text:
Røða: Ísrael sjeyti ár
Røða, sum Svenning av Lofti helt á Vaglinum í Havn mánadagin 14. mai á sjeyti ára hátíðarhaldinum fyri stovnanini av Ísraelska státinum.
Mynd: Sverri Egholm, portal.fo
Tá ið eg var 8 ára gamal smádrongur, meðan eg gekk í túninum norðuri á Eiði, fór fram ein stórhending úti í heimi, sum eg tá ikki gav mær far um. Útvarpstól var ikki i húsinum hjá okkum.
Einasta tíðindakeldan í okkara húsi tá var Dimmalætting. Stórhendingin, sum fór fram, var, at eitt barn varð borið í heim, sum ruddaði forsíðuna á sjálvum tí kenda amerkanska dagblaðnum New York Times, dagin eftir at hetta barnið var føtt. Síðani hetta barnið varð borið í heim hava heimsins fjølmiðlar umrøtt tað, meiri ella minni hvønn einasta dag síðani.
Umstøðurnar hjá hesum barni at koma í heimin vóru ikki bjartar. Nei, so ringar, at flestu spáddu, at kom hetta barn út í burðarliðin, so kom tað ikki longur, men fór at verða kvalt í føðingini.
Profetaorð Esaiasar lýsa so framúr væl júst hesa hending:
”Hvør hevur hoyrt slíkt! Hvør hevur sæð tess líka! Verður LAND borið í heim eftir einum degi! Verður TJÓÐ fødd eftir einari løtu...? Skuldi eg latið barnið komið í burðarliðin og forðað tí at verða føtt...?”
Men hetta barnið, Ísrael, kom ikki einans út í burðarliðin, men kom væl skapt í heim.
Sjáldan hevur nakar nýføðingur í hesum heimi havt verri fortreytir at verða føddur undir. Sjáldan hevur nakað barn havt fortreytirnar og livilíkindi ímóti sær, sum hetta barn.
Men hetta barn fekk gott í beinini og mentist.
Trúgvin hjá foreldrunum var klettaføst eins og trúgvin hjá mammu Mósesar, tá ið hon í trúgv goymdi nýbornabarn sítt fyri vreiði Farao kongs í Egyptalandi á sinni. Trúgvin var ikki minni, tá ið hon ikki longur kundi fjala barnið, men í sevkurv setti barnið út í ánna Nilen. Haðani varð barnið bjargað inn í sjálva kongshøllina. Seinni varð hetta sama barn kosið at leiða jødiska fólkið úr trældómi Egyptalands – út í frælsið. Móses leiddi fólkið gjøgnum oyðimørk Arabiu og inn í lyftisins land, har tey búðu til ár 70-73 eftir Kristus, tá ið jødisku íbúgvar Massada – sum teir seinastu - lútaðu í stríðnum móti heimsveldi Róms, og teir og Ísrael mistu sítt frælsi, til teir fyri sjeyti árum síðani aftur gjørdust harrar í egnum húsi.
Tí hátíðarhalda vit sjeyti ára dag Ísraels her í dag. Sjeyti er ikki nakað tilvildarligt tal í søgu Ísraels. Ísraelsfólk var í útlegd í Bábel í sjeyti ár.
Ein av útlegdarmonnum Ísraels var Dániel, sum júst tá vaknaði andaliga fyri heimkomu fólksins eftir profetiska spádómsorði Jeremiasar profets. Sama fer helst at verða jødunum fyri í sambandi við sjeyti ára dag teirra nú. Profetaandin hvílir framvegis yvir hesum Guds ognarfólki.
Barnið við vánaligu livilíkindunum og døpru metingunum fyllir sjeyti í dag. Barnið Ísrael hevur vaksið seg til fullvaksnan og máttmiklan mann millum allar aðrar menn kring heimin.
Frá at tørva alla møguliga hjálp í føðingarverkjunum og fyrstu stetlandi fetunum hevur hetta barnið við sínum ómetaligu landnámum á flestu økjum – ikki minst í hátøkni - lønt øllum heiminum við almiklum framstigum.
Tá ið eg vaks upp, varð ein signaður við lærarum í skúlanum og sunnudagsskúlanum, monnum og kvinnum, sum talaðu um landið Ísrael, um søgu tess í fortíð og framtíð og framtíð.
Vit takka Gudi fyri hesi nærløgdu undangongufólk, ið løgdu eitt andaligt og søguligt hástøði niður í okkara viðkvæmu barnasál, og sum løgdu niður í okkum ein kærleika til heilaga landið og jødiska fólkið, sum gjøgnum longu og drúgvu øldirnar hevur stríðst fyri einans at vera til.
Kanska eingin onnur tjóð skilur tilverustríð jødanna, sum vit føroyingar. Hvussu teir hava verið rændir fyri tilverurætt sín langt aftur í tíðina. Teir mistu ikki einans yvirræðið yvir egnum landi, men mistu hebraiska tungumál sítt í øllum meldrinum av útlegd og feigdarboðum, ið skolaðu yvir hesa ørmu tjóð og fólk tess í útlegd teirra hesi seinastu meiri enn 2000 árini – og hvussu tey hava verið jagstrað og hatað millum tjóðirnar einans tí, at tey vóru jødar. Men teir fingu móðurmál sítt aftur eftir tógvið stríð – eins og vit føroyingar.
Í báðum førum einstøkum undangongumonnum fyri at takka.
Men í dag fyri sjeyti árum síðani endurfesti tjóðin aftur røtur í heimlandi sínum Ísrael.
Tí halda vit henda dag her á Vaglinum í Havn. Vit fegnast, at Sameindu Tjóðir og heimsins lond viðurkendu løgfrøðiliga óðalsrætt jødanna til heilaga landið. Hetta var í eini tíð, tá ið landið mest sum – alt sum tað var – var oyðimørk. Hundraðtúsundtals fermetrar av hesum lítla landi var ódýrkandi mýrilendi.
Til dømis var Huledalurin norðanfyri Genezaretsvatn allur, sum hann var, eitt stórt mýrilendi. Av fyrstu jødisku niðursetufólkunum fyri meiri enn hundrað árum síðani lótu fleiri lív av malariasjúkuni.
Somuleiðis var allur Jisraelsslættin, sum er láglendisfløtan, ið breiðir seg frá Karmelsfjalli í vestri til Nazaret og Taborfjall í eystri, øll sum hon var eitt stórt mýrilendi. Men eisini her fóru jødisku niðursetufólkini inn í ein landbúnaðarbardaga móti malariasóttini og øðrum ágangi, sum hótti við at forða útinnnandi landbúnaðarverki teirra.
Men jødiska fólkið gavst ikki á hondum, men helt á at dýrka hesi og onnur øki, ið lógu sum ein ”oyðimørk, fyri eygum hvørs mans, ið framvið gekk”, sum profeturin
Ezekiel málber seg, tá ið hann tosar um framtíð Ísraels – á okkara døgum.
Teir innfluttu Ekalyptustrø úr Australia fyri at gróðurseta tey í nevndu mýrilendum. Teir so at siga fluttu hesi trø “frá endum jarðarinnar.” Teir vistu, at hesi trø høvdu tann serstaka eginleika, at tey høvdu tørv á serstaka nógvari vætu, og var tað nakað, sum var í hesum mýrilendum, so var tað júst væta.
Úrslitið og lønin fyri drúgva og áhaldandi bardagan móti mýrilendunum og malariasjúkuni gav glæsilig úrslit. Bæði Jisraelsslættin og Huledalurin tornaðu upp. Malariasjúkan hvarv og fyrrverandi veldigu økini av mýrilendi gjørdust fruktbarastu landbúnaðarøkini í Ísrael.
Soleiðis varð arbeitt og gingið fram stig fyri stig til landið alt í dag er sum ”urtagarður Edens” (Ezekiel 36).
Jú, vit føroyingar kenna samhuga við hesum fólki, ið hevur strítt fyri sínum tilverurætti – rættinum at búgva, liva og virka í egnum landi við egnum máli og tjóðareyðkennum.
Fýrati av teimum sjeyti árunum, sum føðingardagsbarnið hevur lagt aftur um seg, hevur tað verið mín framíhjárættur at leiða túsundtals av landsmonnum mínum gjøgnum hetta gróðrarmikla og sera framkomna landið, bæði landbúnaðarliga, heilsuliga og tøkniliga. Viðvíkjandi framkomnari tøkni so telist føðingardagsbarnið í fremstu røð millum heimsins tjóðir.
Haldi ikki, at eg taki munnin ov fullan, tá ið eg sigi, at jødar í og uttanfyri Ísrael eiga bróðurpartin av heimsins nobelvirðislønarvinnarunum. Hesi, sum við sínum íborna skaparalyndi og framstigum, hava lyft heimin upp á eitt hægri støði.
Føðingardagsbarnið Ísrael er fjølgað mikið hesi seinastu sjeyti árini. Talið av eftirkomarum er í dag út móti 9 milliónum.
14. mai í 1948 var ísraelska fyribilsstjórnin kallað saman í húsinum hjá Disengoff, borgmeistara, í Tel Aviv. Teir kallaðu hesi 37 jødisku ábyrgdarfólkini saman. Stórhending var á skránni. Fyrst varð Tjóðsangurin Hatikva sungin. Hann snýr seg um vónina at venda aftur til Jerusalem, vónina um at koma aftur til landið..
Ósemja var um sjálva orðingina í yvirlýsingini um stovnanina av státinum – um navn Guds skuldi í yvirlýsingina. Tað endaði so við, at orðingin skuldi verða henda:
”Í áliti á Klett Ísraels skriva vit undir hesa yvirlýsing á hesum bráðfeingis ríkisfundi á heimlandsins jørð í býnum Tel Aviv við byrjan sabbatsins hin fimta dagin í árinum 5708, t.v.s. 14. mai 1948.
Tá ið Ben Gurion, sum var kosin fyrsti forsætisráðharri, var liðugur at halda røðu, ráddi øðrvísi andi á fundinum. Rabbi Maimon, ið var komin úr Jerusalem, og sum var kosin til mentamálaráðharra, fór upp á pallin. Tár runnu honum eftir kjálkum, tá ið hann las stóru takkarbønina og takkaði Gudi fyri, at hann hevði ført Ísrael fram til henda dag og segði:
”Prísaður veri Gud, sum hevur latið okkum uppliva henda dag.”
Nú eru so sjeyti ár liðin síðani henda søguliga dagin í heimssøguni. Ísrael er ikki í útjaðaranum av heimssøguni. Nei, vit kunnu siga, at Ísrael er í miðdeplinum í heimssøguni og fer at verða tað til tíðarinnar enda.
Eg fari at minna øll á nakrar veruleikar, ið vit eisini hugsa um ein slíkan dag:
1. Gud Ísraels er okkara Gud!
2. Bíblian er skrivað av jødum!
3. Fyrstu tólv lærisveinar Jesusar vóru jødar!
4. Tann fyrsta samkoman á fold var ein samkoma av jødum.
5. Jesus, frelsari okkara, var jødi!
Hugaligt var at síggja býarbussarnar í Havn seta sín dám á tjóðardagin við at flagga við ísraelskum fløggum. Takk, tit mongu í hundraðtali, ið eru komin til sjeyti ára hald Ísraels á Vaglinum í Havn í dag.
Gud signi Ísrael. Gud signi Føroyar!
Svenning av Lofti


c: text/html

text:
Kunngerð um felagsreglur í yrkisnámi
Kunngerð um matvøruútbúgving
Kunngerð nr. 77 frá 3. juni 2013 um matvøruútbúgving
Kunngerð um maskinsmiðútbúgving
Kunngerð nr.23 frá 23 apríl 2010 um maskinsmiðútbúgving
Kunngerð um bilsmiðútbúgving
Kunngerð nr. 28 frá 23 apríl 2010 um bilsmiðútbúgving
Kunngerð um elektrikaraútbúgving
Kunngerð nr. 25 frá 23 apríl 2010 um elektrikaraútbúgving
Kunngerð um yrkisútbúgving innan fiskavirking og aling
Kunngerð nr. 113 frá 3. oktober 2005 um yrkisútbúgving innan fiskavirking og aling
Kunngerð um hárfríðkaraútbúgving
Kunngerð nr. 24 frá 23 apríl 2010 um hárfríðkaraútbúgving
Kunngerð um yrkisútbúgving innan KT - fyrisiting
Kunngerð nr. 103 frá 10. september 2003 um yrkisútbúgving í KT - fyrisiting við sergreinini KT - stuðul innan skrivstovuyrkið
Kunngerð um yrkisútbúgving innan landbúnað
Kunngerð nr. 82 frá 22. august 2007 um yrkisútbúgving innan landbúnað
Kunngerð innan fiskireiðskap - serliga trol og nót
Kunngerð nr. 81 frá 22. august 2007 um yrkisútbúgving innan fiskireiðskap - serliga trol og nót

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kinesiski múrurin
Kinesiski múrurin er eisini kendur undir heitinum Tann stóri múrurin. Farið var undir at byggja múrin í seinna parti av 14. øld. Seinasti parturin var bygdur í byrjanina av 17. øld. Múrurin varð ikki bygdur sum ein samanhangandi eind; hann var bygdur í brotum. Arbeiði var gjørt, meðan sonevnda Ming-dynastiið hevði ræði í Kina. Endamálið var at verja Kina ímóti álopum frá mongolskum og turkiskum ættarbólkum. Samlaða longdin verður mett at vera um 8.851 km. Tilfarið í múrinum er grót, eyrur og mold. Hæddin á múrinum skiftir frá 4,5 til 15 metur; breiddin frá 4,5 til 9 metur. Uppiá múrinum er ein vegur, sum er vardur við múrum uppi á múrinum. Við jøvnum millumbili eru bygd torn til vaktarhald; tey eru tilsamans eini túsund í tali. Múrurin varð bygdur av trælum, sum nógvir lótu lív undir arbeiðinum. Teir vóru - í stórum tali - jarðaðir inni í múrinum, og tí verður kinesiski múrurin eisini nevndur “heimsins longsti kirkjugarður”. Mett verður, at um ein millión mans luttóku í arbeiðinum at byggja múrin.
Í dag eru partar av múrinum friðað øki, og flestu ferðafólk, sum vitja í Beijing ynskja at síggja múrin. Tí verða eisini nógvir túrar gjørdir til múrin, og ferðafólk fáa høvi at spáka sær ein stuttan túr á múrinum.


