text:
Nýggja fiskivinnulógin forðar skipum at landa uttanlands
Vinna07-01-2018 - 22:08 - Jóanis Albert Nielsen
Jupiter er ávegis til Føroyar eftir at hava verið á svartkjaftaveiðu sunnast í føroyskum sjógvi. Jupiter er fullfermdur nú teir hava kós móti Fuglafirði. Jupiter verður væntandi á Fuglafirði klokkan fýra í nátt, men biðitíðin eftir landingartørni í Fuglafirði er long.
Ein nýggj kunngerð sum Høgni Hoydal, landsstýrismaður, setti í gildi tann 1. januar 2018 viðvørir, at føroysk skip sleppa ikki at landa veiðuna uttanfyri Føroyar.
Kunngerð nr. 179, stendur í § 1. Øll veiða hjá fiskiførum undir føroyskum flaggi skal landast um bryggjukant í Føroyum.
Tað verður gjørt sjálvt um at móttøkuorkan ikki er nóg stór at taka ímóti.
Henda kunngerðin ger, at Jupiter sum hevur 2500 tons av svartkjafti má bíða í Fuglafirði í næstan tvey døgn fyri at sleppa at landa.
Vit hava í kvøld tosað við skiparin umborð á Jupiter, Emil Petersen hann segði, at teir ætlaðu at fara til Íslands at landa veiðuna, men tað ber ikki til av nýggju lóggávuni, sum er komin í gildi. Emil er stúrin, tí í løtuni eru tað "bert" fýra skip sum fiska svartkjaft, sum verður landaður til Havsbrún, og longu er bíðitíðin uppmóti tveimum døgnum. Tá fleiri skip fara at fiskað, kann bíðitíðin fara at taka upp móti eini viku fyri at sleppa at landa til Havsbrún.
1. mars 2018 kunnu skipini ið fiskað svartkjaft renna seg í ein nýggjan trupuleika.
Í § 2 stendur, at í tíðarskeiðinum 1. januar 2018 til 28. februar 2018 eru eingi fiskasløg ella fiskaúrdráttir fevnd av kravinum í § 50, stk. 1 í løgtingslógini um, at í minsta lagi 25% av allari veiðu hjá føroyskum fiskifari skal bjóðast út um góðkenda uppboðssølu í Føroyum.
T.v.s. at frá 1. mars skal 25% av svartkjafta veiðuni bjóðast út á góðkendari uppboðsølu í Føroyum, og í løtuni er tað bert Havsbrún ið keypir svartkjaft.


c: text/html

text:
Tað ber til at vitja umborð á Kruzenshtern
Mentan05-06-2018 - 12:51 - Jóanis Albert Nielsen
Týsdagin 5. juni og mikudagin 6. juni er opið skip umborð Kruzenshtern á molanum í Havn millum klokkan 10 og 18 báðar dagarnar.
Kruzenshtern er ein bark við fýra mastrum, sum varð bygd í 1926 á Teklenborga skipasmiðjuni í Bremenhafen í Týsklandi. Kruzenshtern er í dag heimahoyrandi í Kaliningrad og siglir sum russiskt skúlaskip kring allan heim.
Manningin á Kruzenshtern telir 176, meðan 24 ferðafólk eru við skipinum. Kruzenshtern sigldi runt knøttin í 1995-96 og aftur í 2005-06, umframt at skipið javnan tekur lut í regattasiglingum kring heimin.
Tað er Faroe Ship, sum hevur fingið vitjanina í lag, og øll eru vælkomin at vitja umborð á Kruzenshtern millum klokkan 10 og 18 bæði týsdagin og mikudagin. Kruzenshtern vitjar aftur á Havnini mánadagin 27. august.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kvinnurnar hjá VÍF vunnu í dag 34-21 á Stjørnuni. Dysturin varð spældur í Klaksvík. VÍF kom fram um beinan vegin og tá 15 minuttir vórðu leiktir, hevði VÍF lagt sjógv millum seg og heimaliðið. Tá 18 minuttir vóru farnir, var støðan 13-7 til VÍF. Hálvleiksstøðan var 16-9, og dysturin var mest sum avgjørdur.
VÍF-kvinnurnar hildu fram við góða spælinum í seinna hálvleiki. Eitt skifti miðskeiðis í seinna hálvleiki fekk Stjørnan einki mál í átta minuttir, meðan VÍF hesa somu løtuna skeyt sjey mál. Tá gjørdist støðan 29-15.
Liljan Djurhuus var toppskjútti hjá VÍF við 10 málum. Durita C. Jojic skeyt 7 mál, Marianna H. Jacobsen 6, Agnas Olsen 5, Randi Virgarsdóttir 3 og Tóra Seloy, Jórunn Gudmundsen og Heidi Maria Akselsen skutu hvør sítt mál.
VB vann sín dyst móti Neistanum í dag, men VÍF liggur fram vegis á odda, hóast VÍF hevur leikt ein dyst færri, enn flestu av hinum liðunum.


text:
DNB hevur hetta seinasta árið lagt merki til eina stóra øking í íløgusviki.
DNB Feed skrivar, at kriminell misbrúka tann manglandi kunnleikan hjá fólki til bitcoin eins væl og onnur kryptogjaldoyru, og hvussu hesir marknaðirnir eru skrúvaðir saman, og fáa tey til at halda, at tey gera íløgur í kryptugjaldoyru - gjarna ígjøgnum falskar heimasíður á netinum.
Sambært kanningarfólki hjá DNB eru tey kriminellu, sum standa fyri hesum slagnum av sviki, serstakliga professionell og brúka nógva tíð uppá at framleiða eftirfarandi søgur, sum verða undirbygdar við uppspunnari skjalfesting og heimasíðum, sum síggja út til at umboða góða vøru.
Les meira her
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Telefonsamband í øllum tunlum
17-07-2018 - 08:45 - Jóanis Albert Nielsen
Málið um at fáa fartelefonsamband í allar ferðslutunlar í landinum er nú rokkið, eftir at teir báðir síðstu tunlarnir í Kallsoynni nú eisini hava fingið fartelefonsamband ígjøgnum Føroya Tele. Sambandið umvegis Hey er ikki heilt klárt enn í øllum tunlum, men verður liðugt útbygt í heyst.
Tað mest umráðandi er tó, at neyðkallið 112 virkar, óansæð hvønn veitara telefonhaldarin er knýttur at.
Landsverk hevur arbeitt fram ímóti at fáa eina ávísa trygdarútgerð í allar ferðslutunlar í landinum. Fyrst og fremst tá ræður um fartelefonsamband, ið nú er komið allastaðni, men eisini við aðrari trygdarútgerð sum eldsløkkjarum og rýmingarljósum, har ikki annað ljós er. Enn er ikki komið á mál við hesum arbeiðinum, men tað verður arbeitt víðari við tí.
- Innan alla tilbúgving er tað grundleggjandi, at til ber at geva boð frá sær, óansæð hvar ein er staddur, og sostatt eisini úr øllum tunlum. Vit fegnast um, at hetta nú er veruleiki, sigur Jákup N. Olsen, tilbúgvingarsamskipari á Landsverki.


text:
Eg skilji á lagnum, at stormurin herjar á í Føroyum, men tað kann eisini verða huganligt at sita inni í kuldanum ha?
Fyrr dámdi mær onki væl veturin. Kanska var tað tí at eg bant tað við myrkur og kulda. Um eg hyggi aftureftir, so stressaði kuldin meg. Tað at skula verða í so nógvum klæðum, at skula verða køld tá man gekk onkra staðni, at hárið og smynkan langt síðani var sveittað burtur tá man endiliga kom fram osf. Tá hevði eg heldur ikki koyrikort, so tað var sovrigt við at taka buss, ella ganga osf. Kanska mær eisini dámdi væl at verða úti. Ella kanska ikki úti í náttúruni, men at vera úti hjá fólki, sum kravdi at man skuldi út um fyri at koma aftur og fram. Eg haldi mest tað er allur vindurin í Føroyum, sum ger munin. Man verður til ruskaður, tá man fer útum. Man hevur líkasum onki kontrol og man veit aldrin um tað brádliga fer at kava ella regna. Brádliga mugu allar ætlanir leggjast til síðis, tí man er veðurfastur og tað ikki er líkindi at fara út.
Fyrr dámdi mær betur summarið, ella ljósu tíðina, tí vit hava so at siga onki summar í Føroyum. Eg helt sum heild at alt kendist eitt sindur lættari tá man kom í summar mánaðirnar. Fólk sum heild hava eisini eitt lættari sinn í summarhálvuni. Men við summarinum fylgdi eisini ein ótti við. Ein ótti fyri at skula finna uppá okkurt at gera uttanfyri. Tann óttan haldi eg at eg kann hava enn. Tað er bundið við onkra ósikkurheit eg havi. Tað at man sær fólk úti alla tíðina og at fólk altíð gera okkurt saman við onkrum. At síggja tað, kann gera at ein skjótt kennir seg einsamallan aftur í móti. Eisini eru tað so nógv tiltøk um summarið, sum “øll” fara til. So um man heldur hevur hug at verða heima, so er man kanska “keðiligur”. Hatta eru sjálvandi fordómar, og tað er fantastiskt at merkja at eg komi longur og longur burtur frá, at leggja í hasar tankarnar. Men um eg skuldi vælt eitt stað at ferðast, so taki eg heldur eina sólferiu enn eina skiferiu.
Eg haldi at ein av mongu orsøkunum til at mær er farin at dáma veturin, er tað at eg elski at hugna um heima hjá okkum. Tað at baka og gera góðan mat. At hava livandi ljós og hoyra regni og vindin uttanfyri. Eg haldi viiirkuliga at tað er hugnaligt. Tað er onkursvegna minni stress, tí at tað er meira ella minni ein sjálvfylgja at man er inni, tí tað er so kalt og tungt í veðrinum.
Kanska hetta eisini er ein partur av at blíva “vaksin”. Hehe.. eg hoyri at man lærur at hvíla meira í sær sjálvum og at man ikki hevur eins stóran tørv á at reikast runt tá man blívur eldri. Eg haldi at tað er okkurt um snakki. Eg haldi tað verða júst líka hugnaligt at verða heima við einum góðum døgurða og einum glasi av víni, sum at fara út á eina matstovu at eta. Sjálvandi er tað lekkurt at fara út av og á, men eg havi slett ikki sama tørvin á tí, sum eg hevði fyri nøkrum árum síðani.
Tað er fantastiskt at læra at njóta sína egnu samveru. Tað at ikki hava brúk fyri so nógvum, men heldur at hava bindindi til at djúpa seg í onkrari verkætlan, bók ella onkrum heilt øðrum. Eg haldi nemliga at veturin setur rammurnar til allar hesar hugnaligu stundirnar, sum vit ikki ordiliga hava tíð til um summarið.
So um eg skuldi tikið eina avgerð um bert eina av hesum árstíðum, so hevði eg valt veturin fram um summarið.
Hvat hevði tú valt?
Ansið eftir tykkum um tit fara út í kvøld!
M&K


text:
Her eru úrslitini frá svimjistevnuni í Klaksvíkar Svimjihøll, nú í vikuskiftinum, sum Ægir skipaði fyri. Úrslitini síggast eisini her á livetiming.se, umframt her á SwimRankings
- Úrslitalistarnir í txt-sniði: aegir-stevna-okt-2018-urslit.txt
- Úrslitalistarnir í html-sniði: aegir-stevna-okt-2018-urslit.html
- Úrslitalistarnir í lef-sniði: Results_Klaksvik_2018-10-06.lef
- Úrslitalistarnir í RE-sniði: RE18100.txt
Tilsamans vóru tey 115 íðkarar og 56 lið úr 6 feløgum sum kappaðust í 40 kappingum, hesar báðar dagarnar í Klaksvík, har hitt frægasta úrslitið var tá ið Signhild Joensen úr Ægir svam seg til 2:14.27 og 700 FINA stig í 200 rygg.
Róland Toftum úr Suðuroyar Svimjifelag fekk frægasta úrslit hjá monnum, tá ið hann í 50 metra bringusvimjing svam seg til 28.91 og 666 FINA stig. Topp-10-listin yvir bestu úrslit hjá monnum og kvinnum sæst her á SwimRankings.
Hartil setti mansliðið hjá SuSvim sum kunnugt nýtt føroyskt met í 4×50 metra blandaðari svimjing, við tíðini 1:50.85.
Heiðursmerkjabýtið millum feløg
Her eru nakrar útvaldar myndir frá stevnuni


text:
Koyrikort til vinnuligan fólkaflutning gevur rætt til at koyra vanligan bil (Bv), við tí ætlan at koyra vinnuligan fólkaflutning. Umsøkjarin ella í hansara stað koyrilærarin, verður kunnaður um at biðið verður um revsiváttan frá fútanum og at umsøkjarin ikki sleppur til ástøðis og verkliga roynd, fyrrenn revsiváttan fyriliggur og er viðgjørd av Akstovuni.
Koyrikort til vinnuligan fólkaflutning er galdandi í mesta lagi 5 ár frá degnum tað er givið.
Koyrikort til Bv verður latið einum persóni sum er 21 ár og javnan í minst 1 ár í seinasta 3 ára skeiðnum hevur koyrt bil. Vinnuligi bilurin kann í mesta í lagi hava 9 sessir íroknað førarasessin og við eini loyvdari totalvekt ikki yvir 3.500 kg.
Umsøkjarin skal bæði til eina ástøðis og verkliga koyriroynd.
Umsøkjarin skal lata fylgjandi skjøl inn til Akstovuna:


text:
Sparikassin høvuðsstuðul hjá ÍF-flogbólti23-11-2006
Bestu flogbóltsliðini hjá kvinnum og monnum í Fuglafirði hava fingið Sparikassan sum høvuðsstuðul í tvey ár
Sjey Sparikassafólk prógv fyri lokna útbúgving16-11-2006
Fimm Sparikassanæmingar og tvey onnur starvsfólk hava fingið prógv fyri lokna útbúgving
Spron stendur seg sera væl07-11-2006
Størsti íslendski sparikassin Spron, har Føroya Sparikassi er ein av stóru partaeigarunum, hevur higartil í ár havt eitt framúr gott ár. Nú 3. ársfjórðingur er farin afturum, er avlopið eftir skat 841,9 mió. danskar kr. Eginpeningurin er rentaður 87,1 prosent
Vælvera á breddanum í Sparikassanum06-11-2006
Heilsa og vælvera hjá starvsfólkunum er í fokus í Sparikassanum komandi tríggjar vikurnar
P/F Inni nýggja heimasíðu03-11-2006
Størsti húsameklari í Føroyum, P/F Inni, hevur fingið nýggja heimasíðu. Nýggja síðan hevur m.a. ein betraðan og dagførdan sølulista. P/F Inni er partur av samtaki Sparikassans


text:
Landsinnsavningin 2018
Úrslitið av landsinnsavningini 2018. Reyði Krossur Føroya takkar fyri tann stóra stuðulin vit hava fingið.
Innsamling frá bússum
Reyði Krossur skipar á hvørjum ári fyri eini landsinnsavning um heystið. Vit ganga tá hús í hús við bússum og savna inn pening til hjálpararbeiði okkara í Føroyum og uttanlands.
Umframt árligu landsinnsavningina savna vit inn pening til hjálpararbeiðið okkara alt árið.
Til ber at stuðla hjálpararbeiðinum hjá Reyða Krossi umvegis heimasíðuna, umvegis okkara kontur í føroysku peningastovnunum og gjøgnum okkara innsavningar-telefonnummar 90 56 56. Eisini ber til at lata kr. 100 við at sms'a "GEV" til 1910.
Hvørja ferð tú ringir á 90 56 56, stuðlar tú Reyða Krossi við 150 krónum.
Afturat hesum kann henda, at Reyði Krossur skipar fyri bráðfeingis innsavningum í sambandi við brádligar og/ella ógvusligar hendingar og støður.
Hvat røkkur peningurin til?
50 kr.
Røkka t.d. til at mata einum barni í Sýria í tríggjar vikur.
150 kr.
Røkka t.d. til 3000 litrar av reinum drekkivatni í Syria.
200 kr.
Røkka t.d. til tjaldbuðir at verja tvær flottafólkafamiljur móti regni og vindi.
500 kr.
Røkka t.d. til mat til fimtan hungrað børn í ein mánað.


