text:
Suðuroyartunnilin má á dagsskránna nú !
Seinastu nógvu ártíggjuni – ja í veruleikanum í longri tíð enn nakar minnist, hevur gongdin í fólkatalinum í Suðuroynni verið skeiva vegin.
Fólkatalið í Suðuroynni kom í hæddina í 1921 – fyri umleið 100 árum síðani – tá smá 23% av Føroyafólki búðu í Suðuroynni. Síðan hetta hevur gongdin í fólkatalinum í Suðuroynni øll árini, undantikið okkurt einstakt ár, verið verri enn gongdin í fólkatalinum í Føroyum. Antin hevur fólkatalið í Suðuroynni minkað skjótari enn í landinum sum heild, ella minka meðan vøkstur er í landinum – og í summum førum, tá vøkstur eisini hevur verið í fólkatalinum í Suðuroynni, hevur vøksturin tó verið minni enn í landinum sum heild.
Seinastu ártíggjuni, síðan miðskeiðis í 1970unum, hevur moderniseringin av føroyska samfelagnum skundað undir skeivu gongdina í fólkatalinum í Suðuroynni. Frá tí at fiskiskapur og fiskivinnan á landi vóru høvuðsarbeiðsgevarar í Føroyum og høvdu tey størv, sum fólk leitaðu í, fara flest øll ung í dag á miðnámsskúla og fáa sær síðani eina førleikagevandi hægri útbúgving.
Tey “góðu og spennandi størvini” til útbúgvin fólk eru í stóran mun í miðstaðarøkinum, og hevur miðstaðurin av somu orsøk drigið fólk til sín úr øllum landinum. Við útbyggingini av vegakervinum, av bergholum og undirsjóvartunlum, hava 87% av Føroyafólki í dag vegasamband til miðstaðarøkið og kunnu sostatt koyra til og frá arbeiði í Havn. Hetta hevur eisin ført við sær, at alt samanbundna meginøkið hevur havt ein munandi vøkstur í fólkatalinum seinastu árini, einamest tí tað ber til at velja at búseta seg í “heimbygdini” og koyra til arbeiðis í Havn.
Sjóvegisfarleiðin við Smyrli um Suðuroyarfjørð ger, at tað ber ikki til at pendla (fara frá húsum um morgunin og heim eftir arbeiðstíð) til størv í miðstaðarøkinum. -Og er hetta eisini høvuðsorsøkin til at fólkatalið í Suðuroynni minkar ár um ár, og suðuroyingar gerast ein alsamt minni partur av Føroyafólki. Í dag telja suðuroyingar umleið 9,5% av Føroyafólki.
Skal Suðuroyggin og skulu suðuroyingar hava somu møguleikar sum fólk í flest øllum pørtum av landinum, so er fast samband við meginøkið ein greið fyritreyt. Ikki fyrr enn tað ber til at búgva í Suðuroynni og dagliga pendla til góðu størvini í meginøkinum, kann Suðuroyggin teljast millum valmøguleikarnir, tá okkara ungu eftir lokna útbúgving, skulu gera av, hvar tey skulu seta búgv.
Halda áfram at bora í 2022
Eysturoyar- og Sandoyartunnilin eru settir á skrá. Maskinurnar eru farnar ígongd á Hvítanesi og á Strondum, og í 2018 verður farið undir Sandoyartunnilin. Gongst sum ætlað, verða teir lidnir at bora Sandoyartunnilin í 2022 – og tá mugu maskinurnar sjálvandi halda áfram suðureftir og seta hol á Suðuroyartunnilin!
Alt føroyska infrakervið er uppbygt á samhaldsfastum grundarlag, sum hevur tryggjað, at vegasamband er komið út í hvønn krók í samfelagnum. Samhaldsfasta skipanin er og var eisini grundarlag undir sjóvegis farleiðunum, har tær eru og vóru berandi partur av infrakervinum. Tí er eisini nærlagt at føroyska infrakervi eisini í framtíðini verður grundað á samhaldsfesti, heldur enn á ein cost-benefit spurning um hvørji vegasambond tað loysir seg fíggjarliga at gera íløgur í.
Landsverk hevur gjørt eitt upprit um Suðuroyartunnilin. Tankar eru eisini frammi um skipan av felags tunnilsfelagi fyri allar undirsjóvartunnlar, soleiðis at styrkin í felagnum kann gerast so stór sum tilber, ikki minst fyri at ávirka møguleikirnir fyri at fáa góða og bíliga fígging.
Rætta tíðini er nú!
Vaksandi orðaskiftið um Suðuroyartunnilin er gleðiligt og neyðugt. Rætta tíðini at fara ígongd er nú!
Gamaní ressast summi tingfólk, tá ein íløga á eini 3 milliardir krónur verður havd á lofti – onki óvanligt er í tí. Men um ein torur at hugsa um íløguna og um hvørjar ávirkan hon fær at fáa á bæði Suðuroynna og føroyska samfelagið í síni heild, so er onki at ivast í, at talan er um eina skilagóða og ikki minst eina neyðuga íløgu.
Eitt annað er, at innan 5-8 ár skal støða takast til spurningin um at byggja ein nýggjan Smyril, sum tá helst fer at táttað í einari íløgu á 1 milliard krónur. Íløgan krevur eisini ein árligan rakstur á 80-100 milliónir krónur. Verður hetta tikið inn í roknistykkið, er íløgan á 3 milliardir ikki so ræðandi.
Í viðmerkingum hava tingfólk og onnur seinastu vikurnar víst á, at neyðugt verður at gera íløguna í Suðuroyartunnilin, tá løtan er hin rætta. -Hetta helst sipandi til, at nógv ferð er á føroyska búskapinum í løtuni. Men verður PF Suðuroyartunnilin stovnað í 2018 og fyrstu innskotini gjørd í 2018 og tey næst 5 árini, so hevur hetta lítla ávirkan á samlaða búskapin.
Umframt at leggja til síðis í búskapargrunn og gjalda niður skuld, ber væl til hjá Landinum at seta pengar í PF Suðuroyartunnlin, sum skal í gongd við stóra arbeiði í 2022 (áðrenn 2022 skal sjálvsagt fyrireikingararbeiði gerast).
Tá tikið verður inn í myndina, at sjálvt arbeiði at gera Suðuroyartunnilin fer at taka eini 6-7 ár, so er lítið at ivast í, at vit í hesum tíðarskeiði (frá 2018 til 2029) fara at hava ár við góðari búskapargongd, eins og vit fara at hava ár við minni góðari gongd ella kanska enntá við búskaparligari niðurgongd.
Av somu orsøk finnist neyvan rættari løta at stovna og seta pengar í PF Suðuroyartunnilin enn beint nú, har vit hava fíggjarliga rásarúmið til tað !
Tað hevur lítla og onga ávirkan á Fíggjarlógina fyri árið 2018, um 10 millónir krónir verða settar av til partapening í PF Suðuroyartunnilin (sum so seinni kann gerast partur av einum felags felagið fyri allar undirsjóvartunlarnar). Avlopið á fíggjarlógini verður framhaldandi stórt og landsstýrið og Løgtingið kunnu átaka sær leiklutin at raðfesta fram í tíðina og tryggja at seinasta stóra økið í landinum, Suðuroyggin, verður knýtt uppí- og samstundis fær møguleika fyri at virka undir javnbjóðis korum við restina av landinum.
Dennis Holm


c: text/html

text:
Tú veitst, hvar tú hevur Sambandsflokkin
8. oktober 2017
Aksel V. Johannesen hevur sett seg sjálvan í eitt stórt politiskt dilemma við tí vitleysu binding, hann hevur gjørt við Tjóðveldi, og nú roynir hann so at klistra Sambandsflokkin upp í sítt lagnutunga mistak
Formaðurin í Javnaðarflokkinum er úti við einum lesarabrævi, har ið hann ger seg sjálvan til láturverja hjá sonevndu ”stjórnarskipanini” hjá Tjóðveldi, sum Javnaðarflokkurin mátti svølgja 14. september 2015 fyri at kunna skipa eina samgongu.
Somuleiðis roynir formaður Javnaðarfloksins at reingja boðskapin, sum forsætisráðharrin sendi honum tann 25. august.
"BLÁSTEMPLINGIN"
Aksel roynir at billa føroyingum inn, at forsætisráðharrin hevur blástemplað sonevndu ”stjórnarskipanina”.
Hetta er ikki rætt.
Tað sentrala í viðmerkingunum hjá forsærisráðharranum er her:
“Det fremgår endvidere, at bestemmelser i forfatningsforslaget fortsat giver anledning til forfatningsretlige overvejelser.
Det følger af disse overvejelser, at såfremt bestemmelser i forfatningsforslaget ikke er forenelige med de retlige rammer, der følger af navnlig grundloven, hjemmestyreloven og overtagelsesloven, vil forslaget i Færøernes nuværende forfatningsmæssige situation – helt eller delvist – være uden retsvirkninger, selvom det måtte blive gennemført”.
FÓLKAATKVØÐA GEVUR ONGA MEINING
Eftirhondini vita øll, at sonevnda ”stjórnarskipanin” er í stríð við alla yvirskipaða lóggávu í Føroyum. Hetta hava fremstu og royndastu advokatar í Føroyum eisini víst á. Og teir heita enntá á Aksel um at leggja uppskotið í skuffuna.
Væntandi er, at stórir partar av hesi sonevndu ”stjórnarskipan” verða uttan rættarvirknað, um hon verður sett í gildi.
Av tí sama er eingin meining í at leggja eina ”stjórnarskipan” út til fólkaatkvøðu.
Siktið við ”stjórnarskipanini” er at skapa sum mest av forvirringi um yvirskipaðu lógirnar í Føroyum. Og hjá Tjóðveldi er samfelda endamálið at seta sonevndu ”stjórnarskipanina” oman fyri Grundlógina og soleiðis sníkja loysingina ígjøgnum.
Aksel vil ikki síggja veruleikan í eyguni, og tað kann bert standa fyri hansara rokning.
TÚ VEITST HVAR TÚ HEVUR SAMBANDSFLOKKIN
Sjálvandi er tað harmiligt, at okkara góði gamli samstarvsflokkur, Javnaðarflokkurin, hevur lagt seg í føvningin á Tjóðveldi og hevur selt seg fyri eina ”stjórnarskipan”. Hetta høvdu fá roknað við.
Aksel hevur sett seg sjálvan í eitt stórt politiskt dilemma við tí vitleysu binding, hann hevur gjørt við Tjóðveldi, og nú roynir hann so at klistra Sambandsflokkin upp í sítt lagnutunga mistak.
Hann átti tó at vitað, at Sambandsflokkurin er trúgvur móti síni stevnu og virðum.
Sambandsflokkurin er tí einasti garantur fyri ríkisborgararættindum hjá føroyingum og einum opnum og fríum samfelag.
Vit gambla ikki við rættindum hjá føroyingum, og vit siga sannleikan akkurát, sum hann er: sonevnda ”stjórnarskipanin” er leiðin fram móti loysingini, og henni er als ikki brúk fyri.
Tú veitst, hvar tú hevur Sambandsflokkin.
Bárður S. Nielsen
formaður í Sambandsflokkinum
RN
Aftur

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Samgongan spælir óhepnan dupultleiklut í Norðurlandaráðnum
politikkur07-08-2017 - 13:00 - Jóanis Nielsen
Samgongumeirilutin á løgtingi valdi í farnu viku at skifta teirra umboð í Norðurlandaráðnum. Hetta er ein sera løgin avgerð.
Norðurlandaráðið er eitt samstarv millum parlamentini í øllum Norðurlondum. Føroyar hava ikki fullan limaskap í ráðnum, men tey tvey umboðini sum løgtingið velur, hava tó fullan talu- og atkvøðurætt.
Sitandi landsstýri hevur søkt um at fáa fullan limaskap í Norðurlandaráðnum, men hetta fekk ikki undirtøku í ráðnum. Síðani hava samgongufólk gramt seg nógv um, at umsóknin ikki varð gingin á møti. Men nú vísir samgongan, hvussu lítið hon virðir arbeiðið í ráðnum.
Eg havi sjálvur sitið í Norðurlandaráðnum í 4 ár. Tvey tey fyrstu árini fóru til at seta seg inní arbeiðsgongdir, og ikki minst at knýta vinabond við umboðini úr hinum londunum. Tí havi eg mangan hugsað, at útskiftingin í Norðurlandaráðnum átti at verið minst møgulig. Tað vildi givið okkum størri ávirkan, og okkara umboð høvdu uttan iva eisini kunna verið vald í sessir av størri týdningi í ráðnum. Nevnast kann í hesum sambandi, at í løtuni er ein álendingur forseti í Norðurlandaráðnum. Áland hevur – eins og Føroyar – ikki fullan limaskap í ráðnum.
Men sitandi samgonga heldur helst ikki, at tað hevur so stóran týdning, hvør situr í Norðurlandaráðnum – sama samgonga sum sigur seg vilja hava fullan limaskap. Eftir at Ruth Vang hevur sitið í Norðurlandaráðnum í tvey ár, og hevur sett seg inní tingini har, má hon lata sessin víðari til Paula T. Petersen, sum byrjar heilt frá botni av. Telvingin um nevndarsessir hevur eftir øllum at døma størri týdning fyri samgonguflokkarnar, enn føroyska umboðanin í millumtjóða samstarvi hevur.
Ein annar trupulleiki er, at umboðini sita ikki í sama tingbólki í Norðurlandaráðnum. Ruth Vang hevur umboðað Mittengruppen, meðan Pauli T. Petersen fer at umboða Vinstra-Grøna bólkin. Tað órógvar javnvágina í ráðnum.
Tað er í fínasta lagi at løgtingið roynir at fáa størri ávirkan við at søkja um fullan limaskap í Norðurlandaráðnum, men tað hevur nógv størri týdning, at vit duga at brúka ta ávirkanina, sum vit longu hava. Tað sær tíverri ikki út til, at samgongan dugir tann kunstin.
Helgi Abrahamsen
fyrrverandi limur í Norðurlandaráðnum


text:
KRIS HEVUR TIL ENDAMÁLS
KRIS er ein sjálvboðin hjálparfelagsskapur, hvørs endamál er at geva tí misnýtta
vegleiðing og hjálp, og at upplýsa um kynsligan ágang. Ítøkiliga arbeiðið hjá
Kris er sostatt í tveimum.
- KRIS hjálpir og stuðlar ungum og vaksnum, ið hava verið fyri kynsligum ágangi, og næstringum teirra.
- KRIS upplýsir um kynsligan ágang og um fyribyrging ímóti kynsligum ágangi.
KRIS arbeiðir málrættað við at gera tey, ið hava verið fyri kynsligum ágangi, før fyri at liva eitt vanligt lív og geva teimum vónina aftur um eina betri framtíð
FELAGSSKAPURIN KRIS YNSKIR:
- Null hugsjón, um kynsligan ágang móti børnum í Føroyum.
- At seta eina miðstøð á stovn í Føroyum, fyri fólk sum eru kynsliga misnýtt. Miðstøðin sum KRIS ætlar at skipa, er eftir sama mynstri sum í mong ár hevur verið nýtt í Noreg. Endamálið er at savna misnýtt á eina felags miðstøð, har tey kunnu koma fyri seg aftur.


