text:
Samtyktir frá bygdarráðsfundi tórsdagin 15. juni 2017 kl. 18.00
Møtt til hendan fundin vóru: Mikkjal Sørensen, Andreas Berg, Sveinur Bech, Joan Vejhe
og Emily Poulsen.
1.
Samtykt er at útseta málið til seinni fund.
2.
Samtykt er at útseta málið til seinni fund.
3.
Samtykt er at útseta málið til seinni fund.
Meðan hetta mál bleiv viðgjørt, var Sveinur Bech ikki við á fundinum.
4.
Samtykt er at geva byggiloyvi, treytað av, at húsið kemur at standa minst 2,5 metrar
frá grannamarkinum.
5.
Samtykt er at játtað uppsetan av skelti.
6.
Samtykt er at alt Porkeri gerst til 40 km zone. Eisini er semja um at arbeiða
víðari við at gera parkeringsforboð á Skiparavegi.
7.
Samtykt er at stuðla Jómsvíkingum.
Samtykt er at stuðla Bláa Krossi.
Samtykt er ikki at stuðla Oyggjaleikum 2017
8.
Kunnað bleiv um skattainntøkurnar fyri mai 2017, ið vístu kr. 718.916,00
Porkeris Bygdarráð.


c: text/html

text:
Orð og lag: Kajfinn Hammer
1. Brúðarsál, hoyr, tú, sum spyrjandi stóð,
misti tað besta, tú átti:
Jarða tað við Kirjat-Arba í frið,
frammanvert hómast ein glotti!
Miss ikki mótið, mót stjørnunum lít,
lyftini kunnu ei svíkja,
aldri teg svíkur hin livandi Guð,
um so enn fjøllini víkja!
Niðurlag: Hevja mót fjøllunum eyguni upp,
hvaðan skal hjálp tín væl koma?
Hjálp tín frá Harranum kemur so víst,
haðani víst hon man koma!
2. Og tá ið avgrundarherur teg nær
fyltur av Anda tú tali:
Steðga í Gibeon, hoyrir tú, sól
og máni í Ajjalóns dali!
Sterkur í trúnni tú herjar í stríð,
Satan ei mót tær seg stendur,
grivin, uppreistur við Kristus tú ert,
lyftur upp heilagar hendur!
3. Gosen, Meriba og Massa er gloymt,
útlagnartíðin er farin;
fráfalsins kálkaðu gravir tó enn
freista teg víst, ver tí varin!
Set teg ei aftur við villunnar bál,
ikki við trætunnar altar;
halt teg frá honum, sum sjálvráðin her
við Orðinum skaltar og valtar!
4. Hátíðir tykkara býður Mær mót,
øvugt í oyrum Mær ljóða!
Ikki so mikið sum tráð ella tvong
av tí, sum verðin man bjóða,
skalt tú á ferðini taka við tær,
gloym tað og lat tað bert liggja.
Føgur sum Tirsa, ein kelda tú gerst,
um tú á Orðið vilt byggja.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tú skalt brúka:
- Saks
- Sjálvklistrandi plastfilm í hvítum og í marmor-mynstri
- Eina erskju
Erskjan hjá mær var upprunaliga grøn við mynstri á, so fyri at fjala hetta heilt má hon klæðast tvær ferðir - fyrst við hvítum plastfilmi, og síðani marmor.
Mannagongd:
- Máta hvussu nógvan plastfilm tær tørvar við at stilla erskjuna á plastfilmin. Hetta skal gerast bæði við tann hvíta plastfilmin og marmor-plastfilmin.
- Síðani skal merkjast av á plastfilminum, hvar hornini á erskjuni eru. Klipp hornini úr filminum, men lat um 1 cm sita eftir á einari síðu. Hesin cm skal boyggjast um hornið á erskjuni so skiftið er javnt allan vegin runt.
- Klæð erskjuna við hvítum plastfilmi
- Klæð erskjuna við marmor plastfilmi
Útgerðin er løtt at fáa fatur á. Vit hava keypt sjálvklistrandi plastfilm við marmor-mynstri (í ymiskum litum enntá) og hvítan plastfilm í Amager Isenkræm, og til ber at keypa erskjur í ymisku støddum í Tiger og Søstrene Grene. Nú er bert eftir hjá tykkum at fara í gongd. Góðan byr


text:
Skúlin hjá Barnamissiónini raktur av vatnflóðÓgvusligt monsunregn hevur fingið áirnar í Bangladesj at fara upp um áarbakkarnar, og vatn er floymt inn á Home of Peace, skúlan hjá...
Vit veita Gudi tøkk í Sands kirkjuÁ eplafestivalinum í ár verður skipað fyri heysttakkargudstænastu við...
Betesda 100 ár - stórfingið hátíðarhaldTað eru í hesum døgum 100 ár liðin síðani...
Lega í Zarepta fyri 60+Í seinastu viku var ein forvitnislig lega í Zarepta fyri...
Kristiligar cruiseferðir við Norrønu - væl egnað cruiseskipNorrøna má sigast at vera eitt satt gospelskip. Í juni...
les meira240 dagar síðan
Syngið við kvøld í Meinigheitshúsinum í HavnSunnukvøldið 24. sept. kl. 18.00 verður eitt "Syngið við kvøld"...
les meira241 dagar síðan
Tofta Streingjakór 60 árFyrsta páskadag í 1957 sang Tofta Streingjakór fyri fyrstu ferð....
les meira241 dagar síðan
Barnakór til Noregs - 38 børn úr FøroyumÍ dag, hósdagin 21. september, fór eitt ferðalið til Skien í Norra. Talan er um eitt barnakór, sum í alt telur 38 børn í aldrinum...
les meira244 dagar síðan
Trúgv er ikki kenslur“Vit ganga í trúgv, ikki í skoðan.” 2. Kor. ...
les meira245 dagar síðan
Konfirmatión verður í Kirkjubøar kirkjuKonfirmatión verður í Kirkjubøar kirkju 24. september kl. 11.00 við
les meira247 dagar síðan
Hví stúra vit?Fyri einari tíð síðani kom eg fram á ein tekst...
les meira248 dagar síðan
Tú kanst vera ein bjargingarklettur í vatnflóðiniGóði stuðul og lívbjargari!! Skúlin hjá Barnamissiónini Home of Peace...
les meira249 dagar síðan
Leguhúsið í Nesvík ársins mentanaravrikÁ hugnaligari setanarløtu hóskvøldið varð avdúkað, at Leguhúsið í Nesvík...
Guds nærvera„At royna at vera eydnusamur uttan nærveru Guds, er tað...
Konfirmantar í FríðrikskirkjuniKonfirmantar í Fríðrikskirkjuni 1. oktober 2017 kl. 11.00.
Missiónsarbeiðið á Toftum 100 árÍ samband við, at tað í ár eru 100 ár...
les meira252 dagar síðan
Guds eldur"Er hetta eitt ljós?" spurdi talarin Egil Svartdahl og setti...
les meira254 dagar síðan
Gud er góður!Hvør skal skilja okkum frá kærleika Krists! Trongd? Ella angist? Ella atsókn? Ella hungur? Ella nakni? Ella váði? Ella svørð? Tí at eg eri fullvísur...
les meira256 dagar síðan
Sjómansmøtir í KlaksvíkLeygardagin og sunnudagin verða sjómansmøtir í KFUM/K í Klaksvík. Møtini...
Luther í “Salt.”Í samband við, at tað verður hátíðarhildið, at tað í...
Vónarinnar GudAndakt: Um Gud ikki var vónarinnar Gud, so var hann...
Hin endurloysandi tíminHjá Matteusi kapittul 26,40-41 lesa vit: "Hann kemur til lærusveinarnar...
LærusveinaskapurHetta sjóbandið snýr seg um lærusveinaskap. ...
les meira258 dagar síðan
PusluspæliðVit vita øll, hvat eitt pusluspæl er. Tað er gjørt...
les meira258 dagar síðan
Drongurin, sum sá JesusEin kvinnuligur trúboðari skuldi fara út til India, og nú skuldu tey halda eina fráferðingarveitslu fyri henni í heimbygdini. Ein maður fór á hetta møtið...
les meira259 dagar síðan
Á vitjan í LiberiaÍ apríl mánaða vóru Hilda Viderø og Andrea Niclasen á...
les meira260 dagar síðan
Kom inn í nærveru Guds!“Tí at eygu Harrans reika um allan heimin til tess...
les meira262 dagar síðan
Jarðarferðin hjá Zacharias Zachariassen - ein stórfingin jarðarferðÍ dag, leygardagin 02. september, eru 12 dagar síðani...
les meira263 dagar síðan
Verðsins innheysting nærkastÍ Matt. 13,24-43 sigur Jesus líknilsið um hveitina og illgresið...
les meira263 dagar síðan
F/V RUTH HG 264 - ein danskur risi við føroyskari manning!F/V RUTH HG 264 er nýggjasta og størsta pelagiska skip...
Knut Alfsvåg í Fríðrikskirkjuni í vikuskiftinumBæði leygarkvøldið og sunnudagin verður í Fríðrikskirkjuni høvi at hoyra...
Tora vit at røra tað størsta tabuið?Politisk ungmannafeløg hava sett kjakið um fosturtøkulógina í Føroyum aftur...
Ársmøti Kirkjuliga MissiónsfelagsinsÁrsmøti Kirkjuliga Missiónsfelagsins verður í Missiónshúsinum við Landavegin 20, Tórshavn
© Øll rættindi ognað Kristin.fo. Tilfar má ikki endurgevast uttan upplýsing um keldu: www.kristin.fo


text:
Mánadagskonsert við løtum av musikalskari nærveru/
Ummæli: Tað hjálpir rættiliga væl uppá ein gráan, regnvátan mánadag sum í dag, at fara ein svipp til mánadagskonsert í Norðurlandahúsinum. Hetta var ein Summartónakonsert hjá Ernst Sondum Dalsgarð, tenori, Páll Sólstein hornleikara, Søren Johannesen klaverleikara og Agnar Lamhauge bassleikara.
Skráin fevndi sera breitt frá føroyskum modernaðum tónleiki til samtíðartónleik til italskan operatónleik og amerikanskan musicaltónleik, sum vit hoyrdu um á enskum - enska miðlingin var helst hugsað til ferðafólkini. Mær dámdi best samtíðartónleikin, serliga verkið hjá Unn Patursson, sum hon hevur skrivað til orðini hjá systrini Lív Róadóttir Jæger og sum eg haldi fangaði tað serstaka um somu tíð østa, tivandi og róligt staðfestandi lyndi í yrkingini “Ekkóhjarta”. Ernst Sondum Dalsgarð las yrkingina upp, áðrenn hann tulkaði verkið við nøtrandi nærveru.
Verkini hjá Páll Sólstein og Agnar Lamhauge vóru eisini áhugaverd, hin fyrri við síni tónleikaligu tulking av lagnutunga klassikaranum hjá Williami Heinesen “Hoyrdu tit havsins andalag”, sum gav eina dramatiska, romantiskt hugleiðandi mynd av slóttumonnunum, sum arbeiða upp móti setandi sólini. Agnar Lamhauge bæði sang og spældi í sínum egna verki, sum tók støði í Kingolagnum “Lover nu Herren”. Áhugavert at hoyra teir báðar, Kingosangaran og klassiska sangaran syngja saman í einum serstøkum samljóði, ið hongur væl saman við útgangsstøðinum hjá Agnari Lamhauge, einum djúpum áhuga og virðing fyri fjøltáttaða Kingosanginum. Við instrumentalum verkum vístu teir báðir Sólstein og Lamhauge hvussu væl teir meistra hvør sítt leikføri. Ernst Sondum Dalsgarð er klassiskt útbúgvin sangari, sum uttan trupulleikar megnar eina avbjóðing sum ein tílík, fjølbroytt konsert er. Røddin hjá Ernst Sondum Dalsgarð er vøkur og sterk, og í italsku sangunum fylti røddin alla ta fullsettu Klingruna. Eg haldi, at tað var eitt sindur ringt at hoyra tekstin í støðum í onkrum av teimum føroysku sangunum, møguliga hevur tað við klassisku munnstillingina at gera. Síðsti parturin av konsertini var heldur lættari, tað er ivaleyst ein spurningur um persónligan smakk, men sjálv hevði eg ikki havt nakað ímóti um øll konsertin varð myndað av tí tyngri samtíðartónleikinum, tí eg haldi, at tað var mest spennandi parturin av konsertini, har tú sum áskoðari kendi, at okkurt var uppá spæl. Takk fyri tað!


