text:
Jens Hákun Leo
21.04.2017 - 10:55
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Annað
Útlendingastovan gevur nú út bókling til útlendingar á føroyskum við heitinum “Nýkomin til Føroya”.
Hetta boðar hon frá í tíðindaskrivi til Portalin, har hon ger greitt, at hetta er føroyska útgávan av enska bóklinginum “New to the Faroe Islands”, sum samstundis kemur út í aðru útgávu við einstøkum dagføringum.
Bóklingurin snýr seg um viðkomandi upplýsingar frá almennum stovnum og ymsum tænastuveitarum. Í høvuðsheitum snýr tað seg um hesar sjey partar:
At flyta til Føroya
Frálæra í føroyskum og føroyskari mentan
Arbeiði
Heilsa
Børn, skúli og útbúgving
Ferðafólkaflutningur og aðrar tænastur
Frítíð
Útlendingastovan sigur víðari, at til hvørt evni eru fleiri tilvísingar, til hvussu ein kemur í samband við stovnin ella tænastuna, ein hevur brúk fyri. Til dømis kunnu nevnast heilsutænastur í Føroyum, tøka tulkatænastu, og hvussu ein t.d. stovnar eina bankakonti o.s.fr.
Bóklingurin er fyrst og fremst ætlaður tilflytarum og teirra familjum, men kann annars eisini vera eitt hent amboð hjá øðrum, so sum starvsfólkum, ið hava við tilflytarar at gera.
Bóklingurin, ið er 93 síður til longdar, er eisini tøkur í talgildum formi á heimasíðuni hjá Útlendingastovuni, bæði á enskum og nú eisini á føroyskum máli. Harumframt verður hann lagdur út á einstøkum almennum stovnum og hjá kommunum verður hann handaður útlendingum, sum fáa p-tal.


c: text/html

text:
ÁRF ÁRSINS Róðrarfelag 2007
Fimm FM stevnur aftrat í 2011
20. Jun 2011
Hetta eru stevnurnar sum vera aftrat í 2011Jóansøka 25 juni - TvøroyriVarmakelda 2 juli - FuglafjørðurVestanstevna 9 juli - MiðvágurFjarðastevna 16 juli - StrendurÓlavsøka 28...
les meir
Myndir 2011
09. Jun 2011
Myndir frá Norðoyastevnu og Sundalagsstevnu, koma út á síðuna í viku 25 :) Heilsa ÁRF myndamaðurin - Jósef...
les meir
Vinnarin av Gassgrillini gjørdist nr 13529
06. Jun 2011
Vinnarin av Gassgrillini á Norðoyastevnu gjørdist nr. 13529.Vinnarin verður biðin at ringja, ella smsa á telefon 75 75 75.Ella senda ein t-post til arf@arf.foÁRF ...
les meir
Møguleiki er at vinna Gassgrill frá ÁRF á Norðoyastevnu
03. Jun 2011
Tivoli øki opnar klokkan 19 á Norðoyastevnu.Møguleiki er at vinna eina Gassgrill frá ÁRF.50 arin - Keypir tú fyri kr. 50 í senn, so færttú...
les meir
Startrøðin - FM-róðurin á Norðoyarstevnu 2011
03. Jun 2011
Fimmmannafør, dreingir 2 Fípan Fagra 3 Royndin Fríða ...
les meir
Ruddingardagur í Árnafirði leygardagin 21 mai
07. Mai 2011
Ruddingardagur leygardagin 21 mai.(Byrja verður við morgundrekka og rundstykkjum kl. 09:30, klokkan 16:00 fara vit at grilla búffar og pylsur) ...
les meir
Ruddingardagurin er útsettur til leygardagin 21 mai
06. Mai 2011
Av tí at veðurforsøgnin ikki sigur frá so góðum veðri ímorgin, so verður ruddingardagurin,útsettur til leygardagin 21 mai.Meira verður at frætta seinri ;)ÁRF ...
les meir
Stuðla ÁRF
11. Feb 2011
Góðu tit :)Til ber at stuðla Róðrarfelagnum, við at seta eina upphædd á konta í Norðoya Sparikassa,konto nr.: (9865) 102.857.4Stuðul í 2011.Stuðuls Vinnarin fær 1...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Í 2017 helt SEV fram við mennandi átøkum á grønu kósini. Kanningar vísa, at vindur og sól eru vegurin fram, bæði tá talan er um búskaparlig og tøknilig atlit. Trygga búskaparliga gongdin hjá SEV, sum krevst fyri at røkka málinum um 100 prosent grøna elorku á landi í 2030, helt fram í 2017 við einum avlopi á 89 milliónir krónur eftir skatt. Elframleiðslan úr varandi orkukeldum var 51 prosent
Á grønu kósini eru vindur og sól gongda leiðin, verður staðfest í kanningararbeiði, sum SEV saman við øðrum fór undir í 2017. Kanningar og fyrireikingar eru gjørdar á grønu kósini, har arbeitt verður við varandi orkukeldum, orkugoymslum, støðufesti í elskipanini, búskaparligum útrokningum og elorkutørvinum, tí øll hesi viðurskifti skulu verða í einum samspæli á vegnum fram ímóti málinum at gera Føroyar 100 prosent grønar á landi í 2030.
Ein arbeiðsbólkur við umboðum fyri SEV, Orku og Dansk Energi hevur saman við uttanhýsis ráðgevum greitt úr hondum tvær frágreiðingar fyri at meta um og stuðla undir raðfestingarnar á grønu kósini fram til 2030 – ein frágreiðing er frá Norconsult, og ein er frá Ea Energy Analyses.
Vindur og sól
Ein niðurstøða í kanningunum er, at Føroyar eiga at byggja vindorkuna út skjótast gjørligt, eins og sólskipanir eiga at verða settar upp fyri at økja varandi orkuna um summarið, tá vanliga lítið er av vatni og vindi.
– Her skal kortini havast í huga, at talan skal vera um eina trygga tilgongd, har SEV fær stundir tøkniliga at laga elskipanina til meira vindorku – t.d. við battarískipanum – sohvørt ein vindmyllulund er bundin í netið. Vindurin er óstøðug orka, tí er alneyðugt, at menningin fer fram í rættari tøkniligari raðfylgju, so at veitingartrygdin og støðufestið í skipanini ikki fara av lagi, sigur John Zachariassen, nevndarformaður í SEV.
Kanningarnar vísa eisini, at sjóvarfalsorkan verður ov kostnaðarmikil komandi árini sammett við sól, vind og vatn.
Ein onnur niðurstøða í kanningunum er, at pumpuskipanir skulu byggjast millum verandi byrgingar, umframt at munandi størri turbinur skulu setast upp. Hesar útbyggingar skulu hava við sær, at vatnorkuframleiðslan økist munandi. Kanningarnar vísa harumframt, at væl meira kann fáast burtur úr byrgingunum í verandi líki.
– Áhugavert er eisini at staðfesta, at nýggju motorarnir á Sundsverkinum, sum verða settir í gongd í 2019, í roynd og veru skapa møguleikar fyri at gagnnýta verandi vatnorkuverk betur, sigur John Zachariassen, nevndarformaður.
Hann vísir á, at tá nýggju motorarnir eru settir í rakstur, skal vatnorkan ikki í sama mun vera tiltakstrygd hjá slitnum motorum á Sundi, eins og hon hevur verið í mong ár.
Grønar útbyggingar
Nevndin viðger framhaldandi støðuna í sambandi við komandi vindorkuútbyggingar í meginøkinum, har SEV tøkniliga og búskaparliga er til reiðar við eini 18 MW vindmyllulund í Hoyvíkshaga, sum hevði minkað oljunýtsluna 13.000 tons árliga svarandi til 40 prosent av samlaðu oljunýtsluni hjá SEV í 2017.
Myndugleikarnir arbeiða fyri, at eitt útboð kann fara fram sum skjótast í Hoyvíkshaganum, har møguleikarnir eru góðir, og pláss er fyri seks vindmyllum á 3 MW.
ORKA og SEV hava eisini staðsett fýra onnur øki, har neyðugar fyrireikingar skulu gerast fyri at kunnu byggja út við vindorku. Talan er um hagan við Eiðisvatn, Junkarahaga í Kvívík, á Sandoynni og Kirkjubøreyn. Ætlanin er, at 100 metrar høgar vindmátimastrar verða settar upp á hesum støðum summarið 2018.
SEV hevur áður skotið upp at seta 12 vindmyllur á tilsamans 12 MW upp í Suðuroynni saman við einari pumpuskipan og einari battarískipan. Vindorkuútboðið í Porkeri er útsett, tí vindmátingarnar vísa á trupul vindviðurskifti. SEV er nú í holt við at gera nýggjar kanningar av vindviðurskiftunum í Porkeri. Vindorkuútboðið í Suðuroy er treytað av, at pumpuskipan verður gjørd.
Elframleiðslan
SEV framleiddi 51 prosent av elorkuni burtur úr vatni og vindi í 2017, og oljuriknu verkini framleiddu sostatt 49 prosent. Sammett við 2016 er grøni parturin av framleiðsluni øktur eitt prosentstig, samstundis sum elnýtslan er økt fimm prosent.
– Nógva virksemið í samfelagnum elvir til ein lutfalsliga stóran vøkstur í elnýtsluni, og tí eru vit samanumtikið nøgd við gongdina, sigur Hákun Djurhuus, stjóri í SEV.
Hann vísir serstakliga á vindorkuna, sum øktist 14,5 prosent sammett við 2016, og stjórin fegnast um, at vindurin verður nógv betur gagnnýttur nú. 94 prosent av vindinum í Húsahaga vóru fingin til høldar í 2017, ið var fyrsta heila árið, har battarískipanin í Húsahaga var partur av elskipanini. Samanborið við 2015, sum var fyrsta heila árið, har vindmyllurnar í Húsahaga vóru í rakstri – men uttan battarískipanina – so er talan um ein vøkstur í gagnnýtsluni av vindinum upp á 16 prosentstig, síðani SEV fóru undir vindorkuframleiðsluna í Húsahaga.
Elframleiðslan var tann hægsta nakrantíð í 2017, tá ið SEV framleiddi 334,3 GWt. Tað er 5,3 prosent meira enn í 2016, tá ið elframleiðslan tilsamans var 317,4 GWt.
Nú kanst tú gerast elfelagi
Elkundin kann í framtíðini síggja seg sjálvan bæði sum kunda og elframleiðara. SEV hevur slóðað fyri eini nýggjari skipan, har kundin – umframt at keypa elorku frá SEV – eisini kann framleiða elorku inn á elskipanina. Kundin verður sostatt ein “elfelagi” – tað er ein, sum samstarvar við elveitaran um bæði framleiðslu og nýtslu.
Nýggja skipanin er í fyrstu atløgu ætlað teimum, sum hava hug at framleiða elorku við sólpanelum, smáum vindmyllum ella smáum vatnorkuverkum, ið hava ein mátt á í mesta lagi 11 kW. Av hesum trimum framleiðlsuháttum ber til at brúka sólpanel til at framleiða beinleiðis til egna nýtslu, og yvirskotsframleiðslan frá sólpanelum kann síðani seljast inn á elnetið hjá SEV. Smáar vindmyllur og smá vatnorkuverk skulu bindast beinleiðis í netið hjá SEV.
– Skipanin kann spara einstaka húsarhaldinum pengar, umframt at kundarnir við hesum verða bodnir við í arbeiðið á grønu kósini, sum skuldi økt um ognarkensluna í orkuskiftinum at gera Føroyar grønar í 2030, staðfestir Hákun Djurhuus, stjóri í SEV.
Hann vísir á, at gott samstarv og samspæl við kundarnar eru ein týðandi táttur í arbeiðinum at gera Føroyar grønar á landi í 2030.
Búskapur
SEV hevði 89 milliónir krónur í avlopi eftir skatt í 2017, tað er slakar fýra milliónir krónur minni enn í 2016, tá ársúrslitið var 92,8 milliónir krónur eftir skatt.
Úrslitið er nøktandi, men tað er eisini eitt krav, at ársúrslitini hjá SEV liggja á hesum stigi, tí tey eru neyðug fyri at fíggja komandi útbyggingarnar á grønu kósini og í elskipanini. Góðu fíggjartreytirnar, sum SEV hevur fingið frá útlendskum lániveitarum, eru treytaðar av hóskandi eginfígging, sum fæst við góðum ársúrslitum, staðfesta nevnd og leiðsla í SEV.
SEV og Elveitingareftirlitið eru í samráðingum um, hvussu ásetingin av elprísinum fæst í eina trygga og nøktandi legu, so tað búskaparliga verður gjørligt at røkka málinum um 100 prosent grøna elorku á landi í 2030.
Fíggjarætlanin fyri 2018 er løgd til rættis við einari príslækking á 5 oyru/kWt uttan MVG. Prísurin fyri útflutningskundarnar í serligu vinnuprísskránni lækkar tó ikki. Ætlaða yvirskotið í 2018 er 79,5 milliónir krónur eftir skatt.


