heim aftur, men fingu eina føðistovu, hóast eg bara hevði opnað meg 1 cm. Eg var ekstremt troytt, tí longu her hevði eg ikki sovið í tvey døgn. Vit fóru at snakka um hvønn heilivág eg kundi fáa fyri at basa pínuna. (Eg hevði ikki avgjørt nakað frammanundan viðvíkjandi pínustillandi). Men eg takkaði ja til alt eg fekk bjóðað, tí pínan var ikki til at halda út.
Vit byrjaðu við akupunktur.. riggaði ikki!
Síðani fekk eg sproytað morfin í lærið.. riggaði ikki!
Nú skuldi eg liggja á einari briks í ein hálvan tíma og blíva kannað, áðrenn vit kundu fara víðari. PÍNAKNÚT – hvat sker?? Mitt sum jarðarmóðurin stendur hjá mær og Sigurd stendur við fótalagið, fer vatnið! Halt kipp ikki hetta var ein undarlig kensla! Hahah.. tað sprændi úr mær, sum ein vulkan! Hetta hava vit ofta flent eftir síðani!
Nú kom epiduralurin uppí prátið! (Fræta hugsaði eg! tí eg hevði hoyrt at hann var nakað so ekstremt pínufullur at fáa lagdur!!) Sigast skal at mín pínukertil nokk var í minna lagi, áðrenn føðingina, í og við at eg nóg illa kláraði at taka eina blóðroynd. Men hetta fekk eg býtt um uppá. Tað eina tíðspunktið trúði eg at eg sigldi av! Kroppurin var so niðurbrotin og mín orka var minimal. Eg beit pínuna í meg, og fekk lagt epiduralin. (Her hevði eg gingið við hesum konstantum verkjum uttan millumrúm frá kl.01-05.
Epiduralurin riggaði!!! Halleluja!
Nú varð lagið betur. Altso altso hetta hjálpti væl! Heilt fantastiskt! Nú kendi eg ongan skund á mær. Eg var bara glað fyri at verða komin av við pínuna. Vit jollaðu okkum og høvdu so fittar jarðarmøðrar rundan um okkum. Tær arbeiddu sjálvandi í vaktum, so vit endaðu við at hava fýra ymisk hold. Tær vóru so uppbyggjandi og stuðlandi. Eg kundi ikki ynskt mær betur umstøður, enn tær vit høvdu. Eg bleiv masserað og tað heila. Sigurd tjúklaði um meg og vit høvdu nógvar stuttligar løtur, hóast eg var so útlúgvað. Kanska tað var svøvnlátur sum spældi inn.
Eg opnaði meg lutfallsliga skjótt og klokkan var um 19-20 tá eg var opnað 10 cm, so nú var klárt.. hugsaði eg. Meeeeen nei! Her komu ongi pressverkir. Sum um hetta ikki hevði verið nóg stravið frammaundan. Tey góvu mær eitt ella annað, ið skuldi seta gongd á press verkini, men har hendi enn onki.. Nú byrjaði eg at ivast í, um tað heldur ikki fór at blíva í dag.. (Nei pínaknút altso, hetta kundi ikki verða rætt!) Vaktarskiftið var kl.23 og kl.23.20 kom nýggja holdið inn. Nú var epiduralurin líkasum runnin av, og eg var aftur ekstremt illa fyri og hevði nú fingið febur. (Eg hevði ein sensur á høvdinum á didduni, ímeðan hon var í búkinum, soleiðis at vit/tey kundu halda eyga við hennara tilstandi). Tá eg fekk febur var illgruni um at eg møguliga hevði eina infektión. Hetta kundi hava ávirkan á hennara støðu og soleiðis geva henni infektión!
Brádliga vóru ræðuliga nógv fólk inni á føðistovuni og eg fekk at vita “Vígdis, vi må prøve at se om du kan presse hende ud, men det skal godt nok gå hurtigt, ellers må du få kejsersnit, fordi hun skal ud NU!!”.. eg hugsaði við mær sjálvari “FANIN NEI, okkara dukka skal út vaginalt!! Nú havi eg ligið her í 60 tímar, og fari ikki at geva upp nú”
Pressverkini vóru enn ikki komin, so eg mátti bara pressa sjálv. Har vóru tveir barnalæknar, tvær sjúkrsystrar, tvær jarðarmøðrar og tvær superior jarðarmøðrar inni.. (gud havi lov, hugsaði eg ikki so nógv um hetta tá.. tí tað boðar jú ikki frá góðum, tá tað eru so nógv inni). Eg lúgvi ikki.. Tað tók 5-6 minuttir frá eg byrjaði at pressa til dukkan var úti!! Eg havi sku aldrin í lívinum verið so málrættað, og í dag hevði eg ynskt at eg hevði eina video upptøku, so eg kundi endursæð úttrykkini hjá fólkunum sum vóru inni har. Tað var so tíðiligt at tey vóru vís í, at hetta ikki fór at lata seg gera, so tey vóru í SJOKK og ovfarin yvir eg fekk pressað so væl. Eina jarðarmóðurin segði enntá mitt í øllum “Det må være den mest unødvendige kop jeg nogensinde har sat på! (ja nú ljóði eg kanska forbiðið sjálvglað, men hatta má verða eitt tað besta eg havi avrikað í lívinum haha…) og vit náddu júst at fáa hana áðrenn miðnátt.
So kom næsta avbjóðingin… Eg fekk dukkuna upp til mín (sum var tað mest fantastiska eg havi upplivað) Men dukkan græt ikki fyri enn nakrar minuttir aftaná.. Læknarnir tóku hana frá mær og greiddu frá at hon hevði trupulleikar við lungunum og hevði møguliga fingið eina infektion. So í øllum hurlivasanum við øllum hesum fólkunum, lá eg har og lítla undurbarnið og Sigurd blivu tikin frá mær, og fóru á intensivu deild. (Neeeeeei, nei nei nei). Faktiskt, var eg til alla lukku eitt sindur í ørviti av doyvingini. Eg minnist at eg bara hugsaði at tað var betur at hon var hjá teimum, sum kundu hjálpa henni, heldur enn mær. (Men áhh fræta, tað at eg hon bleiv tikin burtur, hevur ávirkað meg nógv síðani). Til seinast, aftaná eg var blivin gjørd í stand, liggi eg faktiskt púrasta einsamøll inni á stovuni…. Eg mátti bara ringja til Sigurd á facetime, so eg kundi fylgja eitt sindur við, tí eg slapp ikki yvir til tey fyrr enn kl.03.30. Nú eri eg vís í at tað var gott at tað var Sigurd, sum var við henni og ikki eg. Hon hevði so nógvar leidningar alla staðni, at tað var ræðuligt at síggja! Oyjøssus altså..
Ígjøgnum alla føðingina hevði eg hildið meg sterka, tí eg visti at eg ikki kundi blíva kedd og bleyt osf. So hvørja ferð eg merkti hesar kenslurnar koma, vendi eg teimum onkursvegna til øði, so eg kundi brúka tær til at koma ígjøgnum føðingina og pressfasuna. Hetta hjálpti mær ekstremt væl, men tá eg sá okkara lítla skatt liggja har, kobla til alt hetta, brotnaði eg fullkomiliga. Til alla lukku slapp eg at fáa eina song inn á intensivu deildina, so eg kundi verða hjá henni restina av náttini.
Okkara sterki skattur
Nú bleiv hetta so ótrúliga langt hjá mær. Men tað stutta av tí langa er, at lítli skatturin hjá okkum var so raskur at stríðast og tað var fantastiskt at síggja. Longu dagin eftir fingu vit hana til okkum, og hon bleiv støðugt men spakuliga betur fyri hvønn tíma sum gekk. Andadrátturin kom uppá pláss og infektión tølini vóru vanlig. Vit endaðu við at fara heim av sjúkrahúsinum fríggjadagin aftaná, við einari fantastiskari kenslu av, at tey høvdu tikið sær soooo væl av okkum. Ígjøgnum allan hurlivasan, kendu vit okkum so trygg, og professionalisman hjá starvsfólkunum var í topp!! Nú vit hyggja aftur á hesa upplivingina, var hon fyri okkum fantastisk. Dagarnir aftaná, tá vit høvdu dukkuna hjá okkum, vóru soo góðir. Eg havi ikki flent so nógv leingi!! Samstundis sum tað var fantastiskt at ganga har í hesum stóru ommu undurbuksunum, sum næstan hungu niðri á knøvunum. Eg sá út sum eitt trøll, men havi ongantíð lagt soo lítið í tað, tí nú hevði tað ongan týdning!
So hetta var ikki nøkur dreymaføðing, men eg skuldi gjørt tað hundrað ferðir umaftur, nú eg veit hvat vit fingu afturfyri. At verða blivin mamma er ein fantastisk kensla, sum trekkjur seg framum alt annað.
M&K


text:
Sebra
Sebra (frøðiheiti - Equus zebra) er slag av hvít- og svartrondutum afrikonskum villrossi. Einasta ronduta dýrið í rossaættini er sebran. Hóast allar sebrur líkjast, so hevur hvør sebra serstaka svarthvíta litseting. Eins og rossini ganga sebrur í flokkum, men ungu sebragreðingarnir eru stakir, til teir eru fullvaksnir. Fullvaksnir berjast teir um ryssuflotarnar. Tá ið sebra rennur undan ránsdýrum, til dømis leyvu, rennur hon einar 65 km um tíman. Sebrur ganga vanliga millum gnýur, so flokkurin verður størri. Eingin veit, hví sebrur hava rípur, men tað er kanska fyri at ørkymla ránsdýrini ella kanska fyri hitastillingina. Hvør einstøk sebra hevur sítt eyðkenda rípumynstur.
Sebra heldur til á stóru grasfløtunum í Afrika, savannuni.


text:
Orð: Nancy A.W. Priest Wakefield
Lag: Jóhannes Øregaard
Týtt: Victor Danielsen
1. Hin reina luft, tær føgru blómur har
á fríðu himmalvøllum
og einglasongurin – alt fjalt er mær
av hesum myrku fjøllum.
2. Tey gyltu torn í staðnum eru fjald
nú fyri eyga mínum;
at síggja nú mær forðar deyðans vald
mítt heim har yvir skýnum.
3. Men tá ið ljósið dvølur fjøllum á,
og løtur stillar líða,
ein ósædd hond mær stundum opnar tá
tær dyr til landið fríða.
4. Og sum á gloppi standa hinar dyr,
og dýrdin útum lýsir,
tá gyllir vónin alt, ið hjartað spyr,
hvønn iva, sinnið hýsir.


text:
”Fólk á ferð” við fjølbroyttum tilfari
Vinna18-05-2017 - 09:15 - Jóanis Albert Nielsen
Blaðið hjá Strandferðsluni, “Fólk á ferð”, er útkomið á triðja sinni. Hesaferð verður nógv gjørt burturúr, at 100 ár eru liðin, síðan Strandferðslan fór undir sítt virksemi.
Í blaðnum er eisini grein um saltsiloina á Drelnesi, sum var virkin til fyrst í 80’unum og nú er um at vera liðugt umbygd til mentanarhús.
Steinbjørn O. Jacobsen í Klaksvík greiðir í grein frá, hvussu hann síðan 1984 hevur pendlað millum Klaksvíkina og Havnina til arbeiðis. Broytingarnar á samferðsluøkinum hava verið nógvar, og hann ætlar sær eisini at royna Eysturoyartunnilin, tá hann er liðugur.
Tummas Símun Høj hevur røkt farmaleiðina hjá Strandferðsluni í Kalsoynni í 10 ár. ”Fólk á ferð” eltir hansara slóð í vøkru oynni, og hann sigur frá upplivingum í arbeiðinum.
Eisini eru greinir í blaðnum um, at ferðafólkatalið við skipunum veksur, at Tjørnuvík og Gjógv eru spennandi ferðamál, og at ein stór bjargingarroynd umborð á Ternuni eydnaðist væl.
Vakrar myndir prýða blaðið, og í oddagrein verður upplýst, at Strandferðslan hevur ment eina nýggja bókingarskipan, sum verður sett í verk skjótt.
“Fólk á ferð” verður næstu dagarnar at fáa ókeypis í skipum og bussum hjá Strandferðsluni.


