text:
Virðir
Blái Krossur hevur trý virði, ið eyðkenna okkara arbeiði. Tey eru:
TRYGGLEIKI
Vit vilja vera týðulig, greið og álítandi í okkara orðum og atburði.
RÚMSÁTT
Vit møta menniskjum við virðing, so at øll kenna seg væl við teirra eyðkennum. Vit vilja fevna menniskju í fløvandi felagsskapi, við samábyrgd hvørt fyri øðrum. Fortreytin, fyri at rúma øðrum, er at kenna egin mørk.
UMSORGAN
Vit vilja, at umsorganin í okkara felagsskapi er fyri heilu menniskjuna – og umfatar hennara sosialu, likamligu, sálarligu og andaligu viðurskifti og soleiðis skapa tilvitað grundarlag fyri broyting, menning og lívsinnihaldi.
Les meira um okkar sjálvsfatan her: Sjálvsfatan
Les meira um okkara menniskju- og diakonifatan her: Menniskju- og diakonifatan


c: text/html

text:
Tvey nýggj garanterað virðisbrøv31-10-2006
Nú er kjansur at keypa tvey nýggj virðisbrøv, har tú hevur møguleika at fáa avkast og samstundis ert tryggjað/ur móti at missa pengarnar, um íløgan skuldi roynst minni væl
Team Klaksvík fingið høvuðsstuðul30-10-2006
Føroya Sparikassi og Team Klaksvík hava gjørt stuðulsavtalu
“Sparfrúgv” er nýggi íløguklubbin fyri kvinnur27-10-2006
Bjørgfinnur Nielsen er maðurin aftan fyri navnið til íløguklubban fyri kvinnur, sum Sparikassin hevur tikið stig til
Bústaðarkvøld í Runavík24-10-2006
Í kvøld skipar Føroya Sparikassi fyri bústaðarkvøldi í býrráðssalinum í Runavík. Øll eru vælkomin
Stjóri fyrilestur um alheimsgerð og váðaspjaðing24-10-2006
Í dag heldur Bjarni Olsen, stjóri í Sparikassanum, fyrilestur um alheimsgerð og váðaspjaðing. Fyrilesturin er partur av altjóða vinnustevnuni Faroexpo

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mánadagin 13. februar verður árligi aðalfundurin hjá ÍF Føroyum avhildin. Fundurin verður hildin í veitsluhølinum á Oyrasundskollegiinum kl.20.00
Av tí, at fýra av nevndarlimunum hjá ÍF Føroyar fótbólti leggja frá sær í ár, vilja vit heita á tey, sum hugsa seg hava ein lítlan nevndarlim goymdan í búkinum, at koma til fundin og stilla upp til val av nevndarlimum. Hetta hevði glett okkum stórvegis.
Vit síggjast!
Skrá
Sambært viðtøkum felagsins eru fylgjandi punkt á skránni:
- Val av fundarstjóra og skrivara.
- Formansfrágreiðing.
- Framløga av grannskoðaðum roknskapi til góðkenningar.
- Framløga av fíggjarætlan.
- Góðkenning av limagjøldum.
- Val av aðalnevnd og deildarnevndum.
- Val av roknskapargrannskoðara.
- Innkomin mál.
Innkomin mál skulu verða felagnum í hendi seinast eina viku áðrenn fundin, tvs. týsdagin 2. februar og skulu sendast til nevnd@fotboltur.fo ella nevnd@hondboltur.dk.
Vinarliga
ÍF Føroyar nevndin


text:
Landskappingin í talvi endaði um vikuskiftið. Allir dystirnir í seinasta umfari vórðu telvaðir á Finsen í Havn leygardagin.
Í 1. deild endurvann Havnar Telvingarfelag meistaraheitið. Avgerandi dysturin millum oddaliðini Havnina og Sandavág endaði javnur 2-2. Javnleikurin tryggjaði havnarmonnum FM-heitið. Hjá vágamonnum kravdist ein 3-1 sigur, skuldu teir ogna sær meistaraheitið.
Sandavágsmenn góvu havnarmonnum ein skarpan gang, og leingi stóð á gomlum nøglum. Hvirluvindurin Høgni Egilstoft Nielsen vann sín áttanda sigur í átta dystum, og eldri beiggin Rógvi fekk aftur remis móti stórmeistaranum á 1. borði. Silas trýsti Martin í hættisligum álopi á triðja borði, men royndi mótstøðumaðurin loftaði sær og fekk talvið javnt. Á 4. borði vann Sjúrður Thorsteinsson ógvuliga sannførandi á Torkil Nielsen.
Klaksvíkingar taptu fyri øðrum liði hjá Havnini, men høvdu styrkt seg í 2. deild til avgerandi dystin um uppflyting. Kollfirðingar vunnu á gøtumonnum í dystinum millum aftastu liðini. Steðgurin gjørdist tí stokkutur hjá gøtumonnum, sum noyddust úr aftur fremstu deildini eftir eitt ár.
Endaliga støðan í 1. deild
Havnin 31½
Sandavágur 29 ½
Klaksvík 21
Havnin 2 18½
Kollafjørður 11½
Gøta 8
Sandavágs Talvfelag gjørdist nr. 2. Umframt Torkil Nielsen, hava hesir mannað liðið í vetur: Rógvi E. Nielsen, Høgni E. Nielsen, Silas Eyðsteinsson, Bernhard Augustinussen og Jónfinn Thomsen.
Nr. 3, Klaksvíkar Talvfelag.
Spenningur í 2. deild
Tað kom til ein avgerandi dyst í 2. deild millum Klaksvíkar Talvfelag og Sandavágs Talvfelag um hvat av teimum skuldi fáa eitt lið aftrat upp í fremstu deildina. Klaksvíkingar vunnu tepurt. Vestmanna Talvfelag gjørdist ov stutt. Komandi kappingarár fara tí bæði Havnin og Klaksvík at hava tvey lið í fremstu deildini. Runavíkar Talvfelag endaði aftast og flytur niður. Tað kemur helst dátt við hjá teimum, sum royna at fáa gongd á aftur telvingina í felagnum og í kommununi, og eru farnir at skipa fyri stórari árligari altjóða talvkapping – Runavík Open – í Løkshøll.
Endaliga støðan í 2. deild
Klaksvík 25½
Sandavágur 24
Vestmanna 22
Havnin A 19
Havnin B 16½
Runavík 13
Vinnari av 2. deild, Klaksvíkar Talvfelag.
Nr. 2 í 2. deild, Sandavágs Talvfelag.
Nr. 3 í 2. deild, Vestmanna Talvfelag.
Veteranar flyta upp
Í 3. deild var eisini spenningur um uppflytingina. Tíggju lið vóru í deildini, men kappingin stóð millum tvey feløg, sum fyrr hava vunnið FM í bestu deildini – Talvfelagið Streymur og Tofta Talvfelag. Sundalagsmenn í Streymi vunnu hesa kappingina við toftamenn. Á liðnum hjá Streymi leygardagin telvaðu Finnbjørn Zachariassen, Hanus Brekká, Martin Brekká og Gunnar Joensen – júst sama manning, sum í 1986 vann FM-heitið í fremstu deildini. Hanus Brekká býr í Danmark, men var komin heim til seinasta dystin. Talvfelagið Streymur í Hvalvík/Streymnesi hevur verið óvirkið í nøkur ár, men er nú vaknað aftur.
Endaliga oddastøðan í 3. deild
Streymur 29
Toftir 27
Sandavágur 24
Tað er mær ein heiður at fáa høvi at heilsa upp á tykkum telvarar, nú landskappingin fyri lið er liðug á hesum sinni. Takk fyri innbjóðingina!
Talv er eitt av elstu og hægst virdu ítrivunum í heiminum yvirhøvur og hevur gjøgnum allar tíðir hugtikið høg og lág.
Vit hoyra í sagnum og kvæðum um, at ósemjur og trætumál í gomlum døgum vórðu avgjørd við talvi og áðrenn tað ofta við glíming. Hetta sigur eitt sindur um tignina.
Her á landi hevur eisini verið telvað í øldir. Áhugin fyri talvi hevur altíð verið stórur í Føroyum, her bæði varð telvað vanliga talvið, sum vit kenna tað, og fýrtalv, 2 og 2 í parti, eins og í kortspæli, hevur eisini verið telvað her – í nøkrum fáum bygdum heilt upp til 1970-ini og í einkultum føri enn.
Hesin talvháttur tók oftani rættiliga langa tíð og varð tikin í stórum álvara. Søgur eru um, at fýrtalvið varð lagt niður, meðan menn vóru á Suðurlandinum og tikið uppaftur, tá teir komu heim aftur um heystið.
Hesin aldargamli áhugin fyri talvi í Føroyum, er av sonnum komin í hæddirnar aftur, nú vit hava fingið okkara fyrsta stórmeistara, Helga Dam Ziska. Vit í Mentamálaráðnum nýttu tí hetta fantastiska høvi at fáa talv inn í skúlarnar. Nógvir skúlar hava tikið av hesum tilboði at seta ein talvtíma við yvirskipaðari leiðbeining frá sjálvum stórmeistara okkara inn ístaðin fyri ein støddfrøðitíma um vikuna. Umframt talvligu ágóðarnar av hesum, hevur hetta víst seg at hava góða ávirkan á arbeiðslag og lærutilgongdir næminganna í skúlanum. Vónandi kemur hetta at vísa seg at verða ein góð íløga í framtíðina og ikki minst í føroyska talvmenning.
Í sambandi við frálíka úrslitið hjá Helga Dam Ziska eru vit sum landsmyndugleikar farin undir at fyrireika lønargrunn stórmeistara í talvi. Við øktu játtanini til Talvsambandið hesi bæði síðstu árini eru vit vitandi um, at Talvsambandið longu er farið inn í eitt skipað samstarv við stórmeistaran um ein menningarleist.
Tøknin hevur givið talvinum rættiligt flog. Fyri tað fyrsta eru møguleikarnir fyri at bøta um talvdygdina fleirfaldaðir hesi síðstu árini, takka veri teldutøknini. Í dag ber til – ikki tykkum at siga – at fylgja við live kostnaðarfrítt í so at siga øllum talvkappingum og einstøkum talvum, sum hava nakað uppá seg, kring allan knøttin.
Ja, við nýggju tøknini er talv brádliga vorðið ein av teim mest áskoðaravinaligu kappingunum.
Ótrúligt, at talv skuldi fáa eina slíka áskoðara-dimensión burtur úr tøknini.
Í 1970 varð Talvsamband Føroya stovnað og hevur frá fyrsta degi verið við til at ført føroyska telving heilt fram á høgt altjóða stig. Longu í 1970 fingu vit eftir drúgvar samráðingar sjálvstøðugan limaskap í altjóða talvsamgonguni FIDE og rætt at luttaka á talvolymiadunum og øllum altjóða kappingum. Soleiðis skrivaði Talvsamband Føroya søgu við at verða tann fyrsta ítróttagrein her á landi, sum vann altjóða viðurkenning og fekk rættindi at luttaka í øllum kappingum javnbjóðis øðrum tjóðum.
Tað hevur verið hugaligt at hoyra, hvussu stór framstig føroysk telving hevur gjørt hesi mongu árini: OL-úrslit, har vit enntá hava lagt nøkur av hinum Norðanlondunum aftur um okkum. Og nú: nýklaktan stórmeistara og hvør veit, kanska fleiri ávegis! Tað er einki minni enn heilt ótrúligt.
Eitt lítil áheitan: Sum tit hava hoyrt, havi eg sagt teir og teir upp í saman, tá eg havi tosað um tey/teir, sum hava myndað føroyska telving. Mín vón er, at skúlatelvingin, sum vit í felag hava sett í gongd nú, kann verða ein byrjan uppá eina broyting á hesum øki, soleiðis at vit í framtíðini fáa bæði kynini betur umboðað eisini innan føroyska telving. Áheitan mín á tykkum skal vera eisini at hjúkla um hendan partin av talvmenningini, sum eigur at vera fyri øll, bæði dreingir og gentur.
Føroyskir telvarar, verið heilsaðir. Takk fyri góðan innsats, takk fyri gott fyridømi á mongum økjum og blíðan byr!


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Landsstýrið fyrireikar mótspælið móti ES
Landsstýrið fer at biðja ein altjóða gerðarrætt avgera, um ES kann loyva sær at boykotta Føroyar.
Løgmaður fekk fyri einum góðum mánaða síðani sjey milliónir krónur at keypa sær serkunnleika at hjálpa landsstýrinum við at fyrireika gerðarættarmálið.
Fyrireika mótspælið
Nú handilsforðingarnar nærkast av álvara, er landsstýrið eisini farið undir at leggja síðstu hond á sítt mótspæl.
Tá landsstýrið hevur lagt málið fyri altjóða gerðarrætt, og tað verður, sum Útvarpið skilir, gjørt í dag, fær tað sum skilst steðgandi virknað. Og so kunnu tiltøkini hjá ES neyvan setast í verk, so leingi gerðarrætturin situr.
Havrættarsáttmálin
Altjóða gerðarrætturin, sum Føroyar fara at heita á, er partur av Havrættarsáttmálanum hjá ST.
Nakrar fáar dagar eftir at handilsforðingarnar væntandi eru komnar, hittast samráðingarfólkini hjá strandarlondunum í London at tosa um, hvussu norðhavssildin skal býtast næsta ár. Tann fundurin verður 2. og 3.september.
Fiskivinnu- og alinevndin hjá ES samtykti 31.juli at seta Føroyum handilsforðingar.
Stórur meiriluti fyri resving
268 atkvøður vóru fyri at revsa Føroyar og 17 ímóti. Lond, sum hava 68 atkvøður tilsamans, atkvøddu ikki. Fyri at verða samtykt skuldi uppskotið hava minst 260 atkvøður av teimum 352 atkvøðunum hjá teimum 28 londunum í ES, so meirilutin fyri at boykotta Føroyar var bara níggju atkvøður.
Danmark, sum hevur sjey atkvøður, atkvøddi nei. Og tað gjørdi eittans annað land eisini. Bulgaria, sum hevur tíggju atkvøður, atkvøddi eisini ímóti handilsforðingunum.
Sí eisini


