text:
Politikkur í Føroyum
Politikkur í Føroyum kann býtast sundur í landspolitikk, sum verður stýrdur av politikarum, sum eru vald á Føroya Løgting, og í kommunalpolitikk, sum verður stýrdur av bý- og bygdarráðunum í Føroyum. Fjórða hvørt ár er løgtingsval, og somuleiðis er kommunuval fjórða hvørt ár. Løgtingsval kann tó verða skrivað út í úrtíð av ymiskum orsøkum, tað kann Føroya løgmaður avgera.
Innihaldsyvirlit
Løgtingsval[rætta | rætta wikitekst]
Løgtingsval er fjórða hvørt ár. Tað eru nógvir politikarar, ið stilla upp og valevnini hjá flokkunum eru ymisk. Tað er bara eitt valdømi í Føroyum, fyrr vóru tað sjey valdømir. Flokkarnir hava tó hildið fast við tey gomlu valdømini, tá talan er um uppstilling, men veljarin kann frítt velja eitt valevni, sum býr hvar sum helst í Føroyum. Tað eru trý sløg av veljarum. Fyrsta eru kjarnuveljarar, tað eru tey, ið eru vís í hvønn flokk tey skulu velja. Óvissuveljararnir eru oftast tey, ið fara á val fyrstu ferð, men eisini tey, ið halda at flokkurin tey valdu seinast, ikki gjørdi nóg mikið burturúr. Sofaveljararnir kunnu vera tey, ið eru ónøgd við politikararnar og politikk sum heild, so tey fara ikki á val. Tá ið valið er av, er greitt hvørji 33 fólk koma at sita á tinginum næstu fýra árini.
Skipan av landsstýri[rætta | rætta wikitekst]
Eftir hvørt løgtingsval skal landstýrið skipast. Tað er størsti flokkurin, ið tekur stig til samráðingar um at skipa samgonguna, tí tað er sera sjáldsamt, at ein einstakur flokkur fær meiriluta á tingi. Tað merkir at um ein flokkur fær meiriluta á tingi, hevur hann ræðið. Tá ið flokkurin er gingin saman við aðrar flokkar um at skipa landsstýri, leggur løgtingsformaðurin uppskotið fram fyri løgtingið. Um meira enn helvtin av tingfólkunum atkvøða í móti uppskotinum, er tað fallið. Landsstýrið hevur landsstýrisfólk, sum verða vald av flokkunum, sum skipa samgongu. Landsstýrisfólkini nýtast ikki at vera fólkavald, men sum oftast eru tey løgtingslimir frammanundan. Tá ein sum er valdur inn á Føroya Løgting verður landsstýrismaður ella landsstýriskvinna, so verður løgtingssessurin hjá viðkomandi latin til varafólkið, sum so tekur sæti á Føroya Løgtingi. Um so er at samgongan fellur ella leggur frá sær, so fara landsstýrisfólkini, sum vóru vald á løgting, aftur í Løgtingi, og avloysarir teirra missa sessin. Talið av landsstýrisfólkum kann broytast alt eftir hvussu nógv aðalráð eru. Tað verður ofta sett sum krav, tá samgongusamráðingar eru, at flokkarnir vilja hava so og so nógvar landsstýrissessir. Tað kemur fyri, at eitt nýtt aðalráð verður gjørt, fyri at "kabalin skal ganga upp", sum tikið verður til. T.d. var Almanna- og Heilsumálaráðið eitt aðalráð, tað var koyrt sundur í tvey aðalráð eftir at ein samgonga var skipað og nýtt landsstýrið sett. Arbeiði hjá løgtinginum er at gera lógir. Tað eru bara løgmaður, landsstýrismaður ella løgtingslimir sum kunnu leggja fram lógaruppskot á tingi. Men øll kunnu koma við hugskoti til løgtingslóg. Tað eru 45 fastir nevndarsessir sum skulu mannast. Av tí at tað eru 33 løgtingslimir, má onkur limur sita í minst tveimum nevndum.
Nevndirnar í Løgtinginum[rætta | rætta wikitekst]
- Fíggjarnevndin (7 limir)
- Uttanlandsnevndin (7 limir)
- Landsstýrismálanevndin (3 limir)
- Vinnunevndin (7 limir)
- Trivnaðarnevndin (7 limir)
- Mentanarnevndin (7 limir)
- Rættarnevndin (7 limir)
Fíggjarnevndin gevur tinginum tilmæli í fíggjar -, búskapar- og skatta- og avgjaldsmálum. Sama er við hinum nevndunum. Allar nevndirnar geva tinginum part av tí sum tey gera.
Fakfeløg[rætta | rætta wikitekst]
Fólk sum arbeiða, eru sum oftast limir í einum fakfelag. Fremsta uppgáva hjá fakfeløgum, er at arbeiða fyri áhugamálunum hjá limunum. Tað er bæði tá tað snýr seg um løn, eftirløn, útbúgving, frítíð o.s.fr. Fakfeløg kunnu eisini ávirka embætismenn og politikarar, um lógir skulu gerast, ið ávirka teirra økið. Fakfeløgini hava avtalur við tað almenna, kommunur og við privatar arbeiðsgevarar. Eitt vápn ið fakfeløgini onkuntíð brúka, tá ið tað ikki ber til at finna fram til nakra semju við at samráðast, er at fara í verkfall. Tá ið eitt fakfelag velur at fara í verkfall, so mugu tey sum eru limir í fakfelagnum ikki átaka sær nakað arbeiði ið er fevnt av verkbanninum. Tá fakfeløg samráðast við tað almenna, er tað við Fíggjarmálaráðið, sum umboðar landið, tað eru t.d. almennir stovnar. Arbeiðsgevarafeløg umboða arbeiðsgevarar, fyri kommunurar er tað Kommunala Arbeiðsgevarafelagið (KAF), ið førir samráðingar við fakfeløgini vegna kommunurnar.
Fakfeløgini í Føroyum eru til dømis: Føroya Arbeiðarafelag, Starvsmannafelagið, Føroya Pedagogfelag, Føroya Fiskimannafelag, Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar, Havnar Arbeiðsmannafelag, Havnar Arbeiðskvinnufelag, Búskapar og løgfrøðingafelagið, Akademikarafelagið, Havnar Handverkarafelag og Føroya Lærarafelag.
Kommunurnar[rætta | rætta wikitekst]
Kommunurnar ella býráðið eigur og rekur skúlan, tó eru lærarir settir av Mentamálaráðnum. Kommunan rindar eisini ein part av útreiðslunum til heilsu-, heima-, skúlasjúkrasystir og skúlalækna. Eisini rindar kommunan barna tannlæknan, men tá man er farin úr fólkaskúlanum, skal man gjalda sum vaksin. Størri kommunur, sum til dømis Tórshavn, Klaksvík, Miðvági og Tvøroyri byggja ellis- og røktarheim, í summum økjum eru fleiri kommunur í felag um at byggja eitt ellis- og røktarheim, sum t.d. kommunurnar í syðru helvt av Suðuroynni, sum bygdu Ellisheimið Hamragarð, sum læt upp í 2011. Kommunan skal eisini gjalda fyri nógvum annað, sum til dømis vegagerð og viðlíkahald av vegum í bygdunum (ikki landsvegir), havnir, stykkja út til grundstykkir, barnagarðar, ítróttaranlegg, kirkjugarðar, kloakkir, rusk, burturbeining, gøtuljós o.s.fr. Størsta partin av inntøkunum fáa kommunurnar frá kommunuskatti, og tað er ymiskt frá einari kommunu i aðra. Um tú býrt í til dømis Tvøroyri, Vági, á Sandi ella Skopun er kommunuskatturin hægri enn til dømis í Havn, og í fleiri av teimum heilt smáu kommununum sum t.d. Fugloyar ella Fámjins kommunu er skatturin sera lágur. Inntøkugrundarlagið er sera ymiskt í kommununum, og tað er ymiskt hvussu kommunurnar eru fyri fíggjarliga, og tí verður skattaprosentið eisini so ymiskt. Til dømis: Um kommunuskatturin i Tvøroyri er 23 %, so skal man bara gjalda 17 % í landsskatti. Av tí at vit hava flatskatt, sum setur 40 % sum hámark, so verður landsskatturin og kommunuskatturin til samans 40 %.
Býráði ella bygdaráði stýra kommununi. Í hesum sita umboð fyri fólkið í kommununi. Í november mánaði, 4 hvørt ár, er val til bý- ella bygdarráði. Øll, ið eru yvir 18 ár, kunnu stilla upp sum valevni. Til kunnunuval hevur ein faktisk skyldu til at stilla upp. Tað ber ikki til at bera seg undan fyrr enn man hevur sitið í tvey valskeið sum bý- ella bygdarráðslimur. Í størru kommununum átti tað tó ikki at verði nakar trupulleiki við tað at fleiri fegin vilja sleppa framat, og tí er ongin orsøk til at tvinga nakran til at stilla upp. Man velur tann persónin, sum man hevur størst álit á. Málið hjá kommununi er at gera umstøðurnar hjá fólki at búgva i so góðar sum møguligt.


c: text/html

text:
Kastrup Flogvøllur
Kastrup Flogvøllur (danskt: Kastrup Lufthavn) er størsti mest týðandi flogvøllurin í Norðurlondum [1]. Haðani er samband til 150 flogvøllir úti í heimi, og eini 600 flogfør koma ella fara hvørt samdøgur. Atlantic Airways rekur loftvegis samband millum Kastrup Flogvøll og Vága Floghavn, vanliga við millum 2 og 3 fráferðir um dagin. Skalt tú út í heim við flogfari úr Norðurlondum annars, mást tú oftast fyrst til Kastrup og so við øðrum flogfari. Í 2007 avgreiddu tey 21,4 mió. ferðafólk [2]. Haðani er gott flogsamband til allar partar av Danmark, til hini Norðurlondini og runt um heimin.
Bert fáir stórir flogvøllir úti í heimi er so tætt við ein stórbý. Flogvøllurin hevur eisini tann fyrimun, at hann er stutt frá miðbýnum í Keypmannahavn. Metro (linja M2) gongur frá Kastrup flogvølli inn í býin, og bilarnir eru nógvir við ferðafólki á flogvøllinum og av flogvøllinum. Flogvøllurin er á oynni Amager. Amager er havbotnur, sum hevur skotið seg upp úr sjónum. Tí er lendið so flátt og lágt, og tí sera hóskiligt til flogvøll. Av tí at flogvøllurin liggur út ímóti sjónum, kunnu flogførini fyri tað mesta flúgva lágt yvir sjónum, tá ið tey seta seg ella fara á flog. Tá eru tey ikki til so stóran ampa fyri fólkið, sum býr í Keypmannahavn.
Kastrup Flogvøllur er av størstu flogvøllum í Evropa. Fimm flogvøllir í Evropa avgreiða fleiri altjóða ferðafólk enn tann í Kastrup: Franz Josef Strauss Flogvøllur í München, Frankfurt Flogvøllur, Charles de Gaulle Flovøllur í Paris, Schiphol Flogvøllur í Amsterdam og Heathrow Flogvøllur í London. Hvat ið farmaflutningi viðvíkur, er Kastrup Flogvøllur nr 13 í heiminum. Eini 50 flogfeløg úr øllum heiminum flúgva til Kastrup og úr Kastrup [3].
Ein flogvøllur er stórt arbeiðspláss. Fyrst er at nevna tey, sum manna flogførini. Men so eru onnur, sum avgreiða ferðafólk, summi gera flogfør flogbúgvin, onnur gera mat, upp aftur onnur skipa víðføri hjá ferðafólki inn, og nógv, nógv annað. Tilsamans arbeiða 1900 fólk í fyritøkunum á fløgvøllinum í Kastrup [4]. Størsta fyritøkan á Kastrup Flogvølli er SAS. Ríkisstjórnirnar í Svøríki, Danmark og Noreg eiga Scandinavian Airlines System í felag. SAS er sættstørsta flogfelagið í heimi. Aftur at flogførum, hevur SAS handlar, hotell og virki, sum gera mat til flogfør.
Flogferðslan vindur meiri og meiri upp á seg allastaðni. Tí verður bygt afturat øllum stórum flogvøllum, eisini til í Kastrup. Fyri at orka tað, er ætlanin at byggja fleiri farstøðir í Kastrup. Í 1993 varð t.d. nýtt pakkhús tikið í nýtslu. Síðani 1993 eru eisini lagdir nýggir vegir at gera tað høgligari hjá ferðsluni á flogvøllin og av flogvøllinum.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mike Huckabee
Michael Dale "Mike" Huckabee (f. 1955) er fyrrverandi guvernørur í Arkansas. Huckabee er føddur 24. august 1955 í Hope í Suðurarkansas. Hann er limur í Republikanska flokkinum. Hann er eisini baptistprestur og sjónvarpsvertur. Huckabee tók bachelorútbúgving á Ouachita Baptist University. Í 1974 giftist hann við Janet Huckabee. Huckabee er eisini rithøvundur og hevur skrivað sjey bøkur. Fyrsta bókin Character is the Issue: How People With Integrity Can Revolutionize America kom út í 1997. Hann býr nú í Little Rock í Arkansas.
Hann sigur við sjónvarpið Fox News Channel, at hann fer ikki at royna at gerast valevni hjá Republikanarunum til forsetavalið 2012. Huckabee, sum er fyrrverandi guvernørur í statinum Arkansas, royndi seg, tá Republikanararnir skuldu finna eitt valevni til forsetavalið í 2008, men hann mátti lúta fyri John McCain. Avgerðin ger støðuna hjá Republikararunum enn truplari, tí veljarakanningarnar hava givið Demokratiskla forsetanum Barack Obama vind í seglini eftir at amerikanskar herdeildir tóku Osama bin Laden av døgum 2. mei 2011.
Bøkur[rætta | rætta wikitekst]
- Character is the Issue: How People With Integrity Can Revolutionize America (1997)
- Kids Who Kill (1998)
- Living Beyond Your Lifetime (2000)
- Quit Digging Your Grave with a Knife and Fork (2005)
- From Hope to Higher Ground: 12 Stops to Restoring America's Greatness (2007)
- Character Makes a Difference: Where I'm From, Where I've Been, and What I Believe (2007)
- Do the Right Thing: Inside the Movement That's Bringing Common Sense Back to America (2008)


text:
11. Hví loyvir Gud líðingar?
1. JEHOVA ER IKKI ATVOLD TIL NAKRA LÍÐING
„Gud ger vissuliga einki, sum er órættur, hin Alvaldi boyggir ikki rættin!“ – Job 34:12
Hví eru so nógvar líðingar í heiminum?
1. Jóhannesarbræv 5:19
Satan Djevulin stjórnar heiminum.
Prædikarin 8:9
Menniskju volda hvørjum øðrum skaða.
Prædikarin 9:11
Viðhvørt líða vit, tí vit eru á skeivum stað til skeiva tíð.
1. Pætursbræv 5:7
Jehova elskar okkum, og honum dámar als ikki, at vit líða.
2. SATAN SETTI SPURNING VIÐ RÆTTIN HJÁ JEHOVA AT STJÓRNA
„Gud veit, at ... eygu tykkara [verða] latin upp, so at tit verða sum Gud og kenna gott og ilt.“ – 1. Mósebók 3:5
Hví beindi Jehova ikki fyri Satani beinanvegin?
1. Mósebók 3:2-5
Satan segði, at Gud var ein vánaligur stjórnari. Satan vildi hava menniskjuni at halda, at tey høvdu rætt til sjálv at velja, hvat var rætt ella skeivt. Gud læt tíðina ganga, soleiðis at tað gjørdist týðiligt, at Satan leyg.
Job 1:6
Tá ið Satan setti spurning við rættin hjá Jehova at stjórna, vóru milliónir av einglum hjástaddir.
3. ROYNDIN HJÁ SATANI MISEYDNAÐIST
„Tað er ikki í valdi hjá gangandi manni at stýra fetum sínum.“ – Jeremias 10:23, Dahl/Viderø
Hví hava líðingarnar vart so leingi?
Esaias 55:9
Nógvar ymiskar stjórnarskipanir hava verið, men menniskjuni eru ikki før fyri at stjórna jørðini uttan Gud.
2. Pætursbræv 3:9, 10
Jehova er tolin og hevur latið tíðina ganga, so vit hava møguleika at læra hann at kenna og velja hann sum okkara stjórnara.
1. Jóhannesarbræv 3:8
Jehova fer at lata Jesus bøta allan skaðan, sum Satan hevur gjørt.
4. TÆN JEHOVA AV FRÍUM VILJA
„Ver vísur, sonur mín, ... so eg fái svarað teimum, ið háða meg.“ – Orðtøkini 27:11
Hví noyðir Jehova okkum ikki at tæna sær?
5. Mósebók 30:19
Jehova hevur givið okkum ein frían vilja. Vit kunnu velja, um vit vilja tæna honum ella ikki.
Matteus 22:37, 38
Jehova vil, at vit skulu tæna honum, tí vit elska hann.