text:
Jødar
Jødar (norrønt: gýðingar) er heiti, ið verður nýtt um fólk, sum hoyra til trúnna, jødadómin. Søgan hjá jødum er nær knýtt at átrúnaði teirra, jødadómin. Jødar trúgva á ein Gud, sum gjørdi sáttmála við ættfaðir terirra, Ábraham, fyri uml. 4000 árum síðan. Jødar skuldu blíva Guds úrvalda fólk. Afturfyri lovaðu teir at halda lógir Guds og boða boðskap hansara.
Í 1914 vóru 13 milliónir jødar í øllum heiminum. Tríggjar milliónir í USA, ein millión í Vestur- og Miðevropa og færri enn ein millión í arábisku londunum. Restin, átta milliónir, búðu undir ræðuligum umstøðum í Eysturevropa og í Russlandi[tørvar keldu]. Nógvir jødar bardust í russisku kollveltingini í teirri trúgv, at frælsi og javnrættur eisini var galdandi fyri teir. Men so var ikki[tørvar keldu].
Sovjetska stýrið arvaði forfylgingina frá tsarveldinum. Tíðliga í 1920unum vóru fleiri enn 1.000 jødaforfylgingar í Ukraina, og 17.000 jødar lótu lív. Nógvir, ungir jødar rýmdu tískil úr Russlandi til Palestina. Hesi fólkini droymdu um at byggja upp eitt samfelag eftir sosialistiskum hugmyndum um frælsi, javnrættindi og rættvísi. Men kreppan gjørdi um seg, og í 1929 løgdu arábar í Palestina eftir jødisku flóttafólkunum.
Sí eisini: Samáriabúgvar


text:
BILLY GRAHAM, sjálv jarðarferðin
Kristiliga Tíðindatænastan v/poul jóhan djurhuus / gjaranes@gmail.com / Tlf: 228314
SKRIVAÐ: 05.03.2018
MYNDIR: Franklin Graham talar / Kistan borin inn í tjaldið av familjuni
Hoyr tíðindasendingina á R7.fo Leita: Kristiliga Tíðindasendingin nr.63
____________________________________________________________________________________________________________________________________________
Jarðarferðin var fríggjadagin 02. mars kl.17:00 føroyska tíð. Billy Graham varð jarðaður í einum gravstaði, eisini kallað Bønarstaðið, sum hoyrir til Billy-Graham-Savnið, í býnum Charlotte í North Carolina, har kona hansara eisini liggur grivin. Samverkamenn hansara, Cliff Barrows og solosangarin George Beverly Shea, eru eisini jarðaðir á hesum gravstaði. Charlotte er barndómsbýurin hjá Billy.
EVANGELISKIR TÓNAR: Billy Graham ynskti, at jarðarferðin skuldi vera ein løta har tala og sangur avspeglaðu evangeliska boðskapin og sangin, sum altið var høvuðsinnihaldið í hansara mongu evangelisku fundarøðum kring heimin. Tað var sonurin, Franklin Graham, sum helt høvuðsprædikuna. Tað má sigast, at hann helt seg væl til aðalynski pápans, um at halda fram evangeliska boðskapin.
FIMM SYSTKIN: Øll fimm børnini hjá Billy og Ruth høvdu hvør sítt stutt innlegg, har tey úttryktu minnir frá barnaheiminum. Ann, sum er nr. 2 í systkinaflokkinum, segði, at hon mintist væl, at tá mamman læs úr bíbliuni saman við teimum, so læs hon altið eitt tekstbrot og hevði eina bøn, uttan at siga nakað um tekstin, men tá pápin var heima, var tað hann, ið læs og bæð saman við teimum, men hann hevði altið eina viðmerking til tað, sum varð lisið.
Ruth, sum er nr. 3 og er uppkallað eftir mammuni, segði frá einum serligum minni millum pápan og seg. Hon greiddi frá, at í sínum yngri døgum hevði hon verið sterkt ávarað av pápanum, um ikki at halda fram á eini ávísari skeivari leið, sum hon var komin inn á. Hon segði, at hon gjørdi beint tað mótsatta av hvat pápi hennara ráddi henni til, við tí úrsliti, at hon kom skjótt ógvuliga illa fyri. Hon hevði onga aðrastaðni at fara, uttan at fara heim til foreldrini, og hon segði, at tá hon kom koyrandi eftir innkoyringini til hennara barndómsheim, tá stóð pápi hennara uttanfyri og tók ímóti henni við opnum ørmum uttan fordøming av nøkrum slag og ynskti henni vælkomna heim. Ruth legði afturat, at tað løtuna sá hon veruliga, at Gud er ein elskandi faðir.
Jógvan Zachariassen, sum var við til jarðarferðina, viðmerkti, at tá Ruth segði hesa søguna, tá var tað sum um, at jarðarferðin varð lyft upp á eitt enn hægri støði.
FORSETIN OG VARAFORSETIN: Millum jarðarferðargestirnar vóru bæði forsetin Donald Trump og Varaforsetin Mike Pence og konur teirra. Jógvan Zachariassen segði í eini samrøðu við Kringvarpið um jarðarferðina, at orsaka av, at bæði forsetin og varaforsetin vóru til staðar gjørdi, at jarðarferðin var fulkomiliga kringsett av løgreglu og trygdarvaktum, við tí úrsliti, at man stóð fleiri tímar í bíðirøð, tá meira enn 2.000 gestir skuldu ígjøgnum trygdareftirlitið.
FØROYSK UMBOÐAN: 2.300 gestir úr øllum heiminum vóru bodnir at vera við til jarðarferðina, sum sótu í einum stórum tjaldi, ið var reist á gravstaðnum. Tvey umboð fyri Føroyar vóru boðin at vera við: Evangelisturin Svenning av Lofti og pastorurin í samkomuni Lívdin, Jógvan Zachariassen.
STROYMING: Jarðarferðin, sum var seinasta fríggjadag kl.17:00 føroyska tíð, varð stroymd, og fólk í túsundatali um allan heim sótu við teldurnar og kundu fylgja við jarðarferðini, sum má sigast at vera ein jarðarferð, sum hóskaði einum sonnum statsmanni.


text:
Gev pensjónistunum lut í búskaparvøkstrinum
30. september 2017
Okkara gomlu hava uppiborið ein part av búskaparvøkstrinum í Føroyum
Tá vit nú hava brúkt orku upp á at peika eftir hvørjum øðrum politiskt, so lat okkum taka lógvatak saman um okkara pensjónistar.
Mítt uppskot er, at vit geva fólkapensjónistunum tær 580 krónurnar, sum samgongan minkaði grundarupphæddina við um mánaðin.
Síðani skulu vit hækka grundarupphæddina við 1.000 krónum um mánaðin.
Tilsamans ein hækking upp á 1.580 krónur um mánaðin.
Hetta er tað einasta rætta at gera og hetta hava vit ráð til. Harumframt hava vit eina moralska skyldu til at gera tað.
Er tað nakar, sum hevur uppiborið part av vøkstrinum, so er tað okkara gomlu.
Kaj Leo Holm Johannesen
løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin
RN
Aftur