text:
Trygdarbelti
Trygdarbelti er týdningarmesta trygdarútgerðin í bilinum. Lógin ásetir, at øll eiga at vera íbundin trygdarbelti í bili. Trygdarbelti eigur at verða brúkt saman við stoytkodda og nakkaverju. Situr tú íbundin trygdarbelti í bili, minkar vandin fyri at doyggja ella fáa mein við uml. 50 %. Trygdarbelti er sostatt bæði einføld og munadygg trygdarútgerð í einum bili. Uttan mun til hvussu nógv hátøknilig útgerð er í nýggjum bilum, er framvegis týðandi at nýta trygdarbelti.
Lógin um trygdarbelti kom í 1986 í Føroyum. Síðan tá hava 56 fólk latið lív í ferðsluni, sum ikki hava sitið íbundin (mai 2015). Mett verður, at helvtin av teimum hevði verið á lívi í dag, høvdu tey brúkt trygdarbelti!
Filmur um trygdarbelti: Ránið - The Click
Á stuttum túri
Flestu ferðsluóhapp í Føroyum henda á kommunalu vegunum, tvs. á vegi, har tað í mesta lagi er loyvt at koyra 50 km/t. Trygdarbeltið ger størstan mun, tá ferðin er hóvlig. Trygdarbeltið kann hava avgerandi týdning fyri, um tú kemur óskalað/ur frá einum óhappi, ella tú fært álvarsligan løst. Tí er umráðandi altíð at spenna trygdarbeltið – eisini tá tú bert skalt ein stuttan túr.
Ferðafólk uttan trygdarbelti
Øll í bilinum eiga at nýta trygdarbelti. Situr eitt ferðafólk ikki íbundið, er tað vandamikið fyri øll í bilinum. Hendir ein samanstoytur, verður viðkomandi syft/ur runt í bilinum við stórari megi, og kann á henda hátt bæði løsta seg sjálva/n og onnur.
Vigar tú 75 kg. og situr óbundin í einum frontalum samanstoyti við 50 km/t., so rakar tú setrið framman fyri ella forrútin við eini megi, sum samsvarar við fleiri tons.
Virknaður hjá trygdarbelti móti álvarsligum løsti:
- Samanstoytur við 50 km/t uttan trygdarbelti samsvarar við eitt frítt fall úr 10 metrum
- Samanstoytur við 70 km/t uttan trygdarbelti samsvarar við eitt frítt fall úr 19 metrum
- Samanstoytur við 90 km/t uttan trygdarbelti samsvarar við eitt frítt fall úr 32 metrum


text:
Stari
Starin (frøðiheiti - Sturnus vulgaris (faroensis)) er ein dimmur smáfuglur við spískum nevi. Stari er ein tann fuglur, sum mest er fyri eygum okkara, og tó eru nógv, sum als ikki vita, hvussu vakur hann er, "grásprøklutur" siga tey. Men hevur tú hann nær hjá tær, so sært tú, at hann skyggir vakurtgrønur og korkareyður, tætt settur við gulbrúnum og hvítum prikkum, ein prikkur á hvørjari fjøður. Tær stóru fjaðrarnar á veingjum og veli hava ongan prikk, men so hava tær hvítan jaðara við svartari striku innanfyri. Nevið er svart um veturin, í februar fer tað at blikna, í mars er tað vorðið hvítt.
Føroyski starin er eitt slag fyri seg, størri og knáligari vaksnir enn aðrir starar. Í hinum norðanlondunum rýma stararnir burtur um heystið, okkara eru her allan veturin. Føði teirra er mest maðkar og sniglar og annað smákykt. Í stórkava hava teir tað ringt. Tá koma teir í køstarnar og taka til takkar við øllum, ið matkent er, hoymoð, eplaflus, drýlamolar og grindamolar; upphongdar fiskagreipur pikka teir hugaliga í. Kaldir og kúrandi sita teir mangan dagin um hávetur. Men út móti leypársmessu fara teir at reystnast, og kemur so sólin at síggja, "tá fer í loft upp starin og syngur fagurt ljóð", so at "tá birtist vónin aftur í barmi ljós og góð", hjá okkum, sum hoyra, so væl sum hjá honum, ið syngur. Tá ið bøurin er táur, bora teir sær eftir ormi og sniglum; tøðujørð sæst ofta útgatað av holum eftir nevi teirra.
Í apríl, og stundum fyrr, gera teir sær reiður, summir í bjørgunum, summir í urðum og gróthúsveggjum o. t. Búr, sum fólk heingja út til teirra, taka teir gladliga, uttan tá ið holið er so vítt, at teir hava ótta fyri, at smiril kann troðka seg inn at gera heimsóknir. Og frá nú hoyrast teir í heilum; við úttambaðum kvørkrum sita teir og syngja. Um málið ikki er so fagurt, er lagið so mikið lívligari og fjølbroytt. Og teir eru bannsettir at herma eftir øðrum fuglum. Steinstólpu, lógv o. a. halda vit okkum hoyra, men tá ið vit hyggja eftir, er tað stari. Í apríl og mai verpa teir 4—7 grønblá egg. Makarnir skiftast um at verma, og ½3ðju viku seinni koma ungarnir út. Ofta verpur hann tvær ferðir. Eru ungarnir ikki farnir úr búrinum, tá ið hann vil verpa aðru ferð, so lokkar hann teir út, setur seg uttanfyri við maðki í nevinum og kallar blídliga á teir. Summir koma, summir seta bara høvdið út og biðja harðliga. Men tá rýmir hann við maðkinum, og kemur ikki aftur, fyrr enn teir eru so svangir, at teir koma út.
Fyrst teir eru útkomnir úr reiðrinum duga teir lítið at flúgva, og summir eru so ræddir, at teir krøkja seg fastar í eina vindskeið og sita har og neyðhalda sær, bangnir fyri at detta oman. Skjótt fáa teir glið á veingirnar og verða lættfloygdir. So fylgist hvørt hýski eina tíð. Á nýslignum hógvi dámar teimum væl; har er so nógv av møðkum og sniglum, sum teir gomlu taka upp og rætta teimum nýfloygdu ungunum, til teir eru fullmettir; fyrst tá eta hinir gomlu sjálvir. Seinni taka teir seg saman í stórar flokkar.
Innihaldsyvirlit
Útsjónd[rætta | rætta wikitekst]
Starin er eitt sindur minni enn kvørkveggjan, longdin úr nevinum og út á tromina á velinum er 22 cm. Harumframt er hann heilt øðrvísi skaptur, velið er styttri, og tí er hann eisini reystari, tá ið hann gongur, og tá ið hann hoppar, hann hevur eisini annað flog og gongulag. Eitt, sum eyðkennir ungfuglin, er, at hann er javnlittur allur, sum hann er, og myrkari enn teir, sum hoyra til onnur, minni undirsløg. Tá ið staraungarnir skifta til vaksnamannabúna, fáa teir tann eyðkenda málmglógvandi, skyggjandi, purpurlilla búnan, sum um veturin hevur eina hvíta rond uttast á hvørjari fjøður. Hesa rond missa stararnir út á várið, og tá sita teir í glitrandi nøringarbúna sínum og láta við sterkum, gulum nevi.
Útbreiðsla[rætta | rætta wikitekst]
Um Norðuratlantsleiðina er starin støðufuglur. Tí er føroyski starin so við og við vorðin størsti starin í Norðuratlantsøkinum og egin sergrein, Sturnus vulgaris faeroensis, meðan stararnir í Hetlandi, á Fair Isle og á Ytru Suðuroyggjunum eru heldur minni, men eisini egin sergrein, Sturnus vulgaris zetlandicus, og at enda er restin av teimum evropeisku starunum teir minstu og hoyra til grundsergreinina, Sturnus vulgaris vulgaris.
Upprunaliga líktust stararnir í Bretlandi teimum stóru norðuratlantisku, men fyri ár 1800 doyði starin út í Skotlandi og var ein sjáldsamur fuglur í Onglandi. Hundrað ár seinni, um leið ár 1900, flutti tann lítli starin Sturnus v. vulgaris aftur til Onglands og Skotlands úr Evropa, og henda grein er síðani 1941 spjadd til Íslands, og í dag eru munadyggir stovnar har bæði á Eystur- og á Vesturlandinum. Teir smáu Sturnus v. vulgaris eru stundum at síggja her, og sjálvandi eru teir lættir at kenna, tí teir eru minni á stødd, ungfuglarnir harumframt eisini, tí teir eru væl ljósari enn okkara egnu Sturnus vulgaris faeroensis.
Verping[rætta | rætta wikitekst]
Starin verpur 4-7 ljósaturkislitt egg, og oftast fær hann her hjá okkum einar 2 urptir. Starareiður kemur tú fram á allastaðni, uttan um húsini, í bøgørðunum, í grótrúgvum úti í haganum og í fuglabjørgunum. Væl dámar honum at reiðrast millum steinarnar, sum nýttir verða til grótlaðing undir vegunum.
Stari og menniskja[rætta | rætta wikitekst]
Situr starin í ovfarakæti í sólskininum og breiðir teir titrandi veingirnar út og syngur, merkir tað, at várið er komið. Syngur er kanska at gera í so nógv av, hann pjátrar og skoytir onnur ljóð uppí, sum hann nústani hevur hoyrt, og sum hann hermir eftir, uppímillum koma so tey longu, eyðkendu starabríkslini. Lættasti mátin at vita, um teir ymisku flytifuglarnir eru afturkomnir um várið, er at lurta eftir staranum. Hann er sum tikin úr leikum, tá ið um ræður at herma ikki bara eftir fuglaláti sum m.ø. á mortítlingi, tjaldri, lógv, stelki og spógva, men hann hermir eisini eftir lombum og seyði, maskinbátum og bilum, t.e. eftir øllum teimum ljóðunum, sum koma honum fyri oyra har, ið hann er staddur.
Um heystið er vanligt í serligum skýmingarlýsi at síggja stararnar savnast í flokki eitt nú á húsatekjum ella á onkrum ávísum staði úti í haganum ella á bønum, tí teir saman ætla at leita sær til eitt pláss at vera nátt, oftast onkustaðni í teimum brøttu fuglabjørgunum.
Á vetri flykkjast stararnir uttan um tey húsini, sum leggja føði út til teirra. Køksrusk hvørvur skjótt á henda hátt, og leggja vit, tá ið kalt er, eisini ein tálgarbita út, er rættiligur gangur frá fuglunum, sum klandrast um feittið.
Slag[rætta | rætta wikitekst]
- Sturnus roseus (Brandstari)
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- Postverk Føroya
- FaroeNature.net > Stari
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Pínslarváttar
5. mars 2018
Silas Olofson
Vit lesa í 2. Krýn. 24,18-21: Tá havnaðu teir húsi Harrans, Guðs fedra teirra, og fóru at dýrka Ásjerustólpar og gudamyndir, so at vreiði kom yvir Júda og Jerúsalem fyri hesa søk teirra. Og hann sendi profetar millum teirra til at beina teir aftur til Harrans og vara teir við; men teir góvu tí ongan geym. Tá klæddi seg andi Guðs í Zekarja, son Jójada prests, og hann steig fram fyri fólkið og mælti: »So sigur Guð: Hví bróta tit boðorð Harrans og gera tykkum eydnuleysar? Av tí, at tit siga Harran burtur, hevur eisini hann sagt tykkum burtur!« Men teir svóru seg saman ímóti honum og grýttu hann til bana eftir boðum kongs í forgarði hús Harrans.
Ísraels fólk havnar orði Guds, og hetta førir við sær, at tey vera eydnuleys. Men hvat er eydna? At vinna nokk av peningi? Koyra í flottum bili? Síggja gott út? Hava gott starv? Fáa familju? Nógv fólk liva fyri slíkt. Pengar, styrki, status, virðing millum manna ella starv er teirra gudur. Og hetta er eisini ein vandi fyri okkum kristnu.
Í Turkalandi upplivdu vit ferð eftir ferð, at fólk komu til trúgv. Ofta vóru tey brennandi og íðin í fyrstani. Men spakuliga gjørdi veruleikin um seg. Mist starv, mist familja, mistur peningur, mistir vinir. Men hvat hendi? Vunnu tey í happadráttinum? Nei. Komu vinirnir aftur? Fingu tey starvið aftur? Nei.
Eg mátti siga við tey, at um tey ynskja sær eitt lætt lív, so er loysnin ikki at gerast kristin. Tvørturímóti. Zekarja er eitt áhugavert dømi um hetta. Guds andi kom yvir hann. Kanska biðja vit eisini Guds anda fylla okkum? At vit mugu liva eftir Guds vilja, og at hann má leiða okkum. Ja, vónandi gera vit tað. Men hvat merkir hetta fyri okkum? Fyri Zekarja merkti tað, at hann steig fram og talaði Guds orð: So sigur Harrin! Men avleiðingin var, at eftir at hava talað tveir setningar, varð hann steinaður til deyðis. Fólkið lurtaði ikki eftir orðunum, men drópu Guds sendiboð.
Hvussu er við okkum? Siga vit: So sigur Harrin? Liva vit eftir hesum? Kanska vit ikki gerast pínslaváttar eins og Zekarja. Men Paulus sigur í 1 Tim 3: v1 Men hetta skalt tú vita, at á síðstu døgum skulu koma torførar tíðir; v2 tí at menniskjuni skulu vera sjálvkær, peningagramm, reypsom, hástór, spottsom, óhoyrilig móti foreldrum, ótakksom, vanheilag, v3 kærleiksleys, óálítandi, baktalandi, óhóvsom, ólátað, ikki elskandi tað, sum gott er, v4 svikafull, framlopin, dramblát, sum heldur elska lystir sínar enn elska Guð.
Fyri tey kristnu verða síðstu tíðirnar truplar. Og ert tú trúgvandi, verður tað eisini trupult fyri teg. Í ørindi 12 sigur Paulus: Og allir, sum vilja liva gudiliga í Kristi Jesusi, skulu verða atsøktir.
Jesus bleiv atsøktur – hann gjørdist pínslarváttur. Gud sjálvur gjørdist pínslarváttur! Og eftir Jesusi fylgdu, og fylgja nógv, eftir. 90.000 kristin hava seinastu 10 árini mist lívið orsaka av teirra trúgv – hetta eru 250 fólk um dagin.
So vítt eg dugi at síggja, so eru trý ymisk ting vit kunnu gera, tá atsókn møtir okkum:
a) Vit kunnu leita burtur frá Jesusi. Vit kunnu leita til eitt lív uttan Jesus og uttan trúgv. Neyvan verður alt gott, men tú kemur so ikki at fáa stríð av trúnni og mótgangi, orsakað av tíni trúgv.
b) Tú kanst vera loyniligur trúgvandi. Liva eitt lív, har tað ikki sæst at tú ert kristin. Um tú ikki deilir tína trúgv, og fjalir, at tú ert kristin, so er kjansurin fyri at vera atsøktur minni.
Tó vil eg minna á Matt 10:v16 ”Sí, eg sendi tykkum út eins og seyð mitt ímillum úlvar; verið tí snildir sum ormar og falsleysir sum dúgvur.” Ikki øll høvi, og allar mátar, at vera eitt vitni, eru eins góðir. Um tú fert til Mekka og rópar, at Jesus er vegurin til Guds, og at Muhammed er ein falskur profetur, so er lítil kjansur fyri, at tú kemur heim aftur á klettarnar. Tað er býttisligt at gera júst so. Tá ert tú ikki snildur sum ein ormur. Heldur mugu vit gera sum Paulus sigur í Ef 5: v15 ”Gevið tí væl gætur eftir, hvussu tit liva, ikki sum óvísir, men sum vísir, v16 so at tit keypa hina lagaligu stundina, tí at dagarnir eru vándir.” Gud gevur okkum høvi at vitna – summar løtur eru lagaligar, aðrar eru ikki lagaligar.
Tað, sum eg vil siga, er, at um tú fjalir at tú ert kristin, so upplivir tú kanska ikki nógva mótstøðu, men samstundis verður tú ikki eitt gott amboð í Guds hond. Tí Gud ynskir, at vit skulu vitna um hann. Kanska hevur Paulus hugsað júst hetta í 1. Kor 3: v14 Um verkið hjá einumhvørjum, sum hann bygdi omaná, verður standandi, tá skal hann fáa løn. V15 Um verkið hjá einumhvørjum brennur upp, tá skal hann missa hana; men sjálvur skal hann verða frelstur, men tó sum úr eldi.
c) Triði møguleiki er hesin: Hóast atsóknir, hóast tupulleikar, hóast vandan fyri at gerast pínslarváttur, at vera trúgvur. Í Áps 6,8 lesa vit um Stefanus: v8 ”Men Stefan gjørdi, fullur av náði og kraft, undur og stór tekin millum fólkið.” Stefanus vitnaði um Jesus uttan at óttast. Men hetta hevði ein kostnað. Hann varð ákærdur fyri gudsspottan. Frammanfyri ráðnum hevði hann tveir møguleikar. Hann kundi avnokta Jesus. Hann kundi sagt: Eg fór skeivur. Jesus er ikki sonur Guds. Eg angri tað eg segði. Fyrigev mær. Tað skal ikki henda aftur. Men Stefanus valdi aðra leið – at vera trúgvur. At vera trúgvur var meira umráðandi enn at varðveita lívið. Fyri hann var lívið Kristus og deyðin ein vinningur. Ja, hann hevur lært av Jesusar orðum í Matt 16: v26 Tí hvat gagnar tað manni, um hann vinnur allan heimin, men má bøta afturfyri við sál síni? Ella hvat skal maður geva í viðurlag fyri sál sína? V27 Tí at menniskjusonurin skal koma í faðirs síns dýrd við einglum sínum, og tá skal hann gjalda einum og hvørjum eftir virki hansara!
Stefanus var trúgvur til deyðan. Hann vildi ikki avnokta Jesus, og hetta fekk avleiðingar: Áps 7: v57 Men teir skóru í eitt hart róp og hildu fyri oyruni á sær og lupu á hann allir sum ein; v58 og teir koyrdu hann út úr staðinum og steinaðu hann. Og vitnini løgdu klæði síni niður við føturnar á einum ungum manni, sum æt Saul. V59 Og teir steinaðu Stefan; meðan bað hann og segði: »Harri Jesus, tak tú móti anda mínum!« v60 Og hann fell á knæ og rópaði við harðari rødd: »Harri, rokna teimum ikki hesa synd uppí!« Og í tí hann hetta segði, sovnaði hann burtur.
Ja, Stefanus líktist Jesusi so nógv, at hann enntá endurtók orð Jesusar, frá tí at Jesus var krossfestur. Rokna teimum ikki hesa synd uppí – fyrigev teimum. Stefanus er eitt dømi fyri okkum. Tá vit líða vegna okkara trúgv, so eiga vit at líkjast honum. Men hvussu fáa vit styrki til hetta? Í 2. Tim 2 lesa vit: v1 ”So verð tú tá, sonur mín, sterkur í náðini í Kristi Jesusi!” Hvat merkir hetta? Verð sterkur í náðini! Vit fáa ikki styrki ígjøgnum tað ið vit gera fyri Gud, men ígjøgnum tað hann hevur gjørt fyri okkum. Gud ynskir ikki at síggja tína styrki í tínum lívi. Hann ynskir at síggja sína styrki virkna í tær. Og hansara styrki fáa vit ígjøgnum náðina.
Hvat er náði?
Í 2. Tim 1,9-10 lesa vit: v9 Hann sum frelsti okkum og kallaði okkum við heilagum kalli, ikki eftir gerningum okkara, men eftir síni egnu ráðagerð og náðini, sum okkum er givin í Kristi Jesusi frá ævigum tíðum, v10 men nú er vorðin alkunn við opinbering frelsara várs, Krists Jesu, hann sum gjørdi deyðan til einkis og leiddi lív og óforgongiligleika fram í ljósið við gleðiboðskapinum,
Náðin er ikki okkara gerningar, men at Jesus frelsti okkum. Hetta er grundarlag náðarinnar. Jesus varð føddur í einum fjósi. Hann hann livdi eitt rættvíst lív. Eitt lív, sum hann livdi fyri okkum. Ja, hansara lív er vorðið okkara lív. Hann gjørdi deyðan til onkis. Tí er paradís opið fyri okkum. Bara vinningur er eftir. Tí kunnu vit liva sum Stefanus.
Hetta er náði. Og náðin gevur okkum orsøk til hvørki at ræðast atsóknir ella deyða, tí vit eru fullvís í tí, sum vit lesa í Róm 8,38-39: At hvørki deyði ella lív, hvørki einglar ella harradømi, hvørki tað, sum nú er, ella tað, sum koma skal, ella kreftur, v39 hvørki hædd ella dýpd ella nakar annar skapningur skal kunna skilja okkum frá kærleika Guðs í Kristi Jesusi, harra okkara.
Silas Olofson


