text:
1973
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- Brúgvin um Streymin verður tikin í nýtslu og gevur vegasamband millum Eysturoy og Streymoy.
- Sjáldsama sniðið á operahúsinum í Sydney vekur altjóða undran og umrøða.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
- 8. juni - Føroyar-Ísland 0-4 (0-1) í Klaksvík
- 13. juni - Hetland-Føroyar 5-1 (4-1) í Seafield
- 18. juni - Orknoyggjar-Føroyar 2-1 (1-1) í Kirkwall
- 15. august - AB stovnað
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 18. januar - Petur Pólson Jensen, føroyskur tónleikari
- 11. februar - Varg Vikernes, norskur tónleikari
- 21. februar - Heri Joensen, føroyskur tónleikari (Týr)
- 26. februar - Ole Gunnar Solskjær, norskur fótbóltsleikari
- 19. oktober - Linda Andrews, føroysk songkvinna
- 26. oktober - Seth MacFarlane, amerikanskur skemtari og sjónleikari
- 23. desember - Jón Tyril, føroyskur tónleikari


c: text/html

text:
Vit hava biðið nakrar hvøundar um at huglaeiða um íblástur. Fyrsta royndin er eftir Katrina Reinert.
Myrkur, regn og stormur úti. Liðið er væl út á heystið. Hann oysir úr sær, ruskar í takskeggið og hvínir undir vaðingini. Í teldupostbrævkassanum liggur eitt bræv frá í gjár við áheitan um at skriva um íblástur. Blástur úti og blástur inni. Áheitanin situr sum ein tík við látandi hala og hyggur upp á meg við biðjandi hundseygum. Hetta bráið skumpar undir tankarnar, ið hurlast upp frá skallagólvinum í ein kringblástur. Fer gjøgnum hugan sum rok, og glaðustrok ferðast eftir nervalagnum heilt út í fingraoddarnar, ið heitir og títtir trýsta á telduknapparnar. Íblásturin er vorðin til úrblástur, og kanska flýgur hann á fallandi leyvi til onkran annan harúti í myrkrinum. Eitt hugskot í einum brævi, og tankarnir skumpast og skotrast sum bjálkar í dominospæli:
Íblástur til úrblástur til íblástur til úrblástur til íblástur til úrblástur til íblástur til úrblástur
Hvar byrjar spælið, og nær endar tað? Hvør skumpar hvønn, hvørjir eru mínir tankar, og hvørjir eru tínir, sum óbidnir hava trokað seg inn í mín hugaheim?
Sjálvandi er íblástur kallkyn, hvør skal siga, at kvinnur einki merkja til veður og vind og kenna ongan blástur uttan innblástur og útblástur frá dustsúgvara ella eimhettu. Øll spennandi orð eru kallkyn. Øll virðilig orð eru eisini kallkyn, og málið tuflar kvinnur. Vanliga eru tað menn, sum eru undir tufluni, og sjálvt tá eru teir hetjur – tufluhetjur. Málið traðkar kvinnur undir tufluna, og kortini eru tær ongar hetjur. Hetjur er kvennkynsorð, gamaní, men tað hoyrir mest sum treytaleyst monnum til. Kanska er tað ov ærumikið heiti fyri kvinnur. Vit eru ikki hetjur, og kvinnur kunnu vit heldur ikki bara vera. Vit kunnu ikki so frægt sum verða taldar sum kvinnur, vit skulu partú skrivast í Manntal. Høvdu vit av illum sloppið at verið fólk ella menniskju, nei, ikki talan um, menn skulu vit vera, tí maður merkir menniskja, siga menn.
Tankarnir gjørdu eitt slank, teir renna síni egnu sneisaørindi, og nú mugu teir beinast aftur á beint. Hvørjum komu vit frá? Ájú, íblástur var tað. Løgið orð, tí hvaðani blæsur hann, hvat blæsur hann og í hvat? Hvør er hesin hann, sum við áhaldandi treiskni tuflar okkum kvinnur? Hann kann mala av øllum ættum, hann kann lýða tær í oyrað, og hann kann blása teg um koll. Hann kemur, nær tað skal vera, av skiftandi ættum og av óvæntaðum ættum. Hann kemur uttanífrá, ein uttanblástur, eitt álop á sansir tínar, og tú kanst verða tikin av fótum, tá hann eina ørlítla løtu opinberar seg fyri fleiri sansum í senn. Tá noyðist tú at geva ovfarni tínum ljóð, um ikki annað so við einum longum, seigum ”Áááhhhh.”
