text:
Georgius
Gerorgius (eisini Sankta Georg (Sankta Jørundur?), danskt Sankt Jørgen), († uml. 275 – 280 Lydda (ella Kappadokia) - * 23. apríl 303 í Nicomedia, Bithynia í núverandi Turkalandi, var ein rómverskur hermaður ið gjørdist kristin pínslarváttur undir forfylgingum keisara Diocletians.
Georgius og drekin[rætta | rætta wikitekst]
Søgnin um Sankta Georg og drekan, finst í fleiri útgávum. Hon kom til Vestureuropa við krossfararum ið komu heimaftur úr heilaga landinum.
Ein av hesum søgnum sigur frá, at Georgius bjargaði staðnum "Silene" í Libya undan einum dreka. Í staðnum var ein hylur til støddar sum vatn, har ein sóttarberandi dreki dvøldist og hesin drekin eitraði alt umhvørvið. Til tess at tekkjast drekanum plagdi fólkið í Silene at fóðra hann við tveimum seyðum um dagin, og væntaði teim seyður, fóðraðu tey hann við teirra egnu børnum, útvald við lutakasti. Einaferð fall lutakastið á dóttur kongs, sum ið nøkrum søguútgávum verður rópt "Sabra". Kongsdótturin varð leidd til vatnið íklødd sum brúður, at verða føði drekans. Í hesi stund reið Georgius framvið vatninum, kongsdóttirin bað hann flýggja, men hann noktaði. Tá drekin kom upp úr vatninum, risti Georgius fyri sær kross og bjóðaði drekanum av, sitandi á rossabaki. Georgius særdi drekan og bað prinsessuna binda belti um hálsin á honum. Tá prinsessan so gjørdi, fylgdi drekin henni eins og var hann seyður. Georgius og prinsessan leiddu drekan inn í staðin Silene og fólk blivu ræslusligin tá tey sóu hann. Men Georgius ákallaði tey og segði at um tey samtyktu at gerast kristin og lótu seg doypa, so vildi hann drepa drekan. Kongurin og fólkið í Silene gjørdust kristin og Georgius vág drekan, og máttu fýra oskatrektir vognar til at koyra ræið út úr staðnum. Fimtan túsund menn, umframt kvinnur og børn, vórðu doypt til kristindómin. Á staðnum har drekin doyði, læt kongur byggja kirkju ognað Hini Sælu Mariu Moy og Sankta Jørundi, og frá altari hennara sprakk kelda hvørs vatn lekir allar sjúkdómar.
Traditionelt hevur svørðið ið Georgius vág drekan við verið kallað "Ascalon", navngivið eftir býnum Ashkelon í Ísrael. Av hesi orsøk fekk persónliga flogfar Winston Churchills undir seinna veraldarbardaga navnið Ascalon, tí Georgius er verndarhalgimenni Onglands.
St. George's Cross[rætta | rætta wikitekst]
St. George's Cross (Krossur Sankta Georgs) er reyður krossur á hvítum fána. Hann er vorðin flagg og býarmerki í fleiri londum og støðum har Georgius er verndarhalgimenni, t.d. í Onglandi, Georgia, Aragon, Grikkalandi, Genoa og Barcelona.


c: text/html

text:
Føroyska krónan
Føroyska krónan hevur sama virði sum danska krónan (DKK). Serligir føroyskir seðlar verða prentaðir til nýtslu í Føroyum, hóast føroyskir myntir ikki verða slignir. Føroyskir pengaseðlar eru viðurkendir, men tá ið Føroyar ikki hava egið gjaldoyra, er ein føroysk króna tað sama sum ein donsk króna.
- 1 króna = 100 oyru
- 100 krónur ≈ 13,50 evrur (euro)
- 1 evra ≈ 7,50 krónur
Innihaldsyvirlit
Søgan um føroysku krónuna[rætta | rætta wikitekst]
Undir seinna heimabardaga varð sjálvstøðug føroysk króna stovnsett. Føroyska krónan varð við lóg ásett at vera 1/20 av enska pundinum. Hesi bæði gjaldoyruni vóru tá í einari sonevndari Currency board-skipan, sum merkir, at tvey gjaldoyru ella fleiri eru sett beinleiðis í lutfall til hvørt annað. Minkar eitt í virði, so minkar hitt ella hini við. Orsøkin til stovnanina av føroysku krónuni var týska hersetingin av Danmark. Í Føroyum hildu danskir myndugleikar formliga fram at vera til. Sambært føroyskari løgfrøði varð Danmark ongantíð hersett, men flutt í Amtmansborgina í Havn. Amtmaður umsat so at siga alt, sum danskir myndugleikar undan honum høvdu gjørt. Tí varð krónan ikki avtikin, hon helt fram at vera til, óheft av veruligu donsku krónini.
Í fyrstu atløgu fingu danskir seðlar eitt stempul frá amtmanni, sum segði frá, at seðilin bara var galdandi í Føroyum. Seinni vóru tó serligir seðlar prentaðir og myntir slignir til føroyska nýtslu. Hesir nýggju føroysku pengarnir vórðu framleiddir í Onglandi. Føroyska gjaldoyrað varð verandi soleiðis líka til 1949, hóast seinni heimsbardagi endaði í 1945. Heimastýrisskipanin kom ikki í gildi fyrr enn í 1948, og ikki fyrr enn eftir hetta varð føroyska krónan broytt til tað, hon er í dag. 12. apríl 1949 kom lóg í gildi, sum ásetir, at Føroyar hava egið gjaldoyra, sum eitur ein króna. Og lutfallið millum føroysku og donsku krónuna er 1 króna = 1 krone. Í lógini verður eisini ásett, at serligir føroyskir seðlar verða prentaðir til nýtslu í Føroyum. Men eingir serligir føroyskir myntir verða slignir. Danskir myntir verða brúktir í Føroyum. Lógin hevur gildi enn. Tí er, sambært lóg, einasta lógliga gjaldoyra í Føroyum hin føroyska krónan (og danskir myntir), sum tó hevur sama virði sum hin danska.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jean-Luc Picard
Jean-Luc Picard er ein persónur í Star Trek, skiparin umborð á USS Enterprise-D og USS Enterprise-E. Hann varð leiktur av bretska sjónleikaranum Patrick Stewart í sjónvarpsrøðini Star Trek: The Next Generation (TNG) og filmunum, ið komu aftaná. Gene Roddenberry gjørdi persónin og uppkallaði hann eftir Jean Piccard, doktara, ein sveisiskur vísindamaður og ballónførari. Eingin almenn kelda finst til navnið Picard, men persónurin hevur ofta sínar 'kendu forfedrar' á orði — allarhelst Jean, Auguste og Jacques Piccard.
Innihaldsyvirlit
Lívið áðrenn tænastuna umborð Enterprise[rætta | rætta wikitekst]
Jean-Luc Picard varð føddur í Labarre, Fraklandi, jørðin 13. juli 2305. Hann er sonur Maurice Picard and Yvette, fødd Gessard. Longu sum drongur longdist honum eftir ævintýrum og kanningarferðum, og hetta førdi nærum til stríð, tá hann fór frá víngarðinum, ið familjan hevði átt í fleiri ættarlið, og søkti inn á Stjørnuflotaakademiið Í 2366 eru bæði foreldrini deyð. Bróðurin, Robert, og bróðursonurin, René, vóru einastu eftirlivandi familjulimir hansara, men teir doyðu í einum eldi í 2371 (Star Trek: Generations). Hann dumpaði fyrstu inntøkuroyndina, men hann kláraði hana seinni og slapp inn. Hann fekk prógvið í 2327 sum besti ella nærum næmingur í árganginum. Hann var fyrsti fyrstaársnæmingur, ið vann akademimaratonrenningina á Delulin II. Stjørnuflotaraðnummar hansara var SP-937-215 (TNG: "Chain of Command, Part 1").
Stutt eftir próvtøkuna var Picard í 2328 eina tíð á Earhartstjørnustøðini og bíðaði eftir skipinum, ið hann skuldi mynstra við. Meðan hann bíðaði, varð hann stungin í hjartað av einum av trimum Nausicaanarum undir einum bardaga í Bonestell Recreation Center. Skaðin kundi ikki gerast aftur, og hjartað varð býtt um við eitt manngjørdum hjarta[1] Hendan hendingin gjørdi unga Picard varugan við, at hugmóð hansara var høvuðsatvoldin til, at hann nærum varð dripin.
Í 2333 gjørdist Picard yvirstýrimaður umborð á USS Stargazer (NCC-2893) og gjørdist skipari, tá skiparin doyði í eini orrustu. They næstu 22 árini var Picard skipari á Stargazer á eini rannsóknarferð.
Meðan hann var skipari á Stargazer vann hann í 2355 Maxiaorrustuna í Maxia Zeta-skipanini ímóti einum ókendum fígginda, ið seinni vísti seg at vera eitt later Ferengi D'Korafloksstjørnuskip, við at finna uppá og nýta eitt herráð, ið varð kallað "Picardhandferðin", og sum gjørdi at ferengiskipið fórst við manni og mús. Eftir at Stargazer gekk burtur, varð hann sendur í krígsrættin í 2356, men ákærurnar um skeiva atferð vórðu sleptar. (Hetta er vanlig stjørnuflotasiðvenja, hvørja ferð eitt skip gongur burtur og fylgir gomlu sjósiði.)
Hvat Picard tókst við tey næstu níggju árini, áðrenn hann gjørdist skipar á Enterprise-D er ikki heilt greitt. Óivað varð hann vandur við kenda Star Trek-diplomatiið og -herráð, men við eini glæsiligari yrkisleið, ið enn ikki var byrjað. Í einum parti nevnir hann eina hending, ið hendi millum Stargazer og Enterprise-D-tíð hansara, tá skip hansara svaraði einum neyðarkalli.
Persónligt lív og persónligir áhugar[rætta | rætta wikitekst]
Bítast má merki í, at franski skiparin verður leiktur av einum bretskum sjónleikara. Ein kundi hugsað sær, at Paramount vildi tekkjast bæði fronskum og bretskum fjepparum samstundis. Tað er meira enn hugsandi, at bretar hyggja burtur frá franskleikanum og meta Picard sum ein av sínum egnu. Fólkini handan røðina gera heldur ikki nógv við, at fáa teir hugsa øðrvísi, tí sjálvt um lívssøga hansara heilt vist er fronsk, so hella atferðin og hugburðurin meira til ta bretsku síðuna. Umborð á Enterprise-D og -E biður Picard altíð um "Tea, Earl grey, hot", ið neyvan hevði verið fyrsta valið hjá einum fransmanni. Og hóast at kærleiki hansara til Shakespeare kann orsakast (ja, sjálvt klingonar dáma Shakespeare), so er tað, at Picard lærir Data at nýta eina sterka Midlandsdialekt, ótrúliga ósannlíkt, óansæð hvussu væl fransmaðurin dugir enskt. Eisini verður upplýst í einum av filmunum, at Picard hevur lært Data at syngja sangin "A British Tar" hjá Gilbert & Sullivan, og í einum parti roynir ein eftirgjørdur Picard, ið tó hevur somu tankamynstur sum hin veruligi, at fáa manningina at syngja "Hearts of Oak", ið er ein fosturlandssongur, ið er ímynd av Royal Navy, í felag.
Picard er mestu sum fjølfrøðingur og hevur áhuga í so ymsum evnum sum klassiskar bókmentir, fornfrøði, alisfrøði, fikting, ríðing og modellmyndirnar av ymsum stjørnuflotaskipum. Honum dámar væl m.a. Berlioz, og áhugi hansara í tónleiki kemur væl til sjóndar, tá hann spælir á sína ressikansku floytu, ið hann lærdi at spæla á, meðan hann var bundin til eitt rúmdarfar, ið hevði minnið hjá einum manni av eini mentan langt eftir, at hon týndist. (TNG: "The Inner Light") Onkuntíð venur hann saman við skipstelduni. Alskur hansara til tónleik og sjónleik verður vístur fram, sum røðini líður. Eisini lærir hann Data at "føla" seg gjøgnum verkini og at fáa røttu mannakensluna fram. Picard er ein privatur persónur, og tað kemur til sjóndar í hansara romantisku ævintýrum, og tá hann skuldi undir skurð á Stjørnustøð 212 í 2365 fyri at fáa eitt nýtt hjarta. ("Samaritan Snare").[1]
Sum yvirmaður er Picard ein ráðgevi ella fyrimynd hjá fleiri øðrum persónum, serligani Data. Picard ansaði eisini væl eftir undurbarninum Wesley Crusher og gav honum tignina sum fenrikkur. Wesley er sonur starvsfelagan Dr. Beverly Crusher, læknayvirfólk á Enterprise-D og besta vin hansara, loytnantkommandørur Jack Crusher og varð føddur, áðrenn Jack varð dripin 2354, meðan varð við Picard umborð á Stargazer.
Picard og Beverly Crusher[rætta | rætta wikitekst]
Eftir at Jack Crusher doyði, vórðu Picard og Beverly Crusher góð vinfólk og altíð vóru onkur tekin um atdrátt teirra millum. Men hesin atdráttur var tó avdúkaður, fyrr enn hann varð noyddur fram av einum tóli, ið ein fremmand rasa, pryttarnir á Kesprytt, hevði koyrt í tey, og sum loyvdi teimum at lesa tankarnar hjá hvørjum øðrum í partinum "Attached". Í einari av tíðarlinjunum hjá Q í síðsta parti "All Good Things..." var Picard giftur og seinni skildur frá Crusher, ið nú var skipari á einum sjúkraskipi. Hon hevði enn hansara navn, og hetta voldi til eina skemtiliga hending, tá bland kom í um, hvør Picard, skipari varð róptur á brúnna.
Dixon Hill[rætta | rætta wikitekst]
Eitt av holodekkforritunum, ið Picard dámar best er detektivurin Dixon Hill, ið allarhelst er skrivaður til heiðurs fyri aðrar bókmentadetektivar sum Philip Marlowe og Sam Spade.
Søgurnar hjá Dixoni Hill ganga fyri seg í 1940-árunum í San Francisco á Jørðini, ein vælkomin broyting frá einum gerandisdegi við millumstjørnaferðum. At byrja við var Picard einsamallur í forritinum, men seinni fingu eisini Data, Beverly Crusher o.o. áhuga í tí og komu uppí sum vinir hjá Dixoni Hill.