text:
GREINAR
Tíðindaskriv í sambandi við ársroknskapin hjá Tvøroyrar kommunu fyri 2017 Tvøroyrar býráð samtykti á býráðsfundi 22. mai ...
Spennandi verkætlanin hjá Sunnivu Gudmundsdóttir Mortensen, ið Tvøroyrar Kommuna hevur stuðlað, er nú farin av bakkastokki og heitt verður á tey, ...
Eftir øgiliga regnið í gjár, er at gleðast yvir frálíka veðrið í dag. Plantingardagurin við Stórá, ið átti at veri í ...
Sum liður í umhvørvisvikuni á Tvøroyri, verða áhugaverdir fyrilestrar skránni í fundarhølinum hjá Varðanum Pelagic í ...
Frá 25. juni til 20. juli 2018 verður Ung í arbeiði, sum er eitt átak, har Tvøroyrar Kommuna bjóðar teimum ungu arbeiði í ...
Vegna vánaliga veðurforsøgn týsdagin 1. mai, útseta vit plantingardagin til ónsdagin 2. mai.Tey ið vilja hjálp verða biðin um at møta ...
Umleggingin av vatnveitingini á Torvheyggi er nú liðug. Allar gamlar leiðingar eru tiknar burtur har ivi hevur verið og nýggjar lagdar í staðin. Sostatt ...
Skráin fyri umhvørvisvikuna 2018 á Tvøroyri, er nú tøk. Til ber at taka hana niður her sum pdf og prenta út. Tiltøkini verða umrødd hvør ...
Ónsdagin 11. apríl, vitjaðu Sólvør Henriksen og Tanya Mølle bókasavnið á Tvøroyri. Sólvør hevur ábyrgdina av føroyadeildini ...
Í døgunum 30. apríl til 6 mai 2018, verður umhvørvisvika á Tvøroyri. Umhvørvið kring allan heim er undir støðugum trýsti av dálking ...


text:
Í gylta ljósinum hósmorgunin koyra vit frá bónadagarðinum í Cavriglia, har suðuri í Chianti í Toscana.
Bilurin er pakkaður og leiðin gongur norðureftir, framvið strondini, fyrst til Pisa, har tey undir sólini dyrka nýggja ítrótt við veipandi ørmum.
Hóast skeltið sigur, at grasið skal hava frið, er eingin ið gevur ti gætur. Hetta man verða heimsins minst aktaða skelti.
Við bleikføroyskum leggjum royni eg meg eisini á friðaða italska bønum.
Hetta er Torre pendente, Skeiva tornið í Pisa, sum longu fór at halla í 1173, tí lendið gav seg, tá byrjað varð at bygga klokkutornið, sum stóð liðugt í 1372 og skuldi ringja fyri dómkirkjuni við síðuna av. Hallið hevur verið 5,5 stig, men nú er tað bert 3,99 stig, upplýsa ferðamyndugleikarnir í gamla býnum, har kloakkdeymurin stendur ramur í nasarnar, meðan ágangandi afrikanskir seljarar herja á teg úr øllum ættum at selja ektaðar brillur, Dolce & Gabbana, og ektaði ur, Rolex, fyri ein sámuligan penga, special for you, mitt á gøtuni, tað er so vist og satt. Eitt óunnuligt upplivilsi, sum vísir ranguna á ótamdari ferðvinnu, hóast tornið sjálvt er ein uppliving at síggja.
So fara vit longur norðureftir italsku strondini og ætla at finna tær fimm litføgru bygdirnar, ið ganga undir felags heitinium Cinqueterre.
Vit ætla til La Spezia, tí tað slepst bara í toki hagani til Cinqueterre. Men GPS'arin spælir okkum eitt puss, og vit enda á einum krúllutum bygdavegi, ið førir okkum í brattlendið oman til Monterossa.
Hetta er ein av teim fimm bygdunum í Cinqueterre. Her búgva 1500 fólk og á heysti í 2011 var omanlop, sum tók stóran part av bygdini burtur. Endurreista bygdin er litføgur og roynir sum frægast at taka ímóti teim ovurhonds nógvu ferðafólkunum, ið koma higar. August er italsk feriutíð burturav, og flestu vilja halda frí við italsku rivieraina, sum byrjar her um leiðir og røkkur heilt upp til Genova, men er serliga miðsavnað við lítlu bygdina Portofino og grannabýin Rapallo, har alt er útselt. Vit steðga tí í Monterossa.
Meðan vit fanglast við GPS'aran at finna italsku vegirnar og røttu støðini, renna vit okkum í eitt ferðsluóhapp í einum av mongu tunnlunum.
Her er einki annað at gera enn at bíða í hitanum. Tað verður seint og vit fáa einki innivist í paradisiska býnum Rapallo, og noyðast at koyra heilt norður til Genova. Her er so villingarsamt, at á bensinstøðini spyrja vit tveir fryntligar politistar, annar maður, hin kvinna, um tey vita eitt hotell til okkara. Jú, kvinnan er beinasom og leiðir okkum glaðbeint um hornið og peikar í sólsetrinum á risastóra Novotel við útsýni til autostradur, byggivirksemi og havnalag.
Morgunin eftir síggja vit, at alt hevur eina framsíðu og eina baksíðu. Eisini í brattlendinum oman móti havnini í Genova.
Vit ganga frá hotellinum móti gamla býnum, Centro Storico, og renna okkum í slottið hjá Andrea Doria (1466-1560), einasta prinsi í Genova, og síggja fyrst baksíðuna á Villa del Principe, sum hann fór undir at byggja í 1521.
Navnið Andrea Doria kenna vit tó helst best frá skipsvannlukkuni í 1956, tá svenska ferðamannaskipið Stockholm í mjørka út fyri Nantucket í Massachusetts rendi beint í siðuna á italska stoltleikanum, Andrea Doria, sum stevndi móti New York. Skipið var eitt av teim síðstu av hesum slag at sigla um Alantshav, innan flogferðslan vant uppá seg. Andrea Doria sakk eftir 11 tímum og bert 52 fólk doyðu, meðan 1660 bjargaðust. Í mong ár varð nógv skrivað og sagt um bjargingarbátarnar, sum ikki slapst til, tí nýggja og modernaða skipið hevði so stóra slagsíðu. Úr garðinum hjá tí upprunaliga Andrea Doria, ið sum ein annar Magnus Heinasson (1548-1589) var condottieri, lógligur leiguhermaður og admirálur, sæst oman í havnina í Genova, sum er hinumegin urtagarðin, har ferjan til Tunis er klár at sigla.
Niðan úr garðinum hjá Andrea Doria í Villa del Principe sæst ein partur av gráa ídnaðarbýnum Genova, sum nú letur seg upp sum ein blóma í altskyns litum.
Vit ganga víðari og koma inn í trongu gøturnar í gamla býnum í Genova, Centro Storico, har kent og ókent, gamalt og nýtt, evropiskt og arabiskt møtast undir somu sól, sum í hesum talandi handilsglugga, ið kundi havt verið úr Bringsnagøtu í fimmtiárunum.
Í næsta glugga sæst innar í ein matvøruhandil, har tey skera, viga, gjalda og heilsast alt um eina leið og við somu hond, sum far okkum at senda ein vinaligan tanka til Heilsufrøðiligu Starvsstovuna harheima, sum ivaleyst hevði farið upp í reyða feltið, høvdu tey sæð hetta.
Og upp í reyða feltið komu helst øll i Itala hetta kvøld, tá sjónvarp og bløð vístu myndir frá einum óskiljandi springaradrápi heima í Føroyum, har 450 springarar vórðu hildnir til. Og springarar eru tað sama sum Flipper. At drepa Flipper 450 ferðir og at havið verður reytt alt sum tað er. Eitt brand, sum ikki er at spæla við. Ein plátuhandil í gamla býrapartinum er kunningarmiðstøð hjá Sea Shepherd.
Á kirkjutorginum um hornið situr Berti Pietroe og teknar hval og sild. Vit koma í prát og honum dámar hval, whal watching, og kennir Føroyar og tað hvalaveiðu, sum søguliga hevur verið har, og um nútíðar grindadráp, sum føroyingar enn fáast við. Mær dámar best at hyggja eftir hvali, sigur hann spakførur undan skugganum á kirkjutorginum.
Genovesiski vísusangarin, Fabrizio Cristiano De André, (1940-1999) eigur fleiri skriftorð á vegginum í gamla býarpartinum í Genova. Í einum skoti stendur hetta sitat úr sanginum Nella mia ora di libertà, 'Í mínum frælsistíma', ella rættari, 'Tá eg ikki var í fongsli'. Sangurin er á plátuni Storia di un impiegato (1973), sum sigur nýggju søgur um 30 ára gamla starvsmannin, ið verður kveiktur av studentauppreisturinum í mai 1968:
Ci hanno insegnato la meraviglia | verso la gente che ruba il pane | ora sappiamo che è un delitto | il non rubare quando si ha fame.
Frida Poulsen hjálpir mær at týða Fabrizio til føroyskt:
Tey hava lært tað undurfulla | móti fólki, sum stjelur breyð | vit vita nú, at hetta er skeivt | tað, at ikki stjala, tá man er svangur
Í hesum býarparti standa orðini bleiktrandi á vegginum og liggja leingi á. Fabrizio, niðanfyri, er ein yrkjari, eg má læra meira um. Tøkk og lov er hann á Spotify, so tað er laga manni at gera ein lista við hansara kendastu italsku sangum.
Umframt Fabrizio, havi eg eisini rent meg í rokkbólkin Marlene Kuntz. Spyrji í Saturn handlinum í Genova eftir fløgu ella dvd við Marlene Kuntz, men tað er nei. Eingin av teim fýra útgávunum fáast longur. Endaliga staðfesti eg fyri meg sjálvan at gamli plátuhandilin, sum vit higartil hava kent hann, er deyður og farin. Hann er ikki til longur. Men tað er Spotify, lukkutíð. Lógliga og lagaliga kann eg finna alt hjá Fabrizio, ið er ein italskur Dylan, og Marlene Kuntz, ið minnir um sponsku Heroes del Silencio og írsku U2, men pura á egnum beinum. Verður viðmælt.
Úr einum skoti koma nú krossfarar og frúur, spilllivandi, mitt millum høgu múrarnar, glintandi kassatól og goyggjandi hundar.
Vit runda Ferrari torgið, Piazza de Ferrari, við obligatoriska springvatninum og stolta Garibaldi á hestbaki í baksýni, nú sólin lækkar.
Vit ganga inn í enn eina søguliga gøtu í gamla býarpartinum, brøtt undanbrekka, við hópin av matstovum og smáum búðum.
Eina matstovan bjóðar sjampanju, tí tey hava bygt nýggja terrassu út á vegin. Vit vera boðin við og koma á tal við fólkini, sum matstovueigarin avmyndar, tí tey reka matstovu hinumegin vegin.
Vit gera av at støkka inn á gólvið har og eta døgurða. Men allir hesu talgildu møguleikarnar, vit hava í lummanum at kanna hvørt nikk og prikk, sum til dømis TripAdvisor, setir okkum skákmát, tí matstovan verður bannað niður og norður. Vit vága okkum tó at vitja hesi fryntligu fólk og setast, einsamøll, til borðs og fáa eina góða máltið við prosciutto, tunfiski og neytakjøti fyri ein bíligan penga. Nei, ikki er TripAdvisor so at líta á. Í talgilda tykisheimi kann tað saktans verða onkur, ið bara ger tær ónáðir.
Eftir dagsins døgurða ganga vit gjøgnum brøttu og smølu gøturnar í søguliga Genova. Millum torgini og ymsu handilsbúðirnar eru heilt vanligar íbúðir við spennandi hurðum og skeltum. Her eru einar svartar dyr við margtýddu latínsku áskriftini Flangar non Flectar, Boygdur, men ikki brotin.
Í einum skeinkistaði lesa vit søgur, sum gestir hava skrivað á veggin. Henda er um Pinoccio í hægstu feriutíð í Paradísi, sum Frida týðir:
Ein gamal maður møtir upp í Paradísi. Fyri tíðina eru øll, sum arbeiða, farin í feriu og Jesus sjálvur má standa við dyrnar. "Hvør er tú?" "Eg eri Giuseppe, fekk at vita, at eg skuldi møta upp her." "Hvat var títt arbeiði?" "Træðsmiðjur!" "Hevði tú nøkur børn?" "Ja ein ótrúliga væl uppdrignan son, sum fór heimanifrá sum ungur." Jesus hyggur væl at honum og sigur "Pápi!!" Gamli maðurin hyggur uppá hann, flennir og sigur: "Pinocchio!!"
Í myrkrinum ganga vit víðari í smølu skotunum, har skipini hómast ytst á redini og klæðini hanga at turka undur vindeyganum.
Tað er friðarligt í gomlu gøtunum í Genova, sum eru reinar og ljósar. Onkustaðni sita fólk uttanfyri eina krókuta matstovu, einastani hava tey sett seg á kirkjutrappuna at práta millum urtapottar og í eini smølu gøtuni hevur ein maður tikið stólin útum at svala sær á í hitanum við eini sigarett.
Og so er aftur eitt eggjandi kollveltingarkrutl á vegginum, hesuferð á sponskum um Chavez, sum doyði í mars, 58 ára gamal.
Seinasta náttsjón úr Genova er tunesiska sjórænaraskipið Neptune hjá Roman Polanski, sum hann bygdi til undirhaldandi filmin Pirates í 1986.
So er seinasti italski morgun á hesum sinni og vit koyra norður til Malpensa at flúgva til Føroya við Atlantsflogi.
Tveir tímar seinkaði eru vit frammi í øllum góðum. Tað er ein serlig fragd at seta seg í eitt heimligt flogfar og flúgva beint til atlaða staðin, uttan partú at skula lenda í Kastrup og byrja ferðina av nýggjum. Tað er ein serlig frítíðarkensla at stíga úr einum flogfari til og frá einum av heimsins metropolum, sum til dømis Milano.
Eftir flogtúrin heintar Hanus okkum á vøllinum og Sif Gunnarsdóttir bjóðar til konsert við 43 ára gamla John Carter Cash, einkarsoni June Carters og Johnny Cash. Við einum framúr føroyskum orkestri og einum amerikanskum gittarleikara, søgdu tey søguna um the Man in Black og meir afturat. Og beint sum eg helt at heima var best, komu tvær trompetir inn á pallin, Ólavur Olsen og Finnur Hansen, og førdu okkum beint til Tijuana. Hetta var ótrúligt. Myndirnar úr Norðurlandahúsinum lánti eg frá Halli Joensen.
Heimkomin úr Chanti í Italia til Cash í Norðurlandahúsinum, er grasið í Tórsbyrgi nýsligið og alt angar av føroyskum summari, ið er tað besta av øllum. Takk fyri góða ferð!


