text:
Lýsing
Ert tú búskaparfrøðingur og kundi hugsað tær at arbeitt við spennandi uppgávum á Tryggingareftirlitinum?
Tryggingareftirlitið, ið er ein partur av Vinnustovninum, hevur eftirlit við tryggingarfeløgum og eftirlønargrunnum eftir tryggingarlógini, umframt annað uttanhýsis eftirlitsvirksemi sambært serligari lóggávu.
Vit bjóða
Vit kunnu bjóða eitt spennandi, fjøltáttað starv við avbjóðandi uppgávum av stórum týdningi fyri vinnu og borgarar. Tú kemur at hava eftirlit við solvensi og váða umframt roknskaparligt eftirlit við feløgunum, og fevnir hetta bæði um regluligar og serligar eftirlitsuppgávur. Harumframt kemur tú at gera búskaparligar greiningar og hagtøl, eins og tú kemur at fylgja við altjóða menningini á økinum.
Starvið er fakliga og persónliga mennandi. Vit leggja dent á at bjóða starvsfólkum okkara viðkomandi eftirútbúgving.
Tú fært møguleika fyri at ávirka tínar arbeiðsuppgávur og fært innlit í tryggingarliga partin av fíggjargeiranum.
Somuleiðis fært tú møguleika til, eftir tørvi, at loysa aðrar uppgávur á Vinnustovninum.
Førleikakrøv
Umsøkjarar skulu hava:
- viðkomandi búskaparliga kandidatútbúgving, t.d. cand. polit., cand. oecon ella cand.merc.aud.
- góð analytisk og støddfrøðilig evni, góð samstarvsevni og vera arbeiðssamir
- skil á heildini og samstundis ans fyri smálutum
- hug og evni at arbeiða sjálvstøðugt umframt at arbeiða í toymi
- hug og áræði til javnan at seta seg inn í nýggj viðurskifti
- góð evni at samskifta í skrift og talu
- royndir innan privata ella almenna fyrisiting.
Setanartreytir
Starvið verður sett sambært galdandi sáttmála millum Fíggjarmálaráðið og Búskapar- og Løgfrøðingafelag Føroya. Starvið verður at seta skjótast gjørligt ella eftir avtalu. Setanin fevnir um Uttanríkis- og vinnumálaráðið og stovnar undir tí, umframt Løgmansskrivstovuna og onnur stjórnarráð.
Upplýsingar og umsókn
Tú kanst fáa meira at vita um Tryggingareftirlitið á www.tryggingareftirlitid.fo.
Ynskir tú nærri upplýsingar, ert tú vælkomin at seta teg í samband við Jógvan Thomsen, stjóra, á tlf. 21 60 20, teldupost: jt@tryggingareftirlitid.fo, ella Leivur Harryson, ráðgeva, á tlf. 55 60 26, teldupost: lh@tryggingareftirlitid.fo.
Umsókn við prógvi, CV og møguligum viðmælum skal sendast til:
Tryggingareftirlitið
Skálatrøð 20
Postboks 73
FO-110 Tórshavn
ella sum teldupostur til:
tryggingareftirlitid@tryggingareftirlitid.fo
og vera stovninum í hendi í seinasta lagi mikudagin 8. august 2018.
Í sambandi við setanina skal revsiváttan vísast fram.


c: text/html

text:
Málmennirnir uppá pláss
EB/Streymur hevur gjørt eina eitt ára avtalu við málmennirnar báðar, Róa Zachariasen og Jákup Højgaard, sum aftur í ár skulu kappast um málmansplássið í felagnum. Eisini er avtala gjørd við Jákup Andrias Hansen sum aftur í ár verður málmansvenjari.
20 ára gamli Rói Zachariasen kom til okkum frá AB í 2017. Fyrsta árið var hann eykamálmaður fyri ein sera væl spælandi Trygva Askham, men tó so, so sluppu við at síggja hann á vøllinum 6 ferðir tað árið. Í fjør gjørdist hann fyrsta val á málmanspostinum og leikti 28 dystir fyri betri liðið.
Tað verður aftur í ár 24 ára gamli Jákup Højgaard, ið skal kappast við Róa um málmansplássið. Jákup kom til okkum í fjør, frá B36. Umframt at leika ein dyst fyri betriliðið var hann fastur maður á 2.deildarliðnum, ið vann seg upp í 1.deild.
Vit, í felagnum, føla okkum heppin at hava tveir so ungar, professionellar og evnaríkar málmenn í felagnum og gleða okkum at síggja úrsliti av kappingini teirra millum.
Tað verður Jákup Andrias Hansen sum aftur í ár verður málmansvenjari á betriliðnum og sum skal fáa tað besta úr málmonnunum báðum. Eisini kemur hann at samskipa venjingina til teir ungu málmennirnar í felagnum. Sostatt er venjaratoymi runt betriliðshópin komið uppá pláss við Jákup Martin sum høvuðsvenjara, Tummas sum hjálparvenjara og Jákup Andrias sum málmansvenjara.
Vit ynskja teimun trimun allar bestu eydnu í komandi árið.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Í bókini “Mere Christianity” leggur C. S. Lewis (1898-1963) m.a. dent á, at vit øll kenna munin millum rætt og skeivt, og at vit harvið eisini viðurkenna, at ein objektiv morallóg finst. Tá ið vit ransaka okkum sjálvi, síggja vit, at henda morallógin bendir á, at onkur ella okkurt ynskir, at vit skulu hava eina ávísa atferð. Hesin onkur ella hetta okkurt, sum eggjar okkum til at gera tað rætta og sum fær okkum til at kenna okkum illa við, tá ið vit gera tað skeiva, er best forstaðið sum ein máttur, ið stýrir alheiminum.
Lewis byrar við at leggja dent á, at fólk, sum skeldast, ofta koma við útsøgnum so sum: “Hvat hevði tú sagt, um onkur hevði gjørt tað sama ímóti tær?” – “Hatta er mín sessur, eg var fyrstur har” – “Gev mær eitt petti av appelsinuni hjá tær, eg gav tær eitt petti av míni” o.s.fr. Lewis sigur, at fólk peika á ein ávísan standard fyri atferð, tá ið tey úttala seg á henda hátt. Svarið hjá hinum persóninum peikar eisini á tann sama standardin, tí at hann byrjar at umbera sína atferð. Tess vegna sigur Lewis, at tað sær út til, at báðir partar hugsa um hina somu morallógina. Lewis sigur, at fólk skeldast, tí at tey royna at vísa á, at hin persónurin tekur feil, og at hetta ikki hevði givið nakra meining, um ikki báðir partar vóru frammanundan samdir um, hvat ið er rætt og skeivt, líkasum tað í fótbólti heldur ikki hevði givið nakra meining at snakkað um straffi o.s.fr., uttan at vera samdur um spælireglarnar frammanundan.
Lewis peikar á, at man í gomlum døgum kallaði hesa lógina fyri náttúrulógina, og at tankin handan hetta navnið var, at líkasum tyngdarlógin og hinar biologisku lógirnar áhaldandi eru galdandi, soleiðis er menniskjan eisini løgd undir sína egnu lóg. Tó er tað ein stórur munur millum hesar lógirnar. Meðan eitt likam ikki kann avgera, um tað vil akta tyngdarlógina ella ikki, so kunnu menniskju tó avgera, um tey vilja akta náttúrulógina. Lewis sigur, at lógin varð kalla náttúrulógin, tí at man hugsaði, at øll menniskju kendu hesa lógina frá náttúrunnar hond, og at tey tess vegna ikki høvdu brúk fyri at verða upplærd í henni. So statt hugsaði man altso, at tankin um góða atferð var sjálvsøgd fyri øll menniskju. Um hetta ikki var tilfeldið, so hevði tað heldur ikki givið nakra meining at funnist at nazistunum fyri teirra brotsgerðir. Hvussu kann man siga, at nazistarnir gjørdu nakað skeivt, um tað rætta ikki er nakað veruligt – nakað veruligt, sum nazistarnir innast inni eisini kendu til?
Tað næsta punktið hjá Lewis er síðani at staðfesta, at eingin ger veruliga eftir náttúrulógini. Fyri at draga saman um sigur Lewis t.d.: “Nú eru tvey sjónarmið, eg skal leggja dent á. Í fyrsta lagi, at menniskju um allan heimin hava hesa sjáldsomu hugmynd, at tey eiga at bera seg at á ein ávísan hátt, og tey kunnu ikki rættiliga loysa seg frá henni. Í øðrum lagi, at tey ikki soleiðis bera seg at samsvarandi hugsjónini. Tey kenna “náttúrulógina,” men tey bróta hana. Hesar sannroyndir eru grundarlagið undir greiðari hugsan um okkum sjálvi og tann alheim, vit liva í.”
Síðani spyr Lewis, hvat ið hetta sigur okkum um tann alheimin, vit liva í. Fyri tað fyrsta leggur hann dent á, at menniskjan altíð hevur undrast yvir, hvat ið alheimurin veruliga er, og hvussu hann bleiv til. Hann sigur, at tvær áskoðanir hava gjørt seg serliga galdandi viðvíkjandi hesum spurningunum. Hin fyrsta er hin materialistiska áskoðanin, har ið man hugsar, at materia og rúm altíð hava verið til, og at alheimurin er eitt úrslit av tilvild. Hin seinna áskoðanin er átrúnalig, har ið man sigur, at ein hugsandi vera finst handan alheimin, sum hevur tilvitan og endamál og sum tekur okkurt fram um okkurt annað. Og á hesum grundarlagið skapaði tað bæði alheimin og hugsandi skapningar í tess líkheit.
Síðani vísindi einans tekst við tað, ið kann eygleiðast, so kann hon hvørki sanna ella avsanna tað, sum er handan alt. Lewis sigur, at lívsins stóru spurningar vilja áhaldandi vera har, sjálvt um vísindi gjørdist fullkomin, soleiðis at hon visti alt um alheimin. Hóast hetta hevði man áhaldandi spurt: “Hví er ein alheimur?” Og: “Hevur hann nakra mening?” Støðan hevði verið púra vónleys, høvdu hesar sannroyndir ikki verið: Tað er ein lutur, og bert ein, í øllum alheiminum, sum vit vita meira um, enn vit kunnu læra við eygleiðing uttanífrá. Hesin eini luturin er sjálv menniskjan. Vit eygleiða ikki bara menniskju. Vit eru menniskju. Síðani vit sum menniskju hava upplýsingar um menniskjuna innanífrá, so vita vit eisini, at menniskjan liggur undir eini morallóg, sum menniskjan ikki sjálv er orsøk til, og tó kennir hon tað sum eina skyldu at halda júst hesa morallógina.
Niðurstøðan hjá Lewis er so statt, at tað má vera ein megi handan sannroyndirnar, ein stjórnari, ein vegleiðari, sum stýrir alheiminum, og sum stígur fram í menniskjuni sum ein lóg, ið noyðir menniskjuna at bera seg rætt at. Lewis sigur, at vit mugu ganga út frá, at talan er um eina hugsandi veru, tí at alt hitt, sum vit kenna, er materia, og tað verður trupult at hugsa sær eitt stykki av materiu, sum gevur boð.
At enda leggur Lewis eisini dent á, at kunnleikin um, at vit hava eina morallóg, og at vit bróta hana, hesin kunnleikin, sigur hann, eigur at fáa okkum til at kenna okkum órólig. Lewis undirstrikar, at kristindómurin sigur, at menniskju mugu iðra seg, og at hann lovar teimum fyrigeving. Kristindómurin hevur einki at siga menniskjum, sum ikki vita seg at hava gjørt okkurt, sum neyðugt er at iðra seg um, og sum ikki hava varhuga av, at teimum tørvar fyrigeving.
Tað er eftir, at vit hava skilt, at ein verulig morallóg er til og at ein máttur er handan hesa lóg – og at vit hava brotið hesa lóg og sett okkum sjálvi skeivt upp ímóti hesum mátti – tað er eftir alt hetta, ikki eina løtu fyrr, at kristindómurin fer at siga tær okkurt. Tá ið tú veitst, at tú ert sjúkur, fert tú at lurta eftir læknanum, sigur Lewis.
Kelda
Lewis, C. S. 1997. Berur kristindómur. Tórshavn: Sprotin, s. 15-41.


text:
Tá ið tíni viðskiftafólk trína inn í handilin, er tað av størsta týdningi, at tey kenna seg væl. Gera tey ikki tað, so eru tey skjót á dyr aftur. Tú kemur langt við einum smíli, men summi fólk eru fáorðað og ynskja at ganga fyri seg sjálvi. Tá er neyðugt at dekorera og skelta handilin soleiðis, at eingin ivi er um, hvat vendir upp, og hvat vendir niður. Og næstu ferð, tíni viðskiftafólk koma á gátt, koma tey ikki bara inn at venda – men inn at vitja.
Við okkara servitan, útgerð og tilfari fáa vit gjørt snøgt sagt alt tað, tú kundi hugsað tær. Við skelting og dekoreraðum skilaveggum fært tú leiðbeint viðskiftafólkunum betur. Vilt tú hava betri ljóðviðurskifti, so hava vit eisini ljóðplátur – ið tú kanst prenta á, so tær fella væl inn í kringumstøðurnar. Vilt tú gera meir burturúr? Kanska til okkurt serligt høvi? So hava vit eisini fløgg, plakatur, mottur og bannarar. Og hvussu sær út uttan á handlinum? Sæst hann nóg væl? Hvat við einum feitum ljósskelti? Kanska útskornar stavir? Við hjálp frá Dekostovuni kanst tú ordiliga spíla teg út.
Dekostovan
Stiðjagøta 11
Postboks 1145
110 Tórshavn
Føroyar
+298 347 150SAMBAND@DEKOSTOVAN.FO
Slá upp á tráðin á 347 150 ella send okkum teldupost.
Tú kanst eisini melda teg til okkara tíðindabræv.


text:
Fastogn
Tíni sethús og møguligar fastognaríløgur innan- og uttanlands eru ofta ein sera týðandi partur av tíni fíggjarstøðu. Við fíggjarforsøgnini fært tú yvirlit yvir, hvussu tín fastognaríløga ávirkar tínar samlaðu ognir – bæði í dag og í framtíðini.
Umlegging av lánum
Realkredittmarknaðurin er sera skiftandi. Í Private Banking leggja vit dent á at vera framsøkin, tá ið vit síggja møguleikar fyri teg - t.d. í sambandi við umlegging av lánum. Hetta gevur tær fíggjarligt rásarúm, og samstundis fært tú møguleikan at minka um rentuútreiðslurnar, restskuld ella stytta lánstíðina.
Fastognaríløgur
Vit samanseta fíggingina við støði í tínum váðaprofili og íløgutíðarskeiði, soleiðis at hon samsvarar við tín tørv, fíggjarstøðu, aðrar íløgur, o.s.fr. Við fíggjarforsøgnini fært tú harafturat yvirlit yvir, hvat íløgurnar hava at siga fyri tína samlaðu fíggjarstøðu.
Foreldrakeyp – ella øvugt foreldrakeyp
Hugsar tú um at keypa bústað til tíni børn ella foreldrini? Tín Private Banking-ráðgevi kann ráðgeva tær um reglurnar á økinum, m.a. um víðarisølu til tíni børn/foreldur og møguleikar við kapitalvinningi.
Keyp og søla av fastogn - Vit hava netverkið
Vit hava samstarv við fastognarmeklara, skalt tú keypa ella selja fastogn. Vit kunnu hjálpa tær við:
- Sethús ella eigaraíbúð
- Lutaíbúð
- Summarhús
- Fastogn í Danmark
- Við keyp av ogn í Danmark veita vit realkredittlán í samstarvi við okkara samstarvsfelaga Totalkredit.