text:
ALDURSMARK FYRI FESTARAR
Í samráð við Fiskimálaráðið skerpir Búnaðarstovan nú framyvir sína mannagongd viðvíkjandi umsiting av ásetingini í løgtingslóg um landsjørð, har tað er ásett, at festið stendur við so leingi, festarin er á lívi, tó í mesta lagi til hann hevur fylt 70 ár.
Í løgtingslóg nr. 45 frá 15. mai 2007 um landsjørð, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 66 frá 15. mai 2014, er ásett í § 2, stk. 2: “Festið stendur við so leingi, festarin er á lívi, tó í mesta lagi til hann hevur fylt 70 ár”.
Búnaðarstovan og Fiskimálaráðið hava viðgjørt spurningin um aldursmarkið fyri møguleikanum at sita við einum festi og eru komin ásamt um at skerpa verandi mannagongd fyri umsiting av hesi lógarásetingini.
Í næstum fer Búnaðarstovan tí undir at senda skriv út til teir festarar, ið eru fyltir 70 ár, við fráboðan um, at hesir mugu fáa framt festaraskifti innan eina nærri ásetta tíð. Við tað, at Búnaðarstovan higartil ikki hevur havt eitt virkið eftirlit við hesi lógaráseting, fáa hesir festarar eina serstaka tillagingarfreist til at rigga av í. Tíðarfreistin at finna nýggjan festara verður í hesum førum sett til 12 mðr., ið er hin sama, sum eisini er ásett í lógini, tá talan er um uppgerð av búgvi eftir ein festara.
Somuleiðis er ætlanin framyvir at senda teimum festarum áminningarskriv í góðari tíð, sum nærkast 70 ára aldursmarkinum. Hesir fáa fráboðan við áminning og upplýsing um nevndu áseting í løgtingslóg um landsjørð, saman við boðum um at fáa framt festaraskiftið í seinasta lagi við 70 ára aldur.
Verður nýggjur festari ikki funnin innan freistin er runnin, fellir festið aftur til Búnaðarstovuna.
Avgerðir um hesi viðurskifti kunnu síðani kærast til Fiskimálaráðið, um festarin er ónøgdur.« Aftur


text:
Orð: Christian Matras
Lag: Hans Jacob Højgaard
1. Her leikti tær lendið løg inn í sál,
og innast við strendur fekk sjógvurin mál,
ið ongantíð tagnar,
óvæntað tær fagnar
við songi um landið, sum stígur úr sjó.
2. Her numu teir gomlu við nøvnum sær land,
men landið nam teir úr fjøllum í sand,
við ósæddum hondum
tað bant teir við bondum,
ið rukku so víða, sum verøldin rann.
3. Og tíðin hon blásti við gandandi ond
á lív ið varð livað á bø og við strond,
ein óskrivað søga,
ein orðaleys røða
um fólkið her livdi skapaði tjóð.


text:
Jørgen Niclasen sigur við útvarpið:
málið hjá landsstýrinum er framvegis, at javnvág ella eitt lítið avlop skal vera í fíggjarlógini fyri 2016. Og tað er framvegis ein stór avbjóðing
(...) Lata vit bara standa til, verður hallið í fíggjarlógini okkurt um 200 milliónir krónur um árið øll árini,
Føroyski búskapurin er 13 mia kr. Um búskapurin veksur bara 5 pct um árið nominelt, so veksur búskapurin meira enn 600 mió kr um árið, og harav vaksa almennu inntøkurnar (við verandi skattatrýsti) við meira enn 250 mió kr um árið. So lat hallið fáa frið.
Lat hallið fáa frið til búskapurin nærkast ovurhiting. Tá kunnu hasar 200 mió kr skerjast uttan at skaða búskapin. Sum er stríðast Føroyar við fráflyting, og tí er tíðin ikki at skerja eitt hall, sum á ongan hátt er hóttan móti fíggjarliga haldførinum. Og tak tí heldur neyðuga tíð at fyrireika og fremja reformar í staðin fyri at brúka pleniklipparan.
Og so má eg endurtaka: At hava avlop á fíggjarlógini sum eitt mál er framvegis líka skeivt sum tað altíð hevur verið. Avlop kemur av sær sjálvum í hákonjunkturi, um finansirnir eru í langtíðar javnvág, t.e. haldførir. Sjálvt um man hevur skuld (sum almennu Føroyar stórt sæð ikki hava) er avlop ikki eitt skilagott mál at seta, tá er betri at lata búskaparvøkstur og inflatión, umframt avlop í hákonjunkturi gera tað sum skal til at minka skuldina.


text:
Fyrispurningur um Beta files
Politikkur01-10-2018 - 22:17 -
Kári P. Højgaard, tingmaður fyri Sjálvstýri hevur sett Rigmur Dam, landsstýriskvinnu fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52a
Fyrispurningur um teldutøka savnið hjá Beta files,settur landsstýrismanninum í mentamálum, Rigmor Dam (at svara skrivliga eftir TS § 52a)
1.Er nøkur gransking byrjað?
2.Hvørji stig hevur landstýrismaðurin tikið til tess at kunna um og seta gongd á granskingina og harvið fremja Løgtingsins vilja at byrja fiskivinnugransking í teldutøka tilfarinum hjá Beta files?
Viðmerkingar:
Á løgtingsfíggjarlógini fyri 2018 er ein millión kr. sett av á konto 7.23.6.25 undir yvirskriftini Fiskivinnusavnið Beta (Stuðulsjáttan).
Endamálið við játtanini er at stuðla gransking í tilfari frá partafelagnum Beta um felagsins virksemi, sum er savnað og skrásett frá 1977 til 2006.
Neyvan nakrantíð hevur slíkur granskingarmøguleiki staðið føroyingum í boði, har øll kunning fæst um raksturin hjá einum felag, ið fevndi um raksturin av 8 partrolarum í 3 áratíggju. Her er kunning um m.a. øll troløki, tov, troltímar, veiðu í hálunum o.s.fr.
Henda vitan og tað arbeiði, ið higartil er lagt úr hondum, kann neyvan metast í virði.At talan er um sera viðkomandi granskingartilfar, hava navnframir menn her á landi og uttan úr heimi váttað.
Eysturoyggin er sum kunnugt lokomotivið í føroyskari fiskivinnu, so tað skuldi verið sjálvsagt, at fiskivinnugransking hevur góðar karmar í nærumhvørvinum.
Fyrispurningurin verður settur landstýrismanninum fyri at fáa eina kunning, nú 9 mánaðir er farnir av árinum.


text:
Seinastu tíðindi
Felags heystsangløta í Tofta skúla
Góður renningardagur í Tofta skúla
Altjóða læraradagur 2018
BROYTING!! Vegna vánaliga veðurforsøgn, verður renningardagurin mikudagin 10. oktober
Tofta kvøldskúli 18/19
Fundarfrásøgn frá skúlastýrisfundi 13.juni2018 kl 19:30
Listaleypurin á vitjan í Tofta skúla
Týsdagin 10. apríl høvdu næmingarnir í 4.-7. flokki vitjan av Listaleypinum. Tað vóru Dánjal á Neystabø og bólkur hansara, sum vóru og høvdu konsert í skúlanum.
7. flokkur hevði arbeitt við tónleikinum hjá Dánjali og bólki áðrenn vitjanina, og tað úrslitið, videoupptøkur og plansjur, varð nýtt í sjálvari framførsluni hjá teimum. Meðan teir sungu, sóu vit film hjá 7. flokki á stórskíggja, og plansjurnar vórðu sendar millum áhoyrararnar.
Bólkurin er samansettur av fólki úr Føroyum, Danmark, Noregi og Finlandi, og teir spæla øll møgulig ljóðføri.
Hetta var ein framúr livandi konsert. Næmingarnir vóru sera áhugaðir og livdu seg inn í framførsluna, sum bæði var orkumikil, stuttlig og kensluborin. Dánjal segði frá um sangirnar, áðrenn teir spældu teir, og teir dugdu sera væl at fáa áhoyrararnar við í framførsluna.
Ein sera góð konsert, sum næmingar og lærarar fara at minnast afturá við gleði.
Fleiri myndir frá konsertini síggjast her!


text:
Tróndur Arge 07.02.2017 (19:31)
B71 nýggjan formann
B71 hevur fingið nýggjan formann. Oddmar Selfoss er avloystur av Jens Peturi Selfoss. Sum heild eru fýra nýggir nevndarlimir. B71 flutti í fjør niður í 2. Deild. Nýggjur venjari er málrevurin Símin Hansen, meðan Bakary Bojang er settur sum høvðusungdómsvenjari.
Les eisini: Málrevur skal venja B71
Úr B71 verður sagt, at tað er semja um at hugsa gjølla um bygnaðin hjá felagnum, og at størsti denturin skal leggjast á, at arbeiðsøkir í felagnum verða væl orðaði.Hetta so at tey, sum virka og spæla við felagnum vita, hvat fyri leiklut tey hava, eins og hvat fyri ábyrgd fylgir við, skrivar heimasíðan hjá B71.
Les eisini: B71 hevur sett ungdómsvenjara
Nýggja nevndin hjá B71 er skipað soleiðis:
Jens Petur Selfoss, formaður
Joen Peter Petersen, næstformaður
Hanus Johannessen, kassameistari/skrivari
Símin Hansen, nevndarlimur
Jónsvein Thomsen, nevndarlimur
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Stórar og
spennandi uppgávur bíða Tórshavnar Kommunu. Tær
seta krøv til borgararnar og tey, sum stíla fyri. Samstundis, sum
nýggja býráðið tekur við á nýggjárinum,
verður vaksið um kommununa, so hon eisini fevnir um Kollafjørð
við næstan 1000 fólkum og mongum býlingum.
Tjóðveldisflokkurin
hevur havt tveir limir og leiðsluna í Tórshavnar Býráð
hetta valskeiðið. Vit ætla okkum fleiri býráðslimir
í komandi valskeiði, so vit fáa størri ávirkan
á politikkin, sum verður rikin í kommununi.
Eg havi latið
meg stilla upp, tí eg haldi, at vit øll fyrr ella seinni eiga
at bjóða okkum fram at skipa fyri. Ofta er tað eisini ein fyrimunur,
at annað fólk sleppur upp í part. Tað, sum býráðslimir,
ið sitið hava ein heilan aldarfjórðing, ikki hava útrættað,
fáa teir neyvan frá hondini komandi fýra árini heldur.
Tá hetta
býráðið tók við, varð tann gamla Argja
Kommuna við sínum útivið 1500 fólkum formliga løgd
aftrat Tórshavnar Kommunu. Komandi 1. januar fara tí næstan
18.000 fólk at búgva í kommununi. Hetta er meir enn triðingurin
av fólkinum í Føroyum.
Samanleggingarnar
krevja nógv av Tórshavnar Býráð. Tað er
ikki longur bara býráð fyri Havnina, men eisini býráð
fyri bygdasamfeløgini. Nýggjársdag røkkur kommunan
av Argjaboða norður um Kjalnes og fevnir um Havnina, Argir, Syðradal,
Norðradal, Hoyvík, Hvítanes, Sund, Kaldbaksfjørð,
Kaldbak og Kollafjørð.
Tórshavnar
Býráð hevur skyldu at skipa soleiðis fyri, at allir partar
fáa sítt, og at ongir borgarar ella kommunupartar verða við
sviðusoð. Tí vil tjóðveldisflokkurin virka fyri av
øllum alvi.
Tórshavnar
Kommuna er ein kommuna í vøkstri. Hon liggur best fyri í
landinum, og hon vil framá. Her vilja fólk búgva og virka,
og okkara lutur verður saman við fólkinum at syrgja fyri, at
her alsamt verða fortreytir fyri at liva og trívast.
Tað krevur,
at Tórshavnar Býráð altíð er á varðhaldi
og syrgir fyri, at kommunan fylgir við tíðini og mennir seg til
tann tørv, sum til eina og hvørja tíð verður. Í
øllum meldrinum er tað sera umráðandi, at fíggjarliga
kósin verður hildin.
Kommunuskuldin
skal framvegis gjaldast niður og miðast skal eftir, at kommunan sjálv
verður før fyri at fíggja sínar íløgur,
men býráðið skal kortini ikki vera so pírið
og sparið, at vit ikki sleppa av fetanum, tí framtíðin
bíðar ikki eftir okkum. Hon heldur altíð leiðina framá,
og tað sama skula vit gera við Lista E á odda.


text:
Eg búgvi á Rógvugarði í Vestmanna, saman við konuni Barbaru og synum okkara Torsteini, Peturi og Arna. Vit hava eina fitta verdóttur ið eitur Monika, og fer hon at ríkað familju okkara seinni í heyst.
Vit eiga eina kettu, ein fress og tvær border collie tíkar, Molly og Peik. Nakað av seyði hava vit eisini, og plagi eg at hava veðrar inni í fjósinum um veturin.
Elsti sonurin er inniløgumaður sum eingin annar, og skaffar hann bæði grind, harur, fugl og fisk til húsarhaldi, umframt at hann rennur í hvørji skorð. Alt hetta ger hann eftir arbeiðstíð sum lærlingur á MEST í Havn. Hann er umframt hetta óførur rógvari og hondbóltsmálverji.
Yngru synir okkara eru ættleiddir úr Kina og Suður Korea, og er áhugin í eysturasiatisku mentanini stórur. Ættleiðingarnar hava verið ein sera stór gáva, og eisini ein stór avbjóðing. Eg havi stóra viðring fyri møguleikanum at ættleiða, tó eg vildi ynskt, at eingi foreldur í heiminum vórðu noydd at lata barn sítt frá sær orsaka av vesaladómi. Eg havi serligan áhuga fyri at viðurskifti hjá ættleiddim børnum og familjum teirra verða munandi bøtt.
Eg havi slitið mínar barna- og ungdómsskógvar í Vestmanna, bæði í fjørðu og haga, í ítróttarhøllini og í kappróðrarbáti.
Eg eri elstur í systkynaflokkinum og havi eg tríggjar yngri systrar, Anna Margretha, Tomma og Viviann. Pápi okkara er sjómaður og siglir sum stýrimaður við Fagraberg. Mamma mín arbeiðir í barnagarðinum Gjáarlon í Vestmanna.
Í fríðtíðini fáist eg við seyðahald, seyðahundavenjing, haruveiðu, eri við synunum til frítíðarítriv, og annars alt annað ein nútíðar pápi tekst við. At vera saman við familju- og verfamilju dámar mær sera væl. Eisini dámar mær væl enskan fótbólt og er Manchester United mítt lið. Hondbóltur er nakað ið fyllir nógv hjá øllum vestmenningum, og dámar mær væl at stuðla okkara blá-gula liðið. At hugna mær við vinum og reypa eitt sindur er ikki so galið.
Tann frælslynti politikkurin
Tað frælslynta menniskjasýnið byggir á, at hvørt einstakt menniskja hevur rætt til at taka ábyrgd fyri sær sjálvum.
Fólkið trívist best sum frælst, men undir ábyrgd. Frælsi merkir, at man frávelur tvang, samstundis sum tað eisini merkir at taka ábyrgd av sínum egna lívi og samábyrgd fyri øðrum og lagnu landsins.
Í hvørjum einstøkum menniskja liggur ein ábyrgdarkensla at taka ábyrd av sær sjálvum og sínum lívi. Hetta kann verða tikið frá einum og stendur man tá eftir við tí maktarloysi og ábyrgdarloysi.
Tað má liggja einum fólki á hjarta at taka ábyrgd. Fyritreytirnar fyri einum góðum landi er, at hvør einstakur tekur ábyrgd av, at taka aktivan lut í og virka fyri, at øll í samfelagnum kunnu liva virðiligt.
Samhaldsfesti millum føroyingar styrkist av at geva hvørjum einstøkum frælsi, at kunna stríðast fyri einum góðum
Um meg sjálvan
Flokkur: Tjóðveldi
Føddur: 04.02.1974
Foreldur: Torstein og Sigrið Petersen
Hjúnafelagi/sambúgvi: Barbara Brattaberg
Børn: Torstein, Petur og Arni P. Brattaberg
Útbúgving: Marknaðarøkonom og bankaútbúgving
Yrki: Borgarstjóri
Álitisstørv: Løgtingsmaður frá 1. september 2015. Borgarstjóri í Vestmanna kommunu.
Heimstaður: Rógvuvegur 1, FO-350 Vestmanna
Telefon: 424702
Fartelefon: 770107
Email: paulip@logting.fo


text:
Til 4. umfar í sjavs, sum varð spælt 25. januar, vóru 14 pør. Og vinnandi parið gjørdist Anja Bech og Petur Muller.
Úrslitið av kappingini var hetta.
Nr. 1. Anja Bech og Petur Muller, 4 stig hvør
Nr. 2. Poul Erik. Jacobsen og Jákup Joensen, 3 stig hvør
Nr. 3. Eirikur Poulsen og Egon Jacobsen, 2 stig hvør
Nr. 4. Eyðálvur Bech og John Bech, 1 stig hvør
Úrslitið førir við sær, at Anja Bech og Petur Muller nú við 8 stigum fara uppá eitt ájavnt 2. pláss við Eyðtór Joensen. Birgir Jørgensen er enn fremstur í sjavskappingini við 10 stig.
Støðuna í sjavskappingini finnur tú her.