text:
Mánadagin kunnu føroyingar eisini njóta tann nýggja Vencilin, tann, sum Jens Stoltenberg so stoltur heldur í.
Javnaðarflokkurin hitti Stoltenberg, og frá teimum fekk hann nýggja Vencilin og eitt prent av permuni, sum Brandur Patursson hevur gjørt og prentað á Steinprenti.
Aftast í Venclinum eru yrkingar, sum føroysk skøld hava yrkt til norksa fólkið, tá ið ræðuleikarnir í Oslo og á Utøya skakaðu grundina í norsku sjávsfatanini. Sterkt komu teir úr skakkinum, og viðgera teir nú eftirfylgirnar. Eisini er ein yrking eftir Piu Tafdrup, ið hon skrivaði til norska fólkið, og sum hon sendi til øll tey stóru dagbløðini í norðurlondum.
OMR


text:
Licentia Poetica – yrkingaupplestur á ólavsøku
Hjá flestum fólkum er ólavsøkan ein høgtíð, har alt er tilrættalagt frammanundan. Eitt tiltak av teimum mongu, sum fara at lita ólavsøkuna, verður ólavsøkudag tann 29. juli. Tað eru Føroya Fólkaháskúli og Vencil, sum skipa fyri yrkingaupplestri á trímumu støðum. Vit eiga nógvar góðar yrkjarar í Føroyum, og teir bestu, sum vit eiga fara at lesa upp á ólavsøkutiltakinum, Licentia Poetica.
Yrkjararnir fara at lesa upp á trimum útvaldum støðum í Havnini. Fyrst fara tríggir yrkjarar at lesa upp í ógvuliga hugnaligu umhvørinum niðri í Steinprenti, sum heldur til í bygninginum hjá Öström á Skálatrøð. Síðani verður gingið yvir í Bojsensgarð, har tríggir yrkjarar lesa upp. Endað verður á Býarbókasavinum, har seinastu yrkjararnir fara at lesa. Raðfylgjan og klokkutíðirnar eru hesar:
14:30 til 15:00: Steinprent:
Carl Jóhan Jensen, Sissal Kampmann og Oddfríður Marni Rasmussen
Ganga í 15 minuttir yvir til Bojsensgarð
15:15 til 16:00: Bojsensgarður:
Ludvík á Brekku, Kim Simonsen og Rói Patursson
Ganga í 15 minuttir niðan á Býarbókasavnið
16:00 til 16:30: Býarbókasavnið:
Vónbjørt Vang, Trygvi Danielsen og Jóanes Nielsen
Vegna stigtakararnar
Føroya Fólkaháskúli
&
Vencil


text:
1908
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2. februar - Løgtingsval
- 24. januar - Robert Baden-Powell útgevur bókina Scouting for Boys í London. Bókin kemur at selja yvir 100 miljón eintøk, og verður byrjanin á altjóða skóta arbeiði.
- 27. mars - Fyrsta skótapatrúlja uttanfyri England verður stovnað á Gibraltar.
- 21. apríl - Frederick Cook heldur tí fram at hava rokkið Norðurpólin á hesum degi.
- 27. apríl - 31. oktober - Summar-OL í London í Englandi.
- 8. august - The Hoover Company frá Ohio í Amerika, ognar sær rættin til nýggja dustsúgvarin, sum James M. Spangler júst hevur uppfunnið.
- 17. august - Fyrsti teknifilmurin verður framleiddur av Émile Cohl. Filmurin kallast Fantasmagorie.
- 27. september - Henry Ford framleiðir fyrsta bilin av slagnum Model T í Michigan í Amerika.
- 15. november - Kongoríkið verður belgiskt hjáland.
Ókend dagseting[rætta | rætta wikitekst]
- Tíðindablaðið Kristeligt Ungdomsblad for Færøerne verður útgivið fyrstu ferð.
- Thorshavns Mælkeforsyning & Margarinefabrik byrjar rutusigling inn á Skálafjørðin og norður gjøgnum Sundalagið.
- 40.000 ára gomul beinagrind verður funnin av Otto Hauser í suðvestur Fraklandi.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 24. apríl - Józef Gosławski, pólskur myndahøggari. (d. 1963)
- 13. oktober - Steinn Steinarr, íslenskt skald. (d. 1958)
- 11. desember - Hákun Djurhuus, løgmaður 1963-1967. (d. 1987)


text:
Um deildina
Á Føroyamálsdeildini verður granskað og undirvíst í føroyskum máli og bókmentum. Eingin annar stovnur í heiminum hevur hetta starv um hendur. Tí miðar Føroyamálsdeildin eftir at fremja gransking á altjóða stigi og at bjóða fram dygdargóðar útbúgvingar á BA- og MA-stigi. Umframt føroyskt mál og føroyskar bókmentir veita námini innlit í bókmentir og mál í hinum Norðurlondunum.
Støðið undir námunum á deildini er gransking í føroyskum máli og bókmentum. Hon verður útint úr somu vísindaligu sjónarhornum og við somu háttaløgum sum hugvísindalig mál- og bókmentagransking yvirhøvur nýtir.
Námini í føroyskum hava serstøðu sum nám í móðurmálinum. Studentarnir læra vísindalig háttaløg, ástøði og søguligu bakgrundina hjá tí, sum teir longu duga og kanska halda seg vita tað mesta um, nevniliga munnligt og skrivligt føroyskt, føroyskar bókmentir og føroyska mentan.
Útbúgvingarnar leggja høvuðsdentin á føroyskt mál og føroyskar bókmentir frá elstu tíð til okkara dagar og sýna samband teirra við søguna og mentanina sum heild. Námsgreinin skal eisini lýsa støðu teirra í millumtjóða sjónarringi við atliti fyrst og fremst at norðurlendskum málum og bókmentum.
Lestur á Føroyamálsdeildini er at rokna sum fulltíðarstarv. Undirvíst verður á ymsan hátt: fyrilestrar, studentaframløgur, skrivligar venjingar og uppgávur, orðaskifti í bólkum og flokki, seminar og leiðbeining.
Føroyamálsdeildin bjóðar umframt BA- og MA-nám í føroyskum eisini høvuðsgrein og hjánám. Eftir serligum treytum ber til at lúka granskaraútbúgving, ph.d., á deildini í málsligum ella bókmentaligum evni.


text:
Orð og lag: Aage Samuelsen
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Eg Guðs náði havi sæð,
ei eg megni tulka tað,
eg í undran sá Guðs djúpa kærleikshav.
Eg av nýggjum føddur varð,
synd mín tváað varð av mær,
lív og yvirflóð í lut mær Harrin gav.
Niðurlag: Sál mín sæl og lukkulig er nú,
skjótt Hann kemur, sum eg her á havi trúð.
Síggja skal eg Jesus tá
loystur heimsins kvølum frá,
sál mín sæl og lukkulig er nú.
2. Tá í dópsins grøv eg steig,
einki misti eg, á, nei,
lagt í munn mín varð eitt Andans lovsangslag.
Tí mín tunga loyst og frí
lovsangin nú trívur í:
Sál mín lukkulig og sæl er hvønn ein dag.
3. Nú í frelsugleði eg
oysi vatn úr kelduni,
tømist eg, so fyllir Harrin aftur á.
Um við hvørt mín trúgv gerst veik
er Hann sterkur, ei Hann sveik,
sál mín lukkulig og sæl er hvønn ein dag.
4. Hóast Satan leikar í,
sál mín prísar Guði frí,
tí eg veit, at Guð er við mær hvønn ein dag.
Um enn Satan hóttir meg,
í Guðs kraft ei óttist eg,
sál mín lukkulig og sæl er hvønn ein dag.


text:
Nýggjársrenning og ítróttarguðstænasta
mentan31-12-2016 - 13:35 - Jóanis Nielsen
Nýggjársdag, hin 1. januar 2017, verður fyri 12.ferð skipað fyri nýggarsrenning í Vágum. Hesaferð verður runnið frá skúlanum í Gásadali til kirkjuna í Bø. Øll kunnu vera við, bæði til gongu og renna.
Tiltakið er ókeypis.
Byrjað verður í Gásadali kl. 14.00, og komin á mál, verður frukt og vatn at fáa, fruktina hevur Vága Keypsamtøka givið.
Rennarar og gongufólk kunnu skifta í skúlanum í Bø.
Kl. 15.00 verður ítróttarguðstænasta í Bíggjar kirkju við Ingu Poulsen Dam og Marjun í Kálvalíð.
Vága Prestagjald og Ítróttarfelagið Frælsi


text:
Lútur
Ein lútur er eitt mýl ella ein ion, ið kann upptaka eina hydron sambært definisjónini hjá Brønsteds. Ein vatn-upploysn av lúti hevur eitt pH-virði á millum 7 og 14.
Innihaldsyvirlit
Dømi um lútir[rætta | rætta wikitekst]
Sterkir lútir[rætta | rætta wikitekst]
- NaOH (Natriumhydroxid) er ein sterkur lútir, ið er bygt upp av jónunum Na+ og OH-. Natriumhydroxid verðu eitt nú brúkt til at reinsa stoppaði frárensl, framleiða sápu og til at avsýra træ. Natriumhydroxid hevur fleiri ymisk handilsnøvn sum t.d. kaustisk soda, etsinatron, natronlútur og flótandi frárenslureins.
- KOH (Kaliumhydroxid) er eisini ein sterkur lútur og verður eitt nú brúktur til framleiðslu av sápu.
Veikir lútir[rætta | rætta wikitekst]
- NH3 (ammoniak) er ein veikur lútur, sum m.a. verður brúktur sum gødning í landbúnaðinum, ella í húsarhaldum í blómuhavum.
- Syreresteinar av sterkum sýrum og veikum lútum, t.d. svávulsýrlingur sýrurest SO32-
- Syreresteinar av veikum sýrum eru veikir lútir, t.d. sýrurestin av eddikasýru CH3COO-
- Purinirnar adenin og guanin og pyrimidinirnar, cytocin, thymidin og uracil verða nevnd nukleolútir, orsakað av at tað er tilstaðar í nukleinsýrum.
Eginleikar[rætta | rætta wikitekst]
Nakrir av vanligu eginleikunum hjá lúti:
- Slímut ella sápu kensla á fingrunum, orsakað av saponifisering av feittinum á menniskjahúð.
- Konsentreraðir ella sterkir lútir eru kaustiskir á organiskt evni og reagera kraftigt við sýru.
- Lútur litar reytt lakmuspappír blátt.
- pH virði av einari upploysn, sum er lútur, er hægri enn 7.
- Lútir hava ein beiskan smakk


text:
Ráðgeving
At gera nýggja íløgu í vindeygu og/ella hurðar kann verða ein stór íløga og tí er umráðandi at ein fær røttu vegleiðing tá man skal taka eina slíka avgerð. Vilt tú at vit skula taka mátini og harvið ábyrgdina fyri rætta uppmáting, koma vit út til tygara eftir nærri avtalu og taka mát og vísa tær teir møguleikar sum eru við okkara vindeygaloysnum. Vit hava smærri demo vindeygu og kunna á henda hátt vísa tær á staðnum eina komandi loysn sum er júst tann rætta fyri tygum. Og hetta er ein ókeypis tænasta!


text:
Løgtingsvalið 1984
Løgtingsvalið 1984 var hildið hin 8. november 1984 eftir at Pauli Ellefsen, løgmaður, útskrivaði løgtingsvalið til tann síðsta dagin ið var møguligur, júst fýra ár eftir løgtingsvalið 1980.
Valúrslitið innibar at tann borgarliga stjórnin hjá Paula Ellefsen (Sambandsflokkurin, Fólkaflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin) noyddist at fara frá so nýggja mið-vinstrasamgongan, sum gjørdist fjórða stjórnin hjá Atla Dam (Javnaðarflokkurin, Tjóðveldisflokkurin, Sjálvstýrisflokkurin og Kristiligi Fólkaflokkurin) kundi taka við. Stjórnarskiftið fór fram hin 10. januar 1985. Sambandsflokkurin og Fólkaflokkurin gjørdist harvið andstøðuflokkar.
Valúrslitið[rætta | rætta wikitekst]
Atkvøðutal og valdir limir til løgtingsvalið 1984 (um alt landið)
Broytingar í mun til løgtingsvalið 1980.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur í januar 2010.
Á vára lívsleið koma løtur,
tá val er millum rangt og rætt,
og mangar eru heimsins gøtur,
ið ringja seg úr ætt í ætt.
Tá ræður um at skyna á,
hvør rætta gøtan er at gá.
Ein unglingi har standa mundi,
tá Jesusi hann spurning bar,
hvat gott hann sjálvur gera kundi
til ævigt lív at fáa sær?
“Sel alt!” var Jesu greiða svar,
“og dýrgrip tú í himli fær.”
“Kom so og fylg mær!” Jesus segði,
og unglingin tá valið fekk.
Men hug til tess hann ikki hevði,
– frá Jesusi hann syrgin gekk.
Hann valdi heldur heimsins eyð
enn lívið, Jesus honum beyð.
Mong eru bond, ið okkum binda
til mangt og hvat í hesi verð,
ja, sannast má, vit mangan synda
í hugsan, orði og í gerð;
helst mangt eitt val bar burt av leið
og tyngdi vára æviskeið.
Tí, góði Gud, vit til tín leita
og biðja teg av hjartans grund,
at tú mást okkum styrki veita,
so vit av hjarta, sál og lund
í trúarlýdni fylgja tær,
til vára lívsleið enda fær.


text:
Sjónvarpið sendir beinleiðis tá føroyska U21-landsliðið í hondbólti hjá monnum spælir dyst ímóti Finnlandi í Høllini á Hálsi í Havn
Mynd: © jn.fo
Føroyar eru nú einsamallar á odda í HM-undankappingarbólkinum fyri U21-lið fyri menn, sum verður avgreiddur í Føroyum. Føroyar vunnu í gjárskvøldið 31-25 á Ísrael.
Úrslitið í hinum dystinum í gjár millum Sveis og Finnland lagaði seg soleiðis, at Føroyar nú eru einsamallar á odda í bólkinum við fullum stigatali.
Sjónvarpið sendir dystin beinleiðis
Sveis vann 28-26, eftir at hava verið á odda 13-11 í hálvleikinum. Úrslitini hava við sær, at Føroyar eru nummar eitt bólkinum við fýra stigum. Sveis og Finnland hava tvey stig, Ísrael hevur einki stig.
Bara eitt lið í bólkinum spælir seg víðari til HM-endaspælið, og ein javnleikur ella sigur ímóti Finnlandi í dag hevur við sær, at Føroyar koma víðari.
Føroyar og Finnland spæla klokkan 17:00 í dag. Sveis og Ísrael spæla klokkan 15:00. Sjónvarpið vísir dystin millum Føroyar og Finnland beinleiðis.
Tíðindi
Tróndur Vatnhamar og Finnur Koba kappast móti Solveig Hanusardóttir Olsen og Knút Háberg Eysturstein
Grønlendski landsstýrismaðurin í fiskivinnu- og veiðumálum hóttir við at taka loyvi frá grønlendsku skipunum, um tey ikki fáa skil á rúsevnum umborð
Eivør hevur roynt tað, Jógvan Hansen somuleiðis, og nú fer Kristina Bærendsen at syngja í íslendsku Eurovision kappingini
Týski kanslarin ætlar at varðveita viðurskiftini við USA. Verri er við hennara varakanslara, sum stúrir fyri handilsviðurskiftunum landanna millum.