text:
Finn ein fyrilestur
Vit eiga nógvar granskarar í Føroyum, sum vita eina rúgvu um nógv ymisk viðurskifti. Hesir granskarar siga øðrum frá um sína gransking við at geva út bøkur, greinar, postarar og frágreiðingar. Teir undirvísa eisini á Fróðskaparsetrinum ella á øðrum lærustovnum og halda fyrilestrar bæði fyri øðrum granskarum og fyri almenningi.
Hevur títt felag, virki ella stovnur brúk fyri einum ella fleiri innleggum til ein aðalfund, nevndarfund, skeið, temadag, starvsfólkadag ella annað, er ein møguleiki at fáa ein granskara at halda ein fyrilestur fyri tykkum. Flestu granskarar eru vanir at halda fyrilestrar fyri almenningi og til ymisk høvi. Tit kunnu fáa ítøkiliga vitan um eitt ávíst evni, íblástur til framhaldandi arbeiði, upplegg til kjak ella... Ja møguleikarnir eru nógvir.
Ein fyrilestur er vanliga 30-45 min. umframt tíð til spurningar og kjak. Er talan um panelorðaskifti má roknast við 5-15 min. fyri hvørt innlegg, alt eftir talið á luttakarum, og góða tíð til kjak aftaná.
Í vinstra bredda er eitt yvirlit við ymiskum fyrilestrum, sum fólk hava játtað at kunna halda, treytað av, at hetta verður avtalað í góðari tíð frammanundan og at tað passar við kalendaran annars.
Samsýning
Um ikki annað verður avtalað, skal fyrilestrarhaldarin hava eina rímiliga samsýning fyri sín fyrilestur. Tað er givið, at áhugafelagið við 15-20 áhoyrarum, ikki hevur orku at rinda tað sama sum ein almennur stovnur ella eitt privat virki. Taksturin hjá Fróðskaparsetrinum fyri fyrilestrar hevur í fleiri ár verið kr. 2.000. Hetta verður mett at vera heldur ríkiligt, um talan er um lítið felag, men alt ov lágt, um talan er um professionellan fyrilestur á tiltaki hjá einum stovni ella virki. Hvussu ein fyrilestur verður samsýntur, er altíð eftir avtalu millum tann, sum bíleggur, og fyrilestrarhaldaran.
Uttan mun til samsýningina, er tað góður siður at rinda fyrilestrarhaldara fyri útreiðslur í sambandi við tiltakið, t.d. fyri ferðing, mat og tilfar.
Onnur mið
Fróðskaparfelagið og Fróðskaparsetrið skipaðu í mong ár regluliga fyri almennum fyrilestrum. Á snar.fo eru fyrilestrarnir, sum vóru sjónvarpaðir undir heitinum Speki, savnaðir. Fleiri fyrilestrar hava eisini verið hildnir fyri Granskinagrráðið á Vísindavøkunum og á Vísindavøku á ferð seinastu árini. Her er helst eisini møguligt at finna onkran fyrilestrarhaldara, um okkurt evni saknast í yvirlitinum.


text:
- Publiceret den 24 mai 2011
- Víst: 18640
Sum nevnt aðrastaðni, lógu Gjógv og Funningur saman í einum og øllum til umleið 1826. Tá fekk Gjógv frábýtt markatal, 15 merkur, sum er helvtin av jørðini í báðum bygdunum. Eisini vórðu bjørgini býtt tá. Funningsmenn býttu, og gjáarmenn tóku. Býtt var soleiðis, at øll bjørgini fram við landi - av Múlanum og vestur til Stein - vóru býtt javnt móti Búgvanum og Torvu. Gjáarmenn tóku Búgvan og Torvu, og hetta býtið av bjørgunum er galdandi dagin í dag.
Einaferð varð ein gjáarmaður spurdur, hví teir ikki tóku fastlandið heldur enn Búgvan og Torvu. Hann svaraði: "Tað er óneyðugt at taka fastlandið, tí skeiðin liggur hjá". Hetta skuldi óivað skiljast soleiðis, at bjørgini vóru so høglig, at har kundi tú altíð "sníkja" teg við stongini.
Funningsmenn munnu eisini hava verið væl nøgdir við sín part, tí bjargamaðurin Pól Jóhannes í Lon, úr Funningi, nevndi m.a. í eini útvarpssamrøðu, at hann helt, at bjørgini høvdu líka nógvan fugl sum Búgvin.
Hóast bjørgini eru býtt, so hava funnings- og gjáarmenn í góðum felagsskapi røkt tey. Gjáarmenn hava verið nógv í Funningsbjørgunum saman við funningsmonnum, meðan funningsmenn harafturímóti lítið hava verið í Búgvanum við gjáarmonnum - hvør orsøkin til tess man vera.


text:
Caviar, Foie gras, ostrur og bouillabaisse í Fútastovu
Fútastova er júst latin upp aftur eftir umbygging. Hugnaliga matstovan er innrættað av nýggjum við snotuligari franskari barr og upprunaliga inngongdin er tikin í nýtslu aftur. Nýggjur høvuðskokkur er Teitur Christensen, ið er komin heim úr Danmark, har hann hevur starvast á spennandi og viðurkendum matstovum seinastu 12 árini.
Teitur vil bjóða føroyingum klassiskar franskar rættir upp á sín egna máta og eisini øðrvísi og óvæntaðar rávørur, smakkir og upplivingar.
Teitur Christensen
Hevur búð í Danmark í 12 ár.
Útlærdur kokkur frá Madklubben í 2009.
Stovnaði saman við øðrum í 2011 "Nose2tail" í Kødbyen við burðardyggum, vistfrøðiligum og lokalum rávørum. Matstovan fekk hvønn dag heil dýr inn og avgjørdi dagsins matskrá eftir rávørunum.
Souchef á “Les trois cochones” (teir 3 grísarnir).
Flutti til føroya í mars 2017. Fyrst sum høvuðskokkur í Áarstovu og síðani september sum høvuðskokkur í Fútastovu.
Caviar, foie gras, Ostrur og bouillabaisse
Fútastova bjóðar klassiskan franskan mat, sum verður tilgjørdur upp á okkara egna máta og í so stóran mun sum til ber við føroyskum rávørum. Nýggja matskráin bjóðar eitt nú Caviar, ostrur, Foie gras, tartare úr neytakjøti, Crème brûlée, føroyskar jákupsskeljar og so eisini franskar krebinettir.
Krebinettir eru ikki bara ‘danskt pjatt’, men upprunaliga ein fronsk delikatessa, Crépinettes, sum nú kann roynast í Fútastovu, tilgjørdar upp á tann ektaða franska mátan: Konfiterað kjøt av svínaskanki blandað við foie gras og urtum, ballaðar í feittnet og síðani stoktar. Franska delikatessan verður borðreidd við saltbakaðari sellerirót, tomatkompot og Sauce espagnole, ið er ein av teimum fimm fronsku grundsaucunum.
A la carte og tasting menu
Umframt nýggju à la carte matskránna bjóðar Fútastova eisini eina serliga table d’hôtes, ella tasting menu, um kokkurin setir saman. Tasting menu´in verður samansett av nøkrum av fronsku klassikarunum á matskránni og skiftandi rættum alt eftir árstíð, rávørum og hugflognum hjá kokkinum.
Umbygd matstova
Matstovan, sum húsast í søguligu Fútastovu heima í Havn, hevur fingið nýggjan køk við allari neyðugari útgerð til tann franska køkin. Eisini eru nýggj vesi gjørd og inngongdin er flutt har sum hon upprunaliga var. Eisini er ein snotulig fronsk, koparløgd barr sett upp í matstovuni, ið rúmar 50-55 gestir.
Ostur & vín
Væl umtókta tiltakið Ostur & vín heldur fram í Fútastovu, har tú kanst byrja vikuskiftið við góðum víni og osti hvønn fríggjadag kl. 16-18 (Eingin borðbílegging)
Fútastova hevur opið týsdag - leygardag kl. 18.00 - 22.00
Ella ring á telefon 411300


text:
Ætlar tú tær at fara ella leitar tú eftir einum friðskjóli, er Kvinnuhúsið ein møguleiki. Í Kvinnuhúsinum fæst ráðgeving, vegleiðing og hjálp til sjálvhjálp. Eisini ber til at búgva á Kreppumiðstøðini í Kvinnuhúsinum eitt tíðarskeið. Børn eru vælkomin við.
Kvinnuhúsið byrjar samrøðubólkar tvær ferðir um árið. Í bólkinum hittast kvinnur ið hava tað til felags, at tær hava verið útsettar fyri harðskapi.
Kvinnuhúsið bjóðar samrøður við sálarfrøðing.
Frá kvinnu ið ynskir at deila sínar upplivingar
Einaferð, fyri ikki so øgiliga lang…
Tað kann vera ringt at siga frá, tá tú hevur verið fyri harðskapi. Tað kann eisini ve…


text:
Dagtilhaldið á Eysturoyar Røktar- og ellisheimi.
Tilboðið verða veitt heimabúgvandi fólkapensjónistum, ið hava tørv á einum skipaðum tilboði.
Dagtilhaldið heldur til í Heimistovu á ERE.
Endamál:
At varðveita og stuðla førleika brúkaranna, tað veri seg likamliga, sálarliga, andaliga og sosialt.
Innihald:
Sosial samvera, ítriv av handaligum og andaligum slag. Møguleiki er fyri at fáa venjing.
Krøv til brúkaran:
Skal verða førur fyri fatanarliga, sálarliga og sosialt at taka virknan lut í teimum tilboðum dagtilhaldið hevur.
Megna at eta sjálvur.
Klára at fara á wc sjálvur (tó er møguleiki fyri stuðli).
Onnur tilboð:
Døgurði og annað ábit.
Hárviðgerð kann fáast sambært avtalu, og er til tey, ið ikki kunnu nýta tilboð í býnum/bygdini.
Fótarøkt kann veitast eftir nærri avtalu.
Opið er:
Týsdag, mikudag, hósdag og fríggjadag kl. 9.00-16.00.
Leiðari á Dagtilhaldinum er Eyðbjørg Joensen.


text:
Tjaldrið (lat. Haematopus ostralegus (Brünn); da. Strandskade) kemur á grækarismessu, verður altíð sagt. Men ikki kemur tað altíð sjálvan grækarismessudag1). Summi árini sæst tað nakrar dagar fyri; sjaldan man tað vera seinni. í hvussu er: grækarismessudag meta vit tjøldrini at vera her, og so væl eru tey fagnað, at hesin dagur fram um allar aðrar mishalgidagar er vorðin ein merkisdagur í árinum. Fá eru tey ár, at ikki onkur yrking verður gjørd um grækarismessu — tjøldur — várkenslur.
Fyrst síggjast bara nøkur fá saman, og tey gera lítið um seg, bert eini tvey »klipp« hoyrast nú og tá, meðan tey flúgva; tey eru ferðamóð. Men skjótt síggjast smáir flokkar bæði í bø og haga og í fjøruni, summi títt titandi, summi hoppandi á øðrum beini, og teirra glaða »klipp klipp klii« hoyrist árla og síðla. Hin ramligi snøgt avmarkaði svarti og hvíti liturin býður sær væl út, og tað álreyða nevið og teir korkareyðu føturnir eru gott prýði. Í haganum finna tey sær ormar og reyðmaðkar, í fjøruni fliður og sandmaðkar og mangt annað. Kemur tú á fjøru fram á eina hellu, sum tjøldur sita á, finnur tú stundum nógvar tómar fliðuskeljar. Flestu hava tær stórt skarð brotið úr røðini; men summar eru heilar, tær hava tey fingið leysar við at stumpa nevið knappliga at teimum. Øður taka tey eisini; men tá hevur tað hent, at øðan hevur tikið tjaldrið, klipt skeljarnar saman um nevið og hildið, til flóðin hevur køvt tað.
Um kvøldið sita tey í stórum flokkum — stundum 300 ella meir — kvirr í fjørusandinum, ella har sum stór vøtn eru niðast við vatnstrendurnar, og á hvørjum skeri og steini uttanfyri. Men út á vatn ella sjógv koma tey sera sjaldan, tó at tey væl kunna svimja nakrar hundrað metrar og eisini duga at kava.
Legst nú stórkavi á jørðina og brim í fjøruna, so ,hava tey tað ringt. Kuldan tola tey, men ikki hungurin. Har, sum minst kavi er, tyrpast tey tá saman í stórum flokki — um 1200 havi eg talt — og royna at vinna sær nakað. Men ov lítið munar; verður kavin leingi liggjandi, so hendir tað, at summi doyggja í raki.
Um mariumessu og úteftir eru nógvir flokkar í haganum, og mál teirra hoyrist allar vegir. Tað fyrsta, ið sær fólk nærkast, letur eitt lágmælt »vipp« til at boða hinum frá. Og mál teirra hevur so mong ymis ljóð, at tað er ikki gott hjá fólki at vita, hvat hvørt meinar. Eina mest hoyrist hlipp hlipp hlipp ella nøkur long hlii hlii, og stundum hesi bæði ljóðini saman hlipp hlipp hlii; so kann tað vera tant enn longur út til heli heli, sjaldnari hoyrist helip helip; tá ið tey fara at illskast, verður tað til eitt títtmælt hlipphlipphlü; og eru tey rættiliga ill, so láta tey kæru kæru. Í sólskini eru tey stundum so fró, at tey tríva í at syngja: tii liri lirri lirr ljóðar úr barkanum á teimum, meðan tey sita við víðopnum nevi. Blandast fleiri mál saman, kann ljóðið verða líkt songi frá óðinshanum. Tá ið næturnar eru ljósar, kunna tey hoyrast allar tíðir á samdøgrinum.
Út ímóti summarmála2) fara flokkarnir at minka. Tjøldrini eru farin at hugsa sær um reiður, og halda seg nú mest tvey og tvey saman. Stundum síggjast trý saman, men tá endar tað skjótt við tí, at tey tvey við hóttandi lótum og hvassmæltum »kæru« reka hitt triðja burtur.
Og nú verður stillari í haganum. Tjøldrini vilja ikki lata fólk ella fugl vita, hvar tey hava reiður, og eru tí fámælt og spakfør hesa tíðina; nærkast fólk teimum, renna tey tigandi burtur, heldur enn at fara á flog. Reiðrið gera tey allarflestu í eyri, nøkur fá í turrum svørði. Summi hava sama reiðrið í nógv ár, summi hava tvey reiður, sum tey nýta til skiftis annaðhvørt ár, summi sýnast at gera sær nýtt reiður á hvørjum ári. Skjótt er tað gjørt; ein grunn kulla við sløttum botni, tað er alt. Men vandin eru tey um tað, gamalt reiður verður altíð reinsað væl og virðiliga, og halda tey tað hava okkurt brek, so grava tey eitt nýtt. Tí síggjast ofta uttan um hitt rætta reiðrið nøkur tóm, summi eru frá árunum frammanundan, summi eru nýgrivin ella nýreinsað, men ikki hildin at vera nóg góð. Ikki vilja tey liggja bleytt, antin reiðrið er í eyri ella vølli, so leggja tey altíð smásteinar á botnin.
Gamalt er sagt, at tjaldur hevur fult reiður á krossmessu,3) men tað er bara fá ár. Vanliga verpingartíðin má heldur sigast at vera um gomlu krossmessu.4) Eggini eru bleikt morgrá við dimmum blettum, tí eru tey ring at fáa eyga á í eyrinum, og einki mætari í svørðinum, sum enn á ári er flekkutur av gomlum deyðagrasi.
Tjaldur verpur trý. Sjaldan verpa tey øll í tríggjar samfylgjandi dagar; oftast gera tey ein dag millum bæði tey fyrru, stundum millum bæði tey seinnu, og stundum tveir dagar ímillum. Ikki sjaldan verpa tey fýra; men tá fáa tey so illa vermt, at ofta doyr ein ungin í egginum.
Fólk sigur, at um tjaldur verður tikið, verpur tað aftur, men bara tvey; verða eisini tey tikin, orkar tað bara at verpa eitt, og síðan einki. Eg havi ongantíð havt hjarta til at royna, um hetta er beint, og skamm fái hvør, ið tað vil gera! Men eitt árið komu likkur og rændu øll tjaldursreiðrini her. Nógv vóru tey, sum ikki vurpu aftur; og í sama reiðrið varp einki. Í nøkur onnur reiður komu egg, tvey ella eitt, hendi seg trý. Men ikki so sjaldan verpa tjøldur tvey ella enntá bara eitt, um tey eru rænd.
Sjaldan sært tú tjaldur liggja á reiðrinum. Bøgan vermir fyri tað mesta. Steggin heldur seg nakað frá, onkurstaðni, sum sýnt er víða um. Tá ið fólk nærkast, gevur hann atlát — eitt heldur títt hvínandi hjib hjib hjib; sum vandin nærkast, verður tað títtari og snjallari — og bøgan, sum veit, at hennara svarta bak er sjónskt, skundar sær at renna av ella at flúgva av lágt fram við jørðini. Tjøldur, sum eru í nánd, hoyra hetta varskó, og eisini aðrir fuglar kenna tað væl, og vita, at nú er vandi á ferð; enntá kópur, sum liggur niðri á helluni og durvar, lyftir høvdið og skimast uttan um seg, tá ið tjaldrið varskógvar.
Frá tí at seinasta eggið er vorpið, til fyrsti ungin kemur út, ganga vanliga 27 dagar — stundum 26, stundum 28. Ofta, men ikki altíð, kemur fyrsta eggið, ið vorpið er, fyrst út. Ungarnir rýma skjótt úr reiðrinum, ofta sama dag, teir eru útkomnir. Summi tjøldur fylla nú reiðrið aftur við reinum eyri, so tey illa skiljast frá eyrlendinum, ið uttanum er, og kemur fólk fram at tí, láta tey ilskliga — tað sýnist, sum tey hava góðsku til búgv sítt og vilja verja tað frá at verða ørkymlað. Kvikir eru ungarnir til fóts, men tá ið fólk nærkast, liggja teir heilt stillir og eru tá ringir at fáa evga á. Omaná eru teir vakurt grásprøklutir við svørtum og morgulum strikum. Eisini tá ið, teir eru fjaðraðir, royna teir at fjala seg soleiðis, men tá ber ikki til, liturin er so sjónskur.
Tá ið teir eru floygdir, fara teir oman í fjøruna við hinum gomlu, sum teir væl kennast frá, av tí at nevið er dimmbrúnt har frammi, og beinini eru grálig. Antin teir við sínum enn ikki styrknaða nevi fáa ov lítið í fjøruni, ella at sjómaturin ikki gagnast teimum so væl — kemur langur skerpingur, so teir ikki orka at bora í hin sligna hógvin — so koma teir upp í rak, og verða stundum so ørmaktaðir, at summir orka ikki at flúgva, ja enntá kunna doyggja í máttloysi.
Aftur síggjast tjøldrini nú í stórum flokkum, men tey eru ikki so fró og mælsk sum um várið — skilnarstundin nærkast. Um miðjan september byrja tey at rýma, fyrst tey gomlu og síðan ungarnir, á mikkjalsmessu er bara eitt sløð av ungum eftir. Nøkur hendinga fá verða tó her allan veturin og tykjast at liva væl5). Í Íslandi eru tjøldrini bæði vetur og summar, hví munna tey tá rýma úr Føroyum?
Tjaldursungar, sum merktir vórðu í Føroyum, eru fingnir aftur í Frankaríki og Onglandi og Írlandi.
1) 12. mars. 2) 14. apríl. 3) 3. mai. 4) 15. mai — halvarðsøka. 5) Tí, at eg einki ár havi sæð tey, fyrr enn rúma tíð eftir at hini tjøldrini eru farin, giti eg, at tey eru íslendsk tjøldur, sum eru flutt til Føroyar.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Vaðfuglarnir hava langar og klænar føtur og eru berir langt niðan um fótliðin. Baktáin er lítil, á summum eingin. Flestallir duga at svimja, tó at teir gera næstan einki av tí. Summir hava eisini eitt eiti av fitjum. Allir eru teir flytifuglar.


