text:
5. juli 1971Nr. 31
Løgtingslóg um tænastumenn landsins, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 28 frá 19. mai 2008 1)
1. Partur.
Vanligar fyriskipanir.
Kap. 1.
Lógarumráðið.
§ 1. Tænastumaður eftir hesi lóg er hann, ið settur er í landsins tænastu eftir reglunum í hesi lóg.
Kap. 2.
Setan.
§ 2. Tænastumaður verður at seta í starv á fylgjandi hátt:
1) Varug seta.
2) Royndarsetan við varugari setan í hyggju seinni.
3) Setan upp á áramál.
§ 3. 2) Landsstýrið setir tænastumenn. Landsstýrið kann við kunngerð heilt ella partvís geva setanarmyndugleika sín til annan almennan stovn.
§ 4. Fyritreytin fyri at verða settur í starv sum tænastumaður er, at avvarðandi hevur aldur, heilsu og útbúgving, ið ger hann føran fyri at inna tænastu í avvarðandi starvi. Eru treytir um aldur, heilsu og útbúgving ikki ásettar í aðrari lóg ella við heimild í henni, kunnu tílíkar treytir ásetast av landsstýrinum.
§ 5. Tænastumannastørv verða sett, aftan á at tey hava verið lýst leys, uttan so at tey verða sett við einum, sum frammanundan hevur verið settur við royndartíð.
Stk. 2. Í lýsingini skal starvsøkið, starvsheitið og tann fyri starvið í løtuni galdandi lønarramma og tað í løtuni galdandi tænastustað, tilskilast.
Stk. 3. Eftir áheitan fáa umsøkjarar og feløg, hvørs limir eru sjálvsagdir umsøkjarar til starvið, upplýsing um nøvn umsøkjaranna.
Stk. 4. Umsóknarfreistin eigur ikki at vera styttri enn 14 dagar, uttan so at serlig viðurskifti gera tað fyri neyðini.
Stk. 5. Heldur landsstýrið, at eingin av umsøkjarunum, ið søkt hava lýst starv innan ásettu tíðarfreist, er nóg væl skikkaður til starvið, ella at nýggj lýsing kann elva duguligari monnum at søkja, skal starvið verða lýst av nýggjum.
§ 6. 3) Fyrsta setan í varugt starv fer fram aftan á royndartænastu frammanundan.
Stk. 2. Landsstýrið kann gera undantak frá regluni í stk. 1.
§ 7. Tá ið tænastumaður søkir leyst starv, skal næsti yvirmaður hansara geva landsstýrinum eina skrivliga meting av tænastumanninum og tænastumaðurin skal fáa avrit av metingini.
§ 8. Tá maður gerst tænastumaður, fær hann tænastubræv, sum tilskilar starvsheiti og starvsøki.
Stk. 2. Samstundis fær tænastumaður at vita eftir hvørjari lønarrammu, hann verður løntur og á hvørjum tænastustað, hann skal inna tænastu, til annað verður fyrisett.
Stk. 3. Eingin kann samstundis vera varugt settur í meira enn eitt tænastumannastarv.
Kap. 3.
Skyldur tænastumansins.
§ 9. Tænastumaður skal samvitskufult halda tær fyri starv hansara galdandi reglur, og skal bæði í og uttan fyri tænastu vísa slíkan atburð, sum starvi hansara sømir.
Stk. 2. Tænastumaður hevur tøgnskyldu um viðurskifti, hann í tænastustarvi sínum fær kunnleika um, og sum eru so háttað, at neyðugt er, at hann gongur loyniliga um tey, ella hetta verður honum álagt. Tøgnskyldan heldur ikki uppat, tá ið hann fer úr tænastuni.
§ 10. Tænastumaður hevur skyldu at røkja fyribils tænastu í javnstillaðum ella hægri starvi enn hansara egna innan somu tænastugrein.
§ 11. Tænastumaður hevur skyldu til á tænastuøki sínum at ganga undir tílíkar broytingar í tænastuviðurskiftunum, sum ikki broyta starvseyðkennið, og sum ikki ger, at starvið ikki longur kann haldast hóskandi fyri hann. Í sama mun kann áleggjast honum at taka við øðrum starvi.
Stk. 2. Um so er at broytingar í fyrisitingini gera tað neyðugt, kann landsstýrið í samráð við nevndina eftir § 12 áleggja tænastumanni at taka við starvi uttan fyri sítt egna tænastuøki, um arbeiðið svarar til tað í starvinum higartil og kann haldast hóskandi fyri hann.
Stk. 3. Um so er at ein varugt settur tænastumaður undir 60 ár vegna heilsubrek er ikki førur at røkja sítt starv, kann áleggjast honum at taka við øðrum starvi í sama tænastuøki, og sum kann haldast hóskandi fyri hann. Við góðkenning frá nevndini eftir § 12 kann eisini áleggjast honum at taka við hóskandi starvi uttan fyri tað tænastuøkið, sum hann higartil hevur havt.
Stk. 4. Tann, sum settur verður upp á áramál og sum frammanundan er tænastumaður, hevur skyldu til, tá ið áramálið er úti ella hann verður loystur úr tænastuni av aðrari orsøk, sum hann ikki er sekur í, at taka við einum hóskandi arbeiðsøki innan ella uttan fyri tað starvsøkið, hann higartil hevur havt.
§ 12. 2) Til at viðgera mál eftir § 11, 2., 3. og 4. stk. setir landsstýrið nevnd við einum umboði úr hvørjum av teimum sambært § 35, 1. stk. góðkendu feløgum og sama tal umboðandi landsstýrið.
§ 13. Tænastumaður kann sleppa undan at taka við borgarligum ella kommunalum umboði, um so er at landsstýrið heldur tað vera neyðugt, fyri at hann skal kunna røkja tænastuna til lítar.
Stk. 2. Landsstýrið setir nærri reglur fyri, hvussu nógv landið kann bera av møguligum útreiðslum til at røkja tænastuna, meðan tænastumaður er burturstaddur úr tænastuni í borgarligum ella kommunalum umboði.
§ 14. Tænastumanni er bert loyvt at hava starv uttan fyri tænastuna, um so er, at tað ikki er til bága fyri, at hann væl og virðiliga fær røkt tær skyldur sínar sum tænastumaður, ella um tað ikki minkar um ta virðing, og tað álit, ið neyðugt er í tænastu hansara.
§ 15. Fyri at røkja skyldurnar, sum fylgja við tænastumannastarvinum, og fyri tílík størv, sum mugu haldast at vera ein partur av tænastumannastarvinum, kann tænastumaður bert fáa tílíka løn og aðrar samsýningar, sum fyrisettar eru eftir §§ 31-33 ella § 40.
Kap. 4.
Fyribils fráseting, agamál og sakarmál um æruskemming.
§ 16. Tænastumaður kann verða fyribils frásettur ella fyribils fluttur í annað arbeiði, tá ið hann er komin undir illgruna í viðurskiftum, har hann missir tað álit, sum inningin av starvinum krevur, ella sum ger tað vágiligt at lata hann halda fram í sínum starvi.
Stk. 2. Viðurskifti, sum føra við sær, at stig verða tikin eftir 1. stk., men sum ikki verða framd eftir straffilóggávuni, verða viðgjørd sum agamál eftir reglunum í §§ 17-21.
Stk. 3. Landsstýrið ásetir nærri reglur um fremjing og avtøku av fyribils fráseting.
§ 17. Tænastumaður, sum tænastufrágreiðing verður gjørd um viðvíkjandi tænastumisbroti ella straffbarum viðurskiftum, hevur rætt til at fáa eina skrivliga frágreiðing um tey veruligu viðurskiftini og fáa høvi til at geva skrivligt ummæli um frágreiðingina. Hann skal samstundis fáa at vita, at hann ikki hevur skyldu til at ummæla frágreiðingina.
Stk. 2. Tá ið rannsóknin í agamáli verður fyrireikað móti tænastumanni fyri tænastumisbrot, verður rannsóknarleiðari settur av rættinum.
Stk. 3. Verður tað í serligum føri hildið neyðugt, kann landsstýrið eftir tilmæli frá rannsóknarleiðaranum og aftan á ummæli er fingið frá felagnum við tingingarrætti uppnevna ein persón at umboða umsitingina.
§ 18. Tænastumaður hevur rætt til at møta við hjálparmanni, og skal hann fáa hetta at vita, tá ið boðað verður til fyrsta forhoyr.
Stk. 2. Sum hjálparmaður kann nýtast ein umboðsmaður fyri yrkisfelag tænastumansins, ein tænastumaður frá avvarðandi stovni ella ein advokatur.
Stk. 3. Rannsóknarleiðarin tekur avgerð um vitnisførslu og um útvegan av øðrum prógvum.
Stk. 4. Ein og hvør starvandi hevur skyldu til at møta til forhoyr og geva frágreiðing. Tann, sum gevur skeiva frágreiðing sum vitni, verður revsaður við bót ella hefti. Um eitt vitni ikki møtir ella ber seg undan at geva frágreiðing, kann rannsóknarleiðarin lata rættin avhoyra tað.
Stk. 5. Tænastumaðurin hevur rætt til at koma við skrivligum frágreiðingum, eisini aftan á at forhoyrini eru liðug.
Stk. 6. Tá ið rannsóknin er liðug, gevur rannsóknarleiðarin eina frágreiðing. Um landsstýrið biður um tað, skal rannsóknarleiðarin eisini koma við tilmæli um avgerð í málinum.
Stk. 7. Tænastumannaforhoyr og rættarfundir, sum hildnir verða undir málsviðgerðini, eru ikki almennir. Tó kann landsstýrið avgera, at málsviðgerðin skal vera almenn, um tænastumaðurin við undirtøku frá avvarðandi yrkisfelag setir fram krav um hetta.
Stk. 8. Almenn frásøgn um tað, sum fram er farið undir forhoyrum og rættarfundum, sum ikki eru almennir, verður revsað við bót.
§ 19. Verður hildið, at málið endar við flyting til annað arbeiðspláss ella í annað starv í ella uttan fyri starvsøkið, starvslækkan ella avseting, skal avvarðandi felag við tingingarrætti fáa frásøgn um, hvussu statt er í málinum, soleiðis at tað kann fáa høvi til at ummæla málið, áðrenn avgerð verður tikin.
Stk. 2. Avvarandi felag við tingingarætti kann krevja at verða gjørt kunnugt við ta avgerð, sum tikin er við tilfarinum frá tænastuforhoyrinum sum grundarlag.
Stk. 3. Kemur tænastumaður undir illgruna fyri nakað straffbart, kann hann krevja málið viðgjørt sum brotsmál. Hetta er ikki til hindurs fyri, at tænastuligt forhoyr kann fara fram móti tænastumanninum, tá ið brotsmálið er avgjørt.
Stk. 4. Er tænastumanni álagt agarevsing uttan tænastuligt forhoyr frammanundan, smbr. § 21, kann hann krevja, at tænastuligt forhoyr fer fram. Tað er bert neyðugt at koma áheitanini á møti, um so er at hann fær viðmæli frá avvarðandi felag við tingingarrætti.
§ 20. Endar rannsóknin uttan at agarevsing verður áløgd, verða útreiðslurnar til hjálparmann endurgoldnar tænastumanninum. Í øðrum førum avger landsstýrið við úrslitunum av málinum og umstøðunum annars í huga, um útreiðslurnar til hjálparmann skulu endurrindast heilt ella fyri ein part.
Stk. 2. Samsýningin eftir 1. stk. verður bert goldin, um tað verður hildið rímuligt, at tænastumaður hevur nýtt útreiðslur til hjálparmann, og samsýningin kann ikki vera hægri, enn hvat ein tilnevndur verji í einum brotsmáli vildi fingið fyri tilsvarandi arbeiði. Eftir áheitan gevur rannsóknarleiðarin ummæli um hetta.
Stk. 3. Hevur tænstumaður undir einum agamáli sjálvur útvegað prógv, fær hann hesar útreiðslur endurgoldnar heilt ella fyri ein part, um hildið verður, at hann hevur havt rímuliga orsøk til at útvega prógvini. Eftir áheitan gevur rannsóknarleiðarin ummæli um hetta.
§ 21. Sum agarevsing fyri tænastumisbrot kann landsstýrið geva ávaring ella átalu, sekt, sum tó ikki má fara upp um 1/2 mánaðarløn, flyting til annað arbeiði ella arbeiðspláss ella til annað starv í ella uttan fyri starvsøkið, starvslækking, herundir lækking við einum ella fleiri lønarstigum innan fyri somu lønarrammu, ella loysn úr starvi. Sekt yvir 1/25 av mánaðarlønini og flyting til annað arbeiði kann bert nýtast, um tænastuligt forhoyr hevur verið frammanundan samsvarandi §§ 17-19, uttan so at treytaleys skrivlig játtan fyriliggur, har tænastumaðurin viðgongur tey veruligu viðurskiftini, hann er ákærdur fyri og játtar seg sekan í tænastumisbroti. Flyting til annað arbeiði ella til annað starv í ella uttan fyri starvsøkið, starvslækking ella loysn úr starvi sum revsing fyri tænastumisbrot, kann, tá málið ikki er avgjørt við dómi, ongantíð fara fram uttan so at tænastuligt forhoyr hevur verið frammanundan. Sektir kunnu verða tiknar av lønini.
§ 22. Tá ið tænastumaður verður lagdur undir órættiligan atburð í tænastugerningi sínum, ella æruskemmandi skuldsetingar verða bornar móti honum, kann verða álagt honum at sleppa sær undan skuldsetingini við dómi. Um umstøðurnar tala fyri, kann landsstýrið gera av, at landskassin veitir tænstumanninum fult ella lutvíst endurgjald fyri møguligar útreiðslur í rættarmálinum.
Kap. 5.
Loysn úr starvi.
§ 23. 2) Landsstýrið ella tann, sum landsstýrið gevur myndugleika til tess, loysir tænastumenn úr starvi. Tó kann bert landsstýrið loysa tænastumenn úr starvi uttan umsókn.
§ 24. Tænastumaður kann krevja at verða loystur úr starvi við 3 mánaða fyrivarningi til mánaða útgang.
§ 25. Tænastumaður kann uttan umsókn verða loystur úr starvi við 3 mánaða fyrivarningi til ein mánaða útgang. Tænastumaður kann verða loystur úr starvi við stytri fyrivarningi, um hann er óskikkaður til starvið vegna brotsgerð, tænastumisbrot ella misgerð.
§ 26. Tænastumaður verður loystur úr starvi, tá mánaðurin er úti, sum hann fyllir 70 ár í, ella røkkur tann aldur, sum í lóggávuni annars er fyrisettur sum aldursmark fyri avvarðandi starv, ella røkkur aldur yvir 60 ár, sum fyrisettur er í avtalu, samb. § 31.
§ 27. Tænastumenn, sum settir eru upp á áramál, kunnu bert loysast úr starvi uttan umsókn, um so er at orsøkin er heilsubrek ella viðurskifti, sum nevnd eru í § 25, 2. pkt., ella § 26. Annars endar starvstíðin, tá ið áramálið er úti.
§ 28. Áðrenn tænastumaður verður loystur úr starvi uttan umsókn, skulu, við undantak av teimum í § 26 nevndu førum, bæði avvarðandi felag við tingingarætti og tænastumaðurin sjálvur fáa høvi til at siga sína áskoðan, um so er at forhoyr ikki hevur verið eftir §§ 17-19.
Stk. 2. Hann, sum uttan umsókn verður loystur úr starvi, hevur rætt til at fáa skrivliga upplýsing um grundirnar.
Stk. 3. Áðrenn tænastumaður verður loystur úr starvinum uttan umsókn, ger landsstýrið av, um hann hevur rætt til eftirløn.
§ 29. Verður tænastumaður loystur úr starvi, av tí at starvið verður tikið av vegna umlegging av fyrisitingini ella broyting av arbeiðslagnum, og tað ikki er gjørligt at ávísa honum annað starv, sum hann eftir §§ 11-12 hevur skyldu at taka av, fær hann sína higartil galdandi løn í 3 ár, tó ikki longur enn til tann fyri starvið galdandi fráfaringaraldur. Í hesum tíðarskeiði kemur hann undir reglurnar í §§ 11-12.
Kap. 6.
Serreglur um royndarsettar.
§ 30. Tænastumaður kann fyrstu 6 mánaðirnar av royndartíðini krevja seg loystan úr starvinum við 14 daga fyrivarningi og í restini av royndartíðini við 1 mánaða fyrivarningi, í báðum førum til mánaðar útgang.
Stk. 2. Fyrstu 6 mánaðarnar av royndartíðini kunnu tílíkir tænastumenn loysast úr starvi uttan umsókn við 14 dagar fyrivarningi til mánaðar útgang.
Stk. 3. Reglurnar í § 29 eru ikki galdandi fyri tænastumenn í royndartíðini.
Kap. 6a
Serreglur um tænastumenn í fólkakirkjuni 4)
§ 30a. Ásetingarnar í § 2, stk. 1, 2. pkt., § 5, stk. 5, § 6, § 7, § 10 og § 11, stk. 1 eru ikki galdandi fyri tænastumenn í fólkakirkjuni.
Stk. 2. Ásetingin í § 5 er ikki galdandi fyri størvini sum biskupur og próstur.
§ 30b. Tænastumaður í fólkakirkjuni hevur skyldu til í staðin fyri ella samstundis, sum hann røkir egið starv, at røkja fyribils tænastu í javnstillaðum ella hægri starvi enn hansara egna.
§ 30c. Tænastumaður í fólkakirkjuni hevur skyldu til at ganga undir tílíkar broytingar í tænastuviðurskiftunum og tænastuøki sínum, sum ikki broyta starvseyðkennið, og sum ikki gera, at starvið ikki longur kann haldast hóskandi fyri hann.
§ 30d. Eftir tilmæli frá biskuppi kann sóknarprestur verða sagdur úr starvi eftir § 29, vegna álvarsama ósemju millum sóknarprest og kirkjulið, ið hevur verið til munandi bága fyri kirkjuliga lívið og trivnaðin á staðnum.
§ 30e. Halda kirkjuráðini, at eingin av umsøkjarunum, ið hava søkt lýst starv sum sóknarprestur, er nóg væl skikkaður til starvið, ella eru ov fáar umsóknir komnar til starvið, kunnu kirkjuráðini heita á biskupin um at lata starvið lýsa leyst av nýggjum.
2. Partur.
Lønar- og aðrar starvstreytir.
Kap. 7.
Tingingar- og fakfelagsmál.
§ 31. 2) Lønar og aðrar starvstreytir hjá tænastumonnum verða fyrisettar við avtalu millum landsstýrið og tey í § 35 nevndu feløg.
Stk. 2. Avtalur eftir 1. stk. kunnu tó ikki gerast um viðurskifti, sum ásett eru við lóg ella við heimild í lóg ella viðvíkja uppgávunum, skipanini ella fólkatørvinum hjá umsitingini.
§ 32. Fæst ikki semja um støddina av samlaðu upphæddini til broyting av lønar- og øðrum starvstreytum, herundir til rætting av lønarstiga, og staðarviðbótum, til broyting í lønaráseting fyri tænastumannastørvini og til broyting av øðrum samsýningum fyri inning av tænastumannastarvi, sambr. § 15, leggur landsstýrið fram serligt lógaruppskot.
Stk. 2. 3) Fæst ikki semja um nýtsluna av tí í 1. stk. nevndu upphædd, leggur landsstýrið fram serligt lógaruppskot.
§ 33. 3) Fæst ikki semja um viðurskifti, sum ikki koma undir § 32, tekur landsstýrið avgerð í málinum.
§ 34. 2) Reglur um starvstreytir, sum avtala ikki kann gerast um, og broyting av tílíkum reglum, verða fyrisettar aftan á at tingast hevur verið við tey í § 35 nevndu feløg.
Stk. 2. Tey í § 35 nevndu feløg kunnu tingast við landsstýrið um ein og hvønn fakligan spurning, sum viðvíkur tænastumonnum.
§ 35. 2) 3) Tænastumenn landsins hava rætt at tingast við feløg teirra, um feløgini lúka fylgjandi treytir:
a) Feløgini skulu verða góðkend av landsstýrinum.
b) Allir tænastumenn, sum koma undir hesa lóg, skulu kunna gerast limir í feløgunum, eisini eftirløntir tænastumenn.
Kap. 8.
Lønarráðið.3)
§ 36. 3) (avtikin).
§ 37. 3) (avtikin).
Kap. 9.
Gerðardómur og skjóting av málum fyri rættin.
§ 38. Landsstýrið og tænastumannafelagið kunnu leggja spurningar um brot ella tulking av gjørdum avtalum ella reglum, sum eftir §§ 32-33 koma í staðin fyri avtalur, fyri ein gerðarrætt til avgerðar.
Stk. 2. 2) Í gerðarrættinum eru 3 limir. Sorinskrivarin setir 1, landsstýrið 1 og avvarðandi yrkisfelag 1 lim.
§ 39. 2) Spurningar, sum eftir § 38 kunnu leggjast fyri og avgerast av gerðarrættinum, kunnu ikki leggjast fyri rættin. Tó hevur tænastumaður rætt, tá avvarðandi yrkisfelag hevur noktað at leggja málið fyri gerðarrættin.
Stk. 2. Kann eitt mál leggjast fyri rættin, skal hetta verða gjørt innan 6 mánaðir aftaná, at saksøkjarin hevur fingið boð um, at málið er endaliga avgjørt av fyrisitingini ella málið er avvíst av felagnum ella gerðarrættinum.
3. Partur.
Ymsar reglur.
Kap. 10.
Persónligar viðbøtur.
§ 40. Um tænastumaður eftir reglunum í § 11 ella av aðrari orsøk, sum hann ikki er sekur í, verður fluttur í annað starv, sum er skipað í lægri lønarrammu, enn starv hansara frammanundan, fær hann eina persónliga viðbót til útjavning av muninum.
Stk. 2. Viðbøtur eftir 1. stk. detta burtur heilt ella lutvíst, um ein fær lønarframgongd við at koma í hægri lønarrammu ella á hægri lønarstig.
Kap. 11.
Lønarforskot og lønarskuldbinding.
§ 41. Tænastumaður kann í heilt serligum førum, tá ið á stendur, fáa lønarforskot uttan trygd. Landsstýrið ásetir reglur um hetta.
§ 42. Tænastumanni er eftir reglum, sum landsstýrið setir, loyvt at geva skuldbinding av løn síni til lánistovnar, sum landsstýrið góðkennir.
Stk. 2. Tá ið tey í 1. stk. nevndu dømir eru frá, kann tænastumaður ikki avhenda, pantseta ella á annan hátt ráða yvir løn, sum ikki er útgoldin.
Kap. 12.
Tænastufrí v.m.
§ 43. Landsstýrið kann geva tænastumanni tænastufrí uttan løn í eitt ávíst tíðarskeið, tó í minsta lagi ein mánaða. Tíðin verður frádrigin í útrokningini av lønaraldrinum.
Stk. 2. Eftir nærri av landsstýrinum fyrisettum reglum kann tænastumaður fáa aðra tænastufrí uttan fyri vanligu frítíðina.
Stk. 3. Um tað samtykkir við tænastuna, kann landsstýrið koma umsókn frá tænastumanni á møti um stytta arbeiðstíð í avmarkaða tíð, ella til annað verður fyrisett móti tilsvarandi lønarhækking.
Stk. 4. 3) Landsstýrið kann fyriseta reglur, um løn ella lønaraldur skal missast heilt ella lutvíst undir tænastufrí eftir 2. stk. ella undir styttari arbeiðstíð.
4. Partur.
Fremjingar- og fyribilsreglur.
Kap. 12.
§ 44. Henda lóg kemur í gildi 1. juli 1971.
Stk. 2. Reglurnar í §§ 12-13 og § 29 eru bert galdandi fyri tænastumenn, sum eru settir ella útnevndir í annað starv, aftan á at lógin kemur í gildi. Aðrir tænastumenn koma undir higartil galdandi reglur.
Stk. 3. Tænastumenn, sum farnir eru frá við eftirløn áðrenn henda lóg kemur í gildi, fáa eftirløn eftir higartil galdandi reglum.
Stk. 4. Samstundis fer úr gildi løgtingslóg nr. 31. frá 18. mai 1961 við seinni broytingum um tænastumenn landsins og løgtingslóg nr. 1 frá 25. februar 1953 við seinni broytingum um eftirløn og eftirsitiløn tænastumanna landsins v. fl.
Stk. 5. Tær eftir higartil galdandi lóg givnu kunngerðir galda framvegis, til annað verður fyrisett.
1) Sambært § 3 í stýrisskipanarlógini frá 1948 vóru løgtingslógir orðaðar á føroyskum og donskum máli. Henda grein er ikki endurtikin í galdandi stýrisskipanarlóg frá 1994.
Eftir at nýggja stýrisskipanarlógin kom í gildi á ólavsøku 1995, hevur vanlig mannagongd verið, at danski teksturin er tikin úr gildi við fyrstkomandi broyting í lógini, tó er tvítekstur varðveittur í summum førum.
Fíggjarmálaráðið, sum varðar av lógini um tænastumenn landsins, hevur í hesum føri valt ikki at taka danska tekstin úr gildi. Broytingar í lógini um tænastumenn landsins eftir 1995 eru bara gjørdar á føroyskum, og gjørt verður vart við, at munur er á danska og føroyska tekstinum.
2) Broytt við løgtingslóg nr. 65 frá 9. juni 1988.
3) Broytt við løgtingslóg nr. 73 frá 13. juni 1995, har § 2 er soljóðandi: ”Henda lóg fær gildi ólavsøkudag 1995”
4) Broytt við løgtingslóg nr. 28 frá 19. mai 2008.