text:
Fekk eitt bræv frá einari kvinnu. Hon hevði lisið eina grein, sum eg hevði lagt út á facebook, har eg skrivaði sum viðmerking, at eg visti ikki, um eg tímdi at leggja hetta út, tí tað kortini altíð bleiv sligið upp i glens.
Og so beint eftir kom hendan røddin úr fortíðini, sum segði frá upplivingum, sum hon hevði kent seg noydda at tiga um, tí hon var so bangin fyri, at ongin fór at trúgva sær!
Hon, ið skrivaði brævið, minti meg eisini á eina kollektiva blygdanarskemd, sum var farin fram í Vágum í trýssinum, spyr bara … (og so nevndi hon eitt navn), men eg hevði ikki fyri neyðini at spyrja nakran, tí eg hevði sjálv verið fyri hesum sum tannáringagenta í trýssunum:
Allar gentur í framhaldsdeild skuldu hava bróstini kannað av einum lækna, sum tá var, og fyri ikki at skuldseta allar læknar í trýssunum, so lat meg siga, at læknin var grikki. So er tað sagt! Allar genturnar mótmæltu – hví tað? Eg vil ikki! Og kortini vórðu vit stillaðar á rað framman fyri hesum slímuta læknanum, sum so kroysti og klemmaði okkara næstan-ikki bróst til heiðurs fyri læknavísindina. Ella var tað til heiðurs fyri onkran annan, hugsi eg við mær nú, og kanska vit eisini hugsaðu tað tá – hence okkara spøku mótmæli?
Ótrúligt at hugsa sær, at slíkt kundi fara fram, uttan at nakar lyfti ein fingur. Ongin vaksin segði kortanei, hví? Var tað autoriteturin, læknin, sum øll høvdu so stóra virðing fyri? Var tað tí, at talan var um gentur? Hevði ongin mótmælt, um hann nú skuldi kannað allar pissilingarnar á tannáringadreingjum í Vágoynni?
Men hví skuldi nakar mótmælt? Hvør skuldi mótmælt? Eg meini so við – lurta eftir undanførslunum, í flestu førum av monnum, men tíverri eisini væl bakkaðir upp av kvinnum, sum vanen tro stuðla hesari niðurtosing.
Hetta er umleið sama slutur, sum kvinnur og menn mugu leggja oyru til í hesum døgum, sum í 1964:
Ná, ná, kunnu vit nú ikki blunka til eina kvinnu longur … altso tit eru sartar … tit gera okkum menn til brotsmenn allar samlar … hetta undirgrevur rættarsamfelagið … nú má man altso biðja um loyvi at fríggja við einari kvinnu … hava brúnar kvinnur tað ikki nógv verri, hví hugsa tit ikki um tær … máti skal vera við, altso … nú er hetta farið út um alt mark …
Men fakta er, at tey, sum gera seg inn á eitt annað menniskja, eru farin út um alt mark fyri sóma. Og í allar, allar, allar flestu førum eru tað menn, sum gera seg inn á gentur og kvinnur. Tað hevur samband við eina patriarkalska mentan, sum valdar í øllum samfeløgum, sum eg kenni til, og sum loyvir monnum at fara út um mark, at taka sær rættindi, sum teir ikki áttu at havt, men sum teir hava tikið sær. So einfalt er tað.
Tell you what? Nú hevur pípan fingið eitt annað ljóð, nú er flotið yvir hjá kvinnum, nú vilja tær ikki finna seg í, at hetta er farið fram, og framhaldandi fer fram.
Tað bullar, vellir, oysir, flýtur, bløðrar, sjóðar, kókar, bralar, floymir, rennur, brúsar, fossar, streymar – tað er ikki til at steðga aftur – og guda havi lov fyri tað!


text:
1. Komið, hvør vil vísdóm læra,
komið her í hópatal!
Harrans vísdóm hægst at æra,
fyrst og fremst hvør læra skal.
Vísur mangur nevnast vil,
fæstu leita veg hartil;
tey, sum sannan vísdóm bera,
fjøldin sigur blind at vera.
2. Vís tey eru, sum ei meta
egið vit og virði høgt,
álit ei á kynstur seta;
verðsins vit ei skilir gløgt;
áður Guð tey virdu ei,
nú tey ganga fró hans leið,
syndir sínar gløgt tey kenna,
angurs tár av eygum renna.
3. Vís tey eru, sum seg treingja
her í Jesu armar inn,
seg í trúnni við hann heingja,
geva Guði sál og sinn’;
krossur Krists við sannleiks makt
ljós um nógv lond hevur lagt;
hvør, sum vil um vísdóm spyrja,
fyrst við krossin skal hann byrja.
4. Vís tey eru, sum her biðja
heitt um anda Guðs at fá,
sum so lata hann seg styðja
altíð rætta vegnum á.
Hvør, sum andan lýðir ei,
villist burt á ranga leið,
føgur kann hans tala vera,
frelsu kann hon ikki bera.
5. Vís tey eru, sum her nýta
sær til spegil Harrans orð,
altíð fram til Jesus líta,
stíga í hans fótaspor.
Hvør, Guðs orði fylgir rætt,
lokkast ei av vegnum lætt,
Harrans orð ei nakran svíkur,
sælur hvør, ei frá tí víkur.
6. Ei Guðs mikla vit kann spennast
inn í hesa lítlu verð.
Lat tó, Harri, á mær kennast,
at títt ljós í barmi er.
Styrk meg, Faðir, styrk meg, Krist,
Halgi Andi, veit mær vist
her at fylgja tíni talu,
seinni fáa himlasælu!
Mikkjal á Ryggi týddi


text:
Lag: James McGranahan
Týtt: Victor Danielsen
1. Vit eru bert fremmand og gestir,
sum ferðast til Himmalsins lond,
og har er vár bústaður festur,
vit leiðast av Jesusar hond.
Vil verðin ei av okkum vita,
er hurðin enn stongd okkum her,
skjótt skulu í gleði vit sita
hjá Gudi, har heimið várt er.
2. Ei veri tú bangið, mítt hjarta!
Tín gleði, tín hvíld er ei her;
í æviga ljósinum bjarta
ein heimstaður reistur tær er.
Har skulu vit endurloyst syngja
Guds rættvísiskrúð latin í,
har skal eingin sorg okkum tyngja,
har sálin úr bondum er frí.
3. Men Jesus, hann trygt okkum leiðir,
ímeðan vit fold eru á;
í ævigum ljóma og heiður
hans trónu skjótt sita vit hjá.
Áh, hjálp okkum trútt tær at fylgja,
hvønn veg, ið tú føra vilt her,
um enn tað er sorganna bylgja,
sum heim til tín sjálvs okkum ber!


text:
Óansæð hvørjum handli eg eri í, so renni eg meg í okkurt “slåom” plagg. Ja, altso er nakað føroyskt orð fyri hetta? Líka mikið. Tað sum eg vil við hesum, er at fortelja tykkum (og mær) at um vit ynskja... Continue reading →
Brúðarsesongin nærkast og kjólin skal finnast. Til brúdleyp kanst tú lata teg í títt fínasta puss, so leingi tað ikki hevur hvíta litin. Tað er nemliga ikki loyv, at bera sama lit, sum brúðurin. Men har aftur ímóti, eru sera... Continue reading →
Áhh eg elski at síggja stjørnurnar á “the red carpet” (á føroyskum “reyaða langmotta, gólvdregil, langteppi) so eg haldi meg til tað enska! “Emmys 2016” var í nátt og tað er ein av heilt stóru prís tiltøkunum, sum bleiv hildið í... Continue reading →


text:
Iranskir tangabátar hvørva frá fylgisveinaeftirliti
Stutt áðrenn amerikansku revsitiltøkini móti Iran
verða sett í verk, eru iranskir tangabátar byrjaðir at hvørva frá eftirlitinum,
sum fylgisveinar hava av skipaferðsluni. Ivaleyst tí at sendarnir umborð verða
sløktir.
Fleiri iranskir
tangabátar eru horvnir frá altjóða fylgisveinaeftirlitinum av skipaferðsluni.
Tað hendir seks
vikur áðrenn, amerikansku revsitiltøkini móti landinum verða sett í verk. Mett
verður, at grundin er tann, at sendarnir umborð á skipinum snøgt sagt verða
sløktir fyri at dylja, hvar skipini sigla. Tað skrivar Bloomberg.
Í minsta lagi
tíggju VLCC-skip við einari samlaðari last upp á einar 20 milliónir tunnur av
olju eru horvin sambært Bloomberg.
Bloomberg hevur roynt at fingið eina viðmerking frá NITC,
National Iranian Tanker Co, men tað er ikki eydnast teimum.
Amerikansku
revsitiltøkini verða sett í verk 4. november í ár.
Kelda:
Shippingwatch


text:
Reglugerð fyri Ítróttadómstól ÍSF
§ 1
Stk. 1. Mál kunnu leggjast fyri Ítróttadómstólin av einum persóni ella felag, ið var partur í málinum á fyrra sakarmálsviðgerðini, treytað av at persónurin ella felagið eru limir í ÍSF.
Stk. 2. Ítróttadómstólurin kann í serstøkum førum viðgera eitt mál, sum verður fráboðað av einum, sum hevur grundaðan áhuga í tiknu avgerðini, hóast viðkomandi ikki var partur í málinum í fyrra málsviðgerðini.
Stk. 3. Málið skal vera avgreiðsluskrivstovu ÍSF’s í hendi innan ásettu freistina sambært “Reglur fyri dómsnevndir innan ÍSF” og viðgerð av kærum” Grein 10.
§ 2
Tá ið málið er innkomið, ger formaðurin av, alt eftir, hvussu málið er hátta, og hvussu umfatandi tað er, um Ítróttadómstólurin skal hava tríggjar ella fimm limir.
§ 3
Eingin kann taka lut í eini sakarmálsviðgerð, sum ber í sær umstøður, ið kunnu sáa iva, um viðkomandi er púra gegnigur.
§ 4
Stk. 1. Formaðurin kann gera av, at annar ella báðir partar skulu veita trygd fyri sakarmálsútreiðslunum.
Stk. 2. Er annar parturin ein stovnur undir ÍSF, kann sakførari verða tilnevndur hinum partinum.
§ 5
Stk. 1. Ítróttadómstólurin viðgerð sakarmálið munnliga, um annar parturin, formaðurin ella tveir nevndarlimir biðja um tað.
Stk. 2. Formaðurin kann tó gera av, at avgreiðslumál (formalitetssp.) verða viðgjørd skrivliga.
Stk. 3. Um neyðugt kann nevndin útvega sær sakkøna hjálp.
§ 6
Stk. 1. Munnliga sakarmálsviðgerðin hjá Ítróttadómstólinum er almenn. Ikki er loyvt at taka myndir, filma ella gera ljóðupptøkur av samráðingunum.
§ 7
Ítróttadómstólurin tekur avgerðir við vanligum atkvøðumeirluta.
§ 8
Tá ið avgerð er tikin í sakarmálinum, kann nevndin áseta, hvussu sakarmálsútreiðslurnar skulu býtast millum partarnar ella kanska millum teir og ÍSF. Sakarmálsútreiðslurnar kunnu møguliga umfata útreiðslur av kanningum í málinum.
§ 9
Stk. 1. Sakarmál, sum Ítróttadómstólurin hevur avgreitt, kann bara undir heilt serligum umstøðum verða tikið uppaftur til nýggja viðgerð.
Stk. 2. Ein tikin avgerð hjá Ítróttadómstólinum kann ikki skjótast inn fyri nakran annan stovn innan ÍSF.
§ 10
Ítróttadómstólurin ásetir annars sjálvur reglur fyri sakarmálsviðgerðina.
Soleiðis samtykt á stjórnarfundi 12. Mei 2000