text:
Warwick Davis
Warwick Ashley Davis (føddur 3. februar, 1970) er ein enskur sjónleikari. Hann spældi høvuðsleiklutin í Willow og Leprechaun, og so spældi hann Ewok Wicket í Return of the Jedi og professaran Filius Flitwick og Griphook í Harry Potter filmunum.
Privatlív[rætta | rætta wikitekst]
Warwick Davis hevur dvørgavøkstur, hann er føddur við sjúkuni spondyloepiphyseal dysplasia congenita (SED). Hann er giftur við Samanthu (fødd 1971), ið hevur achondroplastia, ið er tað slagið ið umleið 70% av øllum dvørgum hava. Tey búgva í Yaxley, nærindis Peterborough, Cambridgeshire. Tey hava fingð fýra børn, harav tvey eru á lívi: dótturin Annabelle og sonurin Harrison, bæði hava SED. Tveir teir fyrstu synirnir doyðu stutt eftir føðing orsakað av einari deyðiligari kombinatión av dvørgvøkstrinum hjá báðum foreldrunum. Samantha er dóttir Peter Burroughs, ið er sjónleikari og stjóri á fyritøkuni Willow Management, og systir Hayley Burroughs, ið er sjónleikarinna.


text:
Kylie Minogue
Kylie Ann Minogue (fødd 28. mai 1968 í Melbourne í Avstralia) er ein avstralsk songkvinna, sangskrivari og sjónleikari. Hon er heimskend og hevur vunnið fleiri heiðurslønir. Hon hevði fleiri leiklutir í sjónvarpsrøðum, longu meðan hon var barn, m.a. høvdu hon og systir hennara, Dannii Minogue, eina tónleikasjónvarpsrøð tíðliga í 1980-árunum. Tað var her, at Kylie fyrstu ferð framførdi alment sum sangari.
Lívsleiðin[rætta | rætta wikitekst]
Hon gjørdist heimskend, tá hon hevði ein av høvuðsleiklutunum í sjónvarpsrøðini Neighbours, sum byrjaði í 1986. Eftir at Kylie Minogue byrjaði sína lívsleið sum sjónleikarinna, fór hon í 1987 í holt við sína lívsleið sum songkvinna. Í sambandi við eina sjónvarpssending við vælgerandi endamáli, sang hon tann gamla vælkenda sangin "The Loco-Motion", tað slóðaði veg fyri einari kontrakt við plátufelagið Mushroom Records. Fyrsta pláta hennara Kylie (1988) og stakfløgan "I Should Be So Lucky" náddu báðar á ovastu rók á bretska hittlistanum.
Í 1994 útgav Minogue plátuna Kylie Minogue. Fyrsta staklagið av hesi plátuni "Confide in Me" náddi fyrsta plássið í Avstralia og annað plássið í Stóra Bretlandi, umframt at lagið var vælumtókt í fleiri Evropeiskum londum sama árið.
Í 2005 gjørdist Kylie Minogue sjúk av bróstkrabba, og orsakað av hesum, noyddist hon at avlýsa fleiri konsertir og ferðir. Árið eftir kom hon sterkt aftur eftir væleydnaða krabbameins viðgerð. Hon hevur allatíðina verið opin um sína sjúku, og hevur varpað ljós á bróstkrabba. Hon hevur eisini fingið viðurkenning fyri sítt arbeiði innan hetta øki.
Minogue hevði seinni stóra sukse í 2000 við staklagnum "Spinning Around" og fløvuni Light Years. Sangurin "Can't Get You Out of My Head" náddi fyrsta plássi í meira enn 40 londum, og fløgan Fever (2001) var eisini sera vælumtókt í nógvum londum, teirra millum USA.
Kylie Minogue hevur til nú (2011) selt meir enn 68 milliónir tónleikaútgávur (album) og umleið 55 milliónir stakløg kring heimin.
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- Kylie (1988)
- Enjoy Yourself (1989)
- Rhythm of Love (1990)
- Let's Get to It (1991)
- Kylie Minogue (1994)
- Impossible Princess (1997)
- Light Years (2000)
- Fever (2001)
- Body Language (2003)
- X (2007)
- Aphrodite (2010)
- Kiss Me Once (2014)


text:
Rio de Janeiro
Rio de Janeiro, stytt Rio (merkir Jarnbreytabýurin á portugisiskum), er næststørsti býur í Brasil, næst eftir São Paulo; í sjálvum býnum búgva umleið 6,3 milliónir íbúgvar, meðan tað í Rio og økinum rundanum búgva 12,3 mió. fólk. Býurin ber orð fyri at vera ein tann vakrasti býur í heiminum.[1]. Hann er bygdur úti við eina breiða vík, men á landsíðuni er hann innigyrdur av fjøllum, sum eru avvaksin við grønum, vøkrum skógum. Fleiri milliónir ferðafólk koma til Rio á hvørjum ári at njóta góða veðrið, at vera á sandstrondunum. Sólin sær at kalla hvønn dag í Rio de Janeiro, meðal samdøgurshitin er 24,1 °C. Til sammetingar kann nevnast, at meðal samdøgurshitin í t.d. Danmark er 7,7 °C. Í Rio de Janeiro kemur nógv ferðafólk oman á sandin at sóla sær og spæla flogbólt o.a. Best umtókta strondin í Rio de Janeiro er Copacapana. Bara góðir svimjarar fara út um lónna, tí at har rekur so hart. Standalinjan í Brasil, úr Franska Gujana til Uruguei, er 7400 km long.
Nógv skip úr ymsum londum leggja at í Rio. Í teimum nýggju býarpørtunum eru nógv av húsunum bygd upp í luftina sum í stórbýunum í USA og Evropa.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Rio de Janeiro verður vertsbýur fyri Olympisku Leikirnirnir í 2016 og, saman við São Paulo, vertsbýur fyri FIFA World Cup í 2014.
Fótbóltur er tann best umtókti ítrótturin í Rio de Janeiro, har eru fimm fótbóltsfeløg í býnum: Vasco da Gama, Botafogo, Fluminense, Flamengo og América Football Club. Tað felagið av hesum fimm, sum hevur klárað seg best í brasilsku kappingini, er Flamengo. Felagið er ongantíð enn flutt niður í lægri deild. Flamengo hevur seks ferðir vunnið brasilska meistaraheitið: 1980, 1982, 1983, 1987 og 1992 og 2009.
Ein 30-metra høg Kristus standmynd er vartekin fyri býin, hon stendur á ein 8 metra høgum fundamenti á Korkovado fjallinum. Standmyndin vigar 1 145 tons.
Vinarbýir[rætta | rætta wikitekst]
Rio de Janeiro hevur hesar vinarbýir:
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Coordinates: 22°54′30″S 43°14′37″W / 22.90833°S 43.24361°W


text:
Sørvágur
Sørvágur er ein bygd í Vágum, hon er inni á botni á Sørvágsfirði. Bygdin er í seinnu tíðini vaksin skjótt, og er nú millum tær størstu í oyggjunum. Har er bæði veðurgott og kyrt, og tað má sigast at vera heldur góð skipahavn. Fiskipláss er tað av teimum bestu. Niðan fyri húsini er ein avbæra stórur sandur.
Á sunnara síðu á Sørvágsfirði er Selvík, har var fyrst í hesari øld hvalaveiðistøð.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Í tveimum av bygdunum í Vágum hava útgrevstrar víst, at bygdirnar helst stava heilt afturi frá landnáminum. Bæði í Sandavági og í Sørvági eru toftir funnar av so gamlari búseting, at búsetingin verður hildin at vera minst 1000 ára gomul.
Forna búsetingin[rætta | rætta wikitekst]
Í fimmtiárunum, tá grivið varð út fyri nýggjum skúla í Sørvági, komu menn fram á hesa gomlu búseting. Dygst undir, har gamla fimleikahøllin varð bygd, vórðu leivdirnar av búseting funnar. Fornfrøðingar komu vestur og gróvu økið út og máldu, teknaðu og kortløgdu garðin. Fyri fleiri árum síðan varð forn búseting aftur funnin í kirkjugarðinum í Sørvági. Henda búseting er ikki kannað enn og tí verður heldur ikki grivið í hesum partinum av kirkjugarðinum. Henda búseting er við Hanusará eins og tann fyrra. Vit kunnu sostatt staðfesta, at fyrsta búseting í Sørvági hevur verið uttanfyri Kirkjuá, niðan við Hanusará. Seinni, helst einaferð millum 1200 og 1400, er so tað hent, at bygdin er flutt millum Kirkjuá og Stórá at vera. Í 1600-talinum vita vit rættuliga vist, at eingin búseting var uttanfyri Kirkjuá, so tá er bygdin flutt.
Teir tríggir hagarnir[rætta | rætta wikitekst]
Tá fyrstu kendu skrivligu keldurnar taka við í 1584, nevniliga jarðarbøkurnar, eru bert tríggir garðar í bygdini. Bøndurnir, ið eru nevndir við navni eru: Philipus Gregersen, Niels Andersen og Thommes Nielsen. Hesir báðir seinastu eru hildnir at vera feðgar. Ein uppsitari er til hvønn hagan í bygdini, Suðrtriðing, Norðurtriðing og Úttriðing. Hesi haganøvn eru sera gomul og síggja vit tey stundum í tingbókunum frá fyrst í 1600 árunum og fram. Og tey eru helst eldri enn tað. Tað sýnist sum at bygdin er vaksin rættuliga nógv seinast í 1500-talinum, tí fyrst í 1600-talinum eru tey trý festini býtt sundur í átta festi. Sama uppbýtið av jørðini er líka fyrst í 1800-talinum, men hagarnir eru framvegis tríggir í tali.
Aðalsjørðin og kongsjørðin[rætta | rætta wikitekst]
Aðalsættin Benkenstock í Noregi átti, helst frá byrjan í 1400-talinum og til 1660-árini, alla jørðina í Sørvági, allar 48 merkurnar. Um 1665 seldu tey sína jørð í Sørvági til ein dana, nevndur Severin Fohrman, hesin varð av føroyingum róptur Servin. Servin byrjaði longu í 1667 at selja jørðina aftur til føroyingar. Eftir hetta er meginparturin av jørðini í Sørvági ognarjørð. At ein eigari var til jørðina, og at hann ikki var føroyingur ger helst, at nærum eingin kongsjørð er í bygdini. Tann eina hálvmørkin, ið er kongs í Sørvági vita vit stavar frá 1729, tá ein maður nevndur Sunnivu Jógvan rýmdi av landinum uttan loyvi. Hansara jørð fór tá undir kong.
Fólkavøksturin[rætta | rætta wikitekst]
Við jarðarbókini sum keldu kunnu vit ætlað, at fólkatalið í Sørvági í 1600-talinum ikki hevur verið stórt meira enn eini fimti fólk. Og tað er vaksi seint, tí í fyrstu veruligu fólkateljingini, ið er til skjals frá 1801, búgva í Sørvági bert 86 fólk, gott fimti ár seinni í 1855 búgva 163 fólk í Sørvági. Stóra boomið í fólkatalinum í Sørvági kemur eftir 1856 við fríhandlinum og nógv økta útróðrinum, ið harav stóðst. So fyri Sørvág hevði henda lóg sera stóra ávirkan, má sigast. Í dag búgva út við 1000 fólk í Sørvági og lítla bygdin, ið stóð millum áirnar báðar Kirkjuá og Stórá fyri gott hundrað árum síðan er langt síðan farin upp um allar áarbakkar, og breiðir seg nú langt suður um og vestur um gamla bøin og út í tað, sum fyri bert fáum árum síðan var hagi.
Fiskakeypararnir[rætta | rætta wikitekst]
Um ár 1900 vóru átta reiðarar og fiskakeyparar í Sørvági, ið høvdu hvør sína brúgv úti á Bakka og egnar og aðrar bátar, ið avreiddu til teirra. Einstaklingar og menn við stórum familjum fluttu til bygdina í hópatali at lívbjarga sær sum útróðrarmenn. Úti á Stongum vóru 6 fiskastykki, úti í Geilini 1 og úti á Bakka 4.
Føroya fyrsta flakavirki[rætta | rætta wikitekst]
Fyrsta flakavirki í Føroyum sá dagsins ljós í Sørvági í 1953, og var tað tann framfýsni Dánjal Niclasen, stjóri í pf. N. Niclasen, sum læt hetta gera. Fyrstu árini varð skorið við hond, men í 1962 fekk flakavirkið í Sørvági ta fyrstu flakamaskinuna í landinum. Í 1993 var givið við flakavinnuni í Sørvági – seinni er virkið bygt um til at virka alilaks. Saltfiskavirkið, ið upprunaliga hoyrdi til flakavirkið, hevur mesta partin av tíðini framleitt saltfisk undir skiftandi eigarum.
Kirkjan[rætta | rætta wikitekst]
Kirkjan í Sørvági er bygd í 1886, men kirkjur vóru undan henni, tann fyrsta stavar helst frá siðaskiftinum um 1583. Áðrenn siðaskifti sigst at eingin kirkja var men eitt bønhús og passar hetta helst, tá hugsa verður um lága fólkatalið, ið var tá. Bønhúsið stóð har koyrivegur nú er niðan gjøgnum bygdina, áleið har Útistova stóð, og niðanfyri bønhúsið var gravstað. Í 1920-unum, tá ein renna varð grivin oman gjøgnum bygdina, varð komi fram á henda gravstað.
Skúlin[rætta | rætta wikitekst]
Frá u.l. 1832 var skúli hildin í Sørvági, men fyrstu mongu árini mátti skúlin halda til í leigaðum hølum. Frá 1854 til 1880 var eingin skúlagongd men bert heimaundirvísing. Í 1880 verður aftur lærari settur og helt hann skúla í leigaðari stovu í húsunum "hjá Stoffa" rópt. Fyrsti skúlin í Sørvági varð bygdur í 1887. Í 1957 var eldri parturin av núverandi skúla bygdur, gamla fimleikahøllin er frá 1959 og sunnasti parturin av eldra skúlanum varð bygdur í 1961. Nýggi parturin av skúlanum, tann niðari, og nýggja fimleikahøllin, vórðu bygd í 1989. Gamli svimjihylur við Bonursahyl varð bygdur summarið 1930 til svimjiundirvísing. Innandura svimjihylurin varð bygdur í 1974, beint við skúlan og varð tann gamli tá niðurlagdur.[2]