c: text/html

text:
Orð og lag: Eyðun Jacobsen
1. Tú skapti meg, Gud,
til eitt málrættað lív
at gera tín vilja og heilt vera tín.
í mótgongd og viðgongd eg gevi mítt lív,
tí eg veit, tú hevur tað besta til mín.
Niðurlag: Eitt málrættað lív vil eg liva við tær,
at síggja og hoyra tín vilja við mær.
Eitt málrættað lív vil eg liva við tær;
tá veit eg, tú altíð vilt vera mær nær.
2. Gud, lær meg enn betur at kenna tín veg,
ígjøgnum tað orð, sum tú gavst okkum her.
Lat lív mítt hvønn dag einans peika á teg.
Eitt málrættað lív, ja, tað ynski mítt er.
3. At læra at kenna teg betur hvønn dag,
av hjarta og huga eg tæna tær skal,
at liva tær nærri, so eg verði tað,
tú skapti meg til, og ei annað enn tað.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Munnligur fyrispurningur til Jørgen Niclasen, landsstýrismann viðvíkjandi at steðga partabrævaoptiónum sum løn í føroyskum bankum
1. Hvat fer landsstýrismaðurin at gera fyri við lóg at forða fyri, at partabrævaoptiónir kunnu gerast partar av løn í føroyskum bankum?
2. Nær fer landsstýrismaðurin at taka ítøkilig stig?
Viðmerkingar
Í undanfarna mánaði svaraði landsstýrismaðurin munnligum fyrispurningi um partabræva¬optiónum sum løn til leiðslur í føroyskum bankum. Landsstýrismaðurin segði, at hann ikki tók undir við hesum, men vildi ikki siga, um hann fór at taka ítøkilig stig, fyri at steðga hesum máta at løna stjórum í føroyskum bankum.
Sum kunnugt er ein av stóru bankunum í Føroyum farin undir at nýta partabrævaoptiónir sum part av løn hjá ovastu leiðsluni. Hetta vóru óvæntað tíðindi. Tí júst hesin mátin at løna banka¬stjórum áðrenn fíggjarkreppuna í 2008 varð av fleiri mettur at vera ein av fleiri orsøkum til, at fíggjarkreppan gjørdist so ógvislig.
Hetta tí partabrævaoptiónir til bankaleiðslur verða mettar at økja sannlíkindini fyri, at bankar átaka sær størri váða, og økja sannlíkindini fyri, at stýringin verður meira stuttskygd og rættað móti at økja virðið á partabrøvunum til ávíst tíðspunkt (tá partabrævaoptiónirnar kunnu innloysast), heldur enn at virka og hugsa langskygt.
Bankastjórar eru hartil frammanundan sera vælløntir við fastari løn. Hetta ger tað enn meira óneyðugt, at farið nú verður undir eisini at løna við partabrævaoptiónum.
Tað er týðandi, at vit læra av fortíðini, og taka stig, ið fyribyrja, at søgan endurtekur seg, tá umræður fíggjarkreppur.
Fyri at fáa staðfest, um landsstýrismaðurin ætlar at gera nakað ítøkiligt við málið, ella bara fer at lata standa til, verða hesir spurningar settir.
Á Løgtingi, 5. november 2014
Kristina Háfoss
Munnligur fyrispurningur til Jørgen Niclasen, landsstýrismann viðvíkjandi samráðingum við kommunurnar um fígging av eldraøkinum
1. Hvør er støðan viðvíkjandi samráðingunum við kommunurnar um fígging av eldraøkinum?
2. Er tað rætt, at enn eru nógv markamót, tá umræður tænastur, ið kommunurnar skulu yvirtaka, ið ikki eru nágreinað? Um so er, hvussu skal játtan latast, um greitt ikki er, hvørjar uppgávurnar verða?
3. Er minkingin í kommunu- og landsskattainntøkum, av at lógartvungna 15% pensjóns¬gjaldið komandi árini verður tikið av lønarinntøkuni hjá nógvum føroyingum, og kommunu- og landsskatturin tí minkar samsvarandi, við í samlaðu útrokningini av fíggjarligu avleiðingunum av fíggingarleistinum hjá Fíggjarmálaráðnum?
4. Eru tær framtíðarpensjónsskattainntøkur, ið landið tók frá kommunum 1. januar 2012 (oman fyri 100 mió. kr. árliga), taldar við sum nýggj fígging av eldraøkinum til kommunurnar í fíggingarleistinum hjá Fíggjarmálaráðnum?
Viðmerkingar
Hóast 1. januar nærkast skjótt, og samgongan ætlar at leggja alt eldraøkið út til kommunurnar 1. januar, so er enn ikki greitt, hvør fígging flytur við frá landi til kommunur í hesum sam¬bandi.
Fíggjarmálaráðið hevur lagt fíggingarleist fyri kommunurnar, men enn eru sera stórar óvissur í hesum sambandi. Millum hesar eru, at sum skilst eru partarnir enn ikki lidnir at nágreina markamót, tá umræður tænasturnar, og harvið er enn ikki greitt, júst hvørjar tænastur kommunurnar skulu yvirtaka.
Eisini er landsstýrismaðurin fleiri ferðir spurdur um, hvørt minkingin í kommunu- og lands¬skatti, av at landið hevur álagt 15% lógartvungið pensjónsinngjald komandi árini, er við í útrokningini og fíggingarleistinum hjá Fíggjarmálaráðnum. Enn er einki svar komið. Hetta er viðkomandi, tí umleið 4500 føroyingar hava onga pensjónsuppsparing í dag. Hesir koma at missa 15% av løn síni komandi árini, ið skal rindast til pensjón. Hetta merkir aftur, at kommunu- og landsskatturin fer at minka, tí hesi 15% av lønini verða minni at skatta hjá hesum borgarum. Hartil koma eisini fleiri túsund borgarar, ið ikki hava 15% pensjónsgjald í dag, og tí mugu taka eina lógartvungna hækking í pensjónsgjaldinum av lønini hjá sær. Eisini hetta ávirkar framtíðar kommunu- og landsskattainntøkurnar.
Hartil er jú staðfest, at tá samgongan 1. januar 2012 valdi at taka 100% av framtíðar pensjónsskatti til landið, mistu kommunurnar oman fyri 100 mió. kr. árliga í framtíðar pensjónsskattainntøkum. Áðrenn broytingina áttu kommunurnar 40-50% av øllum pensjónsskattainntøkum. Eftir broytingina valdi landið at taka 100% av forskattaðu pensjónunum. Inntøkurnar av hesum eru um 250 mió. kr. til landið nú. Av hesum áttu kommunurnar 100-125 mió. kr. árliga í framtíðini, um samgongan ikki broytti lógina. Landsstýrið tók hesar inntøkur frá kommununum 1. januar 2012 og letur nú sum um, at hetta er “nýggj fígging” til kommunurnar at reka eldraøkið fyri. Hetta er ómetaliga misvísandi.
Fyri at fáa lýst málið, verða hesir spurningar settir landsstýrismanninum í fíggjarmálum.
Á Løgtingi, 5. november 2014
Kristina Háfoss