text:
8. juni 2018Nr. 83
Kunngerð um at skipa fiskiskapin eftir norðhavssild við fiskiførum undir føroyskum flaggi í 2018
Við heimild í § 5, stk. 2, § 28, stk. 1, § 34, stk. 1 og 2, § 39, stk. 1, nr. 1, 2, 3 og 4, stk. 2, nr. 2, 4, 6, 9 og 10, stk. 3 og 4, § 44, stk. 1, § 46, stk. 3, § 58, stk. 3, § 61, stk. 3 og § 81, stk. 2 í løgtingslóg nr. 161 frá 18. desember 2017 um fyrisiting av sjófeingi verður ásett:
Kapittul 1
Virkisøki
§ 1. Kunngerðin skipar fiskiskapin eftir norðhavssild við fiskiførum undir føroyskum flaggi í 2018.
Kapittul 2
Kvotur, fiskiloyvi o.a.
Føroysk kvota
§ 2. Føroyska kvotan av norðhavssild í 2018 er sett til 88.350 tons.
Stk. 2. Afturat kvotuni í stk. 1 verða 3.200 tons av norðhavssild, ið ikki vórðu fiskað í 2017, flutt til at verða fiskað við føroyskum skipum í 2018.
§ 3. Av kvotuni, sambært § 2, verða 79.950 tons sett av til fiskifør undir føroyskum flaggi at fiska.
§ 4. Heimilað er persóni ella felagi við egnari árskvotu av norðhavssild í 2017 at flyta restkvotu, tó í mesta lagi 25% av egnu árskvotuni av norðhavssild í 2017, til 2018, kvota keypt á uppboði undantikin.
Stk. 2. Heimilað er persóni ella felagi, sum í 2017 hevur keypt egna árskvotu av norðhavssild á uppboði, at flyta restkvotu í 2017, tó í mesta lagi 25% av keyptu kvotuni til 2018.
Stk. 3. Flutt kvota, sambært stk. 1 og 2, kemur afturat kvotuni sambært § 3.
§ 5. Fiskiskapur av kvotu sambært §§ 3 og 4 kann fara fram í føroyskum sjógvi, íslendskum sjógvi, ES sjógvi og í NEAFC skipanarøkinum. Fiskiskapurin í ES sjógvi er avmarkaður til í mesta lagi 6.000 tons.
Býti av føroysku kvotuni
§ 6. Av kvotuni, sambært § 3, verða 51.493 tons latin teimum persónum ella feløgum, sum í 2017, við fiskifari undir føroyskum flaggi, høvdu rætt til fiskiloyvi at fiska av egnari árskvotu av norðhavssild, undantikin kvota keypt á uppboði. Kvotuparturin hjá hvørjum rættindahavara er, tá henda kunngerð fær gildi, settur sum samanløgdu kvotupartarnir í hvørjum fiskiloyvi sambært 1. pkt., ið viðkomandi hevði rætt til í 2017. Fiskiskapurin verður skipaður við egnari árskvotu.
§ 7. Av kvotuni, sambært § 3, verða 3.757 tons latin øðrum persónum ella feløgum enn teimum í § 6 nevndu persónum ella feløgum, sum í 2009, við fiskifari undir føroyskum flaggi, høvdu rætt til at fiska uppsjóvarfisk í føroyskum sjógvi, ella fiskifari, sum hesin rættur seinni er fluttur á, og var í gildi 31. desember 2017.
Stk. 2. Kvotan verður latin sum felagskvota við hámarki. Hámarkið í tonsum hjá hvørjum rættindahavara verður sett í mun til tal av veiðiloyvum, ið vóru løgd saman á fiskifarið hjá viðkomandi rættindahavara 31. desember 2017, harumframt verða 376 tons løgd afturat hvørjum hámarki.
§ 8. Av kvotuni, sambært § 3, verður rætturin at veiða 12.490 tons av norðhavssild seldur á uppboði eftir ásetingunum í § 15 í løgtingslógini. Fiskiskapurin eftir hesi kvotu kann fara fram í føroyskum sjógvi, íslendskum sjógvi og í NEAFC skipanarøkinum.
§ 9. Av kvotuni, sambært § 3, verða 7.510 tons sett av til menningarkvotur eftir § 60 í løgtingslógini. Fiskiskapurin eftir hesi kvotu kann fara fram í føroyskum sjógvi, íslendskum sjógvi, ES sjógvi og í NEAFC skipanarøkinum.
§ 10. Av kvotuni, sambært § 3, verða 3.700 tons sett av til vinnuligar fiskiroyndir eftir norðhavssild sambært § 14. Kvotan verður latin sum felagskvota og kann fiskast í føroyskum sjógvi, íslendskum sjógvi og í altjóða sjógvi.
§ 11. Av kvotuni, sambært § 3, verða 1.000 tons sett av til at nýta sum hjáveiða í fiskiskapi hjá føroyskum skipum eftir uppsjóvarfiski í føroyskum sjógvi.
§ 12. Eru líkindi fyri, at felagskvotan, sambært § 7, ikki verður fullnýtt, kann landsstýrismaðurin hækka ella taka burtur ásetta hámarkið, ella loyva øðrum við loyvi sambært §§ 6 og 7 at fiska av hesum kvotum.
Stk. 2. Er kvota, sambært § 10, ikki latin, ella líkindi eru fyri, at kvotan, sambært § 11, ikki verður fiskað, kann landsstýrismaðurin loyva øðrum við loyvi sambært §§ 6 og 7 at fiska av hesum kvotum. Kvoturnar verða latnar í sama lutfalli og skipan og á somu leiðum sum í §§ 6 og 7.
Stk. 3. Við almennari fráboðan skal landsstýrismaðurin í góðari tíð, og í seinasta lagi 10 dagar áðrenn, boða frá avgerð um broytingar sambært stk. 1.
Fiskiloyvi
§ 13. Fiskiskapur eftir norðhavssild sambært hesi kunngerð kann bert fara fram við fiskiførum, sum eftir umsókn hava fingið fiskiloyvi frá Vørn.
Stk. 2. Bert persónar og feløg, ið lúka treytirnar í § 5, stk. 1, §§ 6, 7 og 9 og § 51, stk. 2 í løgtingslógini, kunnu fáa fiskiloyvi sambært hesi kunngerð.
Stk. 3. Fiskifør undir føroyskum flaggi kunnu bert byrja fiskiskap í íslendskum sjógvi, ES sjógvi ella í NEAFC skipanarøkinum, um Vørn hevur váttað, at tey eru á lista yvir fiskifør, sum Ísland ella ES hava givið loyvi at fiska í teirra sjóøki, ella eru fráboðað NEAFC at fiska í NEAFC skipanarøkinum.
Stk. 4. Tá søkt verður um fiskiloyvi til fiskiskap eftir norðhavssild, skal umsóknarblað nýtast, ið er tøkt á www.vorn.fo.
Stk. 5. Fiskiloyvi til kvotu sambært §§ 6 og 7 er samstundis ein góðkenning at reka fiskiveiðu í 2018 eftir ásetingunum í § 5 í løgtingslógini.
Vinnuligar fiskiveiðiroyndir
§ 14. Fiskimálaráðið kann eftir umsókn lata føroyskum fiskifari lut í kvotu, ið er sett av til vinnuligar fiskiroyndir sambært § 10.
Stk. 2. Umsóknin skal vera Fiskimálaráðnum í hendi í seinasta lagi 10. juli 2018, kl. 12.00. Umsóknin skal lýsa endamál, tíðarætlan og kostnaðarætlan fyri royndunum, umframt upplýsingar um, hvat fyri fiskifar ætlanin er at brúka, reiðskap, útgerð og leiðir.
Stk. 3. Fiskimálaráðið sendir umsóknir, ið lúka formligu krøvini í stk. 2, til Havstovuna ella onnur serkøn innan økið, sum lata Fiskimálaráðnum ummæli.
Stk. 4. Í viðgerðini og ummælum av umsóknum skal dentur serliga leggjast á menningarvirði og nýskapanarvirði í royndunum.
Fiskileiðir
§ 15. Í føroyskum sjógvi kann kvota sambært hesi kunngerð bert fiskast uttan fyri linjur drignar 12 fjórðingar úr grundlinjunum, ið eru ásettar í Bekendtgørelse om afgrænsningen af søterritoriet ved Færøerne og norðan fyri 62˚30’ N.
Stk. 2. Tá fiskað verður í føroyskum sjógvi sambært hesi kunngerð, skal fiskifarið halda seg til ásetingarnar um friðað øki og reiðskap í kunngerð um at friða ávísar leiðir í føroyskum sjógvi fyri veiðu við troli og øðrum reiðskapi og kunngerð um tíðaravmarkað veiðibann á gýtingarleiðum.
Fiskiskapur í íslendskum sjógvi og ES sjógvi
§ 16. Tá fiskað verður í íslendskum sjógvi, skal skiparin, sambært § 34, stk. 3 í løgtingslógini, halda seg til tær reglur, sum galda fyri fiskiskap eftir norðhavssild fyri skip undir føroyskum flaggi í íslendskum sjógvi.
Stk. 2. Tá fiskað verður í ES sjógvi, skal skiparin, sambært § 34, stk. 3 í løgtingslógini, halda seg til tær reglur, sum galda fyri fiskiskap eftir norðhavssild fyri skip undir føroyskum flaggi í ES sjógvi.
Partroling
§ 17. Fiskifar við fiskiloyvi at fiska norðhavssild kann partrola saman við øðrum fiskifari, sum eisini hevur fiskiloyvi at fiska norðhavssild.
Stk. 2. Áðrenn fiskifar fer at partrola, skal fráboðan sendast Vørn á vakt@vorn.fo um, hvørjum trolað verður saman við. Eisini skal fráboðan sendast Vørn á vakt@vorn.fo, tá partrolingin, saman við fráboðaða fiskifarinum, endar.
Stk. 3. Tað er bert loyvt at skifta skip, ið partrolað verður saman við, eftir at fráboðan er send Vørn á vakt@vorn.fo um veiðu flokkað á fiskaslag. Fiskifør, sum hava veiðu umborð, sum ikki er farin um eina góðkenda innvigingarskipan, kunnu ikki partrola við øðrum skipi, fyrr enn veiðan er farin um eina góðkenda innvigingarskipan sambært kunngerð um landingar og avreiðingar av fiski og fiskavørum.
Landing
§ 18. Hóast ásetingarnar í kunngerð um landingar og avreiðingar av fiski og fiskavørum og kunngerð um avreiðing av feskum uppsjóvarfiski at frysta ella meirvirka í Føroyum skal allur fiskur og øll fiskavøra vigast, tá veiða sambært hesi kunngerð fer um eina innvigingarskipan, undantikið, tá veiðan verður goymd í kørum ella kassum umborð og undantikið, tá veiðan verður fryst og pakkað umborð.
Kapittul 3
Hjáveiða, hámark fyri íblanding av ungfiski og undirmálsfiskur
Hjáveiða og hámark fyri íblanding av ungfiski
§ 19. Hjá fiskiførum, ið hava loyvi at fiska uppsjóvarfisk, sum er undir kvotuskipan, er hjáveiða av hesum uppsjóvarfiskasløgum loyvd í beinleiðis fiskiskapi eftir norðhavssild. Hjáveiðan verður roknað av eginkvotuni hjá viðkomandi fiskifari ella av felagskvotuni hjá viðkomandi fiskiførum.
Stk. 2. Hjá fiskiførum, sambært stk. 1, har kvota av uppsjóvarfiski er uppfiskað, og hjá fiskiførum, sum ikki eru fevnd av stk. 1, kann hjáveiða av uppsjóvarfiski, sum er undir kvotuskipan, í mesta lagi vera 10% av samlaðu vektini fyri hvørja avreiðing, lating, uppskiping ella umskiping.
§ 20. Samlaða hjáveiðan av fiskasløgunum toskur, hýsa, upsi og kongafiskur í føroyskum sjógvi skal ikki vera meir enn 2% av samlaðu veiðuni fyri túrin, hálið ella kastið.
Stk. 2. Skiparin hevur skyldu at boða Vørn frá, um íblandingin av fiskasløgunum toskur, hýsa, upsi og kongafiskur er meir enn 2% av vektini í hvørjum háli ella kasti.
Hámark fyri íblanding av ungfiski
§ 21. Í beinleiðis veiðu eftir norðhavssild skal íblandingin av ungfiski í hvørjum háli ella kasti ikki vera meiri enn 10% í tali. Norðhavssild, ið er minni enn 25 cm, mátað fremst úr høvdinum til aftast á stertinum, er ungfiskur.
Stk. 2. Er íblandingin av ungfiski, sambært stk. 1, størri enn ásetta hámarkið, skal skiparin alt fyri eitt boða Vørn frá. Skiparin hevur skyldu at upplýsa íblandingina av ungfiski, tá ið Vørn biður um tað.
§ 22. Vørn kann, við heimild í § 69, stk. 1 í løgtingslógini, áseta bráðfeingis veiðibann í føroyskum sjógvi, har hjáveiðan er meira enn ásetta hámarkið sambært § 19, stk. 2 ella § 21, stk. 1.
Undirmálsfiskur
§ 23. Veiðan av undirmálssild skal ikki vera meiri enn 5% av samlaðu vektini av veiðuni fyri túrin.
Stk. 2. Sild, ið er undir 22 cm, mátað fremst úr høvdinum til aftast á stertinum, tá hon er strekt, er undirmálssild.
Kapittul 4
Reiðskapur
Meskar í uppsjóvartroli
§ 24. Tá norðhavssild verður fiskað við uppsjóvartroli í føroyskum sjógvi og í NEAFC skipanarøkinum, skulu meskarnir ikki fara niður um 35 mm.
Stk. 2. Ásetingarnar um trolposan í § 8, stk. 1-3 í kunngerð um fiskiskapin í føroyskum sjógvi við fiskiførum, sum eru skrásett í Føroyum, eru ikki galdandi í beinleiðis fiskiskapi eftir norðhavssild.
Gørn
§ 25. Beinleiðis veiða eftir norðhavssild við gørnum í føroyskum sjógvi er ikki loyvd.
Kapittul 5
Ymiskar ásetingar
Útblaking
§ 26. Tað er ikki loyvt at blaka ella sleppa fiski útaftur.
Umrokningarfaktorar
§ 27. Við umrokning av sild og sildaúrdrátti til runda vekt í sambandi við uppgerð av veiðu skulu hesir umrokningarfaktorar nýtast:
1) Kruvd, við høvdi 1,00.
2) Kruvd, avhøvdað 1,00.
3) Flak við skræðu og beinum 2,00.
4) Flak, skrædlað, við beinum 2,00.
5) Flak, skrædlað, uttan bein 2,00.
6) Fiskamjøl 5,11.
Ymiskar ásetingar um útgerð umborð
§ 28. Gloppið millum rimarnar í pumpukassanum kann í mesta lagi vera 10 mm. Rimarnar skulu vera sveisaðar fastar. Um pumpukassin hevur hol í staðin fyri rimar, skal tvørmátið á holunum ikki fara upp um 10 mm. Hol í sliskuni, áðrenn pumpukassan, skulu ikki vera meiri enn 15 mm í tvørmát.
§ 29. Skip skulu ikki vera innrættað soleiðis, at møguligt er at tøma fisk úr tangunum yvir borð undir vatnlinjuni.
§ 30. Vørn kann krevja at fáa tekningar frá skipum, sum vísa, hvussu fongurin verður hagreiddur umborð og um tømingarmøguleikar. Skip skulu til einhvørja tíð hava avrit av hesum tekningum.
§ 31. Fiskifør, sum ikki frysta veiðuna umborð, hava ikki loyvi at hava ella brúka sjálvvirkandi støddarskiljarar umborð. Um veiðan verður fryst ella virkað umborð, skal hetta gerast beint eftir støddarskiljing.
Virking umborð
§ 32. Fiskifør undir føroyskum flaggi kunnu eftir umsókn fáa loyvi frá Vørn til at virka veiðu av norðhavssild, sum er fiskað sambært hesi kunngerð. Virking umborð er eftir hesi kunngerð, tá fiskurin er meira viðgjørdur enn sløgdur ella avhøvdaður, sama hvussu hann er goymdur.
Lating og móttøka av veiðu
§ 33. Fiskifør, og onnur før, undir føroyskum flaggi, kunnu eftir umsókn fáa loyvi frá Vørn til at lata og taka ímóti veiðu, sum er fiskað sambært hesi kunngerð. Lating og móttøka kann bert fara fram í føroyskum sjógvi.
Stk. 2. Í loyvið, sambært stk. 1, verða settar treytir um innvigingarskipan, fráboðanir í sambandi við lating, móttøku, eygleiðara o.a.
Stk. 3. Verða treytirnar í loyvinum sambært stk. 1 ikki hildnar, kann Vørn taka loyvið aftur.
Stk. 4. Treytað av, at eftirlitið verður mett nøktandi, kann Vørn eftir umsókn geva skipum, sum taka ímóti veiðu frá øðrum í føroyskum sjógvi og flyta veiðuna til innvigingarstað í Føroyum, undantak frá kravinum um at hava góðkenda innvigingarskipan sambært kunngerð um landingar og avreiðingar av fiski og fiskavørum.
Eygleiðari
§ 34. Vørn ger av, um eygleiðari skal vera umborð á fiskiførum, ið fiska sambært hesi kunngerð, og førum, sum umskipa, taka ímóti frá øðrum fari ella lata øðrum fari veiðu ella úrdrátt úr veiðu. Útreiðslur til løn, kost og uppihald hjá eygleiðara ber farið. Eygleiðarar hava loyvi at nýta samskiftisútgerðina umborð til tess at hava samband við Vørn og við aðrar myndugleikar.
Sýni
§ 35. Fiskifør, ið fiska sambært hesi kunngerð, kunnu verða áløgd at taka sýni av veiðuni.
§ 36. Fiskifør, ið fiska sambært hesi kunngerð, kunnu verða áløgd at gera kanningar av veiðuni, herundir av stødd, vekt og dygd.
Fráboðanir
§ 37. Fiskifør, sum fiska sambært hesi kunngerð, skulu senda hesar fráboðanir til Vørn samsvarandi skjali 1:
1) Fráboðan um, at fiskiskapur byrjar. Tá farið verður í íslendskan sjógv, ES sjógv ella NEAFC skipanarøkið, skal fráboðanin sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið kemur inn í íslendskan sjógv, ES sjógv ella NEAFC skipanarøkið.
2) Skipið skal, hvønn fyrrapart áðrenn kl. 12 føroyska tíð, boða frá veiðu fyri undanfarna samdøgur. Fráboðanin skal sendast, sjálvt um eingin veiða er fingin.
3) Fráboðan um, at fiskiskapur endar. Tá farið verður úr íslendskum sjógvi, ES sjógvi ella NEAFC skipanarøkinum, skal fráboðanin sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið fer úr íslendskum sjógvi, ES sjógvi ella NEAFC skipanarøkinum.
Kapittul 6
Revsireglur og gildistíð
Revsing
§ 38. Brot á § 13, stk. 1 og 3, § 15, § 17, stk. 2 og 3, § 18, § 19, stk. 2, § 20, § 21, stk. 2, § 23, stk. 1, § 24, stk. 1, §§ 25-29, § 30, 2. pkt. og §§ 31, 34 og 37 verða revsað við sekt, er ikki harðari revsing ásett eftir aðrari lóg. Á sama hátt verður tann revsaður, sum virkar veiðu uttan loyvi, sambært § 32, sum letur ella tekur ímóti veiðu uttan loyvi, sambært § 33, stk. 1 ella ikki fylgir treytum ásettar sambært § 33, stk. 2, ella sum ikki fylgir boðum sambært § 30, 1. pkt. og §§ 35 og 36.
Stk. 2. Feløg og aðrir løgfrøðiligir persónar verða revsað sambært reglunum í kapitli 5 í revsilógini.
Stk. 3. Sambært § 87 í løgtingslógini kann Vørn beinanvegin taka aftur rættin til at reka vinnuligan fiskiskap, um brot er framt sambært stk. 1. Rætturin at reka vinnuligan fiskiskap kann takast aftur upp til 4 vikur hvørja ferð.
Gildistíð
§ 38. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd og fer úr gildi 31. desember 2018.
Fiskimálaráðið, 8. juni 2018
Høgni Hoydal (sign.)
landsstýrismaður
/ Rógvi Reinert (sign.)
Skjal 1
Fráboðanir til Vørn
Niðanfyri standandi fráboðanir skulu sendast Vørn í XML sniði umvegis heimasíðuna, www.vorn.fo, undir “talgild móttøka”. Fráboðanir kunnu eisini sendast umvegis heimasíðuna, www.vorn.fo, undir “fráboðanir”.
1) COE - Fráboðan um, at fiskiskapur byrjar. Skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið kemur inn í íslendskan sjógv, ES sjógv ella NEAFC skipanarøkið.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
2) CAT - Veiðifráboðan hvønn dag. Tá fiskað verður, skal fráboðan sendast dagliga fyrrapartin áðrenn kl. 12 UTC.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
3) COX – Fráboðan um, at fiskiskapur endar. Skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið fer úr íslendskum sjógvi, ES sjógvi ella NEAFC skipanarøkinum.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:


