text:
Tey vitjandi fingu at byrja við eitt sindur at vita um bygningarnar hjá Føroya Rætti.
Síðan fóru øll inn í størra rættarsalin, sum í hesum døgum er størri enn vanligt.
Har fingu næmingar og lærari kunning um virksemi hjá rættinum og hvørjar mannagongdir rætturin arbeiðir eftir.
Rætturin hevur av og á vitjan av skúlaflokkum. Onkuntíð er møguleiki at vera við til ein rættarfund, og annars verður skipað fyri fyri kunning og rundvísing.
Rætturin roynir í stórst møguligan mun at ganga ynskjum um vitjan á møti. Vit vilja fegin kunna um arbeiði vit dagliga fáast við, og tað er eitt gylt høvi, tá ynski um vitjanir koma.


c: text/html

text:
SÍ b verið undirtippað alla kappingina
Steypafinalan, menn:
- Hvørja ferð vit eru farnir á vøllin, hava fólk roknað við, at vit fóru at tapa, og tað broytist neyvan til finaluna. Men tað sum er farið av steypakappingini hava vit spælt móti øllum liðum, uttan ÍF, og vit hava vunnið á øllum liðum, sigur Jørgen Niclasen, venjari og formaður í felagnum.
- Vit fara sjálvandi á vøllin fyri at vinna. Vit fara, júst sum í øllum hinum dystunum, at gera okkara besta, og so fáa vit at síggja, hvussu langt tað røkkur. Men málið er sjálvandi at vinna finaluna.
Tað sigur Jørgen Niclasen, sum í skránni stendur bæði at vera venjari og leikari á SÍ-liðnum, sum í ár hevur vunnið seg í steypafinaluna hjá monnum.
Sera royndir leikarar
Tað er longu sagt so nógv um SÍ b, at vit skulu ikki dvølja so nógv meira við tað. Tó velur formaður felagsins hesa viðmerking:
- Í ár hava vit valt at lata teir ungu leikararnar manna liðið í meistaradeildini. Teir eldru leikararnir hava ikki stundir til at venja so nógv sum krevst, men vit hava framvegis hug at spæla. Vit hildu ikki at rætta framferðin var at lata eldru og royndaru leikararnar yvirtaka liðið, um tað kom í finaluna, og tí valdu vit heldur at melda tvey lið til steypakappingina, sigur Jørgen Niclasen.
Úrslitið kenna vit. Bæði liðini endaðu í somu hálvfinalu, og har var SÍ b tað drúgvara. Tað er kanska einki at siga til, tí liðið hevur nógvar landsliðsroyndir, tilsamans 188 landsdystir, teir hava spælt í fleiri FM-finalum og enn fleiri steypafinalum. Fimm av leikarunum á liðnum hjá SÍ vóru við í steypafinaluni í fjør.
Fullir av sjálvsáliti
Fuglfirðingar skulu tí ikki vera í iva um, at teir mugu stríðast fyri gullinum, um teir ætla sær tað, sigur venjarin hjá sørvingum.
Hann vísir á, at higartil í kappingini hava sørvingar verið undirtippaðir, hvørja ferð teir eru farnir á vøllin, men nú standa teir í finaluni. Og teir eru fullir av sjálvsáliti.
- Vit hava spælt ímóti øllum liðum í landskappingini, og vit hava vunnið á teimum øllum. Tað einasta liðið, sum vit ikki hava spælt ímóti, er ÍF, og teimum skulu vit upp ímóti nú. Og sjálvandi trúgva vit uppá tað, sigur hann.
Jørgen Niclasen er eisini vísur í, at leikararnir fara at leggja alla orku í at vinna henda dystin, tí hetta er týningarmesti dysturin hjá hesum leikarunum í ár.
- Ein steypafinala er nakað heilt serligt, so ja, eg eri vísur í, at allir eru til dystin fús og fara at stríðast fyri sigrinum, sigur hann.
Samanhaldið er styrkin
Flogbólturin hevur fylgt nógv í Sørvági í nógv ár. Mest av øllum ítróttargreinunum, so at siga.
Tað merkist í fólkinum, og tað merkist eisini í stuðli frá m.ø. kommununi. Og hon er eisini við til steypafinalutiltakið.
- Kommunan bjóðar øllum sørvingum til morgunmat í Sørvági klokkan 10 leygardagin, og vit vóna sjálvandi, at nógv fólk møta, bæði har og eisini, at nógv fólk fylgja við okkum til Havnar. Tað hevur stóran týdning fyri okkum at fáa góðan áskoðarastuðul, sigur Jørgen Niclasen.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tilboð um at røkja gravstað
Vit kunnu nú bjóða ymsar tænastur í samband við at røkja eitt gravstað móti føstum mánaðargjaldi, har vit veita trygd fyri, at arbeiðið verður gjørt væl og virðiliga og soleiðis, sum tit ynskja tað.
Ring og bílegg ta loysnina, ið hóskar til tykkum+298 51 30 30 blomuhusid.fo
Páskapynt
Jólaprýði
Lúka gravstað
Bark og mold
Summarblómur
Mammudags blómutyssi
Føðingardagsblómur
Veljið sjálv
- Páskaprýði verður lagt á grøvina
- Jólaprýði verður lagt á grøvina
- Lúka eina grøv. Ókrútið verður beint burtur.
- Nýggj mold og bark verður lagt á grøvina.
- Planta summarblómur
- Blómur lagdar á grøvina mammudagin
- Blómur lagdar á grøvina, tá ið viðkomandi hevði føðingardag.


text:
Búnaðarstevnan 2015 verður hildin í Ósáskúlanum í Klaksvík leygardagin 24. januar 2015.
Myndin er frá stevnuni seinast og vísir samskiparan og eldsálina á landbúnaðarøkinum Símun Gullaksen og landsstýrismannin í fiskivinnumálum, sum hevur landbúnað undir sær.
Um Rßstevnuna
═ 2014, var skipa fyri einari landb˙naarrßstevnu Ý KlaksvÝk, har fokus verur sett ß f°royskan landb˙na. Rßstevnan var sera vŠl eydna og nˇgv fˇlk luttˇku. Stigtakarnir avgj°rdu at hetta skal vera eitt afturvendandi tiltak, har fˇlk vi serligum ßhuga fyri f°royskum landb˙nai kunnu hittast, og fßa eina breiari fatan av virkseminum innan f°royskan landb˙na. Landb˙naarrßstevnan, sum frameftir fŠr heiti "B˙naarstevnan" verur tann 24. januar 2015, Ý Ësßsk˙lanum Ý KlaksvÝk.
Rßstevnan 2015 kemur serliga at leggja dent ß Štlanir um einskiljing av landsj°rini og um seyahald, feravinnu og annars ta sum er tengt at landb˙nainum Ý f°royum.
Rßstevnan endar vi einum pallborsfundi, har allir teir politisku flokkarnir eru umboair. Fundurin verur skipaur sum ein kjakfundur, har m°guligt er hjß fˇlki Ý salinum, at seta fram vikomandi spurningar til pallborsluttakarnir.


text:
Eitt petti av sólskini í munnin - Grannakaffi
Eitt petti av sólskini í munnin
Urd Johannesen
Oddvør stákast í stóra køkinum í kjallaranum saman við dóttrini, Duritu, og hjálparanum, Martini, tá ið eg banki á dyrnar heima hjá henni á Velbastaðvegnum. Talan er sjálvandi um Oddvør Skarðhamar, sum hevur havt matveiting til bæði høg og lág, almenn og privat, lítlar og stórar samkomur í nærum ein hálvan mansaldur. Eg havi sett Oddvør stevnu, tí hon hevur játtað at geva sítt uppskot um eina køku, sum vertirnir kunnu baka til gestirnar á Grannakaffi tiltakinum, sum verður vikuskiftið 2.-4. mars.
Køkan er longu bakað, tá ið eg komi, tí her er eingin tíð at spilla hjá einari, sum dag og dagliga skal metta svong fólk og gleða tey. Køkan stendur á borðinum, vøkur og lokkandi við myrkari sukurlátaglaring. Eg havi ilt við at fáa eyguni av henni.
"Henda køkan er bæði nemm og góð haldi eg, og so er hon eitt vet heilsubetri enn nógvar aðrar, tí einki gluten er í" sigur Oddvør. Vit báðar hugleiða eitt sindur um vaksandi viðkvæmi millum fólk, og Oddvør fortelur mær, at tá ið hon skuldi gera mat til tíggju sviar herfyri, vóru tað seks teirra viðkvamir fyri øllum frá gluten og nøtum til súrepli. At nøkur ikki eta hvítt sukur ella hveiti snýr seg ikki bara um viðkvæmi, men er eisini ein tilvitað avgerð hjá teimum, ið raðfesta heilsugóðan mat.
Oddvør dámar væl hugskotið handan Grannakaffi tiltakið, tó at hon sjálv ikki hevur verið vertur ella gestur. "Tað er altíð leygardag, og tá havi eg úr at gera við matveitingini, men eg havi bakað køkur til eitt húski her í grannalagnum, sum hevur verið vertur til Grannakaffi," leggur Oddvør afturat, og tá ið hon greiðir frá, at tey fyri viku síðani gjørdu 1000 kransakøkur til eitt tiltak, fati eg, at aftan fyri litríku og vøkru myndirnar av lekkrum mati í "Oddvørsa", er stórt og tíðarkrevjandi arbeiði, sum vit ikki geva okkum far um.
Álvarsemi gerst eisini partur av samrøðuni, tá ið Oddvør greiðir frá, at beiggi hennara fekk krabbamein og doyði fyri 20 árum síðani bara 40 ára gamal. Eftir sótu 3 børn. Talan var um eitt slag av krabbameini, sum betri útlit eru fyri nú enn tá. Harumframt hevur Oddvør mist eina svigarinnu, sum eisini átti 3 børn, og fyri nøkrum árum síðani fingu tveir ungir menn í familjuni staðfest blóðkrabba sama ár. "Báðir hesir ungu menninir gjørdust frískir aftur. Annar teirra hevði fingið at vita frá læknunum, at um hann vildi gerast pápi, mátti hann taka sáð í varðveitslu, áðrenn hann fór í viðgerð. Men hann gjørdist pápi uttan trupulleikar," sigur Oddvør og er fegin um, at slíkar sólskinsøgur eisini eru. Durita leggur afturat, hvussu týdningarmikið hon heldur stuðulin frá Krabbameinsfelagnum verða til teirra, ið knappliga standa í einari kaotiskari og møtimiklari støðu, tá ið krabbamein bankar á dyrnar. "Tað ber ikki til at vita, hvussu ein skal takla slíka ókenda støðu, og tað er torført at fáa skil á, hvussu ein skal bera seg at, og tí er tað ómetaliga gott, at ein kann ringja til Krabbameinsfelagið og fáa góð ráð frá teimum," sigur Durita.
Júst ráðgeving til sjúklingar og avvarðandi er eitt av høvuðsendamálunum við Grannakaffi tiltakinum, tí stuðulin, sum kemur inn, fer m.a. til dagliga arbeiðið, til dømis ráðgevingina, sum Krabbameinsfelagið veitir teimum, ið hava tørv á hjálp.
"Vilt tú hava kaffi og eitt køkustykki?" spyr Oddvør. Hon hevur nokk varnast, at eg valla havi fingið eyguni av køkuni. Eg játti sjálvandi, gevi mær stundir at njóta løtuna og góðu køkuna, meðan eg eygleiði, hvussu tey rokast og arbeiða í køkinum hjá Oddvør, fyri at onnur kunnu njóta. Eg takki fyri prátið, og meðan eg gangi heim, kenni eg tað sum um eg júst havi fingið eitt petti av sólskini í munnin. Og eg ásanni, at hjálp eisini kann vera ein løta, ið gjørdist rík, og ein køka, ið smakkaði av sól.
Uppskrift:
Sjokulátakaka við appilsin
150 g av mandlum
150 g av myrkari sjokulátu
Skal av tveimum vistfrøðiligum appilsinum
1 ts av kaneli
5 egg
100 g av myrkum rørsukri
Tilfar til glaring
125 g av myrkari sjokulátu
Skal av einari vistfrøðiligari appilsin
2 ss av myrkum rørsukri
1 dl av róma
Koyr mandlur og sjokulátu í hvirluna og karva tað smátt. Rív skalið av appilsinunum.
Deil eggini (tak eggjareyðarnar frá hvítunum) og píska hvítarnar stívar við 3 ss av sukrinum.
Píska eggjareyðarnar skúmandi við restini av súkrinum.
Vend nú kaneli, appilsinskali, hakkaðu mandlurnar og sjokulátuna í eggjablommublandinum.
Vend síðan marengsdeiggið í - varisliga.
Verður bakað í smurdum springformi (uml. 22 cm í tvørmát).
Set kakuna í heitan ovn (175 hitastig) og baka kakuna miðskeiðis í ovninum í 50 min.
Ikki lata hurðina í ovninum upp, meðan kakan bakar.
Tak kakuna úr ovninum, set formin á eina rist, og lat hann upp aftaná 10 min.
Kakan skal kølna heilt, áðrenn hon verður koyrd á fat, og glaringin smurd omaná.
Glaring
Karva sjokulátina grovt og rív skalið av appilsinini.
Koyr appilsinskal, róma og sukur í eina grýtu. Gev tí eitt lítið uppkók og stoyt oman á karvaðu skokulátuna. Rør til sjokulátan er smeltað, og koyr glaringinga oman á kakuna.
Pískaður rómi og appilsin, sum er skorin í klænar bátar, hóskar væl aftur við kakuni.


text:
Ingi Samuelsen
15.05.2017 - 13:10
Amerikanski sjónleikarin, Powers Boothe, er deyður, 68 ára gamal
- Powers doyði sovandi av natúrligum orsøkum, segði umboðskvinnan hjá sjónleikaranum við amerikanskar fjølmiðlar í dag.
Powers gjørdist kendur, tá hann í 1980 vann Emmy-virðisløn fyri sín leiklut sum samkomuleiðaran Jim Jones í filminum ”Guyana Tragedy: The Story of Jim Jones”, um amerikanska trúðarsamfelagið Peoples Temple, ið flutti við karismatiska samkomuleiðaranum til Guyana, har tey framdu kollektivt sjálvmorð í Jonestown í 1978. (sí brot úr sendirøðini herundir)
Powers hevur havt fleiri filmsleiklutir, men er helst meira kendur fyri sínar leiklutir í vælumtóktum sjónvarpsrøðum, sum ”Philip Marlowe”, sum Cy Tolliver í ”Deadwood”, varaforseti ”24”, foresti í ”24: Redemption”, judge Wall Hatfield í ”Hatfields & McCoys” og Lamar Wyatt í ”Nashville”.


