text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Teir valdu at ganga eftir varðunum
Tak niður
Sakir Tróndarson Frýdal, Pauli Mittúrn, Ári Rúnason, Ragnar Karlson og Pauli Jacobsen, allr ungir dreingir, sum spæla við H71, avgjørdu at fara til gongu úr Havnini til Vestmanna fyri at hyggja eftir fyrra finaludystinum i hondbólti millum VÍF og H71.
Allir eru vanir at ganga fjøllini, men vóru ávaraðir um mjørki kom á teir. Mjørkin kom og so vistu teir eisini hvat teir skuldu gera.
Sakir Tróndarson Frýdal, Pauli Mittúrn og Ári Rúnason eru í útvarpsstovuni og greiða frá túrinum.
Sí eisini


c: text/html

text:
Tey, ið ætla at skipa fyri nýggjársbáli, mugu biðja um loyvi frá kommununi.
Er tú ein teirra, sum ætlar at skipa fyri einum nýggjársbálið, skal tú venda tær til kommununa og biðja um loyvi.
Tað er ikki loyvt at brenna stór bál uttan at kommunan hevur givið loyvi. Bál, sum eru størri enn 1,2 m í tvørmát, eru at rokna sum stór bál.
Tað er ikki alt, sum kann tveitast á eitt bál. Einans brenni, sum ikki dálkar, kann brúkast, t.d. óviðgjørdur viður og pappír og greinar.
Tað er ikki loyvt at brenna burturkast.
Leivdir frá bálum skulu takast upp beinanvegin og latast til kommunalu móttøkustøðina fyri burturkast.
Um bál elva til ampa, hevur kommunustýrið ábyrgdina av, at bálið verður sløkt og at leivdirnar verða koyrdar á kommunalu móttøkustøðina fyri burturkast.
les vegleiðingina um at brenna bál
Um tú hevur spurningar ella viðmerkingar er tú vælkomin at venda tær til Umhvørvisstovuna, telefon 342400, ella at senda okkum ein teldupost us@us.fo
« Aftur
Stongt vegna starvsfólkatiltak
23-05-2018
Verja av fugli á Ramsar-oyggjum
13-04-2018
Skjalasøvnini í Tinglýsingini og Ma…
09-04-2018
Hægstirættardómur um matrikulgjøld
05-04-2018
Dálkingarevni í spillivatni í fýra …
03-04-2018
Órudd og annað burturkast skal ikki…
02-04-2018
Runavíkar kommuna fingið umhvørvisg…
28-03-2018
Sundsverkið fingið nýggja umhvørvis…
28-03-2018
Næmingur úr 9.ð fekk høvi at royna …
16-03-2018
Norðurlendskur stuðul til verkætlan…
15-03-2018

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Svimjarar frá SuSvim við til kappingar uttanlanda
SSF tók út liðini til HM / NM & NJM mánadagin 21/11-16 og eru fleiri av okkara við. Til HM í Kanada frá 6-11 des. fara Pál og Sára at luttaka. Jón verður við sum venjari og Anita Nysted sum ferðaleiðari.
Til NM / NJM í Kolding, Danmark frá 9-11 des. fara Róland, Rói,Hugin, Alisa og Brynhild at luttaka. Annika verður við sum ferðaleiðari.
Tað verður ótrúliga spennandi at fylgja tykkum, og vónandi fáa tit fáa eina góða kapping. Tit gera tykkara besta sum altið umboðandi SuSvim og Føroyar.
Vit ynska tykkum øllum góða eydnu.


text:
Saturday, June 22, 2013
Scandinavian Pain
Eg havi bara sæð hansara verk á netinum, men eri longu dedikeraður fjeppari av íslendska listamanninum Ragnari Kjartansson. Tí hann hugsar so originalt og stuttligt. Hugskotið til verkið, sum íslendingurin hevur gjørt til Venesiabiennaluna havi eg skrivað um áður, tað ljóðar til at vera genialt og tað sama haldi eg kann sigast um hetta verkið, sum nú verður framsýnt í Malmö. Hann hevur fingið eitt stórt hoyggjhús upp at standa ini í turbinuhøllini í Moderna Museet í Malmö. Uppi á tekjuni á hoyggjhúsinum lýsir eitt 11 metrar langt neonskelti við orðunum Scandinavian Pain og inni í hoyggjhúsunum er ein framsýning við 40 verkum hjá Edvard Munch. Ragnar Kjartansson pallsetir verkini hjá Munch fyri at fáa fólk at hyggja at teimum við nýggjum eygum. Framsýningin læt upp 3.mai og verður at síggja alt summar inntil 25.august. Uttan mun til listaslagið, um tað er málarí, tekning, video, performance ella tónleikur, hann fæst við, hava verkini hjá Kjartansson ein serstakan poetiskan, skemtiliga sorgblíðan tóna og ofta er pláss til eitt sindur av kitsch ella lámentan, t.d. sang hann í sambandi við upplatingina av hesi framsýningini Abba-sangin The winner takes it all frá 1980.
Posted by Listin at 7:29 AM
Labels: KP


text:
Mannagongd um eldur kemur í
Um eldur kemur í, verður borið soleiðis at:
Starvsfólkini
- Starvsfólkini í hvørjari skúlastovu sær, skipa fyri at fáa øll børnini út skjótasta og nærmasta veg.
- Persónligir lutir liggja eftir í skúlastovuni.
- Lærarin tryggjar sær at allir næmingar koma út.
- Protokollin skal við út.
Samlingarstað
- Øll samlast á spælivøllinum.
- Á samlingarstaðnum telur lærarin, um allir næmingarnir, sambært protokolluni, eru komnir út.
- Um ikki slepst inn aftur í skúlan verður farið í grannahúsið at bíða.
- Skúlin setir seg í samband við foreldrini.
Starvsfólkini
- Starvsfólkini boða leiðaranum ella trygdarumboðnum frá, um øll eru komin út.
Leiðarin/trygdarumboðið
- Leiðarin ella trygdarumboðið tekur ímóti sløkkiliðnum, gevur teimum boð, um øll eru komin út.
Sløkkiliðið


text:
6. juni 2017Nr. 94
Løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um ferðslu
(Hægri aldursmark fyri endurnýggjan av koyrikorti, kravd eftirútbúgving og broyttar frádømingarreglur fyri koyrilærarar og dagføring av sektarupphæddum)
Samsvarandi samtykt Løgtingsins staðfestir og kunnger løgmaður hesa løgtingslóg:
§ 1
Í løgtingslóg um ferðslu sbrt. løgtingslógarkunngerð nr. 14 frá 2. mars 1988 um ferðslu, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 54 frá 12. mai 2015, verða gjørdar hesar broytingar:
1. Í § 18, stk. 2, nr. 2 verða orðini “og oyru” strikað.
2. Í § 18 b, stk. 1, 1. pkt. verður ”70 ár” broytt til: ”75 ár”.
3. Í § 18 b, stk. 1 verður 2. pkt. strikað.
4. Í § 18 b, stk. 3, 1. pkt. verður “70 ár” broytt til: “73 ár”.
5. Í § 18 c, stk. 2 verður 3. pkt. strikað.
6. § 19 a verður orðað soleiðis:
“§ 19 a. Góðkendur sum koyrilærari kann persónur verða, sum
1) hevur fylt 24 ár,
2) hevur ognað sær koyrirætt,
3) í teimum seinastu tveimum árunum, ikki hevur verið frádømdur koyrirættin ella fingið koyrirættin afturtiknan fyrisitingarliga,
4) hevur framt eina námsfrøðiliga undirvísingargongd, sum er góðkend at geva atgongd til koyrilæraraútbúgvingina,
5) hevur framt eina góðkenda koyrilæraraútbúgving,
6) hevur staðið eina roynd fyri koyrilærarar, og
7) ikki hevur verið uppi í máli, ið kemur undir § 78, stk. 2 í revsilógini.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann seta reglur um, hvørjar koyrikortbólkar, ið koyrirættur skal vera ognaður til fyri at fáa góðkenning sum koyrilærari.
Stk. 3. Góðkenningin er galdandi í 5 ár, tó í mesta lagi so leingi, sum tann, sum varðir, hevur koyrikort. Góðkenningin kann verða endurnýggjað, um handhavin enn lýkur treytina í stk. 1, nr. 7, í teimum seinastu tveimum árunum ikki hevur verið frádømdur koyrirættin treytaleyst ella fingið koyrirættin afturtiknan fyrisitingarliga og sannar í umlidna tíðarskeiðinum at hava framt kravda eftirútbúgving.
Stk. 4. Hevur handhavi av eini koyrilæraragóðkenning í teimum seinastu tveimum árunum framman undan tíðarskeiðinum fyri endurnýggjanini, sbr. stk. 3, verið frádømdur koyrirættin treytað, verður koyrilæraragóðkenningin endurnýggjað, treytað av, at eftiransandi koyriroynd er staðin, og at aðrar treytir, ið eru ásettar í sambandi við frádømingina, verða hildnar.
Stk. 5. Eru treytirnar í stk. 3 fyri endurnýggjan av góðkenningini ikki loknar, skal handhavin standa eina nýggja koyrilærararoynd fyri at fáa góðkenning.
Stk. 6. Landsstýrismaðurin kann seta reglur um koyrilæraraútbúgvingina, um royndina, um at lata góðkenning, um yrki koyrilæraranna og um kravda eftirútbúgving sum treyt fyri endurnýggjan av góðkenningini sum koyrilærari. Landsstýrismaðurin kann harafturat seta reglur um undantak, frá teimum ásetingum um endurnýggjan av koyrilæraragóðkenningini, sum er ásett sambært 1. pkt.”
7. Aftan á § 19 a verður sett:
“§ 19 b. Tann, ið við dómi verður dømdur sekur í grovum ella endurtiknum brotum av reglum um útinnan av yrki sum koyrilærari, kann við dóminum verða frádømdur rættin, at útinna yrki sum koyrilærari fyri eitt nærri ásett tíðarskeið, sum í minsta lagi er 1 ár ella fyri alla tíð.
Stk. 2. Er rætturin at útinna yrki sum koyrilærari frádømdur fyri longri tíð enn 2 ár eftir stk. 1, kann spurningurin um at fáa rættin aftur, áðrenn frádømingartíðin er úti, verða lagdur fyri dómstólarnar. Framløgan fer fram eftir reglunum í § 78, stk. 3 í revsilógini og kann í fyrsta lagi vera, tá ið 2 ár eru liðin av frádømingartíðini. Rætturin kann bara fáast aftur, tá ið heilt serstakar umstøður gera seg galdandi. Hevur rætturin til at útinna yrki sum koyrilærari áður verið frádømdur viðkomandi, kann afturveitan av koyrirættinum, áðrenn frádømingartíðin er útliðin, bara henda sum undantak, og framløgan kann í fyrsta lagi fara fram, tá ið 5 ár eru liðin av frádømingartíðini.
Stk. 3. Í málum, nevnd í stk. 1, kann rætturin við úrskurði avgera, at viðkomandi, meðan málið er fyri, ikki kann útinna yrki sum koyrilærari. Í úrskurðinum kann verða avgjørt, at kæra ikki fær steðgandi virknað. Verður fríkennandi dómur sagdur í málinum um frádøming av rættindunum, fellur forboðið burtur, sjálvt um dómurin verður kærdur.
Stk. 4. Tann, ið hevur fingið frádømt rættin at útinna yrki sum koyrilærari, skal lata Akstovuni koyrikortið. Tann, sum, meðan málið er fyri, ikki kann útinna yrki sum koyrilærari, sbr. stk. 3, skal lata løgregluni koyrikortið og í staðin fáa eitt fyribils koyrikort uttan koyrilæraragóðkenning.
Stk. 5. Hevur rætturin at útinna yrki sum koyrilærari verið frádømdur sbr. stk. 1, kann góðkenning sum koyrilærari bara fáast aftur, treytað av, at viðkomandi stendur eina nýggja koyrilærararoynd, lýkur treytirnar í § 19 a, stk. 1, nr. 3 og ikki eftir frádømingina er dømdur fyri eitt mál, ið kemur undir § 78, stk. 2 í revsilógini.”
8. Í § 31 c, stk. 1, nr. 1, litra d verður “ótreytaða” broytt til: “treytaleysa”.
9. Í § 58 a, stk. 1, nr. 1 verður “§ 19 a, stk. 1” broytt til: “§ 19 b, stk. 4”.
10. Í § 58 a verður stk. 9 orðað soleiðis:
“Stk. 9. Sektir fyri brot á hesa lóg og fyri brot á reglur, givnar sambært lógini, verða ásettar til 700 kr. ella hægri. Sektir til persónar, sum eru til gongu og førarar av súkklu, hestaakfari ella á hestbaki, verða ásettar til 500 kr. ella hægri. Sektir fyri persónar við serliga lágari inntøku, verða ásettar til 300 kr. ella hægri.”
11. Í § 58 a verður stk. 10 strikað.
Stk. 11-13 verða eftir hetta stk. 10-12.
12. Í § 58 a, stk. 13, sum verður stk. 12, verður “11 og 12” broytt til: “10 og 11”.
13. Í § 58 g, stk. 1 verður aftan á “§ 59 a, stk. 2, nr. 4,” sett: “, 5, 1. pkt.,”
14. Í § 59 a, stk. 1, nr. 6 verður “,2. pkt.,” í § 15, stk. 1, 2. pkt., strikað.
15. Í § 64 k, stk. 1, nr. 7 verður “70 ár” broytt til: “75 ár”.
§ 2
Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd, sbr. tó stk. 2.
Stk. 2. Fyri koyrilærarar, sum hava eina galdandi góðkenning, tá ið lógin kemur í gildi, verða ásetingarnar í § 19 a, stk. 3, sum orðaðar í § 1, nr. 6 í hesi lóg, nýttar fyri umsóknir um endurnýggjan av koyrilæraragóðkenning, latnar inn 1. oktober 2017 ella seinni. Inntil tá verður higartil galdandi áseting í § 19 a, stk. 5, nýtt.
Stk. 3. Hóast ásetingina í § 64 k, stk. 1, nr. 7, sum orðað í § 1, nr. 15 í hesi lóg, er gjaldið kr. 150 fyri endurnýggjan av koyrikorti uttan læknaváttan hjá umsøkjarum, sum hava fylt 70 ár, men ikki 75 ár til og við 31. mai 2022.
Í Tinganesi, 6. juni 2017
Aksel V. Johannesen (sign.)
løgmaður
Lm. nr. 104/2016