text:
1985
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 10. januar - Atli P. Dam verður løgmaður í Føroyum, og fer Pauli Ellefsen úr løgmansstarvinum.
- 17. januar - British Telecom boðar frá, at fyritøkan fer at minka um tær væl dámdu, reyðu telefonboksirnar.
- 4. februar - Markið ímillum Spania og Gibraltar opnar aftur, fyri fyrstu ferð síðani Francisco Franco læt tað aftur í 1969.
- 10. februar - Nelson Mandela avgerð, ikki at taka av einum tilboði um at sleppa leysur úr fongsli, frá í Suðurafrikonsku stjórnini.
- 11. mars - Mikhail Gorbachev verður leiðari av Sovjetsamveldinum.
- 16. mars - 5 leyvur í Singaporska djóragarðinum verða settar av fyribyrgjandi tablett, tá leyvunum fjølgar frá 2 til 16 á stuttari tíð.
- 25. mars - Oscars virðislønin verður handað í Hollywood. Amadeus vinnur fyri besta film.
- 15. apríl - Suður Afrika upploysir eina lóg, ið bannar hvítum og svørtum at giftast.
- 4. mai - Eurovision Song Contest 1985 verður hildin í Gøteborg, Noreg vinnur við sanginum La det swinge.
- 14. juni - Schengen sáttmálin verður undirskrivaður.
- 17. juni - Discovery Channel verður sett á stovn.
- 3. juli - Back to the furture verður frumsýndur í amerikanskum filmhúsum, og verður hægst tjenandi filmur í 1985.
- 13. juli - Live Aid konsertir runt um í heiminum, savna heilar 50 milliónir pund. Peningurin verður nýttur til at berjast í mótir hungursneyð í Etiopia.
- 28. august - Heimsins fyrsta roykibann kemur í gildi, tá ein matstova í Colorado, USA, bannar royking innandura.
- 1. september - Vrakið av skipinum Titanic verður funnið á botninum á Atlantshavinum. Fleiri høvdu leitað eftir vrakinum uttan eydnu, síðani skipið sakk í 1912.
- 13. september - Super Mario Bros. verður útgivið á spælistøðina Nintendo Entertainment System (NES).
- 19. september - Ein stórur jarðskjálvti rakar Meksiko, og hevur við sær at 10.000 lata lív, 30.000 verða meiðslaði, og 95.000 verða heimleys.
- 20. november - Microsoft útgevur fyrstu útgávu av Windows, og kallar hana Windows 1.0.
Ókendar dagsetningar[rætta | rætta wikitekst]
- Leirvíkartunnilin verður latin upp.
- Tommi Hilfiger merkið verður stovnað.
- DNA verður, fyri fyrstu ferð, nýtt til at loysa brotsmál.
Tónleikur[rætta | rætta wikitekst]
Útgávur hetta árið[rætta | rætta wikitekst]
- We are the World (USA for Africa)
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Kappróður[rætta | rætta wikitekst]
- 28. februar - Róðrarfelagið Knørrur í Tórshavn verður stovnað.
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2. januar - Obi Ikechukwu Charles, nigeriskur fótbóltsleikari
- 5. februar - Cristiano Ronaldo, portogisiskur fótbóltspælari.
- 4. apríl - Bárður Dal Christiansen, føroyskur listamaður
- 2. mai - Nanna Øland Fabricius, donsk songkvinna
- 21. mai - Símun Samuelsen, føroyskur fótbóltsleikari
- 6. september - Marni Djurhuus, føroyskur fótbóltsleikari
- 17. september - John Tordar Poulsen, føroyskur fótbóltsleikari
- 24. oktober - Wayne Rooney, enskur fótbóltsleikari
- 21. november - Carly Rae Jepsen, kanadisk songkvinna
- 18. desember - Heidi Andreasen, føroyskur svimjari.


text:
Hví halda Jehova vitni ikki jól?
Vanligar misskiljingar
Søgn: Jehova vitni halda ikki jól, tí tey trúgva ikki á Jesus.
Sannroynd: Vit eru kristin. Vit trúgva, at vit bert kunnu verða frelst við Jesusi. – Ápostlasøgan 4:12.
Søgn: Tit syndra familjur við at læra tykkara limir, at mann ikki má halda jól.
Sannroynd: Familjan hevur sera stóran týdning hjá okkum, og vit nýta Bíbliuna til at styrkja familjur.
Søgn: Tit uppliva ikki „jólahýrin“, sum snýr seg um gávumildni, frið á jørð og at vera góð við øll.
Sannroynd: Vit leggja okkum eftir at vera gávumild og friðsom hvønn dag. (Orðtøkini 11:25; Rómbrævið 12:18) Tá ið vit til dømis fara út at boða gleðiboðskapin ella hava møti, fylgja vit boðum Jesusar: „
Tit hava fingið tað fyri einki, og tit skulu lata tað fyri einki.“ (Matteus 10:8) Haraftrat vísa vit á, at bara Guds ríki kann fáa frið í lag á jørð. – Matteus 10:7.
Hví halda Jehova vitni ikki jól?
Jesus segði, at vit skuldu minnast deyða hansara, ikki føðing hansara. – Lukas 22:19, 20.
Ápostlarnir hjá Jesusi og aðrir lærisveinar tá í tíðini hildu ikki jól. Eitt leksikon sigur, at „
tað í fyrsta lagi var í 243 [e.o.t.], at fólk fóru at hátíðarhalda Jesu føðing“, meir enn hundrað ár eftir, at seinasti ápostulin doyði. (New Catholic Encyclopedia)
Einki prógv er fyri, at Jesus varð føddur 24. ella 25. desember. Bíblian sigur ikki, nær hann varð føddur.
Av tí at jólini hava røtur í heidnum halgisiðum og siðvenjum, halda vit ikki, at tað er nakað, Gud góðkennir. – 2 Korintbræv 6:17.
Hevur tað so nógv upp á seg?
Nógv halda jól, hóast tey vita, at upprunin er heiðin, og at eingin grundgeving er í Bíbliuni fyri at halda jól. Tey spyrja kanska: Hví skuldu kristin gjørt seg illa lýdd við ikki at halda jól? Hevur tað so nógv upp á seg?
Bíblian mælir okkum til at hugsa sjálv, at nýta vit og skil. (Rómbrævið 12:1, 2) Hon lærir okkum at virðismeta sannleikan. (Jóhannes 4:23, 24) Sjálvandi leggja vit í, hvat onnur halda um okkum, men vit fylgja bíbilskum meginreglum, eisini um tað hevur við sær, at vit verða illa lýdd.
Hóast vit ikki halda jól, virða vit, at onnur hava rætt til sjálv at velja, hvat tey vilja gera. Vit forða ikki øðrum í at halda jól.


text:
Orð og lag: Eivør Pálsdóttir
1. Hansara varrar bleytar og blíðar
Fagrari harri aldri mær bíðar
Og ongantíð møtti mær tunga so mjúk
Ella eri eg bara mussisjúk
2. Hansara varrar mær eru ein gáta
Tær kyssa uppá ein heilt annan máta
Og ongantíð møtti mær tunga so mjúk
Ella eri eg bara mussisjúk
3. Hansara varrar gerða meg villa
Lokka meg nærri og kitla meg illa
Og ongantíð møtti mær tunga so mjúk
Ella eri eg bara mussisjúk
4. Man eg nú nakrantíð fara at vita
Ella so má eg so barasta gita
At varrar og kossur ein kensla so mjúk
Oh eg eri helst bara mussisjúk


text:
Augustur
Augustur (Physeter macrocephalus) er heimsins størsti tannhvalur. Hannurin kann blíva uppí 20 metrar langur og viga uppí 50 tons. Honin er uppí 12 m til longdar og vigar 16 tons.
Augusturin livur í høðvusheitum av høggislokki. Hvalurin hevur einar 19 - 23 spískar tenn í tí klæna undirkjaftinum. Í yvirkjaftinum hevur hann holur, sum tenninar passa uppí. Nógvir augustar, serliga teir stóru hannanir, sum kunnu kava longst niður, kunnu takað rættiliga stóran høggislokk. Høðvusføðin er tó minni høggislokkur.
Augusturin hoyrir til millum teir hvalinir, sum kava longst niður. Teir kunnu vera undir í yvir ein tíma og kava longur enn ein km niður, teir stóru hannanir kunnu fara enn longur niður.
Augustur - Spermur[rætta | rætta wikitekst]
Hvalurin verður eisini nevndur Spermur, hetta er eisini enska (sperm whale) og norska spermhval) navnið. Hetta navnið kemur av einari serligari olju, sum finst fremst í kúluni á hvalinum, í tí sokallaða spermacetorgan. Henda oljan er klár og flótandi við kropshita, men stadnar tá hitin lækkar og verður tá til ein hvítan form, nakað líkt stearin, hetta líkist nakað sáð og hagani kemur navnið.
Gera landgongd í Føroyum[rætta | rætta wikitekst]
- Jóladag í 2000 svam ein augustur seg uppá sandin í Nesi í Hvalba. Roynt varð at fáa hann útaftur, men tað eydnast ikki.
- Nýggjársdag 2012 gjørdi ein augustur landgongd í mølini millum sandbakkar í Nesi í Hvalba.[1] Eftir ráðum frá djóralækna varð ikki roynt at gera nakað við henda augustin, sum doyði seinni sama dag.[2]
- Í november 2013 gjørdu tveir avgustar landgongd í Sundalagnum, norðafyri Streymin, annar gjørdi landgongd við Norðskála, meðan hin gjørdi landgongd í Nesvík. Tað vóru upprunaliga fýra avgustar ið svumu har í Sundalagnum, men tveir av teimum fóru avstað aftur. Onkur stjól tenninar á tí fyrra avgustinum ið doyði, fólk sum varða av Hvalastøðini við Áir høvdu annars tosað um at varðveita beinagrindina av tí avgustinum, men tá allur undirkjafturin var horvin, so kundi tað gera tað sama. Men tá tann seinni avgusturin doyði, varð ansað betri eftir, og hesaferð vóru tenninar ikki stolnar. Tann 26. november var hesin avgusturin tikin upp á land á Hvalastøðina við Áir, eftir at hava ligið deyður í eini tveir dagar. Bjarni Mikkelsen, lívfrøðingur, setti varliga hol á búkin á honum, og knappliga brast hann so at siga í andlitið á honum. Kringvarpið tók upp á film og varð hetta víst í Degi og Viku sama kvøldið og eisini lagt á heimasíðuna hjá Kringvarpinum. Filmsbrotið sum víst at hvalurin brast ferðast síðan víða og varð sætt av fleiri milliónum av fólkum kring allan heimin.[3]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Sudurras.info, Augustur í Hvalba
- ↑ Kringvarp Føroya, Morgunsendingin 3. januar 2011.
- ↑ Kvf.fo, Sjónvarpsbrot um avgustin fer um allan heimin


text:
Viggo Mortensen
Viggo Peter Mortensen Jr. (borin í heim tann 20. oktober 1958 á Manhattan, New York City) er ein amerikanskt-danskur oscartilnevndur sjónleikari, tónleikari, yrkjari, málari og myndamaður. Hann er m.a. kendur fyri sín leiklut sum Aragorn í filmunum Ringanna Harri í 2001, 2002 og 2003.
Viggo Mortensen varð borin í heim í New York men búði á barnaárum sínum eisini í bæði Argentina, Venesuela og Danmark. Mamma hansara er amerikanari meðan pápin er dani. Han hevur tveir beiggjar, Walter og Charles Mortensen.
Hann var í 10 ár giftur við sjónleikarinnuni Exene Cervenka og saman eiga tey sonin Henry Mortensen.