text:
Sjálvstøðugur vinnurekandi, sum ikki ella bert í lítan mun hevur leysa arbeiðsmegi aftrat sær, hevur rætt til dagpening eftir vanligu reglunum í dagpeningalógini – sí faldaran „Sjúkradagpeningur".
Tann sjálvstøðugt vinnurekandi kann somu leiðis velja at tekna eina sjálvbodna trygging og harvið tryggja sær fulla dagpeningaupphædd frá 1. fráverudegi uttan mun til, hvør inntøkan frammanundan sjúkrafráveruni hevur verið.
Sjálvstøðugur vinnurekandi, sum hevur arbeiðsmegi aftrat sær, hevur ikki rætt til dagpening, men kann ístaðin tekna eina sjálvbodna trygging.
Vert er sostatt at leggja til merkis, at tað kann hava stóran týdning fyri rættin til dagpening, um tann sjálvstøðugt vinnurekandi hevur arbeiðsmegi afturat sær og um viðkomandi hevur teknað sjálvbodna trygging.
Umsókn
Fyri at fáa sjúkradagpening skalt tú senda Almannastovuni umsókn. Tú hevur rætt til dagpening frá 1. fráverudegi, um Almannastovan hevur móttikið fráboðan um sjúkuna við læknaváttan, umsókn ella beinleiðis samskifti, í seinasta lagi 30. dagin eftir 1. fráverudag.
Tú hevur ábyrgdina av, at fráboðanin verður latin rættstundis inn til Almannastovuna.
Verður fráboðanin móttikin á Almanna stovuni seinni, verður dagpeningur veitt ur frá tí degi, fráboðanin er móttikin á Almannastovuni. Frávik frá freistini verður bert loyvt, tá avgerandi forðingar, sum umsøkjarin onga ávirkan hevur á, hava forðað fyri rættstundis fráboðan.
Læknaváttan
Saman við umsóknini skal vera ein læknafrágreiðing, ið staðfestir óarbeiðsførið.
Hvussu verður dagpeningur roknaður?
Dagpeningaútgjaldið hjá tí sjálvstøðugt vinnurekandi, sum ikki ella bert í lítlan mun hevur leysa arbeiðsmegi afturat sær, verður útroknað við grundarlagi í seinasta álíknaða inntøkuárinum.
Dømi:
Ein sjálvstøðugt vinnurekandi, sum ikki hevur arbeiðsmegi afturat sær, gerst óarbeiðs førur vegna sjúku og søkir um dagpening. Seinasta álíknaða inntøkuárið er 2010 og var inntøkan hetta árið 104.000,00 krónur sambært TAKS. Dagpeningaútgjaldið er í hesum føri 2.000,00
krónur um vikuna (104.000/52). Um viðkomandi ístaðin hevur teknað eina sjálvbodna trygging, hevur hann ella hon rætt til mest loyvda dagpeningaútgjaldið uttan mun til inntøkugrundarlag.
Mest loyvda útgjaldið er 4.033,00 krónur um vikuna íroknað frítíðarløn (2012).
Tryggingin er sostatt serliga verd at umhugsa, um tú fyri stuttum er byrjaður sum sjálvstøðugt vinnurekandi, og tí ikki hevur havt stórvegis inntøku frá sjálvstøðuga
virkseminum.
Sjálvboðin trygging
Treytin fyri at tekna trygging er, at tú ert arbeiðsfør/-ur, at tín heilsustøða ikki er munandi viknað ella at vandin fyri sjúku hjá tær er munandi øktur. Eisini er kravt, at umleið 3/4 av inntøkuni hjá tær skal stava frá sjálvstøðuga virkseminum. 3
3.Tryggingargjald
Fyri tíðarskeiðið 1. apríl 2012 til 31. mars 2013 er tryggingargjaldið 5.853,00 krónur.
Ynskir tú at tekna sjálvbodna dagpeningatrygging, skalt tú lata umsókn inn til Almannastovuna, sí undir „Oyðubløð".
Tú hevur rætt til dagpening 4 vikur eftir, at tú hevur teknað trygging. Um tú ikki hevur goldið tryggingargjald í seinasta lagi ein mánað aftaná gjaldkomudagin, dettur tryggingin burtur.
Partafelag og smápartafelag
Tann, sum starvast hjá einum partafelag, er ikki at rokna sum sjálvstøðugur vinnurekandi og kann ikki tekna sjálvbodna trygging.
Stjórar
Tann, sum starvast sum stjóri í einum parta felag, er ikki at rokna sum sjálvstøðugur vinnurekandi og er vanliga heldur ikki at rokna sum løntakari í dagpeningahøpi.
Hesin er tí ikki fevndur av dagpeningalógini og hevur ikki rætt til útgjald.
Hvussu leingi kann tú fáa dagpengaútgjald?
Tú kanst í mesta lagi fáa dagpening í 40 vikur frá 1. fráverudegi í einum 12
mánaðar skeiði.
Tó kanst tú fáa dagpengar í upp til 2 ár, um talan er um arbeiðsskaða. Tað er ein
treyt, at málið um arbeiðsskaða er fráboðað Van lukku tryggingarráðnum og verð ur
við gjørt eftir Arbeiðsskaðatryggingar lógini.
Rætturin til dagpening hjá fólkapen sjón isti, sum hevur sjálvbodna trygging Rætturin til dagpening dettur burtur frá 1. í mánaðinum eftir, at fólkapensjón er tillutað og tryggingin dettur sostatt burtur frá hesum degi.
Ert tú framvegis sjálvstøðugur vinnurek andi, tá tú fyllir 67 ár, er vert at umhugsa, um tú framhaldandi ynskir at hava møguleikan at fáa dagpening vegna sjúku, ella um tú ístaðin ynskir at søkja um fólka pensjón.
Rætturin til dagpening fellur altíð burtur í seinasta lagi 1. í mánaðinum eftir, at
umsøkjarin er fyltur 70 ár.


text:
Nýggjar reglur móti hvítvasking seta m.a. krøv um samleikaprógv06-02-2009
Komandi tíðina fara peningastovnarnir í Føroyum at heita á kundar sínar um at lata inn avrit av samleikaprógvi. Eisini verða kundarnir biðnir um at útfylla oyðublað
Eik í samráðingar við SDC um framtíðar KT-samstarv05-02-2009
Samráðingarnar við Bankernes EDB Central (BEC) eru steðgaðar, og Eik Banki er – saman við hinum føroysku peningastovnunum og Elektron – farin í samráðingar við danska KT-veitaran Skandinavisk Data Center (SDC) um framtíðar KT-samstarv
Minst til at dagføra telduna30-01-2009
Tað er týdningarmikið í hesum døgum at stýrisskipan og verjuskipan í tíni teldu eru dagførdar, so teldan er væl vard ímóti virus og øðrum
Eik-lánsbræv gevur bankanum 615 mió. kr. í nýggjum gjaldføri22-01-2009
Eitt nýtt lánsbræv, ið danskir íleggjarar keypa frá Eik, gevur bankanum 615 mió. kr. í nýggjum gjaldføri. Upphæddin fer til endurfígging av verandi lánum
Eik lækkar rentuna21-01-2009
Útláns- og innlánsrentur í Eik lækka, eftir at Tjóðbankin hevur lækkað leiðandi rentuna


text:
16. Nov 2016
Fríggjadagin 18. november fyllir hetta lekkra húsið 14 ár.Sum siður er, bjóða vit kakao og bollar til foreldur og annars øll sum støkka inná gólvið fríggjadagin seinnapart, aftaná kl. 15.00.Verið vælkomin! ...
16. Nov 2016
Á felags foreldrafundinum í heyst varð nýtt foreldraráð valt.Og á fundi í gjárskvøldið skipaðu tey seg soleiðis:Paula Eikhólm, formaðurMartina í Dali, næstformaðurHaraldur S. Hansen, skrivariVaralimir eru:Janus í DaliKim PoulsenTheodor Solbak ...
14. Nov 2016
Dagstovnurin við Kráir er tilmeldaður norðurlendsku bókasavnsvikuna. Hetta merkir at vit hava øll fingið lisið eina søgu í dag. Mikudagin fara nøkur børn á bókasavni í Hvalvík og fríggjadagin verður upplestur.Elsa Dam kemur at siga børnunum søguna um Reyðhettu. Hetta verður við Kráir fríggjadagin...
21. Okt 2016
Takk fyri ein hugnaligan, stuttligan og wellan foreldrafund!Gott vikuskifti! 3 ...
02. Okt 2016
Vælkomin til ein hugnaligan, stuttligan og wellan foreldrafund!Foreldrafundurin verður við Margáir hóskvøldið 20. oktober kl. 19.30.Vit fara at hoyra um Kráir og Margáir, vit fara at velja nýtt foreldraráð og vit fara at hoyra Niclas Hera Jákupsson hugleiða um: Tað góða við at vera foreldur...
23. Sep 2016
Gott vikuskifti, við kvøðu til sóknina...!20. sept. 2013 var Barnaútvarpið hjá Kvf og vitjaði í Hvalvík.Í samband við Mentunardagarnir hjá Sunda kommunu høvdu vit valt, at læra børnini at syngja sangin, sum Eyðin Hansen, sáli, skrivaði til sóknina í 1993.Børnini framførdu sangin á skúlaloftinum og...
14. Sep 2016
evni á Ráðleggingardegnum hjá okkum fríggjadagin verður, nú tá tað eru mentunardagar í Sunda kommunu,: Tá Spor gerst Barnamentan.......!Daniela Checcin verður skeiðsleiðari. ...


