text:
Wednesday, August 1, 2012
Ó-søgur av hinum slagnum - um samkyndleika í føroyskari myndlist
Fyrilestur: Kinna Poulsen. 1.partur
Hendan myndin hjá Unn Joensen sigur kanska alt betri enn eg sjálv fái sagt tað. Hon hekk á Várframsýningini í 2007 og avmyndar tveir leðursjeikar, sum leiðast onkrastaðni uppi yvir Klaksvíkini. Summi halda kanska, at myndin er provokerandi, men hví er hon tað? Fyri tað fyrsta kundu menninir tað sama verið lendir á mánan so fremmandgjørdir síggja teir út í føroyska landslagnum, men tað áhugaverda er, at áskoðarin fatar hesar báðar myndalutirnar; landslag og menn sum mótsetningar, hetta livir eyðsýniliga ikki upp til okkara ímynd av einum pari, sum gongur romantiskan túr í haganum.
Tá eg varð biðin um at halda henda hesa framløguna um samkyndleika og samkynd í føroyskari myndlist, var tað ikki uttan eitt sindur av innari mótstøðu, at eg játtaði. Mótstøðan hevði einki við samkyndu søkina at gera, henni taki eg eins sjálvsagt undir við og eg taki undir við mannarættindum yvirhøvur. -Nei mótviljin snúði seg um hetta at knýta kynslív og myndlist saman, tí hesum væntaði eg ikki at fáa nakað burturúr. Eg minnist, at eg hevði tað á nøkulunda sama hátt, tá eg fyri nøkrum árum síðani varð biðin um at halda eitt upplegg um kvinnur í føroyskari myndlist, og eisini tá fekk eg onkrar nýggjar tankar burturúr. Lat meg bara koma við øllum fyrivarnum beinanvegin. Hetta er als ikki nakað lætt evni. Í Føroyum verður hvørki granskað í myndlist ella í samkyndleika og als ikki í samkyndleika í føroyskari myndlist. Tá eg skuldi skriva hetta uppleggið, mátti eg sostatt gera tað uttan nakra fyriliggjandi gransking. Tit mugu tí fyrigeva, at eg tykist vera uttan akademiskt fótafesti, vit mugu royna at klára okkum uttan. Onkrastaðni mugu vit jú byrja. Eg byrji við at kanna føroyska listasøgu út frá einum samkyndum sjónarhorni og endi við eini presentatión av fýra samkyndum føroyskum listafólkum (sí part 2 av fyrilestrinum)
Samkynda listasøgan í Føroyum er eitt slag av eini ó-søgu, ella eini antisøgu, sum er tengd at burturkrógvaðu støðuni hjá samkyndum annars í føroyska samfelagnum. Tað merkir tað sama sum, at vit fram til fyri kortum ikki hava havt nógv listafólk í Føroyum, sum hava verið opin um teirra kynsliga samleika, og inntil í dag hevur ikki verið sagt ella skrivað nógv alment um hetta. Tann samkynda listasøgan er ikki til. Ella sjálvandi er hon til, tí vit kenna øll bæði livandi og deyð, fantastisk, samkynd listafólk, men í okkara annars so siðsøguligu og ævisøguliga listabókum er ikki eitt orð at lesa um at listafólkini eru samkynd. Vit føroyingar eru annars so ómetaliga áhugaðir, tá tað kemur til "slag". Hvørjum slagið mann er av. Hetta slagið og hitt slagið, men tað eru vit eyðsýniliga ikki, tá tað kemur til "hitt slagið". Hetta hongur saman við teirri ósøgdu søguni hjá samkyndleika í Føroyum, sum henda framsýningin "Hvat er natúrligt?" er við til at broyta.
Lat okkum byrja við at hyggja at yvirskriftin, sum adúkar vissar fordómar. Idiomatiska orðingin at vera "av hinum slagnum" sigur í grundini nokkso nógv, tí "hitt slagið" treytar, at vit eru tvey sløg, okkara slag og so "hitt" slagið. Ein heimsfatan við støði í mótsetninginum "vit" og "hini" - har "vit" verður fatað sum samlík einum sjálvum og "hini" sum øðrvísi, má sigast at vera ein rættiliga einføld og avmarkað heimsfatan. Samstundis ber idiomið "av hinum slagnum" brá av eini rættiliga ekskluderandi og homofobari mentan. Orðingin finst heldur ikki á t.d. donskum ella enskum og tað er absurd at hugsa sær hana á øðrum málum "han er den anden slags" ella "she is the other kind". Tað er løgið at orðingin "hon er av hinum slagnum" er fatað sum meira hampilig enn øll møgulig onnur heiti um samkynd, tí í grundini er hon tann ljótasta av øllum.
Listasøguliga er føroysk myndlist sum kunnugt í tí heilt serligu støðu, at hon ikki av álvara kyknaði fyrr enn tíðliga í 20.øld, tá modernisman væl og virðiliga hevði fest sínar røtur kring Europa. Og tað er jú heilt ótrúligt at hugsa sær, at meðan Picasso, Duchamp og Kandinsky og onnur kollveltu og gjørdu við, stóð Niels Kruse niðri á Møl á Eiði og málaði tað elskaða landslagið har norðuri. Vit byrjaðu av sonnum seint og tað var landslagið, sum í mong ár hevði høvuðsleiklutin í føroyskari myndlist. Sæð uttanífrá kann fasta takið, sum landslagið hevur myndevnisliga í myndlistini bera brá av eini heldur sakleysari og ósjálvstøðugari tilgongd til myndlistina. Hetta samsvarar við ímyndini av føroyingum sum upprunakent náttúrufólk, sum livir í, av og í fullum samljóði við náttúruna. Tað vísir seg eisini sum, at ummæli av føroyskari list í útlondum ofta snúgva seg um føroysku náttúruna sum tilverugrundarlag og at ummælarar ofta gera vart við eitt serligt, upprunaligt reinlyndi í føroysku verkunum. Tað kann væl vera, at vit sjálvi hava havt lyndi til at stuðla uppundir ella í øllum førum góðtaka hesa romantiseraðu ímyndina, men okkum tørvar hana ikki og hon er ikki longur nøktandi í mun til okkara veruleika, sum ávirkað av altjóðagerð, interneti osfr, er vorðin meira fjølbroyttur, fleirfasetteraður, ymishættaður og rúmligur eisini tá tað kemur til samkyndleika. Tað sóðu vit, tá umleið 5000 fólk møttu til Pride skrúðgongu í Havn.
Hyggja vit út yvir ta stuttu føroysku listasøguna, hava vit ikki havt nakra serliga hevd fyri kroppi og kyni. Sjálvt persónsmyndir sum hendan kenda myndin hjá Mikines; Aftur av Jarðarferð, eru heilt øgiliga kroppsleysar. Kvinnurnar tykjast identitetsleysar maskur, meðan menninir eru málaðir sum einstaklingar, men her er jú als eingin kroppur, eingin anatomi í lýsingini, sum heilt greitt snýr seg um tað andaliga, um dapra huglagið. Nøkur fá undantøk eru sum t.d. hendan fína, naivistiska myndin hjá Frimod Joensen við heitinum Longsul, har vit síggja ein kvinnukropp í myndini. Vit síggja eisini ein lúrara, ein mann, sum situr við sína song og eyleiðir eina nakna damu í vindeyganum yvirav við longsulsfullum eygum. Uppi yvir songini hongur ein málningur, so her er landslagið eisini sloppið við í lýsingina, sum helst er ein sjálvsmynd.
Annars kemur Tóroddur Poulsen eisini javnan inn á tað kynsliga í sínum nýskapandi myndum. T.d. í humoristiska urtapottinum við áskriftini FUGLAR, men við heldur óskikkiliga heitinum Snillatræ. Í myndini "Oys" hevur listamaðurin lýst ein, sum yvirhøvur ikki ætlar sær í grindadráp, eg skal ikki kunna siga um hann er samkyndur, men hann er í minsta lagið metrosexuellur og modernaður maður við oyraringum og smørtum klæðum.
Innan standmyndaøkið er støðan sjálvandi heilt øðrvísi, tí her hevur menniskjakroppurin ein høvuðsleiklut. Janus Kamban er tann stóri vegarin innan føroyska list og innan føroyskar standmyndir, og her kunnu vit jú í rættiliga stóran mun tosa um nakinleika og um kyn, men orsøkirnar til naknu standmyndirnar liggja jú meira í einum klassiskum listaideali enn sum nakað beinleiðis úttrykk fyri samkyndleika. Hendan frálíka standmyndin hjá Janusi Kamban er í grundini eisini vitalistisk og gongur í stóran mun út uppá at vísa megina í rørsluni, og hvussu fimur drongurin er.
Í áhugaverda filminum hjá Katrini Ottarsdóttir um Hans Paula Olsen, tosar myndahøggarin um at gera standmyndabólkar, at hann heldur tað er so keðiligt ella onkursvegna so ómetaliga liðugt at hava ein kvinnu- og ein mansfigur saman. Og her er tað sjálvsagt, at hann hugsar sum ein heterosexuellur listamaður. Men hvussu so við teimum báðum damunum hjá Andriasi Andreasen niðri í miðbýnum? Eg haldi, at staðsetingin beint við Keypsamtøkuna í býnum á ein hátt broytir úttrykkið á standmyndini. Hetta er jú ein lutfalsliga naturalistisk klassisk standmynd og á sama hátt sum í klassiskari list eru figurarnir naknir. Men av tí, at standmyndin er stødd uttan fyri ein handil í býnum, sær tað í grundini eitt sindur løgið út, at kvinnurnar eru naknar og eg eri neyvan tann einasta, sum hugsar handan vegin, tí standmyndin verður í heilum latin í ymisk klædnapløgg.
Sæð burtur frá nøkrum lutfalsliga fáum standmyndum hava vit í føroyskari list onga hevd fyri kroppi og kyni. Føroysk list er um ikki beinleiðis ósexut, so er hon í øllum førum rættiliga puritansk. Sum listamiðlari og lærari skal eg vera tann fyrsta at viðganga, at eg ikki í nóg stóran mun havi hugsað um at inndraga samkynd ella transpersónar í mítt undirvísingartilfari, men tað fari eg at gera. Tí ymiskleikin og viðurkenning av ymiskleikanum eru sjálvsagt umráðandi fyri okkara samfelag og við teimum politikarum in mente, sum í heilum ávara um glíðibreytir og um tað ónatúrliga, kann eg líka sjálv ávara, ella nevna, at tær allarmest homofobu mentanirnar, tær sum av øllum alvi arbeiða ímóti ymiskleika og ímóti samkyndleika ofta uttan at vita av tí og púra óviljað hava lyndi til at taka seg nokkso gay út. Dømini eru mong um hetta innan fascistiska og kommunistiska fagurfrøði.
Tá vit á henda hátt eftir einum síðuvegi koma inn á tað politiska, mugu vit eisini minnast til, at føroysk list ikki í serliga stóran mun hevur verið politisk. Eg minnist, at vit á sinni flentu at stuttligum viðmerkingum frá Miðflokkinum um stríðið fyri at fáa endarnar at røkka saman, tá kærleikin kølnar millum menn, men málið um 266b var jú í grundini sera álvarsligt og her vóru tað nøkur listafólk, sum blandaðu seg. Ole Wich hevði á síni heimasíðu eina verkætlan, ið nevndist homoFObia við klistrimerkjum og plakatum, sum fólk kundu printa út. Verkið var rættiliga einfalt og spældi uppá okkara tjóðareyðkenni, flaggið og FO. At brúka merkið í tílíkum verkætlanum virkar rættiliga provokerandi uppá summi, og listamaðurin varð eisini saksøktur fyri hetta, og tað gjørdi jú bara verkið uppaftur meira kent og effektivt.
Humor er ikki ringasta vápnið, tá berjast skal fyri eini søk, og tað síggja vit dømi um í hesum svarta og reyða og hvíta prentinum hjá Hanna Bjartalíð.
- "God is gay" hevur onkur skrivað á veggin fleiri staðni í Havn í eini útsøgn, sum jú eisini er fyri samkyndleika, men sum kanska eisini relaterar til mótviljan, sum ein minniluti av sonevnt trúgvandi hevur havt mótvegis samkyndleika og sum vit kanska serliga løgdu til merkis undir 266b kjakinum. Málið varð eisini væl lýst í donskum fjølmiðlum og fleiri donsk listafólk gjørdust kløkk av málinum, m.a. John Kørner. Kendi danski listamaðurin hevur fleiri ferð arbeitt í Steinprenti, seinast fyri stuttum, tá eg hevði eina samrøðu við hann. Hann greiddi frá, at hendan myndin, sum var málað til framsýningina Natúrligvís í grundini umboðar eina vend í hansara list. Kørner segði – "Tað er hend ein stór broyting við mínari list síðan eg var her seinast. Tá hevði eg eina mynd á framsýningini [natúrligvís] av tveimum monnum, sum mussast og hetta var mítt fyrsta politiska verk, sum tók støði í onkrum aktuellum, júst um tað mundið varð ein samkyndur maður álopin her í Havn, og hendingin førdi saman við grein 266 b málinum til nógv kjak. Eg haldi, at føroyska hevdin við at avmynda náttúruna í listini er áhugaverd og tí var tað eisini umráðandi fyri meg, at teir báðir menninir høvdu føroyska náttúru sum bakgrund. Eg tók upplivingina aftur við mær til arbeiðis og síðani havi eg arbeitt við fleiri aktuellum evnum (listamaðurin hevur síðani arbeitt m.a. við evninum trafficking)".
Posted by Listin at 1:00 PM


