text:
Tjóðveldi má frásiga sær ”ríkisveiting”
22. apríl 2016
Tjóðveldi fer at móttaka meira enn 6 mió. kr. í stuðli úr danska statskassanum í hesum valskeiðnum
Dupultmoralur er dupult so góður: Tjóðveldi skerjir ríkisveitingina til føroyingar, men tekur sjálvur gleðiliga ímóti donskum milliónum hvørt ár.
Hvussu ber tað til, at Tjóðveldi hvørt ár søkir um og gleðiliga tekur ímóti stuðli úr danska statskassanum? Hetta er spurningurin, ið nógv seta sær, nú eitt fullveldislandsstýrið enn einaferð hevur skorið í ríkisveitingini, og ætlar at fremja enn meira umfatandi skerjingar.
Hetta er flokkurin, sum vil gera Føroyar leysar av donskum pengum. Men ríkisveitingin er ikki nakað, sum bara skal minka, frystast ella skerast burtur, sum man nú sjálvur sum flokkur hevur hug til. Veitingin er nakað, sum Føroyar í ríkinum hava rætt til, og hon er ætlað sum fígging og markað til ávís málsøki her í Føroyum, eitt nú til fólkapensjónir, heilsuverk og serforsorg. Hetta eru týdningarmikil málsøki fyri allar føroyingar, tí fyrr ella seinni fáa tey flestu okkara brúk fyri heilsuverkinum og á ellisárum er pensjón neyðug o.s.fr.
Tað, sum vit nú síggja, er, at samgongan, enntá við Javnaðarflokkinum á odda, skerjir fíggingina til sosialu endamálini og okkara vælferðartænastur. Samstundis taka fullveldiskappar í somu samgongu sjálvir gleðiliga ímóti donskum milliónum!
Donsku pengarnir eru við til at fíggja politiska virksemið hjá Tjóðveldi, og tað er formaðurin í Tjóðveldi, sum aktivt søkir um pengarnar fyri at fáa teir.
Tjóðveldi í Føroyum søkir um atkvøðupengar úr Danmark, og Tjóðveldi á Fólkatingið tekur ímóti milliónaupphæddum úr statskassanum.
Tjóðveldi fer í hesum 4-ára valskeiðnum at móttaka tilsamans meira enn 6 mió. kr. í stuðli úr danska statskassanum.
Hvussu ber tað til, at frælisflokkurin mikli tekur ímóti donskum pengum?
Vit í Ungmannafelagnum Samband halda, at tað er upp á tíðina, at Tjóðveldi frásigur sær hesa ”ríkisveitingina” úr danska statskassanum – bara fyri at hava tað minsta politiska trúvirðið.
Árni Guldborg Nielsen
Formaður í Ungmannafelagnum Samband
RN
Aftur


c: text/html

text:
Atlantic Airways og Svimjisamband Føroya endurnýggjaðu í dag stuðulsavtaluna sínámillum, tá ið Árni Olsen, sølu- og marknaðarleiðari hjá Atlantic, og undirritaði SSF-formaður Rókur í Jákupsstovu møttust hjá Atlantic Airways á flogvøllinum í Vágum, til eitt prát og undirskriving av nýggja sáttmálanum.
Vit í SSF fegnast um avtaluna við Atlantic, sum hava stuðlað okkum fíggjarliga síðani í øllum førum 2006, og eisini praktiskt tær mongu ferðir sum vit hava haft brúk fyri hjálp í sambandi við uttanlandaferð. Stuðlar eru ein fortreyt fyri virkseminum hjá Svimjisambandi Føroya, og er tað tí kærkomið at hava ein dyggan stuðul sum Atlantic.
Vegna Svimjisamband Føroya
Rókur í Jákupsstovu

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tunnil úr Gøtudali til Skálafjørð
Politikkur07-04-2017 - 22:22 - Jóanis Albert Nielsen
Tað er at fegnast um, at onnur byrja at ressast og síggja, hvussu týdningarmikil tunnilin úr Gøtudali og til Skálafjørð verður, tá Eysturoyartunnilin letur upp. Tá fara øll tey, sum koyra úr Norðoyggjum, úr Fuglafirði,úr Leirvík og úr Gøtu helst at koyra gjøgnum bygt øki á eystara armi á Skálafjørðinum í staðin fyri at nýta tann vegin, sum er gjørdur til endamálið á vestara armi – á Strandalandinum, sum vit plaga at kalla tað. Talan er um eitt øki við knapt 10.000 íbúgvum. Hetta tí, at tunnilin úr Gøtudali manglar.
Hetta havi eg gjørt vart við í fleiri umførum í fyrispurningi til landsstýrismannin í samferðslumálum fyri góðum ári síðani, í øðrum samferðsluviðgerðum og so seint sum í orðaskiftinum í løgtinginum mikudagin, tá játtanarkarmarnir vórðu til viðgerðar. Í hesum kørmunum eru aðrir líka átrokandi tunlar fremri í røðini: Hvalbiartunnilin, smærri tunlar, sum ætlaða tunnilstoymið skal gera, eins og fyrireiking til tunlarnar Norður um Fjall – alt tunlar, sum hava bíðað alt ov leingi!
Tað er ein øgiligur ágangur uttanifrá á tað eina Eysturoyarumboðið í samgonguni um verkætlanir í oynni. Og eg skal boða frá, at einki er tunnilin í Gøtudali gloymdur, men ein semja um fíggjarlógir og játtanarkarmar skal taka atlit til alt landið og tað gera játtanarkarmarnir 2018 - 2022 í stóran mun:
Hesin listin yvir íløgur sigur nógv um hvussu væl karmarnir koma runt um landið:
- Landssjúkrahúsið og útbygging av Klaksvíkar Sjúkrahúsi
- Glasir, Miðnám í Kambsdali, Eftirskúli í Suðuroy, Ítróttarháskúlin í Vági og Húsarhaldsskúli í Klaksvík.
- Bústovnar og vardir bústaðir.
- Havrannsóknarskip, Tjóðleikhús og Talgildu Føroyar.
- Eysturoyar- og Sandoyartunlar, Hvalbiartunnil og tunnilstoymi at fremja smærri tunnilsverkætlanir kring landið. Eisini verður í tíðarskeiðnum farið undir tunlarnar Norður um Fjall, sum fara í gongd eftir Hvalbiartunnilin, og fyrireiking til tunnil til Vestmanna.
Eg kann altíð ynskja mær okkurt øðrvísi, m.a. at tunnilin, sum liggur mær á hjarta at fáa gjørdan ikki ov langt eftir at Eysturoyartunnilin letur upp, varð raðfestur av fleiri – hóast tey ikki búgva í oynni her. Tí tað er avbjóðingin at vera landspolitikkari: at føra landsumfevnandi politikk og ikki bara káva til sín sjálvs ella egið øki.
Men rímiligheitin skal ganga báðar vegir, og eg fegnist um, at í hesi semjuni er seinasti parturin av neyðugu útbýggingini á Miðnámi á Kambsdali. Tað er tað byggistigið, sum varð spart burtur, tá útbýggingin varð gjørd herfyri. Hetta er átrokandi mál, tí fremsta tilfeingi okkara er menniskjuni og tey komandi ættarliðini, sum vaksa til m.a. í Eysturoynni. Stovnurin, sum byggjast skal til, er samanlegging av undanfarna Studentaskúlanum og HF-skeiðnum við Gøtugjógv, sum í 1993 flutti inn í niðurspard smá høli á Kambsdali og so Handilsskúlanum á Kambsdali. Útgerð, innbúgv og amboð annars eru á eini deild flestøll arvur frá tí tíðini, tá skúlin húsaðist við Gøtugjógv. Tann deildin, sum enn ikki hevur fingið síni høli, amboð og útgerð endurnýggjað, er deildin fyri náttúruvísindi, tann fyrr nevnda matematiska deild, sum nú eitur náttúrubreyt. Hendan deild er ómetaliga týdningarmikil og hevur útbúgvið mong skilafólk í Norður Føroyum og givið teimum grundarlagið undir útbúgvingini, tey í dag hava sum læknar, tannlæknar, fólkaskúlalærarar við náttúruvísindum á breyt, miðnámsskúlalærarar í náttúruvísindum verkfrøðingar av øllum handa slagi og mangt annað. Mong av hesum arbeiða í dag ymsastaðni í Føroyum. Mong teirra eru flutt aftur til økið, tey koma frá í Norður Føroyum. Her røkja tey alneyðugar samfelagsuppgávur, sum vit annars máttu innflutt arbeiðsmegi til.
Í hesum høpinum er tað serliga viðkomandi at nevna, at fleiri teirra, sum leiða alt eftirlitið við arbeiðinum við Eysturoyartunlinum, hava sína miðnámsútbúgving úr Gøtugjógv og av Kambsdali, av júst hesi týdningarmiklu breyt, sum nú skal útbýggjast, so góðu lærararnir og komandi næmingar kunnu fáa tíðarhóskandi umstøður til læringina. Hetta er eitt týdnignarmikið grundarlag undir áhaldandi menningini í einum umhvørvi við framfýsnum fólki.
Eg fari at mæla til samstarv um tær neyðugu útbyggingarnar í okkara samfelagið. Fyri allar Norður Føroyar og annars øll, sum ferðast hendan vegin, er tunnilin í Gøtudali ein vinningur. So eg ræðist ikki fyri, at góðar kreftir savnast við mær og øðrum, at fáa hendan tunnil á skrá, so skjótt til ber í rímiligu raðfylgjuni.
Smærri verkætlanir í Eysturoynni í játtanarkørmunum, sum tó veruliga fara at muna, eru Selatraðarvegurin og farleiðin um Skálabotn.
Um áhugi er at lesa fyrispurningin um umrødda tunnil og farleiðina um Skálafjørð, so er leinki her:
http://lesarin.fo/tunnil+ur+gotudali+til+skalafjordin+og+vegur+um+skalabotn.html
Hanna Jensen, løgtingskvinna
Norðragøta