text:
Oct 31, 2013
Vágaferð
Oct 27, 2013
Húsið við moskuna eftir Kader Abdolah
Bókin er upprunaliga skrivað á hollendskum, og høvundurin er iranari, sum býr í Delft Hollandi. Hann rýmdi úr landi sínum í 1988 eftir at hava verið í mótstøðurørslu fyrst ímóti Shastýrinum og síðani ímóti Khomaini stýrinum. Navnið Kader Abdolah hevur hann tikið eftir tveimum vinmonnum, sum vórðu tiknir av døgum.
Bókin er um iransku kollveltingina í 1979, tá ið prestastýrið koyrdi shahin frá, flestallir iranar vóru glaðir, at tann amerikanskt stuðlaði shahurin bleiv frákoyrdur. Ayatollah Khomeoini lovaði demoktatiskt stýri og nógvar góðar broytingar, men tað sum kom í staðin fyri shahin var sharia lóggáva, kúging, muslimsk krøv til klæði og skúla osfr. osfr. Bókin byggir á veruligar hendingar, men er ein skaldsøga og persónarnir eru skaldsøgupersónar, men í viðtali við hollendska sjónvarpið, sigur høvundurin, at hann hevur mist bæði familju og vinir í teimum blóðugu samanbrestunum. Hóast skaldsøgan er skrivað á realistiskan hátt, hevur hon tó ævintýrligar partar, t.d. tann um paradísgarðin, sum sonur Aga Djan er grivin í og lívið har á garðinum í friði og ríkidømi.
Fyrsta kapittul í bókini er um meyrur, eina meyrugongu, milliónir av meyrum, sum ganga á rað sum ein herur. Til at forða meyrunum at koma inn í húsið lesur Aga Djan, okkara høvuðspersónur, eina suru úr Koranini, og tað hjálpir. Hóttanin fellur burt í fyrstu syftu. Myndin minnir nógv um myndina hjá Oddvør Johansen í “Tá ið eg havi málað summarhúsið”, tá ið øll krabbadýr í Føroyum fara til gongu á havsins botni, tí ein ódn er á veg, ein ódn, sum menniskjuni hava ikki varnast enn. Somuleiðis er ein politisk ódn á veg í Iran.
Aga Djan – formaður húsins og moskunnar. Hetta at lesa úr Koranini er ein høvuðstráður í skaldsøguni, alt kann lekjast og greiðast og skipast við at finna ta røttu suruna. Aga Djan er trúgvandi maður, og bókin lýsir hansara trúgv positivt, hann er ikki ekstremur, hann passar sítt hús og sína mosku. Aga Djan er teppihandilsmaður og teppini verða nógv umrødd, teirra mynstur og litir umboða persiska mentan, tá ið hon er best. Aga Djan er ein virdur maður, hevur samband við myndugleikar og kann greiða flestu fløkjur, hann trýr upp á tað góða í menniskjum, hann fremur aldrin harðskap, hann fyrigevur teimum, sum særa hann. Bert eina ferð sæst okkurt ilt í hansara huga, tað var tá ið hann í loynd gleðist um, at imamurin, sum hevði ‘stolið’ moskuna bleiv skotin. Moskan er miðdepilin í hansara lívi, og hann gleðist, tá ið nógv fólk vitja og okkurt týdningarmikið verður havt frammi í fríggjadagsbønini, soleiðis at hansara moska fær ein týðandi leiklut. Til dømis gleðist hann um mótmæli ímóti shahinum í fyrstani. Broytingin í landinum ávirkar familjuna í húsunum sera nógv, summi gerast trúføst Khomeini fólk, onnur gerast uppreistrarmenn. Aga Djan er eygleiðari og gerst meiri og meiri sorgarbundin, sum hann eldist.
Ekstremisma. Høvuðstema í bókini er ekstremisma, at vit kunna øll gerast ekstremistar, øll fólkini broytast, tá ið rákið vendir. Ófatuligt, at grannin ella grannkonan, sum vóru hampafólk, nú skríggja ókvæmisorð eftir øllum, sum ikki hava skegg, ella sum ganga í biograf. Bólkapress, egingóðska, maktgirnd, hevndarkensla, hvat er tað, sum fær Galgal at gerast fremsti kúgari ella Shahbal at fara í hernað ímóti sjálvum Khomeini ella Am Ramasan at læna bøðlunum sítt esil til ógerningar. Og hvussu nógv muna persónligir eginleikar og rættvísi – sera lítið í Aga Djansa føri.
Tann ideologiski boðskapurin er ikki eintýðugur, bæði shahurin og prestastýrið vóru kúgarar, shahurin rann ørindi fyri amerikanarar, men Khomeinisa trúarfesta stýrið rennur ørindi fyri eina prestaelitu. Fyrri partur av bókini er um vestanpropagandu og harðskap mótvegis muslimum, og seinni partur er eisini um harðskap bara hin vegin. Í fyrra parti eru stórar plakatir at síggja við mynd av shahinum og í tí seinna við mynd av Khomeini.
Mentan. Í størri mun enn í teimum báðum bókunum hjá Orhan Pamuk, sum eg havi lisið, fæst innlit í mentan, religión og gerandislív í einum muslimskum landi. Húsið við moskuna hevur 35 kømur, har býr ein stór familja, tænastufólk og moskuarbeiðsfólk. Tvær ommur eru har, tær eru ikki rættiliga ommur, men gamlar arbeiðskonur. Tær hávirða immamin og ganga honum til handar, tær eru vinkonur og skiftast um at tæna yrkjaranum í seingini. Tær fara pílagrímsferð til Mekka, tað hava tær ynskt og longst eftir alt sítt lív, tað er rørandi og spennandi at tær fara avstað, tær koma so ikki aftur. Millum húsið og moskuna er ein garður, eitt atrium, sum er partur av inniøkinum, har vaska tey sær áðrenn bøn, og har eygleiða tey fiskar og fuglar, og krákan situr og verjir húsið. Fuglarnir eru fyrimynd til tey vøkru teppimynstrini, men sum tíðin líður minkar sølan nógv, tí at fólk fáa bílig teppi úr kunstevni, tað sama ger seg galdandi við leirlutunum hjá Muezzin. Ein broyting, ídnaðarkollvelting, sum fer fram í øllum londum eisini í Føroyum, men her verður hon samantvinnað við vestanmentan, sum fløðir inn í landið. Stuttligur er parturin um sjónvarp, tað er bannað at hava sjónvarp, men teir hyggja kortini at mánalendingini, hon var í 1969
Harðskapur. Summir partar av bókini eru rættiliga ótespiligir at lesa, tann muslimski dómarin Shabal vísir onga náði og tannn kvinnuligi dómarin Zinat er eisini gróthørð, kvinnur, sum ikki bera turriklæði verða settar fastar og fáa beinini innsmurd í siropp og verða síðani innilæstar saman við kakerlakkum. Fólk verða skotin uttan rættargang og dóm.
-------------------------------------
Ein sera góð og fangandi bók.
Í lesiringinum á Býarbókasavninum 28. okt. varð nógv sagt um bókina. Øll í bólkinum hildu, at bókin er sera góð. Eitt tema, sum vit prátaðu um, var, um føroysk og iransk viðurskifti líkjast - kanska meiri enn vit vilja vera við. Fundamentalisman og bókstavatrúgvin.
Semja var um, at lætt mál ger lýsingarnar livandi og sjálvsagdar, tað hoyrist, at høvundurin hevur innanvitan úr samfelagnum.
-----------------------------
Kvinnurættindi
Henda viðmerking var sett undir eina frágreiðing, har vantandi kvinnurættindini í 10 londum vóru sett á lista, teirra millum Iran. Sum sæst vil viðmerkjarin vera við, at stór framstig eru hend í Iran.
I, myself found this report untrue about Iran. You might find some stupid rules against women rights there as well. However, in practice, women play a vital role in universities, society, and family. Nowadays, our society is going to accept the marriage by love more and more which is unacceptable in most of the countries you mentioned in the report. Iranian women want their rights but they are complaining because of comparison with the developed societies and it is incomparable with arabic countaries. How many girls are studying abroad? For Saudi Arabia it's a joke but in Iran you can end-up to meaningful numbers. I encourage the author to interview with the ladies from these 7 countaries. It doesn't look logic if you see Iran and Turkey in the same color with Afghanistan, and Saudi Arabia, countries in which you can buy the girl from her father.
Oct 24, 2013
Omma fert tú at blogga hattar?
Og ‘hattar’ var henda myndin av Magnu, sum tey hildu var so stuttliga. Magna og Herbert eru stuttlig. OG mamma teirra eisini, vit vóru á Smyrjibreyðskafé (eitt óvakurt orð), smyrjibreyð skal vera ‘smurt breyð’, smyrjibreyð merkir breyð, sum smyr, sum ein smyrjiknívur ella smyrjikona (jomfrú) ja ella smyrjiolja. Anyway, tað var fínt, men ‘dyrlægens natmad’ var ikki so frálíkt í mínum munni, men súpanin hjá Turið var deilig.
Kaffimunnur á morgni saman við Búgva er góður, tá ið tú hevur tíð.
Men nú eru ‘jólabørn’ á skránni, best at fáa gávurnar av húsunum.
Oct 23, 2013
Maður merkir menniskja av kallkyni.
Tað er eitt gott toymi, sum hevur morgunsendingina, tey gera eina fjølbroytta sending við nógvum stuttum táttum, modernað og væl dámt. Máltátturin hevur fingið innivist aftur, hann bleiv spardur burtur fyri einum ári síðani.
Í morgun var evnið kyn og mál, eitt ógemeina áhugavert evni. Ein lurtari vísir m.a. á, at bland er komið í kynsbendingina í dømum sum: Forkvinnan hjá sjúkrarøktarfrøðingunum sigur, at TÆR fara ikki at slaka….tí at starvsheitið er kallkyn, men limirnir konufólk.
Eg eri samd við spyrjaran, at tað skal leitast leingi eftir starvsheiti, sum er kvennkyn. Tey uppløgdu at nevna eru ljósmóðir, barnagenta....vit høvdu nógv starvsheiti við einum kvennkynseftirfesti –inda ella –inna, -kvinna ella -kona sum t.d. lærarinda, sangarinda, arbeiðskona, seymikona og skrivstovukvinna, men tey vórðu útreinsað...um tað var niðrandi fyri kvinnur at vera vaskikona ella fyri menn at vera vaskikona..tað veit eg ikki..eg hugsi grundgevingin var, at vit skuldu hava kynsneutral orð...í mínum huga skuldi orðið so verið hvørkikyn, og tað er so orð sum vaskifólk, ella skrivstovufólk, og eitt orð sum lærarafólk er eisini ella var vanligt. Men tað er ikki nógvur neutralitetur í kallkynsorðunum lærari, sangari, leikari, málari, sniðgevi.
Lurtarin nevnir orðið sjúkrasystir, sum er blivin maður og so allar frøðingarnar, tað tykist sum, at so skjótt sum ein ella tveir menn gjørdust sjúkrasystrar, so mátti orðið broytast, ella so skjótt sum hægri lestur kom uppí, so skuldi kvennkynið burturbeinast. Tað ljóðar ivaleyst neutralt í mansoyrum at hava kallkyn um tað mesta.
Í málfrøði verður tosað um málkyn og lívkyn, og Orðafar, málgagnið hjá málnevndini, sigur at málkynið vinnur í dømum sum hasum hjá lurtaranum, t.e. tað málsliga rætta er ...forkvinnan hjá sjúkrarøktarfrøðingunum sigur at....TEIR fara ikki at slaka.
Nei, tíverri havi eg eingi góð ráð, men eg kann siga, at eg akti ikki hasi boðini frá málnevndini, mín umbering er, at vit hava ein nýggjan setning og nýtt grundorð (sum tað eisini er í lurtarans setningi): eg var hjá lækna í dag, HON segði at../ ..hondbóltsspælararnir vunnu tepurt, TÆR eru glaðar - og hetta er fyri at genturnar ikki skula verða nevndar TEIR.../ men um lýsingarorð stendur hjá kallkynsorðinum verður verri, so verður tað lærarin var illur (ikki ill, hóast lívkynið er kvennkyn). Eini ráð kundu verið at brúkt lærarinda og sangarinda, kanska víðka nýtsluna og sagt maskinmeistarinda ella hon er sniðgeva, fyritøkan hevur ein sniðgeva og eina sniðgevu. Vit vita, at tað ber til at gera nýggja orð. Vit hava sernøvnini Rói/Róa og Uni/Una...vit kundu kanska havt starvsheitini ein lækni/stjóri hann- ein lækna/stjóra hon (sum Kirsten Brix skjeyt upp í einum Kvinnutíðindum í 80unuum).
Breiðari høpi
Spurningurin er filosofiskur og ideologiskur líka nógv sum málfrøðiligur. Eitt er at mállæran skal vera í ordan, eitt annað er, at málið skal spegla tað samfelag vit liva í, málið skal eggja kvinnum og monnum til at vera virkin og taka lut og ikki seta tey í bás. Og orðini skula geva gentum og dreingjum fyrimyndir, og hvussu ávirkar tað gentur, at tað altíð er teir í tinginum og stjórin sjálvur, ið tekur avgerðir og verður eftirspurdur. Í Svøríki, sum altíð er frammalaga í javnstøðuspurningum, var fyri umleið einum ári síðani lagt upp til, at eitt nýtt fornavn hen skuldi koma ístaðin fyri hann og hon, so at eingin munur var á gentum og dreingjum. Í Íslandi er eitt orð gjørt til kvinnuligan skúlastjóri : Hún er skólastýra/hann er skólastjóri (orðið verður tó ikki nógv nýtt)
Kjak um kyn og mál hevur fleiri ferðir verið frammi í Føroyum, t.d. í samband við at bókin hjá Kirsten Didriksen kom út í 1986 (Færøerne – sprog og køn). Við støði í kanningum vísti høvundurin á, at føroyskt er eitt konservativt mansmál, og at bæði kvinnur og menn umtala kvinnur sum menn. Bergtóra Hanusardóttir hevði tá eina grein um hesar spurningar, og hon vísti netupp á imperialismuna í málinum,. (sitat) ”....sum beinir burtur starvsnøvn, sum skilja ímillum kynini og mannlig verða sett í staðin, t.d. lærari og frisørur. Hesi og líknandi starvsheiti eitt nú assistentur og tannlækni eitast at vera kynsneutral, men eru tað als ikki.” Hetta var í 80unum, og nú skriva vit 2013. Okkurt er batnað, nógv siga tingfólk, vaskifólk, tíðindafólk. Umboðsmaðurin sigur, at hon hevur einki ímóti at eita maður. Løgmaður er maður………..tja….
Oct 21, 2013
Heystferiu í Dali – projekt fletting
Nú fekk Turið rættiliga sína sak fyri í ár, fyrst var tað við Gjógv, har hon fletti, og Sólrun og Símun rokaðust saman við henni, og so nú í Dali, fyrst sjálv og síðani saman viðBári og Fríðvaldi og Halli, teir báðir síðstnevndu vóru við “fyri at læra”. Nú ið Vitus er burturstaddur var nakað meiri av seyði at fáa lívið av og taka til rættis. Tað var ein stuttleiki at síggja, hvussu væl tað lá fyri hjá teimum. Børnini vóru við, hugdu at og hjálptu til.
Johild er góð í ráðum, so tær báðar prátaðu um rullusteikir og kotelettir og annað, og Johild vísti okkum ásin.
Hevði Hans Marius vitað aftur í verðina, nakað glaður hevði hann verið.
Oct 13, 2013
Hinumegin er mars eftir Sólrun Michelsen
Og so var. Bókin er ólík øllum, sum er skrivað fyrr á føroyskum. Bókin er so hjartanemandi, at eg fekk trega í hálsin fleiri ferðir, meðan eg las. Eg eri sjálv farin um tey seksti, eins og eg-persónurin og havi fylgt bæði foreldrum og verforeldrum til gravar. Men eg eri eisini einkja, sum mamman og havi vaksin børn, sum vitja meg, sum mamman. Tað var hugfangandi at uppliva, at tú kundi identifisera teg við báðar konurnar. Sólrun dugir so væl at skriva um kenslur, at tú slúkar bókina, sjálvt um so gott sum einki hendir. Bókarbygnaðurin hongur í minnunum, sum koma fram fyri høvuðspersónin, vakt av onkrum, serstakliga tá ið hon er og vitjar og hjálpir mammu síni. Á bróstinum hanga myndir og ein ættartalva, mamman kveikir so eisini minnini við at gloyma alt uttan okkurt gamalt, tú mást fara eftir koli, sigur hon við hana, og hey der eru vit í kolakjallaranum, hvar er mamma sigur hon, og frásøgufólkið svarar, at omman er í torvi, og so fara vit í torv.
Kvinnubók. Eg minnist ein tekst hjá Sólrun, har høvuðspersónurin eygleiðir pisufundin og kennir seg bundna av barnavogni og blæuvaski, sum forðaði henni at fáa studentsprógv. Tráðurin verður tikin uppaftur nú ið høvuðspersónurin er í somu støðu aftur, bara við mammu síni. Hetta við prógvi verður aftur nýtt sum ímynd, men nú á meiri filosofiskum støði:
Bókin er ikki feministisk á traditionellan hátt, vit síggja ikki manssamfelagið ella mansveldi avdúkað og umrøtt. Men kvinnurollur eru í miðdepli, og ringrásin í einum kvinnulívi er lýst, so væl og so syrgiliga. Okey eitt sindur av feminismu hómast, sum í frásøgnini um heksirnar, sum hittast og loysa barmabandið og tveita burka og dansa um bálið. (s.15). Eitt útsøgn lík orðataki undirstrikar, at konufólk skal liva og vera konufólk alt lívið: Lat ikki onnur leggja tær moldarroða á kjálkabeinini, meðan tú sjálv enn ert før fyri at busta kinnareytt á (125).Tey eru líkasum komin longri. Sum fólk, ið hava tikið hægsta prógvið, takast kann, og sum nú ró er fallin á. (s.94 um fók sum liggja í kirkjugarðinum)
Orð Áhugavert orð moldarroði. Sólrun dugir væl við orðum, orð sum feigdarfrakki og tykisballón lýsa í tekstinum, og høvundurin hevur eisini áhuga í, hvussu mál verður brúkt, hevur hugleiðing um munin ímillum ‘mamma mín’ og ‘mín mamma’, sum eg annars ikki heilt fái fylgt henni í. Frásøgufólkið og mamman tala saman, men ofta er samrøðan løgin og skilaleys, tær tosa ikki sama mál, men samrøðan er týdningarmikil kortini.
Samfelagsmál verða bert umrødd, sum partur av tí persónligu søguni, t.s. verður listin fleiri ferðir nevndur. Listin? Ja, bíðilistin:
Er nú sloppin á bráðfeingislista til ellisheim. Stendur sum nr. 27 á lista c. (s.90) og s.80Og heimahjálpin verður eisini umtalað, men mamman sigur, at hon hevur ikki brúk fyri heimahjálp, og har er dóttirin als ikki samd. Men einki um politikarar, einki um, at vit eru so fá og smá og langt burtur í Føroyum og einki um eina rúgvu av ymiskum, sum lýtir manga føroyska bók.
Myndamálið Væl útviklað persónligt myndamál ber tekstin uppi. Nógvar av myndunum eru úr konufólkaheimi, troyggja (121), borðtvøga (121), skúra gáttir (100), bláilsi (97), órudd (103), men tær kennast ikki pásetligar ella missionerandi bara natúrligar. Eg skal nevna nakrar myndir og samanberingar, sum eg haldi vera góðar og sigandi:
1. Allir hesir tankarnir…..eins og koppað skordýr, ið liggja á bakinum og sprakla til fánýtis. (103)
2. Mín oyggj lá í lívd av hasi, sum nú er horvin. Nú sæst vestur í hav. Vindarnir kennast longu kaldari. Sjógvurin drabbar. Deyðasinan vendir bak. (138)
3. Men gáttirnar. Gáttirnar eiga at vera hvítskúraðar. Hetta er hennara. Okkurt, sum knýtir í endan á upprakta lívinum, sum var. Sum var alt. Sum var hon. (100)
4. Hvat er eitt lív annað enn ein glitrandi sniglaslóð eftir grønum bløðum og svartari mold, sum næsta ælið skolar burtur? (94)
Huglag og stílur Stílurin er fyrst og fremst poetiskur, men hetta er ikki ein prosayrking kortini, tí søgan um menniskjuni er alla tíðina fremst, men lýsingin er poetisk. Hóast nógv av tí, sum umrøtt verður eitt nú einsemi, deyði, demens, mamman sum ikki kennir hana, og mamman sum er frek og ólátað, og hvat veit eg, so hevur bókin kortini ein ljósan dám, eina skemtingarsama lind, sum bjargar lesaranum hvørja ferð undan tí patetiska ella martýrdóminum. T.d. eru anekdoturnar um ommubørnini so herliga frígerandi, t.d. tann um hestin, sum er ein drongur, ella engibødz, sjálvt tað øra lagið á mammuni kann vera stuttligt, og myndamálið er frískliga originalt. Tað er spell, at ein so tung og bastant og jarðbundin málningur verður brúktur sum permumynd. Men tíbetur er søgan ikki darvað av henni.
Endi Bókin vísir eitt ótrúligt lívsyvirlit og innlit. Høvundurin sær barndóm, ungdóm, manndóm, aldurdóm – alt verður vovið saman við minnum, myndum og kenslum. Lívsgátan verður borin upp enn eina ferð, kanska Sólrun hevur ikki svarið, men tað er í hvussu er eitt gott boð. Sólrun Michelsen er ein av okkara bestu núlivandi høvundum.
Oct 12, 2013
…sum gomul kona í inniskóm.
Yvirskriftin er ein av teimum stuttligu jarðnundnu myndunum hjá Jóanesi Nielsen, hann lýsir Havnina soleiðis. Og tá ið eg og Magna fóru spákandi gjøgnum miðbýin í morgun, skilti eg myndina. Tað er tann seina ferðin, tað góða rytman tíðliga á morgni, allur dagurin er eftir enn. Vit høvdu gott pláss á gongubreytini. Tá ið vit komu til handilsdyrnar var læst, men júst tá kom ein ungur maður og læt upp. Á býarbókasavninum er altíð inniskógvadámur, og kaffið í kaffibarrini er gott. Tey hava utvegað mær bókina, Húsið hjá moskuni, sum lesiringurin hevur fyri. Og í gamla bókhandli keypti eg ta nýggju bókina hjá Sólrun Michelsen, spennandi.
Og Magna er so glað og nøgd, ein veðurhani í nógvum litum fyri 6 krónur er lukkan, tá ið mann er tvey ár, ja og ljósareyður ísur.
Oct 10, 2013
Menniskjað kann droyma stórar dreymar á lítlum kodda.
Svar við bréfi Helgu eftir Bergsvein Birgisson.
Bjarni Gíslason á Kolkustøðum skrivar eitt bræv. Hann er vorðin gamal, konan er deyð, og maður Helgu, sum skal hava brævið, er eisini deyður. Og brævið er um forbodnan kærleika, um lívslanga langtan. Bjarni var landbúnaðarráðgevi og maskinsmiður, og Helga hevði ein garð. Bæði vóru gift, men kona Bjarna, Unnur, er opererað í undirlívinum, og samlívið er liðugt, og maður Helgu er oftast burtur á fjøllunum.Teirra ástarlív var loyniligt, men sera heitt og jarðbundið. Millum ær og hoyggj og medisinbað blómar teirra samband, og Helga gerst sjálvandi við barn. Og Bjarni og Helga mega velja, eitt tungt val, og tað verður liðugt. Og loynidómurin , barnið og ástin verður tikin frá honum, ella hann valdi bygdina, sítt gamla lív framum, hann vildi ikki til Reykjavíkar. Nakrar sera áhugaverdar hugleiðingar um bygd mótvegis býi.
Gamalmennið angrar einki.
Tað stuttligasta við bókini er tann serstaki stílurin, søguformurin. Flættaðar inn í frásøgnina eru ørindi, yrkt til ávíst høvi og søgur um løgnar hendingar og merkilig fólk á bygd. T.d. er ein søga um eina ferð eftir einum líki út á ein sera einsligan bóndagarð. Bóndakonan er deyð, og teir fara við bát eftir líkinum. Teir verða bodnir vælkomnir, fáa at eta og drekka og siga so farvæl – og gloyma líkið eftir. Tað gerst ódnarveður og eingin sleppur aftur til henda garðin fyri veður. Móti vári fara teir aftur, teir verða væl móttiknir, teir síggja kistuna standa tóma og spyrja eftir Sigrið. - Nja, segði Gísli, eg smíðaði henni eitt hylki og hongdi hana upp í roykiskúrinum. Gísli hevði hugsað varðveita Sigrið eins og tú gert við mat, nú ið eingin kom eftir líkinum. Tá ið teir so fara eftir líkinum og Gísli tekur tað niður, prátar hann við konuna og sigur henni, at nú eru teir komnir eftir henni. Á ein hátt rørandi, men eisini groteskt.
Partar av bókini eru eisini um tað erotiska sambandið ímillum Helgu og Bjarna, rættiliga bersøgið. Stuttligar samanberingar, sum í Bjarnasa høvdi oftast hava við maskinur at gera, veðrar og veðurlomb eru eisini í hesum høpi.
Bókin er myndprýdd, fínar myndir eftir ein, sum eitur Kjartan Hallur.
Oct 8, 2013
Inferno eftir Dan Brown
Eg fekk bókina frá einari, sum hevði fingið hana. Hon fór ikki at lesa hana, segði hon, tí henni dámdi ikki slíkar bøkur. Eg havi lisið hana, men Dan Brown er ikki ordiliga eg, eg havi eisini lisið Da Vinci gátuna. Hasin nørdurin Langdon er eitt sindur ov útspekuleraður, hann minnist Inferno hjá Dante uttanat! Langdon er professari í symbolum og undirvísir í Dante. Dante hevur lýsingar av helviti, nágreiniligar. Helviti er í fleiri hæddum, og syndarar enda á tí hædd, har revsingin hóskar syndini. Ein tátíðar ræðusøga, ein katastrofufilmur.
Í hesi bókini skal Langdon loysa eina gátu til at forða eini altumfatandi vanlukku: at svartideyði verður sleptur leysur. Ein svakur maður ætlar at bjarga mannaættini við at útrudda ein part av menniskjunum, so at tað verður pláss fyri restini. Tað er satt, at fólkatalið á jørðini veksur óhugnaliga, ein av spælarunum í bókini er ST stovnurin á hesum øki. Tað er satt, at fyrr minkaði fólkatalið natúrliga við sjúkum og vanlukkum, so Dan Brown skrivar um okkara alra ræðslu fyri framtíðini, og sjálvt evnið ‘fólkatalið í heiminum’ er sera áhugavert.
Bókin eitur eftir guddómligu komediuni hjá Dante, og tað er sera stórur vansi at ikki hava lisið Dante væl og virðiliga, so hevði eg betur fingið hjálpt Langdon at loyst gátuna. Men Langdon kennir Dante, og hann kennir Firenze og øll museum har sum sín egna lumma.
Bókin er full av harðskapi, ein herur av svørtum aktionmonnum er eftir Langdon og hansara kvinnuliga hjálpara, Langdon verður skaddur og missir minnið fyrst í bókini, so tað er ein eyka avbjóðing. Tey verða næstan fangað alla tíðina. Nei, mær dámar ikki so væl aktionbøkur ella harðskapsbøkur, eg læt bókina liggja í kamarinum umborð á Norrønu, kanska onkur fær gleði av henni.
Oct 6, 2013
Hendingarík vika komin at enda
Sólrun og Símun vóru heima eina viku, tey vóru og róku týsdagin, og tey flettu norði við Gjógv týskvøldið og mikukvøldið. Eg var í Dali í smúkkuparti hjá Sannelenu, og so kom konfirmatiónssunnudagur og føðingardagur hjá Lív Rósu. Lív Rósa er 9 ár, og Sigri hevði eitt lekkurt føðingardagsborð til okkara. Síðani gek leiðin út til Odu í Kálvagerði, har Erling helt konfirmatión og at enda til Sólvá á Grønlandsvegnum.
Sólvá var so fín og pen.
Símuni dámar væl at gera mat, so hann fekk uppgávuna at gera døgurða fríggjakvøldið. Vit fingu epla-purrusúpan við baconbitum og gratinerað hvítleyksfranskbreyð við tomat og leyki. Góða barnið, hann er blivin so stórur hjá ommu.
Oct 2, 2013
Hvar er dalbingurin?
Soleiðis spurdu tey við Gjógv í gjárkvøldið, tí tað var frætt og fregnað í bygdini, at ein dalbingur var komin at fletta í Hoygarðinum. Onkur kom inn, vit sótu í køkinum, viðkomandi skimaðist øgiligt og spurdi, hvar dalbingurin var. Hon situr har á beinkinumn, segði eg. Men er eingin maður, spurdi hann . Nei, jú Símun, men hann er við fyri at læra. Turið stýrir showinum. Og hon fletti trý í gjárkvøldið og tvey í kvøld. Og kallkynsorðið dalbingur merkir í okkara føri Turið.
Ærin vigaði 50 pund.
Oct 1, 2013
Reykjavík fyri børn
Ein dagin í summar kom Inga Rósa heim og segði, at nú hevði hon keypt okkum atgongumerki til sjónleik í Reykjavík. So vit fóru vikuskiftistúr tilReykjavíkar at fara í Hørpu og at vitja Kára og Guðný og Markús. Flogtíðin er 1 tíma og 3 korter, so tað er ikki so leingi at sita still. Herbert málaði í málibók og spældi teldil. Vit fóru beina leið í barnagarðin eftir Kára, og dreingirnir komu beinanvegin á lagið. Tá ið vit høvdu verioð á Kárastíggi 12 við viðførinum, fóru vit býtúr. Eg viðmæli BandB á Kárastígi 12, har er nossligt og heimligt. Veðrið í Reykjavík var gott, nokso nógv kaldari enn í Føroyum.Eitt av okkara útferðarmálum var húsdýragarðurin, men fyrst fóru vit í Laundromat at eta burgarar. Laundromat er, sum orðið sigur eitt vaskihús, men har er eisini eitt spælipláss, also eitt innaduraspælipláss, sum vit mangla í Havn.Omma her skalt tú taka mynd, segði Herbert, hann helt grísarnar vera so fittar, í Húsdýragarðinum er eini ein ‘vísindalig royndarstova’ fyri børn, har er ymiskt at royna. Og so er eitt stórt spælipláss við einum stórum skipi at spæla á, beinkir og borð og grill eru eisini tøk har á plássinum. Eitt frálíkt stað at fara
Tey vaksnu fáa sett seg á ein bonk og latið sólina fremja sítt undurverk.
Her eru Kári og Herbert báði stappaðir í hvør sín posa hjá kellingini, tveir smørbukkar so at siga.Vit vóru uppi í torninum á Hallgrímskirkjuni, og tað dámdi dreingjunum. Teir reypaðu óført um at ganga trappur allan vegin upp, men har er bara lyfta ikki trappur til ferðafólk, og sera nógv ferðafólk fer upp í tornið at njóta útsýnið. Hallgrímskirjan var okkara varði, tí beint har við búðu við og býr Guðný. Vit vóru og svumu í Laugardalshylinum, ogtað var stuttligt, har er barnavinarligt, við fleiri skrieðibreytum og svimjileikum, og so vóru vit í heitum potti, og um eingin annar er beint tá, so ber til at spæla har eisini.
Í listagarði Einars Jónssonar ber til at spæla ímillum standmyndirnar.
Í Hørpu hittu vit Maximús, sum er ein figurur úr einum frálíkum barnaleiki hjá symfoniorkestrinum, leikurin vit sóu var ein potpourri av ævintýrum, sum var sungin av frálíkum sangarum, men sýningin kravdi, at tú skilti íslendskt, so Herbert keddi seg.
Vit fingu eisini tíð at hitta gamlar vinkur hjá INgu Rósu og Jóna og Dommi vóru í Reykjavík, og sum sagt Guðný og Markus búgva á Kárastígi, so har vóru vit nógv, eisini og spældu í garðinum.Á Tingvøllum fingu Herbert og Kári at síggja jøklarnar á kortinum, og so sóu vit heystlitirnar. Tað er vanligt hjá reykvíkingum at fara á Tingvøllir at skoða heystlitir.GUðný gjørdi so væl at brúka sín fródag at vera saman við okkum, hon koyrdi okkum á Tingvøllir og hon spældi við dreingirnar, meðan eg og Inga Rósa skoðau Gljúfrastein, húsið hjá Laxness, sum er savn. Har sóu vit bøkurnar hjá Turið og Tóru inni í tí allarheilagasta.Ein frálíkur túrur higartil. Men upplivingin á flogvøllinum í Reykjavík var ikki so feit. Vit stóðu samantrunkað í fleiri tímar, meðan kekkað varð inn. Har er ikki kapasitetur, har er heldur ikki pláss . Og tá ið øll vóru komin at sita umborð, komu fólk úr landi at kanna øll boarding pass enn einaferð. So tað var eit minus.


