text:
Hvørjar førleikar ynskja vit?
Í hesum døgum er nógv kjak um PISA, og hvussu úrslitið er hjá føroysku fólkaskúlanæmingunum. Býtt verður upp eftir gentum og dreingjum og summi ynskja at hyggjast skal eftir skúlum. Summi ynskja hesa eftirmeting har piparið grør, meðan onnur vilja finna onkran syndara at heingja alla ábyrgd á.
Men er tað so lætt? Um vit nú fingu at vita gentu-úrslitið frá besta skúlanum, kundu vit so skipað dreingja-undirvísingina á skúlanum við vánaligasta úrslitinum eftir “gentu-leisti”?
Mær dámar væl tøl. Best dámar mær tølini, tá ið eg kann spæla mær við teimum og stilla úrslit/myndir eftir tí eg haldi eg fái nýtt til okkurt hugaligt.
Men mær tykir, at tá ið eg spæli mær við PISA tølini, er tað eins og at leggja eitt 9-ára gamalt putlispæl. Eg havi ávíst tal av putlibrikkum og fái eina ávísa mynd, tá ið eg leggi hvønn brikkin á ávíst stað, trupulleikin er bert, at hetta ávísa stað varð skorið út fyri 9 árum síðan.
Soleiðis eigur tað ikki at vera í tí skúlanum, eg ynski at bjóða mínum næmingum, lærarum og foreldrum. Heldur ynski eg mær eina fjøltáttaða mynd, har næmingar í fyrsta flokki sleppa at royna seg ymsastaðni á putliplátuni. Talan er um ávís øki, eg – sum fyrstilærari – bjóði mínum næmingum at ferðast í, í undirvísingini, saman við útbúnum lærarum, og í samstarvi við foreldrini/heimið.
Tí er PISA ikki einasta eftirmetingin, eg ynski at nýta í skúlanum, eg varði av!
Betur dámar mær lesiroyndirnar, rokniroyndirnar, motorisku royndirnar og aðrar eftirmetingar. Hesar royndir og eftirmetingar, ið næmingur og lærari samastarva um – lærari og næmingur, ið kennast. Hesar royndir kunnu geva lærara, foreldrum og næmingi svør, ið kunnu nýtast her og nú at tillaga og betra næmingalagaðu undirvísingina.
PISA og landsroyndir leggja dent á føroyskt, støddfrøði og náttúruvísindi. Men hvar eru kristni, handarbeiði, ítróttur, smíð, søga, tónleikur, danskt, enskt, og allar hinar lærugreinirnar, ið føroyski fólkaskúlin ynskir, at næmingarnir undirvísingarliga ferðast í?
PISA, landsroyndir og próvtøkur krevja, at næmingurin situr á einum stóli við eitt borð og loysir egnar uppgávur – helst við avmarkaðum netsambandi.
Hvar er gerandisstøðan? Hvar er møguleikin at reisa seg upp, ganga ein túr á bókasavnið, reika á alnetinum, spyrja og samstarva við floksfelagar, aðrar skúlanæmingar, foreldur ella lærarar?
Flestu ynskja fjøltáttaðan fólkaskúla, har rúm er fyri øllum. Men hví skulu vit so heingja okkum so nógv í at eftirmeta næmingin eftir trimum lærugreinum í eini arbeiðsstøðu, ið er so langt frá tí gerandisliga – og langt frá teimum førleikum samfelagið ynskir?
Mær tykir, at vit hava spart okkum eftir reyv. “Náttúra og tøkni” er samansett lærugrein, av tí at onkur helt tað verða gott amboð at spara tímar. “Handaverk og list” hevur júst somu lagnu. Ítrótt, vita vit, eigur at verða nóg hægri raðfest – og samstundis sum vit siga, at skúlin er fyri øll, eru røddir frammi, at fólkaskúlin skal spara, væl vitandi, at vit áttu at nýtt meira pening, eisini til stuðuls- og serøki.
Eg haldi, at vit eiga at tingast um, hvørjar fortreytir vit meta vera grund undir førleikamenning og s íðan at finna fram til bestu eftirmetingarnar, ið kunnu stuðla undir næmingalagaðari undirvísing. Gera vit tað, kunnu vit fyri mær væl – eisini - nýta PISA sum “9-ára-putlispæl”.


c: text/html

text:
Albert II fúrsti av Monako
Albert II (føddur Albert Alexandre Louis Pierre Grimaldi 14. mars 1958 í Monako) er sonur Rainier fúrsta av Monako og fúrstinnu Grace Kelly, ið var amerikansk filmssjónleikari, áðrenn hon giftist. Albert II, ið er ógiftur, tók við sum fúrsti av Monako eftir faðir sín 6. apríl 2005, tá hesin doyði. Hann hevur tvær systrar, Caroline prinsessa, ið er eitt ár eldri enn hann, og so Stephanie prinsessa, sum er sjey ár yngri enn hann.
Albert II fúrsti av Monako, sum gjørdist fúrsti tann 6. apríl í 2005, kom til Føroyar 21. juli 2009. Leiðin av flogvøllinum var løgd beinleiðis til Sandavágs, har fúrstin vitjaði í elstu húsunum í Sandavági (Húsini hjá Niels Jacob), sum Bjørn Kunoy nú eigur. Jørgen Niclasen, uttanríkisráðharri og Albert Ellefsen, borgarstjóri í Vága Kommunu, heilsaðu uppá fúrstan. Vága kommuna gav honum eina troyggju í gávu, troyggjan er gjørd hjá Guðrun og Guðrun. Albert II fúrsti av Monako heilsaði uppá fólk í Sandavági, sum vóru komin at síggja fúrstan. Tá ið klokkan var farin væl av 8, fór Albert II fúrsti av Monako umborð á Norðlýsið, sum lá á Sandavági. Norðlýsið setti kós móti Trøllkonufinguri og haðani undir Hestoynna.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Umsóknarfreist til stuðul til gransking er 15. februar 2016
Komandi freistin at søkja stuðul til gransking verður mánadagin 15. februar 2016 kl. 12.
Til ber longu nú at taka niður oyðublað, vegleiðing og skjal við formligu krøvunum til umsóknir um stuðul á hesi síðuni.
Stuðulin er treytaður av játtan á løgtingsfíggjarlógini 2016. Tað vóru játtaðar 6,5 mill. kr. í Granskingagrunnin fyri 2015.
Til ber at venda sær til skrivstovuna hjá Granskingarráðnum við spurningum ella fyri at fáa vegleiðing í sambandi við stuðulsumsóknir. Tel. 567800 og teldupostur gransking@gransking.fo


text:
Ferðsluvenjing
Børn skulu læra at bera seg rætt at í ferðsluni. Tí eiga tey skjótast til ber at sleppa við út í ferðsluna. Verða børnini altíð koyrd í bili, kenna tey ikki vandarnar í ferðsluni. Bert venjing kann geva teimum neyðugu førleikarnar.
Foreldur eiga fremsta leiklutin
Foreldur hava ábyrgd av, at børnini gerast trygg í ferðsluni m.a. við at gera ferðsluvenjingar saman við teimum. Barnagarðurin kann stuðla undir við eisini at venja ferðsluatburð saman við børnunum.
Ferðsluvenjingar heima í barnagarðinum


text:
- 11 novembur 2012
Stevnurnar eru mangar og ymiskar í okkara tíð, og her verður sagt eitt sindur um ættarstevnuna hjá teimum báðum gomlu har yviri á Bø. Sjálvur teljist eg millum teir sløku 500 hundrað eftirkomararnar við makum - tey gomlu vóru nevnliga omma og abbi mín - so nú er ansa sær, so at skrivingin ikki verður merkt av tí. Leygardagin 14_07_12 samlaðust eini 280 fólk við Gjógv. Ikki rúmaðist alt í Bygdarhúsinum, so eitt tjald varð sett upp í Bíggjarlagnum. Veðrið var gott, og karmarnir vóru eisini góðir.
Familja á ferð.
Anna Sofía (1865 - 1956) og Pól Jóhannes (1864 - 1945) fingu fimm børn, og í sambandi við dagin fekk hvør av hesum fimm ættargreinunum sín lit - við navni á - festan á bringuna. Stevnan byrjaði kl. 10 við at býta litseðlarnar út, og kl 10.30 var so morgunmatur. Meðan vit fingu okkum morgunmat, segði Hans Jacob, fyrrverandi biskupur, nøkur orð um Onnu Sofíu og Pól Jóhannes, sum vóru omma og abbi hansara. Um middagsleitið varð rundtúrur gjørdur í bygdini, har steðgað varð við húsini, haðani omma og abbi vóru ættað og uppvaksin, og eisini varð steðgað yviri á Bø, har tey búsettust. Fýra - av teirra fimm børnum - búsettust við Gjógv, og steðgur varð eisini gjørdur við tey húsini. Tann elsti sonurin - Heini, ið fekk sær eftirnavnið Festirstein - búsettist á Eiði. Tann næsti steðgurin var í kirkjuni, har Hans Jacob segði nøkur góð orð, og tveir sálmar vórðu sungnir. Rundtúrurin endaði við, at kransur varð lagdur á grøvina hjá teimum gomlu, og at ein felagsmynd av eftirkomarunum varð tikin oman fyri kirkjuna - Eysturi á Dovnuteigum.
Hans Jacob (fyrrv. bispur) sigur nøkur góð orð.
Hereftir gekk leiðin aftur í Bygdarhúsið, har drekkamuður við kakum var at fáa. Meðan hesir søtu bitar gliðu niðurum, var eitt sokallað "slideshow" sýnt á vegginum. Her sóust alskyns tilvildarliga blandaðar myndir av familjuni undir ymiskum viðurskiftum. Meðan ættarstevnan var fyrireikað, var dentur lagdur á at hava rúmligar steðgir, so góð tíð var til prát, so hesi meir og minnu kendu kundu brúka tíðina til at "koma hvørjum øðrum við". Tíðin í millum drekkamuðin og døgurðan - ið var klokkan 17 - var júst ætlað til eitt slíkt høvi. Hugaligt var at síggja, at við døgurðaborðið sótu tær ymsu familjurnar nógv meir blandaðar enn við morgunmatarborðið. Prátið gekk smidligari, fólk vóru meira opin og smílandi - og dámurin var lættur og fjálgur. Fittir og góðir sangir vórðu sungnir, og ymsar hugleiðingar komu eisini fram í ljósið.
Meðan døgurðin var til sodningar, boðaði høvuðsfyriskipari okkara - Annsy Høghamar - frá, at nú var tann fasta skráin komin at enda, men tað merkti tó ikki tað, at nú var bara at sleppa sær í bilin. Nei, nú kundi hvør í sínum lagi slappa av, fáa sær ein kaffimunn, práta og hugna sær víðari. Fleiri tóku av hesum møguleika, og tað var liðið væl út á kvøldið, áðrenn lykilin var snaraður um.
Eg má bara siga fyri meg, at hetta var ein góður og gevandi dagur. Eg eri komin at kenna fleiri av mínari familju við makum, eg veit meira um mína familju, og hetta við "familju" eru vorðið mær meira viðkomandi. Tað er ólíka hugaligari at hittast á ein slíkan hátt enn í jarðarferðarhøpi, sum (tíverri) eru teir vanligastu familjudagarnir. Hava fleiri ta somu kensluna sum eg, so er endamálið við ættarstevnuni rokkið.
----


text:
Óli P. er ein fasistur. Óli P. er sjálvur fanin. Óli P. er ein maktsjúkur maður. Óli P. heilavaskar øll á Sosialinum, eingin á Sosialinum klárar at hugsa ein tanka, uttan at Óli P. hevur hugsað hann fyri tey.
Heldur tú nakra av hesum ákærum vera stuttliga. Nú kenni eg slett ikki Óla P., so eg ani ikki, um naka av tí, sum eg havi sagt, passar. Hetta er bara ein roynd at venda myndini eitt sindur við.
Hetta eru grovar ákærur, og eg hevði ikki torað at sagt hetta um nakran annan enn Óla P. og Sosialin, tí bæði Óli P. og blaðstjórin duga at síggja okkurt stuttligt í hesum. Hetta eru alt ákærur sum Óli P. hevur sett ímóti Høgna Hoydal og tjóðveldisflokkinum seinastu árini, og blaðstjórnin á Sosialinum hevur góðkent hesar ákærur, tí hetta er jú skemt.
Óli P. plagdi við kønari hond at speireka politikarar nøkurlunda javnt, hann var faktiskt ordiliga stuttligur, men hetta er eftir øllum at døma farin tíð.
Fregnir hevði í fjør eina uppteljing av hvussu nógvar tekningar Óli P. hevði havt av varaløgmanni, og tað var ikki smávegis. Tað er í sær sjálvum ikki so løgi, hann er ein almennur persónur, og Óli P. skal eitast at vera ein politiskur speiteknari, so sjálvandi teknar hann Høgna, men hví við so óndum penni. Tað stuttliga og argandi er horvið ístaðin eru tekningarnar næstan áloypandi.
Tekningarnar hava sjálvdan annað uppá hjarta enn at siga, at Høgni Hoydal er ein marktsjúkur maður sum heilavaskar øll, ella at Høgni Hoydal er fanin. Hetta er slett ikki stuttligt, hetta er einki minnið enn ein roynd uppá at fremja karaktermorð, at heilavaska fólk til at halda at Høgni er fanin.
Eg tosaði við eina gamla konu upp til síðsta val, hon segði mær at hon ikki visti hvønn hon fór at velja, men í øllum førum ikki Høgna Hoydal, tí hann hevði so ónd eygu. Nú er tað bara so at Høgni ikki hevur ónd eygu aðra staðni enn í tekningunum hjá Óla P., so spurningurin er hvør tað er sum heilavaskar hvønn.
Eg haldi at tað er ótrúligt at Sosialurin leggur baksíðu til henda perversa atburð, frá tí sum mest líkist einum súrðum gomlum manni.
Kanska kann henda klumma tykjast sum roynd uppá karaktermorð, men hetta ber slett ikki til tí Óli P. hevur langt síðan framt karaktersjálvmorð.


