text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
-
KORT
VEÐRIÐ
Flaggdagsrøðan hjá Kára á Rógvi
Gott fundarfólk!
Góðu vestemmingar,
Góðu í tit í kommnalinum ið hava boðið mær.
At halda røðu um Merkið – flagg okkara – er at siga nakað um ímyndir.
Fyri meg er serliga hjartanemandi at røða í Vestmanna, har eg á sinni varð borin til dópin.
At oysa vatn, at lesa orð og at bera, eru ikki nakað serligt hvørt sær. Men saman eru tey heilag handling, og hendingin er ímyndin um rættindi og samleika.
Á sama hátt er hvørki farva ella klæði nakað í sjálvum sær. Men saman eru dúkurin og litirnir fyri okkum føroyingar heilag, at síggja Merkið veittra er ímyndin um rættindi og samleika.
Mær renna til hugs tvinnanda frásagnir um Merkið og ímyndarmegi tess.
Sum skúladrongur minnist eg lærara mín Hans Jacob Sigvardsen greiða frá stríðsárunum, hvussu Churchill hevði hildið røðu í bretska undirhúsinum og greitt frá, at Føroyar vórðu hersettar, men eisini viðurkendar sum partur av sameinda átakinum í stríðnum móti nazismuni.
Hann greiddi okkum frá, hvussu “Føroyar” og “Faroes” vórðu skrivað á skipssíðirnar, og hvussu Merkið varð viðurkent sum tjóðarflagg, sum okkara flagg.
Hvussu djúp og týðandi ímynd Merkið gjørdist sum viðurkenda flagg okkara, sannaði eg mong ár seinni, tá ið eg frætti um abbabeiggja, Poul Akraberg, sum elligamal sat á sambýlinum her í bygdini.
Sum skilst komu góð fólk á gátt at halda møti, jarðarinnar salt fremja við hesum millum mest týðandi sjálvbodnu tænastunar í Føroyum. Men Poul kravdi at sleppa at syngja “Sjá tú blánar” – flaggsang okkara, og varð ikki straks eftirlíkað, so sang hann sjálvur fyri, harðmæltur.
Hjá mær sum smádrongi varð Merkið vorðið ímyndin av føroyskari viðurkenning úti í heimi, ímyndin av Føroyum sum landi og løgdømi, ímyndin av okkara parti av alheimsstríðnum móti ágangi og yvirgangi.
Fyri Poul var Merkið helst enn nærri ímyndin av stríðsárum og sigling. Føroyar mistu mangar menn stríðsárini, og allir ið siglu kendu vandan, kendu missin, kendu á heilt serligan hátt orðini hjá Hans Andriasi Djurhus:
Sjá tú blánar sum loftið og tú rodnar sum blóð,
Men hitt hvíta er fossur, brot og vetrarins ljóð.
Har tú veittrar á báru, fjalli, bergi og ong,
Syngur tjóðin tær glaðasta song.
Pól og skipsfelagar hansara kendu á serligan hátt kensluna av at síggja loftið frítt og vistu, hvussu nógv føroyskt blóð fleyt undir Merkinum. Teir kendu lættan av at koma heim aftur og loksins síggja fossarnar undir landi, síggja Merkini veittra har heima. At syngja “glaðasta song” var ikki bert at láta yvir føgrum røðum, heldur var hetta sigurssongur, lættur av angist og traða.
Longu í 1923 vundu Vestmenningar Merkið í húnar hátt – Óla Jákup í Skálum skipari tók hetta djarva stig, so fyri Vestmenningar gjørdist Merkið tíðliga ímyndin av tjóð og landi.
Søguliga vóru fløgg ikki fyri vanliga fólkið. Tó at danakongur síðani í miðøld hevði brúkt hvíta krossin á reyðum dúki sum sítt merki, so var flaggið ikki hvørsmansogn. Fløgg vóru fyrst og fremst á skútum og skansum kongs og leingi forboðin vanliga fólkinum at flagga. Eins og Viljálmur Kornus “gav seg undir tann bannara, ið Grímur var vanur at standa,” so var fánin ætlaður kríggi og valdi – ikki friði og fólki.
Søga okkara føroyinga er tíverri merkt av sundurlindi. Endurreista løgtingið megnaði bert í hálva øld at standa saman móti útliskum embætisvaldi. Føroya Framburðsfelag stovnað í 1903 var sterkasta og breiðasta felag landsins, men sindraðist tíverri trý ár seinni. Í staðin fingu vit flokkabýti og klandur ið stenda við til henda dag. Tjóðin tapir, og embætisvald – innlendis um útlendis vinnur.
Tíverri var drúgv tíð í Føroyum, tá ið danska flaggið gjørdist merkið hjá teimum ið vildu varðveita gott samband við Danmark, ímeðan mong sjálvstýrissinnað gjørdu mestur ov nógv við at nýta føroyska falggið sum tekin um flokspolitikk heldur enn samleika.
Men tíbetur sameindust vit um Merkið. Ítróttasamband Føroya og allar tessítróttragreinar, eins og kirkjur, samkomur, dansifeløg og aðrir felagsskapur hava tikið við samleikanum smíðaðum og styrktum í krígssigling og viðurkenningin fyri stríð. Lagaligar løtur hava gjørt Merkið føroyska flaggið hjá okkum øllum. Í dag heldur eisini kæri vinur mín hin háttvirdi Magni Laksáfoss flaggrøðu eins og aðrir løgtingsmenn frá høgru til vinstru, frá Tjóðveldi til Samband.
Flaggstríðið er tó ikki endað. Sjálvur var eg staddur í Íslandi undir ‘fánabaráttuni’ – tá ið føroyingar aftur mundu slaka fyri embætisvaldinum og hesi andstyggiligu løgfrøði ið vil at veruleikin skal bogna fyri lærubókum, heldur enn at lærubøkurnar fyllast av tí veruleika ið tjóðir og tilgongdir skapa. Tíverri vóru vit enn einaferð um at vera bluffaði av sama embætisverki ið hevði sagt at føroyskt tingræði, føroyskar lógir, føroyskt fíggjarvald, dómsvald og uttanríkisvald ikki ‘vóru lov’.
Nú var bráðliga okkurt í grundlógini ið segðist binda óloysiligan flaggknút – føroyska sendistovan mátti í danskan kjallara at virka, og so var eitthvat annað í fólkarættinum ið forðaði Merkinum at veittra.
Eg hugsaði tá um ommu, Guldborg á Rógvi. Tá ið vit tvassaðu segði bara ‘á, sprøyta!’ Tíbetur vóru menn sum navnin hjá abbabeiggja, Poul Mohr, ið ikki vildu lata sær siga. Fráfarandi konsulin dugdu so nógv betur enn allur hópurin av gogum og logum at siga: “vit prøva!” Poul skilti betur enn nakar, at altjóða lóg í grundini hvørki er altjóða ella lóg – hvat vit kunnu í Íslandi snýr seg ikki um paragraffir uttan heldur um íslendingar – hvat vilja teir?
Tá bardagin var av, sungu vit tjóðsangin á Austurvelli, eftir at Føroya Løgmaður hevði vundið Merkið á stong. Tá ið vit hittust, trivu vit báðir Poul í ørindi í Falkarímuni: “ein góður gamal sigur, tað var at keypa ross, og hesir høgu harrar vóru heldur ongin kloss!” Eisini frálík yrking hjá Hans Andriasi, yrkjaranum ið Vestmenningar fara at heiðra í morgin.
Løtan á Íslendska svarinum uppá Vaglið og Reyða Torgið minti á, at enn er flaggstríðið ikki fullvunnið, enn er onkur blettur eftir. Tá ið vit báðir Heðin Mortensen einaferð stóðu í New York og eygleiddu mannin ið heysar upp fløggini hjá ST hugsaðu vit um orðini hjá Hans Andriasi:
Har ið merkini veittra, veittri eisini mítt,
tað ber kvøðu frá landi mínum fagurt og frítt,
og eg kenni meg orna gjøgnum mønu og merg,
síggi brim randa strendur og berg!
Takk fyri høvi at halda hesa røðu!
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


c: text/html

text:
Varð føddur í 1882 í Havn. Sekstan ára gamal fór hann í 1898 yvir til Bergen í rørleggjaralæru, og tá hann í 1904 kom heim aftur til Havnar, bar hann við sær minnið um felagsskap og samanhald millum ungdóm í Noregi.
Hann var ivaleyst hin fyrsti, ið bar upp á mál at stovnseta Havnar Ungmannafelag. Nyholm Debess var samfelagsáhugaður maður, sum drúgt áramál røkti politiskt starv bæði sum býráðslimur í Havn og sum løgtingsmaður umboðandi Sjálvstýrisflokkin.
Hann var eisini yrkjari og týðari. Úr nýnorskum týddi hann sjónleik eftir Torvald Tu, ið á føroyskum kom at eita »Vinalig hjún«, og í 1934 kom út einasta yrkingasavn hansara »Yrkingar og týðingar«.
Nyholm Debess doyði í 1952.
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83.
Í november mánaði í 1906 komu fólk saman í »Sloans sali« við Tinghúsvegin í Tórshavn at stovna ungmannafelag.
Maðurin, ið hugskotið átti, var Nyholm Debess, ið eitt skifti hevði verið í Noregi, var heimafturkomin í 1904 og bar minnini um ungmannafelagsrørsluna har eysturi við sær aftur til Føroya. Aðrir innbjóðarar vóru Petur Alberg, seinni kendur sum tónaskald, og Mads Andrias Winther, ið brátt gjørdist høvuðsmaður felagsins.
Hvørt mikukvøld kl. 9 helt felagið fund. Fyrst varð sungið, og síðan varð lisið úr handskrivaða felagsblaðnum, sum limirnir skiftust um at stjórna. Aftaná var oftast kjak.
Av og á vórðu fyrilestrar hildnir á limafundum.
Beint fyri jól 1907 kom Hans A. Djurhuus heim úr Danmark og gjørdist brátt ein av høvuðsstuðlum Havnar Ungmannafelags.
Felagsblaðið nevndist »Baldursbrá«. Fyrsta nummar av blaðnum varð lisið upp 5. desember 1906, hitt seinasta 27. mars 1912.
Tilsamans vórðu skrivað 104 bløð, sum fyltu upp í 6 fundarbøkur, úti við 2000 blaðsíður í A4 stødd. Fyrsta bókin (16 tey fyrstu bløðini) er tíverri ikki til; hinar fimm verða varðveittar á Landsbókasavninum í Havn.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tað er almenn vitan at sodavatn er ósunt og fitandi. Ein fløska av Coca-Cola inniheldur lættliga umleið tað, sum svarar til tíggju sukurmolar.
Tá man tosar um hví sodavatn er ósunt, so hevur orsøkin altíð verið tann áðurnevnda. Tann stóra mongdin av sukri. Men kann brúsið í sodavatninum eisini hava eina ávirkan?
Hesum settu granskarir á Birzeit universitetinum seg fyri at kanna. Mýs fingu ymsar drykkir at drekka, bæði ein við brúsi og sukri, ein bert við sukri og síðani vanligt vatn. So bleiv kannað hvussu mýsnar tóku hetta til sín. Eftir stutta tíð var tað eyðsýnt, at mýsnar ið høvdu drukkið drykkin við bæði brúsi og sukri í, tóku mest uppá. Tað vísti seg, at ghrelin-tølini í blóðunum hjá teimum mýsnum, ið høvdu drukkið drykkir við bæði brúsi og sukri, vóru nógv hægst. Ghrelin er eitt hormon, ið styrkir svongdarkensluna.
Hesi úrslitini hildu fólkini handan BBC-sendingina, "Trúgv mær, eg eri lækni" (e. Trust me, I'm a Doctor), vera áhugaverd. Tey settu sær fyri at gera eina líknandi kanning, men við menniskjum ístaðin fyri músum.
Ein bólkur av fólki við góðari heilsu blivu boðin at taka lut í kanningini. Tá kanningin byrjaði skuldu øll fólkini hava fastað seinastu tíggju tímarnar. Síðani fingu tey hvør sína ostatvíflís at eta, sum skuldi tryggja, at tey øll byrjaðu kanningina við umleið somu tølum av ghrelin í blóðinum. Ein tíma eftir at tey høvdu etið tvíflísina, fingu tey hvør sín drykk at drekka. Eins og hjá mýsnum, annaðhvørt drykk við bæði brúsi og sukri, bert sukri ella vanligt vatn.
Tíggju minuttir eftir at tey høvdu drukkið, bleiv ein blóðroynd gjørd, fyri at kanna ghrelin-tølini hjá luttakarunum. Eftir hetta fóru øll heim og skuldu skriva eina mat-loggbók, har tey skrivaðu niður hvussu nógv tey ótu og høvdu hug at eta, eftir at hava drukkið teir ymsu drykkirnir. Tey komu síðan aftur til kanningar tríggjar ferðir afturat, og fingu hvørja ferð ein øðrvísi drykk.
Niðurstøðurnar frá kanningini vístu, at grehlin-tølini vóru umleið 50% hægri, eftir at hava drukkið ein drykk við brúsi og sukri, enn ein við bert sukri ella um tað var vatn.
Tað vísti seg eisini, at ghrelin-tølini hækkaðu, um tú drakk brúsvatn uttan sukur, í mun til vanligt vatn.
Kanningin vísti eisini, at tey ið høvdu drukkið ein drykk við bæði brúsi og sukri, ótu umleið 120 fleiri kaloriur tann dagin, enn tey, ið bert høvdu drukkið vatn ella ein drykk við sukri í.
Orsøkin til at brúsið í drykkunum ávirkar ghrelin-tølini so nógv er ikki heilt til at vita. Læknarnir handan kanningina meta tó, at tað møguliga kann vera tí, at tá man drekkur ein drykk við brúsi í, so verður koltvísúrevni leysgivið í maganum. Koltvísúrevnið ávirkar kemiskar móttakarar í maganum, sum gera at kyknurnar leysgeva ghrelin-hormonið, ið fær teg at kenna teg svangan.
Ein onnur orsøk kann vera, at brúsandi drykkir kunnu tamba magan og tað fær eisini kyknurnar at leysgeva ghrelin-hormon.
Læknanir handan kanningina vilja tó strika undir, at tað merkir ikki, at drykkir við bert sukri í eru góðir fyri heilsuni at drekka. Tað frægasta fyri heilsuna er, og verður enn, bert at drekka vatn.
Lítillátni heimstónleikarin
Ungi gøtumaðurin Ólavur Jákupsson hevur seinastu árini ferðast kring allan heim og spælt konsertir