Ein vøkur, vill blóma, ein skál við sukraðum, sevjumiklum jarðberum, eitt klangmikið, klassiskt lag, ein floyalsdúkur, ið fingrarnir strúka eftir. Ein órógv breiðir seg í bróstinum, ið endurupplivir sansaárin frá farnari tíð, vekir upp minnir frá góðum og ringum lívsløtum. Ein hugvekjandi samrøða við eitt annað menniskja ella ein uppliving, ið skakar tína rættvísiskenslu. Tað, er sum stigið verður á eitt líktorn, og tú øsir teg upp. Órógvin stígur sum innanblástur upp í høvdið og kveistrar undir durvandi hugan. Bróstið hitnar, tað er sum ein gyltur aksi, ið allur blástur snarar rundanum. Vit vilja takast á bóli, tó at tað kann vera pínufult at missa tamarhaldið á kensluteymunum. Uttanblásturin umskapast til innanblástur. Hann knýtir band millum fortíð, nútíð og framtíð og har til hoyrandi kenslur. Íblástur er innanblástur, ið verður kveiktur av uttanblástri úr øllum heraðshornum, viðurkenningar vakna og verða til úrblástur.
Stundum sníkir íblásturin seg inn á teg á miðjari nátt og stjelur svøvnin. Tá tú vilt hava hann at koma, kann hann halda seg burtur í langsamiliga tíð. Hjá monnum fyrr í tíðini, kanska eisini nú, kom íblásturin sum ein gandakendur máttur við skaldadís teirra. Slíka dís hava kvinnur helst ongantíð átt. Sum ungur tannlækni (enn eitt hann-orð), ímyndaði eg mær onkuntíð, hvussu tað hevði verið at havt eina mannliga klinikkhjálp, men enn havi eg ongantíð hitt eina sovorðna.
Tá dustið hevur ligið stilt á skallagólvinum ov leingi og hevur breitt seg sum óunnilig sóttrøll um heilarúmið, leingist mær so sáran eftir, at skaldadísur mín skal koma á gátt. Ein lítil dámligur álvur, hvørs mildi blástur kínir mær um ennið, alt meðan hann tendrar ljósið á loftinum, so sóttrøllini halda á dyr. Ein fullkomiliga vónleysur dreymur. Eingin skaldadísur fer nakrantíð at koma til mín, tí skaldadísar eru altíð kvinnur, ið hjúkla um neyðstaddar menn. Tað verði teimum unt, men eg kann ikki sita á flaka í havsneyð og bíða í allar ævir eftir, at hugans ljósálvar skulu bjarga mær. Ístaðin seti eg lurtitólið mót brósti mínum og sloti eftir innanblástrinum. Hvørjar kenslur rumbla í brósti beint nú?
Óunniligar?
Nei, ikki rættiliga.
Ómøguligar?
Ja, kanska.
Ó-orð! Eitt ó-orð tekur annað við sær. Hvaðani komu hasi ó’ini? Frá Ó-søgum ella frá devulssetta óveðrinum uttanfyri, tað viti tann góði. Ó’ini sløðast sum ókrút á hvørjum ótanga.
Lukturin frá kjøtinum í ovninum, minnir meg á, at svongdin stendur á sprongd. Blásturin frá eimhettuni murrar eitt kent og fábroytt lag, alt er einfalt, trygt og gott, tá magin rumblar harðast, og matur rekur beint fyri kjafti.
Vit bæði, maðurin, hava nú etið døgurða, og svongdin er stilnað. Ein kensla, sum hevur ligið burturskotrað aftan fyri hinar, kemur so týðiliga fram. Hendan støðuga kenslan av tómleika, eg enn ikki havi vant meg við. Ófýsiliga veðrið ruskar í sorgblíðar kenslur, tó stuttligt er at spæla við ó-orðini. Ódámurin fánar, so hvørt sum kenslurnar so líðandi fáa form í teksti her á telduskerminum:
Ómegd
Ófáiligir mínum hondum
teir steinar, ið liggja for tykkum
á fjarskotnum, illgongdum gøtum
Ónáilig eru mær skurslað knø
at kyssa og blásturkína
Ósvitaliga fáligir armar
vildu fevnt tykkum dag um dag
Óendaliga djúp míni oyru
komið, fyllið
tær langtandi móðurlustir
við sorg og gleði
við tykkara lívsins vónum
Katrin Reinert

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hetta vikuskiftið eru Katrin og Rói Einarsson í Perluni í Havn og sýna fram. Myndirnar eru tíggju í tali, og snúgva seg um yvirnáturligar søgur úr Føroyum. Myndirnar eru gjørdar við ljósi í rammunum, og skulu upplivast í myrkri. Av tí sama verður Perlan myrkaløgd, og har verður serligt ljóð og huglag bygt upp undir listina.
Katrin og Rói Einarsson eru systkin úr Trongisvági. Tey hava nógv ár av royndum við myndlist, og havi bæði lisið bachelor í illustratión á Blackpool and the Fylde College í Englandi
Framsýningin letur upp fríggjadagin 16. juni klokkan 16 og er opin til og við sunnukvøldið.