text: Niclas Johannesen skrivar, klippur og setur saman allar tær sendingar, sum undir navninum Nashvík eru at hoyra á Rás2 mánadagar klokkan 11. Sendingarnar eru ein upptakt til tónleikaliga vinnudagin hjá AEL og tiltakinum Nashville.Fo í Sjónleikarhúsinum 27. august og konsertina í Ítróttarhøllini á Hálsi 29. august 2009, har 14 føroyskir sangarar verða at hoyra, meðan teir fremstu í Nashville spæla undir. Teir eru Brent Mason, Paul Franklin, David Hungate, Paul Leim, John Hobs, Brian Sutton og Edgar Struble. Føroysku sangararnar eru Alex Bærentsen, Linda Andrews, Hallur Joensen, Regin Guttesen, Torkil Mørkøre, Kim Hansen, Gunnar Justinussen, Ólavur Højgaard, Magni Christiansen, Sigrid Rasmusen, Bólkurin 4, Lisa Frederiksberg, Svein Askildsen og Theodor Petersen.


text:
Síðsta útkall
Sitandi samgonga fer nú ætlandi endaliga at avtaka hjúnabandið sum stovn millum mann og konu og gera tað kynsneutralt! Hetta er nógv álvarsamari, enn fólk kanska gera sær far um, og tað fer at hava sera álvarsligar avleiðingar fyri Føroyar!
Og vit síggja avleiðingarnar longu nú. Biskupur er noyddur at geva prestunum tænastuboð, tí nú lóggeva tey beinleiðis inn í kirkjuna, hóast alt tað kirkjuliga landslagið hevur mótmælt!
Tí skal ljóða her frá mær eitt síðsta útkall og eitt uppróp til allar teir mongu túsundtals føroyingar, sum eg veit eru samdir við meg og okkum, sum hava roynt at andøvt ímóti – og ikki minst heiti eg á samkomuleiðarar, prestar og onnur ábyrgdarfólk: Vælsignaði fólk, farið upp á barrikadurnar og gerið vart við tykkum! Nú er allarsíðsta útkall! Mótmælið og ávarið tingfólk um at taka eitt tílíkt stig!
Sum limur og minniluti í Mentanarnevndini, har málið hevur verið viðgjørt, havi eg skrivað drúgt álit til Løgtingið í sambandi við málið, og eg fari at heita á fólk um at lesa hetta, sum lýsir gongdina og ikki minst álvarsemið í málinum:
Ein kynsneutral ideologi
Hetta, at devaluera ella niðurskriva hjúnabandið og gera tað kynsneutralt er álvarsligasta mál, sum nakrantíð er viðgjørt í Føroyum. Verður hetta lógaruppskot samtykt, og danir fara at seta lógina í gildi, fer tað at fáa álvarsamar og óyvirskoðiligar avleiðingar fyri samfelag okkara frameftir og verður orsøk til eina radikala umbroyting av allari fatan av familju, hjúnalagi og samlívi.
Tað, at geva tveimum av sama kyni, sum hava hug at liva saman, nøkur borgarlig rættindi, er bara ein lítil partur av hesum, og tørvar als ikki broyting í hjúnabandslógini. Nei, her liggur nakað nógv álvarsligari aftanfyri. Her verður latið upp fyri einari kynsneutralari ideologi, sum fer at broyta alla siðvenju, og verður orsøk til eina mentanarkollvelting og eitt siðaskifti í Føroyum, ið gongur beint ímóti tí kristnu siðalæru, sum samfelag okkara í øldir hevur bygt á.
Gongdin í málinum
Nú í apríl var eitt ár farið, síðan løgtingið við teprum meiriluta samtykti eitt illa frágingið ríkislógartilmæli um at fáa danir at broyta hjúnabandslógina, soleiðis at tveir menn ella tvær kvinnur eisini skulu sleppa at giftast og vera hjún!
Men trupulleikar blivu av einum stykki í eini aðrari grein (§14, stk. 2) í hjúnabandslógini um signing av borgarliga giftum í kirkjuni, sum av tekniskum grundum ikki kundi broytast beinanvegin. Tí varð í ígildiskomugreinina sett, at lógin ikki kom í gildi, fyrrenn hetta stykki annaðhvørt var strikað ella broytt. Hetta bleiv gjørt fyri at fáa nóg nógv at samtykkja uppskotið, tí tað var hóast alt tá ein meiriluti, sum ikki vil hava hetta inn í kirkjurnar!
Málið varð síðani sent til Danmarkar, tí tað eru danir, sum skulu seta tað í gildi. Fyrsta reaktiónin hjá dønum um sjálvt málið var, at hetta livdi ikki upp til teir standardir, sum skulu til í einum slíkum máli, og tí mæltu teir til at broyta tað og fáa tað aftur í Løgtingið.
Sirið Stenberg og løgmaður, sum áður hevur boðað frá, at hetta ikki var eitt samgongumál, høvdu nú fund og samdust um ta niðurstøðu, at málið skuldi ikki aftur í tingið, og tey løgdu nú trýst á danir og fingu teir at ganga við til, at skeivleikarnar kundi mann ordna seinni.
Og so er tað § 14, stk. 2. Tað heilt løgna og ódámliga er, at fyri minni enn einum ári síðani var hetta stk. 2 í § 14 í hjúnabandslógini danskt málsøki – tað hava bæði løgmaður (26.03.16) og Sirið Stenberg (25.05.16) sagt í Løgtinginum, og hetta hevur løgtingsumsitingin eisini váttað fleiri ferðir. Meirilutin sigur m.a. soleiðis í áliti 2 í løgtingsmáli nr. 19/2005: “Hjúnabandslógin er framvegis felags málsøki. Løgtingsumsitingin hevur víst á, at Løgtingið ikki kann broyta § 14, stk. 2 av sínum eintingum.”
Men í fjør heyst hevur løgmaður knappliga lýst hetta at vera føroyskt málsøki, hóast Løgtingið ongantíð hevur yvirtikið tað. – Hetta málið varð kært til Landstýrismálanevndina, og framvegis er ein endalig niðurstøða ikki komin, og tí eigur málið ikki at verða avgreitt, fyrrenn tann niðurstøðan er komin.
Og løgmaður hevur, sum tað sær út, álagt landsstýriskvinnuni í kirkjumálum, Rigmor Dam, at bera hetta málið í tingið, eitt mál, sum eftir øllum at døma upprunaliga er byrjað á løgmansskrivstovuni, har tey nú lóggeva inni á tí kirkjuliga økinum ímóti kirkjunnar vilja.
Alt baklandið hjá kirkjuni hevur staðiliga mælt frá, og tað hava øll hini trúarsamfeløgini í Føroyum eisini gjørt, og í nýggjum hoyringarskrivum hevur alt tað kirkjuliga landslagið greidliga sagt, at tey ikki kunnu viðmæla hesum uppskotinum.
Men sjálvur “kirkjuministarin” í Føroyum fer nú ímóti kirkjunnar vilja beinleiðis inn og mælir til at taka ein lógartryggjaðan verjugarð rundan um kirkjuna burtur, soleiðis at tað nú bara skal eitt ritual til, at tvey av sama kyni kunnu verða signað í kirkjuni.
Hetta er eitt sera prinsipielt og óhoyrt stig, sum samgongan við Føroya løgmanni og Rigmor Dam, landsstýriskvinnu í kirkjumálum, á odda nú ætla at fáa Løgtingið at taka – eitt stig, sum gongur beint ímóti aldargomlum siðvenjum og øllum teimum avtalum, sum flokkarnir á Løgtingi hava gjørt í sambandi við kirkjuna – ikki minst tá ið arbeitt varð við at yvirtaka kirkjuna.
Viðgerðin í Mentanarnevndini
Alt ov lítil viðgerð hevur verið í Mentanarnevndini í sambandi við hetta mál. Bara tríggir innkallingarfundir hava verið um málið. Og hóast minnilutin staðiliga hevur biðið um at fingið Kirkjuligu Heimamissiónina og eisini Ríkisumboðið inn fyri at lýsa málið betur, so hevur meirilutin noktað fyri hesum. Tað er heilt týðiligt, at mann ikki torir at viðgera málið til lítar.
Men bæði biskupur, Jógvan Fríðriksson, og Uni Næs, dómpróstur, hava verið til hoyringar í Mentanarnevndini, og tað hevur verið hugnívandi at hoyrt, hvussu harmir og argir teir saman við øllum tí kirkjuliga baklandinum, prestafelagnum og felagnum fyri kirkjuráðslimir eru um gongdina í hesum máli – hesum, at kirkjan ikki hevur verið eftirspurd og ikki hevur verið við í prosessini, men nú móti endanum av viðgerðini verður drigin inn í málið og í veruleikanum er komin í neyð og ikki veit, hvat hon skal gera. Ja, so ógvislig orð sum “yvirrulað”, “arrogant” og “provokerandi” hava verið nýtt í orðaskiftinum!
M.a. vísti dómprósturin á, hvussu eymt tað er fyri kirkjuna, at Løgtingið nú bara spælir bóltin og problemið og diskussiónina yvir á kirkjuna, tí at nú er lógin komin, sum yvirhálar.
Biskupur hevur nú kent seg noyddan til at siga, at hann má steðga allari signing av borgarliga giftum í kirkjuni, og hetta vísir so týðiliga, at Løgtingið nú beinleiðis ger seg inn á kirkjuna. Biskupur er ógvuliga greiður í sínum viðmerkingum og sigur m.a.:
”Biskupur metir eins og tað samlaða kirkjuliga landslagið, at tað var stak óheppið, at kirkjan ikki beinleiðis var virkin í lógarsmíðinum til ta nýggju lógina um hjúnalag. Í øllum lógarverkinum tey seinastu 15 árini, ið nema kirkjuna, var tann siðvenja galdandi, at neyvt samskifti og samstarv var ímillum tann politiska myndugleikan og umboð kirkunnar. Ein opin, almenn, vælvirkandi tilgongd. Tá ið komið varð á mál, vóru allir partar nøgdir við gongdina og tess vegna lógarsmíðið, ið gekk eina breiða fólkaræðisliga gongd.
Tað er eisini hesa skeivu mannagongd, ið tað samlaða kirkjuliga landslagið hevur víst á. Heilar tríggjar ferðir hevur tað kirkjuliga landslagið staðið saman 100% í skrivligum svari til Mentanarnevndina um tær ætlaðu broytingarnar í lógini um hjúnaband.
Kirkjuliga fáa vit ikki sagt meira enn tað, at vit harmast um støðuna, at tað kirkjuliga landslagið, ið dagliga varðar av kirkjuni, ikki fær undirtøku fyri sínum sjónarmiðum.
Hvat verður tað næsta málið, ið løgtingsfólk fara at hava eina avgjørda meining um innanvert í kirkjuni. Verður tað t.d. talufrælsið, prædikufrælsið ella samvitskufrælsið hjá sóknarprestunum? Skulu prestarnir ikki hava loyvi at prædika tað, ið teir (m/k) fata sum Guðs heilaga orð?
Biskupur er í síni trúgv – og kirkjunnar virkisøkið er grundað í kristnu trúnni – gróðursettur í tí klassisku fatanini av hjúnalagnum, at tað er liður í Guðs skapan og ein skipað samvera millum mann og kvinnu.
Mannagongdin við atliti at lógarsmíðinum er í hesum føri óheppin. Úrslitið av hesi óhepnu mannagongd er eitt eljustríð millum fólk í øllum samfelagnum, tí nógv fólk meta hjúnalagið sum eina heilaga skipan, ið er Guði tekkilig og verður av honum signað, svá ritualið til brúðarmessu sigur.”
Haraftrat hevur biskupur í Mentanarnevndini spurt, hvat liggur í hesum orðunum í uppskotinum, har sagt verður: ”Landsstýrismaðurin ásetir greiniligari reglur um hetta”, og hann minti okkum á tann danska kirkjuministaran, Manu Sareen, sum yvirrulaði allar teir donsku biskuparnar, tá ið hann legði uppskot um kirkjuliga giftu av tveimum av sama kyni fyri Fólkatingið.
Hetta vísir, hvussu álvarsligt málið er – og at málið als ikki er búgvið at taka støðu til! Tað er ræðandi at hoyra, at sjálvur biskupur skal kenna seg noyddan at spyrja Mentanarnevndina um, hvat landsstýriskvinnan í kirkjumálum ætlar í eini kirkjulóggávu.
Per Lønning:
Fyri annars at lýsa, hvussu álvarsamt, ið minnilutin (Jógvan á Lakjuni) sær upp á hetta málið, verður her endurgivið brot úr samrøðu, sum var við fyrrverandi norska biskupin Per Lønning í 2010, har hann so væl lýsir skilaloysið og álvarsemið í at gera hjúnabandið kynsneutralt. Per Lønning segði m.a. um støðuna í Noregi:
”Fyri tíggju árum síðani høvdu neyvan nógv sett nakað serligt í samband við orðasamansetingina "kynsneutralt hjúnaband" í heila tikið. Vit hava her eina eyðsýnda mótsøgn millum eitt navnorð og eitt lýsingarorð, sum er krøkt uppí. Onnur klassisk dømi eru "eitt fýrakantað hjól" og "ein flúgvandi elefantur". So seint sum í 2004 definerar eitt so týðandi standardmálsligt verk sum "Store Norske" eittbinds-leksikon hjúnabandið soleiðis: "Samlív millum mann og kvinnu í stovnsfestum, lógligum formum."
Í prinsippinum hevur eitt tjóðarting sjálvandi myndugleika at "stovnsfesta" tað, sum skal galda fyri "lógligar formar". Men hvør hevur til síðst myndugleika til - uttan at ráðføra seg við søgu og málrøkt - at broyta substansin í einum av samfelagsins berandi bjálkum? Eg komi at hugsa um bókina hjá George Orwell, "1984", við tí gløggskygdu lýsingini av "new speech" - miðvís orðasnaring - sum politiska yvirskrift yvir almennari heilavasking.
"Samkynd hjúnagifta" brestir saman við logikkin og skúgvar til síðis spurningin yvir øllum spurningum: "Hvat er sannleiki?" Var hann eitt í gjár, og nakað annað í dag?
Men kann eg við rímiligum trúvirði siga, at hjúnabandslógin frá 2008 fremur yvirgang ímóti mínum egna hjúnabandi frá 1951? Tekur hon nakað frá mær? Noyðir hon nakað inn á meg? Um ikki, hví so leika í?
Jú, slíkir spurningar avdúka eina postmodernaða eg-sentrering uttan innliving í tær sosialu fyrimyndirnar, sum eru knýttar at hjúnabandinum, har familjusolidaritetur, samanspæl millum ættarlið og miðvís víðariføring av slektini møtast.
Staturin hevur við nýggjum orðavali niðurskrivað (devaluerað) hjúnabandið - øll hjúnabond, eisini mítt - til ein búfelagsskap uttan virðing fyri tí, at kynini bæði útfylla samspælið hjá hvørjum øðrum, og at endamálið er víðariføring av familju og ættarfelagsskapi. Í staðin trína "javnstøða" og "ikki-diskriminering" fram sum abstrakt, illa definerað slagorð. Mann kveistrar burtur lívsins natúrgivna margfeldi, har bæði munur og felagsskapur millum kynini eru tað stóra nummar eitt, soleiðis sum sjálv frumfrásøgnin í byrjanarkapitli Bíbliunnar leggur hana fram. Og soleiðis verður munar- og defineringsuppgávan hjá málinum meira og meira sett til síðis sum nakað týdningarleyst.
At vanlig hjún frameftir fara at liva saman, sum hjún altíð hava gjørt, rættvísger sjálvagt ikki, at staturin avskrivar tey sermerki, sum altíð hava skilt hjúnabandið frá øðrum samlívsformum.”
Hava vit mandat at umdefinera hjúnabandið?
Tá ið hjúnabandsmálið, sum varð samtykt í fjør, var til fyrstu viðgerð, var undirritaði framsøgumaður fyri Fólkaflokkin, og fari eg – fyri enn einaferð í størsta álvara at ávara Løgtingið um at samtykkja eina lóg, sum fer at umdefinera hjúnabandið – at endurgeva ein stóran part av røðuni og inniliga at heita á Løgtingið um at steðga málinum her:
”Hjúnaband kann hesin stovnur ikki eita frameftir. Tí, hvat er eitt hjúnaband? Tað er týdningarmikið, at vit fyrst tosa um tað. Sambært orðabókini merkir orðið, hjún: “maður og kona, ið eru gift” og orðið, hjúnalag, er: “løgfest samband millum mann og kvinnu”.
Síðani kann eg hugsa mær at spyrja: Hava vit mandat – hava vit loyvi til at lóggeva soleiðis, at hjúnabandið verður umdefinerað? Hjúnabandið hevur altíð, til allar tíðir, í øllum mentanum allastaðni í verðini verið til sum stovnur millum bæði kyn – langt áðrenn lóggivið varð um tað!
Tað er nakað, sum eitur “hevd”. Hetta er eitt løgfrøðiligt hugtak – hevd er ein óskrivaður, góðkendur rættur, grundaður á gamalt brúk ella siðvenju – ein hevdvunnin rættur!
Her hava tveir menn einki at gera! Og her hava tvær kvinnur einki at gera!
Hvat byggja vit á?
Eg haldi, at tað ber ikki til at tosa um hjúnabandið uttan at tosa um okkara fundament sum samfelag, okkara mentanargrundarlag.
Okkara møður og fedrar, ommur og abbar, okkara langommur og langabbar, oldurommur og oldurabbar o.s.fr. – okkara fólk hevur verið fast ankrað í kristindóminum – ella í teimum kristnu virðunum – og hesum einfalda og tó djúpa, at ein hægri makt hevur sett okkum nøkur mørk.
Men í okkara sokallaðu frígeringartíð er hend ein ótrúlig sekularisering – ein verðsliggering. Nú er tað humanisman, sum er uppi í tíðini og hevur fingið fótafesti! Hesin tíðarandin sigur, at menniskjað sjálvt skapar sínar normar. Einki pláss er fyri nøkrum givnum lívsreglum, og eingir normar eru, sum ikki kunnu broytast, soleiðis at aðrir koma í staðin, um tað er neyðugt, ella loysir seg betur. Og serliga í okkara tíð hevur gingið ómetaliga skjótt at slept og brotið niður mangar av teimum normunum, sum livdu í okkara fólki. Í humanismuni ger menniskjað seg sjálvt til miðdepil – eingin hægri autotitetur er til – nei, menniskjað sjálvt verður sentrum. – Okkurt er rætt fyri meg og eitt annað fyri teg!
Hetta er ómetaliga álvarsamt: at sleppa tí kristnu menniskjafatanini og fara at lóggeva "sosiologiskt", tí virðisnormar kunnu broytast dag frá degi! Tað kristna grundsjónarmiðið sigur, at hvørki ein meiriluti og ei heldur nøkur yvirvøld kann hava absoluttan og harvið óavmarkaðan myndugleika.
“Høgt er harraboð, men hægri er Guds boð”, sigur eitt gamalt føroyskt orðatak. Tað er ein hægri myndugleiki, sum hevur ásett virðisnormarnar, og Hansara absoluttar eru bindandi bæði fyri tað vanliga menniskjað og sanniliga eisini fyri allar myndugleikapersónar.
Vit mugu ikki gera hetta – og eg vóni ikki, vit koma hagar, at vit beinleiðis fara at lóggeva ímóti teimum reglum, sum sjálvur Skaparin hevur sett.
Hugsi ofta um mangar av okkara kendastu høvundum og yrkjarum, hvussu teir í sínum bókmentum hava lýst trúnna uppá, týdningin av og respektina fyri Skaparanum og teimum kristnu mentanarvirðunum!
Jóan Petur uppi í Trøð í Kvívík er ein. Hann yrkti m.a. Brúðarvísuna, ið eisini er sera aktuel í hesum sambandi, og í sanginum, “Við kaspiska havið” sigur hann:
Lýða vit Gud og lóg og rætt,
og dyrka vit vísdóms anda,
tá birtist í Føroyum ljósari tíð
at skína frá strond til stranda,
Og mentamaðurin, Sverri Patursson, sigur í einari røðu: “Lívið hjá eini mannfjøld kann ikki verða trygt, uttan hon kennir í sær, at aftan fyri alt er ein stjórnandi høvuðsmegi. Og eitt fólk, sum ikki er lóglýðugt, smokkar skjótt moralskt niðurundir. Eitt mannfelag, sum ikki roynir at skilja millum, hvat ið er rætt, og hvat ið ikki er rætt, verður andliga brekað.”
Eg kundi nevnt so mangar aðrar, H. A. Djurhuus, Mikkjal á Ryggi, Símun av Skarði o.s.fr.
Avleiðingar
Um hesi uppskot verða samtykt, so verður tað, sum longu nevnt, orsøk til størstu mentanarkollvelting nakrantíð í Føroya søgu. Verður hetta samtykt, so hava politikararnir verið orsøk til eina radikala umbroyting av samfelagsfatanini av familju, hjúnalagi og samlívi – grundkjarnuni í samfelagnum!!
Her verður opnað fyri nøkrum, sum eingin kennir avleiðingarnar av. Og uppskotssetararnir hava ongantíð lýst nakrar avleiðingar!
Eg má spyrja: Hvørji verða langtíðar árinini, um eitt slíkt uppskot kemur ígjøgnum? Hvørja ávirkan hevur tað, tá vit eftir stuttari tíð og uttan støði í nøkrum vísindaligum samanhangi yvirhøvur ætla at gera eitt stórt og kollveltandi inntriv í tað, sum í øldir, ja, ártúsund, hevur verið grundsúlan í samfelagnum?
Hetta, haldi eg, at uppskotsetararnir við virðing fyri hesum háttvirda tingi áttu at roynt at lýst fyri okkum!
Tað eru so nógvir spurningar, sum áttu at verið viðgjørdir og svaraðir her, og eg fari at nevna nakrar av teimum.
Hvat er best fyri børnini?
Eingin ivi kann vera um, at ein familja, har mamma og pápi eru tilvitað um sína ábyrgd, er besti karmur um ein natúrligan og góðan uppvøkstur. Júst tað, at maður og kona eru ólik, ger, at mamman og pápin eru teir týdningarmestu identifikatións-persónarnir og fyrimyndirnar hjá barninum. Tann, sum kennir eitt lítið sindur til barnasálarfrøði, veit, hvussu stóran týdning hetta hevur fyri menningina av samleika og sjálvsmynd hjá einum barni.
So langt sum tað ber til, eiga tey biologisku foreldrini eisini at hava juridiska og sosiala ábyrgd av børnunum. Barnakonventiónin hjá ST sigur jú, at barnið skal, so langt sum til ber, hava rætt til at kenna síni foreldur og fáa umsorgan frá teimum (Artikkul 7.1)
Eg haldi ikki, at vit duga at ímynda okkum, hvørjar avleiðingar ein tulking av hjúnabandinum og ein lóg, sum opnar fyri, at ein mamma líka so gjarna kann vera ein maður, og at ein pápi kann býtast um við eina kvinnu, fer at hava á komandi ættarlið.
Hvørja ávirkan fer hetta at hava á børn? Hví er hetta ikki umtalað í uppskotunum? Hvar eru granskingarúrslit, tit kunnu vísa á?
Álvarsligar avleiðingar
Fáa vit hesa kynsneutralu hjúnabandslóg, mugu so lærubøkur, undirvísing og fyrimyndir í skúla og barnagørðum broytast? Fer tað ikki at vera ólógligt at taka ein hjúnalagsform fram um ein annan? Mamma/mamma og babba/babba skal nú javnstillast við faðir og móðir. Fer hetta ikki at skapa ótryggleika og ørkymlan hjá mongum børnum og ungdómum?
Av tí at grundleggjandi rammur og leiklutir nú verða upployst, fara so ikki øll føroysk børn, okkara kæru børn, ommu- og abbabørn og ungdómar, nú at fáa nýggjar, óneyðugar og krevjandi avbjóðingar?
Vit vita øll, hvussu kenslusom og ivandi mong ung eru, tá ið tey koma í kynsbúningaraldurin. Hugsið tykkum, hvussu álvarsamt hetta er? Síggja tit ikki, hvørjar byrðar vit leggja á okkara børn og ungu, og hvat vit kunnu lokka tey útí? Halda tit ikki, at tað fær álvarsligar avleiðingar fyri okkum, um vit gera hetta?
Føroysk børn skulu nú læra, at tvær mammur ella tveir pápar er líka natúrligt og normalt sum mamma og pápi! Og tær nýtist ikki at vera profetur fyri at síggja, at henda ideologiin kann føra til forvirring, ørkymlan og ósikkurheit hjá mongum og einum barni í samband við identitet, seksualitet og sjálvsfatan. – Men her er ikki eitt orð í uppskotunum um hetta!
Javnstøða
Næstan allastaðni í samfelagnum verður dentur lagdur á, hvussu neyðugt tað er, at bæði menn og kvinnur eru við. Í øllum almennum nevndum og ráðum hava vit kynskvotering. Í skúlum og barnagørðum verður tosað nógv um, hvussu týðandi tað er, at bæði kynini eru við, o.s.fr. Men í familjuni, sum er grundarlagið undir samfelagnum – ikki minst tá ið tað kemur til at mennast og búnast – har skal tað nú vera í lagi við tveimum kvinnum ella tveimum monnum.
Hvar er logikkurin??
Og so kundi eg hugsað mær at spurt tey, sum stríðast fyri at fáa javnstøðu inn allastaðni – hvussu ber tað til, at javnstøða nú skal takast úr hjúnalagnum, grundsúluni í samfelagnum – hjúnabandinum, har javnstøða sum onga aðrastaðni er natúrlig – og altíð hevur verið?
Vit missa samvitskufrælsið
Skuldi tað hent, sum eg ikki vóni, at løgtingið samtykkir hesar lógirnar, so eri eg vísur í, at ein stórur partur av Føroya fólki framvegis fer at halda fast við, at hjúnabandið pr. definisión er eitt samlív millum mann og konu. Fólk kunnu hava ymsar orsøkir til at halda fast við hetta, lívfrøðiligar, mentanarligar, søguligar ella átrúnaðarligar orsøkir.
Av samvitskugrundum ella av øðrum orsøkum fara mong ikki at kunna góðtaka parløg millum tvey av sama kyni sum hjúnalag. Og hvussu nógv foreldur fara ikki at nokta fyri, at børn teirra verða undirvíst í hesum slagi av samlívsideologi?
Og sigið mær: Hvussu við lærarum? Nógvir lærarar fara at hava stórar trupulleikar við at undirvísa út frá eini slíkari lóg. Og av tí at lógin fer at verða tvingað inn í skúlar og barnagarðar, fer hetta at skapa trupulleikar, ósemjur og stríð mangastaðni um landið!
Fara lærarar at kunna sleppa undan hesum, ella fara teir at verða uppsagdir, um teir ikki fara at hava samvitsku at undirvísa í hesum? Verða teir noyddir til at halda, at tvær mammur ella tveir pápar sum foreldur er natúrligt, positivt og óproblematiskt fyri at fáa starv í framtíðarinnar skúla?
Og við eini slíkari lóg, verður so ikki stórur vandi fyri, at einstaklingar og felagsskapir, sum eru ímóti hesum, fara at uppliva burturvísingar, uppsagnir, revsing, arbeiðsforboð, miss av stuðli frá landinum o.s.fr.?
Vilja tit, sum ætla at atkvøða hetta ígjøgnum, veruliga hava eitt samfelag, har fólk bróta føroyska lóg, um tey halda fast við, at hjúnalagið millum mann og konu hevur eina serstøðu?
Um nú nýggjar øldir líða
Nei, vit mugu ikki gera hetta! Latið okkum heldur halda fast við arvin frá okkara foreldrum og gera, sum Jóannes Patursson yrkir í sínum kenda sangi, “Boðar tú til allar tjóðir”:
Um nú nýggjar øldir líða,
halt á somu leið várt starv,
at vit ikki lata svíða
dugnaloysi til hin arv,
sum vit ervdu fedrum av,
tá skal lyftið, sum tú gav,
allan aldur Føroyum tryggja
føroyingunum her at byggja.
Hvat er tað fyri lyfti, ið Jóannes Patursson sipar til? Jú, tað er lyftið, sum Gud hevur givið okkum um, at fylgja vit hansara boðum, so skal gangast okkum og landi okkara væl.
Við hesum orðum tekur minnilutin, Jógvan á Lakjuni, ikki undir við uppskotinum og mælir Løgtinginum staðiliga frá at samtykkja tað.
Jógvan á Lakjuni, tingmaður