text:
Fyri fýra hundrað árum síðan var Peru miðdepil í mikla inkaríkinum, sum rakk næstan suður ígjøgnum alt Suðuramerika. Eftirkomarar inkafólksins liva enn upp í hálendinum í Andesfjøllunum og eru um helvtin av fólkinum í Peru. Síðstu árini hava vinnuloysi, fátækadømi og aðrir samfelagsligir trupulleikar elvt til harðligt politiskt stríð og grovan harðskap. Tí hava útlendskar vinnufyritøkur aftrað seg við at seta pening í fyritøkur í Peru, og landið er eitt tað fátækasta í Suðuramerika.
Ógvuliga nógv æti er í tí kalda sjónum við Peru. Ætið er føðsla hjá ansjósum, makreli og sardinum, sum nógv er til av á hesum leiðum. Fiskamjøl úr ansjósum er stór útflutningsvøra hjá Peru. Níggjunda ella tíggjunda hvørt ár kemur flógvi havstreymurin, nevdur El Nino, og órógvar tilgongdina av æti, og fiskurin fer aðrar leiðir at søkja sær føðslu. Í 1992 og aftur í 1998 elvdi hetta til svára kreppu í fiskivinnuni.
Næstan alt árið er ádrigið, mjørki og slavin luft í høvuðsstaðnum Lima. Kortini er fólkið nógv fjølgað seinastu árini. Nú búgva fleiri enn 7 milliónir (2011) har, tí fólk leita sær eftir arbeiði í býnum. Stættarmunurin er øgiligur; tey ríku búgva í nýggjum íbúðarhúsum ella forstaðarhúsum, tey fátæku búgva í ússaligum, ovfólkaðum fátækrabýlingum, nevndir calampas, ið verða reistir allastaðni í útryðjuni í býnum. Spanski hertakarin Pizarro grundaði býin í 1535.
Í 1980-árunum gjørdi kommunistiski uppreistrarbólkurin, Lýsandi Gøtan, nógv um seg í Peru. Endamálið var at seta á stovn kommunistiskt stýri í landinum. Rørslan fór harðliga fram - flutti burtur og myrdi fólk og legði bumbur í býunum í Peru. Oddamaður rørslunnar, Abimael Guzman, varð tikin og settur fastur í 1993.
Macchu Picchu høgt uppi í Andesfjøllum var týdningarmikil inkabýur í 15. og 16. øld; hann lá væl fyri hermálsliga og var ringur at søkja at. Sponsku hertakararnir varnaðust ikki býin, tá ið teir tóku landið í 1532, og ikki fyrr enn í 1911 kom amerikanski fornfrøðingurin Hiram Bingham fram á "horvna býin", ið hann leingi hevði verið nevndur. Har eru toftir av t.d. templum og 143 sethúsum.
Titicacavatn er 3.810 metrar oman sjóvar, og á ongum øðrum vatni í heiminum ber til at sigla so høgt uppi. Vatnið er á markinum ímillum Peru og Bolivia, og í øldir hevur upprunafólkið fiskað í vatninum. Ein ættarbólkur, uruindiánarnir, býr í bygdum, sum flóta á samanbundum sevflakum. Teir velta epli, ið er ein av fáu vøkstrunum, ið veksur so høgt uppi. Teir veiða eisini fisk og fugl.
Londini í hesum parti í Suðuramerika hava mark ímóti norðara og vestara parti í Brasil. Vestur ímóti Kyrrahavi eru Andesfjøll, sum ein bugur norðan úr Venesuela til Ekvador og Peru og haðan beint suður ígjøgnum Bolivia, Kili og Argentina. Inkaríkið var í Andesfjøllum, men í 1532 tóku spaniamenn ríkið og løgdu londini í Andesfjøllum undir seg. Í landnyrðingspartinum tóku Bretland, Frakland og Niðurlond sær hjálond. Øll londini í Suðuramerika uttan Franska Gujana eru nú fræls ríki, men tey hava mangar trupulleikar at dragast við. Tað, ið eyðkennir tey flestu, er, at har er ovurstórur munur á ríkum og fátækum, ovfólkaðir býir eru og ólógligur drøgghandil.
Í øldir hava ymisk súgdýrasløg verið lívsneyðug hjá fólki í Andesfjøllum. Ótamd dýr, sum t.d. guananeytini og vikunjan, og húsdýr, sum lama og alpakka, eru øll týdningarmikil, tí ullin og kjøtið av teimum eru góð. Vikunjuullin er mjúk og fín sum silki, og grova lamaullin hevur verið nýtt til teppi, klæði o.m.a.
Andesfjøll eru heimsins longsta fjallarøð. Summi fjøll eru 3.000 metrar og hægri. Quechuaindiánar hava í øldir hildið til høgt upp í Andesfjøllunum í Bolivia, Peru og Ekvador. Teir vóru búnaðarfólk, og bæði lendið og arbeiðið vórðu javnt býtt ímillum menn og konur. Nú eru mangir quechuaindiánar fluttir til býirnar at leita sær eftir arbeiði, men mangir ganga arbeiðsleysir. Nakrir eru enn eftir í fjøllunum og liva sum búnaðarfólk.
Tað er so lítið dyrkilendi í Andesfjøllum, at hvør jarðarskeki verður veltur. Nógvastaðni í líðunum laða bøndurnir bríkar, at teir kunnu nýta alt lendið, teir eiga. Sáað verður, sum veðurlagið er. Niðri á sløttum er lýtt og slavið, men hægri upp tú kemur, kaldari verður. Á háslættunum í Andesfjøllum er einasta frukt, ið veksur væl, epli. Á Boliviaháslættanum, Altiplano, verða epli velt, og dýr ganga á biti. Epli, hveiti og bygg verða dyrkað í kalda hálendinum. Sukurrør, kaffi, tubbak og mais vaksa væl, har temprað veðurlag er. Sukurrør, Bananir, kakao, bummull og rís vaksa væl ílýggja veðurlagnum niðri á láglendinum.
Angelfossur er hægsti fossur í heiminum. Jimmy Angel, flogskipari úr USA, fleyg ígjøgnum Venesuela at sóknast eftir einari á, hann einaferð hevði leitað eftir gulli í. Meðan hann fleyg, sá hann ein ógvuliga høgan foss, sum rennur niður í Churúná. Fossurin er 980 m høgur.
Í øldir hevur fólkið í hesum parti í heiminum tugt kokabløð, sum stimbrað, og sum stilla svongd. Nú á døgum verður kokain vunnið úr bløðnum, eitt ólógligt drøggevni, sum gravgangur er eftir, helst í Norðuramerika og Evropa. Kokarunnurin veksur í rakjørð og krevur lítla og onga røkt, sum matplantur. Eisini loysir seg nógv betur fíggjarliga at dyrka koka enn vanliga grøði. Tí verður nógv koka dyrkað, serliga í oydnum pørtum í Andesfjøllum. Tá ið kokain er vunnið burtur úr kokabløðnum, verður tað smuglað.
Í næstan øllum Suðuramerika er fólkið blandingur av niðursetufólki úr Evropa og indiánum. Men við Karibiahavsstrondina og í Karibia eru mangir nekarar. Teir eru ættaðir frá trælum, sum vórðu førdir hagar úr Afrika at arbeiða í sukurlundunum. Mangir teirra eru enn ímillum tey fátækastu í samfelagnum.
Víða hvar í regnskógunum í Venesuela daga fleiri enn 100 høg sandsteinsfjøll, nevnd tepuis, upp ímóti luftini, summi eru 1.000 m. Hesi fjøll vóru áður í fyrndini víður háslætti, sum regn og vindur í ótaldar øldir hava matað niður. Mong rár plantusløg og dýrasløg hava ment seg í hesum "horvnu heimum".
Øll lond í Suðuramerika hava kríggjast við grannalond síni um, hvussu landamørkini skuldu vera, og enn eru ikki allar marknatrætur loystar. Í kríggjunum ímillum Bolivia og Paraguai í 1930-árunum og ímillum Ekvador og Peru í 1940-árunum doyðu fleiri túsund fólk. Markið ímillum Bolivia og Peru gongur mitt tvørtur um Titicacavatn.
Málið, søgan og mentanin í Miðamerika og Suðuramerika hava sum heild røtur aftur í hjálandatíðina. Til 1492, tá ið Kristoffur Kolumbus kom til Bahamaoyggjar, búðu bara indiánar í hesum parti í heiminum. Men eftir tað fóru fólk úr Spania og Portugal at búseta seg har í stórum tali, og nógvir afrikanar vórðu fluttir hagar úr Afrika sum trælir, helst til Karibia og Brasil. Í Karibia settu eisini mangir onglendingar, fraklendingar og niðurlendingar búgv. Tí er fólkið í hesum heimsparti nógv blandað. Spanskt er vanligasta málið í meginlandinum, saman við portugisiskum í Brasil. Í Karibia eru enskt og franskt vanligari, og í Surinam er almenna málið niðurlenskt.
Fyrst í 16. øld fóru Spania og Portugal at taka sær hjálond í Miðamerika og Suðuramerika. Bæði londini sendu eisini trúboðarar at umvenda upprunafólkið til katólska trúgv. Spania tók stórar partar av meginlandinum, men Brasil, sum Portugal legði undir seg, gjørdist størsta landið og sterkast búskaparliga. Enn á døgum eru flestir suðuramerikanarar katolikkar.
Indiánarnir, ið kunnu lesa søgu sína aftur til indiánsk fólkasløg, sum búðu í Miðamerika og Suðuramerika, áðrenn niðursetufólkini úr Evropa komu hagar, eru nú bara 2% av fólkinum. Næststørsti fólkabólkurin eru fólk ættað frá afrikonsku trælunum, tey flestu búgva í Brasil og í Karibia. Í næstan øllum londum á meginlandinum eru fólk, sum eru blandað við indiánar og evropear, í meiriluta. Tey verða kallað mestitsar.
Sløk hundrað ár eftir, at spaniamenn komu til Suðuramerika, vóru 90% av indiánska fólkinum deyð. Høvuðsatvoldin var sjúkur, ið evropearar bóru við sær, til dømis pokur og meslingar. Indiánarnir høvdu ikki íborið mótstøðuføri ímóti hesum sjúkum, og teir flestu, ið vórðu smittaðir, doyðu. Nú á døgum eru indiánarnir í minniluta allastaðni uttan í Guatemala, har mangir mayaindiánar enn búgva í hálendinum, og á Andesháslættanum í Bolivia, har eftirkomarar inkafólksins búgva.
Flestu lond í Miðamerika og Suðuramerika hava ovurstóra uttanlandsskuld. Brasil er eitt av hesum londum, men skuldin er lutfalsliga lítil borin saman við inntøkurnar. Nikaragua skyldar nógv minni, men skuldin er átta ferðir so stór sum tjóðarinntøkan.
Í 20. øld vaks fólktalið nógv í heimspartinum, helst í Brasil og londunum fyri norðan. Men í flestu londunum lækkar burðartalið nú. Men av tí at stórur partur av fólkinum eru ungfólk, og at fleiri børn koma undan, av tí at heilsuviðurskiftini batna, veksur fólkatalið alsamt. Í 1990-árunum vaks fólkatalið í Mið-og Suðuramerika við uml. 80 milliónum.
Næstan tríggir av fyra suðuramerikanarum búgva í býum. Í summum londum, m.a. Kili og Uruguai, býr ein triðingur av fólkinum í høvuðsstaðnum. Mong hava verið noydd ay rýma av bygdini undan fátækadømi og arbeiðsloysi og búgva nú í ovfólkaðum, skirvisligum býlingum, sum vaksa skjótt í útryðjunum á stórbýunum.
Á øllum meginlandinum eru ovurstórir garðar, ið hava ógvuliga stór seyða- og neytafylgi og stórar lundir við sukurrørum og bananum. Útlendsk feløg ella nakrar fáar, ovurríkar familjur eiga hesar stórgarðar. Tó er øðrvísi í Kuba, har eigur stjórnin stórgarðarnar.
Flestu bøndur í hesum heimsparti eiga so lítið av jørð, at teir valla kunnu breyðføða fleiri enn tvey, trý fólk. Teir velta ein lítlanjarðarteig, og hava nøkur fá húsdýr, t.d. hønur og svín. Av tí at garðurin kann ikki føða alt húskið, mega nøkur teirra flyta heiman at fáa sær arbeiði
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður:
Lima
Vídd: 1.285.220 km2
Fólkatal: 29.248.943
Alment mál:
spanskt, quechua og aymará
Átrúnaður:
kristindómur 95% aðrir 5%
Stýrsilag:
fólkaræðið, fleirflokkaskipan
Gjaldoyra: sol (PEN)


text:
Bakkafrost hevur undirskrivað treytaða keypsavtalu við eigararnar av North Landing um at keypa allan partapeningin í North Landing Ltd. Keypið væntast endaliga góðkent 25. mai 2018.
Endamálið hjá Bakkafrost við at keypa virksemið í USA er at betra okkara førleikar til at geva kundum okkara bestu tænastu. Bakkafrost hevur seinasta áratíggju havt økt fokus á at menna marknaðin. Við keypinum av North Landing fer Bakkafrost at hava betri marknaðaratgongd og fer at kunna bjóða breiðari tænastu til kundarnar í einum av størstu marknaðunum av laksi í heiminum.
North Landing er eitt amerikanskt sølufelag, sum selir laks á amerikansku eysturstrondini. Søluskrivstovan við bæði køli- og frysti goymslu er í Clifton, New Jersey. North Landing var fyrsta amerikanska felagið, sum innflutti feskan laks úr Føroyum, og hevur verið kundi hjá Bakkafrost í meiri enn 10 ár. 36 fólk eru í starvi hjá North Landing.
North Landing Ltd. verður framyvir skipað sum eitt sjálvstøðugt dótturfelag hjá P/F Bakkafrost. Øll handils- og viðskiftaviðurskifti við North Landing Ltd. áðrenn og aftan á keypið verða óbroytt. North Landing fer at bjóða somu vørur og tænastur sum áðrenn keypið.


text:
Kanna heilsuávirkan av svimjing og fótbóltsspæli
Magni Mohr, sum er ítróttargranskari, fer í næstum at granska, hvørja ávirkan fótbóltsspæl og svimjing, hevur á blóðtrýstið, hjarta-æðra skipanina, vøddar og beinvevnað hjá ótrenaðum kvinnum.
Talan er um verkætlan, sum verður framd í samstarvi millum University of Exeter, har Magni Mohr starvast sum granskari, Københavns Universitet, Landssjúkrahúsið, Deildina fyri Arbeiðs og Almannaheilsu og ÍSF.
Granskingarverkætlanin hevur fingið heitið "Svim ella spæl teg til betri heilsu". Hon fer í gongd 1. februar. Í løtuni verður lýst eftir kvinnum, sum ynskja at luttaka í verkætlanini. Tær skulu vera millum 35 og 50 ár og ótrenaðar. Tørvur er á umleið 80 luttakarum. Tær verða býttar í tríggjar bókar: Tveir bólkar skulu svimja og ein bólkur skal spæla fótbólt. Venjingarnar og kanningarnar taka umleið 3 mánaðir, síðani skúlu úrslitini kannast og greinast.
Magni Mohr, ítróttargranskari, og Annika Lindenskov, ítróttarráðgevi hjá ÍSF, vóru gestir í morgunsendingini í Útvarpinum 10.1.2013. Hoyrið innslagið her.
Til ber at melda seg sum luttakara í verkætlanini við at senda ein teldupost til ÍSF á isf@isf.fo ella við at ringja á 312606 ella 282331.
Granskingargrunnurin hevur fíggjað verkætlanina við 600.000 kr. Les meira um verkætlanina her


text:
Nógvar og fjølbroyttar umsóknir um granskingarstuðul komnar
Granskingarráðið hevur aftur í ár fingið nógvar umsóknir um granskingarstuðul. Tá freistin at søkja stuðul úr Granskingargrunninum var úti á middegi í gjár, vóru 44 umsóknir komnar inn. Tað er eitt vet lægri enn í 2014, tá 48 umsóknir vóru. Tað var tað mesta nakrantíð
24 kvinnur og 20 menn standa sum verkætlanarleiðarar í umsóknunum. Hetta er eitt javnari býti enn í fjør, tá nógv fleiri kvinnur enn menn søktu.
Ein góður triðingur av umsóknunum er til ph.d. verkætlanir. Hinar eru til aðrar styttri ella longri verkætlanir.
Umsóknir eru bæði frá føroyskum og útlendskum granskarum. Flestu umsóknirnar eru frá føroyingum, ið búgva í Føroyum ella uttanlands, men eisini eru umsóknir frá útlendingum, ið búgva í Føroyum, og frá útlendingum, ið ikki búgva í Føroyum.
Treytin fyri at fáa stuðul úr Granskingargrunninum er, at umsøkjarin skal vera føroyingur, ella at verkætlanin skal hava tilknýti til føroyskar granskingarstovnar ella á annan hátt hava týdning í føroyskum høpi.
Umsóknirnar eru spjaddar á øll seks økini, sum til ber at søkja á: Fólkaheilsa, Náttúra og náttúrutilfeingi, Mat, Mentan, Samfelag og Tøkni.
Nú verður farið undir at kanna umsóknirnar fyri at vita, um tær lúka formligu treytirnar. Síðani skulu útlendskir serfrøðingar finnast, sum skulu meta um vísindaligu góðskuna í umsóknunum. Endaliga viðgerðin av umsóknunum verður í seinnu helvt av mai.
Granskingargrunnurin hevur umleið 6,3 milliónir tøkar at býta út til granskingarverkætlanir í hesum umfarinum.
Tilsamans eru næstan 150 verkætlanir stuðlaðar úr Granskingargrunninum, síðani hann var settur á stovn. Yvirlit og status yvir allar verkætlanir, sum hava fingið stuðul til og við 2014 sæst her