Karl Birgir: Konan hevði nokk ynskt at eg lá eitt sindur meira í sofuni
Tó, at Karl Birgir Isaksen úr Klaksvík hevur eitt sera lætt sinni og eisini kann finna upp á at arga eitt sindur, so hava...


text:
Minningargudstænasta í Fríðrikskirkjuni um Fr. Petersen, próst
03.06.2017 - 20:44 - Ásbjørn Jacobsen
Skipað verður fyri minningargudstænastu 2. hvítusunnudag kl. 18.00 í Fríðrikskirkjuni á Toftum, tí at tað í ár eru 100 ár liðin síðani Fríðrik Petersen próstur andaðist.
Fr. Petersen er m.a. kendur fyri at hava yrkt fosturlandssangin "Eg oyggjar veit", og sálmarnar "Deyði, hvar er nú broddur tín?" og "Tíðin rennur sum streymur í á".
Jákup Reinert Hansen, prestur og lektari í kirkjusøgu, heldur ein fyrilestur um próstin, Kirkjukórið, undir leiðslu av Mikaeli Johan Heinesen, syngur og Ovi Brim er liturgur.
Eftir gudstænastuna verður boðið til drekka í kirkjukjallaranum.
Vælkomin øll.


text:
Spanskir myndugleikar høvdu givið katalansku stjórnini freist til í dag at koma við greiðum svari um loysingina. Nú hevur spanska stjórnin boðað frá, at hon fer at steðga katalanska sjálvstýrinum.
Charles Puidgemont, forsetin í Katalonia, hevði freist at svara sponsku stjórnini, um Katalonia hevði loyst í morgun klokkan 8.00 okkara tíð. Mánadagin var onnur freist at svara sama spurningi, men spanska stjórnin góðtók ikki svarið, sum hon segði var ógreitt. Puidgemont segði tá, eins og hann áhaldandi hevur sagt, at Katalonia er klárt at samráðast og heitti á sponsku stjórnina at koma til samráðingarborðið.
Nú hevur spanska stjórnin boðað frá, at hon ætlar at avtaka katalanskt sjálvstýri. Arbeiðið við at steðga sjálvstýrinum byrjar leygardagin, tá ið ein stjórnarfundur verður í Madrid. Eftir hetta byrjar arbeiðið væntandi so líðandi.
Sambært The Independent sendi Charles Puidgemont annars bræv til Mariano Rajoy, forsætismálaráðharran í Spaniu stutt undan freistini í morgun, har hann hótti við at lata katalanska tingið atkvøða um at staðfesta loysingina, um sponsku myndugleikarnir ikki komu til samráðingarborðið.
Spátt verður í fleiri altjóða miðlum, at uppreistur kann gerast úrslitið, um núverandi gongdin heldur fram. Støðan er spent og havast skal í huga, at katalanska sjálvstýrið varð innført við grundlógini frá 1978, tá ið Franco doyðið. Hann hevði avtikið katalanska sjálvstýrið í 1938. Spanska grundlógin staðfestir rættin hjá landslutunum til ávíst sjálvstýri, men hon ásetir eisini, at landslutirnir eru sameindir í spanska ríkið.
Støðan hevur verið spent í Katalonia leingi, og í vikuni vórðu tveir leiðarar úr katalansku loysingarrørsluni handtiknir fyri at hava eggjað til uppreistur. Til sjálva fólkaatkvøðuna 1. oktobur var stórur meiriluti fyri loysing, men spanska løgreglan framdi harðskap ímóti teimum, sum atkvøddu og legði hond á atkvøðuseðlar.


text:
Amerikanska Borgarakríggið
Amerikanska Borgarakríggið (1861 – 1865) brast av álvara á tann 12. apríl í 1861. Kríggið herjaði um stóran part av USA. Tríggjar milliónir amerikanarar kríggjaðust og 600 000, tað vil siga tvey prosent av fólkinum í landinum, læt lív. Heimini vórðu hermannabúðir og kirkjur og skúlar vórðu sjúkrahús. Frá 1861 til 1865 bardust amerikanarar sum óðir móti hvørjum øðrum. Orsøkirnar vóru mangar. Men tað, sum byrjaði sum eitt stríð um rættindi í einstøkum statum, endaði sum eitt kríggj um, hvat frælsi í Amerika í grundini hevði at týða.
Herarnir í borgarakrígnum høvðu góð vápn. Øll framleiðsluvinna í Norðurstatunum legði seg eftir at menna vápnaframleiðsluna og bara í 1862 fingu tey 240 einkarrættir til vápn. Fyri fyrstu ferð sóust tokkanónir, landminur, kikarasikti, hernaðartelegrafar og byrsur sum skutu nógv skot og skjótt.
Í 1862 visti Lincoln, at tað ikki var gjørligt at endurreisa gamla samveldið. Neyðugt var at gera eitt nýtt, og Lincoln metti, at bara avtøkan av trældóminum kundi styrkja hugskotið um eitt nýtt samveldi. Hann bíðaði eftir einum sigri, so hann kundi senda út boðini um avtøkuna av trældóminum. Men hann noyddist at bíða leingi.