text:
Stórur dentur er lagdur á, at á nýggjárunum í Vági skal okkurt verða fyri øll !
Umframt All That Rain, sum spæla til dans í Vágs Høll, fara besti dansitónar í landinum at runga í VB-húsinum nýggjársaftan, har Hans Jacob & Vinmenn fara á pall.
Les meira
ALL THAT RAIN spæla til dansin á nýggjárunum í Vági.
FØROYA STØRSTA NÝGGJÁRSHALD endar aftur í ár við einum braki í Vágs Høll.
Les meira
Nýggjárshaldið í Vági fær alsamt størri áhugað uttanlands og er tað vorðið alsamt meiri vanligt, at útlendsk ferðafólk kom til Vágs á nýggjárum, soleiðis var eisini í ár.
Les meira
Nýggjársnevndin ynskir øllum gott nýggjár. Eisini vilja okur nýta høvið at takka øllum fyri hjálpina. Uttan hjálp til fyrireiking og uppseting, fólk á staðnum meðan tiltøkini eru, og hjálp til niðurtøku og avrudding, so var onki nýggjárshald í Vági.
Les meira
Sálmurin Tíðin rennur sum streymur í á verður sungin kring nýggjársbálið. Sálmurin er niðanfyri.
Les meira
Í 2013 var myndin hjá Reidar F. Joensen av brennandi bátinum á nýggjárum í Vági við í CNNs New Years Eve Celebration og nú verður myndin eisini partur av framsýning hinumegin knøttin, á oynni Magnetic Island í Queensland í Avstralia.
Les meira
Skráin nýggjársaftan í Vági er sum altíð sera spennandi og fjøltáttað. Byrjað verður við morgunmati og endað verður við dansi í Vágs Høll og VB-húsinum. Skráin er niðanfyri.
Les meira
Stórdansurin nýggjársaftan í Vági hevur verið skipaður undir heitinum “Í Vági er okkurt fyri øll nýggjársaftan !”, og soleiðis verður eisini í ár.
Les meira
Í 1988 gjørdi Kaj Joensen í Líðini og Eyðun Kjærbo í Vági kenda heiðursportið við Tríkantin á Sandinum, sum faklagongan gongur ígjøgnum á nýggjárum.
Les meira
Áhugin fyri at ganga við fakli á nýggjárum er sera stórur. Bæði menn og kvinnur ganga við fakli á nýggjárum í Vági.
Les meira


text:
Nýggjastu tíðindini
Melda til tíðindabræv
Tíðindi - 16. mai 2018
Pætur Smith Clementsen, A-landsliðsvenjari hjá kvinnum, hevur úttikið hópin, sum í næstum skal spæla HM-undankappingardystir móti Slovenia og Kekkia
Føroyska kvinnulandsliðið, ið byrjaði á vøllinum móti Íslandi - Mynd: Heri Joensen
- Hetta verður aftur tvær stórar uppgávur fyri okkara kvinnulandslið. Vit hava spælt ímóti Slovenia og Kekkia fyrr, og tá vóru úrslitini ikki so góð. Men eg haldi, at føroyska liðið hevur ment seg nógv síðani tá, sigur Pætur Clementsen, landsliðsvenjari.
Føroyska kvinnulandsliðið skal í næstum spæla tveir dystir í undankappingini til HM 2019. Fyrri dysturin í hesum umfari verður spældur á Tórsvølli hósdagin 7. juni klokkan 17:00, tá Slovenia kemur á vitjan, og fimm dagar seinni, týsdagin 12. juni, er so útidysturin móti Kekkia á skránni.
Pætur Clementsen hevur úttikið hópin til komandi uppgávur, og av teimum 20, ið hava fingið landsliðsboð hesaferð, eru fýra, ið spæla uttanlands.
- Í okkara seinasta dysti, sum var móti Íslandi, vóru vit sera væl nøgd við avrikið, sjálvt um úrslitið sær sindur keðiligt út. Men vit sóu eina stóra menning í spælinum og tí síggja vit við stórum spenningi fram til hesar dystir, sigur landsliðsvenjarin við heimasíðuna hjá FSF.
Hópurin
Monika Biskopstø, AaB Ålborg (DEN)
Birita B. Nielsen, B68
Birna T. Mikkelsen, EBS/Skála
Lív F. Arge, FC Nordsjælland (DEN)
Arnborg Lervig, ÍF/Víkingur
Heidi Sevdal, HB
Ásla Johannesen, FC Nordsjælland (DEN)
Eyðvør Klakstein, KÍ
Rannvá B. Andreasen, KÍ
Olga Kristina Hansen, BSF (DEN)
Milja R. Simonsen, HB
Jóna Nicolajsen, B36
Katrina Akursmørk, KÍ
Ansy Sevdal Jakobsen, EBS/Skála
Evy á Lakjuni, KÍ
Margunn Lindholm, EBS/Skála
Guðrið Poulsen, EBS/Skála
Jacoba Langgaard, ÍF/Víkingur
Nadja Dam Johannesen, HB
Anna S. Hansen, EBS/Skála


text:
Svar upp á fyrispurning til Henrik Old landsstýrismann um innkomuveg til Havnar
Fyrispurningurin er soljóðandi:
- Hvørja ætlanir hevur landsstýrismaðurin v.v. innkomuvegnum til Havnar, nú ferð reiðiliga tykist vera komin á arbeiði við Eysturoyartunnlinum?
- Ætlar landsstýrismaðurin at ganga ætlanum hjá borgarstjóranum í Tórshavnar kommunu á møti, sum als ikki er viðgjørt ella samtykt av Tórshavnar býráð, um at gera ein tunnil allan vegin úr Hvítanesi til Krákugjógv heldur enn veg; og um so er, hvussu fer tað at ávirka spjaðingina av ferðsluni inn í Havnina.
- Eru tingingar millum land og kommununa um hetta, og um so er, hvør er so tíðarkarmurin í mun til tíðarkarmin fyri Eysturoyartunnilin?
- Kann landsstýrismaðurin upplýsa, um innkomuvegurin verður liðugur sum ætlað, tá Eysturoyartunnilin væntandi verður tikin í nýtslu?
Svar
Til spurning 1:
Landsstýrismaðurin hevur gjørt avtalu við Tórshavnar kommunu, sum skuldi havt við sær, at innkomuvegurin er liðugur til tíðina, tvs tá ið koyrandi er ígjøgnum Eysturoyartunnilin í 2020. Avtalan er treytað av, at Løgtingið og kommunan játta neyðuga peningin.
Til spurning 2:
Tað er upp til kommununa, um hon ynskir at yvirhalda gjørdu avtaluna, ella um hon heldur vil fara í gongd við ta tunnilsloysn, sum borgarstjórin hevur skitserað í miðlunum. Ein tunnil av Hvítanesi til Krákugjáar merkir, at ongar íbindingar verða á strekkinum, og harvið verður nógv minni spjaðing av ferðsluni.
Til spurning 3:
Sum víst á í svarinum til spurning 1 er ein avtala gjørd ímillum land og kommunu um innkomuvegin, og væntanin er, at gerð av innkomuvegnum fer í gongd í nóg góðari tíð til, at hann er liðugur til tíðina. Tað eru ongar tingingar ímillum landið og kommununu um nýggja tunnilsleistin, ið kommunan hevur nevnt.
Til spurning 4:
Tað er bæði væntanin og vónin. Ein forðing fyri, at innkomuvegurin ikki verður liðugur til tíðina er t.d, um Tórshavnar kommuna heldur vil hava ein tunnil av Hvítanesi til Krákugjáar. Ella at fígging ikki fæst til innkomuvegin, sum avtala er gjørd um.
Tórshavn, 9. mai 2017
Henrik Old
landsstýrismaður
« aftur


text:
Kærleiki Guds
Hetta er himmalskur kærleiki: Jesus elskaði ikki bert vinir Sínar men eisini fíggindar Sínar - hin Gud-hatandi Kristus-myrðandi heim.
Jesus segði í Jóhannes 15,13: "Eingin hevur størri kærleika, enn at hann gevur lív sítt fyri vinir sínar". Tað er tað hægsta, sum nakar mannakærleiki kann koma fyri at doyggja fyri vinir sínar og eins egnu elskaðu. Eg eri kanska til reiðar at doyggja fyri konu mína og børn míni, men at givið son mín til at doyggja, fyri at mín størsti fíggindi skuldi liva, hevði tørvað mær guddómligan kærleika.
Bíblian staðfestir: "Gud vísir kærleika Sín til okkara við, at Kristus doyði fyri okkum, meðan vit enn vóru syndarar. Mangan meir skulu vit tí, táið vit nú eru rættvísgjørd í blóði Hansara, við Honum verða frelst frá vreiðini. Tí vóru vit, táið vit vóru fíggindar, sátt við Gud við deyða Sonar Hansara, skulu vit mangan meir, eftir at vit nú eru sátt, verða frelst við lívi Hansara" (Róm.5,8-10).
Undur yvir undur! Táið vit vóru fíggindar Hansara og tyst eftir blóðinum av syndafríða Soni Hansara, elskaði Gud okkum við so stórum kærleika, at Hann gav Son Sín, sum Hann elskaði fram um alt, men sum Hann lat doyggja á einum krossi, fyri at vit kundu verða frelst. Vit kunnu ikki skilja hetta, men tøkk fái Gud, at vit kunnu trúgva tí. Og táið vit gera tað, finna vit ein frið, einki annað kann geva okkum.
Umsett úr Our Daily Bread
Mikkjal á Bergi


text:
Børnini vóru fegin
Sirið Stenberg, landstýriskvinna í Heilsu- og Innlendismálum handaði í gjár, vegna Fólkaheilsuráðið, virðislønir til vinnarnar í teknikappingini, sum var í sambandi við Altjóða Tubbaksfría dagin.
Tríggir vinnarar fingu
handað virðislønir uppá 500 krónur hvør. Inn vóru komnar omanfyri 400 tekningar
úr øllum landinum; frá einstaklingum, barnagørðum og skúlum.
Sirið Stenberg nevndi, at
tekningarnar vóru flottar og tær fevndu breitt, frá at vera informativar til at
vera óhugnaligar. Í røðuni legði Sirið dent á, at tey ungu og børnini við at
vera við í hesi teknikapping, eru við í arbeiðinum at fyribyrgja og minka um
roykingina í Føroyum, og tað var hon teimum sera takksom fyri. Hon takkaði
eisini øllum fyriskiparunum av kappingini, og tí sum verður gjørt fyri at varpa
ljós á Altjóða roykfría dagin. Eisini takkaði hon SMS fyri at leggja karmin til
tiltakið.
Fólkaheilsuráðið ynskir
hesum børnunum til lukku við virðislønunum:
Ester Vang, 5 ár,
Tórshavn
Benjamin Solberg, 10 ár,
Kollafjørður
Jónas J. Langgaard, 14 ár,
Tórshavn


text:
VIKA SEX
6.-10. februar, fara Apotekið og Gigni, saman við samstarvinum Sex krevur Samtykki (sum eru Amnesty International, Fólkaheilsuráðið, Føroya Politi og Sig frá) at varpa ljós á samtykki í mun til kyn, kropp og seksualitet
Tiltakið, VIKA SEX, verður á apotekinum í Steinatúni í Havn.
Apotekið tekur á henda hátt undir við átakinum ”Sex krevur Samtykki”. Apotekið skal ráðgeva og kunna um heilivág í trúnaði og eisini ráðgeva um lívsdygd. Við at samstarva við aðrar stovnar og samstarvsfelagar vóna og vænta vit við hesum átaki at koma nærri okkara kundum og málbólkinum í hesum átakinum.
Tá børn og ung kenna síni rættindi, duga tey betur at seta egin mørk og at skapa felagsskapir, har persónlig mørk verða vird, siga fyriskipararnir, sum halda tað vera av alstórum týdningi, at tey ungu tora at tosa um hesi viðurskifti. Eins og tað er so sera týdningarmikið, at tey vaksnu duga at møta teimum ungu har, sum tey eru.
Tiltakið verður á apotekinum í Steinatúni, og á básinum verður høvi til at fáa eitt prát við fakfólk, at fáa faldarar, luttaka í spurnakanning , síggja filmir og annars fáa ymiskt tilfar, ið er aktuelt fyri átakið ”Sex krevur Samtykki”.
Nakinmyndir og samtykki
Á básinum verður eisini varpað ljós á myndir og mørk á netinum, og møguleiki verður at tosa við umboð frá Løgregluni um, at privatar og ósømiligar myndir ella upplýsingar kunnu vera ólógligar at deila ella hava í varðveitslu bæði on- og offline. Politiið er til staðar at vegleiða um, hvat føroyska lógin sigur, og hvussu borgarin fær vart seg.
Málbólkur
Tiltakið er serliga ætlað næmingum frá 6. til 10 flokk , og tí eggja vit næmingum og lærarum at leita sær oman í Steinatún í viku 6.
Skráin fyri vikuna: Básurin er opin frá mánadegi til fríggjadag frá kl. 10 til 16, og á skránni niðanfyri sæst, nær og hvørji fakfólk eru tøk at svara spurningum.
Á básunum verður møguleiki at práta við fakfólk frá kl. 12-16.
Apotekið: Ráðgeving og spurnarkanning
Gigni: Um kynslig mørk og samtykki
Føroya Politi: Um mørk á netinum og samtykki
Amnesty International: Um kropslig mørk og samtykki
Um tit vilja vita meira um tiltakið eru tit vælkomin at seta tykkum í samband við okkum á: Apetekið: tlf. 341100 ella Gigni: 562330
Vinaliga,
Apotekið, Gigni, Amnesty International, Fólkaheilsuráðið, Føroya Politi og Sig frá.


text:
Løtt atgongd til grannskoðan, roknskap og bókhald
Hjá Roknskaparfelagnum er títt bókhald og roknskapur í tryggum hondum. Vit arbeiða í tøttum samstarvi við okkara kundar og leggja okkum hvønn dag eftir at veita eina dygdargóða og skjóta tænastu, soleiðis at allir okkara kundar - stórir sum smáir - kenna seg virðismettar. Vit veita allar vanligar roknskapartænastur innan grannskoðan og bókhald og nógvir av okkara kundum velja at leggja teirra bókhald í tryggar hendur hjá Roknskaparfelagnum.
Hjá Roknskaparfelagnum starvast sjey fólk, harav tveir skrásettir grannskoðarar.


