text:
Hjartasuff og illsinnisgleps ... til øsing og upplýsing ... um búskap og búskaparfrøði ... og um hvussu politikkur, miðlar og lobbyisma grugga alt.
lørdag den 9. december 2006
Kapping í luftini
1. Redaktørurin skrivaði
Framtíðin hjá tí enn einasta flogfelagnum, ið røkir Føroya-flúgving, hevur sjálvsagt stóran almennan áhuga - líka sjálvsagt fær søgan um ætlaðu einskiljingina høga tíðindaraðfesting í Degi og Viku.
2. Eg skrivaði hesa viðmerking
Um Atlantsflog og privatiseringin av felagnum skal hava høga raðfesting, so haldi eg tit eisini skulu taka fatt uppá kappingina á flúgvi-økinum. Tit eiga framhaldandi heldur at fokusera uppá flúgvingina og kundarnar enn felagið Atlantsflog, og uppá at kappingin ikki verður avmarkað ella avlagað, so hon kann gerast til gagns fyri kundarnar. Ein ítøkiligur spurningur at taka upp er súluskipanin.
Bonus-skipanin hjá SAS var í síni tíð ein tann fyrsta av slíkum slag, og viðvirkandi til at felagið stóð seg so væl tá. Seinnu árini hava norska og svenska kappingarráðið noktað SAS at geva bonus á innanlandsrutunum í teirra londum, tí tað oyðileggur kappingina -- til stóran skaða fyri brúkaran. Danska kappingarráðið hevur mælt til tað sama, men stjórnin hevur ikki fylgt tilmælinum. (Borgarlig stjórn!) Tað er ikki skeivt at siga, at júst bonusskipan seinnu árini hevur verið ein av høvuðsorsøkunum til at SAS hevur havt so trupult við at klára seg í kappingini, tí sterka støðan á marknaðinum, sum skipanin gav, steðgaði menningina av felagnum.
torsdag den 7. december 2006
Eg skilji ikki Sverra Midjord
Eg havi vinfólk, sum hava fingið morðhóttan úr Føroyum, eftir at tey hava staðið fram sum samkynd uttanlands. Tað er fyri tey, eg skrivi hesa áheitan á Sverra, sum eg kenni frá tíðini eg búði á Tvøroyri
Eina tíð hevur verið mett, at løgtingsmaðurin Sverre Midjord kanska fór at hava avgerandi atkvøðuna um uppskotið at broyta grein 266b í revsilógini, so »kynslig orientering« kemur við. Og í kvøld kom fram, at Sverre er avgerandi, um ja ella nei verður í meiriluta, tá Rættarnevndin skrivar álit í málinum. Tað er væl hugsandi, at meirilutatilmælið hjá Rættarnevndini kann fáa avgerandi ávirkan á teir tingmenn, sum ivast.
Eg skilji væl, at málið er trupult. Men eg skilji ikki, at ivi er fyri nakran javnaðarmann, hvat skal atkvøðast, tá avtornar! Heimssøgan prógvar, at samkynd fólk eru ein av bólkunum, sum hava brúk fyri verju. Í Føroyum vita vit øll, at í mong ár hava samkynd í stórum tali rýmt av landinum. Sverre veit líka væl sum eg, at mong onnur noyðast at krógva sína kynsligu orientering. Hetta er tekin um, at rúm er ikki fyri teimum í føroyska samfelagnum.
Ynskið um eisini at verja onnur enn samkynd, m.a. brekað í grein 266b er sympatiskt, og kann takast upp við donsku stjórnina. Men um tað verður knýtt uppí hetta málið nú og sett sum krav fyri at verja tey samkyndu, sum øll okkara grannalond longu verja, so sær Fólkatingið helst ynskið sum eina obstruktión og provokatión, og tað gagnar ikki teimum brekaðu. Umrøtt verður í Danmark at taka »aldur« við í grein 266b, tí man stúrir fyri, at nú tað gerast alt fleiri eldri fólk og m.a. við tosi um »eldrabyrðu«, fer aldursdiskriminatión kanska at gerast ein vaksandi trupulleiki. Tá kunnu tey brekaðu helst fáast við í góðari tíð eftir føroyskum ynski -- um vit ikki velja at standa uttanfyri, tá talan er um tey samkyndu.
Sverre, sum hevur boðað frá, at hann ikki stillar upp til næsta val, hevur ein gyltan møguleika at skriva seg inn í Føroya søgu áðrenn hann gevst í politikki. Tað kann hann gera við at gera sítt til, at Løgtingið samtykkir broytingina av grein 266b. Brúkar Sverre hinvegin ikki henda stóra møguleika, sum lyklastøðan er, so verður eftirmælið hjá javnaðarmanninum ikki gott, tað eri eg vísur í!
Vanløse 5. desember 2006. Flóvin Eidesgaard
tirsdag den 14. november 2006
Visjón fyri »Gransking, menning og nýskapan« í 2015 -- 2 av 2
Les fyrra part fyrst.
Á visjónstorgi á Norðurbryggjuni í Keypmannahavn 30. oktober 2006 var framløga av visjón 2015. Her er eitt íkast til kjakið um granskingarvisjónina og -strategiina. Seinni partur av kronik í tveimum pørtum.
Í fyrra parti, sum var í Sosialinum seinasta týskvøld, viðgjørdi eg grundhugsjónina í verandi uppleggi til granskingarstrategi. Eg ávaraði ímóti at skipa alla almenna og privata gransking í ein bygnað, har stýringsamboðið verður almennur stuðul til privata vinnugransking, tí tað vil verða ein ov stirvin skipan til avbjóðingarnar í framtíðini, og fer at avlaga vinnuna heldur enn hava við sær eina marknaðarliga tillaging. Pástandurin um, at vinnan ikki hevur ráð at granska, varð afturvístur, og eftirlýst varð í staðin kanning av, hvørjar forðingar so eru fyri vinnugransking í Føroyum.
Úrtøka av gransking
Gransking økir okkara vitan. Granskingin gevur úrtøku við at vitanin verður gagnnýtt. Týdningurin av hesum seinna verður ofta undirmettur. Ein national granskingarstrategi eigur sjálvsagt at taka bæði hesi viðurskifti við.
Í upplegginum til granskingarstrategi stendur, at »javnvág eigur at vera millum tað, sum verður latið, í mun til hvat fæst burturúr«. Hetta ljóðar skilagott, og á visjónstorginum spurdi eg, hvussu henda úrtøka skal mátast. Svarið var so ógreitt, at hvørki eg ella nakar eg tosaði við aftaná skilti tað. Eg rokni við tað er mátið fyri úrtøku, sum er so ógreitt.
Tað er við til at gera úrtøkuna ógreiða, og tí trupult at tryggja nevndu javnvág, um fígging og úrtøka ikki hanga saman. Tí eigur at haldast fast við, at tann sum fíggjar granskingina eigur úrslitini, og so er tað ábyrgd hjá vinnuni at tryggja, at úrtøkan av vinnugransking er nóg stór, og ábyrgd hjá tí almenna at tryggja, at úrtøkan av almennari gransking er nóg stór.
Skilmarkanin millum grundgransking og beinleiðis gagnnýtta gransking er eitt sindur flótandi. Men úrtøka av gransking, sum skal gagnnýtast beinleiðis er lættari at máta, enn úrtøkan av grundgransking, tí úrtøkan av grundgransking er sera spjadd. Úrtøkan av vinnugransking er somuleiðis lættari at máta enn úrtøkan av almennari gransking, tí hon kann mátast beinleiðis á einum marknaði.
Sum víst á í fyrra parti, so er úrtøkan av vinnugransking við almennum stuðli helst negativt, sum støðan er nú. Hetta kann skyldast sonevndu nýskapanargjónna, sum lýsir truplu gongdina frá 1. grundgransking til 2. gagnnýtta gransking, 3. menning, 4. tøkni í framleiðslu, 5. íløgur og 6. framleiðslu og sølu. Ein góð avmyndan av hesi gjógv er gjørd av íslendska granskingarráðnum, og er lýst í álitinum hjá útbúgvingarpolitikknevndini hjá Landsstýrinum í 1999 (bind 1, s. 74), og í kronikk hjá Kjartani Hoydal í Dimmalætting 30. mars 2006. Um man við politiskum tiltøkum kann gera hesa gjógv lættari at loypa um, vil úrtøkan av vinnugransking økjast, og vinnugransking vil tá økjast uttan at neyðugt er við almennum stuðli.
Tað almenna fær úrtøku antin við at at brúka vitanina frá gransking beinleiðis í almenna sektorinum ella við at spjaða hana út í samfelagið, so øll kunnu brúka hana og taka skilabetri avgerðir. Tað er hetta seinna sum ger, at úrtøkan av almennari gransking er verri at máta: gagnnýtslan er spjadd um alt samfelagið, og er at samanbera við infrastruktur, ið øll njóta gott av í einum samfelagi. Men hetta er ikki so óveruligt, sum tað ljóðar teoretiskt.
Ikki einans vinnulívið skapar búskaparvøkstur, tað ger almenni sektorurin eisini. Ferð eftir ferð er staðfest í altjóða samanberingum, at lond við vælvirkandi almennum sektori og minimalt av korrupsjón standa seg væl. Almenni sektorurin gagnar búskaparligari framgongd beinleiðis við at veita infrastruktur og góðar tænastur, sum høvdu verið truplari hjá vinnulívi og fólki at fingið fatur á á einum marknaði. Men eisini við lógum, sum tryggja stabilitet í samfelagnum og grundleggjandi rættindi og trygd hjá borgarum og vinnuvirkjum, kann almenni sektorurin við at ávirka atferð hjá fólki og vinnu, virka til frama fyri størri vøkstri. Ein effektivur almennur sektorur brúkar harumframt minni av tilfeinginum í samfelagnum til at náa síni úrslit, og fyrsta avleiðingin av øktari vitan vil ofta vera effektivisering.
Úrtøka gjøgnum vitanarspjaðing
Ein effektiv vitanarspjaðing í samfelagnum vil eisini økja samlaðu úrtøkuna av gransking. Klassiski mátin er kombinatiónin av gransking og útbúgving á universitetum, men nógv kann gerast aftat.
Mesta vitanarspjaðing í einum samfelag hendir tá fólk skifta starv ella fara frá útbúgving í starv. Tí eigur arbeiðsmarknaðurin at verða gjørdur so dynamiskur sum gjørligt. Ein dynamiskur arbeiðsmarknaður vil viðvirka til at spjaða vitan millum vinnur og millum fyritøkur og millum almenna og privata sektorin – til frama fyri allar partar.
Hetta er tíverri als ikki nevnt í 2015-grundarsteininum um arbeiðsmarknað, hóast hetta er eitt øki, har nógv kann gerast frá politiskari síðu. Ofta stendur dynamikkur í andsøgn við tryggleika, og her koma vit inn á løntakararættindi, so ein tilgongd at gera arbeiðsmarknaðin meira dynamiskan kann helst einans fremjast við trýpartasamráðingum, og vil helst eisini enda við at tað almenna átekur sær nakrar eyka skyldur. (Hetta er kjakið um flexicurity, sum er aktuelt Europa, og har Poul Nyrup Rasmussen er talsmaður fyri at brúka danska modellið til alt ES.)
Tað eru serliga fólk við høgum útbúgvingum, sum skulu eggjast til at skifta starv ofta. Men hjá teimum eru krøvini til tryggleika helst ikki í so stórari andsøgn við dynamikk, sum hjá fólki við lægri ella ongari útbúgving.
Í Føroyum eru nógvar smáar fyritøkur og fyritøkur, sum als ikki hava fólk við høgum útbúgvingum í starvi, og er tí lítið og einki samskifti millum hesar mongu fyritøkur og nógva vitan, sum tær kundu havt gagn av. Tað er í smáu fyritøkunum størst tal av arbeiðsplássum verður skapt. Tí er tað ein serligur trupulleiki, at smáu fyritøkurnar snøgt sagt ikki kenna til kvalifikatiónirnar hjá fólki við hægri útbúgvingum. Her er ein serliga breið gjógv, man kann siga at marknaðurin virkar ikki, tí vitanin er ov lítil, og her kann helst vera gangligt við einum almennum stuðli í avmarkað tíðarskeið, tá slíkar fyritøkur seta t.d. akademikarar í starv. Slíkar skipanir hava verið royndar við sera góðum úrslitum í ymsum londum.
Hvussu nógv skal granskast?
Sambært granskingarstrategiini, sum arbeiðsbólkurin legði fram, so skal granskast fyri 3% av BTÚ í Føroyum, og tað almenna skal fíggja upp til 2% av hesum, og vinnan í minsta lagi 1%. Eg spurdi á visjónstorginum, hvaðani 3% koma frá. Her avdúkaði svarið, »tað er ein tummilfingurregul, og tilmæli frá OECD« at man hevði ikki hugsað seg so øgiliga væl um.
Hóast OECD grundar sítt tilmæli á onkrar kanningar, so er talið 3% ikki svarið uppá, hvussu mest fæst burturúr gransking. Og bara at fylgja tilmælinum kann gera, at man gloymir at kanna, um gransking gevur fulla úrtøku.
Nógv skilabetri hevði verið, um man frá almennari síðu tekur av forðingar fyri at vinnan fær úrtøku úr síni gransking, og so letur vinnuna finna út av, hvussu nógv hon skal granska.
Nógv týdningarmiklari enn, hvussu nógv tað almenna granskar, er at tryggja, at úrtøkan er mest møgulig av almennu granskingini. Játtanir til gransking skulu altíð kappast við onnur ynski til almennar pengar, og tess størri úrtøkan er av almennari gransking, sterkari vilja ynskini um játtanir til gransking standa í hesi kapping.
Ein avgerandi spurningur er, hvussu frí granskingin skal vera. Fríari granskingin er til val av økjum, tess størri kann produktiviteturin hugsast at vera, tí tá er tað hugurin ið drívir verkið. Men so verður uppskotið hjá visjónsbólkinum um eftirmetingar- og dygdarmetingarskipan enn týdningarmiklari.