text:
Áheitan á samgonguna um at tryggja okkara fiskiflota greiðar karmar at virka undir
Vinna17-10-2017 - 20:36 - Jóanis Nielsen
Tað mann vera við bæði undran og mistrúgv, at vanligi fiskimaðurin dagliga frættir um hvussu tilvildarligt verandi samgonga arbeiðir, tá talan er um okkara mest týðandi vinnu, nevniliga fiskivinnuna.
Í upprunaliga uppskotinum til serligar reglur fyri veiða av uppsjóvarfiski varð eingin áseting um, at reiðari, sum breyt ásetingina um at løna manningini eftir sáttmálum hjá føroysku manningarfeløgunum, men nú er uppskot gjørt um at seta inn í lógina slíka revsireglu, og ætlanin var at hendan lógarbroyting skuldi samtykkjast av Løgtinginum í dag.
Vit hava nú skilt, at nevnda lógaruppskot aftur er farið í nevnd, og útlit eru tí til, at tað ongar avleiðingar fær, at reiðarar bróta regluna um at manningin skal lønast eftir sáttmálanum hjá manningarfeløgunum.
Vit fáa okkum illa at skilja, hví samgongan ikki kann tryggja vanliga fiskimanninum, at tað fer at fáa avleiðingar fyri reiðarar, sum ikki halda lógarregluna um, at løn skal gjaldast sambært galdandi sáttmála.
Tá samgongan ikki tykist at hava atlit til rættarstøðuna hjá vanliga fiskimanninum, so skulu vit heita á allar samgongulimir at greiða frá, hví samgongan ikki vil, ei heldur megnar at samtykkja eina so sjálvsagda lógaráseting.
Men tíbetur er onkur í samgonguni, sum skilur, at vit skulu liva og virka undir einari tryggari rættarskipan.
Vinaliga
Jan Højgaard
Føroya Fiskimannafelag


text:
Wrath of the Righteous
Zelmisdria
Description:
Bio:
Zelmisdria er ein serstakliga sterk succubuss, sum hevur fingið ein ancient grønan dreka at tæna sær. Hon býr millum Drezen og Kenabres og hevur í áratíggið plágað økið. Hon tekur og drepur tað hon vil – bæði demonir og mortals.
Skógurin, ið er heim hennara, er mikið hugnaligur. Tað er altíð eldur í skóginum, og teir skógarandarnir, ið livdu har áðrenn Wordlwound kom, eru framvegis livandi. Teir brenna. Eru ørir. Skríggja. Pínast. Og sleppa ongantíð at doyggja, so leingið Zelmisdria er livandi.
Zelmisdria hevur pápa Camrad, Elvis.


