text:
Útbúgving og læring eru týdningarmiklir tættir í okkara samfelag, bæði fyri tann einstaka, fyri vinnuna og samfelagið sum heild. Tí er umráðandi, at øll tey vaksnu, sum tíðliga fóru úr skúlanum út á arbeiðsmarknaðin at royna sínar førleikar, fáa møguleika at taka eina útbúgving seinni í lívinum, um tey hava hug ella ynskja tað. Hetta er ikki altíð so lætt, sum tað kann tykjast.
Endamálið við førleikametingini er at veita vaksnum fólki førleikameting í sambandi við, at tey ynskja at fáa sær útbúgving ella at styrkja um støðu sína á arbeiðsmarknaðinum. Hetta fyri at tryggja, at tey ikki skulu ígjøgnum skipanir fyri at nema sær førleikar, sum tey longu hava.
Við hollari vegleiðing og førleikameting kann hetta stóra stig gerast lættari enn tað annars vildi verið.


c: text/html

text:
SÖGAN
Føroya Bjór er eitt serføroyskt familjubryggjarí, sum telist millum elstu fyritøkurnar í Føroyum
Símun breyt upp úr nýggjum
Føroya Bjór varð stovnað í 1888, tá vinnulívsmaðurin í Klaksvík, Simon Frederik Hansen, vanliga róptur Símun í Vági, fór undir at bryggja føroyskt øl.
Símun í Vági hevði framman undan starvast hjá Beck & Sønner, sum høvdu keypt úthandilin hjá gamla einahandlinum í Klaksvík. Hann fór í 1883 til Danmarkar at læra til bakara. Har lærdi hann eisini at bryggja øl.
Fimm ár seinni fór hann undir sína egnu fyritøku í Klaksvík.
Tá ið fríhandilin kom, vóru tað fleiri føroyingar, sum fóru at bryggja. Símun í Vági var ein teirra. Føðingin fór fram í kjallaranum í heiminum í Vági, har fyrsta ølin varð bryggjað. Vit vita ikki, hvussu fyrsta ølin royndist, men tað hevur helst verið ein góð øl, sum var bryggjað úr malti.
Eftir fólkaatkvøðuna um rúsdrekkalógina í 1907 var forboðið at bryggja øl, sum var sterkari enn 2,7 prosent. Og tað var støðan næstu 74 árini. Tí framleiddi Føroya Bjór bara veikari øl hesi árini.
Símun í Vági var merkismaður. Hann var bryggjari, bóndi, bakari og reiðari. Hann teknaði sjálvur eyðkenda búmerkið av veðrinum, sum hevur verið sermerkið hjá bryggjarínum øll árini.
Sonurin bygdi út
Símun í Vági doyði í 1935. Heimskreppan og avleiðingarnar av Wall Street elvdu til, at Føroya Bjór var í ringum skørum. Men tað eydnaðist kortini at hóra undan.
Símun í Vági og konan, Karin úr Funningsstovu í Havn, fingu 13 børn. Tann fjórði í røðini var Einar Fróvin Waag. Hann tók við eftir pápan. Sonurin var líkur pápanum. Vitbjartur og ótroyttiligur legði hann undir trongum umstøðum lunnar undir ta fyritøku, sum Føroya Bjór er í dag.
Hann keypti maskinurnar hjá Smæruni og fór at framleiða sodavatn í 1936. Føroya Bjór er nú einasta fyritøka í Føroyum, sum framleiðir føroyskt sodavatn.
Føroya Bjór menti seg hesi árini frá at vera eitt minni virki til eitt modernað ídnaðarvirki. Í 1952 bygdi hann eitt nýtt bryggjarí nærindis gamla bryggjaríið á Fornagørðum. Hølini vóru bygd út fleiri ferðir hesi árini, Einar Fróvin Waag var stjóri.
Triðja ættarliðið tekur við
Í 1970 kom triðja ættarliðið til. Í 1968 fór Einar Waag, sonur Einar Fróvin Waag og Onnu Malenu Joensen, at læra til bryggjmeistara í Munchen. Tvey ár seinni varð hann settur sum stjóri, bara 23 ára gamal.
Brøðurnir Einar og Heini Waag áttu hvør sína helvt av fyritøkuni. Í 2008 keypti Einar partin hjá Heina. Dóttir Einar, Annika Waag, er nú virkis- og góðskuleiðari.
Í 1980 bar aftur til at bryggja sterkari øl í Føroyum. Bryggjaríið hevur árini síðan økt munandi um framleiðsluna, og ein rúgva av nýggjum øli er bryggjað. Føroya Bjór hevur gingið undan, og góða ølið hevur vunnið fyritøkuni bestu skoðsmál og viðurkenning, heima sum úti. Føroya Bjór hevur eisini vunnið nógvar útlendskar ølkappingar.
Fyritøkan hevur verið í stórari menning hesi árini, Einar Waag hevur havt ábyrgdina. Tøkniligu framstigini hava havt við sær, at tað hevur verið neyðugt at tillaga framleiðsluna, og Føroya Bjór er nú ein nýmótans virki, sum við útbyggingum og nýggjum maskinum er brynjað til framtíðina.
Føroya Bjór eigur størsta partin av føroyska marknaðinum: 65 prosent av ølinum og 45 prosent av sodavatninum.
Í 2013 fór Føroya Bjór at framleiða plastfløskur. Við íløguni tók fyritøkan atlit til umhvørvið, tí tómar plastfløskur vóru ikki longur innfluttar úr øðrum londum. Tá komu eisini bæði øl og sodavatn í dós. Skjótt verður føroyskt whiskey eisini partur av framleiðsluni.
Føroya Bjór hevur verið ein virkin viðspælari í føroyska samfelagnum og hevur bæði stuðlað og samstarvað við einstaklingar og feløg. Tað ætlar fyritøkan eisini framhaldandi at gera.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mikkjal á Ryggi var føddur í Miðvági í 1879. Hann fór, ungur, tveir vetrar til Danmarkar á fólkaháskúla. Hóast hann ikki var læraralærdur, starvaðist hann í mong ár sum lærari. Hann var virkin í politikki, bæði í sóknarstýrinum og í løgtinginum, har hann umboðaði sjálvstýrisflokkin í 1920-árunum.
Rithøvundastarv hansara fevnir millum annað um yrkingar, sálmaskaldskap, bygdarsøgu og skúlabøkur. Hann var okkara ídnasta sálmaskald. Hann skrivaði fyrstu føroysku bygdarsøguna. Hann lýsti arbeiðslívið bæði á sjógvi og landi. Hansara tokki til náttúruna sást aftur í skúlabókum um dýra-og fuglalívið – umframt í hansara landalæru og í sálmum hansara og sangum yvirhøvur.
Hann varð føddur í 1879 og var úr húsinum í Beiti á Ryggi í Miðvági.
Aftan á barnaárini í heimbygdini tókst Mikkjal við alt fyrifallandi arbeiði bæði á sjógvi og landi, men hugurin til bókina mundi vera góður, og tí leitaði hann sær niður til Danmarkar á háskúla, har hann var í tveir vetrar, fyrra á Askov, seinna á Frederiksberg.
Av oyggjarfólki sínum mundi hann vera virdur sum bókamaður, tí hóast hann ikki var læraralærdur, varð hann í 1920 settur í lærarastarv í Bø og í Gásadali, og hetta starvið røkti hann í 25 ár, til hann fór frá við eftirløn.
Tað vóru eisini boð eftir honum, tá álitisstørv skuldu setast, hann var formaður í sóknarstýrinum í Miðvági 1915 — 19, sat á løgtingi umboðandi sjálvstýrisflokkin 1924 — 27, og hann var limur í stjórn Føroya Lærarafelags 1927 — 34, harav formaður fimm tey seinastu árini.
Mikkjal á Ryggi fekk rættiliga langa sjúkralegu og hevði seinastu árini vist á Bróstsjúkrahúsinum í Hoydølum.
Hann doyði í 1956.
Bókmentaverk:
Tað man bera til at býta bókmentavirki Mikkjals í tríggjar partar: 1) Lýsarin av føroyskum arbeiðslívi. 2) Skúlabókahøvundurin. 3) Sálmaskaldið.
Skal í skaldskapi leitast eftir lýsingum av fornum føroyskum arbeiðslagi, verður fyrst leitað til Mikkjal á Ryggi. Við sínum stóra kunnleika til alt starv á sjógvi og landi lýsir hann arbeiðslív føroyingsins tær ymsu ársins tíðirnar, og einasta yrkingasavn, ið liggur eftir hann — »Yrkingar« 1954 — er skipað í tíðarrøð eftir árstíðunum.
Til at vísa hvussu vítt viðgerð Mikkjals fevnir, seta vit upp heitini á nøkrum yrkingum.
Arbeiðslív á landi: Saksingardagur (»Fagur er morgunin, sólin sær«), Veltingin endað (»Erla kongsdóttir komin er«), Torvskurður (»Um summarið altíð so nógv er at gera«), Várgonga I— VI, Neytakonugildi (»Sólin setir á Líðarhús«), Fleyggj (»Eg sat á urðargróti«), Slóttur (»Tað lýsir um fløtur«), Í hoyna (»Lívligt er á bønum í dag«),
Hoybering (»Úr havi sól upp stígur«), Heystardagurin (»Heystardagurin heiðursklári«), Fjallgonga um heystið I— V, Bjargaveðrar (»Oman gjøgnum gjónna fara«).
Arbeiðslív á sjógvi: Várróður I— V, Áttamannafarið (»Av øllum teim snekkjum«), Andróður (»Hygg, hann setir æl á tindin«), Dyrging (»Blídligt alduskvatl við borðið«), Grind I— VI, Fiskurin bítur, Ein látraferð I—II, Nótakast I—III.
Sermerkt fyri hesar yrkíngar er fram um alt hetta frískliga, bragdliga kætið, rímgleðin og stigjavna lagið.
Mikkjal var ein teirra, sum við fullum huga tók undir við ynskinum um at fáa føroyskt sum skúlamál. Men um so skuldi vera, máttu skúlabøkur til skrivaðar á móðurmálinum. Fyri honum var tað ongantíð nakar ivi um, hvaðan hesar bøkur skuldu koma. Tað batti ikki at sita hendur í favn og bíða. Føroyskir lærarar máttu sjálvir taka hetta takið. Hann tók íðin og nærlagdur upp starvið, sum menn sum A. C. Evensen, Jógvan Poulsen og Jákup Dahl byrjaðu fyrst í øldini, og frá hansara hond komu dygdarverkini: »Landalæra I. Føroyar« 1926, »Dýralæra 1« 1935, »Dýralæra II. Fuglabókin« 1951.
Kanna vit eftir í Sálmabók Føroya fólks, síggja vit brátt, at Mikkjal á Ryggi er so nógv tað stórvirknasta sálmaskaldið innan fólkakirkjuna. Í sálmabókini, sum telur 431 sálmar tilsamans, eigur hann 75, sum hann upprunaliga hevur yrkt, og úti við 40 týðingar, t.e. tilsamans stívan fjórðingin av bókini.
Lítið man vera at ivast í, at hann átti eina sterka gudstrúgv. Hann gevur seg í sálmaskaldskapi sínum tryggur í Harrans hendur — eitt eyðkenni fyri gamla føroyska gudstrúgv — og kanna vit innihaldið nærri, sanna vit, at hann er bjartskygdur. Myrkur og daprir tankar eiga ikki pláss í sálmaskaldskapi hansara, ja, mangan fært tú ein varhuga av, at hann metir sorgina sjálva sum synd.
Ofta nýtir hann heppisliga heimligar og alføroyskar myndir í sálmunum:
»Hvat kann eg av sjónum taka, sendir Gud ei fisk í hav, óhent nýtti eg mín haka, um Gud ikki vøkstur gav, fáføngt róðu vit um kapp, vildi Gud at grindin slapp. Føðir Gud ei fuglameingin ónýtt verður fleygastongin.«
Lýsari av føroyskum arbeiðslívi, skúlabókahøvundur og sálmaskald. Og kortini er nógv eftir at nevna:
Hann yrkti frálíka Brestiskvæði, skrivaði »Miðvingasøgu« — fyrstu bygdasøgu okkara, ið gjørdist fyrimyndarlig: »Skrivað havi eg søgurnar,/ sum fornir søgdu mær;/ skrivið tit nú í hinum bygdunum/ ein og hvør hjá sær« — týddi fornsøgur, og hann skrivaði stuttsøgur.
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83.
Í 1906, sama ár vit fingu floksbýti á tingi, vóru stundum yrkingar við dulnevni undir at síggja í blaði sjálvstýrismanna, »Tingakrossi«.
Skjótt var, at fólk fór at hefta seg við navnið Gunnleygur, ið ofta var at finna undir eldhugaðum fostur-andsyrkingum, sum eisini vóru eyðkendar av sínum rímhegni og føstu skipan.
Hvør var Gunnleygur?
Hann var ættaður úr Miðvági og nevndist Mikkjal Dánjalsson á Ryggi.
Ein dagin í hoyna 1909 høgdi Mikkjal hesi bæði ørindini niður í helluna í Hýsisá í heimbygdini.
Vatnið vinnur harða hellu slættar
niður fjøll Líggin gongur, grasið
fellur, falla so vit øll.
Stirðnar blóðið, steðgar hjartað,
legst enn maður lík, sálin í Guds
himni bjarta livir fræls og rík