text:
Føroya løgting hevur løgarfest lønarniðurskurð í føroysku fiskivinnuni
Vinna13-03-2018 - 16:29 - Jóanis Albert Nielsen
Í nýggju lógini um sjófeingið kunna vit seta nógvar spurningar, og nógv er so óskiljandi.
Eitt punkt er, atkomuligheit fyri tann einstaka - uppuboðssøla – menningarkvotur – antitrust – kvotur – fiskidagar – rættindahavarar - veiðuavgjald – skatting av yvirnáttúrligum vinningi – rist – stongdar leiðir - burtur við útlenskum eigaraskapi og alt yvir Føroyskan kajkant.
Stof til eftirtanka:
Hetta gevu nógv stoff til eftirtanka, og hvat vil okkara landsstýrið við hesi nýskipan.
Eg havi fest meg við eigaraskapin og alt yvir føroyskan kajkant. Hetta er so mótsigandi og beinleiðis óskiljandi.
Tað verður sagt í lógini, at úlenskur eigaraskapur skal út úr fiskivinnuni, tí útlendingar drena føroyska tilfeingið fyri risa stórar upphæddir og hesin peningur skal koma føroyska samfelagnum tilgóðar. ” Alt gott um tað” men hetta hongur ikki saman.
Vit sendu nøkur línuskip til Flemish Kap, tey høvdu rokfiskaríð, men tey máttu og skuldu fáa fiskin til føroyar, og fyri ikki at brúka fiskidagar og olju til langa teinin til føroyar, so valdu reiðararnir, at senda fiskin til Føroyar í byngjum, og hetta kostar nógv, ístaðin fyri, at fiskurin kundi verði beinleiðis seldur og meiri fekst burtur úr.
Taka vit Svartkjaftin, so er støðan katastrofal.
Skipin hava veitt og veiða enn svartkjaft, og prísurin í Føroyum er sera lágur, skip hava fyngið bjóða frá 17 oyru og meiri pr/kg í eitt nú Íslandi, Dannmark og Noregi,men lógin forðar fyri, at landast kann uttanlanda, fiskurin skal um føroyskan kajkan, og hann skal í hesum førði seljast til útlenskan eigaraskap, sum eigur móttøkuvirkið í føroyum ” Skrásett á Børssinum” fyri langt undir prís. So kunna vit spyrja, hvørjum gagnar hetta ? Manningarnar missa rættuligani stórar upphæddir í inntøku, og sjálvsagt eisini reiðaríðini.
Hvat fyri ein útlenskan eigaraskap er talan um:
Vit spyrja, hvat fyri ein útlenskur eigaraskapur skal út úr fiskivinnuni, eru tað teir sum eiga í virkunum á landið, og sum ávirka fiskaprísin tann negativa vegin, ella eru tað teir sum veita patrvísa fýgging til skipini.? Ella tey virkir sum eru børsskrásett, og vinningsbýtið ca 70 % ferð av landinum ?
Vit sýggja heilt greitt, at maningarnar missa sera stórar upphæddir við lóg. Tað eru stundum so nógv skip sum býða eftir landingartørni t.d. í Fuglafyrði, og góðskan bara vesnar fyri hvønn dag sum bíða verður og hetta má broytast.
Ein máti kundi verði, at fiskurin verður boðin út á eini uppboðssølu, har útlenskir bjóðarar kunna bjóða seg fram, og skipini kundu eftir nærri avtalu landa fiskin annahvørt í Føroyum ella útlandinum.
Vegna
Føroya Skipara-& Navigatørfelag
Annfinnur Garðalíð
Formaður


text:
Býráðsfundur 22. februar 2018 kl. 17.00
Býráðslimir: Tórbjørn Jacobsen, Terje B. Vestergaard, Helgi Lamhauge Petersen, Hans Jákup Johannesen, Etly Nord Højgaard, Kári Egholm Jacobsen, Jonhard Danielsen, Jonnhild Reynholdsdóttir, Jóhan Vest, Kristian Gaardbo og Selinda í Heiðunum
Varalimur: Elnar Rasmussen
Ikki á fundi: Jonhard Danielsen
14/18: Grundstykki til sethúsabygging í Lamba.
Felag undir stovnan søkir um at keypa fleiri grundstykkir í Lamba til sethúsabygging.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at selja felagnum tvey grundstykkir fyri fyrst og lata optión uppá tvey grundstykkir afturat, galdandi árið út.
-Býráðið hevur á fundi 22/2-2018 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
15/18: Busskýli Úti á Fløtum.
Borgarar úti á Fløtum á Skála søkja um, at eitt busskýli verður sett upp til skúlabørn Úti á Fløtum, soleiðis at tey ikki noyðast at ganga oman á høvuðsvegin at bíða eftir skúlabussinum.
Tekniska deild vísir á, at bússkúli, sum søkt verður um, kemur at liggja uml. 160m frá verandi busskýli, sum stendur við høvuðsvegin og at tað ikki er nakað vendipláss til bussin longur uppi við útstykkingina.
-Tekniska nevnd mælir frá at gera eitt busskýli Úti á Fløtum.
-Býráðið hevur á fundi 22/2-2018 samtykt at beina málið aftur í Teknisku nevnd at viðgera, tá endurskoðanin av málinum um skúlabarnaflutning í kommununi er viðgjørt.
16/18: Earth Hour 2018
Earth Hour er verðins størsta klima átak, sum er samskipa av WWF (World Wide Fund for Nature). Ein tíma um árið sløkkja milliónir av menniskjum og túsundavís av fyritøkum og býum runt um í heiminum ljósið.
-Umhvørvisnevndin mælir til, at kommunan luttekur í átakinum Earth Hour, sum verður 24 mars 2018 kl. 20.30-21.30 og at eggja borgarunum í kommununi til at taka undir við átakinum.
-Býráðið hevur á fundi 22/2-2018 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Umhvørvisnevndini.
17/18: Gamla bygdagøtan Lamba – Glyvrar
Ein áhugabólkur í Lamba arbeiðir við eini ætlan um at endurskapa gomlu bygdagøtuna frá Lamba og út á Glyvrar og heitir á kommununa um at verða við í hesi verkætlanini. Áhugabólkurin hevur eisini søkt peningaligan stuðul til ætlanina aðra staðni frá.
-Umhvørvisnevndin tekur undir við verkætlanini, men vísir á, at peningur er ikki avsettur til hetta á fíggjarætlanini fyri 2018.
-Tekniska nevnd mælir til, at kommunan stendur fyri verkætlanini, men av tí peningur ikki er avsettur til endamálið í 2018, kann bara verða arbeitt fyri stuðulin, sum fæst til vega aðra staðni frá.
-Býráðið hevur á fundi 22/2-2018 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Umhvørvisnevndini og Teknisku nevnd.
18/18: Broyting av D42-økinum, havnrøki.
Tekniska deild mælir til, at mest loyvda bygningshædd fyri bygningar á D1-D4 havnaøkini í Runavík, Saltangará og Glyvrum verður broytt frá 8,5m til 12m.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at taka undir við tilmælinum frá Teknisku deild.
-Vinnu- og havnarnevndin mælir til at taka undir við tilmælinum frá Teknisku deild.
-Býráðið hevur á fundi 22/2-2018 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini og Vinnu- og havnarnevndini.
19/18: Umsókn um byggiloyvi til neyst á Skála.
Magni Djurhuus søkir um byggiloyvi til neyst og frítíðarbústað á matr. nr. 148 á Skála.
Tekniska deild vísir til, at býráðið kann geva byggiloyvi at innrætta frítíðarbústað omaná neyst, har tað verður mett ráðiligt, treytað av, at møguleiki er at binga í góðkenda kloakk. Niðara hæddin skal verða varðveitt sum neyst.
Tekn. deild mælir til at geva tilsøgn um at innrætta frítíðarbústað í ovaru hædd í neystunum, treytað av, at søkt verður um byggiloyvi við fullfíggjaðum tekningum og øll krøv í byggisamtyktini verða fylgd.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at taka undir við tilráðingini frá Teknisku deild.
-Býráðið hevur á fundi 22/2-2018 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
20/18: Sambýlið á Skála
Sonja Johannesen heitir í skrivi á býráðið um at taka málið um sambýlið á Skála til nýggja viðgerða og heitir á býráðið um at virkafyri, at heimið verður latið uppaftur sum eldrasambýli, tí tørvur er fyri hesum á Skála.
Trivnaðardeildin mælir til, at málið verður tikið upp til viðgerðar í Økistænastuni Roðin.
-Trivnaðarnevndin mælir til at heita á Roðan um at gera eina meting av røktartørvinum og møguliga íløgutørvinum í røktarpláss komandi árini.
-Býráðið hevur á fundi 22/2-2018 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Trivnaðarnevndini.


text:
Upptøkureglur
Upptøkureglur
gr. 1
Barnaansingin í Sjóvar kommunu er galdandi fyri børn í aldrinum 6 mánaðir til og við 2. flokk.
gr. 2
Foreldur, ið hava í hyggju at flyta til Sjóvar kommunu, kunnu skriva barnið á bíðilistan 6 mánaðir áðrenn flutt verður til kommununa. Ættleidd børn kunnu koma á bíðilistan tá foreldur, ið ættleiða, kunnu vísa váttan, at teimum er ávíst serstakt barn. Fyri at fáa stovnspláss, skal barnið og minst annað av foreldrunum verða skrásett búgvandi í Sjóvar kommunu.
gr. 3
Kommunan kann í serligum førum gera undantak frá gr. 1 og 2, har barnaverndarnevndin hevur givið sítt tilmæli. Tá verður skrivlig avtala gjørd við avvarandi kommunu, har barnið er búsitandi.
gr. 4
Børn við serligum tørvi koma framum á bíðilistanum í teimum førum har barnaverndarnevndin hevur givið eina nágreiniliga lýsing av støðuni hjá barninum.
gr. 5
Foreldur, sum flyta til kommununa, fáa tryggjað ansingarpláss til børn teirra frá fyrsta degi. Kommunan veitir endurgjald fyri vantandi ansing til tey foreldur, sum hava henda rættin.
gr. 6
Søkja foreldur um upptøku av barni teirra, hevur kommunan ikki loyvi at sýta teimum upptøku, um pláss er á stovninum.
gr. 7
Øll, sum søkja ansingarpláss, fáa skrivligt svar frá umsitingini við fráboðan um, nær umsóknin er móttikin, hvat nummar barnið er á bíðilistanum og nær barnið væntandi kann fáa pláss.
gr. 8
Tá pláss er tøkt, skal fyrsta barnið á bíðilistanum hava tilboð um ansingarpláss. Tó kann aldursbýti verða tillagað stovninum.
Bíðilistin er almennur.
gr. 9
Foreldur kunnu søkja um, at barnið fær farloyvi frá ansingarplássinum í upp til 1 ár í senn, við trygd fyri, at barnið fær ansingarpláss aftur í kommununi, tá farloyvistíðin er úti. Treytin fyri farloyvi er, at barnið er burtur frá ansingarplássinum í minsta lagi 6 mánaðir. Í serligum førum kann víkjast frá regluni um í minsta lagi 6 mánaðir. Foreldrini skulu boða kommununi frá í seinasta lagi ein mánaða, áðrenn pláss ynskist aftur.
gr. 10
Tá barnið gevst í ansing, skal skrivlig uppsøgn gevast innan ein mánaða, pr. ein 1. ella 15. í mánaðinum.
gr. 11
Foreldur kunnu kæra avgerði um upptøku til Trivnaðarnevndina í Sjóvar kommunu.
gr. 12
Avtala við aðra kommunu:
- heimstaðarkommunan hjá barninum rindar útreiðslurnar tilsvarandi Sjóvar kommunu.
- er avtala tíðaravmarkað, skal skrivlig avtala gerast kommununar millum.


text:
www.vp.fo wrote:Viðkvom náttúruøkir vera yvirfylt við túsundtals ferðafólki
Í Ekstrablaðnum er sera áhugaverd grein um Føroyskar náttúru upplivingar í heimsklassa, men tað er ikki júst tað sum er mest áhugavert fyri okkum føroyingar, tað, sum ein bítur merki í og sum er sera áhugavert er, at so at siga alt er fyri discount prísir !
Viðkvom náttúruøkir vera yvirfylt við túsundtals ferðafólki og tað kostar bert ferðaseðilin við bátinum, eingi mørk ella krøv eru ásett um hvat ferðafólkini kunnu loyva sær, einki krav um, at tað skullu verða ferðaleiðarar á túrinum, tó er onkur lítil glotti at hóma eitt nú úti í Mykinesi, her er tó nógv sum haltar og langt er á mál.
Um tingini vóru betur samskipaði kundi møguliga ein helvt meira fingist inn í peningi burtur úr ferðavinnuni.
Tað gongur alt ov seint við at fáa neyðugar og átrokandi reglur fyri eina skipaða ferðavinnu.
Rodmund á Kelduni
Link til greinina í Ekstrablaðnum har m.a. verður sagt: "Turen kostede 20 kroner for pensionisten og 40 kroner for ledsageren. Det er verdensklasse til discountpris." Les greinina her
Viðkvom náttúruøkir vera yvirfylt við túsundtals ferðafólki
-
- Posts: 938
- Joined: 30 Mar 2005, 15:15
- Location: Sandavágur
- Contact:
Viðkvom náttúruøkir vera yvirfylt við túsundtals ferðafólki
-Janus


text:
Gransking
Granskingin á Fróðskaparsetri Føroya hevur til endamáls alsamt at menna vitanarstøðið á Setrinum og í landinum sum heild. Hetta verður gjørt á so nógvum økjum sum tað fakliga og fíggjarliga letur seg gera í samanrenning við áhugamál landsins, tá talan er um vitanarmenning og nýskapan.
Fróðskaparsetrið er granskingar- og undirvísingarstovnur við vísindaligum starvsfólkum við somu fakligu krøvum til hægri undirvísing og gransking, sum verða sett til universitetslærarar við onnur norðurlendsk universitet.
Umframt fólk í føstum starvi eru adjungeraðir granskarar við starvi á øðrum granskingarstovnum í og uttan fyri Føroyar knýttir at Setrinum. Harumframt eru bæði Ph.D-lesandi og Post Doc-granskarar knýttir at Setrinum.
Granskarar á Setrinum hava nógv verkætlanarsamstarv við starvsfelagar á øðrum granskingarstovnum í Føroyum, á útlendskum granskingarstovnum og universitetum.
Gransking á Føroyamálsdeildini
Gransking á Føroyamálsdeildini er málgransking og bókmentagransking.
- Gjølligari kunning um granskingina
Gransking á Námsvísindadeildini
Høvuðsgranskingarøkini á Námsvísindadeildini eru í náms- og undirvísingarfrøði. Serligar granskingarverkætlanir eru í lesing og lesiførleika hjá skúlabørnum og í barna- og ungdómsmentan.
- Gjølligari kunning um granskingina
Gransking á Søgu- og samfelagsdeildini
Sum felagsheiti fyri granskingarstrategi Á Søgu- og samfelagsdeildini hava vit "Burðardygg samfelagsmenning í 21. øld - at stýra tí óstýriliga". Hetta valið tekur støði í tí veruleika, at allir heimurin er í eini veldugari umbroyting, eini transformasjón. Hesa tranformasjón kalla vit vanliga fyri globalisering, sum í dagligari talu merkir, at tað, ið tikið varð fyri givið í gjár, longu í dag er við at umskapast aftur. Hetta setir stórar avbjóðingar til Føroyar sum samfelag, og til søguliga og samfelagsliga gransking, ið hava til uppgávu at skipa, systematisera og endurnýggja samfelagsliga vitan. Tí yvirskriftina “at stýra tí óstýriliga”.
- Gjølligari kunning um granskingina
Gransking á Sjúkrarøktarfrøðideildini
Gransking er nýtt virksemi á Sjúkrarøktarfrøðideilini, sum enn ikki hevur so langa akademiska traditión. Tó verða gransking og menning raðfest høgt á Sjúkrarøktarfrøðideildini og er ein partar av yvirskipaðu strategiini. Tað er ógvuliga umráðandi, at bæði undirvísarar og lesandi geva sítt ískoyti til, at vitanin, sum verður brúkt í útbúgvingini, er grundað á nýggjastu granskingar- og menningarúrslit.
Gjølligari kunning um granskingina
Gransking á Náttúruvísindadeildini
Á Náttúruvísindadeildini (NVD) verður granskað í náttúruvísindaligum og tøknifrøðiligum evnum. Meginparturin av arbeiðinum verður gjørt í samstarvi við onnur granskingarumhvørvi, bæði í Føroyum og í útlondum.
- Gjølligari kunning um granskingina


