text:
Nú kommunuvalið nærkast og kommunupolitikarar, sum annars ikki síggjast í landslagnum, krúpa sum grátt undir steini undan húsahornum, og amerikumenn seta sínar krossar við mormonin Mitt Romney ella afro-amerikanran Barak Obama, og listafólk í Føroyum flokkast at mótmæla og boykotta svikafullu lokabragdinum hjá ráðharranum í mentamálaum, nú hann ætlar at skerja Mentanargrunn landsins við fullum 20%, so er grúiliga gott í øllum hesum meldrinum, at bøkur verða givnar út. Bøkur eru so nógv. Summar eru so mikið góðar, at vit mugu lesa tær. Aðrar eru so vánaliga, at vit tora ikki at lata vera við at lesa tær.
Ein, ið trúliga gevur minst eitt yrkingasavn út um árið, er Tóroddur Poulsen. Hann hevur nógv yrkingasøvn á samvitskuni. Flest øll teirra eru væl úr hondum greidd, so hann kann hava reina samvitsku. Lesur tú eitt savn eftir Tórodd, so veit tú, hvat tú fær. Hann er ein høvundur, sum hevur bygt upp sín egna stíl, sína egnu rødd. Hetta er ein rødd, sum er syrgin, hugbrotin við einum broddi av speisemi, ið fær ein at undrast og um somu tíð smírast við hjartarótunum, ið eru festar í tínum innara runudíki. Hesin kæri blandingur dregur skaldskapin hjá Tóroddi fram á torg.
Í ár hevur hann givið út tvey yrkingasøvn. Annað savnið eitur Heimvitisferðin (Meir um hetta seinni) og hitt Avbyrgingar. Avbyrgingar er eitt ógvuliga forkunnugt savn, tí at her er talan um eitt samstarv millum Steinprent og Føroyaprent. Allar myndirnar í yrkingasavninum eru prentaðar á Steinprenti, og Føroyaprent hevur ombrotið yrkingarnar og bundið inn. Sigast kann, at hetta samstarvið er eydnast væl. Bókin er eitt estitiskt meistaraverk, har yrkingar og prentini hjá Tóroddi spæla væl saman. Í roynd og veru ber ikki til at loysa hesi bæði hvør frá øðrum. Yrkingarnar og prentmyndirnar eru bæði “tekstir”, soleiðis meint, at yrkingarnar eru myndir og í prentunum/myndunum eru tekstir. Hesi eru flættað saman og hanga óloysiliga saman. Tey eru innibyrgd í sama heimi.
Fremst í bókini hevur Tóroddur sett heitini á øllum yrkingasøvnunum saman, sum hann hevur givið út, til eina sonettu. So nógv yrkingasøvn hevur hann givið út. Og skal eg meta um, hvar hetta savnið liggur samanborið við øll hini, so er ongin ivi um, at hetta liggur í tí frægasta endanum.
Fleiri av undanfarnu søvnunum hava manglað ein eins tóna allan vegin ígjøgnum. Her hugsi eg serliga um søvnini Royggj, Húðsemi og Hvat hevði Munch verið uttan dupultkvintettina í Ebenezer. Tey byrja við lýriskum og myndasterkum yrkingum, sum vatna út og gerast til speiskar forteljandi yrkingar, sum onkursvegna ikki passa inn í heildina.
Seinasta savnið hjá Tóroddi, Bræddur firvaldur, er eftir mínum tykki hansara besta. Temaði er sólaklárt og hann víkir ikki frá tí. (Les ummælið her: braeddur-firvaldur)
Avbyrgingar minnir um Bræddan firvald.
Avbyrgingar er, sum heitið sipar til, ein fagnaður til hetta at vera avbyrgdur við sær sjálvum, sínum rúmum, sínum tonkum og teimum orðum, ið høvundurin brúkar til at lýsa hesi við. Tóroddi líkt, so eru eisini í hesum savninum metaskaldsligar yrkingar, har hann skrivar um at skriva, skrivar um orðini, ið skulu brúkast til skriftina. Nógv halda, at hetta slag av yrkingum eru óneyðugar, og at tær bara tala til onnur skøld, men so er ikki. Tær siga okkurt um mál, okkurt um, hvussu skaldið arbeiðir og hvørji amboð hann brúkar og hvørjir tanknar liggja handa ritverk hansara. Ein tann mest sigandi yrkingin um hetta, er hon, ið stendur á blaðsíðu 72:
blýanturin setir hol á svullin í orðinum
eg súgvi brunan úr tí
men so kemur enn eitt orð úr mær
og tað hevur herviligt krím
og smittar hitt orðið sum doyr
og eg má ringja til læknan
so hann kann skriva eina deyðsattest
og eg ringi til kistusmiðin og prestin
og sendi andlátslýsing til bløð og útvarp
har eisini verður nevnt
at í staðin fyri blómur og kransar
kunnu fólk seta pengar inn á orðabókagrunnin
og fólk ringja ella støkka inn á gólv og sýna samkenslu
onkur grætur og eg sigi at soleiðis er skriftin
og hon má skrivast víðari
nógv fólk koma til jarðarferðina
har prestur heldur eina rørandi líktalu
so sjálvt eg má niður í lumman eftir lummaturriklæðnum
og tá hann kastar mold niður á kistuna
og sigur at av bókstavum ert tú komin
og til bókstavir skalt tú blíva
sum sær moldin út sum bókstavir
sum biðja meg framhaldandi brúka orðið
so eg kann skriva eins og var tað á fyrsta sinni
um beiggja deyðans dreymin
og systir svøvnin lívið
og øvut og øvut
Hetta er ein ótruliga góð og rámandi yrking um mál, málpolitikk og tað at brúka málið. Johan Hendrik Winther Poulsen segði einferð við meg, at málið eigur at vera eitt sjálvtøkuborð, har tú setur orð saman eftir tínum smakki, og tað er tað vit kalla persónligur stílur. Tóroddur hevur henda persónliga stílin (málið), og vit kenna eina yrking eftir Tórodd aftur, verður hon lisin fyri okkum ella um vit lesa hana sjálv.
Mær dámar best Tórodd, tá ið hann skrivar hesar stuttu, lýrisku yrkingarnar, har, sum Christan Matras sigur: “Skaldsins dreymur: eitt ørindi sum heimin á baki ber.” Tær stuttu yrkingarnar hjá Tóroddi bera veruliga heimin á sínum baki. Yrkingar eru í síni stóru heild um lív og deyða. Ein stór lítil yrking úr Avbyrgingum ljóðar soleiðis:
deyðans
innatóma
bríkslan
biður meg
rinda møðina
fyri seg.
Í hesi lítlu perlu, hava vit orð so sum at “biðja”: eitt orð vit seta í samband við bøn eisini. Vit hava orð sum at “rinda”, sum vit brúka, tá ið vit skulu gjalda fyri okkurt, og samstundis kemur alt hetta úr “deyðans innantómu bríkslan”. Her er øgiliga nógv í hesi yrkinga. Í savinum eru nógvar slíkar lýriskar perlur, sum spæla væl saman við myndunum og teimum tekstum, sum har standa.
Avbyrgingar er eitt av bestu yrkingasøvnum Tórodds. Hetta er ein sera snøgg og vøkur bók, full av yrkingum, sum í nógvum førum ikki fylla nógv á pappírinum, men sum í innihaldi vaksa út um pappír og bróta út úr sínum egna avbyrgda rúmi.
Prentaðar eru 350 eintøk av Avbyrgingum, og hon kostar 350 krónur í bókahandlunum. Hetta kann tykjast sum ein dýr bók, men sum lesari fær tú nógv fyri pengarnar. Bæði myndir og yrkingar við dygd.
OMR


c: text/html

text:
Á stevnuni Mobile World Congress seinni í hesum mánaðinum, fer Nokia avdúka, at felagið nú aftur fer at framleiða og selja klassisku fartelefonina Nokia 3310, sum á sinni var av mest seldu fartelefonin í heiminum. Tað skrivar independent.co.uk.
Telefonin var á sinni kend fyri at vera sera harðfør, eins og battaríið helt leingi. Tað er ikki soleiðis, at nýggja Nokia 3310 verður broytt til eina snildfon í gomlum hylki. Telefonin fer bert at kunna tað, sum gamla Nokia 3310, ið fyrstu ferð kom á marknaðin í 2000, kundi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hóast partarnir á arbeiðsmarknaðinum kunnu vera rúkandi ósamdir um ávís viðurskifti, so er tó breið semja um, at tað hevur stóran týdning fyri eitt samfelag, at greiðar mannagongdir eru fyri, hvussu slíkar trætur skulu verða loystar. Partarnir skulu hava frælsi til at gera vart við sína støðu, men tað skal vera undir ábyrgd. Tí hava vit millum annað eina semingslóg, ein gerðarrætt og onnur amboð, sum skulu hjálpa til við at finna loysnir, og í mest møguligan mun forða fyri verkføllum og líknandi støðum.
Semingslógin ásetur, hvørjar mannagongdir skulu verða fylgdar, um partarnir á arbeiðsmarknaðinum ikki sjálvir megna at gera semjur um nýggjar sáttmálar, og Fasti Gerðarrætturin tekur sær millum annað av ósemjum, sum taka seg upp í einum sáttmálaskeiði (tað vil siga, eftir at sáttmáli er gjørdur).
Her skulu vit hava í huga, at hesi amboð eru ikki bara til fyri at hjálpa pørtunum á arbeiðsmarknaðinum, men endamálið er í nógv størri mun at hjálpa samfelagnum, sum annars má líða nógv undir arbeiðsósemjum. Tí skuldi ein trúð, at politikarar høvdu stóran áhuga í at fáa hesi viðurskiftini skipað, men søguliga mugu vit tó ásanna, at áhugin fyri arbeiðsmarknaðinum hevur í Føroyum verið sera lítil frá politiskari síðu. Hetta verður nærri greitt frá í brotinum Lítil politiskur áhugi fyri arbeiðsmarknaðinum.
Eitt annað amboð, sum kom á danska arbeiðsmarknaðin við Septembersemjuni, men sum hevði sera langa tíð um at vinna frama í Føroyum, er sokallaða "fráboðanarskyldan". Fráboðanarskylda merkir, at eitt verkfall kann ikki lýsast og byrja beinanvegin. Tað skal boðast frá við ávísari freist.
Fráboðanarskyldan skal gera tað møguligt hjá til dømis fiskavirkjum at arbeiða allan fiskin undan, áðrenn eitt verkfall byrjar. Vit kunnu ímynda okkum, at um eingin fráboðanarskylda er, so tora fiskavirki og onnur ikki at keypa rávøru, meðan lønarsamráðingar eru, tí tey vita ikki, um tey brenna inni við rávøruni. Tey tora tí ikki at keypa fisk, og tí verður einki arbeiði, hvørja ferð møguleiki er fyri verkfalli. Tað kann vera ein vansi fyri bæði arbeiðsgevarar og starvsfólk.
Tá uppskotið um semingsstovn varð lagt fram á løgtingi í 2013, varð skotið upp at lóggeva fyri, at fráboðanarskyldan skuldi vera tríggjar dagar, men løgtingið valdi at strika hesa ásetingina. Tó varð ein onnur áseting viðvíkjandi fráboðanarfreist samtykt. Sambært henni skulu partarnir gera avtalu sínámillum um fráboðanarskylduna. Tískil er fráboðanarskylda ikki beinleiðis lógarásett í Føroyum, men hon verður tó, sambært lógini, skrivað inn í sáttmálarnar.


text:
Vjetnam
Vjetnam (vjetnamesiskt; Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam) er eitt land í Suðurásia. Vjetnam hevur 87,3 mió. íbúgvar.
Innihaldsyvirlit
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Londini ið avmarka Vjetnam eru Kambodja, Kina og Laos. Náttúran í Vjetnam er stórsligin við teimum stóru Mekong-áarósunum, kálksteinafjøllunum í Halong-víkini, longu strandaøkjunum, grønu rísakrunum og fjallasíðunum kløddum við teak-trøðum. Høvuðsstaðurin í Vjetnam eitur Hanoi, men hetta er ikki tann størsti býurin. Størsti býurin í Vjetnam eitur Ho Chi Minh City. Náttúran í landinum er ógvuliga ymisk alt eftir hvar í landinum tú ferðast. Hetta kemst m.a. av at suðurlendska veðurlagið er tropiskt, meðan norðurlendska veðurlagið er eitt sindur meira svalligt. Vjetnam hevur eitt tropiskt monsun-veðurlag. Tríggir fjórðingar av landinum eru klæddir við fjøllum og brekkum, meðan síðsti fjórðingurin liggur rundan um tær báðar høvuðsáirnar Song Hong og Mekong. Framvið næstan øllum landinum og áarósunum eru fult av grønum rísakrum.
Regiónir í Vjetnam[rætta | rætta wikitekst]
Vjetnam hevur 8 regionir:
- Tây Bắc Bộ
- Đông Bắc Bộ
- Đồng Bằng Sông Hồng
- Bắc Trung Bộ
- Nam Trung Bộ
- Tây Nguyên
- Đông Nam Bộ
- Đồng Bằng Sông Cửu Long
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Tríggir fjórðingar av vjetnamesarum búgva á bygd. Av tí at fá eiga bil, og bara ein høvuðsjarnbreyt er í landinum, er tað ógvuliga sjáldsamt, at bygdafólk fara til stóru býirnar Hanoi ella Ho Chi Minh. Mesta fólkið býr í smáum bygdum og livir sum jarðyrkisfólk og verkafólk. Húsini eru smá og stoypt upp, laðað av múrsteini, ella av viði og takt við hálmi og pálmabløðum. Í flestum húsum eru tvey rúm; annað er køkur og borðstova í einum, hitt sovikamar. Vatn er ikki lagt inn í húsini, tað verður borið úr brunninum ella undan lækjuni, sum er tætt við húsini. Í flestum bygdum er ravmagn, og summi fólk hava sjónvarp.
Fyrr doyðu so mangir nýðføðingar í Vjetnam, stutt eftir at teir vórðu føddir, at foreldrini hátíðarhildu ikki, at barnið var føtt, men bíðaðu, til tað var fýra vikur gamalt. Hesin siður verður enn hildin. Tá ið barnið verður ársgamalt, halda foreldrini dagin, ið verður nevndur thoi noi. Tey halda eini fjøl við ymsum lutum framman fyri barnið. Tann lutur, barnið tekur í hondina, sigur, hvat tað fer at gera, tá ið tað er tilkomið.
Tá ið kríggið var av, royndu mangir vjetnamesar at rýma av landinum at leita eftir arbeiði ella av ótta fyri, at søkt varð at teimum. Tey hildu til havs í báti og vónaðu at sleppa til Vesturheimin um Hongkong, Maleisia ella Singapor. Eftir kríggið og fram til 1980 flýddu hálv mió. Færri fólk flýddu, tá ið grannalondini fóru at senda flýddar vjetnamesar heimaftur.
Í flestum stórbýum í heiminum er bilurin vanligur á vegnum; men í Vjetnam er tað súkklan. Heilt fáir vjetnamesar eru so múgvandi, at teir hava ráð at keypa bil, og tí súkkla næstan øll til arbeiðis ella til handils. Í trokingartíðini á morgni og á kvøldi eru gøturnar í Ho Chi Minh- býi og øðrum stórbýum fullar av fólki á súkklu, sum ringja við klokkunum og rópa á hini, ið súkkla og ganga, um ikki at vera fyri.
Fólk liva mest av frukt og grønmeti, ið tey sjálvi dyrka á gørðunum. Kjøt verður bara etið um høgtíðir.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Hvønn dag í 13 ár bóru fjølmiðlar um allan heim tíðindi frá ræðuliga Vjetnamkrígnum, sum var ímillum kommunistiska Norðurvjetnam og Suðurvjetnam, ið amerikanarar stuðlaðu. Tá ið kríggið endaði í 1975 við Norðurvjetnamesiskum sigri, var landið púra niðurundirkomið og útarmað, og mong fólk royndu at sleppa sær av landinum. Mong teirra, ið flýddu í báti, doyðu á ferðini av sjúku ella gingu burtur. Bátarnir vóru mangan so ovfyltir, veikir og vánaligir, at teir sukku. Nú verður landið umrøtt, tí at tað ber skjótt framá búskaparliga. Búskaparfrøðingar hava kallað landið "tikaran á súkklu", tí búskapurin er sterkur, men fólkið er fátækt, og einasta akfar, tey hava ráð at keypa, er súkkla. Útlendskar fyritøkur gera íløgur í nýggjan ídnað, og ferðafólk vilja nú aftur.
Tveir triðingar av landbúnaðarjørðini í Vjetnam standa undir í vatni meginpartin av árinum; men tað er við vilja, tí at lendið verður nýtt til rísakrar. Í regntíðini floymir vatnið yvir rísmarkirnar, ið verða byrgdar við lágum vøllgarðum, so at vatnið rennur ikki burtur. Tá ið fjarar, koma runutu rísmarkirnar undan. Sáðað verður við hond; tað er konufólkarbeiði. Tveir til tríggjar mánaðir seinna verða rísakrarnir skornir.


