text:
Hjálp:VisualEditor/OftaSpurdirSpurningar
From MediaWiki.org
This page is a translated version of the page Help:VisualEditor/FAQ and the translation is 100% complete.
- Hví byggja vit hetta?
- VisualEditor rollouts
- Ofta Spurdir Spurningar
- Media Q&A (in English)
- Hvussu ein brúkar VisualEditor
- VisualEditor roadmap
- User testing reports
- Design portal
- Dagfør hjálparsíður
- Innset TemplateData
- Hjálp nýggjum brúkarum
- TranslationCentral
- Ger týðingar og staðsetingar dokumentasjón
Sum heild[edit | edit source]
- Hvat er VisualEditor?
- VisualEditor er eitt átak til menning av ritbúnaðinum av Wikimedia Foundation, sum fer at loyva fólki at rætta síður síður í MediaWiki uttan at tað er neyðugt at læra wikitekst syntaks. Við VisualEditor, fer tað at rætta eina síðu at virka nøkulunda eins og ein "word processor", við tað at teksturin, meðan tú rættar, fer at síggja út eins og hann ger eftir at tú hevur rættað.
- Hví verður henda broyting framd?
- Tann størsta forðingin fyri at gera ta fyrstu rættingina, og tí eisini tann størsta forðingin fyri at fara í holt við leiðina, sum kundi ført til, at ein gerst ein produktivur og royndur limur av felagsskapinum, er tann svert tilgongiliga wikimarkeringin, sum varð brúkt í tí gamla rættingarvindeyganum. Fyri at økja um talið av væleydnaðum fyrstu-ferð-rættingar-royndum, hava vit tørv á einum betri rættingar skipan. Vinarliga les okkara longri frágreiðing fyri fleiri smálutir.
- Nær verður VisualEditor aktiveraður á mínari wiki?
- Hetta er verandi tíðarætlan (hon kann verða broytt):
- 24. juni: A/B roynd á tí Ensku Wikipedia. VisualEditor verður útgivin til 50% av nýliga skrásettum kontum.
- 1. juli: Aktivering av VisualEditor til Ensku Wikipedia sum standard fyri allir brúkarar sum eru innritaðir.
- 15. juli: Aktivering av VisualEditor til Ensku Wikipedia sum standard fyri dulnevndir og innritaðir brúkarar.
- 24. juli: Aktivering av VisualEditor til de, es, fr, he, it, nl, pl, ru og sv.wikipedia, verður tøkt fyri allar innritaðar logged-in brúkarar.
- 29. juli: Aktivering av VisualEditor til de, es, fr, he, it, nl, pl, ru og sv.wikipedia, sum standard fyri allar brúkarar.
- Seinna helvt av august: Aktivering av VisualEditor til allar aðrar Wikipedia wikiir, sum standard fyri allar brúkarar, minus nakrar fáar wikiir (eitt nú ta kinesisku Wikipedia) har ið VisualEditor ikki riggar enn.
- Í løtuni er ætlanin at aktivera á Wikipedia síður fyrst, og at aktivera á systir verkætlanir síðst í desember 2013, orsakað av ymiskum trupulleikum ið standast av summum av neyðugu broytingunum.
- Hví aktivera tit henda ritbúnaðin (software) so skjótt? Tað sær ikki út til at vera klárt.
- Ritbúnaðurin er heilt sikkurt ikki heilt liðugur enn; tað eru funksjónir, ið skulu leggjast afturat, og vit eru vís í, at eftir at vit hava aktivera ritbúnaðin, so fara vit at finna trupulleikar (bugs). Tað er ikki tí at tað er ringur ritbúnaður, ella tí at tað ikki er klárt enn, tað er bara tað at talan júst er um ritbúnað. Tað slepst ikki undan trupulleikum (bugs): MediaWiki sjálvt er 10 ára gamalt, og vit finna enn ting sum kundu verði betri, ella ting sum óvæntað ikki rigga longur. Um vit bíða til VisualEditor er fullkomiliga feil-frítt, áðrenn vit aktivera tað, so verður tað aldri gjørt virkið.
- Tá alt kemur til alt, so er tann besti mátin at finna fram til feilir/trupulleikar (bugs) at fáa so nógv fólk sum gjørligt at hyggja at, brúka og spæla við ritbúnaðin. Vit ásanna, at tað er irriterandi og forstýrandi við feilum um ein hyggur stutt fram, men feilirnir vera rættaðir, og henda aktiveringin er tað sum ger at vit finna fram til feilirnir/trupulleikarnir sum ting ið mugu rættast.
- Eg fann ein feil við VisualEditor. Hvussu kann eg boða frá, so tit kunnu rætta feilin?
- Um tú ynskir tað og hevur møguleika fyri tí, vinarliga melda so feilin til bugzilla í "VisualEditor" product. Fleiri wikiir hava eisini eina síðu, sum bert er til slíkar fráboðanir at geva afturmeldingar um VisualEditor; sí yvirlitið á Wikidata. Tað er eisini ein høvuðs afturmeldingarsíða á mediawiki.org.
- Hvussu frávelji eg VisualEditor?
- Fyri at halda fram við at rætta wikitekstin beinleiðis, so skal tú bert klikkja á "Rætta keldur" (Edit source) knøttin ístaðin fyri "Rætta". Rættingarleinkjur síggjast omanfyri rættingarteigar í greinunum, har kanst tú lata upp tann klassiska wikitekst rættaran fyri júst henda partin av greinini við at klikkja á "rætta keldu" í staðin fyri tað vanligu "rætta" leinkjuna.
- Ein funksjón manglar í VisualEditor. Hvussu kann eg biðja tykkum um at leggja hesa funksjónina afturat?
- Nakrar funksjónir verða í løtuni mentar ella koma eftir ætlan seinni (eitt nú at rætta kring myndir og fyrimyndir). Vegakortið og málini hjá Wikimedia verkfrøðinga kladdu fyri 2013–2014 gevur eisini eitt sindur meira kunning. Um tú ikki finnur nakra tilvísing til tað nýggju funksjónina, sum tú ynskir at skjóta upp, so kanst tú skjóta hana upp eins og tá tú meldar ein feil.
- Verður tað framvegis ein møguleiki at rætta við at nýta wikitekst eftir at VisualEditor gerst tað primera rættingar markamótið?
- Meðan VisualEditor gerst standard fyri umhvørvið har man rættar, so verður ein máti at rætta undirliggjandi “kelduna” framhaldandi til staðar. Tað eru ongar ætlanir um at taka burtur “Rætta keldu” møguleikan.
- Kann eg brúka tær kendu wikikoturnar sum til dømis [[ ]] og {{ }} í VisualEditor?
- Nei. Nýt vinarliga í staðin, fyrimyndin og funksjónir til leinkjur. Sí VisualEditor Brúkaravegleiðingina fyri meira kunning um hvussu ein brúkar VisualEditor.
- Hví verður mín kagi ikki stuðlaður?
- At menna eitt nýmótans rættingar markamót til Wikipedia og systirverkætlanir er ein tøknilig avbjóðing, men tað er møguligt við at brúka nettøkni og standardir. Tíverri eru tað fleiri internetkagar (brovsarar), sum ikki stuðla fleiri av funksjónunum sum eru neyðugar fyri at brúka VisualEditor. Vit gera okkara besta fyri at stuðla teimum vanligastu kagunum: VisualEditor virkar væl saman við teimum nýggjastu versjónunum av Firefox, Chrome og Safari, og stuðul til Internet Explorer 9 kemur um heilt stutta tíð. Tá hetta er sagt, so skal nevnast, at um vit royndu at arbeiða okkum rundan um gamlir brovsarar, so hevði tað forða fyri betringum sum høvdu komi einum stórum meiriluta av brúkarunum til góðar. Vit eggja tær til at dagføra til ein internetkaga, sum verður stuðlaður, um tað ber til, so tú kanst halda fram við at rætta við tí nýggja keldu wikitekst rættaran. (Sí VisualEditor/Target browser matrix fyri serstakar smálutir.)
- Eru tit ikki bangin fyri at hetta møguliga fer at økja um herverk/vandalismu?
- Eitt av endamálunum við tí tilvildarligt-valdu royndini sum er gjørd í juni er at finna útav júst hasum. Um vit tosa realistisk, so halda vit, at tey sum hava í hyggju at gera herverk her mest sannlíkt, so gera tey tað longu frammanundan. Tað er líka so skjótt (um ikki skjótari) at trýsta á “Rætta” knøttin og sletta alt innihald á einari síðu, sum tað er at gera tað sama við at nýta VisualEditor.
- Virkar VisualEditor saman við Wikisource's ProofreadPage ella við fyrimyndum hjá Wiktionary og øðrum funksjónum sum Wikipedia ikki hevur?
- VisualEditor virkar í løtuni bert á Wikipedia síðum, men hann er framleiddur soleiðis, at hann er fleksibul nokk til at kunna verða brúktur á teimum flestu Wikimedia síðunum. Í seks-mánaða tíðarskeiðnum frá tí at VisualEditor gjørdist virkin á Wikipedia og síðan til systirverkætlanar síður, so fara mennarar at arbeiða við at tryggja at VisualEditor virkar væl saman við funksjónum, sum eru serligar fyri systir-síðurnar.
- Kann eg innstallera VisualEditor á mína persónligu wiki uttanfyri Wikimedia?
- Ja, men undir tínari egnu ábyrgd. VisualEditor og Parsoid víðkanirnar eru tøkar til at taka niður til download men tey eru enn á royndarstøði, legg til merkis at Parsoid krevur nodeJS. Um tú innstallerar og brúkar tey, vinarliga lat okkum so frætta hvat ið virkaði og hvat ið ikki virkaði in bugzilla.
- Hvar kann eg læra meira um at brúka VisualEditor?
- Vinarliga sí VisualEditor Brúkaravegleiðingina.
- Ger VisualEditor sjálvvirkandi rættingar á síðum?
- Í flestu førum ger VisualEditor ikki rættingar til formatering á linjum sum ikki beinleiðis verða rættaðar. Men í førum, har uppmerking (markup) á síðuni ikki verður gjørt á rættan hátt, kann tað henda, at (til dømis við talvum, sum ikki eru latnar aftur), skipanin roynir at rætta hetta.
- Mín spurningur er ikki her. Hvar kann eg spyrja?
- Tú kanst spyrja á VisualEditor afturmeldingarsíðuni á tínari wiki (sí yvirlitið á Wikidata) ella á høvuðs afturmeldingarsíðuni á mediawiki.org.


c: text/html

text:
Katy Perry
Katy Perry (fødd 25. oktober 1984 í Santa Barbara, Kalifornia) er ein amerikanskur popp-sangari. Hon varð fødd 25. oktober í 1984 og varð av uppruna nevnd Katheryn Elizabeth Hudson. Katy Perry, sum er vorðin skýrd at vera eitt av stóru sexsymbolunum innan popp, hevur áður hertikið tónleikaheimin og náttklubbarnar við landaplágum sum "I Kissed A Girl" og "Hot N Cold". Hon er nú aftur at finna á ovastu rók á ymsum hittlistum í heimlandinum, USA.
Staklagið "Californina Curls" liggur ovast á amerikanska hittlistanum Hot 100, sum savnar talgildu søluna, og hvussu ofta lagið verður spælt í útvarpinum. Í USA er lagið tikið niður fleiri enn 350.000 ferðir. Perry segði við "California Curls" at sangurin var eitt beinleiðis aftursvar til "Empire State Of Mind" hjá Jay-Z. Hesin sangurin fagnar New York. Lagið hjá Perry fagnar hinvegin Kalifornia, sum er heim hennara.
Sambært Daily Mail sigur Katy Perry soleiðis um sjónbandið:
- "Eg havi gjørt av, at okkum tørvaði at svara aftur. Eg ynski, at fólk skulu fáa hug at keypa sær ferðaseðlar til Kalifornina, fyrstu ferð tey hoyra tað".
Lagið er partur av fløguni "Teenage Dream", sum kom út 23. august 2010. Tað var tó sjónbandið til lagið, sum fekk størsta uppmerksemi, orsakað av meira ella minni nakna kroppinum hjá Kate.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Evangeliið eftir Markus
Evangeliið eftir Markus er – eftir øllum líkindum – elsta evangeliið. Siðaarvurin er á einum máli um, at høvundurin æt Markus. Fulla navn hansara var Jóhannes Markus, og hann var ættaður úr Jerúsalem. Gitt hevur verið, at hann var hin navnleysi unglingin, sum umrøddur er í 14:51. Hús móður hansara var samkomustaður hjá oddamonnum í kirkjuliðinum eftir hvítusunnu.
Sjálvur hevur Markus havt gott samband við t.d. bæði Pætur og Paulus. Hann var m.a. við á fyrstu trúboðaraferð Paulusar. Eingin veit, hví hann skildist frá Paulusi og fór aftur til Jerúsalems, men seinni er hann komin saman aftur við Paulusi, tá ið Paulus situr fangi í Róm. Tað er púra greitt, at Markus er ávirkaður av munnligu boðan Pæturs, bæði í sniði og bygging. Tað er tí meginpartin eitt evangelium eftir Pætur, men Markus er tulkur. Pætur verður oftari nevndur her enn í nøkrum av hinum evangellinum. Hann er í 10 av teimum 16 kapitlunum, tvær ferðir verður eisini sagt frá, at Jesus vitjar heimbygd hansara Betsaida.
Vanliga verður hildið, at Markus skrivaði evangelium sítt í Róm. Menn eru ymiskir á máli um tíðarfestingina, um tað var fyri ella eftir pínsludeyða Pæturs og Paulusar. Onkuntíð í 60-árunum er tað so í øllum førum skrivað. Markus er vorðin nevndur frásøgumaðurin ímillum evangelistarnar. Tað er lív og flog yvir frásøgnunum. Markus hevur eisini mangar tilburðir, sum hinir evangelistarnir ikki hava. Hann er m.a. tann einasti, ið talar um, at Jesus, tá ið hann varð freistaður í oyðimørkini, var villdýranna millum, og at hann í harðveðrinum á umbroytingarfjallinum vórðu skínandi bjørt, "hvítari enn nakar maður á foldum, sum hevur klæði á bliki, kann fáa tey".
Evangeliið eftir Markus er tað fyrsta, og tað hevur verið ein av teimum týdningarmestu keldunum hjá Lukasi og Matteusi. Sum prógvgrund kann verða nevnt:


text:
Kirkja (hús)
Ein kirkja er eitt hús (vanl. við torni) til kristna gudstænastu og halgigerðir. Orðið "kirkja" kemur av grikska orðinum kyriakon og merkir, "Vigt Harranum" og verður sagt bæði um húsið, har gudstænasta verður hildin, um kirkjusamfelagið og limirnar í kirkjuni. Í kirkjuni eru jarðarferðir, brúðarvígslur, tónleikaframførslur og møti. Í kirkjuni verða eisini sálmar sungnir. Fleiri kirkjur í Føroyum eru gamlar, og bygdar í serstøkum sniði. Aðrar eru nýggjar og øðrvísi, til dømis tann í Fuglafirði. Í útlondum eru kirkjur, sum eru fleiri enn 1000 ára gamlar, í Føroyum bert ein, tann í Kirkjubø.