c: text/html

text:
Komandi sunndag, tann 25/2-2018 vera tað 75 ár síðani 29 fólk, helst mestsum
bara menn, hittust í Tórshøll. Endamálið var at skipa reiðfólk í ein felagskap.
Tað vóru teir tríggjir, Jens Pauli av Reyni, Leivur T. Hansen og Aksel Hansen ið
tóku stig til fundin.
Úrslitið av fundinum gjørdist at nýtt felag var sett á stovn. Navnið gjørdist
Føroya Ríðingarfelag, fyrsta nevndin var mannað við teimum trimum
stigtakaranum, umframt Tummas Rubeksen og Eivindi Evensen
Endamálini hjá felagnum vóru trý. Fremjing av ríðingini, viðlíkahald av ríðigøtum
og fyriskipan av kappríðing. Fyrstu mongu árini var hetta eisini høvuðsuppgávan
hjá felagnum og er tað í ávísan mun helst tað enn.
Virksemið hjá felagnum, broyttist tó í stóran mun tá Føroya Ríðingarfelag seinast
í 70’inum gjørdi avtalu við Tórshavnar Kommunu, um at felagið fekk tillutað eitt
økið úti í Havnardali til at byggja fjós og at nýta sum felagsøkið.
Orsøkin til at felagið fekk økið frá býráðnum, var helst at vanligi borgarin var um
at gerast troyttir av øllum rossunum sum stóðu runt um í fjósum og skúrum inni
í býnum. At hetta var ein góð og skilagóð avgerð hjá Tórshavnar Kommununi,
eru tað í dag helst ikki fleiri meiningar um - Um onkur enn skuldi ivast, so er at
fara ein túr út í Havnardal, har stórtrívast bæði ross og reiðfólk.
Umframt fjós hevur felagið eisini bygt felagshús og stóra reiðhøll, næstan alt gjørt
við sjálvbodnari arbeiðsmegi av limum felagsins. Felagið arbeiðir í løtuni ítøkiligt
við ætlan um at byggja enn fleiri fjós á økinum, hetta er arbeiði sum eftir ætlan fer
í gongd í næstum.
At Tórshavnar Kommuna og Føroya Ríðingarfelag, hava eitt gott samstarv sæst
eisini á øðrum økjum. Tætt samstarv hevur verið um gerð av rossagøtum í
haganum, hesar gøtur eru primert gjørdar fyri at verja hagan móti óv spjaddari
ríðing. Annar fyrimunir av hesum, er at vanligi havnarborgarin hevur tikið hesar
gøtur til sín. Tað er ringt at lata sosialar miðlar upp, uttan at síggja mynd, har
onkur “reypar” um at hava verið túr eftir rossagøtuni.
Samstarvið um komunala barnaansing á økinum hjá Føroya Ríðingarfelag er
eisini ein sólskinsøga. Óteljandi søgur eru um foreldur, sum eru fegin at børn
teirra hava fingið møguleikan at sleppa úr býarmeldrinum og út í Havnardal og
nátturuna har
At Føroya Ríðingarfelag, hóast høga aldurin er sprelllivandi er sjón fyri søgn.
Felagið skipar enn fyri kappingum, felagstúrum, umframt skeiðsvirksemið og
ikki at gloyma vælumtøktu Djóradagarnar.
Nevndin hevur seinasti árini, eisini lagt dent á at skipa fyri undirvísing fyri børn
og ung. At limatalið nú felagið fer um tey 75 árini, er langt omanfyri 300,
prógvar helst eisini at felagnum enn er lív lagað.
Fyri at hátíðarhalda dagin hevur nevndin gjørt av at halda stóra veitslu í Dansifrøi.
Veitslan verður komandi leygarkvøld 24/2
.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Archive for mai, 2016|Monthly archive page
Miles 90
Miles Davis hevði fylt 90 ár í dag, var hann á lívi. Hann var sum kunnugt ein av teimum heilt stóru jazztónleikarunum, hóast honum ikki dámdi orðið jazz.
Hann spældi tónleik, og tað er við tónleiki, sum við mati: tú tekur tað, tær dámar, sum Miles skemtiliga tók til í eini sjónvarpssamrøðu.
Søgurnar um Miles Davis eru nógvar, og onkrar hevur hann funnið uppá sjálvur. Ein søga er um, at Duke Ellington skal hava sent boð eftir Miles, tí hann vildi hitta hann. Miles, sum tá hevur verið fyrst í 20’unum, fór at vitja Ellington ‘cleaner than a motherfucker’, sum hann tekur til í endurminningunum. [1] Tá Miles kom inn á skrivstovuna, sat Ellington í stuttum buksum við onkrari damu í fanginum, og Miles var skelkaður. So sakleysur mundi Miles neyvan vera seinni. Ellington bað Miles koma at spæla við sær, men Miles kundi ikki taka av tilboðnum, hóast hann kendi tað sum stóran heiður at verða spurdur.
Miles arbeiddi tá við upptøkunum til útgávuna The Birth of Cool [2], so hetta hevur verið í 1949 ella 1950, og henda útgávan hevði størri týdning fyri Miles enn at spæla við í orkestrinum hjá sjálvum Duke Ellington.
Beint frammanundan hevði Miles spælt saman við Charlie Parker, men hesin spældi so skjótt, at Miles hevði ilt við at fylgja við. Og so var heldur onki skil í Parker, sum dámdi væl rúsevni av tí sterkara slagnum.
Tónleikurin á The Birth of Cool er heilt øðrvísi enn tað, sum Miles og Parker plagdu at spæla; í hvussu er meira cool, kunnu vit siga.
Miles sigur um hesa útgávuna, at hon hevur røtur í svarta tónleikinum, og tónleikurin kom frá Duke Ellington, sigur Miles í endurminningunum.
Gil Evans, sum stjórnaði nakað av tónleikinum á The Birth of Cool, var stórur Ellington-fjeppari. Miles and Evans hittust í 1947, og teir høvdu felags tónlistarlig áhugamál. Miles sigur um Evans, at hann legði líka í húðalit. Hann var ein av teimum fyrstu hvítu, eg hitti, sum var soleiðis, sigur Miles. Men hann var úr Kanada, og tað kann hava okkurt at gera við, hvussu hann var, heldur Miles í endurminningunum. Miles og Evans gjørdu annars rættiliga hol í sjógv tónlistarliga í 1950’unum.
Miles hitti ongantíð Ellington aftur, meðan teir vóru tveireinir, og teir tosaðu ongantíð saman aftur. Miles hugsaði mangan, hvat hevði hent, um hann hevði tikið av og var farin at spæla við Duke Ellington, men tað fái eg ongantíð at vita, sigur Miles í endurminningunum.
Ellington sendi tó Miles eitt bræv, tá ið hann lá á deyðastrá, har hann segði farvæl. Ellington doyði 24. mai 1974. Minni enn mánað seinni, 19. ella 20. juni 1974, spældi Miles inn lagið He Loved Him Madly, til minnis um Ellington. Hetta eru góðir 32 minuttir við hypnotiskum, trilvandi tónleikamyndum, sum tað krevur gott tol at lurta eftir. Men tað lønar seg at vera tolin. He Loved Him Madly er á dupultfløguni Get up With it, sum kom út sama árið.
Miles Davis (føddur 26. mai 1926) livdi hart, og hann doyði 28. september 1991, 65 ára gamal. Tað liggur ein øgilig rúgva av tónleiki eftir hann.
[1] Miles Davis og Quincy Troupe: Miles. The Autobiography. 1989.
[2] The Birth of Cool kom annars ikki út fyrstu ferð í síni heild fyrr enn í 1957.
Dylan, gudleyst sendiboð ella trúfastur boðberi?
Bob Dylan, sum í dag er 75 ár, man hava upplivað mangt á lívsleiðini. Og vit hava upplivað ikki minni saman við honum.
Eg minnist sum blaðungur, eg hoyrdi hann syngja um at vera til reiðar, tí at nú vóru rættiligar rembingartíðir. Í sanginum The Times They Are a-Changin’ (1964) ávarðar Dylan tey konservativu, tey, sum vilja verja tað gamla, at tey skjótt gerast á kroppi, tí tað nýggja kemur sum ein flóðalda, og hann leggur aftrat, at “you better start swimmin’ or you’ll sink like a stone”. Tá var eg ovurfegin, tí eg helt ikki meg vera konservativan; eg var komin í rætta fylgið, so mær nýttist ikki at svimja. Fast takið hinum, hugsaði eg.
Og so opinberingin í A Hard Rain’s A-Gonna Fall (1963), har Dylan veit um ein “blue-eyed son” ella “darling young one” (man hetta vera mammusa drongur ella næmingurin, ið lærarin spyr?), sum m.a. sigur seg hava sæð ein nýføðing kringsettan av úlvum, og ein oyggjarveg settan við diamantum, men har ongin sæst ganga ella koyra. Og ungi alvin ætlar sær ikki at helma í, fyrr enn hann hevur sagt øllum frá týningini. Hetta vóru mótmælisárini, tá ið Dylan var fólkasangari. Hann sang eitt nú saman við Joan Baez, og fyrimyndirnar vóru teir gomlu deltabluesararnir og ongin minni enn Woody Guthrie, sum Dylan vitjaði fleiri ferðir, árini Woody lá á sjúkrahúsi.
Á hesi somu plátuni, The Freewheelin’ Bob Dylan (1963), sang hann eisini um krígsmenninar, Maters of War, sum allir søgdu, at Gud helt við teimum.
Fólkatónleikarar tá vóru flestallir í øðini um alt tað nýggja og grunna, popp og rock’n roll, og vildu varðveita tað góða og ektaða gamla. Og har var Dylan eitt nýtt gávuríkt andlit.
Men Dylan var eisini ein strembari, og vildi ikki verða settur í bás. Hann vildi, sum øll hini tá sleppa at spæla rokk, tí hvør tímir at lurta eftir einum, sum fonglast við ein kassagittara og bara knarrar. Tey vóru tí nógv, sum mundu dottið uppeftir og kendu seg snýtt, tá ið Dylan á Newport Folk Festivalinum 25. juli 1965 trein á pallin við einum rokkbólki og byrjaði at spæla Maggie’s Farm, har hann staðfestir, at hann tímir ikki at arbeiða longur á garðinum hjá Maggie:
Endin ljóðar:
Well, I try my best
To be just like I am
But everybody wants you
To be just like them
They say sing while you slave and I just get bored
I ain’t gonna work on Maggie’s farm no more.
Hetta vóru greið boð til tey siðbundnu, sum her nærum fingu elektrosjokk, meðan onnur í áhoyrarafjøldini fegnaðust. Tó ikki Pete Seeger, sum ikki toldi gangin og gjørdist ússaligur.
Tað fór enntá so vítt, at ein áhoyrari á konsert 17. mai 1966 í Manchester í Onglandi helt Dylan vera svíkjara, at hann hevði svikið fólkatónleikin og kallaði hann Judas. Hendingin er við á m.a. teimum báðum framúr ævisøguligu filmunum Dont Look Back (1967) hjá Pennebaker og No Direction Home (2005) hjá Scorsese.
So kom stóra plátulopið Highway 61 Revisited (1965) við løgum sum Like a Rolling Stone, Tombstone Blues og tí poetiska, dreymakenda fólkasanginum Desolation Row, sum fekk í hvussu er ævintýrkensluna fram í mær, men hvussu skal tað vera, tá The circus is in town. Í hesum og øðrum sangum kemur týðuliga fram, at Dylan er bókamaður og hevur lisið í hvussu er teir báðar, T.S. Eliot og Ezra Pound.
Síðan komu pláturnar hvør eftir aðra: Blonde on Blonde (1966) og John Wesley Harding (1967). Blonde on Blonde er millum tær fyrstu um ikki tann fyrsta dupultplátan í rokksøguni.
Tá var Dylan ikki longur so greiður í orðum, og tú mátti tulka og njóta.
Tað var kortini stórur fagnaður í rokkleguni, tá ið Hendrix valdi ein av sangunum á John Wesley Harding, tann djúpa og ófrættakenda All Along the Watchtower, og gjørdi hann til rokkklassikara.
Á John Wesley Harding var eisini sangurin The Wicked Messenger, sum sigst hava bíbilskar tilsipingar til Orðtøkini 13.17, har tað stendur: Gudleyst sendiboð fellur í vanlukku, men trúfastur boðberi er heilsubót. Hetta er eisini heitið á áhugaverdu bókini hjá Mike Marqusee: Wicked Messenger. Bob Dylan and the 1960s Chimes of Freedom (2005), har hann tulkar mentanarligu og politisku støðuna, tónleikurin hjá Dylan var partur av.
Dylan var um hetta mundið undir stórum trýsti, tí øll vóru eftir honum, nú hann var at rokna sum flogvit og andaligur leiðari. Kanska var tað fyri at sleppa undan strongd, at hann 29. juli í 1966 datt av mortorsúkkluni og meislaði seg so illa, at hann mátti binda frið. Nógv er óvist við hesi søguni um hetta motorsúkkluóhappið.
Tað verður ov drúgt at greiða frá øllum, sum er hent í lívinum hjá Bob Dylan. Tað er skrivað upp í heil bókasøvn um Dylan, og hann hevur sjálvur skrivað endurminningar: Chronicles. 1. bindið av 3 kom í 2004 (á donskum 2005), hini bæði eru tó ikki komin enn, og óvist er, um tey koma.
Sjálvandi vakti tað ans, at hann fór at syngja kontri á útgávuni Nashville Skyline (1969). Fínir sangir og ikki minst Girl From the North Country, sum Dylan sang saman við vinmanninum Johnny Cash.
Eg haldi ikki, at eg nakrantíð havi verið ordiligur Dylan-fjeppari. Eg troyttaðist eisini av Dylan, tí hann sjangraði dagin langan í nærum hvørjum einasta kamari á studentagørðunum í Danmark, har eg búði, tá eg skuldi eitast at lesa hægri lestur. Eg fór ikki at lurta eftir Dylan aftur fyrr enn fleiri ár seinni.
Tað er neyvan rætt at siga, at Dylan syngur yndisligar sangir, men ein sang havi eg í hvussu er altíð uppfatað sum yndisligan. Tað kom sum ein skelkur, tá ið Dylan kunngjørdi, at hann var umvendur, tí tað var nú ikki tað, tú hevði væntað. Sangurin, eg hugsi um, er I Believe In You á plátuni Slow Train Coming (1979), ein rættiliga vanligur gospel. Seinni vendi Dylan vist aftur, og kemur hetta fram, vil onkur vera við, á plátuni Infidels (1983), har hann velur tónleikin fram um tað religiøst andaliga. Eg havi ikki lurtað so nágreiniliga, at eg kann siga, um so er.
Pláturnar hjá Dylan komu fleiri tey komandi árini, uttan at eg gav teimum stórvegis gætur. Eitt undantak var kortini, og tað var Time Out of Mind (1997), ein einastandandi samanrenning av inntonktum tónleiki og tunglyntum orðum, serliga í lagnum Not Dark Yet. Her situr oldingurin og filosoferar og kemur við ikki eiti á niðurstøðum, sum eitt nú Behind every beautiful thing there’s been some kind of pain.
Og soleiðis er við tónleikinum hjá Dylan, nú hann fyllir 75, hugtakandi og viðkomandi, men ikki beinleiðis vakur.
Ein annar mai
Tað er løgið í dag at hugsa sær, men 1. mai 1988 helt eg røðu á Vaglinum í Havn. Hetta var um tað mundið, tá ið tað gekk so ómetaliga væl í Føroyum, at tú hevði ilt við at trúgva, at tað kundi vera rætt.
Og svarið fingu vit longu árið eftir, tá alt skramblaði saman.
Tá var tað, at fiskurin rýmdi av grunnunum, arbeiðsloysið gjørdist methøgt, og ongin arbeiðsloysistrygging var. Fólkið rýmdi tí í stórum tali av landinum, og 6. oktober 1992 fór Sjóvinnubankin sum kunnugt av knóranum.
Í allari neyðini varð roynt at finna onkrar neyðloysnir, t.d. at fara at fiska markrel, gera úrdráttir úr igulkerum ella tara.
IMF-fólk sóðust ganga úti í Tinganesi, tí tey vistu heilivágin góðan: at skerja. IMF-fólkini vóru tó merkiliga ljódlig, og teirra tilmæli var varisligt. Kanska vistu tey, at føringurin er sum gallarin í Asterix og Obelix, teir skalt tú ikki øsa, tí svarið kemur við brestin, og kanska gott at so er.
Almennu fakfeløgini vórðu tá noydd at góðtaka at fara munandi niður í løn, og eftirlønin varð ofrað. Okkara politikarar vóru í Danmark at fáa teir at bjarga bankunum, sum tað varð rópt, og taka yvir og umleggja ovurstóru skuldina í fremmandum gjaldoyra, sum annaðhvørt menniskja tá hevði, og sum skjótt kundi koyra okkum øll um koll. Rentuspekulatiónin var landsítrótt. Tað almenna átók sær so við og við privatu skuldina.
Søgur gingu um ørvitiskenda stuðulveiting til skipabygging og -keyp, teir sonevndu skipapakkarnir, og hetta óskilið varð seinni sagt at koma av, at umsitingin hjá landinum var ov veik og tískil ikki sína uppgávu vaksin. Ráðgevandi nevndin hjá danska forsætisráðharranum hevði staðfest í frágreiðing eftir frágreiðing, at føroyski búskapurin var á vandakós, men hetta varð alt kveistrað til viks, tí í Føroyum var onki ovboðið, og tað skiltu donsku býttlingarnir ikki. Eitt sindur skammiligt var tað kortini, at danir skuldu noyða okkum at broyta vinnulóggávuna, sum so dyggiliga hevði stuðlað ábyrgdarloysinum.
Tað var hart, men tað vendi tíbetur skjótt, og vit fingu varandi hákonjunktur. Alt fyrigivið, og politikarar sóu sær nú kjansin at játta sær sjálvum hægri løn og gyltar eftirlønir.
Nú er tað ein óskikkur at sitera seg sjálvan, men í røðuni 1. mai 1988 nevndi eg m.a. hetta, at ríkidømi og fátækradømi reikaðu í felag. Eg nevndi, at í Føroyum mundu tað vera fá, sum beinleiðis vóru fátæk. Tað tyktist heldur, sum fólk svumu í pengum, og skuldu vit tala um fátækradømi, so mundi tað helst vera andaligt fátækradømi og andaligt leti.
Men støðan var og er ein onnur, venda vit okkum út í heim.
Vit vita, at vit liva í einum heimi, hvørs høvuðseyðkenni er veldugur materiellur og politiskur ójavni. Vit hava verið noydd til at læra okkum at liva við hesum veruleika.
Í røðuni vísti eg til franska heimsspekingin og utopiska sosialistin Charles Fourier, sum hevði gjørt vart við, at kapitalisman hevði tvey andlit, ríkidømi og armóð, hetta sum Karl Marx og eisini onnur meira borgarlig høvdu gjørt vart við. Karl Marx var ein teirra, sum fannst harðliga at borgaraskapinum, at tey tosaðu um frælsi, javnrættindi og brøðralag, men framdu tað bara partvís.
At eg nevndi Charles Fourier, sum als ikki er serliga kendur í Føroyum, mundi koma av tilvild, at eg júst tá hevði lisið okkurt av tí, sum hann hevði skrivað.
Í røðuni vísti eg á, at vit liva væl, men at vit hava eksporterað tað harða stættarstríðið til aðrar heimspartar. Í mun til tey í triðja heiminum livdu vit sum greivar og áttu kanska ikki at hildið 1. mai, men heldur farið heim at skamma okkum.
Uttan tilvitað at vita um ørskapin í samfelagnum í 1980’unum nevndi eg í røðuni, at fakfeløgini høvdu verið moderat í sínum lønarkrøvum, so moderat, at aðrir partar av samfelagsmaskinuni helst høvdu staðið seg betur, um teir tóku við læru av okkum.
Eg kom eisini inn á royndirnar at fáa gjørt høvuðsavtalur fyri arbeiðsmarknaðin, nakað, sum eg, í hvussu er tá og fyri ein part framvegis, var harðliga ímóti. Eg helt tað vera undarligt, at arbeiðsgevarin ikki kundi samráðast, fyrr enn fakfeløgini fyrst vóru niðurbundin, tí so má hann rokna við klandri.
Eg minnist eisini, at eg móti endanum á røðuni nevndi heimin við tveimum andlitum: annað andlitið roynir at brosa, meðan hitt andlitið er avskeplað av neyð.
Men hetta var mitt í teimum kátu føroysku 1980’unum, og tað var kanska orsøkin til, at bara eini 70 fólk møttu til 1. mai-haldið henda dagin í 1988.
Seinni fekk nýliberalisman, sum eitt nú IMF-fólkini, sum vitjaðu á sinni, umboðaðu, sum kunnugt rættiliga fótin fyri seg í okkara parti av heiminum. Hetta hevur m.a. gjørt, at tað als ikki er gjørligt longur at brúka neyð sum argument í fakfelagsstríði. Har mugu marknaðarkreftirnar sleppa at ráða. Tað er eitt sindur ræðandi, men tað tykist mær, at eisini fakfeløgini og vinstraflokkarnir við hava ættleitt ófrávíkiliga nýliberalistiska retorikkin, og tí noyðast tey at ganga undir sparingar og karmar, sum líkjast viti og skili, men eru tað reina mjørkatos. Panamaskjølini tosa eisini sítt greiða mál.
Nú er so bara at vóna, at fakfeløgini fáa tendrað tokulyktirnar, áðrenn tað verður til dyggan samanstoyt, sum eitt nú tann, vit upplivdu fyrst í 1990’árunum.