text:
Fyrilestur í kirkjuni sunnudagin 22. apríl, tá ið minnisløta var um Sólarris
mentan26-04-2018 - 12:59 - Jóanis Nielsen
Sólarris var trímastrað skonnart, sum varð bygd í 1910 í St. Malo í Fraklandi. Í 1929 varð hon keypt haðan til Havnar og fekk navnið Ella. Í 1932 keyptu Jákup Jacobsen, Jákup í Stórustovu í Havn, Fa. J.E. Thomsens Eftf. og Jóan Jákup Simonsen, skipari í Sandavági, hana. Teir áttu hvør sín triðing. Hon fekk tá navnið Sólarris og hevði heimstað í Sandavági.
23. oktober í 1935 keypti Fa. J.E. Thomsens Eftf. partin hjá Jákupi Jacobsen og 21. januar í 1938 partin hjá Jóan Jákupi Simonsen.
Um várið í 1940 fór Sólarris í farmasigling. Tríggjar ferðir var hon í Onglandi eftir koli til Føroya og eina ferð til Íslands.
Nógv tann størsti parturin av fiskinum, sum føroyingar veiddu undan seinna veraldarkríggi, varð saltaður. Av tí at ikki bar til at selja saltfisk, fóru føroysku skipini at keypa bátafisk í Íslandi at selja í Skotlandi. Sólarris helt á við hesi sigling til veturin kom, og byrjað varð aftur um várið í 1941.
Um miðjan august fóru teir fimta ísfiskatúrin yvir til Íalands. Átta mans vóru við: Petur á Steig, skipari, Johan Johansen, bestimaður, Alfred Jacobsen, kokkur, Hans Simonsen, John Petersen,Gudmund Gudmundsen og Dávur Magnussen, vóru dekkarar, allir úr Sandavági. Poul Andrias Joensen Durhuus úr Vestmanna var motorpassari.
Skiparin greiddi frá í sjórættinum 3. november: Farið varð av Sandavági um kvøldið 14. august. Mánadagin 18. august klokkan 10.30 sóu teir land. Skiparin helt seg kenna Dalatanga, sum er á sunnara arminum á Seyðistfjørðinum. Tað var toka og um leið megi 8 av landnyrðingi. Teir lógu og róku til klokkan 15.30. Tá var vindurin minkaður niður í megi 4, enn var toka. Klokkan 19.30 løgdu teir bakk úteftir, og um kvøldið stilti hann av.
Farið varð aftur at sigla klokkan 02.00 týsnáttina, og siglt varð til klokkan 03.00, tá køvdi hann av aftur í mjørka, og tí varð lagt stilt at bíða eftir degi. Klokkan 05.00 varð farið aftur at sigla, og miðað varð ímóti at koma undir land norðanvert við flógvan á Seyðisfirði.
Skiparin stýrdi, tveir mans vóru har frammi og hugdu eftir, hvat var fyri stavn. Annar stóð á bógnum, og hin stóð uppi á kokkhúsinum, har eitt stilli var gjørt til mannin at standa í. Fýra mans svóvu har afturi, og maskinmeistarin var beint tá farin niður at hyggja at motorinum, tá var ein ræðuligur brestur – ivaleyst ein mina. Hetta hendi klokkan 06.00.
Skipið fór alt í einum niður eftir gronini. Beint eftir brestin vóru Dávur og Alfred, sum svóvu, komnir í stýrihúsið. Alfred slapp út, og í hølunum á honum komu Dávur og Petur. Alfredi og Dáva eydnaðist at koma á bjargingarflakan, sum var flotnaður har frammi á skipinum og kom rekandi aftureftir. Annar teirra hevði ur í vestalummanum, urið fekk ongan skaða av sjónum, og tað var teimum seinni hent at hava. Petur var darvaður nøkur sekund av, at jakkin hjá honum kom fastur í lásið á stýrihúshurðini. Skipið sakk so skjótt, at hann legði seg at svimja av skipinum. Flakin var nú longu komin einar 25 favnar burtur. Petur greiddi frá: ”Tað fírdi eg lítið fyri at svimja, tí at eg skuldi verið rættiliga frægur svimjari. Men illa gekst. Tungt var at svimja, og lítið leið eftir; hetta var mær ógvuliga løgið, eg varnaðist ikki, fyrr enn góð løta var liðin eftir tað, at eg var komin á flakan, at eg var í tungum leðurstivlum, og tað vóru teir, sum høvdu darvað meg.”
Beint sum teir vóru komnir á flakan, sóu teir bestamannin, men hann var so langt burtur, at teir fingu ikki fatur á honum. Nú var skipið horvið, og 5 mans vóru burtur.
Á dekkinum stóðu tveir bátar, annar var bundin og hin stóð leysur. Teir vónaðu sjálvsagt, at annar báturin fór at flotna upp í so frægum standi, at teir kundu fara í hann, men eingin bátur kom, tað einasta teir sóu, var lítið sprek av einum borði.
Flakin var ógvuliga lítil, ta mestu tíðina, teir vóru á honum, sótu teir við beinunum í sjónum. Dávur, sum var træsmiður, hevði smíðað flakan, stutt áðrenn teir fóru av stað. Hann var gjørdur av átta oljutunnum.
Petur var, sum sagt, í stivlum, hinir báðir vóru á leistum, tveir vóru í troyggju, men Alfred var hvítklæddur. Til alla lukku var Petur í yvirálsjakka, sum Alfred fekk at fara í; hattleysir og vattleysir vóru teir allir.
Allan dagin var gott veður og kolasvart í toku, um kvøldið kom hann av landnyðringi við nógvum regni, ein sannur stormur. Um midnáttina lætti hann eitt sindur í, og teir sóu tá, at teir vóru sunnanvert við Norðfjarðarhornið, okkurt um ein hálvfjórðing úr landi. Skiparin væntaði, at teir fóru at reka inn á Sandvíkina, ein lítil vík sunnan fyri Norðfjarðarhornið. Teir vónaðu at fáa fótin fastan har. So kom mjørki aftur. Náttin gekk, teir komu ikki inn á Sandvíkina. ”Lukkutíð fyri okkum,” segði skiparin, ”tí har havi eg hoyrt seinni, er bara lendandi í einum staði, og løgið skuldi verið, um vit vórðu slongdir inn beint har, og brimið var ivaleyst eisini av tí nógva, so vit komu neyvan á land har. Um so var, hevði útideyðin verið okkum vísur, um vit komu á land, har sum eingi hús vóru.”
Mikudagur 20. august. Nú kom svongd á teir. Teir tóku mattangan upp; har var keks í, men onkursvegna var hol komið á, tá ið skipið fórst, og tí var maturin vátur av sjógv. Tað skuldi tó ikki bilað; keksið var væl etandi, um tað var nakað salt, hugsaðu teir. Men magin hugsaði øðrvísi, hann vildi einki vita av hesum saltaða keksi. Teir spýðu keksið uppaftur so hvørt, sum teir ótu tað.
Vindurin minkaði fyrrapartin, so tað var toluligt veður. Um middagin klárnaði, og vóru teir nú, vísti tað seg, farnir frá landi í staðin fyri, sum teir væntaðu um náttina, móti landi. Teir mettu seg tá at vera 5 fjórðingar út úr Jerpinum. Nú var vón um at verða bjargaðir, tí at klárt var í veðrinum, og teir sóu eitt føroyskt skip koma norðureftir innan fyri teir. Men teir vóru riknir so lang út, at skipið rakti ikki við teir.
Nakað seinni komu tvey føroysk skip norður við landinum, annað skipið stevndi beint á teir, men tá kom mjørkin og køvdi av. Eina løtu eftir lýsti eitt sindur í aftur, og ein gleðilig sjón birtist fyri teimum: skip við seglum, merkt VA 10, Henry Freeman, skip frá sama reiðaríi í Sandavági. Teir róptu og veittraðu alt tað, teir orkaðu. Nú væntaðu teir at verða sæddir. Lítil løta gekk, nú kemur maður út úr stýrihúsinum, teir halda, at hann hyggur beint ímóti sær, stóð bara eitt lítið bil, so fór hann inn aftur í stýrihúsið, sjálvandi at siga frá, hildu reir. So nær vóru teir skipinum, at teir týðiliga sóu hondina á manninum, tá ið hann tók í lásið á stýrihúsinum.
Kvikur kemur hann út aftur, so nú var einki at ivast í. Men hvat hendir. Hann ger einki tekin til teirra, men fer aftur á hekkuna at hyggja at logginum. Aftur hesa ferð brast vónin um bjarging.
Aftur róku teir í mjørkanum og vistu ikki, um leiðin bar móti landi ella frá. Tá ið tað lýsti í aftur um kvøldið, vóru teir tætt undir Skrúði uttan fyri Vattarnes í Reyðafirði, har nógvur útróður var um summarið. Men nú móti nátt, vóru allir bátar, sum kanska høvdu roynt um dagin, farnir til lands. Tostin kom, nú teir høvdu sitið knappar 40 tímar á flakanum. Teir kannaðu vatntangan. Tað var tann rami sjógvur í honum.
Nú var tíðin liðin so long hjá teimum, at ikki var undur í, at teir fóru at troyttast. Alfred var illa ílatin, at hann ikki var í ullintari troyggju gjørdi, at meiri hiti fór úr kroppinum á honum enn á hinum, so at hann møddist fyrst. Um náttina kom svøvnur á hann. Hinum báðum dámdi tað lítið, tí at teir væntaðu, at hann fór ikki at vakna aftur. Náttin var køld, ilsligt sirm. Teir royndu at halda hann vaknan, og høvdu hann sitandi ímillum sín, men hann sovnaði. Hann svav fast.
Hósdagur 21. august. Móti degi fóru teir at royna at vekja hann. Jú, hann vaknaði, og hann var sum fiskurin, møðin var nú runnin av honum. Nú vóru teir riknir langt, teir mettu seg at vera 7 fjórðingar úr landi og uttan fyri vanliga útróðrarleið. Teir fóru at royna at rógva og evnaðu við einum sekstumma seymi fjalir, sum róku á sjónum, at rógva við. Ferð sást ikki á flakanum, men hann gekk fram. Men nú fór tostin at versna av álvara, teir høvdu hug at drekka sjógv, men teir vistu, at tað var teimum at bana.
Tá ið daprast sá út, bað skiparin, sum var trúgvandi maður, Harran so bønliga um, at teir skuldu verða bjargaðir, tó at tað var tungt, tí at teir høvdu mist fimm av sínum skipsfeløgum. Teir lovaðu eisini burtur olmussu til eina einkju, og hetta lyfti hildu teir.
Um eitt tíðina vóru teir varir við ein kóp tætt hjá. Tá ið teir bríkslaðu eftir honum, reisti hann høvdið væl uppúr og kagaði og kom nærri, steðgaði og fór eitt sindur burtur frá, viðhvørt fór hann undir, og viðhvørt var hann uppi, stundum kom hann rættiliga nær, og stundum fór hann eitt petti frá teimum. Menninir lógu stillir á flakanum. Bríkslið hjá Alfredi dámdi kópinum best, tá ið hann bríkslaði, kom hann teimum ógvuliga nær, og so eina ferð er hann so nær, at maðurin, ið sláa skuldi, reiggjaði brádliga við árini, henda løtan var teimum týdningarmikil. Jú hann lá, steindeyður. So grammir vóru teir, at teir lupu allir í senn út í annað borðið, tí teir vistu, at kópur lættliga søkkur. Teir fingu fatur í hann og høvdu hann alt í einum upp á flakan.
Ongan knív høvdu teir, og einki høvdu teir at kóka ella steikja við. Men tostin segði teimum, hvat teir skuldu gera. ”Drekkið nú blóðið,” segði tostin.
Vanir vóru teir at drepa seyð og hval, men teir høvdu, sum sagt, ongan knív. Hvussu skuldu teir fáa hol á hálsin? ”Seymin,” søgdu teir hvør í munnin á øðrum. Við seks tumma seyminum, fingu teir hol á ta stóru hálspulsæðrina, so at blóð og lýsi rann úr, og teir drukku. Tað, sum eftir var, lótu teir upp í lokið á raketttanganum og goymdu tað til seinni.
Hesin drykkurin gagnaðist teimum væl, átti kanska lívið í teimum. Teir vóru jú móðir og troyttir, tí at teir høvdu ikki leskað vátt ella turt í 54 tímar. Nú teir høvdu drukkið, ernaðust teir aftur og kundu halda á at rógva. Allan dagin varð róð, og teir nærkaðust landi. Nú hugsa teir um at senda upp neyðrakettir, tá ið myrkt var vorðið – men áðrenn tað var hálvaskýmt, varð aftur tjúkt í toku, so at einki gjørdist við rakettunum.
Róð var alla náttina, sum var ilslig við loti av landnyðringi og køldum sirmi. Teir skiftust um at rógva; hvørjar 10 minuttir sótu teir fyri einki, og róðu teir hvør í 20 minuttir.
Fríggjadagur 22. august. Í sólarrenningini lýsti í, og tá vóru teir suður úr Papoyggj á vanligari útróðrarleið við opnum bátum. Bátarnir í Djúpavági høvdu róð út í tí vælsignaða veðrinum við tjúkkari toku úr fjarðarmunnanum og langt út til havs. Viðhvørt reiv hann í, og havið lá silvurblankt í tí brennandi sólskininum. Teir á flakanum sóu eisini ein maskinbát seta línu, og teir róptu, men eingin hoyrdi rópini. Teir veittraðu, men eingin rakti við teir, og so kom tokan og fjaldi teir aftur.
Nú royndu teir at rógva til kíkin hjá bátinum, og tá ið teir høvdu róð um ein tíma, kom glotti í tokuna. Tá sóu teir beint undan sólini ein bát sita við snøri, ógvuliga nær. Aftur at rópa og veittra, einki batti. So læt Petur seg úr troyggjuni og veittraði við henni. Nú veittraði ein av bátsmonnunum aftirímóti, teir sóu, at hann skar línuna og setti flot á endan.
Báturin æt Høfrungur. Teir tríggir menninir, sum róðu við línu, vóru: Sigurður Ívarsson, formaður, Jón frá Hrjóðri, báðir úr Djúpavági, og Albert Stephansson frá Krossi í Berufjarðarstrond.
Jón hevur greitt frá í Reykjavíkar útvarpi:
Tá ið teir høvdu eina línu eftir at draga, reiv hann brádliga í, og ein geil varð út eftir fjørðinum til havs, og sólin fór at skína inn á vágin. Við eitt nú rópar Albert: ”Hvat er tað, sum eg síggi har úti?” Hinir báðir hugdu nú eisini tann vegin og sóu, at okkurt livdi har í sólarljósinum. Tá sigur formaðurin: ”Kappið línuna og knýtið boyu á endan. Vit fara at vita, hvat hatta er.” Albert og Jón gjørdu skjótt av, og Sigurður sett ferð á motorin og helt út eftir. Tá ið teir nærkaðust, sóu teir, hvat tað var. Tríggir mans á einum flaka. Tá ið teir eru einar 200 m frá flakanum, tjúkti av aftur, men Sigurður hevði havt eygað við kumpassini, og teir komu beint á flakan.
Jón sigur, at hann kann ongantíð gloyma ta gleði, sum teir kendu í hesi løtu, og heldur ikki, hvussu gleðin lýsti úr eygunum á hesum trimum monnunum. Vit høvdu ikki meir enn lagt at flakanum, tá leyp skiparin inn í bátin og tók um hálsin á Sigurði og kysti hann, og tað sama gjørdi hann við okkum. Greiðir Jón frá. Síðan komu hinir báðir inn í bátin og tóku um hálsin og kystu okkum allar. Hetta sýnir okkum, hvussu glaðir og takksamir teir vóru fyri, at teir vóru bjargaðir. Tað fyrsta, sum føroyingarnir spurdu eftir, var drekka og onkrum at eta. Tað var tungt hjá okkum at svara, at vit høvdu gloymt matin og drekkað heima. Hetta nívdi teir. Áðrenn lagt varð frá flakanum, tóku teir deyða kópin inn í bátin. Hann átti lívið í teimum, tað vistu teir, teir vildu ikki, at hann skuldi reka fyri vág og vind.
Teir fóru at taka tað, sum eftir var av línuni upp, og tá ið línan var komin í bátin, helt Høfrungur inn eftir Djúpavági á Berufjørðinum til lands. Tá ið teir komu inn ímóti Svartaskeri, beint uttan fyri vágin, klárnaði, og sólin kom fram aftur. Tað var ein fragd at sigla inn á vágin við tí farmi, sum var innanborða.
Men teir, sum heima vóru, hildu, at óvanliga tíðliga var Høfrungur aftur av útróðri. Okkurt mundi vera áfatt. Teir vóru tríggir mans, tá ið teir fóru, nú teir komu aftur, eru teir seks.
Menn skundaðu sær út á brúnna, har sum Hørfrungur plagdi at leggja at. Men óttin skifti til gleði, tá ið tað sást, hvør í bátinum var. Kvinnur og menn tóku sera væl ímóti øllum teimum seks. Teir tveir føroyingarnir gistu hjá bátsformanninum, og tann triði gisti hjá læknanum.
Tað, teir mest tráaðu eftir, var at fáa okkurt at drekka, teir fingu fyrst heita mjólk; teir máttu hava hógv. Teir fingu alt gott at eta og góða song at liggja í.
Eftir at hava sitið kaldir og vátir á flakanum í 78 tímar, og 84 tímar vóru lidnir, síðan skipið fórst, vóru teir tó so frægir, at tveir teirra gingu leysir til hús, hin triði gekk eisini sjálvur, men var leiddur. Ikki fingu teir krím ella lungnabruna, men beinini vóru vánalig av vætu og kulda, so at teir fingu ræðuliga pínu í beinini. Alfred slapp skjótt heim til Føroya, hinir báðir fóru á sjúkrahús í Seyðisfirði og seinni á sjúkrahúsið í Havn.
Fyri nøkrum árum síðan var íslendski forsetin, Ólafur Ragnar Grímsson, í Føroyum. Hann kom her í kirkjuna. Greitt varð honum frá um kirkjuna og rúnasteinin, eisini varð sagt honum, hvussu menninir av Sólarrisvórðu bjargaðir av flakanum. Hann lurtaði ógvuliga áhugaður. Og hann frøddist um, at íslendskir útróðrarmenn bjargaðu skipsmonnum úr brøðratjóðini Føroyum. Aftaná varð farið út at hyggja at minnissteininum.
Teir ið bjargaðir vóru:
Petur á Steig, sum var 32 ár. Hann sigldi nógv eftir hesa hending. Førdi fleiri skip, og var við at keypa skip. Giftur Edith, áttu 3 dreingir, tá ið vanlukkan hendi. Tey fingu 3 børn seinni. Petur doyði í 1975, 67 ára gamal.
Dávur Magnussen var 41 ár. Tá ið hann kom fyri seg aftur, fór hann til Íslands at smíða, annars smíðaði hann nógv her heima. Dávur var ógiftur, hann doyði í 1982, 83 ára gamal.
Alfred Jacobsen var 24 ár. Eftir kríggið fór hann aftur at sigla, og hann sigldi í nógv ár við ymsum skipum, Eftir tað arbeiddi hann á landi. Giftur við Solveig. Tey áttu 2 børn, tá ið vanlukkan hendi. Seinni fingu tey 3 børn afturat. Alfred doyði í 1985, 78 ára gamal.
Teir, ið sjólótust, vóru:
Jóhan Johansen, Jóhan á Mýrini, 57 ára gamal. Jóhan tók skiparaprógv í 1907. Hann sigldi alla sína tíð. Hann førdi fleiri skip og var eisini bestimaður. Hann var giftur við Sunnevu. Tey áttu 6 vaksnar døtur.
Hans Simonsen, Hans hjá Símuni, 44 ára gamal. Hans var fiskimaður alla sína tíð. Hann var við fleiri skipum, róði eisini út heima. Giftur við Mariu, tey áttu 8 børn, 6 vóru undir konfirmeringsaldur.
John Petersen, hjá Óla Jákup á Steig, 27 ár. Fór ungur til skips, nýliga lærdur til stýrimann. Ógiftur.
Gudmund Gudmundsen, hjá Hálvdani, 27 ár. Tá ið hann hevði fingið prestsins hond á høvdið, fór hann til skips, sigldi nógv sum maskinmeistari. Ógiftur.
Poul Andrias Joensen Durhuus, Pól í Garðastovu úr Vestmanna, 60 ár. Hann var sjómaður alla sína tíð, sigldi nógv sum maskinmeistari. Giftur við Turid Vinther. Tey áttu 7 vaksin børn.
Í 1943 ella 44 varð minnissteinur reistur uttan fyri kirkjuna. Juul Andreasen á Velbastað høgdi steinin. Á steininum er mynd av Sólarris. Undir myndini stendur: Til minningar um teir, sum krígsfórust við sk. Sólarris 18. august 1941, so eru nøvnini á monnunum. Niðast stendur:
Trúgvir til endan
tit vóru tað
hvílið í friði
til Harrans dag.
Heini F. Petersen


