text:
Undir herrópinum: - Hevur tú eina bók í búkinum? - Fá hana út í fingrarnar! kunnger Nám í dag eina handritakapping um bestu skúlabókina.
Virðislønin er 50.000 krónur fyri besta skúlabókahandrit til miðnám, og sama upphædd fyri besta skúlabókahandrit til fólkaskúlan.
- Vit leggja hundrað túsund krónur á borðið, tí vit vilja velta upp úr nýggjum, so Nám fær fleiri lærubókahøvundar at knappaborðunum, sigur stjórin Regin Marnersson.
- Samstundis vilja vit hava fleiri upprunaføroyskar útgávur, sum ikki eru so stórar og drúgvar, at hugsingur ikki er um at koma út við teimum, ella at fara undir tær, sigur stjórin í Námi.
Freistin at senda handrit inn til kappingini hjá Námi er flaggdagin 25. apríl í 2017. Handritið skal verða sent bæði talgilt og í pappírsformi til Nám.
- Málið er, at allar lærugreinir í fólkaskúla og allar kravdar lærugreinir á B og C stigi á miðnámi skulu hava eina føroyska grundbók, sum ikki er eldri enn 10 ár, sigur Regin Marnersson.
Byrjanarkvøld eftir altjóða læraradagin
Hósdagin 6. oktober - dagin eftir altjóða læraradagin - skipar Nám fyri byrjanarkvøldi í sambandi við lýstu kappingina um Besta skúlabókahandrit. Byrjanarkvøldið verður í Námi á Hoyvíksvegi 72 í Havn kl 19:30.
Regin Marnersson, stjóri í Námi, bjóðar vælkomin og Signar í Homrum syngur góðar sangir.
Síðan fara Oddfríður Marni Rasmussen og Hanna Jensen á kveikjandi hátt at siga frá um egnar royndir og møguleikar at gera tilfar, sum kann verða brúkt í undirvísing. Tey fara eisini at geva eitt boð uppá, hvørji krøv dagsins skúli eigur at seta tí góða handritinum.
Tiltakið er alment, og tey, sum møta, sleppa til orðanna, og ritstjórar í Námi vera til staðar.
Í sambandi við handritakappingina kunnu ritstjórar í Námi eisini geva teimum ráð, sum hava hug at skriva. Rágevingin er í mesta lagi fimm tímar til hvønn høvund, sum er við í handritakappingini.
Freist til flaggdagin
Flaggdagin 25. apríl í 2017 er freistin úti at lata tilfar inn til kappingina hjá Námi um besta skúlabókahandrit.
Sum útgreinað í kappingartreytunum er ikki neyðugt at handritið er liðugt, tá ið freistin er úti. Meiri umráðandi er, at ætlanin er greið, og at innsenda tilfarið greitt vísir, hvønn veg tað ber, til liðugt verður.
Krøv frá Námi
Umframt tey metingarvirði, sum dómsnevndin virkar eftir í hesum føri, eru almenn krøv, sum Nám setir øllum útgávum. Tílík krøv eru grundleggjandi spurningar sum:
Er sama tilfar gjørt fyrr? Er tørvurin til staðar í júst hesi lærugrein? Hvussu er við myndum og øðrum tilfari? Kann hetta vera ein bókaheild? Er námsfrøðiliga ætlanin greið og sjónlig?
Tílík almenn krøv frá Námi verða endaliga avtalað og sett í ein sáttmála um útgávu, sum partarnir undirskriva. Tá er sáttmálabundna útgávan leys frá kappingini um besta skúlabókahandrit.
Greiða ætlanin er tó, at kappingin verður ein kveiki og fer at skunda undir skúlabókagerð og at nýggir høvundar koma fram.
Dómsnevnd
Dómsnevndin í kappingini hjá Námi um besta skúlabókahandrit telur fimm fólk. Tey eru stjóri, útgávuleiðari og ein ritstjóri í Námi, ein fólkaskúlalærari og ein miðnámslærari. Starvsfólk í Námi kunnu ikki luttaka í kappingini.
Dómslykil
Nám, sum skipar fyri kappingini um besta skúlabókahandrit, hevur gjørt ein dómslykil, sum byggir á fimm metingarvirði, ið eru hesi:
Tørvur 20%
Visjónin er, at allar lærugreinir í fólkaskúlanum skulu hava eina upprunaføroyska ella tillagaða grundbók, ið ikki er eldri enn 10 ár, og at allar kravdar lærugreinir á B og C stigi á miðnámi skulu hava eina upprunaføroyska, tillagaða ella týdda grundbók, ið ikki er eldri enn 10 ár; umframt at lærugreinir á A, B og C stigi, sum nógvir næmingar velja, eiga at hava eina upprunaføroyska, tillagaða ella týdda grundbók. Økið Tørvur verður vektað eftir hesi visjón. Hægstu meting fáa tær lærugreinir, ið eru fevndar av visjónini, ið antin ikki hava grundbók, ella hava eina, ið er ov gomul ella ov lítið tillagað. Um útgávur eru í umbúna og settar á skrá til at koma út í hesum ella næsta skúlari, telja tær við í tørvsmetingini.
Heild 10%
Grundbøkurnar skulu fevna allan ella størsta partin av námsætlanini til eina ella fleiri lærugreinir á einum ella fleiri stigum. Í fólkaskúlanum fevnir ein útgávuheild um grundbók, lærarabók og arbeiðsbók. Arbeiðsbókin kann verða flættað inn í grundbókina. Heildin kann vera ein partur av eini røð, ið fevnir um fleiri stig. Talan kann eisini vera um app, audio ella videotilfar burturav. Á miðnámi fevnir ein útgávuheild um grundbók og arbeiðsbók, ið kann hava læraravegleiðingar og temasíður á Snar attengdar við meirtilfari. Tilfarið skal kunna verða sett inn á sBókapallin, ella líknandi, men kann harafturat eisini verða prentað sum fáprent, print on demand, um talan ikki er um app, audio ella videotilfar burturav. Økið Heild verður dømt eftir, hvussu væl handritið og hugskotið liva upp til hetta.
Margmiðlað 15%
Vit vilja at okkara grundbøkur fevna um meiri enn ein miðil. Eingin bók er einans pappír, og einki tilfar er einans egnað til ein pall. Í hvønn mun leggur tilfarið upp til, at fleiri miðlar eru natúrligur partur av tilfarinum? Skrivaða orðið, á pappíri ella skíggja saman við ljóðupptøkum, filmsupptøkum, forritum og øllum øðrum hugsandi og óhugsandi miðlum, ið tó skulu vera viðkomandi. Økið Margmiðlað verður dømt eftir, hvussu væl handritið og hugskotið liva upp til hetta.
Námsfrøðiligur formur 25%
Tilfarið skal vera týðiliga málrættað til rætta bólkin. Er tilfarið ætlað einum ávísum aldursbólki, skal t.d. tekstur og val av fakmáli leggja upp fyri hesum. Nøgdin og vavið skal hóska til vanliga ráðlagda tímatalið. Tilfarið skal kunna verða nýtt í vanligu umstøðunum, næmingar og lærari ferðast í og hava atgongd til. Tað skal verða gjøgnumført, gjøgnumhugsað, og ein týðiligur reyður tráður skal vera at hóma ígjøgnum alt tilfarið og skrokkin til tað. Økið Námsfrøðiligur formur verður dømt eftir, hvussu væl handritið og hugskotið liva upp til hetta.
Ávegis liðugt 30%
Høvundurin ella toymið av høvundum til Besta skúlabókahandritið fær tilboð um sáttmála við Nám, og ein ella fleiri ritstjórar verða knýttir at verkætlanini. Tilfarið skal ikki verða liðugt og greitt til útgávu. Vit vænta, at nógv arbeiðið er eftir, bæði viðvíkjandi teksti, myndum, tekningum og uppseting annars. Okkara væntan er, at ein skrokkur til alla heildina er liðugur, og at o.u. ein triðingur av tekstinum til grundbøkur, lærarabøkur og arbeiðsbøkur sum minstamát er skrivaður, og at tankar viðvíkjandi myndaparti sum heild eru týðiligir. Nám fer tó at seta grafikara ella grafiskan ráðgeva á verkætlanina, tí er ikki neyðugt, at hetta er komið serliga langt áleiðis. Økið Ávegis liðugt verður dømt eftir, at ein triðingur av tilfarinum er forritaður, upptikin, skrivaður og/ella savnaður, og at tankarnir um restina eru týðiligir og ráðlagdir. Ætlanin er, at tilfarið skal vera greitt til útgávu 1½ ár eftir, at sáttmáli er skrivaður. Tað er helst til skúlabyrjan í 2018/19.
- Hevur tú eina bók í búkinum?
- Fá hana út í fingrarnar!