text:
Um felagið
Autismufelagið er áhugafelagið hjá teimum, sum hava autismu, ella á einhvønn hátt vara av fólki, ið bera brekið autismu.
Alt nevndararbeiði og arbeiði í felagnum annars er sjálvboðið, – uttan samsýning. Hetta eru vanliga foreldur at børnum við autismu, ið frammanundan hava ein strævnan og krevjandi gerandisdag.
Autismufelagið er eitt av feløgunum í MBF . Felagið er eisini limur í danska felagnum, .
Endamál
- At upplýsa um autismu og teir trupulleikar, ið brekið viðførir.
- At umboða fólk við autismu mótvegis samfelagnum og stovnum.
- At virka fyri at sett verða á stovn neyðug tilboð og stovnar, so tilvera teirra gerst trygg.
- At fylgja við gransking og viðgerð.
- At skapa samband millum avvarðandi at fólki við autismu.
Limatal
Tað eru á leið 150 limir í felagnum í løtuni. Hesi eru foreldur, onnur avvarðandi, fakfólk, stovnar, feløg og skúlar.
Tiltøk
Felagið skipar vanliga fyri hesum tiltøkum:
- Felags morgunmatur
Umleið 4 ferðir um árið hittast vit til ein morgunmat og tosa saman um okkara felags áhugamál. Vanliga eru vit 20-30 fólk, mest foreldur og onnur avvarðandi at fólki, ið bera brekið autisma.
Allir limir eru vælkomnir.
- Útferð
Skipað verður fyri eini árligari útferð fyri alla familjuna.
- Grilldagur
Eina ferð um árið hava vit ein grilldag, har øll familjan er vælkomin.
- Jólahald
Árliga jólahaldið er eisini fyri alla familjuna.
- Annað
Umframt hetta, brúka fleiri limir nógva tíð at tosa við og ráðgeva fólki, ið nýliga hava fingið staðfest, at barn teirra ber brekið autismu. Eisini luttaka vit á fundum og ráðstevnum uttanlands, í ávísan mun.


text:
Vísindafólk ávara móti 5G tøknini
Kanningar vísa, at millimetur-bylgjur (5G), sum amerikanska verjumálaráði brúkar at temja mannamúgvur við, hava neiliga ávirkan á húðina og eyguni hjá fólki. Ísraelsk kanningarúrslit frá altjóða ráðstevnu vísa, at elektromagnetisku frekvensirnir, sum verða brúktir í nýggjasta fartelefon netverkinum, nevnt 5G, eisini verða brúktir til temjing av mannamúgvum. Núverandi kanningar staðfesta, at hesar bylgjur samskifta beinleiðis við húðina á fólki, og serstakliga við sveittkertlarnar. Dr. Ben-Ishai frá Alisfrøðideildini á Hebrew University í Ísrael, lýsti fyri kortum, hvussu...Les Meira
4G/LTE mobilnetið: Størsta alheimsfarsóttin nakrantíð?
4G netið hevur álvarslig hjáárin á heilsuna hjá fólki Martin Möhrke, undangongumaður í vanligari og alternativari náttúruvísind, sigur, at eitt alsamt vaksandi tal av fólki nú dregist við óforklárligar sjúkur, sum standast av mikrobylgjugeisling frá m.a. 4G/LTE netinum. Í 2002 var eitt út av 30 fólkum strongt av mikrobylgjugeisling – og í 2012 var talið eitt av trimum fólkum. Hetta sæst við blóðmátingum ella spýttmátingum. Blóðmátingarnar vísa, at mikrobylgjugeislingin hevur ógvusliga ávirkan á hjánýruni og á kortisoninnihaldið í blóðinum. MRI/PET og infrareyðar skanningar vísa broytingar av...Les Meira
Føroyingar og europearar raktir av ókendari sjúku
312 milliónir europearar raktir av ókendari sjúku Talan er um ókendu sjúkuna elektro-ovurviðkvæmi, har rakti persónurin fær ávís sjúkueyðkenni av at uppihalda sær í øki við tráðleysum internetið (Wi-Fi) ella av at tosa í fartelefon. Sjúkueyðkennini eru m.a. høvuðpína, óregluligur hjartasláttur og húðútslett. Tølini eru grundað á spurnarkanningar úr fleiri europeiskum londum. 3% hava álvarslig sjúkueyðkenni og mugu taka serlig atlit í gerandisdegnum, fyri at sleppa undan at verða sjúk. Hini, sum hava mild sjúkueykenni, telja upp í 35 % av fólkatalinum. Sjúkueyðkennini her eru t.d. pína í...Les Meira
Internet úr rúmdini – ein umhvørvislig marra
Altjóða samgonga ávarar um tráðleyst internet úr rúmdini Nýstovnaði felagsskapurin »Altjóða Samgongan ímóti Geisling úr Rúmdini« (Global Union Against Radiation Deployment from Space (GUARDS)) ávarar í yvirlýsing um ætlanirnar hjá fimm fyritøkum: Facebook, Google, SpaceX, OneWeb og Outernet at senda út túsundvís av smáum fylgisveinum til tráðleyst internet í ringrás um jørðina. Hesi feløg síggja ein stóran marknað í økjum í t.d. triðja heiminum, har ongin atgongd er til internetið í dag. Verða ætlaninar veruleiki, sum ætlað um 3-4 ár, fer hetta at verða ein vistfrøðilig og...Les Meira
Fyrrverandi stjóri í Nokia: »Fartelefonir oyðiløgdu mína heilsu«!
Fyrrverandi tøkniovastin í Nokia, Matti Niemelä, sum var við at menna heimsins fyrstu fartelefonir, gjørdist sjálvur álvarsliga sjúkur av mikrobylgjustráling frá fartelefonum. Harafturat varð staðfest, at hann hevði fingið Multiple Sclerosis (MS) — og nakrar kanningar vísa eisini, at mikrobylgjustráling kann økja vandan fyri MS. ——— Skrivað: Anne Nikka ⎪ Foto: Jukka Vuokola / Aamulehti Upprunalig grein í finska blaðnum Satakunnan Kansa ⎪ Umsett úr enskum: J. Guttesen ——— Fyri Matti Niemelä, nú búsitandi í Tampere, 44 ár, var lívið sum í filmunum, tá hann sum ungur maður varð biðin at arbeiða...Les Meira
Sverri Steinhólm, sjúkrahúsprestur: »Eg fái ilt í høvdið, tá eg tosi í fartelefon!«
– Eg fái ilt í høvdið um eg haldi fartelefonina inn at høvdinum, sigur Sverri Steinhólm í videosamrøðu við Erbylgjufelagið. Hann hevur brúkt fartelefonina nógv seinastu 18 árini í sínum starvi sum sjúkrahúsprestur á Landssjúkrahúsinum. – Í dag brúki eg altíð ein tráð ímillum meg og fartelefonina, greiðir Sverri Steinhólm frá í samrøðuni. Tað eru ongi tøl fyri hvussu nógvir føroyingar eru ovurviðkvæmir yvirfyri elektromagnetiskum bylgjum, herundir strálingini frá fartelefonum og tráðleysum internetið, men svensk tøl siga, at minst 3,2% ella 300.000 svenskarar eru...Les Meira


text:
Milliardakaðal leggjast millum Noreg og Bretland
Fyrstu longdirnar av einum norsk-bretskum
streymkaðali verða nú strektir millum Blyth nærindis Newcastle í Bretlandi og
Kvilldal í Rogalandi í Noregi.
Hetta verður ein av heimsins longstu undirsjóvar streymkaðalum – einar 720 kilometrar langur.
- Vit byrjaðu arbeiðið tíðliga mánamorgunin í farnu viku, og alt gekk sum ætlað, sigur ætlanarstjórin í Statnett, Thor Anders Nummedal, við norska E24.
Italska kaðalskipið, Gulio Verne, skal nú leggja 60 kilometrar út í Norðsjógvin, áðrenn tað kemur aftur at leggja tveir kaðalar, sum samanlagt verður streymsambandið við Noreg.
- Hvør last er 7.000 tons, og tað eru 130 kilometrar av kaðali, sigur Thor Anders Nummedal.
Kaðalarnir til Bretlands og Týsklands hava eina samlaða megi uppá 2.800 megawatt, tað er tað sama sum eitt stórt kol- ella kjarnorkuverk. Frammanundan hevur Noreg kaðalar uppá íalt 2.300 megawatt til Danmarkar og Hollands.
Kaðalarnir til Týsklands og Bretlands verða mettir at kosta millum 1,5 og 2 milliardir evrur.
Kelda: E24


text:
Gospel Cruise 22. - 24. juni (ÚTSELT)
Komið umborð og njótið framúr gospeltónleik við nøkrum av okkara bestu tónleikarum.
Hugni og tónleikur verður frá morgni til myrkurs, og tá tit vilja hvíla oyruni, kunnu tit leita tykkum inn í eina av okkara matstovum, tí allar máltíðir eru íroknaðar.
Vit kunnu fyribils avdúkað hesi nøvnini:
- Svein í Prestgarði
- Kvartettin í Betesda
- Petur Hans Hansen við bólki
- Magni Christiansen
- Blátt Gras
- Eyðun Jacobsen
- Kórið Effata
- Zamar
Umborð verða konsertir, dinner music (klaver í Norröna Buffét og Simmer Dim), akkustiskar framførðslur uttanfyri Tax Free handilin og aðrastaðni umborð, og konsertir og sangløtur í Naust.
Sí skránna niðanfyri.


text:
Jutta Bauer er týskur myndprýðari og rithøvundur, fødd í 1955 í Hamburg.
Hon hevur lisið list á universitetinum í Hamburg frá 1975-1981 og gav fyrstu myndabók sína út í 1981. Hon hevur eisini starvast á forløgum og tíðarritum og fór undir at arbeiða við teknifilmum í 1991.
Hon er væl kend sum myndprýðari í øllum Evropa og hevur myndprýtt einar 40 bøkur og hevur vunnið prísir fyri arbeiði sítt.
Hon býr og arbeiðir sum listafólk í Hamburg.
Útgávur:
2009 Selma
2012 Í skóginum ein smátta lá
Heiður:
2009 Sonderpreis des Deutschen Jugendliteraturpreises fyri samlaða bókaverkið
2010 Hans Christian Andersen prísurin fyri myndprýðingar


text:
Á aliráðstevnuni, sum verður 24. februar 2012 verður hagreiðing og góðska á alifiski eisini á skránni.
Tríggir av fyrilestrunum á aliráðstevnuni verða um handfaring og hagreiðing av alifiski, fyri at trygga bestu góðskuna á lidnu vøruni.
Åse Espmark granskari frá norska granskingarstovninum Nofima kemur at halda fyrilestur um, hvussu handfaringin av alifiski skal fara fram, tá fiskur verður pumpaður og handfarin annars, uttan at laksurin verður strongdur og tað gongur út yvir heilsuna og góðskuna.
Turid Mørkøre granskari frá Nofima kemur at greiða frá, hvussu laksur skal handfarast uttan, at tað gongur út yvir fastleikan á laksinum.
Lena Leivsdóttir, sum starvast hjá Hordafor, kemur at halda fyrilestur um hagreiðing og nýtslu av restrávøru frá alifiski.


text:
Orð: Johann A. Scheffler
Lag: Johann B. König
Týtt: Victor Danielsen
1. Teg vil eg elska, tú mín styrki!
Tú gevur frið, og tú gert ljóst;
tær tæna skal mítt lív, mítt yrki,
hvør trá, ið fyllir hetta bróst;
teg vil eg elska, Harri mín,
sum kallaði meg tín!
2. Teg vil eg elska; lív tú vart mær
og førdi meg á lívsins leið;
teg vil eg elska, ljós tú bart mær,
sum allar ævir sløknar ei;
teg vil eg elska, tí títt blóð
meg frelsti, keldan góð.
3. So leingi eg teg ikki kendi;
tó var eg altíð kærur tær;
tú Anda tín í bróst mítt sendi,
tá sá eg, havnin var mær nær;
tí lívd og friður er at fá
við tær at vera hjá.
4. Ja, barnið kom av villum vegi,
kom heim, ein sál, so tyngd og móð,
sum her á lívsins summardegi
var drigin burt, men kendi tó,
at bert hjá tær, tú fasta borg,
kann stillast hjartans sorg.
5. Teg vil eg elska og tilbiðja,
mín Frelsara, mín vin, mín Gud!
Hvat tínir fíggindar enn siga,
og hvat mær falla skal í lut –
teg vil eg elska, Harri mín,
sum kallaði meg tín!


