text:
Justin Fashanu
Justinus Soni "Justin" Fashanu (f. 19. februar 1961 – d. 2. mai 1998) var fyrsti litti fótbóltsleikarin ið var seldur fyri 1 millión pund [1]. Hann var føddur í Hackney í London. Fashanu hevði góð evnir sum boksari, men valdi fótbóltin frammum. Fashanu byrjaði sína fótbóltskarrieru í Norwich í 1978 sum 17 ára gamal, og bleiv fastur maður á besta liðinum, og skoraði í næstu 3 árini 35 mál í 90 dystum fyri felagið. Í 1980 skoraði hann flottasta málið í kappingarárinum ímóti Liverpool.
Nottingham Forest, ið var ein stórmakt í evropeiskum fótbólti við Brian Clough á odda, keypti Justin Fashanu í 1981, og gjørdist hann fyrsti litti leikarin ið bleiv seldur fyri 1 millión pund. Í Forest gekk ikki gott hjá Fashanu. Clough var ikki glaður um, at tað hoyrdist at Fashanu var samkyndur, og bleiv Fashanu enntá biðin um at halda seg vekk frá venjingunum hjá liðinum. Sjálvsálitið hjá Fashanu var lágt og bleiv hann leigaður út til Southampton í august 1982. Í Southampton gekk betri hjá honum, og vildi venjarin Lawrie McMenemy keypa hann, men hevði felagið ikki nóg mikið av pengum.
Í desember 1982 skifti hann til grannarnar í Nottingham, Notts County, fyri 150 000 pund. Í Notts County skoraði hann 20 mál í 64 dystum. Í 1985 var hann seldur til Brighton & Hove Albion fyri 115 000 pund, men har fekk hann ein álvarsaman knæskaða, og var hansara karriera í vanda. Hann fór til USA og eftir skurðviðgerð byrjaði hann aftur at leika við Los Angeles Heat, og síðani fór hann til Kanada, har hann leikti við bæði Hamilton Steelers og Edmonton Brickmen.
Í 1989 gekk leiðin aftur til Bretlands og fekk hann sáttmála við Manchester City, men leikti hann bara 2 dystir í City, og eftir ein mánaða í Manchester fór hann til West Ham. Har leikti hann eisini bara 2 dystir, og síðani eftir eitt stutt uppihald í Leyton Orient endaði hann í Non League felagnum Southall, har hann var leikandi venjari. Í 1990 fartaldi Fashanu alment at hann var samkyndur, og skapti hetta mikla øsing í fótbóltsheiminum [2]. Fleiri fyrrverandi liðfelagar vóru ikki blíðir og søgdu at samkynd høvdu onki at gera í liðítrótti. Bróðurin John, ið eisini var ein kendur fótbóltsleikari, vildi ikki vita av honum [3]. Fashanu var útsettur fyri happing frá liðfelagunum og frá áskoðarum.
Í 1991 var hann til royndarvenjing í Newcastle, men venjarin Ossie Ardiles vildi ikki bjóða honum ein sáttmála. Hann leikti ein dyst fyri Newcastle. Hann fekk sáttmála við Torquay, og var hann har frá 1991 til 1993, og hóast hann skoraði 15 mál í 41 dystum flutti Torquay niður í 3. Deild. Fashanu var eisini hjálparvenjari í felagnum. Í februar 1993 tá Torquay var við í niðurflytingarstríðnum frá 3. Deild, fekk venjarin sekkin og søkti Fashanu starvið sum venjari, men valdi felagið heldur Neil Warnock.
Fashanu fór frá Torquay stutt eftir hetta, og gekk leiðin til Skotlands og Airdrie. Men í Airdrie gekk ikki so gott og flutti felagið niður frá bestu deildini. Hann fór so til Trelleborg í Svøríki men leikti bara 1 dyst við felagnum, áðrenn hann vendi aftur til Skotland, har hann skrivaði sáttmála við Hearts í 1993. Fashanu bleiv koyrdur úr felagnum í februar í 1994, fyri at hava roynt at selt søgur frá privatlívinum til fjølmiðlarnar, um hansara forhold við nakrar politikarar. Hann fór síðani til USA og bleiv ungdómsvenjari og eisini fór hann til Nýsæland.
Í mars mánaða í 1998 bleiv hann handtikin fyri ósømuligan atburð í USA, og eftir at løgreglan hevði tosa við hann, fór hann aftur til Bretlands. 2. mai í 1998 tók hann sítt egna lív. Um morgunin tann 3. mai breyt Justin Fashanu inn í eina garasju í London og hongdi seg sjálvan [4].
Í 2009 var eitt lið stovna til eitt tiltak í Brighton, og kallaðist liðið "The Justin Fashanu-All Stars". Liðið var stovna av Justin Fashanu átakinum ið stríðist fyri at samkynd verða vird í fótbólti [5].


c: text/html

text:
20.08.2014 - 22:37
Hóskvøldi kl.19: Læknastríðið í Klaksvík og bandupptøkur
Hans Andrias Sølvará, søgufrøðingur, sigur at longu í 1953 áttu samráðingarnar millum umboð fyri tey sum høvdu undirskrivað adressuna og Føroya Landsstýrið at borið á mál, men ístaðin slitnaðu samráðingarnar og stríði harðnaði. Samstundis sum samráðingar eru í Havn er fólkafundur úti í Grøv og hóskvøldið 21. august kl. 19 fer søgufrøðingurin at spæla brot úr bandupptøkum frá røðum sum vóru hildnar á fólkafundinum.
KL: 19 í kvøld: Fiskivinnufundur í Ósáskúlanum
Samrøða millum Jógvan í Grótinum og Fischer Heinesen
Norðborg landar á Pelagos

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Djóralívið í USA
Djóralívið í USA er bæði áhugavert og sermerkt. Har eru til dømis búffil, úlvur og kongaørn.
Stórir partar av vakrastu og stórslignastu náttúruni í USA eru varðveittir. Í USA eru fleiri enn 6,770 (í 2011) tjóðgarðar ella friðlendi, sum tilsamans eru meira enn 2,607,131 km2 til støddar [1]. Uppi í hesum eru t.d. Everglades National Park í Florida og Grand Canyon National Park í Arizona. Fyrsti tjóðargarðurin var Yellowstone National Park í Wyoming, hann varð latin upp í 1872.
Innihaldsyvirlit
Vesturríkini[rætta | rætta wikitekst]
Ómildar og turrar oyðimerkur, til dømis Death Valley, eru í útsynningspartinum. Eins og flestu plantuátarar í oyðimørkum, heldur lagdhalakanin til í urðum ella í nánd av runnum, so hon skjótt fær leitað sær skjól, er vandi á ferð. Stutti halin líkist hvítum ullarlagdi.
Helsuteðlan etur aðrar eðlur og skordjór. Hon verður í mesta lagi hálvan m. long. Stórur súlnakaktus veksur mest í Arizona. Hann veksur seint, og kann gerast 14 m. høgur. Tær hvítu blómurnar draga ymisk skordjór at sær, til dømis svalufirvald. Helsioydlan, sum livir í oyðimørkunum í útsynningspartinum í USA, krógvar seg undir steinum um náttina og kemur fram um morgunin at verma seg í sólini.
Nógv oyðimarkardjór sova alla ta turru, heitu árstíðina, so tey kornast undan tí ovurhonds hitanum. Hetta nevnist summardvali. Nógv djór, til dømis froskar, eðlur, skordjór og sniglar, liggja í summardvala í oyðimørkini í USA. Áðrenn sniglar fara í summardvala, leggja teir slím fyri gágguna, slímið harðnar í sólini.
Amerikanska puman er av kattaættini. Puman trívist í tjúkkum skógi eins væl og í hálvgum oyðimørk. Kalldjórið kann vera 1,8 m. langt og viga eini 100 kg. Helst um náttina reikar puman um á veiðiferð. Djórini, hon tekur, eru ymisk til støddar, eitt nú hara, rotta og hjørtur. Fyrr jagstraðu og skutu teir pumuna, tí hon av og á tók djór frá bondunum.
Skógarbjørnin í USA verður eisini nevnd grizzlybjørn ella kodiakbjørn. Grizzlybjørnin livir í til dømis Alaska, Montana og Washington. Hon etur nógv ymist, til dømis plantusprotar um várið og fruktir um heystið, men eisini djór og hunang. Kvenndjórið leggur tveir ella tríggjar ungar í vetrarhíðnum. Einasti fíggindi hjá stóru grizzlybjørnini er menniskjan.
Svartabjørn er vanligari at síggja. Svartabjørn (baribalbjørn) heldur eisini til í skógum og friðaðum økjum í USA. Allar eru ikki svartar, summar eru myrkamorreyðar ella reyðmorreyðar. Svartabjørn dugir væl at klintra í trøum og er kvik á føti, kann renna 40 km. um tíman. Í t.d. Montana, Idaho og Oregon heldur svartabjørnin til. Labbarnir eru stórir, breiðir og førligir. Hon hevur stórar kløur.
Í Nevada eru nógv eiturdjór, til dømis slangur og sporðdrekar. Oyðimarkarsporðdrekin tekur skordjór og maðkar, hann tekur tey við klónum. Eiturkrókin brúkar hann mest til verju. Nógv eiturdjór liva í stóru oyðimørkunum inni í statinum.
Alaska[rætta | rætta wikitekst]
Djóralívið í Alaska er ógvuliga ríkt og fjølbroytt. Í Norðuralaska eru arktisku oyggjarnar altíð undir kava og ísi. Reindjór skava í kavanum eftir skón og mosa. Elgurin heldur til í stórum skógum í Suðuralaska. Um summarið, tá ið ísurin tánar á vøtnum og í áum, fer elgurin úti at eta vatnplantur. Um veturin etur hann knubbar og smáar greinar á trøum og runnum. Elgur reikar helst einsamallur, tó ikki í brundtíðini.
Fleiri enn 25 000 krabbasløg eru í Alaska [3].
Miðríkini[rætta | rætta wikitekst]
Heimsins størstu grasfløtur eru preriurnar í Dakota, Iowa, Kansas, Nebraska og Oklahoma. Á grasfløtunum halda nógv djórasløg til. Ongsprettur, termittir og meyrur, ið fjala seg í grasinum, eru góð føði til dømis hjá meyruátarum og beltisdjórum. Gnagdjór grava holur á øllum grasfløtum.
Meginparturin av teim stóru grasfløtunum, preriunum, sum vóru í Miðvestri í USA, eru nú lagdar undir plógv. Tó hava fleiri djórasløg staðið seg, helst gnagarar, til dømis jarðaríkornin. Djórini grava longur holur í jørðini og loysa moldina, so væta og føðsluevni seta ígjøgnum hana. Jarðaríkornin heldur saman í smáum flokkum. Slættahundar verða teir eisini nevndir, tí tað letur í teimum, sum tá ið hundahvølpur goyr. Í hvørjum flokki er eittans kalldjór, nøkur kvenndjór og so ungarnir. Flokkarnir eru so aftur skipaðir í heilt stórar flokkar. Undir svørðinum á lendi, ið er kanska 40 ha til støddar, kunnu á allari støddina vera samfestar, íbundnar holur, har jarðaríkornin heldur til í hundraðtali.
Amerikanski preriuúlvurin er í ætt við sjakal, úlv og taman hund. Sum flestu hundar gongur úlvatíkin í 9 vikur og leggur einar fimm hvølpar. Teir súgva tíkina fyrstu sjey vikurnar, men bara fýra vikur gamlir eta teir eisini hálvsodnaða føði, sum foreldrini klíggja upp aftur til teirra. Preriuúlvurin og tíkin halda saman alt lívið og liva saman við hvølpunum í ættflokkum. Preriuúlvstíkin leggur vanliga eina ferð um árið.
Í teimum ógvuliga stóru nálaskógunum norðanfyri er summarið stutt og veturin langur og kaldur. Um heystið legst bjørnin í híð, og har verður hon liggjandi, til lýðkan kemur várið eftir. Summi djór hava drigið sær mat saman, sum tey eta um veturin. Flytifuglurin fer suðureftir. Reindjór og elgur søkja sær lívd í skógunum og skava í kavanum eftir skón og mosa, meðan tey vara seg fyri úlvinum. Um várið kemur flytifuglurin aftur, firvaldarnir flákra ímillum greinarnar, og hjørturin bítur nýsprotnu nálirnar av trøunum.
Preriuuglan er vanlig allan vegin norðan av grasfløtunum í USA og suður á grasfløturnar. Ofta ger hon sær reiður í holum, sum viskakur eru rýmdar úr. Preriuuglan tekur skordjór, læming, kanin, dunnu, mýs, fugl, eðlu, slangu og ongsprettu. Steggin er vanliga hvítur ella sjómutur. Bøgan er størri og meira ríput. Hetta slagið er í skógunum í t.d. Michigan, Wisconsin og Dakota.
Neyt - búflar, oksar, kýr - eru ein tann fjølmentasti alidjórabólkurin í t.d. Texas. Fyrr vórðu neytini mest spent fyri amboð, men nú verða tey mest ald fyri kjøtið og mjólkina.
Eysturríkini[rætta | rætta wikitekst]
Tað eru 18 sløg av hálvbjarnum, m.a. tváttarbjørn. Øll sløgini eru í USA. Tær eru skjótar og fimar og mest frammi um náttina. Tá leita tær í ruskdungum eftir føði, taka grøði av bóndagørðum og smáfenað.
Norðuramerikanskt puntsvín etur børk og nálir av barviði. Puntsvínið dugir væl at kliva í trøunum. Um summarið er tað heldur niðri á sløttunum og etur plantuleggir, fruktir og fræ. Longu tindarnir á bakinum verja væl. Tó at puntsvín líkist vanliga tindasvíninum, eru djórini bæði ikki í ætt.
Nú er stórur partur av skóginum høgdur, men enn eru bjørn, úlvur og geypa í hesum fyrndarskógi. Stinkdjór (skunkar) halda til í skógum í USA. 13 stinkdjórasløg eru. Tey eta egg, smádjór og fruktir.
Í vátlendinum í landsynningspartinum í USA eru stórir mýrar, blotar og vøtn. Amerikanski alligatorurin livir í mýrunum og áunum í t.d. Alabama, Louisiana, Georgia og Florida. Hann kann gerast 3,6 m. langur. Her er eisini froskar, fiskur, paddur, skjaldbøkur og skriðdjór.
Høsnaslagið reyð rhode island eitur eftir statinum Rhode Island. Tær verpa væl og smakka frálíka væl.