text:
Heini í Skorini er føddur og uppvaksin í Havn. Hann tók prógv sum málsligur studentur í studentaskúlanum í Hoydølum í 2003. Í 2007 tók hann BA í stjórnmálafrøði í 2007 og í 2009 MA í religiónsvísindi frá King´s College, University of London.
Heini hevur seinastu tíggju árini starvast sum journalistur fyri Sosialin, Dimmalætting, Kringvarp Føroya, Atlantic Review, Ræson (DK) og Weekendavisen (DK). Harumframft var hann voluntør á barnaheimi í Cape Town í Suðurafrika í 2004, skrivari hjá Norðuratlantsbólkinum í danska fólkatinginum frá 2004-2007 og praktikantur á donsku sendistovuni í Tel Aviv í Ísrael í 2008.
Heini arbeiðir í dag sum freelance journalistur, fyrst og fremst fyri donsku Weekendavísina og Kringvarp Føroya.


text:
Lærugreinin smíð hevur í høvuðsheitum sítt støði í tí kunnleika og teimum royndum, gjørdar eru við teimum handverkum, ið er tilvirkað burtur úr træi, jarni o.ø. tilfari, eitt nú plasti, horni, beini, steini og leðri, bert tað stuðlar undir endamálið við lærugreinini.
Sjálvsagdur partur av undirvísingini í smíði er at nýta tilfar og amboð, og tí mugu allir næmingar eftir førimuni læra at kenna og nýta tilfar og amboð, so teir gerast upptiknir og fáa hug at arbeiða við handaligt arbeiði, bæði í sjálvum arbeiðinum at evna til og í gerandisdegnum.


text:
Lívið er løtur, heilsa abba tínum! Soleiðis segði Jens Dam Jacobsen við Eyðun Johannessen (við tveimum n-um og tveimum s-um), tá ið Eyðun var smádrongur. Fríggjakvøldið stóð Eyðun Johannessen einsamallur á pallinum í Tjóðleikhúsi okkara og segði frá lívi sínum. The grand old man innan føroyska leiklist, og maðurin, ið hevur verið við til […]
Vit fara í framtíðini at leggja út á heimasíðuna ein yrking um vikuna. Vikuyrkingin fer ikki altíð at standa á føroyskum. Onkur fer at standa á øðrum málum. Fyrsta yrkingin er eftir Ewa Lipska og er hon pólskur yrkjari. Hon er fødd í 1945. Hon hoyrir til nýggju bylgjuna av yrkjarum í Póllandi. Fyrsta savn […]
Fyri stuttari tíð síðani, debuteraði Katrin Reinert sum yrkjari við yrkingasavninum Kringvindar. Tá ið eg sigi, at hon debuteraði, so er tað ikki heilt rætt. Fleiri av yrkingunum, sum standa í debutsavninum, hava staðið á prenti í Venclum. Fyri ikki so langari tíð síðani ummældi eg yrkingasavnið Ravnar á ljóðleysum flogi – yrkingar úr uppgongini […]
Bergur Djurhuus Hansen ummælir Vencil 10. Nýtt og gott gamalt Vencil nr. 10 er áhugaverdur, men ikki ruddiligur Latið okkum taka (næstan) alt tað áhugaverda fyrst. Umleið ein fjórðingur av nýggja Vencili er vígdur danska yrkjaranum Willum Peder Trellund, sum andaðist í 2006. Trellund man vera mongum ókendur, men bæði sum persónur og sum […]
Lýsingarnar eru nógvar. Summar eru ógvuliga góðar, aðrar kundi heimurin livað fyriuttan. Union Bank of Switzerland gjørdi fleiri lýsingar, har kendir shakespearsjónleikarar lósu yrkingar eftir stórskøld. Stuttligt hevði verið at hugleitt um, hvør føroyskur banki kundi lýst við yrkingum eftir føroyskum stórskøldum? Tóat tiltrúgvin til bankaranr er grúiliga nógv versnað hesi seinastu árini, so er […]
Yrkingin “Invictus” eftir William Ernest Henley stóð í sjeynda Vencli. Yrkingina hevur Alexandur Kristiansen týtt. Invictus Um náttin svørt meg hylja vil, so anir tó mítt lívsins bál, eg takka øllum gudum vil alt fyri mína stældu sál. Eg gráti ei, um lagnan slær, og lívið er mær fátt og grátt, og svangist alt í […]
Í summarfrítíðini havi eg endurlisið yrkingasavnið Some Thing Black eftir franska yrkjaran Jacques Roubaud. Kendi amerikanski yrkjarin Rosmarie Waldrop hevur týtt savnið úr fronskum. Kona Roubaud, Alix Cleo, var fotografur. Á seinastu blaðsíðunum í savninum, eru fotomyndir, sum Alix Cleo hevur tikið. Jacque Roubaud er førddur í 1932. Hann er franskur yrkjari og støddfrøðingur. Hann […]
Samløgur – søgur frá lívinum eftir deyðan Í 2009 kom út stutt bók eftir amerikanska heilagranskaran, David Eagleman. Bókin eitur: Sum – tales from the afterlives. Sum heitið sigur, er hetta ein bók, ið sipar til ymisk lív eftir deyðan. Bókin er eitt smásøgusavn og blaðsíðurnar telja ikki meira enn 110. Søgurnar eru um, hvussu […]
Sporvognurin – ein ferð inn í annan heim Eftir Kristi Hansen Langsøga eftir Agnar Artúvertin Í hesum døgum er ein nýggj áhugaverd og spennandi skaldsøga komin út eftir Agnar Artúvertin. Kanska er rættari at siga langsøga, tí frásigarin sigur beinleiðis: “at meiningin ikki er, at hetta skal vera ein skaldsøga, men harafturímóti ein langsøga” (s.81). […]
Vencil hevur fingið loyvi frá Piu Tafdrup at prenta yrkingina, “Syv kjoler for synligheden”, sum hon skrivaði eftir ræðuleikarnar í Oslo og á Utøya hin lagnutunga dagin 22. juli 2011. Oddfríður Marni Rasmussen hevur týtt hana til føroyskt, og yrkingin fer at standa í Vencli nummar 11, ið kemur í oktober. Yrkingin hevur staðið í […]