text:
Knávi
Færøske Folkesagn og Æventyr
Jakob Jakobsen, København 1898-1901
Knávi
Huldusøgn úr Fámjin
Andras í Kvilvt í Fámjin var skýrdur Knávi. Hann og Jóanis í Porkeri vóru kønastir menn í gandi um tað bilið í Suðuroy.
Huldukona gekk til Andrassar á Heyggi í Hvalbø, og hvørja ferð hon kom til hansara, mátti hann vera bundin. Boð fór ettir Knáva. Hann kemur og spyr, hvat tíð hon er von at koma. Hin svarar: tá ið dagsett er.
Knávi er nú hjá honun um hesa tíð. Huldukonan kemur og vil til Andrassar, men Knávi stendur frammanfiri og forðar henni. Hann tekur hana og førir hana út treyga. Tey at berjast, og so var endin, at Knávi komst undir. Hann hevði gloymt eitt orð, sum kundi geva honun vald yvir huldufólkinun. Hon dró hann opnan ettir jørðini, og hann visti einki til sín, fyrr enn høvur hans sló ímóti eingjargarðinun. Tá raknaði hann við og fekk orðið aftur, sum hann hevði gloymt. Við tað sama breyt hann seg upp og fekk yvirvald á huldukonuni.
Knávi átti eina ær, sum ikki kundi ganga ímillun hin seyðin. Ein dag fer hann við hundi at beita eftir lambi hansara, men ikki bar til at fáa tað, tó at lambið altíð vísti seg fyri honum, tá ið hann kom. Hann fór annan dagin, men tað gekk við sama lag. Triðja morgunin ger hann seg til aftur at fara á fjall, men í sama bragdi verður boðað til útróðrar, og ikki hevur Knávi hug at liggja eftir heima.
Ein fátækur maður, skýrdur Rappi, búði tætt hjá. Hann var fram um allar menn til skjótleika. Knávi biður hann fara sær ettir lambinun, men Rappi sigir seg ikki tora, tí at hann kvíðar firi at fáa skaða. Knávi lovar honun, at tað skal ikki vera, og Rappi heldur seg til. Hann fer, hittir lambið hjá ærini, tekur tað frá henni, bindur tað og leggur tað á bakið. Men best sum hann gongur, snávar hann og missir lambið. Hann vendir sær við til at taka tað aftur, men horvið er og verður tað, og við tí skili verður hann at fara aftur til húsa.
Um kvøldið kemur Knávi heim, og Rappi , sigur nú frá, kvussu sær hevur tilborist. Knávi heldur fyri, at tað man vera hin heidni á Herðablaðsgjáum, ið er farin við lambinun, men teir skulu tó dragast um tað. Hann biður Rappa koma við sær og visa sær á, hvar hann snávaði og misti lambið.
Báðir avstað til plássið og so í Herðablaðsgjáir. Knávi biður Rappa ikki lurta ettir, kvat ið hann talar. Nú letst upp, og ein føgur skínandi stova sæst. Ein maður gongur har inni, og lambið liggur á gólvinum. Knávi sigur seg eiga ærina og lambið, men hin forneski heldur seg hava javngóðan rætt til teirra og hann, tí hann átti sjálvur brundin, sum lambið var gitið av. Knávi tók hendur á lambið, og so gjørdi hin forneski; hvør dró í sín endan, men Knávi dró huldumannin út um dyr við lambinun, og varð hin at sleppa. Tað dunaði í Herðablaðsgjáum, tá ið hellið varð afturlatið.
Kona Knáva bað dóttrina fara niðan í Teindal ein morgunin og skava korka. Hon fór, men tá ið hon kom oman aftur, var hon málleys og fekk ikki talað. Knávi var til sjós. Tá ið hann kom aftur um kvøldið, var konan heilt ring um dóttrina og segði honum frá, hvussu til hevði borist við henni. Hann spyr, kvar hon sendi dóttrina um morgunin, og hon sigur: niðan í Teindal á tann stóra steinin til at skava korka.
So hann avstað, tók knív uppá seg - tí, helt hann fyri, knívleysur maður var lívleysur - fór niðan og inn í steinin. Ein kona situr inni. Hann spyr hana, hví hon hevur tikið málið frá barni hansara.
"Skammsetta! gentan hevur grøtað mær badnið," sigur huldukonan; "tað hvakk við, sum hon tók at skava uppi á steininun, datt í eldin úr fanginun á mommu sínari og kolaði seg."
Knávi biður hana fáa gentuni málið attur í stundini, fer so út aftur, smellir hurðina í eftir sær og sigur, at ongantíð skal hon fara upp aftur.
Ikki hevur steinurin verið opnaður síðani.
Men tá ið Knávi kom heim, hevði dóttirin fingið málið attur.


text:
Uppskot til ummælis
-
Kunngerð um uppboðssølu av veiddum fiski av botnfiski veiddur í føroyskum ella íslendskum sjógviUmmælisfreistin er farin
-
Kunngerð um broyting í kunngerð um at skipa fiskiskapin eftir havtasku og svartkalva við gørnum í føroyskum sjógviUmmælisfreistin er farin
-
Kunngerð um broyting í kunngerð um at friða ávísar leiðir í føroyskum sjógvi fyri veiðu við troli og øðrum reiðskapiUmmælisfreistin er farin
-
Kunngerð um at skipa fiskiskapin eftir hummara í føroyskum sjógviUmmælisfreistin er farin
-
Kunngerð um ískoyti til gjald fyri veitingar hjá privatstarvandi fysioterapeutiUmmælisfreistin er farin
-
Kunngerð um ávísing til ókeypis sálarfrøðiliga viðgerð til persónar millum 15-35 árUmmælisfreistin er farin
-
Broyta nakrar kunngerðir í vápnalóginiUmmælisfreistin er farin
-
Tilboð um ókeypis koppseting fyri ávísum sjúkumUmmælisfreistin er farin
-
Gjald fyri heimatænastuUmmælisfreistin er farin
-
Broytingar í løgtingslóg um ferðsluUmmælisfreistin er farin
-
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um trygging móti avleiðingunum av arbeiðsskaða (Arbeiðsskaðatryggingarlógin)Ummælisfreistin er farin
-
Skattalógin - Fylgibroytingar orsakað av broytingum í almannalóggávuniUmmælisfreistin er farin
-
Ásetingarlógin -Skattlig javnseting av persónum við framskundaðari pensjón og fyritíðarpensjón umframt ávísar broytingar av tekniskum slagUmmælisfreistin er farin
-
Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um sjófeingiUmmælisfreistin er farin
-
Fýra kunngerðir, ið hava heimild í PolitilóginiUmmælisfreistin er farin
-
Smidligari at fáa dansk CPR-nummarUmmælisfreistin er farin
-
Greiðari reglur fyri yvirvaking við vakmyndatóliUmmælisfreistin er farin
-
Uppskot um at umskipa visitasjónsnevndina í sjúkrahúsverkinumUmmælisfreistin er farin
-
Uppskot til kunngerð um at innflyta hundar, kettur og gitnaðarevniUmmælisfreistin er farin
-
Revsilógin verður broytt - 2. ummælisrundaUmmælisfreistin er farin
-
Uppskot til kunngerð um gymnasialt útbúgvingarráð til hoyringarUmmælisfreistin er farin
-
Uppskot um at broyta løgtingslóg um barnavernd v.m.Ummælisfreistin er farin
-
Broytingar í ásetingum um ljósføring á lastbilum og lendisakførumUmmælisfreistin er farin
-
Broyting av markvirðum fyri føroyskar SIFI-bankarUmmælisfreistin er farin
-
Uppskot at broyta løgtingslóg um HúsalánsgrunnUmmælisfreistin er farin
-
Kunngerð um gagnnýtslu av ófiskaðum menningarkvotumUmmælisfreistin er farin
-
Kunngerð um at seta í gildi ásetingar í SjófeingislóginiUmmælisfreistin er farin
-
Uppskot til løgtingslóg um broyting í kommunuvallógini og løgtingsvallóginiUmmælisfreistin er farin
-
Kunngerð um skipan av fiskiskapi í sambandi við ferðavinnuUmmælisfreistin er farin
-
Uppskot til kunngerð um avhending av talgildum skjalasavnsútgávum til hoyringarUmmælisfreistin er farin