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
Arbeiðsfólk at sláa
freist at søkja: 23.05.2018
Námsfrøðingur til dagstovnaøkið
freist at søkja: 30.05.2018
Reingerðarfólk til Látipípuna
freist at søkja: 30.05.2018
KORT
VEÐRIÐ
Bátastevnan 2017
29.04.2017
Tíðindaskriv 26. apríl 2017
Bátastevnan 2017
Fríggjadagin 19. mai og leygardagin 20. mai verður Bátastevnan í Vestmanna
Hetta er sekstandi árið á rað, at skipað verður fyri Bátastevnu. Bátafólk, kampingfólk og øll onnur sum hava hug, savnast á keiøkinum í Vestmanna til hugna, undirhald og at halda sær á gaman.
Við bátabrúgvarnar eru hentleikar so sum el- og vatnveiting, trygdarútgerð, møguleiki at sleppa av við rusk, vesi o.a. Somu hentleikar verða tøkir til kampingvognarnar.
Skipað verður fyri ymsum tiltøkum fyri allar aldursbólkar á keiøkinum og í tjøldunum sum verða sett upp. Matsøla verður báðar stevnudagarnar í hugnaligum umhvørvi í stóra tjaldinum. RIB62 hevur heitar pottar og sauna. Hoppiborgir verða á keiøkinum og í minna tjaldinum.
Fríggjadagin 19. mai verður undirhald fyri børn og ung í stóra tjaldinum, har m.o. Fívlar og Danny & The Veetos framføra. Um kvøldið verður rimmar konsert við The Dubliners Legends. Kend løg sum “Wild Rover”, “Whiskey in the Jar”, “Dirty old Town” o.o. verða at hoyra. Aftaná spælir Eyðun Nolsøe í tjaldbarrini.
Leygardagin 20. mai verður felags bátasigling av Fútakletti inn á Vestmanna. Aftaná siglingina fáa øll ókeypis suppu og okkurt leskiligt afturvið í stóra tjaldinum, har harmonikutónleikur og felagssangur seta rættan veitsludám á Bátastevnuna. Skipað verður fyri bjargingarroynd við verjuskipi og tyrlu. Áskoðaravinarligi kappróðurin “ódnartak” verður á vágni beint við bátastevnuøkið. Róð verður á stuttum teini, einans 150 metrar. Hvør bátsmanning rør teinin tríggjar ferðir.
Leygarkvøldið undirhalda Magni Christiansen og Shamrock í stóra tjaldinum. Síðan verður dansur við Signar í Homrum og Kim Hansen. Í minna tjaldinum verður eisini dansur. Har spæla Danny & The Veetos, Swangah og Finnur Koba.
Nærri kunning um bílegging av atgongumerkjum, báta- og kampingplássum v.m. sæst á www.bs.fo og á Bátastevnu-appini. Har ber eisini til at síggja skránna fyri øll tiltøkini. Um spurningar eru viðv. báta- og kampingplássi ber til at senda teldupost til tilmelding@bs.fo ella við at ringja til Siri á tlf. 599350 millum kl. 8 og 16 gerandisdagar.
Vælkomin á Bátastevnu í Vestmanna 19. og 20. mai 2017.
Bátastevnan
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
JN.fo sigur frá tveimum avgerandi dystum í vikuskiftinum
ítróttur03-02-2018 - 12:33 - Jóanis Albert Nielsen
Um vikuskiftið eru fleiri spennandi hondbóltsdystir á skránni, nú 3. og seinasta umfar í bólkaspælinum í Faxe-kondi steypakappingini er á skránni.
Í bólki 1 hjá monnum tekur Team Klaksvík móti Kyndli, hesin dysturin verður avgerandi fyri hvør kemur víðari í hálvfinaluna. Neistin hevur longu tryggja sær pláss í hálvfinaluni. Kyndil skal vinna dystin móti Team Klaksvík fyri at koma víðar, meðan Team Klaksvík hevur nokk við javnleiki. Dysturin byrjar klokkan 18, og JN.fo sigur beinleiðis frá dystinum millum Team Klaksvík og Kyndil.
Bólkur 1 – menn
Í bólki 2 hjá monnum er heldur einki avgjørt enn. H71 og VÍF møtast í Hoyvík klokkan 16 í morgin. H71 hevur tryggja sær pláss víðari í hálv finaluna, men skal minst hava eitt stig móti VÍF fyri at fáa 1. plássi í bólkinum.
Í hinum dystinum í bólki 2 tekur KÍF móti StÍF. StÍF kann ikki spæla seg víðari, men tað kann KÍF. Um tað skal eydnast hjá teimum, so skulu teir vinna móti StÍF, samstundis sum H71 vinnur á VÍF, og skal KÍF henta 6 mál inn á VÍF. JN.fo sigur frá dystinum millum KÍF og StÍF í morgin klokkan 16.
Bólkur 2 – menn


text:
Tak niður
MasterCard business er ætlað fyritøkum og sjálvstøðugum vinnurekandi. Í fyritøkunum kann MasterCard Business kort útflýggjast teimum starvsfólkunum, sum hava tørv á tí.
Við kortinum kunnu tey rinda fyri alt frá amboðum til flogferðir og leigu av bili. Á tann hátt slepst undan at flýggja starvsfólkunum reiðan pening, tá tey skulu ferðast.
MasterCard Business fæst í trimum útgávum - standard, gull og platin.
Les meira um MasterCard tryggingar
Fyrimunir
Við einum MasterCard Business eru m.a. hesir fyrimunir:
Tryggingar og avsláttur
Tryggingar eru knýttar at øllum MasterCard Business kortum. Slag og virði av tryggingunum veldst um slagið av korti.
Við MasterCard Business er altíð bíligari at leiga bilar ymsa staðni í heiminum.
Eisini eru aðrar altjóða avsláttarskipanir knýttar at MasterCard Business kortunum.
Les meira um MasterCard, tryggingar og aðrar fyrimunir á www.lpmastercard.dk
Løtt og skjót avgreiðsla
Við MasterCard Business ber til at rinda í handlum, á matstovum og bensinsølum kring knøttin og á internetinum. Í Føroyum ber til at brúka kortið í øllum handlum og á øllum sølustøðum, sum hava eina sokallaða altjóða avtalu.
Rentufríur kredittur
Upphæddir, sum tú hevur rindað við kortinum verða avroknaðar eina ferð um mánaðan og trektar av kontuni um mánaðrskiftið. Hevur tú rindað við kortinum stutt eftir skeringsdagin, verður henda upphædd ikki avroknað, fyrrenn næsta skeringsdag aftur. Sostatt ber til at fáa upp til 42 daga rentufrían kreditt.
Priority Pass til MasterCard Platin
Priority Pass er tilboð til Master Card Platin kort. Priority Pass er kort, sum gevur atgongd til loungir á flogvøllum um allan heim, yvir 600 í alt.
Í loungum kunnu ferðandi hvíla seg, fáa sær temunn ella annað leskandi, lesa bløð og nýta internet. Tað kostar 30 USD pr. vitjandi at vitja loungir.
Kortið, sum er eitt standard Priority Pass, hevur eina gildistíð upp á 1 ár, men verður endurnýggjað av sær sjálvum um ikki annað er fráboðað.
Les meira um Priority Pass á www.prioritypass.com
Treytin fyri at fáa eitt MasterCard Business er, at korthavari/starvsfólkið er 18 ár. Harafturat skal fyritøkan hava kontu í Eik.
Tá kortið verður bílagt, verður fyritøkan kreditmett.
Tað eru trý ymisk kort at velja ímillum við hvør sínum kreditthámarkið:
Les meira um MasterCard tryggingar


text:
Út at ferðast
Minst til at hava tvey kort við tær, tá tú fert uttanlands.
Tað seinna kortið kann bjarga tær ferðiniLes meira
Nýtsluhámørk
Ymiskt er frá korti til kort, hvussu nógv tú í mesta lagi kanst brúka.Les meira
Góð ráð um kort
Gjaldskort eru av tryggjastu gjaldsmiðlunum.
Her eru góð ráð til hvussu tú sjálv/ur kanst gera enn meira fyri at økja um trygdinaLes meira
Gjaldskort í Eik
Í Eik hava vit fleiri ymisk gjaldskort at bjóða. Les meira ella tosa við okkum um, hvørji kort hóska best til tínLes meira
Fyrireikað/ur til feriuna?
Bloggur við góðum ráðum um gjaldskort og Netbankan á uttanlandsferðini.
Les meira