Heimurin hjá Dixoni Hill hava nógvar afturvendandi persónar, ið einans finnast á holodekkinum, t.d. brotsharrarnir Cyrus Redblock og Nicky the Nose. Summi halda, at Dixon Hill varð skapaður í eini roynd at endurnýta aðalevnini í ST-TOS partinum "A Piece of the Action." Men her skal leggjast aftur, at tann parturin snúði seg um chicagobrotsmenn í 1930-árunm, meðan Dixon Hill er ein film noir detektivur úr fjørutiárunum.
Star Trek bókin A Hard Rain gongur fyri seg nærum øll í heiminum hjá Dixoni Hill við einans fáum undantøkum, ið ganga fyri seg í "veruliga" Star Trek-heiminum. Tá løgnar hendingar, sum t.d. at fólk livna upp aftur, ikki verða tald uppí, so er bókin júst sum ein vanlig detektivskaldsøga.
Dixon Hillsøgur:
- "The Big Goodbye"
- "The Long Dark Tunnel"
- "The Parrot's Claw"
Í Star Trek: First Contact nýtir Picard holodekkið við eini Dixon Hill-søgu ("The Big Goodbye", kapitlar 12 og 13) at snýta og drepa tveir Borg við at skjóta eina thompsonmaskinbyrsu. (Hetta vápnið kundi einans drepa, tí Picard hevði sløkt trygdarverjuna.)
Skipari á Enterprise[rætta | rætta wikitekst]
Star Trek: The Next Generation[rætta | rætta wikitekst]
Røðin The Next Generation byrjaði, tá Picard gjørdist skipari á nýggja galaxyflokkaða stjørnuskipinum USS Enterprise (NCC-1701-D), nýggja flaggskipið hjá Stjørnuflotanum á stjørnudagfesting 41124 (14. februar 2364). Á umleið stjørnudagfesting 41153,7 (4 dagar seinni) varð Picard útnevndur til at umboða mannaættina í einum rætti stýrdur av Q. Tað eydnaðist Picard at sannføra Q um at geva mannaættini ein møguleika, og so var (TNG: "Encounter at Farpoint"). Umleið stjørnudato 47988 (26 December 2370), hevði Q aftur ein dómstól við eini nýggjari roynd til Picard; Picard kláraði royndina og mannaættin var bjargað (TNG: "All Good Things..."). (Q segði at royndin 'endaði ongantíð' á Farpointstøðini og legði upp til at øll røðin var ein roynd hjá Q-tilveruni at kanna menniskjuni.)
Í samband við Maxiaorrustuna fann Bok, ein ferengiskur DaiMon, seinni vrakið av Stargazeri og gav Picard tað. Bok hevði Picard undir ákæru fyri at hava dripið son sín, ið var umborð á fíggindasinnaða skipinum. Við at nýta vitisstýring gav hann Picard ógvuslig minni um hendingina, og hetta fekk Picard til at leypa á Enterprise-D; manningin hjá Picard kláraði tó at steðga hesum. ("The Battle") Nøkur ár seinni fann Bok ein mann, Jason Vigo, hvørs DNA hann broytti, so tað sá út sum at hann var sonurin hjá Picard. Bok ætlaði, at Picard og Vigo skuldu hittast, og síðani skuldi Bok drepa Vigo, so Picard visti, hvussu tað var at missa ein son, men ætlanin miseydnaðist, tá tað var staðfest, at Jason Vigo ikki var sonurin hjá Picard. ("Bloodlines").
Í 2365 bar Q so í bandi, við at senda Enterprise-D góð 7.000 ljósár út í rúmdina, at Stjørnuflotin fyri fyrstu ferð hevði samband við Borgfólkið í J-25-skipanini. Enterprise-D var við undirlutan og slapp bara undan, tí Picard bønaði Q um at senda seg aftur inn á øki hjá Føderatiónini. ("Q Who?").
Árið eftir bað K'mpec, klingonskur kanslari, Picard um at verða millummaður fyri at finna útav, hvør skuldi koma aftaná K'mpec, ið varð spakuligani eitraður, og at avsløra (collusion?). Stutt eftir skuldi Picard velja ímillum tveir avbjóðarar: Duras og Gowron. Undir tingingunum umborð á Enterprise-D drap Duras klingonska sendimannin K'Ehleyr, makin hjá trygdarovastanum Worf loytnanti, ið hjálpti Picard. Afturfyri drap Worf seinni Duras. ("Reunion").


text:
UPPÍSKOYTI
Eiga sonn kristin at brúka krossin í síni tilbiðing?
MILLIÓNIR av fólki elska og virða krossin. Den Store Danske Encyklopædi sigur, at „krossurin gjørdist týdningarmesta merki kristindómsins“. Men eiga kristin at brúka krossin í síni tilbiðing?
Tað er vert at leggja til merkis, at Jesus Kristus als ikki doyði á einum krossi. Grikska orðið, sum vanliga verður umsett „krossur“, er staurosʹ. Tað hevur grundtýdningin „upprættur steyri ella stólpi“. The Companion Bible ger vart við: „[Staurosʹ] merkir ongantíð tveir træbjálkar, sum eru settir upp á tvørs í einum ella øðrum vinkli . . . Einki í grikska teksti [Nýggja Testamentisins] gevur nakra ábending um, at talan er um tveir træbjálkar.“
Í fleiri skriftstøðum verður eitt annað orð brúkt fyri avrættingaramboðið, sum Jesus varð hongdur upp á. Tað er grikska orðið xyʹlon. (Ápostlasøgan 5:30; 10:39; 13:29; Galatiabrævið 3:13; 1 Pætur 2:24) Hetta orðið merkir heilt einfalt „timbur“, „ein timburstokkur, ein stavur ella eitt træ“.
Sum frágreiðing um, hví ein einfaldur steyri ofta varð brúktur til avrættingar, sigur bókin Das Kreuz und die Kreuzigung (Krossurin og krossfestingin) av Hermann Fulda: „Trø vóru ikki tøk á øllum støðum, ið vóru kosin til almenna avrætting. Tí varð ein einfaldur bjálki settur í jørðina. Brotsmenninir vórðu bundnir ella negldir á hann við hondunum ovast, og ofta vórðu eisini føturnir negldir ella bundnir á steyran.“
Sterkasta prógvið av øllum kemur kortini úr Guds orði. Paulus ápostul sigur: „Kristus keypti okkum leys undan banni lógarinnar, táið Hann varð bann fyri okkum — tí skrivað er: ’Bannaður er hvør tann, ið hongur á træi.’“ (Galatiabrævið 3:13) Her tekur Paulus upp eftir orðunum í Fimtu Mósebók 21:22, 23, har talan er um ein steyra, ikki ein kross. Tá ein slíkur avrættingarháttur gjørdi persónin til eitt „bann“, hevði tað so verið hóskandi hjá kristnum at prýtt heimið hjá sær við myndum av Kristusi á trænum?
Úr teimum fyrstu 300 árunum eftir deyða Kristusar eru eingir vitnisburðir um, at tey, sum játtaðu kristna trúgv, brúktu krossin í tilbiðingini. Men í fjórðu øld tók Konstantin keisari, sum var heiðin, við fráfalna kristindóminum og virkaði fyri at brúka krossin sum kristindómsins merki. Hvørji motiv Konstantin enn hevði, so hevði krossurin einki samband við Jesus Kristus. Krossurin hevur í veruleikanum heidnan uppruna. New Catholic Encyclopedia sigur: „Krossurin er funnin bæði í undankristnum og ikkikristnum mentanum.“ Ymiskar aðrar álítandi keldur hava sett krossin í samband við náttúrutrúgv og heidnar kynsligar halgisiðir.
Men hví lótu fólk so hetta heidna merkið fáa fótin fastan? Eftir øllum at døma fyri at tað skuldi vera lættari hjá heidningum at taka við sokallaða kristindóminum. Men Bíblian fordømir klárt og greitt allan alsk til heiðin merki ella heidnar ímyndir. (2 Korintbræv 6:14-18) Skriftirnar banna alla avgudadýrkan. (2 Mósebók 20:4, 5; 1 Korintbræv 10:14) Tá kristin ikki brúka krossin í síni tilbiðing, er tað tí av góðum grundum. *
^ par. 4 Fleiri upplýsingar um krossin eru at finna á síðu 209-213 í bókini Lad os ræsonnere ud fra Skrifterne, sum Jehova Vitni hava givið út.
Eiga sonn kristin at brúka krossin í síni tilbiðing?eiga-sonn-kristin-at-brúka-krossin-í-síni-tilbiðingEiga sonn kristin at brúka krossin í síni tilbiðing? | Bíblian lærirMilliónir elska og virða krossin. Kanna, hví Jehova vitni vegna uppruna krossins ikki brúka hann í síni tilbiðing.krossur, tilbiðing, steyri, jesusUPPÍSKOYTIEiga sonn kristin at brúka krossin í síni tilbiðing?Eiga sonn kristin at brúka krossin í síni tilbiðing?Doyði Jesus veruliga á einum krossi? Les svarið í Bíbliuni.Eiga sonn kristin at brúka krossin í síni tilbiðing?Eiga sonn kristin at brúka krossin í síni tilbiðing?


text:
Loyvisskipan í føroysku fskivinnuni eftir 2018
- Johanne Overgaard
- 1 år siden
- Visninger:
Transkript
1 Loyvisskipan í føroysku fskivinnuni eftir 2018 Frágreiðing latin Jacob Vestergaard, landsstýrismanni í fskivinnumálum Tórshavn, 26. juli 2010 Hjalmar Hansen, vinnuløgfrøðingur Hjalti í Jákupsstovu, fskifrøðingur 1
2 Innihald 1. Inngangur Bakgrund Arbeiðssetningur Samandráttur og niðurstøða Galdandi fortreytir Hví 1. januar 2018? Um veiðiloyvi Um fskiloyvi Um fskidagar Um kvotur Onnur loyvi Ástøðiligt grundarlag Ognarrættindi Bio-økonomiski myndilin Stovnsmetingar Fiskivinnan og føroyski samfelagsbúskapurin Tillagingar í verandi loyvisskipan Endamálið, sum orðað í dag og broytingar í hesum sambandi Bólkar og bólkabýti Markið millum skip á húkaveiðu Bólkur Fiskiskapur til egna nýtslu Møguleiki fyri avhending Økisfriðingar og tekniskar ásetingar Hjáveiðikvotur Hugsanir um høvuðsskipanir, sum veiðan kann skipast eftir í framtíðini Spurningurin um atgongd Áseting av fskirættindum og loyvisskipanin Samstarvsskipan og egin-umsiting Rættindamarknaður Verandi loyvisskipan heldur fram Keldulisti:...25 Fylgiskjal:...26
3 1. Inngangur 1.1 Bakgrund Í samgonguskjalinum frá september 2008 verður boðað frá, at spurningurin um fskiloyvi eftir 2018 skal viðgerast. Orðingin í samgonguskjalinum er: Sett verður skipanarnevnd at orða tilmæli til politiska myndugleikan um ta skipan, sum skal vera galdandi, eftir at øll fskiloyvi sambært løgtingssamtykt fella aftur til landið í Í sambandi við nevndu orðing skal sigast, at hon kann verða tulkað skeivt, tí um núverandi lóggáva ikki verður broytt, so vera loyvini endurnýggjað í 5 ár eftir 1. januar (Sí lóg um vinnuligan fskiskap, 7b, stk. 1 og 7c, stk. 1 og 2). 1.2 Arbeiðssetningur Endamálið við hesum arbeiði verður at skriva eina frágreiðing, sum kann verða grundarlag undir politiskari viðgerð og orðaskifti. Frágreiðingin skal lýsa hugtakið rættindi til gagnnýtslu av havtilfeingi í síni heild, og stutt lýsa spennið ímillum: Støðuna har øll kunnu luttaka í fskiskapi fræls atgongd, mótvegis Støðuni har ein luttakari er valdur út einsamallur at reka vinnuna ongin atgongd. Frágreiðingin skal: 1. Stutt lýsa hugtøkini, ið er grundarlag undir rættindunum í núverandi lóggávu, so sum veiðiloyvi, fskiloyvi, fskidagar, kvotur og onnur hugtøk, ið beinleiðis ávirka rættindini. 2. Stutt lýsa vandarnar við frælsari atgongd og vandarnar við ongari atgongd. 3. Vísa á tillagingar í núverandi loyvisskipan, ið kunnu stimbra undir møguleikarnar at røkka teimum málum í endamálsorðingini í lógini um vinnuligan fskiskap og ætlanum landsstýrisins í samgonguskjalinum frá Við atliti at rættindum at gagnnýta havtilfeingið skal arbeiðsbólkurin vísa á nakrar høvuðsskipanir, hvussu rættindi kunnu skipast. Arbeiðsbólkurin skal eisini vísa á, hvør av nevndu høvuðsskipanum kann vera mest viðkomandi fyri Føroyar í langtíðarhøpi. Frágreiðingin verður latin landsstýrismanninum í seinasta lagi á Ólavsøku Dentur verður lagdur á, í umsitingini av hesi lóg, at varðveita tilfeingið og at troyta og gagnnýta hetta burðardygt á skilabesta hátt, lívfrøðiliga og búskaparliga, við virðing fyri sambandinum millum ymisku dýra- og plantustovnarnar í havinum og meingi teirra, til tess at tryggja besta samfelagsbúskaparliga íkasti frá fiskivinnuni, støðugar arbeiðs- og inntøkumøguleikar og møguleikar fyri vinnuligum virksemi um alt landið (Lógin um vinnuligan fiskiskap). Allar tilfeingisvinnur skulu vera lívfrøðiliga, fíggjarliga- og umhvørvisliga burðardyggar og geva størst møguligt búskaparligt avkast (Samgonguskjalið frá september 2008). 3