text:
The Little Mermaid (1989 filmur)
The Little Mermaid ("Lítla havfrúgvin"; danskt heiti: Den lille Havfrue) er ein amerikanskur teknifilmur frá 1989, framleiddur av Walt Disney Feature Animation og frumsýndur hin 14. november 1989 í Amerika og 16. november 1990 í Danmark. Filmurin er hin 28. í røðini av teimum klassisku Disney teknifilmunum og byggir á danska ævintýri hjá Hans Christian Andersen við sama heiti. Filmurin verður hildin at vera tann fyrsti av teknifilunum, sum gongur undir heitinum "renessansan hjá Disney". Í tí donsku útgávununi eru tað millum onnur hesi ið leggja røddir til filmin: Marie Ingerslev, Nikolaj Bohm, Thomas Eje og Kirsten Rolffes. Í tí ensktalaðu útgávuni er tað millum onnur hesi ið leggja røddir til: Jodi Benson, Pat Carroll, Samuel E. Wright, Christopher Daniel Barnes og Kenneth Mars.


text:
Góður javnleikur
Effodeildin, 6. umfar: HB - Víkingur 2-2
Áskoðararnir máttu bíða eitt sindur eftir undirhaldinum í Gundadali í dag, men eftir eina heldur rótuta byrjan fingu vit ein fínan og sera undirhaldandi dyst við nógvum málmøguleikum og spenningi.
Okkara Fróði var ikki við gestunum í Gundadali í dag, so honum fingu vit ikki høvi at heilsa. Tað var tó eitt vælmannað Víkingalið, sum møtti til dyst í dag, meðan báðir danirnir hjá okkum vóru uttanfyri við skaða.
Byrjanin var sum sagt heldur trilvandi og rótut, har lítið skipað spæl var at síggja og eingir málmøguleikar. Ikki fyrr enn í 13. minutti sóu vit fyrstu veruligu málroyndina, og hana áttu gestirnir, men einki spurdist burturúr.
Vit vistu frammanundan, at Víkingarnir eru sera vandamiklir við deyðbóltar, og tað fingu vit nógv dømi um í dag. Í 22. minutti eru gestirnir í álopið, og ein bóltur verður sendur móti málinum. Bólturin verður skotin útfrá, men beint til Hans Paula sum smekkaði til í stongina og inn og so vóru gestirnir á odda.
Nakrar minuttir seinni sóu vit eitt sera gott HB álop, sum endar við at Dánjal Pauli kemur til baklinjuna og sendur bóltin innfyri, har fyrst Pingel og śiðan Jógvan Rói royndu at fáa skot á, men tíverri fingu vit einki burturúr stóra møguleikanum. Okkara vóru veruliga komnir við aftaná málið til gestirnar, og nakrar minuttir seinni ger Atli eitt groft fríspark móti Pingel. Rókur tók frísparkið, men tíverri beint í múrin, har Sorin lá sum keylan. Tað gjørdu Víkingarnir rættuliga nógv av allan dystin.
Okkara hildu áfram at trýsta, og í 39. minutti hava vit innkast langt frammi á Víkingahálvuni. Tað kastaði Pingel heilt inn móti málinum, har Ári var fyrstur á og setti bóltin í netið til 1-1. Í eykatíðini áðrenn hálvleik fekk Ári sent ein góðan skallara móti málinum, men tíverri beint við síðuna av.
Í seinna hálvleiki komu gestirnir sera ágangandi út og løgdu eitt stórt trýst á okkara. Teir fingu eitt hav av hornaspørkum, sum øll vóru rættuliga vandamikil. Fyrstu løtuna av seinna hálvleiki bjargaðu okkara ikki minni enn 3 ferðir á strikuni aftaná horna. Vit fingu eisini onkrar møguleikar hesa løtuna m.a. aftaná horna og skot útifrá. So stilnaði av aftur eina løtu, men í 63. minutti hevði Pingel eitt sera gott skot móti málinum, men beint uttanfyri. Gestirnir vóru vandamiklastir við deyðbóltar, og í 70. minutti hava teir horna, har bólturin endar hjá Gert sum setir bóltin í málið til 1-2.
Minuttin aftaná er tað vit sum hava góða roynd í hinum endanum, tá Jóhan skýtur móti málinum, men tíverri beint uttanfyri. Nakrar minuttir seinni er tað vandamikið í okkara enda, tá Hans Pauli sendir eitt gott skot móti málinum, men Teitur er sum køtturin og bjargar til horna. Seinni er tað Lava sum roynir seg, men aftur verjir Teitur fyri. Løtu seinni hava vit horna, har bólturin verður sendur útfrá, har dagsins maður, Aleksandar Stankov, er fyrstur á og smekkar bóltin í kassan til 2-2.
Tað lá til ein javnleik, men í yvirtíðini endar ein langur Víkingabóltur við, at bólturin endar hjá Hanusi, sum smekkar hann í málið til 2-3 - hildu øll. Frá bakkanum sá tað út sum fríspark varð gjørt áðrenn, men endin var at dómarin løtu seinni kolldømdi málið vegna rangstøðu í uppspælinum. Hóast Víkingarnir fingu eitt horna afturat, komu ikki fleiri mál í dystinum, sum sostatt endaði 2-2, sum nokk var á góðari leið.
Komandi leygardag er tað hitt oddaliðið, Suðringar, sum vitja í Gundadali, so tá skal aftur arbeiðast hart, skulu stigini fáast í hús.
Koyr á, HB!
HAGTØLINI
Effodeildin, 6. umfar sunnudagin 30. apríl 2017 kl. 15.00 í Gundadali
HB – Víkingur 2-2 (1-1)
0-1 Hans Pauli Samuelsen 22'
1-1 Ári Mohr Jónsson 39'
1-2 Gert Hansen 70'
2-2 Aleksandar Stankov 85'
Gult kort: Rókur av Fløtum Jespersen
Liðið: Teitur M. Gestsson – Dánjal Pauli Lervig (Heri H. Mohr 80), Bartal Wardum, Johan Troest Davidsen (liðsk.), Jógvan Rói Davidsen (Símun Samuelsen 75), Aleksandar Stankov, Tróndur Jensen (Adrian Justinussen 79), Rókur av Fløtum Jespersen, Sebastian Pingel, Levi Hanssen og Ári Mohr Jónsson
Óbrúktur eykaleikarar: Matthias Lamhauge, Daniel Johansen og Poul Thomas Dam
Á beinkinum: Sigríður Clementsen, Rasmus Nolsøe, Uni Nielsen, Tróndur Vatnhamar og Heðin Weihe
Dagsins maður: Aleksandar Stankov
Dómari: Lars Muller
Hjálpardómarar: Andrew Christiansen og Jan Hermansen
4. dómari: Eiler Rasmussen


text:
JOBMATCH: Millum jól og nýggjárs verður starvsstevnan Jobmatch aftur á skránni. Tiltakið verður hósdagin 28. desember klokkan 13.00-19.00 í Norðurlandahúsinum. Landsverk luttekur við bási nr. 42 í Skálanum.
Endamálið við Jobmatch er at skapa eitt 'match' millum føroysk arbeiðspláss og føroysk lesandi úti og heima, soleiðis at føroyska vinnan og stovnar fáa ágóðan av tí vitan, sum føroysk ung hava nomið sær á lærustovni. Samstundis er Jobmatch eitt átak at fáa útisetar okkara heim aftur at liva og virka, og á henda hátt skapa fólka- og búskaparvøkstur.
Skriva uppgávu um okkum
Landsverk hevur seinnu árini tikið fleiri lærlingar og eisini praktikantar inn á stovnin. Á henda hátt verður roynt at skapa karmar fyri teimum lesandi, ið sleppa at royna seg á einum arbeiðsplássi undir lestrartíðini. Eisini ígjøgnum okkara sonevndu summarfuglaskipan hava tey lesandi møguleika fyri at søkja sær arbeiði á Landsverki í summarfrítíðini.
Í ár bjóða vit lesandi at skriva uppgávu um okkum. Við okkum á Jobmatch hava vit fleiri ítøkilig dømir um áhugaverd evni, sum lesandi kundu havt áhuga í at skriva uppgávu um.
Kom í Norðurlandahúsið tann 28. desember, og hoyr nógv meira um hesi evnir og møguleikar og um okkara fjøltáttaða og spennandi arbeiðspláss. Vit vóna at fáa nógva vitjan á okkara bási nr. 42 inni í Skálanum.


text:
Í næstu viku stendur Norðurlandahúsið at bresta við føroyskum arbeiðsgevarum, sum vilja koma á tal við lesandi ella fólkum við útbúgving, sum sóknast eftir starvi í Føroyum.
Jobmatch hevur veruliga vunnið sær sess sum afturvendandi starvstevna millum jóla og nýggjárs, og undirtøkan er vaksandi á hvørjum ári.
“Í ár var mest sum fullsett við fyritøkum og stovnum longu í oktober mánaði. Vit hava so roynt at útvega meira pláss í Norðurlandahúsinum, og á tann hátt hava vit fingið rúm fyri 52 arbeiðsgevarum” sigur Katrin I. Gregersen, samskipari av Jobmatch. Hetta er tað mesta nakrantíð.
Longu nú hava nógv fólk bílagt sær eitt JobPrát, og til ber at gera hetta umvegis hemasíðuna jobmatch.fo fram til 26. desember kl. 20. Men best er at bíleggja í góðari tíð.
“Tað er eitt sera breitt úrval av arbeiðsgevarum frá bæði privata og almenna geiranum, innan framleiðslu, handverk, tænastu og fyrisiting. Á heimasíðuni ber til at kunna seg um einstøku fyritøkuna ella stovnin” sigur Katrin.
Jobmatch starvstevnan verður hósdagin 28. desember i Norðurlandahúsinum. Tað er ókeypis at vitja Jobmatch.


text:
Ísland vann 3 ½ - ½ á Føroyum í 4. umfari í Baku í gjár. Tað gjørdist júst so stríggið, sum fryktandi var fyri. Helgi Dam Ziska var á 1. borði tann einasti av føroyingunum, sum var mentur at standa sterku og væl útbornu íslendingunum kurl.
Á øllum hinum borðunum vórðu okkara menn trýstir aftur í verjustøðu. Teir royndu sum frægast at spjálka, men til fánýtis. Teir treiskaðust kortini væl og leingi, og ikki fyrr enn fimm tímar vóru farnir, løgdu Jóan Hendrik og Sjúrður kongin.
Á 1. borði stóð fast allanvegin millum Helga Dam Ziska og Hannes Stefansson. Teir telvaðu italsku byrjanina, men javnvágin varð ongantíð skakað. Væl sást, at báðir vóru varnir og høvdu virðing hvør fyri øðrum, tí hvørgin tók sær óráð fyri. Eftir 33 leikir samdust teir um javnt. Tá var lítið eftir í støðuni at spæla um.
John spældi slaviskt móti Hjørvari Grétarssyni. Við svarta fólkinum telvaði hann kanska í so afturhaldssamt – bispaleikurin inn í borðið aftur longu í sjeynda leiki er kanska dømi um tað. John telvaði kortini væl og varðveitti javnvágina, men verri var, at tíðin fór at ganga undan hjá honum. Í 25. leiki er hann óskettin við einum riddaraleiki, íslendingurin langar náðileyst til við einum lemjandi offri, sum fullkomiliga tekur okkara mann á bóli. Endin var, at John var settur skák og mát úti á borðinum!
Í fimta umfari í dag møta vit Algeria. Teir eru styrkismettir beint frammanfyri okkum. Her kann roknast við einum jøvnum og spennandi dysti. Í fyrsta umfari fingu teir 1½ stig móti Brasil. Tað er greið ábending um, at teir mugu takast í stórum álvara. Vit hava fyrr vunnið á Algeria, bæði í Bled í 2002 og í Moskva í 1994 vunnu vit 2½-1½. Men teir eru helst framfarnir síðani tá.
Føroyar eru í løtuni nummar 83 í røðini av teimum 180 liðunum í almennu kappingini. Tað er í góðum samsvari við styrkismetingina.
Lesið meira á Faroechess


text:
Kommunurnar skulu hava heimild at hækka botnfrádráttin í kommunuskattinum
politikkur24-02-2017 - 09:35 - Jóanis Nielsen
Fólkaflokkurin hevur sett uppskot fram, um at broyta skattalógina, soleiðis at kommunurnar eisini kunnu áseta botnfrádráttin í kommunuskattinum.
Við verandi lóggávu kunnu kommunur sjálvar áseta skattaprosent og barnafrádrátt. Endamálið
við hesum uppskoti er, at kommunur eisini fáa heimild at hækka botnfrádráttin í
kommunuskattinum.
Vanliga hevur botnfrádrátturin í landsskatti og í kommunuskatti verið tann sami. Við flatskattinum
var botnfrádrátturin í landsskattinum hækkaður úr 30.000 kr. heilt upp í 65.000 kr.,
so eingin inntøka undir 65.000 rindar nakað í landsskatti, ein stórur bati fyri 1000-tals
føroyingar við teimum allar lægstu inntøkunum. Hesi hava síðan flatskattin ongan bata fingið,
og Fólkaflokkurin heldur, at tíðin nú er komin.
Av tí, at allar lægstu inntøkurnar bert rinda kommunuskatt, er neyðugt at gera broytingar her,
og bert botnfrádrátturin í kommunskattinum kann røkka endamálinum.
Botnfrádrátturin í kommuskattinum er 30.000 kr, og við hesum uppskoti verður heimilað
kommunum at hækka botnfrádráttin. Botnfrádrátturin í kommunuskattinum kann eftir
uppskotinum ásetast millum 30.000 kr. og 65.000 kr. Ynskiligt hevði verið, at kommmurnar
líðandi hækkaðu botnfrádráttin upp til 65.000 kr., sum er sama støði, sum botnfrádrátturin í
landskattinum er.
Hetta fyri at tey allar lægstløntu eisini fáa ein bata, tað sigur fólkaflokkurin í viðmerkingunum til uppskotið.


text:
Orkuskráseting av bygningum í Tórshavnar kommunu
Ánari: Tórshavnar kommuna
Ár: 2008
Tórshavnar kommuna hevur í samsvari við yvirskipaða orkupolitikkin hjá Landsstýrinum sett eina kanning í verk.
Kanningin verður gjørd fyri at greina, hvussu orkuviðurskiftini eru í øllum bygningum, ið Tórshavnar kommuna varðar av.
Miðalorkunýtslan vísti seg at vera 243 kWh/fermetur/ár.
SMJ hevur gjørt 1. stig, ið nú er lagt fram fyri býráðnum og pørtum av umsitingini, ið varða av økinum.Orkuskráseting av bygningum í Tórshavnar kommunu
Ánari: Tórshavnar kommuna
Ár: 2008
Tórshavnar kommuna hevur í tráð við yvirskipaða orkupolitikkin hjá Landsstýrinum, sett eina kanning í verk.
Kanningin verður gjørd fyri at greina hvussu orkuviðurskiftini eru í øllum bygningum, ið Tórshavnar kommuna varðar av.
Miðalorkunýtslan vísti seg at verða 243 kWh/fermetur/ár.
SMJ hevur gjørt 1. stig, ið nú er lagt fram fyri býráðnum og pørtum av umsitingini ið varða av økinum.


