text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Allar verkætlanir hjá Bústøðum steðgaðar upp
Tak niður
Allar fyrireikingar til nýggjar byggiverkætlanir, sum Bústaðir hava verið partur av, eru steðgaðar upp.
- Vit kunnu ikki samráðast uttan at hava heimildir, sigur Andras Róin, stjóri.
Í dag eru 10 mánaðir, síðani bústaðarpakkin hjá undanfarna landsstýri varð settur á stand-by.
Frágreiðingin um bústaðarpolitisk átøk, sum lá á borðinum eftir síðsta fundin í arbeiðsbólkinum mánadagin, varð umrødd á landsstýrisfundi í gjár.
Men Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur, landsstýriskvinna, við ábyrgd av bústaðarpolitikkinum, hevur onga viðmerking í dag.
Sí eisini


c: text/html

text:
Skjótt koma vit inn í 2019
Eitt ár og fimm mánaðar tók tað at gera nýggja heimið hjá stuðulsgrunninum hjá KRIS klárt at búleikast í.
Virksemið hjá KRIS er nú alment tikið í nýtslu og karmarnir eru góðir, má sigast.
Landið og alt føroya fólk kann njóta gott av hesum:
• Terapi hjá KRIS er ókeypis
• Tlf. er opin allan sólarringin
Fær KRIS eina hægri játtan á fíggjarlógini, kunnu vit røkka enn fleiri bólkum í Føroyum.
Okkara ynski er at røkka út til bólkar kring landið, t.d. barnagarðar, skúlar, eldrarøkt, samkomur, ítróttarfeløg, virkir og stovnar – bæði innan almenna og privata økið.
Fleiri av omanfyrinevndu hava tørv á hjálp tilat gera tilbúgvingarætlan innan kynsligan ágang. Vit hava servitan innan økið.Og tað er ongantíð ov skjótt at koma í gongd – jú skjótari vit fara í gongd, júskjótari fáa vit í felag hjálpt okkara borgarum, eldri sum yngri, viðseinárinum av kynsligum ágangi
Hagtølini fyri 2017 vísa, at 139 menniskju vendu sær til KRIS um hálp, harav vóru 107 kvinnur og 32 menn.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
tíðarskeiðinum 14.- 20. mai gjørdi Magnus Heinason kanningar av havfrøði, æti og fiskalarvum á Landgrunninum. Hildið verður, at tíðarskeiðið apríl-mai er avgerðandi fyri vøkstur og yvirliving hjá fiskalarvum, og líknandi kanningar vóru tískil eisini gjørdar í apríl, skrivar Havstovan á hav.fo.
Fiskalarvurnar vóru enn rættiliga smáar, og størsta nøgdin var at finna norðanfyri og í ein útnyrðing úr Føroyum. Nógv var til av djóraæti (sonevndum kopepodum), serstakliga á Landgrunninum eystanfyri. Eggproduktiónin hjá hesum kopepodum var høg nær landi, og har var eisini mest av fiskalarvum at finna. Hesir kopepodar, og egg teirra, eru avgerandi týdningarmikil føði hjá fiskayngli hesa árstíð.
Gróðurin - fyrsta liðið í føðiketuni - hevði tó ikki tikið seg upp enn. Størsta nøgd av plantuæti var máld norðanfyri og vestanfyri, og har var eisini nógv av fiskalarvum. Á ávísum støðum á ytra parti av Landgrunninum vóru óvanliga nógvir pílormar (Chaetognatha) at síggja í ár. Hesir kunnu kappast við fiskayngul um føðina, skrivar hav.fo, og har sæst túrfrágreiðing eisini.


text:
Altjóða Olympiska nevndin IOC forbjóðar frá í dag hin 18. juli til mikudagin hin 15. august einhvørjari aman uppat Olympisku Leikum til at marknaðarføra annað enn teir 11 offisiellu OL-sponsorarnar, og straffurin fyri til dømis Pál (og Jón) kann í evsta føri verða burturvísing frá leikunum. Hetta er sonevnda ‘regla 40’ í The Olympic Charter um loyvi at luttaka á Leikunum, sum ásetur millum annað at:
Except as permitted by the IOC Executive Board, no competitor, coach, trainer or official who participates in the Olympic Games may allow his person, name, picture or sports performances to be used for advertising purposes during the Olympic Games.
Eg skal ikki gera meg klókan uppá akkurát hvussu hetta skal tulkast, hvat sum er loyvt og ikki, men har finst ein bóklingur frá fyriskiparunum í London um evnið, sum gott nokk er ætlaður bretum og lýsingum innan Bretland, men sum tó lýsir rættiliga væl hvat sum er loyvt og ikki. Og The Washington Post hevur her nøkur áhugaverd dømi um hvussu reglan verður gjøgnumførd:
- Inntil á midnátt kundi tú keypa t-skjúrtur, sólbrillur og hattar á heimasíðuni hjá Ryan Lochte, men tað steðgar nú
- Á sama hátt reklameraði Phelps fyri Subway inntil í dag, næsta mánaðin eigur McDonald’s
- Agenturin hjá 23-ára gamla svimjaranum Conor Dwyer spurdi USOC um tey kundu sleppa at selja T-skjúrtur við áskriftini “Go Dwyer” ella “Team Dwyer” í leypi av leikunum. Tað varð noktað.
IOC sigur seg her leggja upp til at íðkarar og onnur við OL-akkreditatión nýta bloggur og Facebook og líknandi til at siga frá sínum upplivingum, men eisini at tey ikki mugu promovera nakað merki, nakra vøru ella nakra tænastu (aðra enn tær Olympisku, vælsagtans). The Washington Post skrivar at tað til dømis ikki er loyvt at Tweeta “I’m listening to my iPod today, and I heard this great song during my workout”, tí at Apple ikki er ein Olympiskur sponsorur.
Í hasum bretska bóklinginum eru nøkur áhugaverd dømi um hvat sum er loyvt og ikki, at ein (bretsk) fyritøka til dømis væl kann skriva inn á heimasíðuni at hon sponsorerar ein svimjara … men ikki hava tað standandi á forsíðuni. At íðkarar væl kunnu blogga á sínum egnu heimasíðum (treytað tey fylgja reglunum um blogging annars), men at heimasíðan tá ikki má vísa ikki-OL-lýsingar afturvið hesum. At (bretskir) íðkarar ikki mugu verða nevndir ella síggjast í øðrum vørukatalogum (á netinum ella á prenti) enn teimum sum vórðu prentað áðrenn 1. mars, tá ikki á forsíðu ella baksíðu, og tá uttan at nevna Leikirnar beinleiðis. At klæðir og ‘merchandise’ við navninum ella myndini av íðkaranum ikki má seljast í tíðarskeiðnum 18. juli til 15. august. At plakatir ikki mugu hanga uppi við íðkaranum í tíðarskeiðnum.
Norðmenn hava hendan bóklingin sum millum annað nevnir at tað ikki er loyvt at nýta OL-ringar ella -búmerki uttan samtykki frá IOC ella í okkara føri Danmarks Olympiske Komite. At ein eventuellur sponsorur skal hava loyvi frá íðkaranum, sersambandinum hjá íðkaranum (í hesum føri SSF) og frá IOC/NIF (í okkara føri DOC), og at talan tá má vera um eina generella marknaðarføring ið ikki ber brá av at vera ein kampagna ísv OL. ‘Gratulasjonsreklame’ er tó loyvd, tað vil siga at ynskja íðkarnum alment til lukku við sínum úrslitum á OL.
Hendan reglan er nokk so ógvuslig:
Andre sponsorer som har avtale med særforbund og/eller utøvere må stoppe all reklame og alle annonser med deltakende utøvere i OL-perioden. Magasiner, aviser m.m. som inneholder utøverreklame kan ikke selges i den aktuelle perioden og må inndras fra markedet. Det er salgstidspunktet, og ikke publiseringstidspunktet som er avgjørende. Dette gjelder også reklame på tv, kino, radio og Internett.
Tað er ólógligt at hava lýsingar á klæðum og útgerð hjá íðkarunum, tó er tað (undir ‘produktmerking’ vist nokk ókey at hava t.d. Arena standandi á eini svimjitasku, og at ein eventuell mynd av hesum verður brúkt (av miðlum) eisini í OL-tíðarskeiðnum. Og norskir íðkarar mugu ikki hava lýsingar á sínari heimasíðu, uttan so at lýsarin er ein av teimum 11 offisiellu OL-sponsorunum: Coca-Cola, Acer, Atos, Dow, General Electric, McDonalds, Omega, Panasonic, P&G, Samsung og VISA.
Og so framvegis og so framvegis. Í stuttum er best at ansa væl eftir við einhvørjari vinnuligari promovering sum hektar seg at Páli ella Leikunum, hendan næsta mánaðin. Sum nevnt í hasari greinini í The Washington Post, so er tað næstan sum at navnið verður tikið frá fólki … men íðkararnir makka tó rætt tí at teir eru ræðsluslignir fyri at verða tveittir heim.
“It’s the big issue at this time of year, because the athletes’ eligibility is at stake,” said Peter Carlisle of Octagon, Phelps’s longtime agent. “Whatever your opinion might be, the stakes are high.”


text:
FEMIFAGNAÐUR 2019 – fagnaður um altjóða kvinnudagin 8. mars.
Felagsskapirnir Kvinnufelagið, Frítt Val – fyri fríari abort, Amnesty International Føroyar, Kropsfatanistar og Damudomi skipa saman fyri tiltøkum dagarnar 3. til 7. mars og fyri risa hátíðarhaldi á sjálvum 8. mars, ið sær soleiðis út:
ALTJÓÐA KVINNUDAGURIN 8. MARS
14.30: Opið Hús í Mettustovu:
Røður: Katrin Gaard, forkvinna í Kvinnufelagnum
Bergtóra Hanusardóttir, arbeiðið hjá Kvinnufelagnum
Barbara Gaardlykke Apol, javstøðuarbeiði í norðurlondum
Katrin á Neystabø, altjóða javnstøðumál
Tónleikur: Anna Sofía Holm Skoradal og Annika Malunardóttir
17.00: FEMIGONGA – gonga frá Mettustovu til Perluna
PERLAN 17.30-21.00: Røður, skemt, matur og tónleikur
Tónleikur, Marbles Lost
Yrkingaupplestur, Hans Tórgarð
FemiFjas, Elisa Vang
Kropsleir og myndasýning, Kropsfatanistar
“Skriva fyri lívið”, Amnesty
Prenta t-shirt, Frítt Val
Matur, VistGrøði
Røður: Annika Beinta Hoydal, verkfalsstríðið
Katrina Lindenskov Holm, Sálarligur harðskapur
Ingilín D. Strøm, økofeminisma
Bjørk Sigurdsdóttir Lamhauge, Amnesty ung
Hervør Pálsdóttir, Kjakmentan
PERLAN KL 22.00: Konsert og disking
Greta Svabo Bech
FRUM
JASMIN
Maria & Maria
– – – – – – –
TILTØK 3.-7. MARS:
Sun 3/3 kl 14, Mettustova: FF19: Zine verkstova
Mán 4/3 kl 20, Sirkus: FF19 Filmssýning: Tangerine
Týs 5/3 kl 20, Setrið: FF19 Seturskjak: Gransking um kyn (avlýst)
Mik 6/3 kl 20, Perlan: FF19: Pallborðskjak um abort
Hós 7/3 kl 20, Sirkus: FF19 Bókmentatiltak: Orð um Kyn · Útvaldir persónar lesa upp
Øll tiltøk eru ókeypis.


text:
Tú røktar tínar íløgur
Tað eru fleiri møguleikar, um tú ynskir at røkta egnar íløgur.
At gera íløgur í virðisbrøv kann vera eitt áhugavert ískoyti til eina samansparingarkontu. Tínar íløgur kunnu verða settar saman av ymiskum íløgusløgum, ið hvør sær vekta ymiskt alt eftir tínum íløguprofili.
Ymiskir íløgumøguleikar
Tað eru fleiri møguleikar, um tú ynskir at røkta tínar egnu íløgur. Um tú brúka Netbankan til at keypa og selja virðisbrøv, sparir tú pengar, av tí at prísurin fyri at selja og keypa (kurtaga) er lægri í Netbankanum, enn um tín ráðgevi tekur sær av tí tína vegna.


text:
BankNordik høvuðsstuðul hjá Skúlafótbólti
Skúlafótbóltur og BankNordik hava í dag undirskrivað avtalu, har BankNordik-samtakið verður høvuðsstuðul hjá nýggju spennandi fótbóltskappingini, Skúlafótbóltur, sum verður á fyrsta sinni í Føroyum í heyst.
Skúlafótbóltur er ein afturvendandi fótbóltskapping, sum verður skipað í Vági hvørt ár í heyst-, vetrar- og várhálvuni. Kappingin verður skipað í framúr góðu umstøðunum til fótbólt í Marghøllini – og allir fólkaskúlar og miðnámsskúlar í landinum eru hjartaliga vælkomnir til Skúlafótbólt í Vági.
“Skúlafótbóltur er eitt dygdargott og spennandi tilboð til føroyskar skúlanæmingar, har dentur verður lagdur á at bøta um heilsuna, eggja til rørslu og menna sosialu førleikarnar hjá teimum ungu. Og júst hesa samanrenning halda vit í BankNordik-samtakinum vera sera gagnliga”, sigur Árni Ellefsen, forstjóri í BankNordik, sum fegnast um nýggja samstarvið.
Kjarnuvirðini hjá Skúlafótbólti eru at leggja dent á heilsuna og rørsluna hjá tí einstaka og samstundis tryggja, at øll eru við. Og hetta eru virði, sum BankNordik tekur undir við og ynskir at taka ein virknan lut í at stuðla til frama fyri føroysk børn og ung og føroyska samfelagið sum heild.


text:
Vælkomin til okkara heimasíðu
Her fara vit at lýsa við skeiðum, útferðum og øðrum tiltøkum, sum vit fara at havafyri limir okkara. Um tú ynskir at vera við til okkurt av hesum, so er bara at gerast limur.
Vit vísa eisini til heimasíður hjá okkara norðurlendsku heimavirkis vinum, og teimum europeisku heimavirkunum. Onkuntíð er møguleiki fyri at sleppa á eitt skeið, sum verður hildi í einum norðurlandi. Spyrji endeliga um tað er okkurt, sum sær áhugavert út.
Á hvørjum ári hava vit eina jólasølu, sum vanliga liggur fyrsta vikuskifti í advent. Har er nógv spennandi at ogna sær, altíð gott undirhald, og okkurt gott til matna.
Eisini hava vit ein handil í Niels finsens gøtu, mitt í høvuðsstaðnum har mangt og hvat hondgjørt verður selt. Heilt vist eina vitjan vert.
Tíðindi
Her kanst tù fylgja við ì tì sum hendir ì Heimavirkjum her ì Føroyum og uttanlandað.
Les meira
Handilin
Kom ein túr inn á gólvið um tú manglar eina troyggju ella eina sjáldsama gávu.
Les meira
Myndasavn
Hygg inn ì okkara myndasavn, og sìggj nakrar av vørunum vit hava ì handlinum.
Les meira


text:
Grindin í Árnafirði fekst ikki til merkingar
Í kvøld var roynt at fáa grindina, sum hevur ligið á Árnafirði í dag, til merkingar hjá lívfrøðinginum Bjarna Mikkelsen. Bjarni Mikkelsen, ið arbeiðir á Havstovuni og sum granskar kóp og hval, var í Árnafirði í dag, har ætlanin var at seta sendarar á nakrar hvalir.
Í viðmerking til Norðlýsið í kvøld sigur hann, at tað gekst ikki eftir ætlan at reka hvalirnar inn ímóti Sandinum. Tað vísti seg sum um, at tá teir vóru komnir nær, tá kavaðu teir og rýmdu út avtur á víkina. Vit vóru kanska ov illa mannaðir við bátum. Høvdu vit havt einar tveir tríggjar skjóttgangandi bátar afturat, so rokni eg við at tað hevði eydnast.
Eg havi hug at gera eina roynd afturat í morgin, segði Bjarni Mikkelsen, um so er at hvalirnir framvegis eru har í lýsingini í morgin, so hevði verið gott um onkur kundi boðað frá.
Tá vit tosaðu við sýslumannin, Karl Johansen, var hann eitt sindur spentur uppá hvussu tað fór at gangast serfrøðinginum at reka hvalirnar inn á sandin í Árnafirði. Royndir hava verið gjørdar at fáa Árnafjørð til góðkenda grindavág, men hetta hevur ikki eydnast higartil. Nú tað ikki ber til at drepa grind á Klaksvík longur, hevði tað óivað komið væl við, um latið kundið verið upp fyri Árnafirði sum grindavág.