text:
Indo-evropeisk mál
Indo-europeisku málini umfata nøkur 443 (SIL-meting) mál og málføri talað av umleið trimum milliardum fólkum, herundir flestu stóru málini í Evropa og vestara Asia, sum hoyra til eina einkulta superfamilju. Nútíðarmál í hesi superfamiljuni umfata bengali, enskt, franskt, týskt, hindi, persiskt, portugisiskt, russiskt og spanskt (hvørt móðurmál hjá meir enn einari millión fólkum), eins væl og mong onnur tjóðar- og minnilutamál.
Innihaldsyvirlit
Flokking[rætta | rætta wikitekst]
Ymsu undirflokkarnir í indo-evropeisku málfamiljuni umfata (í søguligari raðfylgju eftir fyrstu staðfesting):
- Anatolsk mál — fyrsta staðfesta grein, úr 18. øld f.Kr.; útdeytt. Viðgitnasta málið var tað hjá hittitum.
- Indo-iransk mál, komin av einum felags uppruna, Proto-indo-iranskt
- Indo-ariskt, umfatar Sanskrit, staðfest í 2. túsundári f.Kr.
- Iransk mál, staðfest umleið 1000 f.Kr., umfatar avestiskt og persiskt.
- grikskt mál — uppskriftir í brotum frá mykenum í 14. øld f.Kr.; Homeros verður dagfestur til 8. øld f.Kr..
- Italsk mál — umfata latín og eftirkomarar tess, romansku málini, staðfest í 1. túsundári f.Kr..
- Keltisk mál — Galliskar ristingar eru dagfestar so tíðliga sum 6. øld f.Kr.; fornírskir tekstir eru úr 6. øld.
- Germansk mál — rúnaristir úr umleið 2. øld eru fyrstu vitnisburðir, fyrstu samanhangandi tekstir á gotiskum máli, 4. øld.
- Armenskt mál — staðfest í 5. øld.
- Tokarsk mál — útdeyð mál hjá tokarum, varðveitt í tveimum málførum, staðfest í umleið 6. øld.
- Balto-slavisk mál, hildin av mongum, ið trúgva indo-evropeisku ástøðini, at koma frá einum felags frummáli seinri enn frum-indo-evropeiskt, meðan onnur eru ivingarsom og halda, at baltisk og slavisk mál ikki eru nærri skyld enn aðrar greinir av indo-evropeiskum málum.
- Slavisk mál — staðfest í 9. øld, fyrstu tekstir á fornum kirkjuslavonskum.
- Baltisk mál — staðfest í 14. øld, og, fyri mál staðfest so seint, hava tey varðveitt óvanliga nógv forn eyðkenni mett at hoyra til frum-indo-evropeiskt.
- Albanskt mál — staðfest í 16. øld; skyldskapur við illyrskt, dakskt ella trakskt er skotin upp.
Afturat hesum tíggju klassisku greinumum, ið standa omanfyri, eru fleiri útdeyð mál, ið lítil vitan er um:
- Illyrsk mál — helst skylt við messapskt; skyldskapur við albanskt er eisini skotin upp.
- Venesiskt mál — tætt uppá italskt.
- Messapskt — ikki avjørt týtt.
- Frygiskt mál — málið í forna Frygia, møguliga tætt uppá grikskt, trakskt ella armenskt.
- Paionskt mál — útdeytt mál einaferð talað norðanfyri Makedonia.
- Thrakskt mál — møguliga tætt uppá dakskt.
- Dakskt mál — møguliga tætt uppá trakskt og albanskt.
- Fornmakedonskt mál — helst skylt við grikskt, onnur skjóta skyldskap við ilyrskt, trakskt ella frygiskt.
- Ligurskt mál — møguliga ikki indo-evropeiskt; møguliga tætt uppá ella partur av keltiskum.
Ivaleyst vóru onnur indo-evropeisk mál, sum nú eru horvin uttan spor. Tey lutvísu málini etruskiskt og rætiskt kunnu ikki flokkast við nakrari vissu, uttan at tey helst eru indo-evropeisk.
Fleiri undirfamiljur eru skotnar upp, her ímillum italo-keltisk og græko-ariskt. Hvørgin av hesum verða vanliga góðkendar. indo-hittitiskt sipar til hugsanina, at týðandi munur er millum anatolsk og og hinar flokkarnar.
Uppskotnar superfamiljur[rætta | rætta wikitekst]
Summir málfrøðingar skjóta upp, at indoevropeisk mál eru partur av einari hugsaðari nostratiskari superfamilju, og royna, at finna skyldskap millum indo-evropeiskt og aðrar málfamiljur, so sum suðurkaukasisk mál, altaisk mál, uralsk mál, dravidisk mál og afro-asiatisk mál. Ósemja er um hesa ástøðina eins væl og líknandi ástøðina um evrasiatisk mál hjá Joseph Greenberg og ástøðina um frumpontisk mál hjá John Colarusso.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Møguleikin fyri einum felags uppruna fyri summi av hesum málunum varð fyrst skotin upp av Marcus Zuerius van Boxhorn í 1647. Tó gjørdust uppskotini hjá honum ikki viðgitin og tí ikki kannað. Hugsanin varð aftur skotin upp av Sir William Jones, sum legði merki til líkskapir millum fýra av teimum eldstu málinum kend í hansara tíð, latíni, grikskum, sanskrit og persiskum. Skipaður samanburður millum hesi og onnur gomul mál varð framdur av Franz Bopp stuðlaði hesum ástøðinum, Samanberandi mállæran hjá Franz Bopp, ið kom fram millum 1833 og 1852 er mett at vera byrjanin til indo-evropeiska gransking sum hægri lærugrein.
Endurskapta felags upprunamálið verður nevnt frum-indo-evropeiskt (enskt: Proto-Indo-European, stytt: PIE). Ósemja er um upprunaligu landafrøðiligu staðfestingina, sonevnda Urheimat ella Fornheimlandið, haðan málið kom. Tveir høvuðskandidatar eru í hesum døgum:
- Grasfløturnar norðanfyri Svarta havið og Kaskiska havið.
- Anatolia.
Fortalarar fyri kurgisku hugsanini hava lyndi til at dagfesta frummálið til umleið 4000 f.Kr.. Fortalarar fyri anatolska upprunanum vanliga dagfesta tað fleiri túsundár fyrr. Teir seinnu seta útbreiðsluna av indo-evropeiskum málum í samband við útbreiðsluna av landbúnaði í yngru steinøld.
Kurgiska hugsanin[rætta | rætta wikitekst]
Upprunaliga skotin upp av Marija Gimbutas í 1950-árunum. Henda hugsanin, við ymsum broytingum, er í dag eyðsýnliga hin mest góðtikna millum málfrøðingar. Sambært kurgisku hugsanini varð indoevropeiskt talað í koparaldarligum grasfløtumentanum í 5. túsundári f.Kr. millum Svarta havið og Volgu.
Gongdin í tíð[rætta | rætta wikitekst]
- 4500–4000: Frum-indo-evropeiskt tíðliga. sredny Stog-, dnieper-Donets- og sarama-mentanirnar. Temjingin av rossinum.
- 4000–3500: Jamna-mentanin, upprunaligu kurgisku húsasmiðirnir koma fram á grasfløtunum, og Maykop-mentanin í norðara Kaukasus. indo-hittitisk hugsan heldur uppá skildnað í frumanatolskum undan hesum.
- 3500–3000: Miðal-frum-indo-evropeiskt. Jamnamentanin er í hæddini og umboðar klassiska endurskapta frum-indo-evropeiska samfelagið við ukrainskum gudamyndum úr steini, gomlum tvihjólaðum stríðsvognum. Vanliga fingust tey við djórabúfrøði, men eisini við fastar bústaðir og heyggjaskansar. Liva av landbúnaði og fiskiskapi fram við áir. Samband millum Jamnamentanina og evropeiskar mentanir í yngru steinøld geva úrslit í kurgangjørdum kúluamforu- og baden-mentanum. Maykop-mentanin sýnir fyrsta prógvið uppá byrjanina av bronsuøld. Bronsuvápn og aðrir lutir úr bronsu koma inn í jamnaøki.
- 3000–2500: Seint frum-indo-evropeiskt. Jamna-mentanin fevnir um alt pontiska graslendið. Stríðøksa-mentanin fevnir um økið frá Rínánni til Volgu. Hetta er seinasta stigið av indo-evropeiskum heilleika. Hitt stóra kurgangjørda økið fellir sundur í ymisk sjálvstøðug mál og mentanir. Enn er leyst samband soleiðis, at tøkni og lán fara millum bólkarnar, uttan anatolsku og tokarsku greinirnar, sum longu eru avbyrgdar.
- 2500–2000: Sundurskiljingin til frummálini til omanfyri staðfestu málini er fullgjørd. Frumgrikskt verður talað í Balkan, frum-indo-iranskt verður talað norðanfyri Kaspiska havið í Sintashta-Petrovka-mentanini. Bronsuøldin kemur til Miðevropa við Stríðsøksamentanini. frum-balto-slavisk (ella møguliga frum-slavisk) samfeløg í tøttum sambandi hvørt við annað.
- 2000–1500: Stríðsvognurin uppfunnin. Hetta leiðir til skilnað og skjóta útbreiðslu av iranskum og indoariskum frá Andronovo-mentini og fornfrøðiliga Baktria-Margiana-heildini um nógv av Miðasia, norðara India, Iran og eystara Anatolia. Frumanatolskt er farið sundur í hittitiskt og Luviskt. Mentanin undan hini frumkeltisku, Unetice-mentanin, hevur virknan metalídnað (Nebra skydisk).
- 1500–1000: Í norrønu bronsuøld koma undanfrumgermansku og undanfrumkeltisku mentanirnar Urnfield og Hallstatt til sjóndar saman við jarnøldini. Frumitalskt flyting til italsku hálvoynna. Broyting í Rigveda og uppgongdin av vedisku mentanini í Punjab. Blómingin hjá hittitiska ríkinum. Mykenska mentanin førir til griksku dimmøld.
- 1000 f.Kr.–500 BC: keltisku málini breiðast út um mið- og vestur-evropa. Homeros setir gongd á grikskar bókmentir og klassisku fornøld. Vediska mentanin førir til Mahajanapadur. Zoroaster skrivar Gathurnar. Achaemenid ríkið reisir seg og kemur í staðin fyri Elam og Bábýlonska ríkið. Kimmerar (Scrubna-mentanin) verða settir til síðis av skytisku mentanini á pontiska graslendinum. Armenar koma í staðin fyri urartisku mentanina. Skilnaður í frumitalskum til osko-umbriskt og latín-faliskiskt, og stovnanin av Róma. Skapanin av grikskum og fornitalskum stavrøðum. Fleiri ymisk paleo-balkisk mál verða talað í suðurevropa. Anatolsku málini eru útdeyð.
Kappingarhugsanin[rætta | rætta wikitekst]
Colin Renfrew skeyt í 1987 upp, at útbreiðslan av indo-eropeiskum hevði samband við kollveltingina í yngru steinøld, at málini friðarliga breiddu seg úr Lítla Asia frá umleið 7000 f.Kr. við menningini av landbúnaði (menningarbylgja). Samsvarandi hevði alt Evropa í yngru steinøld tala indo-evropeiskt. Kurgisku fólkaflytingarnar hevði í mesta lagi sett indo-evropeisk málføri í staðin fyri onnur indo-evropeisk málføri.
Thomas Gamkrelidze og Vyacheslav V. Ivanov staðfestu í 1984 indo-evropeiska heimlandið við vatnið Urmia. Teir skutu upp, at armenskt var málið, ið var verandi í indo-evropeisku vøgguni meðan onnur indo-evropeisk mál fóru úr heimlandinum. Teir eru eisini upprunin til Glottalisku ástøðina
Summi hava víst til svartahavs-syndaflóðar-ástøðina, ið dagfestir upprunan til umleið 5600 f.Kr., sum beinleiðis orsøk til indo-evropeiska útbreiðslu. Henda hendingin fór fram í yngru steinaldartíðum, og er eitt sindur ov tíðliga til at samsvara við kurgiska fronfrøði. Tó kann ímyndast, at ein hending í fjaru fortíðini hjá Sredny Stog-mentanini, og hjá fólkunum, ið livdu í lendinum, ið nú er undir Asovsjónum sum møguligar undan-frum-indo-evropearum.
Aðrar ástøðir eru til, sum ofta hava tjóðskaparligan dám. Onkuntíð eru tær á markinum til tjóðskaparligt dulspeki, ofta staðseta fortalararnir menningina í landinum hjá sær sjálvum.
Serliga Yngru steinaldar-framhaldar-ástøðin, sum er skotin upp av italskum ástøðingum, ið gongur út uppá, at indo-evropeiskt kemur frá evropeiskum mentanum í yngru steinøld.
Summir indiskir ástøðingar lata vediskt sanskrit koma frá indusdalar-mentanini, uppáhaldandi, at vedisk sanskrit í grundini er samlík frum-indo-evropeiskum, og at øll onnur málføri í síðsta enda mugu føra aftur til gomlu indusdalar-mentanina í umleið 3000 f.Kr.. Henda ástøðin er ikki alment góðtikin av lærdum.
Tilvísingar[rætta | rætta wikitekst]
- Calvert Watkins (2000). The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots. Houghton Mifflin. ISBN 0-618-08250-6.
- August Schleicher, A Compendium of the Comparative Grammar of the Indo-European Languages (1861/62).
- Leszek Bednarczuk (red.), Języki indoeuropejskie. PWN. Warszawa. 1986 (in Polish).
Útvortis ávísingar[rætta | rætta wikitekst]
- Myndasýning av undirflokkum, ið nøkunlunda samsvara við tølini í hesi grein.
- The Evolution of the Indo-European Languages, eftir Dr. C. George Boeree.
- Indo-European Roots, úr orðabókini "the American Heritage Dictionary".
- Indo-evropeisk skjalpróvarmiðstøð á lærda háskúlanum University of Texas
- Sig okkurt á frum-indo-evropeiskum (eftir Geoffrey Sampson)
- Yvirlit yvir inde-ovropeisku málfamiljuna
- Gray & Atkinson, article on PIE Phylogeny
- Indo-European Root/lemmas (eftir Andi Zeneli)
- Indo-evropeiskur dátugrunnur
- Gamla søgan um indo-evropeisk mál


text:
Zhengzhou
Zhengzhou er ein býur í Kina og høvuðsstaður í Henan landslutinum. Býurin er eisini prefekturat. Fólkatalið í prefekturatinum var 8.626.505 í 2010, meðan tað í sjálvum býnum var 3.132.000.
Býurin er politiskur, økonomiskur, teknologiskur og útbúgvingar miðdepil í Hanan landslutinum. Býurin er eisini miðdepil fyri ferðsluna í Miðkina.
Býurin liggur á syðra áarbakka á Gulu Ánni (Huang He / Yellow River), og er ein av teimum átta fornaldarligu høvuðsstaðunum í Kina.
Kend fólk úr Zhengzhou[rætta | rætta wikitekst]
- Bai Juyi (772 – 846), Tang Dynasty skald.
- Deng Yaping (1973 – ), fýra ferðir Olympiskur meistari í borðtennis fyri kvinnur, eisini seks ferðir heimsmeistari í borðtennis.
- Du Fu (712—770), Tang Dynasty skald, føddur í Gongyi (nú í Zhengzhou).
- Wei Wei (1920—2008), ein nútíðar rithøvundur.