text:
Ungdómurin
-
30-11-2017
Lovsangs kvøld við lutøku av TOS verður hóskvøldið 30. novemberVer vælkomin til eitt brak av einum ungdómsmøti hóskvøldið 30. November kl 20.00 Har tað verður eitt tónleikakvøld við ongum minni enn TOS (Tollarar Og Syndarum) Verði so hjartaliga vælkomin
-
23-09-2017
Filmskvøld verður hóskvøldið 28. septemberUngdómsmøti hóskvøldið 28. September kl 20.00 verður filmskvøld Aftaná verður kaffi og hugni. Kom og verð við
-
28-07-2017
Lovsongsløta ÓlavsøkuaftanAftur í ár skipar ungdómurin fyri lovsongsløtu í Meinigheitshúsinum Ólavsøkuaftan kl. 22.00 Á skránni verður lovsongur, bøn, eitt orð og aftaná verður opið hús við café. Øll - gomul og eldri, ei...
-
15-06-2017
15. juni kl. 19.00 Døgurði, hugni og samtala um arbeiðiDøgverði, hugni og samtala hósdagin 15. juni kl. 19.00 Nú fer summariđ skjótt at koma, og tađ merkir eisini, at tey vanligu u-møtini fara at enda. 😊Døgverði hóskvøldið: Hóskvøldiđ møtast vit fyri...
-
01-06-2017
Ungdómsmøti 1. juni í Vesturkirkjuni kl. 20.00 við AltargongdUngdómsmøti hóskvøldið 1. juni verður í Vesturkirkjuni kl. 20.00. Bergur Debes Joensen talar og evni er Altarborðið. Eisini verður altargongd. Aftaná verður kaffi og hugni. Heilsan við 1. Kor 1...
-
25-05-2017
Hóskvøldið 25. mai er tað Bíbliubólkurin hjá teimum ungu, sum skipar fyri Ungdómsmøtinum.Hóskvøldið 25. mai er tað Bíbliubólkurin hjá teimum ungu, sum skipar fyri Ungdómsmøtinum. Kom og ver við :-). Aftaná eg drekka og hugni.
-
11-05-2017
Meinigheitslegan 11. - 13. maiLati okkum ungu fara fjølment á legu. Seinasta freist at tekna seg er mánadagin 1. mai, so skulda tær og melda til. Vit kundu møtst i MH til ungdómsmøti kl. 20.00, har Ole Andersen frá "Ordet og I...
-
27-04-2017
Åbne døre hava Ungdómsmøti 27. apríl
-
30-03-2017
Lovsongs café verður hóskvøldið 30. mars kl. 20.00Á ungdómsmøtinum hóskvøldið 30. mars kl 20.00 verður lovsongscafé við vitniløtu Bólkurin "Burning Once" lutekur Kom og ver við - tað er cool.
-
24-03-2017
Felagsungdómsmøti í Nesvík fríggjakvøldið 24. marsÁrsmøtið 2017 Í leguhúsinum í Nesvík Í samband við ársmøti verður Felagsungdómsmøti í Nesvík fríggjakvøldið 24. mars 2017 KOM og VER VIÐ Fríggjadagur 24. Mars kl 20.00 Felagsungdómsmøti Fin...
-
18-02-2017
Vitnisburður, muslimsk kvinna gav sítt lív til JesusAt vitna um eina lívsumbroytandi trúgv og nýtt lív í Harranum, Jesusi Kristusi kann fáa stórar persónligan kostnað fyri nógv menniskju og kann eisini vera beinleiðis lívshættisligt. Her ein vitn...
-
26-01-2017
Ungdómsmøti á MissiónsvikuniHóskvøldið á Missiónsvikuni - tann 26. januar - eru tað tey ungu sum skipa fyri. Jonleif Danielsen kemur at tala og Gøtu kirkju Ungdómskór syngur. Drekka er aftaná møti. Øll eru hjartaliga væl...
-
20-01-2017
Podas ung fyri 15 - 20 ára gomulKom og fá betur innlit í, hvat kristindómur er. Frá januar til apríl 2017 verður PODAS ung í KFUM í Havn, í Gøtu kirkju og á Skúlatrøð í Klaksvík. Hetta er 3. ferð at skipað verður fyri PODAS...
-
19-01-2017
Ungdómsmøti v/Ragnhard PetersenÁ Ungdómsmøtinum hóskvøldið kl. 20.00 verður tað Ragnhard Petersen sum kemur at tala. Aftaná er hugni og drekkamuður. Øll eru hjartaliga vælkomin - eldri sum ung.
-
02-01-2017
Teen Street 2017TeenStreet verður í døgunum 27. juli til 2. august 2017 í Offenburg, Týsklandi Tilmeldingin er byrja á: http://www.om.fo/tak-lut/teenstreet/
-
18-12-2016
Stjørnur skína klárast í myrkriPauli Reinert Poulsen úr Havn hevur lisið tónleik í Onglandi og USA. Hann undirvísir í gittarspæli fulla tíð, og spælir í fleiri bólkum. Og hann skrivar nógvan tónleik sjálvur.– Tað, sum myndar m...
-
13-03-2016
Above allMWS Concert Above all:
-
12-03-2016
Awesome GodMichaels W Smith in concert:
-
12-03-2016
Amazing graceMichael W Smith in consert Amazing grace
-
11-03-2016
Open the eyesMichael W Smith in concert Open the eyes
-
01-01-2016
Test


text:
Góða gongdin heldur framm. Ì dag vunnu vit tryggan 4-0 sigur á TB/FCS/Royn. Fantastiskt at vit vunnu, og sum onnur úsrlit háttaðu seg, so hálaðu vit okkum eitt pláss upp á stigatalvuni, og liggja nú nr 2 í kappingini. Sera týdningarmkil sigur í dag, og allir leikararnir skulu hava rós uppiborið.
Tað er stuttligt at verða NSÌ-ari í dag 🙂 Men komandi vikuskiftið hava vit ein sera truplan útidyst ímóti HB í Gundadalið, og tá er brúk fyri øllum góðum gulum kreftum at koma at stuðla liðnum, Havnin skal verða “GUL” komandi vikuskiftið.


text:
Bólkaferðir
Tað er lætt og ómakaleyst at bíleggja bólkaferðir hjá Atlantic Airways; tí eru bólkaferðir ein upplagdur møguleiki, tá ið 10 ella fleiri persónar ferðast saman.
So eru tit 10 vaksin ella børn upp til 12 ár, sum vilja ferðast saman, kunnu tit senda ein fyrispurning til okkum og fáa eitt gott tilboð.
Bíligastu ferðinar finnast altíð við sjálvavgreiðslu á netinum, tí kann tað koma fyri, at bólkaprísurin til tíðir er hægri enn teir bíligastu ferðaseðlarnir hjá Atlantic Airways. Tó rúmar bólkaprísurin størri fleksibilitet, tá ið talan er um navnalistar og inngjøld.
Tað einasta, tit skulu gera, er at útfylla niðanfyri standandi formular og senda okkum hann. Tit fáa síðan eitt tilboð sendandi um 2-3 arbeiðsdagar.
GG: Øll nøvn skulu vera send okkum við telduposti seinast 10 dagar áðrenn fráferð.
Nøvnini skulu samsvara við passið.
Les bólkatreytir HER
Fyrispurning um bólkaferð


text:
Svimjisamband Føroya
ÍSF-Húsið, Gundadalur 2
Postmoga 1329
FO-110 Tórshavn
Telefon +298 607559
Fax +298 317559
ssf@ssf.fo
Banki: BankNordik 6460 - 1518455
Skrivstovutíð:
Mána- og fríggjadag kl. 9.00-12.00
Stuðlar
Lýsingar
-
Amboð
Category Archives: Kapping
Úrslit frá FOMM 2017
Her eru offisiellu úrslitini frá Føroya Opnu Masters Meistarastevnu 2017, sum Ægir og Svimjisamband Føroya skipaðu fyri í Klaksvíkar Svimjihøll, leygardagin hin 18. november 2017. Tilsamans vóru vit 33 íðkarar og 9 lið úr 6 feløgum sum kappaðust tilsamans 103 ferðir í … Continue reading
Startlisti til FOMM 2017
Her er startlistin til Føroya Opnu Masters Meistarastevnu 2017, sum verður í Klaksvík í morgin hin 18. november. Startlistin sum tekstfíla: fomm-startlisti-3.txt Startlistin sum html-fíla: fomm-startlisti-3.html
Landsliðslega í Klaksvík 17. til 19. november 2017
Svimjisambandið skipar nú í vikuskiftinum fyri venjingarlegu í Klaksvík, fyri teimum svimjarum sum eru úttiknir til EM og NM/NJM 2017. Vit fáa danska úrvalsvenjaran Bo Jacobsen heim at skipa fyri sjálvari venjingini, og hartil verða innsløg við ítróttarsálarfrøðinginum Jón Gregersen.
Eyka úttøka til NM/NJM 2017
Starvsnevnd SSF hevur samtykt at taka út fylgjandi svimjarar afturat til Norðurlendsku Meistarastevnuna og Juniormeistarastevnuna 2017, sum verður í Laugardalslaug í Reykjavík hin 1. til 3. desember 2017. Barbara Debes (2000), Ægir Lena Rannváardóttir (1998), Havnar Svimjifelag Lív Erlingsdóttir Eidesgaard … Continue reading
Innbjóðing til FS-stevnu 25. november 2017
Her er innbjóðing til FS-stevnu, leygardagin hin 25. november 2017, sum Fuglafjarðar Svimjifelag skipar fyri í svimjihylinum í Fuglafirði. Hetta er svimjistevna fyri okkara yngstu aldursbólkar – 1, 2 og 3.
Innbjóðing til FOMM 2017
Her er innbjóðing til Føroya Opnu Masters Meistarastevnu 2017, sum verður í Klaksvíkar Svimjihøll, leygardagin hin 18. november.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Savnsgull: Salka Valka kring knøttin 2:6
Tak niður
Tjóðskaparkensla á skerinum. Manningin á Salku Valku var fegin um at seta fótin á land, eftir at hava siglt longu leiðina til Marquesasoyggjarnar í Fronskum Polynesia. Hóast veðrið á ferðini var gott, so var ikki sørt av trupulleikum við akkerinum, tá komið var fram til oyggjarnar. Pálmaklæddu oyggjarnar tóku væl ímóti manningini, og oyggjarnar livdu sanniliga upp til sítt heiti "paradísoyggjarnar". Har vinna fólk sær føði við m.a. perlufiskarí og at arbeiða við kokusnøtum. Durita Holm vitjaði ein mann, sum fyri tjúgu árum síðan búsettist á einum skeri, men sum síðani hevur bygt skerið til eina líttla oyggj. Í dag býr hann við familju sínari á oynni. Hann tosar um, at tað finnast onnur virðir í lívinum enn pengar, og annars heldur hann, at Franska Polynesia eigur at loysa frá Fraklandi. Tá Salka Valka aftur helt til havs gekk leiðin til Tahiti, áðrenn kósin var sett móti Nýsælandi. Lagt til rættis: Durita Holm og Erik Torjusen.


text:
Tá ið tú keypir eitt lánsbræv, svarar tað í veruleikanum til, at tú lænir tí, sum skrivar lánsbrøvini út, pengar. Afturfyri fært tú rentu og/ella ein kursvinning áðrenn ein ávísan lokadag.
Standandi lán og lán við avdrátti
Skilt verður ímillum standandi lán og lán við avdrátti. Við standandi láni fært tú í gildistíðini hjá lánsbrævinum eina rentu útgoldna so hvørt, men tú fært ikki íløguupphæddina aftur, fyrr enn tíðarskeiðið er farið. Tá tað snýr seg um lán við avdrátti (t.d. annuitetslán og seriulán), fært tú rentur og avdráttir útgoldin í gildistíðini hjá lánsbrævinum.
Lánsbrøv og avkast
Yvirskipað verða lánsbrøv mett at vera ein trygg íløga, sum gevur eitt støðugt avkast. Um tú velur lánsbrøv, skalt tú hugsa um, hvør skrivar lánsbrøvini út, rentuna og gildistíðina.
Keyp av lánsbrøvum
Tá ið tú keypir lánsbrøv, verður mælt til at leggja dent á lánsbrøv, sum eru umsetilig, tí tað gevur eina ávísa trygd fyri einum góðum prísi, tá selt verður.
Tú kanst eisini gera íløgu í lánsbrøv gjøgnum eitt íløgufelag, sum serliga fæst við lánsbrøv. Harvið keypir tú eitt íløguprógv í íløgufelagnum, sum ger íløgur í útvald lánsbrøv.
Við at gera íløgur í eitt íløgufelag fært tú eina góða spjaðing í tínum íløgum, tí at íløgufeløgini hava eitt lógarkravt minstamark fyri spjaðing.
Ávís íløgufeløg hava tó eitt sera lítið íløguøki, t.d. bert eitt einstakt land ella bert ein einstakan ratingflokk, og hetta slagið av íløgufeløgum kann møguliga hava ein stóran váða.
Íløguserfrøðingarnir hjá íløgufeløgunum fylgja og broyta støðugt samansetingina av virðisbrøvum, sum eru grundarlagið undir tínum íløguprógvum.
Váði við lánsbrævaíløgum
Váðin við at gera íløgur í lánsbrøv kann býtast upp í kursváða, gjaldoyraváða og váða í sambandi við útgevara.


text:
Sambært heimasíðu Kringvarpsins kunngjørdi Jonhard Mikkelsen í gjár, at Sprotin og Bókahandlarnir hava útskrivað eina nýggja skaldsøgukapping. Hesa ferð er vinningurin 100.000 krónur; tað dupulta av upphæddini seinast. Ta kappingina vann Marjun Syderbø Kjælnes kappingina. Nú er avgjørt at hava slíka kapping aftur, og hesa ferð gevur Sprotin út. Fyri tveimum árum síðan var tað eitt krav, at tað skuldi vera ein samtíðarskaldsøga. Hesa ferð eru ongar treytir um nær og hvar, skaldsøgan skal vera farin fram, ella hvat hon skal vera um.
- Eg hugsi, at nógvar lagnur hjá føroyingum kunnu vera grundarlag undir einari góðari skaldsøgu, t.d. einari ævisøguligari skaldsøgu, segði Jonhard Mikkelsen, sum kortini legði dent á, at hvør ger, sum hann ella hon vil.
Treytirnar eru, at skaldsøgan er á føroyskum, hon skal í minsta lagi vera 150 síður, við 2000 eindum á hvørjari síðu, sum tað verður sagt, og hon verður latin inn 1. september í 2018. Sostatt er skotbráið 15 mánaðir at skriva eina skaldsøgu hjá teimum, sum hava góð hugskot ella spennandi skitsur til eina skaldsøgu liggjandi og brenna eftir at fáa tað gjørt.