text:
Meðan borgarstjórin svevur í New York
Borgarstjórin hevur verið oman fyri garðarnar í New York og sannført seg um, at tað er hann við øllum sínum vísdómi, sum ger av, um ein varaborgarstjóri í Havn er skikkaður ella ikki.
Men soleiðis er skipanin ikki. Útgangsstøðið er, at eitthvørt býráð sambært lóg skal hava tveir varaborgarstjórar at taka til, tá borgarstjóranum berst frá.
Býráðið velur 1. varaborgarstjóra og 2. varaborgarstjóra, tá tað skipar seg fyrst í eini býráðssetu. Fyri skjótt fýra árum síðani varð undirritaði valdur til 1. varaborgarstjóra og partakvinna borgarstjórans Elin Lindenskov til 2. varaborgarstjóra.
Hetta val er galdandi alla setuna eins og valið av borgarstjóra. Tað er fleiri ferðir komið fyri, at borgarstjórar hava mist meirilutan, sum hevur valt teir, men teir hava ikki lagt frá sær, tí teir kunnu ikki heldur enn varaborgarstjórar koyrast frá í setuni.
Tað hevur verið vanligt, at tá borgarstjórin er burturstaddur, virkar varaborgarstjórin í hansara stað. Hvussu ofta sat Heðin Mortensen ikki sum virkandi borgarstjóri í stólinum hjá Jan Christiansen á sinni? Jan var í dýrastu neyð av honum og tók eina ferð til, at bara hann fór á ves, so sat Mortensen í hansara stóli.
Borgarstjórin hevur sjálvur upplýst, at hann er í New York í almennum ørindum. Hetta eru ikki ørindir fyri Tórshavnar kommunu, men fyri Føroya Løgting. Hann er tí burturstaddur. Tað er ikki lætt at skilja, at hann kann røkja sínar uppgávur vegna løgtingið á ST-høvuðsborgini í New York og samstundis ansa hvørjum smáluti í Tórshavnar kommunu. Tá býráðsskrivstovan er opin, svevur hann jú sín søta svøvn í USA.
Tá borgarstjórin fyri góðum tveimum árum síðani fór at tveita okkara fólk úr breiða samstarvinum, sum hann skipaði á Vaglinum, hóast Javnaðarflokkurin hevði meiriluta einsamallur, hildu vit, at tíðin var komin at taka allan flokkin úr. Vit gjørdu púra greitt, at vit tilskilaðu okkum rætt til at taka støðu frá máli til mál í nevndum og býráð.
Tað hava vit eisini gjørt. Tað avgerandi er, hvørjum stakmálum tú tekur undir við og kanst ábyrgdast fyri.
Hetta er ikki fyrstu ferð, at borgarstjórin í Havn setir seg oman fyri skipanirnar, sum hann arbeiðir undir. Fyrr í setuni megnaði hann at fáa síni næstu í samgonguni at samtykkja at hækka trivaliga borðfæið, sum hann fær at vísa blíðskap fyri uttan at leggja fram kvittan.
Henda hækking fall uttan fyri reglurnar hjá tí almenna, og kommunala umsitingin mátti okkum kunnugt steðga útgjaldinum av hækkaða borðfænum í stundini.


text:
Ingi Samuelsen
20.04.2017 - 09:06
Tíðindi > Lóg & Landaskil > Løgregla
37 ára gamli maðurin, sum í gjár rýmdi úr varðhaldinum í Mjørkadali og í morgun var funnin í Kaldbak í morgun, er maðurin, sum í 2015 framdi eitt nógv umtalað heimarán í Danmark.
Útklæddur sum ninja fekk hann sær atgongd til marglætishúsini hjá stjóranum í fyritøkuni Coloplast í Vedbæk, og hótti stjóran at flyta sær 2,5 milliónir krónur á kontu sína.
Málið fekk nógv umrøðu í donskum miðlum, ikki bara tí at ein av Danmarkar ríkastu monnum varð hóttur heima hjá sær sjálvum, men eisini tí at tað tók onga tíð hjá løgregluni at finna fram til ránsmannin, tí hann hevði uppgivið sína egnu privatu bankakontu.
Føroyingurin varð á heysti dømdur í hálvtsætta ára fongsul, hann noktaði seg alla tíðina sekan. Sum skilst hevur alt ikki virka so væl í fongslunum niðri, og Kriminalforsorgin hevur tí sum eina roynd vitað, um tað riggaði betri at hava mannin sitandi inni í arrestini í Mjørkadali.
Men tað riggaði ikki so væl. Klokkan 17.15 í gjár leyp hann upp um eina girðing og tók til beins um fjøllini uttan at vaktir ella løgregla kundu finna hann aftur í fyrstu syftu.
Les eisini: Heimaránið: Føroyingurin fekk 5,5 ára fongsulsrevsing


text:
Archive for the ‘Portraits’ Category
Angelie – UK
Here are some photos of Angelie who is one of our very best Faroese friends. Gvodny and Angelie lived in the same street as kids and now this year she has come to UK to study at the same college as Gvodny.
Her eru nakrar myndir av Angelie. Gvøðny og Angelie eru uppvasknar saman og nú lesa tær so á sama skúla í Onglandi. Og jú tað er eisini Angelie á seinastu myndini 🙂
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Maj og Martin Sirkovsky
Í summar høvdu vit tað gleði at uppliva at sleppa at taka myndir av Maj og Martin Sirkovsky. Martin er kendur um alt Føroya land fyri at verða brúdleyps-fotografurin, ið tú mást hava fatur í til hesa hátíðarligu løtu. Tað gjørdi, at tað var nakað heilt serligt at sleppa at taka myndir av teimum.
Innan myndatøku í Føroyum hevur Martin avgjørt eitt heilt serligt pláss. Vit kunnu býta tíðina upp í fyri – og eftir Martin. Tá ið Martin byrjaði sum fotografur í Føroyum, vóru myndirnar av brúdleypum mangan keðiligar og lítið sigandi, men nú er myndatøkan eitt av hæddarpunktunum á hjúnarbandsdegnum hjá fleiri brúðarpørum í Føroyum.
Fyri eini 10-15 árum síðani fóru nakrir útlendskir fotografar at taka myndir á ein nýggjan og øðrvísi hátt á hjúnarbandsdegnum. Ístaðin fyri at brúðarparið fór til ein fotograf, sum tók nakrar poseraðar brúðarmyndir, so valdu hesir fotografar at avmyndað allan hjúnarbandsdagin frá byrjan til enda. Hetta legði eina nógv størri ábyrgd á fotografin, men úrslitið er eisini nógv betri. Í dag er Bókin um hjúnarbandsdagin (storybook) kend um allan heim og er sera væl dámd. Við at taka myndir á henda hátt fær brúðarparið eina bók við myndum av øllum hjúnarbandsdegnum og hevur harvið eisini minnir fyri lívið at hyggja at.
Martin var hin fyrsti í Føroyum at taka myndir á henda hátt og hann er avgjørt eisini ein av okkara størstu fyrimyndum innan fotografi. So vit kendu tað sum vóru vit sloppin til háborðs, tá ið vit tóku myndir av Martin og Maj. Tá ið vit vóru liðug at taka myndir fóru vit heim til teirra at eta Pizza.
Hesa myndina hava vit tikið og Martin.fo hevur viðgjørt hana.
Myndir av Kristinu (systur Gvøðny)
Vit royndu okkara nýggju ljósútgerð í samband við at vit skulu taka eitt brúdleyp leygardagin. Her eru nakrar av myndinum og tað kunnu neppa verða deildar meiningar um myndirnar. Altíð stuttligt at taka av Kristinu.
Og so eru tvær til Mr some1:


text:
Tað er vikuskifti og tað hongur í mínari verð saman við at man gott kann hugna sær eitt sindur eyka. Tá eg var yngri høvdu vit ikki fastan bommdag, men eitt var sikkurt, at fríggjakvøld tá fekk búkurin hvussu er okkurt lekkrari niðurum enn vanligt. Tað kom ikki uppá tal at vit ótu ræstan fisk fríggjadag, neinei, tí fríggjadag tá skuldi man hugna sær. So kanska fríggjadagurin ótilvitandi var mín bommdagur, og tað hongur við enn.
Hesir lekkru sukurbitarnir eru perfektir til barnaføðingardagin ella bara afturvið einum drekkamunni. Ja hetta er fult av sukri, men tað skal tað eisini vera pláss fyri viðhvørt. So tað er bara at koma í gongd 🙂
Tilfar
200 g skumfidusir
5 dl av ricecrispies
50 g smør
køkusdrýss
Arbeiðsháttur
Hita smørið í einari grýtu og koyr helvtina av skumfidusunum í. Rør runt til tað er ein bleyt massa og koyr síðani restina av skumfidusunum í. Rør aftur runt og koyr síðani ricecrispies og køkudrýssi í. Rør saman til tað er samanhangandi. Tað kann verða torført at røra, tí tað er so klistrugt.
Smyr ein form við smøri ella koyr bakipappír í. Síðani koyrir tú blandið í og trýstir tað flatt við einari skeið. Set síðani á køl í 1-2 tímar. Síðani skerir tú tað í bitar og so er klárt!