text:
Grundarlagið
Føroya Pro Vita (fyri lív) byggir á ta kristnu lívs- og menniskjaáskoðanina, lýst við orðunum hjá franska arvagrannskaranum Jerome Lejeune, professara í París.
Lejeune-yvirlýsingin er soljóðandi:
- Tá ið barnið er gitið í móðurlívi, er tað ein livandi skapningur.
- Tað hevur eginleikar, sum ger tað ólíkt øllum øðrum menniskjum, eisini mammuni, sum verjir tað og gevur tí føði.
- Tí kann einki setast i staðin fyri tað.
- Heilt frá gitingini og til ellisár er tað hin sama menniskjan, sum veksur, búnast og at enda doyr.
- Læknavísindin skal tæna og verja ta livandi menniskjuna frá tí, hon er gitin í móðurlívi, til hon doyr ein nátúrligan deyða.
- Øll menniskju hava krav um óskerda virðing uttan mun til aldur, sjúku ella aðrar veikleikar.
- Tá ið læknin rakar við neyð, er tað skylda og ábyrgd hansara at veita alla ta hjálp til mammu og barn, ið gjørligt er.
- At taka lív fyri at loysa samfelagslig, fíggjarlig, siðmenningarlig og arvalig mál er tí ímóti virki læknans.
Endamálið
Føroya Pro Vita er felagsskapur, sum virkar fyri at verja mannalív, tað fødda eins væl og tað ófødda, heilt frá giting til nátúrligan deyða.
Við hesum fyri eyga vil Føroya Pro Vita
- verja barnið í móðurlívi,
- vegleiða og vísa á aðrar møguleikar enn fosturtøku,
- veita teimum hjálp, sum koma í trongstøðu vegna barnsburð, gjøgnum ráðgeving,
- bústaðarhjálp, fíggjarligari styrkveiting eins væl og á annan hátt so nógv sum gjørligt,
- savna tey saman, sum siga nei til fosturtøku, tá ið lív ikki stendur móti lívi,
- og stuðla tí einstaka í støðutakanini fyri lívi,
- og ávirka støðuna manna millum, so at mannalív verða spard.
Limaskapur
Limur kann hvør tann gerast, sum við egnari undirskrift bindur seg til Lejeune-yvirlýsingina.
Aðalfundur
Ársaðalfundur er hægsti myndugleikin hjá Føroya Pro Vita.
Hann verður hildin í oktobur og skal vera lýstur í bløðunum 14 dagar frammanundan.
Eykaaðalfundur skal vera hildin, tá ið meirilutin av nevndini ella triðingurin av limunum skrivliga seta fram ynski um tað. Eykaaðalfundur hevur sama myndugleika sum ársaðalfundur og skal lúka somu krøv.
Atkvøðurætt á aðalfundi hevur hvør tann, sum hevur verið limur í minst tveir mánaðir, tó at fyrsta fundi, hin 12. juni 1992, hvør tann, ið møtir, hevur lisið og undirskrivað Lejeune-yvirlísingina.
Atkvøðugreiðslan er skrivlig.
Formaður verður valdur á ársaðalfundi. Hann skal hava í minsta lagi 50% av atkvøðunum. Valt verður umaftur, um tað stendur á jøvnum ella einki valevni hevur fingið tey kravdu 50%.
2 av 4 nevndarlimum verða valdir á hvørjum ársaðalfundi við vanligum meiriluta, og tað sama verða teir báðir eykalimirnir.
Valevnini játta frammanundan, at tikið verður við vali.
Ársaðalfundurin tekur allar høvuðsspurningar til viðgerðar.
Nevndi ger fundarskránna, sum ársaðalfundurin fyrst av øllum góðtekur.
Liminir kunnu senda nevndini uppskot inn í seinasta lagi 2 dagar fyri fundin, sum nevndin skal leggja fyri ársaðalfundin til góðkenningar, áðrenn tey verða tikin við á skránna.
Mál, ið ikki eru á fundarskránni, kunnu ikki verða tikin til viðgerðar á ársaðalfundinum uttan so, at ⅔ av teimum møttu limunum góðtaka tað.
Ársaðalfundurin skal altíð hava hesi mál á skránni:
- Góðkenning av fundarskrá.
- Val av fundarstjóra.
- Val av skrivara.
- Ársfrágreiðing og viðgerð av henni.
- Ársroknskapur, viðgerð og góðkenning.
- Val av formanni, nevndarlimum og grannskoðara.
- Viðgerð av innkomnum málum.
- Áseting av limagjaldi.
- Ymiskt.
Nevndin
Nevndin í Føroya Pro Vita er hægsti virkandi myndugleiki og stendur ársaðalfundinum til svars fyri, at virkað verður smb. § 2 í viðtøkunum.
Nevndin hevur leiðslu felagsins, umsitur ognir og skipar fyri fundum.
Í nevndini sita 4 fólk umframt formannin, sum stjórnar.
Nevndarlimirnir verða valdir fyri 2 ár. Lutakast verður millum teirra, sum verða vald tað fyrsta árið, hvør teirra ið situr bara í 1 ár, og hvør ið skal sita 2 ár.
Í nevndini skulu vera í minsta lagi 2 fólk, sum útbúgvin eru innan heilsurøkt.
Nevndin kann taka avgerðir, tá ið minst 3 limir eru møttir.
Vanligur meiriluti ræður. Stendur á jøvnum, er atkvøða formansins hin avgerandi.
Gerðabók verður førd fyri hvønn fund.
Útliman
Uppsøgn av limaskapi í Føroya Pro Vita skal vera skrivlig.
Limir, ið hava ikki goldið limagjald tey seinastu 2 árini, hava tó ikki atkvøðu- og talurætt og kunnu verða strikað sum limir, tá ið tey hava fingið 2 skrivligar ávaringar við 3 mánaða millumbili.
Nevndin kann siga lim úr felagnum, sum brýtur Lejeune-yvirlýsingina.
Lógir felagsins kunnu verða broyttar á aðalfundi, tá ið uppskot um lógarbroyting er komið nevndini í hendi í seinasta lagi 3 mánaðir áðrenn, og tá ið ⅔ av teimum møttu limunum eru fyri.
Sagt skal vera frá lógarbroyting, tá ið lýst verður til aðalfundar.
Innihaldið í § 1, grundarlagnum hjá felagnum, Lejeune-yvirlýsingin kann ikki broytast.
Avtøka
Uppskot um avtøku skal vera nevndini í hendi í seinasta lagið 6 mánaðir fyri aðalfund, ið tá kann samtykkja uppskotið við ⅔ meirilluta av teimum møttu limunum.
Aðalfundurin velur síðan eina avtøkunevnd, sum sendir uppskotið um avtøku til uratkvøðu.
Atkvøða ⅔ av innkomnu atkvøðuseðlunum fyri avtøku, er felagið avtikið, og ognir felagsins verða tá latnar øðrum hjálparfelagi ella -feløgum.
Soleiðis samtyktar á stovnandi ársaðalfundi á Gøtu HF- og Studentaskúla hin 12. juni 1992.


text:
Skriva út
Jofridt Jensen
Eftir Jústinus Leivsson Eidesgaard
Jofridt Jensen
klokkariFuglafjørður
Jofridt er eitt sorgarnavn og sprettir úr herviligu meslingunum, sum herjaðu við oyðandi febri í Fuglafirði og í Føroyum seinast í tjúgunum í farnu øld. Navnið Jofridt er ein samanseting av tí 22 ára gamla Jógvan og tí 18 ára gomlu Fridu,sum vóru systkin hjá mammu Jofridt og sum doyðu í 1928 av meslingum. Jofridt mundi eisini mist mammubeiggjan Petur Jacob og mammusystrina Hansinu, men tey hóraðu akkurát undan hesum sváru meslingum. Jofridt er føddur tvey ár eftir hendan sorgarleikin í familjuni og tyngd av sorg dugdi mamman ikki annað enn at linna um saknin, við at taka eitt sindur av nøvnunum hjá deyðu systkjunum inn í navnið hjá nýggja alvanum, sum fyri tað mesta svav og fekk heita mjólk úr flógvum brósti.
-Eg haldi ikki, at navnið hevur tyngt meg, eg havi fingið eitt langt og hendingaríkt lív og eg eri nøgdur, sigur Jofridt Jensen.
Jofridt byrjaði í starvi í kirkjuni í 1947 sum 17 ára gamal. Onkuntíð avloysti hann sum klokkari, men arbeiðið var í høvuðsheitinum at pumpa, so ljóð fekst úr urguni. Um hetta mundi var Reyðberg, lærari, organistur í kirkjuni.
-Sum við øllum arbeiðinum, skuldi ein ansa sær. Um eg pumpaði ov hart, tá var ikki í lagi og um eg pumpaði ov spakuliga, spældi urgan falskt. Tú pumpaði við hond. Talan var um eitt lítið danskt pípuorgul. Seinni fór Jákup Pauli, málarin, at spæla upp á urguna, og hann var í tænastu í mong ár. Mítt klokkarastarv var fyrstu árini mest sum avloysari fyri Edward Skarðsá. Hann var virkin í missiónini og ferðaðist kring landið á missiónsviku og eg var avloysari hjá honum. Hin klokkarin var Aleksander, dykkarin og tá ið honum barst frá avloystu synirnir Óli og Edmund. Um tað mundi, tá ið eg arbeiddi í Grønlandi, var langt í millum, at eg var í torninum.
-Eg havi verið kirkjutænari undir nógvum prestum. Hvas var tann fyrsti, síðan Sand, Harnæst, Torkil Beder, Emil Olsen, Olufson, Una Næs, dómprósti og eisini havi eg ringt nakrar ferðir hjá sitandi presti, Anne Mette Klemensen. Eg segði upp tað árið Uni Næs gavst,tá var eg 70 ára gamal og havi verið onkuntíð í tænastu síðan.
-Eg haldi ikki, at tað er so áhugavert at ringja nú vit hava fingið automatisku klokkuna. Meira spennandi var at ringja við hond. Tá ið eg byrjaði, ringdu vit í ein heilan tíma klokkan seks um morgunin høgtiðsdagar, vit skiftust í millum at ringja og kima og at kima var lættari. Síðan er ringingin flutt til klokkan átta fyrstu ferð og nú klokkan níggju.
Jofridt er útbúgvin skipasmiðjur til træskip á bedingini í Fuglafirði og her arbeiddi hann 15 ár út í eitt. Í tíðarskeiðnum 1953-1963 var Jofridt millum annað um summarið krambakallur í einum skúri í gomlu føroyingarhavnini. Hann var eisini sjakformaður at landa skip. Teir fóru yvir í mai og komu heim aftur í september og tvey ár kom tað fyri, at teir ikki vóru heima aftur fyrr enn í oktober. Jofridt gjørdist eftir grønlandsárini formaður á Handils og Frystivirkinum og var í hesum starvi í næstan 30 ár. Síðan fór hann á Havsbrún og var har til hann legði frá sær vegna aldur.
-Tíðina á bedingini minnist hann við einum smíli. Tað var ein spennandi tíð. Hann var millum annað við at umbyggja Gulldrang, eitt skip, sum í mong ár var virkið út frá Fuglafirði. Hetta var ein norskur bátur, sum komin til Føroyar var tikin heilt niður og bygdur av nýggjum.
-Serliga spennandi var arbeiði við sveittakistuni, har vit hitaðu plankarnar fyri at boyggja teir kring skrokkin. Tú skuldi vera neyvur, men eg minnist einki til, at arbeiði miseydnaðist. Tá plankarnir vóru vorðnir heitir, kundu teir bendast og vóru sum gummi. Teir vóru altíð liðugt tilevnaðir, áðrenn teir fóru í sveittakistuna, sigur Jofridt Jensen.


text:
22-09-2021
Reinsitænastan hjá IRF byrjar í komandi viku at tøma rottangar í Vágum.
Tað er ein ómetaliga stór hjálp hjá monnum okkara, at rottangarnir eru klárir, tá teir koma á staðið. Tað sparir bæði borgarum og IRF nógva tíð og nógv stríð.
IRF heitir tí á fólk um at tryggja:
- at tangin er lættur at koma til
- at tað er grivið væl frá rundan um lokið
- at lokið er væl fest, men lætt at loysa
- at lokið er trygt og heilt
- at lokið er lætt at festa aftur, tá ið arbeiðið er liðugt
Eru omanfyri nevndu viðurskifti ikki í lagi, verður tangin ikki tømdur. Meira kann lesast um hetta á www.irf.fo/rottangatoming/
Reglugerðin sigur harumframt, at eigarin av rottanganum hevur til eina og hvørja tíð ábyrgd av, at tangin er í góðum standi og ikki er til ampa fyri fólk og umhvørvið. Hetta inniber millum annað, at fólk og fæ trygt kunnu ferðast tvørtur um rottangan, eisini eftir at hann er tømdur.
Tá ið tangin er tømdur, leggur IRF ein lepa við árstali undir lokið á tanganum.


text:
"Um bara hann sló meg"
Móttøka í Miðlahúsinum hósdagin, tá bókin ”Um bara hann sló meg ” kemur út.
Hósdagin gevur sálarfrøðingurin Súsanna O. Skaale út bókina "Um bara hann sló meg", har fimm føroyskar kvinnur, sum hava verið fyri harðskapi, greiða frá síni søgu og hvussu tær fótaðu sær aftur.
Í tí sambandi verður bóka-móttøka í Miðlahúsinum í Vágsbotni hósdagin 14. november frá kl. 16:00 til kl. 18:00.
Annika Olsen landsstýriskvinna, Katrin á Neystabø frá Amnesty og Tóra Petersen forkvinna í felagnum Føroyskir Sálarfrøðingar siga nøkur orð.
Møguleiki verður eisini at ogna sær bókina, ið kostar 220 kr.


text:
Snjóuglan (lat. Nyctea scandiaca L; da Sneugle) er næstan so stór sum ein gás. Tær ungu eru gráflekkutar; sum tær eldast, lýsna tær, og gamlir steggjar eru næstan snjóhvítir. Hon eigur norðast í kuldanum, Grønlandi, Sibiria og nógvum Íshavsoyggjum. Norðarlaga í Noregi eigur hon uppi á fjøllunum. Um veturin kemur hon oman í dalarnar, og stundum flytur hon seg nakað suður, hendir seg til Føroyar.
Hon er grammari enn hinar uglurnar; rýpur og entur tekur hon, eisini fisk, og hendir seg haru. Stór og sterk, sum hon er, tykist hon ikki at ræðast fyri nøkrum. Tá ið tað ræður um at verja ungarnar, fírir hon ikki fyri fólki; særd snjóugla brennir á bæði menn og hundar og klórar og bítur, so tað munar.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Ferðatiltak á Tvøroyri
Ferðast uttanlands?
Ætlar tú út í heim at ferðast, er tað týdningarmikið, at tú fyrireikar teg væl frammanundan og tryggjar teg móti ymiskum óvæntaðum, ið kann tarna ella oyðileggja ferðina. Hvussu veit tú, um tú hevur røttu tryggingarnar? Hvat gert tú, um tú skuldi verið óheppin á ferðini? Og hvussu velur tú rætta gjaldskortið?
Hesir og nógvir aðrir spurningar verða svaraðir á ferðatiltaki í BankNordik á Tvøroyri hósdagin 7. juni kl. 19. Á tiltakinum luttaka eisini Suðuroyar Apotek og Føroya Tele, ið koma við góðum ráðum til tína ferð.
Øll, ið luttaka eru við í lutakastinum um eitt gávubræv frá Atlantic Airways, virðið kr. 2.000, umframt tveir gávupakkar frá Apotekinum, við sólkremi og øðrum, ið er hent at hava við á ferðini.
Skráin fyri kvøldið:
- Eydis Kjærbo frá BankNordik bjóðar vælkomin.
- Rakul B. Brattaberg frá BankNordik kemur við góðum ráðum til ferðina og greiðir millum annað frá um gjaldskort, nýtsluhámørk á gjaldskortum og hvussu, tú sperrar gjaldskortið.
- Katrin Groth Mortensen og Regitsa Johannesen frá Suðuroyar Apoteki greiða frá, hvat er umráðandi at hava við sær á ferðini.
- Karin Dahl frá Trygd tosar um týdningin av at hava røttu tryggingarnar til ferðina, og hvat tú gert um tú ert óheppin á ferðini.
- Umboð frá Føroya Tele greiða frá um telefonhald, roaming o.a., ið er vert at hugsa um, áðrenn ferðin byrjar.
Vit bjóða okkurt lætt og summarsligt til góman.
Øll eru hjartaliga vælkomin.