text:
Myndakapping 2014
Hey øll.
Ja so hava vit funni vinnarar til myndakappingina fyri 2014. Inn komu tilsamans 51 myndir frá 17 persónum. Sera góðar myndir so ringt var at velja 25 til sjálva kappingina, sum bleiv hildin í samband við Fólkafundin 2014 sum var í Runavík.
Men her eru so tey sum hava vunni.
1. Torkil Hansen. Hann fær eitt vikuskifti á deplinum í Skálavík fyri 2.
2. Magni Skale. Hann fær sendandi bókina Søens Skydsengle og filmin Jutlandia.
3. Esbern Christiansen. Hann fær sendandi filmin Magten over havet og ein geyma.
4. Hans Petur Djurhuus. Hann fær sendandi eina t-shirt og ein geyma.
5. Mads á Heyggi Jacobsen. Hann fær sendandi eina t-shirt og ein geyma.
Fyrsti vinningur er latin av felagnum. Allir hinar hevur Handelsflådens vælfærdsråd latið.
Vit í nevndini hjá Antares ynskja teimum hjartaliga tillukku.
www.antares.fo / martin sonny / fyriskipari


text:
Tíðindi/Greinar
10. mai 2017
Fleiri eftirútbúgvingar hava verið tey árini, ið eg havi virkað sum lærari. Hetta hevur við sær, at skúlarnir sum frá líður hava lærarar, ið hava serliga vitan innan ymisk øki. Hesi eru sum oftast ein partur av førleikastovuni, ið allir skúlar eru knýttir at, um teir ikki hava eina á skúlanum. Hetta merkir, at vit eru vorðin betri til at fáa eyga á teir næmingar, ið hava okkurt serligt fyri neyðini og at leggja undirvísingina soleiðis til rættis, at hesir og aðrir næmingar fáa sum mest burturúr.
Eins og undanfarin ár hava skúlarnir brúkt tíð til at ráðleggja og ráðføra og skriva til Sernám. Sóknast hevur verið eftir svari, men illa hevur gingist. So berast tíðindi, at Sernám hevur fingið nýggjan fyribilsstjóra, sum skal virka fram til summarfrítíðina. Kanska er tíðin komin, at man fer at hyggja at allari skipanini.
Eitt hugskot kundi verið, at man gav førleikastovunum nakrar av tímunum, ið liggja í Sernámi í verandi løtu. Førleikastovan hevur fingurin á pulsinum, men ikki nøktandi tímajáttan. Sami trupulleiki er í allari tímajáttani, ið kemur frá Sernámi. Serøkið er so niðurpínt, at tað fær valla verið verri. Eg ivist ikki í, at alt sær fínt út í einum rokniarki, men vit, sum skulu vera um hesar næmingar hvønn dag, vit síggja tað øðrvísi.
Saman, tað vil siga leiðsla, førleikastova, lærari og foreldur, royna vit at geva hesum næmingum eitt so gott tilboð sum gjørligt, og í nógvum førum er tað gott, men als ikki so gott, sum vit kundu hugsað okkum. Tá vit kæra okkara neyð, so er sama svarið hvørja ferð. Tit fáa ikki fleiri tímar, tit mugu brúka teir betri, ið er tað sama sum at siga, at vit skulu vera meiri effektiv, sum um vit eru eitt virki, sum skal geva yvirskot.
Trupulleikin er samstundis, at tímarnir fækka uttan, at man fær nakrar fakliga ella pedagogiska grundgeving. Men tá tølini verða sett inn í ein langan frymil, so sigur úrslitið, at tímatalið er rætt, hetta er talið, ið vit, sum skúli, hava fyri neyðini til at fáa dagin at ganga.
Neyð lærir nakna kvinnu at spinna, sigur orðatakið, og so er eisini á serøkinum. Tepra tímajáttanin hevur lært okkum at bróta upp úr nýggjum, tí eru eisini komnar nakrar kreativar loysnir fram í ljósmálan, sum fleiri fáa ágóðan av. Málið hjá fólkaskúlanum er, at hann skal vera øllum næmingum at frama, og tí málinum er ringt at røkka. Lætt er at skriva, at skúlin er fyri øll, men verri er at finna neyðuga fígging, og sum nú er, so sær svart út, tí mentamálaráðharrin hevur sagt, at serøki fær ikki fleiri tímar.


text:
Fultteknað er til heimleiðisfundin um, hvussu vit fáa meira burturúr útflutningsvinnuni.
Føroya Arbeiðsgevarafelag skipar seinnapartin í dag fyri heimleiðisfundi fyri limir. Á fundinum luttaka Kaj Leo Johannesen, formaður Sambandsfloksins, Jóannes Eidesgaard, formaður Javnaðarfloksins, Jørgen Niclasen, formaður Fólkafloksins og Høgni Hoydal, formaður Tjóðveldis.
Á fundinum svara teir hesum spurningum:
1. Hvussu røkja og stimbra vit verandi útflutningsvinnur, so tær ikki fara fyri bakka, áðrenn vit hava fingið alternativar vinnur? Kann man yvirhøvur fáa meira burturúr verandi útflutningsvinnum?
2. Hvussu sær samansetingin av samlaða føroyska útflutninginum út um 10 ár, og hvussu kann henda samanseting verða nádd?
3. Hvussu kann man stimbra og menna nýggjar útflutningsvinnugreinar? Hvørjar kundu hesar evt. verið?
4. Hvussu vilja tit tryggja at møgulig nevnd átøk verða gjøgnumførd?
Harafturat kemur Thomas Dam, formaður í Búskaparráðnum, inn á hvønn týdning útflutningurin hevur fyri føroyska búskapin - eisini sæð í mun til aðrar inntøkur hjá Føroyum.
Heimleiðisfundurin verður í hølum Norðoya Sparikassa í Miðlon, Tórshavn.
Tiltakið er bert fyri limir og er fullteknað.


text:
73 teknaðu seg
Tekningarfreistin til Ung í Føroyum 2018 var úti á midnátt 14. januar. Stevnan er fullsett og væl tað. 73 tekningar komu inn í Føroyum og úr Álandi og komandi dagarnar … les meira →
Ung í Føroyum18 – Freistin longd!
Fyrsta desember lat tekningin til Ung í Føroyum 2018 upp og tekningarnar hava streymað spakiliga, men javnt inn líka síðani. Jólafrítíðin er tó komin ímillum og eisini pedagogverkfalli, sum hevur … les meira →
Mítt UíF 4 – Bjarni Falkvard Joensen
Meira enn 500 ung hava higartil havt møguleika at taka lut í Ungum í Føroyum síðan fyrstu stevnuna í 2001. Nógv teirra meira enn enn eina ferð. Vit hava biðið … les meira →
Mítt UíF 3 – Mia H. Smith
Meira enn 500 ung hava higartil havt møguleika at taka lut í Ungum í Føroyum síðan fyrstu stevnuna í 2001. Nógv teirra meira enn enn eina ferð. Vit hava biðið … les meira →
Mítt UíF 2 – Inga V. Svabo
Meira enn 500 ung hava higartil havt møguleika at taka lut í Ungum í Føroyum síðan fyrstu stevnuna í 2001. Nógv teirra meira enn enn eina ferð. Vit hava biðið … les meira →


text:
FøroysktGóði lesari!
Heimasíða og nethandil okkara er tíverri bert á donskum. Tó hava vit eitt gott samstarv við nógvar føroyskar kundar.
Hetta kemst fyri einpart av, at úrval okkara av nýggjum og brúktum húsvognum er stórt, eftirlit og prísir eru í lagi, og so tað, at vit liggja væl fyri við E 45 tætt við Hirshals.
Handil okkara er á tremur av øllum tí nýggjasta til kamping, av góðum tilboðum og hugskotum v.m. – alt hetta til sera kappingarførar prísir.
Vit hava eisini eitt sera framkomið verkstað, har okkara vælútbúnu starvsfólk umvæla øll sløg av húsvognum, húsbilum og viðfestisvognum.
Tollpappírir v.m.
Vit hava nógvar royndir viðvíkjandi tollpappírum, og har afturat seta vit eina æru í at gera tað lætt og skjótt.
Vit taka okkum av øllum, - so tú kanst trygt fara til tollmynduleikaranar og fáa húsvognin við til Føroyar.
Hava tit trupulleikar við heimasíðu okkara, eru tit vælkomin at seta tykkum í samband við okkum.
Vinarliga heilsan
Jysk Caravan Center
Juelstrupparken 26
DK-9530 Støvring
Telefon: +45 9831 9831
Mail: salg@jysk-caravan.dk