Les meira á USA.


text:
Fitt taksa / pungur
Sera nemt at seyma!!
Seyma hesa fittu toilet-taskuna (ella sminkutaksu... ella hvat man nú vil kalla tað).
Finn restir av onkrum vøkrum toyi fram (skal helst verða nokkso tjúkt). Á myndini er brúkt eitt slag av kunstigum skinn toyi.
Klipp 2 stykki, ca. stødd:
17 cm x 12,5 cm. Kasta hesi bæði toystykkini um við overlookara, ella siksakka við seymimaskinuni á øllum 4 síðunum. Finn onkur pen bond fram, ella skrábond at pynta við. Her er valt gullband 3 mm breitt.
Seyma bondini á skák niðaneftir og omaneftir sum á myndini. (2 cm. er millum bondini)
Lýnlás: Set fyrst tann eina partin av lýnlásinum í við knappanálum ovast á tí smølu síðuni. Lýnlásið skal seymast, meðan toyið vendir rætt móti røttum . Seyma tað fast.
Set síðani hin partin av lýnlásinum í við knappanálum á hitt tøjstykkið og seyma fast.
Legg síðani bæði stykkini saman rætt móti røttum við knappanálum, og byrja at seyma frá lynlásinum og runt allan vegin, til tú kemur upp hinumegin lynlásið. Minst til, tá ið man byrjar at seyma, at seyma nøkur sting aftur og fram fyri at hefta tráðin væl.
Vend toynum upp gjøgnum lýnlás-holið. Koyr ein stokk ella okkurt spískt niður í bæði hornini niðast fyri at fáa hornini at síggja spísk út.
So er henda taska liðug!
Ymiskt:


text:
Landsdansistevna 2016 í Klaksvík
23. mai 2016
Góðu tit, sum her eru komin saman í Klaksvík í dag til landsdansistevnu. Tað er mær ein heiður, at luttaka og at siga nøkur orð, nú stevnan verður sett.
Landsdansistevna er 3. hvørt ár, og tað er Klaksvíkar Dansifelag, ið á øðrum sinni skipar fyri. So tey, ið mynda Klaksvíkar Dansifelag eiga stóra tøkk uppiborna, fyri at síggja til væl fyriskipaða stevnu.
Og sjálvt um várið hevur verið kalt, so ivist eg ikki í, at tit fáa eina fjálga og hugnaliga stevnu her norðuri.
Fyritreytirnar eru í hvussu er til staðar!
Her munnu vera nógvar av fragastu kvæðakempunum og dansarum úr øllum landinum - og tá skaffað verður eru tað góð fólk av Húsum, sum borðreiða, - so karmarnir kunnu sigast at verða av teimum bestu.
Tað vóru ikki altíð øll, sum hildu so nógv um dansin. - Men sum tey gomlu á Syðradali, plagdu at taka til í mínum uppvøkstri:
”Eingin syndar í meðan hann dansar”
– So tað er møguliga ikki so løgi, at Jógvan Fríriksson, bispur hevur valt júst hetta vikuskiftið at fara av landinum og til Íslands saman við øllum prestunum.
Armar orna, andlit rodna,
spennast sterka spengur
árar bogna, homlur togna,
skúmið dreiv um rengur
Soleiðis verður kvøðið, tá teir fýra Brestir, Beinir, Sigmundur og Tóri rógva undan Gøtutrónda, Havgrími og Svínoyarbjarna.
Tá stóð um lív, og nógv varð lagt fyri – so sleppast kundi undan Trónda og hansara monnum.
Men teir sluppu ikki snikkaleysir. Tí eftir harðan og manniligan bardaga fullu fleiri av monnum Trónda – og Brestir og Beinir fullu eisini til endans.
- Sigmundur og Tórur sluppu við lívinum.
Og uttan at fara í smálutir kunnu vit siga, at teir førdu fedranna arv víðari
Føroyski dansurin stavar frá miðøld, og var langt fram í tíðina ein nátúrligur partur av okkara frummentan, sum fall væl í lag við gamla bóndasamfelagið, har søgur, sagnir, kvæði, tættir og skjaldur vóru borðin fram á mannamunni í roykstovunum, í sambandi við arbeiðið har.
Grindadansur var eisini vanligur!
Dansað varð ikki í føstu. Men um høgtíðirnar varð dansað. Og tá vóru bygdirnar skipaðar í serligar høgtíðsbygdir.
Í Norðoyggjum var m.a. bygdin á Kirkju í Fugloy trettandabygd, Svínoy var jólabygd, Viðareiði nýggjársbygd, Múla kyndilsmessubygd, Árnafjørður trettandabygd, Haraldsund kyndilsmessubygd, Kunoy nýggjársbygd, Skarð trettandabygd og Blankskála var jólabygd.