text:
Árni Gregersen, ting.fo 10.01.2017 (19:57)
Tingarbeiðið byrjar aftur týsdagin
Páll á Reynatúgvu, løgtingsformaður, fer at kalla tingið saman til fyrsta tingfundin í ár týsdagin í næstu viku.
Tingið er vanliga ikki saman fyrstu dagarnar í januar og soleiðis heldur ikki í ár.
-Eg haldi, tað er tí tey hava hildið, at tingfólk hava gott av at vera burtur frá hvørjum øðrum eina tíð, sigur tingformaðurin.
Men nú byrjar tingarbeiðiåð aftur. Fleiri nevndir hava longu ásett fundardagar, millum annað fíggjarnevndin, sum kemur saman hósdagin.
Mett verður, at nógv verður at gera í hesi tingsetuni. Samgongan hevur boðað frá, at uppskot um nýskipan av fiskivinnuni verður lagt fram áðrenn seinasta framløgudag og tað sama er ætlanin við uppskotinum til eina stjórnarskipan.
Aðalorðaskifti skal vera um heilsuverkið og kanska verður eisini eitt uppskot um nýggja pensjónsskipan lagt fram.
Tingið arbeiðir næstu viku, men so verður steðgur í tingarbeiðnum, tí tingfólk skulu luttaka í norðurlendskum fundum og fundum í sambandi við Útnorðurráðið.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Seks ymiskar verkstovur verða á Ungum í Føroyum 2018.
Vit kunnu longu nú boða frá hesum:
Tónleikaverkstova við Hera Joensen, tónleikari (Týr)
Bókmentaverkstova við Eiríki Örn Norðdahl, rithøvundur, yrkjari
Dansiverkstova við Katyu Nielsen, dansara
Myndlistaverkstova við Sámali Blak, listamanni og scenografi
Ljósverkstova við Súna Joensen, ljóssniðgeva
Sjónleikaverkstova við Arn-Henrik Blomqvist, sjónleikara og leikstjóra
Listarligur samskipari av felaggsýningini verður Kristina Sørensen Ougaard, sjónleikari og dansari


text:
Skiathos
Skiathos (grikskt: Ekιάθoς) er ein griksk oyggj í Egearahavinum, sum er ein av oyggjunum í oyggjabólkinum, sum nevnist Sporadurnar.
Skiathos er 64 km², í 2010 var fólkatalið á oynni 5.788. Høvuðsbýurin eitur Skiathos eins og oyggin.
Oyggin hevur ein flogvøll, sum eitur Alexandros Papadiamantis Airport, flogvøllurin eitur eftir rithøvundanum Alexandros Papadiamantis (1851–1911), sum var frá oynni.
Ferðafólk sum ynskja at sigla til oynna, taka eina ferju frá Volos ella Thessaloniki á meginlandinum ella frá oynni Skopelos.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Av øllum teim góðu myndunum í heimildarfilminum Anitu, er hetta so nógv hin besta. Ein indonesiskur sjómaður gloppar dyrnar og letur aftur. Vinaliga smílandi hevur hann júst skoðað inn í ein part av eini lítið unnuligari føroyskari fiskivinnusøgu.
Í høvuðsheitum eru tað teir báðir Jan Lamhauge, reportari, sum her sæst á staðnum við garnabátin Anitu, og Jógvan Eli Dam, myndamaður, ið hava gjørt sendingina um bátin, sum 11. februar misti ein mann, ið var slektaður úr Indonesia. Og so Brynhild Thomsen, sum er upplesari. Eftir lutfalsliga stuttari tíð er henda gjøgnumarbeidda samtíðarsøga brúkt sum modell at vísa, hvussu ein partur av føroyskari fiskivinnu starvar og virkar, og hvussu fremmanda láglønarstættin altíð er tøk at seta á dekkið. Sjálvt Fiskimannafelagið er fyri fyrstu ferð í nýggjari tíð blivið bæði relevant og trúverdugt. Veikastu punkt í sendingin eru menn, ið smíla fjákut, tí fjáltur er á teimum, tveir politikarar og ein búskaparfrøðingur. Við andlitskeipum máa teir báðir fyrru, landstýrismaðurin í fiskivinnumálum og formaðurin í vinnunevndini, alt trúvirði burtur. Eg trúgvi ikki mínum eygum, at teir duga so illa at leggja røttu andlitsbrøgdini til spurningarnar frá Jan Lamhauge. At búskaparfrøðingurin heldur ikki er frægari, er ein onnur og meira fyrigevilig søga, so leingi hann ikki er mitt í maktapparatinum. Umframt greiðu undangranskingina, skipanina og pallsetingina hjá Jan Lamhauge, vil eg rósa, ja hálova myndamanninum, ið sambært avrikslistanum er ein og sami maður á degi og nátt, í landi og á dekki - Jógvan Eli Dam. Eg minnist ikki nakra sending í søgu Sjónvarpsins, har ein og sami myndamaður hevur verið so nógv úti um seg og hepnast at fáa so nógvar góðar og tó ymiskligar myndir í kassan, annan vegin journalistiskt nágreint frágreiðandi, og hin vegin av listaligum stemningsmettaðum slag, sum fangar huglagið og løtuna innan givna karmin. Til dømis tá henda hondin fer at sjonglera nervøst við einum kaffikrússi:
Og myndatólið fer upp eftir arminum og vit uppdaga at tað er landstýrismaðurin í fiskivinnumálum, illa heitin. Kanska bestu filmisku frásøgusnildi í føroyskum heimildarfilmi. Ella tá vit síggja løgtingssalin úr einum heilt nýggjum og vælinnrammaðum vinkli úr erva sum her:
Og á kajuni stendur ein Mercedes og bíðar, meðan trossarnir hanga og darla, meðan aðrir og betri hagreiddir endar halda skipnum at landi:
Livandi sosial-indigneraða myndafiltrið er sett til, og virkar til fulnar hjá Jógvan Eli, eisini tá vit bráddliga raka við ein smábat, sum við telefonnummari er lýstur til sølu, og turrisliga sigur tað, sum eingin reiðari fæst at siga: eg eri til sølu. Ein staffasjumynd, sum eftir einum sekundi sigur tað, ið sigast skal í hesum maritima umhvørvi: bátur til sølu - við ómælandi manning, innilæst í stálsettum ongamannalandi.
Og mín sann, um ikki einsamalli myndamaðurin eisini hevur verið til sjós at fáa autentiskar myndir, og so eina sjáldsama hepna mynd av sjálvum reiðaranum á brúnni á Anitu.
Og so eru landslagsmyndir av klettum í brimi og fjallafossum, ið fletta uppum við jet stream orku, at lýsa árstíðina í hesum landi, har ein maður hinumegin av klótuni sjólætst. Hetta er heimildarfilmur til fremmandar marknaðir, einki at ivast í tí. Og at enda havi eg hug at nevna kvøld- og náttarmyndirnar í regni. Tað er sum í einum væl tilrættisløgdum Hollywood noir filmi við scripatara og continiuity, at náttarmyndinar koma í einum greiðum streymi, sum bara riggar. Sum til dømis henda:


text:
Í mest undirhaldandi steypafinaluni í nógv ár gjřrdist Víkingur at enda steypavinnari í brotssparkskapping, har leikararnir at enda ikki vildu skjóta fyri síni felřg.
Dysturin endađi 3-3, har EB/Streymur allatíđina var á odda, men har Víkingur kom upp á javnt hvřrja ferđ.
EB/Streymur koyrdi upp á sín serkenda máta, har teir eru nógv effektivari enn onnur liđ í Fřroyum og skulu hava nógv fćrri mřguleikar til hvřrt mál enn onnur liđ.
Víkingur hevđi til tíđir greiđa yvirvág í spćlinum, men í fyrra hálvleiki hřvdu teir stórar trupulleikar viđ at skapa nóg stórar mřguleikar.Í brotsspakskappingini endađi tađ viđ 4-4 javnleiki eftir tey fyrstu 5 skotini.
Eftir tađ sást langan veg, at leikararnir á báđum liđum bóru seg undan at taka, og tađ setti venjararnar í eina trupla střđu, nú eingin vildi taka ábyrgd. Bárđur Hansen, EB/Streymur, bleiv valdur, og hann brendi.
Síđani lá alt á málmanninum Rene Tórgarđ. Men hann tók tađ mest sum eitt málspark og skeyt langt víđ síđuna av málinum. Erling Jacobsen, Víkingur, skorađi og so skuldi ein EB/Streyms leikari skjóta avgerandi sparkiđ.
Allir bóru seg undan, og serliga Arnbjřrn Hansen vísti greitt, at hann vildi ikki taka. Men tađ bleiv Arnbjřrn, sum tungur gekk fram móti plettinum. Tađ luktađi langan veg, at hann ikki fór at fáa mál, og so var eisini. Geza Turi bjargađi og bleiv stóra hetjan hjá Víkingum.
Ein sera undirhaldandi dystur, har tađ ikki var óuppiboriđ, at Víkingur at enda vann. Í teimum 120 minuttunum vóru tađ teir, sum lřgdu meira fyri í álopspartinum og sendu fleiri leikarar í álop.
Versjón: Jákup Ósá, Norđlýsiđ
Mynd: Álvur Haraldsen, Sosialurin


text:
Orð: Mikkjal á Ryggi
Lag 1: Knút Olsen
Lag 2: August Winding
1. Teir vísu menn av eysturleið
til sálarbót at vinna,
tá stjørnan sást, teir dvøldu ei
nýføddan kong at finna.
Teir ofra roykilsi og gull.
Tá fingu hjørtu longsilsfull
tann frið, sum ei kann svinna.
2. Milliónir enn um heimsins lond
í neyð og ræðslu stríða,
ei hoyrdu um Guðs mildu hond,
ei kenna Krist hin blíða,
sum býður øllum til sítt borð,
sum mælti hini miklu orð:
«Far út um heimin víða!»
3. «Til hvørja tjóð at boða frið
eg tykkum út vil senda
og sjálvur fylgja tykkum við
hvønn dag til heimsins enda!»
Tað lyfti er so dýrt og stórt.
Hví er tá enn so lítið gjørt
tey heidnu at umvenda!
4. Gav Guð mær ei tað høga kall
hans boð um lond at bera,
tað lítla, sum í lut mær fall,
eg eigi væl at gera,
við bøn og verki styðja tey,
sum gjøgnum stríð og svára neyð
Guðs vitni vilja vera.


text:
Hann hevur vunnið teir 1500 fýra HM á rað, men ivast nú í um tað loysir seg at royna fimtu ferð. Varð jú einans nummar 3 í 400 frí, og endaði sum nummar 7 í 800 frí. Samstundis hava aðrir stórir 1500 metra svimjarar sum t.d. Larsen Jensen bara hvílt seg, heldur enn at rokast á stytru teinunum.
Orsøkin er náttúrlig nokk. Hann varð opereraður í akslunum tíðliga í 2006, skifti venjara rímiliga stutt áðrenn HM, og helt sjálvur at tað ávirkaði hansara fyrireiking til HM.
Tað er heldur ikki tí at hinir eru farnir frá honum, tí allir vóru langt frá hansara meti í 800 frí (Mellouli vann við 7:46.95, Hackett hevur metið við 7:38.65), og heldur ikki í nærheitini av teimum 400 frí hjá Iani Thorpe (Park vann við 3:44.30, Ian Thorpe hevur metið við 3:40.08).
Men altso, hesu ferð er hann ikki væl fyri, og spurningurin er tí um tað loysir seg at yvirhøvur royna á teimum 1500. Hann ætlar sær tó eftir øllum at døma at svimja innleiðandi, áðrenn hann avger nakað.


text:
Uppskot um broyting í løgtingslóg um innflutning og sølu av rúsdrekka
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um innflutning og sølu av rúsdrekka
§ 1. Í løgtingslóg nr. 20 frá 10. mars 1992 um
innflutning og sølu av rúsdrekka, sum seinast
broytt við løgtingslóg nr. 75 frá 25. mai 2009,
verða gjørdar hesar broytingar:
1) Í § 3, stk. 1 verður orðið ”rúsdrekka”
broytt til ”rúsdrekka við meira enn 60
rúmprosentum av alkoholi”.
2) § 3, stk. 2 verður orðað soleiðis:
”Stk. 2. Framleiðsla av rúsdrekka kann
einans fara fram á góðkendum
framleiðsluvirkjum. Landsstýrið fær
heimild í kunngerð at áseta neyðugar
treytir fyri góðkenning.”
3) Í § 3, stk. 3 verður orðið ”loyvinum”
broytt til ”góðkenningini” og orðini
”slíkum øli” broytt til ”rúsdrekka”.
4) Í § 6 verða orðini ”øl, sum í sær hevur
meira enn 5,8 rúmprosent av alkoholi, og
annað” strikað.
5) Í § 7, stk. 2 verða orðini ”øl, bryggjað í
Føroyum” broytt til ”rúsdrekka, framleitt í
Føroyum”.
6) Í § 8, stk. 1 verða orðini ”smbr. § 3, stk.
2” broytt til ”sum í sær hevur hægst 5,8
rúmprosent av alkoholi”.
7) Í § 22, stk. 1, nr. 2 verður orðið ”loyvi”
broytt til ”loyvi ella góðkenning”.
§ 2. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1.
februar 2010.
Kap. 1. Almennar viðmerkingar
Samstundis, sum vit innflyta stórar mongdir av rúsdrekka, nokta vit okkara egnu bryggjarívinnu at
framleiða nakað, sum er sterkari enn 5,8%.
Við undantaki av einstøkum londum, sum hava fullkomið bann fyri rúsdrekkaframleiðslu og -sølu,
er loyvt í allar flestu londum at bryggja øl, vín og brennivín. Forboðið at fara upp um 5,8% er
serføroyskt, og sera ilt er at skilja, hvørjum endamáli markið tænir.
Hinvegin leggur markið nakrar púrasta órímiligar forðingar fyri føroyskari framleiðslu. Endamálið
við uppskotinum er at taka burtur tann mismun, sum í dag verður gjørdur millum útlendskar
fyritøkur og føroyskar fyritøkur, og at geva bryggjarívinnuni møguleika at mennast í egnum landi.
Tú kanst í dag fara og keypa tær eina fløsku av Cognac úr Fraklandi, Sherry úr Jerez í Andalusia,
reyðvín av víngóðsi í Australiu, snaps framleiddan í Ålborg, Vodka úr Finnlandi, skotskt visky – ja,
úrvalið á hillunum er stórt av vørum frá øllum heimsherðashornum.
Men í Føroyum sleppa bryggjarí ikki at bryggja nakað, sum er sterkari enn 5,8%. Til samanberingar
kann nevnast, at Cider kann hava 8,5 vol% av alkoholi og vín 13%. Vit innflyta stórar mongdir av
rúsdrekka, sum hevur úr nøkrum fáum upp í 60 rúmprosent alkohol, og vit loyva sølu av hesum
gjøgnum einkarsølur kring landið.
Einasta treytin, vit seta til øl og brennivín, er, at vøran er framleidd uttanlands og innflutt til landið.
Man tað finnast nakað annað land, sum leggur slíkar forðingar fyri egnari vinnu?
Øl partur av gourmetvinnu
Øl er seinastu árini komið nógv í fokus sum týðandi partur av einari matvinnu, sum byggir á
dygdargóðar rávørur. Hetta er ein vaksandi vinna í londunum kring okkum, og øl verður nógv nýtt
afturvið einum góðum bita á matstovunum.
Øl til kræsnar gómar er ein nissjuvinna, har vit kunnu gera okkum galdandi. Eisini er lítil ivi um, at
fyri ferðavinnuna kundi føroysk framleiðsla av spesialøli verið við til at givið ferðafólki eina
serstaka uppliving.
Sum sendingin “Ølfjeppararnir” eisini vísti, er áhugin fyri spesialøli stórur og vaksandi , og nógv av
hesum øli er sterkari enn 5,5%.
Í Føroyum er bara eitt bryggjarí eftir í landinum. Eingin ivi eru um, at galdandi rúsdrekkalóg stikar
hesa fyritøku inni og skerjir hennara møguleikar at vaksa – bæði á heimamarknaðinum og á
útlendskum marknaðum. Lógin forðar heilt einfalt fyri, at bryggjarí kunnu verða ein nisjuvinna og
ein útflutningsvinna.
Sjálvt tað sterkasta ølið er veikari enn vín, og tí finst heldur einki fyribyrgjandi argument, sum ger
tað skilagott at forða føroyskari framleiðslu.
Sterkari løgir
Í løtuni eru føroyskar fyritøkur, sum framleiða brennivín uttanlands. Enntá verður føroyskt vatn
flutt til Íslands fyri at framleiða føroyskt brennivín, sum so aftur kann og verður selt í Føroyum!
Tað eigur at verða loyvt at framleiða somu vørur í Føroyum, sum loyvi er at selja. Strangar treytir
skulu sjálvandi setast til góðkenning av framleiðsluvirkjum og umstøður at bryggja sterkt.
Eingin ivi er um, at eisini her er ein marknaður – ikki minst um vit hugsa um ferðavinnuna og teir
mongu útlendsku gestirnar, ið vitja oyggjarnar.
Hvat hevði verið meira natúrligt, enn at til bar hjá ferðamanninum at hava eina fløsku av
hvonnsnapsi, rabarbuheitvíni ella visky, framleitt úr reina føroyska vatninum, við sær heimaftur?
Kjarnan í hesum máli er í fyrsta lagi, at tað má vera samanhangur ímillum tær vørur, ið vit loyva at
innflyta og selja, og tað, sum til ber at framleiða í Føroyum. Í øðrum lagi at tað ikki er rímiligt at
nokta framleiðslu av øli sterkari enn 5,8% tá til ber at selja so nógv onnur sløg av rúsdrekka, sum
eru sterkari enn hetta.
Tjóðveldi legði fyri einum ári síðani eitt líknandi uppskot fram. Samgongan valdi tá at fella málið,
og millum annað varð grundgevingin, at landsstýrismaðurin fór at koma við einum uppkoti – sum
landsstýrismaðurin segði seg ætla. Hóast eitt heilt ár er liðið, er einki uppskot komið frá
landsstýrismanninum, og velja undirritaðu tí at leggja málið fram av nýggjum.
Kap. 3. Serligar viðmerkingar
Til § 1
Ad. 1) Við broytingini verður forboðið at bryggja og framleiða rúsdrekka tikið av fyri rúsdrekka við
í mesta lagi 60 rúmprosentum av alkoholi.
Ad. 2) Krav verður ikki sett um loyvi til framleiðslu av øli ella rúsdrekka, men slík framleiðsla
kann hinvegin einans fara fram á góðkendum framleiðsluvirkjum. Eru treytirnar fyri góðkenningini
loknar, kann landsstýrið ikki nokta góðkenning. Landsstýrið fær heimild í kunngerð at áseta
neyðugar treytir fyri góðkenning. Tað kann til dømis verða neyðugt at áseta treytir við atliti til
trygd, framleiðsludygd, umframt møguliga serligar treytir til einstakar framleiðslur.
Ad. 3) Konsekvensbroyting til nr. 2 og 3.
Ad. 4) Avmarkingarnar fyri innflutningi av øli, sum hevur meira enn 5,8 rúmprosent av alkoholi,
verða tiknar av. Hervið verður innflutt øl javnsett við føroyskt framleitt øll, har forboðið í § 3 at
bryggja og framleiða rúsdrekka við í mesta lagi 60 rúmprosentum av alkoholi verður tikið av, sí ad.
2.
Ad. 5) Heimildin at selja Rúsdrekkasølu Landsins øl, bryggjað í Føroyum, verður víðkað til
rúsdrekka, framleitt í Føroyum.
Ad. 6) Tilvísingin til § 3, stk. 2 er ein tilvísing til avmarkingina í rúmprosentinum av alkoholi í øli,
sum mælt verður til at taka burtur við broytingini í § 1, nr. 2. Tí verður mælt til at taka tilvísingina
burtur. Heimildin í § 7, stk. 3 hjá bryggjaríum at selja føroyskum provianteringsfyritøkum øl og í §
8, stk. 1 til at útflýggja egna framleiðslu av øli verður hinvegin ikki víðkað til eisini at fevna um
rúsdrekka frá føroyskum framleiðsluvirkjum og framleiðlsuvirkjum, ið eru fevnd av
Hoyvíkssáttmálanum.
Ad. 7) Revsiásetingin í § 22, stk. 1, nr. 2 verður víðkað til eisini at fevna um framleiðsluvirkir, sum
seta til síðis treytir fyri góðkenning.
Til § 2
Gildiskoman er sett til 1. februar 2010 fyri at geva landsstýrinum stundir at gera neyðugar
ískoytisásetingar, umframt tillagingar í galdandi kunngerðum.
Á Løgtingi, tann 18. november 2009
Bjørt Samuelsen, Kári á Rógvi ,Hergeir Nielsen
Annita á Fríðriksmørk, Høgni Hoydal, Sjúrður Skaale
Tórbjørn Jacobsen og Bergtóra Høgnadóttir Joensen