text:
Leingi, ja so leingi eg kann minnast, har Carrie og Mr. Big áttu mína tíð frammanfyri sjónvarpinum, havi eg droymt um at shoppa í Bloomingdales – og so hendi tað, dagurin var komin og Bloomingdales skuldi upplivast. Eg fann mína innaru Carrie fram, og kuffertið bleiv endavent, stílurin skuldi jú pussast av, skuldi tað verða tær reyðu ella tær svørtu stilettirnar?? Aftaná eg hevði gingið catwalk frammanfyri manninum um, hvørjar tað skuldu vera, mátti eg staðfesta, at hitin og føturnar kravdu sítt, so stilettirnar blivu sendar aftur í kuffertið og Nike feel free (halló, eitt sindur yvirdrivið ha? feel free??) blivu hálaðar fram og settar á føturnar, so nemt og bekvemt bleiv tað til ístaðin – má siga, at tað var ikki gamalt, tá var tað, at man mátti “lide for skønheden.”
Hurðarnar til Bloomingdales fóru upp, og so var man har – in the promised land – tað glitraði og luktaði og allir sansir vóru tiknir í brúk, men tað gekk ikki leingi, so byrjaði eg at fáa kensluna av, at eg var við solkysten í Spania, so áloypandi vóru sølufólkini – munurin var tó, at við solkysten kostar tað mesta kr. 123,50 og her kr. 3023,50 og uppeftir. Aftaná 23 ymiskir luktir av parfumu vóru pístaðir á meg, og maðurin hevði keypt eina schweiziska húðseriu frá einari aggressivari ukrainskari seljarakonu, sum segði, at hann hevði very dry skin og ikki kundi liva hetta fyriuttan, stóðu vit við rullitrappuna – haldi, eg hevði mist eitt sindur mótið, men tá helt maðurin fyri – nei túw, nú hava vit travaljað gøtu upp og niður fyri at koma her, nú er ikki at geva upp – so næsta etaga bleiv inntikin, heldur frægari við aggressivu seljarunum, og fyri hvørja etagu, vit komu upp (tað bleiv dýrari og dyrari) fall meiri friður yvir. Tá vit stóðu á topfloor, har alt andaði frið og lekkurheit, skilti eg hatta við the promised land, tí har kundi man gott flutt inn. Ímillum Armani, Gucci og Prada stóðu vit og hugdu í eyguni á hvørjum øðrum og byrjaðu at flenna eftir tí komiska við, at eg stóð har við einum 15.000 kr. Armanikjóla í hondini og eingin spurdi eftir American Express, men á groundfloor bleiv man nærmast álopin fyri at selja eina parfumu fyri ein tjúgundapart – kanska var tað, tí tey beinanvegin spottaðu, at vit nokk ikki vóru seriøsir keyparar, men eg hugsi, at um eg bleiv spurd "how would you like to pay?" so hevði eg møguliga verið í tí øtiligu støðu at staðið á 3rd Avenue við einum brennandi innihaldi í ikoniska Bloomingdales posanum og einum reyðgløðandi visakortið. So glað var eg tá eg stóð á gøtuni aftur uttan famøsa kjólan og visakortinum inntakt… og tó kanska næstu ferð so verður tað...


text:
Eingi mørk – men eitt felags mál í tónleikinum.
Sunday, May 18, 2014
Crossover í Norðurlandahúsinum í dag
Eingi mørk – men eitt felags mál í tónleikinum.
Ungu tónleikaspírarnir, ið eru næmingar á Musikkskúla Miðnámi á musikkskúlanum í Tórshavn, lata seg ikki tøla av landamørkum, stílum, tíð og stað. Hesi ungu, ið flestøll longu hava traðkað teirra fyrstu fet í ymsu orkestrunum, bæði rútmisk og klassisk, og hava vunnið tónleikaumhvørvinum í Føroyum miklan heiður í kappingum, hava nú aftur sett sær fyri, at spreingja tónleikamørk og hava tey púra órædd givið seg í holt við gamla tangomannin, Astor Piazzolla.Suðuramerikanski meistarin Astor Piazzolla, ið verður mettur at vera faðirin og stóri spírin til ta nýggju tangoina, kemur nú í andglettin á konsert sunnudagin 18. mai kl. 16.00 í Norðurlandahúsinum í vælfagnaðu røðini ”Tónleikarar á veg”. Henda konsertrøðin er skipað soleiðis, at 3 konserttiltøk eru á hvørjum ári. Tvær konsertir eru fyri ávikavíst tí klassisku og rútmisku deildina, meðan hin triðja er ein sokallað Crossover-konsert. Í hugtakinum Crossover liggur andin, at blanda øll sløg av tónleiki – alt framført av næmingunum, ið leggja líka í mørkini, ið vit vanliga seta upp fyri tónleikin. Eitt mark, ið høvuðspersónurin Astor Piazzolla so sanniliga var við til at spreingja. Ja, somikið, at burtur úr hansara virki kom hin sokallaða Tango Nuovo. Í hesum tónleiki, ið hevur sín uppruna í Argentina, blandar Piazzolla jazz, bossa nova, klassiskan og sjálvandi suðuramerikanska tónleik við sínum afrikonska uppruna, og burturúr hesum, kemur so ein tónleikagrein, ið nærum hvílir á einum og sama persóni. Nevniliga Astor Piazzolla.
Á konsertini í dag verða framførd alskyns verk fyri í alt 21 ungar tónleikarar. Skráin er fjølbroytt, ein ungur klaverolistur spælir, tveir tónleikarar spæla, ymsar smærri samansetingar og so verk, har øll 21 ungfólkini leggja alla sína ungu orku í at skapa nakað saman. Tað eru samskiparnir á Musikkskúla Miðnámi Kim Kristensen og Ólavur Jakobsen, ið standa fyri venjingunum og hava lagt tónleikin tilrættis, men góðir útsetarar m.a. Herluf Lützen og Atli K. Petersen hava eisini síni ískoyti við. Um tú veruliga vil uppliva órædda nýskapan, so kom niðan í Norðurlandahúsið í dag 18. mai kl. 16.00 og lýð á. Tey ungu fara sjálvi at leiða okkum gjøgnum tónleikin hjá Astor Piazzolla. Einki hóvástak, eingir vinningar, eingin tráan eftir 5 minuttum av ”fame”, bert framúr framførslur av komandi ættarliðnum av tónleikarum.
Posted by Listin at 11:38 AM