text:
Venesia
Venesia (italskt: Venezia; venesianskt: Venes(s)ia; enskt: Venice; danskt,svenskt og týskt: Venedig) er ein býur í Italia. Venesia er sunnanfyri Alpurnar á einum stórum graslendi í Norðuritalia, og hevur umleið 259 263 íbúgvar (2012). Gamli havnabýurin er ein av heimsins vakrastu býum. Í honum eru, sum í øðrum italskum býum, nógvir gamlir og vakrir bygningar. Venesia er bygdur á 118 smáar oyggjar í einum vatni, sum var skylt frá Adriahavinum við Lido. Í býnum eru 150 veitir, og einar 400 brýr eru um tær.
Gamli, venesiski róðrarbáturin, gondolin, verður enn nýttur.


text:
Nýggjastu tíðindini
Starvsfólkadagur á Karavella Marionett-Teatri
Øll arbeiðspláss hava starvsfólkdagar. Í gjár vóru leikararnir á Karavella Marionett-Teatri á útferð. Her eru nakrar myndir frá degnum:
Brellbitar frá nýggjum leiki
Karavella Marionett-Teatur setur í heyst upp leikin “Dansa so væl og leingi” eftir Rakel Helmsdal. Hetta er ein leikur fyri bæði børn, ung, vaksin og eldri. Her eru nakrar myndir úr verkstaðnum, so tú kanst hyggja eitt sindur at, hvat tú hevur at gleða teg til og undrast kanska eisini… les meira…. →
Veiða vind á Ólavsøku
Ólavsøkuaftan og ólavsøkudag kl. 15 verða sýningar av symfoniska marionettævintýrinum Veiða vind. Sýningarnar verða í Snikkarastovu í Sjónleikarhúsinum og atgongumerki kunnu keypast ein tíma undan sýning. Møguleiki er fyri at leggja atgongumerki av við at skriva til rakel.helsmdal(kurla)gmail.com ella inn á Facebook-tiltakið. Hetta eru allarhelst nakrar av seinastu almennu sýningunum… les meira…. →
Karavella Marionett-Teatur søkir høli
Leikárið 2014/15 verður nýggi leikur, sum í løtuni gongur undir arbeiðsheitinum “Dansa so væl og leingi”, settur upp á Karavella Marionett-Teatri. Vanliga er Karavella Marionett-Teatur eitt ferðandi leikhús, men tá nýggjur leikur skal setast upp, er neyðugt við føstum høli í uml. 1 ½ mánað. Í trý ár havi eg… les meira…. →
Herverk á Karavella Marionett-Teatri
Tað góða lívið At hava egið leikhús er fyri tað mesta ein gleði. Tað er sjálvandi hart arbeiði, men tað er eitt arbeið, eg sjálv havi valt og elski! Ja, eg elski veruliga alt við tí: at gera ætlanir um, hvønn leik eg nú skal seta upp at skriva leikrit… les meira…. →
Fjølbroytt listarligt virksemi
Karavella Marionett-Teatur
Karavella Marionett-Teatur er eitt einkvinnumarionett-teatur, sum spælir leikir fyri børnum og vaksnum og ferðast um alt landið
Grafisk sniðgeving
Bið um tilboð uppá smærri grafiskar uppgávur, so sum plakatir ella faldarar.


text:
100-23 Fyrispurningur til Jˇgvan ß Lakjuni, landsstřrismann, vivÝkjandi pedagog˙tb˙gvingini
Oraskifti
┴r 2005, třsdagin 8. november, boai formaurin frß omanfyri nevnda fyrispurningi frß Finni Helmsdal, l°gtingsmanni, sum var soljˇandi:
Fyrispurningur
Spurningarnir eru hesir:
Vimerkingar
F°roya lŠrarask˙li hevur tiki inn ein flokk vi pedagognŠmingum ß hv°rjum ßri, sÝan pedagogsk˙lin var settur ß stovn umlei 1990. Ta er sjßlvandi at fegnast um, at ta ber til at lesa til pedagog Ý F°royum, men ta er hinvegin ikki at fegnast um, at vit eru langt frß at n°kta t°rvin ß ˙tb˙num pedagogum. Dagstovnalˇgin sigur p˙ra greitt, at 2/3 av °llum st°rvum Ý dagstovnum Ý F°royum skulu setast vi pedagogum. Sum st°an er Ý dag, so er bert 1/3 av hesum st°rvum settur vi ˙tb˙num fˇlki. Kanningar vÝsa, at skulu vit r°kka kr°vunum Ý Dagstovnalˇgini um setan av ˙tb˙num fˇlki, so mangla eitt sindur fleiri enn 200 pedagogar Ý, og vÝsir ta seg eisini, at hetta mankotal veksur fyri hv°rt ßr.
N˙ hevur landsstřrismaurin Ý almannamßlum avgj°rt, at alt virksemi vivÝkjandi stuli til b°rn skal leggjast undir dagstovnarnar. Dagstovnaleislurnar eru sum so ikki Ýmˇti hesum, tey eru bara kedd og h°rm um mßtan, sum landsstřrismaurin hevur arbeitt Ý hesum mßlinum. Anna er, at tß stularnir til b°rn koma undir so skipa viurskifti, ber ta vi sŠr, at t°rvurin ß ˙tb˙num pedagogum ˙ti Ý dagstovnunum gerst enn st°rri. Stuulsarbeii Ý mun til b°rn er so krevjandi og třdningarmiki, at ta skal einfalt ikki bera til at lata onnur enn fˇlk vi vikomandi ˙tb˙gvingum r°kja ta.
Sum st°an er ß dagstovna°kinum og vivÝkjandi t°rvinum ß ˙tb˙num pedagogum yvirh°vur, so skuldi ein tr˙, at Mentamßlarßi bara sjßlvsagt fˇr undir at taka tveir flokkar vi pedagoglesandi inn um ßri. Hetta sum eina ßsannan av, at vit ikki kunnu bjˇa b°rnunum og familjum teirra ˇprofessionell og vi tÝini helst eisini bŠi ˇn°ktandi og ˇtrygg viurskifti.
Sum st°an er Ý dag, so s°kja umlei 150 f°royingar ß hv°rjum ßri, um at sleppa inn at lesa til pedagog. Av hesum vera so umlei 20 tikin inn. Hvat gera so hini, J˙, n°kur bÝa og s°kja um aftur. Onnur fara uttanlands at lesa, og upp aftur onnur velja at taka av onkrum donskum tilboi um ˙tb˙gving yvir neti. Fˇlk, sum hava innlit, og sum ein hevur tosa vi, siga, at tey halda ta loysnina vera ivasama, ikki minst tÝ eingin her ß landi hevur naka sum helst eftirlit vi ˙tb˙gvingini, og tÝ tey, sum standa fyri hesum tilbounum, fßa nˇgvan pening fyri hv°nn nŠming, sum meldar seg til.
Annars hevur gongdin Ý Danmark veri tann, at pedagogsk˙larnir har hava havt ilt vi at fßa nŠmingar seinastu ßrini. Stjˇrnin hevur tˇ ßsanna stˇra t°rvin ß pedagogum Ý landinum, og eru teir tÝ farnir undir eitt ßtak, saman vi sk˙lunum, sum hevur til enda mßl at fßa fleiri danir at velja pedagog˙tb˙gvingina. Danska stjˇrnin hevur ßsanna třdningin av, at b°rnini fßa so gˇar umst°ur, sum til ber, hesi fyrstu og třdningarmiklu ßrini av lÝvi teirra. TÝ vilja teir hava fleiri til at lŠra til pedagog.
Verandi samgonga vil gera F°royar til besta land Ý heimi at liva Ý Ý ßr 2015. Ta eru ikki fleiri enn 10 ßr inntil tß. TÝ er tÝ at byrja at gera naka fyri, at F°royar eru, um ikki anna, verdar at liva Ý Ý ßr 2015. TÝin mß tÝ vera farin frß, tß lÝkasŠlan og discountloysnirnar fßa hŠgstu rafesting.
┴ tingfundi 9. november 2005 var samtykt uttan atkv°ugreislu, at fyrispurningurin skal svarast.
┴ tingfundi 8. desember 2005 svarai Jˇgvan ß Lakjuni, landsstřrismaur, fyrispurninginum soleiis
Svar
Ad. 1: Tß i l°gtingslˇg um dagstovnar og dagr°kt var til vigerar Ý L°gtinginum ß vßri 2000, setti trivnaarnevndin nřtt stykki inn Ý grein 8 Ý lˇgini. L°gtingi samtykti her, at starvsfˇlkabřti ß dagstovnum skal Ý minsta lagi vera 2/3 til nßmsfr°ingatÝmar og Ý mesta lagi 1/3 til hjßlparfˇlkatÝmar.
Sum landsstřrismaur Ý ˙tb˙gvingarmßlum eigi eg sjßlvsagt at sÝggja ta sum mÝna uppgßvu at arbeia fyri, at nˇg nˇgvir pedagogar eru til at r°kja hesi st°rvini. Ta er eingin ivi um, at ta er třandi, at starvsfˇlk innan hetta °ki eru vŠl ˙tb˙gvin, men ta vera altÝ teir fÝggjarligu karmarnir, sum seta eitt mark fyri, hvussu skjˇtt vit r°kka ß mßl.
Ad. 2: Eg kann bara vßtta, at ta eru nˇgv fleiri, sum s°kja inn ß pedagog˙tb˙gvingina, enn tey, sum sleppa inn.
Ad. 3: Tann stˇri t°rvurin, i er ß ˙tb˙num pedagogum, er ein spurningur, sum eigur at vera loystur Ý F°royum ľ hetta er bŠi galdandi fyri pedagog°ki eins og onnur fak°ki, i vit hava f°royskar ˙tb˙gvingar til.
Ad. 4: Arbeitt hevur veri Ý longri tÝ vi uppskoti til nřggja lˇg fyri bŠi lŠrara- og pedagog˙tb˙gvingina, og sum skilst, kemur eitt ßlit n˙ um ßrsskifti frß nevndini. Her verur lagt upp til, at pedagog˙tb˙gvingin verur ß bachelor-stigi. Samstundis havi eg arbeitt vi m°guleikanum fyri at fyrireika eina styttri pedagoghjßlpara˙tb˙gving. Ătlanin er, at hesar bßar ˙tb˙gvingarnar tilsamans Ý nˇgv st°rri mun enn Ý dag skulu n°kta t°rvin ß ˙tb˙num starvsfˇlki til °ki.
Ad. 5: Sum spyrjarin veit, so er alt ein spurningur um fÝggjarligar umst°ur og rafestingar. Higartil hevur tÝverri ikki eydnast at fingi rafest hetta °ki hŠgri.
Ad. 6: Um LŠrarask˙lin skuldi tiki ein pedagogflokk inn aftrat Ý ßr, hevi hetta kosta sk˙lanum umlei kr. 1.070.000. Til spurningin um, hv°rt vit hava rß at lata vera vi at ˙tb˙gva fleiri pedagogar tey komandi ßrini, verur vÝst til hini svarini. Men ta er eingin ivi um, at vit vera noydd at rafesta hetta °ki hŠgri frameftir.
Mßli avgreitt.


text:
Google er ein amerikansk leitisíða á internetinum. Tað er amerikanska fyritøkan Google Inc., ið eigur Google. Google er tað størsta leititólið á internetinum í dag við meira enn 200 milliónum fyrispurningum dagliga. Navnið "Google" kemur frá orðinum Googol, ið vísir til talið 1 við 100 nullum aftanfyri. Sagnorðið "to google" varð tikið við í Oxford English Dictionary í 2007. Nær orðið kemur við í ta føroysku orðabókina, er ilt at siga. Google hevur eina vaktartænastu, ið alla tíðina heldur eygað við, um nøkur tílík síða verður løgd á netið.
Google hevur forvunnið risa peningaupphæddir síðan tað varð stovnað í 1999. Peningurin fer tó ikki bert til teir báðar stovnararnar, men eisini til gerandisdagin hjá starvsfólkunum. Tað er tíðarritið Fortune, ið hevur staðið fyri heiðrinum av Google, ið klárt legði seg á odda av teimum 445 fyritøkunum, ið høvdu tilmeldað seg til kappingina. Google varð vald sum tann besta fyritøkan at arbeiða fyri, tí ágóðarnir og mentanin ið fyritøkan hevur skapt, hevur skúgvað allar aðrar til viks, sigur Lee Clifford, blaðstjóri á Fortune Magazine.
Tey ónevndu starvsfólkini, ið hava tikið lut í kanningini greiða frá heilt óvanliga góðum arbeiðsumstøðum á Google. Listin er nærum óendaligur, tá talan er um ymiskar ágóðar, ið standa starvsfólkunum í boði. Høvuðsskrivstovan í Mountain View í Kalifornia hevur ikki færri enn 10 gourmet-matstovur, umframt ein hóp av snacks- og kaffibarrum.
Starvsfólkini verða bjóðað ókeypis bussamband við teimum 5 bussunum, ið koyra á 5 ymsum farleiðum í økinum. Hava tey egnan bil verður oljan skift og bilurin vaskaður á arbeiðsplássinum. Og skal bilurin skiftast út, rindan Google prísmunin, um tú velur ein umhvørvisvinarligan bil, ið kostar nakað meira enn ein vanligur bilur.
Av øðrum tænastum ið starvsfólkini hjá Google standa í boði kunnu verða nevnd t.d. hárfríðkan, klædnavask, vøddamýking, heilsumiðstøð við 5 læknum o.m.a. Er talan um barsil, syrgir Google fyri útberan av mati til familjuna, so at øll orkan fer til at hjúkla um tað lítla barnið. Tað er ikki nógv ið telur niðureftir, men skal nakað nevnast, so halda onkur starvsfólk, at arbeiðsplássið Google hevur í so nógvar "nørdar" í starvi.