text:
Fólkatalið var 50.322 tann 1. oktober. Tað vaks við 707 fólkum ella 1,4% í 12-mánaðarskeiðinum 1. okt. 2016 – 1. okt. 2017. Hetta kemur av stórari nettotilflyting á 442, ið er munurin millum tilflyting og fráflyting, og av einum burðaravlopi á 265, ið er munurin millum fødd og deyð.
Fólkatalið veksur mest í Høvuðsstaðnum men luftfalsliga skjótari í Vágum, Streymoy uttan høvuðsstaðin og Eysturoy
Tað mesta av tíðini, síðani fólkavøksturin tók dik á seg fyri einum trimum árum síðani, var hann av tí mesta í Tórshavnarøkinum. Nú sæst, at tað er ikki sama ferð á fólkavøkstrinum í høvuðsstaðnum, sum aðrastaðni í landinum. Hetta 12-mánaðarskeiðið eigur Tórshavnarøkið 32% av fólkavøkstrinum. Undanfarna 12-mánaðarskeiðið átti høvuðsstaðurin um 60%. Onnur øki hava fingið ein lutfalsliga veksandi part av fólkavøkstrinum, serliga miðøki, t.v.s. Vágar, Eysturoy og Streymoy uttan fyri høvuðsstaðin.
Minkað fráflyting og økt tilflyting skapa stóra fólkavøksturin
Tann stóra broytingin í gongdini í fólkatalinum kemur serliga av flytingini, har fráflytingin er minkað nógv, samstundis sum tað hevur verið ein vøkstur í tilflytingini. Vit skulu heilt aftur til 1980 fyri at finna so lágt tal fyri fráflytingina, sum tey 1.161, ið fluttu av landinum hetta 12-mánaðarskeiðið. Verður fráflytingin roknað í mun til fólkatalið, finna vit als ikki so lágt tal fyri fráflyting í hagtalsgrunninum, ið gongur aftur til 1970. Eisini tilflytingin er vaksin og er tann størsta síðani 2002.
Samanbera vit hetta 12-mánaðarskeiðið við tey heldur vánaligu árini 2009-12, so er árliga fráflytingin nú eini 600 fólk minni og tilflytingin eini 300 størri – og tí er ein negativ nettofráflyting á eini 450 vend til eina positiva nettotilflyting upp móti 450.
Á leið sama tal av kvinnum og monnum í fólkavøkstrinum
Av vøkstrinum í fólkatalinum á 707 er eitt vet fleiri menn enn kvinnur, 357 samanborið við 350. Meðan deyðatalið er áleið tað sama hjá báðum kynum, er rættiligur munur í føðitalinum, 51 fleiri gentubørn enn dreingjabørn. Í nettotilflytingini er munurin tað øvugta, 42 fleiri menn enn kvinnur. So úrslitið tilsamans verður, at í fólkavøkstrinum hetta 12-mánaðarskeiðið vóru 7 fleiri kvinnur enn menn.
Nettotilflytingin í juli størri enn nettofráflytingin í august
Gongdin í flytingarmynstrinum er sera ójøvn frá einum mánað til annan. Men fylgir tó einum rættiliga føstum mynstrið, sum sæst á myndini niðanfyri. Har eru tveir tindar, ið greitt stinga burturúr: juli, ið er tann stóri tilflytimánaðurin, og august, ið er tann stóri fráflytimánaðurin. Higartil hevur tað verið so, at fráflytingin í august, tá serliga nógv ungfólk fara uttanlands í lestrarørindum, altíð er nógv størri enn tilflytingin í juli.
Men gongdin er vend í so stóran mun, at nú er nettotilflytingin í juli størri enn nettofráflytingin í august.
Onki bendir á, at ferðin í fólkavøksturin er við at hæsa av
Seinastu trý árini hevur sum nevnt verið óvanliga stórur fólkavøkstur. Enn er onki, ið bendir á, at ferðin í fólkavøkstrinum er við at hæsa av, sum sæst av myndini niðanfyri. Nú fólkatalið er komið upp á 50.322 fyri 1. okt., og fráflytimánaðurin august er farin afturum, verður væntandi vøkstur aftur næstu mánaðirnar heilt fram til næsta heyst, um gongdin verður nøkulunda sum undanfarnu 2-3 árini.
Tórshavnarøkið tekur nú ein minni part av fólkavøkstrinum
Fólkatalið vaks í øllum høvuðsøkjum í 12-mánaðarskeiðinum. Í tali var størsti vøksturin í Tórshavnarøkinum við 235 fólkum og síðani í Eyturoy við 178 fólkum.
Meira áhugavert er, at verður hugt eftir lutfalsliga ella prosentvísa vøkstrinum, er hann størstur í Vága sýslu við 2,5%, síðani í Streymoyar sýslu uttan Tórshavnarøkið við 2,1%, Eysturoyar sýslu við 1,6%, á fjórða plássið kemur Norðoya sýsla við 1,4%, á fimta plássi Tórshavnarøkið við 1,2%, . Í Sandoyar sýslu er vøksturin 1% og bert 0,5% í Suðuroy, t.v.s. umleið ein triðingur av miðalvøkstrinum fyri alt landið.
Fólkavøkstur skiftur millum høvuðsøki
Av fólkavøkstrimum hetta 12-mánaðarskeiðið á 707 tekur Tórshavnarøkið 235 fólk ella 33%. Samanbera vit við undanfarna 12-mánaðarskeiðið, altso 1. okt. 2015 – 1. okt. 2016, so var fólkavøksturin á 677, men Tórshavnarøkið tók tá 391 av hesum ella heili 58%.
Nú tekur Tórshavnarøkið sostatt ein nógv minni part av fólkavøkstrinum enn í undanfarna 12-mánaðarskeiðinum. Lutfalsliga er parturin hjá Tórshavnarøkinum minkaður næstan í helvt, meðan onnur øki hava økt munandi um sín part, serliga Eysturoy, Vága økið og Streymoyarøkið uttan høvuðsstaðin.
Á myndini niðanfyri sæst, hvussu hendan gongdin hevur verið seinastu trý árini, og at størsta broytingin er í Tórshavnarøkinum í hesum árinum.
Vøkstur í 24 kommunum – stendur í stað ella minkar í 5
Nógv størsti vøksturin í tali er í Tórshavnar kommunu við 272 fólkum, ið er 38% av fólkavøkstrinum fyri alt landið. Men her skal minnast til, at í Tórshavnar kommunu búgva 42% av fólkinum, so kommunan fær ein minni part av fólkavøkstrinum enn restin av landinum tilsamans.
Av størri kommununum er annars størsti vøkstur í Klaksvíkar kommunu við 64 fólkum ella 1,3%, ið er nakað niðan fyri landsmiðal á 1,4%. Lutfalsliga var vøksturin serstakliga stórur í Sjóvar og Sørvágs kommunum við 4,7% hvør, og í Porkeris kommunu við 6,4%. Størsta minkingin er í Hovs og Hvalbiar kommunum.
Vøkstur í nærum øllum oyggjum
Verður hugt eftir gongdini í einstøku oyggjunum, er munandi fólkavøkstur í øllum teim stóru oyggjunum.
Í nøkrum útoyggjum veksur fólkatalið, serliga í Hestoy við 7 fólkum, svarandi til 40%. Í nøkrum halda tey tørn ella veksa eitt lítið sindur, sum í Nólsoy, Kalsoy, Fugloy, Mykinesi og Stóra Dímun – men tað eru sera smá tøl, ið ofta skifta ymiskan veg, eins og nú sæst í minkingini í Svínoy.
Dagførd og útgreinað íbúgvatøl eru at finna í hagtalsgrunninum her.


text:
Mentanarnáttina 2. juni og leygarkvøldið 3. juni kl. 19:30 fer Tórshavnar Big Band á pallin undir heitinum Minnist tú enn í Norðurlandahúsinum. Tað er íslendski saksofonleikarin Sigurður Flosason, sum sæst omanfyri, ið stjórnar stóra førosyka orkestrinum við meistarligari hond, eins og hann fyrr hevur gjørt, tá Sinatra konsertin var á sama stað í fjør. Myndin er tikin undir venjing í hølunum hjá Østrøm á Skálatrøð, tá formaðurin í Tórshavnar Big Band, Eirikur Skála, eisini bjóðaði rullukøku.
Í ár er Suni Merkistein frásøgumaður. Í 2010 gjørdi hann væl umtóktu sendirøðina Minnist tú enn. Sjónvarpsrøðin lýsti, hvussu rútmiski tónleikurin av fyrstan tíð kom fram í Føroyum miðskeiðis í fimmtiárunum, hvør spældi hvat og hvat tónleikurin bygdi á. Fyrr í ár fekk Suni Merkistein móðurmálsvirðislønina fyri gott útvarps- og sjónvarpsarbeiði og megnaravrik innan ítróttarfrásagnir, eisini í bókum. Myndin er tikin í Løkshøll, tá Suni fekk virðislønina á føðingardegi Hammershaimbs, 25. mars, sum er árligur móðurmálsdagur.
Sangsolistar á Big Band konsertini Minnist tú enn eru Sámal Ravnsfjall, Kristina Skoubo Bærendsen, Guðrun Sólja Jacobsen, Signar í Homrum og Carlsen systrarnar. Magnus Johannessen hevur sett løgini út fyri orkestrið.
Fyrireikararnir siga, at hetta er ein konsert í veruligum serflokki, har orkestrið framførir vælkendar føroyskar perlur saman við nøkrum av føroya bestu sangarum. Harumframt verða forkunnugar myndir og filmsbrot varpað á stórskíggja, siga fyrireikararnir.


text:
Eitt sera áhugavert prát! Síggja vit eitt nýtt rák innan nútíðar heimspekingini, har í Gud verður roknaður sum partur av stóru myndini?
Tað sum vitast kann um Gud liggur teimum jú opið; Gud hevur gjørt teimum tað opinbert. Ósjónliga vera Hansara, bæði æviga kraft og guddómleiki Hansara, sæst frá skapan heimsins; tað skilst av verkum Hansara; tey hava tí onga avsakan (Rómbrævið 1: 19-20)
Youtube: Faroe Apologetik
Tuesday, March 12, 2013
Religiøs kolvelting innan nýmótans heimspekingini
Eitt sera áhugavert prát! Síggja vit eitt nýtt rák innan nútíðar heimspekingini, har í Gud verður roknaður sum partur av stóru myndini?


text:
Alisfrøði 2, várið 2012
Vælkomin til Alisfrøði 2, t.e. Elektromagnetisma
Skeiðsnummar: 3008.08. Skeiðsstødd: 7.5 ECTS.
Undirvísari: Bárður A. Niclasen og Hans Pauli Joensen. Teldupostadressur bardurn(kurla)setur.fo og hanspj(kurla)setur.fo.
Evnini í skeiðnum: Elektrisk løðing og elektriskur streymur. Coulomb kraft. Elektromagnetisk felt. Elektrostatisk potentialir. Kapacitansur. Dielektrika. Støðug magnetfelt. Magnetfelt í føstum evnum. Elektromotorisk kraft. Induktión. Líkningar Maxwells. Elektromagnetiskar aldur. Løddir bitlar, ið flyta seg í støðugum elektriskum og magnetiskum feltum. Elektrisk og magnetisk orka. Poynting vektor. Ljós. Optikkur.
Lærubók: P. A. Tipler, G. Mosca: “Physics for scientists and engineers, 6th ed., W. H. Freeman and Comany, 2008. [Hetta er sama lærubók sum varð brúkt til Alisfrøði 1].
Leinkja: Ein hent leinkja við video-fyrilestrum er til MIT
Próvtøka: Fýra tíma skrivlig próvtøka. Øll vanlig hjálparamboð loyvd. Próvtøka mikudagin 9. mai 2012.
Próvtøkuuppgávur 1983-2002 (pdf-format): Tekstur (6.2MB). Tekstur og svar (16.3MB).
Undirvísingarætlan: Undirvísingin er týsdag og fríggjadag 8.30-12.15 og 13.00-15.00 í viku 10-17 í 2012. Undirvíst verður við fyrilestrum og uppgávurokning. Uppgávurokningin fer fram við at studentarnir sjálvstøðugt og/ella í bólkum rokna úrvaldar uppgávur.
Innlating av uppgávum: Tað er kravt, at studentarnir hvør sær lata inn trý sett av uppgávum. Svarini skulu vera góðkend (tær eru góðkendar um minst helvtin er svara rætt) av undirvísaranum, fyri at studenturin kann sleppa til próvtøku í skeiðnum. Innlatingaruppgávur verða givnar so hvørt sum skeiðið er í gongd, og freist fyri innlating verður givin so hvørt.
Svar til rokniuppgávur (eftir kapitli): 21, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 30, 31, 32, 33
Svar til innlatingaruppgávur:
Fatanarspurningar og svar (eftir kapitli): 21, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 30, 31, 32, 33
Skráin fyri undirvísingina: (Broytingar kunnu koma í skránna)
Dagført 20. februar 2012