text:
Úrslit og myndir frá FM-kappingini í frælsum ítrótti
ÍSB skipaði fyri fyrsta umfari í FM í frælsum ítrótti týsdagin 29. Mai á Tórsbreyt. Kappast var í tveimum greinum 100- og 200 m renning fyri gentur og dreingir. Hósdagin 7. Juni verður næsta umfar í kappingini, og tá verður kappast í longdarlop, kúlustoyti og 400 m renning.
Myndir frá kappingini síggjast HER
Úrslit frá kappingini síggjast her: /myfiles/files/úrslit, FM 2012.pdf
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
FM í boccia
Um vikuskiftið skipar ÍSB fyri árligu FM-kappingini í boccia. Kappingin verður í badmintonhøllini í Klaksvík, leygardagin 2. apríl kl 13.00.
Gott 40 ítróttafólk hava meldað seg til kappingina, og tey koma at kappast í tveimum bólkum, rørslutarnað og menningartarnað. Til kappingina í Klaksvík verður eisini avdúkað hvør fær heiðurin sum ársins boccialeikari, og viðkomandi fær eitt steyp til ognar.
Ítróttafólkini eru í øllum aldri og tey venja til dagligt í kvøldskúlunum kring landið og í ítróttafeløgunum Smæruni og Svani. Tey hava vant miðvíst til kappingina, sum má sigast at vera hæddarpunktið á boccia-kappingarárinum.
Kappingin í Klaksvík byrjar sum sagt kl 13.00, og tað verður Leila Solmunde, forkvinna í MBF, ið kemur at seta kappingina. Øll eru vælkomin at fylgja við í kappingini.
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Barbara Holm 03.01.2018 (14:36)
Rúsevni sum frímerki í umferð
Løgreglan sigur, at seinastu tíðina hava tey havt fleiri mál, har frímerki, sum í veruleikanum eru rúsevni, eru funnin.
Vakthavandi á løgreglustøðini í Havn sigur við Miðahúsið, at tað er ikki nakað nýtt sum so, men at í seinastuni hevur hetta vundið nógv upp á seg. Hesi frímerki kunnu vera fleiri ymisk sløg av rúsevnum, men tað slagið, sum løgreglan hevur funnið í seinastuni, er LSD. Og í og við, at talan er um rúsevni í frímerkjum, er tað torført hjá løgregluni og tollvaldinum at finna hesi.
Í einum brævbjálva kunnu mong frímerki vera. Løgreglan sigur, at frímerkini hava eitt virði á upp ímóti 300 krónum, og eitt bræv fylt við hesum frímerkjunum kann hava eitt virði á upp ímóti 90.000 krónum. Nøkur mál við rúsandi frímerkjum eru farin til ákæruvaldið, sigur vakthavandi á løgreglustøðini í dag.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Cap Negret 17 frá 31 mars til 6 apríl 2012
Endiliga er leygardagur og vit báðir eru farnir til Alicante eftir Johan
Martin, Elisabeth og Hendrik
Her koma tey
Laila var eftir heima og hevur gjørt Tabas hmm
Elisabeth og Johan Martin ein túr við Bobby, veit ikki um tey fara aftur :o)
Leygarkvøldi fóru vit ein spaseritúr í Altea
Laila greiðir frá onkrum, sær álvorligt út :o)
Babba tak mynd tak mynd rópar Gudmundur onkuntíð
Inni í einari resturant at fáa okkum okkurt drekkandi áðrenn vit fóru heimaftur
Teir báðir hyggaðu sær óført
Sunnudagin fóru Hendrik og Gudmundur at svimja í kjallaranum
FILMUR
Ein ella annar fuglur í Altea
Sunnudagin fóru vit við Gudmundur og Hendrik á fótbóltsvøllin
Teir spældi eina lítla løtu einsamallir men so komu fleiri vaksnir dreingir
og spurdu pænt um teir kundu spæla dyst og bjóðaði teimum báðum at spæla við
Teir báðir smæddust ikki burturúr, haldi teir vaksnu vóru sera fittir at lova
teimum at spæla við
So heim aftur
Teir sparka uttanfyri íbúðina
Nógvir seglbátar
Gudmundur og Hendrik ketja í túninum
Her eru vit á El Italiano, pizza á skránni
Vit fáa okkum ein kaffimunn saman við Torill, tey fara til Norra í morgin og tey
koma ikki aftur fyrr enn vit eru
farin avstað :o( Men kanska tey koma ein túr til Føroyar at vitja okkum, ella vit fara til Altea at vitja :o)
Johan Martin hevur leiga sær ein bil í eina viku
Elisabeth, Hendrik og Gudmundur á veg í skúla, also Gudmundur skal í skúla :o)
Skúlagarðurin
Flokkurin hjá Gudmundur, tey eru bara 11 í flokkinum. Øll fingu ein stóran
pakkað av -
bomm frá José flokslæraranum, sera fittur lærari
Týsdag er marked í Altea, so tað máttu vit royna
Hendrik keyps sær sólbrillur
Elisabeth keypti okkurt, dugir bara væl at prutta um prís
Hjemmehygg
Vit eru til Karting í Finestrat
Gudmundur
Arnbjørn
Johan Martin
Hendrik
Ímeðan konurnar shoppa, golfa vit uppi á La Marina
Vit vísa teimum hvar vit búðu í Finestrat
Benidorm aftanfyri
So eru vit úti og eta ein góðan bita, Anja er heima við teimum báðum
Fittur tænari
Ov kalt at svimja á strondini
Langafríggjadag fóru vit ein túr til Guadalest
Hendrik, Elisabeth og Johan Martin
Guadalest
Guadalest og ein flottur bilur :o)
Teir góðu pengar til hesa
Hyggiligt at ganga her í Guadalest
Ein túr í WOK í La Nucia
Heimkomin fóru vit oman á strondina at sóla okkum, lækkurt heitt veður í dag á strondini. ì Guadalest var einki heitt
NÆSTU MYNDIRNAR


text:
Stórt frambrot er nú ávegis innan útgreining fyri hjartasjúku í Føroyum.
Landssjúkrahúsið fer í samstarvi við Bispebjerg Hospital at fremja CT hjartaskanningar, ið eru serliga væl egnaðar at útiloka æðrakálking hjá sjúklingum undir illgruna fyri hjarta-æðrasjúku.
Áður hevur verið neyðugt at senda allar sjúklingar, ið hava havt viðkomandi sjúkutekin, av landinum at gera kanningar av kransæðrunum, tá hetta hevur verið mett neyðugt.
Við nýggja kanningarháttinum, har CT skanning verður framd av hjartanum, fer at vera gjørligt neyvt at síggja kransæðrarnar og tískil betur vita, hvørt tørvur er á, at senda sjuklingar uttanlands til víðari viðgerð.
Fólk frá Bispebjerg Hospital hava verið í Føroyum í vikuni og lagt lag á hjá hjartalæknunum á Landssjúkrahúsinum og røntgen starvsfólki.
Avtala er gjørd við Bispebjerg Hospital, ið hevur drúgvar royndir innan økið, at veita stuðul og tryggja at dygdin av kanningunum verður á hægsta støði.
Hjarta CT skanningar hava verið framdar uttanlands í fleiri ár, og nú er so ætlanin, at hesin kanningarhátturin um stutta tíð verður tøkur í Føroyum.