text:
Orð og lag: Martin Joensen
Søgan endurtekur seg,
tú hevur aftur svikið meg.
Eg helt, at tú var bara mín,
men í gjár var annað lag,
tú spældi púra líkaglað,
tá ið eg ringdi til tín.
Tú kanst hava tað so gott,
tí eg havi fingið nokk!
Eg gekk runt har sum eitt spott,
- tú kanst hava tað so gott!
Áh, tann tápulingur eg,
at eg trúði uppá teg!
Eg varnaðist ikki títt spæl.
Meðan kettan úti var
á borðinum tú spældi tær,
men nú sigi eg tær farvæl!
Nú skal annað skinn um bak,
ikki meira møsn og kjak,
eg gráti ei meir yvir teg!
Sólin skínur á mín hatt,
hjartað kennist aftur lætt,
– eg fari mín egna veg!


text:
MFS bjóðar til Vitan 2012
Komandi mikudag 18. juli bjóðar MFS øllum áhugaðum at koma til Vitan 2012, sum verður á fabrikkini hjá Østrøm og byrjar kl 10.
VITAN stendur av kjakfyrilestrum, har fokusøkið er vitan. Vitanarsamfelagið er framtíðin, og MFS vil vera við til at fremja vitanarsamfelagið í Føroyum.
Hetta er annað árið at VITAN er, og fokusøkið er aftur breitt í ár.
Vitan 2012 verður um millum annað “Íverksetan”, har Hans Fróði Hansen og Johan Fagradal fara at geva út av sínum royndum og ætlanum.
Annar spurningur, sum verður viðgjørdur, er umstøðurnar hjá maskinmeistaraum og elektrikarum, sum fara uttanlands at arbeiða. Her fara Vinnuháskúlin og Føroya Handverksmeistarfelag at greiða frá.
Eftir døgurðasteðg verður evnið “Akademia í Føroyum” viðgjørt. Hetta evni verður tikið upp, tí at serliga nógv kjak hevur verið um útbúgving og akademikarar. MFS vil altíð virka fyri útbúgving í Føroyum, og vil tískil eisini fáa greiðu á, hvussu støðan er í Føroyum. BLF, felagið fyri búskapar- og løgfrøðingar, fer at greiða frá støðuni í Føroyum. Erika Hayfield, sum hevur royndir í tí privata, og sum nú arbeiðir fyri Vinnumálaráði, kemur eisini at hugleiða.
Síðsti fyrilesturin er um, hvussu delfinir kunnu brúkast í viðgerð fyri børn við menningartarni. Hetta eru týskarar, sum hava roynt og ment eina viðgerð, sum vísur áhugaverd úrslit.
Við hesum vil MFS bjóða øllum áhugaðum at koma til Vitan 2012 og luttaka í einstakum ella fleiri fyrilestrum, sum verða í Østrøms Fabrikk, mikudagin 18. juli, og byrjar kl 10.
Vitan 2012 er ókeypis og dyrnar eru opnar allan dagin.
Møguleiki er fyri at síggja fyrilestrarnar frá í fjør á heimasíðuni hjá MFS ella á Youtube.
MFS
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Herbjørg Jøkladal, sum hevur røkt starvið sum leiðari á Kunningarstovuni í Runavík síðan 2006, hevur ynskt at arbeiða partstíð og sleppa undan leiðsluábyrgd. Tí hevur Runavíkar kommuna søkt eftir nýggjum leiðara, og Býráðið hevur nú sett Marjun Niclasen í starvið. Marjun er útbúgvin cand.mag í miðlan/samskifti og filmsvísindum. Harafturat hevur hon fleiri viðkomandi skeið, m.a. í leiðslu.
Hon hevur frammanundan arbeitt í umsitingini í aðrari kommunu og er von at samstarva tvørtur um deildir og stovnar. Innan ferðavinnu hevur hon lagt kunningartilfar til rættis, verið við í filmsframleiðslu og samskipað tiltøk av ymsum slagi, m.a. menning av ferðavinnu í útjaðaraøki. Kunningarstovan verður nú, umframt nýsetta leiðararan, mannað við 2 øðrum starvsfólkum, sum halda fram í partstíðarstarvi.
Marjun skal vera vælkomin, og Runavíkar kommuna ynskir henni blíðan byr í nýggja starvinum, sum hon byrjar í 1. juli.


text:
Agnar Frederiksen
14.04.2018 - 18:45
Ítróttur > Ítróttur > Hondbóltur
Tað er bert ein dystur eftir í Hvonn-deidlini í ár, áðrenn finalurnar verða leiktar. Í dag vórðu tveir dystir leiktir, og tað endaði við tveimum heimasigrum.
Í Vági var VÍF á vitjan. Vestmannakvinnur eru greitt oddalið, men fingu ikki tí bestu upptaktuni til finalurnar. VÍF uppbygdi sær annars eina leiðslu, og var á odda til sjey minuttir vóru eftir av fyrra hálvleiki. VÍF skoraði millum annað trý tey fyrstu málini í dystinum. Men VB gjørdi eitt hál ímóti endanum av 1.hálvleiki, og var á odda 14-12, tá liðini fóru at hvíla seg.
Tað leikaði javnt á frá byrjan av 2.hálvliki. VÍF hekk í til tíggju minuttir vóru eftir, tá VB fór at renna undan. Heimaliðið skoraði heili níggju mál og vann dystin 32-25. Harvið endaðu vágskvinnur kappingarárið sera væl og fingu uppiborið bronsukrónurnar.
Í Hoyvík var StÍF á vitjan. Einasta stigið hjá StÍF í kappingarárinum kom í hús í Hoyvíkshøllini 3.desember 2017. Heldur ikki í dag megnaði kvinnurnar av vestara armi á Skálafjørðinum at bygja uppá, og H71 endaði kappingarárið væl.
Í fyrra hálvleiki leikaði javt á allan vegin, men hoyvíkskvinnur høvdu eina leiðslu uppá tvey mál, tá farið var til hálvleiks. Men heimaliðið skoraði fyrstu seks málini í 2.hálvleiki, og ellivu út av teimum fyrstu tólv. StÍF hevði sera trupult við at fáa mál í seinna hálvleiki; tað var ikki fyrenn ímóti endanum, at útiliðið fekk gongd á málskjótingina. 15 stig til hoyvíkskvinnur, ið er nýggjar í bestu deildini, er væl og virðiliga góðkent. 24.umfar: VB - VÍF 32-25(14-12) Toppskjúttar: Agness Fallesen og Rúna M. Jacobsen 6 mál, Liljan Durhuus 7 mál
H71 - StÍF 30-23(14-12) Toppskjúttar: Maria Halsdóttir Weyhe 8 mál, Rebekka Justinussen 6 mál
Í morgin klokkan 14.30 tekur Kyndil ímóti Stjørnuni í Høllini á Hálsi.


text:
Í juni vóru 87 færri fulltíðararbeiðsleys enn í mai. Arbeiðsloysisprosentið minkaði úr 6,0 niður í 5,7 prosent. Árstíðarjavnaða arbeiðsloysisprosentið stóð tó í stað við seks prosentum. Fulltíðararbeiðsloysið minkaðið við 72 mannfólkum og 15 konufólkum. Runt roknað kann sigast, at fyri hvørji fimm færri arbeiðsleys mannfólk, var eitt konufólk minni arbeiðsleyst.
Í juni vóru 808 mannfólk og 695 konufólk fulltíðararbeiðsleys, samanlagt 1.503 í mun til 1.590 í mai. Arbeiðsloysisprosentið fyri mannfólkini var í juni 5,6 og fyri konufólkini 5,8 prosent.
Tendensur vísir at arbeiðsloysið millum mannfólk veksur skjótari enn millum konufólk tá arbeiðsloysið er vaksandi, og minkar skjótari aftur tá ið arbeiðsloysið er minkandi. Strikumyndin niðanfyri vísir týðiliga hendan tendens.
Fleiri arbeiðsloysistøl eru at finna í hagtalsgrunninum


text:
Óli Mortensen og Alvi Hjelm royndu seg nú í vikuskiftinum á meistarastevnuni fyri eysturpartin av Danmark, og megnaði Óli har at vinna sær eitt silvurheiðursmerki í 400 metra frísvimjing, meðan Alvi varð nr 4 í 200 blandað.
Óli
- 400 frí 3:54.80 (738 FINA) – silvur
- 200 firvald 2:05.51 (647 FINA) – nr 4
Alvi
- 400 frí 3:59.18 (698 FINA) – nr 6
- 200 frí 1:54.03 (661 FINA) – nr 8
- 200 blandað 2:07.30 (648 FINA) – nr 4
- 50 frí 25.00 (532 FINA) – nr 34
Afturat teimum luttók eisini Frans Johannessen á hesi stevnu, og megnaði hann at vinna sær silvur í 200 frí og 200 blandað. Frans er danskur svimjari, men hevur føroysk foreldur.
Og so luttók eisini Magnus Jákupsson í innleiðandi 50 rygg, har hann svam skjótastu tíð í innleiðandi men meldaði frá finalu. Magnus var upprunaliga føroyskur svimjari, men valdi at skifta til Danmark.
Hesar Øst/Vest-meistarastevnurnar eru eitt slag av upptakt hjá dønum til DMK (Danske Mesterskaber på Kortbane), har Stórabelt er markið ímillum Øst og Vest.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Broyttur 11. juli 2007 (+ 6. ørindi).
So troystarleyst tað er í eygum várum,
tá vársins blóma følnar burt og doyr.
Vit hvøkka við, tá fólk í ungum árum
her láta lív, og til ei eru meir.
Vit tómhent sita syrgjandi og spurin,
vit fata ei og fáa einki svar,
tá neyð og sorg seg troka inn um durin
í hugnaliga barnaheim, ið var.
Tá lívsins stormar leika í og skaka
og hótta gleði, frið og vára trúgv,
vit spyrja, hví oss hetta skuldi raka,
og svára sorg hjá okkum festi búgv.
Fall ei í fátt tú sorgartyngda hjarta!
Tað er tó ein, sum aldri svíkur teg,
tann Jesus, sum kann sjógv og stormar harta,
– hjá syrgjandi hann sjálvur setur seg.
Tann Jesus, sum á deyða sigrað hevur,
hann sjálvur uppreisnin og lívð er,
hann sigur: “Barnið ei er deytt, tað svevur!”
hann sorgarbundnum hesa heilsan ber.
So vónríkt er tað tí hjá oss at vita,
at lívsins Harri goymir barnið sítt.
Gud styrki tey, ið syrgin eftir sita
í vón og trúgv, at Harrin alt ger nýtt!


