text:
Sum liður í at útbúgva fleiri dómarar til føroyskan fótbólt, skipar Fótbóltssamband Føroya á hvørjum ári fyri ymsum dómaraskeiðum. Flestu skeið verða hildin í FSF-húsinum í Havn, men tá undirtøkan og umstøðurnar annars tala fyri tí, verða dómaraskeið eisini hildin kring landið. Luttakari skal vera 15 ár ella eldri.
Dómaraútbúgvingin hjá FSF er skipað í fýra stigum, FSF-dómari, C-dómari, B-dómari og síðani A-dómari. Har afturat er eitt fyrireikingar skeið kalla Dómarin. Luttakararnir fáa innlit í fótbóltslógina, og seinni kunnu luttakararnir taka prógv sum FSF-dómari.
"Dómarin" er serliga hent tá heimaliðið skal áseta dómarar og hjálpardómarar til dystir. Skeiðið er 4 tímar teori og 1 tíma praktik, uttan próvtøku, og kunnu hesi skeið verða hildin í skúlum og feløgum kring landið.
Feløg, skúlar og onnur áhugaði fyri fótbóltslógini, er vælkomin at venda sær til Dómaraleiðaran hjá Fótbóltssambandinum um frálæru í fótbóltslógini og døming sum heild. Skeiðini Dómarin og FSF-dómarin, kunnu verða hildin á staðnum.
Afturat áðurnevndu skeiðum, sum eisini innihalda frálæru fyri hjálpar dómarar, HD 1, HD 2 og HD 3, er ætlanin at skipa fyri einum nýggjum skeiði sum serliga er ætla teimum sum satsa uppá at verða hjálpardómari, hetta skeiði kallast HD-dómari 4.
Áhugaði kunnu senda teldupost til lassin@football.fo.
Nær skeiðini fyri FSF-dómarar, C-dómarar, B-dómarar, A-dómarar og HD 4 verða, er ikki avgjørt enn. Men so skjótt hetta er greitt, verður kunngjørt her á síðuni.
Ásannandi at tað er tørvur á nógv fleiri dómarum til at døma dystirnar sum Fótbóltssamband Føroya setur dómarar til, fer FSF nú gera átøk fyri at varpa ljós og at royna at kveikja áhugan fyri døming.
Endamálið við hesum er at fáa so nógva tøkar dómarar sum gjørligt. Okkara vón er at bæði feløg og einstaklingar taka væl undir við átakinum og vilja gera sítt ítasta fyri at fáa fólk at tekna seg til dómaraskeið, sum FSF skipar fyri.
Um feløg hava fleiri luttakarar so er møguleiki fyri at skeiðið kann haldast úti í feløgunum.
Sum liður í átakinum hava vit m.a. gjørt viðløgdu plakat, og fara vit at heita á tykkum at hanga hana upp á eitt sjónligt stað í felagshølum tykkara.
Vit vóna at hetta verður viðvirkandi til varpa ljós á døming og at fleiri tekna seg til skeiðini.
F.v.: Regin Egholm, Alex Troleis, Petur Reinert og Jan á Líðarenda


c: text/html

text:
Región Suðurdanmark
Región Suðurdanmark (á donskum máli: Region Syddanmark) fevnir um kommunurnar, ið vóru í fyrrverandi amtunum: Fyns, Ribe og Sønderjyllands amtum, umframt tær nú fyrrverandi kommunurnar: Børkop, Egtved, Fredericia, Give, Jelling, Kolding, Lunderskov, Vamdrup og Vejle, ið hoyrdu til Vejle Amt. Miðfyrisitingin hjá Regiónini liggur í Vejle.
Í regiónini eru 22 kommunur, harav 3 tær fólkaríkastu eru Odense, Esbjerg og Vejle við ávikavist uml. 187 000, 114 000 og 105 000 íbúgvum. Fanø kommuna hevur lægsta fólkatal í regiónini við umleið 3 000 íbúgvum. 3 av teimum 22 kommununum í regiónini vórðu ikki lagdar saman við øðrum kommunum á tí seinasta kommunalreforminum: Odense, Fredericia og Fanø.
Við einum fólkatali á umleið 1,2 mio. er Región Suðurdanmark triðstørsta región í Danmark eftir Høvuðsstaðin (1,7 mio.) og Miðjútland (1,27 mio.) Eftir vídd er regiónen tann næststørsta við 12 191 km², bara Región Miðjútland er størri við 13 142 km².
Statsligar uppgávur í Región Suðurdanmark vera viðgjørdar í Statsforvaltning Suðurdanmark.
Kommunur í regiónini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vit hoyrdu ein tala at, á tekniska fundinum í Rom, at muslimskar kvinnur ikki fara at kunna luttaka á svimjistevnum longur, um kravið er at tær skulu vísa lør og armar. Í Bretlandi hava tey nú til tíðir krav í almennum svimjihallum, um at kvinnurnar skulu ganga í ‘burkini’. Í Fraklandi forbjóða tey sovorðnum draktum, av tí at tey halda tær verða óhygiejniskar. Og í Varallo Sesia í Italia er eisini forboð ímóti ‘burkini’, av tí at smá børn kunnu gerast bangin, um tey síggja eina kvinnu í masku. Aja.
(Image courtesy of brimfulofsasha, CC by-nc-sa)


text:
Undirskrivað avtalu við Fjølrit
Mikudagin 3. oktober undirskrivaðu Heðin Zachariasen, borgarstjóri í Sunda kommunu, og Atli K Petersen, formaður í Fjølrit, avtalu um nýtslu av vardum verkum. Orðingin í avtaluni er tann sama sum í rammuavtaluni, sum Fjølrit og Kommunufelagið komu ásamt um í juni í 2018. Við hesum kunnu skúlar, og aðrir undirvísingarstovnar í kommununi lógliga avrita vard verk til undirvísingarbrúk, um tørvur er á tí. Samtundis verður tryggjað, at upphavsrættarfólk fáa viðurlag fyri nýtslu av sínum verkum.
Avtalan við Fjølrit er galdandi frá 1. august 2018 til 1. august 2020.


text:
Vilt tú gerast blóðgevi?
Far inn á heimasíðuna Gevið blóð har tú finnur tilmeldingarblað.
Blóðbankin hevur sum uppgávu til allar tíðir at kunna veita tað blóð, sum tørvur er á.
Fyri at røkka hesum, hava vit eina ávísa mongd av blóði á goymslu í okkara kuldaskápi.
Blóðið verður givið av blóðgevum, ið verða tappaðir upp til 4 ferðir um árið.
Vit tappa umleið 40 blóðgevar um vikuna.
Blóðbankin gevur ikki svar út til sjúklingar ella avvarðandi teirra.
Serlig P-pláss eru til blóðgevar uttanfyri Blóðbankan á sunnaru síðu av Landssjúkrahúsinum.


text:
Fróðskaparrit 53 komið
Fróðskaparrit 53 er komið út, nú sum fyrsta ritútgáva frá Fróðskapur – Faroe University Press. Dorete Bloch, ritstjóri. Tórshavn 2005, 164 síður. Kr. 200.00 - ISBN: 99918-41-03-2.
Fróðskaparrit 53 er komið út, nú sum fyrsta ritútgáva frá Fróðskapur – Faroe University Press.
Fróðskaparrit inniheldur vísindaligar greinir, ið á ein ella annan hátt viðgera føroysk viðurskifti. Bók 53 er 164 síður og inniheldur 8 greinir; 4 innan hugvísind og 4 um náttúruna, og er hetta 13. ritið í røðini, sum Dorete Bloch hevur ritstjórnað.
W.B. Lockwood er enskur málfrøðingur, ið síðani 1961 hevur skrivað fyrst og fremst um føroysk fuglanøvn, men í 1995 eisini um føroysk hvalanøvn. Nú hevur hann eina stutta grein um orðið “grind”, og tá Lockwood nú er vorðin 88 ár, skrivaði hann, at hetta kanska fór at verða hansara svanasangur.
Hjalmar P. Petersen hevur aftur skrivað um føroyska málið, í hesi bók um “r” sum í Frænda.
Sum partur av doktararitgerðini hjá Bergur Rønne Moberg kemur greinin Den stækkede Eros – En analyse af novellen Dilettanterne af William Heinesen. Bergur Rønne Moberg vardi ritgerðina í mars 2004 á Lærda Háskúlanum í Keypmannahavn.
Ingvar Svanberg hevur skrivað fleiri fólkalívsfrøðiligarar greinir í Fróðskaparrit, mest um ymiskt, ið hevur verið brúkt til matna. Hesa ferð hevur hann saman við Sigurður Ægisson skrivað eina grein um havgásina, ið er bæði málfrøðilig og fólkalívsfrøðilig. Ein mynd úr hesi grein prýðir permuna á Fróðskaparrit 53.
Høgni H. Debes er doktaralesandi á Fiskirannsóknarstovuni, og hevur hann til tess saman við Benni Winding Hansen og Per Juel Hansen skrivað eina grein um æti á landgrunninum The relative importance of protozooplankton and copepods as grazers on phytoplankton during a spring bloom on the Faroe Shelf.
Í tíðarskeiðnum 1952-1965 merkti Fiskirannsóknarstovan tosk. Hetta tilfar verður nú almannakungjørt í greinini Migration of cod (Gadus morhua): Tagging experiments at the Faroes 1952-1965, ið fyrrverandi stjórin á Fiskirannsóknarstovuni Jákup Sverri Joensen hevur skrivað saman við Petur Steingrund, Arnold Henriksen og Rógva Mouritsen.
Í 2002 kom ein fluga, ið stingur illa, til fjósini á Velbastað. Í greinini The stable fly (Stomoxys calcitrans)(Diptera: Muscidae) recorded from the Faroes siga Søren Achim Nielsen og Dorete Bloch frá hesi flugu og øðrum skordjórum, ið liva í fjósum.
Eins og í Fróðskaparritum frammanundan verða tey nevnd, ið hava fingið doktaraheiti í 2004 (Nýtt innan vísindi í 2004). Eisini er yvirlit yvir tað, sum granskarar innan- og uttanlanda hava útint av vísindaligum avrikum av ymsum handa slag um føroysk viðurskifti í 2004 (Vísindaritverk 2004).
Í leysasølu kostar ritið 270 kr. Haldaragjaldið er 175 kr. + postgjald. Nýggir haldarar kunnu tekna seg hjá: Faroe University Press, Postrúm 209, 110 Tórshavn, tel. 352500, ella við telduposti: frodskapur@setur.fo
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Við Litfloruni í hondini hevur Leif Sørensen savnað føroyskar plantur og tarasløg, sum kunnu hugsast at verða brúkt í snapsi og mildum drammi. Granskingararbeiðið fer fram í foodlab køkinum í granskingarsetrinum iNova við Hoyvíksvegin í Havn.
Granskarasetrið iNOVA varð tikið í nýtslu í juni í fjør. Her hava privatar og almennar fyritøkur atgongd til nýmótans starvsstovur, framkomin tól og skrivstovur. Niðanfyri er laboranturin og granskarin Tina Ziska komin inn í køkin hjá Leif at smakka dagsins úrdrátt.
Her er litfagra arbeiðsborðið og nøkur av amboðunum hjá Leif Sørensen í morgun.
Leif hevur verið norðuri við Gjógv og savnað apublómu í gjónni, og trøllakapar í haganum og fram við vegjaðaranum, og eisini gras og hoyggj, sum alt verður latið á fløsku og merkt eftir eini nærlagdari skipan.
Eisini tari av ymsum sløgum verður kannaður og brúktur í royndini at finna ein føroyskan smakk.
Kanningararbeiði krevur tíð og tol og nógva skráseting við køksborði í starvstovuni í iNOVA.
Ein partur av granskarasetrinum er innrættaður sum nýmótans starvsstovukøkur, foodlab, til gransking og menning av føroyskum matvørum. Køkurin er sniðgivin sum ein partur av Nýggju Norðurlendsku Matrørsluni. Av tí sama er hann útgjørdur við serligari køksútgerð, sum kokkar og onnur serkøn kunnu brúka til at menna nýggj hugskot og rættir, har føroysk rávøra er nýtt.
Áhugin fyri plantum er stórur í Føroyum. Leif hevur Litflora (Føroya fróðskaparfelag 1980), sum er í praktiskari plastpermu, í lummanum, tá ein fer út í náttúruna at leita eftir plantum. Í bókini Føroysk flora (Nám 2000) verða 67 plantuættir, tilsamans um 400 blómuplantur og leggstreingjagróplantur, viðgjørdar í teksti og við littekingum. Fyrsta floran á føroyskum, Føroya flora eftir Rasmus Rasmussen, kom út í 1936 og aftur í 1952. Í føroyska partinum í nýggja atlasinum hjá Námi er ein síða við tilsamans 235 plantusløgum, frá teim heilt vanligu til tey sera sjáldsomu í tali, summi ovarlaga, tað vil siga omanfyri 300 metrar, og onnur niðarlaga, niðanfyri 300 metra hædd. Flestu plantusløg, 85, eru í øllum hæddum, 81 vaksa ovarlaga og 68 niðarlaga.
Granskarasetrið iNOVA, sum umframt foodlab hevur starvsstovur, skrivstovur, fundarhøli og ein høll, er úrslitið av einum samstarvi millum privatar og almennar fyritøkur, hvørs endamál var at styrkja vísindaliga undirstøðukervið í Føroyum. Hendan samansetingin gevur góða atgongd til framkomin tól og samstarv millum granskarar.


