text:
Pitcairn
Pitcairn Island (pitcairnesiskt: Pitkern Ailen) er eitt tað mest avbyrgda staðið í heiminum Oyggin er uml. mitt millum Nýsæland og Suðuramerika. Á leið líka langt er norðureftir til vesturstrondina á Meksiko. Suðureftir er opið hav líka suður til ísbrúnna á Antarktis. Í Pitcairn eru fimm oyggjar, ein er bygd, og fýra eru óbygdar. Har er tað minsta fólkaræðið í heiminum, mett eftir fólkatalinum. Uml. 50 fólk búgva á høvuðsoynni. Oyggjabólkurin hoyrir til Stórabretlands, men hevur heimastýri við egnari lóggávu. Eitt oyggjaráð við tíggju limum hevur avgerðarrætt í viðurskiftum, sum viðvíkja Pitcairn. Oyggjarnar gjørdust bretskt hjáland í 1838. Sama ár fingu kvinnurnar atkvøðurætt, og tað var fyrstu ferð í øllum heiminum.
Nógv fólk á Pitcairn eru eftirkomarar hjá sjómonnum, sum í 1789 gjørdu uppreisturumborð á skipinum Bounty. Teir fóru fyrst til Tahiti, men har vóru teir bangnir fyri at verða funnir og handtiknir. Tí sigldi ein bólkur víðari at leita eftir einari óbygdari oyggj. Við á ferðini vóru níggju menn av Bounty og 17 fólk av Tahiti, seks menn og ellivu konur. Ikki fyrr enn átjan ár seinni kom aftur ein bátur til oynna og fann hesi fólkini, sum vóru farin í land og búleikaðust har. Akkerið av skipinum Bounty er framvegis á Pitcairn. Ein av teimum fáu mátunum, sum fólk á Pitcairn kunnu forvinna pening, er at selja heimabygd modell av Bounty til ferðafólk, sum av og á vitja oynna.
Pitcairn Island er ein gosoyggj. Tann hægsti tindurin er bara 347 metrar høgur. Har eru dalar og heyggjar, og fram við sjónum er bratt berg næstan allan vegin. Oyggin hevur onga rættiliga havn, har skip kunnu leggja at, og har er heldur eingin flogvøllur. Alt, sum skal inn á oynna ella av henni, verður ført við smábátum. Í illveðri ber ikki til at sleppa í land. Vanliga fær tann lítli handilin á oynni vørur tríggjar ferðir um árið, til dømis klæði, frækorn ella byggitilfar. Av og á koma ferðamannaskip til oynna, og ferðafólkini kunnu fara í land. Hetta kastar eitt sindur av pengum av sær. Annars verða tær felags útreiðslurnar einamest fíggjaðar av frímerkjasølu.
Í 1856 var fólkatalið vaksið til næstan 200. Tá vóru tey so nógv, at tað bar illa til at útvega øllum mat á oynni. Alt fólkið varð tí flutt til eina aðra oyggj, sum tá var óbygd, Norfolk Island nærindis Avstralia. Pitcairn var aftur óbygd. Men nøkur ár seinni valdi ein bólkur at flyta út aftur á Pitcairn, tí at teimum longdist heim.
Á oynni tosa tey eitt mál, sum eitur pitcairnesiskt. Tað er einblandingur av enskum, soleiðis sum tað varð tosað í 18. øld, og tí málinum, sum varð tosað á Tahiti. Á hesum málinum eitur oyggin "Pitkern Ailen".
Avstralásia : Avstralia · Norfolksoyggj · Jólaoyggj · Kokosoyggjar
Melanesia : Fidjioyggjar · Papua Nýguinea · Nýkaledónia · Sálomonsoyggjar · Vanuatu
Mikronesia : Guam · Kiribati · Marshalloyggjar · Norðaru Marianaoyggjar · Mikronesiasamveldið · Nauru · Palau
Polynesia : Amerikanska Sámoa · Cooksoyggjar · Franska Polynesia · Hawai'i · Nýsæland · Niue · Pitcairnoyggj · Sámoa · Tokelau · Tonga · Tuvalu · Wallis- og Futunaoyggjar


c: text/html

text:
Hara
Harur (Leporidae) eru ein ætt í bólkinum harudjór. Hara er eisini føroyska navnið á eini Leporidae slekt Lepus.
Harur (Lepus)Edit
Eyðkenni fyri harur er at tær hava eina lítla tonn aftan fyri fortennirnar í báðum kjálkum, og at bakbeinini eru munandi stórligari enn forbeinini, tað er hetta ið gevur haruni eitt 'hoppandi' gongulag.
Harur ið finnast i Europa eru;
Føroyska haran (Lepus timidus)Edit
Haran í Føroyum (Lepus timidus) leggur 3 ferðir um árið. Hon leitar eftir føði, meðan ungarnir krógva seg í holum. Haran í Føroyum nevnist snjóhara, men verður meira grálig nú um vetrarnar, av tí at so lítið av kava er.
Kanadiska pólharan (Lepus arcticus), sum er í Grønlandi, og Norðurevropeiska snjóharan (Lepus timidus) eru lívfrøðiliga rættiliga líkar. Pólharan og snjóharan eru 46-61 cm langar og viga 3,5-4,2 kg. Í Grønlandi eru tær størri jú longri norðuri, tær halda til. Tær hava stutt, breið oyru við svørtum snippi.
Pólharan er heilt hvít á vetri. Harafturímoti eru tvey litfrábrigdi, tá talan er um snjóharu. Vetrarfeldurin á teimum, ið reika heilt har norðuri, í Miðnoregi og Norðurnoregi, er snjóhvítur, harafturímóti er hann ljósagráur og ber í hvítt syðri í Føroyum, Skotlandi, Írlandi, og í Suðurnoregi og Suðursvøríki. Hjá báðum sløgunum er summarfeldurin morlittur og gongur yvir í heilt ljósamorreytt.
Hvussu víða reikar haran, og hvar heldur hon tilEdit
Í Íslandi eru ongar harur. Snjóharan er í Føroyum, Skotlandi og oyggjaflokkunum har, Írlandi, Noregi og Svøríki, umframt í Alpunum. Í Føroyum er væl til av henni, og hon er slept upp í fleiri oyggjum. Pólharan finst fram við norðurstrondini í Kanada og í Grønlandi fram við strondini, tó ikki í Landssynningsgrønlandi og í Melvillevíkini. Fornfrøðingar hava funnið beinleivdir av henni í norðbúgvabygdum úr víkingatíðini.
Í Føroyum vóru ongar harur fyrr enn í august 1855, tá vórðu 4 snjóharur sleptar í Kirkjubøreyn. Tær vóru snjóhvítar um veturin, men longu í 1860-árunum vórðu nakrar blágráar vetrarharur sæddar - bláharur. Tær vuksu skjótt í tali og troðkaðu ta hvítu snjóharuna heilt burtur. Veturin 1916-1917 varð tann seinasta snjóharan skotin.
Royndir við snjóharu-bláharu vísa, at hvíti vetrarfeldurin altíð troðkar seg framat; tað liggur í hesum harunum. Á Kragerø í Noregi, haðani tær føroysku snjóharurnar komu, er eitt blendsøki, har snjóharur halda seg høgt og bláharur lágt. Um bara ein av teimum 4 uppsleptu snjóharunum hevur havt bláharu-ættarbregði í sær, hevur ikki borið til at sæð tað, fyrr enn stovnurin varð so væl fyri, at bláharu-ættarbregðið slapp framat.
Bláharan í Føroyum leggur 3 ferðir um árið, tá veðrið er til vildar, men snjóharan leggur bara 2 ferðir. Harumframt fær snjóharan hvíta vetrarbúna sín fyrr um heystið, enn bláharan fær sín blágráa vetrarbúna.
Í Føroyum liggur kavin sjáldan leingi, so tað hevur verið nógv verri hjá snjóharuni enn hjá bláharuni at fjala seg fyri harumonnunum. Tá ið snjóharan varð flutt til eitt øki við havveðurlagi, misti hon øll framíhjárættindi síni. Hetta hevði við sær, at ikki gingu meira enn 60 ár, fyrr enn tað ráðandi snjóharuættarbregðið var forkomið. Eitt frálíkt skúladømi, tá tað kemur til arvalívfrøðina. Pólharan og snjóharan halda til í skógi, har skógur er, men annars eru tær á lyngheiðum heilt upp at kavanáminum. Tær leggja ímillum grót og klettar.
Haran etur plantur, grøs, stargrøs, urtir og trøllakambar, umframt knubbar og endaknappar á runnum og trøum. Pólharan og snjóharan eru virknastar í dimmingini. Men tá ið makingartíðin kemur, og tær renna hvør eftir aðrari og gera seg upp, síggja vit tær eisini um dagin.
Hara gongur kviðin í einar 7 vikur. Pólharan og vetrarhvíta snjóharan longst norðuri leggja bara eina ferð um árið, men longur suðuri leggja tær tvær ferðir um árið. Bláharan í Føroyum leggur 3 ferðir um árið, og 2-3 ungar eru í hvørjari legu. Kortini er sjáldan, at veðrið er so gott, at allar 3 legurnar koma undan. Í leguni hjá pólharuni í Grønlandi eru 5-7 ungar. Teir eru kynsbúnir, tá ið teir eru 8 mánaðir gamlir. Hetta hevur við sær, at ársgamlar harur leggja.
Pólhara og snjóhara verða veiddar, tí at kjøtið smakkar so væl. Hildið verður, at stovnurin í Føroyum í 1997 var uml. 5 000 harur, men av tí at harumenn í Føroyum ikki skulu biðja um veiðiloyvi ella geva fongin upp, er torført at meta um, hvussu nógv verður skotið árliga. Í Føroyum er loyvt at skjóta haru frá 2. november til 31. desember.
FrábrigdiEdit
Fleiri staðsettir (lokalir) snjóharustovnar breðga frá upprunastovninum, og verður hetta nevnt "frábrigdi"; t.d. í Skotlandi (L. t. scoticus), í Írlandi (L. t. hibernicus) og í Sveis (L. t. varronis). Føroysku harurnar hava longu sýnt broytingar, ið benda á at føroyski stovnurin kann gerast eitt føroyskt frábrigdi í framtíðini, eins og hent er við føroysku mýsnum og fleiri føroyskum fuglastovnum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Síðani 2014 hevur hann ferðast kring oyggjarnar og undirhildið, og nú ger Klovnurin BUBU sítt til, at børnini í Føroyum fáa enn meira tilfar til málmenning.
Málmenningin hevur fylt alt meira í almenna rúminum, og nógv hevur verið umrøtt hesum viðvíkjandi, og nú gevur BUBU sítt íkast við ljóðum, stavum, sangi, skemti, litum og øðrum.
Tankarnir aftanfyri ljóðhúsið hjá BUBU er, at hjálpa børnum og vaksnum at umrøða og royna seg fram, tá ein skal læra ljóð, og hvussu ljóðini síggja út sum bókstavir. Hetta, so at børnini frá heilt smáum kunnu fáa ein førleika, ið stimbrar undir teirra málsligu menning, og kann virka sum ein hjálp til gerandisdagin, sum er fyltur við teksti, skeltum og øðrum, bæði í ferðsluni, telefonini, sjónvarpinum, telduni, bókum, ipaddinum og so framvegis.
Ljóðhúsið hjá BUBU, við teimum útvið 30 stuttfilmunum á 2-3 minuttir, er at finna á BOKSTAV.FO


text:
Ársaðalfundurin hjá Kommunufelagnum verður hildin í morgin, fríggjadagin 6. apríl, á Hotel Føroyum.
Tilmeldingarnar til ársaðalfundin frá kommunustýrislimum kring landið eru metnógvar, so áhugin er stórur frammanundan. Umframt skránna, sum hoyrir til sjálvan aðalfundin, vera tveir gestarøðarar, sum báðir fara at hugleiða um kommunurnar í framtíðini. Annar av hesum røðarum er Henrik Good Hovgaard, ið er danskur framtíðargranskari, og sum rekur fyritøkuna Futurenavigator. Hin gestarøðarin er Bill Justinussen, sum fer at gera sær sínar tankar um kommunurnar í framtíðini.
Júst framtíðin hjá kommununum er eitt evni, sum Kommunufelagið er sera upptikið av, tí júst í hesum árum verður størri og størri uppgávur og ábyrgd løgd á kommunurnar, samstundis sum at fíggjarliga haldførið kann tykist ivasamt, um vit hugsa eini 10-20 ár fram í tíðina.
Tað eru hesar umstøður, sum allar kommunur so ella so koma at virka undir komandi árini, og sum tískil eru ein felags avbjóðing.


text:
Sjálvandi skal Samhaldsfasti teljast við
10. oktober 2018
Almennu rakstrarútreiðslurnar hjá landinum eru øktar meira enn 7 prosent síðani fíggjarlógin fyri 2018 var løgd fram fyri einum ári síðani. Tað er ein so stórur vøkstur, at tað fer at skapa álvarsligar trupulleikar, tá inntøkurnar aftur fara at minka.
Stóra kjakið undir viðgerðini av fíggjarlógaruppskotinum hevur verið, um útreiðslurnar í Samhaldsfasta skulu teljast við, tá uppgjørt verður, hvussu nógv almennu útreiðslurnar eru vaksnar, men har kann eingin ivi vera um, at tær eiga at verða taldar við.
Tinglimir hjá samgonguna hava ført fram, at Samhaldsfasti hevur ongantíð verið taldur við í almennu útreiðslunum, so hví skal hann teljast við nú?
Svarið er einfalt: Tá Samhaldsfasti var settur á stovn í 1991 var hann ikki roknaður sum partur av sjálvari fólkapensjónini. Hann skuldi einans vera eitt ískoyti, sum partarnir á arbeiðsmarknaðinum sjálvir rindaðu. Tí var tað natúrligt, at hann ikki varð taldur við á fíggarlógini.
Men við tíðini er gjaldið inn og út úr Samhaldsfasta vaksið, og við nýggju pensjónsskipanini bleiv leikluturin hjá grunninum broyttur. Nú er hann ikki bara eitt ískoyti til pensjónina, men nú er hann sjálv pensjónin. Landskassin sparir harvið eina stóra útreiðslu á fíggjarlógini við at flyta ein part av gjaldinum yvir í Samhaldsfasta, og harafturat skulu bæði tey sum rinda inn í Samhaldsfasta og tey sum fáa út úr honum rinda skatt til landskassan. Landskassin sparir útreiðslur og fær eisini dupultan skatt!
Tí kann eingin ivi vera um, at tá roknað verður út hvussu nógv almennu rakstrarútreiðslurnar eru øktar, so eigur útreiðsluvøksturin hjá Samhaldsfasta at telja við. Annars fáa vit eitt misvísandi tal.
Helgi Abrahamsen
RN
Aftur


text:
Seinastu tíðindi
An information session for international parents
Góður renningardagur í Tofta skúla
Renningardagur verður fríggjadagin 8.oktober
FELAGS SANGLØTA Í TOFTA SKÚLA
Næmingaráðið valt í Tofta skúla
Fráboðan um lús
Renningardagur verður fríggjadagin 8.oktober
Fríggjadagin 8. okt. verður tann afturvendandi Norðurlendski renningardagurin
Næmingarnir møta í skúlanum kl. 08.00 til morgunsang sum vanligt.
Kl. 08.15 verður hitað upp í fimleikarhøllini og síðani verður farið
runt Agnið og aftur á skúlan.
Liðugt verður umleið kl. 11.30.
Tað er umráðandi at vera væl ílatin:
góðar skógvar, jakka, troyggju, húgvu og vøttir.
Næmingarnir kunnu hava vatndunk við til túrin.