text:
Fríggjadagin segði læknastjórin við kvf.fo, at ætlanin er at savna viðgerðina, har serfrøðin er størst ...á einum almennum sjúkrahúsi í Danmark. Tað verður trupult at finna ein bróstaskurðlækna í Danmark við somu serfrøði og royndum sum nettupp Kristján Skúla og hetta vísir tíverri, at hugurin hjá LS at gera bróstkrabbaviðgerð til danskt øki aftur vigar tyngri enn atlitið til sjúklingin. Fyrst tá eg læs tað, fekk eg eina vón, men so eftir at hava lisið umaftur, so er slettis ongin vón. Sum nú er, so starvast Kristján á LS januar mánað út, so har er einki hald í, at hann skal arbeiða fyribils til 1. februar. Tað ger hann longu sum nú er. At LS meldar út, at tey vilja taka ein fund við hann, tá hann kemur til Føroyar aftur í desember og hyggja eftir avtaluni, fyri síðani at hava fund við Ríkissjúkrahúsið og Krabbameinsfelagið, fyri so at taka eina avgerð, sigur mær somikið sum, at hetta virkar meira sum taktikkur hjá LS, fyri at fáa okkum føroyingar at leggjast á eina lullipútu og halda at alt nú fer at koma í rætt lag.
Eg vil heita á kvinnur og menn, avvarðandi og øll sum ynskja Kristján Skúla at halda áfram, um at fara inn og seta teirra undirskrift á okkara mótmæli.
Eg vil koma við einari rætting, aftaná at hava hoyrt útvarpið í kvøld, og tað er, at avtalan var gjørd við Kristján, tá hann hevði sína egnu klinikk.
Onkur viðmerking var at hoyra frá onkrum føroyskum lækna, at Kristján var so diggutur. Tað eri eg í hvussu er glað fyri, at hann var. Sum ein ung kvinna, hevði tað verið ræðuligt, at vakna upp, og hava tvey ymisk bróst, ið ikki sóu pen út. Eg eri sera takksom fyri úrslitið, og at hann gjørdi sær so góðan ómak. Hann hevur ta eyka útbúgvingina sum plastskurðlækni, okkum kvinnum til gagns.
Skal nú ein danskur kreftpakki gera, at ungar kvinnur við børnum, noyðast til dk at skurðviðgerast, fáa kemoviðgerð og stráluviðgerð og vera har í eitt ár. Hvør skal taka sær av børnunum? Sum nú er, hevur sjúklingurin verið lagdur undir skurð í Íslandi, fingið kemo í Føroyum og verið til stráluviðgerð í Í slandi. Eg síggi als ongan trupulleika í hesum, bert fyrimunir. Serfrøðin vil altíð verða hægri á einari privatari klinikk, enn á einum almennum sjúkrahúsi. Vónandi fer samstarvið við Kristján Skúla at halda áfram, tað er mín inniliga bøn.


text:
Í gjár, frá middegi av, bleiv 3. Betri Stórkapping avgreidd á Tórsbreyt, og vóru tað Roynsið og Treysti, sum saman við FÍF íð stóðu fyri. Aftur hesuferð var nokkso fitt av vindi, sum aftur ávirkaðu úrslitini. Kappingarnar gingu sum heild væl at avreiða og hóast vindin, so vóru kortini nakrar spennandi kappingar at síggja. Fyri nakrar av okkara íðkarum, so vóru hetta seinastu kappingarnar áðrenn Oyggjaleikirnar, sum verða settir leygarkvøldið í Visby á Gotlandi.
Øll úrslitini síggjast niðanfyri og endaliga støðan í Betri Stórkappingini sást eisini her í .pdf. Myndir, frá Bjørg Svabo, frá bæði Betri Stórkappingini og heiðursmerka- og steypahandanini eru at finna í myndasavninum hjá Hvirluni.
Samlaðir vinnarar fv. Jógvan Gullfoss (12-13) , Jógvan í Lon Jacobsen (8-9), Maria Biskopstø (14-15),
Rúni S. Vang (10-11), Andreas B. Antoft (14-15), Brá Zakariasardóttir (10-11), Børka B. Jørgensen (12-13)
og Heiða Jacobsen (8-9)
Úrslit 3. Betri Stórkapping 2017
Endaliga støðan í Betri Stórkappingini 2017
Myndir: 3. Betri Stórkapping og Heiðursmerkja- og steypahandan


text:
Vit vilja framá
Mál: Menning og vøkstur fyri øll
Opinleiki
At tankar, kenslur og meiningar verða greitt, týðiliga og skilliga orðaðar, soleiðis at vit hava eina felags fatan av hvørjar forðingar, møguleikar og avbjóðingar vit standa yvirfyri.
Álit
At vit gjøgnum opið og virðiligt samskifti vísa hvør øðrum sínámillum álit.
Ábyrgd
At hvør einstakur persónur við tilknýti til Kvívíkar skúla skal taka ábyrgd fyri,at skúlin ber framá til gagns fyri menning og breiðan vøkstur fyri okkum øll.
Virðing
At ymiskleikin hjá tí einstaka skal virðast, eins og felagsskapurin skal virðast gjøgnum felags reglur, mannagongdir og viðtøkur. Dentur verður lagdur á eitt opið, álitisfult og virðiligt samstarv millum øll, sum varða av skúlanum.
Førleiki
At vit lærarar støðugt menna okkara førleikar at undirvísa og vegleiða, soleiðis at vit á bestan hátt kunnu virka fyri, at hvør einstakur næmingur kann styrkjast í síni menning bæði fakliga, persónliga, sosialt og samfelagsliga.
Gott arbeiðspláss
At vit arbeiða miðvíst við at menna skúlan soleiðis, at hann verður eitt gott, trivaligt og mennandi arbeiðspláss bæði hjá lærarum og næmingum.
Nýhugsan
At vit støðugt líta framá, hugsa alternativt og hava dirvi til at opna dyrnar og ganga aðrar leiðir ímóti framtíðarinnar broytiligu tíð.
Her er trygt og trivaligt.
Her eru allir møguleikar til menning og breiðan vøkstur fyri øll.


text:
Hjartasuff og illsinnisgleps ... til øsing og upplýsing ... um búskap og búskaparfrøði ... og um hvussu politikkur, miðlar og lobbyisma grugga alt.
tirsdag den 1. april 2014
Eg velji eisini Føroyar
Men nú skal tað vera! Várið er komið til Føroya, og nú komi eg eisini.
Eg fekk herfyri eitt gott tilboð frá Føroya Reiðarafelag og Fólkaflokkinum, sum vilja skipa teirra samstarv betur og eisini víðka skipaða samstarvið til aðrar vinnugreinar. Tað verður mín uppgáva at finna nýggj felags projekt og nýggjar partar til samstarvið.
Fastir lesarar vita, at eg havi verið sera atfinningarsamur ímóti vinnupolitikkinum, og betri samskipan millum vinnu og politikk hevur altíð verið eitt av mínum hjartamálum, so hetta er næstan mítt loyniliga dreymajobb. Slíkur møguleiki kemur neyvan aftur næstu mongu árini. Eg síggi stórar møguleikar í slíkum samstarvi, tað verður synergi fyri allar pengarnar, til gagns fyri bæði reiðarar og Fólkaflokkin og onnur vinnulig seráhugamál, sum vilja kradda og skapa vøkstur.
Nýggja starvið gevur ikki pláss fyri at blogga í frítíðini, so hesin bloggur verður niðurlagdur. (Tað var eisini krav fyri at eg kundi fáa starvið.) Eg flúgvi heim í dag, 1. apríl, og hetta eru síðstu boð her á blogginum.
Vit síggjast har heima. Jubii!


text:
Starv hjá Smyril Line
Ert tú áhugað/ur í einum starvi hjá Smyril Line, ert tú altíð vælkomin at senda eina umsókn til okkara. Allar umsóknir verða viðgjørdar í trúnaði. Vinarliga nýt umsóknarformularin niðanfyri.
Tað er týdningarmikið, at tú so greitt sum gjørligt greiður okkum frá júst hvørjar uppgávur tú ert áhugað/ur í. Um so verður, at eitt starv verður tøkt, sum vit meta, at tú hóskar væl til, seta vit okkum í samband við teg.
Tøk størv í løtuni:
-
18/05-2018Maskinmeistari til Mykines
Smyril Line søkir eftir maskinmeistara til Mykines at byrja skjótast gjørligtLes meira
-
03/04-2018Starvsfólk til Tax Free handilin umborð á Norrönu
Vit sóknast eftir starvsfólki til Tax Free handilin umborð á Norrönu at byrja skjótast til ber.Les meira


text:
Category Archives: Fólk og søga
Bindiklubbakvøld í VB húsinum 25/10 kl. 19.30
Á skránni hetta kvøldið: Jutta Helgadóttir kemur á vitjan. Kór úr Frelsunarherinum fer at syngja nakrar
Brot úr Vágs søgu við serligum denti á eldru kommunusøguna
Kom á Ítróttaháskúla !
Ein minnilig hvítusunnuferð í Skotlandi við Kirkjukórinum Ljómi
Arnfinnur Thomassen: Portugisiska tjóðarskaldið Luís de Camões, sum livdi frá uml. 1524 til 1580, segði tey
Summargestir: Heini Madsen og abbasonurin á vitjan
Arnfinn Bjarkhamar: Minnast farnu ættfedrar sínar
100 ár síðani Vágssluppin Traveller varð niðurskotin á Føroya Banka
Arnfinn Bjarkhamar: Í mai mánaða 1917 frættist um sjáldsaman rokfiskiskap á Føroya Banka. Men Bankin var
Sendingar um Dia Poulsen tøkar á KVF heimasíðuni
Sjáldsamar myndir av trolaranum Tofta Regin undan kavi
Sjáldsamar myndir av Tofta Regin (fyrrverandi Gotha), sum var partur av týska herflotanum í Kattegat
Nøkur fá orð um bókina Úr Porkeris søgu
Poul Andreasen: Nøkur fá orð um bókina Úr Porkeris søgu eftir Torgir Strøm. Porkeris kommuna hevur fyri stuttum
Summargestir: Anni og Flóvin Augustinussen
Poul Andreasen: Í góðveðrinum á jóansøku í Vági møtti eg Flóvini Augustinussen og donsku konu hansara
Røðan hjá Arnfinni Bjarkhamar við jóansøkubálið í Vági
Garðabrúgv, bedingsbáturin, Noki, likkuskurar og bambus-kríggini skift út við Samsung Galaxy S7 og Acer-teldur… Nú er
Minnisvarðin á Torvheyggi
Rókur Tummasarson hevur tikið samanum úr Føroyatíðindi vívikjandi forsøguna til minnisvarðan á Torvheyggi: Allahalganadagur, dagur teirra sjólatnu. Her


text:
Vil tín fyritøka vera við til at hjálpa okkum at hjálpa børnum og ungum í Føroyum?
Blákross Landsinnsavnan 2018
Landsinnsavnanin í ár snýr seg um børn og ungdóm í Føroyum. Vit samla inn til tvær verkætlanir – Øll hava rætt til góð barnaár og Liv Lívið.
Vit síggja ein stóran tørv á at hjálpa børnum og ungum í Føroyum, sum hava foreldur við rústrupulleikum. Harafturat hevur fyribyrgjandi arbeiði millum ungdómin stóran týdning fyri at forða fyri, at hesi fáa trupulleikar av rúsdrekka og rúsevnum.
Bank Nordic: 6460 – 419.693.9
Norðoya Sp.: 9865 – 101.533.2
Suðuroyar Sp.: 9870 – 405.626.5


text:
rannvá Næs Hoydal er fødd 25. november 1993.
Rannvá hevur gingið til drama í sjey ár og dámar eisini væl at skriva. Hon byrjaði longu sum smágenta at fortelja søgur, teknaði myndir og fekk mammuna at skriva søguna, av tí at hon ikki dugdi at skriva sjálv.
Rannvá fær mangan íblástur til at skriva úr náttúruni. Henni dámar at ganga úti í sól og regni og liva seg inn í leiklutirnar hjá persónunum í søgunum ella støð, har søgan fer fram. Tónleikur er eisini týðandi fyri at fáa íblástur til at lýsa kenslur.
Tá ið KT-depilin skipaði fyri søgukapping í 2008, vann Rannvá kappingina. Dómsnevndin var samd um, at hon var ein framúrskarandi rithøvundur.
Søgan um vampýrdrongin er fyrsta bók hennara á prenti.
Útgávur:
2009 7 dagar í helviti
2010 Ódjórið í Vencil 8
2013 Mjørki í Vencili nr. 13
2016 Holið í vencili 17/2016
Viðtal:
Tað er stuttligt at skriva søgur. Strok nr. 5/2008
Eilen Anthoniussen: Eg skal verða rithøvundur. Sosialurin 29. mai 2009
Búi Rouch: Tá Búi Rouch møtti Rannvá Hoydal. Mess 9/november 2009


text:
Nelson Mandela er slóknaður 95 ára gamal, mettur av døgum, hóast hann misti nógv ár í klivanum á Robben Island, so avrikaði hann meira fyri mannarættindi í heimlandinum enn nakar annar.
Løgið at hugsa sær, hvussu løgin lagnan er, eg havi í dag sæð ein vamlisligan leik, har teir tinglimirnir hjá samgonguni, ið hava eitt vet av virðing fyri mannarættindum, sótu sum nevslignir lundar og tagdu, alt meðan ekstremistar krupu fram, og úttalaðu seg vegna samgonguna.
Boðini frá løgmanni vigaðu meira enn sannføring, mannarættindi og næstra kærleiki.
Men aftur til lagnuna, eftir einum tílíkan dag, so koma deyðsboð um ein mann, ið tordi at standa við sínar meiningar, og offraði alt fyri mannarættindi.
Ja, munur er á politikarum. Síggi, at hesin sami løgmaður kallar Mandela ein kyndil í kvøld, vónandi letur hann glæmuna av kyndlinum upplýsa seg, so hann tekur mannarættindi fram um politiskan løtuvinning.


text:
Á hesi temasíðu er evnið holocaust. Á síðuni eru almennir upplýsingar, undirvísingarupplegg og slóðir til tilfar í Námi at brúka í skúlanum.
Tað var undir seinna heimsbardaga, at umleið 6 milliónir jødar umframt fólk frá øðrum minnilutabólkum, so sum samkynd, vórðu dripin. Hetta verður kallað holocaust.
27. januar minnast vit holocaust. Henda dag í 1945 fríaði Reyði herurin hjá Sovjettsamveldinum jødarnar og onnur kúgað fólk úr týningarleguni Auschwitz.
Hetta undirvísingaruppleggið vendir sær til næmingar og lærarar í hádeild. Vit hava einki Filmseftirlit ella Miðlaráð, men sambært meting hjá danska Medierådet er filmurin hóskandi til 15 ár og eldri. Les meiri um filmin á Medierådet.
Tíð:
4-5 tímar (helst dupulttímar)
Tilfar:
Filmurin Life is beautiful/La vita è bella (1997)
Undirvísingargongd
1.-4. tími:
Byrja hvønn tíma við at hyggja at 25-35 minuttum av filminum. Set næmingarnar í bólkar og bið teir svara spurningunum á spurnarblaðnum skriftliga.
Tað kann vera hent at eftirmeta hvønn einstaka tíma. Hetta kann t.d. gerast við einum eftirmetingarskjali, sum liggur undir yvirskriftini Hentleikar á temasíðunum.
5. tími:
Tosa við næmingarnar um teirra hugsanir, reaktiónir og kenslur viðvíkjandi filminum.
Annað:


text:
Eg havi leita eftir einum krúllijarni sum ger "natúrligar" krúllir og sá í bazar bladnum at hettar var best til prisen. Nú ein dagin eg var í Rosengårdcentrinum í Odense gekk eg forbíd hettar krúllijarni í matas. Til alla mína eydn var júst hettar krúllijarni uppá tilbod fyri 299,- kr, nýprísurin var 399,-. Nú hevur krúllijarnid ligid í erkjuni í 1 viku og eg bestemmadi meg at fara beint at royna tad. Eg haldi at tad bleiv eitt fínt úrslit, men kundi gott hugsad mær at tad var eitt sindur tinri, men hettar er perfekt til langt hár.
Her er myndir before and after:
Takk fyri hesaferd
Bwinther


text:
Ávegismál eftir 2. floksstig
Næmingurin dugir
- at vísa á, hvussu kirkja og samkomuhús á staðnum síggja út
- at greiða frá, hvussu gudstænastan í kirkjuni fer fram.
Ávegismál eftir 4. floksstig
Næmingurin dugir
- at greiða frá kirkju, byggisniði, list, og samkomuhúsum á staðnum
- at samtala um sosial og átrúnaðarlig tiltøk og hjálpararbeiði.
Ávegismál eftir 6. floksstig
Næmingurin dugir
- at greiða frá kirkjusøguni á staðnum
- at greiða frá øðrum kristnum samkomum á staðnum
- at greiða frá missión og hjálpararbeiði í øðrum londum.
Faklig førleikamál eftir 9. floksstig
Næmingurin digir
- at greiða frá søguni hjá kristnu kirkjuni
- at greiða frá føroyskari kirkju- og samkomusøgu
- at greiða frá átrúnaðarligum felagsskapum.