text:
So settu vit hol á mars mánað, og byrja so smátt at síggja fram ímóti fjálgari veðrið. Hesin mánin fer uttan iva at verða merktur av páskapynti, páskareggum, okkara tjófulgli; tjaldrinum og nógvum øðrum spennandi – verið vælkomin at fylgja við :D
Ymiskar myndir frá viku 13 - tað er altíð gott at hava feriu, men eins gott at møta frisk aftur eftir nakarar frídagar. Vit eeeelska at vera í Snjallabjallu :D
Nakrar deiligar páskamyndir frá viku 12 - tá skúlin hevur feriu, hugna vit okkum ekstra nógv í Snjallabjallu :D
Her eru nakrar frískar myndir frá viku 11 - veðrið hevur verið av tí allarbesta, og vit hava grilla 'til den store guldmedalje' ;) Ein super duper vika :D
Her eru nakrar myndir frá viku 10 :) Stuttligt at síggja hvussu eitt 'app' kann gera tekning so áhugavert - børnini hava stuttleika sær við at gera 3D tekningar, og rigga tær sera væl :D
Farvæl februar, og vælkomin mars ;D Her eru nakrar myndir frá viku 9, ið lýsa hvussu nógv vit hugna okkum í Snjallabjallu - ein sera deilig vika :D


text:
3-1 móti Sao Tome og Principe í sætta umfari hósdagin 8. august er nøktandi, hóast okkara menn vóru greiðir ratingfavorittar á øllum borðum. Suðuroyingarnir á fyrsta og triðja borði vunnu, og hinir spældu javnt.
Eitt sindur hugstoytt, at hvørgin av okkara “hvítu” monnum vunnu. Jóan Hendrik hevur framvegis ikki løtt kanónina nóg sterkt. Hann vann tíðliga finnu og fekk góða støðu, men so kom stígur í hjá honum. Hann fann ikki røttu loysnina, hin fekk stundir at javna støðuna, og tók síðani okkara mann á bóli við snildisligari finnutøku. Eftir tað vóru møguleikarnir at vinna farnir.
Finnbjørn Vang fekk kjansin í dag, nú Helgi leyp ein dyst um. Finnbirni so líkt, skeyt hann óræddur við skørpum. Hann kom at standa so væl, at sigurin mundi vera í hendi, men fekk so ikki afturhald at offra fólk, og til endans hevði hann spælt sær av við fyrimunin. Eisini remis.
Við svarta fólkinum vunnu John og Sjúrður á 1. og 3. borði. Teir høvdu tað seiga trekkið. Spældu hóvliga, sættaðust við ein lítlan fyrimun, fílaðu og dammaðu so, til vunnið var.
El Salvador í morgin
Við sigrinum hava Føroyar vunnið seg fram á 85. pláss. Júst har, sum vit eru styrkismettir. Í morgin møta vit El Salvador, sum er styrkismett nummar 106.
Væntandi verður Helgi Dam Ziska aftur á liðnum tá. Taktiskar grundir búðu undir hansara fráveru í dag. Møguleikar hansara fyri stórmeistaranormi eru treytaðar av ymsum viðurskiftum, eitt er, at mótstøðumenninir skulu helst hava altjóða heiti og toluligt styrkital. Tað hevði eingin á dagsins mótstøðuliði. Besti telvarin hjá El Salvador er altjóða meistari, og hevur yvir 2300 í rating.
Í oddanum hevur India – uttan Anand – lagt seg á odda. Í hølunum á teimum er USA – tey bæði londini hittast í morgin. Annars er ógvuliga stutt millum fremstu liðini í Baku.


text:
Louis Armstrong
Louis Armstrong (4. august 1901 – 6. juli 1971) var ein amerikanskur jazztónleikari, trompetistur og sangari.
Armstrong – ella Satchmo, sum hann eisini er kendur sum - ein møguliga tann kendasti av øllum jazztónleikarum, og sjálvt um djassur longu í 1940'num tók ein vend burtur frá stílinum hjá Armstrong, so hevur hann til allar tíðir verið høgt í metum millum tónleikarar.
Upptøkur hansara frá 1920'erne høvdu stóra ávirkan á menningina av djassinum og verður enn í dag sæddar sum nakað av tí besta djassinum, ið nakrantíð er innspælt. Hansara duettir við Ellu Fitzgerald eru klassikarar, og í 1968, tá trupulleikar við heilsuni nærum hevði støðga hansara lívsleið sum djasstónleikari, fekk hann stóra sukse við sanginum "What a Wonderful World". Hesin sangurin kann neyvan kallast jazzur, men er sera eyðkendur Armstrong-sangur við hansara positiva og optimistiska lyndi.
Lívssøga[rætta | rætta wikitekst]
Louis meinti sjálvur, at føðingardagur hansara var 4. juli 1900. Ikki fyrr enn 12 ár eftir deyða hansara, møtti rithøvundurin Gary Giddins (sum eitt nú hevur skrivað bøkur um Bing Crosby og Charlie Parker) í síni leitan eftir rótum Armstrongs, ein prest í einari grannasókn, sum vísti honum, at tað í tí lokalu kirkjubókini var nevndur ein Louis Armstrong, sum var føddur 4. august 1901. Tað vísti seg, at lítli Louis var skrásettur í sóknarkirkjuni hjá arbeiðsgevaranum hjá mammu hansara. Hesin upplýsingur kom við í bók Giddins, sum hevur heitið "Satchmo – the Genius of Louis Armstrong" og kom út í 1988. Dagurin 4. august 1901 hevur líka síðan verið góðtikin av Armstrong-granskarum, sum føðingardagurin hjá Louis Armstrong.
Sangir[rætta | rætta wikitekst]
Niðanfyri síggjast nakrir av kendastu sangunum, ið Armstrong framførdi:
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Íblástur til ferðslupolitikk
Niðanfyri kanst tú fáa íblástur til fýra viðkomandi øki at arbeiða við í sambandi við orðing av ferðslupolitikki á skúlanum.
Ávegis
Ferðslupolitikkurin kann hava leiðreglur um, hvussu lærarar, næmingar og foreldur ferðast í ferðsluni kring skúlan.
Um morgunin er ofta morgunruðuleiki í ferðsluni kring skúlan, og torført kann vera hjá einum barni at fáa yvirlit yvir støðuna. Ferðslupolitikkurin hjá skúlanum kann hava ásetingar um, hvussu skúlin vil hava ferðsluna avgreidda, so foreldrini vita, hvar tey skulu seta børnini av.
Ávegis snýr seg um skúlaleiðina, súkkling, súkkluhjálm, koyring, trygdarbelti og um tá tit fara túrar við flokkinum.
Dømi
- Hevur skúlin leiðreglur fyri túrar?
- Nýta yngstu børnini endurskinsvest?
- Seta tit krav um súkkluhjálm, tá súkklað verður á skúlanum?
- Eru ásetingar um trygdarbelti, tá tit ferðast í bili ella bussi?
- Krevjast tekniskar ábøtur í økinum kring skúlan, t.d. í mun til parkering og skelting?
- Hvussu koma børn og foreldur til og úr skúlanum?
Undirvísing
Í ferðslupolitikkinum kann verða ásett, hvussu undirvísingin í ferðslu skal verða skipað á ymsu floksstigunum, hvat tilfar skal verða brúkt og ein møguligur ábyrgdarpersónur.
Á flestu skúlum fáa næmingarnir frálæru í ferðslu í innskúlingini, meðan lítið verður gjørt við evnið í eldru flokkunum. Hetta er ein trupulleiki, tí næmingarnir í elstu flokkunum eru í tí aldrinum, tá tey skulu læra sosialu spælireglurnar sum t.d. hvussu tú sigur frá, um vinfólkini ætla at koyra heim á einum tunaðum prutli, ávirkað av rúsdrekka ella uttan trygdarbelti. Sum 14-15 ára gomul standa tey á gáttini til 10 tey vandamestu árini í ferðsluni.
Fyrimyndir
Vaksin eru fyrimyndir hjá børnum og ungum í ferðsluni. Børn gera, sum vit gera - ikki sum vit siga. Ferðslupolitikkurin kann seta orð á leiðreglur fyri ta góðu fyrimyndina - bæði ætlað lærarum og foreldrum. Tað kann snúgva seg um at nýta trygdarbelti, súkkluhjálm og endurskin, men eisini atburður í ferðsluni í gerandisdegnum ávirkar børnini. Í ferðslupolitikkinum kann verða ásett, at evnið, ferðsla, skal verða viðgjørt á foreldrafundum við jøvnum millumbilum, og at lærarar eggja foreldrum til at gera venjingar við yngstu børnunum í ferðsluni.
Duga starvsfólkini á skúlanum grundleggjandi ferðslureglur, og verða tær fylgdar?
Samstarv
Ferðslupolitikkurin kann vera við til at skipa samstarvið um trygga ferðslu. Samstarv er ein fortreyt fyri at seta í verk ein ferðslupolitikk, og hesir partar eru viðkomandi at hava í huga, tá farið verður undir at orða ferðslupolitikkin hjá skúlanum: kommuna, løgregla, frítíðarskúli, foreldraráð og Ráðið fyri Ferðslutrygd. Samstarvið kann eitt nú snúgva seg um tekniskar vegaloysnir og skelting, um undirvísing, um atburð á økinum kring skúlan o.s.fr.


text:
Nógv verður granskað í á hvønn hátt hús og byggjarí samskifta, men her kemur eitt fullkomiliga óvísindaligt umfar av gitingum í mun til hvat nakrir av okkara mest umráðandi bygningum, stjórnarráðini siga. Gitið við í dag og teir komandi dagarnar.
Friday, May 11, 2012
Fíggjarmálaráðið - Haldið tykkum burtur
Hvat siga ráðini?Um veggir dugdu at tala, høvdu veggirnir í okkara stjórnarráðum helst kunnað sagt nógva góða søgna, sum ikki er fyri sartar sálir. Men veggir siga einki, hesum vita vit av. Hús kunnu harafturímóti tala, tey eru ekspressivar eindir, sum siga eina rúgvu av søgu og sum heldur ikki ræðast at skrøgga viðhvørt.
Nógv verður granskað í á hvønn hátt hús og byggjarí samskifta, men her kemur eitt fullkomiliga óvísindaligt umfar av gitingum í mun til hvat nakrir av okkara mest umráðandi bygningum, stjórnarráðini siga. Gitið við í dag og teir komandi dagarnar.
Nógv verður granskað í á hvønn hátt hús og byggjarí samskifta, men her kemur eitt fullkomiliga óvísindaligt umfar av gitingum í mun til hvat nakrir av okkara mest umráðandi bygningum, stjórnarráðini siga. Gitið við í dag og teir komandi dagarnar.
Fíggjarmálaráðið
Byggilist, sum demonstrerar makt er bygt til allar tíðir og størri bygningsverk, sum kosta nógvan pening at byggja, munnu næstan altíð útstrála okkurt slag av makt. Byggilist speglar natúrliga tann ráðandi hugsunarháttin í einum givnum tíðarskeiði - hugsunarháttin hjá valdsharrunum - og tílíkir bygningar eru sostatt effektivir maktmiðlar. Maktbyggjarí gjøgnum tíðina hevur sjálvsagt broytt seg líka nógv sum tær hugsanir, sum liggja aftanfyri, men tað eru allíkavæl nakrir eginleikar, sum vit kenna aftur frá bygningum fyrr í tíðini.
Tíðliga í miðøldini var tað kirkjan, sum hevði ræði. Í romansku byggilistini í tíðarskeiðnum eru katedralarnir sostatt teir mest umráðandi maktbygningarnir. Hetta vóru massivir, tungir, introvertir bygningar, sum við risastórum múrum varðveiddu tað innara, heilaga rúmið. Bygningarnir høvdu fá og smá op og har var smáligt við prýði, men teir bóru fram velduga styrki. Seinni í gotisku byggilistini gjørdust bygningarnir ljósari, meira loftvaksnir. Teir vóru evnaðir sum myndir ella ítøkilig hjávera av einum almáttuga gud, ið mæltu fólki til eyðmýkd.
Í renesansuni gjørdist bankakapitalurin til eina stóra makt, ið førdi nýggja byggilist við sær, íblást av grikskari fornøld og av harmoniskari geometri, og í barokkinum bygdu arkitektarnir bygningar fyri kirkjuna, krúnuna og aðalstættina við framúrskarandi fasadum, sum skiltu sundur tað ytra frá innara rúminum eins og samfelagsliga sundurskiltar sferur. Aftan á ídnaðarkollveltingina vórðu maktbygningar bygdir fyri borgaraskapið sum speglaðu ta borgarligu listafatanina og leitaði aftur til søgulig ideal og fortíðar maktmál. Samstundis mentist byggitøknið og hópframleiðsla av byggielementum og í 20. øld hendi ein broyting innan byggitilfarið, tá áhugin vaks fyri betong, glasi og stáli. Rationalisering, standardisering, konstruktivitetur - sannføri, sannleiki og einfeldi - makt.
Fíggjarmálaráðið heldur til í tí sonevnda Albert Hall á Argjum. Bygningurin stendur á eini høvd, so hann fær hugt niður á onnur, men annars er hann fullkomiliga læstur av fyri umheiminum. Tað er ein massivur kassi, id sýnist ókomandi ígjøgnum - sjálvt glasið tykist óbrótandi og úttrykkið er næstan illviljað. Har kundi tað sama verið píkatráður kring bygningin ella kanónir. Við hørðu framsíðuni av svørtum stáli og myrkum vindeygum demonstrerar bygningurin totala og brutala makt, bygningurin tykist merktur av ómenniskjaligum jarnvilja og letur seg ikki ræða. Mann kann hótta ella eymka, bygningurin er hvørki bangin ella sentimentalur og verður verandi óávirkaður. Hann avdúkar heldur ikki nakað um hvat gongur fyri seg inni í honum, men tað er okkurt loyndarfult, okkurt trupult og týdningarmikið. "Eg síggi alt sum tit gera, men tit síggja ikki hvat eg geri. Haldið tykkum burtur." sigur hann.
Posted by Listin at 7:45 AM