text:
Tónaskaldið, sangarin og yrkjarin Regin Dahl var føddur í Havn í 1918. Hann vaks upp í einum landi, ið var merkt av tjóðskaparligu rákunum úr Evropa í 19. øld, og av ítøkiligu samfelagsstøðuni, sum var, at politiska yvirræðið lá í Danmark.
Dahl var partur av fyrsta ættarliðnum av føroyskum sangtónaskøldum. Av øðrum týdningarmiklum tónaskøldum frá hesum ættarliðnum finna vit Jógvan Waagstein (1879-1949), Petur Alberg (1885-1940) og Hans Jákup Højgaard (1905-1992). Hóast Dahl er yngri og eisini partvíst brýtur frá hinum tónleikaliga, so tykist hann á mangan hátt drivin av tí sama grundarlagnum.
Sangtónaskøldini og tjóðskaparstrembanin
Sangtónaskøldini komu nevniliga fram í eini tíð við broytingum, m.a. orsakað av skiftinum frá eini í høvuðsheitum munnligari tónleikasiðvenju við kvæðum, kingo o.ø., til eina nýliga innflutta instrumentala siðvenju. Í kjalarvørinum av tjóðskapartilgongdini í seinna helmingi av 18. øld fóru føroyingar undir at yrkja á føroyskum, og í fyrstuni vóru nógv útlendsk løg nýtt, tá yrkingarnar skuldu syngjast. Sangtónaskøldini byrjaðu tó at smíða egin løg til føroysku yrkingarnar. Dahl fekk í stóran mun íblástur frá Jógvani Waagstein, ið hevði týdning fyri hansara tónlistarligu menning. Í ummæli av songbók hjá Waagstein í Dagblaðnum í 1946 lýsir Dahl hvussu nívdur hann er av, at føroyingar eiga so fá løg, og hvussu hetta fær ein at “…liggja langar nætur óvvekraður og bína móti gráum degningi.”
2. veraldarbardagi
2. veraldarbardagi fekk avgerðandi týdning fyri bæði Føroyar og Regin Dahl. Dahl fór niður á Sorø Akademi at lesa á ungum árum, og tá kríggið brast á, endaði hann í óætlaðari útlegd, tí honum barst ikki at sleppa heim til Føroya. Tá kríggið var av, hevði hann grundfest eina tilveru í útlegd í Danmark. Her gjørdist hann partur av innara kjarnanum í tíðarritinum Heretica, sum var slóðandi í donskum bókmentum í eitt árabil. Manningin á Heretica flutti seinni yvir á Gyldendal, har Dahl var settur í starv sum ráðgevi. Hóast hann var búsettur í Danmark og var partur av bókmentaumhvørvinum har, helt hann fast við at yrkja á føroyskum sum útlagin yrkjari í Danmark. Útlegdin gjørdist ein lívlong tilvera í Danmark, og Dahl var eisini málsliga í útlegd, í og við at hann ikki hevði gerandismálið í Føroyum inni at sær, men konstrueraði og dyrkaði ístaðin sítt egna mál. Útlegdin gjørdist eitt høvuðstema í hansara yrkingum.
Eftir kríggið bar ikki til hjá føroyska samfelagnum at venda aftur til politisku støðuna, ið gjørdi seg galdandi undan krígnum, og eitt nýtt tíðarskeið í føroyskum politikki byrjaði. Samstundis sæst hvussu tjóðskaparliga strembanin frá fyrst í 20. øld var tikin uppaftur í ártíggjunum eftir kríggið. Í 50’unum sóust fyrstu dansifeløgini í Føroyum, og Útvarp Føroya var stovnað í 1957. Útvarpið fekk stóran savnandi týdning fyri føroyska mentan, harundir eisini tónleikamentan. Í 60’unum var harumframt farið undir at innsavna og skjalfesta føroyska fólkamentan.
Regin Dahl sum fólkatónleikari?
Tónleikaliga talað var Dahl gjørdur viðkomandi av føroyskum lesandi í Mentanargrunni Studentafelagsins í Keypmannahavn. Hesi tóku stig til umfatandi upptøkur, ið vóru gjørdar í Wifoss Studio á Frederiksberg yvir fimtan dagar frá 1971 til 1977. Upptøkurnar eru ráar og ólidnar, og bera fyrst og fremst brá av skjalfesting. Hetta at skjalfesta fólkatónleik var eitt av eyðkennunum í teirri folk revival, ið var ein grundarsteinur undir fólkatónleikabylgjuni, ið spratt í USA í 60’unum, við nøvnum sum eitt nú Pete Seeger, Woody Guthrie, Bob Dylan v.fl. Hóast vit mangan seta 60’ini í samband við ungdómsuppreistur og eina avnoktan av tí gamla, so var folk rørslan í stóran mun merkt av eini dyrkan av ruralum virðum, har mong nettupp ynsktu at fara aftur til tað gamla og bygdaliga. Líknandi tendensir síggjast millum føroysk lesandi í umhvørvinum kring Mentanargrunnin síðst í 60’unum og fyrst í 70’unum. Í 1971 útgav grunnurin sjálvnevndu LP’ina hjá Harkaliðnum, har bólkurin tulkar úrvald kvæði, vísur, Waagstein sangir o.a. sum grundtilfar í einum modernaðum fólkatónleikaligum úttrykki, við íblástri frá folk bylgjuni úr 60’unum. Henda og aðrar útgávur frá tíðini kunnu fatast sum ein føroyskur parallellur til rákið í USA og aðrastaðni. Fyrsta Dahl útgávan á Mentanargrunninum var Lukkurímur og fagnaðarljóð frá 1972, síðani Barnarímur í ‘74, og 4 vísur – úr veitslugávuni í ‘76.
Diasporiska tónaskaldið Dahl
Í kanningini av sangtónaskaldinum Dahl sæst, at kvæðasiðvenjan og tjóðskaparliga sjálvsfatanin mynda hugsjónarliga upphavsstøðið fyri hansara virki sum tónaskald. Dahl nýtti ikki nótar í sínari kompositión, og hansara verk var fyrst og fremst skjalfest umvegis tær umfatandi upptøkurnar. Sostatt er hann eyðkendur av einari dupultari støðu, har hann bæði peikar aftur á eina munnliga siðvenju, og samstundis peikar á eina nútíðar tøkniliga treytaða siðvenju, har útbreiðslan av tónleikinum fer fram umvegis útvarp og LP útgávur.
Reint tónlistarliga er Regin Dahl torførur at seta í bás, tí hann nýtir eitt breitt úrval av tónlistarligum úttrykkum í sínum listabúna. Tó kann staðfestast, at hann sum áður nevnt verður fataður og móttikin í einum fólkatónleikaligum samanhangi millum føroysk lesandi í Keypmannahavn. Sostatt kann sigast, at tjóðskapartilgongdin í ártíggjunum aftaná 2. veraldarbardaga saman við ungdómsuppreistrinum í 60’unum skapa møguleikarnar fyri, at Regin Dahl verður “uppdagaður” sum tónaskald og sangari í útlegd. Hesin diasporiski fólkasangarin, ið heldur fast við sítt móðursmál og syngur sangir úr einum mistum heimi, verður hervið enduruppdagaður og peikar við sínum úttrykki aftur til okkurt upprunaligt, ið er vert at varðveita.
Tað er ymiskt hvussu fólk hava tikið ímóti hesum úttrykki í Føroyum, og mær tykir at eitt slag av “kognitivum dissonansi” tekur seg upp millum føroyingar við skúlaðari tónleikabakgrund, tá tey hoyra Regin Dahl. Hetta kann m.a. hava sítt upphav í, at Dahl hevur verið í útlegd frá tónleikalívinum í Føroyum. Hann hevur ongantíð verið partur av nakrari kórsiðvenju ella líknandi. Úr hesi útlegdini syngur hann elegiskar sangir um eitt ófáiligt fortíðar Føroyar, ið stendur sum týðiligur mótsetningur til gerandisliga samfelagslívið í Føroyum. Umfatandi talið av yrkingum, ið Dahl hevur sett tónar til, stavar í stóran mun frá fyrra helmingi av 20. øld. Vit eru von við at hoyra hesar yrkingar sungnar av t.d. kórum ella vandum solistum. Tá er tað greitt øðrvísi at hoyra frítt fabulerandi troubadourin Dahl sita við klaverið og syngja yrkingarnar, púra leysur av allari gerandissiðvenju.
Tað tjóðskaparliga og hvat so?
Regin Dahl var millum fyrstu sangtónaskøld í Føroyum, og ein drívmegi hjá honum var at gera føroysk løg til føroyskar yrkingar, við støði í eini tjóðskaparligari sjálvsfatan. Kortini er tað umráðandi at leggja áherðslu á, at tað at tvíhalda um eina fatan av Regin Dahl út frá tí tjóðskaparliga ikki veitir eina betri fatan av honum sum tónaskaldi. Tað er heldur í útlegdini og í diaspora samleikanum, at boð uppá viðkomandi lýsingar kunnu finnast.
Tó má eisini staðfestast, at føroysk tjóðskaparstremban í 20. øld hevur havt stóran týdning fyri tónaskaldið Regin Dahl. Tjóðskaparstrembanin í tíðini kring undanfarna aldarskiftið legði lunnar undir tær umstøður, ið høvdu við sær, at hann fór undir at smíða løg. Uppafturtøkan av tjóðarskaparstrembanini í ártíggjunum aftaná kríggið skapaði síðani umstøðurnar fyri, at Dahl var “uppdagaður” í einum fólkatónleikaligum samanhangi í Keypmannahavn fyrst í 70’unum. Í teim eftirfylgjandi ártíggjunum hava vit sæð royndir at etablera Regin Dahl sum eitt slag av undangongumanni fyri føroyskar fólkasangarar. Hetta var endaliga staðfest við útgávuni av umfatandi bokssettinum Atlantsløg frá 2005, hvørs áskrift m.a. lýsir Dahl sum “okkara stóri troubadourur”.


text:
Berbaraleyva
Berbaraleyva (latín Panthera leo leo) eisini kend sum Nubialeyva ella Atlasleyva, er eitt undirslag av levyum ið áður livdu í Norðurafrika frá Marokko til Egyptalands. Síðsta berbaraleyvan ið livdi í villini náttúru varð skotin í Atlasfjøllunum í 1922. Nú liva færri enn 100 eftir í fangilsi, harav uml. 40 í Europa.
Skyldskapur við asiatiska leyvu[rætta | rætta wikitekst]
Kanningar í 1968 av skøltum av norðurafrikonskum berbaraleyvum, asiatiskum leyvum, útdeyðum kappleyvum o.ø. afrikonskum leyvum vístu at nøkur sereyðkenni vóru felags fyri berbaralevyuna og asiatisku levyvuna. Hetta vísir at tað kanska er tættur skyldskapur millum norðurafrikansku leyvuna og asiatisku leyvuna. Onkur hevur eisini skotið upp at suðureuropeiska leyvan ið doyði út uml. ár 80-100 f.kr., var "bindiliðið" millum norðurafrikansku og asiatisku leyvuna.
Berbaraleyvu verkætlanin[rætta | rætta wikitekst]
Ein bjartskygd verkætlan ið nevnist The Barbary Lion Project sum WildLink International í samstarvi við Oxford University stendur fyri, arbeiðir við at bæði varðveita og at økja um talið av berbaraleyvum, sum síðan skulu sleppast leysar í einum tjóðargarði í Atlasfjøllunum í Marokko einaferð í framtíðini.


text:
Rani Nolsøe ger vidmerkingar til FM í talvi, sum í hesum døgum verdur telvad í Argja Skúla.
Tað gongur ikki stillisliga fyri seg til FM í talvi. Í fyrsta umfari endaðu fýra talv við sigri/tapi og bert eitt við javnleiki. Í gjár vórðu trý talv telvað til kongafall, enntá eitt við tí legendariska skák-mát! Jú, landsliðsbólkurin leverar kamptelving í hesum døgum.
Aftaná katastrofala tapið í fyrsta umfari, leveraði Ólavur eitt nærum lýtaleyst talv móti Martini í gjár. Langa endaspælið var fyri sovítt uttan feilir við tí logiska javnleikinum í fylgi, og harvið hevur Ólavur stabiliserað sítt spæl, meðan Martin skjótt má vísa tenn, um hann skal fylgja við oddinum.
Tí í oddinum liggur ein formsterkur Ólaf við 100%’um so far. Ikki tí. Finnbjørn má ergra seg yvir 27. Fa4, sum sær út til at tapa en force. Hóast álopið hjá Olafi sá øðiligt út, so var støðan áðrenn frúgvaleikin í roynd og veru rættuliga jøvn. Finnbjørn kvitteraði við at lata Olaf seta seg í tað klassiska: skák-mát. Sannur ítróttarandi!
Triðja heila stigið broderaði Herluf Hansen í hús móti Carl Eli. Talvið tyktist reka borð í borð, tó við einum rímuliga stabilum fyrimuni til Herluf. Móti endanum misti Herluf stigvíst momentið, men tá Carl Eli ikki fann presisu verjuleikirnar, gjørdist a finnan hjá Herlufi brádliga drepandi, og ‘it’s all over now baby blue’ hjá Bob Dylan seyg seg niður yvir kongafallið hjá 2005 føroyameistaranum.
Tað er deiligt at síggja góða gamla hvalvíkingin Hanus Brekká við borðið aftur. Móti Hans Kristian Simonsen stóð hann tó eitt vet verri tað nógva av talvinum, og tá teir báðir tóku av javnleikinum átti Hans Kristian at telvað víðari. Við bispaparinum móti bispi og riddara og opnari støðu var tað heilt greitt svartur, sum kundi trola eftir tí heila stiginum.
Talvið millum Eyðun og Høgna byrjaði nógv seinni enn hini og er ikki inntastað enn. Tí hava vit sæð talvið enn, men tað frættist av Argjum, at Høgni lá eftirá. Spennandi verður at síggja, hvussu Eyðun hevur vunnið í móti tí framúr álopssinnaða og taktiskt evnaríka Høgna.
Støðan í toppinum eftir trý umfør fái eg til: 1. Olaf 2 stig, 2. Eyðun 1,5 stig 3. Martin og Herluf 1 stig.
{jcomments on}