text:
Indonesia er klárt sum næsti stóri vakstrarmarknaðurin aftaná tey fýra BRIK-londini, Brasilia, Russland, India og Kina. Avbjóðingin fyri danskar útflytarar er sambært DI stór, tí Indonesia er tað landi í fría heiminum, sum Danmark hevur ringast fatur á, og langt aftanfyri lond sum Sri Lanka og Filippinirnar.
Indonesia hevur møguleika fyri at gerast ein av framtíðarinnar heilt stóru útflutningsmarknaðum á hædd við BRIK-londini. Indonesia er við einum fólkatali á 229 mill. fjórstørsta landi í heiminum og limur í G-20 menningarlondunum. Indonesia hevur havt ein árligan realvøkstur á 6 % seinastu trý árini, og hetta hevur havt við sær eina trífalding av BTÚ pr. íbúgva síðan 2001.
Kelda: DI Indsigt


text:
Oljuleiting í Alaska
Mánadagur 25. februar 2013 - 18:33
Tað er framvegis óvist, um oljufelagið Shell fer at bora út fyri Alaska í ár, nú boriskipini hava verið fyri óhappum og ikki lúka allar treytir fyri boring og skulu til Suðurkorea til klassingar. Shell hevði annars sett 2012 at vera árið, har felagið sum tað fyrsta í 20 ár fór undir aftur at bora í Arktis. Men felagið náddi so bert at seta borin í og bora fáa metrar, áðrenn tað mátti gevast eitt nú vegna tess, at ísurin kom fyrr enn væntað. Síðani rakti annað av boriskipunum, Kulluk við land. Hetta og drúgva tíðin at fáa øll tey neyðugu loyvini frá amerikonskum myndugleikum hevði við sær, at Shell heilt gavst við leitingini í fjør.
Felagið hevur brúkt umleið 20 milliardir krónur seinastu fimm árini at fyrireika sína boriverkætlan í Arktis, har tað skulu borast fleiri brunnar norðan og vestan fyri Alaska. Nú hava trygdarmyndugleikarnir í Alaska so funnið fram til 16 brot á reglugerð fyri at arbeiða í Arktis umborð á Noble Discoverer pallinum og vilja hava hesi tingini uppá pláss, áðrenn loyvi verður givið til víðari leiting.
Sum skilst meta umboð fyri Shell ikki, at teirra ætlanir hava nakran umhvørvisligan vanda við sær, hóast talan hevur verið um smávegis óhapp. Nú bæði boriskipini fara til Korea til umvælingar er ikki vist, um Shell er ført fyri at fara undir aftur at bora komandi summar sigur eitt umboð fyri Shell. Fleiri onnur stór altjóða oljufeløg arbeiða eisini við verkætlanum at bora í Arkis, tó at tær ikki eru so ítøkiligar sum tær hjá Shell.
Kelda: oljan.fo


text:
Verkfalstankar ein illveðursdag
Eg skal blankt viðganga, at eg havi umhugsað mína støðu sum námsfrøðingur hesar seinastu vikurnar.
Eg havi verið í nógvum ymiskum størvum, og á nógvum ymiskum starvsøkjum, men í ongum øðrum starvi hevur spurnartekin verið sett við, hvat eg geri har, og um eg átti at verið har – hvørki frá øðrum og so slett ongantíð frá arbeiðsgevaranum. Tey hava altíð vitað, hvat eg gjørdi, og hvat endamálið var við, at eg var har – tað vóru jú tey, sum høvdu biðið meg koma til arbeiðis!
Men soleiðis er støðan ikki sum námsfrøðingur. Vit hava ein arbeiðsgevara, sum vil sleppa at tosa um innihaldið í okkara arbeiði!?! Orsaka meg, men hava tey ikki sjálvi dikterað arbeiðsuppgávuna? Eru tað ikki tey sjálvi – við kravi um hægri útbúgving og við fleiri og truplari arbeiðsuppgávum – ið leggja innihaldið í arbeiðinum til rættis? Og er tað ikki vanligt, at jú hægri útbúgvingin er og jú fleiri og truplari arbeiðsuppgávurnar eru, jú hægri er lønin?
Um ætlanin hjá Mentamálaráðnum við nýggju námsfrøðiligu útbúgvingini var, at hetta skuldi vera ein útbúgving, sum er minni verd og skal lønast lægri, enn hinar tilsvarandi útbúgvingarnar frá sama stovni – ein sokallað 2.sortering – so skuldi hetta havt verið gjørt greitt frá byrjan. Ella er tað so, at Mentamálaráðið slett onki samskifti hevur við Fíggjarmálaráðið? Veit høgra hond ikki hvat vinstra hond ger?
Mentamálaráðið hevur ábyrgdina av námsfrøðiliga innihaldinum, bæði á okkara útbúgving og á okkara stovnum, og tey stinga javnan út í kortið tað, sum tey hugsa, at innihaldið skal vera – tað seinasta, sum var lagt aftrat var meira málmenning. So kanska tey kundu givið Fíggjarmálaráðnum eina ábending um, hvat innihaldið í okkara arbeiði er?
Nú hava vit í fýra vikur greitt bæði arbeiðsgevara og almenninginum frá um innihaldið í okkara arbeiði og vart okkara eksistens og sagt: jújú eg meini tað, vit gera okkurt! Og Hygg vit gera alt hetta!
Vit sita í almennum størvum, og um arbeiðsgevarin ikki sjálvur veit, hví vit gera tað, so hava vit eitt stórt og óyvirskoðiligt samfelagsproblem – og tað problemið eiga politikararnir, og tey skula sjálvi loysa tað!
Hetta er tykkara arbeiðsøki og tykkara arbeiðspláss, og at klandra starvsfólk og Føroya Pedagogfelag fyri (og beinleiðis lúgva um støðuna!), at tit ikki fáa tykkara egnu arbeiðspláss at virka, er undir alt lágmark, serliga tá ið hugsað verður um, at tað letur til, at tit ikki hava ánilsi av, hví hesi fólk eru sett har av fyrstan tíð.
Vit hava fingið lovað bæði eitt og annað frá sitandi samgongu – eg haldi, at onkur beinleiðis lovaði okkum tign – eg meini tað...! – og eg haldi, at tey skulu sleppa at svara fyri sínum lyftum.
Allir flokkar í samgonguni hava fingið mína atkvøðu - ymisk ár og av ymiskum orsøkum, so eg helt (naiv, eg veit), at nú fór tað at vera, nú koma aðrir bollar á suppuna, og jú vit hava fingið aðrar bollar, men suppan hevur ongantíð verið so beisk, sum nú.
Fíggjarmálaráðharrin sigur, at útbúgvingin er minni verd og skal lønast lægri, er Mentamálaráðharrin samd í hesum? Tá ið Fíggjarmálaráðharrin er so greið í hesum máli, so fáa vit sjálvandi eitt líka greitt svar uppá mín spurning frá Mentamálaráðharranum.
“I've learned that people will forget what you said, people will forget what you did, but people will never forget how you made them feel.” Maya Angelou.
HETTA ER EYÐMÝKJANDI!
So góðu tit, Fíggjarmálaráðharri, Mentamálaráðharri, Almannamálaráðharri, Løgmaður og sitandi samgonga, meina tit ikki tað, ið tit siga? Er tað bara luft?
#Líkaútbúgvinglíkaløn
Vinaliga
Gunnvá Edvardsdóttir, námsfrøðingur og cand.pæd. í pædagogiskari filosofi.


text:
Gjárkvøldið lótu 84 fólk lív, tá ein maður koyrdi ein lastbil inn í ein fjøld, sum hátíðarhelt Bastiljudagin, sum er franski tjóðardagurin.
Maðurin, ið framdi brotsgerðina, lat lív, tá hann varð skotin meðan hann koyrdi. Brotsmaðurin skjeyt eftir fjøldini, og hann hevði eisini granatir í bilinum.
Brotsmaðurin var av fronskum og tunesiskum uppruna, men enn er ikki víst, júst hvør maðurin var.
Franski forsetin, Francois Hollande, segði á tíðindafundi, at tað bar ikki til at skúgva til viks, at álopið bar brá av yvirgangi, hóast tað enn ikki er greitt, hvør stendur aftanfyri álopið. Hollande viðgekk eisini, at Frakland altíð er undir "islamistiskari yvirgangshóttan".


text:
Seinastu dagarnar hevur tað verið øðrvísi undirvísing á Skúlatrøð í Klaksvík. Í tí sambandi varð avgjørt at arbeiða ein dag burtur av við evninum "Fólk, ið bera brek". Her var serliga dentur lagnur á sansirnar, og hvussu tað kann kennast at mangla ein sans, og síðani hvussu aðrir sansir verða brúktir o.s.fr.
Fleiri myndir her.
MBF slapp at vera við til at byrja dagin, tá ið Tóra við Keldu, forkvinna, sum eisini er lærari, hevði eina framløgu um tað at bera brek, hvussu tað kann kennast at vera øðrvísi, og hvussu stóran týdning tað hevur, at verða tikin við í spæli og ymiskum virksemi.
Aftaná framløguna varð farið í verkstovurnar, sum vóru 10 í tali, og har sluppu næminganir at royna seg, t.d. hvussu tað kennist at vera blindur, deyvur, rørslutarnaður ella at hava skerdar sansir.
MBF takkar fyri ein góðan dag saman við hugagóðum næmingum og lærarum.


text:
Team Rynkeby hevur sett liðskipara fyri komandi ár. Talan er um Rúna Juul, sum skal verða liðskiparari. Rúni hevur súkklað tvær ferðir til Paris, og hevur verið ein hollur stuðul hjá súkklarunum at koma í form og at læra frá sær.
Uppgávurnar eru mangar til eitt slíkt tiltak, og har er nógv fólk, sum eru um at uppgávurnar verða loystar:
Uppgávan er at fáa liðið at virka sum eina heild, at koma í nóg góðan form, at ferðin er skipa væl og trygg, at peningur verður savnaður inn, at heilsan er í lagi, at hjálparfólkini og súkklarar duga at umvæla súkklur og at matskaffa sær á vegnum.
Liðskipararin er partur av einum leiðslubólki, sum eru nøkur fólk í súkkluhópinum afturat honum at skipa túrin. Hesi verða tikin burtur úr teimum fólkunum, sum eftir tann 20. august verða úttikin til túrin í 2018.
Úttøkan skal verða liðug tann 4 september, tá allir umsøkjarar fáa boð.
Úttøkan verður gjørd eftir reglum hjá Team Rynkeby. Atlit skal takast til at øll, sum søkja, hava líka møguleika. Tí verður hugt eftir kyni, aldri, uppruna, hvar umsøkjari býr, vinnuveg, umframt at hugt verður eftir tí motiverandi partinum av umsøknini.
Freistin at søkja um luttøku í Team Rynkeby er tann 20. august 2017. Til ber enn at søkja á www.team-rynkeby.fo
.


text:
6. flokkur á seturskúla í Mikladali
12. Jun 2017
...
les meir
4. og 5. flokkur á seturskúla í Húsavík
12. Jun 2017
Seturskúli 2017 - 4. og 5. Flokkur Vit hava havt ein sera góðan túr í Húsavík. Vit lata myndirnar tala...
les meir
Próvtøkur og prógvhandan
31. Mai 2017
Munnligu próvtøkurnar verða í hesum døgum:Lívfrøði 6. juni.Føroyskt 12. juni.Enskt 16. juni.Danskt 19. juni.Prógvhandanin verður mikudagin 21. juni kl 19.00. Aftaná bjóðar skúlin ein drekkamunn. ...
les meir
Seinasti skúladagur hjá 9. flokki
24. Mai 2017
Í dag var seinasti skúladagur hjá 9. flokki (árg 2008). Flokkurin bjóðaðu lærarum, sum hava havt flokkin, til morgunmat. Síðani skipaði flokkurin fyri væleydnaðum undirhaldi...
les meir
Seinasta sangløta við 9. flokki
22. Mai 2017
Í morgun var seinasta sangløta við okkara dugnaligu tónleikarum í 9. flokki.Vit fara at sakna teir, men nýggir spýrar hava longu víst seg, so vit...
les meir
7. og 8. flokkur á seturskúla
18. Mai 2017
7. og 8. flokkur hava verið á seturskúla í skótahúsinum í Runavík 16. og 17. mai 2017Vit lata myndirnar tala fyri seg :) ...
les meir
Floksmyndir
15. Mai 2017
Floksmyndirnar eru at síggja á heimasíðuni undir "flokkar" og við at trýsta á flokkin, sum man ynskir at síggja. Børnini fáa ikki myndina prentaða út,...
les meir
6. flokkur til arbeiðis í viðarlundini
09. Mai 2017
Hesar seinastu dagarnar hava fólk ruddað viðarlundina. Trø, sum vóru koppað í ódnarveðrinum og onnur trø og aðrar greinar, eru skorin burtur. Trøini vóru drigin...