text:
Le Corbusier
Le Corbusier (Charles-Édouard Jeanneret-Gris) (6. oktober 1887 í La Chaux-de-Fonds, Sveis – 27. august 1965 í Roquebrune-Cap-Martin, Frakland) var ein sveisiskt føddur arkitektur, møbularkitekt, býarplanleggjari, rithøvundur, myndahøggari og listamálari, og ein av teimum týdningarmiklu persónunum innan modernismuna. Hann varð føddur í Sveis, men gjørdist franskur ríkisborgari í 1930.
Hann var pionerur og gjørdi nógv fyri at betra um livivilkorini hjá íbúgvum í tætt bygdum býum. Hansara karriera fevndi um fimm áratíggju, har bygningar, ið hann hevði teknað, vóru bygdir ymsastaðni í heiminum: í Miðevropa, India, Russlandi og ein í Norðuramerika og ein í Suðuramerika. Hann gjørdi uppskot um, hvussu man kundi út- ella umbyggja býirnir São Paulo, Rio de Janeiro og Montevideo (1929), Genève, Antwerpen og Stockholm (1933).
Hann móttók Frank P. Brown Medaljuna og AIA Gull Medaljuna í 1961. Hann doyði undir einum svimjitúri í Miðjarhavinum við býin Roquebrune-Cap-Martin í Fraklandi, har hann búði í eini smáttu seinastu árini av lívinum.


text:
Klæmint I Pávi
Klæmint I Pávi, eisini Sankta Klæmint av Róm (á latínskum: Clemens Romanus), († ? - * uml. 107) var pávi ár 92-99. Vit vita, at hesin Clemens livdi í Róm, tá ápostulin Pætur var á døgum, og gjørdist triði maður í stóli hansara sum biskupur í Róm. Klæmint I var fyrsti Apostólski Faðirin í fornkirkjuni. Eftir øllum at døma hevur hann skrivað tað brævið, ið verður rópt Fyrra Klæmintsbræv, sum er frá árinum 96. Um Klæmint sjálvan eru nógvar halgisøgur, og sagt verður frá, at hann endaði dagar sínar við at verða blakaður í havið við einum akkeri um hálsin. Hann hevur síðani tá verið virdur sum ein av verndamonnunum hjá teim sjófarandi. Latínska navnið Clemens merkir hin mildi. Klæmintsmessa hevur navn eftir honum.


text:
Helsinki
Helsinki (svenskt: Helsingfors) er høvuðsstaður í tjóðveldinum Finnland. Hann er vakur býur við beinum gøtum og nógvum prýðiligum húsum. Í býnum er universitet, og har er stórt fornminnissavn. Annars er hann mettur at vera størsti ídnaðarbýur í Finnlandi. Í býinum er eisini óføra góð havn, og fram við havnalagnum er sølugøta, har fólk selja grønmeti, frukt, fisk og blómur. Í Helsinki eru mong spennandi og nýmótans hús bygd soleiðis, at tey hóska saman við tí gamla og skapa ein serligan finskan byggistíl.
Høvuðsstaður Finnlands er út ímóti havinum og liggur opin og frítt fyri. Í Finnlandi er meginlandaveðurlag. Í Helsinki er hitalagið kaldasta mánaðin -5 °C (23 °F) stig og heitasta +18 °C (65 °F) stig.


text:
Spírandi sosialar rósur fingu asosiala ókrútið í herna móti reyða litinum
24. Okt 2014
Javnaðarflokkurin varð stovnaður í 1928 og fekk 2 mans á ting í 1932. Longu í 1936 fekk flokkurin 4 tingfólk – ein tvífalding - umleið 15% av atkvøðunum, so tey asosialu fingu sær ein hvøkk, tí við slíkum risafetum fóru teir skjótt at fáa harða mótstøðu. Og í 30-unum vóru sera ringar tíðir, so fólkið longdist eftir sosialum undangongumonnum, ið bæði kundu og vildu koma við miskunnsomum loysnum, og tey vistu, at einans tey sosialu bæði vóru før fyri og hartil eisini. vildu skapa gevandi loysnir, um tey fingu makt, sum tey høvdu agt.


text:
Løgtingsvalið 1984
Løgtingsvalið 1984 var hildið hin 8. november 1984 eftir at Pauli Ellefsen, løgmaður, útskrivaði løgtingsvalið til tann síðsta dagin ið var møguligur, júst fýra ár eftir løgtingsvalið 1980.
Valúrslitið innibar at tann borgarliga stjórnin hjá Paula Ellefsen (Sambandsflokkurin, Fólkaflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin) noyddist at fara frá so nýggja mið-vinstrasamgongan, sum gjørdist fjórða stjórnin hjá Atla Dam (Javnaðarflokkurin, Tjóðveldisflokkurin, Sjálvstýrisflokkurin og Kristiligi Fólkaflokkurin) kundi taka við. Stjórnarskiftið fór fram hin 10. januar 1985. Sambandsflokkurin og Fólkaflokkurin gjørdist harvið andstøðuflokkar.
Valúrslitið[rætta | rætta wikitekst]
Atkvøðutal og valdir limir til løgtingsvalið 1984 (um alt landið)
Broytingar í mun til løgtingsvalið 1980.


text:
Suðurkalifornia
Suðurkalifornia (Southern California á enskum) er eitt landafrøðilig øki í Kalifornia í USA. Suðurkalifornia fevnir um San Bernardino County, Los Angeles County, Ventura County, San Diego County, Riverside County, Orange County og Imperial County. Los Angeles er næststørsti býur í USA og liggur í Suðurkalifornia. Aðrir stórir býir eru San Diego, Long Beach, Bakersfield og Anaheim. Veðurlagið er turt og heitt, og landslagið berligt, helst fyri eystan, men fram við Kyrrahavi er lendið fruktabetri. Fleiri milliónir ferðafólk koma til Suðurkalifornia á hvørjum ári at njóta góða veðrið.
Tann spanskttalandi parturin av íbúgvum er í stórum vøkstri bæði í nøgd og búskapi. Næstan helvtin (44,9 % í 2010) av fókinum í Suðurkalifornia er ættað úr Meksiko [1]. Tá ið Meksiko tók loysing frá Spania í 1821, var Kalifornia partur av Meksiko. Í 1846 bað Kalifornia um at verða limað inn í USA. Tað varð atvold til kríggj ímillum Meksiko og USA í 1846-1848. Kalifornia bleiv alment lutstatur í USA 9. september í 1850.
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
-
Náttarmynd av Los Angeles.
-
Surfing er sera væl dámd í Kalifornia.
-
-
Potato Harbor á oynni Santa Cruz Island.Mynd: Nicolai Edgar Andersen


text:
Norðoyar
Norðoyar ella Norðuroyggjar er tær 6 norðastu og eystastu oyggjar í Føroyum. Tær liggja sum ein eind og eru Fugloy, Svínoy, Viðoy, Borðoy, Kunoy og Kalsoy. Viðoy, Borðoy og Kunoy eru bundnar saman av byrgingum, meðan Fugloy, Svínoy og Kalsoy kunnu náast við báti ella tyrlu.
Landslagið í Norðoyggjum er sermerkt av høgum brøttum fjøllum, og eru 7 av teim tíggju tindunum í Føroyum, sum eru yvir 800 metrar, at finna í Norðoyggjum. Her eru størri og smærri bygdir, firðir, sund, dalar og áir.
Miðdepilin í Norðoyggjum er Klaksvík, sum er næststørsti býurin í Føroyum og fiskivinnubýur burturav. Men her er annað enn fiskur.
Klaksvíkin og Norðoyggjar hava eisini nógv at bjóða teim ferðandi tá hugsað verður um søgu, mentan og vinnulív. Her finst eitt ríkt tónleikalív eins og fleiri listafólk innan málningalist eru at finna her ella stava hiðani. Gistingarmøguleikarnir eru eisini góðir í Norðoyggjum.
Í Norðoyggjum finnast nógvar vakrar og áhugaverdar kirkjur og søguligir bygningar. T.d. kunnu nevnast tann stórfingna Christianskirkjan í Klaksvík, tann gamli einahandilin við fornminnasavninum og Leikalund, eins og prestagarðurin Ónagerði á Viðareiði – har hin tiltikna Beinta, sum gav íblástur til skaldsøguna Barbara – einaferð búði, og kirkjan har eru verd at vitja.
Hesar oyggjar eru eisini ein fyrisitingarlig eind, ein sýsla og í gomlum døgum eitt prestagjald og eitt vártingsøki. Tær eru høgar og brattar, og lítið av dyrkilendi er í mun til restina av landinum. Men seyðurin í Norðoyum er óføra góður. Oyggjarnar liggja nær við fiskimiðini norðan- og eystanfyri Føroyar, og tá ið útróðurin við áttamannaførum og smærri bátum tók seg upp í seinru helvt av 19. øld, komu nógvir menn sunnan av landi norður higar at rógva út um várarnar og út á summarið. Hetta skapti trivna í teimum mongu smáu bygdunum. Men hesin vinnuvegur helt næstan uppat, eftir at bretskir trolarar í stórum tali komu higar at veiða við troli um aldarskiftið 1900.


text:
2. mai
2. mai er dagur 122 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 123 um skotár). Tað eru 243 dagar eftur av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1989 - Tað sonevnda "Blekingegade-málið" byrjar, tá ein 36-ára gamal maður koyrur av vegnum við Birkerød og løgreglan varnast at hann er eftirlýstur.
- 2011 - Osama bin Laden, ið stóð fyri álopinum á USA í 2001, varð myrdur 2. mai.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1519 - Leonardo da Vinci
- 1892 - Peter Alberg Holm, føroyskur prestur í Danmark.


text:
Mánamánaður
Ein mánamánaður ella astronomiskur mánaður er tíðin, tað tekur mánanum at ferðast eina ringrás um jørðina, ein mánaringrás. Hon er frá tendring (nýmána) til næstu tendring (nýmána). Ein mánamánaður er umleið 29,5 samdøgur (29 samdøgur, 12 tímar, 44 minuttir og 2,8 sekund, fyri at vera heilt neyvur). (Tað eru aðrir hættir at rokna longdina á eini mánaringrás, og teir geva 27 samdøgur og millum 7 og 13 tímar).
12 "mánamánaðir" eru grundin í tíðareindini einum ári. Hetta árið verður tó ov stutt, og fyri at rætta upp á hetta, verða skotmánaðir ella skotdagar settir inn. Hetta verður fyrstu ferð gjørt miðvíst við julianska kalendaranum frá ár 45 f.Kr og enn neyvari við gregorianska kalendaranum frá 1582.
Mánamánaðirnir hava allir navn á føroyskum; teir eita allir -sól, t.d. jólasól, gøsól, torrasól. Hesi nøvn eru nú mestsum burturdottin.
- 1. mánamánaðurin eftir jól kallast jólasól. Hon kann byrja í desember ella so seint sum 22. januar. Vit kunnu rokna 8. januar sum miðalár, men tað kann vera 14 dagar hvønn vegin (tað er á leið rætt).
- 2. mánamánaðurin eitur torrasól og byrjar upp til 14 dagar hvørju megin 6. [[februar]. Hesin mánaður verður eisini kallaður í torra og er serliga góður til fisk. Torrafiskur er serliga góður og feitur fiskur.
- 3. mánamánaðurin eitur gøsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 8. mars.
- 4. mánamánaðurin eitur vársól ella einmánasól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 6. apríl.
- 5. mánamánaðurin eitur gýtusól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 6. mai.
- 6. mánamánaðurin eitur summarsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 4. juni.
- 7. mánamánaðurin eitur økusól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 5. juli.
- 8. mánamánaðurin kallast í hoyna og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 4. august.
- 9. mánamánaðurin kallast í akurskurð og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 1. september.
- 10. mánamánaðurin eitur skurðsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 1. oktober.
- 11. mánamánaðurin eitur klippingsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 31. oktober
- 12. mánamánaðurin eitur vetrarsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 29. november.


text:
Selen
Selen er frumevnið nummar 34 í skeiðbundnu skipanini. Selen fæst eisini sum kostískoyti og er ein týdningarmikil antioksidantur, ið verjir kyknirnar ímóti umhvørvisdálking og leysum negativum radikalum. Leys radikal verða frígivin av luftdálking, ultraviolettum ljósi og tubaksroyki. Nógvar kanningar benda á, at hesi fríu radikalini í longdini kunnu vera krabbameinselvandi. Selen hevur alstóran týdning fyri fleiri sálarligar- og kropsligar virkningar. Selen stimbrar immunverjuna og er partur av fleri enzymprocessum. Í Norðanlondum er sera lítið av selen í jørðini í mun til aðrastaðni í heiminum.


text:
Marshallhjálpin
Marshallhjálpin (alment heiti: European Recovery Program, stytt ERP) var ein amerikansk hjálparætlan fyri Evropa, ið varð sett í verk aftaná Seinna heimsbardaga. Ætlanin var uppkallað eftir amerikanska uttanríkisráðharranum George Marshall, og var í stóran mun gjørt av embætismonnum í amerikanska uttanríkismálaráðnum, serliga William L. Clayton og George F. Kennan.
Marshallhjálpin[rætta | rætta wikitekst]
Marshallhjálpin var uppfylging til sonevndu Truman-doktrinina við hjálp af búskaparligum amboðum. Politikararnir í USA høvdu eftir seinna heimsbardaga ta fatan, at búskaparligar kreppur fóru at leiða til kommunismu. Eitt sterkt, savnað og enduruppbygt Vesturevropa hevði afturímóti verðið ein hernaðarlig mótvekt móti Sovjetsamveldinum, og vildi vikna ávirkanina hjá kommunistaflokkunum í einstøku londunum. Harafturat var tankin, at USA við at veita Marshallhjálpina sjálvt kundi sleppa undan búskaparkreppu, av tí at USA var so heft at samhandli við teirra evropeisku samhandilslondum.
Evropa hevði stórar búskaparligar trupulleikar eftir kríggið, tí bæði framleiðsla og handil lógu í oyði. Og á vári 1947 var greitt, at vesturevropeisku londini skjótt fóru at mangla dollarar í sínum gjaldoyragoymslum.
Tessvegna bjóðaði amerikanski uttanríkisráðharrin George Marshall í 1947 teimum evropeisku londunum búskaparliga hjálp til enduruppbygging eftir kríggið. Afturfyri Marshallhjálpina skuldu móttakaralondini av Marshallhjálp savna seg í búskaparligum samstarvi nevnt OEEC, Organisation for European Economic Co-operation, í 1948. Sum liður í trupulleikunum við býtinum av Týsklandi fingu Sovjetsamveldið og eysturevropeisku londini eisini boðið Marshallhjálp, men takkaðu nei av ótta fyri at ávirkanin hjá USA fór at verða ov stór í einstøku londunum. OEEC- samstarvið var í 1961 víðkað til eisini at fevna um ikki-evropeisk lond, og fekk tá navnið OECD, Organisation for Economic Co-operation and Development.
I talvuni niðanfyri sæst, hvussu nógv einstøku londini fingu í Marshallhjálp:
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
- Føroya Realkreditstovnur (Realurin) var stovnaður við fígging frá Marshallhjálpini
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Danmarks Nationalbank: Marshall-hjælpen og Den Europæiske Betalingsunion (PDF), Keypmannahavn 1999. ISBN 87-87251-18-3.