text:
Í kjalarvørrinum á yrkingini “Was gesagt werden muss” eftir Günther Grass, sum hevur staðið í útlendskum bløðum, hevur tikið seg upp eitt hart tiltrongt kjak um innihaldið og formin í tí, sum Günther Grass hevur at siga um gýðingahatur og kjarnorkustøðuna í Ísrael og Iran. Eisini hevur verið tosað nógv um samfelagsligu støðuna hjá rithøvundum. Skulu teir hava eina politiska meining ella ikki, og kann ein slík politisk meining standa seg í einari yrking?
Eg haldi, at tað er uppgávan hjá einum høvundi, at tala at skeivleikum, sum eru millum menniskju av politiskum, átrúnaðarligum og/ella av sosialum áðum. Verða menniskju kúgað og trýst til at gera móti sínum vilja, íðan, so hava flest menniskju tann rættin at trýsta ímóti. Tað, sum eyðkennir søguna er, at trýst elvir til móttrýst. Við hesi einklu grundreglu, flytur verðin seg – ikki altíð fram, men onkran veg, ið hvussu so er.
Høvundar hava tað frælsið, at ikki er neyðugt hjá teimum at verja ella halda seg til ein ávísan átrúnað, eina ávísa politiska hugmyndafrøði, og tí skulu teir sjálvandi trýsta ímóti, har gjørligt er at trýsta ímóti. Summir hava enntá lagt seg undir valdið hjá einaveldinum, men eru ikki vorðnir verri høvundar av tí. Nevnast kann ein meistari sum Knut Hamsun, ið nálgaðist uppi í nasismuni, men sum skrivaði bøkur, ið als ikki samsvaraðu við hansara politiska lit. Tó eru hesir í fátali.
Skaldsøgur hava tann eginleikan framum yrkingina, at tær kunnu lata persónar og støður henda, sum eru viðmerkingar til samtíðarsøgu og politiskar støður. Nevnast kunnu Blikktrumman eftir Günther Grass, sum hevði stóra ávirkan á eftirkrígstíðina. Ein bók sum Extremely Loud and Incredibly Close eftir Jonathan Safran Foer, sum er ein viðmerking til tað, sum hendi eftir 11. september 2001. Skaldsøgan sum tekstaslag er góð til júst slíkar politiskar viðmerkingar, sum kunnu fáa fólk til at hugsa og undrast á søguligar hendingar og harvið taka eina støðu.
Hetta er ikki á sama hátt galdandi fyri yrkingar. Russiski yrkjarin Arkadij Dragomosjtjenko nemur við kjarnina í yrkingini, tá ið hann sigur, at “poesi er altíð okkurt annað”. Yrkingar eru fyltar við poetiskum amboðum, sum “altíð eru okkurt annað”, og politikkur er ofta okkurt annað, men tá er ikki talan um poetisk amboð, sum abstrahera veruleikan ella tað ítøkiliga til okkurt óítøkiligt. Tá er talan um stórpolitiska falsan, og tað er lítið poetiskt. Og tó. Tað eru eisini yrkjarar og yrkingar, ið hava megnað at skriva góðar, politiskar yrkingar, sum veruliga hava flutt fjøldina og harvið politikk. Eisini hava yrkingar verið skrivaðar, ið hava havt stórar, politiskar fylgjur. Allen Ginsberg skrivaði á sinni yrkingina “Howl” (Á føroyskum eitur hon “Ýl”, og stendur hon í 1. Vencli. Gunnar Hoydal týddi), sum hann sat í fongsli fyri, og sum fekk ungdómin í San Francisco at gera um seg.
Í suðuramerika eru fleiri skøld, ið av poltiskum áðum antin hava livað í útlegd ella hava latið lív, tí at teir hava skrivað yrkingar móti politiskum skipanum. Victor Jara varð skotin, tí at hann setti seg upp ímóti stýrinum í Kili. Enn tann dag í dag liva fleiri yrkjarar í útlegd, tí at politiska stýrið í teirra egna landi liggur teimum eftir lívinum.
“Totesfuga” eftir Paul Celan (Hon stendur í 5. Vencli. Heðin M. Klein týddi. Hon stendur eisini í Varðanum, bind 60, 1993) er ein yrking, sum bæði innihaldsliga og skaldsliga er í einum heilt øðrum lofthválvi enn ykringin eftir Günther Grass.
Vit í vesturheiminum, ið hava eina fólkaræðisliga stýrisskipan, har vit hava talu- og skrivifrælsi undir egnari ábyrgd, vit kunnu siga og skriva tað, sum vit vilja, bara vit sjálv kunnu taka ábyrgdina.
Salman Rushdie mátti fara undir heilt, tí at átrúnaðarligir/politiskir bólkar vildu drepa hann. Tað krevur dirvi úti í stóru verð at ofra seg sjálvan og skriva móti teimum, ið ráða.
Í heiminum eru yrkjarar, ið hava vart arbeiðaran, tey av afrikanskum uppruna, og í heiminum eru eisini stýri, ið hava brent bøkur, sum siga menniskjum ov nógv.
Boðskapurin í slíkum politiskum mótmælisskaldskapi er greiður. Hann er ikki til at taka feil av. At skriva yrkingar, ið hava eitt politiskt innihald og ein politiskan boðskap, og samstundis varðveita tað skaldsliga, er ótrúliga ringt. Tær líkjast lesarabrøvum, ið eru sett upp sum yrkignar, og innihaldsliga eru tær heldur ikki øðrvísi.
Fyri at fara aftur til byrjanina og nýggjasta goyggið á skaldskaparpolitiska hválvinum og yrkingina eftir týska stórskaldið og nobelvinnaran, Günther Grass, so kunnu vit fegnast um, at ein maður við slíkari navnfrægd sum Günther Grass sendir ein slíkan boðskap í skapi av einari yrking, tí at yrkingin hevur ikki livað eins væl og hini meir prosakendu tekstasløgini. Hon hevur havt eina støðu sum okkurt óskiljandi, ið hevur verið skrivað um kenslur og tankar hjá einum persóni og tí lívi, sum persónurin livir í. Verður yrkingin brúkt til at miðla poltiskan boðskap, so vóni eg, at tær ikki verða eins vánaligar og yrkingin eftir Günther Grass. Hon er ikki øðrvísi enn eitt vánaligt lesarabræv, har reglurnar eru býttar sundur, soleiðis, at tað skal líkjast einari yrking. Yrkingin er full av klisjum og orðingum, sum ikki gera yrkingina til eina góða yrking, men til eina støkkprosayrking, ið eyðkendi yrkingaskilið í sjeytiárunum.
Sum týskari og heimsborgari skal tú jú ikki fella eitt skevit orð um jødar. Hetta ger Günther Grass, og tað er sjávlandi eisini við til, at boðskapurin verður tulkaður sum eitt (enn) eitt álop á jødar, og tá ið ein maður sum Günther Grass, ið hevur verið aktivur í arbeiðnum fyri friði og í kjakinum um innflytarar og flóttafólk, tá ið verður hann sjálvandi munnliga kákstrokin av vesturheiminum, og tá ið hann mótmælir í einari yrking, so verður yrkingaformurin eisini álopin. Hetta er sjálvandi væl skiljandi, ið hvussu tann seinni parturin.
Yrkingin eftir Günther Grass fer ikki í søguna sum eitt meistaraverk eins og hini verkini, hann hevur skrivað. Hon fer í søguna sum ein politisk og skaldslig undirgrein, tí at tað er nobelvinnarin Günther Grass, sum hevur skrivað hana, og tað gevur tí politiska boðskapinum ein týdning og eina vekt, sum umheimurin lurtar eftir. Hevði onkur annar enn Günther Grass havt skrivað hasa yrkingina, hevði hon neyvan verið prentað.
Eitt er tó vist, og tað er, at høvundar hava verið við til at broytað heimin til tað betra, og tí er ikki at gevast á hondum við tí arbeiðinum.
Her er so ykringin, øll tala um. Tað er Carl Jóhan Jensen, sum hevur týtt yrkingina til føroyskt. Carl Jóhan Jensen er ein av teimum heilt fá yrkjarunum í Føroyum, sum hevur skrivað politiskar yrkingar – ella skjaldur.
Tað sum sigast má
Hví havi eg tagt og dult so leingi
tað sum er opinbert og aftur
og aftur vant í krígsspölum, har vit,
um vit yvirliva, í besta lagi enda
sum ein ill undirgrein.
Tað er hesin sonevndi rætturin til fyribyrgjandi álop,
ið saktans kann beina fyri iranum, hesum kjaftbreiða kúgaða
og í fyriskipaðum fagnaði niðurbundna
fólkinum, nú gitingar eru frammi um
at kjarnorkuvápn verða smíðað í teirra umveldi.
Men hví aftri eg meg so í, meðni,
at nevna onnur lond við navni
sum gud viti hvussu leingi – um enn í loyndum-
hava havt eina vaksandi kjarnorkutilbúgving,
men uttan eftirlit, uttan nakrar kanningar sum helst?
At soleiðis verður hult yvir hesi viðurskifti,
hetta at tøgn mín legnar seg eftir teirri almennu tögnini,
kenni eg sum eina tyngjandi lygn,
sum eitt bann, ið rópar eftir revsing um tað ikki verður virt;
“gýðingahatur” eitur dómurin javnan.
Íðan hvat, nú land mítt,
sum av og á noyðist at taka í egnan barm
og standa til svars fyri óbótalig brotsverk,
enn eina ferð sum var tað ein avgreiðsluspurningur bara,
um enn íðuliga við dámi av iðranargerð,
ætlar at lata Ísrael ein kavbát afturat
serliga útgjørdan til at beina
altoyðandi spreingiløðingar hagar,
ið eingin við vissu veit um ein einasta kjarnorkubumba finst,
men kortini illgruni vil roknast fyri sannprógv,
tí sigi eg tað, sum má sigast.
Men hví havi eg higartil tagt?
Av tí at eg helt uppruna mín,
ósvitaliga dálkaðan,
bannað mær at nevna hesi viðurskifti
sum ein greiðan sannleika um Ísrael,
eitt land, ið eg eri og altíð fari
at verða knýttur at.
Men hví sigi eg hetta nústani,
aldraður og við seinasta blekkdropanum:
Kjarnorkuveldið Ísrael hóttir
ein ein framundan viðbreknan heimsfrið?
Eg sigi tað tí at tað, sum má sigast
kann longu í morgin verða ov seint;
Og tí at vit – illgitnu týskarar –
kunnu gerast partur í einum brotsverki
sum er fyrisigiligt og samsekt okkara
tískil ikki fjalast við teimum vanligu undanførslunum.
Nei, illanstíð tigi eg longur.
Hyklið í vesturheiminum
er mær ovboðið; harumframt vóni eg,
at onnur evna at loysa seg undan tögnini eisini
og fara at skora tey, sum eru atvoldin í hesum vanda,
til ikki at brúka vápnamegi
og somuleiðis krevja
at ein altjóðastovnur,
sum bæði londini hvørt sær viðurkenna
fær óavmarkað og varandi eftirlit
við ísraelskari kjarnorku
og iranskum kjarnorkuverkum.
Bert soleiðis ber til at hjálpa
ikki bert Ísraelum og Palestinum,
men eisini öllum grannafíggindum,
har um vegir, í hesum londunum,
sum eru hertikin av yvirsjónum,
og tá ið av tornar eisini okkum sjálvum.
Günther Grass
Carl Jóhan Jensen týddi
OMR


text:
Feigdarsveimari
Feigdarsveimari (frøðiheiti - Apus apus) er svartur um allan kroppin, uttan undir øsinum hevur hann ein hvítan blett, og hann er torførur at síggja. Gamlir fuglar eru eisini eitt sindur ennihvítir. Sum sagt er um sveimararnar, so flýgur hann á eyðkendan hátt við stinnum veingjum, og tað stendst av tí sermerkta veingjarskapinum. Velið er stutt og sýlt. Hann flýgur ofta ógvuliga skjótt, ella hann sveimar leingi. Floglátið er høg og langdrigin skríggj, og tað hoyrist mest á reiðurstaðnum. Av tí at sveimarar flúgva so fram úr væl, koma onnur sveimarasløg av og á, tó sjáldan, í Norðuratlantshav. Til dømis alpusveimari úr Suðurevropa er størri og ljósari. Hann er eisini nógv hvítari um búkin. Feigdarsveimarin er vanligur búfuglur víða um í Ásia, Evropa og Norðurafrika. Hann er flytifuglur, um veturin er hann í Suðurafrika. Hann eigur ikki í Norðuratlantshavi, men er vanliga at síggja her um summarið frá mai mánaði út í september (teir flestu í juni-juli). Feigdarsveimari kemur heilt norður til Íslands. Hann flýgur vanliga fram við fuglabjørgum, tí har tekur hann nógv flogkykt á flogi heitar summardagar. Fuglabjørgini líkjast nógv bústaði hansara í Evropa, býum við høgum húsum.


text:
Við Barnavanlukkutrygd er barn títt tryggjað, um tað verður fyri óhappi ella fær skaða. Harumframt er barn títt ábyrgdartryggjað, um tú velur Familjutrygd frá Trygd
.
Barnavanlukkutrygd
Barnavanlukkutrygd veitir endurgjald, um barnið er fyri óhappi og fær varandi mein. Um barnið t.d. dettur og meiðslar seg á rulluskoytum ella á rennihjóli, ella um barnið fær tannskaða, hjálpir Barnavanlukkutrygd eisini. Barnavanlukkutrygd veitir fulnað upp til 1 millión krónur, alt eftir hvussu álvarsom støðan er.
Familjutrygd
Við Familjutrygd er barn títt tryggjað, um tað er atvold til skaða á lutir hjá øðrum. Familjutrygd fevnir sostatt um ta ábyrgd, ið tú sum privatpersónur hevur.
Tryggingin rindar fyri mannskaðar, ið børn yngri enn 5 ár eru atvold til, um tann løgfrøðiliga ábyrgdin einans viðvíkur aldri ella seinu menningini hjá barninum. Á sama hátt verður goldið fyri skaða á lutir, í tann mun skaðin fer upp um kr. 1500.
Les meira um tryggingar frá Trygd
.
Um uppihaldari doyr
Vit bjóða lívstryggingar, sum lætta um – eisini hjá børnunum. Fleiri møguleikar eru at tryggja tey, ið sita eftir, um tú skuldi fallið frá.
- Lívstrygging: útgoldið verður til tey avvarðandi, um tú doyrt.
- Restskuldartrygging: verður nýtt at afturgjalda bústaðarlán, um tú doyrt.
Hesar tryggingar verða bodnar í samstarvi við Føroya Lívstrygging.


text:
Sovjetsamveldið
Sovjetsamveldið var størsta ríki í heiminum. Sovjetsamveldið varð stovnað í 1922. Sovjet merkir ráð. Hetta hugtak kom fram í russisku kollveltingi í 1905, sum zarurin bardi niður. Men hóast hetta hevði henda kollvelting við sær ávísar demokratiskar ábøtur. Í februar 1917 var tað aftur kollvelting og zarurin bleiv koyrdur frá og Kerenski kom til. Í oktober 1917 var aftur kollvelting, sum bolsjvikkaflokkurin stóð á odda fyri og her kemur hugtaki um sovjettir aftur fram. Eitt av slagorðunum hjá Vladimir Lenin og bolsjevikkinum upp til kollveltingina var "Alt vald til sovjettirnar", sum vóru upprættaðar nakað áðrenn kollveltingina. Kereniski blev settur frá og Lenin bleiv leiðari.
Í 1918 blívur Russland álopi av herðum uttanífrá, sum stuðla teimum "hvítu" og eitt blóðugt borgarakríggj brýtur út. Tað eydnast teimum "reyðu"(bolsevikkinum) at vinna borgarakríggji.Lenin doyr í 1924 og eftir maktkamp millum serliga Trotskij og Josef Stalin, vinnur Stalin maktkampin og setur í 1928 tann fyrsta fimmársplanin í verk, sum millum annað hevur eina blóðuga tvingisilskollektivisering av landbúnaðinum við sær.[tørvar keldu] Russland var eitt tilaftursútsilgt land hvat ídnaði viðvíkti og tað eydnaðist Josef Stalin á harðligan hátt at seta ferð á útviklingin av ídnaðinum í Sovjettsamveldinum.
Í tíðarskeiðnum við Stalin á odda vóru eisni tær kendu moskvaprosessirnar settar í verk, har fólk blivu ákærd og deyðadømd fyri gerðir sum tey øllum at døma ikki høvdu framt.[tørvar keldu] Amerikanski heimspekingurin John Dewey stóð á odda fyri eini kommisión sum kannaði ákærirnar móti Trotskij og kom til ta niðurstøðu at Trotskij ikki var sekur. Moskvaprossirnar eru viðgjørdar í teimum føgru bókmentinum m.a. við skaldsøguni hjá Arthur Koestler "Darkness at noon" (á donskum útgivin undir heitnum "Mørke midt på dagen")
Undir Kalda Krígnum (1945 – 1991) kappaðust risaveldini Sambandsríki Amerika og Sovjettsamveldið um, hvørt var ført fyri at senda fyrsta menniskjað á mánan. Rúmdarkappingin byrjaði, tá Kennedy (29. mai 1917 – 22. november 1963) forseti segði, at áðrenn 1970 skuldi USA hava eitt fólk á mánanum. Øll vita, hvør vann ta kappingina, men fá eru tey, sum vita, at tað eydnaðist russum at senda tveir smáar robottar til mánan, sum kundu stýrast frá jørðini. Og ikki fyrrenn í 1986 frætti heimurin annars um hetta bragdið, tí tá varð ein nýggjari robottur sendur inn í kjarnorkuverkið í Tjernobyl at rudda.
Í 1991 fór Sovjettsamveldið sundur í 15 sjálvstøðug lýðveldi, hvørt við sínari stjórn. Sjey av hesum lýðveldum eru í Evropa, hini átta í Ásia. Nú lýðveldini ikki longur eru partur í einum ovurstórum, miðstýrdum búskapi, mega tey laga seg til viðurskifti og treytir á heimsmarknaðinum, og tað hevur ikki verið so lætt. Fall Sovjetsamveldisins hevði eisini við sær, at londini
í Eysturevropa sluppu undan sovjetskum eftirliti.
Kekenia[rætta | rætta wikitekst]
Mangastaðni í gamla Sovjetsamveldinum stríðast fólkasløg hvørt ímóti øðrum. Í summum londum í russiska samveldinum eru mangir russar, onkustaðni eru teir um 40 % av fólkinum. Annað dømi er Kekenia, har triðja hvørt fólk er russi. Síðan Sovjetsamveldið fall, hava kekenar stríðst fyri tjóðskaparligum frælsi, men Russland, ið er samveldisríki, er hart ímóti hesum. Teir kvíða fyri, at fer ein landspartur burturúr, verður alt tað russiska samveldið syndrað.
Gamla Sovjetsamveldið[rætta | rætta wikitekst]
- Ásia
- 1. Armenia
- 2. Aserbadjan
- 5. Georgia
- 6. Kasakstan
- 7. Kirgisia
- 11. Russland
- 12. Tadsjikistan
- 13. Turkmenistan
- 15. Usbekistan
- Evropa


text:
Friðarligur aðalfundur hjá FSF
FaroeSoccer var á aðalfundinum hjá Fótbóltssambandinum í dag. Staðfestast kann, at felagsskapurin FSF hevur tað gott í dag, og einki "roks" var um nakað sum helst á fundinum, sum gleið skjótt og væl. Ársrokniskapurin vísti yvirskot 3. árið á rað, og forseti og nevndarlimir vórðu aftirvaldir, so klárt er, at feløgini eru nøgd við avrikið hjá FSF. Tað vóru eisini fleiri formenn í feløgunum, sum beinleiðis róstu FSF.
Her á síðuni fara vit tó bara at nema við tað, sum vit halda er serliga viðkomandi fyri samstarv okkara við FSF, og tað vóru hesin bæði brotini í formansfrágreiðingini:
FMS skipan (Football management System)
Fótbóltssamband Føroya hevur seinastu árini við jøvnum millumbili umhugsað keyp av nýggjari telduskipan til fótbóltsvirksemi - sonevnda FMS skipan.
FMS skipani eru grundaðar á dátugrunn, har upplýsingar um kappingar, leikarar, dómarar v.m. verða goymdar. FMS skipanin eigur at vera høvuðstólið hjá fólki, ið umsita fótbóltsmál. Feløg skulu kunna skráseta sínar limir og fremja leikaraskifti, meðan dómarar innlesa dystargongdina í elektroniska dómaraseðilin.
Samalaði dátugrunnurin skal so vera grundarlagið undir einari dynamiskari heimasíðu, umframt at hann er eitt sterkt tól at finna fram hagtøl v.m.
Verandi skipan, sum er forritað av Formula, er frá 2002.
Henda skipanin hevur ikki veruliga nøktað tørvin hjá FSF í nøkur ár, og tí hevur keyp av nýggjari skipan verið ovarliga á ynskilistanum hjá umsitingini í langa tíð. Ein fullkomin fótbóltsskipan er tó ein sera stór íløga, og er hetta meginorsøkin til, at nýggja skipanin ikki er keypt fyri fleiri árum síðani.
Fleiri av smærru limalondunum í UEFA eru í somu støðu sum Føroyar, og tí hevur UEFA skipað eina verkætlan at samskipa keyp av FMS skipanum til hesi limalondini. Fyri at kenna rætta tørvin, vóru UEFA umboð á vitjan hjá øllum áhugaðum limalondum á sumri 2012. UEFA hevur síðani havt samskifti við fleiri møguleigar veitarar av FMS skianum fyri at finna fram til tað best egnaðu.
UEFA skipaði 18. oktober 2012 fyri evnisdagi um FMS skipanir, har møguligir kundar og veitarar kundu møtast til styttri framløgur.FSF hevur síðani samskift við veitararnar, og er endalig avtala nú gjørd við ensku fyritøkuna First Sport International (FSI). Skipanin fer at verða tikin stigvíst í nýtslu í 2013.
FaroeSoccer
Heimasíðan FaroeSoccer hevur verið ein týðandi viðleikari í føroyskum fótbólti seinastu árini. Við hesum kunnu fjølmiðlar og onnur gera brúk av stóra arbeiðinum, ið Marni Mortensen, vegna FaroeSoccer, fremur. Soleiðis verður eisini í 2013, tí avtala er gjørd um framhaldandi samstarv.
Tá nýggja FMS skipanin verður liðug, verður samstarvið við FaroeSoccer endurskoðað.
----
Aðalfundurin var hildin í FSF-húsinum, har góðar umstøður eru. Mynd: FaroeSoccer.
Hetta við FMS skipan halda vit er serstakliga spennandi og sanniliga upp á tíðina. Enn er óvist, hvussu hetta kemur at ávirka samstarv okkara við FSF, men sum FSF-forsetin sjálvur nevndi, so verður samstarvið við FaroeSoccer endurskoðað, tá nýggja FMS skipanin er klár. FaroeSoccer ynskir FSF góða eydnu við hesi stóru og umfatandi ætlanini, og samstundis vóna vit at vera við í tilgongdini onkursvegna og eru altíð fúsir at samstarva.