text:
- Vit hava í dag eina námsætlan í ítróttafakinum, ið treingir til dagføring á ítróttaøkinum. Hon byggir í alt ov stóran mun á fimleik, ið allarhelst stavar frá fyrr, tá ítróttartímin í stóran mun var fimleikur.
Tað sigur Toni Dam, sum hevur verið á fundi við Mentamálaráðið um lærugreinina ítrótt í fólkaskúlanum. Toni Dam er hermaður og ítróttamaður burturav við 40 ára royndum, og so tekur hann í løtuni eina venjaraútbúgving omaná.
Toni sigur, at endamálið við fundinum við Mentamálaráðið var at vísa á munin millum námsætlan, læraraútbúgving, tí, sum fer fram, og hvør tørvurin er. Talan er um fýra økir, ið øll áttu at hingið saman, men sum í dag eru langt frá hvørjum øðrum, sigur Toni.
- Tað, sum í stóran mun fer fram í nógvum skúlum, er rættiliga tilvildarligt. “Tak henda bóltin og far út og spæl”, og “tit hava frí” er ikki fremmant. Tað er í stóran mun upp til tann einstaka læraran, hvat hann hevur hug til og ger. Also einki miðvíst, men heldur er tað tilvildarligt, hvat tíðin verður brúkt til. Tað eru tó undantøk, og tað eru lærarar, ið royna, og tað skulu teir hava rós fyri. Teir eru tó alt ov fáir.
- Vit, eins og restin av heiminum, standa við eini avbjóðing, tí ovurfiti gerst ein størri og størri trupulleiki. “Talið av moderat til svært overvægtig” er í dag 51 % í Danmark og veksur. Vit eru neyvan langt við síðuna av hesum í Føroyum. Samstundis vísa granskarar á fleiri og fleiri fyrimunir við at vera fysiskt aktivur, og teir eru nógvir, sigur Toni.
Toni leggur dent á, at ymiskar ítróttargreinar áttu at verið royndar - alt frá bóltspæli til rógving, frælsan ítrótt, tvørmegi, svimjing o.s.fr., og framferð, teknikkur og reglur skulu kennast.
- Øll duga onkra ítróttargrein. Tað er um at hjálpa næminginum at finna hana.
- Tað krevur tíð, orku og pening at tillaga námsætlan og læraraútbúgvingina til hesa leið. Ein tílík dagføring krevur eisini, at tað má gerast smidligari/lættari at fáa inn gestalærara á skúlarnar í hesum fakinum. Tað er tó ein sera lítil íløga, samanborið við hvat næmingurin og samfelagið fáa burtur úr einari tílíkari dagføring, leggur Toni Dam afturat.
Mentamálaráðið, Undirvísingarráðið og Nám hava sum skilst øll verið jalig um uppskotið hjá Toni at dagføra ítróttafakið.


text:
Ein tími minni um vikuna
Dan Klein --- 27.09.2018 - 08:45
Sum áður víst á í greinini: “Við íløgum nú verður avkastið stórt í framtíðini”, so hava kommunurnar um alt landið, sambært Hagstovuni, játtað ein starvsfólka-tíma færri í miðal um vikuna til hvørt barn seinastu 10 árini á dagstovnum í Føroyum.
Hvønn týdning hevur EIN tími?
Fyri ein dagstovn verða
starvsfólkatímar vanliga játtaðir í mun til talið av børnum á stovninum. Fyri
ein vanligan dagstovn við umleið 80 børnum merkir tað, at tvey til trý starvsfólk
í tímum eru spard burtur í miðal hesi 10 árini.
Hetta merkir sjálvsagt, at tað eru
færri tímar til verandi starvsfólk. Færri tímar merkir slakari fyrireiking,
torførari verður at “dekka” skemaði við starvsfólkum, og tí verða tey eisini
meira einsamøll við børnum í alsamt fleiri tímar av arbeiðsdegnum.
Hetta ber sjálvsagt ikki til.
Barnsins vælferð má ikki verða spard soleiðis.
Játtanarlykil
Føroya Pedagogfelag hevur leingi
víst á tørvin á einum játtanarlykli. Tað er neyðugt at kunna staðfesta hvussu
nógv tíð hvørt einkult barn hevur krav á at fáa. Tað hevði stuðlað uppundir
tryggari viðurskifti hjá starvsfólkum, men so sanniliga eisini grundleggjandi
styrkt um trygdina og góðskuna hjá hvørjum einkultum barni.
Uttan greitt ásetta TÍÐ ber ikki
til at skipa eitt trygt, mennandi og barnavinarligt umhvørvi.
Tølini omanfyri undra okkum í
Føroya Pedagogfelag. Stovnar boða frá teprum játtanum, har tað ikki er rúm fyri
sáttmálaásettu fyrireikingartíðini hjá starvsfólkum til dagliga virksemi. Eitt
annars klokkuklárt krav í semjuni frá 2012.
Um nakað, so eru uppgávurnar
seinastu 10 árini á stovnunum einans blivnar fleiri, meira fjøltáttaðar, og
torførari at loysa. Til dømis kann nevnast broytingarnar á kommunala økinum í
2006, tá børn við serligum tørvi vórðu løgd út til kommunurnar at umsita, tó
uttan at tað sýnast sum um, at hægri játtan hevur fylgt teimum broytingunum til
starvsfólkaøkið.
Niðurstøðan Pedagofelagið tí kemur
til er, at dagstovnaøkið er niðurraðfest síðstu 10 árini.
Hetta meðan kommunukassarnir standa
til at bresta.
Tíðin er komin hjá kommunalum
politikkarum at geva børnum í okkara landi hægri raðfesting. Um øll børn skulu
hava bestu møguleikar at mennast, so er neyðugt at raðfesta góðar og
tíðarhóskandi dagstovnar, og geva børnunum minst EIN tíma meira um vikuna -
heldur enn ein tíma minni.
Føroya Pedagogfelag


text:
Orð: S.P. Zachariassen
Lag 1: Knút Olsen
Lag 2: Sámal Petersen
1. Mær leingist at fevna teg, grønkandi vár,
mær leingist hold títt at kína.
Mær leingist at kenna títt fløvandi tár,
ið blómuna vekur og sálini spár:
Nú byrjar brátt sólin at skína!
2. Mær leingist at síggja teg, hitandi sól,
at skína um dalar og líðir,
har sprettandi blómur reiða sær ból
og búgvast har úti við himni til skjól
og prýðast til summarsins tíðir.
3. Mær leingist at síggja teg, fjallanna tind,
sveiptan í dúnmjúka hami,
leggja á havið ta alføgru mynd,
tá sóldrottur stígur um kvøldanna grind –
hin ljósi, hin fríði, hin rami.
4. Mær leingist at lýða á fuglanna ljóð,
tað vekjandi, styrkjandi, blíða;
mær leingist at hoyra tann dandandi sjó
at kvøða við vøgguna summarsins ljóð,
tað eyma, tað mjúka, tað fríða.
5. Mær leingist at liva tann eydn’ríka dag,
tær droymandi summarnætur,
tá sólin hon fær sær so stokkut eitt blað,
og lotið við sínum syrgjandi lag
løttu tárin’ á blómurnar grætur.


text:
Samandráttur frá felags foreldrafundinum
Takk fyri seinast, deiligt at síggja tykkum aftur.
Á fundinum tosaðu m.a. um trivnaði hjá flokkinum, serliga trivnaðin millum dreingirnar. Vit blivu samd um, at Forthnight og líknandi spøl blivu sett til síðis í ein mánaða. Og avgjørdu vit at eftirmeta hetta á einum fundi um eini fýra vikur.
Eisini bleiv nevnt at práta við børnini um at verða góð við hvønn annan, og at tá ið tey spæla, at tey lova hvørjum øðrum við.
Nýtt foreldraráð bleiv valt:
Eilin, mamma Svein. Hansina, mamma Ára. Randi, mamma Heiðrun
Heilsan Guðrun, Hanna og Rebekka


text:
Leygardagin vóru U11 genturnar í Sandavági, har seinasta kapping hjá teimum í ár var á skránni. Genturnar vunnu 2 dystir og spældu 2 dystir javnt.
Gentufótbólturin hjá FC Suðuroy er í stórari menning. At kalla allar genturnar hjá U11 byrjaðu at spæla fótbólt í ár – onki U11 lið ella U9 lið var í fjør.
Og nú seinasta kapping var á skránni gekk tað eisini sera gott.
Genturnar vunnu 3-1 á HB, spældu javnleik 1-1 ímóti NSÍ, javnleik 0-0 ímóti B68, og vunnu 3-0 ímóti 07 Vestur
Eftir kappingin skipaði Jón Pauli Olsen, ungdómsvenjari, fyri at genturnar kundu hugna sær saman í Havn, áðrenn leiðin gekk suðuraftur. Tær vóru og svumu í Havn og eftir tað bowlaðu tær í Bowlinghøllini, har tey eisini ótu saman.
Ein sera góður háttur at enda kappingarárið.


text:
Mær kærur sunnudagsskúlin er,
og syngja dámar mær.
Men eitt meg tyngir, og tað er
øll tey, eg sakni har.
Eg vóni, Harrin nýtir meg,
tað er mítt mál og mið.
Eg veit ein song, sum dregur tey,
lurta, og lær hann við.
Far út á gøtur, nýt allar løtur,
við kærleika tú tey vinn.
Sig, hurðin opin stendur,
fá tey at koma inn.
Eymliga tosa, syng so og brosa,
vís teimum kærleikan.
Men hann bert so trúliga á,
lat Harran dýrdina fá.
Um ei í sunnudagsskúla tú
vilt koma, eitt er vist.
Ein dag tú síggja, sanna skalt,
at nógv tú hevur mist.
Um ein dag tú vilt Harran sjá,
so byrja nú í dag.
Kom, hoyr um Jesus, trúgv á hann,
tín sál skal verða glað.


text:
Norska oljuvinnan brúk fyri 1000 nýggjum starvsfólkum
Brúk verður fyri nógv fleiri hondum í norsku olju- og gassvinnuni í ár. Tað eru boðini frá tíggju teimum størstu limunum í áhugafelagnum Norsk olje og gass. Tilsamans hava feløgini tørv á 800 nýggjum starvsfólkum og 160 lærlingum. Og eftirspurningurin er serliga stórur á verkfrøðingum.
"Olju- og gassvinnan stendur fyri spennandi avbjóðingum. Vit hava ætlanir um at liggja millum tey bestu í heiminum í nýtsluni av talgildum loysnum. Fleiri uppgávur skulu automatiserast. Hetta eru spennandi fakligar avbjóðingar," sigur Karl Eirik Schjøtt-Pedersen, stjóri í Norsk olje og gass.
Fleiri feløg í olju- og gassídnaðinum eru farin at seta fólk aftur í starv, eftir hópuppsagnirnar seinastu árini sum avleiðing av stóra fallinum í oljuprísinum á heysti 2014. Útreiðslurnar eru síðani farnar niður, og fleiri verkætlanir kunnu fremjast fyri lægri kostnað.
Tí er brúk fyri fleiri hondum, verður sagt.
Tørvurin á starvsfólkum er tó ymiskur frá vinnu til vinnu, og ikki øll hava somu positivu mynd, sum teir tíggju størstu limirnir, leggur felagið dent á.
Fram til 2022 sær positivt út, men síðani verður brúk fyri fleiri verkætlanum. Tí skulu góð fund gerast á norska landgrunninum næstu árini, sum kunnu skunda undir nýggjar útbyggingar har í framtíðini.
Kelda: shippingwatch.dk


text:
Alment vísindasirkus
Alment og ókeypis Vísindasirkus verður í auluni hjá Námsvísindadeildini mikudagin 13. mai kl. 15-18.
Fróðskaparsetur Føroya verður 50 ár tann 20. mai í ár, og hetta hátíðarhalda vit við m.ø. einum familjutiltaki, har norðmenninir Ivar Nakken og Magne Hognestad frá Jærmuseet koma at hava vísindasirkus saman við okkum. Harumframt fara lesandi og starvsfólk á Setrinum at vísa fram.
Nógv ymiskt á skránni, m.a.
- Hvussu virkar GPS?
- Hologram
- Orka og kúlubreytir
- Newtons bilur
- Lufttrýstrakett
- Biophilia
- Krystallir og grót
- Telduspøl
- Gátur og avbjóðingar
Vísindi eru bæði stuttlig og spennandi - kom bara og royn teg!
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Eysturskúlin søkir eftir lærara í tíðaravmarkað starv fyri lærara í barnsburðarfarloyvi at byrja skjótast gjørligt til 27. Juni 2019.
Førleikakrøv:
Skúlanum tørvar lærara, sum skal undirvísa í grund- og miðdeild í lærugreinunum, danskt, søgu, kristni og handverk og list. Viðkomandi skal eisini kunna undirvísa næmingum við serligum avbjóðingum.
Lønar- og setanartreytir:
Starvið er lønt í lønarflokkunum 18.1 –29.2 sambært avtalu millum Føroya Lærarafelag og Fíggjarmálaráðið.
Í Eysturskúlanum leggja vit dent á:
- At arbeiða í einum lærandi felagsskapi
- At arbeiða innovativt
- Í felagsskapi at menna okkum fakliga og sosialt
- At tollyndi skal verða grundleggjandi fyri alt okkara virksemi
Søkt verður eftir lærara sum:
- Hevur læraraútbúgving
- Dugir væl at samstarva og samskifta
- Áhaldandi vil menna seg sjálvan og skúlan
- Dámar avbjóðingar
- Setir tollyndi í hásætið
Umsóknir:
Umsóknir við avriti av prógvi, CV og møguligum viðmælum skulu verða skúlanum í hendi í seinasta lagi fríggjadagin 19. oktober 2018 kl. 12.00.
Umsóknir verða sendar til:
Eysturskúlin
Tórgarðsgøta 17
100 Tórshavn
Ella í teldubrævi til eyddis.eidesgaard@skulin.fo
Meira fæst at vita um starvið við at seta seg í samband við skúlastjóran, Eyðdis Eidesgaard á tlf. 302540