4 2. Samandráttur og niðurstøða Frágreiðingin er ein stutt gjøgnumgongd av týdningarmiklum tættum í skipan av fskivinnuni og í hesum sambandi loyvisskipanini. Skipan av fskivinnu er ein fjøltáttað uppgáva. Frágreiðingin vísir á ástøði undir umsiting av fskiskapi, sum er alment viðurkent. Harumframt ger frágreiðingin greitt tann týdning, fskivinnan hevur fyri føroyska samfelagsbúskapin í mun til okkara grannar. Tí verður okkara uppgáva í Føroyum at gera umsitingina av fskatilfeinginum betri enn grannarnir, soleiðis at okkara samfelag fær tað burtur úr tilfeinginum sum til ber. Frágreiðingin hevur nøkur grundleggjandi uppskot um tillagingar í verandi skipan. At hesi verða nevnd merkir ikki, at ónevnd øki eru uttan týdning, men fyri at avmarka uppgávuna, er fokus sett á tey øki, sum eftir okkara meting hava størsta týdningin. Tillagingar eiga at gerast: viðvíkjandi avhending, herundir møguleikin at klúgva eitt veiðiloyvi í feiri partar viðvíkjandi bólki 5, serliga skilna millum teir, sum hava útróður sum vinnuveg burturav, og so onnur verandi bólkabýti, serliga í húkafotanum raðfesting av endamálum í skipanini Hesar tillagingar, sum her verða skotnar upp, eiga eisini at takast við í viðgerðini av loyvisskipanini eftir Loyvisskipanin verður ikki betur fyri samfelagið enn tað grundarlag, hon byggir á. Hetta grundarlag er tilfeingið fskurin. Tí er avgerandi, og av størri týdningi enn loyvisskipanin, at fskirættindini verða ásett rætt. Tískil hava vit eisini viðgjørt hendan spurningin í frágreiðingini. Okkara tilmæli er, at ein óheftur stovnur, eins og tjóðbankaskipanin í londunum uttan um okkum, ásetir fskirættindini. Størsti spurningurin í sambandi við loyvisskipanina eftir 2018 verður uttan iva spurningurin um atgongd til vinnuna. Tað er greitt, at ein loyvisskipan má vera avmarkandi. Loyvi til at reka fskiskap kann ikki gevast øllum, men nøkrum. Hinvegin er tað eingin búskaparlig, fskifrøðilig og neyvan heldur løgfrøðilig grundgeving fyri, at avmarking má og skal fara fram eftir søguligum rættindum. Heldur eigur javnbjóðis rætturin til vinnu at vera grundleggjandi. Møguleikar at geva loyvir: søgulig rættindi uppboðssøla undangóðkenning og lutakast ella útveljing ymiskar samansetingar av hesum omanfyri nevndu 4
5 Avmarking til atgongdina og umsetiligheit harav effektivisering førir við sær, at tilfeingisrentan kemur til sjóndar. Um verandi loyvisskipan heldur fram, er tað týdningarmikið, at vinnan ber allan tann kostnað, sum hon krevur av samfelagnum, fyri at virðisøkingin skal vera sum mest. At vinnan ikki ber henda kostnað er óbeinleiðis studningur. Harafturat eigur eitt tilfeingisgjald at verða álagt eins og í øðrum tilfeingisvinnum. Loyvisskipanin eigur eisini at taka hædd fyri ymisleika í fotanum og tillagingarmøguleikum hjá teimum ymisku pørtunum. Umhugsast kunnu skipanir, har partar av fskivinnuumsitingini verða latin vinnuni sjálvari at umsita. Slíkar skipanir eru aðrastaðni, og hava vit onkrar partar í vinnuni, ið hava somu eyðkennir sum í øðrum londum. Slíkar skipanir mega taka hædd fyri, at luttakararnir í vinnuni sjálvir merkja avleiðingarnar av teirra avgerðum bæði jaligar og neiligar. Sum fylgiskjal til hesa frágreiðing, er frásøgn frá evnisdegi í Norðurlandahúsinum 10. juni 2010 undir heitinum Rettighedsbaseret fskeri til samfundets gavn. 5
6 3. Galdandi fortreytir Fyri at kunna taka støðu til broytingar, er neyðugt at kenna útgangsstøðið. Her verður í stuttum greitt frá verandi loyvisskipan, sum verður stýrd av lógini um vinnuligan fskiskap frá Loyvisskipanin er so at siga beinagrindin í stýringini av fskiskapinum. Við henni verður m.a. stýrt tal av loyvum, fskidagar og kvotur. Broytingarnar í fotanum verða eisini í stóran mund stýrdar av loyvisskipanini. Tó má sigast, at ásetingin av fskirættindum kvotum og fskidøgum er fortreytin loyvisskipanin má virka innan fyri og fyrihalda seg til. Loyvisskipanin í sær sjálvum tryggjar ikki eina búskaparliga og lívfrøðiliga burðardygga skipan, um fskirættindini ikki eru rætt ásett og umsitin. Nógvar broytingar eru gjørdar í lógini, síðani hon kom í gildi, og er hetta tí ein støðulýsing frá mai Hví 1. januar 2018? Í 2007 ásannaði Løgtingið, at tann skipan, sum tá var íkomin, við at rættindi til fskiskap vóru givin fyri 10 rullandi ár, var óheppin. Søguliga, so er støðið, at ymiskt hevur verið, hvussu hugsað hevur verið um tíðaravmarkingar á rættindum til fskiskap. Stundum hevur verið áramál á veiðiloyvum, stundum er hetta tikið burtur. Stundum hevur styttri ella longri áramál verið á fskirættindum (kvotum, fskidøgum). Fram til juni 2007 var skipanin soleiðis, at fyri fskifør størri enn 15 tons, fngu hesi játtan um fskirættindi 10 ár í senn galdandi frá fskiársins byrjan. Árið eftir verða rættindini aftur givin fyri næstu 10 árini, og fskirættindini tað árið talfest o.s.fr. Hetta merkti, at loyvini vóru galdandi í rullandi 10 ár. Um eitt ítøkiligt loyvi skuldi sigast upp, skuldi hetta gerast við10 ára freist. Skipanin sum var, gav ikki møguleikar fyri at gera grundleggjandi broytingar. Fyri ikki at koma í ta støðu, at neyðugt var við endurgjaldi fyri ognartøku av givnum rættindum, hevur Løgtingið tí samtykt at avtaka ta rullandi skipanina, og so siga øll loyvir upp við 10 ára freist, til at fara úr gildi 1. januar Til samanberingar kann nevnast, at tá oljuloyvi verða latin, verða tey latin tíðaravmarkað. Sama ger seg galdandi innan lóggávu, sum viðvíkur øðrum tilfeingisvinnum í Føroyum. Nevnast kunnu aliloyvi og festijørð. Hetta verður gjørt millum annað fyri at staðfesta ognarrætt og ræðisrætt hjá tí almenna yvir undirgrund, havi, frðum, sundum, fski og jørð. Lógarbroytingin í 2007 er beinleiðis orsøk til hesa frágreiðing. 3.2 Um veiðiloyvi Í lógini um vinnuligan fskiskap verður veiðiloyvi allýst soleiðis í 5: Veiðiloyvi er góðkenning, ið landsstýrismaðurin veitir ávísum fskifar at veiða á føroysku landleiðunum og á leiðum uttan fyri føroysku landleiðirnar. 6
7 Veiðiloyvi verður í praksis givið til eigara av ávísum fskifari, men er altíð bundið at einum ávísum fskifari. At hava eitt fskifar við veiðiloyvi gevur ávís rættindi: veiðiloyvi krevst fyri at kunna reka vinnuligan fskiskap at avhenda (saman við skipi) at leggja saman við øðrum veiðiloyvi at fyta tað á annað fskifar veiðiloyvi eru í tali avmarkað til tey, sum vóru 1. januar Um fskiloyvi Í lógini um vinnuligan fskiskap verður fskiloyvi lýst soleiðis í 5: Fiskiloyvi er tann rættur, sum landsstýrismaðurin letur eigara av ávísum fskifari, sum hevur veiðiloyvi, at veiða ávíst fskidagatal og/ella ávísa nøgd úr ávísum fskastovnum á ávísum leiðum í ávísum fskiári. Fiskiloyvi kann eisini verða latið eigara av fskifari, sum ikki hevur veiðiloyvi, soleiðis at veitt verða fyribils ella avmarkað rættindi at veiða ávísa nøgd/dagatal úr fskastovnum á ávísum leiðum í ávísum fskiári. Fiskiloyvi verður útskrivað árliga, og inniheldur, umframt ásetingina omanfyri, treytir um reiðskap v.m. Fiskiloyvið, alt sum tað er, kann avhendast og eisini partar av teimum fskirættindum, sum givin vera í fskiloyvinum. Mynd 1: Eitt fskifar hevur bert eitt veiðiloyvi, men kann hava feiri fskiloyvi. 3.4 Um fskidagar Ein fskidagur er hvørjar 24 tímar, fskifarið er til fskiskap í fskiárinum. 7
8 Hugtakið Fiskidagur er beinleiðis knýtt at fskiførum, sum fska undir fskidagaskipan. Fiskidagar eru fskirættindi, sum verða givin í fskiloyvinum, og kunnu hesi avhendast. Verða fskidagar avhendaðir millum ymiskar støddir av skipum, fer ein umrokning fram. Stórar avmarkingar eru tó í, hvussu avhending kann fara fram, og verður í hesum sambandi víst til aðra frágreiðing. 3.5 Um kvotur Lógin um vinnuligan fskiskap hevur feiri ymisk hugtøk, tá umræður fskirættindi, sum eru givin við kvotum. Grundleggjandi merkir kvota, at talan er um eina ávísa nøgd í tonsum sum kann fskast úr einum fskastovni í ávísum tíðarskeiði. Lógin hevur hesi hugtøk: Heildarkvota, felags kvotupartur, felags árskvota, egin kvotupartur, egin árskvota, felagskvota við hámarki, hjáveiðipartur og egin hjáveiðikvota. Hugtøkini eru nógv, og trupult kann vera at hava greiðu á, hvat er hvat í málum, tá um fskivinnustýring ræður. Hugsanin aftan fyri øll hesi hugtøk er, at áseting av kvotu byrjar sum heildarkvota, sum er nøgd í tonsum, sum kann fskast av ávísum fskaslagi. Øll hugtøkini, sum eru partur merkja ein prosentpartur av samlaðu kvotuni. Kvotur kunnu antin fskast í felag ella sum rættindi hjá einstøkum skipum. Dømi: Fiskiskapurin eftir makreli (eitt hugsað dømi). Eftir millumlanda samráðingar verður heildarkvotan tons. Hendan kvotan verður býtt í tveir felags kvotupartar. Ein til uppsjóvarskipini, sum fáa 80% av heildarkvotuni og síðan 20% til skip undir fskidagaskipanini. Sostatt hava uppsjóvarskipini ein felags kvotupart, sum er 80%, og eina felags árskvotu, sum er tons. Landsstýrismaðurin ger so av, at av felags árskvotuni fær 1 fskifar egnan kvotupart, sum er 10% av felags árskvotuni. Sostatt fær hetta skipið eina egna árskvotu, sum er 8.80 tons. Egin hjáveiðikvota er hjáveiðiparturin, sum einstøkum skipi er tillutað í tonsum. Hjáveiðiparturin er tann samlaði parturin av egnum hjáveiðikvotum í prosentum. Hendan áseting verður serliga nýtt til djúpvatnstrolarar, sum ikki eru í fskidagaskipanini, og til serloyvi. Hugtakið felags kvota við hámarki er rættiliga nýtt í skipanini av føroysku fskivinnuni. Talan er ikki um egnan kvotupart ella egna árskvotu, men um, at hvørt fskifar fær eitt hámark, tað kann fska av eini felags árskvotu. Samlaða hámarkið er hægri enn tillutaða felags árskvotan fyri bólkin av skipum, talan er um. Hesin hátturin er nýttur fyri at sleppa undan at loyva egnum kvotum, sum kunnu avhendast, men samstundis at forða fyri, at einstøk fskifør í bólkinum, sum hava felagskvotu, fska alla felagskvotuna undan hinum. Tá felags árskvotan er fskað, má fskiskapurin steðga, hóast tað einstaka fskifarið ikki hevur fskað sítt hámark. 3.6 Onnur loyvi Skipanin av fskivinnuni ger eisini nýtslu av øðrum loyvum enn hesum omanfyri nevndu: 8
9 Skipanin fyri bátar minni enn 15 tons - útróðrarbátar hesir hava ikki og fáa ikki veiðiloyvi, men fskiloyvi. Fiskiloyvini hjá teimum hava sama virkna sum veiðiloyvi. Loyvi til fskirannsóknir er eitt nú loyvi, sum Havstovan hevur at fremja sínar rannsóknir. Loyvi til royndarfskiskap. Talan er vanliga um fskiskap, sum er avmarkaður til ávísan reiðskap ella ávís fskasløg í styttri tíðarskeið. Loyvi til undirvísingar- og menningarætlanir. 9