Ímóti fríari gransking er ynskið um gagnnýtslu. Nyttan av almennari gransking kann økjast, um hon fylgir einum eftirspurningi, ið inniheldur vitan frá brúkarum av komandi granskingarúrslitum. Hetta kann skipast við at skapa ein kvasi-marknað, ið skapar kapping um ein part av almennu granskingarpengunum. Men fyri at fáa vitan um eftirspurning skal játtan av hesum granskingarpengum decentraliserast, og tað er neyvan politiskt væl dámt. Hetta verður eisini ein skipan ið er trupul at umsita, men er kortini nakað, ið eigur at verða umhugsað nærri, og møguliga eisini roynt við lítlum parti av granskingarjáttanunum í byrjanini.
Almennir stovnar, ið eru so stórir, at gransking kann geva teimum úrtøku, kunnu fáa eina játtan sum einans kann brúkast til gransking. Treytir eiga sjálvsagt at fylgja við sum tryggja, at pengarnir ikki verða brúktir at fylla onnur hol við, t.d. at pengarnir skulu brúkast uttanfyri stovnin.
Ein slík skipan vil viðvirka eina leypandi tillaging av almennum granskingarøkjum, so tey fylgja tí tørvi sum er í samfelagnum, m.a. ikki minst hjá almennu fyrisitingini.
Innihald í eini granskingarstrategi
Búskaparráðið spyr í síni temafrágreiðing fyri 2005, hví so lítið verður granska í privata vinnulívinum. Teir meta at tað er eitt tekin um at Føroyar eru aftanfyri í tøkniligu menningini. Men um búskaparráðið hevur rætt, so vil ein avleiðing av øktari almennari gransking væntandi verða, at eisini vinnugranskingin fer at økjast við tíðini.
Hesa avleiðing hevur visjónsbólkurin helst eisini hugsað, tá man hevur valt at samansjóðað almenna og privata gransking í ein bygnað, men samansjóðingin er ikki neyðug fyri at fáa hesa effekt.
Markið millum grundgransking og vinnugransking er sum nevnt flótandi. Meira grundgransking vil skapa øktan vitanarførleika og meira almenn gransking vil hækka generella vitanarstøðið i samfelagnum. Bæði hesi vilja mest sannlíkt økja privatu vinnugranskingina, tí við øktum førleika og vitanarstøði gerast fleiri vinnugranskingarmøguleikar, og hesir vilja eisini gerast meira sjónligir enn í dag.
Økingin í almennu og grundgranskingini kann skjótt og bíliga gerast við stórari útbygging av Fróðskaparsetrinum, nógv størri játtan til Granskingarráðið og eini fleirfalding av talinum av ph.d.-játtanum. Serliga ein øking av ph.d.-játtanum eigur at prioriterast, gjøgnum Fróðskaparsetrið ella Granskingarráðið, tí so fáa vit samstundis stórt tal av ungum granskarum, ið kunnu vera mobilir, og fleiri kunnu halda fram í vinnulívinum.
Í staðin fyri at samansjóða almennu og privatu granskingina í ein fastan bygnað, so kann man fáa skjóta vitanarspjaðing við at stimbra samstarv millum almennar granskingarstovnar og vinnufyritøkur sum vilja granska. Mangir hættir eru at gera hetta, men man má alla tryggja, at bland ikki kemur í áhugamálini hjá pørtunum, so tað fer at virka sum ein vinnustuðulsskipan.
Eitt sum kann økja samstarv millum almenna og privata gransking er um man fær gjørt granskaraarbeiðsmarknaðin meira fleksiblan, soleiðis at granskarar í einum sektori ofta hava royndir við og tí vitan um gransking í øðrum sektorum. Hetta kann sjálvsagt koma eitt sindur í karambolasju við verandi løntakararættindi hjá granskarum, men tað eigur at bera til við lagaligheit.
Tað sum er lýst omanfyri eru tiltøk, ið ein national granskingarstrategi eigur at umfata, og er ikki nakað kollveltandi nýtt. Tað er tað sum flest øll lond gera, og nakað sum eisini virkar har. Um tað virkar í Føroyum eisini hava vit ikki prógv fyri, men tað hevur ongantíð verið roynt.
Og tað er helst har hundurin liggur grivin! Man hevur ongantíð trúð uppá gransking og at hon kann geva úrtøku. Nú skundar man sær at rætta uppá henda skeivleika, men ger sær ikki neyðugan ómak at kanna, hvussu úrtøkan er mest møgulig.
Tað er gott at royna at finna styttri leiðir til úrtøku, men man má ikki loypa um at fáa avgerandi fortreytir upp á pláss. Tað er ikki nakað serføroyskt, at man roynir finna slíkar leiðir, og at man ofta gloymir neyðuga forarbeiðið. Danska globaliseringsstrategiin og háteknologiski fondurin eru dømi um, at politiski og fyrisitingarligi myndugleikin ikki høvdu hugsað seg nóg væl um í fyrsta útspæli, men viðgerðin fekk útspælið hjá stjórnini aftur á beint.
Nøkur granskingarøki
Ein støðug útbygging av almannaøkinum fer fram, men eingin gransking av týdningi fer fram á hesum øki. Við lítlari orku í fyrisitingini verður úrslitið sjáldan annað enn at seta í verk dýrar danskar skipanir við minimalari tillaging. Og eingin granskar í avleiðingum av almannaskipanum heldur. Pláss skuldi verið fyri eini deild við sosialgransking á Fróðskaparsetrinum.
Fyribils Pisa-kanningin vísti, at føroyski fólkaskúlin ikki gevur nóg góð úrslit. Men í Føroyum er eingin pedagogisk gransking yvirhøvur, og hevur ikki verið í mong ár heldur. Har er nógv at taka tríva í. Smáir bygdaskúlar, fleiri floksstig í somu undirvísing, sosialur arvur, havnarskúlar samanbornir við provinsskúlar, lærarar útbúnir í Føroyum ella uttanlands. Henda gransking kundi givið skúlafyrisitingini nógva vitan, og eina læraraútbúgving, sum er betur egnað til føroyska fólkaskúlan. Granskingarskylda skal áleggjast øllum fastsettum lærarum á Læraraskúlanum sum ein byrjan.
Vitanin um búskaparfrøði er alt ov lítil í Føroyum. Tað hava almennar viðmerkingar til frágreiðingarnar hjá Búskaparráðnum og óteljandi álit hjá Vinnumálaráðnum víst. Antin eigur ein deild við búskaparfrøðiligari gransking at vera stovnsett á Fróðskaparsetrinum, ella eigur gransking at takast við í útbyggingina av Hagstovuni, um tað er við eini samanlegging við Landsbankan ella ei.
Løgfrøðilig gransking er eingin av í Føroyum. Tilmælið um økta løgfrøðiliga gransking eigur at verða fylgt sum skjótast.
Umframt tey nevndu yvirordnaðu almennu granskingarøki, sum tað er átrokandi at uppprioritera sum heild, so kunnu her nevnast nakrir spurningar, sum kunnu setast almennu granskingini:
Hvørja ávirkan hevur globaliseringin á ymisk landafrøðilig, demografisk og samfelagslig øki av Føroyum, og hví eru hesir munir? Hvørja ávirkan hevur blokkstuðulin á vinnumenningina? Verða samkynd forfylgd í Føroyum? Virkar føroyski arbeiðsmarknaðurin øðrvísi enn aðrir arbeiðsmarknaðir, og hvussu nógv er hann samansjóðaður við teir í grannalondunum? Í hvønn mun verða mongu nýggju samkomurnar brúktar av leiðarum at byggja sær vald í samfelagnum og vinnulívinum? Var búskaparkreppan í 80unum ein avleiðing av føroysku mentanini? Eru somu fortreytir fyri býti millum alment og privat í Føroyum sum í øðrum londum?
Tey dømi her verða nevnd, eru ikki ein fullfíggjaður listi, og heldur ikki ein prioritering, men einans ein roynd at vísa á at nóg mikið er at velja ímillum. Gransking í øllum nevndu evnunum hava almennan áhuga, og eigur tí at verða alment fíggjað, men um úrslitini verða brúkt, kann tað fáa beinleiðis gagnliga ávirkan á menningina av vinnulívinum.
Vanløse 13. november 2006, Flóvin Eidesgaard
--------
Viðmerking aftaná: Eg noyddist gera eitt sindur skjótt av við seinna parti, og stundir vóru ikki at skrivað tað eg hevði ætlað nóg koncentrerað, so pláss var at fáa alt við. Eg noyddist tí í staðin at velja frá, og gjørdist tað parturin um millumtjóða samstarv, ið pláss ikki varð fyri. Vónandi verður høvi at taka evnið upp serskilt eina aðra ferð, saman við viðgerð av, hvussu útisetar eisini kunnu brúkast til gagns fyri Føroyar.
mandag den 13. november 2006
Visjón fyri »Gransking, menning og nýskapan« í 2015 -- 1 av 2
Á visjónstorgi á Norðurbryggjuni í Keypmannahavn 30. oktober 2006 var framløga av visjón 2015. Her er eitt íkast til kjakið um granskingarvisjónina og -strategiina. Fyrri partur av kronik í tveimum pørtum.
Eg skal í tveimum kronikkum gera viðmerkingar til granskingarstrategiina hjá Landsstýrinum í visjón 2015. Í fyrra parti verður verandi upplegg hjá arbeiðsbólkinum viðgjørt saman við tí búskaparligu hugsan, sum liggur aftanfyri. Nógv verður gjørt burtur úr at analysera, hvørjar avleiðingar kunnu væntast av tí strategi, sum er løgd fram, tí at døma eftir fyrstu svarunum uppá nakrar av atfinningunum niðanfyri er tað neyðugt. Í seinna parti verður úrtøka av gransking viðgjørd, og hvussu hon kann økjast. Á hesum grundarlag verður ein skitsa fyri eina granskingarstrategi gjørd, og herundir verða nøkur óvæntað granskingarøki nevnd, ið kunnu geva góða úrtøku til føroyska samfelagið.
Uppleggið til granskingarstrategi inniheldur fleiri góð hugskot, og viðgerðin í arbeiðsbólkinum higartil er sjálvsagt heldur ikki burturspilt, men yvirordnaða hugsanin, tankagóðsið, er eftir mínum tykki á heilt skeivari leið og er ávirkað av grundleggjandi misskiljingum av vinnupolitikki og búskaparfrøði, og manglar eina analysu av, hvørjir trupulleikar gera, at so lítið verður granskað í dag. Tá fundamentið er soleiðis, er stórur vandi fyri, at man ger álvarslig mistøk.
Um gransking í visjónsætlanini
Visjónin, at »Føroyar eru millum heimsins fremstu lond innan gransking, menning og nýskapan« er góð, tí hon gevur nakað at miða ímóti, og ikki er ósannlíkt, at Føroyar á nøkrum granskingarøkjum kunnu verða fremst. Men beint eftir hetta stendur skrivað, at »Hesi viðurskifti skulu samskipast soleiðis, at tað almenna og vinna ganga hond í hond innan samskipan og raðfesting«. Her er tað, vandin lúrir.
Granskingarstrategiin er sambært upplegginum í trimum høvuðsøkjum, Bygnaður, Raðfest øki og Fígging og úrtøka. Fígging og úrtøka kemur við í seinna part, tey bæði fyrru punktini verða viðgjørd í hesum parti.
Skipast skal ein bygnaður, sum samskipar alla almenna og privata gransking. Bygnaðurin skal »skapa eitt kveikjandi granskingarumhvørvi, merkt av skapanarevnum, liðiligleika og villskapi.« Hetta eru góð mál, men her liggur eitt paradoks, sum framgongur niðanfyri.
Endamálið við at skipa alla gransking í ein bygnað er at kunna stýra granskingini móti ávísum satsingarøkjum, »soleiðis at vit við tíðini fáa fleiri bein at standa á«, og eftir úttalilsum at døma, eisini at fáa nakrar skala-effektir. Bæði hesi endamál eru óheppin.
Føroyar eru so lítlar, at á granskingarøkinum kunnu Føroyar ongantíð vinna í altjóða kapping uppá skala-effektir. Føroyar kunnu vera við í bæði samstarvi og kapping á fleiri økjum, men skulu vit hava nakran møguleika at vinna í altjóða kapping, so má tað vera í gransking har skala-effektir ikki hava týdning.
Høvuðsatfinningin ímóti granskingarætlanini er tó, at man frá almennari síðu vil ávirka, hvat vinnan skal granska í! Tað verður gjørt uppá ein máta, sum er ein leið beint aftur í 80ini.
Tað stendur ikki beinleiðis, men kom fram bæði í framløguni av upplegginum til granskingarstrategi og politiskum úttalilsum í kjakinum aftaná og serliga í sendingini »62 norður« dagin eftir, at ætlanin er, at tað almenna skal gera gransking, sum hoyrir vinnuni til, og tá tað almenna fíggjar, skal eitt vísindaráð »sum er forankrað við leiðandi politikarum, sum saman við fakfólki siga, hvørji eru satsingsøkini.« (Løgmaður í »62 norður«.)
Tað sama sum í 80unum
Í 80unum var ein skipan, har tað almenna veðhelt fyri skip, men bara um tað vóru tey røttu skipini. Menn sum vildu seta pening í skip gloymdu at spyrja, hvørji skip kundu bera seg, teir spurdu í staðin, hvat man kundi fáa veðhald til. Soleiðis satsaðu teir privatu skeivt fyri 2.6 milliardir, tí tað almenna vildi tað. (Caragata: Veðhaldsútgjald 1992-93.)
Tá eg geri hesa samanbering, so er tað ikki ein roynd at rópa fyri at fáa fólk at lurta. Tað er tí, at mekanismurnar man setur í verk, eru neyvt tær somu. Man ger sama mistak, men uppá ein eitt sindur øðrvísi máta. Og í mun til í 80unum, ætlar man hesa ferð at rinda so hvørt.
Raðfesting er nakað sum fer fram dagliga í øllum liðum, og skal eisini vera. Men at prioritera vinnugransking kann einans vinnan gera. Tað er vinnan, sum hevur fingurin á pulsinum, og við luttøku á marknaðinum hevur møguleika at vita, hvat ber til, og hvat ikki ber til.