text:
Kópakonan
Standmyndin av kópakonuni stendur á Stórakneysa í Mikladali. Hans Pauli Olsen hevur gjørt standmyndina. Kópakonan var avdúkað tann 1. august í 2014, og síðani hevur hon verðuliga sett Mikladal á heimskortið.
Standmyndin av kópakonuni er grundað á ta vøkru, ógvusligu og hugtakandi søgnina um kópakonuna. Søgnin um kópakonuna er als ikki serføroysk. Líknandi sagnir, við ymsum frábrigdum eru nógvastaðni kring heimin – serliga í bretsku oyggjunum. Har verður kópakonan kallað Selkie.
Ein stutt versión av søgnini úr Mikladali er skrivað nirðiundir.
Á trettandu nátt plaga kóparnir at koma uppá land á helluni í Mikladali. Ta náttina kunnu tey kasta kópahamin, og eru tá fólk í eina nátt. Tey dansa og stuttleika sær.
Ein Mikladalsdrongur vildi síggja hvussu kóparnir komu á land, og legði seg at lúra. Hann sá eina ómetaliga vakra gentu koma úr kópahami sínum, og hugdi hvar hon legði hamin frá sær. Hann tók hennara ham, og krógvaði hann. Gentan slapp tí ikki á sjógv aftur saman við hinum kópunum, men noyddist at fylgja mikladalsdronginum heim, og tey livdu sum kona og maður, og fingu eisini børn saman.
Mikladalsmaðurin læsti kópahamin í eini kistu, og hevði altíð lykilin uppiá sær. Ein dag, tá hann var útrógvin, varnaðist hann tó at lykilin var vekk. Hann rópti “í dag verði eg konuleysur”, og teir róðu so skjótt teir vóru mentir heim aftur. Men ov seint var. Teir sóðu kóp við helluna, og allarhelst var tað brimilin, sum var komin at taka ímóti opnu síni.
Á Sunnanágarði, har mikladalsmaðurin hevði búð saman við kópakonuni, sótu børnini einsamøll. Kópakonan hevði sløkt eldin og krógvað allar knívarnar, og var so farin.
Seinni, tá mikladalsmenn skuldu fara at sláa kóp, kom kópakonan í dreymi til mann sín, og legði honum eina við ikki at drepa stóra brimilin og hvølpar teirra. Mikladalsmaðurin aktaði ikki hesi boð.
Seinni tá menn býttu fongin sínamillum, fekk mikladalsmaðurin brimilin, og lollir og fitjur av hvølpunum í sín lut. Tá kópakjøtið var í grýtuni, kom kópakonan inn sum tað ljótasta trøllið og segði “hevnt er og hevnt skal verða”, og lovaði at frá hesum degi skuldu so nógvir menn í Mikladali falla í bjørgunum, at teir skuldu kunna røkka runt um alla Kalsoynna.


text:
Stjórnarskipanaruppskotið minnir um kleprut Candyfloss
7. desember 2017
Hvussu nýggja stjórnarskipanaruppskotið skal virka í mun til Grundlógina, vita vit ikki, hóast uppskotið skal til fólkaatkvøðu komandi vár ella nær?
Rok í Tinginum
Mitt í øllum rokanum í Løgtinginum um fiskivinnunýskipanina, liggur eitt annað uppaftur týdningarmiklari mál hjá sitandi samgongu og bíðar.
Tað er uppskotið um eina nýggja stjórnarskipan. Loysingarppskotið er sett uppá stand by, meðan fiskivinnunýskipanin verður tanlað og gjøgnumheglað av okkara fólkavaldu í Tinginum.
Men tak ikki feil. Samgongan hevur ikki gloymt uppskotið um nýggju stjórnarskipanina, hvat hon so enn merkir, annað enn loysing frá Danmark. Og vit kunnu vænta, at málið verður eitt hitt fyrsta, ið tikið verður fram í Løgtinginum, so skjótt jólini eru farin afturum og vit skriva 2018.
Í nógv, nógv ár, ja, longu undan 00´unum, sótu ser-útvald loysingarfólk (fleiri teirra lesandi í Danmark) í sínari frítíð og styttu sær stundir við at gera ein leist, sum skuldi liggja sum grundarlag til eina nýggja stjórnarskipan, tá loysingarfólk einaferð komu í landsstýrið.
Men hvussu er og ikki, Tjóðveldi hevði uppskotið um nýggja stjórnarskipan undir arminum á veg út í Tinganes, tá verandi politiska samgonga við Javnaðarflokkin og Tjóðveldi varð skipað.
Tað bera kaos
Undir verandi samgongu, sum er ein samanflættan av Javnaðarflokkinum, Tjóðveldi og Framsókn, merkja vit ferilin av tí, sum okkum stendur í boði, tá fólkaatkvøða í vár verður um nýggju stjórnarskipanina: Nevnliga tað bera kaos.
Vit uttanfyri standandi kenna ikki smálutirnar í hesi stjórnarskipan, sum fólk skulu atkvøða um einaferð í vár - um samgongan heldur so leingi. At gera eina nýggja fólksins lóg, krevur eina fólksliga tilgongd við upplýsing, innliti og breiðari undirtøku og festi í fólkinum - henda fólksliga tilgongdin vantar og er eitt tekin um vánaligt politiskt handverk í einum so týðandi máli.
Tað, sum er komið fram alment, er ógvuliga ullint og minnir ikki sørt um ein ljósareyðan, yvirsøtan og kleprutan Candyfloss. I hvussu er, er tað tann myndin, ið málað er á vegginum, skulu vit taka tað fyri fult, sum Tjóðveldi almannakunngjørdi, tá hetta landsstýrið kom til valdið.
Í stuttum kann sigast, at tað er fullkomuliga óneyðugt at hava eina fólkaatkvøðu um eina nýggja loysingar-stjórnarskipan, eftirsum vit eru so heppin í Ríkisfelagsskapi við Danmark at hava eina fantastiska væl orðaða og vælvirkandi Grundlóg frá 1849.
Beate L. Samuelsen
Føroya Væl
RN
Aftur


text:
Įbyrgd landsstżrismanna
Lųgtingslóg nr. 90 frį 4. juni 1996 um įbyrgd landsstżrisins sum broytt viš lųgtingslóg nr. 131 frį 03. desember1996
§ 1. Lógin višvķkur įbyrgdini hjį lųgmanni og landsstżrismonnunum fyri teirra embętisfųrslu.
§ 2. Lųgmašur og landsstżrismenn hava įbyrgd av fyrisitingini av teim mįlsųkjum, sum lųgd eru til teirra.
§ 3. Reglurnar ķ almenna partinum ķ borgarligu revsilógini eru galdandi.
§ 4. Tį reglurnar ķ borgarligu revsilógini um medvirkni til
eitt lógarbrot verša nżttar, skal lųgmašur ella landsstżrismašur verša mettur at
hava medvirkaš til geršina hjį einum undirmanni, tį
1) hann hevur veriš vitandi um, at geršin fór at verša framd, og hann hevur latiš vera viš at royna at forša hesum,
2) geršin hevur veriš eitt neyšugt ella natśrligt mišal til at seta ķ verk eina avgerš, sum lųgmašur ella landsstżrismašurin hevur
įbyrgdina av,
3) hann, viš ikki ķ rķmiligan mun at hava fųrt eftirlit og įsett reglur, hevur virkaš fyri, at geršin er voršin framd.
§ 5. Lųgmašur ella landsstżrismašur veršur revsašur, um hann
tilętlaš ella av grovum ósketni skśgvar til viks tęr skyldur, sum liggja į honum
sambęrt lųgtingslóg um stżrisskipan Fųroya ella lóggįvuni annars ella
starvsinnihaldi hansara.
Stk. 2. Įsetanin ķ stk. 1 er eisini galdandi, um so er, at lųgmašur ella landsstżrismašur gevur lųgtinginum skeivar ella villleišandi upplżsingar, ella um hann, tį lųgtingiš višger eitt mįl, tigur viš upplżsingum, sum eru av stórum tżdningi fyri tingsins meting av mįlinum.
§ 6. Revsingin eftir § 5 er bót, hefti ella fongsul upp til 2
įr.
Stk. 2. Er brotiš gjųrt av ósketni, er revsingin bót ella hefti.
Stk. 3. Bųturnar verša įsettar eftir reglunum um dagbųtur ķ borgarligu revsilógini.
§ 7. Įsetanirnar ķ § 6 eru bert galdandi, um ikki haršari
revsing er heimilaš ķ ašrari lóggįvu.
Stk. 2. §§ 155-157 ķ borgarligu revsilógini eru ikki galdandi fyri lųgmann og landsstżrismenn.
§ 8. Įbyrgd eftir hesi lóg fyrnast sambęrt §§ 93-95 ķ borgarligu revsilógini. Fyrningarfreistin er tó ongantķš styttri enn 5 įr.
§ 9. Lųgmašur eins vęl og lųgtingiš kann gera av at reisa
įkęru višvķkjandi broti į hesa lųgtingslóg og ger samstundis av, hvųr skal virka
sum įkęri vegna hitt almenna ķ mįlinum.
Stk. 2. Tann av lųgmanni ella lųgtinginum tilnevndi įkęrin hevur somu heimildir og skyldur ķ mįlinum sum fśtin/statsadvokaturin/rķkisįkęrin/lųgmįlarįšharrin hevur eftir ręttargangslógini, men er ikki undirgivin nųkrum rķkismyndugleika.
§ 10. Višvķkjandi endurgjaldsįbyrgd ķ sambandi viš geršir lųgmans ella landsstżrismanna eru galdandi tęr vanligu reglurnar um endurgjald fyri skaša, sum persónur ķ landsins tęnastu hevur gjųrt.
§ 11. Nevningating dųmir ķ mįlum sambęrt hesi lóg.
§ 12. Henda lóg fęr gildi 29. juli 1996. Samstundis fer śr gildi lųgtingslóg nr. 102 frį 23. juni 1992 um įbyrgd landsstżrismanna. Brot, iš eru framd įšrenn henda lóg kemur ķ gildi, verša višgjųrd eftir higartil galdandi lóggįvu.