text:
Bś- og višgeršartilbošiš ķ Bųrkugųtu 2A er partur av eind 5 ķ Trivnašardeplinum. Samband fęst viš eindarleišsluna her
Bųrkugųta 2A heldur til į Ternuryggi ķ Tórshavn. Bś- og višgeršartilbošiš er ętlaš 4 ungum borgarum viš menningartarni, sum hava góšar mųguleikar at mennast og gerast sjįlvbjargnir.
Bųrkugųta 2A er ein fyribils bśfyriskipan, har arbeitt veršur fram ķ móti, at borgararnir eftir 2-3 įrum kunnu liva eitt so sjįlvbjargiš lķv, sum til ber. Borgararnir hava hvųr sķtt kamar. Harumframt hava teir atgongd til felags kųk, stovu og baširśm. Borgararnir hava įbyrgd av at gera mat, gera reint, vaska klęšir og keypa inn.
Gerandisdagar eru borgararnir til arbeišis ella ķ skśla.
Borgararnir hava javnan fundir, har ymisk evnir verša višgjųrd sum t.d.felags leišreglar ķ hśsinum, matarętlanin og onnur višurskifti. Teir taka eisini sjįlvir stig til ymisk tiltųk so sum biograftśrar, venjingar og svimjing.
Ongin nįttarvakt er į bś- og višgeršartilbošnum.
Bś- og višgeršartilboš ķ Bųrkugųtu 2A
Bųrkugųta 2A
100 Tórshavn
Tlf. 297378
Teldupostur: borkugota2@av.fo
Dagført tann 14-12-2017


text:
Filmur er besti miðil. Tað halda fólk í Havn í hesum døgum. Og tey hava eisini høvið at uppliva film, spildurnýggjan á bleiktrandi lørifti og retrospektivan. Í Havnar Bio varð danski barnafilmurin Skammerens Datter frumsýndur í gjárkvøldið, og longu fyrr um dagin vóru fleiri skúlaflokkar úr miðdeildini í Havn og sóu filmin, sum í Danmark hevur 11 ára aldursmark. Filmseftirlit er avtikið í Føroyum fyri mongum áru síðani, men bøkurnar hjá donsku Lene Købberbøl (f.1960) um Skammerens Datter og tey, eru umsettar til føroyskt og givnar út í fýra førum. Tí er nýggi filmurin helst av stórum áhuga hjá skúlanæmingum og lærarum. Til ber at biðja um sersýningar í skúlatíð í biografinum. Sum sæst á myndini omanfyri, geva donsku miðlarnir filminum gott skoðsmál.
Í Norðurlandahúsinum er týskur filmfestivalur, har eg nýtti høvið at síggja filmin hjá Margaretha von Trotta um Hannah Arendt (2012), sum í 1961 var send til Jerúsalem at skriva fyri The New Yorker um rættarmálið móti Adolf Eichmann (1906-1962). Úr skrivimaskinuni kom vending The banality of evil, sum kom út í bók í 1963. Holocaust-metaforar sum Little Eichmanns komu fram og blivu so vanligir, at tá Elvis Costello í 1979 skrivaði ein sang um eitt illa virkandi parlag, kallaði hann sangin Two little Hitlers.
Í Dymbildagavikuni, mikudagin 1. apríl fyri skírhósdag, vísir Filmsfelagið Steppeulven í Havnar Bio. Tað er spildurnýggi filmurin um Eik Skaløe (1943-1968) og Iben Nagel (f.1945), og so orkestrið Steppeulvene, sum í 1967 tók navn eftir skaldsøguni hjá Hermann Hesse (1928), og góvu út klassisku og einastu LP plátuna Hip, sum hevur ein sang, ið er tikin úr eina kapitlinum hjá Hesse: Kun for forrykte. At brúka móðurmálið í rocklyrikki á grammofonplátu, vinyllyrikki, er teirra uppfinnilsi og tað er ikki so lítið. Árið eftir, í 1968, tók kanadisk-amerikanska orkestrið Steppenwolf sama navn úr somu bók og høvdu longri lívitíð á samtíðar rockpallinum við sangum sum The Pusher og Snowblind Friend. Suni Merkistein fer at innleiða sýningina í 5 minuttir og afturvið bjóðar Føroya Bjór eina páskabryggj, tí tað er filmur í Havn. Væl møtt til film í felag mitt í Havn!


text:
Gjaldoyra
Okkara toymi av royndum ráðgevum kann ráðgeva tínum virki um gjaldoyra og váðameting
Spothandil
Ein handil, handlaður fyri marknaðarkurs, við virðisdagfesting tveir dagar seinni. Peningurin er tøkur hjá tær innan tveir dagar.
Terminshandil
Ein avtala um at keypa/selja eina ávísa upphædd av fremmandum gjaldoyra fyri ein avtalaðan kurs ein avtalaðan dag. Tú kanst tryggja teg ímóti kurssveiggjum og kennir avrokningarkursin.
Gjaldoyraoptiónir
Við at rinda eitt tryggingargjald ber til at tryggja tær ein há- ella lágmarkskurs, soleiðis at tú kennir tínar framtíðarútreiðslur.
Gjaldoyra-swaps
Ein avtala millum tveir partar um at býta um rentugjøld og høvuðsstól í tveimum ymiskum gjaldoyrum. Tú umleggur gjaldoyra- og rentuváðan á láninum, men sparir umleggingarkostnaðin.


text:
Fríggjadagin 26. januar klokkan 15-17 letur Hansina Iversen upp málningaframsýning í Steinprenti. Á framsýningini verða myndir framsýndar við felagsheitinum Portraits of the loved ones. Myndina av Hansinu niðanfyri og hina niðastu tók eg í Listaskálanum tá Várframsýningin læt upp í fjør.
Heitið ber brá av figurativum portrettmyndum, men er í veruleikanum ein tilsiping til egin verk og til skap i verkunum hjá listakvinnuni Hansinu Iversen, ið øll árini hevur verið trúføst móti sínum egna listarliga, nonfigurativa útgangsstøði, tó at hon støðugt førkar seg yvir í tað ókenda, sigur Steinprent í almennari innbjóðing.
- Heitið á málningunum kom mitt í arbeiðsprosessini, tá listakvinnan helt seg kenna aftur onkur skap, sum hava verið í hennara málningum áður, verður sagt í tíðindaskrivinum. - Tað eru hesi skapini, ið tykjast vera komin afturíaftur, sum málarin skýrir at vera síni elskaðu ella Portraits of the loved ones. Hóast okkurt kent hómast í organisku formatiónunum og sjálvt um eingin ivi er um, at tær koma frá Hansinu Iversen, er nakað púra frískt og nýtt í samansetingunum av skapunum. Kompositiónirnar tykjast um somu tíð meira einfaldar og meira kompleksar enn tær hava verið við ávikavist gjøgnumskygdum og óglærum skapum, sum umskarast og bylgja fram og aftur í huga áskoðarans eins og eitt slag av afturlatnum mystiskum súmbolum, samstundis sum málaðu skapini kennast sansaliga sjálvsøgd. Summi teirra sýnast dynamisk við ferð á málingastrokunum, onnur standa sveimandi still á myndaflatanum. Bæði dýpd og flata verða herd orsakað av litavalinum, tá grunnir, flatir pastellitir møta djúpum, glógvandi reinum litum.
Tað sama er galdandi fyri hesar myndirnar sum fyri allar aðrar abstraktar myndir, at tær spæla við okkara fatan. Av sær sjálvum roynir heilin javnt og samt at finna fram ímyndandi liðir í litflatunum. Men tað er merkiliga torført í hesum føri, tí skapini í nýggju myndunum hjá Hansinu Iversen onkursvegna flyta seg undan øllum afturkenningum, allýsingum og greiningum. Hetta kemst m.a. av mótsetningunum millum ta trídimensjonalu, rúmligu grundina í myndini og tey púra fløtu skapini, sum liggja og darra omaná eins og partar av klippmyndum í eini heild, ið broytist eftir hvar áskoðarin fokuserar.
Øll eru hjartans vælkomin, sigur Steinprent í tíðindaskrivi í dag!


text:
Stovnandi fundur í kvøld
13-02-2018 - 12:27 - Jóanis Nielsen
Í kvøld verður stovnandi fundur av áhugafelagnum, ið skal virka fyri at byggja Føroya fyrsta flog simulator. Fundurin verður vestri á flogvøllinum í kvøld, týskvøldið 13. februar, kl. 19.00
Á skránni er framløgur um verktætlanina, viðtøkur skul skrivast og góðtakast, og eisini skal ein nevnd veljast. Ein kaffimunnur verður eisini at fáa. Møguleiki verður eisini at tekna seg sum lim.
Øll, ið hava áhuga í flúgving og simulatorum, og verkætlanini annars, eru hjartaliga vælkomin.