c: text/html

text:
Í sendingini tosaðu vit við Eiler Hansen um páskamøtir, sum verða í Siloa í Fuglafirði og í ítróttarhøllini á Kambsdali. Síðani tosaðu vit við Regin Høgnesen um páskamøtir, sum verða í ítróttarhøllini í Runavík. At enda fingu vit vitja av barnakórinum hjá Frelsunarherinum í Vági. Vit prátaðu við bæði sangarar og leiðarar, og tey sungu eisini fleiri sangir fyri okkum.
Les meira
Heine Lutzen greiðir frá síni nýggju fløgu, sum eitur “Sálmar” og vit hoyra nakrar sangir úr fløguni. Jóni Johannesen og Trygvi Dam siga frá um páskastevnuna, sum verður í Oasuni, har Anna og Stephan Christiansen koma at luttaka. Les meira
Guttorm Joensen sigur eitt sindur frá um barnaarbeiði. Anni Fjalsá greiðir frá einum túrið, sum hon hevur verði í Egyptalandið. Les meira
Martin Mohr í Grund var gestur. Hann syngur sum eingil, eisini egnar sangir. Martin sigur frá Frelsara sínum – og vit hoyra um brúdleypið, sum verður í summar. Eisini syngur hann nýggjan sang, hann júst hevur gjørt. Les meira
Í morgun lósu vit Essais kapittul 53 og vit spældu sangir við atliti til páskirnar. Seinni kom so Poul Færø á gátt í Lindini. Les meira
Hilda Viderø greiðir frá at hon skal til Liberia fyri ABC barnahjálpina við serligum arbeiðsuppgávum. Knút Dalsgaard, Dánjal L. Bærentsen og Mourits Clementsen siga eitt sindur um tað, sum Harrin ger ímillum ungdómin í Lívdini. Les meira
Vit hoyra um eitt tónleikaskeið, sum hevur verði í Lívdini, har práta verður við ymisk sum luttóku m.a. Jógvan Zachariassen. Preben Hansen sigur eitt sindur um hvussu tað gekk við stuðulsendingini, sum var í Lindini leygardagin 20. mars. Les meira
Í morgun lósu vit í fyrra parti av sendingini úr Matteus 26 og Lukas 22. I seinna parti av sendingini kom Poul Færø á vitjan. Les meira
Í dag hevði Preben Hansen forvitnisliga samrøðu við Una Næs, dómpróst. Hann greiddi frá nøkrum av teimum uppgávum, starvið sum dómpróstur kann hava við sær. Eitt sera fjølbroytt arbeiði. Vit geva okkum kanska ikki vanliga far um, hvussu nógv ymist hetta starvið fevnir um. Les meira

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Eitt tað stuttligasta orðið eg renni meg í til gerandis er savnindi. Annan vegin ber orðið boð um okkurt fjart, sum eingin kennir, og hinvegin um tað júst øvuta, at leggja fram eina greiða ætlan at savna og goyma, so onnur kunnu síggja. Kanska um hundrað ár.
Rendi meg aftur í hetta fittliga savnsorð í dag, nú tann parturin av Søvnum Landsins, sum fyrr gekk undir savnandi heitinum Landsbókasavnið, kunngjørdi eina ætlan í tí partinum av Kringvarpinum, sum vit fyrr ótu døgurða afturvið, og tá kallaðu Útvarpið, um at savna føroysku internetsíðurnar.
Og jú, sum sæst omanfyri er hann longu skrásettur og verður innheintaður, hesin bloggurin.
Landsbókasavnið sigur í hesum sambandi, at heimasíðurnar verða goymdar í dátasavninum Føroyska Netsavnið:
-Í løtuni eru 3587 heimasíður í savninum. Vit savna bert almennar síður frá internetinum. Heimasíður við avmarkaðari atgongd umvegis innritan, sum t.d. innannet hjá fyritøkum, eru ikki almennar og verða ikki innheintaðar. Eingin okkara veit, hvat verður áhugavert í framtíðini. Flestu halda, at teirra gerandisdagur er ikki serliga hendingaríkur. Men um 100 ár kann tað vera áhugavert at lesa um, hvat hendi í 2017. Tað er sera týdningarmikið, at komandi ættarlið fáa atgongd til allar tær føroysku heimasíðunar, eitt nú bloggar, tíðindaportalar osfr., sigur Landsbókasavnið í dag.
Ein góð og greið ætlan. Í fólksins tænastu fari eg at siga takk fyri tað.


text:
Í samband við nógv umrøddu sólarmyrkingina hin 20. mars vitja trý ferðamannaskip á Runavík. Ætlanin er, at ferðafólkini skulu uppliva sólarmyrkingina, meðan skipini liggja frá landi við oyggjarnar.
Skipini hava kortini valt at leggja til bryggju í Runavík fyri og eftir hesa sjaldsomu hending. Hósdagin 19. mars kemur "Black Watch” til bryggju, og hesin fer útaftur sama kvøldið. Leygardagin hin 21. mars koma"Braemar” og "Boudicca” á Runavík, og leggja til havs aftur sama kvøldið.
Fred. Olsen Cruise Lines eigur og rekur øll trý skipini, og Tor-Shipping í Tórshavn er umboð teirra í Føroyum.
Frá kunningarstovuni í Runavík fæst at vita nærri um tær fyrireikingar, ið gjørdar eru í sambandi við sólarmyrkingina og vitjanina hjá teimum trimum ferðamannaskipunum.