text:
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um Búskapargrunn Føroya (Dagføringar av endamáli umframt inn- og útgjaldspartinum)
Svar frá Føroya Arbeiðsgevarafelag
Ummæli av uppskoti um broytingar í løgtingslóg um búskapargrunn
Føroya Arbeiðsgevarafelag (FAG) takkar fyri møguleikan at ummæla útkastið um broytingar í Búskapargrunni Føroya. FAG hevur hesar viðmerkingar:
Inn- og útgjaldsreglurnar
Í útkastinum til lógaruppskot verður ásett, at tær fyrstu 175 mió kr. frá loyvisgjøld frá alivinnuni, og tær fyrstu 275 mió kr. í tilfeingisgjøldum frá fiskivinnuni líka fara í búskapargrunnin at venda, fyri síðani at fara beint í landskassan. Gjøld omanfyri hetta verða útgoldin fylgjandi fimm árini við fimm eins stórum pørtum.
FAG heldur, at hesar útgjaldsreglurnar samsvara als ikki við endamálið hjá grunninum, sum sambært § 1 í lógaruppuppskotinum m.a. skal vera at javna konjukturar og tryggja samhaldsfesti millum ættarlið.
Fyri at tryggja, at endamálið við grunninum verður nátt, mugu útgjaldsreglurnar vera soleiðis háttaðar, at peningur serliga verður útgoldin í lágkonjukturi, meðan minni ella einki verður goldið landskassanum í hákunjukturi. Hartil muga greiðar reglar fyri inngjald og útgjald tryggja, at politiska skipanin klárar at standa ímóti ynskinum frá veljaranum um at brúka meiri pening enn ráðiligt í góðum tíðum.
Lógaruppskotið ger tað júst øvugta.
Sum lógaruppskotið nú er háttað, verður mesti peningurin sannlíkt goldin landskassanum í hákonjukturi, meðan minni verður útgoldið í lágkonjukturi, tí hákonjukturur ofta fellur saman við einari góðari gongd í fiski- og alivinnuni, tá tilfeingis- og loyvisgjøld eru samsvarandi høg. Øll, ella meginparturin av, gjøldunum verða tó útgoldin landskassanum beinanvegin, og so restin í teimum fimm eftirfylgjandi árunum.
Mørkini fyri, nær loyvisgjøld og tilfeingisgjøld fara í landskassan ávíkavist búskapargrunnin, tykjast tilvildarliga ásett. FAG mælir til, at allar inntøkur frá loyvis- og tilfeingisgjøldum fara í búskapargrunnin. Við fyriliggjandi uppskoti fer grunnurin ikki at fáa nakran serligan konjukturjavnandi virknað, og fer heldur ikki at tryggja langtíðar haldførið í føroyska búskapinum. Grunnurin verður snøgt sagt alt ov grunnur.
Til dømis kundi verið ásett, at grunnurin rindar ávísan prosentsats av grunsfænum til landskassan á hvørjum ári, og at hesin prosentsatsur broytast alt eftir konjukturgongdini. Vísast kann í hesum sambandi til norska oljugrunnin, sum eftir eina ítøkiliga meting útlutar meira enn 3% av grunnsfænum, tá lágkonjukturur er, og minni enn 3%, tá hákonjukturur er.
Hví er neyðugt við greiðum og herdum reglum fyri inngjald og útgjald úr búskapargrunninum?
Ein kann byrja við at spyrja seg sjálvan hví landið ikki sparir upp í góðum tíðum? Svarið er heilt einfalt, at politiska skipanin megnar ikki at standa ímóti ynskjum veljarans í góðum tíðum. Tað er nærum ógjørligt at føra fram, at ein uppgáva ikki verður loyst samstundis, sum fíggjarlógin vísir eitt yvirskot á t.d. 500 milliónir. Fáir politikarar høvdu haft dirvið at staðið fram við slíkum boðskapi og teir, sum høvdu haft hettar dirvið, høvdu kanska ikki verið afturvaldir. Hugsi tykkum at staðið “fyri opnari mikrofon” og nokta at gjørt okkurt átak innan sosiala økið meðan fíggjarlógin vísti eitt yvirskot uppá fleiri hundrað milliónir við tí próvgrund, at vit skula spara upp til verri tíðir.
Skal landið spara upp í góðum tíðum, so vit hava nakað at standi ímóti við í ringum tíðum, tá er neyðugt við greiðum lógarkarmum fyri okkara fíggjarpolitikki. Høvdu vit tað, tá varð ikki neyðugt at spara í ringum tíðum, hartil fara út at lána pening soleiðis, at útreiðslurnar til rentur gerast ovurhonds stórar, umframt vit liva av nái frá lánveitarum.
Seinastu árini eru átøk gjørd rættan vegin. Vit hava t.d. fingið Búskaparskipan Landsins (1996), játtanarlógina (2009), búskaparskipan fyri kommunurnar (2010) og búskapargrunnin (2011), men skal tað eydnast at spara upp í góðum tíðum, verður neyðugt at fara longur á hesi leið. Hyggur ein eftir tilmælum frá serfrøðini, tá sigur OECD millum annað í fylgjandi frágreiðing “FISCAL CONSOLIDATION: LESSONS FROM PAST EXPERIENCE” (Kelda http://www.oecd.org/dataoecd/21/33/38628499.pdf) at skilagott og neyðugt er at hava hesar reglar:
“Budget target” tvs. javnvág millum inntøkur og útreiðslur yvir tíð t.d. 5 ár.
“Expenditure target” eitt hægsta mark fyri vøkstri í útreiðslunum.
“Rule to deal with windfall revenues” óvanligar (sera skiftandi) inntøkur verða beindar í búskapargrunn.
“Golden rule” tað er ikki loyvt at læna til nýtslu bert til íløgur, sum koma framtíðar ættarliðum tilgóðar.
Fleiri av hesum tilmælunum eru sjálvsøgd, tó at reglan um javnvág millum útreiðslur/inntøkur “Budget target” og eitt hægstamark fyri útreiðsluvøkstri “Expenditure target” sýnast at røkka sama endamálið. Hví so hava báðar? Jú í góðum tíðum, tá inntøkurnar vaksa skjótt, er neyðugt at tálma vøksturin í almennu útreiðslu vøkstrinum. Hetta til tess at tálma ein búskap, sum frammanundan er heitur, men eisini at tryggja okkum, at vit ikki átaka okkum útreiðslur, ið vit ikki klára at varðveita, tá búskapurin javnar seg aftur. Við øðrum orðum mugu vit tálma útreiðsluvøkstrinum og spara upp! Harvið fara vit at føra ein konjukturmótgangandi fíggjarpolitikk heldur enn ein konjukturviðgangandi fíggjarpolitikk, sum vit hava sæð mong dømi um nógvu seinastu árini. OECD kanning vísir á, at besta úrslit fáa vit við at samantvinna hesar reglur, t.d. við at samantvinna Budget target og Expenditure target. Okkara egna serfrøði kemur eisini við tilmæli, ið bera á henda ella sama bógvin. Frágreiðingarnar eru at finna á www.buskap.fo
Ímynda vit okkum, at ein tílík lóg bleiv viðtikin, tá høvdu árinini verið jalig. Hyggja vit at jaligu ávirkanini søguliga sæð, har talan er um viðgangandi búskap og minkandi búskap kunna árinin lýsast við døminum niðanfyri.
Læt okkum gera eitt modell, har nýtslan er ein samanseting av inntøkunum tey seinastu trý árini (Expenditure target: eitt hægsta mark fyri vøkstur í útreiðslunum). Lat okkum viga hesi tølini soleiðis, at tey, sum eru nýggjast, viga mest, meðan tey, ið eru eldri, viga minni. Í 2010 hevði fíggjarætlanin verið ein samanseting av inntøkunum í tíðarskeiðinum 2007 -2009. Ein kundi viga hesi tølini soleiðis, at árið 2009 vigar 40%, árið 2008 30% og árið 2007 vigar 30%, samlað 100%. Gera vit hetta fyri søgulig tøl, høvdu vit fingið eina samanseting, sum er víst í talvu A.
Talvan er fyri tíðarskeiðið 2001-2010
Er ynski um størri trekleika ber til at taka fleiri ár við í modellið.
Til tess at geva eitt betri yvirlit yvir úrslitið av einum slíkum modelli ber til at seta talvu A upp í eina strikumynd.
Myndin vísir eitt nú greitt, at í tíðarskeiðinum 2006 til 2008 hevði modellið virkað konjukturmótgangandi. Hesi modell høvdu soleiðis merkt, at vit í góðum tíðum tálmaðu nýtsluna (vøksturin í útreiðslunum). Modellið hevði hinvegin til aðrar tíðir loyvt størri nýtslu. Hetta er til dømis galdandi í 2009. Ein skal tó leggja til merkis, at myndin ikki tekur hædd fyri tí sannroynd, at um nýtslan minkar orsaka av modellinum, tá hevði inntøkan eisini minkað nakað orsaka multiplikatoreffektini.
Samanumtikið vísir myndin, at broytingarnar yvir tíð høvdu verið minni, og harvið høvdu møgulig sveiggj, verið minni, til gagns fyri okkum øll. Vit sleppa harvið undan ov stórum neiligum árinum av búskapar sveiggjum. Neilig árin, sum hava bæði sosialar og fíggjarligar avleiðingar.
Onnur jalig avleiðing hevði verið, at vit í góðum árum høvdu spart upp til verri tíðir. Seta vit eina strikumynd upp, ið vísir hvussu uppsparingin hevði verið, um landið brúkti nevnda modell heldur enn tað, sum veruliga hendir, tá fáa vit strikumynd 2.
Strikumyndin vísir, at verður hugt at tíðarskeiðinum frá 2003, tá landið hevði á leið javnvág millum inntøkur og útreiðslur fram til 2008, tá kreppa byrjar, so kundi landið í umrødda tíðarskeiðið, spart meira enn 1 milliard krónur upp. Eitt er, at hetta hevði verið konjukturmótgangandi fíggjarpolitikkur, kanska eitt sindur teoretisk hugtak, men alt peningur, sum kundi verið brúktur heldur enn nú at læna hann.
So hví ikki spara upp heldur enn at lána? Spar tá ið tú hevur, so nakað er at taka til, tá ið tað krevur.
Fyritreytin fyri at eitt slíkt modell skal virka er at politiska skipanin ikki sleppur at brúka ov nógvan pening í góðum tíðum og til tess krevst greiðar reglar fyri hvussu nógv eitt sitandi løgting og landsstýri kann brúka. Hesar treytir muga skerpast og setast inní uppskotið, skal málið við Búskapargrunninum náast.
Skipan av grunninum
FAG mælir til, at búskapargrunnur Føroya verður skipaður sum grunnur við sjálvstøðugari nevnd, mannaður við fakfólki. Hetta kundi eitt nú verið verandi nevnd í Landsbanka Føroya. Í lóggávu eigur at verða greiðar reglar fyri inngjald og útgjald í mun til búskapargongdina.