text:
Violin
Fyrsta prógv um, at violinin var brúkt til at spæla uppá var í 1530 unum í málningum eftir italiumanninum Gaudenzio Ferrari. Violinin varð ment burturúr ørðum streingjaljóðførum í 15. og 16. øld. Í 17 øld bleiv tað endaliga sniðið ment til meistaraviolinir, og vóru tað violinbyggjarar sum Amati, Guarnerius og Stradivarius, sum gingu undan.
Í fyrru helvt av 19. øld vóru næstan allar eldri violinir umbygdar til at klára hægri kamartóna, og tey alsamt størri krøvini til at spæla í størri konserthølum.
Violin er partur av strúkarafamiljuni saman við Viola/Bratsj, Sello og Kontrabass. Violinin er býtt uppí 1. og 2. Violin í symfoniorkestri og er eisini brúkt nógv sum sololjóðføri. Strúkaraljóðførið merkir, at ljóðførið verður strokið við einum boga. Violinin sjálv hevur 4 streingir.
Byrjanaraldur at spæla á violin er um 5-6 ára aldur. Undirvísingin er einkultundirvísing á 30 min og samanspæl/orkesturspæl frá 30-60 min um vikuna.


text:
Sverri Egholm
20.09.2017 - 14:21
Tíðindi > Vinna & Tøkni > Ferðavinna
Viking Sea, sum í dag liggur við Molan í Havn er síðsta ferðamannaskipið í ár.
Sambært yvirlitinum hjá Tórshavnar Havn, hava 47 skip verið á Havnini og í Kollafirði í ár.
Fyri góðari viku síðani var systirskipið hjá Viking Sea, nevniliga Viking Sky, á Havnini. Bæði skipini eru norsk, og eru liðugt bygt í ávikavist 2016 og 2017.
Tey eru 227,2 metrar til longdar, knappar 29 metrar breið og stinga 6,4 metrar. Tey rúma 930 ferðafólkum hvør.
Viking Sea kom á Havnina úr Lerwick klokkan 9 í morgun og leggur leiðina víðari til Reykjavíkar klokkan 18 í kvøld.
Hesar myndirnar tóku vit fyrrapartin.
Viking Sea (Mynd: Sverri Egholm)
Systirskipið Viking Sky lá á Havnini fyri einari góðari viku síðani (Mynd: Sverri Egholm)


text:
Ingi Samuelsen
12.02.2018 - 09:51
Ítróttur > Ítróttur > Svimjing
Føroyski parasportsvimjarin, Signa Vár Dávadóttir, kemur silvurskrýdd heimaftur úr altjóða svimjikappingini Malmö Open.
Úrtøkan gjørdist fýra silvurheiðursmerki og eitt bronsu. Hon varð tilmeldað í fimm kappingum, og fekk heiðursmerki í øllum fimm. Kappingin var bólkabýtt. Signa Vár ber brekið autisma, og kappast innan bólkin, sum eitur S14, skrivar svimjing.com.
Tíðirnar hjá henni í Malmö vóru hesar: 200 frí 02:41.38 (2), 400 frí 05:35.53 (2), 200 blandað 03:04.46 (3), 50 firvald 00:37.52 (2) og 100 rygg 01:24.55 (2 og nýtt persónligt met).
Hinir føroysku svimjararnir Ábraham Norðgerð, Ári Müller og Laura Jansdóttir Johannesen, kláraðu seg yvirhøvur eisini heilt væl, og gjørdu sær góðar royndir í tí at fara avstað til stórar kappingar. Ferðalagið hjá Parasport Føroyar kemur heimaftur í kvøld.


text:
Joan Bláfoss vann í dag bronsu í donsku meistarakappingini í triathlon á OL-teininum, sum eru 1500 metrar svimjing, 40 km súkkling og 10 km renning, ella sami teinur sum nýttur verður á Oyggjarleikum 2007 á Rhodos. Karina Ottesen varð nummar 5, eisini í elitu-bólkinum, meðan Sóley í Eyðansstovu varð nr 1 í aldursbólkinum 25-29 ár.
Úrslitini hjá elituni kunnu síggjast her á Ultimate Sport Index, og tey hjá aldursbólkunum her. Niðanfyri eru listaðar upp tíðirnar hjá teimum 6 skjótastu elitukvinnunum og Sóley:
Sum fyrr nevnt so er tað torført at samanbera úrslit frá triathlon til triathlon, av tí at teinarnir eru uttandura, og tí ógvuliga skiftandi hvat veður og brekkum viðvíkur. Tær báðar Joan og Karina fingu eisini væl betri tíðir í Haderslev fyri 14 døgum síðani, enn tær nú fingu í Årshus, meðan Sóley faktiskt var væl betri hesuferð.
Men útlitini eru allíkavæl bara heilt hampuliga góð, nú Joan í tveimum kappingum innan 14 dagar hevur klárað betri tíð enn silvur á Oyggjaleikum á Guernsey í 2003, og gull á Isle of Man í 2001.


text:
17. oktober 2017Nr. 8000
Leiðbeining um løgtingslóg um talgildar rokningar
1. Leiðbeiningin fevnir um
1.1. Henda leiðbeining greiðir nærri frá ásetingunum í løgtingslóg um talgildar rokningar.
1.2. Leiðbeiningin er ætlað:
1.2.1. Ognarum, sum senda landinum rokningar fyri vørur og tænastur. Ognarar eru virkir, einstaklingar, kommunur og stovnar, sum eru á løgtingsins fíggjarlóg.
1.2.2. Almennum stovnum, sum keypa vørur og tænastur.
1.2.3. Rokningahandfaringarstøðum, sum virka sum millumlið millum ognara og almenna stovnin.
2. Hvat er ein talgild rokning?
2.1. Talgild rokning er ein dátuberandi fíla, sum verður send um alnótina. Rokning, sum verður viðheft teldubrævi sum pdf-fíla e.líkn., er ikki ein talgild rokning, tí hon er ikki dátuberandi, men bert mynd.
2.2. Talgilda rokningin skal sendast umvegis eina rokningahandfaringarstøð, sum sendir hesa víðari til búskaparskipanina hjá landinum.
2.3. Talgild rokning kann sendast úr búskaparskipanini hjá ognaranum ella við, at hon verður skrásett handliga í einum rokningaportali, sum rokningahandfaringarstøðir o.o. bjóða út.
2.4. Talgilda rokningin verður send til talgilda addressu, sonevnt GLN-staðarnummar (Global Location Number). EAN-nummar verður ofta brúkt í somu merking sum GLN-staðarnummar.
2.5. Talgilda rokningin skal vera í sniðinum OIO-UBL.
3. Hvat er ein rokningahandfaringarstøð?
3.1. Ein rokningahandfaringarstøð er ein KT-skipan, sum er ment at kunna taka ímóti talgildum rokningum frá ognarum, og sum kann senda skuldarum talgildu rokningina. Talan er um eina tøkniliga skipan, sum er knýtt í alnótina og sum miðlar millum ymsar búskaparskipanir.
3.2. Tænastur sum rokningahandfaringarstøð verða bjóðaðar út av m.a. Sp/f FarPay og P/f Elektron (Rokningadepilin/Mínrokning).
4. Hvør er mannagongdin fyri at senda talgildar rokningar?
4.1. Almenni stovnurin, sum keypir, skal upplýsa ognaranum GLN-staðarnummar sítt, sum er fortreytin fyri at kunna senda eina talgilda rokning. Skynsamt er eisini at upplýsa, hvør ið bíleggur vøru ella tænastu. Ognarin skal skráseta navnið í talgildu rokningini, sum verður send almenna stovninum.
4.2. Nýtur almenni stovnurin bíleggingarseðlar, skal hann eisini upplýsa ognaranum bíleggingarnummar. Bíleggingarnummarið skal verða skrásett í talgildu rokningini, sum verður send almenna stovninum.
4.3. Almenni stovnurin kann upplýsa eina eyðmerkingarupplýsing um útreiðsluna, sum ognarin skal skráseta í talgildu rokningini, sum verður send almenna stovninum. Henda upplýsing kann lætta um hjá bókhaldi ella øðrum, sum skulu skilmarka útreiðsluna.
4.4. Trúnaðardátur skulu ikki verða sendar umvegis rokningahandfaringarstøð.
5. Nær hevur almenni stovnurin móttikið eina rokning?
5.1. Ein rokning frá ognara til landið er móttikin, tá ið hon talgilt er hjá landsstovni o.líkn. at handfara í rokningaverkgongdarskipanini hjá landinum.
5.2. Móttaka landsstovnar o.tíl. rokningar, sum ikki fylgja ásetingunum í §§ 2 og 3 í løgtingslógini um talgildar rokningar, skulu teir heita á hesar um at fáa viðurskiftini í rættlag.
5.3. Roknskaparverkið skal, sambært § 3, stk. 5 í kunngerð um roknskaparverk landsins o.t., mest møguligt virka talgilt, við so lítlari tilfeingisnýtslu sum møguligt og vera so sjálvvirkandi, sum til ber.
6. Hvørji krøv skal ein rokningahandfaringarstøð lúka?
6.1. Ein góðkend rokningahandfaringarstøð skal:
6.1.1. senda landinum talgildar rokningar í OIO-UBL sniði,
6.1.2. bjóða ognarum, sum ikki senda talgildar rokningar beinleiðis úr egnari búskaparskipan, at nýta ein rokningaportal til handliga skráseting av talgildari rokning. Tað skal bera til at viðhefta skøl í hesar handligu skrásetingar,
6.1.3. taka ímóti og senda víðari til landið talgildar rokningar frá øðrum rokningahandfaringarstøðum, rokningaportalum o.líkn.
6.2. Verður avtala gjørd við eina rokningahandfaringarstøð, skal minst ein trygg samskiftislinja verða millum hesa og landið.
6.3. Avtalan skal tryggja handfaringina av rokningum, sum ikki kunnu innlesast í rokningaverkgongdarskipanina hjá landinum. Harafturat skal rokningahandfaringarstøðin gera um rokningarnar til viðkomandi snið, sum landið kann lesa.
7. Hvørja kunning skal Fíggjarmálaráðið veita ognarum?
7.1. Gjaldstovan skal á heimasíðu síni hava dagført yvirlit yvir:
7.1.1. Hvørji GLN-nr ognarar skulu nýta, tá ið teir senda landinum talgildar rokningar.
7.1.2. Hvørjir føroyskir ognarar senda talgildar rokningar.
7.2. Góður siður er, at almennir stovnar kunna um GLN-nr á heimasíðu síni.
Orðalisti
Búskaparskipan landsins: búskaparskipan, sum Gjaldstovan hevur ábyrgd av at menna, reka og halda, sbrt. kunngerð nr. 22 frá 14. mars 2007 “um roknskaparverk landsins o.t.”. Sambært somu kunngerð, skulu stovnar, sum eru við á játtanarlóg, nýta Búskaparskipan landsins.
Talgild rokning/elektronisk handfaring: tað øvugta av eini talgildari rokning er ein fysisk rokning, ið tú heldur á hondum. Talgilda rokningin er heldur ein fíla, ið verður send um alnótina. Talgilda rokningin verður í Búskaparskipan landsins send elektroniskt frá einum málsviðgera til annan. Teldubræv boðar málsviðgeranum frá, at nú hevur hann talgilda rokning at viðgera. Málsviðgerðin sær eina mynd av rokningini, sum er knýtt at skrásetingini, ið hann verður biðin um at fremja. Men málsviðgerðin fær ikki eina fysiska rokning í hondina. Hann skal heldur ikki bera eitt skjal til næsta málsviðgera ella goyma skjalið í skjalagoymslu.
Elektronisk verkgongd/elektronisk handfaring: sí omanfyri. Talgilda rokningin er ikki í fysiskum skapi. Rokningin verður ikki borin. Hon verður send elektroniskt í búskaparskipanini. Rokningin ella skjalið verður ikki goymt í skjalagoymslu. Skjalið verður goymt í búskaparskipanini.
GLN-staðarnummar: GLN-staðarnummarið er elektronisk adressa/elektroniskur postkassi, sum talgildar rokningar, umvegis rokningahandfaringarstøð, verða sendar til. GLN er stytting av Global Location Number, eitt eintýðugt tal, ið eyðmerkir ávísan skuldara.
Landið: landsstovnur, grunnur e.tíl. sum eiga at vera á løgtingsfíggjarlógini.
Ognarar: kreditorar ella veitarar. Fysiskir persónar, løgfrøðiligir persónar og almennir stovnar, ið senda øðrum almennum stovnum rokningar.
OIO: Stytting fyri Offentlig Information Online. Endamálið er at stovnseta felags standard fyri almennan KT-arkitektur í Danmark og á henda hátt tryggja, at almennar skipanir samvirka á munadyggan hátt.
OIO-XML: merkir, at standardurin er ein útgáva, sum danska Videnskabsministeriet hevur allýst.
Portalur: her skal tað verða skilt sum alnótarsíða, har brúkari kann leita sær inn á eina skrásetingarmynd. Í hesi skrásetingarmynd skrásetur brúkarin handliga nakrar upplýsingar um fysiska rokning, ið síðani verður gjørd um til eina talgilda rokning. Ognarar, sum ikki senda talgildar rokningar beinleiðis úr egnari roknskaparskipan, kunnu nýta hesa loysnina. Rokningaportalurin hjá Rokningadeplinum (P/f Elektron) hevur eina kundaskrá, har flestu v-tøl kunnu veljast, herímillum stovnarnir sum nýta Búskaparskipan landsins. Eisini ber til at gera eina vøruskrá í Rokningaportalinum, so endurskrásetingin kann verða avmarkað. Aðrir rokningaportalar, so sum Sproom.net og Fakturaservice.dk, hava aðrar funkur, ið kunnu lætta um.
Rokningahandfaringarskipan: annað orð fyri elektronisku verkgongdina. Ein partsskipan í Búskaparskipan landsins verður nevnd rokningaverkgongdin. Henda partsskipan verður nýtt til at handfara talgildar rokningar.
Rokningahandfaringarstøð (VANS-center): talan er um KT-skipan, sum er ment at kunna taka ímóti talgildum rokningum frá ognarum, og sum kann senda skuldaranum talgildu rokningina. Annað orð fyri rokningahandfaringarstøð kundi verið rokningadepil ella rokningahandfaringarmiðstøð/sentralur, men talan er ikki um ein stovn ella eina skrivstovu. Talan er um eina tøkniliga skipan, sum er knýtt í alnótina og sum miðlar millum ymsar búskaparskipanir. Á útlendskum máli verður rokningamóttøkuskipanin nevnd VANS-center (Value Added Network Service). Rokningahandfaringarstøðir verða riknar av privatum fyritøkum. Føroysku rokningahandfaringarstøðirnar eru Rokningadepilin/Elektron og FarPay.
Skuldarar: debitorar. Almennur stovnur, ið fær talgilda rokning.
Talgilt: digitalt. Tað mótsetta av einum talgildum skjali, er eitt fysiskt skjal, sum verður hildið í hondini.
Tilfeingisnýtsla: hugsað verður um starvsfólkaorku og annað tilfeingi.
XML: á enskum eXstensible Markup Language. XML er ein viðurkendur standardur at seta upp dátur, sum verða sendar millum ymsar KT-skipanir (hugsað verður um, at tøkniligir plattformar, stýrisskipanir og dátugrunnar eru ikki-sambæriligir, men tó kunnu tey senda dátur sínámillum, verður tað gjørt sbrt. XML-standardinum).
UBL: á enskum Universal Business Language. Síðani 2011 er hetta samskiftissniðið, sum talgildar rokningar í Danmark nýta. Hesin standardur verður eisini nýttur í øðrum norðanlondum og leggur seg upp at tí standardi, sum Evropasamveldið ætlar at nýta. – Rokningahandfaringarstøðirnar megna at konvertera talgildar rokningar í OIOUBL-sniði til OIOXML-snið, um móttakarin ynskir tað.
Fíggjarmálaráðið, 17. oktober 2017
Kristina Háfoss (sign.)
landsstýriskvinna
/ Bjarni Askham Bjarnason (sign.)