text:
Sandur
Sandur er onnur av teimum stóru bygdunum í Sandoynni. Sandur er ivaleyst ein av elstu bygdunum í Føroyum, hon er grundað í víkingatíðini um ár 825. Landnámsmenn, ið tóku land her, vóru norskir víkingar. Sandur er eisini størsta markatals bygd, saman við Hvalba. Á sandi er sandur við einastu mølheyggjum í Føroyum. Sandurin á Sandi er sera vælegnaður til eplavelting.
Kirkjan á Sandi er sera áhugaverd, tí har hava nógvar kirkjur staðið á sama stað, undan hesari, tann fyrsta varð bygd um ár 1100. Ungmannafelag var stovnð í 1923, og felagshús teirra varð bygt í 1953, og eitur tað Virkið. Tað er síðani umbygt og víðkað og sett í tíðarhóskandi stand.
Í 1988 vóru eini eldri sethús, Norðara Koyta, sett í stand, og hetta hús verður nú nýtt til bygdarsavn. Sands fornminnissavn eigur húsini, somuleiðis eigur felagið eisini gamla handilin á Grótteigum, ið Jóhan Mortensen á Tvøroyri læt byggja, beint eftir at fríhandilin var komin til Føroya.
Einans á Sandi eru rættiligir sandheyggjar. Teir nevnast mølheyggjar og eru friðaðir. Mølheyggjar eru vorðnir til í einum samspæli ímillum sand og plantuvøkstur, ið verður førdur á staðið við vindinum. Fyritreytin fyri, at sandheyggjar kunnu koma í, er, at nóg nógv er til av sandi, og at tey plantusløgini, ið kunnu geva lívd, eru til staðar, soleiðis at sandurin, ið leggur seg uttan um planturnar, verður bundin við teirra rótgreining. Har vaksa plantur og liva flogkykt, ið ikki eru at finna aðrastaðni í landinum.
SagnirEdit
Nógvar sagnir eru knýttar til Sand bygd, fyrst og fremst tær um Kálv Lítla og Harra Klæmint. Teir vóru báðir prestar á Sandi og tað er sanniliga ikki fyri teirra dygdir, teir eru kendir. Kálvur Lítli var prestur her í 14. øld, og hann var yvirgangskroppur og manndrápari. Harra Klæmint var prestur her í 17. øld, og hann hugsaði bert um at kráma jørð undir seg.
Úr "Færøske Folkesagn og Æventyr" hjá Jacob Jacobsen.
Áhugaverd støð í bygdiniEdit
- Prestagarðurin Todnes
- Kálvmannarætt og Presthólmur
- Norðara Koyta
- Sands Listasavn
- Sands kirkja
- Junkarinsfløtt
- Tingborðið í Trøðum
- Mølheyggjarnar á sandinum
- Akselsa handil
- Minnisvarðin fyri Jóannes í Króki
- Nýggja sólurið
- Sandsvatn
- Gróthúsvatn


text:
Sjódreygil (sjódreygur) sæst eftir sólsetur standa á útskerjum ; tá ið menn fara til útróðrar, rópar hann til teirra og biður teir lova sær í bátin; teir hava stundum tikið hann inn og sett hann á bekk at rógva við hinum monnunum; meðan hádimmið er, rør hann minst móti tveimum; so sterkur er hann. Hann kann væl at leggja mið, um ikki er ljóst at tekkja ýtini. Men tá ið líður móti degi, minkar hann, og tá ið sól rísur upp úr havi, veðrast hann burtur í einki.
Teir hava rist kross fyri hann, men alt sum meir og meir hevur roðað fyri sól í eystri, hevur hann eymari biðið fyri sær og bønað menninar at sleppa sær burtur. Eina ferðina vildu teir ikki sleppa honum, men tá ið sól var upp komin, hvarv hann, og tá lá breiðageislin eftir á bekkinum, tí sjódreygilin sigist at hava skapað breiðageislan av fólki upp á seg, og tí liggur breiðageislin eftir, um dreygurin sjálvur hvørvur.
Tílíkar hvørvisjónir eru við honum: tykist hann stundum líkjast manni, stundum hundi; hann er morreyður at liti; hann tútar og ýlir, so tað má hoyrast langan veg: eldur fýkur úr honum, tá ið hann er staddur á landi; hann hevur ikki meir enn ein fót (ella sporl), men kann hoppa langt á honum; sporini hava sæst eftir honum á kavanum. Tá ið hann møtir manni á landi, roynir hann at ota hann út á sjógv.
V.U. Hammershaimb: ”Færøsk Anthologi I”, 1891


text:
- Vit vóna at kunna runda av í dag. Tá várið kemur fara vit vónandi undir at gera tann meira brúkaravinarliga partin, sum snýr seg um at gera eitt hugnapláss omanfyri og at gera økið klárt til at fólk kunnu dippa, svimja og grilla, og hvat mann annars kann finna uppá, sigur Bynne.
Seinastu dagarnar hava teir báðir fingið serkøna hjálp frá Katrin Iversen, sum hevur lagað stóra grótið við eini 40 tons maskinu hjá Spf. Plan. Hetta arbeiðið hevur gingið sera væl, sigur Bynni.
Ætlanin er annars, at økið skal gerast atkomuligt fyri øll og trappa og gøta skal gerast oman til økið. Á økinum skal gerast ymiskt til trivnað, eitt nú pláss til barnagarðar og skúlabørn at hugna sær, eins og eitt “skiftirúm” skal gerast á økinum.
Grønidammur liggur skamt innanfyri gamla Buchwald og fiskastykkið, sum nú eisini verður sett í upprunastand.
Tórshavnar kommuna


text:
Hvussu kunnu vit læra av Kypros í Horizon 2020
Tann 3. juli kl. 9 verður kunningarfundur í Kongshøll í Sjóvinnuhúsinum, har Pierantonios Papazoglou fer at greiða frá góðu úrslitunum hjá Kypros í Horizon 2020.
Pierantonios starvast hjá Cypros Institute, sum nýliga hevur fingið játtan úr Horizon 2020 til eitt Centre of Excellence, sum eitur: EMME – CARE (Eastern Mediterranean and Middle East – Climate and Atmosphere Research Centre). Stuðulin er fingið gjøgnum skránna: Spreading Excellence and Widening Participation.
Pierantonios fer at greiða frá, hvussu Cypros Institute fer at samstarva við leiðandi stovnar í Evropa, sum saman miðja eftir at byggja upp ein stovn við serfrøði innan veðurlag og umhvørvi.
Hann fer eisini at greiða frá sjálvari skránni, sum er partur í Horizon 2020 og ætlað stovnum í londum sum Kypros og Føroyum, sum enn ikki eru á sama støði, sum leiðandi stovnarnir í Evropa.
At føroyskir stovnar og granskingar- og menningarumhvørvið her kunnu avrika meira í samstarvi við onnur er eyðsýnt. Samstarv í longri tíðarskeið tvørturum landamørk styrkir evropeiska granskingar- og meningarumhvørvið, sum Føroyar eru partur av, - og skapar framburð, nýggja vitan, størv og framleiðslu.
Fundarmálið er enskt.
Øll eru vælkomin.


text:
https://www.facebook.com/profile.php?id=100002474431959&fref=ts
Leiga høli
ÁRF hevur eitt snotuligt felagshøli sum er væl egna til veitslur, fundir og annað.
Vit leiga út veitsluhøli, har pláss er upp til uml. 130 fólk.
- Føðingardag kr. 4.900
- Skúlaveitslur (Fólkaskúli/Miðnám o.a.l.) kr. 6.900
- Brúdleyp kr. 4.900
- Konfiramatión kr. 4.900
- Barnadóp kr. 3.500
- Erv til bygdarfólk, sum hava fastan búðstað í Árnafirði (ókeypis at lána hølini)
- Halt fríðtíð/vikuskiftið í Árnafirði (sí prís níðanfyri)
- Jólafrokost (tilboð vera givin)
- og mangt mangt annað!
Eisini verður høli leiga út, til bólkar,pláss fyri 30-40 soviplássum
ÁRF í Árnafirði
Bygdin Árnafjørður er eitt satt
paradís fyri barnafamiljur at halda frítíð í.
Hølini standa á havnalagnum
við avbera góðum parkeringsviðurskiftum.
Høli er 12 x 15 m. stórt í 2
hæddum.
Ferðandi mugu hava soviposa/pútu við, tað hoyra 40 madrassur til
hølini.
Tað eru 20 madrassur til vaksin, og 20 madrassur til børn.
Í hølinum er stórt felagshøli, stórur køkur/brúggers, amerikanara
køliskáp/frystiskáp, 3 vesi, stórt brúsurúm
Í køkinum eru allir hentleikar, til at matgera í.
Eisini er
møguleika at vaska klæðir, vaskimaskina og turkitrumla eru í húsinum.
Í
hølinum er, Internet/tráðleyst net, Flatskermur, Stórskýggi/vørpa, karoke-annlegg.
Til ber at leiga gass grillir frá ÁRF.
Prísurin er kr. 450.
Í kjallarinum eru 2. gassgrillir (tey sum leiga mugu hava gass fløsku/r við sjálvið)
Uttanfyri eru fleiri havaborð, har 6 fólk kunna sita til
hvørt borð.
Ótrúliga stórt og gott P-øki (ikki tíðar
avmarkað).
Sera væl egna til familjur, bólkar, flokkar og
líknandi
Hølini eru eisini væl egna til veitslur, fyrilestrar/skeið, fundir
o.l.
Prísir fyri yvirnátting(sova)!
DKK 1.250,-
pr.dag/dag/day ( 1-4 fólk)
DKK 1.550,-
pr.dag/dag/day (5-9 fólk)
DKK 1.950,-
pr.dag/dag/day (10-19 fólk)
DKK 2.950,-
pr.dag/dag/day (20-29 fólk)
DKK 3.450,-
pr.dag/dag/day (30 og fleiri)
Leiguprísurin, er pr.dag (leigan fyri ein dag er 1-24 tímar, frá 25 tímar, telur tað frá dag nummar 2 osv)
Legg til merkis: Tá hølini eru leiga út til yngri fólk/bólkar, so sum skúlaflokkar, 7,8,9 og 10.flokk/ar,
- NS 2020 eru hølini leiga!
- SF 2020 eru hølini leiga!
og Miðnáms flokkar.
So skal í minsta lagi, vera tveir ábyrdar-persónar til staðar, sum eru foreldur, sum eru min. 35.ár, sum eisini skulu vera rúsfríir!
Hesir ábyrdar persónar, skulu vera til staðar í veitsluni, frá byrjan og líka inntil tann seinasti næmingurin er komin heim til húsa aftur í øllum góðum.
Hølini skulu bíleggjast av einum foreldri, at einum næmingi í flokkinum, sum samstundis er ábyrdar persónur av hølinum!
Leiga skal vera
í minsta lagi 2 døgn, tá tað er til at sova(yvirnátting).
(Um tað verður leiga bert eina nátt til yvirnátting, so er prísurin + 25 %)
Royking ikki loyvd
í hølinum.
Reingerð/rengøring/cleaning DKK 550,-
(obligatorisk)
Prísir fyri leigu av borðum/bestikk o.a.l.
Legg til merkis: Leigarin skal hava wc pappír,hondpappír og hondsápu við!
Borð til 6 fólk kr. 95. pr.stk
Stólur kr. 35. pr.stk
Kaffimaskina stór kr. 450.
Koppar, tallerkar, knívar, gaflar o.a.l. kr. 5. pr.stk
Suppuoysir kr. 50.
Døguraðføt kr. 50.
Te & Kaffi-kannur kr. 50.
Uppteljing tur/retur kr. 350.
Verður leiga fyri omanfyri kr. 2.500 í borð/stólum/bestikk, so verður givið - 20 % avsláttur.
Hesin avsláttur er ikki galdandi fyri leigu av hølinum, heldur ikki fyri madrassur.
Gjaldsháttur: Gjaldast áðren, á konta í Norðoya Sparikassa (9865) 102.857.4.
Árnafjarðar
Róðrarfelag
Sí meira um felagið/hølini á
Facebook síðu okkara:
Bílegging fer fram við at ringja til formannin hjá ÁRF á telefon 75 75 75.
Eisini ber til at bíleggja høli umvegis teldupost arf(kurla)arf.fo
Sí meira um hølini, á okkara Facebook síðu - Árnafjarðar Róðrarfelag Árf
Hygg undir myndaskjáttu ÁRF høli :) - (Myndir) - (Billeder) - (Pictures)


text:
Tilfar
Visit Faroe Islands hevur ymiskt tilfar, sum fyritøkur og fólk kunnu nýta í teirra marknaðarføringsarbeiði.
Myndir og Filmar
Niðanfyri eru myndir og filmar, ið ferðavinnan í Føroyum kann brúka í sínum arbeiða at marknaðarføra Føroyar sum ferðamál. Loyvið at nýta myndirnar verður givið treytað av, at treytirnar fyri nýtslu av myndum verða fylgdar:
- Myndirnar í hesum myndasavninum hjá Visit Faroe Islands kunnu brúkast av ferðavinnufyritøkum í Føroyum uttan kostnað. Myndirnar kunnu bert nýtast í marknaðarføring av Føroyum sum ferðamál.
- Eftir at myndirnar eru tiknar niður, kunnu tær bert nýtast til tilskilaða endamálið.
- Myndirnar kunnu ikki latast til triðja part.
- Myndirnar kunnu ikki nýtast í beinleiðis handilsligari nýtslu. Hetta merkir, at myndirnar ikki kunnu nýtast í marknaðarføring av ítøkiligum produktum, ið skulu seljast. Sum eitt dømi kann nevnast gerð av postkortum.
- Navnið av myndafólkinum skal framganga, tá myndir verða nýttar. Myndirnar kunnu broytast við “cropping”, men myndirnar skulu ikki manipulerast ella broytast annars.
Um so er at omanfyri nevndu treytir ikki eru hildnar, so átekur Visit Faroe Islands sær rættindi til frítt at kunna taka inn aftur brúksrættin til myndir úr savninum og/ella at útihýsa brúkaran frá at nýta okkara myndasavn.
Myndir og filmar kunnu takast niður við at trýsta á tær ymisku leinkjurnar niðanfyri. Fyri at fáa atgongd til tilfarið, er neyðugt at hava eitt loyniorð. Hetta fært tú við at senda ein teldupost til [email protected] har tað verður greitt frá, at tygum tørvar eitt loyniorð til myndasavnið.
Amboðskassin
Eisini ber til at nýta amboðskassan, ið er kassin við øllum hentum amboðum til tína framløgu um Føroyar. Myndir, filmar og kunning. Framløgurnar eru ymiskar til longdar, soleiðis at tær røkka ymiskum tørvum – alt frá heilt stuttari kunning um, hvar Føroyar eru, til longri framløgur, ið lýsa Føroyar nærri. Fyritøkur og skúlaflokkar eru eisini vælkomin at biðja um tilfar.