text:
Maldivoyggjar
Maldivurnar (Divehi ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާ) eru í Indiska Havinum. Maldivurnar eru 1190 oyggjar, har fólk búgva á 162. 394 451 fólk búgva á Maldivunum við inntøku frá fiski- og ferðavinnu. Valutain hjá teimum eitur rufiya. Høvuðstaðurin eitur Malé. Landið er 100 % sunni islamskt. Oyggjaríkið Maldivurnar liggur í meðal bert hálvan annan metur omanfyri sjóarmálan, hægsta punktið í landslagnum er minni enn hálvan triðja metur høgt.
Maldivurnar vinna nógvan pening upp á ferðafólkavinnu [1]. Maldivurnar eru raktar av harðari búskaparkreppu í 2012. Fíggjarlógin hevur eitt undirskot uppá 34 prosent av bruttotjóðarúrtøkuni (BTÚ), fyrst og fremst orsakað av fallandi inntøkum frá ferðavinnuni.
Veðurlagsbroytingar[rætta | rætta wikitekst]
Maldivurnar eru í vanda fyri at fara undir heilt, orsakað av globalu upphitingini. Frítíðarparadísið í Indiska Havinum søkkur spakuliga til botns. Í 2007 ávaraði ST-veðurlagsstovnurin (IPCC) um, at ein vatnhækking í heimsins høvum uppá millum 18 og 59 cm. í 2100 fór at beina fyri møguleikunum at búleikast í oyggjarbólkinum í Indiska Havinum. Gongur tað so galið, sum ringastu spádómarnir hjá veðurlagsgranskarunum siga, er meginparturin av Maldivunum skolaður í havið, áðrenn henda øldin er av. Oyggjarbólkurin er eitt av teimum londunum í heiminum, sum er harðast rakt av veðurlagsbroytingunum, og sum hevur mest brúk fyri hjálp frá umheiminum. Heili 90 prosent av oyggjarbólkinum liggja minni enn ein metur yvir havyvirflatuni. Forsetin hevur fyrr sagt, at stjórnin sparir saman til at keypa ein landageira í Sri Lanka, India ella Avstralia, sum kann hýsa maldiviska fólkinum í framtíðini, tá oyggjarnar fara undir heilt. Umleið 394 000 fólk búgva í Maldivunum, sum umfata uml. 1200 oyggjar, harav 160 eru bygdar.
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Úr faldarinum:
Áðrenn tú velur fosturtøku
Við barn – og hvat so?
Ert tú við barn?
Flestu sum fáa at vita, at tær eru við barn gerast glaðar. Men tó ikki allar. Nakrar gerast skelkaðar. Tær hava ikki yvirlit yvir hvussu tær kunna fáa hetta barnið. Serliga um ein er heilt ung. Kanska stendur ein einsamøll við hesum barninum. Ella ein noyðist at gevast við eini útbúgving. Og hvussu við tí fíggjarliga. Og øllum tí praktiska.
Hvør skal avgera?
Møguliga er tú ein av teimum, ið meta fosturtøku sum eina loysn, her og nú. Kanska metir tú, at tað eru eingir aðrir møguleikar eftir. At støðutakanin longu er framd fyri teg. Av øðrum. Av honum, ið ikki vil verða pápi beint nú. Ella foreldrunum, ið hugsa um tína framtíð. Ella – um tú ikki ert ung longur – av teimum, ið halda at eingin meining er í, at tú skalt aftur verða mamma.
Statt ikki einsamøll við trupulleikanum.
Tað er ikki lætt at verða tann, ið skal taka hesa tungu avgerð. Tá avgerðin er tikin og framd, vendist ikki aftur. Tann støða tú ert í, ger tað ikki lættari. Tað er sum tú ert ikki við teg sjálva. Tað er tó heilt vanligt at tú ikki kennir teg væl tilpassar á morgni, tolir ikki nógv av, og ert úti av javnvág. Heldur teg ikki kunna koma yvir nakað.
Tú kennir teg einsamalla við trupulleikanum. Men soleiðis nýtist tað ikki at verða. Sjálvt um tað sýnist sum um at eingin av næstringunum vilja tosa við teg um hetta, so er tað nakað, ið tú mást hugsa um. Tú hevur krav um at fáa hjálp frá tí almennu skipanini. Og tú kanst fáa hjálp frá privatpersónum, t.d. ráðgevarunum í Føroya Pro Vita. ( Ráðgevarar hjá Pro Vita)
Gev tær góða tíð.
Møguliga skal avgerin takast um heilt stutta tíð. Men tú hevur hóast alt tíð til at hugsa teg um. Avgerðin tú tekur hevur ikki bert týdning fyri næstu mánaðirnar, men fyri restina av lívi tínum.
Barn títt er longu livandi.
Lívið hjá tínum barni byrjar við gitingini – tá egg og sáðkykna sameinast. Allir teir eginleikar, ið barn títt arvar – eginleikar uttaná og innaní – er avgjørdur frá hesi stund. Áðrenn fyrsti mánaðin er farin, er longu eitt hjarta ið slær.
Hvat sigur lógin?
Í Føroyum hava vit í meginregluni ikki “fría” fosturtøku, tað vil siga at tað skulu nakrar treytir verða uppfyltar fyri at ein kann fáa framda eina fosturtøku.
Umframt at treytirnar skulu verða uppfyltar, skulu eisini tveir læknar viðmæla at fosturtøkan verður framd.
Hóast hesar treytir, sýnist tað sum tað ikki er so stór forðing fyri at ynski um fosturtøku verður játtað, og tað sýnist sum læknarnir í Føroyum hava rættiliga nógv at siga hesum viðvíkjandi.
Hagtølini vísa at læknar ofta viðmæla fosturtøku.
Hvat hendir undir eini fosturtøku?
Flestu fosturtøkur verða framdar millum 7. og 12. viku. Mest vanligi hátturin í hesum tíðarskeiði er útsúgvingarhátturin. Í stuttum er mannagongdin tann at lívmóðurhálsurin verður víðkaður og eitt plastikrør verður koyrt inn í lívmóðurina.
Síðan verður barnið sogið út gjøgnum rørið við undirtrýsti. Í smálutum.
Aftana 12. viku er vanligt at geva eina sproytu við einum evni, ið kallast prostaglandin. Hetta setur føðingina í gongd. Barnið verður so føtt, ofta deyðføtt. Men barnið kann eisini verða livandi. Men tað fær onga viðgerð sum kann halda barninum livandi.
Er nakar vandi fyri heilsuni?
Fosturtøka kann geva heilsutrupulleikar. Hvussu ofta tað hendir er torført at áseta neyvt.
Tey hagtøl, ið verða førd á sjúkrahúsinum, siga at trupulleikar standast í 3-5% av førunum, um fosturtøkan verður framd í 8. til 12. viku. Seinni er vandin størri.
Ein av avleiðingunum av fosturtøku kann vera stórar bløðingar, ið vísir at læknin ikki hevur fingið alt út. So noyðist ein aftur á sjúkrahúsið fyri at verða útskava.
Ein annar vanligur trupulleiki er undirlívsbruni. T.v.s. bruni í eggjaleiðarunum og lívmóðurini. Ein slíkur bruni kann viðføra at eggjaleiðararnir lata seg aftur, sum ger at tað seinni kann gerast toført at gerast við barn.
Í heilt fáum førum hendir at lívmóðurin fær skaða av tólunum, ið læknin nýtir, og hetta kann geva trupulleikar við seinni barnburði.
Um long tíð er liðin síðan fosturtøka er framd, er sjálvsagt trupult at áseta neyvt, um tað er fosturtøkan, ið einsamøll hevur skuldina av møguligum trupulleikum seinni.
Tað finnast nógvar útlendskar kanningar, ið benda á eitt møguligt samband ímillum fosturtøku og ymiskar trupulleikar við seinni barnsburði: ov tíðliga føðing, at ein missur barnið, barnsburð uttanfyri lívmóður, v.m.
Sálarligir trupulleikar
Gerst ein tunglyntur aftaná fosturtøku? Tað er ikki semja um hetta. Tað sigur seg sjálvt, at tað er trupult at máta. Kenslur eru so ymiskar, frá persón til persón.
Nakrar kanningar, ið gjørdar eru í Danmark, vísa at tær flestu kenna seg lættari beint aftaná fosturtøkuna. “Nú er tað yvirstaðið.” Men hvussu er seinni?
Her vísa royndirnar m.a. úr USA, at nógvar kvinnur hava álvarsligar sálarligar trupulleikar, árini aftaná. Sálarfrøðingar tosa í dag beinleiðis um eitt “post abort-syndrom” ella “eftir-fostutøku-eyðkenni”, og nógvar ráðgevingarstovur til at hjálpa teimum eru settar á stovn.
Mangan er tað tó torført at áseta røttu sjúkuavgerð, tí tað higartil hevur verið vanlig hugsan, at ein ikki hevur sálarligar trupulleikar aftaná fosturtøku. Tí aftra kvinnur seg mangan at viðganga orsøkina til sálartrupulleikarnar, og tí fáa tær heldur ikki røttu viðgerð.
Føroya Pro Vita bjóðar ráðgeving og stuðul til kvinnur, ið hava tað trupult við seg sjálva eftir fosturtøku.
Amerikanska tíðarritið Life Magazine hevði hesa mynd á forsíðuni, av einum óføddum barni, ið var 18 vikur gamalt. Einar tvær vikur seinni, kunnu tær flestu merkja at barnið rørir seg. Barnið vigar í 20. viku uml. 500 gram.
Ein annar útvegur
Tú hevur loyvi at halda at tað er trupult. Tú hevur loyvi at halda, at tú ikki serliga væl kann átaka tær ábyrgdina av einum barni í løtuni. Sjálvt við tí hjálp tú kanst fáa frá tí almenna og eisini privat.
Men so er ein annar útvegur. Tú kanst føða barn títt og burtættleiða tað.
Nógv halda, at tað kensluliga er ein torfør avgerð, men hugsa tó um …
– at tú loyvir barni tínum at liva
– at tú gleðir tvey onnur menniskju, ið ikki sjálv kunna fáa børn
– at barnið hjá tær hevur sera góðar møguleikar at fáa eitt gott lív, tí ættleiðingarkrøvini eru sera strong
– at heilsuvandin í sambandi við barnsburð og føðing er minni enn í samband við fosturtøku
– at tú, tá ein tíð er umliðin, hevur tað betri við at vita at barnið hjá tær livir og hevur tað gott
Tú skalt eisini vita at um tú avgert at burtættleiða nú, men angrar tað aftaná føðingina, hevur tú ikki mist rættindini til at hava títt barn.
At fáa eitt barn.
“Eg haldi ikki eg eri før fyri at geva mínum barnið nakran góðan uppvøkstur”. Soleiðis eru tað mangar, ið siga sum grundgeving fyri fosturtøku.
Jú, tað kann verða trupult. Eisini um tú ert einlig mamma. Samfelagið er kanska ikki serliga barnavinarligt.
Men vit hava ikki loyvi at vísa ábyrgdina frá okkum. Títt barn er títt barn – líka mikið um samfelagið ger nógv ella lítið fyri teg.
Hugsa eisini um at tín sosiala og fíggjarliga støða skjótt kann broytast til tað betra um nøkur ár. Tað hendir jú so nógv í tilveruni, sum ein ikki veit um frammanundan – tíbetur.
Tað sum tú óttast í dag, er kanska tað tú gleðist yvir í morgin.
At fáa eitt barn merkir eisini at tú verður ámint um, at tað eru onnur virði í tilveruni enn bert tað materiella.
Børn hugsa ikki um sosialt støði – tað er nakað tey læra av okkum vaksnu. Børn eru krevjandi á heilt ein annan hátt.
Tey krevja foreldranna umhugsan, umsorg og kærleika. Tað er m.a. tí, at tað er so trupult – og frálíkt – at hava børn.
Men børn ikki bert kreva. Tey geva meir enn vit kunna máta í peningi. Tey geva seg sjálvi, kærleika, umsorgan, og so alt tað álit tey geva okkum og alla gleði ein fær at eiga børn.
Hvat gert tú nú?
Tú skalt sjálvandi fyrst umhugsa tína støðu gjølla. Royn í tíni familju, ella har tú ert, at finna tey menniskju, ið kunna hjálpa tær á ein og annan hátt.
Tú kanst eisini fara á Almannastovuna og biðja um at sleppa at tosa við ein Sosialráðgeva. Hesin kann so greiða tær frá hvussu tín støða vil verða, fíggjarliga, eina og viðv. útbúgving, íbúð, stovnsplássi til barnið o.s.fr.
Tú skalt minnast, at tú hevur møguleika at taka onkran við tær til slíka samrøðu.
Heldur tú at úrslitið ikki er serliga gott, so fell ikki í fátt, og gevst ikki á hendur.
Ring ella skriva til okkara. Samband til okkara bindur teg ikki til nakað. Avgerðin verður altíð tín. Tey fólk, ið tú tosar við, hava tagnarskyldu og tann ráðgeving og stuðul tú fært kostar einki.


text:
Føroyskur ungdómur altjóða møguleikar í Ríkisfelagsskapinum
22. mars 2019
Okkara ungdómur og føroyskar umboðsstovur
Føroyski ungdómurin hevur óavmarkaðar møguleikar at velja útbúgvingar í Danmark, sum eru á altjóða støði og sum kunnu tæna okkara samfelag, tá og um tey ungu venda aftur til Føroya.
Harafturat fáa tey lesandi fíggjarligan stuðul (SU), sum gevur teimum góðar liviumstøður og sum er við til at skapa trivna.
Ein sera spennandi møguleiki er at skapa møguleikar fyri, at okkara ungu eisini kunnu fáa sær innlit og fakiligar og sosialar førleikar í sambandi við altjóða samskifti og samstarv.
Hvat vil Sambandsflokkurin á Fólkatingi?
Fyri føroyska ungdómin kundi ein partur av menningini verði at fingi møguleikar at vitja og starvast á okkara umboðsstovum í Danmark, Íslandi, Russlandi og Onglandi.
Hetta hevur við sær, at føroyskur ungdómur fær nakrar fakiligar avbjóðingar o.a., sum kann tæna okkara landið í sambandi við altjóða samskifti og samstarv.
Lat okkum gera tað spennandi at verða føroyskur ungdómur, gera tað attraktivt at starvast í Føroyum við altjóða royndum og starvast í Føroyum við tilknýti til útheimin. Hetta kann eitt uppihald á føroyskari umboðsstovu gera til veruleika.
Hetta er upplagt eitt mál, sum eitt nýtt umboð frá Sambandsflokkinum á Fólkatingi, kundi arbeitt við og fingi politiska undirtøku fyri.
Kaj Leo Holm Johannesen
løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin
RN
Aftur


text:
Leiðslan í Tvøroyrar skúla arbeiðir miðvíst fyri at betra um umstøðurnar, so næmingar, foreldur og lærarar, trygt kunnu ferðast til og frá skúlanum.
Vit meta tað vera umráðandi og neyðugt, við breiðum samstarvi um trygdina hjá okkum øllum, sum hava okkara dagligu gongd við og í Tvøroyrar og Trongisvágs skúla.
Eitt samstarv, har foreldur (skúlastýrið), politi og kommuna eru samstarvspartar, er tí ynskiligt/neyðugt.
Vit mæla til, at virkisætlanin fyri ferðsluviðurskiftini hjá Tvøroyrar og Trongisvágs skúla verður endurskoðað 3. hvørt ár.
Í Tvøroyrar skúla ganga í ár 148 næmingar í 5. -10. Fl.(skúlaárið 2017-18)
Í Trongisvágs skúla ganga 97 næmingar í 1.-4 fl. (skúlaárið 2017-18).
Flestu næmingar búgva í Tvøroyrar kommunu, men vit hava eisini næmingar, sum búgva í Hvalba, Fámjin og í Hovi.
Allir næmingar og lærarar, sum skipa fyri onkrum uttan fyri skúlans øki í arbeiðstíðini, skulu vera í vesti.
Undirvísing
Fyri at okkara næmingar skulu gerast tryggir og ábyrgdarfullir í ferðsluni, leggja vit okkum eftir, at teir fáa eina verkliga og ítøkiliga ferðslu undirvísing í skúlanum.


text:
Myndir: Arctic Voyager landar til trý virkir
Myndir21-10-2018 - 16:10 - Jóanis Albert Nielsen
Fyri einum góðum tíma síðani kom Arctic Voyager stimandi norð ígjøgnum Vestmannasund, og fór á Vestmanna har teir skulu landa til Vestmanna Seafood.
Arctic Voyager hevur verið á sildafeltinum norðanfyri Føroyar, og tá ið vit ringdu umborð var sagt at teir høvdu 700 tons.
Arctic Voyager byrjar at landa til Vestmanna Seafood og verður so nógv landa í Vestmanna sum virki klárar at taka ímóti. Eisini verður koyrt í tangabilar sum skal suður til virkið í Hvalba. Restin av lastini verður landa til Pelagos í Fuglafirði.
Enn er óvist hvussu nógv verður landa til hvørt virkið.


text:
Samkoman ķ Betesda hevur samkenslu viš teimum, sum sita viš sakni eftir andlįt. Viš deyša og jaršarferš er so mangt tey avvaršandi hava at hugsa um. Hjįlagda vegleišing er ętlaš sum ein vinarlig hjįlp og įminning um ein part av tķ, sum er neyšugt at fyrireika ķ samband viš jaršarferš, so sleppast kann undan misskiljingum.
Upplżsingar um andlįt og jaršarferš eru eisini finna į heimasķšuni hjį Klaksvķkar Sjśkrahśsi: www.ks.fo
Sķ teigin Avvaršandi
SETIŠ TYKKUM Ķ SAMBAND VIŠ LEIŠSLUNA Ķ BETESDA SKJÓTAST MŲGULIGT FYRI AT AVTALA NĘR JARŠARFERŠIN KANN VERŠA.
Deyšsvįttan skal handast til sóknarprestin į stašnum. Er persónur deyšur į sjśkrahśsi ella rųktarstovni, syrgja viškomandi starvsfólk oftast fyri hesum.
Gravari skal hava frįbošan skjótast mųguligt, og įšrenn jaršarferšin veršur kunngjųrd.
Andlįt verša vanliga kunngjųrd ķ Śtvarpinum og ķ blųšunum. Setiš tykkum ķ samband viš mišlarnar ķ so góšari tķš sum mųguligt.
Kista/bųra: Tosiš viš Sjśkrahśsiš um kistu/bųru.
Lķkvognur skal hava frįbošan um nęr kistan skal koyrast.
Sjśkrahśsiš: Avtalast mį, nęr fariš veršur śr kapellinum.
Ķ Betesda: Ķ samband viš jaršarferšina er neyšugt at seta seg ķ samband viš viškomandi įbyrgdarfólk skjótast mųguligt.
Gravsįlmar mugu veljast og latast prentsmišju skjótast mųguligt.
Blómur og prżši kunnu umbišjast frį blómuhandlunum ķ bżnum. Tey įtaka sęr fegin at prżša viš kistuna ķ Betesda.
Jaršarferšin: Minnist til at bišja talarar, spęlarar, berarar og hjįlparfólk annars ķ góšari tķš.
Ervi: Mųguleiki er hjį teimum avarandi at skipa fyri ervi ķ Betesda.
Įbyrgdarpersónar:
Klaksvķkar Sjśkrahśs: tlf. 454545 - lok 4607
Sóknarprestur: tlf. 457580
Gravari: Jįkup Martin Gullaksen, tlf. 221610
Lķkvognur: Jįkup Martin Gullaksen, tlf. 221610
Prentsmišja: Noršlżsiš, tlf. 456285
Betesda: Sankey Višstein tlf. 457720 ella 232024
Kųkurin: Suffķa Ųsterų, tlf. 456598 ella 226598