text:
Av heimasíðuni hjá ÍSB
Fyrsta FM í svimjing á langgeil varð avgreitt í Pálshøll dagarnar 11-13 mars 2016, av sonnum ein søgulig hending innan føroyska ítrottarheimin.
Millum teirra, sum kappaðust, var eisini ein av Special Olympics svimjarunum hjá ÍSB, Signa Vár Dávadóttir, sum umframt at venja við Special Olympics liðnum hjá ÍSB saman við Heidi Eliasen til dagliga venur hjá Jóannes Huusgaard á Fløtti við 3. liði hjá Havnar Svimjifelag, har tær hava pláss á liðnum á jøvnum føti við hini.
Signa Vár ognaði sær Bronsunálina í kapping í Klaksvík farna heyst; bronsunál er krav fyri at kunna melda seg til FM, og sostatt kann hon nú luttaka í øllum Føroyameistaraskapum, sum SSF skipar fyri.
Hon svam innleiðandi kappingar fyrrapart allar dagarnar, og betraði nakrar av sínum bestu tíðum á langgeil munandi men kom tíanverri ikki víðari til nakað finalu-umfar seinnapartarnar.
Seinni í vár verður FM á stuttgeil avgreitt í Havn, har Signa Vár altso eisini er tryggjað luttøku; spennandi verður hvussu har fer at hilnast.
Signa Vár ber brekið autisma og er ein av teimum fáu svimjarunum í bólkinum fyri menningartarn hjá ÍSB, ið hevur megnað at røkka so langt sum til eina FM-luttøku.
Um nálatíðir og krav til FM-luttøku
Kravið at kunna boða frá luttøku til FM hjá Svimjisambandinum er, at man í góðkendari kapping hevur svomið innanfyri kravtíðina til Bronsunál, sonevnd nálatíð, í onkrari av vanligu svimjigreinunum – tað er líkamikið hvør greinin er man hevur svomið.


text:
TF Holding samtakið 197 mió. kr. í avlopi
vinna14-03-2017 - 14:05 - Jóanis Nielsen
TF Holding samtakið hevði eitt sera gott ár í fjør. Ársúrslitið var 197 mió. kr. eftir skatt, og 231 mió. kr. áðrenn skatt. Útlitini fyri 2017 eru eisini góð.
“Miðvísa arbeiðið móti at verða fremsta val føroyinga hevur borið ávøkstur. Samlaða úrslitið er sera gott, hóast partar av samtakinum vóru fyri tapi”, sigur Súni Schwartz Jacobsen, forstjóri í TF Holding.
TF Holding er í høvuðsheitum myndað av Eik Banka, Tryggingarfelagnum Føroyum, Betri pensjón og INNI, umframt øðrum ognar- og íløgufeløgum.
Peningastovnsvirksemið hjá samtakinum gav eitt avlop á knappar 167 mió. kr. eftir skatt. Hetta er væl betri, enn væntað. Orsøkin er í høvuðsheitum munandi betri kursjavningar og lægri niðurskrivingar enn mett. Harafturat hevur góða gongdin hjá leystliga atknýttum felag havt við sær eina munandi hægri virðismeting enn áður.
Tryggingarfelagið Føroyar hevði knappar 40 mió. kr. í avlopi eftir skatt. Saman við endurtryggingarvirkseminum gav samlaða skaðatryggingarvirksemið hjá samtakinum tó eitt hall uppá 24 mió. kr. eftir skatt. Orsøkin er serliga ringu ódnirnar, sum vóru um jólini 2016.
Pensjóns- og lívstryggingarvirksemið hjá samtakinum vísti eitt avlop á 6 mió. kr. eftir skatt. Avlopið stavar í stóran mun frá góða íløguavkastinum hjá felagnum.
Annað virksemið hjá samtakinum gav í 2016 eitt avlop eftir skatt á tilsamans 48 mió. kr., sum er væl minni enn í 2015, tá avlopið var 153 mió. kr. Avlopið stavar í høvuðsheitum frá kursvinningi av íløgum og av vinningi frá fastogn.
Árið í stuttum:
• Úrslitið fyri árið 2016 vísir eitt avlop á 197 mió. kr. eftir skatt
• Eginpeningurin er 2,8 mia. kr.
• Solvensurin hjá samtakinum er 40,7 prosent.
Roknskapurin verður tøkur, tá hann hevur verið fyri á aðalfundi hjá Ognarfelag Tryggingartakaranna 21. apríl 2017.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Framsókn eigur enn formanssessin í Fíggjarnevndini
Tak niður
Nú Annika Olsen ikki vildi hava sessin í Fíggjarnevndini, skal nýtt fólk veljast - og tað verður gjørt skjótt, sigur Aksel V. Johannesen, løgmaður.
Fíggjarnevndin hevur ikki formliga skipað seg enn, og tí ber ikki til hjá ætlaða næstformanninum, Bárði á Steig Nielsen, úr Sambandsflokkinum, at taka við sum virkandi formaður í nevndini, sigur Páll á Reynatúgvu, tingformaður.
Samgongan varðveitir tó meirlutan og formanssessin í fíggjarnevndini, sigur Páll á Reynatúgvu, tingformaður.
Tað kom sera óvart á bæði Poul Michelsen og Aksel V. Johannesen, at Annika Olsen í gjárkvøldi brádliga fór úr Framsókn og samgonguni. Sjálv er Annika Olsen farin undir heilt.


text:
Konsert í fimleikahøllini á Glyvrum sunnudagin 6. juli kl.17.00.
Hornorkestrið "Kirkwall Town Band" úr Orknoyggjum og Nes Sóknar Musikkfelag hava konsert í fimleikahøllini á Glyvrum nú sunnudagin 6. juli kl.17.00.
Dirigentur hjá "Kirkwall Town Band" er Brian Jones. Hann er beiggi Kenneth Jones, ið hevur verið venjari hjá Nes Sóknar Musikkfelag síðan 2001. Tey komu mikudagin við "Norrønu" úr Scrabster og fara avstað aftur mánadagin. Skráin er fjølbroytt og koma orkestrini eisini at spæla onkran mars í felag.


text:
Pauli Fríðheim Petersen vart ph.d. á DTU Elektro
Hósdagin 9. november vardi Pauli Fríðheim Petersen ph.d.-ritgerð sína á Institut for Elektroteknologi á DTU. Ritgerðin kallast: “Early Warning of Cascading Outages in Electric Power Systems”
Vegleiðarar hava verið Arne Hejde Nielsen, lektari, og Hjörtur Jóhannsson, seniorráðgevi, báðir á Institut for Elektroteknologi á DTU.
Í metingarnevndini vóru
Qiuwei Wu, lektari á Institut for Elektroteknologi á DTU
Vladimir Terzija, professari á University of Manchester, UK
Sami Petteri Repo, professari á Tampere University of Technology, Finland
Guangya Yang, lektari á Institut for Elektroteknologi á DTU var formaður fyri verjuna
Les um Paula F. Petersen í Heilagrunninum


text:
Fyrst í hesi vikuni var ein arbeiðsfundur (workshop) á Havstovuni um m.a. streymmátingarnar, sum verða gjørdar við Norrönu. Tað eru Dr. Tom Rossby frá University of Rhode Island og Dr. Charles Flagg frá Stony Brook University, sum i 2006 fingu ein streymmátara umborð á Norrönu, umframt aðra útgerð, sum mátar hita og saltinnihald í sjónum.
Teir hava fingið fígging frá amerikanska granskingargrunninum National Science Foundation (NSF) til at gera hesar mátingar. Í heyst fekk leiðslan á Smyril Line eitt takkarskriv (Letter of appreciation, Mynd 2) frá NSF fyri vælviljan at lata Norrönu hava hesa útgerð umborð. Jógvan í Dávastovu frá Smyril Line var eisini við á fundinum, og hann greiddi m.a. frá einum nýggjum farmaskipi, sum felagið hevur keypt.
Hetta skipið verður eftir ætlan eisini útgjørt við einum streymmátara næstu ferð, tað fer í dokk, tó treytað av at fígging fæst til hetta.
Mynd 1. Stigtakararnir til at gera streymmátingar við Norrönu. Frá vinstru Dr. Tom Rossby, Jógvan í Dávastovu, ábyrgd fyri quality management, safety & security hjá Smyril Line og Dr. Charles Flagg. Í bakgrundini sæst nýggja farmaskipið hjá Smyril Line.
Mynd 2. Certificate of appreciation (takkarskriv), sum Smyril Line í heyst fekk frá National Science Foundation í USA.
Tað var Dr. Tom Rossby sum, saman við fólki av Havstovuni, tók stig til arbeiðsfundin. Á fundinum vóru 11 útlendskir granskarar umframt fólk frá Havstovuni. Ymsar framløgur vóru, sum førdu til gott kjak. Samandráttur frá fundinum verður skrivaður í eini frágreiðing, sum verður løgd á heimasíðuna hjá Havstovuni í komandi mánað.
Mynd 3. Luttakararnir á fundinum.


text:
Gyðja blog
tirsdag den 8. august 2017
At leypa á sjógv
søndag den 4. december 2016
Jólini eru gávutíð
Jólabræv
Børnini gleða seg. Vit vaksnu leggja nógv fyri, at alt skal verða klárt til stóru høgtíðina. Hugni, matur og gávur. Hettar er ikki tíðin at ørkymlast og hugsa tankar, ið ikki eru um reyðar sloyfur og knirkandi jólapappír.
fredag den 17. juni 2016
Hon kom og hon fór
Drotningavitjanin
Soleiðis nevnist ein hugleiðing hjá Williami Heinesen.
Eg skal so ikki royna at koma nærindis hansara genialiteti, men bara stjala yvirskriftina eina løtu.
Somuleiðis loyvi eg mær at lána myndir frá fotografinum Álvi Haraldsen.
Onkur fór næstan til himmals tí gøtudanskt var málið, einasta málið, ið dugur er í, søgdu summi, meðan onnur høvdu meira nuanseraða støðu til tað fyribrigdið.
Og so kemur ein reportaga frá pressufundi. Heldur ørkymlað hoyri eg Finnur Koba kalla gøtudanskt fyri eina føroyska dialekt.
Onkur fekk riddarakross og onnur bóru seg undan. Onkur vildi ikki sita til borðs við hátignini umborð á Dannebrog, men fegin í Norðurlandahúsinum. Akkurát sum Jenis á Rana á sinni, ið ikki vildi sita til borðs við samkyndum forseta og krógvaði sína smáligheit aftanfyri sína trúgv, so vildi løgtingsformaðurin ikki umborð á Dannebrog og krógvaði seg aftanfyri sín politiskan lit.
Hartil kann so leggjast, at onnur í sama liti fegin notu ein góðan bita umborð.
Livst so spyrst!
Og tað eru ikki so nógvar meiningar um tað. Tað er heldur enn ikki smáttskorið!!
Annars haldi eg, at alt gekk sum eftir ánni. Eingin datt av ella datt um ella bara datt tó at onkur mundi dottið. Og næstan øll vóru bara glað.
Kingo sangarar loyptu slíkan hvøkk á hennara hátign, at hon mundi dottið. Gott, at nokk av fólki var at lofta henni.
Tað er so ikki gamal siður, at kingosangarar koma krúpandi, syngjandi undan gróti, sum er bundið uppá í øllum ælabogans litum?? Tað hevði óivað loypt hvøkk á so mangan. Men opinbart var tað bert hátignin, ið einki visti. Øll hini vóru væl kunnaði um kingo avrikið.
Myndir Álvur Haraldsen
Vit takka fyri hesaferð!
søndag den 17. januar 2016
Farið um jól og trettanda er..
Farið um jól og trettanda er
lørdag den 12. december 2015
Leið 100 ein týsdag í desembur!
Busstúrur kl. 14:25
"Pabba, hvat er hattar?... pabba, fer sjafførurin eisini í sela?"..
"Pabba, hví stendur hasin bilurin har....."
Pápin svarar tolin. Allir spurningar hava sítt svar.
" Eg skal koyra buss, tá eg verði stórur, pabba, hví er hasin bussurin reyður....kunnu vit ikki koyra við einum reyðum bussi eisini? ....."
Teir eru tveir. Beiggjar. Og so pápin. Allarhelst hava teir ikki koyrt í bussi til Havnar áður.
Teir njóta túrin. Frøðin lýsur úr eygunum.
" Vit koyra buss" verður sagt uppísaman. " Og eg havi mist eina tonn!"
Útsýnið í øll borð.
Eg siti sjálv bergtikin og síggi alt millum himmal og jørð, sum eg ongantíð havi sæð, ella bitið merki í fyrr enn í dag.
Ein traktorur, sum stríðist við eitthvørt í Kollfjarðadali, ein sjafførleysur lastbilur, ið stendur við tendraðum lyktum á áljósum degi uttanfyri Fast støðina, ja hvat ger hann har?
Jú, sjafførurin er farin at keypa sær sodavatn, pápin veit!
Tað regnar ikki, tað sirmar, sigur pápin. Og tað passar. Hattar er als ikki regn, tí tá tað regnar, kemur nógv meira regn á vindeyguni og man er noyddur at koyra viskararnar nógv harðari frá!!
Haldi ikki eg havi havt ein betri túr til Havnar í langsamiliga tíð!.
Takk fyri túrin Jón og Kristian og tann tolni pápin. Sum svaraði øllum við einum smíli!


text:
Irakski herurin hevur longu ávarað sivilfólk til at fara úr býnum. Falluja varð tann fyrsti býurin, sum fall í valdið hjá IS í 2014, og er ein av tveimum týðandi skansum, sum IS framvegis hevur tamarhald á í Irak.
Irakski herurin sigur í statsliga sjónvarpinum, at tey, sum ikki kunnu flýggja, skulu reisa eitt hvítt flagg yvir teirra heimum.
Talsmenn hjá Irak siga samstundis, at teir fara at halda rýmingarvegir opnar, so fólk fáa eina leið til flóttalegur uttan fyri býin. Sambært Reuters eru nakrar familjur longu rýmdar


text:
- Team Rynkeby stuðulssúkklingin heldur fram í ár og komandi ár.
Hesum boðar føroyski parturin av Rynkeby-súkkluliðnum frá í dag.
Í dag var almannakunngjørt, at Arla Foods hevur selt Rynkeby Foods A/S til týsku fyritøkuna Eckes-Granini Group.
Herheima er Rynkeby seinastu árini vorðið meira kent fyri gulu súkklararnar á føroysku oyggjarvegunum enn nakað annað.
Rynkeby hevur verið høvuðsstuðul hjá súkklarunum, ið súkkla og savna inn pening til frama fyri børn við krabbameini. Sølan av danska felagnum ávirkar tó ikki hetta arbeiðið, verður gjørt greitt.
Súkklað verður í øllum førum í ár og næsta ár aftrat eftir somu kós. Vant verður av øllum alvi, og farið verður til París 10. juli, komið verður á mál tann 16. juli.
FAKTA
Team Rynkeby er ein norðurlendsk vælgerðarverkætlan, sum Team Rynkeby Fonden rekur.
Føroyingar hava tó ábyrgdina av sínum egna undirfelag, og hava ein føroyskan grunn, nevndur Team Rynkeby Føroyar Grunnurin. Føroyar hava eina stýrisbólk við sjey limum, og ein av hesum virkar samstundis sum landastjóri. Í løtuni er tað Finn Danberg. Seinastu tvey árini hevur Team Rynkeby Føroyar savnað nærum tvær milliónir krónur inn í Føroyum.