text:
Nakrar søguligar rættleiðingar (annar partur)
30. apríl 2019
Í fyrsta parti av hesi greinarøðini vísti eg á eina ramsu við søguligum pástandum, sum vit hoyra, serliga tjóðveldisfólk, brúka umaftur og umaftur. Uttan at leggja nakað prógv á borðið, reksa tey upp ymiskt, sum tey siga, at Sambandsflokkurin skal hava verið ímóti.
Í hesi greinini fari eg víðari í hesi ramsuni, og fari at siga nøkur orð um føroyska málið.
Føroyska málið í kirkjunum
Tað verður ofta sagt, at ”sambandsmenn” vóru ímóti, at føroyskt fekk innivist í kirkjunum, og skal tað vera heilt stuttligt verður sagt, at orsøkin til hetta skuldi vera, at ”Várharra skilti ikki føroyskt”.
Eg ivist ikki í, at í einum politiskum stríði sum vardi í nógv ár, var nógv sagt av báðum pørtum, ið var betri ósagt. Trýst gevur sum kunnugt móttrýst, og tað er einki at ivast í, at fólk onkuntíð eru lopin framav í hesum politiska kjakinum. Eg fari tí ikki at forsvara alt sum hevur verið sagt um hetta málið, men eg haldi at tað eru nøkur grundleggjandi viðurskifti, ið nútíðin ofta gloymir.
Tað øvugta av hebariskum
Viðvíkjandi kirkjumálinum, so kunnu vit siga, at støðan hjá føroyska málin, minti ikki sørt um støðuna hjá hebraiska málinum - bara við øvugtum fortekni. Hebraiskt var, fyri gott og væl hundrað árum síðani, bara brúkt í synagogunum, og tí noyddust jødarnir at endurskapa tað verðsliga málið. Teir høvdu bara ”andalig orð” á hebraiskum.
Hjá okkum var tað øvugt. Føroyingar høvdu tað verðsliga málið, sum livdi sítt fríska lív í tí føroyska gerandisdegnum, men í kirkjunum høvdu danskir prestar verið í fleiri øldir, og tí var tað kirkjuliga føroyska málið ikki til. Eingin dugdi tað.
Prædikurnar vóru á donskum, og føroyingar bæði sungu, bóðu og signaðu seg á donskum. Eisini uttanfyri kirkjugátt, til dømis í sambandi við útróður, varð sungið á donskum. So trupulleikin var ikki, at ”Várharra ikki skilti føroyskt”. Trupulleikin var, at føroyingar skiltu ikki hendan partin av føroyska málinum.
Tann málkøni Fríðrikur Petersen, próstur, (sum eisini var fyrsti formaður Sambandsfloksins), skrivaði einaferð í Færøsk Kirketidende, at hann nú hevði umsett bønina ”Faðir vár”. Hetta kann tykjast løgið nú á døgum, tí at umseta ”Faðir vár” úr donskum munnu tey flestu klára. Men hetta vísir, hvussu støðan var. Hann var noyddur at gera nýggj orð fyri tey andaligu hugtøkini.
Veikur skúli
Viðvíkjandi føroyskum í skúlunum var avbjóðingin ikki tann sama. Bygdarskúlarnir vóru ser illa fyri við lærarum, so vanliga var bara ein lærari í hvørjum skúla. Ikki var óvanligt, at hesin lærarin hevði tveir – ja dømi eru eisini um tríggjar skúlar. Næmingarnir gingu í skúla aðruhvørja viku, og tí var neyðugt, at teir fingu hjálp frá foreldrunum. Men har var ikki nógv hjálp at heinta, um skúlamálið skuldi vera føroyskt, tí foreldrini høvdu bara lært danskt. Nógvir av lærarunum dugdu heldur ikki at skriva føroyskt. Tí var neyðugt at finna eina skipaða yvirgongd frá donskum til føroyskt.
Í løgtingstíðindum frá 1905 stendur endurgivið eitt orðaskifti, sum Løgtingið hevði um føroyska málið. Tað orðaskiftið vísir eina breiða semju um at geva rúm fyri føroyska málinum, men at ósemja var um, hvussu yvirgongdin skuldi vera.
Í 1918 legði Poul Niclasen, úr Sambandsflokkinum, eitt uppskot fyri løgtingið, um at tey yngru børnini skuldu undirvísast á føroyskum. Uppskotið fall, hóast Sjálvstýrisflokkurin hevði meirlutan í løgtinginum tá.
Tveir av stovnarum Sambandsfloksins, Fríðrikur Petersen, próstur, og Joen Poulsen, lærari, (sum gav út ta fyrstu føroysku skúlabókina), og fleiri við teimum, gjørdu sítt til at fáa føroyskt í kirkjur og skúlar, men hetta var ikki nøkur løtt uppgáva. Tað haldi eg, at mong gloyma í orðaskiftinum um tær søguligu hendingarnar.
Tað er lætt at standa nú á døgum og lasta tey, sum livdu fyri 100 árum síðani, fyri teirra sjónarmið, og at gera søgurnar stuttligar er heldur eingin kunstur. Men tað er samtíðis pínligt at staðfesta, at nógv av tí sum ger søgurnar stuttligar, er manglandi innlit hjá frásøgufólkunum.
(meira kemur seinni).
Helgi Abrahamsen
næstformaður Sambandsfloksins
RN
Aftur


text:
UM OKKUM
Combine-IT byrjaði sum ein einstaklinga fyritøka í 2006, ið hevði sítt sæti í Danmark. Fyritøkan er kend fyri at veita KT tænastur, ráðgeving og verkætlanar leiðslu til størri og smærri fyritøkur í Føroyum, Danmark og kring heimin. Combine-IT kann átaka sær allar KT uppgávur ella tillaga eftir avtalu við viðskiftafólk. KT uppgávurnar hava verið sera fjølbroyttar.
Hvat veita vit?
Appir
Vit sniðgeva, menna og royndarkoyra appir í tøttum samstarvi við kundar okkara.
CRM skipan
Vit kunnu veita eina CRM (Customer relationship management) skipan, ið ger tað ómakaleyst at halda skil á kundum sínum. Skipanin hevur m.a. ein kontakt lista, kalendara og uppgávustýring v.m.
Heimasíður
Vit kunnu menna heimasíður við nútímans sniðgeving eftir tínum ynski. Umframt hetta, gera vit tað ómakaleyst fyri teg at fremja broytingar.
Tørvar tær ein nethandil? Vit kunnu gera tær ein nethandil, ið nøktar allar tørvir – t.d. er tað lætt fyri teg at fara inn og leggja vørur aftrat, strika og broyta.
Trygdarkanningar
Vit veita ráðgeving innan GDPR og hjálpa fyritøkum og stovnum at verða compliant, tvs. lúka galdandi krøv. Vit veita ráðgeving innan KT trygd og kanna KT trygdina, finna hol og veita frágreiðingar um, hvussu støðan er. Við líðandi kanningum, kunnu vit tryggja at KT trygdin er á einum høgum støði.
TOYMIÐ
Vit hava viðkomandi útbúgvingar/skeiðir innan tøkni, menning og verkætlanarleiðslu.
TÍÐINDI
VIT ERU ERRIN AV
Verkætlanir vit eru errin av...
Alarm.fo er ein kunningar- og samskiftisskipan, ið m.a. veitir stundisliga almenna kunning á snildfonina. Tað, sum er serligt við hesari skipan er, at brúkarin sjálvur kann tillaga kunningina soleiðis, at hann bara móttekur kunning, ið er viðkomandi fyri hann.
Saman við fyritøkuni Veita, hevur Combine-IT ment eina skipan, har brúkarar kunnu biða um tilboð uppá eitt hvørt, teir vilja hava gjørt. Veitarar geva tilboð uppá tað, ið skal gerast, og síðani kann brúkarin velja besta tilboðið.
SAMBAND
Set teg í samband við okkum
Tilvísingar
Her eru nakrir av okkara verandi og fyrrverandi kundum.


text:
í dag fór Vera ein langan túr saman við Monu, Ellu, Ruth og Tanju. Nú styttist til Mona og Tanja saman við monnum skulu skifta gøturnar í Klaksvík út við kendu gøturnar í New York. Tað sum vit onnur bert síggja í spennandi amerikanskum krimiserium fáa tey nú møguleika at uppliva live. Eg eri so heppin at hava roynt hetta. Tað var í 2010 tá eg rann í New York. Tað kann ikki beskrivast, men má upplivast. Ikki frítt eg brellist eitt sindur tá ið prát snýr seg um teirra komandi avbjóðing.
Nå, men í dag, ein góðan tíma eftir at Vera var farin avstað, fór eg mær ein túr. Hugsaði at renna í móti teimum. Eg rann fyrst út á Bumshamar so heim í býin so norður eftir. Eg visti at teirra ruta var fyrst út á Núp síðani norður í Haraldssund. Eftir mínari útrokning væntaði eg at møta teimum onkunstaðni á Stongunum, men her vóru ongar damur. Komin norður um Nema, síggi eg nógvan aktivitet í Norðhavnini, so fyri at taka nakrar annarleiðis myndir renni eg norður á tunnilsvegin so eg kann fáa nakrar myndir oman í Norðhavnina. Nú havi eg uppgivið at møta damunum.
Meðan eg standi soleiðis og hyggi omanyvir Norðhavnina síggi eg ein grønan neon jakka renna á Ánavegnum, haldi í fyrstu atløgu tað er Álvur. Álvur plagar at koma aftaná Ellu. Nú taki eg so telefonina, hví havi eg ikki hugsa um tað fyrr, ringið til Veru. Ein tivandi rødd kemur til, samrøðan er stutt, eg fái at vita tær eru 500 m frá Jehova John, og tær fara til kaffi umborð á Norðborg.
Eg renni ímóti teimum og soleiðis slapp eg eisini uppí part og fekk møguleika at njóta ein kaffimunn umborð á Norðborg, sum júst var komin aftur av makrelveiðu við fullari last.


text:
Samtakið SMS í Havn umboðar eitt breitt og stórt úrval av handlum og matstøðum á føroyska marknaðinum. Starvsfólkini fevna líka frá skúlaungdómi, sum arbeiðir eftir skúlatíð, til handilsfólk og handverkarar av ymsum slag, t.d. bakarar, kokkar og slaktarar.
Avbjóðingin at útvega starvsfólk røkkur nógv ár aftur í tíðina
- Stóra avbjóðingin at útvega starvsfólk er ikki komin yvir nátt. Byrjanin til stóra vøksturin í eftirspurninginum eftir starvsfólki sást longu fyri fíggjarkreppuna í 2008, men eftirspurningurin hevur rættiliga tikið dik á seg og er vorðin nógv meira umfatandi hesi seinastu árini. Nú merkist avbjóðingin at útvega starvsfólk allastaðni, eisini í londunum uttan um okkum, sum spyrja eftir somu starvsfólkum sum vit, sigur Niels Mortensen.
Starvsfólkatrotið merkir gerandisdagin í SMS
- Í SMS-samtakinum forðar starvsfólkatrotið okkum í at veita kundum okkara tað tænastustøðið, sum vit kundu hugsað okkum. Vit hava nógv dugnalig og trúgv starvsfólk, sum gera alt tað tey megna fyri at tæna kundum okkara, men vit hava brúk fyri fleiri fólkum, um vit skulu røkka teimum málum, vit seta okkum. Vit brúka ov nógva tíð til at fáa gerandisdagin at hanga saman, við ov fáum fólkum. Hetta er tíð, sum átti at verið brúkt til at menna handils- og tænastuvirksemið. Sum støðan er í løtuni, megna vit t.d. ikki at hava øll matstøðini opin fulla tíð, sigur Niels Mortensen.
Stúrir fyri langtíðaravleiðingunum
Niels Mortensen er meira stúrin fyri langtíðaravleiðingunum, fyri føroyska samfelagsbúskapin, av stóra trýstinum á arbeiðsmarknaðin í løtuni. Um trotið á starvsfólki elvir til kappbjóðing millum føroyskar arbeiðsgevarar eftir starvsfólki, so fer kostnaðarstøðið upp og tað verður dýrari at liva í Føroyum. Samstundis gerst føroyskur útflutningur minni kappingarførur á altjóða marknaðunum, tí føroysk framleiðsla verður dýrari.
Tað má altíð geva fyrimunir at taka eina hond í á arbeiðsmarknaðinum
- Stóra trýstið á arbeiðsmarknaðin hevur ment seg yvir fleiri ár, og tí skulu helst fleiri bygnaðarligar tillagingar til, frá politiskari síðu, fyri at loysa avbjóðingarnar á arbeiðsmarknaðinum, soleiðis at útboð og eftirspurningur eftir arbeiðsmegi koma at passa betur saman. Í løtuni er tað ein mótsøgn, at tøk arbeiðsmegi er í ALS-skipanini, samstundis sum arbeiðsmarknaðurin skríggjar eftir arbeiðsmegi. Almennu skipanirnar eiga eisini at stimbra og geva skúlaungdómi og lesandi fyrimunir við at arbeiða við síðuna av lesnaðinum, heldur Niels Mortensen.
Víðkað atgongd til arbeiðsmegi lættir trýstið
- Uttan at taka støðu til aðrar avbjóðingar, so hevði tað lætt trýstið á føroyska arbeiðsmarknaðin, at víðkað atgongdina hjá føroyskum arbeiðsgevarum, at útvega starvsfólk úr londum uttan fyri ES. Vit mugu skilja ímillum útlendska arbeiðsmegi og tilflyting annars. Føroyingar hava sjálvir altíð arbeitt nógv uttanlands, so at flyta arbeiðsmegi millum lond, eigur ikki at vera ókent fyri okkum, sigur Niels Mortensen at enda.