text:
Leygarkvøldið 31. mars verður aftur okkurt á vási í Føroyahúsinum á Vesterbrogade. BangBangNight kallast tiltakið, og við nøvnum sum Gipsy Train, Swangah Dangah og Brynjolfur kann kvøldið kanska ikki lýsast betur.
Spennandi kvøld
Tað er FO Invasion, sum skipar fyri tiltakinum, og maðurin aftanfyri, Edmund Sofus Jacobsen, er ikki sørt spentur.
”Tað er heilt ótrúligt nógv hendir á føroyska tónleikapallinum, bara man vendir ryggin til eina løtu. Fyri meg er tað sum Gipsy Train eru dotnir úr bláari luft, men hetta eru ungir menn, allir við serstakum tónleikaligum dygdum, sum allir lýsa av kreativiteti. Og somuleiðis við Swangah Dangah. Má siga, at eg fyrst var eitt sindur forskrektur av teirra málbrúki; bar hetta til? Men teir eru eisini serstakliga dugnaligir – og so vita teir eisini hvat tað er at upptrakka. Brynjolfi havi eg arbeitt nógv við áður, og har veit man, hvat man fær. Hann er ein av bestu dj’unum í Keypmannahavn, og har kann næstan setast garanti uppá, at hann fær fólk upp at dansa. Tað skal ikki vera nøkur loyna, at eg eri spentur”
Provokativ list
Sum fyriskipari hevur Edmund úr at gera í hesum døgum, beint undan tiltakið. Eitt sum fyllir nógv er sjálvandi marknaðarføring, og tí hevur hann gjørt ómak við hesaferð. Og tó – kanska ov nógv, er Edmund komin at sanna. Sum liður í marknaðarføringini hevði hann fingið dugnaliga Bárður Dal-Christiansen at gera plakat. Hann hevur við síni list brúkt ein naknan konufólkayvirkropp, har bróstini tó eru útviskaði eitt (gott) vet. Hetta hevur ført við sær, at Edmund hevur fingið onkrar átalur, og myndin er vorðin sensurerað á m.a. facebook.
Spurdur um hansara reaktión til hetta, svara Edmund:
”Ja, persónliga haldi eg tað vera ein yvirreaktión frá summum. Tó kann eg væl skilja teirra perspektiv. Eg bleiv kanska bara eitt sindur kløkkur, tí eg sjálvur helt myndina vera so ræðuliga feita.”
Listamaðurin sjálvur, Bárður, hevur ikki merkt nakran stórvegis mótgang viðvíkjandi plakatini, men hansara standpunkt er tó greitt:
” Um fólk verða provokeraði av einari hiphop plakat, so er tað upp til tey sjálvi. Skilji ikki at nakar tímir at brúka orku uppá at brokka seg um tílíkt, serliga tá ið tað bara er til gagn fyri tiltakinum sjálvum. So fyri BangBangNight er tað bara win/win”.
Til júst hesa plakatina hevur Bárður ringt við at skilja, at fólk kunnu føla seg illa við.
” Í mínari verð er ein mynd av einum svøltandi barni í Afrika nógv meira stoytandi enn t.d. BBN plakatin. Hungursneyð er nakað vit verða noydd at taka eina støðu til, tí tað er nakað ið vit “sleppa” at síggja í reklamun/ tíðindum osf. Hóast tað er eitt nógv meir álvarsligt evni enn eitt par av boppum.
Um plakatin var beinleiðis pornografisk so ok, so kann eg skilja, at onkur verður stoyttur. Men tá Sirri kann vísa boppur í FO, so kunnu nakrar dreingir gott brúka boppir til eina konsert í DK. ”
Bárður heldur víðari, at tað fyri summi kanska kann vera ringt at skilja millum reina provokatión og list. Til tíðir kann tað kanska eisini vera eitt heldur tunt mark ímillum. Men hann heldur tó, at tá talan klárt og veruliga er um list, so tola fólk vanliga eitt sindur meira av.
” Men hetta, sum vit hava gjørt, er hvørki list ella provokation. Hettar er bara ein lýsing 🙂 ”
Ung og pornografi
Provokativ list fer altíð at vera eitt diskussiónsríkt evni. Skal ein seksuelt undir(yvir)tónað mynd kunna reklamera fyri einum tiltaki, sum ikki í sær sjálvum bjóðar inn til nakað slíkt. Tað tykist sum samtíðin í dag í hvussu so er sigur ja. Vit eru í einari tíð, har (næstan) alt er loyvi. Tað ræður um at rópa harðast, og hvat kann man annað gera enn at brúka provokatión, ella nærmari tað summi vilja síggja sum tað.
Eitt stórt argument í hesum er, at ørkymlan sjálvandi er fyri ungum. Við at kontinuert vera yviroyst við seksuellum, kanska pornografiskum tingum, kunnu tey koma at skilja mun ímillum hetta og veruleikan?
Hetta er júst eitt mál eitt lið av kroatiskum sociologum nýliga hava kannað. Tey lótu 544 lesandi m.a. fortelja um teirra pornonýtslu, tá tey vóru í aldrinum 14-17 ár, um teirra fatan av porno sum realitet, um meiningar til óforpliktandi sex, og hartil intimiteti í parforholdi.
Kanningarnar eru útgivnar í ”Psychology and Sexuality – Adolescent exposure to pornography and relationship intimacy in young adulthood” (Leystliga umsett: Óhóskandi eksponering til pornografi og parforholdsintimitet hjá ungum), og tær vísa gott nokk, at ung eru meira von við pornografi og tankan um at hava óforpliktandi sex, men tær vísa eisni á, at har onki samband er ímillum eksponering av pornografi til intimitet og samlív í parforholdi – í hvussu so er í Kroatia.
Framtíðarmarknaðarføring
Nú skal tað ikki sigast at yvirhøvur nakað pornografiskt er í plakatini til kvøldið í Føroyahúsinum, men av tí at tað eru fólk, sum hava hildið hana vera ”ov nógv”, kann tað tykjast aktuelt. Og áhugavert.
Sjálvt um Edmund fekk eitt sindur av mótgang av hendingini er hann tó glaður fyri allar tær positivu viðmerkingarnar hann hevur hoyrt um myndina.
”Eg havi aldrin hoyrt meira rós til nakað Bárður DC hevur gjørt, og tað eri eg sjálvandi glaður fyri. Plakatinar hjá Bárður eru á høgum listarligum støði, serliga hendan til hipp hopp kulturin. Sjálvandi hevur hann havt provokatión í tonkunum. Men um nøkur fólk taka tað illa, vil eg sjálvandi respektera tað.”
Sjálvur er hann eisini vitugur um, hvussu hansara framtíðarmarknaðarføring sær út:
”Eg verði nokk varin við at gera slíkt aftur.”
Eitt er tó víst. Ring reklama ER nú einaferð altíð ein góð reklama.
Tiltakið er í samstarvi við Føroyahúsið, Norðurlandahúsið, Summarfestivalin og Føroya Bjór. Um fólk hava hug at leggja leiðina framvið, er tað á Vesterbrogade 17A, staðið er. Dyrnar lata upp kl 23 við atgongumerkjum á 80 kr – inkl. garderobu. Samstundis er hetta eisini lutaseðil um atgongumerki til Summarfestivalin 2012.
OG vert at minnast, Happy Hour er til kl 24, har tvær dk øl fáast fyri 25 kr.


text:
Morafiskur, mora (moraættin)
Mora moro (Risso, 1810)
Stødd: Morafiskur verður upp í 80 cm langur.
Dýpi: Hann er botnfiskur millum 500 m og 2500 m dýpi.
Litur: Morafiskur er grábrúnur um bakið og gráur um síðurnar og undir búkinum. Inni í kjaftinum er hann blásvartur, og fjaðrarnar eru ljósabláar. Trolveiddur fiskur hevur ofta mist roðsluna og litirnar, og tá er fiskurin gráhvítur, nakað grómutur at síggja.
Teinar: R1 7-9; R2 42-46; G1 16-21; G2 15- 22.
Lýsing: Skapið er eitt sindur bøllut, tjúkkastur er hann um búkin. Hann hevur tvær ryggfjaðrar. Tann fremra er lítil og tríkantað, fremsti teinur er hægstur. Hin aftara er long og er aftur til klingruna. Hann hevur tvær gotfjaðrar, tann fremra er heldur størri enn hin aftara. Búkfjaðrarnar eru smáar og spískar, fremsti teinur er um tvær ferðir so langur sum hinir. Uggafjaðrarnar eru smáar og sita heldur fremri enn fremra ryggfjøður. Sterturin er nakað sýldur. Hann hevur lítið høvd, stutta gron, stór eygu, og eygnatvørmátið er væl størri enn gronin. Hann hevur finnu. Strikan er nakað bogin oman fyri uggafjøðurina.
Eyðkenni: Morafiskur minnir um lítlubrosmu, men skilist beinanvegin frá henni, við tað at hann hevur tvær gotfjaðrar, stuttar búkfjaðrar, stutta gron og stór eygu.
Týdningur: Hann fæst javnan sum hjáveiða bæði við línu og troli, men nøgdirnar eru smáar. Verður avreiddur, men hevur ikki stóran vinnuligan týdning.
da: Almindelig dybhavstorsk, en: Common mora - Mora, fr: Moro commun, ís: Móra
Útbreiðsla: Undir Føroyum er hann vestanfyri og sunnanfyri. Hann er við bankar og tindar á víðum havi suður úr Føroyum. Annars við Vesturafrika, Madeira, Asoroyggjarnar, í vestara parti av Miðjarðarhavinum, í hellingunum frá Gibraltar til Íslands. Í Indiahavinum og Kyrrahavinum. Við Avstralia og Nýsæland.
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Toskafiskar Gadiformes
Hópurin við toskafiskum hevur 9 ættir 75 slektir og 555 sløg.
Undir Føroyum eru 5 ættir ið hava 26 slektir og 36 sløg:
Teir hava heldur stórligt høvd. Teir hava eina til tríggjar ryggfjaðrar og eina ella tvær gotfjaðrar, summir hava stert, aðrir bert ein spíss. Á nøkrum sløgum er roðslan lítil og sløtt, á øðrum stór og rísin. Á flestu sløgunum eru uggafjaðrarnar aftari enn búkfjaðrarnar.
Nógv av sløgunum hava grunnnøs.
Teir eru bæði á grunnum og djúpum vatni. Við Føroyar liva allir toskafiskarnir í sjónum, men okkurt slag úti í heimi er í feskum vatni, og nøkur eru í blandingsvatni.


text:
Orð: Frances H. Rowley
Lag: William J. Kirkpatrick, Peter P. Bilhorn
Týtt: Victor Danielsen
1. Eg vil syngja um mín Harra,
hann, sum gav seg fyri meg,
sum frá síni dýrd í Himli
her til krossin boygdi seg.
Niðurlag:
Ja, eg syngja vil um Jesus,
tí hann doyði fyri meg!
Fyri meg úr synd at frelsa
hann á krossinum gav seg.
2. Eg fortaptur var, hann fann meg,
fann tann seyð, sum vilstur var,
til sítt bróst hann eymt meg legði,
frið í hjartað gav hann mær.
3. Eg var særdur, hann meg grøddi,
og av synd mín sál var mødd,
eg var blindur, eg var ræddur,
frið mær gav hans milda rødd.
4. Og um myrkar stundir koma,
og um sorgir tyngja meg,
Jesus fylgir mær tó altíð,
leiðir meg ein tryggan veg.
5. Hann skal halda mær til endan,
til eg fari foldum frá;
heimið har í høga Himli
skal eg tryggur, sælur ná.


text:
Høgni Reistrup
Sjónleikarhúsið bjóðar leygardagin tann 22 desember kl 20 Føroya fólki fyri seinastu ferð í ár ta serliga autentisku tónleikauppliving, sum bert er møgulig í Sjónleikarhúsinum.
Hesuferð er tað 23 ára gamli singer/songwriter Høgni Reistrup, sum eigur pallin. Høgni gav fyrstu fløgu sína Hugafar á ferð út í summar. Fløgan hevur fingið góð ummæli bæði í Føroyum og uttanfyri landoddarnar. Lagið Vit vita at so er kom beinleiðis inn á eitt fyrsta pláss á 15 teim bestu og var á ovastu rók, til lagið varð tikið av listanum aftur. Á konsertini leygarkvøldið fara vit at hoyra løg frá fløguni og eisini okkurt nýtt lag. Høgni Reistrup hevur fingið 8 tónleikarar at spæla saman við sær á konsertini, hesir eru Rúni Mouritsen, Høgni Fagraberg, Ísak Sambleben, Finnur Jensen, Tróndur Olsen, Heiðrun Petersen, Jona Jacobsen og Tóri Restorff. Eftir konsertina verður møguligt at keypa fløguna og at fáa hana signeraða.
Sjónleikarhúsið hevur í 2007 verið karmur um nakrar av ársins bestu konsert upplivingum. Budam, Teitur Lassen og Guðrið Hansdóttir teljast millum tey, sum í ár hava havt ógloymandi konsertir í húsinum.
Jan Lamhauge sigur soleiðis um sjónleikarhúsið í Dimmalætting (Nr. 109) tann 11. juni 2007 í ummælinum av útgávukonsertini hjá Teiti Lassen:
Men tað er tó trupult at ímynda sær eitt betri konsertstað enn hetta søguliga og hugnaliga húsið mitt í Havnini…(...)…og ikki minst so kennist í øllum húsinum – í flisunum, litunum á veggunum, á pallinum, balkongini, ja, í øllum sjónleikarhúsinum – ein andi av søgu og hita.
Sjónleikarhúsið fegnast um at kunna enda tónleikavirksemið fyri í ár við eini eksklusivari konsert við Høgna Reistrup.
Atgongumerki til konsertina fáast í forsølu á Kunningarstovuni í Havn.


text:
ELEKTRA á Tjóðpallinum
28. januar 2017 verður grikska tragedian ELEKTRA, eftir Sofokles, frumsýnd á Tjóðpallinum. Vit hava hitt leikstjóran Kim Dambæk og scenografin Jan de Neergaard til eitt prát um, hvat 2500 ára gamli leikurin hevur at bjóða okkum í 2017.
‘Um vit klára at vera saman við okkara familju, ja, so vita vit eina rúgvu, og eru næstan før fyri at vera saman við hvørjum sum helst í heiminum. Tí vit vita øll, hvussu tað er, at royna at fáa alt at hanga saman í gerandisdegnum, við bæði næru og fjaru familjuna; og hetta er ein partur av tí, ið leikurin er um: Familjusambond. Og í Føroyum vita tit nógv, um at vera tætt knýtt at familjuni.’
Kensluligi longsulin eftir rættvísi. Tankin um hevnd. Hann hevur verið til, so leingi menniskjan hevur verið til.
Elektra er ein elligomul - men enn moderna – griksk tragedia. Hon tosar við okkurt møguliga íbúgvið, møguliga mentanarligt. Okkurt innan í okkum. Sum fannst tá, og sum finst enn:
‘Hví skulu vit spæla eina gamla grikska tragediu í Tórshavn í 2017? Jú tað er tí, at vit eru í ætt við ta mentanina, hon varð skrivað í. Eg eri sum menniskja áhugað í at vita - hvør eri eg? Hvaðani eri eg? Hvørjir tankar og hugmyndir ávirka meg? - Tí, um eg eri tilvitaður um tað, so kann eg møguliga broyta tað… ella fagna tí… ella…’ sigur leikstjórin Kim Dambæk.
Lat okkum gjøgnum sjónleik læra okkum í felag!
‘Um fólk fáa eina kenslu av, ikki at vera einsamøll við torgreidda og fjøkjasliga familjulívinum, so haldi eg, at vit eru komin langt ávegis. Vit rætta fólki eina hjálpandi hond og siga ‘soleiðis er tað, soleiðis hava vit tað eisini!’. Tí onkuntíð hevur man hug at drepa síni nærmastu!
Hevnd alir hevnd - tað steðgar ikki. Tann mentunarligi tankin – ið liggur sum grund fyri okkara fatan av rættvísi - er ein tanki, ið er verdur at bjóða av.
‘Vit mugu vera varin við at lata rættvísið byrtast úr kenslunum, tí so verður blóðbað oman á blóðbað. Heldur skulu vit lata lógina og skynsemið valda. Tað er trupult fyri okkum, tí tankin um ‘eyga fyri eyga, tonn fyri tonn’ er so djúpt rótfestur í okkum. Hetta, ið nýggjatestamentið kom við, ‘at venda hin kjálkan til’, er framvegis ógvuliga nýtt. Bæði hesi sjónarmiðini eru umboðað í leikinum - Elektra (Gunnvá Zachariasen) er ímyndin av ‘eyga fyri eyga, tonn fyri tonn’, meðan systir hennara Krysothemis (Durita Andreassen) er sum ein kvinnulig Kristus ímynd.’
Elektra er ein av mest populeru figurunum í griksku mytologiini. Heili tvær tragediur eru skrivaðar um Elektru. Onnur eftir Euripides og hin eftir Sofokles, sum verður at síggja á Tjóðpallinum 28. januar 2017 í útgávuni hjá Frank McGuinness og týðing hjá Hans Tórgarð.