text:
Elsta abbadóttiron, Turiđ Arge Samuelsen, spćldi sín fyrsta A-landsdyst í hondbólti í dag.
Hon var millum teirra, sum vóru inni í útidystinum móti Finnlandi.
Tađ gekst teimum vćl, hóast finsku kvinnurnar vunnu viđ tveimum málum 27-25.
Turiđ spćlir vongur á 1. kvinnuliđi hjá Kyndli. Hevur eisini veriđ á yngri landsliđum og stađiđ seg vćl, síđani hon varđ flutt upp. Enn er hon bara 17 ár.
Durita Christophersen var toppskorari á fřroyska liđnum viđ 7 málum. Nćst henni var Liljan Durhuus viđ trimum málum. Síđani vóru málskjúttarnir: Turiđ Arge Samuelsen 2, Guriđ Mortensen 2, Bára Hansen 2, Marjun Falkvard Danberg 2, Jacklin Durhuus 1, Halla Skylv Midjord 1, Birita Wardum 1 og Helga Eyđunsdóttir Kjćrbo 1.
Seinnapartin í dag verđur aftur dystur millum londini. Nú munurin var so lítil á liđunum í fyrra dystinum, er stórur spenningur í fřroysku leguni, um tađ fer at eydnast at snara úrslitinum rćttan veg hesaferđ.
---


text:
Vegleiðandi kostnaður
Á pendla.fo mæla vit til, at fólk sínámillum avtala ein rímuligan kostnað fyri koyringina.
Men hvat er ein rímiligur kostnaður? Hvat skal telja við?
Vit vísa her, hvussu tú kanst rokna út útreiðsluna til brennievni:
Kostnaður (kr) = Vegalongd (km) / Hvussu langt bilurin koyrir uppá liturin (km/l) * Prísur á brennievni (kr/l)
Tað vil siga, at fyri at rokna út kostnaðin fyri ein túr, skal tú kenna vegalongdina. Her á heimasíðuni hjá Landsverki , ber til at finna vegalongdir millum allar bygdir í Føroyum.
Síðani skal tú kenna prísin á brennievni, sum jú javnan broytist. Her á heimasíðuni hjá Effo finnur tú dagsins prís á diesel og blýfríum bensini.
Og at enda, kanst tú her á bilviden.dk , finna fram til, hvussu langt bilar koyra uppá liturin.
Dømi: Klaksvík-Havnar
Óli eigur ein Peugeot 206, 1,4, frá 2001, sum brúkar bensin. Óli koyrir millum Klaksvík og Havn fimm dagar um vikuna, aftur og fram. Jógvan, sum ikki eigur bil, koyrir við Óla.
- Vegalongdin millum Klaksvík og Havn 75,3 km.
- Bilurin koyrir 15,9 km/l.
- Prísurin á bensini er 8,34 kr/l (27. desember 2015).
Kostnaðurin fyri brennievni at koyra túrin (einvegis) er tá = 75,3 km / 15,9 km/l * 8,34 kr./l = 39,5 kr. ≅ 40 kr.
Kostnaður fyri brennievni fyri eina viku = 40 kr. * 2 túrar/dagin * 5 dagar/viku = 400 kr.
Um Óli og Jógvan halda, at tað er rímuligt at deila kostnaðin javnt millum sín, skal Jógvan gjalda Óla 40 kr. fyri hvønn dag, ella 200 kr. um vikuna.
Onnur dømi
Talvan vísir dømi um hvat brennievni kostar tá koyrt verđur millum nevndu býir/bygdir. Støðið er tikið í, at bilurin koyrir 15,9 km/l og at brennievni kostar 8,34 kr. (eins og í døminum omanfyri). Vit hava rundað tølini upp til næstu krónu.


text:
Fornagarður 17, Gjógv
Lýsing av húsinum:
Nýggj og hugnalig sethús frá 2011 við øllum hentleikum. Millum annað eru bæði vaskimaskina, útimøblar og grill. Í køkinum eru køliskáp og frystiboks.
Í húsinum eru tvey baðirúm her tað eina hevur brúsu.
Seingjapláss
Tilsamans eru 3 sovikømur við plássi fyri 8 sovandi.
Á loftinum eru 2 kømur við dubult song og einkult song í hvørjum kamari. Í stovuhæddini er eitt dubultkamar.
Kostnaður:
Kr: 1200,- pr. nátt (minimum leiga: 3 nætur)
Við leigu av einari viku, gerst ein nátt ókeypis.
Handkløð og seingjasett Kr: 100,- fyri hvønn
Reingerð (Kravd): Kr: 500,-
Bílegg húsini á kunningarstovan@runavik.fo


text:
Nú kann eg alment fráboða at eg eri ein “Plint Pige”. Tú mást halda at eg eri ør í høvdinum, at eg jamri so nógv um hetta nýggja arbeiðið. Sum um eg havi fingið arbeið hjá drotningini! Hehe… tó ikki, men eg eri ordiliga glað fyri at hava fingið eitt arbeið, sum egnar seg til mín, og sum eisini passar so væl inn í mítt skúla skema.
Eg var ikki so nervøs at fara til arbeiðis í dag, sum eg havi verið hinuferðnar. Nú visti eg eitt sindur um hvat eg gekk inn til. Men kennur tú ikki til, at man følir seg býtta tá man er tann nýggja? Man skal læra alt og setast inn í alla tøknina, vita hvar alt er og hvussu alt skal gerast. Tað er ikki bara bara, líka mikið hvar man byrjar. Tað er so ymiskt frá arbeiðsplássi til arbeiðspláss og tað eru altíð nýggir reglar og arbeiðsháttir.
Arbeiðsdagurin var góður og langur. Upp ímóti nýggju tímum, men faktiskt gekk tíðin okey skjótt. Har eru fólk inni og hyggja og keypa alla tíðina og so haldi eg eisini at tað er spennandi at fáa nýggja vøru og skula pakka alt út, seta uppá pláss osf. Fyri meg hevur tað stóran týdning at eg sjálv dámi tað sum eg skal selja til kundan. Har er ikki eitt tað einasta ting inni har, sum eg ikki hevði viljað haft inni hjá mær sjálvari, so tað er bara perfekt. Í dag slapp eg eisini at prýða vindeyga. Wuhuuu! Tað er ein góður stjóri, sum longu gevur mær loyv til tað! Tað var soo stuttligt! Áhh sum eg elski at vera kreativ! Tað er fantastiskt! Og úrslitið bleiv eisini fínt, so tað var alle tiders.
Eisini haldi eg at tað er deiligt og umráðandi at hava fjølbroytni í vikuni, so alt ikki bara er tað sama. Tað er deiligt at koma burtur frá skúlanum í ein dag og so havi eg eisini betur hug at fara aftur í skúla dagin eftir. Eg havi ordiliga funnið útav, at fyri meg riggar tað at hava kontrast í gerandisdegnum og/ella vikuni. Soleiðis verði eg nógv glaðari fyri alt eg geri. Tá eg eri troytt av skúlanum, gleði eg meg at sleppa til arbeiðis, og umvent. Tá eg havi ov nógv at lesa, so tími eg faktiskt ordiliga væl at venja osf. Og at geva sær sjálvum “vinning” tá eg havi verið ófør til eitthvørt.
Fyri meg blívur lívið/dagarnir/vikurnar nógv stuttligari uppá hendan mátan og eg føli at eg upplivi so nógv. Soleiðis eru vit so ymisk. Nøkur fáa stress bara við tankan um at skula alt møguligt og eg fái stress um eg onki havi á skránnið.
Eg gleði meg at sleppa aftur til arbeiðis hósdagin 😀
M&K


text:
Soleiðis arbeiða vit
Alt arbeiðið hjá Amnesty byggir á altjóða átøk, sum altjóða felagsskapurin raðfestir.
Arbeitt verður í trimum stigum.
- Fyrsta stigið er, at eygleiða mannarættindastøðuna í brennideplum kring heimin.
- Næsta stigið er at skjalprógva við frágreiðingum.
- Og triðja stigið snýr seg um at broyta mannarættindastøðuna við átøkum, aktivismu og lobbyvirksemi, sum serliga er rættað mótvegis myndguleikum – bæði altjóða og lokalt.
Tey seinnu árini hevur deildin valt at arbeiða við altjóða átøkum, men eisini úr lokalum sjónarhorni. Vit eru sostatt viðkomandi bæði altjóða og lokalt. Og vit hava longu sæð fleiri ítøkilig úrslit. Vit varpaðu ljós á harðskap móti kvinnum og fingu eina heildarætlan um harðskap. Vit høvdu almennan fund um støðuna hjá LGBT-persónum í Føroyum, og hetta førdivið sær, at LGBT Føroyar varð stovnað.
Nú arbeiða vit hart víðari.
Í 2015 varð altjóða átakið Mín Kroppur Míni Rættindi raðfest fremst. Vit kravdu, at ítøkilig stig vórðu tikin á tí politiska pallinum her í Føroyum, tí eingin skal hava avsláttur eftir at hava framt eina neyðtøku, hvørki tá ið tann neyðtikni er verjuleysur, ella tá ið neyðtøkan fer fram í hjúnabandi. Arbeiðið gav úrslit, og vit fingu eina orðing um revsilógina og neyðtøkur í samgonguskjalið í 2015.
Í 2016 vænta vit at síggja ítøkiligu úrslitini eins og vit eisini fara at arbeiða fyri, at umstøðurnar hjá neyðtøkuofrum vera munandi betur. Bæði rættartrygdin og heilsan.


text:
Vælkomin til Náttúru og tøkni hjá 4.b
Her verða heimalektiur og boð annars, skrivaði til tykkum.
Mánadagur 29. aug.
Vit arbeiða í skúlanum við sí. 8 og 9
Týsdagur 30. aug.
Um viðrar fara vit oman í fjøruna!
Mikudagur 31. aug.
Vit tosa um túrin í gjár, og arbeiða út frá myndunum vit tóku.
Mánadagur 5. sept.
Náttúra
Lesið Fuglar sí. 10 heima!
Vit tekna og skriva notatir í skúlanum.
Durita og Elspa Maria leggja fram.
Vit hyggja og lurta eftir fuglum á www.snar.fo
Fáa fyri: 2 næm. velja sær 2 fuglar hvør, og greiða frá um fuglin.
Týsdagur 6. sept.
Náttúra/fuglar
-2 næm. leggja fram
-vit skriva notatir og tekna í heftið
-vit hyggja at fleiri fuglum á www.snar.fo
Mikudagur 7. sept.
Náttúra/fuglar
-2 næm. leggja fram
-vit skriva notatir og tekna í heftið
-vit hyggja at fleiri fuglum á www.snar.fo
Mánadag 12. sept.
Eri burturstødd Margretha Hansen verður fyri meg 12. 13. og 14. sept.!
Joan Pauli, Sofía og Martin velja sær fugl (heima) og leggja fram í skúlanum. Trýst her og tit koma beinleiðis inn á snar- fuglar!
Gevi tykkum far um: er fuglurin stórur ella lítil? Hvussu sær nevið út og hvussu er tað litt? Litur á beinum, bringuni, velinum og veingjum.
Vit í flokkinum royna at gita hvønn fugl tey hava valgt.
-vit skriva notatir og tekna í heftið
-vit hyggja at fuglum og spæla spælið á www.snar.fo
-3 næm. bjóða seg fram at leggja fugl fram til ímorgin.
Týsdag 13. sept.
Fuglar (seinastuferð)
Vit gera sum seinast, mánadagin 12.
-3 næm. leggja fram í skúlanum. Hini í flokkinum gita.
-skriva og tekna notatir
-fáa fyri til næstuferð Luft-Vindur sí. 12
-2. næm. bjóða seg fram at leggja fram.
Mikudag 14. sept.
Øll lesa heima sí. 12
-2 næm. leggja fram og skriva notatir upp á talvuna. Tað, tit meina er týdningarmikið at duga um lofthavið, vind osv.
-vit práta um tekstin og tekningina niðast sí. 12
- hinir næm. koma við tí teir hava uppá hjarta.
Mánadag 19. sept.
Evnisdagur
Týsdag 20. sept.
Evnisdagur
Mikudag 21. sept
Evnisdagur
Mánadag 26. sept.
Luft-Vindur sí. 12 at lesa heima.
Týsdag 27. sept.
Vit gjøgnumganga Luft í skúlanum sí. 14 og 15
Mánadag 3. okt.
Vatn
Lesið væl uppá og geri eina tekning til lektiuna heima!
Vit hyggja at tekningunum í skúlanum.
Týsdag 4. okt.
Vantnýtsla
Lesid sí. 18 og 19 heima!
Tit svara spurningum í skúlanum. (útsett)
Vit prátaðu um valið, ið stendur fyri framman hjá næm.
Mikudag 5. okt.
Vit svara spurn. í dag!
Vit arbeiða í skúlanum-ongi skúlating!


