text:
Søkt verður eftir starvsfólki til dagrøktarhúsið hjá Vágs kommunu, at byrja 1. januar 2016 í starv niðursetta tíð.
Starvsfólk til dagrøktarhúsið hjá V....
Søkt verður eftir starvsfólki til dagrøktarhúsið hjá Vágs kommunu, at byrja 1. januar 2016 í starv niðursetta tíð. (more…)....
Dagrøktari til Dagrøktarskipanina í....
Dagrøktarskipanin í Vágs Kommunu søkir eftir dagrøktara at byrja 1. januar 2016 í tíðaravmarkað starv fram til 15. juli 2016. (more…)....
Jólatræið tendrar sunnudagin 29. no....
Jólatræið í Vági verður tendrað sunnudagin 29. Nov. kl. 18:00. (more…)....
Ungdómshúsið stongt tórsdagin 12. n....
Í dag, tórsdagin 12. nov. er Ungdómshúsið í Vági stongt vegna arbeiðið við hitanum í húsinum. (more…)....
Kunning
Starvsfólk til dagrøktarhúsið hjá Vágs kommunu
Søkt verður eftir starvsfólki til dagrøktarhúsið hjá Vágs kommunu, at byrja 1. januar 2016 í starv niðursetta tíð. (more…)...
-
Dagrøktari til Dagrøktarskipanina í Vágs Kommunu...
Dagrøktarskipanin í Vágs Kommunu søkir eftir dagrøktara ...
-
Jólatræið tendrar sunnudagin 29. nov. kl. 18
Jólatræið í Vági verður tendrað sunnudagin 29. Nov. kl. ...
-
Ungdómshúsið stongt tórsdagin 12. nov.
Í dag, tórsdagin 12. nov. er Ungdómshúsið í Vági stongt ...
Sjálvavgreiðsla
Hús lýst til leigu undir Bústaðir
Vágs kommuna hevur tænastu her á heimasíðuni, har hús kunnu lýsast til sølu og til leigu, hetta ...
-
Upptøkureglurnar og gjøld á barnaansingarøkinum da...
Frá 1. januar 2015 koma nýggjar upptøkureglur í gildi fy...
-
Barnaansingin og gjøld
Gjøldini fyri barnaansing og frítíðarskúla í Vágs kommun...
-
Innskriving til barnaansing á heimasíðuni
Nú er gjørligt at gera innskriving til barnaansingina hj...
Vágs Havn
Nógv skip við kei við Vágs Havn
Í dag hevur verið óvanliga nógv virksemi við Vágs Havn, har bæði seismic-skip, supply-skip, trolarar, fóðurflaki og sandbátur hava verið...
-
Vágs Havn eitt fet á leið
Í farnu viku komu tvey stór skip, ið virka innan oljuvin...
-
Seismikk- og hjálparskip á Vági
20. oktober 2015 komu seismikkskipið Polar Empress og hj...
-
Ferðamannaskipið Hanseatic á Vág fríggjadagin...
Fríggjadagin kemur ferðamannaskipið Hanseatic á Vág. ...
Dagrøktari til Dagrøktarskipanina í Vágs Kommunu
Dagrøktarskipanin í Vágs Kommunu søkir eftir dagrøktara at byrja 1. januar 2016 í tíðaravmarkað starv fram til 15. juli 2016.
Jólatræið tendrar sunnudagin 29. nov. kl. 18
Jólatræið í Vági verður tendrað sunnudagin 29. Nov. kl. 18:00.
Ungdómshúsið stongt tórsdagin 12. nov.
Í dag, tórsdagin 12. nov. er Ungdómshúsið í Vági stongt vegna arbeiðið við hitanum í húsinum.
Nógv skip við kei við Vágs Havn
Í dag hevur verið óvanliga nógv virksemi við Vágs Havn, har bæði seismic-skip, supply-skip, trolarar, fóðurflaki og sandbátur hava verið við kei.


c: text/html

text:
Tá ið Malvina á Dunga kom úr Hvalba til Havnar sum fimtan ára gomul genta, vildi hon rógva kapp ella spæla hondbólt. Hon valdi hondbóltsspælið og koma á standa í málinum hjá neistakvinnum í tólv ár. Tað var Malvina, sum tók stig at útvega Neistanum egið flagg. – Eg helt tað vera skomm, at Neistin einki egið flagg átti, og tí beyð eg mær at gjalda flaggið sjálv, sum varð keypt úr Danmark, sigur Malvina. Les meira…
Havi altíð hildið lítið um politisku kósina í Sambandsflokkinum, tí flokkurin hevur bara eitt politiskt høvuðsmál, og tað er at varðveita sambandið við Danmark. Haldi, at serliga unga fólkið hevur fingið eyguni upp fyri flokkinum, sum so dyggiliga tapti seinasta løgtingsval eftir í átta ár at hava ligið í føvninginum á Fólkaflokkinum. Ikki rokni eg við, at flokkurin fer at mennast við Bárði Nielsen sum formanni, tí longu nú hevur hann víst sín veikleika. Les meira…
Herfyri sá og hoyrdi eg áhugaverda samrøðu á donsku sjónvarpsrásini TV2 sport. Samrøða við danska hondbóltsspælaran Lotte Grigel, sum síðani seks ára gomul hevur spælt í Team Esbjerg, og seinastu seks árini verið yrkisspælari við felagnum. Í dysti í Odense sá eg, at Lotte var “súr” og sat einsamøll á gólvinum uttanfyri vøllin. Um kvøldið hoyrdist, at Lotte eftir dystin var farin í skiftingarrúmið eftir klæðunum og til hús. Hon vildi ikki í bussin við hinum heim til Esbjerg. Hendingin er eindømi í donskum yrkishondbólti, tí hetta er fyrstu ferð, at yrkisspælari er farin heim soleiðis og ikki vil spæla á liði, so leingi – í hesum førinum – Lars Frederiksen er venjari. Les meira…
Við sorgblídni at síggja gomlu myndina av Doktar Jakobsensgøtu. Bilarnir siga frá, at myndin er tikin einaferð í 1930-árunum. Serliga venda eyguni ímóti húsunum næst til høgru omaneftir. Hetta eru húsini hjá Bena og Katrinu Wardum, sum tey bæði yvirtóku í 1956, eftir at hava búð við Landavegin hinumegin ánna við Vesturkirkjuna. Bena og Katrina áttu tveir dreingir, elst Virgar, sum um tjúgu ára aldur flutti til Íslands, og yngri sonurin Bergur Wardum, sum andaðist herfyri. Familjan var nærmasti granni hjá okkum við Landavegin, til tey fluttu heim í Dr. Jacobsensgøtu. Vit ungu komu mangan í heimið hjá Bena og Katrinu. Og minnini eru góð.Les meira…
Hugburðurin at renna úti á gøtunum í Havn og aðrastaðni er ótrúliga nógv broyttur, síðan vit spældu hondbólt í bestu deildini uttandura seinast í 60 árunum. Tú sást ikki vaksið fólk renna í gøtunum, tí hetta hildu fólk ikki nógv um. Spælarar dámdu tí ikki at renna í býnum, men fóru heldur niðan eftir Villingadalsvegnum. Runnu vit oman í býin, floytaðu bilar eftir okkum. Ja, ranst tú í stuttum buksum, fekst tú viðmerkingar frá onkrum, um tú kanska var av “hinum slagnum”. Les meira…
Ein dagin kom eg fram á áhugaverda bók um Skótalið Sigmunds Brestissonar. Bókin var skrivað og givin út í 1951 í sambandi við, at skótaliðið fylti 25 ár. Í útvarpinum hevur Marius Rein greitt frá tíðini, tá hann var gulur skóti, men nógv kann leggjast aftrat, tí hetta skótalið hevur drúgva søgu. Skótarnir vóru nógv úti í natúrini, og vóru nógvir langir túrar í fjøllunum. Eitt var at ganga 25 ella 50 kilometrar, men í 1943 settu sjey eldri skótar sær fyri at ganga hundrað kilometrar úr Havn til Saksunar og heim aftur í sama døgni og uttan at sova. Áhugaverdur lesnarður um ferðina í bókini. Les meira…
Enn eitt herðaklapp til Suna Merkistein fyri frálíka sjónvarpssending hesuferð um hondbólt. Kjakið var eg ikki heilt nøgdur við, tí ikki eitt orð um føroyska døming, og so helt eg, at teir tríggir í kjakinum vóru í so bjartskygdir um framtíðina hjá hondbóltinum, tí eg haldi, at alt ov fáa ungar stjørnur koma undan kavi. Alt gott upp styrkivenjingar, verju og harvið kropsstyrki, men tú skalt eisini duga at spæla hondbólt. H71 ger frálíkt arbeiði, men nú skulu vit minnast til, at H71 var ikki ósigrað í kappingini higartil, vóru tveir útlendskir spælarar ikki komnir í spælarahópin. So einfalt er tað. Áhugavert at síggja Hans Mortensen, sum eg spældi saman við. Eg kann kanska iðra meg um ikki at hava spælt fleiri landsdystir, men tað at flúgva var tá forðingin. Í 2010 skrivaði eg niðanfyri orð um Hans Mortensen, sum gav okkum ungu so nógv. Les meira…
Onkur heldur, at tað er ørt at nevna “smáar” finalur so tíðliga í hondbóltskappigini, nú liðini spæla í øðrum av fýra umførum. Men veruleikin er, at nú koma vit til nakrar toppdystir, har toppliðini mest sum spæla um fýra stig. Tveir av hesum dystum verða spældir í Vestmanna sunnudagin. Og serliga vendi eg míni eygu ímóti dystinum millum kvinnuliðini hjá VÍF og Kyndli. Hesa dystur hevur ómetaliga nógv at siga fyri bæði liðini, tí liðini hava tapt fýra stig higartil, og so vann Kyndil fyrsta dystin á VÍF í Havn 27-22. Og tá bara trý lið kappast um at vinna sær FM-finalupláss, telja innanhýsisdystirnar ómetaliga nógv. Les meira…
Eg las herfyri ein greinastubba um at minnast aftur í barnaárini. Tað eru fólk, sum hava so gott minni, at tey minnast alt millum himmal og jørð frá barnaárunum, men so eru vit onnur, sum ikki minnast, hvørjir næmingar vit gingu í fyrsta flokki saman við og nóg illa, hvørji tøl eru skrivað á nummarplátuna. Í greinastubbanum um minnið fekk eg nógv áhugavert at vita, sum eg ikki áður hevði grunað um.
Eitt fýra ára gamalt barn minnist mangt, sum fór fram, tá ið tey vóru tvey ár, men sum tíggju ára gamalt minnist sama barnið ikki hendingar frá tvey ára aldrinum. Tó kunnu ógvusligar hendingar brenna seg so fæst í minnið, at tær aftur og aftur koma fram í minninum hjá barninum. Vanligt er, at børn dvølja ikki í fortíðini.
Eg kenni persónar, sum minnast, hvørjar troyggjur næmingar gingu í í fyrsta flokki, vit onnur minnast ikki allar næmingarnar, sum gingu í fyrsta flokki í Nonnuskúlanum. Les meira…
Tá ið eg kom fram á myndina omanfyri, sum tikin er miðskeiðis í 1970 árunum, komi eg at hugsa um, tá ið vit sum ungir dreingir lossaðu á bryggjuni. Ikki so ofta eystanfyri, men mangan landaðu vi saltfisk og tunnustavar á Vestaru bryggju. Fólk, trukkar og vøra hvørt um annað á bryggjuni. Henda tíðin er farin, og arbeiðsmenninir eisini fækkaðir á bryggjuni. Nú koma stór bingjuskip til bryggju fleiri ferðir um vikuna og liggja bara við bryggju í nakrar tímar. Fáir lossingarmenn til arbeiðis, men enn størri akfør og kranar. Eg havi spurt meg fyri hjá Havnar Arbeiðsmannafelag, og frá teimum fekk eg hesar upplýsingar: Les meira…

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Debrecen
Debrecen (IPA: /'dɛbrɛtsɛn/) er næstørsti býur í Ungarn og hevur umleið 207.270 íbúgvar (2010). Debrecen er høvuðsbýur í landslutinum Hajdú-Bihar og liggur umleið 35 kilometrar frá markinum til Rumenia og umleið 220 kilometrar eystanfyri høvuðsstaðin Budapest. Býurin er ein stórur universitetsbýur við lesandi úr øllum heiminum.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Býurin varð fyrstu ferð nevndur í 1235 sum "Debrezun".
Jødiskt samfelag[rætta | rætta wikitekst]
Jødar fingu fyri fyrstu ferð loyvi til at búseta seg í Debrecen í 1814. Við fólkateljing vóru 118 jødiskir menn taldir eftir fýra árum. Tjúgu ár seinni fingu jødar loyvi til at keypa jørð og bústaðarhús. Í 1919 var 10% av íbúgvunum í býnum jødar, tá vóru yvir 10.000 skrásett í jødiska samfelagnum í býnum, og tey áttu nærum helmingin av størri ognum í og kring býin.[1]
Tær ungarsku antisemitisku lógirnar frá 1938 førdu til at nógvar fyritøkur noyddust at lata aftur, og í 1939 vóru nógvir jødar senir til arbeiðsleir í Ukraina, har ið mong teirra doyðu í minuøkjum.[1]