text:
Brúðarparið
Sanna Vitalis & Ólavur Paulason
Sanna er lærarinna og starvist á skúlanum á Argjahamri. Hon eigur 3 børn – Bjarti (18), Hanna (2) & Ísak (3). Hon hevur búð í Danmark í 13 ár saman við elsta soninum.
Ólavur er autolakkerari og starvast hjá Berg Motors. Hann eigur 2 børn, Ísak (3) & Hanna (2).
Sanna og Ólavur greiða frá
Vit møttust á G summarið 2013. Eg búði í Danmark saman við soninum. Ólavur búði í Havn.
Hetta lagnukvøld á G kiknaði ein glóð í okkum. Vit høvdu verið gomul genta og gamal drongur í so nógv ár –men nú fekk pípan annað ljóð.
1 ár seinni fluttu eg saman við soninum heim til Føroyar og inn til Ólav.
Stutta tíð seinni keyptu vit eina sanna perlu á Varðagøtu og 1 ár seinni kom Ísak.
13 mánaðar seinni kom Hanna.
Hatta kann henda, tá ið eldur kemur í gamalt hoyggj. Vit hava havt úr at gera við at renovera hús, uppæla børn og arbeitt.
Hvussu avgjørdu tit at giftast ella hvør spurdi hvønn og hvussu?
Vit høvdu verið úti og eti á Katrinu Christiansen saman við góðum vinfólkum hetta vakra summarkvøldið. Vit gingu heim gjøgnum viðarlundina, sum vit so ofta gera saman við børnunum.
Tað var eitt sera vakurt kvøld og prátið millum okkum var sera hugnaligt, nú vit endiliga høvdu eina løtu saman uttan børn.
Ólavur vildi gjarna seta seg niður eina løtu, so vit settust á ein bonk. Við teimum vakrastu orðunum frá hjartanum takkaði hann fyri okkara lív saman og spurdi, um eg vildi verða kona hansara.
Hvussu reageraði tú tá Ólavur spurdi teg um at giftast?:
Tá ið Ólavur spurdi meg, um eg vildi verða kona hansara, rann ein heit kensla gjøgnum mín kropp. Eg føldi eina heilt serliga lukku –ein frið innan í mær.
Eg minnist, at eg hugsaði: ”Hann valdi meg”. Og eg var rørd, glað, lukkulig og forelska. Eg føldi, at hetta var tann seinasti brikkurin, sum ”manglaði” í mínum lívið. Eg hevði ALT nú.
Ólavur er ein maður við fáum orðum, so tá ið hann sat har og vildi giftast við mær, so visti eg, at hetta var nakað hann innarliga ynskti. Og tað rørdi meg djúpt.
Lívið hjá okkum hevur sanniliga verið stævið við tveimum so smáum børnum, fulltíðarstørvum og einum húsum at seta í stand.
Men hann valdi meg. Eg var ovurfegin –lukkulig. Og segði ja, so skjótt eg fekk orðini ímunnin aftur. Kundi ikki ímynda mær eitt betri lív saman við nøkrum.
Vígslan
Vígslan var í Vesturkirkjuni leygardag tann 20. juli 2019
Veitslan var fyri innbodnum, har 109 gestir vóru til veitsluna sum bleiv hildin í Panorama á Hotel Hafnia.
Fíggjarætlan
Vit valdu ikki at hugsa um kostnaðin av hesum stóra degi og øllum tí sum har hoyrir til. Vit valdu at ganga øllum okkara ynskjum um ein ógloymandi dag á møti. Kostnaður uml. 200.000 kr.
Hví valdu tit júst hetta slag av brúdleypi?
Okkara hægsta ynski var at hava øll okkara nærmastu við til henda stóra dag. Vit ynsktu at hava tíð og rúm til at verða saman við teimum øllum.
Hava tíð til at flenna og práta og syngja saman við øllum.
Vit setu sum mál, at gestirnir eisini fingu ein stuttligan og ógloymandi dag saman við okkum.
Tí valdu vit at betala okkum frá øllum uppgávum.
Fráreiðing um tykkarar brúðardag
Eg hevði rent Ólav út úr húsinum kvøldið fyri, tí vit skuldu ikki síggjast fyrr enn hurðarnar í kirkjuni opnaðust.
Eg vaknaði tíðliga henda vakra morgunin. Eg hevði faktiskt sovið ordiliga væl. Eg føldi hetta var ein púra vanligur morgun. Børnini ánaðu einki, so vit settu okkum at eta havragrýn og syngja barnasangir, sum vit plaga.
So kom omman. Tá visti eg, at nú mátti eg fara avstaðat gera hár og make up. Eg merkti eitt lítið prik í búkinum. Eg var spent.
Løtu seinni – sum vísti seg at vera fleiri tímar seinni –var eg umskapaðtil eina vakra prinsessu. Ævintýriðvar byrjað.
Vit komu til kirkjuna. Hurðarnar vóru aftur og eg visti at øll bíðaðu eftir mær. Mítt innarliga ynski var, at eg saman við mínum bønunum gekk inn eftir kirkjugólvinum, meðan strúkarir spældu Canon in D. Elsti sonurin førdi meg inn eftir gólvinum. Og eingin var betri egnaður enn hann. Tað hava altíð verið eg og hann –men nú vóru vit brádliga vorðin 5. Ein dreymur, sum eisini hann hevur havt. Ein stór og rørandi løta.
Tað var fantastiskt, tá ið hurðarnar fóru upp. Øll fólkini, sum vóru har, vóru komin fyri at gleðast saman við okkum. Og fremst stóð Ólavur –so flottur og glaður. Eg nýtti hvørt fet eg gekk inn eftir gólvinum –eg hevði øll míni børn rundan um meg, meðan vakur, spælandi tóleikur rungaði í kirkjuni. Og har stóð Ólavur og bíðaði eftir mær –mín dreymaprinsur.
Tað var ein sera stórsligin og vøkur løta í kirkjuni. Vøkur og sigandi orð frá presti, vakur sangur og eydna í eygunum á brúðarparinum.
Eftir vígsluna skuldu myndir takast. Hetta stóðu Osvald og Karis fyri. Vit byrjaðu í viðalundini, sum vit høvdu eitt persónligt forhold til. Osvald og Karis dugdu sítt!
Tey syrgdu fyri at løtan saman við teimum var ein sonn uppliving og myndirnar ógloymandi flottar. Vit fluttu okkum oman í Gamla bókhandil eftir nøkrum tímum, har vit fóru afturum og funnu eina sanna perlu. Saman fingu Osvald og Karis okkum til at skapa flottar og ævintýrligar myndir av okkum, sum vit altíð fara at goyma í hjørtum okkara.
Eftir myndatøkuna saman við OPH høvdu vit eina løtu fyri okkum sjálvi, áðrenn veitslan byrjaði. Vit valdu at fara í hyttuna, sum Hotel Hafnia hevði bjóðað okkum, at gista í tað náttina. Í hyttuni fingu vit okkum ein bita og eitt glas av víni, áðrenn vit vendu nøsina móti Panorama.
Veitslan var fantastisk. Rómurin var góður. Nógvar góðar og stuttligar talur. Maturin smakkaði einastandandi. Nógvur sangur. Føroyskur dansur og tónleikur til síðst. Fólk hugnaðu sær og vit fingu práta við øll. Vit høvdu eitt fantastisk kvøld saman við øllum okkara kæru.
Hafnia orðnaði alt tað praktiska fyri okkum. Veitslan endaði ikki fyrr enn um morgunin. Tá var deiligt at sleppa í hyttuna aftur. Vit kunnu viðmæla hytturnar hjá Hafnia. So hugnaligar.
Okkara brúdleypsdagur var komin at enda–eitt satt ævintýr.
Brúðarkjólin
Leigaður frá Brúðarlín.
Tá ið kjólin skuldi veljast, hevði eg biðið nakrar vinkonur um at koma við mær, so eg fekk ymiskar meiningar.
Besta avgerð eg havi tikið. Uttan tær veit eg ikki, hvussu kjólin hevði sæð út. Tað eru so nógvar avgerðir, sum skulu takast um ALT. Við hvørt er tað gott at hava fleiri eygu, oyru og hendur.
Eg fekk mín dreymakjóla – og Ólavur elskaði at síggja meg í honum.
Ein fantastisk uppliving.
Klæðini hjá brúðgóminum
Mirjam Carlsen er ein eingil her á jørð. Ólavur var forbí hjá henni, har hann skuldi leiga ein hvítan vest til føroysk klæðir. Mirjam var sera dugnalig til at finna rætta litin á mynstrinum, sum klæddi Ólavi best. Ikki nokk við tí. Tá ið hon hoyrdi, at tað vóru tveir synir í húsinum, helt hon, at best hevði verið, um allir vóru eins. So hon syrgdi fyri, at øll mannfólkini vóru eins klæddir. Fantastiska flott arbeiðið.
Tað besta við degnum
ALT! –Alt gekk so væl. Allur dagurin var ein stór uppliving –frá morgunstundini har vit øll skuldu gerast klár –til rørandi vígsluna – til stórslignu upplivingina at taka myndir – og veitsluna um kvøldið, sum helt áfram til tann ljósa morgun.
Eitt satt ævintýr!
Brúðarferðin
Hana gleða vit okkum til um nøkur ár.
Eitt gott ráð til komandi brúðarpør
Tað er ongantíð ov tíðliga at fara í holt við at planleggja tann stóra dagin. Eg byrjaði 1 ár frammanundan –og ringdi og skrivaði og kannaði ymiskt, tá ið tað lá fyri. Tíðin flýgur –og tá ið dagurin nærkaðist var alt uppápláss, og eg kundi njóta dagarnar undan brúdleypinum í frið og náðum saman við Ólavi og børnunum. Tað var gull vert.
Minnist til at njóta stóra dagin og hvønn annan. Dagurin flýgur avstað.
Bestu minnini frá einum so stórum degi eru myndirnar. Tær kunnu tit hyggja eftir umaftur og umaftur.
Høvdu tit gjørt nakaðøðrvísi um møguligt?
Nei! Fyri okkum var dagurin perfektur uppá allar mátar.
Hvør tók myndirnar
OPHfoto – kann viðmæla øllum at velja Osvald & Karis. Tey fylgdu okkum allan dagin. Sera dugnalig og fitt fólk. Einastandandi flottar myndir.
Hvør gjørdi hár, makeup, negl:
Hár og make up: Laila Carlsen hjá Karinsa
Negl: Mirjam í Stjørnuskotinum
Hvør gjørdi matin til brúdleypið:
Hotel Hafnia stóð fyri matinum, sum smakkaði einastandandi.
Brúðarkøkuna gjørdi Olevina Sundsskarð, sum rekur kondittaríið Marietta.
Anna áhugavert um dagin:
Eg elski blómur. So tá ið eg fann útav, hvønn lit blómurnar í føroyska vestinum, sum Ólavur skuldi í, var, vendi eg mær til Blómuhúsið í Havn, har eg kom at práta við Mariu Deku. Hon dugdi sera væl at vegleiða meg um passandi blómur til brúðarbukettina, borðpynt, hárpynt, pynt til kirkjuna o.a.
Ein sera týðandi brikkur fyri okkum áðrenn brúdleypið, var hvør skuldi ansa okkara gullklumpun. Øll tey nærmastu vóru jú til veitslu um kvøldið.
Vit fingu eina sera fitta unga damu, sum ansaði Hannu í vøggustovuni at leggja tey at sova um kvøldið. Og viðhenni heima hjá okkum kundu eg og Ólavur vera 100% til staðar í veitsluni, tí vit vistu at børnini høvdu tað gott.


text:
Myndin er frá Kongsvitjanini í 1959 og er at finna millum nógvar aðrar myndir á Facebooksíðuni Gamlar myndir úr Miðvági
13-07-2021
Sum øllum kunnugt kemur Hennara Hátign Drotningin á almenna vitjan í Føroyum í døgunum 15. til 19. juli. Sum partur av almennu vitjanini, verður vitjað á Zarepta í Vatnsoyrum. Bjarni Prior, borgarstjóri er vertur fyri vitjanini í Vága kommunu.
Drotningin kemur til Vatnsoyrar seinnapartin leygardagin kl. 15.20, har borgarstjórin tekur ímóti uttanfyri Zarepta og presenterar býráðið í Vága kommunu. Síðan presenterar borgarstjórin leiðsluparið á Zarepta, og greiða tey frá søguni um Zarepta og tí virksemi sum er í húsinum.
Í samband við at tað í oktober eru liðin 100 ár síðan fyrstu fólkini búsettu seg á Vatnsoyrum, ger Vága kommuna eitt miðstaðarøki í bygdini. Ætlanin var, at Hennara Háting skuldi avdúka miðstaðarøkið í samband við vitjanina, men seinkingar við levering av tilfari hava ført við sær, at tann parturin tíverri er avlýstur. Ístaðin verður hátíðarhald í Vatnsoyrum 20. oktober, sum er 100 ára dagurin fyri fyrstu búsetingarnar har.
Á síni fyrstu vitjan í Føroyum í 1959, sum krúnprinsessa, var drotningin á Gamla Hotel - Magneta í Miðvági saman við foreldrunum. Borgarstjórin verður vertur fyri døgurða fyri innbodnum á Gamla Hotel leygarkvøldið kl. 19.00.
Í 1959 var millum annað fari út á altanina at heilsa uppá fólkið sum var komið saman, og ynski er at endurskapa hesa myndina, og tí fer drotningin út á altanina aftaná døgurðan at heilsa uppá tey sum møta upp. Mint verður á almennu tilmælini um at halda frástøðu.


text:
Mikkjal á Ryggi var føddur í Miðvági í 1879. Hann fór, ungur, tveir vetrar til Danmarkar á fólkaháskúla. Hóast hann ikki var læraralærdur, starvaðist hann í mong ár sum lærari. Hann var virkin í politikki, bæði í sóknarstýrinum og í løgtinginum, har hann umboðaði sjálvstýrisflokkin í 1920-árunum.
Rithøvundastarv hansara fevnir millum annað um yrkingar, sálmaskaldskap, bygdarsøgu og skúlabøkur. Hann var okkara ídnasta sálmaskald. Hann skrivaði fyrstu føroysku bygdarsøguna. Hann lýsti arbeiðslívið bæði á sjógvi og landi. Hansara tokki til náttúruna sást aftur í skúlabókum um dýra-og fuglalívið – umframt í hansara landalæru og í sálmum hansara og sangum yvirhøvur.
Hann varð føddur í 1879 og var úr húsinum í Beiti á Ryggi í Miðvági.
Aftan á barnaárini í heimbygdini tókst Mikkjal við alt fyrifallandi arbeiði bæði á sjógvi og landi, men hugurin til bókina mundi vera góður, og tí leitaði hann sær niður til Danmarkar á háskúla, har hann var í tveir vetrar, fyrra á Askov, seinna á Frederiksberg.
Av oyggjarfólki sínum mundi hann vera virdur sum bókamaður, tí hóast hann ikki var læraralærdur, varð hann í 1920 settur í lærarastarv í Bø og í Gásadali, og hetta starvið røkti hann í 25 ár, til hann fór frá við eftirløn.
Tað vóru eisini boð eftir honum, tá álitisstørv skuldu setast, hann var formaður í sóknarstýrinum í Miðvági 1915 — 19, sat á løgtingi umboðandi sjálvstýrisflokkin 1924 — 27, og hann var limur í stjórn Føroya Lærarafelags 1927 — 34, harav formaður fimm tey seinastu árini.
Mikkjal á Ryggi fekk rættiliga langa sjúkralegu og hevði seinastu árini vist á Bróstsjúkrahúsinum í Hoydølum.
Hann doyði í 1956.
Bókmentaverk:
Tað man bera til at býta bókmentavirki Mikkjals í tríggjar partar: 1) Lýsarin av føroyskum arbeiðslívi. 2) Skúlabókahøvundurin. 3) Sálmaskaldið.
Skal í skaldskapi leitast eftir lýsingum av fornum føroyskum arbeiðslagi, verður fyrst leitað til Mikkjal á Ryggi. Við sínum stóra kunnleika til alt starv á sjógvi og landi lýsir hann arbeiðslív føroyingsins tær ymsu ársins tíðirnar, og einasta yrkingasavn, ið liggur eftir hann — »Yrkingar« 1954 — er skipað í tíðarrøð eftir árstíðunum.
Til at vísa hvussu vítt viðgerð Mikkjals fevnir, seta vit upp heitini á nøkrum yrkingum.
Arbeiðslív á landi: Saksingardagur (»Fagur er morgunin, sólin sær«), Veltingin endað (»Erla kongsdóttir komin er«), Torvskurður (»Um summarið altíð so nógv er at gera«), Várgonga I— VI, Neytakonugildi (»Sólin setir á Líðarhús«), Fleyggj (»Eg sat á urðargróti«), Slóttur (»Tað lýsir um fløtur«), Í hoyna (»Lívligt er á bønum í dag«),
Hoybering (»Úr havi sól upp stígur«), Heystardagurin (»Heystardagurin heiðursklári«), Fjallgonga um heystið I— V, Bjargaveðrar (»Oman gjøgnum gjónna fara«).
Arbeiðslív á sjógvi: Várróður I— V, Áttamannafarið (»Av øllum teim snekkjum«), Andróður (»Hygg, hann setir æl á tindin«), Dyrging (»Blídligt alduskvatl við borðið«), Grind I— VI, Fiskurin bítur, Ein látraferð I—II, Nótakast I—III.
Sermerkt fyri hesar yrkíngar er fram um alt hetta frískliga, bragdliga kætið, rímgleðin og stigjavna lagið.
Mikkjal var ein teirra, sum við fullum huga tók undir við ynskinum um at fáa føroyskt sum skúlamál. Men um so skuldi vera, máttu skúlabøkur til skrivaðar á móðurmálinum. Fyri honum var tað ongantíð nakar ivi um, hvaðan hesar bøkur skuldu koma. Tað batti ikki at sita hendur í favn og bíða. Føroyskir lærarar máttu sjálvir taka hetta takið. Hann tók íðin og nærlagdur upp starvið, sum menn sum A. C. Evensen, Jógvan Poulsen og Jákup Dahl byrjaðu fyrst í øldini, og frá hansara hond komu dygdarverkini: »Landalæra I. Føroyar« 1926, »Dýralæra 1« 1935, »Dýralæra II. Fuglabókin« 1951.
Kanna vit eftir í Sálmabók Føroya fólks, síggja vit brátt, at Mikkjal á Ryggi er so nógv tað stórvirknasta sálmaskaldið innan fólkakirkjuna. Í sálmabókini, sum telur 431 sálmar tilsamans, eigur hann 75, sum hann upprunaliga hevur yrkt, og úti við 40 týðingar, t.e. tilsamans stívan fjórðingin av bókini.
Lítið man vera at ivast í, at hann átti eina sterka gudstrúgv. Hann gevur seg í sálmaskaldskapi sínum tryggur í Harrans hendur — eitt eyðkenni fyri gamla føroyska gudstrúgv — og kanna vit innihaldið nærri, sanna vit, at hann er bjartskygdur. Myrkur og daprir tankar eiga ikki pláss í sálmaskaldskapi hansara, ja, mangan fært tú ein varhuga av, at hann metir sorgina sjálva sum synd.
Ofta nýtir hann heppisliga heimligar og alføroyskar myndir í sálmunum:
»Hvat kann eg av sjónum taka, sendir Gud ei fisk í hav, óhent nýtti eg mín haka, um Gud ikki vøkstur gav, fáføngt róðu vit um kapp, vildi Gud at grindin slapp. Føðir Gud ei fuglameingin ónýtt verður fleygastongin.«
Lýsari av føroyskum arbeiðslívi, skúlabókahøvundur og sálmaskald. Og kortini er nógv eftir at nevna:
Hann yrkti frálíka Brestiskvæði, skrivaði »Miðvingasøgu« — fyrstu bygdasøgu okkara, ið gjørdist fyrimyndarlig: »Skrivað havi eg søgurnar,/ sum fornir søgdu mær;/ skrivið tit nú í hinum bygdunum/ ein og hvør hjá sær« — týddi fornsøgur, og hann skrivaði stuttsøgur.
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83.
Í 1906, sama ár vit fingu floksbýti á tingi, vóru stundum yrkingar við dulnevni undir at síggja í blaði sjálvstýrismanna, »Tingakrossi«.
Skjótt var, at fólk fór at hefta seg við navnið Gunnleygur, ið ofta var at finna undir eldhugaðum fostur-andsyrkingum, sum eisini vóru eyðkendar av sínum rímhegni og føstu skipan.
Hvør var Gunnleygur?
Hann var ættaður úr Miðvági og nevndist Mikkjal Dánjalsson á Ryggi.
Ein dagin í hoyna 1909 høgdi Mikkjal hesi bæði ørindini niður í helluna í Hýsisá í heimbygdini.
Vatnið vinnur harða hellu slættar
niður fjøll Líggin gongur, grasið
fellur, falla so vit øll.
Stirðnar blóðið, steðgar hjartað,
legst enn maður lík, sálin í Guds
himni bjarta livir fræls og rík


