text:
1. Samleiki
Náttúrulæra er læran um, hvussu náttúran er uppbygd, hvussu menniskju kunnu ávirka náttúruna við teirra lívsumstøðum. Náttúrulæra er læran um, hvussu evnafrøðiligu evnini samstarva, hvussu umhvørvi og liðkam verða ávirkaði av ringrásini hjá jørðini, hvussu mannakropurin virkar og ávirkast ímun til orku og innihaldi í kosti, og brúkaraháttum í sambandi við framleiðslu og vitan, arbeiðshátti, arbeiðsrørslum í mun til fysiskar lógir og reinføri.
Eisini er náttúrulæra læran um ringrásina í náttúruni, fotosyntesu og mýl, og um orsøkir og ávirkanina av hesum evnum.
Náttúrulæra byggir á vísindalig ástøði og nýtir náttúruvísindalig og samfelagsvísindalig háttaløg. Úrslit frá gransking innan hesi øki verða nýtt, so at vit kunnu skilja, hvussu menniskjað og náttúran eru uppbygd og virka sínámillum.
Náttúrulæra er samansett av pørtum úr alisfrøði, evnafrøði, støddfrøði og lívfrøði. Teir støddfrøðiligu partarnir verða brúktir í undirvísingini í samband við frágreiðingar og útrokningar.
2. Endamál
Endamálið við undirvísingini í náttúrulæru er, at næmingurin við at arbeiða við ymiskum náttúrufrøðiligum fyribrigdum mennir førleika sín at lýsa og greina ymisk náttúrufrøðilig evni við støði í náttúruvísindaligum hugsanarhátti.
Næmingurin skal menna evni síni at viðgera og arbeiða við heilsufakligum greiðsluevnum, heilsufakligum hugtøkum, og at nýta náttúruvísindaligar arbeiðshættir. Næmingurin skal hava nomið sær eitt fakmál, so hann megnar at orða seg greitt og neyvt í yrkisfakligum høpi.
Undirvísingin fevnir um ástøði og kanningar innan náttúrufakliga økið.
3. Tímatal
Undirvísingin í náttúrulæru á D stigi fevnir um 90 klokkutímar.
4. Øki
Fakliga innihaldið í lærugreinini er lutað sundur í kjarnaøki og ískoytisøki. Kjarnaøki eru kravd øki, ið fevna um umleið 80% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum velja í felag. Ískoytisøki fevna um umleið 20% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Næmingurin fer til munnliga próvtøku bæði í kjarnaøkjum og ískoytisøkjum.
Kjarnaøki
Reingeringsevni
- Umvhvørvisvinarlig handfaran av evnafrøðiligum- og reingeringsevnum
- Virkanin av reingeringsevnunum, umhvørvisgóðkenningar og vandamerkir
- Ymisk sløg av reingeringsevnum
Skamtan og merking av reingerðarevnum og vaskievnum
- (Fakligar) útrokningar til skamtan av reingerðarevnum
- Kemisk evni og umhvørvisgóðkenningar
- Skjalfestan og kunnan um úrslit av arbeiðinum við náttúrufakligum evnum
Innihald og ph-virði í reingerðarevnunum
- Innihald í reingerðarevnum, sýrur og lútur
- Ph-mátingar í reingerðarevnum
- Trygd í sambandi við reingerðarevni
- Vandar í sambandi við reingerðarevni
Kveikar
- Kveikar og teirra virkan í samband við klædnavask
- Kveikar og teirra samband við sodningarleiðina
Mikroverur
- Mikroverur og vakstrarumstøður, spjaðing og smittuvegir
- Fyribyrging av smittuvegum í samband við heilsu og mat
Føðsla
- Grundevni og samanseting av kostinum
- Orkugevandi føðsluevni, orkuinnihald
- Vitaminir og mineralir
Kropsvirkan og umhvørvi
- Einfaldar kemiskar bindingar í samband við salt, oxygen og koltvíiltu
- Andaleiðin, sodningarleiðin og vætujavnvágin
- Týdningurin av vætujavnváginum og niðurbróting av føðsluevnum
Arbeiðsskipanarlæra
- Rættar arbeiðsstøður
- Fyribyrging av arbeiðsskaðum í rørsluskipanini
Ískoytisøki
Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum velja í felag. Ískoytisøki kunnu styðja og lýsa eitt ella fleiri kjarnaøki frá øðrum sjónarhornum og vera við til at menna førleikar næmingsins samsvarandi teimum førleikamálum, ið ásett eru. Endamálið við ískoytisøkjum er harumframt at geva skúlum og útbúgvingarbreytum rúm fyri serligum eyðkennum og arbeiðsháttum.
Kjarnaøkini eru ikki nóg mikið til, at næmingurin skal røkka teimum ásettu førleikamálunum. Við ískoytistilfari og viðkomandi tvørfakligum samstarvi verður farið meira í dýpdina. Á tann hátt verður kjarnatilfarið sett inn í eitt størri høpi. Ískoytisøki kunnu eitt nú vera evni ella temu sum t.d. umhvørvi, føðsla, farsóttir o.s.fr.
Í minsta lagi ein undirvísingargongd verður løgd til rættis við einum ískoytisøki.
Ískoytistilfarið skal saman við kjarnatilfarinum leggjast til rættis soleiðis, at eyðkennið hjá ymisku skúlaformunum kemur til sjóndar.
5. Førleikamál
Í lærugreinini náttúrulæru eru førleikamálini lutað sundur í støðisførleikar og fakligar førleikar.
Støðisførleikar
Støðisførleikar eru grundleggjandi førleikar, sum menniskju ogna sær tíðliga í lívinum, men sum mugu stimbrast og mennast alt lívið. Støðisførleikar hava avgerandi týdning fyri, at kunnleiki, vitan og førleikar verða ment í øllum lærugreinum. Støðisførleikar eru við til at menna sannkenning, virðing, hugflog og evni til støðutakan og sjálvvirkni. Undirvísingin skal virka fyri, at næmingurin fær hug og sinni at læra og geva sítt íkast til kjak og loysnir.
Í hesum sambandi eru fýra støðisførleikar lýstir við atliti at teimum fortreytum, sum eru galdandi fyri lærugreinina. Í øllum lærugreinum skal næmingurin læra:
- at virða
- at samskifta
- at kanna
- at skapa
At virða
At virða er at virka fyri góðari samveru millum menniskju og fyri góðum samanspæli millum menniskju, náttúru og umhvørvið. Virðing fremur tryggleika og trivnað, ið eru fortreytir fyri gagnligari menning. Undirvísingin skal virka fyri, at hvør einstakur næmingur verður sæddur og hoyrdur, og at hann kennir seg at hava virði og týdning, har hann er.
Førleikin at virða snýr seg í náttúrulæru um at virða tær reglur og mannagongdir, ið eru galdandi fyri tað fakliga arbeiðslagið og samstarv í lærugreinini, tað verði seg ástøði, háttaløg o.tíl. Undirvísingin leggur dent á, at næmingurin skilir tær ymisku fortreytirnar, ið øll menniskju hava í lívinum, og lærir at virða tørv og sjónarmið hjá øðrum, uttan mun til aldur, kyn, húðarlit og lívsáskoðan. Næmingurin skal eisini virða sín egna tørv og tað náttúrutilfeingið, vit øll eru bundin at. Hann skal læra at virða tær skyldur og tey rættindi, sum fólkaræði byggir á, eins og hann skal hava virðing fyri, at ymiskar mentanir og samfeløg kunnu byggja á onnur virði enn hansara egnu.
At samskifta
Førleikin at samskifta snýr seg í náttúrulæru um førleikan at bera fram sína hugsan og sína vitan munnliga og skrivliga. Lærugreinin náttúrulæra hevur ein týðandi leiklut í at menna førleika næmingsins at nýta faklig hugtøk um spurningar innan náttúrulæru. At samskifta um spurningar innan náttúrulæru snýr seg eisini um at rokna, t.d at hyggja at talvum og hagtølum og at nýta tøknilig amboð, ið tæna samskiftinum millum manna sum heild.
Førleikin at bera fram meiningar sínar munnliga í lærugreinini náttúrulæru ber í sær at mælta málið verður nýtt til at samskifta, lurta, tala og at greiða frá spurningum og viðurskiftum viðvíkjandi endurbúgving. Munnligir førleikar sum t.d. samtala, tvírøða, frágreiðing, frásøgn v.m. eru amboð í sambandi við undran, grundan og próvførslu. Stórur dentur verður lagdur á munnlig førleikamál í lærugreinini náttúrulæru.
At orða seg skrivliga í lærugreinini náttúrulæru ber í sær at duga at nýta vitan og sjónarmið í spurningum og viðurskiftum um endurmenningini. Skriving er ein háttur at skipa hugsan, royndir og meiningar, og er eitt amboð til at læra, tulka, próvføra og samskifta.
Førleikin at lesa snýr seg í náttúrulæru um at seta seg inn í, kanna, tulka og grundgeva um fakligar tekstir við vaksandi torleikastigi. At duga at lesa í náttúrulæru snýr seg eisini um at viðgera og nýta fjølbroytta vitan, ein hevur ogna sær úr filmum, ritmyndum, talvum o.s.fr. Fyri at skilja og virkin taka lut í egnum samfelag er eisini neyðugt at duga at lesa og leita sær vitan í handbókum, skrivligum keldum (bløðum, tíðarritum) og internetinum og meta kritiskt um hesi.
Førleikin at nýta KT snýr seg í náttúrulæru um at leita sær vitan, kanna heimasíður og kelduvirði teirra og velja út viðkomandi vitan um yrkislig evni/temu. Kunningartøkni er ein nátúrligur partur at brúka sum amboð í undirvísing og læring m.a. tá leitað verður eftir tilfari á netinum, so sum myndum, tónleiki, teksti og filmum. Kunningartøkni verður eisini nýtt í sambandi við framløgur. Undirvísingin skal fevna um fakliga at taka støðu til ymisk sløg av telduskráum og náttúrufakligum innihaldi. Dentur verður lagdur á, at kunningartøkni verður nýtt skapandi og keldukritiskt. KT-førleikar merkir eisini at kenna persónsvernd og upphavsrætt og duga at nýta og fylgja reglum og mannagongdum fyri samskifti á internetinum. At nýta talgild samskiftis- og samstarvstól merkir harumframt at framleiða og vísa kt-framleiðslu, eitt nú framløgur ella framsýningar.
At kanna
Førleikin at kanna er ein íborin førleiki. Vit kanna umhvørvið fyri at klára okkum í lívinum. At kanna er at eygleiða, undrast, finna svar og gera royndir. Lærarar skulu geva gætur, at hesir førleikar verða mentir stigvíst.
Førleikin at kanna snýr seg um at eggja forvitni næmingsins og stimbra hug og dirvi hansara til at seta spurningar og at leita sær ráð og vitan um arbeiða við rehabilitering. Næmingurin skal læra at leita upp og ogna sær viðkomandi vitan og kunnleika í bókmentum, handbókum, tíðarritum, á internetinum, umframt at gera verkligar uppgávur.
At skapa
Forvitni, spæl og hugflog eru serligir eginleikar, sum lærarin skal varða um og gera gagn av í undirvísingini. At skapa er eisini ein førleiki, ið kann vinnast við lærdómi. Næmingurin skal læra at hugsa, tala og skriva sjálvstøðugt og at menna hugskot síni, og hann skal kenna seg at hava ein virknan lut í egnari menning og læring.
Førleikin at skapa snýr seg um, at næmingurin gerst tilvitaður um og lítir á síni egnu evni, so at hann gerst førur fyri sjálvur at byggja víðari á tað, sum lært er. Næmingurin skal læra, hvussu tøknin saman við samskiftisloysnum hevur verið við til at broytt lívsáskoðan, mentanir og samfeløg.
Næmingurin evnar at orða spurningar og at seta fram tilhugsanir, sum kunnu verða kannaðar, próvføra og skifta orð um hetta við atliti at øðrum tilhugsanum. Tað merkir, at næmingurin skal vera við í samrøðum, samskifta um hugskot og tosa um spurningar og hugsandi loysnir við onnur.
Næmingurin skal læra, at verkligar royndir og frágreiðingar um tøknilig viðurskifti eru ein partur av skapandi tilgongdini, sum byggir á hugflog, íblástur og treystleika. Við atliti at búningarstigi og serligu gávum næmingsins verður arbeitt miðvíst við skapandi tilgongdum, sum fremja íblástur og stimbra hugflog. Við at arbeiða við myndlum lærir næmingurin at meta um dygdina í avrikum hjá sær sjálvum og øðrum.
Fakligir førleikar
Við støði í teimum fýra kjarnaøkjunum í lærugreinin megnar næmingurin:
- at velja og nýta samansett hugtøk og myndlar til at greiða frá náttúrufakligum spurningum og fyribrygdum
- trygt at nýta støddfrøðilig hugtøk og útrokningar í sambandi við tað náttúrufakliga arbeiðið
- at nýta røtt háttaløg at arbeiða kannandi við lærugreinini við at nýta royndir, kanningar, eygleiðingar og gera týðandi niðurstøðar av hesum
- sjálvstøðugt at leggja ætlan fyri, fremja og meta um kanningar
- at meta kritiskt um, á hvønn hátt náttúrulæran hevur týdning fyri tøkniliga menning, arbeiðsumstøður og samfelagið
- sjálvstøðugt at grundgeva fyri at arbeiða trygt og rætt við tólum og evnafrøðiligum evnum
- sjálvstøðugt at leita eftir, meta um, velja og nýta náttúrufakligar upplýsingar frá ymiskum upplýsingarkeldum
- at velja og nýta hóskandi kunningartøknilig amboð til eftirgerðir, at leita eftir kunning, at viðgera dátur og at gera framløgur
- sjálvstøðugt og í samstarvi við onnur at skjalfesta og bera fram niðurstøður av arbeiðnum við náttúrufakligum evnum
6. Eftirmeting og próvtøka
Eftirmetingar
Einstaki næmingurin skal eftirmetast ávegis í undirvísingargongdini við støði í annaðhvørt hansara skrivligu ella munnligum avrikum. Eftirmetingin skal altíð gerast eftir hvørt skúlaskeið, og skal úrslitið av hesari eftirmeting latast næmingunum skrivliga.
Næmingurin eigur at hava eina greiða fatan av støðu síni í mun til fakligu málini í lærugreinini og skal hava vegleiðing um, hvussu og hvørjum arbeiðast skal við fyri at røkka málunum.
Próvtøkuhættir
Hildin verður ein munnlig próvtøka. Talan kann vera um annahvørt próvtøkuhátt A ella B. Lærarin tekur í samráð við næmingarnar, áðrenn annað skúlaskeiði endar, avgerð um, hvørjum próvtøkuhátti flokkurin fer til próvtøku sambært. Allir næmingar í hvørjum flokki fara til próvtøku eftir sama próvtøkuhátti.
Próvtøkuháttur A
Próvhoyringin varir 20 minuttir, íroknað próvdøming. Fyrireikingartíðin er 40 minuttir íroknað útflýggjan av próvtøkuspurningi, tilfari og vegleiðing.
Próvtøkuspurningarnir verða settir við støði í evnum, økjum o.tíl., bæði út kjarnutilfarinum og ískoytistilfarinum. Próvhoyringin er ein faklig samtala millum próvtakara og próvhoyrara,og tekur samtalan støði í framløgu próvtakarans av tilfari tengt at próvtøkurspurningi, sum próvtakarin hevur arbeitt við í fyrireikingartíðini.
Próvtøkurspurningurin kann hava leiðbeinandi undirspurningar. Próvtøkurgrundarlagið er ókent tilfar, sum próvhoyrarin hevur valt. Próvtøkurgrundarlagið skal hava kelduávísing.
Próvtøkuháttur B
Próvtøkurháttur B er ein stakdømispróvtøka (case), har próvtakarin tekur eina uppgávu, sum hann skal arbeiða við. Til ber, at í mesta lagi 3 próvtakarar arbeiða saman í bólki um sama stakdømi.
Stakdømið, sum próvtakarin ella bólkurin tekur, skal nærri lýsa eina fjøltáttaða støðu hjá einum borgara ella einum bólki av borgarum. Saman við stakdøminum verða arbeiðsfrymil ella arbeiðsspurningar útflýggjaðir.
Próvtakarin fær útflýggjað stakdømisuppgávuna eina viku undan próvtøkudegi.
Próvhoyringin varir 20 minuttir, íroknað próvdøming. Eingin fyrireikingartíð er. Framløga próvtakarans tekur støði í einum skrivligum uppriti um stakdømið og um arbeiðsfrymil/arbeiðsspurningar, í longd einar 2-3 síður. Próvhoyrari og próvdómari hava rætt at síggja uppritið. Próvtakari skal m.a. greiða frá ymiskum støðum hjá borgara í stakdøminum og frá teimum loysnunum, sum próvtakarin er komin fram til við støði í arbeiðsøkinum hjá einum heilsuhjálpara. Próvtakarin skal tengja ástøði í lærugreinini at stakdøminum.
Í próvtøkuhætti A verða próvtøkugrundarlagið og próvtøkurspurningarnir í talgildum líki send próvdómaranum til góðkenningar í seinasta lagið 5 dagar undan próvtøkudegi.
Í próvtøkuhátti B verða stakdømi og frymil/arbeiðsspurningar send próvdómaranum til kunningar samstundis sum næmingarnir fáa tilfarið útflýggjað.
Dømingargrundarlag
Próvtøkuháttur A
Próvhoyrt verður í ókendum, ótillagaðum tilfari, og tilfarið skal vera valt soleiðis, at tað í tema ella á annan hátt er knýtt at evnum, økjum o.tíl., sum arbeitt hevur verið við í undirvísingini. Tilfarið, ið er grundarlag undir munnligu próvtøkuni, skal í sínari heild síggja til, at øll faklig mál í lærugreinini eru umboðað.
Próvtakarin skal við støði í fakligari tilgongd og støðisførleikunum sýna evni sjálvstøðugt at leggja fram og viðgera tilfar við støði í próvtøkuspurningi/um. Hann skal sýna, at hann dugir at taka fram týðandi tættir í tilfarinum, seta teir í samband við tættir í undirvísingini og síggja próvtøkutilfarið úr frásjón.
Próvtøkuháttur B