text:
Tíðindi
6. mai 2018
Góðu lærarar, skúlaleiðarar og nevnd Føroya Lærarafelags
Eg takki fyri innbjóðingina og høvið at bera tykkum eina heilsan á aðalfundi tykkara í dag.
Ein tilkomin kona kom til mín í gjár, tá eg var vesturi í Vágum at seta teir sera spennandi savnsdagarnar, sum eru hetta vikuskiftið. Hetta var inni í høllini á Giljanesi, har hon tók hond mína og varliga legði ein lítlan hvítan brævbjálva inn í lógvan. “Hygg her Rigmor, hetta skalt tú hava!”
Í brævbjálvanum lá eitt kort og eitt gamalt fotografi av seks børnum – ein systkinaflokkur í Miðvági fyrst í síðstu øld, harav tað sæst, at eitt av børnunum er øðrvísi enn hini. Tað er lítli Ejvind, sum var dvørgur.
Kortið er eitt yndisligt jólamotiv, sum eitt glansibílæt, og á baksíðuni stendur, við vakrari hondskrift soleiðis, 18/12-1930: Kæri Ejvind. Eg ynski tær av hjarta eini gleðilig jól. “O salig Stund, o klare Nat, da du Jesus blev födt vor Sjæleskat.” Hervið nógvar blíðar heilsur til tín og öll tíni kæru frá tínum gamla kennara. Joh. Elias Joensen.
Eg skilti á konuni, sum er millum fyriskipararnar av forkunnugu fotoframsýningi við myndum eftir Sofíu og Ólavi í Kirkjastovu, at Eivind goymdi hetta jólakortið sum reyðagull alla sína livitíð.
Góðu áhoyrarar - takk fyri seinast, sum fyri skúlaleiðslurnar var niðri á Hafnia til skúlaleiðarafund, og tykkum lærarar í Norðurlandahúsinum, har vit umrøddu lærarans leiklut í einum framtíðar skúla. Sjálv fekk eg nógv burturúr tiltakinum, har allir lærarar landsins – helvt um helvt dag um dag – vórðu savnaðir til fakliga ífyllu og sosiala samveru. Vónandi fingu tit eisini okkurt brúkiligt heim við.
Tit hava øll ein týðandi leiklut í virksemi skúlans og ganga, saman við leiðslunum, á odda at menna fólkaskúlan.
Lærarin er lívæðrin í undirvísingini, men eisini á so nógvan hátt ein lívæðr fyri hin einstaka næmingin og persónligu og sosialu menningini. Tí kann lærarastarvið ikki sammetast við onnur størv. Fakligi førleikin og fyrireikingin eru kjarnin, men tit skulu duga so nógv annað.
Tit eru drívmegin og fyrimyndin, frá tí, at tit stíga inn í flokshølið. Tit motivera, kenna hin einstaka og taka hædd fyri henni ella honum, tit samansjóða og skapa trivnað. Gera tað torføra lættskilt og leggja afturat tí einfalda, og soleiðis tryggja tit øllum næmingum avbjóðingar á teirra støði.
Og so kenna tit týdningin av, at tá ið tað er stuttligt at læra, so kveikja vit forvitni og skapanarevni næmingsins, so hann heldur á at spyrja og granska, og tráar eftir at royna sínar hugsanir og talentir.
Soleiðis leiða tit næmingin framá, so hann ikki møðist, men finnur meining í tí, hann arbeiðir við.
Tað er, sum vit lesa í yrkingini Hvíldarløta hjá Richard Long:
Tá eg var ungur, eg var so spurin eg vildi vita,
hví eygur brenna, hví hendur fjøtrast og hjørtu tita,
og hví vit liva, og hvar vit fara og annað tílíkt,
ið elur trætnað og kallast einfalt, tó tað er tvílíkt,
og vildi fegin á lívsins loynd fáa fastatøkur,
og mól um strætir og sá meg øran og keypti bøkur,
og las meg fastan og var so klókur sum gomul rotta,
ið fær ein grunan av víðum himni, úr trongum glotta.
Nú veit eg betur; eg undrist ikki, um eitthvørt dettur,
tí fyri hvørt, sum eg fekk at vita, var tvífalt eftir.
Til at røkja hesa fjøltáttaðu uppgávu er neyðugt, at bæði lærarar og leiðslur hava hollan námsfrøðiligan og fakligan førleika, at vit skúlafólk støðugt grunda yvir og seta spurningar við tilfar og teoriir og duga at meta um, hvat er fup ella fakta, – og hvat byggir á gransking.
Ella sum tikið verður til: Tað er bæði sunt og gott, at vit eru ósamd – men vit mugu vera samd um fakta!
Og viðhvørt spyrji eg meg sjálva, um vit trongja til eina nýggja upplýsingartíð, bæði her heima og í heiminum øllum. Ja, hetta ljóðar kanksa heilt absurd, ella sum lagnunnar speisemi, at ynskja sær nýggja uppLÝSING í hesum kunningartíðum. Men tað meini eg, tí vitan og læring er alneyðug fyri, at vit framhaldandi kunnu rópa okkum upplýst fólkaræði!
Sum skaldið sigur: Vit koma ongantíð á mál í okkara undran og leitan, tí tað er altíð okkurt eftir at rannsaka - nýggj viðurskifti, nýggj vitan og broyttar fortreytir, sum stinga seg upp, bæði í samfelagsmenningini, náttúruumstøðunum og politiskt.
Vit kunnu hava okkara egnu áskoðan um ymisk viðurskifti, men tað er umráðandi, at undirvísingin, bæði innan fak og námsfrøði, eru granskingargrundað, so langt sum til ber.
Eftirútbúgving og íblástur
Fortreytin fyri, at lærarar og leiðsla kunnu røkja sítt starv er støðug førleikamenning og íblástur. Vit hava eina væl útbúna lærarafjøld, eisini við fleiri serútbúgvingum, og øll skulu hava umstøður at fáa íblástur og at mennast. Vit hava tí skipað fyri skeiðum, sum eru fyri øllum lærarum m.a. innan fakliga lesing, kunningartøkni og floksleiðslu.
Íblástur er neyðugur, og eisini er umráðandi, at lærarar hittast fyri at læra av royndum hvør hjá øðrum. Hetta er eisini orsøkin til, at eg havi tikið stig til hesar afturvendandi læraradagar, har vit hava umrøtt happing, floksleiðslu og framtíðarskúlan. Í heyst verða tey 17 heimsmálini á skránni.
Nám skipar eisini fyri hópin av skeiðum alt árið, og Mentamálaráðið hevur skipað skeið í testtilfari til byrjarnarundirvísingina, skeiði í CD- orð og øðrum tøkniligum hjálparmiðlum. Hesi skeið eru serliga knýtt at lesimenningini og at veita lesi- og skriviveikum munagóða hjálp.
Fólkaskúlalógin
Eg havi sagt tað fyrr, men endurtaki tað her: Vit hava ongar ætlanir at kollvelta føroyska fólkaskúlan!
Og hóast vit vita, at onki er perfekt, so kanst tú spyrja, hví egentliga ikki umskapa alt? Tað er tí, at hvønn einasta dag, tá ið eg hyggi út gjøgnum vindeyga, so síggi eg heimsins besta land – og tað merkir heilt einfalt, at vit hava ein góðan skúla! At vit so ikki skora so høgt, tá vit samanbera okkum við lond, sum vit annars ikki vilja samanberast við, havi eg ongan ampa av: Sæð við altjóða brillum, so eru Føroyar eitt trygt og framkomið norðurlendskt vælferðarsamfelag við virkisfúsum vinnulívi, útbúnari arbeiðsmegi, lítlum ójavna, javnrætti, fólkaræði, tøttum relatiónum – og einum einastandandi mentanarlívi. Alt er ikki perfekt, so langt ífrá, men alt hetta kann hvørki OECD ella nakar annar taka frá okkum!
So also: Ongin kollvelting her – men tiltrongdar tillagingar av og á sjálvandi!
Tó liggur í løtuni eitt lógaruppskot í tinginum við nøkrum tillagingum í fólkaskúlalógini – serliga innan sernámsfrøðiliga økið og Førleikastovurnar, sum vórðu skipaðar fyri seks árum síðan. Her vanta nakrar ásetingar í lógini, umframt, at lærarar sóknast eftir vegleiðingum fyri síni arbeiðsøki. Og so er eisini ein lítil áseting um føroyskan dans, sum tit helst hava lagt til merkis.
Fólkaskúlin er altíð politiskt aktuellur, og vit hava gjøgnum langa tíð havt ein tvørpolitiskan bólk, sum umrøður viðurskifti innan fólkaskúlan. Í heyst verður aðalorðaskifti í tinginum, har vit fara at viðgera ymiskt, bæði innihaldsliga og bygnaðarliga. Nakrar broytingar koma vónandi afturat, og ætlanin er, at lógarbroytingar og aðalorðaskifti skulu ganga hond í hond, so tvørpolitiska arbeiðið, lógarbroytingar og aðalorðaskifti ganga hond í hond.
Eitt, sum gongur aftur, er, at okkara skúlabørn hava hægsta undirvísingartímatal og skúladagatal í Norðurlondum. Hetta mugu vit hyggja at – tí kvantitetur er ikki tað sama sum kvalitetur. Og hvussu fáa vit meira handaligt, listaligt og musiskt innihald í skúlan – sum breitt ynski er um. Hvussu skipa vit eftirmetingar? Og hvat við øðrum nútímans tilboðum, so sum forritan, íverksetan, filosofi, karrieruvegleiðing?
Og hvat við klassakvotientinum? Nýggj gransking hevur júst í vikuni staðfest, at tað uppá sikt er ein risa fyrimunir búskaparliga at lækka næmingatalið í flokkinum, ella at hava tvílæraraskipan í øllum floksstigum. Og hetta vita vit lærarar: At tíð saman við næminginum er tað, sum gevur nakað í hinum endanum!
Leiðsla
Eg eri sannførd um, at námsfrøðiligi parturin er sera týðandi liður í menning fólkaskúlans. Tí tók eg eisini, sum eitt hitt fyrsta, stig til eina námsfrøðiliga leiðsluútbúgving, sum byrjaði í august í fjør.
Námsfrøðiligu leiðsluútbúgvingin er ætlað sum eitt menningarátak í føroyska fólkaskúlanum, og er í fyrsta umfari serliga ætlað teimum, sum hava leiðsluábyrgd í fólkaskúlanum ella lærarum, sum hava áhuga fyri at átaka sær leiðslustarv.
Uppgávan hjá leiðsluni er at menna eina lærandi skipan og felagsskap í einstaka skúlanum, og at skapa karmar, so læraratoymini kunnu ráðleggja soleiðis, at allir næmingar fáa hóskandi avbjóðingar og samstundis skapa ein felagsskap í flokkinum, har hvør einstakur finnur sítt pláss og trívist.
Mín vón er, at námsfrøðiliga leiðsluútbúgvingin fer at skapa tilvitan um floksfelagsskap og heildarmenning hjá tí einstaka, har hædd verður tikin fyri fakligum, mentanarligum og trivnaðarligum samspæli.
Bygnaðarbroytingar
Sum tit kanska hava frætt, fara umskipanir fram í Mentamálaráðnum í løtuni. Mentamálaráðið verður skipað sum eitt málaráð átøkt øllum hinum aðalráðunum, har politikmenning og lógarfyrireiking fer fram.
Síðan verður eitt Undirvísingarstýrið, sum burturav tekur sær av tí rakstrarliga partinum av skúlanum – eitt økið, sum annars hevur lyndi til at taka alla orkuna í ráðnum.
Harumframt verður Nám í nógv størri mun tann námsfrøðiligi vitin og kveikingardepilin fyri øll starvsfólk á økinum, líka frá barnagarði til miðnám, herundir eisini Sernám. Her er vert at vísa á, at sett verða ábyrgdarfólk fyri fakligari- og námsfrøðilgari menning, og at lærugreinaráðgevar verða settir í starv aftur innan ymsu fakini.
Sernámsfrøðiliga økið og trivnaðararbeiði
Í mun til sernámsfrøðiligu skipanina, verður miðað eftir, at hon verður ein sjálvsagdur partur av almennu skipanini bæði innihaldsliga og játtanarliga, har inklusjónshugtakið skal verða partur av broytingunum, sum vera gjørdar.
Tá tað er sagt, so liggur tað mær nær, at Sernám verður varðveittur sum sjálvstøðugur stovnur, men hevur tætt tilknýti til Nám og Undirvísingarstýrið.
Tað er avgerandi neyðugt, at vit síggja fólkaskúlan sum eina heild, sum skal og eigur at kunna bjóða øllum okkara næmingum hóskandi undirvísingartilboð. Hesum máli kunnu vit bert røkka, um vit hava fjølbroytt og dygdargóð tilboð til ymiskar tørvir og avbjóðingar, sum okkara børn eru í. Tað kunnu vera brek, sum barnið er føtt við ella fingið ígjøgnum uppvøksturin, men tað kunnu eisini vera truplar og avbjóðandi kring- og lívsumstøður, sum gera, at barninum tørvar at vera í serliga stuðlandi skúlaumhvørvi. Í hesum sambandi liggur tað mær hjartanum nær, at vit megna at skapa fjølbroytni í mátanum at skipa skúla, har vit m.a. eisini kunnu tryggja dygdargóð sertilboð bæði við serflokkum og serskúla. Arbeitt verður miðvíst við hesum júst nú, og Mentamálaráðið hevur ráðleggingarfund við umboðum fyri serflokkar, Skúlan á Trøðni og Sernámi fyri at leggja til rættis komandi ár og fáa skipanina við serflokkum, Skúlanum á Trøðni og Sernámi at hanga betur saman og at møguleikar fyri vitanardeiling vera øktir.
Mær kunnugt arbeiða allir skúlar við trivnaðarøkinum í tráð við endurskoðaðu fatanina av happing, har vit fara burtur frá, at happing og mistrivnaður verður knýtt at einstaka barninum, men at vit heldur hyggja eftir mentanini í flokkinum. Nærum allir skúlar hava nú eina endurskoðaða trivnaðarætlan í tráð við nýggju paradigmuna. Hetta fegnist eg um. Nýggj trivnaðarkanning verður gjørd í heyst, so tá verður spennandi at vita, um vit hava flutt okkum frá seinastu kanningini, sum var gjørd í 2015.
Seinastu samráðingarnar
Akkerslærari
Tað frøddi meg, at tað ikki gjørdist neyðugt við ógvusligum tiltøkum ella verkfalli í sambandi við samráðingarnar herfyri. Eg fegnist um teir batar, ið sáttmálin hevur við sær, bæði lønarliga, men eisini í aðrar mátar. Skipanin við akkerslærara verður nú ment, so at eisini nýsetti lærarin fær tíð í virksemisætlanini. Tað ger, at royndi lærarin saman við nýútbúna læraranum fáa góðar umstøður at gera fyrstu tíðina í krevjandi starvinum lættari. Ein slík mentorskipan mennir sambandið millum ættarliðini í lærarastættini og tryggjar, at royndir lærarar eru við til at seta við.
KT-økið skal verða endurskoðað
Eg havi áður víst á, at KT-økið í skúlaverkinum má verða endurskoðað og broytt. Kt-vørðir hjá landinum skulu ikki brúka sína tíð til at umvæla tól, sum í dag. Hetta er ein kommunal uppgáva. Okkara kt-vørðir eru lærarar og skulu menna kt-økið námsfrøðiliga millum næmingar og lærarar, so vit fáa gagnnýtt kt í undirvísingini. Eg fegnist tí um, at tað er komið við í semjuna við Lærarafelagið, at kt-økið skal verða endruskoðað og broytt, og at kommunurnar skulu við í hetta arbeiðið.
Tímajáttanin skúlaárið 2018/19
Síðsta hond verður nú løgd á tímajáttanina til næsta skúlaár. Tað verða á leið líka nógvir næmingar sum hetta skúlaárið. Samfelagsfrøði verður nú partur av 8. flokki við tveimum tímum um vikuna eins og í 7. flokki. Og hóast eg veit, at tey hava nógvar tímar, sum vit mugu hyggja uppá, so er tað mín fatan, at fólk eru glað fyri lærugreinina. Nám hevur undirvísingartilfarið klárt til skúlaársbyrjan, og tað fegnist eg um.
Eg havi gjørt av, at játtanin til skúlavegleiðingina skal styrkjast. Serliga fyri hádeildina við tí endamáli, at okkara ungu fáa hollari vegleiðing, áðrenn tey skulu velja miðnámsleið, læruleið ella annað. Góð ráðgeving skal forða fyri, at okkara ungu hava kensluna av, at hava valt skeiva lívsleið.
... og til endans
Arbeiðsøkið í fólkaskúlanum er stórt, og í fólkaskúlanum verða lunnarnir lagdir. Og tað er her, at vit lærarafólk veruliga kunnu ávirka tilveruna hjá hvørjum einstøkum menniskja hendan ella handan vegin.
Sum dvørgur hevði lítli Eivind tað kanska ikki altíð so lætt vesturi í Vágum fyrst í fyrru øld. Men hann hevði ein lærara, sum visti akkurát, hvat skuldi til, fyri at gleða Eivind – at geva honum og familju hansara sanna jólagleði. Við gleði og kærleika bar hann minni um sín gamla lærara gjøgnum alt lívið. Og um tað so er tað einasta vit gera, so er nógv vunnið: At hvørt einasta barn, við gleði og kærleika ber minnið um ein kæran lærara við sær gjøgnum lívið.
Tí tá samanumkemur er tað hetta, alt snýr seg um: At fáa kensluna av, at eg faktiskt eri ókey – tí tá ber alt til!
Góðu lærarar – eg ynski tykkum ein góðan og gevandi aðalfund og blíðan byr til vit síggjast aftur næstu ferð.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Hvar skulu endurskin festast?
Endurskinini skulu vera fest lágt, so billyktirnar raka á tey. Tey eiga at vera sjónlig úr øllum síðum. Skilagott er eisini festa tey, so tey flyta seg. Ansa eftir, at taskur, turriklæði o.a. ikki kemur fyri endurskinini. Tað er eitt gott hugskot at seta endurskin á taskur, barnavognar og hundin.
Leys endurskin
Leyst endurskin skal hanga í einum bandi, so tað sveiggjar aftur og fram, tá tú gongur ella rennur. Best er at hava eitt endurskin á hvørjari síðu.
Endurskin á beinunum
Endurskin rundan um beinini eru góð, tí tey síggjast væl úr øllum ættum. Set tey beint undir knøini ella longri niðri. Til ber at nýta endurskin at festa/smoyggja um beinini ella at seyma endurskinsbond á buksurnar.
Klisturmerki
Klisturmerki við endurskinum kunnu setast á klæði, tasku, skógvar ella líknandi. Minst til endurskin bæði aftan og framman.
Endurskinsvestar
Í endurskinsvesti ert tú rættiliga sjónlig/ur, tá vesturin er í sterkum litum og hevur breið endurskin allan vegin runt. Børn eru í lyktahædd, og tí síggjast tey væl, um tey eru í endurskinsvesti. Eisini hjá vaksnum eru endurskinsvestar hentir, tá tú ert til gongu, á súkklu ella á rennitúrinum.


text:
Ingi Samuelsen
20.03.2017 - 14:10
Mentan > Mentan > Tónleikur
Í dag fyllir vælkenda bretska sangarinnan, Dame Vera Lynn, 100 ár.
Vera Lynn er mest kend fyri at halda mótið uppi hjá bretsku hermonnunum undir øðrum heimsbardaga við sínum vakra sangi. Tað var tá, hon fekk tilnavnið ”The Forces’ Sweetheart” heft á seg. Eisini í Føroyum gjørdist hon sera væl umtókt við sangum sum ”We’ll meet again” og ”White Cliffs of Dover”.
Í sambandi við 100 ára dagin er júst komin út ein nýggj útgáva við Veru Lynn, og hon verður sostatt tann fyrsti 100 ára gamli í søguni, sum gevur út fløgur, skrivaðu bretskir miðlar, tá tíðindini um nýútgávuna við Veru Lynn komu út.
Talan er tó ikki um eina nýinnspælda útgávu, men um eitt savn við hennara kendastu songum. Vera Lynn 100 eitur plátan, sum kom út fríggjadagin. Ein sangur, sum ikki hevur verið givin út fyrr, er tó á útgávuni, nevniliga ein upptøka av sanginum ”Sailing” hjá Sutherland Brothers, sum er mest kendur í innspælingini hjá Rod Stewart. Hetta kom óvart á fyri nógvar kennarar, sum ikki vistu av, at hon hevði innspælt henda sangin.
Tá Vera Lynn var 93 ár kom eisini ein pláta við hennara kendu sangum út, og tann útgávan endaði ovast á sølulistunum í Onglandi, og tá setti hon eisini eitt met sum tað elsta listafólki, ið hevur ligið ovast á sølulistanum fyri tónleikaútgávur.


text:
Sambżliš į Rśnarvegi 6 er partur av eind 12 ķ Trivnašardeplinum.
Samband fęst viš eindarleišsluna her
Sambżliš į Rśnarvegi 6
Rśnarvegur 6
620 Runavķk
Tlf.: 448424
Teldupostur: burun@av.fo
Sambżliš heldur til ķ hśsum ķ Runavķk, sum eru bygd til endamįliš. Seks fólk viš menningartarni bśgva ķ sambżlinum. Bśfólkini klįra seg ikki sjįlvi. Bśfólkini hava egiš kamar, sum tey eru viš til at innrętta. Harumframt er felags kųkur og stova. Góšur garšur er um hśsini. Starvsfólkini taka bśfólkini viš ķ taš dagliga arbeiši, alt eftir hvat tann einstaki megnar.
Fariš veršur tśrar, og hugna veršur um ķ frķtķšini. Bśfólkini eru viš til at taka avgeršir ķ tann mun tey megna taš, t.d. višvķkjandi mati. Arbeitt veršur viš at styrkja hvųrt einstakt bśfólk at klįra mest mųguligt sjįlvi viš hjįlp frį starvsfólki.
Ųll bśfólkini arbeiša į Verkhśsinum Stķggi gerandisdagar. Tey, sum kunnu, ganga til arbeišis, hini verša koyrd.
Sambżliš brśkar bussin hjį Verkhśsinum Stķggi ķ vikuskiftunum og tį verkhśsiš er stongt ķ ferium. Tį rinda bśfólkini fyri nżtslu av bussinum.
Bśfólkini feršast annašhvųrt įr saman viš įvķkavist Verkhśsinum Stżggjur og sambżlinum į Rśnarvegi 3. Tey gjalda sjįlvi fyri feršing.
Sambżliš er normeraš til 7 fulltķšarstųrv. Nįttarvakt er į stašnum, sum eisini hevur tilkall til Rśnarveg 3.
Dagført tann 23-08-2016