text:
- 1Share
Fuglafjarðar kommuna søkir eftir leiðara til dagstovnaskipanina hjá kommununi at arbeiða 40 tímar um vikuna at byrja tann 01. mai 2018 ella skjótast eftir hetta.
Viðkomandi persónur, ið settur verður, verður starvsettur hjá Fuglafjarðar kommunu við arbeiðsstaði á dagstovninum Stropanum á Børkugøtu 1, Kambsdalur, 530 Fuglafjørður.
Møguligar bygnaðarbroytingar kunnu tó verða framdar innan dagstovnaøkið.
Stovnurin er ætlaður 80 børnum, og verður skipaður við vøggu- og barnagarðsstovum.
Vit bjóða
- Eitt áhugavert starv í einum nærumhvørvi, har náttúran hevur stóran leiklut í gerandisdegnum, og har spælið fyllir nógv.
- Møguleika at seta dám á stovnin.
- Møguleika fyri ráðgeving.
- Møguleika fyri eftirútbúgving.
- Tú verður partur av einum netbólki, sum kommunan skipar fyri millum leiðarar innan ansingarøkið.
Vit vænta at tú
- Ert útbúgvin námsfrøðingur við møguligum leiðsluroyndum.
- Kanst arbeiða sjálvstøðugt, taka avgerðir og hevur ábyrgd sambært dagstovnalógini.
- Hevur hugsjónir um virksemi á einum stovni, ið rúmar bæði vøggustovu- og barnagarðsbørnum.
- Hevur hug og áræði at skapa ein fjølbroyttan og tryggan arbeiðsdag við virðing og umsorgan fyri tí einstaka barninum, foreldrunum og starvsfeløgunum.
- Hevur góð evni at umstilla teg í einum broyttum umhvørvi.
- Sær møguleikar fram um vansar.
- Hevur evni og áræði at ganga nýggjar leiðir.
- Kanst virka í góðum samstarvi við starvsfelagar, foreldur og kommunu.
- Dugur væl at samskifta bæði innan- og uttanhýsis.
- Hevur lætt við at orða teg munnliga og skrivliga á føroyskum.
- Hevur teldukunnleika á brúkarastøði.
Setanarviðurskifti
Starvið verður sett sambært sáttmála millum Føroya Pedagogfelag og Kommunala Arbeiðsgevarafelag Føroya.
Umsókn
Skrivlig umsókn saman við møguligum viðmælum og upplýsing um útbúgving og royndum skal verða Fuglafjarðar býrað, Ennivegur 38, 530 Fuglafjørður í hendi í seinasta lagi mánadagin 05. mars 2018 kl. 16.00.
Nærri kunning
Meira fæst at vita um starvið við at venda sær til Irenu Olsen, sosialdeildarleiðara á telefon 238013.
Fuglafjørður, tann 07. februar 2018
Fuglafjarðar býráð


text:
BOÐINI INNKOMIN TIL BLÁA SKÝLIÐ
Innkomnu tilboðini uppá arbeiðstøku í samband við verkætlanina Bláa skýli, vórðu latin upp í Býráðshúsinum í dag.
Talan er um eina spennandi verkætlan, sum arbeitt hevur verið við leingi, og Bláa skýlið er somuleiðis ein liður í heildarætlanini fyri stadionøkið, sum við hesum og øðrum komandi verkætlanum kemur at lúka altjóða krøv.
Arbeiðið er bólkað í trý: høvuðsarbeiðstøka, EL og HVS, og trý tilboð komu inn i hvørjum bólki.
Norðhús vann útbjóðingina um høvuðsarbeiðstøku, ímeðan El-in og Blikksmiðjan vunnu útbjóðingina av ávíkavist EL og HVS arbeiðnum.
Tilboðini fyri tær tríggjar arbeiðstøkurnar eru soljóðandi:
Høvuðsarbeiðstøka: Norðhús, 13.994.000 kr.
HVS: Klaksvíkar blikksmiðja, 1.008.528,90 kr.
EL: El-in, 565.079,13 kr.
Tíðindaskriv frá Klaksvíkar Kommunu


text:
16. juli
16. juli er dagur 197 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 198 um skotár er). 168 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1661 - Fyrstu pengaseðlarnir í Evropa verða útgivnir av svenska bankanum Stockholms Banco.
- 1931 - Haile Selassie I keisari undirskrivar fyrstu grunnlóg Etiopia.
- 1935 - Heimsins fyrsti parkeringsmálari verður settur upp í Oklahoma, USA.
- 1945 - Manhattan verkætlanin: Atomiska øldin byrjar, tá USA hepnast art bresta eina plutoniumbygda royndar atombumbu tætt við býin Alamagordo í New Mexico.
- 1965 - Mont Blanc bergholið, ið bindur Frakland og Italia saman opnar fyri almennninginum.
- 1969 - Apollo programmið: Apollo 11, fyrsta rúmdarferja ið roynir at senda rúmdarmenn upp á mánan, verður skotin upp frá Kennedy Space Center í Florida, USA.
- 1979 - Saddam Hussein gerst forseti í Irak.
- 2008 - Sekstan smábørn í Gansu umráðinum í Kina, verða sjúkugreind við nýrasteini, aftaná at hava inntikið eitrað móðurmjólkapulvur, ið hevur verið at fáa í kinesiskum handlum. Mett verður at umleið 330.000 smábørn eru rakt av hendingini.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1872 - Roald Amundsen, norskur rannsóknarmaður (d. 1928)
- 1896 - Trygve Lie, norskur diplomatur (d. 1968)
- 1907 - Barbara Stanwyck, amerikonsk sjónleikarinna (d. 1990)
- 1911 - Ginger Rogers, amerikonsk sjónleikarinna (d. 1995)
- 1948 - Lars Lagerbäck, svenskur fótbóltsvenjari.
- 1964 - Miguel Indurain, spanskur súkklari.
- 1967 - Will Ferrell, amerikanskur sjónleikari.
- 1971 - Corey Feldman, amerikanskur sjónleikari.
- 1988 - Sergio Busquets, spanskur fótbóltsleikari.
- 1989 - Gareth Bale, valisiskur fótbóltsleikari.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1999 - John F. Kennedy Jr., amerikanskur blaðútgevi (f. 1960)