text:
Minningarorð um Onnu Vágsheyg Ellingsgaard
Anna Vágsheyg Ellingsgaard andaðist týsdagin 24. mars einans 48 ára gomul.
Anna tók kandidatprógv í enskum og norðurlendskum á universitetinum í Århus í 1997. Í 1999 tók hon pedagogikum á Århus Katedralskole. Hon undirvísti í enskum og donskum í studentaskúlanum á Kambsdali í fleiri ár, og hon var fakliga sterk og vælumtókt sum studentaskúlalærari. Men Anna hevði góð evni at skriva og stóran áhuga fyri journalistiskum arbeiði, og í 2008 tók hon diplomútbúgving í journalistikki á Danmarks Journalisthøjskole. Tá hevði hon longu eina tíð starvast á Sosialinum. Í 2010 tók hon við starvi í Kringvarpi Føroya.
Fyri Onnu tóktist tað ikki vera eitt antin-ella, hon vildi fegin undirvísa og vera journalistur, og hon vildi fegin brúka sína útbúgving í máli og bókmentum í journalistiskum arbeiði. Førleikar hennara sum bæði bókmentakønur akademikari og kritiskur journalistur komu týðiliga til sjóndar í fleiri góðum bókaummælum í bløðum, útvarpi og sjónvarpi. Hon dugdi at skriva ørstutt og beinrakið í bløðunum, at orða seg skjótt og raðið í sjónvarpinum og at ummæla nágreiniliga í ein tíma ella meir í mentanarsendingum í útvarpinum.
Í januar 2011 byrjaði Anna at undirvísa í lærugreinini samskifti á Føroyamálsdeildini á Fróðskaparsetrinum. Hon hevði røttu førleikarnar og var fyrimyndarliga nærløgd. Studentarnir vóru fegnir um undirvísingina, og sum starvsfelagi var hon bæði gløgg og álítandi.
Fyri tveimum árum síðani gjørdist Anna álvarsliga sjúk. Hon helt fram at undirvísa, stundum merkt av sjúkuni, men altíð áhugað í at fáa undirvísingina so góða og avbjóðandi sum gjørligt. Seinastu tíðina mátti hon fleiri ferðir melda seg sjúka, men hvørja ferð legði hon afturat: “eg gleði meg at koma aftur”. Í einari samrøðu við meg fyri nøkrum árum síðani vísti Anna á eitt brot í skaldsøguni Jeg forbanner tidens elv eftir Per Petterson: høvuðspersónurin í skaldsøguni verður spurdur, um hann er bangin fyri deyðanum, og hann hugsar, at hann ikki er bangin fyri at vera deyður, men ræðist hugsanina um evstu løtuna, tá hann fer at vita við sær sjálvum, at allir møguleikar fyri at vera tann, sum hann so fegin vildi verða, eru farnir, og at fólk einans fara at minnast hann fyri tað, hann í veruleikanum gjørdi og var. Anna vildi eina rúgvu, hevði áhugamál og ætlanir, men hon var sanniliga eisini nógv fyri okkum øll, sum komu í samband við hana.
Tað er ein missur fyri Føroyamálsdeildina, at Anna ikki er longur. Í takksemi og við virðing minnast vit Onnu Vágsheyg Ellingsgaard.
Bergur Djurhuus Hansen
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Sjóvinnuhúsið alment tikið í nýtslu
Fyrrapartin kl. 10.30 varð skipað fyri móttøku niðri á Vestarubryggu 15, har Fróðskaparsetur Føroya er flutt inn í snotilig høli.
Virksemið hjá Setrinum er at finna á aðru, fjórðu og fimtu hædd í bygninginum, og tað eru tvær av deildunum á Fróðskaparsetrinum, Náttúruvísindadeildin og Deildin fyri Heilsu- og Sjúkrarøktarvísindi, sum eru fluttar inn her.
Leigumálið rúmar bæði undirvísingarhølum og bólkarúmum fyri lesandi, umframt at gamla saltsiloin er umbygd til bæði nútímans fyrilestrarsal á fjórðu og fimtu hædd, og at matstova verður innrættað í veghæddini. Samanlagt fer hetta at leggja lunnar undir eitt gott lestrarumhvørvi fyri lesandi. Samstundis hava starvsfólk fingið nýggjar skrivstovur og fundarhøli, eins og tað eru innrættað venjingarstova og turrlabratorium. Samanlagt er talan um nútímans fasilitetir.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Orð: Abraham Grimstvedt
Týtt: Victor Danielsen
1. Hjartans eymu streingir rørast,
tá ið Jesu sløg og sár
eg í andanum kann síggja,
deyða hans og kvøl og tár,
tá ið eg hann tornakrýndan,
slignan, spottaðan kann sjá –
áh, ja, fyri meg hann bar tað,
fyri meg hann doyði tá!
Niðurlag:
Fyri meg, ja, fyri meg fleyt hans blóð,
áh, ja, fyri meg
ofraði hann seg!
Fyri meg, ja, fyri meg fleyt hans blóð,
ja, hans blóð, tað fleyt fyri meg!
2. Jesu blóð meg hevur reinsað,
sálarbót í tí eg fann,
eg úr syndini varð loystur,
tá í trúgv eg kom til hann;
eins og Ísrael hitt kvøldið
páskalambið ótu glað,
so eg gleðast kann, tí Jesus
gav seg sjálvan í mín stað.
3. So er sál mín her á foldum
frelst og sæl og frí og glað,
skjótt mín Frelsara eg síggi
har í Salems fagra stað;
áh, tá skal eg honum prísa
fyri deyð hans, sløg og sár,
meðan hann av eygum mínum
turkar burt hitt síðsta tár!


text:
Orð: Steinbjørn B. Jacobsen
Tá tú kemur heim
og tú aftur er hjá mær
hjá okkum báðum alt sum fyrstu ferð
í frið og náðum svevur tú við mína lið.
Og tú spyr og spyr um alt
og eg tær sigi frá
um stórt og smátt, sum hendi heima her
sum ein fittur drongur, ið lurtar eftir søgum.
Bara tað, at tú ert inni
vit fáa ein temunn saman
og kanska tosa um hvat vit vilja gera
tað er gott at tosa við onkran
tað er gott at kenna, at tú ert hjá mær.
Tá babba kemur heim
vit bæði verða glað
tá aftur hann er her hjá tær og mær
hann hevur okkurt heim til tín, lítli mín.


text:
Orð: J.H. Schrader / Brorson
Týtt: Torkil Beder
1. Vár trúgv várt fasta álit er,
at Guð vil okkum náða,
sum vit ei kunnu taka her,
men bert við anda fáa,
í hjartadýpi haldgóð grund,
bygd á Guðs orð um náðifund
og sáttmála í Kristi.
2. Vár trúgv ein vøkur perla er,
ein dýrgripur at eiga,
Guðs frið til bangnar sálir ber,
vil oss til gleði leiða.
Tað eingin sær, hon greitt kann sjá,
at fast Guðs lyfti standa má:
hann Faðir vár vil vera.
3. Um stundin myrk meg sígur á,
og døpur syndaminni
seg troka fram úr hjartavrá,
mín sál tó frið skal finna.
Eg fullvæl veit, stór synd mín er;
men størri boð Guðs orð mær ber:
tín synd skal strikað verða!
4. Tað orð, tað orð meg tryggan ger
og er mítt akker besta,
tá ivi gjøgnum hjartað fer,
vil ófrið í mær festa.
Ei óttin meir skal valdið fá,
í trúgv eg náði Guðs kann sjá,
og hjartað finnur hvílu.
5. Eg veit, at mennast skal vár trúgv,
tá fram í stríð vit ganga;
vil ivi seta í mær búgv
og freisting hugin fanga,
mítt trúarsvørð seg hevjar hátt
og berjir niður heljar mátt,
ið mær vil trúnni forða.
6. Veit mær, Guð Faðir, alla tíð
í hesi trúgv at verða,
í henni eiga sálarfrið,
mín gerning allan gera!
Guðs andi vitnar í mær svá,
at eg í hesi trúgv skal fá
til himna heim at vinna.


text:
Gongutśrur į Višareiši
Eysturoyar Gongufelag skipaši fyri spįkingartśri į Višareiši sunnudagin 25. oktober 2009. Tśrurin byrjaši viš at fara ķ kirkju kl. 12, har Elsa Funding hevši prędiku. Feršaleišari eftir kirkjugongdina var Olivinus Sųrensen. Fyrst greiddi hann ręttiliga gjųlla frį ymsum višurskiftum ķ višvķkjandi kirkjuni. Sķšani varš fariš yvir ķ prestagaršin ķ Óšnagerši, har Elsa greiddi frį um henda sųguliga garš.
Śr prestagaršinum var fariš eystur į Eišiš eftir sunnara vegi, og hašani vestur aftur eftir noršara vegi nišan ķ Garš. Av Garši varš fariš nišan ķmillum grótgaršarnar og oman aftur viš teimum vestanfyri, fram viš Brekkumųrk og oman aftur ķ prestagaršin. Olivinus greiddi alla tķšina frį ymsum sųguligum višurskiftum og hendingum į Višareiši. Ein sera góšur og įhugaverdur tśrur ķ góša heystvešrinum henda dagin, har eini 35 fólk hųvdu lagt sęr leišina.


text:
Fyrilestur um grindadráp í Føroyskari myndlist/
Tóroddur Poulsen
Sunnudagin 31. januar kl. 16 hevur Solveig H. Olsen temafyrilestur um Grindadráp í føroyskari myndlist. Á heimasíðu Listasavnsins er eingin útgreining sum so av innihaldinum av fyrilestrinum, men eg giti, at Mikines man vera ein av høvuðspersónunum. Eg vóni, at Tóroddur Poulsen eisini er við í fyrilestrinum og at hansara modernaðu myndir av grindamentan verða viðgjørdar, tær hava tað uppiborið. Eisini á hesum økinum er Tóroddur Poulsen endurnýggjari; eitt evni, sum hevur verið viðgjørt við patos og við denti á tað stórsligna, viðger hann á skemtiligan og konseptuellan hátt í steinprentum og í vatnlitamyndum.
Tóroddur Poulsen


text: Amerikansku Wolverines hjá University of Michigan fáa nú eitt spildurnýtt slag av telemetriskari útgerð frá Avidasports, ið ger tað gjørligt hjá venjaranum at fylgja við øllum møguligum parametrum hjá svimjarunum, og práta við teir ímeðan teir svimja. Útgerðin mátar til dømis ferð, tal á tøkum, longd per tøk, frekvens, tal og ferð á spørkum, venditíð og tíð per longd. Venjarin hevur eina ‘touch pad’ teldu við yvirliti yvir parametrarnar hjá øllum svimjarum, og kann so geva teimum boð gjøgnum oyrasnigli, um okkurt ikki er sum tað eigur at vera. Les tíðindaskriv á avidasports.com


text:
Nýggjur stavari
Microsoft hevur sent Office-2013 á marknaðin, og tí spyrja fólk eftir rættstavaranum.
Orsakað av ávísum tøkniligum broytingum í seinastu útgávunum av Office fæst verandi rættstavarin ikki at rigga longur.
Fróðskaparsetrið er farið undir at kanna, hvussu stavarin kann verða mentur og knýttur at nýggja tekstforritinum hjá Microsoft. Samstundis skal hann framvegis vera nýtiligur í øðrum forritum.
Føroyski rættstavarin er upprunaligur mentur á Fróðskaparsetrinum við støði í talgildum teksttilfari.
Í 2010 skipaði Fróðskaparsetrið fyri, at stavarin gjørdist alment atkomiligur ókeypis. Nógv í Føroyum, sum brúka teldu, hava Office-pakkan hjá Microsoft á telduni. Onnur og púra ókeypis tekstforrit eru at fáa á netinum, og tað er munandi lættari at laga stavaran til tey forritini enn til Microsoft-forritini. Sí yvirlit yvir frí forrit á www.stava.fo
Tað, sum nú skal gerast fyri at stavarin kann nýtast í Office 2013, fer at kosta nakað av peningi. Fróðskaparsetrið vónar, at tað fer at bera til at fíggja menningina av føroyska stavaranum soleiðis, at hann framvegis kann verða tikin niður á telduna fyri einki.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Listaverk og annað fylgja ikki við
Poul Michelsen, landsstýrismaður, hevur svarað Kára P. Højgaard, løgtingsmanni, um savnið og ognirnar hjá Postverki Føroya.
Listaverk og lutir, sum eru knýttir at postvirkseminum, hava ávíst peningaligt virði, men meiri umráðandi er, at lutirnir hava søguligt virði fyri føroyingar og føroysku postsøguna.
Umráðandi er tí at tryggja, at hesi listaverk og hesir lutir verða verandi ogn hjá landinum.
Hetta verður eisini viðgjørt, tá farið verður undir at viðgera uppskotið um at einskilja Posta, sigur Poul Michelsen.
Hann sigur, at gávan, serliga stempul, skjøl og yvirstemplað frímerki, sum Postverk Føroya fekk frá Det Danske Postvæsen í 1976 í sambandi við yvirtøkuna, er partvís tøk og er í varðveitslu hjá Posta.
Tíverri má eisini staðfestast, at partur av gávuni ikki er at finna.
Talan er um lutir og skjøl, sum helst av misgáum eru burturbeind í sambandi við, at lutirnir eru fluttir so ofta seinastu nógvu árini.
Arkið við yvirstemplaðum frímerkjum frá fyrra heimsbardaga er kortini varðveitt í bankaboks.
Nógvir postlutir eru latnir øðrum at varðveita, so sum Søvnum landsins, Norðoya fornminnafelag og Tjóðpallinum.
Sí eisini


text:
Orð: Steintór Rasmussen
Lag: Jákup Zachariassen
Um tú hevur tað sum eg,
Og hvar eru vit á veg?
Er tað nøkur meining í,
ongin sekur er í tí?
Er tað nakað oyðilagt,
er tað tað, tú ei fekst sagt
í hesi køldu verð?
Nakað nívir, okkurt er!
Regnið oysir niður her!
Tú…. er tað so eitt undur er,
at tað vakra enn er til?
Tú kanst leita víða hvar,
enn eg bíði eftir tær!
Um tú bara heima var!
Um tú hevur tað sum eg,
veitst tú, hví eg fór mín veg!
Enn ein longsul er í mær,
tað, sum einaferð jú var,
og tann áhugi tú gav,
sig mær, hvar bleiv alt av,
frá tí góðu tíð?
Tú…. er tað so eitt undur er,
at tað vakra enn er til?
Tú kanst leita víða hvar,
enn eg bíði eftir tær!
Um tú bara heima var!