text:
Brøðrasamkoman
Vanligt heiti á kristnari leikmanna vekingarrørslu í Føroyum. Brøðrasamkoman er í dag tann størsta kristna samkoman uttanfyri fólkakirkjuna við samkomuhúsum í flestu størru bygdum, td. Ebenezer í Havn, Betesda í Klaksvík, Berøa í Saltangará og Hebron á Argjum. Íalt hevur samkoman eini 30 samkomuhús í størri og smærri bygdum um alt landið, tey flestu við bíbilskum navni, umframt at onkur samkoma heldur til í leigaðum hølum, td. samkoman Lívdin í Hoyvík. Samkoman hevur ongan skrásettan limaskap, men fevnir helst um eini 12% av fólkatalinum, í støðum upp til 40%. Hvør bygdasamkoma er sjálvstøðug, og rørslan er ikki skipað í landsnevnd ella líknandi. Ongin er formliga settur í starv í samkomuni. Rørslan hevur ongan prest at leiða samkomufundirnar ella at prædika.
Læra[rætta | rætta wikitekst]
Brøðrasamkoman hevur ikki nakra trúarjáttan, men læran er í samsvari við apostólsku trúarjáttanina. Brøðrasamkoman uppfatar menniskjað sum syndugt, og tí má tann einstaki “venda um” og “verða frelstur”. Dópurin er fyrst og fremst ein játtan og ein vitnisburður eftir at ein er frelstur. Í mun til aðrar vekingarrørslur leggur brøðrasamkoman dent á, at frelsan er “ævig”, tað vil siga, at hon kann ikki missast aftur. Rørslan leggur dent á ikki at taka sær onnur heiti enn tey, sum verða nýtt í Nýggja Testamenti um tey kristnu, og haðani kemur heitið brøður ella brøðrasamkoman. Tey, ið hoyra til rørsluna verða á manna munni ofta eisini nevnd baptistar, og sipar hetta til dópsfatanina, at rørslan bert doypir fólk, sum sjálv kunnu játta sína trúgv og svara fyri sín dóp. Dópur fer tí vanliga fram frá uml. 10 - 12 ára aldri og uppeftir. Dópur í brøðrasamkomuni fer altíð fram við, at tann doypti verður koyrdur heilt undir í vatni; brøðrasamkoman viðurkennir ikki barnadóp.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Brøðrasamkoman er ein grein av eini rørslu, sum byrjaði í Dublin í Írlandi umleið 1825. Fyrsta stóra samkoman var tó í Plymouth í suður Onglandi, og haðani hevur rørslan fingið heitið Plymouth Brethren. Rørslan fór tíðliga í tveir høvuðspartar, kallaðir opnir brøður (open brethren), og lokaðir brøður (eksclusive brethren). Samkoman breiddi seg um miðja 19. øld um Bretland, og í 1865 bar skotski trúboðarin William Gibson Sloan (f. 1838) opnu greinina av rørsluni úr Hetlandi til Føroya. Í 1879 búsettist William Sloan í Havn – Sloans hús við Tinghúsvegin ber navn eftir hann – og í 1879 var fyrsta samkomuhúsið hjá Brøðrasamkomuni bygt við Tinghúsvegin í Havn, á leið har Havnar Bio er nú. Árið eftir vóru tey fyrstu doypt. Fyrst í 1890-unum var eisini ein lítil samkoma í Miðvági. Síðani kom stígur í, men eftir aldamótið vendi gongdin. Umleið 1906 byrjaðu samkomur á Viðareiði, í Skálavík og í Hvalba, og árini eftir byrjaðu samkomur í fleiri bygdum, td. Porkeri, Vági, Tvøroyri, Sørvági, Gásadali og í Hesti. Tað er hesi árini, at brøðrasamkoman festir seg í Føroyum. Næsta stigið í gongdini er í tveimum: 2 ungir trúboðarar byrja fulltíðar trúboðaratænastu í Føroyum umleið 1915 - 1917: Victor Danielsen úr Søldarfirði og Andrew Sloan úr Havn, sonur William Sloan. Teir ferðast dúgliga bygd úr bygd og halda møti, og hetta gjørdist teirra lívsstarv. Hin tátturin er, at menn fara at halda møti um borð á sluppunum – ofta saman við monnum frá Heimamissiónini. Hesa tíðina upp til seinna kríggið byrja samkomur í fleiri bygdum, td. Klaksvík, Leirvík, Fuglafirði, Toftum, Eiði og Søldarfirði. Frá umleið 1950 tykist stóri vøksturin hjá rørsluni at minka nakað. Rørslan fylgir tó við broyttum bústaðarmynstri, og í 1960-unum byrjaði samkoman í Berøa í Saltangará, og umleið ár 2000 byrjaði samkoman Lívdin uppi í Hoyvík. Í 1973 byrjaði samkoman Kristnastova millum føroyingar í Keypmannahavn, og nøkur ár seinni byrjaði samkoman Malta í Hirtshals, fyrst serliga sum ein sjómansmissión. Í 1967 bygdi Brøðrasamkoman leguhúsið Zarepta í Vatnsoyrum. Har eru legur fyri ymsar aldursbólkar og áhugabólkar alt summarhálvárið umframt styttri legur flestu vikuskiftini á vetri eisini. Brøðrasamkoman hevur gingið á odda í at nýta føroyskt mál í samkomuhøpi. Serliga Victor Danielsen var undangongumaður og umsetti Bíbliuna til føroyskt, umframt at hann yrkti og umsetti einar 900 sálmar og 20 bøkur. Brøðrasamkoman er virkin í trúboðan. Einir 50 føroyingar eru um allan heim sum trúboðarar frá brøðrasamkomuni. Brøðrasamkoman hevur serliga seinnu árini eisini verið virkin í sosialum arbeiði, eitt nú við at savna inn klæði og annað at senda til Eysturevropa – tey seinastu árini helst serliga til Rumenia.
Tilfar[rætta | rætta wikitekst]
- Lívdin, Hoyvík
- Ebenezer, Tórshavn
- Berghamar, Sigurð: - men Gud gav vøkst. Forlagið Afturljóð, Tórshavn 1992.
- Fossing, Henrik: Færøernes Kirkehistorie fra ca 1900 – 1946, Ritgerð við Århus Universitet 1975.
- Hansen, Gerhard: Eindarmentan føringa og vekingarrørslurnar, Emil Thomsen, Tórshavn 1987 (s. 171 – 202)
- Wolles, Óli: Brødremenigheden på Færøerne 1865 – 1930, Serritgerð við Århus Universitet 1993.


text:
Thomas Aquinas
Thomas Aquinas, føddur umleið ár 1225, deyður 1274, var ein italskur gudfrøðingur og heimspekingur.
Thomas kom sum 14 ára gamal til París. Han fór upp í dominikanaraskipanina og hevði Albertus Magnus sum lærara, sum var ein vællýddur og lærdur viðhaldsmaður hjá heimspekini hjá Aristoteles. Aquinas var umstríddur í síni samtíð, men tað eydnaðist honum at greina og viðgera Aristoteles soleiðis, at kirkjan stutt eftir deyða Aquinasar góðtók læru hansara. Aquinas varð gjørdur til halgimenni í 1323. Í dag verður Thomas Aquinas mettur at vera týdningarmesti gudfrøðingurin í Katólsku kirkjuni.
Føroyskar útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- Um veran og veru (2009) - Eilif Samuelsen týddi.


text:
Súla
Súla (frøðiheiti - Morus bassanus) er sjófuglur, sum heldur seg úti á víðum havi, tá hon ikki er á landi. Hon leitar til klettaoyggjar í Norðuratlantshavi til at verpa. Ungin hjá súlu verður nevndur ompul. Størsta súluvarp í heiminum sigst vera á Eldey í Íslandi, men eisini eru stór súluvørp á Súlnaskeri við Vestmannaoyggjarnar og á oyggjunum St. Kilda við Skotland og Bonaventure oynni við Kanada. Í Føroyum tekur súlan land á pálsmessu, 25. januar og fer í bergið á leypársmessu, 24. februar. 2. oktober fer hon aftur frá landi. Súla er størsti byggingarfuglur í Føroyum. Flogið er favn langt úr einum veingjabroddinum í annan. So langt aftur í tíðina sum nakrar frásagnir røkka og inntil nú fyri fáum árum síðani, hevur hon átt einans á Mykineshólmi og tveimum drongum har vestanfyri. Áður enn Sumbiarsteinur var niðurlopin, hevði hon setur har, men átti ikki. Og í ongum øðrum stað setur hon seg niðurat, uttan hon er deyðasjúk — feig, søgdu teir gomlu.
Prúð er hon at síggja, tá ið hon kemur stillisliga flúgvandi fram yvir sjónum, snjóhvít við ytra helmingi av veingjunum svørtum. Á nakkanum og hálsinum er hon gullig, og føturnir eru svartir við klænari grønari striku niður eftir framrøðini á legginum og haðani omaná hvørjari tá út í klónna. Høgt yvir sjónum fer hon, — eyguni mugu vera óføra góð, tá ið hon úr tí hædd kann síggja seið og sild niðri í sjónum — brádliga stoytir hon sær so niður, eitt sindur á skák; veingirnar heldur hon fyrst nakað út frá sær, alt sum hon kemur niður, nærkast teir kroppinum, og í tí hon fer undir, hevur hon teir tætt at síðuni; tað hevði verið ein dyggur stoytur, men nevið og høvdið eru vaksin sum ein kíli til at taka hann av. Blámandi fer hon nakrar favnar niður — tað hendir, at hon kemur føst í gørn meir enn 12 favnar undir vatni — er burtur eina góða løtu og kemur so undan aftur, stundum við so harðari ferð, at hon støkkur leys úr sjónum. Á pálsmessu kemur súlan at landi. Um grækarismessu fer hon at væla sær um reiðrið, sum hon hevði í fjør. Tað er bæði stórt og sterkt, klínt saman sum ritureiður av grasi og tara og harafturat ymissum, tær finna á floti, sum smá træsprek, pettir av hvannjólum og tílíkt. Hon verpur eitt hvítt egg og vermir í 6 til 7 vikur. Dúnungin er hvítur; ompul er hann kallaður. Fjaðraður er hann dimmgráur við hvítum prikkum og eitur tá grásúla. Ungarnir verða mataðir soleiðis, at súlan stingur nevið inn í hálsin á teimum og spýr føðina niður í teir. Eftir mikkjalsmessu rýma bæði grásúlan og hvítsúlan.
Tá ið grásúlan kemur aftur fyrsta árið, er hon hvít um høvur og háls; annað árið hevur hon dimman kross omaná, og triðja árið er hon sprøklut eftir rygginum. Hesi árini er hon í Mykinesi nevnd oyðisúla, í Sørvági grindubøka. Um miðjan september fara Mykinesmenn at taka grásúlu, sláa hana við einum træ í høvdið, so hon doyr. Hesa seinastu tíðina hava teir fingið sum 900 um árið. Hon er óføra feit og smakkar væl. Nakrar heingja teir upp at turka, men tað mesta salta teir. Fyrr tóku teir eisini hvítsúlu; men teir sóu, hon var í minking, og so nøkur ár herfyri løgdu teir tað av. Síðani tá er hon væl nørd, og nakrar fáar hava tikið nýtt land, eiga inni á sjálvari oynni. Norðan fyri og vestan fyri Hebridurnar, langt burtur av landsleið, eru nakrir drangar og hólmar, har súlur eiga í óførum meingi. Á hvørjum heysti fara menn út á summar av teimum, liggja har í nakrar dagar og veiða grásúlur í manga túsund tali.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Rúmdarferja
Rúmdarferja er far, ið kann skjótast út í rúmdina nógvar ferðir. Amerikumenn gjørdu fyrstu rúmdarferjuna, men Sovjetsamveldið tók skjótt eftir. Í amerikansku rúmdarferjunum eru stórir motorar og veldigar rakettir at skjóta tær út í rúmdina. Rúmdarferjurnar hjá gamla Sovjetsamveldinum vórðu skotnar út í rúmdina, festar á ovurstóra rakett, nevnd Energia. Stuðulsrakettirnar verða sleptar umleið 45 km. uppi. Tær verða tiknar upp av sjónum og brúktar aftur.
Ferðin á rúmdarfari má vera minst 28 000 km/t, skal tað sleppa í ringrás um Jørðina, og ikki minni enn 40 000 km/t at sleppa undan atdráttarmegi Jarðar og fara heilt út í rúmdina.


text:
29. juni
29. juni er dagur 180 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 181 um skotár er). 185 dagar eru eftir av árinum.
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Fjallakrintran[rætta | rætta wikitekst]
- 2014 - Brandur í Funningsstovu náddi upp á toppin á Denali, ella Mt. McKinley, sum tað eisini nevnist. Denali er 6194 metrar høgt og liggur júst norðanfyri pólsirkulin, í amerikanska statinum Alaska. Hetta fjallið sigst vera tað kaldasta fjall í heiminum. Brandur hevur sett sær fyri at náa upp á hægsta fjall í hvørjum heimsparti. Í fjør vóru Brandur H. í Funningsstovu og Sveinur Jákupson uppi á Elbrus, ið við sínum 5641 metrum er hægsta fjall í Evropa.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1577 - Peter Paul Rubens, týskur/hálendskur malari.
- 1894 - Einar Fróvin Waag í Klaksvík (d. 1989), bryggjari og løgtingslimur.
- 1900 - Antoine de Saint-Exupery, franskur rithøvundur og flogskipari.
- 1906 - Jákup Frederik Øregaard í Leirvík (d. 1980), keypmaður og løgtingsformaður.
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1252 - Kongur Ábal av Danmark.
- 2003 - Katharine Hepburn, amerikansk sjónleikari.


text:
Pandora
Pandora er ein sjeynda-generatións hondhildin spælkonsol, ið vantandi verður útgivin í august í 2008, og fer tá, ífylgi framleiðarunum, at verða kraftigasta hondhildna spælkonsolin á marknaðinum.
Pandora er ein andaligur efturfylgjari til GP32 og GP2X, og er framleitt av trimum amerikanskum spæl enthusiastar, og teirra mál er í teirra egnu orðum at skapa "the ultimate open source handheld device". Maskinan er ment í samráð við "forum community" og vanligir brúkarar hava kunna ynskt sær features og tekniskar specifikatiónir og framleiðararnir hava tikið hesi ynski til sín og designa Pandora eftir hesum. Nógvir software forritarar gera software til gomlu GP32 og GP2X og teir arbeiða eisini við at flyta tað tey forritini til Pandora, og við at gera nýtt system software hana.
Maskinan megnar at koyra fleiri emulatorar og nógv vanligt Linux software, og eisini alt sum er skapt til GP32 og GP2X. Av emulatorum kann hon til dømis koyra Playstation 1, Sega, NES og SNES, Gameboy, DOSBox og ScummVM. Av tí at hon hevur ein GPU er hon eisini nóg máttmikil til at koyra Quake 3 og nýggi Firefox 3 er vorin so lættur í vendingini at hann koyrur væl á Pandora. Og so kann man brúka VLC Media Player til at avspæla nær um allar video fílar á henni.
Í fylgi heimasíðuni verður prísurin umkring £199 (inc. VAT), $330, € 212 (Ex.VAT).


text:
Santorini
Santorini (grikskt: Eavtopίvn, eisini kend sum Thira (Θήpa) á nýgrikskum, Thera á forngrikskum, er ein oyggj í Egearahavinum í Grikkalandi. Oyggin er tann syðsta í oyggjabólkinum, sum verður nevndur Kykladurnar (Kukλάδeς). Oyggin er 73 km2 til støddar og liggur umleið 200 km í ein landssynning frá grikska meginlandinum. Í 2011 var fólkatalið á oynni 15.500. Santorini er tann størsta av fleiri smærri oyggjum, sum tilsaman eru Santorini kommuna. Bert ein onnur av hesum oyggjum eru bygdar, hin oyggin er Therasia, tær smærru óbygdu oyggjarnar eru: Nea Kameni, Palaia Kameni, Aspronisi og Christiana. Tilsaman er víddin av hesum oyggjum 90,6 km2. Santorini er av vulkanskum uppruna eins og Føroyar, og líkist tí ikki hinum griksku oyggjunum, sum ikki eru av vulkanskum uppruna. Síðan 2011 hevur Santorini kommuna verið partur av Thira regionalu eindini. Hinar kommunurar í eindini eru tær nærmastu oyggjarnar, tær syðru Kykladuoyggjarnar, hinar kommunurnar í Thira regionalu eindini eru: Anafi, Folegandros, Ios og Sikinos.