text:
Barbara Holm 09.08.2018 (16:25)
Skulu fáa tey ungu at forelska seg
Fyri løtu síðani helt Bjarke Ingels, arkitektur handan Glasir, røðu til almennu móttøkuna av skúlanum. Hann greiddi frá, at byggingin byrjaði púra øvugt av, hvussu byggjarí av slíkum slag vanliga byrjað. Tí arkitektarnir vórðu bidnir um at koma við einum hugskoti um, hvussu stóra felagsrúmið í skúlanum kundi verða skipað so, at teir tríggir skúlarnir kundu blíva samansjóðaðir á besta hátt.
- Hvussu teknar tú eitt rúm í einum bygningi, uttan at tekna allan bygningin, spurdi Bjarke Ingels og greiðir frá, at teir kortini kastaðu seg yvir avbjóðingina.
Glasir er skipað eftir føroysku náttúruni, greiddi Bjarke Ingels frá, men hóast føroyska náttúran gevur íblástur, so segði arkitekturin, at ein loynilig ætlan var aftanfyri byggjaríið.
- Um man við hesin felagsrúmið kann fáa tey ungu at varnast hvønn annan og kanska blíva forelskað, so eru tey longu forelskað og í parlagið áðrenn tey fara av landinum at lesa á universitetið og kanska koma tey lættari aftur til Føroya so, segði Bjarke Ingels skemtandi og segði, at nú er Glasir heimsins størsta paringsmaskina.
Sí myndirnar undir her.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Árni Gregersen, ting.fo 29.07.2018 (14:06)
Fiski- og aivinnan bera samfelagið
Familjurnar – hvussu ymiskar tær eru – eru hornasteinurin í samfelagnum.
Tað brúkti løgmaður nógv í ólavsøkurøðuni í sambandi við, at familju- og arvarætturin nú eru yvirtikin sum føroysk sermál.
Men hann brúkti eisini tíð uppá at siga, at fyri at familjurnar skulu hava tað so gott sum møguligt, so er avgerandi at høvuðsvinnurnar ali- og fiskivinnan hava tað gott og allatíðina mennast.
- Við nýggju alilógini eru aliloyvini greiðari, og dentur er lagdur á, at vinnan skal virða náttúruna og ta vistfrøðiligu skipan, hon virkar í. Tráa vit ov nógv eftir løtuvinningi kemur tað aftur um brekku við sjúkum, felli og spiltari náttúru. Her mugu vit læra av fortíðin, segði Aksel V. Johannesen, løgmaður.
Hann vísti á, at nýggja alilógin letur upp fyri nýggjum møguleikum at ala á
land og frálandaaling.
Nýggir møguleikar eru eisini at ala skeljar og tara og so vísti hann á, at nú verður farið undir at ala rognkelsi í Svínoy.
- Men eisini uttanlands eru batar. Vit hava arbeitt miðvíst fyri, at alivinnan og aðrar útflutningsvinnur hava minst líka góða marknaðaratgongd sum kappingarneytarnir. Og vit eru komin langt við arbeiðinum at betra um okkara handilsviðurskifti við Suður Korea, Japan, Kina, ES, Russland og Brasilia.
-Hetta verður gott fyri vinnulívið, men eisini fyri føroyskar familjur, sum fáa bíligari vørur.
-Vit samráðast eisini við íslendingar um at broyta Hoyvíkssáttmálan, tí samsvar má vera millum sáttmálan og fiskivinnulóggávuna um útlendskan ognarskap. Hartil skal betri javnvág tryggjast í handlinum landanna millum, segði løgmaður.--
Familjurnar – hvussu ymiskar tær eru – eru hornasteinurin í samfelagnum.
Tað brúkti løgmaður nógv í ólavsøkurøðuni í sambandi við, at familju- og arvarætturin nú eru yvirtikin sum føroysk sermál.
Men hann brúkti eisini tíð uppá at siga, at fyri at familjurnar skulu hava tað so gott sum møguligt, so er avgerandi at høvuðsvinnurnar ali- og fiskivinnan hava tað gott og allatíðina mennast.
- Við nýggju alilógini eru aliloyvini greiðari, og dentur er lagdur á, at vinnan skal virða náttúruna og ta vistfrøðiligu skipan, hon virkar í. Tráa vit ov nógv eftir løtuvinningi kemur tað aftur um brekku við sjúkum, felli og spiltari náttúru. Her mugu vit læra av fortíðin, segði Aksel V. Johannesen, løgmaður.
Hann vísti á, at nýggja alilógin letur upp fyri nýggjum møguleikum at ala á
land og frálandaaling.
Nýggir møguleikar eru eisini at ala skeljar og tara og so vísti hann á, at nú verður farið undir at ala rognkelsi í Svínoy.
- Men eisini uttanlands eru batar. Vit hava arbeitt miðvíst fyri, at alivinnan og aðrar útflutningsvinnur hava minst líka góða marknaðaratgongd sum kappingarneytarnir. Og vit eru komin langt við arbeiðinum at betra um okkara handilsviðurskifti við Suður Korea, Japan, Kina, ES, Russland og Brasilia.
-Hetta verður gott fyri vinnulívið, men eisini fyri føroyskar familjur, sum fáa bíligari vørur.
-Vit samráðast eisini við íslendingar um at broyta Hoyvíkssáttmálan, tí samsvar má vera millum sáttmálan og fiskivinnulóggávuna um útlendskan ognarskap. Hartil skal betri javnvág tryggjast í handlinum landanna millum, segði løgmaður.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Árni Gregersen, ting.fo 21.10.2017 (13:09)
Virksemi kring landið
Á fundi hjá Sjálvstýri í dag gjørdi formaður floksins, Jógvan Skorheim, greitt, at flokkurin fer at taka undir við fíggjarlógin, fyrst og fremst tí hon tryggjar virksemi kring alt landið..
Á fundinum í dag greiddi hann fólki frá, at hetta er neyðugt, at virksemi ikki bert verður savnað kring høvuðsstaðin, men at almennar íløgur eisini verða gjørdar aðrastaðni.
Hann var sjálvandi eisini inni á fráboðanini um bann móti burka og niqab, men hann legði dent á, at í veruleikanum snýr tað seg um integratión.
-Tað kann gott vera, at vit ikki hava trupulleikar við burka og niqab nú. Tað ger bara, at vit kunnu arbeiða við hesum í góðari tíð og vera tilreiðar, tá ið spurningurin tekur seg upp, segði formaðurin.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Skal kettan steriliserast?
09-01-2018
- Tað eru fleiri fyrimunir enn vansar við at sterilisera kettuna, sigur Annika P. Nørspang, djórlækni
Ert tú kettueigari, er tað nú, at tú eigur at hugsa um, hvørt kettan skal steriliserast ella ikki.
Tað er um hesa tíðina, at kettur aftur byrja at ganga í illum, tí tað gera tær ikki um veturin. Og tí er tað júst nú, at ketturnar eiga at blíva steriliseraðar og frensarnir geldir.
- Tað eru fleiri fyrimunir enn vansar við at sterilisera kettu og gelda frens, enn tað eru vansar. Tí viðmæli eg fólki at sterilisera kettur og gelda frensar, sigur Annika P. Nørspang, sum er djóralækni.
Í morgunsendingini var evnið kettur og sterilisatión, og harafturat settu lurtarar djóralæknanum ymiskar spurningar.


text:
Upplestur í Ribarhúsi
Týskvøldið 27.nov kl. 20:00 poetiskt kvøld við upplestri í Ribarhúsi.
Tað er ikki ofta at fólk lesa egnar yrkingar upp, men týskvøldið 27. novembur kl 20:00 fara tríggir yrkjarar at lesa egnar yrkingar upp í Ribarhúsi.
Teir eru: Alexandur Kristiansen, Petur Martin Petersen og Edmund Joensen.
Rói Eliasen spælir og syngur nøkur løg.
Alexandur kenna allir føroyingar, sum eitt framkomið skald, ið hevur ríkað okkara skaldaheim við dygdargóðum yrkingum til bæði vaksin og børn.
Petur Martin hevur í fleiri ár havt yrkingar í bløðunum á ymiskan hátt og fagnað fólki her í bygdini við yrkingum, til føðingardagar , veitslur og felagsskapir av ymsum slag.
Edmund Joensen, sum er Lambamaður og er lærari í Fuglafjarðar skúla, hevur tey seinastu árini givið seg til kennar sum góður yrkjari.
Kaffi og jólaligar køkur.
Øll eru hjartaliga vælkomin


text:
Orð: Lizzie DeArmond
Lag: James Milton Black, Bentley D. Ackley
Týtt: Victor Danielsen
1. Eg leingi gekk hin villa veg,
Guds kærleik bert vanvirdi eg;
men hvussu langt eg vilstur var,
tó bønir móður fylgdu mær.
Niðurlag:
Eg komi heim, eg komi heim,
mítt spilta lív skal verða nýtt;
tí bønir móður fylgdu mær,
tær fylgdu mær um heimin vítt.
2. So langt eg fór, so djúpt eg fall
og vrakaði Guds náðikall;
eitt vrak, til dóms eg seldur var,
men bønir móður fylgdu mær.
3. Í ljós tú vendi náttina,
Guds dýra Lamb á Golgata!
Mín sál er frelst og sæl í tær,
tí bønir móður fylgdu mær.


text:
Forvitnislig vitjan: Hans biður fyri teimum sjúku
12-03-2018 - 08:31 - Jóanis Albert Nielsen
Hesa vikuna kemur danski prædikumaðurin Hans Berntsen enn einaferð til Føroyar á vitjan.
Hann var her fyrstu ferð í 1985, og hevur síðani verið her mangar ferðir.
Felags fyri øll møtini, sum hann hevur hildið hesi seinastu 33 árini er, at menniskju hava møtt Jesusi, og at onnur er vorðin grødd fyri ymiskar likamligar og sálarligar líðingar.
Hans Berntsen hevur vitjað kring alt landið, men hetta seinasta árið eru møtini eisini rokkin út í føroyska útjaðaran. Og soleiðis verður aftur gjørt hesaferð.
Hann kemur til Føroyar í vikuni og fer at halda møtir í Suðuroy, Norðoyggjum, Eysturoy og á Streymoynni.
TALA OG FORBØN
Tað er liðið júst eitt ár síðani, at Hans Berntsen fekk eina serstaka innbjóðing um at koma til Viðareiðis at hava møti.
Tað var ein kvinna úr bygdini sum ynskti at fáa hann norður hagar at halda møti. Hetta møtið varð hildið í fimleikahøllini í skúlanum á Viðareiði, og har var undirtøkan so mikið, at høllin var nærum fullsett av fólki.
Við ta møtirøðina vitjaði hann eisini í KFUM & K og í Soli Deo Gloria í Klaksvík. Tá hann vitjaði aftur í august mánaði vitjaði hann á Viðareiði, KFUM & K í Klaksvík og í Leirvík.
Nú verða møtistøðini broytt eitt sindur. Mikukvøldið talar hann í Oasuni í Hoyvík, hóskvøldið í Vági og fríggjakvøldið verður møti í skúlanum á Fossánesi í Norðdepli. Leygarkvøldið talar hann í missiónshúsinum á Glyvrum, og sunnukvøldið endar møtiferðin við møti í missiónshúsinum í Kollafirði.
Á møtunum verður byrjað við talu og sangi, og síðani verður Orðið boðað, eins og fólk verða boðin at koma fram til forbøn.
- Tú ert eisini vælkomin til hesi møtini. Øll verða onkursvegna rørd eitt slíkt kvøld, siga fyrireikararnir í einum tíðindaskrivi.
Meiri fæst at vita um møtini hjá Thurid Brend, tlf. 751022 ella Snorra Brend, tlf. 751022.


text:
Fyri rúmari tíð síðani kunngjørdi fráfarni aðalstjórin í mentamálaráðnum Peter Petersen, at avtalan um at Føroyar kundu luttaka í 7. rammuavtaluni innan gransking hjá ES var komin undir land. Hetta vísti seg tíverri ikki at vera rætt.
Síðani tá hevur fyrrverandi landsstýrismaðurin í mentamálum Jógvan á Lakjuni havt spurningin frammi á politiskum støði, og politisk semja tykist vera um, at Føroyar skulu luttaka, har er tó eitt stórt men, og tað snýr seg um gjaldið.
Grundarlagið undir rammuavtaluni er, at øll londini gjalda sín part, og síðani søkja øll londini á jøvnum føti, og tey við teimum bestu verkætlanunum fáa so verkætlanarpengar. Hava føroyingar góðar granskarar og góðar umstøður, so kunnu vit møgliga fáa fleiri pengar aftur til landið, enn teir vit lata. Men eydnast ikki at fáa verkætlanir góðkendar, so kostar luttøkan avtalaða gjaldið.
Fráfarna landsstýriskvinnan í mentamálum Kristina Háfoss væntaði í juli mánaði heilt víst, at málið um at gerast partur av 7. rammuavtaluni innan gransking hjá ES fór at verða samtykt í løgtinginum, og eisini væntaði hon, at viljin fór at síggjast aftur á fíggjarlógini fyri 2009, tá vit skuldu síggja umleið 3,7 mió kr. játtaðar.
Sambært Vinnuvitan frá 8. juli 2008 skuldi løgtingið samstundis sum tey samtykkja avtaluna eisini binda seg til at gjalda 19 mió. kr. í fimm ár., ella 3,8 mió. kr. árliga.
Í somu grein í Vinnuvitan verður nevnt málið um SeWave, sum hevur møguleika fyri at fáa ES fígging, um Føroyar vilja gjalda sín part, sum er góðar níggju mió. kr.
Fíggjarlógin fyri 2009 skuldi brúkast sum metingargrundarlag fyri, hvørt føroyingar hava rættan granskingarmentalitet. Staðin roynd var, at pengar verða játtaðir til gransking. Havi kagað í fíggjarlógaruppskotið fyri 2009, og má siga sum er, at eg finni onga broyting aðra enn, at ein granskingarkjarni innan fiskivinnubúskap skal setast á stovn fyri 1 mió. kr. Granskingargrunnurin skal hava somu upphædd sum hann plagar. Onki sæst til ES rammuavtaluna, og SeWave skal fáa 300.000 kr. (í mun til 9 mió. kr.).
Henda gongd er sera ørkymlandi, og havast skal í huga, at hetta fíggjarlógaruppskot munnu flestu flokkar eiga lut í. CHE samgongan mundi gera meginpartin av uppskotinum, men ABC samgongan legði tað fram, eftir at tey hava havt møguleika at gjørt nakrar justeringar.
Allar súður er vónandi ikki syftar enn, tí nógvar broytingar plaga at henda í viðgerðini … so, kanska, og tó, so vænti eg tíverri, at broytingar fara at verða til øktar útreiðslur í hol heldur enn í gransking.