text:
Stóra tøkk til undurfullu føroysku stuðlarnar!
30.09.2017 - 09:28 - Ásbjørn Jacobsen
Lyudmila Lonyuk, leiðarin hjá Skandinavisku Barnamissiínini skrivaði 26. september úr Ukraina:
Vit hava vitjað sjúk børn á barnasjúkrahúsinum Volyn. Missiónin rindar fyri heilivág til sjúk børn úr fátækum familjum.
Síðstu viku hjálptu vit 8 sjúkum børnum, sum øll hava tað gott nú 🙂
Ein serstøk tøkk til føroysku stuðlarnar fyri tær góðu gávurnar til børnini, bundin klæði, leiku og skógvar.
Many thanks to our wonderful Faroe sponsors!!!
Visiting sick kids in Volyn children's hospital: Mission pays medicine for sick kids from poor families.
Last week we helped to 8 sick kids - they all are well now :)
Special thanks to sponsors from Faroe for wonderful presents for kids - knitted clothes, toys and new shoes.
----
Hjartans tøkk fyri allar tykkara gávur, mong tykkara hava við Jesu hjálp, hjálpt sera nógvum børnum til anda. sál og likam.
Má Jesus ríkiliga signa tykkum.
Tygum kunnu eisini stuðla Barnamissiónini við at
RINGJA 90 56 57 og kr. 100 verða skuldskrivaðar tíni
telefonrokning.
Skandinaviska Barnamissiónin er eisini á facebook
Skandinaviska Barnamissiónin
við Jesusi - fyri børnini


text:
Tíðindi
21. februar 2018
Yvirskriftina havi eg lánt frá ”Skúlablaðnum” í 1930, orðini eigur Jákup av Skarði, ið var blaðstýrari á hesi royndarutgávu av blaðnum. Við hesum væl valdu orðum lýsir hann avbjóðingarnar hjá lærarunum síni samtíð, og eg kann staðfesta, at hesi orð eru eins viðkomandi fyri lærarayrkið í dag, sum tey vóru fyri 88 árum síðan.
Yrkið sum lærari og leiðsla í fólkaskúlanum er livandi, og hvønn dag eru nógvar og ymiskar avbjóðingar. Nakrir spurningar kunnu loysast við at stuðla seg til royndir frá líknandi støðum, men í fyrstu tíðini sum lærari eru mangan góð ráð kærkomin. Flestu nýútbúnir lærarar eru tíanbetur so hepnir at arbeiða saman við royndum og hjálpsomum starvsfelagum, ið kunnu ráðgeva og lyfta byrðuna við teimum, so at hon ikki gjørdist ov tung at bera.
Fyrsta tíðin sum lærari er trupul, og hugtakið “praksis-sjokk” er væl kent millum lærarar. Kanningin “Aftursvar” hjá Hans H. Hansen, lektara á Námsvísindadeildini, staðfestir eisini hetta sama. Kanningin vísir eisini, at eitt gongur aftur hjá teimum nýggju lærarunum, ið kendu seg ovbyrjaðar í starvinum fyrsta árið. Tað er, at hesi ikki høvdu ein kontaktlærara á sínum skúla. Lærarafelagið kennir til avbjóðandi byrjanina í lærarayrkinum. Vit fegnast tí um, at við seinastu tvær samráðingarnar fyrst hava vunnið nýggjum lærarum rættindi til akkerslærara og tíð til samstarvið við hann.
Akkerslæraraskipanin hjálpir nýggju lærarunum í starvinum og er ein byrjan. Nú hevði verið hóskandi eisini at arbeitt við menning av starvslæruskipanina hjá læraralesandi á Námsvísindadeildini, so at tey útbúnu gerast betur ílatin til lærarastarvið í lestrartíðini. Sambandið millum Námsvísindadeildina og læraran, ið tann lesandi er í starvslæru hjá, hevur týdning fyri úrtøkuna úr starvslæruni. Um lærarin kennir ætlanina hjá Námsvísindaseildini við starvslæruni, fær hann betur vegleitt tí lesandi. Við samstarvi kunnu vegleiðarin og Námsvísindadeildin í felag loysa teir týdningarmiklu spurningarnar um starvslæruna hjá tí lesandi.
Ein liður í arbeiðinum at menna starvslærutíðina kundi verið, at Námsvísindadeildin útbýr lærarar til vegleiðarar hjá læraralesandi í starvslæru. So kunnu áhugaðir og skikkaðir lærarar útbúgvið seg til starvslæruvegleiðarar. Á tann hátt komu tey at kenna ætlanina hjá Námsvísindadeildini við starvslæruni, og tey gerast betur til at vegleiða læraralesandi í starvslæruni.
Skipanin við akkerslærarum sleppur ikki nýggjum lærarum undan “praksis-sjokkinum”, men hon gevur temum akkerslæraran, so tey í felag kunnu loysa teir týdningarmiklu spurningarnar. Um Námsvísindadeildin fekk útbúgvið lærarar til starvslæruvegleiðarar, vildi tað verið enn eitt fet á leiðini at styrkt nýggju lærararnar at møtt teimum truplu spurningunum í starvinum.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Orð: Marius Absalonsen
Lag: Ókendur (enskt skald)
1. Guds kærleiki meg undra má,
sum niður til mín røkk,
tá djúpt í syndini eg lá,
og altíð longur søkk.
Niðurlag: Áh, tað var eitt undur stórt,
sum ikki fatast kann!
Guds Sonur gav sítt egna lív
og okkum lívið vann.
2. Í syndatænastu eg var
og neyt ta løn, hon beyð;
men sjálvur Gud, hann sigur mær,
at syndin føðir deyð.
3. Eg hoyrdi um Guds kærleika,
tó vanvirdi eg hann;
men so ein dag eg fekk at sjá
ein naglamerktan mann.
4. Og tá ið eg bar eyga við
hin tornakrýnda mann,
tá fekk eg ævigt lív og frið –
við trúgv, við trúgv á hann.
5. Tú frelsti, syng tað víða hvar,
har deyðin valdar enn,
at Jesus heimsins syndir bar
og frelsir falnar menn!


text:
Boð: Í morgin hósdagin 24/5 fara vit útferð. Sí hósdag.
Sí eisini fríggjadag-rørslufagnaður
Vit hava havt eina sera góða evnisviku saman, og vit takka eisini tykkum heima fyri deiligar bollar og annan góðan mat :) Eisini var tað sera hugaligt at síggja so mong av tykkum her fríggjadagin, tá skúlin hevði opið hús :) Takk fyri.
- Eg havi lagt nakrar nýggjar myndir út frá evnisvikuni.
Fyrisøgn: Eg eiti Lív. Eg eri 9 ár, og gangi í 3.flokki. Mær dámar sera væl at dansa og sparka bólt.
Beiggi mín tímir als ikki at sparka, men hann tímir at svimja.
Staviorð: Gangi, beiggi, svimur.


text:
Citat frá Simon Peres
22.02.2011
Simon Peres, ísraelski politikarin, tosaði í samrøðu við danska sjónvarpsmannin í DR um konfliktina/friðartilgongdina í Ísrael, og segði m.a. soleiðis um sínar persónligu royndir um tilgongd til konfliktir:
”Tveir partar í konflikt merkir ymisk sjónarmið, men eg trúgvi ongantíð at bert tvær loysnir finnast – antin at vera fyri ella ímóti. Eg leiti altíð eftir tí triðju loysnini, sum eg veit, liggur onkustaðni aftanfyri.
Samráðing snýr seg ikki um eitt antin ella, men um at verða kreativur og granskandi. Og legði hann aftrat: ”... í samráðing skal ein vera ógvuliga varin við at knýta seg ov tætt uppat vinnarakensluni – sum altíð liggur og spøkir í samráðingum – og sum partarnir ofta leggja alt ov stóran dent á.
Sigurin liggur ikki altíð har, ein heldur, og mong ein samráðing er miseydnað – júst orsakað av mistulkaðum og misnýttum vinnaraáhugamálum – og óttanum fyri at standa sum tann veikari í eini samráðing.”
Samband
Turið Debes Hentze
Djúpagilsvegur 14
FO-188 Hoyvík
tlf. 519700
tdh@hentze.fo


text:
List og mentan eru meira enn samfelagsins sjampanjusurkl/
Týski nazioddamaðurin Hermann Göring skal eina ferð hava sagt, at hoyrdi hann orðið mentan, so avtryggjaði hann sín revolvara. Í veruleikanum er talan tó um eina replikk úr einum sjónleiki hjá Hanns Johst frá 1933. Og tó, at orðið mentan neyvan fær nakran at gera byrsuna skotklára í dag, so kann júst hetta orðið framvegis geva mongum politikara hervilig herðindi fyrst av fjáltrutum, flákrandi eygum og stórorðaðum orðaskreytum, ið avdúka, at ítøkiliga vitanin um økið ikki er tann stóra. Hugburðurin mótvegis mentan er ómetaliga jaligur, samstundis sum virðingin ikki tykist vera tann heilt stóra. Eitt ofta endurgivið svar frá Winston Churchill kom uppá ein fyrispurning frá hansara krígsmálaráðharra, ið skeyt upp at spara pening innan mentanarøkið. Churchill skal hava sagt: “Hvørjum berjast vit tá fyri, um ikki fyri mentanini?”. Men mentan er eitt stórt og torgreitt hugtak, sum bæði verður brúkt um atburð og vanar hjá einstaklingum og samfelagsbólkum og um eitt serligt slag av mentanarligari menning. Mentan/list er um somu tíð eitt so mikið alfevnandi og smalt fyribrigdi, sum siður er at leggja til síðis í valstríðnum fyri síðani at taka tað fram aftur í sigursrøðum, tá mergjaðar yrkingar verða siteraðar og tá yndisligir tónar floyma yvir sigursfegnir áhoyrarar.
Hetta er skeivt. Mentan og list eiga at vera integreraðir partar av einari og hvørjari floksskrá og ikki bara sum eitt skjótt orðað uppískoyti á síðstu síðu. Mentanarráðharrasessurin eigur ikki at vera tann bíligasti av ráðharrasessunum, men tann dýrasti. Hugsið tykkum bara, hvat tað er, hesin sessur stendur fyri. Mentamálaráðharrin sleppur at umboða tað føroyska málið, søguna, hús og bygningar, byggilistina, myndlistina, filmslistina, tónleikin, bókmentirnar, sjónleikin, dansin, matin, umframt skúla, kirkju og ítrótt, men politikarin skal fyrst og fremst taka sær av mentanarpolitisku rammunum, ikki av innihaldinum. Ein mentamálaráðharri kann til eina og hvørja tíð savna seg um og leggja dent á ávís øki, men hann ella hon má ongantíð gloyma armslongdarregluna. Tað er so mangan staðfest hvussu stóran týdning mentan og list hava bæði fyri menningina av einstaka borgaranum og fyri menningina av samfelagnum sum heild. List og mentan eru ikki bert samfelagsins sjampanjusurkl, men sjálvur grundvøllurin hjá okkum øllum, sum vit mugu vera tilvitað um og sum vit mugu fara við á tilvitaðan hátt. Samstundis eru bæði mentan og list serstakliga óstøðug hugtøk, sum krevja, at vit alla tíðina meta um og endurmeta støðuna. At tað yvirhøvur ber til í dag at skúgva friðingarkrøv viðvíkjandi Skansanum til viks kemst kanska av, at vit ikki í nóg stóran mun hava gjørt vart við hetta serliga fornminni og stóra týdningin, sum tað hevur. Á sama hátt er eingin mentanarstovnur í samfelagnum friðaður, tí raðfestingin skiftir alla tíðina sambært nútíðini. Hetta er sum tað eigur at vera, men vit mugu vera tilvitað, so at tilvildin ikki gerst ráðandi innan føroyska mentanarøkið.