text:
Løg við Simma, Teitur, Teimum av Kamarinum, Mold, Lív Dam, Stanley Samuelsen, Deja Vu, Rúna á Heygum, Deiggj og nógvum øðrum vera at hoyra á stóru Rokksøgukonsertina leygarkvøldið.
Í sambandi við útgávuna av Føroysku Rokksøguni verður stórt hátíðarhald og konsert í Reinsarínum leygarkvøldið 9. juli. Nøkur av okkara fremstu tónleikanøvnum gjøgnum tíðirnar fara á pall antin sum einstaklingar ella saman við væl upplagda húsorkestrinum.
Her verður høvið saman at fegnast um tónleikin, sum hevur glett føroyingar so nógv síðan mitt í síðstu øld. Eisini fara høvundarnir at siga nøkur orð, og hugleiða í sambandi við framførslurnar.
Vit kunnu vit lova, at her verður kýnt fyri hoyrisansinum við nøkrum av okkara størstu klassikarum. Millum gestasangarar og gestatónleikarar eru Teitur, Simme, Stanley Samuelsen, Nicolina og Eyðbjørn av Kamarinum, Rúna á Heygum, Líggjas og Flóvin úr Deja Vu, Lív Dam, Fróði og onnur úr Deiggj, Vanja Carlsen, Niclas og Kristin úr Mold, Rókur Jákupsson Jakobsen, Jógvan Andrias Joensen, Hans Jacob Kollslíð og Kári Sverrisson og Evi Tausen.
Møguleiki verður eisini at keypa bókina fyri serprís, kr. 300,- og fáa hana signeraða. Vanligur prísur verður kr. 398.-
Konsertin er frá kl. 20.30 og atgongumerki fáast á síðuni hjá Reinsarínum og í Kunningarstovuni í Havn.


text:
Snorri Brend
20.10.2014 - 17:12
Alt bendir á, at ilt-trot var orsøk til at ein tollari doyði umborð á einum føroyskum farmaskipi í norskari havn.
Hesin var umborð á farmaskipinum Heidi í arbeiðsørindum, saman við tveimum øðrum, tá vanlukkan hendi.
Tað var meðan teir í ”embeds medfør” kannaðu skipið at hesin tollarin brádliga hvarv.
Løtu seinni var komið fram á manninum, sum var dottin niður í eina av lastunum. Hóast roynt var við lívgevandi fyrstuhjálp, eydnaðist tað ikki at bjarga manninum.
Fyrrapartin upplýsti norska løgreglan, at eingi vitni vórðu til hendingina.
Norska TV2 skrivar haraftrat, at ein í morgun hevur mált ilt-nøgdina í lastini. Og her er mangt sum bendir á, at tað var júst trot á ilt sum var orsøkin til deyðsfallið.
- Vit útiloka ikki at hetta kann hava havt samband við deyðsfallið, sigur løgregluovastin Tron Kristiansen á Karmøy lensmannskontor.
50 ára gamli maðurin verður obduseraður í morgin á Gades Institutt í Bergen.


text:
Tróndur Arge 12.08.2018 (21:50)
Fyrsti dysturin hjá Ronaldo mátti avblásast
Cristiano Ronaldo skoraði longu aftaná fáar minuttir, tá Juventus fyrr í dag spældi venjingardyst móti einum ungdómsliði. Dysturin mátti tó avblásast, tá ídnir áskoðarar runnu inn á vøllin, fyri at fáa mynd saman við nýggju stjørnuni.
Cristiano Ronaldo hevur ikki verið á vøllinum fyri Juventus fyrr enn í dag, men lítið er broytt. Hann skoraði eftir bara fáar minuttir. Juventus var á odda 5-0, tá áskoðarar tjúgu minuttir fyri tíð byrjaðu at renna inn á vøllin.
Málið var at heila upp á Cristiano Ronaldo, og vónandi fáa ein mynd. Hetta er ikki ókent og er millum annað hent á Tórsvølli, tá Føroyar spældu móti Portugal fyri skjótt tveimum árum síðani.
Seria A byrjar um eina viku. Tá spælir Juventus á útivølli móti Chievo Verona.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Eirikur Lindenskov 08.08.2018 (22:46)
MYNDIR: Ingibjørg Hansen hitaði upp til Summar Festivalin
Í kvøld var konsert á vágni í Klaksvík sum upphiting til Summar Festivalin. Hetta var roynt fyrstu ferð í fjør og riggaði sera væl.
Tað var songkvinnan úr Mikladali, Ingibjørg Hansen, sum sang saman við tónleikararunum Pæturi við Keldu og Ólavi Jakobsen afturat.
Niðanfyri síggjast myndir, sum Jens Kristian Vang hevur tikið.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
1929
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 6. januar - Systir Agnes Gonxha Bojaxhiu, seinni kend sum Móðir Teresa, kemur til Calcutta frá Írlandi, til at byrja starv sítt í India.
- 10. januar - Belgiska tekniseriuhetjan Tintin verður fyrstu ferð at síggja, í teknirøðini Les Aventures de Tintin, reporter..., au pays des Soviets (á føroyskum, Upplivingar Tintin í landi Sovjetanna.), í barnablaðs ískoytinum í dagblaðnum Le Petit Vingtième.
- 17. januar - Tekniseriu sjómaðurin Popeye verður fyrstu ferð at at síggja í blaðnum Thimble Theatre.
- 9. februar - Litvinov avtalan verður undirskrivað í Moskvu. Avtalan hevur við sær at Sovjetsamveldið, Pólland, Estland, Rumenia og Lettland avtala ikki at nýta vopn um ósemja kemur upp landanna ímillum.
- 2. mars - Táverandi heimsins longsta brúgv letur upp, tá Tollbrúgvin í San Francisco verður vígd.
- 16. mai - Fyrsta Oscarsvirðislønin verður latin við 15 minutna hátíðarhald í Hollywood. Wings (1927) vinnur heiðurslønina fyri besta film.
- 26. mai - Gjáar kirkja verður vígd.
- 27. juni - Fyrsta almenna framsýning av litsjónvarpi verður hildin í New York. Fyrstu myndirnar, ið verða vístar eru av eini blomsturbuket og tí amerikanska flagginum.
- 27. juli - Reyði Krossur tekur sær ein reyðan mána, afturat reyða krossinum sum búmerki.
- 16. august - Ófriður tekur seg upp í millum Palestinar og jødar búsettar í Palestina, við teimum avleiðingum at 133 jødar og 116 palestinarir lata lív.
- 20. august - BBC, British Broadcasting Company, byrjar sína fyrstu sjónvarpsending.
- 24. - 29. oktober - Wall Street brakið í 1929. Atvold til stóru amerikonsku fíggjarkreppuna sum vardi í fleiri ár.
- 7. november - The Museum of Modern Art opnar fyri almenninginum í New York, USA.
Ókendar dagsetningar[rætta | rætta wikitekst]
- Molin við atløgubryggju í Tórshavnar havn eru liðug.
List[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
The Sound and the Fury hjá William Faulkner.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 15. januar - Martin Luther King Jr., amerikanskur mannarættindaleiðari (d. 1968)
- 10. apríl - Max von Sydow, svenskur sjónleikari (Pelle Erobreren)
- 4. mai - Audrey Hepburn, enskur sjónleikari og aktivistur (Breakfast at Tiffany's) (d. 1993)
- 12. juni - Anne Frank (d. 1945)
- 28. juli - Jacqueline Kennedy Onassis, amerikonsk forsetafrúa. (d. 1994)
- 24. august - Yasser Arafat, palestinskur forseti. (d. 2004)
- 21. september - Jákup Joensen, føroyskur vinnulívsmaður og politikari (d. 2016).
- 25. september - Barbara Walters, amerikonsk tíðindakvinna
- 12. november - Grace Kelly, amerikanskur sjónleikari og seinni prinsessa av Monako. (High Noon) (d. 1982)
- 13. desember - Christopher Plummer, kanadiskur sjónleikari (The Sound of Music)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 15. mai - Søren Henrik Theodor Sørensen, Føroya próstur 1878-84. (f. 1849)


text:
Hey tit!
Vælkomin í kuldakrákureiðrið! Her búgvi eg, Kuldakráka, ella sum fleiri rópa meg, Kul da Kráka, tí eg eri so Kul! Altso, Cool merkir køld á enskum, og tí siga vit kul á føroyskum. Vit hava stolið orðið ella “lánt” tað úr enskum. Kul, ha?
Og nú vit tosa um at “lána”. Eg elski at “lána”! Men meir um tað seinni. Eg havi avgjørt at flyta inn her. Beint her á hesa heimasíðuna. Eg búði beint uttan fyri Kringvarpið á bønum og sá inn í gjøgnum vindeygað, hvussu tey arbeiða við barnatilfari har, og fekk so góðan hug at “lána” okkurt frá teimum, kanska: blankar mikrofonir, fínar teldur, stór myndatól ella kular oyrabúffar. (Eg riggi mega væl í oyrabúffum!)
Eg havi ein vinmann: Knút, hann er eitt føroyskt ross. Vita tit, hvat honum dámar? At leggja seg niður at sova. Eg meini heilt niður, sum var hann skotin! So kann eg ikki lata vera við at hála eitt sindur í halan á honum. So vaknar hann og slær eftir mær við halanum ella allarbest, hann rennur eftir mær. Tað elski eg. Tí eg eri ofta so køld, og tá er gott at flyta seg. Ella lata seg í heit klæði ella bæði ;-)
Men Knút er bara uttan fyri Kringvarpið um summarið, og mær longdist eftir at vera kul upp á ein annan máta. So tá eg hoyrdi um heimasíðuna, sum VIT eiga. Ja, so mátti eg bara flyta inn. Ístaðin fyri at vera køld og einsamøll úti, so kunnu VIT vera saman her!
Eg havi fingið mítt egna reiður her: Men tú ert altíð vælkomin! So eru vit: VIT. Og tað er tað besta.
Eg minnist, tá ið eg var ein lítil pisa og var ljót og skallut, við trimum bláum dúndoddum á høvdinum, og eingin helt meg vera hvørki vakra, fitta ella klóka.
Men, sum tey siga, “Kráka tykir best um unga sín” Og mamma helt meg vera tað besta og vakrasta, hon nakrantíð hevði sæð, og tað heldur mamma tín eisini um teg! So mamma helt, eg var vøkur, tí eg var blá.
Heeyyy, um tú vilt tekna meg ein annan lit, so tekna meg her. Tað hevði verið stuttligt at verðið grøn ella lilla, kanska?