text:
7. september
7. september er dagur 252 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 253 um skotár er). 113 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1822 - Brasil loysir frá Portugal.
- 1920 - Fyrsta Miss America vakurleikakappingin er í Atlantic City, New Jersey, og vinnari er Margaret Gorman.
- 1966 - Ferjan Skagerakk gongur burtur í illveðri á veg úr Kristiansand í Noregi til Hirtshals, men øll 144 fólkini umborð verða bjargað.
- 1986 - Desmond Tutu biskupur verður valdur til erkibiskup í Cape Town. Hann er fyrsti svarti maður, ið verður ovasti hjá suðurafrikansku anglikansku kirkjuni.
- 1996 - 25 ára gamli amerikanski rapparin Tupac Shakur verður skotin og doyr seks dagar seinni; eingin er nakrantíð fongslaður fyri morðið, sum tykist sera gátuført.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1936 - Buddy Holly, amerikanskur sangari og sangskrivari (d. 1959)
- 1949 - Gloria Gaynor, amerikanskur sangari
- 1954 - Kirsten Siggaard, danskur sangari
- 1967 - Erann DD, danskur sangari og sangskrivari
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1962 - Danski rithøvundurin Karen Blixen doyr 77 ára gomul.
- 2005 - Finnbogi Ísakson, føroyskur rithøvundur og politikari
- 2005 - Maud Heinesen, føroyskur rithøvundur


text:
Dionysus segði :
SigmundV segði :Árni Gregersen segði í útvarpinum, at tey høvdu ikki spurt um loyvi at prenta minningarorðini í bók, men av tí at fólk høvdu sent tey inn, hildu tey ikki, at fólk høvdu nakað móti hesum. Eg haldi ikki tað er sjúkligt at geva minningarorð út í bók. Í nógvum førum er tað ikki øðrvísi enn at geva eina ævisøgu út.
Eg dugi heldur ikki at síggja nakað galið við at geva minningarorð út í bók. Men at Dimma gerð tað uttan loyvi, virkar mær rættiliga løgið. Kann eg so eisini geva alt hitt tilfarið, sum hevur staðið í Dimmu, út í bók uttan loyvi?
Tá talan er um rættindi til ein tekst, skal hann so ikki verða registreraður, altso tilmeldaður eitt copyright bureau? Tað, kann eg ikki ímynda mær, at minningarorðini eru.
Men um tey ikki fyrst hava spurt tey, sum hava skrivað, er tað ómoralskt. Tað má vera ein javnbjóðis avtala.
Tað er annars hópin av teksti, sum Dimma fær forerandi, altso onki betalir fyri. Nú, tá ið hesi minningarorðini er komin út, kann Dimma í prinsippinum geva allar møguligar aðrar tekstir út, sum hava staðið í blaðnum, og sum tey ikki hava goldið fyri. Spurningurin er, um tey reelt hava loyvi til tað - altso um tað ikki er onkur lóg um hetta
"Eg eri ikki tann, sum fer av skipinum. So fari eg heldur niður við skipinum." sitat Kaj Leo Johannesen, føroya løgmaður anno 2010


text:
Monnow
Monnow ( (Walisikt mál): Afon Mynwy) er ein á sum rennur gjøgnum útsynnings partin av Herefordshire, Ongland og estara part av býnum Monmouth í Wales.
Markið millum Wales og Ongland[rætta | rætta wikitekst]
Meginparturin av ánni Monnow er samstundis markið millum Ongland og Wales, áðrenn áin rennur saman við ánni Wye í býnum Monmouth. Áin Wye er eisini hálv ensk frá Monmouth til hon rennur saman við ánni Severn í Chepstow. Í býnum Monmouth bindir tann vakra miðaldar Monnow Brúgvin báðir áarbakkarnar saman. Ein kendur gongutúruru, sum á enskum verður nevndur Monnow Valley Walk fer fram við ánni, og ein 65 km langur túrur.
Áarsíl[rætta | rætta wikitekst]
Fyrr var Monnow kend fyri at hava nógv áarsíl frá Pontrilas til Skenfrith[1] og tað førdi til met høga veiðu av áarsíli í ánni. Í 20. øld minkað stovnurin tó rættiliga nógv, og serstakliga eftir 1960-árini, men seinastu árini er stovnurin aftur vaksin nógv og er nú ein av størstu stovnunum við villum áarsílum í Onglandi og Wales.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ "The River Monnow at Skenfrith - OS grid SO4520". Geograph Britain and Ireland. http://www.geograph.org.uk/photo/248733. Heintað 2012-04-05.


text:
31. juli
31. juli er dagur 212 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 213 um skotár er). 153 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2014 - Fiskvinnunevndin í ES samtykti at taka handilsforðingarnar móti Føroyum aftur. Í eitt ár hevur ES bannað øllum innflutningi av sild og makreli úr Føroyum, tí Føroyar høvdu ásett sær eina sildavotu, sum hini strandalondini ikki kundu góðtaka.
- 2013 - ES avgerð at seta í verk boykott móti innflutningi av føroyskari sild.
- 2013 - Hvalbiartrolarin Gullberg sakk norðanfyri Føroyar, øll manningin varð bjargað.
- 2011 - HM í svimjing á langgeil í Shanghai. Pál Joensen gjørdist nummar fýra í finaluni í 1500 metrar frí við tíðini 14:46.33, sum var nýtt Norðurlendskt met og kvalifiseraði seg klárt til Summar-OL 2012.
- 2010 - Føroyski rógvarin og ævintýrarin Livar Nysted setti nýtt heimsmet saman við trimum øðrum, tá teir róu um norður Atlantshavið úr New York til Scilly Oyggjarnar á 43 dagar, 21 tímar og 26 minuttir. Gamla metið var 114 ára gamalt, sett av tveimum norðmonnum.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1946 Árni Dahl, føroyskurnrithøvundur
- 1965 J.K. Rowling, enskur rithøvundur, hon hevur skrivað bøkurnar um Harry Potter.


text:
Belgia
Belgia (franskt: Belgique, niðurlendskt: België, týskt: Belgien) er eitt land í Evropa. Høvuðsstaður er Brussel, og landið hevur umleið 11 milliónir íbúgvar. Mót norðri hevur Belgia mark við Niðurlond, í eystri við Týskland og Luksemburg, í surðri við Frakland og móti vestri er Norðsjógvurin, strandarlinjan er bert 65 km. Trý mál verða talað í Belgia. Sunnanfyri, við franska markið, talar fólkið franskt. Norðanfyri Brússel er málið flamskt, ið er nær skylt við niðurlendskt. Eystast í landinum er almenna málið týskt. Í Brússel talar mesta fólkið franskt, men mong tala eisini flamskt.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Belgia gjørdist sjálvstøðugt land í 1830; Belgia loysti frá Niðurlondum í 1830. Landamørkini, ið nú eru, vórðu ikki sett fyrr enn í 1919.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Belgia var við til at seta ES á stovn, og høvuðssæti hjá ES er í Brussel. NATO hevur eisini sítt høvuðssæti í Belgia.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Franskir og flamskir matsiðir hava ávirkað belgiska matgerð. Súpan er vælumtókt, og mangir landslutir hava sínar egnu uppskriftir. Ein serrættur er skelfiskur og kips, sum bæði fæst á dýrum matstovum og úr smáum matsølubúðum á gøtunum.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Meuseá skilur landið í tvíningar. Fyri norðan er fláur, fruktagóður slætti heilt út at strondini. Í landsynningspartinum eru Ardennufjøll; har er jørðin kørg, og garðarnir eru spjaddir.
Landslutir[rætta | rætta wikitekst]
Vlaanderen (Flandre)
Wallonie (Wallonië)
Býir[rætta | rætta wikitekst]
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Longu í 16. øld tók stórur klædnaídnaður seg upp uttan um býir sum til dømis Brúgge, ið er kendur fyri síni knipplingamynstur. Í mong ár hevur tungídnaður, serliga kolavinna og stálídnaður, verið týdningarmikil vinnuvegur, men hann er nú um at hvørva. Í staðin er komin annar ídnaður, til dømis evnafrøðiídnaður og ravmagnsídnaður. Tænastuvinnan, t.d. bankavirksemi og fyrisiting, er so nógv vaksin, at har starvast tveir triðingar av belgisku verkafjøldini.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Útvortis ávísing[rætta | rætta wikitekst]


text:
Húsið er eitt virkishús fyri børn og ung millum 10 og 18 ár. Vit søkja eftir einum kreativum starvsfólki við hóskandi útbúgving og royndum. Starvið er 25 tímar um vikuna. Vit vænta, at umsøkjarin • hevur hóskandi útbúgving • hevur áhuga fyri at arbeiða við børnum og ungum • kann arbeiða sjálvstøðugt • hevur góð […]Les meira »
Krambúarfólk til Vøgguna – skjótast tilber
Vit sóknast eftir einum persóni at arbeiða í Vøgguni 30 tímar um vikuna, skjótast gjørligt. Hettar er eitt fast starv. Ert tú ein arbeiðssamur og smílandi persónur við nógvari orku, hevur vilja og áhuga í sølu og ert yvir 18 ár, so er hettar heilt víst rætta starvið til tín. Hettar er eitt spennandi og […]Les meira »
Goymslufólk til Kemilux – skjótast tilber
Vit søkja eftir goymslufólkið at arbeiða í handlinum á hjalla. Talan er um fulltíðar starv, við einari royndartíð í 3 mðr. Førleikakrøv · Royndir innan goymslu/sølu/handil · Telduførleika á brúkarastøði · Koyrikort til persónbil og trukk · Kanst taka ábyrgd og arbeiða sjálvstøðugt Umsókn Við lívrensli, avrit av møguligum prógvum og ørðum viðkomandi skulu sendast til […]Les meira »
Goymslufólk til Vøruhúsið á Hjalla – skjótast tilber
Kundin tú hugsa tær at starvast í einari spennandi fyritøku í menning? Vøruhúsið leitar eftir einum dugnaligum goymslufólki til vøruhúsið á Hjalla. Starvið fevnir m.a. um móttøku og útflyggjan av vørum, umframt útkoyring av vørum til kundar okkara. Talan er um fulltíðarstarv. Starvið verður at seta skjótast gjørligt. Áhugaði kunnu venda sær til Peter Mouritsen, […]Les meira »
Sjúkrarøktarfrøðingur og heilsurøktari til Suð. Ellis-& Røktarheim – 18. sep
Heilsurøktari Vegna farloyvi verður søkt eftir heilsurøktara í tíðini 1. oktobur 2014 til 31. august 2015. Arbeiðstíðin er 0,7 í skiftandi vaktum. Sjúkrarøktarfrøðingur Søkt verður eftir sjúkrarøktarfrøðingi til fast starv frá 1. oktober 2014. Arbeiðstíðin er 0,7 í skiftandi vaktum. Setanartreytir Løn -og setanartreytir sambært sáttmála millum avvarðandi yrkisfelag og Fíggjarmálaráðið. Nærri fast at vita […]Les meira »
Sølufólk til Poul Hansen P/F – 15. sep.
Brennur tú fyri sølu & tænastu? Vit leita eftir einum dugnaligum starvsfólki til catering-deild okkara. Vit ynskja ein seljara, ið dugir væl at seta seg inn í tørvin hjá viðskiftafólki, eins og tað fellir tær lætt, at vegleiða og geva teimum íblástur. Tínar uppgávur verða m.a. hesar: Fremsta uppgávan er søla, Vera við til […]Les meira »
Sølufólk til catering-deild hjá Poul Hansen P/F – 15. sep.
Vit leita eftir einum dugnaligum starvsfólki til catering-deild okkara. Vit ynskja ein seljara, ið dugir væl at seta seg inn í tørvin hjá viðskiftafólki, eins og tað fellir tær lætt, at vegleiða og geva teimum íblástur. Tínar uppgávur verða m.a. hesar: Fremsta uppgávan er søla, Vera við til at gera tilboð, Uppsøkjandi arbeiði, Umframt […]Les meira »
Teknikari til Vikmar – 29. sep
Kundi tú hugsa tær at arbeitt við nýggjastu tøknini til skip? Søkt verður eftir teknikara at byrja skjótast tilber. Vikmar søkir eftir teknikara til navigatión, fiskileiti og samskiftisútgerð. Arbeiði umfatar m.a. installatón og service av útgerð og tænastum sum Vikmar selur. Starvsøkið eri í stórari menning og vil tú eisini vera við til at menna […]Les meira »
Skrivstovufólk til Visit Faroe Islands – 19. sep
Visit Faroe Islands (Ferðaráð Føroya) arbeiðir eftir eini nýggjari strategi fyri Føroyar sum ferðafólkaland, sum skal tvífalda ferðavinnuna fram til 2020. Við hesum starvinum kemur tú at røkja allar vanligar skrivstovuuppgávur, har tú kemur at taka ímóti fyrispurningum á telefon, telduposti og teimum sosialu miðlunum, senda tilfar út og annars fyrifallandi arbeiði á skrivstovuni. Harímillum […]Les meira »


text:
"Urðardrangur" fór at leka
Stutt eftir døgurða í gjár, kom Brimil á Vestmanna við 10-mannafarinum “Urðardrangur”
- Falcao klárur til Manchester United
Fleiri útlendskir miðlar skriva nú at stjørnuspíssurin Radamel Falcao verður lántur út til Manchester United
Flykra og Jonita FM vinnarar
Árliga heystkappríðingin hjá Føroya Ríðingarfelag var leygardagin. Hendan kappingin er seinasta kappríðingin á árinum og samstundis dagurin har seinastu FM vinnaranir vera funnir
Uppskot um at fyribyrgja ólógligum virksemi hjá felagsskapum
Tjóðveldi leggur nú uppskot fyri tingið um við lóg at fyribyrgja ólógligum virksemi hjá felagsskapum sum Sea Shepherd í Føroyum
Løgreglan sóknast eftir bili og bilførara
Løgreglan sóknast eftir einum BMW-bili og bilføraranum, sum millum annað rendi á ein garð á Ovarugøtu í Hoyvík í morgun
Aida Luna verður í Ánunum í morgin
At tíðindaflutningurin í útlendskum miðlum um grindadráp ikki altíð er eftirfarandi eru nógv dømi um í hesum døgum
Beinagrind funnin út fyri Ljósá
- Ein frítíðarfroskmaður kom í gjár fram á beinagrind út fyri Ljósá. Løgreglan heldur, at tað kann vera Piddi, ið er funnin, skrivar Kringvarpið
HR-løgfrøði útbúgving til allar leiðarar
- Sigmund Poulsen, okkara fremsti advokatur innan starvsfólkaøkið undirvísir og kemur við feskum dømum úr Føroya rætti. Pláss er bert fyri 15 luttakarum – fyrsti undirvísingardagur er 8. oktober
Føroysk ferðavinna missir av grindadrápinum
Alsamt fleiri reiðarí, sum senda ferðafólk hendavegin, velja Føroyar frá av grindadrápinum, skrivar Copenhagen Post
Niels Arge Galán heldur fram sum formaður í Samskifti
Fyrsti nevndarfundur var 25. august, har nevndin gjørdi av, at Niels Agre Galán heldur á fram sum formaður og Michael Koba er næstformaður
Ávaring ímóti “ókeypis” faldarum
Nú er aftur boðað frá, at føroyskar fyritøkur verða lokkaðar at taka av tilboði um ókeypis faldara. Trupulleikin er bara tann, at einki her í heiminum er ókeypis
Whalehunting
- I will not live after Sea Shepherds view on how we ought to live. It is unnatural. I think whales as well as other animals have both moral and legal rights
Skotsk fróðskaparsetur brynja seg til 'brain drain' eftir loysingina
Skúlafólk rópa nú varskó um skotar atkvøða fyri loysing 18. septembur
Flogskipari: - Eg fái ikki sagt at tað var stuttligt
– Eg fái ikki sagt at tað var stuttligt, tað er tað ongantíð, tá ið sikt hendir, men tað var eingin dramatikkur – alt gekst væl í hond, sigur flogskiparin við norska miðilin VG
Sea Shepherd limur ásigldur
Magnus Wang, ið er grindamaður, luttók í rokaliga drápinum í gjár, tá 14 Sea Shepherd-limir vórðu handtiknir. Sambært honum løgdu Sea Shepherd fólkini nógv fyri, og báturin, Magnus Wang var í, sigldi á eina kvinnu
Hoyvíkssáttmálin er systematiskur ójavni
- Naiva myndin, ið nógvir føroyingar hava av Íslandi sum brøðratjóðin, ið bert vil okkum alt tað besta, má nú avloysast av veruleikanum. Íslendingar hugsa fyrst og fremst um seg og síni
Paul Watson søkir eftir fleiri fólki
- Sea Shepherd sóknast eftir fleiri sjálvbodnum til seinasta mánaðin av herferðini her í Føroyum. Samtíðis verður boðað frá, at tey handtiknu eru leyslatin, men skula møta í rættinum seinni
Apotekini fara at varpa serligt ljós á pínu
Apotekini fara at varpa serligt ljós á pínu og pínuviðgerð í døgunum 8. sept. – 11. okt. Pína er ein neyðug ávaring, ið verjir kroppin fyri at verða løstaður
– Tað var so óveruligt
Norska Trine Vold var ferðafólk umborð á flogfarinum sum mátti neyðlenda á floghavnini í Oslo í kvøld
Dripnir tí teir vóru jødar
Tvær vikur eftir at henda myndin var tikin vóru dreingirnir báðir, trý og fimm ára gamlir, skotnir og dripnir, tí teir vóru jødar. Nú merkja jødar í Fraklandi eina øking av antisemittismu í Europa