Próvtakarin skal í sambandi við stakdømið sjálvstøðugt greiða frá teimum atlitum, sum ein heilsuhjálpari má taka, fyri at borgarin kann varðveita sína sálarligu og likamligu heilsustøðu. Próvtakarin skal greiða frá møguligum loysnum í stakdøminum. Próvtakarin skal eisini meta um sínar egnu loysnir við støði í førleikamálunum. Próvtakarin skal sýna, at hann dugir at nýta hugtøk og ástøði úr arbeiðsfrymilinum/arbeiðsspurningunum.
Dømingin verður grundað á, í hvønn mun próvtakarin lýkur fakligu førleikamálini. Givið verður eitt próvtal við støði í einari heildarmeting av samlaða avriki próvtakarans.
Próvtalslýsingar
Munnligt C-stig
7. At skipa undirvísing
Í hesum parti av námsætlanini verður í stuttum greitt frá teimum didaktisku meginreglunum, ið eru støðið undir skipan av undirvísing. Hvør einstøk námsætlan myndar didaktiska sjónarmiðið, og saman mynda allar námsætlanirnar tann felags didaktiska pallin, har undirvísing verður útint.
Undirvísingin tekur altíð støði í teimum førleikum, ið næmingurin hevur við sær av tí stigi, hann kemur. Námsætlan og útbúgvingarbygnaður skulu tryggja, at fortreytir fyri fjøltáttaðari undirvísing eru til staðar. Tað er ábyrgd lærarans at skipa undirvísingina.
Didaktiskar meginreglur
Í undirvísingini er umráðandi, at førleikarnir at lurta, at tala, at lesa og at skriva renna saman í eina heild. Í teirri einstøku undirvísingargongdini ber til at leggja høvuðsdent á eitt av kjarnaøkjunum, tað kann vera kost mikroverur og vætujavnvágina.
Av stórum týdningi er tað, at kjarnaøkini umskarast, tá ið tað ber til, og tá ið tað verður mett at vera hóskandi. Á tann hátt verður vitan í einum kjarnaøki roynd saman við vitan úr einum øðrum, og er sostatt við til at gera fatanina av náttúrulæruni meira fjøltáttaða.
Munnligi tátturin skal vera raðfestur høgt, og samrøðan er kjarnin í hesum tátti. Munnligar framløgur skulu skipast inn í undirvísingartilgongdina, so næmingurin stigvíst venur seg við at leggja fram. Dentur verður lagdur á, at næmingurin sameinir munnligar framløgur við egin skrivlig verk, nýtslu av KT-amboðum, ymiskar samskiftishættir o.s.fr. Á tann hátt verður retoriski førleikin hjá næminginum mentur.
Skrivligi tátturin skal eins og tann munnligi í stóran mun vera skipaður inn í dagligu undirvísingina og í fakligu heildina. Á henda hátt kann næmingurin menna seg í skrivitilgongdini og í stigum ogna sær góðar skriviførleikar. Somuleiðis skal verða borið so í bandi, at skrivlig avrik í øðrum lærugreinum eisini kunnu vera partur av skrivligum avrikum í lærugreinini náttúrulæru. Umframt at hetta styrkir um tvørfakliga samstarvið, gevur tað næminginum eina greiðari fatan av týdninginum, skriviførleiki hevur fyri alt skrivligt samskifti, og samstundis mennir tað evnini hjá næminginum at orða seg bæði munnliga og skrivliga.
Kanningararbeiði kann vera partur av tvørfakligum samstarvi og gera sítt til at menna skrivligu førleikarnar hjá næmingunum.
Stigvøkstur
Stigvøkstur merkir støðuga framtøku av einum lægri stigi á eitt hægri. Í læringartilgongdini verður farið frá tí lætta til tað torføra, frá tí einfalda til tað torgreidda og frá tí ítøkiliga til tað úrtøkiliga. Stigvøksturin er oftast tíðartreytaður. Undir stigvøkstrinum liggur eisini kravið um vaksandi ábyrgd og virknari luttøku. Umráðandi er í hesum sambandi, at ljós verður varpað á teir leiklutir, sum næmingur og lærari kunnu hava hvør sær. Samrátt verður um, hvat er best at gera, og hvussu hetta verður gjørt, so næmingurin fær ávirkan á undirvísingina og á sína egnu læring.
Stigvøksturin kemur serstakliga til sjóndar í teimum førleikamálum, sum lýst eru í námsætlanini. Málini lýsa framúravrikið (hægsta próvtal) og eru bindandi, soleiðis at skilja, at lærari og næmingur altíð arbeiða fram ímóti at náa teimum ásettu málunum so væl sum gjørligt. Fyri at tryggja stigvøkstur er neyðugt, at sett verða ávegismál, sum hjálpa næminginum fram móti endaligu málunum. Umráðandi er eisini, at lærarin er tilvitaður um fortreytirnar hjá einstaka næminginum og tillagar undirvísingina eftir einstaka næminginum. Lærarin skal leggja undirvísingina til rættis, so næmingurin veit frammanundan, hvørji ávegismálini eru. Næmingurin skal gerast tilvitaður um tey krøv, ið sett verða, so hann kann seta upp mál, umhugsa og leggja til rættis sína egnu menning. Næmingurin skal greitt fáa at vita, hvussu hann verður eftirmettur, og hvat metingarstøðið er.
At læra at læra
Næmingurin skal gerast tilvitaður um, hvat tað at læra í grundini er. Eisini skal næmingurin gerast tilvitaður um ymiskar læringarhættir, og hvat endamálið við læringini er.
Undirvísingin skal sostatt ikki bert savna seg um tað, sum lært verður, men eisini um, hvussu lært verður. Umráðandi er, at hugtakið læring verður lýst og viðgjørt í flokkinum, so næmingurin gerst tilvitaður um, hvat hugtakið ber í sær. Næmingurin skal regluliga gerast varugur við, hvussu læringartilgondin er ætlað, og hann skal verða eggjaður til at umhugsa sína egnu støðu í henni. Dentur verður eisini lagdur á kunna um týdningin av heimaarbeiði og tann leiklut, tað hevur í fakligu menningini.
Næmingurin skal frá fyrsta degi skilja týdningin av lærugreinini náttúrulæru. Tá ið arbeitt verður við ymiskum táttum í lærugreinini, verða ymiskir førleikar mentir. Næmingurin skal fáa fatan av, hvat hesir førleikar kunnu verða brúktir til, eisini uttan fyri skúlans gátt. Undirvísingin í náttúrulæru skal gera næmingin tilvitaðan um, at hann í lærugreinini mennist og gerst førur fyri at arbeiða greinandi og sjálvstøðugt. Eisini skal næmingurin verða tilvitaður um, at hann í lærugreinini mennir sær førleikarnar at koma til orðanna í ymiskum samskiftisstøðum.
Arbeiðshættir
Arbeiðshættir skulu veljast so at teir eru við til at røkka teimum málum, ið sett eru. Í øllum kjarnaøkjum er umráðandi at leggja arbeiðið soleiðis til rættis, at ein líðandi stigvøkstur verður tryggjaður.
Undirvísingin verður løgd tilrættis, soleiðis at royndararbeiði og ástøði eru samantvinnaði, samstundis sum:
- dagliga undirvísingin skiftir millum ymisku læringsrúmini
- valdi arbeiðshátturin ger næmingin mest møguliga virknan og sjálvstøðugan
- næmingurin sjálvur ger flestar møguligar royndir
- næmingurin arbeiðir sambært bæði tí induktiva og hypotetisk-deduktiva-falsifikatiónsháttinum
- næmingurin leggur munnliga fram til kjak
- næmingurin eygleiðir í starvstovuni
- næmingurin skrivliga skjalprógvar arbeiði, sum t.d. frágreiðingar og starvsstovuloggbók.
Í minsta lagi 1/3 av undirvísingini verður nýttur at gera kanningar og royndir. Íroknað er bæði arbeiðið undan og eftir kanningina ella royndina. Frágreiðingar verða altíð skrivaðar.
Náttúrulæra er náttúruvísindalig lærugrein, har undirvísingin skiftir millum ástøði og royndir, og royndararbeiðið er altíð ein fastur partur av undirvísingini. Tað merkir, at samstundis sum ástøðiligi parturin verður gjøgnumgingin, verður royndararbeiðið gjørt í royndarstovuni. Tí skal tætt samband vera millum tað ástøðiliga og tær royndir, ið tema/evni vilja lýsa. Í flestu førum er tað ein fyrimunur, at næmingurin ger royndararbeiðið, sum síðan verður støði undir einum tema, heldur enn at næmingurin fyrst lýsir temað ástøðiliga, fyri síðan at gera royndararbeiðið. Starvsstovuarbeiðið fevnir m.a. um at gera royndir:
- ið verða gjørdar við støði í givnari (útflýggjaðari) vegleiðing
- sum eru venjing við ítøkiligum kanningahættum
- sum skulu testa hypotesu í sambandi við eina givna roynd
- og um sjálvstøðugt at leggja til rættis royndir, testa hypotesur og viðgera úrslit frá egnum royndum.
Næmingarnir skulu í sambandi við royndararbeiði ogna sær vanligar royndarstovuførleikar, umframt læra um vanlig trygdarviðurskifti í royndarstovu. Hugtakið royndararbeiðið fatar um ymiskt virksemi hjá næminginum, sum t.d.:
- at venja ítøkiligar arbeiðshættir og at nýta tøkni
- at eygleiða, kanna og máta, bæði í royndarstovuni og í náttúruni
- royndir, ið skulu testa og/ella endurskoða hypotesur.
Sýnisroyndir og greiningar av royndarúrslitum frá øðrum keldum kunnu nýtast sum íblástur í undirvísingini, men verða ikki roknaðar sum partur av næmingaroyndararbeiðinum.
Eyðsýnt er at byrja eina undirvísingargongd við eini kvalitativari roynd, fyri at eggja og kveikja forvitni næmingsins. Seinni kann royndin verða víðkað til eina kvantitativa roynd ella lagast á annan hátt.
Allar royndir skulu skjalprógvast í einari loggbók. Hesar skulu innihalda fullfíggjaðar viðmerkingar, ið styðja eina møguliga vegleiðing, soleiðis at alt frá royndini er skjalfest. Loggbókin skal vera soleiðis háttað, at hon kann verða nýtt sum egið viðkomandi tilfar í sambandi við eina próvtøku. Loggbókin verður eisini nýtt sum støði undir møguligum royndarstovufrágreiðingum.
Við at nýta myndatól og/ella videoupptakara kann næmingurin skapa eitt visuelt úrslit, ið seinni kann verða nýtt sum skjalprógv í sambandi við framløgur av ymiskum slag, royndarstovufrágreiðingar o.tíl.
Umframt at arbeitt verður við ymiskum sløgum av royndum, skulu hesar bæði vera kvalitativar og kvantitativar. Í sambandi við kvantitativu royndirnar skal dentur verða lagdur á rokning/meting av úrslitunum, óvissur av mátingum, umframt møguleikan at endurtaka royndina.
Í náttúrulæru skulu ymiskir arbeiðshættir verða nýttir so, at fjølbroytni í lærugreinini kann verða framt miðvíst. Arbeiðshættir kunnu fevna um
- lærarafyrilestur
- einstaklingsverkevni
- næmingaframløgur
- samrøður í flokkinum
- bólka- og toymisarbeiði
- verkætlanarevni o.l.
Tá ið arbeiðshættir verða valdir og lagdir til rættis, er eyðsæð, at lærarin hugsar um stigvøkstur í undirvísingarhættunum, har byrjað verður við lærarastýrdari undirvísing. So hvørt sum næmingurin búnast og gerst meira sjálvstøðugur, verður hesin lærarastýrdi undirvísingarformur at minka.
Næmingurin skal ikki einans duga at fyrihalda seg til boðskap úr tekstum, frá lærara og floksfeløgunum, men í eins stóran mun duga at miðla vitan og boðskap til lærara, floksfelagar og móttakarar uttan fyri flokshølið umframt skúlans gátt.
Arbeiðshættirnir eru tískil neyvt samantvinnaðir við serligum atliti at, hvussu bæði munnligi og skrivligi tættirnir verða útintir.
Endamálið við teimum ymsu arbeiðsháttunum er at menna aðrar førleikar enn teir reint fakligu, tað eru førleikar sum t.d.
- at leita upp og ogna sær viðkomandi vitan
- at granska, at arbeiða sjálvstøðugt
- at seta sær mál og at arbeiða evnislagað og miðvíst
- at arbeiða tíðaravmarkað
- at samstarva
- at samhugsa
- at brúka og hugsa vitan í nýggjum høpi
- at leggja til rættis og evna til eitt avrik
- at gera uppgávuorðingar
- at brúka ymisk háttaløg
- at hugsa nýtt og verkseta
- at hugsa djypri og breiðari um ávíst evni
- umframt at taka á seg ábyrgd og hava virðing.
Kanningararbeiði kann vera gjørt í sambandi við skrivlig avrik. Kanningin skal fevna um í minsta lagi eina verkætlan við ítøkiligum úrsliti. Næmingarnir skulu sjálvstøðugt fordjúpa seg í ein fakligan spurning. Smærri kanningararbeiði, royndir, verða framdar og viðgjørdar.
Lærari má altíð gera sær sjálvum og næmingum greitt, hvat endamálið við ávísum arbeiðshátti er.
Samstarv
Lærugreinin náttúrulæra er partur av yvirskipaða kravinum um samstarv millum tvær ella fleiri lærugreinar. Samstarvast skal við ymiskar lærugreinar um ymisk evni, eitt nú menning av skapandi evnum og KT-førleikum og evnum úr lærugreinini náttúrulæru.
Tvørfakligt samstarv kann vera meira ella minni bindandi – frá fullkomnari samkoyring millum lærugreinar við felags tímum og felags tvørfakligum verkætlanum, til bert at fevna um avtalur millum lærarar um at fylgjast í lesnaði (lesa parallelt), t.e. at taka upp somu evni í fleiri lærugreinum samstundis, og soleiðis geva næmingunum fleiri ymiskar tilgongdir til sama spurning.
Tvær høvuðsgrundgevingar eru fyri tvørfakligum samstarvi: 1) ein almenn, ið snýr seg um førleikarnar, næmingurin skal ogna sær og bjóða fram á arbeiðsmarknaðinum, og 2) ein námsfrøðilig, ið snýr seg um skiftandi arbeiðshættir og at geva næminginum innlit í tvørfakligar samanhangir.
Tvørfakligt samstarv skal hjálpa næminginum at síggja lærugreinarnar sum partar av størri heild og letur samstundis upp fyri øðrum og víðari sjónarmiðum. Harumframt eru evnini at samstarva og síggja samanhangir avgerandi, tá ið næmingurin fer undir víðari lestur ella út á arbeiðsmarknaðin.
Skrivlig avrik
Skrivligi parturin letur upp fyri tvørfakligum samstarvi og við tí øðrvísi skrivligum avrikum. Heldur enn at lata eitt avrik in, sum bert fevnir um náttúrulæru, eigur talan verða um tvørfakligt samstarv.
Næmingurin skal hava venjing í at skriva so, at hann eisini skrivliga kann vera partur av toymisarbeiði og verkætlanum. Á tann hátt kann næmingurin mennast til at geva og taka ímóti viðmerkingum til skrivligu uppritini, sum verða løgd fram, á mennandi hátt. Kunningartøknin letur upp fyri munagóðum og ítøkiligum møguleikum í sambandi við vegleiðing og umrøðu í sjálvari skrivitilgongdini.
Arbeitt verður við uppgávum og verkætlanum, har dentur bæði verður lagdur á arbeiðsgongd og úrslit. Hetta kann samlast í skjalamappu (portfolio) hjá hvørjum einstøkum næmingi, so at undirvísingargongdir og fakliga menningin hjá næminginum verða skjalfest.Næmingurin skal í minsta lagi lata inn 3 sjálvstøðug, skrivlig avrik í lærugreinini.
Samrøða
Munnlig framseting hevur reglur og lýsingar, sum næmingurin skal duga at nýta og framhaldandi menna. Skúlin skal tí leggja dent á frásøgn og málburð, og við hesum eggja til forvitni og skapa áhuga fyri móðurmálinum sum vitborið amboð, ið skal víðka sjónarringin hjá næminginum. Allir flokkar skulu tí gera royndir við málinum, eitt nú við sínámillum tosi og við tí at siga frá.
Skúlin skal vera so rúmur, at til ber at tosa um kenslur, evni, hugtøk og hendingar í gerandisdegnum. Arbeiðast skal við tí at lurta og tí at vera umhugsin øll skúlaárini, samstundis sum orðaval og talugávur mennast. Næmingurin skal sleppa at royna veruligar eins væl og gjørdar samrøður. Floks- og bólkakjak skal javnan eftirmetast so, at næmingarnir gerast tilvitaðir um, hvat tað er, sum fær tosið á glið, og samrøðuna ella orðaskiftið at rigga og ganga væl.
Lesing
Næmingurin skal haldast til at lesa nógv. Eitt gott lesiumhvørvi í skúlanum er ein treyt fyri at menna góðar og fjølbroyttar lesiførleikar. Hetta verður skapt í flokkinum við nógvum ymiskum lesitilfari og góðum vanum. Skúlabókasavnið er ein sjálvsagdur partur av hesum góðu vanum. Fyri at røkka góðum lesiumhvørvi er av stórum týdningi, at skúlabókasavnið er ein natúrligur partur av skúlagongdini. Í byrjanini kunnu næmingarnir t.d. lesa eina stutta bók um dagin. So hvørt sum bøkurnar gerast drúgvari, má meira tíð setast av til at lesa eina bók. Umráðandi er, at lesingin verður løgd til rættis samsvarandi tí førleikastigi, næmingurin er á. Allir næmingar skulu lesa eina aldurshóskandi skaldsøgu ella samsvarandi tekstmongd um mánaðin øll skúlaárini.
Lívlong læring
Umráðandi er, at næmingurin gerst tilvitaður um samfelagsliga og persónliga týdningin av tí menniskjaliga og samfelagsliga tilfeingi, útbúgving er. Tí skulu næmingar eggjast til at umhugsa sína egnu framtíð og seta sær persónlig mál, har lærarin leggur lag á og skapar umstøður, sum stimbra hugin til at læra nýtt alt lívið.