text:
5/31/12
Viva La 200!
200 spæla her í Keypmannahavn - í Loppuni á Christiania - í annaðkvøld, fríggjakvøld 1. juni. Loppen er mítt yndisspælistað í býnum, og harafturat eri eg boðin at venda plátum á konsertini. Herligt og eitt gylt høvi at siga nøkur orð um nýggju plátuna (og nei, eg ummæli ikki, eg viðmæli. Ella; tak tað sum tú vilt).
V'ið í Vendetta sipar sjálvsagt til at hetta er hin fimta útgávan hjá bólkinum, men tað sipar eisini til longdina á upptøkunum, ið einans tóku fimm dagar (!). Projektið er nevniliga rættiliga dogmu kent. Menn fóru í studio í fimm dagar, og that's it.
Arbeiðsgongdin er skjalfest í feita heimildarfilminum Viva La Vendetta eftir Sakaris Stórá. Hetta ger Vendetta til eina serstaka útgávu, har arbeiðsgongdin er vorin partur av úrslitinum, og filmur og pláta gerast eina og sama sak. Filmurin er plátan, og plátan er filmurin. Haldi ikki at tað gevur meining at skilja tey bæði frá hvørjum øðrum. Tað er feitt.
Hetta við making of - at dokumentera kreativar prosessir meðan tær henda - er nevniliga ein genial leið, ið átti at verið troydd meir í føroyskum tónleiki og listalívi generelt. Kudos til innvolveraðu partarnar fyri at gera tað hesuferð!
Eitt eyðkenni við filminum er, at hann er sera reflekterandi. Hóast hann einans fevnir um fimm dagar, inniheldur hann eina rættiliga intensa revurdering av hvat 200 er fyri nakað. Teir tríggir Niels, Mikael og Uni seta spurning við sín egna leiklut, og tað tykist bæði sunt og gott. Teir halda ikki á bara fyri at halda á, men umhugsa og stinga út í kortið. Ikki sørt at ein kundi hugsa sær líknandi mannagongdir frá landsins leiðslu...
Plátan inniheldur 10 skeringar, og er 25 minuttir til longdar. Í fyrstuni helt eg at hon var nakað skjótt yvirstaðin, men hon veksur fyri hvørja lurting, hóast stuttu spælitíðina. Hetta er ein komprimeraður dosis av 200, ið varð til yvir fimm dagar. Einki meir tvætl.
Fyrsta lagið, ið var at hoyra í miðlum var "Við Love Skulu Vit Land Byggja". Lagið heintar íblástur og vibratiónir frá amerikanska soul tónleikinum, eins og eg haldi meg hoyra eina heilsan til ditto amerikansku duo'ina The Black Keys.
The Black Keys spæla feitan retro rock við einum soul dismi omaná, og eru partur av teirri garasjurock siðvenjuni, ið 200 mangan hava sipað til tónleikaliga: The White Stripes, John Spencer Blues Explosion, The Cramps, Suicide....Ein rock'n'roll æðr í amerikanska tónalandslagnum, hvørs mýtologiski upprunafigurur er Elvis. Tað gevur meining, tú.
Hini løgini eru tó harðari og meira hard- og punkrock kend. Tær klassisku riff rock dygdirnar eru afturvendandi í universinum hjá 200 - Rage Against The Machine, AC/DC, Motörhead - og ein hevði ikki viljað tað øðrvísi! 200 er heilt einfalt feitasta riff maskina vit hava í føroyskum tónleiki. Tí er tað eisini herligt at hyggja eftir filminum, og síggja Mikael Blak ganga og finna uppá ónd riff á einum øgiliga ó-óndum sponskum gittara! :)
Aftaná at "Punkurin frá helviti #5" kemur brakandi frá byrjan, veitir "Eg Ákæri (Fokk Jú!)" eina góða declaration of intent fyri plátuna: "Eg ákæri landsins leiðarar fyri at vera nakrir gimpar, og redusera Føroyar til at vera ein danskan blindtarm. Fyri bláoygt at halda, at teir kunnu steðga prosessini, Eg ákæri tykkum fyri landskaðiligt virksemi".
"Makka Rætt" er eitt prik til Helga Abrahamsen, ið á fjesbókini skræddi seg um, at aðalstjóri dittaði sær at vera tilstaðar til almennan fund í Vágsbotni. Tá fólk funnust at hesum, noktaði hann enntá at draga í land! Fullkomiliga burturvið. Frásøgufólkið í sanginum er hin dikterandi øðrvitisknokkurin av einum valdsharra, ið hóttir og blakar um seg við ordrum: "Eg haldi, eg sá teg niðri á vaglinum, Eg haldi, tú vart við í mótmælunum, Smakka mína munnkurv, Tú skalt akta meg - eg bestemmi her!" Tónleikaliga er lagið ónt og marsjerandi, ja næstan Rammstein'skt í vavi, og vekir assosiatónir til fasismu og búrkroppaveldi. Snøgt sagt genialt.
Annars er ikki langt frá at "Brúka Tína Makt" er besta lagið á Vendetta, saman við "Við Love Skulu Vit Land Byggja". Tey bæði eru mitt á plátuni, og mynda sostatt bulin á henni. "Brúka Tína Makt" er bygt yvir eitt endurtakandi riff, ið koyrir gjøgnum allan sangin, uttan at gerast keðiligt. Tað situr væl. Teksturin er ein áheitan til tín og mín um at brúka okkara makt við at brúka meira kjaft! Lagið veksur spakiliga mótvegis einum klimaksi, og eitt "Hey! Hey! Hey! Hey!" herróp verður tjantað afturvið. Sera effektivt.
"Til Lukku" er eitt revsandi punk skot til tey, ið ikki vilja kennast við aktuella stýrið, ið tey sjálvi hava verið við til at valt. "Miðfingurin til Miðflokkin" skuffar ikki í mun til heitið, og heitislagið "Vendetta" tekur samanum politiska tíðarandan (ella mangul uppá sama) í 2012.
Tó er ikki fullkomiliga leyst og liðugt eftir hetta, tí sum rosinan í pylsuendanum kemur "B-A-D-H", ið á ein hátt gerst umboðandi fyri revurderingina av 200. Frí improvisatión yvir akkordirnar Bb-A-D-H á einum kitschuttum 70'ara stovurorgli, komplett við bossanova, rumba og tango rútmum. At upptøkan er improviserað, sæst í filminum. Einki uttan akkordraðfylgjan er lagt til rættis frammanundan.
Sangurin er risikabul, men poengið stendur við: "B-A-D-H" er líka fram eftir fummum, kiksaður og tilvildarligur sum samgongan, ið hann tekur navn eftir. Ein í 200 høpi nýggjur háttur at gera politiska satiru við tónleiki, og ein endurskoðan av hvussu teir kunnu bera seg at við hesum.
Í tí sambandi fari eg at hugsa um eitt, ið Kinna Poulsen skrivar í sínum frálíka ummæli á listablogginum: "...200 er í grundini ikki nakað punkorkestur. Í øllum førum ikki, um vit hugsa um subkulturella fyribrigdið við sama heiti í sjeytiárunum". Eg skilji hvat meint verður við, men havi hug at leggja afturat, at navnframasti enski punk bólkurin tá í tíðini var Sex Pistols, hvørs umboðsmaður æt Malcolm McLaren. Hann gekk á listaskúla síðst í 60'unum, og við íblástri frá situationistunum frá miðskeiðis í 20. øld, lanseraði hann Sex Pistols sum liður í eini størri ætlan. Situationistarnir brúktu m.a. subversión (at venda tingini á høvdið), sjokk og spektakul til frama fyri síni endamál. Í tíðarinnar bakspegli vað tað í roynd og veru hetta, ið var tað mest slóðbrótandi við Sex Pistols, meðan tónleikurin hjá teimum ljóðar alsamt meira konventionellur.
Eg veit ikki um lýsingarmaðurin Niels A. Galán hevur lisið Guy DeBord og co., men eg síggi so onkrar paralellir millum hann og McLaren. Niels og hinir í 200 duga sítt hvat viðvíkur subversión o.s.fr. Tó, ikki neyðugt at lesa óneyðuga nógv inn í júst hetta. Eitt annað eg legði merki til, nú eg í sambandi við Vendetta gjørdi eina ferð gjøgnum tær fimm 200 pláturnar higartil, er, at hetta er sum at lurta eftir afturvendandi viðmerkingum til samfelagsstøðuna.
Tað sæst og hoyrist týðiliga, hvussu 200 hesi seinastu 10 árini so líðandi hava flutt seg frá einum relativt løttum og skemtiligum tóna yvir í alsamt hvassari og vreiðari samfelagsrevsan. Føroyar er á einum heilt øðrum stað í 2012 í mun til 2001, og tað er synd at siga at tað hevur gingið rætta vegin sæð í einum 200 optikki.
200% (2001) er satt at siga framvegis tann stuttligasta og eisini tann minst óða 200 plátan, men í 2001 var støðan ein onnur; fullveldislandstýrið sat enn við stýrisvølin, hóast stígur var komin í samráðingarnar. Viva La Republica (2005) ljóðar enn sum áður ólukksáliga væl, og brakar sannførandi úr hátalarunum frá fyrsta sekundi. Ikki langt frá, at hetta er teirra magnum opus. Graceland (2006) var uppaftur óðari, ljótari og skitnari. Her var vend komin í politiskt, og tað sá ikki gott út. Stokkhólmsyndromið (2009) var eitt boð uppá eina eitt sindur meira búna og eisini rættiliga seriøsa 200 plátu. Kanska merkt av miseydnaðu CHE samgonguni ("Fingrarnar Vekk" var eitt beinleiðis skot til Tjóðveldið).
Nú hava vit so fingið Vendetta, og persónliga fegnist eg um at sleppa at leggja oyru til enn ein umgang av gittara, bassi, trummum og grefligum kjaftasliti, tí tað sigur mær so frægt sum, at alt ikki er tann bera doyvandi líkasæla á teim átjan oyggjunum í útnorðuri. Tað kann vera, at amatørisman sleppur at hórreiggja sær á politiska pallinum, men har finnast øki í samfelagnum, har hon ikki sleppur framat. Fokk nei!
Vendetta er úti á LP og á CD+DVD og eg viðmæli tær at fáa fatur í the whole shebang, tí soleiðis roynist hon best!
Posted by Knút at 7:39 PM No comments:
Labels: 200, á føroyskum, Punk, Rock, tónleikur/music, Viðmæli
5/22/12
Til minnis um Donna Summer 1948-2012
Hósmorgunin í farnu viku andaðist amerikanska songkvinnan Donna Summer, 63 ára gomul. Eins og Adam Yauch, ið eg skrivaði nøkur orð til minnis um í mínum seinasta bloggi, stríddist hon við krabbamein. Tað var ikki ætlanin at gera eina hálvgum bloggrøð burturúr minningarorðum, men aftur hesuferð kann eg ikki bæra mær at festa nøkur orð niður.
Donna Summer hevði sína stórheitstíð innan disco. Eitt eyðkenni við disco vóru sonevndu disco diva'irnar - Gloria Gaynor, Donna Summer, Grace Jones v.fl. - harav Summer helst var hin kendasta, og enntá var skýrd "The Queen of Disco".
Sum kunnugt gjørdist Adam Yauch við Beastie Boys kendur innan hipp hopp. Hipp hopp og disco hava søguliga sæð fingið øgiliga ymiska móttøku. Hipp hopp vaks spakuliga fram yvir fleiri ártíggju; í 70'unum sum eitt spírandi undirgrundsfyribrigdi, í 80'unum sum eitt vaksandi ungdómsfyribrigdi, og í 90'unum sum eitt definerandi globalt mótafyribrigdi. Til samanberingar kom disco øgiliga skjótt í heimin; var so at siga ikki til í 1970, tók síni fyrstu skjótu fet yvir bert fá ár, og náddi longu í 1979 einum fyribils klimaksi.
Henda skjóta ferðin upp á ovastu mainstream rók gav eisini baksláttur longu sama ár, tá sonevnda "disco sucks!" bylgjan tók dik á seg. Í Chicago var skipað fyri einari "Disco demolition night", har hópur av disco plátum var koyrdur í ein kassa og sprongdur í protest! Óðir rock fjepparar illneitaðust inn á henda nýggja tónleikin, ið ikki bara hevði tikið uppmerksemið til sín, men eisini var "yvirfladiskur" og "óautentiskur".
Legg afturat hesum, at hipp hopp rættiliga tíðliga fekk bøkur skrivaðar um seg, og altíð hevur vakt ans fyri sosialt orienteraðum tekstum, og at disco til samanberingar ikki hevur fingið seriøsa søguliga viðgerð fyrrenn nýliga, og harafturat altíð hevur havt umdømi sum ein tónleikasstílur, ið hálovar yvirfladu, glamour og tómari njótan, og tú hevur snøgt sagt at gera við tvey sera ymisk øki innan tónleikin.
Í roynd og veru løgið, tí disco og hipp hopp hava nógv til felags. Síðst í 70'unum og fyrst í 80'unum ferðaðust bæði tónleikarar, framleiðarar og diskarar tvørturum um kámu mørkini. T.d. er vert at hava í huga, at fyrsta ordiliga stóra rapphittið var "Rapper's Delight" hjá The Sugarhill Gang, og at hetta lagið jú var tónleikaliga grundað á "Good Times" hjá disco bólkinum Chic. Tónleikararnir á "Rapper's Delight" spæla eitt identiskt groove sum tað, ið ein hoyrir á "Good Times". Tað er neyvt sama útgangsstøði, og tað var ikki fyrrenn miðskeiðis í 80'unum at hipp hopp av álvara differentieraði seg við meira rútmiskt ágangandi nøvnum sum Run DMC, LL Cool J, og áðurnevndu Beastie Boys.
Orsøkin til hesa undirstrikingina av ymisku móttøkuni av ávikavist hipp hopp og disco, er tí eg haldi tað sigur nakað um søguna hjá disco. Meðan hipp hopp hevur havt eitt gott umdømi sum verandi kul og í ordan at dáma, hevur disco í nógv ár verið úti í kuldanum. Avskrivað sum yvirfladiskt fjant. Glitrandi glar.
Vend tykist tó at vera komin í. Seinnu árini er ein røð av bókum útkomin, har disco verður tikið upp til seriøsa viðgerð. Nevnast kunnu hin avgerðandi Loves Saves The Day: A history of American dance culture 1970-1979 eftir Tim Lawrence (2003), umframt Turn The Beat Around: The Secret History of Disco eftir Peter Shapiro (2006), og Hot Stuff: Disco and the remaking of American Culture eftir Alice Echols (2009). Harafturat tykist ein endurkveiking at vera komin í disco fatanina í kollektivu poppmentanarligu tilvitskuni.
Hvar er Donna Summer so í øllum hesum?
Jú, hon var fødd LaDonna Adrian Gaines, og eins og fleiri aðrir aktørar í disco umhvørvinum vaks hon upp innan kirkjugátt, har hon eisini tók síni fyrstu fet á sangleið. Lívið hjá henni var eyðmerkt av eini pendulferð millum born again evangeliskan kristindóm, og eitt image sum altjóða disco drotning, sex súmbol og gay ikon. Hetta seinna var m.a. hjálpt á veg av eini røð av sangum, ið m.a. hálova kjøtiligari njóting. Men eisini av einum plátufelagi, ið fegin vildi marknaðarføra Summer júst á henda hátt, umframt at stereotypiskar og rasistiskt tónaðar fatanir av seksualitetinum hjá svørtum kvinnum í USA eisini spældu sín leiklut.
Síðst í 60'unum fekk Summer ein leiklut í týskari uppseting av hippie musicalinum Hair, og endaði sostatt hinumegin Atlantshav. Hon var gift eysturríkska sjónleikaranum Helmuth Sommer, og hagani fekk hon eisini eftirnavnið við einum anglofilum twisti (hóast tey bæði seinnu vórðu skyld).
Fyrst í 70'unum fór hon undir samstarv við framleiðaratoymið Giorgio Moroder (úr Italia) og Pete Bellotte (úr Onglandi). Teir hildu til í Musicland Studios í München, og í 1975 vendu teir sær til Summer til tess at fáa hana at syngja eitt lag, ið upprunaliga einans var hugsað sum ein demo. Giorgio Moroder hevði lagt til merkis, at "Jé T'Aime...Moi Non Plus" - erotiska duettin millum Serge Gainsbourg og Jaine Birkin frá 1969 - var komin upp á hittlistarnar aftur, og var hugaður at gera okkurt líknandi.
Okkurt líknandi spurdist eisini burturúr! Moroder setti seg handan miksarapultin, ljósini í studionum vóru dempaði, og afturvið repetitivt groovandi tónleikinum fór Summer í holt við eina sensuelt stynjandi vokalrundferð, ið sjálvdan hevur sæð sín (innspælda) líka! Seinni segði hon at hon royndi at ímynda sær hvussu Marilyn Monroe hevði borið seg at, um hon hevði sungið sangin.
Giorgio Moroder var somikið nøgdur við endaliga úrslitið, at hann yvirtalaði Summer til at góðkenna innspælingina til útgávu, og hóast hon óttaðist hvat slíkur ljódliga skjalfestur raddar-erotikkur mundi fara at gera við hennara almenna umdømi, játtaði hon treyðugt.
Lagið æt "Love To Love You Baby" og var sent til Neil Bogart, stjóra á Casablanca Records, ið var plátufelagið hjá Summer. Bogart var bergtikin, og heitti á Moroder og Belotte um at gera eitt sonevnt "extended mix" til diskoteks-dansigólvini, og teir so gjørdu. Úrslitið var 17 minuttir langa "extended version" av "Love To Love You Baby". Eitt stórfingið megnarverk, ið fylti alla síðu A á plátuni.
Tá Summer frætti at hon hittaði í USA, var hon fegin. Tá hon frætti, at tað var "Love To Love You Baby", ið hittaði, ógvaðist hon við. Hetta var ikki tað hon hevði ætlað sær. Men hvat ein so annars heldur um "Love To Love You Baby", slepst illa uttanum at lagið var eitt tónleikaligt nýbrot og er uppá allar mátar á høgum støði. Leggjast kann afturat, at innihaldið í sanginum á ongan hátt er niðrandi, kúgandi ella destruktivt. Summer leggur gamaní rødd til kvinnuliga girnd og tráan, men er tað nakað at vera krymputur og bangin fyri?
Hetta var ikki eindømi um brillierandi samstarv millum Summer og Moroder. Í 1977 avrikaðu tey synthesizer drivna valaverkið "I Feel Love", har funky, syntetiskir, Kraftwerk líknandi klangir hitta alsknu soul fraseringarnar hjá Summer. Lagið var partur av konseptplátuni I Remember Yesterday, ið setti ljóð á fýra ymisk ártíggju innan tónleikin. "I Feel Love" umboðaði futuristiska partin, og var eitt boð uppá hvussu framtíðarinnar dansitónleikur fór at ljóða.
Hetta boðið vísti seg eisini at vera óvanliga beinrakið. Sambært David Bowie, ið tá var í holt við at innspæla sína sonevndu "Berlin trilogi" í Berlin í Týsklandi, hevði "I Feel Love" ávirkan longu beinavegin. Hann greiðir soleiðis frá: "One day in Berlin ... [Brian] Eno came running in and said, 'I have heard the sound of the future.' ... he puts on 'I Feel Love', by Donna Summer ... He said, 'This is it, look no further. This single is going to change the sound of club music for the next fifteen years.' Which was more or less right."
"I Feel Love" gjørdist ein hornasteinur - ikki bara í samtíðarinnar disco, men eisini í techno og house sjangrunum, ið tóku seg upp í 80'unum. Enn tann dag í dag - yvir 30 ár seinni - ljóðar lagið futuristiskt og dreymakent.
Í 2007 vóru vit nøkur, ið saman settu gongd á Undirbeat tiltøkini, ið hýstu disking og elektroniskum dansitónleiki. Okkara fyrsti útlendski diskaragestur var Maggi Lego (e.k.s. Hunk Of A Man) úr Íslandi. Hann vitjaði eisini á Ólavsøku árið eftir, umframt á G! Festival í 2009.
Maggi hevur eina øgiliga holla og umfatandi vitan um bæði disco, techno og house tónleik, var við til at stovna tiltikna bólkin GusGus, og er harafturat ein sera fittur fýrur. Einki at siga til, at hann er áhugaverdur at práta við. Eg minnist at vit sótu og prátaðu tað eina kvøldið undir vitjanini í 2008. Maggi greiddi frá hugtakandi røvarasøgum úr síni longu yrkisleið sum diskari í Reykjavík.
Tá hann fyrstu ferð spældi til eitt uttandura rave. Tað regnaði, stroboskop lampurnar bleiktraðu, og fólkini dansaðu. "Tað var eitt fantastiskt kvøld" segði hann og hugdi framfyri seg.
Tá hann fyrstu ferð spældi techno á einum diskoteki í Reykjavík, har hann var "resident DJ" (fastur diskari). Hetta var síðst í 80'unum. Hann hevði frí tað kvøldið, men fór innum at heilsa uppá diskaran, ið var til arbeiðis. Komin innar í diskarabásin spyr hann hin diskaran um hann ikki kann fara eftir onkrum drekkandi til sín? Jú, gamaní. Hin diskarin ferð oman í barrina, men hvat ger Maggi? Hann læsir hurðina til básin.
Tingið var at hetta diskotekið fekk plátur sendandi regluliga úr Onglandi. Disco plátur. Í hópatali. Men í seinastuni var eitt annað slag av plátum byrja at koma úr Onglandi; techno plátur.
Inni í diskarabásinum vóru techno pláturnar lagdar í ein bunka fyri seg. Bunkin vaks, men eingin tordi at røra hann. Eingin av diskarunum visti hvat hann skuldi gera við henda bunkan. Uttan Maggi. Hann tímdi ikki longur at ganga sum ketta um heitan greyt.
Tískil læsti hann diskarabásin, og fór í holt við at spæla burturav techno bunkanum! Eitt lag og annað eftir, og longu beinavegin var dansigólvið fullkomiliga tómt. Hin diskarin, ið var til arbeiðis, var sjálvsagt svakur, og bankaði og bukaði á hurðina, men nei; Maggi gavst ikki so.
Hann helt áfram at spæla techno plátur, og tá nakrir tímar vóru gingnir byrjaðu fólk so smátt at dansa aftur. So líðandi fyltist dansigólvið, og tá kvøldið leið at enda, var dansigólvið fult aftur.
Hetta var søgan um hvussu Maggi byrjaði at spæla techno, og hvussu hetta diskotekið fór undir at hýsa techno, men eg havi eisini illgruna um at hetta var søgan um hvussu techno fekk innivist í Íslandi!
Prátið kom eisini inn á disco. Maggi er disco nørd av eini aðrari verð. Eg royndi meg við míni tá rættiliga avmarkaðu vitan um disco, og eg fekk m.a. nevnt okkurt um "Hot Stuff" hjá Donna Summer, og at mær altíð hevði dámt tann sangin. Tað geri eg eisini enn, tó at tað hann telist millum meira rock kendu løgini hjá Summer og Moroder.
Tá hugdi Maggi aftur framfyri seg við einum hugsunarsamum eygnabráið, og segði; "Kennir tú hetta her lagið, "I Feel Love"? Tað er eitt fantastiskt lag". Eg visti ikki um eg hevði hoyrt tað, men eg hevði ikki givið tí ans. Skilti á lagnum, at tað fór at loysa seg um eg lærdi tað at kenna. Eg kundi eisini lesa millum reglurnar, at Donna Summer var avgjørt ikki nøkur hvør sum helst, og at hon hevði serligan týdning fyri henda roynda diskaran.
Síðani tá havi eg lurtað og lisið. Um Donna Summer og um disco. Tí disco er øgiliga nógv. Gamaní kom ein filmur í 1977 ið æt Saturday Night Fever. Hann snúði seg um disco, men tað var ein øgiliga stovurein versjón av disco. Disco savnaði upprunaliga tey, ið vóru útskot í samfelagnum. Svørt, latinos, samkynd. Tey, ið ikki sluppu uppí part í seksuellu kollveltingini í 60'unum, funnu ein eyka frígerandi møguleika í disco.
Disco byrjaði sum ein samrenning av nógvum ymiskum - einamest svørtum - tónleikastílum. Hetta fór eg eisini í holt við at hugsa um, tá eg hatta kvøldið í 2008 spurdi Maggi um hann dámdi eitt annað navn frá disco tíðini? Svarið var stutt og greitt "ov hvítt". Tá eg spurdi nærri um hetta, forkláraði hann; "ov stívt...ikki nóg leyst" og gjørdi groovandi rørslur við armunum. Hóast eg haldi tað er best at vera varin við essentialiserandi tosi um rasur í tónleiki, so er nakað um tað. Tað hoyrist.
Tónleikinum á Saturday Night Fever stóðu serliga BeeGees fyri, og hetta leiðir okkum til Robin Gibb, ið eisini andaðist nú ein dagin, meðan eg skrivaði henda bloggin. Friður verið við honum. BeeGees gjørdust á mangan hátt ímyndin av disco. Tríggir hvítir beiggjar, ið vóru uppvaksnir í Avstralia. Tað hevði ikki so nógv við disco røturnar at gera, hóast teir gjørdu góðan tónleik, og vóru væl meira disco enn filmurin.
Fyri at venda aftur til Donna Summer, so haldi eg at hon umboðar mótsetningarnar. USA og Evropa (Týskland). Svart soul og eurodisco. Organiskan sang og syntetiskar klangir. Vaks upp í kirkjuni, gjørdist sex súmbol og disco drotning og var dyrkað av samkyndum báðumegin Atlantshav. Vendi aftur til evangeliskan kristindóm fyrst í 80'unum, eftir at hon hevði fingið nokk av dominerandi plátufeløgunum og disco var vorið ókul. Um hetta mundið skal hon hava sagt niðrandi ting um samkynd, og tað gjørdi hana illa dámda. Men sum sangarin í Erasure sigur í BBC dokumentarini Queens of Disco; "we listened to her anyway". Seinni gjørdi Summer nógv burturúr at bera í bøtuflaka, og sang til fleiri LGBT tiltøk.
Hóast mangt av hesum kann tykjast sjálvmótsigandi, haldi eg at Donna Summer var ein stór listakvinna, ið kastaði seg út í tingini og setti orð og ljóð á tað at vera menniskja. At vera menniskja er at smoyggja sær undan løttum loysnum, og liva við mótsetningunum, kontrastunum, paradoksunum, ja øllum tí, ið mótsigandi er. Hennara lovsangir fluktueraðu millum hitt himmalska og hitt holdsliga, men poengið er at teir vóru verandi júst tað; lovsangir.
Hvíl í friði.
------------
Keldur:
Brewster, Frank & Broughton, Bill: Last Night A DJ Saved My Life: The history of the disc jockey
Echols, Alice: Hot Stuff: Disco and the remaking of American Culture
Lawrence, Tim: Loves Saves The Day: A history of American dance culture 1970-1979
Shapiro, Peter: Turn The Beat Around: The Secret History of Disco
Queens of Disco, BBC dokumentar 2012
The Joy of Disco, BBC dokumentar 2012
Donna Summer hevði sína stórheitstíð innan disco. Eitt eyðkenni við disco vóru sonevndu disco diva'irnar - Gloria Gaynor, Donna Summer, Grace Jones v.fl. - harav Summer helst var hin kendasta, og enntá var skýrd "The Queen of Disco".
Sum kunnugt gjørdist Adam Yauch við Beastie Boys kendur innan hipp hopp. Hipp hopp og disco hava søguliga sæð fingið øgiliga ymiska móttøku. Hipp hopp vaks spakuliga fram yvir fleiri ártíggju; í 70'unum sum eitt spírandi undirgrundsfyribrigdi, í 80'unum sum eitt vaksandi ungdómsfyribrigdi, og í 90'unum sum eitt definerandi globalt mótafyribrigdi. Til samanberingar kom disco øgiliga skjótt í heimin; var so at siga ikki til í 1970, tók síni fyrstu skjótu fet yvir bert fá ár, og náddi longu í 1979 einum fyribils klimaksi.
Henda skjóta ferðin upp á ovastu mainstream rók gav eisini baksláttur longu sama ár, tá sonevnda "disco sucks!" bylgjan tók dik á seg. Í Chicago var skipað fyri einari "Disco demolition night", har hópur av disco plátum var koyrdur í ein kassa og sprongdur í protest! Óðir rock fjepparar illneitaðust inn á henda nýggja tónleikin, ið ikki bara hevði tikið uppmerksemið til sín, men eisini var "yvirfladiskur" og "óautentiskur".
Legg afturat hesum, at hipp hopp rættiliga tíðliga fekk bøkur skrivaðar um seg, og altíð hevur vakt ans fyri sosialt orienteraðum tekstum, og at disco til samanberingar ikki hevur fingið seriøsa søguliga viðgerð fyrrenn nýliga, og harafturat altíð hevur havt umdømi sum ein tónleikasstílur, ið hálovar yvirfladu, glamour og tómari njótan, og tú hevur snøgt sagt at gera við tvey sera ymisk øki innan tónleikin.
Í roynd og veru løgið, tí disco og hipp hopp hava nógv til felags. Síðst í 70'unum og fyrst í 80'unum ferðaðust bæði tónleikarar, framleiðarar og diskarar tvørturum um kámu mørkini. T.d. er vert at hava í huga, at fyrsta ordiliga stóra rapphittið var "Rapper's Delight" hjá The Sugarhill Gang, og at hetta lagið jú var tónleikaliga grundað á "Good Times" hjá disco bólkinum Chic. Tónleikararnir á "Rapper's Delight" spæla eitt identiskt groove sum tað, ið ein hoyrir á "Good Times". Tað er neyvt sama útgangsstøði, og tað var ikki fyrrenn miðskeiðis í 80'unum at hipp hopp av álvara differentieraði seg við meira rútmiskt ágangandi nøvnum sum Run DMC, LL Cool J, og áðurnevndu Beastie Boys.
Orsøkin til hesa undirstrikingina av ymisku móttøkuni av ávikavist hipp hopp og disco, er tí eg haldi tað sigur nakað um søguna hjá disco. Meðan hipp hopp hevur havt eitt gott umdømi sum verandi kul og í ordan at dáma, hevur disco í nógv ár verið úti í kuldanum. Avskrivað sum yvirfladiskt fjant. Glitrandi glar.
Vend tykist tó at vera komin í. Seinnu árini er ein røð av bókum útkomin, har disco verður tikið upp til seriøsa viðgerð. Nevnast kunnu hin avgerðandi Loves Saves The Day: A history of American dance culture 1970-1979 eftir Tim Lawrence (2003), umframt Turn The Beat Around: The Secret History of Disco eftir Peter Shapiro (2006), og Hot Stuff: Disco and the remaking of American Culture eftir Alice Echols (2009). Harafturat tykist ein endurkveiking at vera komin í disco fatanina í kollektivu poppmentanarligu tilvitskuni.
Hvar er Donna Summer so í øllum hesum?
Jú, hon var fødd LaDonna Adrian Gaines, og eins og fleiri aðrir aktørar í disco umhvørvinum vaks hon upp innan kirkjugátt, har hon eisini tók síni fyrstu fet á sangleið. Lívið hjá henni var eyðmerkt av eini pendulferð millum born again evangeliskan kristindóm, og eitt image sum altjóða disco drotning, sex súmbol og gay ikon. Hetta seinna var m.a. hjálpt á veg av eini røð av sangum, ið m.a. hálova kjøtiligari njóting. Men eisini av einum plátufelagi, ið fegin vildi marknaðarføra Summer júst á henda hátt, umframt at stereotypiskar og rasistiskt tónaðar fatanir av seksualitetinum hjá svørtum kvinnum í USA eisini spældu sín leiklut.
Síðst í 60'unum fekk Summer ein leiklut í týskari uppseting av hippie musicalinum Hair, og endaði sostatt hinumegin Atlantshav. Hon var gift eysturríkska sjónleikaranum Helmuth Sommer, og hagani fekk hon eisini eftirnavnið við einum anglofilum twisti (hóast tey bæði seinnu vórðu skyld).
Fyrst í 70'unum fór hon undir samstarv við framleiðaratoymið Giorgio Moroder (úr Italia) og Pete Bellotte (úr Onglandi). Teir hildu til í Musicland Studios í München, og í 1975 vendu teir sær til Summer til tess at fáa hana at syngja eitt lag, ið upprunaliga einans var hugsað sum ein demo. Giorgio Moroder hevði lagt til merkis, at "Jé T'Aime...Moi Non Plus" - erotiska duettin millum Serge Gainsbourg og Jaine Birkin frá 1969 - var komin upp á hittlistarnar aftur, og var hugaður at gera okkurt líknandi.
Okkurt líknandi spurdist eisini burturúr! Moroder setti seg handan miksarapultin, ljósini í studionum vóru dempaði, og afturvið repetitivt groovandi tónleikinum fór Summer í holt við eina sensuelt stynjandi vokalrundferð, ið sjálvdan hevur sæð sín (innspælda) líka! Seinni segði hon at hon royndi at ímynda sær hvussu Marilyn Monroe hevði borið seg at, um hon hevði sungið sangin.
Giorgio Moroder var somikið nøgdur við endaliga úrslitið, at hann yvirtalaði Summer til at góðkenna innspælingina til útgávu, og hóast hon óttaðist hvat slíkur ljódliga skjalfestur raddar-erotikkur mundi fara at gera við hennara almenna umdømi, játtaði hon treyðugt.
Lagið æt "Love To Love You Baby" og var sent til Neil Bogart, stjóra á Casablanca Records, ið var plátufelagið hjá Summer. Bogart var bergtikin, og heitti á Moroder og Belotte um at gera eitt sonevnt "extended mix" til diskoteks-dansigólvini, og teir so gjørdu. Úrslitið var 17 minuttir langa "extended version" av "Love To Love You Baby". Eitt stórfingið megnarverk, ið fylti alla síðu A á plátuni.
Tá Summer frætti at hon hittaði í USA, var hon fegin. Tá hon frætti, at tað var "Love To Love You Baby", ið hittaði, ógvaðist hon við. Hetta var ikki tað hon hevði ætlað sær. Men hvat ein so annars heldur um "Love To Love You Baby", slepst illa uttanum at lagið var eitt tónleikaligt nýbrot og er uppá allar mátar á høgum støði. Leggjast kann afturat, at innihaldið í sanginum á ongan hátt er niðrandi, kúgandi ella destruktivt. Summer leggur gamaní rødd til kvinnuliga girnd og tráan, men er tað nakað at vera krymputur og bangin fyri?
Hetta var ikki eindømi um brillierandi samstarv millum Summer og Moroder. Í 1977 avrikaðu tey synthesizer drivna valaverkið "I Feel Love", har funky, syntetiskir, Kraftwerk líknandi klangir hitta alsknu soul fraseringarnar hjá Summer. Lagið var partur av konseptplátuni I Remember Yesterday, ið setti ljóð á fýra ymisk ártíggju innan tónleikin. "I Feel Love" umboðaði futuristiska partin, og var eitt boð uppá hvussu framtíðarinnar dansitónleikur fór at ljóða.
Hetta boðið vísti seg eisini at vera óvanliga beinrakið. Sambært David Bowie, ið tá var í holt við at innspæla sína sonevndu "Berlin trilogi" í Berlin í Týsklandi, hevði "I Feel Love" ávirkan longu beinavegin. Hann greiðir soleiðis frá: "One day in Berlin ... [Brian] Eno came running in and said, 'I have heard the sound of the future.' ... he puts on 'I Feel Love', by Donna Summer ... He said, 'This is it, look no further. This single is going to change the sound of club music for the next fifteen years.' Which was more or less right."
"I Feel Love" gjørdist ein hornasteinur - ikki bara í samtíðarinnar disco, men eisini í techno og house sjangrunum, ið tóku seg upp í 80'unum. Enn tann dag í dag - yvir 30 ár seinni - ljóðar lagið futuristiskt og dreymakent.
Í 2007 vóru vit nøkur, ið saman settu gongd á Undirbeat tiltøkini, ið hýstu disking og elektroniskum dansitónleiki. Okkara fyrsti útlendski diskaragestur var Maggi Lego (e.k.s. Hunk Of A Man) úr Íslandi. Hann vitjaði eisini á Ólavsøku árið eftir, umframt á G! Festival í 2009.
Maggi hevur eina øgiliga holla og umfatandi vitan um bæði disco, techno og house tónleik, var við til at stovna tiltikna bólkin GusGus, og er harafturat ein sera fittur fýrur. Einki at siga til, at hann er áhugaverdur at práta við. Eg minnist at vit sótu og prátaðu tað eina kvøldið undir vitjanini í 2008. Maggi greiddi frá hugtakandi røvarasøgum úr síni longu yrkisleið sum diskari í Reykjavík.
Tá hann fyrstu ferð spældi til eitt uttandura rave. Tað regnaði, stroboskop lampurnar bleiktraðu, og fólkini dansaðu. "Tað var eitt fantastiskt kvøld" segði hann og hugdi framfyri seg.
Tá hann fyrstu ferð spældi techno á einum diskoteki í Reykjavík, har hann var "resident DJ" (fastur diskari). Hetta var síðst í 80'unum. Hann hevði frí tað kvøldið, men fór innum at heilsa uppá diskaran, ið var til arbeiðis. Komin innar í diskarabásin spyr hann hin diskaran um hann ikki kann fara eftir onkrum drekkandi til sín? Jú, gamaní. Hin diskarin ferð oman í barrina, men hvat ger Maggi? Hann læsir hurðina til básin.
Tingið var at hetta diskotekið fekk plátur sendandi regluliga úr Onglandi. Disco plátur. Í hópatali. Men í seinastuni var eitt annað slag av plátum byrja at koma úr Onglandi; techno plátur.
Inni í diskarabásinum vóru techno pláturnar lagdar í ein bunka fyri seg. Bunkin vaks, men eingin tordi at røra hann. Eingin av diskarunum visti hvat hann skuldi gera við henda bunkan. Uttan Maggi. Hann tímdi ikki longur at ganga sum ketta um heitan greyt.
Tískil læsti hann diskarabásin, og fór í holt við at spæla burturav techno bunkanum! Eitt lag og annað eftir, og longu beinavegin var dansigólvið fullkomiliga tómt. Hin diskarin, ið var til arbeiðis, var sjálvsagt svakur, og bankaði og bukaði á hurðina, men nei; Maggi gavst ikki so.
Hann helt áfram at spæla techno plátur, og tá nakrir tímar vóru gingnir byrjaðu fólk so smátt at dansa aftur. So líðandi fyltist dansigólvið, og tá kvøldið leið at enda, var dansigólvið fult aftur.
Hetta var søgan um hvussu Maggi byrjaði at spæla techno, og hvussu hetta diskotekið fór undir at hýsa techno, men eg havi eisini illgruna um at hetta var søgan um hvussu techno fekk innivist í Íslandi!
Prátið kom eisini inn á disco. Maggi er disco nørd av eini aðrari verð. Eg royndi meg við míni tá rættiliga avmarkaðu vitan um disco, og eg fekk m.a. nevnt okkurt um "Hot Stuff" hjá Donna Summer, og at mær altíð hevði dámt tann sangin. Tað geri eg eisini enn, tó at tað hann telist millum meira rock kendu løgini hjá Summer og Moroder.
Tá hugdi Maggi aftur framfyri seg við einum hugsunarsamum eygnabráið, og segði; "Kennir tú hetta her lagið, "I Feel Love"? Tað er eitt fantastiskt lag". Eg visti ikki um eg hevði hoyrt tað, men eg hevði ikki givið tí ans. Skilti á lagnum, at tað fór at loysa seg um eg lærdi tað at kenna. Eg kundi eisini lesa millum reglurnar, at Donna Summer var avgjørt ikki nøkur hvør sum helst, og at hon hevði serligan týdning fyri henda roynda diskaran.
Síðani tá havi eg lurtað og lisið. Um Donna Summer og um disco. Tí disco er øgiliga nógv. Gamaní kom ein filmur í 1977 ið æt Saturday Night Fever. Hann snúði seg um disco, men tað var ein øgiliga stovurein versjón av disco. Disco savnaði upprunaliga tey, ið vóru útskot í samfelagnum. Svørt, latinos, samkynd. Tey, ið ikki sluppu uppí part í seksuellu kollveltingini í 60'unum, funnu ein eyka frígerandi møguleika í disco.
Disco byrjaði sum ein samrenning av nógvum ymiskum - einamest svørtum - tónleikastílum. Hetta fór eg eisini í holt við at hugsa um, tá eg hatta kvøldið í 2008 spurdi Maggi um hann dámdi eitt annað navn frá disco tíðini? Svarið var stutt og greitt "ov hvítt". Tá eg spurdi nærri um hetta, forkláraði hann; "ov stívt...ikki nóg leyst" og gjørdi groovandi rørslur við armunum. Hóast eg haldi tað er best at vera varin við essentialiserandi tosi um rasur í tónleiki, so er nakað um tað. Tað hoyrist.
Tónleikinum á Saturday Night Fever stóðu serliga BeeGees fyri, og hetta leiðir okkum til Robin Gibb, ið eisini andaðist nú ein dagin, meðan eg skrivaði henda bloggin. Friður verið við honum. BeeGees gjørdust á mangan hátt ímyndin av disco. Tríggir hvítir beiggjar, ið vóru uppvaksnir í Avstralia. Tað hevði ikki so nógv við disco røturnar at gera, hóast teir gjørdu góðan tónleik, og vóru væl meira disco enn filmurin.
Fyri at venda aftur til Donna Summer, so haldi eg at hon umboðar mótsetningarnar. USA og Evropa (Týskland). Svart soul og eurodisco. Organiskan sang og syntetiskar klangir. Vaks upp í kirkjuni, gjørdist sex súmbol og disco drotning og var dyrkað av samkyndum báðumegin Atlantshav. Vendi aftur til evangeliskan kristindóm fyrst í 80'unum, eftir at hon hevði fingið nokk av dominerandi plátufeløgunum og disco var vorið ókul. Um hetta mundið skal hon hava sagt niðrandi ting um samkynd, og tað gjørdi hana illa dámda. Men sum sangarin í Erasure sigur í BBC dokumentarini Queens of Disco; "we listened to her anyway". Seinni gjørdi Summer nógv burturúr at bera í bøtuflaka, og sang til fleiri LGBT tiltøk.
Hóast mangt av hesum kann tykjast sjálvmótsigandi, haldi eg at Donna Summer var ein stór listakvinna, ið kastaði seg út í tingini og setti orð og ljóð á tað at vera menniskja. At vera menniskja er at smoyggja sær undan løttum loysnum, og liva við mótsetningunum, kontrastunum, paradoksunum, ja øllum tí, ið mótsigandi er. Hennara lovsangir fluktueraðu millum hitt himmalska og hitt holdsliga, men poengið er at teir vóru verandi júst tað; lovsangir.
Hvíl í friði.
------------
Keldur:
Brewster, Frank & Broughton, Bill: Last Night A DJ Saved My Life: The history of the disc jockey
Echols, Alice: Hot Stuff: Disco and the remaking of American Culture
Lawrence, Tim: Loves Saves The Day: A history of American dance culture 1970-1979
Shapiro, Peter: Turn The Beat Around: The Secret History of Disco
Queens of Disco, BBC dokumentar 2012
The Joy of Disco, BBC dokumentar 2012
Posted by Knút at 4:44 PM No comments:
Labels: á føroyskum, Adam Yauch/MCA, Beastie Boys, BeeGees, Chic, Disco, Donna Summer, Electronic, Gospel, Hip hop, House, Hymns, Kraftwerk, Kraut, Maggi Lego, Nile Rodgers, Saturday Night Fever, Techno, tónleikur/music
5/7/12
Til minnis um Adam Yauch e.k.s. MCA
Fríggjadagin andaðist Adam Yauch e.k.s.* MCA, eftir at hava stríðst móti krabbameini síðani 2009. Hann var 47 ára gamal. Saman við Michael Diamond e.k.s. Mike D og Adam Horowitz e.k.s. Ad-Rock myndar hann heimskenda rapp bólkin Beastie Boys, hvørs rót var fest í New York fyri 30 árum síðani. Nógv hevur longu verið skrivað og sagt úr alskyns herðashornum, men eg helt at eg skuldi líka skoyta mínar tankar uppí her á mínum lítla hjørni á alnetinum. So er okkurt eisini á føroyskum.
Um vikuskiftið gjørdist greitt umvegis Facebook og ymsar tónleikasíður, at mong eru merkt av tíðindunum. Eg haldi ein orsøk er at Beastie Boys í avgerðandi mun hava verið við til at seta orð og ljóð á ungdómin og tannárini hjá teimum ættarliðum, ið vuksu upp við teirra tónleiki sum soundtracki.
At siga farvæl er sostatt ikki einans eitt farvæl við rapparan, tónleikaran, listamannin, filmsleikstjóran og filantropin Yauch, men eisini eitt farvæl við ein ungdóm og eitt tíðarskeið, ið ikki kemur aftur. At farin tíðarskeið ikki koma aftur í aftur, er nakað, ið vit øll vita innast inni. Men tað verður líkasum skorið út í papp, tá ein súmbolskur persónur sum Adam Yauch andast í úrtíð.
Eg kann ikki siga, at eg havi verið stórfjeppi av Beastie Boys, men teir hava verið har so langt aftur eg kann minnast, og eg havi altíð sett teir í samband við eina glaða og sterka kenslu, har tað ósannlíka gerst sannlíkt. "Sabotage" var gerandiskostur á MTV, í teirri tíðini tá tann rásin hevði nakað uppá seg. Tað er ikki ov nógv sagt, at akkumuleraða kulheitin í lagnum + video'ini til "Sabotage" plaserar tað í Topp 10 yvir bestu videoløg í søguni hjá MTV. Kanska enntá í Topp 5.
Tann fyrsta Beastie Boys fløgan, ið eg keypti var Hello Nasty frá 1998. Eg minnist hvussu stuttlig hon var at lurta eftir, og hvussu hon vakti tevið eftir at orientera seg víðari í diskografiini hjá bólkinum. Beastie Boys hava altíð snúð seg um stuttleika, orku og yvirskot. Men tað er ikki bara fjant og fjas.
Gamaní kom gjøgnumbrotið við snotty dreingjareyvs rapp rocki a la "Fight For Your Right" av teirri Rick Rubin produseraðu debutini Licensed To Ill frá 1986. Ein útgáva, ið gjørdi teir kendar, men sum eisini lættliga kundi havt ført eina stuttlivda one hit wonder lagnu við sær. Hóast ironi spældi ein sentralan leiklut, vóru mong, ið tóku tekstir og atferð í álvara, og harafturat vóru mong í amerikanska rapp umhvørvinum, ið als ikki sóu virði í teim trimum jødisku dreingjunum úr New York, ið bráddliga breggjaðu sær av harðskapi, rúsevnum, vápnum og konufólkahaturi.
Uppfylgjarin Paul's Boutique (1989) slóg fast, at Beastie Boys vóru annað og meir enn reyp og lótir. Saman við prodjúsaraduo'ini The Dust Brothers megnaðu teir tríggir at framleiða eitt satt meistaraverk innan samplingar baseraðan hipp hopp. Eins og við útgávunum hjá Public Enemy frá sama tíðarskeiði, er hvørt einstakt lag ein sonn rundferð í samplingar-akrobatikki, og tilsamans vera ikki færri enn 105 ymiskir sangir samplaðir á útgávuni. Hóast rúgvusmiklu samplingar-tilgongdina er tónleikurin ikki óruddiligur og óskipaður at lurta eftir. Har er skil í ørskapinum.
Triðja útgávan Check Your Head (1992) legði á meira hondspælda punk bógvin, og peikaði aftur á punk/hardcore røturnar hjá bólkinum, og fjóra útgávan Ill Communication (1994) sementeraði bólksins status sum rapp/hipp hopp superstjørnur við listarliga integritetinum varveittum í øllum góðum.
Ill Communication bar eisini boð í bý um tríggjar eldri, vísari og eitt sindur meira vaksnar harrar, ið tó ikki høvdu mist broddin. Á byrjunarlagnum "Sure Shot" tekur Yauch í egnan barm, og ger vart við bólksins ynski um at gera upp við konufólkahaturin, ið var partur av úttrykkinum á ungum árum. Hóast nógv á debutplátuni er uppgjørt og meint í spølni, og hóast vantandi umhugsni hevur verið ein aðalorsøk til at konufólkahatandi hugskot hava fingið innivist í teksti og tónleiki, so mettu teir at tíðin var komin til at vaska talvuna reina.
"I wanna say a little something that’s long overdue
the disrespect to women has got to be through
To all the mothers and the sisters and the wives and friends
I wanna offer my love and respect to the end"
-Adam Yauch/MCA í "Sure Shot"
Legg afturat hesum, at Yauch gjørdist praktiserandi buddistur í 90'unum og m.a. stóð á odda fyri víðagitnu og vælgerðandi Tibetan Freedom Concerts tiltøkunum í sama tíðarskeiði, og tú hómar brádliga myndina av einum manni, ið ikki var bangin fyri eini innvortis førking, og var sinnaður at endurskoða sín leiklut her á fold.
Á áðurnevndu Hello Nasty frá 1998 gjørdist super dugnaligi diskarin og scratcharin Mix Master Mike innlimaður partur av Beastie Boys, og bar hetta somuleiðis boð um áhaldandi menningina í bólkinum. Hóast teir tá vóru verðinskendir valdu teir at innkorporera Mix Master Mike, og síggja seg sjálvar úr einum nýggjum sjónarhorni.
Afturat nevndu útgávunum fingu Beastie Boys stundir at geva út tríggjar útgávur afturat; To The Five Boroughs (2004), instrumentalu útgávuna The Mix-Up (2007), og Hot Sauce Committee pt. 2 frá í fjør. Henda seinasta var upprunaliga darvað av sjúkralegu og -viðgerð hjá Yauch, og kendu teir seg noyddar at byrja umaftur við henni. Tískil "pt. 2".
Hóast seinkingar kom útgávan á marknaðin í fjør, men uttan live framførslur, tí tá var Yauch vorin ov sjúkur til at kunna framføra. Fyri einum mánaða síðani vóru Beastie Boys innlimaðir í Rock and Roll Hall of Fame sum triðji rapp bólkur nakrantíð. Yauch fekk heldur ikki verið við hesuferð, og Mike D og Ad-Rock lósu eitt bræv upp, ið Yauch hevði skrivað til høvið.
Og fríggjadagin var liðugt.
Eg tosaði omanfyri um kensluna av tí ósannlíka, ið gerst sannlíkt. Eg haldi alt í alt at tað hevur verið hetta, ið hevur eyðkent søguna um Beastie Boys. Tað var ósannlíkt, at tríggir jødiskir uppkomarar úr New York skuldu gerast millum fyrstu heimstjørnur innan rapp og hipp hopp. Tað var ósannlíkt at teir skuldu yvirlivað teirra egna karikatur á Licensed to Ill, og tað var ósannlíkt at tað skuldi eydnast so væl at gera freku samplingar kollasjurnar á Paul's Boutique (tað eydnaðist enntá somikið væl, at Chuck D úr Public Enemy einaferð skal hava sagt, at "the dirty secret" millum svørtu hipp hopp tónleikararnar tá í tíðini, var at Paul's Boutique hevði bestu beat'sini).
Tá komið var inn í 90'ini, var søgan um Beastie Boys ikki ósannlík longur. Tá vóru teir ein væl og virðiliga innvovin partur av tí, ið á enskum verður rópt "the cultural fabric", og løgdu týðandi stavir afturat tónleikaliga orðatilfeinginum. Og tað kunnu vit vera takksom fyri. Niðast havi eg viðheft eina sera góða live upptøku frá Glasgow í 1999. Hygg eftir henni, tí tað er tað vert!
*e.k.s.: eisini kendur sum
Keldur:
Sasha Frere-Jones: Peace, Adam
Mark Richardson: Afterword: Adam Yauch
(tak til Erik Steinskog for links via Facebook)
Um vikuskiftið gjørdist greitt umvegis Facebook og ymsar tónleikasíður, at mong eru merkt av tíðindunum. Eg haldi ein orsøk er at Beastie Boys í avgerðandi mun hava verið við til at seta orð og ljóð á ungdómin og tannárini hjá teimum ættarliðum, ið vuksu upp við teirra tónleiki sum soundtracki.
At siga farvæl er sostatt ikki einans eitt farvæl við rapparan, tónleikaran, listamannin, filmsleikstjóran og filantropin Yauch, men eisini eitt farvæl við ein ungdóm og eitt tíðarskeið, ið ikki kemur aftur. At farin tíðarskeið ikki koma aftur í aftur, er nakað, ið vit øll vita innast inni. Men tað verður líkasum skorið út í papp, tá ein súmbolskur persónur sum Adam Yauch andast í úrtíð.
Eg kann ikki siga, at eg havi verið stórfjeppi av Beastie Boys, men teir hava verið har so langt aftur eg kann minnast, og eg havi altíð sett teir í samband við eina glaða og sterka kenslu, har tað ósannlíka gerst sannlíkt. "Sabotage" var gerandiskostur á MTV, í teirri tíðini tá tann rásin hevði nakað uppá seg. Tað er ikki ov nógv sagt, at akkumuleraða kulheitin í lagnum + video'ini til "Sabotage" plaserar tað í Topp 10 yvir bestu videoløg í søguni hjá MTV. Kanska enntá í Topp 5.
Tann fyrsta Beastie Boys fløgan, ið eg keypti var Hello Nasty frá 1998. Eg minnist hvussu stuttlig hon var at lurta eftir, og hvussu hon vakti tevið eftir at orientera seg víðari í diskografiini hjá bólkinum. Beastie Boys hava altíð snúð seg um stuttleika, orku og yvirskot. Men tað er ikki bara fjant og fjas.
Gamaní kom gjøgnumbrotið við snotty dreingjareyvs rapp rocki a la "Fight For Your Right" av teirri Rick Rubin produseraðu debutini Licensed To Ill frá 1986. Ein útgáva, ið gjørdi teir kendar, men sum eisini lættliga kundi havt ført eina stuttlivda one hit wonder lagnu við sær. Hóast ironi spældi ein sentralan leiklut, vóru mong, ið tóku tekstir og atferð í álvara, og harafturat vóru mong í amerikanska rapp umhvørvinum, ið als ikki sóu virði í teim trimum jødisku dreingjunum úr New York, ið bráddliga breggjaðu sær av harðskapi, rúsevnum, vápnum og konufólkahaturi.
Uppfylgjarin Paul's Boutique (1989) slóg fast, at Beastie Boys vóru annað og meir enn reyp og lótir. Saman við prodjúsaraduo'ini The Dust Brothers megnaðu teir tríggir at framleiða eitt satt meistaraverk innan samplingar baseraðan hipp hopp. Eins og við útgávunum hjá Public Enemy frá sama tíðarskeiði, er hvørt einstakt lag ein sonn rundferð í samplingar-akrobatikki, og tilsamans vera ikki færri enn 105 ymiskir sangir samplaðir á útgávuni. Hóast rúgvusmiklu samplingar-tilgongdina er tónleikurin ikki óruddiligur og óskipaður at lurta eftir. Har er skil í ørskapinum.
Triðja útgávan Check Your Head (1992) legði á meira hondspælda punk bógvin, og peikaði aftur á punk/hardcore røturnar hjá bólkinum, og fjóra útgávan Ill Communication (1994) sementeraði bólksins status sum rapp/hipp hopp superstjørnur við listarliga integritetinum varveittum í øllum góðum.
Ill Communication bar eisini boð í bý um tríggjar eldri, vísari og eitt sindur meira vaksnar harrar, ið tó ikki høvdu mist broddin. Á byrjunarlagnum "Sure Shot" tekur Yauch í egnan barm, og ger vart við bólksins ynski um at gera upp við konufólkahaturin, ið var partur av úttrykkinum á ungum árum. Hóast nógv á debutplátuni er uppgjørt og meint í spølni, og hóast vantandi umhugsni hevur verið ein aðalorsøk til at konufólkahatandi hugskot hava fingið innivist í teksti og tónleiki, so mettu teir at tíðin var komin til at vaska talvuna reina.
"I wanna say a little something that’s long overdue
the disrespect to women has got to be through
To all the mothers and the sisters and the wives and friends
I wanna offer my love and respect to the end"
-Adam Yauch/MCA í "Sure Shot"
Legg afturat hesum, at Yauch gjørdist praktiserandi buddistur í 90'unum og m.a. stóð á odda fyri víðagitnu og vælgerðandi Tibetan Freedom Concerts tiltøkunum í sama tíðarskeiði, og tú hómar brádliga myndina av einum manni, ið ikki var bangin fyri eini innvortis førking, og var sinnaður at endurskoða sín leiklut her á fold.
Á áðurnevndu Hello Nasty frá 1998 gjørdist super dugnaligi diskarin og scratcharin Mix Master Mike innlimaður partur av Beastie Boys, og bar hetta somuleiðis boð um áhaldandi menningina í bólkinum. Hóast teir tá vóru verðinskendir valdu teir at innkorporera Mix Master Mike, og síggja seg sjálvar úr einum nýggjum sjónarhorni.
Afturat nevndu útgávunum fingu Beastie Boys stundir at geva út tríggjar útgávur afturat; To The Five Boroughs (2004), instrumentalu útgávuna The Mix-Up (2007), og Hot Sauce Committee pt. 2 frá í fjør. Henda seinasta var upprunaliga darvað av sjúkralegu og -viðgerð hjá Yauch, og kendu teir seg noyddar at byrja umaftur við henni. Tískil "pt. 2".
Hóast seinkingar kom útgávan á marknaðin í fjør, men uttan live framførslur, tí tá var Yauch vorin ov sjúkur til at kunna framføra. Fyri einum mánaða síðani vóru Beastie Boys innlimaðir í Rock and Roll Hall of Fame sum triðji rapp bólkur nakrantíð. Yauch fekk heldur ikki verið við hesuferð, og Mike D og Ad-Rock lósu eitt bræv upp, ið Yauch hevði skrivað til høvið.
Og fríggjadagin var liðugt.
Eg tosaði omanfyri um kensluna av tí ósannlíka, ið gerst sannlíkt. Eg haldi alt í alt at tað hevur verið hetta, ið hevur eyðkent søguna um Beastie Boys. Tað var ósannlíkt, at tríggir jødiskir uppkomarar úr New York skuldu gerast millum fyrstu heimstjørnur innan rapp og hipp hopp. Tað var ósannlíkt at teir skuldu yvirlivað teirra egna karikatur á Licensed to Ill, og tað var ósannlíkt at tað skuldi eydnast so væl at gera freku samplingar kollasjurnar á Paul's Boutique (tað eydnaðist enntá somikið væl, at Chuck D úr Public Enemy einaferð skal hava sagt, at "the dirty secret" millum svørtu hipp hopp tónleikararnar tá í tíðini, var at Paul's Boutique hevði bestu beat'sini).
Tá komið var inn í 90'ini, var søgan um Beastie Boys ikki ósannlík longur. Tá vóru teir ein væl og virðiliga innvovin partur av tí, ið á enskum verður rópt "the cultural fabric", og løgdu týðandi stavir afturat tónleikaliga orðatilfeinginum. Og tað kunnu vit vera takksom fyri. Niðast havi eg viðheft eina sera góða live upptøku frá Glasgow í 1999. Hygg eftir henni, tí tað er tað vert!
*e.k.s.: eisini kendur sum
Keldur:
Sasha Frere-Jones: Peace, Adam
Mark Richardson: Afterword: Adam Yauch
(tak til Erik Steinskog for links via Facebook)
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
12/7/17
Jólagreat 7. des.
Dagsins lúka í Jólagreat er 'A Holiday Song' hjá kaliforniska bólkinum Starflyer 59. Handan bólkin stendur sangskrivarin, tónleikarin og sangarin Jason Martin, ið øll árini hevur verið drívmegin og einasti afturvendandi limur. Afturat sær hevur hann havt eina skiftandi røð av tónleikarum.
Jason Martin er ein sera gávaður sangskrivari við góðum oyra fyri melodiøsiteti og spennandi ljóðmyndum. Fyrstu seks útgávurnar hjá bólkinum eru sannar perlur, og onkur teirra kann gott kallast meistaraverk. Tríggjar tær fyrstu eru shoegaze klassikarar og tríggjar tær næstu eru indiepopp/alternativt klassikarar.
'A Holiday Song' kann skiljast bæði jólaliga og gerandisliga. Hetta endurspeglast m.a. í teirri sannroynd, at sangurin er við á Tooth & Nail/BEC Records jólasavnsfløguni Happy Christmas frá 1998. Men hann er eisini við á SF59 plátuni The Fashion Focus frá sama ári, har hann eitur 'The Holiday Song (Happy Holiday)'. Hetta er ein av teimum bestu plátunum hjá bólkinum. Veruliga framúrskarandi.
Teksturin er ikki so yvirdrivið jólaligur, men upptøkan byrjar við bjølluljóði, ið koyrir í bakgrundini í sanginum. Tað er nokkso jólaligt, men tað er eisini ein tilsiping til Phil Spector og "wall of sound" og til Brian Wilson og Beach Boys (SF59 plátan Leave Here A Stranger var miksað í mono sum ein heilsan til Pet Sounds, ið sum kunnugt er mýtologiska Kalifornia fest á plátu). Jól kunnu eisini vera so mangt.
You don't have to go
spend the holidays
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Í mun til vavið á stovninum kemur tað neyvan óvart á nakran, at Kringvarp Føroya við jøvnum millumbilum verður tikið upp til umrøðu í samfelagnum. Eitt er viðgerðin millum manna, men í hesum døgum liggja ikki færri enn tvey lógaruppskot á Føroya løgtingi um broytingar í regluverkinum undir stovninum.
Jógvan á Lakjuni hevur lagt soljóðandi uppskot fyri tingið: "Í løgtingslóg nr. 61 frá 16. mai 2006 um kringvarp, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 163 frá 24. desember 2015, verður í § 6 stk. 2 "tvær tíðindaredaksjónir" broytt til: "tvær sjálvstøðugar tíðindadeildir." Uppskotið er no. 80/2017.
14. í hesum mánaðinum var soljóðandi uppskot frá Jørgeni Niclasen til fyrstu viðgerð á Føroya løgtingi: "Í løgtingslóg nr. 61 frá 16. mai 2006 um kringvarp, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 163 frá 24. desember 2015, verður í § 7, stk. 3 ", kommunalir stovnar og feløg sambært § 5 í løgtingslóg um partafeløg og smápartafeløg (vinnufeløg)" broytt til: "og kommunalir stovnar". Uppskotið er no. 80/2017.
Nýggja kringvarpslógin var ein breið semja millum teir fýra stóru flokkarnar á Løgtingi. Núsitandi borgarstjórin í Runavíkar kommunu umboðaði tá Tjóðveldisflokkin í samráðingunum, og tað var ein treytaleys áseting frá okkara síðu, at orðingin "tvær sjálvstøðugar tíðindadeildir" var partur av uppskotinum. Hendan semjan varð brotin, táið Helena Dam á Neystabø, táverandi landsstýrismaður í mentanarmálum, í mars mánaði 2010, legði hetta broytingaruppskotið fram: "Í § 6, stk. 2 verða orðini "tvær sjálvstøðugar tíðindaeindir" broytt til: "tvær tíðindaredaksjónir." Sigast skal, at Jógvan á Lakjuni, sum nú roynir at venda aftur til upprunasemjuna, sum vit fingu í lag, meðan hann var landsstýrismaður í mentanarmálum, atkvøddi fyri at fara frá tveimum sjálvstøðugum tíðindadeildum.
Annað mál er fíggingin av Kringvarpi Føroya. Uppskotið hjá Jørgeni Niclasen hevur til endamáls at sleppa vinnulívinum undan at gjalda kringvarpsgjald, men grundgevingar hansara eru á sama hátt galdandi fyri kommunurnar, men teimum sleppur hann upp á fjall í uppskotinum.
Fyri árið 2017 hevur Runavíkar kommuna goldið 150.500 krónur í kringvarpsgjaldi. Hálvtannað hundrað túsund krónur og 5 hundrað krónur. TAKS krevur inn, og tað er samsvarandi lógum landsins. Spurningurin er bara, er hetta rímiligt?
Øll sum arbeiða hjá kommununi gjalda kringvarpsgjald, vónandi virka tey somikið í gerandisdegnum, at tíðin ikki er til at brúka arbeiðsdagin til tað, at sita meiri ella minni burturav uppi yvir lurtinum.
Tað er í lagi at ein kommuna ber eina rímiliga útreiðslu til ein neyðugan stovn sum Kringvarp Føroya, sum lurtari, men hendan upphæddin, hálvt annað hundrað túsund krónur, er órímilig, fyri ikki at siga meiningsleys.
Sitandi samgonga hevur sum fremsta mál at díkja kommunurnar undir í útreiðslum, sum landsstjórnin sjálv átti at goldið, dømini eru óteljandi eftirhondini, men kanska átti mentanarnevnd løgtingsins at rópt Kommunufelagið, ella onkra kommunu, inn til hoyringar í sambandi við uppskotið hjá Jørgeni, sum bara tekur hædd fyri Pf. & Spf., og spurt tær um aðrar broytingar í lógini um kringvarpsgjald ikki eisini eru átrokandi.
Bíða verður eftir áheitanini.
Torbjørn Jacobsen, borgarstjóri