text:
Í samband við dagførðingina av Rættargangslógini á heysti 2019 varpaði Amnesty yvirfyri myndugleikunum og Rættarnevndini ljós á, at umstøðurnar í Mjørkadali hava við sær, at vit í Føroyum brúka nógv meira avbyrging enn neyðugt. Hetta er síðani tikið upp politiskt – bæði í Fólkatinginum og í Løgtinginum. Og hetta fegnast vit um, og vit vilja nýta høvið at takka teimum, sum hava sett uppskot og fyrispurningar fram, eins og vit takka fyri virðiligar viðgerðir. Vit takka eisini fyri, at Amnesty hevur fingið høvi at koma við viðmerkingum, og at hesar viðmerkingar eru hoyrdar.
Uppskot um bøttar umstøður í Mjørkadali
Djóni N. Joensen og Rósa Samuelsen hava lagt uppskot fyri Løgtingið, um at tryggja nøktandi umstøður í Mjørkadali, og sum heitir á Landsstýrið um at seta gongd á arbeiðið at umrøða spurningin at byggja nýggja arrest og fongsulsbygning.
Umboð fyri Amnesty var í Rættarnevndini tann 20. mai, har vit serliga løgdu dent á, at vit ikki mettu, at tað var hóskandi at brúka orðingina: “á sama stigi sum í danska fongsulsverkinum”, tí Amnesty kann vísa á fleiri øki, sum ikki eru nøktandi í Darnmark, m.a. alarmerandi vøksturin av nýtsluni av sokallaðari “straf-celle”, sum er revsing til innsett, har tey verða sett í avbyrging 22 tímar av 24 tímum í fleiri enn 14 dagar . Vit brúktu sostatt okkara tíð til at vísa á viðurskifti, sum ikki eru nøktandi hjá teimum, sum verða send til Danmarkar at sita dóm.
Les viðmerkingarnar frá Amnesty til Rættarnevndina her.
Vit fegnast í dag um, at Rættarnevndin hevur sett broytingaruppskot fram, har orðingin um danska fongsulsverkið er tikið burturúr.
Broytingaruppskotið frá eini samdari Rættarnevnd ljóðar nú soleiðis:
”Løgtingið heitir á landsstýrið um at kanna og taka neyðug stig til, at umstøðurnar fyri tey, sum verða dømd at sita í varðhaldi ella dømd at sita fongsulsrevsing, gerast nøktandi, her uppi í at arbeiða fyri at tryggja teimum, ið sita fongsulsdóm í Føroyum, neyðug tilboð og at tryggja, at myndugleikin á staðnum fær møguleikan fyri at skipa eina tilgongd, so til ber at bjóða eitt útslúsingartilboð í sambandi við leyslating, umframt at umrøða spurningin um at byggja nýggjan arrest- og fongsulsbygning í Føroyum, og at leggja fram neyðug lógaruppskot í hesum sambandi. ”
Vit fylgja málinum
Amnesty fer frameftir at fylgja viðgerðina av hesum uppskotinum, og vit fara framhaldandi at halda samband við myndugleikarnar, sum varða av hesum økinum. Seinastu árini hava vit hava gott og konstruktivt samskifti við allar myndugleikar, og vit hava góðar vónir um, at allir partar ynskja at viðurskiftini í føroyska varðhaldinum verða munandi bøtt. Eftir er at tryggja, at hetta verður veruleiki skjótast gjørligt.
Framhaldandi ynskja vit at síggja, at hagtølini fyri langar varðhaldsfongslingar og avbyrgingar verða gjørd almenn atkomulig, vit ynskja munandi betur umstøður í varðhaldinum, eins og vit halda tað verða avgerandi neyðugt, at vit í Føroyum fáa ein tíðarhóskandi fongsulsbygning, har tað er møguligt at hava eitt varðhald og eitt fongsul.
Her er leinkja til løgtingsmál nr. 122/2019: “Uppskot til samtyktar um at kanna og taka neyðug stig til, at umstøðurnar í Arrestini í Mjørkadali verða nøktandi og á sama stigi sum í danska fongsulsverkinum annars”.
Ráðstevna um fongsulsviðurskifti
Seinni í heyst fer Amnesty at skipa fyri ráðstevnu, har vit varpa ljós á avleiðingar av avbyrging, og har vit geva teimum, sum arbeiða í skipanini orðið. Vit enda við einum orðaskifti um, hvat hevur týdning í samband við at tryggja nøktandi umstøðurnar í føroyska varðhaldinum.
Hendan ráðstevnan varð sett á skrá tann 31. mars 2020, men er útsett til á heysti 2020 orsakað av korona. Tit frætta sum skjótast um endaligu dagfestingina.
Les meira her: https://amnesty.fo/g-g-utsett-almenn-radstevna-eitt-fongsul-i-fongslinum/


text:
Her fyri varð avtala gjørd við Gamla Kongaliga Einahandilin, ofta nevndur Pubbin á Tvøroyri.
Eisini er tónleikaavtala gjørd við Seglloftið, sum umframt at vera karmur um konsertir og fyrilestrar, eisini virkar sum dansiskúli og mentanarhús,. Spælistaðið Tøting hevur eisini gjørt avtalu við Koda, eins og allir handlarnir hjá PE nú eru fevndir av einari felags avtalu.
Rapportera tínar konsertir
Fyri at vit best fáa avroknað fyri eina framførslu, mást tú minnast til at rapportera konsertina innan ein mánaða. Rapportera tínar konsertir her


text:
Løgmaður í The Guardian: Álit elvir til meira álit
Politikkur10-03-2021 - 16:40 - Jóanis Albert Nielsen
Bárður á Steig Nielsen, løgmaður, hevur eina grein um føroysku koronastýringina í enska blaðnum The Guardian í dag. Í greinini skrivar hann millum annað um, hvussu føroyska mannagongdin við tilmælum hevur verið øðrvísi enn nógva aðrastaðni.
“Álit elvir til meira álit. Hetta hevur víst seg í okkara føri,” skrivar løgmaður.
Føroyski leisturin við koronakanningum, smittusporing og sóttarhaldi fær eisini pláss í greinini. At tað hevur gingið frægari í Føroyum enn í grannalondunum er millum annað orsaka av dugnasemi hjá einstaklingum og av samstarvi millum privatar fyritøkur og almennar stovnar. Hetta gjørdi, at vit í 2020 kundu kanna fleiri íbúgvar fyri korona enn nakað annað land í heiminum, skrivar løgmaður eisini í greinini.
Les alla greinina her.


text:
Kirkju Kirkja
Í 1818 var hent tað, at báturin á Kirkju, sum allir fullførir menn í bygdini róðu út við, umkomst sunnan fyri bygdina, og allir menninir doyðu uttan Mittúnsbóndin, men hann og konan doyðu fá ár seinni av landfarssótt (tyfus), so tað var ein dyggur smeitur fyri bygdina.
Líka dyggur var smeiturin, tá amtmaðurin – stutt seinni – gjørdi av at flyta kirkjuna til Hattarvíkar, tí der ikke boer nogen Mand som kan betroes at være værge for Kirken.
Nú var eingin kirkja á Kirkju, og tað skuldu ganga 100 ár til aftur varð bygd kirkja, tann sum nú stendur.
Tá tað leið út móti 100 árum, síðani kirkjan var flutt av Kirkju til Hattarvíkar, kom tað hugskot fram at reisa eina kirkju á Kirkju, og ikki kann sigast annað, enn at undirtøkan var góð í bygdini.
Farið var undir at grava fyri grundini, bróta upp grót og laða, meðan træsmiðirnir gjørdu stórviðin til, so hann kundi leggjast á, tá grundin var liðug, so tað var ótrúliga skjótt, frá byrjað var, til innilokað var.
Til at laða grundina var Petur Pauli Poulsen formaður, og formaður fyri træsmíðinum var Jóannis Kristensen í Mittúni. Nógv av arbeiðnum var gjørt ókeypis.
Teknað kirkjuna hevur Louis Zachariassen, eisini ættaður av og uppvaksin á Kirkju, og sum fyrimynd hevði hann havt gomlu trækirkjurnar. Tekningarnar vóru eina gáva til kirkjuna.
Tað var ein stórur dagur fyri kirkjufólkið á Kirkju, tá kirkjan stóð liðug og skuldi vígast 28. mai 1933. Jákup Dahl próstur vígdi hana og nógvir prestar vóru við til vígsluna.
[KELDA: J. P. Gregoriussen, Nýggjaru Kirkjurnar]