text:
Athen
Athen (grikskt: Aθήva; Athína) er høvuðsstaður Grikkalands og størsti býurin í landinum. Athen er ein av heimsins elstu býum, sum frá skrivligum keldum kann føra sína søgu umleið 3400 ár aftur í tíðina. Har búgva (2011) 664 046 íbúgvar í sjálvum býnum[1], (fólkatalið var 796.442 í 2004)[2] Stórbýurin Athen við forstøðum og upplandi hevði 3.074.160 íbúgvar í 2011,[3] á einum 412 km2 stórum øki. Sambært Eurostat er Athen tann stórbýurin í ES, sum hevur 7. flestar íbúgvar og 4. flestar íbúgvar av høvuðsstøðunum í ES í 2004, tá tað búðu 4.013.368 í Athen (við forstøðum og upplandi). Athen er tann syðsti høvuðsstaðurin í Evropa. Arvurin frá tí klassisku tíðini er enn sjónligur í Athen við minnisvarðum og ymiskum bygningum, sum eru listarverk, har tað kendasta nokk man vera Parthenon á Akropolis, sum av mongum verður hildið at vera týdningarmesta bygningsverkið í vesturlendskari mentan frá fornari tíð. Býurin hevur eisini fleiri fornminni frá rómverskari og bysantinskari tíð, og nøkur frá tí osmanniska tíðarskeiðnum. Athen hevur tveir heimsarvar, sum eru á listanum hjá UNESCO yvir heimsarvar, nevniliga Akropolis og Dafni Klostrið.
Miðdepilin í gamla høvuðsstaðnum í Grikkalandi var Akropolis, har 2500 ára gomlu toftirnar av Parthenontemplinum eru. Men meginparturin av býnum er nýggjur, tí at mong fólk av bygd eru flutt hagar at leita sær eftir arbeiði. Ein avleiðing av bráða vøkstrinum er, at fáastaðni í heiminum er luftin so dálkað sum í Athen. Til tess at minka um luftdálkingina er ikki loyvt at koyra bil inni í býnum summar dagar í vikuni.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Tey eldstu prógvini frá menniskjum í Athen eru frá yngru steinøld. Í bronsuøldini uppstóð eitt meira skipað samfelag, ein partur av tí mykensku borgmentanini. Eftir at henda mentanin fall umleið ár 1200 á.Kr. komu tær myrku øldirnar (uml. 1200 til 900 á.Kr.). Frá hesi tíðini eru nøkur spor av aktiviteti í Athen, men tað sær ikki út til at hava verið eitt samfelag, ið var nakað serliga skipað.
Býurin fór at vaksa umleið 900 á.Kr. Fram til umleið 640 á.Kr. var Athen eitt kongadømi við einari aristokratiskari stýrisskipan. Athenbúgvar løgdu Attika undir seg hetta tíðarskeiðið. Meðan allir grikskir býarstatir høvdu ræði yvir eitt øki kring sjálvan býin, er tað annarleiðis við Athen, sum hevði valdið á einum rættiliga stórum øki. Undir tyraninum Peisistratos byrjaði býurin at markerað seg sum ein miðdepil fyri listahondverk og arkitektur.
Í 510 á.Kr. fingu tey ið vóru ímóti tyranstýrinum hjálp frá Sparta til at broyta stýrisskipanina. Tað athenska fólkaræðið var eitt demokrati, ið hevði beinleiðis fólkaræði við eini røð av sereyðkennum.
Síðan 558 á.Kr. høvdu persarnir víðka um land teirra. Persisk herlið komu til tað grikska meginlandið í 490 á.Kr.. Athen varð kringsett, og tvær ferðir noyddur fólk at rýma úr býnum. Men í 479 á.Kr. taptu persarnir við Plataiai, og uppgóvu royndina at vinna Grikkaland.
Athen var nú blivin tann valdmiklasti býarstaturin í Grikkalandi, og tað dámdu spartanarum ikki. Kríggini millum báðir býarstatirnir endaðu við at Athen tapti, og tá Filip II av Makedonia víðkaði um sítt økið og kom inn í Grikkaland, megnaði Athen ikki at standa ímóti. Filip II hevði ræði á Athen og sonur hansara Aleksander Mikli, staðfesti hetta.
Athen var framhaldandi ein týdningarmikil býur, eisini í hellenistiskari tíð, men var ikki longur ein sjálvstøðugur statur. Býurin bleiv førandi innan mentan og útbúgving, og teir filosofisku skúlarnir lokkaðu lesandi frá strórum pørtum av grikska heiminum, og so við og við eisini frá rómverska heiminum.
Grikkaland varð innlimað í Rómverjaríkið í 86 á.Kr.. Athen fikk enntá minni ávirkan politiskt sæð, men bleiv við at vera týdningarmikil miðdepil fyri lærdóm. Paulus ferðaðist eitt nú til Athen fyri at kynda um kristnu trúnna, og Grikkaland var eitt teimum fyrstu økjunum í Rómverjaríkinum, ið tóku nýggju trúnna til sín. Hetta tíðarskeiði bleiv endin á Athen sum lærdómsmiðdepli, men tað var ikki fyrr enn undir Justinian keisara, í 529 at lærustovnarnir vóru stongdir heilt.
Nýggjari søga[rætta | rætta wikitekst]
Í 1836 gjørdist Athen høvuðsstðaur í tí nýggja Kongaríkinum Grikkaland, og býurin mentist skjótt til ein nýmótans evropeiskan høvuðsstað. Í 1907 var fólkatalið 167.479.
Undir fyrra heimskríggi var hart stríð í gøtunum í Athen millum eitt stórt herlið sum var komið í land við Pireus, tað vóru 3000 franskir, italskir og ensk herlið sum stríddust móti grikska herinum og grikska fólkinum úr Athen. Teir sameindu noyddust at rýma úr aftur býnum, men í 1917 megnaðu fraklendingar at herseta býin.
Folkavøksturin í Athen var øgiligur eftir tað, sæð við grikskum eygum, katastrofala griksk-turkiska kríggið frá 1919 til 1922, tá yvir ein millión flóttafólk vóru tvangsflutt til Grikkalands eftir Lausannefriðin í 1923, tey vóru noydd at flyta frá heimum teirra í Lítla Asia, sum í dag hoyrir til Turkaland, av hesum mongu fluttu umleið 300.000 til Athen og forstaðir til Athen. Árini 1941 til 1944 var Athen eins og restin av Grikkalandi, hersett av Nazitýsklandi.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Summar OL hevur verið hildið í Athen tvær ferðir, 1896 og 2004. Býurin stóð eisini fyri teimum óalmennu leikunum sum vóru hildnir í 1906.
Athen hevur fleiri stór ítróttarfeløg, sum fótbóltsfeløgini AEK Athen FC, Panathinaikos FC og Panionios FC, kurvabóltfelagið Maroussi BC og hondbóltsfelagið Sony Athinaikos Athens.
Síðan 1983 hevur Athen Marathon verið fyriskipað í býnum.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ [Statistics.gr
- ↑ Athens Facts (2011 [last update]). "Athens Facts & Figures". aviewoncities.com. http://www.aviewoncities.com/athens/athensfacts.htm?tab=population. Heintað 17 June 2011. "796 442"
- ↑ "EAETAT AπoYpaφn 2011". www.statistics.gr. http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/General/A1602_SAM01_DT_DC_00_2011_01_F_GR.pdf. Heintað 22 August 2011.
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Almennar heimasíður
- Cityofathens.gr – City of Athens, almenn heimasíða
- Athens Almenna heimasíðan hjá the Greek National Tourism Organisation
- Søguligar
- EIE.gr – Heimasíða um fornaldarfrøði hjá býnum Athen, Heimasíða hjá the National Hellenic Research Foundation
- Rg.ancients.info/owls – Athenian Owl Coins Through the Ages
- Kronoskaf.com – Simulatión av Athens í 421 BC
- Athens Museums Information - Fullfíggjað vegleiðing til ferðafólk við myndum, viðmerkingum frá vitjandi og ummælir.
- Ferðing


text:
-
Rutuupplýsing svarar alt døgniðRutuupplýsing á telefon 343030 svarar allar dagar í árinum
-
Hvat kort skal eg velja?Ferðast við avsláttri við korti frá Strandferðsluni
Tíðindi
- Maskinmenn at avloysa 23.11.2015 Hervið verður søkt eftir maskinmonnum at avloysa á okkara skipum. Áhugaði kunnu seta seg í samband við Rógva Kærbech, manningarsamskipara, á tlf 293044 ímillum kl 09-15.
- Ókeypis sigling við Strandfaraskipum Landsins vikuskifti tann 12. og 13. desembur 17.11.2015 Strandfaraskip Landsins bjóða ókeypis sigling við øllum okkara skipum vikuskiftið tann 12. og 13. decembur. Meiri kunning um tilboð umborð kemur seinni.
- Vánalig líkindi kunnu merkja óstøðuga ferðslu 16.11.2015 Tað merkist á veðrinum, at vit eru komin í novembur mánað; veðrið er illfýsið og hvirlurnar eru hvassar. Vána veðrið kann føra til óstøðuga ferðslu á sjógvi og landi og Strandfaraskip Landsins heita tí okkara ferðandi, at kunna seg um ferðsluna teir dagar veðrið er illf...
- Venjing avgreidd á Trongisvágsfirði 05.11.2015 Trygdarvenjing hevur verið á umborð á Smyril á Trongisvágsfirði. Smyril er nú komin at landi, og venjingin er hervið avgreidd.


text:
Mánadag-hósdag kl. 9-21
Fríggjadag kl. 9-18
Leygardag kl. 10-16
Sunnudag kl. 14-17
Telefon 302030
bbs@bbs.fo
Birgit Andersen og Guðri í Bartalsstovu fara at reka kaféina á Býarbókasavninum. Tær báðar hava rikið kaféina síðan síðst í august, og mong kenna tær eisini aftur frá Pannukakubúðini. Nú er avgjørt, at tær fara at halda fram í kaféini.
- Vit ætla at víðka um sunna úrvalið, segði Guðri, tá vit spurdu hana, hvørjar ætlanir hon og Birgit hava fyri matskránna framyvir. Hetta fegnast vit á Býarbókasavninum um, og óivað eisini tey nógvu, sum hava notið væl av sunnu drykkunum í kaféini. Skjótt verður salat, grønmetisstavar og annað gott og grønt at fáa.
Kaféin hevur somu upplatingartíðir sum Býarbókasavnið.
Í sambandi við at Gunnar Gunnarsson-stovnurin í Íslandi vitjar Bókadagar 2015, verður framsýning á Býarbókasavninum frá
20. november.
Hetta eru fotomyndir hjá íslendska fotografinum Sigurjón Pétursson, sum eru svart/hvítar myndir av fjøllunum nærhendis Mývatni.
Fotografurin hevur fingið íblástur úr bókini Atvent eftir Gunnar Gunnarsson, sum Sprotin gevur út í nýggjari útgávu.
Framsýningin letur upp fríggjakvøldið 20. november kl. 20. Samstundis hevur Sprotin bókaframløgu og upplestur úr Atvent, og Kári Sverrisson framførir.
Hetta kvøldið verða myndabókin hjá Sigurjón Pétursson og bøkur eftir Gunnar Gunnarsson til keyps fyri serprís.
Tiltakið er alment, og øll eru vælkomin.
Í sambandi við Norðurlendsku bókasavnsvikuna verður Skýmingarløta mikudagin 11. november kl. 19.30.
Evnið fyri 2015 er vinalag í Norðurlondum. Teksturin til ung er úr stuttsøgusavninum Skriva í sandin. Í savninum eru fleiri ymisk vinaløg, ið eru lýst úr ymiskum sjónarhornum. Tað er sum um, at øll kenna øll í Føroyum, men eingin veit alt.
Marjun S. Kjelnæs lesur upp úr bókini Skriva í sandin mikudagin 11. november kl. 19.30. Aftaná hevur Katrin Dahl Hanusson, sum onkur kanska kennir frá Røddini, samrøðu við rithøvundan.
Tiltakið er ókeypis og øll eru vælkomin.
Skipað varð fyri lítlum hátíðarhaldi, nú ikki færri enn fýra starvsfólk á Býarbókasavninum hava hildið ymiskar starvsdagar.
Heðin Mortensen, borgarstjóri, segði nøkur orð og handaði teimum hvør sítt blómutyssi, og hjástødd kundu eisini heilsa upp á tær fýra.
Johanna Cathrina Mørkøre hevur verið longst í starvi, og tann 1. oktober vóru 40 ár síðani, hon kom í starv sum bókavørður á Býarbókasavninum, har hon hevur verið síðan.
Leo Dávid Midjord, sum gongur í 9. flokki í Skúlanum á Fløtum í Havn, er í starvsvenjing hjá okkum.
Í dag hevur hann millum annað arbeitt á barnabókasavninum, og hann hevur fingið eitt lánarakort, so hann kundi læna og lesa Ringanna Harra eftir Tolkien.
Nú bjóðar Býarbókasavnið eisini viðskiftafólki sínum atgongd til eReolen Global, har tú kanst læna enskar e-bøkur og ljóðbøkur til bæði børn og vaksin.
Á teldu skalt tú fara inn á ereolenglobal.dk. Til fartelefon og teldil skalt tú heinta appina "Overdrive", leita fram eReolen Global og logga á, sum tú vanliga gert á eReolen.
Eins og á eReolen er mark fyri, hvussu nógvar bøkur, tú kanst læna í senn. Tú kanst hava tvær bøkur í senn, og lánitíðin er 21 dagar. Til ber at bíleggja útlæntar bøkur, og tú kanst hava tvær bíleggingar í senn.
Týskvøldið 27. oktober var virðislønahandan Norðurlandaráðsins í Hørpuni í Reykjavík.
Tørvar tær hjálp til høvuðsuppgávuna, so byrjar lektiuhjálpin aftur nú.
Mánadag og mikudag kl. 16.30 - 18.00 geva Sigrið og Katrin lektiuhjálp til næmingar í framhaldsdeild og miðnámi.
Sigrið Guðjónsson og Katrin Dahl Hanusson eru 19 og 20 ára gamlar og blivu studentar í 2015. Tær eru ávikavíst málsligur og støddfrøðiligur studentur og hava royndir sum lektiuhjálparar frá studentaskúlanum í Hoydølum.
Hjálp fæst til vanlig skúlating og uppgávur. Tey, sum ganga í 3. S, eru farin í gongd við høvuðsuppgávuna, og eisini her er hjálp at fáa frá lektiuhjálparunum til uppgávuskriving og uppseting av uppgávuni. Og á bókasavninum er sjálvandi eisini wifi, bøkur og bókavørðir.
Hølini í Niels Finsens gøtu 7 við Býarbókasavnið eru tøk og verða við hesum lýst til leigu skjótast gjørligt. Talan er um hølini, har kaféin er í løtuni.
Hølini eru í tveimum hæddum, umleið 45 fermetrar í veghædd og umleið 40 fermetrar í kjallarahædd. Harumframt nýtir kaféin høli í felag við Býarbókasavnið, har viðskiftafólk hjá bæði kaféini og bókasavninum kunnu halda til.
Møguleiki er at yvirtaka innbúgv og tól frá verandi leigara.
Bókmentir, tekning og verkætlanir:
Í sambandi við Arkitekturardagar 2015 eru tiltøk á bókasavninum allan oktober.
Á niðastu hædd er framsýning av arkitektaverkætlanum, á deildunum fyri børn og vaksin sýna vit bøkur fram, og á barnabókasavninum er teknitiltak, har tú kanst tekna tín dreymabý ella eini hús til the Simpsons.
Arkitektafelag Føroya skipar fyri.


text:
19. Nov 2015
Borðtennissamband Føroya varð 35 ár í vár. Tí skipar BTSF fyri eini føðingardagskapping leygardagin. Kappingin verður í høllini í Trongisvági.Samstundis verður kappast í regluligu Grand Prix kappingini. Av tí, at GP2 og GP3 eru útsettar, so verður hetta umfarið GP2. Kunngjørt verður her á síðuni...
12. Nov 2015
Høllin í Hvalba verður karmur um 2. umfar av Grand Prix kappingunum leygardagin 14. novembur. ...
30. Okt 2015
Onnur Grand Prix kappingin í ár verður sunnudagin 1. nov. í høllini í Trongisvági
24. Okt 2015
Úrslit frá fyrstu Grand Prix kapping í ár, nú kappingarárið varð sligið í gongd í skúlanum við Løgmannabreyt 24. oktobur. Bólkur A: Nr.1 Peter Niclasen, TÓR Nr.2 Pætur Albinus, TÓR Nr.3 Knútur Jóannesarson, TÓR ...
22. Okt 2015
Leygardagin 24.okt. verður fyrsta Grand Prix kappingin í hesum kappingarárinum. Byrjað verður kl.11.30. ...
06. Okt 2015
Fyrta GP kappingin verður í Havn leygardagin 24. oktober og síðani verður hildið fram við Grand Prix kappingunum annaðhvørt í Trongisvági og í Havn. Eftir ætlan verður ein kapping eisini í Hvalba.Nevndin arbeiðir við eini jubilæumskapping leygardagin 21. november - tit frætta nærri um...
06. Okt 2015
Aðalfundur var í Hvalba leygardagin tann 22. august 2015. Borðtennisfeløgini Royn, TBF og Tór møttu. Starvsnevndin og kappingarnevndin luttók eisini.Jóannes Guttesen stóð fyri vali og varð hann afturvaldur til formann.Starvsnevndin er sostatt mannað við Jóannesi Guttesen, formaður, Jens Paula Nolsøe, skrivari og næstformaður og...
19. Aug 2015
Lýsti aðalfundurin verður nú leygardagin tann 22. august, kl. 1300, í Hvalba.Ítøkiliga verður hann í heiminum hjá Kai Roest. Aðalfundurin verður hildin sambært samtyktunum hjá Borðtennissambandi Føroya.Eftir aðalfundin verður ábit. ...


