text:
Hesi verða konfirmeraði í Fríðrikskirkjuni á Toftum, 6. oktober kl. 11.00:
Klara Daniella Hammer, Toftir. Dagurin verður hildin í Sjókafeini (Café Viljin) í Runavík. Frá kl. 16.30.
Maritza Nordendal, Toftir. Dagurin verður hildin í Missiónshúskjallaranum á Toftum. Frá kl. 17.00.
Marið Neslíð, Undir Nesinum 22, Toftir. Frá kl. 16.00.
Maiken Jacobsen, Toftir. Dagurin verður hildin í b68-húsinum á Svangaskarði saman við Harry Højgaard. Frá kl. 16.00.
Harry Højgaard, Nes. Dagurin verður hildin í b68-húsinum á Svangaskarði saman við Maiken Jacobsen. Frá kl. 16.00.
Hákun Anfin Larsen, á Brekkukletti 23, Toftir. Frá kl. 16.00.
Hanus Højgaard, Gaddavegur 31, Nes. Frá kl. 17.00.
Róar Johansson, Nesvegur 101, Nes. Frá kl. 16.00.
Ari C. Olsen, Nes. Dagurin verður hildin í Skótahúsinum við Løkin, Runavík. Frá kl. 17.00.
Jóhan Johansen, Gaddavegur 37, Nes. Frá kl. 16.00.
Svend Danielsen, Høganesvegur 58, Toftir. Frá kl. 17.00.
Levi Hanusarson, Nes. Dagurin verður hildin í kjallaranum í Fríðrikskirkjuni. Frá kl. 17.00.
Maia Lamhauge, Toftir. Dagurin verður hildin í Eldrafelagnum Nón í Runavík. Frá kl. 17.00.
Dávid Lamhauge, Toftir. Dagurin verður hildin í Eldrafelagnum Nón í Runavík. Frá kl. 17.00.
Selma Hansen, Nes. Dagurin verður hildin í Gott í Saltangará. Frá kl. 17.00.
Jósef Olsen, Toftir. Dagurin verður hildin í Missiónshúsinum í Æðuvík. Frá kl. 17.00.
Ryan Alexander Parada Drack, Toftir. Dagurin verður hildin á niðaru hædd á Vesturskini, á Kneysum 14, Toftir. Frá kl. 17.00.
Elsa Hansen, Toftir. Dagurin verður hildin í Kvinnufelagshúsinum á Glyvrum. Frá kl. 17.00.
Bjarki í Jákupsstovu, Toftir. Dagurin verður hildin í hølunum hjá Arbeiðarafelagnum Hæddin, Heiðavegur 19, Saltangará. Frá kl. 17.00.


c: text/html

text:
Demokraatit
Demokraatit ella Demokratarnir (grønlendskt: Kalaallit Nunaani Demokraatit) er ein grønlandskur sosialliberalur politiskur flokkur. Floksformaður er landstingslimurin Anda Uldum.
ValúrslitEdit
LandstingiðEdit
Á Landstingsvalinum 2. juni 2009 fekk flokkuirn 12,7% av atkvøðunum og vann 4 av 31 landstingslimum. Tey ið vóru vald inn tá vóru: Niels Thomsen, Anda Uldum, Justus Hansen og Astrid Fleischer Rex. Ein av landstingslimunum, Niels Thomsen, valdi at gevast í politikki í december 2011, av tí at hann fekk í boði eitt stjórastarv í heimbygdini, ið hann tók av, og hann helt ikki at tað hóskaði saman av vera politikari samstundis.
Flokkurin fór í juni 2009 í eitt samgongusamstarv við flokkunum Inuit Ataqatigiit og Kattusseqatigiit. Henda samgongan var Grønlands landsstýri (Naalakkersuisut) fram til Landstingsvalið 2013. Í tíðarskeiðnum apríl 2011 til valið í 2013, hevði Demokraatit tveir landsstýrislimir: Útbúgving og gransking (undirvísingarráðharri) og Bústaðar og samferðslumálaráðharri.
Á Landstingsvalinum 12. mars 2013 fekk Demokraatit tveir limir valdar, hesir vóru Palle Christiansen og táverandi floksformaðurin Jens B. Frederiksen.
Á landstingsvalinum 28. november 2014 fekk flokkurin fýra limir valdar, hesir vóru: Nivi Olsen, Andreas Rene Uldum, Justus Hansen og Randi Vestergaard Evaldsen.[1]
FólkatingiðEdit
Á fólkatingsvalinum hin 13. november 2007 fekk flokkurin 4.585 atkvøður, ið ikki rakk til ein fólkatingssess. Flokkurin gjørdi í august 2007 eina samstarvsavtalu við Det Konservative Folkeparti í Danmark. Henda avtalan varð tó uppsøgd aftur á vári 2010. Í desember 2012 gjørdi flokkurin eina nýggja samstarvsavtalu við Det Radikale Venstre.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bjarni Djurholm hevur púra rætt í hesum. Hesi fólk sum kallað seg rein, haldi eg at søgan sigur okkum nakað heilt annað, sjá grein hjá Bjarna Djurholm niðanfyri, sum hann hevur skrivað á sín Facebook vanga ígjár:
Tjóðveldi, Javnaðarflokkurin, Framsókn og Sjálvstýrisflokkurin
Løgtingsmál nr. 49/2014: Misálit á Johan Dahl, landsstýrismann
Uppskot um missálitisváttan
Vísandi til § 29, stk. 2 í løgtingslóg um Stýrisskipan Føroya og til § 47 í Tingskipanini, samtykkir Løgtingið misálit á Johan Dahl, landsstýrismann í vinnumálum.
Viðmerkingar :
Landsstýrisfólk eru sett sum tænarar hjá fólkinum. Fólkið velur Løgtingið.
Løgtingið ger lógirnar, og landsstýrisfólk hava bæði politiska og rættarliga ábyrgd av at fyrisita og halda lógirnar.
Tann mest grundleggjandi tátturin í valdsbýtinum millum Løgtingið og Landsstýrið – millum tað lóggevandi og útinnandi valdið – er, at landsstýrisfólk standa til svars og til ábyrgd mótvegis Løgtinginum fyri sínar skyldur og ábyrgdir.
Leiðslan á Strandfaraskipum Landsins hevur fleiri ferðir gjøgnum árið 2013 boðað frá, at tað resta 4,8 mió.kr. í játtanini, m.a. tí at sparingar, sum ætlanin var at fremja, ikki vórðu settar í verk.
Hóast tað, bað landsstýrismaðurin í vinnumálum ikki um eykajáttan.
Hóast hetta, hava hvørki landsstýrismaðurin sjálvur ella løgmaður tikið nakrar avleiðingar av ábyrgdini hjá landsstýrismanninum í málinum.
Ístaðin hevur landsstýrismaðurin lagt alla ábyrgdina á stovnsleiðsluna fyri, at hann ikki hevur hildið sínar skyldur mótvegis Løgtinginum.
Løgtingið kann á ongan hátt góðtaka tey greiðu brot, ið eru framd og handfaring landsstýrismansins í málinum.
Løgtingið kann heldur ikki góðtaka, at løgmaður alment vælsignar brot landsstýrismansins.
Løgtingið má staðfesta ábyrgd og avleiðingar til tess at fremja lóggávuvald, rættartrygd og álit á landsins lógir og stovnar.
Tí verður uppskot um misálitisváttan reist mótvegis landsstýrismanninum í vinnumálum.
Á Løgtingi, 4. november 2014
Høgni Hoydal, Aksel V. Johannesen, Poul Michelsen, Kristianna W. Poulsen
Bjarni Djurholm, Facebook 06.12.2018


text:
LEIÐSLA: Í dag 1. oktober tók Sigurd L. Lamhauge við sum stjóri á Landsverki. Hann avloysir Árant Andriasson, ið hevur verið virkandi stjóri síðani januar í ár.
Tað var í juli mánaða, at táverandi landsstýrismaður í samferðslumálum, Heðin Mortensen, setti Sigurd L. Lamhauge sum stjóra á Landsverki, og í dag tók hann formliga við stjórastarvinum. Sigurd L. Lamhauge avloysir Árant Andriasson, ið hevur virkað sum stjóri síðani 7. januar, eftir at Ewald Kjølbro var farin frá 19. desember í fjør.
19 umsøkjarar vóru til starvið, og Sigurd L. Lamhauge var ein av trimum umsøkjarum, sum ein samd setanarnevnd stillaði inn til landsstýrismannin.
Nýggi landsverksstjórin er útbúgvin verkfrøðingur og Master of Science í management. Hann hevur áður arbeitt eitt skifti á Landsverki og hevur annars drúgvar starvsroyndir sum verkætlanarleiðari av bæði verklags- og byggiverkætlanum í stórum føroyskum og útlendskum fyritøkum.
Sambært tíðindaskrivi frá táverandi Samferðslumálaráðnum verður uppgávan hjá nýggja stjóranum fyrst og fremst at leiða og menna Landsverk sum stovn, at vera virkin í mun til politisku-fyrisitingarligu leiðsluna, og at vera andlitið hjá stovninum úteftir.
Víðari verður sagt, at nýggi stjórin hevur tann bundna setning, at hann fyrsta árið skal stjórna stovninum, samstundis sum hann ger neyðugar tillagingar og broytir stovnin til nútíðar tørv, leiðslu- og fyrisitingarhugburð. Eisini skal hann tryggja og styrkja álitið á stovnin bæði innanhýsis, millum manna og mótvegis til politisku skipanini.
Somuleiðis fevnir arbeiðssetningurin um at endurhugsa tilverugrundarlagið hjá Landsverki, har støða skal takast til, hvørjar uppgávur stovnurin skal loysa, og hvussu tær best kunnu loysast. Eisini skal støða takast til hvørjir førleikar krevjast, og hvussu stovnurin fær sum mest burtur úr teimum.
Landsverk vísir nú til Fíggjarmálaráðið, og sum stjóri hevur Sigurd L. Lamhauge evstu ábyrgd av stovninum.
Á myndini fráfarandi stjórin á Landsverki, Árant Andriasson (vinstrumegin), og nýggi stjórin, Sigurd L. Lamhauge.
Kelda: Landsverk.fo


text:
Vatnorkustøðin á Strond var næsta elverk, sum framleiddi streym úr vatnorku í Føroyum.
Hetta verkið var tikið í brúk í 1931, og var tað Klaksvíkar Kommuna, sum stóð fyri hesum.
Afturat vatnorkuverkinum var diselverk útbygt. Í fyrsta umfari var tað bert Klaksvík, sum fekk streym frá elverkinum. Seinni var hetta útbygt til at lata streym til aðrar bygdir í Norðoyggjum.
Í 1960 yvirtók SEV elverkið.
Í 1998 vórðu turbinur og rør skift út. Ein peltonturbina á 1,4 MW varð sett upp í staðin fyri 0,6 MW turbinuna, ið fekk so stóran skaða undir einum rørbrotskaða, at hon ikki gjørdist aftur.
Turbinan framleiðir orku frá vatngoymsluni í Strandadali, ið rúmar um 40.000 m³.
Byrgingin er ein 20 sentimetrar betongkjarni fylt innan við gróti og uttan við moldfyllu. Vatnið verður veitt hiðani í tunli og rørum oman til orkustøðina.
Avfalsøkið er 3,7 km².
Í 2002 varð rørleiðing løgd úr Svartadali til byrgingina í Strandadali.
Henda økta vatntilrenning hevur økt árligu framleiðsluna við stívliga 1.000 MWh.
Økta avfalsøkið er ein km².
Verkmeistari er Sæmund Tausen.


text:
Føroysk orðabók, innb.
(Bók)
Jóhan Hendrik W. Poulsen, Zakaris Svabo Hansen, Anfinnur Johansen, Marjun Simonsen, Jógvan í Lon Jacobsen
65700 greinir við frágreiðingum og samheitum og 70000 dømi við tiltøkum, máliskum og orðatøkum, upplýsing um orðanýtslu, yrkisøki og stílvirði. Framburður tá ið vikið verður frá meginreglum, bendin og orðaflokkur er við hvørt leitiorð. Bendingatal við navn-, sagn- og lýsingarorð. Ein listi er við talmerktum bendingardømum, og tú finnur altjóða frøðiheiti við 1700 plantu-, fugla og djóranøvnum. 230 myndir styðja upp undir fleiri enn 1000 orðalýsingar. I bókini eru eisini rættstavingarreglur og góðkendur fólkanavnalisti.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Vegurin skal gagna øllum landinum
Landsverk heldur, at vandi er fyri, at Tórshavnar kommuna fær fullan ræðisrætt á innkomuvegnum til Havnar.
Talan verður um ein veg, sum bindur býarpartar í Havn saman, og lagt verður ikki upp fyri landsferðsluni, sigur Sigurd L. Lamhauge, stjóri á Landsverki.
Tróndur Sigurðsson, formaður í teknisku nevnd í Tórshavnar býráð, vísir hesum aftur.
Hann sigur, at kommunan leggur stóran dent á, at vegurin skal vera til gagns fyri allar borgarar í landinum.
Hoyr innslag í útvarpstíðindunum.
Tak niður
Sí eisini


text:
Aramæiskt mál
Aramæiskt (fornsýriskt ܐܪܡܝܐ Aramaya) er eitt nú svinnandi semitiskt mál, sum hevur eina minst 3000 ára gamla søgu. Aramæiskt er nær skilt við fønikiskt og hebraiskt, og fjarari (longri úti), við arabiskt. Gamla aramæiska skriftmálið legði lunnar undir øðrum nýggjari skriftmálum, t.d. hebraiskum og arabiskum. Aramæiskt var gerandismál í Juda í seinna tempultíðarskeiðnum (539 f.Kr.-70 e.Kr.), og fleiri jødiskir tekstir, m.a. partar av bíbliuni (gamla testamenti), vórðu skrivaðir á aramæiskum. Málið verður hildið at vera móðurmálið hjá Jesusi og teimum hann prædikaði fyri í síni samtíð. Aramæiskt var gerandismálið í meginpartinum av Miðeystri fram til 7. øld, tá islam og harvið arabiska málið tók yvir. Nútíðar aramæisk málføri (dialektir) nevnd "nýaramæiskt" (Neo-Aramaic) verða enn tosað av uml. 4-500.000 kristnum upprunafólkum í Miðeystri, har meginparturin av teimum kristnu nú annars tosa arabiskt, og av assýriskum útlegdarfólki, serliga í vesturheiminum.
Í núlivandi málførunum (dialektiunum) eru tveir høvðusbólkar, assýriskt nýaramæsikt (Assyrian Neo-Aramaic) og kaldæiskt nýaramaiskt (Chaldean Neo-Aramaic) ið umfata uml. 90% av øllum teim aramæisktmæltu. Hesi búgva í útnyrðingsIran, landsynningsTurkalandi og Norður Irak. Nýaramæiskt varð tosað av kristnu maronittunum í Libanon fram til 17 øld tá tað var endaliga avloyst av arabiskum. Síðan hevur tað bara verið brúkt sum gudstænastumál av maronittunum.
Endurkveikjan[rætta | rætta wikitekst]
Seinastu árini eru maronittar í ísraelsku bygdini Jish, har málið annars er arabiskt, við stuðli frá ísraelska undirvísingarmálaráðnum, farnir undir at endurkveikja nýaramæiskt sum gerandismál í bygdini, har málið hevur fingið almennan status og er vorðið lærugrein í barnaskúlanum. Í 2014 avgjørdi Ísrael at viðurkenna aramæiska samfelagið sum ein serstakan (kristnan) minniluta í landinum, so kristin nú kunnu skráseta seg sum verandi "aramæar" heldur enn "arabar". Flestu ið velja hendan møguleikan eru maronittar, hvørs forfedrar vóru aramæiskt mæltir kristnir libanesar.
Mállæra[rætta | rætta wikitekst]
Aramæiskt hevur tvey kyn, kvennkyn og kallkyn, eins og latínsku málini. Lýsingarorð bendast eftir kyni, tali og falli, og navnorð hava trý føll. Aramæiskt verður skrivað við aramæiskum bókstavum.