10 4. Ástøðiligt grundarlag Útgangsstøðið er spurningurin: Hví er neyðugt at stýra fskiskapinum? Hví ikki lata tey fska, sum hava hug at fska? Sum útgangsstøði, so er tilfeingið sum fskur frítt atkomuligt og kann gagnnýtast uttan forðingar. Tilfeingið endurnýggjar seg sjálvt og livir undir meir og minni kendum fortreytum. Gjøgnum øldir eru fskastovnarnir gagnnýttir, uttan at hetta hevur givið stórvegis ávirkan á stovnarnar. Men so hvørt sum tøknin er ment, eru eisini nýggjar avbjóðingar komnar undan kavi, serliga tí staðfestast kann, at tað ber til at trároyna ein fskastovn, soleiðis at hesin antin minkar munandi ella heilt hvørvur. Grundleggjandi orsøkin til hesa støðu er, at tann fskurin, sum tann fyrsti fskimaðurin ikki fskar, hann fskar tann næsti fskimaðurin, og tí kann tann fyrsti líka so væl fska hann áðrenn hin. Ella við øðrum orðum: at ikki ber til at goyma tilfeingið, tí onkur annar so fer avstað við tí. Væl at merkja, um frítt er hjá øllum at luttaka í fskarínum. Hendan gongd heldur fram, so leingi kostnaðurin hjá tí einstaka fskimanninum ikki verður størri enn vinningurin, hann fær. Úrslitið er, at ov nógv av framleiðslufaktorum - kapitalur og arbeiðsmegi verður nýtt, og at fskastovnurin verður niðurfskaður. Samfeløg hava roynt at loyst hendan trupulleikan á ymiskan hátt til ymiskar tíðir, tó er grundleggjandi, at loysnin liggur í, at ein ella annar formur fyri ognarrætti verður skaptur, soleiðis at tilfeingið verður varðveitt. Ognarrættur fevnir ikki um sjálvt tilfeingið, men rættin at gagnnýta hetta. Harumframt er í relativt nýggjari tíð ment ástøði um, at um samfelagsbúskaparlig optimering verður framd, so verður tilfeingið av sær sjálvum eisini varðveitt. Í búskaparfrøðini eru hópin av lýsingum og dømum av ognarrættum at fnna, og hvønn týdning hetta hevur fyri tilfeingið og gagnnýtsluna av hesum. Tá talan er um stýring av tilfeingi sum fski, so eru ymisk ástøði, ið eru ment seinastu meira enn 60 árini. Eitt er menningin av tí sonevnda bio-økonomiska myndlinum. Annað er menningin av ásannanini, at avmarkingar eru í lívfrøðiligari framleiðslu. At enda er menningin av ástøðini um búskaparliga optimering og ognarviðurskifti. Niðanfyri verða hesi í stuttum lýst, tá hesi hava týdning fyri skipanina av fskivinnuni. 4.1 Ognarrættindi Tann búskaparligi ognarrætturin kann vera ein felags ognarrættur, ein tjóðskaparligur ognarrættur ella tað kann vera privatur ognarrættur. Harafturat kann hesin ognarrættur hava ymisk eyðkenni, ella ymsik ognarrættindi. Ognarrættindini kann umfata rættin at luttaka, rættin at gagnnýta, rættin at útihýsa øðrum, rættin at avhenda og rættin at varðveita. Ognarrættindini, ið talan eru um her, eru altso ikki eintýddur. Heldur ikki er talan um hugtakið ognarrættur sum í løgfrøðini. Ognarrætturin kann hava eina teyggju av rættindum, men eisini einstøk av hesum omanfyri nevndu. Í føroyskari fskivinnuumsiting kenna vit t.d. til rættin at luttaka sum rættin at hava eitt veiðiloyvi. Ella rættin av avhenda, sum er rætturin at selja kvotur, fskidagar, ja skip við øllum rættindum. Ognarrættarhugsanin spennir frá ongum t.d. frítt fskarí til privatan ognarrætt, t.d. tá fskirættindi eru privat ogn, sum frítt kann viðfarast, soleiðis sum eigarin sjálvur vil. Hvørji ognarrættindini til eitt givið tilfeingi eru tey røttu, er ikki givið frammanundan, men er bundið at ítøkiligu støðuni. 10
11 Ognarrættindini eiga at fremjast soleiðis, at búskaparliga fæst sum mest burtur úr tilfeinginum. Vanlig fskivinnubúskaparlig fatan er, at um so verður atborið, so er fskiskapurin eisini lívfrøðiliga burðardyggur. Gagnnýtslan av tilfeinginum eigur at vera soleiðis, at størsti munurin verður millum samfelagsins samlaða kostnað og samfelagsins samlaðu inntøkur av at gagnnýta tilfeingið. Við øðrum orðum hvussu fáa vit sum mest fyri tilfeingið fyri minst kostnað. Harvið kemur eisini tann sonevnda tilfeingisrentan til sjóndar 2. Ástøðið sigur tí, at rætt er at avmarka atgongdina til at gagnnýta tilfeingið, men eigur hetta at verða gjørt soleiðis, at ikki óneyðugt av øðrum tilfeingi (framleiðslufaktorum) verður nýtt í gagnnýtsluni, tí so fer vinningurin til hetta. Fiskivinnustýringin má tí hava tvær uppgávur: At tilfeingið verður varðveitt gjøgnum avmarkan í atgongd. At gagnnýtslan fer fram so effektivt sum til ber. Hvussu vinningurin við effektivisering fellur, er ein spurningur, sum krevur politiska støðutakan. Er tað til tann, sum er í vinnuni ella til samfelagið? Uppi í hesum spurningi hongur eisini støðutakan til, hvør ber kostnaðin, sum vinnan gevur samfelagnum, eitt nú við umsiting og eftirliti. Fiskivinnuskipanin eigur at loyva luttakarunum í vinnuni at tillaga seg eftir marknaðartreytum. Fyri at kunna gera hetta, er neyðugt, at luttakararnir hava ognarrætt undir onkrum formi til tilfeingið ella til rættin at gagnnýta hetta. Áhugamálini hjá luttakarunum vera ymisk alt eftir, hvørji ognarrættindini er. Higartil hava vit ikki nakra betri skipan at skapa effektiva nýtslu av tilfeingi enn marknaðin. Fiskivinna er einki undantak í so máta til aðrar vinnur. Vinnan eigur at hava umstøður at gera neyðugar tillagingar alt eftir, sum umstøðurnar broytast. Hetta tryggjar, at vinnan verður rikin búskaparliga burðardygt og harvið eisini lívfrøðiliga burðardygt Bio-økonomiski myndilin Hugsanin aftan fyri týdningin av stýring av fskiskapinum og harvið ávirkanina á fskastovnarnar kann lýsast í i sonevnda Gordon-Schaefer myndlinum. Hesin myndil er ógvuliga einfaldur, og hevur tí eisini sínar veikleikar, men hóast tað, so er tað eitt hent amboð at vísa á tær mekanismur, ið eru galdandi, til tess at fáa sum mest burtur úr fskatilfeinginum og samstundis tryggja fskastovnarnar. Útgangsstøðið er, at um talan er um fskiskap, sum er opin fyri luttøku, so vilja feiri og feiri luttakarar koma inn í vinnuna, líka til samlaðu kostnaðirnir vera eins stórir og samlaða inntøkan. Um fskiskapurin verður skipaður soleiðis, at sum mest fæst burturúr búskaparliga, so skal tað vera so stórur munur millum samlaða kostnaðin og samlaðu inntøkurnar sum gjørligt. Vit liva ikki av umsetningi, men av avlopi. Skipanin skal tí eggja til, at sum mest fæst fyri sum minst. Hetta punktið er Emey 3 á myndini, og vísir, at um skipanin er búskaparliga burðardygg, er hon eisini lívfrøðiliga burðardygg 4. Hetta punktið fæst, tá hvør einstakur luttakari í vinnuni hugsar út frá eini marginalhugsan og ikki frá eini miðalhugsan, sum niðari parturin av myndini vísir. 2 Tilfeingisrenta er tann vinningur eitt givið tilfeingi gevur útyvir vanligan vinning. Tilfeingið fiskur verður til av sær sjálvum, uttan kostnað fyri tann, sum framleiðir. Fiskurin gongur tó inn í framleiðsluna sum ókeypis faktorur. Hinir framleiðslufaktorarnir kapitalur og arbeiðsmegi má framleiðarin gjalda fyri. Tann ókeypis framleiðslufaktorurin kann geva vinning útyvir vanligan vinning, um hinir framleiðslufaktorarnir vera samsýntir á tí støði, sum samsvarar við aðrar vinnur. Tilfeingisrenta er ikki yvirskot í virkisbúskaparligum týdningi, men eitt samfelagsbúskaparligt hugtak, sum sigur nakað um, hvat rávøran í framleiðsluni sum er ókeypis kann kasta av sær. 3 Maximum economic yield. 11
12 Mynd 2: Gordon-Schaefer myndilin Grundleggjandi kann sigast, at um ognarrættur til tilfeingið fall einum í lut, so vildi hesin nýtt marginalhugsan. Hann vildi t.d. hugsað loysir tað seg at fara avstað nú, ella er betur, um eg bíði eina tíð og fái størri fsk? Men tá feiri koma inn í myndina, taka teir ikki hædd fyri teimum kostnaðum, teir geva øðrum, og tí verður ov nógv orka nýtt til at fáa minni burturúr, t.d. við at fska smáan fsk heldur enn at bíða og fska størri fsk. Uppgávan er tí at hava eina loyvisskipan, sum eggjar loyvishavarum at skipa sína veiðu, sum var tað hansara egna tilfeingi, hann gagnnýtti. Tá hava vit eina búskaparliga og lívfrøðiliga burðardygga skipan av fskivinnuni. Fiskurin fær loyvi at vaksa seg størri, og gýtingarstovnurin er á hóskandi stødd. Tað skapar onga samfelagsliga virðisøking at fska útyvir, hvat er búskaparligt burðardygt. Tvørtur ímóti, so verður etið av samfelagsvirðinum, so øll gerast fátækari. 4.3 Stovnsmetingar Vísindaligar stovnsmetingar byggja á tríggjar grundstuðlar. 4 Her skal leggjast merki til, at talan er ikki um roknskapartøl, men búskaparlig tøl. T.v.s., at tá talan er um kostnað er tað allur tann kostnaður, ið er av at gagnnýta tilfeingið, eisini tann kostnaður, sum samfelagið annars ber. 12
13 A) Við skipaðum innsavningum av sýnum frá landingum frá fskiskipum verður veiðan í nøgd gjørd upp eftir fskaslagi í tali í aldursbólkum. Fyri fskiskapin eftir toski og upsa undan Føroyum er veiðan í tali eftir aldri tøk aftur til 1961, og fyri fskiskapin eftir hýsu aftur til B) Árligar yvirlitstrolingar eftir botnfski ella akustiskar kanningar eftir uppsjóvarfski vísa støðuna í stovninum beint nú. Eisini í hesum kanningum verður veiðan ella akustiska nøgdin gjørd upp í tali í aldursbólkum. C) Veiða í nøgd eftir roynd. Úr dagbókum frá fskiskipum fæst at vita, hvussu veiðan í nøgd eftir roynd broytist frá einum ári til annað. Hetta sigur eisini nakað um, hvussu nøgdin av fski broytist. Tilgongdin av føði til fskin kann tó ávirka veiðina í nøgd eftir roynd. So hesi tøl skulu takast við fyrivarni. Fyri at meta um útlitið frameftir, verður talið av ungfski í veiðini og á yvirlitstrolingunum nýtt, men umframt verður á hvørjum ári nøgdin av yngli av hvørjum fskaslagi sær í serligum yngulkanningum sammett við árini undan. Eisini hevur tað víst seg, at gróðurin av plantuæti á landgrunninum hevur týdning fyri, hvussu nógv kemur undan av yngli. Av hesi orsøk verður gróðurin kannaður eina ferð um vikuna. Stovnsmetingar verða gjørdar í ICES (Altjóða Ráðið fyri Havfrøði), sum eisini gevur ráð um burðardygga gagnnýtslu av fskastovnunum, tey meta um. Havstovan luttekur í stovnsmetingararbeiðinum og er eisini við, tá tilráðingarnar verða gjørdar. Seinni ger so Havstovan sína tilráðing til landsstýrismannin í fskivinnumálum, og roynir at laga hesa til føroysk viðurskifti. Síðan fskidagaskipanin kom í gildi, hava tilmælini frá Havstovuni verið at minka munandi um royndina eftir botnfski undir Føroyum. Tilmælini síggjast á heimasíðuni hjá Havstovuni Fiskivinnan og føroyski samfelagsbúskapurin Fiskivinnan hevur avgerandi týdning fyri allan føroyska búskapin. Í talvuni niðanfyri eru nøkur lyklatøl fyri Føroyar, Ísland og Noreg, sum geva eina greiða lýsing av hesum. Tá fskivinnan hevur lutfalsliga munandi størri týdning í okkara búskapi enn hjá okkara grannum, sum vit kappast við, samstarva við og vanliga samanbera okkum við, sigur tað okkum, at tað er grundleggjandi, hvussu vinnan er skipað. Vit eru munandi meira bundin at gongdini í fskivinnuni enn grannarnir. Í Noregi er fskivinnan bert ein viðfáningur í búskapinum, og tí hevur tað ógviliga lítlan samfelagsbúskaparligan týdning, hvussu gongdin í vinnuni er. Júst støddin av fskivinnuni í føroyska búskapinum ger, at vit ikki kunnu sum vit annars ofta gera apa eftir, hvussu grannarnir skipa síni viðurskifti. Vit hava ikki ráð at lata vera við at optimera tað, sum okkara tilfeingi kann geva til okkara samfelag hóast onnur hava ráð! Tí má okkara skipan fyri fskivinnuna bera so í bandi, at vinnan gevur størst møguligt avkast, og hevur umstøður støðugt at tillaga og effektivisera seg. Tølini í talvuni og okkara vitan um fskivinnuna annars tala týðiliga um, at týdningarmesta búskaparliga drívmegin í føroyska búskapinum er fskivinnan. Politisku amboðini at skipa og stýra vinnuni við, eru tískil tey týdningarmestu búskaparligu amboðini í føroyska búskapinum. Støddin av eini drívmegi í búskapinum er tó ikki eintýðug við, at hendan drívmegin er mest gagnlig, ella so gagnlig sum til ber. Tað sum hevur størstan týdning í búskapinum er at skapa størst møguliga virðisøking pr. arbeiðstíma í samfelagnum. Spurningurin verður tí, um fskivinnan og harav teir karmar, hon virkar undir geva vøkstur, soleiðis at virðisøkingin fyri samfelagið er støðug ár um ár. 13