text:
Býráðsfundur 27. mars 2014 kl. 17:00
Býráðslimir:
Magnus Rasmussen, Tórbjørn Jacobsen, Helgi L. Petersen, Bárður K. Nielsen, Kári E. Jacobsen, Jónleyg Hammer, Terje B. Vestergaard, Jonhard Danielsen, Hallur Ellingsgaard, Karl Rasmussen og Arnfinn Langgaard.
1. 13/00266: Broyting av Almennu byggisamtyktini fyri neystaøkini.
-Vinnu- og havnarnevndin hevur á fundi 18/3-14 mælt til, at ásetingin fyri neystaøki skal verða, at hæddin upp til sill skal verða í mesta lagi 6,0m og mesta hædd á neystinum skal verða 8,5m og takhallið skal verða millum 35 og 50 gradir.
-Byggi- og býarskipanarnevndin hevur á fundi 25/3-14 mælt til at taka undir við tilmælinum frá Teknisku deild við teirri broyting, at fyri økini D5, D14, D16 og D36 skal loyvda byggihæddin verða í mesta lagi 5,5m frá gólvi til sill.
-Býráðið hevur á fundi 27/03-2014 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
Samtykt við 10 atkvøðum fyri og einari ímóti.
2. 13/00293: Broyting av býarplaninum í Saltangará.
Talan er um, at 100 m2 av E-2 økinum verður broytt til B5-øki. Býarplansbroytingin hevur ligið frammi og er send býarplansnevndina til avgreiðslu. Býarplansnevndin sigur í skrivi 4/3-14 frá, at nevndin ikki kann viðmæla ætlanini hjá kommununi og biður um møguligar viðmerkingar til niðurstøðuna hjá Býarplansnevndini, áðrenn málið verður latið Fiskimálaráðnum til avgreiðslu.
-Byggi- og býarplansnevndin hevur á fundi 19/3-14 mælt til at biðja býarplansnevndina viðgerða málið av nýggjum, við atliti til, at kommunan ítøkiliga hevur mett um tørvin ísv. vatnveiting og út frá tí, hevur biðið um ætlaðu broytingina í byggisamtyktini.
-Býráðið hevur á fundi 27/03-2014 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
3. 14/00706: Møgulig broyting av ásetingini fyri økið eystan fyri vegin Hórheiðar frá B-øki til C21-øki, soleiðis, at økið kann verða avlagt til frítíðarskúla.
Tekniska deild mælir heldur til at leggja frítiðarskúla sunnan fyri Skála skúla í staðin fyri á Hórheiðum, tá er heldur ikki neyðugt at gera nakra broyting í býarplaninum.
-Byggi- og býarskipanarnevndin hevur á fundi 19/3-14 mælt til at taka undir við tilmælinum frá Teknisku deild.
-Býráðið hevur á fundi 27/03-2014 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
4. 14/00015: Fyrispurningur frá Almannamálaráðnum um grundøki til búfelagsskap til fólk við serligum tørvi.
Talan er um at byggja 2 eindir á 6-8 íbúðir á einum grundøki oman fyri Lómsveg, sum er uml. 3000 m2 tilstøddar.
-Sosiala nevnd hevur á fundi 19/3-14 mælt til, at lata búfelagsskapinum grundstykkið oman fyri Lómsveg.
-Byggi- og býarskipanarnevndin og Fíggjarnevndin mæla til at taka undir við tilmælinum frá Sosialu nevnd.
-Býráðið hevur á fundi 27/03-2014 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Sosialu nevnd, Byggi- og býarskipanarnevndini og fíggjarnevndini.
5. 13/00222: Áheitan frá Skúlastýri og skúlaleiðslu um stovnsetan av forskúla í Runavíkar kommunuskúla.
Ein arbeiðsbólkur hevur kanna møguleikarnar at seta á stovn forskúla í Runavík og er niðurstøðan, at tað væl letur seg gera at at seta á stovn forskúla í Runavíkar kommunuskúla. Fíggjarliga er talan um eina íløgu á 500.000 kr og ein øktan rakstrarkostanað á 520.000 kr um árið.
-Sosiala nevnd metir tað ikki ráðiligt at seta forskúla á stovn skúlaárið 2014/2015 av fíggjarligum ávum.
Minnilutin Terje Vestergaard tekur ikki undir við hesum og mælir til at seta forskúla á stovn frá skúlaárinum 2014-2015.
Nevndin er tó samd um, saman við Mentanarnevndini, at viðgerða møguleikan at stovnseta forskúla skúlaárið 2015/2016.
-Mentanarnevndin hevur á fundi 20/3-14 mælt til at seta á stovn forskúla í Runavíkar kommunuskúla frá skúlaárinum 2015-2016.
-Býráðið hevur á fundi 27/03-2014 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Mentanarnevndini.
Samtykt við 8 atkvøðum fyri, einari ímóti og ein blonk.
6. 13/00681: 2. viðgerð av eykajáttan til dagføring og umvæling av Ítróttarhøllina, sum er samanbygd við nýggju fimleikarhøllina.
-Býráðið hevur á fundi 28/11-2013 samtykt at skifta takið og gólvið í høllini og at gera aðrar umvælingar/
dagføringar á Ítróttarhøllina, samstundi sum sum fimleikarhøllin verður samanbygd við nýggju fimleikarhøllina og meðan høllin enn er eitt arbeiðspláss.
-Fíggjarnevndin mælir til at veita eina eykajáttan áljóðandi 3,3 mió. til arbeiðið at umvæla/dagføra ítróttarhøllina.
-Býráðið hevur á fundi 27/02-2014 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Fíggjarnevndin.
-Býráðið hevur á fundi 27/03-2014 samtykt við 2. viðgerð at taka undir við tilmælinum frá fíggjarnevndini.
7. 14/00155: 2. viðgerð av eykajáttan til útbygging av havnarlagnum á Glyvrum.
-Vinnu- og havnarnevndin, Tekniska nevnd og fíggjarnevndin mæla til, at 4,0 mió. kr. verða fluttar frá RS 661 Teknisk mál til RS 751 Kommunal virki.
-Býráðið hevur á fundi 27/02-2014, við fyrstu viðgerð, samtykt at taka undir við tilmælinum frá Vinnu- og havnarnevndin, Tekniska nevnd og fíggjarnevndin.
-Býráðið hevur á fundi 27/03-2014 samtykt við 2. viðgerð at taka undir við tilmælinum frá Vinnu- og havnarnevndin, Tekniska nevnd og fíggjarnevndini.
8. 14/00193: Fuglark søkir vegna Kongshavnar El-virki um byggiloyvi til innrætting av umsitingar-/skrivstovubygninginum á matr. nr. 219f.
-Vinnu- og havnarnevndin mælir til at játta byggiloyvi smb. Tekning nr. A (06) 0.11 dømi B.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at játta byggiloyvi smb. uppskot A og at neyðugar ásetingar verða at tinglesa á ognina.
-Býráðið hevur á fundi 27/03-2014 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.