text:
Hovs kommuna varð sett á stovn 1. oktobur 1920.
Við lóg nr. 30 frá 28. februar 1872, sum kom í gildi 1. oktober 1873, fingu Føroyar eina kommunuskipan, sum býtti landið sundur í kommunalar eindir. Suðuroyar sýsla gjørdist ein kommuna við navninum “Forstanderskaber for de forenede Sogne i Suderøes Præstegjeld”. Øll Suðuroyggin var soleiðis ein kommuna, men hvør sókn var tó ein sjálvstøðug eind við sínum egna roknskapi.
Longu í 1878 fór Hvalbiar sókn burturúr felagskommununi, og árið eftir fór Froðbiar sókn burturúr. Hinar sóknirnar í oynni, Fámjins sókn, Porkeris sókn, Vágs sókn og Sumbiar sókn vórðu verandi eftir í felagskommununi.
De forende Sogns Kommune i Suderø Præstegæld, sum áðrenn september 1907 umfataði bygdirnar Sumba, Nes, Porkeri, Hov og Fámjin, bleiv sundurbýtt við 3 viðgerð á Føroya Løgtingið tann, 14. Septembur 1907, tá hon bleiv deild í 3 kommunur, hesar blívi Porkeris Sogns Kommune, Famien Sogns Kommune og Sumbø Sogns Kommune.
Borgararnir í Hovi sum øll árini vóru ein partur av Porkeris Sogns Kommune, sendu áheitan til Løgtingi dagfest 26. Juli 1916, um at fáa Hov sum eina sjálvstøðuga kommunu.
12 januar í 1918 var hildin skrivliga atkvøðugreiðslu í Hovi, um Hov sum sjálvstøðuga kommunu. Tað var eftir samtykt frá Løgtinginum, sum læt amtmanninum upp í hendur at fáa í lag eina atkvøðugreiðslu í Hovi. Í bygdini vóru 58 veljarar; av teimum vóru 42 møttir, og stemmaðu 41 fyri og 1 ímóti.


text:
Bílegg minibarr áðrenn fráferð fyri einans úr kr. 89
Bert galdandi í kømrum við vindeyga
Køliskápið, sum er í hesum kømrum, er nú gjørt um til minibarr. Tú fær ymsar leskidrykkir, vín, øl & snacks við í tilkeypinum. Um minibarr ikki er bíløgd, er køliskápið afturlatið.
Til ber at velja ímillum minibarr við ella uttan alkohol. Sí innihaldið niðanfyri.
Minibarr í luksuskømrunum og Suituni er íroknað prísinum. Hon inniheldur: 2 sodavatn, 2 øl, 2 vatn og 1 pk chips (lítil pakki), 1 twix/mars/snickers. Fyrivarni verður tikið fyri broytingum í vøruúrvalinum.
Um tú ferðast á Cruise, so verður minibarrin bert fylt upp einaferð á túrinum, og tað er við fráferð.


text:
Twisted Sister komnir til landið
Seinnapartin lendi amerikanski rockbólkurin Twisted Sister í Vágunum. Hóskvøldið spæla teir á Summar Festivalinum.
Twisted Sister spældu í gjárkvøldið konsert í Wien og ætla sær nú at uppliva Føroyar í nakrar dagar, áðrenn teir skulu spæla á Vágsbøi hóskvøldið.
– Í hesum døgum, har flogferðslan hevur verið óreglulig, er tað fantastiskt at vita, at høvuðsnavnið longu er lent,, sigur Erik Biskopstø, sum er ein av fyrireikarunum av Summar Festivalinum.
– Tað er altíð eitt ynski, at stóru bólkarnir kunnu koma dagin fyri framførsluna, men um teir skulu spæla onkra aðrustaðni dagin fyri, so ber tað jú ikki til, men av tí at Twisted Sister framføra hóskvøld, so bar væl til at fáa teir í góðari tíð. Og tað tekur eina stóra byrðu av herðunum, tí tað kann vera sera tyngjandi, at hugsað um floglíkindi, tá ið man skipar fyri so stórum tiltaki, sigur hann.
Twisted Sister framføra á Summar Festivalinum hóskvøldð kl. 22:30.


text:
Formaðurin ansar eftir, at arbeiði Løgtingsins verður væl fyriskipað og úr hondum greitt. Formaðurin stýrir umrøðum Løgtingsins og ansar eftir, at alt er í góðum skili, og at viðgerðin er virðilig. Løgtingsmaður skal geva seg undir avgerð formansins. Í forføllum formansins gongur næstformaður fult í hansara stað. Løgtingsformaðurin varðveitir heimildir sínar eftir løgtingsval, til nývalt Løgting kemur saman eftir reglunum í Stýrisskipanarlógini § 9.
Val av løgtingsformanni
Løgtingið velur løgtingsformann. Á sama fundi, Løgtingið er sett, biður aldursformaðurin tingmenn um uppskot til løgtingsformann. Uttan at hava umrøðu og nevndarviðgerð verður síðan atkvøðugreiðsla sbr., reglunum í § 78, stk. 3 í Tingskipanini á sama fundi um at velja løgtingsformann.


text:
IRF-Lánið, sum í veruleikanum var eitt rán
Brellbiti 3: Lánið, ið IRF tók í 1988, var ólógligt, tí ein lániheimild, sum er brúkt einaferð er úttømd. Tað er sera merkiligt, at hetta er komið í gjøgnum í Hollandi uttan so, at ein føroyskur advokatur hevur givið eina skeiva “legal opinion” við vilja, upplýsti Kristoffur Thomassen, stjóri í løgtinginum, á skrivligum grundarlagi, longu 14. Februar 1997 í viðmerking til § 19-Nevndina, sum skuldi kanna kriminalitetin í áttatiárunum.
Greinað og skrivað av Dan Klein, journalisti
Tá ið undirritaði fekk innlit í hetta tilfar, stutsaði eg við, og byrjaði at kanna málið. Tað vísti seg skjótt, at løgtingsstjórin hevði rætt. IRF hevði onga heimild frá løgtinginum. Heimildin var brúkt einaferð.
Vit vita hvør var advokatur hjá IRF, men hvør var føroyski advokaturin, sum Kristoffur Thomassen, staðfestir, gav eina skeiva legal opinion við vilja, er áhugavert?!
Frágreiðingin er, at landsstýrinum var sambært lóg nr. 29 frá 5. Mei 1981, heimilað landskassans vegna at veðhalda fyri láni til Interkommunala Renovatiónsfelagsskapin til bygging av brennistøð.
Sambært viðmerkingunum til lógaruppskotið var ætlanin at byggja eina brennistøð, ið kundi brenna ruskið frá øllum landinum (3 tons ovn). Støðin var mett at kosta 29,8 mió.kr. (í 1980-prísum).
Løgtingið veðhelt fyri láni uppá 32,3 mió.kr.
Um Heystið 1981 var upptikið eitt lán uppá NLG
11,4 mió., tá svarandi til uml. 32,3 mió.kr. til 13 1/8% p.a., ið skuldi
afturgjaldast við NLG 1.140.000 hvønn 5. Oktober frá 1987 – 1996.
Í frágreiðingini frá løgtingsgrannskoðarunum, stendur víðari, at ymiskir trupulleikar vóru við at fáa byggiloyvi til brennistøðina, og ikki fyrr enn í 1987 kom gongd á byggingina av brennistøðini í Lorvík, sum varð tikin í nýtslu í 1989.
Men so hendir nakað, sum landsstýrið, og løgtingsgrannskoðararnir bara lata fara aftur við borðinum, sum júst er tað, løgtingsstjórin Kristoffur Thomassen, sigur er ólógligt:
Í frágreiðingini stendur bara: Hóast munandi broyttar umstøður og fyritreytir veitti landsstýrið í 1988 við heimild í omanfyrinevndu lóg nr. 29 frá 5. Mei 1981 veðhald fyri einum nýggjum DEM-láni til IRF uppá 40 milliónir kr., og í 1989 veðhelt landsstýrið fyri, at DEM lánið varð hækkað við 20 mió. Kr. til í alt 60 mió. Kr., sum allar fullu til gjaldingar í 1993.
Lógarbrotið staðfest: Løgtingið veðhelt ikki fyri 60 milliónum
Tað er próvfast, at heimildin hjá IRF í lóg nr. 29
frá 5. Mei 1981, bara rakk til vehald av láninum uppá 32,3 mió. Kr., og at tær
60 mió. Krónurnar sum vóru læntar í 1988/89, beinleiðis var lógarbrot, tí
heimildin fyri hesi upphædd var ikki givin av løgtinginum.
Afturfyri vórðu tær 60 mió. Krónurnar til IRF, bara stillisliga lagdar omaná puljuna í avtaluni, sum gjørd var við donsku stjórnuna í mei mánaða í 1993 um umskipan av uttanlandaskuldini til statslán. Sostatt var skuldin hjá IRF innfríað av landskassanum. Og so stendur tað so pent, at upphæddin verður renturoknað og ein afturgjaldsskipan er gjørd.
Hvat hendi her, og hvør fekk tær 60 milliónirnar, og til hvat, veit eingin, men alt samfelagið slapp, eins og við Global-gøluni, at bløða fyri aftur eitt stats- og landsgóðkent lógarbrot, lagt í ovnin av advokati, sum Thomassen, segði, var ólógligt.
Hví varð advokaturin, sum sambært táverandi løgtingsstjóranum, Kristoffur Thomassen, fremur lógarbrot, ikki viðgjørdur eftir Karnov, og og varisliga lyftur inn á skinnara í revsilógini, fyri at hava "givið eina skeiva “legal opinion” við vilja"?!
Lesa vit brellbita 1 og 2, síggja vit skjótt, at ákæruvaldið velur at dekka út yvir, at talan var um fiktivan eginkapital í Global-skipunum, tá løgreglan lá inni við skjalinum um, at "lánið", sum skuldi skjalprógva eginpeningin, ikki skuldi betalast aftur, men bara brúkast til at villleiða landskassan, at lána og veðhalda fyri 10´tals milliónum, sum beinleiðis kundi takserast, sum rán ella stuldur.
Rættarskipanin bleiv beinleiðis partur av kriminalitetinum, tá dómarnir fullu í skipagøluni, tí ákæruvaldið, saman við dómsvaldinum tóku avgerðir í móti betri vitan, og virkaði sum katalisatorar fyri, at verja DM kriminalitetin. Av tí sama vóru dómarar, og ákæruvald sjálvsøgd løtt "offur" fyri blackmaili frá advokatoriskum oportonistum, sum ongar skrublur høvdu, ella hava. Heldur ikki í øðrum málum, har Karnov verður niðurbundin, og fær bind fyri eyguni, og Justia verður avvápnað og flongd í prosessuni.
Hetta gav kriminellu elementunum vind í seglini upp gjøgnum øll áttatiárini, og kundi vera beinleiðis orsøk til, at uppgerðin hjá § 19 nevndini, ongar avleiðingar fekk fyri nakran, uttan skattgjaldarnar, sum ikki bara sluppu at betala fyri sjálv svikini. Nei. Tásitandi fíggjarmálaráðharri, Finnbogi Ísakson, avgjørdi, at skattgjaldararnir eisini skuldi betala fyri bæði veðhald, og lán, sum fyri tað mesta vóru fingin til vega við følskum váttanum frá peningastovnunum, sum bara í Global-gøluni kostaði landskassanum langt omanfyri 100 milliónir. Sí brellbita 1.
Umframt kann nevnast, at Global-familjur hava verið, og verða enn forfylgdar av Taks. Hesar familjur kunnu uttan iva krevja endurgjald, eins og alt Føroya fólk eigur at fáa uppreisn fyri lands- og statsstuðla svik av grovasta slag, sum bar til, tí størsti parturin av journalistisku tinsoldátunum sviku, og sum enn í dag klóka seg uppá, at bara tey hava skil fyri góðum og mennandi journalistikki. Sjálvandi endar tað galið aftur, tá hesi heldur onki hava lært.
Minnist eisini til, at advokaturin hjá landsstýrinum í skipasvikunum, slapp at umboða landsstýrið, sjálvt um hann eisini var skuldsettur, saman við øllum hinum í harkaliðnum. Tað sigur ikki so lítið heldur. Men í skipasvikunum hevði ákæruvaldið bundið um heilan fingur, tá tað ikki var ætlanin at nakar skuldi verða dømdur fyri skipasvik. Við vilja legði ákæruvaldið ein akademiskan feil inn í ákæruritið, sum skuldsetti ávísar persónar fyri at svika landsstýri, vælvitandi um, at so bleiv leisturin frídøming, tí eingin kundi dømast fyri svik í móti landsstýrinum, sum visti um svikini.
Hetta kundi dómsvaldið døma, tí tveir embætistoppar í landsstýrinum, høvdu vitnað falskt, men tað er ein onnur søga, sum verður lýst við stuðli í notatum, sum innlit er fingið í. Kortini hava vit leinkju til grein, har tungi drongurin í búskaparpoulitikki, Sofus Olsen, sigur sína hjartans meining um hesi embætisfólk.
Ein av verjunum, Kári Petersen, advokatur, segði tað so
væl í almennum lesarabrævið á síðu 2 í Sosialinum: - Hevði ákæruvaldið brúkt
eina aðra orðing, sum, "svik í móti landskassanum", so var allur
bandin dømdur, men tað var, sum sagt, ikki ætlanin, tí so var talan um at hava
svika allar føroyingar, og tá er støðan ein heilt onnur.
Men meira um hetta við annað høvi.
Løgtingið hevur í dag eina greiða fatan, tá vit spyrja har um IRF lánið:
Løgtingsstjórin, Jonhard Klettheggj, sigur, at í løgtinginum finnast ongi onnur skjøl um IRF lánið, enn tey skjølini, sum landsstýrið, hevur lagt fyri løgtingið, mikudagin 17. Desember 1980, sum uppskot til løgtingslóg.
Løgtingsstjórin staðfestir, at heimildin var ikki fyri 60 milliónum
Løgtingsstjórin sigur, at
lógaruppskotið er farið í nevnd, og er avgreitt í løgtinginum. KLettheggj
staðfestir, at talan bara er um eina lóg, lógina, ið varð borin niðan í
løgtingið 17. Desember 1980, sum
uppskot til løgtingslóg, ið verður til lóg nr. 29, frá 5. Mai 1981.
T.v.s., at løgtingið veðhelt fyri 32,3 mió. Kr., og ongum øðrum.
Jonhard Klettheggj, løgtingsstjóri, bað okkum fara til fíggjarmálaráðið, sum kanska kundi kasta ljós yvir hetta mál. Tað gjørdu vit so, og Kristina Háfoss, fíggjarmálaráðharri fekk at vita, at løgtingsstjórin, Jonhard Klettheggj, hevði staðfest, at hendan sama lógin ikki gav IRF heimild til at hækka lánið við 40 mió. kr. í 1988, og við 20 mió. kr. aftrat 1989, ella samanlagt 60 milliónir omaná tær 32,3 milliónirnar:
Hetta uppskot til løgtingslóg fær nr. 29, og verður dagfest, 5. Mai 1981, og er viðheft Kunningarsavninum fyri árið 1981. Her skrivar løgmaður, Pauli Ellefsen, undir, og tásitandi landsstýrismaður í fíggjarmálum, Tórbjørn Poulsen. Hendan lógin er orðað eins og uppskotið, men í Kunngerðarsavninum eru viðmerkingarnar við lániupphæddini ikki tikin við, tá ið sjálv lógin verður lýst.
Bind A og B í løgtingstíðindum staðfesta fakta, men Fíggjarmálaráðið velur tøgnina
Lániupphæddin er tó greinað í Løgtingstíðindi 1980
Bind A. Sí skjal í kunningarsavninum.
Lógin, sum nú eitur nr. 29 frá 5. Mai 1981, verður lýst í kunningarblaðnum. Sí skjal B í Føroya Kunngerðasavni.
Sjálvt um Fíggjarmálaráðið fekk fyrispurningin, longu 5 . februar 2017, við kunning um, at hetta var partur av bók, so hava vit ikki fingið nakra viðmerking, og vænta tað heldur ikki.
Tað var ikki lán, men eitt stats- og landsgóðkent rán. Kortini gleivaði løgtingsins § 19-Nevnd frá áttatiárakanningini uppum, og bleiv partur av kriminalitetinum, saman við landsstýrinum og landsumsitingini, sjálvt um táverandi løgtingsstjóri, Kristoffur Thomassen, hevði lagt fakta á borðið.
Tag selvbordet i pædofilernes paradis, og spar i skat, skyd en færing
Aftaná komu framstandandi danskir politikarar við sannleiksglosum um føroyska samfelagið: Talan var í veruleikanum um eitt “Tag selv bord, ” og seinni “Pædofilernes Paradis”, og “Spar i skat, skyd en færing”.
Tað var ikki stuttligt at vera føroyingur í Danmark, og nú sannleikin skal fram, skapar “Pressan” frontarnar aftanfyri “Jerikos” múrum, við ikki at nevna tað, hesir somu hava verið við til at krógva í fleiri ártíggir.
Tað er langt frá altíð, at ein lóg er ein lóg, ella, at tað er nokk, at tryggja seg við skrivligum skjølum, við avriti til rættin í Føroyum og í Danmark, sum ein advokatur klókaði seg uppá í KvF týsmorgunin.
Hann átti at vita betur. Hann veit betur.
Vit hava sett kós í móti næstu kreppu
Eins og vit stevndu inn í gølur, og kreppur í áttatiárunum, nítiárunum og í nullunum, so eru vit komin væl upp í ferð til at endurtaka gølumynstri frá áttatiárunum, júst tí vit enn hava somu flippubrotsfólk, sum sum sita sentralt í samfelagnum, og stýra øllum, og eru haraftrat ráðgevarar hjá sentralum stovnum, og tá landsumsitingin enn verður stýrd eftir BBC konseptinum um "Javel, hr minister", hevur politiska skipanin langt síðani mist valdið, um hon nakrantíð kann sigast, at hava havt nakað vald av týdningi.
Men onkur skal so standa ovast á kransakøkuni, tá fundamentið er tikið undan samfelagnum. Onkur at skylda uppá. Tá hava føroyingar tað best. Avleiðingin er tann klassiska. Vit mugu læra, og koma víðari. Og soleiðis endurtaka vit ár um ár, ártíggir, og fara úr einari øld, í aðra, og knappliga er kriminaliteturin vorðin ein partur av samfelagsmentanini, til vit einaferð koma har út, at eingin visti hvussu alt byrjaði, tí onkin áhugi var at lofta, allarminst hjá týdningarmesta partinum av pressuni, sum ikki sýnist hava minstu hóming av hví hon er sett í verðina. Hjá teimum er nógv lættari at peika og siga, at tey kritisku eru býtt, duga ikki handverkið, og hvat umberingarnar fyri onki at gera, annars kunnu vera.
Skuldi yvirskriftin ikki bara verið: Pressan og vakthundurin. Hvar kom hasin lúshundurin í veruleikanum frá?!
---------------------
Leinkjjur til aðrar Brellbitar:
Avdúking: Danski staturin var við til coverup
http://www.oyggjatidindi.com/avduking+danski+staturin+var+vid+i+coverup.html
Hjúnarskilnaður fekk onga realitetsviðgerð í Skiftirættinum
http://www.oyggjatidindi.com/brellbitin+2+hjunarskilnadur+fekk+onga+realitetsvidgerd+i+skiftiraettinum.html
Danmark udøver ulovlig alternativ sagsbehandling på Færøerne
http://www.oyggjatidindi.com/danmark+udover+ulovlig+alternativ+sagsbehandling+pa+faeroerne.html
Pressan og lúshundurin
http://www.oyggjatidindi.com/pressan+og+lushundurin.html
Tá álitið á statin fíkur við vindinum
------------
Tá embætismanna-lygnin skuldi bera sannleikanum uppi
http://www.oyggjatidindi.com/ivevo_print.php?id=ta+embaetismannalygnin+skuldi+bera+sannleikanum+uppi.html
Løgtingstíðindi_1980_Bind_A.PDF
Løgtingstíðindi_1980_Bind_B.PDF