Samstundis sum vit eru í gongd við at privatisera almennar fyritøkur, fyri at tær betur skulu kunnu virka á marknaðinum í kapping við aðrar fyritøkur, so ætlar man nú at nationalisera føroyska vinnugransking. Tann sum rindar fyri granskingina hevur natúrliga ognarrættin til úrslitini. Er ætlanin, at tað almenna skal granska og geva úrslitini burtur? Og skulu úrslit av eini verkætlan gevast til ávísa fyritøku ella til allar? Hvat við patentum? Einfaldu spurningarnir vísa, at ætlanin ikki er heilt gjøgnumhugsað, og stórir óloystir spurningar.
Tað er enn ikki heilt greitt út í æsir, hvussu bygnaðurin skal skipast, men ein slíkur bygnaður verður tungur og seinførur. Vit fáa eina sera stirvna skipan, fyrst politiska telving og uppíblanding (sambært endurgeving frá Løgmanni í »62 norður« omanfyri), aftaná skal landsgrannskoðarin kanna, hvussu pengarnir eru brúktir (soleiðis er sambært lóg), og hetta verður vinnan noydd at tillaga seg. Tað er ein ófrávíkiligur veruleiki, at vinnan kann ikki samstundis tillaga seg marknaðin. Tað er ikki ein spurningur um, hvørjir politikarar sita og velja satsingsøki. Almenn raðfesting verður oftari skeiv enn rætt, tí hon verður ikki tillagað marknaðin.
Í einum globaliseraðum heimi, sum visjónsætlanin fyrst og fremst skal brynja Føroyar til, og har broytingar kunnu henda bráddliga og skjótt, er ein strategi, har man sentralt velur, hvat satsast skal uppá, serliga vandamikil. At skipað alla føroyska gransking í ein bygnað er tí ikki ein strategi, ið hoyrir framtíðini til.
Granskingarstuðul kann forða nýhugsan
Tað er eingin munur á at stuðla ávísum útvaldum vinnuíløgum og at stuðla ávísari útvaldari vinnugransking. Bæði avlaga vinnusamansetingina soleiðis, at vit fáa aðra vinnu enn hana, sum ber seg best á marknaðinum, og sum ger landið ríkast. Á henda hátt er eingin munur á rakstrarstuðli, íløgustuðli og granskingarstuðli til vinnu.
Henda avleiðing fer at síggjast soleiðis, at tá tað almenna fer við pengum inn í ávísa vinnugransking, so fara privatu pengarnir aftaná, tí privata úrtøkan er størri, har almennur stuðul fæst. Tað merkir, at man ikki bara økir innsatsin á valdu satsingarøkjunum, sum í dag ikki bera seg, man vil samstundis draga privatar pengar burtur frá aðrari gransking, sum íleggjarar annars høvdu vónir til kundi geva positiva úrtøku. Hesa avleiðing hevur man yvirsæð, um man heldur, at almennur stuðul vil geva betri vinnugransking.
Men trupulleikarnir enda ikki her. Tá tað almenna ætlar at fíggja vinnugransking, har úrtøkan skal koma sum privat gagnnýtsla, stovnar man ein nýggjan vinnupolitiskan marknað til kradding. Politiska raðfestingin fer at koma undir trýst frá privatum búskaparáhugamálum. Sterkast á vinnupolitiska marknaðinum er sum oftast verandi vinnulív. Vegna kradding fáa vit tí orsøk at stúra fyri, at granskingarbygnaðurin fer at gerast júst ein forðing fyri nýhugsan innan menning og nýskapan, í staðin fyri ein drívmegi.
Tað gevur einans meining, at tað almenna blandar seg í vinnugranskingina, um man heldur, at politikarar og byrokratar vita betur, hvat fer at geva úrtøku, enn vinnulívsfólk og íleggjarar. Og sjálvt politikarar við stórum sjálvsáliti eiga at duga at síggja, at tað er ein fortreyt, sum ikki er uppfylt í dag.
Tað verður helst granskað minni í vinnuni í dag enn tað, sum hevði givið mest úrtøku fyri samfelagið. Men orsøkin er, at vinnugransking gevur ov lítla privata úrtøku. Og tað er lætt at finna eina orsøk!
Vit hava í nógv ár havt stóran stuðul til fiskivinnuna, m.a. ókeypis fiskidagar, og harvið kappast aðrar vinnur ikki á jøvnum føti um kapitalin. Í staðin fyri at avtaka hesar forðingar, taka lógina um vinnuligan fiskiskap í álvara og krevja gjald fyri fiskidagar, so byrjar man nú at stuðla øðrum vinnum eisini. Hetta er stutt og greitt skeiv loysn.
Hevur vinnan ikki ráð?
Sagt verður, at ov lítið verður granskað í vinnuni, tí vinnan hevur ikki ráð at granska, og at tí má tað almenna stuðla vinnugransking. Aftanfyri henda pástand liggur sama misskijing, sum tá íløgustuðul verður givin fiskiflotanum við grundgevingini, at vinnan hevur ikki ráð at endurnýggja seg. Soleiðis fungerar verðin ikki! Ein íløga verður ikki gjørd eftir, um verandi framleiðsla gevur ráð, men um úrtøkan av íløguni er væntað at verða nóg stór. Somuleiðis verður ein gransking sett í verk, um úrtøkan av granskingini verður mett at verða nóg stór. Soleiðis arbeiðir einhvør dugnalig fyritøka, soleiðis játta fíggingarstovnar lán, og tað eiga fólk í fyrisitingini eisini at vita.
Lat okkum gera eitt tankaeksperiment: Um tað almenna í staðin fyri at stuðla vinnugransking við kr 200 mió. árliga heldur býtti hesa upphædd út til vinnulívið, so er frágreiðingin um vantandi pening til gransking burtur. Og lat okkum hugsa víðari, at vinnan sjálv slapp frítt at gera av, hvat pengarnir skulu brúkast til. Hvussu nógv hevði tá verið brúkt til vinnugransking, haldi tit? Ikki nógv, tí pengarnir høvdu heldur verið brúktir til annað endamál í fyritøkunum! Og tað høvdu vinnulívsleiðslurnar gjørt fyri at menna fyritøkurnar og økja úrtøkuna mest møguligt.
Um man ivast í hesum tankaeksperimenti, so kundi man kanska í staðin gjørt eina spurnarkanning!
Um vinnulívsleiðslurnar sjálvar vilja prioritera annað enn gransking, so ger man bæði fyritøkurnar og landið fátækari við at tvinga tær heldur at brúka pengarnar uppá gransking. Harvið er vinnugransking í teimum nøgdum man nú ætlar als ikki rentabul fyri vinnulívið sum er, og vil tí minka heldur enn økja búskaparvøksturin.
Trupulleikin er ein heilt annar. Omanfyri var staðfest, at stóri studningurin til fiskivinnuna er ein orsøk. Aðrar orsøkir kunnu eisini vera, møguliga okkurt við búskaparstrukturunum í Føroyum, men í staðin fyri at finna hesar trupulleikar og loysa teir, so velur man at kasta pengar eftir órentablari gransking. Tað er tekin um dovinskap, at man ikki roynir at finna fram til veruliga orsøkina til at so lítið verður granskað í vinnulívinum, áðrenn man fer at kasta milliónir av krónum hvørt ár eftir fyritøkum, sum ikki hava hug at granska.
Búskaparfrøði í Føroyum
Tá Andreas Heyde steig í land av Fortuna í skaldsøguni »Barbara«, hevði hann við sær bók, sum hann gav Johan Hendriki í gávu. François Quesnay hevði skrivað, og Andreas Heyde greiðir frá hvør hann er:
Ja, det er en mand af den nye økonomiske skole, som de kalder den fysiokratiske. De vil nu have, at alt skal gå på en helt ny og ligesom mere naturlig melodi her i verden. De siger, at landbruget og jordens opdyrkning er den sande kilde til al rigdom, og selvfølgelig også bør spille den første violin i ethvert velstyret riges økonomi. (»Barbara«, s. 151.)
Í øllum londunum rundan um Føroyar er henda búskaparfrøði avvíst fyri mongum árum síðani. Føroyskur vinnupolitikkur, bæði sum hann er niðurskrivaður og førdur út í verki ígjøgnum mong ár hevur víst, at tað er fysiokratiska hugsanin sum framvegis er ráðandi. At halda fast við fysiokratisku hugsanina er at ignorera tey framstig, sum eru hend í búskaparfrøði, síðani tað var partur av tí at liva í Føroyum, at man viðhvørt noyddist at fjala seg í fjøllunum fyri sjórænarum.
Henda búskaparfrøðiliga hugsan verður fasthildin av seráhugamálum, ið hava fyrimun av tí. Hetta verður gjørt við propagandu sum »gongst tað vinnuni væl, so gongur tað landinum væl«, ein hugsan, ið er bæði skeiv og skaðilig! Og tíverri eisini av búskaparfrøðingum, sum eru til fals hjá seráhugamálum.
Tað er serliga torført at gera upp við hesa hugsan, tá seráhugamálini eru so sterk, og miðfyrisitingin so veik. Tað hevur helst verið gjørt í bestu meining, men føroyskur vinnupolitikkur hevur altíð verið til frama fyri seráhugamál. Hetta er enntá niðurskrivað í Vinnurit 1-5 frá 1998. Vinnumálaráðið, ið um rætt var vardi samfelagsáhugamál í staðin fyri sum higartil seráhugamál, hevur so vítt eg havi fylgt við, ikki havt ein búskaparfrøðing í starvi í minsta lagi síðani 2001, tá eg las Vinnuritini. Og tað eru politikarar neyvan greiðir yvir.
Tað er kanska at yvirtulka eitt sindur, men man hómar fysiokratisku hugsanina í granskingarstrategiini: »Umráðandi er at raðfesta natúrlig øki.« Men havandi í huga nýliga álitið um granskararpark er tað helst júst henda hugsan, sum hevur sníkt seg inn her. Um økini eru natúrlig, so skuldu tey vunnið, eisini í javnari kapping um fígging.
Í øðrum parti sum verður í blaðnum næsta týsdag, skulu vit venda aftur til granskingina, hvussu hon kann geva úrtøku til samfelagið, samanhang millum úrtøku og fígging og onnur viðurskifti ein granskingarstrategi fyri Føroyar eigur taka við.
Vanløse 6. november 2006, Flóvin Eidesgaard
Far til annan part.
lørdag den 14. oktober 2006
Broytið so §266b, bispur hevur givið sítt vælsignilsi!
Blaðmaðurin roynir at krógva tað niðast í greinini. Og í mansjetttekstinum endurgevur hann bara tað sum bispur sigur talar ímóti at broyta antidiskriminatiónsparagrafina.
Í Sosialin í gjár er samrøða við Hans Jacob Joensen, bisp, um happing av samkyndum í Føroyum og eina møguliga broyting av antidiskriminatiónsparagrafini. Bispur vil helst ikki nevna fleiri bólkar í paragrafini, men sigur eisini,
Um tað (verja samkynd ímóti happing, fe) ikki kann gerast á annan hátt, so kundu vit helst skoytt »kynsligur samleiki« uppí lógina.
Góðu tingmenn, tað er upp til tykkum at meta, um tað er neyðugt at broyta antidiskriminatiónsparagrafina. Men tað er í øllum førum greitt, at Føroya bispur, burtursæð frá nøkrum praktiskum lógartekniskum argumentum, sum ikki er hansara fakøki, einki hevur ímóti at kynsligur samleiki er við í paragrafini.
So eingin orsøk at óttast Guds dóm (tað er fakøki bisp) – einans veljarans, men har vil eg mæla tykkum til at lurta eftir Hergeiri Nielsen!
Vinarliga Flóvin Eidesgaard, Vanløse
lørdag den 4. februar 2006
Muhammed-tekningarnar í Jyllands-Posten
Málið snýr seg nú um ytringsfrihed, eingin ivi um tað, og tí hava vit einki annað val enn at verja rættin hjá Jyllands-Posten at útgeva tekningarnar tá mótmælini nú eru so massiv og krøvini um umbering og afturtøku somuleiðis.
Men áðrenn tað kom so langt, snúi tað seg eisini um virðing fyri øðrvísi hugsandi og øðrvísi trúgvandi.
Myndir av Muhammed hava verið prentaðir fyrr hóast religiøsa forboðið ímóti hesum. Eisini minni penar myndir. Og kortini hava reaktiónirnar ikki verið nakað serliga ógvusligar.
Men nú er tað størsta avís í Danmark sum prentar sera grovar tekningar av Muhammed, og tá tað er ein respekteraður miðil fær tað størri vekt, og kraftigari verður reaktiónin.
Í filminum »The People vs Larry Flynt« fer sakin um freedom of speech heilt í Hægstarætt, har pornoútgevarin fær viðhald í, at hann kann koma við grovum ákærum móti einum framstandandi presti um óhóskandi og ólógligt kynsligt samband, tí talan er um satiru. Larry Flint úttalar í filminum, at »um lógin verjir eitt svín sum meg, verjir hon øll« (leysliga umsett). Hetta hevur hann púra rætt í. Burtursæð frá at talan har er um amerikansku grundlógina, er samanbering við hetta mál sera relevant.
Nú hevur Jyllands-Posten sett seg í leiklutin hjá spottaranum Larry Flint. Um teir ikki vilja stremba hægri, so hava teir fullan rætt at útgeva tekningarnar. Tað er tað ytringsfríheitin tryggjar teimum.
Í kvøld síggjast myndir í sjónvarpinum av brennandi donsku ambassaduni í Damaskus. Danski ambassadørurin í Syrien sigur við danskt sjónvarp, at higartil hevur tað verið sett í samband við danskt har niðri at gera Lurpak smør og at vera fitt og fyrikomandi fólk. Nú traðka tey á Dannebrog og brenna donsku ambassaduna. Kanska er tað tí danir ikki longur eru fittir og fyrikomandi!