text:
Marta Heldarskarð, profilurin
Navn:
Marta Heldarskarð
Aldur: 15 ár.
Skúli: 9.a, Ósaskúlin í Klaksvík.
Lýs teg sjálva við trimum orðum!
- "lítil", fitt og við uppá tað.. hahah!
Hvat lívsstarv ynskir tú tær?
- sum nu er: innanduraarkitekt
Hvat hevði tú gjørt, um tú vanst eina millión?
- ferðast til okkurt lekkurt heitt land, shoppa fyri restina! haha
Hvat kann fáa øði í teg dagliga?
-irreterandi viðmerkingar og ringt lag.
Hvat fær teg at gleðast dagliga?
- mínar deiligu vinkonur og sjeikurin.
Um tú ikki búði í Føroyum, hvar hevði tú so búð?
- Spania, New York ella okkurt sovorðið lekkurt :D
Hvønn kendan persón kundi tú hugsað tær at hitt?
- huh, tað er ringt at siga.. Josh Hartnett, kanska? Jim Carrey, tað hevði verið for skeg :D
Hvat er stuttligasta menniskja, tú hevur upplivað?
- Tað eru mínar bestu vinkonur, haha :D
Hvat gert tú um 10 ár?
- tað er ringt at siga? men kanska fingið eitt ella bæði tvey børn, havi hús og eitt deiligt arbeiði ;)
Hevur tú nakað frítíðarítriv?
- eg spæli klaver :D
Hvat slag av undirbuksum dámar tær best?
- gstrong?? telur tað sum undirbuksir ?:D
Hvørja stødd í skóm brúkar tú?
- 36-37.
Heldur tú, at tú sjálv ert lekkur?
- ahahha sikken ein spurningur. Nei, lekkur vildi eg ikki hildið verið tað rætta orði :D
Hvat tendrar tú uppá?
ein sjálvsikran drong, sum veit hvat hann ger ;)
Hvussu leingi situr tú á kummuni?
- á kummuni, veit eg ikki.. men eg eri inni á wc'num 24/7 :D
G! festival ella Summarfestival?
- G! festival ;)
Hevur tú nakað nýggjárslyfti?
- ja, masser.. t.d. tapa meg, steðga við at banna so nógv og so víðari og víðari :D


text:
Høvuðsstaðurin í Skotlandi, Edinburg osar av mentan, hugna og góðum stemningi. Býurin bjóðar upp á hópin av áhugaverdum upplivingum. Tú kanst spáka niðan á Edinburgh Castle, shoppa á gøngugøtuni í The Royal Mile ella bara taka tær av løttum í einum av mongu góðu matstovunum og pubbunum. So um tú umhugsar ein býarskáa, shoppingtúr, ella kanska romantiskan túr, so er Edinburgh júst nakað fyri teg.
Flogið verður mánadag og fríggjadag til Edinburgh, so møguleiki at at vera burtur eitt vikuskifti, eina viku ella longri.
Ring á tlf. 476363 og hoyr nærri.
Edinburgh


text:
Fyrsta Mósebók, kapittul 3
Syndafallið
v1
Men ormurin var sniðfundigari enn øll onnur djór á markini, sum Harrin Guð hevði skapað. Og hann mælti við konuna: «Man nú Guð hava sagt, at tit ikki mega eta av nøkrum træi í aldingarðinum?»
v2
Konan svaraði orminum: «Av ávøkstum træanna í aldingarðinum mega vit eta;
v3
men av ávøksti træsins, ið stendur í miðjum aldingarði, hevur Guð sagt, at vit mega ikki eta og ikki nerta hann, tí annars verður deyðin okkum vísur.»
v4
Men ormurin segði við konuna: «Tit skulu als ikki doyggja.
v5
Men Guð veit, at so skjótt sum tit eta av tí trænum, munnu eygu tykkara verða upplatin, og tit munnu verða eins og Guð og duga at skyna á illum og góðum.»
v6
Tá ið nú konan sá, at træið var gott til matna og frálíkt á at líta og avbært til at fáa vit av, tá tók hon av ávøksti tess og át; somuleiðis gav hon eisini manni sínum, ið hjá henni var, og hann át.
v7
Men tá lótust eyguni upp á teimum báðum; og tá ið tey vórðu vør við, at tey vóru nakin, tóku tey at seyma sær belti úr bløðunum av fikutrøum.
v8
Men tá ið Ádam og kona hans í kvøldarlotinum hoyrdu Harran Guð koma gangandi gjøgnum aldingarðin, royndu tey at krógva seg fyri honum millum trøini í aldingarðinum.
v9
Tá kallaði Harrin Guð á Ádam og segði: «Hvar ert tú?»
v10
Hann svaraði: «Eg hoyrdi teg í aldingarðinum og varð bangin og krógvaði meg, av tí at eg eri nakin.»
v11
Tá segði hann: «Hvør hevur sagt tær, at tú ert nakin? Mestur hevur tú etið av trænum, sum eg beyð tær ikki at eta av!»
v12
Ádam svaraði: «Konan, ið tú setti mær við lið, gav mær av trænum, og eg át.»
v13
Tá segði Harrin Guð við konuna: «Hvat hevur tú gjørt?» Konan svaraði: «Tað var ormurin, ið tøldi meg, so at eg át.»
v14
Tá mælti Harrin Guð við ormin: «Fyri at tú gjørdi hetta, skalt tú verða bannaður millum allan fenaðin og millum øll djór á markini; á búki tínum skalt tú skríða og eta mold allar ævidagar tínar!
v15
Og eg seti fjandskap millum teg og konuna, millum avkom títt og avkom hennara; tað skal morla høvur títt, og tú skalt bíta tað í hælin!»
v16
Við konuna segði hann: «Við miklum treytum skalt tú ganga við barni; og við pínu skalt tú føða; men tó skal tráan tín vera eftir manni tínum; og hann skal valda tær!»
v17
Við Ádam segði hann: «Av tí at tú lýddi konu tíni og átst av tí træi, sum eg hevði sagt, at tú skuldi ikki eta av, tí skal jørðin verða tær bannað tín vegna; við strevi skalt tú vinna tær føðslu av henni allar ævidagar tínar.
v18
Tornir og tistlar skal hon bera tær; og tú skalt eta urtir markarinnar.
v19
Í sveitta andlits tíns skalt tú eta breyð títt, hagar til tú aftur fert í jørðina, sum tú ert tikin av; tí av mold ert tú, og at mold skalt tú aftur verða!»
v20
Og Ádam nevndi konu sína Evu, tí at hon varð móðir at øllum, sum liva.
v21
Síðan gjørdi Harrin Guð Ádami og konu hans skinnbúnar og læt tey í teir.
v22
Tá segði Harrin Guð: «Sí, Ádam er vorðin sum ein av okkum til at skyna á illum og góðum! Nú má hann ikki rætta út hond sína og taka eisini av lívsins træi og eta og liva um allar ævir!»
v23
Tá koyrdi Harrin Guð hann út úr aldingarðinum í Eden og setti hann til at dyrka ta jørð, sum hann var sjálvur tikin av.
v24
Og hann rak Ádam út; og fyri eystan Edens aldingarð setti hann kerúbarnar við hinum glampandi logasvørði til at verja vegin til lívsins træ.


text:
Seinasta freist at bíleggja eitt JobPrát er í kvøld kl. 20.00
Um tú vilt tryggja tær eitt óformligt prát við onkrar av luttakarunum á Jobmatch 2017 er at bíleggja eitt JobPrát nú, tí í kvøld klokkan 20.00 steingir hesin møguleiki. Tó er altíð møguligt at vitja Jobmatch og allar tær luttakandi fyritøkurnar og stovnarnar uttan at hava bílagt Jobprát frammanundan.
Møguleikin at tekna til Jobmatch er opin heilt fram til sjálva starvsstevnuna, og er tí einki evsta mark í hesum sambandi.
Jobmatch 2017 opnar kl. 13.00, og tað er ókeypis at vitja Jobmatch.
Verið vælkomin 😊


text: Í døgunum 23.-25. november verður Norðurlandahúsið karmur um stórt alment tiltak við kjaki, framsýningum, bókasølu og nógvum øðrum spennandi fyri allar aldursbólkar – alt við støði í skrivaða orðinum. Partur av húsinum verður innrættaður til børnini við søgum, spølum og øðrum stuttleika. Bókadagarnir eru eitt samstarv millum Norðurlandahúsið, Rithøvundafelagið og føroysku útgávufeløgini og eru ætlaðir viðurkendum eins væl og spírandi høvundum úr Føroyum og norðurlondum, tíðindafólki og øllum, ið hava hug at skriva og lesa.


text:
Jan Müller
19.10.2015 - 09:01
Jan Müller úr Reykjavík
Tað var rungandi lógvabrestur, tá teir umleið 800 áhoyrarnir í Hørpuni í Reykjavík í vikuskiftinum lýddu á, hvat Aksel Johannesen, løgmaður, síðani Sjúrður Skaale, fólkatingsmaður og loksins Hákun Djurhuus, stjóri í SEV høvdu at bera fram á arktisku ráðstevnuni “Arctic Circle”.
Tað fellur neyvan heldur einum og hvørjum í lut at fáa atgongd til størstu høllina og pallin og somuleiðis eina ta bestu tíðina á so stórari ráðstevnu. Men hetta eydnaðist føroysku stigtakarunum til tær tríggjar framløgurnar um Føroyar sum tænastumiðdepil í Arktis og um setning Føroya at gerast heilt grønar á orkuøkinum innan fá ár.
Sjúrður Skaale, fólkatingslimur og seinastu árini eisini formaður í arktiska bólkinum í Fólkatinginum, hevði gjørt sær serstakan ómak við at brúka hetta einastandandi høvið hjá Føroyum at varpa ljós á ætlanina at gera Føroyar til ein týðandi tænastumiðdepil í Arktis. Hann nýtti her eisini høvi til at fáa boðskapin um eina nýggja oljuútbjóðan um tvey ár út til umheimin. Á sannførandi hátt og við at spæla við opnum kortum vakti framløga hansara miklan ans á ráðstevnuni skulu vit døma eftir úttalilsunum frá fleiri av áhoyrarunum aftaná. (Lesið um hetta í komandi greinum á oljan.fo) Millum áhoyrarnar var eisini íslendski forsetin Ólafur Ragnar Grímsson.
Eftir framløguna, sum vit fara at hyggja eitt sindur nærri at her, vóru tað eftir øllum at døma fleiri, sum fingu eyguni upp fyri tí veruleika, at Føroyar eru til og eru partur av Arktis umframt at hava umstøður at vera við til at troyta teir møguleikar, sum framtíðin hevur at bjóða uppá í Arktis. Her verður serstakliga hugsað um teir møguleikar, sum tann vaksandi ferðslan fer at hava við sær.
Sjúrður Skaale vísti fyrst í framløgu síni til orðini hjá løgmanni um, at hóast vit eru ein lítil tjóð, so vilja vit eisini átaka okkum okkara part av ábyrgdini av avbjóðingunum, tá tað kemur til tryggleika í økinum og at minka um útlátið.
“Men vit vilja eisini hava okkara part av vinnumøguleikunum í arktiska økinum”, segði hann og vísti annars eisini til royndir føroyinga at gerast ein oljutjóð.
Bjóðaði oljufeløgum at leita eftir olju í 2017
“Seinastu fimtan árini hevur verið leitað eftir olju í føroyskum øki. Øll í Føroyum vónaðu og vóru vís í, at olja fór at verða funnin og at Føroyar fóru at gerast ein oljuframleiðandi tjóð. Tí beint hinumegin markið høvdu bretar funnið stórar nøgdir av olju. Nakrar av teimum størstu oljukeldunum í Bretlandi eru bara fáar metrar frá føroyska markinum, so vit roknaðu við, at oljan fór eisini at verða funnin her.
Áhugin hjá oljufeløgunum var sera stórur fyri at leita, og tey lótu upp skrivstovur her. Eisini fingu vit tvey føroysk oljufeløg, sum tóku lut í leitingini, og sum í dag eisini eru partur av oljuvinnuni í Bretlandi og Norra. Vit høvdu entá eisini ein oljuráðharra. So vís vóru vit í, at olja fór at verða funnin her.
Føroysk feløg sóu møguleikar fyri at veita tænastur til oljufeløgini, og haraftrat fóru vit undir at byggja oljuveitingarskip, sum í dag arbeiða kring allan heimin.
Hesa tíðina eru níggju brunnar boraðir, summir hava verið turrir, meðan aðrir hava avdúkað olju men tó ikki í nóg stórum nøgdum. Tað er tó ein sannroynd, at olja er í føroysku undirgrundini. Nú tá oljuprísurin er sera lágur, og tað er kostnaðarmikið at bora í føroyskum øki, er greitt, at áhugin fyri at bora er ikki til í løtuni, men í 2017 verður ein nýggj útbjóðing, og vit vóna, at onkur oljufeløg fara at vísa áhuga aftur fyri at bora og finna tann elefantin, sum vit øll halda finst í føroysku undirgrundini,” segði Sjúrður Skaale og helt fram:
Nógvir føroyingar í oljuvinnuni
“Men vit ætla okkum ikki bara at sita hendur í favn og bíða eftir, at tað skal henda. Tey fimtan árini leitað hevur verið er nógv broytt í Føroyum. Okkara arbeiðsmegi er broytt. Frá nærum ongum fólki í oljuvinnuni er talið í dag umleið 1200, sum eru útbúgvin og hava útvegað sær royndir til at arbeiða í oljuvinnuni. Tey arbeiða í stóran mun í øðrum londum.
Føroyar eru tó framvegis á sama stað á heimskortinum, beint á markinum millum Arktis og Europa. Eitt sera hent stað, har vit nú bíða eftir, at siglingarleiðirnar norður eftir skulu lata upp. Vit meta okkum at vera júst á rætta stað á hesi farleið, “right in the middle on the road”.
Hetta er ein stórur møguleiki fyri okkum, ein møguleiki, sum vit ynskja at troyta.”
Sjúrður Skaale segði, at talið á tangaskipum, sum sigla um okkara leiðir, er vaksið sera nógv seinastu árini. Hetta letur upp fyri nýggjum møguleikum, sum føroyingar ynskja at troyta og vísti á, at vit í løtuni eru við til at menna eina nýggja vinnuliga strategi, sum kann gerast partur av vinnumenningini í Arktis. Henda hevur fingið heitið: “The Faroe Islands Maritime Services”.
“Vit vita frá okkara egnu fyritøkum, sum arbeiða í vinnuni, at eitt tangaskip ella frálandsskip, sum kemur í havn, ikki bert ynskir at skifta manning ella bunkra. Tí tørvar eina rúgvu av ymsum tænastum. Vit hava tí í Føroyum sett okkum saman, fyritøkur umboðandi eina rúgvu av vørum og tænastum, fyri at bjóða fram ein pakka til altjóða fyritøkur, nú vit liggja á eini so týðandi farleið.
Hyggja vit nærri at hesum fyritøkum, so er greitt, at vit hava skúlar og lærustovnar í Føroyum, sum útbúgva og halda skeið fyri fólki, sum velja sjóvinnuna. Vit hava hundraðtals yvirmenn, sum arbeiða umborð á okkara egnu skipum og á skipum kring heimin. Og ikki tykkum, ið her sita, at siga, so er tað sera týdningarmikið, tá tú skal gera ein handil, at tínir partnarar eru væl útbúnir. Og tað er ein sannroynd, at føroyska arbeiðsmegin er væl útbúgvin á hesum økjunum.”
Góðar havnir
Sjúrður Skaale nevndi síðani tær stóru og góðu havnirnar í Føroyum.
“Vit hava seks stórar havnir, og tað undraði tí meg almikið, tá ein av fyrilestrarhaldarunum her á ráðstevnuni, sum tosaði um íløgur í havnir í arktiska økinum, ikki nevndi Føroyar við einum tí einasta orði, hóast hann nevndi øll hini londini, uttan bara Føroyar, sum liggja á sjálvum tí komandi høvuðsvegnum til og frá Arktis.
Tí haldi eg eisini, at man hevur gloymt ella yvirsæð Føroyar, nú her finnast ikki færri enn seks størri havnir. Tvær tær størstu eru í høvuðsstaðnum Tórshavn og í grannabýnum Runavík. Bæði hesi plássini arbeiða við ætlanum at útbyggja sínar havnir í stóran mun. Vit gera tí við hesum nakrar av teimum størstu íløgunum í undirstøðukervið nakrantíð í Føroyum, fyri at vaksa um kapasitetin, soleiðis at vit kunnu taka ímóti fleiri og størri skipum , soleiðis at vit aftur kunnu veita teimum betri tænastur.
Føroyar hava so eisini aðrar fyrimunir. Hyggja vit at flutningi, so er tað ein stórur fyrimunur, at alt í Føroyum er skjótt at koma til. Talan er um eitt sera lítið land. Her eru 18 oyggjar, sum eru bundnar saman við undirsjóvartunlum. So einki er meira enn ein tíma burturi, hvat enn tær tørvar. Hevur tú brúk fyri hesum ella hasum, so tekur tað ikki meira enn ein tíma at fáa hendur á tí. Hetta haldi eg sjálvur er ein ótrúliga stórur fyrimunur.
Vit hava júst útbygt okkara flogvøll. Og hóast vit oftani hava mjørka og nógvan vind, so er flúgviregulariteturin nærum 100%.”
Hava førleikarnar
Sjúrður Skaale nevndi síðani, at ein høvuðsorsøkin til at vit royna at fáa skip at koma til Føroya, er tann, at vit hava prógvað, at vit hava neyðugu førleikarnar.
“Hetta er tó ikki nakað nýtt. Skip eru komin í føroyskar havnir seinastu mongu árini fyri at fáa umvælingar gjørdar, skifta manning, bunkra og proviantera. Og seinasta ár varð ein hornasteinur í so máta, tá ein stórur boripallar, West Hercules, hvørs fyristøðufelag Statoil var við til at tryggja, at pallurin kom í føroyska havn at verða umvældur. Stór feløg eru sjálvandi ivasom, um vit í Føroyum kunnu gera slík stórarbeiði. Men tey tóku tjansin. Føroyska felagið MEST átók sær arbeiðið saman við fleiri øðrum føroyskum fyritøkum, og eftir útint arbeiði fingu føroysku fyritøkurnar bara góð skoðsmál frá Statoil og hinum fyritøkunum, sum varaðu av pallinum.
Hetta var fyri okkum at meta sum ein týðandi sveinaroynd, ið vit megnaðu, og tí eru vit ikki smædnir fyri at bjóða okkum fram til vinnuna við størri vissu.”
Airport 19
Sjúrður Skaale nevndi eisini eina aðra og heldur øðrvísi føroyska ætlan, sum hann eisini segði, mong mettu vera nakað langt úti í framtíðini. Tað er verkætlanin “Airport 19”.
“Føroyar telja sum er 18 oyggjar, so henda verður tann nítjanda. Hugskotið aftanfyri verkætlanini er at byggja eina nýggja oyggj í Føroyum, sum bæði hýsir einum flogvølli og eini havn. Hetta er eitt privat initiativ, sum vit ikki megna at fíggja alment í løtuni. Fólkini aftanfyri verkætlanina hyggja eftir privatum íleggjarum kring um í heiminum. Onkur heldur helst, at hetta er veruleikafjart, men talan er um eina altjóða floghavn, sum lýkur øll krøv, og í sama umhvørvi hevur tú so eisini eina stóra og nútímans havn.
Vit leita eftir fólki, ið síggja fyrimunirnar at brúka eina føroyska havn sum eitt steðgipláss í arktiska økinum, á eini av høvuðs siglingarleiðunum í altjóða ferðslu. Vit vóna at kunna finna íleggjarar til eina slíka ætlan, tó at vit vita, at hetta er ein fuglur á takinum. Aðrar útbyggingar av okkara havnum eru fuglar í hondini. Tær eru og fara at vera gjørdar.
Føroyski fólkatingsmaðurin segði, at vit samanumtikið halda vit okkum hava fimm góð argument fyri at fáa skip og pallar til Føroya at fáa tænastur og vørur.
“Okkara geografiska støða er avbera góð. Vit hava prógvað, at vit hava førleikarnar. Sum ein lítil tjóð hava vit lætt og skjótt við at umstilla okkum. Alt er sera nær. Tú kanst fáa alt innan fyri ein tíma. Og okkara príslega er kappingarfør, tá vit sammeta okkum við aðrar havnir í økinum.”
Sjúrður Skaale segði at enda, at tað skal ikki vera nakar ivi um, at føroyingar eisini vilja kenna ábyrgd, tá talan er um at minka um CO2 útlátið.