text:
Stuðul, freistir og umsóknarbløð
Stuðul til mentan verður umsitin í Uttanríkis- og mentamálaráðnum. Tað snýr seg serliga um stuðulsveitingar, ið játtaðar eru á løgtingsfíggjarlógini, har til ber at søkja um stuðul til ávís mentanarlig tiltøk, og um veitingar, ið verða lætnar meginfeløgum, sum taka sær av mentanarligum uppgávum, ið eru av almennum týdningi.
Freistir hjá Mentamálaráðnum
- 1. februar og 1. september – stuðul til film
- 15. mars – stuðul til mentanarlig tiltøk
- 15. mars - stuðul til myndlistafólk
- 15. apríl – stuðul til barna- og ungdómsarbeiði (veddingarpengarnir)
- 15. november – stuðul til yrkisleiklist
Eitt yvirlit yvir stuðulsskipanir hjá Mentamálaráðnum sæst her.
Umsóknarbløð um stuðul
Umsóknarbløð í sambandi við stuðul til mentan og ymisk mentanarlig tiltøk, at søkja úr Uttanríkis- og mentamálaráðnum, fáast her.


text:
Meistaradeild kvinnur: Fleyr - KÍF fríggjakvøldið kl 19
ítróttur06-03-2020 - 10:46 - Jóanis Nielsen
Meistaradeild kvinnur:
Fríggjakvøldið kann KÍF taka eitt stórt fet fram ímóti FM-finaluni, um trý stig fáast í skjáttuna í dystinum ímóti Fleyr, sum verður í høllini á Hálsi kl. 19.
Men tað verður ikki uttan svørðslag, tí Fleyr kann rættiliga blanda seg uppí finalustríðið, um tey trý stigini liggja eftir í Havn, og so verða bert tvey stig ímillum KÍF, Drátt og Fleyr á 2., 3., og 4. plássi.
Myndin er frá 2019, tá Fleyr vann FM eftir tvær rimmar finalur ímóti SÍ, sum báðar endaðu 3-2.


text:
Um vikuskiftið varð 29. útgávan av serligu billardkappingini Haldor Holm Cup avgreidd í Klaksvík. Fyrsta kappingin var afturi í 1989, og spælt er á hvørjum ári, undantikið ár 2000. Kappingin er blivin vunnin av mongum dugnaligum leikarum, og ársins útgáva bleiv vunnin av Jákupi Lundsbjerg Baldvinssyni úr Billardfelag Fuglafjarða. Hetta var triðja árið á rað, at evnaríki fuglfirðingurin streyk avstað við fremsta plássi. Næstur suverena Jákupi kom Páll Heri Nolsøe, eitt ungt stjørnuskot úr Tvøroyrar Billardfelag, og nummar trý bleiv mest vinnandi Haldor Holm Cup leikarin, Kristian Suni Høgnesen úr Klaksvíkar Billardfelag.
Kristian Suni Høgnesen og Henrik Pedersen eru teir, ið hava vunnið kappingina oftast. Teir hava sjey sigrar hvør. Í hølinum á teimum er Hallur Joensen, sum hevur vunnið kappingina fimm ferðir. Og við einum reinum hattrikki av Haldor Holm sigrum otar Jákup seg nú enn tættari absolutta oddinum.
Úrslit frá Haldor Holm Cup 2018
1. Jákup L. Baldvinsson - 2386 (34,55 í miðal)
2. Páll Heri Nolsøe - 2254 (28,18)
3. Kristian Suni Høgnesen - 2220 (27,75)
4. Jens Kjartan Feilberg - 1912 (23,9)
5. Jógvan Jørgensen - 1572 (23,5)
Kappingarárið í billard er av á hesum sinni. Og tað endaði við einum sonnum braki, tá billardveteranurin av Tvøroyri, Max Rasmussen, ruddaði borðið og gjørdist føroyameistari - samfull 17 ár eftir, at hann vann sítt fyrsta føroyameistaraheiti. Hesaferð gjørdi hann eisini heimbýnum Tvøroyri ta æru at bera gullið heim. Og tað var eisini við maner, at hesin knái og róligi suðuroyingurin í finaluni bar gullið heim við at vinna á ikki færri enn fýra fyrrverandi Føroyameistarum – eftir at hann í undankappingini eisini hevði vunnið á enn tveimum fyrrverandi FM-meistarum. Max kom, sá og sigraði.
Tað kom tí heldur ikki óvart á nakran, tá fryntligi og spakmætli billardspælarin av Tvøroyri, gjørdist ovurfegin av úrslitinum. Neyvan hevði hann sjálvur frá byrjan av kappingini roknað við, at hann fór at endurvinna meistaraheitið frá 2001, nú har vóru ikki færri enn fýra fyrrverandi FM meistarar við í finaluhópinum. Við hundrað prosents konsentratión og eini ró fáum er givið fekk Max nærum alt at bera til, og við tí rætta tempoinum og teimum røttu vinklunum rukku kúlurnar á mál. Men hetta var ikki bara sum at siga tað. Mótstøðan var øgilig.
Eingir minni enn fyrst táverandi FM meistarin úr Fuglafirði, Jákup Baldvinsson, sum hevur vunnið kappingina seinastu trý árini, síðani Kristian Sune Høgnesen, ið hevur vunnið uppaftur fleiri FM-heiti og haraftrat tvær komandi billardstjørnur, Hallur Joensen og Páll Heri Nolsøe, ið eisini hava vunnið kappingina áður.
Haraftrat megnaði Max eisini at vinna á tveimum øðrum fyrrverandi FM-meistarum í innleiðandi kappingini, billardveteranunum Jan Müller og Sofus Baldvinsson. Sostætt ber til at siga, at nýggi Føroyameistarin legði ikki færri enn 6 FM-meistarar afturum seg í undan- og finalukapping. Einki minni enn eitt bragd má sigast.
Eftir at hava spælt seg til finaluumfarið saman við Halli Joensen, skuldi Max undir torførar dystir móti fleiri av okkara frægastu billardspælarum. Har megnaði hann tó at vinna seg heilt fram til finaluna sjálva, har hann fekk ta nærum ómøguligu uppgávuna at møta trýfalt FM-meistaranum úr Fuglafirði, Jákup Baldvinson. Tá avtornaði lág Max omaná, eitt nú væl stuðlaður av eini megaseriu uppá 216 eygu í 13. umfari. Eftir tað var lítil ivi um, at Max fór við sigrinum. Og so varð.
Í dystinum um bronsuna vann Hallur Joensen úr Klaksvík á enn einum fuglfirðingi, Jens Kjartan Feilberg, sum tó hevur staðið seg sera væl í øllum kappingarárinum, eitt nú við at vinna liðkappingina. Eingin ivi er um, at hann fara vit at síggja meira til komandi kappingarár. Um Hall er at siga, at hann nú aftur verður at síggja í føroyskum billardhøpi, eftir at hava verið burturstæddur í tvey ár. Eisini hann er eitt gott boð um ein komandi FM-vinnara. Samanumtikið kann sigast, at føroyskt billardspæl hevur ment seg ómetaliga nógv seinastu árini við fleiri sera sterkum spælarum.
Hinir fýra spælararnir, sum vóru við í finaluumfarinum hesaferð, vóru Kristian Sune Høgnesen, Jógvan Jørgensen og Niels Nielsen.
Av Tvøroyri frætta vit, at FM í billard fyri einstaklingar virkaði fyrimyndarligt. Var væl fyriskipað, væl dømt, og sum heild væl avgreitt. Eftir kappingina vórðu steyp latin vinnarunum í bæði staklinga- og liðkapping. Vinnarin av liðkappingini gjørdist Fuglafjarðar Klubbi. Føroya Bjór var høvuðssponsorur til enn eina FM kapping í billard.
Næsta billardár byrjar aftur í oktober/november.
(Skrivað hevur Jan Müller)


text:
Bjørt spyr um javnseting av pápum og mammum í sambandi við føðing
Fyrispurningur um javnseting av pápum og mammum í sambandi við føðing
settur Kaj Leo Holm Johannesen, landsstýrismanni í heilsumálum
- Metir landsstýrismaðurin, at pápar og mammur skulu javnsetast í mun til føðing uttan gjald á sjúkrahúsi í Føroyum?
- Ætlaða broytingin í kunngerð um gjald fyri sjúkrahúsviðgerð javnsetur rættindini hjá lesandi pápum og mammum í mun til føðing á sjúkrahúsi. Hevur landsstýrismaðurin umhugsað at víðka kunngerðina soleiðis, at børn hjá pápum, sum hava rættindini sum føroyskir borgararar, kunnu verða fødd á sjúkrahúsi uttan gjald, eisini hóast mamman ikki formiliga er búsitandi í Føroyum?
- Hevur landsstýrismaðurin umhugsað at áseta afturvirkandi gildi í kunngerðini, so tey fáu pør, sum eru dottin niðurímillum, sleppa undan at gjalda?
Viðmerkingar
Tað er ein gáva, at nógv børn verða fødd í Føroyum. Nøkur fá pør detta tó niðurímillum, tá barn teirra verður føtt í Føroyum, og noyðast at gjalda fyri føðingina, og kann hetta hava álvarsamar fíggjarligar avleiðingar fyri familjuna.
Reglurnar um gjald fyri sjúkrahúsviðgerð geva persónum, sum í útbúgvingarørindum ella í sambandi við almannagagnligt arbeiði eru búsitandi uttanfyri Føroyar, rætt til ókeypis viðgerð í sjúkrahúsverkinum. Lesandi, sum búgva uttanlands, kunnu sostatt koma til Føroyar at eiga. Reglurnar eru tó bert galdandi fyri kvinnur, ikki fyri lesandi pápar. Hetta hevur ført við sær, at eini føroysk hjún, búgvandi í Danmark, sum av heilt serstøkum orsøkum valdu, at barnið skuldi berast í heim í Føroyum, hava fingið ógvusliga rokning. Landsstýrismaðurin hevur víst á, at hetta ikki er rímiligt, og hevur sent eina kunngerð til hoyringar, har endamálið er “at javnstilla menn og kvinnur, ið skulu gerast foreldur og ynskja at barnið verður føtt í Føroyum”. Kunngerðin ásetir at:
Í § 6 verður sum stk. 2 sett: “Stk. 2. Er annað av foreldrunum lesandi og har umframt lýkur treytirnar í stk. 1, verður onki gjald tikið fyri, at barnið verður føtt í Føroyum.”
Ætlaða kunngerðin fevnir um lesandi – bæði foreldur. Men fevnir ikki um pør, har til dømis pápin býr í Føroyum, ímeðan mamman er skrásett at búgva uttanlands. Her kann til dømis vera talan um par, har foreldrini hava bústað í hvør sínum landi. Ella um at unnustan/konan enn ikki hevur fingið pappírini í ordan í mun til flyting til og/ella uppihaldsloyvi í Føroyum.
Um saklig grundgeving er fyri tí, og tað er til fyrimuns fyri borgaran, er møguligt at lóggeva við afturvirkandi gildi. Uppskotið til nýggja kunngerð nevnir ikki afturvirkandi gildi.
Pápar eiga eins nógv í barninum, og tí er umráðandi at lóggávan tryggjar báðum foreldrunum javnrættindini í mun til føðing av barni teirra.
Á Løgtingi 10. februar 2020
Bjørt Samuelsen
tingkvinna


text:
Eftir tvey tap var umráðandi at vinna heimadystin móti TB/FCS/Royn í dag, og tað eyðnaðist við sannførandi 5-1 sigri og fimm ymsum málskjúttum. Fríggjadagin spældu GU18 móti AB/B71 og leygardagin spældu GU15 við Margáir.
Við nógvum yngri leikarum og fleiri úr U18, mannaði Høgni eitt vónríkt lið vði framtíðinin hjá 07 Vestur fyri eyga. Bert ein leikari í hópinum var eldri enn 22 ár og 6 leikarar høvdu aldur til U18: Helma, Eyðrið, Marita, Kristina, Asta og Hanna, og tríggir leikarar fingu fyrsta mál sítt fyri 07 Vestur: Marita, Hanna og Eyðvør. Hini bæði skoraðu Julia og Sesilia Olsen.
07 Vestur hevði greiða yvirvág báðar hálvleikir. Í fyrsta hálvleiki skaptu tær nógvar møguleikar, men hálvleiksstøðan 2-1 avspeglaði ikki spæli. Betri gekk í 2. hálvleiki og vit endaðu dystin við 5-1 stórsigri, sum eisini varð rættvíst, eftir leikgongdini.
Gott at síggja smíl á andlitunum aftur og vit gleða okkum til næsta dyst, sum verður á útivølli móti KÍ komandi sunnudag.
Liðið: Tomasia Njálsdóttir Niclasen (M), Katrina Davidsen, Helma Thomasen, Eyðrið Rúnadóttir, Paula Jensen (L), Mona Sunnuvudóttir Poulsen, Sesilia Olsen, Julia Niclasen, Arnóra Ingadóttir Á Løgmansbø, Marita E Thorsvig, Eyðvør Tórbjørnsdóttir Poulsen, Kristina Dánialsdóttir Gásdal, Asta Egilstoft Nielsen, Hanna Thomassen
Hetta vikuskiftið spældu fleiri av gentunum eisini við U18. Tað var fríggjakvøldið at Tróndur Ravnsfjall og lið hansara spældu tørføran dyst móti einum av oddaliðunum, AB/B71. Okkara vórðu eisini ov stuttar, hóast spælið alsamt gerst betri, og taptu 2-4.
Liðið: Jóhanna Wang Jacobsen (M), Asta Egilstoft Nielsen, Kristina Dánialsdóttir Gásdal, Miriam Thomassen, Kristina Lovisa Skylv Thomassen, Hanna Thomassen, Eyðrið Rúnadóttir, Helma Thomasen, Hanna Ole-Jacobsen, Rebekka Bjarnadóttir Prior, Nikolina Ravnsfjall, Laura Skov Weihe, Laila W. Mouritsen, Fríða Haraldsen.
Teirra næsti dystur verður fríggjakvøldið 3. juli úti móti EBS/Skála.
Í gjáramorgunin vóru U15-genturnar aftur í eldinum. Tær høvdu eisini truplan útidyst móti einum av oddaliðunum, men góvu heimaliðinum úr sundalagnum skarpan gang, men vóru tíverri ov stuttar og taptu 3-1. Vár skoraði okkara mál.
Liðið: Jóhanna Wang Jacobsen (M), Elin Hovgaard, Rikka Allansdóttir Joensen, Laura Dam Johannesen, Sára Rúnadóttir, Bára Jansdóttir, Lisa Haraldsen, Jasmin Prior Braga, Emma Vilhelmsdóttir, Elisa S. Lamain, Vár E. Petersen, Jóhanna Kjelnæs, Turið Nysted, Lea Kjartansdóttir, Lilja Tonysdóttir Haraldsen, Laura Skov Weihe.
Genturnar skulu aftur spæla komandi leygardag, tá vit taka móti felagsliðinum ÍF/B68.