text:
Menn í klædningum - Konur í ongum/
Í dag er altjóða kvinnudagur 8.mars. Konunevin er á lofti og nógv verður gjørt burturúr víða hvar við øllum møguligum tiltøkum. Eg havi persónliga fingið innbjóðing til í minsta lagið seks sonevnd Damudomi-tiltøk frá ungfeministunum í Sirkus í Havn, og til øll møgulig onnur kvinnutiltøk m.a. í Fuglafirð og í Norðurlandahúsinum. Her á Listaportalinum er meira friðarligt, kanska orsakað av einum varhuga av, at javnstøðan ikki er heilt í topp her á staðnum; her er bara eittans konufólk til arbeiðis. So ræður um at liggja lágt og bara pippa eitt sindur um onkrar einstakar ójavnstøðusøgur í føroyska nútíðarsamfelagnum.
Jú, tær eru har, ójavnstøðusøgurnar, t.d. í lógini um Barsilsskipanina, ið er ótíðarhóskandi og ger mismun á kynunum, sum Ólavur Ellefsen vísir á í áhugaverdari tíðargrein í Sosialinum 3.mars 2017. Ein onnur kanska ótilvitað ójavnstøðusøga opinberaðist á forsíðuni av sama Sosiali. Tá ein menniskjalagna enn einaferð verður brúkt sum lesaraagn á forsíðuni á einum av okkara dagbløðum og talan aftur er um Jóhan í Kollafirði, sum eftir ein niðurtúr hevur tað gott aftur, verður dentur á forsíðuni heldur óvæntað lagdur á, at nýggja unnusta hansara er 25 ár. Hví er hetta relevant? Sambært hesum sjónarmiðnum verður kvinnuvirði eyðsýnliga talt í ungum árum og harav fylgjandi útsjónd. Sostatt er tað maðurin, sum livir dreymin hjá øllum miðaldrandi monnum, ið er at skora eina unga damu ella hvat? Tað er sjálvsagt gleðiligt um Jóhan trívist og eg eri væl greið yvir, at forsíðan neyvan er orðað við nøkrum óndum vilja, men hetta verður allíkavæl gjørt við einum automatikki, sum býður mær ímóti og sum eg vóni, at ikki minst tey ungu síggja skeivleikan í – ikki bert hesa tíðina kring 8.mars, men alt árið. Tað er gott at hátíðarhalda dagin millum samsint við hugna og kjaki og enn betur at gera vart við ójavnstøðusøgurnar tá tær stinga seg upp úti í samfelagnum so, at vit øll verða meir tilvitað um trupulleikan.
Okkurt restar altso í, men vit kunnu eisini fegnast. Bæði innan landspolitikk og meira lokalt her í Havnar kommunu er kvinnuumboðanin væl betri fyri í dag enn hon hevur verið. Í tinginum eru fleiri kvinnur og enntá fleiri kvinnuligir ministarar; sjálvandi bara innan sosial og mentanarlig øki, men allíkavæl!!! - Og hvør veit um hesar kvinnurnar, Siri Stenberg, Eyðgunn Samuelsen og Rigmor Dam fara at prógva, at hetta í roynd og veru eru týdningarmestu økini fyri trivnaðin í hesum landinum og nú mundi eg gloymt, at ein kvinna, Kristina Háfoss situr í týdningarmikla sessinum sum fíggjarmálaráðfrúa. Í Tórshavnar kommunu eru 5 kvinnur, her hava vit fingið ein kvinnuligan borgarstjóra, Anniku Olsen og varaborgarstjóra, Gunnvør Balle og har er eyðsýniliga endiliga komin ordilig gongd á Musikkskúlan, sum verður báðum kynum fyri ikki at siga okkum øllum at gagni. Har tykist forrestin vera hent merkiliga lítið hesum viðvíkjandi undir fyrru býráðsleiðslu, har var annars nógv snakk - tað duga bæði kynini mest sum ov væl, ikki minst í politikki.
Facebook er, vita tit, eitt undarliga tíðar- og veruleikaleyst forum. Her liva deyð fólk víðari; nú ein dagin varð eg til dømis biðin um at ynskja einari konu til lukku við føðingardegnum, sum mær vitandi hevur ligið undir grønu torvu í fleiri ár. Somuleiðis kunnu viðmerkingar og myndir, tú hevur postað einaferð í fyrndini, brádliga koma undan kavi fleiri ár aftaná. Eina tílíka viðmerking sá eg nú ein dagin í einum uppslagi, sum Gunnvør Balle hevði skrivað í fjør og viðmerkingin er skilagóð, sjálvandi og ein dag sum í dag kann eg leggja aftrat, at hon er skilagóð uppá ein typiskan kvinnuligan máta, tvs., at hon í sínum klókskapi er so mikið óarrogant og lítillátin, at spurningurin er um hon missir eitt sindur av viljastyrki. Gunnvør Balle skrivar: "Skal kommunan reisa eina standmynd av navngivnari føroyskari kvinnu? Tà blaðið Kvinna spurdi 8. mars í fjør, helt ein meiriluti, at Andrea Árting hevur uppiborið eina standmynd. Tað er tiltikið, at vit hava nógvar standmyndir og minnisplátur av navngivnum monnum kring landið, men mær vitandi, ongar av kvinnum. Í hvør fall ikki í Tórshavnar Kommunu. Eg atkvøddi sjálv fyri Andreu Árting, tí eg haldi so avgjørt at hon langt síðan átti at fingið eina standmynd. Hon er ein stór fyrimynd og ein verulig stríðskvinna. Var forkvinna í Havnar Arbeiðskvinnufelag frá 1937 til 1977, ein av fyrstu kvinnum, ið stillaðu upp til løgtingsval (í 1940) og harumframt var hon yrkjari, íðin tjóðsveldiskona og hon slóðaði eisini fyri kvinnukappróðri. Men hevur tað týdning við standmyndum? Er tað ómodernað og týdningarleyst? Ella halda tit, at kommunan eigur at heiðra framúrskarandi borgarum við einari standmynd? Og er stundin komin til, at ein kvinna fær hendan heiðurin?”.
Á viðmerkingunum til uppslagið skilst, at nøkur halda hugskotið vera frálíkt, men nógv tey/tær flestu koma við ymiskum útmerkaðum, men spjaðandi fagurfrøðiligum og sosialum fyrilitum í mun til standmyndir, hví tær eru giggutar, hví summar standmyndir eru ljótar og hví mann heldur skuldi bygt bústaðir ella ein minnisvarða til frama fyri kvinnur, sum eru deyðar av barnsburði og so framvegis. Hetta er alt væl meint, men eg ivist í, at tílíkar spekulatiónir og fyrilit hava forðað fyri heiðranini av nøkrum manni.
Hava standmyndir týdning? Sjálvandi hava tær týdning! Kanningar hava í ríkiligt mát staðfest hvussu stóran týdning, standmyndir og list í almenna rúminum hava fyri okkara trivnað og okkara hugsunarhátt, standmyndirnar ríka okkum dagliga og fáa okkum til at undrast og at hugsa. Í Føroyum eru standmyndir fyrst og fremst minnisvarðar, ið verða reistir til frama fyri sjómonnum, traðarmonnum og øðrum monnum, sum hava avrikað okkurt stórt. Vit hava standmyndir av Hans Andriasi Djurhuus, Victor Danielsen, J.K.Kjølbro, Mikkjal á Ryggi, Jákupi Dahl, Sigmundi Brestison, Tróndi í Gøtu, Rasmusi Effersøe osfr. Av kvinnustandmyndum komi eg í tankar um Fípuna Føgru í Klaksvík, Tariru álvagentuna í Viðarlundini í Havn og Kópakonuna. Hetta eru allar naknar, dreymaverur, sum eru kroppsliga yndisligar, men sum verða lýstar uttan nakra persónliga einstaklingatign. Hetta hevur stóran týdning og ávirkar eitt nú okkara børn, tá tey síggja, at kvinnustandmyndir eru naknar dreymaverur, meðan mannfólkastandmyndir eru veruligir menn í klæðum. Kunnu dreymaverur og kópakonur til dømis brúkast til samráðingar um eina nýggja fiskivinniskipan? Nei, har er meira tørvur á brains enn berum boppum ikki sannheit?
Tá tankin stingur seg upp um at lata gera eina standmynd av einari navngivnari kvinnu í Føroyum og vit alt fyri eitt reagera við at diskutera estetikk, so býr eitt slag av goymdum kynsmuni í hesum, sum vit liva við hvønn dag uttan at ána, at vit gera tað. Sjálvandi er estetikkur týdningarmikil, og vit hava góð listafólk til at loysa estetiskar spurningar, um tey sleppa tað fyri makthavarunum, men hetta kjakið skal ikki forðað okkum í at heiðra Andreu Árting, Súsonnu Helenu Patursson, Ruth Smith, Dorethe Bloch, Maritu Petersen, Ebbu Hentze ella nakra aðra av øllum hinum týdningarmiklu kvinnunum, sum vit nú einaferð halda eiga heiður uppibornan.
Viðmerkingar á FB til úrslitið á Býráðsvalinum í Havn. Onkur fegnast og onkur ræðist fyri, at tað verður til ein bindiklubb...
Føroyskar kvinnur
Konuprát


text:
- Detaljer
- Høvundur: Kristian Dahl
-
Felagsliðið hjá gentum U14, AB/B71, er sum kunnugt komið í finaluna í steypakappingini, og verður finalan spæld á Tórsvølli leygardagin 9. september kl. 14.30. Mótstøðuliðið er 07Vestur.
Øll eru vælkomin á Tórsvøll leygardagin at eggja leikarum okkara til sigurs. Tær hava brúk fyri góðum áskoðarastuðli til henda sera spennandi dyst, so vónandi vera nógv AB/B71 viðhaldsfólk at síggja á Tórsvølli leygardagin.
Góða eydnu!
- Detaljer
- Høvundur: Johnny
-
AB/B71 U-14 gentur eru komnar í finaluna í steypakappingini :) Vit vunnu 3-0 á Víkingi leygardagin á Argjum.
- Detaljer
- Høvundur: Johnny
-
Hesar røsku AB/B71 u-14 genturnar skulu spæla hálvfinaluna í steypakappingini leygardagin á Argjum. Tað er ikki hvønn dag, at AB koma so langt. Tær hava t.d. sligið kempurnar HB og B36 úr kappingini. So Abarar og B71arar møtið fjølment upp og heppið á okkara lið. Gott er, at tey lítlu feløgini kunnu samskipa um eitt lið. Hetta riggar sera væl hjá okkum! :)
- Detaljer
- Høvundur: AB
-
U14 genturnar hjá AB/B71 hava leikt seg í hálvfinaluna í steypakappingini, sum eitur Eilif Arge steypið.
Fjórðingsfinaludysturin varð leiktur á Tórsvølli ímóti B36. AB/B71 legði seg á odda um miðjan fyrra hálvleik við einum máli frá Fridrikku Clementsen. Fridrikka vann bóltin á miðum vølli, og hon rak frá øllum mótleikarunum og setti bóltin trygt í netið til hálvleiksstøðuna 1-0.
- Detaljer
- Høvundur: Johnny Heinesen
-
Sera flott! AB U-14 gentur.
Vit blivu nr. 1 og nr. 2 í Futsal í dag.
Vit vilja fegin takka øllum liðnum, ið hava verið við í Futsal. Tað hevur verið eina sera góð og spennandi kapping. :)
Man sær, at hetta er ein góð framtíð fyri føroyskan kvinnufótbólt.