text:
Henry Ford
Henry Ford (føddur 30. juli 1863, deyður 7. apríl 1947) var stovnarin av Ford Motor Company og ein av teimum fyrstu, ið brúktu samlibandsframleiðslu sum framleiðsluhátt fyri at fáa bíligari bilar. Hesin framleiðsluháttur kollvelti ikki bara ídnaðarframleiðsluna, men hevði eisini sera stóra ávirkan á nýmótans mentan í hesum tíðarskeiðnum, ið mong nevna «fordisman».
Uppvøkstur og menning[rætta | rætta wikitekst]
Ford varð føddur á garðinum hjá foreldrum sínum, sum var vestan fyri Detroit í einum býi sum nú eitur Dearborn. Foreldur hansara vóru William og Mary Ford, sum vóru vælhavandi tilflytarar úr býnum Cork í Írlandi. Hann var tann elsti av seks systkjum. Sum barn hevði Henry sera góðan hug til mekanikk. Tá hann var 12 brúkti hann megingpartin av tíðini í einari maskinhøll, sum hann sjálvur hevði innrættað. Sum 15-ára gamal gjørdi hann sín fyrsta brennimotor.
Í 1879 flutti hann heimanífrá til grannabýin Detroit fyri at arbeiða sum maskinistlærlingur, fyrst fyri James F. Flower & Bros., og seinni fyri Detroit Dry Dock Co. Eftir at hava fullført lærlingatíðina, fekk Ford arbeiði í fyritøkuni Westinghouse, har hann arbeiddi við bensinmotorum. Tá hann gifti seg við Clara Bryant í 1888 rak hann eisini eitt sagverk
Í 1891 bleiv Ford verkfrøðingur í fyritøkuni hjá Thomas Edison, og eftir at hann fekk hægri starv sum leiðandi verkfrøðingur í 1893 hevði hann nokk av tíð og pengum til at gera sínar egnu royndir við lukkaðum brensilsmotorum. Í 1896 fullførdi hann sítt egna sjálvdrivna akfarið sum nevndist Quadricycle, sum hann royndarkoyrdi hin 4. juni sama árið (hetta var tann fyrsti automobilurin, ið hann hevði koyrt yvirhøvur).
Eftir hesa væleydnaðu royndina fóru Ford og Edison frá Illuminating og stovnaðu Detroit Automobile Company samam við øðrum íleggjarum. Stutta tíð seinni fór Detroit Automobile Company á húsagang tí at Ford heldur brúkti tíð uppá at betra um sniðið heldur enn at selja bilar. Ford koyrdi eisini um kapp móti øðrum framleiðarum fyri at vísa, at hansara bilar vóru teir bestu. Við áhuganum fyri bilítrótti stovnaði hann stutta tíð seinni Henry Ford Company, og í hesum tíðarskeiðnum koyrdi hann sjálvur sín Quadricycle til siður í einari kappkoyring hin 10. oktober 1901 móti Alexander Winton, sum var ein vælkendur bilførari og favorittur til at vinna. Ford bleiv tvungin út úr fyritøkuni í 1902 av íleggjarunum, harímillum var Henry M. Leland, og fyritøkan broytti navn til Cadillac.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
It’s allabout the people: Jobs, equality and trust.
Tað snýr seg alt saman um fólkið: Arbeiðspláss, javnstøða og álit.
Soleiðis eitur oddagreinin í nýggjastu árbókini fyri 2013 hjá OECD, ið eg fekk inn um hurðina í vikuni.
OECD (The Organisation for Economic Co-operation and Development), ið er einfelagskapur hjá teimum ríkastu londunum í heiminum, hevur sítt boð upp á,hvussu londini skulu sleppa sum best burturúr fíggjarkreppuni. Og í hesi ársfrágreiðingini tykist boðskapurin greiður.
Fíggjarkreppan og sparingar innan tað almenna hava havt stórar menniskjansligar avleiðingar, og eiga vit at royna at bøta uppá hesar.
Aðalskrivarin í OECD, Angel Gurria, mælir til, at londini arbeiða miðvíst viðat skapa arbeiðspláss, minka um munin millum háinntøkur og láginntøkur, har iðmunurin millum inntøkurnar hjá kvinnum og monnum eigur at takast í álvara, ogsamstundis royna at skapa álit á politisku skipanina. Her er gjøgnumskygni eitt av lyklaorðunum.
Sum næstformaður í einum fakfelag, ið næstan bert umboðar kvinnur í einumláglønarbólki, sum harafturat bæði hevur trupult við at finna fulltíðarstørv og orkuna at arbeiða fulla tíð, er hetta enn einaferð ein staðfesting av, at politiski myndugleikin kann og eigur at stuðla upp undir at bøta umviðurskiftini.
Seinastu hagtølini frá Hagstovuni vóru heldur ikki so jalig, “26 færriføroyingar” var heitið á grein á portalinum. Vit hava leingi vitað, at vit havaeitt kvinnu-undirskot í Føroyum – so tann gongdin er neyvan steðgað.
Hevði tað ikki veri skilagott at gjørt eina íløgu í hesar kvinnur, ið eru einláglønarbólkur, soleiðis at trivnaðurin hjá kvinnum í Føroyum í øllum førum gjørdisttað betur, samfelagnum øllum at frama?
Tað haldi eg, og tað hevði ikki veri verri, um vit samstundis fylgdu tilmælinumhjá OECD.
Jógvan Philbrow
Næstformaður í Føroya Pedagogfelag
Lat okkum gera eina íløgu í kvinnurnar
It’s allabout the people: Jobs, equality and trust.
-
in Politikkur
-
Created: 09 April 2014
Faroese Nature
http://jogvan.info/index.php/greinar/politikkur/19-lat-okkum-gera-eina-ilogu-i-kvinnurnar#sigFreeId668245cab0


text:
OLJA, GASS OG KOL
Umleið 80% av koltvíiltuútlátinum á jørðini stava frá nýtslu av fossilum brennievnum (olju, gassi og koli). Mett verður at síðani seinasta heimsbardaga er orkunýtslan á jørðini fimmfaldað. Av tí at meginparturin av hesi orku stavar frá olju, gassi og koli, er útlátið av koltvíiltu til lufthavið hækkað samsvarandi. Koltvíiltan, sum verður útleidd til atmosferuna í dag, hevur áður verið í lofthavinum, men varð bundin í teimum fossilu brennievnum, sum vit brúka í dag. Umbroyting av koltvíiltu í lofthavinum fer spakuliga fram (50-200 ár) og tann umbroytingin kann als ikki fylgja við nýtsluni av fossilum brennievnum (olju, gassi og koli), sum fer fram í dag.
Fleira sløg av olju eru til. Í Føroyum brúka við í høvuðsheitum 4 oljusløg:
Tungolja
Tungolja verður brúkt til streymframleiðslu (SEV), til framleiðslu á virkum, og av fiski- og ferðamannaskipum. Tungolja er tað slag av olju sum hevur hægst útlát av koltvíiltu (talva 1).
Dieselolja
Dieselolja verður brúkt til upphiting av sethúsum og virkum, og sum brennievni í bilum og skipum. Dieselolja hevur eitt heldur lægru útlát av koltvíiltu í mun til tungolju (talva 1).
Bensin
Bensin verður brúkt sum brennievni í akførum (bilar. lastbilar, bussar ..)
Jet olja
Jet olja verður brúkt sum brennievni í flogførum.


text:
Dec 15, 2012
Kim Leine: Profeterne i Evighedsfjorden
Bókin er innstillað til norðurlandaráðsins bókmentavirðisløn 2013. Vit hava havt hana á skránni í Bókastevi. Sólrun hevði sent okkum ein meyl við síni framløgu áðrenn fundin:
Bygging: Fyrst er ein prologur
1. partur, ið hevur 3 kapitlar
2. partur, ið hevur 11 kapitlar
3. partur ið hevur 2 kapitlar
At enda er ein epiloger
Ì prologinum lesa vit um einkjuna, sum vil gera av vi seg. Hon bíðar efter einum , sum skal sparka hana útav einum bergi. Hann kemur, men áðrenn hann sparkar, tekur hann gullkrossin av hálsi hennara. Hendingin fer fram 14. august 1793.
Í parti 1 lesa vit um unga mannin, sum fer frá Noregi til Keypmannahavnar at lesa teologi. Hann hevur størri áhuga í náttúruvísindi. Hann stendur royndina í teologi og verður setter sum prestur í Grønlandi.
Í 2. parti vera kapitlarnir kallaðir boð
1. boð. Her eru vit stødd í einari bygd, har bara grønlendingar búgva. Her lesa vit um Mariu Magdalenu og Habakuk, tey eru bæði doypt. Eisini er einkjan har.
2.boð Her eru vit í Sukkertoppen. Kateketurin sigur okkurt, ið kann tolkast sum eiður, tað verður átalað av tunnusmiðinum. Her møtir kateketurin prestinun fyri fyrstu ferð.
3. boð.Vit eru enn í Sukkertoppen. Kolonistjórin er burturstaddur og ímeðan verður kona hansara neyðtikin av smiðinum ein sunnudag.
4. boð. Vit lesa um kolonistjóran og prestin við fylgi, ið eru á veg til bygdina í Evighedsfjørðinum fyri at seta fólkini í bygdini uppá pláss.
5. boð. Kona kolonistjóran, ið er vorðin við barn við smiðinum efter neyðtøkuna fær, við hjálp av prestinum, abort.
6. boð. Vit lesa um tunnusmiðin, ið er danskari, men livir saman vi grønlendskari konu.Hann hevur í mong ar søkt um kongabræv, so hann kann giftast við henni, men fær einki svar. Hóast hetta avger presturin at gifta tey. Hjúnarbandið verður ikke góðtikið, og tunnusmiðurin ger av við seg.
7. boð. Presturin heldur seg ikke fáa nóg mikið av provianti frá kolonistjóranum og fer at stjala sær meira úr goymslunum.
8. boð Sonur kateketen dámar sera vær at vera saman við konu kolonistjóran, sum lærir hann lesing og skrivning á hægri støði. Kateketurin dámar hetta illa og roynir at nokta honum at fara hagar. Hann er bangin fyri, at hon fer at oyðileggja hann.
9. boð Presturim hevur lagt seg at doyggja í einum skipsvraki, við sær hevur hann brennivínskaggan hann stjól úr goymsluni hjá kolonistjóranum.
10. boð Presturin verður fluttur til bygdina í Evighedsfjorden. Hann skrivar dagbók. Verður giftur við einkjuni, men hon rýmir seinni frá honum, Han flytur aftur til Sukkertopen eftir at bygdin verður løgd oyðin av myndugleikunum. Fer heim til Noregs.
11. boð Ætlanin hjá harpunmanninum var at gera av við seg sjálvan, men hann kemur umborð á eitt hvalaveiðuskip og verður har maðurin, sum leypur á sjógv og upp á ryggin á hvalinum og stingur hann í blástrið. Hóast vandamikið arbeiði doyr hann ikke, men verður settur í land eftir 2 ár umborð.
3. partur. 1. Kap. Morten kemur heim til Noregs eftir at hava verið burtur í 11 ár. Ferðin heim til pápan tekur eitt hálvt ár afturat .Fær arbeiði sum skúlalærari, trívist ikki og reisir so víðari til Keypmannahavn.
2. Kap. Hann ætlar sær aftur til Grønlands.Meðan hann bíðar efter at umsóknin um starv verður avgreidd, kemur eldur í í Keypmannahavn, aftan á er ruðuleiki í umsitingini, hetta kemur væl við hjá Morten, tí pappírini við vánaligu ummælum hansara verða ikke funnin, og hann fær starv í Holsteinsborg.
Epilog. 14 august 1815. Kateketurin fer at vita grøvina hjá prestinum og einkjuni. Han leggur gullkrossin á grøvina hjá teimum.
Kolonivaldið, umboðað av teimum kristnu, sum eru nógv minni ‘kristin’ enn tey heidnu, sum tey eru komin at kristna. Kolonistjórin, presturin Oxbøl og handilsfrúan umboða hvør sær valdsmisnýtslu, ómoral og misskilta kultivering, tey eru donsk. Falck verður kravdur eftir frágreiðing, hví tey doyptu kristnu í koloni'ini bera seg so ókristiliga at. --------
Profetarnir í Evigheitsfjørðinum eru grønlendingar, tey eru doypt og hava stovnað sína egnu samkomu, tað serliga við samkomuni er, at hon eisini er ein tjóðskaparlig rørsla. Hetta er okkara land, siga tey. Kanska tað er høvuðsorsøkin til, at tey skula knúskast og bygdin leggjast í oyði.
Høvuðspersónurin Morten Falck er sum lús millum tvær negl, hann er ímillum báðar partar, hevur ikki hug at nýta vald, hevur annars einki vald, ongan myndugleika, hóast hann er dani. Hann er eitt slag av antihetju, hann hevur ongar ætlanir, ongar dreymar. Tað er eingin tign yvir lúsfongda alkoholiseraða missionerinum. Hann mennist ella broytist ikki gjøgnum bókina, hann upplivir alt møguligt og ómøguligt, men tað flytir hann ikki. Tá ið bókin endar, vil hann bara aftur til Grønlands, og tað hóast hann har upplivdi mest kulda, svongd, einsemi.
Kim Leine hevur skrivað fleiri aðrar bøkur, m.a. Kalak, sum er ein sjálvsævisøga, sum sigur so mikið sum , at missionerurin Falck hevur ymiskt í felag við sjúkrasystrina Kim Leine, sum var í Grønlandi í 15 ár, flýggjandi undan sær sjálvum (sum hann sigur í viðtali á DR P1).
Skrivað hevur Bergljót av Skarði klokkan 00:21
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Síðstu trý árini hevur Klaksvíkar kommuna gjørt íløgur í tríggjar trýstpressu-bingjur til Endurnýtsluna. Tvær eru til vanligt brenniburturkast og ein til pappír og papp. Tær trýsta ruskið saman, og fer tí nógvar ferðir meira tilfar í hvørja einstaka bingju, í mun til áður.
– Fleiri fólk hava givið til kennar, at tey eru sera glað fyri hesar nýggju trýstpressu-bingjurnar. Tað lættir um hjá fólki, ið skulu av við burturkastið, millum annað papp, tí nú sleppa tey frá at skræða og leggja tað pent saman. Tað lættir eisini um arbeiðið hjá okkum, og harumframt er ikki neyðugt hjá IRF at koma so ofta at heinta bingjur, sum teir komu áður, sigur Palli Sivertsen, leiðari á Endurnýtsluni í Klaksvík.
Ein tílík trýstpressu-bingja kann trýsta tilfarið so nógv saman, at tað fæst seks ferðir so nógv tilfar í. Hetta er galdandi, tá ið tað er sokallað “bleytt” tilfar til brenniburturkast, og tí verður bara “bleytt” burturkast latið í tær trýstpressurnar.
Trýstpressu-bingjurnar eru keyptar í 2015, 2016 og 2017, men longu nú vísir tað seg at vera ein fíggjarlig sparing í rakstrinum. Bingjurnar halda í nógv ár framyvir, og íløgan verður vunnin innaftur við tíðini.
Væl skipað endurnýtsla
Við sínum gott og væl 5.000 borgarum er Klaksvíkar kommuna størsta kommunan í IRF.
Síðani 2004 hevur kommunan havt eina væl skipaða endurnýtslu í gamla grótbrotinum á Bumshamri. Til ber at lata burturkast til endurnýtslu og lætt er at skilja burturkastið í nógvar ymiskar bingjur.
Talan er um eina snøgga og ruddiliga endurnýtslu. Fleiri bilar kunnu koma samstundis við burturkasti, og tað eru nógvar ymiskar bingjur at lata í, so einfalt er at skilja ruskið.
Møguleiki er at skilja í pappír, papp, jarn & metal, el-lutir, olju, vandamikið burturkast, gras & greinar, køliútbúnaður, brenniburturkast, stórviður og so er eisini møguleiki at lata møblar, borð, stólar og onnur góð brúksting í bingjuna til Dugna, sum so kunnu verða seld umaftur.
Leygardagar er mest at gera
– Tað er vanliga leygardagar, at mest er at gera. Vit hava fleiri ferðir havt einar 200 bilar ella fleiri ein leygardag, og tá skal ganga rímiliga skjótt fyri seg, so allir sleppa av við burturkastið í røttu bingjuna, sigur Palli.
Fleiri bilar kunnu koma inn á økið samstundis, og starvsfólkini í Endurnýtsluni vegleiða fólki, í hvørja bingju, hvat skal. Nú trýstpressu-bingjurnar eru komnar, gongur skjótari at avgreiða alt, tí ikki er neyðugt at stúva í teimum bingjunum, sum annars má gerast í øllum øðrum bingjum.
Tað slepst nevnliga ikki undan at stúva. Millum annað bingjan við stórtimbri má stúvast væl, og teir ungu dreingirnir, ið starvast í Endurnýtsluni, eru raskir at hjálpa fólki at stúva.
Upplatingartíðir
Endurnýtslan í Klaksvík er opin mánadag til fríggjadag kl. 16-19 og leygardag kl. 15-19.
Umframt Palla, so starvast seks ungir dreingir í Endurnýtsluni, tá ið opið er fyri almenninginum.
IRF fegnast um, at Klaksvíkar kommuna hevur eina góða og væl skipaða endurnýtslu.
Les meira um, hvussu ein kommuna kann skipa sína endurnýtslu, við at trýsta á her.