text:
IRF hevur eina búmerkjakapping í gongd nú, sum er partur av eini re-branding og grønari profili hjá IRF.
- Gips skal ikki brennast men tyrvast
- Rottangatøming á Skipanesi, Søldafirði og Fuglafirði
- Tveir feriuavloysarar at koyra pressu- og bingjubil hjá IRF
- Sirið Stenberg vitjaði IRF
- 120 børn hava vitjað IRF í tveir dagar
- IRF fær rós fyri ISO góðkenning
- Eysturkommuna hevur spart væl av peningi við at skipa teirra endurnýtslu
- Arbeiðsmaður til Gjánoyri
- Tekniskt brek
- IRF skal hava nýggjan heittvatnsketil
- Ruskinnsavningarbilar í miðøkinum taka bæði hvíta og gráa posan
- Ruskinnsavnari til IRF
- Umhvørvisstovan: IRF dálkar ikki
- Nær við 100% endurnýtsla á Spilloljuverkinum
- Kunnu endurnýta minst tvífalt so nógv glærplast
- IRF fingið viðurkenning fyri endurnýtslu av plasti
- Avloysari til reinsitænastuna hjá IRF
- Nýggj nevnd í IRF
- IRF hevði yvirskot á 4,33 mió. kr.
- Stórar útbyggingar fyri framman
- Minka um tilfeingisnýtsluna
- Setið ikki ruskposar út á vegin
- IRF sendir jarn til endurnýtslu
- IRF fingið nýggjan bil í Suðuroy
- IRF hjálpir Kommunalu Brennistøðini