Og í Haraldsundi hava tey tikið táttin við kyndilsmessudansi uppaftur.
Hvussu var í Klaksvík er ikki heilt greitt. Men eingin ivi er um, at her hevur eisini verið dansað serligar høgtíðsdagar. M.a. skrivar ein krambakallur í Handlinum úti í Klaksvíkini, at 2. februar í 1843 hava tey ungu í bygdini dansað í handlinum.
Men taka vit okkum eitt sindur longur fram í tíðina, so hava kvæðini og føroyski dansurin, eins og skúingarnir í Brestiskvæðinum, róð harðan róður!
Og eitt skifti bendi nógv á, at kvæðini og dansurin ikki fóru at bera boð í bý.
Vandarnir vóru nógvir:
Stóra umskiftið frá bóndasamfelagnum til fiskivinnusamfelagið, gjørdi at gerandisdagurin broyttist. Arbeiðið í roykstovuni minkaði burtur í einki. Menn fóru til skips, og ungu kvinnurnar savnaðust á størru plássunum har fiskaarbeiðið var.
Samfelagið gjørdist meira opið og aðrar mentanir uttan úr heimi við tónleiki, fremmandum dansi og øðrum tilfari til teitis vunnu fram.
– Samveruhættirnir broyttust, og føroyski dansurin var snøgt sagt ikki INN longur!
Men tíbetur hvurvu kvæðini og dansurin ikki. Og størsti parturin av kvæðunum, sum í øldir høvdu liva á mannamunni vóru niðurskrivað og harvið bjargað.
Men tað er lítið at ivast í, at ein partur av kvæðaskattinum er horvin. Vit vita millum annað, at einstaklingar, sum dugdu túsundtals ørindi, ið svaraðu til tíggjutals kvæði, tóku tey við sær í grøvina. Tí tey vóru tey einastu, sum dugdu hesi kvæði, og sum tíverri ongantíð vórðu borðin víðari ella niðurskrivað.
Men lat okkum ein dag sum hendan fegnast um - hóast alt stóra kvæðaskattin, sum er niðurskrivaður og varðveittur.
Vit kunnu eisini fegnast um, at tað framvegis í einstøkum førum legst til við nýggjum vísum, tættum og kvæðum.
Dansurin livur somuleiðis sítt fríska lív, og munnu dansistovurnar, ið vóru bygdar kring landið fyrst í 1900- talinum og seinni dansifeløgini, eiga stórsta heiðurin fyri, at so er.
Fleiri dansifeløg eru tíbetur framvegis virkin kring landið, umframt landsfelagið Slái Ring. Og í ár luttekur eisini Fótatraðk, sum er eitt av dansifeløgunum, ið hava heimstað í Danmark.
Klaksvíkar Dansifelag varð stovnað í 1954. Hóast tað ikki bara var sum at siga tað, at fara undir slíkt virksemið um tað mundið.
Øll hava vit hoyrt um læknastríðið í fimtiárunum. Tá hevði mangan verið so ófriðaligt, at sýðslumaðurin setti forboð fyri, at fólk kundu savnast í stórum tali.
Óli Dahl, ein av stovnarunum av Klaksvíkar Dansifelag hevur eisini felt í gerabók felagsins: ”at tað var við tógvið stríð og tingingar við sýðslumannin, at tað nú aftur bar til at dansa í Klaksvík”.
Dansifeløgini vóru stovnað við tí endamálið at varveita og fjálga um føroyska dansin. Men ivaleyst hevur eitt av endamálunum eisini verið at mótvirka øllum tí fremmanda og nýggja, ið floymdi inn yvir okkum við nýggju og broyttu tíðarrákunum.
Eitt nú nevndi Heini Mohr, sum nú er formaður í Dansifelagnum fyri mær, at Jákup Mourits Olsen, ein annar av stovnarum dansifelagsins - einaferð í vertskapi segði: ”at menn tóku seg saman her norðuri at stovna dansifelag, fyri at køva harmonikuna”.
Um tað mundið vóru nógvir norskir línubátar í Klaksvík og harmonikudansurin gekk listiliga um kvøldarnar. Hetta hevur ivaleyst órógvað ungu lokalu sjeikarnar, og hevur hetta møguliga virkað við til, at Dansifelagið varð stovnað.
Onkur løk tíðarskeið hava verið, síðan Klaksvíkar Dansifelaga varð stovnað. Men í 1988 stóð snotuligi Skálin liðugur. Og síðan hevur virksemið verið áhaldandi. Og felagið er eisini farið undir at skipa fyri barnadansi, fyri at styrkja og menna føroyska dansin millum børnini og ungdómin.