text:
Buffalo '66
14. mai 2013 - Anný
Buffalo '66 (1998) er ein løgin og fløkjaligur filmur. Billy Brown hevur sitið inni í 5 ár, fyri nakað hann ikki hevur gjørt. Nú er hann sloppin út úr fongslunum, og skal vitja foreldruni, ið onki vita um at hann hevur sitið inni, tey halda bara hann hevur verið og arbeit fyri ríkisvaldið. Gjøgnum eitt uppkall fortelur hann eina lygn, um at hann tekur sína konu "Wendy" heim við, so tey kunnu heilsa uppá nýggju svigerindina. Júst tá hann leggur horni á, sær hann ungu Laylu (Christina Ricci), hann kidnappar hana og noyðir hana at spæla Wendy.
Posted by Fjøllini Dansa at 16:28
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Mynd frá venjingar í heyst.
Kvinnur spælt fyrsta venjingardystin
Fríggjakvøldið spældu kvinnurnar fyrsta venjingardystin, og vunnu greitt á EB/Streymi/Skála, sum vunnu bæði 1. og 2. deild í fjør. Dysturin varð spældur 3x 30 minuttir, tvær ferðir hálvan vøll og at enda eina ferð 2/3-vøll og úrslitini vóru ávíkavist 4-0, 2-2 og 3-0.
Fríggjakvøldið og leygardagin var ætlað sum ein mini-venjingarlega, við dysti fríggjakvøldið, áðrenn farið var í svimjihøllina. Aftaná var so hugnakvøld í húsinum. Leygardagin byrjaðu tær við morgunmati og høvdu síðan eina venjing.
Venjingarnar halda fram komandi vikurnar og kappingin byrjar 1. apríl. Silva er venjari og Joan Hovgaard er hjálparvenjari.
Komandi dystir
Betri-deildin, 27. mei kl. 15:00
07 Vestur - Skála
2. deild, 26. mei kl. 15:00
07 Vestur - NSÍ
Kvinnur, 23. mei kl. 18:20
AB/B71 - 07 Vestur a
Fleiri
Betri Deildin
Stigatalvan
Málskjúttar
Málskjúttar


text:
UEFA
UEFA (Union of European Football Associations) er ein paraplyfelagsskapur fyri evropeisk fótbóltssersambond. UEFA varð stovnað 15. juni 1954 í Basel, Sveis. Fótbóltssamband Føroya gjørdist limur í UEFA í 1990, eftir at Føroyar fyrst gjørdist limur í FIFA í 1988.
Innihaldsyvirlit
Kappingar[rætta | rætta wikitekst]
Verandi[rætta | rætta wikitekst]
Felagsskapurin fyriskipar nú hesar fótbóltskappingar:
- EM í fótbólti: Evropameisterskapur fyri landslið, sum verður hildið fjórða hvørt, har tað seinasta var 2012 í Póllandi/Ukraina.
- EM U21: Evropameistaraskapur fyri U21-landslið. Kappingin verður hildin annað hvørt ár.
- UEFA Champions League: Tann kapping í heiminum fyri feløg, ið er best umtókt. Fungerar eisini sum eitt óalment EM fyri feløg. Vinnarin av kappingini kvalifiserar seg til HM í fótbólti fyri feløg.
- UEFA Europa League: Ein samansmelting av tveimum fyrrverandi kappingum hjá UEFA: UEFA Cup og Intertoto Cup.
- UEFA Women's Champions League
Fyrrverandi[rætta | rætta wikitekst]
Felagsskapurin hevur fyrr fyriskipað hesar fótbóltskappingarnar:
- UEFA Intertoto Cup: Ein annarleiðis summerkapping for feløg, við trimum vinnarum, ið fáa atgongd til UEFA Cupp. Kom í staðin fyri International Football Cup, hvørs høvuðsendamál var at tryggja fótbóltsdystir á tipskupongina. Kappingin varð hildin fyri seinastu ferð í 2008.
- UEFA Cup: Ein kapping fyri tey "næst-bestu" liðini í teimum í teimum ymisku londunum, umframt steypavinnararnir. Kappingin varð hildin fyri seinastu ferð í 2008-09-sesongini. Í staðin fyri kom UEFA Europa League.
- UEFA Europa Cup fyri steypavinnarar: Ein evropeisk kapping fyri steypavinnarar. Kappingin varð hildin fyri seinastu ferð í 1998.


text:
Skúlin fingið nýggja tekju
Í góðveðrinum mikudagin 3. mai varð takið í skúlanum við Gjógv skift.
Skúlin hevur nú fingið flagtekju. Tað vóru umsjónarmenn hjá kommununi, sum gjørdu arbeiðið. Seinni í ár fær skúlin nýggj vindeygu.
Kommunan hevur raðfest, at gomlu skúlarnir skulu gerast í stand í ár. Umframt skúlan við Gjógv so hava gomlu skúlarnir í Haldórsvík og Tjørnuvík eisini fingið nýggjar tekjur.
Myndir frá arbeiðinum síggjast her:
http://sunda.fo/borgarin/tidindi/index.php/1351-skulin-fingidh-nyggja-tekju#sigProIdb5e050549c


text:
Tel. +298 239690
AQUA STAR, útróðrabátur, mál 648
Prísuppskot kr. 700.000,00 | Útróðrarbátur
Upplýsingar um bátin
Er sera væl útgjørdur, væl umsiting og liggur væl í sjónum.
Er útgjørdur við fiskireiðskapi, bæði línu og snellu. Í stýrhúsinum framkomna nautiska útgerð.
Nógv er gjørt av nýggjum. Var longdur í 2005.
Hevur Cummins Torn Kraft 210 HK motor frá 1988, og gongur uml. 12 míl.
Vælkomin at geva boð. Smálutirnir í lýsingini tykjast rættir, men full vissa kann ikki veitast fyri teimum.
Prísuppskot
kr. 700.000,00
Størsta longd (LOA)
11,77m
Bátasmiður
Vatnsoyrar Snikkaravirki
Hentleikar, sum báturin hevur
Motorur
Slag av motori:
Cummins Tron Kraft
Oljutangar/litrar:
800/175
Fiskitól- og reiðskapur
Annað:
Lína kann fylgja við, 9 kassar í last, 7 DNG snellur
Hevur hesin bátur tín áhuga?
Gev eitt boð
Fyri at geva eitt boð, skalt tú útfylla eitt oyðublað, og senda tað aftur til okkum. Heinta oyðublaðið niðanfyri.
Heinta
Ókeypis ráðgeving
Vit ráðgeva og vegleiða í sambandi við sølu av fastogn, og hjálpa til, at virðismeta ognina.
Tá heitt verður á okkum hjálpa vit fegin, og tað kostar einki at tosa við okkum.
Lánroknari í samstarvi við Norðoya Sparikassa
Roknari mentur av Beak sp/f í samstarvi við Norðoya Sparikassa
Úrslit
kr. -,-*
At gjalda um mðn.
Norðoya Sparikassi tel. 475 000
*Útrokningin er einans vegleiðandi og gevur tær eina ábending um, hvat mánaðarliga gjaldið verður. Eitt nú er hædd ikki tikin fyri avgreiðslugjaldi, stovningarprovisión, tinglýsing og øðrum kostnaðum.
Vís áhuga
Fyll út oyðublaðið, fyri at fáa meiri kunning og tilfar um ognina.
Hava tygum fleiri spurningar, ert tú vælkomin at ringja til Meklaran á tlf. +298 239690


text:
- Publiceret den 19 august 2008
- Víst: 2578
Navnleysur liggur hesin stóri steinurin har - uttarlaga í Rossabotni - men tað eru bara nøkur fá ár síðani, hann fann sær hesa leguna. Øld eftir øld hevur hann verið partur av brúnni - nakað uttan fyri Rossastíggin, ið funningsmenn trúliga brúktu, tá ið teir komu av Ambadali og heim eftir Sløttunum - ávegis til Funnings við rossum sínum. Tað er einki nýtt undir sólini, at steinar í brattlendi kunnu fara á bólt og skifta legu. Soleiðis var tað eisini í hesum førinum.
Meðan hann enn sat fastur í brúnni uttanvert Rossastíggin, høvdu menn lagt til merkis, at eitt trillrunt hol - so vítt sum armurin á einum vaksnum manni - gekk mestsum vatnrætt tvørtur í gjøgnum steinin.
Hvussu í allari víðastu verð eitt so trillrunt hol er komið í gjøgnum steinin, er ein standandi spurningur. Ja, hetta er so mikið løgið, at steinurin næstan átti at itið Løgni.


text:
Fyrsta ársfjórðing vóru brúkaraprísirnir 1,2 prosent hægri enn sama ársfjórðing í fjør. Hetta er nakað meira enn fjórða ársfjórðing í fjør, tá árligi prísvøksturin var 0,8 prosent. Hetta er eisini mesti árligi prísvøkstur síðan fjórða ársfjórðing í 2012.
Seinasta árið hevur verið prísvøkstur í øllum høvuðsbólkum uttan í bólkunum innbúgv, húsbúnaður o.l. og ymiskar vørur og tænastur. Prísirnir á brennievni eru hækkaðir mest og hava eisini mestu ávirkanina á brúkaraprístalið samanlagt. Brennioljan til húsarhald er farin 23,4 prosent upp. Harafturímóti er ravmagn lækkað 3,1 prosent. Samanlagt eru býlisútreiðslurnar dýrkaðar 4,5 prosent seinasta árið.
Prísirnir á brennievni til akfør eru hækkaðir 17,7 prosent, og samanlagt er flutningur hækkaður 3,3 prosent.
Árligi prísvøksturin á matvørum var 0,6 prosent fyrsta ársfjórðing, samanborið við 1,1 prosent fjórða ársfjórðing í fjør.
Príslækkingin í nýtslubólkunum innbúgv, húsbúnaður o.l. var 3,0 prosent og í bólkinum ymiskar vørur og tænastur 1,4 prosent.
0,2 prosent upp seinasta ársfjórðingin
Frá fjórða ársfjórðingi í fjør til fyrsta ársfjórðing í ár hækkaði brúkaraprístalið 0,2 prosent.
Mesti prísvøkstur seinasta ársfjórðingin hevur verið í bólkunum býli, 1,3 prosent, meðan prísirnir í bólkunum rúsdrekka og tubbak, flutningi og hotell eru farnir 0,7 prosent upp. Mesta príslækking hevur verið í nýtslubólkinum innbúgv, húsbúnaður o.l., -1,3 prosent.
Brúkaraprístalið fyrsta árssfjórðing var 117,5 samanborið við 117,3 fjórða ársfjórðing í fjør. Fyrsta ársfjórðing í fjør var brúkaraprístalið 116,1.
Dagførd og útgreinaði hagtøl um prístalið eru at finna í hagtalsgrunninum her.
(Mynd: FK.fo)


text:
Árni Gregersen, ting.fo 16.12.2017 (11:45)
Tekniski skúlin í Klaksvík dagførast
Fíggjarnevndin hjá Løgtinginum tekur undir við eini umsókn uppá 6,8 milljónir krónur til dagføring av Tekniska skúla í Klaksvík.
Talan er fyrst og fremst um at dagføra teknisku útgerðina á skúlanum. Partur av henni er rættuliga gomul, so hon kann vera við til at halda støðið á skúlanum..
Meirlutin í fíggjarnevndini sigur, at handverksyrkið er í støðugari menning og tí rt tørvur á at dagføra skúlan í Klaksvík.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Fimm minuttir um Horizon 2020
Hvat er Horizon 2020? Hvussu virkar Participant Portal?
Fá innlit í hesa risa stuðulsskipan hjá ES við at hyggja eftir stuttfilmum. Danska EuroCenter, sum hýsir donsku NCP-tænastuni hevur gjørt nakrir stuttfilmar, sum geva innlit og íblástur, um tú hugsar um at søkja um stuðul úr Horizon 2020.
Nýggjasti kunningarfilmurin gevur grundleggjandi vitan um Horizon 2020, um krøv, sum verða sett til eina verkætlan, og um úrslit, sum kunnu spyrjast burturúr gransking og nýskapan við stuðli úr Horizon 2020.
Fimm minuttir um Horizon 2020 sæst her
Vitja heimasíðuna hjá danska uddannelses- og forskningsministeriet her


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
USA vil gera nýggja avtalu við Evropa
USA fer at samstarva við sínar evropeisku sameindu um eina nýggja avtalu, sum gongur ímóti skaðiliga iranska atburðinum, sum USA tekur til.
Tað sigur amerikanski uttanríkisráðharrin, Mike Pompeo, eftir at Týskland og Frakland siga seg stúra fyri, at amerikansku tiltøkini móti Iran fara at kosta arbeiðspláss í Evropa.
Pompeo sigur, at nýggja avtalan skal ikki bara fata um kjarnorkuna, men eisini rakettir.
ES-londini gjørdu í 2015 saman við USA, Kina og Russlandi avtalu við Iran um kjarnorkuna, men nú hevur Donald Trump, forseti, boðað frá, at hann tekur USA úr avtaluni.
Harafturat hevur USA sett fleiri tiltøk í verk móti USA.
At USA nú gongur egnar leiðir í hesum málinum, hevur fingið ilt í ES-leiðararnar.
ES heldur, at avtalan, sum varð gjørd í 2015, tryggjar, at USA ikki mennir kjarnorkuvápn, og tí eigur hon framvegis at vera í gildi.
USA ætlar eisini at revsa evropeiskar fyritøkur, sum handla við Iran, og tað kann fara at kosta evropeisk arbeiðspláss, siga Frakland og Týskland.
Franski uttanríkisráðharrin hevur sagt, at tað kann ikki góðtakast, at evropeisk lond skulu gjalda fyri, at USA tekur seg burtur úr avtaluni við Iran, tá USA var við til at gera avtaluna.
Sí eisini


text:
Vit eru í Alanya og her er fantaaaaastiska heitt! Ohh my.. Ongantíð áður havi eg upplivað tílíkan hita. So hetta má eg líka venja meg við. Eg veit ikki hvat man ger við seg sjálvan, tá tað er so heitt. Tað er sum at búgva í einum sauna, har sveittin lekur av tær 24/7.
Eitt tað fyrsta vit hoyrdu um, tá vit komu til býin var “Turkish bath”, sum eisini verður kallað “Hamam”. Vit fingu at vita at hetta var eitt øðrvísi og stuttligt minni at fáa heim við í kuffertið. Eitt turkiskt bað er nakað sum er serstakt í Turkalandi. Hetta er nakað sum muslimarnir ofta gera hósdag, fyri at “reingera seg” áðrenn teir skulu vitja moske’ina fríggjadag. Hetta er ein gomul siðvenja, sum hevur verið síðani 1500 tali.
Hetta vildu vit fegin royna. Tey bjóða turkiskt bað á hotellinum, so vit hildu at hetta var upplagt at byrja dagin við.
Ein rennvátur maður og strømmum speedos kom og tók ímóti okkum. Eg helt hetta vera nokk so stuttligt, tí hann minti meg um hesar femininu mennirnar sum tosa hálvbrotið enskt, sum man onkuntíð sær í filmum. Men hann var fittur og blíður og leiddi okkum inn í eitt rúm, sum var mestsum eitt sauna.
Fyrst bæð hann okkum leggja okkum uppá steingólvið, sum var ein hálvan metur uppi frá gólvinum sum hann stóð á. Hann skrubbaði okkum allan kroppin og eg sá hvussu húðin rullaðist av. Eg havi ordiliga særta húð, so fyri meg var hetta eitt sindur pínufult, men eg beit tað í meg.
Síðani kom sápubaðið. Uhh hetta var lekkurt. Hann masseraði okkum væl inn í sápu og man merkti at hann hevði stýr á tingunum. Her var ongin slingur í valsinum. Til seinast oysti hann vatn á okkum, vit einari gullskál. Tadaaa, nú vóru vit rein sum ongantíð fyrr.
Sum nakað eyka, bíløgdu vit okkum eisini eina “full body massage”, og tit kunnu lítið ætla, at hetta var lekkurt. Konan hjá manninum, sum hevði givið okkum tað turkiska baðið, stóð fyri massaguni. Hon førdi meg inn í eitt lítið rúm, við avslappandi instrumentalum tónleiki og sjálvandi var airkondition eisini. Hetta var fyrstu fer eg royndi professionella massagu, so eg var eitt sindur spent. Eg bleiv biðin um at fara úr toppinum og leggja meg á briksuna, sum hevði eitt hol fremst, sum eg kundi leggja mítt andlit í. So har lá eg í ein hálvan tíma, og stardi niður og gólvið sum var klætt við gráum flisum. Viðhvørt blundaði eg, tí hetta var sum at koma inn í annan heim.
Eg eeeeelski at fáa massagu. Tað er tað besta eg veit. Meðan eg lá har, hugsaði eg at hetta vildi eg hava hvønn dag ímeðan eg var her. Tað var so gjøgnumført og eg kendi meg so trygga. Eisini visti eg at hon var dugnalig, tí eg mintist okkurt aftur, frá tíðini á tekniska skúla, har vit lærdu eitt sindur um massagu. Eitt var hvussu er øgiliga umráðandi, og tað var at báðar hendurnar ongantíð skuldi sleppa kroppinum samstundis. Daman sum masseraði mær, gekk rundan um meg, yvir á hina síðuna, uttan at lyfta báðar hendur uppfrá, so hon dugdi sítt kramm Hon var soo dugnalig.
So nú kundi ferian ordiliga byrjað. Vit hava haft eina góða byrjan uppá her í Alanya, og tað var stuttligt at uppliva nakað sum er so sermerkt fyri teirra mentan.
M&K úr Sunny Hill