14 Sambært samrøðu við Hermann Oskarsson, búskaparfrøðing, so eru ábendingar um, at so er ikki. Síðani 2002 er fskiskapur støðugt minkaður sum partur av virðisøkingini í samfelagnum, uttan mun til um talan hevur verið um vánaligar ella góðar konjunkturar. Miðal virðisøkingin í fskiskapi hevur verið óbroytt seinastu tíggju árini. Altso uttan nakran sum helst vøkstur. Fskiveiða síðani 2002 í miðal ikki hevur havt avlop, hóast munur er á veiðihættum og skipabólkum. Fyri fyrstu ferð í eina hálva øld er reali fskaútfutningurin per capita konsekvent minkaður í eitt áraskeið. Hann er minkaður ein slakan triðing síðani Undir kreppuni í nítiárunum minkaði fólkatalið eisini, so tá var lítil og eingin eingin minking í realum fskaútfutningi per capita. Nærri lýsing og greining av hesum viðurskiftum átti at verði gjørd. Fiskavørur, (aling ikki íroknað) sum prosent av samlaða vøruútfutninginum. (2008) Fiskarí, aling og aðrar tilfeingisvinnur úr sjónum, sum partur av BTÚ (2008) Partur av arbeiðsmegini í fskivinnuni, fskiídnað og aling (2008) Fiskavørur (aling ikki við) sum prosent av samlaðu vørum og tænastu útfutningum. (2008) Føroyar Ísland Noreg 70,00% 37,00% 3,0% (frá 2007) 10,00% 5,00% 0,40% 15,70% 4,10% 0,52% 46,00% 26,00% 2,3% (frá 2007) Keldur: Hagtíðindi -External trade 2009:1, Statistical Yearbook 2009, Landsins fíggjarlóg er tað týdningarmesta búskaparliga stýringsamboð vit í dag nýta í Føroyum. Men fortreytir í stórum parti av inntøkusíðuni á fíggjarlógini eru treytaðar av gongdini í fskivinnuni. Bæði nøgd og prísi. Prísin kunnu vit ikki gera so nógv við. Men nøgdina vit veiða, og tann kostnað vit nýta til hetta endamál, kunnu vit gera nakað við. 14
15 5. Tillagingar í verandi loyvisskipan Í samgonguskjalinum verður sagt: Allar tilfeingisvinnur skulu vera lívfrøðiliga, fíggjarliga og umhvørvisliga burðardyggar og geva størst møguligt búskaparligt avkast. Nógv tey seinastu árini hava atfnningar verið móti fskivinnuskipanini. Serliga eru hesar knýttar at lívfrøðiligum og búskaparligum atlitum. Atfnningarnar hava verið, at skipanin kundi og átti at verið betur. Verður hugt nærri eftir hesum atfnningum, so er ógvuliga sjáldan, at ítøkilig uppskot eru um broytingar í skipanini, sum skulu gera hana betur. Onkur undantøk eru tó: Tilmælið frá Fiskidaganevndini, tá fskidagar skulu ásetast Tilmælið frá Havstovuni, tá fskidagar skulu ásetast Álitið og lógaruppskotið frá nevndini, sum endurskoðaði lógina um vinnuligan fskiskap Frágreiðing frá Fiskiorkunevndini 2008 Onkur ársfrágreiðing frá Búskaparráðnum Vit mega staðfesta, at misjavnt er, hvussu lívfrøðiliga og búskaparliga burðardygg føroyska fskivinnan er í dag, í so máta halda vit atfnningarnar vera rættar. Tað eru serliga toska- og hýsustovnarnir, sum undir verandi skipan eru trároyndir, og tí hevur skipanin ikki verið nøktandi. Vit fara í hesi frágreiðing ikki at viðgera, hví so er, men bara staðfesta støðuna, sum er, og sum bæði fskimenn og fskifrøðingar eru samdir um. Tí mega uppskot um tillagingar í verandi skipan, sum fyrsta fortreyt fyri at tryggja endamáli og politiska málsetningin, at fskirættindini verða ásett soleiðis, at fskiskapurin er innan fyri lívfrøðilig burðardygg mørk. Næsta fortreytin er, at sjálv loyvisskipanin í vinnuni tryggjar, at sum mest fæst burturúr tilfeinginum. Niðanfyri eru ítøkilig uppskot um batar í verandi loyvisskipan. 5.1 Endamálið, sum orðað í dag og broytingar í hesum sambandi Í lógini um vinnuligan fskiskap standa í 2 feiri endamál fyri stýringini av fskiskapinum. Men tað stendur ikki í lógini, hvussu endamálini verða rokkin. Herumframt hava endamál í eini lóg lítlan og ongan løgfrøðiligan týdning. Mannagongdin við ásetan av dagatalinum er eisini soleiðis, at hetta er tikið úr hondunum á avvarðandi landsstýrisfólki, t.v.s. tí politisku umsitingini, og lagt lóggevandi valdinum at umsita. Hetta ger, at umsitingin av lógini um vinnuligan fskiskap ikki verður eitt umsitingarligt mál, men partur av politisku telvingini annars. Skulu endamálini í lógini røkkast, má Løgtingið seta ein veiðisetning, sum klárt sigur, hvussu endamálini skulu røkkast. Hetta má gerast við ítøkiligum málum um fskideyðatal (gjarna yvir eitt áramál), yvirskot í vinnuni eftir skatt, og hvat verður meint við støðugar arbeiðs- og inntøkumøguleikar um alt landið. Eisini má greiðast frá, hvat meinast við møguleikum fyri vinnuligum virksemi um alt landið. Nøkur av endamálunum standa nakað í andsøgn hvørt til annað, og tí má ein raðfesting gerast. Tá Løgtingið hevur ásett, hvussu endamálini verða rokkin, kann umsitingin laga lógina til á hvørjum ári í mun til hesar. 15
16 Fiskiskapur hevur ein so altavgerandi týdning fyri føroyska búskapin, at umhugsað eigur at vera at taka ásetingarnar av fskidøgum á hvørjum ári burtur úr politisku skipanini og leggja hesar í eina serliga nevnd. Hetta kundi verið gjørt á sama hátt, sum framkomin lond í dag hava futt ásetanina av tjóðbankarentuni úr politisku skipanini. 5.2 Bólkar og bólkabýti Vit halda ikki, at uppbýtið í bólkar, soleiðis sum lógin um vinnuligan fskiskap ásetir tað, longur tænir nøkrum gagnligum endamáli, tá hugsað verður um at hava eina lívfrøðiliga og búskaparliga burðardygga skipan. Tí eigur verandi bólkabýti at verða broytt, so størri feksibilitetur verður í skipanini. Allur fskiskapur eigur antin av verða stýrdur av fskidøgum ella kvotum. Burtursæð frá tal av loyvum, so er fríur fskiskapur í bólkinum hjá garnabátum, lemmatrolarum og skipum, sum fska gulllaks. T.v.s., at eingin karmur er uttan um fskiskapin. Tí er vandi fyri, at fskastovnar vera niðurfskaðir, og eingin mekanisma er til at tryggja ein búskaparligan effektivan rakstur hjá hesum bólkum. 5.3 Markið millum skip á húkaveiðu Tað eru ongar lívfrøðiligar ella búskaparligar grundgevingar fyri at halda fast í markinum millum bólk 3 og 4, og at lata húkafotan vera í tveimum bólkum. Einasta grundgevingin, sum kann tala fyri at lata húkafotan vera í hesum báðum bólkum, er út frá einum sjónarmiði um, at bólkur 4 hevur týdning fyri arbeiðspláss kring landið, og halda vit ikki, at hendan er haldgóð. At avtaka markið millum hesar bólkar vil føra til stórar effektiviseringar í fotanum. Vit hava roynt tað fyrr. Veiðiloyvi í bólki 4 verða løgd saman til størri før, har fskiskapurin betur kann skipast, og manningin kann fáa betri umstøður o.s.fr. Samlaða veiðiorkan hjá hesum báðum bólkum er ov stór, og eigur at verða minkað, uttan mun til, um hesir bólkar verða lagdir saman ella ikki. 5.4 Bólkur 5 Spurningur eigur at verða settur við markið fyri bólk 5, sum í dag eitur 15 tons. Tá fskidagaskipanin varð sett í gildi, var hetta markið helst rætt. Men hjá teimum festu, sum í dag reka veruligan útróður við minni bátum, hevur í dag størri týdning tal av húkum, sum verða settir, tal av snellum og stødd av dekki. Fiskiloyvi í bólki 5 eru í dag býtt í bólk 5A - 68 bátar - og 5B bátar. Munurin millum bólkarnar er bara, hvussu stóra inntøku teir hava av fskiskapi og soleiðis, um teir hava rætt til minstaforvinning. Tilsamans hava hesir 795 bátar fskidagar. Fiskiloyvi treytar, at loyvt er at avreiða vinnuliga, og loyvt er at royna, so leingi fskidagar eru eftir til bólk 5. Umframt er øllum loyvt at fska til egna nýtslu uttanum dagaskipanina. Ongar avmarkingar eru í reiðskapi, antin fskað verður til avreiðingar ella til egna nýtslu. Royndir vísa, at bátar í bólki 5 yvirhøvur royna nær landi og fáa lutfalsliga nógvan smáfsk. Tey ár, tá tilgongdin av smáfski er góð, royna hesir bátar nógv og fáa tá nógvan smáfsk. Tey ár, tá tilgongdin er 16
17 vánalig, minkar royndin, tí lítið er at fáa. Hesin bólkur av bátum kann tí í stóran mun forkoma eini miðal ella góðari tilgongd av smáfski til ógagn fyri tey fskifør, sum vera rikin vinnuliga. Smáfskur gevur verri prís enn størri fskur, og vil mest sannlíkt samfelagsbúskaparliga íkastið frá vinnuni gerast størri, um størri partur av fskinum fær loyvi at vaksa seg størri, áðrenn hann verður fskaður. Metast má, at í bólki 5A eru fskimenn, sum eru útróðrarmenn meir ella minni burturav, meðan í bólki 5B eru fólk, sum nýta útróður sum ískoytisvinnu. Føroyska lóggávan víkir nógv frá lóggávuni í nærmastu grannalondum okkara Íslandi, Noregi og Danmark (sí niðanfyri). Fram til 2018 eigur at vera hugt eftir politiskt, um vit hava ráð til at lata summum fólkum nærum fría atgongd til ískoytisvinnu úr felagsognini. Eitt uppskot kundi verið, at eitt ávíst tal av døgum varð tillutað ikki fullriknum útróðri, og at fskimenn, ið høvdu ynski um nakað av vinnuligum útróðri, kundu keypa burtur av hesum døgum. Hinvegin fngu fullriknir útróðrarmenn tillutað dagar eftir somu skipan sum aðrir bólkar. 5.5 Fiskiskapur til egna nýtslu Ymiskt er, hvussu rættindini eru til fskiskap til egna nýtslu í grannalondunum. Niðanfyri er sett stutt upp, hvussu lóggávan á hesum øki er í Føroyum, Íslandi, Noregi og Danmark. Føroyska lógin 5 ger ikki mun á frítíðarfskiskapi og vinnuligum fskiskapi. Fiskiskapur við fskiførum størri enn 15 tons krevur bæði veiðiloyvi og fskiloyvi. Fiskiskapur við fskiførum minni enn 15 tons krevur bert fskiloyvi. Tann, ið ætlar sær at avreiða, skal hava fskiloyvi. Um bert verður veitt til húsbrúks, krevst ikki fskiloyvi. Hetta merkir, at eigari av fskifari við fskiloyvi hevur frítt at fska og avreiða uttan mun til, um fskiskapur er høvuðsvinnuvegur ella bert ein lítil partur av inntøkuni hjá viðkomandi. Viðvíkjandi reiðskapi eru ongar avmarkingar í lógini um vinnuligan fskiskap uttan mun til, um fskað verður til at avreiða ella til egna nýtslu. Íslendska lógin 6 sigur, at loyvt er uttan serstakt loyvi at fska í frítíðini til egna nýtslu. Slíkur fskiskapur er bert loyvdur við tráðu ella handreiðskapi, sum ikki kann gerast sjálvvirkandi. (t.e. elektrisk ella hydraulisk snella er ikki loyvd). Veiðan, sum er veidd sambært hesum loyvi, kann bert takast til egna nýtslu, og tað er ikki loyvt at selja veiðina ella á annan hátt fáa vinnu burturúr henni. Norska lógin 7 sigur, at tá tað verður veitt við bátum, sum ikki eru frámerktir í fskiskrásetingini, ella tá veitt verður frá landi, er ikki loyvt at nýta annan reiðskap enn: A. Handsnøri, tráða ella slíkur reiðskapur til hendurnar B. Ein maskinrikin snella ella dorg C. Gørn við upp til 210 metrar D. Lína við upp til 300 húkum E. Upp til 20 teinur ella rúsur Síðani eru feiri ásetingar um, hvussu nógv kann seljast (meirvirðislógin), sama nøgd er galdandi, um feiri royna við sama báti. Og so frameftir. 5 Løgtingslóg nr. 28 frá 10. mars 1994 um vinnuligan fiskiskap 6 Lóg nr. 116 frá 10. august Lov om forvaltning av viltlevende marine resurser, lov nr. 37 frá