text:
Vælkomin í Norðoya Sparikassa
Um tú vilt vita, hvat vit kunnu bjóða tær sum privatkunda, sært tú her í skránni vinstrumegin nøkur dømi um, hvat vit kunnu bjóða. Tú ert sjálvandi eisini altíð vælkomin inn í eina av deildum okkara, at ringja ella senda einum av starvsfólkum okkara ein teldupost.
Vit hava nógvar ymiskar tænastur at bjóða tær sum privatkunda. Til dømis barnasamansparing, lestrarlán, billán, bústaðarlán, gjaldskort, eftirløn og íløgumøguleikar. Ja, listin er langur og tørvirnir ymiskir. Við dugnaligum starvsfólkum, ið øll seta kundan fremst, eru tú og fíggjarligu viðurskifti tíni í góðum hondum.
Tað er lætt at gerast kundi í Norðoya Sparikassa
Sum kundi í Norðoya Sparikassa fært tú ein kundaráðgeva, ið kann veita tær holla ráðgeving í øllum fíggjarligum viðurskiftum. Set teg í samband við okkum, og saman finna vit bestu loysnina, lagað til júst tín tørv og ætlanir.
Tað er lætt at flyta tíni peningaligu viðurskifti til Norðoya Sparikassa, tí vit gera alt pappírsarbeiði fyri teg. Vit átaka okkum eisini at seta okkum í samband við tín núverandi peningastovn, soleiðis at tú lættliga kanst gerast kundi í Norðoya Sparikassa.
Høvuðsskrivstova
Norðoya Sparikassi
Ósávegur 1
Postboks 149
FO-710 Klaksvík
ns@ns.fo
Upplatingartíðir
Mánadag – fríggjadag kl. 9.30 – 16.00
tó hósdag til kl. 18.00


text:
3-6 ár - bøkur merktar við "Tónleikur"
Vís alt at sova bíbliusøga bókstavirnir dýr emil í lønnibergi ferðast Flekk fótbóltur føðingardagur gandur gentur heilsa heim heks huldukona jól kenslur klassikari krógva og blunda kyn kærleiki longsul lundar lýs Mamma Mu mjólk mumi náttúra Nýggjastu orð Pettson og Findus pippi pixi sangur/tónleikur skemt skrímsl Sven Nordqvist systkin telda tenn tolsemi tryggleiki trøll tónleikur vampýrur vespa vikudagar vinir vættur víkingar ættleiðing ævintýr ítriv ítrótt órættvísi øvund øvundsjúka


text:
Damixa Silhouet er ein nýggj stásilig røð av kranum og blandingsbattaríum. Allan apríl mánað lata vit -20% í avsláttri av øllum Silhouet.
-20%
Duka Q10
Ventilatión til eitt rúm, ið bæði blæsur inn og sýgur út.
Fyrr 9.750,-
Avmarkað nøgd
Nú einans: 3.975,-
Vit hava alt tað, sum krevst til eina hitaskipan. Ketlar og hitapumpur. Eisini hava vit alt tilfar, rør og fittings, gólvhitaskipanir, sirkulatiónspumpur, radiatorar og termostatar.
Vit hava breitt úrval av alskyns ventilatiónskipanum. Vit selja m.a. Nilan, IKM, Genvex og Danfoss luftskiftisskipanir. Hartil hava vit eisini alt tilfar, ið skal til.
Vit hava breitt úrval av baðirúmsmøblum, vegghongd wc og brúsuveggir. Umframt hetta hava vit hópin av handklæðisturkarum, gos- og baðikør og baðirúms- og køkskranar.
Til arbeiðstakarar bjóða vit alt innan kloakk og vatnleiðing. Hetta umfatar eisini brunnar av ymiskum slag, kloakkrør, reinsiverk til sethús, brunngóðs og kantarsteinar.
Brennur tú fyri einum reinum umhvørvi, so hava vit orkuloysnirnar. Við einari hitapumpu ber til at sleppa undan oljuni. Eisini hava vit aðrar loysnir, ið kunnu minka um orkunýtsluna.
Vit hava breitt úrval av útgerð innan veiðu- og fiskireiðskap. Vit hava byrsur og patrónir og tilhoyrandi útgerð. Eisini hava vit sleingitráður, neilon og pilkar, lakaíløt og vakumpakkimaskinur.
Góðkenning til hitapumpu
28-03-2019
Fyri at tú kanst fáa ein bíligari streymprís, krevst at hitapumpan er góðkend. Her kanst tú heinta allar góðkenningar.
Nú kanst tú fáa bíligari streym
27-03-2019
Um tú hevur eina hitapumpu, so kanst tú frameftir fáa streym bíligari. Frá 1. apríl 2019 verður møguligt at fáa avsláttur í prísinum.
NÝGGJ TÆNASTA
05-03-2019
P/F Svend Krosstein bjóðar nú eina hitpumputænastu til øll tey, ið hava keypt hitapumpu frá okkum.


text:
Nøkur orð í essayformi um føroyska stjórn, lóg og fyrisiting tá ið ræður um at fáa útlendingar at flyta til Føroya at arbeiða ella búgva.
Føroysk tilflytaralóg er tíverri er merkt av loysnum ið eru óegnaðar populistiskar royndir at loysa trupulleikar, sum vit als ikki hava.
Greinin er partur av greinasavninum Exit Føroyar.
Greinin er millum umrødd í morgunsendingini hjá útvarpinum (umleið 6:34 inni í sendingini).
Rás 2 og sjónvarpstíðindini hava eisini viðgjørt málið.
Nøkur brot úr greinini:
‘Let’s set the scene’
Vit kenna øll støðuna. Vit koma á gátt í onkrum føroyskum heimi á bygd nakað út á kvøldið. Húsfólkið situr í rúmligu stovuni ið er alloðin í familjumyndum og urtapottum. Tey fáa sær kaffi, øll eygu eru vend móti sjónvarpinum, sum eftir tað lítla korterið av endursendingum á Kringvarpinum aftur er sett á TV2 News, ella kanska er onkur kapping um at syngja ella tvassa okkurt á onkrari av hinum donsku kanalunum. Fært tú kortini ávíst prát í lag við húsfólkið er ikki frítt, at tey harmast um, at bygdin minkar, men “tað ber ikki til hjá okkum øllum at vera prestar ella professarar.” Tey hava sligið seg til táls við, at nøkur av børnunum mugu fara niður, onnur til Havnar. “Men vissi nú nýggjustovumenninir fingu fatur á eini makrelkvotu ella kanska einum pari?” Ja, so bleiv kanska so frægt av arbeiði, at matmóðirin í húsinum aftur fekk lønandi starv. Gamli hevur verið so ringur í rygginum, hjá honum er lítið at gera. Rættiliga avgjørd gerast tey ikki, uttan so prátið fellur á tilflytarar. Øgiligur vandi er í øllum hesum fólkunum ballaðum í turrikløð, sum bara vilja hava pengar frá danskarunum og avla børn uttan nakað hógv. Tey hopa, at Pia, Lars, Helle og hini á Christiansborg, sum tey eru uppá fornavn við, fara at gera nakað við hetta.
Soleiðis er støðan. Føroyingar eru fangaðir í lagnutrúgv uppá fruminntøkur (ið eru fiskur og blokkur). Størv hjá lærdum fólki eru sum prestastørvini góð at fáa, men tey framleiða onki, ið kemur til høldar í hesi verðini sum føroyingar liva í. Tí er onki annað enn at satsa í hesum ‘zero-sum game,’ sum handlar um, hvør fær tann fiskin ið er at fáa, og hvør fær tann blokkin ið er at fáa. Fráflyting er bara neyðuga fylgjan av, at fiskur ella blokkur mangla, ella at fólk gerast praktiskt avlamin ígjøgnum óviðkomandi útbúgving.
Samstundis hava føroyingar tikið til sín populismu úr donskum stórbýarpolitikki. Hóast vit hava áleið tríggjar muslimar í Føroyum, sum allir gera góðan mat, so eru føroyingar øgiliga ræddir fyri tí, sum fólkavaldur nevndi “berføttum dadluetandi jihadistum.” Øll duga søgur um óforstáiligar taxasjafførar, íbúðir fyltar av fremmandum ella aðrar ræðuleikar úr hesi verðini, sum fjarsýnið ber tey í hvørt kvøld.
Í útvarpssending um útlendingastovuni fyri ári síðani var sagt, at tóat føroyska lóggávan var eldri, veikari og linari enn í grannalondunum, so bar til at vissa fólk um, vit í venju skuldu halda okkum líka strong sum hini – Føroyar gjørdust ikki nøkur inngongd til norðurlanda við frælsari útlendingalóg! – Nei… so hyggin ella heppin verða vit ikki; føroyingar kunnu framvegis sita tryggir við hálvhosunum uppi á stovuborðinum, kaffi og Cadbury … og nikka at øllum teimum, sum í fjarsýninum til fánýtis royna at bjarga føroyingum undan trupulleikum ið teir ikki hava.
…
Snøgt sagt
Hetta hevur havt stóru ávirkan sína á føroyska tilflytaralóg, sum tíverri er merkt av loysnum ið eru óegnaðar populistiskar royndir at loysa trupulleikar, sum vit als ikki hava.
…
Misfatan býr undir
Týðandi er at staðfesta, at øll hesi sjónarmið um mentunarligar og búskaparligar avleiðingar av tilflyting og um búskap sum grundaðan á fruminntøkur eru skeiv, tí fyrra er grundað á hetta vælkenda, at okkara politiska dagsskrá er innflutt og sett grundað á viðurskifti ið ikki eru okkara, meðan seinna stutt og greitt er skeivt og dømi um óhaldbara búskaparfrøðiliga hugsan; tí gerast loysnirnar í lóggávu og umsiting so óhepnar, tí tær til fánýtis royna at loysa vandamál ið ikki eru til.
Vanligasta misfatanin er á enskum nevnd ‘the lump of labour fallacy.’ Misfatanin at bert ávís nøgd av arbeiði er til, og fær ein annar starv so fái eg ikki. Hetta er partur av zero-sum misfatanini sum nevnd var í áðni. At hon er skeiv sæst best av, at amerikanski búskapurin eftir tíggjutals millióna tilflytan framvegis finnur næstan øllum størv; enntá eru mangar milliónir av sera arbeiðssomum fólkum ólógliga í USA og halda týðandi vinnum gangandi við ídni og strevi. Ja, arbeiðsloysi er í USA, men av øðrum orsøkum, og tað gjørdist bert verri, um t.d. øll av norskari ætt fluttu aftur til Noregs at ‘geva pláss.’ Tann við lítlari ella óviðkomandi útbúgving hevði framvegis sitið arbeiðsleysur í USA, og Noreg hevði fingið ein goysandi vøkstur í framleiðslu og vælferð sum ongin nøgd av olju, fiski ella øðrum ikki-menniskjansligum tilfeingi kann geva. Veruleikin er, at hvør einasti sum ‘tekur’ sær starv samstundis eftirspyr somikið av vørum og tænastum, at hann eftirspyr nóg mikið til, at brúk er fyri øðrum – hann bæði tekur og skapar eitt starv. Í New York búgva tey bókstaviliga omaná hvørjum øðrum, uttan nakran skugga av frumframleiðslu av land-, sjó- ella havbúnaði ella blokki, og túsundtals fólk mugu koyra inn í býin hvønn dag at manna øll størvini.
…
Vit hava tíverri dapra forsøgu at halda fólkavøkstri aftur
Hvussu virkar henda misfatan so? Jú, í gomlum døgum avmarkaðu vit í lóggávu serliga giftingarmøguleikunum. Tá ið ikki var hugsandi at liva saman ógiftur, vóru treytir fyri giftu sera effektivar at forða bæði tilflytarum eins og nøring hjá fátækrafólki ella øðrum óynsktum. Tá ið føroyingar regluliga mála tunnur sum piparbússur og arga onkran, t.d. “Heri pipar, 8. oktober !!!” so sipar hetta til danska lóg, ið avmarkaði møguleikarnar hjá týskum handilsmonnum at seta seg niður í Keypmannahavn, teir skuldu ikki giftast, vera eldri enn 30 ár og lata kongi heilt kilo av pipari í avgjaldi. Piparsveinar eru skerdir tilflytarar. Dupult ironiskt, at ein keypmanna havn helt keypmonnum burturi, og at eitt fánandi oyggjafólk ið hungrar eftir tilflytan virðir minnið um mismun móti tilflytarum.
Her heima var sonevnda trælalógin nýtt at forða giftu. Fólk skuldu prógva, at tey høvdu inntøkugrundarlag, helst sita við hálvari mørk í jørð – harvið vóru bert pláss fyri áleið 10-20 húsarhaldum í miðal føroyskari bygd, ikki minst tí summi sótu við nógvari jørð. Sama tankagongd sum hjá kendum fólkavaldum og granskara ið áhaldandi segði ‘búskapin’ avmarka fólkatalið – og ikki øvugt so sum veruleikin er. Trælkanin í lógini lá í tí, at tú hevði skyldu at fara at tæna hjá øðrum – arbeiða fyri avmarkaða løn og vera verandi ógiftur – um tú ikki kundi ávísa trygt tilverugrundarlag, helst í frumframleiðslu av vøru burturúr jørð.
…
Vit høvdu kjansin at blása betri anda í lógina …men nei takk!
Danir høvdu givið greið boð. Bertel Haarder ráðharri hevði gjørt greitt, at føroyingar kundu fáa tær ásetingar, teir vildu hava. Bæði tá ið ræður um formligar ásetingar í lóg, og tá ið ræður tey rundskriv og annað ið myndar venjuna – praksis – eftir lógini. Vit kundu fáa egna útlendingastovu og enntá yvirtaka málsøkið. Che-samgongan legði seg tó eftir at yvirtaka tyngri evni sum málsøkið mát og vekt, men legði fram nevnda uppskot um serliga lóg fyri Føroyar. Lógin var full av tí, vit í fakinum nevna standardum, ásetingum við tulkingarrúmd ið krevja at verða gjørdar ítøkiligar í meting út frá valdum og vigaðum atlitum. Ásetingar um ”særlige beskæftigelsesmæssige hensyn” og ”væsentlige beskæftigelsesmæssige hensyn” kunnu merkja so øgiliga nógv. Einastu mørk eru í veruleikanum sett av veiku krøvunum til konsekvens eftir líkaregluni. Sagt einfalt, vissi KÍ fær ein áleypara úr Rumenia, skal TB eisini kunna, men til ber eisini at nokta báðum. Útlendingalógin var nú okkara, bara vit so dánt kundu viðgera lík mál á líkan hátt.
Øgiligur ótti og ekki var á fólki, ikki minst teimum í samhaldsføstum flokkum og fylkingum, og nógv stóð á. Loksins var málið avgreitt, jú nú kundu arbeiðsloyvi gevast í serligum førum, um ikki arbeiðsloysið fór uppum hálvt fjórða prosent.
Nú er búskapur so háttaður, at sterkur dynamiskur búskapur, t.d. sum megnar at stovna 5% nýggja arbeiðspláss árliga, helst skapar brutto nærri 20% og missir kanska 15%. Hvørt ár eru nøkur liðug í skúla, onnur gerast frísk aftur ella liðug við farloyvi (og nøkur fá sleppa enntá at flyta til). Arbeiðsloysi í løtumyndini er tí altíð nøkur prosent. Føroyska markið uppá 3,5% var í veruleikanum treyt um onki bygnaðarligt ella árstíðarmerkt arbeiðsloysi. Skuldi forritari, maskinmeistari, granskari ella flyta til Føroya at starvast í vinnum ella fakum uttan nakað staðfest arbeiðsloysi, so var kravið sostatt, at onki veruligt arbeiðsloysi heldur skuldi vera í nakrari aðrari vinnu ella faki. No expansion please, we’re Faroese.