text:
Rhode Island
Rhode Island (enskt: State of Rhode Island and Providence Plantations) er stakríki í Sameindu Statunum við umleið 1 mió. íbúgvum. Rhode Island er minsti stakríki í USA. Høvuðsstaðurin og størsti býurin er Providence. Í norðri og í eystri hevur Rhode Island mark við Massachusetts, og í vestri við Connecticut. Í suðri liggur Atlantshavið. Í 1790 bleiv Rhode Island lutstatur. Eyknevni er Hin Havstaturin (enskt: The Ocean State).
Innihaldsyvirlit
Fólkatalsfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Rhode Island er tað stakríkið í USA, har fólkatættleikin er størstur. Víddin á lendinum er 3.140 km². Til samanbering er Føroyar 1.399 km². Har býr eisini meiri enn ein millión fólk. Fólkatættleikin í Føroyum er 34,5 í 2015. Í Rhode Island er fólkatættleikin uml. 388 fólk fyri hvønn km² í 2015. Fólkatættleikin á 388/km² er hægri enn í flestu amerikonsku statunum. Tann rómversk-katólska kirkjan er størsti trúarbólkur í Rhode Island; umleið 63 % av fólkinum eru rómverskir katolikkar í 2014. Hetta er hægsta talið av katolikkum í USA.[1] 27 prosent eru protestantar. Fólkið er ættað úr Italia (19 %), Írlandi (18,3 %), Onglandi (12,1 %), Portugal (8,2 %), og Fraklandi (8 %).[2] Skift á fólkatalið var bruttotjóðarúrtøkan umleið 293.000 krónur (41,678 USD) í 2015. Eisini er Rhode Island millum ríkastu stakríki í USA.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
State of Rhode Island and Providence Plantations er tann minsti lutstatur í Sameindu Statunum, USA. Til støddar er Rhode Island sum Luksemborg í Beneluks. Lutstaturin fevnir um eitt øki á 4,002 km². Rhode Island er eitt heilt lítið stakríki á eysturstrondini í Ný Onglandi við Atlantshav. Tað hevur mark ímóti Massachusetts og Connecticut. Í Rhode Island eru umleið 38 oyggjar; størsta oyggin kallast Aquidneck Island ella Rhode Island. Aðrir stórar oyggjar eru t.d. Conanicut Island, Block Island, Prudence Island, Goat Island, v.f. Á Aquidneck Island, sum eisini verður nevnt Rhode Island og er 98 ferkilometrar til støddar, búgva 58.000 fólk. Flestu fólkið búgva sosatt ikki á oyggjunum, men í Providence Plantations (á meginlandinum m.a. í størstu býurin Providence og økinum rundanum). Staturin er landafrøðiliga býtt í tvey. Meðan eysturpartin av statin hevur eitt landslag eyðkent við sínum vøkrum strondum, oyggjar og sker, er vesturparturin av Rhode Island mest sum alt skógarlandslag. So lágt er lendið, at hægsti heyggjurin, Jerimoth Hill, er ikki hægri enn 247 m.
Oyggjar[rætta | rætta wikitekst]
Nógvar oyggjar eru í Rhode Island. Summar oyggjarnar eru bara smáir og óbygdir hólmar, aðrar eru stórar og tættbygdir. Aquidneck Island er størsta oyggin og eisini tann fólkaríkasta oyggin. Býurin Newport liggur við Easton-víkina í syðra parti av Aquidneck-oynni. Oyggin Conanicut Island er hin næststørsta. Høvuðsbýurin á Conanicut eitur Jamestown. Gott buss og ferjusamband er millum oyggjarnar.


text:
16. juli
16. juli er dagur 197 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 198 um skotár er). 168 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1661 - Fyrstu pengaseðlarnir í Evropa verða útgivnir av svenska bankanum Stockholms Banco.
- 1931 - Haile Selassie I keisari undirskrivar fyrstu grunnlóg Etiopia.
- 1935 - Heimsins fyrsti parkeringsmálari verður settur upp í Oklahoma, USA.
- 1945 - Manhattan verkætlanin: Atomiska øldin byrjar, tá USA hepnast art bresta eina plutoniumbygda royndar atombumbu tætt við býin Alamagordo í New Mexico.
- 1965 - Mont Blanc bergholið, ið bindur Frakland og Italia saman opnar fyri almennninginum.
- 1969 - Apollo programmið: Apollo 11, fyrsta rúmdarferja ið roynir at senda rúmdarmenn upp á mánan, verður skotin upp frá Kennedy Space Center í Florida, USA.
- 1979 - Saddam Hussein gerst forseti í Irak.
- 2008 - Sekstan smábørn í Gansu umráðinum í Kina, verða sjúkugreind við nýrasteini, aftaná at hava inntikið eitrað móðurmjólkapulvur, ið hevur verið at fáa í kinesiskum handlum. Mett verður at umleið 330.000 smábørn eru rakt av hendingini.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1872 - Roald Amundsen, norskur rannsóknarmaður (d. 1928)
- 1948 - Lars Lagerbäck, svenskur fótbóltsvenjari
- 1971 - Corey Feldman, amerikanskur sjónleikari
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1999 - John F. Kennedy Jr., amerikanskur blaðútgevi (f. 1960)


text:
Indiana
Indiana (enskt: The State of Indiana) er stakríki í Sambandsríkinum Amerika við umleið 6 mió. íbúgvum. Høvuðsstaðurin og størsti býurin er Indianapolis. Í norðri hevur Indiana mark við Michigan, í eystri við Ohio, í suðri við Kentucky og í vestri við Illinois. Í desember 1816 bleiv Indiana lutstatur í USA. Eyknevni er The Hoosier State. Upprunaavgerðið av orðið Hoosier er ókendur.
Stórur munur er á vetri og sumri. Um summarið er slavið og heitt, og um veturin er turt og kalt. Har eru tær stóru grasfløturnar. Tess longri vestureftir farið verður, tess turrari verður. Í hesum økinum var áður tann amerikanska prerian við sínum veldigu grasfløtum og stórum búflafylgjum. Nú á døgum er næstan øll prerian burtur. Bara nøkur smá, var øki eru eftir, og bara smáar leivdir av búflafylgjunum. Har, sum prerian áður var í Indiana, eru nú stórir kornakrar. Tey turrastu økini verða nýtt at hava neyt gangandi á beiti. Flestøll jarðarbrúk eru sera stór. Nógv sløg av grøði verða velt, og har, sum ov turt er at velta, hava tey kjøt-framleiðslu á veldiga stórum ranchum.


text:
Andreas Papandreou
Andreas G. Papandreou (grikskt: Avδpέaς Γ. Πaπavδpέou, føddur 5. februar 1919, deyður 23. juni 1996) var ein grikskur politikari og økonomur. Hann spældi ein týðandi leiklut í grikskum politikki í 1970-árunum, 1980-árunum og 1990-árunum. Andreas bleiv oftast nevndur við sínum fornavni í Grikkalandi, nakað sum er rættiliga óvanligt annars í Grikkalandi. Tvær ferðir var hann forsætisráðharri Grikkalands, fyrru ferðina frá 21. oktober 1981 til 2. juli 1989, seinnu ferðina frá 13 oktober 1993 til 22. januar 1996). Hann var sonur Georgios Papandreou, sum var forsætisráðharri í Grikkalandi tríggjar ferðir: 1944–1945, 1963 og 1964–1965. Sonur Andreas, sum eitur eftir abba sínum, Georgios Andrea Papandreou, hevur eins og pápin og abbin, verið forsætisráðharri Grikkalands, tað var hann frá 2009 til 2011. Andreas Papandreou var vællærdur, akademikari sum hevði lisið økonomi á Harvard University í USA. Tá hann kom til valdið í 1981, broyttist grikska politiska søgan, og eitt nærum 50-ára konservativt stýrt land broytti kós tann sosialistiska vegin.
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- The Andreas Papandreou Foundation
- Biografi frá pasok.gr
- Tribute to Andreas Papandreou
- Clara Thomas Archives and Special Collections - Archival photographs of Andreas Papandreou from the Toronto Telegram Fonds - Clara Thomas Archives and Special Collections, York University


text:
Í viku 49-2015 verða skriftligu royndirnar hjá 8. og 9. fl. Yvirlitið yvir tíðirnar og lærugreinarnar sæst her
Yvirlit
- Heim
- Um skúlan
- Trivnaðarætlan
- Flokkar
- Skúli og heim
- Royndir og próvtøkur
- Orðabøkur
- Onnur tilboð
- Myndir
- Slóðir
- Skriva til okkara
- Innlatingarskipan
- Matarskipan
- Blaðlúsin
Skriftligar royndir hjá 8. og 9. fl
Prýða stovur
Fríggjadagin 27. nov fara allir flokkar, uttan 10. fl, at prýða stovurnar. Møtt verður sum vanligt kl. 8:00 í heimastovunum. 1. flokkur er liðugur kl. 11.25 sum vanligt, og allir hinir flokkarnir eru liðnir kl. 12:30. Bussurin til Leirvíkar fer frá skúlanum kl. 12:35, og bussurin til Kambsdal/Gøtu fer eisini frá skúlanum kl. 12:40.
Fyribyrgjandi heilsukannig
Í samband við at Heilsutrygd bjóðar øllum næmingum í 1. og 9. flokkunum til fyribyrgjandi heilsukanning, hava allir næmingar í hesum flokkum fingið eitt kort heim við. Kunningarskriv frá heilsutrygd sæst her
12. november 2015
Hósdagin 12. nov. fyriskipar MMR fyri ráðstevnu fyri allar lærarar og stuðlar. Ráðstevnan byggir á kanningina, niðurstøðurnar og dagførda háttin at síggja/skilja fyribrigdið happing. Í hesum sambandi er eingin skúlagongd henda dag.
Árstíðirnar í heimkunnleika
Næmingar, ið hava heimkunnleika í framhaldsdeildini, hava tikið upp eplir, rabarbur, og eisini hava tey gjørt rullipylsu :) Trýst her fyri at síggja myndir.
Lektiukafe :)
Fuglafjarðar Skúli bjóðar í samstarvi við kvøldskúlan øllum næmingum til lektiukafe. Hjá næmingum sum eru fleirimælt, er eisini møguleiki hjá foreldrunum at koma við. Meira kunning fæst her.
Vitjan av næmingum úr Íslandi.
Í tíðarskeiðinum frá 2. - 5. okt. høvdu næmingar í 8. fl vitjan av næmingum úr Íslandi. Hetta er eitt samstarv millum 7. flokkarnar skúlaárið 2014-2015. Ymisk tiltøk og útferðir vóru fyriskipaðar í hesum sambandi, og eydnaðust dagarnir sera væl. Møguleiki er at síggja myndir frá døgunum við at trýsta her
Skeiðsvirksemi hjá lærararunum
Mánadagin 26. okt. eru allir lærarar og stuðlar á skeið, og tí er eingin skúlagongd henda dag.
Lutaseðladráttur hjá 9.a
Lutaseðlarnir hjá 9.a eru nú drignir. Vinnaratølini síggjast her.
Lutaseðlar hjá 9.a
Drátturin hjá 9.a er útsettur til mikudagin 30/9


text:
Føroyski tjóðbúnin
Føroysku klæðini, ella føroyski búnin, sum tey eisini verða nevnd, hava í dag sera góða undirtøku millum fólk. Nógvir føroyingar eiga síni egnu klæði og eru í teimun til alsyns høvi. Til føroyskan dans, eru fólk oftani í føroyskum klæðum, eisini til ávísar hátíðarløtur og ikki minst á ólavsøku. Trupult er at tíðarfesta, nær siðurin við føroyskum búnum hevur tikið seg upp.
Vanligt hevur verið í Føroyum at kvinnur vóru í ullintum, vovnum skjúrti og menn í kvarðabuksum úr vaðmali, ullintum hosum osfr. Ì tilfari og sniði mintu klæðini um tey, sum vit í dag nýta til tjóðbúnan, men upprunaliga vóru tey hvørki nýtt ella fatað sum tjóðbúnar. Í 19. øld kom tó ein skilnaður millum klædnabúnan hjá fólki, klæðini vóru skild ímillum donsk og tey meira siðbundnu klæðini. Donsk klæðir vóru klædningar og kjólar keyptir uttanifrá. Handilssambandið tá var gjøgnum Kongaliga einahandilin og harvið Danmark, klæðini vóru tí rópt donsk klæðir, hóast tey kundu verða allastaðni frá. Svabo fýlist longu síðst í 1700 á, at kvinnurnar í Føroyum alsamt leggja seg eftir øðrum klæðum og lata seg í kjólar úr útlendskum tilfari.
Síðst í 1800 tekur tjóðskaparrørslan seg upp millum føroyingar. Um sama mundið eru ábendingar um, at vanligari verður at nýta føroysk klæðir, tað við siga klæðir, sum mintu um tey gomlu siðbundnu, men nú komi fram í øðrvísi hami og vóru nýtt til ávís høvi.
Føroysku klæðini hava, eins og tjóðbúnar í mongum øðrum evropeiskum londum, uppruna sín í gerandisbúnanum miðskeiðis í 19. øld. Nógv eru tey, ið eiga føroysk klæði og nýta tey í veitslulag, á stevnum og tá dansað verður. Hesi seinastu árini er líkt til, at áhugin hevur verið vaksandi fyri føroyskum klæðum, serstakliga millum ungdómin.
Innihaldsyvirlit
Stakkur[rætta | rætta wikitekst]
Stakkurin hevur verið veitslubúni, serstakliga brúðarkjóli, í øldir. Lucas Debes nevnir hann í 1673. Í gomlum døgum vóru tað tær ríkastu bóndakonurnar, ið áttu stakk. Hann gekk í arv, so gentur í fleiri ættarlið giftust í sama stakki.
Stakkurin, sum er síður heilur kjóli, verður seymaður av himmalbláum, skarlaksreyðum ella grasgrønum klæði, meira sjáldan, sum í hesum føri, av svørtum klæði. Í dag verður mangan silki brúkt til stakk. Skjúrtið er lagt í faldar, lívið verður seymað við flundruryggi. Ermamar eru langar og trongar við lítlum uppslagi og pípaðari blondu framman.
Stakkabróstið og uppsløgini hava annan lit enn kjólin, í hesum føri eru tey reyð. Til stakkin hoyra silkikragi og silvurbelti ella floyalsbelti við áseymaðum silvurplátum. Annar beltisendin, ið kann vera prýddur við silvuri, sproti, hongur nakað niður. Stakkastásið er maljur, stimi og stór ferhyrnt stakkanál við hangandi bløðum, ið verður fest gjøgnum hálsklútin og bróstið. Á høvdinum ber hon vanliga krúnu ella annað ennisprýði. Í mong ár var heldur sjáldsamt at síggja stakk, men nú tykist sum áhugin fyri hesum stásiliga búna er vaksandi.
Sjóstúka[rætta | rætta wikitekst]
Sjóstúkan er kníggjalangur, síður svartur vadmalsfrakki (kjóli), sum hevur uppruna sín í gerandisbúna hjá monnum fyri 150-200 árum síðan. Miðskeiðis í 19. øld varð sjóstúkan stásbúni. Plaggið er seyraað við liðageira, bakið er skorið úr einum stykki, ermarnar eru víðar í erva, sneiddar í neðra við stuttum skarði og einum knappi. Sjóstúkan hevur svartar knappar, stimaknapparnir eru úr silvuri. Saman við sjóstúku er vanligt at nýta hvítar hosur og spenniskógvar.
Stavnhetta[rætta | rætta wikitekst]
Stavnhetta var hildin vera tignarligur høvuðbúni, og tað vóru serliga stórbøndur og aðrir mætir menn, ið gingu í sjóstúku undir stavnhettu. Í 1930-árunum plagdi løgtingsformaðurin, og í 1950-árunum løgmaður, at vera í hesum hábærsliga búna, tá løgtingið varð sett á Ólavsøku. Sigast má, at hetta riggaði sera væl. Sjóstúka og stavnhetta eru oftari at síggja nú enn fyri nøkrum árum síðan, men heldur sjáldsamur má búnin kortini sigast vera.