text:
Mammurnar seyma klæði uppá barnið
Nógv skeið eru á Kvøldskúlanum í vetur, og millum nýggju tilboðini er seyming fyri kvinnur í barnsburðarfarloyvi.
Kvinnurnar eru longu farnar til verka. Hugsanin við skeiðinum er, at mammur kunnu koma til seyming og hava børnini við.
Til ber at seyma barnaklæðir, klæðir til sín sjálvs ella tað, ið hugurin stendur til. Bert hugflogið setur mørk.
Fyrsta skeiðið er fram til jóla, og nýtt skeið byrjar í januar. Súsanna av Teigum leggur mammunum lag á.
http://www.torshavn.fo/Default.aspx?pageid=37&NewsItemID=6795


text:
Sverri Egholm
15.02.2018 - 23:05
- Stílurin er eins elegantur, og verturin - ein sannur elegantier - ið dugur at seta seg í senu.
Soleiðis orðar Birgir Kruse seg á bloggi hansara, Birkblog, tá hann umrøður fyrsta part av sendingini Gud signi Føroyar, sum varð sendur í kvøld.
- At gera sendingar, sum uttan frávik hvíla á fleiri beinum innan sama tematikk, hevur altíð verið ein avbjóðing. Ikki minst tá hvør sending er ein knappan tíma, og tilfarið tíðuliga setur sær sjálvum tað krav, at skula upplýsa og halda hyggjaran vaknan og forvitnan. Í hesum føri er alt samal so væl frágingið, at sendingin verður ein uppvísing í føroyskum infotainment.
- Visuelt var tað hugtakandi at síggja falna ungdómsleiðaran, við rygginum móti Kelduni, fylla bensin á bilin, hyggja eina seinastu ferð aftur um seg - og vit hugsa um konu Lots í fyrstu Mósebók - og so rulla avstað móti Valaknúkum, einsamallur í svørtum bili. Hans Petur Hansen man hava havt ein fotofingur við í hasum spælinum, eins og stiliseraða innganginum úr Havn við væl avstemmaðum náttarljósi í miðbýargøtuni. Visuelt hástøkk.
- Men nýggja kirkjuliga heimstaðin fann hin fráfalni í kirkjuni í grannabygdini á Skála hjá tí presti, sum vit í almenna rúminum hava skilt, skal bøla omaná teim mest forstokkaðu meiningum um samkynd. - Her skalt tú verða vælkomin, fekk hann at vita. Stikk denn!
Les alla umrøðuna her


text:
Lágprísflogfelagið Ryanair noyðist at avlýsa 600 fráferðir mikudagin og hósdagin í næstu viku vegna verkfall. Ryanair metur, at upp móti 100.000 ferðafólk kunnu verða ávirkað.
Verkfallið fer at ávirka tey, ið skulu flúgva til ella frá Belgia, Portugal og Spania. Í hesum londunum hava flogtænastufólk boðað frá verkfalli vegna vánalig lønarviðurskifti.
Ryanair sigur, sambært DR, at "verkfallið er óneyðugt og vinnur einki annað enn at órógva familjuferðir".
Ryanair leggur afturat, at flogtænastufólkini hjá teimum fáa góða løn, ið er upp til 40.000 evrur, ið svarar til uml. 300.000 krónur, árliga.
Ein listi við 34 krøvum til leiðsluna hjá Ryanair varð almannakunngjørdur fyrr í juli mánaða.
Tað vóru flogtænastufólk úr øllum Evropa, ið stóðu aftanfyri listan, og á honum stendur millum annað, at tey ynskja "eina rættvísa løn at liva fyri" og sáttmálar, ið eru gjørdar eftir lógunum í teirra egna heimlandi í staðin fyri lógunum í Írlandi, har Ryanair er frá.


text:
Í morgun verður tann seinna av teimum báðum stóru betongkistunum, sum J & K Petersen hevur stoypt til nýggja havnalagið í Havn, sett niður.
Sambært J & K Petersen verður kistan á botni um uml. ein tíma. Tá tað so er gjørt, fara kavarar at kanna, um hon er komin rættiliga uppá pláss, og síðani verður hon fylt við sjógvi og gróti. Kistan tekur uml. 7000 tons av gróti.
Hendan seinna kistan er eitt sindur minni enn tann fyrra, ið varð sett niður fyri tveimum vikum síðani.
Tann fyrra kistan var uml. 18 metrar høg og tann seinna, ið varð sett niður í morgun, er 13,3 metrar høg. Tvørmátið á báðum kistunum er 18 metrar.


text: Síðani arbeiðsmenn í Eysturoyartunlinum fyrst í mai mánaði eftir øllum at døma rendu seg í heitt vatn í tunlinum, hevur Jarðfeingi verið niðri í tunlinum og gjørt ymiskar mátingar, millum annað við einum termografi, sum sera neyvt kann staðfesta hitabroytingar í grótinum og vatninum frá smárivum í tunlinum. Men av tí at tilfar varð lagt út yvir botnin til koyribreyt, áðrenn Jarðfeingi vitjaði í tunlinum, hevur ikki verið møguligt at koma nóg nær staðnum aftur. Kanningarnar higartil geva tó ongar ábendingar um óvanliga heitar umstøður nærindis staðnum, har fyribrigdið sambært arbeiðsmonnunum varð sæð. Jarðfeingi hevur fingið upplýst, at botnurin skal reinsast, tá ymiskar innleggingar skulu gerast og endalig koyribreyt leggjast á, eftir at skotið verður ígjøgnum í Rókini um eitt ár ella so. Tá verður møguligt at koma fram at staðnum aftur at gera neyvari kanningar.


text:
Orð: Johnson Oatman
Lag: Charles H. Gabriel
Týtt: Victor Danielsen
1. Eg streingi fram til landið tað,
sum eg í trúnni havi sæð;
í bøn eg haldi fram við skund:
Gud, lyft meg upp á hægri grund!
Niðurlag:
Gud, lyft meg upp og lat meg ná
hitt land, sum eg í trúnni sá!
Tú lyft meg hægri hvørja stund –
Gud, set mín fót á hægri grund!
2. Mær hugnar ei at búgva, har
sum ivi plágar, ræðsla slær;
tó mangur har fekk tryggan blund,
mín bøn, mítt mál er hægri grund.
3. Mítt ynski er at sigra heilt,
so hjartað ei skal vera deilt;
mítt mál, tað er at halda fund
við tey, sum náddu hægri grund.
4. Ja, vinna alt, ið vinnast kann,
ei svíkja, um enn stríðið brann,
og halda á til síðstu stund
og koma upp á hægstu grund!