text:
Toska- og hýsustovnarnir eru minni enn teir hava verið í eina øld. Orsøkirnar kunnu vera nógvar, men tað eru summi, sum geva fiskidagaskipanini skuldina. Bæði Sambandsflokkurin og samgongan ætla tí at skifta 20 ára gomlu fiskidagaskipanina út við eina kvotaskipan.
Men, vit hava roynt eina kvotaskipan fyrr, og hana var vinnan sera ónøgd við. Er tað so rætt at skifta dagar út við kvotur?
Og hvat er ein fiskikvota? Hvat er ein fiskidagur?
---
Einaferð slapp føroyski heimaflotin at fiska, sum honum lysti. Men so kom ein álvarslig búskaparkreppa fyrst í 90'unum. Síðani komu harraboð úr Danmark: skil skuldi fáast á fiskivinnupolitikkin - avmarkingar skuldu leggjast á fiskiskapin.
Vanligasti mátin at avmarka fiskiskap aðrastaðni í heiminum var - og er enn í dag - at leggja evstamark á tonsini, sum vórðu avreidd. Antin við at geva hvørjum skipi eina kvotu at fiska, ella við at geva flotanum felagskvotu fyri eitt ávíst fiskaslag.
Føroysku skipini fingu kvotur frá 1994, men innan eitt ár var vinnan so ónøgd, at hon setti krav um, at kvotaskipanin skuldi avtakast.
Ein skipanarnevnd mælti í februar 1996 til, at Føroyar skuldi hava eina dagaskipan, sum ongantíð var roynd fyrr. Dagaskipanin var sostatt ein rein føroysk uppfinning.
Men hvat var tað so, sum var so grundleggjandi galið við kvotaskipanini, og sum gjørdi, at vinnan ikki vildi virka undir henni meir? Og hví er tað, at vinnan enn í dag heldur vil virka undir eini fiskidagaskipan?
Undir eini kvotaskipan hevur eitt skip loyvi at fiska so og so nógv tons av einum ávísum fiskaslagi. Hetta elvir til avbjóðingar, tí tað er ikki altíð, at fiskaslagið, sum kemur undan vatnskorpuni, er júst tað, sum ein royndi eftir. Hjáveiða er ein partur av gerandisdegnum hjá fiskivinnuni, og tí kann tað tykjast stirvið at virka við kvotum, sum eru býttar sundur í fiskasløg, tá ið fiskiskapurin so ofta er blandaður.
Um eitt skip til dømis roynir eftir toski, og aðrar kvotur eru brúktar upp, so kann tað hava við sær, at skipið verður revsað fyri at fiska "skeivt" fiskaslag, hóast skipið ikki royndi at fiska ólógliga. Í øðrum lag kann tað elva til, at manningin blakar ólógliga fiskin út aftur fyri at sleppa undan revsing, ella blakar óynsktan fisk út aftur fyri at fáa betri prís fyri veiðuna.
Fiskidagaskipanin hevur ikki hesar avbjóðingar. Eitt skip hevur so og so nógvar fiskidagar um árið, og eingin avmarking er á loyvda fiskiskapin hvønn fiskidag. Tí er ein fiskidagaskipan uttan iva meira liðilig. Fyri at siga tað, sum tað er, so er fiskidagaskipanin minni roksut hjá vinnuni at virka undir og minni roksut hjá fiskiveiðimyndugleikanum at hava eftirlit við.
Men, hvussu ber tað so til, at fiskiskapurin hevur verið so vánaligur síðan fiskidagaskipanin kom í gildi. Tað er ilt at siga, um fiskidagaskipanin einsamøll er atvoldin til vánaliga fiskiskapin, tí náttúruviðurskiftini í Føroyskum sjóøki hava, sambært Havstovuni verið serstøk seinastu árini. Hinvegin er tað hugstoytt, at grannalondini, sum øll brúka kvotur, hava havt framgongd í sínum botnfiskastovnum, meðan føroysku stovnarnir hava havt afturgongd undir fiskidagaskipanini. Eitt annað, sum talar fyri kvotum, er at føroyski uppisjóvarfiskiskapurin og botnfiskiskapur í útlendskum sjógvi roynist væl, og at hesin fiskiskapur er avmarkaður við kvotum.
Tað kann eisini vera, at fiskidagaskipanin var skeivt skrúva saman frá byrjan, sum bæði Havstovan og fiskivinnunýskipanarnevndin hava víst á. Undirtøka var fyri dagaskipanini í síni tíð, tí stórur vøkstur hevði verið í toskastovninum miðskeiðis í 90'unum. Stovnurin var sera væl fyri, tá ið skipanin kom í gildi 1. januar 1997. Skipanarnevndin mælti til, at samlaða talið av fiskidøgum skuldi vera á leið 14.000 fyri útróðrarflotan, men eftir politiskar tingingar og ótta fyri at gera inntriv í fiskivinnuna hækkaði Løgtingið fiskidagatalið til 22.000. Sambært nýskipanarnevndini var skipanin tí skeivt stillað frá byrjan. Og politiski óvanin at ignorera lívfrøðilig tilmæli fyri ikki at gera seg inn á áhugamálini í vinnuni helt fram.
Sambært Fiskirannsóknarstovuni og altjóða havgranskingarstovninum ICES var veiðutrýstið alt ov stórt fyrstu árini eftir, at dagaskipanin kom í gildi. Hóast dagatalið minkaði við eini helvt fyrstu tíggju árini fiskidagaskipanin var í gildi, hevur trýstið á fiskastovnarnar, sambært fiskifrøðingum og øðrum eygleiðarum kortini verið ov høgt. Eisini sigur nýskipanarnevndin, at avmarkingarnar í fiskidøgum støðugt átti at lagt upp fyri, at produktiviteturin í vinnuni veksur. Men fiskidagastýringin hevur ikki tikið hædd fyri tøkniligu menningini.
Ávaringin ljóðaði, at hetta kundi fáa varandi avleiðingar fyri botnfiskastovnarnar í Føroyum. Og sum heild hevur stovnsrøktin av botnfiski, serliga toski og hýsu, undir fiskidagaskipanini ikki eydnast væl. Sambært havstovuni er tað ikki líka lætt at stýra veiðutrýstinum við døgum. Eitt er, at vekt fyrst skal umsetast til tíð - tað vil siga, at tey tonsini, sum mett verður, at stovnurin tolir at minka við, skulu umsetast til fiskidagar. Eitt annað er, at Havstovan síðan 2004 hevur mælt til stóran niðurskurð í døgunum, men at Løgtingið ongantíð hevur fylgt tilmælunum. Men samstundis viðurkennir Havstovan, at vera tilmælini um niðurskurð fylgd, so er tað møguligt, at fiskidagaskipanin kann virka í framtíðini. Nýskipanarnevndin er meira avgjørd. Hon mælir greitt til, at fiskidagaskipanin verður sett úr gildi, og at kvotur vera høvuðsamboðið í øllum fiskiskapi. Meirilutin í nevndini metir ikki, at fiskidagaskipanin hevur megnað at tryggja góða stovnsrøkt og stuðla undir lívfrøðiliga burðardyggan fiskiskap. Harafturat heldur meirilutin í nevndini, at ein fiskidagaskipan er ov stirvin til at birta undir tillagingar og effektiviseringar í flotanum og harvið ein búskaparliga burðardyggan fiskiskap.
Sambandsflokkurin og samgongan hava í sínum uppskotum lagt upp til, at kvotur skulu fáa botnfiskastovnarnar aftur á beint. Samgongan vísir á, at fiskidagaskipanin hevur roynst illa í heili 20 ár, hóast samlaðu dagarnir eru minkaðir niður í minni enn eina helvt av upprunaligu døgunum. Fólkaflokkurin heldur hinvegin, at fiskidagaskipanin kann rigga, um hon verður brúkt rætt. Flokkurin vísir millum annað á avbjóðingarnar við blandingsfiskiskapi, sum kvotaskipanin kann elva til.
Stutta niðurstøðan er, at fiskidagaskipanin er meira fleksibul hjá vinnuni at arbeiða undir og minni kostnaðarmikil hjá myndugleikunum at hava eftirlit við. Hinvegin ber illa til at stýra, hvussu stórar nøgdir av fiski vera tiknar úr stovnunum. Kvotaskipanin er bæði stirvin og kostnaðarmikil, men royndir aðrastaðni benda á, at tað við kvotum ber betur til at neyvstýra, hvussu nógv verður fiskað. Vóru lívfrøðiligu tilráðingarnar um fiskidagar fylgdar, kann tað tó vera, at søgan var ein heilt onnur. Hvussu fiskiskapurin skal avmarkast er ein grundleggjandi partur av fiskivinnustýringini, og tí er líkt til, at hetta fer at fylla nógv í Løgtingsviðgerðini, sum fer í gongd eftir páskir.


text:
Twisted Sister helt føðingardag í Klaksvík
Gittarspælarin Eddie Ojeda helt føðingardagin hjá sær í Klaksvík í kvøld.
Eddie Ojede er annar gittarspælarin í rockbólkinum Twisted Sister. Hann er úr New York og býr eisini í stórbýnum. Í dag fylti hann ár, og dagin helt hann við útferð í Føroyum.
Í kvøld tóku tónleikararnir í Twisted Sister sær av løttum í Klaksvík, royndu føroyskan mat og annað, og høvi var eisini at halda føðingardagin hjá Eddie við lágkøku og sangi. Sungið varð fyri honum bæði á enskum og føroyskum.
Mikukvøldið kann Eddie Ojede upplivast á workshop í Atlantis í Klaksvík, har hann og trummuspælarin AJ Pero fara at greiða frá, geva góð ráð og svara spurningum. Workshoppin í Atlantis verður kl. 19.00.
Twisted Sister er høvuðsnavn á Summar Festivalinum hóskvøldið.