text:
Søgan
Hvannasunds kommuna var í 1872 partur av Norðoya Prestagjdalds kommunu.
Í 1908 var Hvannasunds kommuna uppi í Viðareiðis, Fugloyar og Svínoyar sóknar kommunu.
Í 1950 gjørdust tær seks bygdirnar við Hvannasund til Hvannasunds kommunu. Hesar seks bygdirnar eru: Múli, Fossá, Norðdepli, Depli, Norðtoftir og Hvannasund.
Fossá (nú avtoftað) og Norðdepli eru niðursetubygdir frá 1866-68. Hinar fýra bygdirnar eru aldargamlar. Múli er nevnd í Hundabrævinum frá 1300-talinum. Í Depli stendur friðaður garður. Hesin er frá 1815.
Hvannasunds kommuna er sum flestu gomlu kommunur í Føroyum broyttar frá gamla bóndasamfelagnum til fiskivinnu- og ídnaðarsamfelag.
Vinnulívið í kommununi er nærum alt fiskivinna og útróður. Havnaviðurskiftini eru góð.
Í 1963 varð flakavirki bygt í Norðdepli. Síðani bergholini vóru gjørd í 1967, er samvinnan við klaksvíkingar vorðin sera stór. Koyrdar verða bæði virkaðar og óvirkaðar vørur millum kommunurnar.
Tvey stór alibrúk eru í kommununi, eitt hvørju megin byrgingina.
Samferðslukervið er væl útbygt. Koyrandi er millum allar bygdir í kommununi. Í 1974 kom byrging um Hvannasund, so Borðoyggin og Viðoyggin vórðu samanbundnar. Rutubáturin út til Svínoyar og Fugloyar siglir út frá Hvannasundi.
Sjálvt um roynt varð at stovna skúla eystan Múla í 1737, kom ikki gongd á fyrr enn í 1835. Tá fór viðingur, giftur á Toftum (Norðtoftum), at lesa við børnunum á Toftum, Depli og Múla. Í 1837 fór annar viðingur at lesa við børnunum á Viðareiði og Hvannasundi.
Í 1895 varð skúli bygdur í Norðdepli, og hesin stendur uppi enn. Børnini í Hvannasundi vórðu rógvin í skúla, og hini noyddust at ganga. Skúli varð so aftur bygdur í Hvannasundi í 1932. Hesin er í dag kommunuskrivstova.
Í 1985 varð nýggjur skúli bygdur á Fossánesi, og her ganga nú øll børnini í kommununi í skúla til og við 7. skúlaár. Skúlabørnini í framhaldsdeildini verða koyrd til Klaksvíkar.


text:
Umsetningurin hjá ídnaðinum er aftur á sama støði sum í byrjanini av 2005, og tað fer at taka langa tíð at vinna tað mista aftur.
Hóast eina lítla framgongd, sambært Danmarks Statistik, er samlaði danski umsetningurin 15% undir støðinum frá september 2008.
Hóast samlaði umsetningurin hjá teimum donsku fyritøkunum hækkaði í februar, er langt eftir til støðið, sum var summarið 2008. Danmarks Statistik almannakunngjørdi hósdagin tøl fyri keyp og sølu hjá fyritøkunum í februar 2010. Og tey vísa eina hækking í samlaða umsetninginum á 0,4% frá januar til februar.
Hóast tað teir síðstu mánaðirnar hevur verið ein lítil framgongd í bæði innlendis sølu og útflutninginum, so er samlaði umsetningurin framvegis 15% undir støðinum frá september 2008, sigur búskaparligur ráðgevi í Dansk Industri, Allan Sørensen.
Hann vísir á, at tað sær ringast út í útflutningsumsetninginum. Hann er minkaður við knapt 20%, meðan innlendis umsetningurin er minkaður við 14% síðani september 2008. Fallið í umsetninginum byrjaði av álvara aftaná september 2008 – fyrst og fremst orsakað av manglandi útflutningini.
Tann lítla framgongdin í umsetninginum hjá fyritøkunum er fyrst og fremst borin av privatu tænastuvinnuni.
Framleiðsluídnaðurin og byggivinnan hava tíverri framvegis niðurgongd í søluni, og samlaða sølan hjá framleiðsluvinnuni er nú hin lægsta í 5 ár, sigur Allan Sørensen.
Útflutningsumsetningurin hevur nú stabiliserað seg, men har eru framvegis ikki tekin um framgongd.
Fleiri ferðir hevur tað sæð út til, at umsetningurin so smátt var við at stabilisera seg, men í fleiri vinnugreinum hevur hann hildið fram við at falla, og tað er sjálvandi skuffandi fyri fyritøkurnar sjálvar og fyri danskt vinnulív, staðfestir Allan Sørensen.
Kelda: di.dk


text:
Tað er beinleiðis skeivt, tá Dagur og Vika í kvøld ber tíðindini, at samgongan undir aðru viðgerð av ásetingini av fiskidøgum hevur samtykt at taka 30 prosent av fiskidøgunum frá skipunum í bólkunum 3, 4 og 5 næsta fiskiár.
Gaman í er útlutingin av fiskidøgum eitt sindur meira torskild í ár enn undanfarin ár, men nú hevur uppskotið um fiskidagarnar, sum Høgni Hoydal, fiskimálaráðharri, legði fram á ólavsøku, verið í miðlakvørnini í út við tríggjar vikur, so tað átti at borið til hjá Degi og Viku, okkara almenna tíðindaflaggskipi, at havt fakta upp á pláss.
Men innslagið rakar fullkomiliga við síðuna av, tí helvtin av faktuellu upplýsingunum í málinum als ikki eru tikin við.
Tíðindainnslagið umrøddi bara tann partin av lógarbroytingini, sum umfatar tann generella niðurskurðin av fiskidøgunum. Endamálið við hesi skerjing er fyrst og fremst, at teir óbrúktu fiskidagarnir, ið kunnu økja um veiðitrýstið, meðan stovnarnir byggja seg upp, verða minkaðir.
Men útlutingin hesaferð er í tveimum:
- Ein generell útluting, sum sambært samgongusemjuni skal vera 30 prosent minni enn útlutingin í verandi fiskiári.
- Og so ein eyka útluting – av summum nevnd buffari og av øðrum tillagingarskipan ella afturberingarskipan – úr einari pulju, haðani skip kunnu fáa atgongd til fiskidagar alt eftir, hvussu aktiv tey hava verið í verandi fiskiári.
Við hesi skipan fáa tey fiskiskip, ið hava verið virkin, eina tillaging sum ger, at tey kunnu halda sítt virksemi á sama støði, sum í verandi fiskiári. Tað vil siga, at í mun til tað fiskidagatalið, ið tey veruliga brúktu í undanfarna ári, er minkingin nærum ongin.
Tað er bara, um eitt skip als ikki hevur brúkt sínar tillutaðu fiskidagar, tað vil siga bara hevur ligið við kaj, at tað onki fær úr hesi afturberingarpuljuni.
At ávísir aðrir ivaspurningar og viðurskifti eru komin fram undir viðgerðini og hoyringunum í sambandi við atgongdina til eyka fiskidagar, er sjálvsagt tikið í álvara. Og arbeitt verður støðugt við at bøta um tey viðurskifti, til uppskotið verður endaliga samtykt.
Ymiskar meiningar eru um skerjing av fiskidøgum, og fyri nógv er talan um eitt sera eymt mál. Tað er eisini væl skiljandi, at eitt slíkt mál elvir til hvast orðaskifti, men tað er serstakliga óheppið, at eitt ófullfíggjað tíðindainnslag við beinleiðis skeivum staðfestingum og niðurstøðum er við til at skapa óneyðuga øsing.
Ingolf S. Olsen
Tjóðveldi, limur í Løgtingsins vinnunevnd


text:
- Kann landsstýrismaðurin greiða frá, hvørjar ætlanir hann hevur um at fremja tiltøk at avmarka nýtsluna av píkadekkum?
Hetta var spurningurin frá Heðini Mortensen, sum Henrik Old, landsstýrismaður, nú hevur svarað.
Landsstýrismaðurin vísir í sínum svari á, at bara 20 prosent av akførunum í Føroyum brúka píkar, og at talið er rættiliga støðugt.
- Sum spyrjarin vísir á, so hava norðmenn valt at avmarka nýtsluna av píkadekkum í teimum stóru býunum, orsakað av vansum við dusti og harav standandi dálking. Kanningar í Norra vísa, at í býunum, har nýtslan er avmarkað við avgjaldi á akførum, ið nýta píkadekk, koyra millum 80 og 85 prosent av akførunum uttan píkar, meðan umleið 80 prosent av akførunum á vesturlandinum norðan fyri Tróndheim koyra við píkum, svarar Henrik Old.
Og tað er einki sum bendir á, at landsstýrið á nakran hátt ætlar at avmarka nýtsluna við nøkrum tiltaki.
- Sum er, liggur nýtslan av píkadekkum her á landi lágt í mun til t.d. á vesturlandinum í Norra, og spurningurin er, hvørja ávirkan eitt avgjald á nýtsluna av píkadekkum hevur her í mun til ta orku, sum skal til, fyri at umsita eina slíka skipan, sigur Henrik Old.
Hann endar við at svara: Grundað á hesar veruleikar, hevur landsstýrismaðurin í løtuni ongar ítøkiligar ætlanir um at fremja tiltøk at avmarka nýtsluna av píkadekkum.
Lesið alt svarið HER