text:
Vágs kommuna gjørdist í fjør partur av ABC fyri sálarliga heilsu, eitt samstarv sum Fólkaheilsuráðið hevur sett á stovn millum stovnar, fyritøkur, kommunur og onnur í Føroyum.
Árligi ruddingardagurin í Vági, sum verður leygardagin 28. apríl verður í ár skipaður sum eitt ABC – tiltak, har vit (borgarar í Vágs kommunu) eru virkin saman, bæði likamliga og sosialt, og eru hugbundin um uppgávuna (at rudda) – og eru hetta nettupp kjarnuhugtøkini í ABC fyri sálarliga heilsu.
Hvat er ABC fyri sálarliga heilsu?
ABC fyri sálarliga heilsu er ein sálarliga heilsufremjandi ætlan, ið roynir at fáa einstaklingin at fara í gongd við at røkja og fremja sálarligu heilsuna hjá sær sjálvum og øðrum. Ein týðandi partur snýr seg eisini um at skapa karmar fyri trivnaðarfremjandi virksemi í samstarv við feløg, kommunur og stovnar.
Sálarlig heilsa er alt tað, ið ger lívið vert at liva, og tað hevur eins stóran týdning, at vit styrkja okkara sálarligu heilsu eins og okkara likamligu heilsu. Við at vera virkin á ymiskan hátt, partur av einum felagsskapi og at gera ymiskt við fullum huga, ið gevur meining fyri einstaklingin, kunnu vit styrkja og bøta um okkara sálarligu heilsu. Hetta er av stórum týdningi fyri trivnaðin hjá okkum menniskjum. ABC fyri sálarliga heilsu er fyrsta granskingargrundaða átakið, sum er fyri øll.
Ætlanin hevur í sær ráð, sum vit møguliga ikki fáa raðfest, hava orku til í gerandisdegnum, ella sum vit longu kenna, men hava gloymt. Hesi ráð eru ein einføld, ítøkilig og jalig leiðbeining, sum vit kunnu taka til okkum fyri at styrkja okkara sálarligu heilsu:
A) VER VIRKIN: Ver virkin likamliga, sálarliga, sosialt og andaliga: tú kanst ganga ein túr, lúka í urtagarðinum, tosa við ein granna, telva, lesa eina bók ella vera djúphugsin og njóta náttúruna.
B) VER SAMAN: Ver partur av einum bindiklubba, tónleikabólki, bókaklubba, ítróttaliði ella ver enn meira virkin í einum bólki, tú longu ert partur av.
C) VER HUGBUNDIN: At vera hugbundin, sipar til at vera uppií onkrum ella binda seg til okkurt við fullum huga, sum gevur tær eina kenslu av meining. Ger sjálvboðið arbeiði, set tær sjálvum eina avbjóðing, lær okkurt nýtt ella hjálp eini ommu ella vini við onkrum.
Ruddingardagurin 28. apríl og plantupakkar
Leygardagin 28. apríl 2018 verður árliga grøna átakið í Vágs kommunu við ruddingardegi, har borgarar eisini fáa plantupakkar.
Dagurin byrjar við morgunmati í Miðlatúni, sum verður frá kl. 9.00 til kl. 10.00. So verður farið at rudda. Í Miðlatúni eru ruskposar, sum fólk kunnu taka við sær, tá farið verður at rudda.
Ruddingin verður skipað kring allan býin og lagt er upp til, at fólk í ymisku býlingunum rudda í egnum nærumhvørvi.
Ruddingardagin fara okur at taka upp tað, sum liggur runt í kommununi. Hetta merkir eisini, at ruddingardagurin ikki er ætlaður sum eitt høvið hjá fólki at tøma kjallarar, hjallar og annað.
Ruddað verður fram til middags, tá suppa verður bjóðað í Miðlatúni.
Plantupakkar verða eisini latnir tá fólk koma aftur í Miðlatún at fáa sær suppu. Í plantupakkunum eru runnar og trø.
Øll eru hjartaliga vælkomin at taka eina hond í at fríðka, nú summarið nærkast.


text:
Málleyst í Runavík
TB | 03/06/13
Effodeildin: NSÍ 0-0 TB
Fleiri tvørámenn vóru vitni til dystin í Runavík, har TB og NSÍ spældu 0-0. TB byrjaði so nógv betur, okur sótu fullkomuliga á øllum dystinum teir fyrstu 25 minuttirnar. Tað einasta NSÍ gjørdi var, at gúppa bóltin av síðilinjuni og í høvdið á Óla ella Babacar. Ingasonur, Aron, Rógvi, Nicky og hinir løgdu eitt stórt trýst á NSÍ-verjuna, soleiðis at hon kendi seg noydda, at lossa bóltin vekk. TB spældi sera væl at byrja við.
TB skapti oftast møguleikar við fleiri deybótsstøðum. Bóltførleikin hjá Nicky ørlymlaði NSÍ, og tað var um reppið, at Óli ikki skoraði einar tvær ferðir í byrjanini. Ein yngri útgáva av TB-kempuni, hevði uttan iva skorað eitt mál ella tvey. Ingasonur vísti eisini styrki í byrjanini. Hann móttók allar sendingarnar, og setti lættliga leikarar av við sjótleika sínum. Hann er heldur ikki smæðin, at skjóta uppá mál, og mállmaðurin hjá NSÍ noyddist í fulla longd einar tvær ferðir, fyri at verja fyri skotunum. Ndende smekkaði eisini til útifrá onkuntíð, men NSÍ hevði nógv fólk í feltinum, og skotini náddu ikki málinum.
NSÍ royndi at útnytta tómrúmið sum var aftanfyri bakkanar hjá TB, tí okur stóðu nakað ovarliga í onkrum støðum í dystinum. Ivan var tó vakin í málinum, og kom í millum hvørja ferð. Satt at siga, so vóru NSÍarirnir heilt nær við at blíva vandamiklir onkuntíð, men Óli, Babacar og Ivan gjørdu sína skyldu í verjupartinum.
Besti maðurin á vøllinum var Rógvi Joensen. Í gulum skóm reikaði hann runt á miðvøllinum og domineraði dystin. Hann spældi hæl og tá, vann nógvar luftbóltar, og vísti at tað ikki er av tilvildi, at hann er úttikin til U21 landsliðið.
TB royndi at spæla eitt sindur av smáspæli, men vøllurin er turrur og bólturin hongur fastur, so umstøðurnar til gott TB spæl vóru ikki tilvildar, um ein vildi síggja góðan fótbólt. Miðskeiðis um fyrra hálvleik, dovnar spælið hjá TB eitt sindur, og felagið fer at spæla meira beinleiðis til Poul Ingason, sum var raskur at leggja bóltin av, soleiðis at miðvøllurin kundi koma fram við. NSÍ spældi bara við longum bóltum, og teir brúktu als ikki teirra miðvøll. Hetta var kanksa tí, at Rógvi og Ndende markeraðu sera væl, og NSÍarirnir fingu ikki eitt bein til jørðina. Liðini bæði fóru til hálvleiks við støðuni 0-0.
Fyrstu 10min av seinna hálvleiki var NSÍ nógv betur. Ábraham Løkin hevur ivaleyst tosað við stórum bókstøvum í hálvleikssteðginum, tí NSÍ-liðið tóktist nógv grammari. Teir høvdu eisini fleiri vandamikil hornaspørk, ið onkuntíð voru heilt nær við at blíva sera vandamikil. Men Ivan var sera væl upplagdur, og tók sær hegnisliga av øllum.
Um tað var hitin ella taktisk viðurskifti, sum gjørdu at dysturin dalaði í undirhaldsvirðið veit eg ikki. TB trekti seg nú longur aftur, og tað virkaði sum teir vóru nøgdir við støðuna. NSÍ megnaði als ikki at spæla seg ígjøgnum verjumúrin; og um eitt mál skuldi koma, so fór tað ivaleyst at blíva onkur deyðbóltsstøða. Ein javnleikur er eitt fínt úrslit í Runavík, og klokkan arbeiddi nú fyri TB. Dysturin endaði 0-0.
TB hevur nú yvirhálað Víking á stigatalvuni, og liggur nú í einum trunka av 6 liðum miðskeiðis á stigatalvuni. TB spældi sum heild betur enn NSÍ. Fyrra hálvleik átti TB allan sum hann var, og tá TB legði seg aftur at verja, so var tað onki sum røktist fyri, at NSÍ fór at vinna dystin.
Landsliðið skal í eldin hetta vikuskiftið, av tí sama verður ongin Effo-fótbóltur á skránni fyrr enn um tvær vikur, tá kemur B36 við Gilla Sørensen á vitjan.
M.E
[poll id=”7″]


text:
Fólkapensjón
Øll sum eru fylt 67 ár, hava rætt til fólkapensjón. Fyri at søkja um fólkapensjón skal umsókn latast Almannastovuni. Almannastovan sendir umsóknir út í góðari tíð til persónar, ið sambært Landsfólkayvirlitinum fylla 67 ár.
Fólkapensjónin er samansett av grundupphædd og viðbót. Grundupphæddin er óheft av aðrari inntøku, meðan viðbótin verður inntøkujavnað. T.v.s. hægri inntøkan er, lægri gerst viðbótin.
Vanligar treytir
Rætturin til pensjón er treytaður av, at umsøkjarin:
- hevur danskan heimarætt ella er giftur við ella seinast hevur verið giftur við einum persóni við donskum heimarætti,
- hevur fastan bústað í Føroyum ella hevur hýru við skipi skrásett í Føroyum og
- hevur havt fastan bústað í danska ríkinum í minsta lagi 3 ár frá fylta 15. árinum til fylta 67. árið
Fyri at fáa fulla pensjón, skal persónurin hava verið búsitandi í danska ríkinum í minsta lagi í 40 ár. Hevur bústaðartíðin í Føroyum verið styttri, minkar pensjónsútgjaldið í mun til styttru bústaðartíðina.
Meira kunning um fólkapensjónina er á heimasíðuni hjá Almannaverkinum. Har fæst eisini umsóknarblaðið um fólkapensjón.


text:
Her er forsíðan á Dimmalætting eftir ráðstevnuna "Fólksins ogn ella ?", har Kári Petersen hevði fyrilestur:
Nøkur sum verja eina skipan við rullandi loyvum, skíra atfinnarar fyri at vísa øvund og at vera ímóti, at nøkur forvinna góðar pengar. Men tað er púra misskilt. Sum Hermann Oskarsson so væl hevur greitt frá, snýr tað seg um:
- at skapa mest møguligt virði burturúr náttúrutilfeinginum,
- at eigarin av náttúrutilfeinginum skal fáa ágóðan av náttúruvirðinum, meðan
- vinnan skal fáa ágóðan av vinnuliga virkseminum.
Og legg eisini til merkis, at tað er ikki, at nakrir reiðarir blíva ríkir, sum mótmælini ganga ímóti. Tvørturímóti! Búskaparfrøðingar vilja, at samsvar skal vera millum vinning og tað ískoyti til samlaðu virðisøkingina, sum ein vinna gevur. Er virðisøkingin stór í eini vinnu, so er sambært búskaparfrøðini gott, at vinningurin í tí vinnuni eisini er stórur.
Verða miljardavirði av fólksins ogn givin burtur til eitt lítið úrvalslið av reiðarum, verður teirra ríkidømi eftir fáum árum so stórt, at teir kunnu keypa sær vald í samfelagnum. Teir kunnu keypa sær miðlar og stýra innihaldinum í teimum. Og teir kunnu keypa politiska ávirkan, sum helst longu fyrikemur í ávísan mun í Føroyum.
Besta vápn ímóti slíkari miðsavnan av valdi er, at kapping er um atgongdina til tilfeingið. Kappingin kann eisini tryggja, at reiðarar fáa einans tann vinning, sum svarar til veruligu virðisøkingina í vinnuni, meðan náttúruvirðið kemur eigaranum av tilfeinginum, Føroya fólki, til góðar.
Spurningurin um fólksins ogn er tí nógv størri enn búskaparfrøði. Ávarað verður ímóti fámannaveldi, oligarki, ið merkir, at politiska valdið verður savnað á fáum hondum:
Oligarki (fra græsk) er en styreform, hvor den politiske magt er samlet på et lille antal mennesker (typisk de mest magtfulde pga. enten rigdom, militær styrke, skrupelløshed eller politisk indflydelse).
Oligarkier er ofte styret af nogle få magtfulde familier, hvis børn er opdraget og trænet til at arve oligarkiets magt, ofte på bekostning af dem der bliver regeret over. I modsætning til aristokrati ("den 'bedste' er lederen") er magten ikke altid udført åbent, i stedet foretrækker oligarkerne at være grå eminencer, der kontrollerer ved hjælp af økonomiske midler.
Ofte bliver antallet af oligarker i et oligarki gradvis mindre med tiden, idet de ældre oligarker forhindrer nye til at komme til magten, efterhånden som naturlige årsager eller indbyrdes kampe gør, at nogle af de gamle falder bort. Med tiden kan et oligarki således udvikle sig til et diktatur.
Kelda: wikipedia
Spurningurin um umsitingina av náttúrutilfeinginum er sostatt ikki einans ein búskaparligur spurningur. Spurningurin er, um Føroyar framhaldandi skulu vera eitt demokrati.