text:
-
Eg spyrji/Tori eg? og Loynilig ætlan/Ein slanga í paradísi
Hesar søgurnar sum um kærleika og vinir standa í tveimum bókum við tveimun søgum í hvørjari. Tær eru um eina gentu, sum eitur Hanna. Hon
-
Minecraft PS4
Minecraft er um at blíva rotið. Alt er tað sama. Mann hevur FOR góð ting. Tað er ikki longur ringt at drepa zombies. Tað er bara um at verða ke
-
Ginman og Eivør - The color of Dark
The Color of Dark er ein fløga, sungin á enskum. Níggju sangir eru á fløguni. Sum navnið á fløguni sigur, eru sangirnir rættiliga daprir. Teir
-
Lets be Cops
Lets be Cops er um Ryan, sum Jake Jhonson spælir, og Justin, sum Damon Wayans Jr. spælir. Teir eru deprimeraðir av tí, at teir ikki eru blivnir
-
Út at eta: Kafé Vágar
Kafé Vágar Vága Floghavn hevur júst bygt út, og í nýggju nýmótans felagshøllini hevur Kafé Vágar eina minni kafé. ‘Minni’ skal heldur ikki geras
-
Út at eta: Etika
At brúka føroyska rávøru upp á ein nýggjan og øðrvísi máta er nakað, ið verður dýrmett á japanskt-sniðaðu matstovuni Etika í Havn. Maturin hevur
-
Mín besti G! festivalur
Teitur í Stórustovu ummælir So er G! av fyri hesaferð. Tað var mega stuttligt - tað allarmesta. Hóskvøldið var tað mest spæl. Martin var við
-
Byrta á G!
Tóra í Stórustovu ummælir Tónleikabólkurin Byrta skuldi spæla á stóra pallið klokkan 2:05, men vegna ov nógva flóð og ov lítið av sandi, varð
Veruligt piparkøkuhús
Meðan summi okkara stríðast við at byggja lítlu piparkøkuhúsini á jólum, hava limir í “The Tradition Club” í Texas, USA, bygt eitt, sum er størri enn
VIDEO: Ein eiturkoppur ella ...?
Tú hevur óivað roynt at mála teg í andlitinum til føstulávint ella verið til andlitsmáling á onkrum festivali. Summi mála tó ikki bara andlitið, men a
Føstulávintsbúni í síðstu løtu!
“Áh nei, føstulávint! Og eg veit ikki, hvat eg skal vera!” ella “Eg tími ikki at keypa mær búna í ár. Hvat skal eg gera?” Hasum skalt tú ikki stúra fy


text:
Peter Alberg Holm
Peter Alberg Holm (føddur 24. mai 1823 í Kvívík, doyði 2. mai 1892 á Fyn, Danmark) var ein føroysk føddur prestur og rithøvundur í Danmark. Hann búði fyrstu árini í Føroyum, men flutti til Danmarkar í 1832 at ganga í skúla, hann tók studentsprógv í 1841 og teologiskt embætisprógv í 1847. Alberg Holm var sóknarprestur í Vetterslev og Høm uttanfyri Ringsted 1862–1869, í Dalum uttanfyri Odense 1869–1880 og í Gamtofte uttanfyri Assens frá 1880.
Hann vitjaði Føroyar á sumri 1844, og útgav eitt nú Skildringer og Sagn fra Færøerne í 1856.


text:
Sigmundur Brestisson
Sigmundur Brestisson (føddur 961 í Skúvoy - doyði í Sandvík 1005).
Sambært Føroyinga søgu, var tað stórbóndin og víkingurin Sigmundur Brestisson, ið kristnaði Føroyar. Í ár 999, noyddi Sigmundur, eftir boðum frá norska konginum Ólavi Trygvasyni, føroyingar at taka við nýggjari trúgv. Mótstøðan móti tí nýggju trúnni, undir leiðslu av tí víðagitna Trónda í Gøtu, varð skjótt niðurbard og hóast Sigmundur sjálvur lat lív, fekk kristindómurin fótafesti.
Gravstaðurin hjá Sigmundi við gravsteini er varðveittur í kirkjugarðinum í Skúvoy.[1]


text:
So sær tabellin endiliga út sum hon skal
Eftir ein sera góðan fyrra hálvleik, við málum frá báðum teimum nýggju leikarunum, Hørði Askham og Briani Olsen, hildu vit fast við sigurin, hóast AB fekk eitt mál. Nú eru tveir triðingar farnir av kappingini og vit liggja nummar 1.
Liðið: Petur Meinhard Magnussen; Tórstein Mýlingstind, Aristide Tehe, Emil Mikkelsen, Andrias Eriksen; Hørður Askham (Brandur, 86'), Jovan Radinovic-Panic; Jákup Sveinbjørn Olsen (Ásmund, 74'), Brian Olsen, Tór-Ingar Askelsen; Hans Arni Ellefsen (Hørður, 46').
Eyka: Hørður Johansen, Jóhan Selfoss, Ásmund Hansen, Brandur Heinason.
Vit byrjaðu sera væl í dag og spældu kanska okkara bestu 45 minuttir í fyrra hálvleiki. Hetta gjørdi at mótstøðuliðið, hóast tað var oddaliðið, ikki fekk fótin fyri seg í byrjanini. Kombinatiónirnar sótu væl framm eftir miðjuni og Tór-Ingar og Jákup Sveinbjørn komu væl við á kantunum.
Fyrsta málið kom rættiliga skjótt. Vit vunnu horna í høgru og Jovan skeyt innskrúva við vinstra beinið. Innleggið kom væl innfyri, eingin fekk fatur á bóltinum og brádliga stóð Hørður Askham leysur og skoraði trygt.
Vit hildu á við góða spælinum, og miðskeiðis í fyrra hálvleiki kom seinna málið. Jovan var aftur innblandaður, har hann fekk ein bólt við sær fram eftir miðjuni. Hann trekti longur og longur, men fekk ikki skot á. Komin næstan aftur til baklinjuna áraka fimm-meturin, legði hann bóltin lágt aftureftir inn í brotsteigin, har Brian lá uppá lúr. Vendur burtur frá málingum fekk Brian bóltin undir kontrol, snaraði sær á og skeyt út til høgru stong. Málverjin fekk einki gjørt og 2-0.
Sum sagt fekk AB ikki fótin fyri seg í byrjanini, og tað var ikki fyrr enn í síðstu minuttunum at teir fingu fyrsta málmøguleikan. Hann var hartil eisini stórur, men Petur stórbjargaði skotinum úr stuttari fjarstøðu og retururin fór við síðuna av.
Eins væl og vit spældu í fyrra hálvleiki, spældu vit illa í seinna. Snøgt sagt einki hekk saman og vit dúvaðu stórt sæð uppá sterkt verjuspæla og langar bóltar.
Ein smáskaddur Hans Arni bleiv útskiftur í hálvleikinum, men innskiftið Hørður Johansen fekk ikki nógv at arbeiða við, og vit fullu langt aftur.
Longu í 7. minutti fingu gestirnir mál sítt. Tað var eitt innlegg úr teirra høgru, sum, umvegis ein hæl, snýtti málverja okkara, og so var støðan spent, altso 2-1.
Eina løtu miðskeiðis í hálvleikinum fingu vit flutt okkum longur fram. Vit pressaðu verjuna og málverjan til at gera mistøk og fingu nøkur góð fríspørk og hornaspørk, men einki spurdist burturúr.
"Argjamenn" fingu ongantíð ongantíð lagt okkum undir trýst hóast spælt var um 1. plássið, og vit hildu fast við leiðsluna heilt til dagsins dómari bríkslaði av.
Eftir nú at hava hála 6 stig í land uppá 4 dagar, er aftur steðgur. Vit spæla aftur mánadagin 13., tá ið Klaksvíkingar koma vestur á vitjan á Dungasandi. Dysturin verður kl. 19:00.
Koyrið á 07 Vestur!


text:
HSF skipaði sunnudagin fyri kapping fyri U12 aldursbólkin – samstarvi við Neistan. Spælt varð á teimum smáu vøllunum, soleiðis at 3 dystir kundu vera samstundis. 24 lið meldaðu til úr H71, Neistanum, VíF og StíF og spælt varð í 4 bólkum: gentur yngru, gentur eldru, dreingir yngru og dreingir eldru. Endamálið at fyriskipa kappingina var at fáa hondbóltsvirksemið eisini at vera um summarið.
Í kappingini vóru 24 lið, har hvørt liðið fekk fimm dystir og eina samlaða spælitíð upp á 60 min. Hvør dystur var 2×6 min við hálvleikssteðgi upp á ein min. Á vøllinum vóru tilsamans gott 100 leikarar og spælt varð frá kl. 13 til kl. 18.45.
Vinnaraliðini fingu hvør sína T-shirt frá Tryggingarfelagnum Føroyar. Harafturat fingu allir leikararnir ein pakka av heftiplástum, eisini trá Tryggingarfelagnum. Sagt í skemtið – varð hetta hugsað sum plástur upp á sárið hjá teimum, ið ikki rukku fyrsta plássinum.
Sigast má, at alt gekst sera væl í hond og tað var góður hugur og stemningur í høllini. Í næstum verður hendan royndin eftirmett og so fáa vit at síggja, um hetta verður eitt afturvendandi tiltak – kanska við møguligum tillagingum.
Niðanfyri eru myndir av øllum leikarunum og myndir av vinnaraliðunum.


text:
John F. Kennedy
John Fitzgerald "Jack" Kennedy (29. mai 1917 – 22. november 1963) var 35. og yngsti forseti, amerikanarar nakrantíð høvdu valt í 1960. Demokraturin Kennedy, sum var katolikkur úr Boston í Massachusetts og av írskari ætt, vann amerikanska forsetavalið á Richard Nixon (R) í 1960 og tók við sum forseti sum bert 43 ára gamal í januar 1961. Hann setti sær fyri at gera stórar nýskipanir, nevndar "New Frontier", ella "nýggj mørk", men mangar av hesum nýggju lógunum steðgaðu í tinginum. Kennedy legði stóran dent á uttanríkispolitikk USA og hevði eina fasta og greiða støðu ímóti kommunismuni í Kubakreppuni og hjálpti valdsharrunum í Suðurvjetnam ímóti kommunistisku mótstøðurørsluni. Hann fekk seg royndan móti sovjetska leiðaranum Nikita Krustjev undir Kalda krígnum og bleiv serliga kendur fyri miseydnaðu innrásina á Kuba í apríl 1961 og tá sonevndu Kuba-kreppuna í oktober 1962, har hann fekk størsta heiðurin fyri at hava forðað fyri einum kjarnorkukríggi millum USA og Sovjetsamveldið. Hann gjørdi eisini sítt til, at amerikanarar av afrikanskum uppruna fingu betri rættindi, og hann setti ferð á amerikansku rúmdargranskingina, ið endaði við, at amerikanarar í 1969 sum teir fyrstu settu fólk á Mánan.
Allur heimurin varð skelkaður, tá ið Kennedy varð myrdur í Texas í 1963, og hugsjónir og styrki hansara eru enn ikki farnar fólki úr minni. Amerikanski forsetin var í einum bilafylgi, sum koyrdi gjøgnum Dallas, tá hann klokkan 12:30 lokala tíð varð skotin í høvdið. Hann varð í skundi fluttur á sjúkrahús, har læknarnir ein hálvan tíma seinni staðfestu, at hann var deyður, 46 ára gamal. Góðar 70 minuttir eftir at Kennedy varð skotin, varð Lee Harvey Oswald handtikin og stutt seinni skuldsettur fyri morðið á forsetan. Men hann kom ongantíð fyri ein dómstól, tí bert tveir dagar seinni varð eisini hann skotin av náttklubbaeigaranum Jack Ruby, sum trein fram úr eini mannamúgvu og skeyt hann. Hetta hendi samstundis sum amerikanskt sjónvarp sendi beinleiðis. Sjálvur segði Oswald, at hann var ósekur og ein syndabukkur, og enn eru fólk ymisk á máli um, hvat veruliga hendi í Dallas 22. november 1963. Fleiri ástøði hava verið frammi um, hvør í veruleikanum stóð aftan fyri morðið á Kennedy.
Deyði hansara[rætta | rætta wikitekst]
Tað var fríggjadagin 22. november 1963 klokkan 12:30 lokala tíð, at skot rungaðu á Dealey Plaza í downtown Dallas í Texas, og Kennedy varð raktur av minst tveimum kúlum. Morðið er vorðiið tað mest kontroversiella nakrantíð í søguni, og amerikanarar eru enn ikki í dag sannførdir um, at tann einsamalli Lee Harvey Oswald var maðurin, ið gjørdi av við yngsta forseta landsins nakrantíð. Tað eru ikki skrivaðar nær námind so nógvar bøkur um eitt morð, sum um Kennedy-morðið, og enn í dag er ósemjan millum tey, ið trúgva sonevndu Warren-frágreiðingini og tey, sum halda talan var um eina samansvørjing. Morðið varð kannað av FBI beinanvegin, og 14 dagar eftir morðið setti Lyndon B. Johnson eina serliga nevnd við Earl Warren sum formanni at kanna morðið. Fleiri vilja verða við, at Johnson skundaði sær at seta hesa nevnd – sum hann hevði tamarhald á – fyri at forða fyri einari senatsnevnd. FBI kom longu í desember 1963 við sínari niðurstøðu, og í september 1964 kom so nevndin hjá Johnson við hægstarættarforsetanum Earl Warren á odda við júst somu niðurstøðu.
Brennandi spurningurin í morðinum er, um deyðiliga kúlan kom aftan ífrá, so sum Warren-nevndin segði, ella hon kom framman ífrá, so sum aðrir granskarar halda. Nú so long tíð er liðin, og eingin sýnist koma nærri einum endaligum svari, er vandi fyri, at morðið á John Fitzgerald Kennedy – millum vinir nevndir Jack – verður fult uppklárað. Myndin er víðagitna og nógv umstrídda "frame 313", har drepandi skotið rakar Kennedy. Myndin passar við eitt skot, sum rakar Kennedy aftan ífrá, men hví er so eingin skaði at síggja á andlitinum á Kennedy, samstundis sum allur nakkin er burturi, spyrja skeptikarar. Frame 313 er mynd nummar 313 á sonevnda Zapruter-filminum, ein av mongum smalfilmum, sum upptóku morðið.