text:
4 ævintýr er fyrsta bláa snípubók yvirhøvur, ætlað næmingum í 3. - 5. flokki. Ævintýrini eru úr Sagnum og ævintýrum eftir Jakob Jakobsen, doktara (1864-1918).
Lydia Didriksen, lærari, hevur lagað tekstin til lesinámsfrøðiliga. Tað ger ævintýrini løtt at lesa hjá næmingunumm. Hon hevur eisini skrivað stutta frágreiðing um Dr. Jakobsen, lív og verk hansara, umframt arbeiðsuppgávur og hugskot, ið eru prentað aftast í bókini. Tey fýra úrvaldu ævintýrini í hesari bókini eru: Vakurleikin og beistið, Kongaríkið Verðsins Endi, Teir sjey svanirnir og Drongurin, ið fekk kongadóttrina aftur frá sjótrøllinum.
Ævintýrini eru úr Sagnum og ævintýrum eftir Jakob Jakobsen, doktara (1864-1918). Hann ferðaðist um landið í 1890-árunum, granskaði og skrivaði upp eftir munnligari frásøgn. Á 1901 gav hann alt tilfarið, hann hevði savnað, út í fýra heftum, sum vit í dag nevna Sagnir og ævintýr.
Tey fýra úrvaldu ævintýrini í hesari bókini eru: Vakurleikin og beistið, Kongaríkið Verðsins Endi, Teir sjey svanirnir og Drongurin, ið fekk kongadóttrina aftur frá sjótrøllinum. Sum ævintýr yvirhøvur hava tey ymisk eyðkenni, ið vanliga koma fyri í hesum serliga tekstaslagnum. Vit hitta døtur og synir, trøll á sjógvi og landi, gand og broyting, svik og avdúkan, prinsar og prinsessur, illa sjúkmóður og góðvarnan faðir, horvna kongsdóttur, skógarmenn sum ráðgevar, fuglar sum hjálparar, svørð sum amboð, kelling, yngsta býttlingin - og so framvegis.
Hanni Bjartalíð, listamaður, hevur myndprýtt bókina við sínum sermerktu svart/hvítu tekningum.
4 ævintýr er blá snípubók við tveimum fjaðrum. Snípurøðin er eitt samstarv millum Føroya Skúlabókagrunn og Bókadeild Føroya Lærarafelags, har bøkur ætlaðar til lesivenjingar verða flokkaðar eftir torleikastigi. Tær gulu snípurnar eru ætlaðar 1. – 3. flokki, tær bláu snípurnar 4. – 6. flokki og tær vínreyðu snípurnar 7. flokki og eldri. Á hvørjum liti eru trý torleikastig:
1 fjøður er løtt bók
2 fjaðrar er miðal torfør bók
3 fjaðrar er torfør bók
Gular snípur eru eisini komnar út sum ljóðbøkur.
Á arbeiðsheftinum eru uppskot um, hvussu arbeiðast kann við ævintýrum í skúlanum. Harumframt eru eitt norskt o...
Ein dagin Alibaba arbeiddi í skóginum, sá hann 40 ránsmenn steðga við ein steyrrættan hamara og rópa: - Sesam,...
Á bókini verður í drúgvum inngangi roynt at lýsa gomlu føroysku ævintýrini sum part av ævintýrum yvirhøvur og ...
Í hesum bóklingi eru tvær sagnir. Onnur um hvussu havfrúgv er vorðin, og hin um hvussu nykur er vorðin. Bóklin...
Súsan í Jákupsstovu hevur myndskrýtt søgnina um hin tiltikna gandakallin í Suðuroy, Knáva. Mynd er á hvørjari ...
Titel:
Hvor står hvad i bogen?
Undertitel:
Om betydningen af informationernes placering i bogen
Resume:
Biblioteksstyrelsen har det overordnede ansvar for de bibliografiske standarder på biblioteksområdet. En revideret udgave af Katalogiseringsregler og bibliografisk standard for danske biblioteker og danMARC2-formatet er udkommet i juni 1998. Det fremhæves udtrykkeligt flere steder i katalogiseringsreglerne, at forlagets præsentation af oplysningerne lægges til grund for registreringen. Derfor ønsker Biblioteksstyrelsen at gøre forlagsverdenen og den øvrige bogbranche opmærksom på disse regler, som rummer bestemmelser, der er afgørende for, hvilke elementer der medtages i Dansk bogfortegnelse og dermed i Bogmarkedet og i bibliotekernes kataloger. Vejledningen omfatter bøger. De sidste sider handler om elektroniske bøger. Biblioteksstyrelsen har også udarbejdet en vejledning i Udformning af tidsskrifttitler.
Udgiver:
Biblioteksstyrelsen
Ansvarlig institution:
Biblioteksstyrelsen
Forfatter:
Lise Hermann
Sprog:
Dansk
URL:
www.bs.dk/publikationer/pjecer/10/index.htm
ISBN nr:
87-89147-86-3
Digital ISBN nr:
87-89147-87-1
Versionsdato:
06-08-1998
Dataformater:
html,htm,jpg,gif,pdf,css,js,doc
Udgiverkategori:
statslig
Emneord:
Bibliografiske standarder, Katalogiseringsregler, danMARC2, Dansk bogfortegnelse, Bogmarkedet, Nationalbibliografien


text:
Kristin Michelsen hevur boðað frá, at hann ikki fer at atkvøða saman við Janvaðarflokkinum í løgtinginum, men at hann fer at taka støðu frá máli til máls.
Í dag hevur Kristin Michelsen boðað løgmanni frá, at hann frameftir fer at atkvøða frá málið til máls í løgtinginum, og at hann ikki følir seg bundnan av at atkvøða við Javnaðarflokkinum, so leingi sum Javnaðarflokkurin ikki vil samstarva við hann á Tvøroyri.
Men tað kann valla sigast annað, enn at argumentatiónin er heldur umvend. Tað var Kristin Michelsen, sum sjálvur stovnaði egnan lista á Tvøroyri og harvið arbeiddi ímóti sínum egna flokki á Tvøroyri. Ein kann tí kanska siga, at brævið til løgmann í veruleikanum bara var at gera sítt arbeiðslag formligt, tí illa kann sigast, at Kristin Michelsen nakrantíð hevur kent seg serliga bundnan av at atkvøða við flokki sínum.
Enn eru ongin boð komin frá løgmanni um, hvat hetta merkir fyri samgongusamstarvið. Kanska møguleiki fyri, at Kristin ger samgongu við Javnaðarflokkin á Tvøroyri og soleiðis varðveitir meirilutan í býráðnum.
Brævið, sum tingmaðurin hevur sent løgmanni kann lesast niðanfyri og er endurgivið av in.fo:
Góðan dagin Aksel V. Johannesen, løgmaður.
Undirritaði Kristin Michelsen, Froðba, løgtingsmaður fyri Javnaðarflokkin, vil hervið boða Løgmanni og formanni fyri Javnaðarflokkin Aksel V. Johannesen frá, at eg Kristin Michelsen, løgtingsmaður frá ídag av, atkvøður mál fyri mál í Løgtinginum, og er ikki bundin at atkvøða saman við Javnaðarflokkinum, so leingi sum javnaðarumboðini í Tvøroyrar býráð ikki vilja samstarva við undirritaða.
Undirritaði vil eisini vísa til at formaðurin í Suðuroyar norðara Javnaðarfelag Signar Dam alment og við telduposti til undirritaða dagfestur 14. november 2016 kl. 20.52 váttar ”at Kristin Michelsen er valdur fyri Javnaðarflokkin og umboðar sostatt Suðuroyar norðara Javnaðarfelag á Løgtingi”. Somuleiðis váttar Løgmaður í telduposti til undirritaða 13. november 2016 ” eg helt eg hevði svarað tær bæði munnliga og umvegis miðlarnar. Eg kann endurtaka tað her: tú ert framvegis limur í Javnaðarflokkinum og ynsktur í Løgtinginum”.


text:
BíbliuorðiðMen eru vit deyð við Kristi, trúgva vit tí, at vit eisini skulu liva við honum. Róm. 6:8.
Vikuskrá fyri møtir og gudstænasturMøtir, gudstænastur og onnur andalig tiltøk kring landið. Les
Samfelagsstevnan í EbenezerSamfelagsstevnan 2012 byrjar mikukvøldið. Samfelagsstevnan í Ebenezer verður í døgunum...
BókaútgávaLeygardagin 10. november kl. 14 verður nýggja bókin "Livandi steinar...
Kristni felagsskapurinRoyn at gera eitt bál. Tekur tú eina brennandi grein...
Hin andaliga villleiðingin!Guðs orð lærir, at djevulin og einglar hansara skulu villleiða...
Jødarnir og gleðiboðskapurinÍsrael er Guds útvalda fólk. Lógin og profetarnir gera púra...
Fýra umsóknir eystan MúlaKallið sum sóknarprestur í Norðoya eystara prestagjaldi hevur í eitt ár verið røkt av grannaprestunum í Klaksvík og Kirsten Donskov Felter, ið var sóknarprestur frá...
Blákrossmøti á GlyvrumFrants Jensen, aðalskrivari hjá Bláa Krossi, talar, og Ólavur Øre...
Ein persónlig støðutakanHøvuðsætlanin við hesi blaðgrein er at siga frá andaligu støðuni...
Ongar armar, ongi bein, ongin trupulleiki!Hann hevur hvørki armar ella bein. Kortini ferðast hann kring...
les meira1899 dagar síðan
Vælkomin at kunngera møtir og onnur tiltøkKristin.fo er ein portalur við kristiligum innihaldi. Longu nú hava...
Kirkjudagur í EysturoyÁrligi afturvendandi kirkjudagurin í Eysturoy, ætlaður kirkjuráðslimum, kirkjutænarum...
Strandingar settu spakarnar íÍ allarfagrasta veðri varð í dag skipað fyri samkomu har...
Heystmøtir á ArgjumÍ døgunum 2. - 4. novembur verða heystmøtir í Kirkju-...
Hjún skiljast sum ongantíð áðurÍ 2010 fóru 92 hjún hvør til sítt. Talið er...
les meira1901 dagar síðan
4.924 skógvaeskjur úr FøroyumNú eru endaligu tølini fyri skógvaeskjurnar komin og talan er...
les meira1901 dagar síðan
Hann varð særdur vára synda vegnaHann var hvørki fagur ella glæsiligur, so at tað kundi vera hugaligt hjá okkum á at líta, og ikki ásýniligur, so at vit kundu...
Lurta á netinumNiðanfyri eru leinkjur, har til ber at lurta ella síggja...
SMS-AndaktNú kanst tú fáa eina stutta andakt/bíbliuorð á fartelefonina -...
Allahalganna Gudstænasta úr Havnar kirkjuÍ dag, Allahalganna dag, var minningar gudstænasta í Havnar kirkju....
Felagstiltak í Siloa í FuglafirðiTríggjar samkomur í Eysturoynni skipa fyri einum felagstiltaki í Siloa...
Peter Maiden heldur fyrilesturPeter Maiden heldur fyrilestur um "Missión og leiðsla" leygardagin 3....
Sang- og hugnaløta í Tvøroyrar kirkjuSunnudagin 4. november skipar sunnudagsskúlin á Tvøroyri fyri eini...
Andadráttur hins kristnaTað hevur verið sagt, at: “Bønin er andadrátturin hjá hinum kristna.” Anda vit ikki, doyggja vit. Á sama hátt er tað eisini við...
Áhugaverdur Meinigheitsdagur í Leirvík10. november skipar Leirvíkar Missiónshús fyri einum Meinigheitsdegi...
Zamar í gongd við nýggja fløguBólkurin Zamar, fer nú í gongd við innspælingina av ...
Kommunan má sjálv gjalda kirkjurentunaHeilt síðani 2005 hava norskar kommunur havt møguleika at...
Sjómanstrúboðari vitjar Ørkina í ReykjavíkSíðani føroyska sjómansheimið, Ørkin, í Reykjavík, lat upp í 1991,...
Títt orð er ein lykt fyri fóti mínumAndakt: Títt orð er ein lykt fyri fóti mínum, eitt...
Kom heim...Skulu vit finna inn til Guds hjarta, mugu vit...
Føroyingar hjálpa í RumeniaÍ døgunum 12 til 18 oktober vitjaði Birgir Andreassen í...
Kristni boðskapurin er drívmeginÍ gott 32 ár hevur Erland Rasmussen av Argjum...
Stríðsvøllur hjartansAndakt: Startbreytin hjá fallinum. Tekstur: Ápostlasøgan kapitul 7. ørindi...
© Øll rættindi ognað Kristin.fo. Tilfar má ikki endurgevast uttan upplýsing um keldu: www.kristin.fo


text:
Meirilutin í landsstýrismálanevndini hevur viðgjørt kæru frá Meginfelag útróðrarmanna, men heldur ikki, at Høgni Hoydal hevur gjørt nakað galið.
Kæran um Høgna Hoydal snúði seg um trý punkt:
1. Brot á LVF § 22, stk. 4 um serstaka upplýsingingarskyldu í sambandi við ásetan av fiskidøgum/fiskirættindum.
2. Óviðkomandi og ófullfíggjaða eftirkannan av heimildargrundarlagnum fyri íverksetan av átøkum og diskriminerandi inntrivum.
3. Villleiðing av løgtinginum.
Niðurstøðan hjá meirilutanum í landsstýrismálanevndini, sum er Annita á Fríðriksmørk og Magnus Rasmussen, er, at Høgni ikki hevur gjørt nakað galið í nøkrum av kærupunktunum.
Minnilutin, Jógvan Skorheim, hevur eins og fyrr gjørt greitt, at hann ikki vil viðgerða kærur í landsstýrismálanevndini, tí hann ikki heldur landsstýrismálanevndin hevur nóg góðar heimildir at viðgerða kærur.
Les alla niðurstøðuna her


text:
Í samband við FM 2008 og at altjóða svimjisambandið fyllir 100 ár í ár, hava vit fingið hesa heilsan frá FINA forsetanum.
Kæru arbeiðsfelagar og vinir.
Í 2008 hátíðarheldur FINA 100 ára stovningardagin. FINA varð sett á stovn hin 19.juli 1908 í samband við OL í London. 8 lond vóru við frá byrjan, tey vóru Belgia, Danmark, Finnland, Frakland, Týskland, Stóra Bretland, Ungarn og Svøríki.
Umboð úr hesum londum virkaðu sum stovnarar av FINA og nú, 100 ár seinni, er FINA umboðað við svimjisambondum í 195 londum í øllum heiminum.
Í hesum serliga felagsskapi, sum hátíðarheldur 100 ár av stríði og góðum úrslitum, vil eg minna á, týdningin av okkara ítrottargrein í sosiala samfelagnum í hvørjum einstakum landi.
Svimjing er meira enn bert ein ítrottargrein, svimjing bjóðar okkum eisini lærdóm í lívinum :
· Ein skúli við fysiskari útbúgving – Ongin onnur ítrottargrein bjóðar betri ískoyti til harmoniska búning av barnakroppinum.
· Ein skúli við tryggari útbúgving – har ið vit, við at duga at svimja, kunnu bjarga mannalívum í vatninum.
· Ein skúli við hvíld og vælveru fyri kropp og sinn.
· Ein skúli við socialari harmoni – sum tekur lut í einum samfelag, bæði í vatni og á turrum.
· Og ein skúli við fair play. Tað er mangan víst av okkara fremstu íðkarum at teir duga at vísa virðing, tolsemi og vinarlag, annaðhvørt teir kappast ella stuðla hvørjum ørðum.
Hvørt av okkara svimjisambondum hava til uppgávu at nýta hesar fyrimunir til best møguliga áhuga.
Hóast vit ferð eftir ferð síggja góð, og støðugt betrandi úrslit í kappingum sum OL, HM og heimligum stevnum, er enn nógv eftir at gera í nógvum londum. Eg vil tí eggja avvarandi myndugleikar at hjálpa okkara svimjisambondum við at játta neyðugan stuðul til at gera eina menningarætlan fyri vatn-ítrott sum umfatar fylgjandi :
· At verja vatn, sjálvandi.
· At byggja hyljar og skapa møguleikar fyri fleiri spæli og venjingarøkjum.
· Frálæra í svimjing skuldi verið kravd í skúlum.
· At skapa fast samstarv við allar almennar myndugleikar : heilsu og skúlamálaráð, kommunur osfr.
· At leita jaligan stuðul í miðlum og ynskja at teir stuðla hjálparfólki í teirra sjálvbodna arbeiði sum venjarar og fyriskiparar.
Tað er ikki altíð lætt at finna fígging til slík verk. Men altjóða samstarv skuldi verið alt meiri sjónligt í ítrottarheiminum av tí at tað kann vera við til at ímynda frælsi og harmoni.
Í dag æra vit teimum sum hava veitt sítt íkast til FINA søguna, íðkarnir sjálvandi. Men eisini venjarar og hjálparfólk teirra.
Einastandandi síður í ítrottarsøgubókini eru skrivaðar seinastu 100 árini. Ikki bara á altjóða støði, men eisini í nærumhvørvi. Í dag takka vit serliga øllum teimum sjálvbodnu sum hava veitt tíð og orku til okkara ungdóm. Uttan tey høvdu vit ikki havt slíka viðgongd.
Mustapha Larfaoui, Forseti


text:
Marin Eidesgaard
03.07.2015 - 21:34
Mentan > Mentan > Stevnur & festivalar
Hitapottarnir eru vorðnir ógvuliga væl umtóktir í Føroyum seinastu árini, og fólk plaga serliga at vitja teir á festivalum. Við Múrin hevur eisini tveir hitapottar, sum standa á keiini niðri við kirkjuna í Kirkjubø.
Teir hava verið væl vitjaðir bæði í gjár og í dag, og teir hava havt opið frá kl. 18.00-22.00.
Leygardagurin er størsti dagurin við Múrin, og tá byrja konsertirnar kl. 14.00 og ikki kl. 19.00, sum hósdag og fríggjadag. Hitapottarnir lata somuleiðis eisini fyrr upp í morgin, teir eru opnir frá kl. 10.00-22.00.