c: text/html

text:
TB venjarin er settur
TB | 11/12/12
Í eina tíð, hevur tað dúgliga verið gitt, hvør næsti TB venjarin fór at blíva. Starvsnevndin hevur ikki ynskt at gjørt nakrar viðmerkingar, annað enn tað, at fyrrverandi venjarin, Milan Kuljic, ikki fór at halda fram í felagnum. Men nú er nýggjur venjari settur, og afturat honum, eisini ein hjálpari. Maðurin, sum frá síðulinjuni, fer at stýra TB, er 37 ára gamli leirvíkingurin, Hans Fróði Hansen. Hans Fróði bleiv fyrr í vetur eisini settur sum Ítróttarstjóri í TB, so hann verður í stóran mun, ein leiðandi figurur í TB í ár. Afturat Hans Fróða, fer sevmýrisingurin, Karl Øster at hjálpa. Felags fyri báðar hesar venjarar er, at teir hava drúgvar royndir sum spælarar, frá føroysku landskappingini í bestu deildini, umframt at teir kenna styrkir og veikleikar hjá øllum leikararunum í hópinum. TB hevur ein sera spennandi hóp sum er, og áðrenn nýggjár vænta vit, at fleiri av ungu leikarunum skriva undir sáttmála eisini.
Navnið Hans Fróði Hansen kenna flest øll í Føroyum. Hans Fróði hevur eina ríka yrkisleið innan fótbólt, her heima, uttanlands og á landsliðnum, har hann náddi 26 dystir. Hansara sterka og neyva verjuspæl vakti beinanvegin ans í Føroyum,og, eftir nøkur ár, eisini uttanlands. Hann var hollur stuðul hjá øllum liðum hann náddi at spæla fyri. Í dag kann Tvøroyrar Bóltfelag, við stórari gleði kunngerða, at komandi árið fer verjukempan úr Leirvík at royna seg sum venjari í TB. Sjálvsikkur og málrættaður
At Hans Fróði er komin so langt sum hann er, kemst fyrst og fremst av, at hann er sjálvsikkur og sera málrættaður. Hann hevur tikið stigið, sum kanska fleiri føroyingar ikki tora, nevnuliga at bróta upp úr nýggjum, og trúgva uppá tað teir gera.
Tann rætti maðurin
Tá TB frætti, at Hans Fróði Hansen væntandi fór at flyta til Suðuroynna at búgva, tí dama hansara hevur fingið vikariat á Suðuroyar Sjúkrahúsi, gekk ikki long løta, áðrenn teir kontaktaðu hann. Tað frættist at annað felag eisini vísti áhuga, men TB var skjótari, og tryggjaðu sær fyrrverandi føroyska landsliðsleikaran. Nú hann hevur verið í felagnum eitt ár, kann hann dúva á allar tær royndir, hann hevur nomið sær gjøgnum árini, og kanska serliga í fjør.
– Drúgvu royndirnar hjá Hans Fróða, á ymiskum økjum, samantvinnað við hansara persóni, fekk okkum at halda, at hann er júst tann rætti maðurin til TB. Nógvir ungir leikarar eru í hópinum, og hesar kann Hans Fróði leggja lag á, og fáa teir at trúgva á egnan mátt. Hetta er jú av størsta týdningi, og um nakar veit tað, so er tað júst Hans Fróði, sigur formaðurin hjá Tvøroyrar Bóltfelag, Andre Dalfoss.
Byrjaði sum venjari í 2006
Hans Fróði valdi at nema sær venjaraútbúgving frá FSF í 2006, og fekk sama ár venjarastarvið í barndómsfelagnum, LÍF úr Leirvík og tad árið gekk sera væl hjá LÍF. Seinasta árið hevur leirvíkingurin roynt at endurstarta venjarayrkið, sum hjálparvenjari í TB í fjør, og nú sum høvuðsvenjari. Vit fara at ynskja Hans Fróða alla bestu eydnu í felagnum, og blíðan byr framyvir. Hans Fródi er annars útbúgvin Mental Coach og fer undir A-venjaraútbúgvingina hjá FSF nú í januar. Kendur hjálpari
Sevmýrisingurin, Karl Øster spældi nógv ár við besta liðnum hjá TB, áðrenn hann noyddist at gevast í 1999, orsakað av afturvendandi skaðum. Karl var kendur sum tann kviki vongbakkurin, sum ótroyttiliga tuskaði aftur og fram eftir vonginum. Afturat hesum, hevur hann eitt gott fótbóltsforstáilsi. Barndómsheimið hjá Karl er beint omanav vøllinum á Sevmýri, so tað eru sera sera nógv fótaspor, sum Karl, undirritaði, og øll børnini á Sevmýri eiga á vøllinum, har alt byrjaði. Vøggan er okkara á Sevmýri, og har høvdu vit tað ómetaliga gott og trygt.
Nú fer Karl Øster so at hjálpa Hans Fróða við bestu og næstbestu hópunum hjá TB, og tað sum karl viðførur, er serliga áræði, hjarta og fótbóltsgleði.
Vit ynskja Karl alt tað besta í nýggja leiklutinum, og væl afturkomnan í felagið, sum aktivur partur.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tað vóru ikki bestu líkindir til kappríðing tá kappríðingin í Marknagili ólavsøkudag byrjaði: Regnið argaði og at byrja við vóru eisini tekniskir trupuleikar, so alt í alt sá einki út eina løtu.
Men so sleit í, tað klárnaði av álvara og samstundis vóru trupuleikarnir loystir við tíðtakingartólunum. So nú var av álvara klárt til kappríðing í Marknagili.
Fyrsta greinin kappast var í, var Tølt, her gjørdist Máni við Knút Lútzen nummar eitt, næstir teimum var Brúni við Marner Joensen og nummar trý var Syrpa við Bárði Johannessen á baki.
Skeiðkappingina vann Viti og Regin Johannessen, nummar tvey var Tokki við Sólrun Poulsen og trið vóru Ísar og Joan Hansen.
Tvíspor Opin flokkur var vunnin av Grekku og Tummas Rubeksen, Tindur hjá Hans Paula Poulsen gjørdist næstur og Sina og Sonja Síminardóttir vóru nummar trý.
Travið vunnu Máni og Knút og Tvíspor ung var vunnin av Brá og Ragnheiður Ólafsdóttir, har gjørdist Mikka við Biritu Lútzen nummar tvey.
Tvíspor vaksin ll flokk vunnu Fimur og Beinta G. Davidsen, nummar tvey var Markus og Sólrun Poulsen og Prins við Godtfred Joensen á baki vóru nummar trý.
So var klárt til Tvíspor vaksin l flokkur, Um fólk í byrjani kundi finnast at veðrinum og teknisku trupuleikunum, so kundi tey so ikki finnast at paring og spenning í fyrsta flokki, tí tað var til UG.
Tríggjar riðlar vóru, og størsti munur millum tvey ross var 0,2 sek, í hinum riðlinum var munurin 0,1 og 0,0. So gerst tað ikki nógv meira spennandi.
Serliga var tað seinasti riðil sum bar av, har riðu Freyr við Onnu Magnussen á baki móti fleirfalda føroyameistaranum Fúsa við Zacharias R. Jakobsen. Rossini fylgdust líka frá byrjan til málstrikuna, tað var tó Fúsi sum fekk múlan fyrstur um strikuna, men dómaranir mátti nýta málfoto fyri at síggja hvør var fremri. Hesi rossini vóru eisini nummar eitt og tvey í Tvíspor vaksin l flokkur. nummar trý gjørdist Fjalir við Regin Johannesen.
Øll úrslitini síggjast á leinkju við á leinkju her - Trýst her úrslit ós 2016


text:
12 lívverjar hjá Erdogan sluppu ikki inn í Týskland
- Ljóðbrot úr sendingini "Andøvsløtan"
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í sendingum á R7, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Smyril Line fær herðaklapp frá íslendskum feskfiskaútflytarum
Tveir politiskir flokkar farnir í søguna
Irak lækkar hjúnaaldurin niður í 9 ár
Føroyar gerast fátækari
Atlantsfarið stevnt fiskimálaráðnum
Støðan ógreið í løgtinginum
Góvu skeivar upplýsingar á Løgtingi
Fiskimannafelagið ósamt við Løgmann
Viðmerking til Herman Oskarsson
Meldað fyri at hava fjalt veiðu fyri 18 miljónir - hevur bíðað eftir rættarviðgerð í fimm ár
Metis - Sending um fiskivinnunýskipan
Løgtingsformaðurin kann útseta atkvøðugreiðsluna
Høgni og Aksel villeiddu enn einaferð í Løgtinginum
Stríð um fiskiloyvi kann kosta Fiskimálaráðnum 30 milliónir
Seinasti gamli bygdahandilin í Vestmanna, fer í søguna
Hugnaløtan 4 - Gestur: Jákup Sverri Kass
FF Skagen ein fyritøka við nógvum eigarum
Magni Laksáfoss hevur cleara við Kristin Michelsen
Sjey persónar tiknir í størsta hassjmálinum nakrantíð í Grønlandi
Samgongan missir meirilutan
Fýra ára fongsul fyri ecstasy-smugling við Norrønu
Ætlaði at hjálpa - varð ístaðin stungin
Lógin um veiðugjald 70 milliónir skeiv
Brúgvin 73 - 11. des. 2017
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Týtt: Petur William Háberg
1. Veitst tú, at fyri teg eg mátti líða?
So talaði ein rødd hin dag við meg;
eg kendi sárini sum brandar svíða,
kom heim, mítt barn, tað var alt fyri teg!
2. Eg eina krúnu fekk av hørðum hondum,
tá eg hin dagin sligin, særdur gekk,
hon var ei skrýdd við gull og silvurbondum,
nei, sár av henni eg í pannu fekk.
3. Teir naglar negldu gjøgnum mínar hendur,
á Golgata eg doyði fyri teg;
men hygg, í báðum hondum mínum stendur
tú teknaður – áh, kom, eg elski teg!
4. Halleluja! Mín besti vinur er hann –
eg legði meg í Jesu eyma favn –
og upp um alla pínu meg nú ber hann
inn í ta ljósu, føgru Himmalhavn.


text:
Tit mugu hyggja í egnan barm.
Hjartasuff og illsinnisgleps ... til øsing og upplýsing ... um búskap og búskaparfrøði ... og um hvussu politikkur, miðlar og lobbyisma grugga alt.
onsdag den 30. november 2011
Hoyrt í Løgtinginum
Aðalstjórar og jólamenn
Sá ein aðalstjóra til jólatræ á Vaglinum leygardagin. Hann savnaðist á almennum stað saman við jólamonnum, sum virka ímóti politikkinum hjá samgonguni, tí hesir jólamenninir góvu øllum gávur - og ikki bara teimum ríku. So er spurningurin, hvat meiningspolitiið hjá samgonguni heldur um levindið av aðalstjóranum...
tirsdag den 29. november 2011
Flat tax and misery
Hong Kong var det første land der introducerede en flad skat.
Yet a territory better known for its breathtaking harbour-front skyline and its money-making possibilities has plenty of misery to go round. In a city of 7m people with an average per capita income of nearly US$30,000, 1.23m live below the poverty line, earning less than half of a desperately low median wage. The city’s Gini coefficient, which measures income inequality, is the worst in Asia (worse even than India and mainland China) before the limited effects of the city’s half-hearted income redistribution are counted.
mandag den 28. november 2011
Kostnaður av ójavna
Richard Wilkinson: How economic inequality harms societies:
fredag den 18. november 2011
Optimalur skattur er ikki flatur
The optimal profile of transfers and taxes is highly nonlinear and cannot be well approximated by a flat tax.
Sí keldu: The Case for a Progressive Tax: From Basic Research to Policy Recommendations.
Blokktiðning til meira vælferð
Í ABDH-samgonguskjalinum stendur nú:
Samlaðu útreiðslurnar á samtykta játtanarkarminum fyri 2012-2016 skulu haldast.
Eg skilji so á løgmanni, at um Helle gongur við til at hækka blokkin verður samgonguskjalið broytt til "Samlaðu útreiðslurnar á samtykta játtanarkarminum fyri 2012-2016 skulu hækkast við 226.6 mió kr."
Góði Kaj Leo, kann tú vátta, at títt skriv skal skiljast soleiðis, at útreiðslukarmurin á fíggjarlógini skal broytast samsvarandi einum hækkaðum blokki? Og er tín fíggjarmálaráðharri samdur?
Fýra skattalættar
Og her eru skattalættarnir sum procent av lønini:
Javnari samfelag er gott samfelag
Sjálvsagt skal tað loysa seg at arbeiða, og marginalskatturin kann tí ikki vera ov høgur. Men við eini flatskattaskipan skal øll útjavning henda gjøgnum almennu útreiðslurnar. Tá flatskattaskipanin harumframt merkir 280 mió minni í skattainntøkum verða verri ráð til almennar útreiðslur til tær skipanir, sum kunnu skapa útjavning, sum kunnu lyfta tey uppaftur til produktivar borgarar, sum detta niðurímillum.
Ein vaksandi undirklassi verður úrslitið. Ein ein lítil økonomisk elita. Og ein miðalklassi sum verður støðugt meira kroystur.
torsdag den 17. november 2011
Erhvervsfrekvens i Norden 2007-09
onsdag den 16. november 2011
Avtalubrot við afturvirkandi kraft
Slíkar avtalur kunnu væl ikki broytast 10 ár aftureftir. Tá verður virði av gjørdum avtalum devaluerað, og tað er ikki gott fyri tann partin, sum brýtir avtaluna. Tað gongur útyvir umdømið.
Hann kundi sagt tað sama um pensjónsskattingina.
tirsdag den 15. november 2011
Reaktionert stýri
Nýggja stýrið er ikki konservativt. Tað er reaktionert. Konservativ ganga inn fyri hóvliga at ganga fram á leið við at byggja á tað verandi. Nýggja stýrið vil ganga aftureftir -- til áðrenn blokkurin varð lækkaður, áðrenn tos um marknaðargrundan av fiskivinnuni tók seg upp, áðrenn Føroyar fingu eina sosialdemokratiska skattaskipan og áðrenn orð so sum 'samkynd' blivu alment kend.
Vælferðarskipanir og búskaparkreppur
Hvussu ber tað til, at Canada klárar kreppuna betur enn USA? - Canada brúkar størri part av BTÚ uppá vælferðarskipanir!
- Skulu Føroyar hava búskaparvøkstur, so skal vælferðin útbyggjast og styrkjast, ikki svøltast við at tøma landskassan og futta framtíðar pensjónir av til skattalætta og privata nýtslu.
mandag den 14. november 2011
Avmakt í Tinganesi
Tað er ræðandi at hoyra avmaktina úr Tinganesi. Samgonganskjalið lovar meira enn tað klárar at halda og gjøgnumføra. Nú hava Jørgen Niclassen og Kaj Leo Johannesen fingið maktina. Tað vandamikla er, tá ið teir ikka makta uppgávuna og maktin blívur til avmakt. Og avmaktin hoyrdist úr Tinganesi í dag. Jørgen Niclassen biður fólk arbeiða yvir, har onki arbeiði er og Kaj Leo Johannesen biður fakfeløgini tiga. Hetta er dagur 1.
Hvat ger Kaj so?
Modernaður høgravongur er rabiatur
Their movement has been overtaken by a quite literally mindless opposition to government.
(...)
This is a long way from the conservatism I used to respect. Although I often disagreed with conservatives, I admired their prudence, their affection for tradition and their understanding that the intricate bonds of community are established with great difficulty over time and not easy to reweave once they are torn asunder. At their best, conservatives forced us to think harder. Now, many in the ranks seem to have decided that hard and nuanced thinking is a telltale sign of liberalism.
Blokk-politikk
- 25% av fólkafloksveljarunum og vildu hækka blokkin, 27% vildu lækka hann, 30% vildu lata hann standa í stað.
- 56% av sambandsveljarunum vildu hækka blokkin, 2% vildu lækka hann, 31% vildu lata hann standa í stað.
- Samanlagt vildu 40% av veljarunum hjá ABDH hækka blokkin, 15% vildu lækka blokkin, 30% vildu lata blokkin standa í stað, og 15% vistu ikki. Íalt 287 veljarar hjá hesum flokkum svaraðu í kanningini.
torsdag den 10. november 2011
Flat-tax?
Men so bleiv tað flat-tax við botnfrádrátti (t.e. ein skattastigi við einum stigi)
Men so kom ein sosialisering (t.e. eitt stig aftrat fyri hægri inntøkur)
Og til síðst vildi Miðfl hava enn eitt eyka skattastig til háinntøkur
Vit fáa also ein skattastiga við trimum stigum (í dag eru fýra). Men um botnfrádr er ymiskur í lands- og kommunuskatti, so eru framvegis fýra skattastig.
"Flat-tax" hevur ongantíð verið annað enn bílig marknaðarføring av einum skattalætta til háinntøkur. Hvussu fanin ber tað til, at Kringvarpið framvegis tosar um flatskatt?
onsdag den 9. november 2011
Fjølmiðlar sova, A og B tøma landskassan
Árni Gregersen analyserar
Tað má vera eitt krav, at stýrið sum kemur til, ger tað sum skal til fyri at minka strukturella hallið.
Man Árni vera greiður yvir, at skattauppskotið hjá Fólkafl økir strukturella hallið við 313 mió? (Ella 235, sum tey sjálvi siga.) Framskunding av pensjónsskatti økir strukturella hallið eitt sindur aftrat. Dimma hevur so einki skrivað um hetta enn!