text:
Virus
Eitt virus er ein undir-mikroskopiskur partikkul (millum 20 og 300 nm) sum kan smitta eina kyknu í einari lívfrøðiligari veru. Eitt virus kan bert nøra seg við at smitta eina vertkyknu, sum kunnu verða bæði prokaryotar (t.d. bakteriukyknur) og eukaryotar (t.d. djórakyknur). Nógv virus elva til sjúkur í menniskjum og djórum. Viðgerð er trupul, tí antibiotika nyttar ikki og fá sløg av heilivági finnast, ið virka ímóti virusum.
Innihaldsyvirlit
Samanseting[rætta | rætta wikitekst]
Virus eru, í grundini, samansett av arvatilfari inni í einum proteinhylkið. Proteinhylkið er antin uppbygt sum ein spiralur, so virusið gerst avlangt (helicalt), ella eru proteineindirnar samansettar sum í einum fótbólti, so virusið er runt (icosahedralt). Tað finnast eisini kompleks virus sum hava hvørki av áðurnevndu skapum, men kunnu t.d. hava ein proteinhala ella ein annaleiðis vegg.
Nøkur hava eisini ein lipid dupultlag membran uttanum hylki; tey ið ikki hava verða kallaði nakin virus. Tað eru mest djóravirus, ið hava membran. Flestu virusir hava ikki egin ensymir, men tað eru tó nøkur sum hava. Ensymini hava ymiskar funktiónir, t.d. at framleiða DNA út frá RNA (revers transcriptase), bróta hol á bakteriuveggir (lysosym) og hjálpa virusinum at loysa seg frá kyknuni (neuraminadase).
Deiling[rætta | rætta wikitekst]
Tá virus deila seg gongur tað fyri seg í 5 stigum:
- Íbinding: Virusið bindir til eina kyknu.
- Inntreinging: Virusið sendir sítt arvatilfar inn í kyknuna. Nøkur virus senda eisini proteinir sum tey brúka til at framleiða nýtt arvatilfar.
- Framleiðsla: Virusið nýtir ensymini hjá kyknuni til at framleiða sítt egna nýggja arvatilfar og proteinir.
- Samanseting: Arvatilfar og proteinir verða samansett til nýggjar viruspartiklar.
- Leyslating: Viruspartiklarnir verða leyslatnir frá kyknuni. Ofta doyr kyknan av hesum.
Flokking[rætta | rætta wikitekst]
Virus verða ofta bólkaði eftir hvat teirra arvatilfar er og hvussu tey framleiða mRNA. (Baltimore flokkingin):
- Bólkur I: DNA-virus við dupultstrongi (dsDNA). Dømi: Herpes simplex virus, Pokur virus.
- Bólkur II: DNA-virus við einkultstrongi (ssDNA). Dømi: Parvovirus.
- Bólkur III: RNA-virus við dupultstrongi (dsRNA). Dømi: Rotavirus.
- Bólkur IV: RNA-virus við pluss einkultstrongi ((+)ssRNA). Dømi: Poliovirus, Hepatitis A virus, SARS virus.
- Bólkur V: RNA-virus við minus einkultstrongi ((-)ssRNA). Dømi: Influenza virus, Rabies virus, Meslingavirus, Ebola virus, Marburg virus.
- Bólkur VI: RNA-virus við pluss einkultstrongi, sum deila seg við DNA-millumliði (ssRNA-RT). Dømi: HIV.
- Bólkur VII: DNA-virus við dupultstrongi, sum deila seg við RNA-millumliði (dsDNA-RT). Dømi: Hepatitis B virus.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Michael T. Madigan, John M. Martinko, Brock Biology of Microorganisms, 11th Edition, 2006, Pearson Prentice Hall.


text:
Miðjarðarhavsveðurlag
Miðjarðarhavsveðurlag er ikki einans í økinum kring Miðjarðarhavið. Líknandi veðurlag og vøkstur er eisini aðrastaðni, eitt nú í Kalifornia og landslutum í Avstralia, Suðurafrika og Kili. Har er heitt og turt um summarið og lýtt og slavið um veturin. Fyri fleiri túsund árum síðan vóru stórir leyvskógir her. Skógirnir vórðu feldir og eru mest sum horvnir nú. Víð øki eru nú í staðin beitilendi hjá seyði og geit. Bitið elvdi til, at vøksturin broyttist. Kjarr og vøkstir, sum dýr ikki kundu eta, breiddu seg. Á henda hátt kom tann vøksturin, sum vit nevna miðjarðarhavskjarr. Meginparturin av økjunum við miðjarðarhavskjarr eru í dag olivin lundir, sitruslundir og vínakrar. Leyvtrø, sum trívast í miðjarðarhavs veðurlagi eru lavrberjatrø, myrta, eik, bók og kastanjutrø.


text:
Viðareiðis skúli er bygdur í 1986.
Í skúlanum ganga 47 næmingar frá 1.-7. flokk. Tá næmingarnir fara í 8. flokk, fara teir til Klaksvíkar at ganga í skúla.
Í skúlanum starvast seks lærarar.
Tveir musikklærarar eru eisini knýttir at skúlanum.
Skúlin hevur fýra vanligar skúlastovur, sum eisini eru serstovur, eina smíðstovu og fimleikarhøll. Tá næmingarnir hava svimjing, fara teir til Klaksvíkar at svimja.
Skúlaleiðari er Jensebeth Absalonsen
Teldupostur skúlaleiðari: jensebeth.absalonsen@skulin.fo
Teldupostur skúlin: vid@skulin.fo
Tlf. 451180 - Fax 451181 - Fartlf. 231080
Heimasíða skúlans er: http://www.skulin.fo/vid/
Skúlastýrið 2013-16: Mirjam Heinesen, formaður, Marita Sivertsen, Guðrun Steinberg, Jógvan Heinesen og Rói Absalonsen


text:
At mekla í skúlanum ger mun
07-05-2012
Í 8 av 10 førum, har meklað verður millum offur og gerningsmann, eru góð úrslit
Á Kveikingardegnum, sum SSP-ráðgevingin skipaði fyri í november, hevði Nina Raaschou, sum er meklari, lærari og ráðgevi, eitt innlegg um, hvussu mekling í skúlanum kann loysa tvístøður. Nina Raaschou er verkætlanarleiðari í skúlamekling í Keypmannahavnar kommunu. Í innlegginum segði hon, at í meiri enn 8 av 10 førum meta offur og gerningsmaður, at mekling hevur loyst tvístøðuna teirra millum. Útlendskar kanningar vísa sama úrslit.
Í innlegginum hjá Ninu Raaschou var eitt filmsbrot víst úr donskum skúla, har næmingar um 12-13 ára aldur mekla millum yngri næmingar. Næmingarnir, sum stóðu fyri meklingini, høvdu lært, hvussu teir skulu loysa tvístøður, og hvussu teir skulu spyrja inn til tað, sum hevur elvt til tvístøðuna. Sambært Ninu Raaschou er fyrimunurin við at næmingar mekla í staðin fyri lærarar, at næmingar hava ikki fremstafingur á lofti, og at teir duga betur at seta seg inn í støðuna, sum hevur elvt til tvístøðuna – samanborið við lærarar.
Mekling er ein háttur at loysa tvístøður ella ósemjur; ein uttanveltaður persónur hjálpir teimum stríðandi pørtunum til sjálv at koma fram til eina loysn, teir kunnu liva við. Meklarin tekur ongar avgerðir í málinum. Meklarin leiðir eina skipaða samrøðu við partarnar, og innihaldið í samrøðuni er vanliga:
1. Hvat er hent, og hvussu hevur tað ávirkað meg? Hvat er umráðandi fyri meg? Stríðandi partarnir tosa skiftivís
2. Spurningar og svar, dialogur millum partarnar.
3. Hvat kunnu vit hvør sær ella saman gera fyri at gera tað gott aftur og koma víðari?
4. Eventuelt ein avtala.
Tað er umráðandi, at meklingin er sjálvboðin, at partarnir eru fúsir at vera við, at meklarin er uttanveltaður, at hann leiðir meklingina og ikki gevur ráð, og at øll hava fyri eyga, at tað altíð eru fleiri sannleikar.
At meklingin loysir seg vísa hesi dømini, sum eru úr faldaranum, sum Nina Raaschou hevur latið gera.
Næmingur, sum hevur verið partur av mekling, sigur:
“Tað er gott at tosa við onkran úr fimta, sum ikki skeldar út sum tey vaksnu gera. So hendir kanska okkurt gott.”
Meklararnir veit hjálp til sjálvhjálp. Ein næmingameklari sigur:
“Eg komi ikki við uppskotum til loysn, eg hjálpi bara teimum í felag at semjast á ein hátt, at tey sjálv loysa trupulleikarnar.”