Tað sama ger seg eisini galdandi í øðrum dansifeløgum kring landið. Og tað er hugaligt at síggja fruktirnar av hesum sera týðandi arbeiði dansinum at frama. Tí við dansinum er ikki øðrvísi enn í øllum øðrum lutum í samfelagnum. - Tað ræður um at seta við - um nakar framburður skal vera.
Hetta hava tit í dansifeløgunum eisini dugað! – ikki minst tað, at Ung í Dansi, sum nakað nýtt - luttaka á landsdansistevnuni í ár, - ber boð um at so er.
Vert er eisini at nevna, at landsfelagið Slái Ring, tey fýra árini eg var landsstýrismaður, hevði eitt fyrimyndarligt samstarv við politska myndugleikan. Góða samstarvið hevði við sær, at Slái Ring, sum nakað heilt nýtt, fekk sjónliga konto: nevnd føroyskur dansur á Fíggjarlógina. Játtanin varð somuleiðis hækka í 400.000 kr. árliga.
Stórur partur av tí stuðli, sum landið letur fer til at menna barnadansin. Og her er talan um væl givnan pening, sum tíbetur sæst aftur í samfelagnum. Eg nevndi ung í dansi, og fyri fáum vikum síðan var stór barnadansistevna fyriskipað suðuri Vági.
Ásetingin í fólkaskúlalógini, sum áleggur kvæðamentan, kvøðing og føroyskan dans, sum kravt undirvísingarevni, er eisini við til at menna tilvitanina um kvæðini og dansin millum ung.
Nógv hevur verið kjakast um, hvørt føroyski dansurin og kvæðaløgini kunnu ávirkast neiliga, við at verða drigin inn í nútímans tónleikaframførðslur.
Øll kennast ivaleyst við kvæðaløgini, sum Harkaliðið, og seinni kendi tónleikabólkurin Týr hava sungið og spælt í nýggjum tónleikahami.
Sjálvur haldi eg ikki at hetta hevur skalað dansin. Heldur hevur tað verið við til, at gera kvæðini betur kend fyri einum størri skarða av fólki.
Hinvegin er lítið at ivast í, at føroyskur dansur og kvøðing hava havt sera stóra jaliga ávirkan á nútíðar tónleika- og mentanarlívið.
Eitt nú er ein av okkara fremstu songkvinnum Eivør Pálsdóttir í ætt við tiltiknu kvæðakempuna Trónda av Trøð úr Skálavík.
Ein onnur tikin úr leikum kvæðakempa úr Skálavík nevnd: Búamarin er stammóðir til m.a.: Sigrid Rasmussen, Lenu Andersen, Mariu Guttesen, og Ingibjørg Hansen úr Mikladali.
Og okkara egni truppadur, - Hanus G. Johansen, er nær skyldur við tvær tiltiknar kvæðakempur úr Anunum – nevndar bónda Jóannes og bónda Jákup.
Tað sigst, at tað var, sum í andakt, tá teir komu í dansistovuna í Klaksvík at kvøða.
Lítið er at ivast í, at allir hesir framúr sangarar og tónleikarar, onkusvegna hava fingið Gudgivnu evnini at singja og spæla í arv frá nevndu og tiltiknu kvæðakempunum.
Hvussu verður í framtíðini vita vit ikki - Men hvør veit - um ikki onkur eftirkomari hjá Syderbøfamiljuni á Húsum endar á altjóða tónleikatindunum einaferð í framtíðini?
Livst so spyrst!
Í sagnum, ævintýrum og kvæðum verður mangan tikið ógvusliga til orðanna. Og endaørðindini í Kópakvæðinum eru einki undantak í so máta.
Í einum teirra verður tikið soleiðis til:
So mikið skal falla
og so mikið skað doy`,
at teir í fevning taka
alla Kalsingsoy.
Her verður biðið ilt yvir bygdina, eftir at bóndin á Sunnanágarði hevur sligið kóp saman við mikladalsmonnum. Og tá teir høvdu gjørt seg inn á brimilin og nósarnar hjá kópakonuni.
Men út frá einum nútíðar sjónarhorni, er rættari at tulka ringin um Kalsoynna í jaligari merking, - sum eina áheitan á okkum øll, um at taka saman hendur og standa saman. Eisini um dansin!
Í gomlum døgum livdi dansurin á mannamunni. Seinni eru kvæðini sum nevnt skrivað niður. Haruframt hevur Marianne Clausen skrivað kvæðaløgini í bók. Bandaðar upptøkur eru av kvøðing og dansi úr øllum landinum, fløður eru givnar út og seinnu árini eru eisini sjónbandaupptøkur gjørdar og lagdar á alnótina.
Vit kunnu tí vera vís í, at kvæðini og føroyski dansurin eru varðveitt umvegis áðurnevndu miðlar.
Kvæðini og dansurin hava havt stóran týdning fyri føroyska málið, tjóðskap og tjóðarbygging.