text:
Synergi: Sum leiðari heldur tú nógv fleiri talur, enn tú ert varugur við:
· stórar talur, ið savna fyritøkuna
· minni talur, ið seta dagsskráir
· og smáar talur - sum nærum koma undir vanligt prát- ið seta orð á støðuna
Hugsa um vælkomuna, morgunfundin, presentatión av nýggjum starvsfólki, upplegg til stýri/stjórn, munnligar kunningar og frágreiðingar, og tær stóru leiðaratalurnar: ársdagar og temadagar, har fyritøkan savnast.
Hóast tú kanska ikki hugsar um tað, er alt hetta "talur". Talur, har tú hevur møguleika at stýra, hvønn veg tingini skulu fara.
Ein ørgrynna av møguleikum liggja í góðu leiðarataluni
Slíkar leiðaratalur hava strategiskar møguleikar – men so má leiðarin duga tungusnild. Og skilja sambandið millum leiðslu og leiðaratalu. Tað er eitt handverk at læra at halda munagóðar leiðaratalur: Við ástøðiligum innliti, cases og praktiskari venjing gevur skeiðið 6. og 7. november nútímans leiðaranum eina innleiðslu í góðu leiðarataluna.
Undirvísarar | 2 tungir dreingir
Jonas Gabrielsen, Ph.d. frá CBS, í dag lektari í retorikki á RUC. Jonas hevur sergrein í leiðsluretorikki, og í fleiri ár hevur hann undirvíst virkandi leiðarum í inn- og útlandi. Hann hevur fingið árligu undirvísingarvirðislønina frá CBS fyri miðlan. Hann hevur skrivað bøkur og greinir um Retorik, og í 2014 gav hann út tekstasavnið ‘Ledere, der taler – Taler, der leder’ (Frydenlund Academic).
Kell Jarner Rasmussen, hevur lisið retorikk við Universitetið í Keypmannahavn. Hann er adm. stjóri í Rhetor. Kell hevur síðan 2001 undirvíst, ráðgivið og vant leiðarar í retorikki, og skrivað røður fyri toppleiðarar í danska vinnulívinum og yrkisrørslunum. Hann er dómari í altjóða røðuvirðislønini Cicero Speechwriting Awards.
Tekning HER ella á www.synergi.fo
Pláss er bert fyri 16 luttakarum. Fleiri pláss eru longu farin.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Armenia
Armenia (armenskt mál: Հայաստան, Hayastan, Hayq) er eitt lýðveldi í Asia. Tað er eitt land við høgum fjøllum. Høvuðsstaðurin eitur Jerevan. Landið hevur mark móti Georgia í norði, Aserbadsjan móti eystri og Turkaland og Iran móti suðri. Landið liggur mitt í millum eystur og vestur, bæði í Evropa og í Asia. Fólkatalið í Armenia var 3.015.100 í 2014. Hetta lítla fjallalandið var minsta lýðveldi í gamla Sovjetsamveldinum. Armenia var fyrsta kristna landið í heiminum. Øll grannalondini uttan Georgia eru muslimsk. Landið er avbyrgt frá havinum og má tí nýta vegakervið í grannalondunum, tá ið teir flyta út og flyta inn vørur; men stríð við bæði Georgia og Aserbadjan hevur havt við sær, at týdningarmiklar vørur hava trotið, t.d. brennievni.
Landbúnaður er høvuðsvinna í Armenia. Í hálendinum ganga neyt og seyður á biti, og á láglendinum dyrka bøndurnir korn og fruktrø.


text:
Orð og lag: Torvid Pedersen
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Eg veit eitt land, eitt vakurt, signað land
við Glarhavsins hins reina, hvíta sand,
mær leingist hagar til mítt rætta heim,
Jerusalem hitt nýggja og tess gleim.
2. Í hesum Staði eingin grátur er,
ei sorg og kvøl, ei sjúku nakar ber;
hitt gamla farið, lagt er handan sýn,
alt vorðið nýtt tí Himmalin er er mín.
3. Á, hvør ein Staður dýrdarglæmu í
við jaspismúrum, perluportrum fríð;
har rennur Lívsins Á so undurfull
frá trónu Guðs og Lambsins eins og gull.
4. Har ljómar fagnaður til hørpuslátt,
í ævir horvin deyðans myrka nátt;
frá frelsta skaranum eitt lovsongslag
til Guð og Lambið ljóma skal hin dag.