text:
Henrik Old, tingmaður fyri Javnaðarflokkin, vil nú hava at vita, hví laksur hjá Bakkafrosti ikki verður virkaður í Suðuroynni, soleiðis sum tað er ásett við lóg.
Tí hevur hann nú biðið Helga Abrahamsen, landsstýrismann í vinnumálum, um eina frágreiðing um málið.
Hann vísir á, at Bakkafrost hevur sagt 40 fólkum á kryvjivirkinum í Vági, upp, og har verður ikki arbeiði aftur fyrr enn í summar.
– Undanfarna samgonga ásetti við lóg, at laksur frá alibrúkum í Suðuroy skal virkast í Suðuroy, sigur Henrik Old.
Hann sigur, at lógin sigur, at landsstýrismaðurin skal geva undantaksloyvi, tá ið talan er um at flyta fisk úr Suðuroy í sambandi við sjúku og sjúkufyribyrgjandi tiltøk.
Og samstundis kann aliumsitingin hjá Heilsufrøðiligu starvsstovuni veita undantak tá ið talan er umstøður, sum alarin ikki hevur ræði á, og sum tað tískil ikki ber til hjá honum at forða fyri.
Regin Jacobsen, stjóri á Bakkafrost, hevur sagt við KvF, at orsøkin til, at laksur nú er fluttur av oynni, at arbeiðsorkan skal brúkast til fulnar.
Men Henrik Old sigur, at eftir reglunum um undantøk, er hetta neyvan nóg góð grundgeving.
Regin Jacobsen hevur sagt við KvF, at tað er ikki nokk av laksi í Suðuroy til at manna kryvjivirkiðí Vági alt árið. Og hann sigur, at tá ið ein fjørður skal tømast skjótt, verður laksur fluttur ímillum kryvjivirkini, tí tað ber ikki til at drýggja tað. og seinni ár fer laksur eisini fluttur suður til Vágs at verða kruvdur.
– Endamálið við kravinum um at fiskurin skal virkast í Suðuroynni, var at tryggja støðug arbeiðspláss í oynni.
– Suðuroyingar hava av ikki somu møguleikar sum onnur til at ferðast ímillum bústað og arbeiðspláss, og tí er alneyðugt fyri trivnaðin, at støðugt arbeiði er í oynni, sigur Henrik Old.


text:
KUNNING OG TILMELDING TIL SUMMARSKÚLAN 3.-6. AUGUST
Summarskúli 3.-6. august
Melda til summarskúlan í fimleiki við at trýsta her
Um summarskúlan í fimleiki
Man fimleikur vera nakað fyri meg? Nú ber til at royna seg í eina viku. Fyrstu viku í august fara vit í Ljósinum nevniliga at hava ein summarskúla í fimleiki.
Øll børn, sum ganga í 1. - 6. flokki eru vælkomin at tekna seg.
Venjingarnar verða á grundleggjandi støði og harafturat verður pláss fyri hugna og spæli bæði inni og úti.
Møguligt er at velja amboð ella estestisk. Liðini síggja tí soleiðis út:
Amboð 1.-3. flokkur
Amboð 4.-6. flokkur
Estetiskt 1.-3. flokkur
Estetiskt 4.-6. flokkur
Vel tann flokkin, sum barnið hjá tær fer í eftir summarfrítíðina.
Her kemur eitt sindur av kunning:
- Børnini møta í Fimi kl. 09.30 og eru liðug kl. 13.30.
- Matarsteðgur verður á miðdegi hvønn dag. Børnini verða biðin um at hava ein góðan matpakka og drekkidunk við.
- Børnini skulu vera í klæðum, sum eru løtt at røra seg í, og langt hár skal í eitt elastikk.
-
Børnini fara at vera úti ein part av tíðini, og tí kann tað verða
neyðugt við regnklæðum. Eisini er neyðugt við góðum útiskóm. Ikki
innanduraskóm, tí børnini verða berføtt inni.
Hava tit spurningar, eru tit vælkomin at venda tykkum til okkum á ljosid@epost.fo ella á Facebook.
Kostnaðurin er kr. 600,-.
Fimleikafelagið Ljósið


text:
Klútateppi sum kallast fiskivinnunýskipan førir eisini til, at allir útróður kann steðga tíðliga í árinum, tí trolbátarnir hava fiskað alla kvotuna.
Í dag fekk eg kunning frá Meginfelag Útróðrarmanna og vil eg sum reiðari takka fyri, at MÚ fylgir gongdini neyvt og kunnar okkum um, at okkara feløg og manningar, uttan yvirhøvur at vit vita av, verða avsett í einum fløktum lógaruppskotið.
Í fiskivinnuuppskotinum hevur man valt at fløkja alt saman við at koyra útróður saman við trolbátum (bólk 4T). Samstundis hevur man valt at gera eina skipan har man hevur bæði fiskidagar og kvotur í somu skipan. Skipan, sum er ein blendingsskipan við heildarkvotu og fiskidøgum.
Lógaruppskotið leggur upp til at toskur og hýsa verða kvoterað í eina felagskvotu fyri allar tríggjar bólkarnar, meðan fiskiskapurin verður skipaður við fiskidøgum. Tað framgongur ikki hví henda loysnin er vald og eingi dømir eru um, hvør rættarstøðan hjá einstøku feløgunum er í nýggju skipanini.
Hetta vil viðføra, at útróðrarbátar, sum orsaka av vánaligum veðri ella vánaligum húkafiskiskapi tíðliga á áðrinum ella tí at teir fiska við snellu við Ísland um summarið, standa við ongum rættindum tá heystróðurn annars skuldi byrja, tí bólkur 4 T hevur fiskað felagskvotuna av toski og hýsu hjá øllum bólkinum.
So sjálvt um útróðrarbátar hava nógvar fiskidagar tøkar, kann henda at teir ikki sleppa til útróður tí toska- og hýsukvotan er uppi.
Um hetta verður gjøgnumført, so vera eigarar, sum varða av fiskiførum í bólki 4 og 5 einastu av verandi vinnurekandi, sum í nýggja lógaruppskotinum de facto, eru uttan lógartryggjaði vinnulig rættindi.
At blanda trolbatar- og útróður saman í eini skipan er púra óhoyrt og óroynt. Øll fiskivinnulóggáva higartil hevur roynt at gjørt skilnað millum trol og húkreiðskap í mest møguligan mun.
At innføra olymiskt fiskarí millum húkaútróður og trolbátar, er púra burturvið. Hetta ger tað ómøguligt hjá útróðrinum at tilrættaleggja nakað virksemið, annað enn, at fiska sum mest, so skjótt og so tíðliga á árinum sum møguligt, tí sannlýkindi eru fyri at trolbátar fiska alla kvotuna um summarið.
Henda skipan er alsi ikki nøgtandi, kravið má vera, at tað greitt framgongur, hvussu nógvar dagar ein bátur hevur og er kvotir ein partur av skipanini, má greitt tilskilast, hvussu nógv hvør bátur hevur loyvi at fiska, av hvørjum fiskaslagi, soleiðis at feløg, sum reka fiskveiðu (útróður) vita hvat tey hava og kunnu tilrættaleggja sítt virksemi samsvarandi hesum.
Tað man vera lagnunnar speisemi at Tjóveldi (og Javnaðarflokkurin) av øllum flokkum, skuldi gerðast teir, sum leggja upp til, at geva søguliga útróðrinum, sum vit kenna hann, endaliga banahøggið, tí tað verður endaliga banahøggið, um lógaruppskotið verður framt í verki.
At klútateppi af eini fiskivinnunýskipan skuldi roynast okkum í royna við húki so illani er torført at skilja.
Mín áheitan er, at Óluva sjálv setir seg væl inni í fiskivinnuuppskotið heldur enn at ringja og spyrja Høgna hvat hann meinar við ella vil.
Tá Óluva hevur skilt uppskotið,so kann hon greiða Jónleif frá, hvørja ávirka uppskotið hevur á útróður og JFK samtakið. Og Jónleif kundi hóskandi greitt Óluvu frá, hvussu man hevur tryggja trygd og javnt grundarlag undir uppisjóðarvirkjunum í eitt nú Suðroyggini.
Tað er mín vóna útróðrarmaðurin og okkara felag framhaldandi kunnu virka í hesum landi innan húkaveiðu.
Eg fari einaferð enn at spyrja, hví javnaðurin og tjóveldið saman við hinum flokkunum, hava luta út nýggj rættindi fyri áleið 1 milliard krónir frá 2010 til 2017 til feløg í reka trolarar, trolbátar, rækjuskip o.a. uttan at útróðrar- ella línumaðurin hevur fingið part í hesum. Hvar er lógargrundarlagið undir hesum. ?
Sum tit nokk vita, so hevur Løgtingsins umboðsmaður ikki sagt, at teir ið veiða tosk, hýsu og upsa við troli hava meir rætt til nýtt tilfeingið undir Føroym enn húkavinnan í Føroyum.
Gevist nú við at fremja ágang á okkum í royna at lívbjárga okkum innan húkavinnu.
Fái okkum heldur nýggj rættindi, og sum tit vita, so er kreppa í heimaflotanum tí botnfiskur hevur svikið seinastu árini orsaka av, at føðigrundarlagið er eti upp av øðrum fiskasløgum.
Óli M Lassen, reiðari á M/B LÍÐHAMAR & M/S JÁKUP B


text:
Heilsu-og sjúkrarøktin á dagsskrá!
Í samband við viðgerðina av sjúkrahúsverkinum hevur kjakið oftast snúð seg um íløgur til bygningar og tól, viðgerðarhættir, uppgávubýtið millum sjúkrahúsini, viðgerðir uttanlands og leiðslubygnaðin.
Sjáldan, fyri at siga, næstan ongantíð hevur kjakið snúð seg um ta heilsu-og sjúkrarøkt, sjúklingurin hevur fyri neyðuni og starvsfólkið, ið skal veita hesa tænastu!
Her skal ein politisk hugburðsbroyting til, soleiðis, at kikarin verður munandi meira vendur móti heilsu-og sjúkrarøktini og við tí, hvørjar umstøðurnar hjá starvsfólkunum innan sjúkrahúsverkið og eldraøkið í verunleikanum eru – og ikki minst, hvønn týdning júst hetta hevur fyri sjúklingin og trivnaðin sum heild innan sjúkrahúsgáttina! Hetta ger seg eisini galdandi innan eldraøkið!
At starvsfólkið kýtir seg at gera sítt besta veit ein og hvør, sum hevur sett sín fót á tær ymsku deildirnar.
Sjálvandi er tað sera møtumikið, tá ov fáar hendur eru í røktina at røkja tyngjandi uppgávur á deildum, sum mangan eru yvirfyltar!
Skelkandi at lesa, tá Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar á sinni, boðadi frá, at tað á Landssjúkrahúsinum í mong ár hevði verið ein áhaldandi trupuleiki við yvirfyltum deildum og ov fáum starvsfólkum at røkja heilsu-og sjúkrarøktar uppgávurnar!
Umframt at verða sera tyngjandi fyri starvsfólkið er tað eysæð ikki serliga heilsufremjandi fyri sjúklingin, at so skal vera.
MEN hví er tað so, kann ein spyrja ? Kann hetta ikki júst vera ein ábending um, at heilsu-og sjúkrarøktin ikki hevur fingið tað pláss á tí politisku dagsskránni, sum hon hevur uppiborðið?
Tí er tað eg sigi, at skal vend koma í her, er neyðugt , at ljóskastarin júst verður settur á hendan týðandi partin innan sjúkrahúsverkið!
At tryggja, at heilsu-og sjúkraøktin kemur á politisku dagsskránna er sera umráðandi – ja, ein fortreyt fyri einum tryggum og vælvirkandi heilsuverki !
Havi sum kunnugt drúgvar royndir innan heilsu-og sjúkrarøktarøkið og er tað er mær eitt hjartamál at fáa heilsu-og sjúkrarøktina á politiska breddan – og verður hetta at fremja í góðum samstarvi við avvarðandi yrkisfeløg!
Eiði, tann 22.august 2019
Tordur J.Niclasen, listi H
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Borgarstjórin í Skálavík: Brandur, vit skylda øllum pørtum at fara til verka beinanvegin
Vespureiðrið (145) - 3. aug. 2020
Skipsverkfrøðingur: Er tað nú rætt, sum løgmaður sigur?
Bjarni Djurholm: Løgmaður neyðtøkumaður? Hvussu lágt kann mann ríða?
Hildu Ólavsøku á Lúsabankanum
Strandferðslan eigur ongi skip
Petur Hans Dahl. veðurfrøðingur: Veðurvánir fyri hesa vikuna (vika 32)
Jóhan Petur í Soylu: Eg eri givin á sjónum!
Løgtingsmaður: Grindin hevur eitt virði uppá 13 mió kr, um vit brúka prísin á seyðakjøti sum grundarlag
SLEIPIBÁTURIN – vanlig sjón á Skálafjørðinum
Samrøða: Bjarti Mohr um amerikanska forestavalið 2020
Til lukku Bárður
Gera nýggja roynd at burturbeina trolara við Svalbard
Fleiri sendingar verða bodnar út á KVF.fo
Borgarstjóri: Haldi tykkum burtur í kvøld
M. C. RESTORFF SJEYTI
MYNDIR: Væleydnað ólavsøka í grannaløgunum
So eksploderaði smittan: 14 nýggir koronatilburðir
Á Torginum 4. aug. 2020 - Samrøða: Betty og Jógvan við Keldu (uppt. sept 2010)
SEV fer framhaldandi at hava slóðbrótandi leiklutin
Í samfull 40 ár hevur Magni staðið fyri startinum
Góðu tit, sum ráða fyri borgum, latið tann blomstrandi partin av tí almenna fáa frið
Tá ið løgmaður neyðtók Mikkjal á Ryggi
Hollendska samgongan
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Herfyri løgdu vit út um javnstøðu í nevndunum ávikavist hjá feløgunum og hjá sambondunum. Nú hava vit tikið allar nevndirnar samlað, og so eisini deilt upp í ítróttagreinar.
Sambond: 26 nevndir
Feløg: 82 nevndir
Feløg og Sambond: 108 nevndir
Tað sæst, at ítróttafeløgini duga betri at fáa kvinnur í nevndirnar enn sambondini gera. Hví hetta er so, kunnu vit í fyrstu atløgu bert gita um, men ein orsøk kann vera, at hjá ítróttafeløgunum ber til at arbeiða praktiskt innan sín ítrótt, meðan tað hjá sambondunum verður arbeitt meira yvirordnað og politiskt. Kanska kvinnunum dáma betri at hava beinleiðis ávirkan á íðkarar, venjarar, umstøður og at hjálpa til við tí praktiska, sum krevst til at reka eitt ítróttafelag.
Leggja vit allar ítróttafelagsnevndirnar saman (í 2020 hava vit tølini frá 82 feløgum), eru hesar innanfyri tað mark, sum ÍSF hevur sett fyri kynsbýtið í 2030. Men rættast er at hyggja nærri at tølunum, og har sæst, at nakrar ítróttagreinir eru frægari enn aðrar hvat viðvíkur javnstøðu.
Niðanfyri hava vit sett nakrar grafar inn fyri at vísa støðuna:
(hagtølini síggjast HER)


text:
Leygardagin 27. apríl 2019 verður barnadansistevna í Klaksvík. Tað er Klaksvíkar Dansifelag, ið skipar fyri, og dansað verður í húsi felagsins. Vit byrja klokkan 10:00 í Skálanum. Á skránni verður føroyskur dansur, útferð til húsið hjá Nólsoyar Páll og døgurði og kaffi. Vit enda klokkan 15:00.
Tilmelding:
Tilmeldingarfreist – við tali av børnum, vaksnum og tvey kvæðaynski – er 3 vikur áðrenn, t.e. 6. apríl 2019. Børnini melda til hjá teimum lokalu dansifeløgunum, sum so melda til hjá Jónleif Johannesen, tlf. 742200 ella á teldupost jonleifj@logting.fo.
Kvæði/vísur
Hvørt felag boðar frá hvørji tvey kvæði/vísur, tey vilja skipa.
Matur
Døgurðin verður væntandi í Tekniska Skúla, ið liggur tætt við Skálan.
Útferð
Gingið verður frá Skálanum oman til Húsið hjá Nólsoyar Páll. Í húsinum verður greitt frá um garðin, um Nólsoyar Páll og samtíð hansara. Túrurin kemur at taka 45–60 min. Bólkar verða skipaðir við 60–100 fólkum.
Bussar
Tey, ið hava brúk fyri at ferðast norður við bussum, skulu samskifta við Andreas Sigurstein tlf. 214242. Andreas Sigurstein kemur at standa fyri samskipanini av bussunum og fyri at fáa suðuroyingum, ið koma norður fríggjakvøld 26. apríl, innivist í Tórshavn um tørvur er á tí.
Klaksvíkar Dansifelag


text:
Lívsins dansur í Mentanarhúsinum Fuglafirði
Sunnudagin 23. februar kl 16 verður forkunnugt útgávutiltak í Mentanarhúsinum í Fuglafirði.
Útgávan, talan er um, eru tríggjar listagreinir sjóðaðar saman í eina heild. Eitt myndprýtt yrkingasavn við fløgu.
Bárður á Lakjuni hevur yrkt tekstirnar og gjørt løgini. Sámal Toftanes, listamálari, prýðir savnið við myndum, ið lýsa innihaldið í tekstunum. Niclas Johannesen framleiðir tónleikaliga partin saman við Bárði, og skaptar verða ljóðmyndir, ið lýsa huglagið í ymisku tekstunum.
Á tiltakinum fer Frits Johannesen at senda Bárði eina heilsan. Málningarnir hjá Sámali verða at síggja og Martin Joensen fer at tosa við Bárð um nýggjasta tónleikaavrikið. Bárður fer eisini sjálvur at syngja nøkur løg úr savninum.
At enda verður kaffi og høvi verður at keypa sær útgávuna. Øll eru hjartaliga vælkomin.