c: text/html

text:
Gomlu kommandørhúsini yviri við Strond skulu í framtíðini vera gistingarhús. Hotel havgrím letur upp í vár og í løtuni verða húsini umvæld og innrættað til hetta endamál.
Sum gistingarhús er húsið sera væl egnað. Útsýni er avbera gott yvir fjørðin, og grundstykkið gongur eisini heilt oman í fjørðuna. Hetta gevur møguleika hjá ferðafólki at njóta føroysku náttúruna, sum er beint uttanfyri vindeyga.
Hotel Havgrím verður hitað upp við eini jarðhitaskipan. P/F Svend Krosstein hevur útvegað jarðhitaskipanina og stendur fyri íbindingararbeiðinum. Á grundstykkinum eru borað tvey jarðhitahol, ið eru 180 metur djúp. Hesi skulu tryggja at húsini hava nokk av orku til upphiting og heitt brúksvatn. HVS Tøkni Sp/f stendur fyri rørarbeiðinum í húsinum.
Ein jarðhitaskipan er snild, tí hon fær nýtt orkuna, sum finst í jørðini. Hetta verður gjørt, við at ein strongur verður lagdur í jarðhitaholið. Veskan í hesum strongi, eisini kallað brina, verður upphitað og tilførda orkan verður hareftir leidd inn í húsið har jarðhitapumpan stendur.
Jarðhitaskipanin er tann nýggjasta av merkinum Danfoss við einum høgum nyttustigi. Nyttustigið fortelur nakað um hvussu nógva hitaorku ein fær úr skipanini. Danfoss upplýsir at árliga nyttustigið (SCOP) er heilt upp í 5,4. Hetta merkir, at úr einum kWh av streymorku framleiðir jarðhitapumpan í miðal 5,4 kWh av hitaorku um árið.
Ein slík upplýsing skal sjálvandi takast við fyrivarni, tí tað eru fleiri faktorar, ið kunnu broyta hetta. Hetta hongur m.a. av framleypshitanum í húsinum og hitanum á veskuni úr jarðhitaholinum.
Á myndunum síggjast slangurnar, ið verða koyrdar í jarðhitaholini.
Jarðhitaskipanir eru alt meiri vanligar á okkara leiðum og gera tað óneyðugt at hita upp við olju. Sjálvt um keypið av einari hitapumpu er ein størri íløga enn keypið av einum ketli, so hava hitapumpur tann fyrimun at rakstrarkostnaðir eru lægri og hartil eisini meiri tryggir. Oljuprísirnir hava verið sera skiftandi seinastu árini, meðan streymprísirnir hava verið javnir.
Hjá P/F Svend Krosstein kanst tú fáa vegleiðing um jarðhitaskipanir. Vit eru altíð til reiðar at geva tær eitt óbindandi tilboð á eina jarðhitaskipan, ið hóskar til tín bústað.
Tekniskur leiðari
Tel. 34 46 88
hogni@krosstein.fo
Skriva okkum ein teldupost.
Orkuprát er ókeypis og óbindandi.
Vit vegleiða hvør orkuloysn hóskar seg best til tín.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Gosgrýti
Er grót, ið er stadnað úr eini grótbræðing (magma), antin spakuliga innan í jørðini (djúpgrýti og innskotið grót) ella skjótt oman á jørðini (daggrýti). Meðan ein grótbræðing oman á jørðini enn er flótandi, verður hon nevnd lava. Gosgrýtið í Føroyum er basalt, sum er myrkt á liti og er samansett av steinsløgunum plagioklas (feldspatt), olivin og pyroksen umframt øðrum. Vit skilja vanliga millum trý sløg av basalti, blágrýti, feldspattbasalt og olivinbasalt.
Feldspattbasalt
Feldspattbasalt hevur stór korn (ítinnur) av feldspatt, ið kunnu vera upp til fleiri cm stór. Tey síggjast ofta sum hvítar stengur ella plátur í gráum grundtilfari. Um vatn sleppur framat grótinum í longri tíðarskeið, tærist tað og kann fáa ein reydligan dám. Eftir langa tíð loysnar og molnar tað millum fingrarnar.
Tunnflís av feldspattbasalt >


text:
Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum semjast um í felag. Ískoytisøki kunnu styðja og lýsa eitt ella fleiri kjarnaøki frá øðrum sjónarhornum og vera við til at menna førleikar næmingsins samsvarandi teimum førleikamálum, ið ásett eru. Endamálið við ískoytisøkjum er harumframt at geva skúlum og útbúgvingarbreytum rúm fyri serligum eyðkennum og arbeiðsháttum.
Tilfarið til lærugreinina er skipað eftir floksstigi og øki sambært námsætlanini. Tú kanst velja floksstig og øki ovast til vinstru.
Á síðuni eru eisini slóðir til temasíður, útgávuheimar, tíðindi, tiltøk, aðrar heimasíður o.a.


text:
Kreta
Kreta (Grikskt mál:Kpήtn / Kriti) er ein oyggj í Grikkalandi. Hon er størsta oyggin og eisini tann fólkaríkasta oyggin í Grikkalandi, í 2011 búðu 621.340 fólk har. Kreta er 5. størsta oyggj í Miðjarhavinum. Kreta er eitt av 13 fyrisitingarligum økjum í Grikkalandi. Kreta var miðdepil fyri Minoiska mentan umleið 2700–1420 á.Kr., tað var tann fyrsta framkomna mentanin í Evropa, sum m.a. gjørdi tey fyrstu slottini í Evropa.[1] Kreta liggur millum Egearahavið, sum er fyri norðan, og Libiska havið, sum er fyri sunnan. Kreta strekkir seg yvir 260 km frá vestara til eystara endan av oynni, hon er 60 km breið (suður/norður) á breiðasta staðnum og bert 12 km á tí smalasta staðnum, sum er tætt við Ierapetra. Kreta er 8.336 km2 til støddar, strandalinjan er 1.046 km. Kreta liggur umleið 160 km sunnanfyri grikska meginlandið.
Innihaldsyvirlit
Býir[rætta | rætta wikitekst]
- Iraklion (fyrr: Heraklion) er tann størsti býurin og høvuðsstaðurin á Kreta. Teir størru býirnir á Kreta eru hesir:
- Iraklion (Heraklion ella Candia) (130.914 íbúgvar í 2001)
- Chania (Hania) (53.373 íbúgvar)
- Rethymno (27.868 íbúgvar)
- Ierapetra (23.707 íbúgvar)
- Agios Nikolaos (19.462 íbúgvar)
- Sitia (14.338 íbúgvar)
Fjøll og dalar[rætta | rætta wikitekst]
Kreta hevur sera nógv og høg fjøll, ein fjallaryggur fer um alla oynna frá vestri til eystur, skapað av trimum bólkum av fjøllum:
- Tey Hvítu Fjøllini ella Lefka Ori 2452 metrar høgt
- Psiloritis 2456 metrar høgt
- Dikti Fjøllini 2148 metrar høgt
- Kedros Fjallið 1777 metrar høgt
- Thripti 1489 metrar høgt
Hesi fjøllini hava givið Kreta dalar, so sum Amari Dalurin, fruktagóða jørð sum t.d. Lasithi Víddirnar, Omalos og Nidha; holur, so sum Diktaion og Idaion (føðistaðið hjá tí forna grikska gudinum Zeus); og nakrar gjáir.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Kreta hevur sína serligu dialekt, sum líkist frá málinum, sum verður tosað á fastlandinum, tey brúka serlig orð sum bert verða brúkt á Kreta, og úttalan er eisini serlig, t.d. hava tey nøkulunda sama ki (kji) ljóði, sum vit hava á føroyskum. Á Kreta hava tey eisini sítt egna slag av skaldskapi, yrkingar sum verð navndar ''Mantinades''. Kreta er kent fyri sín serliga mantinades tónleik, har tey serliga brúka ljóðførini kretensisk lyra og laouto. Kretensarar hava eisini teirra egnu fólkadansir, mest kendur er Pentozali. Í nýggjari tíð hava rithøvundar av Kreta havt stóran týdning fyri grikskan skaldskap. Vikentios Kornaros, skrivaði eina episka romansu Erotokritos í 17. øld (Grikskt mál: Epwtόkpιtoς), og í 20. øld gjørdist Nikos Kazantzakis ein sera kendur rithøvundur, hann hevur t.d. skrivað Zorba the Greek, sum seinni bleiv filmatiserað. Í renesansuni var Kreta heimstaður fyri tí kretensiska skúlanum fyri ikon málningalist, sum seinni ávirkaði El Greco og gjøgnum hann ávirkaði málningalist í Evropa.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Ancient Crete Oxford Bibliographies Online: Classics
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Náttúrugripasavnið á Kreta, á Universitetinum á Kreta.
- Cretaquarium Thalassocosmos, Heraklion, Kreta.
- Aquaworld Aquarium, Hersonissos, Kreta.
- "Ancient Crete." Oxford Bibliographies Online: Classics.
- Kreta Almenna heimasíðan hjá Grikska Ferðaráðnum
- Interaktivur virtuellur túrur á Kreta.
- Hvat hendi 21. juli 365 e.Kr.? Ein mega-tsunami frá tí forna heiminum.