text:
Við útnirðings horn á flogvøllinum ligga toftirnar av eini loftverjustøð frá seinna heimsbardaga. Toftirnar av hesi støð fara nú undir heilt, tá flogvøllurin verður longdur móti Sørvági. Sýslumaðurin í Vágum var so vinarligur at bjóða einum limi í nevndini í Krígssavninum at koma við, tá Natúrfriðingarnevndin var og sá staðið. Økið liggur inni á økinum hjá flogvøllinum. Við var eisini Rudy Joensen í Sørvági, sum staðkendur maður.
Skitsa yvir økið, sum tað sá út hin 29. september 2010 (sj).
Skitsa yvir hugsaða útsjónd av staðnum í 1943 (sj).
1: Hús, helst toilett.
2: Hús.
3: Hús.
4: Hús við kamin og peis.
5: Hús.
6: Gøta.
7. Barakk.
8: Loftverjustøði.
9: Vatnsamlingarstað.
10. Stórt loftverjustøði.
11: Veirkanón.
Myndir frá 29. september 2010:
Leivdirnar av húsið 1 (sjá tekning)
Leivdirnar av húsið 2
Leivdirnar av húsið 3 og baksíðan av kaminini.
Hús 4, umframt nakað av betongsteinum sløddum runt, stendur eftir ein kamin við vakrari peis.
Peisin er laða upp við føroyskum gróti.
Betonggøta og trin inn til barakkina (nr. 6 á tekningini). Strikurnar sýna hvussu gøtan gekk og hvar barakkin stóð.
Betonggøta, ovast sæst trappusteinurin til barakkina. Strikurnar sýna hvussu gøtan gekk og barakkina. Lítil brúgv er gjørd um eitt gil, sum hevur runnið har tá.
Á hesi fløtuni (har strikurnar sýna) stóð barakkin. Eitt trapputrin var á hvørjum endanum, her hómast sunnara trappurtrinið. Betonggøtur og annað er næstan fari undir heilt av grasi.
Betongstuðlarnir undir barakkgólvinum (strikurnar sýna hvussu teira hava staðið í rekkjum). Teir vóru stoyptir við stórum jarnblikkum sum formum.
Rudy vísti okkum, at restir av onkrum av hesum blikkum sóust framvegis.
Lítil vatnsamling, veggurin dottin niður.
Holið, har vatnrørið hevur gingið ígjøgnum, sæst.
Her sær man omanyvir økið. So nógv er økið grasað til, at ilt er at síggja upp á avstand hvar ymsu bygningarnir hava staði.
Stóra verjustøði sunnanfyri bygningarnar. Staðkønir siga, at í mong ár eftir kríggið sóust sandsekkirnir framvegis. Hendan høvdin er nógv grønari enn økið rundanum annars og er tað helst sandurin, sum ger tað.
Á hesum plattinum stóð veirkanónin.
Limirnir í Natúrfriðingarnevndini : Sigurd Petersen, Bjarni Góðadal og John Kruse sýslumaður. Rudy Joensen (t.h.) greiðir frá.
Rudi Joensen segði, at veirkanónirnar vórðu ikki settar upp fyrr enn í 1943. Ein onnur veirkanón stóð beint norðanfyri tornið frá bretum og ein við flúgvarabedingina, helst stóð onkur sunnanfirði flogvøllin eisini.
Hylkið til veirkanónina við flúgvarabedingina, sum sæst t.h. á myndini, stóð framvegis uppi nakað eftir kríggið.
Tað vóru Bofors loftverjukanónir bretar annars nýttu at verja flogvøllin og Sørvág, har fleiri túsund bretskir hermenn búðu í stórari hernaðarlegu omanfyri bygdina. Í Sørvági vóru fleiri loftvejustøðir, greiddi Rudy frá, ein úti á Stongum (har húsini hjá Andrias Mouritsen stóðu), ein í Geilini (har húsini hjá Frank Davidsen stóðu) og ein uppi á Kvíggj (seinni rópt á Kanónini eftir hesari kanón, har Müller búði). Rudy hevði fleiri ferð verið vitni til, at bretar vændu við kanónunum undir krígnum.
Onkur annar hevur seinni lagt afturat hesi frásøgn, at har asfaltvirkið hjá bretum var (har nú Sørvágs Bio stendur) var eisini ein kanón tað fyrstu tíðina av krígnum til asfaltvirkið varð bygt. Og uppi á Midagsvarða, tætt við har Jógvan Jákup Lauritsen nú hevur summarhús, stóð ein kanón alla tíðina bretar vóru her, tey húsini hoyrdu helst til tað kanónstøðina, hendan hevur í høvuðsheitum vart kamparnar uppi á Mýrum, so tað vóru nógvar kanónir kring um Sørvág og flogvøllin. Umframt at kanónir eisini vóru úti í Bø, sum vardu Sørvágsfjørð.
Bofors 40 mm loftverjukanónirnar, sum bretar m.a. brúktu undir krígnum vóru av svenskum uppruna. Umframt veirkanónir, vóru tað m.a. slíkar bretar nýttu at verja flogvøllin, oljutangarnar omanfyri keiina og stóru hernaðarleguna á Mýrum í Sørvági.
Mynd tikin 9. november 2010. Á myndini sæst, at teir so smátt eru byrjaðir at grava fyri víðkanini av flogvøllinum norðureftir. Har reyði pílurin vísur stóð loftverjustøðin. Økið í svarta fjórhyrninginum er vaksið upp niðanfyri:
Pílurin peikar á kaminina .
Sonni Jacobsen
06-11-2010
09-11-2010


text:
Vit eru sostatt í einum heimi, hvørs heild vit ikki skilja, men vit skilja partarnar, og tað gevur okkum ein møguleika sjálvi at gera okkum eina heild. Vit mugu sjálvi finna út av samanhangum og mynda okkara egnu mynd við støði í pørtunum, ið listafólkið hevur givið okkum. Sjálvandi hevur listafólkið givið okkum eina hóming av, hvussu partarnir skulu setast saman, tí hon hevur jú gjørt av, hvussu tey smáu verkini eru hongd upp hvørt í mun til annað, men hon gevur okkum ikki ta endaligu loysnina. Myndin merkir okkurt í tí løtu, tá vit sjálvi skapa okkara egnu heildir.
Verkini hjá Aggi Ásgerð Ásgeirsdóttir eru at meta sum opin. Tey eru sett saman av eini rúgvu av upplýsingum ella teknum, sum vit sjálvi mugu seta saman, fyri fáa ein týdning í myndirnar. Semiotikkur eitur vísindagreinin, ið viðger tekn og at lesa tekn. Listasøgan er merkt av ymsum mótarákum. Hugburðurin til list skiftir við jøvnum millumbilum, og tá eg las listasøgu, var semiotikkur sera nógv frammi. Allir nýútnevndir lærarar vóru sera upptiknir av semiotikkinum. Vit hildu, at hesir semiotikarar vóru listahatarar, tí teir vóru nógv meira upptiknir av ástøðinum enn av listini.
Men tað var nú eitt sindur órættvíst, tí semiotikkurin hevur nógv at læra listasøguna. Millum annað hevur semiotikkurin lært okkum onkuntíð at spyrja, hvussu verkið merkir, heldur enn at spyrja, hvat verkið merkir.
Tað er áhugavert at spyrja, hvussu verkini hjá Aggi Ásgerð Ásgeirsdóttir merkja ístaðin fyri at spyrja, hvat tey merkja, tí hon serliga arbeiðir við tvídrátti, fragmentasjón og skiftandi sjónarhornum og støddum. Og tí hon sær veruleikan á ein øðrvísi hátt, vendir hon ta siðbundnu myndina av veruleikanum á høvdið og samstundis bjóðar hon okkara evnum at skilja myndina av.
Aggi Ásgerð Ásgeirsdóttir spælir á sama hátt við okkara evnum at skilja myndir, tá hon skiftir ímillum sjónarhorn og støddir. Fyrst endurgevur hon sítt motiv á siðbundnan, panoramiskan hátt, men knappliga skiftir hon sjónarhorn og kavar djúpt niður í onkrar smálutir. Sjálvandi kann hetta minna um okkara egna hátt at fata veruleikan, tí tað gera vit við óteljandi ávirkanum og í óteljandi pørtum, men vit eru ikki von við at síggja, fata og skilja myndir á sama hátt. Vit eru von við at síggja myndir, sum vísa okkum ein veruleika, vístan úr einum sjónarhorni og við ‘nátúrligum’ støddum. Tað er í hesum spælinum millum variasjónina og eindina, millum smálutin og heildina, millum teir smæstu strukturarnar og tær stóru linjurnar, millum mikrokosmos og makrokosmos, at myndirnar hjá Aggi Ásgerð Ásgeirsdóttir skapa ein týdning.


text:
11 tilburðir av multiresistentu bakteriuni VRE eru staðfestir á Landssjúkrahúsinum seinast vikurnar. Mett verður, at smittukeldan upprunaliga stavar úr Danmark, tí donsk sjúkrahús eisini hava havt fleiri tilburðir.
Bakterian stavar frá Enterokokkum, sum er ein vanlig tarmbakteria. VRE eru enterokokkar, sum eru vorðnir vancomycinresistentir.
Bakterian er tó einans til ampa fyri fólk við veikari immunverju, og verður tí vanliga mett sum ein avbjóðing fyri sjúkrahús, tá smitta uppstendur, í meðan ongi serlig atlit eru at taka hjá borgarum, annað enn at vandaligt hondreinføri er besta smittufyribyrgjandi tiltakið eisini heima við hús.
Á Landssjúkrahúsinum verða øll fyrilit tikin fyri at fáa steðga smittuni sum skjótast.