text:
So bragdaði endiliga av álvara, her á HeimsMeistarastevnuni 2017 í Budapest. Óli Mortensen 15:37.77 og persónligt met í 1500 frí, í mun til hansara 15:38.41 frá Danish Open 2016.
Hetta er nógv skjótari enn hansara annars besta tíð í ár, sum er 15:45.66 frá tá ið hann vann gull í hesum teini á Danish Open 2017, og tíðin frá 2016 var eisini imponerandi, frá tá ið hann bronsu og svam undir OL-kravtíð á Danish Open 2016.
Vit kenna ikki enn OL-kravtíðina til Tokyo í 2020, og danir brúka hartil í heilum at herða tær í mun til kravtíðirnar frá FINA.
Hendan tíðin nú er mest sannlíkt ikki nóg skjót til at hann tá einaferð kann svimja seg á danska OL-landsliðið; tann tíðin var t.d. 15:07.53 til OL 2016 í Rio de Janeiro.
Men, gott at síggja at Óli er á røttu leið !


text:
Kaj Leo Holm Johannesen, landsstýrismaður í heilsumálum, hevur tann 19. mars verið á fundi við heilsumálaráðharrarnar í øllum Norðanlondum. Talan var um ein bráðfeingisfund, sum varð hildin talgilt.
Fundurin snúði seg um støðuna viðvíkjandi korona í Norðanlondum. Ráðharrarnir kunnaðu hvønn annan um støðuna við korona og um tiltøkini, sum londini hvør í sínum lagi hava sett í verk til tess at basa korona. Somuleiðis umrøddu heilsumálaráðharrarnir, hvussu Norðanlond kunnu samstarva í stríðnum móti korona.
Kaj Leo Holm Johannesen kunnaði norðurlendsku starvsfelagar sínar um, at higartil eru 2,3% av føroyingum testaðir fyri korona. Somuleiðis kunnaði hann um, hvussu nógvir føroyingar hava fingið staðfest sjúkuna, talið á teimum, sum eru í sóttarhaldi, umframt at tvey eru vorðin frísk aftur.
Kaj Leo Holm Johannesen kunnaði eisini um ymsu tiltøkini, sum myndugleikarnir hava sett í verk bæði á heilsuøkinum og sum heild. Á heilsuøkinum er talan m.a. um tiltøk at kanna fólk fyri korona, umframt upplýsing á heimasíðu og Coronalinjuni.
“Støðan við korona kann bara loysast, um vit samstarva tvørturum landamørk. Einki land klárar einsamalt at loysa kreppuna við korona, og hetta er ein avbjóðandi tíð fyri okkum øll. Á fundinum í dag eru vit samd um, at tað er týdningarmikið, at vit standa saman, stuðla hvørjum øðrum og samstarva”, sigur Kaj Leo Holm Johannesen, landsstýrismaður.


text:
Nú Eystanstevna verður um vikuskifti, verður parkeringsøki millum Býráðshúsið og Maskinhandilin stongt frá hóskvøldi til sunnudagin.
Tí fara vit at heita á øll um at nýta aðrar parkeringsmøguleikar.
11.06.2020
Parkeringøkið sunnanfyri Býráðshúsið
Nú Eystanstevna verður um vikuskifti, verður parkeringsøki millum Býráðshúsið og Maskinhandilin stongt frá hóskvøldi til sunnudagin.
- Hevur tú ongan posa eftir?
- Hugsið um umhvørvið, tá tit taka nátar
- Marmennilin avdúkaður í morgin, sunnudagin
- Verið varin í ferðsluni, nú skúlarnir byrja aftur
- Marmennilin
- The Daycare will be open again next week, from Monday 17th August
- Dagstovnaøkið letur uppaftur í næstu viku, mánadagin 17. august
- COVID-19 kanningar í Runavík
- IRF sendir glas frá húsarhaldum til endurvinning
- Sjúkrahúsverkið kannar fyri koronu í Runavík
- Eysturoy, – gráa leingjan
- Mentanarvikan
- Ráðhúsið, dagstovnaøkið og COVID-19
- Pauli nýggjur skúlavørður á Skála
- Kommunuskrivstovan í summarfrí
- Gunvør havt seinasta arbeiðsdag á Sellanum
- FM renning í Runavík í morgun
- Kirkjubøkur lagdar fram í Løkshøll týskvøldið kl. 19
- Svimjihøllin nærkast
- Útstykkingar


text:
Nú ein vika er farin aftur um bak, síðan átøk vóru sett í verk, til tess at skipa samfelagið so skilvíst sum gjørligt, nú korona-sóttin herjar, var ætlanin, at partarnir skuldu hittast aftur í dag, men støðan, mett í mun til smittuvandan, gjørdi, at samskift var á annan hátt enn í vanligum fundarforum. Enn er støðan støðug, tí verður hildið fast um átøkini, sum sett vórðu í verk fyri viku síðani. Broytist støðan í vikuskiftinum ella fyrst í næstu viku, verður málið tikið upp so skjótt sum hildið verður neyðugt.
Dagstovnarnir eru týðandi stovnar í gerandisdegnum og í hesum døgum serliga vitalir, skal samfelagið hóra undan við skinninum á nøsini so nøkunlunda. Trivnaðarleiðarin og borgarstjórin vitjaðu í dag Sóljuhjarta í Søldarfirði og Sellan á Skála. Blussið er lægri enn tað plagar, men stovnarnir virka.
Talið av børnum við serligum tørvi á dagtovnatilboðum hesa vikuna hevur ligið millum 12 og 16 børn. Á hvørjum stovni sær hevur ein stova verið opin, og starvsfólk hava verið um ein barnahóp frá einum til fýra børn. Flestu foreldrini hjá hesum børnum hava starvast innan heilsu- og eldraøkið, á framleiðsluvirkjunum í økinum - umframt einstøk í matvørukrambúðum og á øðrum týðandi starvsøkjum.
Talið av børnum, ið annars hava fingið játtað serligt dagstovnatilboð, er nakað størri enn staðfesta dagliga talið av børnum, og kemst hetta helst av tí, at foreldrini skipa seg heima dag fyri dag, um gjørligt, og uppmøtingin kann í einstøkum førum eisini vera ávirkað av vandanum fyri smittuspjaðing.
Vit vita at foreldrini gera tað tey megna fyri at ansa egnum børnum við hús, og eisini at leiðslur og starvsólk á dagstovnaøkinum gera sítt ýtarsta fyri at útvega neyðugu undantøkini.
Við í miðal 14 børnum á dagstovni og frítíðarskúla, av einum samlaðum talið á 421 børn, er talan um eina avbera góða undirtøku fyri átakinum at forða smittuspjaðing, borgararnir taka ábyrgd í hesum døgum, og vónandi og væntandi fer tað at síggjast aftur í samfelagsstrukturinum í ókomnum døgum og vikum.
Í hesum og komandi døgum er umráðandi, at allir liðirnir í tilbúgvingini ímóti koronasjúkuni samvirka. Dagstovnøkið er ein týðandi liður á hesum mótinum, avgerandi fyri at fleiri aðrir vitalir lutir í samfelagnum kunnu virka, tí eru vit takksom fyri, at tey virkandi leggja sín góða lut í verkætlanina, har vit sum samfelag royna at koma ígjøgnum hesar trongdartíðir, vit eru partar av fyri tíðina.
Umráðandi er eisini, at vit støðugt hava okkum fyri eyga, at fylgja myndugleikakrøvunum.


text:
Men talan er kortini um rættiliga annarleiðis roynd enn tær, vit hava verið von við. Allir næmingarnir hava teldu við og sita hugagóð og trýsta á knappaborðið. Eingin blýantur ella pennur er at síggja, og orðabøkur og vegleiðingar um longd, uppseting og skriving annars eru at finna í telduni.Sjálvt úrslitið verður eisini handfarið annarleiðis, tí hetta verður latið inn talgilt. Stílar verða lagdir inn á eina teldu, og lærarin fær teir um teldupost til rættingar. Um hann so skrivar út ella ikki, má hann sjálvur gera av.
Myndin er tikin mikudagin, meðan næmingar skriva enskan stíl.


text:
15.09.2020 Sten Larsen
Fríggjadagin 18.09.20. er viðtalan stongd. Hava tygum átroðkandi tørv á læknahjálp ella tørv á endurnýggjan av recept, verður víst til viðtaluna hjá Jenis av Rana, kml. við Jónu Hansen, kml. Bíleggingar á heimasíðuni verða ikki avgreiddar henda dagin, men í fyrsta lagi 21.09.20.
14.08.2020 Sten Larsen
Í dag, fríggjadag 14.08.20.hava vit trupulleikar við telduskipanini og fáa tí ikki avgreitt bíleggingar á heimasíðuni.
14.08.2020 Sten Larsen
Vegna summarfrí er viðtalan stongd frá 7/8-6/9- 2020.Hava tygum átroðkandi tørv á læknahjálp ella endurnýggja receptheilivág, verður víst til viðtaluna hjá Jenis av Rana, kml. v/ Jónu Hansen, kml. 319520.Til ber ikki at samskifta umvegis heimasíðuna hetta tíðarskeiðið. Teldupostar verða heldur ikki svaraðir.
03.08.2020 Sten Larsen
Í løtuni ber ikki til at bíleggja tíð umvegis heimasíðuni.
24.07.2020 Jenis av Rana
Vegna summarfrí er viðtalan stongd frá mánadegnum 27. juli. Opið er aftur mánadagin 17. august. Hava tygum átrokandi tørv á læknahjálp og endurnýggjan av reseptum, verður víst til hinar kommulæknarnar í Gundadali ella í býnum. Eftir kl. 16 og í vikuskiftinum er vaktlækni at hitta á telefon 1870. Tað ber ikki til at samskifta um heimasíðuna meðan vit eru burturstødd