text:
Samband
Telefon 310555 (fyri tíðana svarar telefonin ikki og alt samskifti má vera við e-mail).
e-mail: taenasturad@aa.fo
Skrivstovan hjá Tænasturáðnum heldur til húsininum á Tinghúsvegi 37 í Tórshavn.
Konta í BankNordik: 6460-9947673
Tørvur á peningi
Í samband við rakstur av skrivstovu og útgávu av Stórubók hevur Tænasturáðið ein fíggjarligan tørv, sum als ikki verður nøktaður við núverandi stuðli frá bólkunum. Skrivstovan kostar okkurt um kr. 1.000,- um mánaðin fyri húsaleigu, internet og heimasíðu. Eisini kemur tað at kosta pening, iml. kr. 16.000,- árliga at útgeva blaðið, Box 10, fýra ferðir árliga. Men serliga er tað ætlaða útgávan av Stórubók, sum skapar ein fíggjartørv. Mett verður, at tað kemur at kosta oman fyri kr. 100.000,- at geva bókina út.
Tænasturáðið hevur sett sær fyri at byrja savna pening inn til hetta beinanvegin. So vit loyva okkum við hesum at heita á llar bólkar í Føroyum at lata mest møguligan fíggjarstuðul til Tænasturáðið. Tað sum ikki verður brúkt til rakstur fer beinleiðis til uppsparing at geva Stórubók út.
Eisini tú kanst stuðla við pengum
Hjá einstøkum AA-arum ber eisini til at stuðla arbeiðinum hjá AA í Føroyum við at flyta pening á konto hjá Tænasturáðnum í BankNordik 6460-9947673.
Tó er tað soleiðis, at AA, sambært 7.siði, ikki kann taka ímóti íkasti frá øðrum uttanfyri felagsskapin. Tað merkir, at tikið verður ikki ímóti gávum, t.d. pengum, blómum, arvi ella øðrum frá fyritøkum, avvarandi ella fólki uttanfyri felagsskapin.