text:
Aftaná karismatisku vekingina í sjeytiárunum tóku ábyrgdarfólk seg saman at hava húsmøtir í Havn, fyri at tey, sum komu til trúgv á Jesus, kundu hava ein andaligan felagsskap. Um sumrarnar vóru somu fólk virkin á møtunum, sum Tjaldmissiónin skipaði fyri.
Í framhald av húsmøtunum varð so byrjað við møtum í Hoyvíkar Skúla.
Møtini byrjaðu í januar 1981, og hava verið hildin regluliga síðani tá – eini 20 ár í Hoyvíkar Skúla og síðani Uppi á Brekku í nøkur ár, men seinastu 16 árini á Kirkjustræti – tvs. øll árini hava vit hildið til í Hoyvík, tó hava vit harumframt leigað hølir niðri í býnum í nítiárunum.
Fyri næstan 20 árum síðani stovnaðu vit fríkirkju.
Navnið hevur seinastu árini verið Fríkirkjan Oasan.
Framvegis er endamálið at boða gleðiboðskapin um Jesus, hann sum frelsir og gevur lívinum innihald og meining.
Vit hava ásannað at Jesus er vegurin, sannleikin og lívið.
Okkara ynski er at mong skulu koma at kenna Jesus sum sín vin og frelsara.
Tú ert vælkomin til møtini í Oasuni.
40 ára hátíðarhald í Oasuni 20. – 22. august
20. August 2021 Jann Zachariasen
Aftaná karismatisku vekingina í sjeytiárunum tóku ábyrgdarfólk seg saman at hava húsmøtir í Havn, fyri at tey, sum komu til trúgv á Jesus, kundu hava ein andaligan felagsskap. Um sumrarnar vóru somu fólk virkin á møtunum, sum Tjaldmissiónin skipaði fyri.


text:
Menniskja
Menniskjað (frøðiheiti: homo sapiens sapiens) hoyrir upp í súgdýrabólkin, vit nevna primatar. Aðrir primatar eru mannapur og apur, og teimum líkjast vit mest. Menniskjað er bara eitt av teimum uml. 4000 hugtakandi súgdýrasløgunum á jørðini. Upphavið at apum og menniskjuni var proconsul, ein lítil primatur, sum livdi uppi í trøunum fyri 25 m.á.s. Eftirkomarar hansara lagaðu seg eftir umstøðunum. Nakrir hildu til í tropiskum regnskógum og vórðu til apur. Aðrir lagaðu seg til lívið á víðu grasfløtunum og gingu, sum australopithecus upprættir á tveimum beinum, og fingu tí nýtt framlimirnar til annað enn bara at ganga og styðja seg við. Sum tíðin leið, vórðu teir til menniskju.


text:
Samandráttur.
Línuskip: Eitt línuskip undan Grønlandi landar mánadagin, toskur og brosma. Undan Føroyum koma 4 skip at landa miðskeiðis ella síðst í vikuni. Tey hava mest av longu og so nakað av toski og svartkalva. Annars so eru tvey línuskip nýliga byrjaði túr á Íslandsrygginum og tí væntað vit ikki at tey landa í vikuni. Av frystilínuskipunum, so eru 3 undir Føroyum og eitt við Grønland.
Útróður: Streymurin verður góður og veðri verður gott, so helst verður nakað av útróðri.
Djúpvatnstrolarar: Ein fiskar stinglaks og ein fiskar svartkalva. Báðir koma helst at landað í vikuni. So rokna vit við at tveir fara út um vikuskiftið.
Partrolarar: Fimm pør eru úti og helst fer okkurt avstað í næstum. Vit rokna við at 2-3 pør landað í vikuni. Fiskaríið er brúkiligt. Eitt par er farin djúpt at fiska svartkalva og kongafisk. Trý pør fiska gulllaks.
Trolbátar: Fimm eru á landgrunninum og tveir eru norðanfyri. Bátarnir norðanfyri fáa mest av toski og hýsu, meðan teir á landleiðin fáa mest av toski og flatfiski. Tríggir landa mánadagin og hinir báðir seinni í vikuni.
Garnaskip: Vit væntað at øll trý garnaskipini, sum fiska svartkalva, landa í vikuni. Fiskaríið er smáligt. Eitt hevur lagt og er farin at pussað upp.
Heinta alla metingina her


text:
Á páskum 2010 var eg í Bucegi-fjøllunum saman við Iulian Cozma, sum ein vinmaður hevði viðmælt mær at brúka sum ferðaleiðara. Túrurin byrjaði við, at Iulian kom við mær til Bukarest at keypa útgerð, har eg fekk alt møguligt fyri góðar prísir, og síðani koyrdu vit suðureftir móti Brasov, har túrurin upp í fjøllini byrjaði dagin eftir. Veðrið var ikki tað besta, tann fyrsta dagin var kavin í so vátur og tungur til at kunna ganga við jørnum á skónum, og tí var tað ómetaliga strævið at ganga, ikki minst fyri eina, sum meg, sum eri á byrjunarstøði, hvat fjallaklintring viðvíkur. Dagin eftir var nógvur vindur, so vit gingu ikki so leingi tann dagin, og fóru ikki upp á Omu peak, sum vit upprunaliga høvdu ætlað okkum. Vit yvirnáttaðu báðar næturnar í 1950 m hædd, í einum ítróttarkompleksi, har rumenar venja til olympisku leikirnar, og tað var ein uppliving í sjálvum sær. Tann triðja dagin var høgur himmal og sól, og kavaklædda landslagið kom veruliga til sín rætt. Teir seinastu dagarnir vórðu brúktir niðan fyri kavahædd, í landslagnum kring Brasov, har eg eisini svav í tvær nætur. Býirnir Sinaia og Brasov eru ómetaliga vakrir, og tað sama er landlagið kring teir. Millum annað vóru vit ein góðan gongutúr í haganum omanfyri Moeciu de Sus.
Í heila tikið er hetta økið í Rumenia ein sonn perla. Og eg eri rættiliga vís í, at eg ikki havi verið her fyri seinastu ferð. Her er vakurt, søguríkt, fjølbroytt, sera fitt fólk, góður matur, bíligt, ja, alt tað, man sum ferðandi kann ynskja sær av einum landi.
Iulian kennir landslagið út og inn, og man kann trygt leggja sítt álit á hann; og eg hevði heldur enn fegin farið avstað aftur saman við honum. Tí Iulian er ómetaliga fittur, fyrikomandi, avslappaður, tolin, pliktuppfyllandi, samvitskufullur – OG vælorganiseraður. Hann er ein sera góður ferðaleiðari og ferðafelagi.
Guðrun Eysturlíð – Tórshavn, Faroe Islands – April 2010


text:
Høgni Hoydal, fiskimálaráðharri, hevur eftir ráðførslu við Uttanlandsnevnd Løgtingsins tikið avgerð um at áseta føroysku kvotuna av norðhavssild til 88.350 tons fyri 2018.
Hóast strandarlondini framvegis ikki eru samd um at býta norðhavssildina sínámillum, samdust tey tó í Keypmannahavn 7. desember 2017 um mest loyvdu veiðu á 435.000 tons fyri 2018, umframt onnur viðurskifti, eitt nú at endurskoða langtíðar umsitingarætlanina.
Føroyski luturin av norðhavssild er hækkaður eitt vet í mun til í fjør til tess at lutfalsliga útjavna nýliga økt krøv frá øðrum pørtum.
Herfyri avgjørdi Høgni Hoydal eftir ráðførslu við Uttanlandsnevnd Løgtingsins at áseta føroysku kvotuna av svartkjafti til 493.081 tons fyri 2018, eftir at strandarlondini samdust í Keypmannahavn 7. desember 2017 um mest loyvdu veiðu á 1.387.872 tons fyri 2018.
Fiskiskapurin eftir svartkjafti og norðhavssild í 2018 verður skipaður í kunngerðum og verður kunngerðin um norðhavssild lýst í næstu framtíð.


text:
Ein stórur eld- og vatnskaði á risastóru gassverksmiðjuni á Melkøya í september í fjør hevur nú við sær, at framleiðslan verður ikki tikin uppaftur fyrr enn í apríl næsta ár. Stóra umvælingararbeiðið og korona gera, at Equinor, sum er fyritøðufelag, hevur avgjørt at brúka ta tíð, sum er neyðug at fáa alt uppá pláss aftur.
Korona ger, at tað er trupult at fáa lutir fram og røttu fólkini til at gera rúgvusmikla umvælingararbeiðið. Meira enn 70.000 lutir, sum er skæddir av eldi og vatni, skulu skiftast út ella umvælast. Her er mest krevjandi arbeiðið at fáa elkaðalar skiftar. Meira enn 180 kilometrar av nýggjum kaðalum skulu brúkast.
Nógvir føroyingar hava havt eitt tætt tilknýti til júst gassvirkið á Melkøya út fyri Hammerfest. Tá virkið varð bygt vóru nógvir elektrikarar úr Føroyum serstakliga frá Pam Offshore til arbeiðis har. Uttan iva verða aftur boð eftir dugnaligu føroysku arbeiðsmegini at fáa hesa so týðandi gassframleiðsluna í Norra í gongd aftur.


text:
7271.13 - Námsætlanin í kreativari tulking
Skeiðsnummar
7271.13
Heiti
Námsætlanin í kreativari tulking
ECTS
13,5
Endamál
Endamálið við modulinum er, at tey lesandi fáa fatan av, hvussu arbeiðast kann skapandi, kreativt og innovativt innan ymisk fakøki í fólkaskúlanum. At tey gerast før fyri at nýta fantasi og kreativitet, tá lærutilgongdir verða skipaðar. At tey læra at leita sær íblástur úr egnari og øðrum mentanum. At tey læra at hugsa burðardygt í undirvísingarhøpi. At tey fáa fatan av, hvussu tvørfaklig undirvísing kann skipast.
Innihald
Útvaldar námsætlanir fyri fólkaskúlan í breiðari merking. Tvørfakligheit í undirvísing og burðardygd í undirvísing verður viðgjørt ástøðiliga og verkliga. Jólaverkætlan.
Læruúrtøka
Tá skeiðið er lokið skal hin lesandi duga at: • Greina innihaldið í námsætlanum, og við ástøðiligari grundgeving vísa á ymiskar møguleikar fyri kreativari undirvísing innan útvaldar lærugreinar, í einstøkum lærugreinum og/ ella tvørfakligt • Greiða frá og og grundgeva fyri týdninginum av burðardyggleika í undirvísingarhøpi • Fyrireika og luttaka í verkætlan, ið er knýtt at árstíð og høgtíð
Próvtøkuháttur
Eftirmeting: fleiri stuttar ritroyndir, sum verða dømd so hvørt, framløga, jólaverkætlan
Próvdøming
Innanhýsis
Próvtalsstigi
P-talsstigin
Ábyrgd
Noomi Reinert í Dali


text:
7922.10 - Starvslæra: Miðlar og filmur
Skeiðsnummar
7922.10
Heiti
Starvslæra: Miðlar og filmur
ECTS
6
Endamál
Málið við starvsvenjingini er at royna undirvísing í fjølmiðlum og filmi í verki. Málið er at greina film ella fjølmiðlatilfar saman við næmingum og m.a. fáa greiðu á, hvussu væl tað hepnast at greiða frá amboðunum, hvussu væl næmingar megna at brúka greiningaramboðini og á hvørjum torleikastigi arbeitt eigur vera.
Innihald
Tey lesandi skriva undirvísingartilfar til starvsvenjingarskeiðið og leggja undirvísingarskrá fyri vikurnar til rættis. Undirvísingartilfarið miðar eftir at royna øll grundleggjandi films- ella fjølmiðlagreiningararmboð í verki.
Próvtøkuháttur
So hvørt sum skeiðið líður, fáa tey lesandi at vita, hvussu vegleiðarar meta um frálærutilfar, skrá og frálæru. Eftir skeiðið verður fundur um alt skeiðið saman við vegleiðarum og akkersfólki. Eftir tað fáa tey lesandi høvi at leggja sínar royndir frá starvsvenjingini fram fyri flokkin og skifta orð um sínar royndir. Eftirmetingarúrslit: Staðið ella ikki staðið saman við munnligari eftirmeting frá vegleiðarum.


text:
Lívstrygging
Tá ein av okkum doyr, hevur hetta stóra ávirkan á tey, ið eftir sita. Familjan hevur mist ein av sínum kæru, og ein heilt nýggjur gerandisdagur skal fáast at virka.
Hjá flestum okkara fyllir gerandisdagurin so nógv, at vit hvørki hava hug ella stundir til at hugsa um avleiðingarnar, skuldi okkara hjúnafelagi ella maki doyð.
Hendir tað óhugsandi, situr ein ikki bert eftir í sorg, men eisini við heilt øðrvísi fíggjarligum fyritreytum.
Hvussu verður fíggjarliga støðan hjá eftirsitandi um eg doyggi áðrenn 67 ára aldur? Henda spurning eiga vit øll at taka upp við jøvnum millumbilum, fyri at tryggja okkum, at eftirsitandi ikki koma í fíggjarligt óføri, um eg skuldi doyð. Somuleiðis eiga vit at spyrja okkum sjálvi “hvønn ynski eg at tryggja og hvussu”.
Hvussu støðan er tá ein doyr, veldst um fleiri viðurskifti
- Er stór skuld?
- Eru børn - felagsbørn og/ella serbørn?
- Kann eftirsitandi velja at sita í óskiftum búgvi?
- Er ognin felagsogn ella serogn?