text:
So var aftur vikuskifti í Havn og í allari verðini. Pippi hevur fylt 70 og nú fyllur Dimma eitt, og fær tí nøkur fólk at skriva sjálvfylgiligheitir á degnum. Tó so, tær báðar kvinnurnar sum skriva, Marjun og Rigmor, eru ikki samdar um Kringvarpsgjaldið. Onnur, mentamálaráðharrin, vil krevja gjaldið inn sum eykaskatt frá øllum føroyskum løntakarum innan- og uttanlands á sama hátt sum til Sjúkratrygd í Klaksvík, meðan hin skrivarin setur uppá, at nettup verandi lisensgjald er trygdin fyri røttu brúkrafatanini av Kringvarpinum og public service hugtakinum. Interessant. Í oddgreinini í Ársdimmuni verður sagt, at tey hava arbeitt við eini talgildari skipan at lesa blaðið. Enn havi eg so ikki sæð hana. Men tað er bara eitt ár, sum er farið. Hvat er tað í einum tíðindaheimi, sum ikki hyggur upp úr papppírinum? Hyggja vit í verandi Vikublaðsdimmu, so inniheldur hon somu lesarabrøv á gomlum pappíri, sum hinir miðlarnir longu langt síðani hava latið meg lisið. Góðar, djúptøknar greinar eru um kunningartøkni, og hvussu vit hava lorkað tøknina av hondum og kanska kunnu fáa ein part aftur. Verri er, at aftast í somu Dimmu kunnu vit í dag lesa um hitt síðugesjeftið hjá vælgerðarmanninum hjá Dimmu, víkingagarðin í Kvívík. Ikki eitt fótbóltsspark, tíansheldur eitt vindblak kann berast upp fyri eyguni uttan ein sponsor. So mikið fyri óheftni í miðlunum. Dimma hevur grein um Heystframsýningina, sum eg ikki fekk stundir at vitja, tá hon læt upp. Takk fyri tað, ótroyttiligga Kinna. Men undarligt nokk, endar greinin við at staðfesta, at karmarnir høvdu verið betri, um teir vóru annarleiðis. Tað er líkasum inertiin, drívmegin og hjartaslátturin í føroyskum mentanararbeiði. Var alt bara annarleiðis, so var tað betri. Undanførslur fyri hálvhjartað avrik og einki annað. Er tað heimastýrið, sum ger tað? Í Sosialinum er disponerað annarleiðis enn í Dimmu. Har eru stórar myndir og samrøða við Amariel, sum júst í dag fyllir 70. Men forsíðusøgan er funnin á Facebook og lisin av øllum nettup har. Á Facebook. Og so eru somu lesarabrøvini umaftur. Heilar opnur við slektsøgu, og í Dimmu fleiri opnur við ferðafrásøgnum hjá studentum í fremmandum heimspørtum í øðrum døgum, sum ikki eru okkara. I couldn’t care less. Bløðini koma av gomlum vana, og flyta hetta vikuskiftið ikki ein tøddil, ikki ein soytil, sum dansk-føroyska orðabókin sigur. Eitt orð eg aldri havi hoyrt. Tí er tað deytt. Og aftur má eg siga - I couldn’t care less. Tá vørurnar, orðabøkur ella bløðini, ikki siga mær nakað viktugt, nýtt, óvæntað og upplýsandi, so eru tey mær so púra líkagyldug, hóast eg hetta vikuskiftið keypti bæði bløðini, 40+47 síður, mest sum fyri at sannføra meg um, at soleiðis varð tað aftur hetta vikuskiftið. Føroysku bløðini siga mær einki, sum eg ikki visti áðrenn. Tey sannføra meg bara um pappírsspillu. Spilla av pappíri. Skrivað, rættlisið, umbrotið, prentað og borið út. Til onga himmalsins nyttu. Ikki eingang Høgni var góður hesa ferð. Og Kringvarpið bendir á, at var dómarin ikki úr Eysturríki, høvdu vit vunnið. Tað er so vist og satt. Men Dagmar var framúr í seinnu Sjónvarpssending um Hitt Slagið í gjárkvøldið. Í hesi sending var vemmiliga kristiligheitin serliga sjónlig í sínum forkvaklaða makt- og menniskjasýni, ein óndskapsfull spennitroyggja, sum úr miðøld skal kroystast yvir ómælandi føroyingin. Hesir politikarar avdúka seg sjálvar í teirra ótæmdu greði eftir mammon og jarðiskari makt, meðan teir við himmalvendum eygum syngja Eg samla vil skattir í himli, har mølur og rustur ei ná. Lukkutíð hava vit visjonerar politikarar, í hesum føri var Finnur Helmsdal, sáli, hin fyrsti, síðan LGBT-rørslan, sum saman við Rigmor, Poul og Bjørt, og nú Sonju, Honnu, Kristionnu og Bjørt, sum aftur gera eina roynd at flyta landið rætta vegin. Gev okkum fleiri sendingar, ið saman við nýggjum seriøsum aktørum flyta okkum burtur frá ellispatriarkunum - sum í dag kunngera, at teir praktisera skúlabókasensur í Hoydølum - og definera ótilgjørda føroyingin, ið vil longur fram á leið, sum Heðin Brú segði í eftirhondini slitnu, men enn aktuellu taluni frá fedrunum. Farther Along. Og at geva afturhaldsmótpartinum turt uppá, sum Martin Sheen, forseti, ger við ein lærdan meiningsdannara í hesum broti, vit diskuteraðu afturvið kaffinum í morgun, og sum er úr sjónvarpsrøðini West Wing:
Henda regnváta og konrastleysa fríggjamorgun er Havnin tó enn svørt-hvít, so langt eygað sær. í hvussu er úr bilinum.
Men við Ringvegin fekk eg eyga á nakrar littar ferðslulutir har uppi á Hálsi. Suzuki Viagra, bláar og svartar. Kanska er tað ein nýggjur trendur, at jarða svart-hvíta høvdingasamfelagið, sum hysteriskt hevur hildið um alt her í landinum, frá alfabeti til miðlar og óloysing. Nú skulu litir aftur á breddan. Vit byrja varisliga við bláum fram við Ringvegnum.
Cheer up my brother, we live in the sunshine. Klokkan tíggju verður kunngjørt á Nobelheimasíðuni, at fólkaræðisligi tunesiski bólkurin, sum ikki spælir jazz, men kallar seg The Tunisian National Dialogue Quartet, fær friðarheiðursløn Nobels í 2015 "for its decisive contribution to the building of a pluralistic democracy in Tunisia in the wake of the Jasmine Revolution of 2011". Til lukku Tunesia! Nú kom sólin bráddliga fram í Havn, eins og hon gjørdi, tá henda fyrra myndin niðanfyri varð tikin í Hammamet í Tunesia fyri tíggju árum síðani. Hin myndin er tikin á Mentanarnáttini í Havn í juni í ár. Til lukku, Mouldi og allir tunesarar í allari verðini!
Í sólarljósinum fyllir Amariel Norðoy 70 ár í dag. Nú er klárt, turt og sólin skínur.
Eftir middag hevur Amariel móttøku í Lambagerði, har hann sýnir fram og fyllir runt. Vit siga til lukku við einum litríkum blómutyssi á stóra degnum.
Í hjallaranum hevur Amariel málarastovu, skutara, bókasavn, steroanlegg og gittara, og uppiá eigur hann besta savn av føroyskari list, tað eg veit um at siga. Steffan Danielsen serliga. Elski hann í stovukrókinum hjá Amariel. Steffan í stovuhorninum.
Ofta havi eg verið saman við Amariel og teimum í gaman og álvara. Her er Felagið, har hann er formaður, í Listaskálanum og Amariel lærir okkum um stramma bygnaðin, flatar, strok, litir og kompositión, í einum ungum málningi hjá Tommy Arge.
Amariel, sum umframt at verða listamálari av kongaliga danska Kunstakademinum, er eisini útbúgvin skipasmiður av Bedingini í Klaksvik. 70 ára dagin hevur hann framsýning í Gallerie Focus heima í Lambagerði 1 í dag og fram til 22. oktober. Myndaevnið eru enn sum áður at vaksa upp millum bátar, skip og trolarar og fólk í øllum aldursbólkum í Klaksvík, har man sum barn upplivdi, at tað var lívsgrundarlagið, bæði útróðurin og langfara fiskarí, ikki minst kring deksbátin Norðan, ið Amariel altíð hevur fatað sum eitt tekin um samanhald. At tú so at siga gróði saman við bátin. Hetta roynir Amariel at lýsa í sínum málningum á ein dramatiskan og lýriskan hátt.
Og í meðan gongur lívið sína gongd kring sjóvarmálan í Havn og í allari verðini. Onkur selur fugl og fisk í Vágsbotni, onkur fer av landinum í heystfrí, og á Kongabrúnni arbeiða tríggir kommunumenn við heitum asfalti millum parkeringsplássið og steinsetta bryggjukantinum, meðan sólin blunkar og skýggini reka skjótt ein fríggjadag seinrapart á heysti í Havn.


text:
Ķ einari valgrein til bżrįšsvališ 2000 varš tikiš til um hjartamįlini: Ongantķš er meiri aktuelt enn nś at gera sęr hugsanir og leggja ętlanir um framtķšina hjį okkara hųvušsstaši.
Hetta er stašfest upp aftur meir sķšani. Tķ havi eg av heilum huga tikiš undir viš at gjųrd veršur ein heildarętlan fyri śtbygging av Tórshavnar Kommunu. Arbeišiš er sett ķ verk. Eitt rįšgevarafelag stendur fyri tķ saman viš umbošum fyri kommununa.
Ętlanirnar skula verša lidnar um eitt įr. Tį hava vit vónandi eitt gott og spennandi boš uppį, hvussu Havnin skal śtbyggjast sum bżur og hųvušsstašur tey fyrstu 20-25 įrini. Hvar bśstašarųkini verša, hvar vinnuųkini verša, hvar handilsųkini verša, hvar stovnarnir verša og hvar rekreasjónsųkini verša.
Hetta er óivaš eitt torfųrt putlispęl, tķ hóast kommunan er stór ķ vavi, so er ikki alt lendi eins vęl egnaš til alla nżtslu, og nakaš nógv av góšum byggilendi er longu brśkt.
Kommunan og oljan
Ķ summar varš uppskot lagt fyri bżrįšiš um eina oljurįšleggingarnevnd fyri Tórshavnar Kommunu.
Ętlaši at bżrįšiš skuldi seta fólk at meta um, hvat įrin taš fęr į Tórshavnar Kommunu og okkum, sum her bśgva, um oljuvinna av įlvara tekur seg upp undir Fųroyum.
Mįliš fekk ringa móttųku. Borgarstjórin kallaši taš eitt politiskt flopp og fekk sķtt egna uppskot samtykt, sum segši, at embętisfólk ķ kommununi skula savna saman teir leysu endarnar um oljuvinnu, sum liggja į ymsum skrivstovum hjį bżrįšnum.
So fręgt var kortini, at evstamark varš sett. Frįgreišing skal leggjast fram ķ summar. Tį veršur so hųvi at taka aftur ķ aftur hetta mįliš, sum kanska fer at vķsa seg at hava nógv stųrri tżdning, enn borgarstjórin ķ Havn dugdi at ķmynda sęr.
Ųšrvķsi ķbśšarbygging
og tķ er neyšugt at fįa gongd į ašrar ķbśšarformar. Gongdin tann vegin hevur veriš at hóma leingi, varš skrivaš ķ sambandi viš hśsaneyšina ķ Havn.
Tórshavnar Bżrįš hevur nś veriš viš til at stovna ein sjįlvsognarstovn, sum hevur til endamįls at byggja lutaķbśšir į Berjabrekku. Lutaķbśšir eru sera nógv frammi ķ eitt nś Danmark, har fķggingarstovnarnir ķ fyrstu framtķš vęntast at fara at detta um beinini į hvųr ųšrum at sleppa at fķggja slķkar ķbśšir.
Men lóggįvan ķ Fųroyum gevur ikki slķkum ętlanum tęr rųttu sųmdirnar. Taš er spell, tķ slķk bygging er eisini ętlaš teimum, sum ikki eru fųr fyri ella ikki leggja ķ at seta seg fyri vanligum sethśsum. Vanliga eigur hon heldur ikki part ķ spekulasjón.
Best hevši veriš, um eftirlųnargrunnar ella onnur viš pengum komu upp ķ ętlanir av slķkum slag, men tey tykjast halda seg aftur. Tķ tykir męr, at taš nś er ein spurningur, um kommunan ikki noyšist at seta nakaš meir ķ projektiš į Berjabrekku 3 til tess at fįa gongd į.
Havi skilt, at Berjabrekka 3 skal keypa grundstykkiš, sum byggjast skal į, frį kommununi fyri śtiviš fimm mió kr. Til tess at komiš eitt stig longur fram ķmóti teirri ųšrvķsi ķbśšarbyggingina kundi kommunan, um hon meinar nakaš sum helst viš sķna vęlvild, skotiš grundstykkiš inn ķ ętlanina.
Eintįttaš bygging
Sjįlvandi skal kommunan, so vęl, sum hon kann, śtvega nżggj grundstykkir til sethśs, varš sagt ķ somu grein. Gongd er allatķšina ķ slķkum ętlanum, og tķ er nógv ferš į hśsabyggingini ķ Havn ķ dag.
Hesi hśs seta sķn dįm į umhvųrviš og verša ein partur av Havnar bżi ķ mong, mong įr. Tķ er umrįšandi, at skil er ķ byggingini. Hśsini skula bęši vera góš at bśgva ķ og hava gott įrin į kringumhvųrviš og bżarmyndina.
Partar av tķ nżggjastu hśsabyggingini ķ Havn kundu veriš betur. Einstaklingahśsini eru vanliga įhugaverd og prżši fyri umhvųrviš, men orsųk er til at finnast at rašbyggingunum.
Męr tykir, at vit longu hava fingiš heldur nógvar av hesum longu speršlunum, sum eru so einįttašir og kešiligir, at tś onkrar lųtur kennir teg staddan eystanfyri jarntjaldiš.
Her hevur byggideildin hjį kommununi eina tżšandi uppgįvu saman viš byggi- og bżarskipanarnevndini. Meir enn so veršur talaš at, men taš veršur kanska ikki gjųrt nóg ofta og nóg fast.
Eg haldi ikki, at taš nżtist at vera ein meginregla, at lķtiš hugflog skal vera ķ eini hśsabygging fyri at hon skal vera yvirkomilig fķggjarliga.
Bżurin og bųrnini
Allir partar verša vinnarar, um trupulleikarnir at ansa bųrnum verša loystir, varš sagt um barnaansingarmįlini, sum vóru einafremst ķ kjakinum til bżrįšsvališ.
Havi višgjųrt hesi mįlini ķ mentamįlanevndini. Ongin ivi er um, at hugburšurin er at nųkta tųrvin, so skjótt sum til ber, og tķ veršur fyrsta dagin fariš undir at byggja tveir stovnar aftrat.
Hevši samgongan ikki havt loynda dagsskrį ķ hesum byggingarmįli, hųvdu stovnarnir bįšir longu veriš komnir vęl įleišis, men nś verša teir valla lidnir fyrrenn įriš fer at halla. Śtlit eru til, at fleiri dagstovnar verša settir ķ ordra nakaš skjótt.
Serfrųšingar hava ķ seinastuni viljaš veriš viš, at flųskuhįlsar į hesum ųkinum og ķbśšarųkinum darva teirri menning, sum annars hevur tikiš seg upp ķ landinum.
(Sjeynda blašgreinin ķ rųšini Eitt įr ķ bżrįšnum)


text:
Stuðul játtaður LGBT til stovnsetan av sjálvhjálparbólkum
Granskingarráðið hevur játtað LGBT stuðul til serligt átak at stovnsseta sjálvhjálparbólkar fyri føroyingar við aðrari kynsligari sannføring ella samleika enn tí hinskyndu ella cis og at fylgja arbeiðnum hjá hesum bólkum í eitt ár.
Stuðulin, kr. 150.000, er játtaður frá Høvuðsøki 1 hjá Sjúkrakassagrunninum, sum er økið, har til ber at fáa stuðul til upplýsandi og mennandi tiltøk umframt kanningarverkætlanir á heilsuøkinum.
Jan-Terjé Simonsen er verkætlanarleiðari. Verkætlanarskeiðið er eitt ár.
Um verkætlanina
LGBT hevur nýliga gjørt eina kanning millum limirnar av sálarheilsu teirra, sum vísir at føroyskir LGBTarar hava lutfalsliga ringa sálarligar heilsu og á fleiri økjum er støðan skakandi og tørvurin á sálarligari viðgerð stórur.
Felagið hevur við íblástri frá góðum royndum úr øðrum londum søkt stuðul til at seta líknandi bólkar á stovn í Føroyum, soleiðis at føroyskir LGBTarar somuleiðis kunnu fáa møguleika til at betra um sálarligu heilsuna.
Ætlanin er at seta eitt væl útbúgvið toymi við fólkum við hóskandi royndum, sum saman kunnu leiða sjálvhjálparbólkarnar. Talan er her um eitt toymi av sálarfrøðingum, sum kunnu skiftast at leiða bólkarnar eftir tørvi. Samstundis skal ein samskipari verða knýttur at verkætlanini fyri at reka bólkarnar á mest skynsama hátt við m.a. at skipa fyri hølisviðurskiftum, tíðarætlan, samskifti og øðrum fyrifallandi.
Stuðulin frá Sjúkrakassagrunninum skal ítøkiliga nýtast til seta gongd á sjálvhjálparbólkar, at skjalprógva gongdina og nyttuna og at skapa grundarlag fyri víðari gransking.
Les um LGBT her
Høvuðsøki 1
Høvuðsøki 1 er eitt av trimum økjum hjá Sjúkrakassagrunninum. Frá Høvuðsøki 1 ber til at søkja stuðul til upplýsandi og mennandi tiltøk umframt kanningarverkætlanir á heilsuøkinum. Føroysk áhugafeløg, ið umboða fólk, sum bera brek og feløg innan eldraøkið, sjúklingafeløg og fakfeløg, kunnu søkja um stuðul til upplýsandi og mennandi tiltøk, sum kunnu menna heilsuøkið í Føroyum.
Kanningarverkætlanir eru at rokna sum eitt slag av undanverkætlan til gransking ella ein minni granskingarverkætlan. Áhugafeløg kunnu søkja um stuðul til at gera kanningarverkætlanir innan t.d. sosiala heilsu, heilsufremjan, fyribyrging, røkt, viðgerð og endurmenning. Kravið er, at kanningin skal gerast saman við fólki, sum minst hevur eina miðallanga/langa útbúgving (bachelor ella masterstig) og er knýtt at hóskandi fakligum vegleiðara/ábyrgdarhavara.
Les meira um økini í Sjúkrakassagrunninum her
Yvirlitið yvir allar játtanir frá høvuðsøkið 1 eru at síggja her
Mynd: LGBT