text:
Úrskurðarfundur 27. august 2019 kl. 9
Úrskurðarfundur 20. mars 2019 kl. 9
Úrskurðarfundur 27. februar 2019 kl. 9
Innkomið skundmál
Innkomið skundmál
Kára á Rógvi til minningar
Tá Fasti Gerðarrættur heitti á meg um at skriva minningarorð um Kára á Rógvi, nú hann fór so brádliga og alt ov ungur, segði eg ja beinanvegin. Tað er kortini í tungum huga at eg skrivi hesi orð um skyldmannin, vinmannin og starvsfelagan Kára.
Kári var borin í heim tann 4. mai 1973 í Tórshavn. Foreldrini vóru Eyðun á Rógvi og Sunneva Dalsgaard. Systkini vóru tvey, Elin og Heri. Hann giftist við Jóhannu og fingu tey trý børn, Bragi, Brestir og Bryndis. Hann doyði tann 14. februar í ár, bert 41 ára gamal.
Eftir lokið studentsprógv í Hoydølum fór Kári í 1993 at lesa løgfrøði í Keypmannahavn, haðan hann fekk prógv í 1998.
Hansara hugur rakk út um eingjargarðarnar, og las hann eitt ár í Aberdeen, haðan hann fekk Master of Laws prógv í 1999. Eftir stutt skeið sum sakførarafulltrúi kom Kári til ta niðurstøðu, at hansara yrkisskeið heldur skuldi vera at skriva um og kenna í løgfrøði, og longu í 2000 fekk hann saman við øðrum í lag at stovna Føroya fyrsta, og einasta, fakliga tíðarrit í løgfrøði, har nógvar áhugaverdar greinir eftir Kára eru at finna.
Seinni fekk Kári í lag, at sett varð á stovn reglulig undirvísing í lóg á Samfelagsdeildini á Fróðskaparsetrinum, Grundskeið í lóg, har undirvíst varð í løgfrøði við støði í føroyskum viðurskiftum og í evnum, sum høvdu týdning í føroyska gerðandisdegnum. Mong eru tey, bæði í almennari fyrisiting og øðrum størvum, sum í hesum skeiðum hava fingið eitt hollari støði at standa á í dagliga starvinum.
Sum Kári segði í einari samrøðu við føroyskar løgfrøðilesandi, hevði hann hug at vera akademikari, og fór hann tí undir víðari lesnað við Háskóla Islands, miðandi ímóti ph.D prógvi, sum hann fekk í 2009. Í hesum sambandi skrivaði hann lærda ritgerð við heitinum West-Nordic Constitutional Review – a Comparative Study of Scandinavian Judicial Review and Judicial Reasoning. Í ritgerðini viðger hann ymiska háttalagið, ið dómstólarnir í Noregi, Íslandi og Danmark nýta, tá teir skulu taka støðu til í hvønn mun lógir ella aðrar fyriskipanir eru í samsvari við grundlógirnar ella aðrar fyriskipanir við hægri rættarstigi, eitt nú evropeisku mannarættindasáttmálarnar. Sera áhugaverður lesnaður hjá teimum, ið hava áhuga í løgfrøði á høgum stigi. Ritgerðin kom í 2013 út sum bók á danska løgfrøðiforlagnum DJØF. Eg hevði ta gleði at lesa handritið og koma við ymiskum smávegis viðmerking og uppskotum, og skemtingarsamur, sum Kári altíð var, sendi hann mær eitt eintak av bókini við orðunum: ”Tú ert so staðfesti fyrsti lesarin”.
Skuldi løgfrøði mennast sum viðkomandi lærugrein á Setrinum var neyðugt við lærubókum við støði í føroyska veruleikanum. Kári fór tí undir at útvega hesar, og byrjað varð við lærubók í fyrisitingarlóg, ið hann skrivaði saman við Bárði Larsen. Bókin kom fyrst sum fyribilsútgáva, ið varð send áhugaðum at koma við viðmerkingum og uppskotum til umbøtingar, og sum onnur økta útgáva í 2012. Bókin er skipað í seks tættum, har sera gott innlit fæst í fyrisitingarreglur og krøv til sakliga fyrisiting. Stílurin er tann eyðkendi “kárastílur”, ið á ein lættskiljandi og stundum skemtiligan hátt greiðir teir torførastu spurningarnar.
Í 2013 kom bókin Felagsverklóg, eisini sum fyribilsútgáva, ið er ein lærubók um føroyskan kollektivan arbeiðsrætt. Vónandi tekur onkur yvir, har Kári varð noyddur at gevast, soleiðis at onnur økta útgáva eisini kemur av hesi bókini.
Eg fari at loyva mær at endurgeva hetta lítla brotið burturúr bókini, ið sýnir, hvussu væl Kári dugdi at orða seg. Undir yvirskriftini Kom og trætast skrivar hann:
“Mangan er at frætta um ivamál í felagsverklóg. Spyrt tú, hví tey ikki føra mál um spurningin, verður ofta svarað: “føra vit eitt mál kunnu vit tapa!” Ja, eyðvitað. Men føra tit ikki mál, ber ikki til at vinna. Okkurt er mentanarliga farið av sporinum, tá vit heldur lata spurningin liggja, seta bulldozaran fyri portrið, ella halda fast uppá hvør sína støðu. Allir partar líða undir áhaldandi óvissu og teirri ójavnu kappingarstøðu, ið stendst av ymiskligari viðferð. Tá ið ræður um tey mongu ivamál ið eru í felagsverklóg, er tað mótsatta av at vinna málið ikki at tapa tað, heldur at fáa greiðu á støðuni: ikki at føra málið – og ikki at semjast á annan hátt- er veruliga tapið, tí virki, stovnar, leiðsla og løntakarar skulu áhaldandi liva við óvissuni.”
Kann tað sigast greiðari?
Undirvísingin í løgfrøði byrjaði í smáum við Grundskeiði í lóg, ætlað teimum, sum í almennari fyrisiting og á annan hátt fingust við málsviðgerð, har grundvitan í løgfrøðiligari metodu var ein fortreyt. Hetta skeiðið varð sera vælvitjað. Í 2013 varð farið undir Masterskeið í løgfrøði. Kári varð tilnevndur professari í løgfrøði við Setrið í 2014, sum fyrsti og higartil einasti føroyski professari í løgfrøði.
Eg má nú umrøða tað, sum eg meti vera størsta bragd Kára. Eg gangi neyvan nøkrum ov nær, tá eg sigi, at hann var hjartað og motorurin í arbeiðinum við at seta Fasta Gerðarrætt á stovn.
Síðan “Arbejdere” og “Arbejdsforhold”, sum tað eitur í heimastýrislógini, vórðu yvirtikin í 1948, hendi millum nakað og einki við at lóggeva ella á annan hátt skipa fyri dagføring av reglunum á hesum týdningarmikla samfelagsøki. Partarnir á arbeiðsmarknaðinum høvdu sínar lønarsáttmálar, men almenn regulering av viðurskiftunum fanst stórt sæð ikki. Tó vóru tær donsku reglurnar frá fyri 1948 framvegis í gildi í Føroyum, men tær høvdu alt minni veruligan týdning sum frá leið.
Ymiskar royndir vórðu gjørdar at skipa viðurskiftini, men uttan úrslit. Einki var væntandi frá almennari síðu. Tað var reiðiliga vandaleyst at fara í verkfall, og eingin var at taka støðu til, hvørt verkfall var lógligt ella ikki, uttan vanligu dómstólarnir, har málsviðgerðin kundi taka fleiri ár. So hendi tað, at almennur arbeiðsgevari fann uppá at fara í fútarættin, og nú kom hvøkkur í, tí fútarætturin kundi viðgera tílík mál eftir einum seinnaparti og kravdi harafturat ikki trygd frá almennum stovnum.
Kári gjørdist formaður fyri einum arbeiðsbólki við umboðum fyri báðar partar á arbeiðsmarknaðinum, og kom við tí hugskotinum at brúka eina meira enn hundrað ára gamla danska gerðarrættarskipan sum grundarlag undir einari loysn, og førdi hetta til, at Fasti Gerðarrættur varð skipaður í sáttmála millum partarnar, á løntakarasíðu 47 feløg og á arbeiðsgevarasíðu 10 feløg. Gerðarrætturin varð skipaður við einari nevnd, har Kári var formaður frá byrjan til sín deyð, og einum dómarapaneli. Fasti Gerðarrættur skal, umframt at loysa trætur partanna millum, eisini tulka sáttmálar og savna, menna og kunna um føroyskan arbeiðsmarknaðarrætt.
Umframt at skriva alt regluverkið, fáa so nógv feløg við í sáttmálan og, frá tí at gerðarrætturin fór at virka fyri ellivu árum síðan, var Kári sum nevndarformaður ótroyttiligur í sínum starvi at varðveita gerðarrættin sum eitt nútímans amboð at medvirka til skil og friðarlig viðurskifti á arbeiðsmarknaðinum. Eitt sera týdningarmikið arbeiði í hesum sambandi var, at Kári fekk savnað ein hóp av úrskurðum, dómum og øðrum tilfari um føroyskan arbeiðsrætt, sum hann legði á heimasíðuna hjá Fasta Gerðarrætti við einari leitiskipan, ið ger tað lætt at finna tilfar um ávíst evni, tú hevur brúk fyri at lýsa rættarstøðuna.
Kári royndi seg eisini í politikki. Hesin parturin av hansara ótrúliga virknisfýsni man kortini vera tann, ið hann fekk minstu gleði burtúr. Eitt av hansara endamálum var at skapa opnari samstarv millum flokka og millum samgongu og andstøðu. Hesum kom lítið burtúr, og úrslitssøkin sum Kári var misti hann tolið. Her skal ikki sigast meira um tann partin avstarvi Kára. Tað mugu onnur gera, ið hava skil fyri føroyskum politikki.
Sum skrivari í Grundlógarnevndini var Kári sera virkin og breyt upp úr nýggjum á mangan hátt, ikki minst við at endurskapa mangt av tí mest rámandi málbrúkinum í fornum norrønum lógarmáli í nútíðar høpi. Heldur ikki hesum kom nakað burturúr. Fyrst vóru løgtingsmenn ójavnir á máli um alvans rætta navn, og síðan var okkurt í innihaldinum, ið forðaði fyri semju.
Hóast Kári gavst í politikki helt hann ikki uppat at gera viðmerkingar til almenn viðurskifti. Millum tað seinasta hann skrivaði var ein viðmerking til ta tá nýbyrjaðu kanningina av sonevnda tunlamálinum, har hann fýltist á, at tað var ov smalur arbeiðssetningur, ið kanningarstjórin hevði fingið, bert at kanna, um brot var framt á lóg um ábyrgd landsstýrismanna. Hann helt, at tað hevði verið gull vert hjá framtíðar løgfrøðingum og øðrum embætisfólki og ráðgevum at fingið hesa søguna útlagda, so vit vistu, hvør bar seg fyrimyndarliga at, og hvør ikki, heldur enn bert at leita eftir “vissu fyri revsing”. Hetta er skriva í august, tá sum Kári sigur tíðin nærkast fyri seyðasýningum, og so kann hann ikki lata vera við at enda við at samanbera kanningarsetningin við eina seyðasýning, sum bert snúði seg um at vraka summar brundir og als ikki geva premiur.
Sum lið í at víðka sínar royndir fór Kári til Danmarkar í desember 2014 at vera dómari í Eystara landsrætti í nakrar mánaðir. Hann gleddi seg til hetta, og vit skemtaðu við, at nú fóru vit helst at síggja aftur í teimum dómum, hann var við at siga, hansara ráð í doktararitgerðini, at dómarar grundgóvu betur fyri sínar dómar, enn ofta verður gjørt, tá teir einans vísa til “sagens samtlige omstændigheder” ella “helhedsbetragtninger”.
Soleiðis skuldi ikki ganga. Eftir stutta og harða sjúkralegu doyði Kári tann 14. februar av hesi herviligu sótt, ið hvørki sparir gomul ella ung. Eg kann ikki lata vera við at hugsa um, at Kári ognaði bókina Felagsverklóg abbanum Eyvindi Dalsgaard við hesum orðum: “Abbin er fyrimynd mín sum fakmaður og granskari – og doyði tíverri alt ov ungur.” Abbin var borin í heim tann 1. mai 1905 og doyði tann 22. desember 1952, og gjørdist 47 ára gamal.
Hesi orð um abban kunnu av sonnum sigast um Kára sjálvan, og við teimum fari eg at enda. Vit eru nógv, ið sakna Kára, men allarmest hansara nærmastu, ið mest hava mist.
Halgir Winther Poulsen


text:
08. september 2020 - kl. 16:00
Málið um 37 tímar arbeiðsviku hevur uppiborið eina sakligari umrøðu enn ógrundaðu undanførslurar frá Helga Abrahamsen.
Tíðin er búgvin til styttri arbeiðsviku. Í 40 ár hevur føroyska arbeiðsvikan verið 40 tímar, meðan danir hava arbeitt 37 tímar. Landsstýrið eigur at ganga undan saman við okkum fakfeløgum um at stytta arbeiðsvikuna.
Máttleys argument
Nú Løgtingið hevur viðgjørt uppskot til samtyktar um, yvir eitt áramál og í samstarvi við fakfeløgini, at stytta arbeiðstíðina niður í 37 tímar, er tað hugstoytandi at lesa, hvussu landsstýrismaðurin í arbeiðsmarknaðarmálum við øllum hugsandi argumentum tvíheldur um, at føroyingar framhaldandi skulu arbeiða tríggjar tímar longri enn danir.
Vit kunnu reksa argumentini hjá landsstýrismanninum upp her:
1. Uppskotsstillarin, Javnaðarflokkurin, kundi gjørt tað sjálvur, tá hann sat við valdið.
2. Danir hava longri koyritíð millum heim og arbeiði.
3. Produktiviteturin minkar, so vit mugu innflyta útlendska arbeiðsmegi ella øll mugu renna skjótari.
4. Tað er ov kostnaðarmikið.
Ivasamur kostnaður
Sum tað fyrsta halda vit, at landsstýrismaðurin eigur at fara eftir bóltinum heldur enn eftir manninum.
Hví landsstýrismaðurin harnæst vil blanda ferðatíðina hjá dønum uppí spurningin um er arbeiðsvikuna í Føroyum tykist margháttligt. Við hesum leggur landsstýrismaðuri næstan upp til, at í framtíðini skulu tey, sum hava langt millum heim og arbeiði skulu hava styttri arbeiðsviku. Hetta gevur als onga meining og flytir bara fokus.
Eisini vil landsstýrismaðurin vera við, at styttri arbeiðstíð kostar 750 mió. kr. árliga. Men tað ber ikki til bara at taka tríggjar tímar av hvørjum 40 tímum og falda upp til samlaðu lønarútreiðslurnar, har øll eru uppí – bæði heilsurøktarin við niðursettari tíð og skiparin á Barentshavinum. Harumframt er starvsbrøkurin eisini ójavnur innan ymisk starvsøki. So fíggjarligi spurningurin eigur sjálvandi at verða kannaður neyvari – bæði í mun til inntøkur og útreiðslur. Og síðani má ætlan gerast fyri, hvussu arbeiðstíðin og kostnaðurin verða tillagað yvir ávíst áramál.
Vitan ella gitan
Landsstýrismaðurin gongur eisini út frá, at produktiviteturin minkar, og at tørvur verður á størri arbeiðsstyrki ella at fólk mugu renna skjótari. Aftur her er talan um postulat, tí hópin av kanningum vísa, at ávís stytting í arbeiðstíðini minkar ikki um produktivitetin, heldur tvørturímóti. Kostnaðurin verður vunnin inn aftur í nøgdsemi, lívsgóðsku, færri sjúkradøgum og arbeiðsskaðum. Dygdin og effektiviturin økist, umframt at framleiðslan og inntøkurnar fara upp. Somu kanningar vísa, at mest effektiva arbeiðstíðin liggur um teir 30 tímarnar. Slík vitan eigur at verða tikin við í viðgerðini.
Møguleikar heldur enn forðingar
Fremsti førleikin hjá einum landsstýrisfólki, umboðandi útynnandi valdið, er at síggja møguleikar heldur enn forðingar – at finna skilagóðar loysnir saman við viðkomandi samstarvspørtum - tá málið í sjálvum sær er skilagott. Hetta átti Helgi Abrahamsen at roynt.
Tí, sum hann sjálvur sigur, so eru nógvar góðar grundgevingar fyri at stytta um arbeiðstíðina. Hann nevnir sjálvur strongdar barnafamiljur. Vit kundu skoytt uppí, at føroyingar frammanundan arbeiða nógv mest í øllum Europa, og at føroyskar kvinnur hava met í niðursettari arbeiðstíð. Hetta kemst sjálvsagt av, at familjurnar longu hava innsæð, at tvey fulltíðarstørv, 80 tímar arbeiðstíð, er ov nógv, skal alt hanga saman. Hesar familjur hava so bara minni at liva av enn aðrar. Og nógv minni enn familjur í Danmark, har arbeiðstíðin er styttri og lønarlagið hægri. Er hetta virðiligt?
Bjóða okkum til tingingar
Starvsmannafelagið fer við hesum at heita á politiska myndugleikan um at viðgera málið um styttri arbeiðstíð í størri álvara. At landsstýrismaðurin setir føtur í bekk og ikki í spenni og bjóðar okkum til tingingar um málið. Tí sjálvandi skal føroyska arbeiðsfjøldin hava styttri arbeiðsviku við fullari løn, nú vit hava verið eftirbátar á økinum í 40 ár.
Og sjálvandi skal tað henda so líðandi og við ítøkiligum trípartasamráðingum millum politiska myndugleikan og partarnar á arbeiðsmarknaðinum, har øll lata og øll fáa.
Okkara lutur skal so ikki liggja eftir.
Starvsmannafelagið
Viðmerkingin hjá Helga Abrahamsen er HER!
« Aftur


text:
1339.17 - Týðingarfrøði (BA)
Skeiðsnummar
1339.17
Heiti
Týðingarfrøði (BA)
ECTS
10
Fortreytir
Studenturin skal hava staðið fyrra part av BA ella samsvarandi. Til ber eisini at taka skeiðið sum stakskeið við øðrum fortreytum (víst verður til galdandi námsskipan).
Endamál
At studenturin ognar sær innlit í almennar ástøðiligar og verkligar spurningar viðvíkjandi týðing og harumframt kunnleika um støðuna hjá týðing í samfelagnum.
Innihald
Arbeitt verður við almennum ástøðiligum og verkligum spurningum viðvíkjandi bókmentatýðing og yrkistýðing.
Læru- og undirvísingarhættir
Lærara- og studentaframløgur av skeiðsbókmentum; umrøða um evni sum lærari og studentar velja; skrivligar venjingar í at greina týðingar.
Læruúrtøka
Kunnleiki um støðuna hjá týðing í samfelagnum, frøðimál á økinum og førleiki at greina høvuðstættir í týðingartilgongd ástøðiliga og verkliga; grundleggjandi førleiki at meta týðingar til føroyskt.
Próvtøkuháttur
Frí heimauppgáva.
Próvdøming
Uttanhýsis
Lestrarlisti
Tekstsavn, ið viðger hugsanir um týðing frá klassiskari fornøld til okkara tíð: The Translation Studies Reader. Ritstjóri: Lawrence Venuti. 2012 (1.útg.2000) Jacobsen, Jógvan í Lon. 1991. “Hugleiðingar um orð og innihald”. Málting 2: 14-21 Laviosa-Braithwaite, Sara.1998. “Universals of Translation”. Routledge Encyclopedia; ritstj.: Mona Baker: 288-291. Ólavsst, Vár í. 1991.“Málið í týddum barnab.”. Málting 2: 34-35 Úrval av greinum og aðrir tekstir.
Ábyrgd
Turið Sigurðardóttir