text:
Vegaránsrottan
Bókadeild Føroya Lærarafelags
- Síður: 30
- Útgávuár: 2012
- Upprunamál: enskt
- Innbinding: innbundin
- Rithøvundur: Julia Donaldson
- Myndir: Axel Scheffler
- Týðari: Anna Maria Reinert Jensen
Bókin er ein litrík myndabók um vegaránsrottuna. Hon ríður á hesti sínum og fær øll at ristast í brókunum:
'Hon tók tað, hon vildi, og át tað, hon tók.
Hennara lív var eitt langt gildi.'
Men tíbetur fekk rottan eitt starv og gjørdist góð sum gull.
Hetta er ein stuttlig myndabók, ið ber upp á rím.


text:
Jallarnir Sveinur og Eirikur taka við valdinum í Noregi eftir, at Ólavur Trygvason er deyður í ár 1000, og í kap. 35 í Føroyingasøgu fáa vit at vita, at Sigmundur Brestisson nú gerst hirðmaður hjá banamonnum Ólavs kongs, eins og hann hevði verið tað hjá faðir teirra Hákuni jalli . “Jallarnir Sveinur og Eirikur sendu boð út til Føroya til Sigmund Brestisson, at hann skuldi koma á teirra fund. Sigmundur legst ikki á boðini og fer til Noregs og hittir jallarnar norðuri á Løðum í Tróndheimi. Teir taka væl ímóti honum og sera hjartaliga; minnast nú aftur á gamalt vinarlag. Sigmundur gjørdist nú hirðmaður teirra. Teir geva honum Føroyar í len, og teir skiljast í mesta blídni og vinskapi. Sigmundur fer út til Føroyar um heystið.” Hetta við, at Sigmundur fær Føroyar í len, man ikki vera heilt rætt, tí hvørgin teirra man hava havt nakað vald í Føroyum, og orðið len (lánorð úr týskum - Lehn) var ikki komið inn í norrønt mál so tíðliga.
Eirikur jallur Hákunarson var leysingabarn hjá Hákuni Løðujalli. Eirikur var jallur á Løðum í Tróndheimi (uml. 995-1012), har hann ráddi saman við bróðir sínum Sveini jalli Hákunarson. Føroyingasøga sigur, at “teir sótu fyri tað mesta á Løðum í Tróndheimi á faðirleivd síni; mesti styrkur teirra var eisini har, ið teir høvdu ættarbond síni. Tó var Eirikur fremri av brøðrunum í øllum lutum.”
Eirikur jallur var saman við Sveini Tjúguskegg danakongi og svenska konginum Ólavi Skotkonung í badaginum í Svoldur í Oyrarsundi í ár 1000, tá ið Ólavur Trygvason fall. Eftir bardagan í Svoldur gjørdist hann undirkongur hjá Sveini Tjúguskegg í Noregi fram til 1012, tá ið sonurin, Hákun Eiriksson, tók við fram til 1015. Í 1014 fór Eirikur við Knúti Mikla danakongi at taka Ongland. Eirikur var jallur í Northumbria í Onglandi til hann doyði.
Flestu søgur siga, at Eirikur og Sveinur Løðujallar tóku við kristnari trúgv, í øllum førum formelt. Hetta var taktiskt gott, tí teir høvdu tørv á stuðli frá kristnu kongunum í Danmark og Svøríki. Eirikur var ikki sterkari í trúnni enn, at hann lat tað vera trúðarfrælsi í Noreg meðan hann ráddi, hetta var eisini politiskt taktiskt fyri at tekkjast stórmonnunum, sum vóru ógvuliga ónøgdir við kristna harraðið hjá Ólavi Trygvasyni.
Í 1016 mistu Løðujallarnir valdi í Noregi, og Ólavur Heilagi Haraldsson gjørdist kongur.
Keldur:
Føroyingasøga
Hans J. Debes: Føroya Søga 1
Hans J. Debes: Ólavur Haraldsson og Noregs ríki - ein søgu lýsing
Wikipedia


text:
Jarðskjálvti: Føroyingur fingið skaða á Kos
20 ára gamal føroyingur millum tey skaddu á griksku oynni
Volvo Kring Føroyar: Torkil vann fyrsta umfar
Besti føroyski súkklari í løtuni, Torkil Veyhe, vann fyrsta umfar av Volvo Kring Føroyar í gjárkvøldið
Volvo kring Føroyar næstu dagarnar
Súkklukappingin Volvo Kring Føroyar, sum ikki varð hildin í fjør, hevur reist seg aftur í ár og byrjar í kvøld
Ólavsøkuskráin tøk á netinum
Fyrstu tiltøkini verða longu týsdagin 25. juli, tá ið listaframsýningar lata upp


text:
Gunnar Restorff vart Ph.D. ritgerð 15. august
Fríggjadagin 22. august 2008 vardi Gunnar Restorff Ph.D. ritgerð sína Classification of non-simple C*-algebras við Matematisk Institut á Københavns Universiteti. Granskingarráðið hevur verið ein av stuðlunum til verkætlanina hjá Gunnari.
Gunnar Restorff er júst byrjaður í starvi sum lektari í støddfrøði á Náttúruvísindadeildini á Fróðskaparsetrinum.
Les meira um Gunnar í Heilagrunninum
Um ritgerðina
Høvuðstemað í ritgerðini er klassifikatión av ikki-simplum C*-algebraum, og tekur hon útgangsstøði í serritgerð høvundsins. Ritgerðin er í tveimum lutum: fyrri partur er tekstur og seinri partur er eitt uppískoyti við fýra greinum (grein A-D). Í tekstpartinum eru tvinni høvuðsúrslit. Fyrra er ein generalisering av universal koeffisient setningi (UCT) Bonkats fyri ideal relateraða KK-teori við tveimum spesifiseraðum idealum. Við at nýta úrslit Kirchbergs fáa vit soleiðis klassifiserað ávísar reint óendaligar C*-algebrair við júst tveimum idealum. Seinra umfatar menning av einum slagi av ideal relateraðari K-teori við koeffisientum við eittans spesifiserakum ideali — hetta hevur víst seg at vera nær tengt at klassifikatión av automorfium av ikki-simplum C*-algebraum (við Eilers og Ruiz). Í grein A og B (við Eilers og við Ruiz) klassifisera vit vesentligar víðkanir av Kirchberg algebraum og karakterisera myndina av invariantunum. Í grein C (við Eilers og Ruiz) klassifisera vit ávísar víðkanir av algebraum úr klassum, har til ber at lyfta positivar, invertiblar KK-lutir til *-isomorfiir. Harumframt nýta vit úrslitini í sambandi við Matsumoto algebrair og graf algebrair. Í grein D (við Eilers og Ruiz) hyggja vit at eini røð av dømum, har vit lýsa, hví naivi mátin at skapa eina ideal relateraða K-teori við koeffisientum ikki kann nýtast. Eisini verður víst, at Bonkatsar UCT ikki splittar generelt. Í fyrilestrinum, sum bert var um ein part av ritgerðini, varð lýst, hví naivi mátin at skapa eina ideal relateraða K-teori við koeffisientum ikki kann nýtast. Eisini varð víst, at Bonkatsar UCT ikki splittar generelt. At enda varð givin ein nýggjur invariantur, ið sýnist at rigga fyri m.a. Cuntz-Krieger algebrair við eittans ideali.


text:
Jenis: Vit vilja spreingja verandi LGBT stýrdu samgongu
Politikkur12-11-2017 - 09:51 - Jóanis Albert Nielsen
Í gjár deildi Jenis av Rana eina grein á Facebook, sum portal.fo hevði skrivað, um at Miðflokkurin er í samráðingum um nýggja samgongu. Nøkur fólk skrivaðu til tað hann hevði deilt, at tey vónaðu ikki at Miðflokkurin fór at bjarga samgonguni.
Jenis skrivar:
Hey góðu vinir:) Tykkum nýtst ikki at óttast at so verður! tí Miðflokkurin fer aldri at stuðla veranda samgongu, tvørturímóti. Fara vit í samgongu, so er tað fyri at spreingja verandi LGBT stýrdu samgongu og skapa eina nýggja, uttan LGBT. Tað má ikki henda, at tey sleppa at stýra samgonguni og harvið føroyska samfelagnum í 2 ár afturat🙂Tað er tí vit stríðast ímóti, eisini í dag. Ein sameindur Miðflokkur sær stríðið móti LGBT samgonguni at verða altavgerandi!😞Í sambandsflokkinum hevur LGBT samgonguan tíverri sínar trúgvu stuðlar og ein av fremstu leiðarunum í fólkaflokkinum, Annika Olsen, er hin einasta, sum hevur brúkt nýggju LGBT hjúnabandslógina og hon hevur enntá reypað sær av tí. So umráðandi er at standard saman í stríðnum🙂


text:
TÍÐINDI
Rundkoyring úr sævarmálanum
Í dag kom ítøkiliga fráboðanin um, at rundkoyringin í Rókini er ávegis. Fyrstu steinarnir eru komnir upp úr sjóvarmálanum (myndin), eftir at grótbátar í eina…
Ein sólskinssøga á vetri
Staðsetingarnar av hjartastartarum kring landið finnast á heimasíðuni www.hjartastartari.fo. Fyri kortum tók Arbeiðarafelagið Hæddin, sum búleikast við Heiðavegin, í miðbýnum, avgerð um at fáa til…
Foreldragjøld 2
Samstundis sum verkfall og verkbann vórðu fráboðað í desember mánaði, boðaði Runavíkar kommuna frá, at gjøldini fyri mista tænastu á ansingarstovnum hennara í hesi undantaksstøðu…
Foreldragjøld
Beint eftir at Føroya Pedagogfelag boðaði frá, at leiðararnir á dagstovnum og frítíðarskúlum vóru farnir í verkfall, og eftir at KAF – arbeiðsgevarafelagið hjá kommununum…


text:
Fleiri kommunur hava boðað frá, at einki ansingargjald skal gjaldast, so leingi stovnarnir eru stongdir vegna verkbann.
Tórshavnar kommunu boðar á heimasíðu síni frá, at so leingi allir dagstovnar í kommununi eru stongdir vegna verkbann, skulu foreldur ikki betala nakað ansingargjald.
Á heimasíðuni hjá Klaksvíkar kommunu skrivar borgarstjórin, at foreldur sjálvsagt ikki skulu gjalda fyri eina tænastu, sum tey ikki fáa, og tí fella foreldragjøldini burtur fyri dagstovnaplássini, sum verða rakt av verkbanninum í tíðarskeiðnum.
Runavíkar kommuna skrivar á sínari heimasíðu, at foreldragjaldið fyri tíðina stovnarnir, eru stongdir, verður endurrindað, tá semja er gjørd millum partarnar og foreldragjaldið kann gerast upp.
Eisini Sunda kommuna upplýsir, at foreldur fáa endurrindað fyri teir dagar stovnurin er stongdur.
Mynd: torshavn.fo


text:
FM í frælsum ítrótti
Frælsur ítróttur hevur rættuliga fingið vind í seglini, talið á børnum og ungum íðkandi er voksið munandi. Tað var tí talan um eina sera spenanndi kapping fríggjadagin 10. juni, tá ÍSB skipaði fyri árligu FM-kappingini í frælsum ítrótti.
Ítróttafólk komu úr øllum landinum at kappast um heiðursplássini. Fyri at tryggja eina so javnbjóðis kapping sum møguligt, vórðu ítróttafólk deild í bólkar. Talan var um ein barnabólk, ein bólk fyri vaksin og síðan elitubólkurin, menn. Og øll royndu sítt besta.
Veðrið var av tí allar fagrasta, so fitt av fólkið hevði leitað sær niðan á Tórsbreyt henda dagin fyri at fylgja við í kappingini. Fyrst vóru rennikappingarnar á skránni, kappast var á 100-, 200- og 400 m teinunum, síðani var longdarlop og kúlustoyt á skránni áðrenn heiðursmerki vórðu handað. Tað var Jógvan Jensen, formaður í ÍSB, ið handaði heiðurmerkini til nr eitt, tvey og trý í hvørjum bólki, hini fingu eitt serligt ÍSB-heiðursband.
Úrslitini frá kappingini eru at síggja HER og myndir síggjast við at trýsta HER
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Í minsta lagið 216 menniskju hava latið lív og fleiri eru saknað í einum skjálvta, ið er máldur at vera 7.1.
Skjálvtin rakti beint eftir, at nógv fólk høvdu luttikið í eini jarðskjálvtavenjing, tá tað júst eru 32 ár síðan sterkasta skjálvtan í Mexico City, sum kravdi túsundtals mannalív. Tíðindafólk á staðnum siga sambært BBC, at íbúgvar møguliga hava hildið skjálvtarávaringina verið part av venjingini fyrr á degnum.
Minst 44 bygningar eru rapaðir í jarðskjálvtanum, harímillum fleiri íbúðarbygningar, ein skúli, ein verksmiðja og ein sølumiðstøð. Fleiri enn 20 børn lótu lív, tá skúlin rapaði, og 30 eru enn saknaði.
Neyðhjálparfólk og sjálvboðin royna at bjarga fleiri úr rapaðu bygningunum. Forsetin í Mexico boðar frá undantaksstøðu í raktu økjunum, og herurin er eisini innkallaður at hjálpa við bjargingararbeiðinum.
Hetta er annar harði jarðskjálvtin í Mexico henda mánaðin. 7. september lótu 98 fólk lív í jarðskálvta longur suðuri í landinum.