text:
Pusluspælið
07.09.2017 - 10:29 - Ásbjørn Jacobsen
Vit vita øll, hvat eitt pusluspæl er. Tað er gjørt úr nógvum smáum pettum, sum skulu setast saman til eina heild. So sæst ein mynd. Hvørt petti hevur sítt fasta pláss og kann bara liggja har. Pettini líkjast nógv, so vit mugu royna okkum fram, hvar hesi ymsu pettini skulu liggja. Koma tey ikki á sítt rætta pláss, verður myndin skeiv.
Vit eru øll kallað til arbeiðarar í Guds víngarði. Summi fara út í heiðin lond, meðan onnur arbeiða her heima. Summi sáa orðið í skrift, onnur í talu, og upp aftur onnur eru við í onkrum kóri, har tey syngja út Jesu glaða boðskap.
Men tað eru nógv onnur størv í víngarðinum. Vit kunnu geva menniskjum kristnan lesnað, tá ið høvi býðst, eitt nú til gávur ella í sjómanspakkar. Vit kunnu vera við í einum hvørjum ungdómsarbeiði, til dømis í sunnudagsskúlanum. Um vit einki halda okkum duga har, so kunnu vit tó gera tað, at vit sita inni millum børnini, so at tey sita still.
Eitt hitt størsta starvið er bønarstarvið. Blív eitt biðjandi menniskja. Bið nógv. Ofra tíð uppá at biðja fyri tínum medmenniskjum. Kanska fyri onkrum, sum eingin annar biður fyri. Tað er kraft í bønini, og um tú heldur á, skalt tú síggja úrslitini.
Øll eiga at hava sítt starv í víngarðinum, sum pettini hava sítt pláss í puslispælinum, um myndin skal vera fullfíggjað. Bið Harran vísa tær tann teigin, har tú skalt arbeiða. So vil hann eisini signa arbeiði títt, hvussu lítið tað enn sær út í tínum egnu eygum.
E. Campbell.


text:
Orð: Mary Gardiner Brainard
Lag: Philip Paul Bliss
Týtt: Victor Danielsen
1. Eg veit ei, hvat mær bíðar,
Guds náði fjalir tað;
hann gevur, sum eg gangi fram,
ein dag í senn, ein dag,
og undir eymu leiðing hans
mín sál er frí og glað.
Niðurlag: Hann leiðir, og eg fylgi,
í honum hvíli eg;
:,: tí syngur sál mín dag um dag:
Hann veit, hann veit mín veg! :,:
2. Eitt stig í senn eg síggi,
ei meiri nýtist mær,
og brotna egin kraft og ráð,
er Harrin meiri nær;
og gjøgnum myrkrið kallar hann
á meg at fylgja sær.
3. Áh, lukka, ei at vita!
Áh, sæla, fjalda leið!
Hans høgra hond mær heldur fast,
hann vil mær sleppa ei;
mín trongda sál tí hvíla kann,
um ókend spor eg steig.
4. So fram, um ei eg síggi –
ei síggja ynski eg!
Nei, fyrr í myrkri, Gud, við tær
enn ljós, og uttan teg,
og fyrr í trúgv við tína lið
enn eina sjónskan veg!


text:
Orð: Leif Hansen
Lag: Jakob Pfeil
Viðmerking: Yrktur í 1957.
1. Hygg oyggin har liggur,
so long og so mjá,
ei fagrari stað tú nakrantíð sá.
Við fugli í haga, í urð og í líð.
Jú, vakrast er oyggin um hásummartíð.
Niðurlag: Nólsoy, tú mín huga altíð at tær dregur.
Heima og úti mín kærleika hevur.
Á sumri og vetri, tá ið skip fer um lond,
tá ið kyrt er við landið,
og tá brim er við strond.
2. Har sunnast á oynni tú vitarnar sær,
men Nólsoyar viti heiðurin fær.
Hann ljósgeislar sendir so langt yvir vág.
Tað fyrsta av Føroyum mong skútan her sá.
3. Men tá ið so brimið mót Eiðinum slær
og klývur við sjónum oynna í tvær.
Tá maður av húsi dró bátin av leið,
tí brimið tað brýtur so høgt upp um Eið.
4. Og tá ið so víkin av seiði er fylt,
tú fær hann á dyrging og nót um tú vilt.
Í avgomlum døgum av bygd komu før,
tí nógvur var seiður við Nólsoyarfjørð.
5. Men Stongin og Borðan tey siga mær frá,
at her liggur Nólsoy so long og so mjá,
við fugli í haga, í urð og í líð.
Jú, vakrast er oyggin um hásummartíð.


text:
Nýggja fiskivinnuskipanin løgd fyri Løgtingið
Politikkur23-05-2017 - 22:41 - Jóanis Albert Nielsen
Uppskotið hjá landsstýrinum um fyrisiting av sjófeingi er lagt fram á ting. Uppskotið er eitt nýtt grundarlag undir fiskivinnupolitikki, fiskivinnufyrisiting og kørmunum hjá vinnurekandi til atgongd at fiska og virðisøkja úr fiskiríkidøminum, ið føroyska tjóðin eigur og hevur ræði á.
Aksel V. Johannesen, Poul Michelsen og Høgni Hoydal
Lógaruppskotið byggir á samgonguskjalið, og á tey tilmæli og tað arbeiðið, sum nevndin, ið gjørdi uppskot til nýggja og varandi skipan fyri fiskivinnuna hevur lagt fram. Harumframt byggir uppskotið á tey sjónarmið, sum eru løgd fram alment, og sum eru komin fram og viðgjørd í samráðingunum og í hoyringunum um nýggja skipan fyri fiskivinnuna.
Mál og mið
Høvuðsmálini, ið ætlanin er at røkka við hesum lógaruppskoti og nýggju skipanini fyri fiskivinnuna, eru millum onnur:
- At staðfesta, at fiskiríkidømið er ogn Føroya fólks og varandi grundarlag undir føroyska búskapinum og kann hvørki í lóg ella í verki gerast privat ogn.
- At Føroyar skulu umsita sítt livandi ríkidømi í sjónum varandi og burðardygt við denti á at verja fiskastovnar, havumhvørvið og ta fjølbroyttu vistskipanina í havinum.
- At fara til eina marknaðargrundaða skipan, har atgongd til fiskiríkidømið verður boðin fram á einum opnum marknaði.
- At fiskivinnan og ræðið á tilfeinginum er á føroyskum hondum, og at virðisøkingin fer fram í Føroyum.
- At tað verður gjørligt hjá fólki og feløgum kring landið, ið lúka treytir um ognarskap, skatting, at halda føroyskar manningarsáttmálar o.a. at bjóða seg fram at taka lut í føroyskari fiskiveiðu, og at kappast um at fáa mest møguligt virði burturúr til reiðarí, manning og samfelagið alt.
- At tilfeingisrentan ikki gerst privat søluvøra.
- At vit kunnu menna okkum sum matvøruframleiðandi tjóð og skulu vera millum fremstu lond í heiminum at framleiða dygdarmatvørur og at menna fjølbroyttar hjáúrdráttir úr sjófeinginum til hávirðisframleiðslur – av grunni at munni.
- At vit støðugt kunnu menna royndir, gransking, útbúgving og vitan um allar tættir og øll lið, ið eru knýtt at fiskivinnuni.
Høvuðstættirnir og broytingarnar í uppskotinum
Ein meginregla er, at fiskirættindi kunnu bert bjóðast fram og skifta hendur, um tey verða boðin út um ein almennan marknað.
Uppskotið byggir á tríggjar høvuðssúlur og broytingar í mun til galdandi lóg og skipan:
- Stovnsrøkt og burðardygg veiða.
- Atgongd at fiska og at bjóða seg framat.
- Treytir fyri virksemi, virðisøking og inntøkum í Føroyum.
Harumframt eru nýggjar og herdar ásetingar um eftirlit, revsing, altjóða skyldur o.a.
Størstu broytingarnar í teimum trimum høvuðssúlunum, eru hesar:
Stovnsrøkt og burðardygg veiða:
- Vit skulu fylgja lívfrøðiligum tilmælum og at gera umsitingarætlanir (langtíðarætlanir) fyri at umsita og gagnnýta ymsu fiskastovnarnar.
- Uppskotið er at fara til kvotuskipan fyri fiskiskap eftir botnfiski í føroyskum sjógvi. Tó verður skotið upp at hava fiskidagaskipan fyri útróður – t.e. øll í bólki 4 og 5.
Atgogd at fiska og at bjóða seg framat:
- Partur av atgongdini til tilfeingið verður boðin út sum brúksrættindi á almennum marknaði. Av uppsjóvarfiski og fiskiskapi á fjarleiðum verða 25% boðin út. Nýggjar og øktar kvotur verða bodnar út.
- Atgongdin verður boðin út sum styttri og longri rættindi – í høvuðsheitum fyri 1 og 8 ár.
- Brúksskylda verður ásett. Verða rættindi ikki brúkt, fella tey aftur til landið, og verða boðin út.
- Fyri tey, sum eru í vinnu í dag, verður atgongd til part av tilfeinginum, har tey, ið hava brúksrættindi, rinda tilfeingisgjald. Loyvi hava gildistíð í 8 ár, og á hvørjum ári skal Løgtingið taka støðu til gildistíðina.
- Í kvotuskipan verður atgongdin at fiska knýtt at feløgum og fólki – og ikki knýtt at veiðifari.
- Øll skip, ið fiska av føroyskum veiðirættindum, skulu verða skrásett í føroysku skipaskrásetingini og lúka treytirnar um føroyskan ognarskap.
- Reglur um miðsavnan av atgongd til fiskirættindi verða ásettar: Fyri tey samlaðu føroysku fiskirættindini verður markið sett til 17,5%, og fyri tríggjar høvuðsfiskiskapir, verður markið sett til 20%: Fyri Uppsjóvarfisk, botnfisk undir Føroyum og fiskiskap á fjarleiðum. Reglurnar eru ikki aftureftirvirkandi og ikki galdandi fyri útboðin 1 –ára rættindi.
- Royndar- og menningarkvotur kunnu bjóðast fram eftir greiðum treytum.
Treytir fyri virðisøking, virksemi og inntøkum í Føroyum:
- Feløg og einstaklingar, ið hava rættindi at fiska skulu vera búsitandi og fult skattskyldug í Føroyum. Ein fýra ára skiftistíð verður ásett fyri útlendskan ognarskap at minkast burtur.
- Øll manning skal fylgja sáttmálum hjá føroysku manningarfeløgunum, gjalda skatt og hava arbeiðs- og uppihaldsloyvi í Føroyum.
- Herdar treytir verða settar til góðkenningar, skatting o.a.
- Fiskur skal landast í Føroyum – minst 75%.
- Alt skal til lands av fiskinum (høvd, ryggir, uggar, livur, rogn og innvølir). Ein skiftistíð verður ásett, so vinnan kann laga seg til broytingarnar.
- Krøv verða sett um, at veiddur fiskur skal bjóðast út um góðkenda uppboðssølu – í minsta lagi 20% av allari veiðu.
- Munandi betri eftirlit og revsireglur verða ásettar. Eftirlitið bæði á sjógvi og við øllum landingum verður styrkt. Og feløg skulu forhondsgóðkennast til tess at bjóða seg fram og taka lut.
Árlig eftirmeting
Skipanin skal sambært uppskotinum viðgerast og eftirmetast á hvørjum ári, har landsstýrismaðurin leggur frágreiðing fyri tingið um tættirnar í fiskivinnuni.
Umframt ásetingarnar í hesum uppskoti til fyrisiting av sjófeingi, leggur landsstýrið í heyst fram uppskot til broytingar í øðrum lógum, ið fylgja tilmælunum frá nevndini, ið gjørdi uppskot um nýggja og varandi fiskivinnuskipan fyri Føroyar um at tryggja skatting og vinningsbýti í Føroyum, forða fyri “transfer-pricing” o.a.
Eisini leggur landsstýrið fram serstaka lóg um tilfeingisgjald í heyst.