text:
§ 1. Felagið
Stk. 1. Norðoya Unga Tjóðveldið er felag teirra ungu, ið fylkjast á frælsisleið. Felagið hevur heimstað í Norðoyggjum.
§ 2. Endamál
Stk. 1. Endamál felagsins er at virka fyri stovnsetan av sjálvstøðugari føroyskari tjóð, og styðja og fremja tjóðveldishugsjónina, soleiðis sum hon kemur til sjóndar í stevnu Tjóðveldis, eins og at vekja um politiska áhugan millum ung í Norðoyggjum.
§ 3. Limir
Stk. 1. Tann, ið tekur undir við stevnu floksins kann gerast limur.
Stk. 2. Limur kann hvørki vera limur í øðrum politiskum ungmannafelag ella flokki í Føroyum samstundis, Tjóðveldi undantikið.
Stk. 3. Nevndin skrásetir limir, ið ynskja at tekna seg í felagið. Ynskir limur at strika skráseting sína, skal viðkomandi sjálvur bera nevndini boð um hetta.
Stk. 4. Er illgruni um, at limur onkursvegna tarnar ella arbeiðir ímóti áhugamálum felagsins, verður málið tikið upp av landsnevnd Unga Tjóðveldsins. Landsnevndin ger tilmæli til lands- ella eykalandsfund, ið endaliga skal taka støðu til møguliga burturvísing av limi. Økisfelagið hevur ikki heimild at burturvísa limi, men kann gera viðmerkingar.
§ 4. Aðalfundurin
Stk. 1. Aðalfundurin er evsta vald í Norðoya Unga Tjóðveldið.
Stk. 2. Allir limir felagsins undir 30 ára aldur hava rætt til at atkvøða á aðalfundinum.
Stk. 3. Limagjald verður ásett av aðalfundinum (sambært §7).
Stk. 3.1. Verður onki samtykt av aðalfundinum ásetir nevndin limagjaldið.
Stk. 4. Regluligur aðalfundur verður hildin á hvørjum ári í januar-februar mánað. Fundurin verður lýstur alment minst tíggju dagar áðrenn aðalfundin.
Stk. 5. Á aðalfundinum verður roknskapur lagdur fram til góðkenningar.
Stk. 6. Nevndin ger sjálv skrá til aðalfundin.
§ 5. Eykaaðalfundur
Stk. 1. Eykaaðalfundurin hevur eins stórt vald og aðalfundurin.
Stk. 2. Fundurin verður lýstur alment minst sjey dagar áðrenn eykaaðalfundin.
Stk. 3. Nevndin ger sjálv skrá til eykaaðalfundin.
§ 6. Nevndin
Stk. 1. Evsta vald millum aðalfundir og eykaaðalfundir er nevndin.
Stk. 2. Umboðini í nevndini verða vald á árliga aðalfundinum við loyniligari atkvøðugreiðslu.
Stk. 2.2. Formaður/kvinna verða vald umvegis serskilda atkvøðugreiðslu.
Stk. 2.3. Aðal- og eykaaðalfundur kann viðtaka, at nevndin velur at skipa seg uttan formann/kvinnu.
Stk. 3. Nevndin skal verða mannað av í minsta lagi 3 og í mesta lagi 7 nevndarlimum. Stilla fleiri enn 7 upp, verður skipað fyri atkvøðugreiðslu.
Stk. 3.2. Valdir kunnu verða upp til 2 tiltakslimir.
Stk. 4. Nevndin, undantikið formaðurin/kvinnan (§ 6 Stk. 2.2), skipar seg sjálv.
Stk. 5. Økisfelagið eigur ein sess í landsnevnd Unga Tjóðveldsins, og velur nevndin sjálv hetta umboð.
§7. Viðtøkur
Stk. 1. Viðtøkur á aðal- og eykaaðalfundi verða gjørdar við einum meiriluta av møttu limunum.
§ 8. Lógarbroytingar
Stk. 1. Uppskot um lógarbroytingar í hesari reglugerð kunnu setast fram av limum felagsins á aðal- ella eykaaðalfundi.
§ 9. Avtøka av felagnum
Stk. 1. Avgerð um avtøku av felagnum verður tikin á aðal- ella eykaaðalfundi við einum meiriluta av 3/4 av møttu limunum.
Stk. 2. Verður felagið avtikið fella møguligar ognir og virðir til Unga Tjóðveldið.


text:
Tróndur Arge 15.02.2017 (19:44)
Lars Olsen troyttur av ákærum
Fyrrverandi OB spælarin, Emil Ousager hevur í seinastuni lagt føroyska landsliðsvenjaran, undir at hava loyvt monnum at ballast og drekka stutt fyri dyst, tá hann var venjari hjá OB í tíðini 2007 til 2010.
29 ára gamli málverjin, sum gavst at spæla í 2015, er uppvaksin í OB og spældi har í trimum atløgum. OB, við Jóan Símun Edmundsson í hópinum, hevur í dag stórar trupulleikar í superliguni, har liðið liggur nummar 13. Í lesarabrævið um afturgongdina hjá OB á fyens.dk, finst hann millum annað at tíðini, tá Lars Olsen frá 2007 til 2010 var venjari hjá OB.
Her verður víst til OB liðið, sum á sumri í 2007 vinnur steypakappingina, og so liðið hjá Lars Olsen eftirfylgjandi. Hann heldur fyri, at liðið undan Lars Olsen hevði sterkar persónligheitir í hópinum, meðan liðið aftaná ikki stóð mát við undanfarna liðið. Emil Ousager skrivar, at ávísir spælarar kundu uppføra seg sum teir vildu. Eitt nú fyrrverandi Manchester United spælararnir, Roy Carroll og Eric Djemba-Djemba.
- Roy Carroll kundi møta fullur til venjing og framvegis spæla hvørt vikuskiftið – um hann hevði hug. Djemba-Djemba kundi fara í býin tveir dagar undan ársins týdningarmesta dysti móti FCK, og framvegis byrja inni – hóast hann ikki megnaði at gjøgnumføra venjingina áðrenn, skrivar Emil Ousager á fynes.dk.
Emil Ousager skrivar víðari, at felagið eftirfylgjandi eisini hevur gjørt fleiri feilir. Tað er ikki bara Lars Olsen, sum fær av grovfíluni.
Lars Olsen svarar aftur
Føroyski landsliðsvenjarin er troyttur av ákærunum um, at hann hevur loyvt slíkum atburði í síni tíð í OB. Ein tíð, har OB tvær ferðir blívur nummar tvey í superliguni, umframt at liðið eftir at Lars Olsen fór frá, eisini bleiv nummar tvey.
- Sjálvandi kanst tú ikki møta fullur upp til venjing, ella ikki verða førur fyri at avrika av timburmonnum, og so koma á liðið. Hasa útsøgnina vil eg gjarna taka frástøðu frá. Hatta má Emil Ousager sjálvur standa fyri, sigur Lars Olsen við Ekstrablaðið.
Hann sigur víðari, at hann ikki kann minnast, at fyrrverandi Manchester United málverji, Roy Carroll, nakrantíð er møttur til venjing fullur. Søgan um miðvallaran Eric Djemba-Djemba verður ikki beinleiðis avsannað, men leggur sent á, at hendingin bleiv avklárað inni í felagnum.
At enda leggur føroyski landsliðsvenjarin dent á, at hann er troyttur av verða settur í samband við núverandi trupulleikarnar hjá OB.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Skála á vitjan 2. páskadag
TB | 16/04/17
Fyrstu fýra umførini hjá TB/FC Suðuroy/Royn vóru undan kappingarbyrjan spádd at vera sera umráðandi, av tí at mótstøðuliðini hava verið tey, ið flest hava vænta fara at kappast beinleiðis við TB/FC Suðuroy/Royn um plássini í niðaru helvt av Effodeildini. Sannast má eisini, at TB/FC Suðuroy/Royn er komið væl frá byrjan og við eitt sindur av hepni vóru vit framvegis við í steypakappingini. Seinasti dystur í Effodeildini var við Margáir, sum nokk kann metast sum higartil keðiligasti dystur hjá liðnum – NSÍ dysturin hinvegin bjóðaði uppá mál, umdyst og spenning.
Skála kemur suður við einum liðið, sum hevur vart seg ómetaliga væl og av tí sama er bert 1 (!) mál komið í dystunum hjá teimum í Effodeildini og tað skeyt Víkingur. Alt bendir sostatt á, at Skálamenn fara at pakka seg niður og royna at sleppa norður um fjørðin aftur við einum stigið.
Sum vit nevndu í samband við dystarfrásøgnina frá NSÍ dystinum, so er nýggi norski áleyparin endiliga skaðafríður, so vit mugu vóna at hann fær runni Skálaverjuna um koll og fær eina fína byrjan við Stórá.
Trý tey fyrstu umførini hjá Skála í Effodeildini: J-J-T
Dysturin byrjar klokkan 15:00 2. páskadag við Stórá og dómarin verður Petur Reinert.


text:
Mánakvøldi 6. des. kl. 19.00, verður ein spennandi fyrilestur við heitinum "Út við strongd – Inn við lívsgleði" í Bygdahúsinum á Strondum.
Tað eru Skála Ítróttarfelag saman við Niclas Hera Jákupssyni, sum skipað fyri.
Kostnaður fyri tiltakið er: 250,- kr. hvønn, tó 400,- kr. fyri pør.
Íroknað prísin er kaffi og okkurt afturvið í steðginum.
Tilmelding fer fram á tlf. 525525, ella á www.fegin.fo
Tað er avmarkað atgongd, so skunda tær og bílegg pláss ?
Um fyrilesturin:
Strongd
Fyrilesturin er um Strongd, og hvussu oyðileggjandi strongd kann vera – bæði fyri ein sjálvan, fyritøkuna og samfelagið. Fólk sum hava strongd megna heldur ikki sítt arbeiði, og broyta tey atferð, sum bæði kemur til sjóndar heima og á arbeiðsplássinum. Í fyrilestrinum verður lagdur dentur á, hvat fyri tekin man eigur at vera varin við, soleiðis at man klárar at steðga á, áðrenn tað er ov seint.
Lívsgleði
LÍVSGLEÐI er nakað sum vit øll tráa eftir. Í fyrilestrinum verður komið inn á, hvat lívsgleði er, og hvussu vit kunnu fáa størri lívsgleði. Lívsgleði snýr seg í stuttum um, at kenna meiningina við lívinum, og at liva í samsvar við hesa fatan. Eingin kemur og serverar lívsgleðina á einum silvurfati fyri einum. Tað er innan úr einum sjálvum, at hendan gleði kann vaksa. Men um man virkuliga vil føla lívsgleði, so má man taka ábyrgd av sínum egna lívið, og seta sær nøkur mál, og gera nøkur val. Tað snýr seg eisini um at broyta tankagongdina spakuliga, soleiðis at man betur sær alt tað vakra og góða, sum er rundan um ein. Tí man velur, hvat man hugsar, og man blívur tað man hugsar. Í stóran mun snýr hesin fyrilestur seg um, at síggja í eyguni, at tann størsta forðingin í øllum lívinum, er eins egnu tankar.


text:
Hendan síðsta vikan í skúlaárinum verður brúkt til ymiskt. Í dag var tað so dagurin hjá 3.flokki at skipa fyri. Siðvenja hevur í fleiri ár verið, at 3.flokkur sleppur at skipa fyri einum djóradegi, t… Les meira »
Viðfest er skráin fyri seinastu skúlavikuna á Glyvrum. Seinasta vikan summar 2017.pdf Les meira »
Aftur í ár riggaði garðdagurin á Glyvrum sera væl. Fitt av foreldrum og børnum møttu at hampa og fríðka um skúlagarðin. Sum undanfarin ár, so var størsta takið at mála bæði tað, ið fyrr er málað, og… Les meira »
Seinastu 14 dagarnar hava vit í Glyvra skúla havt lesi- og rokniskeið. Í stuttum er at siga um hetta skeið, at vit í tvær vikur bert hava hugsavnað okkum um føroyskt og rokning. Allar aðrar lærugreina… Les meira »
Hesa vikuna hava vit havt ordiliga gott veður, so vit hava verið nógv úti og spælt. Vit hava verið á vøllinum, spælt í skreiðibananum og rørinum, hoppa band og lastikk, heinta blómur og spælt við tey… Les meira »
Tíðin gongur skjótt, og nú er seinasta vikan í skúlaárinum 2015/2016 longu beint fyri framman. Ta seinastu vikuna fara vit at gera alt møguligt stuttligt, spennandi og læruríkt. Ilt er at gera eina ne… Les meira »
Í dag er ruddingardagur í Runavíkar kommunu, og tí hava vit verið úti og ruddað rundanum skúlan, í bønum og uppi á fótbóltsvøllinum. Vit funnu nógv rusk: blikk, sunkist, koppar, eina húgvu, glasfløsku… Les meira »
Tíðindabræv 3. juni 201603-06-2016 Hesa vikuna hevur verið sera gott veður, og vit hava verið nógv úti. Vit hava spælt, verið á vøllinum, hava lært, hvussu mann hoppar lastikk o.a. Vit hava eisini et… Les meira »
Tíðindabrævið 27.05.2016 Hesa vikuna hava vit verið nógv úti, í samband við at tað er útivika. Vit vóru ein túr í fjøruni, bæði Uppistova og Niðristova. Har funnu vit nógv spennandi, t.d. eina sandsla… Les meira »
Hesa vikuna eru tað børnini í Uppistovu, sum hava sagt, hvat vit skulu skriva í tíðindabrævið.Vit hava hugt eftir sjónleiki í Løkshøll. Tað vóru børn úr 5. flokki, sum spældu sjónleikin. Sjónleikurin… Les meira »
Góðu foreldur og avvarðandi. Glyvrar 12. mai 2016 Sum vit fyrr hava tosað og skrivað um, so er ein av tonkunum við forskúlanum, at vit so líðandi nærkast skúlanum við øllum tí, ið tað inniber. Við hes… Les meira »
Hesa vikuna vóru vit til 1-1-2 dag á Skála. Tað var týsdagin. Vit fóru við tveimum bussum. Vit vóru í politibilinum, sløkkiliðsbilinum, sjúkrabilinum, tyrluni og á motorsúkkluni. Vit hoyrdu eisini um… Les meira »
Hósdagin 5. mai er Kristi himmalferðardagur. Fríggjadagin 6. mai hevur skúlaleiðslan lagt ein frídag, so forskúlin byrjar aftur mánamorgunin 9. mai. Frítíðarskúlin í Rituvík er tó opin allan fríggjada… Les meira »
Í samband við Flaggdagin hava vit tosað og lært um føroyska flaggið, Merkið. Vit hava eisini teknað okkum eitt Merki í part. Hósdagin 21. apríl fóru vit til Flaggdagshald. Vit gingu inn á Høgaból. Sve… Les meira »
Í sambandi við flaggdagin í komandi viku fara øll børnini á Glyvrum at ganga skrúðgongu í morgin, hósdagin 21. apríl. Farið verður frá Glyvra skúla kl. 8.45, og gingið verður út á Høgaból, har vit syn… Les meira »
Í dag kavaði aftur! Vit sungu kavasangir í sangløtuni, og í fríkorterinum sletaðu vit og spældu við kava. Aftaná útiløtuna komu trettan børn úr einum barnagarði í Klaksvík og vitjaðu okkum. Vit spældu… Les meira »
Hesa vikuna eru tað nógv, ið hava reiggjað. Vit hava eisini teknað, hugt í bøkur, sparkað fótbólt og perlað. Vit hava valt ein sang hvør at tekna. Brynja teknaði til dømis sangin "Oman kemur grýla." V… Les meira »
Hesa vikuna eru tað børnini í Uppistovu, sum skriva tíðindabrævið. Tað var gott at koma aftur í forskúla aftaná páskafrítíðina. Øll børnini hava fortalt okkurt, sum tey hava gjørt, meðan tey hava havt… Les meira »
Vit fara í páskafrí frá leygardegnum 19. mars, og byrja aftur í forskúlanum mikudagin 30. mars. Frítíðarskúlin í Rituvík hevur opið frá kl. 7.30 allar gerandisdagar. Seinastu vikurnar hevur nógv ymisk… Les meira »
Hesa vikuna eru tað børnini í Niðristovu, ið skriva tíðindabrævið. Setningarnar hava vit skrivað við trækubbum. Vit brúka ein kubba fyri hvørt orð: Vit hava lært ein nýggjan tjaldurssang. Sangurin eit… Les meira »


text:
Fjaðragrúkur
Fjaðragrúkur (frøðiheiti: Coryphoblennius galerita) er í ætt við tarabrosmu og heldur vanliga til í taraskóginum út á umleið 20 m. dýpi. Hann verður umleið 20 cm langur og hevur eyðkendar reyðgular fjaðrar millum eyguni og aftur móti ryggfjøðurini. Eyðkendu fjaðrarnar verða eyka stórar um heystið, beint áðrenn fiskarnir gýta. Serliga hjá eldru kallfiskunum kunnu fjaðrarnir gerast so langar, at teir hanga niður við síðuna á fiskinum. Fjaðragrúkur heldur mest til millum steinar og í sprungum í klettum, har hann liggur og hvílur á botni. Fjaðragrúkur er staðfastur og ofta liva pør saman í somu klettasprungu í fleiri ár. Fjaðragrúkur etur ymisk ryggleys dýr t.d. smá krabbadýr, lindýr og bustmaðkar.