text:
Evropeiska svimjisambandið LEN váttaði í telduposti til Svimjisamband Føroya og restina av evropeisku svimjitjóðunum í gjár, at Dan Hjelm er úttikin sum dómari til Evropeisku Meistarastevnuni í svimjing 2016, sum verður í London frá 16. til 22. mai. Hetta eftir at Svimjisambandið hevði nominerað hann til uppgávuna.
(Dan á Evropeisku Meistarastevnuni á stuttgeil 2013 í Herning)
Hetta verður størsta uppgávan hjá Dan sum altjóða dómari, eftir at hann hevur dømt eisini á Norðurlendsku JuniorMeistarastevnuni og Meistarastevnuni í Føroyum, á Norðurlendsku Meistarastevuni fyri Masters, á Evropeisku Meistarastevnuni á stuttgeil í Herning 2013, og á Evropeisku Leikum / Evropeisku JuniorMeistarastevnuni í Baku 2015.
(Dan á Evropeisku Leikum í Baku 2013)
EM 2016 verður í stórsligna London Aquatics Centre í Queen Elizabeth Olympic Park, har svimjistevnan á OL í London 2012 eisini varð hildin. Sí euroaquatics2016.london


text:
Torradagar 19. – 24. februar
Mentan09-01-2018 - 23:20 - Jóanis Albert Nielsen
So eru Torradagarnir aftur á skrá og eru tey, ið ynskja okkurt sett á skránna vælkomin at gera vart við seg á dw@klaksvik.fo ella ringja til Klaksvíkar kommunu.
Skráin er ikki liðug enn, men verður m.a. framløga um læknastíðið, har Arnstein Niclasen, rithøvundur greiðir frá við støði í bók síni “Herkin herðindi”. Firkivinnutingið tekur samanum nýggju fiskivinnulóggávuna og verður spurt um ymsu regluverkini og kunngerðirnar í hesum sambandi.
Silas Olofson greiðir frá, hvussu sjófuglurin kring Føroyar hevur tað við sínum fantastisku myndum.
Eisini verða “Søgur av Flemish Kap” aftur á skrá, har Helgi Jacobsen, tíðindamaður og rithøvundur greiðir frá úr bókum sínum, hann hevur skrivað um fiskiveiðu á Flemish Kap. Eyðun Viderø greiðir frá fiskiskapi við Beinir, hann var við á Flemish Kap í 1958, har Eiler Jacobsen var skipari. Prát verður við sjómenn, sum hava verið á Flemish Kap.
Eisini verður skipað fyri Matiné í Christianskirkjuni og í kirkjukjallaranum verður eitt tiltak við Poul F. Guttesen, doktara í guðfrøði, har hann hugleiðir um listaverkini hjá Edward Fuglø, Jesus úr Nasaret – hetta við støði í bókini, Boðskapurin í trænum og knýtt at ymsum ástøði úr heimspekini.
Torradagarnir verða 19. – 24. februar og sum sagt er skráin ikki liðug enn, men verður meir at frætta seinni. Tey, ið ynskja okkurt sett á skrá kunnu gera vart við seg á dw@klaksvik.fo ella ringja til Klaksvíkar kommunu 410000.


text:
Skrivað hevur FlóvinE » 15 sep 2011, 02:34
A - Jørgen Niclasen, Fólkafl: Er sum altíð ein smádrongur millum vaksnar menn. Parolur og einki innihald, hongir seg í detaljur. Varð hesa ferð harumframt bukaður av tá eitt sindur av substansi kom í, og stóð nakin tá tað kom til makrel-málið.
B - Kaj Leo, Sambfl: Vísti seg at hava yvirskot, og royndi seg eisini sum landsfaðir nakrar ferðir. Tað eydnaðist nøkur sekund at vera Stoltenberg og heita á øll um at verja demokratiið og fara á val, men so bleiv hann aftur bara Kaj og bað tey stemma Samband, -- líkasum nú tit allíkavæl eru har. Var best, tá hann forsvaraði samgonguna.
C - Aksel Johannesen, Javnfl: Eitt sindur ósikkur við framburðinum av og á, serliga tá tað skuldi improviserast. Ein góð debatdebut, men manglar venjing. Helt seg konsekvent til linjuna, flokkurin satsar uppá, men fekk tað neyvan at favna nóg breitt. Tók poeng frá Jørgen, bæði viðv. makreli og avgjøldum.
D - Kári á Rógvi, Sjálvstfl: Handan við Vestergaard var góð, men hon datt á gólv, tá Kaj Leo (úr øðrum flokki enn Jacob) vardi fyrrverandi landsstýrismannin. Kárasa spidsfindigheitir vinnur hann ikki uppá, tað fær hann at minna ov nógv um Zakarias Wang.
E - Høgni Hoydal, Tjóðv: Virkar ikki so tendraður sum til undanfarin val, men hugsar gott strategiskt sum vant, so hann tók undir við Aksel í øllum -- og ávaraði ímóti at senda tvey sambandsumboð niður á Fólkating.
F - Poul Michelsen, Uttanfl: Tosar við autoriteti og trúvirði, tað var sum hann setti tingini uppá pláss nakrar ferðir, defineraði kjakið fleiri ferðir.
H - Jenis av Rana, Miðfl: Tosaði ofta heilt uttanum evnið.
Tann sjónligasti dysturin var millum Aksel og Høgna. Aksel legði trýst á Høgna við at seta kontrast millum polarisering og úrslit. Høgni umklamraði Aksel afturímóti við rósi og ávaraði ímóti tveimum sambandsumboðum á fólkatingi. Høgni var frammanfyri pá poeng frammanundan, og ivasamt um munurin minkaði nevnivert.
Av seks stjørnum:
Jørgen: *
Kaj: *****
Aksel: ****
Kári: ***
Høgni: ****
Poul: ****
Jenis: **


text:
Úr dagbókini (http://fc.skulin.fo/~asbjoern.berthelsen/0201B108-0066405A-0201B108):
Kappingarnar gingu ikki so væl sum vit høvdu vónað. Tað gekk út av lagi, og robotturin koyrdi 300 stig tá hann koyrdi mest. Í Herning koyrdi hann 400! Vit blivu nummar 49 ella 50. Men hinvegin, so er tað ikki so galið at blíva nummar 50 av 11000 liðum.
Men vit vóru væl nøgd við dagin kortini. Nógv fólk komu at práta við okkum, og vit presenteraðu Føroyar fyri sera nógvum fólkum. Vit burdu fingið stuðul frá Ferðaráðnum fyri ta reklamu vit hava gjørt fyri Føroyar, tí at nú eru tað minst 1000 fólk sum vita um Føryar, sum ikki vistu um tær fyri eini viku síðani. Nøkur høvdu eisini hug at flyta til Føroyar tá tey sóu myndir og hoyrdu um hvussu tað var at búgva har. Tað einasta keðiliga var, at vit høvdu ikki nokk av reklamutilfari við. Tað var uppi eftir eina lítla løtu.
Børnini fingu nógvar vinir, og fleiri hava útvekslað teldupostadressur og ætla at halda sambandið við líka. Tað er eisini eitt av málunum við FIRST, at vinabond vera knýtt yvir landagreinsur.
Tá øll ruddaðu av fingu vit eitt hugskot. Vit høvdu nógv fløgg, og so fóru vit at býta um við onnur lond. Vit fingu fløgg frá nógvum londum og tey fingu Merkið frá okkum. Enn ein reklama!
Endaceremoniin var sera stórsligin. Øll liðini sluppu at renna upp at geva eitt "High Five" til allar dómararnar. Síðani blivu prísirnir útdeildir. Tað vóru nógvir prísir, men tíverri ongin til Junior Kids. Vinnararnir av robottkappingini vóru Green Man Group. Teir koyrdu 400 stig heim hvørja ferð! So tað var flott!