text:
Friday, September 30, 2016
Rundvelting um nýskipan
At gjøgnumtvinga eina uppboðssølu av øllum fiskirættindum er óðamannaverk og politiskt órealistiskt; tankin um kvotur sum privat ogn møtir eisini mótstøðu, og fiskidagaskipanin fær somuleiðis toyggið í ruðuleikanum — so hvat vilja vit?
Nú frágreiðingin frá tí sokallaðu Nýskipanarnevndini hjá Fiskimálaráðnum skal leggjast fram aftaná at høvuðs niðurstøðurnar hjá nevndini herfyri vórðu almannakunngjørdar, stendur greitt at stór ørkymlan valdar um hvørjir ítøkiligir karmar kunnu væntast at koma í gildi fyri høvuðsvinnuna — um tað yvirhøvur eydnast í næstum at finna neyðugar semjur ið kunnu leggja lunnar undir eina varandi loysn.
At mong mótstríðandi sjónarmið gera seg galdandi er einki at siga til í einum landi har fiskivinnan fyllir so nógv sum hon ger, bæði búskaparliga, samfelagsliga og mentanarliga, og tískil eisini politiskt. Ikki tess minni kann tað hava avgerandi týdning fyri menningina og gongdina í samfelagnum at arbeitt verður skynsamt fyri at tryggja breiða semju um hvat ið skal gerast við karmarnar um vinnuna.
Her man ein tann størsti trupulleikin síggjast aftur í tí almenna kjakinum, og sannlíkt eisini í tí vinnupolitiska arbeiðinum: leysir og fastir endar fløkjast saman í sovorðnan mun at málsetningar gerast ógreiðir og grundleggjandi spurningar venda í allar ættir.
Hesin ambivalensur kom týðiliga fram undir ráðstevnuni “Fyrimunir og vansar við fríari uppboðssølu,” sum útvarpsrásin R7 skipaði fyri í Runavík tann 1. september.
Eitt hav av ymiskum sjónarmiðum og vinklum kom fram undir ráðstevnuni, har bæði útlendskir og føroyskir frøðingar høvdu framløgur — Magni Laksáfoss: Týdningurin fiskivinnan hevur fyri búskapin, og veiðuhagtøl frá ár 1750 til ár 2000; Johnny í Grótinum: Frágreiðing um arbeiðið hjá nýskipanarbólkinum; Gary D. Libecap: Fyrimunir við ‘grandfathering’; Osmund Justinussen: Hvussu veðrið ávirkar fiskiskap; Jón Kristjánsson: Fiska meðan fiskur er; Martin Paldam: Kappingarføri og tilfeingisrenta; og Charles R. Plott: Hvussu kann ein uppboðssøla skipast.
Grandfathering 99 – 1 Uppboð
Johnny í Grótinum fekk sum formaður í Nýskipanarnevndini m.a. ein spurning um og hvussu tað ávirkar arbeiðið hjá nevndini at so at siga øll fiskivinnan er hart og greitt ímóti at teirra rættindi skulu seljast á uppboði.
“Nú er uppboðssøla eitt experiment á pappírinum fyri tað mesta,” innleiddi Tórheðin Jensen, frá Varðanum, sín spurning. “Tað er prøvað onkustaðni, og har tað er prøvað, har hevur vinnan hvørja ferð verið púrasta ímóti, og tað eru gingin eini tvey til trý ár, so er tað steðgað tí tað gekk ikki. Eg kenni ikki ein fiskimann sum er fyri uppboðssølu, eg kenni ikki eitt manningarfelag sum er fyri uppboðssølu, og eg kenni ikki ein reiðara sum er fyri uppboðssølu. Eg kenni nógvar politikarar og so framvegis sum eru fyri uppboðssølu. Metir tú at tað hevur nakað at siga fyri succesina av tí sum tú roynir at snikka saman?”
“Heilt vist,” svaraði Johnny í Grótinum, “og í mun til tað tú nevnir har so umrøða vit eisini tað í frágreiðingini, tær royndirnar man hevur gjørt í øðrum londum, og eisini miseydnaðu royndirnar sum tú nevnir har, og vísa á avbjóðingarnar við at verkseta tað vissi tú ikki hevur líkasum partarnar í vinnuni við í tí. So ja, tað er heilt vist nakað sum kann fáa ávirkan á verksetingina av tí, vissi man ikki líkasum megnar at sannføra um tað.“
Tann amerikanski búskaparfrøðingurin Gary D. Libecap — sum m.a. er Professor í Corporate Environmental Management við Donald Bren School of Environmental Science & Management, og Professor í Búskaparfrøði við University of California, Santa Barbara — var tó tann sum mundi fáa mest uppmerksemi, helst tí hann bjóðaði uppboðssølu tankanum beinleiðis av. Hetta gjørdi hann í stóran mun gjøgnum at vísa á at “grandfathering” ella tað vit ofta kalla søgulig rættindi er, ikki uttan búskaparligar grundir, í praksis tað einasta modellið sum verður brúkt kring heimin til útluting av fiskirættindum, umboðandi umleið 99 prosent av øllum loyvum. Hann vísti serliga á tann grundleggjandi týdning ið tryggleiki kring ognarskap hevur fyri vinnu- og samfelagsbúskap. Her merkir “tryggleiki kring ognarskap” sum skilst ikki tað sama privatisering av almennari ogn, men vísir til brúksrætt sum er greiður og rættarliga tryggur.
Hetta er tó eitt politiskt eymt punkt ikki minst orsakað av tí ørkymlandi kjakinum har fleiri endamál ofta verða vavd saman. Kringvarpið var kvikt á fótum at spinna boðskapin hjá Libecap til at “Reiðarar eiga at fáa fiskirættindi til ognar.” Hvør skal siga, um vit ikki fáa ta uppboðssølu sum vit so leingi hava arbeitt fyri so endar tað við at fólksins ogn verður latin nøkrum fáum reiðarum at eiga.
Misskilt tilfeingisrenta
Soleiðis hevur orðaskiftið koyrt leingi, serliga í formi av átaki fyri uppboðssølu, har KvF hevur gingið á odda við at áhaldandi geva rúmd fyri ávísum búskaparfrøðingum og teirra politisku sjónarmiðum.
Libecap vísti á at kjakið um fiskivinnuna í grundini ofta er eitt maktstríð um hvør ið skal hava størsta ágóðan av einum tilfeingi. Her er ein trupulleiki hjá okkum at vit ofta blanda spurningar um fordeiling saman við spurningar um vinnuligan búskap, og spurningar um vísindaligan sannleika við politiskt motiveraðar pástandir.
“Innan ‘grandfathering’ verður søgulig veiði viðurkend, so har verður stórur dentur lagdur á nýtslu [hjá loyvishavara av tilfeinginum] sum er farin fram fyrr, og at avgerðir verða tiknar av privatum; meðan ein uppboðssøla, hvussu hon er skipað, hvat hon skal føra til, inntøkurnar av henni og so framvegis, leggur nógv meira dent á at avgerðir verða tiknar politiskt.”
Eitt annað áhugavert punkt hjá Libecap var hetta: at tilfeingisrentan er ikki nakar konstantur, men er ein variabul sum broytir seg í mun til ymisk viðurskifti, har ímillum hvussu vinnan verður stýrd av tí politisku skipanini. Her hava nakrir fáir føroyskir búskaparfrøðingar alment pástaðið mestsum tað øvugta, at tilfeingisrentan er meira nakað sum bara liggur og bíðar eftir at verða heintað inn við kassa eitt.
“So, hesir spurningar um útluting eru ikki óheftir av tilfeingisrentuni,” segði professarin. “Tilfeingisrenta liggur ikki har úti og bíðar eftir hvør ið fyrst kemur framat; í roynd og veru kann støddin á henni variera [í mun til hvussu og undir hvørjum treytum fiskirættindi verða útlutað]. Og vit hava prógv, sum eg havi nevnt fyri tykkum, frá øðrum tilfeingi [enn fiski].”
Fyritreyt fyri haldbarheit
Rumbul kann lættliga koma í viðgerðir tá sjónarmið ikki fáa mótspæl men verða presenterað sum óumtvistiligar sannroyndir eitt nú í tíðindahøpi, og júst tí var hendan ráðstevnan hjá R7 eitt gott tiltak. Ikki minst hevði fiskifrøðingurin Jón Kristjánsson eitt frískligt innslag ið, sum vant frá hansara síðu, setir spurning við partar av tí ráðgeving sum kemur frá monopolinum ICES og tess atknýttu stovnum. Hansara mest áhugaverda tesa: biologiskt mátbarur fiskavøkstur er eitt meira haldbart parametur at ganga eftir í sambandi við regulering av fiskivinnu enn stovnsmetingar við teimum stóru óvissum sum tær innibera. Við øðrum orðum, tá staðfest er at fiskur er lítil og rak í mun til aldur og í mun til undanfarnar kanningar, so merkir tað at hann fær ov lítið av føði, og tá er betri fyri stovnin at meira verður fiskað úr honum soleiðis at meira føði verður eftir til tann fisk sum ikki er veiddur. Hetta er eisini í tráð við traditionellan vísdóm innan fiskarí.
So Jón er heitur talsmaður fyri fiskidagaskipan. Men um ein slík skipan verður so tyngd av tekniskum reguleringum at hon illa sleppur at virka, so missir eisini hon undirtøku so við og við. Soleiðis er kritikkurin móti henni eisini vaksin, og her er vert at leggja til merkis at Nýskipanarnevndin mælir til at skifta hesa skipan út til frama fyri eina kvotaskipan, uttan mun til at vandin fyri útblaking kann gerast ein trupulleiki har ið fiskaríið er blandað.
Men tíverri tykjast fólk — kanska serliga tey ið hava lyndi til at virka sum formyndarar yvir øðrum — ikki at skilja eina grundleggjandi fyritreyt fyri haldbarheit, nevniliga: at tað altíð er mest ráðiligt at byggja stórar samfelagsligar avgerðir á breiðar semjur.
Nú frágreiðingin frá tí sokallaðu Nýskipanarnevndini hjá Fiskimálaráðnum skal leggjast fram aftaná at høvuðs niðurstøðurnar hjá nevndini herfyri vórðu almannakunngjørdar, stendur greitt at stór ørkymlan valdar um hvørjir ítøkiligir karmar kunnu væntast at koma í gildi fyri høvuðsvinnuna — um tað yvirhøvur eydnast í næstum at finna neyðugar semjur ið kunnu leggja lunnar undir eina varandi loysn.
At mong mótstríðandi sjónarmið gera seg galdandi er einki at siga til í einum landi har fiskivinnan fyllir so nógv sum hon ger, bæði búskaparliga, samfelagsliga og mentanarliga, og tískil eisini politiskt. Ikki tess minni kann tað hava avgerandi týdning fyri menningina og gongdina í samfelagnum at arbeitt verður skynsamt fyri at tryggja breiða semju um hvat ið skal gerast við karmarnar um vinnuna.
Her man ein tann størsti trupulleikin síggjast aftur í tí almenna kjakinum, og sannlíkt eisini í tí vinnupolitiska arbeiðinum: leysir og fastir endar fløkjast saman í sovorðnan mun at málsetningar gerast ógreiðir og grundleggjandi spurningar venda í allar ættir.
Hesin ambivalensur kom týðiliga fram undir ráðstevnuni “Fyrimunir og vansar við fríari uppboðssølu,” sum útvarpsrásin R7 skipaði fyri í Runavík tann 1. september.
Eitt hav av ymiskum sjónarmiðum og vinklum kom fram undir ráðstevnuni, har bæði útlendskir og føroyskir frøðingar høvdu framløgur — Magni Laksáfoss: Týdningurin fiskivinnan hevur fyri búskapin, og veiðuhagtøl frá ár 1750 til ár 2000; Johnny í Grótinum: Frágreiðing um arbeiðið hjá nýskipanarbólkinum; Gary D. Libecap: Fyrimunir við ‘grandfathering’; Osmund Justinussen: Hvussu veðrið ávirkar fiskiskap; Jón Kristjánsson: Fiska meðan fiskur er; Martin Paldam: Kappingarføri og tilfeingisrenta; og Charles R. Plott: Hvussu kann ein uppboðssøla skipast.
Grandfathering 99 – 1 Uppboð
Johnny í Grótinum fekk sum formaður í Nýskipanarnevndini m.a. ein spurning um og hvussu tað ávirkar arbeiðið hjá nevndini at so at siga øll fiskivinnan er hart og greitt ímóti at teirra rættindi skulu seljast á uppboði.
“Nú er uppboðssøla eitt experiment á pappírinum fyri tað mesta,” innleiddi Tórheðin Jensen, frá Varðanum, sín spurning. “Tað er prøvað onkustaðni, og har tað er prøvað, har hevur vinnan hvørja ferð verið púrasta ímóti, og tað eru gingin eini tvey til trý ár, so er tað steðgað tí tað gekk ikki. Eg kenni ikki ein fiskimann sum er fyri uppboðssølu, eg kenni ikki eitt manningarfelag sum er fyri uppboðssølu, og eg kenni ikki ein reiðara sum er fyri uppboðssølu. Eg kenni nógvar politikarar og so framvegis sum eru fyri uppboðssølu. Metir tú at tað hevur nakað at siga fyri succesina av tí sum tú roynir at snikka saman?”
“Heilt vist,” svaraði Johnny í Grótinum, “og í mun til tað tú nevnir har so umrøða vit eisini tað í frágreiðingini, tær royndirnar man hevur gjørt í øðrum londum, og eisini miseydnaðu royndirnar sum tú nevnir har, og vísa á avbjóðingarnar við at verkseta tað vissi tú ikki hevur líkasum partarnar í vinnuni við í tí. So ja, tað er heilt vist nakað sum kann fáa ávirkan á verksetingina av tí, vissi man ikki líkasum megnar at sannføra um tað.“
Tann amerikanski búskaparfrøðingurin Gary D. Libecap — sum m.a. er Professor í Corporate Environmental Management við Donald Bren School of Environmental Science & Management, og Professor í Búskaparfrøði við University of California, Santa Barbara — var tó tann sum mundi fáa mest uppmerksemi, helst tí hann bjóðaði uppboðssølu tankanum beinleiðis av. Hetta gjørdi hann í stóran mun gjøgnum at vísa á at “grandfathering” ella tað vit ofta kalla søgulig rættindi er, ikki uttan búskaparligar grundir, í praksis tað einasta modellið sum verður brúkt kring heimin til útluting av fiskirættindum, umboðandi umleið 99 prosent av øllum loyvum. Hann vísti serliga á tann grundleggjandi týdning ið tryggleiki kring ognarskap hevur fyri vinnu- og samfelagsbúskap. Her merkir “tryggleiki kring ognarskap” sum skilst ikki tað sama privatisering av almennari ogn, men vísir til brúksrætt sum er greiður og rættarliga tryggur.
Hetta er tó eitt politiskt eymt punkt ikki minst orsakað av tí ørkymlandi kjakinum har fleiri endamál ofta verða vavd saman. Kringvarpið var kvikt á fótum at spinna boðskapin hjá Libecap til at “Reiðarar eiga at fáa fiskirættindi til ognar.” Hvør skal siga, um vit ikki fáa ta uppboðssølu sum vit so leingi hava arbeitt fyri so endar tað við at fólksins ogn verður latin nøkrum fáum reiðarum at eiga.
Misskilt tilfeingisrenta
Soleiðis hevur orðaskiftið koyrt leingi, serliga í formi av átaki fyri uppboðssølu, har KvF hevur gingið á odda við at áhaldandi geva rúmd fyri ávísum búskaparfrøðingum og teirra politisku sjónarmiðum.
Libecap vísti á at kjakið um fiskivinnuna í grundini ofta er eitt maktstríð um hvør ið skal hava størsta ágóðan av einum tilfeingi. Her er ein trupulleiki hjá okkum at vit ofta blanda spurningar um fordeiling saman við spurningar um vinnuligan búskap, og spurningar um vísindaligan sannleika við politiskt motiveraðar pástandir.
“Innan ‘grandfathering’ verður søgulig veiði viðurkend, so har verður stórur dentur lagdur á nýtslu [hjá loyvishavara av tilfeinginum] sum er farin fram fyrr, og at avgerðir verða tiknar av privatum; meðan ein uppboðssøla, hvussu hon er skipað, hvat hon skal føra til, inntøkurnar av henni og so framvegis, leggur nógv meira dent á at avgerðir verða tiknar politiskt.”
Eitt annað áhugavert punkt hjá Libecap var hetta: at tilfeingisrentan er ikki nakar konstantur, men er ein variabul sum broytir seg í mun til ymisk viðurskifti, har ímillum hvussu vinnan verður stýrd av tí politisku skipanini. Her hava nakrir fáir føroyskir búskaparfrøðingar alment pástaðið mestsum tað øvugta, at tilfeingisrentan er meira nakað sum bara liggur og bíðar eftir at verða heintað inn við kassa eitt.
“So, hesir spurningar um útluting eru ikki óheftir av tilfeingisrentuni,” segði professarin. “Tilfeingisrenta liggur ikki har úti og bíðar eftir hvør ið fyrst kemur framat; í roynd og veru kann støddin á henni variera [í mun til hvussu og undir hvørjum treytum fiskirættindi verða útlutað]. Og vit hava prógv, sum eg havi nevnt fyri tykkum, frá øðrum tilfeingi [enn fiski].”
Fyritreyt fyri haldbarheit
Rumbul kann lættliga koma í viðgerðir tá sjónarmið ikki fáa mótspæl men verða presenterað sum óumtvistiligar sannroyndir eitt nú í tíðindahøpi, og júst tí var hendan ráðstevnan hjá R7 eitt gott tiltak. Ikki minst hevði fiskifrøðingurin Jón Kristjánsson eitt frískligt innslag ið, sum vant frá hansara síðu, setir spurning við partar av tí ráðgeving sum kemur frá monopolinum ICES og tess atknýttu stovnum. Hansara mest áhugaverda tesa: biologiskt mátbarur fiskavøkstur er eitt meira haldbart parametur at ganga eftir í sambandi við regulering av fiskivinnu enn stovnsmetingar við teimum stóru óvissum sum tær innibera. Við øðrum orðum, tá staðfest er at fiskur er lítil og rak í mun til aldur og í mun til undanfarnar kanningar, so merkir tað at hann fær ov lítið av føði, og tá er betri fyri stovnin at meira verður fiskað úr honum soleiðis at meira føði verður eftir til tann fisk sum ikki er veiddur. Hetta er eisini í tráð við traditionellan vísdóm innan fiskarí.
So Jón er heitur talsmaður fyri fiskidagaskipan. Men um ein slík skipan verður so tyngd av tekniskum reguleringum at hon illa sleppur at virka, so missir eisini hon undirtøku so við og við. Soleiðis er kritikkurin móti henni eisini vaksin, og her er vert at leggja til merkis at Nýskipanarnevndin mælir til at skifta hesa skipan út til frama fyri eina kvotaskipan, uttan mun til at vandin fyri útblaking kann gerast ein trupulleiki har ið fiskaríið er blandað.
Men tíverri tykjast fólk — kanska serliga tey ið hava lyndi til at virka sum formyndarar yvir øðrum — ikki at skilja eina grundleggjandi fyritreyt fyri haldbarheit, nevniliga: at tað altíð er mest ráðiligt at byggja stórar samfelagsligar avgerðir á breiðar semjur.
Subscribe to: Post Comments (Atom)