text:
Lidnir at bjálva Sandavágs kirkju
24 jul
Føroya Hùsabjálving hevur nú bjálvað Sandavágs kirkju.
Kirkjan er bjálvað við pappírs-bjálving, sum er blást inni í veggin. Pappírs-bjálving gerst alsamt meiri útbreidd sum bjálving, eisini her á okkara leiðum, har vit traditionelt serliga hava brúkt rock-wool.
Føroya Húsabjálving bjálvar bæði við rock-wool og pappírs-bjálving.
Hevur tú áhugað í at fáa tíni hús bjálvaði ella eftirbjálvaði, so ring 211997 og vit geva tær eitt tilboð.
Tað eru pengar at spara við at bjálva ella eftirbjálva húsini !


text:
2003
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1. januar - Luiz Inácio Lula da Silva verður valdur forseti í Brasil.
- 30. januar - Belgia viðurkennir hjúnaband ímillum samkynd.
- 1. februar - Rúmdarskipið Columbia spreingist tá hon kemur aftur til jørðina eftir rúmarferð. 7 astronautar lata lív.
- 9. februar - Darfur kríggið byrjar.
- 15. februar - Mótmælis tiltøk kring heimin í móti krígnum í Irak. Meir enn 10 milliónir mans í 600 býum kring heimin mótmæla. Hetta er størsta krígsmótmæli í heiminum nakrantíð.
- 26. februar - Ein amerikanskur vinnulívsmaður verður innlagdur á sjúkrahús í Vjetnam. Læknin í tekur ímótir honum staðfestir at SARS virus er atvold til sjúkuna, og setur seg í samband við WHO. Bæði læknin og vinnulívsmaðurin doyðu seinni av hættisligu sjúkuni.
- 1. mars - Khalid Sheikh Mohammed, ein av fyrireikaranum av yvirgangsálopinum 11. september 2001, verður handtikin í Pakistan.
- 8. mars - Malta fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 12. mars - WHO ávarar at SARS er vorðið til eina altjóða hættustøðu. (Global Alert)
- 19. mars - Kríggið í Irak byrjar.
- 23. mars - Slovenia fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 10. apríl - nýggja Norröna fer fyri fyrstu ferð í rutusiglng.
- 12. apríl - Ungarn fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 11. mai - Málverkið Saliera hjá listmálaranum Benvenuto Cellini verður stjolið frá Kunsthistorisches Museum í Venedig.
- Litava fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 17. mai - Slovakia fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 21. mai - Ein jarðskjálvti í Algeria hevur við sær at 2.200 lata lív.
- 23. mai - Dewey, verður navnið, givið tí fyrsta klonaða dádýrinum. Hann verður klonaður í Texas, USA
- 28. mai - Prometea, verður navnið, givið tí fyrsta klonaða hestinum. Hann verður klonaður av italienskum rannsóknarfólkum.
- 8. juni - Pólland fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 14. juni - Kekkia fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 1. juli - 500.000 mans ganga mótmælisgongu í Hong Kong, til at mótmæla nýggjari lóg sum endurhugsar hvat telst sum svik.
- 5. juli - SARS verður mett at verða yvirvunnið av WHO.
- 14. september - Estland fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 20. september - Lettland fer uppí Evropeiska Samveldið.
- 15. oktober - Kina sendir, fyri fyrstu ferð, ein mann út í rúmdina.
- 9. november - Mánamyrking sæst í stórum parti av heiminum,
- 18. november - Massachusetts verður fyrsti statur í USA at viðurkenna hjúnarband ímillum samkynd.
- 23. november - Sólarmyrking sæst á Antarktika.
- 1. desember - Tað verður ólógligt at tosa í fartelefon og koyra bil í Englandi.
- 13. desember - Saddam Hussein, fyrrverandi forseti Irak, verður tikin til fanga av amerikonskum hermonnum.
- 20. desember - Libya viðgongur at landið er í ferð við at byggja kjarnorkuvápn.
- 26. desember - Ein jarðskjálvti rakar Iran. 40.000 man lata lív í býnum Bam.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
- 7. juni - Ísland-Føroyar 2-1 (1-0) í Reykjavík - EM-undandystur (Rógvi Jacobsen, 63.) Myndir hjá 12. manni
- 11. juni - Føroyar-Týskland 0-2 (0-0) í Tórshavn (Tórsvøllur) – EM-undandystur. (Myndir hjá 12. manni)
- 20. august - Føroyar-Ísland 1-2 (0-1) í Havn - EM-undandystur (Rógvi Jacobsen, 63.)
- 6. september - Skotland-Føroyar 3-1 (2-1) Hampden Park, Glasgow - EM-undandystur (Julian Johnson, 35.)
- 10. september - Føroyar-Litava 1-3 (1-1) Svangaskarð á Toftum - EM-undandystur (Súni Olsen 43.)
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 26. januar - Hans Jacob Debes, føroyskur rithøvundur (f. 1940)
- 15. mai - June Carter Cash, amerikonsk songkvinna. (f. 1929)
- 12. juni - Gregory Peck, amerikanskur sjónleikari (To Kill a Mockingbird) (f. 1916)
- 29. juni - Katharine Hepburn, amerikanskur sjónleikari (Little Women) (f. 1906)
- 4. juli - Barry White, amerikanskur sangari (f. 1944)
- 27. juli - Bob Hope, amerikanskur skemtari og sjónleikari (f. 1903)
- 11. september - Anna Lindh, svenskur uttanríkisráðharri (f. 1957)
- John Ritter, amerikanskur sjónleikari (Problem Child) (f. 1948)
- 12. september - Johnny Cash, amerikanskur sangari (f. 1932)
Árið í fiktión[rætta | rætta wikitekst]
- Hendingarnar í filmunum 28 Days Later og 28 Weeks Later ganga fyri seg í 2003.
- Arkadu spælið Omega Race, frá 1981, gongur fyri seg í 2003.


text:
Kenja
Lýðveldið Kenja (enskt: Republic of Kenya, swahili: Jamhuri ya Kenya) er land í Eysturafrika. Kenja hevur mark við Tansania í suðri, Somalia í eystri, Etiopia í norðri og í vestri við Uganda og Sudan. Høvuðsstaðurin í Kenja er Nairobi. Nairobi er eisini størsti býur og hevur uml. 2,94 millionar íbúgvar. Mombasa er á eysturstrondini og er næststørsti býur. Mombasa er størsti havnabýur í landinum, og frá hesum býnum liggur ein jarnbreyt sum gongur til høvuðsstaðin Nairobi og víðari inn í grannalandið Uganda. Almennu málini eru tvey í tali, enskt og swahili. Fólkatalið í landinum er 37,9 millionar. Arbeiðsloysið í januar 2009 var 40 prosent.
Síðan Kenja loysti frá Stóra Bretlandi í 1963, hava viðurskiftini í landinum verið rættiliga støðug og politiska stýrið mest sum fólkaræðiligt. Landið er eitt av ríkastu londum í Afrika. Revsifrælsi fyri løgregluharðskap er ein stórur trupulleiki.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Um 1905 høvdu bretar lagt alt Kenja undir seg. Hvít niðursetufólk úr Stóra Bretlandi og Suðuramerika fingu nógv dyrki- og graslendi í fruktagóða hálendinum, har Masai-, Nandi- og Kikuyufólkið helt til. Niðursetufólkið fekk skjótt stóra ávirkan á bretsku hjálandafyrisitingina. Um somu tíð búsettu mangir indarar seg í Kenja og fóru at fáast við handilsvinnu. Teir vórðu misnøgdir við, at tey hvítu sluppu at leggja ta bestu jørðina undir seg og fingu so stóra politiskan ávirkan. Bretska stjórnin varð hvørki sinnað at lata niðursetufólkið ella indarar fáa ov stórt vald, og í 1923 kunngjørdi hjálandaráðharrin, at krøv og áhugamál upprunafólksins áttu at verða tikin fram um alt annað. Men stjórnin gjørdi einki við ætlanina um at seta tiltøk í verk, sum kundu bøta um viðurskiftini og skapa framburð hjá afrikanarum, og hvíta niðursetufólkið setti seg harðliga upp ímóti øllum broytingum í jarðarbýtinum.
Fyrst í hesari øldini mistu neytahaldarar av Masaifólkinum, ið er flakkfólk, stórar víddir, tí at hvíta niðursetufólkið legði lendið undir seg til landbúnað. Mangir masaiar lótu seg ikki ávirka av mentan teirra hvítu og liva enn, sum forfedrarnir gjørdu.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Meginparturin av fólkinum livir av jarðarbrúki og dýrahaldi til egna nýtslu. Fáastaðni í heiminum fjølgast fólkið so skjótt sum í Kenja, fólkavøksturin elvir til fátækradømi, stríð um rættindi til jørðina og ósemju ímillum fólkasløgini. Fleiri staðni í landinum verður boðað frá etniskum harðskapi.
Mong fólkasløg búgva í Kenja. Eitt av hesum fólkasløgum, kikuyufólkið, býr uppi í hálendinum undir Kenjafjalli. Gudur teirra, Ngai, verður hildin at hava bústað á fjallinum, og tí byggja teir altíð húsini soleiðis, at dyrnar venda ímóti fjallinum. Sum tveir triðingar av teimum 70 ættarbólkunum í landinum talar kikuyufólkið bantu. Ásiatar, arábar og evropearar - um enn fáir - búgva eisini í Kenja.
Pápin hjá Barack Obama er føddur í býnum Alego-Kogello í Kenja, men Obama hevur ongantíð búð í Kenja. Hann hevur tó vitjað landið tríggjar ferðir. Omma Obama, 87 ára gamla Sarah Onyango Obama, býr framvegis í Alego-Kogello í Vesturkenja.
Næstan allir kenjanar eru kristnar (78 prosent av fólkinum).
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Rennararnir á leiðini við Stóra Rivudal í Kenja eru av allar bestu langrennarum í heiminum. Í 3.000 metra forðarenning hava teir vunnið olympiskt gull fimm ferðir í sjey leikum. At teir eru so trystir at renna, kann vera av tí, at teir búgva í hálendi, og at teir frá barnsbeini renna langan veg í skúla og heim aftur. Kenjanski stórrennarin Móses Kiptanui (føddur 1. oktober 1970) hevur sett heimsmet á 3.000 metra teininum í renning og á 3.000 metra teininum í forðarenning.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Mesta landslagið í hesum parti í Afrika er slættar grasfløtur, nevndar savanna. Dýralívið á savannuni er tiltikið, og á hvørjum ári koma mong ferðafólk úr øllum heiminum at síggja tað. Hetta er vorðin týðandi vinna. Te og kaffi eru eisini vorðin góð inntøka. Námsvinna og smáir bóndagarðar hava altíð havt stóran týdning, og aðrar vinnur taka seg upp nú.
Tá ið Kenja var bretskt hjáland, var stórur dentur lagdur á at dyrka grøði til útflutning; hetta varð gjørt á stórum gørðum, og gott vegakervið við vegum og jarnbreytum varð lagt. Kenja er eitt av ríkastu londunum í Afrika. Nógv kaffi og te verða útflutt, og sjáldsomu dýrini í stóru tjóðargørðunum draga mong ferðafólk til landið.
Týdningarmesti útflutningur í Kenja er landbúnaðarvørur, men nógvastaðni er ov turt at dyrka jørðina. Í hálendinum - har meiri avfall er - verða dyrkað te, kaffi, hveiti, mais, sissal og sukurrør. Har turrast er, eru stórir neytagarðar, har teir halda mjólkneyt og sláturneyt. Nógv grønmeti verður eisini dyrkað, har tað ber til at veita vatn á lendið úr vøtnum og byrgingum; til dømis verða grønar bønir fluttar út við flogfari.
Tropiskar strendur og nakrir av bestu tjóðargørðunum í Afrika draga túsundtals ferðafólk til Kenja. Hetta er vorðin týdningarmikil vinna, og kenjansku myndugleikarnir hava gjørt stórar íløgur í vegir, flogvøllir og gistingarhús, til tess at gera Kenja til best umtókta ferðamannaland í Afrika. Flestu ferðafólkini koma higar at síggja dýrini í tjóðargørðunum; tí ger landið sítt ítasta at verja dýralívið og at jagstra og taka ránsveiðumenn.


text:
Estland
Estland er lýðveldi í Norðurevropa. Í suðri hevur Estland mark við Lettland, í eystri við Russland, og í vestri við Eystrasalt og í norðri við Finnlandsfjørðin. Høvuðsstaðurin er Tallinn (fyrr Reval).
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Landalæra[rætta | rætta wikitekst]
Landið er sum øll tey baltisku londini slættlendi, men ikki er meira enn fjórðingurin av tí dyrkaður. Hetta kemur av tí, at jørðin nógvastaðni er so botnvát, at hon ber einki uttan gras. Í støðum eru stórar mýrar, sum teir skera torv í. Mitt í landinum er jørðin betri, og har velta teir væl av korni. Stórir skógir vaksa ymsastaðni, og hópur av viði verður útfluttur.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Í mei 2008 varð Jóhan Páll Joensen útnevndur til konsul fyri Estland av Matti Maasikas aðalskrivara í estlendska uttanríkisráðnum.
Estiskir forsætismálaráðharrar[rætta | rætta wikitekst]
- Edgar Savisaar (3. apríl 1990 - 30. januar 1992)
- Tiit Vähi (30. januar 1992 - 21. oktober 1992)
- Mart Laar (21. oktober 1992 - 8. november 1994)
- Andres Tarand (8. november 1994 - 17. apríl 1995)
- Mart Siimann (17. apríl 1995 - 17. mars 1997)
- Mart Laar (17. mars 1997 - 25. mars 1999)
- Siim Kallas (25. mars 1999 - 28. januar 2002)
- Juhan Parts (28. januar 2002 - 13. januar 2005
- Andrus Ansip (síðani 13. januar 2005)
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Av ídnaðarvaru gera teir pappír, sement og klæði. Nú á døgum er stórur búskaparvøkstur í Estlandi. Hagtøl fyri tann fyrsta ársfjórðingin í 2011 vísa, at bruttotjóðarframleiðslan var 2,1 prosent størri enn í oktober ársfjórðingi í 2010. Samanborið við januar ársfjórðing í 2010 var vøksturin 8,1 prosent. Hagtølini eisini vísa, at útflutningurin av ídnaðarvørum er vaksin heili 53 prosent samanborið við januar ársfjórðing í 2010. Hinvegin er inflasjónin framvegis stór, 5,4 prosent [1].


text:
Rick Perry
James Richard "Rick" Perry (føddur 4. mars 1950 í Paint Creek, Texas) er guvernørur í Texas. Rick Perry hevur verið guvernørur í Texas síðani 2000, tá hann tók við eftir George W. Bush [1]. Rick Perry segði í august 2011, at hann eisini umhugsar at leggja seg út í kappingina um, hvør skal bjóða Barack Obama (D) av í 2012 [2]. Í talu síni segði Rick Perry millum annað, at skal skil aftur fáast á búskapin í landinum, skal arbeiðsloysið minkað og skal álit aftur fáast á USA, so er neyðugt at fara til Washington DC við einum uppsagnarskrivi. Rick Perry vísti á, at seinasta árið eru 40 % av øllum nýggjum arbeiðsplássum í USA vorðin til í Texas; hóast Texas bert hevur 10 % av samlaða fólkatalinum í USA. Um Rick Perry verður amerikanskur forseti, verður eitt tað fyrsta, hann fer at gera, at fáa sonevnda heilsupakkan hjá Barack Obama burtur. Hann fer eisini at vera nógv strangari við markinum millum Meksiko og USA. Rick Perry er útbúgvin í amerikanska flogvápninum [3]. Hann er giftur og hevur tvey børn, ein drong og eina gentu.