text:
05. Jul 2017
Vegna summarfrí er skrivstovan stongd til 7. august 2017. The office is closed till August 7 2017 due to summer holidays. ...
05. Jul 2017
Sjónleikurin Pettson og Findus, sum hevur gingið fyri fullum húsi í Sjónleikarhúsinum í juni mánaði, er farin í summarfrí. Men á Ólavsøku vitjar hann aftur Leikurin er bygdur á Pettson og Findusbøkurnar hjá Sven Nordqvist, sum eru um ein heldur tvøran...
24. Mai 2017
So er tað gleðiliga hent, at lív er komið í aftur Ung í MáF. Ung í MáF er ungdómsfelagsskapur hvørs endamál er at styrkja og menna leiklistaráhugaðan ungdóm í Føroyum.Tað eru Teresa Reinert og Birita Djurhuus, báðar úr Sjónleikarfelagnum Glotti við Gøtugjógv, sum hava tikið...
22. Mai 2017
Nú kemur leikurin Findus flytir heimanífrá á pall í Sjónleikarhúsinum.Leikurin snýr seg um kettuna Findus og hittingarsama mannin Pettson, ið búgva á einum garði saman við nøkrum hønum og teimum sonevndu snifflunum - nakrar verur, sum Findus sær og tosar við, men sum Pettson...
27. Mar 2017
Í dag, 27. marts, er altjóða sjónleikaradagur. Í hesum sambandi hevur Noomi Reinert, forkvinna í MáF, skrivað eina heilsan. Hon er til okkum øll, eisini samstarvsfelagar okkara í IATA/AITA og NEATA, og er tí á enskum: I would like to start by...
14. Mar 2017
Italienska tíðarritið Fitainforma hevur skrivað grein um føroyskan áhugaleik grundað á samskiftið við Noomi Reinert, nevndarforkvinnu í MáF.Forvitnisliga greinin kann lesast á enskum her. ...
13. Mar 2017
Á eyka aðalfundi 11. mars vórðu tveir nýggir limir valdir inn í nevndina í MáF. Gunhild V. Michelsen og Ragna Maja Kruse, ið stóðu fyri vali, valdu báðar ikki at stilla uppaftur. Nýggju limirnir eru Ebba Sofía Kruse úr Dramaverkstaðnum og Hilmar Joensen úr Ungmannafelagnum...
09. Mar 2017
Í hesum døgum framførir Sjónleikarfelagið Glotti í Gøtu tragikomiska leikin "Hin berskølluta sangarinnan". Frumframførslan var 4. mars. Rumensk/franski, Eugene Lonesco hevur skrivað leikin. Leikverkætlanin er beinleiðis úrslit av dramaverkstøðunum, sum Losjan Glotti hevur skipað fyri saman við Noomi Reinert seinastu árini. Hetta hevur økt áhugan...


text:
Eirikur Lindenskov 16.05.2018 (08:15)
KVF hevði serliga deild at fella landsstýrið
Ein av royndastu landsstýrismonnum í Føroyum, Bjarni Djurholm, sigur, at Kringvarp Føroya frá 2011 til 14. september í 2015 hevði eina serliga deild – eina »task force« deild, sum bara skuldi taka sær av samgonguni hjá Kaj Leo Holm Johannesen og samgongufólkum hansara.
Hendan deildin varð avtikin 14. september í 2015, sigur fyrrverandi politikarin hjá Fólkaflokkinum, sum gavst sum politikari á løgtingsvalinum 1. september í 2015. Hann stillaði ikki uppaftur, eftir at hava umboðað Fólkaflokkin í Løgtinginum í 21 ár umframt nøkur ár sum varamaður. Hann hevur eisini umboðað Fólkaflokkinin í landsstýrinum í hálvt áttanda ár, har hann umsat vinnumál.
Bjarni Djurholm kemur við hesi skuldseting ímóti Kringvarpi Føroya á Facebook í gjárkvøldið, har hann finst at orðaskiftinum millum Henrik Old og Ólvuvá Klettskarð í Degi og Viku, har tey umrøddu tunlarnar norður um Fjall á Borðoynni og tunnilsraðfestingar sum heild.
Sambært fyrrverandi landsstýrismanninum, so eru tíðindafólkini í Kringvarpinum so útspekulerað, at tey ikki seta samgongupolitikarum kritiskar spurningar. Tey lata tilvitað samgongufólk sleppa geva andstøðuni skuldina.
– Óluva og Tjóðveldi vóru ímóti at viðgera tunnilsloysnina frá Norðuroyartunnlinum. Hon steðgaði framskundanini, men slapp ótarnað í kvøld at gera seg til talskvinnu fyri at fáa tunnlarnar gjørdar beinavegin – men tað var kanska evsta endamálið hjá KvF – at gera Óluvu Klettskarð eina politiska tænastu, nú hon kom í mótvind í Norðoyggjum, sigur Bjarni Djurholm.
Og so fær Kringvarpið aftur av grovfíluni:
– Sær sjálvum líkt, so hevur KvF eingi kjak, har politiskt bit er í. Seinasta týskvøld var kjak um IMO og útlát hjá skipum. Har var bara uppiíprat millum vert og »kjakararnar«. Soleiðis verður henda samgongan friðað, hóast tað eru upp í leypar av gølumálum at viðgera – men so eiðasørt sigur fyrrverandi politikarin, og hann heldur fram:
– Seinasta samgonga fekk ikki eitt andarhald frá KvF eina einastu løtu. Kjak-setuppini vóru púra eyðsýnd tá, vertirnir vóru, saman við táverandi andstøðufólkum, bæði ákærar og dómarar, meðan samgonguumboð vóru á ákærubeinkinum. Fyri ikki at gloyma allar politisku ræðu-framhaldssendingarnar, hvør í fleiri pørtum. Nú er einki, bara kínan og uppiíprát.
Ógvusligasta ákæran frá fyrrverandi landsstýrismanninum er, at Kringvarpið undir seinastu samgongu setti útspillingina av samgonguni í system við at skipa eina serliga task-force deild, sum bara hevði til endamáls at fella samgonguna. Hendan task-force deildin í Kringvarpinum varð avtikin 14. september í 2015, sama dag, sum samgonguskjalið millum Tjóðveldi, Javnaðarflokkin og Framsókn varð undirskrivað, sigur tann royndi fyrrverandi landsstýris- og løgtingsmaðurin, sum nú starvast sum varaskúlastjóri í Eysturskúlanum í Havn.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Framtak kann bæði vera við í teim størri og minni íløgunum. Íløgur, sum grunnurin er við í, skulu vera grundaðar á marknaðartreytir. Støddin á íløguni er í hvørjum einstøkum føri tengd at íløgutørvi, vága og íløguhuganum hjá øðrum íleggjarum og fíggjarstovnum. Hetta er umráðandi fyri at verkætlanin fær eina góða javnvág og bestu vakstrarmøguleikarnar. Vit gera íløgur í verandi virkir, men eisini í nýggjar innovativar fyritøkur, sum hava víst nøkur góð úrslit. Framtak ger helst íløgur í verkætlanir har góður møguleiki eru fyri vøkstri á marknaði uttanlands. Hetta kann gera seg galdandi, bæði tá talan er um stovnan av nýggjari fyritøku, og tá eldri fyritøkur ganga nýggjar leiðir og víðka um virksemið.
Vit gera helst íløgu í fyritøkur, sum hava eina liðugt menta vøru og sum hava nátt eina merkbara marknaðarstøðu á einum ávísum marknaði. Tó kunnu vit eisini vera við, um talan er um eitt produkt ella tænastu, har menningin er við at vera liðug, so vøran er nærum klár at vera innførd á marknaðin.
Virkisætlanin fyri tykkara virksemi er eitt sera týdningarmikið amboð í samskiftinum millum okkum. Tí eru tit altíð vælkomin at seta tykkum í samband við okkum, har vit fáa samskift um virkisætlanina. Hetta verður sjálvandi viðgjørt í trúnaði.


text:
Skráirnar
Ílegusavnið
hevur 3 skráir um hendi:
Ættarbandsskráin – Diagnosuskráin – Vevnaðarskráin
Uppbyggingin fer í høvuðsheitum fram á fylgjandi hátt:
Ættarbandsskráin
Ættarbandsskráin, ið er eitt ættartræ yvir føroyingar, kemur at fevna um tíðarskeiðið frá umleið ár 1650 til í dag og verður gjørd í samstarvi við Landsskjalasavnið www.lss.fo. Skrásetingararbeiðið byggir á keldur, so sum ministerialbøkur (Kirkjubøkur), Landsfólkayvirlitið, fólkateljingar v.m.
Diagnosuskráin
Uppbyggingin av Diagnosuskránni vil verða tengd at einstøkum forkanningum/verkætlanum. og ikki eina heildarflyting av diagnosum og ikki fleiri upplýsingar enn neyðugt er. Diagnosuskráin er ein skrá av diagnosum, sum heilsuverkið hevur diagnostiserað. Heilsuverkið er at skilja sum: Sjúkrahús, kommunulæknar, apoteksverið og tannlæknar.
Áhugaverdar forkanningar vilja so kunna viðføra, at Ílegusavnið inngongur víðari sáttmála við granskingarfyritøkur v.m. um gransking. Tá verður neyðugt at fáa til vega vevnað frá nærri útvaldum persónum.
Vevnaðarskráin
Uppbyggingin av Vevnaðarskránni vil verða tengd at einstøkum verkætlanum og tá fólk vilja lata prøvar til framtíðar granskingarendamál. Talan kann bæði verða um at taka blóðroynd ella brúka vevnað, ið longu er í savninum hjá heilsuverkinum.
Í sambandi við forkanningar/verkætlanir skal tað í heilsuverkinum verða ein kliniskur ábygdarhavi. Ein kliniskur ábyrgdarhavi er eitt heilsustarvsfólk, við løggilding, ið hevur tilknýti til tað føroyska heilsuverkið. Heilsuverkið fevnir um sjúkrahús, kommunulæknar, apoteksverkið, tannlæknar og serlæknar. Uppgávan hjá kliniska ábyrgdarhavanum er m.a. at tryggja rættleikan á diagnosum, ið verða veittar Ílegusavninum, umframt at veita kunnað samtykki til fólk, ið lata vevnað til granskingarverkætlanir.
Áhugaverdar forkanningar vilja so kunna viðføra, at Ílegusavnið inngongur víðari sáttmála við granskingarfyritøkur v.m. um gransking. Tá verður neyðugt at fáa til vega vevnað frá nærri útvaldum persónum.