text:
Um midnáttina varð boðað frá eldi umborð á Athenu, sum liggur við bryggju á Høgabóli. Sløkkilið hava arbeitt alla nátt, men enn er tó einki tamarhaldi á eldinum, tí ikki er ráðiligt at fara umborð at sløkkja. Uppgávan hevur tí verið at tryggja at skipið ikki slítur frá landi.
Av tí at uml. 18 tons av ammoniakki eru umborð og vandi er fyri at eitraði roykurin fer í luftina, gjørdi løgreglan av í nátt at evakuera fólk á Skála og Skálafirði, sum vórðu savnað í bygdarhúsinum á Strondum. Seinni í morgun hava fólk eisini fingið boði at fara í Leguhúsið í Nesvík.
Í morgun eru fleiri avlýsingar bæði hjá arbeiðsplássum og skúlum - og ávaringarnar um roykeitran standa við.
Øll barnaansingin í kommununi, uttan í Oyndarfirði er stongd í dag.


text:
29. desember 2017Nr. 188
Kunngerð um at skipa fiskiskapin eftir djúphavsfiski, rækjum og øðrum fiski í altjóða sjógvi í NEAFC í 2018
Við heimild í § 34, stk. 1, 2. pkt. og stk. 2, § 39, stk. 1, nr. 1, 3 og 5, stk. 2, nr. 2, 4, 5 og 10 og stk. 3, § 44 og § 81, stk. 2 í løgtingslóg nr. 161 frá 18. desember 2017 um fyrisiting av sjófeingi verður ásett:
Kapittul 1
Virkisøki og allýsingar
Virkisøki
§ 1. Kunngerðin skipar fiskiskapin hjá fiskiførum undir føroyskum flaggi eftir djúphavsfiski, rækjum og øðrum fiski í NEAFC skipanarøkinum í 2018.
Allýsingar
§ 2. Í hesi kunngerð merkir:
1) NEAFC: North East Atlantic Fisheries Commission, sum er fiskiveiðifelagsskapur fyri landnyrðingspartin av Atlantshavinum.
2) NEAFC sáttmálaøkið: Tað økið, sum er umfatað av Sáttmálanum um framtíðar margparta samvinnu um fiskiskap í landnyrðingsatlantshavi frá 1980.
3) NEAFC skipanarøkið: Tann parturin av NEAFC sáttmálaøkinum, sum er uttan fyri løgdømið hjá strandarlondum.
4) Djúphavsfiskur: Tey fiskasløg, ið eru nevnd í skjali 1.
5) Botnfiskiskapur: Fiskiskapur við reiðskapi, sum undir fiskiskapi vanliga nertir við havbotnin, herundir botntrol og botnlína.
Kapittul 2
Veiða eftir djúphavsfiski og øðrum fiski
Djúphavsfiskur yvirhøvur
§ 3. Fiskifør undir føroyskum flaggi kunnu í 2018 royna í mesta lagi 341 fiskidagar á teimum leiðum í NEAFC skipanarøkinum, har botnfiskiskapur er loyvdur, eftir teimum í skjali 1 nevndu fiskasløgum.
Langasporl
§ 4. Umframt avmarkingina í § 3 er veiða av langasporli í 2018 avmarkað við kvotum á ávísum leiðum, sum ásett í stk. 2-4. Kvoturnar eru felagskvotur fyri allar NEAFC sáttmálapartar.
Stk. 2. Veiða av kubbuta langasporli er avmarkað til í mesta lagi 717 tons á leiðum í NEAFC skipanarøkinum norðan fyri 43°00'00"N og vestan fyri eina linju drigna millum hesi støð:
1) 43°00'00"N, 18°00'00"V
2) 54°30'00"N, 18°00'00"V
3) 54°50'00"N, 24°00'00"V
4) 60°00'00"N, 24°00'00"V
Stk. 3. Veiða av kubbuta langasporli er avmarkað til í mesta lagi 526 tons á eini leið í NEAFC skipanarøkinum innan fyri eina linju drigna millum hesi støð:
1) 60°00'00"N, 18°00'00"V
2) 54°30'00"N, 18°00'00"V
3) 54°30'00"N, 24°00'00"V
4) 60°00'00"N, 24°00'00"V
5) 60°00'00"N, 18°00'00"V
Stk. 4. Veiða av kubbuta langasporli er avmarkað til í mesta lagi 1.170 tons á eini leið í NEAFC skipanarøkinum eystan fyri 18°00'00"V millum 48°00'00"N og 60°00'00"N.
Stk. 5. Beinleiðis veiða eftir rísna langasporli og trantlangasporli er bannað í teimum í stk. 2-4 nevndu økjum.
Búrfiskur
§ 5. Umframt avmarkingina í § 3 skal samlaða veiðan av búrfiski hjá fiskiførum undir føroyskum flaggi í NEAFC skipanarøkinum ikki fara upp um 150 tons í 2018.
Stk. 2. Norðan fyri 48°00'00"N í NEAFC skipanarøkinum er beinleiðis veiða eftir búrfiski bert loyvd vestan fyri eina linju drigna eftir 18°00'00"V.
§ 6. Beinleiðis fiskiskapur eftir búrfiski, sambært § 5, kann bert fara fram, um eygleiðari er umborð. Eygleiðarin skal, eftir leiðbeining frá Havstovuni, gera mátingar av fongi, taka sýni o.tíl. Eygleiðarin skal vera komin umborð, áðrenn fiskiskapurin byrjar. Fiskifarið ber útreiðslur til løn, kost og uppihald hjá eygleiðaranum. Eygleiðarin skal frítt kunna nýta samskiftisútgerð umborð til tess at hava samband við Vørn og við aðrar myndugleikar.
Fiskiloyvi
§ 7. Fiskiskapur eftir djúphavsfiski, sambært § 3, og langasporli, sambært § 4, kann bert fara fram við fiskiførum, sum eftir skrivligari umsókn hava fingið fiskiloyvi frá Vørn til slíkan fiskiskap.
Stk. 2. Bert persónar ella feløg, ið lúka treytirnar í §§ 5, 6, 7 og 9 og § 51, stk. 2 í løgtingslógini, kunnu fáa fiskiloyvi útskrivað sambært hesi kunngerð.
Stk. 3. Rættindi at fiska, sambært stk. 1, verða latin persóni ella felag, sum í tíðarskeiðinum 2006 til og við 2017 við fiskifari undir føroyskum flaggi hevur fiskað djúphavsfisk í NEAFC skipanarøkinum, ella sum í 2018 hava rætt til at fiska botnfisk í føroyskum sjógvi.
§ 8. Beinleiðis fiskiskapur eftir búrfiski, sambært § 5, kann bert fara fram við fiskifari, sum eftir skrivligari umsókn hevur fingið serstakt fiskiloyvi frá Vørn til slíkan fiskiskap.
Stk. 2. Rættindi at fiska, sambært stk. 1, verða latin tí persóni ella felag, sum í 2017 hevði serstakt loyvi til beinleiðis veiði eftir búrfiski í NEAFC skipanarøkinum. Fiskiskapurin eftir búrfiski í 2018, sambært hesi kunngerð, verður skipaður við felags árskvotu.
§ 9. Fiskiloyvi til rættindi sambært §§ 3-5 er samstundis ein góðkenning at reka fiskiveiðu í 2018 eftir ásetingunum í § 5, stk. 1 í løgtingslógini.
§ 10. Fiskifør undir føroyskum flaggi kunnu bert fara til fiskiskap í NEAFC skipanarøkinum, um Vørn hevur váttað, at tey eru á lista yvir fiskifør, sum eru fráboðað NEAFC at fiska í NEAFC skipanarøkinum.
Veiðibann fyri ávís fiskasløg
§ 11. Øll beinleiðis veiða eftir teimum í skjali 2 nevndu fiskasløgum er bannað.
Kapittul 3
Veiða eftir rækjum
§ 12. Fiskifør undir føroyskum flaggi kunnu í 2018 royna eftir rækjum í NEAFC skipanarøkinum, sum er norðan fyri 62°00'00''N.
Stk. 2. Rættindi at fiska rækjur, sambært stk. 1, verða latin teimum, sum í 2016 fingu fiskiloyvi av veiða rækjur í NEAFC skipanarøkinum.
Stk. 3. Tá roynt verður við troli eftir rækjum í NEAFC skipanarøkinum, skal trolið hava innsetta skiljirist. Skiljiristin skal í mesta lagi hava 22 mm millum rimarnar.
Kapittul 4
Ymiskar ásetingar
Tíðaravmarkað gýtingarfriðing
§ 13. Fyri at verja gýtingarleiðir hjá blálongu, er allur fiskiskapur við botnreiðskapi bannaður frá 15. februar til 15. apríl, báðir dagar íroknaðir, innan fyri linjur drignar millum hesi støð:
1) 60° 58'76 N, 27° 27'32 V
2) 60° 56'02 N, 27° 31'16 V
3) 60° 59'76 N, 27° 43'48 V
4) 61° 03'00 N, 27° 39'41 V
Hýsuleiðir
§ 14. Fyri at verja hýsu, er allur fiskiskapur, lína undantikin, bannaður á leiðum innan fyri linjur drignar millum hesi støð:
1) 57° 00'00 N, 15° 00'00 V
2) 57° 00'00 N, 14° 00'00 V
3) 56° 30'00 N, 14° 00'00 V
4) 56° 30'00 N, 15° 00'00 V
Hávafjarðar
§ 15. Tað er ikki loyvt at skera burtur hávafjarðar ella hava umborð, umskipa og landa hávafjarðar.
Leiðir, friðaðar fyri botnreiðskapi
§ 16. Fiskifør við fiskiloyvi sambært hesi kunngerð hava bert loyvi at royna við botnreiðskapi í NEAFC skipanarøkinum samsvarandi ásetingunum í kunngerð um økisfriðingar í altjóða sjógvi í NEAFC.
Gørn
§ 17. Øll veiða við gørnum er bannað á leiðum í NEAFC skipanarøkinum, har dýpið er meira enn 200 metrar.
Útblakingarbann
§ 18. Bannað er at blaka ella sleppa veiðu útaftur.
Sýni
§ 19. Fiskifør, ið fiska sambært hesi kunngerð, kunnu verða áløgd at taka sýni av veiðuni.
§ 20. Fiskifør, ið fiska sambært hesi kunngerð, kunnu verða áløgd at gera kanningar av veiðuni, herundir av stødd, vekt og dygd.
Fráboðanir
§ 21. Fiskifør, sum fiska í NEAFC skipanarøkinum sambært hesi kunngerð, skulu senda hesar fráboðanir til Vørn samsvarandi skjali 3:
1) Fráboðan um, at fiskiskapur byrjar. Tá farið verður í NEAFC skipanarøkið, skal fráboðanin sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið kemur inn í NEAFC skipanarøkið.
2) Veiðifráboðan hvønn dag. Skipið skal, hvønn fyrrapart áðrenn kl. 12 UTC, boða frá veiðu fyri undanfarna samdøgur. Fráboðanin skal sendast, sjálvt um eingin veiða er fingin.
3) Fráboðan um, at fiskiskapur endar. Tá farið verður úr NEAFC skipanarøkinum, skal fráboðanin sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið fer úr NEAFC skipanarøkinum.
Kapittul 5
Revsireglur og gildistíð
Revsing
§ 22. Brot á § 4, stk. 5, § 5, stk. 2, § 6, § 7, stk. 1, § 8, stk. 1, § 10, § 12, stk. 3, §§ 13-18 og 21 verða revsað við sekt, er ikki harðari revsing ásett eftir aðrari lóg. Á sama hátt verður tann revsaður, sum ikki fylgir boðum sambært §§ 19 ella 20.
Stk. 2. Feløg og aðrir løgfrøðiligir persónar verða revsað sambært reglunum í kapitli 5 í revsilógini.
Stk. 3. Sambært § 87 í løgtingslógini kann Vørn beinanvegin taka aftur rættin til at reka vinnuligan fiskiskap, um brot er framt sambært stk. 1. Rætturin at reka vinnuligan fiskiskap kann takast aftur upp til 4 vikur hvørja ferð.
Gildistíð
§ 23. Henda kunngerð kemur í gildi 1. januar 2018 og fer úr gildi 31. desember 2018.
Fiskimálaráðið, 29. desember 2017
Høgni Hoydal (sign.)
landsstýrismaður
/ Rógvi Reinert (sign.)
Skjal 1
Fiskasløg, fevnd av skipanini í fiskiskapi eftir djúphavsfiski í altjóða sjógvi (NEAFC) við fiskidøgum
Skjal 2
Allur beinleiðis fiskiskapur eftir hesum fiskasløgum er bannaður:
Skjal 3
Fráboðanir til Vørn
Niðanfyri standandi fráboðanir skulu sendast Vørn í XML sniði umvegis heimasíðuna, www.vorn.fo, undir “talgild móttøka”. Fráboðanir kunnu eisini sendast umvegis heimasíðuna, www.vorn.fo, undir “fráboðanir”.
1) COE - Fráboðan um, at fiskiskapur byrjar. Skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið kemur inn í NEAFC skipanarøkið.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
2) CAT – Veiðifráboðan hvønn dag. Fráboðanin skal sendast, sjálvt um eingin veiða er fingin. Skal sendast dagliga fyrrapartin áðrenn kl. 12 UTC.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
3) COX - Fráboðan um, at fiskiskapur endar. Skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið fer úr NEAFC skipanarøkinum.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:


text:
Sverri Egholm
20.12.2017 - 11:12
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Landspolitikkur
Løgtingið avgreiddi í nátt fíggjarlógina við einum broytingaruppskoti frá samgonguumboðum í fíggjarnevndini og Jógvani Skorheim í Sjálvstýri.
Men umboðið hjá Tjóðveldi í fíggjarnevndini, Pauli Trond Petersen, skrivaði ikki undir hetta broytingaruppskotið. Hetta vakti ans og fleiri andstøðu tinglimir undraðust á tingsins røðarapalli.
Millum aðru og triðju viðgerð komu yvir 40 broytingar, sum høvdu eina økta útreiðslu á 16 milliónir. Sum skilst var tað hetta, tjóðveldisumboðið var ónøgt við.
Sambært Norðlýsinum var Pauli Trond Petersen so ónøgdur, at hann ætlaði at taka orðið, sum samgongufólk annars ikki gjørdu undir triðju viðgerð í nátt.
Men hetta fekk Páll á Reynatúgvu eftir øllum at døma tosa Paula Trond Petersen frá, tí hann tók ikki orðið.
Fíggjarlógin varð samtykt við triðju viðgerð klokkan umleið 02:45 við 26 atkvøðum fyri, ongari ímóti og 7 blankum. Eftir hetta fór løgtingið í jólafrí.
Sí eisini: Video: Heðin Mortensen hótti við at niðurleggja fundin


text:
Kunningarfundur um Horizon2020
Almennur fundur um Horizon2020 verður í hølunum hjá Fróðskaparsetrinum í Jónas Broncks gøtu 25, niðasta hædd, týsdagin 17. apríl kl. 14.30
Á fundinum verður greitt frá um Horizon2020 skipanina og ymsu møguleikarnar at søkja um stuðul til gransking, menning og nýskapan.
Víst verður, hvussu umsóknartilgongdin er skipað og hvørjir partar í umsóknini størstur dentur eigur at verða lagdur á.
Fyri tey, sum hava í hyggju at søkja um stuðul ella sum eru í gongd við at skriva eina umsókn, er hesin fundurin harumframt fyrireikingin til eina verkstovu saman við serfrøðingi. Tí verður eisini farið inn á evni og spurningar, sum kunnu verða viðkomandi hjá teimum, sum ætla at luttaka í verkstovuni.