18 Í danskari lóggávu 8 verður skilt millum áhugafskimenn, fólk, ið hava fskiskap sum hjávinnu, og fólk, ið hava fskiskap sum høvuðsvinnu. Fiskiskapur sum høvuðsvinnu: Fyri at kunna skrásetast sum slíkur, eru nógv krøv. M.a. danskan ríkisborgararætt ella, at ein hevur búð minst tvey ár í landinum. Ein skal hava livað av fskiskapi í minsta lagi seinastu 12 mánaðirnar. Í minsta lagi 60% av inntøkuni seinasta árið skal stava frá fskiskapi. Fiskiskapur sum hjávinnu: Rætt til hetta hava tey, sum hava danskan ríkisborgararætt ella hava búð minst 2 ár í Danmark, tá tey: 1. Vórðu skrásett at hava fskiskap sum hjávinnu, áðrenn 1983 var úti. 2. Eru skrásett at hava fskiskap sum høvuðsvinnu. 3. Hava serligt loyvi til fskiskap í einum serligum øki, ásett av eini serstakari nevnd ( 19 nevndin). 4. Kunnu prógva, at tey í 12 samanhangandi mánaðir millum 1. januar 1996 til 1. oktober 1998 hava havt eina inntøku upp á kr ella meira frá fskiskapi í frítíðini. 5. Loyvið er persónligt, og tað er ikki loyvt at nýta hjálp frá øðrum, hvørki lønt ella ólønt. Áhugafskiskapur: Er bert loyvdur við løttum handreiðskapi, og tá ein hevur keypt tey neyðugu loyvini. Okkara tilmæli er, at greiður skilnaður eigur at vera millum fólk sum liva av útróðri og onnur, har tað mest ella bert er frítíðarítriv. Tí eigur skipan at setast í verk, sum tryggjar teimum, sum liva av útróðri, hendan rætt og rímilig viðurskifti. 5.6 Møguleiki fyri avhending Fyri at tillaga fotan til støðugar broytingar, eru tvær leiðir at ganga. Ein er, at upphøggingarstuðul verður veittur. Hetta er tó ein skipan, sum vit í Føroyum langt síðan eru gingin burtur frá, men sum støðugt verður brúkt nógva staðir í heiminum. Hin møguleikin er at lata fotan tillaga seg sjálvan gjøgnum avhendan av loyvum og rættindum. Hesin háttur er nýttur í Føroyum, og má samanumtikið sigast at vera væl eydnað. Síðan fskidagaskipanin varð sett í verk, eru fskidagar minkaðir við 35 prosentum 9, og talið av veiðiloyvum er minkað við 26% 10. Avhending eggjar til og gevur møguleikar fyri rationaliseringum og effektivisering, og kann harvið tryggja eina vinnu, ið er búskaparliga burðardygg innan givnar karmar. Betri møguleiki fyri avhending vil uttan iva føra til miðsavnan av eigaraskaranum, soleiðis at vinnan verður merkt av færri reiðaríum. Vit hava higartil ikki sæð nógv til, at feiri í felag taka seg saman og keypa ein annan út, til tess at fáa feiri rættindi sjálvi. Gjørd kundi verið ein skipan, ið eggjaði til avhending á henda hátt, tá kostnaðurin pr. luttakara vildi verið lægri, og allir eftirverandi fngu gagn av hesum. Henda skipan kundi eisini fevnt um veiðiloyvi, sum vórðu skild sundur í feiri partar, soleiðis at mát fyri fskiorku vórðu handlað í smáum. Sjálvsagt skal onkur rinda fyri tillagingarnar. Er talan um upphøggingarstuðul, so er tað vanliga tann almenni kassin landskassin sum má gjalda. Er talan hinvegin um avhending, so er tað vinnan, sum sjálv má gjalda, og vil tað í festu førum føra til økta skuldarbyrðu í vinnuni. Prísurin á rættindum, 8 Fiskeriloven, LBK nr. 978 af 26/09/ Samlaðu fiskidagarnir fyri fiskiárið 1997/ og fyri fisikári 09/10 vóru teir tilsamans Í 1995 vóru 171 veiðiloyvi í bólki 1, 2, 3 og 4. Í 2008 er talið av veiðiloyvum fyri hesar bólkar
19 tað veri seg loyvir, kvotur ella dagar, verður alt eftir, hvussu nógv rættindini umfata og tað avkast, ið roknast kann við. Um vinnan verður rikin undir marknaðartreytum, so verður spurningurin um skuldarbinding til viðgerðar millum tann vinnurekandi og tann, ið fíggjar. Fígging er ein spurningur um váða. Hvør, ið ber hendan, og hvat skal gjaldast fyri hann. Ein skipan sum tryggjar, at fskastovnarnir vera lívfrøðiliga burðardygt gagnnýttir hevur minni váða við sær enn ein skipan, har skipanin ikki tryggjar tilfeingið. Er skipanin sett saman soleiðis, at tann, ið fíggjar, og teir, ið eru í vinnu vita, at onkur annar er sum loftar, um tað gongur galið, so vil tað eggja til at partarnir taka størri váða og harvið eisini størri skuldarbinding. Umstøðurnar fyri avhending mega vera smidligar, so bæði tann, sum ætlar sær at sleppa úr vinnuni, og tann, sum ætlar sær at økja síni rættindi, hava møguleika til hetta ja, vera eggjaðir til tað. T.d. er 60% reglan í lógini í dag ein beinleiðis forðing fyri tillagingum. 5.7 Økisfriðingar og tekniskar ásetingar Vit mæla til, at verandi økisfriðingar standa við og møguliga útbyggjast, so hvørt meiri vitan er til taks. Eisini mæla vit til, at teknisku ásetingarnar fyri fskiskap undir Føroyum vera varðveittar og møguliga útbygdar. 5.8 Hjáveiðikvotur Fiskiskapur hjá trolarum á djúpum vatni (Lemmatrolarar) eigur ikki at verða stýrdur við egnum hjáveiðikvotum, men við mest loyvdari hjáveiðu í prosentum av heildarveiðuni fyri hvønn túr sær. Hetta fyri, at teir ikki skulu leggja seg eftir at fska hjáveiðu, men at hjáveiðikvota bert gevur møguleika fyri, at høvuðsfskiskapurin kann fara fram, uttan at muga gevast, tí onnur fskasløg í minni nøgdum eru uppí veiðuni. 19
20 6. Hugsanir um høvuðsskipanir, sum veiðan kann skipast eftir í framtíðini Tað, sum er ført fram í broti 5 frammanfyri, skal eisini takast sum uppskot, ið hava relevans eftir 2018 alt eftir, hvørjar broytingar, ið annars verða gjørdar. Skal ein roynd verða gjørd at hugsa langtíðarskipanir eftir 2018, verður úrslitið merkt av munandi óvissum. Tó kunnu vit í dag síggja nakrar leiðir, sum helst eru betur at ganga enn aðrar. Somuleiðis eru ávís búskaparlig fyribrigdi, sum vísa greiðar ábendingar: Ein óvissa er okkara kunnleiki til sjálva øko-skipanina, vit eru partar av. Búskaparliga gongdin innan allar primervinnur er, at hesar krevja minni og minni arbeiðsmegi. Konsentratiónin gerst størri og størri krøv til fíggjarligan førleika. Trýst frá brúkarum eitt nú gjøgnum umhvørvismerkingar. Vit eru longu í dag partur av hesum, og ikki kann roknast við, at hetta fer at minka fyri týdningarmikil fskasløg sum tosk, hýsu og upsa. Føroyski samfelagsbúskapurin kemur í mong ár enn at vera neyvt tengdur at gongdini í fskivinnuni. Krøv til framtíðar skipan: má avmarka atgongd til gagnnýtslu av tilfeinginum má tryggja búskaparliga- og harvið eisini eina lívfrøðiliga burðardygga veiðu má geva luttakarum í vinnuni møguleika til at tillaga seg broytingar í umstøðunum 6.1 Spurningurin um atgongd Tað er greitt frá allari ástøði og royndum í fskivinnuumsiting, at avmarkan til tilfeingið er neyðug. Tað merkir, at frítt kann ikki vera hjá einum og hvørjum at gagnnýta tilfeingið soleiðis, sum einum lystir. Hinvegin er ikki neyðugt at hava ein skipan, sum gevur nøkrum persónum, sum júst eina ávísa tíð í søguni vóru í vinnuni, ein óavmarkaðan rætt til hesa vinnu. Løgfrøðiliga kann spurnartekin setast við hesa skipan dømir eru um tað úr Íslandi, men verður hetta ikki nærri viðgjørt her. Fyri rættarkensluna hjá borgaranum kann tað hava týdning, at øll hava somu rættindi til vinnu. Hetta kundi verið gjørt við, at rætturin til at fáa veiðiloyvi var objektivt grundaður á eitt nú trygdarkrøv, umhvørviskrøv, heilsukrøv umframt mát fyri fskiorku. Rætturin til fskiskap fskiloyvi, kundi verið við eini uppboðssøluskipan um rættin at gagnnýta tilfeingið í ávíst tíðarskeið. Slíkar skipanir eru royndar ymsastaðir, eitt nú í Estlandi. Farið er tó burtur frá hesi skipan aftur. Ein fylgja av skipanini í Estlandi var konsentratión av rættindum á stór reiðarí, meðan smærri reiðarí bukkaðu undir 11. Búskaparligu fyrimunirnir við at hava ein ella annan møguleika fyri atgongd hjá øðrum enn verandi luttakarum er, at trýst verður lagt á verandi luttakarar um rationaliseringar. Tí er útgangsstøðið hjá teimum verandi luttakarunum í øllum vinnum við loyvisskipan at royna at halda nýggjar luttakarar burtur. 11 Sí meir um uppboðssøluskipan í
Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danir vita og halda um Føroyar og føroyingar
Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danir vita og halda um Føroyar og føroyingar OLE WICH 2013 Javnaðarflokkurin á Fólkatingi Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danirLæs mere
DOM. Under denne sag, der er anlagt den 16. august 2010, har sagsøgerne, A, B, C, D, E, F, H, I, J og K, nedlagt påstand om:
DOM Afsagt den 14. juni 2011 i sag nr. BS 1270/2010: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J og K mod TAKS Under denne sag, der er anlagt den 16. august 2010, har sagsøgerne, A, B, C, D, E, F, H, I, J og K, nedlagtLæs mere
Klagan til TV2. Hvat kann gerast. Upplivdi illveðrið í 1932, ið beindi fyri formanni í FF. Livravirkið á Eiði. Frásøgn hjá Andrew Godtfred:
Nr. 323 Hósdagur 5. august 2004 12,- Síða 13 Livravirkið á Eiði Nýggj roynd at gagnnýta livrina og aðrar úrdráttir. Vit hava verið á Eiði og hitt virkisleiðaran Onnu Katrin Matras. Síða 9 Frásøgn hjá AndrewLæs mere
- Webundersøgelse, Fólkaskúlaráðið, oktober 2013. Fólkaskúlaráðið. Undersøgelse om læreres og skolelederes syn på
Fólkaskúlaráðið Undersøgelse om læreres og skolelederes syn på og erfaringer med ressourcentre på skolerne 2013 Udarbejdet af Scharling Research for bestyrelsen i Fólkaskúlaráðið, oktober 2013 Scharling.dkLæs mere
OVERENSKOMST FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ FARMAKONOMFORENINGEN MELLEM
2010 OVERENSKOMST MELLEM FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ og FARMAKONOMFORENINGEN 1 Ansættelse... 3 2 Løn... 3 Farmakonomer og defektricer... 3 Mellemledere... 3 Ledende farmakonom/souschef... 3 Systemansvarlige og undervisere...Læs mere
OVERENSKOMST 2011 til 2015
OVERENSKOMST 2011 til 2015 MELLEM FÍGGJARMÁLARÁÐIÐ og FARMAKONOMFORENINGEN 1 Ansættelse... 3 2 Løn... 3 Farmakonomer og defektricer... 3 Mellemledere... 3 Ledende farmakonom/souschef... 3 SystemansvarligeLæs mere
Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya
Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya Álit frá nevndini, landsstýrið setti 1. apríl 1993, at kanna stýrisskipanarviðurskifti Føroya. Sjúrður Rasmussen, adv.Læs mere
Ársfundur hjá Landsneti
Fundarfrásøgn frá ársfundi hjá Landsneti á Hotel Føroyum, fríggjadagin 14. februar 2014 kl. 12.55 15.45 Ársfundur hjá Landsneti 1 ÁRSFUNDUR 2014 Hilmar Høgenni, formaður: Eg skal sum formaður í brúkararáðnumLæs mere
Mikudagin TANN 15. apríl verður ráðstevna á Hotel Føroyum um multiresistentar bakteriur og antibiotikaresistens
Mikudagin TANN 15. apríl verður ráðstevna á Hotel Føroyum um multiresistentar bakteriur og antibiotikaresistens Átøkini, ið verða framd til tess at fyribyrgja spjaðing av MRSA (Methicillin resistente StaphylococcusLæs mere
Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum
Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum LØGTINGIÐ 19 nevndin Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum 19 nevndin: Joen Magnus Rasmussen, formaður Kristina Háfoss, næstforkvinna Helgi AbrahamsenLæs mere
Suðuroyar Sparikassi P/F
il Suðuroyar Sparikassi P/F Skrás.nr. / Reg.no 4122 Ársfrásøgn fyri 2011 / Årsrapport for 2011 Ársfrásøgnn er góðkend á aðalfundi tann / Årsrapporten er godkendt på generalforsamlingen den / - 2012 FundarstjóriLæs mere
Fylgiskjøl 2-11 til tilmælið
Fylgiskjøl 2-11 til tilmælið 31 Fylgiskjal 2: Listi yvir OCN-gongdir á praktiska / vinnuliga økinum. INDHOLDSFORTEGNELSE 2 Catering 12 Catering Varm mad 12 Catering - Kold mad 13 Catering Maskiner og udstyrLæs mere
HEILSUMÁLARÁÐIÐ. Til: hoyringspartar
HEILSUMÁLARÁÐIÐ Til: hoyringspartar Tórshavn, 01.06.2011.2011 Mál: 09/00691-6262 Tygara skriv: Viðgjørt: JS Viðvíkjandi uppskoti til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar lov om klage- og erstatningsadgangLæs mere
Føroyskur saltfiskur væl umtóktur
Nr. 294 Hósdagur 29. mai 2003 10,- Landsstýrið hevur sjálvt gjørt fakfeløg til mótpartar Síða 24 Søgan hjá Onnu Evensen Anna Evensen var dóttir tann fyrsta Lützen í Føroyum og mamma A. C. Evensen, sumLæs mere
Minni um teir, sum sigldu og teir, sum doyðu undir krígnum Ferðin hjá "Johannu" eitt rimmar tiltak.
Nr. 345 Hósdagur 23. juni 2005 12,- Baksíðan Býráðslimurin av Trøllanesi Signhild kann greiða frá hvussu útoyggjapoltikkur kann skipast. Mynd: Kristian M. Petersen Minni um teir, sum sigldu og teir, sumLæs mere
Marius smíðar bát í Íslandi. ALS 10 ár. Stór frásøgn frá hátíðarhaldinum. Bjarni Djurholm má steðgast og fiskimonnum má vera tryggjað rættindi.