text:
Jákup Dahl
Jákup Dahl ella Jacob Dahl sum hann eitur á føroyskum (5. juni 1878 í Vági—5. juni 1944 í Tórshavn) var próstur í Føroyum og ein av teimum fyrstu, sum týddu bíbliuna til føroyskt. Eisini skrivaði hann ta fyrstu føroysku skúlabókina (Føroysk mállæra til skúlabruks).
Keypmanssonurin Jákup Dahl varð føddur suðuri í Vági í 1878. Í 1893 fór tann bert 15 ára gamli Dahl til Havnar at ganga á læraraskúla. Í 1897 fór Dahl til Danmarkar, har hann fyrst gekk á studentaskúla, og síðan, í 1899 byrjaði at lesa gudfrøði við Lærda Háskúlan í Keypmannahavn. Hann tók sítt embætisprógv í 1905. Í 1907-08 var hann lærari á háskúlanum í Karise á Sælandi. So fór Jákup Dahl heimaftur til Føroya og gjørdist lærari á Real- og Læraraskúlanum í Tórshavn. Um tað mundi var tað ikki loyvt at læra frá sær á føroyskum, men Dahl aktaði ikki boðini og tosaði við sínar føroysku næmingar á føroyskum, til hann fór frá í 1912.
Sama ár varð Jákup Dahl settur sum prestur í Suðurstreymoyar prestagjaldi. Seks ár seinni, í 1918, varð hann útnevndur til próst og sat í hesum starvi til hann doyði í 1944. Longu sum blaðungur, var Jákup Dahl hugtikin av teimum tjóðskaparligu hugsjónunum. Sum so mangir aðrir prestar við honum – m.a. vinmaðurin frá studentatíðini og undanmaðurin í próstastarvinum A. C. Evensen (1874-1917) – ynskti Dahl at kirkjumálið varð umsett til føroyskt. Í 1918-19 hevði hann týtt ritualini, men orsakað av politiskum stríði, komu tey ikki út fyrr enn í 1929 og vóru “autoriseraði” í 1930. Hann fór undir at umseta Nýggja Testamenti til føroyskt, og teir ymsu partarnir komu út í smáritum frá umleið 1923 til 1936. Í 1937 kom so Nýggja Testamenti út í samlaðari útgávu. Av Gamla Testamenti hevði Dahl longu í 1923 umsett Sálmarnar.
Av øðrum kirkjuligum tilfari umsetti Dahl Luthers Katekismus (1922) og Bíbliusøguna hjá Carl Frederik Balslev. Hann skrivaði eisini lestrarbøkur til deknarnar.
Harafturat yrkti Jákup Dahl fleiri sálmar – 17 teirra finnast í sálmabókini – har eisini 70–80 sálmar, týddir av Dahl eru at finna. So tíðliga sum í 1908 skrivaði Dahl “Føroysk mállæra til skúlabrúks”, sum hevur verið nýtt í skúlunum heilt upp til okkara tíð. Umframt síni kirkjuligu og málsligu verk var Jákup Dahl eisini skald og skrivaði fleiri yrkingar og stuttsøgur.
Bøkur um Jákup Dahl[rætta | rætta wikitekst]
- Jákup Reinert Hansen: Mellem kor og skib (2004).
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- Postverk Føroya: Bíbliutýðarar (2007)
- Anton Degn : Dahl, Jacob í: Dansk biografisk leksikon, 3. udgave, bind 3 (1979), s. 517-518
Á netinum[rætta | rætta wikitekst]
- Føroya landsbókasavn: Frá framsíning á Landsbókasavni (2000)


text:
Í Gøtu ein dag
har hendi eitt undur, ei fyrr var tað sæð:
Tað skramblar sum heglingsæl - luftin var klár
tað ýlur av stormi - tó ei rørdist hár,
klettarnir spreingjast, sum snarljós teir traff.
:,: Øll Gøta var paff. :,:
Ei undur var í:
Í Tróndargjógv undir Borðoyarlíð
lá Tróndur og rembdist, hann spenti so fast,
at Trølkonufingur í liðinum brast,
og Kellingin datt, hon stóð har so trygt,
:,: og Risin fekk gikt :,:
Nú vaknaði við
hin gamli í gjónni og royndi eitt stig,
men tungur var bulur og beinini veik,
tó hvat gjørdi Tróndur tá mátturin sveik?
Hann gandaði Geyta í grøvini lá,
:,: so Geyti stóð hjá. :,:
Teir heilsaðust so.
Hoyr olmussudýrið, mær tørvar eitt boð.
Eg svav her so leingi, eg sigi tær satt,
eg veit ikki hvussu í Føroyum er statt.
Um tingið er sett og um menn lata skatt,
:,: meg lysti at frætt. :,:
Tað gekk so ein tíð,
og Geyti kom aftur í Borðoyarlíð.
"Jú, nógv er at frætta, teir lesa í bók
um Sigmund og teg og um kalvan teg tók.
Í gandi hvør maður í Føroyum er nú
:,: nógv betur enn tú. :,:
Teir sigla í logn,
teir rógva og hava ei árar í ogn.
Teir tosa úr Gøtu og suður í Vág,
úr Føroyum til Hetlands eitt ílatog lá;
hin "rómarski" pávin lá deyður ein dag -
:,: brátt vistu teir tað. :,:
Men fólkið er smátt,
og kvinnurnar detta um miðjuna brátt.
Á høvdinum bera tær fjarðar og gras,
og eg sá ein mann nýta botn, tá hann las.
Á monnum er pannan so høg, at eg sá
:,: hana aftanífrá. :,:
Og alt letur skatt,
og mjøður er bannaður - jú tað er satt.
Tað mesta av jørðini fór undir kong" -
Tá suffaði Tróndur: "So aftur í song! -
Men sig hvat ger tingið. Nú statt ei og bín!"
:,: "Jú, teir selja grýn!" :,:


text:
Náttúruvísindadeildin
Vitan er pallurin - forvitni er drívmegin
Leys størv
"Fróðskaparsetrið er einasta universitet í heiminum við serkunnleika innan føroysku náttúruna"
"Útbúgvingin var byrjanin til eitt spennandi yrki í altjóða oljuvinnu"
Út frá teimum royndum eg havi frá lestri í Danmark, er støðið í Føroyum heldur frammanfyri
Forvitni er drívmegin - nýggjur lýsingarfilmur hjá NáttúruvísindadeildiniVælkomin
15.02.2015Kári á Rógvi in memoriam
29.01.2015Íslendskur lestrarstuðul
Fleiri tiðindi...
28.01.2015Altjóða jarðfrøðiráðstevnur í vár
22.01.2015Petur Z valt at gevast


text:
Kaj Joensen
05.11.2013 - 12:30
Aktuelt > Samfelag & Politikkur > Landspolitikkur
- Hann skal vera hjartaliga vælkomin.
Tað siga Kaj Leo Holm Johannesen, formaður í Sambandsflokkinum, og Jenis av Rana, formaður í Miðflokkinum, tá teir vera spurdir, um teir vilja havaGerhard Lognberg í sín flokk.Og formaðurin í Sjálvstýrisflokkinum, Kári P. Højgaard, er eisini áhugaður í, at fáa Gerhard Lognberg í flokkin.- Vit hava bert ein tingmann, og tað er ynskiligt at flokkurin styrkir seg, sigur Kári P. Højgaard.Sostatt tykist tað vera greitt, at Gerhard Lognberg, sum bleiv koyrdur úr Javnaðarflokkinum leygardagin, hevur í øllum førum tríggjar flokkar at velja í, um hann ætlar sær uppí ein annan flokk, tað sum er eftir av valskeiðnum.Allir tríggir floksformennirnir leggja tó dent á, at eingin teirra hevur havt fund við Gerhard Lognberg, um hvat hann ætlar sær. Jenis av Rana sigur, at hann hevur prátað við Gerhard Lognberg um støðuna, men tað er púra óformelt.Kári P. Højgaard sigur, at tað er eingin loyna at teir tosa saman, men talan er ikki um samráðingar.Eisini Kaj Leo Holm Johannesen sigur, at einki formelt samband hevur verið teirra millum. Tá Kaj Leo Holm Johannesen bleiv formaður, var eitt av málinum, at flokkurin skuldi gerast so stórur sum møguligt.- Vit hava altíð havt gott samstarv við Gerhard Lognberg, og vil hann fylgja stevnuskránni, skal hann vera hjartaliga vælkomin, sigur Kaj Leo Holm Johannesen.Spurningur er so, hvør flokkur hóskar best til Gerhard Lognberg. Sjálvur vil ikki ikki gera nakrar viðmerkingar til flokksskifti.Kaj Leo Holm Johannesen heldur, at hann Samandsflokkurin kundi verið eitt náttúrligt val, tí fyrrverandi javnaðartingmaðurin hevur áður stillaðu upp fyri Sambandsflokkin. Og í etiskum spurningum, er tað upp til tinglimirnar sjálvar at gera av, hvat teir atkvøða.Jenis av Rana heldur hinvegin, at tað skuldi verið løgið, um Gerhard Logbnberg ikki hevði Miðflokkin í tonkunum.- Høvuðsmálini hjá Miðflokkinum eru tey etisku, andaligu, moralsku og sosialu málini. Í teimum skulu vit vera samdir, men í øðrum málum eru tinglimir meira fríttstillaðir, og flokkurin loyvir ymiskum hugsjónum. So eg síggi ongan trupulleika í, at Gerhard Lognberg kemur í Miðflokkin, sigur Jenis av Rana.Jenis av Rana sigur eisini, at flokkurin fer ikki at biðja um ein fund við Gerhard Lognberg.- Vit fara at geva frið at taka eina avgerð, sigur Jenis av Rana.Floksformennirnir í Sambandsflokkinum og Sjálvsstýrisflokkinum siga tað sama.- Eg gangi útfrá, at hann(Gerhard Lognberg,red)fer venda sær til onkran flokk, sigur Kári P. Højgaard.


text:
Gunnar Nielsen
Gunnar Nielsen (føddur 7. oktober 1986) er føroyskur fótbóltsleikari, í løtuni (2013) hevur hann sáttmála við danska superliga felagið Silkeborg IF. Sáttmálin varð undirskrivaður tíðliga í apríl 2013 og er galdandi í seks vikur, restina av kappingarárinum.[1] Gunnar gjørdist seriga kendur, tá hann sum fyrsti føroyingur nakrantíð, spældi við bestu ensku fótbóltsdeildini,[2] tað var við Manchester City í ensku Premier League í 2010. Hann spælir eisini sum landsliðsmálmaður fyri Føroyar.
Innihaldsyvirlit
Lívsleiðin í fótbólti[rætta | rætta wikitekst]
Gunnar Nielsen spældi mest við HB í barna og ungdómsárum. Í 2005-07 spældi hann við danska liðnum Frem og í 2007 gekk leiðin til Onglands, har hann fyrst hevði kontrakt við Blackburn Rovers í 2007-09 [3], tó varð hann útleigaður til skotska fótbóltsfelagið Motherwell í 2008. Í 2009 kom Gunnar Nielsen í hópin hjá Manchester City, tó varð hann lántur út til walisiska felagið Wrexham. Í 2010 er Gunnar Nielsen aftur partur av hópinum hjá Manchester City. Gunnar sat fleiri ferðir á bonkinum,[4] men 24. apríl 2010 varð hann skiftur inn og gjørdist harvið fyrsti føroyingur nakrantíð, sum hevur leikt dyst í Premier League. Í apríl 2013 undirskrivaði Gunnar sáttmála við danska superliga felagið Silkeborg IF, sáttmálin var galdandi fyri 6 vikur, ið var tann tíðin ið restaði í restina av kappingarárinum 2012/13.
Málmaður á føroyska A-landsliðnum[rætta | rætta wikitekst]
Gunnar Nielsen hevur spælt fleiri dystir fyri Føroyar á U-21 landsliðnum. Hann hevur eisini fleiri ferðir verið úttikin til A-landsliðshópin hjá Føroyum og hevur verið málmaður ella eyka málmaður á føroyska A-landsliðnum.[1] Fyrsti dysturin, sum Gunnar Nielsen leikti á føroyska A-landsliðnum, var, tá Føroyar vunnu 2-1 móti Íslandi 22. mars 2009.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Sportal.fo Gunnar Nielsen til Silkeborg
- ↑ Sportal.fo, Gunnar Nielsen í málinum!
- ↑ BBC.CO.UK, Blackburn sign Faroes goalkeeper
- ↑ Sportal.fo, Gunnar Nielsen á bonkinum í Premier League
- Transfermarkt.dk
- Soccerandequipment.com, March 31, 2009: March Round-Up.
- Football.fo, Ísland-Føroyar.
- Football.fo, Úttøkan til A-landsliðið.
Útvortis ávísingar[rætta | rætta wikitekst]
- BKFrem.dk, Detaljeret spillerinfo, Gunnar Nielsen.
- Soccerbase.com
- Soccernet.espn.go.com
- mcfc.co.uk, Gunnar be tough on Mum!