text:
Hans J. Hermansen bar seg undan at svara
Her upp undir løgtingsvalið 2015 hevur Gudloysi sent spurningar út til øll okkara valevni, fyri at finna útav hvønn hugburð tey hava til mál, ið hava við trúarfrælsi og sekularisering at gera. Soleiðis hevur Hans J. Hermansen (Nýtt Sjálvstýri) svarað.
Tøkk fyri fyrispurningin.
Sjálvstýrisflokkurin er ein sosialliberalur sjálvstýrisflokkur á kristiligum grundarlagi. Spurningurin ella málið, tit viðgera, er ikki bara svart ella hvítt, soleiðis sum tað er lagt upp til við tykkara spurnarblaði, men nógv djúpri til, at tað kann svarast við at seta krossar fyri spurningunum. Tað krevur og hevur uppiborið nógv gjøllari viðgerð í mínum eygum.
Við virðing fyri hasum málinum síggi eg meg ikki føran fyri at svara í hesum sambandi. Vónandi skilja og góðtaka tit svar mítt.
Virðingarmest,
Hans J. Hermansen, valevni á lista D
Merki: løgtingsvalið 2015


text:
22. Apr 2018
Á heimavølli vann A-liðið 5-0 stórsigur á TB/FCS/Royn, við hattricki frá liðskiparanum, Margit M. Kwao, meðan B-liðið mátti lúta 4-0 á Sandi móti felagsliðinum hjá AB og B71.
19. Apr 2018
Í FSF-varpinum í dag, er drigið í steypakappingunum hjá dreingjum U15, U17 og U21. Í fyrstu dystunum møta okkara lið ávíkavist ÍF, ÍF ella KÍ og NSÍ.
19. Apr 2018
Leygardagin og sunnudagin 7. og 8. juli 2018 skipar B36 aftur fyri Intersport Summar Cup. Kappingin er ein barna- og ungdómskapping, har dentur verður lagdur á bæði tað ítróttarliga eins og tað sosiala, ið øll børn og ung í Føroyum kunnu fáa gleði av og sum kann skapa vinabond tvørtur um feløgini.
15. Apr 2018
Eftir steðg í 3 vikur, skuldu U15 dreingirnir aftur í eldin í dag. Á stigatalvuni lógu vit á 4 plássi, ímeðan mótstøðuliðið B71 lá á 5 plássi undan dystinum, so eftir tí kundi talan verið um spennandi dyst.
13. Apr 2018
07 Vestur sannførandi móti forútsigiligum KÍ-liði í fyrra hálvleiki, men kláraðu ikki at standa móti hamskiftum og sera væl spælandi klaksvíkingum í øðrum hálvleiki. Við 2-3 tapi eiga vit sostatt enn fyrstu stigini til góða á heimavølli.
11. Apr 2018
Hóskvøldið kl. 18:00 koma føroyameistarakandidatarnir úr Klaksvík á Dungasand, og á pappírinum sær uppgávan møtumikil út, tí KÍ liggja nummar 1, og vit liggja aftast.
10. Apr 2018
Mikudagin kl. 16:30 verður venjing fyri børn í Kvívík. Øll eru hjartaliga vælkomin. Væntandi verður vant mánadagar og mikudagar, men nærri verður avtalað alt eftir hvussu tað passar børnunum.
08. Apr 2018
Tvey skjót mál tá ein tími varð leiktur, løgdu lunnar undir heimasigrinum, hóast vit megnaðu at halda vertunum frá fatinum í stóran part av dystinum. Gilli minkaði um munin, men heldur enn at javna, innkasseraðu vit enn eitt mál í 3-1 ósigrinum í dag.


text:
Kunngerð um Kirkjuráðsvalið 2017
18.08.2017 - 14:09 - Ásbjørn Jacobsen
Boðað verður frá, at Kirkjuráðsval verður týsdagin 7. november 2017.
Valevnislistar
Valið fer fram sambært valevnislistum, ið skulu vera formanninum í valstýrinum í hendi í seinasta lagi kl. 22.00 mánadagin tann 25. september.
Í mesta lagi 9 fólk fleiri enn tey, ið veljast kunnu í kirkjuráðið, kunnu vera á valevnislistanum.
Valevnini skulu skriva undir listan. Ein valevnislisti skal í minsta lagi hava 3 í mesta lagi 25 stillarar. Valevnini verða stillað upp í bókstavarøð.
Serligur listi yvir stillarar, har teir skilliga eru lýstir við navni, starvi og bústaði, skal vera lagdur hjá.
Valkort
Tá ið valevnislistarnir eru góðkendir og umleið 14 dagar undan valinum, fáa teir veljarar, sum eru førdir á vallista í kirkjusóknini, har val verður, valkort.
Kirkjufólk, ið ikki hava fingið valkortið sendandi 10 dagar undan valinum, eiga at fregnast, um onnur í somu kirkjusókn hava fingið valkortið. Tað hendir meira enn so, at kirkjufólk ikki standa skrásett sum limir hjá Fólkayvirlitinum. Fleir orsøkir kunnu vera til tess, t.d. bústaður uttanlands eitt skifti.
Blíðar kvøður
Jógvan Fríðriksson, biskupur


text:
Orð: Olivar á Ryggi
Lag: Veturin kom við kulda og kava
1. Tað suðar í lofti á hávetursnátt,
og vindurin leikar á villasta hátt,
og guvurnar fjøllini fjala –
alt landið er oyðið og berligt at sjá,
á lofti valda tey snjóskýggj grá –
tá kemur hin fuglurin sæli.
2. Hann kemur úr londum, har untist hann ei;
og einki man tálma hansara leið,
so frítt gjøgnum loftið hann sveimar.
Hann bygdi sær ból á landi hjá mær,
og ikki mundi hann eira sær,
fyrr enn aftur hann kendi seg heima.
3. Og kemur tú, súlan, rankut og frí,
og leggur tú leið tína hátt millum ský
við várvónum blíðum á baki,
og spennir tú flogið á pálsmessunátt,
leggur tú á bæði dirvi og mátt,
fram gongur fyri hvørt takið.
4. Um brimið enn leikar á ups og rók,
og sjálvt um tað bergið í favnin tók,
og mangan tær bjóðaði vanda –
so hækkar nú sólin dag eftir dag,
og brátt skalt tú kenna so heimligt eitt lag,
tá drangar í gullglæmu standa.


text:
Jógvan Mikkjalsson varð borin í heim í Leynum. Hann verður fleiri ferðir nevndur í tingbókunum (tá skrivaður Joen Michelsen), tí sum tann lógarkøni maður, hann var, møtti hann ofta á tingi sum sakførari. Hann hevði starv við Kongliga handilin í Havn.
Brókartátt man hann hava yrkt miðskeiðis í 18. øld um ein samtíðarmann úr grannabygdini Kvívík. Tátturin verður mettur at vera ein hin best yrkti av táttum okkara.
Vit vita ikki nær Jógvan Mikkjalsson varð borin í heim, men hann doyði í 1757.
Stuttur samandráttur: Tátturin sigur frá einum útróðrardegi hjá kvívíkingum, og spott verður rikið við einari ónyttu, Jóannes Niklasson, eyknevndur Brókin, sum ger sær fyri skommum millum rættar menn. Jóannes verður lýstur margháttligur í útsjónd, beinini stutt, lippan síð — og kloddut er hann ílatin.
Tá teir eru komnir á fiskileið, egnir hann ógvisliga, setir fast í kalva, men ikki orkar hann at draga kalvan inn sjálvur; hann noyðist tí at biðja annan mann draga fyri seg og lovar góða løn. Tá kalvin kemur inn um stokkin, fær Jóannes sporlið undir oyrað »so hann fleyg aftur í barka«, hvør skal siga: »ligg nú har, títt spott«.
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83.
16. Tí sigur Jóannes Niklasson
av so lítlum huga
betur var í urðini undir
taraleypi at toga.
17. So kasta teir hann í eysrúmið
í bátin í stýriborð
so róði Jóannes Niklasson og
talaði ikki eitt orð.
18. Rógva teir við bakkan suður
besta mið man vera allir settust
Hellumenn flundruagn at skera.


text:
Ítróttaháskúlin í Suðuroy er eitt nýtt spennandi skúlatilboð í Føroyum, sum byrjaði í august 2016. Ítróttaháskúlin hevur fingið eina framúr góða byrjan og áhugin fyri at sleppa á Ítróttaháskúla er sera stórur.
Verandi karmar geva pláss til umleið 40 næmingar. Til heystskeiðið 2018 vóru tað mitt í mai tilmeldaðir fleiri enn 80 næmingar, og sannlíkt er, at tað verða útvið 100 tilmeldingar, áðrenn umsóknarfreistin er úti 1. juli 2018.
Fyri at nøkta ómetaliga stóra tørvin, sum longu varð staðfestur í 2017, varð á vári í 2017 farið undir at fyrireika betran av kørmunum hjá Ítróttaháskúlanum. Avtalað er síðani gjørd við Bústaðir um bygging av næmingabústaði í Vági, sum rúmar upp til 72 næmingum. Byrjað verður í juni 2018 og n.æmingabústaðurin verður liðugur til skúlarársbyrjan á heystskeiðnum 2019.
Løgtingið hevur eisini játtað 0,8 mió. kr. í 2018 (við ætlan um somu játtan í 2019 og 2020) til at betra um karmarnir hjá Ítróttaháskúlanum. Hendan játtan verður brúkt til at byggja upp ein nýggjan háskúla, tvs. ein bygning við skúlastovum, hølum til leiðslu, umsiting og lærarar. Skúlabygningurin verður klárur at taka í nýtslu við skúlabyrjan til heystskeiðið 2019.
Við nýggjum næmingabústaði og nýggjum skúlabygningin er gjørligt at økja um næmingatalið frá 40 til 72 næmingar. Leiðslan á Ítróttaháskúlanum hevur latið inn fíggjarætlan fyri 2019 og 2020 til Mentamálaráðið, sum er grundað á 72 næmingar.
Kommunurnar í Suðuroynni taka undir við hesum og heita á Landið um at virka fyri hesari ætlan, sum fer at føra við sær, at fleiri størv til fólk við útbúgving og onnur størv verða løgd afturat verandi størvum á Ítróttaháskúlanum í Suðuroy.


text:
Námsvísindadeildin
Undirvísing og námsfrøðiligt arbeiði
Frælsið 20
FO-100 Tórshavn
Tel.: +298 359400
nad(at)setur.fo
Avgreiðsla:
Mánadag - fríggjadag
kl. 09.00-15.00
Um deildina
Meginuppgáva hjá Námsvísindadeildini er at skipa útbúgving fyri lærarar og námsfrøðingar. Umframt hetta skal stovnurin eisini fremja og menna gransking innan námsfrøði og undirvísingarfrøði og skipa fyri eftirútbúgving.
Námsvísindadeildini hevur skipað fyri læraraútbúgving síðan 1870. Fyrstu námsfrøðingarnir á Føroya læraraskúla fingu prógv í 1990.
Tá ið Føroya læraraskúli gjørdist partur av Fróðskaparsetri Føroya í 2008, vóru útbúgvingarnar innan námsfrøði og undirvísingarfrøði broyttar. Lærara- og námsfrøðinga-útbúgvingarnar eru nú í tveimum stigum. Fyrsta stigið er ein B.Ed. útbúgving (bachelor of education), sum tekur trý ár. Lesandi, ið vilja gerast fólkaskúlalærarar ella námsfrøðingar, skulu harafturat taka eitt fjórða ár, ið gevur yrkisførleika sum lærari ella námsfrøðingur.
Í 2013 varð á fyrsta sinni tikið upp til MA lestur í vegleiðing. Umframt at vera nýggj útbúgving á Setrinum er vegleiðaraútbúgvingin eisini spildurnýggj skipan avútbúgving á Setrinum. Hon er partíðarnám skipað í modulum. Hon er sett saman av sjálvlestri, uppgávuloysn og undirvísing á netinum umframt vikuskiftisskeiðum. Talan er við øðrum orðum um blendisnám,(e. blended learning). Eisini málsliga er útbúgvingin samansett, tí undirvísingin fer fram á enskum, á øðrum norðurlendskum máli og á føroyskum.


text:
Bjørn Kunoy nýggja grein um altjóða rætt
Bjørn Kunoy hevur skrivað grein, ið er útgivin í seinastu útgávu av Leiden Journal of International Law (LJIL). Greinin ber heitið ”The Terms of Reference of the Commission on the Limits of the Continental Shelf: A Creeping Legal Mandate” og samandráttur av henni kann lesast her
Greinin viðgerð í hvønn mun landgrunsnevnd Sameindu Tjóða, ið er mannað av ikki-løgfrøði serfrøði, kann og/ella hevur eina skyldu at gera sáttmála tulkingar, við støði í sáttmálarætti, sum liður í uppgávu tess at gera viðmæli um hvørt strandalanda krøv til ein landgrunn uttan fyri 200 fjórðingar frá grundlinjunum eru grundaði, við støði í havrættar sáttmála Sameindu Tjóða. Greinin er grundað á eina framløgu, ið Bjørn Kunoy hevði á ráðstevnu, ið varð fyriskipað av European Society of International Law, og hildin á University of Cambridge í 2010.
Leiden Journal of International Law verður útgivið av Cambridge University Press, og telist millum leiðandi altjóðarættar tíðarritini. Les um LJIL her
Bjørn Kunoy hevur seinastu fýra mánaðarnar verið vitjandi granskari í Lauterpacht Centre for International Law, University of Cambridge.
Les meira um Bjørn Kunoy í Heilagrunninum.


text:
Ingi Samuelsen
14.09.2017 - 11:04
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Landspolitikkur
Høgni Hoydal, landsstýrismaður, ið varð fyrstvaldur á Fólkating á valinum 18. juni 2015, hevur nú sagt fólkatingssessin frá sær, so at sessurin nú fellur til Magna Arge, sum annars hevur sitið sum varamaður á fólkatingi fyri formann sín.
Sum ’fastur’ maður á tingi hevur Magni Arge møguleika at fara í farloyvi, nærum sum honum lystir, og harvið hevur Tjóðveldi loyst trupulleikan við, at Magni Arge í summar hevur sitið sum bæði fólkatings- og løgtingslimur í greiða andsøgn til lyftið, sum Tjóðveldi gav veljarunum undan valinum.
- Við hesi loysn fái eg framt tað, at vit halda okkara samtyktir um, at sami persónur ongantíð situr í tveimum sessum í senn, og at farloyvi skal takast úr øðrum tinginum, sigur Høgni
Hoydal, floksformaður í fráboðan, sum er send út í dag.
Magni Arge boðar í sama viðfangi frá, at hann tekur farloyvi úr Løgtinginum frá í dag at rokna.


text:
Policy studies og aðrar kanningar
Í grannalondum okkara og í vesturheiminum sum heild er tað vorðið vanligt at gera sonevnd “policy studies”, sum millum annað fevna um undan- og eftirmetingar av politiskum átøkum, kanningar av hugburði til ávís átøk, kanningar av støðunum hjá ávísum samfelagsbólkum o.s.fr. Hetta eru eisini kanningar, sum eru ein vanligur partur av arbeiðinum á Granskingardeplinum – og verður tað eisini í komandi árum.
Hesar granskingarverkætlanir hava í nógvum førum verið umbidnar kanningar, antin av almennum stovnum, kommunum ella áhugabólkum í samfelagnum.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur 18. mars 2009.
Tú skapti okkum, himnafaðir,
og allan skapning foldum á.
Tú okkum føðir, okkum klæðir,
til vit her fara foldum frá.
Ja, fríska luft tú okkum gav
og fagurt land og fongríkt hav.
Her fedrar várir undan gingu,
teir veltu bø og bygdu garð.
Frá teimum alt til láns vit fingu,
– tað gáva Guds alt samalt var,
ið mær og tær var litin til
at røkta væl, sum Harrin vil.
Hjálp okkum, Harri, tí at nýta
várt vit og skil at tæna tær,
so at vit aldri næsta sýta
ta hjálp og troyst, ið tørvar har,
og at vit verja luft og hav
og landið alt, tú okkum gav.
Av mær og tær tað kravt skal verða,
tá lívssól vár til viðar fer,
at Gudi vit tá aftur bera
tann arv, ið okkum læntur er.
Gev Gud, tá heilsan ljóðar har:
tøkk, tænari, tú trúgvur var!