text:
Vit hava innflutt fyri 13% meira fyrstu tríggjar ársfjórðingarnar í ár samanborið við í fjør. Tað er 600 mió. kr. meir enn sama tíðarskeið í fjør.
Innflutt er munandi meira av akførum. Har er vøksturin 24% ella 74 mió. kr.
Til beinleiðis húsarhaldsnýtslu er vøksturin 7%. Har er tað serliga tær hálvdrúgvu og drúgvu nýtsluvørurnar (m.a. innbúgv og búnýti), sum vit hava keypt meiri av, meðan vøksturin av mat- og drekkivørum er 5%.
Vit hava brúkt 42% meir uppá brennievni samanborið við í fjør, og er tað serliga oljuprísurin, sum er orsøkin til tað. Samlaða nøgdin av brennievni er vaksin 14%.
Innflutningurin av tilfarið til byggivinnuna og av maskinum og amboðum er minkaður í ár, samanborið við sama tíðarskeið í fjør. Men hóast minking í ár av hesum bólkum, er framvegis talan um, at innflutningurin av byggitilfari og maskinum og amboðum er høgur, samanborið við árini frammanundan. Tað er bara í fjør, at meira er innflutt hesar tríggjar ársfjórðingarnar.
Dagførd og útgreinað hagtøl um innflutningin eru at finna í hagtalsgrunninum her.


text:
B. Sc. í havlívfrøði
Bachelor of Science in Marine Biology
- Gev gætur: Allar lívfrøðiútbúgvingarnar verða bodnar út annaðhvørt ár - næstu ferð í 2018.
- Lestrartíðin er 3 ár og telur 180 ECTS.
- Lokin útbúgving gevur rætt til heitið Bachelor of Science, stytt B.Sc.
- Útbúgvingin fer fram á Náttúruvísindadeildini (NVD).
- Umleið 8 lesandi verða tikin upp til útbúgvingina.
- Lestrargjald:
- Fulltíðarlestur: Ókeypis fyri borgarar í danska ríkinum o.ø. Norðurlondum.
- Skiftisnæmingar: Ókeypis fyri borgarar í danska ríkinum o.ø. Norðurlondum.
- Stakgreinir: 200 DKK/ECTS.
- Til ber at søkja um upptøku elektroniskt. Umsóknarbløð og leiðbeining eru at finna HER – vinarliga les leiðbeiningina væl, áðrenn tú fyllir umsóknarblaðið út.
- Umsóknarfreistir síggjast HER.
Endamál
Endamálið við útbúgvingini er at geva lesandi kunnleika og førleikar til, at virka sjálvstøðugt sum havlívfrøðingur ella halda fram við víðari lestri uttanlands.
Skipan av útbúgvingini
Útbúgvingin er skipað sum 3-ára bachelorútbúgving eftir altjóða leisti, men sum nakað serstakt, tekur undirvísingin støði í føroysku náttúruni og teimum plantum, djórum og fólkum sum liva í Føroyum. Útbúgvingin gevur hollar havlívfrøðiligar førleikar.
Fyrsta hálvaannað árið hava allar tríggjar lívfrøðiútbúgvingarnar á Náttúruvísindadeildini felags undirvísing. Tær tríggjar lívfrøðiútbúgvingarnar eru B.Sc í vistfrøði, B.Sc í havlívfrøði og B.Sc í mýlalívsvísindum.
Eftir hálvtannað ár verða tær tríggjar útbúgvingarnar skildar sundur í lestrarleiðir við hvør sínum fakliga serøki. Síðstu lestrarhálvuna er 3/4 av tíðini sett av til at skriva bachelor-ritgerð, sum telur 22,5 ECTS. Øll hini skeiðini í útbúgvingini telja 7,5 ECTS.
Bygnaður
Innihald
Á havlívfrøði útbúgvingini fært tú hollan kunnleika um havið og lívið í havinum eins og veðurfrøðilig árin, ið ávirka Føroyar og restina av jarðarknøttinum.Víst verður á, hvussu mannskaptir trupulleikar í havinum kunnu loysast. Holl havlívfrøðilig vitan er av týdningi fyri umsiting av okkara dýrabara tilfeingi, sum er undir støðugari hóttan av ovurveiðu, umhvørvisdálking og veðurlagsbroytingum.
Dentur verður lagdur á alisfrøðiligu og evnafrøðiligu eginleikarnar í havinum, og tú fært eisini innlit í vinnuvegir á sjónum, so sum aling.
Tú fært førleikar at avmarka, seta fram og greina havlívfrøðiligar spurningar. Tú lærir at tulka rá kanningarúrslit og seta tey í eitt fakligt, vinnuligt og samfelagsligt høpi.
Flestu skeið eru løgd soleiðis til rættis, at tú skiftir ímillum ástøði, starvsstovuvenjingar og feltarbeiði. Summi skeið verða eisini hildin um summarið.
Próvtøkur
Próvtøka í skeiðunum er vanliga beint eftir, at undirvísingin er lokin. Í ávísum skeiðum telja innlatingar av uppgávum- ið verða givnar, meðan skeiðini eru í gongd- við í endaliga próvtalinum.
Framtíðarmøguleikar
Útbúgvingin gevur tær fjøltáttaðar starvsmøguleikar í almennari fyrisiting og privatum fyritøkum. Nøkur dømi eru:
- innan aling
- á granskingarstovnum
- í ráðgevingarfyritøkum
- sum vísindajournalistur
- í undirvísing
Framhaldandi útbúgving
Sum B.Sc. í havlívfrøði hevur tú eitt gott fakligt grundarlag til framhaldslestur á masterstigi uttanlands.
Umsóknarblað og umsóknarfreistir
Til ber at søkja um upptøku elektroniskt. Tú finnur umsóknarbløðini HER.
Sí vinaliga umsóknarfreistirnar HER.
Á síðuni eru eisini lagdar leiðbeiningar til umsóknarbløðini. Les leiðbeiningina væl, áðrenn tú fyllir umsóknarblaðið út.
Nærri kunning
Nærri kunning fæst við at venda tær til lestrarvegleiðingina: NVD-studvegl(at)setur.fo, ella við at venda tær til Jónrit Halling, útbúgvingarleiðara, jonrith(at)setur.fo


text:
Bretska handilsketan Sainsburys hevur upp á 1 ár nærum trýfalda søluna av umhvørvismerktum fiski, og hevur hetta síðsta árið selt fyri næstan 330 mió. krónur.
Søluvirðið á umhvørvismerktum fiski hjá Sainsburys er økt úr 116 mió.kr. til 327 mió.kr. uppá eitt ár.
Sainsburys selur tvífalt so nógvan MSC-góðkendan fisk sum nøkur onnur handilsketa í Bretlandi. Síðstu 12 mánaðirnar hevur sølan verið methøg. Fyri fimm árum síðani seldi Sainsburys bara umhvørvismerktan fisk fyri umleið 43 mió.kr.
Umleið 10% av øllum sjómati, sum Sainsburys selur, er MSC-góðkendur fiskur. Handilsketan hevur júst boðað frá, at tey nú eisini selja MSC-góðkenda hýsu. Við hesum eru tað nú 54 fiskavørur í handlunum hjá Sainsburys, sum hava umhvørvismerki.
Tað er sera hugaligt at kundarnir stuðla burðardyggari fiskiveiðu við at keypa MSC-góðkendan fisk. Okkara mál er at bjóða MSC-góðkendan fisk í tann mun hetta letur seg gera, sigur Ally Dingwall, sum er leiðari fyri innkeypi av fiskavørum hjá Sainsburys.
Har tað ikki er møguleiki at fáa MSC-góðkenning, brúka vit okkara egnu skipan til at meta um burðardygd, sigur Ally Dingwall.
Kelda: IntraFish


text:
Seinnapartin hava vit fingið
eitt sindur av hoyggi, sum í nøgd svarar til tað, ið roykt verður uppá ein seinnapart.
Nøgdin, ið roykt verður um árið í Føroyum, er útvið 60 tonsum av tubakki, tað eru eini 5 tons um mánaðin.
Liggur tú inni við
hoyggi, sum av einhvørji orsøk ikki verður brúkt, lat okkum hoyra frá tær, og
vit brúka tað fegin til eitt stórt bál í máimánaði. Soleiðis vilja vit varpa
ljós á royking í nøgd og ikki minst, hvat kostanðurin er.
Ring 515155 ella skriva
til olavur@folkaheilsa.fo


text:
25 ára starvsdagur á kommunuskrivstovuni
1. apríl 2018, vóru 25 ár, síðan Jóhanna Olsen kom í starv í táverandi Haldórsvíkar Kommunu.
Við samanleggingini av kommununum í Sundalagnum í 2005 kom Jóhanna at starvast í umsitingini á Oyrarbakka.
Jóhanna tekur sær av lønargjaldingunum hjá kommununi og øðrum, sum til bókhaldið hoyrir. Harafturat hevur Jóhanna m.a. ábyrgdina av fólkayvirlitinum. Eyðsæð er, at nógvar broytingar hava verið á kommunala økinum hesi tjúgu árini – frá teimum sera sperdu kreppuárunum til tryggari viðurskifti seinnu árini.
Í sambandi við 25 ára starvsdagin hjá Jóhonnu varð í dag skipað fyri hugnaligari løtu á kommunuskrivstovuni. Borgarstjórin helt røðu og handaði henni glasvarða og eina blómuheilsan, sum tøkk fyri trúfesti og arbeiðsemi.


text:
24 ára gamli Árni Grunnveit Olsen hevur í kvøld, hóskvøldið 9. november, skrivað sáttmála við FC-Argir, og verður Árni sostatt við á liðnum hjá AB í EFFO-deildini komandi kappingarár.
Árni er uppvaksin hjá EB/Streymi og hevur øll árini spælt fótbólt har. Nú er hann fluttur til Havnar at búgva, og hevur tí valt at skifta til AB.
"Eg havi brúk fyri at royna nýggjar avbjóðingar, nú eg búgvi í Havn og lesi á Setrinum", sigur Árni við heimasíðuna hjá AB. "AB er eitt spennandi bygdalið, og tí haldi eg at AB er akkurát nakað fyri meg. Eg kenni venjaran og fleiri av leikarunum, so eg eri ikki ókendur ímillum liðfelagarnar", sigur Árni.
Árni spælir í miðverjuni, men kann spæla á øllum defensivum plássum. Hann hevur spælt 63 dystir í EFFO-deildini og 102 dystir í 1. deild fyri EB/Streym.
-
Sjúrður Olsen, formaður í FC-Argjum, er sera fegin um at hava fingið Árna við í hópin hjá AB til komandi kappingarár.
"Árni er ein raskur og dugnaligur fótbóltsspælari, og passar væl til okkara. Vit ganga høgt uppí, at leikarar passa væl inn í hópin, og vit vóna, at Árni fer at trívast her, og at vit kunnu byggja víðari uppá hann tey komandi árini", sigur Sjúrður Olsen.
Vit ynskja Árna tillukku við sáttmálanum og ynskja honum hjarrtaliga vælkomnan.
(Á myndini eru Sigmar Jacobsen frá FC Argjum og Árni G. Olsen).


text:
Øll, sum eru fylt 25 ár og hava 3 ára starvsroyndir kunnu verða førleikamett. Førleikametingin er við til at gera av, um viðkomandi persónur lýkur treytirnar fyri at fara undir ávísa útbúgving, og um persónurin møguliga kann fáa ávísan part av útbúgvingini góðskrivaðan. Hevur persónurin viðkomandi førleikar, skal hann ikki á skúlabonk at læra hesar førleikar umaftur.
Fyri ávísar handverkaraútbúgvingar er treytin fyri at verða førleikamettur 30 ár, og persónurin skal hava í minsta lagi 5 ára starvsroyndir. Útbúgvingarnar, ið talan er um, eru timbur-, snikkara-, bilmekanikara-, elektrikara-, metal- og hárfríðkanarútbúgvingin. Fyri allar aðrar útbúgvingar er 25 ára aldur og trý ára starvsroyndir galdandi.