Og í einum av sjónvarpssendingunum ”O, Móðurmál” hjá Kringvarpinum um málsøguna, - var Christian Matras endurgivin fyri at lýsa hin livandi føroyska dansin, sum eina tríeind millum trin, tóna og kvæði”. – Við hesi beinraknu lýsing, fær dansurin nærmast Gudgivnan ella heilagan dám.
Og tað er júst hendan partin, stórsti denturin eigur at verða lagdur á - týdningin av. - Soleiðis, at vit eru tilvitað um at varðveita og menna tann livandi føroyska dansin, sum natúrligt mentanarátak millum føringar við øll hóskandi høvi.
Tí her er talan um frumborna og óítøkiliga mentanararvin, sum ikki kann festast á bløð, - ei heldur gevast út á nøkrum nútíðar miðli.
Serliga dansilagið hjá sumbingum, dalbingum ella nólsingum kann bara upplivast live um øll tey smáu frábrygdini skulu fáast við!
Júst hendan partin hava vit skyldu til at fjálga um og varðveita, bæði fyri okkara egnu skyld, og tí at vit eru bundin av ásetingunum í UNESCO – sáttmálanum hjá ST, um hin immateriella ella óítøkiliga mentanararvin!
Eg nevndi dansifeløgini og tykkum sum her eru komin saman sum týdningarmesta liðin í hesum varðveitingar- og menningararbeiði – eg nevndi eisini politiska myndugleikan og fólkaskúlan sum týðandi samstarvspartar.
Vónandi fara øll hesi, saman við øðrum viðkomandi áhugabólkum, framhaldandi at taka saman hendur og miðvíst samstarva - føroyska dansinum at frama – soleiðis at tríeinigheitin millum trinini, tónan og kvæðini ongantíð hvørvur, sum livandi nátúrligt tiltak millum okkum føringar, - sum eru tey einastu í øllum heiminum, sum enn á døgum treða føroyska dansin.
Við hesum orðum er landsdansistevnan í 2016 sett! Góða stevnu øll somul!
Takk fyri!
Í Vágstúni hin 21. mai 2016.
Bjørn Kalsø
Løgtingsmaður
RN
Aftur


text:
Annan ársfjórðing í ár vóru brúkaraprísirnir 1,3 prosent hægri enn sama ársfjórðing í fjør. Tað upplýsir Hagstovan. Hetta er nakað meira enn fyrsta ársfjórðing, tá árligi prísvøksturin var 1,2 prosent. Hetta er eisini mesti árligi prísvøkstur síðan fjórða ársfjórðing í 2012.
Seinasta árið eru prísirnir uppfarnir í øllum høvuðsbólkum uttan í bólkunum klædnavørur og fótbúnaður, innbúgv, húsbúnaður o.l. og ymiskar vørur og tænastur. Prísirnir á brennievni eru hækkaðir mest og hava eisini mestu ávirkanina á brúkaraprístalið samanlagt. Brennioljan til húsarhald er farin 19,2 prosent upp. Harafturímóti er ravmagn lækkað 3,1 prosent. Samanlagt eru býlisútreiðslurnar dýrkaðar 4,3 prosent seinasta árið.
Kelda: hagstova.fo


text:
Døgurði í Bygdahúsinum 2 hvítusunnudag 16.mai
Tað er Strálan sum skipar fyri og ger tað møguligt at tekna seg til ein góðan døgurða 2 hvítusunnudag kl.13
Tað verður ein trýrætta menu:
Aspargessuppa
Lambskjøt og oksakjøt
Kaffi / te og dessert
Drykkjuvørur fáast til keyps.
Kostnaður 200 kr
Børn 7 til 12 ár 100 kr
Børn undir skúlaaldur 40 kr
Børnini sleppa í hoppiborgirnar – eisini sýna vit barnafilm í biosalinum
Tekning á tlf 216500 ella send mail til stralan@stralan.fo
Freistin at tekna seg er hóskvøldið 12. Mai
Strálan
Myndir
- Fifa 2010
- Sjavsur
- Stevnur
- Strálan - bovla apríl 2011
- Venjingarhøli


text:
Hetta skal nýtast til 4 persónar:
- 800 gr. av kongafiskaflakið
- Salt
- Pipar
- 1 Leyk
- 1 Súrepli
- Salt
- 2 tsk av mild karry
- 1.5 dl. av Rómi
Tilhoyr
- 7 dl. av Vantið
- 4 dl. av rísið
- 1 tsk. Salt
Tá fiskur verður hitaður í mikroovni, bevarast bæði smakkur og konsistensur.
Krydda fiskin við salt og pipari og legg tey í eitt fat, ið tolir at verða koyrt í mikroovn saman við leykið og súrepli í báti. Krydda við salt og koyr eitt sindur av karry omaná. Síðani verður flødin koyrdur yvir. Dekka fatið við filmið til mikroovn og sett rættin í mikrovnin í 850 W í ca. 8 min.