text:
Lóg nr. 169 frį 18. mai 1937 fyri Fųroyar um nżtslu av vųtnum og įum, sum broytt viš lųgtingslóg nr. 110 frį 29. juni 1995
§ 1. Har, iš ikki serstųk ręttarvišurskifti, lóg ella sišvenja hava viš
sęr frįvik, ręšur ognarmašur sum slķkur yvir tķ vatni, iš er ķ vatni, į ella
lųki innan fyri mark į eigindóminum.
Stk. 2. Skilur vatn tveir ella fleiri eigindómar sundur, veršur mišstreymurin at rokna sum mark, har iš ikki serstųk ręttarvišurskifti hava frįvik viš sęr.
Stk. 3. Eigararnir kunnu ikki seta seg upp ķmóti, at landsstżriš 1) gevur serloyvi at nżta vatnorkuna til elverk ella onnur virki. Hava eigararnir ikki sjįlvir higartil nżtt vatnorkuna, eiga teir onga samsżning. Hinvegin kann tann, iš hevur fingiš serloyvi, ognartaka virkini eftir teimum ķ Lov Nr. 69 af 7. maj 1881 om Forpligtelse til Jords Afgivelse indeholdte Regler. Lendi, iš eru neyšug til virki hjį serloyvishavaranum, kunnu ognartakast eftir somu reglum.
§ 2. Er eigindómurin feli, rįša allir eigararnir yvir vatninum į eigindóminum. Sameigararnir hava tó ikki heimild at seta seg upp ķmóti ręšinum hjį tķ einstaka eigaranum yvir vatninum, tį iš slķkt ręši ikki er til hindurs fyri hinar at nżta vatniš.
§ 3. Vištųka um nżtslu av vatni į eigindómum ķ fela kann setast į grannastevnu (§ 1 nr. 3 ķ grannastevnulógini) og į hagastevnu (§ 2 ķ hagalógini) undir leišslu sżslumansins. Vištųka um at tųma ella stżra vatnstųšuni ķ vųtnum er tó ikki galdandi uttan stašfesting av amtmanninum. Atkvųšurętt eiga į haga- ella grannastevnu allir avvaršandi eigarar.
§ 4. Vištųka um fisking į vatni ella ķ į į eigindómum ķ fela kann įsetast
į tann ķ seinastu grein įsetta hįtt.
Stk. 2. Vištųka um fisking į vatni ella ķ į, sum er į markinum ķmillum tveir ella fleiri eigindómar, kann, um so er, at vištųkan er ętlaš at galda śt um ręšismarkiš hjį tķ einstaka eigaranum (sbr. § 1, 2. stykki) įsetast viš einsljóšandi samtykt av ųllum eigarum (einstaklingi ella fela) av avvaršandi eigindómum, iš hava mark framviš. Framvišliggjandi innangaršsjųrš, sum er feli, veršur ķ hesum fųri at meta sum ein eigindómur. Fęst ikki semja um tķlķka vištųku, kann mįliš skjótast fyri bśnašarstevnuna, sum, tį iš eyšsżndar grundir eru fyri tķ, stašfestir eina vištųku, iš hevur fingiš undirtųku frį ķ minsta lagi helvtini av eigarunum (einstaklingi ella fela).
Stk. 3. Tį iš vištųka um fisking samsvarandi teimum ķ fyrsta og ųšrum stykki fyrisettu reglum er įsett ella stašfest, skal śrskrift av vištųkuni leggjast fram til almenna skošan ķ 3 mįnašir ķ avvaršandi bygd ella bygdum og hjį avvaršandi sżslumanni, og sum kunngerš slįast upp ķ somu bygdum og lżsast ķ minsta lagi eina ferš ķ tķ til almennar kunngeršir ķ Fųroyum lųggilda blaši. Kunngeršin skal umframt upplżsing um stašiš, har iš vištųkan liggur til skošan, innihalda višmerking um, at vištųkan veršur bindandi fyri ųll, um taš ikki innan 3 mįnašir frį kunngeršini ķ blašnum veršur męlt ķmóti gildi hennara. Hvųr, iš heldur, at ręttur hansara er gingin ov nęr viš įsetingum ķ tķlķkari vištųku, skal innan omanfyrinevndu tķš skjóta mótmęli sķtt fyri bśnašarstevnuna, sum tį viš śrskurši ger mįliš av.
Stk. 4. Kemur, innan nevnda tķšarfreist er runnin, einki mótmęli ķmóti gildi į vištųkuni, er hon bindandi fyri ųll.
Stk. 5. Nęr iš vištųkan fęr gildi, veršur lżst viš kunngerš, sum veršur sett ķ minsta lagi eina ferš ķ omanfyrinevnda blaš.
§ 5. Eingin kann uttan serliga heimild til bįga fyri annan mann broyta ella stešga nįttśrligari renning hjį vatni, sjįlvt um taš stendst av atgeršum į egnum lendi. Um ótti um skaša fyri nakran kann vęntast, veršur mett um eftir nišanfyri standandi reglum.
§ 6. Hvųr, sum ręšur fyri vatni, kann tó uttan įbyrgd gera arbeiši, iš miša ķmóti at beina burtur foršingar fyri, at vatniš rennur vanliga ella at fįa vatniš aftur at renna veg sķn aftur, tį iš ólag ķ hesum er stašist av nįttśruhendingum. Ķ sķšsta fųri skal tó farast undir arbeišiš innan įriš eftir, at ólag kom ķ tey eldru vanligu višurskiftini, og haldast fram uttan óneyšuga dvųl.
§ 7. Hvųr, sum ętlar at fara undir arbeiši viš vatni, sum hann ręšur yvir,
sbr. §§ 1 - 2, kann avmarka įbyrgd sķna fyri ųšrum manni, sum kann verša fyri
skaša av atgeršini, viš, įšrenn fariš veršur undir arbeišiš, at lata
vatnskošararnar meta, um arbeišiš er rįšiligt (sbr. § 15). Hesir skulu ķ einum
śrskurši gera av, hvųrt taš ętlaša arbeišiš heilt ella fyri ein part kann gerast,
ella um taš bert kann gerast viš įvķsum treytum ella į įvķsan hįtt, sum tį
veršur įsett. Veršur arbeišiš gjųrt samsvarandi tķ gjųrda śrskuršinum, og taš
vķsir seg tó at hava skaša viš sęr, veršur hesin endurgoldin bert, um skašin hendir
innan 5 įr eftir, at arbeišiš er lišugt, ella skašin er gjųrdur viš vilja ella ķ
grovum gįloysni.
Stk. 2. Veršur fariš undir tķlķkt arbeiši, uttan at meting er gjųrd, kann hvųr tann, sum kann įvķsa rķmiliga grund fyri at óttast skaša av tķ, krevja meting gjųrda uppį tann, sum letur arbeiši gera. Beinanvegin, sum meting er kravd, skal arbeišiš stešgast og kann ikki haldast fram, fyrrenn hetta viš śrskurši er loyvt.
§ 8. Ętlar ein eigari at seta ķ verk virki ķ vatni ella į, sum er į markinum
til grannaeigindóm, soleišis at taš fyri virkisins sakir mį innast ręši į vatninum
yvir um mišstreymin, skal hann heita į eigaran av grannaeigindóminum at vera viš ķ
virkinum.
Stk. 2. Ber hesin seg undan, ella fęst ikki semja um treytirnar, kann tann, sum vil hava virkiš gjųrt, bišja vatnskošararnar meta, um taš kann loyvast honum at gera virkiš einsamallur.
Stk. 3. Um vatnskošararnir meta, at heilt eyšsęddar grundir tala fyri, at virkiš veršur gjųrt, gera teir av ķ einum śrskurši, at taš veršur loyvt mįlkrevjandi at gera virkiš einsamallur, og įseta treytirnar fyri hesum, harundir samsżning til grannaeigarans. Samsżningin kann setast til eitt įrligt gjald, sum fylgir eigindóminum og kann heintast inn viš panting.
Stk. 4. Ķ śrskuršinum skal setast ein įsett tķšarfreist fyri gildistķšina į tķ givna loyvinum, og henda tķšarfreist eigur ikki uttan įneyšir at vera longri enn 20 įr. Śrskuršurin skal tķnęst greidliga siga, at mįlkrevjandi stendur til svars fyri hvųnn skaša, sum grannaeigarin veršur fyri sum avleišing av tķ gjųrda virkinum.
Stk. 5. Tķlķkur śrskuršur kann av hvųrjum av pųrtunum kęrast inn fyri bśnašarstevnuna.
§ 9. Ikki er loyvt at veita skarnvatn frį ķdnašarvirkjum, sjśkrahśsum,
heilsuhųlum o.t. inn į fremmant lendi uttan eftir reglum, iš įsetast eftir meting hjį
vatnskošarunum.
Stk. 2. Taš kann altķš krevjast, at frįrenning av vatni frį tķlķkum stųšum fer ķ lokaša rųrleišing.
§ 10. Eigari, sum ikki kann veita skašiligt ella avlopsvatn, her uppķ skarnvatn,
tvųrtur um egna jųrš, hevur heimild at veita vatniš ķ annans veit ella į, tį iš
hetta ikki er til bįga fyri hendan.
Stk. 2. Fęr eigarin ikki veitt tķlķkt vatn av egnum lendi uttan viš at grava veit ella leggja leišing tvųrtur um annans lendi, kann tķlķkt loyvast viš śrskurši hjį vatnskošarunum og viš teimum treytum og fyri ta samsżning, sum hesir įseta, tį iš nyttan av tķlķkari atgerš munandi vigar meiri enn vansarnir av hesum. Vatnskošararnir kunnu įleggja einum eigara sjįlvum ella saman viš ųšrum eigarum at grava veit ella leggja leišing gjųgnum sķtt stykki fyri vatni frį ųšrum stykki.
Stk. 3. Samsżning kann įsetast sum eitt įrligt gjald, sum fylgir eigindóminum.
Stk. 4. Arbeišiš viš virkinum og seinni regluligt višlķkahald skal gerast ta tķš į įrinum, sum vatnskošararnir eftir umbišiš ummęli frį eigaranum av lendinum įseta.
§ 11. Ein og hvųr hevur rętt til at veita vatn til sķtt lendi frį fremmandum
lendi, tį iš taš kann gerast uttan bįga fyri eigara tess og uttan vanda fyri, at taš
flżtur yvir o.t.
Stk. 2. At grava veitir ella leggja leišingar viš tķlķkari ętlan kann bert gerast eftir reglunum ķ § 10, 2. og 4. stykki.
§ 12. Har, iš jųrš er feli, hevur hvųr eigari skyldu eftir markatali at taka lut ķ śtreišslum, iš liggja į felanum, at gera arbeiši višvķkjandi ręšinum į tķ vatni, sum liggur undir felanum, eins vęl į felans og į fremmandum lendi. Śtreišslur til felagsarbeiši višvķkjandi marknavatni (§ 3) verša at bżta javnt millum eigararnar av teimum eigindómum, iš hava mark framviš.
§ 13. Skulu spurningar um nżtslu og leišing av vatni gerast av ķ sambandi viš śtskifting, tekur śtskiftingarnevndin sęr av teimum uppgįvum, sum ķ hesi lóg eru lagdar į vatnskošararnar.
§ 14. Brżr ella onnur virkir ķ ella um įir skulu, sjįlvt um tey eru gjųrd,
įšrenn lógin kom ķ gildi, vera soleišis hįttaš, at tey so lķtiš sum mųguligt
tarna vatninum at renna nįttśrliga.
Stk. 2. Tį iš tķlķkt virki skal gerast ella er gjųrt, įšrenn lógin fekk gildi, kann hvųr, iš hevur įhuga ķ įnni, fįa ķ lag meting um virkiš er rįšiligt ķ tķ ķ hesum umrųdda fųri.
Stk. 3. Er virkiš gjųrt samsvarandi metingarforskriftunum, dettur burtur ųll įbyrgd av skaša, sum ikki er gjųrdur viš vilja ella ķ grovum gįloysni.
§ 15. Tęr ķ hesi lóg nevndu metingar verša gjųrdar av teimum sambęrt § 44
ķ garšalógini nevndu garšaskošarum, sum ķ virki teirra at gera av tey ķ hesi lóg
nevndu viršurskifti verša nevndir vatnskošarar.
Stk. 2. Um ógegni skošaranna og foršan vegna forfall galda § 44, 2. stykki ķ įšurnevndu lóg, og um gjald og virksemi teirra ķ grannaųki 6. og 7. stykki ķ somu grein. Tį iš metingin einans er um višurskifti ķ einum skošaraųki, veršur hon gjųrd av teimum 3 skošarunum ķ ųkinum saman.
Stk. 3. Er metingin um višurskifti, sum višvķkja tveimum ųkjum, veršur hon gjųrd av formanninum ķ hvųrjum ųki saman viš tķ av skošarunum ķ bįšum ųkjunum, sum formenninir viš lutakasti velja til tess. Er metingin um višurskifti, sum višvķkja 3 ella fleiri ųkjum, veršur hon gjųrd av 3 skošarum, mųguliga valdir viš lutakasti millum allar skošaraformenninar ķ avvaršandi ųkjum. Višvķkjandi kravi um meting, dagfesting av mįlinum, fundarboš, manngongdina ķ sjįlvi mįlsvišgeršini, įsetanina av śtreišslunum og at skjóta mįliš inn fyri bśnašarstevnuna, veršur annars fariš fram sum įsett er ķ įšurnevndu lóg §§ 45, 46, 48 og 49.
§ 16. Brot į §§ 5 og 9 ķ hesi lóg verša sektaš.
§ 17. Revsimįl višvķkjandi broti į forskriftirnar ķ hesi lóg og į forboš
frį vatnskošarunum (mųguliga frį bśnašarstevnuni ella yvirbśnašarstevnuni) verša
višgjųrd sum lųgreglumįl og uttan fyri Sušurstreymoyar prestagjald viš
lųgregluręttin ķ sżsluni.
Stk. 2. Lógsókn fer bert fram, tį iš onkur óręttašur krevur taš. Sektirnar leggjast ķ rķkiskassan.
§ 18. Hvųr ognarmašur hevur skyldu at geva seg undir, at tęr hęddarmįtingar,
uppmįtingar og ašrar fyrireikingar og kanningar, sum eru neyšugar fyri at fara undir
eitt virki viš vatn ella į, verša gjųrdar į hansara lendi, og at tey neyšugu merkir
verša sett og verša standandi har. Tó skal taš, įšrenn fariš veršur undir tķlķkt
arbeiši, verša góškent av formanninum fyri vatnskošarunum ķ ųkinum, eins og at taš
ķ minsta lagi ein dag frammanundan veršur bošaš avvaršandi brśkara av lendinum frį,
at fariš veršur undir arbeišiš.
Stk. 2. Tann skaši, iš stendst av tķlķkum arbeiši, skal endurgjaldast fult. Upphęddin veršur įsett mųguliga viš meting av vatnskošarunum.
§ 19. Brśkari av almennari jųrš veršur ķ hesi lóg mettur javnt viš
eigara, uttan so at taš ķ einstųkum fųrum av avvaršandi myndugleika er tikin onnur
avgerš.
Stk. 2. Har, iš eigari og brśkari eru ymiskir, hevur brśkarin - um ikki annaš er samtykt - sķna brśkstķš taš regluliga ręšiš, sum eigarin eigur, į vatninum, eins og at tęr į eigaranum hesum višvķkjandi tillutašu skyldur liggja į brśkaranum hansara brśkstķš, tó so at eigarin fyri trišjamanni ber samįbyrgd viš brśkaranum.
Stk. 3. Endurgjald fyri jaršarmiss tillutast jaršareigaranum, sum samsżnir brśkaranum 3½ % įrliga av upphęddini hansara fyrisitingartķš.
§ 20. Įsetingarnar ķ Fiskerilov for Fęrųerne af 14. April 1893 § 1, tį iš taš velst um fiskiskap ķ feskum vatni, og įsetingarnar ķ Lov for Fęrųerne om Vandledninger af 1. April 1909 standa viš.
§ 21. Viš "Haugeloven" skilst ķ hesi lóg "Lov for Fęrųerne om Haugers Styrelse og Drift m.m. af 18. Maj 1937; viš "Hegnsloven" skilst "Lov for Fęrųerne om Hegn og Markfred af 18. Maj 1937", viš "Grandestęvneloven" skilst "Lov for Fęrųerne om Grandestęvne m.m. af 18. Maj 1937".
§ 22. Henda lóg fęr gildi tann 1. juli 1938.
Stk. 2. Frį sama degi fara śr gildi reglurnar ķ Norske Lovs 5 - 11, sum mųguliga ikki samsvara viš hesa lóg.
1) Sum broytt viš Ll. nr. 108 frį 29.06.1995


text:
Québec
Quebec (franskt: Québec, enskt: Quebec) er ein landslutur í Kanada við 8,0 mió íbúgvum. Í suðri hevur Quebec mark við USA, í norðri við Hudsonflógvan, í vestri við Ontario og eystri við St. Lawrenceflógvan og New Brunswick.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Í 1608 bygdi fraklendingurin Samuel de Champlain eina miðstøð fyri feldhandil við St. Lawrenceflógva. Indiánarnir kallaðu staðin Kébec. Hundrað ár seinni búðu 25.000 fraklendingar í Quebec. Meðan bretar ráddu har, gjørdist hesin franski landslutur týðandi handilsmiðdepil.
Stutt eftir at Jacques Cartier hevði gjørt rannsóknir í tí, sum nú er Quebec við St. Lawrenceá í Kanada, vóru nógvar royndir gjørdar at grunda eina niðursetubygd har. Í 1593 var fraklendingurin Samuel de Champlain við á rannsóknarferð í Kanada og kannaði alla St. Lawrenceánna heilt niðan undir Lachinefossin. Tá ið hann kom heim aftur til Fraklands, fekk hann Heindrik 4. kong (1553-1610) at fíggja eina rannsóknarferð, sum skuldi ætla um møguleikarnar at fáa fraklendingar at búseta seg fram við St. Lawrenceánni. Champlain fór av stað við 28 monnum, sigldi niðan eftir ánni, og bygdi eina handilsstøð í 1608, sum seinni gjørdist Quebec, fyrsti býur í Kanada. Hann helt fram at granska landið og varð verandi í Kanada ævi sína út. Í 1663, 28 ár eftir deyða hansara, gjørdist Quebec høvuðsstaður í Nýfraklandi.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
90 % av øllum kanadiarum, ið nú á døgum tala franskt, búgva í Quebec. Hóast lógin veitir kanadiarum, ið tala franskt, fullan rætt at nýta sítt egna mál, egnar lógir og at hava egna mentan, eru mangir quebecbúgvar, ið vilja loysa frá Kanada.
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]


text:
Christian Pløyen
Christian Pløyen (12. januar 1803 í Keypmannahavn - 9. juni 1867 í Holbæk) var helst fólkakærasti amtmaður Føroya 1837-1848. Hann var danskur løgfrøðingur og embætismaður. Frá 1830 var hann fúti í Føroyum, og frá 1837 til 1847 var hann føroyskur amtmaður. Hann var ógvuliga væl líddur millum fólk, og skrivaði millum annað Grindavísuna og lærdi seg føroyska málið. Í 1837 varð Pløyen, sum hevði verið fúti, tilnevndur amtmaður. Hann var øðrvísi enn flestu amtmenn og yvirhøvur væl dámdur, ikki minst tí hann sum fúti hevði yrkt Grindavísuna, sum lýsir grindadráp væl. Pløyen dugdi eisini at tosa føroyskt. Í 1839 var hann saman við trimum føroyingum á eini kanningarferð í Hetlandi fyri at læra av hetlendsku fiskivinnuni, sum tá var meira framkomin enn fiskivinnan í Føroyum. Ein liður í hesum framburðsstrevi var at úthandlar vóru settir á stovn á Tvøroyri (1836), í Klaksvík (1838) og í Vestmanna (1839).
Útgivið[rætta | rætta wikitekst]
- Grindavísan; tekningar Óli Petersen; lagt til rættis Jústines Olsen et al. - 2. broytta útgáva. - Tórshavn: Føroya skúlabókagrunnur, 2004.(48 s., [1])
- Erindringer fra en Rejse til Shetlandsøerne, Orkneyøerne og Skotland i Sommeren 1839. Keypmannahavn 1840, Tórshavn 1966, Vedbæk 1999.
- Reminiscences of a voyage to Shetland, Orkney & Scotland in the summer of 1839; translated from Danish by Catherine Spence. Lerwick: T. & J. Manson, 1896.


text:
FA Cup
Football Association Challenge Cup, stytt FA Cup er ein steypakapping í mansfótbólti í Onglandi og Wales. Kappingin er fyrireikað av og uppkallað eftir tí enska fótbóltssambandinum The Football Association. FA Cup varð fyrstu ferð spælt í fótbóltsárinum 1871-72. Manchester United F.C. er tað felagið, sum hevur vunnið ensku steypakappingina oftast, teir hava vunnið FA Cup 11 ferðir, beint eftir teir kemur Arsenal, sum hevur vunnið FA Cup 10 ferðir. Í 2013 vann Wigan fyri fyrstu ferð FA Cup, tá teir vunnu steypafinaluna 1-0 móti Manchester City F.C..
Hagtøl fyri vinnarar og silvurvinnarar[rætta | rætta wikitekst]
I perioden 1871-2012 er FA Cup blevet vundet af 42 forskellige klubber, mens yderligere tretten klubber har været i finalen uden at vinde.