text:
98 lið undir 12 ár
Um vikuskiftið skipar Flogbóltssambandið fyri FM-kappingini fyri børn undir 12 ár, umframt kapping fyri flogbørn 0, 1, 2 og 3.
Íalt 98 lið undir 12 ár hava boðað frá luttøku, og er hetta størsta luttøkan í kappingarárinum 2016/2017.
Peter Morell og Anna Frederiksen, sum hava samskipað kappingarnar, eru sera nøgd við talið av liðum, sum er ein stór framgongd í mun til seinasta ár.
Tað gleðiliga er eisini, at tað eru alsamt fleiri og fleiri dreingjalið, og hetta er sera positivt fyri at fáa javnvág í luttøkuna, tí higartil hava teir verið í minniluta í mun til genturnar.
Kappingin fer fram Hoyvíkshøllini og í Høllini á Hálsi. Leikt verður seleiðis:
Hoyvíkshøllin 4. mars 2017:
kl. 9.00 til kl. 12.00 Endaspæl gentur U12, plasering 9-30
Kl. 12.00 til kl. 15.30 Endaspæl gentur U12 plasering 1-8, bólkur 1 + bólkur 2
Kl. 12.00 til kl. 15.30 Endaspæl dreingir U12 plasering 1-8 , bólkur 1 + bólkur 2
Kl. 12.00 til kl. 15.30 Endaspæl dreingir U12 plasering 9-14
Høllin á Hálsi 4. mars 2017:
kl. 12.00 – 14. 15 Flogbørn 0 + Flogbørn 1
kl. 14.15 - 16.00 Flogbørn 2
kl. 16.00 - 18.30 Flogbørn 3
Leygardagin verður eisini seinasta kappingin fyri kvinnu-og mansunglingar áðrenn finalurnar í Trongisvági 10. – 12. mars. Henda kappingin verður í Høllini í Kollafirði.
Og sunnudagin eru hálvfinaluumfar í gentum 14 eisini í høllini í Kollafirði, tá liðini hjá SÍ og TB og Fleyr og Drátti, skulu royna at vinna sær rætt til finaluplássini í Trongisvági 10. – 12. mars.


text:
Áki Bertholdsen 07.12.2017 (13:04)
Nú er eisini stongt her fyri allari ferðslu
Í allan morgun hevur Landsverk heitt á bilførarar um at avmarka koyringina mest møguligt, tí líkindini eru so ring.
Eitt av sera vandamiklu vegastrekkjunum í morgun, er byrgingin um Haraldsund. Har er so nógvur uppgangur, at tað skolar nógv grót upp á vegin á byrgingini. Tískil hevur Landsverk nú gjørt av at steingja byrgingina fyri allari ferðslu fyribils.
Árni Jacobsen, økisleiðari hjá Landsverki, sigur, at tey royndu rudda grótið burtur so hvørt, men tað skolar grót upp á vegin alla tíðina, og tað verður mett at vera til so stóran vanda, at tey gjørdu av at steingja byrgingina.
Annars er framvegis hált og krapi í støðum um alt landið. Tað er framvegis ikki koyrandi á Gjáarvegnum, Oyndarfjarðarvegnum og Oyggjarvegnum. Tað er eisini nógvur vindur, og tí verður mælt frá allari óneyðugari koyring.
Árni Jacobsen sigur, at í løtuni eru fleiri veðurstøðir óvirknar, eitt nú veðurstøðin á Høgareyni og á Sandavágshálsi.
Niðanfyri eru nakrar myndir afturat, sum vísa, hvussu skilið er á byrgingini. Myndirnar hevur Ernst Vágsgarð, arbeiðsformaður á Landsverki, tikið.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Tróndur í Gøtu kom farnu viku aftur av rannsóknartúri, har Havstovan hevur kannað nøgdir og útbreiðslu av uppsjóvarfiski í havøkjunum kring Føroyar. Kanningarnar vísa, at heldur minni var at fáa av makreli í ár enn í fjør, men heldur meira enn í 2014 og 2015. Sum heild var meira at fáa av sild enn í fjør. Fyrivarni skal tó takast fyri, at kanningarøkið ikki er tað sama frá ári til árs. Svartkjaftur stóð spjaddur um so at siga alt kanniningarøkið.
Kanningin er skipað sum altjóða felagskanning, sum ICES samskipar. Føroyar luttaka saman við Noregi, Íslandi og Grønlandi. Samlaða nøgdin av makreli, sild og svartkjafti, har tølini frá øllum londunum verða við, verður roknað á fundi í Reykjavík seint í august.
Les frágreiðingina her.


text:
Fríggjadagin 30. mai var móttøka í býráðshúsinum í samband við, at Eliesar Kastalag hevði seinasta starvsdag.
Eliesar hevur verið í starvi hjá Runavíkar kommunu í 44 ár og fyri góða og trúgva tænastu hevði Runavíkar kommuna innstillað hann at fáa "fortjenstmedalju", sum hann fekk handað í samband við móttøkuna fríggjdagin.
Nógv fólk komu at heilsa uppá Eliesar, samstarvsfelagar frá ymiskum stovnum og fyritøkum, starvsfelagar, familja, vinir og kenningar.
Myndarøð: {76755D50-1CFB-43D0-9E88-0D06FDA0DAB1}


text:
Í kvøld, mikukvøldið 5. oktober, kl. 19.30 hava Nes Sóknar Musikkfelag, Kenneth P. Jones og Birgitte Schnakenburg heystkonsert í Løkshøll.
Nes Sóknar Musikkfelag er hornorkestur í Eysturoy við spælarum í øllum aldrum.
Orkestrið var á konsertferð í New York í summar, og er nú farið undir vetrarskránna. Fleiri nýggir spælarar eru byrjaðir í orkestrinum í heyst.
Á konsertini fer Nes Sóknar Musikkfelag at spæla føroysk løg, tónleik úr sangleikum og marsjir. Eisisni fara Kenneth Jones (trompet) og Birgitte Schnakenburg (klaver) at spæla nøkur løg.
Atgongd: kr. 50,- við dyrnar.


text:
Michael er útbúgvin lendisarkitektur frá Landbúnaðarháskúlanum í Keypmannahavn. Hann hevur royndir innan skógrøkt og anleggsvirksemi og var í síni tíð ein teirra, ið setti á stovn P/f Hjálpirót. Michael hevur eisini fingist við at kunna um garðyrkið og lendisrøkt m.a. á kvøldskúlanum.
Michael hevur seinasta árið røkt starvið sum leiðari á Skógrøkt sum avloysari. Fyri tað var Michael í 20 ár hjá Tórshavnar kommunu, har hann varðaði av grønu økjunum, fyrst sum býargartnari og seinastu 10 árini sum lendisarkitektur á plandeildini.
Vit søkja eftir samskipara til norð…
07-12-2017
Norðurlendingar á Umhvørvisstovuni
05-12-2017
Alivirksemið hjá P/F Luna á Sørvágs…
26-11-2017
Endurnýtslan av burturkasti nógv øk…
23-11-2017
Jólasøla á Skógrøkt
16-11-2017
Yvir 7000 flogmyndir 1958 – 2016 tø…
14-11-2017
MVG frítøka og differentieraður elp…
27-10-2017
Inngarðsútskiftingin á Strondum er …
25-10-2017
Framleiðsla av plastbátum umhvørvis…
24-08-2017
Michael K. Jacobæus er settur í sta…
11-08-2017


text:
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Akrar er lítil bygd á sunnara armi á Lopransfirði í Suðuroy, ein sonevnd niðursetubygd.
Akrar á frímerkinum frá 2004.
Fyrsti maður, ið setti búgv á Økrum, var úr Sumba. Hetta var í 1818. Seinri fluttu onnur til bygdina. Kendasti maður á Økrum er Poul Johannes Midjord (1823-1908), ið var táttayrkjari. Hann giftist við dóttur nesbóndans hinu megin fjørðin, men tað var ikki við bóndans vilja, og sagt verður, at Poul Johannes fór eftir unnustu síni á nátt og flutti hana yvir um fjørð, uttan at foreldrini vistu av. Kendasti táttur hansara er eisini Nesbóndatátturin, har hann ger gjøldur burtur úr verfaðirinum.
1.
Jacobsen (1969) hevur skrivað hvussu Pól á Miðgerði í 1820 saman við soninum Poul Johannes á
Økrum bjargaði sjey monnum av sluppini »Emmu« úr Dunkerque, ið var farin á
land sunnanfyri Akrar.
2.
à 1847 verður nýggj kirkja bygd í Porkeri, tann sum
enn stendur í Porkeri.
Tá hon er komin undir tak, verður tilfarið úr gomlu kirkjuni
selt á uppboði fyri 95 rbd. 80 sk. Poul Jacobsen, Poul á Miðgerði,
á Økrum, skal hava staðið fyri arbeiðinum upp á nýggju kirkjuna.
Søgn er, at hann og synirnir báðir, Jákup og Poul Johannes, ið
eisini vóru við í arbeiðinum, fingu viðin úr gomlu kirkjuni sum
arbeiðisløn, og skuldi viðurin verða nýttur til at byggja sethús av
á Økrum, sum standa uppi enn.
3.
Brot úr samrøðu 5. august 1962, sum Mortan Nolsøe hevur gjørt
við Daniel Jacob Joensen,
Dálla í Kvínni, Sunnbø (d. 1069) 1) Tað er likt til, at tikið
hevur verið til ørindið, tá ið farið varð heiman frá fyri longri tíð
ella med alla:
»DJJ: Pól á Miðgerði, tá ið hann fór síðstu ferð av
Økrum, ”” hann fór vestur gjøgnum mølina, klæðini vóru
komin í bátin hjá honum, men hann hevði ein kistil sjálvur
undir hondini ella skrín, sum tað varð nevnt. Tá
kvað hann hart. . . . hatta ørindið, sum ljóðar soleiðis:
Maðurin gleið, og ryssan meig,
alt gekk eftir hæli [heali].
»Ojanmeg« ['o.-jan^me:], sum Skreppingur segði,
»nú skiljist eg frá Dali.«
MN: Hvar fór hann so?
DJJ: Tá fór hann til Hovs, og hann kom ongantíð aftur.
Hann var niðuri í handlinum og keypti korn, og kom
hann inn aftur og datt á roykstovugólvinum. Soleiðis
doyði Pól á Miðgeri.


text:
Kiran Jóanesarson
17.05.2017 - 19:03
Uppsjóvarskipið, Hoyvík, sum Thor eigur, kom á Havnina í gjár, har tað skal riggað seg til at fara á svartkjaftaveiðu í føroyskum sjógvi.
Hoyvík hevur verið ein túr eftir makreli síðan skipið kom í føroyska flotan fyrr í ár. Skipið hevur síðan tá ligið i Vestmanna, har teir hava bíðað eftir, at Fiskimalaráðið hevur býtt svartkjaftin ut.
- Hoyvik hevur ligið á Vestmanna seinastu tiðina, tí bíða hevur verið eftir at sleppa á svartkjaftaveiðu. Tað er spell at tað hevur gingið so long tíð, av ti at bæði nøgdin og prísur nu er minkaður, upplýsir Hans Andrias Kelduberg, reiðari.
So skjott kunngerðin er klar verður loyst, verður sagt.
Við skipinum vera 9 mans og skipari verður Hildibjartur Olsen úr Vestmanna.


text:
Magnus Gunnarsson 01.05.2017 (09:33)
Nýggjur BMW 5
Nýggjasti BMW 5 er komin á føroyska marknaðin. Talan er um sjeyndu generatión av 5-røðini, sum kom á marknaðin fyrstu ferð í 1972.
Í mun til forgangarin er hesin lættari, meira økonomiskur, rúmligari og á tremur við nútímans tøkni. Brúkaravinarligheit og komfortur eru lyklaorðini hjá nýggju 5-røðini hjá BMW. Bilurin er eyðkendur av, at hann er sera lættur at handfara við t.d. nýggjastu generatiónini av iDrive-skipanini.
Koyrieginleikarnir eru nakað heilt fyri seg í besta BMW-stíli. Undirvognurin og fjaðraskipanin eru ein so at siga fullkomin eind. Komforturin í kabinuni er á sera høgum støði við góðum beinplássi framman og aftan.
Í fyrstu atløgu fæst bilurin í hesum útgávum hvat motorum viðvíkur: 520i, 520d, 530i og 530d, eins og fleiri aðrar útgávur er ávegis sum t.d. plug in-hybrid.
Nýggja 5-røðin líkist nógv tí størru 7-røðini hjá BMW. Hetta er ikki uttan orsøk, tí teir eru bygdir yvir sama plattform og hava tí nógv til felags.
BMW er nummar eitt sætta árið á rað í AutoIndex-kanningini hjá FDM í Danmark yvir teir best nøgdu bileigararnar. Kanningin vísir, at BMW kundarnir eru sera væl nøgdir við sínar bilar, og við tænastuna teir fáa. Nýggi BMW 5 kann síggjast og roynast hjá Nordcar.
Les meira um bilar á www.in.fo/bilar/
.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Tíðirnar broytast, og vit broytast við
TB | 13/10/12Starvsnevndin hjá Tvøroyrar Bóltfelag, saman við nýútnevnda ítróttarstjóra felagsins, Hans Fróða Hansen savnaðu í kvøld allar leikararnir í vaksnamannadeildini til fund. Á fundinum bleiv tikið samanum, júst farna kappingarár, og kunnað varð eitt sindur um, ætlanirnar fyri komandi ár. Heilt fitt av leikarum møttu, og menn vóru enn merktir, av øllum tí positiva frá farna kappingarári. Tað tóktist, sum sat spenningurin enn í teimum, og tí var lagið lætt og gott.
Tíðin arbeiðir fyri TB
TB megnaði akkurát at halda seg yvir B68, tá alt varð talt saman, eftir seinasta bríksl í 2012, og tað er TAÐ, sum er av størsta týdningi. Nú verður fokuserað frameftir, tóktust allir at vera samdir um á fundinum í kvøld. Nýggi ítróttarstjórin hjá Tvøroyrar Bóltfelag, Hans Fróði Hansen tosaði fyri leikarunum, og legði fram, hvørjar ætlanir felagið hevur fyri framtíðina. Ikki bert komandi ár, men ætlanin er, at tað verður ein langsiktað ætlan, sum felagið so fer at fylgja.
TB skal hava eitt konsept
Navnframi leirvíkingurin, sum kom til Tvøroyrar Bóltfelag undan júst farna kappingarári, er nú settur sum ítróttarstjóri í felagnum, og hansara uppgávur verða munandi øðrvísi í ár, í mun til í fjør, tá starvsheitið var hjálparvenjari. Sum ítróttarstjóri fer Hans Fróði, saman við starvsnevndini, og venjarunum í felagnum, at uppbyggja eina spæliætlan, ella eitt konsept.
TB spæliætlanin, ella hvat heitið hendan fær, fer at vera okkara máti at spæla fótbólt, og við hesum fáa vit styrkt enn meira um felagskensluna. Hendan spæliætlan skal ikki einans fylgjast av vaksnamannadeildunum, men eisini av ungdómsliðunum. Líka frá teimum minstu, um seks ára aldur, og líka til Effodeildina, skulu somu grundprinsippir vera galdandi, og øll skulu venjast miðvíst, til at fylgja hesari TB ætlan. Vit koma at hoyra meira um hesa ætlan seinni, um til dømis, hvussu hon endaliga fer at síggja út, og hvat fokuspunktini fara at verða.
Fleiri og fleiri feløg kring heimin hava sítt egna konsept, og øll lið teirra fylgja ætlanini til fulnar. Hetta fer nú at verða roynt í TB, og vit, sum varða av felagnum eru sera glað fyri at síggja, at felagið er eitt so sunt og vælvirkandi felag, sum ikki bara er virkið, meðan kappingin er í gongd, men til allar tíðir roynir at menna seg, og samstundis býin kring felagið.
TB er, og verður verandi eitt slóðbrótandi ítróttarfelag, og hóast ágangurin hevur verið stórur, so hóra okur undan. Tað koma okur altíð at gera, tí aldargamla kampróp okra ljóðar, OKUR VILJA VINNA.
Fyrireikingarnar byrja tíðliga
Fyri at vera so klárir, sum yvirhøvur til ber, tá kappingarárið 2013 verður bríkslað í gongd, fara venjingarnar hjá teimum vaksnu í gongd fyrst í november. Væntandi verður ein venjingarlega løgd inn í ætlanina eisini. Meira um venjingarleguna, og annað, sum fyriferst í okkara kæra felagi, fæst at vita í morgin