text:
A Tribe Called Quest
A Tribe Called Quest er ein hip hop bólkur úr Queens, New York. Teir funnu saman í 1985, men lótu sína fyrstu fløgu út so seint sum í 1990. Fýra limir eru í bólkinum. Rappari og framleiðari, Q-Tip, rappari Phife Dawg, DJ og framleiðari Ali Shaheed Muhammad, og í eina tíð, Jarobi White, sum fór úr bólkinum eftir teir lótu fyrstu fløgu teirra út, kom aftur til triðju fløguna, fór úr aftur, og kom so aftur í 2006, tá allir í bólkinum komu saman aftur eftir 8 ár. Q-Tip hevði verið við í øðrum sangum hjá bólkum úr Native Tongues, t.d. Buddy á 3 Feet High and Rising hjá De La Soul, og Black is Black á Straight Out the Jungle hjá Jungle Brothers, og hevði vart varhuga við bólkin áðrenn teir lótu fløgu sína út, People's Instinctive Travels and the Paths of Rhythm. Hóast hetta gekk ikki heilt væl við søluni, sjálvt um teir fingu góðar afturmeldingar. Hetta skilst av at flestu hip hop lurtarar vóru meiri áhugagir í hardcore hip hop, men Tribe fingu eina vaksandi mongd av alternative hip hop fanum.
Tónleikasøga[rætta | rætta wikitekst]
- People's Instinctive Travels and the Paths of Rhythm (1990)
- The Low End Theory (1991)
- Midnight Marauders (1993)
- Beats, Rhymes and Life (1996)
- The Love Movement (1998)


text:
Henda útgávan av skaldsøguni Fiskimonnum er í fyrstu syftu ein skúlaútgáva. Men samstundis er skaldsøgan við inngangi sínum, sínum viðmerkingum, tekningum og sínum ávísingum ein fongur hjá øllum bókmentaáhugaðum fólki í landinum.
Skaldsøgan Fiskimenn er realistisk og sálarfrøðilig lýsing av føroyska fiskimanninum í sluppfiskitíðini, tá ið fiskað varð við snøri í sjálvdrátti við smáum seglskipum undir Íslandi, haðani fiskurin var fingin til Føroya sum saltfiskur og síðani turkaður av fiskagentum og øðrum fiskafólkum á fiskastykkjunum og útfluttur sum klippfiskur til Suðurevropa.
Martin Joensen lýsir á sannførandi hátt tað serstaka rúmið, sum tátíðar sluppfiskimaðurin í Føroyum er staddur í, bæði materielt og immaterielt, í orðum og atferð, hansara sjónarring, hansara trúgv og pátrúgv, hansara tráan og vón, hansara mangan dýrgoldnu royndir á sjógvi og landi, alt litað av umstøðunum og fortíðini hjá hvørjum einstøkum – og skrivað við slíkum sálarfrøðiligum innliti og kynstri, at persónarnir rísa upp av blaðsíðunum og standa livandi fyri lesarunum.
Men tó at fiskimaðurin og hansara útvortis og innvortis heimur eru umsnúningsásurin í allari skaldsøguni, verður komið víða um í føroyska samfelagnum í sluppfiskitíðini, bæði á bygd og í keypstaði. Tað er ikki ov mikið sagt, at skaldsøgan á so mongum økjum er ein eftirfarandi tíðarmynd úr føroyska samfelagnum í síni heild í hesum tíðarskeiðinum, kanska onkustaðni í árunum 1925-35 ella har í námd.
Hesa útgávuna av Fiskimonnum hava Ann Ellefsen og Kristinbjørg Høgnesen ritstjórnað. Tær báðar hava skrivað drúgvan og fródligan bókmentaligan og søguligan inngang, í trimum pørtum: Martin Joensen og skaldskapur hansara, Fiskimenn í søguligum høpi og Fiskimenn í bókmentaligum høpi. Til tess at lætta um hjá skúlaungdómi og øllum teimum lesarunum, sum ikki kenna sluppfiskitíðina øðrvísi enn av umrøðu, standa einstakar orðafrágreiðingar ávegis úti á breddanum á blaðsíðunum. Við somu ætlan hevur Bárður Jákupsson gjørt nakrar frálíkar tekningar til hesa útgávuna. At gera skaldsøguna hentari, sum skúlaútgávu, hava Ann Ellefsen og Kristinbjørg Høgnesen eisini gjørt bæði arbeiðsspurningar og fríar uppgávur til lærara og næmingar at nýta í undirvísingarligum samanhangi, eina helst í miðnámsskúlunum.
Hetta er ein skúlaútgáva av skaldsøguni Men lívið lær eftir Heðin Brú. Skaldsøgan er ein virðismikil lýsing av...


text:
India
Lýðveldið India (hindu; भारत गणराज्य, enskt; Republic of India) er eitt stórt land í Eysturásia. India hevur mark við seks lond: Í vesturi hevur India mark við Pakistan, í norðri við Nepal og Fólkalýðveldi Kina, og í eystri við Bangladesj, Butan og Burma. Tað er heimsins 7. størsta land og hevur 1,2 milliardir íbúgvar. [1] India er størsta fólkaræði í heiminum. Eini 450 milliónir fólk hava valrætt. Fleiri enn 200 mál verða talað, men høvuðssmálið er hindi, sum er móðurmál hjá um 40 % av fólkinum. Í India er hindulæran størsti átrúnaður.
Í 1620 gjørdi Danmark eina handilstøð í Trankebar í útsynningspartinum av India. Í 1845 seldi teir øki til Bretland.[2]
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Indisk Søga
India hevur eina langa søgu. Tað verður mett, at tað hava búð fólk í India fyri 2 mió. árum síðani. Í 16. øld var India býtt í hinduríki og muslimsk ríki, sum javnan kríggjaðust sínaámillum. Babur (23. februar 1483 – 5. januar 1531), sum var turkiskur muslimur og ættaður frá Dengis Kan og Timur Lenk, fekk ræðið í kongsríkinum Kabul í Afganistan. Babur dámdi ikki í India. Hann skrivaði, at landið var plágað av hita, dusti og vindi. Hann gjørdi urtagarðar fyri at fríðka um, har hann búði. Hesir friðsælu garðar, har trø og blómur angaðu, og løkir tutlaðu, mintu hann um heimlandið Samarkand og muslimska paradísið. Hann var stórlátaður valdsharri og gjørdi innrás í India, sigraði á sultáninum í Delhi í 1526, og helmaði ikki í, fyrren hann kom eystur at bengalska markinum. Tað, sum Babur hevði lagt undir seg, varð kallað Mogulríkið, frábrigdi av orðinum mongol, sum segði frá, hvaðan hann var ættaður. Tá ið Babur doyði í 1530, megnaðu eftirmenn hansara ikki stýra sum hann. Sonur hansara Humayun (17. mars 1508 – 4. mars 1556) var ikki mentur at halda saman um ríkið. Ein afganskur høvdingi, Sher Kan Suri (1486 – 22. mai 1545), tók Agra og Delhi í 1540, og ikki fyrr enn í 1555 tók Humayun býirnar aftur. Sonur hansara Akbar Mikli (15. oktober 1542 – 17. oktober ella 27. oktober 1605) endurreisti Mogulríkið og vaks ríkið í allar ættir. Akbar vaks ríki sítt vestan úr Gujarat eystur til Bengal og suður eftir til norðara part í Deccan. Hann læt hinduar hava átrúnað sín í friði og náðum og vissaði sær soleiðis stuðul frá teimum og fekk eisini bøndurnar í part við sær, tí at hann lækkaði skattin. Akbar umskipaði landsins stýri, so at høgir embætismenn kundu hava bæði hernaðarligt og sivilt starv. Teir vóru væl løntir, men kundu ikki fáa sær fastan bústað.
Mogulherdeildirnar vóru gitnar fyri villskap og dirvi í bardaga. Tá ið Akbar skuldi venja sínar bestu hermenn, tók hann teir við sær at veiða. Menninir gjørdu ring uttan um veiðidýrini, og stórmogulurin og aðalsmenn hansara drupu tey.
Í 1857 gjørdu indiskir hermenn uppreistur, tí at mangir indarar hildu, at bretska yvirvaldið ætlaði at noyða kristindómin upp á teir. Tá ið vunnið varð á uppreistrinum, tók bretska stjórnin Eysturindiafelagið av og tók sjálv ræðið í India. Í 1876 var Viktoria drotning kosin keisarinna í India, og stjórnin útnevndi ein varakong sum umboðsmann hennara. Indarar fingu eingi týðandi størv í embætisverkinum og herinum. Í 1885 varð Tjóðartingið í India stovnað; aðalmálið var at noyða bretar at sleppa indarum framat í umsitingini og lógarvekinum. Tað varð spírin til sterka mótstøðu ímóti bretska yvirvaldinum. Nakrir indiskir muslimar styðjaðu Tjóðartingið, men óttin fyri, at hinduar skuldu fáa ov stórt vald, hevði við sær, at muslimarnir fóru burtur úr aftur.
Seinast í 19. øld sóu mangir indarar, helst limir í ovastu hindu-kastunum, enskt mál og evropeiska útbúgving sum einastu útvegir at koma sær fram í India. Teir bygdu sær skúlar og lærdar háskúlar. Tjóðartingið eggjaði hesum al-indiska úrvalsliði til.
Í øllum indiskum landslutum var høvuðsstøð, har bretskir embætismenn búðu saman við húskjum sínum. Tey komu ikki í samband við vanliga fólk - ið og livdu sum bretski yvirstætturin, høvdu mong tænastufólk, hildu gildi, gjørdu útferðir og spældu polo, sum bretar høvdu lært seg í mogultíðini.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Indisk Mentan
Filmur[rætta | rætta wikitekst]
India er tað land í heiminum, sum ger flestar filmar. Um 800 stórfilmar verða tiknir upp um árið, teir flestu í Mumbai, sum verður eyknevndur "Bollywood". Í indiskum filmum, ið eru fullir av spenningi og ógvisligum tilburðum frá byrjan til enda, er nógvur dansur, sangur, romantikkur og vøkur og rík fólk. Indarar eru ofta í biografi, og filmarnir vara javnan 4-5 tímar.
Matur[rætta | rætta wikitekst]
Mangir indarar eta bara grønmeti og frukt. Eftir trúgv teirra er skeivt at drepa dýr og eta tey. Flestir hinduar eta ikki neytakjøt, tí at fyri teimum er kúgv heilagt dýr, og muslimar eta ikki svínakjøt. Maturin er ymiskur um alt landið. Vanligur indiskur rættur eru nógvir kryddaðir grønmetisrættir, so sum dhal (flatbønir), dahi (jogurt), rís ella chappatis (flatbreyð) og poppadums. Indarar lata nógv krydd í matin, til dømis gurkemeiu, killipipar, koriander, kumman og kardamummur.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Indiskur Búskapur
Hóast fátækradømið er stórt nógvastaðni, er India av fremstu ídnaðarlondum í heiminum. Bæði í ídnaðinum og landbúnaðinum eru gjørd stór framstig seinastu 25 árini, og tað hevur eggjað útlendskum fyritøkum at gera íløgur í landinum. I India er búskaparmenning við tølum, sum annars bara Kina hevur borgað fyri. Í 2011 verður roknað við, at vøksturin í indisku bruttotjóðarúrtøkuni verður 9 pst. Tjúgu ár við samfeldum búskaparvøkstri sæst aftur í menningini - eisini hjá teimum fátæku. Men ikki allir partar av India njóta ágóðan av búskaparvøkstrinum. Menningin er ójøvn í ymsu landspørtunum. Og tað er ikki altíð í teimum landspørtunum við mesta búskaparvøkstrinum, at positiv úrslit síggjast aftur í heilsustøðuni.
Ein av størstu trupulleikum, sum India leingi hevur drigist við, er at útvega nóg mikið av mati til fólkið, ið alsamt fjølgast. Nú á døgum er India sjálvbjargið við mat, tí korn- og rísgrøðin er trífaldað, síðan landið gjørdist frælst í 1947. Framgongdin stendst lutvíst av "grønu kollveltingini" í 1960-árunum, tá ið stórar nýskipanir vórðu gjørdar í landbúnaðinum. Tá var m.a. farið at velta kornsløg og ríssløg, sum fruktaðu væl betur.
Stórur vøkstur hevur verið í ídnaðinum, síðan landið gjørdist frælst ríki. Verksmiðjurnar gera til dømis mat, bilar, flogfør, telduútbúnað og rúmdarrakettir. Evnafrøðiídnaðurin er stórur, og klæði og leðurvørur eru týdningarmikil útflutningur. Um helvtin av tí, sum verður gjørt í India, verður gjørt í smáum ættarfyritøkum, sum gera messingssmíð, leðurvørur, plátur og lutir úr viði. Sjálvt um landi í løtuni hevur ein av teimum skjótast vaksandi búskapinum í heiminum, eru tað umleið 400.000.000 sum liva í stórum fátækradømi, her er markið um ein forvinnur undir 7 kr. um dagin.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Átrúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Nógvir trúarbólkar eru í India og nógv tann størsti er hinduisma. Har trúgva tey uppá nógvar ymiskar gudar. Tey trúgva at tá tey doyggja, verða tey endurfødd í einum øðrum líki. Skikkar man sær illa kann ein vera føddur sum hundur ella annað djór. Hevur man liva sum bóndi og skikka sær væl og doyr, kann man vera føddur inn í eina ríka familju. Tað besta sum kann henda er, at tey ikki verða fødd aftur men fara í nirvana, eitt slag av himmal har einki er. Kasti skipanin er nú forboðin í India, men enn virkar hon, serliga í bygdunum. Kasti skipanin ger at fólkini eru bólkaði í 7 ymiskar kastir. Tann hægsta kastin er bramin. Prestar og týðandi leiðarar eru føddir inn í bramin kastina. Tað var ikki loyvt fólki frá einari kast, at blanda seg við eina aðra kast og slett ikki at giftast við einum frá einari aðrari kast. Tann lægsta kastin er tey kastu leysu. Tað eru um 160 mió. kastu leys. Um tvey frá hvør sínari kast giftust og fingu børn, gjørdist tey øll kastu leys. Um ein hevði uppført seg væl og doyði, bleiv viðkomandi føddur inn í eina hægru kast.
Mangir átrúnaðir, mong mál og mangar mentanir eru í India. Tríggir av størstu átrúnaðunum í heiminum - hinduisma, buddisma og sikhisma - tóku seg upp her. India, eitt land, har flest fólk eru hinduistar, hevur fleiri muslimar enn øll hini londini í heiminum, uttan Indonesia og Pakistan. Flestir indarar eru hinduar, men eisini eru mangir aðrir átrúnaðir, til dømis sikhisma og jainisma. Sikhar trúgva á ein gud. Størsti halgidómur teirra er Gylta Templið í Amritsar í Punjab í Norðurindia. Mong sikhisk mannfólk hava vavhúgvu, turban, um høvdið sum tekin um reinleika. Jainisma líkist hinduismu. Jainistarnir hava djúpa virðing fyri øllum livandi.
Mál[rætta | rætta wikitekst]
Tað verða tosað yvir 200 mál í India, harav 24 verða tosað av meiri enn 1 millión fólkum. Harafturat eru umleið 1500 ymsar dialektir. 17 ymisk almenn skriftmál verða nýtt (tey kunnu millum annað síggjast á pengaseðlunum við Mahatma Gandhi á). Almenna málið í India er indo-evropeiska málið hindi. Hindi er avleggari av tí nú deyða málinum sanskrit, sum ariarir høvdu við sær, tá teir gjørdu innrás í landið. Konkani er eitt indo-ariskt mál, ið indiski etniski bólkurin konkani-fólkið tosar. Konkani verður tosað í konkani-landspartinum, sum fevnir um eitt nú Goa. Málið verður bæði skrivað við devangari (devangari er eitt alfabet, ið verður nýtt til at skriva fleiri av indisku málunum) og tí latínska alfabetinum. Konkani hevur verið í vanda fyri at doyggja út. Tann ógvusliga vesturlendska ávirkanin í India hevur havt við sær, at enskt (og portugisiskt í Goa) eru vorðin nógv brúkt mál millum katolikkar, meðan hindu-nationalisman hevur gjørt, at marathi er blivið eitt nógv brúkt mál millum hinduar. Hetta rák bleiv steðgað í 1985 av eini sterkari konkani-rørslu í Goa, sum hevði stóra undirtøku frá báðum teimum átrúnaðarligu bólkunum.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Indiskur Politikkur
Í India er deyðadómur.
Javnrættindi[rætta | rætta wikitekst]
Kynslig samvera millum samkynd er aftur ólóglig í India í 2013. Hetta er støðan, nú Hægstirættur í India hevur kolldømt ein úrskurð hjá einum lægri rætti, sum fyri fýra árum síðani segði, at kynslig samvera millum samkynd var ikki eitt brotsverk. [3] Lógargrein 377, sum hon er nevnd, hevur verið partur av indiskari lóggávu, síðani hjálandatíðinatíðina. Lógargreinin bannar fólki at hava "kynsliga samveru ímóti náttúrunnar fyriskipan." Í úrskurðinum sigur Hægstirættur, at gamla lógargreinin hevur rættargildi, og at tað er lóggávutingið, ið má gera av, um hon skal varðveitast ella ikki. Amnesty International sigur, at úrskurðurin er stórt bakkast fyri indiska samfelagið, og at landið við hesum er sett mong ár aftur í tíðina, tá talan er um at verja grundleggjandi borgararættindi [4].
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Indisk Landafrøði
India er um 3.287. 263 km2 til støddar. Til samanbering er Føroyar 1.400 km2. Longdin millum suður og norð er 3.214 km og millum eystur og vestur 2.933 km. Stóra, fjølbroytta landið India er sjeynda landið í heiminum í stødd, og har býr mest fólk næst eftir Fólkalýðveldinum Kina. India er skipa í 28 statum og har búgva 1,236,344,631 fólk í 2014.
Landslutir:
Tryggleiki[rætta | rætta wikitekst]
Yvirgangur[rætta | rætta wikitekst]
Tað er stórur vandi fyri yvirgangsálopi í India. Vandin er størstur í norðaru serstatunum Jamma og Kashmir, men eisini aðra staðnis í India er vandi fyri yvirgangsálopi. Mumbai bleiv tann 26. november og náttina til 27. november 2008 rakt av eini seriu av samskipaðum yvirgangsálopum rættað móti m.a eini sera upptiknari jarnbreytarstøð (Chatrapati Shivaji), einari vælumtóktari matstovu (Café Leopold), einum fyritøkuraðhúsi (Nariman House), tveimum sjúkrahúsum (Cama og Albless) og tveimum internationalum hotellum (Taj Palace Hotel og The Oberoi Trident Hotel). [5] Umframt hetta kom eisini tilvildarlig skjóting frá yvirgangsfólkunum í smáum bólkum frá minnisverkinum Gateway of India til hesi mál. Yvirgangsfólkini tóku gíslar fleiri staðni, og ikki fyrr enn sunnudagin 30. november 2008 kundi tann indiski myndugleikin vátta, at gíslastøðan var endað. 165 deyð og 304 særd, íroknað útlendingar. Tann 25. juli 2008 bleiv tann suðurindiski býurin Bangalore raktur av eini seriu upp á átta bumbur. Bumburnar, ið vóru plaseraðar ymsa staðni í býnum, drupu tvey og særdu fleiri, tó ongan útlending.
Kriminalitetur[rætta | rætta wikitekst]
Í norðara parti av India eru álop, fólkarán og morð á útlendingar, ið fjakka. Tað verður tí frárátt at fjakka einsamallur ella í smáum bólkum. Ferðafólk mugu verða ansin viðvíkjandi narkotika, tí í India er hørð revsing fyri allar narkotika brotsgerðir. Til dømis kunnu fá gram av marijuana geva fleiri ára fongsulsrevsing.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/in.html
- ↑ http://www.denstoredanske.dk/Danmarks_geografi_og_historie/Danmarks_historie/Dansk_kolonihistorie/Tranquebar
- ↑ http://www.dagbladet.no/2013/12/11/nyheter/sex/minoriteter/utenriks/samfunn/30780675/
- ↑ http://www.cnn.com/2013/12/11/world/asia/india-same-sex-relationship/
- ↑ http://www.nytimes.com/2008/11/30/world/asia/30mumbai.html?partner=permalink&exprod=permalink&_r=0
Útvortis ávísing[rætta | rætta wikitekst]