text:
RMS Titanic
RMS Titanic var eitt bretskt ferðamannaskip, sum á jomfrúferð síni í 1912 sigldi á eitt ísfjall í norð atlantiska havinum morgunin tann 15. apríl. Stoyturin frá ísfjallinum hevði við sær, at skipið sakk. Við bæði manning og ferðafólki, tók RMS Titanic við sær 1.500 fólk til havs. Upprunaliga farleiðin hjá RMS Titanic var frá Southampton, Ongland til New York City, USA.
Tá ið pinkukavbáturin kom fram, kundi vrakið loksins kannast. Tað vardi næstan tveir tímar hjá Nautile at koma niður til vrakið. Kavbáturin Nautile kann fara niður á 6000 m. Í lítla kavbátinum er kavarin vardur fyri høga trýstinum í havdýpinum. Í 1912 var Titanic liðugt bygt og var ein av størstu og glæsiligastu damparum.
Í 1986 kannaði amerikanski kavbáturin Alvin vrakið av stóra ferðamannaskipinum Titanic. Strokkurin varð kannaður við kavtólmenni, nevnt Jason Jr. Tólmennið tók eisini myndir av skipinum innan.
Titanic liggur á stívliga 3000 m. dýpi.


text:
Alt ov nógvar smágentur í heimsins fátækastu londum verða giftar burtur og gerast við barn, meðan tær sjálvar eru børn.
Tað er boðskapurin hjá fleiri felagsskapum á ráðstevnuni Woman Deliver, sum er í Keypmannahavn hesa vikuna.
- Vit geva hesum als ikki nóg stóran ans, at børn eiga børn, sigur Anne Birgitte Albrectsen, stjóri í altjóða neyðhjálparfelagsskapinum Plan International.
Plan International vil vera við, at hvørt ár eiga 16 milliónir gentur undir 18 ár børn. Og ein millión av teimum eru 15 ára gamlar ella yngri. Tað er vanliga undir tvingsli; antin eru genturnar tvingaðar inn í hjúnalag ella til at hava samlegu við onkran uttan at vilja tað sjálvar.
Hvørt ár verða 15 milliónir gentur giftar burtur, meðan tær enn eru børn. Tað svarar til eina barnabrúður annað hvørt sekund, vísa tølini frá Plan International. Hesi hjúnabondini kunnu hava álvarsligar avleiðingar fyri genturnar, tí tær missa møguleikan fyri útbúgving, og ofta fáa tær eisini fleiri børn enn tær klára at forsyrgja.
Genturnar hava ikki einans verri møguleikar í lívinum, tær eru eisini í stórum vanda fyri at missa lívið.
- Tað er eingin ivi um, at tess minni tú ert, tess truplari er tað at bera eitt barn, sigur Anne Birgitte Albrectsen frá Plan International við DR.
Eisini aðrir felagsskapir sum Kvinfo og Læknar uttan landamørk siga seg stúra fyri stóra talið av gentum, sum verða giftar og fáa børn í fátækum londum.
Ráðstevnan Woman Deliver er í Keypmannahavn frá 16. til 19. mai. Fleiri umboð úr Føroyum luttaka á ráðstevnuni, og Dimmalætting fer at hava tilfar frá ráðstevnuni í næsta blaðnum.


text:
Tað loysir seg at stríðast. Foreldur, næmingar og lærarar í Sankta Frans skúla hava ikki vilja latið sær lynda, at Tórshavnar Býráð hevur samtykt skúlabygnað, sum skal útiloka einari framhaldsdeild í gamla nonnuskúlanum.
Týskvøldið 17. mai skipaði foreldrafelagið fyri pallborðsfundi í fimleikahøllini í Sankta Frans skúla, har ein síðsta roynd varð gjørd at fáa politikarar at broyta meining. Val er í hondum, og býráðspolitikarar, ið vóru bodnir til fundin, møttu væl upp.
Er meiriluti fyri tí í Tórshavnar býráð fyrsta dagin, verður skúlabygnaðurin í Tórshavnar kommunu broyttur, og Sankta Frans skúli í Havn kann fáa sína framhaldsdeild longu eftir summarfrítíðina í ár.
Tað skrivar Skúlablaðið, sum var á fundinum.
Borgarstjórin, Heðin Mortensen segði, at málið verður tikið upp beinanvegin, og góðkennir Mentamálaráðið, at skúlabygnaðurin fyri Tórshavnar kommunu kann broytast, so hendir tað óvæntaða, at Sankta Frans skúli hevur framhaldsdeild longu í skúlaárinum 2016/17, sambært Skúlablaðnum.
Skúlabygnaðurin varð annars einmælt samtyktur í 2012.
Sambært skúlastjóranum í Sankta Frans skúla, Selmar Jacobsen, er skúlin nóg stórur til eina framhaldsdeild, og hølisviðurskiftini eru í lagi. Tað er ikki trupulleikin.
Við pallborðið sótu Selmar Jacobsen, stjóri í Sankta Frans skúla, Tóra Petersen, umboð fyri foreldrabólkin, ið vil hava framhaldsdeildina, og býráðspolitikararnir, Bogi Andreasen fyri Fólkaflokkin, Jógvan Arge fyri Tjóðveldi, Helena Dam á Neystabø fyri Javnaðarflokkin og Anfinn Brekkstein fyri Sambandsflokkin.
Sambært Skúlablaðnum var eingin av politikarunum, sum vóru til fundin týskvøldið, beinleiðis ímóti einari royndarætlan við framhaldsdeild í Sankta Frans skúla. Bogi Andreasen og Jógvan Arge søgdu seg taka undir við framhaldsdeild. Helena Dam á Neystabø, forkvinna í Mentamálanevndini hjá Tórshavnar býráð, og Anfinn Brekkstein søgdu seg vera noydd at halda samtyktina um skúlabygnaðin frá 2012. Men verður samtyktin um skúlabygnað broytt í býráðnum, so eru tey ikki ímóti einari nýggjari framhaldsdeild.
Sankta Frans skúli hevur leingi ynskt at fingið eina framhaldsdeild sum eina royndarverkætlan, meðan nýggi skúlin á Fløtum verður bygdur. Sum er, er skúlin á Fløtum, tað er gamli Kommunuskúlin og Venjingarskúlin, spjaddur í ymisk høli um allan býin, og tað gongur rúm tíð til nýggi skúlin við Marknagil er liðugur.


text:
Aling og umhvørvi í Ph.d.-verju
Gunnvør á Norði skal fríggjadagin 11 mars verja Ph.d.- ritgerð sína um aling og umhvørvi. Ritgerðin byggir á mátingar, sum eru gjørdar á Kalbaksfirði seinastu árini.
Tilnevnda dómsnevndin hevur góðkent ritgerðina, sum hevur heitið ”Impact of organic enrichment on the sediment biogeochemistry and overlying water quality in relation to fish farms in Faroese fjords” , til Ph.d.-verju á Fróðskaparsetri Føroya.
Aling er ein av okkara høvuðsvinnum og nógv alivirksemi er í okkara firðum og sundum. Samstundis eru firðirnir og sundini týdningarmiklar vistskipanir við nógvum og fjølbroyttum plantu- og djóralívi og eru m.a. uppvakstrarøki hjá toski og upsa. Bæði fyri trivnaðin hjá alifiski og fyri annað lív í okkara firðum og sundum, er umráðandi við hollari vitan um, hvussu aling ávirkar umhvørvið – og øvugt. Slík vitan er neyðug fyri at optimera alivinnuna, samstundis sum aliøkini framhaldandi kunnu vera vælvirkandi vistskipanir.
Góð fóðurstýring hevur týdning fyri umhvørvið
Í verkætlanini er kannað, hvussu Kaldbaksfjørður virkar sum vistskipan og í hvønn mun lívrunnið tilfar og tøðevni frá aling ávirka botnin nærhendis alibrúkið og fjørðin sum heild
Millum annað vístu kanningarnar, at tann góða fóðurstýringin í alivinnuni í dag gagnar umhvørvinum. Fóðurspillið er minkað munandi seinnu árini, og tí søkkur nógv minni av lívrunnum tilfari móti botni, enn tað gjørdi fyrr. Meginparturin av tí, sum søkkur er skarn, og tað slepst ikki heilt undan, at nakað av fóðurspilli er.
Hóast góða fóðurstyring, sóust neilig árin av alingini á botninum beint undir alibrúkunum. Ein meting varð gjørd av, hvussu skarn og fóður spjaðast við streymi, meðan tað søkkur móti botni, og hvar tað endar. Um rákið er ov spakt, so upphópast tilfarið á botninum beint undir alibrúkunum, heldur enn at spjaðast yvir eitt størri økið. Eisini vísti kanningin at botnurin kemur rættuliga skjótt aftur í sína náttúrligu legu, aftaná at alivirksemi er steðgað. Hesi úrslit eru týdningarmikil, tá metast skal um, hvussu væl egnað eitt øki er til aling, og hvussu alingin best kann leggjast til rættis.
Føroysku firðirnir gróðrarríkir
Alifiskur letur nógv tøðevni í sjógvin. Hesi kunnu økja um gróðurin á firðunum og sostatt broyta umstøðurnar hjá djórum, sum liva har. Í Kaldbaksfirði –eins og í flestu av hinum føroysku firðunum, er nógvur gróður. Kanningar vísa, at gróðurin hjá okkum er 2-3 ferðir størri enn í firðunum í grannalondunum. Ùrslitini frá Kalbaksfirði vísa tó, at sum heild høvdu tøðevni frá alingini lítlan týdning fyri gróðurin, men heldur er tað tann stóra útskiftingin av sjógvi í fjørðinum og tað óstøðuga veðurlagið, sum er orsøkin til nógva gróðurin.
Ph.d.-kandidaturin
Gunnvør á Norði er bachelor í lívfrøði frá Náttúruvísindadeildini á Fróðskaparsetrinum og Cand. Scient frá Universitetinum í Århus. Í sambandi við Ph.D. verkætlanina hevur hon verið knýtt at Náttúruvísindadeildini á Fróðskaparsetrinum og hevur havt arbeiðsstað á Havstovuni. Verkætlanin er fíggjað av Statoil, Cheveron Texaco, Geysir, P/F Fiskaaling og Granskingarráðnum.
Vegleiðara
Vegleiðarar hava verið Dr. Eilif Gaard, stjóri á Havstovuni og atknýttur lektari í lívfrøði á Náttúruvísindadeildini á Fróðskaparsetri Føroya, Dr. Knud Simonsen, lektari í havfrøði á Náttúruvísindadeildini á Fróðskaparsetri Føroya, og Dr. Ronnie N. Glud, biogeokemikari, sum hevur starvast á Scottish Marine Institute í Oban í Skotlandi, men sum fyri kortum tók við sum professari á Syddansk Universitet.
Dómsnevndin
Í dómsnevndini eru Dr. Marianne Holmer, biogeokemikari og Instituttleiðari á Syddansk Universitet, Dr. Kenny D. Black, leiðari á Økologi deildini á The Schottish Association for Marine Sciences og Dr. Høgni Debes, lívfrøðingur á Havstovuni og atknýttur lektari á Náttúruvísindadeildini á Fróðskaparsetri Føroya.
Verjan og ritgerðin eru almenn
Verjan verður fríggjadagin 11. mars kl 13.00 í Innaru Høll á Vinnuháskúlanum í Nóatúni.
Ritgerðin liggur, soleiðis sum er fyriskrivað í reglugerðini hjá Fróðskaparsetri Føroya, alment frammi á Landsbókasavninum.
-
17.04.2019 Setrið Føroyamálsdeildin Námsvísindadeildin Náttúruvísindadeildin Søgu- og samfelagsdeildin LestrarskrivstovanUmsóknarfreist til kvotu 2 farinÁ midnátt 15. apríl var freist at søkja inn til lestur á Set...
-
12.04.2019 NáttúruvísindadeildinFrágreiðing um haruveiðuna í 2018Nú alt er talt saman, kom samlaða talið av skotnum harum í 2...
-
03.04.2019 Setrið Føroyamálsdeildin Námsvísindadeildin Náttúruvísindadeildin Deildin fyri Heilsu- og Sjúkrarøktarvísindi Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiRutur og røtur í norðuratlantiskari ferðavinnuKomandi summar í døgunum 16.-18. august 2019 verður Frændaf...


text:
Í mótsetningi til Westcott & Hort og R.V. nevndina, so fór James kongur ígjøgnum íðuligar royndir at verja 1611 týðingina frá feilum. Legg til merkis fylgjandi:
- Í 1604 kunngjørdi James kongur, at 54 lærdir í Hebraiskum og Grikskum høvdu verðið útnevndir at týða nýggja Bíbliu til tað Enskt talandi fólkið. Talið varð minkað til 47, tá ið arbeiðið alment byrjaði í 1607.
- Heldur enn at arbeiða saman allir á einum staði, vórðu hesir menn deildir sundur í seks atskildar bólkar, sum arbeiddu á trimum atskildum støðum. Tveir bólkar vóru í Westminster, tveir í Oxford, og tveir í Cambridge.
- Hvørjum bólki varð givið eitt úrvalt stykki av skriftini at týða.
- Hvør lærdur gjørdi sína egnu týðing av eini bók, og læt tað síðan víðari at verða endurskoðað av hvørjum limi í sínum bólki.
- Allur bólkurin gjøgnumgekk síðan bókina saman.
- Tá ið ēin bólkur var liðugur við eina bók í Bíbliuni, sendu teir hana at verða endurskoðaða av hīnum fimm bólkunum.
- Øll ivasom týðing varð sett merki við, og varð síðan send aftur til upprunaliga bólkin til umhugsanar.
- Serstøk nevnd varð gjørd, við at velja ēin leiðara úr hvørjum bólki. Henda nevnd útarbeiddi allar munirnar, sum eftir vóru, og legði fram eitt liðugt eintak til prentararnar í 1611.
- Hetta merkir, at King James Bíblian mátti fara ígjøgnum í minsta lagi FJÚRTAN kanningar, áðrenn hon fór til prentingar.
- Ígjøgnum alla hesa mannagongdina varð ēin og hvør lærdur einstaklingur í landinum heittur á, fyri at geva sína metan, og kirkjurnar vórðu hildnar kunnugar við gongdina.
SPURNINGUR: Ljóðar HETTA sum eitt ERLIGT arbeiði hjá Guði, ella sum eitt ÓERLIGT arbeiði hjá djevlinum?
Týtt úr bókini “Fighting Back”,
“A handy Reference Guide for King James Bible Believers.”
Eftir James L. Melton.