text:
“Et opraab til det danske Folk” mundi kennast monnum sum at rópa út í oyðimørkina. Ongin svaraði, minst av øllum tey, sum rópt varð á og eftir. Søga er søga, eitt skjal um farna tíð, men uttan hana fáa vit ikki mett um samtíðina og heldur ikki miðað inn í framtíðina. So verður sagt av monnum, tí er tað týdningarmikið, at vit verða kunnað um tað sum fólkið, í hesum førinum fiskimenn okkara, skuldu renna seg í á grønlandsmiðum, fyri meiri enn trýfjerðingsøld síðani. Hesa bókina – “Danmark, Føroyar, Kalaallit Nunaat – Ein áheitan á danska fólkið” - las eg sum so mangar aðrar á fyrsta sinni í einari koyggju. Hetta var fyri ta tíð, at eg hevði vunnið mær førleikan at gerast limur í Føroya Skipara- og Navigatørfelag, og eg minnist enn hvussu áhugaður eg var undir lesnaðinum. Tað liggja helst tvær orsøkir undir hesum, onnur er mín politiska støða í tjóðskaparspurninginum, og hin, at eg javnan hevði hoyrt um hesi viðurskifti – nevnd í bóklinginum – frá abba mínum, Napoléon á Glyvrum, og Ingvardi á Langanesi, bróðursyni hansara, sum ofta tosaði um hesi viðurskifti, táið eg sum stórur drongur og unglingi arbeiddi saman við honum í sildaarbeiði, undir lossing ella bara táið vit høvdu eina friðsæla løtu at spjalla saman, - vit vóru grannar á Glyvrum, táið hann var vorðin eldri maður. Hann sigldi nógv við abba mínum, eisini á fiskiveiði undir Grønlandi, og tvær reisur varð hann við skipi seinru stríðsárini, sum vóru skotin niður av týskinum og søkt. Við “Sannu” og “Misteltoe.”
Yrkingin “Trý brøv til ein fiskimann” hjá hinum útgávuaktuella Jóanesi Nielsen endar við hesum ørindinum:
Nú ert tú kanska inntørnaður
Sangurin í vantrunum
ríkjanin frá tjøraðu plankunum
hevur spekt tína tungu.
Gjørt teg inntonktan fáorðaðan
sum flestar fiskimenn.
Ein ætt av tigandi monnum
sum varpa daprar skuggar yvir samfelagið.
Ein ætt av tigandi monnum, sum saman við konum teirra, stákandi inni við eld, í hoyna, í torvi og í fiskaarbeiði, umframt barnauppalingina, fluttu Føroyar meiri fram á leið, enn onnur ættarlið hava megnað. Úr bóndasamfelagnum inn í fiskivinnusamfelagið, sum aftur hevur ment seg til eitt ídnaðarliga framkomið land, á hædd við fremstu tjóðir í vælferð og trivnaði.
Í bókini verður nevnt, at fólkatalið er vaksið úr 8 túsund upp í 27 túsund íbúgvar, síðan útlendski einahandilin varð tikin av í 1856 og fram til 1939, táið bókin kom á marknaðin. Hasi árini og umvegis hendan søguliga vøksturin eru nógvar millumrokningar á leiðini, positivar og negativar, sum ov lítið hevur verið at hoyrt um í almenna rúminum, og eg ivist í um hendan kálvføðingin er partur av føroyskum skúlaskapi í dag. Kensluligu raðfestingarnar ganga aðra leið, og tað kann fara at svíða, missir tú fortíðina, tí tá kann tað skjótt verða, at tú druknar í heimsins tilvildarligu rákum - í gjøtlanini fram eftir og ímóti diffusum málum. Sum maðurin segði: Miðar tú ikki eftir einari kós, fært tú ikki undanvind á nakrari ætt.
Fyri tað nógva vaks føroyski flotin burturúr avlopinum hjá bretum, táið teir fóru undir at endurnýggja flotan. Hetta vóru størri og minni sluppir, togarar og onkrar skonnartir úr Danmørk og Fraklandi. Enskir togarar lógu og tóvaðu inn í klettin undir Føroyum, tí leitaðu føroysku skipini út á mið- og fjarleiðir. Tá minni var at fáa undir Íslandi var farið til Grønlands, og tað skuldi verið lagamanni, tí landið var hjáland – koloni - í hinum danska imperium. Tá vit vóru partur av danska Kongsríkinum, skuldi ongin forðing verið í hesum, at vit fóru undir fiskiskap á grønlandsmiðum, sum var hetta okkara egni “heimasjógvur”. Vit eiga at hava okkum fyri eyga, at fiskimørkini ikki vóru tey somu sum á okkara døgum, og at Íslandi ikki enn var vorðið lýðveldi.
Hóast bóklingurin ikki er rúgvismikil, er hann væl løddur ímillum reglurnar, og sigur í grundini ómetaliga væl frá støðuni í Føroyum, serliga í tríatiárunum. Lagnusøgurnar eru mangar, skip ganga burtur, menn sjólátast, skip renna á flúrar, tí sjókortini á innaru leiðunum kundu ikki fáast frá dønum, og yvirhøvur er støðan álvarslig, tí danir seta allar møguligar og hugsandi forðingar í verk, fyri at darva føroyskum fiskiskapi undir Grønlandi. Tað er ikki altíð so lætt at skilja imperialistiskan hugsanarhátt, hann hevur eisini verið ymiskur, alt eftir um tað var Bretland, Holland, Belgia, Frakland, Spania, Portugál ella Danmørk sum var leiðtogari, tí er spurningurin, um hesin meinfýsni politikkurin hjá dønum hevur verið tilvitaður, fyri at steðga menningini í Føroyum – menning kann jú í “ringasta” føri hava tað við sær, at hjálandafólkið eisini fer at hugsa sjálvstøðugar tankar - ella um hetta hevur verið ein roynd at byrgja upprunafólkið – eskimoararnar - inuittarnar – inni í einum reservati, har útsendir danir, kolonibestýrarar og kontrollørar og annað gott fólk, skipaðu seg upp sum harrafólk í øllum lutum. Tað ber eisini til, at rikni politikkurin er ein partur av báðum brigdum.
Í øllum førum sæst ein broyting frá royndartíðini hjá Pola, Jens og Jens Paula í Dali, fyrr í hinari øldini, tá vit koma fram í tríatiárini. Eitt dømi er samrøða, sum Ritzaus Bureau ger við Stauning forsætisráðharra í 1938, har hann svarar soleiðis: “Tann av ríkisdegnum samtykta lóg um atgongd til grønlendskt sjóøki, sum er lagað til danskar ríkisborgarar, kann sjálvandi ikki brótast, bert tí at ein bólkur av fólki heldur, at hon gongur fíggjarligu áhugamálum sínum ov nær. Fiskimenninir í Føroyum mega eins væl og aðrir ríkisborgarar lýða galdandi lógir, til hesar møguliga verða tiknar av ella broyttar. Føroyingar kunnu ikki vænta at fáa krøv ígjøgnum, sum stríða móti galdandi lóg.” Har var lítil, fyri ikki at siga ongin, hjálp at heinta.
Bóklingurin kemur út í almenna rúmið í 1939, beint fyri seinra heimsbardaga, og er í grundini eitt neyðarróp. Eitt neyðarróp ætlað danska fólkinum. Hetta varð hildið neyðugt, tí teir sum tá mannaðu stjórnarskrivstovurnar í Keypmannahavn øntu nóg illa aftur, tá heitt varð á teir, og skuldi tað hent seg, at teir gjørdu tað, so var tað bert fyri at vísa til danskt lógarverk, við íbygdum forðingum, í mun til ætlanirnar hjá føroyingum at vinna sær til mettuna av ovurstóra fiskiríkidøminum á grønlendsku bankunum og inni við og undir landi. Kann ætla, at nógv hevur verið tosað um hesi viðurskifti um hesa tíðina. Í manningarfeløgunum, millum útgerðarvirkini og ímillum tingmenn serliga. Kvívíkskingurin Óla Jákup Jensen var formaður í Føroya Skipara- og Navigatørfelagi um hetta mundið, og hann var ikki hvør sum helst. Kendur skipari, sum seinri gjørdist politikari. Saman við synunum átti hann seinri Gamla Andrass – uppkallaður eftir pápanum – og yvirdekkaða línubátin Leik(ur), sum seinri fiskaði laks og rækju undir Grønlandi. Giti mær til, at hann hevur fingið fjølgávaða mentamannin Rikard Long at hjálpa sær í hesi truplu støðuni hjá føroyingum. Tað sæst, og tað vita vit, at Rikard førdi pennin, og bókin er óvanliga væl skrivað, og hon gandar fram eina lýsing av einum samfelag í svárari kreppu.
Eftir La belle époque, í kjalarslóðini frá fyrra heimsbardaga, kom hin svarti týsdagurin – hin 29. oktober 1929 – táið tað byrjaði at ridla undir keypsskálanum í Wall Street í New York. Heimurin allur varð destabiliseraður, og fyri Føroyar gjørdist borgarastríðið í Spania ein uppaftur verri døttur enn hetta. Hesin stóri saltfiskamarknaðurin varð fyri ongum, peningur var ikki til innflutning av produktum úr Føroyum, tíansheldur frá øðrum seljaralondum, og føroysku reiðaríini, manningarnar og harvið alt samfelagið sigldu seg út í eina kreppu. Í bókini verður sagt, at pr. 1. januar 1937 var skattaeftirstøðan í landinum 773.764 danskar krónur, sum svaraði til eina heila ársálíkning. Hetta var í eini tíð, táið menn vóru menn og konur og konur, og ongin ynskti at skylda nøkrum nakað, tí sigur hetta meiri enn nakað annað, hvussu svangligt tað var blivið. Einasta vónin var at vaksa um nøgdirnar, nú minni fekst fyri fiskin, men táið danir løgdu allar hugsandi fótonglar í vegin á grønlandsmiðunum, bleiv hetta ikki kompensatiónin, sum kundi tikið tey ringastu nosini.
Umframt, at hetta er eitt neyðarróp frá føroysku fiskivinnuni, og harvið samfelagnum, so má hetta eisini metast sum ein viðmerking frá tveimum monnum, sum stóðu frammalaga í føroyska tjóðskaparstríðnum, Rikardi og Óla Jákupi, sum báðir gjørdist landsstýrismenn seinri, táið heimastýrið var veruleiki eftir stríðsárini seinru. Tað er ómøguligt hjá okkum, sum liva í yvirflóðini ídag, at skilja hesa tíðina og ringa standin, sum verður lýstur í hesi bók. Í einum tronga kanst tú gerast subjektivur, koma í eina lagghalla hugsanarstøðu, men okkurt bendir á, at teir hava umhugsað støðuna gjølla, áðrenn teir hava breitt hendan tekstin út á blik. Teir hava veruliga kent sviðan inn á mergin, tí tveir hampa- og skilamenn av hesum kalibrinum hava neyvan havt tað sum dagdvølju at vena og eymka seg í gerandisdegnum, tí er hetta eitt svart tíðarskeið í hjálandaskeiði Danmarkar mótvegis Føroyum. Teir vitstu at hetta kundi verða mettan, men teir góvu okkum svongdina.
Minnist at Karl Danielsen, ommubeiggin, svágur abba, sum var bestimaður hansara við ”Sannu”, onkuntíð førdi hann hana, tók til, at teir hóraðu undan í tríatiárunum, men øll segl máttu repast. Sum hann tók til, sjálvt sviskurnar máttu klúgvast í tógvar lutir niður í stormsuppuna, fyri at fáa økonomi´ina at hanga saman.
Abbi mín førdi skonnartina ”Sannu”, sum hann átti, tað mesta av hesum tíðarskeiðnum, og teir vóru nógv til fiskarí undir Grønlandi hesi árini. Tað sum skrivað stendur, samsvarar heilt væl við tað, sum hann plagdi siga okkum abbasynunum frá. Táið teir sigldu innanskerja stóð maður stútt og støðugt frammi á sprytinum, fyri at varskógva um flúrar og sker, sjókort vóru ongi, og danska kontrollørin í Føroyingahavnini hevði hann fingið fult og heilt í rangastrúpan. Hugsi at hann ta einu ferðina hevði tikið kontrollørin fyri at svika við vektini, táið teir løgdu veiðuna upp, og um tað bleiv handfast av hesum, minnist eg ikki, men óvinir gjørdust teir fyri lívið. Sum hann tók til: Kontrollørurin var ein obsternasigur fýrur, tað hevði hann sagt honum bæði væl og virðiliga, og tað var fyrsta ferðin at eg hoyrdi hetta danska orðið á føroyskari tungu, sum eg helt vera týskt, men á tí málinum eitur tað helst hartnäckig. Kontrollørembætið í Føroyingahavnini var framvegis til í mínari tíð, og eg minninst hendan rundleitta danan, ið gekk sum ein anakronisma á bryggjuni við Nordafar í onkrum slagi av hermannabúna, soleiðis, at hann líktist sovjetisku marskálkunum, sum stóðu undir liðini á Aðalskrivaranum og Politbureau´num, uppi á svalanum, táið hernaðarparadurnar skolaðu fram eftir boulevardunum, við øllum hinum ræðandi ísinkramminum, eftir Reyða torginum í Moskvu, tá Arbeiðaradagurin – hin 1. mai – varð hátíðarhildin, fyri visuelt at manifestera valdið yvir øðrum.
Hóast útlendski einahandilin var tikin av í Føroyum í 1856, og karmarnir gjørdust frælsir um vinnu og handil, ein orsøkin til stóru framtøkuna eftir hetta, so var Kongaligi Grønlandski Handilin framvegis ráðandi í Grønlandi. Valdsharrarnir í Keypmannahavn stjórnaðu eyðvitað umvegis Handilin, og dømir eru um tað í bókini. Tá teir ákæra føroyingar fyri at hava ætlanir um at mynstra grønlendingar umborð fyri minni hýru enn føroyingarnar, verður farið um alt mark. Mær vitandi hava grønlendskir fiski- og sjómenn altíð verið løntir eftir somu sáttmálum sum føroyingarnir við føroyskum skipum. Eisini tí er huglagið so sára gott ímillum fólkið í hesum báðum tjóðunum, tað er meiri enn sigast kann um danir, sum langt fram í seinastu øld diffirentieraðu lønirnar eftir upprunanum og hugtakið føðistaðarkriteriið er tiltikið. So bondskur politikkur, at grønlendskur lækni t.d. fekk lægri løn enn ein danskur lækni í grønlendska sjúkrahúsverkinum, bert tí hann var føddur í eínum egna landi. Tí valdu fleiri at búseta seg og virka í júst Danmark, har teir fingu somu løn sum teir donsku. Vinstrahallir grønlendskir politikarar plagdu at samanbera hetta við burturrikna Apartheid politikkin í Suður Afriku.
Bóklingurin er væl frágingin og so væl skrivaður, at hann er sum ein skaldsøga at lesa. Tað sæst, at ein rithøvundur hevur hildið skaftinum. Væl er argumenterað eisini. Dømini við skiparum og manningum, sum eru komnir og komu illa fyri av hesum harðrenda, eirindaleysa og imperialistiska danska politikkinum seta líkasum støðuna í eitt heilstoypt relieff. Teir eru ikki hvørjir sum helst, hesir, sum hava loyst frá posabandinum um ringu støðuna. Dávur í Gerðum, skipari á Skálanesi, Óli Olsen, úr Vestmanna, skipari á Emanuel, Jákup Andreas á Mýruni, úr Syðrugøtu, skipari á Phebe, Kristian í Hvannasundi, skipari á King Arthur, Dia á Vertshúsinum, skipari á Sólarris, Oskar Hjelm, skipari á Reginu, Óla Jákup Jensen, skipari á Marité, Jens Hansen, skipari á Cementu, Sofus Peteren, úr Sandavági, skipari á Ondinu, Esbern Kirke, skipari á Sjey Systkjum, Niclas Hovgaard, bátsformaður á báti umborð á Norðhavinum, seinri skipari á togaranum Norðstjørnuni, Jóan Petur hjá Mórisi í Vági, skipari á Skarvanesi og Jóhan Godtfred, sum sendi felagnum bræv um hetta av Fanø í 1938. Tað grovasta dømi um hvussu devulsettur hesin framferðarhátturin hjá dønum var, er dømi við feðgunum úr Hvannasundi, Mortani og Kaj. Mortan førdi Solo Deo Gloriu og Kaj førdi Karina. Teir lógu og fiskaðu út fyri Tunu í Hamborgarasundinum. Kaj lá ein fjórðing uttari á enn pápin Mortan. Nú kemur danska verjuskipið Ingolf fram á teir. Teir sigla fyrst til Solo Deo Gloriu, sum lá ein fjórðing innari á enn Karin, verjuskipið snarar runt um skipið, og táið teir síggja, at Esbjerg stendur á hekkuni, geva teir Mortani boð um at fara út á bankan at fiska. Síðani siglir verjuskipið út til Karina, Kaj verður biðin um at koma umborð, og hann fekk 4 hundrað krónur í bót fyri at hava fiskað ólógliga. Solo Deo Gloria fekk onga bót. Sagt verður í bókini, at faðir og sonur mangan tosaðu um hesa ymisku viðferðina teir fingu hendan dagin. Hendan søgan sigur meiri enn nakað annað, at alt var fyriskipað soleiðis, at føroyingar skuldu forðast í at veiða við Grønlands strendur. Tað tykist eisini sum hesi donsku verjuskipini – Ingolf og Maagen – hava ligið sum marrur og lúrt undir hvørjum tanga, fyri at plága føroyskar skiparar og fiskimenn á hesi havleið, sum skuldi verið felagssjógvur í danska Kongsríkinum. At tað heldur ikki skuldi bera til at fáa heilsuhjálp ella at hála vatn, sum man ikki plagar at nokta fólki, tá gerst støðan groteskari enn vitið megnar at kapera.
Suni F. Jacobsen, úr Tjørnustovu í Norðragøtu, kendur málsnillingur í m.a. táttayrking, er komin sera væl frá týðingini, og øll vit, sum hava áhuga fyri søgu, takka honum hjartaliga fyri, at hann flutti hendan sera upplýsandi bóklingin yvir á móðurmálsins tungu. Strembarin, mentamaðurin, tjóðskaparmaðurin, samfelagsfrøðingurin og skyldmaðurin Zacharias Wang eigur mikið rós uppiborið fyri, at hann átók sær uppgávuna, at geva bóklingin út hjá Stiðanum. Nú eg las hann umaftur, á egnari tungu, kendist hann meiri viðkomandi, og hetta er veruliga eitt skjal, sum meiri enn nakað annað sigur okkum frá um vinnusøguna í einum daprum tíðarskeiði í Føroya Søgu. Eitt neyðugt dokument hjá honum ella henni, sum einaferð fer at skriva vinnusøgu okkara.
Bókin skal sjálvandi lesast í røttum konteksti. Føroyar vóru danskt amt og Grønland var danskt hjáland, tá hetta verður skrivað og sent danska fólkinum. Hetta er tíðin áðrenn 12, 50 og 200 fjórðinga fiskimørk, tí hava føroyingar, sum danskir ríkisborgarar, hildið seg átt rættin at fiska við Grønlands strendur. Stutt eftir hetta brestur eitt heimskríggj á, og alt fær eina aðra vend. Bretsku togararnir hvørva av Føroyagrunninum, føroyingar fara at veiða undir Føroyum og at flyta fisk út Íslandi inn á bretska marknaðin. Grønland verður ikki aktuelt aftur fyrrenn Adolf Hitler hevur gjørt av við seg sjálvan, nazismuna og sítt egna land - og søguna síðani kenna tey flestu.
Ivasemið, um at flyta fiskimarkið út á 200 fjórðingar, er gjørt til skammar. Føroyska búskaparøkið er nú spísikamar í einum landi, sum telist ímillum fremstu tjóðir í heiminum. Teir, sum fiskaðu inn í klettin hjá okkum, fingu somu lagnu sum vit undir Grønlandi í tríatiárunum, men orsøkirnar eru ymiskar, og ta søguna hava vit nú fingið borðreidda á egnum máli frá teimum báðum Suna og Zachariasi.
Orsøkin til áheitanina, um at siga nøkur orð, sambært Zachariasi, er tann veruleiki, at eg havi brúkt ein stóran part av lívinum til at sigla við farmi til og frá Grønlandi og ímillum bygdir og býir í landinum. Heilt frá Aappilattoq í Prinsinum norður til Siorapaluk, væl norðan fyri Thule-støðina. Harvið eigi eg nógvar góðar vinir ímillum grønlendingar, og seinri kom eg at sita á Danatingi saman við teimum báðum Lars-Emil Johansen og Kuupik Kleist. Har stovnaðu vit m.a. Hin Norðuratlantiska Bólkin. Lars-Emil og Erlendur Patursson komu á Danating samstundis í 1973, - teir kendust væl og vóru vinmenn. Lars-Emil hevur sagt mær, at einaferð teir sótu og fingu sær ein bita í Snapsatinginum, heldur Erlendur fyri, at føroyingar áttu at fingið størri veiðirættindi í Grønlandi. Tá helt hin bræneggjaði og ungi siumuttarin fyri, at nú gekk vinmaðurin næstan við líka so høgum imperialistiskum tankum sum danir - viðvíkjandi Grønlandi. Tað dámdi gamla manninum úr Kirkjubø ikki, helst hugsaði hann um atferðina hjá dønum andvegis føroyingum í tríatiárunum. Helst hevur alt hetta bara verið sagt í einum speiandi tóna kortini, ímillum vinir, eina lagaliga løtu ímillum onnur verulig gerandismál.
Bara einaferð kom eg uppá tvørs av danska valdinum í Grønlandi. Vit høvdu skúrað so leingi í stórísinum frá Torssukatak og norður ímóti Sanerut hálvoynni, ið liggur nakrar fjórðingar sunnan fyri Arsuk og eystan fyri Borgshavn, at skrokkurin skrædnaði, hol varð á inn í lastarúmið. Í himmalsins ódnarveðri sigldu vit tilvitað skipið uppá land, ímillum tveir stórar klettar, undir einum forbergi, fyri at tað ikki skuldi søkka. Pjøssaðu eftir førimuni so frægt, at siglandi var inn til donsku herstøðina í Grønnedal, sum nú verður rópt Kangilinnguit. Danska Skipasýnið tók umvegis eitt fjarrit frá Qoqortoq Radio siglingarloyvið av skipinum, og nakrir danskir reparatørar og kavarar, sum vóru í økinum, skuldu hjálpa okkum við at bøta um fyri at fáa siglingarloyvi aftur. Tað gekk ikki um fliðuna. Fyri tað nógva vóru teir rúsaðir í ørviti. Tí rýmdu vit ta einu náttina, kjaftsvart í mjørka og nógvur ísur, og løgdu leiðina norðuryvir. Ímóti Nuuk. Eftirlýstir í hvørjari tíðindasending stimaðu vit spakuliga niðan ígjøgnum Dávids Strætið. Komnir til Nuuk stóð danska løgreglan fyri okkum. Skiparin var lagdur í hondjørn og rikin niðan á løgreglustøðina í grønlendska høvuðsstaðnum. Eftir avhoyringina varð greitt, at skiparin skuldi setast fyri ein rætt, økisrættin, og ákæruvaldið ætlaði at krevja, at vinnubrævið skuldi takast frá mær í eitt ávíst áramál. Nú vóru góð ráð dýr. Verju hevði eg onga, tað mátti eg sjálvur taka mær av. Var tá 26 ára gamal, so hetta var ein sjáldsom og kanska ein órógvandi støða at vera komin í, men sjórættartímarnir hjá Sigurði Joensen og Trúgva Jacobsen á Føroya Sjómansskúla komu nú væl við og hjálptu mær almikið.
Niðurstøðan hjá rættinum varð hendan:
”Retten finder ikke, henset til de foreliggende oplysninger om de af tiltalte og skibets besætning foretagne reparationer, at tiltalte ved at have undladt at afvente dykkerrapport forinden sejlads fra Grønnedal til Godthaab har gort sig skyldig i en overtrædelse af en sådan grovhed, at forholdet vil være omfattet af Sølovens §58, stk. 2 jfr. 9 320, hvorfor tiltalte vil være at frifinde for anklagemyndighedens principale påstand.” Subsidiera niðurstøðan gav eina lítla bót – 3 túsund danskar krónur - fyri at hava gingið ímóti boðunum frá danska skipasýninum.
Um ein eitrandi illvilji var í hesum málinum, veit eg ikki, tað var tað onkur sum helt, men á blaðsíðu 37 í hesum umrødda bóklingi stendur skrivað, at viðurskiftini í trítiárunum bara stóðu við og versnaðu hjá føroyingum í Grønlandi, og til endans gjørdist tann fyrr so kendi blíðskapurin til eitrandi illvilja. Danir høvdu eggjað grønlendingum at ganga ímóti føroyingum á havmiðunum undir Grønlandi. Hetta er søga, og soleiðis kenni eg ikki grønlendingar ídag, sum eisini hava ment seg á so mongum økjum, og fyri partar hava teir eisini tikið um stýrsvølin á egnum landi sjálvir.
Takk fyri høvið mær varð latið, at bera fram hesa hugleiðandi umrøðu av bókini: Danmark, Føroyar, Kalaallit Nunaat – Ein áheitan á danska fólkið.
Torbjørn Jacobsen