text:
Senatið í USA
Senatið í USA (enskt: United States Senate) er tann eini helmingurin av tí føderala lóggevandi tinginum, sum er Kongressin. Hin helmingurin er Umboðsmannatingið (House of Representatives). Hvør einstakur av teimum statunum í USA hava tveir senatorar. Annað hvørt ár stendur ein triðingur av senatorunum fyri vali, og tí varir eitt valtíðarskeið í seks ár. Upprunaliga vóru senatorarnir tilnevndir av lóggevandi tinginum í teirra statum, men síðan 1913 hevur amerikanska grundlógin kravt beinleiðis val. Senatið hevur umframt vanligt lógararbeiði ábyrgdina av at undirskriva ella at vraka altjóða sáttmálar, sum USA ger við aðrar tjóðir, og hevur ábyrgdina fyri at góðkenna ráðharrar, umboðsmenn (ambassadørar) og dómarar, sum eru tilnevndir av forsetanum.
Senatið hevur eins og øll kongressin hjá USA bústað í Capitol-bygninginum í Washington, D.C.. Varaforsetin í USA er formaður fyri Senatið. Um so er, at atkvøðurnar standa á jøvnum, tá atkvøtt verður, so kann hansara atkvøða gerast tann avgerandi. Í verandi Senati, hava demokratarnir meiriluta við 59 limum, meðan republikanararnir hava 41 limir. Harry Reid (D), Senatorur, er meirilutaleiðari, og Mitch McConnell (R), senator, er minnilutaleiðari. Tveir limir eru uppstillaðir og valdir sum uttanveltaðir, men hoyra de facto til demokratarnir.


text:
Kort
Kort er teknað framseting av parti av yvirflata jarðar. Á kortum verður heimurin teknaður, allur ella í pørtum. Elstu kortini, vit vita um, vóru ógvuliga óneyvar strikumyndir. Tí var ikki lætt at finna eftir teimum. Eitt av teim elstu kortunum, sum vit vita um, er meira enn 8000 ára gamalt. Tað er ein veggjamálningur í Turkalandi, sum vísir eitt býarkort. Í Egyptalandi og Irak eru kort, sum eru 3000 og 4000 ára gomul. Tey vóru ofta teknað á leirplátur. Fyri 2000 árum síðan gjørdu grikkar, sum vóru siglandi fólk og handilsfólk, kort yvir strandaøkini í Miðjarðarhavi. Rómverjar, sum tóku kortkynstrið hjá grikkum til sín, gjørdu landakort, sum vístu, hvussu landið sá út, og hvar vegir vóru. Nú á døgum nýta vit kort til so mangt. Býarkort sýnir til dømis, hvar gøturnar eru, og hvussu tær eita, so lættari er at finna í býnum. Veðurkort, sum vit síggja t.d. í sjónvarpi, sýna, hvussu veðrið verður ymsastaðni. Sjómenn sigla eftir sjókortum; á sjókortum eru m.a. dýpi og frámerki á landi.
Flestu kort hava málistokk, sum sigur okkum, hvussu nógv støddin í veruleikanum er minkað á kortinum. Hevur tú eitt kort í lut fallinum 1:100.000, merkir tað, at ein centimetur á kortinum svarar til 100.000 centimetrar í veruleikanum, t.e. ein kilometur. Eitt kort í einum heimsatlassi kann vera í lutfallinum 1:25 milliónir. Tá er ein centimetur tað sama sum 250 kilometrar. Fyri at vit kunnu skilja tekn, merki og litir, skal eitt kort eisini hava eina teknlýsing. Ymiskt littar linjur vísa ofta á vegir og jarnbreytir. Viðhvørt skilja vit millum vanligar vegir og motorvegir. Vøtn verða vanliga víst við bláum, og skógarøki verða víst við grønum. Hús eru oftast svartir smáir fýrkantar, og kirkjur verða teknaðar við einum krossi. Men tað er kortini týdningarmikið at minnast til, at tað, sum merkir eitt ávíst á einum korti, kann merkja okkurt heilt annað á einum øðrum korti. Á einum korti kann til dømis ein lítil svartur fýrkantur ímynda eini hús; á einum stórum heimskorti kann ein slíkur fýrkantur har aftur ímóti merkja ein býur við fleiri milliónum íbúgvum.
Kortniðurfellingar [rætta | rætta wikitekst]
Skal allur heimurin verða teknaður, mugu ávís øki vaksast. Tað verður nevnt kortniðurfelling. Kendastu kortniðurfellingina gjørdi týskarin Gerhard Mercator í 1569 (niðurfelling Mercators). Hon sýnir skapið á meginlondunum rætt, men víddin er avskeplað, til dømis er Evropa ov stórt. Avleiðingin er, at Grønland tykist vera eins stórt og Suðuramerika, hóast Suðuramerika er átta ferðir størri.
Í 1974 gjørdi Arno Peter eina niðurfelling, sum avskeplar skapið á londunum, men sýnir røttu víddina. Her sært tú t.d., hvussu nógv størri Afrika er enn Evropa.
Fimm ymsar niðurfellingar[rætta | rætta wikitekst]
-
Mercator niðurfellingin er vinkulsonn. Hon gongur út frá miðkringinum. Men jú longri burtur frá miðkringinum eitt øki er, jú størri verður tað, sammett við veruleikan.
-
Peters niðurfellingin gevur eina avskeplaða mynd av tí skapi, sum heimsins lond hava. Tó ber til at samanbera støddirnar á meginlondunum, tí hon er víddarsonn.
-
Winkels Tripel niðurfellingin er hvørki víddarsonn ella vinkulsonn. Her eru tvær ymiskar niðurfellingar brúktar fyri at fáa eitt heimskort, sum samsvarar meira við veruleikan.
-
Fullers niðurfellingin gevur eina aðra mynd av heiminum. Stóri fyrimunurin við hesi niðurfellingini er, at hon teknar heimsins lond við næstan ongari avskepling bæði víkjandi skapi og stødd á londunum.
-
Gall niðurfellingin: á flestu heimskortunum í USA liggur Amerika miðskeiðis í kortinum.


text:
6. desember 2013
Ídag hevur Landingarmiðstøðin á Toftum fingið nýggjar eigarar. Nýggju eigararnir eru teir somu sum síðani hálvan apríl í ár hava leigað Landingarmiðstøðina frá Trotabúnum.
SÝani P/F Landingarmist° F°roya mßtti gevast vi virksemi sÝnum ßrenn pßskir Ý ßr, hevur b˙stjˇrin Eyfinnur Jacobsen, advokatur, havt ßbyrgdina av trotab˙num.
Virksemi lß bara stilt Ý ein lÝtlan mßna, tÝ sÝani 15. aprÝl hevur SP/F Landingarmist°in vi Toftagjˇgv leiga landingarmist°ina frß trotab˙num.
Og ta er n˙ hetta felag, SP/F Landingarmist°in vi Toftagjˇgv, sum hevur keypt landingarmist°ina. Talan er um ein samanbygdan virkisbygning, vi tilhoyrandi ˙tb˙nai.
Eigararnir Ý SP/F Landingarmist°ini vi Toftagjˇgv eru Niclas Davidsen, R˙ni Lamhauge, Per Mikkelsen og SP/F Molva v/ Jˇhannus M. Olsen og Pola Hansen.
Niclas Davidsen er nevndarformaur og R˙ni Lamhauge er stjˇri.
Uppß fyrispurning um, hvat keypskostnaurin er, siga teir bßir, Niclas Davidsen og R˙ni Lamhauge, at teir hava havt forhandlingar vi b˙gvi og BankNordik, og seljari og keypari eru samdir um ikki at upplřsa keypsprÝsin, men at bßir partar eru n°gdir vi prÝsin.
Teir bßir lata hampuliga vŠl at gongdini Ý tÝarskeinum, teir hava leiga landingarmist°ina.
Aftur
- Hetta er kanska ikki besta tÝin til at gera Ýl°gur Ý vinnuvirksemi, sum Ý stˇrstan mun er grunda ß botnfiskafiskiskapin undir F°roym, men vit vˇna, at fiskiskapurin Ý framtÝini fer at taka seg uppaftur. Vit tr˙gva uppß, at vit Ý framtÝini fara at fßa nokk at gera og at ta fÝggjarliga fer at bera til, ella h°vdu vit sjßlvandi ikki gj°rt hesa Ýl°gu, siga Niclas Davidsen og R˙ni Lamhauge.


text:
Danmark í Eurovision Song Contest
Danmark hevur luttikið í Eurovision Song Contest frá 1957 til 66 og aftur frá 1978 til í dag.
Yvirlit yvir tey ið hava umboða Danmark[rætta | rætta wikitekst]
- Í 1996 megnaði Danmark ikki at koma í finaluna í sangkappingini. Ein undanrunda varð hildin fyri øll londini uttan Noreg, sum var vertur. Teir donsku luttakarnir tað árið høvdu verið Dorthe Andersen og Martin Loft við sanginum "Kun med dig". Tann almenna Eurovision heimasíðan telur ikki 1996 við í listanum yvir framførslum hjá Danmark.
- XX í hálvfinalunum merkir auto-kvalifikatión. Hetta kann skyldast annað av hesum: um eitt land hevði vunnið árið fyri, so var ikki neyðugt at luttaka í hálvfinaluni árið eftir. Hin orsøkin er, at árini 2004-2007, noyddurst topp-tíggju londini, sum ikki vóru limir í teimum fýra størstu, ikki at kappast í hálvfinalu árið eftir. Um t.d. If, Týskland og Frakland endaðu á topp-10, so fóru tey londini sum gjørdust nummar 11 og 12 beinleiðis í finaluna árið eftir saman við hinum topp-10 londunum.
- XX í finalunum merkir ein miseydnað roynd at kvalifisera seg til finaluna.


text:
EB/Streymur
Basarur 31. august 2014
EB/Streymur skipar fyri basari í Eydnuni á Oyrarbakka sunnudagin, 31. august 2014.
Tey, ið vilja stuðla felagnum við at lata ein vinning, kunnu gera tað við Margáir, tá besta lið okkara spælir, ella við at venda sær til ein fyrireikarunum. Eisini ber til at lata okkum eina upphædd á konto 9181-995.914.0, so keypa vit vinningar fyri peningin.
Fyrireikarar:
Ingolf Joensen, tlf. 212360, Una Højsted, tlf. 256397, Anvør Zachariasen, tlf. 213298 og Sofus Debes Johannesen, tlf. 216586
Last Updated on fríggjadagin, 08. august 2014 14:44
Sæð: 57 ferðir
Dagin fyri ólavsøku í fjør spældu vit eisini á Argjum, og minni frá tí dystinum vóru ikki nakað serlig, so vit høvdu nakað at vaska av okkum, tá vit aftur í ár byrjaðu ólavsøkuna á Argjum.
Í løtum í dag vóru argjamenn við yvirlutan í spæli og teir høvdu fleiri royndir upp á mál, men móti endanum áttu teir at fingið tveir mans útvístar, um dómarin hevði torað at dømt, sum hann skal.
Last Updated on sunnudagin, 27. juli 2014 20:26
Sæð: 190 ferðir
Týskvøldið dróg Finnbogi Midjord, sýslumaður, vinnararnar í lutaseðlasølu felagsins.
Vinnararnir vóru:
Last Updated on sunnudagin, 27. juli 2014 20:31
Sæð: 557 ferðir
Leygardagin 12. juli 2014 verður fyrsta útgávan av Adidas Summar Cup, tá B36 fer at skipa fyri stórari summar fótbóltskapping í samstarv við Thomas Dam Intersport.
Kappingin verður fyri aldursbólkarnar U6 til U16 / U17 og sjálvandi fyri bæði gentur og dreingir. Øll sum luttaka í kappingini fáa eina flotta Adidas Summar Cup t-shirt, sunkist, frukt, liðmynd og luttøkuskjal.
Vinnandi liðini í øllum aldursbólkum fáa steyp og heiðursmerki til ognar og atgongumerki til ein landsdyst hjá Føroyum í heyst. Nr. 2 og 3 fáa heiðursmerki, meðan lutakast verður um góðar vinningar millum øll liðini, ið luttaka.
Aftrat sjálvari fótbóltskappingini verður eisini eitt stórt event økið, har øll, sum luttaka í kappingini kunnu hugna sær og hava ein steðg frá fótbóltsdystinum og stuttleika sær saman við vinum og kenningum. Her verður m.a. møguleiki at svimja ókeypis.
Hetta er fyrstu árið, ið kappingin verður fyriskipa, men vónandi verður kappingin framyvir ein fastur partur av føroyska summarinum og er tað ætlanin, at hon skal veksa ár um ár.
Les meira um tilmelding og kappingina á http://b36.fo/the-news/felagstieindi/1265-adidas-summar-cup-2014.html.
Last Updated on fríggjadagin, 20. juni 2014 21:17
Sæð: 167 ferðir