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Sakarmálið móti danska kvotukonginum útsett
Størsta sakarmálið í donsku fiskivinnusøguni er útsett til í september.
Orsøkin er, at tey ákærdu vilja hava longri tíð til at kanna kravið um hald á pening, sum ákæruvaldið hevur kravt.
Upprunaliga kravdi ákæruvaldið, at hald skuldi leggjast á 232 milliónir kr., men nú hevur ákæruvaldið lagt fram eina frágreiðing í 9.000 síðum um orsøkina til kravið, men hevur samstundis lækkað kravið um pening, sum hald skal leggjast á, niður í 210 milliónir kr.
Dómarin útsetti málið
Verjin hjá reiðaranum førdi fram í rættinum í gjár, at rætt er ikki farið fram, tá kravið varð roknað út, tí onkur viðurskifti verða nevnd tvær ferðir, og tí er neyðugt at kanna kravið av nýggjum.
Tað gav dómarin verjanum viðhald í, og gav loyvi til, at málið verður útsett til hálvan september, og skal síðani vara til í november.
Sakarmálið byrjaði í mars, og skuldi eftir ætlan vera liðugt fyri summarfrítíðina.
Málið er tað størsta av sínum slag í Danmark. 10 fólk eru ákærd.
Strámenn hjálptu
Reiðarin, Henning Kjeldsen, er tann høvuðsákærdi. Hann skal hava nýtt strámenn fyri at fáa so nógvar kvotur sum møguligt, og kravrið um at leggja hald á 232 milliónir kr., er sett fram ímóti honum. Og kravt verður eisini, at hann missir rættin at reka fiskivinnu.
Aftrat Henning Kjeldsen eru sjey fólk ákærd. Tey skulu hava virkað sum strámenn, fleiri av teimum eru næstringar og fólk, sum hava arbeitt hjá reiðaranum.
Grannskoðarin og advokaturin hjá reiðaranum eru eisini ákærdir, og kravið ímóti teimum er, at teir missa rættin at virka á sínum øki.
Sí eisini


text:
Samsvarandi avtalu við Fuglafjarðar kommunu, hevur Petur Simonsen síðani mars mánaða í ár arbeitt við at skipa gomlu skjølini hjá kommununi árini frá 1873 og fram til 1982. Arbeiðið er nú liðugt, og var Petur Simonsen í dag á fundi við borgarstjóran og umboð fyri kommunalu fyrisitingina, har Petur greiddi frá arbeiðinum.
Talan er um stórt arbeiði, ið Petur Simonsen hevur latið úr hondum, tí skjølini vóru umleið 250 tús. í tali, harav eru umleið 55 tús. skjøl varðveitt í 62 arkiveskjur. Skjølini eru bólkaði í 13 evnir, eitt nú innan fyrisiting, fíggjar- og roknskaparmál, almannamál, heilsumál, skúlamál, mentamál, ítrótt, teknisk mál, vinnumál og starvsfólkamál.
Petur Simonsen hevur arbeitt við skjølunum í høli hjá Handils- og Frystivirkinum, sum kommunan hevur lænt til endamáli. Næsta stig er at flyta skjølini til nýggja skjalagoymslu, ið ætlanin er at innrætta í høli í gamla FK-bygninginum.
Petur Simonsen fer at hava framløgu fyri Fuglafjarðar býráð um sítt arbeiði við gomlu skjølunum í sambandi komandi býráðsfund, sum verður hildin hósdagin 17. desember 2020.


text:
MERKISDAGA
Framkalling
Hevur tú digitalar ella talgildar myndir, sum tú kundi hugsað tær at fingið á pappír. Vit framkalla gjarna tínar talgildu myndir.
Vit bjóða fleiri støddir og prenta allar myndirnar á myndapappír.
Ivast tú, skriva til okkum.
MYNDIR
Okkara vika
Hava tit sum familja ein skundmiklan gerandisdag og planleggja hvørja viku, so kann okkara plakat OKKARA VIKA vera ein hjálp.
Plakatin verður sett í rammu, og so kanst tú við kalk ella whiteboard-túsj skriva beinleiðis á glasið. Sunnudag, ella tá ið tørvur er á tí, kann alt viskast vekk aftur, og ein nýggj vika byrjar.


text:
Heystmarknaður á Tvøroyri
Heystmarknaður 2. oktober
Eins og undanfarin ár, so verður eisini í ár skipað fyri heystmarknaði á Tvøroyri. Í ár verður hann leygardagin 2. oktober.
Stjóra tjaldið verður reist í miðbýnum og eftir ætlan fer tjaldið at innihalda mangt áhugavert til tey vitjandi. Sum vanligt er temaið “føroyskt” og ynskja vit, at alt í tjaldinum er av føroyskum uppruna, ella tilvirkað í Føroyum. Grønmeti, fiskur, kjøt, hondarbeiði og annað tílíkt er væl hóskandi.
Dáma Facebook
síðuna hjá Heystmarknaðinum, fyri at síggja alt tað, ið verður á skrá.


text:
Kendi bretski sjónleikarin, Albert Finney, er deyður. Hann bleiv 82 ára gamal og doyði aftan á at hava verið sjúkur í eitt styttri tíðarskeið, sambært BBC. Tey nærmastu vóru hjástødd.
Albert Finney hevði eina langa yrkisleið sum sjónleikari og hevur verið í uppskoti til Oscar-virðisløn fimm ferðir. Hann hevur eitt nú spælt við í filminum 'Erin Brockovich' frá 2000, og so hevði hann høvuðsleiklutin í filminum 'Tom Jones' frá 1963.
Hann hevur eisini roynt seg í leiklutinum sum víðagitni detektivurin, Hercule Poirot, í filminum 'Drápið í Orientekspressuni' frá 1974. Í 2012 var hann við í James Bond filminum "Skyfall".


text:
Heimsmál 9: Vinna, nýskapan og undirstøðukervi
Málbólkur: Miðdeild
Áðrenn farið verður í holt við tey einstøku heimsmálini, er tað ein fyrimunur at hava verið í gjøgnum hetta:
00 Undirvísingargongd: Um tey 17 heimsmálini - Inngangur
Við tað, at tey 17 heimsmálini hvørt mál sær er sera umfatandi, ber sjálvsagt ikki til at fara í djúpdina í øllum í einum skúlaári. Undirvísingongdirnar eru tí bygdar upp við einari INNFØRSLU og einum FRAMHALDI. Um ætlanin er at næmingarnir bara skulu fáa eitt hampiligt innlit í eitt mál er nógmikið við INNFØRSLUNI, sum er sett til at taka 2x45 min. So kann verða farið víðari til næsta mál. Um valt verður at fara meira í dýpdina, kann verða farið til FRAMHALD, sum er eitt savn við nøkrum uppskotum.
INNFØRSLA (1-4): 2 UNDIRVÍSINGARTÍMAR Á 45 MIN
1. Vís stuttan film um evnið: Mål 9: Industri, innovation og infrastruktur (5 min)
2. Næmingarnir lesa: Heimsmál 9: Vinna, nýskapan og undirstøðukervi. Uppskot: nýt Cooperative Learning hættir, sum t.d. “leiklutalesing” (CL) ella “duettlesing” (CL). (10 min)
3. Tosa um, hvat orðini “vinna” “nýskapan” og “undirstøðukervi” merkja. Royna at googla orðini, sí td. úrslit av at googla “undirstøðukervi”
Spurningarnir niðanfyri 1-10 eru gjørdir soleiðis, at svarið finst í tekstinum omanfyri í somu røð sum spurningarnir. Næmingarnir svara spurningunum skrivliga. Um næmingarnir eisini skriva spurningarnar niður, er størri møguleiki fyri, at spurningarnir verða skiltir. Næmingarnir kunnu arbeiða saman t.d. tveir og tveir at finna svarini og tosa saman um tey. Men hvør næmingur skal skriva alt.
At svara spurningum skrivliga er sjálvandi bara ein møguleiki av fleiri. Sum variatión kunnu CL strukturar, sum Dupultsirklar (CL) , Orðið runt (CL) verða nýttir.
Er tíð royn, so Kahoot - Heimsmál 9: Vinna, nýskapan og undirstøðukervir (15 min)
Tá ið næmingarnir hava verið í gjøgnum 1 og 2 og hava fingið eina hóming um, hvat heimsmálið snýr seg um, ber til at fara fara eitt sindur longur inn í evnið, sí niðanfyri.
Byrja við hugaroki (10 min)
Orðaskifti í bólkum (20 min)
Til ber at nýta CL hættir sum: Dupultsirklar (CL), Borðið runt (CL), Uppskot um spurningar at viðgera í bólkunum at velja burtur úr soleiðis, sum tað passar í mun til tíðina, ið er sett av. Spurningarnir eru settir út frá ymiskum sjónarhornum sum “persónliga støðið”, “lokalt” osfr.
1. Persónliga støðið: týdningurin fyri teg og tíni nærmastu
- Nevn dømi um ting heima, sum eru undirstøðukervið
- Hvussu er við fartelefonum heima hjá tykkum?
- Hvussu er við ferðamøguleikum hjá tykkum
2. Lokalt: grannalagið, vinnulív, arbeiðspláss, skúli, kommuna
- Hvussu er við undirstøðukervinum …
- Er lætt at koma til og frá tiltøkum, arbeiðsplássum o.s.fr.?
- Leita eftir dømum um vánaligt undirstøðukervi
- Leita eftir dømum um gott undirstøðukervi
3. Landið: Lógir, landsstýri, Løgting
- Tosa um ymisk sløg av undirstøðukervi í Føroyum: vegir, ferjur, telefon, streymveiting,
- Hvussu var undirstøðukervið í Føroyum fyrr í tíðini? Hvussu var við boðgeving?
- Hvar í Føroyum spruttu fyrstu vinnulívsdeplarnir?
4. Norðurlond: grannar okkara
- Hvussu er við undirstøðukervinum í Norðurlondum?
- Hvørjar vinnur eyðkenna Norðurlond?
- Er nýskapan í Norðurlondum?
5. Vesturheimurin (Vesturevropa og USA)
- Hvussu er við undirstøðukervinum í vesturheiminum?
- Hvørjar vinnur eyðkenna vesturheimin?
- Er nýskapan í vesturheiminum?
6. Heimurin:
- Hvar í heiminum er gott undirstøðukervi?
- Hvar í heimum er vánaligt undirstøðukervi?
- Er nakað stað í heiminum serliga kent fyri nýskapan?
7. Samfelagið
- Hvat hevur burðardygg orka at siga fyri samfelagið?
8. Umhvørvið
- Hvat hava vinna, nýskapan og undirstøðukervi at siga fyri umhvørvið?
9. Búskapur
- Hvønn týdning hava vinna, nýskapan og undirstøðukervi fyri búskap?
10. Undirmálini
- Tosa um undirmálini, sí niðast í Heimsmál 9 Vinna, nýskapan og undirstøðukervi
Er tíð, royn so Kahoot - Heimsmál 9: Vinna, nýskapan og undirstøðukervir (15 min)
(INNFØRSLA ENDAÐ)
Heimsins bestu tíðindi
Orðaskifti
Ítøkilig átøk
Undirvísingarmiðlar og amboð
Arbeiðshættir
Endurtøka: Far gjøgnum øll heimsmálini (20 min)
Ein undirvísingargongd er gjørd til hvørt heimsmál. Trýst á ímyndinar fyri at síggja undirvísingargongdinar til ávísu heimsmálini.
Undirvísingargongd - Inngangur
17 heimsmál fyri burðardygga menning


text:
Tað verður hervið gjørt kunnugt, at almennur býráðsfundur verður hildin hósdagin tann 04. mai 2017 kl. 19.00 í býráðshúsinum við niðanfyri standandi dagskrá:
- Mál viðvíkjandi 1. viðgerð av uppskoti til eykajáttan til íløgur í umbygging av Vesturstovu og tilmæli frá sosialu nevndini og fíggjarnevndini í málinum.
- Uppskot frá sosialu nevndini til „Reglugerð fyri dagstovnarnar í Fuglafjarðar kommunu“: Barnalund, Stropan og Kamb.
- Skriv frá Føroya politi um ummæli til matstovu- skeinki- og alment loyvi til Restaurant Muntra v/Poul Rustin.
- Skriv frá Føroya politi um ummæli til matstovu- skeinki- og alment loyvi til Turkihúsið v/Pæturi Eysturskarð.
Fuglafjørður, tann 28. apríl 2017
Fuglafjarðar býráð
Sonni á Horni
borgarstjóri


text:
Shirley Temple
Shirley Temple (fødd 23. apríl 1928 í Los Angeles, deyð 10. februar 2014 í San Francisco), seinni kend sum Shirley Temple Black, var ein amerikonsk sjónleikarinna, songkvinna, dansari og fyrrverandi umboðsmaður (ambassadørur) fyri Gana og Kekkoslovakia. Hon verður av mongum mett at vera kendasti barnasjónleikarin í søguni.
Temple varð fødd í Santa Monica í Los Angeles, Kalifornia. Hon varð fødd 23. apríl í 1928 og longu í 1932 var hon við í sínum fyrsta filmi. Tvey ár seinni var hon sum seks ára gomul við í sangleikinum ”Bright Eyes,” ið varð gjørdur beinleiðis til hana at spæla. Ein av fyrstu leiklutum hennara var í sangleikinum frá 1934, sum hon eisini vann eina Oscarvirðisløn fyri. Hon hevur spælt við í eini røð av filmum í 1930-árunum, og var ein av størstu stjørnunum tá í tíðini. Hon gavst við filmskarrieruni, tá hon var fyrst í 20'unum. Seinni spældi hon onkran leiklut í sjónvarpi, men tað eydnaðist ikki serliga væl. Sum hon bleiv eldri, minkaði undirtøkan fyri henni. Í 1949 spældi hon sín seinasta film, og í desember 1950 boðaði hon frá, at hon ikki fór at spæla fleiri filmar. Í 1969 umboðaði hon USA í ST, og seinni bleiv hon amerikonsk sendikvinna í Gana (1974-76) og Kekkoslovakia (1989-92). Tá Temple var 16 ára gomul, giftist hon John Agar, sjónleikara, sum hon fekk eina dóttir við. Tey vóru seinni skild, og í 1950 giftist hon handilsmanninum Charles Alden Black, sum hon fekk tvey børn við.
Seinni fekk hon sína egnu sjónvarpssending, og hon royndi seg eisini í politikki. Hon gjørdist politiskt virkin og gjørdist limur í Republikanska flokkinum. Í 1967 var hon uppstillað til valið til kongressina, men bleiv ikki vald. Í staðin fekk hon fleiri diplomatuppgávur, og luttók eitt nú í fleiri altjóða ráðstevnum og fundum sum tann útsendi hjá USA. Í 1976 gjørdist hon eisini chief of Protocol hjá USA og hevði í hesum starvi ábyrgdina fyri øllum hátíðarhaldum hjá USA, útlendskum gestum, gávum til gestir hjá forsetanum, og skuldi fylgjast við forsetanum á uttanlandsferðum hansara. Temple var eisini nevndarlimur í fleiri stórum fyritøkum, eitt nú Disney og Del Monte. Í 1998 fekk hon heiðurin Kennedy Center Honors.