text:
Seinastu tvey hóskvøldini hava vit fylgt við í lívinum hjá Eyðuni Ásason, sum hevur sjúkuna Parkinson.
Fyri trimum mánaðum síðani bleiv hann lagdur undir skurð, har fýra elektrodur blivu settar inn í heilan. Elektrodurnar gera, at Eyðun Ásason livir betur og ristist so at siga als ikki, soleiðis sum hann gjørdi áðrenn skurðviðgerðina.
Eyðun Ásason sigur, at tað var ein løgin kensla at síggja seg sjálvan á skíggjanum.
- Sjálvur visti eg ikki, at eg var so sjúkur í veruleikanum. Hetta er fyrstu ferð, at eg sá, hvussu onnur hava sæð meg, og tað var øgiliga løgið, sigur Eyðun Ásason.
Somuleiðis var tað heilt serligt fyri unnustuna at síggja Eyðun í teimum báðum sendingunum:
- Vit sóu hann ikki so sjúkan, sum vit sóu í sjónvarpinum. Tí hevur tað eisini verið løgið og kensluborið at síggja hesa sendingarnar, sigur Jeanette Joensen.
Síðani skurðviðgerðina er lívið bara blivið betri.
- Í dag havi eg tað sum eitt nýtt menniskja, staðfestir Eyðun Ásason, og hetta kann unnustan, Jeanette Joensen, eisini skriva undir uppá:
- Hann hevur fingið mót upp á lívið, sigur Jeanette Joensen.
Í morgunsendingini greiddu tey bæði frá nýggju tilveruni, nú Eyðun er blivin skurðviðgjørdur.


text:
Vit vilja viđ hesum avdúka, at tilgongd er komin til ÍF hópin og talan er um sera royndan leikara úr bestu føroysku deildini.
28 ára gamli Dion B. Splidt er komin til felagiđ úr KÍ, iđ hann leikti viđ seinasta kappingarár, men er upprunaliga úr AB, har hann hevur roynt seg næstan øll vaksnu árini í føroyskum fótbólti.
Fyriuttan KÍ í fjør var hann í bestu deildini saman viđ B68 í 2011 og samanlagt gevur hetta Dioni 135 dystir og 19 mál í bestu deildini.
Í næstbestu deildini hevur hann spælt 70 dystir og skoti 25 mál.
Dion hevur mest veriđ nýttur sum áloypandi vongur, men hevur sera nógvar dygdir, iđ gera hann til ein kandidat á heilt nógvum plássum á liđnum.
Heilt sikkurt ein styrkur til hópin og vit ynskja honum vælkomnan til Fuglafjarđar, og vælkomin til felagiđ.
Royndur leikari skriva sáttmála við ÍF
Vit vilja viđ hesum avdúka, at tilgongd er komin til ÍF hópin og talan er um sera royndan leikara úr bestu føroysku deildini.


text:
Ingi Samuelsen
30.07.2017 - 14:18
Mentan > Mentan > Konsertir
Einki serligt hóvasták varð gjørt burturúr konsertini, tá navnframa Rosanne Cash og maður hennara John Leventhal trinu á Tórspallin á Vaglinum ólavsøkukvøld.
Ongin rópandi presentasjón – tey byrjaðu bara at spæla, enntá áðrenn klokkan hevði sligið hálvgun tíggju, ið var skrásetta byrjanin av konsertini, ið skuldi vísa seg at verða hæddarpunktið fyri okkum fjepparar, sum høvdu sett feitan ring í ólavsøkuskránna til júst hetta forkunnuga ókeypis ólavsøkutilboðið.
Eitt sindur undarligt at uppliva eina heimsstjørnu á palli framman fyri eini kjarnu av kennarum, og so annars hissini ólavsøkugestum, sum tilvildarliga komu framvið uttan yvirhøvur at ána, hvør tað var, sum sang á pallinum.
Tað órógvaði tó ikki høvuðsnavnið, sum dugnaliga, men á lítillátnan, nærmast undirspælandi hátt sang sínar sangir, fortaldi um sín uppruna, um ættina frá fátæka ”sunken lands” í Arkansas og um pápa sín, legenduna av øllum, Johnny Cash, ið gav henni ein lista, tá hon var 18 ára gomul, yvir teir bestu contrysangirnar, ið ein og hvør amerikanskur sangari við virðing fyri sær sjálvum eigur at duga.
Og viðgangast skal, at tað svingaði best, tá hon sang burtur úr hesum eftirhondini tiltikna listanum. Vit hoyrdu ”The Long Black Veil”, ”Sea of Heartbreak”, ”Heartaches by the Number” og ”Bury Me Under the Weeping Willow” hjá Carter Family.
Hæddarpunktið var tó ófrættakenda, men dragandi søgan um mannin, ið tók lívið av sær við at leypa av Tallahatchie brúnni í Mississippi, ”Ode to Billie Joe” hjá Bobbie Gentry.
Sostatt vóru tað sangirnir, ið Cash og Leventhal ikki høvdu skrivað sjálvi, ið vórðu best móttiknir. Harvið verði ikki sagt, at teirra egnu sangir, serliga frá seinastu fløguni ”The River & the Thread”, ikki vóru dragandi og góðir. Tað eru teir, men Rosanne Cash er ikki ein av hesum sangarum, ið tráast eftir at fáa fólk at syngja við. At lurta hevur størri týdning, tykist. Og vit – fjeppararnir, íroknað forsætisráðharrin – lurtaðu, murraðu við, klappaðu og takkaðu í eymýkd.
Ein øðrvísi ólavsøkuuppliving, má sigast. At fáa slíkt navn á Tórspallin er eitt bragd, og at geva okkum hetta púra ókeypis er, ja, nærmast ein náðigáva. Takk til tey, sum fingu hetta í lag. Og orsakið – hetjurnar úr Algeria – at vit vóru nøkur, ið valdu hetta tilboðið heldur enn at fagna tykkara afturkomu.


text:
Veitara til bústað og vinnu
Skulu vit menniskju hava møguleikar fyri at fáa tí hentastu og bíligastu vøruna, so er neyðugt at vit hava kunnleika um øll tey sum kunnu veita okkum hesar tænastur.
Bygging og keyp av fastogn krevur at vit kenna marknaðin, fíggingarmøguleikar, keyp av tilfari, køks– WC útgerð, telefon, internet, trygging og mangt annað.
Sama gerð seg galdandi tá tú fæst við vinnu.
Vit hava samlað eitt lið av veitarum til hesi endamál, og bjóða teimum at sett sítt LOKO á heimasíðuna, so at tað er lættari og skjótari at koma í samband við tey.
Ein og hvør veitari sum ynskir pláss á hesi heimasíðu er vælkomin at kontaktað okkum.
Vit ynskja tykkum góða eydnu, at leita tað fram sum hevur tykkara serstaka áhuga.


text:
Samband
Vit ynskja fegin at hoyra frá tykkum.
Um tað so er rís ella rós – ella okkurt heilt annað, sum hevur við Brúðarportalin at gera – so setið tykkum endiliga í samband við okkum.
Ynskir tit at uppskriva tykkum á brúðarkalendaran, so trýst á – HER – (Ókeypis)
Ynskir tú at bjóða teg fram sum brúðarveitara, so trýst á – HER – (Ókeypis)
Samband umvegis heimasíðuna
Samband á annan hátt:
Vit hava eisini eina teldupost adressu, sum er: [email protected]
Tit hava eisini møguleikan at ringja til ein av okkara samskipara, Fríðu Jeanne Petersen, á tel. 214195


text:
Anders Samuelsen, uttanríkisráðharri, hevur nú fingið ein fyrispurning frá føroyska fólkatingsmanninum, Magna Arge, um sjálvsavgerðarrættin hjá grønlendska fólkinum.
Fyrispurningurin verður settur danska uttanríkisráðharranum, tí hann í svari um føroyska sjálvsavgerðarrættin váttaði, at Danmark hevur ongantíð boðað ST frá, at føroyingar hava rætt til at skipa Føroyar sum sjálvstøðugan stat, og at fólkarætturin er óviðkomandi í viðurskiftunum millum Føroyar og Danmark.
Í fororðunum til grønlendsku sjálvstýrislógina frá 2009 stendur, at grønlendingar eru tjóð sambært fólkarættinum við rætti til at gera av egna framtíð. Í fororðunum stendur:
“I erkendelse af, at det grønlandske folk er et folk i henhold til folkeretten med ret til selvbestemmelse, bygger loven på et ønske om at fremme ligeværdighed og gensidig respekt i partnerskabet mellem Danmark og Grønland. Loven bygger i overensstemmelse hermed på en overenskomst mellem Naalakkersuisut og den danske regering som ligeværdige parter.”
Í fororðunum til sjálvstýrislógina er sostatt staðfest, at grønlendingar eru tjóð samsvarandi fólkarættinum, og Magni Arge spyr uttanríkisráðharran:
”Heldur uttanríkisráðharrin, at fororðini til grønlendsku sjálvstýrislógina ikki binda Danmark til fólkarættarliga at virða eksterna sjálvsavgerðarrættin hjá Grønlandi til at skipa Grønland sum sjálvstøðugan stat, men bara lýsir tann interna sjálvsavgerðarrættin hjá Grønlandi?”


text:
Gorillur
Gorillur (frøðiheiti - Gorilla gorilla) verður um 2 m høgar og eru tær størstu mannapurnar. Tær eru seinførar og - fáa tær frið - vinaligir skapningar, og tær gera lítið annað enn hvíla seg og eta bløð, leggir og sprotar. Gorillur liva í smáum flokkum, ið fara spakuliga gjøgnum skógin, meðan tær eta ein part, men ikki alla føðina, ið er har um leiðir, og so leita tær eftir nýggjum matkova. Gorillur liva í ættbólkum og eru saman um at verja lendi sítt og ungar sínar. Apur og gorillur eru tey djór, ið líkjast okkum mest.
Láglendis gorillan er eitt friðarligt súgdjór, og tað, sum ljóðar sum eitt ræðandi ýl, er í veruleikanum bara eitt fjáltrandi geisp. Verður ein gorilluflokkur hóttur, royna gorillurnar at sleppa undan vandanum, tær flýggja inn í tjúkka skógin. Hetta verður nevnt "tigandi afturtøka". Kalldýrið verjir bólkin. Verjutekini eru til dømis ýl og at sláa seg fyri bringuna.
Gorillur eru plantuátarar og blíva normalt uml. 30 ára gamla. Gorillur liva í skógunum í Afrika: Londinum Gabon, Kongo, Ekvatorguinea, Kamerun, Nigeria, Miðafrikalýðveldið, Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo, Ruanda og Uganda.
Vert at vita[rætta | rætta wikitekst]
- Gorillur fara spakuliga um. Tær sova 13 tímar hvørja nátt, og tær sita og hvíla seg stóran part av degnum.
- Gorillur eru intelligentar dýr. Men ikki nakað nar so intelligentar sum menniskja. Sjalvt eitt 3 ára gamalt barn er meira intelligent.


text:
Tuesday, August 21, 2012
Standmyndarokan í fjørðuni í Keypmannahavn
Jú, tey duga eisini í Keypmannahavn... Standmyndin hjá Kim Michael "Zinkglobal - lykilin til framtíðina" verður avdúkað leygardagin á Langelinie, men hevur longu fingið øði í fólk, m.a. arkitekt og professara Christoffer Harlang, sum heldur, at tað er eins og standmyndin roynir at senda fólk apríl ella at tey, sum hava ábyrgdina, t.d. mentanarborgmeistari í Keypmannahavn Pia Allerslev (V), munu hava fingið ógvusligt hitaslag. Havi ikki sæð standmyndina annað enn á mynd í Politiken, men tað tykist sum fer professarin ikki heilt skeivur, tá hann heldur uppá, at standmyndin er amatørkend, óhjálpin og uttan listaligt virði, nú er spurningurin bara, hvørt hon verður sett upp ella ikki. Altso um tað hjálpir nakað hjá at øsa seg. Tað plagar ikki at hjálpa í Havn
Posted by Listin at 8:03 AM
Labels: KP, Standmyndir


text:
Musikkskúlin í Suðuroy hevur nú fingið nýggj venjingarhølir í Vágs Skúla.
Musikkskúlin í Suðuroy hevur seinastu árini hildið til í hølum í Framtíðini í Vági, men tá tann sáttmálin varð uppsagdur í fjør, varð gjørt av at flyta virksemi í Vágs Skúla.
Og hevur Vágs kommuna nú gjørt trý nýggj góð venjingarhølir í Vágs Skúla. Nú nýggj venjingarhølir eru gjørd, er eisini hædd tikin fyri ljóðdoyving, soleiðis at ljóðávirkanin frá einum rúmi til annað verður sum minst.
Vit eru sera glað um tað tilboðið, sum Musikkskúlin í Suðuroy bjóðar og tí hevur Vágs kommuna eisini øll árini raðfest, at Musikkskúlin skal hava góðar karmar, sigur Eydis Kjærbo, forkvinna í Mentunarnevndini hjá Vágs kommunu.
Nú Musikkskúlin er fluttur í Vágs Skúla, so er eisini møguleiki at leggja undirvísingina soleiðis tilrættis, at børn og ung, sum ganga á Musikkskúla, kunnu fara beinleiðis úr skúlastovuni og til undirvísing, áðrenn tey fara heim.