text:
IQ®Vision
IQ®Vision er tað framkomna amboðið, ið gevur miðsavnað yvirlit og eftirlit við øllum tí stóra bygninginum við øllum sínum pallum.
IQ®Vision avloysir 963, sum tað gløgga amboðið til orkumenning í sjálvt stórum íbúðarblokkum. Skipanin hevur eina rúgvu av framkomnum møguleikum, millum annað miðsavnað stýring av allari skipanini, fráboðanarskipanir, tíðarinnstillingar, einfalt grafiskt yvirlit yvir bygningarnar og rúmini – ein munadyggur vegur at gera nakað við til dømis orkuspill.
IQ®Vision virkar saman við iPad og iPhone.
Hevur tú eina gamla 963 skipan, so ber lætt til at flyta gomlu skipanina yvir í nýggju skipanina.


text:
Skúlar og dagstovnatilboð
Skúlar
At útbúgva unga ættarliðið til eina framtíð, har kunnleikakrøvini støðugt økjast, er eitt týðandi endamál hjá fólkaskúlanum í dag. Samlaða næmingatalið liggur í Sunda kommunu liggur um 200.
Býráðið hevur samtykt at savna allar næmingar í kommununi frá 1. til 7. flokk í ein skúla, Skúlan við Streymin. Nýggi skúlin kemur at vera á Oyrarbakka. Tó koma 1-3 flokkur eisini at ganga í Hósvíkar skúla og í Hvalvíkar skúla.
Dagstovnar
Í kommununi eru tríggir nútímans dagstovnar og frítíðarskúli, ið nøkta ansingartørvin fyri øll børn í aldrinum 0 til 10 ár. Frítíðaransingin er sostatt eisini løgd til dagstovnarnar hjá kommununi.
Tað er ongin bíðilisti til barnaansing í Sunda kommunu. Allir dagstovnar hava opið mánadag til fríggjadag frá kl. 07.15 til 17.00. Tó hevur dagstovnurin við Kráir í Hvalvík opið frá kl.07.00 til 17.00.


text:
Rakstrarúrslitið hjá Bakkafrost samtakinum fyri annan ársfjórðing 2017 var 459 milliónir krónur eftir skatt, samanborið við 307 milliónir krónur fyri annan ársfjórðing 2016. Alideildin hevði eitt rakstrarúrslit á 489 milliónir krónur samanborið við 358 milliónir krónur annan ársfjórðing í fjør. Liðugvøruframleiðslan gav eitt rakstrarhall á 54 milliónir krónur fyri annan ársfjórðing í ár í mun til eitt rakstrarhall á 68 milliónir krónur fyri sama ársfjórðing í fjør. Rakstrarúrslitið, EBITDA, av framleiðsluni av fiskamjøli, lýsi og fóðri á Havsbrún var 48 milliónir krónur samanborið við 45 milliónir krónur fyri annan ársfjórðing í fjør, uppysir Bakkafrost í skrivi sent miðlunum.
Í øðrum ársfjórðingi 2017 læt Bakkafrost fulltíðar starvsfólkunum frá 2016, ið enn eru í starvi í felagnum, bonus partabrøv svarandi til 2% av lønini í 2016. Samlað læt Bakkafrost starvsfólkunum 19,6 túsund partabrøv, sum svaraði til eitt virði á 4,7 milliónir krónur.
Nettoskuldin hjá Bakkafrost var 560 milliónir krónur við endan av øðrum ársfjórðingi 2017, og felagið hevði 719 milliónir krónur í ótroyttum kredittum. Solvensurin hjá Bakkafrost var 64% við endan av øðrum ársfjórðingi 2017.


text:
Pál Joensen vann sær aftur í kvøld eitt gullheiðursmerki á North Sea Swim Meet 2014, og Frans Johannesen eitt silvurheiðursmerki, tá ið teir í ‘superfinaluni’ í 400 metra frísvimjing svumu teinin uppá ávikavíst 3:47.80 og 3:50.47, frammanfyri norska Erik Årsland Gidskehaug á triðja plássi við 3:52.16 og danska Sebastian Ovesen á fjórða við 3:53.99.
(Image courtesy of Bjørn Wigdel / North Sea Swim Meet)
‘Superfinalur’ eru eftir øllum at døma ein síðsti finaluriðil um kvøldið, har kappingin um morgunin varð avgreidd við aldursbólkabýti, og finalan um kvøldið so er óansæð aldur. Tað vil siga at Pál í morgun vann kappingina í opna (vaksna) aldursbólkinum, og so í kvøld aftur í kapping ímóti eisini teimum yngru.
Hetta hevur sjálvsagt mest týdning fyri yngru aldursbólkarnar, at kunna kappast ímóti sínum javngomlu um morgunin, fyri síðani – um tey eru nóg skjót – at kunna kappast ímóti teimum vaksnu eisini um kvøldið. Eitt sindur sum skipanin sum vit hava í dag við JM og FM, at JuniorMeistarastevnan verður avgreidd í innleiðandi riðlunum til FM.
Eitt lítið pluss er so eisini, at tey um morgunin kundi geva heiðursmerki til trý tey bestu í hvørjum aldursbólki, fyri so um kvøldið at geva nakað eyka til trý til bestu sum heild. Pál vann í hesum føri 1500 norskar krónur fyri at vinna ‘superfinaluna’, meðan Frans og Erik sambært heimasíðuni fingu onkra gávu.
Tíðin 3:47.80 er nakað sum Pál hevur svomið rættiliga ofta, eisini í stuttibuksum. Besta tíð hjá honum í 2014 er 3:45.45, frá Bergen Swim Festival í mai mánaða, meðan hansara føroyska met er heilt niðri á 3:40.12 frá evropameistarastevnuni á stuttgeil í 2009. Til ber at síggja allar tíðir hjá Páli í 400 metra frísvimjing her á SwimRankings.


text:
Transform
Transform var fyrstu ferð í 2010, og var til stóra signing og frelsu fyri mong menniskju.
Transform er samansett av:
· Konferansu í 1 viku í Spania
· Outreach í Spania og grannalondunum
Úr øllum heiminum møtast hundraðtals fólk í Spania, har tey í eina viku fáa undirvísing og venjing, brúka tíð í bøn, tilbiðjan og bólkaarbeiði – alt fyri at fyrireika seg til tað outreach, sum liggur fyri framman.
Tú kanst velja at bara fara til konferansuna, men um tú ynskir ta heilt stóru upplivingina, so skalt tú fara á outreach eisini. Vel eitt land, sum tú ynskir at evangelisera í og vel, um tú ynskir at verða burturi í eina viku ella eitt longri tíðarskeið.
Ljóðar Transform spennandi fyri teg, so ert tú vælkomin at seta teg í samband við OM Føroyar á teldupost info.fo@om.org. Meira kunning um Transform er eisini á transform.om.org.
Transform 2018
Transform 2018 hevur fingið heiti "Vibrant"
Nær: Konferansan byrjar 9. juli
Hvussu leingi: Konferansan er í 5 dagar, og síðani er outreach í 1-4 vikur
Hvar: Konferansan er í Tarragona, Spania. Outreach er í Spania og grannalondunum hjá Spania.
Tilmelding: Tilmelding fer fram her á síðuni, ella við at venda sær til okkum, á info.fo@om.org
Meir at vita: Fylg Transform á facebook


text:
Hvat er eitt grótslag?
Eitt grótslag er sett saman av einum ella fleiri steinsløgum (mineralum), og hvørt grótslag hevur sína eyðkendu samanseting. Grótsløg kunnu býtast upp í tríggjar høvuðsbólkar: Gosgrýti, legugrýti og umskapað grótsløg. Í Føroyum eru einamest gos- og legugrýti at finna. Legugrýti kenna vit eisini sum royðugrót, meðan gosgrýti í vanligari talu verður rópt lava ella basalt.
Gosgrýti
Er grót, ið er stadnað úr eini grótbræðing (magma), antin spakuliga innan í jørðini (djúpgrýti og innskotið grót) ella skjótt oman á jørðini (daggrýti). Meðan ein grótbræðing oman á jørðini enn er flótandi, verður hon nevnd lava. Gosgrýtið í Føroyum er basalt, sum er myrkt á liti og er samansett av steinsløgunum plagioklas (feldspatt), olivin og pyroksen umframt øðrum. Vit skilja vanliga millum trý sløg av basalti, blágrýti, feldspattbasalt og olivinbasalt.
Legugrýti
Er vanligasta grótslagið á jarðarýtuni. Tað verður til, tá ið tæring og máan brýtur niður grót í smáar grót- og steinmolar, ella tá plantur følna. Sum frá líður, og meira tilfar legst omaná, verður leysur sandur, leirur, mógvur o.a. til fast grót, nú nevnt legugrýti. Í Føroyum hava vit kol, leirgrýti og royðugrót sum dømi um legugrýti.


text:
Filipstad
Filipstad er ein býur í Filipstads kommunu í Svøríki. Fólkatalið var 6 022 í 2010[1], í Føroyum verður ein býur á hesi stødd nevndur býur, men í Svøríki gongur markið vanliga við 10 000 fólk, áðrenn ein býur kann kallast býur (stad). Av søguligum ávum verður Filipstad tó nevndur býur í Svøríki.
Býurin liggur í eystara Värmlandi og er fyrisitingarligur miðdepil í Filipstads kommunu í Värmlands län. Býurin liggur í einum dali millum vøtnini Lersjön og Daglösen. Millum hesi bæði vøtnini rennur áin Skillerälven, sum rennur gjøgnum miðbýin í Filipstad.
Filipstad fekk síni býarrættindi hin 6. apríl 1611 og er eftir Karlstad og Kristinehamn triðelsti býur í Värmlandi. Býurin er uppkallaður eftir Karl Filip, sum var sonur Karl 9. av Svøríki og beiggi Gustav 2. Adolf av Svøríki. Líka síðan 1300-talið er tað siðvenja innan jarn- og námsvinnu, sum eisini er orsøkin til at økið bleiv bygt. Í økinum var stórt náttúruríkidømi, og tá námsvinnan var í hæddini fyrst í 1700-talinum, øktist fólkatalið í Filipstad munandi. Í 1694 misti Filipstad síni býarrættindi eftir ein brand, og ikki fyrr enn í 1835 fekk býurin aftur hesi framíhjárættindini. Eftir tað vaks býurin støðugt, eitt nú orsakað av at fleiri fyritøkur og stovnar komu til býin. Filipstads Bergsskola, sum er til enn í dag, er ein av hesum stovnum.
Í Filipstad liggur størsta knekkibreyðfabrikkurin Wasa og eisini chipsfabrikkurin OLW.


text:
Hann var føddur í Skálavík 16/6-1895. Vetrarnar 1911-12 og 1916-17 var hann næmingur á Føroya Fólkaháskúla. Eitt skifti var hann jarðarbrúksnæmingur í Kirkjubø, og í 1919 leitaði hann til Danmarkar, har hann fyrst gekk á Lyngby Landboskole og síðani var næmingur á tveimum royndarstøðum.
Hann kom so aftur til heimbygd sína og varð formaður fyri vegarbeiði, sum tá í nøkur ár var í gongd í bygdini.
Seinni fór Jóannes til Noregs at arbeiða á einum garði á Vesturlandinum, og í 1921 kom hann heim aftur í starv á Royndarstøðini í Hoyvík, og her arbeiddi hann, til hann vegna aldur legði frá sær. Tíðarskeiðið 1961-65 var hann formaður í Føroya Jarðarráð, og hann hevði onnur álitisstørv innan føroyskan landbúnað.
Ansurin fyri søgu okkara var í hásæti í barnaheimi hansara á Mølini í Skálavík, og væl goymdi hann tað í minninum, ið sagt var frá. Í 1978 gav »Varðin« út bók hansara »Søgur og søgubrot«.
Jóannes andaðist 1/5-1980.
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83.


text:
Lestrartíð: 4 ár
Umsóknarfreist: Læruplássið ásetir freistina
Útbúgvingarstovnur: Tekniski Skúlin í Klaksvík
Útbúgvingarstaður: Tórshavn,Klaksvík
Lærupláss: Hesi hava læruplássgóðkenning
Snikkarar samlesa við húsasmiðir 1. skúlaskeiðið.
Ein snikkari arbeiðir serliga við timbri og ger hurðar, vindeygu og innbúgv. Á skúlanum lærir tú at arbeiða við maskinum og amboðum. Harafturat lærir tú um ymiskt tilfar, ið verður brúkt.
Ein stórur partur av arbeiðinum er at vegleiða kundar. Her lærir tú at leggja fram, grundgeva, tekna og byggja sambært tí, ið kundin vil hava. Ráðlegging og seruppgávur krevja eisini nýhugsan og at finna loysnir, umframt at arbeiðið krevur virðing fyri umhvørvinum og trygdini á arbeiðsplássinum og hjá kundanum.
Tú kanst enda útbúgvingina við ymsum sergreinum alt eftir tínum áhugamálum, og hvørjir møguleikarnir eru á tínum læruplássi at arbeiða við ávísu sergreinini.
Allar yrkisútbúgvingar eru skipaðar soleiðis, at skift verður millum verkliga læru á góðkendum læruplássi og skúlagongd á yrkisskúla.
Fyrsta skúlaskeið kann takast í Føroyum og seinna skúlaskeið verður tikið í Danmark.
Skúlagongdin er 55 vikur, harav sveinaroyndin er 5 vikur.
Útbúgvingin endar við sveinaroynd.
Fráfaringarroynd fólkaskúlans.
Eftir lokna útbúgving kanst tú arbeiða sum góðkendur snikkari. Tú kanst eisini gerast sjálvstøðugur vinnurekandi.
Tú kanst eisini taka framhaldsútbúgving sum t.d.:
● byggitøkningur
● sniðgávutøknifrøðingur (designteknolog)
● orkutøkningur
● kort- og landmátaratøkningur
● framleiðslutøkningur
● byggifrøðingur
● viðkomandi akademiútbúgving.
● professiónsbachelor í útflutningi og tøkni
● verkfrøðingur (krevur upptøkuskeið).
Glasir, Smiðjugerð – www.glasir.fo
Tekniski skúlin í Klaksvík – www.tsk.fo
Yrkisdepilin – www.yrkisdepilin.fo