text:
Tunnilstilbúgving
Her finnur tú allar tilbúgvingarætlanir fyri tunlarnar í Føroyum. Tær eru býttar upp í økir og herundir tunlar. Legg til merkis, at tað umframt deilplanirnar hjá teimum ymisku átakspørtunum eisini er eitt leinki til felags kunning fyri allar partar.
Gevið gætur!
Allir partar hava hvør sær ábyrgdina av at dagføra deilplanirnar og senda Landsverki rættingarnar, soleiðis at tær altíð eru dagførdar.
Fyri at síggja tilbúgvingarætlanir fyri tunlar, skalt tú innrita her.
Sí videofilm um stýring av trygdarútgerð í tunlum her.


text:
Blóðpylsudagar
Starvslýsing
Nýggjastova.
Nýggjastova er ein barnagarðsstova fyri børn í aldrinum 3 til 5 ár. Hendan stovan lat upp fyri fyrstu ferð 1. nov. 1996. Síðani fluttu tey elstu børnini inn her og stovan bleiv kalla Stórastova.
Nú er aftur eitt skift, har stovan fer aftur til at vera fyri tey yngru børnini og sum byrjaðu 17.august 2020. Tey allar flestu børnini koma frá dagrøktini í Klaksvík og frá vøggustovuni Lítlustovu.
Í Nýggjustovu eru pláss fyri 20 børnum. Í verandi løtu eru 2 námsfrøðingar og 2 hjálparfólk sum vera um børnini og halda tey til í miðhæddini hjá Tummas Thomsen.
Øll børnini eru nýggj, tí verður dentur lagdur á tryggleika, trivna, nærumhvørvi og at koma at kenna hvønn annan.
Tað námsfrøðiliga arbeiði verður laga eftir hvørjum barni sær og í samskifti við hinar stovurnar á stovninum.
Vit fara at brúka náttúruna nógv og vera ofta úti, tá ið tað ber til.
Vit fylgja Endamálsorðingini, Ársætlan og menningarsætlan stovnsins.
Vit svimja 1 ferð um vikuna og 1 ferð um vikna í fimleikarhøllini.
Vit vitja teu gomlu á Norðoya Ellis og Vistarheim og Sambýli í Bøgøtu ( Covid-19 forðar okkum í løtuni )
Barnagarðsgjaldi er 1.150,00kr. pr.mdr., alt árið.


text:
Vestmenn: Vit spæla allar landaplágurnar
– Ætlanin er at spæla allar landaplágurnar til eina felags løtu á Summar Festivalinum, sigur Martin Joensen, sum er ein av oddamonnunum í Vestmonnum
Í september mánaði eru 30 ár, síðani Vestmenn sóu dagsins ljós. Tað eru samstundis 30 ár liðin, síðani plátan hjá teimum, Brot, kom út. Ró, Eg siti so eina, Tá eg droymi, Motormani og ein røð av landaplágum eru komnar síðani.
– Ætlanin er at spæla allar landaplágurnar til eina felags løtu á Summar Festivalinum í ár, sigur ein av oddamonnunum í Vestmonum, Martin Joensen.
Summar Festivalurin fegnast um at hava fingið hendan heiðursgest á festivalin í ár. Vestmenn teljast millum stóru bólkarnar í Føroyum, og tað er hugaligt at sleppa at feira runda dagin saman við teimum.
– Tað eru skjótt tretivu ár síðani at eg, Bogi, Ólavur og Niels funnu saman og løgdu lunnar undir Vestmenn. Nógv vatn er runnið í ánni síðani, og nógv løg eru smíðað síðani tá. Úr rúgvuni hava hitt eisini stungið seg burturúr, fortelur Martin Joensen.
– Vit ætla okkum at gera eina felagsløtu, eina hugnaliga sangløtu á Summar Festivalinum. Løgini av fyrstu plátuni Brot, ið øll so væl kenna, fara at runga í Klaksvík umframt øll hini hittini, ið eru komin millum ár og dag, sigur Martin Joensen.
Vestmenn verða næstan fullmannaðir til Summar Festivalin. Martin, Ólavur og Niels vera við. Óvist er um Bogi verður heima. Vestmenn hava aðrar góðar tónleikarar at taka av, og Ólavur Øster og Rúni Højgaard koma at hjálpa til.
Umframt hesar kringu tónleikararnar framføra Jórun Højgaard og Rúna á Heygum nøkur løg saman við Vestmonnum. So tað er lagt upp til eina sera hugnaliga løtu saman við Vestmonnum á Summar Festivalinum 2014, sum fer at bera brá av føðingardagshugna.


text:
Í samband við Bókadagarnar, ið vóru í Norðurlandahúsinum farna vikuskiftið skipaði Føroyaprent fyri tiltakinum „Prent, pylsur, pilsnar og yrkingar“. Hetta var ein hugnaløta fyri bókmentafólk og bókaáhugaði, sum fór fram á prentsmiðjuni hjá Føroyaprent. Meðan Sámal Ravnsfjall og Edvard Nyholm Debess spældu góðan tónleik, hoyrdist 5-litaða Heidelberg prentmaskinan í bakgrundini.
Føroyaprent bjóðaði pylsur úr einum pylsuvogni frá Poul Michelsen og afturvið drukku vit „Okkara Vanliga“ pilsnara. Fólk tóku væl undir við tiltakinum, ið nú kann sigast at vera ein fastur táttur á bókadøgunum.
Yrkingarnar fingu eisini góða rúmd og áskoðarafjøldin var bergtikin av upplestrinum. Kinna Poulsen las úr nýggja savninum við yrkingum eftir Claus Carstensen, ið hon hevur týtt og ritstjórnað.
Carl Johan Jensen hevði við íblástri frá ræðuleikunum í París, týtt yrkingina„Liberté“ eftir franska skaldinum Paul Éluard. Carl Jóhan framførdi føroysku týðingina meistarliga.
Heðin M. Klein var stórliga fagnaður, tá hann las ein part úr nýggja yrkingasavninum hjá sær „Tað orðið”.
At enda las Kim Simonsen úr „Desembermorgun”, nýggja konseptuella yrkingasavninum, ið hann hevur skrivað og Jóhan Martin Christiansen hevur myndprýtt,
Umframt gott undirhald so fingu bæði føroysku og útlendsku gestirnir møguleika fyri nógvum góðum bókapráti.
Bókadagarnir 2016 verða í døgunum 26. og 27. november, og tiltakið á Føroyaprent „Prent, pylsur, pilsnar og yrkingar“ verður 26. november kl. 18.30!
Sí meira á www.nlh.fo
Her á síðuni síggjast nakrar myndir frá hugnaløtuni leygarkvøldið, ið okkara Ditte M. Joensen og Fríðbjartur Miðberg hava tikið.


text:
Um støðan var, sum TG Verk lýsir hana, hevði bygningurin ikki sæð soleiðis út, sum hann ger í dag. Við øðrum orðum vóru vit ongantíð komin her, har bygningurin nærum er liðugt innilokaður, og at ferð skjótt verður sett á innrættingina. Nýggju myndirnar á Landsverk.fo tala fyri seg.
Sum stjóri fyri Landsverk skal eg vera tann fyrsti at viðganga, at talan er um eina stóra og hartil avbjóðandi verkætlan. Hetta er ikki løgið, tí talan er um Føroya størstu byggiverkætlan nakrantíð. Tá vit somuleiðis hugsa um sermerkta, stórsligna og hartil torgreidda arkitekturin á Glasi, ja, so krevur tað óvanliga nógv av øllum pørtum í verkætlanini fyri at fáa byggingina at eydnast. Men hóast stórar avbjóðingar, seinkingar og aðrar trupulleikar, so hevur gingið støðugt fram á við byggingini. Vit ivast heldur ikki í, at vit koma á mál við einum góðum úrsliti, ið skapar virðiligar og spennandi karmar fyri okkara ungu í dag eins og komandi ættarlið.
Tá vit hugsa um, at talan er um eina so torgreidda verkætlan, er ikki løgið, at uppgávan verður undirmett. Hetta kann hugsast vera hent hjá TG Verki í hesum føri, og tað er skiljandi. Vit sóu longu í sambandi við lisitatiónina í 2012, at íslendska dóttirfelagið í Føroyum hevði munandi lægri prísir, enn tær størru og meira royndu byggifyritøkurnar her á landi. Uppgávan gjørdust heldur ikki lættari hjá TG Verki, tá avbjóðingarnar gjørdist fleiri enn upprunaliga ætlað. Sum útboðið varð skrúvað saman í samráð við bæði vinnuna og politiskar myndugleikar, var Landsverk sum almennur byggiharri tvungið til at taka av teimum lægstu boðunum. Harvið fullu tær størstu arbeiðstøkurnar til TG Verk, sum var bíligast.
Stjórin á TG Verki sigur seg ongantíð hava verið úti fyri nøkrum líknandi, og tað hevur hann ivaleyst heldur ikki. Hetta hongur uttan iva neyvt saman við, at TG Verk Føroyar ongantíð áður hevur átikið sær eina so stóra og torgreidda uppgávu. Eg haldi tað bara ikki vera hóskandi einans at geva øðrum skuldina fyri, at arbeiði teirra ikki gongur eftir ætlan.
Í greinini verður víst á, at nógvar rættingar eru gjørdar í tekningunum, og tað fari eg at geva TG Verki rætt í. Stjórin fyri høvuðsarbeiðstakaran gloymir bara at leggja afturat, at tá talan er um stórar og torgreiddar byggiverkætlanir, er tað heilt natúrligt, at talið av rættingum er størri enn í sambandi við minni og einfaldari verkætlanir. Og sum mongum kunnugt hava trupulleikar verið í verkætlanini, sum TG verk longu hava fingið bæði fíggjarligt endurgjald og tíðarleinging fyri. Sjálvandi vóru tekningarnar klárar, tá farið varð undir at byggja, tí hvussu skuldi annars verið møguligt hjá TG Verki at bygt, sum byggifyritøkan higartil hevur gjørt?
Rætt er, at neyðugt varð at býta upprunaligu sáttmálarnar upp í smærri bitar, men hetta kom í stóran mun í kjalarvørrinum av øllum sparingunum, sum verkætlanin hevur liðið undir. Hetta varð samstundis gjørt fyri at tryggja, at tað sum varð farið undir at byggja, hevði nøktandi tekningar at byggja eftir.
Allar avbjóðingar í sambandi við trappukjarnurnar eru nú loystar, og talan er als ikki um nakra byggigølu. TG Verk sjálvt hevur verið við til at byggja hendan partin av bygninginum, so tann vitanin er teimum kend.
Vit standa nú við eitt vegamót, har ein arbeiðstakari er á veg út, og aðrir koma inn. Talan er um eina spennandi og avgerandi tíð, sum ikki skal órógvast av ákærum og klandri. Tí hevur tað okkara størsta áhuga, at allir partar taka í egnan barm og koma víðari. Byggingin heldur sjálvandi fram við nýggjum, virkisfúsum arbeiðstakarum.
Landsverk sær sum byggiharri ljóst upp á komandi tíðina, hóast stórar avbjóðingar framvegis standa fyri framman. Hetta fer tó ikki á nakran hátt at koppa verkætlanini, tíansheldur at ein einstakur arbeiðstakari skal sleppa at kasta ringt ljós á verkætlanina.
Sum stjóri á Landsverki ætli eg mær at gera alt fyri at tryggja, at vit røkka á mál við skúlabyggingini við Marknagil. Hetta til gleði fyri bæði núverandi og komandi ættarlið og harvið alt tað føroyska samfelagið.


text:
Nú tey á Glasi ger klárt til kongaliga vitjan, hava tey rent seg í ein trupulleiki.
Krúnprinsurin skal eftir ætlan á vitjan har nú klokkan 14:30, og fyri løtu síðani hendi ein vatnleki. Enn er ikki greitt júst hvat er hent. Summi á skúlanum, sum Portalurin hevur tosað við, siga at talan nokk er um eitt vatnrør sum er brostið, meðan onnur siga, at takið á skúlanum er smokkað.
Portalurin hevur roynt at fingið fatur á Boga Bech Jensen, skúlastjóra, og Egon Øregaard, tekniska leiðara, men hetta hevur ikki eyndast.
Heldur ikki er vist hvussu hetta ávirkar vitjanina hjá krúnprinsinum.