text:
Februar
Februar er 2. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og er einasti mánaði, sum hevur 28 dagar (29 um skotár er).
Hendingar í februar[rætta | rætta wikitekst]
- 1. februar í 1902 - Fótbinding verður bannað í Kina; í 1908 - Carlos kongur og Luis prinsur í Portugal verða myrdir; í 1929 - Popey (Skipper Skræk) er at síggja fyri fyrstu ferð; í 1946 - Norðmaðurin Trygve Lie verður valdur til aðalskrivara í ST; í 1965 - Martin Luther King verður handtikin eftir borgararættindagonguna í Alabama; í 1992 - Friðaravtalan ST fekk í lag byrjar í El Salvador;
- 2. februar í 1913 - Grand Central Station, heimsins størsta tokstøð, letur upp í New York; í 1915 - Týskland byrjar kavbátablokadu móti bretsku oyggjunum; í 1972 - Vetrar Olympiadan í Tokyo í Japan byrjar; í 1989 - Suðurafrikanski forsetin Botha fer frá. Eftirmaður hansara verður F.W. de Klerk; í 1990 - F.W. de Klerk hevjar bannið móti ANC, sum hevur vart í 20 ár;
- 3. februar í 1911 - Ulrich Salchow verður fyri tíggjundu ferð heimsmeistari í listskoyting; í 1917 - USA kvettir diplomatiska sambandið við Týskland; í 1958 - Fíggjarliga Benelux samgongan verður stovnsett; í 1966 - Sovjettiskt rúmdarfar ger eina bleyta lending á Mánanum; í 1969 - Yassir Arafat verður valdur leiðari í Palestinska frælsisfelagsskapinum PLO; í 1981 - Gro Harlem Brundtland verður fyrsti kvinnuligi forsætismálaráðharri í Noregi; í 1989 - Eitt hernaðarkvett koppar einaræðinum hjá Alfredo Stroessner í Portugal. Stroessner sat við valdið í 35 ár;
- 4. februar til 11. februar í 1945 - Jaltaráðstevnan byrjar: Her kjakast Roosevelt, Stalin og Churchill um týsku yvirgevingina; í 1946 - Juan Perón verður valdur til forseta í Argentina; í 1976 - Vetrar Olympiada í Innsbruck í Eysturríki byrjar; í 1999 - Russar royna at skapa ein eftirgjørdan mána;
- 5. februar í 1922 - Fyrsta útgávan av Reader's Digest (Det Bedste) kemur út í USA; í 1931 - Bretski rasarakoyrarin Malcolm Campbell setur á Daytons nýtt heimsmet í at koyra skjótt á landi, ferðin hjá honum er 394 km/t; í 1987 - Iran fremur eitt rakettálop móti Bagdad í Irak; í 1994 - Serbiskar mortaragranatir raka eitt marknaðarpláss í Sarajevo, sum er fult av fólki;
- 6. februar - Samiskur flaggdagur; í 1919 - Bolsjevikkar taka Kiev í Ukraina; í 1952 - Enski kongurin George VI doyr, og Elisabeth II drotning tekur við; í 1957 - Gullstrondin fær fullveldi undir navninum Gana; í 1958 - Flogfarið við ensku Manchester United umborð dettur niður, fleiri kendir leikarar lata lív; í 1968 - 10. Vetrar Olympiadan byrjar í Grenoble í Fraklandi;
- 7. februar í 1971 - Sveitsiskar kvinnur fáa atkvøðurætt; í 1986 - Forsetin á Haiti, Jean-Claude Duvalier, flýggjar til Fraklands; í 1999 - Hussein kongur av Jordan doyr 64 ára gamal;
- 8. februar í 1904 - Russiskt-Japanska kríggið brestir á; í 1974 - Tríggir amerikanskir astronautar venda aftur til Jarðar eftir at hava verið 84 døgn umborð á rúmdarstøðini Skylab; í 1985 - ANC-leiðarin Nelson Mandela sýtur fyri at sleppa leysur við teirri treyt at skula siga frá sær rættin at brúka vald; í 1992 - Vetrar Olympiada í Albertville í Fraklandi byrja;
- 9. februar í 1900 - Dwight Davis setur á stovn tenniskappingina Davis Cup; í 1927 - Eftir harðar bardagar verður kollveltingin í Portugal niðurbard; í 1969 - Amerianska Boeing 747, heimsins størsta rutuflogfar, fer sína jómfrúferð; í 1984 - Sovjettiski leiðarin Andropov doyr. Eftirmaður hansara er Chernenko; í 1986 - Halastjørnan Haley kemur nærri sólini enn nakrantíð áður;
- 10. februar í 1906 - Skipið HMS Dreadnought verður sjósett; í 1910 - Fyrsti kvinnuligi piloturin flýgur solo; í 1923 - Týskarin Wilhelm Röntgen, ið uppdagaði røntgenstrálur, doyr 77 ára gamal; í 1953 - Felagsmarknaður fyri kol og stál verður settur í verk millum fýra evropeisk lond;
- 11. februar í 1928 - Í St. Moritz í Sveis byrjar 2. Vetrar Olympiadan; í 1929 - Í Italia undirskriva Mussolini og pávin ein sáttmála, ið tryggjar fullveldið hjá Vatikaninum; í 1948 - Sovjettiski filmsleikstjórin Sergej Eisenstein doyr; í 1984 - Irak bumbar ikki-hernaðarlig mál í Iran;
- 12. februar í 1924 - Amerikanski pianisturin George Gershwin spælir fyri fyrstu ferð alment stykkið Rhapsody in Blue; í 1929 - Trotskij flýggjar til Turkalands; í 1947 - Franski sniðgevin Christian Dior kemur við sýningini, hann kallar "Nýtt Look"
- 13. februar og 14. februar í 1945 - Teir sameindu bumba Dresden í Týsklandi; í 1980 - Vetrar Olympiadan í Lake Placid í New York, USA byrja; í 1988 - Vetrar Olympiadan í Calgary í Kanada byrjar;
- 14. februar í 1919 - Fólkasamgongan verður stovnað; Bolsjevikkar gera innrás í Estlandi; í 1952 - Vetrar Olympiada byrjar í Oslo í Noregi; í 1966 - Avstralia innførir decimalsskipanina; í 1989 - Ayatollah Khomeini sendir út eina fatwa móti høvundinum Salman Rushdie;
- 15. februar í 1942 - Japan hertekur Singapor; í 1971 - Stóra Bretland og Norðurírland innføra desimalskipanina í pengaverki sínum; í 1989 - Seinastu sovjettisku herdeildirnar fara úr Afghanistan. 10 ár var sovjettiski herurin í landinum; í 1999 - Turkiskar serdeildir handtaka í Nairobi leiðaran í kurdiska arbeiðaraflokkinum, Abdullah Ocalan;
- 17. februar í 1958 - CND verður stovnað í London við sloganinum "Ban the Bomb"; í 1996 - Rúmdarfarið NEAR verður sent upp;
- 18. februar í 1930 - Amerikanski astronomurin Clyde Tombaugh finnur gongustjørnuna Pluto; í 1960 - Áttanda Vetrar Olympiadan byrjar í Squaw Valley í Kalifornia; í 1977 - Deildir hjá Idi Amin myrða ugandiska erkabiskuppin;
- 19. februar í 1915 - Bretsk skip skjóta eftir turkiskum skansum, ið verja Dardanellurnar;
- 20. februar í 1919 - Afghanski emirurin verður myrdur; í 1920 - Amerikansi polarfararin Robert Peary doyr 63 ára gamal; í 1948 - Kommunistarnir taka valdið í Kekkoslovakia; í 1962 - Astronauturin John Glenn gjøgnumførir við 3 ferðum um jørðina fyrstu amerikonsku rúmdarflúgvingina; í 1971 - Idi Amin tekur valdið í Uganda;
- 21. februar í 1916 - Bardagin við Verdun byrjar við einum týskum álopi og heldur fram til tann 18. december; í 1965 - Malcom X, svartur leiðari í USA, verður myrdur í New York; í 1972 - Amerikanski forsetin Richard Nixon byrar vitjan sína í Kina; í 1990 - Namibia í Afrika gerst eitt fullveldisríki;
- 22. februar í 1991 - Irakiskar deildir seta eld á oljubrunnarnar í Kuveit, tá ið tær taka seg úr landinum;
- 23. februar í 1913 - Frákoyrdi forsetin í Meksiko verður skotin; í 1981 - Sivilgardan herjar á spanska tingið - Cortes - eftir eina miseydnaða kvettroynd; í 1994 - Vápnahvíld millum Serbia og Kroatia í Bosnia; í 1999 - Stóra Bretland beinir fyri allari sínari goymslu av minum ætlaðum herfólki til gongu;
- 24. februar í 1903 - Bretskar hernaðardeildir søkja at "øra mullah'inum"; í 1986 - Marcos flýggjar úr Filipinunum, og Corazon Aquino verður tikin í eið sum forseti landsins; í 1987 - Tower-nevndin leggur fram sína frágreiðing um Iran-contra-gøluna; í 1991 - Herdeildirnar undir amerikanskari leiðslu fara undir landátakið móti irakiska herinum;
- 25. februar í 1990 - Violetta Chamorro, sum fær stuðul úr USA, vinnur valið í Nikaragua;
- 26. februar í 1936 - Volkswagen letur upp sína fyrstu verksmiðju í Týsklandi; í 1993 - Bumbuspreinging í World Trade Center í New York City;
- 27. februar í 1900 - Enski Labour-flokkurin verður stovnaður; í 1933 - Týska tingið - Ríkisdagurin - brennir í grund; í 1935 - Shirley Temple er higartil yngsti persónurin, sum vinnur ein Oskar; í 1976 - Polisario Front lýsir Vestursahara sjálvstøðugt at vera; í 1997 - Bretskir ílegugranskarar hava klonað ein seyð;
- 28. februar í 1986 - Svenski forsætismálaráðharrin Olof Palme verður myrdur; í 1991 - Flógvakríggið endar;
- 29. februar í 1956 - Sovjettiski leiðarin Nikita Khrusjtjov forkastar politikkin hjá Stalin;


text:
Tórshavnar kommuna
Tórshavnar Kommuna er størsta kommuna í Føroyum. Tórshavnar Kommuna hevur umleið 19 905 íbúgvar (2011). Kommunan fevnir um Tórshavn, Hoyvík, Argir, Hvítanes, Kaldbak, Kaldbaksbotn, Kollafjørð, Kirkjubø, Velbastað, Norðradal, Sund, Syðradal, Oyrareingir, Signabø Hestur, Koltur og Nólsoy.
Umleið 650 bátapláss eru í kommununi. Flestu teirra eru í Havn og á Argjum, tilsamans 520 pláss. Í Kollafirði og Signabø eru 74 pláss, í Nólsoy 25, og í Kaldbak og Hesti eru eini 15-20 í hvørjum stað.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Tórshavn er gamal staður og frá fyrstu landnámstíðini varð høvuðsting føroyinga hildið á Tinganesi, nesinum sum skilir havnalagið sundur í Eystaruvág og Vestaruvág.
Tórshavn liggur mitt í landinum. Saman við tingsetunum kom eisini handilsskapur og Tórshavn gjørdist handilsstaður og miðstøð føroyinga. Á nesinum vórðu goymsluhús og handilshús reist, her helt kongaligi einahandilin til, sum stóð fyri øllum vøruflutningi í Føroyum og ímillum lond.
Á nesinum og uttan um Eystaruvág var so búsetingin. Fólkatalið fór at vaksa, og var komið upp á 850, tá ið einahandilin var avtikin og fríhandil settur á stovn í 1856.
Men staðurin hevði ikki sína egnu umsiting, var ikki býur, men bygd sum aðrar bygdir í landinum, skipað eftir avgerðum í tinginum og seinni av danska embætisverkinum, tá ið løgtingið varð niðurlagt í árunum 1816-1852.
Við nýggju donsku grundlógini í 1849 varð nýggj fyrisiting skipað við amtum og kommunum í danska ríkinum, og tann 16. februar 1866 kom lóg um Thorshavns kommunale Forfatning. Tá gjørdist Tórshavn serstøk kommuna, ið umfataði staðin sjálvan og garðarnar uttanfyri, Húsagarður og Álaker við tí, ið til teir hoyrdu.
Til at stýra kommununi skuldu veljast 5 borgarar í borgaraumboðið, Borgerrepræsentationen, sum tað kallaðist. Hesir fimm skuldu stýra saman við landsins fúta, sum varð fastur limur í stýrinum.
Í 1866 hevur Tórshavn verið kommuna. Nógv er broytt, kommunan gjørdist býur og keypstaður í 1908, landaøkið er vaksið og ikki minst er fólkatalið økt og liggur nú nær teimum 19 000. Býráðsumsitingin heldur nú til í gamla kommunuskúlanum frá 1894, gróthúsunum í miðbýnum.
Í meira enn 1000 ár hevur Tórshavn verið miðdepil landsins. Men ikki fyrr enn í 1866 varð Tórshavn formliga viðurkendur sum sjálvstýrandi eind, sum veruligur høvuðsstaður.


text:
Ríkisumboðið
Ríkisumboðið ella Ríkisumboðsmaðurin er sambært heimastýrislógini ovasta umboð hjá danska ríkinum í Føroyum. Ríkisumboðsmaðurin í Føroyum er ríkisins evsta umboð í Føroyum og bindiliðið millum heimastýrið og ríkismyndugleikarnar. Ríkisumboðsmaðurin hevur sæti í Løgtinginum og kann luttaka í samráðingum um øll felagsmál – tó uttan atkvøðurætt. Boð skal gevast Ríkisumboðsmanninum um avgerðir, ið tiknar verða í Løgtinginum ella Landsstýrinum og um viðtiknar løgtingslógir og aðrar avgerðir, sum tað føroyska heimastýrið tekur. Ríkisumboðið hevur sæti á Løgtingi og kann luttaka í løgtingskjakinum um felagsmál - tó uttan at hava atkvøðurætt.
Ríkisumboðið viðger nógv lógarmál, herímillum ígildissetur danskar lógir í Føroyum. Eisini viðger Ríkisumboðið sum evsta vald nógv familjumál, sum t. d. skilnað, sundurlesing, ættleiðing, mál um konu- og barnapening, ásetan av persónligari samveru við børn, loyvi um fría rættargongd, góðkenning av hjúnasáttmálum, góðkenning av rættargerðum hjá ómyndigum og fólki undir lógaldur og eisini viðgerð av heimarætti. Ríkisumboðið røktar m.a. uppgávur innan hesi øki:
- Mál um ættleiðing, sundurlesing, skilnað, samveru, barna- og konupengar, hjúnarsáttmálar v.m.
- Mál um lóggilding av ríkislóggávum, millumtjóðasáttmálum v.m. fyri Føroyar.
- Mál um frían rættargang í rættarsøkum við dómstólarnar.
- Góðkenning av rættargerðum hjá ómyndugum og fólki undir lógaldur.
- Fólkatingsval.
- Útgáva av árligu frágreiðingini hjá Ríkisumboðnum, og samútgáva av "Færøsk Lovregister".
Eisini er ríkisumboðið føddur limur í nevndini fyri Dansk-Færøsk Kulturfond[1]


text:
Høgrahallur politikkur
Høgrahallur politikkur ella Høgrasinnaður politikkur er eitt savnigarheiti fyri politiskir flokkar og ideologiir, sum mynda teir borgarligu, tað vil siga ikki-sosialistisku, konservativu og liberalu politisku flokkarnar, men eisini høgraekstremismu, serstakliga tá hon sæst í einari demokratiskari skipan. Í siðbundnum partapolitikki verður eisini tosað um flokkar sum eru í miðjuni og um flokkar sum eru vinstrahallir. Í Føroyum eru teir høgrasinnaðu flokkarnir Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin og Framsókn.
Heitini høgrahallur og vinstahallur politikkur koma úr fronsku kollveltingini, har ið teir radikalu og kollveltingarsinnaðu sótu vinstrumegin formannin í tí provisoriska tjóðartinginum, meðan teir konservativu og moderatu sótu høgrumegin. Har vóru teir mest radikalu ein bólkur ið til dømis vildi innføra almennan atkvøðurætt fyri menn, settir til vinstru fyri talarastólin og teir meira konservativu, sum ynsktu at støðga tí kollveltingarligu gongdini, vóru settir høgrumegin talarastólin. Henda plaseringin var orsøkin til, at hugtøkini høgrasinnaður og vinstrasinnaður vóru brúkt fyri at skilja ímillum tær ymisku áskoðanirnar. Eftir at hetta býti millum høgra og vinsta var gjørt í evropeiskum politikki, so kom tann heldur ógreiða miðjan í politikki eisini.
Flokkar sum í evropeiskari siðvenju eru flokkaðir til høgru, eru flokkar sum søguliga hava verið ímóti grasrótarørslum, sum til dømis arbeiðararørsluni og bóndarørsluni. Høgrasíðan hevur søguliga verið dominerað av valhavandi, valetableraðum fólkum. Á tí høgrahallu síðuni í politikki finnast fleiri rætningar, eitt nú konservatisma, liberalisma, klassisk liberalisma og so framvegis.