text:
Eftir at hava verið í botni seinastu tvey árini, eru bretsku fyritøkurnar innan frálandsvinnuna nú um at endurvinna bjartskygnið. Ein kanning hjá Aberdeen and Grampian Chamber of Commerce vísir, at 40 prosent av frálandsfyritøkunum vænta vøkstur.
Meiri enn helvtin av fyritøkunum heldur, at botnurin á marknaðinum nú liggur aftanfyri tey.
80 prosent av teimum spurdu fyritøkunum vænta, at tær næstu 3-5 árini fara at fáast við at rudda oljuøki fyri gamlar boripallar og aðrari útgerð, meðan helvtin væntar at fara at arbeiða við burðardyggari orku.
Kelda:oilandgasuk.co.uk


text:
Føroyska Sjómansmissiónin
19.01.2017 - 22:19
Fiskur > Tíðindi > Føroyar
Tað sigur skiparin Suni Jakobsen.
Í gjár var Hoyvík liðug at landa tey 1.250 tonsini av makreli til Faroe Pelagic í Kollafirði, sum teir fiskaðu í ES sjógvi vestanfyri Hetland.
- Vit hava kvotu í ES-sjógvi til ein túr afturat. Síðani vóna vit at kunna keypa svartkjaftakvotu. Seinni í ár fara vit aftur at veiða makrel og tá í føroyskum sjógvi, sigur Suni Jakobsen, skipari á Hoyvík
Hann sigur eisini, at skipið royndist væl og er í góðum standi.
Hoyvík fer avstað aftur í dag og 9 mans vera við.
Norðmenninir sum vóru við fyrsta túrin eru farnir aftur til Norra.
Meira frá Føroysku Sjómansmissiónini her


text:
Ásleyg Sunadóttir heldur at alt kann henda í endasælinum
ítróttur07-02-2018 - 23:34 - Jóanis Nielsen
Í bestu kvinnudeildini hittust H71 og Kyndil í Hoyvíkshøllini í kvøld, vit hittu kyndlaleikaran Ásleyg Sunadóttir, eftir at tær vunnu tryggan sigur á H71.
Fyrst tillukku við dystinum - hvussu upplivdi tú dystin?
Dysturin byrjaði øðuliga gott fyri okkum, tað koyrdi væl hjá okkum, vit komu á odda við 7 ella 8 málum, so virkaði tað sum at vit slakkaðu eitt sindur av, vit lovaðu teimum eitt sindur inn í dystin, men vit vóru ongantíð í vanda, vit vóru alla tíðina frammanfyri við einum fimm málum, so tað var fínasta slag.
Tykkara eyðkaspælarar fingu nógva spælitíð í dag, var tað fyri at spara stammuna til hálvfinalurnar?
Ja partvís, tær fáa eitt sindur av spælitíð - tær kundu gott fingið meira, men málini telja øðiliga nógv, so ja - partvís er tað fyri at spara hinar til leygardagin, tí tað er viktigari at vit vinna dystin leygardagin, enn at vit vunnu í dag, hetta er jú bara fyrsta stig til at vinna steypafinaluna.
Hvat roknar tú so við, hvussu verður dysturin leygardagin?
Eg veit ikki rættuliga, alt kann henda í steypakappingini, gottnok haldi eg sjálv, at vit hava annan fótin í finaluni nú, men eg veit ikki, vit taka sum tað kemur og fara sjálvandi at koyra 100 prosent - men alt kann henda í hondbólti, so eg tori einki at siga, segði Ásleyg Sunadóttir í stuttari viðmerking til JN.fo beint eftir dystin ímóti H71 í kvøld.


text:
Vantandi námsfrøðilig útbúgving á miðnámi
politikkur06-02-2018 - 15:41 - Jóanis Nielsen
Munnligur fyrispurningur til Rigmor Dam um Námsfrøðiliga Útbúgving til lærarar á miðnámi
1. Hvussu mong, sum undirvísa á miðnámi, hava ikki fingið møguleikan at taka kravdu námsfrøðiligu útbúgvingar - ávíkavist ástøðiliga og verkliga partin eins og fakdidaktisku skeiðini?
2. Hví eru eingir undirvísarar sendir á verkliga partin av NÚ á heysti 2017 og nær verða tey aftur send til verkliga partin av NÚ?
3. Nær verður næsta ástøðiliga skeið í NÚ, sum plagar at byrja við skúlaársbyrjan?
4. Hvørjar eru annars framtíðar ætlanir fyri hesa grundleggjandi násmfrøðiligu útbúgvingina fyri miðnámsskúlalærarar í Føroyum.
5. Hvussu verður NÚ fíggjað í løtuni, tað vil siga hvørjar kontur er talan um?
Námsfrøðilig útbúgving er mongum londum partur av teirri útbúgving, sum tey, sum undirvísa á miðnámi, taka. Soleiðis hevur ikki verið í Føroyum. Her hava vit ikki innført ta skipan, sum m.a. Danmark hevur fingið, at námsfrøðilig útbúgving er partur av tí undirvísingarstarvi, sum tann nýútbúni tekur á seg, og er samskipað í mun til hetta arbeiði.
Í Føroyum gongur ofta long tíð, frá tí at undirvísari fær starv á miðnámsskúla, og til hann fær í boði at fara undir ástøðiliga partin av námsfrøðiligu útbúgvingini, soleiðis sum hon hevur verið boðin út í Føroyum. Enn longri tíð gongur vanliga, inntil undirvísarin fær í boði at avgreiða praktiska partin – sokallaða verkliga partin. Hetta hevur við sær, at í Føroyum kemur javnan fyri, at miðnámsskúlalærari undirvísir í eini 5, 7, 10 ár ella meira, áðrenn Námsfrøðilig Útbúgving er gjøgnumførd. Seinastu fáu árini hava summir undirvísarar kunnað avgreitt verkliga partin á føroyskum miðnámsskúla – í mun til fyrr, tá allar lærugreinir uttan føroyskt skuldu ígjøgnum verkliga námsfrøði á donskum miðnámsskúla. Tað, at føroysk starvsfólk skuldu til Danmarkar í nógvar vikur, skuldu finna og gjalda eyka bústað og ferðaútreiðslur í øðrum landi, var ein trupulleiki og ein dýr loysn í mun til at nýta føroyska miðnámsverkið í nógv størri mun til verkliga partin. Tað sýnist skynsamt at námsfrøðiliga støðið í hesi útbúgving í størri mun verið tikið í føroyskum viðurskiftum, skúlum og skúlaungdómi, eins og í føroyskar námsfrøðiligari gransking.
Eitt annað er, at skeiðið í sera lítlan mun er samskipað í mun tað undirvísingarstarv, sum viðkomandi miðnámsskúlalærari hevur. Flestøll arbeiða fulla tíð, meðan tey taka hesa námsfrøðiligu útbúgving, sum røkkur um minst 1 skúlaár, og sum krevur stóra arbeiðsorku. Harafturat gongur rúm tíð, áðrenn praktiski parturin við námsfrøðiligum vegleiðara verður avgreiddur. Hesi viðurskifti gera, at fleiri seta spurnartekin við, um myndugleikin, sum skipar útbúgvingina í dag, miðar eftir hægstu dygd í mun til námsfrøði á miðnámi.
Tað frættist frá miðamsøkinum, at miðnámsskúlalærarar, sum eftir ætlan skuldu byrja verkliga partin av NÚ í 2017, ikki farnir í holt við hesa, og eingi greið boð eru frá myndugleikanum um, hvør ætlanin er, og nær hesar praktikkgongdir, sum eru fyrireikaðar og væntaðar, verða hildnar. Vit kunnu óttast fyri, at stígur aftur kemur í góðu gongdina og at bíðlistin at fáa NÚ avgreidda aftur økist munandi. Tørvur er at avgreiða hesa útbúgving leypandi við at senda eini 20 undirvísarar ígjøgnum verkliga partin um árið: av virknum miðnámsskúlalærarum mangla sum skilst fleiri ástøðiliga partin og mong verkliga partin – umframt, at fleiri, sum hava lokið hesi bæði, eisini mangla sokallað fakdidaktiska skeiðið, sum eisini er kravt, fyri at verða fult útbúgvin sum miðnámsskúlalærari. Hetta er órógvandi fyri okkara útbúgvingarskipan og fyri einstøku starvsfólkini. Tí verða hesir spurningar settir.
Á løgtingi 6.februar 2018
Hanna Jensen, Framsókn


text:
Næmingar við á fjarðakanning
Dan Klein --- 14.09.2017 - 09:00
Seint í summar var Magnus Heinason á fjarðakanning, har havfrøðiligu viðurskiftini á Skálafirði, Kaldbaksfirði og Sundalagnum vórðu kannað.
Ofta eru lesandi á Fróðskaparsetrinum við slíkar túrar, og í ár vóru tað 18 lívfrøðilesandi, sum vóru við. Tey eru júst byrjað upp á annað lestrarár og taka nú eitt grundskeið við heitinum ‘Jørð, hav og luft’.
Á túrinum kunnaðu næmingarnir seg um ymsu mátingarnar, sum verða gjørdar á einum tílíkum túri, og so hvørt hita- og salt-tølini vóru klár, settust næmingarnir at meta um hydrografisku støðuna á Skálafirði hendan dagin.


text:
Orð: Ada Ruth Habershon
Lag: Charles Hutchinson Gabriel
Týtt: Victor Danielsen
1. Eigur tú ei vinir kendar,
har sum deyði, synd ei ná?
Tá ið ferðina tú endar,
finnur tú teir aftur tá?
Niðurlag: Verður talið fult hin dagin
uppi har, uppi har?
Stendur tilgjørt har og bíðar
bústað tær, bústað tær?
2. Mangan, tá sum barn tú spældi,
mintu tey teg Jesus á,
um hans kærleika tær taldu;
nú tey har hans ásjón sjá.
3. Tá um Jesus var hin songur,
sum tín barnarødd sang fró;
syngur tú hin songin longur,
ella heimsins tóma ljóð?
4. Áh, hvør var hin friður søtur,
tá tit sótu saman har!
Men tú minnist tungar løtur,
tá tey skiltust her frá tær.
5. Tagnaður er teirra songur,
ein dag fóru tey avstað;
her er talið fult ei longur –
verður fult tað har ein dag?


text:
Klæðir
Alt til persónligt reinføri, inniskógvar og rakimaskinu skalt tú sjálv/ur hava við. Vit mæla harumframt til at hava løtt innandura klæðir við. Sjúkrahúsið letur undirklæði og skjúrtur.
Heilivágur
Tekur tú heilivág heima, verða tú biðin um at taka hann við.
Innlegging
Tá tú kemur á sjúkrahúsið, kanst tú annahvørt fara beinleiðis á deildina ella venda tær til leiðbeiningina í forhøllini, ið altíð er til reiðar at vísa tær vegin til røttu deildina.
Á deildini tekur ein sjúkrarøktarfrøðingur ímóti og vísir tær til rættis á stovuni. Síðani hevur sjúkrarøktarfrøðingurin eina innleggingarsamrøðu við teg.
Endamálið við samrøðuni er at kunna teg nærri um, hvat skal fara fram.Tú eru vælkomin at spyrja um øll ivamál. Allir innlagdir sjúklingar verða rutinukannaðir fyri fepur, puls og blóðtrýst. Minnist til at hava samleikaprógv og p-talið við, tá tú kemur til innlegging.
Les her um tey 10 ráðini til sjúklingar
Kanningar og viðgerðir
Flestu kanningar og viðgerðir verða framdar fyrrapart, men sjúklingar verða bidnir um ikki at fara av deildini uttan at siga frá, tí onkur kanning ella viðgerð kann verða aðrar tíðir.
Samrøða við lækna
Tú og vvarandi tygara kunna koma á tal við læknarnar eftir avtalu við læknaskrivara ella sjúkrarøktarfrøðing á deildini.
Undirvísingarsjúkrahús
Landssjúkrahúsið er eitt sonevnt undirvísingarsjúkrahús innan fleiri fakøkir. Hetta inniber, at av og á kunnu aðrir persónar undir útbúgving til t.d. lækna, sjúkrarøktarfrøðing, ljósmóðir vm., verða til staðar til viðtalur, viðgerðir vm. sum liður í teirra útbúgving. Um tygum ikki ynskja hettar eru tygum vælkomin at gera vart við tað.
Tagnarskylda
Øll starvsfólk á Landssjúkrahúsinum hava tagnarskyldu í málum, sum snúgva seg um sjúklingar. Tú kanst tí trygt venda tær til starvsfólkini, um tað er nakað, sum tú ynskir at tosa um. Vegna tagnarskylduna ber ikki til hjá starvsfólkunum á Landssjúkrahúsinum at svara øllum spurningum frá teimum avvarandi.
Útskriving og eftirviðgerð
Eftir útskrivingina fær læknin hjá tær (bæði kommunulækni og annar innleggjandi lækni) útskrivingarbræv í sjúklingajournalskipanini við frágreiðing um sjúku og viðgerð, treytað av tínari tilsøgn (sí brot um sjúklingarættindi).
Um mett verður, at tú hevur tørv á eftirviðgerð, verður tú kunnað/ur um hetta innan útskriving. Um tú hava tørv á heimarøkt eftir útskriving, fær heimarøktin boð um hetta, treytað av tínari tilsøgn.
Ferðaútreiðslur
Endurgjald verður latið sjúklingum fyri ferðaútreiðslur millum heimið og Landssjúkrahúsið, ið eru størri enn 800 krónur í einum kalendaraárið. Eru samlaðu ferðaútreiðslurnar í árinum minni enn 800 krónur, hevur sjúkrahúsið ikki heimild til at endurrinda ferðaútreiðslurnar. Tá tú kemur á sjúkrahúsið fyrstu ferð, kasnt tú biðja um at fáa ein sonevndan flutningsseðil útflýggjaðan. Hav hendan seðilin við, hvørja ferð tú møtir á Landssjúkrahúsinum, so starvsfólkið kann skráseta tínar ferðir á seðilinum. Flutningseðilin er galdandi fyri eitt kalendaraár og kann annaðhvørt latast inn á viðgerðardeildini ella sendast Fíggjardeildini á Landssjúkrahúsinum.
Peningur og virðislutir
Sjúkrahúsið kann ikki átaka sær ábyrgdina av peningi ella øðrum virðislutum hjá sjúklingum og hevur ikki umstøður til at hava hesi í varveitslu vegna sjúklingar. Sjúkrahúsið endurrindar tí ikki burturmistar lutir hjá sjúklingum undir innlegging.
Tú hevur tí sjálv/ur ábyrgd av egnum lutum undir innleggjan.
Royking
Tað er ikki loyvt at roykja inni á Landssjúkrahúsinum, og heldur ikki uttanfyri høvuðsdyrnar. Avmarkað roykiøkið finnist tó í nærhendis høvuðsinngongdini.
Roykjast kann tó í ávísum rúmum á psykiatrisku deildunum, eftir serligari skipan og loyvi.
Fartelefon
Tað ber til at nýta fartelefon á flestu støðum á sjúkrahúsinum, men á ávísum deildum kunnu fartelefonir tó bert nýtast eftir avtalu við deildina.