text:
Politikkur í Føroyum
Politikkur í Føroyum kann býtast sundur í landspolitikk, sum varður stýrdur av politikarum, sum eru vald á Føroya Løgting, og í kommunalpolitikk, sum verður stýrdur av bý- og bygdarráðunum í Føroyum. Fjórða hvørt ár er løgtingsval og somuleiðis er kommunuval fjórða hvørt ár. Løgtingsval kann tó verða skrivað út í úrtíð av ymiskum orsøkum, tað kann Føroya løgmaður avgerða.
Innihaldsyvirlit
Løgtingsval[rætta | rætta wikitekst]
Løgtingsval er fjórða hvørt ár. Tað eru nógvir politikarar, ið stilla upp og valevnini hjá flokkunum eru ymisk. Tað er bara eitt valdømi í Føroyum, fyrr vóru tað sjey valdømir. Flokkarnir hava tó hildið fast við tey gomlu valdømini, tá talan er um uppstilling, men veljarin kann frítt velja eitt valevni, sum býr hvar sum helst í Føroyum. Tað eru trý sløg av veljarum. Fyrsta eru kjarnuveljarar, tað eru tey, ið eru vís í hvønn flokk tey skulu velja. Óvissuveljararnir eru oftast tey, ið fara á val fyrstu ferð, men eisini tey, ið halda at flokkurin tey valdu seinast, ikki gjørdi nóg mikið burturúr. Sofaveljararnir kunnu vera tey, ið eru ónøgd við politikararnar og politikk sum heild, so tey fara ikki á val. Tá ið valið er av, er greitt hvørji 33 fólk koma at sita á tinginum næstu fýra árini.
Skipan av landsstýri[rætta | rætta wikitekst]
Eftir hvørt løgtingsval skal landstýrið skipast. Tað er størsti flokkurin, ið tekur stig til samráðingar um at skipa samgonguna, tí tað er sera sjáldsamt, at ein einstakur flokkur fær meiriluta á tingi. Tað merkir at um ein flokkur fær meiriluta á tingi, hevur hann ræðið. Tá ið flokkurin er gingin saman við aðrar flokkar um at skipa landsstýri, leggur løgtingsformaðurin uppskotið fram fyri løgtingið. Um meira enn helvtin av tingfólkunum atkvøða í móti uppskotinum, er tað fallið. Landsstýrið hevur landsstýrisfólk, sum verða vald av flokkunum, sum skipa samgongu. Landsstýrisfólkini nýtast ikki at vera fólkavald, men sum oftast eru tey løgtingslimir frammanundan. Tá ein sum er valdur inn á Føroya Løgting verður landsstýrismaður ella landsstýriskvinna, so verður løgtingssessurin hjá viðkomandi latin til varafólkið, sum so tekur sæti á Føroya Løgtingi. Um so er at samgongan fellur ella leggur frá sær, so fara landsstýrisfólkini, sum vóru vald á løgting, aftur í Løgtingi, og avloysarir teirra missa sessin. Talið av landsstýrisfólkum kann broytast alt eftir hvussu nógv aðalráð eru. Tað verður ofta sett sum krav, tá samgongusamráðingar eru, at flokkarnir vilja hava so og so nógvar landsstýrissessir. Tað kemur fyri, at eitt nýtt aðalráð verður gjørt, fyri at "kabalin skal ganga upp", sum tikið verður til. T.d. var Almanna- og Heilsumálaráðið eitt aðalráð, tað var koyrt sundur í tvey aðalráð eftir at ein samgonga var skipað og nýtt landsstýrið sett. Arbeiði hjá løgtinginum er at gera lógir. Tað eru bara løgmaður, landsstýrismaður ella løgtingslimir sum kunnu leggja fram lógaruppskot á tingi. Men øll kunnu koma við hugskoti til løgtingslóg. Tað eru 45 fastir nevndarsessir sum skulu mannast. Av tí at tað eru 33 løgtingslimir, má onkur limur sita í minst tveimum nevndum.
Nevndirnar í Løgtinginum[rætta | rætta wikitekst]
- Fíggjarnevndin (7 limir)
- Uttanlandsnevndin (7 limir)
- Landsstýrismálanevndin (3 limir)
- Vinnunevndin (7 limir)
- Trivnaðarnevndin (7 limir)
- Mentanarnevndin (7 limir)
- Rættarnevndin (7 limir)
Fíggjarnevndin gevur tinginum tilmæli í fíggjar -, búskapar- og skatta- og avgjaldsmálum. Sama er við hinum nevndunum. Allar nevndirnar geva tinginum part av tí sum tey gera.
Fakfeløg[rætta | rætta wikitekst]
Fólk sum arbeiða, eru sum oftast limir í einum fakfelag. Fremsta uppgáva hjá fakfeløgum, er at arbeiða fyri áhugamálunum hjá limunum. Tað er bæði tá tað snýr seg um løn, eftirløn, útbúgving, frítíð o.s.fr. Fakfeløg kunnu eisini ávirka embætismenn og politikarar, um lógir skulu gerast, ið ávirka teirra økið. Fakfeløgini hava avtalur við tað almenna, kommunur og við privatar arbeiðsgevarar. Eitt vápn ið fakfeløgini onkuntíð brúka, tá ið tað ikki ber til at finna fram til nakra semju við at samráðast, er at fara í verkfall. Tá ið eitt fakfelag velur at fara í verkfall, so mugu tey sum eru limir í fakfelagnum ikki átaka sær nakað arbeiði ið er fevnt av verkbanninum. Tá fakfeløg samráðast við tað almenna, er tað við Fíggjarmálaráðið, sum umboðar landið, tað eru t.d. almennir stovnar. Arbeiðsgevarafeløg umboða arbeiðsgevarar, fyri kommunurar er tað Kommunala Arbeiðsgevarafelagið (KAF), ið førir samráðingar við fakfeløgini vegna kommunurnar.
Fakfeløgini í Føroyum eru til dømis: Føroya Arbeiðarafelag, Starvsmannafelagið, Føroya Pedagogfelag, Føroya Fiskimannafelag, Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar, Havnar Arbeiðsmannafelag, Havnar Arbeiðskvinnufelag, Búskapar og løgfrøðingafelagið, Akademikarafelagið, Havnar Handverkarafelag og Føroya Lærarafelag.
Kommunurnar[rætta | rætta wikitekst]
Kommunurnar ella býráðið eigur og rekur skúlan, tó eru lærarir settir av Mentamálaráðnum. Kommunan rindar eisini ein part av útreiðslunum til heilsu-, heima-, skúlasjúkrasystir og skúlalækna. Eisini rindar kommunan barna tannlæknan, men tá man er farin úr fólkaskúlanum, skal man gjalda sum vaksin. Størri kommunur, sum til dømis Tórshavn, Klaksvík, Miðvági og Tvøroyri byggja ellis- og røktarheim, í summum økjum eru fleiri kommunur í felag um at byggja eitt ellis- og røktarheim, sum t.d. kommunurnar í syðru helvt av Suðuroynni, sum bygdu Ellisheimið Hamragarð, sum lat upp í 2011. Kommunan skal eisini gjalda fyri nógvum annað, sum til dømis vegagerð og viðlíkahald av vegum í bygdunum (ikki landsvegir), havnir, stykkja út til grundstykkir, barnagarðar, ítróttaranlegg, kirkjugarðar, kloakkir, rusk, burturbeining, gøtuljós o.s.fr. Størsta partin av inntøkunum fáa kommunurnar frá kommunuskatti, og tað er ymiskt frá einari kommunu i aðra. Um tú býrt í til dømis Tvøroyri, Vági, á Sandi ella Skopun er kommunuskatturin hægri enn til dømis í Havn, og í fleiri av teimum heilt smáu kommununum sum t.d. Fugloyar ella Fámjins kommunu er skatturin sera lágur. Inntøkugrundarlagið er sera ymiskt í kommununum, og tað er ymiskt hvussu kommunurnar eru fyri fíggjarliga, og tí verður skattaprosentið eisini so ymiskt. Til dømis: Um kommunuskatturin i Tvøroyri er 23 %, so skal man bara gjalda 17 % í landsskatti. Av tí at vit hava flatskatt, sum setur 40 % sum hámark, so verður landsskatturin og kommunuskatturin til samans 40 %.
Býráði ella bygdaráði stýra kommununi. Í hesum sita umboð fyri fólkið í kommununi. Í november mánaði, 4 hvørt ár, er val til bý- ella bygdarráði. Øll, ið eru yvir 18 ár, kunnu stilla upp sum valevni. Til kunnunuval hevur ein faktisk skyldu til at stilla upp. Tað ber ikki til at bera seg undan fyrr enn man hevur sitið í tvey valskeið sum bý- ella bygdarráðslimur. Í størru kommununum átti tað tó ikki at verði nakar trupulleiki við tað at fleiri fegin vilja sleppa framat, og tí er ongin orsøk til at tvinga nakran til at stilla upp. Man velur tann persónin, sum man hevur størst álit á. Málið hjá kommununi er at gera umstøðurnar hjá fólki at búgva i so góðar sum møguligt.


text: Ríkið (dansk: Riget) er ein danskt-framleidd sjónvarpsrøð í 8 pørtum, skapað í 1994 av Lars von Trier og samframleidd av Lars von Trier og Morten Arnfred. Teir fyrstu fýra partarnir vóru vístir á DR1 frá 25. november til 15. december1994 og hinir partarnir, við heitinum Riget II, vóru vístir frá 24. november til 15. desember 1997. Sjónvarpsrøðin varð eisini víst í Føroyum hjá Kringvarpinum. Leikgongdin gongur fyri seg á Ríkissjúkrahúsinum í Keypmannahavn, sum av mongum verður nevnt Riget, harav kemur eisini heitið á sjónvarpsrøðini.


text:
1919
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 18. januar - Bilverksmiðjan Bentley verður stovnað í Englandi.
- Friðarráðstevna verður hildin í borgini Versailles í Fraklandi, sum fylgja av fyrra veraldarbardaga.
- 25. januar - Leaugue of Nations, seinni nevnt Sameindu Tjóðirnar, verður stovnað í París, Fraklandi .
- 23. mars - Benito Mussolini stovnar fasista flokkini Milano, Italia.
- 27. mars - Pressbourg skiftir navn til Bratislava í Slovakia.
- 15. apríl - Felagsskapurin Save the Children, í Danmark Red Barnet, verður stovnaður í London, til at hjálpa týskum og eysturrískum børnum í neyð aftaná fyrra veraldarbardaga.
- 25. apríl - Bauhaus verðurstovnað.
- 24. september - Norðoya Sparikassi verður stovnaður.
- 4. mai - Reyði Krossur verður stovnaður í París, Fraklandi.
- 15. mai - Kvinnur fáa fullan atkvøðurætt í Hollandi.
- 28. juni - Versailles sáttmálin verður undirskrivaður, sum endaliga endar fyrra veraldarbardaga.
- 19. august - Afghanistan fær fullveldi frá Englandi.
- 16. oktober - Adolf Hitler heldur sína fyrstu røðu fyri týska arbeiðaraflokkin (DAP)
- 28. oktober - Bann á sølu á rúsdrekka kemur í verki USA, og heldur fram til í 1933.
- 9. november - Kettan Felix verður at síggja fyri fyrstu ferð, og verður fyrsti kendi teknifigurin.
Ókend dagseting[rætta | rætta wikitekst]
- Kvinnur fáa atkvøðurætt í Luksemborg og Týsklandi.


text:
6. august
6. august er dagur 218 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 219 um skotár er). 147 dagar eru eftir av árinum.
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Talv[rætta | rætta wikitekst]
- 2014 - Føroyar vinna 3-1 móti Sýria á Talvolympiaduni í Tromsø. Olaf Berg, Høgni Egilstoft Nielsen og John Arni Nilssen vinna sínir dystir, meðan John Rødgaard á 1. borði tapir.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1911 - Lucille Ball, amerikonsk sjónleikarinna (d. 1989)
- 1938 - Heini O. Heinesen, føroyskur politikari