text:
Ofta stillaðir spurningar:
Eg vil her royna at svara teim spurningum, ið eg vanliga fái um kranaprógv
Tað hevur verið serligur áhugi millum fólk at fingið stroppaskeið G11, ið kann nýtast til frálandavinnuni í Noreg
Eg valt at gera nakrar undirsíður her, har eg havi greina teir ymsu spurningarnir á hvørja síðu sær
Undir síðuni "Ofta stillaðir spurningar FAQ" havi eg roynt at siga frá, hvørjar reglur eru galdandi viðvíkjandi "umbýting" av føroyskum krana prógvum til norsk prógv.
Hetta er eitt sindur torgreitt, men fyri ikki at siga nakað skeivt, so havi eg valt at vísa tey svar, eg havi fingið upp á fyrispurningar mínar til teir ávísu myndugleikarnar:
1. Arbeidstilsynet
2. Sjøfartsdirektoratet
3. Petroleiumstilsynet
í Noreg.
Tað er mín vón, at hetta kann geva eitt svar upp á teir spurningar, tú situr inni við
Um tað eru aðrir fyrispurningar, ella tú ivast - so spyr teg fyri her ella ring til mín á 21 62 22
Hetta er eitt sindur torgreitt, men fyri ikki at siga nakað skeivt, so havi eg valt at vísa tey svar, eg havi fingið upp á fyrispurningar mínar til teir ávísu myndugleikarnar:
1. Arbeidstilsynet
2. Sjøfartsdirektoratet
3. Petroleiumstilsynet
í Noreg.
Tað er mín vón, at hetta kann geva eitt svar upp á teir spurningar, tú situr inni við
Um tað eru aðrir fyrispurningar, ella tú ivast - so spyr teg fyri her ella ring til mín á 21 62 22


text:
Búmerkið
Búmerkið er teknað útfrá tí gamla, og ein sær klárt tað gamla aftur í tí nýggja. Soleiðis er nýggja búmerkið ein røtt tilgongd frameftir, ein vøkstur, sum ikki kvettur sínar røtur av, men veksur nátúrliga fram, har ein hómar tað, ið farið er, men við kósini frameftir.
Lutirnir eru skildir frá hvørjum øðrum við luft. Luftin ímillum lutirnar, eins væl sum lutirnir sjálvir, er við til at skapa búmerkið; tí er luftin eisini skiftandi í breidd. Karakterurin hjá lutunum er defineraður við linjunum á formunum á lutunum, annaðhvørt hørðum ella mjúkum.
Búmerkið er trískift: bakgrund, miðgrund og forgrund. Bakgrundin er brúgvin, miðgrundin eru áarbakkarnir, og forgrundin eru teir ljósastu steinarnir. Brúgvin er tað, sum stendur tyngst í búmerkinum, meðan ljósabláu steinarnir líkasum loypa út úr búmerkinum, og úttrykkja lív, gleði og nýhugsan. Stabilitetur og sprutlandi lív, - og so alt harímillum, - eru sanniliga góð virðir hjá eini kommunu at signalera.
Steinarnir eru stillaðir so teir standa væl saman, og støddin á teimum er frítt tillagað. Steinarnir eru settir soleiðis, at teir leiða eygað inn ímóti brúnni; og geva kenslu av ordan og samljóði.
Litirnir
Litir útstrála og kommunikera eginleikar og persónligheit hjá tí, teir umboða. Ein kommuna, eins og eitt nú bankar og tryggingafeløg, eigur sum tað fyrsta at útstrála stabilitet og tryggleika, tí tey eru til verju av borgarunum. Teir báðir myrkaru litirnir eru dempaðir, seriøsir og tryggir, meðan lívið og gleðin eru umboðað í ljósabláu steinunum.
Navnaskriftin
Skriftin, sum navnið er sett við, eitur Trajan. Hon er heili 2000 ár gomul, og er reinteknað eftir áskriftum á steinsúlum og sigursbogum í Rom. Trajan er tann skriftin, sum allar vesturlendskar serifa-skriftir (skriftir við fótum) byggja á.
Skrift til brøv
Ein skrift, sum stendur væl saman við Trajan er Arno Pro. Hesin tekstur er settur við 12 pt. Arno Pro, meðan yvirskriftirnar eru settar við 14 pt. Trajan. Tað er gott og rætt hjá einum og hvørjum stovni bert at brúka eina skrift til alla brævaskriving.
Nota Bene
Teir tveir uppsetingarhættirnir eru avgerandi og endaligir. Ein eigur ongantíð at flyta, minka ella vaksa merkið í mun til skriftina, ella øvugt.
At búmerkið hevur einans tveir uppsetingarhættir er ein styrki, tí jú meira monotont og sterkt verður eyðkennið.
Sjúrður Højgaard. Grafiskur sniðgevi. MHÍ 97.


text:
Robert Mugabe
Robert Gabriel Mugabe (føddur 21. februar 1924 í Harare í Suðurrhodesia) er forseti, einaræðisharri, í Simbabvi. Hann var annars valdur sum fyrsti fólkaræðisliga valdi forsetin í Simbabvi, og Simbabvi var saman við Mugabe hálovað av altjóða miðlum í áravís sum eitt afrikanskt mynsturland. Men Mugabe toldi illa at tapa. Hann noktaði at lata landið frá sær aftur og byrjaði ístaðin at ognartaka alla jørð, sum útlendingar átti í Simbabvi. Jørðina gav hann sínum viðhaldsfólkum, sum um sama mundið forfylgdi og myrdi frá hond. Fólk í túsundtali eru flýggjað undan Mugabe seinnu árini. Síðani 1988 er miðallivialdurin í Simbabvi lækkaður frá 62 ár til 38 ár.


text:
5. apríl
5. apríl er dagur 95 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 96 um skotár er). 270 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2014 - Føroyska kvinnulandsliðið skrivar søgu, tá tær spældu javnleik 1-1 á Tórsvølli móti Bosnia/Hersigovina og harvið fingu fyrsta stigið nakrantíð í einari HM-undankapping. Eyðvør Klakstein gjørdi málið hjá Føroyum í 78. minutti.
- 1992 - Bosnia-Hersegovina verður sjálvstøðugur statur.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1913 - Ruth Smith, føroyskur listamálari (d. 1958)
- 1953 - Jóanes Nielsen, føroyskur rithøvundur
- 1976 - Tróndur Bogason, føroyskt tónaskald


text:
Olsen
Olsen er eitt norðurlendskt eftirnavn, tað er 4. vanligasta eftirnavnið í Føroyum.
Innihaldsyvirlit
Kend fólk sum eita Olsen:[rætta | rætta wikitekst]
Føroyingar[rætta | rætta wikitekst]
- Annika Olsen, politikari.
- Alfred Olsen, politikari.
- Brandur Olsen, fótbóltsleikari
- Jensina Olsen, songkvinna og sjónleikarinna.
- Katrin Olsen, ítrottakvinna.
- Vígdis Hentze Olsen, dansari.
Danir[rætta | rætta wikitekst]
- Olsen Brothers (Brødrene Olsen, brøðurnir Niels (Noller) og Jørgen Olsen, tónleikaduo úr Danmark.
- Erling Olsen, politikari.
- Lars Olsen, fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari
Norðmenn[rætta | rætta wikitekst]
- Gunn Olsen, politikari.
Amerikanarar[rætta | rætta wikitekst]
- Ashley Olsen, sjónleikarinna.
- Mary-Kate Olsen, sjónleikarinna.


text:
1
Guðs orð er skapanarorðið
1Í fyrstuni var orðið, og orðið var hjá Guði, og orðið var Guð. 2Hetta var í fyrstuni hjá Guði. 3Allir lutir eru vorðnir til við tí, og uttan tað varð einki til av tí, sum til er vorðið. 4Í tí var lív, og lívið var ljós menniskjunnar. 5Og ljósið skínur í myrkrinum, og myrkrið tók ikki við tí.
Skapanarorðið var í heiminum og gjørdist menniskja
6Maður kom, sendur frá Guði, hann æt Jóhannes. 7Hesin kom til vitnisburðar, til tess at hann skuldi vitna um ljósið, fyri at allir skuldu trúgva við honum. 8Hann var ikki ljósið, men hann skuldi vitna um ljósið. 9Hitt sanna ljósið, sum upplýsir hvørja menniskju, var við at koma í heimin. 10Hann var í heiminum, og heimurin er vorðin til við honum, og heimurin kendi hann ikki. 11Hann kom til sítt egna, og hansara egnu tóku ikki ímóti honum. 12Men so mongum, sum tóku ímóti honum, teimum gav hann mátt til at verða Guðs børn, teimum, sum trúgva á navn hansara, 13sum ikki eru gitnir av blóði, ei heldur av holds vilja, ei heldur av mans vilja, men av Guði. 14Og orðið varð hold og tók búgv okkara millum, og vit skoðaðu dýrd hansara, dýrd, sum einborin sonur hevur frá faðir sínum, fulla av náði og sannleika. 15Jóhannes vitnar um hann og rópar og sigur: «Hetta var hann, sum eg segði um: Tann, sum kemur aftan á meg, er komin undan mær; tí at hann var fyrr enn eg.» 16Tí at av fylling hansara hava vit allir fingið, og tað náði oman á náði; 17tí at lógin varð givin við Mósesi, náðin og sannleikin komu við Jesusi Kristi. 18Eingin hevur á nøkrum sinni sæð Guð; hin einborni sonurin, sum er í fangi faðirsins, hann hevur kunngjørt hann.
Doyparans vitnisburður
19Og hetta er vitnisburður Jóhannesar, tá ið Jødarnir sendu prestar og Levitar frá Jerúsalem til tess at spyrja hann: «Hvør ert tú?» 20Og hann ásannaði og noktaði ikki, og hann ásannaði: «Eg eri ikki Kristus.» 21Og teir spurdu hann: «Hvat tá? Ert tú Elia?» Hann sigur: «Ikki eri eg tað.» «Ert tú profeturin?» Og hann svaraði: «Nei.» 22Teir søgdu tá við hann: «Hvør ert tú? fyri at vit kunnu geva teimum svar, sum hava sent okkum. Hvat sigur tú um teg sjálvan?» 23Hann segði: «Eg eri rødd á einum, sum rópar í oyðimørkini: Gerið beinan veg Harrans, eins og Jesaja profetur hevur sagt.» 24Men teir, sum sendir vóru, vóru úr flokki Farisearanna. 25Og teir spurdu hann og søgdu við hann: «Hví doypir tú tá, um tú ikki ert Kristus, ei heldur Elia, ei heldur profeturin?» 26Jóhannes svaraði teimum og segði: «Eg doypi við vatni; mitt ímillum tykkara stendur hann, sum tit ikki kenna, 27hann sum kemur aftan á meg, sum eg ikki eri verdur at loysa tveingirnar hjá.» 28Hetta hendi í Betániu, hinumegin Jórdan, har sum Jóhannes doypti. 29Dagin eftir sær hann Jesus koma til sín og sigur: «Sí, Guðs lambið, sum ber synd heimsins! 30Hann er tann, sum eg segði um: Aftan á meg kemur maður, sum hevur verið undan mær; tí at hann var fyrr enn eg. 31Og eg kendi hann ikki; men fyri at hann skuldi verða opinberaður fyri Ísrael, tí eri eg komin og doypi við vatni.» 32Og Jóhannes vitnaði og segði: «Eg sá andan stíga niður av himni í dúgvu líki, og hann varð verandi yvir honum. 33Og eg kendi hann ikki; men tann, sum sendi meg at doypa við vatni, hann segði við meg: «Hann, sum tú sært andan stíga niður yvir og verða verandi yvir, hann er tann, sum doypir við heilagum anda.» 34Og eg havi sæð tað og havi vitnað, at hesin er sonur Guðs.»
Jesus fær sær lærusveinar
35Dagin eftir stóð Jóhannes har aftur og tveir av lærusveinum hansara. 36Og í tí hann hugdi at Jesusi, sum kom gangandi, sigur hann: «Sí, Guðslambið!» 37Og teir tveir lærusveinarnir hoyrdu hann siga hetta, og teir fóru aftan á Jesus. 38Men Jesus vendi sær á, og tá ið hann sá teir koma aftan á seg, sigur hann við teir: 39«Hvørjum leita tit eftir?» Men teir søgdu við hann: «Rabbi (sum útlagt merkir: meistari), hvar býrt tú?» 40Hann sigur við teir: «Komið og síggið!» Teir komu og sóu, hvar hann búði, og teir vórðu verandi hjá honum tann dagin; tað var um tíggjunda tíma. 41Andrias, bróðir Símun Pæturs, var annar av teimum báðum, sum høvdu hoyrt hetta av Jóhannesi og høvdu fylgt honum. 42Hann finnur fyrst bróður sín, Símun, og sigur við hann: «Vit hava funnið Messias» (sum er tað sama sum Kristus; tað er: salvaður). 43Og hann førdi hann til Jesus. Men Jesus hugdi upp á hann og segði: «Tú ert Símun, sonur Jónasar, tú skalt verða kallaður Kefas (sum er útlagt: Petros; tað er: klettur.) 44Dagin eftir ætlaði hann at fara avstað til Galileu, og hann finnur Filippus; og Jesus sigur við hann: «Fylg mær!» 45Men Filippus var úr Betsajdu, bygd teirra Andriasar og Pæturs. 46Filippus finnur Natanael og sigur við hann: «Vit hava funnið tann, sum Móses í lógini og profetarnir hava skrivað um, Jesus, son Jósefs úr Nasaret.» 47Og Natanael segði við hann: «Kann nakað gott vera úr Nasaret?» Filippus sigur við hann: «Kom og síggj!» 48Jesus sá Natanael koma til sín, og hann sigur um hann: «Sí, har er av sonnum Ísraelitur, sum ikki svik eru í!» 49Natanael sigur við hann: «Hvaðan kennir tú meg?» Jesus svaraði og segði við hann: «Áðrenn Filippus rópaði teg, sá eg teg, har sum tú vart undir fikutræinum.» 50Natanael svaraði honum: «Rabbi, tú ert sonur Guðs, tú ert kongur Ísraels!» 51Jesus svaraði og segði við hann: «Trýrt tú, tí at eg segði tær, at eg sá teg undir fikutræinum? Tú skalt síggja tað, sum størri er enn hetta.» 52Og hann segði við hann: «Sanniliga, sanniliga sigi eg tykkum: Tit skulu síggja himmalin opnan, og einglar Guðs stíga upp og stíga niður yvir menniskjusonin.»