text:
Enska heiti: Master of social sceince, stytt M. S. Sc., in West Nordic Studies – Governance and Sustainable Management.
Lestrartíð: 2 ár
Umsóknarfreist: Føroyingar og norðurlendingar 1. mai. Altjóða umsøkjarar 1. februar
Skúlabyrjan: august
Útbúgvingarstovnur: Fróðskaparsetur Føroya
Útbúgvingarstaður: Tórshavn
Útbúgvingin gevur vitan um Útnorður og førleikar til at viðgera viðkomandi nútíðar evni og søguligu menningini í mun til høvuðavbjóðingar í Útnorði í dag, serstakliga í samband við veðurlag, umhvørvi og burðardygd. Almenna endamálið við útbúgvingini er at økja vitanina um bæði felags og serstøk evni í økinum og at økja útbúgvingarstøði í hesum sambandi.
Føroyingar, norðurlendingar og lesandi úr ES/EBS londum gjalda ikki lestrargjald. Onnur altjóða lesandi gjalda kr. 40.000 um árið. Føroyingar fáa lestrarstuðul frá Studna.
Útbúgvingin er skipað sum samstarv millum Ilisimatusarfik í Nuuk, Háskólinn á Akureyri, Háskóli Íslands í Reykjavík, Universitetet i Nord, Bodø og Fróðskaparsetur Føroya.
Lesandi á Fróðskaparsetri Føroya kunnu seta skeið saman frá teimum fimm samstarvsuniversitetunum og soleiðis skraddaraseyma sína egnu útgávu, tó er fakið „Introduction to Circumpolar Studies“ í Akureyri kravt. Til ber at lesa uttanlands í fyrstu, aðru og triðju lestrarhálvu. Minstakravið frá Fróðskaparsetri Føroya er tvey skeið (20 ECTS) umframt masterritgerðina (30 ECTS). Minstakravið frá samstarvsuniversitetunum er 30 ECTS í valfríum skeiðum.
Fróðskaparsetrið bjóðar í minsta lagi fýra kjarnaskeið og fýra valfrí skeið. Hesi skeiðini verða øll boðin út í heysthálvuni. Eisini ber til at velja at gera verkætlan innan Green Student-House (Lindbergs Hús). Tað er eisini møguligt at fremja sonevnda prakislæru (25 ECTS) í øllum lestrarhálvum. Niðanfyri er dømi um lestrargongd:
Fyrsta lestrarhálva er innleiðsluskeið til útbúgvingina ,sum er á universitetinum á Akureyri, tá ið lestrarhálvan byrjar. Restina av lestrarhálvuni kanst tú antin:
a) taka tvey skeið á Fróðskaparsetrinum (20 ECTS): tvey kjarnaskeið ella eitt kjarnaskeið og eitt valfrítt skeið ella
b) taka skeið við universitetið í Akureyri (20 ECTS).
Onnur lestrarhálva verður tikin uttanlands.
Triðju lestrarhálvuna tekur tú á Fróðskaparsetrinum ella á einum samstarvsuniversiteti saman við lesandi frá samstarvsuniversitetunum (30 ECTS) trý kjarnaskeið, ella tvey kjarnaskeið og eitt valfrítt skeið ella eitt kjarnaskeið og tvey valfrí skeið (alt eftir hvat ein hevur tikið frammanundan). Praksislæra og vallærugrein er eisini ein møguleiki.
Í fjórðu lestrarhálvu verður masterritgerð skrivað, og tú tekur tá eitt kravt skeið um ritgerð (30 ECTS).
Felags meginreglur fyri kjarnaskeið eru 40–45 tíma undirvísing, íroknað gestafyrilestrar hjá vitjandi granskarum og fólki við arbeiðsroyndum á økinum, umframt vitjanir á viðkomandi stovnum. Skeiðini, sum verða boðin út, umboða gransking, sum fer fram á viðkomandi universiteti.
Til at verða upptikin krevst:
a) Útbúgvingarligar førleikar
● Bachelorútbúgving í samfelagsfrøði; ella
● Bachelorútbúgving við í minsta lagi 60 ECTS-stigum innan samfelagsfrøðiliga økið, umframt at bacheloruppgávan er um eitt samfelagsfrøðiligt evni; ella
● Útbúgving á samsvarandi stigi umframt minst trý ár av starvsroyndum innan almenna fyriskipan ella burðardygga leiðslu í útnorðri; og
b) Málsligar førleikar
● Førleikar í enskum máli, ið samsvara við B-stig í føroyskum miðnámsskúla ella øðrum miðnámsskúla; ella
● Prógv fyri lokna TOEFL roynd (í minsta lagi 550 stig í pappírsroyndini ella 80 stig í internetroyndini) ella IELTS roynd (í minsta lagi 6.0).
Master í west Nordic Studies gevur førleika til at kunna taka við størvum í fyrisiting, við analysu og kunning innan almenna fyrisiting, í privatum fyritøkum og felagsskapum, ið virka í einum altjóða høpi.
Master í í west Nordic Studies gevur møguleika fyri at fara undir ph.d.-lestur.
Fróðskaparsetur Føroya - www.setur.fo.
Tú kanst venda tær til Lau Blaxekjær, undirvísingarleiðara, laub@setur.fo.


text:
Í dag er nýggj bók eftir Høgna Mohr komin út. Høgni Mohr er á rótreið kring Føroyar á súkklu. Á leiðini letur hann tankarnar ferðast frítt.
Í bókini viðger Høgni m.a. sína egnu sorg og tað, sum hann heldur vera skilaleysan journalistikk.
Randi Kúrberg, MA í føroyskum, sigur um Fractura nasi: "Eitt rit um røtur, uppruna og tað, sum stingur djúpt."
Fractura nasi merkir brotin nøs.
Bókin, sum fæst í bókabúðunum, er 250 síður.
"ein maður og ein damusúkkla
land og dementan
sorg og tíðindaflutningur
náttúra og fólk
upplivingar og niðurtúrar
eitt andsvar at enda"


text:
Útferð til Kalsoyar!
Foreldrabólkurin at børnum, ið hava ella hava havt krabbamein skipar fyri familju útferð í Kalsoynna fríggjadagin 3. september. Farið verður við Sam f
Tabu um prostatakrabba kámast
Nú tora menn betur enn nakrantíð at gloppa duldargluggan fyri tí tabu, ið hevur valdað higartil í sambandi við umrøðuna, ella rættari, ta tvørrandi um
Nú verður svimjiskeiðið fyri krabbameinssjúklingar
6. september byrjar svimjiskeiðið fyri krabbameinssjúklingar, og fram til 1. september ber til at melda seg til.
Bert fyri menn - kvinnur onga atgongd
Krabbameinsfelagið skipar fyri kunnandi tiltaki um prostatakrabba tann 1. september. Johan Poulsen, yvirlækni og urologur fer at greiða frá um sjúkuna
Svimjing fyri krabbameinssjúklingar
Havnar Svimjifelag og Krabbameinsfelagið fara í heyst at skipa fyri svimjiskeiði fyri fólki, ið hava, ella áður hava havt, krabbamein.
Nýtt starvsfólk hjá Krabbameinsfelagnum
Krabbameinsfelagið fegnast um at hava sett Onnu Mariu Østerø í starv á skrivstovu felagsins sum ráðgeva.
Krabbameinsfelagið fegnast um stuðulin
Formaðurin í Krabbameinsfelagnum fegnast um fløguna hjá Elini Brimheim Heinesen & Ad Libitum, sum stuðlar felagnum.
Nýggja fløga stuðlar Krabbameinsfelagnum
Elin Brimheim Heinesen og Ad Libitum geva nú nýggja fløgu út. 20 krónur av hvørjari seldari fløgu fara til Krabbameinsfelagið.
Nýggjur faldari
Krabbameinsfelagið hevur givið nýggjan kunnandi faldara út.
Temadagur um rørslu og fyribyrging
Temadagurin um rørslu og fyribyrging, sum skuldi vera 27. apríl, men varð avlýstur vegna øskuskýggj, verður 5. november í ár. Tá kemur Bente Klarlund
HPV-koppseting: Broytt aldursmark
Gentur í Føroyum kunnu nú, frá tær eru 13 ára gamlar, verða koppsettar móti HPV, og soleiðis verja seg ímóti krabbameini í lívmóðurhálsinum.
Vitjan av Else Carlstedt
Í døgunum 1.-3. Juni hevði Krabbameinsfelagið vitjan av Else Carlstedt, deildarleiðara hjá Kræftens Bekæmpelse í DK. Í samband við vitjanina skipaði
Fundur við heilsumálaráðið
Arbeiðið við krabbameinsætlanini heldur fram: Í dag hevur krabbameinsfelagið havt fund við heilsumálaráðið.
Opið hús fyri kvinnur 19. mai
Bólkurin fyri kvinnur, sum hava ella hava havt krabbamein í undirlívi, fer nú aftur at hittast til prát og hugnaliga samveru.
Innbjóðing
Bólkurin fyri tey , ið eru skorin fyri móðurmerkjakrabba, fer nú aftur at hittast til prát og hugnaliga samveru.
Til ungar gentur kring landið
Krabbameinsfelagið sóknast eftir gentum, sum vilja verða ambassadørar fyri fyribyrging av lívmóðurhálskrabbameini.
”Look good feel better”
Krabbameinsfelagið skipar fyri skeiði í andlitsrøkt og at leggja make upp. Skeiðið er fyri kvinnur við krabbameini. Skeiðið er ókeypis.
Avlýsing
Temadagurin um rørslu og fyribyrging á Hotel Føroyum týsdagin 27. apríl er tíverri fyribils avlýstur.
Nýggj nevnd og ársfrágreiðing
Krabbameinsfelagið hevur havt aðalfund.
Bót til Bata opið hús
Sjálvhjálparbólkururin Bót til Bata bjóðar øllum kvinnum, ið eru viðgjørdar fyri bróstkrabba, til opið hús í Krabbameinsfelagnum.


text:
Ikki bert hevur høvuðsstaðurin metstóra tilflyting, bæði úr útlondum og innanlands, men talið á nýføddum hevur ikki verið so stórt í mong ár sum í fjør.
Tað upplýsir Tórshavnar kommuna á heimasíðu síni.
Meðaltalið á livandi føddum havnarborgarum 2000 - 2015 hevur verið 279 um árið. Men í fjør vórðu føddir 303 nýggir havnarborgarar. Í mun til 2015 er talan um heili 52 børn fleiri, ella 21% vøkstur.
- At barnatalið er vaksið so nógv, ger tað neyðugt hjá kommununi at útvega fleiri vøggustovupláss. Á nøkrum stovnum verða gjørdar tillagingar soleiðis, at fleiri vøggustovupláss verða skipað, skrivar kommunan.
Nærkast 21.000 borgarum
Á nýggjárinum búðu í alt 20.892 fólk í Tórshavnar kommunu. Vøksturin í fjør var beint undir 400 fólk, og við hesi gongd, verður fólkatalið í Tórshavnar kommunu at fara uppum 21.000 tíðliga í hesum árinum.
Í sjálvum Tórshavn búgva nú 12.985 fólk, sum er 1,7% fleiri enn í 2015. Í Hoyvík fer fólkatalið helst uppum 4.000 fólk í ár, talið av hoyvíkingum vaks við 2,75% upp til 3.948.
Størsti lutfalsligi fólkavøksturin í høvuðsstaðarøkinum er á Argjum. Á nýggjárinum búðu 2.103 fólk á Argjum, ið er ein vøkstur uppá 3,5%.
Kelda: torshavn.fo


text:
Undirtøka var fyri, at Útnorðurráðið mælir Føroya Landstýri, Grønlendska Naalakkersuisut og Stjórn Íslands til at skipa fyri ráðstevnu við kjaki um støði Útnorðurs í nýggja geopolitiska veruleikanum.
Eftir kalda kríggið vóru tey trý londini í útnorðuri at rokna sum “útoyggj”, men seinnu árini er vend komin í politiska rákið, og enn einaferð er spenningur millum eystur og vestur.
-Serliga tvídrátturin millum Russland og NATO sær út til at verða atvold til, at londini í útnorðuri aftur enda á geopolitiska leikpallinum, men eisini flóttafólkastreymurin og kinesiski áhugin í londunum í útnorðuri eiga sín part í, at Útnorður, geopolitiskt, gerst ein miðdepil, stendur at lesa í grundgevingini.
Tað er ikki óhugsandi, at NATO aftur fer at útbyggja herstøðirnar í Norðuratlantshavi.
- Onki av teimum trimum londunum í útnorðuri hava hernaðarflota, øll trý eru limir í NATO, og øll trý liggja landafrøðiliga tætt. Tískil kann væl hugsast, at leiklutur landanna verður líkur í framtíðar tvídráttum, og ætlanin við geopolitisku ráðstevnuni er, at londini kunnu fyrireika seg til leiklutin á geopolitiska leikpallinum, stendur at lesa í grundgevingini fyri viðmælinum, ið føroyska sendinevndin hevur lagt fyri Útnorðurráðnum.
Harumframt samtykti Útnorðurráðið eisini viðmæli um, at landanna stjórnir seta saman eina frágreiðing, um hvussu farast skal fram, at seta á stovn útnorðurlendskar eftirskúlar fyri ung í aldrinum 14-17 ár, í ávikavist Grønlandi, Føroyum og Íslandi.
- Útnorðurráðið heldur tað vera umráðandi, at settir verða skúlar á stovn, ið fara at gera sítt til, at ungdómurin í londunum í Útnorðuri vaksa upp, medvitin um lond og íbúgvar í Útnorðuri – og at tey ungu koma at kennast, tað veri seg á menniskjasligum, málsligum og mentanarligum øki, er partur av grundgevingini.
Tøkk til uttanríkisráðharrarnar
Umframt tilmæli, samtykkir Útnorðurráðið eisini yvirlýsingar. Á ársfundinum í Qaqartoq samtykti ráðið tvær yvirlýsingar:
Onnur var, at limirnir skulu heita á stjórnirnar at seta í verk kanningar av, hvussu áfatt er við mikroplast-innihaldi í havsins livandi tilfeingi, og hvussu dálkað Norðuratlantshavið er av plasti.
Hin yvirlýsingin er tøkk til uttanríkisráharrarnir í Útnorði fyri at seta niður ein arbeiðsbólk, ið skal gera uppskot til eina samstarvsavtalu millum tey trý londini. Yvirlýsingin er millum annað framhald av, at tingið í Grønlandi Inatsisartut, íslendska Altingið og Føroya Løgting hava samtykt tilmæli nr. 1/2015 frá Útnorðurráðnum, sum m.a. snýr seg um at seta niður ein arbeiðsbólk, ið skal greina og vísa á fyrimunir við eini felags fríhandilsavtalu og við at stovnseta eitt handilsráð fyri Útnorður.
Ráðið sigur: Útnorðurráðið hevur í áravís havt ynski um tættari samstarv landanna millum, og tí er samstarvssemjan kærkomin. Vit takka uttanríkisráðharrunum fyri framtakssemi. Vit mæla uttanríkisráðharrunum til, at árligu fundir teirra verða avgreiddir í sambandi við ársfundir Útnorðurráðsins.
Nýggjur formaður
Nýggjur formansskapur verður valdur á hvørjum ársfundi hjá Útnorðurráðnum. Lars Emil Johansen takkaði fyri seg í formanssessinum, og í hansara stað varð Unnur Brá Konradsdóttir vald.
Kári P. Højgaard er valdur nýggjur varaformaður; han hevur seinasta árið verið annar varaformaður. Lars Emil Johansen er framvegis partur av formansskapinum, hann er annar varaformaður.
- Londini í Útnorðuri mugu í størri mun draga somu línu, í sambandi við arbeiðið at tryggja okkum pláss og part í Arktis. Við samstarvi ber til at tryggja felags áhugamál og ávirkan í Arktis. Einsamøll eru vit lítlar tjóðir, men í felag eru vi ein sterk región, sigur Unnur Brå Konráðsdóttir.
Nýggi formaðurin fær hjálp og stuðul frá ráðnum, ið hevur gjørt av at seta niður nevnd til høvið. Nevndin verður mannað av limum úr sendinevndum landanna í Útnorðurráðnum.
Arbeiðssetningurin er greiður: Nevndin skal vera hugskots- og ráðgevi hjá formansskapinum, og hon skal nágreina evni, ið ávirka, tá ráðið luttekur í kjaki um Arktis. Harumframt skal nevndin tryggja, at Arktis gerst greiður partur av politiska landslagnum í teimum trimum limalondunum.
Bjørt Samuelsen, Føroyar, Páll Jóhan Pálsson, Ísland og Muté Bourup Egede, Grønland, eru vald í fyrstu ad hoc nevndina.