text:
Orð og lag: Kajfinn Hammer
1. Eg kenni at Jesus í hjartanum býr,
eg njóti Guðs signing, Hann reiðir mær borð;
og millum Guðs fólk, sum á Hann nú trýr,
eg eri nú taldur, so sigur Guðs Orð.
Hví skal eg so kalla meg katolik, klerk,
ein baptist, kirkjufólk, pins?
Hví líta á holdborna læru og verk,
tá ei slíkt í Skriftini finst?
2. Tú spyrst, hvat eg læri, hvar eg hoyri til,
hvat samkoman hevur sum navn?
Eg svari: Eg hoyri nú Kristusi til,
varð doyptur til Hansara Navn!
Mín sál, sum Hann fann har á glatannarveg,
í Ríki Guðs borgarskap fekk,
karismatikara ikki nevnir Hann meg,
– nógv størri eitt heiti eg fekk!
3. Ei limaskap skrivað við mannahond fekk,
í Lívsins Bók navn mítt er rist
við Guðs Sonar blóði – og ikki við blekk,
har stendur tað ævigt og vist!
Hann segði: Eg havi sum brúður teg fest,
í deyðan Eg fyri teg gekk,
so gev teg ei inn undir páva og prest,
tí høgt er tað kall, ið tú fekk.
4. So mong, eg sá byrja, tey gjørdu sítt val,
men gjaldið teim tyktist ov høgt;
ei ganga tey vildu ta leið, tey ger sæl,
í dópsins grøv ei vórðu søkt!
Men um enn øll fara, eg fari ei við,
tí Golgata er mær ov kært;
eg bergtikin varð av tí sjón, eg har sá,
– men sig mær, hvat er tað tú sært?
5. Ein meinar, eg takksemi átti at víst,
mót tí, eg frá fedrunum fekk;
jú, víst, men nú síðan mín sál varð upplýst,
enn betur í beinið eg fekk!
Eg upplivdi Golgata, reinsan frá synd,
varð doyptur í vatni og Ond,
og loystur úr hafti sum útsloppin hind,
eg hvíli í Guðs Faðirs hond.
6. Hvør dýrdarsæl, undurfull lukka tað er,
at kenna til Guðs Sonar blóð,
sum reinsar, sum lekir og frían meg ger,
ein frelsandi undurfull flóð.
Eg føddur av vatni og Anda tá varð
við trúnni á Guðs Sonar blóð,
og inn í Guðs Ríki í trúgv tað meg bar,
í Orði Guðs fest har tað stóð!
7. So sterk var tann birting, so veldig hin sjón,
ósigandi einfalt tað var,
at føðast av vatni og Anda og blóð,
hvør mikil tann sannleikin var!
Fyrr spyrjandi sum Nikodemus eg gekk,
á, Guð vís mær vegin til Tín;
Jóh. 3.3 og 3.5 svarið fekk,
tann leiðin teg førir til Mín!


text:
KOKS frammi við Gjónna
Komandi árið fer matstovan KOKS at húsast í tiltiknu húsunum frammi við Gjónna við Leynavatn. Samtakið Betri eigur húsini men hevur gjørt avtalu við Gist & Vist um at brúka húsini til matstovuna.
Hvussu gamal garðurin frammi við Gjónna er, er ikki vist, men vit hava søguligar keldur um búfólk har heilt aftur til 1740. Húsini er eitt gott dømi um ein føroyskan bóndagarð, har húsfólkið búði í grótlaðaðum, flagtaktum húsi við roykstovu, fjósi og smiðju og livdu av seyðahaldi. Húsini eru tí frálíkur karmur um virksemið hjá KOKS, ið leggur dent á tann føroyska smakkin – at fáa smakk og anga úr føroyska landslagnum at sameinast í matinum.
Búreisingarnar við Gjónna eru tó óvanligar við tað, at tær liggja ikki við sjógv men hava alla tíð verið eitt fjarskotið einbýli. Koyrandi er ikki í vanligum bili til húsið frammi við Gjónna, og KOKS ætlar tí, at koyritúrurin eftir Oyggjarvegnum, yvir um ánna við Leynavatn og eftir sandinum verður ein partur av upplivingini.
Sum vera man er ongin ídnaðarkøkur í gomlu húsunum, so KOKS fær ein køk á hjólum førdan niðan til húsini, so til ber at borðreiða við somu høgu góðsku, sum bleiv víða gitin, tá KOKS var í Kirkjubø, í Keypmannahavn og í Havn.
KOKS letur upp frammi við Gjónna í apríl 2018. Bíleggingar kunnu gerast frá 1. februar á koks.fo


text:
Ein heilsan frá heilsusystrunum:
Góðu foreldur og næmingar
Í hesum hugnaligum jólatíðum við jólahugna, ljósum og nissuhúgvum er óbodnir gestir komnir á vitjan. Vit hava hoyrt um bæði børn, ung og vaksin sum hava fingið lýs. Lýsnar trívast í øllum hári - bæði reinum og skitnum, og viðhvørt eru tær so friðaligar at ein ikki kennir skriða. Tí er sera umráðandi at øll kanna fyri lús. Fyri at finna lýsnar er neyðugt at kempa alt hárið við tættukambi. Hárið skal vera vátt og lættast er um balsam er í, tí tá fáa lýsnar ikki flutt seg.
Um tit finna lýs kunnu tit venda tykkum til Apotekið og fáa nærri vegleiðing. Meira kann lesast á heimasíðuni apotek.fo.
Vinarliga Petra Arge Poulsen og Leila Olsen heilsufrøðingar


text:
Ríkisumboðið
Ríkisumboðið ella Ríkisumboðsmaðurin er sambært heimastýrislógini ovasta umboð hjá danska ríkinum í Føroyum. Ríkisumboðsmaðurin í Føroyum er ríkisins evsta umboð í Føroyum og bindiliðið millum heimastýrið og ríkismyndugleikarnar. Ríkisumboðsmaðurin hevur sæti í Løgtinginum og kann luttaka í samráðingum um øll felagsmál – tó uttan atkvøðurætt. Boð skal gevast Ríkisumboðsmanninum um avgerðir, ið tiknar verða í Løgtinginum ella Landsstýrinum og um viðtiknar løgtingslógir og aðrar avgerðir, sum tað føroyska heimastýrið tekur. Ríkisumboðið hevur sæti á Løgtingi og kann luttaka í løgtingskjakinum um felagsmál - tó uttan at hava atkvøðurætt.
Ríkisumboðið viðger nógv lógarmál, herímillum ígildissetur danskar lógir í Føroyum. Eisini viðger Ríkisumboðið sum evsta vald nógv familjumál, sum t. d. skilnað, sundurlesing, ættleiðing, mál um konu- og barnapening, ásetan av persónligari samveru við børn, loyvi um fría rættargongd, góðkenning av hjúnasáttmálum, góðkenning av rættargerðum hjá ómyndigum og fólki undir lógaldur og eisini viðgerð av heimarætti. Ríkisumboðið røktar m.a. uppgávur innan hesi øki:
- Mál um ættleiðing, sundurlesing, skilnað, samveru, barna- og konupengar, hjúnarsáttmálar v.m.
- Mál um løggilding av ríkislóggávum, millumtjóðasáttmálum v.m. fyri Føroyar.
- Mál um frían rættargang í rættarsøkum við dómstólarnar.
- Góðkenning av rættargerðum hjá ómyndugum og fólki undir lógaldur.
- Fólkatingsval.
- Útgáva av árligu frágreiðingini hjá Ríkisumboðnum, og samútgáva av "Færøsk Lovregister".
Eisini er ríkisumboðið føddur limur í nevndini fyri Dansk-Færøsk Kulturfond[1]
Innihaldsyvirlit
Ríkisumboð síðani heimastýrisskipanin kom í gildi[rætta | rætta wikitekst]
Kelda:[2]
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Ávísingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]


text:
Hugburður RFF
Ráðið fyri Ferðslutrygd mælir til ymisk tiltøk fyri at minka talið av vanlukkum í ferðsluni, sum eru orsakaðar av rúsdrekka.
Rúsdrekka og koyring er hvør sítt. Við 0,2 promillumarkinum er greitt, at tá vit hava drukkið rúsdrekka ber ikki til at koyra bil. Hesum marki eiga vit at halda áfram við.
Hert løgreglueftirlit. Revsingin fyri rúsdrekkakoyring er herd, men tað hevur lítla ávirkan, um sannlíkindini at verða tikin eru lítil. Løgreglan eigur tí at hava økt tilfeingi til at gera rúsdrekkaeftirlit í ferðsluni. Tess sannlíkari tað er at verða tikin fyri rúsdrekkakoyring, tess fleiri halda seg frá at koyra ávirkað.
Alkolás. Mælt verður til, at møguleikin fyri at seta alkolás í bilar hjá alkoholmisnýtarum, sum eru dømdir fyri rúsdrekkakoyring, verður kannaður. Støða skal takast til, um hetta skal vera fyrstu ferð ein er dømdur, ella um tað skal vera 2. ferð og fylgjandi. Alkolásið fyribyrgir, at ávirkaðir bilførarar tendra bilin og koyra, tá teir eru ávirkaðir. Fólk, ið misnýta rúsdrekka ella vara av einum, verða mæld til av sínum eintingum at seta alkolás í bilin fyri at fyribyrgja rúsdrekkakoyring.
Frámæla alkotestarar. Alkotestarar til privata nýtslu er eftir ráðsins meting ikki nóg álítandi. Tað er vandamikið, um alkotestarin verður brúktur, tí bilførarin vil drekka upp til markið, heldur enn at halda seg edrúan. Hetta økir vandan fyri rúsdrekkakoyring. Alkotestarar kunnu geva falska trygd, um tú heldur teg koyra trygt og lógliga. Men promillan kann vera ávegis upp, tá tú tekur testina, og kann tí vera hægri, enn tá tú tókst hana. Ivast tú, um promillan er ov høg, lat tá bilin standa – eisini dagin eftir.


text:
»Global Union Against Radiation Deployment from Space«
Altjóða Samgonga ímóti Geisling úr Rúmdini
At almannakunngera alt fyri eitt.
Dagur: Mars 27, 2015
Hvør: »Global Union Against Radiation Deployment from Space« (GUARDS)
Samband: Ed Friedman, Maine USA, 207-666-3372 edfomb@comcast.net
Ætlanir um heimsfevnandi WiFi úr rúmdini fara at oyðileggja osonlagið, elva til uppaftur størri veðurlagsbroytingar og hótta lívið á jørðini.
Fimm fyritøkur streingja á fyri at útvega heimsfevnandi háferðar WiFi-sendiøki úr rúmdini um trý ella fýra ár. Hetta hevði verið ein sonn marra vistfrøðiliga og fólkaheilsuliga, sambært tí nýstovnaðu altjóða samgonguni The Global Union Against Radiation Deployment from Space (GUARDS)
Altjóða Samgonga ímóti Geisling úr Rúmdini.
Sambært GUARDS fer víttfevnandi fylgisveinanetið, sum krevst til hesa verkætlan, at hótta osonlagið og økja munandi um veðurlagsbroytingarnar. Útblásturin frá rakettum inniheldur osonniðurbrótandi klorin, vatnguvan (eitt vakstrarhúsgass) og aluminium-súrevnisbitlar, sum elva til skýggj í miðhválvinum (stratosferuni). Eygleiðingar hava víst, at osonlagið er fullkomiliga oyðilagt av roykskýggjunum frá rakettútblástri.
The New York Times (14.mai 1991, s.4) endurgevur Aleksandr Dunayev frá Russisku Rúmdarstovuni, tá ið hann sigur:”Umleið 300 rúmdarferjuútskjótingar um árið høvdu verið ein katastrofa, og osonlagið hevði verið fullkomiliga oyðilagt.”
Um ta tíðina vóru í miðal bara 12 rúmdarferjur skotnar út um árið. At uppihalda einum flota av (endaliga) 4.000 fylgisveinum, hvør við eini miðal livitíð uppá fimm ár, hevur ivaleyst við sær, at so nógvar rakettir verða skotnar út hvørt ár, at tað verður ein katastrofa fyri umhvørvið.
Í øðrum lagi stúrir GUARDS fyri sjálvari WiFi-skipanini. Hóast WiFi alment verður uppfatað sum ein ágóði burturav, virkar WFi gjøgnum ónatúrliga títtar erbylgjugeislingar (mikrobylgjur) – sama geisling, sum verður brúkt í mikrobylgjuovnum. Og eitt ørgrynni av kanningum viðgera, hvørja ávirkan tráðleys tøkni hevur á skógardeyða, at froskar, flogmýs og býflugur doyggja, at gráspurvurin er um at vera avoyddur og á skaðar í DNA’num hjá fólki. Hesar kanningar verða áhaldandi prentaðar og skúgvaðar til viks. Tað hevur avgerandi týdning fyri lív á klótuni, at stórir partar av jørðini verða spardir fyri ta áhaldandi geisling, sum stendst av tráðleysu tøknini.
“Mannakroppurin”, sigur Dr. Gerard J. Hyland, University of Warwick, UK, “er eitt ovurhonds
viðkvæmt elektrokemiskt tól. Tá ið eitt signal kann stýra eini mekaniskari skipan, kann tað eisini órógva hvørja einastu kyknu í mannakroppinum.”
7. februar 2014 boðaði amerikanska Innanríkisráðið frá í tilvísing til leiðreglur fyri WiFi geislingartíttleika, at “málistokkurin fyri elektromagnetiska geisling, sum Federal Communications Commision (FCC) brúkar, byggir framvegis á termiska upphiting, eitt metingarstøði, sum ikki er dagført í næstan 30 ár og er ónýtiligt nú á døgum.”
Altjóða Heilsustovnurin undir ST flokkaði í 2011 geisling frá fartelefonum og øðrum vinnuligum tráðleysum undirstøðukervum sum WiFi og fjølmálarum (smartmetrum) í Flokk 2B, møguliga krabbameinselvandi fyri menniskju, saman við blýggi, motorosi og DDT. Men heimsfevnandi WiFi-ætlanirnar høvdu gjørt, at geislingin var allastaðni alla tíðina, og eingin hevði sloppið undan henni.
Í februar 2015 sendu 88 feløg, sum umboða meira enn eina million av fólki, Evropisku Fíggjar-og Almannamálanevndini eitt skriv um, hvussu landastjórnir svíkja álitið hjá almenninginum við einki at gera við vandan frá radiofrekventari geisling (RF).
Kanningar visa, at tráðleys geisling kann hava skaðaliga ávirkan á menningina av heilanum hjá fostrum og harafturat volda tvístreingjað DNA-brot og elva til nógvar ymiskar sjúkur.
GUARDS heldur tað vera brot á Nürnbergsáttmálan um Mannarættindi, tá ið ræður um royndarvirksemi uttan samtykki, at almenningurin ósjálvráddur skal vera fyri áhaldandi geisling frá eini keldu, sum vit vita er eitrandi, og tað í uppaftur størri nøgdum enn higartil,
# # #
GUARDS er ein altjóða samgonga við ymiskum bólkum, sum hava funnið saman við tí endamáli at steðga verksetanini av heimsfevnandi WiFi frá rúmdini, sum hóttir alt lív á jørð.
Keldur
Fólkaheilsan
Í 2012 var 1500 síðu langa BioInitiative Report on RF/MW um heilsuárin orsakað av geisling útgivin. 29 náttúruvísindafólk úr 10 ymiskum londum hava skrivað frágreiðingina. Tey enduskoðaðu í túsundatali av kanningum av órógv í kemisku tilgongdunum í kroppunum, og tær vísa til radiofrekventari geisling (RF) í eini víðfevnandi røð av ørkymlandi árinum, sum umfata íleguskaðar, krabbamein, ólag á immunskipanini, neurologiskar skaðar og ófruktbæri. Frágreiðingin sæst her: www.bioinitiative.org
The letter of Notice, sum 88 feløg sendu Evropisku Fíggjar-og Almannamálanevndini í februar 2015 um, hvussu landastjórnir svíkja álitið hjá almenninginum við einki at gera við vandan frá radiofrekventari geisling (RF/MW)-geisling sæst her:
.
Altjóða Skrivstovan fyri Krabbameinsgransking (IARC), ein nevnd undir Altjóða Heilsustovninum í ST, hevur bólkað radiotídd-geisling (RF), herundir geisling frá tráðleysari tøkni, í Flokk 2B, møguliga krabbameinselvandi. Sæst her (pdf).
Bretski læknin Erica Mallery-Blythe hevur skrivað eina framúrskarandi frágreiðing um elektromagnetiskt ovurviðkvæmi , electromagnetic hypersensitivity (EHS). Mett verður, at 5 prosent av heimsins íbúgvum líða av hesum ovurviðkvæmi.
Frágreiðingin sæst her (pdf).
Amerikanska Innanríkisráðið: “málistokkurin fyri elektromagnetiska geisling, sum Federal Communications Commision (FCC) brúkar, byggir framvegis á termiska upphiting, eitt metingarstøði, sum ikki er dagført í næstan 30 ár og er ónýtiligt nú á døgum.” Sæst her (pdf).
Umhvørvið
Kanningar visa, at geisling frá tráðleysari tøkni skaðar umhvøvið – bæði plantulív og djóralív líða undir hesum. Sæst her (pdf).
Framløga fyri Skordýrafrøðiliga Felagsskapinum í Manitoba tann 31. oktobur 2014 við yvirliti yvir 91 vísindaligar kanningar av ávirkanini av radiotídd/erbylgjugeisling á hunangsbýflugur, skordýr, fuglar o.o. Sæst her (pdf).
Um skaðar á osonlagið og veðurlagsbroytingar orsakaðar av rakettútblástri. Sæst her (pdf).
Ætlanir fyri uppsetan av satelittum.
Tær fimm fyritøkurnar, sum royna at fáa heimsfevnandi WiFi-geisling, eru:
SpaceX: 4.000 fylgisveinar í 750 míla hædd
OneWeb: 2.400 fylgisveinar í 500-590 míla hædd. Sæst her og her.
Facebook: Satelittar, dronur og lasarar. Sæst her.
Google: 200.000 há-hæddar ballónir (62.500 føtur) (”Project Loon”)
Outernet: Lág-ringrás mikrofylgiveinar.
”Móttøka-einans”- tænasta ætlast at fara í gongd í 2015, tvívegis WiFi um fýra ár.