text:
Í dag verður kappast um føroyameistaraheitið í telduspælinum Counter-Strike: Global Offensive. Tær seinastu vikurnar hava føroya kringastu leikarar í spælinum dystast á alnótini fyri at avgerða, hvørji av liðunum fáa heiðurin at spæla um føroyameistaraheitið á einum sokallaðum LAN-tiltaki, har tað ikki verður spælt á alnótini, men saman á einum staði.
LAN-tiltakið verður hýst í hølunum hjá Elektron á Staravegi 9 í Tórshavn. Elektron er høvuðsstulun til føroysku CS:GO kappingardeildina, og tískil hevur kappingin heitið Elektron deildin.
Har hava øll høvið at hyggja við á storskíggja saman við familju og vinfólki, og eisini verður møguligt at fáa sær ein bita.
Hjá teimum, sum ikki kunnu koma til kappingina ella sum bert eru eitt sindur forvitin, ber til at síggja kappingina á eSport.fo og kendu stroyming heimasíðuni twitch.tv/esportfo.
- Áskoðaratølini á hesum miðlum hava verið støðugt vaksandi, og væntað verður, at øll met verða sligin til finalurnar, siga fyrireikararnir.


text:
ÍF
Ítróttarfelag Fuglafjarðar er eitt ítróttarfelag úr Fuglafirði sum varð stovnað 25. mars 1946. ÍF var tað fyrsta felagið úr Eysturoynni, sum vann føroyameistaraheitið í fótbólti, tað var í 1979. Í 2010 gjørdist ÍF nummar 2 í steypakappingini og nummar 4 í Effodeildini (sum tá nevndist Vodafonedeildin), og vann sær harvið atgongd út í Evropa at spæla fyri fyrstu ferð. ÍF hevur eisini fevnt um aðrar ítróttargreinar - flogbólt, kappróður og badminton. Men fyri nøkrum árum síðani blivi feløgini skild sundur so tey eita ávikavist ÍF (sum framvegis tekur sær av fótbóltinum), ÍF-Flogbóltur, ÍF-Kappróður og ÍF-Badminton.
Litirnir hjá ÍF eru reyðir og hvítir.
Fótbóltshópurin hjá besta mansliðnum[rætta | rætta wikitekst]
Dagført 10. juli 2018[1]
Viðmerking: Fløgg vísa til landslið, sambært reglunum hjá FIFA. Leikarar kunnu hava meira enn ein ikki-FIFA tjóðskap.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
B36 | TB/FC Suðuroy/Royn | HB | ÍF | KÍ | NSÍ | Víkingur | Skála | EB/Streymur | 07 Vestur
AB | B68 | HB II | TB/FCS/Royn II | Víkingur II KÍ II | B36 II | Hoyvík/Giza | NSÍ II | ÍF II
B71 | AB II | 07 Vestur II B68 II | KÍ III | TB/FCS/Royn III | NSÍ III | Skála II | EB/Streymur II | Víkingur III


text:
Gongur tú í skúlabólki, forskúla ella ert tú farin í skúla? So er Píkasjey heilt víst eitt blað fyri teg.
Í blaðnum kanst tú lesa um ymisk dýr og nógv annað spennandi og stuttligt. Vit práta eisini við børn um ymiskt, sum tey gera. Og so eru søgur, ítriv og nógvar uppgávur bara til tín at hugna tær við.
Í STROK kanst tú lesa um alt frá vinarlagi og kærleika til ítrótt, tíðindi, søgur, kelidjór, plantur, mat, ítriv, og skemtisøgur. Her er pláss fyri øllum, stórum sum smáum: Hvussu verður olja gjørd? Nær verður man forelskaður? Hví geispa vit? Hugskotini eru nógv, og eisini frá tykkum lesarum.
Í fleiri enn 60 ár hevur barnablaðið STROK verið ein góður vinur hjá børnum og ungum – og soleiðis verður eisini í framtíðini!
Mín jólabók 2018 er ein bók við spennandi og stuttligum søgum, flottum tekningum, jólasangi og hugskotum og íblástri til hugnaligar løtur saman í køldu, myrku tíðini upp undir jól. Bókin er býtt upp í 24 partar, so okkurt er at gera hvønn dag upp undir jól.


text:
Almenn samkoma í Lestrarskrivstovuni
INNBJÓÐING: Í sambandi við at øll starvsfólk á Lestrarskrivstovuni eru komin upp á pláss, verður almenn samkoma í Lestrarskrivstovuni, J.C. Svabos gøta 7, mánadagin 15. februar 2016, kl. 15.00.
Øll starvsfólkini eru nú komin uppá pláss í Lestrarskrivstovuni í J.C. Svabos gøtu 7 (har sum KT-deildin áður helt til), soleiðis at Lestrarskrivstovan nú av álvara kann seta hol á tað virksemið, sum ætlanin er, at lestrarskrivstovan skal røkja.
Tískil kunnu vit nú kunngera, at lestrarskrivstovan er alment opin fyri øllum. Í hesum sambandi bjóða vit til:
Almenna samkomu
mánadagin 15. februar kl. 15.00
í J.C. Svabos gøtu 7
Øll starvsfólk, lesandi og onnur knýtt at starvsfólkunum í Lestrarskrivstovuni - ella knýtt at Setrinum so ella so - eru vælkomin at koma at heilsa upp á starvsfólkini í Lestrarskrivstovuni.
Ábit og undirhald verða á skránni, umframt at Sigurð í Jákupsstovu, rektari, og Elin Brimheim Heinesen, lestrarskrivstovuleiðari, fara at siga nøkur orð.
Hvat ger Lestrarskrivstovan?
Lestrarskrivstovan hevur í høvuðsheitum ábyrgdina:
- av samskipan av lestrarvegleiðing á Setrinum
- av Altjóða Skrivstovuni, ið vegleiðir um lestur/skiftislestur og stuðulsmøguleikar heima og uttanlands
- av fyristingarligum uppgávum, sum hava beinleiðis við lesandi at gera, so sum umsóknir, upptøku og innskriving av lesandi, innleiðslu, prógvhandan o.a.
- av heimasíðuni Setur.fo
- av kunning til lesandi og almenning um útbúgvingar á Setrinum
- av lýsingum og marknaðarføring yvirhøvur av útbúgvingum og gransking á Setrinum
- o.a.
Hetta verða almennu upplatingartíðirnar hjá Lestrarskrivstovuni framyvir:
Mánadag
kl. 10.00 – 12.00 og kl. 13.00 – 15.00
Týsdag
kl. 10.00 – 12.00 og kl. 13.00 – 15.00
Mikudag
(einans Altjóða Skrivstovan) kl. 10.00-12.00 og frá 13.00-18.00
Hósdag
kl. 10.00 – 12.00 og kl. 13.00 – 15.00
Fríggjadag
kl. 10.00 – 12.00 og kl. 13.00 – 14.00
Hjartaliga vælkomin til samkomuna í Lestrarskrivstovuni mánadagin 15. februar kl. 15.00!
Vegna starvsfólkini á lestrarskrivstovuni:
Rannvá Dávadóttir, skrivari
Holger Arnbjerg, leiðari av altjóða skrivstovuni
Ólavur Waag Høgnesen, samskiftis- og kunningarfólk
Bárður Rasmussen, vegleiðari og
Guðrið Poulsen, studentavegleiðari
Blíðar heilsur
Elin Brimheim Heinesen, lestrarskrivstovuleiðari
-
17.04.2019 Setrið Føroyamálsdeildin Námsvísindadeildin Náttúruvísindadeildin Søgu- og samfelagsdeildin LestrarskrivstovanUmsóknarfreist til kvotu 2 farinÁ midnátt 15. apríl var freist at søkja inn til lestur á Set...
-
12.04.2019 NáttúruvísindadeildinFrágreiðing um haruveiðuna í 2018Nú alt er talt saman, kom samlaða talið av skotnum harum í 2...
-
03.04.2019 Setrið Føroyamálsdeildin Námsvísindadeildin Náttúruvísindadeildin Deildin fyri Heilsu- og Sjúkrarøktarvísindi Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiRutur og røtur í norðuratlantiskari ferðavinnuKomandi summar í døgunum 16.-18. august 2019 verður Frændaf...


text:
Vit bjóða ríðitúrar, ríðiferiu, ríðiskeið, ríðilegur fyri børn og ríðing fyri persónum við menningar- og/ella rørðslutarn.
8/2-2018
Ríðiferia hjá Berg Hestum í 2018
Í summar verður skipað fyri 6 dagar langa ríðiferiu. Sí meira undir donsku ella ensku síðuni hjá okkum ella trýst á grøna knøttin niðanfyri fyri at koma beinleiðis inn á donsku síðuna hjá okkum um ríðiferiuna.
Ríðiferia, summar 2018
11/1-17
Berg Hesta Cup 16/17
Aftur í ár skipar Berg Hestar fyri Berg Hesta Cup.
Ung 17 ár og yngri kappast í Fet-Trav-Tølt.
Byrjað verður kl 11.00
Vaksin 18 ár og eldri kappast í Fet-Trav-Tølt og ØL Tølt
Byrjað verður kl 14.
Tað verður hildið í høllini hjá Berg Hestum, Leygardagin 21/01-2017
Kostnaður 50,- fyri hvønn luttakara.
Øll ið vilja luttaka skula melda til hjá Jacklin á tlf 226211 - eisini ber til at smsa.
Tilmeldingarfreist innan 19/1 kl. 20
Við vón um góða undirtøku, og at vit fáa eina góða og hugnaliga løtu saman við okkara íslandsrossum J
Við ítróttarkvøðu Berg Hestar
4. mai 2016
Ríðilegu í summar? - Enn eru nøkur pláss
Enn eru nøkur pláss til ríðilegu í summar 2016
Lega 2 frá 4-6 juli børn í aldri 8-10 ár prísur 2000,-
Lega 3 frá 11-14 juli børn í aldri 11-12 ár prísur 2750,-
Lega 4 frá 18-21 juli børn í aldri 11-12 ár prásur 2750,-
Skriva okkum ein mail um hetta hevur tykkara áhuga berghestar@olivant.fo
ella
Ring til Jacklin á tlf 226211
24. desember 2015
So er klárt at melda til til Berg Hesta Cup 2015
Sunnudagin 27. desember kl 11.
Upp til 17 ár: Kappast verður í Fet, trav, tølt.
Kl. 14
Tey vaksnu 18 ár og eldri byrja kl 14.
Kappast verður í Fet, trav, tølt og Øltølt.
Melda til á Facebook ella á Tlf 226211 áðrenn 26. des kl. 18
Vit gleða okkum at síggja tykkum
Blíðar heilsur
Vit á Berg Hestum


text:
Haruveiðan í Føroyum 2013
So var hon her, frágreiðingin “Haruveiðan í Føroyum 2013”. Her kanst tú lesa, at í 2013 vórðu umleið 8.000 harur skotnar í Føroyum, at 45% av hesum harunum vórðu skotnar í Streymoynni, og at samlaði føroyski harustovnurin í 2013 var umleið 16.000 harur.
Frágreiðingin er 57 blaðsíður til longdar, og lýsir hvussu nógvar harur vórðu skotnar í Føroyum í 2013, býtt upp á hagapartar, oyggj og bygd. Eisini sæst, hvussu nógvar harur vórðu skotnar teir 8 leygardagarnar, sum vóru í harutíðini, umframt triðja jóladag og næstseinasta og seinasta dag loyvt er at skjóta haru. Í frágreiðingini sæst eisini, hvussu haruskjótingin hevur hilnast dag fyri dag gjøgnum árið í 2013 og samanborið við árið 2012. Eisini sæst, hvussu nógvir harutúrar vórðu gingnir hvønn dagin í harutíðini.
Í myndum verður greitt frá, hvussu veðrið var í harutíðini, og á stabbamyndum sæst, hvussu nógvar harur vórðu fingnar á hvørjum túri og hvussu nógvir skjúttar vóru við. Í frágreiðingin verður mett, at í 2013 vóru tað einir 1.000 mans, sum skutu harur í Føroyum.
Aftast í frágreiðingini er listi, sum vísir úrslitini frá hvørjum einstøkum av teimum 904 harutúrunum, sum vórðu gingnir í 2013, skipaður eftir oyggj, bygd, hagaparti og dato.
ELDRI HARUTØL OG MINNISVARÐI
Eisini verður greitt frá um eldri haruhagtøl: Hvussu nógvar harur tilsamans hava verið skotnar í ávísum hagapørtum kring landi tey seinastu 30 árini og hvussu nógv haruhagar eru seldir fyri gjøgnum tíðina.
Ein grein eru um teir fimm havnarmenninar, sum byrjaðu at skjóta harur undir Skælingsfjalli í 1949. Í 1974 høvdu teir skotið harur har í 25 ár. Í hesum sambandi settu teir eina minnisplátu upp undir Skælingsfjalli. Í frágreiðingini verður greitt frá hesi plátuni.
FRÁGREIÐINGIN TØK Á NETINUM
Frágreiðingin
"Haruveiðan í Føroyum 2013”,
kann lesast her.
Er tað framvegis onkur, sum ikki hevur fingið frágreiðingina frá 2012, kann hon lesast her.
HYGG AT OG HOYR EISINI
- Innslag í Degi og Viku um haruveiðuna fram til 25. november 2013. (3:03 min)
- Haruárið royndist rímiliga væl. Innslag í KVF, 4. januar 2014. (5:09 min.)
- Millum 6000 og 7000 harur skotnarar. Innslag í Rás2, 2. januar 2014 (5:25 min.)
- 2.152 harur higartil í ár. Innslag í Rás2, 15. november 2013 (3:42 min.)

-
17.04.2019 Setrið Føroyamálsdeildin Námsvísindadeildin Náttúruvísindadeildin Søgu- og samfelagsdeildin LestrarskrivstovanUmsóknarfreist til kvotu 2 farinÁ midnátt 15. apríl var freist at søkja inn til lestur á Set...
-
12.04.2019 NáttúruvísindadeildinFrágreiðing um haruveiðuna í 2018Nú alt er talt saman, kom samlaða talið av skotnum harum í 2...
-
03.04.2019 Setrið Føroyamálsdeildin Námsvísindadeildin Náttúruvísindadeildin Deildin fyri Heilsu- og Sjúkrarøktarvísindi Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiRutur og røtur í norðuratlantiskari ferðavinnuKomandi summar í døgunum 16.-18. august 2019 verður Frændaf...


text:
Tilmelding til FM í innandura fótbólti 10. nov. 2018
Leygardagin 10. nov. 2018 verður FM í innandura fótbólti í Marghøllini í Vági. Kappingin er fyri leikarar í bestu- og næstbestu deildini. Kostnaður Tað kostar 450 kr. fyri hvønn leikara at luttaka í FM í innandura fótbólti. Íroknað gjaldinum er • luttøkugjald til kappingina • ábit um dagin • veitsla um kvøldið • dansur um … Læs resten af Tilmelding til FM í innandura fótbólti 10. nov. 2018
Kopier og indsæt denne URL på dit websted for at indlejre
Kopier og indsæt denne kode på dit websted for at indlejre