text:
Hetta er tað, sum alt snýr seg um, sigur ungi sjómaðurin við grøna hanskanum á pallinum undir Fornminnissavninum innanfyri Langukaj úti í Klaksvík. Makrelur, agn og kapping!
Gentan í reyða jakkanum heldur ondini. Er hetta tað, sum allir menninir tosa um?
Dómarin telur niður og ikki er loyvt at skera meir enn fimm stykki, hvørki meir ella minni, og tað skal vera beint niður á ryggin.
Á tíggjunda Sjómannadegnum eru Karl Birgir Isaksen, Oliver Joensen, abbasonurin, Jákup Vestergaard og John William Joensen væl nøgdir við kappingarnar, sum ikki bara eru í egning, kryvjing og bøting, men eisini fyri pør, sum sleppa at vinda hespur upp í noða, í eplaflísing, kassastabling, kelving, at kasta lodd, at halda dregg, at kasta fanglínu og at rógva kapp á nýgjørdum flamingoflaka.
Skal tað verða skjótari og á djúpari havi, so ber til at sigla við 70 míla ferð á vágni við Scorpion.
Sjógvurin dregur og eingin endi er á møguleikunum at flyta seg eftir honum, frá tí einfalda við ár hjá babba til tað meiri tekniska í turrdrakt.
Og vilt tú leypa á sjógv, so er tað gamaní. Inni í Sjónámi kanst tú undir skipaðum umstøðum blaka teg oman bakka og úti í havsneyð, og royna at sleppa upp í gummibátin. Her norðuri er sjógvurin ikki at spæla við. Jú, kanska eitt sindur í dag. Men havsins álvari er tjúkkur í luftini.
Ein rúgva av fólki er savnað at halda Sjómannadag, sum hetta tíggjunda árið eru fleiri í tali, Sjómannadagarnir. Eftir at hava hoyrt grenj um ferjur, lendingar og onnur deyð ting á útoyggj, er tað vælsignað at uppliva spontana gleði og fagnað, og tað ókeypis, sum á Sjómannadøgunum í Klaksvík. Tað er heilt sjáldsamt, at ein staður, fólk og vinnulív, stendur so væl saman um eitt tiltak, ið hevur víða sjógvin sum greitt tema, fyri børn og vaksin, á sjógvi og landi.
Í stóru hvítu teltunum bjóðar sjefkokkurin á Hafnia laks og tara, og Axel Lützhøft rættir mær tann leskiligasta tunfisk beint av grillini.
Hans Marius í Byrgi frá Sjógæti er farin at skera makrel, sum skal blíva til ein leskiligan bita á bryggjuni.
Fólk eru fegin um matin, sum er ókeypis. Her er makrelur, svartkalvi, sild, havtaska, toskur, hýsa, kalvi, rækjur, laksur, skrubba, grind og spik og epli og grønmeti, alt samalt føroyskt. Og meðan bíðað verður at fáa uppá tallerkin servara tey fiskasúpan. Her er tað ein fegin Jákup Mørkøre, ið hevur fingið sær ein tallerk við sild, makreli, tara og nýbakaðum breyði.
Fjølbroytta matskráin sæst aftur á ymsu tallerkunum. Fólk eru fegin um allan tann góða matin, ið kann setast saman júst sum einum sjálvum hóvar. Og so er aftur at stilla seg í eina nýggja bíðirøð við øðrum eksotiskum, men tó heimligum rættum.
Poul Martin Rasmussen bjóðar okkum eina myrka íslendska Þorrabjór, Hvalur, sum Steðja hevur bryggjað til framleiðslan bleiv bannað, tí hvalabein varð mjølvað í hana, hvalabjórina. Myrk og vælsmakkandi.
So oman aftur á Langukaj at vita um vit sleppa við Froyði norður til Mikladals at síggja Kópakonuna frá sjónum. Jú, tað eydnast at fáa eitt atgongumerki til næsta túr.
Ímeðan kann eg staðfesta at sjómenn eru blivnir blindari við árunum, tí skipanøvnini eru størri enn nakrantíð. Ella man tað vera fiskiveiðueftirlitið, sum er blivið snævurskygt og vil hava størri stavir á skipini?
Vit sigla út eftir vágni við Gunnari Skúvadal, til høgru niðanfyri, og fáa alt at vita um ferðina, staðarnøvnini og eina rúgvu afturat, serliga eina sanna krimisøgu um læraran í Kunoy, sum kom illa fyri og tveitti seg fyri bakka og rak upp aftur sum lík í Sumba, har hann varð grivin. Øvrigheitin kravdi læraran grivnan upp aftur og lagdan í heidna jørð úti í haganum. - Opna tit grøvina, so skulu tit sjálvir verða koyrdir niður í hana, var turrisliga svarið frá sumbinginum. Tí liggur lærarin enn grivin har suðuri. Hesa fatastisku søgu og aðrar við, fortaldi Asbjørn Lómaklett, til vinstru niðanfyri, og gjørdi turin til eina ógloymandi uppliving hjá okkum øllum 48, ið vóru umborð.
- Kópakonan skal ikki fara í havið aftur, sigur Oliver Joensen og fortelur um, hvussu gekst at fáa stuðlar. - Flestu spurdu, um hon fór at standa móti briminum og um Stórikneysi fór at halda.- Nú stendur hon á trimum rustfríum stálsoylum, 48 mm tjúkkar, ið røkka hálvan annan metur niður í kneysan, og harafturat eru fimm tjúkkar stálflatur sveisaðar vatnrættar inni í standmyndini upp í akslahædd, og so hevur Landsverk borað fimm fjallaboltar 3 ½ metur niður í helluna, so Kópakonan fer neyvan í briminum.
- Hyggið eg eftir andlitsbrái og akslum, so síggi eg eina avbæra vakra kvinnu, men eisini eina kvinnu við myndugleika, ið veit, hvørjum hon fer eftir, sigur Oliver. - Men rúm er eisini fyri at undrast og spyrja, um hon er á veg í dans at finna sær maka, um hon er á veg niðan at biðja bóndasonin eiðra manni og børnum, ella um hon er á veg niðan í bygdina at biðja ilt yvir mikladalsfólk og alla oynna. Annan vegin ímyndar vakurleikin tað hugnaliga í søguni, meðan hamurin, ið vendir fitjirnar niðaneftir, og kópahøvdið, ímyndar ræðuleikan í søgnini, sum er opin at tulka. Men nú stendur hon so har sum ein ferðavinnumagnet, ið vit vóna at fólk í Kalsoynni fara at dugað at fáa eina vinnu burturúr, tí tað er tað, sum er endamálið við Kópakonuni á Stórakneysa, sigur Oliver Joensen.
Inn eftir vágni sigla vit framvið Kósini og brendu Bedingini og teimu báðum Sildberunum, sum hava fylt tíðindarúmið í eitt hálvt ár ella so. Tveir bátar við sama navni.
Komin í land av spennandi Kópakonutúrinum, fara vit niðan til Edward Fuglø at síggja málarastovuna við nýggjum litríkum sjómannamotivum.
Edward hevur innrættað seg við einum hugnaligum lesikróki úti undir vaðingini.
Nú skýmir í Klaksvík og eftir ein góðan temunn og skerpikjøt hjá Alvildu heimi í Vági, koyra vit út á Skálafjørðin at síggja West Hercules á staðnum.
Her sæst hvussu stórur boripallurin er. Og millum stór altjóða skip sæst av bryggjuni, at Runavik man vera útgerðarhavn nummar eitt í landinum.
So er at gera av, hvat fokus ein komandi oljuvinna skal hava á Skálafjørðinum og landinum øllum. Skal fokus vera á landi ella á sjónum?


text:
Seinastu tíðindi
-
Havgrímur opnar mótahandil beint við SMS
Havgrímur Johannesen, ið er sera royndur vinnulívsmaður innan fleiri vinnuøki, opnar í næstum ein klædnahandil í R.C. Effersøesgøtu 23, tætt við SMS. Handilin hevur fingið navnið “Hon+Hann”. Upplýst verður...
- 29/09/14
-
Vælvera Fitness fyllir 4 ár
Fyrsta venjinarmiðstøð hjá Vælvera Fitness opnaði í Runavík tann 1. oktober í 2010. Vælvera Fitness hevur havt fýra góð ár síðani stjórin og eigarin, Rune Petersen, opnaði fyrstu venjingarmiðstøðina...
- 29/09/14
-
BankNordik setur whistleblower-skipan í verk
Í dag hevur fíggjareftirlitið váttað, at starvsfólk í BankNordik kunnu eisini brúka teirra whistleblower skipan, hóast føroyska lóggávan ikki er sett í verk enn. Hetta hevur bankin fráboðað starvsfólkum...
- 29/09/14
-
Neyvan seinastu uppsagnirnar á P/f Elektron
GREINING: 63 fólk arbeiða nú hjá P/f Elektron. Hetta eru 22 fólk færri enn við árslok 2011, tá tað arbeiddu 85 fólk á Elektron. Hetta svarar til at P/f...
- 28/09/14
-
Landskassin eigur 60 % av MínBoks
Løgtingsins Umboðsmaður hevur júst staðfest, at Landskassin ikki kann krevja, at fólk skulu móttaka lønarseðilin í almennu postkassaskipanina MínBoks, tí eingin lógarheimild er fyri hesum. Landskassin eigur annars P/f...
- 28/09/14
-
Gjaldstovan ikki heimild at spara skattaborgarunum pening
MEINING: Løgtingsins Umboðsmaður er komin fram til, at Gjaldstovan ikki hevur heimild at spara føroyska skattaborgaranum pening. Hetta kemur fram í Kringvarp Føroya í dag, har Løgtings Umboðsmaður hevur...
- 27/09/14
-
Skansi Offshore gjørdist Ársins Virki 2014
Frá at flyta frá fiskivinnu til frálandavinnu hevur Skansi Offshore ment seg til eina fyritøku á altjóða støði. Á einum beinhørðum marknaði, í eini vinnu við sera nógvum útboði,...
- 26/09/14
-
MEST og Pam Offshore gjørdust ársins átak 2014
Vinnudagurin er settur og nógv fólk frá føroyska vinnulívinum eru komin saman í norðurlandahúsinum til ein dag til íblástur og netverkan. Vit síggja hann á nógvum myndum, hann sæst...
- 26/09/14
-
Góð undirtøka fyri Vinnudegnum 2014
Nærum fullsett í Norðurlandahúsinum. Tá Vinnudagurin 2014 í morgin fer av bakkastokki, verður Norðurlandahúsið nærum fullsett av føroyskum vinnulívsfólki og øðrum, sum hava við vinnuna at gera. Tá tilmeldingarfreistin...
- 26/09/14
-
Søgan um boripallin var ikki sonn
Vinnuvitan skrivaði í gjár eina grein um at boripallurin í skálafjørðinum var koppaður. Tá søgan gjørdist almenn, varð skjótt funnið útav, at keldan í eysturoynni, sum Vinnuvitan hevði álit...
- 26/09/14
-
Byrjaðu altjóða fyritøku uttan skrivstovu
Øll starvsfólkini samskifta á netinum og arbeiða heima. Talan er um 15 starvsfólk í fýra ymiskum londum. Anders Eiler frá Aalborg og Patrick Theander frá Keypmannahavn byrjaði Meebox fyri...
- 25/09/14
-
Síggj U17-landsliðið beinleiðis á netinum
Beinleiðis sjónvarping av Tórsvølli frá EM-undankappingardystinum fyri U17-landslið við gentum ímillum Italia og Føroyar. Í døgunum 25. til 30. september eru Føroyar vertir fyri bólki 9 í EM-undankappingini fyri...
- 25/09/14
-
Arbeiðsvanlukka kravt eitt mannalív
Ein arbeiðsvanlukka hevur í nátt kravt eitt mannalív. Tað var um eitt tíðina í nátt, at menn vóru í holt við at umskipað frystan makrel úr Grønlendska trolarinum Ilivileq,...
- 25/09/14
-
Sea Shepherd gjørt film um jagstranina í Nólsoyarfirði
Løgreglan legði herfyri hald á skjóttgangandi bátin hjá Sea Shepherd, sum kallast Spitfire. Ein flokkur av springarum vóru sæddir út fyri Hvítanesi fyri viku síðani, men tó at løgreglan...
- 24/09/14
-
Norðoya Sparikassi móttøku á 95 ára føðingardegi sínum
Frá kl. 9:30 til kl. 16:00 í dag hevur Norðoya Sparikassi bjóðað kaffi og kransakøkur á øllum deildum sínum – hetta sum byrjanin til 95 ára føðingardag sparikassans, sum...
- 24/09/14
-
Fyritøkur gevast at brúka Facebook
Fleiri fyritøkur eru á einum máli um at Facebook er fari ov langt við innsavnanini av upplýsingum. Fleiri stórar fyritøkur hava gjørt av, at Facebook ikki skal hava ein...
- 24/09/14
-
Helvtin av streyminum frá vindi
Nýggj og framkomin tøkni ber vindin á elnetið. Vindorkan er komin heilt upp á 48,3 prosent av elframleiðsluni, meðan vindmyllurnar í Húsahaga hava verið royndarkoyrdar Framstig á fleiri tøkniligum...
- 24/09/14
-
Kramm flytir oman í SMS
Fleiri broytingar eru framdar í handilsmiðstøðini Miðlon seinastu tíðina. Fyri fáum døgum síðani skrivaði Vinnuvitan, at ein nýggjur handil við barnaklæðum er opnaður í Miðlon. Talan er um handilin...
- 23/09/14
-
Slapp ikki at landa í Íslandi – ávegis til Føroyar
Grønlendski trolarin Ilivileq kemur á Havnina við uml. 970 tonsum av makreli, ið er fiskaður í eystur Grønlandi. Grundin til, at teir landa veiðuna í Føroyum er, at skip,...
- 23/09/14
-
Nógvur útróðrarfiskur og góður prísur
Meiran enn 90 bátar høvdu fyrrapartin í gjár avreitt til Fiskamarknaðin á Toftum. Og prísurin var góður á toski og hýsu. Dýrasti toskurin fór fyri 25 krónur kilo og...
- 23/09/14


text:
Eg eiti Elisabeth. Til eftirnavn eiti eg Hurley. Eg eri seks og tretivu ára gomul. Eg havi tvær systrar. Tær eitu JoAnn og Katrin. Tær eru úr Føroyar men eg eri úr USA. Mamma mín er føroyinur og flýta til USA nær hon var pá vegin viđ meg. Pápi mín er úr USA. Tey møtast í Føroyum í 1964. Mađur mín eitur George og er úr USA eisini. Foreldrini hja hann var úr Kolumbia. Hann er fløruti ára gamal. Hann hevur ein bróđur sum eitur Pierre. George og eg hevu tvey børn. Stórur beiggjan er sjey ára gamal og Lítli beiggjan er fýra ára gamal. Vit búgva í Denver, men vit eru í Føroyum nú at vitja.
Share:


text:
Vælkomin
Skráin
-
Samkomublaðið
-
Frí. 31. Okt. kl.
Fyrilestur v/ John Lennox
Tekning hjá KFS
-
Leyg. 1. Nov. kl. 21.00
AWAKE v/ Euroclass (DK)
Sangur: Markus Olsen
-
Sun. 2. Nov. kl. 11.00
Morgunmøti/Familjumøti
v/ Sunnivu Poulsen
Innsavnan av tíggjund og heiløgum gávum
Orðið
Nøgdsemi
Eitt, sum hevur fylt mínar tankar sera nógv í seinastuni, er nøgdsemi. Tá eg nevni nøgdsemi, meini eg nøgdsemi yvirhøvur, og ikki bert innan eitt ávíst øki. Tá eg eygleiði heimin í dag, síggi eg so nógv fólk, sum eru ónøgd við teirra lív, við hvat tey eiga, hvørji tey eru, og hvussu tey síggja út. Hetta er tó ikki nakað nýtt, tí heimsspekingurin Socrataes, sum livdi ár 400 f.kr segði m.a., at “tann, sum ikki er nøgdur við tað, hann hevur, verður heldur ikki nøgdur við tað, hann ynskir sær”.
Ein klókur maður segði einaferð við meg, at nøgdsemi er ein av lyklunum til eitt eydnuríkt lív. Hetta er komið til mín av og á, tí ofta taki eg meg í at grenja um smáting, so sum útsjónd – at mann samanber seg sjálvan við onnur, klæðini í klædnaskápinum, órudd rundan um meg o.s.fr. Hetta eru einføld ting ella virðir, sum kunnu vera við til at gera dagin góðan...Read more... Nøgdsemi


text:
Gdańsk
Gdańsk (á týskum Danzig) er ein býur i Póllandi, sum hevur umleið 460.000 íbúgvar. Býurin er ein hin týdningarmesti havnabýur Póllands. Býurin liggur í Norðurpóllandi út til Eystrasalt (Baltiska havið). Býurin hevur áður hoyrt til Týskland og hevur eisini verði sjálvstøðugur til tíðir. Býurin Gdansk í Eysturproysalandi í Norðurpóllandi, er søguligur býur, bygdur í miðøld. Í 1356 kom hann upp í týsku Hansasamgonguna og gjørdist ein av týdningarmestu handilsbýum við Eystarasalt. Næstan allur býurin var oyðilagdur undir Seinna heimsbardaga, men er nú endurreistur í upprunaligum líki.


text:
Teisti
Teisti (frøðiheiti - Cepphus grylle) er til støddar sum lundi. Um summarið er hann svartur við einum stórum hvítum liti tvørtur um hvønn veingin. Á vetri er hann mest sprøklutur. Føturnir eru blóðreyðir. Nevið er klænt og spískt. Málið er eitt mjúkt hvin. Hann heldur seg tætt við landið, helst á grunnum vatni. Ofta setur hann nevið niður í sjógvin, til at hyggja sær eftir onkrum etandi. Mesta føði hansara er tarabrosmur, og djúpt skulu tær ganga, tá ið hann ikki kann fáa tær.
Teistin byggir víða um í Norðanlondunum og mest í teimum køldu. Í Føroyum er lítið til av honum. Hann eigur helst í urðum ella í rivum og gjótum í berginum. Stundum grevur hann sær holur sum lundi. Eggini eru 2, hvít við svørtum prikkum. Meðan tær hava dúnið, eru tær dimmgráar, fjaðraðar eru tær vakurt grá- og hvítsprøklutar. Um somu tíð sum lomvigapisurnar eru teistapisurnar floygdar og fara á sjógvin. Um veturin heldur fjøldin til havs, men nakrir verða eftir við landið.
Teistin er spakur og vakur fuglur; og mangir menn eru so góðir við hann, at teir vilja ikki, at nakar skal gera honum ónáðir — við byrsu ella á annan hátt.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Risin og Kellingin
Norðan fyri bygdina á Eiði, ytst á flógvanum, sum er millum Eysturoy og Streymoy, standa framman fyri landi tveir stórir drangar, sum rópast Risin (71m) og Kellingin (69m), hin ytri og hon innari landinum, og har er rætt sund ímillum teirra, tá ið kyrt er.
Um hesar drangarnar er søgnin, at einusinni ætlaði Ísland at flyta Føroyar norður til sín og sendi tí ein stóran risa og konu hansara at fáa tær fluttar har norður.
Tey komu bæði at tí ytsta berginum, sum rópast Eiðiskollur og longst móti útnyrðingi. Risin varð standandi úti í sjónum, meðan kellingin fór upp á kollin at fatla byrðuna. Hann skuldi bera, og skúgva hana fram á hann. Fyrsta tak hon tók, var so fast, at Ytri Kollur skrædnaði frá; hon royndi tí at fáa fetilin fastan í einum øðrum stað á kollinum, men ikki vildi bera í lag hjá teimum; - grundvøllurin var fastur, og oyggjarnar ikki lættar at flyta. So er sagt, at enn stóð kelling uppi á kolli, tá ið dimmi tók at lætta; - tey ræddust dagin, og hon fór tí sum skjótast oman til risan, sum stóð í sjónum og bíðaði eftir henni; men ov leingi høvdu tey drálað, tí í sama bili, tey funnust undir kollinum og skuldu vaða leið sína norður til Íslands, risin undan og kellingin aftaná, tá reis sól úr havi, og tey gjørdust bæði til steinar, og standa nú og líta ímóti Íslandi, men sleppa ongan veg.
Aðrir siga, at tey vóru send at fáa korn úr Føroyum, av tí at kornneyð var heima í Íslandi; tað sæst, at kellingin hevur sum knýti ella posa á baki.
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- V. U. Hammershaimb: Færøsk Anthologi. Keypmannahavn 1891 - bind 1, s. 344


text:
Bjørgfinnur brennir fyri Ísrael
01. oktober 2014 © Skrivað hevur Helgi Abrahamsen:
"Hvat er ein jødi, og hvat er ein palestini? -
Ein jødi, sum búði í Palestina áðrenn 1948, er hann ikki líka nógv palestini, sum ein arabari, sum eisini búði í Palestina? - Hví hava arabarar fingið einkarætt til at kalla seg palistinar?" Tað hoyrist á prátinum, at 25 ára gamli Bjørgfinnur Heinesen úr Norðagøtu hevur stóran áhuga fyri Ísrael.
Bjørgfinnur situr við einum kaffikoppi og greiðir frá. Hann er í eini hvítari T-troyggju, er klænur á vøkstri og hevur myrkt, stuttklipt hár. Um hálsin hongur ein blonk hálsketa, og ein sama slags keta er eisini um aðra handliðina. Bjørgfinnur lýsir seg sjálvan sum lættsintan, men kortini ótolnan, og onkuntíð stríðist hann eisini við stúran. Bjørgfinnur er giftur við Jonnu, tey eiga eitt barn, og tað næsta er ---- les meira


text:
Den færøske Litteraturpris (M.A. Jacobsens Heiðursløn)
Bemærk venligst, at listen ikke er komplet.
Andras Mortensen: Hin føroyski róðrarbáturin
Kristian Blak
Oddvør Johansen: Tá ið eg havi málað summarhúsið
Annfinnur í Skála: Heimurin forni
Bogi Hansen: Havið
Zacharias Hammer
Oddfríður Marni Rasmussen: Rás Sár
Rigmor Restorff
Zakarias Wang: Føroyar á vegamóti
Dorete Bloch
Martin Tórgarð
Frits Johannesen
J.P. Gregoriussen: Gomlu trækirkjurnar og Eldru hválvkirkjurnar
Doris Hansen: Søgan um hini
Ólavur Hátún
Petur Jensen (f. 1973): Ongin sól er til
Árni Dahl
Elin Súsanna Jacobsen: Rúsdrekka - siðir og ósiðir
Kári P. (Petersen): Vælferðarvísur og Hinumegin ringvegin
Martin Næs: Hvør eigur flaggknappin?
Jógvan Isaksen: Í hornatøkum við Prokrustes
Malan Marnersdóttir: Fyri fyrst og Bylgjurnar leika í tráð
Oskar Hermannsson: Fyri fjøltáttað bókligt og mentanarligt virki
Jens Pauli Heinesen: Bláfelli (roman)
Tóroddur Poulsen: Navn nam við navn (digte) og Villur (digte)
Jóhan Hendrik Winther Poulsen: Føroysk-donsk orðabók Eykabind, 1974
Bárður Jákupsson: Mikines, 1990
D.P. Danielsen: ... hvørt við sínar náðir
Svenning Tausen: Orð um orð 1-2
Axel Tórgarð: Antigone og Medeia
Carl Jóhan Jensen
Sigurd Berghamar: Bíbliuorðabókin, 1985
Karsten Hoydal: Sólarkringur og Suð í grasi
Rói Patursson
Sigurð Joensen: Eg stoyti heitt
Eydun Andreassen (f. 1945): Úr søgn og søgu
Astrid Joensen (f. 1949): Morgunin drakk av flógvari toku
Hanus Andreassen
Hans Jacob Debes (1940-2003): Nú er tann stundin...
Niels Juel Arge
Heðin M. Klein
Kristian Osvald Viderø (1906-1991)
Jóhannes av Skarði: Donsk-Føroysk orðabók, Kalevala o.a
Jóanes Nielsen: Pinnabrenni til sosialismuna (digte)
Jørgen M. Olsen: Náttúrunnar børn
Petur Háberg: Hugbirtingar
Oddvør Johansen: Lívsins summar (roman)
Gunnar Hoydal: Av longum leiðum (tekster)
Jóannes Rasmussen (1912-1992): Öldir og upphav
Erlendur Patursson: Bøkurnar um fiskivinnu
Steinbjørn B. Jacobsen: Skaldskap yvirhøvur
Hanus Andreassen: Rikard Long: Kveikt og kannað. Udvalgt af Hanus Andressen og Ebbu Hentze
Christian Matras: Skaldskap yvirhøvur
Bjarni Niclasen: Alisfrøði I-III
Regin Dahl: Orðakumlar - Ordkumler (digte)
Hans Thomsen: Umsetingar yvirhøvur
Maria Eide Petersen: Konglar og Rekar
Alexandur Kristiansen: Yrkingasøvnini yvirhøvur
Jeffrei Henriksen: Grundbók brævskúlans í føroyskum
Marius Johannesen: Matur og matgerð (sammen med Óluva Skaale)
Óluva Skaale: Matur og matgerð (sammen med Marius Johannesen)
Rikard Long
Sámal Johansen: Á bygd fyrst í tjúgundu øld
William Heinesen
Jákup í Jákupsstovu: Fólkanøvn í Føroyum
Guðrið Helmsdal: Morgun í mars (digte) og Lýtt lot (digte)
Einar Joensen: Tingbókin 1615-54 og Vártings- og løgtingsbók 1667-1690
Katrina Østerø: Plantuliting
Pól Petersen: Ein føroysk bygd
Regin Dahl: Sneisaboð (digte) og digte iøvrigt
Jens Pauli Heinesen: Frænir eitur ormurin
ikke uddelt
ikke uddelt
ikke uddelt
Hans J. Glerfoss: Kvirra í reyðum og bláum, Til B og Fjallafossar
Rólant Lenvig: Landalæra 2 og 3
Jens Pauli Heinesen: Aldurnar spæla á sandi og Gestur
Hans Debes Joensen (1913-1995): Alisfrøði
Rói Patursson: Yrkingar (digte)
Robert Joensen: At býta seyð og fletta
Johanna Maria Skylv-Hansen: Gamlar gøtur II
Hans Dalsgaard: Av mannagøtum
J. Símun Hansen: Havið og vit II
Christian Matras
Páll Nolsøe: Føroya siglingarsøga
Poul F. Joensen: Gaman og álvara, Millum heims og heljar, Lívsins kvæði og Seggjasøgur úr Sumba
Martin Joensen: Klokkan ringir, Tað lýsir á landi, Útrák og Fiskimenn
Karsten Hoydal: Vatnið og ljósið
Valdemar Poulsen, f 1909: Sat sapienti (dramatik) og Meðan havaldan dúrar
Jens Pauli Heinesen: Hin vakra kvirran
Jóan Chr. Poulsen: Føroysk orðafelli og orðtøk
R. K. Rasmussen: Gomul føroysk heimaráð
T.N. Djurhuus: Og dansurin gongur (digte)


text:
31. august
30. august er dagur 243 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 244 um skotár er). 122 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2014 - Ein frítíðarkavari fann eina beinagrind av einum mennskja niðri á havbotninum útfyri Ljósá á 22 metra dýpi og 150 metrar úr landi. Nýggju dagar seinni, 9. september, eftir at tekniskar kanningar vóru gjørdar, varð kunngjørt, at talan varð um líkið av Dánjal Petur Hansen, vanliga nevndur Piddi, ið hvarv í november 2011. Løgreglan kom tá fram til, at hann varð blivin myrdur, og ein kroati varð handtikin og seinni dømdur sekur fyri morðið.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1930 - Sverri Egholm, føroysk sjónleikari