Síða 13 Nr. 282 Hósdagur 5. desember 2002 10,- Marius smíðar bát í Íslandi Sigurd Simonsen, seinasti partur. Síða 25 Fiskivunnuráðið: Noktað er fiskimanni sjúkraviðbót hóast lógarheimild Rættarstøðan hjáLæs mere
Suðuroyar Sparikassi P/F
Fundarstjóri / Dirigent: / Årsrapporten er godkendt på generalforsamlingen den Ársfrásøgnin er góðkend á aðalfundi tann Skrás.nr. / Reg.no 4122 Ársfrásøgn fyri 2014 Innihaldsyvirlit / IndholdsfortegnelseLæs mere
Suðuroyar Sparikassi P/F Skrás.nr./Reg.no 4122
Skrás.nr./Reg.no 4122 Ársfrásøgn fyri 2012 Årsrapport for 2012 Avrit / Kopi Ársfrásøgnin er góðkend á aðalfundi tann Årsrapporten er godkendt på generalforsamlingen den Fundarstjóri / Dirigent: / InnihaldsyvirlitLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 3 mai. 2010 63. árið Kirkjuligt Missiónsblað KALLIÐ Legg tú á Harran tínar leiðir, og lít tú á hann, hann man tað útinna. Sálm. 37,5. Kallið, til at arbeiða í Guds ríki, er Guds gáva til hvørt einstaktLæs mere
Út á Fagranes, har 7 fiskimenn mistu lívið í 1927
Nr. 300 Hósdagur 28. august 2003 10,- Síða 10 Umboð fyri Tony Blair á fund við FF Tony Blair hevur sovæl Irak sum føroysku fiskidagaskipanina í huganum. Seinasti partur av Onnu Evensen Út á Fagranes, harLæs mere
færø_omslag.indd 1 05/09/14 13.17
færø_omslag.indd 1 05/09/14 13.17 Den Danske Kvalitetsmodel Akkrediteringsstandarder for de færøske sygehuse 1. version, 1. udgave Juni 2014 Den Danske Kvalitetsmodel Akkrediteringsstandarder for de færøskeLæs mere
Tá møguleiki gerst veruleiki
4 Evropameistarin úr Vági vil umboða Føroyar í OL Summary, page 12 14 900 år gammel kulturskat og verdens bedste lammekølle 22 Føroyingar útflyta grønan sjómsskap Summary, page 28 30 Fjepparar á ævintýrferðLæs mere
PISA Føroyar 2006. - Førleikar hjá næmingum í 9. flokki í Føroyum á vári í 2006. Niels Egelund. PISA samtakið
PISA Føroyar 2006 - Førleikar hjá næmingum í 9. flokki í Føroyum á vári í 2006 Niels Egelund PISA samtakið 1 Innihald Formæli - Mentamálaráðið Formæli - PISA-samtakið 1. Samandráttur av úrslitunum fráLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 6 sep. 2012 65. árið Kirkjuligt Missiónsblað SAMFELAG VIÐ GUD 1. Jóh.1,6-10: Um vit siga, at vit hava samfelag við hann, og ganga í myrkrinum, tá ljúgva vit og gera ikki sannleikan. Men um vit gangaLæs mere
Koltursætlan. Dagført 23. september 2014
Koltursætlan Dagført 23. september 2014 1 Innihald Inngangur... 3 Antikvarisk serskipan... 4 Stevnumið... 7 Skipanarlig viðurskifti... 8 Virksemi... 8 Musealt virksemi... 8 Granskingar- og listafólkasetur...Læs mere
SAMNORDISK PENSIONÄRSKULTUR Tórshavn, Føroyar 3-10 august 2014
SAMNORDISK PENSIONÄRSKULTUR Tórshavn, Føroyar 3-10 august 2014 Góðu norðurlendsku vinir, Tórshavn hin 10 December 2013 Tað er okkum ein gleði at bjóða tær til Føroya í samband við Samnordisk PensionärskulturLæs mere
Dansk - føroyskur orðalisti í lógfrøðimáli
Dansk - føroyskur orðalisti í lógfrøðimáli Sigurð Joensen o.o. A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Æ Ø Å A a conto í avgjøldum a fortiori slutning, so mikið meira ab initio frá byrjan abLæs mere
Årsblad 2010 FOKUS PÅ AUTISME
FOKUS PÅ AUTISME For fuld damp... 2 Landsforeningen Autisme... 4 Sekretariatet... 5 Socialrådgivning... 6 Bogholderi... 7 Projektleder... 8 Hovedbestyrelsens opgaver... 9 Ejendomsfonden... 9 Vejle, enLæs mere
Ferðaminni frá útróðrarhavnum
Nr. 299 Hósdagur 14. august 2003 10,- Síða 7 Hvar er poststemplið hjá Ruth? Saman við postverkinum eftirlýsa vit poststemplinum hjá "Ruth" og hava samstundis áhugaverda frásøgn frá fyrsta skipinum hjáLæs mere
Innihald / Indhold. Suðuroyar Sparikassi P/F Skrás.nr. / Reg.nr. 4122
Innihald / Indhold Suðuroyar Sparikassi P/F Skrás.nr. / Reg.nr. 4122 Hálvársfrásøgn 1. hálvár 2014 / Halvårsrapport 1. halvår 2014 1 Innihald / Indhold Leiðsluátekning / Ledelsespåtegning 3 LeiðslufrágreiðingLæs mere
FOKUS PÅ AUTISME. TEMA-ARTIKEL: Psykisk tilgængelighed Af Aage Sinkbæk... Sådan gør vi... 2 Præsentation af LA s organisation samt tillidsfolk...
FOKUS PÅ AUTISME Sådan gør vi... 2 Præsentation af LA s organisation samt tillidsfolk... 3 Sekretariatet... 5 Informations-afd.... 5 Socialrådgivning... 6 LA s næstformænd... 7 Redaktionen... 7 Journalist...Læs mere
ENDURSKOÐAN AV YRKISÚTBÚGVINGUNUM
ENDURSKOÐAN AV YRKISÚTBÚGVINGUNUM Undirheitið: Tekstur & Tøl (1. útgáva) Vitanarsavn við tekstum og tølum í sambandi við endurskoðanina Januar 2008 Tekstur & Tøl bls. 2 av 212 Fororð Tekstur & Tøl (1.Læs mere
Den færøske befolknings holdning til. natur- og miljøforvaltning
Den færøske befolknings holdning til natur- og miljøforvaltning Kort udgave af Kristina Rørbo December 2004 Forord I slutningen af juni 2004 har Innleidismálaráðið givet penge frem til nytår 2004 til detteLæs mere
SORINSKRIVARIN Í FØROYUM
SORINSKRIVARIN Í FØROYUM DOM Afsagt den 25. februar 2015 i sag nr. BS 760/2014: Jørgen Niclasen Undir Bólheyga 13 380 Sørvåg mod Hans Andrias Midjord (Dia) Midjord Kristiansgøta 31 188 Højvig og LiljanLæs mere
Viðm. til Tríggjar Kingomenn: s Símun Rasmussen, sang n Niels Midjord, sang l Petur Jacob Eliasen (Lylli) sang g Niels Midjord, gittar
1. Jeg vil mig Herren love. s 2d. O Menneske! Vil du betænke. 2f. Mansbarn, vilt tú av álvara grunda. lng 3. Herre Jesu Christ. sln 4. Vil Gud vor Herre ei med os stå. sln 5d. Som den gyldne Sol frembryder.Læs mere
EFFATA. Nr. 2 April - juli 2012 31. årgang
EFFATA Nr. 2 April - juli 2012 31. årgang EFFATA Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeres dette nr.Læs mere
START. Spil og leg. Start Spil og leg Námsgagnastofnun 2011 9942
START Spil og leg 1 Spil og leg 1 Hvem er jeg? Hvad hedder du? Læsebog side 3 Opgavebog side Tegund: Samtals- og hreyfileikur Form: Hópleikur Markmið: Að læra að kynna sig. Undirbúningur: Finna bolta eðaLæs mere
INNLENDISMÁLARÁÐIÐ. Ríkisumboðið Postboks 12 110 Tórshavn. Vegleiðandi fólkaatkvøða um kommunusamanlegging
Ríkisumboðið Postboks 12 110 Tórshavn 30. mars 2012 Mál: 11/00654-46 Málsviðgerð: HiH Vegleiðandi fólkaatkvøða um kommunusamanlegging Sambært kunngerð nr. 26 frá 23. mars 2012 um vegleiðandi fólkaatkvøðuLæs mere
Blåmuslinger som biomarkører
BSc Speciale Blåmuslinger som biomarkører En undersøgelse af blåmuslingens (Mytilus edulis) egenskaber som biomarkør i det marine, kystnære miljø Hugin K Mortensen NVDRit 2007:04 Heiti / Title BlåmuslingerLæs mere
KAP. 10. Bókmentir um stýrisskipanarviðurskifti Føroya
KAP. 10. Bókmentir um stýrisskipanarviðurskifti Føroya 397 Í hesum bókalista eru tiknar við føroyskar, danskar og týdningar-miklar útlendskar bøkur, próvritgerðir, tíðarritsgreinir og aðrar greinir, sumLæs mere
EFFATA. Nr. 2 April - juli 2015 34. årgang
EFFATA Nr. 2 April - juli 2015 34. årgang EFFATA Meddelelse vedr. Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeresLæs mere
EFFATA. Nr. 3 August - november 2013 32. årgang
EFFATA Nr. 3 August - november 2013 32. årgang EFFATA Prædiken Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeresLæs mere
EFFATA. Nr. 3 August - november 2015 34. årgang
EFFATA Nr. 3 August - november 2015 34. årgang EFFATA Jeg Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeresLæs mere
EFFATA. Nr. 3 August - november 2014 33. årgang
EFFATA Nr. 3 August - november 2014 33. årgang EFFATA Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeres detteLæs mere
Færøsk: en oversigt. Hjalmar P. Petersen
Færøsk: en oversigt Hjalmar P. Petersen En almindelig klassificering: Nordgermansk Vestskandinavisk Østskandinavisk islandsk, færøsk nynorsk dansk, svensk norsk (bokmål) Syd Nord F.eks. reduktioner inLæs mere
EFFATA. Nr. 2 April - juli 2013 32. årgang
EFFATA Nr. 2 April - juli 2013 32. årgang EFFATA Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeres dette nr.Læs mere
Leypandi provisjón Íløgufeløg
Leypandi provisjón Íløgufeløg BankNordik hevur samstarvsavtalur, og móttaka vit provisjón frá íløgufeløgunum, sum eru lýst niðanfyri. Leypandi provisjón er eitt gjald til bankan fyri at ráðgeva um íløgufeløg.Læs mere
Leypandi provisjón Íløgufeløg
Leypandi provisjón Íløgufeløg BankNordik hevur samstarvsavtalur, og móttaka vit provisjón frá íløgufeløgunum, sum eru lýst niðanfyri. Leypandi provisjón er eitt gjald til bankan fyri at ráðgeva um íløgufeløg.Læs mere
SMART. Spil og leg. Smart Spil og leg Námsgagnastofnun 2011 9942
SMART Spil og leg 1 Spil og leg 1 Tallene Tæl til hundrede Læsebog side 7 Opgavebog side 11 Tegund: Hermileikur Form: Hópleikur Markmið: Hlusta og einbeita sér. Að æfa tugina. Undirbúningur: 1. NemendurLæs mere
JÁKUP REINERT HANSEN. Luthersalmer på Færøerne - et forskningsemne?
Indlæg til konferencen på Skálholt, Island 1.-5. okt. 2003: Lutherpsalmer i de nordiske folks liv. JÁKUP REINERT HANSEN Luthersalmer på Færøerne - et forskningsemne? 1. Da jeg første gang hørte, at NordhymnsLæs mere
EFFATA. Nr. 2 April - juli 2014 33. årgang
EFFATA Nr. 2 April - juli 2014 33. årgang EFFATA Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeres dette nr.Læs mere
Medicinalberetning for Færøerne 2005
ISSN 93-7772 Medicinalberetning for Færøerne 25 Heilsulýsing Landslæknans 25 Udarbejdet af landslæge Høgni Debes Joensen, Tórshavn Medical Report 25 from the Chief Medical Officer in the Faroes MedicinalberetningLæs mere
EFFATA. Nr. 2 April - juli 2011 30. årgang
EFFATA Nr. 2 April - juli 2011 30. årgang EFFATA Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeres dette nr.Læs mere
Sundhedsberetning for Færøerne 2010 Heilsulýsing Landslæknans 2010
ISSN 0903-7772 Sundhedsberetning for Færøerne 2010 Heilsulýsing Landslæknans 2010 Udarbejdet af landslæge Høgni Debes Joensen, Tórshavn Medical Report 2010 from the Chief Medical Officer in the FaroesLæs mere
litteraturinord 2005 NORDISK RÅD & NORDBOK
NORDISK RÅD & NORDBOK litteraturinord 2005 Tóroddur Poulsen Kirsten Hammann Stein Mehren Monika Fagerholm Simon Grotrian Majgull Axelsson Sjón Rakel Liehu Karl Ove Knausgård Anna Hallberg Einar KárasonLæs mere
Paradise Lost og Slaget ved Slesvig. Oversættelse ved etableringen af færøsk litteratur
Turið Sigurðardóttir Færøernes universitet turids@setur.fo Paradise Lost og Slaget ved Slesvig. Oversættelse ved etableringen af færøsk litteratur Det er velkendt, at oversættelser er vigtige for sentLæs mere
orðalisti Føroya Skúlabókagrunnur
Støddfrøðiorð Føroyskur - Danskur Danskur - Føroyskur orðalisti Føroya Skúlabókagrunnur Formæli Tá ið vit í 1986 fóru undir arbeiðið við SIGMA-bókarøðini, vórðu vit skjótt greiðir yvir, at málspurningurinLæs mere
6 af indsatsens hovedpersoner fortæller om busulykken under Knippelsbro d. 27. feb i år
Nr XXIV 25 april 33 årgang 0907-5658 2000-2001M KISSN MedicinerOrganisationernes Kommunikationsorgan, et ugeskrift Onsdag d. 2. maj Kl. 1600 1800 i Aud. 2 Rigshospitalet 6 af indsatsens hovedpersoner fortællerLæs mere
EFFATA. Nr. 3 August - november 2011 30. årgang
EFFATA Nr. 3 August - november 2011 30. årgang EFFATA Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeres detteLæs mere
Automatiske metoder til excerpering af nye ord
Automatiske metoder til excerpering af nye ord Kristín Bjarnadóttir og Eiríkur Rögnvaldsson Seminar om sprogrøgt og sprogteknologi København 29. oktober 2007 Foredragets emne Prototype af et værktøj forLæs mere
Fyrirspurnir vegna hugmyndasamkeppni um umhverfi Norrænahússins. Spørgsmål vedrørende idékonkurrence om Nordens Hus omgivelser oversat til Dansk
Reykjavík 09. Febrúar 2012 Fyrirspurnir vegna hugmyndasamkeppni um umhverfi Norrænahússins Spørgsmål vedrørende idékonkurrence om Nordens Hus omgivelser oversat til Dansk Nr. 1 Alle spørgsmål er oversatLæs mere
7. Abbatin stendur á klostraborg, hyggur hann út so víða:»eg sær Viljorm, keisarans kempu, her mót klostrinum ríða.
Viljorm Kornus 1. Keisarin situr í hásæti við knektum sínum og sveinar: tá var eftir av hansara kempum Viljorm Kornus og Einar. Ríða teir út av Fraklandi við dýrum drós í sað'l, blás í hornið Ólivant íLæs mere
EFFATA. Nr. 1 December 2014 - april 2015 34. årgang
EFFATA Nr. 1 December 2014 - april 2015 34. årgang EFFATA Kirkeblad for døvemenighederne Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsråd redigeresLæs mere
EFFATA. Nr. 1 December 2012 - marts 2013 32. årgang
EFFATA Nr. 1 December 2012 - marts 2013 32. årgang EFFATA Kirkeblad for døvemenighederne Vejen jeg valgte Udgiver Døvemenighederne i Danmark Ansvarshavende redaktører I samarbejde med de enkelte menighedsrådLæs mere
Nd. 230. Frumvarp til laga [127. mál]
Nd. 230. Frumvarp til laga [127. mál] um heimild fyrir ríkisstjórnina til þess að staðfesta fyrir Íslands hönd samning milli Íslands, Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svíþjóðar um félagslegt öryggi. (LagtLæs mere
(Uppskot til)* Kunngerð. at gera upp grundarfæfeingi (basiskapital) (Bekendtgørelse om opgørelse af basiskapital)
(Uppskot til)* Kunngerð um at gera upp grundarfæfeingi (basiskapital) (Bekendtgørelse om opgørelse af basiskapital) Við heimild í 83, stk. 2, 83 a og 215, stk. 4, í løgtingslóg nr. 55 frá 9. juni 2008Læs mere
Forskellige oversættelser af Den grimme ælling
Háskóli Íslands Hugvísindasvið Danska Forskellige oversættelser af Den grimme ælling Ritgerð til BA-prófs í dönsku Anna Margrét Wernersdóttir Kt.: 210860-5769 Leiðbeinandi: Þórhildur Oddsdóttir SeptemberLæs mere
Lesiætlan TSÚ. Føroya Handilsskúli. Datamatiker. Erhvervsakademiuddannelsen (AK) inden for Informationsteknologi
Lesiætlan TSÚ Datamatiker Erhvervsakademiuddannelsen (AK) inden for Informationsteknologi Føroya Handilsskúli August 2014 Indholdsfortegnelse 1. Leisætlan TSÚ... 3 Lesiætlanin er á donskum, hetta tí vitLæs mere
Nu er der ro på igen Sparekassen Fyn blev reddet på stregen, XXXXXXXX XXXXXX. re et experovid quiam. Læs side x. Ny ilt i BEC.