text:
Móti skóginum, órógv og tvístøður
– um framsýningina hjá Knausgård um Munch, við íblástri frá vitjan í Vigelandsparken
Norsk mentan og søga skuldi verið rættiliga atkomilig hjá okkum, vit kvøða og syngja um norskar kongar, men kanska hava vit ikki fylgt nóg væl við í nýggjari norskari søgu. Ið hvussu so er, so vóru flestu okkara ikki vitandi um, hvussu stóra ávirkan seinni heimsbardagi hevði á Noreg. Hesin bardagin varð flættaður inn í flestu søgurnar, sum vit fingu sagdar á væleydnaða “Perluskeiðnum” á Voksenåsen.
Soleiðis var eisini við frásagnunum um listamenninar Gustav Vigeland og Edvard Munch, sum livdu síni síðstu ár undir týsku hersetingini, og sum báðir sýttu fyri at týska hersetingarvaldið skuldi gagnnýta teirra list.
Vitjanin í Vigelandsparkini og á Munchsavninum tók sera væl saman um tey evni, sum longu frammanundan vóru viðgjørd á skeiðnum á Voksenåsen. Til dømis byrjaði Hans Kristian Rustad, lektari í norðurlendskum bókmentum á Universitetinum í Oslo, við at vísa okkum eina nationalromantiska mynd eftir Adolph Tidemand og Hans Gude, nevnd Brudefærd i Hardanger, og samanbar hana við Solen hjá Munch. Myndin hjá Tidemand og Gude staðfestir greitt, at “Hetta eru norsk fjøll”, meðan Munch avmyndar norsku náttúruna, uttan at vera nationalromantiskur. Sambært Karl Ove Knausgård[1] so var Edvard Munch hugtikin av myndini Brúðarferðin sum barn. Hann vendi sær tó frá hesum slagi av málningum, tá hann gjørdist vaksin.
Rithøvundurin Karl Ove Knausgård hevur saman við kuratorinum Kari Brandtzæg sett upp framsýningina “Mot skogen – Knausgård om Munch”. Henda framsýningin endaði 8. oktober, dagin eftir okkara vitjan.
Fyrsta myndin á framsýningini er eitt landslag við eini sól. Sólin var eitt av høvuðsevnunum hjá Munch, sum hann arbeiddi nógv við, og hann hevur gjørt fleiri málningar av hesum motivi av sólarrisi yvir skergarðin á Krageø.
Síðan verður áskoðarin leiddur inn í skógin, har fleiri salir við skógarmyndum og trøum eru at síggja. Hetta eru ikki tilvildarlig trø, men heldur gamlir vinir hjá Munch, tí tey somu trøini ganga aftur í nógvum myndum.
Mitt í skóginum stendur ein skulpturur, nevndur Menneskeberget. Hetta er evni, sum Munch hevur arbeitt nógv við, og bæði gjørt skitsur, grafikk, málningar umframt skulptur. Hóast stórur munur er á stødd, so leitar hugurin út til monolithin hjá Gustav Vigeland, har menniskjuni eisini stremba móti toppinum. Bæði monolithurin hjá Vigeland og skulptururin hjá Munch reka tankarnar móti skerseldinum, men sambært grein í “Kunstkritikken”[2] er hetta evni meira fløkt enn so:
«Menneskeberget» er et tilbakevendende motiv i Munchs arbeider siden tidlig 1890-tall …. Bildet tematiserer en frigjørende energi som kan ende i tragedie. Mens noen av de mange skissene, illustrasjonene, tegningene og litografiene som beskriver dette motivet skildrer det menneskelige fjellet som en plattform for det som ser ut som en bevegelse mot sann frigjøring, avslører andre en sarkofag på fjellets topp – en allegori som reflekterer Munchs dype ambivalens overfor nye tider, deres løfter og muligheter. På denne måten uttrykker bildet frigjøringens dilemma. (Ekeberg, 2012)
Økokritikkur er eitt rættiliga nýtt fyribrigdi innan bókmentir, har tað verður hugt eftir hvussu náttúran og umhvørvi verða brúkt í listini. Í hesum sambandi kann vera vert at nevna, at í Noreg hava rithøvundar gjørt átakið “Forfatternes Klimaaksjon”, har teir leggja dent á norsku grundlógina §112: Enhver har rett til et miljø som sikrer helsen, og til en natur der produksjonsevne og mangfold bevares. Naturens ressurser skal disponeres ut fra en langsiktig og allsidig betraktning som ivaretar denne rett også for etterslekten.
Eivind Myklebust[3] hevur ummælt framsýningina hjá Knausgård um Munch og viðger hvussu Munch, kanska ótilvitað, vísir á mannaávirkanina í skóginum. Søguliga hevur skógurin verið fataður sum øki, har menniskjan ikki er, og tí heldur sum nakað myrkt og magiskt ella sum nakað tignarligt og heilagt.
Men í skóginum er ikki bert friður, og menniskjan er partur av ófriðinum. Menniskjan stríðist antin fyri býargerð ella fyri náttúruni:
Omgrepet «eventyrskog» vitnar om arven frå romantikken i naturvernsrørsla. Denne arven blir støtt brukt, av profittorienterte politikarar og eigarar, for å lage billige motargument mot det naturvernarane argumenterer for.
[…]
Måten vi organiserer samfunnet utanfor skogen, legg føringane for korleis vi organiserer det som ligg innanfor. Unntaka er også regelen, og så lenge det er slik, er skogen ein stad som bør fylle oss med uro så vel som ro. Det er sjølvsagt måten vi har gjort oss til herrar over skogen som bør vekkje størst uro og tvinge fram flest sjølvkritiske blikk i spegelen. Men også draumen om å vende attende til skogen er med å halde blikket vårt fanga mot ei framtid som allereie er forbi. (Myklebust, u.d.)
Á framsýningini eru sum sagt nøkur rúm úti í skóginum, har skógurin næstan sleppur undan fólki. Síðsta rúmið er ein skógur av fólkamyndum. Edvard Munch hevur í stóran mun málað fólk, hann kendi, og hevur megnað at fáa persónsmenskuna væl lýsta. Myndin, sum er víst her (ein mannamvinur), er av einum vini sum dámdi væl at ballast, og tá á døgum fekst tú ikki SMS tá tú fekk veitsluboð, tá fekst tú “festtelegramm”.
Sum sagt, Edvard Munch og Gustav Vigeland vóru samtíðarmenn, og báðir hava teir arbeitt við menniskjum, sum stremba uppeftir. Vigeland hevur gjørt ein risastóran monolith í granitti, saman við eini rúgvu av øðrum standmyndum, sum standa Vigelandsparkini. Hóast standmyndirnar eru gjørdar úr gróthørðum granitti, so eru tær sera mjúkar at strúka, og so veruleikakendar, at tú aftrar teg við at nerta við “ósømiligar” likamspartar.
[1] Knausgård, K.O. (2017). Så mye lengsel på så liten flate. En bok om Edvard Munchs bilder. Forlaget Oktober.
[2] Ekeberg, J. (2012). Bekrefter Munch-utstilling i Venezia. Kunstkritikk.no (International edition).
[3] Myklebust, E. Skogens uro. Forfatternes Klimaaksjon.
#perlekurser


text:
Barn í Liberia
Í løtuni stuðlar Føroyska barnahjálpin umleið 160 børnum og ungum í Liberia:
- Kostnaðurin fyri at stuðla einum barni er kr. 250,00 um mánaðin.
Kostnaðurin fyri at uppihalda einum barni í Libera er 100 USD um mánaðin, so í krónum skiftir upphæddin alt eftir gjaldoyravirðinum.
Flestu børnini, sum fyrr búðu á barnaheiminum, ið Føroyska barnahjálpin rak, eru foreldraleys ella búðu har, tí foreldrini ikki høvdu ráð at forsyrgja teimum. Tí hava vit gjørt av ikki at sleppa hesum ungu hóast fleiri teirra nú eru yvir 18 ár. Vit ynskja, at Barnahjálpin skal verða verandi teirra avvarðandi, tí tey hava ongan annan. Vit stuðla teimum tí víðari í lívinum og við útbúgving.
Hilda Viderø er leiðari fyri verkætlanini í Liberia og ferðast til Monrovia fleiri ferðir um árið. Hon fylgir væl við í menningini hjá børnunum og tryggjar, at tey fáa góða skúlagongd og hava tað gott.
Skriva til andrea@barnahjalp.fo, um tú ynskir at stuðla barni í Liberia.


text:
Gunnar Hoydal er føroyskur rithøvundur, føddur 12. september 1941.
Hann skrivar stuttsøgur, skaldsøgur, yrkingar, sangir og leikir og eisini yrkistekstir serliga um list.
Útgávur:
1984 Yrkjarar í fimti- og seksti-árunum. Skúlablaðið. Serblað
1999 Dalurin fagri
2011 Býirnir, bøkurnar (Ritroynd) í Vencili 10
Umrøða/ummæli:
Pól á Kletti: Deyðans dalur- lívsins dalur. Dimmalætting 6. okt. 1999
Turið Kjølbro: Gunnar givið teim gloymdu og burturtagdu lív og mál. Sosialurin 6. oktober 1999
Jógvan Isaksen: At tola at bíða. Sosialurin 16. oktober 1999
Kinna Poulsen: Dalurin fagri. Viðskerin 4. desember 1999
Jonhard Mikkelsen: Afturhvarvið uppafturtikið. Dimmalætting 15. desember 1999
Jákup í Skemmuni: Harmur og gleði í Dalinum Fagra. Bragi nr. 1 2000
Páll Isholm: Har náttúran fær orð og menniskjaligar eginleikar. Dimmalætting. Viðskerin 12. februar 2000
Carl Jóhan Jensen: Av fjølsýnisleiðum. Fregnir 14. - 20. sept. 2001
Dorit Hansen: Hoydal og Helmsdal fáa veruleikan á flog. Sosialurin 19. oktober 2007
Anne Lise Marstrand-Jørgensen: Sygdom og skønhed på Færøerne. Berlingske Tidende 11. desember 2008
Erhard Jacobsen: Ger verðina til skaldskap. 23. sept. 2011. erhjac.wordpress.com
Heiður:
1982 M.A.Jacobsens virðisløn fyri fagurbókmentir
2002 Mentanarvirðisløn landsins


text:
Jørgen-Frantz Jacobsen
Jørgen-Frantz Jacobsen (29. november 1900 - 24. mars 1938).
Jørgen-Frantz Jacobsen úr Tórshavn var cand. mag. í søgu og fronskum frá Keypmannahavnar universiteti. Hann hevði sera stóran áhuga fyri søgu, og skrivaði sum blaðmaður í Keypmannahavn eina røð av kronikkum og greinum, umframt tvær avbera góðar bøkur um Føroya politisku viðurskifti við Norðurlond og Danmark. Longu 21 ára gamal fekk hann tuberklar í lungunum, og drúgv tíðarskeið av sínum stutta lívi var hann bundin at bróstsjúkrahúsum.
Jørgen-Frantz Jacobsen hevði bókmentaligar ætlanir, og í 1934 fór hann undir lívsverk sítt - ta søguligu bókina Barbaru. Skaldsøgan, ið varð skrivað á donskum (Barba og Harra Pál, føroysk týðing, Christian Matras) og kom út árið eftir deyða hansara, gjørdist brátt víðagitin og varð týdd til mong mál. Jørgen-Frantz náddi ongantíð at skriva endan á søguni, og hesin er tí skrivaður av Williami Heinesen. Teir høvdu tosað saman um, hvussu søgan skuldi enda, og tí er endin væntandi í anda Jørgen-Frantz'.
Jørgen-Frantz Jacobsen var yvirhugaður brævskrivari og stóð í føstum brævaskifti við javngamla vinmann sín og frænda, Williami Heinesen skaldi (1900-91), ið eisini var tikin úr leikum sum brævskrivari. William Heinesen gav í 1963 út eitt úrval av brøvunum hjá Jørgen-Frantz í bókini Det dyrebare liv (føroyskt: Dýrmæta lív). Í einum brævi verður tikið til:
- Lívið er stórt og demoniskt, vert at elska og akta. Og tað allarstørsta í lívinum er aftur sættingin. Eg havi vitað hetta, síðan eg fyri brátt 8 árum síðan, tá ið hart leikaði á, fataði 5. symfoni Beethovens.
Í brøvunum umrøður hann sítt at síggja til vónleysa ástarband við eitt konufólk, sum hann rópar Barbaru, og sínar ætlanir um at skriva eina skaldsøgu, hvørs søgugongd skal uttaná byggja á sagnir um ta ungu prestakonuna Beintu Broberg, ið hugtók øll við sínum vakurleika og yndi. Hendan søguliga sorinskrivaradóttir var eftir søgnini tveimum monnum at deyða og tí triðja til stóra vanlukku. Men tað søguliga hevur einans týdning sum ytri ramma - tann samansetta, órannsakandi og sera menniskjaliga Barba hevur lítið til felags við tað ónda konufólkið í søgnini. Um Barbu skrivar hann:
- ...Hon er eisini trúgv á sín hátt. Men hon fellur altíð. Tað er nakað sorgarligt í hesum: tí vónleysa stríðnum ímillum tað góða í Barbu og tað óálítandi.


text:
Lýsing
Vit leita eftir einum dugnaligum slaktarameistara til slaktaradeildina í Hoyvík. Tú verður leiðari av okkara slaktaradeild, har vit eru 5 starvsfólk, og einum fjølbroyttum og livandi arbeiðsumhvørvi. Vit brenna fyri at veita kundum okkara eina góða tænastu, og tí verður títt arbeiði at tryggja eina søluklára og innbjóðandi slaktaradeild.
Hetta bjóða vit tær:
- ábyrgdina av slaktaradeildini, sum hevur 5 starvsfólk
- eina vælútgjørda deild
- eitt leiðarastarv, har pláss er fyri tínum hugskotum
- góðar møguleikar fyri starvsligari menning
- løn eftir útbúgvingarstøði
Uppgávurnar verða hesar
- Tín uppgáva verður at tryggja eitt høgt støði í slaktaradeildini.
- Tín starvsfólkaleiðsla raðfestir jaliga eggjan og menning.
- Tú fært ábyrgdina av framleiðsluni, søluni og rakstrinum.
- Tú fært ábyrgdina av at betra um- og gagnnýta okkara stóru menningarmøguleikar
Vit vænta at tú:
– ert útbúgvin slaktari ella hevur royndir sum framleiðsluleiðari
leggur dent á góðsku og góð úrslit
dugur at taka ábyrgd og ert framsøkin
Ynskir tú at vita meira um starvið, kanst tú venda tær til Finn Nielsen á tlf. 210214, fn(at)fk.fo
Umsókn verður at senda til
fn(at)fk.fo
ella
FK Hoyvík
Brekkutún 9
att.: Finn Nielsen
Box 349
FO 188 Hoyvík
Seinasta freist at søkja er mánadagin 23. juli.