text:
Missouri
Missouri (Enskt: State of Missouri) er stakríki í Sambandsríkinum Amerika við umleið 5,9 mió. íbúgvum. Jefferson City er høvuðsstaðurin og størsti býurin er Kansas City. Í norðri hevur Missouri mark við Iowa, í eystri við Illinois og Kentucky, í suðri við Tennessee, Arkansas, og Oklahoma, og í vestri við Nebraska og Kansas.
Eyknevni er Vísa-Meg-Staturin (enskt: The Show-Me-State).
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Landbúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Alt stakríkið, sum tað er, er ein akur. Teir pløga heilt djúpt, síðani verður tung trumla drigin eftir veltuni, og til seinast verður saksað við einari heilt lættari harvu. Regnið setir nú beinanvegin niður í ta føstu moldina, og hon heldur vætuni í sær, til kornið fer at næla. Summastaðni, har avfallið er lítið, nýta teir ein veltingarmáta, sum teir nevna turrvelting (á enskum dry farming).
Men ein vandi er við hesum máti, um veturin, tá ið akrarnir liggja svartir, kann tað henda, at jørðin verður so uppturkað av frostinum, at moldin fer at fúka. So herviligt kann moldrokið vera í teimum turrastu plássunum, at menn, sum við stórum stríði hava velt jørð sína upp frá heilum, noyðast helt at geva uppat at velta korn, tí eingin mold er eftir. Eisini kann tað henda, tá ið regnið er av tí grova, at stríðar áir gerast í lægdunum, og tær taka so moldina við sær.


text:
Bernard Longley
Bernard Longley (f. 5. apríl 1955 í Manchester), erkabiskupur í Birmingham, er kendur sum ein sera virkin persónur innan altjóða kirkjuligt virksemi (økomeniskt arbeiði) og hevur sera góð viðurskifti við protestantisku kirkjuna og ymsar trúarbólkar í Bretlandi. Bænadikt pávi XVI hevur útnevnt Bernard Longley til nýggjan erkabiskup í rómverskkatólsku Kirkjakirkjuni. Erkabiskupurin hevur áður verið hjálparbiskupur hjá katólska erkabiskupinum í Westminster. Hann avloysir Vincent Nichols sum erkabiskup í Birmingham. Fyrr í 2009 varð Nichols settur í embæti sum kardinalur í Westminster fyri Murphy O’Connor. Westminster er hægsta fyrisætið hjá katólsku kirkjuni í Onglandi og Wales.


text:
Borgarstjóraskifti í Vága kommunu
top30-12-2016 - 15:45 - Jóanis Nielsen
Á nýggjárinum verður borgarstjóraskifti í Vága kommunu.
Tá tekur Eyðdis Hartmann Niclasen við borgarstjórasessinum eftir Rósu Samuelsen, sum hevur sitið sum borgarstjóri seinastu fýra árini. Hon verður triði borgarstjórin í samanløgdu kommununi. Tann fyrsti var Albert Ellefsen.
Eyðdis var í dag og heilsaði uppá fráfarandi borgarstjóran. Tær løgdu til rættis, hvussu skiftið skuldi fara fram og nýggi borgarstjórin kunnast um tey mál, sum býráðið hevur arbeitt við, og sum ikki eru avgreidd.
Eyðdis møtir til arbeiðis á býráðsskrivstovuni mánamorgunin tann 02. januar 2017 kl. 9:00.


text:
Kiran Jóanesarson
30.11.2016 - 11:03
Fiskur > Tíðindi > Føroyar
Verksmiðjutrolarin, Akraberg úr Fuglafirði, roynir í løtuni í russiska partinum av Barentshavinum.
Akraberg var fyri nøkrum døgum síðan í Noregi og landaði, og skifti manning. Teir kastaðu fyrstu ferð aftur tann 15. november, og tá ið vit tosaðu umborð í gjár upplýsti Erland Olsen, skipari, fyri okkum at teir høvdu 300 tons.
- Vit kastaðu fyrstu ferð tann 15. november, og fiskiskapurin hevur verið hampiligur, tað hevur verið smáligt ta fyrstu vikuna, men nú er eitt sindur frægari.
- Vit royna á Skolpen Bankanum, sum er í russiskum sjógvi, og vit eru 24 mans, upplýsir Erland Olsen, skipari.
Vit spurdu um teir høvdu nakrar vónir um at koma heim til jóla, men her svarar skiparin greitt, at tað verður helst av ongum.
- Vit hava somikið nógv eftir av kvotuni, at vit fara helst til Noregs einaferð aftrat at landa, og síðan útaftur til fiskiskap, men tað kann vera at tað gongur kortini, svarar Erland Olsen, skipari.


text:
Um ver
ver er vørumerki hjá Føroya Tele. Endamálið við ver er at geva føroyingum møguleika fyri dygdargóðum fartelefonhaldum, sum eru trygg og laga seg til nýtsluna hjá tí einstaka.
ver vil stutt sagt veita slóðbrótandi tænastur, sum eru smidligari, betri og einfaldari. Við tað at tú avgreiðir øll tíni viðurskifti her á heimasíðuni, kunnu vit eisini bjóða tær eitt hald við talu, sms og data, sum er bíligari enn áður.
Fyri at hetta skal bera til, verður alt samskiftið millum kundan og ver lagt út á netið. Á heimasíðuni ver.fo skrásetir kundin seg, velur hald, skrásetir gjaldkort og fyllir á. Síðan verður ein avtalað upphædd kravd av tínum gjaldkorti frammanundan hvønn mánað.
ver er ein tænastueind hjá Føroya Tele og brúkar netið og allar førleikar hjá Føroya Tele. Sostatt tryggjar Føroya Tele, at dygdin á netinum og tænastuni er góð.
ver er komið fyri at vera.


text:
Orð og lag: Eric Bergqvist
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Hugsa tær, á, hvussu stórt tað er
sendiboð Harrans at vera her,
sáa í glataða heimin út
kærleikans Æviga Sáð frá Guð!
Niðurlag: :,:Far, far, sáðmaður far!:,:
Sáa hitt dýra sáðið út,
far, far, sámaður far!
2. Um ikki leiðin tær tykist lætt
er Harrans lyfti tó æviga satt:
Við Míni hond Eg tó leiði teg,
tær gjøgnum oyðimørk vísi veg!
3. Um tú ei fremstur í liði er,
ávøkstur tó í tí stilla ber!
Hann, sum títt verk í tí dulda sær,
bert eftir trúsemi lønar tær!
4. Ert tú “eitt einki”, sum forðum Rut,
ger tó sum hon: far á akurin út!
Kanska júst tú eina sál har fann,
sum annar bróður tín aldri vann!
5. Ikki bert tala og sangur kann
vekja úr syndini syndaran;
nei, mong ein sál kom til trúgv á Guð
av fyrimynd, sum varð livað út!
6. Troyttast ei Orð Guðs at sáa her,
loksins tó offur títt ávøk¬stur ber;
hóast við tárum tú sáa má’,
skalt tú við gleði heysta tá!
7. Skjótt arbeiðsdagur tín enda fær,
heimferðardagurin kemur nær;
møta tú skalt teim, tú Guði vann,
og síggja Kristus – og æra Hann!


text:
AirportTaxi
AirportTaxi til og frá Tórshavn DKK 200,00 fyri hvønn. Upp til 3 ferðandi í hvørjum bili. Børn undir 12 ár hálvan prís. Sí tær aktuellu komu- og fráferðingar tíðir á Vága Floghavn .. Leigubilar Upp til 4 ferðandi í bilinum DKK 650,00 5 ferðandi í bilinum DKK 750,...
Sightseeing við taxi
Royn okkara sightseeing túrar við taxi kring oyggjarnar. Explore unique Locations by Taxi. Kirkjubø km 28. Estimatet time 1 hour. DKK. 490,-. Sornfelli + Norðadalsskarð km 38. Estimatet time 1 hour. DKK. 490,-. Bø + Gásadalur km 114. Estimatet time 3 ...
Um Taxi Bil
Søgan Bilstøðin bil var stovnsett í 1952. Teir, sum stovnaðu støðina, vóru: Hans Mellemgaard, Eiler Thorsvig, Hans A. Davidsen, Poul Gaard Hansen og Pauli Gaard Hansen. Støðin helt til í Niels Finsensgøtu, har sum Baby og Barnaútgerð er í dag. Í 1960 flutti støðin niðan í Liðagøtu. Tvey ár seinni bleiv Bilstøðin í Vágsbotni, ið bæði hevði hýru og vøruvognar løgd saman við BIL. Frá tí degi at Oyggjarvegurin bleiv gjørdur norður móti Hórisgøtu í 1960, hevði støðin regluligan ferðafólkaflutning við fergu millum Hvalvík og Sundabrúnna. Tá almenna flogferðslan byrjaði í juni 1963 hev...


text:
22. Nov 2016
Til liðkappingina sunnudagin skuldu liðini hjá pinkum, piltum, smágentum og smádreingjum kappast um FM fyri lið. Tað eydnaðist tó ikki okkara liðum at standa á ovasta skammli, men vit eru sera væl nøgd við úrslitini, tí sum heild sæst, at íðkarir hava ment seg nógv,...
19. Nov 2016
5 lið hjá Ljósinum kappaðust í dag í liðkapping, kvinnuunglingar, gentur og pinkur B. Hjá kvinnuunglingum vóru tvey lið, ið kappaðust, har bæði vóru frá Ljósinum. Úrslitið bleiv, at Ljósið 1 vann og Ljósið 2 bleiv nr. 2. Hjá gentum bleiv Ljósið nr....
18. Nov 2016
Um vikuskifti verður FM fyri lið í amboðsfimleiki í Fimi. Ljósið hevur 9 lið sum fara at kappast, íalt 36 íðkarir. Ljósið hevur eitt lið í hvørjum bólki hjá pinkum, piltum, smágentum, smádreingjum og gentum og tvey lið...
31. Okt 2016
Fimleikafelagið Ljósið hevur fingið nýggjan høvuðsstuðul. Felagið hevur gjørt eina tvey ára stuðulsavtalu við Suðuroyar Sparikassa. - Fyri okkum merkir tað nógv, at hava góðar samstarvspartar í vinnulívinum. Stuðulin ger stóran mun í einum felagi sum okkara, sigur Gunnvá...
06. Sep 2016
Vegna landsdyst hjá A-landsliðnum í fótbólti, er Fimi stongt í dag. Venjing hjá breiddarliðunum, ið skuldu byrja í dag, amb. 1.-2. fl. gentur, amboð 3.-4. fl. gentur og Teamgym, er tí avlýst. Liðini byrja tí soleiðis: Teamgym hósdag kl. 8/9 kl....
29. Aug 2016
Nú ber til at melda seg til lið beinleiðis á heimasíðuni. Trýst her fyri at melda til lið.Limagjaldið skal rindast á konto felagsins 9870-998.412.8. Viðmerkjast skal navn á íðkara og lið. Limagjøldini eru:Breiddarlið 1 tíma um vikuna kr. 700,-Breiddarlið 2 tímar um vikuna...
26. Aug 2016
So er nýggi Ljósið búnin komin. Í samstarv við Sportigan, fer at bera til at bíleggja nýggja Ljósið búnan og gjalda fyri hann á limadegnum 28/8. Sertilboð til limadagin 28/8 við keyp av nýggja Ljósið búnanum Ljósið búni kr....
24. Aug 2016
Tilmelding verður sunnudagin 28. august 2016 kl. 16.00-18.00 í FimiTilmeldingin verður skipað sum ein limadagur, har børn hava møguleika at hitta venjarar og royna ein amboðsbana. Tað fer ikki at bera til at melda seg til lið á heimasíðuni í ár, men vóna at til...


text:
Søga 37: Eitt tjald til tilbiðjan
VEITST tú hvat hetta er fyri ein bygningur? Líkist hann nøkrum tú fyrr hevur sæð? Hetta er eitt serligt tjald til tilbiðjanina av Jehova. Tað verður eisini nevnt eitt tabernakul. Ísraelsmenn vórðu lidnir at byggja tað eitt ár eftir ferðina úr Egyptalandi. Veitst tú hvør ið fann uppá at byggja tað?
Tað gjørdi Jehova. Meðan Móses var uppi á Sinaifjalli segði Jehova honum hvussu hann skuldi bera seg at. Tað skuldi byggjast so tað lættliga kundi takast sundur. So bar til at bera tað í pørtum til eitt annað stað, og seta tað saman aftur har. Tá ísraelsmenn fluttu stað úr staði í oyðimørkini, bóru teir tjaldið við sær.
Hygg nú inn í tað lítla rúmið innast í tjaldinum, har sært tú eina kistu, ella eitt skrín. Tað er sáttmálaørkin. Á henni eru tveir einglar ella kerubar, gjørdir úr gulli, hvør í sínum enda. Gud skrivaði aftur tey tíggju boðini á tvær talvur. Móses breyt jú tær báðar fyrstu. Nú vórðu talvurnar goymdar í sáttmálaørkini. Ein krukka við manna var eisini í henni. Minnist tú hvat mannað var?
Jehova velur sær nú Áron, beiggja Móses, til høvuðsprest. Hann leiðir fólkið í tilbiðjanini av Jehova. Synirnir hjá honum eru eisini prestar.
Hygg nú at tí størsta rúminum í tjaldinum. Tað er dupult so stórt sum hitt. Sært tú at nakað ið líkist einum lítlum skápi stendur har, nakað sum ein kassi, og tað rýkur frá tí? Tað er altarið. Har brenna prestarnir nakað ið eitur roykilsi; tað luktar væl. Og so er ein ljósastaki har við sjey lampum. Og tann triði luturin er eitt borð. 12 breyð liggja á borðinum.
Framman fyri tabernaklinum stendur eitt stórt ílat fult av vatni. Tað brúka prestarnir at vaska sær í. Har úti í forgarðinum stendur tað stóra altarið eisini. Har verða tey deyðu dýrini brend sum offur til Jehova. Tjaldið stendur mitt í leguni, og ísraelsmenn búgva so í sínum egnu tjøldum allan vegin rundanum.
2 Mósebók 25:8-40; 26:1-37; 27:1-8; 28:1; 30:1-10, 17-21; 34:1, 2; Hebrearabrævið 9:1-5.


text:
samskifti
strategi
vinningur
MIA. Í EFTIRLØNARUPPSPARING
DUGNALIG STARVSFÓLK
STOVNAÐ
% MARKNAÐARPART
ARBEIÐSGEVARAR FLYTA EFTIRLØN Á 9181 - 4788984
TÍÐINDASKRIV & MARKNAÐARINNLIT
Trýst á yvirskriftina á greinini fyri at lesa meira
SAMBAND
Vitja okkum mán-hós 10-16 og frí 10-15 - Kopargøta 1 - P.O.Box 206 - 110 Tórshavn
Samband við LÍV
Vitja okkum mánadag - hósdag kl. 10-16
og fríggjadag kl. 10-15
Kopargøta 1 – Boks 206 - 110 Tórshavn
Tú er vælkomin at skriva eini boð til okkara niðanfyri við at fylla út teigarnar.
Vinarliga minst til at skriva inn P-talið.