text:
Ætlanin er at hækka studningin til teirra, sum lesa hægri lesnað í Føroyum við 500 krónum um mánaðin í ár. Tað boðar mentamálaráðið frá í tíðindaskrivi. Einsamallir forsyrgjarir skulu eisini fáa studning 12 mánaðir um árið, umframt at barnastuðulin skal hækka upp í 1000 krónur mánaðarliga.
Ætlanin er sambært landsstýriskvinnuni, at hækka studningin við 6 milliónum krónum árliga komandi trý árini, soleiðis at Føroyar eru við í kappingini um ungdómin.
- Vit mugu gera okkum greitt, at tað kostar, um vit vilja hava tey ungu at velja Føroyar, tað
kostar at venda skeiklaðu aldurssamansetingini, ja, vit hava snøgt sagt ikki ráð at lata vera,
sigur Rigmor Dam, landsstýriskvinna í mentamálum at enda í tíðindaskrivinum.


text:
- At tølini fyri nebbasild eru methøg er gott, men tølini kunnu lumpa eitt sindur. Um talan er um høg tøl og longdin av nebbasildini er góð, so sær tað ordiliga gott út bæði fyri fugl og hav, sigur Kirstin Eliasen, PhD í nebbasild, um nýggjastu yngul- og ætikanningarnar frá Havstovuni.
Færri sløg av fiskayngli vórðu veidd á Landgrunninum enn vanligt, men væl var til av teimum flestu sløgunum, skrivar Havstovan í tíðindaskrivi. Í skrivinum verður nevnt, at síðani tað í 1974 varð farið undir tær fyrstu yngulkanningarnar, hevur ongantíð verið so nógv at fingið av nebbasild sum í ár.
Á myndini sæst, at nebbasildin spakuliga byrjaði at koma fyri seg í 2014. Kanningar hjá Havstovuni vísa, at talið á nebbasild var tá væl oman fyri miðal, og støddin á ynglinum, hóast nakað undir miðal, var væl størri enn seinastu árini. Í 2015 var talið á nebbasild undir miðal, og yngulin var smáttfallandi. Nøgdin av nebbasildayngli var í ár met stór, og støddin á ynglinum var av teimum frægu.
Kanningarnar vísa, at sjóvarhitin á landgrunninum í ár var um meðal, meðan gróðurin á landgrunninum var nakað undir meðal. Hetta er annað árið á rað við nøktandi nøgdum av toska- og hýsuyngli á Føroyabanka, eftir eitt sera soltið tíðarskeið upp á 9-10 ár. Samanborið við í fjør var tó nakað minni av fiskayngli á Bankanum, og var hann yvirhøvur smáttfallandi.
Væl var av plantuæti, meðan nøgdin av djóræti ikki var av tí mesta. Viðvíkjandi sløgunum av djóraæti er ein broyting hend, ið allarhelst er til tað betra. Tann stóra yvirvágin av slagnum Temora longicornis, sum hevur verið á Landgrunninum síðani 2010, nú er minkað munandi. Hetta slagið tykist at hava lítið føðsluvirði fyri fiskayngul. Í staðin er eitt annað slag, ið nevnist Acartia, aftur vaksið í tali og hetta slagið er góð føði hjá fiskayngli.
Yngul- og ætikanningar eru afturvendandi kanningar, sum hava til endamáls at kanna ta pelagisku vistfrøðina undir Føroyum á sumri, sum hita, salt, tøðsølt, gróður, djóraæti og fiskayngul. Við støði í hesum fæst ein fatan av liviumstøðum og útlitum hjá eitt nú fiski og sjófugli.


text: Russiskir teldusníkar hava nú lagt út ein triðja bunka av WADA dáta, umfatandi 11 íðkarar afturat sum luttóku á OL í Rio. Her í millum eru svimjararnir Siobhan-Marie O’Connor úr Írlandi, Mireia Belmonte Garcia úr Spania og Jeanette Ottesen úr Danmark. Danska svimjisambandið hevur lagt út eitt pressuskriv her, sum greiðir frá støðuni hjá Jeanette Ottesen, við denti á at talan altso ikki er um at hon hevur gjørt nakað ólógligt, ella sum á annan hátt ger seg inn á antidopingreglurnar hjá WADA. Sí eisini pressuskriv frá WADA.


text:
So er fyrsti desember. Børnini lata fyrstu lúkuna upp í Útvarpinum og við Kingotónum millum skýggja lata veðurgudar upp fyri ljósi og ælingi, hvørt um annað. Føroyar eru eitt ljósanna paradís. Innan knappan tíma, millum níggju og tíggju í morgun, eru hesar myndir tiknar í Havn. Omanfyri av Kleynisvarða móti Kirkjubøreyni, og niðanfyri hevur ein grannakona snara barnavognin í túninum, so eitt hugfarsligt mynstur sæst í nýfalna kavanum, innan sólin rakar Tórsbyrgi. Millum hjólsporini síggjast smáu fótafetini.
Í einum og sama myndasnari flyti eg frá nýføðingi í vogni til elli á stovni. Í ein beinan norðan sæst niður á tekjurnar á nýbygda Boðanesheiminum.
Jólatræið er komið í Tórsbyrgi og Jens Petur er farin í hjallin eftir sagini, so træið passar niður í jólatræsfótin, sum er eins gamal og býlingurin.
So er at tendra perurnar í reista jólatrænum millum svørtu hjallarnar, og hyggasíggj, nú kom sólin fram og rakti eisini Tórsbyrgi.
Í skiftandi morgunljósinum eru mong myndaevni, men ljósið argar, skiftir og lumpar. Eina løtu her, eina løtu har, og so køvir hann av og alt er drigið fyri. Og so er aftur ljóst og klárt. Sum ein lumpisligur sjónleikur. Her er ein løta av gøtuni millum Tórgarð og Tórsbyrgi klokkan níggju við útsýni móti Glyvursnesi og Borðuni.
Í hesum ljósi er Oyggjarvegurin, beint omanfyri Havnina, altíð ein spennandi staður, heilt nágreiniliga við rulliportrið undir bilasøluni Norðbil. Her plagdu vit at taka náttarmyndir fyrst í sjeytiárunum, flestu við Mamiya og onkur við Yashica. Í dag er tað Canon, men staðurin er hon sami. Æviga Havnin í skiftandi ljósi, innan evarska lítla løtu.
Og nú hann dróg frá og gylta sólin kemur fram, sum Kingo sigur ígjøgnum sortar skýggja, koyri eg í bili stutta teinin niðan á Kleynisvarða, har reiðmenn møtast.
Ferðafólk ganga eftir nýggju gøtuni frá Hotel Føroyum og framvið lítlu viðarlundini í Kerjum við besta útsýni yvir Havnina, í skiftandi ljósi, hesa lítlu løtu millum níggju og tíggju á morgni hin fyrsta desember.


text:
Árið, ið fór
Ítróttaárið 2010 var eitt gott ár fyri føroysk ítróttafólk. Umframt dagligu venjingarnar í feløgunum og í kvøldskúlunum kring landið, vóru fleiri kappingar á skránni.
Í 2010 fingu vit eisini góð úrslit á altjóða pallinum, Áki gjørdist norðurlendskur meistari í boccia, og ung føroysk ítróttafólk vunnu heiðursmerki í m.a. German Open í svimjing og Special Olympics European Games.
2010 var eisini árið, har vit kundu halda 30 áradagin hjá sersambandinum. Í hesum sambandi høvdu vit fingið forkunnuga vitjan, Sir Philip Craven, forseti í IPC- International Paralympic Committee, vitjaði klettar okkara og luttók í hátíðarhaldinum.
Hetta og nógva annað ber til at lesa meir um í frágreiðingini fyri 2010, sum sæst her: http://www.isb.fo/myfiles/files/itr2010.pdf
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Nes kommuna er í javnbjóðis samstarvi um eldraøkið saman við Runavíkar- og Sjóvar kommunum.
Samstarvið er skipað í egnari eind, økistænastuni Roðin.
Til høgru, ovast, er link til heimasíðuna hjá Roðanum.
Adressan er
Roðin
Friðartún 1
Fo-620 Runavík
Telf +298 478200
teldupostur: rodin@rodin.fo
www.rodin.fo
Dagtilhald
Teimum eldru í Nes kommunu stendur í boði at fara í dagtilhald, sum eisini heldur til í Vesturskin.
Tilhaldið er opið týsdag, mikudag og hósdag frá kl. 15.00 til 18.00.
Undirhúsið
Bátafelagið á Toftum leigar hølini í gamla posthúsinum, har vælskipað undirhús heldur til, og har øll eru vælkomin.
Opið er allar dagar uttan sunnudag frá kl. 10.00 til 12.00 og kl. 14.00 til 17.00.