text:
Nógv er skrivað og sagt um nýggju samgonguna síðani tíðindafundin í Tinganesi mánamorgunin, tá samgonguskjalið varð undirskrivað. Her eru dømi um tað, ið útisetar siga um ætlanirnar hjá ABDH-samgonguni.
Ein lítil viðmerking, áðrenn orðið verður givið til onnur fólk á netinum.
Flatskatta-skipanin er eitt av høvuðsmálunum hjá nýggju samgonguni. Tað sum kann undra stórliga, er, at tankin um eina flata skattaskipan ikki hevur verið umrøddur í Føroyum í langa tíð. Almenna orðaskiftið um hesa kollveltandi broyting hevur so at siga onga viðgerð fingið. Hvørki vanligi borgarin, serðfrøðingar ella politiska skipanin hevur kjakast um flatskatta-skipanina. Kortini verður hon veruleiki við Fókaflokkinum á odda. Sami flokkur hevur í nógv ár tosað um, at kommunur ikki kunnu leggjast saman, tí málið ikki er viðgjørt nóg væl.
Tosað hevur verið um kommunusamanlegging síðani 1972. Sjáldan hava mál fingið so drúgva umrøðu og fakliga viðgerð. Eitt nú vórðu trý álit skrivað um nýggja kommunala skipan í 90unum. Men nógv bendir á, at 40 ár er ov stutt skotbrá. Hinvegin ber til at innføra eina kollveltandi skattaskipan, sum eingin visti um fyri nøkrum árum síðani.
Og so kann áheitanin frá pensjónsnýskipanarbólkinum leggjast aftrat.
Til ber at lesa samgonguskjalið her.
Niðanfyri eru nakrar viðmerkingar frá útisetum til nýggu samgonguætlanirnar.
“Komi ikki uttanum tað. Sitið við einari djúpt ótespiligari kenslu, hvørjaferð tankarnir koma á nýggju samgonguna og tey afturstigini, hon er í ferð við at taka vegna føroyska samfelagið. Um fólkatalið í Føroyum ikki minkar innan fyri næstu 4 árini, skal eg nokk eta orðini aftur, men havi ringt við at trúgva tí, nú korini hjá teimum flestu vera verri. Minnist nakar 90’ini??? Tá ið politikarar tann eina dagin kritisera skattalættar, men næsta dagin selja sína sál til djevulin, er ringt at hava nakað álit á teimum fólkavaldu. Eg eri vísur í at nógvir av veljarunum aftan fyri hesa samgonguna ikki fara at fáa nakran ágóða av atkvøðuni. Øll kunnu ikki blíva ríkari, tí skattalættin má kosta onkustaðni. Ótrúligt, at miðalklassin letur seg manipulera av borgarligum møsni.”
“Nýggja stýrið er ikki konservativt. Tað er reaktionert. Konservativ ganga inn fyri hóvliga at ganga fram á leið við at byggja á tað verandi. Nýggja stýrið vil ganga aftureftir – til áðrenn blokkurin varð lækkaður, áðrenn tos um marknaðargrundan av fiskivinnuni tók seg upp, áðrenn Føroyar fingu eina sosialdemokratiska skattaskipan og áðrenn orð so sum ‘samkynd’ blivu alment kend.”
“So fekk veljarin júst tað vøruna honum var lovað: Sambandskan blokkstuðul frá fólkaflokkinum og asosialan fólkafloksskatt frá Miðflokkinum og Sambandsflokkinum. Sjálvstýrissinnaðir fólkafloksveljarar kundu eins væl valt sambandi og javnaðarsinnað sambands-miðflokkafólk kundu eins væl valt fólkaflokkin.”
Ikki beinleiðis fagnaðarorð.


text:
Fyri fyrstu ferð verður givin út bók um eitt løgtingsval. ”Valið og Valdið” gevur lesaranum eitt breitt innlit í teir tættir, sum myndaðu valstríðið 2011.
”Eg havi ongan áhuga í politikki”, hoyri eg mangan fólk siga. Og spyrji eg nærri um hví, er svarið, at politikararnir eru ódugnaligir og óvitbornir. Politikkurin er óviðkomandi, er niðurstøðan. Men taki eg nøkur dømi fram um, hvat politikkur er, broytist myndin.
Fær ein persónur at vita, at politikararnir avgera lønina og pensjónina hjá viðkomandi, økist áhugin fyri politikki beinan vegin. Fær viðkomandi at vita, at viðgerðartilboðini til seingjarliggjandi mammuna væntandi versna, veksur áhugin enn meira.
Tað, ið hevur beinleiðis ávirkan á fólk, kveikir ein áhuga.
Løgtingsvalið er av, og borgarligu flokkarnir vunnu. Tingið er mannað og landsstýrið skipa. Flatskatt, hægri blokkstuðul og ongar stórvegis broytingar í fiskivinnupolitikkinum eru nøkur av úrslitinum av valinum 2011. Øll hesi viðurskifti hava beinleiðis ávirkan á gerandisdagin hjá vanliga føroyinginum. Tí rakar politikkur øll.
Valið og Valdið viðger løgtingsvalið 2011 úr fleiri ymsum sjónarhornum. Í seytjan tíðargreinum lýsa og greina seytjan høvundar valið og valúrslitið. Evnini spenna víða, soleiðis at tey mest týðandi økini í føroyskum politikki 2011 eru lýst.
Les millum annað um:
- hví høvuðsstaðurin tapti
- hví fullveldisstríðið tykist vera av
- hví annar hvør løgtingslimur bleiv útskiftur
- hví fiskivinnan hevði stóran týdning fyri úrslitið
- hví vallyftini vóru gloymd aftaná valnáttina
Stefan í Skorini og eg hava ritstjórnað bókina.
Mangan doyr kjakið um løgtingsvalið skjótt eftir, at úrslitið er greitt. Við bókini ynskja vit at varpa ljós á løgtingsvalið 2011, so orðaskiftið um hesa umráðandi fólkaræðisligu hending fær eina góða, reflekterandi og fakliga viðgerð.
Bókin kemur út 3. desember og kostar 198,-. Sprotin gevur út.


text:
Jógvan Bæk (Skíggjamynd, KVF)
Jan Lamhauge og Kringvarpið spilla bátafólk út
Viðmerking til innslagið í Degi og Viku 4/6-2018 um alkohol og sigling við bátum.
Eg segði við Jan Lamhauge,tá hann ringdi til mín, at um samrøðan var um trygd á bátum í samband við sigling, so skuldi eg koma, tí so fekk eg eisini høvi til at upplýsa um reglarnar fyri hvussu promillumarkini vóru, tí tey eru ymisk og ikki so týðuliga skrivað í kunngerðini.
Tað gjørdi eg og las reglarner upp fyri Jan, men tað er als ikki við í innslagnum. Tað hevði kvf ikki áhuga í at upplýsa, hóast tað hevur við trygd at gera.
Fleiri ferðir verður sagt, at bátafolkið drekkur ov nógv, tá siglast skal og fleiri ferðir verður sagt, at ein triðingur av teimum, sum vóru á bátastevnu í Hvalvík og Vestmanna, var ikki førur fyri at sigla bátin heima aftur, og 2 ferðir verði eg lagdur undir at ásanna, at ov nógv verður drukkið á báti - og tað betýðir: tá vit sigla. Tað er beinleiðis lygn!!! Tað sigi eg ikki, og tað havi eg ongantíð sagt.
Eg ásanni, at tað er keðiligt, at nakrir/fleiri ikki taka tað í nóg stórum álvara, tað at sigla, Og so sæst í innslagnum, at eg sigi, at vit ikki eru rúsað, tá vit sigla. Og kvf. leggur meg undir at siga, at tað verður drukkið á báti.
Høvuðsboðskapurin hjá kvf. var, at bátafólk drekka ov nógv og drekka ov nógv á bátastevnum. Tað segði tíðindaleiðarin í tlfsamrøðu, eg hevði við hann aftan á sendingina. So tann veruligi dagsordanin var, at fáa tað fram: at bátafólk drekka ov nógv, hóast eg segði, at eg vildi tosa um trygdina, men tað var opinbart ikki høvuðsboðskapurin hjá kvf.
Teir bera jú skeiv tíðindi, við fleiri ferðir at siga, at ein triðingur av teimum, sum vóru á bátastevnu, vóru ov rúsað til at kunna sigla. Løgreglan kannaði jú ikki øll, so talan var bert um, at ein triðingur av teimum, sum blástu í tólið, sum høvdu ov nógv. Og í Hvalvík vísti alkometrið onki promillutal - bert positiv og negativ . so ongin veit, hvat promillutalið var, og lógin hevur 3 promillumørk: 0,2; og 0,4 - og onki mark, og tá metir politiið, um skiparin er førur fyri at sigla bátin - so hvør var førur fyri at sigla, veit ongin. Men kvf sigur í degi og viku, at ein triðingur av luttakurunum var ikki førur fyri at sigla.
Eg haldi, at tað stóð á portalinum, at uml 25 blástu í alkometrið. Um tað nú var ein triðingur, sum vísti positivt, so eru tað gott 8, og í Hvalvík mundu vera minst 150 fólk, so tað kann absalutt ikki kallast nakar mentanartrupuleiki. Eg má viðganga, at eg tíverri ikki var nóg uppmerksamur, tá Jan Lamhauge tosaði um ein triðing av stevnuluttakarunum, og eg ikki rættaði beinanvegin, at tað var ein triðingur av teim kannaðu. Og kvf vil ikki koma við eini beinleiðis rætting, men bert ein jánkaslig viðmerking, at kvf meinti ein triðing av teim kannaðu.
Kvf: hav opnan dagsordan, tá tit tosa við fólk, og lat vera við at spilla bátafólk út!!!
Og eg vil hava avsannað, at eg sigi, at bátafólk drekka ov nógv á báti, tí tað er ein genaralisering, sum ikki passar, og sum eg ikki havi sagt!!!
Við bátakvøðu
Jegvan Bæk, form. í Tórshavnar Bátafelag.


text:
Tann 20. mars 2015 var full sólarmyrking í Føroyum.
Útgávudagur: 11-03-2015
Vørunr.: PPB000315
Virði: 144,00
Full sólarmyrking 20. mars í 2015
Mánin melur um jørðina, og jørðin melur um sólina. Eitt umfar hjá mánanum um jørðina varir ein knappan mánað. 12-13 ferðir hvørt ár kemur tí fyri, at mánin stendur millum okkum og sólina. Tá er tendring, sólkoma. Mánin kann tá standa beint fyri sólini, og so er sólarmyrking. Vanliga fer mánin tó yvir sólini ella undir sólini, tí mánaringrásin er ikki í ekliptika, sum er ringrásin hjá jørðini um sólina.
Fyrsta tendring í 2015 er 20. januar, onnur er 18. februar, triðja 20. mars o.s.fr. Tólvta og seinasta tendringin í 2015 er 11. desember. Tað vil so til, at tendringin 20. mars er soleiðis, at mánin tá kemur at standa beint fyri sólini í einari skuggaál, sum fer strúkandi norður ígjøgnum Atlantshav beint vestan fyri Føroyar. Tí verður myrkingin 20. mars í 2015 full í Føroyum. Skuggaálin er bara fáar hundrað kilometrar breið, og í henni mást tú vera, skalt tú uppliva eina fulla sólarmyrking. Uttan fyri skuggaálina sæst ein lutvís myrking um stóra vídd í einum fleiri túsund kilometra breiðum øki.
Øðrvísi er við mánamyrkingum. Tær eru í fullari sól, tá ið jørðin er millum mánan og sólina, t.e. um leið 14 dagar fyri ella 14 dagar eftir tendring. Mánamyrkingar síggjast um ógvuliga stóra vídd náttarmegin á jørðini, tí jarðarskuggin er um leið 4 ferðir so breiður sum mánatvørmálið.
Í Tórshavn byrjar myrkingin 20. mars í 2015 við, at mánarondin kemur fyri sólina um leið kl. 8:38:50. Kl. 9:40:52 fjalir mánin alla sólina. Fulla myrkingin stendur í 2 minuttir, og kl. 9:42:53 kemur sólin undan aftur. Klokkan 10:47:38 er mánin aftur leysur av sóleyganum, og myrkingin er av. Verður klárt í veðrinum, fara vit at síggja sólina standa í ein landsynning um leið 20 stig yvir havsbrúnni. Eystan fyri sólina fara vit at síggja gongustjørnurnar Venus og Mars og vestanfyri fara vit at síggja Merkur. Eisini fer at bera til at síggja lofthavið um sólina, korona, um klárt er í veðrinum. Myrkt, ella rættari skýmligt, verður tað so undir øllum umstøðum.
Seinasta fulla sólarmyrking í Føroyum var 30. juni í 1954, og tann næsta eftir myrkingina 20. mars í 2015 verður ikki fyrr enn í 2245, og hon verður bara full norðast í Føroyum.
Ein full sólarmyrking er møguliga nevnd í einari føroyskari søgn. Í søgnini Hargarbrøður eru nevndir fýra brøður, sum búðu í Hørg í Sumba. Teir hava livað um ár 1600. Í søgnini stendur hetta brotið: Men sum teir gingu og róku seyð, báðir partar, og vóru komnir heim á Fløur (rættin stóð á Hellurók), tá kom so snøggliga eitt myrkur niður yvir teir. Angist kom á teir, og teir lovaðu nú øðrvísi enn fyrr, at læt Várharra teir sleppa við lívinum, skuldu teir vera betri menniskjur. Tá lýsti í myrkrið aftur; teir hálsfevndust og lovaðu, at einki stríð skuldi vera teirra millum aftur. Síðan sótu teir so væl um sátt, at teir býttu ikki í pottin; alt var í felagi.
Tað man vera lítið at ivast í, at brøðurnir hava sæð eina fulla sólarmyrking. Talan er trúliga um fullu myrkingina 30. mai í 1612 stutt fyri middag. Hevur verið klárt í veðrinum, hava brøðurnir sæð gongustjørnurnar Jupiter, Venus, Merkur, Mars og Saturn á luftini, og sólin hevur staðið í ein landsynning nærindis stjørnuni Aldebaran.
Tað er ógvuliga umráðandi at verja eyguni, tá ið sólarmyrking er. Hygg altíð at fyribrigdinum ígjøgnum góðkendar verndarbrillur. Star ikki at sólini við berum eygum og hygg aldri at sólini í kikara, tí tá kanst tú missa sjónina beinanvegin. Bara meðan myrkingin er full, er ráðiligt at eygleiða fyribrigdið við berum eygum.
Á frímerkjunum, sum verða givin út í sambandi við fullu sólarmyrkingina, hevur teknarin brúkt sítt listaliga frælsi at tekna sólina eystan fyri Nólsoynna. Oyggin liggur beint eystur úr føroyska høvuðsstaðnum. Eins og ein stór alduverja verjir hon býin fyri havalduni. Í veruleikanum fer sólin at standa syðri á luftini, tá ið myrkingin verður.
Pól Jespersen


text:
Orð og lag (1994): Kajfinn Hammer
1. Heim til Himmalin við brúðarskaranum tú ert á ferð
gjøgnum hesa dálkaðu av synd so óndu, falnu verð;
mangar freistingar teg tøla, ja, mangt dálka vil teg víst,
men í Jesu Navni tú tó altíð sigraði til síðst!
Niðurlag: Lat tí klæði tíni altíð vera hvít,
og lat ikki olju tróta á høvdi tínum her!
Vandin varða um hitt hvíta brúðarlín,
tú í trúnni glaður ber.
2. Hungur sendi Eg í landið, hungur eftir Orði Guðs,
og hvør niðurboygd og plágað sál skal aftur gerast glað.
Eins og Naftali, sum hind, ið leys er sloppin, spælir sær,
so kann sál tín prísa Guði fylt við gleði dag um dag!
3. Undurfulla framtíð Harrin gevur tær og eina vón,
og tú kennir Andans salving og tá sært tú hesa sjón:
Síggj, Eg skapi nakað nýtt, ja, hygg, tað spírar longu nú,
undurfullan frið sum flóðin – mitt í henni stendur tú!
4. Eins og Ehud eina gomer langt tvíeggjað svørð tú tak,
og við høgru lið tað bind, til reiðar statt, ja, bið og vak!
Kappar tínir, Teman, skulu dvína, fella heilt í fátt!
Pálmaborgin opin stendur, vinur, málið tað er nátt!
5. Hesin heimur er eitt hermót fyri brúður Jesu Krists,
mong í stríðnum snúgva undan, Andans eld tey hava mist;
og Hin Óndi leikar í og sum ein leyva vísir tenn,
óttast tú ei fyri honum, men sig: Harrin livir enn!