text:
Monday, October 31, 2011
Uttan frændur og heim, uttan land, uttan gud...
Á hesum síðsta oktoberdegi hava vit funnið fram eina upptøku. Tað er Jeff Buckley, ið lesur upp yrkingina hjá Edgar Allan Poe Ullalume, sum Janus Djurhuus við støði í týðing hjá Gustaf Frøding gjørdi eina týðing av, sum gjørdist heldur sjálvstøðug til at vera ein týðing. Eg seti inn báðar yrkingarnar her:
Edgar Allen Poe: Ullalume
The skies they were ashen and sober;
The leaves they were crisped and sere -
The leaves they were withering and sere;
It was night in the lonesome October
Of my most immemorial year:
It was hard by the dim lake of Auber,
In the misty mid region of Weir -
It was down by the dank tarn of Auber,
In the ghoul-haunted woodland of Weir.
Here once, through and alley Titanic,
Of cypress, I roamed with my Soul -
Of cypress, with Psyche, my Soul.
These were days when my heart was volcanic
As the scoriac rivers that roll -
As the lavas that restlessly roll
Their sulphurous currents down Yaanek
In the ultimate climes of the pole -
That groan as they roll down Mount Yaanek
In the realms of the boreal pole.
Our talk had been serious and sober,
But our thoughts they were palsied and sere -
Our memories were treacherous and sere, -
For we knew not the month was October,
And we marked not the night of the year
(Ah, night of all nights in the year!) -
We noted not the dim lake of Auber
(Though once we had journeyed down here) -
Remembered not the dank tarn of Auber,
Nor the ghoul-haunted woodland of Weir.
And now, as the night was senescent
And star-dials pointed to morn -
As the star-dials hinted of morn -
At the end of our path a liquescent
And nebulous lustre was born,
Out of which a miraculous crescent
Arose with a duplicate horn -
Astarte's bediamonded crescent
Distinct with its duplicate horn.
And I said: "She is warmer than Dian;
She rolls through an ether of sighs -
She revels in a region of sighs:
She has seen that the tears are not dry on
These cheeks, where the worm never dies,
And has come past the stars of the Lion
To point us the path to the skies -
To the Lethean peace of the skies -
Come up, in despite of the Lion,
To shine on us with her bright eyes -
Come up through the lair of the Lion,
With love in her luminous eyes."
But Psyche, uplifting her finger,
Said: "Sadly this star I mistrust -
Her pallor I strangely mistrust:
Ah, hasten! -ah, let us not linger!
Ah, fly! -let us fly! -for we must."
In terror she spoke, letting sink her
Wings until they trailed in the dust -
In agony sobbed, letting sink her
Plumes till they trailed in the dust -
Till they sorrowfully trailed in the dust.
I replied: "This is nothing but dreaming:
Let us on by this tremulous light!
Let us bathe in this crystalline light!
Its Sybilic splendour is beaming
With Hope and in Beauty tonight! -
See! -it flickers up the sky through the night!
Ah, we safely may trust to its gleaming,
And be sure it will lead us aright -
We safely may trust to a gleaming,
That cannot but guide us aright,
Since it flickers up to Heaven through the night."
Thus I pacified Psyche and kissed her,
And tempted her out of her gloom -
And conquered her scruples and gloom;
And we passed to the end of the vista,
But were stopped by the door of a tomb -
By the door of a legended tomb;
And I said: "What is written, sweet sister,
On the door of this legended tomb?"
She replied: "Ulalume -Ulalume -
'Tis the vault of thy lost Ulalume!"
Then my heart it grew ashen and sober
As the leaves that were crisped and sere -
As the leaves that were withering and sere;
And I cried: "It was surely October
On this very night of last year
That I journeyed -I journeyed down here! -
That I brought a dread burden down here -
On this night of all nights in the year,
Ah, what demon hath tempted me here?
Well I know, now, this dim lake of Auber -
This misty mid region of Weir -
Well I know, now, this dank tarn of Auber,
This ghoul-haunted woodland of Weir."
Janus Djurhuus Oktobir 1912
Einsligt og kalt og nátt og gráur Oktobir
fjart hoyrist flog av flytifugli, ið boð ber,
at um kærleik og sang og sól, tá ið valdar Oktobir,
eingin vón, einki hop er.
Minkandi máni í skýdrátti vóð,
øtlandi hav og suffandi flóð.
Skelva um verøld tey mollstemtu ljóð,
valdar gráur Oktobir -
um sang og sól einki hop er.
Uttan frændur og heim, uttan land, uttan gud,
fell mær glerrunnin blóma, ivin, í lut,
hennar fræstund er í Oktobir,
tá um vetur og frost einans hop er.
http://listinblog.blogspot.com/2010/10/oktobermal.html
Posted by Listin at 11:37 AM
Labels: KP, Skaldskapur
Tarira konsert í Samuelskirkjuni í Keypmannahavn
Tarira kemur nú til Keypmannahavnar í sambandi við Weekdays, sum er konsert saman við Teiti og DR Pigekor og sum verður í DR Koncerthus, Studio 2, hóskvøldið 3. november. Konsertin varð útseld fyri tveimum vikum síðani, men tey, ið fegin ynskja at hoyra nýggjar føroyskar kórtónar fáa møguleikan. Tí meðan Tarira vitjar í Keypmannahavn, fer kórið eisini at hava eina konsert í Samuelskirkjuni í Thorsgade 65, leygarkvøldið 5. november kl. 19.30.Atgongumerki á kr. 80 (kr. 50 fyri lesandi) kunnu keypast við dyrnar undan konsertini. Umframt nýggj verk eftir Teitur fer kórið eisini at framføra nýggjar útsetingar, sum kórleiðarin Sunleif Rasmussen hevur gjørt til tveir Waagstein sangir. Hartil fer kórið eisini at syngja sangir eftir Knút Olsen, sum eru á fløguni Mai-mynd. Ein fjølbroytt skrá við nýggjum og minni nýggjum, kendum og minni kendum kórtónum.
Posted by Listin at 9:50 AM
Labels: KP, Tíðindaskriv, Tónleikur
Sunday, October 30, 2011
Framtíðin er borgarlig
Javnaðarflokkurin og Tjóðveldi taptu báðir so dyggiliga í gjár og Jørgen fekk rætt í sínum ófrættakenda spádómi um, at "framtíðin er borgarlig". Valfimleikurin í tí frálíka barnaútvarpinum má frá nú av ljóða "høgra, høgra, høgra, høgra, tað er rætta lagið..".
Nú er bert at vóna, at tey skilagóðu, sum hóast alt komu í tingið halda seg frá at fara í stjórn, tí har er ikki mandat hjá teimum til at fremja nakað skilagott og tað fer hvørki at klæða Tjóðveldi ella Javnaðarflokkinum at fara longur til høgru. Í eini sterkari andstøðu kundu flokkarnir heldur arbeitt saman fyri at gjørt eitt gott felags tak næsta val. Her á blogginum hava vit javnan funnist at Helenu Dam á Neystabø, sum óansæð man vera ljósár framman fyri okkara næsta mentamálaráðharra. Eitt boð uppá ein slíkan kundi verið Jógvan á Lakjuni, hvørs sangfegna skeið sum landsstýrismaður í mentamálum árini 2004-2008 enn situr fast ritað í minninum. Hann náði meg, men vit fáa ikki verri politikarar enn hvat vit hava uppiborið og vit hava eftir øllum at døma verið sera óskikkilig, shame on us! Aja, nú mugu vit royna at koma yvir hetta og venda síðani sterkt aftur við góðari list, sum hetta landið hóast alt er fult av.
Mynd: Arne List
Posted by Listin at 10:34 AM
Labels: KP
Saturday, October 29, 2011
Vallistin 8
Posted by Listin at 2:35 PM
Labels: Skaldskapur
Friday, October 28, 2011
Heystlist
Ert tú við at vera fullkomiliga til frens av teim mongu politisku lyftunum, sum flúgva gjøgnum luftina í løtuni, kundi eitt hugskot verið at fara á framsýning fyri at binda frið eina løtu. Heystframsýningin hevur opið hvønn dag frá kl. 15-18 í Listahøllini á Skipasmiðjuni inntil 6.november. Aldubáran skipaði fyri væl eydnaðari Heystkonsert 23.okt og einir 100 áhoyrarar vóru til konsertina. Skráin fevndi m.a. um verk hjá argentinska tangotónaskaldinum Astor Piazolla og verk hjá Williami Heinesen, Frederic Mignone og Kristiani Blak. Aldubáran var hesaferð mannað við Angeliku Nielsen, bratsj, Christinu Andersen, fagott og Ólavi Jacobsen, gittar. Eg seti inn nakrar myndir frá konsertini, sum Jan Andersson tók.
Posted by Listin at 12:51 PM
Vallistin 7 - Loysing ella samband og mannarættindini
Onkur hevur róð framundir, at Listin er vorðin ríkiliga tjóðveldisligur hesar seinastu dagarnar og hetta mugu vit bara ásanna, men gera samstundis vart við, at listabloggurin alt valstríðið hevur verið opin fyri øllum politiskum áskoðanum, sum øll valevni eru sloppin at bera fram á blogginum og tað púra ókeypis. Okkara einasta krav hevur verið, at valgreinin skal snúgva seg um mentan og list. At tað so í stóran mun hava verið tjóðveldisfólk, sum hava tikið tilboð okkara í álvara, mugu vit hinvegin næstan fata sum eitt argument fyri at taka Tjóðveldi í álvara. Og vit kunnu eisini staðfesta, at tað eftir mentanar- og listapolitikkinum í teimum ymisku valskránnum at døma, er Tjóðveldi, ið tekur listina í størsta álvara. Hetta fært tú í øllum førum varhugan av, lesur tú mentanar- og listapolitikin í skrivinum "List byggir land sjónligt í heiminum", sum seriøst og neyvt viðger listina sum tilfeingi. Flokkurin er mær vitandi eisini tann einasti, ið beinleiðis brúkar list í valinum sum við verkinum omanfyri. Hetta verkið er framleitt í Steinprenti fyri Tjóðveldi sum samstarv millum Trónd Patursson og Carl Jóhan Jensen. Blái liturin er eyðkendur fyri kosmiskt hugaða listamannin úr Kirkjubø og nýskjaldrið er ikki minni eyðkent fyri politiskt aktiva skaldið, sum við fáum orðum ber fram kritikk av okkara vantandi brúki av serkunnleikanum (í hesum føri av fiskifrøðingunum) og einum eftir øllum at døma vitisleysum áliti á ein ótømandi danskan ríkiskassa.
200 eru neyvan serliga ósamdir við boðskapinum í teirri bláu myndini, men teirra approach er nakað væl meira beinleiðis, frekt og aggressivt. Teir eru kendir sum politiska punkorkestrið, hvørs tekstir ofta ganga heilt yvir til markið og ofta yvirum alla sømiligheit og so er tað sjálvandi tað, at vit altíð kunnu kjakast um hvat sømiligheit er fyri nakað. 200 halda tað vera ósømiligt at forfylgja samkyndum og nokta at veita teimum tey mannarættindi, sum vit øll í okkara parti av heiminum eiga frá løtuni, vit eru fødd. Tað er LGBT Føroyar fyri at takka, at tað nú stendur øllum púra greitt hvørji 57 valevni taka undir við at dagføra hjúnabandslógina, so at hon eisini er galdandi fyri samkynd. Neyvan verður nakar bilsin av, at eingin úr Miðflokkinum er við á yvirlitinum yvir tey 57 og júst hesin flokkur er millum yndisoffrini hjá 200, eins og Sambandsflokkurin javnan stendur fyri skotum m.a. í einum sangi við uppáhaldinum, at eingin sambandsmaður er til um 50 ár. Filmstubban niðriundir er valla eitt listaverk, men eg fann hann á youtube, tá eg leitaði eftir sambandslist og sigast má, at hann helst er meira sambandsligur enn listaligur, men stuttligur er hann jú eisini.
Find more 200 songs at Myspace Music
Eitt annað verk, sum hevur nógvan boðskap, ið tó ikki er eins eyðsýndur ella eintýddur sum í omanfyri nevndu verkum, er verkið hjá Tóroddi Poulsen við heitinum Loysing ella samband. Hetta er ein uppseting av viðgjørdum readymade leikum, tveir kóboyarar, sum eftir øllum at døma kappríða uttan annað sjónligt mál ella mið uttan kanska bert hetta eina; at ríða kapp. Reiðmenninir báðir hava hvørt sítt lasso til reiðar, men eingin fongur er í eygsjón. Soleiðis hevur tað kanska kenst í øllum førum fyri listafólk seinastu árini og ikki minst síðan kreppan fór at klóra, tí tað er listin og listafólkini, ið allarfyrst merkja eina fíggjarkreppu. Sjálvt um øll eru samd um, at uttan listina var keðiligt at liva, so eru listaligu produktini so mikið ovarlaga í tørvspyramiduni hjá teimum flestu, at tey gjalda ikki fyri list, tá illa stendur til. Við nýggja mentanarálitinum hjá Tjóðveldi "List byggir land sjónligt í heiminum" halda vit okkum hóma ein glotta fyri framman og vóna, at sýndi áhugin í valstríðnum fyri mentan og list sæst aftur í verki aftaná valið. Gott val!
Posted by Listin at 10:55 AM
Thursday, October 27, 2011
Eitt sindur um føroyskar igloir
Fyrr í ár hevði eg áhugavert meylbrævaskifti. Tað var í sambandi við, at Tróndur Patursson skuldi taka lut í Biennaluni Kijkdüin í Hollandi í summar, eg hevði skrivað tekst til katalogið og samskifti við samskiparar um ymisk praktiskt og fíggjarligt eisini. Tróndur skuldi taka lut við einum stórum, fantastiskum glaskupli og tað er stórt arbeiði at fáa alt til at ganga upp. Beint sum alt endiliga var við at koma uppá pláss, fekk eg ein løgnan meyl frá fyrireikarunum. Tey spurdi um eg ikki kundi senda nakrar myndir av føroyskum igloum.
Eg mátti jú tíverri skuffa tey og greiða teimum frá, at igloir als ikki vóru vanligar her í Føroyum og at tær als ikki hava nakað við verkið hjá Tróndi Patursson at gera. Eitt er, at verkið er runt og at tað ber til at fara inn í tað men tað er á ongan hátt relaterað til eina eskimoiskt kavahús, tað er relaterað til kosmos. Hetta høvdu tey ikki lætt við at góðtaka, og tí vendu tey sær til uttanríkisráðið, sum uttan at drála sendi teimum myndir av summarhúsum í Kvívík við hartil hoyrandi leinkjum og tekstum um, hvussu tað ber til at leiga hesi summarhúsini. Nú var avtalan, at hetta lítla føroyska reklamuinnslagið skuldi í tað stóra, fína biennalukatalogi. Eitt annars rættiliga hugaligt samstarv fekk ein heldur harðari tóna og eg mátti hótta við, at hvørki listamaður ella listaverk komu til Hollands í fall, at hetta láturliga uppskotið frá ”The Ministry of Foreign Affairs” varð framt í verki.
Alt endaði væl og verkið hjá Tróndi Patursson gjørdist ein ordans succés. Luttøkan hjá Tróndi varð gjøgnumførd uttan fíggjarligan stuðul hiðani, - ja uttan nakra undirtøku yvirhøvur frá heimlandinum og við beinleiðis fellum frá eini skipan, sum sigur seg fagna listini og sum sigur seg halda, at vit skulu marknaðarføra okkum altjóða við listini. Henda lítla søgan um igloir er tíverri ikki einastandandi í føroyskari mentanarfyriskipan. Tað verða javnan brúktir pengar til fullkomiliga nytttuleys tiltøk uttanlands, sum hartil eru óvirðilig av tí, at tey verða gjøgnumførd uttan ráð frá serkønum.
Her er mín visión: http://listinblog.blogspot.com/2011/06/vision-2013.html
(IS)
Posted by Listin at 2:54 PM
Labels: IS, list og samfelag, Myndlist
Mentanarval: Filmslist er eisini list
Øssur Winthereig, Tjóðveldi
listini er einki líka. Ymsar listagreinar hava ymiskan tørv. Skal listin trívast og harvið eisini menniskjuni, so mugu vit síggja, at tørvurin er ymiskur. Hóast allar listagreinar eru kroystar, so er lættari at nøkta tørvin hjá summum enn hjá øðrum – eitt nú filminum.
Vit skulu ikki standa so ovfarin og halda, at føroyskur filmur júst er dottin niður av himli. Vit skulu ikki standa og bíða, um hatta ikki nokk hvørvur aftur. Tvørturímóti eigur eisini filmslistin at takast í álvara.
Í roynd og veru hava vit í mong ár havt eina vakstrarlind í filmslistini og hava tørv á eini strategi fyri filmsframleiðslu. Her snýr tað seg um at lurta eftir teimum, sum arbeiða við filmsframleiðslu. Vit hava leingi havt møguleikan at gerast eitt land, sum kann gera vart við seg millum onnur lond við filmsframleiðslu. Men hendan listagreinin hevur ikki verið tikin í álvara.
Filmsverkstaðurin Klippfisk hevur í fleiri ár ment bæði áhugan og framleiðslu av filmi. Katrin Ottarsdóttur og onnur hava eisini víst, at her eru møguleikar. Ein vegur er at stovna ein filmsgrunn, sum bæði kann ráðgeva og fíggja filmsframleiðslu. Pengarnir kunnu bæði koma úr Føroyum og úr útlandinum gjøgnum altjóða samstarv. Har eru fleiri altjóða samstørv fyri smáar tjóðir. Samstørv sum snúgva seg um fígging, útbreiðslu og upplæring. Vit egia at gerast partur av hesum samstørvum.
Um pengarnir koma úr Monako ella Miðvági er líka mikið fyri føroyskan film, bara kreativa arbeiðið er her
Posted by Listin at 11:15 AM
Labels: list og samfelag, Mentanarval 2011
Wednesday, October 26, 2011
Mentanarval: Vit vilja ein virðiligan mentanar- og listapolitikk
Øssur Winthereig, tjóðveldi
Mentanarpolitikkurin er helst mest forsømda øki seinastu átta árini. Samgongan hevur atkvøtt móti øllum uppskotum um bygnaðarbroytingar og batar. Mentanarnevnd løgtingins hevur í besta føri verið til onga nyttu yvirhøvur. Í versta føri niðurbrótandi. Tá mentanarpolitikkur als ikki hevur verið til staðar so langa tíð, er tað trupult at seta hann aftur á dagsskránna, tí eisini mentararpolitikkur skal røkjast og røktast.
Tí mugu vit gera alt vi kunnu fyri lyfta listina og mentanina fram í politiska ljósið aftur.
Mentanarpolitikkur eigur støðugt at verða á dagsskránni. Mentanarnevnd Løgtingsins eigur at vera ein mentanarpolitiskur verkstaður, sum leggur doyðin á armslongdarprinsippið og lurtar eftir mentanar- og listafakkunnleikanum.
Aðaltankin í okkara mentanar- og listapolitikki er, at um vit skulu marknaðarføra okkara land við mentan og list – og tað halda øll – so skulu vit byrja her heima. Vit skulu skapa virðilig kor hjá bæði mentanini og listini. Vit skulu styrkja tey støð, tey feløg, tey umhvørvi, har vøksturin sprettur og viðurkenna at list er til á mongum stigum og hevur ymiskan tørv .
Mentanar- og listapolitikkur má aftur takast í álvara.
Hetta ljóðar kanska háfloygt og ljóðar kanska eisini dýrt, men í stóru myndini tosa vit um smápengar. Men smápengar, sum eru ein íløga, ið grevur seg djúpt og røkkur langt.
Til gleði fyri okkum øll.
Her eru okkara boð:
Mentanar- og listapolitikkur: List byggir land, ið er sjónligt í heiminum
Hugsa um eitt land? Hvat land sum helst. Hvat vekur tín ans fyri viðkomandi landi? Hví er tað serstakt millum onnur lond?
Sjálvandi.
Og vit í Tjóðveldi ivast heldur onga løtu í at list og mentan gera munin.
Tað er fyrst og fremst listin og mentanin hjá eini tjóð sum fangar hugan hjá øðrum.
Tað hava onnur lond um okkara leiðir langt síðani ásannað.
Nú er tíð uppá at føroyingar gera tað eisini.
Við list og mentan kunnu vit gera vart við Føroyar og greiða gøtuna fyri útflutningsvørum okkara.
Men ætla vit okkum at gagnnýta listarliga og mentanarliga tilfeingi, ætla vit at gera okkum sjónlig úti í heimi, krevja list og mentan at fáa rímilig kor í samfelagnum.
Tað er ein fortreyt.
Tjóðveldi raðfestir list- og mentan høgt.
Tjóðveldi vil virka fyri at styrkja og áhaldandi menna ein dyggan og framsøknan lista- og mentanarpolitikk.
Íløgur í list og mentan eru íløgur í fjølbroytni, víðskygni og framtak í fólkinum.
Íløgur í list og mentan eru íløgur í lívsgóðsku í einum sterkari samfelag. Íløgur í eina tjóð sum evnar at gera seg sjónliga millum aðrar tjóðir í heiminum.
Tjóðveldi vil at Føroyar av álvara verða eitt samfelag sum ger mun í heiminum og vil tí virka fyri:
At styrkja lista- og mentanarstovnar okkara
Øll eiga at hava greiða atgongd til list og mentan.
Mentanarstovnarnir í samfelagnum, eitt nú søvn landsins, hava eina stóra ábyrgd mótvegis borgaranum - ikki bert ábyrgd í orði, men eisini í verki.
Tjóðveldi vil tí hava greiða og tíðarsvarandi lóggávu á savnsøkinum.
Tjóðveldi vil tryggja at mentunararvurin altíð verður umsitin av fakliga fullskikkaðum fólki.
Tjóðveldi vil tryggja at søvn landsins kunnu savna tilfar inn, granska og miðla vitan víðari til almenningin óheft av handilsligum og partapolitiskum áhugamálum.
Tjóðveldi vil seta pening av sum mentunarstovnar kunnu søkja um til ymisk átøk.
Tjóðveldi vil tryggja at leikhús verður bygt til Tjóðpall Føroya og góðtekur ikki at byggingin verður útsett. Eisini er umráðandi at tryggja rakstrargrundarlagið hjá Tjóðpallinum soleiðis at lagt verður upp fyri almennum prís- og lønarhækkingum.
Barnamentanin raðfestast hægri
Ein fjølbroytt barnamentan elvir skapandi og sjálvstøðugar borgarar av sær. Øll børn eiga tí at hava atgongd til og møguleika at taka virknan lut í lista- og mentanarlívi.
Samfelagið eigur at leggja sær í geyma, at barnamentunarligt arbeiði setur einki minni krøv til førleika, dygd og eldhuga enn annað virksemi. Tjóðveldi leggur dent á barnamentunarligt arbeiði.
Serliga vil Tjóðveldi tryggja at føroysk børn fáa atgongd á føroyskum til alt tað barnatilfar í miðlunum, sum javnaldrar teirra í øðrum londum hava á sínum málum.
Barnamentanin skal grundfestast í dagstovnum og skúlum, tær skapandi lærugreinarnar skulu uppraðfestast og tey skapandi evnini hjá børnunum stimbrast.
Mentanarstovnar eiga somuleiðis at brúka vitan og fakkunnleika sín til at tryggja at børn fáa eitt fjølbroytt og livandi innlit í list og mentan.
Framtøk í list og mentan
Mentanarpolitikkurin má áhaldandi endurskoðast og mennast.
Áherðsla skal leggjast á at fáa vøkstur og endurnýgging í list og mentanarlívi.
Tjóðveldi vil virka fyri at filmsgerð og onnur sjón-miðlaframleiðsla fær munandi betri umstøður enn nú er. Tjóðveldi vil virka fyri at ein listarskúli verður stovnaður.
Tjóðveldi vil stuðla upp undir mentunarliga og listarliga gransking.
Tjóðveldi vil gera útvegir fyri øktum altjóða samstarvi á lista- og mentunarøkinum m.a. við at greiða fyri betri stuðulsmøguleikum til altjóða listatiltøk.
Tjóðveldi vil, at tað verður høgligari hjá føroyskum forløgum at geva út serverk og týddar bókmentir.
Tjóðveldi vil bera so í bandi, at yrkistónleikarar kunna hava samansett størv, soleiðis at teir partvíst undirvísa umframt at spæla.
Tjóðveldi vil fremja útlflutning av føroyskari list og mentan.
Lista- og mentanaríløgur
Almennar íløgur í list skulu tryggja listarligt frælsi.
Tjóðveldi vil í tøttum samstarvi við listafólk og onnur ið starvast innan mentunarøki gera eina heildarætlan fyri lista- og mentanarstuðul.
Eina heildarætlan sum byggir á fakligt innlit og armslongdarregluna.
Eina heildarætlan, sum m.a. fevnir um inntøkujavning av starvslønum úr Mentunargrunni Landsins og eina lønartrygdarskipan fyri fremstu listarfólk okkara.
Eina heildarætlan sum viðurkennir, at listarlig framseting er ymisk hjá ymsum listarfólkum og at list er til á mongum stigum og hevur ymiskan tørv.
Listarlig rættindi verjast
Upphavsrætturin er nú umsíðir komin á føroyskar hendur.
Tjóðveldi vil tryggja listarfólki samsýning fyri sítt arbeiði á jøvnum føti við øll onnur. Einki fæst fyri einki – heldur ikki list.
Tjóðveldi vil virka fyri at bøkur, filmar, tónlist og myndlist verða vard móti avriting og misnýtslu og samstundis tryggja borgaranum í kunningarsamfelagnum atgongd til tey skaptu verkini við lóggávu um upphavsrætt.
Upphavsrættarlóggávan skal vera smidlig soleiðis at listarfólk sjálvi kunnu gera av sínámillum hvussu rættindini skulu umsitast.
Sum er hava listarfólk yvirhøvur ótrygg inntøkukor, tí skjýtur Tjóðveldi upp at eftirløn verður løgd aftur at øllum samsýningum sum listarfólk fáa fyri sítt arbeiði.
List og mentan fyri øll
Tann mismunur sum er í atgongd til listarlig og mentanarlig tilboð vegna búsetu og sosial viðurskifti skal javnast.
Tjóðveldi vil í samstarvi við kommunurnar tryggja, at list og mentan eru fyri øll.
Tjóðveldi vil knæseta ta meginreglu, at tá ið tað almenna byggir skal 1,5% av byggingarkostnaðinum fara til at listprýða viðkomandi bygning.
Tjóðveldi vil somuleiðis tryggja, at avgerðir um list í almenna rúminum verða grundaðar á dygd, fakkunnleika og armslongdarregluna.
Tjóðveldi vil halda fast um, at Kringvarp Føroya skal vera ein almennur upplýsingarmiðil og hava skyldu til at røkja listina og mentanina á lítargóðan hátt.
Tjóðveldi vil tryggja at so góðar umstøður sum gjørligt eru til undirvísing í myndlist, bókmentum og sjónleiki.
Tjóðveldi vil at atgongd til søvn landsins er so lagalig og bílig sum til ber og at mvg-gjald á atgongumerki til konsertir og sýningar verður lækkað ella avtikið.
Tjóðveldi vil virka fyri stuðli til arbeiðspláss sum taka list við í verkætlanir sínar í samstarvi við listarfólk.
Posted by Listin at 9:54 AM
Labels: list og samfelag, Mentanarval 2011
Mentanarval 2011: Yndislistin hjá politikarunum - Rigmor Dam
Fólkini, sum vit velja til at stýra landi okkara hava avgerandi týdning fyri framtíðar umstøðurnar hjá mentan og list. Persónligi smakkurin nýtist ikki hava nakran týdning fyri teirra mentanarpolitikk, men vit eru allíkavæl forvitin. Tí hava vit biðið nakrar politikarar um at siga okkum, hvat teirra yndislistaverk er og í trimum reglum greiða okkum frá hví júst hetta listaverkið hevur týdning fyri tey.
Rigmor Dam, javnaðarflokkurin
Mítt yndislistaverk er The Wall hjá Pink Floyd. Orsøkirnar eru fleiri. Fyrst og fremst er tónleikurin ræðandi sterkur, samstundis sum tekstirnir hjá Roger Waters eru so ótrúliga vælskrivaðir.
Harafturat kann verkið tulkast á nógvar mátar. Har er ítøkiliga søgan um traumatiseraðu og fremmandagjørdu rokkstjørnuna, sum vaks upp við eini dominerandi einligari mammu eftir annan veraldarbardaga. Tað er hendan søgan, ið sæst aftur í filminum. Her byggir høvuðskarakterurin ein mentalan múr millum seg og umheimin, sum hann ikki longur kann kenna seg aftur í. Kenslurnar, drifturnar og náttúran eru her ein andsøgn til tað borgarliga, reaktionéra og tálmaða.
Múrurin kann eins væl tulkast á einum meira samfelagsligum plani, har hann skilur "okkum" og "hini". Hendan myndin er tíverri minst líka relevant í dag, sum hon var í 1979, tá Berlinmúrurin stóð sum ein sera ítøkilig áminning um jarntjaldið og heimin eftir heimsbardagan.
Í dag er tematikkurin eisini sera sjónligur, eitt nú í Ísrael, har múrar býta Palestinar og jødiskar búsetingar, múrar millum Mexiko og USA, og ósjónligu múrarnar millum Afrika og Europa. Millum rík og fátøk. Millum fría multinationalu fyritøkurnar, kapitalin og trælabundnu menniskjuna. Eisini kann tankin um "The Wall" endurspegla ræðsluna fyri tí fremmanda, sum ger alt meira um seg í USA og Europa.
Í stuttum, so er The Wall eitt megnarverk, tí tað kann tulkast so nógvar vegir. Eisini er ein múrur í sær sjálvum er ein so sterk mynd. Hann bæði verjir, men samstundis heldur hann onkrum uttanfyri - hann deilir heimin sundur.
Fyrsta LP-plátan eg keypti mær sum smágenta var The Dark Side of the Moon. Eg dyrki filmin, myndirnar og tekningarnar í The Wall. Havi verið til tríggjar livekonsertir, ta seinastu í summar í Berlin. Og næmingar í enskum, søgu, miðlabreyt, samfelagsfrøði ikki sleppa undan verkinum, har eg eri lærari.
Rigmor Dam, javnaðarflokkurin
Mítt yndislistaverk er The Wall hjá Pink Floyd. Orsøkirnar eru fleiri. Fyrst og fremst er tónleikurin ræðandi sterkur, samstundis sum tekstirnir hjá Roger Waters eru so ótrúliga vælskrivaðir.
Harafturat kann verkið tulkast á nógvar mátar. Har er ítøkiliga søgan um traumatiseraðu og fremmandagjørdu rokkstjørnuna, sum vaks upp við eini dominerandi einligari mammu eftir annan veraldarbardaga. Tað er hendan søgan, ið sæst aftur í filminum. Her byggir høvuðskarakterurin ein mentalan múr millum seg og umheimin, sum hann ikki longur kann kenna seg aftur í. Kenslurnar, drifturnar og náttúran eru her ein andsøgn til tað borgarliga, reaktionéra og tálmaða.
Múrurin kann eins væl tulkast á einum meira samfelagsligum plani, har hann skilur "okkum" og "hini". Hendan myndin er tíverri minst líka relevant í dag, sum hon var í 1979, tá Berlinmúrurin stóð sum ein sera ítøkilig áminning um jarntjaldið og heimin eftir heimsbardagan.
Í dag er tematikkurin eisini sera sjónligur, eitt nú í Ísrael, har múrar býta Palestinar og jødiskar búsetingar, múrar millum Mexiko og USA, og ósjónligu múrarnar millum Afrika og Europa. Millum rík og fátøk. Millum fría multinationalu fyritøkurnar, kapitalin og trælabundnu menniskjuna. Eisini kann tankin um "The Wall" endurspegla ræðsluna fyri tí fremmanda, sum ger alt meira um seg í USA og Europa.
Í stuttum, so er The Wall eitt megnarverk, tí tað kann tulkast so nógvar vegir. Eisini er ein múrur í sær sjálvum er ein so sterk mynd. Hann bæði verjir, men samstundis heldur hann onkrum uttanfyri - hann deilir heimin sundur.
Fyrsta LP-plátan eg keypti mær sum smágenta var The Dark Side of the Moon. Eg dyrki filmin, myndirnar og tekningarnar í The Wall. Havi verið til tríggjar livekonsertir, ta seinastu í summar í Berlin. Og næmingar í enskum, søgu, miðlabreyt, samfelagsfrøði ikki sleppa undan verkinum, har eg eri lærari.
Posted by Listin at 9:11 AM
Labels: Mentanarval 2011
Tuesday, October 25, 2011
William Heinesen fagnaður
Smuk brevbog beskriver forelsket nærhed på afstand ANMELDELSE MED SNUDEHULKENDE HILSEN FRA WILLIAM HEINESEN
Tað er næstan troyttandi so ómetaliga populerur, William Heinesen er bæði heima og úti. Sjálvt um vit skilja tað ógvuliga væl, tí klókur var hann, William og so hevði hann ein óvanliga viðkomandi penn, kundi tað onkuntíð verið ynskiligt, at samtíðarlistin og samtíðarbókmentirnar fingu eitt sindur av øllum hesum positiva uppmerksemi, sum William Heinesen fær. Men tá tað er sagt, so gevi eg meg fegin og púra av mær sjálvum inn undir skaldaveingirnar hjá úrmælisbrævskrivaranum uppi undir Varða. Tað er vinkona Williams, Else Lidegaard, sum hevur givið út brøv hjá skaldinum, bókin hevur heitið "Med snudehulkende hilsen fra William Heinesen - Et forelsket portræt. Breve og erindringer". Donsku ummælini av bókini hava verið ómetaliga positiv. Í Politiken fær hon fimm hjørtu frá Hans Hertel, sum m.a. skrivar: "I brevskrivningens kunst var han virtuos som H.C.Andersen..." og tað er jú fantastiskt. Eg seti inn áhugaverda ummælið her:
POLITIKEN SYNES
KØB BOGEN MED 20 PCT. RABAT I POLITIKENS BOGHAL ELLER SPAR FRAGTEN HOS SAXO.
Få har skrevet smukkere dansk end William Heinesen. Bare ved at konstatere det har man hånden i hvepsereden, for Heinesen skrev nok om Færøerne, men han skrev – uha – på dansk. Et dansk, så det sang – og så det har taget ørigets nationalister et par generationer at sluge ham som færøsk digter.
Tórshavn dér på skæret »langt ude i det kviksølvlysende verdenshav« kaldte han skiftevis »verdens navle« og »verdens ende«, og kontaktbehovet gjorde ham til en hektisk brevskriver. Vi kunne bruge et fuldfedt udvalg af Heinesens liv i breve, og Else Lidegaard lægger smukt ud i denne brevkollage om 17 års venskab.
Tórshavn dér på skæret »langt ude i det kviksølvlysende verdenshav« kaldte han skiftevis »verdens navle« og »verdens ende«, og kontaktbehovet gjorde ham til en hektisk brevskriver. Vi kunne bruge et fuldfedt udvalg af Heinesens liv i breve, og Else Lidegaard lægger smukt ud i denne brevkollage om 17 års venskab.
LÆS OGSÅFærøsk mesterforfatters breve er en litterær gave
Det begyndte i 1974, da hun researchede i Tórshavn til et tv-portræt af forfatteren Jørgen-Frantz Jacobsen. Heinesen var som Jacobsens fætter det oplagte kronvidne. Den 74-årige viste adræt rundt på sine øer, tog gæstfrit imod i træhuset i Vardagöta, og Else Lidegaard sad i regnvåde sokker og følte sig som i en rus.
Rusen voksede på begge sider, mens de i de følgende år skrev sammen, arbejdede sammen og besøgte hinanden med familier og filmhold.
Det begyndte i 1974, da hun researchede i Tórshavn til et tv-portræt af forfatteren Jørgen-Frantz Jacobsen. Heinesen var som Jacobsens fætter det oplagte kronvidne. Den 74-årige viste adræt rundt på sine øer, tog gæstfrit imod i træhuset i Vardagöta, og Else Lidegaard sad i regnvåde sokker og følte sig som i en rus.
Rusen voksede på begge sider, mens de i de følgende år skrev sammen, arbejdede sammen og besøgte hinanden med familier og filmhold.
Begge oplevede de deres sjælevenskab som en forelskelse – en ukødelig, men sensuel betagelse. Williams ægteviede hustru, Lisa, forholdt sig mere afmålt til sin nye ’rivalinde’, men generøst. Det varede dog til 2000, før hun sagde du – efter 26 års bekendtskab.
Ulvinde, sölöve, enhjörning og sværdfisk
Hovedsagen i bogen er begribeligvis Heinesens halvt hundrede breve, der beæres med at stå i havblåt.
Hovedsagen i bogen er begribeligvis Heinesens halvt hundrede breve, der beæres med at stå i havblåt.
Han åbner sig stadig mere, mens han skriver og tegner og klipper og klistrer – udi de idrætter og i brevskrivningens kunst var han virtuos som H.C. Andersen.
Om et muligt liv efter døden sagde han: »Jeg ville nu ikke have noget imod at blive til en fin lille luftart«, men slutfasen blev ikke så let.
Troldetegninger og papirklip gengives i farver, og man ser den aldrende ungersvend lege med sproget for at more og kurtisere sin »ferne geliebte«.
Hun kaldes skiftevis ulvinde, søløve (stavet sölöve), enhjörning og sværdfisk, og trods »min nu efterhånden helt grinagtigt höje alder«, som han koket siger, knæler han og »kysser neglen på din venstre lilletå … muligvis rödlakeret«.
Hun kaldes skiftevis ulvinde, søløve (stavet sölöve), enhjörning og sværdfisk, og trods »min nu efterhånden helt grinagtigt höje alder«, som han koket siger, knæler han og »kysser neglen på din venstre lilletå … muligvis rödlakeret«.
Andre gange kaldes hun »mit eget oldebarn« og sammenlignes med hans mor, for hun forløste tydeligvis noget i hans dybeste lag, som afstanden tillod ham at spille frit ud.
Munterheden snurrer
Heinesens breve handler om stort og småt. Her er naturoplevelser og vejrmeldinger fra »regnens absolutte kongerige«, også om det indre vejr (»jævnt overskyet gråhed«).
Munterheden snurrer
Heinesens breve handler om stort og småt. Her er naturoplevelser og vejrmeldinger fra »regnens absolutte kongerige«, også om det indre vejr (»jævnt overskyet gråhed«).
Her er drømmetydning, glimt fra hans fortid og kommende bøger, bidske ord om politikere og kulturpersoner – og kloge ord om hans yndlingsforfattere fra La Rochefoucauld og Bellman til R.L. Stevenson, Neruda og Suzanne Brøgger.
To højdepunkter er skildringer af et absurd hospitalsophold og af kongeskibets besøg i 1984, hvor dronningen beskrives kærligt som en opal med »mild pigelig udstråling«.
Vismanden i verdens navle øser beåndet af sin indsigt i livets højere humor, den kosmiske sammenhæng mellem elementerne og menneskeheden som én stor familie med fælles fortid og fremtid. Hans munterhed snurrer som en russisk temaskine i stuen, og indimellem slås et vindue op ud imod evigheden.
Vismanden i verdens navle øser beåndet af sin indsigt i livets højere humor, den kosmiske sammenhæng mellem elementerne og menneskeheden som én stor familie med fælles fortid og fremtid. Hans munterhed snurrer som en russisk temaskine i stuen, og indimellem slås et vindue op ud imod evigheden.
Ånd er uforgængelig, siger han, og i Else Lidegaards tv-samtale med ham i 1980 – optrykt bagest – taler han vist om forbindelsen religion-poesi og om kunstens evne til at løfte og vække glæde, ømhed, indignation og fællesskab.
Ironi og erotik
Hans beskrivelse af »den skabende akt« har erotiske overtoner, men selv er han veget uden om kærlighed som passion – i nervøsitet for, at den skal stjæle kraft og tid fra digtningen.
Hans beskrivelse af »den skabende akt« har erotiske overtoner, men selv er han veget uden om kærlighed som passion – i nervøsitet for, at den skal stjæle kraft og tid fra digtningen.
Hans idé om kreativitet som sublimering minder mindre om Freud og mere om Descartes’ teori fra 1649 om passionernes nytte, forudsat at man gør sig til herre over dem.
Han ser ud over bordet »med sit ene stærke kyklopøje« - og udbryder totalt umotiveret: »Rullepølse«.
Om et muligt liv efter døden sagde han: »Jeg ville nu ikke have noget imod at blive til en fin lille luftart«, men slutfasen blev ikke så let.
Han taler selvironisk om »alderdommens uundgåelige vagabondkomik«, men snart står han »eroderet« og resigneret i »livsaftenens kendte ruinlandskab«, hvor alt er »kostbart som gammelt skørt porcelæn«, og han kun kan hakke med én finger på sin antikke skrivemaskine.
En uprætentiøs perle
Efter en hjerneblødning vil han nødig ses i sin »fornedrelse«, og da ’parret’ mødes sidste gang i 1990, er han næsten blind. Han ser ud over bordet »med sit ene stærke kyklopøje« – og udbryder totalt umotiveret: »Rullepølse«.
Else Lidegaard spurgte engang Heinesen, om han troede, man kan have forbindelse med hinanden efter døden? »Så skal du i hvert fald tage initiativet«, svarede han.
Det har hun gjort i denne perle af en bog.
Efter en hjerneblødning vil han nødig ses i sin »fornedrelse«, og da ’parret’ mødes sidste gang i 1990, er han næsten blind. Han ser ud over bordet »med sit ene stærke kyklopøje« – og udbryder totalt umotiveret: »Rullepølse«.
Else Lidegaard spurgte engang Heinesen, om han troede, man kan have forbindelse med hinanden efter døden? »Så skal du i hvert fald tage initiativet«, svarede han.
Det har hun gjort i denne perle af en bog.
Uprætentiøst holder hun tungen lige i munden, uden at mase sig på eller glide i ét med tapetet, så det bliver både en fortælling om forelsket nærhed trods 33 års og 1.300 kilometers afstand, et portræt af en stor digter – og en almen bog om venskab og alderdom.
Posted by Listin at 8:07 AM
Labels: Skaldskapur
Monday, October 24, 2011
Mentanarval 2011: Yndislistin hjá politikarunum – Óluva Klettskarð
Fólkini, sum vit velja til at stýra landi okkara hava avgerandi týdning fyri framtíðar umstøðurnar hjá mentan og list. Persónligi smakkurin nýtist ikki hava nakran týdning fyri teirra mentanarpolitikk, men vit eru allíkavæl forvitin. Tí hava vit biðið nakrar politikarar um at siga okkum, hvat teirra yndislistaverk er og í trimum reglum greiða okkum frá hví júst hetta listaverkið hevur týdning fyri tey.
Óluva Klettskarð, Tjóðveldi
Barnaár míni buðu upp á ta list, sum forfedrar okkara hava átt í øldir. Nevniliga frásøgnina. Og tað er frásøgnin í víðastu merking, bæði søgan og bíbliusøgan, klassiska barnasøgan og so føroyski dansurin sum fyrst hava ment meg. Frásagnirnar brendi seg fastar í sálina. Umvegis hesar frásagnir lærdi eg at tulka meg sjálva og kringumstøður mínar. Tey gomlu vóru frágera góðir frásigarar, og abbi mín onki undantak. Søgur um land og fólk, um hugburð til fortíð og framtíð eru keldur til eitt ríkt lív. Størstar av øllum eru kvæðini. Abbi mín plagdi at skipa fyri barnadansi í bygdini høgtíðskvøld, áðrenn tey vaksnu komu í dans. Og dansurin hevur givið mær fleiri av mínum størstu listarligu upplivingum. Hin aldagamla orkestiska eindin við rørslu, tónleiki og søgum gongur upp í eina hægri eind í føroyska dansinum, og dansurin hevur fleiri ferðir givið mær katarsiska uppliving. Sum tilkomin havi eg lært at elska myndlistina, teir stóru útlendsku málararnir eins og heimligu listina. Myndirnar hjá Mikines røra meg altíð, og skeivu motivini hjá Edwardi Fuglø haldi eg vera framúr.
Óluva Klettskarð, Tjóðveldi
Barnaár míni buðu upp á ta list, sum forfedrar okkara hava átt í øldir. Nevniliga frásøgnina. Og tað er frásøgnin í víðastu merking, bæði søgan og bíbliusøgan, klassiska barnasøgan og so føroyski dansurin sum fyrst hava ment meg. Frásagnirnar brendi seg fastar í sálina. Umvegis hesar frásagnir lærdi eg at tulka meg sjálva og kringumstøður mínar. Tey gomlu vóru frágera góðir frásigarar, og abbi mín onki undantak. Søgur um land og fólk, um hugburð til fortíð og framtíð eru keldur til eitt ríkt lív. Størstar av øllum eru kvæðini. Abbi mín plagdi at skipa fyri barnadansi í bygdini høgtíðskvøld, áðrenn tey vaksnu komu í dans. Og dansurin hevur givið mær fleiri av mínum størstu listarligu upplivingum. Hin aldagamla orkestiska eindin við rørslu, tónleiki og søgum gongur upp í eina hægri eind í føroyska dansinum, og dansurin hevur fleiri ferðir givið mær katarsiska uppliving. Sum tilkomin havi eg lært at elska myndlistina, teir stóru útlendsku málararnir eins og heimligu listina. Myndirnar hjá Mikines røra meg altíð, og skeivu motivini hjá Edwardi Fuglø haldi eg vera framúr.
Posted by Listin at 9:34 AM
Labels: Mentanarval 2011
Sunday, October 23, 2011
Listin við Gjógv
Í sambandi við, at Bárður Jákupsson er liðugur við at útbyggja atelierið hjá sær við Gjógv bjóðaðu hann og konan, Hervør til Gjáar. Hetta gjørdist ein framúrskarandi túrur, fullur av góðum upplivingum fyri allar sansir. Meðan vit gleða okkum til listina, sum fer at verða skapað í nýggja atelierinum, kunnu vit fyribils hyggja at nøkrum myndum frá túrinum. Eg seti nakrar myndir her á bloggin frá túrinum við Gjógv og av málningum hjá Bárði. Summir eru frá stóru serframsýningini hjá Bárði og aðrir eru frá Heystframsýningini, sum í løtuni hongur í Listahøllini á Skipasmiðjuni og er opin dagliga frá klokkan trý til seks. Í dag, sunnudag 23.okt klokkan fýra verður konsert har úti við Aldubáruni.
Atelierið er ljóst og rúmligt og Bárður Jákupsson hevur varðveitt laðaðu grundina
Violett kompositión
Vit verða ynskt vælkomin í atelierinum
Rulliborð við máliamboðum
Frálíka borðið hjá Hervør við heimagjørdum pylsum og øllum góðum
Heimabakað breyð
Kompositiónirnar hjá Bárði eru ofta bygdar upp av vertikalum formum, sum ganga á skák
Til borðs
Í atelierinum
Vatnlitamynd hjá Bárði á Heystframsýningini 2011
Sylvia og Zacharias Heinesen í atelierinum
Sjálvt um myndirnar hjá Bárði eru abstraktar, er bratta landslagið við Gjógv inspirerandi
Torbjørn Olsen í atelierinum
Nils Ohrt og Tróndur Patursson prátaðu á túrinum
Bárður Jákupsson
Heimagjørdar pylsur
Fríða Matras Brekku gleðir seg at fara túr
Listafólki uppi yvir gjónni
Tvær myndir hjá Bárði
Torbjørn Olsen í essinum
Ein frálík mynd aftrat
Hervør Jákupsson greiddi frá um heimbygdina
Tvær kompositiónir hjá Bárði Jákupsson
Bárður Jákupsson
og Zacharis Heinesen fekk kanska inspiratión til sína næstu mynd
Eitt sindur bratt hjá havnafólkum
Jan Andersson
Vakurt útsýni yvir bygdina
Og heimaftur í køkin at kóka kaffi
Posted by Listin at 1:28 PM
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Í dag lýsir Vestmanna kommuna eina ogn - matr. nr. 258a í Vestmanna - til sølu til íbúðarbygging. Á ognini, sum liggur við Niðara Veg 33, stendur ein eldri verkstaður, sum skal takast niður í samband við bygging av íbúðum.
- Talan er um grundøki, sum sambært tingbókini er 855 fermetrar stórt, og tað er upp til tey bjóðandi at koma við uppskoti um, hvussu byggingin verður skipað, og hvat slag av íbúðum verða bygdar.
Í Vestmanna kommunu siga tey, at tá rætta loysnin er funnin, verður keypssáttmáli gjørdur um ognina. Sambært kunngerð nr. 122 frá 22. desember 2000 um alment útboð av kommunalari fastogn, hevur kommunan ikki skyldu til at taka av nøkrum boði.
- Fyrispurningar viðvíkjandi ognini og sølutreytunum kunnu sendast til Vestmanna kommunu. Tilboð um keyp skulu verða skrivlig, og saman við boðnum skal sendast váttan frá peningastovni um, at tann, ið bjóðar, hevur fígging tøka.
Lagt verður aftrat, at freistin at lata inn tilboð er sett til á miðdegi hin 27. september 2021, og innkomin tilboð eru í trúnaði, til matr. nr. 258a er selt.