text:
Trivnaðarætlan
Tað eigur at vera ein rættur hjá øllum næmingum at kenna seg tryggar í skúlanum. Trivnaður er ein grundleggjandi fortreyt fyri einum góðum læriumhvørvi. At læra krevur tí, at tú hevur álit á lærarum og hinum næmingunum og trívist í umhvørvinum, tú ert í.
Endamál:
-øll skulu trívast og kenna seg trygg
-øll skulu vísa fyrilit og umsorgan fyri hvørjum øðrum
-øll skulu taka ábyrgd av egnum gerðum
-menna sjálvsálitið hjá hvørjum einstøkum næmingi
-eingin verður happaður, tvs. at eingin skal taka lut í ella góðtaka, at nakar verður happaður út úr felagsskapinum.
Høvuðsmál:
1. Lærarin hevur leiðsluna.
a. skipar undirvísingina
b. hevur ábyrgd av trivnaðinum
2. Næmingarnir kenna, at teir eiga lut í avgerðum
a. næmingar verða tiknir við upp á ráð, t.d. at gera fastar mannagongdir fyri atburði
b. avgerðir verða tiknar í felag
3. Samstarv og samskifti
a. millum lærarar
b. millum lærarar og næmingar
c. millum næmingar sínámillum
d. millum lærarar og foreldur
Hvussu náa vit málunum?(víst verður til punktini. omanfyri)
1 a. Lærarin lagar undirvísingina eftir einstaka næminginum
1 b. Lærarin skal skapa eitt viðurkennandi umhvørvi. Floksreglur eiga at endurskoðast minst eina ferð um árið. Læraratoymið hevur ábyrgd av, at reglur verða gjørdar.
2.a. Floksreglur. Næmingarnir koma sjálvir við uppskotum um neyðugar reglur, fyri at allir skulu hava tað gott. Teir halda betur reglur, sum teir sjálvir hava verið við til at gjørt. Vit eiga at minnast til positivar umformuleringar av reglum. Í staðin fyri at siga “Ikki er loyvt..............” skulu reglurnar ljóða “Øll skulu sleppa..................”
2 b. Floksfundir. Fundir um sosiala lívið í flokkinum verða hildnir javnan umleið eina ferð um mánaðin, har næmingarnir sita í ringi. Ábyrgdarlærari hevur ábyrgd av, at fundirnir verða hildnir.
3a. Lærarasamstarv. Læraratoymið tosar saman um, hvussu teir kunnu vera fyrimyndir í fyribyrgingini av happing. Hvussu teir skulu fara við næmingunum, taka teir við í avgerðum, vísa tolsemi mótvegis teimum og hava viðurkennandi hugburð.
3b. Deildir. Fyri at læra næmingarnar at vera saman, kann lærarin gjøgnum árið av og á flyta teir, so at teir hava sitið saman við øllum næmingunum í bólkinum, tá ið árið er farið. Í sambandi við felags- og bólkaarbeiði kann lærarin eisini á ymiskan hátt seta næmingarnar í bólkinum at arbeiða saman, so at allir hava roynt at arbeiða saman við øllum næmingunum. Næmingar kunnu eisini skifta bólk.
Einstaklingasamrøður. Minst eina ferð um árið tosar ábyrgdarlærarin við hvønn einstakan næming. Samrøðan kann verða gjørd út frá einum spurnarblaði og forritinum "Klassetrivsel". Hetta gevur læraranum innlit í sosiala lívið í flokkinum. Tað kann eisini geva læraranum møguleika at fáa eyga á trupulleikar, sum seinni kunnu útvikla seg til happing, um einki verður gjørt. Ábyrgdarlærarin hevur ábyrgd av, at hetta verður gjørt.
3c. Felags upplivingar. Tað hevur týdning fyri samanhaldið í flokkinum at fáa felags upplivingar. Skipað verður fyri tiltøkum fyri at fáa øll við í flokkinum. Felags upplivingar eru t.d.
· seturskúlar
· útferðir
· hugnakvøld
· morgunøta
· evnisdagar
· foreldraviðtalur
· næmingasamrøður
· sjónleikur
· foreldrufundir
· renningardagur
· foreldrafundir
· ársætlan fyri flokkin
· sangløtur
· jólahald
· jólahugni
· føstulávintshald
· jólaveitsla fyri hádeildini
· listaleypurin
Við felags upplivingum hava allir næmingarnir eisini okkurt felags at práta um. Teir koma at kenna nýggjar eginleikar hjá hvørjum øðrum. Næmingar, sum ikki klára seg so væl bókliga, duga okkurt annað og kunnu í ymiskum tiltøkum uttan fyri skúlan verða virdir av floksfeløgunum.
3 d. Foreldra- og lærarasamstarv. Foreldrini verða kunnað um, at skúlin hevur sum mál at fyribyrgja allari happing, og at skúlin væntar, at foreldrini vilja hjálpa til við at náa hesum máli. At tey siga skúlanum frá, um barn teirra ikki trívist og læra børn síni at viðurkenna aðrar næmingar. Skúlin væntar eisini av foreldrunum, at næmingarnir er væl fyri, tá ið teir koma í skúla, væl svøntir, mettir, reinir, væl fyrireikaðir, at skil er í skúlataskuni, og at teir hava matpakka
Fyri at skapa eitt gott undirvísinarumhvørvi og góðan trivnað hevur Stranda skúli sett LP í verk.


text:
Fyrstu ABC tiltøkini taka skap
Fjórði ABC samstarvsfundur var í gjár, har Fólkaheilsuráðið kunnaði samstarvsfelagar um gongdina í verkætlanini ABC fyri sálarliga heilsu, og hvørjar ætlanir Fólkaheilsuráðið hevur fyri komandi tíðina. Eisini løgdu vit ætlanir fyri altjóða sálarheilsudagin, ið verður 10. oktober. Fyri at skapa hugarok um henda dagin, fóru vit ein “walk and talk” túr í vøkru náttúruni í Klaksvík, ið var sera gevandi.
Samstarvsfelagarnir
byrja nú í størri mun at taka ABC verkætlanina til sín og finna útav, hvussu
tey ynskja at skapa karmar fyri virksemi, sum kann virka sálarliga
heilsufremjandi. Eitt nú hevur Vágs kommuna havt ruddingardag, har dentur varð
lagdur á boðskapin í ABC; borgarar í Vágs kommunu vóru virknir saman, bæði
likamliga og sosialt og vóru hugbundnir um uppgávuna at rudda í nærumhvørvinum.
Hetta er virksemi, ið kann geva meining fyri tann einstaka, tí tað bæði er gott
fyri umhvørvið og sálarligu heilsuna hjá borgarunum.
Samstarvsfelagarnir
læra longu av hvør øðrum og byrja at síggja, hvussu teir kunnu arbeiða við ABC
verkætlanini í framtíðini. Vit kunnu tí rokna við at fara at síggja meira til,
hvussu karmarnir fyri sálarligari heilsufremjan fara at taka skap, og hvussu
føroyingar gerast meira tilvitaðir um, hvussu vit kunnu styrkja sálarligu
heilsuna hjá bæði okkum sjálvum og hvør øðrum.
Komandi ABC
tiltøkini verða longu í mai. ABC verður t.d. partur av umhvørvisátakinum “Slóða
fyri” í Klaksvíkar kommunu, møguliga partur av ruddingardegnum í Sunda kommunu,
og Fólkaheilsuráðið skipar saman við Tórshavnar kommunu fyri einum stórum ABC
tiltakið síðst í mai, ið eitur “Rørslufagnaður”.


text:
Oljuvinnufelagið arbeiðir fram móti at geva føroyskum fyritøkum møguleikar í oljuvinnuni. Málið er at styrkja føroysku fyritøkurnar við at menna og betra um teirra førleikar.
Oljuvinnufelagið varð sett á stovn í 2001. Bert fyritøkur kunnu gerast limir. Endamálið við felagnum er „at savna allar fyritøkur, ið virka innan oljuvinnu til at útinna felags áhugamál og at verja áhugamál limanna.“
Oljuvinnufelagið hevur samband við oljufeløg, myndugleikar og politisku skipanina.
Felagið hevur skrivstovu í Vinnuhúsinum.
Jórun Gardar, ráðgevi


text:
Søkt verður eftir arbeiðsleiðara
1526510281
Søkt verður eftir arbeiðsleiðara
Í sambandi við økta virksemið hjá J&K Petersen á Skálafjørðinum søkja vit eftir einum arbeiðsleiðara/formanni.
Høvuðsuppgávurnar í arbeiðinum eru m.a. at fáa arbeiðsgongdirnar í verklagsarbeiðinum at ganga eftir ætlan.
Umframt høvuðsuppgávurnar skal arbeiðsleiðarin, leiða og fordeila arbeiðsuppgávurnar fyri arbeiðsøkið.
Vangamynd:
- Ert ábyrgdarfull/ur
- Hevur leiðaraevnir
- Dugir at taka sjálvstøðugar avgerðir
- Góð samstarvsevnir
Vit kunnu bjóða:
- Góð lønarviðurskiftir
- Eitt starv við breiðum avbjóðingum
- Møguleikar fyri fakligari menning
Um tú hevur spurningar í sambandi við starvið, ert tú vælkomin at venda tær til Sigtór A. Petersen, verkætlanarleiðara, á tel 585009 ella Finnur Joensen, HR- og fyrisitingarleiðara, á tel 585036.
Umsóknir við avriti av prógvum, CV og øðrum skjølum, skulu sendast til J&K Petersen Contractors á starv@jkp.fo ella við at posti til: J&K Petersen Contractors, Postboks 3179. FO-110 Tórshavn.
Umsóknarfreistin er 27. mai 2018.
Um J&K Petersen
J&K Petersen er eitt entreprenørfelag stovnað í 1975, og er millum elstu entreprenørfyritøkur í landinum. Felagið fæst við jørð- og betongarbeiði, umframt bygnings- og havnaarbeiði. Umleið 170 fólk starvast hjá J&K. J&K er eitt arbeiðspláss, ið hevur drúgvar og góðar royndir við anlegsarbeiðum, dýpingararbeiðum, byggiarbeiðum og havnaarbeiðum í øllum landinum.


text:
Tsatsiki og mamman
Bókadeild Føroya Lærarafelags
- Síður: 180
- Útgávuár: 2016 (2001)
- Upprunamál: svenskt
- Innbinding: heft
- Rithøvundur: Moni Nilsson
- Myndir: Sarah Sheppard
- Týðari: Bergur Rasmussen
Tsatsiki hevur ongantíð hitt pápa sín, ið fiskar høgguslokk niðri í Grikkalandi. Men tað ger minni, tí hann hevur mammuna.
Tá ið Tsatsiki fer í skúla, gerast hann og Per Hammar bestu vinir í verðini. Og næstan samstundis verður hann góður við Mariu Grynwall. Hvørja ferð hon hyggur at honum, fær hann summarfuglar í búkin.
Ein søga bæði til gamans og álvara um Tsatsiki og óvanligu mammu hansara.


text:
Enn eitt orð
Hendan ríman skal kortini snúgva seg um eitt annað orð:. verður heitið vinna brúkt bæði um eitt og. sum ikki umboða annað enn seg sjálvan og síni.Hetta er einki minni enn eitt stórverk. »Úr Maskinrúminun« hevur satt at siga ikki serliga nógvar veikar løtur. Á fløguni er fimm sløg av skerðingum.Eftir innleiðandi kappingina lá Kristian á fyrstaplássi, minnið enn eitt hálv sekund framman fyri nr. 2. LÝSINGARTREYTIR Í mestalagið 40 orð.
etika – sushi restaurant
lið: seljendur, verjendur, sækjendur, þiggjendur, enn fremur í orðinu fjendur. 4. Valfrjálst er, hvort ritað er. Um eitt orð eða tvö. 34. gr.Útdráttur úr 4. kafla bókarinnar Suttungur eftir Ragnar Inga Aðalsteinsson (1996). Víxlrím, einrím (karlrím), tvírím (kvenrím). Inn í stofu Falur fer.Orð: Horatius Bonar. Týtt: Victor Danielsen. 1. Enn, enn er rúm í Lambsins gleðihøll, enn bjóðast frelsa, hoyrið,. hoyra eitt orð so myrkt og.
www.in.fo
Er til regla sem segir hvort orð er í. Séu einstaklingarnir, stykkin eða eintökin fleiri en eitt er notuð. Enn önnur orð tákna eitthvað.
Sjálvt um tey mangan høvdu verið hesar biltúrarnar, so var júst hesin túrurin nakað heilt serligur fyri tey, tí tá fór Kem á knæ, segði somuleiðis.
Tom Wainio | Vuosien 1985-2001 Paikallisradiot Verkkomuseo
Tað at vilja gera tilmæli frá teknokratum til lóg fyri fiskimenn — er tað annað enn. Eitt langt lop. antin svølgja fólk hvørt orð rátt.
Af hverju allir þessir flokkar? - Hinsegin frá Ö til A
Enntá babba reisti seg upp og segði nøkur orð. Hann er meira sangskrivarin enn talarin, so vit mundu øll dottið uppeftir,. Eitt kort lá eisini kurvini,.Enn eitt stig á frælsislei. tí tít hava ikki fingið ein prís uppá prent í Føroyum. Tað er lætt at nýta føgur um orð um sjálvbjargni,.
Nøkur fá orð um bókina Úr Porkeris søgu | Suðuroyarportalurin
Røddir – Rani Nolsøe orð og lag Eitt gott Frændur lag,. og tey ljóða meira av Steintóri enn Frændum. Annars er teksturin eitt sindur rørandi,.Það getur oft reynst erfitt að finna skyld orð sem sýna hvort eitt n sé í orðinu eða tvö,. Enn og en Það skal skrifa.The AHTS ‘Bourbon Orca’ was new in. Ved eitt tilfelle skulle Bourbon Orca ut til ein. framdriftskraft under tunge arbeidsbelastningar enn ein.Original Icelandic translation by Veturliði Guðnason. ég veit það eitt enn getur dýri. orð veita sár en einnig bata eitt frá þér.
Eitt maskinmeistaraverk úr maskinrúminum - NUDLAR
Þetta var algjörlega óplanað og ég skil varla enn þann daginn í dag hvernig mér tókst að koma. á leiðinni án þess að segja eitt einasta orð.markera eitt orð og fá týdningin. størri stavir. upplisni teksturin kan forstørrast eftir tørvi. Enn ber ikki til at týða føroyskt til annað mál,.
Nøkur orð um føroyskan hondbólt. sum leikti seg til eitt HM-endaspæl. at HSF meira enn fegin vilja hjálpa feløgunum við at skaffa dómarar.
Sálmur 97 - Trúin og lífið
At meta alt tað gamla betri enn í dag sampakkar valla við veruleikan. Er Bíblian Guðs orð,. Eitt gagnligt kjak millum ymiskar sannføringar krevur,.Algeng orð Sögur. Enn ein. Enn ein breyting námskeiðsins er nýr æfingaflokkur,. Eitt af því sem gerir lestraræfingar svolítið þreytandi er lítil.Ihhh altso, hesi vóru klødd til eitt. Hahah. eg haldi ikki at eg havi skilt tað enn. Sum tað er fitt at hoyra fólk stilla seg upp at siga nøkur orð.
Mál broytast við tíðini, eisini hebráiskt og griskt. Tí kann avskrivarin hava skift eitt orð,. Men enn finnast uml. 3000 fólkasløg/fólkabólkar,.
Grundgevingin plagar at vera, at vit leggja eitt orð burturúr, t.d. Túsund. – Hví so ikki siga fars-leið, fars-vegur og fars-væl heldur enn far-lei.
Jesus–Veruligurikki eitt fornminni, Ein
Vit arbeiða við at seta eitt kjaktorg upp, og vænta at tað virkar komandi viku. Tað manglar enn at rættlesa og standarisera orð í umsetingini,.Ha nn - tvö enn eins og orðið hundur inn. Hú n - eitt enn eins og orðið kýr in. Þa.
jesuitarnir enn einaferð avdúkaðir, og nú skjótt
hvussu nógv orð vit enn bera víðari. Samanumtikið var lista- og bókmentatiltakið eitt frálíkt tiltak, og við allari virðing fyri stóra arbeiðnum,.
Romantiskur biltúrur gjørdist til eitt ógloymandi
Nordlysid nr 19 2005 by Norðlýsið - issuu
Kanska fleiri enn 36 menn og kvinnur hava skrivað Bíbliuna gjøgnum umleið 1600 ár. Men tað er týdningarmikið at minnast,. Ikki eitt Orð er av tilvild.Hon hevði eisini eitt orð at siga, tá ið høvdingar vórðu valdir ella vórðu settir frá. og hóast tað er eitt vet fleiri enn í 2012,.Heima er so hjartaligt eitt orð - Orð: Símun av Skarði Lag: Eyðun á Lakjuni. Um enn sorgir og órógv meg tyngja.Enn eitt klúður ríkisstjórnarinnar virðist vera í uppsiglingu, eða ætlar Framsókn að bjarga henni í þetta sinn? Það er sama hvað þessi blessaða.Tone Loc/ Funky cold Medina. Holly Johnson/ Americanos. Stjórnin/ Eitt lag enn. Lonnie Devantier/ Hallo hallo. Haris Anastasiu/ Milas Poli. Christos Callow...Kennum nemendum fræðileg orð og hugtök (t.d. orð vikunnar). Höfum þau uppi og ræðum merkingu. Enn eitt fellur og mörg fylgja á eftir.