text:
Orð: Ókendur
Fyrra lag: En sømand har sin enegang
Seinna lag: Tað var ein fagran summardag
Tá árini tey vóru mong – og aldur legðist á,
tá fjáltur kom á mangan drong – at søkja kvinnuráð.
At vera einsamallur her – tað er eitt vánalív,
tað er tað tryggasta, sum er – at finna sær eitt vív.
Tá árini tey vóru mong –
Tá fjáltur kom á mangan drong –
At vera einsamallur her –
Tað er tað tryggasta, sum er –
Tað er ein sjón so trist og tung – at skoða gamlan drong,
at síggja saman tvinni ung – tað prýðir bý og ong,
tí, tá ið tú tær konu fært – tá lívið er eitt spæl,
tað er óhugnaligt og svar – tá ein alt gera skal.
Tað er so lætt at fáa sær – eitt vitugt sprund og klókt,
eitt gamalt skitið lasafar – tá verður reint og snøgt,
tí konan ger sær mikið dælt – at spara, har hon kann
á húsagang at fáa alt – tú sjálvur saktans fann.
So mangur inn í dansin gekk – og fann sær har eitt sprund,
og uttan nakað prát sær fekk – ein heitan ástarfund.
Eitt gamalt berligt turkað træ – var hann, sum heima sat,
sum áður eingin hevði sæð – hann alt av hondum læt.
At fáa børn tó ikki minst – tað prýðir heim og høll,
tað er tað strævnasta, ið finst – at vera einsamøll.
Nei, giftarmálið vera man – tað hollasta, sum er,
tað ringasta, ið hugsast kann – tað er ein einlig ferð.


text:
Á stovninum eru 114 børn ið eru á 7 stovum. Børnini eru millum 0 og 7 ár.
Umleið 30 arbeiðsfólk eru knýtt at stovninum.
Barnagarðurin er bíttur upp í stovur við føstum starvsfólkum, har børn og foreldur koma at hava tætt samstarv við ta stovu, barnið er í.
Stovnurin virkar sum ein sjálvsognarstovnur við egnari nevnd.
Vónandi vil henda heimasíða verða tykkum til hjálpar, og vóna starvsfólk og nevnd fyri Drotning Margrethu Barnagarð, at tit og barn tykkara fara at hava gleði av tíðini barnið fer at ganga í barnagarðinum hjá okkum.


text:
Hans Pauli Strøm 10.10.2017 (13:51)
Bárður Nielsen í andsøgn við veruleikan
Bárður Nielsen ger enn eina forkølaða roynd at svara løgmanni aftur á Vágaportalinum í gjár um uppskotið til eina stjórnarskipan, har tað stendur eftir, at maðurin er komin í andsøgn við veruleikan og tað, sum flokkur hansara undan hansara formanstíð hevur staðið fyri. Annars er stórur partur av greinini briksl og gamalkendur valretorikkur, sum ikki skal viðmerkjast her.
Tað eru tó tvey viðurskifti, sum Bárður nevnir, sum eiga at fáa aftursvar. Annað er um leilklut Sambandsfloksins í stjórnarskipanararbeiðinum, og hin er um skrivið frá danska forsætismálaráðharranum í samband við framlagda uppskotið til eina stjórnarskipan.
Tilgongdin síðan 1999
Alt síðan 1999 hava allir flokkar verið partur av einari tilgongd við fyrst eini grundlóg og síðan eini stjórnarskipan. Fyrstu árin fram til 2004 vórðu flokkarnir við løgtingslóg tvungnir til at vera partur av hesum arbeiði. Tað er tó mín greiða fatan, at hóast hetta alt var partur av fullveldisarbeiðinum hjá táverandi samgonguni, so var arbeiðið við slíkum stjórnarskipanarligum spurningum gevandi og konstruktivt fyri allar flokkar - eisini fyri Sambandsflokkin.
Í 2004, tá Sambandsflokkurin saman við Fólkaflokkinum og Javnaðarflokkinum skipaði samgongu, so varð arbeiðssetningurin broyttur til at arbeiða við einari stjórnarskipan innanfyri ríkisfelagsskapin, og sum ikki var partur av nakrari loysingarætlan. Hetta vóru samgonguflokkarnir samdir um - eisini Sambandsflokkurin og Bárður Nielsen sum landsstýrismaður. Hetta endaði so við, at landsstýrið fekk handað seinna Flaggdagsálitið, sum seinni varð sent løgtinginum. Nøkur ár eftir hetta, varð álit í 2011 skrivað av einari grein 25-nevnd, har Sambandsflokkurin átti tvey umboð, Helga Abrahamsen og Jaspur Vang seinni Edvu Jacobsen. Her var flokkurin partur av meirilutanum, meðan Tjóðveldi ikki tók undir við hesum.
Tá nú sitandi samgonga ella rættari løgmaður leggur uppskotið fram við enntá linari orðing í formælinum enn í 2011, fer Bárður í svart og sigur, at flokkurin ongantíð hevur tikið undir við hesum arbeiði. Er tað nakar, sum hevur havt møguleikar at siga frá, longu aftur í 2004. so var tað Bárður Nielsen, men frá honum hoyrdist einki. Tað má sigast at vera ein løgin niðurstøða, nú at siga, at hetta fer flokkurin als ikki at góðtaka. Serliga tí, at spurningurin um loysing ella samband als ikki er partur av arbeiðinum. Men serliga fyri tey í flokkinum, sum løgdu sítt drúgva íkast í arbeiðið m.a. Helgi Abrahamsen og floksformaðurin Kaj Leo Johannesen, má tað kennast løgið, at alt teirra arbeiðiði var til fánýtis.
Ikki sørt minnir Bárður um annan tingmann floksins, sum í síni tíð skræddi lógaruppskotið á tingsins røðarapalli.
Skrivið frá Lars Løkke
So var tað skrivið frá forsætismálaráðharranum. Tað sentrala og avgerandi í skrivinum er hetta, at "forslaget ikke rejser væsentlige forfatningsretlige overvejelser." Brotið, sum Bárður sipar til, er ein áminning frá Løkke um, at gera tit nú broytingar í Løgtinginum, so skulu tit minnast til, at hetta má ikki koma í stríð við galdandi rættarreglur. Hann bindur um heilan fingur, tí eisini hann skal standa til svars yvir fyri sínum parlamenti. Men tað, sum hevur týdning er, at uppskotið, sum tað ljóðar nú, ikki "rejser væsentlige forfatningsretlige overvejelser."
Skilji væl, at hetta ikki er ein ynskistøða fyri Bárð, at Løkke stuðlar uppskotinum, men ikki formaðurin í Sambandsflokkinum. Hetta er 1948 umaftur, tá danska stjórnin mælti til Heimastýrislógina, meðan Sambandsflokkurin ikki tók undir við henni í fyrsta umfari, tí teir vildu aftur í amtstøðuna.
Fyri at undirstrika sína hjálparsleysu niðurstøðu, so vísir Bárður Nielsen til eitt notat frá tveimum advokatum. Til hetta er bert tað stutta at siga, at advokatarnir siga tað, sum arbeiðsgevarin ynskir at fáa sagt. Her kundi eg víst til, at ein av okkara fremstu løgfrøðingum, sum ikki arbeiðir privat, hevði beint øvugtu niðurstøðu sum hesir advokatarnir hjá Bárði Nielsen. Hann helt enntá, at Sambandsflokkurin átti at fingið pengarnar aftur.
Bárður kallar grein sína "Tú veitst, hvar tú hevur Sambandsflokkin." Men álavaratos, so rokni eg ikki við, at Sambandsflokkurin veit, hvar hann hevur sín egna formann í hesum máli.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Alt í alt kann sigast, at politiska støðan í Føroyum júst nú er sera spent - bæði andstøðan, samgongan og alt Føroya fólk halda ondini í hesi døgum. Lagt hevur verið upp til í fleiri ár, at ein breið politisk semja um eina fiskuvinnunýskipan má og skal finnast
Hóast samráðingar millum samgongu og andstøðu ikki hava borið á mál, so er hetta ikki ein umbering fyri at kroysta uppskotið ígjøgnum við einum teprum meiriluta.
Samgongan hevur ikki meiriluta fyri núverandi uppskoti, og tað tykist sum, at samgonguleiðararnir gera alt teir eru mentir at fáa bara eina atkvøðu meira enn andstøðan, uttan mun til at hyggja eftir tí stóru myndini, nevniliga tað at skapa eina varandi loysn fyri føroysku fiskivinnuna.
Sum eg síggi tað eru tveir møguleikar: Tann eina loysnin er, at samráðingarnar verða tiknar upp aftur við einum semjusøkjandi anda, frá bæði andstøðu og samgongu. Hin loysnin er at útskriva val, har Føroya fólk fær møguleika at tala og velja nýtt løgting.
Vit skylda Føroya fólki, fiskivinnuni og Føroya framtíð í heila taki, at finna eina breiða politiska semju um eina varandi fiskuvinnunýskipan, ið bæði tekur atlit til lívfrøðiliga, búskaparliga og samfelagsliga burðardygd.
Tað er bara við einari breiðari politiskari semju, at stabilitetur fæst í fiskivinnuna og at felags tilfeingið í havinum kemur øllum borgarum í Føroyum til gagns.
Mín áheitan á samgonguna, andstøðuna og eisini okkara tinglimir í Sambandsflokkinum, er: Roynið eina breiða politiska semju nú - tað er at vísa samfelagsábyrgd.
Anna Falkenberg,
Ungmannafelagið Samband
– Eg umboði Føroyar umvegis Danmark
Jóhan á Plógv Hansen, sum í 2012 valdi danska landsliðið fram um tað føroyska, er um at koma fyri seg eftir drúgvan skaða


text:
Granskingargrunnurin
Granskingargrunnurin er sjálvstøðugur stovnur, sum hevur til endamáls at stuðla gransking.
Granskingargrunnurin fær eina árliga játtan á fíggjarlógini at luta út til stuðul til gransking. Til ber tí at søkja um stuðul til gransking úr Granskingargrunninum eina ferð um árið. Í mong ár hevur umsóknarfreistin verið 15. februar.
Les meira um stuðul til gransking í vinstra bredda.
Lógarverk
Karmarnir um stovnin, uppgávurnar, stuðulskrøv og møguleikar o.a. eru ásettir í løgtingslóg.
Fyrsta lógin um gransking varð samtykt í 1996. Í 2001 varð nýggj lóg samtykt sum stovnsetti Granskingargrunnin sum sjálvstøðugan stovn. Hendan lógin varð broytt í 2006.
Ll nr. 85 frá 15. mai 2001 um gransking, sum broytt við Ll nr. 33 frá 4. mai 2006
Ll nr. 56 frá 20. mai 1996 um granskingarráð, sum broytt við Ll nr. 22 frá 21. apríl 1999
GG: AVTIKIN


text:
Vit hava hoyrt tað óteljandi ferðir: at teir sum hava verið fedrar at oyðileggjandi tøkni, sum hevur ført til bumbur og skotvápn brúkt fyri at taka lívið av fólki og smildra alt rundan um seg í túsund pettir, hava havt ringa samvitsku av hesum. Niels Bohr hevði tað, Alfred Nobel eisini og nú hoyra vit, at Mikhail Kalasjnikov eisini hevði givið til kennar, áðrenn hann doyði, at hann hevði ringa samvitsku av øllum teimum deyðu, hann helt seg hava á samvitskuni.
Men hvat skal eg brúka tað til?
Hetta er longu uppfunnið og verður brúkt um allan heim í øllum kríggjum, sum man framvegis heldur fer at loysa allar verðsins trupulleikar, ja amerikanarar halda sogar, at tað ber til at innføra demokrati við vápnum.
Søga
Byrsan kalasjnikov ella AK-47, sum hon eisini verður kallað, varð uppfunnin eftir 2. veraldarbardaga og sett í framleiðslu í 1949. Hon er gjørd við týska Sturmgewehr 44 sum fyrimynd.
Byrsan vísti seg at vera eitt framúr gott vápn, um til ber at tosa um nakað gott í slíkum sambandi; hon var egnað í øllum viðurskiftum frá oyðimørk til mýrilendi, hon skýtur við stuttari frástøðu, og tað, siga tey kønu, er sera gott, hon skýtur 600 skot um minuttin, so har kunnu nógv liggja eftirá, hon er løtt at hava við sær, vigar bara eitt sindur meira enn 3 kg. og tolir ómetaliga nógv av. Hetta við at hon vigar so lítið ger hana eisini fyrimyndarliga í kríggi, har børn verða brúkt sum soldátar.
Byrsan er ikki bara eitt skotvápn, men er eisini eitt symbol, ja kanska enntá eitt ikon, eitt heilagt symbol.
Hon er nærum ímyndin av stríðnum hjá frælsisstríðsfólki, hon er í flagginum hjá Mosambik og Simbabvi, Hiszbollah hevur hana í sínum flaggi, Osama Bin Ladin hevði altíð eina uppi á sær, Saddam Hussein sigst at hava havt eina gulllagda kalasjnikov í sínari vápnagoymslu, Sylvester Stallone gjørdi, at hon bleiv partur av einari machomentan, hon var máttmikil og potent, tá hon sprændi sínar kúlur út millum fólk og lat okkum síggja, hvussu lætt tað var, og at tey lógu og sløddust deyð fyri føtur okkara í filmum. (Tí vit jú sjálvandi ikki eru við í nøkrum bardøgum).
Upplivingar ferðamál
Hon verður enntá brúkt sum ferðamál. Hóast byrsan verður brúkt í øllum heimsins londum í kríggi, so er ikki loyvt alla staðni at brúka hana, hevði nær sagt í friðartíð. Men í summumlondum er tað loyvt eisini, td. í Kekkia, Estlandi, Polen og Ungarn, har loyvi er at skjóta á góðkendum skjótibreytum og við kønum vegleiðarum.
Tað er júst hetta, sum ger, at ferðaskrivstovur bjóða út bólkaferðir, har endamálið er at skjóta til máls. Til dømis skrivstovan Go Dreams á Blegdamsvej á Østerbro, sum mitt ímillum golfferðir til slott í Frankaríki ella Tivoli túrar, lýsir við ferð til Budapest við yvirskriftini Fyr den af med sovjetiske skydevåben. Ferðin er ætlað minimum 8 persónum, málbólkurin er polterabends, firmaevents ella bara ein drengerøvstur med vennerne. So er stílurin líka sum lagdur. Møguleiki er fyri at skjóta við Margolin – 8 skot, Stechkin – 16 skot, Shpagin Assault Rifle -8 skot, Kalashnikov AK-47 – 8 skot og Dragunov Sniper Rifle – 3 skot. Altso hvør persónur sleppur at skjóta 43 skot, og einasta treyt er so at siga, at tú ikki ert skít og undir 18 ár. Eg siga bara eitt – sikken eitt tilboð!
Nei – álvaratos – tá vil eg heldur hava frið og Code Pink, hvørs seinasta aktión hevur verið ímóti dronuálopum hjá Barack Obama, sum mær er sagt, eisini hevur samvitskubit av teimum krígnum, hann hevur arvað frá sínum undanmonnum.