text:
Úr Firenze fara vit á middegi suðureftir í einum gráum Fiat Brava leigubili frá Europcar. Í GPS'aranum velja vit allar stórar autostradur frá og koyra sostatt bara eftir bygdavegum, ið snara seg upp og niður um heyggjar og fjøll.
Vit lesa uppá italsku landspartarnar í nýggja heimsatlasinum hjá Námi og koma eftir, at vit skjótt eru 60 kilometur sunnanfyri Firenze, mitt í Toscana.
Vit koma til bygdina Cavriglia, har færri enn 10.000 fólk búgva. Her røkkur eingin GPS'ari, tó hava vit umvegis TripAdvisor fingið frænir um ein bónadagarð, sum ein sonur og pápi hava keypt og endurreist síðani 1990'ini, uttan at vera vínbóndagarður, men tó staðsettur mitt millum vínmarkirnar, sunnast í Chianti. Og so dregur hann á luftina.
Vit fara í Sparmarknaðin í grannabýnum Montevarchi, har 25.000 fólk búgva, og fryntliga viðskerahandilsfólkið, ein ungur maður, leggur okkum lag á, so vit eru gjørd út við tí mesta og besta osti og víni úr øllum økinum, hesar dagar á bygd.
So koyra vit og steðga for først har yviri við bóndagarðin Erboli, ikki Eboli, men Erboli. Sig tað spakuliga, Nataniel. Erboli.
Men grindin er ikki løtt at sleppa inn um. Vit mugu hava fjarstýring, sigur aldrandi garðyrkismaðurin, sum vit seinni uppdaga er sjálvur góðseigarin. Portrið fer jú upp og aftur, sigur hann, sum ein annar Karon og toyggir seg sannførandi inn yvir meg, meðan tey ótolin fotografera úr bíðandi bilinum.
So kemur loysnarmaðurin, sonurin Stefano. Hann er uppsitari fyri pápan, sum keypti bóndagarðin Erboli mitt millum vínmarkirnar, sunnast í Chianti, fyri tjúgu árum síðani.
Stefano, sum er lærari og hevur lisið enskt á lærda háskúlanum í Firenze, sigur frá á tí mest háborna enska eg havi hoyrt, um garðin og økið. Tá ein løta er fráliðin og hann er farin at forvitnast, hvaðani vit eru, vísa vit honum nýggja Vimeofilmin hjá Ferðaráðnum. Hann er púra burtur í filminum. Sigur, at hann er troyttur av bundnari turrari jørð og at honum leingist til frítt vátlendi, júst so, sum Føroyar verða lýstar í filminum. Har kanst tú anda frítt, úti í náttúrini, sigur Stefano og er sannførdur um, at hann vil ferðast til Føroya. Uttanfyri stendur turri italski akurin, og tað er sum fjara føroyska Eivør enn hongur sannførandi í turru luftini.
Stefano greiðir okkum frá, at her koma ongir italskir gestir. Tey fara heldur til lívligu strendurnar, og her koma bara útlendingar, sum eru á gjøgnumferð, helst niðurlendingar, týskarar og fraklendingar, og nú eisini føroyingar, sigur hann og pjøssar nærlagdur um hvørt nikk og prikk á garðinum, sum er umrøddur á TripAdvisor og vísir okkum økið og íbúðina, har vit skulu búgva.
Sólargangurin er sum heima, opin í allar ættir, og hálvrundi svimjihylurin millum akrarnar í Chianti er svalligur frá morgni til myrkurs.
The Room With a View í Erboli bjóðar í kvøld trø, heyggjar og grønar akrar heilt út í tað fjara, burt frá GPS og Far from The Madding Crowd, men tó beint her, úti á bønum undir bláum himni og bremsaðum bili. Ein tíma suður úr Firenze.


text:
Skilatunnlar
-
- Anonymous
- Closed on
- Target:
- Føroya Løgting
- Region:
- Faroe Islands
This petition has been closed.
Føroya løgting hevur í ár samtykt, at brúka nakrar hundrað milliónir krónur til tunnilsgerð. Hendan íløgan ger t.d. at um nøkur ár kuna fólk ognað sær bústað 15 - 20 min frá frá miðstaðarøkinum fyri helvtina av núverðandi kostnaði.
Um allir tunnlarnin verða í einum felag, kuna vit við bummgjaldi byggja eitt veganet í føroyum ið er til fyrimuns fyri føroyska vinnu og øll ið búgva í Føroyum.
Úrslitið verður, at vit kanska longu í 2015 hava heimsins besta skúla og heilsuverk har øll í landinum hava somu atkomu-møguleikar og kuna vit tá savna kreftir úr øllum landinum at starvast og standa saman at byggja land.
Undirritaðu vilja við hesum mæla til, at tað er av alstórum týðningi at Førøyar skjótast møguligt verða knýttar saman í einum samferðslukervi, so at øll kuna virka á jøvnum føti.
The Skilatunnlar petition to Føroya Løgting was written by Anonymous and is in the category Politics at GoPetition.


text:
Harry Knudsen kemur nú at verða ein partur av venjara toyminum hjá Betri liðnum hjá NSÍ. Harry Knudsen er væl kendur í felaginum, hann hevur fyrr verið hjálparvenjari hjá NSÍ, bæði saman við Trygva Mortensen og Anders Gerber. Harry Knudsen er nú hjálparvenjari hjá Betri liðnum, umframt at hann framvegis er partur av U13 dreingjunum hjá NSÍ. Sostatt er venjara toymið nú soleiðis sett saman: Sámal Erik Hentze venjari, Harry Knudsen hjálparvenjari og Runi Klein Joensen málmansvenjari.
Vit ynskja Harry vælkomnan aftur í Betri hópin, og ynskja honum góða eydnu í starvinum.


text:
Altjóða roykfríur dagur 2017
Framsýning av tekningunum á Torginum í SMS mikudagin kl 16
31. mai er hin Altjóða Roykfríi Dagurin. Í tí sambandinum skipar fólkaheilsuráðið fyri framsýning av tekningum hjá børnum í barnagarðs- og skúlaaldri á torginum í SMS. Hetta er úrslit av kappingini, sum hevur verið tann seinasta mánaðin.
Sirið Stenberg, landsstýriskvinna í Heilsu og Innlendismálum fer at avdúkar vinnararnar og handar virðislønir klokkan 16.
Jens Marni Hansen kemur á pall at syngja áðrenn handanina.


text:
IRF hevur funnið eina góða fyribils loysn at handfara stóru nøgdirnar av ruski, sum í løtuni verða latnar til Brennistøðina.
Í vikuni fekk IRF eina rusk-ballimaskinu úr Danmark. Hon stendur á Brennistøðini á Hagaleiti í Leirvík. Í maskinuni verður ruskið ballað í plastballur.
Ballurnar minna um tær, sum bøndur balla súrhoyggj í. Hvør balla vigar umleið 700 – 750 kg, og megnar maskinan at balla áleið 30 ball um tíman.
Ballurnar verða goymdar á umhvørvisgóðkendum plássi til einaferð komandi ár, tá ið tær verða brendar.
IRF hevur áður havt eina tílíka ballimaskinu í Føroyum. Tað var, tá ið IRF fyri fleiri árum síðani umvældi ovnin, og longri steðgur var í. Tá varð gjørt á sama hátt sum nú, at balla ruskið. Hesa loysn kenna vit, og riggar hon avbera væl til slíkar serstøður sum hesa, vit nú eru komin í, sigur IRF.
Tað er sera nógv rusk niðurfyri at balla hjá IRF, og fer tað at taka eina viku ella so at minka um trýstið.
Vit vilja takka kommununum, vinnuni og fólki annars fyri at sýna neyðugt tolsemi í hesi serstøðu, vit eru komin í, sigur IRF.


text:
Svimjisambandið og Ægir skipa nú 10. til 12. mai fyri Aldursbólkameistarastevnuna 2018, í Klaksvíkar Svimjihøll. Einir 118 svimjarar fara at kappast hesar tríggjar dagarnar, um at gerast meistarar í teimum aldursbólkum sum tey hoyra til.
Hetta er stevnan sum fyrr æt JuniorMeistarastevnan og Meistarastevnan fyri Ung (JM/MU), ið nú er víðkað til eisini at umfata seniorbólkin, og sum tí hevur skift navn til at eita aldursbólkameistarastevnan (ABMS).
Sum nakað heilt serligt, er hendan stevna hartil góðkend av FINA sum úttøkustevna til HM í Kina í desember, sum bara ein av tveimum stevnum í danska ríkisfelagsskapinum í ár. Hin stevnan verður FM á stuttgeil í november.
FINA kravdi at vit skaffaðu tveir altjóða dómarar til stevnuna, og er eitt dómarapar úr Íslandi tí á veg til Føroya, at vera yvirdómari og startari nú í Klaksvík.
Startlistarnir síggjast her á LiveTiming.se, umframt her:
- Luttakaralistar: abms2018-luttakaralisti.html
- Startlistar: abms2018-startlisti.html
- Tíðarætlan: abms2018-tidaraetlan.pdf