text:
Klamydia
Klamydia er vanlig kynssjúka, ið kemur av smittu við bakteriuni Chlamydia trachomatis. Klamydia er ein ein bakteria, sum er orsøkin til mest vanligu kynssjúkuna millum ung, eisini í Føroyum. Klamydia smittar við samlegu. Klamydiaátakið 2010 vísti, at av teimum sum lótu seg kannað, høvdu 7 % Klamydia. Líknandi kanningar aðrastaðni vísa, at millum 5 og 8 % hava Klamydia. Hildið verður, at umleið 7. hvør ungur í Føroyum antin hevur ella hevur havt Klamydia.
Klamydia kann gera tað verri fyri kvinnuna at gerast við barn, um hon ikki fær viðgerð, umframt, at graviditetur uttanfyri lívmóðurina kann vera sera vandamikil fyri kvinnuna. Hjá monnunum hevur Klamydia ikki so álvarsligar fylgjur, hóast hon ikki verður viðgjørd, men kann verða ótespilig at ganga við. Hjá nøkrum førir hon tó til bruna í eistrunum.


text:
Láturverjar fólkapensionistana
Dan Klein --- 06.02.2018 - 06:54
Ein veit ikki, um ein skal flenna ella gráta, nú politikarar úr Sambandsflokkinum og Fólkaflokkinum royna at gera seg til látutverjar fyri fólkapensjónini. Tað vóru jú hesir somu flokkar, sum í 1957 ikki minni enn tríggjar ferðir royndu at forkoma fólkapensjónini, tá hon enn var í egginum.
Tríggjar ferðir legði Javnaðarflokkurin hetta vala uppskot fram á Løgting, men til fánýtis. Hvørja ferð varð glæsiligasta nýbrotið í føroyskari politiskari pensjónssøgu felt av báðum teimum stóru borgarligu flokkunum.
Eins og í dag ynsktu hesir báðir flokkar eisini tá eina samhaldsfasta fólkapensjón har piparið grør. Teir tvíhildu heldur um táverandi ellisrentuna, ið var eitt neyðaregg og ein beinleiðis háan ímóti pensjonistunum samanborið við ta slóðbrótandi fólkapensjónina, sum pensjonistarnir nú í samfull 60 ár hava notið gott av.
Nú royna so somu flokkar, ið hata samhaldsfesti, at gera seg til láturverjar fyri fólkapensjónini, samstundis sum teir av øllum alvi royna at sabotera neyðugar broytingar.
Eftir 60 ár er sjálvsagt neyðugt at gera tillagingar og broytingar hesum viðvíkjandi. Í 1958 vóru 15 fólk á arbeiðsmarknaðinum fyri hvønn pensjonist, men um nøkur ár vera bert fýra fólk á arbeiðsmarknaðinum fyri hvønn pensjonist. Harafturat er livistøðið munandi hækkað og livialdurin munandi hækkaður.
Tí krevst ein radikal broyting, um pensjonistarnir ikki skulu verða sleptir uppá fjall í framtíðini.
Men í staðin fyri at síggja veruleíkan í eyguni, gera teir borgarligu flokkarnir eins og strutsurin, ið stingur høvdið niður í sandin.
Samstundis royna teir allar politiskar snildir at sabotera pensjónsuppskotið. Tí teir síggja, at her vendist ikki aftur, og teir tí eru noyddir at viðurkenna, at teir hava sovið í tímanum.
Harafturat skulu vit minnast til, at Fólkaflokkurin í 2002 var við til at samtykkja, at partar av fólkapensjónini ikki skuldu prístalsregulerast frá tá av. Ein nýtist ikki at vera klókasta høvdið í flokkinum fyri at síggja, at fyri pensjonistarnar hevur tann broytingin havt stórar fíggjarligar avleiðingar.
Stóri trupuleikin hjá nevndu flokkum við at Samhaldsfasti ætlandi skuldi vera bulurin í pensjónsskipanini er tann, at tá høvdu tær høgu inntøkurnar skula goldið munandi meira enn tey, sum hava tær lágu inntøkurnar.
Tað er veruliga orsøkin til, at báðir teir stóru borgarligu flokkarnir av øllum alvi royna at forkoma royndunum hjá Javnaðarflokkinum at gera bráneyðugar broytingar, sum skulu tryggja teimum, ið bert hava fólkapensjónina, eina munandi hækking av tøka peninginum at liva fyri, eins og skipanin verður fíggjarliga burðardygg í framtíðini.
Tí trygdini borgar Javnaðarflokkurin fyri, eins og tað var sami flokkur, sum fyri 60 árum síðan legði lunnar undir fólkapensjónina hóast harða mótstøðu frá teimum flokkum, sum í dag royna at gera seg upp sum láturverjar fyri pensjonistunum.
Í oddagrein i Sosialinum 24. januar í ár stendur millum annað, sitat “Tryggingarstjórar vena seg eisini, nú uppskotið sigur, at privata pensjónin "bara" skal vera 12 prosent og ikki 15 prosent. Katastrofa halda teir.
Her er ætlanin at Samhaldsfasti skal styrkjast tilsvarandi. Men tryggingarfeløg fáa einki úr Samhaldsfasta, sum letur alt til fólkið. Har er einki umsitingargjald og eingin millumrokning og eingin annar, ið skal tjena uppá pensjónina. Fólkið fær allar pengarnar. Vit kunna spyrja, hví ikki styrkja Samhaldsfasta enn meira? Og hví ikki lata fólksins pengar arbeiða í Føroyum? Pensjónin eígur ikki at vera eitt stríðsmál á tingi. Ósemjunar eru í veruleikanum kávalótir og symbolpolitikkur.
Takið tykkum saman og gerið eina virðiliga skipan - eins og teir kláraðu fyri 60 árum síðani” sitat enda.
Uttan ein samhaldsfastan politikk, ið tann føroyski Javnaðarflokkurin loysti úr lagdi fyri 60 árum síðan, hevði okkara samfelag ikki verið millum heimsins bestu vælferðarsamfeløg í dag. Sjálvsagt vilja tað vera ymisk viðurskifti, sum altíð kunna gerast betri.
Hinvegin, høvdu vit ført ein politikk seinastu áratíggjuni eftir fólkafloksleisti ella í samsvari við ráðaleysa afturhaldspoltikkin, sum Sambandið nú við Bárði á Steig Nielsen á odda førir, so høvdu vit ikki havt tær vælferðartænastur, vit hava í dag.
Hvussu hevði støðan verið, um Samhaldsfasti ikki var tøkur í dag? Og hvussu hevði verið, um eingin arbeiðsloysistrygging var í dag? Um Javnaðarflokkurin ikki var so sterkur politiskt árini 1990-1994, so høvdu hvørki fólkapensjónin ella Samhaldsfasti verið á tí støði, sum hesar vælferðarveitingar eru á í dag.
At hesi fyri Javnaðarflokkin so týðandi málini skuldu fremjast saman víð høgravenda Fólkaflokkinum, er lagnunar speisemi, og hevði verið óhugsandi í dag viðJørgen Niclasen sum formanni.
Eg havi sagt tað fyrr og kann endurtaka tað, at var Jógvan Sundstein ikki formaður í Fólkaflokkinum tá, hevði tað verið sera trupult fyri ikki at siga ógjørligt at fingið hesi fyri Javnaðarflokkin so týðandi mál løgd fram tíansheldur samtykt.
Til alla lukku hevði Javnaðarflokkurin ein sterkan formann í Atla Dam sála. Tí rembingarnar vóru øgiligar í Fólkaflokkinum. Bara navnið Samhaldsfasti fekk spýggjuna upp í hálsin á teimum.
Men sum fyrr sagt, so var formaður Fólkafloksins liberalur og realistiskur í mun til politisku heykarnar í flokkinum tá. Eisini var kemiin millum hann og Atla Dam sera góð. Tí fekk Javnaðarflokkurin loyst upp fyri og samtykt tvey av størstu politisku sosial- og arbeiðsmarknaðarmálum í nýggjari politiskari søgu.
Sama skilið var, tá samráðast skuldi um ALS. Heykarnir í Fólkaflokkinum meintu, at 50 prosent var ivaleysa stórt gjald til tey arbeiðsleysu. Men aftur her var Folkaflokkurin noyddur at góðtaka uppleggið frá Javnaðarflokkinum uppá 70 prosent av eini arbeiðaraløn.
Tað er tí vón mín, at veljarin gjøgnumskoðar politiska sjónleikin, ið formenn Sambandsfloksins og Fólkafloksins borðreiða við. Serliga í pensiónsmálinum.
Tað var Javnaðarflokkurin, sum borgaði fyri fólkapensiónini frá byrjan av, og sami flokkur er í dag ivaleysur um, at pensjonistarnir verða tapararnir, um tað nú aftaná 60 ár ikki verður gjørt nakað munagott fyri at broyta skipanina.
Tí grundarlagið undir veitingunum og alt samfelagið er so nógv broytt hesi nógvu árini.
At alt ov lítið er gjørt til tess at nútímansgera fólkapensjónina, er helst orsøkin til, at okkara pensjonistar eru afturútsigldir fíggjarliga seinastu nógvu árini.
Tað leggja borgarligu flokkarnir vertin í.
Tí eigur Javnaðarflokkurin at halda fast um eftir samhaldsfestum leisti at gera broytingar til gagns fyri tey, sum hava lagt lunnar undir okkara vælferðarsamfelag.
Frank Davidsen


text:
Gransking av Parkinsons sjúku í Føroyum
Í nýggjari grein í tíðarritinum Neuroscience Letters, sum er almannakunngjørd á Science Direct, verður greitt frá gransking av møguligum sambandi millum D vitamin stigi og Parkinsonssjúku í Føroyum. Tað eru Maria Skaalum Petersen, Sára Bech, Debes H. Christiansen, Anna Vibeke Schmedes og Jónrit Halling, sum hava skrivað greinina.
Spurningur hevur verið reistur, um tað kann vera samband millum D vitamin stigið hjá fólki og Parkinssons sjúku. Nakrar kanningar hava víst, at tað møguliga er eitt samband. Í hesi kanningini, sum júst er almannakunngjørd á Science Direct, staðfestu granskararnir, at teir ikki sóu samband millum lág D-vitamin virði og Parkinssins sjúku.
Greinin kann lesast her (krevur hald - fæst umvegis Efeingi, sum Landsbókasavnið stendur fyri)
Sambandið millum ílegur og Parkinsons kannað
Maria Skaalum Petersen hevur granskað í møguligum umhvørvisárinum í sambandi við Parkinsons sjúku síðani 2005. Bæði í ph.d. ritgerð síni og seinni hevur hon kannað møguliga sambandið millum dálkingarevni sum kyksilvur og PCB og Parkinssons sjúku.
Í 2011 fóru Maria Skaalum Petersen og samstarvsfelagar hennara undir at kanna ílegur eisini. Í 2013 fekk hon eina játtan uppá eina millión kr. úr Granskingargrunninum til endamálið.
Í hesum døgum er hon í sambandið við avvarðandi hjá sjúklingum við Parkinsons sjúku í Føroyum, eini 150 í alt.
Maria Skaalum Petersen greiddi frá nýggju verkætlanini og síni gransking yvirhøvur í samrøðu í Góðan Morgun Føroyar í morgun. Samrøðan kann hoyrast her
Les um verkætlanina "Genetiskar orsøkir til Parkinsons sjúku í Føroyum" í Stuðulsyvirlitinum
Les um Mariu Skaalum Petersen í Heilagrunninum