text:
Tað er fríggjakvøld og Havnin ger klárt til ólavsøku, sum verður mánadagin og týsdagin. Í mjørkanum á Skálatrøð lossar Heiðrikur Christiansen eina grøna endurnýtslubingju, har tú kanst fáa pening í hondina fyri tómar fløskurar. Eitt er fløskur, annað er taskur. Í Dómkirkjuna, sum sæst aftanfyri, slepst ikki inn við tasku.
Í Steinprenti skeinkja Fríða og Jan ein kaffimunn afturvið grønari kaku, sum tekur seg væl út við Hanna Bjartalíð og Tróndi Paturssyni í baksýni.
Ólavsøkuframsýningin í Steinprenti er komin á veggin og klipp úr ummælum og greinum um virksemið í Steinprenti er lagt fram.
Kanska er tað fyrst slavni ólavsøkumjørkin og síðani almenna fríggjadagskenslan, sum ger, at í kvøld dámar mær best at síggja svart-hvítu prentini, hóast reytt og blátt fevna meginpartin av rúminum. Fyrst er tað Morten Skovmand og síðani Tróndur Patursson.
Uttanfyri liggja bátarnir. Um teir so aldri loysa frá landi, eru teir aktivir medspælarar í dandandi litverkinum á Vestaru vág.
Í bláum jakka fer Finn fram við gulum blómum og grønum bili móti rustklædda Kaffihúsinum.
Ein av bláu bátunum innasti í Vágsbotni er úr nýggja Levant-kalifatinum Isis. Men bíða nú, hinumegin síggi eg at tað bara er navnið á bátinum, sum er úr Streymnesi. Tað var gott.
Av Flatskattabrúnni, innanfyri Skinnarasker, sæst yvir á Tinganes, sum á ólavsøku er flutt yvir um vágna.
Mest saknaði partur í umbyggingini undir Bakka er komin afturí aftur. Tað er trappan millum brúnna í neðra og vegin í erva, Bryggjubakka. Nú eru avkvettu løgini bundin saman aftur.
Í túninum millum Miðlahúsið og Reinsaríið er fylt við tómum pappeskjum. Tað er Inventartænastan, sum ber stólar inn í nýggja spælistaðin í gamla Reinsarínum.
Tróndur Dalsgarð, fotojournalistiski grannin í Tórsbyrgi, hjálpir kanadiska fotogtafinum Ed Ou og Elise Coker, sum er úr New York, at gera reportasjur í Føroyum. Ed og Elise eru frá Motherboard hjá The Vice Channels í New York.
Kringvarpið hevur samband við Tinghusið og allir kaðalar eru merktir og klárir av Vaglinum, niðan í Sortudíki og út til allar Føroyar í øllum londum.
Í garðinum framman fyri Sloans hús eru lagdar gøtur og plantaðar nýggjar blómur, sum stand seg væl upp móti anonyma og tó listprýdda bakvegginum á gomlu Telefonstøðini, sum nú er partur av Løgtingshúsunum við Tinghúsvegin.
Í Kaffihúsinum hava tey fingið nýggja boðtænastu, so tú sært og hoyrir, nær bílagdi maturin er liðugur og klárur at heinta við diskin. Tað er ein rundur, svartur ufo, ið fer at blunka og lata, tá klárt er. Snilt.
Og hvør kemur har, beint fyri gluggan, við reyðari nøs og andar á rútin? Er tað ikki hann sjálvur...
Jú, tað er Ole Wich og eftir ein góðan bita, fara vit niðan í Tjóðleikhúsið, at keypa atgongumerki til klóvnaleikin hjá Eventmálaráðnum, Terry'sa Saga, sum byrjar klokkan sjey.
Og aftur nú ein við reyðari nøs í Havnar gøtum. Er tað ikki...?
Jú, tað er Kjartan Hansen, sum er inni og úti og allastaðni í leikinum Terry'sa Saga, sum er føroyingasøga í ein tíma, uppa slagið, tí tá ringir út og ljósið verður sløkt. Ein unikkur klóvnaleikur av standupp slagnum, frekkur, stuttligur, hugvekjandi og altíð nærverandi, sum at fáa alla skúlagongd í søgu vundna uppaftur og spælda aftureftir, so tú helst fær meira burturúr, enn tíggju ár í skúla. Klóvnurin er eisini ein masokistiskur søgulærari við einum meir enn erotiskum forholdi til heimliga søgu. Tróndur í Gøtu er Don Corleone hjá Marlon Brando við kettu, og Tórður Mikkelsen fær sítt sum sjónvarpsmaður. Og so er ein finta í endanum, sum ikki skal verða avdúkað her. Ein tími, sum er góður.
So fara vit oman á Hvonn at njóta eina yvirgeraða hveitiøl av belgiska Hoegaarden slagnum, meðan vit skifta orð um ymsu løgini í meistarliga spælinum hjá Kjartani Hansen og førleikan at skifta staklutir út, alt eftir staði og áskoðarum.
Á Vaglinum stendur ein byraður traðarmaður, sum ikki er i slekt við Heðin, men bara ivast, um hann skal taka taxa ella ikki.
Um hornið eru tey farin í holtur við at seta upp pallin til Mikkjal og teir, sum læra at rokka, eisini kallaðir Michael Learns to Rock, sum eru høvuðsnavnið á Tórsfest, sum byrjar leygardagin klokkan fýra og heldur á til klokkan trý í nátt.
Innan eg fari heim, tryggi eg mær at gøtulyktin enn er á sama stað, tá syngjast skal á midnátt úr heftinum ólavsøkukvøld. Tað var í fjør, at ein javnaldri prikaði á ryggin og spurdi: 'Veitst tú hví, vit altíð standa her?' So peikaði hon upp á sterkastu gøtulyktina í býnum. Orð er óneyðug. Men jú, hon hongur har enn, lyktin.


text:
Í dag viðgerð løgtingið pensjónsnýskipanina. Talan er um aðru viðgerð, og harvið skal tað atkvøðast um málið fyrstu ferð í dag.
Talan er um sjey lógaruppskot og broytingar, sum verða viðgjørd undir einum. Men sjálvur løgtingsformaðurin hevur í dag lagt eina bumbu undir ætlanina hjá samgonguni.
Sum nakað óvanligt hevur Páll á Reynatúgvu lagt inn eitt broytingaruppskot til aðru viðgerð av tí eina málinum, tað, sum snýr seg um at hækka pensjónsaldurin stigvíst yvir fleiri ár úr 67 upp í 68.
Páll á Reynatúgvu hevur fyrr grundgivið fyri, at hann við støði í sínum royndum sum praktiserandi fysioterapeutur ikki kann taka undir við, at pensjónsaldurin verður hækkaður.
Hann hevur tí lagt eitt konkret uppskot fram um at taka henda part burtur úr pensjónsnýskipanini.
Andstøðan á tingi tekur heldur ikki undir við at pensjónsaldurin verður hækkaður og hevur tikið hædd fyri tí í teirra tilráðingum, sum liggja í álitunum frá trivnaðarnevndini.
Aksel V. Johannessen hevur undir viðgerðini á tingi í dag greitt frá, at tað er neyðugt, fyri at tryggja haldførið í skipanini, at fígging verður funnin fyri hækkaðu pensjónini. Og hetta verður gjørt við at pensjónsaldurin í 2025 verður hækkaður til 67 ár og seks mánaðir. Og frá 2030 at rokna verður hann aftur hækkaður við einum hálvum ári upp á 68 ár.
Sagt upp á ein annan máta, verður pensjónsaldurin 67 ár galdandi fyri fólk, sum eru fødd áðrenn 1. juli 1957. Pensjónsaldurin er 67 ½ ár fyri fólk, sum eru fødd í tíðarskeiðinum 1. juli 1957 til 31. desember 1962. Og pensjónsaldurin er 68 ár fyri fólk, sum eru fødd eftir 31. desember 1962.


text:
Minnisvarði reistur
Endurgivið úr Norðlýsinum tann 15.08.13 við loyvi frá Oliver Joensen.
Boðið var til minnisløtu á Skarði í gjár, har minnisvarðin, sum Hans Pauli Olsen hevur gjørt, varð avdúkaður. Minnisvarðin er reistur fyri at minnast at Skarðsbátin sum fórst fyri 100 arum síðan – tollaksmessudag í 1913.
At báturin fórst var við til at avtofta bygdina, tí í 1919 fluttu tey seinastu níggju fólkini – teirra millum ein 90 ára gomul kona, sum varð borin oman á helluna í leypi.
Gingið var norður bæði frá Haraldssuni eftir bakkanum og frá Kunoy eftir bygdargøtuni, niðan gjøgnum Skordal og eisini tann lættara, men longra leiðin sunnari – niðan á lítla Fjall.
Við í ferðin vóru mong ættarfólk ymiskar staðir úr landinum. Teirra millum var eisini Kaj Dam, ið hevði sett sær fyri at ganga leiðuna frá langabbanum í Kunoy, Johan Dam sum fórst við Kunoyarbátinum frá 8 børnum – til hin langabban av Skarði, Jákup Petur Petersen, sum fóst við Skarðsbátinum frá 3 børnum í 1913.
Tá ið tú hevur gingið hesa leiðina, tó at hon var kallað bygdargøtan, so fekkst tú rættiliga kensluna av hvussu harðbalið og undir hvørjum torførum umstøðum, tey hava livað. Tí gøtan og leiðin annars var ikki serliga høglig at ganga og tók meir enn tveir tímar.
Komin um skarðið, varð gingið at bygdini, har hópin av fólkið var savnað – væl omanfyri 500.
Jákup Jacobsen, greiddi stutt frá tiltakinum kring minnisvarðan, bispur helt røðu og lýsti frið, Jóan Pauli Joensen, hugleiddi um tíðina og staðið, tá ið vanlukkan fór fram – Óluva Klettskarð tað sama og um at bygdin tá stóð í blóma í 1913, tí skarðsmenn høvdu keypt stóran bát. Borgarstjórin í Kunoy Maiken S. Michealsen tók í móti skjali frá Andras Jacobsen vegna minnisvarðanevndina um hava minnisvarðan í varðveitlsu.
Páll Klettskarð avdúkaði minnisvarðan, sum Hans Pauli Olsen hevur gjørt. Sungið varð eisini millum røðurnar. Kári Klettskarð í Kongstovu, limur í minnisvarðanevndini takkaði fyri og beyð øllum fólkunum til ein bita í bygdarhúsinum í Harladssundi, har eisini hugnaløta var um kvøldið við hugleiðingum og sangi.
Bátarnir sigldu 500 fólk heimaftur, so tað tók drúgva tíð – Afturat teimum gingu fleir heim eftir bakkanum, so tað man vera langt síðani, at tað hava verið so nógv fólk á Skarði – um nakrantíð.
Ein frálíkur dagur har rættiliga var litið afturum bak, bæði ítøkiliga eftir gomlum bygdargøtum, við skjónligu toftirnar og ikki minst mangar søguligar hugleiðingar.


text:
Føroyar eru oyggjaland, og landafrøðiliga spjaðingin kravdi fyrr, at fólkið flutti seg millum oyggjarnar sjóvegis og upp um fjøll. Hetta var mangan vandamikið og kravdi tíð.
Terminalur til Vága Floghavn
Í kapping við trý onnur samtøk vann føroyska samtakið, FAERPORT, í 2011 kappingina um at tekna nýggja farstøð í Vágum. Nýggja farstøðin fær altjóða sn
Norðoyatunnilin
Ítøkiligu ætlaninar um at gera fast samband millum Borðoynna og Eysturoynna vóru rættiliga gamlar, tá farið undir Norðoyatunnilin í 2003. Longu í 1


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
Arbeiðsfólk at sláa
freist at søkja: 23.05.2018
Námsfrøðingur til dagstovnaøkið
freist at søkja: 30.05.2018
Reingerðarfólk til Látipípuna
freist at søkja: 30.05.2018
KORT
VEÐRIÐ
Spillvatnið í Vestmanna
27.10.2016
Í degi og viku í sjónvarpinum týskvøldið 25. oktober varð sagt, at støðan við spillvatninum er serliga vánalig í m.a. Vestmanna, og á skjali, sum víst varð í sendingini, sást, at 21 hús í Vestmanna mangla rottanga.
So illa er kortini ikki statt – og rættuliga langt frá tí.
Av teimum 21 bygningunum, sum nevndir vóru í skjali, ið víst varð í degi og viku týskvøldið, kann staðfestast, at
· 12 hava rottanga,
· 2 av bygningunum eru neyst, sum ikki eru innrættað, og tí ikki hava brúk fyri rottanga – annars skuldu øll neyst staðið og manglað rottanga.
· 1 bygningur hevur útvegað rottanga, sum verður tilsettur og íbundin innanfyri 14 dagar.
· í tí eina førinum verður í samband við byggimál kravt, at kloakkviðurskiftini skulu fáast í rætt-lag.
· í tveimum førum er óvist, um húsini hava rottanga – óvist, tí at húsini í samband við upp-tekning av kloakkskipanini í Vestmanna standa til at hava felags rottanga, men at hesin enn ikki er staðfestur. Í samband við eina nýbygging av tí eina av hesum húsunum, fer at verða kravt, at kloakkviðurskiftini skulu fáast í rættlag.
Tvs., at 3 sethús í Vestmanna ongan rottanga hava, harav eingin býr í tveimum teirra – í tí eina húsunum hevur eingin búð í eini 20-25 ár, og eingi útlit eru fyri, at nakar fer at búgva har aftur – í hvussu so er ikki í bræði.
Vestmanna Kommuna varð tann fyrsta kommunan í Føroyum, sum fekk sína spillvatnsætlan góðkenda.
Ein stórur partur av
spillvatnsætlanini er tengdur at eini breiðking av Niðara Vegi. Allar kloakkir
frá Fossá út til innastu kaibrekkuna skulu samlast í eina høvuðskloakk, sum
verður løgd í samband við vegbreiðkingina. Fyrsti parturin – innanfyri
Seglhúsið – er lagdur, og næstu árini er ætlanin at halda áfram við hesum í
samband við breiðking og nýgerð av vegnum.
At lítið og einki er gjørt, er heldur ikki rætt.
· kloakkirnar í ovara parti av Gørðum eru savnaðar í høvuðskloakk í Garðatúni, og kloakkin oman eftir Garðavegi er løgd av nýggjum.
· kloakkin í ytra parti av Byrgisvegi og oman á Rógvuveg er løgd av nýggjum.
· fyri nøkrum árum síðani vóru allar kloakkir tiknar úr Gjógvará og Hórðará. Hesar kloakkir eru saman við øðrum kloakkum í økinum og kloakkum í økinum frá Gjógvará inn á Heygar samlaðar í eina útleiðing, ssum er innanfyri havnarskrivstovuna.
· flestu frárenningarnar frá sethúsunum í Sjóvartúni og á Skálavegi eru samlaðar í felags reinsi-verk innanfyri kirkjugarðin.
· í samband við byggingina av røktarheiminum á Grønanesi vóru allar kloakkir í ytra parti av Gerðinum samlaðar í høvuðskloakk saman við kloakkini frá røktarheiminum.
· í løtuni verður høvuðskloakkin á Heygum og í ytsta parti av Ovara Vegi løgd av nýggjum.
· tá nýgerðin av ytsta parti av Ovara Vegi er liðug, verður hildið áfram við Toftavegi, og tá verða kloakkirnar á hesum vegateini eisini lagdar av nýggjum.
So, at støðan viðvíkjandi spillvatninum í Vestmanna skal vera serliga vánalig, tí at einki er gjørt, er als ikki rætt. At meira kundi verið gjørt, kann helst altíð røðast um. Men fíggjarligu útlitini hava verið vánalig, og Vestmanna Kommuna valdi fyri nøkrum árum síðani at raðfesta bygging av røktarheimi fram um onnur arbeiðir. Íløgan í røktarheimið er goldin, og kommunan hevur goldið so mikið niður av skuldini, at skuldin nú er væl niðanfyri eina álíkning. Hetta skuldi givið rúm fyri fleiri íløgum næstu árini, m.a. í dagføring av spillvatnsskipanini, um komandi bygdarráð velja at raðfesta hetta frammar-laga.
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Í gjár hevði Miðnámsskúlin í Suðuroy vitjan av løgtingsmanninum Magna Laksáfoss úr Sambandsflokkinum. Miðnámsskúlin hevði bjóðað Magna at vitja í skúlanum, har næmingar vildu hava hann til at greiða frá uppskotinum um fiskivinnunýskipanina, ið Sambandsflokkurin alment hevur lagt fram tann 28. novembur 2016.
Umframt at vitja Miðnámsskúlan fekk Magni eisini høvið at fara til Vágs og vitja Páls Høll og nýggju Marghøllina.
Uppmøtingin var góð og lærararnir, Tummas í Dali og Sjúrður Ferjá, skipaðu fyri ferðini og tiltakinum.