text:
Steppitátturin
Lag: Der
hersked en konge i Østerdal
1. Kom lat okkum taka í hendur fast
og bróta tað nýggja niður
og geva teimum eitt bjølgakast,
sum traðka tað føroyska niður;
tí hetta kann ikki ganga við longd,
tann føroyski dansurin má aftur í gongd.
Tí at steppa so stuttligt tað er,
tí ein veit ikki, hvat ið man ger.
2. Her
gentur samlast til dansihús
hvørt sunnukvøld við gaman;
til steppudansin eru tær fús,
men ei tá ið vit taka saman,
at dansa og kvøða á føroyskan hátt,
tá hvørva tær burtur so smátt so smátt.
3. Men hoyrist í króki eitt annað lag,
tá tysja tær fram at standa,
og hjsrta teirra fær títtari slag,
tær vita ei, hvar ið tær landa;
tað kunnu ikki allar eiga túr í senn,
vit hava jú fleiri kvinnur enn menn.
4. Tey dandsa á gólvi við slíkum lag,
sum ikki edr gott at beskriva,
og eyguni stara í sama stað,
man hoyrir tey bara tiva.
Men slóknar kolan, so verður tað myrkt,
og tendrar eingin aftur, so verður tað kvirt.
5. Tað ógvuligt er at líta á,
tann atburð, tey nú vilja hava;
tey standa og toyggja seg upp á tá,
og aftur og fram tey skava,
at dansa hetta so stuttligt er, tí
tað frískar alt upp sum lív er í.
6. Í steppidansi man kátur er,
sum seiðurin spælir við strendur,
og lívligheitin hjá mongum er,
man sær tað, hvønn veg man sær vendir,
tey venda og snurra og skritta pá nýtt,
men ólukkutíð tær tiva so títt.
7. Handan dansin dámar deimum væl,
sum tey nú kalla at steppa,
og sjáldan koma tær niður á hæl,
ei heldur seg undan hveppa;
í vetur gerst alt, meðan ljósið er matt .*
tað skúrast jú sum seyður í rætt.
8. Tær bestu, ið steppa, tær fáa ei frið,
men mugu jú altíð flaksa,
og aðrar fylgja streyminum við
og royna sjálvar at baksa,
tær skinkla so mikið, sum møguligt er,
og vænta sær maka til næstu ferð.
9. Nú steppidansur er komin í lag,
við tíðini verður hann betur.
Tey ungu dansa so hjartans glað
og hopa til næsta vetur,
at tá verður dansurin gjørdur so nær,
at hvør hevur nokk við at ansa sær.
10. At steppa í hálvmyrkri hugnaligt er,
tað spælir í hvørjum liði;
men tá ið tey koma í skuggan inn,
tey missa tað rætta stigið.
Úr skugganum koma tey næstan á knæ,
og fáa tað síðani aftur í lag.
11. Gongur man dansihúsið forbí,
man hoyrir tey gomlu mumla:
"Nei, hetta var ikki í okkara tíð,
vit sluppu ei so at tumla,
tí hesin
dansur so ljótur er,
man droymir seg burtur í aðra verð.
12. Nú hava vit hoyrt um steppidans,
vit vilja nú frá honum venda,
til hann, sum førdi hann higar til lands,
vit vilja hann heim aftur senda,
tí alt kunnu vit ikki brúka her,
sum hittast kann upp í tí víðu verð.
Tí at steppa so stuttligt tað er,
tí ein veit ikki, hvat ið man ger.
* Tátturin er yrktur lýsiveturin mikla í 1917,
tá ið oljutrot var í Føroyum.
Hesin táttur er yrktur í Skopun í 1917, tá ið tann
útlendski ella eingilski dansurin, kallaður steppidansur, var farin at troka
tann føroyska dansin burtur. NJ og JAJ yrktu, meðan SPJ skrivaði niður.
Tátturin var bert kvøðin ta einu ferðina á gólvi í Skopun. Yrkjararnir eru nú
báðir deyðir; men hann, sum skrivaði táttin niður, livir og er nú 85 ára gamal.
(dec. 1981).
(NJ: Niklas hjá Palla, JAJ: Jacob Andrias, SPJ: Petur hjá Sillu.)


text:
Sjógvhøna
Sjógvhøna (frøðiheiti - Fulica atra) er dimmgrá á liti og nakað sum lomvigi til støddar. Nevið er hvítt og líkist nakað høsnanevi. Frá tí og niðan um eyguni liggur ein hvítur, berur og tjúkkur húðarlepi. Beinini eru grønlig; á táunum hevur hon stór bløð, so fólk sigur, hon er hálvur fitjufuglur. Og hon livir meir sum fitjufuglur enn sum klófuglur, heldur seg nógv á blotanum og dugir væl at svimja og kava. Reiðrið er stórt. Tað ger hon sær av steyri og sevstelkum, helst í vøtnum ella áum. Oftast stendur tað á botni, men stundum flýtur tað, og tá tjóðrar hon tað at áarbakkanum við longum stráum. Tað hendir seg, at hon ger tað uppi á turrum. Ungarnir, 6—12 í tali, svartir við reyðum høvdi, fara á vatnið, so skjótt teir eru útkomnir. Fyrsta veturin kennast teir frá hinum gomlu av tí, at teir eru hvítflekkutir í neðra.
Sjógvhønan eigur víða hvar í Evropa. Føðin er ymis, ormar, kúvingar og kræklingar, fiskur, fræ og ber, vatnvøkstir og bløðrutari. Í Føroyum eigur hon ikki; her sæst hon mest inni á víkum og vágum um heystið og fyrra partin á vetri. Stundum verður hon borin heim at ala; við góðari viðgerð verður hon skjótt spøk og fólkaalskin, men livir ikki, uttan hon fær ein hyl at svimja í. Í Íslandi, Noregi og Svøríki er hon nógv nørd í seinnu árunum, og hvør veit, um hon ikki eisini kemur at eiga í Føroyum.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Nú meðan svimjarar úr Ægir, SuSvim og Reysta í vikuskiftinum hava luttikið á altjóða stevnum í Reykjavík og Kroatia, so eru høvuðstíðindini hjá danska svimjisambandinum í kvøld, at Magnus Jákupsson vann gull á Flanders Speedo Cup í Antwerpen, við tangering av danska metinum hjá Mathias Gydesen frá EM í Budapest í 2010.
(Magnus á heiðursmerkjapallinum í Antwerpen. Dean Boles eigur myndina)
Magnus hevur kappast har sum partur av sonevnda Great Danes og Vikings-liðunum hjá dønum, sum í ár heldur øðrvísi royna ein stevnu-venjingarlegu-stevnu myndil, har tey fyrst kappast á Flanders Speedo Cup í Antwerpen 22. til 24. januar, fyri síðani at fara víðari á venjingarlegu í Luxembourg frá 25. til 28. januar, og so enda við Euro Meet í Luxembourt 29. til 31. januar.
Dean Boles, kanadiski landsliðsvenjarin hjá dønum, sigur soleiðis um ætlanina:
– Compete, train, compete, that’s the idea. I believe this model is where you get your best learning instead of just training at home. I hope to make this tour a purposeful arena for improvement and progression for the swimmers.
Um nakar spekulerar uppá hvar Pál Joensen er í verðini, so er hann á veg til Bermuda á venjingarlegu, við sonevnda Olympic Hopefuls liðnum hjá danska svimjisambandinum.