text:
Orð: Fanny Crosby
Lag: Phoebe Palmer Knapp
Týtt: Victor Danielsen
1. Lívssæla vissa: Jesus er mín!
Hann er mín vinur, kallar meg sín;
lívssæla vissa: Fullgjørt alt her!
Likam og sál, alt hansara er.
Niðurlag: Hann er mín gleði, songur mín hann,
meðan mín tunga røra seg kann;
ævigt hjá Gudi lova eg skal
honum, tí sál mín frelst varð og sæl.
2. Alt mátti fara – men alt eg vann,
æviga sólin fyri mær rann;
opið Guds ríki stendur, og mær
boðar hans orð um sæluna har.
3. Sál mín kann hvíla, stillað og glað,
etur hin mat, ei menn hava sæð;
Jesus meg frelsti, skuld mína galt,
eg eri einki, hann er mær alt.


text:
Ongar vørur
Vøruútbering: Vit senda vørur út runt um í Føroyum eins og uttanlands. Sendingarkostnaður verður lagdur afturat keypsprísinum. Útberingartíð í Føroyum er vanliga 3-4 arbeiðsdagar. Útberingartíð uttanlands kann vera skiftandi frá 7 til 14 arbeiðsdagar.
Iðranarrættur og aftursendingarrættur: Angrar tú keypið, ber til at senda vøruna aftur innan 14 dagar, og hereftir hevur tú 14 dagar til aftursending av vøruni. Vøran skal vera í sama standi, sum tá henda varð keypt.
Ein vøra verður mett sum 'brúkt,' um henda er brúkt út yvir tað, sum ber til við at royna vøruna í handlum okkara.
Um vøran er brúkt, skal ein nágreinilig meting gerast av, hvat brúkta vøran kann seljast víðari fyri. Um vøran í hesum høpi er minkað í virðið, hevur brúkarin ikki rætt til at senda hesa aftur.
Fylgir upprunalig kvittan við eini møguligari aftursending, kann brúkarin fáa peningin endurgoldnan ella fáa ein áognarseðil.
Til ber at senda pakkan aftur ella at venda sær til handlar okkara á Toftum ella í SMS, Tórshavn. Vinarliga send um somu tíð eitt teldubræv til kundatænastu okkara á navia@navia.fo ella ring á +298 44 92 82.
Um ein brúkari gagnnýtir sín iðranarrætt innan 14 dagar, verður fulla upphæddin afturgoldin, íroknað sendingarkostnað v.m. frá Navia.
Í sambandi við eina møguliga aftursending av eini vøru skal brúkarin sjálv/ur rinda fyri aftursendingarkostnað til Navia.
Persónligar upplýsingar: Tá ið tú keypir eina vøru, skalt tú stovna eina brúkarakontu, har tú upplýsir navn, bústað, teldupost, tlf.nr. og aðrar viðkomandi upplýsingar. Tínar upplýsingar verða goymdar til framtíðarkeyp, tá einans verður neyðugt við telduposti og loyniorði.
Um tú ikki ynskir at hava eina brúkarakontu ella at móttaka tilboð frá Navia umvegis teldupost, vinarliga send ein teldupost um hetta til navia@navia.fo, og verður konta tín síðani slettað av kundaskipanini.
Mist bindingarmynstur: Um tú missur eitt keypt bindingarmynstur á telduni, ber ikki til at gera krav upp á eitt nýtt. Um mynstrið ikki sæst á telduni, verður tú vinarliga biðin um at seta teg í sambandi við: navia@navia.fo
Feilur í bindingarmynstrinum: Um feilur er í bindingarmynstrinum, so sum viðv. nøgd av tógvi, ert tú vælkomin at seta teg í samband við Navia. Endurgjald fæst ikki í hesum høpi, men vit hjálpa fegin við at finna loysnina.
Gávukort: Keypir tú gávukort á heimasíðuni, skal virði setast á gávukortið eins og navn og teldupostur hjá móttakara útfyllast. Gávukortið verður síðani sent umvegis teldupost. Móttakarin fær ein teldupost við einum boðum um gávukortið eins og eina avsláttarkotu, sum kann nýtast við at keypa á heimasíðuni. Gávukort eru galdandi í eitt ár.
Endurgjaldskrav: Keypilógin er viðkomandi í sambandi við feil ella mangul í vøruni. Hevur tú sum brúkari goldið fyri vørur, hevur tú í tráð við Keypilógina 24 mánaðar endurgjaldskrav til allar vørur.
Hetta merkir, at tú kanst antin fáa vøruna umvælda, umbýtta, fáa peningin aftur ella avsláttur í prísinum alt eftir ávísu støðuni, ið talan er um. Endurgjaldskravið skal tó um somu tíð vera rættvístgjørt og vísa á, at møguligur feilur ella mangul ikki er íkomin orsakað av skeivum brúki av vøruni ella øðrum skaðaelvandi atburði, ið kann metast sum atvold til møguligan feil ella mangul í vøruni.
Viðv. vørum við avmarkaðari livitíð er endurgjaldskravið somuleiðis avmarkað til haldgóðskutíðarskeiðið, ið vanliga ger seg galdandi viðv. ávísu vøruni.
Finnur tú ein feil ella mangul í keyptari vøru, skalt tú sum brúkari skjótast gjørligt og innanfyri rímiligt tíðarskeið, seta teg í samband við Navia og greiða frá, hvørjum feilur ella mangul er í. Um tú setur fram endurgjaldskrav innan tveir mánaðar eftir, at feilur ella mangul er funnin, verður endurgjaldskravið altíð roknað sum rættstundis.
Endurgjaldskrav kann gerast við at seta teg í samband við kundatænastu okkara ella við at venda tær til ein av handlum okkara. Er feilur ella mangul í vøruni, roynir Navia altíð at umvæla vøruna ella at býta vøruna um, um hetta ikki ber ov høgan kostnað við sær fyri Navia.
Er endurgjaldskravið rættvístgjørt, rindar Navia eisini fyri rímiligan aftursendingarkostnað. Vøran skal altíð sendast aftur í ráðiligari innpakking, og minst til at fáa kvittan fyri aftursending, so vit kunnu rinda endurgjald fyri tín aftursendingarkostnað.
Gjalding: Tú kanst bert rindað við gjaldskorti, har tú innskrivar tínar kortupplýsingar. Vit viðgera upplýsingarnar í trúnaði og veita vissu fyri 100% trygd. Til ber at rinda við fylgjandi gjaldskortum:
- Visa
- Dankort
- Visa - Dankort
- MasterCard
- Visa Electron
Tá rindað verður, skalt tú útfylla fylgjandi: nr. á gjaldskortinum, lokadag og eftirlitstølini á baksíðuni av gjaldskortinum. Tá ið tú trýstir á "Góðkenn," verður peningurin tikin av kontu tíni, og tú fært eina rokning sendandi á telduposti.
Við vón um, at tú hevur havt gleði av okkara vørum og tænastum. Vit takka fyri keypið.


text:
Young stupid mind - OutfitN°3
30. Januar 2013 - Sissal
Eg hevði bestan hug at verða liggjandi í mínum náttklæðum í morgun. Men upp noyddist eg, út í regnið og í skúla.
Ofta verða kjólar settir í samband við summarhálvuna, men eg haldi ikki, at nakað er betur enn at fara í ein kjóla, tá tað er kalt og myrkt. Hann kann altíð gerast meira vetrarvinaligur við einari heitari kardigan og ullintum sokkabuksum.
So í morgun, tá eg ynksti mær sól og summar, leitaði eg mær ein av mínum heldur summarligu kjólum fram. Tað er ein grønur og hvítur mynstrutur kjóli við høgari útskering úr H&M. Uttan á var eg í einari bundnari, svartari troyggju úr Events.
Kjólin gjørdi mín dag eitt sindur bjartari, men tað skal meira til enn so, áðrenn eg komi úr mínum vetrar tunglindi…
Posted by Fjøllini Dansa at 19:58
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Komandi vikuskifti sunnudagin tann 19. Apríl kl.19.30 heldur Eivør útgávukonsert í Løkshøll. Tá Eivør gav fløguna Room út í 2012, stóð útgávukonsertin í Løkshøll eftir sum ein av teimum allar bestu,og hevur Eivør tí valt eisini at gera Bridges útgávukonsert í Løkshøll.
Síðan Bridges kom út 27. Februar í ár, hava konsertir í Íslandi, Týsklandi, Eysturríki og Danmark staðið á skránni. Við 26 konsertum tær seinastu 5 vikurnar, verður tað ein væltrimmaður bólkur vit fáa á pall í Løkshøll
Á konsertferðini í Týsklandi var Marius við og hitaði upp, og tað fer hann eisini til konsertina í Løkshøll. Umframt tað syngur hann eisini kór í nøkrum løgum hjá Eivør.
Tey ið verða á palli eru Mikael Blak, Høgni Lisberg,Tróndur Bogason, Marius Ziska og so sjálvandi Eivør.


text:
Suðursandwichoyggjar og Suðurgeorgia
Suðursandwichoyggjar og Suðurgeorgia (enskt: South Georgia and the South Sandwich Islands) eru partar í Falklandsoyggjum. Báðir oyggjaflokkarnir eru óbygdir og væl eystan fyri høvuðsoyggjarnar. Hesir fjarskotnu oyggjaflokkar eru eins nær Antarktis, sum tær eru suðuramerikanska meginlandinum. Norðmenn høvdu 9 hvalastøðir í Suðurgeorgia.[1]
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ MMR.fo, Hvalastøðin við Áir, mai 2007, Ávegis álit um varðveiting av hvalastøðini sum sjóvinnusavn, síða 10 (Google dokument)


text:
Yvirtøkulógin
Lóg nr. 79 frá 12. mai 2005 um mál og málsøki føroyskra myndugleika at yvirtaka
Samsvarandi samtykt Løgtingsins staðfestir og kunnger løgmaður hesa lóg:
Henda lóg hevur støði í sáttmála millum Føroya landsstýri og Danmarkar stjórn sum javnsettar partar.
§ 1. Henda lóg fevnir um øll mál og málsøki, sbr. tó stk. 2.
Stk. 2. Lógin fevnir ikki um hesi mál og málsøki:
1) Stjórnarskipan danska ríkisins.
2) Heimarætt danska ríkisins.
3) Hægstarætt danska ríkisins.
4) Uttanríkis-, trygdar- og verjupolitikk.
5) Gjaldoyra- og peningapolitikk.
§ 2. Føroyskir myndugleikar gera av, nær mál og málsøki, ið henda lóg fevnir um, verða yvirtikin, sbr. tó stk. 2 og 3.
Stk. 2. Føroyskir myndugleikar gera av, eftir tinging við danskar myndugleikar, nær mál og málsøki á lista I í fylgiskjali lógarinnar verða yvirtikin.
Stk. 3. Málsøki, ið standa undir sama tali á nevnda lista I í stk. 2, verða yvirtikin samstundis.
§ 3. Føroyskir myndugleikar hava lóggávuvaldið og útinnandi valdið á málum og málsøkjum, ið verða yvirtikin eftir § 2.
Stk. 2. Føroyskir myndugleikar yvirtaka útreiðslurnar og føstu ognirnar, ið hava beinleiðis samband við eitt mál ella eitt málsøki, sum yvirtikið verður.
§ 4. Dómstólar, sum føroyskir myndugleikar seta á stovn, hava dómsvaldið á øllum málum og málsøkjum í Føroyum.
§ 5. Ásetingarnar í § 5, § 6, § 10, stk. 2, 2. pkt., og § 13 í lóg um Føroya heimastýri virka á sama hátt í mun til mál og málsøki, ið henda lóg fevnir um.
Stk. 2. Ásetingin í § 2, 4. pkt. í lóg um Føroya heimastýri virkar á sama hátt í mun til mál og málsøki, sum § 2, stk. 1 í hesi lóg fevnir um.
§ 6. Føroyskir myndugleikar kunnu sambært sáttmála við danskar myndugleikar taka yvir Vága Floghavn og ábyrgdina av at reka hana.
§ 7. Lógin fær gildi 29. juli 2005.
§ 8. Avvarðandi føroyskur myndugleiki viðger mál liðug, ið eru til viðgerðar hjá donskum myndugleika, tá ið málsøkið verður yvirtikið, sbr. tó stk. 2.
Stk. 2. Avvarðandi danskur myndugleiki kann í serligum førum og eftir semju við avvarðandi føroyskan myndugleika gera av, at danskir myndugleikar viðgera ávís mál liðug.
Listi I
1) Brotsmálaumsorgan.
2) Fíggjarrættur.
3) Flogferðsla.
4) Fólkakirkja.
5) Ídnaðarhugverksrættur.
6) Leiðarbræv.
7) Løgregla og ákærumyndugleiki og atknýttu partarnir av revsirættarganginum.
8) Persóns-, húsfólka- og arvarættur.
9) Revsirættur.
10) Rættargangur, heruppií at seta á stovn dómstólar.
11) Sakførarastarvsemi.
12) Útlendingaøki og marknaeftirlit.
Tórshavn, 12. mai 2005
Jóannes Eidesgaard (sign.)
løgmaður
Lm. nr. 91/2004