text:
Harmiligt, at stígur kom í arbeiđiđ at gera vřllin í Hoyvík lidnan. Orsřkin er, at koks kom í eina útbjóđing hjá Tórshavnar kommunu. Tađ er nćstan meira reglan enn undantakiđ, at brřkur kemur í, tá kommunan bjóđar arbeiđir út.
Ein av teimum, sum lćt inn tilbođ upp á graslíkiđ, hevur í hesum fřrinum veriđ alment frammi viđ síni sřgu. Hann vísir á, at samanumtikiđ eigur hann lćgsta bođiđ fram um eitt annađ bođ, sum meirilutin í mentamálanevndini mćlti til at taka av.
Fyrsta óvissan í málinum var, at tann, sum hevđi lćgsta bođiđ, leyk ikki treytirnar, sum vóru settar í útbjóđingartilfarinum. Tí hevđi hann bara eitt alternativt bođ, sum var vćl bíligari enn hřvuđstilbođini hjá hinum, sum fóru upp um fíggjarkarmin.
Av tí, at lćgsta bođ ikki leyk treytirnar, mćlti fyrisitingin til at bjóđa út av nýggjum. Hesum tók eg undir viđ, men samgongan í mentamálanevndini avgjřrdi at mćla til at taka av tí, sum mett var at vera lćgsta bođiđ.
Nú kom onnur óvissan undan kavi, tí hin bjóđarin hevđi eisini alternativ tilbođ til sítt hřvuđstilbođ. Og eitt av teimum var soleiđis samansett, at tađ fór niđur um bođiđ, sum samgongan hevđi samtykt at taka av.
Hetta fekk fíggjarnevndin at vita á fundi í gjár og avgjřrdi at beina máliđ aftur í mentamálanevndina at fáa greiđi á, hvat vendir upp, og hvat vendir niđur.
Hetta er enn ein lćrupengi um, at kommunalar útbjóđingar og lisitatiónir skula takast í střrsta álvara. Fyri kommununa er tađ týdningarmesta, at ongin ivi stingur seg upp, og at allar mannagongdir eru greiđar.
Havi so mangan havt hetta á orđi í býráđnum. Nú er stundin komin at taka mannagongdir og reglur upp til álvarsama viđgerđ, so ikki alt trúvirđi ríđur undan kommununi í tílíkum málum.
At pilka viđ treytirnar í lisitatiónum, tá tilbođini eru komin inn, fyri at spara tíđ og pengar er djúpt óseriřst av eini býráđsnevnd.
Jógvan Arge varaborgarstjóri úr Tjóđveldi
---


text:
Ari av Rana
08.02.2018 - 13:09
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Fyrrverandi Manchester United verjuleikarin, Patrice Evra, er aftur í Premier League. 36 ára gamli Evra hevur skrivað undir við London felagið West Ham United.
Talan er um ein stuttan sáttmála. Sáttmálin er einans galdandi fram til í summar.
Patrice Evra bleiv koyrdur í Marseille í november, eftir at hann sparkaði ein fjeppara í andlitið í einum Europa League dysti.
Síðani hendingina hevur Patrice Evra ikki spælt fótbólt. Nú far hann kjansin í West Ham, sum hevur stórar trupulleikar í hópinum. Fleiri spælarar eru skaddir, og vinstri bakkurin Arthur Masuaku, er leikbannaður í fýra dystir, fyri at hava spýtt eftir einum mótstøðuleikara.


text:
Árni Gregersen, ting.fo 17.12.2017 (11:45)
Andstøðan finst at útgjaring
Meirlutin í fíggjarnevndini er væl nøgdur við fíggjarlógina fyri komandi ár – andstøðan finst hvassliga at lógini
--
Minnilutin í fíggjarnevndini ávarar sttaðiliga móti vanstýringini a føroyska búskapinum.
Andstøðulimirnir í fíggjarnevndini – Bárður á Steig Nielsen, Sambandsflokkurin. Jacob Vestergaard, Fólkaflokkurin, og Bill Justinussen, Miðflokkurin, eru ikki mildir í sinum minnilutaáliti um komandi fíggjarlóg.
Teir siga stutt, at samgongan við hjálp frá Sjálvstýri hevur mist tamarhald á búskapinum og í veruleikanum er talan um vanstýring.
Teir siga, at við at
· krógva veruliga útreiðsluvøksturin við kreativum loysnum, ið sjáldan eru sæddar áður,
· við at keypa 17. atkvøðuna í eyst og vest,
· og við at leggja ótálmaðar byrðar á vinnulívið, er kósin sett móti eini vandafullari búskaparligari framtíð.
Framtíðarhaldføri landskassans fær við fíggjarlógaruppskotinum fyri 2018 eitt álvarsligt skot fyri bógvin. Tað tykist, sum trøini vaksa inn í himmalin, nú inntøkurnar frá tilfeingisvinnuni vaksa við fullari ferð, samstundis sum samgongan fullkomiliga hevur slept endanum á útreiðslusíðuni.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Vágakórið byrjar sangárið mánakvøldið
Dan Klein --- 01.09.2017 - 08:30
Mánakvøldið 4. september kl. 19.30 byrjar Vágakórið regluligu venjingarnar í gomlu skúlaauluni á Giljanesi.
Nýggir sangarar
Kórleiðarin Sámal Matras Kristiansen og kórsangararnir sum heild vóna, at fleiri roynd og óroynd koma við mánakvøldið. Undirstrikast skal, at eingi krøv verða sett, onnur enn, at viðkomandi hevur hug at syngja í kóri og hevur “tóna í heysinum”.
Komandi sangár verður spennandi sum altíð. Ætlanin er at syngja nógv ymsa staðni í Føroyum og uttanlands. Haraftrat fer kórið at luttaka á kórstevnuni í Havn 4. og 5. mai og á stórari stevnu í Odense seinni í sama mánað.


text:
Kambhávur (kambhávaættin)
Pseudotriakis microdon Capello, 1868
Stødd: Kambhávur verður upp í 3 metrar til longdar.
Dýpi: Hann er úr 200 m niður á 1500 m.
Litur: Kambhávur er myrkabrúnur ella grábrúnur. Aftara rondin á fjaðrunum er myrkari.
Lýsing: Kambhávur er langur og nakað klænur við fløtum, breiðum høvdi. Hann hevur tvær ryggfjaðrar. Tann fremra er serliga long og lág og til longdar umleið 22% av heildarlongdini á fiskinum. Ugga-, búk- og gotfjaðrarnar eru meira vanlig stødd. Sterturin er nakað upprendur. Kjafturin er stórur og breiður og er nógv bogin, mest sum í ein hálvboga. Tenninar eru smáar og í fleiri røðum. Í yvirkjaftinum eru smáar, tríkantaðar ’hávatenn’ í minst trimum røðum, og í undirkjaftinum hevur hann rasputenn í fleiri røðum, og tanngarðurin sær út, sum er hann snaraður. Hann hevur eygnalok og stórt andahol aftan fyri eygað, líka langt sum eygað. Hann sæst sjáldan í fiskiskapinum, og er annars lítið kendur.
Eyðkenni: Kambhávur er lættur at kenna á tí longu og lágu ryggfjøðurini, breiða og flata høvdinum og tí rundaða kjaftinum. Hevur bæði gotfjøður og andahol.
Týdningur: Kambhávur hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Kamhaj, en: False catshark, fr: Requien à longue dorsale, ís: Kambháfur
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Eygnalokshávar Carcharhiniformes
Hesin hópurin hevur 8 ættir við um 49 slektum og 224 sløgum.
Av teimum eru undir Føroyum 4 ættir, við 6 slektum og 7 sløgum:
Hesin er tann talríkasti av hávahópunum.
Eygnalokshávarnir hava fimm táknaop, har tey aftastu eru oman fyri uggafjaðrarnar.
Eina gotfjøður, tvær píkaleysar ryggfjaðrar. Teir hava eygnalok (blinkhinnu), summir bert lutvíst. Kjafturin røkkur aftur um eyguni. Nakrir hava andahol.
Teir liva bæði á djúpum vatni og á grunnum og eru bæði við botnin og uppi í sjónum.


text:
- Publiceret den 07 Juli 2007
- Víst: 2548
Leygardagurin 30.06.07 gjørdist fyrsti aktivi dagurin hjá tí endurstovnaða felagnum Gjómanni. Gjómaður hevur sett sær fyri - í fyrsta umfari - at fara at laða nøkur gomul kráalag uppaftur og at reisa nakrar gróthústoftir innangarðs. Sigast má, at hetta eru góð mál at seta sær, og vónandi spyrst okkurt burturúr í komandi tíðum.
Rættuliga fitt av fólki - yngri sum eldri - samlaðist á Skarðinum kl. 10.00 henda morgunin til at laða kráir. Hann stóð frá havinum, og sjálvt um veðrið var gott, so kendist landnyrðingsondin kølin á Skarðinum - soleiðis er landnyrðingurin bara.
Rættarkrógvin fingið uppreisn
Fyrst var farið undir at laða Rættarkrónna - beint uttan fyri Tassistein. Meðan nøkur laðaðu, fyltu onnur grót og bøkkar inn í krónna, og at enda varð hon tyrvd. Tað var nú ikki gamalt at venda svørðin upp, m.a. tí at neytini kundu leggjast á kráirnar, men nú eingi neyt eru, er hesin mátin tann haldbetri í longdini.
Jóhanna, Oda, Jonna og Erling
Tann heiti kaffimuðurin við frálíkum skuffukakum kom sera væl við, áðrenn farið var undir ta næstu krónna. Tann krógvin er sunnan fyri vegin, og hana átti Karl Jacob Sigvardsen. Framferðarhátturin undir laðingini var tann sami, og tá ið tað leið nakað út á seinnapartin, varð rundað av við at grilla pylsur til laðararnar. Ein hugnaligur dagur, og bygdin tvær kráir ríkari. Kemur tú um Gjáarskarð og hyggur til vinstru - ella høgru - so sært tú dagsverkið. Gjómaður ætlar okkurt aftur í august mánaði, men tað verður umrøtt til ta tíð.
Krógvin hjá Karl Jacobi - umgyrd av vælafólki
Fleiri myndir frá kráadegnum: myndasavn - 2007 - Gjómaður 30.06.07