text:
Reyðahavið
Reyðahavið er havið ímillum Norðurafrika og Arábia. Tey lond, sum liggja fram við Reyðahavi, kalla vit Reyðahavslondini; tey eru Egyptaland, Ísrael, Saudiarábia, Jemen, Jordan, Sudan, Eritrea og Djibuti. Suezveitin er ein tann týdningarmesta farleið í øllum heiminum; hon er grivin ígjøgnum tann 171 km langa Suezdalin úr Miðjarðarhavinum í Reyðahavið. Tað var í árinum 1859, at 25.000 mans settu á at grava, og ikki fyrr enn í 1869 vóru teir lidnir. Suezveitin styttir farleiðina úr Evropa til Ásia uml. 12.000 km.


text:
Seinasta fríggjadag var um reppið, at Leon Sólheyg ikki livdi dagin av.
Saman við øðrum var hann í holt við at taka fýra kýr úr einum bili, sum hevði koyrt tær norður á garðin Frammi í Dal í Kollafirði, har hann arbeiðir sum húskallur.
Garðurin Frammi í Dal samstarvar við garðin í Havnardali, og tað samstarvi inniber millum annað, at kýr sum av einari ella aðrari orsøk ikki kunnu brúkast á garðinum í Havnardali, vera sendar norður í Kollafjarðardal.
Einki óvanligt hendi á túrinum til Kollafjarðar, og tá tær báðar fyrstu kýrnar fóru úr bilinum hendi heldur einki. Men tá tann triðja kúgvin skuldi takast út, gjørdist tann seinasta ómøgulig, og tí fóru báðar úr vogninum í senn.
Menninir bundu eina kúgv uttanfyri meðan Leon leiddi ta seinastu inn, og tí fekk hann slett ikki við, at hon slapp leys og fór niðan í bøin. Kanska var tað orsøkin til, at hann heldur ikki tók tað í so stórum álvara, tá ein starvsfelagi kom inn og segði honum, at øði var komin í kúnna.
Tá hann kom út aftur í túni, fór hann yvir ímóti kúnni, sum kom lúrandi oman við hegninum, og tað var ikki fyrr enn hann stóð beint hjá henni, at hann sá, at hon ikki bara var ill; hon var óð í høvdinum. Tá var hann komin ov nær.
- Eg uppdagaði tað ov seint. Eg var komin ov nær, so har vendist ikki aftur. Men, tá hon var á veg upp úr ánni, sum hon var á veg yvirum, sá eg tað í eygunum á henni. Hon var púra svøk. Hon hevði læst eyguni á meg, og so leyp hon á, greiðir Leon Sólheyg frá.
Hann fekk ein ordans umgang frá kúnni, sum slongdi hann í svørðin og í ánna. Ta einu løtuna var støðan heilt kritisk, tí kúgvin gekk omanyvir honum, men trakkaði tíbetur ikki á hann. Gjørdi hon tað, spann ikki í honum.
Ein av makkarunum hjá honum ripaði eina jarnstong í skallan á kúnni, og tað fekk hana at steðga so mikið á, at teir fingu drigið Leon Sólheyg burturfrá.
Hann slapp frá hendingini við brotnum beini, pínu í kroppinum og nógvum bláum merkjum.
Lesið alla samrøðuna við Leon Sólheyg í blaðnumm sum er í sølubúðunum.


text:
Eingin skipað endurnýtsla er av glasi í Føroyum. Á IRF í Leirvík og á Endurnýtsluni á Hjalla í Havn eru umfatandi endurnýtsluskipanir settar í verk, men ongin endurnýtslumøguleiki er til glas frá húsarhaldinum. Tískil endar alt glas saman við dagliga ruskinum og í brenniovninum hjá brennistøðunum.
- Glas brennur jú ikki, so tað endar í øskuni og verður tyrvt, sigur Jóannes Guttesen frá Brennistøðini í Havn.
Hann greiðir frá, at teirra seinasti CO2-roknskapur vísti, at tað loysti seg betri at tyrva glasið enn at knúsa og flyta tað av landinum. Tað eru fleiri faktorar, ið gera seg galdandi, tá tað snýr seg um endurnýtslu av glasi. Eitt er, at tað er ringt at fáa fólk at skilja. Eitt annað er, at framleiðarar av glasi ynskja sær einlitt endurnýtsluglas til framleiðslu av vindeygum til dømis.
- Ein trupulleiki er nøgdin, vit fáa burturúr, ein annar er okkara frástøða frá restini av heiminum. Tað verður so dýrt hjá okkum at útflyta glas, tá tað skal av landinum. Men tað kundi verið smart, um onkur her í Føroyum kundi endurnýtt glasið í staðin fyri at vit fáa tað at tyrva. Glas er jú ikki dálkandi, og tað kundi eitt nú verið nýtt í samband við vegagerð, mælir hann til.
Tað sama sigur Aslaug Gisladóttir, umhvørviseiðari á IRF í Leirvík og vísir á, at tá tað dálkar meir enn tað verjir umhvørvi at útflyta glasið, dettur meiningin burtur.
- Kanningar vísa, at glas ikki er dálkandi, og tí er tað í lagi at brenna ella tyrva tað.
Les meir um dálking og endurnýtslu í Dimmalætting hetta vikuskiftið


text:
Løgtingið hevur nú endaliga samtykt teir pengar, sum skulu til fyri at byggja sonevnda H-bygningin afturat verandi bygningum hjá Landssjúkrahúsinum. Okkurt av tí, sum verður í nýggja bygninginum, fer at avloysa gamlar deildir í núverandi bygningum.
Frá 2017 til 2021 eru 446,8 mió. krónur játtaðar til byggingina, sum umfatar nýggjar medisinskar deildir, barnadeild og føðideild, háisolatiónsstovur, nýggjan køk og kantinu, nýggja uppvenjingardeild og nýggjan psykiatriskan depil. Bygningurin verður hitaður við grønari orku, og allar sjúkrastovur vera einastovur.
Ein samd fíggjarnevnd broytti uppskotið til verklagslóg soleiðis, at peningur eisini er játtaður til kjallara, so møguligt verður at fáa parkeringskjallara, goymslu og umklæðingarrúm í bygningin í seinni.


text:
Á ESPEN ráðstevnuni 2015 í Lissabon vórðu úrslit frá eini audit løgd fram. Kannað var, hvussu nógvir sjúklingar á øllum somatisku deildunum vóru kostscreenaðir (nutritional risk screening). Poula Patursson, cand.scient, framdi kanningina. Kliniskur ábyrgdarhavari var Kári Rubek Nielsen, gastroenterolog og ráðgevi var Shahin Gaini, infektiónsmedisinari. Kanningin var góðkend av Vísindasiðsemisnevndini og boðað til Dátueftirlitið.
Kanningin fór soleiðis fram, at á 2 ymiskum døgum í 2014 vórðu journalir hjá øllum innløgdum sjúklingum kannaðar við at brúka Cosmic (talgildu Heilsuskipanina), og skrásett varð, um teir vórðu screenaðir fyri føðsluvanda. Sambært reglugerðum hjá Landssjúkrahúsinum eiga allir sjúklingar at screenast innan 24 tímar.
Úrslitið var, at 14 av 99 innløgdum sjúklingum vórðu screenaðir sambært leiðreglunum. Nakrar deildir vóru, sum screenaðu nógvar av sínum sjúklingum, meðan aðrar als ikki screenaðu. Heili 71% av teimum screenaðu sjúklingunum vóru í føðsluvanda (score ≥3). Hetta kundi týtt á, at sjúklingar ið eru í serligum føðsluvanda, verða oftari screenaðir enn restin. Tá bert 12,4% vórðu screenað, er tó torført at siga nakað um føðsluvandan hjá teimum ikki screenaðu.
Poster varð vístur fram, og nógv fólk vístu kanningini áhuga. Millum annað vóru fleiri, ið kendust við, at talið av screenaðum sjúklingum er sera lágt, tá fokus ikki er á screening. Harafturímóti ger tað stóran mun at varpa ljós á týdningin av screening, men fokus má vera áhaldandi, annars minkar talið aftur.
Postarin við øllum úrslitunum sæt her.