text:
Privat marknaður
Vit kunnu framleiða nógv til tann privata marknaðin. Tit eru vælkomin við fyrispurningum, og vit hjálpa tær fegin.
Garderoba
Vit framleiða sera snøggar garderobur eftir ynski hjá kundanum.
Set teg í samband við okkum og hoyr nærri.
Pullertur
Vit framleiða serar snøggar pullertar úr rustfríum stáli. Verður gjørdur eftir ynski hjá kundanum.
Set teg í samband við okkum og hoyr nærri.
Rustfríar hillar
Set teg í samband við okkum, um tú ætlar tær modernaðar rísfríar hyllar.
Kundin avger sjálvur snið, stødd og tilfar.
Rustfrí borð
Kundi tú hugsa tær rístfrítt borð ella borðplátu?
Tað er einans at seta teg í samband við okkum, so eru vit skjótir um at útinna tað.
Altanir
Vit kunnu framleiða rustfríar altanir, rekkverk og trappur.
Kundin avger sjálvur snið, stødd og tilfar.
Hygg inn á tilvísingar fyri íblástur.
Set teg í samband við okkum, um tú vil hoyra nærri.
Rustfríar gólvrennur
- Lættar at reingera
- Við lokum til trukkkoyring
- Opnar ella við løttum lokum
- Ymiskar breiddir, eftir tørvi
- Við ella uttan vatnlási
- Kunna serframleiðast, so at yvirkantur fylgir hallinum á gólvinum
- Lættar at stoypa fastar í gólvið


text:
26. juni 2014
Farið er undir at dagføra hagarnar og seyðamarkini til nýggja útgávu av bók um hagar og seyðamark. Innihaldið er ikki endaliga avgjørt, men hagayvirlitið við upplýsingum um hagarnar verður so í øllum føri við umframt viðkomandi lógir og kunngerðir. Harumframt evni sum eru viðkomandi fyri hagan og herundir seyðamarkini v.m. Fyri at fáa eitt so rætt og gott yvirlit sum gjørligt, hevði tað verið ynskiligt, at eigarar, festarar og onnur, sum hava hagar og seyð undir hond, at koma við upplýsingum. Tað ber til at senda upplýsingarnar um vegis teldupost til mín. Adressan stendur niðast á hesi heimasíðuni. Les meira


text:
í 7.a ganga 9 gentur og 9 dreingir, tey eita:
Tórdis Lovisa, Mariann, Guðrin, Joy, Joenna, Cecilie, Ronja, Sitri, Brynhild, Hákun, Ronnie, Ári, Bjarti, Eyðun, Hørður, Jónas, Silas og Heini.
Toymið um flokkin er:
Guðrið Reinert Joensen: flokslærari, føroyskt, enskt og samfelagslæru
Trúgvi Hansen: støddfrøði, landalæru og alis og evnafrøði
Erika Kjærbæk: danskt, kristni og lívfrøði
Aðrir lærarar, ið hava flokkin:
Marni Djurhuus: Ítrótt og tónleik
Rakul Augustinussen. Ítrótt
Símun Abrahamsen: søga og samtíð
Nina Brockie Hansen: lestrarvegleiðari


text:
Benin
Tjóðveldið Benin (á fronskum République du Bénin) er eitt vesturafrikanskt tjóðveldi, sum móti vestri hevur mark móti Togo, móti eystri er markið móti Nigeria og í norðan móti bæði Niger og Burkina Faso.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Seinast í 17. øld vórðu grundað nýggj ríki sum Denkyira, Dahomey (Benin) og Asante í Vesturafrika. Ríkini vórðu væl skipað og løgdu stóran dent á handil, helst úti við strendurnar, og semja var um at forða fyri, at evropeiskar handilsmenn løgdu seg oman á handilin. Denkyira og Asante vóru í Akanlandinum við Gullstrondina. Fyri ikki at koma at standa undir Dahomey fluttu ymsir ættbólkar norðureftir og fingu ræðið í handilsbýnum Tafo. Um 1680 grundaði asantehøvdingurin Osei Kofi Tutu I (1680-1717) nýtt kongsríki, kallað Asante, við høvuðsstaði í Kumasi, hann fekk tignarheitið asantehene. Osei fekk sær sín egna her, sum í 1701 sigraði á Denkyira og slapp Asante undan at rinda skatt. Í 1717 fell Osei í einum marknabardaga, men tá var Asanteríkið savnað. Eftirmenn hansara vuksu nógv um kongsríkið við herferðum og skilagóðum handilsvirksemi. Á hvørjum ári savnaðist asantefólkið á stórari stevnu. Tey fegnaðust um vald ríksins.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Sum grannalandið fyri vestan, Togo, er Benin langt, smalt land, frá strondini við Atlantshav og norður at Nigerá.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Landið er fátækt, men har gongur framá búskaparliga. Uttanlandshandilin, helst handilin við landbúnaðarvørum, sum til dømis kakao, kaffi og bummull, er nógv vaksin.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Vesturafrikonsk list varð gitin víða um. Niðurlendingar, sum komu hagar í 1500-1600, bóru Beninbý saman við t.d. Amsterdam í Evropa [1]. Handverkararnir úti við strendurnar gjørdu træskurðir, saltíløt úr fílabeini, skeiðir, gaflar, armbond, veiðihorn og vóvu klæði. Inni í landinum í Benin vórðu træskurðir, stoyttar metalmyndir, og skornar myndir úr viði, steini, fílabeini, messingi, leiri og bronsu gitnast og best umtóktar. Í sambandi við ymsar siðir bóru obain og høvdingar hansara prýðilig vápn.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Fólkaræði[rætta | rætta wikitekst]
Landið, sum áður æt Dahomey (gamlanavn sítt Benin fekk tað aftur í 1975), loysti frá Fraklandi í 1960. Síðan tá hava fleiri hernaðarstýri skiftst um at stýra, og landið hevur eisini havt einflokkaskipan. Benin var fyrsta land í Afrika, sum skifti frá einflokkaskipan til fólkaræðiliga fleirflokkaskipan. Tað var í 1991.
Deyðarevsing[rætta | rætta wikitekst]
Í Benin er deyðadómur. Í løtuni eru í minsta lagi 14 fólk dømd til deyða í Benin. Ongin hevur verið tikin av døgum í Benin tey seinastu tjúgu árini, hóast revsilógin hevur loyvt deyðarevsing. Seinasta deyðarevsing í Benin fór fram í 1987. Tjóðartingið atkvøddi í 2011 fyri at ratifisera altjóða sáttmálan, sum bannar deyðarevsing [2].
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.bbc.co.uk/worldservice/africa/features/storyofafrica/4chapter7.shtml
- ↑ http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/benin-closer-abolishing-death-penalty-2011-08-19


text:
Endurbśgving
Endurbśgving er eitt tilboš til fólk, sum ikki kunnu fįa ella hava mist sķtt arbeiši, tķ arbeišsevnini eru skerd av heilsuligum ella sosialum orsųkum. Endurbśgving hevur sum endamįl at betra tķnar mųguleikar fyri framyvir at kunna forsyrgja tęr sjįlvum og familjuni hetta viš at menna tķn arbeišsfųrleika. Endurbśgving kann vera uppvenjing og umskśling į einum arbeišsplįssi, ella śtbśgving į einum skśla. Veršur mett, at stušulin er neyšugur og fer at hava viš sęr, at tś kemur ķ arbeiši, kann endurbśgving verša sett ķ verk. Taš ber ikki til at siga nįgreiniliga, hvųr kann fįa endurbśgving. Ķ hvųrjum einstųkum fųri veršur mett um grundarlag er fyri at stušla. Dųmi kunnu nevnast um fólk, sum ikki kunnu fįa arbeiši, tķ tey Treytir
Fyri at fįa endurbśgvingarstušul frį Almannaverkinum skal umsųkjarin hava ein skerdan fųrleika av heilsuligum ella sosialum įvum. Śtlit fyri starvsetan į arbeišsmarknašinum eftir lokna śtbśgving skal verša til stašar, og skal hava viš sęr fķggjarligt sjįlvbjargni. Endurbśgvingarstušul kann verša veittur sum:
- Śtbśgving
- Yrkislęra
- Arbeišsroynd
- Arbeišsuppvenjing
Umsóknarblaš til endurbśgving er į sķšuni oyšublųš.
Endurbśgving er eitt tilboš til fólk, sum ikki kunnu fįa ella hava mist sķtt arbeiši, tķ arbeišsevnini eru skerd av heilsuligum ella sosialum orsųkum.
Endurbśgving hevur sum endamįl at betra tķnar mųguleikar fyri framyvir at kunna forsyrgja tęr sjįlvum og familjuni hetta viš at menna tķn arbeišsfųrleika.
Endurbśgving kann vera uppvenjing og umskśling į einum arbeišsplįssi, ella śtbśgving į einum skśla. Veršur mett, at stušulin er neyšugur og fer at hava viš sęr, at tś kemur ķ arbeiši, kann endurbśgving verša sett ķ verk.
Taš ber ikki til at siga nįgreiniliga, hvųr kann fįa endurbśgving. Ķ hvųrjum einstųkum fųri veršur mett um grundarlag er fyri at stušla. Dųmi kunnu nevnast um fólk, sum ikki kunnu fįa arbeiši, tķ tey
Treytir
Fyri at fįa endurbśgvingarstušul frį Almannaverkinum skal umsųkjarin hava ein skerdan fųrleika av heilsuligum ella sosialum įvum. Śtlit fyri starvsetan į arbeišsmarknašinum eftir lokna śtbśgving skal verša til stašar, og skal hava viš sęr fķggjarligt sjįlvbjargni.
Endurbśgvingarstušul kann verša veittur sum:
Dagført tann 04-09-2013


text:
Heðin las upp yrking í bygdarhúsinum
Á hugnakvøldinum í bygdarhúsinum í kvøld høvdu vit vitjan av bygdarmanni okkara, Heðin M. Klein.
Heðin er kendur yrkjari, sum hevur givið út fleiri yrkingasøvn.
Seinasta yrkingin hjá Heðin er "Tað orðið", sum er ein long yrking í fleiri pørtum, ið fyllir alla bókina. Heðin fekk herfyri M.A. Jacobsens Bókmentavirðislønina fyri hesa bókina.
Heðin las upp alla yrkingina fyri tí fyri okkum stóru fjøldini, ið var møtt upp í bygarhúsinum í kvøld.
Aftan á var høvi at keypa yrkingasøvn hjá Heðini, sum hann signeraði.


text:
Er hettar ikki nakað okur eiga at royna í Føroyum ?
A campaign to get every child in New Zealand to be able to swim 200 metres confidently by the age of 12 has been backed by the scouting movement.
The Swim For Life initiative – developed by Water Safety New Zealand, the New Zealand Recreation Association and the New Zealand Swim Coaches and Teachers Association of New Zealand – wants to encourage more children to learn and develop swimming and water survival skills.
And Scouting New Zealand is happy to help: it will pass the message on to no fewer than 14,000 children a year. A great base for the talent spotters at the helm of New Zealand’s swim programme.
Kelda: SwimNews
Hvussu nemt hevði tað ikki veri at koyrt eitt líknandi program í Føroyum. Eg hómi eitt gullnám goymt í einum líknandi tiltaki. Hugsi kanska at genturnar skuldi veri upp til 10 ár, og dreingirnar upp til 12 ár. Skúlarnar í Føroyum eru nok so vælvirkandi tá ið okur práta svimjiundirvísing. Og hettar er kanska ein eyðka motivitaion til svimjilærarar. Jú tað skal roynast, og SSF má við uppá vognin. Svimjifeløgini høvdu funni nógv talentir á hendan hátt, og SSF kundi kanska byrja uppá eitt organisera smáunglinga útviklingsprogram av álvara. Kanska 2-4 vikuskiftir um ári, har tey bestu í hesum aldri møtast til felagsvenjing. Eitt OL program sum okur kenna tað úr øðrum londum. Tey vera fyrireika uppá fyrst DÅM, so NJM og so koyrur tað bara. Hvat siga tykur, høvdu okur klára tað ?


text:
Líknandi greinar
Signhild Joensen og Ægir í møguligt samstarv við Høvdavirkið
Teir flestu av okkara bestu svimjarum í Føroyum taka proteinur og nú eru samráðingar við Høvdavirkið og Ægir ígongd, har væntandi Ægir svimjarnir við Signhild Joensen á odda fara at taka proteinur frá Pure Vikings. Høvdavirkið hevur havt trupuleikar at skaffa vøruna í seinastuni, tí ongin rávøra hevur verið og eftirspurningurin hevur verið sera stórur, Les meira…
Nýrasteinur og urologi
Í avgjørdum vanda fyri at vera kallaður grenj av summum tykkara, ið lesa henda stubban, loyvi eg mær, hóast tað, at seta spurnartekin við enn ein part av sjúkrahúsverkinum, har eg eri sannførdur um at okkurt er spinnandi galið við raðfestingum og skipan av økinum. Skal siga, at eg kendi ikki til konkreta trupulleikan fyri Les meira…
Nú landsstýrismaðurin bleiv dømdur ósekur ..!?
Farnu viku kom loksins frágreiðingin frá kanningarstjóranum um embætisførsluna hjá landsstýrismanninum viðv. flytingini av veiðiloyvum. Kostnaður hálvonnur millión kr. Tað var við ávísum spenningi at bíðað varð eftir úrslitunum, hóast mong høvdu á munni, at har fór neyvan nakað serligt at spyrjast burturúr. Fleiri undraðust eisini yvir, at kanningastjóri varð settur, sum var ein av Les meira…


text:
TÍÐINDI
Fólk í Funningsfirði fáa nú Bønhús
folkakirkjan.fo skrivar: Ynski hevur í nógv ár verið millum fólk í Funningsfirði um at fáa eitt veruligt bønhús. Tó at peningur er savnaður inn, hevur…
Kortlegging við dronum
Umhvørvisstovan nýtir dronur at gera nýggj myndakort av øllum býum og bygdum í Føroyum. Flogið verður í Elduvík, Funningsfirði, Funningi og Oyndarfirði í tíðarskeiðnum 21.…
Viðv. næmingagjaldi
Kæru foreldur at næmingum úr Eysturkommunu, sum ganga í Skúlanum við Løkin: Góður skúlaskapur er alt avgerandi fyri einstaklingin og samfelagið, tí er tað ímillum…
Bygdadagur í Rituvík 26. mai 2018
Leygardagin 26. mai verður skipað fyri bygdadegi í Rituvík.