text:
Í samband við at nýggju barnagarðarnir á Skála og í Søldarfirði eru tiknir í brúk, verður høvi hjá almenninginum at síggja barnagarðarnir leygardagin 28 august.
Almenn móttøka verður í Søldarfirði frá kl. 13 – 15 og á Skála frá kl. 15.00 - 17.00
Navnakapping hevur verið og vóru nøvnini Sellin og Sóljuhjarta kosin vinnarar av navnakappingini.
Á Skála eitur tað nú: Barnahúsið Sellin
og í Søldarfirði: Náttúrubarnagarðurin Sóljuhjarta
Tað er Tórbjørn Jacobsen sum átti uppskotið Sellin og Kára Løkin sum átti uppskotið Sóljuhjarta
Øll eru vælkomin at støkka inn á gólvið í barnagørðunum leygardagin


text:
Lívssøgur
Drykkjuskapur mundi endað í hjúnaskilnaði
Drykkjuskapurin hjá Tummasi hevði vundið so nógv upp á seg, at hjúnalagið var við at rúka. Men á heilt undurfullan hátt varð Tummas loystur frá tostanum.
Broytingin er so ómetaliga stór, at tað kann næstan ikki sigast við orðum
Broytingin er ómetaliga stór í heiminum hjá Jónhildu og Gullak í Tjørnuvík. Rúsdrekka og rúsevni høvdu sera stóra ávirkan á heimið, men heimið broyttist fullkomiliga.
Tunglyndi og rúsur avloyst av Jesu-vitnisburði
Í meiri enn 15 ár doyvdi Magnus Pauli Dahl-Olsen, bóndi í Saksun, sorgina og skelkin av at missa pápan í vanlukkum við rúsdrekka. Hann endaði í strongd og eini djúpari depressión. Við góðum stuðli frá konuni fór hann at leita sær hjálp. Og hann fekk hjálp. Í dag syngur og prísar hann Jesusi, fyri at hann hevur bjargað honum og givið honum eitt nýtt innihald í lívinum.