text:
Sølu- og avgreiðslutreytir
Galdandi sum heild
Uttan so, at annað er skrivliga avtalað partanna millum, verða treytirnar niðanfyri nýttar.
Fyrivarni verður tikið fyri misprenti, prís- og kursbroytingum eins og broytingum í vørunavnalýsingunum, t.e. specifikatiónunum.
Tilboð, lýsingar o.a.
Allar upplýsingar viðvíkjandi dátum (data), tilboðum og lýsingabløðum eru leiðbeinandi og bert bindandi fyri seljara, um so er, at skrivlig avtala er til skjals. Seljari er bert bundin av tilboði í 14 dagar.
Prísir
Tilskilaðu prísir eru dagsprísir og kunnu lagast til, um so er, at broytingar taka seg upp í útreiðslum, somuleiðis í avgreiðsluni úr útlandinum í gjaldoyraviðurskiftum og øðrum. Allir prísir eru frároknaðir statsútreiðslur, innpakking, avgreiðslukostnaðargjald, ab seljarans stað.
Gjald
Eitt og hvørt gjald er netto kontant uttan so, at onnur avtala greidliga er gjørd.
Verður ikki goldið rættstundis, verður trotarenta rokna á 1% um mánaðin.
Keypari hevur ikki rætt til at afturhalda gjald ella gera mótrokningar.
Fyri leypandi útreiðslum, eitt nú kundatænastu- ella hosting-avtalum, hevur seljari – tá ið gjald ikki er farið fram 10 bankadagar eftir falldag og eftir frammanundan at hava sett fram skrivligt krav um hetta – heimild til at steðga leypandi veitingum uttan fyriboðan. Møguligar avleiðingar av hesum, beinleiðis ella óbeinleiðis tap, her uppií rakstrartap og mist arbeiðsinntøka, koma ikki seljara við.
Avgreiðsla
Seljari fer, um so er, at hann er vitandi um, at munandi seinkingar fara at taka seg upp, eftir besta førimuni at kunna keypara um hetta, men seljari kann ikki dragast til ábyrgd fyri seinkingina. Tað kann koma fyri, at ávísir lutir frá útvegara eru seinkaðir, og tí er avgreiðslutíðin hjá seljara bert leiðbeinandi.
Vørusending
Verða ikki nærri boð givin frammanundan, velur seljari ta flutningsleið, ið hann metir at vera ta bestu.
Ógilding
At ógilda eina bílegging av serliga útmáldari og útvaldari vøru verður ikki góðkent.
At ógilda bíleggingar verður bert góðkent í serligum førum eftir avtalu og tá bert móti at skuldskriva eitt ískoytisgjald upp á uppsøgnina.
Til tveir mánaðir undan avgreiðslu er ískoytisgjaldið 10% av keypsprísinum, til 14 dagar undan avgreiðslu 25% og til avgreiðsluna 50%. At siga upp bílegging, ið vøruútvegari hjá seljara hevur um hendi, er harafturat treytað av, at hesin gongur við til tað.
Ritbúnaður, t.e. software, verður ikki tikin aftur.
At seta upp og taka í nýtslu
Vil keypari hava vegleiðing í at handfara útgerð og ritbúnað, kann avtala gerast um hjálp frá ráðgeva, ið verður goldin móti rokning.
Klagur
Keypari skal, fyrsta ið hann fær vøruna, og innan hon verður tikin í nýtslu ella arbeidd til, kanna tað, sum hann hevur fingið, til tess at tryggja sær, at alt er, sum tað eigur at vera.
Klagur um brek, ið áttu at verið staðfest í slíkari kanning, skulu boðast frá sum skjótast og í seinasta lagi 8 dagar eftir, at vøran er fingin. Verður klagan ikki sett fram innan fyri nevndu tíðarfreist, missir keyparin rættin til at seta fram krav um mishald.
Umvæling
Umvælingar fara fram hjá upprunaveitarinum uttanlands. Tí verður umvælingartíðin áleið 3-5 vikur. Seljarin tilskilar sær rættin at umvæla vøruna 3 ferðir fyri hvønn feil. Eftir 3 umvælingar verður tilsvarandi lutur latin kundan. Tað ber undir ongum umstøðum til at fáa pening ella tilgóðarseðil.
Klagurættur
Fyri beinleiðis ella óbeinleiðis tap, her undir rakstrartap og mistan vinning í arbeiðinum – ið rakar keyparan orsakað av tilfars- ella framleiðslubreki, tólbúnaði, t.e. hardware, ritbúnaði, t.e. software, somuleiðis dátuskaða ella miss av slíkum í forritum – átekur seljari sær onga afturgjaldsskyldu. Her undir krøv, sum standast av virus-/teldusníkaálopum, sama, hvussu umfatandi ella hvat slag hesi eru, sama, hvussu álopið er framt, ella sum ásetingar í avtaluni áttu at havt forðað fyri. Virus/teldusníkaálop verða greinað sum illviljaður ritbúnaður ella onnur forrit, dátu ella kotur (uppi í hesum, men ikki avmarkað til „ormar“, „logic bombs“ (t.e. kotur, ið verða sendar til at gera skaða á teldur og netverk) ella „troisk ross“ (trojanskir hestar)), ið kunnu spjaða seg sjálv ella verða skapað gjøgnum dátumiðlar ella netverk, hvat slag tað so enn er, eisini alnetið, og sum kann hava í sær oyðandi ella skaðaelvandi ávirkanir.
Seljari veitir við vøru, ið hann selur, sama klagurætt sum vøruútvegarin, t.e. leverandørurin, og seljari veitir ikki út yvir hetta nakran klagurætt uttan so, at skrivlig avtala er gjørd um víðkaðan klagurætt.
Ognarrættur
Tað, ið selt er (her uppií tilhoyr), er selt við ognarfyrivarni og er ogn seljarans, til keypari hevur goldið allan keypsprísin umframt rentur og meirkostnað eins og møguligar útreiðslur av tí selda, ið seljari hevur goldið vegna keypara.
Avgreiðslutíð og force majure, tað eru umstøður, ið ikki ber til at hava tamarhald á, t.e. kríggj, náttúruvanlukkur o.tíl.
Ein og hvør bílegging verður avgreidd við force majure-fyrivarni, her uppií kríggj, borgaraligur ófriður, náttúruvanlukkur, verkføll og verkbann, ólag í rávøruveiting, eldur, skaði á framleiðslutól hjá seljara ella hjá tí, ið hann fær vørur frá, at okkurt svíkur í flutningsmøguleikunum, innflutnings- ella útflutningsbann ella onnur viðurskifti, ið forða ella avmarka seljarans ella vøruveitara hansara, møguleikarnar at avgreiða vøruna. Seljari hevur í slíkum førum valið millum at siga upp keypið ella partar av tí, ella at lata avtalaðu vøru, beinan vegin, ið forðingin fyri vanligari vøruavgreiðslu er av. Seljari hevur í slíkum førum onga ábyrgd av nøkrum tapi hjá keypara, sum stendst av, at hann ikki fær avgreitt vøruna.
Varnarting, t.e. lógøki, har rættarviðgerð fer fram, og lógval
Danskur ella føroyskur rættur tekur avgerð, stingur onkur ósemja seg upp, og eitt og hvørt rættarmál fer eftir seljarans vali at verða lagt fyri Rættin. Avtala kann gerast um gerðarrætt.


text:
Val av konfliktloysn.
Hvussu er sambandið tykkara millum?
- Um henda trætan verður loyst, hava tit tá áhuga í framhaldandi samarbeiði?
- Hevur nakar av tykkum ein áhuga í at draga málið út?
Hevur sambandið tykkara millum týdning ? ella er tað bert úrslitið sum telur?
- Hevði konfliktin verið loyst, um tit vistu hvør fekk rætt í rættinum?
- Um tú vinnur hesa rættarsakina, hevur tú tá fingið tín tørv nøktaðan?
- Um tú vinnur rættarsakina, er konfliktin so loyst?
- Um nú hin vinnur rættarmálið, hvussu ávirkar hetta teg og konfliktina?
- Hvussu hevði tað ávirkað teg, um ein loysn var funnin, um eina viku, ein mánaða, eitt ár.
- Hvat væntar tú at fáa burturúr einum rættarmáli?
Hevur konfliktin skatt samskiftið?
- Hevur konfliktin elvt til eisini at vera ein spurningur um at missa andlit ?
- Hevði tað havt týdning fyri teg at fingið eina umbering ella at hin angraði?
- Hevur umdømi, umtala, nakað at týða fyri nakran av tykkum?
- Hava tit brúk fyri at fáa staðfest eitt dømi ? ella hvussu?
- Eru møguleikarnir her avmarkaðir, eitt antin/ella ? ella eru aðrir møguleikar?
- Hevur nakar av tykkum ein áhuga í at draga málið út?
- Halda tit, at tit hava roynt alt – “at onki nyttar” ?
Hvussu byrjaði henda konfliktin?
- Hvat var tað, sum gjørdi, at tit endaðu í hesi konflikt?
- Hvussu og nær byrjaðu trupulleikarnir?
- Hvør var osøkin til, at tit ikki kundi loysa hesa konflikt?
- Hvat væntaði ella væntar tú av hinum?
- Hvussu hevur tykkara samskifti annars verið áður?
Hvør skal loysa konfliktina?
- Um tú hevði valið, hevði tú so viljað, at tit sjálvi funnu eina loysn ella, at ein triðjipersónur tók avgerð fyri tykkum – ein dómari, leiðari, myndugleiki etc.
- Hevði tú vilja at tit einaferð aftrat í felag royndu at finna eina loysn?
- Hvat hevur mest týdning fyri teg í hesum máli?
- Heldur tú, at hin parturin vil ganga við til at royna at gera eina avtalu?
- Hvat sigur títt bakland, um tú roynir at finna eina avtalu?
- Eru onnur fólk, sum eru íblandað, ávirkað av konfliktini, kanska óbeinleiðis?
- Hvørjum hava tit brúk fyri, fyri at gera enn eina roynd at tosa saman um eina loysn?
- Hvussu sær ein góð framtíð út fyri tær (aftaná 1mánaða, 6 mánðar, 1 ár)?
- Hvør skal avtalan vera, sum er nøktandi fyri teg?


text:
Franskir sjampanjuframleiðarar geva seg: Sjampanja er russiskt og fronsk sjampanja er "brúsandi vín"
Í summar kom nýggj lóg í Russlandi, ið kravdi, at útlendskir sjampanjuframleiðarar skuldu skriva “brúsandi vín” á fløskurnar. Hetta fekk øði í franskar framleiðarar, ið valdu at boykotta russiska marknaðin. Nú hava fronsku framleiðararnir givið seg
Forsetin í Russlandi, Vladimir Putin, undirskrivaði í juli eina nýggja lóg, so tað bert eru russiskir framleiðarar. ið kunnu brúka orðið sjampanju, “shampanskoye”. (Mynd: Pool New CC by 2.0)