text:
Rúsdrekkasøla Landsins
Rúsdrekkasøla Landsins ella Rúsan, er føroyska einkasølan fyri rúsdrekkasølu, sum fylgir sama leisti sum hinar norðurlendsku einkasølurnar Vinmonopolet, Systembolaget og Alko. Virkið varð stovnað í 1992, eftir at nýggj rúsdrekkalóg var samtykt, sum loyvdi rúsdrekkasølu í Føroyum. Virkið hevur handlar í Tórshavn, Norðskála, Saltangará, Klaksvík, Miðvágur, Sandur, Øravíkarlíð og Vestmanna.
Søgan[rætta | rætta wikitekst]
1991[rætta | rætta wikitekst]
Ásannandi at tíðin var komin til at fáa skipaði virðurskifti innan rúsdrekkasølu, legði landsstýrið í apríl 1991 uppskot fram, um nýggja rúsdrekkalóg. Stívliga eitt ár eftir, varð lógin samtykt av løgtinginum.
1992[rætta | rætta wikitekst]
Nýggja rúsdrekkalógin, løgtingslóg nr. 20 frá 10. mars 1992, um innflutning og sølu av rúsdrekka, hevur eina endamálsgrein, sum miðar ímoti at avmarka rúsdrekkanýtlsuna og minka um skaðan, sum rúsdrekkanýtslan hevur við sær fyri einstaklingin og samfelagið.
Høvuðsbroytingarnar í mun til gomlu lógina vóru:
Stovnsetan av Rúsdrekkasølu Landsins, sum hevur einkarætt til innflutning og sølu av rúsdrekka Loyvi til útskeinkjan av rúsdrekka til hotel- og matstovuvirksemi Lækkan av aldursmarkinum úr 20 niður í 18 ár Avtøka av skamtan
Í lógini var eisini ásett, at eitt rakstraravlop, heilt ella partvíst, skuldi nýtast til fígging av upplýsandi virksemi, um skaðarnar við nýtslu av rúsdrekka og til viðgerð av rúsdrekkamisnýtarum.
Lógin varð stigvíst sett í verk í 1992. Á sumri 1992 varð stjóri, Dagmar S. Joensen, sett at taka sær av at seta Rúsdrekkasølu Landsins á stovn. Fyrstu skeinkiloyvini vórðu givin í juni, innflutningur og smásøla byrjaði 2. november 1992, sum eisini er dagurin vit halda føðingardag.
Rúsdrekkasøla Landsins varð stovnsett, og í kunngerð nr. 144 frá 20. oktober 1992, um rakstur av Rúsdrekkasølu Landsins v.m, varð og er málið:
At skapa fortreytir fyri einari broyttari og harav minkandi nýtslu At fylgja neyvt við og upplýsa um gongdina í nýtsluni At veita eina tænastu við breiðum, fjølbroyttum og tíðarhóskandi úrvali og vøruupplýsing, so kundin hevur ein møguleika at meta um útboðið At verða við í upplýsandi tiltøkum Fyrsta harudag, 2. november í 1992, læt fyrsta sølubúðin upp, við Hoyvíksvegin 51, í Tórshavn og 15. desember 1992 í Bøgøtu 38, í Klaksvík
1993[rætta | rætta wikitekst]
Í 1993 lótu fýra nýggjar sølubúðir upp 21. juni á Drelnesi í Suðuroy 24. juni á Mølini í Skálavík 30. juni í Saltangará 5. juli í Heiðunum í Miðvági
Frá byrjan var øll søla yvir disk, tó undantikið í Saltangará, har man sum eina roynd hevði sjálvtøkubúð.
So við og við vórðu allar sølubúðirnar broyttar til sjálvtøkubúðir, og í dag eru allar deildir sjálvtøkubúðir.
1999[rætta | rætta wikitekst]
Í 1999 varð høvuðsgoymslan á Hoyvíksvegnum flutt niðan á Sandvíkarhjalla, har hon húsast enn í dag.
2007[rætta | rætta wikitekst]
Deildin í Saltangará flutti í nýggj høli á Heiðavegi.
2009[rætta | rætta wikitekst]
3. september 2009 læt Rúsdrekkasøla Landsins upp handil í Miðlon við Hoyvíksvegin í Havn.
Orsøkin var, at bygningurin á Hoyvíksvegi 51 var so fongdur við soppavøkstri, at Arbeiðseftirlitið gav Rúsdrekkasøluni boð um at gevast við øllum virksemi í bygninginum.
Goymslan til handilin og fløskumóttøkan varð flutt í Grónbygingin á Staravegi.
2010[rætta | rætta wikitekst]
Kunngerð Nr. 19, um Skipan og rakstur av Rúsdrekkasølu Landsins, varð broytt soleiðis, at møguligt varð hjá Rúsdrekkasøluni at hava opið leygardagar.
Fyrsti leygardagurin har møguligt varð at keypa í sølubúðum hjá Rúsdrekkasøluni var leygardagin tann 8. mai 2010.


text:
Leygardagin var 4. umfar í vetrarkappingini. Kvøldi fyri hevði eg avtala við Gutta at vit skuldu koyra saman til Sørvágs. Leygarmorgunin var eg tíðliga á fótum, og veðrið var einki at reypa av, í løtum var grovur heglingsælingur, hevði bestan hugin at avlýsa. Ringdi til Gutta, sum akkurat hevði fingið eygu, so hann visti ikki hvussu veðrið var. Uppbakning til avlýsing far man ikki lættliga frá Gutta, so vit avráddu at fara úr Klaksvík kl. 9:15. Renningin byrjaði kl. 11:00. Gutti hevði okkara tíðtøku tól við, so vit máttu verða til tíðina.
Komnir vestur var rúgva av fólki møtt upp til renning, næstan eingin hevði valt mína ætlaðu tøsutu loysn at avlýsa, heldur vóru fleiri komin afturat, teimum so høvdu melda til frammanundan.
Eins og undanfarin ár verður runnið frá kirkjuni í Sørvági vestur til Bø, okkurt ári niðan ímóti Gásadalstunlinum. Veðrið varð kanska ein avbjóðing, og valdu fyriskiparnir tí at stytta rutuna nakað soleiðis at bert bleiv runnið nakað niðan í brekkuna aftaná Bø. Ein teinur uppá knappar 10 km. Gott fyri Havnar dámirnar, sum gramdu seg um at tær høvdu fingið tað fatan at teinurin eins og seinasta ár skuldi verða góðar 8 km, men rætt skal vera rætt, mær dámdi líka gott at teinurin bleiv styttur, so tað slapst undan at renna niðan ímóti Gásadalstunlinum.
Fáar minuttir eftir klokkan 11, mítt ur segði 11:03, var kappingin skotin í gongd, og fóru gott hálvhundrað glaðir rennarar til stroks móti Bø, og veðrið var fínasta slag, haldi at veðrið broyttist til tað betra beint áðrenn skoti var í gongd. Tað bleiv lagt ógvuliga varisliga út, um tað var óttin fyri at líkindini at renna ikki vóru so góð, skal eg ikki tora at siga, tað einu løtuna var tað so galið at eg lág fremstur, og tað var so ikki rætt, men tað gekk ikki leingi, so kom ferð á og ein og ein struku teir skjótu mennirnir fram við mær, leiddir av unga Sandávagsmanninum Hanus í Horni Nielsen, sum til Nýggjárhálvmarathon rættuliga fekk víst sínar dygdir sum rennara. Honum í hølinum vóru Sam, Henry og Einar, stuttligt eisini at síggja nýtt fólk hjá okkum blanda seg í oddin, her hugsi eg um Steffan Klein Poulsen.
Niels Poulsen fór eisini fram við mær áðrenn vit komu til Bíggjar, forrestin so megnaði eg at halda honum aftanfyri meg til nýggjárhálvmarathon, eg hugsaði at nú skuldi hann geva mær eitt aftursvar, og tað slóg eg meg eisini til tols við og um tað skuldi verða so, so var tað heilt ok. Eg royndi at hanga í honum, og hann royndi eisini at heppa á meg, soleiðis at eg hekk í. Eg royndi bara at avstandurin millum okkum ikki vaks. Mótbrekkurnar tá ið vit runni til Bíggjar vóru øgiligar, føldi meg sera troyttan, men tá ið vit høvdu vent og fingi undanbrekku vísti tað seg sum at eg ikki fekk ferðina upp, kanska skyldast hetta tungu venjingina eg júst nú eri í, nú eg fyrireiki meg til Tokyo Marathon.
Ein annar sum eisini fór forbí meg var ungi toftamaðurin Ingi Johannesen, eg havi til onkra kapping drilla hann eitt sindur við at tað er ikki nóg gott at hann ikki klárar at vinna á einum so gamlum manni sum meg. Hesaferð lat hann onga iva verða hvør av okkum orkaði betur. Óført Ingi, soleiðis eigur tað at vera.
Nå, men tá ið 2 km vóru eftir, seti eg ferðina eitt sindur upp, og komi upp til Niels, hann tykist ikki at klára at halda ferðina og biður meg bara fara, hetta gevur mær eyka styrki og megni eg at halda ferðina á mál. At tað skuldi røkka til eitt 3. pláss í veteran bólkinum hevði eg slettis ikki í tonkunum tá ið eg fór frá Niels.
Ein sera væleydna kapping har eg fari at siga at brekkurnar ávegis til Bø vóru tann stóra avbjóðingin, veðrið tørnaði seg út til at blíva fínasta slag.
Aftaná gott brúsubað í SÍ húsinum var heiðursmerkja handan í kirkjuhúsinum og borðreitt við vælsmakkandi suppu við kaffi og køkum omaná.
Takk Frælsi fyri eitt sera væl fyriskipa rennitiltak.


text:
Nærsamfelagið
Nú samtakið hevur vaksið um virksemið í Norðurlondum, leggur BankNordik seg í sama mun eftir at stuðla tiltøkum, ítróttafeløgum og mentanarlívi í teimum nærsamfeløgum, sum bankin virkar í.
Leikluturin hjá BankNordik í samfelagnum
Sum lánsveitari, fíggjarligur ráðgevi og útvegari av fíggjarloysnum hevur BankNordik ein týðandi leiklut í samfelagsbúskapinum. Vit kýta okkum hvønn dag at lætta um gerandisdagin hjá okkara kundum, m.a. við at veita:
-
Privatkundum bústaðarlán, so teir kunnu seta føtur undir egið borð
-
Pensjóns- og samansparingarmøguleikar, sum tryggja ta fíggjarligu framtíðina hjá kundunum
-
Virkjum, sum tørvar nýggjan kapital til at vaksa seg størri ella gera handilshugskot til veruleika, lán
-
Gjaldkort og netbanka, so tað verður lættari at avgreiða gjaldingar og stýra egnum fíggjarviðurskiftum
-
Húsarhaldum og virkjum fíggjarráðgeving við at brúka serkunnleikan hjá okkara starvsfólkunum
Sostatt gera vit okkara til at tryggja framtíðarvælferðina hjá kundunum, veita teimum innlit, tá ið týðandi avgerðir skulu takast á lívsleiðini, og avgreiða flytingar stundisliga og neyvt. Bankin er eisini ein týðandi kapitalkelda hjá bæði stórum og smáum virkjum. Hetta skapar samfelagnum virði og er ein fyritreyt fyri búskaparvøkstri. BankNordik leggur eisini virði eftir seg við at skapa arbeiðspláss, rinda skatt og stuðla felagsskapum og samstørvum í nærsamfelagnum.
Stuðulsavtalur
Ásannandi tann avgerandi týdningin, sum mentanar- og ítróttafeløg hava fyri savningarmegina í samfelagnum, hevur BankNordik søguliga stuðlað alskyns framtakssemi í nærsamfelagnum. BankNordik raðfestir mentanarfeløg, ítróttafeløg og annað framtakssemi við breiðum útboði og limum í øllum aldri. Stuðulin skal gagna báðum pørtum, og endamálið skal sampakka við virðisgrundarlagið hjá BankNordik, sum byggir á grundvirðini: dugnasemi, eldhuga og framsøkni. Í 2018 stuðlaði BankNordik framtakssemi í nærsamfelagnum fyri umleið 2,1 mió. krónur. Stuðulin varð latin ítrótti, mentan, felagslívi og vælgerðararbeiði.
BankNordik-savnið
Í sambandi við at bankin stuðlar føroyskari list, hevur BankNordik, síðan bankin varð stovnaður, støðugt ognað sær føroysk listaverk. Tí eigur bankin í dag eitt lutfalsliga stórt listasavn. Tillagingarnar í deildabygnaðinum tey seinnu árini bera í sær, at virksemið hjá bankanum nú er savnað á munandi færri støðum, og tí er listasavnið hjá bankanum, sum fyrr var býtt millum deildirnar, nú í nógv minni mun í umferð og atkomandi hjá almenninginum. Fyri at tryggja, at eisini tann parturin av listasavninum hjá bankanum, sum í dag ikki er í umferð, verður atkomandi hjá almenninginum, hevur BankNordik stovnað ein sjálvsognarstovn – BankNordik-savnið – sum hevur tikið við ognarrættinum til listasavnið. Stovnurin varðar av umleið 600 listaverkum og hevur til endamáls at:
-
eiga og røkja listasavnið
-
stuðla føroyskari list
-
skipa fyri framsýningum og læna listaverk út
-
samstarva við privatar og almennar stovnar í Føroyum og uttanlands um framsýningar
Í sambandi við at BankNordik-savnið varð sett á stovn, setti bankin í 2016 eina fjórðingsmillión krónur í sjálvsognarstovnin til rakstur. Tíðarskeiðið 2017-2021 setur bankin hálvt annað hundrað túsund krónur um árið í stovnin, so at talan tilsamans verður um eina millión krónur. Stovnsraksturin er latin nevndini í grunninum upp í hendur, og inntøkurnar skulu eitt nú stava frá framsýningum og øðrum tiltøkum, útleigu av listaverkum og øðrum almennum og privatum stovnum.


text:
Óli Mortensen vann í dag silvur á Christiansborg Rundt 2016, sum næstskjótasti svimjari av øllum teimum umleið 3300 sum luttóku á 2 kilometra teininum, í kanalunum runt stjórnarbygningin í Keypmannahavn.
Hann var bara 8 sekund aftanfyri vinnaran Matej Kozubek úr Kekkia, við 22:38 í mun til 22:30, meðan danski Marcus Krøyer Svendsen vann bronsu við 23.35.
Óli luttók fyri Hovedstadens Svømmeklub, men er sum kunnugt úr Havnar Svimjifelag. Hann og Alvi Hjelm úr Ægir hava í summar skift til hetta felag, nú teir eru farnir niður at lesa.
Úrslitalistarnir verða at síggja seinni í dag, her á copenhagenswim.com. Afturat Óla luttóku í øllum førum føroysku Alvi Hjelm, Frans Johannesen, Jon Hestoy og Oluffa á Høvdanum.