text:
Bergljót av Skarði
May 22, 2018
Jojo Moyes
Tann næsta bókin, "Me Before You" er um eina gentu, sum einki eigur, sum arbeiðir sum tann einasta í síni familju. Hon arbeiðir sum hjálpari hjá einum fjølbrekaðum manni. Hann hevur verið í eini skívanlukku, og er totalt lamdur. Tey gerast vinfólk, og hon er vist forelskað í honum, men hvat? Hann ætlar at taka lívið av sær, hann fer til Sveis at fremja sjálvsdráp. Tey eru heilt úr hvør sínum samfelagsstætti, hann hevur pengar, flott hús og alla hjálp, sum hann kann ynskja sær, men vil ikki liva. Bókin endar sostatt við hesum lívsenda, men áðrenn tað, hevur høvuðspersónurin lært at virðismeta lívið, at hon má fara at læra seg okkurt og at ynskja sær eitt mentað lív. Hesa dámdi mær best av teimum trimum.
Tann triðja bókin "the one plus one" er um eina konu við tveimum børnum, sum einki eigur, men vil gera alt fyri síni børn, t.d. stjala ella læna pengar. Dóttirin er eitt matematikkflogvit, og meginparturin av bókini er um, tá ið tey koyra til Skotlands til eina matematikkkapping, sum skal fáa hana ókeypis í skúla og stórt sæð bjarga allari familjuni. Hon hittir mann, sum er heilt úr aðrari stætt, ein ríkan partabrævamann og ja tey eru sera ólík og hava sínar ósemjur, men sjálvandi koma tey saman í endanum. Ja, nú sæst vikublaðsmynstrið týðiliga.
May 2, 2018
Cardiff (5)
Apr 30, 2018
Cardiff (4)
Listasavnið í Cardiff er avgjørt eina vitjan vert. Nattúrusavnið og listasavnið eru saman, atgongd er ókeypis.
Vit sóu teirra stóra savn av Monet, Manet og Rodin og øðrum kendum.
Vit vitjaðu Jóhannes kirkjuna, sum er fyrstu ferð nevnd í keldum frá 1180.
sum skal giftast.
Pubbsøgukvøldið var ein gongutúrur í Cardiff miðbýi. Tveir menn vóru ferðaleiðarar, og tað vísti seg, at teir eru sjónleikarar. Søgurnar vóru sum smáar sketsjir. Og aftaná var ein spurnarkapping, sum Jette Eirikstoft vann, saman við sínum borði.
Apr 27, 2018
Cardiff - Big Pit (3)
Útferðin í dag var til eitt kolanám. Vit koyrdu eystureftir og síðani norðureftir. Í dag høvdu vit Paul úr Belgia og Camille, sum er fronsk sum ferðaleiðarar, Camille er í læru sum ferðaleiðari. Í dag regnaði, so tað var gott, at okkara túrur var ikki ein gongutúrur.
Fimtan dalar eru her á leiðini, og vakurt var at koyra. Námið eitur Big Pit og er í Blaenavon, alt økið er gjørt til museum, so tú sært sjálvt námið undir jørð, men eisini búðir og hentleikar, sum tey høvdu uppi á jørðini.
Vit skuldu í hjálm við lykt og skuldu lata frá okkum alt við battaríi, so eg bleiv av við myndatólið, tessvegna ongar myndir úr náminum. Ein ung kona, Emma kom við okkum niður í lyftini, og so gingu vit gjøgnum námsgongina, og hon greiddi frá. Vit vóru 90 metrar niðri í jørðini. Hon vísti okkum eisini rossabásarnar til rossini, sum drógu "the drums" t.e. vognar við koli ella viði. Rossini blivu væl passað, mangan betur enn fólkið, tí tey vóru dýr at keypa, 72 ross vórðu brúkt í hesum náminum. Men meðalaldurin var ikki høgur - hvørki hjá fólki ella rossum.
Uppafturkomin fingu vit eina simulatión. Teldustýrd uppliving av spreinging og kolagrevstri, sera flott gjørt.
Øll familjan kundi arbeiða í náminum, mamman toga vognar - tí at til 1842 drógu kunufólk vognarnar, í 1842 bleiv tað bannað at brúka konufólk til tað, so fóru tey at brúka ross, og tað var til 1972, tá ið maskinur komu í staðin. Pápin og teir stóru dreingirnir brutu kol, og smábørnini, heilt niður í 5 ár blivu brúkt at hava duravakt, tey skuldu lata hurðar upp og aftur, hvørja fer ein vognur skuldi passera.
Námið hevði brúsurúm til arbeiðararnar, og har var framsýning av ymsum lutum og ein jarðfrøðilig frágreiðing um kol.
Næsta stoppið var í bygdini Hirwaun, har vit fingu eina máltíð. Og síðsta stoppið var á Penderyn destillarínum, í Wales hildu tey, at tá ið øll hini gera whiskey, so fara vit eisini at gera whiskey.
Turð og eg ótu seinni indiskt á Duchess of Delhi og sóu ein stak vánaligan undirgangs-monstur film aftaná, hann eitur A Quiet Place.
Apr 26, 2018
Cardiff - Gower (2)
Í Hrossily sóu vit, at tey settu eitt skilti upp, sum segði, at nú var ov seint at fara út í høvdan. Har er gongt út á fjøru.
Pent sjónleikarhús við smáum balkongum.
Og so fóru vit í The New Theatre (frá 1906) til ballettina Jane Eyre. Ein stór uppliving. Tá ið tú kennir søguna er lætt at fylgja við og tulka dansin. Hugtakandi at síggja Jane og Mr. Rochester í ástardansinum og seinni, tá ið hon ger tað liðugt og so aftur, tá ið tað kemur afturíaftur. Flott, dansararnir vóru úr nógvum ymiskum londum. Høvuðsdansarar vóru Pippa Moore og Javier Torres.
Myndirnar eru foto av foto.
Cardiff túrurin 2018 (1)
Í Cardiff í Wales búgva 450.000 fólk. Bæði walisiskt og enskt eru almenn mál, 20% av fólkinum duga walisiskt, men talið er vaksandi. Hetta og mangt annað segði Herleif okkum á fyrireikandi fundi, áðrenn vit fóru. Tí túrurin er væl fyrireikaður og lagt er upp til upplýsandi og stuttligt ferðalag.
Vit fóru á flog flaggdagin kl. 8 á morgni, 140 ævintýrhugað fólk. Nógv kennast, summi kennast væl, summi bert tú kensl á. Nøkur fá hevur tú aldrin hitt fyrr. Flúgvitíðin til Cardiff var 1 tími og 45 min.
Gongutúrurin byrjaði beint við Cardiff Castle. Vit gingu gjøgnum Bute Park og tann fryntligi ferðaleiðarin Adrian segði okkum, at har halda tey hvørt ár listakapping og stevnu og kjósa ársins skald (bard). Hann situr so á einum stóli á steininum í miðjuni og verður heiðraður, og tey eru ílatin sum druidar og hava ymisk ritual. Tí at skaldskapur er tað fremsta hjá walisum.
Um kvøldið var fínur døgurði og Wales kvøld í Cardiff Castle. Og áðrenn vit fóru til borðs fingu vit okkurt at vita um slottið.
Undirhaldið var sangur, og sangararnir vóru fimm kvinnur og tríggir menn, og tað sjáldsama var, at tey vóru samstundis tænarar. Borðfútin fekk eisini ymsar av gestunum upp á pallin at vera við í skemtinum.


text:
Temasíðan er um føstu og føstulávint. Á síðuni er stutt frágreiðing um hvat føstulávint er, um hví vit halda føstulávint, um siðvenju o.a.
Á temasíðuni er eisini ymiskt tilfar úr bókum o.ø. sum kann brúkast í undirvísingini.
Temasíðan vendir sær til lærarar og næmingar í grunddeild, miðdeild og hádeild.
Uppgáva til hádeild (9. flokk í føroyskum og donskum): William Heinesen hevur skrivað stuttsøguna Grýlan. Í eini enskari bók verður grýlan borin saman við grýlur í okkara grannalondum. Høvundurin sigur, at søgan um føroysku Grýluna er fiktiv, men byggir á upplýsingar frá einum heilsølumanni í Havn, sum var slektaður úr Svínoy. Seinasta Grýlan av hesum slag úr Svínoy doyði í 1956. Í sjónvarpssendingini Manna Millum greiða svínoyingarnir Jukim Olsen, Ola Hans Pauli Hansen og Justinus Justinussen frá um hesa grýluna. Vit síggja eisini upptøkur av børnum, sum ganga grýla í bygdini í 1991.
Lesið søguna um Grýluna
Jukim Olsen, Ola Hans Pauli Hansen og Justinus Justinussen eru í túninum í heimbygdini Svínoy, har teir greiða frá um grýluna, sum einsamøll gekk hús úr húsi, tá teir vóru smádreingir. Grýlan var ljót, klødd í skinni, hevði gekkaskort og posa á rygginum. Hon vildi hava at vita, hvussu børnini høvdu skikkað sær um veturin. Grýlan fekk kjøt og skrá at tyggja úr hvørjum húsi, sum hon kom inn í. Tað er um hesa grýlu, at William Heinesen hevur skrivað søguna Grýlan. At enda síggja vit grýluna, hoyra eina rímu og møta tveimum gentum, sum ganga grýla í bygdini hetta árið. Upptøkurnar eru úr sendingini hjá Zacharias Hammer Manna Millum á føstulávint í 1991.
William Heinesen (1900-1991) er Føroya kendasti rithøvundur. Menatanarvirðislønir landsins verða á hvørjum ári latnar á hansara føðingardegi, sum er 15. januar. Í bókini Stjørnuskaldið undir Varða verður sagt, at hann var heimsborgari, hevði lisið heimsbókmentirnar, kendi teir stóru tónasmiðirnar, myndlistina og heimspekina. William Heinesen skrivaði á donskum, og tí gingu nøkur ár, áðrenn føroyski lesarin tók hann til sín sum føroyskt skald. Hugflogið fevndi víða, frá gerandisligu smáhendingunum til óendaligu og órannsakiligu stjørnurúmdina. Hann sat uppi undir Varða í Havn í lítlu smáttu sínari og skapti heimsbókmentir.


text: Hotellið, vit búgva á, Days Inn, er næsti granni hjá Graceland, sum Elvis keypti 22 ára gamal í 1957. Húsið er bygt í 1939 og er nú valfartsstaður hjá Elvis-pílagrímum sum okkum. Hóast hitin er ótolandi, um 100 Farenheit, seta vit okkum til borðs í grannahúsinum og eta Elvis-toast við banan, súltutoyi og øllum tilhoyri. Innan vit sleppa inn í Graceland, skulu vit keypa atgongumerki og verða kannaði. Hetta er álvarsligt, skilst, sum at møta einum kongaligum. Og var tað ikki fyri láturligu souvenirhandlunum, so var upplivingin verd einum kongi. Einum heilagum kongi úr einum forsøguligum ríki. Men Barbie-dukkurnar, Elvis & Priscilla í brúdleypsklæðum, ríva okkum úr sveittadreyminum í Memphishitanum við Elvis Presley Boulevard.


text:
Ingi Samuelsen
19.06.2017 - 10:13
Tíðindi > Vinna & Tøkni > Ferðavinna
Tá tað kemur til heiður og æru hjá teimum, sum arbeiða í reklamu- og lýsingarvinnuni, er Cannes Lion tað heilt stóra.
Leyvan í Cannes er fyri reklamuvinnuna tað, sum Oscar er fyri filmsvinnuna.
Og SheepView átakið hjá Visit FaroeIslands og Atlantsflog saman við donsku reklamufyritøkuni Liquidmind og føroysku Sansir, er við í kappingini um at vinna eina av leyvunum.
SheepView átakið, sum annars hevur fingið hópin av ymsum heiðurslønum, er tilnevnt í fýra Leyvu-bólkum í Cannes. Ein tilnevning innan bólkin ’Cyber’ og hinar tríggjar eru innan bólkin ’PR’.
- Hetta er so stórt, at tað er næstan ikki til at fata, skrivar ein av stjórunum í Sansum, Lena L. Mohr á Facebook-vanga sínum.
Cannes Lions International Festival of Creativity byrjaði leygardagin og heldur fram til alla hesa vikuna.
Les eisini: Enn fleiri prísir til SheepView – er leyvan í Cannes í eygsjón?


text:
Ung og málið
Málráðið stendur fyri Móðurmálsdegnum. Eitt tiltak, har ráðið á hvørjum ári velur at varpa ljós á eitt serligt málsligt øki. Fyri 2016 hevur Málráðið valt evnið ung og málið.
Almenna móðurmálstiltakið ung og málið verður á Føroya Fólkaháskúla leygardagin hin 1. oktober 2016, kl. 13-17.
Á skránni verður skriviverkstova, filmar, tónleikur, framløgur, upplestur, samrøður og annað. Vinnarin av filmskappingini hjá Málráðnum verður kunngjørdur, og vinningurin er 10.000 krónur. Háskúlin skipar fyri kaffisølu.
Komið á Føroya Fólkaháskúla hin 1. oktober og njótið ein dag við áhugaverdum innihaldi.
Tiltakið er alment. Møtið fjølment.
FILMSKAPPING - BESTI FILMUR UM MÁLIÐ
Ert tú ímillum 14 og 20 ár og eigur eina snildfon? So er lagamanni at vera við í kappingini um at vinna besta filmsbrot og vinning á 10.000 krónur.
Spæl tær við málinum.
Filmsbrotið skal takast upp við snildfon og skal lýsa tað, ið tú heldur er mál - mál kann nevniliga vera so mangt.
Klár? Byrja... NÚ!
Ella, bíða! Ein lítil treyt er aftrat! Eitt undirevni, ið eisini skal vera við at mynda filmsbrotið, verður kunngjørt hin 12. september, klokkan 17. So tástani er klárt at byrja upptøkurnar.
HUG AT VERA VIÐ? Les meira um kappingarreglurnar her
Vinnarin verður kunngjørdur á stóra móðurmálstiltakinum UNG OG MÁLIÐ, ið verður á Føroya Fólkaháskúla í Havn hin 1. oktober, kl. 13-17. Nógv annað spennandi verður eisini á skránni henda dagin.


text:
10.9.11
Rúmsátt land
USA er eitt rúmsátt land, eingin ivi um tað. Leygardagin koyrdu vit úr Amarillo í Texas til Santa Fe í New Mexico. Men innan vit komu so langt, steðgaðu vit við The Midpoint Café í lítla býnum Adrian í Texas. Sigst, at hesin staður er íblástur til ein part í teknifilmin Cars. Sum kafé er staðurin lítið verdur og teir minnislutir, sum verða settir fram til ferðafólkið at keypa, eru av ringasta kitch slagnum. Men túnið er forvitnisligt. Har eru gamlir bilar, sum ferðandi sleppa at skriva á, so hvørt tey fara framvið Route 66, the Mother Road.
Kappingarparametrið í býunum her um leiðir, er, hvør eru júst á miðjuni á Route 66 og kann reypa av at eins langt er til báðar strendurnar, eystanfyri og vestanfyri. Í USA er eins og alla aðrastaðni týðandi at skapa miðdeplar og miðstøðir. Men tað er sjáldsamt at síggja eitt so kontant skelti, sum einsamalt úti í oyðuni staðfestur, at júst her er miðjan. Løgið, at eitt so stórt land kappast um hvar miðjan á Route 66 er. Men undrihaldandi er tað.
Markið millum Texas og New Mexico fer gjøgnum býin Glenrio. Fyrr ein blómandi staður, har partar av filminum Grapes of Wrath (1940) sigast vera tiknir. Brotna skeltið á niðaru myndini bjóðar vitjandi úr New Mexico vælkomin til fyrsta motell í Texas. Nú hevur alt givið upp andan og skelti kann valla lesast í hesum ghosttown.
Summi býarnøvn eru stuttligari at siga og hoyra enn onnur. Tucumcari er eitt teirra. Smakkar næstan sum piri-piri at siga. Frammanfyri eyðkenda Tucumcarifjall síggjast tríggir risastórir krossar úr stáli. Bilurin stendur undir eina krossinum.
Hesin býur hevur verið kulissa í fleiri kovboyfilmum og sjónvarpsrøðum, til dømis For a Few Dollars More í 1965 og Rawhide árini 1959-66. Ein av kendastu sangunum hjá Little Feet, Willin', nevnir eisini Tucumcari, eins og ein røð av øðrum amerikanskum sangarum, teirra millum John Denver og Dale Watson. Í klassiska sanginum hjá Bobby Troup frá 1946, (Get Your Kicks on) Route 66, verður Tucumari, eins og fleiri aðrir býir á farleiðini, nevndur.
Á høvuðsgøtuni í Tucumcari eru nógvir gamlir handlar og gistingarhús, ið greitt liva av nostalgi. The Blue Swallow Motel er gjørt úr hermannabúðum eftir seinra verðaldarbardaga og indiánarahandilin Tepee selur áhugaverdar minnislutir. Senasta myndin er tikin á eini bensintøð nærri Santa Fe og sýnir vælumtóktar gávulutir, ið rættir pápar enn tann dag í dag bera heim, tá teir hava verið á langferð.
at 11:00 PM
Labels: ferðafrásøgn