text:
Karsten Hoydal (1912-1990)
Karsten Hoydal var føddur í Hoydølum í 1912. Hann fór ungur til Danmarkar at útbúgva seg innan landbúnað og fiskivinnu og starvaðist innan hetta arbeiðsøkið. Eitt skiftið var hann í Ekvador í Suðuramerika sum ráðgevi hjá Sameindum Tjóðum. Hann var løgtingsmaður og landsstýrismaður umboðandi Tjóðveldisflokkin.
Karsten var fjøltáttaður høvundur og skald. Hann skrivaði yrkingar, stuttsøgur, týddi, ummælti, skrivaði yrkisgreinar og barnasøgur. Í sínum skaldskapi lýsti hann m.a. náttúruna, lívskorini, barnalyndið og vandan við kríggi og hernaðardubbing. Karsten fekk bókmentavirðisløn M. A. Jacobsens í 1961 og 1988.
Úr Bókmentasøguni hjá Árna Dahl
Hann varð borin í heim í Hoydølum í 1912. Umstøður hansara uppvakstrarárini vóru øðrvísi enn hjá børnum flest. Pápi hansara var umsjónarmaður á Bróstsjúkrahúsinum, og drongurin kom tí at liva tætt at sjúku og deyða hesi fyrstu viðkvomu árini. Sjálvur hevur hann sagt:
»Eg livdi tætt upp at sjúkum fólki, og hesir morgnarnir, tá ið pápi einsamallur fór við rossavagni oman til Havnar við líki, sum skuldi førast út á bygd, bóru eitt sovorðið myrkur og illveður inn í meg, at eg øtaðist og mátti verja meg á onkun hátt. Hetta er uppi í mínum fyrstu barnaminnum, og tað gríslandi ljóðið frá vagnhjólinum oman eftir vegnum myrkar vetrarmorgnar hongur enn í oyrunum eins og gandað fast«.
Mannkomin gav hann minninum hetta snið í yrkingini »Ganga nú á meg minnini«, sum yrkt er faðirinum til áminningar:
»Ganga nú á meg minnini,
mær goymdu oyru og eygu:
Dalurin fagri, mín barnaheimur,
millum brattar og brúnar heygar -
faðir mín flutti tey sjúku til,
burtur frísk og tey deyðu.
Mangan morgun eg vaknaði,
stirðnaði treyst og gleði,
hoyrdi hóvspor og vagnahjól
braka á eyrutum vegi:
faðir mín einsamallur á leið
við líki av bygd fyri degi«.
Men hóast hesar døpru umstøður vóru kátar og góðar løtur at minnast á:
»Men sólskinsdagar við grønum bø
bjartir í minni branda,
teir róku burtur úr huganum
deyðaótta og vanda,
tá varð mín dalur eitt paradís,
har ljóst var og lætt at anda«.
Aftan á lokna skúlagongd í Havn, leitaði Karsten til Dánmarkar at vinna sær útbúgving innan landbúnað og fiskivinnu. Hann tók prógv sum cand. agro í 1936, seinni varð hann lic. agro, og bardagaárini arbeiddi hann og búði seg enn betur út at taka við starvi heima í Føroyum.
Í 1946 flytur hann heim og tekur við starvi sum leiðari av niðursjóðingarvirki í Klaksvík, í 1950 verður hann settur sum leiðari av Fiskiídnaðarstovuni og flutti tá til Havnar. Í hesum starvi sat hann, til hann í 1970 legði frá sær við eftirløn, undantikin eru tíðarskeiðini 1954-1957, tá hann sum tekniskur ráðgevi sendur av FAO arbeiddi í Suðuramerikanska landinum Equador, og 1963-1967, tá hann sat í Føroya Landsstýri umboðandi Tjóðveldisflokkin. Sama flokk umboðaði hann á løgtingi, valdur í Suðurstreymoy, valskeiðið 1966-1970.
Karsten Hoydal hevur eisini sum ummælari, ritstjóri og fakfelagsmaður leikt týðandi leiklut á mentanarpolitiska økinum í Føroyum seinasta tríatiáraskeiðið; ritstjóri á tíðarritinum Varðanum var hann 1961-1972 og formaður Rithøvundafelags Føroya árini 1976-80.
Hann doyði í 1990.
Bókmentaverk:
Karsten hevur heilt frá ungum árum skrivað bæði í bundnum og óbundnum máli. Hann minnist seg hava yrkt sálm 9 ára gamal og sigur annars hetta um orsøkina til, at hann fór at skriva:
»Eg veit, at eg fór at yrkja, so skjótt sum eg rættiliga fór at sansa mínar umstøður, og eg giti mær, at eg eri farin at yrkja, av tí at mínar umstøður vóru høpisleysar. Eg havi ivaleyst við at yrkja roynt at leita meg fram til eina djúpari ætlan enn hana, eg fann í teimum viðurskiftum, eg livdi í sum barn«.
Sannroynd er, at hetta serstaka barnaumhvørvið eigur stóran leiklut í samlaða skaldskapi hansara, kanska størstan í tí óbundna skaldskapinum.
Fyrsta yrking Karstens »Náttarljóð« kom á prent í Varðanum 12. bindi 1932. Í nívandi myrkri gongur unglingi ræddur á heiðini; tá tekur maður, staddur honum tætt undir lið, at tala á hann:
»Tú hugatungur tykist mær at sjá;
frø teg nú, tí dagur fer at rísa;
brátt skal eg í skaldagarð tær vísa,
har ið mangar fagrar, ljósar myndir
millum daprar lýsa«.
Unglingin tók av, og higartil hava føroyskar bókmentir frá ferðum hansara »í skaldagarði« fingið fýra yrkingasøvn:
»Myrkrið reyða« 1946, »Syngjandi grót« 1951, »Vatnið og ljósið« 1960 og heildarsavnið »Teinur og tal« 1972.
Yrkingarnar í fyrsta savninum mundu fleiri verða til undir seinna heimsbardaga og summar, m.a. tittilyrkingin, eru merktar av hesum. Kortini er hetta einki dapurt savn - tað rúmar kveikjandi náttúruyrkingum, djørvum ástaryrkingum og hugvekjandi minningarkvæðum.
Annað savnið er í størri mun enn hitt fyrra ein heild skipað við minningarkvæði um skaldabrøðurnar Janus og Hans Andrias í Áarstovu ávikavist sum inngangsljóði og útgangsljóði. Imillum hevur yrkjarin, sum hann sjálvur tekur til, »roynt at lagt ein tóna ella ein farra av tí døkka og ógreiða tíðarbili, sum vit í dag (t.e. um 1950) eru stødd í«. Eyðsýnt er, at atombumbuvandin er komin inn í føroyska yrkingalist við hesum savni.
Heitið »Vatnið og ljósið« lýsir triðja savnið ógvuliga væl. Náttúruyrkingarnar eiga yvirvald,
»Flóðir av ljósi
streyma millum heygar,
tungar myrkar heygar, nátt seig niður á,
langt burtur frá mær
lygnir á sjónum,
skínur av vatni bæði burtur og hjá«,
men her eru eisini ástaryrkingar og minningarkvæði at finna.
Fimti bólkur í heildarsavninum eitur »Seinni yrkingar«. Umframt kantaturnar »Songur til Studentaskúlan« og »Songur til Listaskálan« finna vit her frálíku yrkingina »Á flogvøllinum í Rimini, august 1968«, ið er dyggasta mótmæli móti hernaðarkappdubbing, føroyskur skaldskapur eigur:
»Veingjabornu Gongurólvar
tit mínir brøður
vilstir av leið,
víða um heimin
boðberar deyðans -
hvør blásti inn í tykkum
yndi til ýlandi fuglaherin,
stóru, svørtu eggini
troðin við eldi og oyðing. -
----
Barnaleikur í túninum
steðgar og doyr burtur
av tykkara deyðiliga duni«.
(brot)
Sætti bólkur í høvuðssavninum eru 24 týðingar eftir danirnar Knud Rasmussen og Tom Kristensen, amerikumenninar Walt Whitman og Edgar Lee Masters og chilenaran Pablo Neruda.
Í 1977 kom savnið »Frændarøddir« við týðingum eftir norðmonnunum Rolf Jacobsen og Knut Ødegárd og íslendingunum Einar Bragi og Stefán Hørður Grímsson, og í 1981 kom savnið »Føroyskar speglmyndir« við týðingum eftir danan Hans Mølbjerg.
Týðari er Karsten frálíkur. Málsligi búnin er lýtaleysur og innihaldsliga hepnast týðingarnar altíð væl.
Fyri Studentafelagið í Keypmannahavn legði hann í 1961 til rættis útgavu av úrvaldum yrkingum eftir Janus Djurhuus.
Fyrsta prosapetti frá hond Karstens er hugleiðingin »Búreisingur og búflytingur«, ið stóð í Varðanum 1937. Árini uppeftir finna vit so av og á slíkar hugleiðingar, endurminningarstubbar og rættiligar stuttsøgur í »Varðanum«, »Jólum uttanlendis« og »Útiseta«, men ikki fyrr enn í 1971 kemur fyrsta prosaverk høvundans »Leikapettið«.
Bókin kann skipast í tríggjar bólkar, hin fyrsti rúmar trimum endurminningarsøgum úr barnaárunum í Hoydølum: »Summarkvøld við Roekalk, »Lítla gula húsið«, »í kirkjutíð«, annar fevnir um tvær endurminningarritroyndir »Ross og fólk« og »Skógvar«, meðan triði rúmar seks fiktivum stuttsøgum, fýra tiknar úr føroyskum umhvørvi, ein úr Keypmannahavnarumhvørvi og ein úr Suður-Amerikanskum umhvørvi.
Málsliga og innihaldsliga er hetta eitt sera ríkt søgusavn, sum prógvar, at Karsten er annað enn lyrikari burturav.
Við barnabókini »Heðin, Marjun og tjøldrink 1979, hevur hann eisini prógvað, at hann hevur frálíkt hegni at siga frá fyri børnum.
Karsten Hoydal er fjøltáttaður høvundur, sum verður at standa sum eitt hitt størsta yrkjaranavnið, tá um náttúrulyrikk er at røða - endurnýggjari bæði á formliga og innihaldsliga økinum.
(GG. Seinast dagført í 1983).Sí eisini.
2. heimsbardagi
Á vári í 1940 hertóku týskarar Danmark, og hetta skapti her heima á landi eina ótrygga støðu, tí øllum var greitt, at ikki kundu Føroyar nú stýrast úr Danmark sum frammanundan.
Tjóðin var sum so mangan í tvíningum.
Ein partur vildi beinan vegin hava føroyskt ríki sett á stovn, føroyingar skuldu sjálvir taka ræðið í landinum fult út og skipa fyri í øllum viðurskiftum, meðan annar partur tók undir við amtmanninum, sum vildi leggja ábyrgdina fyri landsins stýri á løgtingið sum fólksins valda umboð og á amtið sum umboð fyri danska ríkið.
Trætan varð í fyrstu atløgu loyst, við tað at Bretland hersetti Føroyar við tí lyfti, at hermenninir skuldu takast aftur, tá ið kríggið var endað.
Hersetingin vardi í fimm ár, og tá ið hon í 1945 var lokin var øllum greitt, at ikki bar til at fara aftur í gomlu amtsstøðuna, sum verið hevði í gildi upp til 1940.
Einki úrslit spurdist burtur úr samráðingum millum danskar og føroyskar politikarar, og í 1946 setti danska stjórnin fram uppskot um eina fólkaatkvøðu, sum skuldi haldast 14. september hetta árið.
Úrslitið av fólkaatkvøðuni var, at ein meiriluti atkvøddi fyri loysing, meðan tey, ið atkvøddu fyri danska stjónaruppskot-inum, vóru í minniluta.
Hetta úrslit skapti mikla øsing, tingið varð sent heim, og aftur fóru føroyskir politikarar til Danmarkar. - Úrslitið av teirra samráðingarroyndum var heima-stýrislógin, sum varð sett í gildi 1. april 1948.
Minni enn so allir føroyingar vóru nøgdir við gongdina hetta trýára skeiðið eftir krígslok, og misnøgdin hevði m.a. við sær, at Tjóðveldisflokkurin sá dagsins ljós; hann stillaði upp á fyrsta sinni til løgtingsvalið í 1950 og fekk tveir mans valdar.
Samfelagsliga henda eisini stórbroytingar hetta 10-ára skeiðið. Heimsbardagin hevði tað við sær, at eftirspurningurin eftir feskfiski var alstórur í Onglandi, prísurin fór tí upp stórliga, og at kalla allur føroyski fiskiflotin legði seg eftir at flyta ísfisk - fyri tað mesta keyptur í Íslandi niður á bretska marknaðin.
Hesin starvsháttur kravdi lítið manningartal, og hetta hevði við sær, at fleiri fiskimenn løgdust uppi, tó fekst so við og við tann skipan í lag, at menn helst ikki máttu vera við meira enn tveir túrar í senn.
Hetta var vandasigling, og nógvir vóru teir, ið bøttu við lívinum; hesi fimm árini fórust 24 skip við tilsamans 124 monnum av krígsávum.
Stórur eftirspurningar og lágt manningartal hevði við sær øktar inntøkur hjá tí einstaka, men veruliga gullið spann reiðarin, sum heima í flógvari skrivstovu sá peningin fløða í kassan, meðan fiskimaðurin gantaðist við deyðan á havinum breiða.
Hetta var í mangar mátar ein avlagað tíð, og sum vera man hava høvundar okkara roynt at lýst hana, vit nevna *skaldsøguna »Í Sortanum« hjá Williami Heinesen, *sjónleikin »Og tó skínur sólin« hjá Valdemar Poulsen og *stuttsøguna hjá Heðini Brú »Tvinnir eru kostirnir«.
Tá heimsbardagin brast á, og alt samband Danmarkar og Føroya millum varð kvett, vóru nógvir ungir føroyingar staddir í Danmark í lestrarørindum. Fyrra helming av fýratiárunum verður føroyskt mentanarlív tískil tvíbýtt, vit tosa um bókmentir, ið skaptar vóru av føroyingum í útlegd og um bókmentir skaptar av føroyingum heima á landi. Aftan á krígslok í 1945 kemur so dastið av teimum, ið virkað høvdu í Keypmannahavn útlegdarárini, heim aftur, og seta teir eisini dám á mentanarlívið heima á landi fýratiárini at enda, ja, summir heilt upp at okkara døgum.
Nýskapan í bundnum máli
Upp til 1940-leitið er fosturlandsyrking við rími og regluligum ørindislagi nógv hin vanligasti yrkingarháttur í føroyskum skaldskapi. Eisini yrkjarar úr yngri ættarliðum halda seg á tráddum gøtum: Karsten Hoydal, ið 20 ára gamal stígur fram í Varðanum, 1932, og Regin Dahl, sum 18 ára gamal leggur til brots í sama tíðarriti, 1936.
Hesir báðir eru høvuðsnøvnini, ið mynda fýratiárini á lyriska økinum; teir bróta við og við við gamlan yrkingarhátt og lyfta formliga og innihaldsliga føroyskan bundnan skaldskap eitt stig fram á leiðina.
Felagslív í Keypmannahavn
Staddir í hersettum landi avbyrgdir frá heimlandinum funnu føroyingar fragd í at hitta landsmenn tíðum, og ongantíð hvørki fyrr ella seinni man samanhaldið føroyinga millum hava verið so gott sum hetta fimm ára skeiðið 1940-45.
Feløgini vóru mong og sera virkin: Føroyingafelag, Hitt føroyska kristiliga ungmannafelagið, Studentafelagið, Ungmannafelagið Oyggjaframi, Itróttafelagið, Róðrarfelagið, Føroyska kirkjuliðið, Talvfelagið, Listafelagið o.o.
Í 1941 varð farið undir útgávu av *tíðarriti, ið fekk navnið »Búgvin«. Blaðið var fjúrtandadagsblað, tað kom út regluliga við 24 nr. árliga fimm tey fyrstu árini, seinasta árið, 1946, komu út 19 bløð, hitt seinasta 1. oktober - góðar 14 dagar aftan á fólkaatkvøðuna heima í Føroyum.
Fimm mans stjórnaðu »Búgvanum« hesi seks árini. Jóannes Rasmussen úr Havn var blaðstjóri á fyrstu 5 bløðunum 1941, Sigurð Joensen frá Gjógv var blaðstjóri restina av 1941, 1944 og 1945, Hanus Vang (við Høgadalsá) úr Kaldbak 1942, Erlendur Patursson úr Kirkjubø 1943 og Dánjal Pauli Danielsen úr Miðvági 1946.
Tað varð alt fyri eitt væl umtókt, tá fólk tóku seg saman at geva hetta sambindingarlið føroyinga uttanlendis út. Haldaratalið øktist í hvørjum og var 580, tá pappírstrot steðgaði vøkstrinum. Haldarar vóru í Danmørk, Noreg, Svøríki, Týsklandi og Sveits. Eisini eydnaðist at fáa »Búgvan« til Føroya í stríðsárunum.
Í »Búgvanum« var orðið øllum frítt, og í alt hava eini 70 - konufólk og mannfólk - skrivað greinir í tað. Her varð mangt havt á lofti. Menn skrivaðu um fossamál, fiskiskap, landbúnað, ídnaðarmál, kola- og leirmál, peningamál, stjórnarmál, skúlamál, ítróttamál, menningarmál o.s.fr., ella við øðrum orðum um øll samfelagsmál - handlig og andlig. Har umframt komu í blaðið søguligar greinir, skaldsligar greinir, søgur, yrkingar, tíðindi úr Føroyum o.m.a.
Ikki var ókent tá heldur at geva út jólabløð. Í 30-árunum kom heima í Føroyum »Jól í Føroyum«. Bókadeild Føroyingarfelags gav í 1940 út heftið »Jól uttanlendis«, sum kom øll árini til og við 1944. Ritstjórar á jólablaðnum vóru Karsten Hoydal og Regin Dahl. Vit bíta »Jól uttanlendis« komu út í tíðarskeiðinum 1940-44. merki í, at prósturin og Føroyavinurin Gudmund Bruun (1891-1956) skrivar inngang í øllum fimm heftunum, meðan Chr. Matras og Trond Olsen lata væl av tilfari.
Av øðrum tíðarritum, hetta umhvørvið skapar, nevna vit »Samfelagsrit«, sum Erlendur Patursson stjórnaði og sum kom út fýra ferðir í tíðarskeiðinum 1945-1952, og »Útiseta« árbók Føroyingafelags í Keypmannahavn, sum kom út árini 1945-1952 við Karsteni Hoydal og Christiani Matras sum ritstjórum.
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83.


text:
Í september lækkaði BankNordik renturnar, og í tí sambandi fingu vinnukundar í bankanum negativa innlánsrentu. Í dag boðar bankin frá, at innlánsrentan hjá privatkundum eisini verður negativ frá mars 2020. Samstundis verður bústaðarlánsrentan lækkað niður í 2,75 %.
Yvirskipaða gongdin á marknaðinum og áhaldandi negativa rentan hjá tjóðbankanum hava við sær, at BankNordik fer at lækka renturnar hjá privatkundum í mars komandi ár. Sostatt verður rentan á innlánskontum hjá kundum, ið eiga omanfyri 500.000 kr. lækkað niður í -0,75 % p.a. Sama renta verður galdandi fyri pensjónskontur.
BankNordik tekur sostatt somu avgerð sum fleiri danskir peningastovnar, hvørs kundar seinastu mánaðirnar hava fingið negativa innlánsrentu. Orsøkin er lága rentustøðið, ið hevur við sær, at bankin í eitt longri tíðarskeið hevur havt útreiðslur av innlánum, sum kundar hava í bankanum.
”Higartil hava privatkundar verið undantiknir negativari rentu, og vit høvdu vónað, at tað ikki fór at gerast neyðugt at seta negativa rentu á privat innlán. Útlit eru tó ikki fyri, at rentustøðið fer at hækka fyribils, og tí hava vit tikið avgerð um at tillaga okkara rentur, so tær í størri mun samsvara við marknaðargongdina. Sostatt lækkar rentan á bústaðarlánum við 0,2 %-stigum, soleiðis at lægsta bústaðarrenta verður 2,75 % p.a. Fyri privatkundar verður negativ innlánsrenta sett á upphæddir omanfyri 500.000 kr. umframt á pensjónskontur. Hóast tað ikki er hugaligt at lækka innlánsrentuna fyri privatkundar, so er hetta ein neyðug avgerð, ið skal fyribyrgja, at vit tapa pening av at bjóða okkara tænastur”, sigur Árni Ellefsen, forstjóri í BankNordik.
Børn og ung undir 29 ár verða tó undantikin negativum rentum og fáa í staðin 0,00 % p.a. í rentu á øllum innlánskontum og pensjónskontum.
Kundar, ið vilja sleppa undan at gjalda negativa rentu, kunnu økja møguleikan fyri størri avkasti við at gera íløgur fyri peningin. Tað ber til at gera íløgur gjøgnum Netbankan, og eisini ber til at fáa serfrøðingar at røkta íløgurnar. Íløgur hava tó samstundis altíð ein ávísan váða við sær, og BankNordik fer í næstum at seta seg í samband við kundar, ið verða ávirkaðir av rentubroytingini, til tess at greiða frá teimum møguleikum, ið kundarnir hava.
Samstundis sum renturnar verða tillagaðar, broytir bankin eisini prísir og einfaldar fyrimunaskipanina fyri at styrkja inntøkugrundarlagið og tryggja kundunum uppaftur betri ráðgeving. Frameftir fer fyrimunaskipanin sostatt bert at hava tvey stig: Nordik+ og NordikPremium.


text:
Føroyingar skulu venja seg við, at fjarskifti í framtíðin verður ein inngrógvin partur av trygdarpolitikki. Hetta merkir ítøkiliga, at undirstøðukervið á fjarskiftisøkinum í størri mun verður tengt at trygdar- og verjumálum.
Í hesum sambandi heldur løgmaður, at tað verður neyðugt at fara undir at greina spurningin nærri. Vit eiga at umhugsa at gera lóggávu, sum skal tryggja, at tær fyritøkur, sum fáa atgongd til okkara undirstøðukervi á fjarskiftisøkinum, eru veitarar, sum vit kunnu kenna okkum trygg við.
Tá ið fjarskifti í Føroyum er eitt yvirtikið málsøki, hava løgmaður og danski forsætisráðharrin verið í tøttum samskifti um nýggju tvørgangandi lóggávuna. Partarnir eru samdir um at arbeiða saman um at fyrireika nýggja lóggávu á økinum.
“Tað er avgerandi, at okkara undirstøðukervi er trygt. Vit ætla at gera okkara til, at nýggja lóggávan veitir okkum neyðuga tryggleikan. Eisini ætla vit at leggja upp fyri, at talan er um eitt yvirtikið øki, sum tó í einum stórpolitiskum høpi kann gerast ein trygdar- og verjupolitiskur spurningur, sigur Bárður á Steig Nielsen, løgmaður.