text:
Tá ið roynt verður at hyggja afturum demografisku umbroytingina, sum er farin fram síðstu 200 árini og enn heldur á, er gongdin í heilsuviðurskiftunum ein av teim týðandi tættunum at hava í huga.
Tí er endamálið við hesi grein ikki nøkur roynd at vera ein søgulig lýsing av heilsuviðurskiftunum, men í einum stuttum yvirliti at vísa á nakrar høvuðstættir, sum kunnu hava týdning fyri ta serligu gongdina í demografisku umbroytingini í Føroyum. Henda grein hevur vísindaligu ritgerðina, “Slóðir úr heilsuverksøguni” eftir Elini Súsannu Jacobsen, sum høvuðskeldu.
Pátrúgv, ivasom heimaráð og vantandi reinføri
Hvussu ítøkiliga var statt við heilsustøðuni hjá fólkinum nøkur hundrað ár aftureftir, vita vit lítið um. Frágreiðingar frá sonevndu kirurgunum frá 17. og 18. øld benda tó á, at fram um læknaliga vitan ráddu pátrúgv og gomul heimaráð av meir og minni ivasamum uppruna um viðurskifti, ið elvdu til sjúku og veikleikar, og um ráð fyri at lekja og fyribyrgja.
Størsti trupulleikin var manglandi reinføri í samband við matgerð, klæðir og húsarhaldið annars, eins og húsaumstøður, har fólk matgjørdu, ótu, svóvu, arbeiddu og hagreiddu seyð og fisk í sama myrka og roykfylta rúmi við opnum eldstaði.
Heilt fram til 19. øld ber ikki til at tosa um nakað heilsuverk í Føroyum. Almenni leikluturin var stórt sæð at tryggja eitt minstamát av hjálp, tá ið sjúka ella annað hóttafall var. Fyrsti spírin til læknalíknandi virksemi í Føroyum gongur aftur til 1580-árini, tá sonevndur bartskeri varð settur í starv. Bartskerar útintu ymiskar persónligar røktartænastur av heldur handaligum slag. Haraftrat røktu teir ofta onnur størv so sum sýslumenn. So hvørt læknalíknandi tátturin fekk størri týdning, vórðu teir nevndir kirurgar. Frá mitt í 17. øld vóru teir alment løntir av matrikkulskatti.
Høvuðstiltøkini vóru avbyrging
Landskirurgurin hevði skyldu til at veita bæði fátækum og ríkum hjálp eftir tørvi og førimuni. Tó tykist hann ikki at havt nakran serligan leiklut, tá ið farsóttirnar við millumbilum herjaðu landið. Samfelagsliga vóru farsóttirnar meira handfarnar sum politimál, har høvuðstiltøkini vóru at avbyrgja tey sjúku og syrgja fyri at tey ikki komu í matneyð.
Hetta var eisini hugsanin í fyrsta – og longi einasta – almanna- og heilsupolitiska stovninum í Føroyum, nevnliga Argja hospitali. Tað stavaði heilt afturi frá katólsku tíðini og er fyrstu ferð nevnt í 1547 (Jacobsen 2004, 25). Argja hospital hevði til uppgávu at taka sær av neyðstøddum av ymsum slag, og frá 1661 var høvuðsuppgávan at hýsa spitalskum. Eftir at spitalska sjúkan varð bast um 1774, “helt Argja hospital fram sum vistarheim fyri fátæk og avlamin (invalidar)” (Hansen 1996, 20).
Hóast tað smb. frásøgnum mangan var lítil dugur í hesum fyrrnevndu landskirurgum, og teir einsamallir ikki rukku langt út um landið, varð hetta virksemi kortini við til at leggja eitt støði undir “at síggja læknakynstur sum eitt serligt kunnleikaøki, og læknahjálp sum ein rætt, sum tað almenna hevði ábyrgd av” (Jacobsen 2004, 58). So smátt veksur fram ein fatan av, at fólksins heilsa var eitt samfelagsmál, sum tað almenna skal røkja.
Upplýsingartíð og fólkaheilsa
Heilsupolitisku viðurskiftini í Føroyum fylgja eftir gongdini í útheiminum, um nakað seinkað. Síðst í 18. øld veksur áhugin fyri fólkaheilsu. Hetta er í sonevndu Upplýsingartíðini, har eisini “heilsupolitikkurin var ein liður í statsbyggingini og styrking av statsvaldinum... Búskaparfrøðiliga var fólkið roknað sum eitt tilfeingið, ið skuldi fjølgast og røkjast, tí eitt sterkt fólk var ríkdómskelda. Tað var um hetta mundi, at farið var undir at skráseta fólkatalið og fylgja hesi skráseting upp við tiltøkum at virðisøkja hetta ríkidømi bæði til nøgd og góðsku. Upplýsingarrit vórðu skrivað til almúguna um alskyns evni, harímillum við góðum ráðum um, hvat ein kundi gera fyri at røkja heilsuna” (Jacobsen 2004, 10).
Í hesum tíðarskeiði verður eisini fyrsta fólkateljingin í Føroyum hildin í 1769. Viðvíkjandi upplýsingarritum nytta tey lítið, um fólkið ikki dugir at lesa. Tí er tað av alstórum týdningi fyri fólkaupplýsingina, at frá fyrst í 19. øld verða skúlar settir á stovn um landið, og at um miðjan 19. øld verður undirvísingarskylda ásett og álagt lokalu myndugleikunum at skipa fyri undirvísing.
Fyrstu heilsulógirnar og sjúkrahús
Síðst í 18. øld verða í Danmark kirurgar settir í starv út um alt landið. Í 1780-unum kemur fyrsta farsóttarlógin í ríkinum. Umframt nógvar aðrar heilsulógir verður
um aldarskiftið Det kgl. Sundhedskollegium stovnað sum ráðgevandi heilsupolitiskur stovnur hjá myndugleikunum.
Í Føroyum verða fleiri av donsku lógunum tinglisnar tíðliga í 19. øld, sum høvdu við heilsu- og sjúkrarøkt at gera:
- 1803: fyriskipanin um regluligar heilsulagslýsingar, sum landskirurgurin stóð fyri, við skrásetingum og fráboðanum til Sundhedskollegiet um heilsustøðuna í landinum.
- 1805: kom Karantenulóg, sum hevði til endamáls at skipa fyri eftirliti við fremmandum skipum, ið komu til landið, og fyribyrgja smittandi sjúkum.
- 1812: lóg um koppseting móti pokum.
- 1813: ljósmøðralóg í gildi í Føroyum.
- 1818: útgreinandi reglugerð um embætisskyldur hjá landskirurginum.
- 1829: nýbygda Færø Amts Hospital verður tikið í nýtslu.
Tað var serstakt fyri nýggja sjúkrahúsið í Havn, at umframt at virka sum vanlig sjúkrahús í Ríkinum av slíkari stødd, skuldi tað eisini vera forsorgarstovnur fyri kronisk sjúk og óhjálpin (Jacobsen 2004, 146).
Hetta er merkisvert, men kemur av, at fyrrverandi Argja Hospital eisini hevði verið ein fátækrastovnur, og hesin táttur skuldi ikki detta burtur. Tí varð lógfest í reglugerðina fyri hospitalið, at hospitalskassin eisini skuldi gjalda læknahjálp og heilivág til fátækrafólkið í landinum, umframt til tey innløgdu.
Læknar og ljósmøður út um landið
Heilt til mitt í 19. øld var bert ein lækni í Føroyum. Seinnu helvt av øldini komu tríggir aftrat: í 1852 í Suðuroy, í 1872 í Klaksvík og í 1883 í Vestmanna. Fyrst í 20. øld komu hini økini við: í 1901 ein aftrat í Havn, í 1903 í Sandoy, í 1912 í Vágum og í 1913 á Eiði.
Sostatt batnar læknastøðan tað tíðarskeiðið, tá fólkavøksturin í Føroyum er uppá tað størsta frá 1 til hvørji 5.000 fólk til 1 til hvørji 2.300 fólk.
Eisini ljósmøðurnar hava havt ein høvuðsleiklut í fólkaheilsusøguni. Av fyrstan tíð vóru tað álitiskonur við serligum hegni. Í 1773 kom tann fyrsta við fakligum førleika, og 50 ár seinni vóru 15 ljósmøður úti um landi. Tó var tað ikki fyrr enn við ljósmøðralógini frá 1878, at ljósmøðurnar vórðu alment løntar og virksemið skipað í 25 ljósmøðradømum.
Føroyska heilsuverkið tekur skap
Sum onnur dømi um útbreiðslu av heilsuverkinum kring landið umframt læknar og ljósmøður eru m.a. Klaksvíkar sjúkrahús frá 1898, og Suðuroyar sjúkrahús frá 1904.
Henda gongdin við heilsupolitisku átøkunum frá fyrst í 19. øld og frameftir hevði eisini nøkur heilsupolitisk mál, har miðað varð eftir “at øll fólk, hvar í landinum tey búðu, áttu at hava rímiliga góða atgongd til læknahjálp og til kønar ljósmøður” (Jacobsen 2004, 251).
Tann tátturin í heilsusøguni, ið fevnir um sjúkrarøkt og heilsufremjan, so sum vit kenna tað við virkseminum hjá sjúkrarøktarfrøðingum, kemur seint fram. Síðst í 19. øld varð tosað um tørvin fyri sjúkrasystrum í Føroyum, lutvíst fyri at betra um sjúkrarøktina úti um landið, harí eisini at kunna læra frá sær, og lutvíst sum útbúgvin starvsfólk á hospitalinum. Fyrsta sjúkrasysturin kemur tó ikki fyrr enn í 1897, tá diakonissa verður sett í starv á sjúkrahúsinum. Av vantandi áhuga fekk hospitalið ikki sín fyrsta sjúkrasystranæming fyrr enn í 1920. Tó høvdu nakrar fáar fingið sær útbúgving á sjúkrahúsum í Danmark.
Tað er lítil ivi um, at vøksturin í heilsufakliga virkseminum hjá læknum og ljósmøðrum saman við nýggjari og veksandi vitan um vísindaliga grundað læknaráð, reinføri, bakteriologi og antiseptik hevur havt stóran týdning fyri útbreiðsluna av grundleggjandi læknaligum og fólkaheilsufrøðiligum kunnleika serliga upp gjøgnum seinni helvt av 19. øld og inn í 20. øld.
Ilt er tó at siga, í hvussu stóran mun hetta hevur ávirkað heilsuliga fatanina og lívsførsluna hjá føroyingum. Í almennum heilsufrágreiðingum verður lítið hildið um, hvussu farið verður um reinføri, mat og drekka, klæðir, húsaumstøður, barnarøkt o.a. Ein av hesum frágreiðingum er frá læknanum P.L. Panum, sum varð sendur til Føroya undir herviligu meslingafarsóttini í 1846, sum rakti heili 6.000 fólk av teim 7.800, sum fólkatalið var tá.
Spjadd búseting vardi móti farsóttum
Alla 18. og 19. øld rakti umfarssjúkur fólkið einstøk ár við ymiskum tíggjuára millum¬bilum. Summar raktu so meint, at deyðatalið kundi fara upp í tað fýrfaldaða. Omaná tær meira vanligu umfarssjúkurnar kom so eisini tuberklasjúkan aftrat og kom í hæddina stutt eftir aldarskiftið. Hetta skundaði undir at Sanatoriið varð bygt í Hoydølum í 1908.
Skiftandi landslæknar høvdu annars víst á, at serstaka búsetingarmynstrið við smáum, spjaddum bygdum og avmarkaðum sínámillum sambandi høvdu vart fólkið ímóti nógvum farsóttum, sum meira regluliga herjaðu í øðrum býargjørdum samfeløgum. Soleiðis helt fyrrnevndi Panum, at ein høvuðsgrund til at deyðatíttleikin var munandi lægri og miðallivialdurin munandi hægri enn í Danmark, var “Færøernes fuldstændige eller partielle fritagelse for en mængde især smitsomme sygdomme, som decimere andre landes befolkninger” (cit. í R.Guttesen 1996, 17).
Tað sera avmarkaða sambandið við útheimin verður nevnt sum ein orsøk til, at smittandi farsóttir vóru sjáldnari her enn aðrastaðni langt inn í 19. øld. Hetta verður sagt, hóast pokurnar gingu mitt í 17. og tíðliga í 18. øld, krímsjúkur og landfarsótt (tyfus) av innlendskum uppruna vóru afturvendandi, og meslingar herjaðu serliga í 1781 og 1846. Men longri var ímillum farsóttirnar, og tær fingu ikki somu ávirkan á deyðatalið sum í grannalondunum.
Myndin omanfyri vísir deyðatíttleikan í Føroyum í tíðarskeiðnum 1720–1865. Sjálvsagt hava heilsustøða og livikor stóra ávirkan. Men her ber eisini til at síggja hvussu ógvislig lop í deyðatíttleika einstøk ár kunnu beinleiðis setast í samband við ávísar umfarssjúkur:
1728: Influensa, "ring fepursjúka"
1745: Tyfus ella landfarssótt
1775: Influensa, krímsjúka
1781: Meslingar við fylgisjúkum
1807-14: Krígsár og avbyrging
1808: "Grasserandi smittufarsótt",
1828: Umfarssótt, "epidemisk fepursjúka"
1838: Influensa, krímsjúka
1846: Meslingafarssótt
Økt samskifti økti smittuvandan
Men samskiftið millum bygdir í Føroyum og við útheimin øktist samstundis við stóra fólkavøkstrinum í 19. øld. Her vísa læknarnir ofta á, at umfarssjúkurnar í stóran mun høvdu sín uppruna í skipasambandinum við útheimin, sum øktist nógv tá skipsfiskiveiða og handil vundu uppá seg síðst í 19. øld. Umfarssjúkurnar blivu nú fleiri og títtari, m.a. skarlaksfepur, meslingar, kikhosti, difteritis og beinkrím.
Frá síðst í 18. øld vórðu ymisk fyribyrgjandi heilsutiltøk sett í gildi, at verja móti smittuvanda og sjúkuelvandi viðurskiftum annars. Fyrsta karantenulógin kom fyrst í 19. øld, við karantenunevnd, m.a. mannað við landskirurgi og fúta, at hondhevja lógina. Hóast reglurnar um eftirlit við fremmandum skipum vóru dagførdar við millumbilum, gjørdist tað alsamt truplari at forða smittusóttum at koma til landið og breiða seg her, jú meira skipasambandið øktist.
Síðst í 19. øld fingu føroyingar egnan stóran skipaflota. Sambært amtslæknanum tá (1896) vóru eisini føroysku skipini sjálvi sonn sjúkureiður av trongligu og ónossligu umstøðunum umborð. Tá mælt varð til at seta heilsueftirlit við skipunum í verk, forðaðu reiðararnir fyri tí (Jacobsen 2004, 232). Heilsusamtyktir vórðu settar kommununum at fylgja, men ivasamt var hvussu tær vóru hildnar. Í 1895 kemur umsíðir ein verulig og umfatandi farsóttalóg, ið álegði fráboðan og viðgerðarskyldu, men eisini fevndu um almenna fígging av neyðugum tiltøkum.
Betri grundarlag fyri upplýsing um heilsuviðurskifti
Seinnu helvt av 19. øld fær líðandi upplýsing og leiðbeining um heilsufremjandi lívsførslu ein veksandi týdning fyri almennu heilsutænastuna. Hetta hevur m.a. samband við útbreiðsluna av skúlaverkinum. “Millum 1810 og 1845 vórðu skúlar settir á stovn í flestu bygdum í Føroyum. Summastaðni við føstum lærara og skúlabygningum, men flestu støðini vóru ferðalærarar, ið gingu millum bygda...Vanliga fatanin...er, at hesir skúlar í mestan mun vórðu skipaðir í samljóði við fólkið” (Thomsen 2005, 165). Í 1845 kom nýggj skúlaskipan, sum vakti so stóra andstøðu, at eitt tíðarskeið vóru allir bygdarskúlarnir niðurlagdir. Men skúlaskapurin varð endurskipaður við áseting av almennari undirvísingarskyldu í 1854 og sonevndi Almúguskúlin, sum longi hevði verið í Havn, varð skipaður um alt landið.
Saman við vinnuligu menningini í seinni helvt av 19. øld kemur eisini gongd á eina mentunarliga menning. Umframt skipanina av skúlum kring landið, kemur realskúlin í Havn í 1861, læraraskúlin í 1870 og sonevndi Almúguskúlin í 1872. Í 1878 kemur fyrsta føroyska blaðið “Dimmalætting”, skrivað á donskum. Í 1890 kemur “Føroyingatíðindi” sum fyrsta blaðið á føroyskum. Og í 1899 verður Føroya Fólkaháskúli settur á stovn.
Við mentunarligu menningini verður betri grundarlag fyri eini fólkaupplýsing, sum stuðlar undir royndunum hjá læknum og tátíðar heilsuverki at fremja sakliga upplýsing um heilsuviðurskifti mótvegis siðbundnum fatanum úr vantandi kunnleika, ranghugmyndum og pátrúgv: “Í talu og skrift royndu læknar at eggja til størri persónliga ábyrgd fyri heilsuni við at upplýsa um rættan kost, reinføri, smábarnarøkt o.a., og harvið fylgdi altíð ein meira ella minni strong atfinning ella fordøming av niðurarvaðari fólksligari fatan av orsøkunum til sjúku og veikleikar og harav fylgjandi atburði” (Jacobsen 2004, 256).
Ilt er at vita, hvussu fólk hava tikið tað upp: “Men tilvitið um heilsuna varð skerpt við støðugum áminningum um rættan heilsuatburð, og ikki minni av einum vaksandi útboði av apoteksvørum o.ø., ið skuldi vera gott fyri heilsuna, sum bæði føroyskir og útlendskir handlar lýstu við í bløðunum, eins og bløðini høvdu tíðindastubbar um umfarssjúkur, stundum við ráðum um fyribyrging” (Jacobsen 2004, 256).
Felagsskapir fyri sjúkratrygging
Langt inn í 20. øld var meginreglan, at tey, sum høvdu tørv á læknahjálp og øðrum heilsutænastum, skuldu gjalda sjálvi. Undantikið var vesalafólkið, sum fátækrakassin kundi gjalda fyri.
Upp gjøgnum 19. øld verður størri partur av fólkinum leysur av tí patriarkalsku sosialu skipanini í gamla bóndasamfelagnum, og verða óheftir løntakarar, arbeiðsfólk, útróðrar- og sjómenn. Av hesi gongdini kemur seint í øldini tørvurin fram, um at taka seg saman í felagsskapir til tess at tryggja fíggjarliga atkomu til neyðugar heilsutænastur.
Fyrsti sjúkrakassin varð stovnaður í Havn í 1886. Nøkur ár seinni kom sjúkrakassalóg, sum gav ríkisgóðkendum sjúkrakøssum rætt til statsstuðul. Hetta hevði við sær, at hjálpin kom at vera tann sama fyri ymisku økini.
- 1906: tann fyrsti ríkisgóðkendi sjúkrakassin var Klaksvíkar sjúkrakassi
- 1913: 4 lokalir sjúkrakassar við 633 limum undir einum meginfelag.
- 1915: 15 sjúkrakassar við 3.565 limum, og
- 1936: 38 sjúkrakassar kring landið við 13.721 limum – svarandi til 92%
av øllum fólkinum yvir 19 ár.
Meginfelag sjúkrakassanna gjørdi sáttmálar við læknarnar um gjald fyri heilsutænastur, og veittu limunum endurgjald fyri stóran part av kostnaðinum.
Sjúkrakassarnir byrjaðu við, at fólkið tók seg saman um felags áhugamál: “Teir boða frá eini nýggjari tíð, tá ið nýggir karmar um sosialt samhaldsfesti vinna fram.” (Jacobsen 2004, 246).
Hetta er um somu tíð, sum arbeiðsmenn og handverkarar taka seg saman og stovna fakfeløg, har Enigheden á Tvøroyri, seinni Fylking, í 1915 var tað fyrsta, og verkamannarørslan verður ein týðandi táttur í samfelagsmenningini og slóbrótari fyri sosialum framstigum (Dalsgaard 1997, 75 ff).
Skipan av almennu heilsutænastuni
Upp gjøgnum 19. øld tekur skipanin av almennu heilsutænastuni skap. Fyrst í øldini verða ymiskar heilsulógir og fyriskipanir settar í verk, m.a. um heilsulagslýsingar, landslæknavirksemi, fyribyrgjandi karantenu, koppsetingar og ljósmøðravirksemi.
Tá komið er inn í 20. øld eru læknar og jarðamøður kring alt landið, og umframt meginsjúkrahúsið í Havn eru tey smærri sjúkrahúsini í Klaksvík og Suðuroy komin aftrat. Sjúkrahúsverkið verður útbygt við serlæknatænastum, eins og fyribyrgjandi heilsutænasturnar verða mentar við heimasjúkrasystrum og barnaheilsutænastum við heilsusystrum og skipanum við fyribyrgjandi koppsetingum og heilsukanningum.
Keldur:
Jóannes Dalsgaard: Fylking, Forlagið Framhald 1997.
Bergur í Garði: En historisk demografisk undersøgelse af udviklingen
på Færøerne 1720-1831, Københavns Universitet 1984.
Rolf Guttesen: Topografisk Atlas Færøerne, Det Kgl. Danske Geografiske Selskab, 1996.
Doris Hansen: Søgan um hini, Føroya Skúlabókagrunnur 1996.
Elin Súsanna Jacobsen: Slóðir úr heilsuverksøguni, Føroya Fróðskaparfelag 2004.
Jens Pauli A. Nolsøe og Kári Jespersen: Havnar søga, bind II og III,
Tórshavnar Kommuna, 2004 og 2009.
Ríkisumboðið, Årsberetning 1962 og 1972, Rigsombudsmanden på Færøerne
Rógvi Thomsen: Millumleikur í fortíðini, í Eyðvinur, Føroya Fróðskaparfelag 2005.


text:
Rúni Johansen ynskti ikki at svara
28 august, 2015 , skrivað hevur Heini ReinertcloseAuthor: Heini Reinert
Name: Heini Reinert
Site: http://www.sketchsepahi.com
About: Heini Reinert er skrivari hjá Gudloysi, heimspekilesandi á University of Leeds og distraheraður annars. Heini er ikki bloggari hjá Gudloysi og fer tískil ikki at skriva nakað nýtt á nøkrum fastløgdum degi í mánaðinum. Kortini heldur Heini at tað er órættvíst av honum at krevja av øllum hinum høvundunum (sum hann ger dúgliga) at teir skulu blogga, um hann ikki sjálvur skrivar okkurt av og á.
Tí fer Heini við jøvnum millumbilum at bumbardera Gudloysi.fo við meiningsleysari heimspeki, sum ongin tímir at lesa kortini, bara so hann kann lata sum um hann er líka kul sum veruligu bloggarnir hjá Gudloysi.See Authors Posts (33)
Her upp undir løgtingsvalið 2015 hevur Gudloysi sent spurningar út til øll okkara valevni, fyri at finna útav hvønn hugburð tey hava til mál, ið hava við trúarfrælsi og sekularisering at gera. Soleiðis hevur Rúni Johansen (Miðflokkurin) svarað.
Eg ynski ikki at svara hesum. Gott val
Merki: løgtingsvalið 2015