text:
Havstovan hevur hitamátarar liggjandi við Oyrargjógv og Skopun, ið støðugt máta hitan í sjónum. Hitin er áleið tann sami í báðum støðum. Orsøkin er, at sjógvurin innast á Landgrunninum verður so væl blandaður av sjóvarfalli. Tá tosað verður um sjógvin innast á Landgrunninum, meinast her við sjógvin innan fyri umleið 100 metra dýpi, men tó ikki við sjógv inni á firðum o.líkn.
Hitin við Oyrargjógv
Havstovan byrjaði at máta hitan við Oyrargjógv í 1991 og á Mynd 1 sæst mánaðar-miðalhitin við Oyrargjógv farna árið samanborið við miðalhitan fyri hvønn mánað fyri tíðarskeiðið 1991-2010, eins og heitasta og kaldasta mánað hetta sama tíðarskeiðið. Mátingarnar vísa eina tíðuliga árstíðarbroyting, har sjógvurin er kaldastur í feburar-mars og heitastur í august-september. Eini fýra stig eru á muni millum heitastu og kaldastu mánaðirnar. Millumárligar broytingar síggjast eisini: á Mynd 1 eru mátingar fyri árini 2010 til 2018 teknað við tunnum gráum linjum. Flestu teirra eru í tí reyða feltinum, sum merkir, at seinastu árini hava verið lutfallsliga heit samanborið við tíðarskeiðið 1991-2010.
Langtíðarboytingar
Umframt hitamátingarnar frá Oyrargjógv síðan 1991, finnast eisini tvær eldri mátiseriur – ein frá Tórshavn fyri tíðarskeiðið 1867-1919 og ein frá Mykineshólmi fyri tíðarskeiðið 1914-1969. Tann fyrra serian er tó ikki umboðandi fyri hitan á Landgrunninum, av tí at mátistaðið ikki var í nóg væl blandaðum sjógvi.
Hitamátingarnar við Mykineshólm eru dagligar hitamátingar í streymasjógvi, og tí ber til at samanbera hesar við nýggjaru mátingarnar frá Oyrargjógv, sum eisini eru gjørdar í væl blandaðum sjógvi. Við hesum mátiserium hava vit eina umleið 100 ára langa tíðarseriu tó við gloppi í tíðarskeiðnum 1969-1991 (Mynd 2). Síðst í 1910unum og í seinnu helvt av 1960unum vóru tey kaldastu tíðarskeiðini hesi 100 árini, men eitt tíðarskeið um 1960 var líka heitt sum í 2000 árunum. Heitastu árini, sum vit vita um á Landgrunninum, vóru í 2003 og 2009, sum hava sama ársmiðalhita. Síðani er hitin lækkaður eitt vet, men er framvegis væl hægri enn miðalhitin fyri alt tíðarskeiðið.
Hitamet á Landgrunninum
Í talvunum niðanfyri eru ymisk hitamet frá mátingunum við Mykines og Oyrargjógv at finna. Talva 1 vísir hitamet fyri miðalhita í hvørjum mánað, meðan Talva 2 vísir hitamet fyri dagligt miðal í hvørjum mánað. Umframt metini sjálvi, eru eisini ár og dagur (Talva 2), fyri tá metini vóru sett, givin. Sum tað sæst í talvunum, so eru næstan øll tey kaldastu metini frá mátingunum við Mykines, meðan næstan øll tey heitastu eru frá Oyrargjógv.
Talva 1. Heitasti og kaldasti miðalhiti í hvørjum mánað saman við árinum, tá hetta virðið bleiv mátað.
Talva 2. Heitastu og kaldastu dagarnir í hvørjum mánað saman við árinum, tá hetta virðið bleiv mátað. Har fleiri dagar eru givnir, er sami hiti mátaður hesar dagarnar.
Mynd 1. Miðalhitin fyri hvønn mánað í 2019 (tjúkk svørt linja), mátað við Oyrargjógv. Stiplaða linjan er miðalhitin fyri hvønn mánað í tíðarskeiðnum 1991-2010. Loddrøttu linjurnar vísa ávikavist heitasta (reytt) og kaldasta (blátt) miðalhitan fyri hvønn mánað í sama tíðarskeiðnum. Miðalhitin fyri hvørt ár sær fyri árini 2010 til 2018 er vístur við tunnum gráum linjum.
Mynd 2. Árligur miðalhiti fyri Mykines (svart) og Oyrargjógv (reytt) síðan mátingarnar byrjaðu í 1914.