text:
41 Uppskot til lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um studentaskślar v.m.
A. Upprunauppskot
B. 1 višgerš
C. Oršaskifti viš 1. višgerš
D. Įlit
E. 2. višgerš (Einki oršaskifti)
F. 3. višgerš (Einki oršaskifti)
Įr 2005, 23. februar, legši Jógvan į Lakjuni landsstżrismašur, vegna landsstżriš fram soljóšandi
Uppskot
til
lųgtingslóg
um broyting ķ lųgtingslóg um studentaskślar v.m.
§ 1.
Ķ lųgtingslóg nr. 106 frį 29. juni 1995 um studentaskślar v.m., sum millum annaš broytt viš lųgtingslóg nr. 68 frį 20. mai 1996, og sum seinast broytt viš lųgtingslóg nr. 55 frį 13. mai 1997, verša gjųrdar hesar broytingar:
1) Ķ § 8, stk. 1 veršur meting frįfaringarskślans broytt til: ķtųkiligu meting upptųkuskślans.
2) Ķ § 8, stk. 2 veršur aftanį oršiš stakgreinalestur sett: og sjįlvlestur.
3) § 13, stk. 1 veršur oršaš soleišis: Rektarin setir og loysir śr starvi lęrarar og onnur starvsfólk.
§ 2.
Henda lóg kemur ķ gildi 1. aprķl 2005.
Viš hesum veršur lagt fram uppskot um Lųgtingslóg um broyting ķ lųgtingslóg um studentaskślar v.m.
Talan er um trķggjar broytingar, sum eru av innihaldsligum slag. Broytingarnar verša viš hesum lżstar punkt fyri punkt, samstundis sum tilskilaš veršur, hvķ męlt veršur til at gera broytingarnar.
Broyting nr.:
Lógaruppskotiš er sent studentaskślunum, HF-skeišunum umframt Yrkisfelagi Studentaskśla- og HF-lęrara til ummęlis, og er broytt ķ samsvari viš ynski frį hoyringpųrtunum.
a. Fķggjarligar og umsitingarligar avleišingar fyri landsmyndugleikar
Lógaruppskotiš hevur ongar beinleišis fķggjarligar avleišingar fyri landskassan. Setanin av lęrarum ķ fast starv į studentaskślunum og HF-skeišunum kann nś fįa eina skjótari višgerš, av tķ at avgeršin veršur tikin av skślanum/skeišnum sjįlvum. Fyri Mentamįlarįšiš merkir hetta minni arbeišsbyršu, tó ikki so stóra minking, at starvsfólk verša sųgd śr starvi av hesi orsųk. Skślarnir gera frammanundan taš fyrieikandi arbeišiš viš setanarsamrųšum, tilmęli o.ų, so sjįlv setanin vil ikki geva skślunum stóra eykabyršu. Umleiš 100 umsųkjarar eru um įriš til fųstu stųrvini į studentaskślunum og HF-skeišunum.
b. Umhvųrvisligar, altjóša avleišingar
Ongar
c. Sosialar avleišingar
4. Serligar višmerkingar
§ 1
ad 1
Viš stųši ķ stųšumetum ella mųguligum próvtųlum, sum umsųkjarin letur skślanum ķ sambandi viš umsókn um upptųku, ger upptųkuskślin eina ķtųkiliga meting av fakligu fortreytum umsųkjarans. Fęr umsųkjari noktan um upptųku og heldur, at hann ikki hevur fingiš eina nųktandi višgerš, kann hann bišja um at sleppa til upptųkuroynd, har upptųkuskślin viš stųši ķ royndum ķ ymiskum lęrugreinum ger av, um umsųkjarin kortini kann verša tikin upp. Ķ Upptųkukunngeršini er greitt tilskilaš mannagongdir fyri, hvussu upptųkuroyndin fer fram og ķ hvųrjum lęrugreinum.
ad 2
Nęmingur kann taka lęrugreinir ķ studentaskślaskipanini sum sjįlvlesandi. Taš merkir, at nęmingur kann innskriva seg til próvtųku uttan at hava fylgt undirvķsingini frammanundan. Ein sjįlvlesandi fer altķš til próvtųku ķ fullum pensum.
ad 3
Ķ sambandi viš lógarbroytingina skulu studentaskślarnir gera eina dygdarmenningarskipan, iš greitt tilskilar, hvussu umsóknarmannagongdin er. Dygdarmenningarskipanin skal vera ķ samsvari viš setanarpolitikk landsins m.a. um setanarnevnd, setanarsamrųšur og śtskriving av setanarbręvi.
§ 2
Ongar višmerkingar.
1. višgerš 3. mars 2005. Mįliš beint ķ mentanarnevndina, sum tann 10. mars 2005 legši fram soljóšandi
Įlit
Landsstżriš hevur lagt mįliš fram tann 23. februar 2005, og eftir 1. višgerš tann 3. mars 2005 er taš beint mentanarnevndini.
Nevndin hevur višgjųrt mįliš į fundi tann 8. mars 2005.
Undir višgeršini hevur nevndin havt fund viš umboš fyri Mentamįlarįšiš.
Ein samd nevnd tekur undir viš mįlinum og męlir Lųgtinginum til at samtykkja uppskotiš.
2. višgerš 5. prķl 2005. §§ 1 og 2 samtyktar 30-0-0. Uppskotiš fer soleišis samtykt til 3. višgerš.
3. višgerš 13. aprķl 2005. Uppskotiš, sum samtykt viš 2. višgerš, endaliga samtykt 29-0-0. Mįliš avgreitt.
Ll.nr. 35 frį 20.04.2005


text:
Alvi Hjelm megnaði fyri løtu síðani at vinna sær silvur í 800 metra frísvimjing á Vestdanske KortbaneMesterskaber 2014, tá ið hann í skjótasta riðli í Hjørring svam teinin uppá 8:18.61, aftanfyri Nicolas Blanch úr Aalborg sum svam 8:13.19, men frammanfyri Frederik Jessen úr Thisted sum svam 8:22.29.
Teir báðir Frans Johannesen og Magnus Jákupsson vunnu nú seinnapartin hvør sína danska økismeistarakapping, Frans við at svimja 1:48.19 í 200 metra frísvimjing á Vestdanske KortbaneMesterskab, og Magnus við at svimja 53.41 í 100 metra ryggsvimjing á Østdanske KortbaneMesterskab.
Í báðum førum var tað tó ikki nokk til at koma við til HM á stuttgeil í Doha í desember, har kravið frá dønum til Frans í 200 frí var 1:44.40, og kravið til Magnus 51.65 í 100 rygg.
Alvi Hjelm úr Ægir var líka við at vinna bronsu í kappingini har Frans vann gull, tá ið hann í 200 frí á VKM 2014 svam teinin uppá 1:55.77 og fjórðapláss, aftanfyri Anton Bromer á 1:55.48. Alvi skal nú um eina løtu royna seg í 800 metra frísvimjing eisini, har hann hevur bestu tilmeldingartíð.
Danir eru nú um at vera lidnir við dagsins innleiðandi riðlunum á Øst- og Vestdanske Kortbanemesterskaber, sum eru í Kastrup og Hjørring nú um vikuskiftið.
Frans Johannesen og Alvi Hjelm svumu seg í finalu í 200 metra frísvimjing á VKM 2014, Frans við 1:53.30 og skjótastu tíð av teimum 63 sum svumu innleiðandi, og Alvi við 1:56.18 og 8. bestu tíð. Høllin í Hjørring hevur eftir øllum at døma 8 geilar, so tað var akkurát nokk hjá Alva til eitt finalupláss.
Norsk svimjing kundi í dag fegnast um stórslignu svimjihøllina AdO Arena í Bergen, sum er uppkallað eftir heimsmeistaranum Alexander Dale Oen, ið sum kunnugt doyði á venjingarlegu við norska svimjilandsliðnum upp undir OL í London í 2012.
(Image courtesy of Sander Englund Smørdal / simma.nu/no)
Teir báðir Frans Johannesen og Alvi Hjelm vunnu ávíkavist gull og silvur, tá ið fyrsta finalukapping fyrr menn varð avgreidd á Vestdanske KortbaneMesterskaber í Hjørring. Hetta í 400 metra frísvimjing, har Frans vann við tíðini 3:52.15, og Alvi varð nummar tvey við 4:01.28, frammanfyri Laust Moesgaard á triðja plássi við 4:03.63. Sí úrslitalistan her.
Danir avgreiða nú sínar økismeistarastevnur, har føroyingar eisini luttaka. Pál Joensen vann fyrstu finalukapping hjá monnum á Østdanske KortbaneMesterskaber í Kastrup, tá ið hann í 400 metra frísvimjing svam teinin uppá 3:51.06, frammanfyri Sebastian Ovesen á 3:54.30 og Niklas Broch Thielemann á 3:59.06. Sí úrslitalistan her.
Emma Festirstein Nystrøm bleiv nummar 18 í 400 metra blandaðari svimjing, tá ið hon svam tann teinin uppá 4:57.64. Her eigur Poula Øssursdóttir Mohr føroyska metið, á 4:57.64 frá Ægir-stevnu í februar 2013.
HS juniorar settu herfyri stórt nýtt føroyskt juniormet í 4x200 metra frísvimjing, tá ið teir á á Ægir-stevnuni hin 4. oktober 2014 svumu teinin uppá 8:10.37, har metið hjá Ægir frá 2010 var 8:23.62. Teir fýra sum svumu nú vóru Óli Mortensen (1996), Marius Gardshodn (1998), Niels Nattestad (1998) og Birni Sigvardsen (1999), allir úr Havnar Svimjifelag.
(Tilvildarlig mynd frá Ægir-stevnuni í oktober 2014)
Brot úr ítróttarsendingini 3-2 hjá Kringvarpi Føroya hin 20. oktober 2014, har tosað verður undirritaða um serliga støðuna nú SSF ikki sleppur at luttaka á EJM 2015 í Baku. Sendingin sæst í fullari longd her á kvf.fo
Frágreiðing vegna Svimjisamband Føroya
Svimjisamband Føroya hevði sín árliga aðalfund í gjár, har millum annað formansval var á skránni. Eisini var ta stórmál á skránni, at Føroyar sum er ikki sleppa at luttaka undir egnum flaggi á næstkomandi Evropeisku JuniorMeistarastevnu.
(Rókur í Jákupsstovu og Jon Hestoy. Símun á Høvdanum tók myndina)
Eisini á Vestdanske Kortbanemesterskaber verður føroysk luttøka, tá ið hesar báðar økisstevnur Øst- og Vest- verða avgreiddar 24. til 26. oktober 2014. Startlistarnir síggjast her, har vit millum annað síggja at Frans Johannesen og Alvi Hjelm eru millum favorittarnar at taka heiðursmerki.


text:
Síðst í mai fekk Gibraltar limaskap í UEFA. Nú heldur Grønland seg eisini hava rætt til at blíva viðurkent sum sjálvstøðug fótbóltstjóð.
Tað sigur formaðurin í grønlendska fótbóltssambandinum, Lars Lundblad við Politikken.
-Vit vænta, at vit eisini skjótt fáa limaskap. Tað hevur stóran týdning fyri okkum. Fótbóltur er størsta ítróttargreinin í Grønlandi, okkurt um 5000 fólk spæla fótbólt. Limaskapur í UEFA og FIFA er einasti møguleiki fyri, at vit sleppa at luttaka í stórum altjóða kappingum, sigur Lars Lundblad við Politikken.
Politikken hevur tosað við formannin fyri Danska fótbóltssambandið, Allan Hansen, sum eisini situr í UEFA-nevnd, og hann sigur stutt og greitt, at hann væntar ikki, at Grønland fær limaskap í UEFA.
Tíðindi
Hendan seinasta mánaðin hevur Neyðhjálparbussurin verið í krígsherjaða Ukraina og Moldova sum er fátækasta landið í Europa
Rúm við stjørnugólvii - hendan søgan var tann besta í morgun í táttinum 650 orð. Rithøvundurin vil vera dulnevndur
Simona Midjord hevur tvær ferðir fingið sínar søgur valdar út sum tær bestu í táttinum 650 orð
Týskt-bøkurnar hjá 9. flokki lógu eftir heima mikudagin. Ìstaðin vóru pappír og blýantar funnir fram, tá tekning var á tímatalvuni


text:
Páskaregg
Rulla páskaregg[rætta | rætta wikitekst]
Tað er føroyskur siður at rulla páskaregg annan páskadag. Hartkókað egg, sum ofta eru málað ella á annan hátt prýdd, verða rullað oman bakkan, til tey brotna, og síðani eiga tey at verða etin. Tað gerst tó alt vanligari, at eggini ikki verða etin. Tá koma átufreku likkurnar ístaðin.
Í Havn eru Gamla Hoyvíkin, Hoydalar og KFUK-bøurin (í Varðagøtu) populer støð at rulla páskaregg.
Ein sangur er gjørdur um at rulla páskaregg, hann eitur heilt einfalt "Rulla páskaregg".


text:
Tvey jøvn lið í Fløtugerði í dag
20. oktober 2014
af Johnny Lassaberg
Kappingin í bestu deildini í fótbólti í ár er um at verða liðug. Dysturin millum ÍF og EB/Streym var tann seinasti heimadystur hjá ÍF ... Læs dette opslag
Ársins ársveitsla!
7. oktober 2014
af Jan Ólavsson Ellingsgaard
Atgongumerkir fáast á Johnscafé og kunna eisni keypast til komandi heimadyst í Fløtugerði. Vit hava í ár valt, at seta prísin niður. Vit ynskja, at ... Læs dette opslag
ÍF í mótvindi
5. oktober 2014
af Johnny Lassaberg
Nógvur vindur var í Gøtu, tá ið dysturin millum ÍF og Víking varð leiktur. Víkingur fekk undanvind fyrra hálvleik, og væl dugdu teir at ... Læs dette opslag
Góður seinni hálvleikur millum B 36 og ÍF
1. oktober 2014
af Johnny Lassaberg
Í dag leiktu B 36 og ÍF í Fløtugerði. Byrjað var við at leikarar og áskoðarar mintust Gunnar Zachariassen í tøgn. Vakurt og hugtakandi.… ... Læs dette opslag
ÍF – liðið ikki at kenna aftur.
21. september 2014
af Johnny Lassaberg
Í góðveðrinum í dag spældi ÍF – móti AB, og hesaferð eydnaðist tað ÍF at vinna heili 3 – 0. Vit funnust at liðnum ... Læs dette opslag