text:
Lógtingslóg um javnstøðu
LØGTINGSLÓG NR. 52 FRÁ 3. MAJ 1994 UM JAVNSTØÐU MILLUM KVINNUR OG MENN / OM LIGESTILLING MELLEM KVINDER OG MÆND.
Løgtingslóg nr. 52 frá 03.05.1994
- 1. partur Endamál
- 2. partur Meginreglan
- 3. partur Foreldrafrávera
- 4. partur Frálærutilfar
- 5. partur Nevndir og ráð
- 6. partur Javnstøðunevndin
- 7. partur Revsing og rættarviðgerð
§ 1. Henda lóg hevur til endamáls at beina burtur allan mismun vegna kyn.
Stk. 2. Tað stríðir kortini ikki móti hesi lóg, at tryggjað verður øðrum kyninum serlig rættindi, tá ið hesi ætlast at náa endamáli lógarinnar.
Stk. 3. Veitast skal kvinnum og monnum eins møguleikar til útbúgving, arbeiði, yrkisliga og mentanarliga menning.
2. partur
Meginreglan
§ 2. Ikki er loyvt - hvørki beinleiðis ella óbeinleiðis - at gera mismun á fólki vegna kyni.
Starvsseting o.a.
§ 3. Tað er ikki loyvt arbeiðsgevara at gera mismun á løntakara vegna kyn. Hesin mismunur er b annaður í sambandi t.d. starvsseting, uppsøgn, starvsmeting, lønarflokkin, starvsflyting, starvsuppflyting, farloyvi, arbeiðsumstøður og framíhjárættindi.
Stk. 2. Ikki er loyvt arbeiðsgevara at lýsa eftir fólki til arbeiðis, har tað á nakran hátt bendir á, at annað kynið hevur fyrimun, uttan so at starvið er treytaleyst kynsbundið. Heldur ikki er loyvt útbúgvingarstovnum at søkja eftir næmingum, har annað kynið hevur fyrimun. Í heilt serligum føri kann javnstøðunevndin geva undantaksloyvi.
Stk. 3. Verður løntakari uppsagdur ella á annan hátt fyri vanbýti, tí hann hevur gjørt rættindi galdandi sambært 1. stk., kann verða veitt honum ein samsýning, sum í mesta lagi svarar til løn í 20 vikur. Samsýningin verður at áseta eftir starvsaldri og umstøðunum annars.
Eins løn
§ 4. Arbeiðsgevari skal veita kvinnum og monnum eins løn og ágóða annars fyri sama arbeiði. Hetta er eisini galdandi fyri arbeiði, ið verður mett at hava sama virði.
Stk. 2. Løntakari, ið ikki fær eins løn og/ella ágóða sambært 1. stk., skal hava útgoldið munin og/ella veitast sama ágóða.
Stk. 3. Verður løntakari uppsagdur ella á annan hátt fyri vanbýti, tí hesin hevur kravt lønarmunin ella aðrar ágóðar sambært 1. stk., skal arbeiðsgevarin rinda honum eina samsýning, sum í mesta lagi svarar til løn í 20 vikur. Samsýningin verður annars at áseta eftir starvsaldri og umstøðunum annars.
Eins yrkis- og menningarmøguleikar
§ 5. Arbeiðsgevari, sum hevur bæði kvinnur og menn í arbeiði, skal geva teimum eins møguleikar til t.d. útbúgving, eykaútbúgving, umskúling, at fara á skeið ella á ein og hvønn hátt at luttaka í virksemi, ið gevur løntakarum økt starvsføri.
Stk. 2. Verður løntakari uppsagdur ella á annan hátt fyri vanbýti, tí hann hevur kravt rættindi sambært 1. stk., skal arbeiðsgevarin lata eina samsýning eftir somu reglum sum í § 4, 3. stk.
3. partur
Foreldrafrávera
§ 6. Løntakarar hava rætt til at verða burtur úr arbeiði í sambandi við viðgongu, barnsburð og eftir barnsburð sambært galdandi lóg og/ella sáttmála millum avvarðandi yrkisfelag/persón og arbeiðsgevara.
Stk. 2. Somu reglur eru galdandi í sambandi við ættleiðing.
Stk. 3. Løntakari, ið nýtt hevur rættindi sambært 1. og 2. stk., kann ikki skerjast í lønar- ella eftirlønaraldri.
Stk. 4. Verður løntakari uppsagdur ella fyri vanbýti ímóti reglunum í 1. og 2. stk., skal arbeiðsgevarin rinda eina samsýning, sum í mesta lagi svarar til løn í 50 vikur, ið verður at áseta alt eftir starvsaldri og umstøðunum annars.
Stk. 5. Verður løntakari uppsagdur ella á annan hátt fyri vanbýti í viðgongutíðini, undir barnsburði, eftir barnsburð ella ættleiðing, áliggur tað arbeiðsgevaranum at prógva, at uppsøgnin ikki var grundað á hesi viðurskifti.
4. partur
Frálærutilfar
§ 7. Frálærutilfar til undirvísing og uppaling barna skal samsvara javnstøðuhugsjónini í hesi lóg.
Stk. 2. Øll lestrar- og starvsfrálæra skal leggjast soleiðis til rættis, at bæði kynini hava eins góðan møguleika at velja millum tey tilboð, undirvísingarstovnurin veitir.
5. partur
Nevndir og ráð
§ 8. Allar almennar nevndir, ráð, umboð og líknandi, sum fyrisitingarvaldið útnevnir, skulu verða sett saman soleiðis, at umleið eins nógvir limir av báðum kynum eru umboðaðir. Sama er galdandi fyri tær nevndir, ráð, umboð og líknandi, sum løgtingið og bý- og bygdaráðini útnevna, tá ið tey, ið útnevnast skulu, ikki nýtast at vera løgtings- ella bý/bygdaráðslimir.
Stk. 2. Tá ið serligar grundir eru fyri tí, kann javnstøðunevndin geva undantaksloyvi í hvørjum einstøkum føri ella fyri eina yrkisgrein sær.
6. partur
Javnstøðunevndin
§ 9. Javnstøðunevndin virkar undir Føroya Landsstýri. Umframt tær uppgávur, nevndar eru í hesi lóg, er virksemi nevndarinnar hetta:
§ 10. Javnstøðunevndin hevur 5 limir, sum eftir tilmæli frá niðanfyri nevndu feløgum og stovnum verða tilnevndir av landsstýrinum: 1 umboðandi løntakarar, 1 umboðandi arbeiðsgevarar, 1 umboðandi Kvinnufelagssamskipan Føroya, 1 umboðandi skúla-, heilsu og almannaverkið og 1 umboðandi Føroya Landsstýri. Umboð landsstýrisins er formaður.
Stk. 2. Tiltaksumboð verða vald á sama hátt sum umboð eftir 1. stk.
Stk. 3. Javnstøðunevndin verður vald beint eftir løgtingsval fyri valskeiðið, løgtingið situr. Umboð kunnu veljast aftur.
Stk. 4. Javnstøðunevndin kann útvega sær fyrisitingarliga hjálp at greiða tær uppgávur, lógin áleggur henni.
§ 11. Fólk, sum halda seg hava verið fyri mismuni vegna kyn, kunnu kæra til javnstøðunevndina.
Stk. 2. Fær javnstøðunevndin grund at halda, at mismunur vegna kyn fer fram, kann nevndin taka málið upp.
Stk. 3. Um mál viðvíkjandi almennum myndugleikum og stovnum verður lagt fyri javnstøðunevndina, ella nevndin sjálv tekur málið upp, hevur myndugleikin ella stovnurin skyldu til at veita allar neyðugar upplýsingar.
Stk. 4. Yrkisfeløg og privatir arbeiðsgevarar hava eins og í 3. stk. skyldu at lata javnstøðunevndini allar upplýsingar, sum javnstøðunevndin metir neyðugar til tess at upplýsa málið.
Stk. 5. Heldur javnstøðunevndin, at ein almennur stovnur, einstaklingar, felag, virki ella líknandi hevur brotið hesa lóg, skal nevndin innan 14 dagar, eftir at málið er liðugt viðgjørt av nevndini, senda áheitan til avvarðandi um at fáa lógarbrotið rættað innan 2 vikur.
Stk. 6. Landsstýrið ásetir nærri reglur um málsviðgerð.
7. partur
Revsing og rættarviðgerð
§ 12. Um javnstøðunevndin heldur, at farið er fram á ein hátt, sum er í stríð við lógina, og áheitan sambært § 11, 5. stk., ikki hevur nøktandi bata við sær, kann javnstøðunevndin
§ 13. Allir sáttmálar, sum geva løntakarum verri sømdir ella rættindi, enn henda lóg gevur, eru í fullum líki ella lutvíst ógildugir.
§ 14. Brot á § 3, § 4, § 5, § 6, § 8, § 11, og § 13 í hesi lóg verða revsað við sekt, eisini um hetta verður kravt í sambandi við borgarligari rættarsókn.
Stk. 2. Er lógarbrotið fram av partafelag, lutafelag, stovni, stati, landi, kommunu ella líknandi, kann sektarábyrgdin áleggjast felagnum e.ø. sjálvum.
§ 15. Henda lóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.


text:
Ein lekkur Chili con Carne
Tilfar
1000 g hakkað oksakjøt
3 stór fet av hvítleyk
4 stórir leykir
1 dós hakkað tomatir
1 lítil dós tomatpuré/tomatpasta
1 dós baked beans
1 dós kidney beans
3-4 spsk reyð jalapenos (úr glas frá Santa Maria)
2 spsk brúnt farin
2-3 tsk salt
1 tsk chil
40 minuttir at gera
Uppskriftin er til 4-6 persónar
Mannagongd
(Notur: Hetta er ein stór portión, nokk til fleiri fólk. Eg brúki jalapenos úr glas, tí tær eru ikki eins sterkar og so eru tey longu bloyttar og skulu ikki gjøgnumkókast í eins langa tíð í rættinum sum ein fesk jalapenos skal. Tað kostar eitt sindur at k


text:
Verkætlan
Frá hósdegnum 28. septembur til fríggjadagin 6. oktobur hava allir 9. flokkarnir verkætlanararbeiði.
Høvuðsevni til verkætlanina er "Samfelagsviðurskifti". Undir hesum evni skal hvør verkætlan hava eitt undirevni, sum verkætlanin í høvuðsheitum snýr seg um.
Til ber antin at arbeiða einsamøll/einasamllur ella í bólkum. Í mesta lagi tríggir næmingar kunnu vera í einum bólki.
Kravda síðutalið fyri hvørja verkætlan er hetta (síður bert við teksti og uttan myndir):
1 næmingur: 6 síður
2 næmingar: 8-10 síður
3 næmingar: 12 síður
Her eru nøkur hugskot til undirevni:
Høvuðsevni: Samfelagsviðurskifti
- Hvussu ávirka sosialu miðlarnir samskiftið millum menniskju?
- Hvussu kunnu liðítróttir ávirka sosialu førleikar okkara?
- Hvussu er tolsemi við LGBT-rørsluni kring heimin (herundir eisini í Føroyum)?
- Heimsfevnandi borgaraskapur: fyrimunir og vansar
- Hvussu kunnu vit handfara sosiala angist?
- Hvussu kunnu vit rættin til privatív hjá tí einstaka á Facebook og øðrum sosialum miðlum?
- Hvussu steðga vit happing í skúlunum? (
- Verður nakar mismunur merktur mótvegis tilflytarum í Klaksvík/Føroyum? Og hvussu er hetta samanborið við mismun móti tilflytarum aðrastaðnis í heiminum (t.d. Danmark)
- Hvørjir fólkabólkar skapaðu Føroyar
- Hvørjar eru vanligu ímyndirnar av kynum á arbeiðsplássinum?


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Nú verður fyrsta skotið latið av
Tað verður ikki sum tað plagdi at vera elsta fólkið í bygdini, sum trýstir á knøttin, men Henrik Old, landsstýrismaður í samferðslumálum, sum skjýtur fyrsta skotið.
Aksel V. Johannesen, løgmaður, Artur Johansen, borgarstjóri í Sjóvar kommunu og Teitur Samuelsen, stjóri í P/f Eystur- og Sandoyartunlum, halda røður.
Partafelagið vil fegið hava nógv fólk til hátíðarhaldið, tí Ternan siglir av Havnini inn á Strendur og aftur til Havnar eftir hátíðarhaldið.
Túrurin er ókeypis. Á vegnum verður lagt at í Nólsoy. Bussur koyrir frá Ternuni til tunnilsmunnan, og frá tunnilsmunnanum til bygdarhúsið á Strondum og aftur til Ternuna.


text:
Eitt viðgitið ævintýrsavn verður á føroyskum nevnt "Túsund nætur og ein" ella "Túsund og ein nátt". Vit geva gætur, at í seinna førinum stendur 'nátt' í eintali, tó at tær eru fleiri enn túsund til samans. Hetta rímiliga, tí at í fullu orðingini "Túsund nætur og ein nátt" er fleirtalsorðið 'nætur' burturúrlagt. Tað eitur sostatt ikki "túsund og ein nætur".
Sama lagið skuldi verið, tá ið vit telja: ein og tjúgu dreingir, men tjúgu og ein drongur; tveir og ein hálvur fjórðingur. Somuleiðis eitur tað ikki "Hálvur triði fjórðingar eru" men "Hálvur triði fjórðingur er (eftir til lands)".