text:
Orð: Henry A. Tandberg
Týtt: Jákup Olsen
1. Tá sól í kvøldarroða vóð,
og Zions staður lá
í stillum, mildum frið og ró,
ein sjáldsom sjón sást tá:
Tá bóru tey til Jesus fram
tey sjúku, stór og smá,
og hendur á tey leggur hann,
og heilsubót tey fá.
2. Og soleiðis vit savnast nú
um teg, ja, um teg bert;
um ei várt eyga sær teg, tú
tó nær hjá okkum ert.
Og synd og neyð, hvørt sár, hvønn løst,
ja, alt vit bera tær,
tú gevur frið í friðleys bróst,
hin bundni frælsi fær.
3. Ein sál er her, so sjúk av synd,
eitt hjarta sundurstoytt,
og ein er lamin, ein er blind,
ein onnur deyðatroytt;
øll rætta sína trúarhond
til tín, áh, Frelsari!
Tú loysa kanst tey sterku bond
og grøða sárini.
4. Tú, sálarlækni, sært tað jú,
tey loyndu hjartasár,
og neyð og ræðslu kennir tú
og telur sorgartár.
Enn eins og fyrr tú sigur her:
Eg vil; verð reinur! ja,
sál, lít á hann, nú nær hann er,
so skalt tú kenna tað!


text:
Fára siður — Føroya siður; træla siður — manna siður
Av Rasmus Christoffer Effersøe. Yrkt 1897.
Fast stóð í fonnum eitt fjalladals fylgi,
svulturin neit tí í mønu og merg,
örðug var skor yvir blánandi bylgju,
ræsurnar stongdust frá fjalli til berg;
fylgið gav tol, tí tað bilaði ei:
veðurin prúði, tann slóðarin treysti,
kundi sum fyrr öllum vísa á leið,
enn hann við nakkanum bresti.
Slóðarin bjóst tó til ótols um síðir,
fúsur hann var til at bróta sær veg,
oman hann tráar til grønskandi líðir:
»fylgi mítt, kom nú og ger so sum eg!«
Oman fór alt á ta glerstoyttu skor;
rásin tó ikki gav kleyvunum festi,
samfelt fór alt so í smyldur og sor,
týndist sum slóðarin treysti.
Mangir av monnum sum fjalladals fylgið
líta á stórdýr so prúð og so klók,
enda sum tað undir brimsöltu bylgju,
hava ei tol til at svölta á rók.
Summi tey durva og falla í fátt
millum tey stóru og ríku í görðum,
hugsa sum hini í stórt og í smátt,
síggja við eygum frá öðrum.
Elt ikki altíð sum fyri er slóðað,
sjálvbjargin far yvir land, yvir hav:
maður skal smíða sær lukkuna góða
við teimum evnum, sum skaparin gav.
Gott er við vinum at fylgjast á leið,
ofta í vanda tó vinirnir tróta,
hann sum vil fram á, hann gloymi tí ei
sjálvur sær slóðir at bróta.


text:
Hvussu ber til at orða ein góðan spurdóm
Skriva niður. Góðir spurdómar kunnu brádliga koma undan kavi: tá ið tú súkklar, spælir fótbólt ella situr við telduna, tá ið tú etur – ella tá ið tú svevur. Hav ein lítlan blokk hjá tær – ella telefonina – soleiðis at næstu ferð tú undrast á okkurt, so kanst tú skriva tað niður.
Savna spurdómar. Havið eitt stað í skúlastovuni, har tit kunnu savna fleiri spurdómar saman. Tit kunnu eisini skriva teir talgilt onkustaðni, á atkomiligum og sjónligum staði. Síðan kunnu tit saman velja besta spurdómin úr rúgvuni.
Vel eitt evni fyrst. Í Ársins Vitanarfróðu ber til at velja, um tit vilja arbeiða við einum evni, sum tit velja sjálvi, ella við evninum fyri Vísindavøkuni. Vel eitt evni, sum tit halda er serliga spennandi.
Slepp tær undan spurningum, sum eru torførir at gera egnar kanningar av (t.d. er lív á Mars ella hvussu nógv fiskasløg eru til), og spurningum, sum lætt kunnu verða svaraðir við at leita á internetinum ella við at sláa upp í einari bók.
Finn íblástur frá øðrum. Leitið eftir frágreiðingum frá Nysgjerrigper kappingunum ella øðrum á internetinum.
Far á undranarveiðu. Takið undranarkort niður (síða 1 og síða 2) og arið á undranarveiðu eftir tingum, sum eru løgin, eftir onkrum, sum tit ikki skilja - sum tit undrast á.


text:
Prísurin á feskum laksi heldur sær og roknað verður við einari lítlari øking hesa vikuna, sigur Kolbjørn Giskeødegård, greinari í Nordea.
Sjálvt um nøgdirnar av laksi til marknaðin eru vaksnar, sær marknaðurin út til at halda sær, sigur Kolbjørn Giskeødegård, greinari hjá Nordea. Seinastu viku var trýst á prísinum og hann fall nakað, men væntað verður, at hesa vikuna kvinkar prísurin uppaftur ímóti 28 norskum kr. pr. kg.
Giskeødegård vísir eisini á, at útfluttu nøgdirnar av alifiski frá Noregi eru 30 % hægri um vikuna enn somu tíð í 2011. Harafturímóti er prísurin 30% lægri enn somu tíð í 2011.


text:
Uppskot til samtyktar um ein 50 metur langan svimjihyl
Løgtingið heitir á landsstýrið um at leggja uppskot fyri tingið, ið ásetir, at ein partur
av tí hækkaða íløgukarminum á fíggjarlógini fyri 2010 verður nýttur til ein 50 metur
langan svimjihyl.
Viðmerkingar:
Tað er eingin ivi um, at skal føroyskur ítróttur gera seg galdandi millum tey fremstu á
altjóða pallinum, er tað innan einstaklingaítrótt, at møguleikarnir eru størstir.
Hetta síggja vit m.a. innan svimjingina. Henda ítróttagrein hevur gjørt ómetaliga stór
framstig farnu árini. Kring alt landið eru ungir svimjarar, sum skarða framúr og standa
seg væl í kappingum við svimjarar úr øðrum londum.
At Føroyar standa seg væl í altjóða kappingum er ikki bara ein sigur fyri tey, sum
beinleiðis taka lut.
Hesir svimjarar gerast fyrimyndir hjá øðrum, og eggja øðrum til at velja sær sunn og
mennandi frítíðarítriv.
Men eisini onnur kenna tað sum ein sigur, tá føroysk ítróttafólk klára seg væl. Hetta
elur fram stoltleika og bøtir harvið um trivnaðin í landinum.
Tí er ikki meira enn rímiligt, at landið er við til at skapa hesum ungdómi góðar
karmar. Og tað er tørvur á tí. Karmarnir hjá okkara svimjarum eru sera vánaligir – og
munandi verri enn karmarnir hjá teimum, sum teir kappast við.
Ein íløga í ein 50 metur langan svimihyl hevði, um nóg nógv verður lagt fyri, eisini
gjørt, at Føroyar kundu hýst fleirtjóða kappingum. Harvið hevði tað eisini økt
munandi um okkara møguleikar fyri at kunna hýsa Oyggjaleikunum.
Á Løgtingi, tann 11. august 2009
Vegna Tjóðveldi
Sjúrður Skaale


text:
Frķtķšartoymiš į Tinghśsvegnum er partur av eind 3 ķ Trivnašardeplinum.
Samband fęst viš eindarleišsluna her
Frķtķšartoymiš į Tinghśsvegnum
Tinghśsvegur 93100 Tórshavn
Tlf. 297478
Frķtķšartoymiš heldur til ķ hųlum hjį Javna, og er eitt tilboš eftir skślatķš til bųrn viš autismu og ADHD. Sjey bųrn ganga ķ frķtķšarskślanum.
Arbeitt veršur viš at menna bųrnini til at verša meira sjįlvbjargin, t.d. viš at lęra tey at taka bussin og at fara til handils. Hetta er ķ samrįš viš foreldrini ķ mun til tųrvin hjį hvųrjum barni. Ķ frķtķšarskślanum fįast bųrnini viš ymiskt ķtriv, eru śti ķ nįttśruni, svimja og fara į bókasavniš. Eisini kunnu starvsfólkini fara viš bųrnunum til ergo- og fysioterapi og tannlękna um avtala er gjųrd um hetta.
Fżra starvsfólk arbeiša ķ frķtķšartoyminum.
Dagført tann 05-04-2018


text:
So er MFS aftur á palli við einum fjølbroyttum tiltaki í Føroyahúsinum. Fríggjadagin 30. septembur skipa vit fyri pisudegi, framløgu og cafékvøldi við tónleiki í Føroyahúsinum.
Vit byrja kl. 18.30 við einum sokallaðum pisudegi, sum er skipað sum eitt kunnandi tiltak fyri øll tey, sum júst eru byrjaði at lesa. Her fara ymisk føroysk feløg í Keypmannahavn at greiða frá virksemi teirra, soleiðis at "russararnir" fáa innlit í, hvørjar møguleikar tey hava at hitta aðrar føroyingar mentunnarliga, ítróttarliga og fakliga. Ráðslimir í MFS verða tøkir at svara spurningum um ymisk praktisk viðurskifti, sum kunnu tykjast trupul fyrstu tíðina á einum nýggjum staði.
Kl. 19.30 fer Sámal Matras Kristiansen at hava framløgu við støði í høvuðsuppgávu síni við heitinum: "Ímyndin av bústaðnum - ein case-kanning av búsetingini á føroyska meginlandinum í einari mobilari tíð". Ein forsmakk upp á, hvat hetta fer at snúgva seg um, kanst tú síggja her.
Finnur Jensen (úr Páll Finnur Páll) fer at spæla aftaná. Caféin verður opin, so tað er lagt upp til eitt hugnaligt fríggjakvøld við eitt sindur av hvørjum.


text:
At brenna bál er hugnaligur siður. Men verður ikki rætt farið fram, kann sót og eitrandi evni í roykinum elva til heilsuskaða, ampar og dálking. Tí er neyðugt, at rætt verður borið at.
Tá bál verður kynt, er umráðandi einans at brenna óviðgjørdan við og annað, ið ikki dálkar og er ætlað sum brenni. T.d. træplattar, trækassar og greinar, og ikki at brenna burturkast, ið kann dálka ella vera til skaða ella ampa.
Tá bálið er slóknað, er umráðandi at beina burtur leivdir frá bálinum og lata tær til kommunalu burturkastskipanina.
Áðrenn bálið verður kynt, er umráðandi at fáa loyvi frá kommununi til at brenna bál. Tó einans um talan er um størri bál, so sum jóansøkubál og nýggjársbál.
Um brenning av báli ella eldstaði.
Nýggjársbál á Glasheyggi í Havn í 2007. Mynd: Martin Sirkovsky.
Vilt tú vita meira um at brenna bál, so ring til Umhvørvisstovuna, tlf. 342400, ella send okkum ein teldupost us@us.fo


text:
Útgjald av studningi
Studningur verður útgoldin í einum, tá Vinnuframi hevur fingið grannskoðaðan verkætlanarroknskap og skrivliga frágreiðing og eftirmeting av tiltakinum. Í sambandi við stórar tíðarkrevjandi verkætlanir kann avtala gerast um ávegis útgjøld.
Grannskoðarin skal vátta, at uppgerðin samsvarar við játtanartreytirnar.
Í einstøkum førum kann grunnurin gera av, at verkætlanarroknskapur, ið ikki nýtist at vera grannskoðaður, skal latast grunninum saman við tilhoyrandi skjalprógvum fyri útreiðslurnar.
Verkætlanarroknskapir skulu vera uppsettir soleiðis, at sammeting við kostnaðarætlanina í umsóknini er møgulig. Útgjaldið verður roknað út frá metta kostnaðinum í umsóknini, tó ongantíð hægri, enn hvat veruligi kostnaðurin er. Frávik á í mesta lagi 10%, fyri hvørt punkt sær, kann góðtakast.
Dømi um, hvussu útgjaldið verður roknað.
Upplýsast skal, um útreiðslur eru tiknar við, sum ikki sóust av kostnaðarætlanini.
Um fortreytirnar fyri eini játtan broytast munandi, kann grunnurin gera av ikki at útgjalda játtaðan studning.
Er studningur útgoldin undir skeivum fortreytum, ella um fortreytir fyri útgoldnum studningi broytast, kann grunnurin krevja, at studningurin verður afturgoldin.