text:
Barnatannrøkt
Skúlatannlæknar
Skúlatannlæknar eru:
Unn Jakobsen, Marjun Biskopstø og Husam Al Weshahi, tlf. 45 56 51.
Barnatannlæknaskipanin
Barnatannrøktin
Skúlavegur 2
Telefon 455651
T- post kbt1@klaksvik.fo
Viðtalutíð: mánadag – fríggjadag kl. 8:00 – 15:00
Tannlæknar:
- Unn Jakobsen
- Husam Al Weshahi
- Marjun Biskopstø
Barnatannrøktin hjá Klaksvíkar kommunu bjóðar ókeypis viðgerð, ráð og vegleiðing í tannrøkt til børn og ung frá 0 – 18 ár.
Um tú vilt tryggja at barnið hjá tær fær sunnar og frískar tenn, kann Barnatannrøktin hjálpa tær. Góðir busti- og kostvanar kunnu verða við til at tryggja góðar tenn, sum tú kanst hava gleði av alt lívið.
Tá barnið er 1½ ár bjóða vit barnið saman við foreldrum á vitjan á barnatannrøktini. Vit fara at tosa um barnatenn, suttuvanar, tannbusting, kost- og drykkjuvanar. Vit vænta onki av barninum, tað gongur fyrst og fremst út uppá at fáa eitt trygt og gott upplivilsi.
Børnini fáa boð um at koma til tannlækna eina ferð um árið. Vit meta um tørvin á víðari viðgerð og mæla foreldrunum at koma við.
Áðrenn barnið fyllir 18 ár, senda vit tíð til eina seinastu kanning. Tannrøktin fer hereftir at verða hjá privat tannlækna.
Sertannlækni í tannrætting kannar øll børnini í 5 flokki. Sertannlæknin metir um, um tenninar skulu rættast, og nær viðgerðin skal byrja. Tannrættingin er ókeypis, men treytað av, at tenninar verða væl røktar.
Barnatannrøktin viðgerð ókeypis allan tannskaða, til tey ungu fylla 18 ár. Í summum førum er neyðugt at bíða við endaligari viðgerð til uml. 20 ára aldur ella seinni. Tað er tí umráðandi at hava eina trygging, ið umfatar tannskaða. Skaðin verður fráboðaður tryggingini beinanvegin. Tannlæknin hjálpir at fylla skjølini út.


text:
Neyðugt at hyggja longur fram í búskaparpolitikkinum
Seinasta fólkatalsframskrivingin hjá Hagstovuni bendir á stórar broytingar í fólkasamansetingini og støddini av arbeiðsfjøldini. Slíkar broytingar fara at seta stórar avbjóðingar til fíggjarstýringina hjá tí almenna. Eisini í fiskivinnupolitikkinum er neyðugt at hyggja longri fram fyri at fáa hægst møguligu tilfeingisrentu í fiskivinnuni.
Búskaparráðið hevur saman við Hagstovuni mett um BTÚ-vøksturin í leypandi prísum í ár og
komandi ár. Vøksturin í 2014 og 2015 í leypandi prísum er mettur til ávikavist 4,6% og 4,3%.
Búskaparráðið leggur í hesi frágreiðing dent á:
- Broytingar í samansetingini av føroysku útflutningsvinnuni
- Demografiskar broytingar og búskaparpolitiskar avleiðingar í longdini
- Fiskivinnunýskipan og at fáa størst møguligu tilfeingisrentu í fiskivinnuni
Undanfarin ár eru hendar stórar broytingar í føroysku útflutningsvinnuni. Nú er útflutningur okkara eyðkendur av trimum umleið eins stórum vinnugeirum: alivinnu, uppisjóvarvinnu og veiðu av botnfiski og øðrum fiskasløgum. Grundarlagið undir framvøkstrinum av uppisjóvarvinnuni og alivinnuni er atgongd til størri nøgdir og ávikavist príshækkingar. Hinvegin er gongdin innan botnfiska og aðra veiðu merkt av lækkandi landingar- og útflutningsvirði, og minkandi nøgdum og prísum. Samlaða løntakaratalið innan allar hesar tríggjar vinnugeirarnar tilsamans er samstundis minkað støðugt og nógv seinastu árini. Løntakarartalið innan botnfiskaveiðu og tilknýttari flakavinnu er minkað so mikið nógv, at vøksturin í løntakaratalinum innan alivinnu og uppisjóvarvinnu við tilhoyrandi virkjum verri enn so hevur kunnað vigað upp ímóti.
Samstundis sum mynstrið í fiskavøruútflutninginum er nógv broytt seinastu árini, eru hendar stórar broytingar í okkara útflutningsmarknaðum. Parturin av útflutninginum til ES-marknaðin er minkaður, meðan aðrir marknaðir eru vaksnir í staðin, herundir Kina, Russland, USA og Nigeria.
Stórar demografiskar broytingar fara at gera seg galdandi í komandi árum, og hesar fara at gera tað tyngri og tyngri hjá tí almenna at minka um roknskaparhallið. Broytingarnar fara at henda líðandi, og tær fara at hava líðandi, men stórar fíggjarligar avleiðingar. Í fíggjar- og búskaparpolitikkinum verður tískil neyðugt at taka størri atlit til gongdina í longdini, og ikki bara atlit til gongdina 1-3 ár fram í tíðina.
Í einum uppriti um búskaparrentu og tilfeingisrentu eru útrokningar gjørdar um stødd og gongd í tilfeingisrentuni í føroysku fiskivinnuni innan ymiskar veiðubólkar. Úrslitið av hesum útrokningum benda á at roknaða tilfeingisrentan er ov lág og at ein fiskivinnunýskipan tí er neyðug. Í einari slíkari nýskipan er neyðugt at hyggja longri fram í tíðina enn higartil. Støðutakan til handfaringina av tilfeingisrentuni er nú neyðug. Frá politiskari síðu er semja um at landið skal fáa okkurt fyri fiskin úr sjónum sum framleiðslutilfar í vinnuni (lisensgjald/royalty). Eftir er at taka støðu til, hvussu skal hetta uppkrevjast og hvørji onnur atlit skulu takast við møguligari uppboðssølu.
Búskaparfrágreiðingin kann lesast her
Um nakar ynskir at fáa viðmerkingar til heystfrágreiðingina 2014, kann viðkomandi venda sær til
Sverra Hansen, formann, á tlf. 28 41 32


text:
Kryttlingur (huldukruttaættin)
Cottunculus microps Collett, 1875
Stødd: Kryttlingur verður upp í einar 30 cm langur (kvennfiskur), vanliga um 20 cm. Kallfiskar eru minni enn kvennfiskar.
Dýpi: Kryttlingur er á bleytum botni, úr 170 niður á 1000 m.
Litur: Hann hevur káman, gráan lit við 4, onkuntíð 3 brúnligum, ójøvnum bondum tvørtur um bulin, síðurnar, høvdið og klingruna. Í gráa litinum er ein farri av ljósareyðum.
Teinar: R 6-9 + 13-15; G 9-11; U 15-19.
Lýsing: Kryttlingur hevur ulkuskapilsi, stórt høvd, tjúkkur um nakkan og fremst á bulinum, mjáur aftan. Høvdið er breitt, vanliga breiðari enn langt. Sæð úr erva er høvdið runt framman.
Hann hevur eina ryggfjøður, hon er lág framman, hægri aftan. Á stórum fiskum er mest sum bert ein skræðulepi framman. Allir teinarnir eru bleytir. Búkfjaðrarnar eru mest sum bara tvær slintrur, ið sita nær saman, frammarlaga, mitt undir øsinum. Hann hevur stórar uggafjaðrar. Gotfjøðurin er nakað minni enn aftari partur av ryggfjøðurini. Sterturin er ljósur við dimmum blettum. Hann hevur lutfalsliga lítlan kjaft og smáar tenn. Eyguni eru smá.
Tveir naddar eru oman fyri og inn frá eygunum, og tveir eru uppi á nakkanum. Strikan er sett við 13-15 poknum. Skræðan kennist sum fínt sandpappír. Kallfiskar hava stóra sinu, hon er 7-10% av standardlongdini.
Eyðkenni: Kámi, grái liturin. Dýpið. Flestu ulkufiskar hava tvær ryggfjaðrar, men kryttlingur hevur bert eina. Naddarnir á høvdinum. Høvuðskapið.
Týdningur: Kryttlingur hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Almindelig paddeulk, en: Polar sculpin, fr: Cotte polaire, ís: Marhnýtill, no: Paddeulke
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Sporðdrekafiskar Scorpaeniformes
Í sporðdrekahópinum eru 26 ættir, ið hava 279 slektir og 1477 sløg.
Av hesum eru undir Føroyum 7 ættir við 17 slektum og 23 sløgum:
Fiskarnir í hesum hópinum eru í stødd smáir til miðal, sterturin er oftast nakað rundaður aftureftir, onkuntíð innbogin, men sjáldan sýldur. Uggafjaðrarnar eru oftast avrundaðar aftan.
Fiskarnir eru oftast klæddir við píkum ella beinplátum um høvd og bul, yvirhøvur hvassir, harðir og knortlutir fiskar.
Sporðdrekafiskar eru um øll høv, onkur sløg eru í blandingsvatni og onkur eisini í feskvatni.


text:
Konfirmantar gera altartalvu
Dan Klein --- 07.05.2018 - 06:58
Á fjórða árið á rað verður skipað fyri felags gudstænastu í Sandoyar prestagjaldi, Kristi himmalsferðardag, 10. mai, kl. 12.00. Gudstænastan verður í høllini inni í Dal. Havstein Klein, prestur, prædikar.
Gudstænastan verður hildin í sambandi við fótbóltsmarathon, sum B71 skipar fyri.
Kristiliga sangkórið syngur undir leiðslu av Kára Mikkelsen. Tónleikarar undir leiðslu av Ingmari Berg Mikkelsen spæla undir til felagssangin.
Konfirmantar luttaka við upplestri og hava saman við lærara gjørt altartalvu, sum verður avdúkað til høvið.
Høgni Reinert Hansen, ljóðtøkningur, hevur tikið upp ljóðið av kirkjuklokkum í øllum prestagjaldinum. Vit fara at hoyra tær, hvussu tær hava hvør sín dám og ljóm. Í meðan síggja vit myndir av kirkjunum, sum ljóðið er frá.
Royndirnar undanfarin ár eru, at fjórða hvørt fólk í prestagjaldinum tekur lut í gudstænastuni. Avoyggjafólk vitja eisini til høvi, og eru sjálvsagt eisini vælkomin.
Høvi verður at keypa døgurða eftir gudstænastuna.


text:
KIWANIS RÓÐRAR-KUPP
Róðrarsamband Føroya bjóða aftur í ár til Kiwanis Róðrar-Kupp, ið er ein skúlaróðrarkapping. Í ár hava eisini 5. flokkarnir møguleika at verða við, og sum nakað nýtt hava vit hugsað, at teir minnu skúlarnir kunnu luttaka við øllum sínum næmingum í einum bólki.
Bólkarnir í ár eru:
5. flokkar (minimum 10 næmingar)
6. flokkar (minimum 10 næmingar)
7. flokkar (minimum 10 næmingar)
5.-6. og 7. (minimum 10 max 24 næmingar)
Kappróður er tjóðarítrótt okkara, og vit í RSF halda, at hann eigur at verða ein natúrligur partur av undirvísingini. Her verður serliga hugsað um lærugreinina ítrótt.
Dansk Forbund for Roning hevur gjørt undirvísingartilfar, sum RSF er sloppið at nýta. Tilfarið hevur fingið góða undirtøku í Danmark. Í 2017, sum var royndar ár hjá RSF, luttóku 15 flokkar við 175 næmingum.
Undirvísingartilfarið (mellemtrin), inniheldur fýra skúlablokkar á umleið 90 min. hvør. Tveir blokkar í ítróttarhøll/stovu og tveir blokkar á róðrarmaskinu. Um skúlin ikki eigur Concept 2 róðrarmaskinur, so eru flestu kappróðrarfeløg áhugað í at læna flokkunum teirra maskinur í neystinum.
Undirvísingartilfarið rúmar næmingatilfar og tilfar til læraran. Tilfarið til læraran er sera nágreiniligt, tí er ikki neyðugt hjá læraranum at hava nakran kunnleika til rógving, áðrenn farið verður í gongd. (undirvísingartilfarið liggur undir hesum sama bredda)
Ætlanin hjá RSF er at bjóða teimum flokkum/skúlum, sum velja at fylgja tilfarinum hjá Kiwanis Róðrar-Kupp til Tórshavnar einaferð í apríl/mai. (Dato, stað, og hvussu tilmeldast skal, kemur seinni). Her verður kappast um at finna Føroya stinnastu flokkar og skúlar í rógving. Kappingin er ein stafett uppá 4000m, har kravið er, at allir næmingar í flokkinum luttaka. Undantøk kunnu tó í serligum førum verða givin.
Meiningin er, at skúlarnir taka kontakt við kappróðrarfelagið í nærumhvørvinum og avtala, nær teir kunnu sleppa í neystið at venja.
Sum vit vita, so er støddin á skúlum og harvið eisini flokkum sera ymisk í Føroyum. Fyri at geva teimum smærru skúlunum sama møguleika sum teimum stóru, ynskir RSF, at skúlar við flokkum undir 10 næmingar fáa møguleika at gera felagslið. Felagsliðini skulu rúma øllum næmingum í 5.-6. og 7. flokki. (teir skúlar hava bara upp til 6. flokk, so er tað næmingar í 5. og 6.) Hetta verður gjørt fyri at koma uppá 10 næmingar, sum er minsta markið fyri luttøku. Tveir ella fleiri smáir skúlar kunnu eisini leggja saman fyri at manna lið. Tó er kravið tað sama, allir næmingar í 5.-6. og 7. flokki skulu verða við á felagsliðnum.