text:
Agnar Frederiksen
09.02.2018 - 16:45
Ítróttur > Ítróttur > Hondbóltur
22-ára gamli vestmenningurin, Áki Egilsnes, fór til Íslands í summar at spæla við KA á Akureyri. Bakspælarin hevur gjørt tað væl í Íslandi, og nú hava partarnir longt samstarvið.
KA og Áki hevur skrivað undir eina avtalu, sum bindur partarnar í tvey ár afturat. Áki fegnast um møguleikan at spæla við felagnum; hann sigur soleiðis í viðmerking við heimasíðuna jn.fo:
- Mær dámar væl í Íslandi og á Akureyri. Eg eri eisini komin øðiliga væl inná liðið og havi fingið fulla spælitíð. Eg haldi at eg kann menna meg nógv her í Íslandi, og er hetta ein góð byrjan hjá mær um eg skal koma longri sum hondbóltsspælari.
KA liggur í løtuni á 2.plássið í næstbestu íslendsku deildini, og harvið væl fyri til uppflyting.


text:
Fyrstu játtanirnar latnar úr Sjúkrakassagrunninum
Í vár fekk Granskingarráðið ábyrgdina av at fyrisita fæið úr Sjúkrakassagrunninum. Ein partur av hesum fænum, 4 mió. kr. er oyramerktur til upplýsandi og mennandi tiltøk umframt kanningarverkætlanir á heilsuøkinum.
Síðani í summar eru fleiri umsóknir komnar til ymisk tiltak og nógv fleiri fyrispurningar um møguleikar fyri stuðli.
Higartil eru tríggjar umsóknir játtaðar.
Sinnisbati hevur fingið játtað kr. 52.900 til almenn kunningarátøk 2014/2015 um sálarheilsufyribrigdi. Talan er um fyrilestrarrøð við umleið einum tiltaki um mánaðin frá oktober 2014 til og við mai 2015.
Fysioterapifelagið hevur fingið játtað kr. 14.000 til fyriskipan av skeiði um endurvenjing av yvirekstremitetum (hond/arm/akslar) eftir heilatøpp/-bløðing
Landsfelag Pensjónista hevur fingið játtað kr. 53.750 til ráðstevnu við heitinum: "Norðurlendska vælferðarsamfelagið og tey eldru í samfelagnum”. Ráðstevna verður 15. november kl. 10-15. Tilmelding í seinasta lagi 7. november.
Tey, sum kunnu søkja stuðul, eru føroysk áhugafeløg, ið umboða fólk, sum bera brek og feløg innan eldraøkið, sjúklingafeløg og fakfeløg. Tey kunnu søkja um stuðul til upplýsandi og mennandi tiltøk, sum kunnu menna heilsuøkið í Føroyum. Harafturat kunnu tey søkja um stuðul til kanningarverkætlanir. Les meira um hvat stuðul kann søkjast til og hvussu farast kann fram her
Játtaðar umsóknir verða skrásettar á heimasíðuni, so hvørt játtanarskriv er sent umsøkjarunum. Sí her


text:
Uppskot um náttúruverndarlóg og skráseting av lívfrøðiligum margfeldni
Uppskot til samtyktar
Løgtingið heitir á landsstýrið um sum skjótast at leggja fram uppskot til náttúruverndarlóggávu
og leggja fyri Løgtingið neyðuga lóggávu, sum tryggar, at arbeiðið at
skráseta lívfrøðiliga margfeldni verður fullført.
Viðmerkingar
Tað er alneyðugt at fáa greiðari og betri skipan av náttúruvernd í Føroyum. Í nógv ár
hevur nýggj náttúruverdarlóg verið ávegis. Fleiri landsstýrisfólk hava havt møguleikan
at leggja lógina fram, men enn er hon ikki komin í Løgtingið.
Komið er at teimum mørkum, at Løgtingið við greiðari talu má staðfesta, hvørt vilji er
til at fáa eina føroyska náttúruverdarlóg. Eina lóg hvørs endamál er at verja náttúruna,
sum er grundarlagið undir lívi og trivnaði á hesum oyggjum.
Nýggja lógin skal koma í staðin fyri galdandi lóg um náttúrufriðing, sum ikki er
tíðarhóskandi. Longu í 2001 kom ein serfrøðingabólkur, ið varð settur av Føroya
landsstýri, við hesi niðurstøðu um náttúrufriðingarlógina og Yvirfriðingarnevndina:
"Náttúrufriðingarlógin nøktar als ikki tann tørv, sum er á náttúrufyrisiting í dag. […]
Nevndirnar fáa einki gjørt við ikki-dálkandi langtíðarvirkandi broytingar, sum t.d.
landslagbroytingar, vatnorkubyrgingar og ikki sjónligar broytingar, sum t.d. oyðing av
vøtnum."
Landsstýriskvinnan, sum nú situr, hevur eisini sagt, at hon fer at koma við náttúruverndarlógini.
Men hóast eitt lógaruppskot liggur klárt, kom lógin ikki í tingið í farnu
tingsetu, og er heldur ikki komin nú, evstamark er fyri at leggja lógaruppskot fram
hesa tingsetuna. Hetta hóast løgmaður gav Løgtinginum ein løglista á ólavsøku, har
tað stóð, at náttúruverndarlógin fór at verða borin Løgtinginum í oktober 2009. Hetta
kann einans tulkast sum, at náttúruverndarlógin verður niðurraðfest í landsstýrinum.
Árið fyri lívfrøðiligum margfeldni
Árið 2010 er lívfrøðiligt margfeldisár. Longu í 1993 samtykti Løgtingið ST-sáttmálan
um lívføðiligt margfeldni, sum er sera víðfevndur. Ein av mongu ásetingunum í
sáttmálanum er 2010-málið um at støðga afturgongdini av lívfrøðiligum margfeldni.
Í 2004 settu altjóða náttúruverndarfelagsskapurin IUCN og ES-nevndin “Countdown
2010”-tiltakið í verk fyri at stuðla undir arbeiðið at varðveita lívfrøðiliga margfeldni.
Lond kring allan heim eru við í “Countdown 2010”. Føroyar hava ikki skrivað undir
hesa yvirlýsing, men Løgtingið hevur kortini sera greitt staðfest, at lívfrøðiliga
margfeldið í Føroyum skal tryggast. Tað gjørdi Løgtingið enn einaferð, tá tað við
stórum meiriluta í 2006 samtykti, at: “Løgtingið heitir á landsstýrið um at taka stig til
at fylgja sáttmálanum um lívfrøðiligt margfeldni og lýsa margfelda lívið í føroysku
náttúruni.”
Í 2004 skrivar Innlendismálaráðið saman við øðrum Norðurlondum “Miljøhandlingsplan
2005-2008”. Har stendur: “Det nordiske samarbejde skal indrettes på en sådan
måde, at den negative udvikling, når det gælder tab af arter og bestande inklusive
deres levesteder, stoppes med det formål, at tabet af biologisk mangfoldighed standses
senest i 2010” og “Arbejdet med at standse tabet af biologisk mangfoldighed senest i
år 2010 vil have høj prioritet”.
Náttúrugrípasavnið hevur áður havt játtan til at skráseta og kortleggja øll plantu- og
djórasløg í náttúruni í ein dátugrunn, eins og grein 7 í sáttmálanum um lívfrøðiligt
margfeldni ásetir. Umframt at savnið hevur gjørt reyðlistar, sum áseta, hvørji plantuog
fulglasløg í Føroyum eru hótt. Ein long røð av plantu- og fuglasløgum eru komin á
reyðlistan.
Staðfest er millum annað, at reyð várhagasólja, leggstutt fransagras og lyngjavni eru
útdeyð í Føroyum, at hiplingur og skógspurvur, hvítravnur og havørn eru horvin,
men at bládúgvan í Føroyum verður roknað sum rein (ikki kynblandað) dúgva, og
at 90% av heimsbúfjøldini av Drunnhvíta er í Nolsoy.
Játtanin at halda fram við skrásetingini varð í 2006 steðgað m.a. við grundgevingini,
at nú fór ein náttúruverndarlóg, sum skipaði alt náttúruøkið, at koma.
Skrásetingin av lívfrøðiliga margfelninum er alneyðug, fyri at hava eitt rætt
grundarlag at vísa, hvussu gongdin er, og harvið seta neyðug tiltøk í verk.
Náttúran hótt
Tað gongur sjón fyri søgn, at okkara umhvørvi ikki fær nóg stóran ans. Eitt av okkara
størstu vøtnum, Sandsvatn, er so illa dálkað, og støðan hevur staðið við og versnað í
mong harrans ár. Fleiri aðrastaðni í Føroyum eru størri og minni vøtn og áir, sum eru
illa dálkað. Rotta er komin í Nólsoy og vanlukkuliga avleiðingin av hesum kann verða,
at rottan oyðir sjáldsama drunnhvítastovnin.
Føroyar eru vælsignaðar við einari sera ríkari og fjølbroyttari náttúru. Sum eitt
lutfalsliga ríkt land hava vit góðar fyritreytir fyri at gera tað, sum skal til at verja
náttúruna, so hesin ríki arvur eisini kann verða borin okkara eftirkomarum. Men
komið er at mørkum. Náttúran verður ikki vard av føgrum orðum eina. Og trupult
verður at gera nakað serligt burtur úr 2010 sum altjóða margfeldisár, verða altjóða
bindingar og mongu lyftini ikki framd í verki.
Fígging
Um náttúruverndarlógin verður samtykt nú, men við gildi frá 1. januar 2011 hevur
landsstýrið góðar stundir at fyrireika umsiting av lóggávuni og at fáa hetta raðfest inn
í fíggjarlógina fyri 2011. Arbeiðið at skráseta lívfrøðiliga margfeldni eigur tó at verða
uppafturtikið beinanvegin, og summarhálvan er rætta árstíðin til hetta arbeiðið. Hetta
er eisini ein góður máti at markera árið 2010 sum lívfrøðiligt margfeldisár. Tí verður
eykajáttanaruppskot lagt fram hesum viðvíkjandi.
Á Løgtingið 27. februar 2010
Bjørt Samuelsen
løgtingskvinna


text:
Jólaskipið vitjar Gomul Jól í Heiðunum í kvøld 18/12 kl. 18.00
Vit hava fingið boð frá jolamonnunum umborð á Jólaskipinum, at teir hava sett fartin upp og koma í kvøld kl 18.00, ístaðin fyri leygardagin. Teir gleða seg ótrúliga nógv at síggja øll børnini og vóna at øll hava latið tekning inn til Kunningarstovuna í Runavík, sum Jólamennirnir fara at avdúka vinnarnir av, tá teir koma.
Tekningikappingin er í trimum bólkum: undir skúlaaldri, 7-9 ár og 10-12 ár. Ein vinnari verður kosin í hvørjum aldursbólki og fær vinnarin 250,- í gávukortið frá handilsmiðdeplinum í Runavík.
Jólamenninir fara at syngja saman við børnunum, og nissugenturnar fara at dansa onkran nissudans. Og tey hava sjálvandi okkurt gott við til børnini.


text:
Árni Gregersen, ting.fo 30.12.2016 (13:19)
Veðurforsøgnirnar varnaðust ikki ódnarveðrið
Mong undrast yvir, at veðurstøðirnar ikki boðaðu frá ógvusliga ódnarveðrinum í gjárkvøldið og í nátt.
Vit hava vent okkum til Osmund Justinussen, veðurkønan, sum sigur seg als ikki skilja, at forsøgnirnar ikki boðaðu frá, at veðrið fór at gerast so ringt sum tað bleiv.
Lágtrýstið, sum kom hendanvegin var ikki óvanliga djúpt og dýptist heldur ikki. Men hitin nærkðistt teimum 10 stigunum, meðan luftstreymurin, sum fylgir eftir er kaldur – niður í átta kuldastig, sigur hann.
Hann ger vart við, at tá ið munurin á hita og kulda er so ógvusligur, so fáa vit nógvan vind.
Tað var eisini tað, sum hendi í gjár.
Tí fingu vit ódnarveður, sum lættliga kundu havt vanda við sær, um onkur var farin út við smærri bátum í gjár og bert fyrihelt seg til veðurforsøgnirnar.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Her vilja færri sita
Tað eru fleiri gentur enn dreingir, sum søkja inn á miðnám, genturnar hava 54 prosent av samlaðu umsóknunum. Men tað eru útbúgvingar har dreingirnir eru fleiri, og tá er talan um handverksútbúgvingarnar.
Tað eru góðar tíðir, og tí fara fleiri undir handverksútbúgving, og møguleikarnir fyri at fáa lærupláss økjast eisini. Ein onnur orsøk er ivaleyst, at nógv arbeiði er, og tí velja ungfólk at tjena pengar eitt skfti, áðrenn tey halda fram í skúlanum.
Ein onnur orsøk heldur Mentamálaráðið vera, at tað dregur út við at fáa nýggja skúlabýgningin hjá Glasir lidnan, og tí velja tey ungu at bíða til bygningurin verður liðugur, tað verður hann í 2018.
Talið av ungum, ið søkja inn á miðnám, er minkað síðani í 2015, og í ár eru umsóknirnar færri enn tá, upplýsir Mentamálaráðið.