text:
- 06 august 2009
Mikudagurin 05.08.09 háttaði sær sum ein vakur summardagur - og teir hava ikki trotið í summar - við nógvum fólki á Lítlafløtti og í Ánni annars - ella sólandi sær undir teimum ymsu húsaveggjunum í bygdini. Um nátturðatíð - og uttan at nakar óraði tað - stóð sjálvur danski forsætisráðharrin undir skjøldrinum á Hoygarðshúsunum sum ein annar bygdarmaður í (posa)troyggju og kovboybuksum. Hann var m.a.komin til Føroya í sambandi við tað, at flokkur hansara Vinstri hesaferð helt landsfund sín í Havn. Saman við konu síni Sólrun og børnunum Lisu og Símuni gjørdi hann sjálvsagt ein avstingara til Gjáar og í Hoygarðin (summarhúsið), sum familjan hjá Sólrun eigur. Lars Løkke er lættur at koma á tal við og hevur einki pátikið yvir sær, og so skilir hann eisini føroyskt og smæðist heldur ikki fyri at samskifta á føroyskari tungu. Hann prátaði um leyst og fast við Hoygarðsgrannarnar og spurdi m.a., hvat ið vorðið var av teimum gomlu spísku træbátunum á Lítlafløtti. Tað skiltist á lagnum, at honum dámdi betur træbátarnar enn hesar modernaðu avkubbaðu plasttunnurnar. Steðgurin í bygdini var ikki langur, men saman við familjuni - og trimum PETmonnum - fór hann ein túr í Gjónna, prátaði og heilsaði upp á fólk á Gjónni, fór út á Nasa, oman á Gulaklett og so aftur í Hoygarðin til ein góðan drekkamunn, og eftir tað helt forsætisráðharrafamiljan leiðina aftur til Havnar.
Bygdarfólkið var, sum vera man, fegið um hesa serstøku vitjanina og plagar eisini at reypa sær av, at forsætisráðharrin eigur hús við Gjógv og jørð í Sáttarenni, har hann eisini plagar at vera á fjalli, men við fjallinum man tað fara at vera so sum so, nú hann skal velja í millum blóðpylsu og fyrireikingar til veðurlagsráðstevnuna í Keypmannahavn í desember. Men - livst so spyrst!
Óli, Lars Løkke og Ásfinn
Fleiri myndir: myndasavn - 2009 - august.


text:
Rakul Sjúrðardóttir Frederiksberg
10.02.2018 - 11:17
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Seks Premier League-dystir eru á skránni í dag. Klokkan hálvgum eitt tekur Tottenham Hotspur móti Arsenal. Tottenham er á 5. plássi við 49 stigum, og Arsenal er á 6. plássi við 45 stigum. Tað hevur týdning fyri bæði liðini at vinna henda dystin fyri at hava møguleika at hála seg upp millum fýra tey bestu liðini, sum gevur luttøku í Champions League komandi kappingarár. Tottenham kann við einum sigri í dag koma fram um Chelsea á 4. plássi. Chelsea tekur móti West Bromwich Albion mánakvøldið klokkan 20.00.
Klokkan trý eru fimm dystir á skránni:
Everton – Crystal Palace
Stoke City – Brighton & Hove Albion
Swansea City – Burnley
West Ham United – Watford
Tað eru bara 7 stig millum nummar 19 og nummar 9, og tí er tað umráðandi fyri øll hesi liðini at vinna.
Klokkan hálvgum seks spæla Manchester City og Leicester City. Manchester City er á 1. plássi við 69 stigum, og Leicester á 8. plássi við 35 stigum. Um Manchester City vinnur í dag, eru 16 stig niður til Manchester United á 2. plássi. Manchester United spælir móti Newcastle United í morgin klokkan 14.15.


text:
Nú nærkast summarferian av álvara, og sólin hevur bestemt ikki goymt seg ;) í Snallabjallu royna vit at fanga hvørja sólstrálu ;D
Gott blandað frá viku 24 :) Vit vóru so heldig at sleppa til eina spontana konsert á Vágsbøði v/ 'okkara Danny' ;) Eisini gleddust børnini serliga nógv um at 'okkara Filip' er komin aftur... at skriva autografar, ella 'fotografar', sum eitt av børnunum kallaði tað :D
Í viku 23 hava vit gjørt mangt og hvat, og eisini hesa vikuna hava vit havt sera gott verður, so vit hava verið nógv úti - FANTASTISKT! :D


text:
Harriet Beecher Stowe
Harriet Beecher Stowe (14. juni 1811 – 1. juli 1896) var amerikanskur rithøvundur og abolitionistur, sum gjørdist kend um allan heim av bókini Tummasarsmáttu (enskt; Uncle Tom´s Cabin).
Harriet vaks upp í einum kristnum heimi, pápin var prestur. Hon fór at arbeiða saman við systur sínari Cathrine sum lærari og giftist í 1836 við Calvin Stowe sum eisini var prestur. Tey fingu sjey børn, men fleiri doyði meðan tey vóru smá. Harriet hjálpti til við at uppihalda familjuni við at skriva.
Skaldsøgan um Tummas byrjaði sum framhaldssøga í anti-træla tíðarritinum National Era. Stowe kendi væl til trælahald, anti-trælahaldsrørsluna og við undargrundarjarnbreytina. Kentucky, sum lá beint yvirav Cincinnati, har Harriet og familjan búði, var ein trælastatur.
Lógin um viðferð av trælum, ið flýddu, sum kom í gildi í 1850, fekk Harriet Beecher Stowe at taka aktivian lut ímóti trælahaldi. Tá ið bróðurkona hennara einaferð skrivaði til hennara: "Harriet, um eg hevði duga at brúkt ein penn so væl sum tú, hevði eg skrivað okkurt, sum fekk alt landið at kenna á sær, hvussu forbannaður trældómur er," gjørdist hon fullviss í at hon skuldi skriva okkurt um trælahald.
Hon fór í holt við at tosa við flýddar trælir og trælaeigarar og las ein hóp av bókum um evnið. Hon læt fyrst søgurnar prenta sum framhaldssøgur, og hildið verður, at høvuðspersónurin í mangar mátar er grundaður á Josiah Henson, sum sjálvur hevði verið trælur og hevði skrivað um upplivingar sínar.
Tá ið bókin kom út í 1852, varð hon seld í 10 000 eintøkum eftir einari viku. Longu í 1854 var hon týdd til 60 ymisk mál.


text:
Selja nú dagbillettir til Cliff Richard
Summar Festivalurin setur nú eitt avmarkað tal av dagsbillettum til sølu.
Summar Festivalurin nærkast í hvørjum, og áhugin fyri landsins størstatónleikatiltaki er sum vant sera stórur.
Í ár hava fyrireikararnir fingið poppikonið Cliff Richard at spæla á festivalinum, og ikki minst er stórur áhugi um hansara framførslu, sum verður hóskvøld á festivalinum.
Seinastu mánaðirnar hava vikuskiftispass til Summar Festivalin verið til sølu, og forsølan hevur gingið sera væl. Nú setur Summar Festivalurin serligar dagsbillettir til sølu.
Dagsbillettir til hóskvøld eru sera nógv eftirspurdar, og tí hevur Summar Festivalurin avgjørt at selja 500 dagsbillettir til hóskvøld í forsølu. Vanliga verða dagsbillettir bert seldar við dyrnar, men festivalurin hevur valt at gera eitt undantak í ár.
Tí verða 500 dagsbillettir til hóskvøld settar til sølu. Sølan av hesum atgongumerkjum byrjar mánakvøldið 18. juli kl. 19.00, og selt verður bert umvegis søluskipanina á heimasíðuni hjá festivalinum, www.sf.fo.
Tá ið tey 500 atgongumerkini eru seld, verður forsølan steðgað, og síðani ber bert til at keypa dagsbillettir við inngongdina til festivalin, og tá verður prísurin nakað hægri, enn hann er í forsøluni.
Dagsbillettir til fríggjakvøld og leygarkvøld verða ikki seldar í forsølu – tær kunnu bert keypast við inngongdina til festivalin.
Dagsbillettir til hóskvøld kunnu keypast her


text:
Hjálp til sjálvhjálp
Veist tú okkurt, sum manglar um onkran dyst á FaroeSoccer?
Rættuliga nógvir dómaraseðlar frá eldru tíðini (áðrenn 1990) eru ikki til. Tað merkir, at FaroeSoccer aloftast ikki veit stórt meira enn úrslitið av hesum dystunum.
Her er bara talan um dystir í landskappingini og í steypakappingini.
Vit kundu eitt nú hugsað okkum at vita meira um:
- Hvør spældi við - á báðum liðum? (minnist tú bara teg sjálvan, so er tað eisini fínt)
- Hvør skoraði málini? Nakað brotsspark t.d.?
- Málraðfylgjuna?
- Kort í dystinum?
- Útskiftingar í dystinum?
- Hvør var liðskipari?
- Hvør var málverji?
- Hvør var venjari hetta árið?
- Hvat var hálvleiksstøðan?
- Hvør var dómari?
- Hvat sum helst annað (t.d. serligar hendingar í dystinum og kring dystin)
Allar hesar dystir við manglandi dómaraseðli hevur FaroeSoccer longu kannað í øðrum keldum, eitt nú gomlu bløðini, partvíst útvarpið, ítróttarbøkur av ymsum slagi og gerðabøkurnar hjá feløgunum.
Men oftast er lítið at finna, tí lítið varð gjørt burturúr ítrótti fyrr í tíðini.
Heldur tú teg minnast okkurt, sum FaroeSoccer ikki hevur skrásett um onkran ávísan dyst, so tak hendan tóma dómaraseðilin niðanfyri niður og prenta hann út og skriva tað á hann, sum tú minnist, ALT hevur áhuga. Ivast tú í onkrum, so spyr endiliga - heldur ov nógv enn ov lítið :-)
Niðanfyri er eisini eitt dømi um, hvussu FaroeSoccer hevur útfylt ein manglandi dómaraseðil, vónandi kann tað vera ein hjálp.


text:
Kategori: Tíðindi
Flestu liðini á útivølli leygardagin
Tey liðini, sum skulu spæla leygardagin, skulu øll spæla á útivølli, og gongur leiðin bæði á Toftir, til Leirvíkar, til Streymnesar og í Gundadal.
Nógvir dystir á skrá í vikuskiftinum
Í vikuskiftinum eru aftur nógvir dystir á skrá hjá okkara liðum. Far inn á yvirlitið “Komandi dystir”, har er kunning um hvørjir dystir eru og hvar teir eru.
Alexander á U15 landsliðið
Týsdagin 8. mai fer føroyska U15-landsliðið við dreingjum til kapping í Esbjerg í Danmark. Talan er um Esbjerg Elite Cup, har lið úr Danmark og fleiri av hinum norðanlondunum luttaka.
Nógv lið á ferð
Talið av liðum og leikarum hjá FC Suðuroy veksur í hvørjum. Hvørt vikuskifti eru dystir á skrá, bæði norðanfjørðs og í Suðuroynni.
Oldgirls og Oldboys
Kappingarskráin fyri Oldgirls 35+ og Oldboys 35+ og 45+ er nú løgd og fyrstu umførini verða 21. apríl.
U11-gentur góð úrslit leygardagin
Leygardagin vóru U11-gentur til kapping á Toftum.
U21 Nýggja deildin
Nyggja U21 deildin NÝGGJA U21 DEILDIN OG U21 LIÐIÐ HJÁ OKKUM SUÐUROYÐINGUM Við til at varveita fótbóltsáhugan og menna okkara ungu leikarar, sum partur av ungdómsdeildini. Deildin við fleiri árgangum,…
Dystir komandi vikuskifti
Komandi vikuskifti er aftur nógvur fótbóltur á skránni hjá FC Suðuroy og felagsliðnum hjá Suðringum.
Prøva og bíleggja búnar
Í morgin, ónsdagin, og tórsdagin frá kl. 16:30 til uml. 18:00 er møguligt at koma og prøva/bíleggja búna í Marghøllini.
Menningarætlan Barna og ungdómsfótbóltur í Føroyum
Høvuðsendamálið við menningarætlanini og gongdini eftir hana er at fáa fleiri børn og ung at spæla fótbólt í longri tíð og at hækka støðið á venjingunum. Menningarætlanin snýr seg um at skapa…


text:
Horizon 2020 – eitt amboð til menning og vøkstur
NCP-umboð hjá Granskingarráðnum kunnaðu í gjár um møguleikarnar hjá fyritøkum í Horizon 2020. Fundurin var í Vinnuhúsinum og luttøkan var góð.
Víst varð á, hvørjar møguleikar fyritøkur hava í nýggju skránni hjá ES, sum veitir stuðul til bæði gransking og nýskapan. Nýggja skráin leggur stóran dent á at stuðla smáum og miðalstórum fyritøkum við nýggjum møguleikum fyri fíggjarligum stuðli, umframt snarvegum til stór faklig netverk og holla ráðgeving.
Horizon 2020 leggur seg eftir at finna uppskot um loysnir á samfelagsligum avbjóðingum, sum Evropa stendur framman fyri. Kunnað varð um nøkur ítøkilig útboð, sum kunnu vera áhugaverd hjá føroyskum fyritøkum, m.a. innan KT, orku, umhvørvi og havøki.
Í døgunum 10. og 11. mars skipar ES fyri stórari ráðstevnu í Brussel um nýskapan. Ráðstevnan er ætlað fólki frá bæði fyritøkum og stovnum. Les um ráðstevnuna her
Til ber at síggja framløguna frá fundinum her
Stovnar og fyritøkur, sum eru áhugað at kanna møguleikarnar fyri at søkja um stuðul frá Horizon 2020, kunnu venda sær til Mariu Húsgarð, NCP-samskipara við telduposti til maria@gransking.fo ella við at ringja á tel. 567802.


text:
Leygardagin og sunnudagin er stóra finaluvikuskiftið í hondbólti, har stór sum smá hittast í finalu um at gerast meistari í Faxe Kondi kappingni 2018.
Tíðindi
Tvær ferðir Kyndil
Kyndil hevur tryggjað sær finalupláss við bæði kvinnum og monnum.
Kyndil og VÍF annað beinið í finaluni
Við sannførandi sigrum í fyrru hálvfinaludystunum í gjárkvøldið, hava Kyndil og VÍF styrkt munandi um møguleikan at koma í Faxe Kondi-finaluna 2018.
Hesi hittast í hálvfinalunum
Um vikuskiftið gjørdist greitt, hvørji lið hava vunnið sær pláss í hálvfinaluumfarinum í Faxe Kondi kappingini og hvørji lið skulu dystast um at koma í sjálva finaluna.
Finalistarnir í ungdómsdeildunum
Leygardagin vórðu síðstu finaluliðini funnin, sum skulu hittast í stóra Faxe Kondi finaluvikuskiftinum 17. – og 18. februar.
H71 í átta finalum
Stór menning er farin fram í H71 seinnu árini og góða gongdin tykist at halda fram. Higartil hava átta lið hjá felagnum leikt seg í Faxe Kondi finaluna í stóra hondbóltsvikuskiftinum, sum í ár verður 17. og 18. februar.
EM-vinnarar gjøgnum árini
Spania gjørdist í kvøld evropameistari á fyrsta sinni, tá teir vunnu finaludystin á Svøríki. Spania vann heili 29-23.
Hondbóltur á tímatalvuna
Nú fáa ung í 8. og 9. flokki møguleika at velja hondbólt sum undirvísing frá næsta skúlaári.
Fríkast: 50 dopingroyndir um árið
Í desember fór Anti Doping Føroyar undir egið eftirlit av føroyskum ítróttafólki.
Vinkonur uttanfyri vøllin
Á hondbóltsvøllinum eru góðu vinabondini kanska ikki so sjónlig, men tá dysturin er liðugur, gerst skjótt greitt, at U14 genturnar hjá H71 og VÍF eru væl.