text:
Eitt tiltak er ikki einans fultfíggja tá ið tað fíggjarliga hongur saman, gevur yvirskot og boðskapurin er borin væl fram. Eitt tað mest týdningarmikla við einum tiltakið, er at veita luttakarinum eina tænastu av góðsku.
Tilmeldingar til tiltøk kunna verða torførar at handfara tá ið møguleiki skal verða fyri nógvum ásetingum, gjalding við gjaldskortið og eisini møguleiki fyri rokning. Við Tilmelding.fo kunnu luttakarar til tiltøk tilmelda seg beinleiðis á alnótini har krøvini verða sett upp júst eftir tykkara tørvi. Fyriskiparin fær eitt samlað yvirlit yvir alla kunning hjá luttakarinum á einum stað.
Av teirri orsøk at øll kunning um luttakaran er samlað í einum stað ger tað tilgongdina sera einfalda til millum annað:
- framleiðslu av navnaskeltum
- savna teldupostadressur til tíðindaskriv
- fráboðan um serligan mattørv til kokkar
- tilrættisleggja serligar atkomutørvir v.m.
Einasta tit skulu gera er at seta tykkum í samband við okkum. Vit uppseta tilmeldingina og tit fáa eina slóð at vísa til har tilmeldingin ferð fram. Eisini fáa tit ein brúkara til at rita inn við har tit síggja allar tilmeldingarnar.
Tilmelding.fo gevur eisini fyriskiparinum møguleika fyri at tilgongdin av tilmeldingini fær eitt serstakt snið heilt eftir ynsktum tørvi. Hettar verður tó gjørt mótvegis gjaldið.
Sí myndir og nærri kunning um prísir í valmøguleikabjálkanum til vinstru.


text:
Tíðindi: Almenn tíðindi I .
Villleiðandi kunning í fjølmiðlum og á heimasíðu Landsverks
Bræv frá Føroya Handverksmeistarafelag til Landsstýrismannin í Mentamálum, Bjørn Kalsø.
Tað er ikki sørt hugstoytt aftur at vera vitni til, hvussu Landsverk als ikki virðir gjørdar avtalur, og at Landsverk nýtir fjølmiðlar og heimasíðu sína til at niðurgera føroyska byggivinnu.
Fyri at svara einsíðugu kunningini hjá Landsverk í málinum um Marknagilsdepilin, fara vit at koma við fylgjandi viðmerkingum og kunning um málið.
Føroya Handverksmeistarafelag hevði tann 16. mai boðað mentamálaráðharranum Bjørn Kalsø við aðalstjóra, politiska fylgibólkinum og floksformonnunum til fundar um útbjóðingina í Marknagili. Nú freistin at svara spurningum var farin, og ógreiðan um útbjóðingina enn ikki var loyst, ynskti vinnan at greiða Mentamálaráðnum og politikarunum frá støðuni, sum var í komin, hvussu vinnan sá støðuna, og hvat tey undangóðkendu feløgini høvdu valt at gera. Mentamálaráðið ynskti, at stjórin á Landsverk eisini var boðsendur, og hetta var sjálvandi eftirlíkað.
Á fundinum í Vinnuhúsinum varð greitt frá gongdini í málinum, og hvør støðan var, nú svarfreistin var farin, og bert ein vika var eftir, til tilboðini skuldu latast Landsverki. Á fundinum varð somuleiðis boðað frá, at útlit vóru til, at bert fáar av undangóðkendu fyritøkunum fóru at bjóða við tí grundarlagið, sum fyrilá. Eisini varð boðað frá, at Føroya Handverksmeistarafelag tó ikki ætlaði at blokera ætlanina, men bert at bera boðini frá teimum undangóðkendu feløgunum.
Íkomna støðan varð viðgjørd bæði væl og leingi, uttan tó at nøkur semja fekst við Landsverk um, hvussu nú skuldi farast fram. Fleiri møguligar loysnir vórðu umrøddar, uttan tó at komið varð til nakra niðurstøðu. Partanir samdust tó um at fara hvør til sín, og innanhýsis umrøða møguligar loysnir á málinum. Partanir samdust eisini um at møtast aftur, og inntil hesin fundur hevði verið, ikki at útala seg alment um málið.
Heldur ikki hesa avtalu megnaði Landsverk at halda, nú teir í vikuni bæði í útvarpi og á heimasíðu síni enn einaferð royna at vreingja veruleikan og niðurgera alla føroysku byggivinnu.
Landsverk orðar seg so, at ein fær fatan av, at føroyska handverksvinnan er seinment og ódugnalig. Tí at hon kennir seg ótrygga, “hóast útbjóðingartilfarið er evnað til eftir teimum forskriftum, sum verða nýttar í flestu grannalondunum í sambandi við størri byggiverkætlanir”.
Til hetta er at siga, at tað alla tíðina hevur ligið í kortunum, at arbeiðið sjálvandi skuldi bjóðast út eftir føroyskum reglum og siðvenju, og ikki útlendskum sum Landsverk leggur upp til. At Landsverk sum byggiharri eftir eitt ár enn ikki hevur megnað at fingið útbjóðingartilfarið gjørt á slíkan hátt, at tað líkur føroyskar reglur og siðvenju, er sjálvandi eina og áleina teirra ábyrgd. At Landsverk hevur havt so trupult við at skilja sín arbeiðssetning, er eisini høvuðsorsøkin til, at útbjóðingin ikki er avgreidd enn, og at arbeiðið uppá Marknagilsdepilin ikki er klárt at byrja enn. Nú er licitatiónin so aftur útsett. Hesuferð til fyrsta arbeiðsdag eftir íðnaðarsummarfrítíðina. Tað kunnu vit so bara taka sum eina barnsliga provokatión.
Føroyska byggivinnan kann vísa á fleiri stórar byggiverkætlanir, sum eru væl greiddar úr hondum seinastu árini. Hvussu er statt hjá Landsverk, kunnu teir sjálvir døma um. Tað hevði í hvussu so er sømt seg hjá Landsverk at víst føroysku byggivinnuni størri virðing.
Vit kunnu eisini siga frá, at tað er ikki bert tann føroyska byggivinnan, sum ikki kennir seg á tryggari grund. Fleiri av stóru útlendsku veitarunum hava boðað frá, at teir ikki vilja bjóða uppá veitingarnar, við tí grundarlagið sum fyriliggur. So nógvir ósvaraðir spurningar eru, at eisini teir nokta at koma við boðum uppá veitingar. Hetta fingu fundarluttakarnir eisini at vita á fundinum í Vinnuhúsinum tann 16. mai.
Tað hevur týðning hjá okkum at vísa á, at føroyska byggivinnan hevur stóran áhuga í verkætlanini, bæði tí at hon vildi økt um virksemið og inntøkumøguleikarnar, og tí at skúladepilin hevði bøtt munandi um karmarnar hjá lærlingum, handilsskúla- og studentaskúlanæmingum. Sum kunnugt so varar vinnan beinleiðis av bæði Tekniska skúla og Handilsskúlanum, og tí einum stórum parti av verkætlanini.
Landsverk hevur rætt í, at verkætlanin er stór. Havandi hetta í huga, er tað meira umráðandi enn nakrantíð at tryggja, at verkætlanin er væl útgreina og uttan ivamál. Fyri okkum, sum vara av vinnuni, er tað ein sjálvsagdur lutur, umframt at tað eisini í hesi verkætlanini er okkara ábyrgd, at boða frá, um tað eru viðurskiftir, sum vit vita ikki eru í lagi.
Tað er ábyrgdarleyst at fara undir eina so stóra verkætlan á so ótryggum grundarlagi, sum her er talan um.
Heldur enn at niðurgera alla føroysku byggivinnuna átti Landsverk kanska at tikið í egnan barm. Kann tað hugsast, at Landsverk sjálvt ikki sær allar manglarnar við projektinum, og teir vandar, sum her kunnu standast av? Er hetta kanska orsøkin til at Landsverk áhaldandi kveistrar allar sakligar atfinningar frá sær og í niðrandi orðalagið niðurgerð tær atfinningarsomu røddinar? Havandi støðuna í byggivinnuni í huga, er tað ikki av ongum, at fyritøkurnar eru afturhaldandi í mun til at bjóða uppá hesa annars so kærkomnu verkætlan.
Landsverk førir eisini fram, at útbjóðingartilfarið er evnað til eftir teimum forskriftum, sum nýttar verða í flestum av okkara grannalondum. Men tað avgerðandi er, at verkætlanin lýkur føroyskar reglur og siðvenju, og at útbjóðingin er í trá við gjørdar avtalur. Skúlin í Marknagili skal byggjast í Føroyum, og tí er tað ein sjálvfylgja at útbjóðingartilfarið er gjørt í trá við tær reglur og siðvenjur sum her eru galdandi, og ikki sum ført verður fram, í trá við forskriftir í okkara grannalondum.
Vónandi hava Landsverk, Mentamálaráðið og politikararnir skilt álvaran í støðuni og vilja av heilum huga virka fyri at verkætlanin aftur kemur á beint.
Okkara partur skal í hvussu so er ikki liggja eftir.
Vinarliga
Føroya Handverksmeistarafelag
Magnus Magnussen, formaður


text:
Samansetingin millum vaksandi eftirspurning og ikki so nógv vaksandi framleiðslu ger, at prísurin á laksi nú er so høgur, sum hann ikki hevur verið síðan fyrst í seinnu helvt av 80-árunum.
Í løtuni fáa alararnir góðar 60 krónur fyri kilo av laksi, og havandi í huga, at framleiðslukostnaðurin liggur beint undir 30 krónur kilo merkir tað, at avlopið fyri hvørt framleitt kilo av laksi er góðar 30 krónur. Kanska heilt upp í 33-35 krónur fyri kilo.
Til samanberingar kunnu vit siga, at alararnir í fjør fingu ímillum 40 og 45 krónur fyri hvørt kilo av laksi.
Atli Gregersen, stjóri í Hiddenfjord, og Hans Jákup Mikkelsen, stjóri í Marine Harvest Faroes, staðfesta, at alivinnan beint nú hevur so mikið góðan viðvind, at prísurin setir met í nýggjari tíð.
- Vit skulu heilt langt aftur fyri at uppliva so góðan prís, viðurkenna teir.
Tað er ein blandingur av nógvum ymiskum faktorum sum gera, at prísurin í løtuni er so høgur. Eftirspurningurin er høgur og tá marknaðurin ikki heilt klárar at fylla eftirspurningin upp, hækkar prísurin.
Sambært Regini Mikkelsen, sølumanni hjá Rainbow Seafood eru fleiri orsøkir til, at útboðið ikki nøktar eftirspurningin. Ein er, at alararnir t.d. í Noregi hava tikið fyrr, tí fiskurin er herjaður av lús, ein annar er sjúka í øðrum alibrúkum og so hava frídagar í fyrru hálvu av árinum skapt óregluliga tøku. Alt ger, at útboðið ikki samsvarar við eftirspurningin og tað kvinkar prísin uppeftir.
Eingin av teimum trimum væntar, at prísurin fer at halda sær omanfyri 60 krónur. Regin Mikkelsen sigur, at tað ikki er óhugsandi, at hann longu seinast í hesi vikuni lækkar eitt sindur, men hann er samdur við hinar báðar um, at við tí útboðið og framleiðslu, sum er nú, so lækkar hann eitt sindur út á heystið.
Alararnir báðir halda tó, at tað eru útlit til, at hann heldur sær á einum hægri støði, tað vil siga omanfyri 40 krónur fyri kilo, um ikki okkurt óvæntað hendur.
- Tað er ikki óvanligt, at prísurin er hægst í 2. ársfjórðingi. Hann lækkar so aftur í triðja ársfjórðingi áðrenn hann so hækkar aftur fram móti jólum og ársenda, sigur Atli Gregersen.
Høgi kiloprísurin kann eisini í sjálvum sær gerast ein trupulleiki, heldur Regin Mikkelsen. Verður hann ov høgur, kann tað ávirka áhugan hjá endabrúkaranum, sum keypir t.d. flak í handilsketum.
- Tað, sum verður selt í handilsketum í løtuni hava tey keypt til fastan prís, og verður prísurin ov høgur, tá nýggj sending skal keypast, kann tað hava við sær, at kundarnir ikki keypa so nógv, tí endavøran verður ov dýr. Men hvar tað markið er, veit eingin, sigur Regin Mikkelsen, sum tí ikki torir at seta krónutal á.