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Ikki tættari álitinum um veiðigjaldið
- Einki av størru, politisku málunum er einfalt, soleiðis sum politiska støðan er. Tað ásannar Bjørt Samuelsen, forkvinna í Vinnunevndini hjá løgtinginum.
Bjørt Samuelsen uggar seg við, at rímuliga breið politisk undirtøka hevur síðstu árini verið fyri, at fiskivinnan skal gjalda ein part av yvirnatúrliga vinninginum í landskassan.
Síðstu árini hevur tað verið ásett sum eitt ávíst krónutal fyri hvørt kilo av ávísum fiskasløgum.
- Fá eru glað fyri ta skipanina, og tí er tað framvegis mín vón, at vit kunnu semjast um ein varandi leist fyri, hvussu pengarnir skulu krevjast inn, sigur Bjørt Samuelsen.
Sambært uppskotinum hjá landsstýrismanninum í fiskivinnumálum skulu 70% av yvirnatúrliga vinninginum, roknaður eftir einum ávísum frymli, gjaldast í landskassan.
Lógaruppskotið um veiðigjald varð lagt fyri løgtingið 3. november í fjør, og 1. viðgerð var 16. november.
Men drúgva viðgerðin av lógaruppskotinum um fyrisiting av sjófeingi gjørdi, at Vinnunevndin ikki fekk stundir at viðgera veiðigjøldini fyri jól.
Lógaruppskotið um veiðigjald hevur nú ligið í Vinnunevndini í hálvan fjórða mánaða. Nevndin hevur aftur fund týsdagin, og tá eru veiðigjøldini aftur á skránni.
Sí eisini


text:
Føroya Væl - nýggja nevnd og nýggjan formann
5. oktober 2017
Veljarafelag Sambandsfloksins í Suðurstreymi, Føroya Væl, hevur fingið nýggja nevnd og nýggjan formann
Føroya Væl helt aðalfund mánakvøldið 2. oktober 2017, í Hølunum hjá Starvsmannafelagnum. Fitt av fólki var møtt upp á fundinum.
Aðalfundurin umrøddi serliga støðuna í lokalfelagnum og hvørji tiltøk kundu verða áhugaverd og viðkomandi at viðgera politiskt komandi árið - alment og fyri sambandsáhugaðum.
Nýggja nevndin hevur skipað seg og er mannað soleiðis:
- Johan Dahl, formaður
- Ingi Mittún, næstformaður
- Beate Lindenskov Samuelsen, skrivari
- Annfinn Brekkstein, kassameistari
- Linnéa L. Petersen
Petur Ellefsen varð valdur til varalim.
Formaður og nevnd ætla at hava eitt virkið lokalfelag við tiltøkum og átøkum av ymiskum slag, og sum kann verða við til at knýta veljararnar tættari at Sambandsflokkkinum.
Tað standa eisini eitt løgtingsval og eitt fólkatingsval fyri framman og tí er neyðugt, at felagið hjálpir til at fyrireika flokkin við valevnum, valskrá og valstríði.
Bárður S. Nielsen, formaður í Sambandsflokkinum tók lut á fundinum, eftir aðalfundin. Hann greiddi frá politisku støðuni og teimum málum, sum hava týdning fyri Sambandsflokkin.
Føroya Væl
Á myndini frá høgru: Johan Dahl, Annfinn Brekkstein, Beate Lindenskov Samuelsen, Linnéa L. Petersen og Ingi Mittún
RN
Aftur


text:
Tróndur bóndi á Kellingargarði í Hattarvík í Fugloy átti tríggjar synir: Eyðun, Heinrikur (eyknevndur “Gorsi”) og Jógvan. Ein suðuroyingur spáddi teimum einaferð, meðan teir vóru á ungum aldri, og segði við teir, at teir kundu spæla á landi og havi, sum teir vildu: einki skuldi vera teimum at skaða - uttan hin yngsti, Jógvan, skuldi hava eina ringa konulukku.
Jógvan Tróndarson var ein hendingsmaður, mestur sum høvdingur í Fugloy, tiltikin bæði sum bjargamaður og sjómaður. Men óskepnuligur maður var hann: tríggjar ferðir giftur og tó ungur maður: tríati ár, tá ið síðsta konan doyði. So gekk spádómurin út. - Tá ið hann giftist aðra ferðina, flutti hann yvir á Kirkju til at búgva, og har varð hann verandi til sín deyðadag.
Eingin bátur fór til útróðrar, uttan Jógvan Tróndarson vildi. Hann hevði útróðrarbát í Skarðsvík á eystursíðuni á Fugloynni, mestur tríggjar fjórðingar frá bygdini á Kirkju, har sum hann búði, og søgnin sigur, at árla um vetrarmorgnarnar, tá ið myrkt var og útróðrarlíkindi tóktust ymis, vóru hattarvíkingar, sum eisini róðu út í Skarðsvík, vanir at fara út fyri dyr og hyggja niðan á Kross (fjallið ímillum Kirkju bygd og Hattarvíkar), um teir kundu síggja lyktarljós Jógvans (tí Jógvan og menn hansara høvdu altíð tendraða lykt hjá sær, tá ið teir gingu til Skarðsvíkar um vetrarmorgnarnar). Sóu teir lyktina uppi á Krossi, so vistu teir, at tað vóru góð útróðrarlíkindi, og gjørdu seg til at fara.
Jógvan fann miðið tað, sum rópast Gjómið (av tí, at gjógv er til ýtis): ein torragruður, tveir fjórðingar frá landi. Har rógva bæði fugloyingar, svínoyingar, viðoyingar og sundamenn tíðum enn.
Einaferð bjargaði Jógvan einari bátsskipan við lendistøðna á Kirkju. Ein boði hevði brotið á bátin, so hann hvølvdist.
Eitt kyrruvant pláss er, sum eitur Tróndarvík, nakað sunnan fyri ta gomlu lendistøðna á Kirkju. Ein dagin, sum Jógvan var á útiróðri sunnanfyri, brast hann á høgt. Jógvan skuldi rógva norður til lendingina, men vann ikki longur enn til Tróndarvíkar og dró upp har. Eingin maður hevur lent har hvørki fyrr ella síðani.
Jógvan Tróndarson fór í fuglapláss, har sum eingin annar tordi at fara. - Eitt summarið, tá ið hann var farin til bjarga at síða við sonarsoni sínum og navna, fall hin yngri Jógvan í Hvannrókini stóru. Hann hevði klintrast upp oman fyri Hvannrókina, var dottin omanaftur og hevði brotið hol á høvdið. Hin gamli fór tá niður eftir honum og lesti seg upp við honum í føvninginum 26 favnar upp á slætt. Sár yngra Jógvans varð afturgrøtt av einum lekjara á einum hálendskum skipi, ið lá í Hvannasundi, men heilin var brekaður, og ongantíð fekk drongurin sína fyrru heilsu aftur. Ofta kom svøvnur á hann, sum hann sat, og tað var hansara deyði, tí á sínum tjúgunda ári, tá ið hann var farin til fugla ein dagin, sovnaði hann út av Enninum, einum fleygasessi í Norðbergi. Líkið rak upp á Húsum á Kalsoynni.
Jógvan var av fótfimastu monnum. Eitt árið slepti hann fimm veðurlombum, einum í hvørt pláss (Hóurskor, Eysturskor, Hvannrókin stóra, Valstakkurin og Grønaskor), og tók so øll hesi veðurlomb aftur eftir einum degi uttan tað størsta, sum fór útav í Hvannrókini. Hann fekk í ryggin á tí, men sá sær ikki føri til at halda tí.
Um styrki Jógvans er ein stutt frasøgn. Ein bóndi í Hattarvík, kallaður eiðismaðurin, var óføra sterkur, men eitt óvætti. Eitt árið bóru kirkjumenn hoyggj hjá honum, og Jógvan, sum tá var gamal og gekk við putt (prukku), var við. Eiðismaðurin bant sær eina hoybyrði, sum hann ikki orkaði at bera sjálvur, og heldur eingin annar. Tá kom hin gamli Jógvan út á bøin og bað hoymenninar skúgva byrðina upp á seg; “hann skuldi tó vita, um hann var ikki mentur at standa undir henni,” helt hann. Tá ið teir høvdu fingið byrðina upp á hann, bar hann hana beint í hoygarðin, sum desin stóð. Tá segði beiggin Gorsi, sum lá uppiá: “Ja, bróðir, væl hevur eggjastropin rinið á okkum!” - oftum høvdu teir verið saman og drigið lundar, fingið brotin egg og latið stropan niður í dyllur.
Nú er at greina frá Eyðun, elsta bróður Jógvans Tróndarsonar. Hann var niðri upp á landsins besta einaferð saman við øðrum monnum, ið valdir vóru til tess at gera ferð niður og biðja kong geva føroyingum tann konguliga handilin aftur í staðin fyri rættin tann, ið junkar Gabel hevði til handils í oyggjunum. Meðan teir vóru í Danmark, brast ófriður á ímillum Danmarkar og Svøríkis, og teir fóru við í kríggj. Tá ið kríggið var endað, komu allir heim aftur til Føroya uttan Eyðun. Hann leypst, sigur søgnin. Meðan hann var niðri, lá hann saman við einum øðrum føroyingi um næturnar, men ein morgunin var hann horvin, og síðan spurdist hann ikki upp aftur. Altíð hevði hann tráað eftir at sleppa suður, har sum urtirnar gróðu. Einans ferð skal hann tó hava vitjað Føroyar aftur, og harum er henda frásøgn:
Eitt útlendskt skip sást ein dagin uttan fyri Fugloy, og bátur kom í land eftir vatni. Fugloyingar undraðust á, so kunniliga sum hesir skipsmenn stýrdu ímillum boðarnar og inn at lendingini. Tá var tað Eyðun, sum stýrdi. Hann fór niðan at húsum og inn í “niðaru stovu”, har sum móðir hansara og bróðirin búðu (nú rópast húsið “suðuri í túni”). Sum hann traðkaði á helluna, ið lá fyri durunum, rillaði hon og glintaði. Tá hevði hann fyri munni á sær: “Tú glintar enn sum áður.” Mamman, sum tá var avgomul og blind og lá í seingini, var einsamøll inni; Jógvan var á útiróðri. Eyðun fór so tigandi og stakk eitt turriklæði niður við songarstokkin og fór so út aftur. Vant var tá í tíðini, at útlendsk víkingaskip komu til Føroya at rána, men hetta skipið gjørdi einki óskil; tað sigldi burtur aftur sama dag og Eyðun í tí, og síðan er einki frætt um hann. Tá ið Jógvan kom heim av útiróðri um kvøldið, fann hann turriklæðið og spurdi: “Mamma, hevur bróðir verið her í dag?” Men hon bara eymkaði seg við. Hellan hevur ligið og rillað til stutt síðani, og smábørn hava havt tað til stuttleika at traðka á hana og fáa hana til at glinta; men nú er bygt út yvir hana
Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901
Sagnirnar eru her endurgivnar við Hammershaimbs stavseting eftir útgávuni:
Jakob Jakobsen: "Sagnir og ævintýr" , fororð eftir Mariu Mikkelsen, 1. útg. 1925, 2. útg. 1984-85.


text:
Hetta er fyrsta framsýning hjá Katrin M. Einarsson, sum eg havi sæð, men sum eg havi skilt tað, hevur hon framsýnt áður. Hon er útbúgvin innan myndprýðing og fleiri av myndunum á framsýningini eru partar av skúlaverkætlanum.
Friday, October 12, 2012
Daprar skuggamyndir í Smiðjuni
Hetta er fyrsta framsýning hjá Katrin M. Einarsson, sum eg havi sæð, men sum eg havi skilt tað, hevur hon framsýnt áður. Hon er útbúgvin innan myndprýðing og fleiri av myndunum á framsýningini eru partar av skúlaverkætlanum.
Verkini á framsýningini í Smiðjuni í Lítluvík, sum læt upp í dag, eru sum heild heilt ómetaliga ymisk í stíli og í dygd. Summar myndir tykjast heldur bundnar og lyfta seg ikki ein metur yvir at vera hugnaligt áhugaítriv, men yvir fleiri av verkunum á framsýningini er rættiligt og frítt listarligt flog. Serliga uppi á loftinum bíðar ein uppliving hjá teimum, ið leita sær higar. Her eru skuggamyndir av ávikavíst eini klippmynd av einum træi og av smáum hangandi figurum. Bæði verkini eru eitt sindur mystisk og døpur, og eg haldi, at tað kanska serliga er í tí dapra, Katrin dugir okkurt serligt, men plakatirnar, og serliga tann gula, eru somuleiðis frískar og vakrar.
Øll hennara verk eru narrativ á onkran hátt, Katrin sigur søgur við øllum sínum myndum. Søgurnar finnur hon í dreymum, ævintýrum, men hon er eisini serstakliga áhugað í tí yvirnatúrliga, í søgnum um tey fornisku. Eg seti nakrar myndir inn her, men viðmæli listaáhugaðum at vitja framsýningina, sum hevur opið hesar tíðir:
Tórs. 11. okt: 14.00-19.00
Fríg. 12. okt: 14.00-19.00
Leyg. 13. okt: 11.00-17.00
Sunn. 14. okt: 13.00-16.00
Mána. 15. okt: 14.00-19.00
Týsd. 16. okt: 14.00-19.00
Onsd. 17. okt: 14.00-18.00
Ein grøn kiska
Hendan myndin lýsir ein forniskan niðagrís
Spakuliga dandandi figurar í leysari luft
Skuggatræ
Poetiskur skuggadansur
(KP)
Posted by Listin at 4:50 PM


text:
Gerandisdagurin
Barnahúsið Imba er opið hvønn gerandisdag, frá kl. 7:30 til 17:00
Vit byrja dagin í vøggustovuni ( Lítladali ) við morgunmati, sum er til kl. 9:00, tá verður tikið av borðinum og rudda upp.
Kl. 9:40 hava vit felags morgunmøti, syngja og biðja faðirvár.
Kl. 09:55 fara barnagarðsbørnini og forskúlabørnini inn á sína stovu, vøggustovubørnini eru eftir á síni stovu.
Síðani byrja aktivitetir hvør sær.
Seinnapartin kl. 15:45 leggja vøggustovan og barnagarðsstovan samanaftur og frítíðarskúlabørnini koma eisini inn kl.16:20, har vera børnini til tey vera avheinta.
Uppmøting:
Ringi í góðari tíð og sigi frá, um barn tykkara kemur seinni enn kl. 10:00, hevur frí, ella er sjúk. So vit kunnu fáa, sum mest burturúr fyrrapartinum.
Tað hevur stóran týdning fyri børnini og okkum starvsfólk, at hesar tíðir vera yvirhildnar, so vit fáa fyrireika dagin út frá tí.
Frá kl. 10:00 byrja okkara felags spæli og læriløtur, har vit líka sum ein skúli fara til okkara ymisku læru og spæli støð, og vit vaksnu eru tøk til tað, ið skal fara fram á stovninum, nú eru øll komin.
Men um tit ikki eru komin kl. 10:00, royni so at koyra barni friðarliga inn til ein vaksnan, tá tit foreldur og barn, hava klemmast, mussast og sagt síggjast í gongini, tí tá eru spæli og læri løtur byrjaðar fyri tey, ið eru komin og gott er um ikki verður órógva av at vit vaksnu fara at práta.
Eru vit farin av stovninum, mugu tit sjálvi koma við barninum har vit eru, vit kunnu ikki ringja og siga frá hvar vit fara, okkurt hugskot til túr kann koma, og síðani fara vit. Hava vit telefon við kunnu tit ringja og spyrja hvar vit eru, vit skriva á talvuna í gongini hvar vit fara og eru, um vit fáa tíð til tess, vit hava næstan altíð telefon við.
Avlevering:
Tá tit koma við barninum, hanga tit yvirklæðir í gardropuna og leggja matpakkan í køliskápi, ella á borði við síðuna av køliskápinum.
Komi inn á stovuna við barninum. Tá tit eru klár at fara, avstað, avlevera tit barnið til onkran vaksnan, mussa, vinka og siga síggjast seinni.
Minnist til ongantíð at sníkja tykkum avstað, uttan at vinka ella at siga farvæl. Tí tað hjálpir ikki barninum, men ger tað ofta verri fyri barnið