text:
Útsetið fyrsta smakkin av alkoholi
Fyri hvørt ár, sum fyrsti smakkurin av alkoholi verður útsettur, minkar vandin fyri at gerast bundin av rúsevnum við 14 prosentum. Tað vísir amerikonsk gransking.
Nógvar orsøkir eru til, at tannáringar og alkohol ikki hóska saman:
1. Í tannárunum mennast vit
Tað er tá, tú skalt menna ymsar nýggjar førleikar, og vísa teg føran fyri at práta, dansa, fríggja og fjasa. Hetta skal helst gerast uttan alkohol. Um tú byrjar at drekka tíðliga, er stórur vandi fyri, at tú altíð fer at kenna tørv á alkoholi fyri at kunna gera hesi tingini.
2. Tannáringar duga ikki at meta um fylgjurnar av at drekka alkohol
Ung hava ilt við at merkja, nær tey hava kenning, og tey verða tí ofta alt ov full. Tann, ið drekkur heilt nógv í tannárunum, kann gerast bundin eftir fáum árum. Hjá vaksnum tekur tað longri tíð at gerast bundin, og tá er lættari at síggja ávaringartekinini og steðga aftur.
3. Fullir tannáringar kunnu koma heilt illa fyri
Tey flestu ungu, sum koma í bardaga, eru ávirkað. Vandin fyri ólukkum gerst størri, av tí at heilin ikki virkar eins væl og vanligt. Tey flestu, ið royna narkotika á fyrsta sinni, eru ávirkað. Og flestu ungfólk, sum hava sex uttan veruliga at vilja tað ella gera tað uttan fyribyrging, eru ávirkað.
Sostatt hava tannáringaforeldur allar orsøkir at halda børnunum frá alkoholi so leingi sum gjørligt.
Teksturin er týddur úr svenska faldaranum, "Fakta, tips och myter om alkohol och hälsa", sum er at fáa í øllum teimum svensku einkarsølunum.
Sí áhugaverdan lesna um evnið niðanfyri:
NRK - "tá mamma og babba drekka"
WHO Evidence for the effectiveness and cost-effectiveness of interventions to reduce alcohol-related harm
WHO Handbook for action to reduce alcohol-related harm
Les meira um hvussu tú handfer rúsdrekka við skili á Alt om alkohol


text:
Heilsubilurin til Klaksvíkar 4. - 7. desember
Norðoyggjar verður seinasta staðið, har vit kanna fólk fyri roykjaralungu og tey, sum eru í vandabólkinum fyri at fáa typu2-diabetes
Mikudagin, fríggjadagin og leygardagin verða vit so í Klakskvík. Hetta er samstundis seinasta staðið, har kanningarnar verða gjørdar.
Í døgunum 4. til 7. desember kanst tú verða kannað/ur fyri roykjaralungu og Typa2 diabetes í Klaksvík – kanningarnar taka bert 10 minuttir. Hetta er so á øðrum sinni, vit eru í Klaksvík. Fólkaheilsuráðið vónar, at nógv fara at melda seg til kanningina.
Um vikuskift fóru vit uppum 1100 fólk, sum lótu seg kanna fyri Kol- og typu2 diabetes
Átakið verður gjørt, tí at mett verður, at tað ganga einir túsund føroyingar við typu2 diabetes, uttan at vita tað. Hetta verður staðfest í Diabetes kanning, sum endaði í mai mánaði í ár.
Fólkaheilsuráðið hevur sett sær fyri at finna hesi fólkini, sum ikki vita av, at tey eru á vandaleið. Talið fer ivaleyst at vaksa tey komandi árini, samstundis sum støðugt fleiri og eisini yngri fólk fara at fáa sjúkuna.
Hetta slagið av diabetes er nær tengt at lívshátti. Týdningarmiklastu vandatættirnir eru ov lítil rørsla, skeivur kostur og yvirvekt. Ættarbregði hevur eisini týdning, eins og ávís sløg av heilivági kunnu økja um vandan fyri at fáa sjúkuna. Typu2 diabetikarar eru í vanda fyri at fáa ymiskar komplikatiónir og fylgisjúkur.
Ráðið hevur eisini sett sær fyri at finna teir roykjarar, sum hava KOL (kronisk obstruktiv lungnasjúka), ella “Roykjaralungu”, sum tað eisini verður nevnt. Henda sjúka hevur við sær álvarsligar heilsuligar avleiðingar fyri tey, sum fáa hana. Royking er atvoldin til 85-90 av øllum tilburðum av KOL. Vandin fyri at fáa KOL er tengdur at teimum sokallaðu pakkaárunum, eitt pakkaár er 20 sigarettir dagliga í eitt ár. Umframt royking kann arbeiðsumhvørvi eisini í ein ávísan mun hava við sær KOL.
Melda til kanning á telefon: 515155 millum 9 og 16


text:
Havhestur
Havhestur ella (á suðuroyarmáli) náti (frøðiheiti - Fulmarus glacialis) er sjófuglur. Havhestur átti á fyrsta sinni í Føroyum í 1839 og síðani tá er talið voksið nógv, heili 600 000 pør eru tey í tali í dag [1]. Havhestur er ein sera stórur fuglur og sæst næstan alt árið, hann kemur her miðan januar og sæst í øllum bjørgum í Føroyum og fer so longur suður tíðliga í septembur. Hann er 45-50 cm til longdar, og longdin á báðum veingjunum tilsamans er 102-112 cm og vigar gott 800 g. Etur fisk, krabbadýr og slógv, og kan blíva gott 40 ár. Havhestur verpur egg í mai, hann verpur 1 egg og passar tað í 52-53 dagar, og tá ið pisan er útkomin, verður hon passað í einar 49 dagar.
Fyrstu fer vit hava lisið um at havhestur er brúktur var í 1862, tá ið H. C. Müller skrivaði "Nu derimod bygger den i temmelig og stedse stigende Mængde paa 3 forskjellife Steder paa Öerne og udbreder sig også til nye Ynglesteder, saasom til Myggenæsholm og Troldhoved, hvor den har indfundet sig i de sidste to til tre Aar", eisini skrivaði hann : "Den fanges ikke, da Kjödet ikke spises, og Fjerene formedelst deres störke Lugt ere ubrugelige. Man er dog nu begyndt ar benytte Ungen ligesom Lujren".
Hátturin at fanga gamlan havhest er onki broyttur øll árini, og amboðini eru næstan øll eisini líka, sum tá ið vit fleyga ella fara eftir øðrum fugli. Man fer bara eftir havhesti um veturin, tí tá er hann feitast, leskiligast og eisini er einki annað feskt at fáa um ta tíð. Mest vanligt er at fara eftir pisunum hjá havhesti. Teir fara eftir havhesti um 18. august, tí tað er beint áðrenn pisan fer úr reiðrinum, tá fara um fimm manns við bandi og togi til eitt berg, og so blívur ein maður loraður niður við togi til havhestareiðurini og har hann tekur havhestapisur.
Tá hann so hevur fingið um 30 havhestapisur, og vissi teir eru nógvir taka teir um 50 havhestapisur hvørja fer, blívur hann loraður upp og verður so koyrdur omanaftur, og tekur so meira havhestapisur.
Men eisini ber til at fara eftir havhesti við báti, men tað er um seinast í august og fyrst í september, og tá ið teir so koma í nánd við ein havhest, rættir ein maður glúpin út og roynur at fáa ein havhest í netið á glúpinum, síðani kippur ein maður havhestin, so at hann doyr sum skjótast, og tekur so høvdi av havhestinum og koyrur hann í ein kassa við neti í, so at blóði kann renna frá. Tá ið teir so koma heim, vera havhestarnir síðani royttir, kruvdir og saltaðir ella frystir, alt eftir hvussu man vil hava teir, og eru so klárir til at eta, og tað sum ikki verður eti brúka man so til agn.
Ikki fyrr enn seint í seinnu øld byrjaði man at taka egg, tí fólk meintu, at havhestur spýði á eggið tá tað kom út, men í dag er tað meira vanligt at eta havhestaegg. Onkur meinar at havhestaegg smakka líka sum høsnaregg ella dunnuegg. Ymiskt er hvussu nógvar havhestar man fær, men vanligt er um eini 100, og kanningar visa av vit drapa í miðal 150 000 havhestar um árið.
Havhestasjúkan[rætta | rætta wikitekst]
Nógv fólk doyði fyrst í 1900-talinum av einari ókendari sjúku, onkur trúði so at henda sjúka kom av hoyggjingini, so tey kallaðu hana septembursjúkan. Men so í tíðarskeiðinum 1927 til 1934 var ein danskur lækni, sum æt Arthur Asser Rasmussen, í Føroyum at granska hesa sjúku, og í 1934 fann hann útav, at havhestur hevði eina deyðiliga bakteriu, og henda bakteria hevði skyldina í, at septembursjúkan ella nú nevnd havhestasjúkan var komin til Føroyar. Av hesum bleiv tað sett forboð í Føroyum fyri havhestaveiðu í 1936, men seinni tá heilivágur kom, bleiv loyvi aftur at veiða havhest.
Kanningar vísa, at henda bakteria er sera útbreidd enn, tí tey hava kannað 100 000 havhestar, og heili 10 % av teimum høvdu bakteriuna, men henda sjúkan er sera nógv fyribyrgd í dag, tí tann veiddi havhesturin verður vaskaður val og kannaður. Seinni fann man so útav, at onnur fuglasløg eisini høvdu líknandi sjúkur, so hon bliv kalla ornitosis, sum kann fyribyrgjast, sum nevnt fyrr, við heilivági.
Eisini verða havhestar kannaðir fyri, hvussu nógv tungmetal og annað er í teimum, hesar kanningar fara fram í Nólsoy, og kanningar visa at havhestar eisini sum grind, fáa meir og meir av hesum farligu tungmetalunum, so sum kviksilvur og cadmium. Eisini vísa kanningar, at havhestur kann koma við tí farligu bakteriuni Chlamydia psittaci, sum útbreiður havhestasjúkuna (psittacosis), eisini vístu kanningarnar at havhestasjúkan er sera farlig fyri konur sum eru uppá vegin. Men tó er hetta ikki bara havhestur sum kemur við hesi bakteriuni.


text:
Viðurkenning frá Tvøroyrar Kommuna
Sumbiar Kommunu, borgarar og fyritøkur í kommununi fingu í dag handa takkarskriv og blómur, frá Tvøroyrar Kommunu.
Bygdarráðsfundur framskundaður
Bygdarráðsfundur sum skuldi verða 30. juni er framskundaður til 29. juni 2017 kl. 19:00.
Sumbiar Kommuna
Skráin til bygdarráðsfundin 30.juni 2017.
Hesi mál verða viðgjørd á bygdarráðsfundi, fríggjadagin tann, 30. juni 2017. kl. 17.00.
Sumbiar Kommuna
Avtala um fylgjarar
Tvey nýggj skjøl eru komin undir "Sjálvavgreisluna"
- Leiðreglur fyri fylgjarakort til fólk, ið bera brek.
- Umsóknarblað Fylgjarakort.
Vev myndatóli í Akrabergi er virkið aftur.
Vev myndatóli í Akrabergi er
virkið aftur.


text:
Brisbane
Brisbane er býur í Avstralia og hevur 2 004 262 íbúgvar (2009). Brisbane er størsti býur og høvuðsstaður í Queenslandi. Hann er havnabýur við munnan á Brisbaneá. Brisbane er góður havnarbýur og stórur ídnaðarbýur. Í so máta líkist Brisbane høvuðsstaðnum í hinum londunum, sum allir eru tætt við áir og við sjógvin. Sum hinir høvuðsstaðirnir er Brisbane miðdepilin fyri handlinum í landinum, hann er høvuðsstaður í. Handilsøkið er tætt við havnina. Tað eru serliga ídnaðarvørurnar kjøt, sukur, ull og frukt, sum verða edlaðar og avskipaðar her, og eisini metal og viður. Brisbane hevur javnliga lýtt veðurlag, miðalhitin á vetri er 17 °C og á sumri 25 °C [1]; eingin dagur í Brisbane er kaldari enn ein góður summardagur í Føroyum.


text:
Orð: Lydia Lithell
Lag: Russiskt fólkalag
Týtt: Petur William Háberg
Upprunaheiti: Jag har hört om en stad
1. Mær er sagt um ein stað handan támið,
handan fjallanna skaddu hann stendur,
mær er sagt um hans sólljósu strendur,
tonk – ein dag standi sjálvur eg har!
Halleluja! Eg sælur má syngja,
halleluja, eg fari til staðin,
kann enn mótbrekka troytta og tyngja,
altíð heimá og framá tað ber!
2. Mær er sagt um eitt land uttan sorgir,
eingin nívdur og tyngdur har stríðir,
eingin særdur av sjúku har líður.
Tonk – ein dag eri sjálvur eg har!
Halleluja, sum vit skulu frøast!
Halleluja – hvør ivi er svunnin,
aldri aftur vit snáva og møðast –
komin fram – komin heim, heim til Gud!
3. Mær er sagt frá teim snjóhvítu búnum
hjá teim himmalsku, frelstu herskarum
og um ljóman frá reyðargullkrúnum.
Tonk – ein dag verði sjálvur eg har!
Halleluja – so sælur mín andi
eins og hoyrir hin himmalska songin,
stendur á hvørjum jørðiskum bandi;
tí eg veit, eg skal skjótt vera har.


text:
Tíðindi
14. september 2017
Lærarar í støddfrøði eiga at síggja lesing sum partur av læringini í lærugreinini heldur enn sum nakað eyka, tú mást gera, tí lesiætlanin sigur tað. Tað heldur Eva Michaelsen, sum er námslektari í norskum við Lærda Háskúlan í Oslo og Akershus.
Saman við øðrum hevur hon kannað, hví tað er neyðugt, at lesing er natúrligur partur av lærugreinini støddfrøði.
Nógvir næmingar byggja førleikar sínar í støddfrøði á tað, sum lærarin fortelur teimum, áðrenn teir fara undir at loysa uppgávurnar í støddfrøðitímunum. Teir lesa sjáldan tekstirnar í lærubókunum, og nógvir lærarar halda, at ov nógvur tekstur er í lærubókunum. Tað er nóg mikið við tølum og súmbolum, halda nógvir.
- Tí læra næmingarnir ikki at fáa vitan úr lærubókunum, og tá ið teir ikki gera tað, hevur tað við sær, at næmingarnir mugu minnast tað, lærarin sigur. Í tímunum sita teir ofta og einki gera, í staðin fyri at loysa uppgávurnar, ið teir eru settir at gera; teir koma ikki víðari uttan hjálp frá læraranum, sum gongur runt millum næmingarnar og hjálpir teimum einum fyri og øðrum eftir. Tað sýnist at vera ein siðvenja í undirvísing í støddfrøði, at tú ikki lesur so nógv í støddfrøðibókunum, men bara loysir uppgávur haðani. Orsøkin kann vera, at støddfrøði hevur sítt egna mál og nógvar lýsingar fyri tað ymiska; nógv halda, at hetta ger støddfrøðiligar tekstir torførar.
Granskararnir hava roynt at grundgivið fyri, hví tað er neyðugt fyri støddfrøðilærararnar at fáa lesing inn sum natúrligan part av støddfrøði. Teir hava ment ein frymil, sum lýsir, sum neyv samantvinnað fatan av lesing eigur at vera við í fakliga førninginum hjá lærarum í støddfrøði fyri at kunna undirvísa í støddfrøði, og fyri at næmingarnir skulu fáa tað burturúr, sum teir eiga at fáa burturúr.
- Vit halda, at hesin frymilin kann vera við til fremja fatanina av, at lesing er ein fortreyt fyri lærugreinini.
Lærarar mugu vita, hvat tað er, sum ger tekstirnar torførar at skilja, og hvussu teir kunnu leggja upp fyri hesum í undirvísingini, soleiðis at næmingarnir skilja tekstirnar. Ikki minst mugu lærararnir fáa lesing inn sum sjálvsagdan og natúrligan part av støddfrøðiundirvísingini og ikki sum nakað, ið liggur uttanfyri, meta granskararnir.
Kelda: forskning.no
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.