text:
Trúgvandi guðloysingar
Eg havi fyrr víst á, at tann kristna trúgvin, er ein trúgv samsvarandi prógvum. Men guðloysingar flenna ofta eftir okkum kristnu, og siga at vit kristnu enn liva í steinøldini, men at teir eru komnir víðari við vísind.
“Trúgv er hóast, ella kanska vegna, manglandi prógv.” -Richard Dawkins
Men lat okkum nú kanna hatta gjøllari, trúgva guðloysingar veruliga ikki uppá tað yvirnatúrliga? Her eru 4 stig, sum hvørt byggir á tað undanfarna stigi, og tey krevja øll trúgv:
1) Alt tilfar kom úr ongum.
Løgi sum tað ljóðar, men teir sum bert kalla tað kristnu trúnna fyri pátrúgv, teir trúgva sjálvir at ALT tilfar, sum vit síggja rundan um okkum kom úr ongum. At siga so, er sjálvandi ikki vísindaligt, og ongin hevur nakrantíð so mikið sum roynt at bygt eini sethús úr ongum tilfari. Hetta skrivaði eg um í tí kosmologiska argumentinum.
2) Lív kom frá deyða.
Her er næsti trupulleikin fyri teir, sum siga seg ikki trúgva á Guð. Hetta er sjálvandi eisini vísindaliga ómøguligt, og er tí heldur ikki prógva vísindaliga.
3) Skipan kom í ruðuleikan.
Lógin um varmaelvi sigur greitt, at ALT gongur ímóti størri hurlivasi. Og um tað ikki blívur hildið við líka so kemur ólag í. Hetta síggja vit í tí dagliga, húsini, bilurin osfr, alt má haldast við líka, hetta geldur bæði fyri livandi og deyð ting. Ongin sleppur undan, heldur ikki guðloysingurin.
4) Tilfar bleiv ólikamligt.
Nú eru vit komin til tað seinasta stigið. Hvat er tað at vera tú og eg (tvey menniskju), uttan at hava tað andaliga og rationella stigið við? Hetta er eisini tað mest torføra fyri guðloysingin at svara uppá, tí hvussu kann hetta, sum var onki, men sum bleiv nakað, sum var deytt, men bleiv livandi, bleiv ein organisma, hvussu kann hetta fáa nakað so ólikamligt og undurfult sum tilvitan og skynsemi?
Hetta er tað mest grundleggjandi við at vera eitt menniskja, tí uttan tað vóru vit bert robottar. Men Guð er ein persónligur Guð, hann skapti okkum í sínari mynd:
“Latið Okkum gera menniskju í bílæti Okkara, til at vera Okkum lík! Hon skal ráða yvir fiskunum í sjónum og fuglunum undir himli, yvir fænum og yvir allari jørðini og øllum skriðdýrum, ið á jørðini skríða.” – Guð (1 Mós 1:26)
Guð skapti okkum við serligum eginleikum, sum ger okkum til meira enn djór og maskinur:
- Morali
- Fríum vilja
- Ynskjum
- Dreymum
Sum kristin havi eg ongan ampa av at góðtaka at trúgv er ein partur av dagligdegnum, og tí er tað bara skynsamt, at trúgv og vísind hóska saman eisini.


text:
HS og Norðoyar Sparikassi bjóða til svimjistevnu í Havn, komandi vikuskiftið 16. til 18. mars 2007, fyri bólk 3 og eldri. Kappingin byrjar við upphiting fríggjakvøldið kl 19:30, og endar so aftur sunnumorgunin áðrenn kirkjutíð. Tilmeldingarnar skulu vera inni mikukvøldið 14. mars kl 21:00. Innbjóðing og tilmeldingarfíla eru viðfest her niðanfyri.
6 thoughts on “Stevna í Havn 16. – 18. mars 2007”
-
Er ikki hendan kapping tann sokallaða langteinakappingin í skuldi verða í Havn har FM nú er lagt til at verða ? Um so er, so er hettar ein OPIN kapping.
-
á tí kalendaranum sum feløgini góðkendu á kalendarafundinum stendur
hendan stevnan verður nú í vikuskiftinum í staðin fyri verður FM 28 apríl
hvat merkir so opin?
-
Á kalendarafundinum var avtala at kappingin í Havn t.28 apríl var ein opin kapping, og at kappingin var ein langteinakapping, altso 800 & 1500m kapping. Opin merkir at úrslit verða ikki bólka. Kappingin skuldi vera fyri at menna langteinasvimjarar, vit eru jú ikki øll sprintarar. HS hevur lagt fult FM program á skránna, tó uttan liðsvimjingar. Um úrslit verða bólka veit eg so ikki.
-


text:
Dansa fyri norðurlendingum
26. Jan 2016
hey hey góðu dansarar: Vit hava fingið ein spurning um at vísa dansispøl og dansa eina vísu fyri/við fólki, sum eru í eini norðurlendskari...
les meir
Hugnakvøld í Hesti
26. Jan 2016
Leygadagin 6. februar enda vit dansiveturin við samanskotsgildi í Hesti.M/b Jósup siglir okkum av Miðvági klokkan 15:00 út í Hest og siglir okkum innaftur, tá...
les meir
Rivjakvøld
30. Nov 2015
Árliga rivjakvøldið verður leygarkvøldið 5. desember klokkan 7 í Beitinum.Sum vant verður borðreitt við góðum rivum og onkrum at leska seg við.Vit vænta, at sangurin...
les meir
Stuðul til innbúgv og rakstrarstuðul.
27. Nov 2015
Vága Dansifelag søkti báðar komunurnar í oynni um stuðul til rakstur og til at útvega innbúgv til húsini.Vága Býráð hevur játtað okkum 35.000 krónur í...
les meir
Hugnakvøldið leygarkvøldið flutt til fríggjakvøldið 16. oktober.
13. Okt 2015
Eitt stórt brúdleyp verður í oynni leygarkvøldið, og nógvir av okkara limum fara í brúdleyp.Tí hava vit valt at flyta hugnakvøldið frá leygarkvøldinum 17....
les meir
Skrá fyri dansiveturin.
23. Sep 2015
Nú er skráin løgd fyri dansiveturin.Hon er at síggja undir Skrá fyri dansiveturin.Barnadansurin byrjar sunnukvøldið 11. oktober klokkan 7. Tey vaksnu byrja veturin leygarkvøldið tann...
les meir
Amennur dansur í Kvívík
17. Sep 2015
Alment dansikvøld í KvívíkSum vant byrjar dansiveturin hjá Norðstreymoyar Dansifelag við at skipa fyri fyrsta almenna dansikvøldinum. Hetta verður leygarkvøldið 27. september 2014 í Kvívík.Dansað...
les meir
Nordisk Folkdansfestival 2016 í Álandi
03. Sep 2015
Nú stendur okkum aftur í boði at hitta vinarfeløg okkara í Norðurlondum.Hesa ferð eru vit boðin til Álands:HejNu har vi bestämt datum för festivalen :...


text:
20-09-2021
Í kvøld, mánakvøldið 20. september kl. 19, verður Vísindavøkan á Bókasavninum við Løkin við trimum framløgum.
Í roynd og veru: Hybrid og grøna loysnin- Hvussu kann ferðslan á landi og sjógvi gerast leys av olju? Kári Mortensen, Umhvørvisstovan
Samstarvið millum frítíðarskúla og skúla: Hvat riggar, og hvat krevur ábøtur? Rúna í Skála, Námsvísindadeildin, Fróðskaparsetrið
Beware of little expenses; a small leak will sink a great ship - a case study of the North Atlantic pelagic fisheries Zvonko Mrdalo, Søgu- og samfelagsdeildin, Fróðskaparsetrið
Hvør framløga er 20-25 minuttir.
Tiltakið er alment.


text:
Tá tú bert hevur brúk fyri t-post adressum. Títt digitala vistikort á Alnótini við persónligum t-post adressum. Legg til merkis at tú fært óavmarkað antal t-post adressur + virus og spamfiltur.!
Tú hevur atgongd til tínir t-postur adressur hvar sum helst, nær sum helst.
50 kr/mð. tað fyrsta árið
100 kr/mð eftir einum ári
Upprætting 0 kr.
Hevur tú eitt økisnavn, sum bert skal brúkast til t-post adressur? So er mailhotel eitt bíligt alternativ til eitt webhotel. Tú fært óavmarkað antal t-post adressur + virus og spamfiltur.
Mailhotel er ein góð loysn, tá tú niðurleggur eina heimasíðu. Tú trygjar tær, at t-postar sum blíva sendir til gamlar adressur ikki blíva vekk.
Nei.Tað fylgir mailhotel við øllum webhotellum frá Appnet. Mailhotel er bert relevant, um tú hevur eitt økisnavn sum bert skal brúkast til t-post.


text:
NETbingo er HVØRT LEYGARKVØLD klokkan 20:00.
Bingoplátur til NETbingo fáast í øllum FK handlum í landinum.
Til ber at keypa bingoplátur í FK, til hvørt leygarkvøld klokkan 19:00.
Tó í FK Suðuroy og FK Hoyvík til klokkan 18.leygarkvøld.
Tú SPÆLIR BINGO INNI á www.bingo.fo
Vinningar til bingospæl:
Eitt rað Gávukort á kr. 500 frá FK – Blaðsíða 1,2 og 3.
Tvær rekkjur Gávukort á kr. 750 frá FK – Blaðsíða 1,2 og 3
Full pláta Gávukort á kr. 1.000 frá FK – Blaðsíða 1, og 2 og 3.
Tann sum fær fulla plátu á blaðs. 3, hevur eisini møguleika at vinna, sí niðanfyri.
Vit dragað Bingo hjólið 1.ferð, til tann sum fær fulla plátu á blaðsíðu 3. og kann hon/hann velja ein av hesum mega góðu vinningum niðanfyri. Um hjólið kemur á GULL medaljuna (1).
iPhone 11 frá power.fo
65″ flatskerm frá power.fo
3.Røst Veðrakrov
Gávubræv á kr. 10.000 olju frá Effo
Ameriknanakøliskáp frá power.fo
Uttanlandaferð fyri 2 vaksin og tvey børn við bili við Norrønu
5 Røst krov
Kemur hjólið á SILVUR medaljuna (2) so er vinningurin ferð við Norrønu virði kr. 5.998.
Kemur hjólið á BRONSU medaljuna (3) so er vinningurin ein mega flott kurv.
Sí meira um hvussu vit spæla bingo. Les um hetta undir “Um bingo.fo”
Legg til merkis: Vit selja eisini lutaseðlar til bingo hvørt leygarkvøld.
Sí meira um lutaseðil her á síðuni, undir”Keyp lutaseðil/Vinningar”
Góða eydnu!


text:
Japanskt mál
Japanskt er alment mál í Japan. Verur kallað Nihongo (日本語) á japanskum, sum merkir "japanskt mál". "Nihon" merkir Japan, meðan "go" merkir mál. Egin málætt, ella møguligan skyldskap við koreiskt. Móðurmál hjá yvir 130 milliónum fólkum, meginparturin í Japan.
Tað japanska málið hevur nógv lániorð frá Evropa, serliga úr Onglandi frá 19. øld. Til dømis, so eitur ein matstova á japanskum Resutoran (レストラン).
Japanska skriftmálið[rætta | rætta wikitekst]
Japanskt skriftmál verður skrivað við einari samanseting av trimum sløgum av stavraðum, kinversk tekin Kanji (漢字) og tvey sløg av fonetiskum stavraðum, rópt kana, sum einans vera brúkt í japanskum skriftmáli, Hiragana (ひらがな) og Katakana (カタカナ).
Nýmótans japanskt skriftmál hevur ofta latínskt bókstavarað, nevnt rōmaji (ローマ字). Til dømis, tá fyritøkur verða navngivnar, brúkt í lýsingum og tá japanskur tekstur verður tastaður inn í telduna.