text:
Sverri Egholm
09.10.2017 - 23:16
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Landspolitikkur
- Vaksandi orðaskiftið um Suðuroyartunnilin er gleðiligt og neyðugt. Rætta tíðini at fara ígongd er nú.
Tað sigur Dennis Holm, borgarstjóri í Vágs kommunu, í lesarabrævi í kvøld.
- Gamaní ressast summi tingfólk, tá ein íløga á eini 3 milliardir krónur verður havd á lofti – onki óvanligt er í tí. Men um ein torur at hugsa um íløguna og um hvørjar ávirkan hon fær at fáa á bæði Suðuroynna og føroyska samfelagið í síni heild, so er onki at ivast í, at talan er um eina skilagóða og ikki minst eina neyðuga íløgu.
- Eitt annað er, at innan 5-8 ár skal støða takast til spurningin um at byggja ein nýggjan Smyril, sum tá helst fer at táttað í einari íløgu á 1 milliard krónur. Íløgan krevur eisini ein árligan rakstur á 80-100 milliónir krónur. Verður hetta tikið inn í roknistykkið, er íløgan á 3 milliardir ikki so ræðandi, heldur hann.
Í lesarabrævinum sigur Dennis Holm, at moderniseringin av føroyska samfelagnum hevur skundað undir skeivu gongdina í fólkatalinum í Suðuroynni. Tey góðu og spennandi størvini til útbúgvin fólk eru í stóran mun í miðstaðarøkinum.
- Tað hevur lítla og onga ávirkan á Fíggjarlógina fyri árið 2018, um 10 millónir krónir verða settar av til partapening í PF Suðuroyartunnilin, skrivar hann.
Les alt lesarabrævið her


text:
Steinar Patursson
27.07.2016 - 11:02
Ítróttur > Ítróttur > Annað
Teir tríggir nýsælendararnir, Jack Grindsted, Dave Mckinney og Jason Blair, ið saman við føroyska Absalon Eysturoy manna nýggja klintriliðið Trollfinger Expedition, gera í dag aftur eina roynd at sleppa upp á Trøllkonufingur.
Teir fýra royndu fyri fyrstu ferð fyri einari viku síðani, men máttu gevast eftir nøkrum tímum, tí at veðrið var ikki vildar.
Síðani hava teir verið til reiðar at royna umaftur tvær ferðir, men báðu ferðirnar hevur veðrið steðgað teimum.
Men fyri trimum tímum síðani fóru teir undir eina fjórðu roynd, skriva teir á Facebook síðuni.
- Vit vænta at vera á berginum til leygardagin, tí í morgin og fríggjadagin er ólavsøka - tjóðardagur Føroya. Hetta merkir, at eingin verður førur fyri at koma eftir okkum, taka teir heldur skemtiliga til.


text:
Teldutala
Nú eru 695.914 leitorð í orðabókunum hjá Sprotanum. Tey bíða bara eftir einum klikki frá tær, sigur posttænastan hjá Føroya virknasta forlagi. Frálík tænasta at hava við hondina hvønn dag. Men nú eru tvær nýggjar orðabøkur komnar afturat, so tær eru tilsamans fimtan. Umframt tiltaksorðabókina, sum eg ikki havi roynt enn, er dansk-føroyska orðabókin hjá Orðabókagrunninum komin afturat somu orðabók hjá Sprotanum.
Hin fyrra, vanliga nevnd hon hjá Hjalmari, telur 54.410 leitorð og verður dagførd einaferð um árið, meðan hin seinna telur 79.631 leitorð og verður dagførd regluliga.
Dagsins fyrsta orð sum vinmaðurin Óla Jákup eftirlýsir í rættstavingarbólkinum á Facebook er hagekød. Hvat er tað? Dansk-føroyska orðabókin hjá Hjalmari spyr, um eg meini við hakkekød. Tað geri eg ikki. Størra orðabókin gevur mær svar uppá tað, eg havi spurt um:
So fái eg blóð á tonna at spyrja um orðið computer. Jú, nú kemur undan kavi, at týsk-føroyska orðabókin hevur ikki færri enn 61 computer-orð. Donsk-føroyska og ensk-føroyska orðabókin hjá Sprotanum hava 10 tilvísingar, hin minna hjá Orðabókagrunninum bara eitt.
Hetta fær meg at hugsa tann tanka, hví skulu vit stríðast við hesum tvørballstvætlinum? Hví ikki seta orðabøkurnar saman og víðka um heildina í einari danskt-føroyskari eind?
Meðan talgilda samfelagið gamaní er ein argur fíggindi og tíðartjóður, er talgilda samfelagið eisini ein góður tænari. Við talgildum orðabókum, bloggum og Facebook eru møguleikarnir at skriva betri enn teir nakrantíð hava verið. Eingin skrivar so nógv í almenna rúminum sum nú. Lat so fara at Várharra’sa trý fremstu sannleiksvitni, Jóan Pauli í Geil, Beinir Joensen og Páll Poulsen, skriva alla staðni, har ein veggur er. Tað er prísurin fyri at liva og anda í talgilda vitanarsamfelagnum.


text:
Dagsins jólamynd er úr garasjukjallaranum á arbeiðsplássinum, har starvsfelagin, Sigfríður, aftur í ár hevur latið mær tvey krov, eitt gimburlamb og eitt veðurlamb. Tey eru úr Kollinum á Eiði, men hava gingið fyri Norðan, tað er har, sum jólanissan skoðar niðast, frá Loranstøðini til Ambadal, sum útlendingurin hevði sagt. Í stuttum Kollseyður fyri Norðan, sum teir siga har norðuri. Sjálvur hevur Sigfríður sett ymsar litir á parteraðu krovini, sum her er í bláum og reyðum grafikki, tikin úr Býta seyð og fletta (1968) hjá Roberti Joensen. Ovastur er langleggur, sum hann heldur um á myndini.
Tjekk. So er jólanissan sett á Føroyakortið, sum nú prýðir gólvið í Námi.


text:
10-fingra® er ein tillagan av danska forritinum 10Finger 2.0 hjá Christiani Wang. Hallgerð Arge Hansen hevur l...
4 ævintýr er fyrsta bláa snípubók yvirhøvur, ætlað næmingum í 3. - 5. flokki. Ævintýrini eru úr Sagnum og ævin...
Hesi 8 venjingarhefti til Súluna eru ætlað at venja ta fyrstu lesingina. Teksturin er ljóðrættur í mest møguli...
Bóklingur við kortum, yvirlitið, myndatalvum, tekningum og fotomyndum av ymiskum í Bíbliuni.
Hví tvey testa...
Bókin er um tey bæði Onnu Lisu og Ára, og vinmann teirra, Klæna, sum er ein rúmdarmaður. Tey trý fara at læra ...
Fyrsti klassikari í røðini Snípu, ið er bókarøð, sum lesinámsfrøðiliga verður flokkað eftir torleikastigi. Á b...
Í heftinum eru arbeiðsuppgávur til søgusavnið Ábal og aðrar søgur, ið er eitt úrval av tekstum eftir Sverra Pa...
Abbi og apan er gul Snípubók, ið er ætlað 1. - 3. flokki. Bókin er ætlað sum ískoyti til lesibøkurnar, og tí e...
Abbi og apan er gul Snípubók, ið er ætlað 1. - 3. flokki. Bókin er ætlað sum ískoyti til lesibøkurnar, og tí e...


text: Mitt í Harlem er spælistaðurin Apollo Theatre, har Ella Fitzgerald, Billie Holiday, James Brown og aðrar svartar stjørnur hava haft teirra bestu dagar fyri 40 árum síðani og longur aftur. Eftir at hava ligið í órøkt í nógv ár, lat Apollo upp aftur í 1985. Við hesa gøtuna, 125. gøtu í Harlem, hava fólk tikið seg saman at rudda upp og bjóða lokalum eins og ferðafólkum spennandi upplivingar í hjartanum á Harlem. Blind boys of Alabama hava spælt ein fløgu inn her, har ágóðin fer til húsið. Nýligani hevur Björk havt konsert her og tá ið James Brown doyði, lá líkið lit de parade í Apollo.


text:
Vár Erlingsdóttir Eidesgaard setti nú seinnapartin nýtt føroyskt juniormet í 50 metra firvaldasvimjing á langgeil, tá ið hon á SuSvim-stevnuni í Páls Høll í Vági svam teinin uppá 28.80 sekund. Vár er árgang 2001 og svimur fyri Havnar Svimjifelag.
Vár átti sjálv føroyska juniormetið á 29.23 sekund, frá SuSvim-stevnu í januar mánaða, saman við Kristinu Elin Thomsen sum á Norðurlendsku Meistarastevnuni fyri Ung í 2012 svam teinin uppá júst somu tíð. Astrið Foldarskarð eigur føroyska metið á 28.29 sekund, frá Danish Open í 2014.