text:
Áheitan á løgtingið: Vísið tykkara vald
Feløgini í Samtak heita inniliga á løgtingslimir um at leita innara hjarta fram, og ikki at skerja tey, sum hava mist arbeiðsførleikar sínar? Tað mátti verið onkur frægari jólagáva at givið fólki, sum bera brek, eru slitin, sjúk ella av onkrari aðrari orsøk hava mist ein part av arbeiðsførleikunum. Tit nýtast ikki vera ein stempulmaskina hjá Elsbeth Mercedis Gunnleygsdóttir, landsstýriskvinnuni í almannamálum
Fakfeløg uppliva hvørt ár, at fólk noyðast heilt ella partvís at gevast á arbeiðsmarknaðinum áðrenn tey eru fólkapensjónistar. Hetta er týpiskt fólk, sum fáa ein arbeiðsskaða ella eru slitin á arbeiðsmarknaðinum. Eisini rakar sjúka mangan meint, og summi bera brek, sum ger, at tey ikki kunnu arbeiða fulla tíð undir vanligum treytum.
Vit uppliva ofta at fólk, ið vera rakt av ymiskum sjúkum, so sum krabbamein, heilatøpp o.s.fr.. fáa seinárin, sum ger, at tey ikki kunnu upptaka arbeiði aftur á sama hátt. Nøkur noyðast heilt av arbeiðsmarknaðinum meðan onnur kunnu nýta sín restarbeiðsførleika og koma undir skipanina við tillagaðum størvum.
Eisini hevur sjúkan, skaðin ella arbeiðsóhappið mangan við sær, at eyka útreiðslur eru til heilivág, og til ymiskar viðgerðir ið kunnu linna – eitt nú fysioterapi, ergoterapi ella kiroprakti – ella til eyka útgerð. Eisini er kostnaðarmikið hjá teimum sum búgva uttanfyri miðstaðarøkið at ferðast til viðgerðir og heilsubót.
Skipanin hevur riggað
Skipanin við tillagaðum størvum er ein sólskinssøga, sum landsstýrið og samgongan nú ætlar at oyðileggja við ógvusligum skerjingum í lønarískoytinum. Hetta sparir landskassanum nakrar fáar 100.000 krónur, men er ein vanlagna fyri teir løntakarar hetta rakar.
Í dag fáa tey í skipanini við lønarískoyti sáttmálasetta løn fyri arbeiði, og tey forvinna júst tað sama sum starvsfelagin ger fyri sama slag av arbeiði.
Soleiðis verður ikki framyvir, um Elsbeth Mercedis Gunnleygsdóttir, landsstýriskvinna, fær sín vilja, tí tá vera fólk í tillagaðum størvum skerd í lønarískoytinum við inntøku omanfyri 2000 kr. Verandi í skipanini vera eisini skerd og stavnsbundin.
Fyri einstaka løntakaran, fyri arbeiðsplássið, fyri familjuna, heilsuverkið og samfelagið alt er løgið, at landsstýriskvinnan ikki sær vinningin í, at fólk royna at nýta sín arbeiðsførleika.
Hóast landsstýriskvinnan ikki sær vinningin, so nýtast tit í løgtinginum ikki vera stempulmaskinur, men heldur taka tykkum tað valdið tit hava, og vísa í verki, at tit eru fegin um, at fólk, sum bera brek, fólk sum eru rakt av sjúku, arbeiðsskaðum o.s.fr.. framvegis royna at geva sítt íkast – hetta skulu tey sjálvandi lønast fyri, og fáa somu sáttmálaásettu løn sum øll onnur.
Samtykkja tit uppskotið, sum fór ígjøgnum aðru viðgerð týsdagin, so eru tíðiliga signalið frá tykkum til nógvar av lønarbólkunum, at tey vera ikki virðismett sum aðrir løntakarir. Hetta fer at ganga hart út yvir ymiskar lønarbólkar - arbeiðsfólk við starvsaldri, sum eru nógv skerd, sjúkrarøktarfrøðingar, lærarar, handverkarar, bussførarar, heilsurøktarar o.s.fr..
Politikkur nýtist ikki vera hjartaleysur. Kaj Leo Holm Johannesen, landsstýrismaður við heilsumálum legði eitt uppskot fram um heilsutrygd, sum rakti meint hjá kroniskt sjúkum. Landsstýrismaðurin viðgekk ein feil og tók uppskotið aftur.
Tit í løgtinginum kunnu vísa sama hjartalag í mun til fólk í tillagaðum størvum og fella uppskotið ella senda tað aftur í nevnd og rætta brekini í tí. Tað hevði verið einasta jólagávan, ið sømir seg at geva fólki, sum hóast tey eru skerd, stríða seg til arbeiðis.