text:
Bókmentir
Bókmentir er felagsheitið fyri skriva tilfar av ymiskum slag. Vit skilja ímillum tvey høvuðssløg av bókmentum: Fagrar bókmentir og Yrkisbókmentir. Fagrar bókmentir er tað sum á donskum eitur Skønlitteratur, tað er fiktivur skaldskapur, tvs. at rithøvundurin kann sjálvur finna uppá eina søgu ella yrking, hann ella hon nýtist ikki at halds seg til veruleikan. Fagrar bókmentir kunnu býtust upp í:
Yrkisbókmentir er bókmentir sum viðgerða veruligar hendingar, t.d. søgubøkur, siðsøguligar bøkur, lívsævisøgur, endurminningar, bygdasøgur osfr.
Man kann tosa um bókmentir sum eru útkomnar í bók, men sjálvt um t.d. yrking ella stuttsøga ikki er útkomin í bók men bara í til dømis einum tiðindablaði, so er talan álíkavæl um bókmentir. Í Føroyum eru bókmentir ikki so gamlar. Men føroysku kvæðini, sum ikki blivu skrivaði niður fyrr enn einaferð í 1800-árunum eru nógv eldri enn tað, og tað eru bókmentir, sjálvt um tað var munnlig siðvenja fyrstu tíðina. Tað sama er galdandi fyri sagnir og ævintýr bæði úr Føroyum og øðrum londum, at her var talan ofta fyrst um munnliga siðvenju, har fólk fortaldu hvør øðrum søgur ella sungu fyri hvørjum øðrum út frá minninum. Seinni eru hesi fest niður á pappír og givin út í bók. Annars eru skrivaðar bókmentir er gomul siðvenja í eitt nú Grikkalandi. Homer yrkti Ilionskvæði og Kvæði um Oddysseus, sum var Trojanska kríggið. Hildið verður, at kvæðini eru yrkt umleið 12. ella 11. øld fyri Kristi føðing.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Jólatræssølan hjá Kiwanis stuðlar børnum og ungum
mentan06-12-2017 - 17:31 - Jóanis Nielsen
Vælgerandi felagsskapurin, Kiwanis Tórshavn, er farin undir árligu jólatræssøluna aftan fyri Sjónleikarhúsið í Havn. Endamálið er at savna inn pening, sum í høvuðsheitum verður latin góðgerandi átøkum, ið hava við tørvandi børn og ung at gera. Eisini letur Kiwanis javnan stuðul til barnafamiljur, ið onkursvegna eru komnar í fíggjarligar trupulleikar orsakað av sjúku ella øðrum, ið hevur rakt familjuna.
Kiwanis Tórshavn, ið hevur sum endamál at stuðla tørvandi børnum, barnafamiljum og tiltøkum børnum og ungum at frama, er farið undir árligu jólatræssøluna, sum fer fram aftan fyri Sjónleikarhúsið í Havn.
Á hvørjum ári letur Kiwanis Tórshavn peningagávur til vælgerandi endamál. Eitt nú hevur felagsskapurin stuðlað eini spælistovu á Landssjúkahúsinum, Hotel Tórshavn í Keypmannahavn, Sjómansheiminum Ørkini í Reykjavík, Javna, Háskúlanum, Frelsunarherinum, Barnaheiminum og mongum, mongum øðrum góðgerandi endamálum.
Somuleiðis stuðlar Kiwanis javnan einstøkum barnafamiljum, ið onkursvegna hava fingið trupulleikar orsakað av sjúku ella øðrum, ið familjan kann vera rakt av. Umframt jólatræssølu stavar hjálparpeningurin hjá Kiwanis Tórshavn frá lutaseðlasølu á Ólavsøku.
Jólatrøini verða útpakkaði, so til ber síggja tey, áðrenn ein ger av, hvat jólatræ ein ynskir sær. Trøini verða síðani pakkaði inn aftur, so tey eru klár at leggja í bilin ella bera heim við sær.
Upplatingartíðirnar eru mánadag-fríggjadag frá klokkan 15.00 – 20.00 og leygardag frá kl. 14.00 – 20.00.
Tveir aðrir Kiwanis-felagsskapir eru í Føroyum. Tað eru Kiwanis Rósan í Havn, og Kiwanis Eysturoy, sum hevur heimstað í Gøtu. Orðið “kiwanis” stavar úr indianskum máli og merkir “vit byggja.”
Vinarliga
Nevndin í Kiwanis Tórshavn


text:
Rambo hevur í fjórðu akt funnið sær veg til Teilands, har hann er uppilagstur vietnammaður. Har verður hann sendur at fría trúboðarar, ið eru tiknir fangar í Burma, landinum har øll rætttrúgvandi – ikki bara trúboðarar – liva sum í miðøld.
Í donsk-føroysku orðabókini verður hugtakið finnlandisering umrøtt. Tað merkir at gera eitt land politiskt bundið at Sovjetsamveldinum, sum Finnland var. Tað var kalda kríggið, ið gav finnlandiseringini bestu gróðrarlíkindi.
Heimsins besta alfrøði, hin enska Wikipedia, vil vera við at nógv dømi eru um lond, ið lata seg finnlandisera. Til dømis Danmark mótvegis Týsklandi árini 1871 til 1940.
Í bókini Political Censorship in Finnish Libraries vil Kai Ekholm vera við at ikki færri enn 1700 bøkur vórðu beindar burtur av bókasavnshillum í Finnlandi, tá finnlandiseringin var í hæddini.
Finski leikstjórin Renny Harlin, sum nú er stórur í Hollywood, gjørdi í 1986 filmin Born American. Í hesum filmi letur hann tveir ungar amerikanskar studentar, sum eru í Finnlandi, fara um markið til Sovjett. Tær gera hetta í spølni, men marknavørðarnir eru ikki at spæla við og senda studentarnar lúkst í eina miðaldarliga fangalegu.
Finska filmseftirlitið bannaði filminum, tí hann setta eitt grannaland í ringt ljós. Tíðliga í sekstiárunum varð sama bann sett klassikaranum hjá John Frankenheimer The Manchurin Candidate (1962).
Síðani er so mangt hent. Kalda kríggið er av og friður er í Norðurírlandi, har øll hava gloymt hví tey bardust. Men samstundis mistu øll tey, sum í ein mansaldur bygdu sær fíggindamyndir, fótafesti. Undirhaldsvirðið í píning, bumbing og njósningarvirksemi var burtur.
Meðan Guantanamo spøkir í havsbrúnni, ætlar Rambo at gera nakað við hetta álvarsmál. Á fjórða sinni er hann tí aftur farin í hernað móti fíggindanum. Fíggindanum, ið hevur so mong andlit, mótvegis okkum í frælsa heiminum.
Við eini greiðari fjarstøðu er áhugavert at síggja hvussu bílig mannalív og virðisleysir kroppar verða sprongdir í luftina og høgdir í smálutir í hesum filmi, Rambo IV.
Burmesisku bølmennini spæla russiska roulett við livandi fangum, ið teir send út í rísmarkirnar at vaða. Til tað sigur bumm og bleiktrandi løriftið gerst blóðreytt og dryppar burtur í lilla. Spennandi litspæl, lítið tekkiligt innihald og hugmyndafrøðiligt av allari leið
Men Rambo er so ikki raktur av finnlandisering. Tvørturímóti fer hann um øll mørk og lýsir eitt grannaland sum helviti á jørð. Tað er bert Rambo, útilagin amerikanskur vietnamhermaður, ið kann frelsa tey glataðu, sum fallin eru í burmesiska tíðarlumman.
Kann verða, at dagsins Burma er ikki sama hóttan, sum Sovjett var fyri Finnlandi í kalda krígnum. Og kann eisini vera, at Burma hevur lítla samkenslu okkara millum, í frælsa og mentaða heiminum.
Men tað undrar meg, at Rambo hevur lagt reyða pannubandið frá sær. Hetta er vørumerkið hjá Rambo. Í nýggja filminum er pannubandið svart. Harragud, Rambo, í fjør lótu vit okkum øll í reytt. Bara fyri Burma og frælsisstríðnum har.
Tínir dagarnir eru taldir, Rambo. Og tú skuldi fari at lisið um finnlandisering. Saman við danska prestinum Jacob Holdt kundi tú so fari at rudda upp í egnum bakgarði. Tað hevði givið tær atkvøður til forsetavalið. Og okkum ein betri heim við hugabetri undirhaldi. Ímeðan mangur svangur er, so prædikar tú fyri deyvum oyrum. Reload, Rambo!
Birgir Kruse