text:
Forkvinnu frágreiðing 2012-2013 Aðalfundur hjá Leikarafelag Føroya (LF) 3. august 2013
Góðu limir.
Fyrst fari eg at bjóða Vár Berghamar Jacobsen vera vælkomna í felagið. Umframt vælkomin øll tit møttu - limir og ikki-limir. Leikarafelagið innkallaði til aðalfund 7. Mei 2013, men vegna væntandi uppmøting (minni enn helvt av limaskara) varð fundurin ikki viðtøkuførur og varð harvið avlýstur. Tískil verður hendan ársfrágreiðinginog í høvuðsheitum tann sama sum í mei – við smáum broytingum.
Í høvuðsheitum hevur árið 2012-13 verið merkt av sera sporadiskum virksemi fyri Leikarafelag Føroya. Fáir fundir hava verið og hava teir ikki verið væl møttir. Okkurt hevur við tað at gera, at kunningin um fundir hevur verið misjøvn og tað liggur á forkvinnusins herðum. Annað hevur kanska at gera við, at limaáhugin kanska ikki er so stórur til fakfelagsarbeiði? Hetta áhald er meira meint sum eitt spurnartekin.
Og setur hetta eisini aðrar spurningar fram, eitt nú: Hvussu hevur leikarafelagið tað? Hvussu hava limirnir tað? Hvussu eru mannagongdirnar við arbeiðnum hjá Leikarafelagnum? Er felagið nóg demokratiskt? Er felagið nóg inkluderandi? Eitt av átøkunum hjá nevndini hevur verið at skera talið av limafundum niður til 4 árligar fundir. Tveir um heystið, tveir um várið, harav aðalfundurin er annar. Tó hevur verið lagt upp fyri, at fundir altíð kunnu stingast upp, aktuell evni kunnu troðka seg á, umframt at limir altíð kunnu átaka sær at skipa fyri fundum. Eitt nú sokallaðu ’kaffifundum’ við meira óformellum innihaldi. Tvs. ábyrgdin er løgd frá nevndini út til limirnar at fylla karmarnar til hesar fundir. Eg vil tó siga, at hóast aðalfundurin í mei varð avlýstur, men so ístaðin gjørdist ein vanligur limafundur, varð fínur á tann hátt, at nógvir tankar komu upp at venda um okkum sum felag, um okkum sum starvsfelagar og um okkum sum listafólk. Eitt gott og fruktagott prát. Eitt, sum eg kundi hugsa mær at rørt eitt sindur við, er bygnaðurin í LF, har vit hava eina nevnd, sum meira ella minni stingur øll átøk út í korti og so kunnu limirnir fylgja við ella lata verða.
Er hetta ein ov passiviserandi leistur? Tvs. limirnir møta til fundar at hoyra nevndina og so hendir ikki so nógv meir – sum eg kundi hugsað mær kanska. Eg haldi fast við, at tað er gott við eini yvirorðnaði nevnd, sum tekur sær av ’politikkinum’ t.e. sáttmálum og samráðingum yvirfyri arbeiðspørtum osfr., men at vit gera fleiri undirbólkar, har limirnir so ella so fáast við ávís evni ella fáa arbeiðsuppgávur. At vit soleiðis gera felagið virki á fleiri ymiskum stabbum – við størri og minni verkætlanum, júst soleiðis sum áhugin liggur til. Ein dansibólk – ein skrivibólk – ein pr bólk - ein kjakbólk – ein festivalbólk – ein morgunvenjingarbólk – ein skeiðbólk – størri og smærri stabbar, sum virka sjálvstøðugt undir leikarafelagnum. Hetta er hervið bara kasta út – til tykkum – og vit kunnu bara gera tað, um áhugi er fyri tí.
Avtala við Kringvarp Føroya.
book etc. Hesa avtalu seta vit stór spurningartekin við. KvF hevur stutt sagt ikki loyvi at selja tilfar til triðja mann, hvørki nýtt ella gamalt tilfar! Sprotin hevur vent sær til Leikarafelagið við fyrispurningi um, hvat vit plaga at fáa fyri upplestur og hvussu mannagongdirnar eru. Og har eru vit svar skyldug, tí vit ikki hava nakra avtalu við KvF í verandi líki. Tískil er avtalan við KvF av størsta týðingingi og er hon størsta raðfesting hjá nevndini í løtuni. Í kjalarvørranum av eini KvF avtalu skal sum skjótast fáast avtala í lag við Sprotan, umframt við felagið Ljóðbøkur. Vit mugu fáa hesi viðurskifti í rættlag og tryggja okkara rættindi innan hetta arbeiðsøkið.
Í juni vóru vit aftur á fundi við KvF. Vit hava eitt upplegg, sum er stórt sæð tað, sum DSF hevur gjørt við DR. Á nógvum økjum í hesum drúgva sáttmála kunnu vit beinleiðis fylgja tí danska, men nakrir lutir eru, sum ikki eru so relevantir fyri okkum enn. Fylgjast skal upp á hendan fundin og vónandi verður fundur aftur í hesum mánaðinum. Jens Marius Dalsgarð hevur verið okkum ein góður ráðgevi og sparringapartur at hava við í hesum arbeiði. Meira um hetta seinni.
Tá ið LF hevur fingið sáttmálan til høldar við eitt nú KvF verður ein standardiseraður arbeiðssáttmáli gjørdur, sum øll kunnu nýta til eitt hvørt arbeiði í KvF. Tá sáttmálin verður greiður og ein semja er komin verður hann lagdur út til limirnar at góðkenna. Ein fyribils deadline er sett til november 2013.
Skrivligar avtalur.
um at fáa eina skrivliga avtalu við samstarvspartin. Latið standa greitt í skrivinum, akkurát hvat arbeiðið umfatar. Um tað er bandað upptøka skal tilskilast, hvar upptøkan skal sendast, gjøgnum hvønn miðil, er tað lýsingarátak skal standa akkurát, hvat átakið/herferðin umfatar, tíðarskeið og kostnað, annaðhvørt tað er løn, samsýning ella ongin løn. Hetta óansæð hvør framleiðarin er. (tó vil LF í útgangsstøðnum ikki góðtaka onga løn til limir). Eru ivamál í hesum, so ivist ikki, men nýti felagið, ringi til nevndina ella Jens Marius í LISA. Viðvíkjandi upphæddir fyri arbeiði hevur LF ikki lønartalvur fyri øll sløg av arbeiði. Serliga innan lýsingar er sera ymiskt, bæði hvat fólk fáa í boði og hvat hvør einstekur setur sum minstamark. Tað er upp til tann einstaka at samráða seg fram til ein kostnað, men vil eg heita á limir um at verða varin við at dumpa prísir niður. Minst til tit eru yrkisfólk! Gott er eisini fyri LF um tit siga frá royndum, góðum sum minni góðum, viðvíkjandi arbeiði innan hetta øki.
Lógin um upphavsrætt.
Lógaruppskot um upphavsrætt hevur verið til hoyringar og hevur nevndin sent hoyringsskriv inn í september. Lógin varð samtykt í apríl 2013. Nakrar kunngerðir eru komnar til hoyringar og hevur umboðsmannaðráðið í LISA avgjørt at bíða við at geva hoyringssvar til allar eru komnar. Hetta hevur MMR góðkent. Hetta er eitt risaøki – upphavsrættur, royalities og copyright. Fyri nógv, íroknað meg, er hetta stundum ein fløkjaslig jungla at sigla runt í, hvat er hvat, nær eigi eg hvat, og nær eigi eg tað ikki. Upphavsrættur er eitt mál, sum er uppi at venda á stórt sæð øllum fundum hjá Nordisk Skuespiller Råd. Tað letur til at øll londini hava sítt at stríðast við. Mál, har upphavsrætturin verður krenkaður, og har tað vísir seg, at mangan er tað tað almenna, sum er størstir syndarin at krenka upphavsrættin hjá skapandi og útinnandi listafólki. Ein bólkur í NSR hevur sett sær fyri at gera eitt seminar um upphavsrættin við teimum fólkum, sum hava holla vitan innan øki – eitt nú Mikeal Waldorf, juristur í Dansk Skuespiller Forbund. Hugsanin er, at hava fleiri fólk úr hvørjum landi við, soleiðis at alt fleiri fólk verða ’skúlaði’ innan upphavsrætt innan júst okkara øki – sjónleik, film, sjónvarp, upptraðkan.
LeikREAD.
Størsta krútið í heyst og vár varð av nevndarlimum Kjartan og Gunnvá saman við Rakul Thomsen og Birnu Heinesen nýtt til fyrireikingina av LeikREAD – sum er ein føroyskur avleykur av átakinum Nordic Drama Train, sum Nordisk Teater Unioin hevur tikið stig til. Tey bestu leikritini í Norðanlondum ferðast runt og vera presenteraði sum readings til tess at spaða kunnleika um norðurlendsk samtíðarleikverk. Nú ætli eg mær tó ikki at fara í smálutir um LeikREAD. Men eg meti, at júst hesin festivalur hjá okkum, soleiðis sum hann bleiv, fevndi um nógvar av málsetningunum hjá Leikarafelagnum seinastu árini – so sum:
• At gera Leikarafelagið og sjónleikarayrkið meira sjónligt
• At savna nógv leiklistafólk úti og heima
• At arbeiða skapandi saman
• At skapa sambond við útlendsk leiklistafólk og føroysk leiklistafólk í útlandinum, bæði yrkislærd og tey, sum eru ávegis við útbúgving innan økið.
• Umframt signalvirðið í tí, bæði herheima, at vit eru við, og uttaneftir, eitt nú til NTU at vit stiðja uppundir teirra átøk og at vit fremja tey á okkara hátt.
• Og ikki minst at seta sjóneykuna á samtíðardramatik og harvið vónandi eggja fólki at skriva til pall.
Eg hugsi, at LeikREAD er ein leistur av readings, -pallsettari lesing av leikritum - sum vit altíð kunnu taka til. Kanska at LeikREAD er ein árligur festivalur herheima, sum kann skapast við tí innihaldi, sum vit halda verða áhugavert. Og at vit harvið kveikja til hugin at fáa føroysku samtíðina lýsta og endurspeglaða í leikverki/sjónleiki. Stutt sagt at fáa fleiri føroysk leikrit á borðið. Hetta leiðir meg inn á spurningin, hvussu vit velja leikverk út til innstilling av Nordic Drama Train – til norðurlendsku leikritavirðislønina?
Nordisk Teater Union, sum LF er partur av, hevði ein eftirmetingar fund av Nordic Drama Train í Jönköping, SV, síðst í mei og mett varð, nú hálvrunnið er við hesum tokinum, at hetta er ein somikið góður leistur – at leikritini verða presenteraði í øllum Norðanlondum – at vit eiga at halda áfram við honum. Tosað var nógv um at formalisera háttin, sum leikritini verða vald eftir og varð ein framferðar háttur staðfestur: Ein kvalificera úrvalsnevnd - ein jury - við minst 3 limum skal velja leikritini út í hvørjum landi. Hendan nevnd skal hvørt landi hava funnið sær seinast á heysti 2013. Soleiðis at farast skal til verka at meta um leikverk, sum hava havt frumframførslu í tíðarskeiðinum 01.01.2012 til 31.12.2013. Valdu verk skulu verða innstillaði í februar 2014 og týdd til enskt.
Næsta umfar av Nordic Drama Train verður skotið ígongd á Nordic Performing Arts Days í Keypmannahavn juni 2014, har Husets Teater leggur hús til fyrsta readingsfestivalin. Sí prent um hendan festival. Nevndin í LF hevur tikið stig til eina føroyska úrvalsnevnd, har vit fyribils hava biðið 2 fólk verða við, hesi eru Vár B. Jacobsen, dramaturgur - sum nú er limur í LF - umframt Mikkjal Helmsdal, dramaturgur, bæði hava játtað at verða við í føroysku úrvalsnevndini. Nevndin leitar eftir 3. kvinnu/manni í næstum.
Bókadagurin í størri vavi.
Rithøvundafelagið hevur sett sær fyri at peppa árliga bókadagin upp. Hesin dagur er vanliga miðskeiðis í november. Nú hevur felagið sett sær fyri at vaksa um tiltakið, bæði í tíðarlongd og við innihaldi. Ætlanin er bæði ambitiøs og lovandi. Og fegnast vit um, at Leikarafelagið er boðið við í hesa ætlan frá byrjan av. Tiltakið verður skipað sum ein festivalur við verkstovum, skeiðum, almennum tiltøkum, bókamarknaði, útlendskum gestum, bókmentaligum stjørnuskotum og øðrum. Hetta verður í november í Norðurlandahúsinum. Og LF og limir tess eiga at halda seg til, soleiðis at vit verða ein virkin partur av hesum.
LISA.
LISA er flutt – sum vit vita. Húsið á Lutzenstrøð 4 er til taks hjá okkum sum felag. Og í grundini eisini hjá øllum limum. Lat okkum brúka húsið. Her er vælegnað til fundir, lesiprøvar, verkætlanir. Sigi bert nevndini frá áðrenn ella vendi tykkum til Jens Marius á This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. Leikarafelagið hevur fingið ein av sínum limum í starvsnevndina: Maritu Dalsgaard. Hinir nevndarlimirnir í LISA eru Guðrið Poulsen (Myndlistafelagið) og Bárður í Bainastovu (Arkitektafelagið).
Aðrar nevndir, sum vit velja umboð í umvegis LISA eru Mentanargrunn Landsins og Ráðgevandi nevnd fyri Norðurlandahúsið. Hvørgan av hesum nevndum eyðnaðist okkum at fáa umboðan í. (–nei, Hans Tórgarð er tiltaks limur í Mentanargrunninum) Men vil eg kortini heita á limir í LF um at halda seg til í ymsum nevndararbeiðum/ráðum – tí tað er í grundini har, at mentanarpolitikkur verður framdur og har vit kunnu verða við til at ávirka.
Samanaumtikið kann sigast, at hóast lívsstarv okkara – sjónleikurin - sum vit hava valt og sum vit arbeiða við, stundum kann tykast stríggin í (karga) politska landslagnum, so sprettir sjálv listin kortini. Vit hava fleiri føroysk uppruna leikverk á skránni, vit arbeiða innan fleiri og fleiri genrur, vit síggjast á alt fleiri pallum – bæði herheima og uttanlands. Nógv ung fólk eru ígongd við leiklistarligar útbúgvingar – innan sjónleik, leikstjórn, framleiðslu, ljós og tøkni, dans og annað. Nógv av hesum koma heim í tíðarskeiðum, t.d. nú um summarið og ríka um við nýggju leiðum, nýggjum tonkum, nýggjum úttrykkum. Tað sprudlar og kókar veruliga og fjølbroytni tykist at vera eitt sera framtraðkandi hugtak – eisini innan sjónleik. So viljin at skapa er alstórur og serdeilis rúmligur.
Tískil er tað mín vón og áheitan eisini, at Leikarafelagið er ein rúmsáttur og generøsur felagsskapur, sum tekur væl ímóti nýggjum limum og komandi starvsfeløgum. Sum Sif Gunnarsdóttir segði í D&V: Kakan verður als ikki minni av, at tað verða fleiri og fleiri, fleiri og fleiri pallar, fleiri og fleiri mentanartilboð, nei, tað letur til, at kakan bara veksur! Tað haldi eg, er ein fín mynd at taka til sín. Sjálv ætli eg mær nú at leggja frá mær innan nevndar arbeiði í LF. Eg haldi tað hevur verið sera spennandi, men eg leggi leiðina inn á ein annan bógv í eina tíð og fái neyvan stundir til nevndararbeiði í næstum. Tó leggi eg ikki sjónleikaarbeiði frá mær heilt, onkrar verkætlanir liggja úti í framtíðini. Men kanska kann eg gera annað fyri LF í tí vavi eg nú kann og har eg eri. Og eg vil nýta høvi at takka hinum nevndarlimunum, umframt Jens Marius Dalsgarð fyri sera gott samstarv.
3. august 2013 Gunnvá Zachariasen, forkvinna.