text:
Eisini skal eg viðmerkja, at eg í hesi grein defineri “miðstaðin” sum “Streymoyar sýslu”. Tað eru sjálvandi sera nógvar ymiskar meiningar um hvat skal takast við ella ikki, men eg havi valt hetta – m.a. av hagtalsligum ávum.
Tá vit kjakast um samfelagsviðurskifti mugu vit skilja, at vit øgiliga ofta hugsa normativt. Vit hava nøkur grundrationalir, ið stýra okkara tankagongd og harvið eisini okkara niðurstøðum. Soleiðis er eisini, tá vit tosa um centralisering og decentralisering. Alt eftir hvørjar brillur vit seta fyri eyguni, síggja vit ymisk ting. Um vit einans hyggja gjøgnum reint økonomiskar brillur, fáa vit aðrar niðurstøður enn um vit hyggja gjøgnum aðrar fakligar ella ideologiskar brillur.
Rættvísi og solidaritetur
Havt verður ofta á lofti, at tað er dýrt og ineffektivt at decentralisera. Hetta veldst sjálvandi um hvat verður decentraliserað, men tað er rætt, at um vit hava fleiri fyrisitingarligar eindir – t.d. kommunur – so verða nógvar fyrisitingarligar dupultfunktiónir, eins og tað verður trupulari at uppnáa stórrakstrarfyrimunir. Tær reint búskaparligu brillurnar kunnu geva eina tílíka niðurstøðu.
Til ber tó eisini at síggja málið gjøgnum brillur av rættvísi og solidariteti. Tað er soleiðis, at líkamikið hvar í landinum ein býr, so er skattatrýstið á leið tað sama. Í nøkrum smákommunum er kommunuskatturin gaman í munandi lægri[1], men tað verður helst bara søga í framtíðin, tá kommunurnar helst eru lagdar saman í størri eindir.
Man skal ikki bara geva skatt, men eisini fáa vælferð. Tað er eitt mark fyri hvat fólk vilja finna seg í, áðrenn tey flyta – antin til størru plássini ella til útlandið. Verulekin hjá vanliga føroyinginum er, at gerandisdagurin skal hanga saman so ella so, og um tað verður ov møtumikið, vilja fólk at enda flyta.
Men tað rættvísi eg her tosi um snýr seg um at øll helst skulu fáa umleið líka nógv burtur úr limaskapinum í vælferðarstatinum. Sum nú er hava fólk í t.d. Eysturoynni munandi verri møguleikar at gagnnýta teir møguleikar, ið vælferðarsamfelagið bjóðar. Um vit taka solidaritet sum eitt ideal, so skuldi tað enntá verið soleiðis, at vit nýttu almenna sektorin sum eitt lokomotiv til at menna minni framkomnu økini. Undir øllum umstøðum hoyrast javnan røddir í ymisku økjunum, ið harmast um, at staturin fer avstað við so nógvum skatta- og avgjaldskrónum uttan at man kann vænta sær ein nøkulunda ágóða av hesum.
Tó so verða alsamt fleiri tænastur digitaliseraðar, soleiðis at til ber at fáa tænastur online. Hettta tøkniliga rákið kann sjálvandi punktera argumentið fyri at flyta almennar tænastur út um landið, men man kann eisini venda tí við og siga, at júst vegna digitaliseringina ber líka væl til at hava tænasturnar í t.d. Eysturoynni sum í Havn.
Eisini kann man siga, at um Skálafjarðartunnilin verður bygdur, so eru færri góð argument fyri at leggja alment virksemi inn í Eysturoynna ella til Klaksvíkar. Um vit fáa Skálafjarðartunnilin dugi eg t.d. illa at síggja hví man skal varðveita eitt fullriggað sjúkrahús í Klaksvík ella miðnámsskúlarnar á Kambsdali, tí tá er sera stutt hjá øllum at koyra. Undir øllum umstøðum er ikki skilagott at varðveita dupultfunktiónir, ið liggja geografiskt nær hvørja aðra. Men inntil víðari er Skálafjarðartunnilin einans ein ætlan, og eg fyrihaldi meg til tann veruleika, ið ger seg galdandi í dag.
Tað sama ger seg hinvegin ikki galdandi fyri sjúkrarhúsið á Tvøroyri og miðnámsskúlan í Hovi. Suðuroyggin eri einari heilt aðrari geografiskari støðu enn restin av landinum. Ein tunnil til Suðuroynna er neyvan realistiskur, og hóast suðuroyingar fingu ein tunnil vildi oyggin framvegis verið fjarskotin.
Almenni geirin tryggjar livikor
Ein grundgeving, ið mangan verður førd fram móti decentralisering, er at tað er órættvíst, at stovnar verða lagdir har færri fólk búgva, soleiðis at truplari verður hjá teimum flestu at koma til stovnin. Hetta er í grundini eitt gott argument, men avleiðingin av hesi tankagongd má vera, at næstan alt skal centraliserast í Havn, har flestu fólkini búgva.
Men alment virksemi snýr seg ikki einans um tænastuveitingar, men eisini um trygg og stabil arbeiðspláss. Almenn arbeiðspláss eru sera týðandi partar av arbeiðsmarknaðunum kring landið.
Almennu arbeiðsplássini eru serliga týðandi fyri konufólkini og hava verið ein avgerandi táttur í moderniseringini av føroyska samfelagnum. Tað hava í stóran mun verið almennu arbeiðsplássini, ið seinastu áratíggjuni hava drigið kvinnurnar út úr húsunum og út á arbeiðsmarknaðin.
Tó ikki alt kann decentraliserast, tí sannlíkt fær man ikki tey allarmest specialiseraðu fólkini at flyta út á bygd – ella at koyra úr Havn út á bygd. Eisini tænastur, ið krevja nærkontakt ella persónligt samskifti mugu liggja so nær við flestu kundanum sum gjørligt. Men heilt nógvar tænastur kunnu tað sama liggja í t.d. Runavík sum í Havn. Dømi Almannastovan/Nærverkið, ið í dag hevur høvuðsskrivstovur í Havn, men deildir úti um landið. Hetta kundi saktans verið umvent: Høvuðsskrivstova í t.d. Runavík og deildir úti um landið – m.a. í Havn. Í Eysturoy og Norðoyggjum búgva næstan 17.000,- fólk – samanlíkniligt við fólkatalið í Havn. Har er ivaleyst av fólki at taka av.
Longu nú eru almennar fyrisitingar fluttar út um landið. Kendasta dømið er helst Strandferðslan, ið varð flutt á Tvøroyri. Annars kunnu størri, samanlagdar kommunur gerast førar fyri at átaka sær fyrisitingar og tænastur, ið í dag liggja undir landsstovnum- og ráðum.
Mytan um eintýðugu centraliseringina
Ofta verður ført fram, at “øll fólk flyta til Havnar”. Tað er onkursvegna vorðin ein sannleiki millum summi, at samfelagið einans flytir seg ein veg, men hetta er beinleiðis skeivt. Tað er rætt, at tað fer ein urbanisering fram í Føroyum – eins og tað hevur gjørt gjøgnum alla 20. øld. Men urbaniseringsrákið hevur eisini eitt kontra-urbaniseringsrák við sær. Tað eru IKKI øll, ið ynskja at flyta til Havnar. Tað eru eisini Havnarfólk, ið velja at flyta á bygd. Og tað eru slettis ikki allir útisetar, ið velja at flyta til Havnar.
Í talvu 1 sæst, at tað serliga eru suðurøkini, ið missa í innlendis flytingini. Men eisini Norðoyggjarnar hava mist nógv fólk í nevnda tíðarskeiðnum. Í tali eru tey flestu gaman í flutt til Streymoyar sýslu, men í prosentum hevur vøksturin verið nógv størstur í Vága sýslu. Við øðrum orðum hevur bygdarlívið eina stóra atdráttarmegi, tó at tað helst ikki skal vera ov langt burtur frá miðøkinum.
Í talvu 2 sæst, at Streymoyar sýsla liggur næstniðast, tá tað kemur til netto-útlendisflyting. Einans Sandoyar sýsla liggur lægri, meðan tað er Vága sýsla, ið hevur minst negativu tølini. Hetta er sjálvandi partvíst tí at Streymoyingar hava nógv størri tendens til at flyta av landinum enn aðrir føroyingar. Men framvegis er ein heilt stórur partur av tí fólki, ið flytur til Føroyar, ið flytur til hini økini.
Í talvu 3 (a og b) havi eg hugt eftir hvussu flytingin var til og frá Streymoynni í 2010[2]. Her vísir tað seg, at samanlagt var tilflytingin til Streymoynna negativ - tilflytingin var 96 % av fráflytingini. Tilflytingin frá útlondum til Streymoynna var enntá bara 83 % av fráflytingini. Tað, ið bjargaði fólkatalinum var – umframt burðaravlopið – stóra nettotilflytingin frá Norðoyggjum, Suðuroy og í minni mun Eysturoy. Hinvegin vóru tað nærum líka nógv, ið fluttu frá Streymoy til Sandoynna sum fluttu frá Sandoynni til Streymoynna. Og eisini vísir tað seg, at fleiri fluttu úr Streymoynni vestur í Vágar enn umvent.
Tað er rætt, at summi útjaðaraøki í landinum hava trupult við at halda upp á fólkið, men onnur útjaðaraøki í landinum vísa seg at tiltrekkja fleiri fólk enn Streymoyggin ger. Hóast samlaða nettotalið sigur, at vit spakuliga verða urbaniserað, so eru vit framvegis sera rural, og við hetta lag fer tað at taka ekstremt langa tíð, áðrenn dreymarnir hjá centralistunum gerast til veruleika.
Livikor fyri ymiskar lívsstílar
Eg haldi, at vit eiga at ásanna, at fólk búgva í Føroyum av ómetaliga ymiskum orsøkum, ið ikki kunnu setast á ein einfaldan, búskaparligan formul. Hugtøk sum familjubond, netverk, kenslur, tilknýti, siðvenja, lívsstílar o.a. mugu eisini takast við í viðgerðina. Vit eiga at góðtaka, at ymisk støð í Føroyum hava ymiskar kvalitetir, ið skapa lívsgóðsku fyri fólk við ymiskum lívsstílum.
Onkursvegna tykist mær sum vilja summi “demonisera” bygdarfólk, ja nærum at umtala tey sum býtt, skitlig ella minni ment. Umvent gerast Havnarfólk harvið diskursivt ein yvirstætt, ja nærum eitt yvirfólk, ið umboðar ímyndina av “rætta føroyinginum”. Havnin er nærum vorðin ein ideologi hjá summum. Sjálvur siti eg eitt sindur millum tveir stólar í hesum kjakinum. Eg eri akademikari, búgvi í Streymoynni, arbeiði í Hoydølum og havi stórt netverk í Havn. Men eg eri eisini bygdarmaður og havi nógvar relatiónir serliga í Eysturoynni og í Norðuroyggjum. Eg dugi at síggja virði í fleiri ymiskum ruralum lívsstílum, ikki einans teimum urbanu-akademisku lívsstílunum.
Í síðsta enda snýr tað seg um at skapa livikor fyri føroyingar – ikki fyri onkran abstraktan idealføroying, men fyri konkret føroysk húski. Tað snýr seg m.a. um inntøkur, bústaðir, matvøruprísir og ymiskt annað, ið skal til fyri at skapa grundarlag fyri einum meiningsfullum lívi.
Tað verður mangan sagt, at vit eru noydd at miðsavna alt í Havn, tí Føroyar eru ein útjaðari í Europa og at vit mugu hava ein “metropol”, ið kann lokka fólk at verða búgvandi í Føroyum.
Ein slík grundgeving tykist mær løgin, tí gaman í er rætt, at Føroyar eru ein útjaðari. Men at Havnin er ein metropolur, er ein stór misskiljing. Havnin er ein lítil provinshøvuðsstaður í einum lítlum veðurbardum klettabólki langt burtur frá øllum miðstøðum. Eg skilji tó væl, at vit hava lyndi til at fantasera um Havnina sum meiri enn hon er, men viðhvørt kundi hjálpt at hugt meiri realistiskt eftir tingunum, og vit fáa høvi til tað nú hóskvøldið.
“Gløgt er gestsins eyga”, plagar man at taka til, og hóskvøldið kemur danski skemtarin Jan Gintberg til Føroyar at gera gjøldur við Føroyum og – ikki minst – Havnini. Hetta er ein liður í einari sendirøð, har hann finnur fram til løgin fyribrigdi í útjaðaraøkjum, og vit fáa harvið eitt gylt høvi at síggja okkum í einum heilt øðrum ljósi enn vit plaga[3].
Útjaðari við miðstaðarprísum
Føroyar eru ein útjaðari. Og Havnin er ein lítil provinshøvuðsstaður. “Havnin er ein lítil bygd...” sum Teitur Lassen syngur. Men ein tann størsti samfelagstrupulleikin er føroyski bústaðarmarknaðurin – og kanska serliga bústaðarmarknaðurin í Havn. Bústaðarprísirnir í Havnini eru øtiliga høgir – bæði um tú vilt eiga ella leiga. Hetta er helst ein av høvuðsorsøkunum til at vit hava eina so stóra netto-fráflyting.
Sum sæst á húsaprísa-yvirlitinum hjá Eik[4] er tað umleið dupult so dýrt at keypa sær hús í Havn sum á bygd. Bara hetta er eitt gott argument fyri at búgva á bygd. Sæð í altjóða ljósi er tað eisini undrunarvert, at tað kostar so nógv at keypa hús í einum lítlum provinsbýi sum Havnini. Verður t.d. hugt eftir villa-prísum í ymiskum donskum býum, sæst at nógvir býir størri enn Tórshavn hava munandi lægri prísir.[5] Hví skulu fólk tíma tað, tá so nógv onnur objektiv ting eisini trekkja niður? Man skal hava øgiliga sterkar positivar kenslur mótvegis Havnini, áðrenn tað uppvigar allar teir negativu faktorarnar. Um nakað kann sigast at vera “metropol-kent” við Havnini, so er tað húsaprísirnir. Tað mesta er fyri so vítt hugnaliga trygt og provincielt.
Skal almenni sektorurin centraliserast, má búsetingin fylgja við
Ynskir man at centralisera Føroyar, so er tað ikki nóg mikið einans at centralisera almenna tænastuútboðið. Av tí at almenni sektorurin í so stóran mun snýr seg um at skapa livikor hjá føroyskum húsarhaldum, mugu vit eisini skapa fjølbroyttar búsetingarmøguleikar í Havn. Sum nú er kann Havnin í ávísan mun síggjast sum ein forðing fyri centralisering av búsetingini. Havnin hevur ikki nógv stórt absorbtiónsevni til at taka móti teimum, ið vilja flyta til, men er við til at trýsta fólk – út á bygd og til onnur lond.
Alternativt kunnu vit sjálvandi satsa upp á Skálafjarðartunnilin, ið fer at gera tað møguligt at koma skjótt til og frá Havnini. Men verður einki annað gjørt við bústaðarmarknaðin í Havn, fer ein Skálafjarðartunnil heldur at merkja, at Eysturoyggin veksur (eins og Vágarnir gera tað nú), tí havnarfólk í størri mun fáa møguleika at flyta, ikki minst tí vit mugu rokna við einum rættiliga góðum bussambandi millum Havnina, Skálafjørðin og Klaksvík, ið ger tað bíligari at ferðast ímillum.
Mín fatan er tí, at anti,l.mn mugu vit gagnnýta teir decentralu strukturarnar vit longu hava, antin við útflyting av virksemi – ella við íløgum í infrakervið. Ella má setast í verk ein væl planløgd centralisering á fleiri frontum, serliga á bústaðarøkinum. Tað kann ikki vera soleiðis, at fólk uttanfyri Streymoynna skulu lata skatt til at fíggja almenna sektorin hjá okkum vælbjargaðu streymoyingum.
Fótnotur:
[1] Hagtøl frá Taks: http://www.taks.fo/00023/00027/01036/01043/
[2] Talva 3a vísir veruligi tølini, meðan talva 3b vísir tilflytingarratuna hjá Streymoyar sýslu í mun til onnur øki. Litirnir í talvu 3b vísa til litirnar í talvu 3a.
[3] Uppslag hjá Norðurlandahúsinum: http://www.nlh.fo/?tmid=16853&ItemID=2033
[5] Hyggið m.a. á: http://www.boliga.dk/salg.aspx


text:
Seturskúli hjá 4. og 6. flokkiSkrivað hevur Tóra Joensen
Komandi hósdag 12. mai fara næmingarnir í 4. og 6. flokki á seturskúla til Klaksvíkar. Vit fara at svimja gera ymist annað. Næmingarnir mugu hava madrass ella undirlag við. Vit koma aftur fríggjadagin umleið kl 13.30. Tit frætta nærri í næstu viku. Tóra og Heidi fara við.
5. flokkur útferð til MykinesSkrivað hevur André Frederiksberg Danielsen
Í samband við føðingardagin hjá Leu og Rebekku, verða tey í 5. flokki boðin út til Mykinesar tann 12. til 13 mai. Lea hevur familju úr Mykinesi ið tekur ímóti okkum


text:
Tað er við jólatónleiki sum við øðrum tónleiki: sumt er gott, sumt stinkar. Komandi 24 dagarnar fari eg at posta jólatónleik, ið fellir í fyrru flokkingina. Ein tónleikajólakalendara sum er relativt stinkfríur. Havi givið honum heitið "Jólagreat", tí sjálvandi.
Vit byrja í tí deprimeraða lagnum. Deprimerandi jólasangir eru ofta best, haldi eg. Low eru ein trio úr Duluth í Minnesota. Tey gera dempaðan, seinan, introvertan, minimalistiskan tónleik, ið hevur tað við at nerta tína sál og lyfta teg upp uttan at tú varnast. Eg var einaferð á konsert hjá Low í einari gamlari kirkju (Union Chapel) í London. Tað var ein fantastiska deprimerandi og upplyftandi konsert. Júst um hesa tíðina, á vetri í 2001. 16 ár síðani.
Low góvu eina frálíka jóla EP út í 1999, men tað er ikki hana eg posti her. Heldur er tað eitt nýggjari lag, ið tey góvu út fyri akkurát einum ári síðani, 1. des. 2016. Tað eitur 'Some hearts (at Christmas Time)', og tað sigur tað sum sigast skal:
Some hearts find peace A sort of release Not found beneath A Christmas tree
Some hearts are lost They're tempest tossed Born on their knees They lost what they need
Some hearts will break at Christmastime Some hearts are made too whole, too fine
Some hearts will break at Christmastime Our hearts are made too whole, too fine


text:
Fjølmiðlasamband
Á hesum síðum kanst tú lesa meira um Smyril Line. Her eru eisini myndir í hægri góðsku, umframt eitt yvirlit yvir tíðindi frá felagnum.
Til fjølmiðlar
Smyril Line roynir at veita fjølmiðlunum skjóta og góða tænastu, og fjølmiðlafólk eru altíð vælkomin at seta seg í samband við Rúna Vang Poulsen, stjóra.
Rúni Vang Poulsen, stjóri
Tel: +298 34 59 30
T-postur: runi@smyrilline.fo.
-
Í breddanum vinstrumegin sært tú yvirlit yvir seinastu tíðindini frá Smyril Line
-
Niðanfyri finnur tú hágóðskumyndir, sum kunnu heintast niður.