text:
Samkoman í Bethel: Um Gud vil skipar samkoman í Bethel fyri samfelagsstevnu í Vági á Hvítusunnu.
Undir heitinum: Tí eg skammist ikki við evangeliið; tað er jú kraft Guds, hvørjum tí til frelsu, sum trýr, ... Róm.1:16
Byrjað verður í Bethel fríggjakvøldið 18. mai kl. 21 við bønarmøti.
Leygarkvøldið og Hvítusunnudag verða møtini í Ítróttarhøllini.
Tað verða bæði uppbyggingar – og evangelisk møtir. Barnamøti verður í VB húsinum Hvítusunnudag kl 16. Millum møtini Hvítusunnudag verður nátturði í Høllini. Sangluttøka: Betesdakórið, Svein í Prestgarið o.o.
Eisini verða ungdómsmøtir í Bethel leygarkvøldið og sunnukvøldið kl. 22.30
Møtini 2. hvítusunnudag verða í Bethel.
Skráin er hendan:
Fríggjakvøldið kl. 2100
Bønarmøti í Bethel
Leygardagin
kl. 10.00 Uppbyggingarmøti í Bethel
kl. 20.00 Evangeliskt møti í Ítróttarhøllini
Hvítusunnudag
kl. 10.00 Breyðbróting í Ítróttarhøllini
kl. 16.00 Uppbyggingarmøti í Ítróttarhøllini
kl. 16.00 Barnamøti í VB-Húsinum
Nátturði
kl. 19.00 Evangeliskt møti í Ítróttarhøllini
2. Hvítusunnudag
kl. 15.00 Uppbyggingarmøti í Bethel
kl. 20.00 Evangeliskt møti í Bethel
Ungdómsmøtir verða í Bethel:
Leygarkvøldið og Hvítusunnudag kl. 22.30
Sangluttøka: Betesdakórið, Svein í Prestgarði o.o.
Øll eru hjartaliga vælkomin!
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Svimjiskúlin er nú farin í summarfrí.
Nærri kunning um komandi svimjiár, tilmelding osv. verður á heimasíðuni um miðjan august.
———————————————————————–
Meira um liðini hjá Svimjiskúlanum 2016/17
BØRN – Svimjiskúlin:
Hetta er fyri børn, sum eru 2-3 ár (fødd í 2013 og 2014) – eitt foreldur fer útí saman við hvørjum barni. Vant verður 1x25min. um vikuna sunnudag kl 17.35-18.00.
Lið fyri børn, sum eru 4-6 ár (fødd 2010-2012). Børnini skulu læra seg at vera trygg í vatninum, og læra seg at akta boðum frá einum svimjivenjara, umframt at læra grundleggjandi rørslur. Tað er tó sera umráðandi, at tey í hesum aldrinum eisini sleppa at hava tað stuttligt. Vant verður 1×25 min. um vikuna.
Lið fyri børn, sum eru 4-6 ár (fødd 2010-2012). Børnini skulu vera trygg í vatninum, og læra seg at akta boðum frá einum svimjivenjara, umframt nakrar grundleggjandi teknikkir. Tað er umráðandi at hava tað stuttligt fyri at varveita áhugan. Vant verður 1×25 min. um vikuna. (møguliga sleppa tey eldru at svimja 2×25 min. um vikuna aftaná jól, har tann eina venjingin verður í djýpri hylinum á Argjum ella í Eysturskúlanum)
Lið fyri børn, sum eru frá 7 ár (fødd 2009 og eldri). Hyljarnir eru sindur djýpri enn lítli hylur í Gundadali, og her læra børnini at vera trygg í vatninum, og læra seg at akta boðum frá einum svimjivenjara, umframt at læra grundleggjandi rørslur. Tað er tó sera umráðandi, at tey eisini sleppa at hava tað stuttligt. Vant verður 1×40 min. um vikuna.
Lið fyri børn, sum eru frá 7 ár. Hyljarnir eru sindur djýpri enn lítli hylur í Gundadali, og her læra børnini at flóta, umframt nakrar grundleggjandi teknikkir. Eisini her er tað umráðandi at hava tað stuttligt fyri at varveita áhugan. Vant verður 1×40 min. um vikuna (møguliga 2×40 min., men so verður kostnaðurin kr. 1.600).
Lið fyri børn, sum eru eldri enn 7-8 ár. Hyljarnir eru sindur djýpri enn lítli hylur í Gundadali, og her læra børnini at flóta, umframt nakrar grundleggjandi teknikkir. Eisini her er tað umráðandi at hava tað stuttligt fyri at varveita áhugan. Vant verður 2×40 min. um vikuna.
Lið fyri børn, sum eru 7 ár og eldri, og sum hava svomið við hvítum ella gulum liði. Eldri børn, sum eru meldað til fyri fyrstu ferð, kunnu møguliga eisini fara á hesi liðini, um tey verða mett at kunna fylgja við hinum. Vant verður 2×40 min. um vikuna. Ofta endar undirvísingin við spæli ca. 10-15 min., tí tað eisini her er sera umráðandi at hava tað stuttligt.
Lið fyri børn, sum eru eldri enn 7 ár, og sum hava svomið við HS fyrr. Eldri børn, sum eru meldað til fyri fyrstu ferð, kunnu møguliga eisini fara á hesi liðini, um tey verða mett at kunna fylgja við hinum. Vant verður 2×40 min. um vikuna. Viðhvørt endar undirvísingin við spæli ca. 10-15 min., tí tað eisini her er sera umráðandi at hava tað stuttligt. Summir svimjarar á grønu liðunum fáa møguliga tilboð um at luttaka í kappingum í 16m hyli – tað er tó altíð venjarin, sum ger av, hvør er klárur til hetta, og boðar síðani foreldrunum frá stutt áðrenn kappingina.
Lið fyri børn, sum hava svomið við appelsingulum ella grønum liði, ella sum hava nakrar ávísar grundleggjandi tekniskar førleikar innan svimjing. Vant verður 2×40 min. um vikuna. Møguleiki er fyri at luttaka í onkrum kappingum í 16m hylum í Leirvík, Fuglafirði og á Toftum (her er tó aldursmark uppeftir = upp til 11 ár fyri gentur og 12 ár fyri dreingir). Tað er ikki eitt krav at luttaka, men tað er ein fyrimunur so svimjarin verður klárur at koma á kappingarlið. Tað er ráðiligt at byrja so tíðliga sum gjørligt at svimja til kappingar, tí børn ofta kunnu halda seg aftur, tá tey gerast eldri.
Lið fyri tey, sum hava svomið við grønum ella bláum liði. Vant verður 3×40 min. um vikuna, og luttikið verður í kappingum. Fyrsta hálvárið í smærru 16m hylunum í Leirvík, Fuglafirði og á Toftum (her er tó aldursmark uppeftir = 11 ár fyri gentur og 12 ár fyri dreingir), og seinna hálvárið eisini í stóru 25m hylunum í Havn og Klaksvík (møguliga eisini í 50m-hylinum í Vági). Tað er ikki eitt krav at luttaka, men tað er ein fyrimunur so svimjarin verður klárur at koma á kappingarlið. Tað er ráðiligt at byrja so tíðliga sum gjørligt at svimja til kappingar, tí børn ofta kunnu halda seg aftur, tá tey gerast eldri.
GG: Fyri øll liðini er galdandi, at tey bert vera treytað av nóg stórari luttøku og at vit finna venjarar til tey øll. Og broytingar annars kunnu koma fyri.
Reglugerð fyri Svimjiskúlan (PDF)
Aðrar treytir – Svimjiskúlin: Svimjiskúlaárið er frá 5. september 2016 til og við 4. juni 2017. Og annars er eingin svimjing, tá fólkaskúlin hevur feriu, og teir dagarnar, tá skúlarnir hvør í sær hava stongt. Upplýst verður so hvørt á heimasíðuni og á viðkomandi facebook-bólkum.
Annað: Í svimjiárinum skipar HS fyri ymiskum tiltøkum at savna pening inn til raksturin, og nevndin er sera takksom fyri, at flest allir limir eru við til at rætta eina hjálpandi hond í hesum sambandi. Alt arbeiði hjá felagnum verður annars gjørt ólønt, tó at venjararnir fáa vanliga tímaløn til venjingarnar.


text:
Sjálvur havi eg sæð filmin Utøya, sum eg helt verða ein rámandi og neyðugan film í okkara sárbøru og ørvitisligu døgum. Ógvusligt men vert at seta tíðina av til.
Tó so hevði eg samstundis kensluna av at filmurin bar ávíst brá av propaganda og varnist nú, at mistankin ikki rakti so langt við síðunar av.
Slíkt propaganda kann gerast ómetaliga villeiðandi, serstakliga tí langt frá øll høgra hugsandi eru víðgongd og langt, langt er frá at verða generelt høgra víðgongdur til at fylgja í fótasporum Breivisk við áhuga í plaffa ungdómar og onnur øðrvísihugsandi niður.
Breivik umboðar tí ikki høgravenda hugsan sum heild, men psykopatismu.
Tað er satt at víðgongdur høgra sinnaður hugburður er í vøkstri í Europa. Tað eigur ikki at takast positivt og har eri eg samdur, men har má ein samstundis geva rúm fyri tí fullu myndini og spyrja: hví høgravend ekstremisma er í sovornum vøkstri.
Kann tað hugsast at slíkur hugburður uppstendur grunda av aðrari, mótsættari ekstremismu?
Fylg mær eina løtu.
Take eitt nú Stóra Bretland, Í Bretland hevur man í meiri enn tíggju ár latið muslimskar bandar gera túsundavís av ungum enskum gentum, líka niður í 11 ára aldur, um alt landi, til sex-trælir. Ikki fyri at gloyma at bara í einkultum støðum í Birmingham eru túsundavís av ungum gentum offur fyri neyðtøku ella neyðtøku royndum í líknandi mentunarligum umhvørvi.
Hetta vóru enskir mynduleikar sum fylgdu politikki og hugburði teirra vinstrasinnaðu upplýstir um: bæði løgregla, almenna tænastan og miðlar.
Men her valdi man at tiga og heldur offra túsundavís av gentum, bæði tannáringum og børnum í navninum av 'political correction' fyri at toknast einum minniluta.
Var Breivik víðgondur og psykopatiskur so var tað líkaleiðis víðgongt og ikki minni psykopatiskt at offra ungu genturnar í landinum í hendurnar á fremmandari religión og mentan, at eygleiða og samstundis reinsa samvitskuna við teirri innbiltu ynskihugsan at ein kortini hevur verði moralskur og fittur.
Eg haldi tað eisini verða av týdningi at seta spurningin, hví Breivik kom sær út í slíka diaboliska hugsunnar fellu? Eins og tað samstundis er vert at fáa greiðu á, hví høgravend ekstremisma er í sovornum vøkstri?
Fáa vit skil uppá detaljurnar heldur enn at fylgja trendinum verður tað óiva óneyðugt í framtíðini, at propagera við meira villeiðandi tilfarið, tí ein varnæst at vesturlendska samfelagið longu er úti í einari vandamiklari glíðibreyt.