text:
Her finnur tú allar vanligar brævbjálvar bæði við og uttan rút. Tú kanst taka brævbjálvaskitsur niður við at trýsta á brævbjálvan ella yvirskriftina Les meira
Tonito selur eisni smáa pakkar við 10 bræbjálvum í til handlar og posthús kring landið. Les meira
Tað finnast ein rúgva av øðrum brævbjálvum, so sum Elco Color, Golden, Viking Design, Viking Gloss, Munken, Blackline, Metallica, Transparante, Elco Pnorama, Mailsilver .... Les meira
TONITO Sp/f - Fjøruvegur 7 - FO-470 Eiði - Føroyar - Tel (+298) 423 560 - Fax (+298) 423 561
© 2014 tonito


text:
Føroysk fiskivinna á landgrunninum heldur uppat
politikkur23-05-2017 - 09:40 - Jóanis Nielsen
Nú eg havi lisið uppskot til nýggja fiskivinnunýskpan, kunnu vit bara endaliga staðfesta, at føroysk fiskivinna á landgrunninum, heldur uppat.
Heimaflotin hevur ikki nakran livandi møguleika, at fáa nakran skynsaman rakstur vísandi til hetta uppskot og tað er eingin ivi, at hetta uppskot er eitt uppskot, sum eggjar verandi aktørum í heimaflotanum, at verða pro bono aktørar.
Afturat hesum, kunnu vit eisini staðfesta, at teir sum hava kalla flakavirkiseigarnir á Kósini og Faroe Origin, sum dómadagsprofetar – tíðanverri fáa rætt í sínum útlegginum, tí uttan nakran heimaflota, verður heldur ikki lív laga hjá flakavirkisvinnuni á landi.
Hetta er syrgiligt og hetta er so langt úti, at spurningurin er, um henda tilætlaða nýskipan, sum vit vita, kemur at niðurlaga serliga heimaflotan, ikki er ólóglig.
Eg má tó viðurkenna eitt positivt við hesum uppskotinum, og tað er greiningin av hugtakinum “Ogn Føroya fólks”.
“At tilfeingið er ogn Føroya fólks merkir, at tilfeingið er ogn hjá føroysku tjóðini - ein samfelagsogn - sum eigur at verða gagnnýtt soleiðis, at virðið av hesum tilfeingi verður øllum tí føroyska samfelagnum at frama. Orðingin ”ogn Føroya fólks” førir ikki við sær, at allir borgarar landsins kunnu krevja sín part av tilfeinginum og krevja sín rætt til at gera nýtslu av hesum tilfeingi, men inniber, at gagnnýtslan skal tæna áhugamálunum hjá fjøldini.”
Tað stutta av tí langa er so tað, um hetta uppskot verður samtykt í verandi útgávu, kunnu vit bara staðfesta, at heimaflotin og flakavirkini verða stongd. Grundarlagið verður snøgt sagt vekk og vit koma ikki at hava nakran verandi aktør ella nýggjan íverksetara, sum megnar at fáa nakran skynsaman rakstur eftir einum slíkum leisti.
2000 arbeiðspláss kunnu hvørva, og hetta kemur at raka norður- og eysturøki sera hart, men trúgv mær, hetta kemur eisini at raka allar Føroyar tí fiskivinnan hevur ALTÍÐ verið grundarsteinurin undir tí føroyska samfelagnum og henda grundarstein, kann Føroyar ikki verða fyri uttan
Símun Gullaksen
Phone +298 217055
Mailsimun@grafia.fo


text:
Viðgerðartrygd til allar føroyingar fyri Løgtingið í dag
Heilsupolitikkur -
Eingin borgari í Føroyum skal bíða longur enn – í mesta lagi – ein mánað eftir viðgerð á føroyskum sjúkrahúsum. Sambandsflokkurin vil útvega heilsuverkinum somu amboð, sum vælferðarsamfeløg í øðrum Norðurlondum hava. Uppskotið um viðgerðartrygd til allar føroyingar fær 1. viðgerð í Løgtinginum í dag
Tað er í tøkum tíma, at borgarar í Føroyum fáa eina viðgerðartrygd í føroyska heilsuverkinum.
Sambandsflokkurin hevur skotið viðgerðartrygd upp í einum uppskoti, sum fær 1. viðgerð í Løgtinginum í dag.
Viðgerðartrygd er í øðrum Norðurlondum, og føroyingar eiga eisini at hava eina slíka, um vit framhaldandi skulu kunna kalla okkara samfelag eitt vælferðarsamfelag.
Málið er, at eingin føroyingur má bíða meira enn – í mesta lagi – ein mánað eftir sjúkuviðgerð, frá tí at illgruni um sjúku er staðfestur, og til viðgerðin verður sett í verk.
Í Sambandsflokkinum eru vit sannførd um, at ein sjúkuviðgerðrtrygd er stórur fyrimunur fyri tann einstaka borgaran, ið gerst sjúkur, og fyri samfelagið sum heild.
Lítil ivi er um, at sjúklingar, sum verða settir í viðgerð sum allar skjótast, hava betri møguleika at koma út aftur í lívið og arbeiðslívið, og at hitt almenna á henda hátt í seinasta enda sparir pengar í heilsuverkinum.
Sambandsflokkurin bæði vónar og væntar, at meiriluti verður fyri uppskotinum um viðgerðartrygd, tí hetta er ein rættur, ið allir føroyskir borgarar eiga at hava.
Løgtingsfundurin byrjar kl. 10 í dag, 14. november 2017, og málið hjá Sambandsflokkinum er nummar fýra á dagsskránni.
Bárður S. Nielsen
formaður í Sambandsflokkinum


text:
Útgivið tann: 02.01.2014
Kanóntilboð (Jógvan í Lon Jacobsen)
Skrivað hevur: Jógvan Andersen
Ítróttarskrivarin á Sosialinum skrivar 16. desember, at Todi hevur fingið kanóntilboð. Ná, javell. Gjørdist ikki sørt skakkur, ætlar hann nú at gevast við fótbóltinum og fara inn í herin? Tað, sum fekk meg at taka hetta fram, var nú ikki tað drápiliga, men at kanóntilboð verður skrivað í tveimum orðum. Hetta er tann enski mátin, sum tey seinnu árini eisini er vorðin vanligur í norðurlendskum málum. Men eitt orð, sum stendur vinstrumegin eitt navnorð, sum her er at fata sum lýsingarorð, men kanón er ikki lýsingarorð, tí má tað skrivast saman við tilboð. Orðið kanóntilboð, sum altso ikki er eitt tilboð upp á kanónir, men eitt sera gott tilboð, eigur at verða samanskrivað eins og t.d. útróðrarmaður, telduskíggi, og lorvíksknetti.