text:
Við Nordik360PREMIUM fært tú ágóðan av ókeypis tænastum og bestu rentum okkara. Niðanfyri sært tú ítøkiligu fyrimunirnar og treytirnar fyri at gerast Nordik360PREMIUM-kundi.
Tínir fyrimunir eru m.a.
- Besti rentufyrimunur á útvaldum tænastum - sí prísbók
- Ókeypis Netbanki
- Mastercard Standard ella Gull kredittkort - 75% í avsláttri
- Mastercard Platinum kredittkort fyri hálvan prís. Harumframt fært tú 4 ókeypis loungevitjanir um árið og kanst taka ein ókeypis gest við
- Mastercard Debit Standard - 75% í avsláttri
- Visa/Dankort, eisini við persónligum sniði - 75% í avsláttri
- At taka pening út í øllum sjálvtøkum í Føroyum - 75% í avsláttri (Ikki galdandi fyri Mastercard kreditt)
- At veksla gjaldoyra - 75% í avsláttri
- Einki kontugjald
Tú kanst gerast Nordik360PREMIUM-kundi, tá ið tú hevur:
- Samlað fíggjarviðurskifti við bankan á í minsta lagi 1.000.000 kr.
- Lønarkontu í BankNordik við tilknýti til Netbankan


text:
Triði biograffilmurin hjá Katrini Ottarsdóttir (f. 1957) er LUDO, sum varð frumsýndur í Norðurlandahúsinum í farnu viku. Filmurin tekur støði í samnevndu yrkingini í virðislønta savinum Eru koparrør í himmiríki? (MS 2012). Nú gongur hann fyri almenninginum í Havnar Bio, har eg sá hann saman við starvsfeløgum í kvøld. Fjølmenta áskoðarafjøldin var eldri enn vanligt er til mainstream filmar, serliga legði eg til merkis tilkomnar konur við nýuppsettum hári. Sýningin gjørdist á henda hátt ein samantvunnin partur av heimligu søguni, har lúrast kundi um løriftið og inn í borgarligu tilveruna í ein góðan tíma, og sanna, at har rakk hvørki lukka, vinfólk ella heilsubøtandi øvrigheit. Sjálv hevur Katrin sagt í samrøðu við Marjuna Dalsgaard í Sosialinum, at tilfarið er tikið úr egnum lívi, og nú er eingin eftir at halda søguni aftur. Hetta djúpt persóliga upplegg, haldi meg minnast at Katrin hevur brúkt heitið høvuðsstól, sást longu í Bye Bye Blue Bird (1999) og serliga beint fram og eygsjónligt í teim fimm samansettu svart-hvítu stuttfilmunum saman við dóttrini Hildigunn Lejlighedsminder (2011), har omman varð lýst sum illi andin í húsinum, ikki minst tá knetti skuldu skerast og síðani kókast. Í LUDO er unga Hildigunn sama omma/mamma og høvuðspersónur í symbolløddu nøtrisøguni. Heilt frá fyrsta krunki í túninum er tónin lagdur. Vit eru í birdland, niðurbundin av konvensjónum hjá Hitchcock og Bergman, og so florerandi litspælinum hjá Edward Fuglø, sum var tað ein hemningsleysur Almodóvar. Veingjaskotni pápin er fuglamaðurin burturav, ein góðlyntur fríluftsskóti og Sølvpil-lesari, og einastu bjørtu løtuna familjuterapeutur í køkinum. Dótturin er innilæsti ungin, sum ikki hevur biðið um at koma í hesa verð, og í hvussu er ikki til hesa familju. Hon er í gulum jakka, sum í Ordinary People ( Redford 1980). Devulsetta mamman stýrir ikki bara fysiska lívinum, men eisini blinkandi dukkum og blóðigum knívum, sum var tað Baby Doll hjá Jon Bang Carlsen (1988) og allari ófrættarøðini hjá Stephen King, har mekaniskir lutir fáa náttarlív og blóðigan anda, bara viljin er nóg illur. Og tað er mamman - ein illur vilji, ið sveimar yvir vøtnunum, eisini bjørtu Jesusmyndini hjá Thorvaldsen.
Sentralu senuna haldi eg vera gomlu mammumyndina á bróstinum, har barnið ikki líkist tí barni, sum er í húsinum. Kanska er barnið á myndini tað, sum mamman einaferð ynskti og enn droymir um, hóast tað aldri bleiv, ella nú er mist. Tó at tað í rørslu, tóna og lýsi sýnist sum í dreymi, ger barnið at enda uppreistur og kemur einsamælt og blóðdálkað út í náttartúnið, sum vóru vit í eini framhalssenu úr Psycho (Hitchcock 1960), og gongur móti kirkjubakkanum, meðan ófrættakendi tónleikurin darrar í luftini. Barnsins einasti uggi er eins og í byrjanini barnaríman hjá Hans Andriasi Djurhuus. Filmurin er komin at enda. Ein sterk søga, sum í fyrsta umfari hevur talandi gildið sum ein lýsing av uppvakstrarkorum hjá børnum, har ótamd sinnissjúka, kanska føðitunglyndi, sleppur at seta dagsordanin. Síðani ein sterk, og eftir hvat skilst úr áðurnevndu blaðsamrøðu, úr egnum royndum upplivað og væl grundgivin, ákæra mótvegis eini nyttuleysari kommunulæknaskipan og eini sjúkrasystir, sum bara gongur við slaturi, og í heila taki einum fráverandi psykiatriskum tilboði, sum ikki røkkur inn í fuglabúrið, har mamman elur upp einkarungan undir veingjabreiði sinnisjúkunnar, uttan at duga at elska, sum hon sjálv sigur. Hon er ódugnalig í lívsins yrki, men hevur alla maktina, hóast dótturin einaferð sleppur at siga eg eri ikki idiot. Samhugin er allan vegin við barninum. Ein spennandi lýsing, sum hevur beinleiðis adressu til føroyskar skúlastovur. Eg gleði meg at sleppa at hoyra føroysklærarar undirvísa í og við hesum filmi. Tað er rárur fuglur, føroyskur filmur.


text:
Lesbos
Lesbos (Grikskt mál: AέσBoς / Lesvos, eisini nevnd Mutιλήvn Mytilini eftir høvuðsbýnum Mytilene) er ein griksk oyggj í landnyrðingspartinum av Egearahavinum. Oyggin er 1.632 km2 til støddar og hevur 32 km strandalinju. Oyggin er triðstørst av griksku oyggjunum næst eftir Kreta og Evvia. Oyggin hevur stutta frástøðu til Turkaland, bert Mytilini Sundið skiljur oynna frá Turkalandi. Lesbos er ein regional eind og kommuna í Norður Egearaøkinum (Πepιφέpeιa Bopeίou AιYaίou). Norður Egearaøkið er eitt av 13 økjum (regiónum) í Grikkalandi, frá 1987 til 2011 vóru tríggjar oyggjar í hesum økinum, hinar báðar vóru Khios og Samos. Síðan 1. januar 2011 eru tvær oyggjar komnar afturat, tær eru Ikaria og Lemnos. Fólkatalið á Lesbos er umleið 90.000, harav býr umleið ein triðingur í høvuðsbýnum Mytilini í landssynnings partinum av oynni. Restin av íbúgvunum búgva í smærri býum og bygdum á allari oynni. Teir størstu býirnir eru: Kalloni, Gera, Plomari, Agiassos, Eresos, and Molyvos (tað forna Mythymna).


text:
Verkætlanin
Í 2014 avgjørdi eitt samt løgting at fara undir at gera undirsjóvartunlar millum Streymoynna og Eysturoynna og millum Streymoynna og Sandoynna.
Talan er um Føroya størstu samferðsluútbygging nakrantíð. Eitt alment partafelag stendur fyri verkætlanini, hvørs endamál er at gera tunlarnar og vegagerðina, umframt at standa fyri rakstrinum og at skipa fyri aðrari vinnu, sum hevur samband við virksemið, eftir at tunlarnir eru lidnir. Frá 2014 til 2024 verða tilsamans 400 mió. kr. játtaðar á løgtingsins fíggjarlóg til tunlarnar, samstundis sum felagið hevur fingið heimild til at taka lán til verkætlanina.
Felagið fer fyrst undir Eysturoyartunnilin. Fyrireikingarnar í sambandi við Sandoyartunnilin halda fram, og tá ið borað er ígjøgnum í Eysturoyartunlinum, fer felagið at bora Sandoyartunnilin. Eftir tíðarætlanin verður í seinasta lagi farið undir at bora Sandoyartunnilin í 2018.
Endamálið við Eysturoyar- og Sandoyartunlunum er at økja um flytførið, bæði hjá vanliga føroyinginum, fyritøkum og almennu fyrisitingini. Tunlarnir fara at stytta dagligu farleiðina hjá fleiri túsund fólkum við útvið hálvum øðrum tíma og tunlarnir styrkja harvið bæði um privata haldføri, vinnuliga kappingarføri og landsbúskapin sum heild.
Helmingurin av føroyingum fara at búgva í einum øki, har koyritíðin ikki longur er nakað tú hugsar um, og tænastur verða møguligar, sum fólkagrundarlag ikki hevur verið fyri áður.
Afturgjaldingin av tunlunum verður við tunnilsavgjaldi. Royndir frá Vágatunlinum og Norðoyartunlinum vísa, at ferðslan í tunlunum er størri, enn upprunaliga væntað, og vaksandi talið av bilum tryggjar eina haldgóða fígging.
Við Vágatunlinum og Norðoyatunlinum og nú Eysturoyar- og Sandoyartunlunum verða eini 90 prosent av føroyingum knýttir saman í eitt veganet. Tað er eitt stórt framstig fyri føroyska samfelagið sum heild – vinnuliga, mentanarliga og ikki minst fólksliga.
Leinkjur:
Løgtingslóg nr. 30 frá 14. apríl 2014 (broytt við løgtingslóg nr. 54 frá 6. mai 2016) >>


text:
Fyrimynd:Seinastu andlátini
- 30. desember - Benny Samuelsen, føroyskur prentari og blaðstjóri (føddur 1928).
- 29. desember - Carmen Franco, sponsk hertugafrú, einasta barn hjá Francisco Franco (1926)
- 28. desember - Sue Grafton (myndin), amerikanskur brotsskaldsøguhøvundur (1940).
LES HETTA ÁÐRENN TÚ RÆTTAR:
BARA TEY TRÝ SEINASTU: UM TÚ LEGGUR EIN NÝGGJAN NÝLIGA DEYÐAN INN, SO MÁST TÚ TAKA TAD NIÐASTA PUNKTIÐ BURTUR! FYRI AT FYRIMYNDIN TILSAMANS BERT INNIHELDUR TRÝ NØVN!!!
MINST TIL AT TRYGGJA TÆR, AT TANN SEINAST NEVNDI EISINI ER AT FINNA Á SÍÐUNI Seinastu andlátini.
Tað lættasta er at fylgja hesum áminningarlistanum:
- Lat okkum siga, at listin sær soleiðis út, áðrenn tú innsetur eitt nýtt navn ovast:
- 29. september - Georg av Danmark, danskur prinsur (føddur 1920).
- 27. september - Cliff Burton, amerikanskur bassistur (Metallica) (føddur 1962). – busvannlukka
- 17. september - Erling Dinesen, danskur politikari (føddur 1910).
- Avrita niðastu linjuna (Erling Dinesen)
- Kanna eftir, at Erling Dinesen er nevndur í brotinum Andlát undir deyðsárstalinum (t.d. 1986)
- Minst til at fylgja mannagongdini deyðsdagur - [[navn]], tjóðskapur, starv (føddur/fødd føðingarár)
- Eftirkanna, at Erling Dinesen er nevndur í brotinum "Andlát" undir deyðadegnum (í døminum 17. september)
- Minst til at fylgja forminum [[deyðár]] - [[navn]], tjóðskapur, starv (fødd/ur føðingarár)
- Eftirkanna, at Erling Dinesen er nevndur í brotinum "Føðingar" undir føðingarárinum (í døminum 1910)
- Minst til eisini at dagføra linjuna við kunning um deyðsárið, so hon fylgir forminum [[føðingardagur]] - [[navn]], tjóðskapur, starv (deyð/ur [[deyðsár]])
- Eftirkanna, at Erling Dinesen er nevndur í brotinum "Føðingar" undir føðingardegnum (í døminum 10. februar)
- Minst eisini til at dagføra linjuna við kunning um deyðsárið, so hon fylgir forminum føðingarár - [[navn]], tjóðskapur, starv (deyð/ur [[deyðsár]])
- Kanna eftir, at Erling Dinesen er nevndur í brotinum Andlát undir deyðsárstalinum (t.d. 1986)
- Tá ið hetta er gjørt, kann linjan við Erling Dinesen slettest, og tann nýggi persónurin skrivast inn ovast á listanum.
- Minst til at fylgja forminum deyðsdagur - [[navn]], tjóðskapur, starv (deyð/ur [[deyðsár]])


text:
28.01.2016
Stjørnukvøld hjá 2. a
Vit byrjaðu kvøldið við pizza til nátturða. Síðani kom Daniel at tekna og greiða frá um Karlsvoginin, Orion Cassiopeiu o.s.fr. Eftir hetta fóru vit út at leita eftir hesum stjørnumyndum á himmalhválvinum. Men men men.. “Vit sóu ikki ein skid!” sum eitt av børnunum tók til. Í staðin fóru børnini at gera kavabóltar og kavamenn, tí tað fór at kava. Tað vísti seg at vera tað allarbesta kavaveðrið. Tá ið veðurgudarnir gjørdu seg so kostbarar, máttu vit bara sjálvi senda nakrar stjørnur upp á himmalin. Hetta gjørdu vit við at skjóta nakrar rakettir upp, sum vit áttu frá nýggjárinum. Eisini høvdu vit ein flottan stjørnukikara, sum ein pápi setti upp. Tað nyttaði tíverri lítið, tí tað var alt ov yvirskýggjað. Hóast tað ikki gekk, sum vit høvdu ætlað, høvdu børnini tað bæði stuttligt og hugnaligt.


text:
Orð og tónar tann 21. septembur kl. 20.00 á Reinsarínum tekur tvey evni upp:
- Hvussu lætt er tað at avtaka eitt fólkaræði
- Hvussu geva vit norðurlendingum innlit í okkara bókmentir
Heimurin í gjár kann skjótt verða heimurin í morgin
Fyrsta árið seinna heimsbardagi leikar á, skrivar Stefan Zweig – tá tann mest lisni evropiski høvundurin – sítt seinasta verk, áðrenn hann doyr fyri egnari hond. Hann skrivar um, hvussu hansara heimur var skipaður, áðrenn Hitler og hansara harðræðingar komu fram at valdinum. Minnissøgan Die Welt von Gestern sigur frá, hvussu væl skipað tann trygga tilveran var, áðrenn hon smokkaði saman undir nasistiskum yvirræði. Hvussu kundi tað bera til, at heimsins best skipaðu lond so brádliga kundu geva eftir fyri so ræðuligum politiskum mátti og fara í smildur?
Knút Olsen hevur flutt okkum meistaraverkið yvir í føroyskt.
Føroyskur skaldskapur kagar út um eingjagarðarnar.
Jógvan Isaksen, sum hevur undirvíst í føroyskum bókmentum á universitetinum í Keypmannahavn í sløk 40 ár, hevur nú skrivað føroyska bókmentasøgu á donskum, sum fer at gera tað møguligt hjá norðurlendingum at kunna seg um alt, vit millum ár og dag hava skapt og varðveitt av bókmentum á føroyskum.
Bergur Djurhuus Hansen fer at práta við Jógvan. Teir fara at taka upp áhugaverdar tættir, sum t.d. hvussu vit lýsa undangongufólkini, ið løgdu lunnar undir nýggjan føroyskan skaldskap? Ber tað til at viðgera miðaldarkvæðini sum bókmentir á sama stigi sum nútíðar bókmentir, tá ið vit ikki vita, hvussu tey hava sæð út í miðøldini?
Tónleikin hetta kvøldið eigur Kári Sverrisson.
Skráin er henda:
Kl. 19.30: Dyrnar lata upp, og bøkurnar fáast til keyps fyri serprís
Kl. 20.00: Sjúrður Ravnsfjall býður tykkum vælkomin
Kl. 20.05: Jonhard Mikkelsen sigur eitt sindur um heimsklassikaran Heimurin, ið var, og stutt forsýning til spildurnýggja filmin, ið byggir á hesa bók verður sýndur.
Kl. 20.20: Jógvan D. Hansen, heimspekingur, fer at hugleiða um tættir í bókini Heimurin, ið var.
Kl. 20.40: Kári Sverrison spælir tvey løg
Kl. 20.50: Steðgur verður í 20 minuttir, har høvið verður at keypa bøkurnar og fáa tær signeraðar.
Kl. 21.10: Færøsk litteraturs historie. Bergur Djurhuus Hansen hevur viðtal við Jógvan Isaksen um nýggju bókmentasøguna.
Kl. 21.40: Kári Sverrison spælir tvey løg
Orð og tónar er ókeypis tiltak, ið Sprotin og Reinsaríið skipa fyri, har endamálið er at uppliva, njóta og skifta orð um bókmentir, tónleik og aðra mentan.