medlemsblad for kreds Øst / En finanskreds i Finansforbundet / oktober 2014 XXXXXXXX XXXXXX Nu er der ro på igen Sparekassen Fyn blev reddet på stregen, Neceperio tessitatur, sa de cum faceptia et quosandLæs mere
Kvinders situation i regionale forandringsprocesser
Kvinders situation i regionale forandringsprocesser Den islandske situation Forandringer i landbrugssamfundet Situationen i Husavik Anna Karlsdóttir, lektor Geografi og turismestudier A ð s k o ð a samfélagsbreytingarLæs mere
Kvinder i islandsk erhvervsliv
Kvinder i islandsk erhvervsliv Creditinfo - undersøgelse i 2009 I foråret 2009 udførte Creditinfo en undersøgelse af islandske kvinders andel i erhvervslivet, bestyrelser og drift. Dette er den mest omfattendeLæs mere
Nordisk Råds Natur og miljøpris 2014 Reykjavík
Nordisk Råds Natur og miljøpris 2014 Reykjavík Reykjavik er Islands hovedstad og ligger ved havet. 118.000 af Islands i alt 327.000 indbyggere bor i Reykjavik. Reykjavik har i mange år lagt stor vægt påLæs mere
NIV-2 Dagbøkene til Ingeborg Olsdatter Øye - gift Bergeim Article Created 25 Dec 2013 By Dordi Glærum Skuggevik, Norway Modified 6 Jan 2014
NIV-2 Dagbøkene til Ingeborg Olsdatter Øye - gift Bergeim Article Created 25 Dec 2013 By Dordi Glærum Skuggevik, Norway Modified 6 Jan 2014 Jeg kan nesten ikke skrive for sorg. Vi har mistet vesle Inga,Læs mere
AUGLÝSING um samkomulag milli Íslands og Danmerkur um flugumferðarþjónustu í hluta af loftrými Grænlands.
S 5-4 1 S 5-4 Stjórnartíðindi C-deild, Nr. 19/1975 AUGLÝSING um samkomulag milli Íslands og Danmerkur um flugumferðarþjónustu í hluta af loftrými Grænlands. Með orðsendingaskiptum í Reykjavík í dag varLæs mere
TEMANUMMER OM UDDANNELSE
TEMANUMMER OM UDDANNELSE Leder: Den nye struktur... 2 Nyt fra sekretariatet... 3 Nyt tilbud om idræt og leg for børn med autisme... 7 Værnepligt og Aspergers syndrom... 8 Gode nyheder til unge med autismeLæs mere
Nr. 1 15. mars 2010. 3. Forsikringsselskaber skal udarbejde kapitaldækningsopgørelser i overensstemmelse med denne bekendtgørelse.
Nr. 1 15. mars 2010 Kunngerð um gjaldføri (solvens) og rakstrarætlanir hjá tryggingarfeløgum (Bekendtgørelse om solvens og driftsplaner for forsikringsselskaber) Við heimild í 12, stk. 1, 93, 151, stk.Læs mere
Alkohol relateret folkehelse arbejde - Island
Alkohol relateret folkehelse arbejde - Island Rafn M Jonsson Embætti landlæknis Nordisk folkehelsekonferanse Status og udvikling. Det forebyggende arbejde. Aktuelt! Udvikling af totalkonsumption af alkoholLæs mere
ISLEX - Islandsk-skandinavisk webordbog
Sammenfatning ISLEX er et elektronisk ordbogsværk hvor kildesproget er islandsk og målsprogene er dansk, svensk og norsk (både nynorsk og bokmål). Ordbogen genspejler islandsk sprogbrug i samtiden og denLæs mere
Oversættelse af Katrine Marie Guldagers København
Hugvísindasvið Oversættelse af Katrine Marie Guldagers København Oversættelse af minimalistisk tekst samt teorier og analyse Ritgerð til BA-prófs Laufey Jóhannsdóttir September 2011 Háskóli Íslands HugvísindasviðLæs mere
FÓLKASKÚLIN DANSKT 9. FLOKKUR NOVEMBER 2013. spurningar til tekstasavnið. Skúlin ásetir sjálvur dag og tíð fyri royndina
Navn: Flokkur: M E N T A M Á L A R Á Ð I Ð FÓLKASKÚLIN DANSKT 9. FLOKKUR NOVEMBER 2013 lesifatan spurningar til tekstasavnið Skúlin ásetir sjálvur dag og tíð fyri royndina Samlað tíð til máluppgávuna,Læs mere
Ivar Aasen og Universitas Regia Fredericiana. Kjetil Gundersen og Dagfinn Worren 12. konferansen om leksikografi i Norden Oslo, 16.
Ivar Aasen og Universitas Regia Fredericiana Kjetil Gundersen og Dagfinn Worren 12. konferansen om leksikografi i Norden Oslo, 16. august 2013 Ivar Aasen 1871 Universitas Regia Fredericiana 1854 23.08.2013Læs mere
Infoblad for Frelsesarmeen, Tromsø korps. Korpsnytt. Nr 1. 1 15. jan. - 30. april 2014
Infoblad for Frelsesarmeen, Tromsø korps Korpsnytt Nr 1. 1 15. jan. - 30. april 2014 Se, Herren lever! Salig morgenstund! Mørkets makter bever. Trygg er troens grunn. Jubelropet runger: Frelseren er her!Læs mere
2 kontrolafgifter på 750 kr. hver, for manglende billet. Medtog kvitteringer fra billetautomat i stedet for billetterne.
1 AFGØRELSE FRA ANKENÆVNET FOR BUS, TOG OG METRO Journalnummer: 2014-0067 Klageren: XX Linköping, Sverige Indklagede: Metroselskabet I/S v/metro Service A/S CVR: 21 26 38 34 Klagen vedrører: AnkenævnetsLæs mere
Athugaðu að prófið er 9 blaðsiður. Lestu vel öll fyrirmæli og vandaðu frágang!
Fjölbrautaskólinn við Ármúla Lokapróf - Dagskóli Haustönn 2005 Miðvikudaginn 7. desember Kl. 13:00 14:30 DAN 102 NAFN: KENNARI: Leyfð hjálpargögn eru engin! A. Ólesinn texti 20% B. Lesinn texti 20% C.Læs mere
Art. 25-960 Art. 25-961
Bruksanvisning Svart kabel (-) Röd kabel (+) IN Vit kabel (-) UT LED UPP UPP-knapp LED NER NER-knapp Ett lätt tryck på UPP-knappen gör att ljuset i lampan ökar till den senast valda ljusstyrkan. LED UPPLæs mere
Sprogteknologi på Færøerne
Sprogteknologi på Færøerne Hjalmar P. Petersen, cand.mag., MA FO-360 Sandavági Færøerne ELEKTRONISKE ORDBØGER OG TEKSTER. FÆRØSK INDLEDNING Der findes ikke mange elektroniske tekster, ejheller tekstbanker,Læs mere
DET SPROGLIGE SAMMENSTØD
Háskóli Íslands Hugvísindasvið Norðurlandafræði DET SPROGLIGE SAMMENSTØD En undersøgelse af sproglige problemer i kommunikationen mellem udlændinge og danskere i Danmark og udlændinge og islændinge i IslandLæs mere
Kontrolafgift på 750 kr. for manglende stempling af klippekort.
1 AFGØRELSE FRA ANKENÆVNET FOR BUS, TOG OG METRO Journalnummer: 2013-0206 Klageren: XX på vegne YY 0590 Oslo, Norge. Indklagede: Metroselskabet I/S v/metro Service A/S CVR: 21 26 38 34 Klagen vedrører:Læs mere
Félag dönskukennara Aðalfundur 15. febrúar 2011. Brynhildur Anna Ragnarsdóttir
Félag dönskukennara Aðalfundur 15. febrúar 2011 Brynhildur Anna Ragnarsdóttir Tungumálatorg Initiativ fra Islands undervisnings- og kulturministerium I samarbejde med Islands Universitet School of EducationLæs mere
Kun til lærerbrug. Skrivebog 1. i s o ø å a e l n m t f r
Bestil venligst direkte på www.forlagetdelta.dk Skrivebog 1 Kopiering er u-økonomisk og forbudt til erhvervsformål. Dette materiale skal bruges så tidligt som muligt. Det er først og fremmest tænkt somLæs mere
Kaupanger, Bergen og Leikanger eit embete på vandring
Kaupanger, Bergen og Leikanger eit embete på vandring Jan Anders Timberlid Innlegg i Sogndal 18. september 2013 Efter anførte Omstændigheder Approbere Vi allernaadigst, at det Bergenhuusiske Amt deelesLæs mere
OVERENSKOMST FOR KOMMUNALT ANSATTE TANDLÆGER MELLEM. Kommunala Arbeiðsgevarafelagið. Tandlægeforeningen 2013-2015
OVERENSKOMST FOR KOMMUNALT ANSATTE TANDLÆGER MELLEM Kommunala Arbeiðsgevarafelagið og Tandlægeforeningen 2013-2015 INDHOLDSOVERSIGT 1 OVERENSKOMSTENS OMRÅDE. 1 2 AFGRÆNSNING 1 3 MÅNEDSLØNNEDE 1 4 ANCIENNITETLæs mere
Trafiksikkerhed i Island. NVF Trafiksikkerhed Årsmøde i Silkeborg 3 juni 2015 Audur Thora Arnadottir, formand NVF-Trafiksikkerhed i Island
Trafiksikkerhed i Island NVF Trafiksikkerhed Årsmøde i Silkeborg 3 juni 2015 Audur Thora Arnadottir, formand NVF-Trafiksikkerhed i Island Trafiksikkerhed - Status 4 personer døde i trafikken i 2014 1,2Læs mere
Hvor mange er sikret parkeringsplads ved arbejdet i vore store byer?
NOAH-Trafik Nørrebrogade 39 2200 København N www.trafikbogen.dk noahtrafik@noah.d København den 13. marts 2012 Til Folketingets Transportudvalg og Skatte- og afgiftsudvalg Danske bilister sparer årligLæs mere
MUSUND 2009 KREATIVITET & MUSEER
MUSUND 2009 KREATIVITET & MUSEER Arbejdsgruppen for netværket MUSUND - Museer omkring Øresund indbyder til MUSUND-seminar 2009 København, Dansk Design Center http://www.ddc.dk/ 21 & 22 OKTOBER 2009 KreativitetLæs mere
Panduro Hobbys FÄRGSKOLA FARVE/FARGESKOLE
Panduro Hobbys FÄRGSKOLA FARVE/FARGESKOLE 602053 SE Information om färgskolan Färgskolan är en introduktion till färgernas spännande värld. Den innehåller en kortfattad beskrivning av vad färg är, hurLæs mere
TRÄDGÅRDSBELYSNING LED HAGEBELYSNING LED PUUTARHAVALAISTUS, LED HAVEBELYSNING LED
TRÄDGÅRDSBELYSNING LED HAGEBELYSNING LED PUUTARHAVALAISTUS, LED HAVEBELYSNING LED Tillverkat för Biltema Sweden AB, Garnisonsgatan 26, 254 66 Helsingborg. Tel: +46-42 600 45 00. Importør: Biltema NorgeLæs mere
1 bro 2 nationer 3 Races
1 bro 2 nationer 3 Races 5:e och 6:e juni 6. juni Live 5.- 6. juni 2010 10 år med öresundsbron firas även under bron 1. Juli 2010 firar Öresundsbron 10-årsjubileum. Av den anledningen har Malmö utmanatLæs mere
FÓLKASKÚLIN DANSKT 10. FLOKKUR. Mikudagur 29. mai 2013 kl. 14.00-18.00 M E N T A M Á L A R Á Ð I Ð. Loyvdir hjálparmiðlar: Orðabøkur
FÓLKASKÚLIN DANSKT 10. FLOKKUR M E N T A M Á L A R Á Ð I Ð Mikudagur 29. mai 2013 kl. 14.00-18.00 Mynd: Gulakur Zachariasen Loyvdir hjálparmiðlar: Orðabøkur Tú skalt velja eitt av hesum evnunum og skrivaLæs mere
skúlar við gymnasialum miðnámsútbúgvingum Heiti Rundskriv um fakligan førleika í gymnasialu miðnámsútbúgvingunum
MENTA MÁLARÁ ÐIÐ Rundskriv Dgf.: 7. mai 2014 Til Máltal: 12/00599 skúlar við gymnasialum miðnámsútbúgvingum Heiti Rundskriv um fakligan førleika í gymnasialu miðnámsútbúgvingunum Rundskrivið er sent útLæs mere