text:
Her finnur tú allar vanligar brævbjálvar bæði við og uttan rút. Tú kanst taka brævbjálvaskitsur niður við at trýsta á brævbjálvan ella yvirskriftina... Les meira
Tonito selur eisni smáa pakkar við 10 bræbjálvum í til handlar og posthús kring landið. Les meira
Tað finnast ein rúgva av øðrum brævbjálvum, so sum Elco Color, Golden, Viking Design, Viking Gloss, Munken, Blackline, Metallica, Transparante, Elco Pnorama, Mailsilver .... Les meira
Tað er best bert at taka teir brævbjálvar fram, sum skulu brúkast í einum stytri tiðarskeiði, lata restina vera verandi í eskjuni og lata eskjuna aftur. Eskjan má ikki standa opin.
TONITO Sp/f - Fjøruvegur 7 - FO-470 Eiði - Føroyar - Tel (+298) 423 560 - Fax (+298) 423 561
© 2014 tonito


text:
Í kastikapping við Eysturskúlan í Tórshavn fekk Hvirlan síni fyrstu úrslit, og ikki kann sigast annað enn at byrjanin er góð. Continue reading “Fyrstu úrslit hjá Hvirluni”
Frælsafelagið eitur Hvirlan
Nýggja frælsafelagið í Havn eitur Ítróttarfelagið Hvirlan og hevur sum høvuðsendamál at virka fyri frælsum ítróttum. Í nevndina vórðu vald Kára á Dunga, Rúna Hentze, Bjørg Svabo, Heri Ziska og Randi Kúrberg. Tiltakslimir eru Rógvi Højgaard og Jan Hentze. Continue reading “Frælsafelagið eitur Hvirlan”
Hví “Hvirlan”
Navnið er fyrst og fremst valt, tí eyðkenni við hvirlu er ferð og kraft – dygdir sum eru neyðugar í einum og hvørjum samanhangi, tá ein fæst við frælsar ítróttir. Harafturat tekur hvirla ofta fólk á bóli, og tað ætla vit eisini at gera, – serliga við úrslitum okkara. Continue reading “Hví “Hvirlan””
Nýtt frælsafelag í Havn
Í sambandi við at leikvøllir fyri frælsar ítróttir verða tiknir í nýtslu í summar, verður felag stovnað, sum í breiðastu merking fer at virka fyri hesum. Ætlanin er, at serligur dentur verður lagdur á barna- og ungdómsvenjing á bana, tí har meta vit, at tørvurin á tilboðum er størstur. Málið er eisini at virka fyri úrvalsíðkarum og fáa landsliðsumboð við á komandi Oyggjaleikir. Continue reading “Nýtt frælsafelag í Havn”


text:
Vinnuhúsið og Granskingarráðið skipa fyri kunningarfundi um stuðulsmøguleikar og um vinnu ph.d. skipanina.
Greitt verður frá endamálinum við skipanini og krøvunum til umsóknir.
Fundurin verður í Vinnuhúsinum mikudagin 21. juni kl. 15.00.
Øll eru vælkomin
Tvey umsóknarumfør
Umsóknirnar verða skrivaðar og viðgjørdar í tveimum umførum:
Í fyrra umfari skal eitt hugskot lýsast. Ein stutt verkætlanarlýsing skal skrivast. Dentur skal leggjast á væntaða nyttuvirðið fyri fyritøkuna og granskingarumhvørvið og á styrkta fakliga netverkið millum fyritøku og granskingarumhvørvi.
Umsóknarfreistin í hugskotsumfarinum er 1. september 2017 kl. 12. Serstakt oyðublað skal nýtast til endamálið.
Les meir um stuðulin og tak oyðublað niður her.


text:
Hann náði tú meg!
Snakka um drama. So um man dámar paradise hotel og líknandi seriur, so er hetta nakað fyri teg!
The first one-on-one date
Tann fyrsat one-on-one datin er tann sum allir droyma um. Tann sum fær hana, verður sæddur sum ein front-runner. Tann hepni bleiv Derek. Tey høvdu sjálvandi eina uber over the top date, við privatflúgvara og bili fyri milliónir osf. Eg eri ikki mega fan av honum. (Nú skulu vit minnast til at hetta er ein sjónvarp sending, so teir sum eru vanligir, fittir, penir.. teir blíva óintresantir í mongdini, tí har hendir ov lítið) Hann er ein fittur fýrur, men vanti hann er eitt sindur ov óintresantur til hana. Sooo trúgvi hann ríkur um nakrar vikur. Ella fer hann mega at blomstra! btw. So líkist hann akkurát John Krasinski.
The first group date
Á group dates, er altíð onkur serligur aktivitetur, sum síðani endar við at verða ein kapping. Hesuferð skuldu teir royna seg sum brandmenn. Haha.. ja! Til seinast vóru tveir eftir, og tann sum vann tí kappingina, fekk alone time, saman við JoJo. Vinnarin bleiv Grant! Hansara lívsstarv var sjálvandi brandmaður, soo tíbetur vann hann. Annars hevði tað kanska verið eitt sindur pínligt!
Stakkals Wells, hann mundi svíma, tí venjingin varð so hørð! haha.. so nógv fyri mannligheitina! (Men hann endaði við at fáa, the group rose, afturfyri, so tað loysti seg). Meeeen tann sum ordiliga byrjar at traðka í karakter, og er mín núverandi yndis sum eeeer (drumroooooll) Luke! We really like Luke. Hann er bara ordiliga niðri á jørðini og kul! Og haldi at hann longu er forelskaður, sooo tað verður spennandi. (ihhh love is in the aiiiir)
The second group date
Ohh dear! Chad (á myndini omanfyri) is bringing the drama! Harra jesus krist.. men eg klári ikki ordiliga at finna útav, um eg haldi at hann er ein komplettur douchebag, ella um hann bara er alt for erligur og ligepå. Men hann er hvussu er uber dominerandi, og fær pissið hjá øllum hinum uppá kók! Haha… hann samanbær kærleika við protein shake, so ja, hann er eitt sindur øøøðrvísi! So hinir fokusera meira uppá, alt sum Chad ger, ístaðin fyri at njóta upplivingina.
James byrjar at gera meira vart við seg. Hann er soo fittur, heh.. og eitt sindur nørdutur! Hann er ikki tann typiski bachelor luttakarin, sum sær út sum ein model, men hann er sjarmerandi! Tær enda bara ongantíð, við at velja tann sjarmerandi fram um tann lekkra. (konufólk altso!) Meen hann fekk the group rose, wuhuu.. gott hjá honum. Hann treingir til eitt sindur av viðurkenning.
The rose ceremony
Eg gleði meg altíð mest, til at síggja hvat JoJo er í, tá tey skulu hava rose ceremony.
Meeeeen, eg var eitt sindur skuffað hesuferð. Ímynda tær, hon kann velja ímillum aaaaaalt hon hevur hug til. So kann tað gott gerast betur enn hetta. Meen gott er, tí mugu vit bara gleða okkum til næsta part! Annars dámar mær væl hennara klædna stíl! Og hon var í fleiri flottum settum, í hesum partinum. Helst hvíta skjúrtublusan, við svartari flippu. Wauw!
Eg gleði meg at síggja hvat hendir næstu fer. Allar eru uber irriteraðir, inná at hon gav Chad eina rósu, og at hann slapp at verða verðandi. Man sá ikki so nógv til Jordan hesuferð, so tað verður eisini spennandi at vita um kemiðin har er sløknað ella hvussu.
Until next time!
M&K


text:
Ein Læringsøga er ein støðubundin lýsing av áhugamálum, førleikum, ella avgerðum barnið tekur. Endamálið við eini Læringsøgu er at styrkja barnsins sjálvsvirðið, samleika og tilvitan, um at tað er eitt virki menniskja, ið er ført fyri at læra ígjøgnum alt lívið.
Hesin arbeiðsháttur hevur sín uppruna í New Zealandi, og er mentur til tess at fáa eitt bindilið ímillum menningarætlanina og ítøkiliga arbeiðið inni á stovninum.
Læringsøgur skulu samantvinna: eygleiðing, skjalprógvan, eftirmeting, menningarmøguleikar hjá einstaka barninum og at enda ítøkiliggera okkara leiklut.
Læringsýnið handan læringssøguháttin er sosialkonstruktivistiskt, t.v.s. at læring er nakað, ið ferð fram ímillum barnið og umhvørvið (okkum vaksnu, hini børnini og fysiska rúmið).
Tá vit seta orð á hvussu vit síggja barnið, og allar teir møguleikar tey hava at mennast, eru vit við til at styrkja barnsins sjálvskenslu og kunnu vit hjálpa teimum at ognartaka jaligu søgurnar um seg sjálva.
Læringsøgur taka støðið í tilgongdum heldur enn úrslitum. Tí tað sum hevur týdning, er ikki um eitt barn megnar eitt hvørt, men tilgongdin tað hevur verið ígjøgnum, til at menna sær førleikan.


text:
-
PÁLS HØLL á Facebook
-
Seinastu tíðindi
-
Stongt vegna umvælingar11.des. steingja vit Páls Høll til viðlíkahald. Vit lata upp aftur 27.-30 des. Páls Høll er opin aftur sum vanligt 3.jan.2018. Vælvera Fitness er opin sum
-
Rura Zoneterapi fyri børn í Páls HøllTann 14. des kl 12-14 er Rura í Páls Høll. Vit fara at hava ein workshop í zoneterapi fyri børn 0-3 ár. Børnini eru vælkomin við
-
Broyttar upplatingartíðir fríggjadagin 1.desÍ samband við at jólatræðið í Vági tendrar fríggjadgin 1.des. kl. 18.00 er opið í Páls Høll kl. 14-17 hendan dagin. Leygardagin 2.des er opið aftur
-
Leita


text:
Stjóri í Sernámi settur
Dan Klein --- 30.11.2017 - 09:34
Rigmor Dam, landsstýriskvinna hevur sett Margreth Olsen í starvið sum stjóra í Sernámi frá 1. desember 2017 at rokna.
Margreth Olsen er 39 ára gomul og útbúgvin Cand.Merc.(psyk) frá CBS. Eisini hevur hon eina bachelor útbúgving í sálarfrøði frá Glasgow Caledonian University, umframt eina konsulentútbúgving innan HR.
Margreth Olsen hevur fjølbroyttar royndir á stovnum fyri børn við autismu, ung við atferðartrupulleikum og serdagsstovni. Eisini hevur hon royndir sum mennari og ráðgevi innan HR økið í banka. Seinastu mánaðirnar hevur hon undirvíst innan “Námsfrøðiliga leiðslu” á Fróðskaparsetur Føroya.


text:
Ráðgevarafelagið við nýggjum ársriti
Dan Klein --- 02.10.2017 - 07:20
Á øðrum sinni gevur Ráðgevarafelagið, sum er felagið hjá ráðgevandi arkitekta-, verkfrøðinga- og byggifrøðifyritøkunum í føroysku byggivinnuni, út nýtt ársrit. Ritið kallast ”Føroysk Ráðgeving” og er 52 síður til støddar.
Í ritinum eru greinir um føroyska ráðgeving úr ymsum sjónarhornum. Í grein um trotið á bústøðum í samfelagnum vísir formaðurin í felagnum, Selmar Nielsen, á, at privatar fyritøkur eru í bíðistøðu at byggja nýggjar bústaðir, tí tað almenna hevur átikið sær høvuðsleiklutin at nøkta bústaðartørvin við egnum felag.
Rúni Abrahamsen, arkitektur og byggiøkonomur, lýsir í grein tørvin á burðardyggari bygging. Næstu 30 árini fer byggingin í heiminum at taka dik á seg sum ongantíð fyrr. Neyðugt verður tí at gera umhvørvisligar, fíggjarligar og sosialar heildarmetingar í byggiverkætlanum, og ikki minst má byggitilfar endurnýtast.
Innilufttænastan er fyritøka, sum Lone Grønborg stovnaði í 2010. Hon gevst nú við fyritøkuni og greiðir frá sínum royndum at kanna inniluftina í føroyskum húsum og bygningum. Serliga stórir trupulleikar standast av óbjálvaðum betongi, vísir hon á. Var betongið bjálvað, kundi sloppist undan fukti og blámusoppi.
Eisini eru greinir í ritinum um Skúlan á Fløtum, sum fer at hýsa 850 næmingum og 150 lærarum, Tórshavnar Kommunuskúla, sum verður umbygdur til lestrarbústaðir og nú eitur Finsen, og ætlaða grøna orkuskiftið, ið miðar eftir, at 50 prosent av øllum sethúsum og bygningum skulu hava lagt um frá olju til grøna orku í 2025.
Vangamyndin í blaðnum er av 25 ára gomlum toftamanni, sum fór í læru sum maskinsmiður hjá MEST og endaði við at gerast maskinverkfrøðingur. Fyritøkan RÁÐ við Grønlandsvegin í Havn, sum veitir byggiharraráðgeving, verður lýst, og greinir eru eisini um gongdina í ráðgevaravinnuni seinnu árini og arkitektur, sum skapar meirvirði.
Nýggja ársritið hjá Ráðgevarafelagnum verður sent øllum viðkomandi viðskiftafólkum við postinum og sæst eisini her í teldutøkari útgávu. Grafikmaster hjá Kára við Rættará hevur sett upp og umbrotið, og skrivað og ritstjórnað saman við nevndini hevur Uni Arge, journalistur.