text:
Flogbørn er eitt tiltak fyri børn frá 6 til 12 ár. Tey spæla flogbólt á einum badmintonvølli, har nethæddin er tveir metrar. Venjingin er býtt upp í 5 torleikastig. Øll kunnu vera við, rúm er fyri øllum, tú kanst spæla við longu frá fyrstu venjing, og tí er hetta heimsins besta bóltspæl fyri børn.
Hetta halda eisini nógvir ítróttarlærarar. Foreldrini og tey, sum hava serliga vitan um menning hjá børnum, eru púra samd. Skúlarnir eru vorðnir ein aktivur partur í at menna Flogbørn. Skúlarnir fáa vitjanir, har Flogbóltssambandið skipar fyri frálæru og venjingum.
Farnu viku var kapping á Hálsi fyri 3. flokkar, í morgun kappaðust 250 næmingar úr 4. flokki frá ymsum skúlunum. Tað var Skúlin við Løgmannabreyt, sum vann kappingina, og Annika Olsen, borgarstjóri, handaði steyp til fegnu næmingarnar.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
lbf.fo
Námsvinna í Grønlandi
Námsvinna hevur verið í Grønlandi síðan í 50'unum, tí stórur áhugi er fyri tí málmi, sum finst í grønlendsku undirgrundini. Námsfeløg úr øllum heiminum liggja framvið at sleppa fram at málminum í grønlendskum øki.
Byggifelagið MT Højgaard hevur verið rættiliga virkið í grønlendsku námsvinnuni, og í sambandi við verkætlanir hjá MT Højgaard virkar LBF í Grønlandi. Felagið hevur verið við til at gjørt tríggjar forkanningar í sambandi við útvinningarverkætlanir.
Forkanningarnar hava umfatað at gera fyrstu skitsurnar, útrokningarnar, hugskotini og geva eitt væl grundað boð upp á kostnaðin. Uppgávan hjá LBF hevur verið at tikið sær av øllum, sum hevur havt við vegagerðirnar at gera.
Verkætlanir av hesum slag verða gjørdar í neyvum samstarvi við grønlendskar myndugleikar. Náttúran er sera viðbrekin, og tí verður stór orka løgd í, at menniskjaskapti farvegurin verður so ósjónligur sum yvirhøvur gjørligt.


text:
Kelduvaðið - Møti úr Betesda 11. feb. 2018, 100-ára hald samkomunnar
EvR Sending
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í sendingum á R7, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Countryrøddin hjá Alex er tagnað her
Prát við Virgar Dalsgaard
Prát við Virgar Dalsgaard
Vit mugu tora at standa við okkara sannføring
Country sunnudagsskúli á Stakka í Sørvági
Tað villasta eg havi upplivað - hetta var heilt fantastiskt
Nýggju plakatirnar hjá Suffiu Nón eru komnar í handlarnar
Pól Huus Sólstein hugleiðir
Nærum liðugt við Grótbrúgv
Bussur útav
Ein samandráttur frá Runutusk2018 - VIDEO
Mál útloysti jarðskjálvta
Sjúrður Højgaard við umbygdum barnavogni - allar Føroyar fáa vitjan
Klaksvíkar Býráð fer í dag at viðgera Sjósavnið
Hvat nú um tú tekur feil viðvíkjandi fosturtøku?
Summarungdómsmøtir í Havn 2018
Vespureiðrið (81) - 18. juni 2018
Víkingur ynskir sær HJK Helsinki - bolt.fo
Flottir eru teir -myndatema
Myndir frá Country og Blues festivalinum - leygarkvøld í Sørvági.
Samrøður frá Countryfestivalinum 2018
Øll hini málini eru avgreidd frá tinginum
Jacob Vestergaard: Ótryggleikin í føroysku fiskivinnuni veksur fyri hvønn dag
Ruth inn av seinasta túrinum fyri summarferiuna
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Nr. 70 29. mai 2017
Løgtingslóg um Etiskt ráð
Samsvarandi samtykt Løgtingsins staðfestir og kunnger løgmaður hesa løgtingslóg:
Endamál og óheftni
§ 1. Etiska ráðið hevur til endamáls at fremja og styrkja kjak og vitan um etiskar spurningar, ið knýta seg til heilsufakligt virksemi á heilsuøkinum, almannaøkinum og kommunala økinum. Harumframt hevur ráðið til endamáls at gera almennar myndugleikar og borgarar betur førar fyri at taka støðu í etiskum spurningum. Ráðið er við til at byggja upp almenna vitan og førleikar um etiskar spurningar í Føroyum.
Stk. 2. Etiska ráðið eigur í sínum virki at leggja dent á virðing fyri tign og friðhalgi menniskjans, virðing fyri komandi ættarliðum, umframt virðing fyri náttúru og umhvørvi.
§ 2. Etiska ráðið er óheft í sínum virki.
Virkisøki og uppgávur
§ 3. Etiska ráðið eygleiðir gongdina í samfelagnum og tekur, av egnum ávum, til viðgerðar almennar og prinsipiellar etiskar spurningar um gransking í og nýtslu av biotøknifrøði og ílegutøknifrøði, ið hevur ávirkan á menniskju.
Stk. 2. Harumframt kann ráðið taka til viðgerðar aðrar etiskar spurningar, sum knýta seg til heilsufakligt virksemi á heilsuøkinum, almannaøkinum og kommunala økinum og etiskar spurningar um lívfrøðiliga, medisinska gransking viðvíkjandi menniskjum.
§ 4. Ráðið ráðgevur Løgtingi, landsstýrisfólkum og almennum myndugleikum í etiskum spurningum.
Stk. 2. Harumframt skal ráðið upplýsa almenningin og taka etiskar spurningar til umrøðu í almenninginum.
§ 5. Ráðið letur úr hondum í minsta lagi eina frágreiðing um árið við støði í § 3 í hesi løgtingslóg.
Skipan av ráðnum
§ 6. Í Etiska ráðnum eru 9 limir, ið verða settir fyri 4 ár í senn. Limirnir verða sitandi í ráðnum, til nýggir limir eru tilnevndir.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin í heilsu- og innlendismálum setur ráðið eftir hesum reglum:
1) Landsstýrismaðurin í heilsu- og innlendismálum tilnevnir formannin í ráðnum, umframt ein lim.
2) Landsstýrismaðurin í heilsu- og innlendismálum tilnevnir ein lim eftir tilmæli frá landsstýrismanninum í almannamálum, ein lim eftir tilmæli frá Kommunufelagnum, ein lim eftir tilmæli frá landsstýrismanninum í vinnumálum, ein lim eftir tilmæli frá landsstýrismanninum í kirkjumálum og tríggjar limir eftir tilmæli frá politisku flokkunum, ið hava umboð á Løgtingi.
Stk. 3. Tey, ið verða tilnevnd í ráðið sambært stk. 2, nr. 1 og 2, skulu hava innlit í etisk, mentanarlig, samfelagslig og faklig viðurskifti, ið hava týdning fyri ráðsins virki.
Stk. 4. Limir í ráðnum kunnu ikki sita á Løgtingi ella í kommunustýri.
Stk. 5. Landsstýrismaðurin í heilsu- og innlendismálum skal tryggja, at ráðið verður samansett við fólki við fjølbroyttum útbúgvingum og royndum og at umleið eins nógvir limir av báðum kynum eru umboðað.
Stk. 6. Tá ið ráðið verður sett av nýggjum, verður miðað ímóti, at í minsta lagi 3 limir frá undanfarna valskeiði verða sitandi eitt valskeið afturat. Limir kunnu verða settir av nýggjum eina ferð.
Stk. 7. Ráðið ásetur sína egnu fundarskipan.
§ 7. Limirnir í ráðnum fáa fundarpengar og ferðapening sambært galdandi reglum landsins.
Stk. 2. Serlig avtala kann gerast um samsýning til formannin í ráðnum, sum skal góðkennast av landsstýrismanninum í fíggjarmálum.
Gildiskoma
§ 8. Henda løgtingslóg kemur í gildi tann 1. september 2017.
Í Tinganesi, 29. mai 2017
Aksel V. Johannesen (sign.)
løgmaður
Lm. nr. 66/2016


text:
Tíðindasavn
Týning av Skørini í Haraldssundi
Kunoyar kommuna fer at gera eina roynd at týna Skøruni í Haraldssundi. Fyritøkan Vakurt kemur at sproyta eitur á plantuna. Vit fara eisini ...
ÚTIVIKA 2017
Í viku 21 skipar Kunoyar Kommuna fyri útiviku, har øll eru hjartaliga vælkomin. Ruddingardagur 22. mai klokkan 16:30-20:00 Vit møta ...
Búmerkja kapping til Kunoyar Kommunu
Kommunustýrið samtykti á kommunustýrisfundi tann 22.02.17 at gera eina kapping um búmerkið til Kunoyar Kommunu. Í fyrstu atløgu verður hendan kapping bert fyri borgarar ...
Kunnandi fundur um arbeiðið í Kunoyar tunlinum
Mikukvøldið tann 24. mai 2017, kemur Landsverk og Klaksvíkar Kommuna við J K Petersen, at gerða frá, um arbeiðið í Kunoyar tunlinum. Hetta verður í ...
Komandi kommunustýrisfundur 26.04.2017
Komandi kommunustýrisfundur 26.04.2017: Kommunustýrisfundurin verður á kommunuskrivstovuni kl. 19.00 Mál á skrá: 1. Umsókn um fíggjarligan stuðul til GDS-felagið 2. Umsókn um limagjald ...
Skattaprosent og Barnafrádráttur 2017
Kommunustýrið hevur í kvøld samtykt at skattaprosentið fer niður á 18,5% og barnafrádrátturin fer uppá 7.000,- Kunoyar Kommuna ...
Valevnir til eldraráðið í norðoyggjum
Valevnini til eldraráðið í norðoyggjum: - Malan Vilhelm - Jógvan Martin Joensen ...
Vallistar til kommunuvalið 2016
Listi A: ...
Upplatingartíðir á ruskplássinum í heyst 2016
Nú fjøllini verða gingin, verður tikið ímóti burturkasti frá seyði á ruskplássinum í Haraldssundi. Ruskplássið er opið hvønn gerandis dag frá 03. okt. til ...
Vegleiðing um valplakatir
Vegleiðing um valplakatir: Vegleiðing til valplakatir.pdf(86 KB) Styttri útgávur av hesi somu vegleiðing kunnu takast niður her: Valplakatir_faldari 01.pdf(1,39 MB) Valplakatir_faldari02.pdf(976 KB) ...
Vegleiðandi dømi um ein valevnislista til komandi kommunuval
Vegleiðandi dømi um ein valevnislista til komandi kommunuval Vegleiðandi dømi um ein valevnislista til kommunuvalið 8.11.2016 Vegleiðandi dømi um valevnislista.pdf ...
Val til Eldraráðið 2016
Í samband við kommunuvalið 2016 skal umboð eisini veljast til Eldraráðið. Stýrið fyri NBH hevur avgjørt, at Eldraráðið skal mannast eftir sama leisti, sum stýrið. ...
Ung í arbeiðið
Aftur í ár vilja vit bjóða teimum ungu í Kunoyar Kommunu at arbeiða í summarfríðtíðini. Aldursmark: frá 12 til 17 ár Tey ið ...
Borgarafundur
Mikukvøldið 1. juni 2016 Kl. 19:00 verður borgarfundur í bygdarhúsinum í Haraldssundi. Regin Jacobsen og Jógvan Skorðheim koma at greiða frá verkætlanini á Strond VælkominKunoyar ...
Plantupakkar 2016
So er aftur tíð at gróðurseta trøð og runnar. Í ár verða latin plantu-pakkar við 4 sløgum av plantum í hvørjum pakka. ...
KALENDARI
SAMBAND
Kunoyar kommuna
Kunoyargøta 7
780 Kunoy
Tel. +298 21 68 14
Skrivstovan
Kunoyargøta 7
780 Kunoy
Opið er:
Mánadagin frá 9:00 til 11:00


text:
Ymiskt er, hvussu seyðahaldið verður útint. Onkur bóndi hevur óhøgliga haga, aðrir hamuliga høgligan, meðan aðrir hava serliga høgligan haga.
Her sæst seyður á beiti í Bø.
Seyšurin er avmyndašur į tekjuni hjį Hera Guttesen, bónda ķ Bų. Myndirnar hevur Jens Eystein ķ Lųšu tikiš. Fleiri myndir į www.lionking.dk
heimasķšan hjį familiuni ķ Lųšu.
Seyšur į tekjuni - eisini ein hugnaliga bygdamynd - kanska tķ ein ikki sęr so nógvar plenuklipparar ķ Bų.
Hųgligt at fara į fjall ķ Bų - seyšahundurin er tó altķš góšur at hava viš


text:
Hvat ger mann, tá mann flytur til Føroya eftir at hava búð uttanlands í 24 ár, og mann fegin vil vera við í einum bindiklubbi?
Tað er ikki heilt lætt, og tí ger Charlotta Rein Hentze nú sín heilt egna bindiklubba upp á ein heldur ótradtionellan máta.
Í 2008 flutti hon úr Danmark til Føroya at búgva, og vildi fegin gerast partur av einum bindiklubbi. Men tað var ikki heilt einfalt.
- Í flestu bindiklubbum hava kvinnurnar kenst í nógv ár og hava nógv í felag. Tí er torført at koma nýggj í ein bindiklubb, sigur Charlotta Rein Hentze.
Tí ger hon nú eina roynd við at gera sín heilt egna, nýggja bindiklubb.
- Eg havi skrivað á Facebook, at kvinnur eru vælkomnar í hendan bindiklubbin, har allar eru nýggjar í bólkinum, sigur Charlotta Rein Hentze.
Longu nú hava oman fyri 40 kvinnur meldað seg til.
- Eg verði noydd til at gera fleiri bindiklubbar, tí her er so stórur áhugi, sigur Charlotta Rein Hentze.