text:
Røða hjá formanninum í Reyða Krossi Føroya
- á aðalfundinum 2018
Háttvirdi aðalfundur og góðu fundarfólk!
Life's most persistent and urgent question is: what are you doing for others? Lívsins mest áhaldandi og átrokandi spurningur er: hvat gert tú fyri onnur?
Henda spurning setti kendi amerikanski mannarættindastríðsmaðurin Martin Luther King, sum doyði fyri sína søk fyri júst 50 árum síðani.
Um Martin Luther King hevði verið til staðar her í dag, so ivist eg ikki í, at hann hevði verið rørdur og glaður um tað megnararbeiðið, sum tit sum sjálvboðin gera fyri tað góða málið.
Tað góða málið at koma øðrum við tað góða málið at rætta út eina hjálpandi hond tað góða málið at geva nakað av tí dýrmætasta - tit eiga- tíð og orku til onnur
tað góða málið at hava yvirskot til at hugsa um onnur enn seg sjálvan
Tit tey sjálvbodnu í Reyða Krossi eiga rætta svarið upp á lívsins mest áhaldandi og átrokandi spurning, og tí hevði eisini King fegnast saman við okkum.
Sum siður er, skal eg sum formaður geva eina frágreiðing um gongdina í Reyða Krossi í 2017, men eg ætlaði eisini at seta nøkur orð á tað, sum liggur fyri framman.
Flestu tykkara hava so drúgva tíð í Reyða Krossi, at eg ikki skal troytta tykkum við at fara aftur til stríðsvøllin við Solferino í 1859, har sovnarin av Reyða Krossi Henry Dunant gekk runt og hjálpti teimum særdu, men stutt staðfesta, at ongantíð áður hevur Reyða Krossur livað eitt sunnari lív, enn hann ger nú, men tíverri ongantíð áður hevur so nógv brúk verið fyri Reyða Krossi, sum júst nú. Har nátturukreftirnar við skerpingi, vatnflóðum, melduródnum og jarðskjálvtum ikki gera um seg, so syrgja vit menniskju við politiskum átøkum fyri, at stórur partur av heiminum er ótryggur og líður stóra neyð, har uppreistrarbólkar eirindaleyst drepa og pína frá hond, og har borgarakríggj herja.
Reyði Krossur Føroya varð stovnaður í 1926 sum ein sjálvstøðug eind. Vit eru okkara egni felagsskapur, hava okkara egnu skipanir við okkara egnu fíggjarviðurskiftu og eru ikki undirløgd boðum frá øðrum felagsskapum innan Reyða Kross. Tí er okkara skipan serføroysk, men hin vegin so hava vit sera tætt samstarv við danska Reyða Kross, tá talan er um at røkka út í heim við okkara hjálparveitingum. Av tí, at vit ikki eru sjálvstøðug tjóð, so er okkara altjóða umboðan gjøgnum danska Reyða Kross.
Tað er ein "mýta", tá sagt verður, at Reyði Krossur Føroya hevur somu lukrativa lønarlag, sum eitt nú er kent fyri umsitingina hjá danska Reyða Krossi, og at stórur partur av okkara pengum fer til umsiting. Lønarlagið hjá okkum er tað føroyska lønarlagið, og tí eiga vit hvør í sínum lagi at afturvísa "mýtunum" um, at nakar ríkar seg upp í arbeiði fyri Reyða Kross. Reyði Krossur hevur tvey lønt starvsfólk í niðursettari tíð, og tað er samlaðu lønarútreiðslurnar hjá felagsskapinum. Øll vit onnur eru sjálvboðin og ólønt. Henda boðskap eiga vit at bera fram á torg, tá tað er neyðugt.
Hyggja vit so eftir, hvussu umsitingin hjá okkum er í mun til í grannalondunum, so er myndin aftur eitt talandi dømi um føroyskt lítiðlætni og afturhald.
Danski Reyði Krossur hevur á leið 1000 lønt starvsfólk, sum umroknað til føroysk viðurskifti vildi sagt, at vit skuldu havt ein 10 fólk á skrivstovuni. Taka vit Reyða Kross Ísland, so arbeiða har 120 fólk á skrivstovuni. Umroknað til føroysk viðurskiftu, so hevði hetta svarað til, at vit høvdu eini 20 fólk á skrivstovuni.
Nevndin setti Gunnleyg Durhuus sum skrivstovuleiðara frá 1. jan. 2017. Frá 1. juni fór Gunnleyg niður í tíð, so pláss gjørdist fyri at seta Maigun Solmunde í starv sum skrivstovufólk. Bárður Atlason Ísheim varð settur í tíðaravmarkað verkætlanarstarv, sum hevði sum endamál at fyriskipa eina familjulegu fyri fólki við tilflytarabakgrund. Men frá 1. jan. 2018 valdi Gunnleyg at siga seg úr starvi sum leiðari av skrivstovuni, og hevur Bárður síðan røkt starvið. Hann er ungur við sera hollari fakligari bakgrund og við tí ágrýtni, hann higartil hevur víst, so er Bárður avgjørt ein fongur fyri Reyða Kross, so vit hava í teimum báðum Bárða og Maigun eina góða manning á skrivstovuni.
Fyrsta virksemisøkið, sum Reyði Krossur fór í gongd við alt frá byrjanini av, var at veita samarittahjálp. Tað var júst henda hjálpin, Henry Dunant tókst við á vígvøllinum við Solferino. Tí er tað so umráðanid fyri Reyða Kross Føroya, at vit hava eina aktiva og dugnaliga samarittatænastu at bjóða fram.
Tíverri hevur tað ikki gingið so væl við hesi tænastu seinastu tíðina. Samarittarnir hava verið misnøgdir um rættiliga nógv viðurskiftu og hava víst ein ávísan hug til at gevast. Hetta hevur harmað okkum í nevndini almikið, tí ein Reyða Kross felagsskapur uttan samarittar er ikki ein rættur Reyða Kross felagsskapur.
Nevndin og serliga skrivstovuleiðarin hava saman við samarittunum arbeitt sera málrættað við at fáa greinað hesar trupulleikar og at fáa teir loystar. Í tøttum samstarvi við fólk úr danska Reyða Kross og okkara egnu samarittum hevur verið arbeitt við at fyriskipa skeiðum. Hølistrupulleikarnir, sum eisini hava fylt sera nógv, hava eisini verið nógv viðgjørdir, og nevndin arbeiðir miðvíst saman við samarittunum og skrivstovuni ímóti at finna fram til eina loysn, sum gagnar øllum.
Nevndin hevur givið týðiliga til kennar, at vit vilja gera tað, sum neyðugt er, soleiðis at samarittarnir hjá Reyða Krossi eisini í framtíðini fara at trívast og framvegis verða sjónligir til festivalar og stevnum her í Føroyum.
Tá røtt verður um hølisviðurskifti, so mugu vit tó øll viðurkenna, at Reyði Krossur Føroya í dag er ognari av tveimum bygningum - einum á Bryggjubakka og einum her í Stiðjagøtu. Tað er eisini umráðandi, at vit øll, uttan mun til, hvar vit starvast í felagsskapinum, viðurkenna, at eingin eigur einsamallur rætt til ávís høli. Vit mugu eisini viðurkenna, at tað at fara út í býin og leiga høli, tá vit sjálvi eiga bygningar, sum vit partvís leiga út, gevur ikki rættiliga meining. Tí arbeiðir nevndin nú málrættað við hølisspurninginum, sum skal enda við nøkrum niðurstøðum, har vit gagnnýta hølini optimalt, og har vit fáa dagført og endurnýggja høli, sum í dag treingja til stórar ábøtur. Hetta er ikki lætt, og hetta er heldur ikki ókeypis, men við einari felags fatan av, at tað er Reyði Krossur, sum eigur hølini og ikki eitt ávíst virksemisøki, og við einari felags fatan av, at nevndin vil gera tað, sum gagnar øllum felagsskapinum best, so skal tað at bera til.
Í 2017 gav útbúgvingin av fyrstuhjálparum 47.500 kr. Hetta er væl meira enn árið frammanundan. Líkt er til, at samfelagið gerst alt meira tilvitað um týdningin av, at so nógv sum gjørligt hava grundleggjandi fyrstuhjálparskeið. Tað eru nógv talandi dømi um, at tá okkurt hendur onkrum, so er tað rættilig avgerandi fyri, um lívið kann bjargast, at fólk við grundleggjandi førleikum kunnu taka hond um sjúklingin. Tí er tað eyðsýnt, at júst hetta virksemisøkið kann fara at økjast, eisini tí, at vit í samráðingum við Mentamálaráðið arbeiða við at fáa fyrstuhjálp sum fast skeið í framhaldsdeildina í fólkaskúlanum. Men hetta setur so eisini Reyða Krossi krøv um, at vit fáa fleiri instruktørar, enn vit hava í dag.
Ársins fystuhjálpari er eisini við til at varpa ljós av týdningin av at duga fyrsthjálp. Í ár fór ársins fyrstuhjálpara virðisløn til Jógvan Thomsen og Kim Anders Nielsen, sum bjargaðu einari kvinnu, sum fekk hjartasteðg í einum ferðavinnubussi norðuri í Saksun. Harumframt so metti okkara nevnd, sum ger tilmælini um ársins fyrsthjálp, at Jóngerð Nielsen skuldi hava ársins fyrstuhjálpara virðisløn fyri sálarliga fyrstuhjálp í samband við syrgiligu motorsúkkluvanlukkuna á Vestmannevegnum.
Endurnýtsluvirksemi hjá Reyða Krossi, sum er vorðin ein sera týðandi partur av okkara fíggjarliga grundarlagi, hevur eini 85 sjálvboðin. Vit hava fýra endurnýtsluhandlar við klædnahandlum á Bryggjubakka, í Stiðjagøtu, suðuri í Vági og Bókasøluni í Vágsbotni.
Bryggjubakkahandilin gav 240.000 kr í fjør, og var tað ein vøkstur í mun til í 2016. Stiðjagøta gav 495.000 kr í fjør í mun til góð 300.000 kr árið fyri. Hetta má sigast at vera eitt frálíkt úrslit, og alt bendir á, at tað gongur framá við søluni. Ein forðing er, at handilin tørvar fleiri sjálvboðin. Handilin suðuri í Vági gav 48.000 kr í fjør, sum er á leið tað sama sum árið fyri. Bókasølan hjá monnunum í Vágsbotni gav í fjør 162.000 kr, og tað má sigast at vera sera gott, tá hugsað verður um, at hvør bók kostar 5 kr. Hetta skuldi so svarað til, at góðar 30.000 bøkur vóru seldar, og tað kunnu fáir bókahandlar erpa sær av.
11 eru sjálvboðin í okkara klædnainnsavning, har vit hava níggju binjgur standandi runt landið. Hesar bingjur verða um stutta tíð útskiftar við nýggjar, og vit fara at økja talið av bingjum upp í 20 bingjur, soleiðis at vit betur røkka runt alt landið. Bingjurnar koma síðst í apríl ella mei mánaða. Tá klæðini eru komin inn í Stiðjagøtu, so verða tey skild. Í hesum virkseminum eru eini 30 sjálvboðin. Klæðini verða skild á tann hátt, at tann frægasti parturin verður brúktur av okkara endunýtsluhandlum, meðan restin verður send av landinum.
Fram til á várið 2017 vórðu yvirskotsklæðini send til Danmarkar. Men hetta gav ikki nakað til Reyða Kross Føroya, so vit gjørdu í fjør nýggja avtala við eitt týskt felag í Bremerhaven, sum bjóðar okkum munandi betri treytir. Eitt nú fáa vit innsavningarbingjurnar fyri einki, og vit fáa 2,60 kr pr. kilo. Í fjør gav sølan av klæðum til Týsklands 180.000 kr, og tá var hon ikki í gildi alt árið. Henda avtala átti at gjørt, at tað nú er munandi meira motiverandi fyri tey, sum savna inn og skilja klæðir, at øll klæðini geva felagsskapinum pengar.
Klædnahjálpin, sum fór undir virksemi sítt í 2013, letur klæðir ókeypis til familjur við børnum í Føroyum, sum eru illa fyri fíggjarliga. Hetta er eitt virksemisøki, sum vit av góðum grundum ikki hoyra so nógv um, tí aloftast fer tænastan fram eftir avtalu við viðkomandi familjur. Men tað er einki yvir at dylja, at henda tænastan hevur sera stóran týdning fyri tey fólk, sum hava brúk fyri henni. Umframt barnafamiljurnar letur Klædnahjálpin eisini klæðir til Herbegið og Kvinnuhúsið.
Landsinnsavningin gav í fjør 836.000 kr svarandi til 16,50 kr pr. føroying. Hetta er munandi hægri enn, hvat miðaltalið er í okkara grannalondum. Á leið 400 fólk eru virkin í landsinnsavningini, og vit eru sera takksom fyri teirra íkast. Kappingin um leygardagarnar er hørð, tí tað eru altíð onnur stór tiltøk sama dag, sum innsavningin er. Eisini hava vit havt trupulleikar at fáa mannað allar ruturnar her í Havn, og tí verður neyðugt at leggja hetta eitt sindur øðrvísi til rættis í ár.
Vitjunartænastan er ein tænasta, har vit bert frætta um sera góðar afturmeldingar. Vit hava nú 26 vitjunarvinir, sum hava vitjað í 1153 tímar. Harafturat hava vit nú tvey sokallaði Undirhús - eitt á Lágargarði og eitt á Boðanesheiminum. Reyði Krossur hevur verið við til at sett á stovn hesa tænastur í Vága kommunuøki, Sandoyar kommunuøki, Norðoyar kommunuøki og á Tvøroyri.
Seinni árini er alsamt fleiri tilflytarar komnir til Føroya, og fleiri og fleiri teirra koma úr ikki ES-londum, men eitt nú Miðeystri, Asia og Afrika. Síðan 2015 hevur Reyði Krossr arbeitt við tiltakinum Sambinding, har føroyingar og tilflytarar møtast til hugnaliga samveru og fáa tosað um vanligar trupulleikar, sum tilflytarar møta, tá tey koma higar.
Eisini verður arbeitt við at hava ein størri familjulegu norðuri í Nesvík fyri tilflytarafamiljur.
Í fjør læt Reyði Krossur 1.800.000 kr í neyðhjálp, harav Føroya Landsstýri kom við 1 mió, kr, sum fór til Sýria. Av teimum 800.000 kr, sum Reyði Krossur læt í neyðhjálp, so fór henda hjálpin til Suður Sudan, Mynamar og til Grønlands.
Tá vit senda hesar upphæddir avstað, so royna vit at fáa pengarnar at strekkja so væl sum møguligt og at koma so nógvum til hjálpar sum gjørligt.
Av tiltøkum, sum liggja fyri framman kann eg stutt nevna, at vit fara at hava ein hugnadag fyri øllum teimum sjálvbodnu, har vit fara at taka evni upp, sum hava týdning fyri felagsskapin - eisini fyri menningina og trivnaðin.
Eisini fara vit her at kunna um ætlanina at fáa sett á stovn eina skipan við delegatum, sum eru sjálvboðin fólk úr Reyða Krossi, sum binda seg til at taka út í heim, tá boð er eftir teimum at veita bráðfeingis praktiska neyðhjálp á staðnum. Henda skipan verður gjørd í samstarvi við danska Reyða Kross.
ABC fyri sálarliga heilsu verður støðugt arbeitt við saman við øðrum felagsskapum og kommunum, Endamálið er at eggja fólki til at gera eitthvørt fyri at styrkja sálarligu heilsuna hjá sær sjálvum og øðrum. Hjá okkum verður henda ætlan gjørd undir heitinum "Í Reyða Krossi trívast vit."
Nevndin er eisini av tí áskoðan, at tíðin nú er komin, at vit fara undir at seta orð á okkara egnu mál í tí arbeiði, vit gera fyri Reyða Kross. Onkur vil kalla hetta strategi-arbeiði, og tað er ivaleryst ikki heilt skeivt, meðan onnur heldur kalla tað trivnaðarætlanir. Vit ætla at fáa umboð fyri allar virksemisbólkarnar saman við nevnd og skrivstovu at seta orð á, hvat veruliga endamálið er við tí virksemi, økið fæst við, og hvussu kunnu vit menna økið, og hvussu kunnu vit tryggja, at trivnaður millum tey sjávbodnu er so góður sum gjørligt. Ein viðkomandi spurningur í hesum sambandi er eisini, hvussu vit á bestan hátt kunnu samstarva við onnur virkemisøki innan Reyða Kross.
Góðu fundarfólk!
Ivaleyst eru mong viðurskiftu, sum kundi verði betri í Reyða Krossi. Men, um vit øll viðurkenna, at so er og við opnum sinni eru hugaði alla tíðina til at betra um hesi viðurskiftu, so gera vit tingini rætt. Eg kann fyri nevndina siga, at einki liggur okkum meira upp á hjartað enn at fáa Reyða Kross at vera ein livandi felagsskap, har vit øll trívast og hava tað gott saman.
Framvegis hava vit nógv jørn í eldinum, og tað skal ein livandi felagsskapur altíð hava. Vit hava ætlanir um menning á fleiri økjum kanska serliga innan samarittar og útbygging av samstarvi við bjargingarfeløg og fjallabjargarar. Ferðavinnan er í stórum vøkstri, og tað vísir seg heilt týðiliga, at tað er meira átrokandi við bjarging á landi enn á sjónum. Her liggja spennandi avbjóðingar. Vit hava fingið okkara egna sjálvbodna liðlækna Hans Jacob Simonsen, sum við áræði og ágrýtni er sinnaður at fara undir eina stóra menning innan hetta sera viðkomandi økið.
Vit í nevndini kundi eisini hugsað okkum at farið undir eina greiðari og smidligari mannagongd í okkara innanhýsis samskifti, soleiðis at vit skjótari kunnu taka mál upp, sum virksemisøkini halda er ein trupulleiki. Stutt sagt, at vit koma hvørjum øðrum skjótari við, og at vit betur hoyra og skilja hvønn annan. Vit, sum nevnd, er bara ein annar partur av virksemisøkjunum hjá Reyða Krossi, sum hevur tað heilt serligu uppgávu at fáa alt at ganga so væl sum gjørligt. Tí eigur frástøðan frá teimum sjálvbodnu, har tey enn eru, til nevndina at gerast so stutt sum gjørligt.
Sum aldargamalt land við seyðahaldi, so vita vit øll, hvussu stóran týdning tað hevur at fáa sett við. Vit mugu væl ásanna, at miðalaldurin hjá okkum sjálvbodnu er rættiliga høgur. Alt gott um tað, tí tað hevur týdning fyri tann einstaka at vera aktivur so leingi sum møguligt. Men hin vegin hevði tað verið spennandi og motiverandi at sæð nakað av ungum fólki millum tey sjálvbodnu. Kundi vit hvør í sínum lagi eggjað ungum fólki til at tikið táttin upp her, so var nógv vunnið.
Eg byrjaði hesa frágreiðing við einum sitati hjá Martin Luther King. Lat meg enda við einum øðrum sitati frá sama manni. Hann segði, at um ein maður ikki hevur viðurskifti, hann er til reiðar at doyggja fyri, er hann ikki egnaður at liva.
Takk fyri. ... Sí meira ..Sí minni ..
1 mánaði síðan