text:
Svínakrím
Svínakrímið herjaði í fleiri londum kring allan heimin í 2009, og granskararnir siga, at tað var ymiskt, hvussu nógv mannalív sjúkan kravdi í teimum einstøku heimspørtunum. Eitt nú nevna teir, at 51 prosent av teimum, sum doyðu, búðu í Afrika og Landsynningsásia, hóast bara 38 prosent av fólkinum í heiminum búgva har. H1N1, sum svínakrímvirusið eitur, bleiv fyrstu ferð staðfest í Meksiko í 2009. Haðani breiddi tað seg til USA og síðani út um heimin.
Altjóða heilsustovnurin WHO sigur, at umleið 18 500 fólk eru deyð av svínakrími.


text:
Landskjaldbøkur
Landskjaldbøkur (frøðiheiti - Testudinidae) er í 25 ymiskum skjaldbøkusløgum. Trý sløg eru í Suðurevropa: grikska landsskjaldbøkan, mauriska landsskjaldbøkan og breiðrandaða skjaldbøkan. Tær líkjast allar: skjøldurin á vaksnu skjaldbøkuni er 20-30 sentimetrar langur og vigar um eitt kilo. Mauriska skjaldbøkan er tann vanligasta. Eins og rára „grikska systir" hennara er hon í Grikkalandi og londum kring Miðjarðarhavið. Breiðrandaða skjaldbøkan er í Suðurgrikkalandi.
Í nógv ár hava landsskjaldbøkur verið kelidýr. Fyri fáum árum síðan vóru villskjaldbøkur í túsundatali savnaðar saman og seldar um allan heimin. Men tær flestu doyðu, tí tær fingu ikki røttu røktina. Til dømis hevur hitin alstóran týdning fyri sodningina og klekingina, og hitin í Suðurevropa er best hóskandi. Í Norðurevropa eru royndir gjørdar at klekja egg í klekitólum, men tær eydnast sjáldan væl. Villskjaldbøkuhandilin minkaði nógv um skjaldbøkustovnin, og eitt skjaldbøkuslag var um at doyggja út. Men í l977 fór ein altjóða djóraverndarfelagsskapur til verka og fekk í lag at leggja forboð at flyta inn landsskjaldbøkur. Undantaksloyvi verður bert givið undir strongum eftirliti. Vónandi fer villskjaldbøkustovnurin at økjast. Tíverri verða nógvar villskjaldbøkur týndar sum skaðadýr, tí tær oyðileggja grøði í urtagørðum og vakstrarhúsum. Aðrar doyggja av eitraðum plantum og í ferðsluni, sum alsamt økist.


text:
Náttúruvísindadeildin
Vitan er pallurin - forvitni er drívmegin
Leys størv
"Fróðskaparsetrið er einasta universitet í heiminum við serkunnleika innan føroysku náttúruna"
"Útbúgvingin var byrjanin til eitt spennandi yrki í altjóða oljuvinnu"
Út frá teimum royndum eg havi frá lestri í Danmark, er støðið í Føroyum heldur frammanfyri
Forvitni er drívmegin - nýggjur lýsingarfilmur hjá NáttúruvísindadeildiniVælkomin
29.10.2014HAVA VÍSINDINI GJØRT AV GUD?
20.10.2014Veðurstøðir tøkar til láns
09.10.2014Enn ein bachelorur í lívfrøði


text:
Alger
Alger (36° norðurbreidd, 3° eysturlongd) (arabiskt: الجزائر al-Jazā’ir, franskt: Alger), høvuðsstaðurin í Algeria í Norðurafrika, er størsti býur í Algeria og týdningarmesti havnabýur.
Muslimar úr Arábia grundaðu býin í 10. øld. Turkar tóku býin í 1518, og fraklendingar tóku hann frá turkum í 1830. Í 16. øld gjørdi mikli sjórænaraovastin Khair al-Din (føddur í 1478 – deyður 4. juli 1546), kendur undir navninum Barbarossa, Alger til høvuðsstøð sína. Alger var gitið fyri at vera miðdepil hjá sjórænarum. Eftir tað ríkaði býurin seg av handli og sjórænaravirksemi.
Í nýggjaru býlingunum fram við Algervík er byggisniðið týðiliga merkt av franskari ávirkan. Elsti býarparturin við smølum gøtum, moskum og marknaði er bygdur niðan eftir Shael-heyggi.


text:
Vælkomin
Skráin
-
Samkomublaðið
Samkomublað august-september 2014
-
Týs. 2. Sept. kl. 10.00
Bønardagur
-
Leyg. 6. Sept. kl. 21.00
AWAKE
-
Sun. 7. Sept. kl. 11.00
Morgunmøti v/ Ólavi og Liljuni Jacobsen
Innsavnan av tíggjund og heiløgum gávum
-
Mán. 8. Sept. kl. 20.00
Bønarmøti
-
Týs. 9. Sept. kl. 10.00
Bønardagur
-
Leyg. 13. Sept. kl. 21.00
AWAKE v/ Odu Sonju á Fríðufløtum
Sangur: Sonju I. Jacobsen
-
Sun. 14. Sept. kl.11.00
Morgunmøti v/ Jóhan Petur Johannesen
KL. 18.00
Evangeliskt møti
-
Mán. 15. Sept. kl. 19.00
Lovsangur og bøn í Oyndarfirði
-
Týs. 16. Sept. kl. 10.00
Bønardagur
-
Leyg. 20. Sept. kl. 21.00
AWAKE
-
Sun 21. Sept. kl. 11.00
Morgunmøti v/ hjúnabandstænastuni
Sangur: Judit
Orðið
Ein sannur Gud
Í 3. Mósebók sigur Gud við Móses í kapittul 19 vers 4: Tit mugu ikki venda tykkum til avgudarnar og ikki gera tykkum stoyptar gudar. – Eg eri HARRIN Gud tykkara.
Gud vil hava okkum at vera klár yvir, at tað er Hann, sum vit skulu venda okkum til, og vit skulu tí ikki seta okkara álit á nakað annað enn Hann. Gud vísir í sambandi Sínum við Ísrael, hvat tað er, Hann vil, og hvat Hann vil, at fólkið skal gera. Gamla Testamentið er merkt av forholdinum, Gud hevur við Sítt útvalda fólk, og tað sambandið gevur okkum eitt gott innlit í, hvør Gud er, og hvat tað er, Hann krevur av okkum. Ísrael fellur ferð eftir ferð frá Gudi og søkir aðrar vegir. Gud vísir náði við at fyrigeva og lata Sítt fólk koma til Hann aftur. Ísrael varð vitnið til eitt stórt tal av undurverkum, sum burdu hildið tey tætt at Gudi. Tað gjørdu tey ikki, og tað tók ikki langa tíð at undurverkini vóru gloymd, og fólkið leitaði til aðrar gudar, og onnur ting gjørdust meira týdningarmikil enn at liva saman við Gudi.Read more... Ein sannur Gud


text:
Fríggjakvøldið 15. august verður áhugaverd konsert í Kelduni í Skálafirði.
Tað er kendi bólkurin Blátt Gras sum fer á pallin at spæla teirra fangandi og lurtaravinarliga bluegrass/contry tónleik.
Konsertin byrjar kl 20.00
Eisini kemur Eyðun Jacobsen og ein nýggj duo við Dan Leivsson og Johnny Mikkelsen at luttaka á konsertini.
Bólkurin Blátt Gras fer 14. september til USA at innspæla eina nýggja fløgu. Teir fara í Crossroads Studio í Arden NC. Hetta er sama studio sum Zamar og Kvartettin í Betesda innspældu teirra fløgur.
Tað verður multitalentið David Jones sum kemur at produsera fløguna hjá Blátt Gras.
Konsertin í Kelduni fríggjakvøldið er ókeypis, tað verður tó ein innsavnan á konsertini har møguleiki verður at geva eina gávu til bólkin.
Eftir konsertina verður ein góður drekkamunnur at fáa.
Ver hjartaliga vælkomin í Kelduna fríggjakvøldið kl 20.00


text:
Tjˇveldi hevur ß innanhřsis politiskum fundi sett kommunalpolitikk ß breddan. Allir partar Ý flokkinum, aalstjˇrn, tingmanning, °kisfel°g og kommunalpolitikarar floksins, vˇru umboair ß fundinum.
Umframt mong vikomandi kommunal mßl, bŠi fyri land og kommunur, var komandi fˇlkaatkv°an vigj°rd.
Tjˇveldi slŠr fast, at flokkurin vil tryggja fˇlkarŠi Ý F°royum, og at ta er fˇlkarŠisligur rŠttur at fara ß val.
Tjˇveldi stafestir, at komandi fˇlkaatkv°an als ikki hevur fingi nakra politiska viger, og tÝskil er endamßli vi fˇlkaatkv°uni ikki greitt, hv°rki fyri okkara fˇlkavaldu ella landsins borgarar.
F°rdi politikkurin hjß samgonguni, bŠi pensjˇnspolitikkur og skattapolitikkur, hevur broytt tilverugrundarlagi hjß kommununum. Og tey ßlit, sum fyriliggja um kommunuviurskifti, hava ikki f°rt til nakra politiska niurst°u, og tÝ metir flokkurin, at spurningurin um ein komandi kommunubygna ikki er b˙gvin til st°utakan.
Borgarin hevur rŠtt til at vita, hv°rjar Štlanir og hv°rjar avleiingar kommunusamanlegging hevur vi sŠr.
Tjˇveldi mŠlir tÝ til, at ßvirkan og avleiingar greitt vera lřstar, ˇansŠ hv°r politisk kˇs verur stungin ˙t Ý korti fyri kommunurnar Ý F°royum.
Tjˇveldi mŠlir endaliga til, at samgongan s°kir breia semju ß komunalpolitiska °kinum, Ý stain fyri sum n˙ at fara fram eftir fummum til ˇhepnar avleiingar fyri borgarar, land og kommunur.
Tjˇveldi


text:
Sambandsflokkurin hevur síðani 1906 havt 88 tingmenn, ið er nógv tað mesta, nakar føroyskur flokkur hevur havt.
Í Norðoyggjum hevur Sambandsflokkurin havt 6 tingmenn, í Eysturoy 20, Norðstreymoy 11, Vágum 9, Suðurstreymoy 20, Suðuroy 17 og 1 próst. Ein tingmaður, Andrass Samuelsen, var valdur í tveimum valdømum, fyrst í Norðstreymoy, síðan í Eysturoy. Í Sandoy hevur flokkurin ongan tingmann havt.
Í 2007 varð skipanin við valdømum avtikin. Tí umboða tey sum eru vald eftir nýggju skipanini, alt landið.
Við at klikkja á valdømini vinstrumegin, ber til at síggja myndir av øllum tingmonnunum, og at fáa upplýsingar um, nær teir hava sitið á tingi.


text:
Kefalonia
Kefalonia (grikskt: Keφaλovιά, Keφaλλovιά) fyrr eisini nevnd Kefallinia er tann størsta av teimum Jónisku oyggjunum í Vestur grikkalandi. Oyggin er eisini ein regional eind í Región Jónisku Oyggjar. Høvuðsbýurin á Kefalonia er Argostoli.[1]
Innihaldsyvirlit
Jarðfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Oyggin er 781 km2, umleið ein triðingur av fólkunum búgva í Argostoli. Lixouri er tann næststørsti býurin, og tilsaman búgva 2/3 av íbúgvunum á Kefalonia í teimum báðum býunum. Kefalonia liggur mitt í miðdeplinum fyri eitt jarðskjálvta øki, og smáir jarðskjáltar sum ikki merkjast henda á hvørjum ári. Í 1953 hendi ein stórur jarðskjálvti, sum legði nærum alla oynna í oyði, bert bygdin Fiskardo har norðuri á oynni var so gott sum órørdur. Fleiri serstøk náttúrufyribrigdi eru á oynni, teirra millum er Mellisani holan, við einum vatni, sum er bæði uttanfyri holuna og inni í holuni og Koutavos vatnið í Argostoli.
Náttúra[rætta | rætta wikitekst]
Fjøll og trø[rætta | rætta wikitekst]
Hægsta fjallið á oynni er Ainos fjallið, sum er 1628 m høgt; í ein útnyrðing eru Paliki fjøllini, har Lixouri er saman við øðrum fjøllum sum Geraneia (Gerania) og Agia Dynati. Toppurin á Ainos fjallinum er yvirvaksin við Abies cephalonica (grikskum granntrøum) og er ein náttúrupark. Oyggin hevur verið illa plágað av skógareldum í 1990-árunum og í 2000-árunum.
Djóralív[rætta | rætta wikitekst]
Kefalonia er væl kend fyri tær stóru havskjaldbøkurnar (Caretta caretta), ið leggja síni egg á Kaminia strondini. Skjaldbøkurnar verða vardar av einum Havskjaldbøku Verju-felagsskapi.[2]
Millum eysturstondina og oynna Ithaka, heldur ein hóttur kópur til, munkakópurin (Monachus monachus).
Yvir 200 ymisk fuglasløg eru sædd á Kefalonia.[3]
Fólkatalið[rætta | rætta wikitekst]
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Kirkjur og klostur[rætta | rætta wikitekst]
Á oynni eru fleiri klostur og kirkjur, tvey klostur eru á tí breiða partinum av oynni: Aghia Panagia í Markopoulo í ein landsynning og Sankta Gerasimus av Kefalonia, sum liggur ávegis millum Argostoli and Michata í einum dali, umgyrt av fjøllum. "Sissia" klostrið sigst vera stovnað av Frans av Assisi, tað varð oyðilagt av jarðskjálvtalnum í 1953, men leivdirnar av tí síggjst enn.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Lógin hjá Kallikratis Innlendismálaráð Grikkalands
- ↑ Loggerhead Turtles In Kefalonia
- ↑ Loggerhead Turtles In
- ↑ Detailed census results 1879 dlib.statistics.gr
- ↑ Detailed census results 1896
- ↑ Detailed census results 1920
- ↑ Detailed census results 1940
- ↑ Detailed census results 1961
- ↑ Detailed census results 1981
- ↑ Detailed census results 2001 dlib.statistics.gr