text:
Týsdagin 27 desember hevði Liverpool Føroyar sín árliga aðalfund í Bowlinghøllini á hálsi í samband við dystin millum Liverpool og Stoke.
Til sjálvan aðalfundin var ikki nógv fólk møtt sum vanligt. Vit fingu tó skipan eina nýggja nevnd við 4 nevndarlimum. Tórfinn Simonsen sum hevur verði partur av nevndini í fleiri ár tó ikki við afturvali. Vit í nevndini er sera harmir um at Tórfinn ikki er við meira, men takka honum fyri drúgva tænastu í felagnum og vóna at síggja hann skjótt aftur. Barry sum hevur verði tiltakslimur í fleiri ár og eisini var við til at stovna felagið, stillaði heldur ikki upp aftur, vit senda eina stóra tøkk til Barry eisini. Hetta hevur við sær at nevndin nú er skipað við 4 nevndarlimum, Áki Johansen er framhaldandi formaður, John Dam er næst formaður, Petur (Piddi) Olsen er kassameistari, Janus úr Dímun er seinasti nevndarlimur. Petur Frank Joensen er eykalimur.
Nevndi er farin til verka og longu nú eru tvey tiltøk á skrá.
Um nóg nógv tekna seg verður ræstkjøtaveitsla fyri limir felagsins leygardagin 11 februar í samband við dystin millum Liverpool og Tottenham á Anfield.
Í døgunum 4 til 9 mai skipar felagi fyri einum serligum túri til Liverpool, tá ið Liverpool leikar móti Southampton, túrurin verður skipaður eitt sindur serligt í 3 pørtum. Tað vil siga sjálvur túrurin við ferðing og hotell og so við 3 pakkum sum til væl: pakki 1 atgongumerkið til dystin á Anfield, pakki 2 Serligur Beatles rund túrur í Liverpool, pakki 3 konsert við Iron Maiden. Tað verður eisini møguligt at keypa allan pakkan.
Meir um alt hetta fyrst í komandi árinum.
Gott nýggjár
YNWA
Nevndin


text:
Hóast tað kavar úti, so merkist at várið er við at koma – her á Kunningarstovuni í Nólsoy gera vit okkum til at opna aftur
eftir langa veturin, men fyrst, meðan kuldin enn bítur okkum í fingrarnar, fara vit at hugna okkum inni í heitu stovunum hjá fittu nólsoyarbúgvunum – vælkomin á HEIMA 2017 í Nólsoy: 10 hús, 10 bólkar/einstaklingar 20 konsertir og óendaliga nógvur hugni. Vit gleða okkum til leygardagin 15. apríl.
Bólkarnir og einstaklingarnir sum spæla til HEIMA í ár eru hesi/r:
- Guðrið Hansdóttir
- Lyon
- Jensina
- Angelica & Anna
- Hans Andrias
- Brenna & Janus
- Synarchy
- Marius Ziska
- Elinborg Pálsdóttir
- Alexander Oscar
Meira kunning um tiltakið er á facebooksíðuni. Atgongumerki eru til keyps á heimasíðuni hjá G!festivalinum.
Gerast tit svong ella tyst millum konsertirnar eru tit sjálvsagt hjartaliga vælkomin á Kunningarstovuna at fáa tykkum ein bita.
Mynd: Henda nólsoyargásin hevði hug at blanda seg uppí okkara fyrsta HEIMA, sum var páskaaftan 2016. Myndina tók Eir í Ólavsstovu.
FO//
EN//
HEIMA (faroese for HOME) is a music festival taking place inside local peoples homes. More about the concept here. The festival will take place in Nólsoy on Saturday 15. april.
For more information visit the facebook page, send us an mail or give us a call.
Tickets are available on G!festivals online shop.


text:
Marmennil er líkur fólki, men er góðan mun minni í vakstralagi; fingrarnir á honum eru langir. Hann livir á havsbotni og ger útróðrarmonnum mein við at bíta agnið av onglunum og seta fast í botn, so at teir mega slíta snørini; verður hann krøktur, er hann so handa-fimur, at hann kann at loysa teymarnar undan snørinum og soleiðis sleppa undan at verða drigin upp undir borð sum annar fiskur og tikin inn í bát. Eina ferðina, ið hann fekst við at gera síni skálkabrøgd á havsbotninum, bar illa til hjá honum, tí hann ætlaði sær at taka um endan á snøri Anfins bónda úr Elduvík at seta fast í botn, men í tí sama brá Anfinnur við og krøkti marmennilin í aðra hondina; við einari hond kundi hann ikki gera seg leysan og fáa teymin loystan av snørinum, og soleiðis var hann drigin upp, krossur ristur á hann og fluttur heim til hús. Anfinnur hevði hann í varðveitslu hjá sær í árninum og mátti hvørt kvøld minnast til at rista kross í øll fýra horn á árninum, hvar hann sat; ikki vildi hann eta annað enn øgn. Tá ið farið var til útróðrar, høvdu teir marmennilin við sær, men ikki máttu teir gloyma at rista kross fyri hann, tá ið hann var komin inn í bátin. Róðu teir yvir fiskatorvu, settist hann at læa og spæla í báti-num; kastaðu teir tá niður, treyt ikki at fiska, helst tá ið hann drap fingurin niður í sjógvin. Anfinnur hevði langa tíð marmennilin hjá sær; men ein dagin var nógv brim, tá ið teir flotaðu bátin at fara til útróðrar, og tá var gloymt at rista kross á hann í bátinum; tá ið teir vóru komnir frá landi, smoygdi hann sær út fyri borð, og sum vera mundi sást hann ikki aftur.
V.U. Hammershaimb: ”Færøsk Anthologi I”, 1891


text:
Oliver Jeffers er írskur myndprýðari og rithøvundur. Hann er føddur í Vesturaustralia í 1977, men flutti longu tvey ára gamal til Belfast við foreldrunum. Hann tók prógv í myndprýðing og visuellum samskifti á universitetinum í Ulster í 2001.
Hann er kendur myndprýðari og hevur havt framsýningar m.a. í New York, London, Belfast, Sydney og melbourne
Vilst og funnin aftur er onnur myndabókin um ein ónevndnan drong í stríputari troyggju og við stelkabeinum. Tann fyrsta er How to Catch a Star og seinasta er The Way Back Home. Drongurin við teimum bláu eygunum og stóru nøsini býr í einum húsi onkustaðni, men har síggjast ongantíð nøkur foreldur. Tað er kanska hetta, sum ger, at drongurin ferðast til heimsins enda við einari pingvin ella fer upp á mánan og hittir eitt ókunnuskapilsi ella eina stjørnu. Onkursvegna tykist hesin drongurin at vera sum vilstur í einum óendaliga stórum landslagi.
Vilst og funnin aftur er eisini gjørd sum teknifilmur, sum hevur vunnið kenda BAFTA prísin.
Útgáva:
2011 Vilst og funnin aftur
Umrøða:
Grein í Artist and Illustrators Magazine
Tina Essmaker: Oliver Jeffers. thegreatdiscontent.com 19. mars 2013
Michelle Dean: Oliver Jeffers: I was always an artist - but not a child of books. The Guardian 29. september 2016
Heiður:
2005 CBI Bisto Award fyri Vilst og funnin aftur
2005 Nestle Gold Medal Award fyri Vilst og funnin aftur
2006 BBC Blue Peter. Best book to read aloud fyri Vilst og funnin aftur
2006 BBC Blue Peter Book of the Year Award fyri Vilst og funnin aftur
2006 CBI/Bisto Merit Award
Heimasíða:
oliverjeffersworld.com


text:
Í nevndini sita sostatt Magni Arge, Anja Jacobsen, Eli Lassen, Jostein Petersen og Leif Hovgaard. Nevndin skipar seg á komandi nevndarfundi.
Christian Danielsen bleiv afturvaldur sum tiltakslimur.
Marknaðarføra føroyskar veitarar
Á aðalfundinum greiddi formaður felagsins frá, at seinastu tvey árini hevur Oljuvinnufelagið arbeitt miðvíst við tiltøkum, sum staðseta Føroyar sum ein tænastudepil fyri frálandavinnuna og skipaferðslu, sum siglir framvið á okkara leiðum.
Føroyskar tænastuveitingar til sjóvinnu eru á høgum støði og stendur mát við somu tænastur í okkara grannalongum. Vit hava, umvegis boringarnar í Føroyum og vitjanini hjá West Hercules, prógvað, at føroyskar sjóvinnuveitingar eru væl og virðiliga kappingarførar á altjóða stigi.
Í 2015 var heimasíðan www.maritime-services.com sjósett, samstundis sum ein grafiskur samleiki og ymiskt tilfar varð gjørt. Í 2016 hevur felagið arbeitt víðari við átøkum, sum marknaðarføra føroyskar veitarar og sum styrkja um kappingarføri okkara.
Í 2016 hava hesi tiltøk m.a. verið:
Samleika til landabás:
Grafiski samleikin til føroyska landabásin á Offshore Europe 2016 var gjørdur av nýggjum í 2016. Nýggi básurin hevði flottar myndir og tekstir, sum stuðlaðu undir boðskapin um Føroyar sum ein tænastudepil.
Frágreiðing um sjóvinnuveitingar:
Á heysti 2016 varð frágreiðing um sjóvinnuveitingar løgd fram. Úrslitið vísti greitt, at vakstrarmøguleikar eru innan føroyskar sjóvinnuveitingar, og at hetta hevur týðandi búskaparliga ávirkan á føroyska samfelagið.
Mett var, at í 2015 var samfelagsbúskaparliga inntøkan frá maritimum tænastum millum 330 og 430 milliónir kr. um árið. Av hesum var mett, at umleið 170 milliónir kr. um árið vóru beinleiðis inntøkur frá sjóvinnuveitingum til útlendsk skip.
Í frágreiðingini var dentur serliga lagdur á at lýsa marknaðarmøguleikar millum fiskivskip, frálandaskip og –pallar, cruise skip og farmaskip. Í fjør sigldu 600 skip fleiri enn 2.000 túrar í føroyskum sjóøki. Nógv av hesum skipum leggja ikki at í Føroyum. Hugsast kann at fleiri av teimum hava tørv á sjóvinnuveitingum, sum føroyskar fyritøkur og havnir kunnu veita.
Frágreiðingin staðfesti eisini, at neyðugt er at betra um føroyska hagtalsgrundarlagið, og at tað er týdningarmikið at samskipa og staðseta marknaðarføring av Føroyum og føroyskum tænastum, og byggja víðari á tað arbeiði, sum verandi fyritøkur og myndugleikar hava arbeitt við seinastu árini.
Limakanning:
Í 2016 varð ein kanning gjørd millum limir felagsins. Kanningin staðfesti, at limir halda tað verða týdningarmikið at samskipa eina felags marknaðarføring av føroyskum fyritøkum, sum veita sjóvinnuveitingar. Hinveign vóru fleiri limir ivasamir um úrslitini sum spurdust burturúr luttøkuni á landabási á Offshore Europe stevnuni í Aberdeen.
Tíverri var áhugin so lítil millum fyritøkurnar, at Føroyar ikki taka lut við egnum bási fyri fyrstu ferð í hesari øldini. Fyrr stuðlaði landið slíkum átøkum, men slíkur stuðul fæst ikki longur. Jarðfeingið og oljufeløgini hava heldur ikki játtað umsøknum til landabás burturav førleikamenningar pengunum, sum eru settir av til
føroyska oljuvinnu.
Lýsingafilmur “Children of the Sea”:
Á vári 2017 gjørdi Cowboyfilm ein lýsingarfilm, sum Oljuvinnufelagið og Uttanríkis- og vinnumálaráðið samstarvaðu um. Endamálið við filminum var at lýsa Føroyar sum eitt framkomið oyggjasamfelag og varpa ljós á tær sjóvinnutænastur, sum føroyskar fyritøkur, havnir og myndugleikar kunnu veita. Stutt sagt: at marknaðarføra Føroyar sum sjóvinnutjóð og ein kappingarføran tænastudepil.
Filmurin varð væl móttikin. Limir felagsins kunnu brúka filmin í teirra marknaðarføring, og Jarðfeingi, Sjóvinnustýrirð og FOIB hava eisini víst filmin, tá tey hava verið á messum.
Hagtøl:
Vimeo: 7.090 fólk hava klikt á filmin. Harav hava 3.370 hugt eftir øllum filminum.
Facebook: 29.000 vísingar og filmurin er deildur 193 ferðir. 450 fólk dáma síðuna “Faroe Islands Maritime Services”.
Kanning millum limir í Antares:
Oljuvinnufelagið ger í løtuni eina spurnarkanning millum limir hjá Antares. Føroysk sjófólk eru mong í tali, og tey sigla við skipum og reiðaríum um allan heimin. Tí er áhugavert at frætta, hvørjar møguleikar, men eisini forðingar, føroysk sjófólk halda verða í samband við at fáa skip til Føroyar at keypa tænastur. Endamálið er eisini at arbeiða saman við Antares við at fáa føroysk sjófólk at verða ambassadørar fyri Føroyar og føroyskar veitarar.
Til ber at lesa Ársfrágreiðingina her.