text:
Krokudillur
Krokudillur (frøðiheiti: Crocodilia) eru skriðdýr. Keimanur, gavialur, krokodilla og alligatorur teljast upp í krokodillur. 13 krokodillusløg eru, 8 keimansløg, 2 alligatorsløg og eitt gavialslag. Fyri 100 mió árum síðan ók hon eisini í mýrlendum saman við dinosaurunum. Krokodillur taka ymisk dýr. Tær fjala seg í vøtnum, mýrum, áum og leggja á bæði stór og smá dýr, ið koma teimum nær. Alligatorar og krokodillur slúka froskar og fisk heilar. Hjørtir og onnur stórdýr draga tær undir vatn, læsa kjaftin í fongin, snara kroppinum á og skræða soleiðis fongin sundur. Hendinga ferð leggja alligatorar og krokodillur á fólk. Krokodillan er næstan allastaðni í Afrika sunnanfyri Sahel og í Avstralia, Florida, Karibia, Mið- og Suðuramerika. Tvey alligatorsløg eru: tann amerikanski og tann kinverski. Nú er kinverski alligatorurin nógv hóttur, bara nøkur fá hundrað dýr eru eftir. Tann amerikanski alligatorurin heldur til í mýrum og áum í t.d. Louisiana, Carolina og Florida í Landsynnings-USA. Hann veiðir vaðfugl, fisk og annað mangt. Í tættbygdum økjum tekur hann viðhvørt óvarin heimadýr. Gavialurin livir í India, Burma, Pakistan, Bangladesj og Nepal í Ásia. Keimanur livir í Mið- og Suðuramerika.
Sum flestu skriðdýrini verpur kvennkrokodillan, og hon verjir eggini, til ungarnir koma út. Tríggir mánaðir, so koma ungarnir út. Mamman ansar væl eftir teimum, so stórar eðlur og onnur ránsdýr ikki taka teir. Varisliga tekur hon nakrar í kjaftin í senn og ber teir oman í vatnið, har teir eru tryggari. Krokodillur liggja ofta við opnum kjafti og sóla sær. Blóðæðrar í kjaftinum súgva sólarhita í seg, so kropshitin veksur. Tí orka tær at veiða sær føði um kvøldið.
Flokking[rætta | rætta wikitekst]
Keimanur, gavialur, krokodilla og alligatorur teljast upp í crocodilia. Til eru 1 gavialslag, 2 alligatorsløg, 8 keimansløg og 13 krokodillusløg - tilsamans 24 sløg.
- Ætt: Crocodilia (krokodillur)
- Slekt: Gavialidae (gavialur)
- Slag: Gavialis gangeticus
- Slekt: Caimaninae (keimanur)
- Slag: C. yacare
- Slag: C. crocodilus apaporiensis
- Slag: C. crocodilus fuscus
- Slag: C. lutescens
- Slag: C. venezuelensis
- Slag: C. latirostris
- Slag: Melanosuchus fisheri
- Slag: Melanosuchus niger
- Slekt: Alligatoridae (alligatorur)
- Slag: Alligator mississippiensis (amerikanskur alligatorur)
- Slag: Alligator sinensis (kinverskur alligatorur)
- Slekt: Crocodylus (rættiliga krokodillur)
- Slag: Crocodylus acutus (amerikanskur krokodillur)
- Slag: Crocodylus niloticus (nilkrokodillur)
- v.f.
- Slekt: Gavialidae (gavialur)


text:
Gambia
Tjóðveldið Gambia (enskt Republic of the Gambia) er eitt lítið land í Vesturafrika. Eitt av teimum minstu. Banjul er høvuðsstaðurin, og størsti býurin er Serrekunda. Gambia hevur mark við bara Senegal. Málið er enskt, mandinka, wolof og fula. Landið liggur á vesturstrondini í Afrika og er (við sínum uml. 1,7 mió. íbúgvum) millum heimsins fátækastu lond. BTÚ pr. innbúgva er 290 USD, og landið hoyrir harvið til tey menningarlond, ið hava minstu menning, minstu inntøku og støðugt mattrot. Meginparturin av fólkinum er muslimar.
Innihaldsyvirlit
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Landbúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Flestu fólk liva av landbúnaði; týdningarmesta grøðin eru jarðnøtir. Konufólk hava týðandi leiklut í landbúnaðinum, tí teirra arbeiði er at dyrka rís. Men nú er nógv ríslendi tætt við strondina vorðið oyðilagt, tí at ov nógv salt er í jørðini. Nógv konufólk eru tí nú farin at dyrka grønmeti, sum tey selja á torginum í bygdini.
Ferðavinna[rætta | rætta wikitekst]
Ferðavinna er tann vinna í Gambia, sum veksur skjótast. Hóast landið er lítið dregur tað nógv ferðandi á hvørjum ári. Hetta kemst helst av, at veðurlagið í Gambia er serstakliga lokkandi, har eru strendur so langt eygað røkkur. Alt fleiri norðurevropearar fara køldu vetrarmánaðirnar suður á vøkru, lýggju strendurnar at ferðast, men mong fara eisini inn í landið at síggja t.d. krokodillur, apur og fuglameingið í Gambiaá. Flestu ferðafólkini eru úr Bretlandi, tí at Gambia er gamalt bretskt hjáland, og mangir gambiar duga enskt. Men summi kvíða fyri, at tekur ferðavinnan yvirhond, fer hon at beina fyri eyðkenda, sorgleysa lívshugburðinum hjá fólkinum í Gambia.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Lítla strandalandið Gambia er smalur geiri ella smalur kíli langt inn í Senegal. Har landið er breiðast, er tað ikki meiri enn 80 km. norður og suður.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Átrúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Sum í Senegal búgva mong fólkasløg her, og islam er størsti átrúnaður. Tað eru umleið 9 prosent kristin í Gambia.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]


text:
Múli
Múli er ein bygd á Borðoynni. Múli er ein gomul og søgulig bygd, sum hevur verið búpláss í miðøld. Hetta vita vit, tí hon er nevnd í Hundabrævinum. Hon liggur norðan til á Borðoynni. Har búði m.a. kendi gandakallurin Guttormur í Múla. Hóast tað ongantíð hava búð nógv fólk í Múla, er bygdin væl kend - ikki minst frá Guttormi í Múla. Hann skuldi vera løgkønur, men eisini duga gand. Seinastu ártíggjuni er fólkatalið støðugt minkað. Seinastu fastbúgvandi fólkini, Andrea- og Hans Jacob Frederiksen, fluttu úr bygdini í 1992. Í Múla eru fýra hús, men tey standa øll tóm.
Í 1950 gjørdust tær seks bygdirnar við Hvannasund til Hvannasunds kommunu. Hesar seks bygdirnar eru Múli, Hvannasund, Norðdepli, Fossá, Norðtoftir og Depli. Hvannasunds kommuna hevur í 2007 fingið veganøvn og húsanummur. Av hesi orsøk er eisini staðfest, at í Múla eru fýra hús, sum hava hvør sítt húsanummar. Ikki óvæntað verður tann átta kilometrar langi vegurin úr Norðdepli og norður til Múla kallaður Múlavegur. Endamálið við at hava allar hesar adressurnar er, at tað skal vera bæði lætt og skjótt at finna vegin fram um hetta gjørdist bráðneyðugt. Her kann til dømis verða talan um brandbil, sjúkrabil ella løgreglu, men eisini hjá hýruvognum, lækna og vanligum fólki.
Innihaldsyvirlit
Søga [rætta | rætta wikitekst]
Sjálvt um roynt varð at stovna skúla eystan Múla í 1737, kom ikki gongd á fyrr enn í 1835. Tá fór viðingur, giftur á Norðtoftum, at lesa við børnunum á Toftum, Depli og Múla.
Á vegnum til Múla eystanfyri á Borðoynni hendi eitt skriðulop í sambandi við ógvisligt avfall í august 2008. Hetta skriðulopið gjørdi skaða á vegin og bilaverjuna. Hetta viðførdi, at Múli misti vegasamband eitt tíðarskeið.
Sagnir úr Múla[rætta | rætta wikitekst]
Guttormur í Múla[rætta | rætta wikitekst]
Kendasti múlamaðurin man vera Guttormur í Múla (1657 til 1739). Guttormur í Múla varð føddur í Haraldssundi uml. 1657, yngsti sonur Rasmus Magnusson. Tíverri eru ongar skrivligar keldur, hvørki kirkjubøkur ella skiftibøkur, íð røkka so langt aftur. Gutormur í Múla var tiltikin at duga gand, hann var yngsti sonur Rasmusar í Haraldssundi, ið var sonur Magnus Heinasonar. Fleiri sagnir eru um Guttorm í Múla, ein teirra hevur samband við Mykinesfjørð. Guttormur hevði konu úr Mykinesi. Hon ætt Billa. Ikki hevði hann verið vestan fyri Lorvíkarfjørð, fyrr enn hann fór at fríggja. Vágamenn førdu hann um mykinesfjørð. Tá ið teir vóru komnir mitt á fjørðin, bóru teir eyga við eitt stórt rekatræ og vildu fegnir fáa tað til sín; men heldur vildi hann sleppa ferðina fram til Mykines alt fyri eitt, og so varð. Hann bað teir miða væl, hvar træið lá, tað kundi vera, teir funnu aftur á tað, tá ið teir fóru úr Mykinesi aftur í Vágar. Ikki hildu teir líkindi verða til tess, tí Mykinesfjørður er óføra streymharður. Men tá ið teir vóru á leiðini heim, vórðu teir meira enn bilsnir, tí tá lá træið í sama stað og andøvdi.
Guttormur í Múla kom til garðin í Múla norðuri á Borðoynni. [1] Hann sigst at hava verið hin ramasti gandakallur í Føroyum. Han nýtti ikki kynstur síni at gera ónáðir, men heldur til at hjálpa. Gandakellingin Barbara við Kvíggjá í Sumba hevði frætt, hvussu væl Guttormur dugdi at ganda, og fór norður einaferð at kappast ímóti honum. Tá ið hon kom, var Guttormur til útrógvar. Hon settist at bryggja og blanda, floytti fliðuskeljar oman eftir ánni og segði, at so nógvar skeljar, sum sukku, so nógvir bátar skuldu søkka. Hon gjørdi rættuligt illveður, at tað var ikki meira enn, at Guttormur og synir hansara kláraðu at koma aftur til lands. Tá Guttorm og synirnir róðu heim, rópaði ein sonur: “eldur er í sjónum! Hvat er hetta?”. “Eg veit, hvat tað er”, svaraði Guttormur. Hann visti nevniliga, at tað var gandakellingin. Tá ið hann kom til Múlahúsini, sá hann Barbaru sita undir húsunum við útslignum hári. Guttorm kom so heim og fór at ganda, so kellingin misti alla kraftina. Eftir hetta var ikki nógv um kellingina og flýgdu hon undan Guttormi.
Hanus[rætta | rætta wikitekst]
Í eldri tíðum skuldi ein av húsabóndunum, ið æt Hanus, vera sera hegnigur. [2] Hann var ein av Føroya bestu monnum, bæði sum bóndi, útróðrarmaður og smiður. Men hansara ídni til alt slíkt førdi við sær, at hann ikki virdi seg sjálvan at vera minni, enn hann var. Teir, ið øvundaðust inn á hann, eyknevndu hann Óða Hanus. Í hansara tíð gjørdu fólk lítið av at hava nógvan pening við, tá ið tey fóru til handils; men javnliga var tað troyggjur, hosur, lýsi, stokkfiskur og tálg og tílíkt, ið brúkt varð í staðin fyri pening. Hanus legði stóran dent á, at hann hevði mest av hesum lutum við sær, tá ið húsamenn fóru til handils. Einaferð hann saman við bygdarmonnum var á handilsferð til Havnar, varð tosað mann og mann ímillum um mangt og hvat. Og at enda kom upp í tosið, hvør av bátsskipanini ið mundi hava virkað flestar lutir til hesa ferð. Her fekk Hanus at frætta, at ein annar í ferðalagnum hevði ein part av hosupørum meira enn hann. Illsinni spann í hann, og meðan báturin fór fram við Lambavík, tveitti hann øll síni hosupør yvir borð.
Hanus var av bestu seyðamonnum. Saman við húskøllum sínum røktaði hann í øllum hagapørtum á Húsum. Og hvat ið var meira sjáldsamt, húskallarnir hildu nógv av honum. Men sera margháttligur maður var Hanus. Ein morgun um várið, tá ið hann á eini ferð í haganum var komin norður á Mjóá, stóðu í einum bóli fimm seyðir, hóast veðrið var at kalla gott. Slíkan seyð vildi hann ikki eiga. Hann dró knív úr slíðra, og alt fyri eitt svævaði hann teir allar fimm. Dósi, Pætur og Hanus ætlast at hava livað samtíðis, stutt fyri ár 1700; sonur Hanus giftist nevniliga um ár 1720 við dóttur múlabóndans (Guttorm); hon var annars so gávumild og blíð, at hon kom at ganga undir navninum Góðakona.
Postur[rætta | rætta wikitekst]
Í byrjanini varð posturin til Múla lagdur til heintingar inni í Hvannasundi. Tann 1. oktober 1926 verður Olaf Andreasen settur sum postskiftismaður í Múla. Tann 7. oktober 1968 fær aðalstýrið boð um, at Olaf Andreasen er deyður, og at bróður hansara Eliesar Andreasen, fyribils hevur tikið sær av postinum, men av tí at hann ikki er sinnaður at halda fram, verður Gunleyg Ritter sett sum postskiftiskvinna í Múla frá 1. august 1968. Ritter er dóttir Andreu og Hans Jacob Fredriksen í Múla. Seinast í 1970-árunum flytur hon úr Múla inn í Norðdepil at búgva. Eftir hetta tekur móðir hennara, Andrea Fredriksen sær av postinum og í mars 1984, verður hon formliga sett sum postskiftiskvinna í Múla. Sambært skjølum hjá postverkinum fær Andrea Fredriksen farloyvi frá postinum 1. februar 1988 og árið út. Hon fær aftur farloyvi frá 1. januar til 31. desember 1989.
Posthúsið í Múla letur aftur í 1992. Tá býr ongin í Múla longur. Skjølini hjá postverkinum siga onki um, hvør hevur havt ábyrgdina av postinum frá 1. januar 1990 til posthúsið verður latið aftur í 1992.
Keldulisti[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://snar.fo/sagnir/muli/guttormur/
- ↑ Andreas Weihe. 1933. Søga og søgn.
Depil | Fossá | Hvannasund | Múli | Norðdepil | Norðtoftir


text:
Síðst í mai fekk Gibraltar limaskap í UEFA. Nú heldur Grønland seg eisini hava rætt til at blíva viðurkent sum sjálvstøðug fótbóltstjóð.
Tað sigur formaðurin í grønlendska fótbóltssambandinum, Lars Lundblad við Politikken.
-Vit vænta, at vit eisini skjótt fáa limaskap. Tað hevur stóran týdning fyri okkum. Fótbóltur er størsta ítróttargreinin í Grønlandi, okkurt um 5000 fólk spæla fótbólt. Limaskapur í UEFA og FIFA er einasti møguleiki fyri, at vit sleppa at luttaka í stórum altjóða kappingum, sigur Lars Lundblad við Politikken.
Politikken hevur tosað við formannin fyri Danska fótbóltssambandið, Allan Hansen, sum eisini situr í UEFA-nevnd, og hann sigur stutt og greitt, at hann væntar ikki, at Grønland fær limaskap í UEFA.
Tíðindi
Morgunsendingin skiftir orð við Jóhann Lützen, trivnaðarnevndarformann, sum fekk handað álitið
Seks øki eru skrásett, har vandi er fyri vatnflóð í Hordaland, men ikki í Odda, har fimm hús fóru mikunáttina, sigur talsfólk hjá kommununi
Tórshavnar býráð samtykti í gjárkvøldið at broyta byggisamtyktina, so Skansabryggjan og Eystara havnarøki kunnu víðkast
Jørgen Niclasen undirskrivaði avtaluna í Berlin mikudagin. Upplýsingar skulu fara millum londini av sær sjálvum