text:
Tarjei Vesaas
Tarjei Vesaas (føddur 20. august 1897, deyður 15. mars 1970) var ein norskur rithøvundur. Í nærum hálvthundrað ár kom við stuttum millumbili - krígsárini tó undantikin - skaldaverk frá hansara hond, fyrsta í 1923 og seinasta sama árið, hann doyði. Út ímóti 40 verk tilsamans. Vesaas skrivaði mest í óbundnum máli. Meira enn helmingurin av bókunum vóru skaldsøgur. Men tað komu eisini nøkur stuttsøgusøvn og nakrir sjónleikir. Ikki fyrr enn eftir Seinna heimsbardaga fór hann at royna seg í bundnum máli, og eisini her vísti hann sítt hegni. Tað gingu tó eini tíggju ár, áðrenn fólk rættiliga góvu sær far um skaldskapin hjá Tarjei Vesaas. Eisini tað, at hann skrivaði á nýnorskum, avmarkaði norsku lesifjøldina.
Innihaldsyvirlit
Lívsleið[rætta | rætta wikitekst]
Vesaas var føddur á Vesaas-garðinum í Vinje í Telemørkini. Hann stóð til garðin, sum í eini tíggju lið hevði verið í somu ættini. Men hugurin stóð til bókina og at skriva. Og sum skald kom hann at útinna sítt lívsverk. Vesaas búsettist í Midtbø í grannalagnum, har hann vaks upp, við Vinjevatnið. Har búði hann ævi sína saman við konuni, Halldis Moren, ið eisini er skald. Hetta vakra landslagið mitt inni í Norra er í nógvum førum karmur um teir tilburðir, ið fara fram í bókum hansara. Og hesin landsparturin er kendur fyri at hava fostrað nógv listarfólk. Men Vesaas fevnir longur enn at vera heimstaðarskald. Tey evni, hann viðger, eru alment menniskjalig. Sjálvur var hann fámæltur, og longu tíðliga tóktist hann gátuførur. Hann hevði nógv inni við seg sjálvan. Men í skaldskapi sínum talar hann, tó at hann her eisini mangan er gátuførur. Hann skrivar nógv um tvíbýtta menniskjað, ið ber so nógv av bæði góðum og illum í sær. Hann talar t.d. um vind, ið blæsur heitur og myrkur úr teimum ókendu dølunum, ein hevur í sær.
Ritverk[rætta | rætta wikitekst]
Tær báðar skaldsøgurnar "Det store spelet" (1934) og "Kvinnor ropar heim" (1934) eru um lívið á einum bóndagarði. Frá at gera uppreistur vendir tann ungi bóndasonurin aftur til garðin og finnur samanhangin í luti sínum í tilveruni. Sama árið, Norra var hersett, kom "Kimen". Hon er um eitt friðarligt oyggjarsamfelag, sum sansaleys øði kemur í, tí manndráp er framt. Tað er krígsøldina, Vesaas hugsar um: "Det ukjende dyret stakk trynet inn på livet av mennesket". Og tá fólk hava summað seg, mugu tey spyrja seg sjálvi, hvørji tey eru, og viðganga, at tey vistu ikki, at tey vóru soleiðis. Tá bardagaárini vóru av, var hann til reiðar við "Huset i mørkret", ein symbolsk bók um hesi myrku árini í norsku søguni. Undrunarvert er, at Vesaas so stutt aftaná er førur fyri so ræðiligan hátt at lýsa menniskjuni, tí fólk vóru á gosi um framdar misgerðir.
Tær bøkur, ið koma eftir kríggið, eru eisini nógv merktar av tí ótryggu tilveruni, menniskjuni livdu undir. Hann tekur fram evni sum angist, skuldarkenslu, týningarhug og atomhóttan. Einsemiskenslan er stór, og tað kann vera so ymist, hvussu tað er við tí hjálpandi hondini. Tó finst sum heild ein lívsjáttandi áskoðan. Stílurin er knapporðaður, ábendandi við nógvum symbolskum myndum. Í 1957 kom "Fuglane", sum fyri mongum stendur sum høvuðsverkið millum skaldsøgurnar. Lisin beinleiðis er henda skaldsøgan ein lýsing av einum evnaveikum manni, Mattis, ið er um 40 ára aldur, og systur hansara, Hegu, ið hevur hann búgvandi heima. Vit fata so væl tað baks, hon hevur av honum. Har afturat má hon ansa eftir hvørjum orði, hon sigur við hann. Tá Jørgen kemur inn í myndina, broytist alt. Hega fær ein mann at halda seg til. Men samtíðis missir Mattis tað einasta menniskjað, hann er knýttur at. Hann kennir seg uttanfyri í øllum. Hóast Mattis ikki er "skarpur" sum hini, so er hann meira í samljóð við náttúruna. Hann skilur fuglamál. Tá Mattis skal tosa við systrina um sínar upplivingar, er tað, sum tveir ymiskir heimar møtast: skaldaheimurin og gerandisheimurin. Vesaas hevur sagt um Mattis, at hann er "eit sjøvportrett med visse atterhald".
Fyri "Isslottet" (1963) fekk Vesaas Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins í 1964. Lýsingin av tí tølandi ísborgini festir seg í hugan. Men tað er eisini lýsingin av einum beinfrystum og byrgdum menniskjasinni, sum ikki tiðnar, fyrr enn vársólin sleppur framat: tá kærleikshondin frá einum øðrum menniskja rørir ein. Seinasta skaldsøgan "Båten om kvelden" kom út í 1968. Maðurin í bátinum á vatninum er sum so mangan myndin um lívsferð menniskjans.
Útgávulisti[rætta | rætta wikitekst]
- Menneskebonn – skaldsøga, 1923
- Sendemann Huskuld – skaldsøga, 1924
- Guds bustader – sjónleikur, 1925
- Grindegard. Morgonen – skaldsøga, 1925
- Grinde-kveld, eller Den gode engelen – skaldsøga, 1926
- Dei svarte hestane – skaldsøga, 1928
- Klokka i haugen – stuttsøgur, 1929
- Fars reise – skaldsøga, 1930
- Sigrid Stallbrokk – skaldsøga, 1931
- Gjest ved Boknafjorden – stuttsøgur, 1931
- Dei ukjende mennene – skaldsøga, 1932
- Sandeltreet – skaldsøga, 1933
- Ultimatum – sjónleikur, 1934
- Det store spelet – skaldsøga, 1934
- Kvinnor ropar heim – skaldsøga, 1935
- Leiret og hjulet – stuttsøgur, 1936
- Hjarta høyrer sine heimlandstonar – skaldsøga, 1938
- Kimen – skaldsøga, 1940
- Huset i mørkret – skaldsøga, 1945
- Bleikeplassen – skaldsøga, 1946
- Kjeldene – yrkingar, 1946
- Leiken og lynet – yrkingar, 1947
- Morgonvinden – sjónleikur, 1947
- Tårnet – skaldsøga, 1948
- Lykka for ferdesmenn – yrkingar, 1949
- Signalet – skaldsøga, 1950
- Vindane – stuttsøgur, 1952
- Løynde eldars land – yrkingar, 1953)
- Bleikeplassen – sjónleikur, 1953
- 21 år – sjónleikur, 1953
- Avskil med treet – sjónleikur, 1953
- Vårnatt – skaldsøga, 1954
- Ver ny, vår draum – yrkingar, 1956
- Fuglane (føroyskt heiti: "Fuglarnir") – skaldsøga, 1957
- Ein vakker dag – stuttsøgur, 1959
- Brannen – skaldsøga, 1961
- Is-slottet – skaldsøga, 1963
- Bruene – skaldsøga, 1966
- Båten om kvelden – skaldsøga, 1968
- Liv ved straumen – yrkingar, 1970


text:
Mayafólkið
Mayafólkið í Miðamerika var framkomið fólk og skapaði eina hámentan, sum var frá um 300 f.Kr. til um 1500. Mayar vóru fyrstu fólk í Amerika, sum gjørdu eina framkomna myndskrift. Teir skrivaðu bøkur, gjørdar av viði, ella ristu skrifteknini á veggirnar í gravkømrum, á bygningar og á súlur. Eftirlit við skriftskipanini hevði ein virðingarverd skrivarastætt. Hon hevði sínar egnu verndargugdar, ímillum teirra var Itzamma, skapanargudurin og tann navnframi gudurin, sum fann upp skrivikynstrið, og apumenniskjagudurin. Mayar vóru góðir stjørnu- og støddfrøðingar og gjørdu tveir álmanakkar. Annar var nágreinur ársálmanakki, 365 dagar og roknaður eftir ringrás jarðarinna um sólina. Hin ("Lang Teljingar Kalendarin") var 260 dagar, var halgur álmanakki og nýttur at spáa um framtíðina og at skeppa undan ólukku. Bara prestar, lærdir upp í stjørnuspáfrøði, kundu lesa hann, og fólk komu til teirra at leita sær ráð, tá ið okkurt serligt var, til dømis tá ið kona skuldi eig, ella onkur skuldi giftast. Var børn føtt ein dag, sum var sagdur ikki at vera eydnisdagur, var bíða við skírnardegnum til okun hepnari dag.
Mayafólkið er kent fyri sítt skriftmál, sína list, arkitektur og ikki minst sína ótrúligu vitan um stjørnufrøði og støddfrøði. Mayaindiánararnir høvdu fleiri ymiskar kalendarar, men tann, sum hevur vakt slíka øsing ímillum fólk nú í 21. øld, er tann, sum er kallaður "Lang Teljingar Kalendarin". Í hesum kalendaraárinum eru 1.872.000 dagar – altso umleið 5.125 dagar í okkara rokning. Hetta "árið" nevndu mayararnir "Stóra Skiftið". Og hetta Stóra Skiftið, sum byrjaði 11. august 3114 f. Kr. endar tann 21. desember 2012.
Átrúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Átrúnaðarlig hátíðarhald høvdu týðandi leiklut í tilveru mayafólksins. Í mongum býarríkjum stýrdu bæði aðalsmenn og prestar. Bygningssniðið á tempulpýramidunum, sum vóru týdningarmestu bygningar í býnum, var kanska gjørt eftir templunum í Teotihucan. Oddamenninir í ríkinum vórðu ofta jarðaðir í teimum. Í 1950-árunum var funnin ein steinkista (sarkofak) við steinloki í innsiglistemplinum í Palenque. Í kistuni lá beinagrindin av einum manni. Beinagrindin var vundin í líkverju av bummull og skrýdd við skartlutum av játusteini og perlumóður, tað bar boð um tign og týdning hansara, meðan hann livdi. Sum fólkið í Tetohuacan og mongum øðrum latínamerikonskum mentanum, tilbóðu mayar gátuføra jaguarin ella kattargudin. Hjá mayafólkinum ráddi hann í undirheiminum og veitti teimum dirvi, sum fóru í bardaga. Mayar høvdu eisini mangar aðrar gudar. Teir trúðu, at teir kundu blíðka gudarnar, offraðu teir mannablóð. Fólk skóru seg sjálv, lótu blóðið renna í eitt ílat og bóru gudunum sum offrað. Blóðtøka var hildin at reinsa. Stundum vórðu mong menniskju dripin og løgd tætt við líkið av einum mætum manni, sum varð jarðaður í eini tempulpýramidu, so at andar teirra kundu fylgja honum hinumegin.


text:
Sverri Egholm
16.07.2017 - 20:52
Tíðindi > Uttanlands > Politikkur
Donald Trump fær met lítlan stuðul frá amerikanska fólkinum etir eitt hálvt ár sum forseti. Tað vísur ein kanning hjá ABC News og Washington Post, skrivar dr.dk.
Bara 36 prosent dáma hann sum forseta, og 58 prosent av teimum 1000 fólkunum, sum hava luttikið í kanningini eru ikki nøgd við forsetan.
Hetta er tað lægsta fyri ein forseta í 70 ár, skriva ABC News og Washington Post.
Aðrar nýggjar kanningar vísa eisini sama úrslit. Kanningar sum eru gjørdar í juli hjá bæði Gallup og Ipsos/Reuters vísa, at 57 ella 58 prosent ikki dáma Trump sum forseta.


text:
Ritstjórn
- 2013. Frá Sturlungu til West Venture. Heiðursrit til Anfinn Johansen á 60 ára degnum. Ritstjórn: Zakaris S. Hansen, Jógvan í Lon Jacobsen, Kristin Magnussen og Turið Sigurðardóttir. Fróðskapur. Tórshavn
- 2013. Nøvn í strandamentanini / Navne i kystkulturen. Forelæsninger fra det 41. NORNA-symposium i Tórshavn 2.-4. juni 2011. Ritstjórn: Kristin Magnussen, Anfinnur Johansen og Eivind Weyhe. NORNA-förlaget. Uppsala/Tórshavn
Týðingar
- 2011. Made in Vietnam. Carolin Philipps. Úr týskum. Bókadeild Føroya Lærarafelags. Tórshavn
- 2011. Brúksseðilin. Bertolt Brecht. Úr týskum. Vencil 10/2011
- 2007. Hvítar blómur í Gulu ánni. Carolin Philipps. Úr týskum. Bókadeild Føroya Lærarafelags. Tórshavn
Týðingar, óprentaðar
- 2012. Hindberjabátarýmingurin. Miika Nousiainen; úr svenskum. Brot. Norðurlendska bókasavnsvikan
- 2012. Eg eri Zlatan Ibrahimovic. Zlatan Ibrahimovic & David Lagercrantz; úr svenskum. Brot. Norðurlendska bókasavnsvikan
Týðingar, óprentaðar
Brot úr:
2012. "Hindberjabátarýmingurin". Miika Nousiainen; úr svenskum. Norðurlendsk bókasavnsvika.
2012. "Eg eri Zlatan Ibrahimovic". Zlatan Ibrahimovic & David Lagercrantz; úr svenskum. Norðurlendsk bókasavnsvika.


text:
Gestur hesa vikuna er Anita & The Altered Funk. Ein funk/pop bólkur ið spælir sjálvgjørdan tónleik, sum altíð megnar at spreiða ein jaligan dám.
Tiltakið er fyri øll tey, ið vilja sleppa at frambera sína list fyri øðrum. Hetta er eitt gott høvi hjá sangskrivarum, yrkjarum, søgusigarum og skemtarum at framføra egið tilfar, nýtt eins og gamalt.
Hugsanin handan tiltakið er at skapa karmar um ein kreativan verkstað, har høvi er at royna nýggj hugskot, í einum umhvørvi við samhugaðum listafólki. Øll eru vælkomin við sínum talentum.
Skráin er hendan:
19:30 – 20:00: Innskrivan
20:00 – 20:30: Gesturin hesa vikuna
20:30 – 20:45: MonkeyRat Duo
21:00 – 22:30: Open Stage/Open Mic
Tiltakið er ókeypis og øll eru vælkomin, eisini tey ið bert vilja lurta og hyggja.
Meldur og Okkara stuðla tiltakinum.