text:
Svimjisamband Føroya skipar vikuskiftið 17. til 19. februar 2017 fyri lívbjargingardómaraskeiði í Páls Høll í Vági, har Sørin S. Djurhuus kemur at undirvísa. Hetta er fyrsta skeið av sínum slag sum Svimjisamband Føroya skipar fyri, eftir at vit í vetur yvirtóku eisini hendan part av okkara lívbjargingarskipan frá dønum.
Lívbjargingardómarar eru tey sum kunnu geva lívbjargingarprógv í skipanini hjá Svimjisambandi Føroya. Vanliga verður hetta gjørt við einum lívbjargingarskeiði, har luttakararnir við leiðbeining frá lívbjargingardómaranum skulu prógva at tey duga og orka at bjarga fólkum úr ymiskum vandastøðum í svimjihyli.
Sørin S. Djurhuus er umframt at vera lívbjargari og lívbjargingardómari, eisini einsamallur instruktør-instruktørur í føroysku lívbjargingarskipanini. Hetta merkir, at tað er einans hann sum kann geva okkara lívbjargingardómarum prógv. Tað verður so næsta stig í menningini av lívbjargingarskipanini, at fáa minst ein instruktør-instruktør afturat.
Nú í Vági verður skráin hendan
Fríggjadagin 17. februar
17:00 Vælkomin, persónlig framløga
18:00 Gjøgnumgongd av lívbjargandi fyrstuhjálp
19:00 Náttverði
Leygardagin 18. februar
08:00 Morgunmatur
09:00 Nýtsla av hjartastartara
10:30 Kaffi
11:00 Egnar upplivingar
12:00 Gjøgnumgongd av lívbjargingarroyndini
13:00 Smyrjubreyð
14:30 Tilbúgving í høllini, sjálv royndin gjøgnumgingin
19:00 Døgverði
Sunnudagin 19. februar
09:00 Morgunmatur
10:00 Lívbjargingarskeið fyri starvsfólkum o.ø.
17:30 Smyril fer av Drelnesi
Skeiðið inniheldur
- Mannagongd í fráboðan og tilrættisleggjan av skaðastaði
- Svimjiførleiki
- Bjarga panikkslidnum (sansaleysum) fólki
- Bjarga lívleysum fólki upp úr vatni
- Upplívan av lívleysum vaksnum fólki
- Upplívan av lívleysum barni
- Nýtsla av hjartastartara
- Nýtsla av hjálparútgerð, so sum iltkuffer, flótifjøl
Áhugaði verða biðin um at seta seg í samband við Sørin S. Djurhuus á fartlf 730112, men gevi gætur at her er sera avmarkað pláss. Vit seta sum krav at luttakararnir minst eina ferð hava staðið lívbjargingarroyndina, so at tann parturin ikki verður ein forðing.
Kostnaðurin fyri skeiðið er 2500 krónur, sum umfatar undirvísing og mat men ikki logi. At flyta á konto 6460 – 550.970.1 hjá Svimjisambandi Føroya, við kvittan til [email protected], áðrenn skeiðið byrjar.
Um onkur hevur hug at taka lívbjargingarroyndina, so verður tað sunnudagin hin 19. februar, kostnaður 1200 krónur.
Vegna Svimjisamband Føroya
Rókur í Jákupsstovu


text:
Lítli froskur byggir rúmdarfar
Bókaklubbin
- Síður: 40
- Útgávuár: 2017
- Upprunamál: danskt
- Innbinding: innbundin
- Rithøvundur: Jacob Martin Strid
- Myndir: Jacob Martin Strid
- Týðari: Niels Jákup Thomsen
Lítli froskur trívist væl heima hjá froskamammu og froskapápa og systkjunum Miðlingafroski og Stórafroski. Hann ger ikki SO illa fortreð longur, men hann er enn fullur í góðum hugskotum og fær illa sitið stillur.
Hvat kann tá vera betri enn at byggja eitt rúmdarfar? Froskabørnini byggja tað saman, men tað verður froskapápin, sum av óvart sendir alt húskið á eina ævintýrferð
– og so er tað Froskamamman, sum tekur um endan.
Lesið sjálv, hvussu hetta man ganga!


text:
Bøn er tøkk og bøn er gleði. Men bøn er eisini samtala við Gud.
1. Náða meg, Harri
Harri, vend oyra títt til og mær svara, tí armur og eymur eg eri. Varða tú lív mítt, tí eg eri trúgvur, bjarga tænara tínum, ið á teg lítur! Náða meg, Harri, tú ert mín Guð, tí allan dagin eg á teg kalli! Gleði tú sál veiti tænara tíns, tí, Harri, til tín eg sál mína hevji! Tí tú, Harri, ert góður og várkunnsamur, ríkur av náði móti øllum, ið á teg kalla!
Sálmur 86,1-5
2. Harrin er klettur mín
Harrin er klettur mín og virki, hann ið bjargar mær; Gud er helli mítt, har ið eg fái lívd, skjøldur mín og mítt frelsuhorn, háborg mín og høli, frelsari mín, ið bjargar mær frá yvirgangsverki! Lovaður veri Harrin, svá ljóðar róp mítt, frá fíggindum mínum veri eg bjargaður.
Seinna Sámuelsbók 22,2-4
3. Fyrigev okkum skuldir okkara
Faðir vár, tú sum ert í himlunum! Heilagt verði navn títt; komi ríki títt, verði vilji tín sum í himli so á jørð; gev okkum í dag okkara dagliga breyð; og fyrigev okkum skuldir okkara, so sum vit fyrigeva skuldarum okkara; og leið okkum ikki í freistingar; men frels okkum frá tí illa.
Matteus 6,9-13
4. Bjarga mær, Gud
Bjarga mær, Gud, tí vøtnini vilja meg køva! Eg eri sokkin í botnleyst díki, og einki er fótafesti. Eg eri farin í vatndýpið niður, og flóðin yvir meg skolar. Eg havi rópt meg móðan, mínir kvørkrar brenna, míni eygu eru tærd av at bíða eftir Gudi mínum.
Sálmur 69,2-4
5. Lovaður veri tú, Harri
Lovaður veri tú, Harri, Gud Ísraels, faðir várs frá ævum og um allar ævir! Tær, Harri, hoyrir tignin til og mátturin, heiðurin, æran og dýrdin, tí at alt er títt bæði á himni og á jørð; og títt, Harri, er ríkið, og tú ert hevjaður sum høvur yvir øllum! Frá tær kemur eyður og hátign, og øllum tú valdar; í tíni hond er megi og máttur, í tíni hond tað stendur, hvør ið skal vera mikil og máttugur; tí tignum vær teg, vár Gud, og lovsyngjum tínum dýrdarríka navni.
Fyrra Krýnikubók 29,10b-13


text:
Sannleikin og Jack Sparrow
Jesus segði um seg sjálvan:
“Eg eri vegurin, sannleikin og lívið….” – Jesus (John 14:6)
Hetta eru ikki smá orð Jesus sigur um seg sjálvan. Vit trúgva øll at sannleikin er, tí um vit ikki trúgva uppá at nakað er satt, so er onki at tosa um. Eg eri heilt vísur í at grunda á tað at eg endurgav Orð Jesusar, so er tað heilt sikkurt longu onkur meining í tínum høvdi:
Skynsemi
Vit brúka dag og dagliga okkara heila at hugsa við, og vónandi er ein ávís skipan í okkara logikki. Hvussu kunnu vit grundgeva fyri, at okkara tilvera er av tilvild, tí avleiðingin um vit veruliga vilja halda fast við, at alt er av tilvild, er at so liva vit í chaos og ikki í cosmos! Sjálvt fólk sum ikki beinleiðis rópa seg trúgvandi játta hetta:
“Tað mest óskiljandi við alheiminum er, at alt er skiljandi.” – Albert Einstein
Men hví er tað so, hví kunnu vit yvir høvur skilja nakað? Hvussu kunnu vit líta á okkara egna vit og skil – sum sambært guðloysi bert er av tilvild, og tí ein tilvildarlig samanseting.
Eg spurdi einaferð ein guðloysing, um hansara heili er samansettur á skynsaman hátt, hansara aftursvar var ikki serliga skynsamt, men tað lata vit fara. Hvussu við tær, er tín heili samansettur á skynsaman hátt, ella eru allar tínar niðurstøður tilvildarligar? Les meira…
Kedes
Eg var í Kedes í Januar, men eg eri ikki komin til at skriva eitt innlegg um evni, men eg fari nokk at byrja uppá tað í hesari vikuni..
Kedes verður sent hvørt týskvøld kl 21:00 á www.kedes.fo
Tá ið Kedes er “ON”, so er møguleiki at kjatta, senda boð til boðklivan ella sms’a.
Eisini ber til at maila spurningar, viðmerkingar ella bønarevnir á: kedes@kedes.fo
Við øðrum orðum: TÚ ert við til at mynda møtið 🙂
Eisini kanst tú finna Kedes á Facebook http://www.facebook.com/kedesfo


text:
At tulka málini fyri starvsvenjing - ein vegleiðing
Bøkur til at arbeiða við málum fyri starvsvenjing.
Heilsuhjálparar - Praktikkbogen
Heilsurøktarar - Praktikkbogen
Forlag: Munksgaard, nýggjasta útgáva.
Hesar bøkur eru nýggjar og skulu nýtast tá útbúgvingin broytist frá januar 2019.
Bøkurnar vísa beinleiðis til somu mál, ið verða nýtt í starvsvenjing í føroysku útbúgvingini.
Bøkurnar vegleiða um, hvussu ein kann náa málunum í dagliga arbeiðinum.
Føroyska útbúgvingin hevur somu mál í starvsvenjing sum tann danska, tí kann bókin nýtast beinleiðis í vegleiðingini.
Vegleiðarin eigur at tryggja sær, at bókin sum verður nýtt, svarar til málini í starvsvenjing.
Næmingarnir keypa hesa bókina tá tey byrja útbúgvingina og skal taka hesa fram í starvsvenjingini.
Fyri at nýta málini og støðismetingina í verki, krevst vitan um hesi 4 punkt
1. Taksonomi
2. Lyklaorð/sagnorð
3. Støði (próvtalsstigin)
4. Operationalisering
Niðanfyri er greitt frá, hvussu punktini verða nýtt í verki.
Skúlin hevur av og á temadagar, ið vegleiða viðvíkjandi tulking av málum. Eisini kann umbiðjast at temadagur verður hildin fyri tykkara arbeiðsplássi, um tit ynskja tað.
Punkt 1, taksonomi
Í støðismetingunum (málunum) verður brúkt ein ávís taksonomi - stigvíst vaksandi krøv - ið næmingurin skal røkka í málunum fyri starvsvenjingina.
Í heilsuhjálparaútbúgvingini eru stigini hesi:
Starvsvenjing I : Kunnleika til
Starvsvenjing II : Hegni og førleika til
Í heilsurøktaraútbúgvingini eru stigini hesi:
Starvsvenjing I: Kunnleika til
Starvsvenjing II: Hegni til
Starvsvenjing III: Førleika til
Í starvsvenjing hjá heilsurøktarum skal næmingurin arbeiða við øllum stigum í øllum starvsvenjingum, av tí at tað eru serøkir. Í seinastu starvsvenjing skulu øll málini vera nádd á støði "førleika til ".
Sí bøkurnar Lærebog i praktikken fyri at finna frágreiðing fyri hugtøkini:
kunnleika, hegni, førleika ("begynder " rutineret" "avanceret" )
Málini eru tey somu fyri starvsvenjingarpartarnar 1, 2 og 3, men TAKSONOMIIN avgerð hvussu langt næmingurin skal vera komin áleiðis at náa málunum og avgerð sostatt hvussu næmingurin skal metast.
Punkt 2, lyklaorð/sagnorð
Finn lyklaorð /sagnorð, ið eru umráðandi orð í mun til førleikaøki:
Vegleiðarin skal nýta lyklaorðini (sagnorðini) í málinum, til at vegleiða næmingin í sínum ábyrgdarøki. Lyklaorðini siga hvør uppgávan er í málinum. Ella við øðrum orðum, hvørjar uppgávur heilsurøktarin hevur og skal duga.
Dømi mál 12 heilsurøktaraútbúgvingin: (sagnorð)
"At næmingurin eftir galdandi reglum á starvsvenjingarstaðnum og eftir tillutan av uppgávum, sjálvstøðugt skamtar og gevur heilivág, umframt eygleiðir árin og hjáárin og kunnar um heilivágin, skjalfestir og ger sítt til, at borgarin/sjúklingurin samstarvar í samband við at taka heilivág."
Punkt 3, støði:
Næmingurin fær IKKI eitt talmet fyri starvsvenjingina. Men umhugsast skal hvørjum støði næmingurin er á, um avrik eru "sera væl nøktandi" ella "júst nøktandi".
Avkrossing verður gjørd í støðismetingini.
Støðið verður vegleiðandi mett eftir orðum í próvtalsstiganum, ið er aftast í "støðismetingini" fyri starvsvenjing. Talmet verður ikki givið, men støðið er, sum avkrossingin vísur.
Dømi um støðismeting:
Avrik ið eru sera væl nøktandi - (vegleiðandi próvtal 12)
Avrik ið júst eru nøktandi - (vegleiðandi próvtal 02)
o.s.v
Minsta krav fyri at vera staðin, "Avrik ið eru júst nøktandi"
Vegleiðingar til próvtølini í støðismetingini siga greitt hvat MINSTA MARK ER fyri nær næmingurin ikki stendur útbúgvingina. Orðini til próvtalstigan skulu nýtast tá næmingurin fær afturmeldingar.
Tá støði er ásett:
Næmingur skal, tá støði er ásett, hava skrivligar metingar at hava við sær til næsta starvsvenjingarstað, sum klárt vísa honum á, hvat hann skal umhugsa fyri at betra sítt avrik, í mun til málini.
Dømi um skrivliga afturmelding í støðismetingini, skulu orðini í próvtalstiganum og málunum verða nýtt, dømi:
"Í mun til mál nr. 12 kanst tú í ávísum førum arbeiða sjálvstøðugt við at skamta og geva heilivág, Tú skalt arbeiða við at fáa betur hegni (taksonomi) til at eygleiða árin og hjáárin í samband við heilivág...",
Punkt 4, operationalisering:
Formellu málini fyri starvsvenjing skulu umgerast til dagligdags arbeiðsuppgávur, "operationalisering"
Nýt bøkurnar Lærebog i praktikken trin 1 og trin 2, sum íblástur.
Uppgávurnar í bókunum er uppskot, og ikki tann endaligi sannleikin. T.v.s at aðrar uppgávur eisini kunnu liggja undir málunum, alt eftir hvat arbeiðspláss næmingurin er á.


text:
Fyrireika teg til framtíðina; hon er jú ikki langt burturi
Hevur tú hugsað um, hvat tú skal gera, tá tú ert liðug/ur at útbúgva teg? Skal tú arbeiða innan tað almenna, tað privata ella ætlar tú at gerast íverksetari? Sama hvat tú ætlar tær at verða, er tað ongantíð ov seint at fyrireika teg til tína framtíð. Framtíðin kemur óansæð um tú ert til reiðar ella ei.
Niðanfyristandandi linjur kunnu kanska seta nakrar tankar í gongd ella virka linjurnar tokutar og óviðkomandi fyri teg – tí tú hevur fleiri ár eftir av útbúgvingini. Kortini er tað ongantíð óviðkomandi at spyrja; hvat er mín dreymur? – Omma og abbi tín vildu nokk tikið til; hvat ætlar tú at blíva, tá tú verður stór/ur?
Um tú ert undir útbúgving, eru tað bert fá ár til, at tú skal út á arbeiðsmarknaðin at finna dreymastarvið. Hetta er kanska lættari sagt enn gjørt. Gaman í eru tað í dag nærmast fleiri størv enn hendur, men hetta kann skjótt broytast. Harafturat er tað ikki bara tú, sum skal søkja um starv. Øll tey, sum tú las og lærdi saman við, skulu eisini finna dreymastarvið, og møguliga hevur onkur av tínum lestrarfelagum sama dreym sum tú.
Hyggur tú at starvslýsingum í dag, ynskja nærum allar fyritøkur fólk við arbeiðsroyndum. Men hvussu skalt tú fáa 3-5 ára starvsroyndir, tá tú júst er liðug/ur at útbúgva teg og tú einans hevur lisið alt lívið?
“Onki starv uttan royndir, ongar royndir uttan starv.”Allar starslýsingar í verðini!
Tveir hættir, har ið tú kanst nema tær arbeiðsroyndir og prýða títt lívsrensl (CV), eru at fáa sær sjálvboðið arbeiði ella eitt lestrarstarv. Óansæð hvat fyri eitt tú velur, verður tú ikki rík/ur peningaliga, men kortini gevur tað tær nógv meira enn nakrar krónur inn á kontuna.
Í gjøgnum sjálvboðið arbeiði ella eitt lestrarstarv kanst tú fáa verkligar royndir, ið bæði kunnu setast upp í móti ástøðum, sum tú hevur møtt í tíni útbúgving, og brúkast til at søkja dreymastarvið – starvið ið krevur arbeiðsroyndir. Afturat hesum fært tú eitt størri netverk, sum tú kanst draga upp á seinni í lívinum. Omaná alt hetta fært tú eisini stuttligar, og kanska til tíðir stravnar, upplivingar og royndir, sum tú tekur við tær víðari í lívinum.
Tað, sum omanfyri er skrivað, kundi ljóðað sum ein lýsing fyri Føroyingafelagið, og tað er tað eisini. Tí komandi mánað, heilt neyvt tann 9. mars kl. 11.00, verður aðalfundurin hjá Føroyingafelagnum í Aalborg. Á aðalfundinum hevur tú møguleika at stilla upp til nevndina og sum tiltakslimur. Harvið er tað tær eitt gylt høvi at fríðka og víðka um títt lívsrensl.
Sum nevndarlimur fært tú ikki bara eitt sjálvboðið arbeiði – tú fær eitt sjálvboðið arbeiði, sum hóskar seg til nærum allar útbúgvingar. Sjálvbodna arbeiðið í Føroyingafelagnum er á tann hátt sera studierelevant orsakað av fjølbroyttu tiltøkunum í felagnum. Eg vil sjálvur pástanda, at øll kunnu finna sær eitt sjálvboði arbeiði í Aalborg, men tað er tey fægstu, sum kunnu vísa á, at arbeiðið er studierelevant.
Um nevndararbeiðið sjálvt ikki er júst nakað fyri teg, ert tú vælkomin at gerast tiltakslimur ella sjálvboðin í Føroyingafelagnum. Omaná hetta bjóðar Føroyingafelagið sjálvboðin lestrarstørv innan miðlar, bókhald o.fl.
Uttan mun til hvat tú velur; nevndararbeiði, sjálvboðið arbeiði ella eitt lestrarstarv og um tað er í Føroyingafelagnum ella aðra staðni, er tað ongantíð ov seint at byrja at fyrireika teg upp á framtíðina.
Magnus Pauli West