text:
Tað søta er temað í dag
Fólkaheilsuráðið og Miklagarður
Fólkaheilsuráðið og Miklagarður hava seinastu vikurnar samstarva um eina verkætlan, har góður matur er hevur verið í miðdeplinum. Temuni hava verið fullkorn, soltið kjøt, frukt og grønt, fiskur. Nú eru vit so komin til tað seinasta, sum er "Tað søta".
Hesa vikuna týsdagin 24. mars kl. 15, tá er temað “Tað søta”.
Í Miklagarði er í løtuni ein básur, har kostkøn frá Fólkaheilsuráðnum er til taks at svara spurningum, eisini verður kundin drigin inn í átakið, soleiðis at hann fær høvi at svara spurningum og harvið vera við í kappingini um ein spennandi vinning, sum er ein iPaddur, ið verður lutaður burtur. Eisini verða nakrar smakkiroyndir av tí søta "kom og royn tað".


text:
Orð og lag: Ókendur
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Eg stevni fram til Sions stað, til eitt nýtt Jerusalem,
har er mítt heim
í gleði, gleim!
Eg síggi fram til dagin, tá eg standi í Jerusalem,
mín sál er frí
frá heimsins stríð!
Niðurlag: Eg framá syngjandi nú stevni, eg mín Jesus síggja skal,
tá ævigt loyst er sál og lund.
Eg vænti Jesu bráðu komu, tíðin vísir klárt og væl,
Hann kemur skjótt, á, sæla stund!
2. Nú glaður syngi eg: Mín synd er sónað Jesu blóði í,
fyrigivin er
hvør syndagerð.
Mítt likam tváað varð við reinum vatni og mín sál varð frí,
ja, loyst og grødd
og endurfødd.
3. Á vegnum heim mær møta freistingar og roynslur og nógv stríð,
í sigursferð
tó fram tað ber!
Í Hansar’ hondum, sum meg loysti, eg nú tryggur hvíli í,
Hann hjálpir mær
– hvørt lyfti bar!
4. Og tá so ferðin er at enda komin, skal eg syngja við
í kórinum
í Himlinum!
Har frelsti skarin, sum í Jesu blóði frelsu fann og frið,
lovsong Guði ber,
– so skrivað er!


text:
Mentanarvikan
Mentanarvikan 2018 í Runavíkar kommunu verður 22. – 29. apríl 2018 Mentanarvikan er eitt fólksligt tiltak. Umframt at bjóða borgarar úr allar kommununi, eru ferðafólk og gestir úr Føroyum eisini hjartaliga vælkomin til Runarvíkar kommunu at uppliva serstøk tiltøk í einum hugnaligum og fjølbroyttum umhvørvi.
Lær at gera film við snildfonini
Bindikafé og søla við Puntus og Print2shirt
Fokus á list í Mentanarvikuni
22. – 29. apríl
Listaverkætlan í Elduvík
Katja Remmer og Lea Hartmann sýna fram
Hanus G. Johansen í Oyndarfirði
Fullpower Bootcamp
Ferðafólkakortið
Vit hava gjørt eitt kort yvir Runavíkar kommunu, ið vísir tær upplivingar og upplýsingar, ið tær tørvar sum ferðafólk í Runavíkar kommunu, umframt eina rúgvu, ið er áhugavert.


text:
« Aftur til yvirlit
Super Black
Kristín Gunnlaugsdottír / Margret Jónsdóttir
Super Black er ikki bert grundliturin í framsýningini og felags tilvísing hjá listafólkunum, men eisini eitt eyðkent val av litum fyri tíðina, vit liva í – bæði í góðum og óndum.
Við støðu í náttúruni arbeiðir Margret Jónsdóttir við verkinstallatiónum í keramikki, har verkini hjá Kristíni Gunnlaugsdóttir í snúgva seg um menniskjaligu tilveruna við støði i skapanarmálinum í barokkinum. Framsýningin verður undirbygd af ljóðsporum, eini tulkan av Sonatuni hjá Mozart Dissonance fyri teldu og viola da gamba hjá Valgeir.


text:
Kristi himmalsferðardag fór eg á Spotify at spæla Seals & Crofts. Eina plátu, sum eg bara minnist frá Dora á Eiði fyri fjøruti árum síðani. Á plátuni vóru sangirnir Summer Breeze, Diamond Girl, Dust on my Saddle og Standing on a Mountain Top, sum teir plattdonsku Shu bi dua umsettu til Står på en alpetop. Plátuna spældu Dori og eg á loftinum hjá Andreu, Kjartan og Manna í 1973. Fjøruti ár seinni, henda sama Kristi himmalsferðardag, síggi eg eina mynd av Dora, til høgru niðanfyri, á Facebookprofilinum Gamlar myndir av Eiði.
Er lívið verðuliga ein pláta, sum bara gongur í ring? Sum tá Lauryn Hill syngur Everything is Everything og gøtan er ein snarandi pláta, har nálin fer grøvandi ígjøgnum býin? Is God really a DJ? Og var tað ikki her, niðanfyri, at Antinis fangaði seyðatjóðarnar, uppi í hjallinum hjá abba á Barnalofti?
Plátusavnið hjá Dora var cutting edge í 1973. David Bowie, Mott the Hoople og tað nýggjasta við Rolling Stones. Eitt hanagleiv harfrá átti Nikkel Dr Hook plátuna Sloopy Seconds, Ellindur og Øssur áttu singleplátuna Blómið sém dó við Péturi Kristjánsson í originalum floyalshúsa, og longu hetta sama ár lurtaðu vit eftir Bruce Springsteen. John Eli og tey á Telefonstøðini áttu Hep Stars, Wishful Thinking, Shadows og Spotnicks, Niels Emil yvir í Gjógv átti Holiday við George Baker Selection, inni hjá Anniku spældu vit Rubber Soul og dugdu allar Beatlessangirnar uttanat, Thormann átti Coo-coo Waltzin hjá Ken Griffin, sum hann spældi eins væl sjálvur á Philichorda orgul, Keistin átti Yellow River hjá Christie, Jóhan Petur hjá Fridu átti Buck Owens feskan úr Nýfundlandi og í grannahúsunum í Miklagarði, hjá Símuni Jóhan, áttu tey eina EP plátu við Hank Williams á føroyskum Tá sól er sett her, sum Guðmundur Guðmunsson sang. Tað vóru tíðir. Og nú finni eg alt aftur á Spotify og síggi sama dag hesa tíðarleysu myndina av Dora, sum fór úr tíðini. Alt kemur fram fyri meg, sum var tað ein óspilt grammofonpláta. Lívið byrjar ytst á eggini og melur í somu foyru inn at miðjuni, har træðrirnir savnast undir navnaseðilinum, har skrivað stendur, hvør skipaði, sang og spældi. Og so er bara the void, stóra tómrúmið, eftir at seta plátuna á. Tekur tú hana upp av lívsins spælara, er einki. Bara eitt tómt holrúm. Kristi himmalsferðardag er lívið ein pláta undir Barnalofti.


text:
Nýggj bók: Ungur nemur – 4 greinar um barnabókmentir
Dan Klein --- 12.03.2018 - 09:16
Fróðskapur hevur givið út Setursrit við heitinum Ungur nemur. Talan er um rit við 4 greinum um barnabókmentir. Turið Sigurðardóttir er ritstjóri.
Tíðindi
Setursrit er ein ritrøð við greinum eftir granskarar og lesandi á Fróðskaparsetrinum. Evnini eru sprottin av námi og gransking, og útgávan er ætlað granskarum og lesandi á Setrinum, næmingum og lærarum við teir hægru skúlarnar og øllum áhugaðum.
Setursrit 8 snýr seg um barnabøkur í 20. og 21. øld.
Fyrsta greinin í ritinum er “Trupul og tung evni í myndabókini fyri børn – Eitt norðurlendskt rák eftir 2000” eftir Henriettu Arge Jacobsen. Hon byggir á fyrilesturin, ið var seinasti partur av MA-próvnum í føroyskum, sum Henrietta leyk á Fróðskaparsetri Føroya í 2017. Greinin snýr seg um rákið, sum heldur uppá, at barnabøkur eiga ikki at avmarka seg til eitt úrval av “hóskandi” evnum, men takast við allar spurningar, men á ein hátt ið hevur fyrilit fyri børnum. Henrietta viðger myndabøkur, ið gjøgnum samanspæl og mótspæl millum myndir og tekst fáast við tungar spurningar sum eitt nú vansorgan og deyða.
Hinar tríggjar greinarnar eru eftir Turið Sigurðardóttur og viðgera týddar barnabókmentir.
Týðingar er munandi partur av føroyskum bókmentum, serliga barnabókmentunum. Greinin “Týddar barnabøkur – Leiklutir teirra í bókmentakervinum” nemur við summar av hesum leiklutunum hjá týðingum og umrøður sínámillum ávirkanina millum týðingar og móttøkubókmentakervi.
Greinin “Glæstribøkurnar – fyrstu litmyndabøkur á føroyskum” hyggur at teimum 12 litmyndabókunum fyri smá børn, sum komu út í føroyskari týðing í 1958. Tær líktust ikki øðrum bókum á føroyskum, hvørki upprunaligum ella týddum. Tað vóru serliga myndirnar, sum gjørdu munin; bæði hvussu nógv tær fylti afturímóti tekstinum og – ikki minni – at tær vóru í føgrum litum. Myndir og tekstur, evnisval og boðskapur vóru lagað til eina ávísa hugsan um barnabøkur og leistin á tí amerikonsku massamentanini í 1950-árunum.
Pippi Langsokkur var í hinum borðinum; hon breyt normarnar fyri barnasøgur. Hon kom út í føroyskari týðing í 1990-árunum, hálva øld aftan á upprunaligu útgávuna. Greinin “Pippi – Slóðbrótari fyri modernismu í barnabókmentum” nemur á ymist av tí, sum hevur gjørt Pippi til kendasta verkið hjá gitnasta barnabókahøvundi í 20. øld, svensku Astrid Lindgren.
Bókin er 60 bls. og fæst til keyps í bókabúðunum fyri 150 kr


text:
Um familjan tekur við
Tað kann til dømis vera eitt gott hugskot at hava eina royndartíð á 3-4 ár, har næsta ættarlið kann royna seg í leiðsluleiklutinum. Ein royndartíð merkir, at tey, sum eru ætlað at taka yvir, fáa uppgávur á ymiskum torleikastigum. Á tann hátt ber til at síggja, um evnini - og ikki minst - hugurin eru til staðar. Í hesum tíðarskeiðnum ber eisini til at ráðføra seg við uttanhýsis serfrøðingar ella ein uttanveltaðan nevndarlim, um hvussu avhendanin best verður gjørd.
Góð ráð um eigaraskifti í familjuni
- Gev arvtakaranum leiðsluroyndir til tess at fáa innlit í bæði styrkir og veikleikar hjá viðkomandi. Set møguliga ein millumleiðara til at styrkja veiku økini hjá arvtakaranum.
- Leita tær ráðgeving hjá t.d. advokati ella grannskoðara.
- Ger eitt greitt arbeiðsbýti millum verandi eigara og nýggja leiðaran/arvtakaran.
- Ger eina virkisætlan og byrja ættarliðsskiftistilgongdina so tíðliga sum gjørligt. Gev t.d. arvtakarum møguleika at taka formliga útbúgving innan virkisøkið ella aðra leiðsluútbúgving.
Er talan um eitt ella fleiri av verandi starvsfólkum í fyritøkuni, sum skulu yvirtaka fyritøkuna, kann sami leistur verða brúktur, sum lýstur omanfyri viðvíkjandi familjulimum.


text:
Sverri Egholm
11.06.2017 - 15:33
Tíðindi > Lóg & Landaskil > Løgregla
- Eftir ein stuttan eftirmetingarfund í dag, er greitt at ásetti trygdargeirin verður varðveittur. Hetta, tí at tað framvegis verður mett, at tað er vandamikið hjá fólki at fara inn á økið.
Tað boðar Tvøroyrar kommuna frá.
- Vit heita tí staðiliga á fólk um at virða avsperringarnar, so leingi myndugleikarnir meta tað verða neyðugt. Tá støðan broytist, kunna vit tykkum um tað beinanvegin, skrivar kommunan í fráboðanini.
Tað var fríggjadagin fyrrapartin, at eldur kom í virkið hjá Varðanum Pelagic, og ein stórur partur av tí kolaðist upp. Eingin álvarsligur mansskaði stóðst av eldsbrunanum.
Sí eisini: Soleiðis sær Varðin Pelagic út eftir eldin