text:
Federico García Lorca (1898-1936). Lorca var føddur í Granada í Andalucia í Suðurspania. Hann var ein ógvuliga fjøltáttaður listamaður, sum umframt at yrkja, eisini teknaði, skrivaði tónleik og sjónleik. Hann var ein natúrligur partur av tí, sum verður kallað 27-ættarliðið. Heitið kom, tá ið sponsk skøld í 1927 hátíðarhildu 300 ára dagin fyri deyða Góngora. Í hesum sambandi helt Lorca eina minniliga røðu um myndberingarnar í verkunum hjá Góngora, men týdningarmesta røða hansara var helst um „duende“-hugtakið, har hann roynir at lýsa, hvat sonn list er, at listin altið má innihalda tað dapra: deyða, sorg og líðing saman við tí rótfesta, traditión, inspiratión o.ø. Lorca arbeiddi eisini saman við surrealistunum, og tí spreingir myndamál hansara tað, sum vanliga er medvitað skilvísi. Hóast tað, so er Lorca altíð trúgvur móti spanskari søguhevd. Federico García Lorca stuðlaði stríðnum móti falangistunum undir Spanska Borgarakrígnum frá 1936 til 1939. Hann varð myrdur í Granada í 1936, tveir dagar eftir at borgarakríggið byrjaði.
Tekstir í Vencili
Kvæði til mánan, mánan (yrking). Nr. 11/2012, s. 71-72.
Kvæði um svørtu sorgina (yrking). Nr. 11/2012, s. 73-74.
Svøvngongukvæði (yrking). Nr. 11/2012, s. 75-77.
Preciosa og vindurin (yrking). Nr. 11/2012, s. 78-79.
Sigoynarakvæði (yrking). Nr. 11/2012, s. 80-84.


text:
Skrivstovur og rundvísingar
Tú ert hjartaliga vælkomin at fáa eina rundvísing á okkara skrivstovum og prentsmiðjum. Finn adressurnar og vita, nær rundvísingar eru.
Filipsoyggjar
186 Roosevelt Ave
San Francisco del Monte
1105 QUEZON CITY
PHILIPPINES
+63 2 224 4444
Rundvísingar
Mánadag til fríggjadag
8.00 til 11.00 og 13.00 til 16.00
Longd: 1 tími og 30 minuttir
Vert at vita
Umsetir blaðið Vagttårnet til átta av teimum størstu málunum á Filipsoyggjunum. Framleiðir ljóð- og filmsupptøkur á tíggju málum. Sendir lesnað út til 3.315 samkomur.


text:
Ætlar tú tær at fara ella leitar tú eftir einum friðskjóli, er Kvinnuhúsið ein møguleiki. Í Kvinnuhúsinum fæst ráðgeving, vegleiðing og hjálp til sjálvhjálp. Eisini ber til at búgva á Kreppumiðstøðini í Kvinnuhúsinum eitt tíðarskeið. Børn eru vælkomin við.
Kvinnuhúsið byrjar samrøðubólkar tvær ferðir um árið. Í bólkinum hittast kvinnur ið hava tað til felags, at tær hava verið útsettar fyri harðskapi.
Kvinnuhúsið bjóðar samrøður við sálarfrøðing.
Frá kvinnu ið ynskir at deila sínar upplivingar
Einaferð, fyri ikki so øgiliga lang…
Suspendisse a sem sed lorem iaculis rutrum. Quisque id elit id urna ultrices consequat. Fusce ut massa nulla. Aenean sed u…


text:
Peloponnes
Peloponnes (Grikskt mál: Πeλoπόvvnσoς / Peloponnisos) er ein hálvoyggj í Grikkalandi, sum er syðri helmingur av fastlandinum. Hálvoyggin er 21.549 km² til støddar, har búgva umleið 1.000.000 fólk. Peloponnes er bundin saman við norðara part av meginlandinum í Grikkalandi við einum 6,3 km breiðum tanga. Í 1893 bleiv ein kanal gjørd gjøgnum henda Korinttangan, veitin verður nevnd Kortinth Veitin (Korinth Kanalin). Hálvoyggin eitur eftir einari hetju, Pelops, sum er nevndu í einari søgn. Rómverjar nevndu hálvoynna Akhaia, tað navnið livir víðari við tað at tann norðast landsluturin eitur Akhaia. Í Miðøld varð hálvoyggin nevnd Morea, hildið verður at navnið sipar til at hálvoyggin á kortinum líkist einum morberjablaði.
Innihaldsyvirlit
Regionalar eindir[rætta | rætta wikitekst]
- Arkadia - 100.611 íbúgvar
- Argolis - 108.636 íbúgvar
- Korinthia - 144.527 íbúgvar (tó ikki Agioi Theodoroi og tað mesta av Loutraki-Perachora, sum fyri størstan part liggja eystganfyri Korinth Veitina)
- Laconia - 100.871 íbúgvar
- Messenia - 180.264 íbúgvar
- Akhaia - 331.316 íbúgvar
- Elis - 198.763 íbúgvar
- Oyggjar (bert kommunan Troizinia og partar av oynni Poros)
Býir[rætta | rætta wikitekst]
Teir størstu nútíðar býir á Pelponnes eru hesir (tal av fólkum er frá 2011):
- Patras - 214.580 íbúgvar
- Kalamata - 70.130 íbúgvar
- Korinth - 58.280 íbúgvar
- Tripoli - 46.910 íbúgvar
- Argos - 42.090 íbúgvar
- Pyrgos - 48.370 íbúgvar
- Aigion - 49.740 íbúgvar
- Sparta - 35.600 íbúgvar
- Nafplion - 33.260 íbúgvar
Støð frá fornøld[rætta | rætta wikitekst]
Peloponnes hevur nógv týdningarmikil fornaldar støð, sum kunnu dagfestast heilt aftur til Bronsuøldina og fram til Miðøld. Nøkur av teimum týdningarmestu eru:
- Bassae (fornur býur og templið hjá Epikourios Apollo)
- Korinth (fornur býur)
- Epidavrus (fornur miðdepil fyri trúgv og lekidóm)
- Messene (fornur býur)
- Mistra (Byzantinskur býur við býarmúri frá miðøld tætt við Sparta)
- Monemvasia (miðaldar borg og býur)
- Mykene (fortress-town of the eponymous civilization)
- Olympia (staðið har teir fornu Olympisku Leikirnir byrjaðu.)
- Sparta
- Pylos (slottið hjá Nestor)
- Tegea (fornaldar halgidómur, miðdepil)
- Tiryns (forn búðseting)


text:
Irak
Irak (arábiskt: Jumhūriyat Al-ʿIrāq, kurdiskt: Komarê Iraq) ella Lýðveldið Irak er eitt hitt størsta og sterkasta landið í hesum parti í Miðeystri. Meginparturin av landinum er turr oyðimørk og berligt fjallalendi. Irak hevur mark við seks lond: Í vesturi hevur Irak mark við Jordan og Saudi-Arábia, í norðri við Sýria og Turkaland, í eystri við Iran, og í suðri við Kuveit. Høvuðsstaður er Bagdad og høvuðsmálið er arábiskt. Umleið 19 milliónir fólk hava atkvøðurætt á irakska tjóðartingsvalinum. Teirra millum eru hálv onnur millión irakar, sum búgva í øðrum londum. 90 prosent av inntøkunum hjá Irak koma frá oljuvinnuni.
Innihaldsyvirlit
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Meginparturin av fólkinum eru muslimar og tala arábiskt. Í norðara parti í landinum búgva eisini um 4 milliónir kurdar.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Síðan Irak gjørdist lýðveldi í 1958, hevur politiskur ófriður javnan verið. Í 1980-árunum kríggjaðist Irak við Iran í samfull 8 ár, og tá ið Irak legði Kuveit undir seg, leyp stórt altjóða herlið á. Kríggið verður rópt Flógvakríggið (2. august 1990–28. februar 1991), og Irak tapti so dyggiliga.
Irak-kríggið[rætta | rætta wikitekst]
Tann amerikanska innrásin byrjaði 20. mars 2003. Amerikonsku royndirnar at skapa demokrati og samstundis Kríggið Móti Yvirgangi, hevur havt við sær at landið er gjøgnumdrivið av harðskapi, deyða og líðing. Tað rakar øll, men mest kvinnurnar. Meira enn ein millión irakiskar kvinnur eru í dag einsamallar um at uppihalda familjunum, og arbeiðsloysið er stórt. Áðrenn kríggið gingu tey flestu børnini í skúla, og kvinnur arbeiddu í stórum tali. Í dag eru teir almennu stovnarnir, har kvinnurnar starvaðust ikki til. Aðrasteðs, sum til dømis í Basra, hava trúarbólkar, sum hava serliga fatan av, hvussu kvinnur skulu vera, tikið valdið. Í dag sleppa kvinnur í Basra ikki at íðka ítrótt og noyðast at ganga við turriklæði.
Kríggið í Irak hevur kostað yvir 600 000 sivilum irakum lívið, vísir ein kanning, sum amerikanskir og irakskir granskarar hava gjørt í 2006 [1]. Metingarnar hjá granskarunum fýra ferðir hægri enn tey tøl, irakska stjórnin higartil hevur almannakunngjørt um sivilt mannfall, bygt á upplýsingar frá líkhúsum og sjúkrahúsum. Granskararnir byggja hinvegin síni tøl á spurnarkanningar, sum eru gjørdar á rættiliga breiðum grundarlagi kring alt Irak. At 600 000 sivilir irakar eru falnir undir krígnum, svarar til, at 500 sivilfólk eru deyð hvønn einasta dag síðani amerikansku innrásina í mars mánaði í 2003.
Ein rúgva av palestinensum eru vorðnir heimleysir av ófriðinum, sum hevur merkt landið síðani USA gjørdi innrás í 2003. Í 2003 búðu 34 000 palestinensar í Irak. ST hjá kommessiónin fyri flóttafólk metir, at talið nú er minkað niður í 10 000-15 000.
Kríggið í Irak hevur nærum kostað USA tað sama sum kríggið í Vjetnam. Amerikanska kongressin hevur latið gjørt eina nýggj frágreiðing um, hvussu nógv kríggj hava kostað USA, líka afturi frá 1775. Irak-kríggið verið líka dýrt fyri USA sum Vjetnamkríggið. Uppgerðin vísir, at Irak-kríggið, sum higartil hevur vart í fimm ár, hevur kostað amerikansku skattagjaldarunum umleið 3.074 milliardir krónur. Vjetnamkríggið, sum vardi í 10 ár, kostaði 3.170 milliardir krónur, við virðinum á dollaranum í dag. Tað er tó eitt sindur trupult at samanbera, millum annað orsakað av inflatiónsfaktorinum.
Hóast tað eru 11 ár síðan, at USA leyp á Irak, er støðan í landinum ófriðarlig og ótrygg. Amerikanski forsetin, Barack Obama, leggur nú eftir USA og tess sameindu í Irak. Obama heldur, at londini hava gjørt alt og lítið til tess at loysa flóttafólkakreppuna, sum hevur tikið seg upp aftan á kríggið í Irak. Irakkríggið er av, í øllum førum á pappírinum. Hósdagurin 29. des. í 2011 var almenni dagurin fyri endan á krígnum, sum byrjaði 20. mars 2003, men nógv ivast í, um unga irakska fólkaræðið er nóg sterkt til at standa á egnum beinum.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Hjúnalag[rætta | rætta wikitekst]
Irakiska stjórnin hevur gjørt eitt lógaruppskot í mars 2014, sum loyvir pedofili og neyðtøku innan karmarnar í hjúnalagi [2]. Stjórnin ætlar at loyva monnum at gifta seg við 9 ára gomlum gentum, at gera tað lógligt fyri mannin at neyðtaka konu sína, umframt at tað skal tryggjast við lóg, at menn altíð skulu fáa foreldramyndugleikan í samband við hjúnaskilnað. Umframt nevndu broytingarnar mælir lógaruppskotið til, at tað ikki skal vera loyvt hjá muslimum at gifta seg við einum, sum ikki er muslimur, og so skulu kvinnur eisini hava avmarkaðan arvarætt [3]. 21 av 29 umboðum í stjórnini taka undir við uppskotinum, sum skal samtykkjast í irakiska tjóðartinginum, áðrenn tað kemur í gildi. Higartil hava bæði gentur og dreingir skula verið 18 ár, áðrenn tey hava kunnað gingið saman í hjúnalag, men irakski løgmálaráðharrin, Hassan al-Shimari, sigur, at hetta aldursmarkið er brot á Sharia, og at tað tí eigur at verða broytt [4].
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Tá ið fruktagóða lendið fram við Evfrat og Tigris er frá, er tað mesta av Irak fjalla- og oyðimarkarlendi. Bara sættingurin av víddini er nýtilig landbúnaðarjørð, tí má Irak flyta inn stóran part av matvørunum, landinum tørvar.
Landslutir í Irak[rætta | rætta wikitekst]
1. Bagdad
2. Salah ad Din
3. Diyala
4. Wasit
5. Maysan
6. Al Basrah
7. Dhi Qar
8. Al Muthanna
9. Al-Qādisiyyah
10. Babil
11. Karbala
12. An Najaf
13. Al Anbar
14. Ninawa
15. Dahuk
16. Arbil
17. At Ta'mim
18. Sulaymaniyah
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.nytimes.com/2006/10/11/world/middleeast/11casualties.html?_r=0
- ↑ http://www.theguardian.com/commentisfree/2014/mar/14/jafari-law-iraqi-violation-women-rights-marital-rape
- ↑ http://www.welt.de/politik/ausland/article125880940/Ein-Gesetz-fuer-fromme-Paedophile-im-Irak.html
- ↑ http://www.abc.net.au/news/2014-03-09/iraqi-women-protest-against-proposed-islamic-law/5308380


text:
PAME
PAME' (stytting fyri Protection of the Arctic Marine Environment) er arbeiðsbólkur undir Arktiska Ráðnum. Arbeiðsbólkurin fyri vernd av arktiska havumhvørvinum, PAME, varð stovnaður í 1991. PAME hevur skrivstovu í Akureyri í Íslandi. Arbeiðið í PAME snýr seg um vernd av arktiska havumhvørvinum. PAME hevur sum arbeiðssetning at meta um, hvørt millumtjóða sáttmálar og aðrar reguleringar eru nøktandi fyri at verja arktiska havumhvørvið og at gera tilmæli um, hvat kann verða gjørt fyri, at betra um umsitingina av arktiska havumhvørvinum. Hetta er eisini endamálið við t.d. verkætlanini "Arctic Ocean Review", sum PAME fór undir í 2009. Málið er at gera eitt yvirlit yvir, hvørjir sáttmálar og umsitingaravtalur eru galdandi fyri havið í Arktis. Við støði í hesum verður tilmæli gjørt um, hvat skal gerast fyri at styrkja verndina av arktiska havumhvørvinum.
Ein onnur verkætlan undir PAME samstarvinum er "Arctic Marine Shipping Assessment" (AMSA). Hendan frágreiðing varð góðkend og almannakunngjørd á ráðharrafundinum í 2009 í Tromsø. AMSA frágreiðingin lýsir verandi skipaferðslu og metir um væntaðu skipaferðsluna í arktiska økinum. Við støði í hesum eru gjørd seytjan tilmæli um, hvat eigur at vera gjørt fyri at tryggja, at økta skipaferðslan í arktiska økinum verður so burðardygg og trygg sum gjørligt. PAME hevur, í samstarvi við limalondini og hinar arbeiðsbólkarnar í Arktiska Ráðnum, sett skjøtul á eina tilgongd, sum skal tryggja, at tilmælini verða sett í verk.
Umboð fyri Umhvørvisstovuna hava luttikið á fundum og virkseminum í PAME. Hendan luttøkan hevur tó verið rættuliga óstøðug seinastu árini, orsakað vantandi fígging. Umhvørvisstovan fylgir kortini, í tann mun orkan loyvir tí , við í virkseminum hjá PAME.