text:
Orð og lag: Nicolina Jacobsen
Tað er friðarligt í stovuni
nú myrkrið trínir inn.
Men í kvirruni eg hoyri heimlig ljóð.
Her var látur, her var spæl,
góðar løtur uttan tal.
Hetta hvarv alt tá tit kystu meg farvæl.
Her var hugaligt at vera
tá ið alt var trygt og gott;
áðrenn kreppan kom og hvesti sínar tenn;
áðrenn vinnuloysið vaks
og legði mangt eitt heim í sor;
og so mong tá máttu tola trongu kor.
Men mín vón skal vera
at her aftur brátt skal byrtast ljós,
og vit aftur skulu seta nýggja kós.
at vit saman inna tað,
at kveikja nýggjan brand,
so vit saman endurbyggja okkar´ land.


text:
Dósi á Húsum hevði ikki sera góðan lyst at fara til útróðrar; tað kundi skyldast mongum, eisini tí, at hann var heilsuveikur til. Men hann stóð ofta á seiðabergi, helst á einum vissum kletti norðan fyri bygdina, sum enn tann dag í dag nevnist Dósaklettur (trøð hansara nevndist Dósatrøð). Her á Dósakletti datt hann at enda á sjógvin og druknaði. Líkið av honum kom rekandi suður við eystfallinum. Bátur fór út at taka tað. Millum menninar, ið komu út við bátinum, var eisini húsabóndin. Í tí líkið av Dósa varð tikið upp úr sjónum, helt hann fyri: “Nú stjelur tú ikki meira kjøt úr Helluhjalli.”
Hjallur bóndans stóð á einum kletti, sum navnið sigur. Hann hevði roynt, tað kundi vera dýrt fyri summi, tá ið bygdarmaður læt bát og snøri fara, og á annan fyri seg sjálvan meira lagaligan hátt fekk sær frammíhjáviðskera.
Andreas Weihe: “Søga og søgn”, 1933


text:
Ruskplássið er stongt í kvøld 9. mai 2018
09. Mai 2018
Av tí at IRF ikki hevur tómt bingjurnar á ruskplássinum, er ruskplássið stongt. ...
les meir
Kommunuskrivstovan 09.05.18
08. Mai 2018
Mikudagin 9 mai letur kommunuskrivstovan aftur kl 12. ...
les meir
Skulu dekk vekk?
03. Mai 2018
Nú er tíðin komin, at vetrardekkini skulu av og summardekkini á. Týdningarmikið er at burturbeina gomlu dekkini á rættan hátt. Um felgan...
les meir
Fundarskrá 30. apríl 2018 kl. 18:00
26. Apr 2018
1Starvsfólkaskipan 2. viðgerð2Gáva til nýggjar borgarar3Ung í arbeiði 20184Nýggj heimasíða til Hvannasunds kommunu5Eykajáttan kloakkir 2. viðgerð6NHR stuðul7Spælipláss í kommununi8Ymiskt ...
les meir
Kommunuskrivstovan stongd flaggdagin 25. apríl
23. Apr 2018
Kommunuskrivstovan er stongd flaggdagin 25. apríl 2018 ...
les meir
Bingjuplássið stongt mikudagin 25. apríl
23. Apr 2018
Bingjuplássið er stongt flaggdagin 25. apríl 2018 ...
les meir
Áheitan frá IRF um at øll húsarhald fáa sær ruskstativ
19. Apr 2018
Áheitan frá IRF um at øll húsarhald fáa sær ruskstativ IRF heitir á allar borgarar í limakommununum um at fáa sær...
les meir
Brævatkvøður til valið í Inatsisartut í Grønlandi
13. Apr 2018
Borgarar, ið hava atkvøðurætt til valið í Inatsisartut 24 apríl, kunnu greiða brævatkvøðu á kommunuskrivstovuni fram til mikudagin 18 apríl. ...


text:
Munnligur fyrispurningur um ílegukanningar av nýføðingum fyri CTD og aðrar arvaligar sjúkur. Settur Sirið Stenberg, landsstýriskvinnu í Heilsumálum
-Hevur landsstýriskvinnan umhugsað at lata ílegukanningarnar av nýføðingum gera í Føroyum?
-Hvør er orsøkin til, at heilsumyndugleikin ætlar, at ílegukanningar av føroyskum nýføðingum skulu gerast á Serumsinstituttinum í Keypmannahavn?
-Er landsstýriskvinnan samd í, at fakligir førleikar og tøkniligur útbúnaður at gera slíkar kanningar eru í Føroyum?
-Metir landsstýriskvinnan, at tað hevur týdning, at slíkar kanningar verða gjørdar her fyri at strykja førleikamenning, vitanarsavning, gransingarumhvørvið, skapa vitanartung arbeiðspláss og so frameftir?
-Umhugsar landsstýriskvinnan at taka stig til, at hetta arbeiði kann gerast her heima?
Viðmerkingar
Ætlanin er at fara undir at ílegukanna allar føroyskar nýføðingar, fyri sjúkuna CTD og møguliga aðrar arvaligar sjúkur. Sambært tí, sum kom fram í sendingini Radarin, eru samráðingar um at gera avtalu við danska Serumsinstituttet, at gera hesar kanningar.
Í Føroyum eru bæði fólk og útbúnaður til at gera ílegukanningar. Eitt nú kann nevnast granskingarsetrið iNova við nýtímans kanningarstovum og við útbúnaði at gera ílegukanningar. Bæði almennir stovnar og privatar fyritøkur við ílegufakligum førleikunum eru knýtt at iNova. Heilsufrøðiliga Starvsstovan hevur somuleiðis útgerð, fakligar førleikar og drúgvar royndir at gera ílegukanningar. Landssjúkrahúsið eigur eisini at vera sentralur partur av arbeiðinum.
Nógvir fyrimunir eru við at gera kanningarnar av CTD og øðrum arvaligum sjúkum í Føroyum. Eitt nú førleikamenning, vitanarsavning, styrking av gransingarumhvørvinum, skapan av vitanartungum arbeiðsplássum og so frameftir.
Á Løgtingi 8 desember 2015
Bjørt Samuelsen
løgtingskvinna


text:
Nú vikan rennur út, kann ikki sigast annað enn, at Abc-hjálpini hevur verið hollur stuðul. Tað byrjaði tá Starvsmannafelagið skrivaði undir sáttmála við Fíggjarmálaráðaði. Tá fekk Jørgin í A fyri fyrstu ferð høvið at viðmerkja sum kritiskur andstøðupolitikkari í Útvarpstíðindunum. Nýggi leikluturin hjá A-liðnum er interessantur.
Samstundis skrivaði fyrrverandi løgmaður í B á Facebook: Tađ kennist sum avrúsingin er byrjađ. Var úti í gjár uttan fartelefon fyri fyrstu ferđ í sjey ár. Til allar mínar vinir royni tađ, tađ kennist fantastiskt, men tađ krevur mót :-) Veit longu nú, hvat næsta stig verđur, men alt viđ máta.
Beinanvegin skrivar blaðstjórin á Sosialinum hetta svar, ið talar fyri C: Fyri fyrstu ferð í sjey ár hava vit upplivað, at Føroya løgmaður ikki hevur skrivað á Facebook í ein heilan mánað. Hvat man tað vera tekin um?
Ja, tað er so opni spurningurin til eina púra ópolitiska pressu at svara. Men sama dag velur sama pressa at hava hundamoggarí sum høvuðssøgu. Kanska finna vit eitt svar á setta spurninginum hjá blaðstjóranum í ensk-føroysku orðabókini, tá kritiskt gravandi undirgrundspressan fer at fáa útberingarstuðul, og fer at læra okkum hugtakið to keep at bay: at halda einum frá sær, sum ikki sampakkar við tulkingarfelagsskapin í seldu vøruni beint nú.
Abc-hjálpin fær alla opnuna í Miðvikusosialinum, tá hann kom í hvørja stovu. Kom, sum við postmanni, ikki við hundi. Sosialgreinin er uttan byline, so spurningurin er, um ókeypis útberingin í hesum føri er keypt, ella á annan hátt lýsingafíggjað. Avsendara hevur abc-opnan í Socialinum so ikki.
Í inserat-tekstinum skilst, at nú er nakað margháttliga hent í Abc-hjálpini. Teir rættstavingargeografar, sum hava hildið uppá, at høvuðsgeografurin í Norðuratlantshavi hevur verið burtursagdur í føroyskum atlasarbeiði, hann hevur slettis ikki verið burtursagdur allíkavæl. Bæði í farnu øld og í hesi øld hevur hann verið til arbeiðis og hevur fingið løn fyri avtalað avrik. Tað hevur Abc-hjálpin ført próvførslu fyri á einum meinigheitsfundi í Miðlahúsinum í farna mánað. So vita vit tað.
Stuttligt er, tá reyða kumpasrósan umsíðir sleppur at blóma í rætta umhvørvi. Tað kann flyta bæði lond og tjóðir.
Quelle príslistin frá stóra týska vøruhusinum, Versandhandel, gav upp andan í 2009, sum sæst á myndini úr Lübeck. Tá hevði Quelle verið í fólksins tænastu í 82 ár, akkurát sum Printemps, Bulldog, Candor, Sport, Textil Messen og Daelles Varehus fyrr í tíðini. Nú er Quelle komið aftur í bókstavaraðið og handilslívið.
Tey bæði X og W komu úr skápsmyrkrinum mikukvøldið, tá Filmsfelagið vísti meistarligu týsku melodramasøguna Phoenix, har kvinnuligi høvuðsleikarin at enda avdúkar hvør hon er, og syngur Speak Low hjá Kurt Weill. Og so endar filmurin. Akkurát sum ordiligt. Aftaná er einki at tosa um. Tá er alt ov seint. Films- og bókstavaraðið er uppi. Einfaldasti og samstundis sterkasti endi á filmi í ár. Klikk á filmin og síggj.
Eftir W og X fáa vit Y frá Abc-hjálpini. Men Málfelagið avdúkar, at tað dugir ikki at stava navnið á føroysktlæraranum, sum uppilagstu gubbarnir siga seg akta mest av øllum. Teir eru ov gamlir at hava sæð Yellow, I Am Curious í 67, og geva tí føroysktlærararnum í protezt eitt Y, so hann nú fær navnaskjalið Jeffrey, sum er borið í hvørt hús. Jethro Tull sungu um hann, Jeffrey. Men tað var so ikki fyri honum, okkara føroysktlærara, teir sungu, tá teir vóru her á Listastevnu fyri tíggju árum síðani.
Z finna vit í Amazon bókahandilinum á netinum. Bleiv orðabitin av Elizabeth Bishop, tá eg í vikuni sá brasilska filmin Flores Raras. Í enskttalandi heiminum verður hann vístur undir heitinum Reaching for the Moon. Vakur, innihaldsríkur og persónslýsandi filmur, ið viðger samlívið millum amerikanska yrkjaran Elizabeth Bishop (1911-1979) og brasilska arkitektin Lota de Macedo Soares (1910-1967). Kenslan fyri staving, rútmu og orðasmíði sæst longu í fyrstu yrking, Atlasið, ja tú læs rætt. Atlasið setti hon á prent í 1946 undir uppruna heitinum The Map í savninum 'North & South'. Tað kann eg lesa á netinum, nú eg havi keypt savnið frá Amazon, og tey hava postað mær allar hennara yrkingar fyri tólv dollars og fimtan. Og so skola vit bókstavaraðið niður við sitrónte og basilikum frá Yangtzeánni í matstovuni Seven Yviri við Strond. Abc-hjálpin er góð í Havn og í allari verðini.


text:
Drykkjupeningur í Norðuramerika
Kuba
- Tænari: 5-10 %, tað veldst um, hvørt tænastugjaldið er talt uppí rokningina.
- Stovugenta: 1 CUC fyri hvønn persón um dagin.
- Hýruvognur: Einki.
Dominikalýðveldið
- Tænari: 1 USD, tá tað er sjálvtøkuborð og eitt sindur meira á matstovum, har borðreitt verður.
- Stovugenta: 1-2 USD um dagin fyri hvønn persón.
- Hýruvognur: Einki – tað er longu við í prísinum.
Meksiko
- Tænari: 10-15 %, um tað ikki er við í rokningini. Nógvastaðni hava tey tikið drykkjupengamentanina úr USA til sín og vænta sostatt 15 %.
- Stovugenta: Uml. 1 USD um dagin fyri hvørt hotellkamar.
- Hýruvognur: Runda upp.
USA
- Í USA er drykkjupeningur ein stórur partur av lønini hjá starvsfólkunum, og tí er tað illa dámt, um tú letur minni enn 15 % - um tað ikki longu er íroknað.
- Tænari: 15-20 %, um tað ikki longu er íroknað.
- Stovugenta: 2-3 USD og upp til 5 USD á luksus-gistingarhúsum.
- Hýruvognur: 10-15 %.
Tosa við okkum
Fá meira at vita um tínar møguleikar


text:
Chicago
Chicago er ein býur í lutstaturin Illinois í USA. Hann hevur umleið 2,9 mió. íbúgvar og er triðstørsti býur í USA. Orðið Chicago kemur úr Illinois-Miami "shikaakwa" og merkir villleykur. Millum annað liggur fyrrverandi heimsins hægsti bygningur, Sears Tower, í býnum. Men Chicago er sjálvandi nógv meir enn tað. Í 1850 búðu bert 30 000 fólk í Chicago, men í 1890 var íbúgvatalið meira enn ein millión fólk.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Listarliga er býurin ómetaliga ríkur, og umframt øll hugsandi tónleikanøvn, sum koma hendavegin, eru nógv listasøvn við bæði klassiskari og nútímans list. Fjølbroyttu býarpartarnir Belmont og Wicker Park eru á tremur við barrum og kaféum, har tey ungu hittast, lítlum sølubúðum, har tú fært alt frá vatnpípum og brúktum bókum til heimagjørd klæði, og bíligum konsertstøðum, har alt frá etniskum tónleiki og jazzi til Heavy Metal og elektroniskan tónleik verður spælt.
Um 1910 tók jazzurin sær nýggjan høvuðsstað, stórbýin Chicago, norðarlaga í Amerika. Nógvir afroamerikanarar fluttu norðureftir, tí í verksmiðjum á Chicagoleiðini var arbeiði at fáa. Tey tóku jazzin við sær. Mangir tónleikarar, eitt nú Joe King Oliver, Louis Armstrong og Kid Ory spældu sín besta New Orleans-jazz í Chicago. Hvítir tónleikarar fóru at taka eftir teimum. Hesin jazzur varð eyknevndur dixieland. Dixieland er í m.a. Louisiana.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
- Amerikanskur fótbóltur: Chicago Bears.
- Hornabóltur: Chicago Cubs og Chicago White Socks.
- Kurvabóltur: Chicago Bulls.