text:
Eggjarnar
Eggjarnar
Eggjarnar, eisini kallað Skúvanes, er eitt forberg ið er 200 metrar yvir havyvirflatuna, sunnanfyri Vág. Staðið er kent fyri einastandandi vakra útsýnið til bergini í Suðuroy. Útsýnið fevnir frá Beinisvørð norður til Vágseiði og Gjógvarafjall. Eggjarnar er eitt sera atkomiligt stað, tí tú kanst koyra allan vegin, og eisini ber til at ganga allan vegin úr Vági.
Vegur niðan til Eggjarnar, byrjar í Vági frá Eggjarvegi, ið er ein síðuvegur til Líðarveg á sunnaru síðu av Vágsfirði. Vegurin støðgar bert umleið 25 metrar frá eggini, og bergið er steyrrætt niður í Atlantshavið. Øll vestursíðan av sunnaru helvt av oynni sæst. Móti suðuri sæst Beinisvørð, sum er hægsa forberg í Suðuroynni og næsthægsta forberg í Føroyum.
Loranstøðin á Eggjunum
Undir seinna heimsbardaga bygdu amerikanarar eina loranstøð á Skúvanesi og reistu 4 høgar meistrar har uppi; fyrsta signalið fór í luftina 15. okt 1943. Støðin, ið var peilistøð og hevði til uppgávu at leiðbeina skip og flogfør, varð drivin av bretum, ið høvdu Føroyar hersettar undir krígnum. Støðin hon helt fram at virka aftan á kríggið eisini. Tá ið bretar tóku seg aftur í 1946, yvirtóku danir hana. Hon var í brúki til desember 1977. (Kelda: Wikipedia)


text:
Aftur í ár verður skipað fyri vælumtókta Seniorfestivalinum í Runavík. Tað er eldrasamstarvið kring Skálafjørðin, Roðin, ið skipar fyri.
Seniorfestivalurin er ein tónleikafestivalur, ið serliga vendir sær til tey tilkomnu. Hetta sæst aftur í skránni, ið er eyðkend av vælsvingandi einstaklingum og bólkum, ið hava prógvað sítt virði, og hvørs løg hava bast tíðarinnar tonn.
Tankin við festivalinum er at lata dyrnar upp og gera Roðan meira atkomuligan, so gestir, umframt at njóta tónleikin, hugnan og samveruna, eisini kunnu nýta høvið at heilsa uppá gamlar kenningar og íbúgvar annars á røktarheiminum.
Kringumstøðurnar á festivalinum eru einastandandi! Telt verða sett upp á parkeringsøkinum og økinum kring Ellis- og røktarheimið í Runavík, har tónleikaframførslur, matur og hugni kunnu njótast. Á hendan hátt er festivalurin væl vardur í mun til veður og vind, eins og allir neyðugir fasilitetir eru nærhendis.
Seniorfestivalurin verður leygardagin 1. juni. Nærri kunning um atgongumerkir og hvør framførir kemur seinni.


text:
Søkt verður eftir starvsfólki við hóskandi førleikum til tekniska økið hjá Nes kommunu at byrja 1. november 2018 ella skjótast møguligt.
Arbeiðsuppgávur í høvuðsheitum:
• at hava ábyrgdina av vatnveitingini í kommununi
• at hava ábyrgdina av, at vatnroyndir verða tiknar regluliga
• at hava umsjón við vatnreinsiverkinum, vatnbrunnum, vatnleiðingum og brandpostum
• at hava ábyrgdina av havnaumsjónini
• at hava dagligu fyrisitingina av havnini um hendi
• at hava umsjón við havnalagnum
• og eftir ávísari fyriskipan at arbeiða og samstarva við onnur innan kommunalu fyrisitingina
Vit ynskja, at starvsfólki:
• er álítandi, samstarvssinnað og hevur hegni og áhuga fyri tekniskum loysnum og viðlíkahaldi
• setir røkisskap og arbeiðssemi í hásæti
• hevur góðar førleikar at gera ymisk viðlíkahaldsarbeiði bæði skjótt og væl
• hevur teldukunnleika
• tolir skiftandi arbeiðstíðir
• dugir væl at síggja møguleikar heldur enn forðingar
Starvið hevur tilvísing til leiðarin fyri tekniska økið í Nes kommunu.
Løn verður ásett sambært sáttmála millum Kommunala Arbeiðsgevarafelagið og avvarðandi yrkisfelag.
Nes kommuna tilskilar sær rætt frítt at velja millum innkomnar umsóknir, og eisini rættin til ikki at taka av nakrari av innsendu umsóknunum.
Arbeiðstíð
Arbeiðstíðin er 40 tímar um vikuna, umframt at innganga í vaktarskipan um kvøldarnar og um vikuskifti.
Umsóknin
Umsóknin, við upplýsingum um royndir, møguliga útbúgving og viðmæli, skal sendast til
Nes kommuna
Toftavegur 3
650 Toftir
ella við telduposti til: nes@nes.fo – í seinasta lagi 12. oktober. 2018
Nærri upplýsingar um starvið fáast við at venda sær til Aksel Højgaard, leiðara fyri tekniska økið, á tlf. 447586 ella 565001.


text:
Samandráttur.
Línuskip: Tvey ísfiskalínuskip eru undir Føroyum og eitt er undir Íslandi.Vit rokna við at eitt kemur at landa síðst í vikuni, meðan hini bæði landa í aðru viku. Helst fer okkur línuskip út í næstum. Av frystilínuskipunum eru sjey undir Føroyum.
Útróður: Streymurin verður góður meginpartin av vikuni og veðri verður eisini hamuligt, so helst verður nakað av útróðri. Fiskaríið er smáligt fyri tíðina.
Djúpvatnstrolarar: Allir liggja við bryggju, men helst fer onkur út í næstum.
Partrolarar: Tey flestu pørini eru til fiskarí. Fiskiskapurin er vánaligur. Tey landa sum vikan líður.
Trolbátar: Fýra eru norðanfyri og fiska mest av toski, hýsu og nakað av flatfiski. Trýggjir koma at landa mánadagin. Vit rokna við at onkur fer avstað um vikuskifti.
Garnaskip: Tvey fiska svartkalva og koma at landa miðskeiðis í vikuni. Fiskaríið er brúkiligt. Eitt fiskar havtasku og hevur tað eisini brúligan fiskiskap. Tað landar miðskeiðis í vikuni.
Heinta veðurforsøgnina her
Heinta alla metingina her


text:
So er desember og aftur tíð til jólahugna og bakstur. Einki er so hugnaligt sum jólatíðin og tá hoyrir seg sjálvandi tann søti baksturin. Síðan eg fekk cøliaki havi eg hvørt ár roynt meg við at funni glutenfríar jólauppskriftir, sum smakka eins væl og tær ”vanligu”.
Hetta er ein nýggj uppskrift, sum eg ikki havi roynt áður og hon eydnaðist avbera væl. Eg havi pyntað smákøkurnar við at stroya knúst Bismarck bomm út yvir tær, beint sum tær eru komnar úr ovninum. Tú kann eisini nýta onnur bomm, um tú heldur vilt. Eg vænti, at lakress bomm eisini høvdu
høska seg sera væl.
Glutenfríar
jólasmákøkur
v/marsipan og nougat
Tilfar
- 150 g nougat
- 100 g sukur
- 100 g putursukur
- 200 g smør
- 125 g rivið marsipan
- 200 g glutenfrítt havramjøl
- 75 g eplamjøl
- 2 eggjablommur
- 1 tsk bakipulvur
Soleiðis gert tú
- Legg nougat í frystiboksina í uml 15 min. so tú fært skorið tað í smáar fýrakantaðar bitar, uttan at tað smeltar ella morlast.
- Smelta smør, sukur og putursukur í grýtu og rør, so alt blandast væl saman.
- Rør eggjablommurnar í.
- Blanda havramjøl, eplamjøl og bakipulvur saman og vend í smør/sukur blandingina.
- Lat deiggið kølna eitt sindur og vend síðani tað rivna marsipanið og tað skorna nougatið í deiggið.
- Koyr deiggið i tvey og rulla til pylsur við at leggja tað í húsarhaldsfilm. Legg í frystiboksina í uml 20/30 min.
- Set ovnin á 175° heit luft.
- Sker deiggið í flísar, legg á bakiplátu og baka í uml. 10 min.
Prei
Eg havi pyntað smákøkurnar við at knúsa bismarck bomm. Um tú kundi hugsað tær ein annan smakk, so hevði eg roynt meg við lakress bommi.
Um Unn
Eg eiti Unn og búgvi í Keypmannahavn, har eg arbeiði við at tillaga talgildar loysnir til tørvin hjá brúkarunum.
Eg havi cøliaki/glutenviðkvæmi og havi tí gjørt bloggin glutenfrifoodie.dk, har tú kanst finna íblástur til góðan og leskiligan glutenfrían mat og bakstur.


text:
Ongar vørur
Sigmund troyggjan er bundin úr Navia tógvinum Duo, 2 tráða. Duo tógvið er gjørt úr føroyskari ull, blandað við hetlendskari ull og avstralskari lambsull. Tað er mjúkt tógv úr høgari góðsku.
Sigmund troyggjan er bundin úr Navia tógvinum Duo, 2 tráða. Duo tógvið er gjørt úr føroyskari ull, blandað við hetlendskari ull og avstralskari lambsull. Tað er mjúkt tógv úr høgari góðsku.
Sigmund troyggjan er bundin úr Navia tógvinum Duo, 2 tráða. Duo tógvið er gjørt úr føroyskari ull, blandað við hetlendskari ull og avstralskari lambsull. Tað er mjúkt tógv úr høgari góðsku.
Navia Ull Sápa til Hondvask er ein mild og náttúrlig sápa ið inniheldur reina vistfrøðiliga lanolin.
Oddur er bundin úr Navia tógvinum Duo, 2 tráða. Duo tógvið er gjørt úr føroyskari seyðaull, blandað við hetlendskari ull og avstralskari lambsull. Tað er mjúkt tógv úr høgari góðsku.
Oddur er bundin úr Navia tógvinum Duo, 2 tráða. Duo tógvið er gjørt úr føroyskari seyðaull, blandað við hetlendskari ull og avstralskari lambsull. Tað er mjúkt tógv úr høgari góðsku.
Petur er bundin úr Navia tógvinum Samfingið. Samfingið inniheldur 100% føroyska ull. Tógvið inniheldur bæði broddaull og nappull. Hetta er eitt sermerkt grovt tógv, ið er serliga vælegnað til troyggjur og jakkar.
Tøk á donskum
Tøk á donskum
Tøk á donskum Rætting til uppskrift
Tøk á donskum
Tøk á donskum


text:
Læknar
Lækni er útbúgvin at gera av, hvør ið sjúkan er, og hann veit, hvat ið leikir. Vanliga fert tú fyrst til kommunulæknan, sum veit um mangar sjúkur, kannar heilsuna, skipar fyri heilivági, koppsetur o.a. Kommunulækni kann ávísa til kanningar og viðgerð á sjúkrahúsi ella hjá serlækna. Serlæknar eru serfrøðingar í ávísum sjúkum. Barnalæknar eru serkønir í barnasjúkum, og skurðlæknar eru serkønir í skurðviðgerð og at seta saman brotnar limir og onnur brot. Læknafrøði er vísindagrein, ið fatar um sjúkraavgerð, sjúkrafyribyrging og sjúkraviðgerð. Læknanæmingar lesa læknafrøði eini 6 ár á lærdum háskúla, áðrenn teir fáa læknaprógv. Síðan má lækni arbeiða 1 ár á sjúkrahúsi, áðrenn hann kann arbeiða sum sjálvstøðugur lækni. Ofta eru nakrir læknar saman um læknahús ella viðtalurúm. Fólk, ið eru nóg birg til tess, koma til lækna í viðtalutíðini. Læknin tosar við hvønn einsæris, kannar og sigur, hvat ið bagir. Røntgenmynd ella blóðroynd kann verða tikin undan læknaviðgerð. Læknar kann gera av við røntgen og øðren tólum, hvørja sjúku, sjúklingurin hevur. Á røntgenmynd sæst beinbrot og sjúka, til dømis krabbamein í lungum.
Læknar hava verið síðan í fornøld. Viðgitni grikski læknin, Hippokrates úr Kos, livdi t.d. fyri 2500 árum síðan. Hann svór eið at arbeiða samvitskufult og at dugna øllum.


text:
Høgni Hoydal
Høgni Karsten Hoydal (føddur 28. mars 1966 í Keypmannahavn) er føroyskur politikari. Foreldrini eru Gunvør og Kjartan Hoydal. Kona hansara er Hildur Hermansen, og tey eiga trý børn. Hann er útbúgvin í søgu og samskifti á lærda háskúlanum í Roskilde. Áðrenn hann gjørdist politikari starvaðist hann sum sjómaður, sum læraravikarur, og sum tíðindamaður í Sjónvarpi Føroya. Høgni Hoydal hevur givið út tvær bøkur um politisk viðurskifti. Onnur nevnist "Myten om Rigsfællesskabet", sum kom út á vári í 2000, og hin nevnist "Frælsi er ábyrgd", sum kom út stutt fyri jól sama ár.
Politisk lívsleiðEdit
Í 1998 varð hann valdur á ting fyri Tjóðveldisflokkin og gjørdist varaløgmaður og landsstýrismaður við ábyrgd av fullveldisætlanini, norðurlendskum samstarvi og lógarmálum. Seinni varð hann valdur til formann í Tjóðveldisflokkinum. 5. desember 2003 skrædnaði tásitandi samgonga og nýval varð útskrivað. Høgni varð afturvaldur á ting og gjørdist tá formaður í størsta flokki í andstøðu.
- 1998 - Fyrstu ferð valdur á ting, og hevur síðan tá og til 5. desember 2003 verið landsstýrismaður í lógamálum v.m og varaløgmaður.
- 2001 - Valdur í Fólkatingið, men Tórbjørn Jacobsen røkti hetta starv, meðan Høgni var landsstýrismaður.
- 2002 - Afturvaldur á ting á valinum 30. apríl.
- 2004 - Afturvaldur á ting á valinum 20. januar.
- 2005 - Afturvaldur á Fólkating.
- 2007 - Afturvaldur á Fólkating 13. november.
- 2011 - Afturvaldur á Føroya Løgting 29. oktober.[1]
- 2015 - Valdur á Fólkating 18. juni, men Magni Arge røkti hetta starv, meðan Høgni var landsstýrismaður.
- 2015 - Afturvaldur á Føroya Løgting 1. september.


text:
Drammen vann við tólv málum
Norðmenn vóru ov sterkir í dag og tveittu hoyvíkingar út úr European Cup
Ein søtur stríðssigur
Tað kravdi gott tol og gróthart arbeiði, men tá samanum kom, vann U19 landsliðið ein uppibornan 2-0 sigur móti Kýpros í EM unda
ÍF flytur niður
Eftir dystirnar sum vórðu leiktir í næst seinasta umfari í dag, er greitt, at fuglfirðingar mugu niður í 1. deild at venda. Í K
B36-Víkingur avlýstur
Dysturin í Betri deildini millum B36 og Víking er avlýstur orsakað av einum koronutilburði