text:
ONKI ER SUM FYRSTU FERÐ: FYRSTA PISA Á GLASI12. juni 2019
Sum hin fyrsti nakrantíð gjørdist Rune Olsen í dag studentur á Glasi. Rune, sum fær studentsprógv á náttúrubreytini, var til próvtøku í samfelagsfrøði. Lærari hansara, Kristian á Neystabø, segði, at hann og próvdómarin vóru púra samdir um, at Rune greiddi spurningin, hann fekk til próvtøkuna, avbera væl. Høvuðsevnið í spurningingum var samfelag og politikkur og serliga skiljilinjur í føroyskum politikki. Rune fekk eitt væl uppiborið 12-tal – ein góður endi á árunum, sum byrjaðu í Hoydølum og endaðu her á Glasi.
Sum siður hevur verið á Studentaskúlanum í Hoydølum vant Rune, sum ársins fyrsta pisa, føroyska flaggið á stong. Lotið varð líka lætt sum lagið á studentinum og familju og vinfólki hansara, tá Merkið varð vundið á stong. Um tað, at gerast fyrstu studentar at fáa húgvu á høvdið á Glasi í Marknagili segði Rune: “Leingi er tað, ið væl skal vera. Eg byrjaði í 2015, og nú fýra ár seinni fái eg loksins húgvuna. Mann kann siga, at eg havi time’að tað til, at eg skuldi gerast fyrsti studentur her. Eg eri í øllum førum glaður fyri, at eg fekk hetta árið í nýggja bygninginum við”.
Vit á Glasi ynskja Rune hjartaliga til lukku við húgvuni.


text:
Vilt tú verða ríkur, skalt tú gomlu trettandu nátt ganga út at sitja á kjørbreyt, hvar fýra vegir ganga á kross, og ein av teim skal vísa at kirkjuni. Tú skalt taka grátt kálvskinn og hvassa øks, leggja skinnið undir teg á breytina, so at halin á skinninum er vendur móti kirkjugøtuni, men andlit títt skal venda burtur frá henni. Tú skalt tá setast at brýna øksina, og hvat ið verður talað til tín, skalt tú ikki siga annað enn: “Eg hvøtji, eg hvøtji”; hvussu illa leikar um báðar liðir á tær, skalt tú ikki líta uppúr, uttan stara fast niður í øksina, tí annars verður ilt av tær, og trøllini taka teg.
Tá ið líður at midnátt, koma trøllini tysjandi úr øllum ættum, dragsandi gull og dýrar gripir, sum tey laða uttan um teg í stórum dungum og sýna tær alt hetta góða at royna at fáa teg at kveita uppundan; so fara tey at tala til tín, skelkja og gálva og havast við allar atburðir. Men hava nú trøllini hvørki kunnað lokkað teg at renna eyguni at gullinum, sum tey løgdu hjá tær, ella rætt teg til at hyggja at teimum sjálvum av ótta fyri teimum, ella fingið teg til at svara teimum aftur, so tríva tey um halan á kálvskinninum at draga tað burtur; - tá ræður um at vera heppin og við øksini høgga halan av aftan fyri bak, tó so at einki skarð kemur í øksina. Lukkast tær hetta, ert tú eydnumaður; tí tá hvørva trøllini hvørt í sína ætt, og tú fært tá allar dýrgripirnar og alt gullið, ið hjá tær var lagt; men lukkast tær ikki hetta, fáa trøllini vald yvir tær, og tú kemur tá ikki heilur aftur úr hesari ferð.
V.U. Hammershaimb: ”Færøsk Anthologi I”, 1891


text:
Rakstrarfígging
Rakstrarfígging snýr seg um gerandisliga virkisraksturin. M.a. inn- og útgjøld til keyp av vørum, lønargjaldingar, framleiðslu, húsaleigu og aðrar rakstrarútreiðslur.
Rakstrarkredittur
Inn- og útgjøld í gerandisdegnum fara vanliga fram umvegis eina rakstrarkontu.
Rakstrarkontan kann hava ein kassakreditt atknýttan. Støddin á kredittinum er tengd at gjaldførisstreyminum hjá tíni fyritøku. Rakstrarkreditturin verður nýttur til at fíggja sveiggini, ið kunnu vera í inn- og útgjøldunum.
Renta og kredittgjald verða ásett í mun til raksturin og fíggjarstøðuna hjá tíni fyritøku og trygdir, ið verða veittar fyri kredittin.
Fá betri gjaldføri við fakturalánskreditti
Í BankNordik kunnu vit eisini bjóða fakturalánskreditt. Tað inniber, at tín fyritøka fær ávísan prosentpart av fakturaupphæddini útgoldnan, áðrenn keyparin hevur goldið rokningina. Á tann hátt hevur tú tøkan pening at arbeiða við, hóast rokningin enn ikki er goldin av keyparanum.
Fyrimunir við fakturalánskreditti
- Størri fíggjarligt rásarúm
- Lættari at fíggja gerandisrokningar
- Ískoyti til kassakreditt
- Størri fíggjarligt rásarúm
- Lættari at fíggja gerandisrokningar


text:
Tvístøða á bróstinum
– kunningar- og kjakfundur
Spaniastova verður karmur um tiltakið Tvístøða á bróstinum, tá Etiska Ráðið kemur á vitjan í Klaksvík mikukvøldið 6.mars kl 19.
Endamálið við tiltakinum er at lýsa etiskar tvístøður, sum hjartastartarar kunnu hava. Serliga verður ljós varpað á umstøðurnar hjá eldri borgarum á bústovnum.
Eiga vit – sum eldri búfólk – sjálvi at gera av, um hjartastartari skal brúkast, um vit hava tað fyri neyðini ella eru tað onnur, sum takaavgerð okkara vegna?
Eigur tað at vera møguleiki at frávelja hjartastartara? Ella er tað at rokna sum natúrligt, at tá hjartastartarier tøkur, verður hann nýttur í øllum førum?
Etiska Ráðið verður umboðað við Hildur við Høgadalsá, Forkvinnu, og Jákup H. Foldbo, Ráðslimi. Somuleiðis luttekur Arnhold Jensen, kommunulækni í Klaksvík.
Til umrøða frá kl 19 verður “Konsekvensetikkur og nyttuetikkur í mun til hjartastartara” og “Heilsa,trygd og umhvørvi – á kommunala økinum. Tiltakið er alment, men vendir sær serliga til umboð fyri almennum og kommunalum stovnum, frítíðarfeløgum og avvarðandi myndugleikum innan heilsu- og trivnaðarøki.
Panel verður skipað undir leiðslu av Rana Nolsøe, harlagt verður upp til kjak.
Kafé Leikalund er opin í steðginum!
Skrá er hendan:
Tvístøðan á bróstinum – í Spaniastovu 6.mars kl 19:00
Skrá
Kl. 19.00 Spaniastova bjóðar vælkomin.
Kl. 19.05 Um Etiska ráðið. Hildur við Høgadalsá, forkvinna í Etiska ráðnum.
Kl. 19.15 Um vit fáa hjartasteðg á eldir árum, vilja vit tá sjálvi taka avgerð um, hvørt hjartastartari skal brúkast, at fáa lív í okkum aftur ella skulu tey, har vit búgva, taka hesa avgerð? Hildur við Høgadalsá, forkvinna
Kl. 19.30 Heilsa, trygd og umhvørvi, (HTU) í kommunalum viðurskiftum við atliti at hjartastartarum og fyrstuhjálp. Hvussu veita kommunur borgarum á bústovnum bestu umstøður? Jákup H. Foldbo, ráðslimur og trivnaðarleiðari í Runavíkar kommunu
Kl. 19.45 Steðgur – Ábit og okkurt leskandi í Kafé Leikalund.
Kl. 20.05 Orðskifti og spurningar. Í panelinum: Hildur við Høgadalsá, forkvinna, Jákup H. Foldbo, Trivnaðarleiðari. – Orðstýrari: Rani Nolsøe.
Arnhold Nielsen, kommunulækni luttekur eisini.
Kl. 21.00 Liðug
Etiska Ráðið


text:
Alt innan dátutrygd
Fleirstigað góðkenning
Teldupost- og dátukryptering
Dátugoymslur og trygdaravrit í skýnum
Teldupostkryptering
Samskiftir tú umvegis teldupost?
Sendir tú skjøl, sáttmálar ella arbeiðsskjøl umvegis teldupost?
Stúrir tú fyri, at fólk kunnu víðarisenda teldupostar, sum tú bara hevur sent til teirra?
Við teldupostkryptering frá Geymanum tryggjar tú tær at:
– óviðkomandi ikki kunnu lesa títt teldupostsamskifti
– tín teldupostur einans kann latast upp og lesast av teimum, sum telduposturin er ætlaður
– tín teldupostur ikki kann sendast víðari – uttan so, at tú gevur loyvi til tað
– tín teldupostur við 100% vissu ikki kann avlesast av møguligum teldusníkum
Dáta- og fílkryptering
Arbeiðir tú við viðkvomum skjølum ella trúnaðarupplýsingum?
Visti tú av, at 23% av dátastuldri verður framdur av egnum starvsfólkum?
Við AES 256-bit dátakryptering frá Geymanum ert tú 100% vís/ur í, at eingin óviðkomandi kann avlesa ella avrita tíni skjøl, sáttmálar og aðrar trúnaðarupplýsingar.
Talgild undirskrift
Veist tú av at teldusníkar kunnu útgeva seg fyri at vera tú?
Hevur tú nakrantíð móttikið teldupostar har tú ivast um avsendarin er rætti viðkomandi?
Við talgildari undirskrift kanst tú signera tínar teldupostar so móttakarin við 100% vissu veit at telduposturin er frá tær og ikki einum følskum avsendara.
Ert tú ein av hesum?
Hagtøl hjá Ibas vísa, at 61% av teimum, sum hava mist dáta, hildu seg hava trygdaravrit í lagi, men tá óhappið hendi, vísti tað seg, at trygdaravritið ikki var rætt uppsett ella at tað ikki fevndi um øll dáta.
SSL certifikat til heimasíður
Vís tínum viðskiftafólkum, at tín heimasíða er trygg at vitja
Eru viðskiftafólk tíni vard tá tey vitja heimasíðu tína?
Visti tú av at Google raðfestur heimasíður við SSL kryptering hægri enn vanligar síður?
Comments are closed.


text:
Í fjør samtykti bygdaráðið uppíbygging og dagføring av frítíðarskúlanum á Brekkukletti, og at byrja fyrireikingarnar. Fuglark hevur ráðgivið kommununi í fyrireikingini og hevur projekterað og staðið fyri útbjóðingini, sum var innboðin.
Fuglark og teirra fakráðgevar hava gjøgnumgingið innkomnu tilboðini, eisini við atliti til sparingar. Fuglark mælti Nes kommunu til at taka av teimum lægstu tilboðunum, sum eru innkomin, og tað hevur bygdaráðið samtykt.
Hesir arbeiðstakarar koma at standa fyri byggingini:
Umframt omanfyrinevndu tilboð skal leggjast afturat kostnaðinum: Projektering og ráðgeving, innbúgv, meir- og minniveitingar; meirynskir, prís- og lønarvøkstur og kommunu-mvg.
Umframt frítíðarskúla fer nýggi bygningurin eisini at húsa elsta árganginum í barnagarðinum.
Bygningurin, sum verður bygdur norðurfrá verandi frítíðarskúla, er í 2 hæddum. 1 stova við bólkarúmi er á hvørjari hædd. Harumframt er innrættað inngongd/uppgongd, klædnarúm, felagsøki til frítíðarskúlan og nýggju stovurnar, starvsfólkarúm og skrivstova.
Fermeturkostnaðurin er kr. 22.883, men tá er stovan í 1. hædd ikki liðug innrættað. Við innrætting av tí stovuni eisini, er fermeturkostnaðurin mettur til kr. 23.742.
Harumframt verða broytingar og ábøtur gjørdar á verandi frítíðarskúla og uttanumøki fyri tkr. 507.
Kostnaðarmeting pr. 22.11.2018 var tkr. 11.181. Sambært innkomnu tilboðunum, er samlaði kostnaðurin nú mettur til tkr. 11.697.
Arbeiðið byrjar í summar og skal eftir ætlan verða liðugt um eitt ár.


text:
25. september
25. september er dagur 268 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 269 um skotár er). 97 dagar eru eftir av árinum.
HendingarEdit
- 1066 - Stríðið við Stamford Bridge endar víkingatíðina.
- 1513 - Spanski rannsóknarfararin Vasco Núñez de Balboa kemur til Kyrrahavið.
- 1925 - Føroyski Javnaðarflokkurin verður stovnaður.
- 1927 - 7 føroyskir fiskimenn lótu lív í bátsvannlukku í Íslandi, tá teir fóru við einum báti av sluppini Riddaranum og báturin koppaði. Fleiri av teimum sum doyðu vóru sumbingar. Aðrir sumbingar vóru niðri og dansaðu stutt eftir hendingina, tey savnaðu pening inn til einkjurnar, 600 kr. til hvørja sum svaraði til meir enn eina ársløn.
- 1972 - Noreg sigur nei til EEC limaskap
- 1998 - Eitt BAE146 flogfar hjá Pauknair dettur niður í Marokko. 38 fólk lata lív.
- 2002 - Vitimhendingin í Siberia
- 2014 - Ein arbeiðsvanlukka umborð á einum grønlendskum trolara (fyrrverandi Skálaberg), sum hendi meðan skipið lá við bryggju í Havn, kravdi eitt mannalív. Vanlukkan hendi undir lossing, ein plattur, sum varð heysaður upp úr lastini, brotnaði og kassar við frystum makreli duttu niður á 22 ára gamla Gunnar Zachariasen, sum doyði á staðnum. Vanlukkan hendi umleið klokkan eitt. Gunnar var kendur sum ein góður fótbóltsleikari, hann hevði m.a. Spælt við EB/Streymi í tvey ár og við føroysku U-19 og U-21 landsliðunum, hann spældi 21 dystir við U-21 og skoraði 4 mál. Hann hevði eisini spælt við ungdómsliðum hjá Brøndby.
FøðingarEdit
- 1644 - Ole Rømer, danskur stjørnufrøðingur.
- 1890 - Johan Martin Fredrik Poulsen á Toftum. Formaður Sambandsfloksins 1948-1970 (d. 1980).
- 1903 - Mark Rothko, amerikanskur listamálari (d. 1970).
- 1906 - Dmitri Sjostakovitj, russiskur tónasmiður (d. 1975).
- 1935 - Maj Sjöwall, svenskur rithøvundur (d. 2020)
- 1938 - Jonathan Motzfeldt, grønlendskur politikkari (d. 2010).
- 1943 - Robert Gates, amerikanskur politikari.
- 1944 - Michael Douglas, amerikanskur sjónleikari.
- 1951 - Mark Hamill, amerikanskur sjónleikari.
- 1952 - Christopher Reeve, amerikanskur sjónleikari (d. 2004)
- 1958 - Michael Madsen, amerikanskur sjónleikari
- 1961 - Heather Locklear, amerikanskur sjónleikari
- 1966 - Rakel Helmsdal, føroyskur rithøvundur
- 1968 - Will Smith, amerikanskur rappari og sjónleikari
- 1969 - Catherine Zeta-Jones, valisiskur sjónleikari
- 1996 - Mie Østergaard Nielsen, danskur svimjari
AndlátEdit
- 1066 - Haraldur III, kongur í Noregi (fall í stríði) (f. 1015)
- 1849 - Johann Strauss eldri, eysturríkskur tónasmiður (f. 1804)
- 1996 - Nicu Ceauşescu, rumenskur politikkari (f. 1951)
- 2011 - Wangari Maathai (f. 1929)
- 2014 - Gunnar Zachariasen, føroyskur fótbóltsleikari (f. 1992)
- 2016 - Arnold Palmer (f. 1929)