text:
”Og so skulu gás vit hava…”
Soleiðis verður skrivað í bókini, Peters Jul. Men, tað er nógv vatn runnið í ánni, síðan Peters Jul varð skrivað í 1866. Eins og við nógvum øðrum traditiónum, er eisini siðbundni jóladøgurðin í einari broytingartíð. Helst hevur altíð verið kjak um siðvenjur. Nøkur hava brúk fyri at halda fast um siðvenjur, tí tey halda, at tað eru so fáar slíkar eftir. Tá alt ”uttan fyri” kann tykjast so kaotiskt, kann jóladøgurðin vera ein máti at savnast um siðvenjur – at halda fast um ein part av tí, sum var.
Og í flestu familjum riggar hetta eisini fínt.
Siðvenjur kunnu sum vanar geva tryggleika, men tær kunnu tíverri eisini spenna bein fyri trivnaði í familjuni. Tá jóladøgurðin skal fyrireikast, og ymiskar siðvenjur og mentanir skulu samansjóðast og sita til borðs saman, eiga vit at hugsa gjølliga um, hvørjir vanarnir eru. Alt broytist, sum tíðin gongur – eisini mongu siðvenjurnar, sum hava tilknýti til jólini.
Hvat er týdningarmest fyri teg á jólum?
Fyri mong er matur tað sama sum kærleiki. Hugsa tær, hvat tað ger við okkum, tá tey smáu ikki eta matin. So, um gestirnir ikki vilja eta tað, sum borðreitt verður við, kann hetta kennast sum ein havnan. Tú kanst velja at halda fast um siðbundna jólamatin ella vera forvitin eftir at royna okkurt nýtt. Tað kann kanska vera eina roynd vert at royna okkurt øðrvísi, tí matur og kenslur verða ofta samantvinnað.
Eins og pengar og gávur hjá summum, kann matur hjá øðrum tala eitt kærleiksmál.
Lone Carmel, sum er familjuráðgevi og rithøvundur, skrivar í www.helse.dk, at hon í sínum arbeiði hevur hjálpt nógvum familjum, sum tíverri hava verið noyddar at skilja seg sundur til ávís høvi, tí siðvenjurnar hava verið so ymiskar. Hon heldur tað tískil vera týdningarmikið, at tey, sum skulu til døgurða á jólum, fortelja vertunum um síni ynski.
- Eins væl eigur verturin eisini at fortelja sínum gestum, hvørjum borðreitt verður við til jóladøgurðan, sigur familjuráðgevin og rithøvundurin.
Hon vísir eisini á, at tá fólk úr øðrum mentanum ella trúarbólkum eru vorðin partur av familjuni, er sjálvsagt neyðugt at taka ávís fyrivarni, um familjan skal savnast um døgurðaborð. - Um onkur kanska ikki tolir okkurt, er eisini neyðugt at hava hetta í huga, so maturin eisini kann tilpassast tørvinum.
Lone Carmel reisir eisini spurningin, um tað skal vera munur á, tá fólk ikki tola matin – ella, tá maturin onkusvegna stríðir ímóti mentanarligari sannføring. - Verturin eigur at sleppa at gera av, hvussu tingini skulu fyriganga. Ynskja gestirnir okkurt annað enn tað, tú hugsar tær at borðreiða við - ja, so noyðist tú sum vertur at siga frá, at tú ikki hevur hug at gera annan mat til høvi enn tann, tú plagar at gera.
Tað øvuta kann eisini gera seg galdandi, tá vegetarurin – ella urtaátarin – heldur jól. - Tá kanst tú biðja gestirnar taka matin við – ella, tit gera eina neyðsemju, um vilji og hugur er til tess. Lone Carmel vísir á, at maturin hevur týdning fyri felagsskapin. Men, hugnin og stemningurin kunnu eisini gerast leys av matinum, tá familjan hugsar um, at tað eru nærvera, samvera og soleiðis felagsskapurin, sum eru í hásæti í jólahugnanum.
Lone Carmel greiðir frá, at í hennara nærmastu familju eru onkrir veganar, glutenallergikarar, vegetarar, ein sum hevur sukursjúku og ein sum ikki tolir mjólk. - Tí verður jóladøgurðin eisini fjølbroyttur í okkara familju, tó at dunna eisini er við, sigur hon.
Tað er altíð soleiðis, sigur ráðgevin, at fólk hava ymiskar meiningar um heilsu og vælveru. Men, higartil kunnu eitt nú grønmeti og bønir etast av teimum flestu. - Flestu dáma hetta, og møguleikarnir eru óendaligir, eins og grønmeti og bønir rigga væl saman við steikini, tú kanska gjarna vil hava á borðinum á jólum, sigur familjuráðgevin.
##med2##
Lone Carmel vísir á, at salat, suppa og kókað ella bakað grønmeti smakka jú sera væl, og kanska hava gestirnir, sum tú fært til borðs, eisini onkur hugskot. - Eg ynski tykkum ein góð jól saman við øllum tí, sum kann hoyra til eitt fjølbroytt jólaborð, leggur familjuráðgevin og rithøvundurin aftrat.


text:
Í kvøld hevur lutakst verið um Løgmanssteypið og fyrsta umfar av kappingini. 3-2 verturin Leivur Frederiksen og Fróði Danielsen úr FSF stóðu fyri lutakstinum í kvøld á skíggjanum. Øll feløg blivu drigin í fyrsta umfarið, har tað eftir ætlan skuldi vera 16 lið, men MB hevur trekt seg frá kappingini og tí vóru bert 15 lið, ið vóru at trekkja lut um. Harvið var tann kúlan, ið var eftir, tá avtornaði við lutakastinum, liðið ið fer beinleiðis í fjórðingsfinaluna.
TB/FC Suðuroy/Royn skal í eldin í Løgmanssteypinum í fyrsta umfarið har mótstøðulið er KÍ. Fyrsti dystur verður heima við Stórá. Dysturin verður leiktur 25. apríl.
Hinir dystirnir í Løgmanssteypinum eru at síggja niðanfyri.
ÍF – B36
NSÍ – AB
B68 – HB
Undrið FF – EB/Streymur
B71 – Giza Hoyvík
Skála – 07 Vestur
Harvið sleppur Víkingur, fleirfaldi vinnarin seinastu árini, beinleiðis í fjórðingsfinaluna.


text:
Argentina
Argentina (Spanskt: República Argentina) er eitt land í Suðuramerika. Í vestri hevur Argentina mark við Kili, í norðri við Paraguei, Bolivia og Brasil, í eystri við Uruguei. Høvuðsstaður er Buenos Aires, og landið hevur umleið 40 milliónir íbúgvar.
Argentina hevur kravt rættin til Falklandsoyggjar síðan bretar hertóku tær í 1833. Í 1982 gjørdu argentiskar herdeildir innrás á oyggjunum, men vórðu riknar avstað aftur av bretum eftir kríggj í tveir mánaðir.
SøgaRætta
Tann 24. mars 1976 tók herurin í Argentina valdið við eitt kvett og fór undir at forfylgja politiskum mótstøðufólkum við harðari hond. 30 000 fólk vórðu dripin ella hvurvu. Tjúgu ár seinni stovnaðu synir og døtur hjá teimum horvnu felagið Hijos, sum stríðist fyri at fáa tey, sum høvdu ábyrgdina av drápunum at standa til svars fyri sínar gerðir. Hernaðarstýrið hevði vanrøkt landið. Búskapurin lá í skeljum, og royndirnar hjá Alfonsin at endurreisa hann miseydnaðust. Í 1989 var javnan ófriðarligt, tí at mattrot var, og virðisminkanin var 200 % um mánaðin. Í mai 1989 varð Peronisturin Carlos Menem (f. 2. juli 1930) valdur at taka við eftir Alfons. Hann setti strong búskapartiltøk í verk, seldi tjóðarrikin ídnaðarvirki og mangt annað, ið tyngdi búskapin. Menem varð aftur valdur sum forseti í 1995.
Meðan Alfonsin var forseti, vórðu mangir oddamenn fyri gamla hernaðarstýrinum ákærdir fyri at hava brotið mannarættindini. Fleiri kvettroyndir vórðu gjørdar ímóti Alfonsin sum hevnd fyri, at hann dró mangar teirra til svars, tá ið hernaðarstýrið hevði valdið.
Í mong ár hevði Argentina kravt yvirvaldsrættin yvir Falklandsoyggjum, har bretar ráða, og í 1982 tóku argentinskar herdeildir oyggjarnar. Eftir stutt, men hart kríggj, tóku bretar oyggjarnar aftur. Forsetin í Argentina, Galteri herovasti, legði frá sær, og stutt eftir loyvdi hernaðarstýrið størri frælsi. Politiskar rørslur fingu loyvi at virka og í 1983 varð frælst val í landinum. Og á fyrsta sinni í 17 ár tók ein fólkavald stjórn við valdinum í landinum. Nývaldi forsetin, Raúl Alfonsin (f. 13. mars 1927), setti strong búskapartiltøk í gildi til tess at vinna á ovurstóru virðisminkanini.
LandafrøðiRætta
Argentina hevur eina vídd á umleið 2,8 milliónir kvadratkilometrar, og er harvið tað næststørsta landi í Suðuramerika. Landið strekkir norður-suður og er eftir longdini 3 694 km, meðan strekkið frá vestri til eystur á tí breiðasta staðnum er umleið 1 423 km. Landið hevur í eystri mark til Atlantshavið, í vestri til Kili, í norði til Bolivia og Paraguai, og í ein landnyrðing til Brasil og Uruguai.
Fjallalandslag og kend fjøllRætta
Í argentinsku Andesfjøllunum eru fleiri sera høg fjøll, ið eru yvir 6.000 m – eitt nú Amerikas hægsta fjall, Aconcagua ið er 6 962 m høgt, umframt tvær tær hægsu vulkanirnar á jørðini, Ojos del Salado á 6 880 m og Monte Pissis á 6 795 m. Í syðra parti av Andesfjøllunum eru fjøllini minni, og fleiri teirra eru fjald í kava orsakað av tí slavna og kalda veðurlagnum.
Í Sierras Pampeanas eru høg punkt sum Sierra de Famatina í landslutinum La Rioja ið er yvir 6.000 m.
BúskapurRætta
Fyri aðru ferð í 13 ár hevur Argentina ikki hildið krøvini um at rinda aftur statslánsbrøv til íleggjararnar, og tað er orsøkin til at Standard & Poor’s í juli 2014 metti landið at vera farið á húsagang. Talan er um eina lutfalsliga lítla upphædd upp á $539 milliónir dollarar í rentum – umleið tríggjar milliardir krónur – sum amerikanski hægstirættur hevur avgjørt skuldi verið goldið á midnátt. Dómstólurin staðfesti, at Argentina ikki kann rinda pengar til teir íleggjarar, sum vóru við í skuldarsaneringini, uttan eisini at rinda til teir íleggjarar, ið sýttu fyri at vera við í avtaluni. Málið var fyri í amerikanskum dómstólum, tí at lánsbrøvini vórðu útskrivað sambært amerikanskari lóg. Í 2002 fór Argentina eisini á húsagang. Tá fekk landið eina skuldarsanering - ta størstu av slíkum slag, sum nakrantíð er givin. 70 prosent av skuldini varð avskrivað, men einstakir íleggjarar hava stríðst ímóti, og hava við amerikanskar dómstólar vunnið rættin til teirra pengar [2].
FólkiðRætta
ÚtbúgvingRætta
Sagt verður at Argentina hevur tí bestu útbúgvanarskipanina í Suðuramerika. Tey størstu liggja í Buenos Aires, Cordóba, Mar del Plata og Mendoza. Serligani er tað væl umtókt hjá amerikumonnum at fara og fáa sær útbúgvin í Argentina, av tí hon er ókeypis. Eisini fleiri evropear nema sær útbúvin í Argentina.
PolitikkurRætta
Argentinska grundlógin nevnir ikki neyvt, um tað er ein treyt, at hjúnarbond eru millum mann og kvinnu. Tí er tað upp til hvønn einstakan landslut, um tey loyva samkyndum pørum at giftast, ella ei.
LandslutirRætta
Argentina er býtt sundur í 23 landslutir (provincias, eintal – provincia), og eitt føderalt distrikt (distrito federal).
ÍtrótturRætta
Argentina er ein av heimsins størstu fótbóltstjóðum og Fótbóltslandsliðið hjá Argentina hevur vunnið HM í fótbólti tvær ferðir (1978, 1986) og hevur harafturat verið í finaluni tvær ferðir. Teir vunnu enntá OL-gull í mansfótbólti á Summar-OL 2004 í Athen í Grikkalandi og í 2008 í Peking, Kina. Argentinsk fótbóltsfeløg sum CA Boca Juniors og CA Independiente hava havt stóra altjóða framgongd og eru saman við CA River Plate, sum er tað felagið ið hevur vunnið argentinska meistaraheitið flestar ferðir, millum tey kendastu og best umtóktu fótbóltsfeløg í Suðuramerika. Fótbóltsstjørnan Diego Maradona er sera kendur og vælumtóktur, men listin yvir framstandandi argentinskar fótbóltsleikarar gjøgnum árini er stórur og hevur nøvn sum t.d. Alfredo Di Stefano, Enrique Omar Sivori, Antonio Sastre, Guillermo Stabile, Amadeo Carrizo, Ernesto Grillo, Omar Oreste Corbatta, Adolfo Pedernera, Mario Alberto Kempes, Angel Amadeo Labruna, Daniel Alberto Passarella, Ricardo Enrique Bochini, Gabriel Omar Batistuta, Juan Sebastián Verón, Lionel Messi og Gonzalo Higuaín .
Argentina hevur eisini klárað seg væl innan kurvabólt og vann OL-gull í kurvabólti hjá monnum á Summar-OL 2004 í Athen í Grikkalandi.
Aðrar vældámdar ítróttagreinar í Argentina eru: Tennis, hestapolo, rugby, landhockey, nevaleikur og golf.