text:
Varðveit hjúnarbandið millum mann og kvinnu
8. august 2015
Framsøgurøða í løgtinginum í hjúnarbandsmálinum - 5. desember 2013
Takk fyri harra formaður
Til viðgerðar eru Løgtingsmál nr. 51, 52 og 53.
Uppskotini eru løgd fram av Rigmor Dam úr Javnaðarflokkinum, Bjørt Samuelsen úr Tjóðveldi og Poul Michelsen úr Framsókn.
Í stuttum ganga uppskotini út uppá, at víðka hjúnarbandslógina til eisini at umfata giftu millum fólk av sama kyni.
Lat meg fyrst siga, at eg meini veruliga, at vit eiga at fara væl við og virða øll menniskju – eisini tey samkyndu – men eg meini ikki, at ein víðkað hjúnarbandslóg er rætti mátin at vísa hesa virðing.
Hugsaði annars fyrst at koma inn á hvørji rættindi tey samkyndu í dag hava.
Í Føroyum eru tað í løtuni um 18.500 gift fólk yvir 18 ár og um 17.200 ógift fólk yvir 18 ár – kenni ikki hvussu nógv av hesum 17.200 ógiftu liva saman í papírleysum parlagi og hvussu nógv eru støk, men vit vita, at rættuliga nógv liva saman papírleyst.
Rættindini hjá teimum samkyndu, sum í dag liva saman ógift, eru tey somu, sum rættindini hjá øllum teimum hinkyndu, sum velja at liva saman ógift. Veit, at ein munur er, at tey hinkyndu velja tað sjálvi, meðan tey samkyndu ikki fáa valmøguleikan; men rættarligu fyrimunirnir eru ikki týdningarmiklari enn so, at stórur partur av fólkinum velur í dag ikki at gifta seg. Latum okkum hyggja nærri eftir tí løgfrøðiliga:
- Tá ið ógift fólk keypa hús, bil, bát ella okkurt annað, kunnu hesi vera saman um bæði ognarskap og skuld.
- Um tey ógiftu eiga børn, so eru børnini tvangsarvingar til 50% av arvinum, meðan hjá giftum hjúnum eru børnini bert tvangsarvingar til um 33% av arvinum, tí at makin er tvangsarvingur til hini 17%ini. 50% av arvinum er altíð fríarvur og kann tilskrivast til hvønn ein vil, eftir testamenti – eisini sambúgvar. Tvs. at ein giftur maki við børnum fær í mesta lagi 67% av arvinum, meðan ein ógiftur maki í mesta lagi fær 50% av arvinum.
- Ógift fólk noyðast at skriva eitt testamenti um tey ynskja at makin arvar – hetta sleppa tey giftu undan. Tað kostar einans áleið 2.000 krónur at skriva eitt testamenti.
- Arvaavgjaldið hjá ógiftum er um 12% meðan tað hjá giftum liggur um 3%. Her havi eg hug at leggja afturat, at um hetta er tann stóri trupulleikin, so møguliga man kundi hugt uppá at broytt hesa lógina.
- Tá talan er um pensjón, kunnu ógift gera avtalu við arbeiðsgevara ella penjónsfelag um arv av hesum.
- Annað rættindini, sum gift hava framum ógift, er at hesi fáa felags foreldramyndugleika. Og í hesum sambandinum havi eg spurt løgfrøðingar her í húsinum um samkynd eisini kunnu ættleiða (adoptera), um tey fáa fullgyldugan status sum hjún. Tey hava kannað málið, og eru komin til ta niðurstøðu, at tað er nakað sum týðir uppá, at tey við hesum lógarbroytingunum eisini fáa rættin til at ættleiða – um tey annars verða góðkend, bæði her og í landinum har ættleitt verður frá. Tað undrar meg, at uppskotsstillararnir ikki hava nevnt hetta sjálvi – vóni ikki, at tey royna at snýkja hendan rættin inn gjøgnum bakdyrnar. Tí vil eg hervið kunna Løgtingið um, at um vit samtykkja hesi málini, so er tað kanað sum týðir uppá, at vit samstundis geva samkyndum rættin at ættleiða.
Til hetta havi eg hug at leggja afturat, at eg veit, at flestu vaksin ynskja sær børn, og tí sjálvsagt eisini tey samkyndu, men eg meini at okkara fremsta atlit her má verða at taka atlit til børnini – og eg meini, at tað besta fyri børnini, er at hava eitt foreldur av hvørjum kynið. Trúgvi at skaparin visti hvat hann gjørdi, tá hann gjørdi tað so, at tað skal ein av hvørjum kynið til fyri at fáa børn.
Í hjúnarbands-ritualinum hjá fólkakirkjuni verður soleiðis endurgivið úr Halgubók, har hjúnarbandið eisini hevur sín uppruna: “Hava tit ikki lisið, at skaparin frá upphavi skapaði tey kall og konu”, og víðari: “Tí skal maður fara frá faðir sínum og móður síni og halda seg til konu sína, og tey tvey skulu verða eitt hold?”
Soleiðis sum eg skilji høvuðsdokumentið undir kristna siðaarvi føroyinga, er hjúnarbandið ein heilag fyriskipan millum ein mann og eina konu. Ikki millum ein mann og fleiri konur, ikki eina konu og fleiri menn, og heldur ikki millum tvey av sama kynið.
Eitt er at tey samkyndu ynskja sær skrásett parlag, men tað undrar meg almikið, at tey vilja broyta sjálvt tað heilagu fyriskipanina við hjúnarbandinum, til at verða annað enn tað, sum hon er ætlað til.
Í viðmerkingunum til málið stendur greitt, at endamálið við lógarbroytingunum er, at allir borgarar í samfelagnum skulu hava somu rættindindi, og tískil mugu samkynd eisini sleppa at ganga inn í hjúnarlag. Við hesi grundgeving, kann man ikki rokna við, at tað leingi verður loyvt tí almennu kirkjuni at fara um borgarar ymiskt, og tí verður trýstið á kirkjuna sera stórt eftir hesa lógarbroytinga.
Á Facebook hava vit í seinastuni sæð fleiri broytt sína profilmynd til at innihald orðini: “Ja til kærleikan”. Vil vísa á, at um vit skulu fylgja hesum fult út, so mugu vit bara lata fult upp fyri øllum – eisini giftu millum 3-4 fólk, sum elska hvør annan. Persónliga eri eg sannførdur um, at vit ikki skulu hava kynsneutral hjúnarbond, og ei heldur ikki giftu millum fleiri enn 2 fólk.
Eg eri samdur í, allir borgarar skulu viðfarast eins, men merkir hetta, at vit harvið eiga at smíða serlógir til allar bólkar – ja enntá serlógir, sum so ógvusliga grípa inn í føroyska siðaarvin?
Eg vil til seinast nýta høvi til at heita á tingfólk, um at viðgerða málið á einum mannsømuligum og virðiligum støði – hetta er jú eitt sera eymt og kensluligt mál vit viðgerða.
Sambandsflokkurin vil geva hesum málunum eina góða og virðiliga viðgerð í Rættarnevndini.
Reimund Langgaard, løgtingsmaður
Valevni Sambandsfloksins til løgtingsvalið
RN
Aftur


text:
Innflyta vit trupulleikan til sjúkrahúsverkið?
22. august 2015
Niðanfyri er eitt hugskot til, hvussu sjúkrahúsverkið og almennu Føroyar møguliga kundu fari inn í eina miðvísa tilgongd fyri at tálma støðugt vaksandi útreiðslunum
Í “Dagur og viku” 20-08 var m.a. ein mynd av eini mammu, sum gav barni sínum bróst. Eitt tað mest nattúrliga ein kann hugsa sær.
Høvustíðindini hetta kvøldið var, at tað nú er skaðiligt fyri børn at fáa bróstamjólk, tí mamman hevur perfloureraði evni (PFC) í kroppinum, sum m.a gera tað, at immunforsvarið gerst verri og barnið harvið lættari gerst sjúkt.
Hesi skaðiligi manskaptið evni finnast stórt sæð allastaðnis, og verða m.a brúkt í millumleggspapíri til matpakkar, í møblinum og til mangt annað vit dagliga eru í samband við.
Í Føroyum innflyta vit vørur til húsarhaldsnýslu samb. Hagstovuni fyri 621 mió.kr., harav er størsti parturin matvørur frá EU og londum uttanfyri EU.
Á heimasíðuni hjá danska Fødevarestyrelsen er góð informatión at heinta um tey óteljandi E- nummur ella tilsetningsevni, sum eru tilsett matinum vit dagliga eta í Føroyum.
Hetta er lítið hugaligur lestnaður, og ein kann undrast yvir, hvar í verðini avverandi myndugleikar hava verið, tá hesi giftstoffir eru góðkend og komin í okkara mat, leikur til børn, kosmetikk v.m.
Fyri at vísa til nøkur fá skaðilig evni:
- Ftalater: Verður brúkt í m.a pvc- plast, farvi-, lak,- og kosmetikframleiðslu
- Árin: Frá djórakanningum er staðfest at evni er krabbameinsframkallandi, kann skaða arvaeginleikarnir v.m. Hormonell forstyrilsir ávíst í fiski, djórum v.m.
- Parabenir: Felagsorð fyri eina mongd av kemiskum evnum. Verður brúkt í stórt sæð øllum, frá tannpasta, góðgæti, vanligurm mati, heilivági, leikutøj til børn v.m.
- Árin: Yvirviðkvæmi av alskins slag, hormonforstýrandi
Harafturat koma kemisku evnini til geva matinum smakk, aðra farvu, haldføri o.a
Hetta eru nøkur fá út av fleiri túsund tilsetningsstoffum sum eru í okkara dagligdegi.
Tað kundi veri sera áhugavert at fingi serfrøðingar, Heilsufrøðisligu Starvsstovuna, læknar og onnur sum kenna til hetta øki, at gjørt eina meting hvussu nógvar av teimum sjúkatilburðum vit í dag viðgera á okkara sjúkrahúsum, beinleiðis kunnu tilskrivast okkara matvanum, brúk av kosmetik, leikutoyði v.m.
Øll vita vit, hvussu neyðugt tað er við kunning, men á hesum økinum má sigast, at tað haltar alvorliga.
Sjúkrahúsinum tørvar í løtuni 50 serlæknar og útivið líka so nógvar millónir fyri at halda hjólunum koyrandi.
Út frá læknaliga orðatakinum, “tað er betur (og bíligari) at fyribyrgja enn at lekja”, er hetta evni m.a nakað Sambandsflokkurin fer fer at raðfesta í einari komandi samgongu.
Farið á val og setið krossin við Sambandsflokkin.
Conrad Gaard Joensen
Valevni Sambandsfloksins til løgtingsvalið
RN
Aftur


text:
Strendur
Strendur eru syðsta bygdin á vestara armi á Skálafirði í Eysturoy. Sjóvar kommuna fevnir um bygdirnar Strendur, Innan Glyvur, Kolbanargjógv, Morskranes og Selatrað. Í kommununi búgva 1002 fólk, harav 789 á Strondum. Í skúlanum á Strondum ganga 238 næmingar. Umframt vanligan fólkaskúla fevnir skúlin eisini um eina framhaldsdeild.
Innihaldsyvirlit
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Fólkið í kommununi livir fyri stóran part av fiskiskapi og av at arbeiði í fiskiídnaðinum. Á Strondum eru seks størri fiskifør og fleiri smærri útróðrarbátar. Eitt vanligt fiskavirki er í kommununi og somuleiðis er eitt kryvjingarvirki. Har er bæði smoltaling og sjógvaling av laksi. Av øðrum ídnaðarvirkjum kunnu vit nevna grótídnað, málingavirki, spinnarí og eitt dátavirki. Í kommununi eru tveir bóndagarðar.
Tænasta[rætta | rætta wikitekst]
- Kommunuskrivstova.
- Læknamiðstøð.
- Posthús.
- Banki: Eik hevur deild á Strondum.
- Bókasavn.
- Matvøruhandil.
- Bensinstøð.
- Málingahandil.
Útbúgving og ansing[rætta | rætta wikitekst]
- Stranda skúli: 1-10. flokkur, næmingar í framhaldsdeildini koma úr Sjóvar kommunu, Skála, Skálabotni, Oyndarfirði og Hellunum.
- Lítlifløttur: vøggustova og barnagarður.
Frítíð og mentan[rætta | rætta wikitekst]
- St.Í.F: Stranda Ítróttarfelag er hondbóltsfelag. Leikararnir eru av vestara armi á Skálafirði.
- Strálan: kappróðrarfelag við bátunum Stráluni, Stjørnuni og Strípuni.
- Stranda sjónleikarafelag.
- Svimjihylur.
- Pensjónistafelag.
- Bygdarhúsið á Strondum.
Átrúnaður[rætta | rætta wikitekst]
- Sjóvar kirkja.
- Missiónshús.
Áhugavert at vitja[rætta | rætta wikitekst]
Á Strondum er kirkja, missiónshús, bygdarhús, banki, sparikassi, og posthús. Har er læknaviðtaluhøli, sjúkrakassi og kommunuskrivstova.
- Fjallið: lætt og skjótt at ganga niðaná (483 m). Frálíkt úsýni yvir Skálafjørð, Tangafjørð, til Nólsoyar, Streymoynna og heilt suður í Skálhøvda
- Snældan: ullarvirkið ið selur tógv og bundin pløgg
- Við Sjógv: elsti býlingurin og har finna vit eisini kirkjuna frá 1834. Landsvegurin er bygdur út á sjógv og hetta ger at neystini og bátarnir liggja í einum undarligum "dunnuhyli".
- á Tanga: Raktangi er sunnasti partur av Sjóvar kommunu og er væl vitjaður av gongufólki. Her stendur eisini minnisvarði teirra sjólætnu. Hægsta punktið eitur Abbin og haðani kanst tú skima í allar ættir.
- á Bergi: her standa leivdir av teimum barakkum og øðrum bygningum sum bretar bygdu undir seinna veraldarbardaga. Á hesum stað høvdu teir góðar umstøður at fylgja við ferðsluni inn og út av Skálafirði.
Kendir strandingar[rætta | rætta wikitekst]
- Jógvan Fríðriksson, bispur.
- Annita á Fríðriksmørk, tingkvinna.
- Edmund í Garði, lærari og sálmaskald.
- Christian Høj, lærari og høvundur.
- Jóhannes Jóhansen, plantufrøðingur og høvundur.
- Johan Poulsen, Løgtingsmaður og lærari
- Tónlist (tónleikabólkur), gav út Har bylgjan leikar í 1981, sum setti sølumet. Limirnir vóru: Poul Jacobsen, Andras Danielsen, Hans Nielsen og Regin Johansen.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]


text:
Er persónurin frádømdur koyrirættin treytað, skal viðkomandi innan eina tíðarfreist (3 mánaðir), sum verður ásett av Akstovuni, til eina eftiransandi koyriroynd. Koyrirætturin verður tikin, um viðkomandi ikki stendur royndina ella letur verða við at fara til roynd. Ein eftiransandi koyriroynd er sett saman av eini ástøðiligari og eini verkligari koyriroynd.
Umsøkjarin skal lata fylgjandi skjøl inn til Akstovuna:
Koyrikortið skal havast við, tá komið veður til roynd og latast Akstovuni áðrenn royndina.
Hevur koyrirætturin verið frádømdur treytaleyst vegna rúsdrekkakoyring, skal viðkomandi, áðrenn endurtøka kann fara fram, hava fingð RF - skeið (rúsdrekka- og ferðsluskeið). R/F-skeiðið hevur 4 undirvísingareindir á 2 1/2 tíma spjatt yvir í minsta lagi 4 vikur. Møtiskylda er til allar undirvísingareindirnar. Eftiransandi koyriroyndin skal verða staðin í seinasta lagi eitt ár eftir lokið RF - skeið.


text:
Ísraeltoymið í ár upplivdi nakað, sum einki av undanfarnu Ísraelstoymum hevur upplivað. Nevnilig at toymið sá beinleiðis frukt av arbeiðinum við at ein heil familja tók við trúgv á Jesus.
Ófriðurin byrjaði annars tveir dagar áðrenn toymið fór avstað. Greitt varð frá støðuni, og nógv varð tosað aftur og fram um toymið skuldi fara ella ikki. Fólk hevði eisini møguleika at setast aftur, men øll valdu at fara.
Tað ógvusligasta, toymið upplivdi, var á heimferðini, tá ið flogið varð frá Keypmannahavn til Føroyar. Tá rendi flogfarið í nakrar fuglar, og neyðugt varð at venda við til Keypmannahavn. Umleið fýra tímar seinni slapp toymið saman við øðrum ferðafólkum aftur til Føroyar við einum øðrum flogfari.
Uppgávurnar har vóru tó nakað øðrvísi enn undanfarin ár. Fyrr hevur verið vanligt at vera við til barnalegu, men hesaferð var eingin barnalega. Í staðin hjálpti toymið við ymiskum praktiskum uppgávum í kirkjuni og arbeiðinum har. Millum annað arbeiddi toymið við at gera mat, vaska, mála sabbat-skúlan, hava sabbat-skúla, ansa eftir børnum, og hjálpa limum í kirkjuni, sum vóru í gongd við at flyta.
Fyrstu seks dagarnar ferðaðist toymið runt í Ísrael og sá tey kendu bíbilsku støðini. Millum annað var toymið í Jerúsalem, við Deyðahavið, í Tiberias og í Nasaret. Síðani varð farið til Isifiya, ið liggur tætt við Haifa í Norðurísrael. Har varð arbeitt saman við kirkjuni, ið arbeitt hevur verið saman við í fleiri ár. Uppgávurnar har vóru tó nakað øðrvísi enn undanfarin ár. Fyrr hevur verið vanligt at vera við til barnalegu, men hesaferð var eingin barnalega. Í staðin hjálpti toymið við ymiskum praktiskum uppgávum í kirkjuni og arbeiðinum har. Millum annað arbeiddi toymið við at gera mat, vaska, mála sabbat-skúlan, hava sabbat-skúla, ansa eftir børnum, og hjálpa limum í kirkjuni, sum vóru í gongd við at flyta.
Men ikki nokk við at uppliva at eigari av kaffistovuni, kom til trúgv. Hendan konan bjóðaði øllum toyminum heim til sín í Nasaret, og nakrar dagar seinni sat alt toymið heima hjá hesi familjuni, har tað varð sungið, biðið og lisið úr Guds orði. Maðurin og trý av børnunum tóku eisini við trúgv á Jesus. Ein stór uppliving.
Ein hendingarrík toymisferð, sum Gud signaði so ríkiliga.