text:
16. Jan 2016
Á MiðRás, eisini nevndur Fótbóltsskúlin, er m.a. tann serskipanin, at fótbóltur stendur á tímatalvuni fýra fyrrapartar í vikuni. Hesir tímar eru burturav ætlaðir til kropsliga íðkan og ástøði, elvandi vælveru og fótbóltsvenjingar. Ítróttaumstøðurnar eru tær bestu í Gundadali, og...
15. Jan 2016
Fótbóltsskúlin er eitt spennandi skúlatilboð í Skúlanum á Fløtum. Nú ber til at melda seg til. Lesið meira her.
14. Jan 2016
9.ð luttekur í ungdómstinginum, ið verður 1. og 2. februar í løgtinginum. Næmingarnir sleppa at royna seg sum rættilig tingfólk.
11. Jan 2016
Vanliga er lærarin trekur at lata næmingar bjóða góðgæti í skúlastovuni, men onkuntíð gevur hann seg :-)
08. Jan 2016
Stórur áhugi er fyri uppskotinum til nýggja og størsta fólkaskúlan nakrantíð í Tórshavnar kommunu.
07. Jan 2016
8. flokkarnir høvdu ítrótt í skúlagarðinum hósmorgunin 7. januar!
07. Jan 2016
Býráðið samtykti einmælt í gjárkvøldið at staðfesta úrskurðin og innstillingina hjá dómsnevndini fyri Skúlan á Fløtum. Skúlin, sum verður størsti fólkaskúli í kommununi higartil, kemur at vera karmur um skúladagin hjá umleið 850 skúlabørnum og 100 starvsfólkum.Vinnandi uppskotið gjørdist “Eindirnar í heildini”, sum...
06. Jan 2016
Høvuðsinnkoyringin til nýggja Skúlan á Fløtum verður frá Landavegnum. Nýggjur vegur, Hans Andriasar vegur, verður lagdur norðan fyri dagsovnin við Landavegin inn til skúlan. Sambært tí, byggisamtykin fyri Marknagil ásetir, so kann bygningurin í mesta lagi vera 9.684 fermetrar við...


text:
Avrik
Sambýlið við Mylnutún í Klaksvík
Sambýlið við 12 íbúðum og felagshølum til fólk við skerdum førleika.
Byggiráð hevði høvuðseftirlit við arbeiðinum.
- Eftirlit
Miðnám á Kambsdali
Út- og umbygging av miðnámsskúlum á Kambsdali.
Uppgávan hjá okkum var at hava høvuðseftirlit við arbeiðinum.
- Eftirlit
Sambýlið á Blikagøtu í Runavík
Byggingin fevnir um 12 íbúðir við felagshølum til fólk við skerdum førleika.
Vit høvdu høvuðseftirlitið um hendi.
- Eftirlit
Spælipláss og sparkivøllur á Høgabóli í Saltangará
Nýtt spælipláss og innilokaður sparkivøllur varð í 2017 gjørdur á Høgabóli í Saltangará.
Vit teknaðu og høvdu eftirlit við uppgávuni. Haraftrat gjørdu vit betongarbeiði ísbv. fundamentir til spæliplasstingini og stoyptu garðar rundan um økið.
- Projektering
- Betongarbeiði
Dag- og umlættingar-stovnurin Mýrusóljan
Dag- og umlættingartilboð til fólk við fjølbreki.
Ísbv. vit útinningina av arbeiðinum høvdu vit til byggileiðsluna um hendi.
- Byggileiðsla
Sethús á Skála
Tekningar av sethúsum á Skála.
Hava tygum trupult við at skilja nýggju bygningskunngerðina, so kunnu vit eins og á hesi uppgávuni, hjálpa tygum við fáa byggiloyvi til vega og og gera neyðugu orkuútrokningina.
- Byggileiðsla
- Projektering
Sethús í Saltangará
Tekningar av nýggjum sethúsum í Saltangará
- Projektering
Klaksvíkar sjúkrahús og røktarheim
Í 2015 gjørdi Byggiráð eina støðumeting av Klaksvíkar sjúkrahúsið og av røktarheiminum. Støðumetingin er ein heildarmeting av støðuni á bygningum og tekniskum installatiónum.
- Støðumeting
Afturatbygging - Sethús í Saltangará
Uppskot uppá afturatbygging á sethús í Saltangará
- Projektering
Umvæling av gomlum sethúsum á Skála
Tekning av umvæligum á gomlum sethúsum á Skála
- Projektering
Nýgg sethús á Hjaltarók í Tórshavn
Tekning av nýggjum sethúsum í Tórshavn
- Eftirlit
- Projektering
Umbygging av eldri sethúsum í Fuglafirði
Byggiráð gjørdi her tekningar ísbv. ynski um at útbyggja og nútímansgera eini eldri sethús í Fuglafirði.
- Projektering
Umvæling av gomlum sethúsum í Rituvík
Ísbv. umvæling av gomlum sethúsum í Rituvík, ynksti kundin tekningar av hvussu kvistur kundi gerast á tekjuna.
- Projektering
Nýggj sethús í Rituvík
Tekning av nýggjum sethúsum í Rituvík.
Her ynksti kundin eisini, at fáa gjørdar elementtekningar, so at húsini kundu byggjast sum elementir.
- Projektering
Tilbygningur á sethús í Saltangará
- Projektering


text:
Hugsa um eitt land? Hvat land sum helst. Hvat vekur tín ans fyri viðkomandi landi? Hví er tað serstakt millum onnur lond?
Sjálvandi.
Og vit í Tjóðveldi ivast heldur onga løtu í at list og mentan gera munin.
Tað er fyrst og fremst listin og mentanin hjá eini tjóð sum fangar hugan hjá øðrum.
Tað hava onnur lond um okkara leiðir langt síðani ásannað.
Nú er tíð uppá at føroyingar gera tað eisini.
Við list og mentan kunnu vit gera vart við Føroyar og greiða gøtuna fyri útflutningsvørum okkara.
Men ætla vit okkum at gagnnýta listarliga og mentanarliga tilfeingi, ætla vit at gera okkum sjónlig úti í heimi, krevja list og mentan at fáa rímilig kor í samfelagnum.
Tað er ein fortreyt.
Tjóðveldi raðfestir list- og mentan høgt.
Tjóðveldi vil virka fyri at styrkja og áhaldandi menna ein dyggan og framsøknan lista- og mentanarpolitikk.
Íløgur í list og mentan eru íløgur í fjølbroytni, víðskygni og framtak í fólkinum.
Íløgur í list og mentan eru íløgur í lívsgóðsku í einum sterkari samfelag. Íløgur í eina tjóð sum evnar at gera seg sjónliga millum aðrar tjóðir í heiminum.
Tjóðveldi vil at Føroyar av álvara verða eitt samfelag sum ger mun í heiminum og vil tí virka fyri:
At styrkja lista- og mentanarstovnar okkara
Øll eiga at hava greiða atgongd til list og mentan.
Mentanarstovnarnir í samfelagnum, eitt nú søvn landsins, hava eina stóra ábyrgd mótvegis borgaranum - ikki bert ábyrgd í orði, men eisini í verki.
Tjóðveldi vil tí hava greiða og tíðarsvarandi lóggávu á savnsøkinum.
Tjóðveldi vil tryggja at mentunararvurin altíð verður umsitin av fakliga fullskikkaðum fólki.
Tjóðveldi vil tryggja at søvn landsins kunnu savna tilfar inn, granska og miðla vitan víðari til almenningin óheft av handilsligum og partapolitiskum áhugamálum.
Tjóðveldi vil seta pening av sum mentunarstovnar kunnu søkja um til ymisk átøk.
Tjóðveldi vil tryggja at leikhús verður bygt til Tjóðpall Føroya og góðtekur ikki at byggingin verður útsett. Eisini er umráðandi at tryggja rakstrargrundarlagið hjá Tjóðpallinum soleiðis at lagt verður upp fyri almennum prís- og lønarhækkingum.
Barnamentanin raðfestast hægri
Ein fjølbroytt barnamentan elvir skapandi og sjálvstøðugar borgarar av sær. Øll børn eiga tí at hava atgongd til og møguleika at taka virknan lut í lista- og mentanarlívi.
Samfelagið eigur at leggja sær í geyma, at barnamentunarligt arbeiði setur einki minni krøv til førleika, dygd og eldhuga enn annað virksemi. Tjóðveldi leggur dent á barnamentunarligt arbeiði.
Serliga vil Tjóðveldi tryggja at føroysk børn fáa atgongd á føroyskum til alt tað barnatilfar í miðlunum, sum javnaldrar teirra í øðrum londum hava á sínum málum.
Barnamentanin skal grundfestast í dagstovnum og skúlum, tær skapandi lærugreinarnar skulu uppraðfestast og tey skapandi evnini hjá børnunum stimbrast.
Mentanarstovnar eiga somuleiðis at brúka vitan og fakkunnleika sín til at tryggja at børn fáa eitt fjølbroytt og livandi innlit í list og mentan.
Framtøk í list og mentan
Mentanarpolitikkurin má áhaldandi endurskoðast og mennast.
Áherðsla skal leggjast á at fáa vøkstur og endurnýgging í list og mentanarlívi.
Tjóðveldi vil virka fyri at filmsgerð og onnur sjón-miðlaframleiðsla fær munandi betri umstøður enn nú er. Tjóðveldi vil virka fyri at ein listarskúli verður stovnaður.
Tjóðveldi vil stuðla upp undir mentunarliga og listarliga gransking.
Tjóðveldi vil gera útvegir fyri øktum altjóða samstarvi á lista- og mentunarøkinum m.a. við at greiða fyri betri stuðulsmøguleikum til altjóða listatiltøk.
Tjóðveldi vil, at tað verður høgligari hjá føroyskum forløgum at geva út serverk og týddar bókmentir.
Tjóðveldi vil bera so í bandi, at yrkistónleikarar kunna hava samansett størv, soleiðis at teir partvíst undirvísa umframt at spæla.
Tjóðveldi vil fremja útlflutning av føroyskari list og mentan.
Lista- og mentanaríløgur
Almennar íløgur í list skulu tryggja listarligt frælsi.
Tjóðveldi vil í tøttum samstarvi við listafólk og onnur ið starvast innan mentunarøki gera eina heildarætlan fyri lista- og mentanarstuðul.
Eina heildarætlan sum byggir á fakligt innlit og armslongdarregluna.
Eina heildarætlan, sum m.a. fevnir um inntøkujavning av starvslønum úr Mentunargrunni Landsins og eina lønartrygdarskipan fyri fremstu listarfólk okkara.
Eina heildarætlan sum viðurkennir, at listarlig framseting er ymisk hjá ymsum listarfólkum og at list er til á mongum stigum og hevur ymiskan tørv.
Listarlig rættindi verjast
Upphavsrætturin er nú umsíðir komin á føroyskar hendur.
Tjóðveldi vil tryggja listarfólki samsýning fyri sítt arbeiði á jøvnum føti við øll onnur. Einki fæst fyri einki – heldur ikki list.
Tjóðveldi vil virka fyri at bøkur, filmar, tónlist og myndlist verða vard móti avriting og misnýtslu og samstundis tryggja borgaranum í kunningarsamfelagnum atgongd til tey skaptu verkini við lóggávu um upphavsrætt.
Upphavsrættarlóggávan skal vera smidlig soleiðis at listarfólk sjálvi kunnu gera av sínámillum hvussu rættindini skulu umsitast.
Sum er hava listarfólk yvirhøvur ótrygg inntøkukor, tí skjýtur Tjóðveldi upp at eftirløn verður løgd aftur at øllum samsýningum sum listarfólk fáa fyri sítt arbeiði.
List og mentan fyri øll
Tann mismunur sum er í atgongd til listarlig og mentanarlig tilboð vegna búsetu og sosial viðurskifti skal javnast.
Tjóðveldi vil í samstarvi við kommunurnar tryggja, at list og mentan eru fyri øll.
Tjóðveldi vil knæseta ta meginreglu, at tá ið tað almenna byggir skal 1,5% av byggingarkostnaðinum fara til at listprýða viðkomandi bygning.
Tjóðveldi vil somuleiðis tryggja, at avgerðir um list í almenna rúminum verða grundaðar á dygd, fakkunnleika og armslongdarregluna.
Tjóðveldi vil halda fast um, at Kringvarp Føroya skal vera ein almennur upplýsingarmiðil og hava skyldu til at røkja listina og mentanina á lítargóðan hátt.
Tjóðveldi vil tryggja at so góðar umstøður sum gjørligt eru til undirvísing í myndlist, bókmentum og sjónleiki.
Tjóðveldi vil at atgongd til søvn landsins er so lagalig og bílig sum til ber og at mvg-gjald á atgongumerki til konsertir og sýningar verður lækkað ella avtikið.
Tjóðveldi vil virka fyri stuðli til arbeiðspláss sum taka list við í verkætlanir sínar í samstarvi við listarfólk.