text:
Martin Widmark er svenskur rithøvundur og lærari.
Hann er føddur í 1962 og uppvaskin í Linkjøping og býr nú í Stokkhólmi.
Hann starvast fulla tíð á háskúla, har hann undirvísir innflytarum í svenskum.
Hann hevur eisini skrivað fitt av skúlabókum.
Bøkurnar um Lassa og Maiu eru sera væl umtóktar.
Tað er, sum eitt svenskt blað segði í einum ummæli: Nýbyrjaðir lesarar berjast við lesivandar sætta floks næmingar um at sleppa at lesa um hesar gátuloysararnar.
Tær eru lættar at lesa, men ikki lættar at loysa.
Útgávur:
2006 Gistingarhúsgátan
Gimsteinagátan
Sirkusgátan
2007 Kaffistovugátan
Mumiugátan
2008 Biografgátan
Tokgátan
2009 Blaðgátan
Skúlagátan
2010 Gullgátan
Ummæli/umrøða:
Åse Kristine Tveit: Svak spenningsserie fra Sverige. www.barnebokkritikk.no/3.apr.2003
Lotta Olsson: Deckare - en jaha-upplevelse! Opsis Kalopsis 3/2007
Heiður:
2004. Onnur virðisløn fyri Mumiugátuna frá Bokjuryn í bólkinum 7-9 ár.
Heimasíða:


text:
Verkætlanin byrjaði sum eitt veddimál um kostnaðin á 311 milliónir krónur: Liðugt til ásetta tíð ella ókeypis.
Tann 1. desember byrjar Tesla at royndarkoyra battarískipanina í australska landspartinum South Australia.
Landspartastjórnin gjørdi av, eftir svikaliga el-veiting og eitt stórt black-out í desember 2016, at gera íløgur fyri 2,4 milliardir í el-skipanir, ið skuldi tryggja javna veiting.
Elon Musk og Tesla gjørdu av, at bjóða upp á uppgávuna við einari risa battarískipan.
Battarískipanin, ið er staðsett norðan fyri Adelaide, er bundin í netið hjá einari franskari vindmyllulund. Tesla battaríið kann veta el til australsk húsarhald í ein tíma.
Eitt løgið veddimál
Battarískipanin kostar 311 mió kr, men í sambandi við útbjóðingaravtaluna, lovaði Elon Musk, at skipanin skuldi verða ókeypis um Tesla ikki megnaði at halda ásettu tíðina tann 1. desember 2017.
Hetta megnar Tesla og nú noyðist landspartastjórnin at gjalda tær 311 milliónir krónurnar.


text:
So senda vit tær eitt SMS, sum tú vísir í Havnar Bio ella Atlantis. Har keypir tú títt atgongumerki, og so rinda vit fyri tað seinna.
Ert tú kundi hjá okkum, kanst tú fáa eitt frítt bio-atgongumerki hvønn mánadag. Tá tú keypir eitt atgongumerkið í Havnar Bio ella Atlantis Bio í Klaksvík, so rinda vit fyri tað næsta.
Hetta merkir, at tú kanst bjóða einum vini, sjeikinum, damuni, systir, beiggja ella øðrum við í biograf, og bara rinda fyri eitt atgongumerki. Tilboðið er galdandi til hvønn mánadag og til allar filmar.
P.S. Talið av ókeypis atgongumerkjum hvørja viku er avmarkað. Nýggjar avsláttarkotur verða leysgivnar á midnátt hvørt mánakvøld.


text:
Fiskivinnuskúlin, sum byrjaði í 1989, fekk eina trilvandi byrjan. Skúlin byrjaði sum ein yrkisskúli, sum skuldi útbúgva starvsfólk á millumleiðarastigi til fiskavirkis- og alivinnuna, men í dag er skúlin ein studentaskúli í nýggju gymnasialu breytaskipanini.
Í fyrru helvt av 80-unum varð dúgliga kjakast um at seta á stovn fiskivinnuundirvísing og fiskivinnuútbúgving í Føroyum. Politiska ynskið var, at ungdómurin skuldi fáa betri kunnleika til føroysku høvuðsvinnuna, og at tey ungu skuldu kunna fáa útbúgving á økinum.
Frammanundan vóru fleiri smærri royndir gjørdar at fáa gongd á fiskivinnundirvísing. Í 1968 kundu næmingarnir í 8. og 9. flokkunum velja fiskivinnu sum vallærugrein. Í 1971 samtykti landsstýrið at skipa fyri styttri skeiðum í fiskavirking á Klaksvíkar Sjómansskúla. Í 1974 setti Fróðskaparsetrið við góðkenning frá landsstýrinum eina nevnd, sum skuldi gera uppskot til eina millumteknikaraútbúgving á fiskivinnuøkinum. Onki spurdist tó burtur úr hesum ætlanum.
Í 1974 gjørdist fiskivinna vallærugrein í HF-útbúgvingini og í 1977 í HH-útbúgvingini á Handilsskúlanum. Í árunum 1979 til 1981 arbeiddi Tekniski Skúli í Tórshavn við ætlanum um at skipa eina útbúgving av fiskavirkingaratstøðarum, sum heldur onki spurdist burturúr. Í 1983 gjørdist fiskivinna lærugrein í FHS-útbúgvingini á Handilsskúlanum.
Fiskivinnuskúlin verður fyrireikaður
Í 1982 fekk Landsskúlafyrisitingin álagt at fara undir fyrireikingar, so ein fiskivinnuútbúgving kundi setast á stovn í Føroyum. Sama árið setti landsskúlastjórin eina nevnd at arbeiða við uppskoti um fiskivinnuútbúgvingar. Nevndin, sum varð mannað við fólki frá Landsskúlafyrisitingini og vinnufeløgum, legði fram álit í september 1983.
Álitið frá nevndini gjørdist grundarlag fyri løgtingslóg um Føroya yrkisskúla fyri fiskaídnað og havbúnað frá 5. mai 1987, sum skúlin í veruleikanum altíð hevur itið. Í oktober 1988 varð lýst eftir skúlastjóra og umsitingar- og praktikkleiðara. Bæði størvini vóru sett um ársskiftið 1988-1989.
Ongin skúlabygningur
Fyrstu tíðina hevði skúlin ongi høli, og tí starvaðist skúlaleiðslan á Landsskúlafyrisitingini teir fyrstu mánaðirnar.
Landsstýrið hevði gjørt av, at skúlin skuldi byrja sítt virksemi í Vestmanna, og tí var neyðugt at finna egnaði høli til nýggja skúlan. Hetta var ikki nøkur løtt uppgáva, tí hóskandi høli vóru ikki til. Á vári 1989 keypti landið eini stór sethús, sum skuldu umbyggjast til skúlabrúks. Umbyggingin tók longri tíð enn væntað, men fyrst í september mánaði 1989 var komið so mikið áleiðis, at til bar at taka ímóti fyrstu næmingunum.
Skjótt gjørdist ov trongligt í hesum húsunum, og sum fráleið leigaði skúlin trý sethús afturat fyri at kunna húsa øllum næmingunum.
Útbúgvingarbygnaður
Stórur áhugi var fyri at søkja inn á skúlan í byrjanini, og fyrsta árið søktu um 60 næmingar. 36 vórðu tikin inn, og tá avtornaði møttu 27 næmingar. Hesi vórðu skipað í tveir flokkar. Teir næmingarnir, sum høvdu í minsta lagi tvey ára vinnulívsroyndir gingu støðisárið á skúlanum og hildu so fram eitt ár afturat á skúlabonki, áðrenn tey fingu prógv. Tey, sum ikki luku treytina um vinnuroyndir, gingu trý ár í skúla, har tey vóru í starvsvenjing tað mittasta árið. Fiskavirki, alibrúk og onnur virki tóku væl ímóti næmingunum, sum høvdu tørv á starvsvenjing.
Longu í 1992 varð útbúgvingarbygnaðurin broyttur. Tá varð starvsvenjingarárið strikað, og útbúgvingin skipað við einum støðisári og síðan tvey ára skúlagongd burturav. Á próvnum hjá næmingunum stóð “Fiskivinnutøkningur”.
Lærugreinarnar hjá næmingunum, sum byrjaðu í 1994, vórðu á fyrsta sinni skipaðar í gymnasialu stigaskipanini. Tá hesi fingu prógv í 1997 varð heitið á próvnum “Prógv í hægri fiskivinnuútbúgving”. Frá 1994 kundu næmingarnir eisini velja eina tvey ára atstøðisútbúgving í fiskivinnu, sum var meira praktiskt rættað. Bara fáir næmingar valdu henda møguleika, og seinni varð atstøðisútbúgvingin tikin av.
Um ár 2000 fekk skúlin áheitan frá vinnuni um at skipa yrkisútbúgvingar innan fiskavirking og aling. Skúlin legðist ikki á boðini og farið varð undir at skipa neyðuga grundarlagið. Teir fyrstu lærlingarnir byrjaðu á skúlanum í 2002. Yrkisútbúgvingarnar tóku góð trý ár, og vóru skipaðar við skúlagongd fyrsta árið. Annað árið vóru lærlingarnir á læruplássinum, og triðja árið varð skift ímillum lærupláss og skúla. Seinni skipaði skúlin eisini yrkisútbúgvingar innan landbúnað og fiskireiðskap – serliga trol, men áhugin fyri hesum útbúgvingum var lítil og ongin.
Sjálvt um vinnuvirkini søgdu seg hava stóran áhuga at seta lærlingar í eini kanning frammanundan, so vísti áhugin seg at vera lítil, tá avtornaði. Næmingarnir vístu seg heldur ikki at hava stóran áhuga fyri hesum nýggja tilboðnum. Teir seinastu lærlingarnir vóru lidnir á skúlanum í 2010.
Seinastu árini hevur trý ára gymnasiala útbúgvingin verði tann berandi parturin av Fiskivinnuskúlanum. Umsøkjaratalið hevur verið svingandi og var serliga lágt um ár 2000. Seinnu árini hevur umsøkjaratalið verið rættiliga støðugt og hevur ligið um 30-40 umsóknir hvørt árið. Av hesum eru einir 22-26 næmingar byrjaðir á skúlanum.
Í 2013 gjørdist útbúgvingin á Fiskivinnuskúlanum partur av nýggju gymnasialu breytaskipanini, og næmingarnir ganga á tilfeingisbreytini. Nýggja breytin er serliga lagað til føroyska samfelagið og ætlað teimum, sum hava áhuga fyri náttúru, náttúrutilfeingi, umhvørvi og burðardyggari nýtslu av livandi tilfeinginum. Teir fyrstu næmingarnir á tilfeingisbreytini taka prógv í 2016.
Skúlin hevur í fleiri umførum skipað fyri skeiðum til vinnuna, m.a. skeiðum til alivinnuna og í innaneftirliti og matvørutrygd.
Royndir at bøta um hølistørvin
Hølisviðurskiftini hjá skúlanum vóru út av lagi vánalig frá byrjan, men royndir vórðu gjørdar at útvega skúlanum frægari høli.
Í skrivi til skúlamyndugleikarnar í 1997 mælti skúlin til at leiga ein part av eini virkishøll í Vestmanna. Hølini vóru partvíst innrættað, men neyðugt var at umbyggja og byggja afturat inni í høllini, um hetta skuldi vera nøktandi loysn. Tingast var aftur og fram um leigu, keyp og treytir, men ætlanin gjørdist av ongum.
Í 2000 setti Signar á Brúnni, táverandi landsstýrismaður, limir í nevnd við breiðari umboðan fyri føroysku fiskivinnuna at gera álit um útbúgvingar innan fiskivinnuna. Í álitinum frá nevndini varð mælt til at seta á stovn fiskivinnu- og havbúnaðarmiðstøð við eini útbúgvingareind (sum m.a. fevndi um verandi fiskivinnuskúla), eini menningareind og eini kunningareind.
Á løgtingsfíggjarlógini og í eykafíggjarlóg í 2002 vórðu pengar settir av at keypa høllina í Vestmanna og at innrætta bygningin til skúlabrúks. Partarnir samdust um keypsprísin, men Mentamálaráðið legði ávísar treytir við keypinum. Byggiumsitingin hjá landinum varð síðan biðin um at kanna bygningin og undirlendið. Tá avtornaði mælti byggiumsitingin frá at keypa bygningin til ætlaða endamálið. Tí gjørdist keypið av ongum.
Nýggjur skúli í 2009
Í juli 2002 setti Óli Holm, landstýrismaður nevnd at gera álit um hølisviðurskiftini hjá Fiskivi
nnuskúlanum. Nevndin læt landstýrismanninum álit í januar 2003, har mælt varð til at byggja nýggjan skúla og sjódepil í Vestmanna. Nevndin mælti til at byrja við at byggja sjálvan skúlan sum 1. byggistig. Fyrra stigið skuldi fevna um 1200 fermetar og varð mett at kosta um 22 mió. kr í dagsins prísi.
Seinni varð mælt til at byggja um 1000 fermetrar afturat til sjálvan sjódeplin. Hetta seinna byggistigið, sum í stóran mun skuldi vera ein tænastumiðstøð til vinnuna, gjørdist tó ongantíð veruleiki.
Í november 2003 setti Annita á Fríðriksmørk, landsstýriskvinna bygginevnd at fyrireika bygging av nýggum skúla. MAP-arkitektar vórðu valdir at fyrireika byggingina. Arkitektarnir mæltu í fyrstu syftu til at byggja 1550 fermetrar fyri 27,3 mió. kr. Bygningurin var væl størri, og prísurin væl hægri enn hølisnevndin frammanundan hevði mælt til. Tí varð skorið í hølisskránni, og bygningurin minkaður til góðar 1200 fermetrar.
Hetta uppskotið fekk undirtøku í Mentamálaráðnum, og í mai 2005 samtykti Løgtingið í verklagslóg at heimila bygging av nýggjum skúla fyri í mesta lagi 22 mió. kr. Gamla kostnaðarmetingin frá 2003, sum heldur ikki var serliga neyv, vísti seg skjótt ikki at halda, hóast roynt var at spara. Tí varð skúlabyggingin boðin út heilar fýra ferðir, áðrenn tað eydnaðist at fáa skúlan bygdan. Tá hevði Løgtingið játtað 29 mió. kr. tilsamans til sjálvan skúlabygningin.
Í juni 2007 varð byggisáttmáli undirskrivaður við M.T. Højgaard, og í mars 2009 flutti skúlin inn í nýggjan og stásiligan skúlabygning á ferjuleguni í Vestmanna.
Samanumtøka
Fiskivinnuskúlin hevur nú virkað í 25 ár. Hølisviðurskiftini hjá skúlanum vóru ógvuliga vánalig tey fyrstu 20 árini, men hetta broyttist munandi, tá nýggi skúlin varð tikin í brúk. Flestu næmingarnir, sum tóku prógv á skúlanum fyrstu árini, vóru tilkomin fólk, sum brúktu prógvið til at finna sær starv í vinnuni. Síðst í 90-unum minkaði umsøkjaratalið. Fá av teimum, sum tóku prógv á skúlanum fyrstu árini, fóru undir víðari útbúgving.
Síðan er umsøkjaratalið vaksið nógv aftur, og nú eru tað í flestu førum ungdómar, sum koma á skúlan at taka eina gymnasiala útbúgving. Flestu teirra ætla sær at útbúgva seg víðari.
Um 300 fólk hava tikið prógv av Fiskivinnuskúlanum síðan 1990, og nógv tey flestu hava tikið 3 ára HIF-prógv (hægri prógv innan fiskivinnu). Hesi síggjast nú aftur í vinnuni. Fleiri teirra eru í størvum, sum skúlin upprunaliga varð ætlaður til, meðan onnur eru farin heilt aðrar vegir.
Frá á sumri 2013 hevur Fiskivinnuskúlin verið partur av nýggju gymnasialu breytaskipanini og bjóðar næmingum at ganga á tilfeingisbreytini. Í løtuni ganga 66 næmingar í trimum flokkum á skúlanum, sum nú heldur er ein tilfeingisskúli enn ein fiskivinnuskúli. Tí verður navnið “Tilfeingisskúlin” brúkt sum undirheitið til upprunaliga navnið.
Jákup Andreasen