text:
LEIGA: Sakslyft elektrisk arbeiðshædd 11,75 metur
Sjálvkoyrandi el-sakslyft arb.hædd 11,75 metur
Innbygdur løðari sum skal setast til eftir hvønn arbeiðsdag.
Hendan lyft hevur møguleika fyri at fáa ein heilt stóran platt, longd upp til 4,31 metur og klárar sera
nógv kg. á plattinum. Lastar heilt upp til 454kg.
Lyftin hevur styttubein og kan brúkast har sum tað er jarðarmunur. Setur seg sjálva í vatur.
Klárar at koyra á ósløttum lendi. Vælegnað til byggipláss o.a.
Allar okkara lyftur eru góðkendar av arbeiðseftirlitinum.
Ring og fá eitt óbindandi tilboð.


text:
Elevatorar
Elevatorar eru innbygd tøknilig hjálpartól, sum eru ætlað til at flyta fólk og/ella góðs millum hæddir í bygningum.
Harumframt eru fleiri sløg av lyftitólum, sum eru ætlað til at hjálpa við flutningi av fólki við rørslutarni.
Serstøk kunngerð er galdandi fyri innrætting og nýtslu av elevatorum, sí kunngerð um lyftur v.m. (elevatorar).
Nýggir elevatorar til flutning av fólki og/ella góðsi, sum verða settir upp, skulu fráboðast Arbeiðs- og brunaeftirlitinum, soleiðis at Arbeiðs- og brunaeftirlitið kann gera uppsetingareftirlit. Fylgir innrættingin av elevatorinum teimum galdandi reglunum, verður hann góðkendur til rakstur í 2 ár. Sí fráboðanarskjal.
Eftirlit
2. hvørt ár ger Arbeiðs- og brunaeftirlitið eftirlit við góðkendum elevatorum fyri at tryggja, at teir verða hildnir í lógarkravdum standi og regluliga verða skoðaðir av einum løggildum virki.
Um elevatorurin framvegis er í tí kravda standinum, verður góðkenningn longd í 2 ár afturat.


text:
Jólabukkur
Ein jólabukkur er (nú á døgum) ein geitarbukkur gjørdur av hálmi, ið er festur við reyðum bondum. Fyrr í tíðini varð heitið vanliga brúkt um ein persón, ið gekk ílatin sum bukkur, og saman við øðrum gekk húsanna millum um jóltíðir, við tí endamáli at fáa mat og drekka.
Jólabukkurin er nærum einans kendur í Norðurlondum. Upprunin er ókendur, men siðurin er ógvuliga gamal, og jólabukkurin er sostatt eitt av elstu norrønu jólasúmbolunum. Ein møguleiki er, at jólabukkurin stavar frá einum víkingasiði, at ofra ein bukk á jólum, sum ímynd av bukkunum hjá torugudinum Tóri, fyri at fáa eitt gott ár; eitt annað boð er at jólabukkurin kann vera uppkomin í kirkjuliga jólaspælið í miðøld, sum ofta hevði ein hyrntan devul, ið hevði ymsar líkleikar við jólabukkin. [1]


text:
VÍF verður ikki partur av bestu deildini hjá kvinnum kappingarárið í hondbólti, sum tað nú verður fyrireikað til. Á facebookuppslagi í kvøld sæst, at tær eru ikki nóg nógvar at manna liðið í Vestmanna, og tí fara tær, sum eru eftir av kvinnuligu spælarunum í Vestmanna, at spæla við EB. Eiðis Bóltfelag plagdi at vera partur av hondbóltinum, men kvinnuliðið hevur ikki verið við í fremstu røð í 29 ár. Nú bjóða tær á Eiði seg fram at taka lut, og tær samstarva við kvinnurnar úr Vestmanna. Heimavøllurin hjá samanlagda liðnum, sum eitur EB, verður bæði í ítróttarhøllini á Eiði og í ítróttarhøllini í Vestmanna.
VÍF greiðir soleiðis frá:
Komandi kappingarár fer kvinnuliðið hjá EB at hava leikarar úr níggju ymsum bygdum í Norðurstreymoy; Eiði, Ljósá, Tjørnuvík, Oyri, Oyrabakka, Norðskála, Streymnesi, Hvalvík og nú eisini úr Vestmanna.
Kvinnuliðið hjá EB, sum á fyrsta sinni í 29 ár skal royna seg aftur í bestu kvinnudeildini, fer at samstarva við VÍF.
– Í mong ár hava vit miðvíst arbeitt fram ímóti at hava eitt lið aftur í bestu deildini. Vit hava nógvar dugnaligar ungar leikarar, sum nú á fyrsta sinni skulu royna seg móti teimum bestu. Vit hava kortini brúk fyri royndum spælarum fyri at fáa eina smidligari byrjan, og vit hava tí valt at samstarva við VÍF hetta fyrsta árið, sigur Sunnuvá Vesturdal, forkvinna í EB.
Vestmannakvinnur hava mist nógvar leikarar í ár og fáa tí ikki mannað lið. Orsøkirnar eru serliga, at spælarar eru í barnsburði ella farnir uttanlands at lesa. Fyri at fáa bjóðað góðar venjingar saman við nógvum spælarum, var tað neyðugt at finna eina loysn, fyri framhaldandi at hava eitt lið í bestu kvinnudeildini, samstundis sum tær, ið eftir eru, kundu halda fram á sama liði.
Leikararnir venja longu saman, 17 leikarar úr EB og sjey úr VÍF. Íslendingurin, Kristinn Guðmundsson, skal standa á odda fyri samansetta liðnum. Hann hevur drúgvar royndir í bestu íslensku deildini og hevur vunnið fleiri meistaraheiti.
Royndi VÍF-leikarin, Agnas Olsen, gleðir seg til nýggja og heldur øðrvísi kappingarárið, har tað verður skift ímillum at venja og spæla dystir í heimstaðnum hjá báðum feløgum.
– Vit eru nógvar til hvørja venjing, og allar vilja hondbóltin, so eg eri fegin um, at vit kunnu hjálpa hvørjum øðrum í ár. Venjarin er eisini sera spennandi og dugnaligur, venjingarnar eru góðar, so eg gleði meg til nýggja kappingarárið, sigur Agnas Olsen.
Kvinnuliðið í bestu deildini fer at eita EB og spælt verður í hvíta EB-litinum, undantikið, tá ið dystir eru móti StÍF, tá spælt verður í gulum. Samstarvað verður eisini um eitt lið í 1. deild, og tað fer eftir ætlan at eita VÍF.


text:
Samfelag
Vita, hvussu ein úlvaflokkur er samansettur.
Vita hvørjar uppgávur flokks- og deildarleiðarin hava.
Kenna úlvabúnan og vita, hvar merkini skulu vera.
Altjóðaskóting
Kenna Føroya Skótasamband
Vita hvørjar aðrar skótasamskipanir eru í Føroyum
Hava eitt altjóða tiltak.
Sjálvbjargni
Duga ferðslureglunar og vita, hvat skal vera á eini súkklu.
Vera við í eini boðrenning.
Vita, hvat túr gert, tá tú hevur brent teg. Duga at binda um hond og fót við turriklæði.
Náttúran
Kenna 5 føroyskar heiðafuglar.
Finna 5 dømi uppá føði hjá heiðafugli.
Kenna 3 súgdjór, sum liva í havinum.
Eygleiðing
Í Kim-leiki minnast minst 7 av 10 lutum, tá tú hevur hugt í ein minutt.
Á einum fundi látast at vera brekaður, so tú merkir, hvussu tað er.
Gera eina ferðslukanning á einum staði, ávíst av leiðara, í minst ½ tíma.
Kunning
Kenna almennar stovnar so sum, posthús, sjúkrahús og onnur týdningarmikil støð.
Fara ein gongutúr eftir varðum.
Gera eitt sólur og vita hvørja ætt sólin stendur kl. 06.00, 12.00 og 18.00
Búresing
Finna tilfar í náttúruni og gera ein prýðislut.
Vera við at seta telt upp og pakka tað niður aftur.
Gera ein bálstað og hava legubál.
Útilív
Duga vanliga reingerð av køksamboðum og vita hví vit vaska hesi.
Vita, hvat tú skalt gera fyri at varðveita náttúruna.
Fara ein dagtúr.


text:
Ein uppgerð av eftirlitsarbeiðinum hjá TAKS fyrra hálvár 2016 vísir, at rættingar eru gjørdar fyri um leið 60 milliónir krónur.
Størsti partur kemur frá roknskapum hjá fyritøkum. Her eru nevniliga gjørdar rættingar fyri til samans 47,5 milliónir krónur. Av teimum stava 42 milliónir frá skattskyldigari inntøku og 5,5 milliónir frá mvg.
Hjá privatpersónum eru rættingar gjørdar fyri um leið 12,5 milliónir krónur. Her er mest talan um rættingar í skattskyldigari inntøku, kapitalvinningi, rentustuðli og ferðastuðli.
Tolleftirlitið hevur longu í fyrra hálvári 2016 avdúkað meira enn tvífalt so nógv rúsevnir sum í øllum 2015. Í flestum førum er talan um hassj, men eisini um sterkari rúsevnir so sum kokain og heroin.
Kelda:taks.fo


text:
Mánadagin 25. november verður Ballon d’Or bólturin latin. Samstundis skal heimsins besti málverji eisini kjósast. Millum teir tíggju, sum eru í uppskoti, er danski Kasper Schmeichel.
Favoritturin at vinna Yachin-heiðurin, sum er uppkallaður eftir sojvetiska málverjanum Lev Yachin, er italski Gianluigi Donnarumma. Hann bleiv kosin til besta spælara til EM-endaspælið í summar, sum Italia vann. Millum kendu nøvnini eru Manuel Neuer, Ian Oblak, Ederson, Thibault Courtois, Samir Handanovic og fyrrverandi Real Madrid málverjin Keylor Navas.
Av øðrum kunnu nevnast Emiliano Martinez hjá Aston Villa og Argentina. Hann var eykamálverji hjá Arsenal, áðrenn hann upp á tvey ár er farin til at verða kempa í málinum hjá Aston Villa, og hevur vunnið Copa America við Argentina.
Ein annar, sum hevur vunnið seg fram seinnu árini, er Edouard Mendy. Hann er málverji hjá Senegal, men tað er serliga skiftið til Chelsea, ið hevur sett hansara navn á fótbóltskortið. Hann stóð millum annað í mál, tá Chelsea vann Champions League.
Í uppskoti eru:
Thibault Courtois (Belgia, Real Madrid) - Gianluigi Donnarumma (Italia, PSG) - Ederson (Brasil, Manchester City) - Samir Handanovic (Slovenia, Inter Milan) - Emiliano Martinez (Argentina, Aston Villa) - Edouard Mendy (Senegal, Chelsea) - Keylor Navas (Kosta Rika, PSG) - Manuel Neuer (Týskland, Bayern) - Ian Oblak (Slovenia, Atlético Madrid) - Kasper Schmeichel (Danmark, Leicester)


text:
Frá eg var 14 til 19 gekk eg saman við einum fittum fýri, altso eg sigi fittur, tí tað haldi eg veruliga hann var. Hann var bara eitt barn næstan ha? Men vit høvdu faktiskt ikki eitt serliga gott parlag, um eg hugsi aftur á tað. Hann var 2 ár eldri enn eg. Faktiskt so minnist eg aftur á okkara sexlív, sum eitt sindur traumatiskt. Eg dugi sindur illa at greiða frá. Men tað var altíð uppá hansara præmissur. Hann skuldi bara hava hann inn og út, koma og so legði hann seg at sova. Eg græt ofta aftaná. Soleiðis haldi eg faktiskt tað var meira ella minni allatíð hasi 5 árini.
Nú eri eg komin langt uppí 30 árini, og eg haldi hetta traumi situr í mær onkursvegna. Eg byrji at koma at kenna mín kropp og míni mørk uppá ein annan máta nú, men eg tað er akkurát sum hendan grundfatanin av, at mín kroppur er til fyri at tilfredsstilla onkran annan situr í mær. Eg skal læra meg at lata upp og vera meira sensuel uppá MÍNAR præmissur, hóast grundfatanin og byrjanin var so skeiv.