text:
Valencia
Valencia (spanskt: Comunidad Valenciana, katalónskt Comunitat Valenciana) er ein landspartur í Eysturspania. Høvuðsstaður er Valencia og aðrir stórir býir er Alicante, Torrevieja og Elx. Landsparturin fevnir um 23,255 ferkilometrar og hevur 4 806 908 íbúgvar (2005). Almennu málini eru tvey í tali, spanskt og katalónskt. Nú á døgum er ferðavinnan ein stór inntøkukelda fyri Valencia, og nógvir føroyingar hava hoyrt um ella enntá verið á Costa Blanca. Í Valencia er bygdur ein nýggjur býarpartur við bygningum til vísindi og mentan. Politikararnir og tey, sum gera býarskipanir, vóna, at hesin nýggi býarparturin skal draga ferðafólk at sær, umframt fyritøkur og handilsfólk.


text:
Hvat er tað ið gongur fyri seg í Eysturkommunu? Ein arbeiðsbólkur, settur av kommununi, hevur uppskot um at seta ein 0-flokk á stovn. Hetta er partur av einari heildarætlan í umskipar teir báðar verandi skúlarnar í kommununi.
Fyrst skal nevnast at ætlanin serliga ber brá av, at við umskipanini av báðum skúlunum, har ið annar skúlin skal taka sær av teimum eldru børnunum og hin taka sær av yngru børnunum, gongur kabalin ikki upp. Trupult er at býta teir 7 flokkarnar í 2 og fáa líka nógvar flokkar í báðum skúlunum. Ikki ber til at fara eftir 8 flokk, tí tey børnini ganga í Fuglafjarðar skúla. Tí kemur ein onnur loysn á borði - 0-flokkur. Soleiðis ber til at tryggja at báðir skúlarnir verða javnt býttir og kommunusamanleggingin er bjarga.
Tað stendur mær púra greitt at hendan ætlanin á ongan hátt byggir á tankar um hvat veruliga er best fyri barni, tað kemur serliga til sjóndar í hesum brotinum úr álitinum:
”Verkætlanarbólkurin mælir til, at 0-flokkur verður settur á stovn í Eysturkommunu at byrja skúlaárið 2010/11. Tilmælið er grundað á royndirnar, ið aðrir skúlar hava gjørt á hesum økinum t.d. sankta Frans skúlin í Tórshavn og skúlabólkar runt um í landinum.
Mett verður at 0-flokkur megnar á fullgóðan hátt at tillaga næmingarundirvísingina, soleiðis at allir næmingar fáa eina lagaliga skúlabyrjan og samstundis verða skjótari skúlabúnir. Styrkta samstarvið millum námsfrøðing og lærara fyribyrgir eisini møguligum byrjunartrupulleikum”.
Her sæst týðuliga at eingin námsfrøðingur er hoyrdur ella hevur verið við í hesum arbeiði, hví? Kanska tí at ein námsfrøðingur hevði sett spurningin. Hvat er best fyri barni?
0-flokkur í Eysturkommunu tykist bert byggja á ætlanir um at nøkta tørvin hjá lærarunum í báðum skúlunum í kommununi.
Føroya Pedagogfelag hevur ikki avvíst "tankan" um forskúlar, felagið hevur sagt seg sinnaðan at fara inn í dialogin um, hvat er best fyri tey 6 ára gomlu børnini.
Sum støðan nú er, eru longu skipaði viðurskifti á økinum - innan dagstovnar o.l. tí eigur ein framtíðarloysn ikki gera støðuna verri hjá teimum seks ára gomlu børnunum. Um hesin kommunali bólkurin hevur so ilt við at síggja hvat hendir, við teimum 6 ára gomlu á dagstovnunum, eru fleiri námsætlanir tøkar á alnótini.
Tað ber ikki til, at grundin fyri at stovnseta ein “0-flokk” skal vera tí ein kommuna ætlar sær at fáa eina kabal at ganga upp ímillum tveir skúlar.
Jógvan Philbrow
Nevndarlimur í Føroya Pedagogfelag


text:
Sloppy Joes
Tilfar
500-600 g hakkað oksakjøt
1-2 spsk Olivenolju (til steiking)
0,5 dl brúnt farin/putursukur
1-2 spsk allround krydd (ella líknandi)
1 leyk
1 reyð piparfrukt
1 spsk reyðvínseddiku
1 spsk worchestershiresauce
1 dós hakkaðar tomatir
2 spsk tomat-past
20 minuttir at gera
Uppskriftin er til 4-6 persónar
Mannagongd
Ein sera góð vikuskiftis máltíð, ið er løtt at gera og væl hóskandi til børn.
Set miðalstóra grýtu á heita plátu. Koyr olivenolju í grýtuna, tá oljan er hita upp skalt tú koyra oksakjøtið í og lata tað blíva heilt brúnkað. Meðan tú brúnkar oksakjøt kan


text:
Sonni Ragnar byrjar at venja aftur í dag
ítróttur13-06-2017 - 10:00 - Jóanis Albert Nielsen
Sonni Ragnar Nattestad skifti til Molde í bestu norsku deildini í desembur í fjør, men hann fekk eina heldur keðiliga byrjan í nýggja felagnum tá ið hann bleiv skaddur í februar mána.
Venjingin var annars liðug, men so fór Sonni Ragnar at venja sjálvur saman við venjarnum hjá felagnum, og tá bleiv hann skaddur, og hevur siti uttanfyri síðani í februrar.
Sonni Ragnar byrjar at venja saman við hinum spælarunum í felagnum í dag, annars hevur hann bert vant styrki einsamallur í seinastuni. Sonni Ragnar sigur við jn.fo, at hann væntar at vera klárur aftur um 4-5 vikur.
Molde er nummar 7 í bestu norsku deildini í løtuni.
Myndin er tikin til landssdystin fríggjadagin, har sat Sonni Ragnar uttanfyri vegna skaða, men fer væntandi skjótt at spæla aftur.


text:
Søluátak í Íslandi
Umboð fyri Sirri hevur verið í Íslandi í nakrar dagar í novembur og gjørt eitt søluátak fyri at marknaðarføra ullvørurnar hjá Sirri.
Nógvir handlar, ið selja ullvørur, blivu vitjaðir. Áhugi var fyri vørunum hjá Sirri, og áhugi var eisini at fáa samstarv í lag. Onkur var, sum vísti seyðaskinnunum serligan áhuga.
Eitt felag er í Íslandi, sum selir ullvørur til umleið 140 handlar í Íslandi. Tað felagið hevur Sirri gjørt eina avtalu við, um at gera eina royndarframleiðslu av vørum frá Sirri. Tað kann eitt nú vera vovin teppir, bundnar troyggjur og gestabøkur og skógvar úr skinni.
Sirri takkar fyri stuðulin frá Vinnuframa og vónar at marknaðurin hjá Sirri fer at vaksa av marknaðarføringsátakinum.
SEINASTU TÍÐINDI
Almennur fundur um hópfígging (Crowdfunding)
Hópfígging er ein skjótt vaksandi fíggingarháttur hjá íverksetarum kring allan heim, men enn er h…
Leiðari í Filmshúsinum
Tina í Dali Wagner hevur 25 ára royndir frá Den Danske Filmskoles Efteruddannelse, har hon hevur…
Lissi á CIFF
Ein av nýggju sniðgevunum í Føroyum, Lissi Bjarnadóttir Andreassen luttók á CIFF 2017, sum bleiv…