text:
10. november 2016
Jólini byrja í SMS mánadagin 14.november.
Jólini byrja í SMS mánadagin 14.nov, kl. 16.30, tá stórsligni jólabýurin letur upp.
Stásiligi jólabýurin setur ein heilt serligan hugnaligan dám á Torgið í november og desember. SMS, jólamaðurin og vættrarnir gleða seg at koma í jólahýr við hesum
nýggja jólabýi, sum hevur ein heilt serføroyskt eyðkenni.
Á hvørjum ári verður nógv gjørt burturúr, og í ár er einki undantak. Fyrireikingarnir til forvitnisliga jólabýin byrjaðu longu í januar. Tað, sum serliga eyðkennir jólabýin,
er, at hann hevur ein serføroyskan dám. Tú verður boðin inn í ein føroyskan jólaheim, har húsini hava flagtekju og vættrarnar eru í bundnum troyggjum við føroyskum
mynstri. Á jólum er mangan kalt, og aftur í fleiri ár hava vættrar og jólamaður biðið um at fingið heitu tjukku føroysku troyggirnar at vera í.
Ímun til undanfarin ár, verður jólabýurin í ár meira rúmligur - tað verður lættari at ganga runt, og børnini sleppa enn nærri fittu vættrunum.
Jólabýurin er eisini sera væl egnaður til at taka egnar jólamyndir. Eisini verður ein stuttligur jólamaður, sum børnini kunnu fara inn í at taka mynd.
Sum nakað nýtt, verður møguleiki at senda ókeypis jólakort úr SMS. Einasta treytin er, at tað verður lagt í postkassan í SMS, sum stendur undir trappuni.
Postkortið kann bert sendast við móttakara í Føroyum og Danmark. Avmarkað nøgd av postkortum eru tøk hvønn dag.
Stásiligi jólabýurin verður tendraður mánadagin, tann 14.november kl. 16.30.
Kl. 15 er ein heilt serlig løta, tá tað verður avdúkað, hvør hevur vunnið teknikappingina, og sostatt prýður jólaposan og jólapostkortið hjá SMS í ár.
SMS gleðir seg at vísa børnum og barnsligum sálum forkunnuga jólabýin.
Síggjast í góðum jólahýri !


text:
Evropisk val avgera lagnuna hjá evruni
- 23 Mar 2017
- - LÍV
Marknaðarinnlit - Mars 2017
Ein amerikonsk rentuhækking á 0,25%-stig tann15. mars tyktist heilt vís. Tó er spenningur í luftini um, hvat verður sagt eftir rentufundin. Flestu vænta, at tvær rentuhækkingar koma aftrat seinni í ár. Koma ábendingar um, at tríggjar hækkingar koma aftrat dagsins hækking, ávirkast marknaðirnir væntandi. 15. mars valdu hollendingar til lóggávutingið og seinni í ár skulu eisini fraklendingar og týskarar á val. Valúrslitini verða avgerandi fyri lagnuna hjá ES og ikki minst hjá evruni, sum felags evropiskt gjaldoyra.
Góður vinningur í februar
Eftir eina heldur trilvandi byrjan uppá 2017, hvat avkasti viðvíkur, gekk frægari í februar. Mánaðin gjørdist frálíkur. Serliga partabrøvini stóðu seg væl og góvu ein vinning á 3,31%. Hetta var nóg mikið til at viska hallið frá januar burtur og samlað er vinningurin av partabrøvunum nú 2,13% síðani ársbyrjan. Báðir lánsbrævabólkarnir stóðu seg eisini væl í februar og báðir góvu ein vinning um 1%. Síðani ársbyrjan hava donsku lánsbrøvini nú givið vinning á 0,67% og ”onnur lánsbrøv” 1,82%. Samlað gav íløgan við hægra váðanum ein vinning á 1,60% í februar soleiðis, at vinningurin síðani ársbyrjan nú er 1,16%. Av tí at váðakendu íløgurnar hava givið betri vinning higartil í ár enn tær meira varligu, hevur íløgan við lægra váðanum ikki eins góðan vinning, sum íløgan við hægra váðanum. Íløgan við lægra váðanum gav vinning á 0,62% í februar og síðani ársbyrjan er hesin 0,60%.
Rentuhækkingin í USA tykist heilt vís
15. mars fóru tvær stórhendingar fram. Amerikanski miðbankin (Fed) hevði rentufund og tað tyktist 100% sannlíkt, at rentan varð hækkað við 0,25%-stigum, tí búskapurin í USA er í góðum skørum. Reint búskaparliga stendur sostatt nóg væl til, fyri at rentuhækkingin kann verða framd. Herumframt er týdningarmikið, at Fed hækkar rentuna fyri at forða einari ovurhiting av búskapinum. Av tí at marknaðirnir eru sera sannførdir um, at rentuhækkingin verður framd, verður ikki væntað, at sjálv rentuhækkingin ávirkar marknaðirnar stórvegis. Sama dag í mars var eisini farið til val til lóggávutingið í Hollandi. Væntað verður, at tann umstríddi Geert Wilders fer at fáa eitt gott val. Samstundis verður mett, at hann ikki kemur í stjórn og tí ikki fær møguleika at ávirka hollendska evropasamstarvið. Í vár og í summar skulu fraklendingar eisini velja til lóggávutingið umframt nýggjan forseta. Her ger Marine Le Pen um seg og í stóran mun líkist hon Wilders politiskt. Frakland er í evropiskum høpi meira áhugavert enn Holland og ein sigur til Le Pen hevði verið ein stórur ósigur fyri ES og hetta hevði ført við sær stóra óvissu um framtíðina hjá ES. Í Týsklandi verður val í heyst og her tykist mest sannlíkt, at ES viðhaldsfólk fara at vinna. Men vinna tey ES-fíggindaligu vald í Evropa, er vandi fyri, at ES-samstarvið kann fara fyri skeytið og at evran fær trupuleikar.
Hvat sigur Fed um komandi rentuhækkingar?
Sum umrøtt omanfyri var lítil og eingin ivi um, at tey í USA vildu at hækka rentuna í mars. Hinvegin verður sera avgerandi, hvørji boð Fed hevur til fíggjarmarknaðirnar eftir rentufundin. Tað tykist semja verða um, at USA hækkar rentuna nú og tvær ferðir aftrat í ár. Koma ábendingar um, at tað møguliga koma íalt fýra rentuhækkingar í USA í ár, kann hetta fáa lánsbrævarenturnar at hækka nakað aftrat. Í løtuni keypa íleggjarar nógv partabrøv, tí fáir aðrir møguleikar, ið geva nøktandi avkast, eru at velja ímillum. Jú meira lánsbrævarenturnar hækka, tess meira áhugaverd gerast hesi sum íløgumøguleiki. Hækka lánsbrævarenturnar nóg mikið, gerast partabrøv minni áhugaverd og tað kann fáa tey at lækka. Enn er tó ov tíðliga at siga, um og nær hetta verður støðan. At Fed hækkar rentuna er ein staðfesting av, at inflatiónin er hækkað og nærkast nøktandi stigi. Í mars er oljuprísurin tó lækkaður um 10% og hetta lækkar um inflatiónstrýstið. Tískil eru viðurskifti sum tala fyri, at Fed einans hækkar í mars og tvær ferðir aftrat í ár, júst sum væntað. Verður hetta ábendingin frá Fed í mars, verður ávirkanin á fíggjarmarknaðirnar avmarkað.
Frakland er í evropiskum høpi meira áhugavert enn Holland og ein sigur til Le Pen hevði verið ein stórur ósigur fyri ES og hetta hevði ført við sær stóra óvissu um framtíðina hjá ES.


text:
Orð: Jóannes Patursson
Lag: Fólkalag úr Gotlandi
1. Summarnáttin blíða er um grønar
líðir løgst, rurar alt í blund,
áani loyvst ei frið at sova, hon má leika enn,
streymar hvørja stund,
dunandi hon fossar nátt sum ljósan dag,
útløgd má hon renna, skunda sær avstað,
aldri frið, aldri frið hon fær,
syrgjandi áin skvøtt á klettar slær.
2. Elvur elur blómurnar um áarbakka mín,
víða gjøgnum dal.
Sprengir gjøgnum fjøll við lyst og ruddar
gøtu sær gjøgnum elvarsal,
brýtur berg og ger sær slóð at renna frítt,
fossar gjøgnum fjallaskarð og streymar strítt,
hoyrir tú, hvat hann kvøður her:
aldri hann møddist enn á síni ferð.
3. Men um hann varð troyttur av tí longu,
tungu leið og ei meira rann,
følnaði hvør blóma fríð, í lundini hvørt leyv,
ei eitt strá eg fann,
sum tá kundi klæða mína heimahøll;
horvið var frá mær alt vakurt millum fjøll,
rósan fríð og hin blanka bjørk;
syrgiligt var tá her í oyðimørk.


text:
1940-1979
Ole Lund Kirkegaard var danskur rithøvundur og læraralærdur.
Hann varð føddur í Århus og uppvaksin í Skanderborg. Foreldrini vóru sera sjáldsom og góvu honum og vinmonnunum nógv størri frælsi at spæla enn vanligt var í fýrati og fimmtiárunum, tá ið vaksin hildu, at børn skuldu síggjast, men ikki hoyrast.
Fyrsta útgáva hansara var stuttsøgan Dragen, sum hann sendi inn til eina kapping í danska blaðnum Politiken; hann vann og varð eggjaðar til at skriva meira.
Fyrsta bók hansara var Lítli Virgil, sum kom út á donskum í 1967.
Søgurnar handla oftast um børn, sum hava tað trupult við foreldrum og øðrum autoritetum, men sum sleppa burtur úr trupulleikum við at duga væl at finna uppá og við hjálp frá skeivum eksistensum. Søgurnar eru allar vorðnar klassikarar í donskum barnabókmentum.
Bókin Gummi- Tarzan er við í danska mentanarkanon, flestu er gjørdar til film, og ein er gjørd til sangleik, (Hodja úr Pjort), har danski sangarin og sangskrivarin Sebastian hevur gjørt løgini.
Ole Lund Kirkegaard hevur serligan frásøgustílurin, har humor er ein sera týðandi partur av samrøðu og hendingum og samhugi altíð er við børnunum.
Útgávur:
1985 Albert
2003 Gummi Tarzan
2003 Hodja úr Pjort
2003 Lítli Virgar
2003 Orli Froskaslúkur
Umrøða:
Flemming Koch: Lille Virgil er et engangsbarn. Jyllandsposten 11. apríl 1971
Hanne Dam: Han strør lidt galskab ind i børnenes verden. Berlingske Tidende 19. september 1977
Jakob Gormsen: Elleve nordiske børnebogsforfattere. Gyldendal 1979
Mette Winge: ham med Albert, Orla, Otto og alle de andre. Berlingske Tidende 23. juli 1979
M.I.: Umrøða av Gummi-Tarzan. Varðin bind 49. heftir 3/4, 1982
Gunnar Jakobsen: På børnenes eget sprog. Berlingske Tidende 1. juli 1995
Arnbjørn Ó Dalsgarð: Lítli Virgar og vinmenn. Fregnir 11. apríl 2003
Åsmund Hennig: Multimodal makt og frihet: Personframstillinger i Gummi Tarzan (1975). Nordic Journal of ChildLit Aestetics, Vol. 3, 2012
Heiður:
1969 Kulturministeriets Børnebogspris fyri Albert


text:
Hagstovan: Lønirnar skipaðar í vinnugreinar vísa, at higartil í ár er meira útgoldið í flestu vinnugreinum, men nakrar vinnugreinar hava afturgongd, millum annað fiskiskapur.
Alivinnan hevur í ár havt eina sera stóra framgongd. Higartil í ár eru útgoldnar 224 milliónir, 45 fleiri enn í fjør, og framgongdin er 25%. Alivinnan er vaksin nógv síðan kreppuna í alivinnuni í 2006, og í níggju av ellivu árum hevur vøksturin verið yvir 10%. Tað er tó framvegis ein sera stórur vøkstur alivinnan hevur í ár, tá hugsað verður um, at virksemið hevur verið stórt í fleiri ár.
Privatu tænastuvinnurnar eru meira hóvligar í vøkstrinum. Einans gistihús- og matstovuvirki hevur eina framgongd yvir 10% í ár, men annars er vøksturin í privatu tænastuvinnunum millum 6 og 10%. Størsta privata tænastuvinnan, handil og umvæling, veksur 6%, meðan vinnuligar tænastur (løgfrøði, grannskoðan, ráðgeving o.l.) saman við fígging og trygging vaksa góð 9%.
Higartil í ár hava hýrurnar verið eitt vet minni enn í fjør, men árini undan hesum var vøksturin sera stórur, so tað er ein minking frá einum høgum toppi.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Við tíðini, øktum virksemi og nýggjum krøvum frá brúkarunum, hevur Effo valt at býta virksemi í tvey – orku og handilsvørur. Fast er sostatt okkara nýggja handilskonsept, sum vit bjóða kundum okkara - at byrja við á útvaldum tænastustøðum hjá Effo.
Við nýggjum sniði, sergjørdum innbúgvi, tillagaðum vøruúrvali og spennandi upplivingum, fært tú tað størsta og besta úrvalið av skundvørum frá Fast. Hartil fært tú eina skjóta og góða tænastu frá fyrikomandi og smílandi starvsfólkum. Ætlan okkara við Fast er stór og krevjandi: Svarið til spurningin um, hvat er besta handilskonseptið í landinum, skal altíð vera: FAST!
Fyri at røkka hesum málið, hava vit gjørt greiðar mannagongdir til øll okkara starvsfólk á Fast. Fast handilskonseptið er gjøgnumført í flestum handlum okkara, sum eru høvuðsumvaldir við nýggjum innbúgvi.
Fast er at finna á hesum plássum:
• Gundadali
• Argjum
• Klaksvík
• Saltangará
• Skálabotni
• Kollafirði
• Vági
Allir Fast handlarnir hava somu góðu tilboð og tænastu at bjóða. Umframt hesar koma aðrir Fast-handlar seinni á øðrum plássum.
Vælkomin í Fast til eina betri uppliving...


text:
Ferð til Vestmannaoyggjar
Í ár verða 5 ár síðani vinarbýarvitjanirnar millum Eysturkommunu og Vestmannaoyggjar vóru – tað vil siga í 2012. Ein hópur av fólki úr Vestmannaoyggjum og tónleikabólkurin “Blítt og Létt” var á vitjan her í bygdunum í mai tað árið, og eini 70 fólk úr Gøtunum og Leirvík vóru seinni um árið og vitjaðu í Vestmannaoyggjum. Tað var vikuskiftið, tá víðagitna Lundaballið varð hildið.
Í báðum støðum varð gist heima hjá fólki, og høvdu vit bæði í mai og í september eitt gevandi vikuskifti saman. Og vit kunnu staðfesta, at fólksliga vinarbýarsambandið hervið varð hildið við líka.
Ætlanin er at endurtaka tiltakið í 2017: tónleikarar og onnur áhugað millum fólkið úr Vestmannaoyggjum eins og kommunal umboð koma higar til okkara í 26. til 29. mai, og fólk úr Gøtu og Leirvík fara yvir til frændur okkara í september – dagarnar 29. september til 2. oktober.
Á skránni verður sum seinast her í Eysturkommunu: konsert, veistla, útferðir, og aðrar hugnaløtur eins og ætlanin er, at gestirnir eisini hesaferð gista heima hjá fólki, og fáa vit tí brúk fyri, at tey, sum hava áhugað at hava gestir búgvandi, lata frætta frá sær. Í Vestmannaoyggjum eru vit gestir og búgva somuleiðis heima hjá fólki, og vit frætta nærri um skránna og “Lundaballið”, tá tíðin nærkast til fráferðina í heyst.
Skírisdag kl. 20.00 verður sendingin ‘Havsins Børn’ víst í Kringvarpinum um vinarbýarvitjanina fyri 5 árum síðani.
Nærri kunning og tekning fer fram hjá Árant Hansen (arant.hansen@skulin.fo – tlf. 222717) ella Hannu Jensen (hanna.jensen@skulin.fo – tlf. 211057).