text:
Sum smádrongur minnist eg leivdirnar av gamla svimjingarhylinum, sum varð gjørdur í Gundadali í 1930 og stongdur í 1949. Einki vatn var í hylinum, og skiftingarrúmini, sum líktust arbeiðsskúrum stóðu har nakin og vóru um at detta niður. Men so komu tíðindini frá kommununi, at nýtíðar 25 metrar langur uttandura svimjingarhylur skuldi gerast í Gundadali. Vit høvdu tá lært okkum at svimja í hyljum í Sandá, har vit skiftu aftanfyri onkran stein. Havnarfólk fylgdu væl við, meðan hylurin varð bygdur, og so upprann dagurin í 1959, at nýggi svimjingarhylurin læt upp.
Í 1982 var nýggja innandura svimjihøllin bygd í Gundadali, og badmintonhøll var bygd omaná uttandura svimjingarhylin frá 1959. Fert tú í Badmintonhøllina og í skiftingarrúmini, er mest sum einki broytt frá 1959. Somu ferniseraðu veggirnir við nógvum kvistum, sum minnir okkum um farna tíð. Stórar vóru bíðirøðirnar fyrsta dagin, svimjingarhylurin lat upp í 1959. Nú hoyrdist um allan Gundadal, hvørja ferð tey róptu í hátalarum, at nú var svimjitíðin liðug. “Øll við gulum bondum skulu upp nú”, rungaði í hátalurum. Uttandura svimjingarhylurin var ikki opin alt á árið. Í vetrarmánaðunum var hylurin stongdur.
Skjótt kom lív í kappsvimjingina í nýggja hylinum. Kappsvimjing var ikki ókend í Havn, tí áður varð svomið kapp á Kongabrúnni serliga á ólavsøka, og tey svumu eisini kapp í svimjihylinum frá 1930. Áskoðarar streymaðu til kappsvimjingarnar í nýggja hylinum. Umframt kappsvimjingar skipaði Havnar Svimjifelag fyri stuttleika kappingum í hylinum, har svimjarar í stuttligum klæðum gjørdu ymisk kynstur frá trý metur vippuni, sum hon tá varð rópt. Eisini vóru serligar “stafettir”, har svimjarar svumu við ymiskum í munninum. Hetta hóvaði áskoðarunum. Sum tíðin leið komu eisini útlendskir svimjarar at vitja Havnar Svimjifelag.
Leiðari í Svimjingarhylinum var Ivan Carlsen, sáli, og seinni gjørdist Heri Olsen leiðari. Minnini er sjálvandi nógv frá tíðini í svimjingarhylinum frá 1959, og serlig minni eru heystdagarnar, tí tað kundi kava, meðan tú vart í hylinum. Serlig uppliving var at fara upp á “vippuna” og standa har eina løtu fyri síðani at leypa í heita hylin. Hetta var serlig kensla, og í kalda veðrinum sást dampurin úr hylinum langa leið. Nærkaðist tú hylinum luktaði tú klorið. Í 1982 kom nýggi stásiliga svimjihøllin í Gundadali, sum er væl røkt og framvegis er sum nýggj.
Sambært bókini Havnin – fólk og yrki var grivið út fyri svimjingarhylinum í 1953, og stoypiarbeiðið byrjaði í 1955, so tað tók sína tíð at fáa hylin lidnan. Møguliga vildi kommuna strekkja arbeiðið í nøkur fíggjarár, men hetta eru bara gitingar, tí í dag hevði tað ikki tikið meira enn eitt ár at bygt slíkan svimjingarhyl. Tað var byggifelagið Lamhauge & Waagstein, sum bygdi hylin. (Vagnur)


text:
Orð: Mikkjal á Ryggi
Lag: Stralsund
1. Verði tín vilji á jørð sum á himli, Guð faðir.
Kærleiki ert tú, á vald títt vær lítum so glaðir;
algóð tín hond
røkkur um ríki og lond
bøtir tað, børnunum bagir.
2. Menniskjans vit ikki røkkur til gjølla at skilja,
hvat ið oss gagnar, og kundu vit alt tað, vit vilja,
fingið í lag,
máttu vit mangan um tað
syrgjandi høvur várt hylja.
3. Verði tín vilji, um sorgir mær kinnarnar væta,
orki eg ikki títt alvísa ráð enn at fata,
veit eg tó væl,
seinni eg síggja vist skal;
alt tú mær sendi til bata.
4. Styrk meg, Guð faðir, so glaður tín vilja eg geri,
elski títt orð og tín heiður um bygdir út beri;
likam og sál,
hugur og verk várt og mál
altíð til vildar tær veri!
5. Íðin vær nýtum tey evni, ið oss eru givin,
– gagnleys er gáva, sum niður í mold verður grivin; –
dygdargóð trúgv
vinni í hjørtunum búgv,
tá hvørvur óttin og ivin.
6. Fáa vit lært, Guð, tín vilja til fulnar at lýða,
geva alt í tínar hendur og trygdgóð tær bíða;
vunnin tá er
mætasti gripur í verð,
ljóða má lovsongur víða.


text:
Hirtshals
Hirtshals er ein býur í Hjørring kommunu í Norðurjútlandi í Danmark. Í býnum búgva 5.959 fólk (2014). Føroyska ferjan Norrøna hjá Smyril Line siglir úr Tórshavn til Hirtsals einaferð um vikuna um veturin og tvær ferðir um vikuna um summarið. Nógvir føroyingar búgva í Hirtshals, og nógvir føroyskir fiskimenn hava tætt tilknýti til býin, tí teir hava landa har ofta og summir sigla regluliga út frá Hirtshals, men búgva tó í Føroyum. Summir av føroyingunum sum búgva í Hirtshals eiga fiskiskipa har.[1][2] Í 1990-árunum fluttu fleiri føroyskar familjur til Hirtshals orsakað av kreppuni, sum rakti hart í Føroyum og førdi til stórt arbeiðsloysi og stóra fráflyting. Føroyska Brøðrasamkoman eigur og rekur samkomuhúsið Malta í Hirtshals.[3]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ skipini.fo, Føroyingar vísa vegin í Hirtshals
- ↑ jn.fo, Føroyingar aftur við nýggjum skipi í Hirtshals
- ↑ evr.fo


text:
USA nú góðkent seks barlastvatnskipanir
Amerikanska sjóverjan hevur nú góðkent tilsamans seks skipanir til reinsing av barlastvatni í amerikonskum sjógvi. Í síðstu viku gav US Coast Guard sína seinastu blástempling, ið slóðar fyri, at ein barlastvatnskipan í roynd og veru kann brúkast um allan heimin.
Tað er grikska Erma First, sum hevur fingið sína skipan góðkenda, upplýsir amerikanska sjóverjan. Sostatt hevur sjóverjan nú góðkent skipanir hjá tilsamans seks feløgum, teirra millum norska felagið Oceansaver, sum fyrr í ár fór á húsagang. Felagið gav útsetingina hjá IMO av reglunum skyldina.
Í august góðkendi sjóverjan barlastvatnskipanina hjá amerikanska Ecochlor, og í summar fekk eisini kinesiska Sunrui - sum Norden hevur valt sum sín veitara - amerikonsku góðkenningina.
Aðrar skipanir á góðkenda listanum hjá amerikonsku sjóverjuni eru frá svenska Alfa Laval og norska Optimarin. Í løtuni viðger sjóverjan eina umsókn frá suðurkoreanska Samsung Heavy Industries, stendur á heimasíðuni hjá sjóverjuni.
Millum danskar veitarar av barlastvatnskipanum eru Desmi Ocean Guard og Bawat.
Kelda: shippingwatch.dk


text:
Wyoming
Wyoming (enskt: State of Wyoming) er ein lutstatur í Sambandsríkinum Amerika við umleið 552 túsund íbúgvum. Cheyenne er høvuðsstaðurin og størsti býurin. Í norðri hevur Wyoming mark við Montana, í eystri við South Dakota og Nebraska, í suðri við Colorado og Utah, og í vestri við Utah og Idaho. Í 1890 bleiv Wyoming lutstatur í USA. Eyknevni er Javnrættstaturin (enskt: Equality State) og Neytadrongsstaturin (enskt: Cowboy State). Hægsta punktið eitur Gannett Peak (2157 m).
Stór fylgi av bisonoksum ganga trygt á biti í Norðurvestur-Wyoming, tí har er ikki loyvt at skjóta teir. Eisini onnur súgdjór sum til dømis bjørnin, fáa friðskjól har.
Innihaldsyvirlit
Landalæra[rætta | rætta wikitekst]
Stóri lutstaturin Wyoming er umgyrdur av øðrum lutstatum og hevur ikki mark út ímóti sjónum. Wyoming hevur mark við Montana í norðri, Idaho og Utah í vestri, Utah og Colorado í suðri, og Nebraska og South Dakota í eystri. Landslagið er fjølbroytt, her eru slættlendi, grasfløtur og høg fjøll í Rocky Mountains. Í Wyoming er fólkatættleikin lutfalsliga lágur og íbúgvaratalið er lutfalsliga lágt. Fólkatættleikin er bara 2,08 persónar fyri ferkilometurin. Fólkatættleikin í t.d. bæði USA og Føroyum er 35/km².
Í Wyoming liggur tjóðarlundin Yellowstone National Park. Yellowstone liggur í útnyrðingshorninum á statinum, á markinum móti statinum Idaho. Økið alt er tjóðarogn og á stødd sum Sæland, men tá er at minnast til, at tað eru fleiri onnur stór øki, sum eru friðað og hava mark við Yellowstone. Tilsamans er alt væl størri enn Danmark. Tjóðarlundin er tann fyrsta tjóðarlundin í USA og eisini tann fyrsta tjóðarlundin í øllum heiminum. Hon er 8987 km² til víddar. Har liva bæði bisonoksar, krúnhjørtar, úlvar, bjarnir, elgar og nógv onnur. Yellowstone Caldera er eisini í sama øki.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Cowboyar[rætta | rætta wikitekst]
Í nógvum amerikonskum filmum sært tú cowboyar, ið liva eitt sera spennandi lív og doyggja sum hetjur. Men í veruleikanum var lív teirra skittligt, hart og vandamikið. Millum 1860 og 1895 savnaðu teir saman villar bisonoksar í stór neytafylgi á teimum stóru vallfløtunum í Wyoming, og róku tey til býirnar at drepa og selja.
Teir sótu á hestbaki næstan allan dagin og máttu tola storm, kulda og hita og stríðast við neytatjóvar, indiánar og niðursetumenn. Um ár 1900 fóru nógvir garðar at ala drápsneyt. Samstundis vóru jarnbreytir lagdar, so neytaflutningurin varð høgligari. Hetta hevði við sær, at cowboyarnir høvdu minni at gera í Wyoming.
Enn eru cowboyar í Wyoming. Teir arbeiða á stóru gørðunum, ið ala drápsneyt. Summir garðar eru so stórir, at tað hevði vart fleiri dagar at riðið tvørtur um økið. Tí nýta nútíðar "cowboyar" tyrlur og akfør, ið kunnu koyra á ósløttum lendi, tá ið teir skulu røkta neytini.
Vár og heyst vórðu stevnur hildnar, har cowboyar høvdu kappingar og sýningar sínámillum. Hesar sýningar verða nú nevndar rodeo. Á slíkari stevnu eru kappingarnar hesar - at taka kálvar við snarulykkju, tarvariðing, tarvadystur (benda tarvin um rygg), riða á ótamdum hesti, saðlaðum og ósaðlaðum. Nútíðar rodeo í Wyoming er eisini kappkoyring við forðingum, vatngravum, o.t.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Donald Trump (R) vann forsetavalið 2016 og fekk 68,2 prosent av atkvøðunum í Wyoming. Hetta er næsthægsta talið í USA. Hillary Clinton (D) fekk 21,9 prosent.[1]
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsstaðurin eitur Cheyenne.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]