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
Arbeiðsfólk at sláa
freist at søkja: 23.05.2018
Námsfrøðingur til dagstovnaøkið
freist at søkja: 30.05.2018
Reingerðarfólk til Látipípuna
freist at søkja: 30.05.2018
KORT
VEÐRIÐ
Mannfólkakvøld á Bryggjuni
29.09.2010
Maður!
Set grýtuna frá tær, lat uppvaskið standa og kom á barr!
Leygarkvøldið verður Bryggjan á Vestmanna karmur um eitt kvøld, har maðurin kemur í fyrstu røð.
Í barrini hittir tú sexolog til eitt prát um parlag og kynslív, tú hittir stylecoach til prát um tín kropp og klæðir - og seinni um kvøldið kanst tú lata heilan taka sær av løttum, meðan vøkur sprund koma við hugskotum til jólagávuna til hennara, sum tú helst ynskir at lata í til at lata úr.
Hevur tú hug til enn meira, so kanst tú longu nú byrja at gleða teg til endan á kvøldinum, tá áhugaverd og provokerandi heimasíða kemur at vísa fram vøru, sum tú annars ikki finnur á føroysku handilshyllunum.
Freistar hetta eisini teg? So hittast vit á Bryggjuni í Vestmanna leygarkvøldið tann 2. oktober 2010 kl. 20.00.
Kostnaður fyri alt kvøldið er 250 krónur og er 18 ára aldursmark.
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Ongin politisk viðgerð – býráðslimir nú kunnaðir umvegis fjølmiðlarnar
23. juli 2016
Hvør stendur aftanfyri boðini frá Tórshavnar Kommunu um at taka aftur útbjóðingina av Skúlanum á Fløtum?
Eg og mong onnur við mær mundu ikki gerast sørt bilsin av at hoyra í útvarpstíðindunum á middegi í dag, leygardag 23. juli 2016, at Tórshavnar Kommuna nú boðar frá, at avgjørt er at bjóða Skúlan á Fløtum út av nýggjum - útbjóðingin av byggingini er ógildað ella tikin aftur.
Hvør hevur tikið hesa týðandi avgerð veit eg ikki, men málið er hvørki viðgjørt í Fíggjarnevndini, í Býráðnum ella í samgonguni.
Samstundis verður boðað frá, at arbeiðið verður boðið út av nýggjum í Heyst. Hetta er heldur ikki viðgjørt politiskt, hvørki í Fíggjarnevndini, í Býráðnum ella í samgonguni.
Í almennu fráboðanini verður sagt, at bygginevndin hevur gjørt av at fylgja tilráðing frá teknisku umsitingini, um at ógilda og bjóða út av nýggjum.
Tað rætta og vanliga er, at ein bygginevnd gevur ráð og vegleiðing til umsitingina. Síðan gerð avvarandi umsiting, um neyðugt, eitt tilmæli til politiska myndugleikan til viðgerðar og støðutakan.
Tí vendir alt á høvdið í hesum málinum.
Ein bygginevnd fyri eitt skúlabyggjarí er typiskt bara ráðgevandi og vegleiðandi um innihaldið í skúlanum, t.d. funktiónalitetur og her pædagogisk og undirvísingarlig viðurskifti, sum bygningurin skal rúma - og onki annað. Sostatt hevur ein slík nevnd ongantíð heimildir at taka týðandi avgerðir um eina verkætlan, herundir taka avgerðir um útbjóðing, taka tøkniligar avgerðir, gera bindandi avtalur, útvega fígging o.a. Bygginevndin hevur vanliga beinleiðis tilknýtið til ein verkætlanarbólk, sum leiðir, planleggur, organiserar, stýrir og hevur eftirlit við verkætlanini.
Er hetta eftirfarandi tíðini, so virkar tað sum, at bygginevndin nú skal vera við til at taka politiskar og fyrisitingarligar avgerðir, og siga teknisku umsitingini, hvat skal gerast og avgerast.
Hetta arbeiðslagið ber boð um leiðsluloysi, sjálvsøkni, bypassing og onga virðing fyri Býráðnum, Fíggjarnevnd ella samgongu.
Tað er Býráðið, sum hevur evstu verkætlanarábyrgd í hesum ætlaða byggjarínum og skal tí eisini taka avgerðir, sum hava stóran týdning fyri verkætlanina.
Tað at ógilda eina útbjóðing av einum risa-byggjarí er ein stór avgerð, sum kann fáa stórar avleiðingar, og tí skal politiski myndugleikin avgera slíkt.
Spurningurin er tí, hvør stendur aftanfyri hesi boðini frá kommununi?
Annfinn Brekkstein
Býráðslimur í Tórshavnar Kommunu fyri Sambandsflokkin
RN
Aftur


text:
Orð og lag: Ira D. Sankey
Týtt: Victor Danielsen
1. Út úr teim skuggum, sum her niðri tyngja,
inn í hin æviga, sólljósa stað
Jesus í kærleika eymt okkum kallar
heim, har Guds børn verða savnað ein dag.
Niðurlag: Friðfult og stilt okkum einglarnir bera
inn í tær skínandi hallirnar har,
har allar ævir frá stríði vit hvíla,
goymd, áh, vár Frelsari, heima hjá tær!
2. Út úr teim troyttandi, tyngjandi skuggum,
deyðans og sorganna køvandi nátt,
inn í ta ævigu, óbrotnu hvílu,
inn, har ei synd er, men eina alt gott.
3. Út, út úr skuggunum, inn, inn í ljósið,
friðin og gleðina, Harranum hjá!
Fyri hans ásjón vit frelst skulu standa,
æviga løn av hans hondum har fá.


text:
Handilsframbrot í Tokyo
Dan Klein --- 02.02.2018 - 09:14
Landsstýrismaðurin í uttanríkis- og vinnumálum hitti í gjár japanska starvsbróður sín, Taro Kono. Sum siður er í Japan, hevði Kono boðið Poul Michelsen til ein arbeiðsdøguðra í Tokyo. Ráðharrarnir komu ásamt um at fara undir samráðingartilgongdina um fríhandil ímillum Japan og Føroyar.
“Kono og eg eru samdir um at styrkja búskaparligu bondini til gangs fyri bæði londini. Japan er ein stórur og spennandi marknaður fyri føroyskan útflutning,” sigur Poul Michelsen, landsstýrismaður.
Í heyst er harafturat ætlanin at skipa fyri einum vinnu- og mentanarátaki í Tokyo fyri at varpa ljós á Føroyar.
“Vit mugu smíða, meðan jarnið er heitt. Føroyar hava nógvar góðar vinir bæði í japansku stjórnini og í tjóðartinginum. Tí eri eg sannførdur um, at eitt slíkt átak fer at fáa góða undirtøku og kann fremja okkara søk her í Japan,” sigur Poul Michelsen.
Eisini umrøddu Poul Michelsen og Taro Kono uttanríkispolitisku støðuna og trygdarviðurskifti í Fjareystri, serliga spurningin um Norðurkorea og sambandið ímillum Kina og Japan.
“Støðan Fjareystri er spentari, enn vit geva okkum far um. Higartil hevur Kono víst seg sum ein statsmann, ið við skynsemi og fastari hond arbeiðir fyri at minka um spenningarnar í økinum,” sigur landsstýrismaðurin.
Taro Kono vísti harumframt á, at Japan leitar út um sítt egna grannalag. Í tí sambandi er støða Føroya í Arktis er stak áhugaverd fyri Japan.
Eisini fegnaðist japanski uttanríkisráðharrin um vinarbýaravtaluna, sum Klaksvík og Taiji undirskrivaðu um miðjan januar.
Ferðin var løgd til rættis í góðum samstarvi við donsku sendistovuna í Tokyo.


text:
Lógir
grein 1
a) Flogbóltssamband Føroya (FBF) er samgonga av øllum feløgum innan ÍSF, ið íðka flogbólt
b) FBF hevur hægsta myndugleika í øllum flogbóltsviðurskiftum
d) FBF hevur við starvsnevndarformanni sínum sæti í stjórn ÍSF’s
grein 2
a) FBF hevur til endamáls at menna og at skapa áhuga fyri flogbólti og at vera stuðul hjá feløgum í samarbeiði sínamillum.
b) FBF hevur til endamáls at umboða flogbólt á alheims stigi og í alheims og millumlanda flogbóltssamgongum, so sum FIVB, CEV, Norðurlandasamstarvi o.s.fr.
grein 3
a) Ítróttafelag, ið íðkar flogbólt, skal gerast limur í FBF.
b) Umsókn um limaskap í FBF verður at senda til FBF
d) FBF avger, um felag kann gerast limur í FBF
ð) Útmeldan av felag verður at senda til FBF
grein 4
a) a) Aðalfundurin skal verða hildin á hvørjum ári og ikki seinni enn 15. juni
b) Aðalfundurin skal verða fráboðaður skrivliga til feløgini, starvsnevnd, dómsnevnd og grannskoðara FBF’s og verða lýstur alment ein mánað undan aðalfundinum.
d) Aðalfundarskrá:
1. Val av orðstýrara
2. Starvsnevndarformaðurin greiðir frá virki FBF’s í farna ári
3. Framløga av grannskoðaðum roknskapi
4. Innkomin mál
5. Val av nevndum, tiltakslimum og grannskoðara
6. Ymiskt
grein 5
a) Møta á aðalfundi kann felag, sum hevur verið limur í FBF í minsta lagi ein mánað og hevur limagjalds- og onnur limaviðurskifti síni í lagi.
b) Møta á aðalfundi kann starvsnevndin, dómsnevndin, grannskoðari ÍSF’s og aðrar nevndir skipaðar undir FBF
d) Feløg, sum lúka tær treytir, ið nevndar eru í grein 5, kunnu senda í mesta lagi trý umboð at møta á aðalfundi.
grein 6
a) Atkvøðurætt á aðalfundinum við einari atkvøðu í part hava: Feløgini og Starvsnevndin við einari atkvøðu.
b) Dómsnevndin og grannskoðarin í ÍSF hava taluræt og rætt at seta fram uppskot á aðalfundinum, tó í samsvar við tær treytir, sum eru nevndar í grein 7
grein 7
a) Á aðalfundinum kunnu lógaruppskot ikki verða viðgjørd ella lógarbroytingar gjørdar uttan so, at tað er tilskilað í fundarskránni
b) Uppskot til lógarbroytingar, uppskot til nevndarlimir, sum feløgini og starvsnevndin ætla at skjóta upp á aðalfundinum sambært grein 8.1 og uppskotið hjá feløgunum til evni til álitisstarv sambært grein 8.4 og 8.5, skulu verða starvsnevndini í hendi í seinasta lagi 14 dagar fyri aðalfundin.
Undir øllum øðrum umstøðum skal starvsnevndin senda feløgunum, innan niðanfyri nevndu freist, lista yvir uppskot til nevndarlimir, soleiðis, at nevndir kunnu fullmannast.
Uppskotini verða so send feløgunum í seinasta lagi 8 dagar fyri aðalfundin
b) Uppskot um lóg og lógarbroytingar skulu vera starvsnevndinin í hendi í seinasta lagi fjúrtan dagar fyri aðalfundin. Uppskotini verða so send feløgunum í seinasta lagi átta dagar fyri aðalfundin.
d) Fyri at uppskot skal vinna sømdir á aðalfundi, skal meira enn helmingurin av teimum møttu, sum hava atkvøðurætt, atkvøða fyri.
ð) Stendur á jøvnum, er atkvøða starvsnevndarformansins avgerandi
e) Eykaaðalfundur kann vera hildin, um nevndin ynskir tað, ella um helvtin av feløgunum ynskja tað. Hann skal vera lýstur við dagsskrá og í samsvari við aðalfundarreglugerðirnar.
grein 8
a) Hægsti myndugleiki sambandsins er aðalfundurin. Dagligu leiðsluna av FBF hevur starvsnevndin.
b) Í starvsnevndini sita formaður, næstformaður og tríggjir nevndarlimir. Teir verða valdir einsæris á aðalfundinum fyri eitt tveyára skeið. Formaðurin og ein nevndarlimur verður valdur líkaár og næstformaður og hinir nevndarlimirnir ólíkaár. Valdir verða tveir tiltakslimir.
d) Starvsnevndin hevur í dagliga virkinum hægsta valdið í FBF og hevur m.a. øll fíggjalig viðurskifti um hendi. Til keyp og sølu av fastari ogn krevst tó aðalfundarsamtykt.
ð) Starvsnevndin kann seta kassameistara
e) Starsnevndin hevur heimild at seta undirnevndir at taka sær av ávísum starvsøki, um neyðugt við limum uttan fyri FBF og ÍSF. Hvørt limafelag skal yvir fyri starvsnevndini útnevna ein av sínum limum, sum skal kunna átaka sær eitthvørt álitisstarv innan FBF.
Í seinasta lagi ein mánað eftir aðalfundin, skal starvsnevndin hava fullmannað undirnevndirnar.
Reglugerð um virksemi hjá undirnevndum skal gerast av starvsnevndini.
f) Undirnevndirnar, sum verða útnevndar av starvsnevndini, skipa seg við einum starvsnevndarlimi sum formanni.
g) Undirnevndirnar hava fulla ábyrgd av sínum egna starvsøki
h) Undirnevndirnar taka avgerð í trætumálum innanfyri sítt egna øki.
Starvsnevndin avger, hvør undirnevnd skal loysa eina trætu, um ósemja er um hetta. Starvsnevndin kann taka málið til viðgerðar eftir áheitan ella av sínum eintingum, sum undirnevndir ikki kunnu loysa. Starvsnevndin hevur heimild at broyta avgerðir, ið tiknar eru av undirnevnd.
Nevndarlimir fáa onga løn fyri størv síni
j) Aðalfundurin tekur avgerð um handan av heiðursmerkjum og virðislønum
k) Starvsnevndin skal einaferð um árið senda ÍSF frágreiðing um virki sambandsins.
l) FBF skal kunna onnur sersambond(deildir undir ÍSF og ÍSF um altjóða stevnur, sum skulu vera í Føroyum.
m) FBF er uttanveltað í politiskum, sosialum og trúarspurningum.
grein 10
a) Fíggjarliga grundarlagið í FBF er inntøka av steypa- og landsdystum o.t., luttøkugjaldið og partur tillutaður frá ÍSF av landskassastudningi o.s.fr.
grein 11
a) Luttaka í lands- og steypakappingum og somuleiðis á landsliði kunnu tey, ið lúka tær reglur, sum til eina og hvørja tíð eru galdandi hjá ÍSF og FIVB
grein 12
a) Uppskot um avtøku av FBF kann verða lagt fram á aðalfundi, og skal tá, fyri at vinna sømdir, samtykkjast við í minsta lagi 3/4 av teimum, ið møtt eru og skulu í minsta lagi 3/4 av limunum vera hjástaddir.
b) Møguligar ognir falla til flogbóltin í landinum ella verða á annan hátt nýttar ítróttinum at gagni.


text:
Arbeiðsspurningar til filmin "Martin Luther"
Persónarnir og filmurin
• Hvussu verður persónurin Luther lýstur í filminum?
• Vel tríggjar aðrar persónar í filminum, og greið frá hvussu teir vera lýstir.
• Greið frá samspælinum millum Luther og hinar persónarnar í filminum.
• Hvussu verður reformatiónin lýst í filminum?
• Hvussu er filmurin uppbygdur? Hygg í frásagnarfrymilin á Snar!
Skriva eitt ummælið av filminum um Luther
• Lýs persónarnar.
• Lýs gongdina í filminum.
• Hvussu fortelur filmurin søguna um Luther?
• Hvørjar serligar frásagnarsnildir, verða nýttar í filminum?
• Hvør er boðskapurin í filminum?
• Tak saman um og met, um filmurin sjónliga heldur við nøkrum av stríðani pørtunum.
Vel ein persón, ella eina hending í filminum, sum tær dámar best
• Greið frá hví tú valdi júst hendan persónin ella hesa hendingina.
• Hvat er so serligt, gott ella stuttligt, við persóninum ella hendingini?