text:
North Ronaldsay er hin norðasta av Orknoyum. Har búgva í dag 72 fólk sambært National Records of Scotland (august 2013). Fólk hava búð í Orknoyum seinastu 6.000 árini og hava altíð havt seyð.
- Kanska hava fyrstu niðursetufólk havt sama seyðin við, til tann seinasti varð skotin í Lítlu Dimun, siga Jóhan Mortensen, Johan Mikkelsen og Jóhan Joensen, sum nú fara á gastronomiska ferð at kanna taraseyðin fyri matstovuna Áarstovu í Havn.
Í jólamánaðinum verður taraseyður á heimligu matskránni í Áarstovu, saman við Scapa Whisky og øli frá Orkney Brewery. Tað er Jóhan Mortensen, sum er vælkendur í Orknoyggjum og limur í hugsanartoyminum hjá Áarstovu, sum skipar fyri ferðini.
Føroyska Wikipedia sigur um North Ronaldsay, at gamla norrøna navnið er Rínansey ella Rínarsey. Sagt verður um hesa oynna, at “hóast ta ábarnu støðu millum Atlantshavið og Norðsjógvin, so er veðurlagið milt, og jørðin er eftir umstøðunum fruktagóð. Vegna Golfstreymin er kavi sjáldan at síggja”.
Mest áhugaverda er at lesa um upprunaseyðin, taraseyðin:
“Upprunaseyðurin var rikin út um lagingina (the sheep dyke) oman í fjørðina, og har hevur hann livað síðan av at eta tara, sæð burtur frá einari stuttari tíð seint á vári, tá lembingin stendur fyri. Tað løgna er, at lagingin bjargaði gamla seyðaslagnum frá týning. Aðrastaðni á Orknoyggjunum varð seyðaslagið burtur, tí tað var blandað við onnur sløg fyri at betra um slagið."
- Seyðurin á North Ronaldsay sleppur ikki at grasi. Tí er hetta seyðakjøtið ein eftirspurd útflutningsvøra í Orknoyum, serliga úr London og Edinburgh, har taraseyðurin er høgt i metum, siga Johan Mikkelsen og Johan Danielsen frá Áarstovu, sum í næstum fara til Orknoyar at keypa taraseyð saman við Jóhan Mortensen.
Ian Caldwell tók myndina av taraseyðinum á North Ronaldsay.


text:
Børn og hjúnarskilnaður
Tá foreldur velja at fara frá hvørjum øðrum, er hetta ein stór broyting fyri alla familjuna og ikki minst børnini. Tað er týdningarmikið at foreldrini megna at vera tey vaksnu í hesi nýggju og til tíðir truplu støðu. Tað hevur stóran týdning, hvussu foreldrini samstarva og handfara teirra ósemjur viðvíkjandi hjúnaskilnaðinum hetta fyri at hjálpa barninum best møguligt.
Tað er ein sárbar og sera ørkymlandi tíð hjá barninum, tá foreldur taka avgerð um, at fara hvør til sítt. Barnið hevur ofta skuldarkenslu og kennir seg ofta at verða orsøk til avgerðina hjá foreldrunum.
Men tað ber, hóast alt til, at viðvirka til eina so jaliga tilgongd, sum tað nú einaferð er møguligt. Altavgerandi fyri, at tilgongdin í einum skilnaði verður so jalig sum møguligt er millum annað:
- at foreldur eru týðulig og greið
- at foreldur møta barninum í sorgini
- at foreldur seta orð á tað sum hendur
- at foreldur gera barninum greitt, at hjúnarskilnaður er ein avgerð ímillum mammu og pápa
- at foreldur framhaldandi taka ta vaksnu ábyrgdina og verða foreldur, hóast mamma og pápi ikki eru par longur
“Børn í hjúnarskilnaði, hava ofta skuldarkenslu og kenna tað, sum um tað eru tey, sum eru orsøk til at foreldrini fóru hvør til sítt. Um ein spyr barnið hví, so svara tey ofta "eg haldi tað er tí, at tá tey skeldaðust, so var tað ofta um meg”. Tað hevur al stóran týdning, at foreldur, sum velja hjúnarskilna, gera barninum púra greitt, at hetta er ein avgerð millum mammu og pápa, hetta fyri, at taka burtur ta skuldarkenslu, sum tey kunnu sita við. Barnið hevur rætt at vita, at hjúnarskilnaður er ein avgerð hjá foreldrunum, - og at hon er tikin, tí at tann kærleiki sum var millum mammu og pápa, ikki er longur. Somuleiðis tørvar barninum at vita, at mamma altíð verður tín mamma og pápi altíð verður tín pápi – og ikki minst, at tað verða tey vaksnu foreldrini, sum taka ta torføru avgerðina og finna loysnir, sum taka atlit til barnsins besta.
Nakað at hugsa um:
- Vaksin fara frá hvørjum øðrum – tí er tað teirra ábyrgd at hjálpa barninum í nýggju støðuni
- At barn títt elskar bæði síni foreldur – eisini hin partin!
- Minn barn títt á, at hóast tit vaksnu fara hvør til sítt, eru tit enn líka góð við barnið
- Minn títt barn á, at tað ikki á nakran hátt hevur ábyrgdina av, at tit vaksnu fara hvør til sítt
- Vís tínum barni virðing við at virða hitt foreldri – eisini um tú ikki heldur so nógv um viðkomandi
- Verið fólkalig ímóti hinum partinum tá tit hittast, td. tá tit koma eftir ella við barninum
- Skeldist ONGANTÌÐ, meðan barnið hoyrir
- Tosa ONGANTÌÐ ljótt um hin – ella um tykkara felags fortíð – meðan barnið hoyrir
- Lat ikki barnið bera boð millum foreldrini!
- Gerið skjótast gjørligt greiðar avtalur um, hvar og saman við hvørjum barnið skal búgva
- Ger eisini avtalur um samveru við tað foreldri, sum barnið ikki býr hjá – um ikki annað ber til, gerið so fyribils avtalur – so barnið veit nær tað skal verða hvar komandi tíðina. Um tað er gjørligt, hav so barnið við uppá ráð, tá hesar avtalur verða gjørdar
- Royn at geva barninum sítt egna pláss bæði heima hjá mammu og hjá pápa sínum – lat barnið hava sítt egna kamar ella song og skáp – og lat eisini barnið hava td. tekningar hangandi, leikur o.t. í báðum heimum.
- Roynið at skipa gerandisdagin soleiðis, at barnið kann røkja síni frítíðarítriv og vera saman við vinum í sama mun sum áður – líka mikið hvørjum foreldri barnið er hjá
- At virða sambandið millum barnið og familjuna hjá hinum partinum, td. ommur, abbar, systkinabørn o.s.fr


text:
26. Mai 2017
Teppini út at lufta.Spenningurin var stórur, tá øll teppini komu út at lufta í góðveðrinum í dag. Onkur royndi at rista og banka. ...
17. Mai 2017
Stásilig vitjan í dag á Hamrinum. Í dag vitjaðu íslendski forsætisráharrin, løgmaður, borgarstjórin og onnur fólk Skúlan á Argjahamri. Vit fóru út at vinka og heilsaðu uppá løgmann, borgarstjóran og politistarnar. Eisini er norsku tjóðardagur og Synnøve hevði pynta seg. ...
16. Mai 2017
Annika og Sára eru farnar til Danmarkar í dag.Nú eru tær farnar á skeið í Danmark saman við Barnabata, har tey eru umboð fyri Betri vinir "Fri for mobberi" Føroyar.Vit eru so stoltar og glaðar teirra vegna. ...
03. Mai 2017
Útispøl/útimánaður í mai er farin av bakkastokki. Børninið í Reynsstovu og Rossástovu eru koyrd í 4 bólkar og skiftast um at spæla bóltspøl, reiðskapsspøl í haganum, rørsluspøl í garðinum og at fara gongutúr í haganum niðan móti Kongavarða. Tiltakið er stuttligt og hevur...
24. Apr 2017
Flaggdagin er stovnurin stongdur ...
22. Apr 2017
Fríggjadagin 21/4, høvdu vit ruddingardag.Børn og vaksin fóru við posa og sekk út at rudda. Nógv rusk var at finna í garðinum og nærumhvørvinum. Plast, pappír og mangt annað. ...
23. Mar 2017
Nýggjar taskur til skiftiklæðiVit hava valt, at geva tykkum nýggjar taskur til skiftiklæði. Hetta fyri at minka um plastnýtsluna á stovninum. Hetta hjálpir okkum eisini, soleiðis at posar ikki liggja runt á stovnium, ið kunnu verða til ampa fyri børnini. ...
23. Mar 2017
Ein dagur uppi í fjøllinum. Børnini stuttleika sær........OG TEY VAKSNU. ...


text:
Játtan latin tveimum kanningarverkætlanum
Faknevndin fyri Sjúkrakassagrunnin hevur latið tvær stuðul av Høvuðsøki 1 til tvær kanningarverkætlanir. Talan er um fyrstu játtanirnar til kanningarverkætlanir, sum eru latnar úr Sjúkrakassagrunninum.
Onnur játtanin er latin Føroya Tannlæknafelag til verkætlan, sum kallast: “Handfaring av støðum við illgruna um fysiskan ágang ella umsorganarsvík av børnum - ein tvørskurðskanning millum tannlæknar og tannrøktarar í Føroyum.” Talan er um verkætlan, sum er mett at taka 1 ½ ár og játtanin er kr. 120.000. Unn Jacobsen er verkætlanarleiðari. Sí verkætlanarlýsing niðanfyri.
Hin játtanin er latin Hjartafelagnum til verkætlan, sum kallast: “Eginumsorgan hjá sjúklingum við hjartasvíkjan í Føroyum.” Talan er um verkætlan, sum er mett at taka knøpp 2 ár og játtanin er kr. 139.506. Katrin á Lakjuni, sjúkrarøktarfrøðingur, er verkætlanarleiðari. Sí verkætlanarlýsing niðanfyri.
Høvuðsøki 1 er eitt av trimum økjum hjá Sjúkrakassagrunninum. Frá Høvuðsøki 1 ber til at søkja stuðul til upplýsandi og mennandi tiltøk umframt kanningarverkætlanir á heilsuøkinum. Føroysk áhugafeløg, ið umboða fólk, sum bera brek og feløg innan eldraøkið, sjúklingafeløg og fakfeløg, kunnu søkja um stuðul til upplýsandi og mennandi tiltøk, sum kunnu menna heilsuøkið í Føroyum. Kanningarverkætlanir eru at rokna sum eitt slag av undanverkætlan til gransking ella ein minni granskinagrverkætlan. Áhugafeløg kunnu søkja um stuðul til at gera kanningarverkætlanir innan t.d. sosiala heilsu, heilsufremjan, fyribyrging, røkt, viðgerð og endurmenning. Kravið er, at kanningin skal gerast saman við fólki, sum minst hevur eina miðallanga/langa útbúgving (bachelor ella masterstig) og er knýtt at hóskandi fakligum vegleiðara/ábyrgdarhavara.
Les meira um økini í Sjúkrakassagrunninum her
Verkætlanarlýsing: Handfaring av støðum við illgruna um fysiskan ágang ella umsorganarsvík av børnum – ein tvørskurðskanning millum tannlæknar og tannrøktarar í Føroyum
Verkætlanin hevur til endamáls at lýsa hvønn førleika tannlæknar og tannrøktarar hava í handfaring av børnum og ungum, sum hava verið útsett fyri fysiskum ágangi ella umsorganarsvíki. Hetta skal síggjast í ljósinum av broyttu barnaverndarlógini um skerpaða fráboðanarskyldu frá desember 2013.
Kanningar, gjørdar í Skotlandi og Danmark vísa, at umleið helmingurin av børnunum, sum hava verið úti fyri fysiskum ágangi, hava tekin um skaðar á høvur ella háls. Harumframt sæst at tannheilsan hjá útsettum børnum er verri enn miðal.
Øll børn í Føroyum, 0-18 ár, eru umfataði skipaðu ókeypis tannrøktini, og nærum 100% koma á tannlæknastovurnar og eru javnan sædd av tannheilsustarvsfólkum. Tí eru tannlæknar og tannrøktarar í eini framúr góðari støðu at varnast skaðar, har illgruni kann vera um fysiskan ágang.
Verkætlanin verður skipað sum ein spurnarkanning, har spurnarbløð við 23 fleirvalsspurningum (multiple choice) og undirspurningum, verða send talgild øllum tannlæknum og tannrøktarum í Føroyum. Tilsvarandi kanning er gjørd í Skotlandi og í Danmark.
Kanningin fer at vísa hvønn kunnleika og hvørjar royndir tannlæknar og tannrøktarar hava á økinum. Hvat skal til fyri at vit gerast betur at varnast og handfara hesi børn og hvørjar forðingar tannheilsustarvsfólkið hevur fyri at fráboða. Eisini er møguleiki fyri at samanbera við onnur lond, t.d. Danmark og staðfesta um tannheilsustarvsfólkið í Føroyum hava somu trupulleikar og avbjóðingar, sum í hinum londunum.
Kanningin gevur útbúgvingarstøðum betri førleika at tilrættaleggja útbúgvingina á hesum øki. Harvið finst tilfar, sum kann brúkast sum grundarlag fyri eftirútbúgving av starvsfólkum á tannheilsuøkinum, hetta til gagns fyri børnini og teirra framtíð.
Samandráttur frá kanningarverkætlanini verður almannakunngjørdur í viðkomandi tíðarritum.
Verkætlanarlýsing: Eginumsorgan hjá sjúklingum við hjartasvíkjan í Føroyum.
Endamálið við hesi prospektivu verkætlan er at eftirmeta hvørja ávirkan viðtalur í Eindini fyri hjartasvíkjan hava á eginumsorgan og vitan um hjartasvíkjan, og á tann hátt møguliga kunna menna tilboðið til sjúklingar við hjartasvíkjan í Føroyum.
Eindin fyri hjartasvíkjan fevnir um eitt toymi við tveimum sjúkrarøktarfrøðingum og hjartalækna. Hjartasvíkjan er ein kronisk sjúka og hevur sjúklingurin tørv á, at læra um og at liva við síni sjúku. 50 % av øllum innleggingum hjá sjúklingum, sum áður hava verið innløgd við hjartasvíkjan, kundu verið fyribyrgdar, um sjúklingurin hevði havt eina betri eginumsorgan. Tí er eginumsorgan av alstórum týdningi, bæði tá hugsað verður um tann einstaka sjúklingin, og tá hugsað verður um trýstið á heilsuverkið og tær samlaðu samfelagsbúskaparligu avbjóðingarnar.
Yvirlitið yvir allar játtanir frá høvuðsøkið 1 eru at síggja her