text:
Framsýningin hjá Aggi Ásgerð Ásgeirsdóttir og Inga Sørensen í Posthúskjallaranum hevur verið væl vitjað um Ólavsøkuna og enn ber til at síggja hana.
Framsýningin er opin í dag og í morgin aftrat frá klokkan 15.00 til 19.00. Myndirnar hjá Inga eru fotomyndir, sum hann hevur tikið á havsins botni kring Føroyar og myndirnar hjá Aggi eru tusj á lørift. Aggi er annars oljumálari um ein háls, men hevur í nýggja tøkninum funnið ein nýggjan grafiskan einfaldleika, sum hon trívist við at granska í løtuni.


text:
Á Havnar Fysioterapi kunnu vit bjóða ESWT, ið stendur fyri EkstraCorporal ShockWave Terapi t.v.s. trýstbylgju viðgerð.
Trýstbylgjurnar vera sendar inn í vevnaðin, sum skal viðgerðast, við einum Shockwave tóli, ið sendir nógvar trykkbylgir inn í kroppin í 5– 10 minuttir. Hettar viðførir eina inflamatiónslíknandi reaktión í vevnaðinum, ið skal viðgerðast. Kroppurin ávirkast við at økja um blóðrenslið og stoffskifti í umráðnum og hettar er so við til at skunda undir lekingargongdina hjá kroppinum. Trýstbylgjurnar niðurbróta møguligar kálksetingar og tann skadda vevnaðin.
Dømir um hvat trýstbylgjuviðgerð kann vera hóskandi til eru radial og ulnar epicondylitis (tennisalboga og golfalboga), ymiskar akslatrupuleikar, vøddaskaðar, Jumpers knee, hælsenu trupuleikar, hælsporar, plantarfascitis (spongin undir fótinum), bursitis trochanterica, periostiitis/shin splints (”skinnabeinsbetendilsi”).


text:
Agnar Frederiksen
20.06.2018 - 10:57
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Fótbóltslagið í Russlandi er av tí allarbesta. HM koyrir væl hesa fyrstu vikuna, og vertstjóðin Russland vann í gjár 3-1 á Egyptalandi, og er so gott sum víðari til áttandapartsfinaluna.
Hetta kann koma endaliga uppá pláss í dag, tá Uruguay og Saudi Arabia spæla. Vinnur suðuramerikanska landið, sum væntað verður, so eru bæði Russland og Uruguay víðari úr bólki A. Uruguay hevði ávísar trupulleikar við at koppa Egyptalandi fríggjadagin, men Jose Maria Gimenez avgjørdi dystin við stútara ímóti endanum. Nú kunnu Luis Suaraz og Edinson Cavani av álvara koma í gongd ímóti arabiska landinum, ið tapti heili 5-0 fyri Russlandi í opningsdystinum. Hóast Saudi Arabia hevur ein møguleika at spæla seg víðari, so er hann smalur.
Í bólki B er Iran á odda eftir 1-0 sigurin ímóti Marokko, ið kom til høldar djúpt inni í yvirtíðini. Hendan støðan verður helst broytt í kvøld. Spania er mótstøðuliðið hjá Carlos Quieroz og hansara monnum. Spania og Portugal spældi fríggjakvøldið besta dystin í HM higartil. 3-3 er eitt brúkbart úrslit fyri nýggja venjaran Fernando Hierro, sum knappliga fekk starvið, tveir dagar áðrenn HM byrjaði. Sterka spanska liðið hevur favorittleiklutin í kvøld, men fær seg helst roynt ímóti vælskipaða liðnum frá Iran.
Ronaldo. Liðformaðurin hjá Portugal er so at siga synonomur við sítt egna lið og land. Hann kom buldarandi inn í HM-endaspælið við einum hattrikki ímóti Spania, har 33-ára gamla stjørnan ímóti endanum tryggjaði Portugal eitt stig. Í dag skal evropameistarin vinna ímóti Marokko, ið væl kann hava útspælt sín leiklut til HM aftaná dagin í dag. Mehdi Benatia og co. geva tó ikki nógv burtur; einki mál inn í undankappingini og ímóti Iran var talan um eitt sjálvmál, sum fór inn.
Kl.13.00: Portugal - Marokko
Kl.16.00: Uruguay - Saudi Arabia


text:
I nátt svav eg ikki so øgiliga væl, eg skal siga tær tað, at ein av sjúkrasystrunum vakti meg kl. 00.30, og her í verðini sovnaði eg ikki aftur. Tær koma inn at hyggja til sjúklingarnar, men hurðin larmar. Og so hevði eg onkran trega fyri bringuni, so bar hon mær ein hvítan snaps, men hann fekk eg so ikki niður, piparmynt, virkaði sum salva, eg fekk mær av henni – kanska var hetta til útvortis brúk?
Altíð er okkurt spennandi á skránni, í dag skuldu høkjurnar roynast, so í morgun løgdu vit okkum at bíða eftir fyssini.
Tá ið eg hevði etið mín havragreyt, fór eg at skavast við at fara í brúsu. Alt lagt klárt, so at eg rakk eftir handklæði, klæðum osfr. Sat so har í brúsuni, herligt. Ja, tað er gott at seta prís upp á tey gerandisligur vanligu tingini, sum vit taka fyri givið.
Eg og Margit fóru eisini í holt við venjingar, áðrenn Sólbjørg kom. So kom Sólbjørg, og hon rósti okkum . Vit gingu túr inni í stovuni og eftir gongini, men trappurnar bíða til í morgin. Konan í grannasongini fór eisini í trappurnar, hugsi hon ætlar sær heim til Streymnesar í dag.
Margit bindur sær eina stjørnutroyggju úr lopatógvi og mohair, sum hon hevur keypt á Seyðisfirði, tá ið tey vóru harmonikutúr.
Dagsins hæddarpunkt er sjálvandi døgurðin, og gita hvat vit fingu í dag! Ja, ræstan fisk! Maaaa hann smakkaði væl, og garnatálgin var vist føroyameistaragarnatálg. Og so var sagosúpan omaná, reyð sagosúpan – akkurát sum abbi plagdi at gera. Á abbi abbi, tíni knø høvdu trongt til ein túr undir Jákup Midjordsa kønu hond. Tú gekk ímillum komfýrin og vaskið, og tú sat á einum krakki og vaskaði upp, beinini vóru so bogin.
Høkjudámurnar fóru sjálvandi upp at njóta hesa veitslumáltíð, marglætislív at fáa alt upp í hendurnar.
Jákup Midjord er mín hetja – og so er hann blíður eisini, hann helt at hælurin, sum hevur sovið, síðani garðamaðurin doyvdi meg, fer at vakna – onkuntíð kanska.
Og í dag havi eg aftur havt gestir, Lív Rósa og Sigri og Solli, og so Turið og Hallur og børnini, Herbert hevði eini stórtíðindi – hann hevur mist eina tonn, og hon er ikki blivin vekk.


text:
Leys størv
Sum partur av sjúkrarøktarfrøðiútbúgvingini á Sjúkrarøktardeildini á Fróðskaparsetri Føroya verður skrivað grein innan heilsufremjan og fyribyrging. Tey lesandi eru tá komin um hálva leið í útbúgvingini, eisini kalla eind 9, har tey hava fingið undirvísing í eitt nú fólkaheilsuvísindi, samfelagsfrøði, mannfrøði og námsfrøði. Her viðgera tey sjúkrarøktarfakligan spurdóm innan heilsufremjing og/ella fyribyrging í samfelagsligum høpi. Talan eru um evni sum: sosialur ójavni, sosialur arvur, motivatión, heilsukampagnur, farsóttarfrøði, fólkaheilsu, arbeiðisumhvørvið og strongd og so um greinaskriving. Hesar greinar eru eisini próvtøkuuppgávur.
Niðanfyri eru sjey av greinunum, sum hava staðið í Vikuskiftisblaðnum hjá Sosialinum.