text:
Tað er ikki sørt stuttligt at fylgja við á Suðurrás, hvussu valevnini á javnaðarlistanum á Tvøroyri føra valstríð.
Kananónirnar eru fyri tað mesta vendar móti javnaðarumboðunum, ið hava sitið við valdið árini frammanundan og floksfeløgum í landsstýrinum.
Jens Johannesen sigur um Hans Paula Strøm, at:
“... tíðin er komin hartil, at okur í Suðuroy fáa fatur í hasum landsstýrismanninum og hála hann suður og fortelja honum, hvussu arbeiðið fyrigongur, og hvussu mannagongdirnar á sjúkrahúsinum eru, og hvat tað er sum í heila tikið fyrigongur.
……..
Jeg havi verið á fundi við heilsumálaráðharran fyrr. Úrslitið? Ein slutur fyri ein slatur!!!!!”
Í aðrari grein sigur sami Jens um sama Hans Poula:
”Okur í sosialu nevnd í Tvøroyrar býráð hava í hesum farna skeiði, havt fleiri fundir við okra landstýrismann í almanna- og heilsumálum, Hans Paula Strøm. Jeg eri sera vónbrotin, at hann ikki hevur tikið okra áheitanir meira álvarsliga.”
Kári Sørensen, tosar mest um 2. heimsbardaga og tykist ikki at hava fingið við, at hansara floksfelagar hava sitið við valið seinastu árini, tá hann vísar á :
” …Eg ætli mær ikki at bjóða nøkrum borgara nakað órealistist valagn, tí sum øllum kunnugt, so er KRUBBAN TÓM !!!”
Vitjar man heimasíðuna hjá Finnleif Guttesen, so sær man eisini, at Kári Sørensen eisini hevur átikið at ráðgeva mótstøðumanninum í viðmerking til grein um vetrarfriðingina.
KS byrjar við at byggja upp:
”Flótt research...
Flótt arbeiði...
Fortset endiliga, vit hav brúk fyri einum sum tær at geva okkum slík tíðindi. ”
Og so brýtir hann niður:
”MEN stilla ikki upp til val.
Vit søgdu tað við teg við seinasta val (vink med en vognstang).
Tú fekk bert gótt 20 stemmur.
Halt teg til tað tú dugir.”
Fantastiskt! Hetta má vera okkurt serligt slag av sálarligum valstríði.
Prísin ber tó sitandi bórgarstjórin, tá hann í grein eftir 4 árum við valdið og ártíggjur við javnaðarflokkinum við valdið heitir á veljaran um:
”Latið ogum líta frameftir og ikki hongja ogum í fortíðina.”
Ja, hevði ein bara sloppi frá at hugt afturum bak, so var lætt at stilla upp ferð eftir ferð eftir ferð og frá lista til lista til lista


text:
Eftir at oyggjaleikirnir vórðu settir so vakurt í kvøld, eru okkara íðkarar komnir heim aftur á Visby Lågenhetshotel og eru farnir at hvíla seg og løða upp til fyrstu kappingarnar, sum byrja í morgin.
Fimm av okkara íðkarum skulu kappast á fyrsta kappingardegi, tá byrjað verður klokkan 17.00. Tað verða Alda Sigurðsdóttir Lamhauge og Elisabet Holm Simonsen, sum verða fyrstar í kapping. Hetta verður á 100 metrum, har runnið verður í fýra riðlum, og byrjað klokkan 17.00.
Klokkan 18.00 byrjar renningin á 400 metrum hjá kvinnum, og har verður tað Oddvør Josephsen, sum rennur fyri Føroyar í riðili 4, sum byrjar kl. 18.15. Eisini her verða fýra riðlar.
Elisabet, Oddvør, Alda og Margit eru allar við á oyggjaleikum á fyrsta sinni, og verða allar kastaðar fyri leyvurnar longu fyrsta dagin.
Longdarlopskappingin hjá kvinnum byrjar klokkan 18.20, og her verður tað Margit Weihe Fríðmundsdóttir, sum skal royna seg, og meðan tann kappingin er í gongd, verður innleiðandi umfarið á 800 metrum hjá monnum, har Julian Gregersen skal renna í riðili tvey av trimum. Har verður byrjað kl. 18.30.
Seinasta kappingin í annaðkvøld (sunnukvøldið) verður 10.000 m fyri menn, har vit hava Jan Elmar Sørensen við. Hendan kappingin byrjar klokkan 19.10.
Ætlanin var eisini at Rúni Jacobsen skuldi renna 200 m, men vegna ein óhepnan ryggskaða er hann ikki við á Gotlandi.
Sum sæst á skránni, er styttri millum kappingarnar enn tað vanliga er. Hetta er tí at leikvøllurin eisini verður brúktur til fótbóltskappingina, og ein dystur verður leikt sein hvørt kvøld.
- 17.00: 100 m kvinnur – Alda S. Lamhauge og Elisabet H. Simonse
- 18.00: 400 m kvinnur – Oddvør Josephsen
- 18.20: longdarlop kvinnur – Margit W. Fríðmundsdóttir
- 18.30: 800 m menn – Julian Gregersen
- 19.10: 10.000 m menn – Jan Elmar Sørensen (hann er ivasamur)
Vit ynskja øllum okkara allarbestu eydnu. Koyr á Føroyar!!


text:
Vanligt er, at nakað av útskifting er á næstbesta liðnum hjá okkum í summarsteðginum. Menn fara av landinum í lestrarørindum, onkur kanska skiftir felag, meðan aðrir eru heima í summarfrí og hjálpa til. Í so máta er árið í ár onki undantak. Tí hava broytingar verið á liðnum hesar báðar fyrstu dystirnar eftir steðgin.
Í Klaksvík leygardagin var sjónligt, at broytingarnar á liðnum høvdu við sær, at liðið ikki hekk so væl saman fyrsta partin av dystinum. Undan dagsins dysti var miðverjin og toppskjúttin hjá okkum, Jákup Slættalíð, farin av landinum í lestrarørindum, so aftur her var neyðugt við broytingum á liðnum.
Lítið skipað spæl var at síggja frá liðunum í fyrra hálvleiki. Okkara høvdu nógv bólttap og fáar møguleikar. Tað var ikki at síggja, at toppur og botnur í 1. deild spældu. Hálvleiksstøðan var 0-0. Seinni hálvleikur broytti ikki tað heilt stóra í so máta. Framvegis heldur óskipað spæl, men tó vóru einstakir møguleikar til bæði liðini.
Í 56. minutti bragdaði endiliga hjá okkum. Pætur spælir Magnus, sum fær fatur á bóltinum í brotsteiginum hjá EB/Streymi, stríðist væl og fær lagt bóltin til Bárður Heinesen, sum smekkar hann í kassan til 1-0. Stutt eftir høvdu gestirnir eina góð roynd móti okkara málið, men innskiftið Rógvi S. Holm bjargaði á strikuni. Eftir hetta høvdu vit tvær heilt góðar royndir. Fyrst Pætur við góðum skoti, og seinni Bárður við frálíkum skoti, sum varð bjargað til horna.
Minuttin aftaná fáa gestirnir mál, tá okkara missa bóltin í uppspælinum. Tað gekk skjótt hinvegin, og eftir gott innlegg úr høgru, endaði bólturin í málinum aftan fyri Hans. 5 minuttir seinni fekk Rógvi beinleiðis reytt kort og við einum manni minni á vøllinum gjørdist mótbrekkan ov stór. Gestirnir fingu 2 mál afturat móti dystarenda og vunnu sostatt ein uppibornan sigur á greiða oddaliðnum.
Ein heldur miseydnaður dagur hjá okkara má sigast, men sum hini úrslitini lagaðu seg í kvøld, eru okkara framvegis greitt oddalið í 1. deild við 8 stigum niður til nr. 2. Væntandi finna teir stevið aftur, soleiðis at oddastøðan ikki skeiklast.
Koyr á, HB!
HAGTØLINI
1. deild, 19. umfar: týsdagin 6. august 2013 kl. 18.00 ovari vøllur í Gundadali
HB – EB/Streymur 1-3 (0-0)
1-0 Bárður Heinesen 56’
1-1 Árni G. Olsen 73’
1-2 Árni G. Olsen 81’
1-3 Jónstein Magnussen 90’
Liðið: Hans Jørgensen – Bárður Heinesen, Ólavur í Ólavsstovu (Rói av Fløtum 75), Óli Arge (Rógvi Holm 55), Magnus Egilsson (Tóri Rasmussen 88), Tróndur Jensen, Páll Mohr Joensen (Tóri Rasmussen 86), Pætur T. Jørgensen, Sverri Mohr Mortensen, Bárður Mittelstein og Sørin N. Samuelsen (liðsk.)
Óbrúktir eykaleikarar: Símun Eliasen og Eli Nolsøe Leifsson
Venjari: Frankie Jensen
Hjálparvenjari: Símun Eliasen
Gul kort: Søren N. Samuelsen, Bárður Mittelstein, Sverri Mohr Mortensen
Reytt kort: Rógvi S. Holm
Dómari: Rói Jacobsen
Hjálpardómarar: Regin Egholm og Jan Hermansen
Eygleiðari: -


text:
Ari av Rana
11.01.2018 - 20:03
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Franska fótbóltslegendan, Zinedine Zidane, sum er venjari hjá spanska kongafelagnum Real Madrid, hevur skriva undir nýggjan sáttmála við felagið.
Zinedine Zidane hevur vunnið heili 8 út av 10 møguligums teypum síðani hann gjørdist venjari í felagnum. Men tað hevur ikki gingið eftir vild hjá felagnum í hesum kappingarárinum.
Real Madrid liggur nummar 4 í Primera Division, og hevur heili 16 stig upp til kappingarneytarnar úr Barcelona.
Zidane spældi við Real Madrid í árunum 2001-2006 áðrenn hann gavst við fótbóltinum. Hann gjørdist venjari hjá felagnum í januar 2016, tá Carlo Ancelotti bleiv koyrdur. Nýggi sáttmálin bindir hann til felagið til 2020, skrivar Ritzau.