text:
17. Nov 2017
Tórshavnar Kvøldskúli skipar fyri koyrikorti til lítið prutl (30 km/t). Tilmeldingin til koyrikort til lítið prutl (Bólkur AM 15 ár 30 km/t) byrjar mikudagin 22. november kl. 14.00. Treytin fyri at melda seg til hetta skeiðið er, at næmingurin er fyltur 15 ár,...
03. Nov 2017
Enn er pláss til einstakar lærugreinar, ið byrja eftir nýggjár. Eitt nú er pláss á skeiðnum at flætta bakkar og kurvar, blómubinding, páskapynt úr glasi, lær at gera bomm, leirarbeiði fyri børn 9-14 ár, sjónleikaraskúlin, tekstilprent, at garva og tilvirka haruskinnenskt, franskt og enskt.Tilmeldað teg...
25. Okt 2017
Framhaldsskeið í føroyskum sum fremmandamáli, framhald 1 (Nýtt) Advanced Faroese as a foreign language – please hurry... Skeiðið byggir á byrjanarskeið, sum var uml. 300 tímar, í føroyskum sum fremmandamáli. Undirvíst verður á føroyskum. Tekstir verða lisnir sum grundarlag undir...
18. Okt 2017
Telefontíð er frá 10-12 ...
29. Sep 2017
Viðvíkjandi koyrikort til lítið prutl til 15-ára gomul.Málið viðvíkjandi undirvísing í samband við koyrikortið til 15-ára gomul var fyri á býráðsfundi 28. oktobur 2017. Býráðið samtykti at beina málið aftur í Mentamálanevndina.Sostatt bíðar Tórshavnar Kvøldskúli eftir endaligari støðutakan frá býráðnum í samband við undirvísingina...
20. Sep 2017
Um tú hevur trupulleikar at gjalda við Master Card, vinaliga flyt næmingagjaldið á kontu 9181-1643063 og viðmerk skeiðsnummar og navn á næmingi. ...
08. Sep 2017
Enn eru pláss á nøkrum skeiðum t.d. musical, enskt, russiskt, føroysk mállæra, Excel, lær at halda talu, persónlig menning, kom og seyma, seyming fyri kvinnur í barnsburðarfarloyvi, skapa títt egna kjólamynstur, snið og bindiskeið, tekna livandi modell-croquis, glasperlur, sunnur gerandiskostur, Sjeystjørna-tónleikur fyri børn, staðarnøvn í...
08. Sep 2017
Nú er møguligt at rinda við Mastercard.Í teldupostinum tú hevur fingið sendandi, í sambandi við tilmeldingina, er ein leinkja til gjaldskort. Trýst á hana og innles kortið. ...


text:
Tað kom dátt við, tá ið Kári Horn í gjár boðaði neistakvinnum frá, at hann mátti gevast at venja neistakvinnur, og at dysturin ímóti VÍF í Vestmanna sunnudagin er seinasti arbeiðsdagur sum venjari á hesum sinni. – Eg havi eina kroniska tarmsjúku, og læknin hevur biðið meg gevast beinanvegin at arbeiða sum venjari. Eg eri ótrúliga keddur, tí eg brenni fyri hondbólsspælinum, og mær dámar væl at venja neistakvinnur, sigur Kári. Les meira…
Tað er áhugavert at sita á síðulinjuni í løtuni og fylgja politisku rembingunum í okkara samfelagi. Tíðiliga merkis, at valskeiðið er hálvrunnið, og at vit nærkast tíðini, tá ið politikarar venda kikaranum ímóti næsta løgtingsvali. Veljarakanningin í vikuni fær summar politikarar veruliga at vakna, og vit kunnu serliga fyrst í næsta ár rokna við, at politikarar fara at føra seg enn meira fram í fjølmiðlunum, tí nú skal egnast til næsta løgtingsval. Fekk hugskot at skriva hesar reglur í sambandi við møguliga samgongu eftir næsta løgtingsval.Tær smærru flokkarnar koma at vera altavgerandi, hvørja samgongu vit fáa. Les meira…
Altíð er áhuguvert, tá ið nýggj veljarakanningin verður kunngjørd. Men í míni politisku verð hevur ein veljarakanning púrt einki at siga, uttan tað, at politiska sálarkenslan hjá summum kann gerast eitt sindur betri í eina tíð. Áhugavert at hoyra á middegi Jón Brian Hvihtfeldt og Svein Tróndarsson viðmerkja í KVF og Eirik Lindenskov í Rás2. Eg beit merki í, at ein triðingur av teimum spurdu vistu ikki, hvar krossurin skuldi setast, og at kvinnurnar eru nógvar farnar at venda samgonguni bakið. Les meira…
Í ár eru 50 ár liðin, síðani eg kom í Neistan. Og tá ið eg hyggi aftur í tíðina, standa øll hondbóltsupplivilsini kring landið og uttanlands sjálvandi sum tað allar størstu, men tiltakið Aftur í 60 árini, sum vit skipaðu fyri frá 1988 til og við 2007, var ótrúliga gevandi upplivilsi. Umframt væl fyriskipaði tiltøk, gav tiltakið nógvan pening í felagskassan. Eisini gav tiltakið nógv onnur upplivilsi, tí fólk komu í góðum lagi úr øllum landinum. Tiltakið Aftur í 60 árini styrktu um felagsskapin, eingin ivi um tað. Stuttligt at fyriskipa tiltøk, sum fólk eru fegin um, og har fíggjarliga úrtøkan eisini er góð. Við sorgblídni skrivaði eg í apríl mánað í 2007 niðanfyri skriv í 60 ára faldaran. Les meira…
Nú eri eg aftur farin at geva smáfuglunum í garðinum, tí nú er vorðið kalt í veðrinum, Fuglarnir eru fegnir at síggja meg aftur, tí so skjótt eg havi blakað breyðmolarnar, eru fuglarnir í garðinum. Kvørkveggjur, starar, spurvar og mín sann eisini bringureyði. Omanfyri sveima eisini nakrar krákur, sum halda til í Plantajuni. Eingin likka er í løtuni, tí likka er flytifuglur, men nú ein dagin sá eg tó tvær likkur niðri við sjóvarmálan. Um summarið gevi eg ikki fuglunum, men tá ið eg síggi fyrstu kavaflykruna, byrji eg aftur. Lívsgevandi at geva og fylgja smáfuglunum. Niðanfyri eitt sindur um likkuna. Les meira…
Tá ið eg hyggi at málarínum av (gamla) Smirli, sum hongur í stovuni hjá okkum, og sum William Smith málaði, hugsi eg um tíðindini í útvarpinum herfyri, at nýggj minni ferja skal útvegast til Suðuroyarsiglina til tess at spara pening. Núverandi Smyril skal sigla við farmi, meðan minna ferjan skal sigla við ferðafólki og harvið sigla fleiri túrur um dagin enn núverandi Smyril siglir. Sjálvandi fara suðuroyingar ikki at góðataka slíka ørvitisætlan, sum bumbar Suðuroynna aftur í 60-árini. Les meira…
Myndin omanfyri er av neistakvinnum í 1973. Um hetta mundið vóru neistakvinnur ógvuliga væl fyri, og vunnu tær FM-heitið fimm ár á rað frá 1969 til og við 1974. Í 1973 fóru vit líðandi frá uttandurahondbólti til innandurahondbólt. Høllin var komin í Klaksvík í 1968 og í Havn í 1970, men tað gingu nøkur ár, til FM-heitini uttandura blivu í staðin til FM-heiti innandura. Trupulleikin hesi árini var, at øll feløgini høvdu ikki høll, men tær komu so við og við. Les meira…
Eg havi vent mær til Finn Hansson spælandi venjara hjá Kyndli og spurt hann, hvørji manslið í bestu deildini koma í FM-finalurnar, sjálvt um vit bara eru í øðrum umfarinum í grundspælinum. – Sum liðini spæla í løtuni, so fer KÍF við fyrsta plássinum og VÍF við øðrum plássinum, men hetta kann sjálvandi broytast, tí liðini skulu jú spæla fýra dystir hvørt ímóti øðrum í grundspælinum, sigur Finnur. Les meira…
5. november andaðist Svenning Tausen eftir drúgva sjúkralegu. Svenning, sum var úr Hovi og sonur Johann Michael Tausen og Dortheu f. Hammer, gjørdist 77 ára gamal. Svenning giftist Amy f. Olsen úr Rituvík. Tey eiga børnini Duritu og Magnus.
Svenning tók læraraprógv á Føroya Læraraskúla í 1958 og gjørdist lærari fyrst í Føroya Millum- og Realskúla frá 1958 til 1961 og síðani við realdeild Føroya Studentaskúla frá 1961 til 1974, tá ið hann gjørdist varaskúlatjóri í Eysturskúlanum, sum tá var nýggjur skúli.
Við gravarferðina hjá Svenningi í fullsettari Vesturkirkju segði Uni Næs prestur frá um alt, sum Svenning fekk frá hondini á lívsleiðini, og tað var ikki hissini tilfar. Svenning hevði stóran alsk fyri føroyska málinum, og hann savnaði, skrivaði og týddi bøkur til skúlabrúks, eitt nú Bíbliusøgur, Kristnikunnleika til skúlabrúks, Litfloru, Fuglar í Norðurhøvum og Heimsatlas. Les meira…
Tað vóru gleðiboð at hoyra, at Ítróttadómstólurin í ÍSF hevur broytt úrskurðin bæði hjá nevndini og dómsnevndini í Róðrarsambandinum. Dómstólurin gav Havfrúnni tey seks stigini aftur, sum báturin vann sær í uppruna róðrinum. – Eg eri ótrúliga glaður, og úrskurðurin hjá dómstólinum prógvar, at ov nógv hol eru í lógarverkinum í RSF, og einki í lógarverkinum gevur nevndunum í RSF at taka strika stigini hjá Havfrúnni á ólavsøku, sigur Finnur Johannesen formaður í Róðrardeildini í VÍF. Les meira…


text:
Fríggjakvøldið klokkan níggju var nýggja yrkingasavnið eftir Marjuna Syderbø Kjelnæs, Rót Tripp (Sprotin) lagt fram fyri almenningin.
Fyrst segði forleggjarin, Jonhard Mikkelsen nøkur orð um savnið og um hetta at lesa yrkingar.
Síðani spældu Mike Viderø og Mariann Hansen stuttleikin Trappan eftir Marjuna S. Kjelnæs. Bárður Persson leikstjórnaði. Leikin skrivaði Marjan á einum skeiði, ið Meginfelag Áhugaleikara Føroya skipaði fyri. Hann er um eini systkin/vinir, ið koma aftur til eini hús, sum skulu seljast. Har tosa tey um, hvat tey minnast frá barndóminum. Tey trilva seg fram eftir teimum røttu minnunum, sum tey bæði kunnu semjast um, eru tey røttu minnini.
Tá ið tey høvdu spælt leikin, handaði Mariann Marjuni yrkingsavnið, sum hon hevði liggjandi í einari tasku, hon brúkti til leikin. Marjun las nakrar yrkingar.
So var tíð til at práta við gott fólk og keypa sær eitt signerað eintak av yrkingsavninum.
Og so til ummælið.
Hvussu kann man kenna seg heima í einum heimi, har tú ikki kennir teg heima? Tað er spurningurin, eg siti eftir við, nú eg havi lisið yrkingasavnið Rót Tripp eftir Marjuna Syderbø Kjelnæs.
Permuna hevur Regin Davidsen gjørt. Hon skal mynda ein veg, sum gongur úr eini hjartarót ella einari reyðari trærót. Eg haldi, at symbolikkurin er mestsum ov týðiligur, men liturin og passar væl til innihaldið.
Heitið á savninum hevur ljóðið á enska fyribrigdinum “Road Trip”. Nógvir høvundar hava skrivað um henda vælsignaða biltúrin í USA, har tú skal royna at finna teg sjálvan, men sum altíð endar við tí, at tú finnur teg sjálvan, tá ið tú kemur heim. Heitið er tó stava á føroyskum, og tá fær heitið ein annan hjátýdning, sum merkir tað øvugta av at ferðast. Tá merkir heitið, at tú festir røtur ella slítur teg leysan. Bæði kunnu kennast sum eitt tripp.
Savnið letur seg upp við inngangsorðum eftir svenska yrkjaranum, Gunnar Ekelöf: Endast som vittne är människan till …
Skulu vit vitna, hvussu heimurin sær út, íðan, so verða vit noydd at allýsa hann við egnum orðum og egnum kenslum. Vit mugu kenna heimin og ferðast í honum.
Marjun setir við hesum yrkingasavninum orð á tilverunnar røtur. Hvagar seta vit røturnar niður og hvat kemur burturúr. Lívið er fylt við rótum, bæði sjónligum og ósjónligum rótum – rótum, ið knýta okkum fast í alheimin, trúgv, familju, (med)menniskju og heimsfatanir og nógv annað.
Innihaldið í savninum er í tveimum løgum. Vit hava við tann ítøkiliga heimin at gera. Hesin heimur kemur til sjóndar sum ymiskt, sum vit síggja og kunnu taka í, og sum hevur ein myndaligan týdning, sum er greiður. Marjun tosa um vegir, vit ganga, um prestar við ljósum krøgum, um bakspegilin, um parkeringsplássini og onnur ítøkilig støð, har vit kenna okkum aftur. Tað, sum Marjun ger, tá ið hon skrivar um slík kend støð, er at hon brýtur niður ta vanligu myndina, tað vanligu fatina, ið vit hava av støðunum, og gevur okkum eina nýggja mynd av, eina nýggja fatan av, hvat orðini merkja. Sum lesarar hava vit ein sosialan førning, ið er við til at mynda okkara mál, og hvussu vit skilja orð. Marjun vísir okkum, sum ein rættur yrkjari, hvussu hennara tulking av heiminum og sínum sosiala førningi er. Tað ítøkiliga (til dømis støðini) verður óítøkiligt. Her er eitt dømi úr yrkingini “Músin”:
Eg royni at tetta rivurnar í veggunum
Kømrini eru fýra
Húsið er hjartaskapað …
Aðrar staðir sæst tað óítøkiliga (til dømis hugtøk so sum ævinleiki, arvasynd, kvirra og onnur) gjørt ítøkilig. Her er eitt dømi úr yrkingini “Flugan”:
Kanska var Gud
Ein smágenta
Í heimabundnum kjóla
Og lakkskóm.
Og víðari í somu yrking sigur Marjun um fluguna, ið situr á rútinum (tí ósjónliga):
Kanska
Var Gud
Eisini
Flugan
Fangað
Í síni egnu
Tríeind.
Við hesum lærir Marjun meg okkurt nýtt, gevur mær eina nýggja fatan av hesum óítøkiligu hugtøkum.
Við hesum fyrsta yrkingasavninum eftir Marjuna S. Kjelnæs hevur hon sligið seg rimmarfasta sum yrkjari. Hon hevur ferðast í møngum tekstasløgum, barnabókum, ungdómsskaldsøgu, stuttsøgum til vaksin og leikrit hevur hon eisini skrivað. Eftir mínum tykki er yrkingasavni eitt reiðilgt klípi til bókmentliga varðan, sum Marjun er í ferð við at laða.
OMR