text:
Føroyingasøga
Føroyingasøga ella Føroyinga søga er skrivað í Íslandi og varðveitt í gomlum íslendskum handritum, men tó ikki sum sjálvstøðug bók. Kortini ivast granskarar ikki í, at hon einaferð hevur verið tað. Mett verður, at hon er skrivað umleið ár 1210 - 1215, og har við ein av elstu íslendsku søgum. Samansettu søgurnar eru at finna í kenda íslendska handritinum Flatoyarbók (norrønt: Flateyjarbók). Í 1832 savnaði danski søgumaðurin Carl Christian Rafn hesi brot saman og gav tey út undir heitinum Færeyinga saga, sum so seinni varð týtt til føroyskt. Høvundurin er ókendur og Føroyingasøga er skrivað 200 ár eftir hendingarnar eru farnar fram. Tískil er ivi um, hvussu høvundurin hevur fingið alla vitanina og tilfarið til vegar, men hildið verður, at høvundurin hevur kent til føroysk viðurskifti og tilfarið er komið frá fólki, sum hevði samband við Føroyar, ella serliga vitan um oyggjarnar.
Innihaldsyvirlit
Føroyingasøga[rætta | rætta wikitekst]
á føroyskum
1. Maður er nevndur Grímur Kamban. Hann var tann fyrsti, sum búsettist í Føroyum. Men tá ið Haraldur Hárfagri ráddi í Noregi, flýddi mangur maður undan harðræði hansara. Summir settust í Føroyum og búðu har, aðrir leitaðu til onnur óbygd lond. Eyður hin Findarríka fór til Íslands, men legði at í Føroyum, og gifti burtur har dóttur Torstein Reyða. Haðani er komin hin viðgitnasta ættin í Føroyum, ið teir rópa gøtuskeggjar og sum búði í Eysturoynni.
Tróndur fór til Danmarkar
2. Torbjørn æt ein maður, hann var róptur Gøtuskegg og búði í Eysturoynni í Føroyum. Guðrun æt kona hansara. Tey áttu tveir synir Tollakur æt hin eldri, og Tróndur æt hin yngri teir vóru evnaligir menn. Tollakur var bæði stórur og sterkur, og Tróndur var bróðurs maki, tá ið hann var mannkomin; men ójavnt varð hildið um teir brøðurnar. Tróndur var reyðhærdur, frøknutur og grefligur í ásjón.
Torbjørn var ríkur maður og gamal, tá ið hesi tíðindi bórust. Tollakur giftist har í oyggjunum, men var tó heima hjá faðir sínum í Gøtu. Stutt eftir at Tollakur var giftur, andaðist Torbjørn Gøtuskegg og var útborin í heyg eftir fornum siði; tí tá vóru allir føroyingar heidnir.
Synirnir skiftu nú arvin ímillum sín. Men báðir vildu hava jørðina í Gøtu, tí hon var besta ognin. Teir lutaðu, og heimaparturin líknaðist tá Trónda. Tollakur beyð nú Trónda at býta um, lata seg annan fáa heimabúgvið og hann meira av leysagóðsi. Men Tróndur vildi ikki. Tollakur fór tá burtur haðani og fekk sær annan bústað í oyggjunum.
Tróndur tók til sín nógvar leiglendingar fyri mestu leigu. Um summarið gjørdi hann skip út og sigldi til Noregs; men tók lítlan farm við sær. Hann vistaðist hjá einum bónda allan veturin; men hann tóktist fyri tað mesta vera dapur í huga.
Tá var Haraldur Gráfeldur kongur í Noregi.
Summarið eftir fór Tróndur suður til Danmarkar við keypmonnum á farmaskipum og kom til Háloyrar. Har var nógv fólk saman komið. Sagt er, at hagar kemur størsta mannfjøld í Norðurlondum, meðan keysstevnan stendur.
Tá ráddi í Danmark Haraldur kongur Gormsson, ið menn róptu Blátonn.
Haraldur kongur var á Háloyri um summarið og stór mannfjøld við honum. Tveir menn av kongshirðini eru nevndir, sum tá vóru við honum, annar æt Sjúrður og annar Hárekur. Hesir brøðurnir báðir gingu javnan um keypstaðin og vildu keypa størsta og besta gullringin, ið fáast kundi. Teir komu inn í eina búð; hon er útgjørd av tí besta. Har situr maður inni, sum tekur blídliga ímóti teimum og spyr, hvat teir vilja keypa. Teir søgdust vilja keypa stóran og góðan gullring. Hann svaraði, at her var gott úr at velja. Teir spyrja hann at navni, og hann nevnir seg Holmgeir ríka. Hann breyt nú upp fyri dýrgripum sínum og vísir fram tjúkkan gullring og metir hann so dýrgoldnan, at teir tóktust ikki vita, um teir í løtuni kundu fáa til vega alt tað silvur, ið kravdist, og bóðu bíða sær til morgins. Teir fara nú við hesi avgerð, og líður so náttin.
Um morgunin gongur Sjúrður út av búðini, og Hárekur er eftir staddur. Stutt eftir kemur Sjúrður fyri uttan tjaldsmunnan og ropti: "Hárekur frændi, skunda tær, fá mær pungin við silvurinum til ringkeypið, tí nú er keypið gingið í lag; men bíða tú her og ansa búðini." Nú fær hann honum silvurið gjøgnum tjaldsmunnan.
Ráðagerð Tróndar
3.Eina løtu seinni kemur Sjúrður inn í búðina til bróður sín og sigur: "Tak tú nú silverið, tí keypið er komið í lag."
Hann svarar: "Eg fekk tær silverið í áðni."
"Nei," sigur Sjúrður, "eg havi ikki tikið við tí." Nú trætast teir um hetta og siga síðani kongi frá.
Kongur og aðrir menn halda tað vera eyðvitað, at silvurið er stolið frá teimum. Kongur leggur nú fráfaringarforboð á, so eingi skip skulu sigla burtur, so sum sakir standa.
Hetta tókti mongum manni mikil vansi, sum nú var vorðið, at vera heftir har longur enn keypsstevnan stóð. Tá hildu norðmenn stevnu sínámillum til ráðagerð.
Tróndur var á teirri stevnuni og tók til orða: "Her eru menn heldur ráðleysir."
Teir spyrja hann: "Veitst tú tá nøkur ráð?"
"Tað man eg," svarar hann.
"Kom tá fram við tínum ráðum," siga teir.
"Ikki man eg gera tað fyri einki," svarar Tróndur.
Teir spyrja, hvat hann leggur á.
Hann svarar: :Hvør tykkara skal lata meg fáa ein oyra í silvuri." Teir halda hetta vera nógv, men ganga undir, at hvør maður fær honum hávan oyra í silvuri, og annan hálvan oyra, um hetta spældi væl av.
Dagin eftir setur kongur ting og sigur, at aldri skuldu menn vera leysir haðani, fyrr enn stuldurin var greiddur.
Tá tekur til orða ein ungur maður, ývið, reytt hár upp av kolli, frøknutur og heldur grefligur í ásjón: "Her eru menn heldur enn ikki ráðleysir."
Kongsins ráðgevarar spyrja nú, hvørji ráð hann kann leggja.
Hann svarar: "Tað er mítt ráð, at hvør maður, ið higar er komin, skal leggja fram so mikiðsilvur, sum kongur setur á, og tá ið fæið er saman komið í eina rúgvu, bøti tá teimum, sum fyri skaðanum vóru; men kongur havisær tað til sømdar, sum var loypur; hann vill sketta væl um tað, sum honum líknast, veit eg, og menn noyðastikki at vera heftir her, so mikil manna múgva, sum her ersaman komin, sær til miklan vansa."
Tað var skjótt tikið undir av mannamúgvuni, og allir søgdust vilja leggja fram fæ og sømdarpening til kong, heldur enn at vera tálmaðir her, sær til stórt ógagn. Eftir hesum ráðum verðdur gjørt, fæ borið saman, og tað verður ein stór rúgva.
Beint eftir hetta sigldu tey flestu skipini burtur haðani.
Kongur helt tá ting. Hugt var at hesum nógva fæi, og brøðurnir fingu nú skaðan afturbøttan. Kongur talaði við sínar menn um, hvat ið gerast skuldi við tað nógva fæið, sum eftir var.
Tá tekur ein maður til orða og sigur: "Harri mín, hvat tykist tygum hann er verdur, sum hetta ráð gav?"
Teir síggja nú, at hetta er sami ungi maður, sum legði ráðini, og sum nú stóð fyri kongi.
Tá mælti Haraldur kongur: "Alt hetta fæ skal býtast í helvt. Aðra helvtina skulu mínir menn hava. Hin helvtin skal aftur fara í tvíningar. Annan helmingin skal hesin ungi maður hava, meðan eg taki hond um hin."
Tróndur takkaði kongi fyri hetta við nýtum og blíðum orðum, og so stór var pengarúgvan, Trónda lutaðist, at illa fekst tølur á.
Haraldur kongur sigldi tá burtur og øll mannfjøldin, ið har hevði verið.
Tróndur fór til Noregs við teimum norsku keypmonnunum, sum hann var komin hagar við, og teir guldu honum tað fæið, hann hevði kravt av teimum. Hann keypti nú stórt og gott farmaskip, laddi í tað hitt miklafæið, hann hevði fingið í hesari ferð. Síðani stevndi hann til Føroyar við skipinum og lendi har í øllum góðum, reisti búgv í Gøtu um várið, og skortar nú ikki fæ.
Tróndur var stórur maður av vøkstri, reyðhærdur, reyðskeggjutur, frøknutur, grefligur í ásjón, mykur við smámenn, men fagurlátin við tann meira menta og altíð við svikagerð í kvittanum.
Sigmundur Brestisson og Tórir føddir
4. Havgrímur æt maður, hann búði í Suðoy í Føroyum. Hann var mikil maður, ríkur og harðvunnin. Guðrið æt kona hansara; hon var dóttir Snæúlv. Havgrímur var høvdingi yvir øðrum helminginum av oyggjunum og hevði fingið hann í len av Haraldi kongi Gráfeld, sum tá ráddi fyri Noregi. Bráður var hann av lyndi og hevði ikki orð fyri at vera vitur maður.
Einar æt ein heimamaður hansara; han var róptur Suðringur; ein annar var hjá Havgrími, ið æt Eldjarn Kambhøttur. Hann var orðhavin, illorðaður, fávitskutur og illskur, latur og meinskur, illgrundað lyguvætti.
Tveir brøður eru nevndir í hesi søgu; teir búðu í Skúvoy; annar æt Brestir og him Beinir, synir Sigmund, sum var bróðir Tórbjørn Gøtuskegg, faðir Trónd. Teir báðir Brestir og Beinir vóru viðgitnir menn og høvdingar, høvdu helvtina av oyggjunum í len av Hákuni jalli Sjúrðason, sum tá hevði vald inni í Tróndheimi, og teir vóru hirðmenn hansara og kærastu vinir. Brestir bar av øllum monnum bæði í stødd og styrki og máddi meir till víggja enn aðrir høvdingar, sum tá vóru í oyggjunum. Hann var ásýniligur maður og fimur í øllum leikum. Beinir var bróðurinum líkur í mongum, men tó ikki javnlíki hansara. Kaldligt var millum teir og Trónda, hoast teir vóru nær skyldir. Brøðurnir vóru ikki giftir, men frillur høvdu teir. Cecilia æt frilla Brestis, men hin, sum fylgdi Beinir, æt Tóra. Sonur Brestir æt Sigmundur; hann vísti tíðliga góð mansevni. Tóri æt sonur Beinir; hann var tvey ár eldri enn Sigmundur.
Annað búgv áttu brøðurnir í Dímun, og tað var tað minna búgvið. Synir teirra vóru blaðungir, tá ið hesi tíðindi vóru. Snæúlvur, verfaðir Havgríms, búði í Sandoynni. Ætt hansara var úr Suðuroyum; hann flýddi haðani til Føroyar fyri manndráp og onnur illskubrøgd. Fyrra partin av ævi síni hevði hann verið í víking og var alsamt líka ódællur og harðrendur.
Skaðatilburðir í Føroyum
5. Bjarni æt ein maður; hann búði í Svínoy og var róptur Svínoyar-Bjarni. Hann var góður bóndi og átti nógv fæ, ógvuliga sniðfundigur maður. Hann var móðurbróðir Trónda í Gøtu.
Tingstaður føroyinganna var í Streymoynni, og har er havnin, teir rópa Tórshavn.
Havgrímur, sum búði í Suðroynni í bygdini Hovi, var mikil blótmaður; tí tá vóru allar Føroyar heidnar.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- Færeyínga Saga eller Færøboernes Historie i den islandske Grundtext med færøisk og dansk Oversættelse / udgiven af Carl Christian Rafn (1832). Tórshavn: Offset-prent, Emil Thomsen, 1972 - 284 s.
- Føroyingasøga / útløgd úr íslandskum av V. U. Hammershaimb. Tórshavn, 1884. 137 s.
- Føringasøga / útløgd og umarbeid av nýggjum av C. Holm Isaksen. Tórshavn: 1904. 116 s.
- Færeyingasaga. Den islandske saga om færingerne / på ny udgiven af Det kongelige nordiske oldskriftselskab. Keypmannahavn: Det kongelige nordiske oldskriftselskab, 1927. - xix, 84 s.
- Føroyingasøga / umsett hava Heðin Brú og Rikard Long. Tórshavn: Skúlabókagrunnurin, 1962 - 105 s.
- The Faroe Islanders' saga / translated and annotated by George Johnston; edited by Michael Macklem; drawings by William Heinesen. Ottawa: Oberon Press, 1975. - 144 s.
- Færeyinga saga / Ólafur Halldórsson bjó til prentunar; Jón Böðvarsson samdi verkefni fyrir skóla. Reykjavík: Iðunn, 1978 - 180 s.
- Færinge saga / med tegninger af Sven Havsteen-Mikkelsen; i oversættelse ved Ole Jacobsen og med en efterskrift af Jørgen Haugan. Keypmannahavn: Forum, 1981 - 143 s.
- La saga des Féroïens / traduit de l'Islandais par Jean Renaud; préface de Régis Boyer. Paris: Aubier Montaigne, 1983 - 133 s.
- Die Färinger Saga / aus dem Isländischen von Klaus Kiesewetter übersetzt. Ålborg: 1987 - 103 s.
- Färinga sagan / inledd och översatt av Bo Almqvist; förord av Olov Isaksson; fotografier av Sören Hallgren. Hedemora: Gidlunds Bokförlag, 1992 - 205 s.
- Føroyinga søga / Sven Havsteen-Mikkelsen teknaði; Bjarni Niclasen týddi; Jørgen Haugan skrivaði eftirmæli. Tórshavn: Føroya skúlabókagrunnur, 1995 - 148 s. (PDF útgáva 2005)
- Føroyinga søga [ljóðbók (kassettuband)] / Høgni Joensen lesur. Tórshavn: Ljóðbókanevndin, 2003 - 5 kassettubond í 1 húsa
Ávísingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Tekstur á íslendskum, enskum og norskum týðingum
- Færeyinga saga Kulturformidlingen Norrøne Tekster og Kvad
- Snerpa.is - Færeyinga saga (á íslendskum)


text:
Orð: Alfred Smith
Lag: I’m longing for the glorious day when Jesus shall come back
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Mær leingist til hin signaða dag, tá Jesus koma skal,
eg síggja skal Hann sum Hann er;
tá øll tey heilagu ígjøgnum øldir kallast heim,
sum tóku móti frelsu her.
Niðurlag: Mær leingist, mær leingist, síggja Hann,
mín Kong og Frelsara og Guð!
Hann skal meg føra heim til landið, Hann mær vann,
har einglar ævigt prísa Guð’.
2. Við hvørt gerst gøtan brøtt og knortlut og hon tykist long,
men Jesus stendur mær við lið,
Hann eymligt teskar orð til mín, so trúgv mín verður sterk,
at Hann á ferðini er við.
3. Hvør undurfull tann stund, tá upp mót skýggjum leiðin ber,
at møta Honum, sum meg vann;
tá sjúka, neyð og tár um allar ævir horvin er,
mín ferðarstav eg leggja kann.