text:
Uppskriftir við geitarkáli
Geitarkál sprettur beint nú og er eitt ókrút sum er sera sunt at eta. Her eru tríggjar uppskriftir við geitarkáli. Væl gagnist.
Pesto við geitarkáli
4 dl av geitarkálabløðum
2 dl av olivinolju
2 súpusk. av parmasan osti
12 grønar olivin
2 súpusk. av súltaðum hvítleykum (kann veljast frá)
Basilikum (kann veljast frá)
Koyr fyrst geitarkálið og oljuna í hvirluna. Tað skal skerast heilt smátt. Koyr ostin, olivin og súltaða hvítleykin í og karva meira. Kann smakkast til við súrróma. Man kan royna seg við at koyra basilikum í fyri at broyta smakkin.
Geitarkálsgratin
300 gr. av geitarkáli
50 gr. av smøri
60 gr. av hveitimjøli
2 dl. av mjólk
3 egg
salt
Kóka geitarkálið í saltvatni. Stoyt tað síðani í eina sigtu og lat vatnið dyppa av. Smetla smørið í eini grýtu. Rør mjølið í smørið. Rør síðani mjólkina í. Lat blandingina køla av. Rør síðani eggjablommu og geitarkál í. Píska eggjahvítarnar stívar, og rør teir í. Stoyt blandingina í eitt smurt eldfast fat. Baka í uml. 1 tíma, 170 stig.
Borðreið við breyði.
Grøn fiskafløk
12 fiskafløk av reyðsprøku
1/2 kg av geitarkáli
125 gr. av hakkaðum soppum
3 súpusk. av smøri
2 1/2 dl av róma
Smørbollar:
50 gr. av smøri
50 gr. av mjøli
1 súpusk. av sitrónsevju
salt og pipar
Forsjóða, ella blanchera, geitarkálið í letsaltaðum kókaðum vatni í uml. 3 minuttir. Tak kálið upp við eini soðspón og pressa vatnið úr. Legg tað í eitt smurt eldfast fat, so botnurin er dekkaður. Rulla fiskaflakini og legg tey omaná. Drippa sitrónsevju á.
Soppasovs: Steik sopparnir í 1 súpusk. av smøri og eitt sindur av sitrónsevju. Koyr róman í. Lat smákóka í 5 minuttir. Javna við smørbollum. Smakka til við salti og pipari. Stoyt sovsina niðuryvir fiskaflakini. Set fatið í ovnin í 15-20 minuttir, 200 stig.
Borðreið við smáum eplum og breyði.
Líknandi tíðindi
Mest lisið í farnu viku
Álvarsom lúgvisjúka stórtrívst millum ávísar journalistar í Føroyum
Norðoyggjar missa nógv orsaka av fiskivinnunýskipanini
Kristin Michelsen: Hetta er brot á lógirnar hjá Javnaðarflokkinum
Kristin Michelsen stillar uppaftur
Ætlar Bjørn at forkoma Sjálvstýrisflokkinum?
Alt hevur sína tíð her á fold
Jenis ætlar sær í landsstýrið
R7 og KvF samsenda
Kanning av kynsligari misnýslu av børnum í Føroyum
Fuglafjarðarsendingin (7) - 18. okt. 2018
Hugnaløtan (38) - Gestur: Karina Højgaard
Óreglusemi á fundarborði í fiskimálaráðnum
Ljóðbrot: Tá dunnan endaði undir sofuni
Líggjas Johannesen: Hvar eru pengarnir brúktir?
Sverri Hansen sagt seg úr búskaparráðnum
Metis - Øll sendingin - 16. oktober 2018
At lata Almannaverkinum fleiri íbúðir loysir sjálvandi nakað
Myndarøð: Café"in á Mølini í Skálavík
Eg gangi út frá, at Poul Michelsen hevur eina góða frágreiðing til vanliga skattgjaldaran
Norðlysið gitar: Tummas Lervig fyri Hendrik Old
Saudi-Arabiski krúnprinsurin kann verða koyrdur frá
Sjálvstýri havt ársfund
Myndarøð úr Føroyingahavnini: Tíðarinnar tonn er farin avstað við tí mesta.
Terje hugleiðir um almennan og privatan kappróður.
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Royal Arctic Line 20 ár
Royal Arctic Line A/S - RAL, varð stovnað í 1993 og er ogn hjá grønlendska heimastýrinum.
Í sambandi við 20 ára stovningardagin, var stórt hátíðarhald leygardagin í Nuuk við nógvum undirhaldi fyri ung og eldri.
Har vóru hoppiborgir og ballónir til børnini, fasmiljukappingar, køkur og kaffimik, og tey vaksnu hugnaðu sær við togtugan á bryggjuni saman við nógvum góðum tónleiki.
Royal Arctic Line A/S hevur einarætt at sigla við farmi til og úr Grønlandi og millum býir og bygdir. Við einarættinum fylgja fleiri treytir, eitt nú hvussu ofta siglast skal, rúmd og trygd til allar bygdir og býir á grønlendsku eystur- og vestursíðuni.
Sostatt er reiðaríið ein lívsæðr fyri grønlendska samfelagið.
Kelda: Royal Arctic Line
Ásbjørn Jacobsen/antares.fo


text:
Niels Petersen
10.09.2016 - 11:33
Stórir partar av Suðuroynni mistu streymin i nátt, men ikki allastaðni er hann komin aftur enn. Í Hvalba og í Sandvík hava tey framvegis ongan streym og ei heldur virkið fartelefonnet. Orsøkin er, at tvær útgangandi linjur frá Tvøroyri koblaðu út.
Tað eyðnaðist SEV at leggja linjuni til Porkeris um aftur, men trupulleikin við linjuni til Hvalbiar og Sandvíkar bleiv ikki loystur.
Finn Jakobsen, deildarleiðari fyri elnetið hjá SEV, segði í útvarpstíðindunum hjá Kringvarpinum klokkan 10, at linjumenn hjá SEV hava roynt at loyst trupulleikan, men tað eyðnaðist ikki, tí vindurin var ov nógvur.
Hann segði, at tað er neyðugt at fara upp í SEV-pelarnar, fyri at loysa trupulleikan, og tað er ov vandamikið í so nógvum vindi.
Smærri streymslit vóru eisini aðrastaðni í landinum í nátt, men í flestum støðum kom streymurin aftur eftir lítlari løtu.
Umframt streymslit og manglandi fartelefonnet hendu fleiri skaðar í Hvalba tíðliga í morgun. Millum annað fór takið á einum úthúsið, ein garaguhurð varð sogin út og onkur rútur fór.
Sløkkiliðið á Tvøroyri kom beint fyri klokkan 07 til Hvalbiar, at tryggja tað, sum farið var.
Nær Hvalbingar kunnu vænta sær streymin aftur er enn ógreitt, men farið verður upp í mastrarnar so skjótt sum veðrið loyvir tí, siga tey frá SEV.


text:
Ingi Samuelsen
11.07.2017 - 10:11
Ítróttur > Ítróttur > Tennis
Tað var stórur dramatikkur, tá spaniólin Rafael Nadal, styrkismettur sum nummar 2, í gjárkvøldið varð sligin úr stóru Wimbledon tenniskappingini í Onglandi.
Nadal megnaði ikki at knógva Gilles Müller úr Luksemburg, men tað tók fimm sett áðrenn avgerðin varð tikin. Fyrstu fýra settini endaðu 6-3, 6-4, 3-6, 4-6 við manninum úr Luksemburg nevndur fyrst.
Í fimta og avgerðandi setti fall avgerðin ikki fyrr enn støðan var 15-13. Fyri Gilles Müller kemur tað nokk væl við, at menninir í Wimbledon-kappingini hava hvílidag í dag. Hann skal spæla móti Marin Cilic í fjórðingsfinaluni.
Úrslitið í gjárkvøldið var óvæntað, tí Nadal hevði hevði spælt 28 sett í grand slam-kappingum uttan at tapa undan dystinum móti Müller.
Bara tveir spælarar hava megnað tað betri í søguni enn Nadal. Í 2006/2007 eydnaðist tað Roger Federer at finna 36 sett á rað í grand slam-kappingum, meðan John McEnroe megnaði at spæla 35 sett uttan at tapa í 1984.
Novak Djokovic og Adrian Mannarino skuldu havt spælt á vøllinum eftir Nadal og Müller, men tann dysturin endaði so seint, at hesin dystur er útsettur til í dag.
Roger Federer megnaði uttan stórvegis trupulleikar at spæla seg í fjórðingsfinaluna við at vinna 6-4, 6-2, 6-4 á Grigor Dimitrov úr Bulgaria. Harvið megnaði Federer at spæla seg fram til fjórðingsfinalu nummar 50 í grand slam-kappingum.
35 ára gamli sveitsarin er eisini næstelsti leikari nakrantíð í fjórðingsfinaluni í Wimbledon. Elsdi fjórðingsfinaluluttakari í søguni er Ken Rosewall, sum í 1971 var 39 ár.
Federer skal spæla móti Milos Raonic úr Kanada.
Hjá kvinnunum var danska Carolina Wosniacki í gjár sligin úr Wimbledon kappingini. Hon tapti 6-7, 4-6 móti Coco Wandeweghe úr USA.


text:
The Washington Post skrivar í kvøld um eina pædofili-gølu av dimensiónum, sum er undir umbúna í USA. Deena Deardurff Schmidt, sum vann OL-gull í 1972, ákærir sín (ónevnda) fyrrverandi venjara fyri at hava gjørt seg inn á hana frá tí at hon var 11 til 15 ára gomul, og amerikanska svimjisambandið USA Swimming fyri einki at hava gjørt, hóast hon í 80-unum gav teimum boð um hetta. Hon fortaldi teimum tað aftur fleiri ár seinni, tá ið USA Swimming umhugsaði at koyra hendan venjaran í The Swimming Hall of Fame; men tó so kom hann á tann fína listan.
Deardurff Schmidt kemur fram við hesum í sambandi við eina aðra sak, sum eftir øllum at døma ikki hevur nakað við hana sjálva at gera, men har meira enn 30 amerikanskir venjarar verða sagdir at hava gjørt seg inn í á ung konufólk. Her verður milllum annað sagt, at “there is a culture in competitive swimming of condoning inappropriate relationships between coaches and swimmers.” Og tann sakin kemur so aftur fram vegna eina sak ímoti einum venjara kallaður Alex King, sum í januar fekk 40 ára fongsul fyri at hava gjørt seg inn á 20 ungdómar.
Venjarin hjá Deardurff Schmidt er enn ónevndur, út yvir at vit nú vita at hetta hendi umleið í tíðarskeiðnum 1968 til 1972, og at hesin venjarin tí man hava verið tann sami sum vandi hana fram til OL gull í 1972. Hann eru sum nevnt í The International Swimming Hall of Fame, har eg havi funnið éin tekst til venjara, har Deena Deardurff verður nevnd.
Les eisini t.d. MercuryNews.com, The Huffington Post, PR Web og SwimmingWorld Magazine. Tony Austin á scaq.blogspot.com tykist ikki at halda so nógv um hasa ákæruna, men er tó fullgreiður um at hetta kann gerast so mikið stórt (m.a. vegna valár), at tað kann enda við at amerikanska senatið kastar seg yvir málið.


text:
Rættiliga kul, í lýsingini av filminum á Vimeo: “This a film of projections that Knifedge created for the FINA World Swimming Championships opening ceremony in Manchester in April 2008. The brief was to create the illusion of events occurring within the 7m diameter helium balloon. This would then feel like the total show but when the second section of the show commences, when the balloons take off, it created an audible intake of breath from the entire audience. The heliosphere performance is the creation of our great friends, The Dream Engine.”
Craig Lord á SwimNews samanbar úrslitini hjá 450 svimjarum í topp 20 á heimsmeistarastevnuni, sum nú svumu í Speedo LZR Racer, við hvussu skjótt tey hava svomið áðrenn. 400 av teimum høvdu betrað seg millum 1,6 og 2,3 prosent. Lagt fyri ein vin sum eisini er professari ið arbeiðir dagliga við sannlíkindum, var svarið klárt: Without a shadow of a doubt … if you have that kind of result in a medical experiment, you’d be looking at ‘case proven’. Lesið her á SwimNews. Continue reading Eingin ivi um at draktin hjálpir
Eg listi tey bara skjótt upp her, tí hetta verður eitt sindur troyttandi í longdini. Øll metini eru sjálvsagt á stuttbana:
Eysturríkski Markus Rogan hevur betrað um heimsmetið í 200 rygg frá teimum 1:49.05 hjá Ryan Lochte til 1:47.84. Kroatiska Sanja Jovanovic betraði sítt heimsmet í 50 rygg 26.50 til 26.37. Amerikanski Ryan Lochte betraði sítt 100 blandað heimsmet frá teimum 51.25 í gjár til 51.15. Avstralska Felicity Galvez svam 55.89 í 100 firvald, har heimsmetið hjá Libby Lenton var 55.95. Hálendska Marleen Veldhuis betraði um sítt egna heimsmet í 50 frí frá 23.58 til 23.25, og mennirnir úr Russlandi settu nýtt heimseti í 4×100 blandað við tíðini 3:24.29, har USA fyrr átti heimsmetið á 3:24.38.
Hini trý hava svomið hampa tíðir í morgun, uttan tó at seta føroysk met ella líknandi. Shaila svam 2:13.97 í 200 frí, Mona 2:09.88, og Kári hevur svomið 2:07.84 í 200 rygg. Eftir er bara 4 x 100 blandað hjá monnum (har eingin føroyingur er við), og so teir innleiðandi 1500 frí, har vit vóna at Pál fer undir fimtan. Fylgið við ‘live’ á omegatiming.com, har tey beint nú eru farin í gongd við fyrsta riðil (Pál er í næsta). Continue reading Nú er bara Pál eftir
Amerikanski Ryan Lochte hevur sett nýtt stuttbana heimsmet í 100 blandað við tíðini 51.25, í semifinaluni á heimsmeistarastevnuni í kvøld. Simbabviska Kirsty Coventry betraði heimsmetið í 200 blandað við umleið 1½ sekundi, til 2:06.13, og kvinnurnar úr Niðurlondum betraðu um sítt heimsmet í 4×100 frí við nærum 4 sekundum, til 3:29.42. Tilsamans 12 heimsmet eru nú sett á heimsmeistarastevnuni í Manchester, og ein dagur er eftir í morgin. Lesið annars her, her og her á SwimInfo. Continue reading 3 heimsmet afturat á HM í Manchester
Amerikansku kvinnurnar Margaret Hoelzer, Jessica Hardy, Rachel Komisarz og Kara Denby tóku umleið eitt hálvt sekund av heimsmetinum í 4×100 blandað á stuttbana, tá ið tær nú í Manchester svumu 3:51.36, har gamla metið hjá Avstralia var 3:51.84. Lesið her á SwimInfo.
Kroatiski Duje Draganja hevur sett nýtt stuttbana heimsmet í 50 frí við tíðini 20.81, har svenski Stefan Nystrand til nú átti heimsmetið á 20.93. Og amerikanski Ryan Lochte betraði um heimsmetið í 200 blandað við nærum 1½ sekund, tá ið hann svam 1.51.56 har metið hjá ungarski Laszlo Cseh var 1.52.99. Lesið her og her á SwimInfo. Continue reading 2 heimsmet afturat á HM í Manchester