text:
Røða: Ferð upp á hægstu tindar
Dan Klein --- 03.03.2018 - 10:06
Her er røðan, sum løgmaður Aksel V. Johannesen helt, tá ið hann í morgun setti aliráðstevnuna á Hotel Føroyum:
Góðan morgun øll somul,
”Tað er eitt mistak, um ein tjóð heldur, at hon kann halda frí frá sínari fortíð”
Hesi skilagóðu orðini eigur fyrrverandi franski forsetin De Gaulle.
Og tað er nakað um tað. Søgan hevur tað við at endurtaka seg. Eisini føroyska alisøgan.
Søgan hjá føroysku alivinnuni er ein søga við upp – og niðurtúrum. Úr djúpastu dølum og upp á hægstu tindar.
Seinnu árini hevur verið ein ferð upp á hægstu tindar.
Alifiskur er eftir fáum árum blivin okkara fremsta útflutningsvinna. Tykkara dugnaskapur og dirvi setur Føroyar á heimskortið hvønn einasta dag. Tit gera í løtuni fleiri stórar og spennandi íløgur í nýggjar smoltstøðir og kryvji- og góðskingarvirki. Hesi átøk fara øll at vera við til at tryggja, at føroysk alivinna framhaldandi verður partur av teimum bestu í heiminum.
Men fyri at skilja nútíðina er neyðugt, at tú veitst nakað um fortíðina.
Í løtuni gongur tað óvanliga væl í alivinnuni – og tú kanst skjótt verða lagdur undir at vera svartskygdur, um tú í hesum tíðum dittar tær at ávara um vandarnar, sum kunnu lúra.
Men vit skylda hvørjum øðrum at læra av søguni, ikki minst tá ið søgan ikki er eldri enn so, at vit øll, sum her eru, minnast tíðina, tá ið sjúka av álvara rakti vinnuna.
Og júst sjúka er enn sum áður størsti vandin, og tí má sjúkufyribyrgingin raðfestast ovarlaga. Tað prógvar fortíðin. Og sjúkufyribyrgingin verður eisini tikin í álvara.
Vit hava í Føroyum eina av sterkastu skipanunum við sjúkufyribyrging í heiminum. Og tað er ein av styrkjunum í føroysku skipanini, at hon er ment í samstarvi millum vinnu og almenna myndugleikan.
Hóast tað er dýrt og til tíðir trupult at virka undir teimum mongu krøvunum, sum almennu myndugleikarnir seta, vildu tit vera í heimsflokki. Og tað hevur lønað seg.
Tit leita støðugt eftir at finna loysnir fyri at týna lúsahóttanini. Tykkara hugur at finna loysnir saman við einum sterkum almennum regluverki hevur vónandi við sær, at vit einaferð koma trupulleikanum til lívs.
Júst almenna regluverkið hevur søguliga víst seg at hava stóran týdning.
Landsstýrið er tí í løtuni farið í holt við at brynja almenna regluverkið til framtíðina.
Nýggja alilógin hevur nógvar lutir. Eitt nú seta vit sum krav, at alarar í størri mun skulu hugsa um umhvørvið, náttúruna, djóraheilsu og djóravælferð. Eisini vilja vit kveikja vinnuna til at bróta upp úr nýggjum við aling á landi og aling á sjóøki uttan fyri firðir og sund á meira harðbalnum øki.
Men høvuðsendamálið er greitt. Við lógini vilja vit skapa størri lønsemi og kappingarføri í vinnuni.
Og møguleikin fyri at vaksa enn meira er avgjørt til staðar.
Kappingin um alifiskin er hørð, og tí arbeiða vit miðvíst við at fáa í lag fríhandil við lond sum Russland, Kina, Japan og Suðurkorea.
Eftirspurningurin eftir alifiski økist alsamt, og tað er avgerandi, at okkara fyritøkur hava minst líka góða marknaðaratgongd sum okkara kappingarneytar.
Men tað er ikki bara sum at siga tað.
Vit eru so fáment, og okkara heimamarknaður er somikið lítil, at onnur lond ikki av sær sjálvum raðfesta fríhandil við Føroyar.
Vit hava tí ikki onnur vápn enn at gera vart við okkum og vera áhaldin. Vit mugu aftur og aftur søkja møguleikarnar, minna á okkara áhugamál og streingja á viðkomandi myndugleikar í fremmandum londum.
Vónandi er tað eisini soleiðis, at brúkarin í størri londum sær dygdina í føroyskum laksi og vil keypa hann í kapping við laks úr øðrum londum. Tí kann alivinnan eisini sjálv streingja á sínar keyparar um at ávirka myndugleikar í teirra londum, soleiðis at teir gerast tilvitaðir um virðið av fríhandli við Føroyar.
Vit eiga áhaldandi at vóna og stremba eftir tí besta, men eisini fyrireika okkum upp á tað ringasta.
Umframt dugnalig verkafólk, seta alifeløgini alsamt fleiri fólk við hægri útbúgvingum og serkunnleika. Hetta rákið við vitanarstørvum í okkara høvuðsvinnu er sera mennandi fyri Føroyar.
Tað er hugaligt, at skráin til aliráðstevnuna vísir, at vit í Føroyum hava eitt sterkt granskingarumhvørvi, ið er við til at menna okkara vinnu. Fiskaaling, Heilsufrøðiliga Starvsstovan og Havstovan klára nærum at fylla skránna við gransking, ið er beinleiðis vinnurelevant. Eisini hetta er nakað, sum landið og vinnan í felag mugu menna og styrkja frameftir.
Nú byrjaði eg mína røðu við at endurgeva De Gaulle. Um eg loyvi mær at umskrivað og føroyska hansara boðskap, so kundi eg sagt:
Eingin kann halda frí frá sínari fortíð, heldur ikki alivinnan.
Við hesum orðum fari eg ynskja tykkum øllum eina góða aliráðstevnu við nógvum áhugaverdum fyrilestrum.
Somuleiðis fari eg at ynskja tykkum blíðan byr og hepna hond við arbeiðinum framyvir.
Takk fyri!
Aksel V. Johannesen
løgmaður


text:
Leikarafelag Føroya Eykaaðalfundur leygardagin 3. august 2013 í forhøllini á Tjóðpalli Føroya.
Uppmøtt, umframt fullmannaða nevnd; sum telir 4, eru 15.
Nevndin: Gunnvá Zachariasen forkvinna, Páll Danielsen kassameistari, Kjartan Hansen nevndarlimur, Súsanna Tórgarð tiltakslimur.
Hedwig Kapnas, Hans Tórgarð, Katarina Nolsøe, Ria Tórgarð, Jens Marius Dalsgarð, Kristina Sørensen Ougaard, Beinta K. Clothier, Sóley Danielsen, Hjørdis Johansen, Vár B. Jacobsen, Hjálmar E. Dam, Rakel Helmsdal, Jenny C. Petersen og á skypesambandi Marita Dalsgaard. Árni Baldvinsson møtti í steðginum. Avboð til fundin: Laura Joensen, Barbara Christophfersen, Kristina S. Hansen, Sofía N. Mikkelsen, Kári Øster, Fríða Midjord, Katrin Bonde, Súni Joensen, Egil B. H. Hansen, Jákup Veyhe, Bárður Persson, Birita Mohr og Egi Dam.
Fundur settur kl. 10:18
1. Val av orðstýrara og skrivara.
Valdir eru ávíkavist Páll Danielsen og Kjartan Hansen.
2. Forkvinnufrágreiðing um virki flagsins farna árið.
Forkvinnan berur fram ársfrágreiðing (sí heimasíðu felagsins). Forkvinnan vælkomnar Vár B. Jacobsen sum nýggjasti A-limur felagsins. Forkvinnan deilir ‘handouts’ um “Nordic Performance Art Days 2014”, ið verður í DK komandi juni. Súsanna Tórgarð kunnar um at íslendski Kalle August Úlvsson er kandidatur at halda leiklistarliga skriviverkstaðin til Norðulendsku Bókmentadagarnar í NLH 20.-24. novembur í ár. Frágreiðing góðtikin við lógvabresti.
3. Framløga av rokniskapi fyri 2012.
Kassameistari Páll Danielsen leggur fram rokniskap fyri 2012 (viðlagdur). Granskoðað og góðkent rokniskapin hevur Laura Joensen. Fundarfólkið góðtekur framlagda rokniskap uttan nakað hóvasták.
4. Val av nevndarlimi.
Setaninar hjá Páll Danielsen og Gunnvá Zachariasen er gingnar út. Páll bjóðar sær at halda á komandi 2-ára-skeið. Hetta verður viðtikið. Gunnvá stillar ikki uppaftur í nevndina. (Kjartan Hansen hevur eitt ár eftir av síni setu í nevndini). Til valið av nýggjum nevndarlimi nevnir seg einans Súsanna Tórgarð til uppstilling hvørs, við lógvabresti, verður tikið undir við.
5. Val av tiltakslimi.
Súsanna Tórgarð er ikki longur tiltakslimur. Sóley Danielsen stillar upp hóast hon ikki er limur í felagnum. Fundarfólkið játtar einmælt Sóley Danielsen A-limaskap alt fyri eitt og at hennara uppstilling og upptøka í nevnd verður góðtikin. Gleðisrómur í forhøllini.
6. Val av granskoðara.
Laura Joensen, núverandi granskoðari er vald og góðtikin at halda fram sum granskoðari.
7. Val í aðrar nevndir og ráð.
Gunnvá Zachariasen greiðir frá hvørjar nevndir og ráð LF hevur viðvirkan í og í hesum sambandi verður víst á at heimasíðan skal dagførast.
Listaleypurin: Birita Mohr er farin úr felagnum og tískil ikki egnað sum tess umboð. Bárður Persson, verandi tiltaksumboð, trínur til sum 1. Umboð og Kristina Sørensen Ougaard stillar upp og verður einmælt vald at røkja postin sum tiltakslimur Bárða.
Umboðsmannaráð í LISA.: Gunnvá Zachariasen stillar ikki uppaftur. Áðrenn valt verður, greiðir Marita Dalsgaard stutt frá – umvegis skype – um arbeiði við samleikamenning í LISA. LF mælir til at nevndarlimur í LF verður vald/ur í umboðsmannanevnd í LISA. Hetta verður avgreitt á komandi nevndarfundi.
Forkvinnan kunnar um úrvaldsnevnd til næsta Nordic Drama Train 2014. Úrvalsnevndin telir trý harav ein limur úr Leikarafelagnum. Hesin er Vár B. Jacobsen. Annar úrvalsnevndarlimur er Mikkjal Helmsdal. Síðsti limurin verður valdur í næstum.
8. Møguligar lógarbroytingar.
Add. Pkt. 8.: Nevndin mælir til broyting av §7
Núverandi orðing: Aðalfundurin er viðtøkuførur, tá í minsta lagi helvtin av A-limunum er á fundi.
Nevndin mælir til nýggja orðing: §7 Aðalfundurin er viðtøkuførur, tá í minst lagi 6 A-limir eru møttir.
Broyting er viðtikin.
9. Ásetan av limagjaldi.
Nevndin tilmælir at varðveita núverandi limagjald: 200,00 mánaðarliga fyri A-limir. 100,00 mánaðarliga fyri B-limir. 200,00 árliga fyri hvílandi limir. Viðtikið óbroytt.
Støðgur í 10 minuttir – fundur uppafturtikin kl. 11:31 10.
10. Ymiskt.
a. LeikRead Kjartan Hansen, verkætlanarleiðari fyri LeikRead Festivalinum, ið var settur á stovn og hildin á fyrsta sinnið 15. & 16. Mars 2013, leggur fram rokniskapin fyri festivalinum (viðlagdur). Leikarafelagið varar av LeikRead, men rokniskapirnir vera hildnir hvør fyri seg. Endastøða hjá LeikRead verður rokna uppí rokniskap felagsins fyri 2013 til tess at fíggja nýggja heimasíðu til felagið.
Kjartan boðar frá at hann fegin vil vera við til at leiða LeikRead á næsta sinni. Rósandi viðmerkingar til LeikRead sum heild.
b. Kunning um upphavsrætt Jens Marius Dalsgarð kunnar um upphavsrætt. Fyribyrgja stuldur. Gera avtalur. Sum nú er fyriliggja ongar avtalur um hvussu tilfar kann nýtast. Upphavsrættindi hoyra til persónin (um eingin onnur avtala er gjørd). Smálutir úr uppskoti til leist um endursendingar við útgangsstøði í Dk sáttmálanum, sum inniber eitt at mæla føroyska marknaðinum at framleiða nýtt heldur enn at endursenda. Sum nú liggur brúksrættur hjá tí, ið hevur goldið fyri tilfari. Skiljið ímíllum copyright og upphavsrættindi.
Páll Danielsen hevur viðmerking um søluna av portal.fo
Árni Baldvinsson viðmerkir at í t.d. Íslandi vera allar avtalur um rættindi avgreidd í setanarsáttmála um ein er fastsettur á framleiðandi arbeiðsplassi s.s útvarp og sjónvarp.
Freelansarar gera arðar avtalur.
Sóley Danielsen eftirlýsir kotymu um at krevja sáttmála fyri hvørt einasta arbeiði.
Eingin avtala, lønartalva etc. fyriliggur. Alt er nýtt og ov fá hava innlitið, ið krevst at skilja heildarmyndina.
Sóley Danielsen og Beina K. Clothier dømir um ávíkavist Englandi og Danmark.
Ria Tórgarð uppfordrar til solidaritet í forhold til samráðingarnar, ið fara fram hesum viðvíkjandi.
Marita Dalsgaard – framvegis umvegis Skype – kunnar stutt um kollektiv avtalunar í Danmark har ábyrgdin at halda avtaluna liggur hjá tí, ið framleiðir.
c. Marita Dalsgaard kunnar um leiklistarfakfelagslimaskap tvørtur um norðurlendskt lanamørk. Endamálið er fakligur tryggleiki. Ongar altjóða reglur. Eitt sterkt fakfelag kann meir enn eitt veikt. Dansk
Skuespiller Forbund (DSF) bíðar eftir A-limalista frá Leikarafelag Føroya til tess ikki at krejva tvinnið gjøld frá persóni, sum er limur báðastaðni. Nevndin átekur sær uppgávu at røkja hetta mál skjótast tilber.
Stutt kunning um F.I.A. Ria Tórgarð minnir á uppskotið at framleiða limakort.
Páll Danielsen takkar vegna nevnd, limir og starvsfelagar Gunnvá Zachariasen fyri gott arbeiði. Og takkar øllum uppmøttum.
Fundur lokin kl. 12:31.


text:
lørdag den 25. juli 2009
Um meg...
Hey
Eg eri ikki komin heilt í verðina enn, men eg komi um tveir dagar (um alt gongur sum ætlað:-) ), og mamma og babba gleða seg, eisini sjálvt um tey eru eitt sindur spent og nervøs um hvussu alt fer at vera :-) - Men tað leggi eg onki í... eg geri sum eg vil inni í búkinum á mammu. Tað er soooo stuttligt at bólta rút herinni, sjálvt um her ikki er so nógv pláss longur... Um eg bólti serliga nógv hoyri eg hvussu mamma puffar utttanfyri - haldi hon heldur meg vera eitt sindur strævnan onkuntíð:) Men nú gleði eg meg mest at koma út at síggja verðina... vit síggjast:)
/Baby
Eg eri ikki komin heilt í verðina enn, men eg komi um tveir dagar (um alt gongur sum ætlað:-) ), og mamma og babba gleða seg, eisini sjálvt um tey eru eitt sindur spent og nervøs um hvussu alt fer at vera :-) - Men tað leggi eg onki í... eg geri sum eg vil inni í búkinum á mammu. Tað er soooo stuttligt at bólta rút herinni, sjálvt um her ikki er so nógv pláss longur... Um eg bólti serliga nógv hoyri eg hvussu mamma puffar utttanfyri - haldi hon heldur meg vera eitt sindur strævnan onkuntíð:) Men nú gleði eg meg mest at koma út at síggja verðina... vit síggjast:)
/Baby
Indsendt af Ninna Hovsgarð í Hjøllum kl. 22.03
Abonner på: Kommentarer til indlægget (Atom)