Servera við Rís, pasta ella eplum.


text:
- Børn, sum hava sálarsjúk foreldur ella systkin, gerast ótrygg. Tey fáa ofta eina skuldarkenslu og kunnu halda seg vera orsøk til, at hini eru vorðin sjúk.
Soleiðis sigur Súsanna Olsen, forkvinna í Sinnisbata, sum nú hevur skipað ein hjálparfolk fyri børn og ung, ið eru avvarðandi til sálarsjúk. Ætlanin er at skapa eitt frírúm, har børn við líknandi umstøðum kunnu hittast og práta saman.
Ymsastaðni um landið er hongd upp ein plakat við yvirskriftini “Time out”, har børn og ung fáa tilboðið. Súsanna Olsen sigur, at hetta er ein forsømdur bólkur.
- Tað er hart at vera sálarsjúkur, men tað er sanniliga eisini hart at vera avvarðandi. Eitt mynstur er, at tá ein í familjuni verður sálarsjúkur, so sveiggjar tú við, og tað kann vera øgiliga hart at vera í, sigur Súsanna Olsen, forkvinna í Sinnisbata.
Eitt er, at børnini kenna skuld; tey halda seg vera partur av orsøkini. Tey kenna seg eisini øðrvísi og uttanfyri.
- Børnini kenna ofta skomm. Tey tora til dømis ikki at hava vinir heim við, og tey kunnu eisini vera bangin um, at tey eisini gerast sálarsjúk, sigur Súsanna Olsen.
Endamálið við tiltakinum “Time out” er, at børnini hitta onnur børn, sum er í líknandi støðum, og at tey kunnu stuðla hvørjum øðrum. Bólkurin hittist átta ferðir og verða stuðlaðir at tveimum fakfólkum, sum hava serkunnleika á økinum.
Byrjað verður 21. september, freistin at melda til er 1. september. Meldast kann til hjá Sinnisbata.


text:
Lars-Emil Johansen, formaður í Útnorðurráðnum, fer at seta ársfundin. Á skránni er orðaskifti um gongdina í Arktis, fiskiskapur, støðan hjá kvinnunum, ferðamannavinna og ferðsla, umhvørvi og veðurlag.
Síðsta fundardagin viðtekur Útnorðurráðið tilráðingar, ið síðani verða lagdar fyri tjóðartingini í Grønlandi, Íslandi og Føroyum.
Undan ársins ráðstevnum eru innkomin tvey uppskot til tilráðingar. Annað er uppskot at seta á stovn Útnorður eftirskúlar, til tess at tryggja, at ungdómurin fær kunnleika um londini í útnorðuri. Hitt uppskotið er, at haldast skal felags ráðstevna um felags geopolitiska veruleikan, vit eru stødd í ídag.
Á evnisráðstevnuni, ið varð hildin í Grindavík á Íslandi í januar 2016, hevði Útnorðurráðið eykaaðalfund. Ein áheitan kom burturúr fundinum: Útnorðurráðið bað stjórnirnar stuðla ráðsins umsøkn at fáa eygleiðarastøðu í Norðurlandaráðnum.
Tilsamans luttaka 30 fólk á ráðstevnuni í Suðurgrønlandi. Umframt limirnar í Útnorðurráðnum, luttaka umboð fyri Stórtingið, Norðurlandaráðið, Artic Circle, Nora og Útnorðurgrunnin.
Mentanartiltak
Tá evnisráðstevnan var í Grindavík í fjør, varð mentanarkvøld fyri fyrstu ferð á skránni. Og somikið væleydnað var tiltakið, at tátturin verður tikin uppaftur í Qaqortoq. Tiltakið verður sunnudagin klokkan 19:00 í bygdarhúsinum á staðnum, og qaqortoq-búgvum er frítt at luttaka.
- Ynskiligt er at hitta íbúgvarnar á staðnum, og at læra meira um mentanina hjá hvørjum øðrum, sigur Inga Dóra Markussen, aðalskrivari í Útnorðurráðnum.
Skráin fyri mentanartiltakið er forkunnug – røður, sangur, dansur, og ikki minst: Matur frá øllum limalondum.
Burðardygg menning
Tá vanliga ráðstevnan er liðug 23. august, verður felagsráðstevna í samstarvi við Norðurlandaráðið 24. august. Ráðstevnan ber heitið “Burðardygg økismenning í Arktis”.


text:
Tíðindi
30. apríl 2017
60 næmingar frá skúlanum luttóku. Teir vóru í bólkum og skuldu finna upp á hugskot og leggja tey fram. Talan var eisini um eina kapping, har besta hugskotið vann.
Ungfólk, íverksetan og útjaðari
Tað eru hesi trý hugtøkini, ið eru tvinnað saman í verkætlanini RYE. RYE-verkætlanin snýr seg um, at fáa ungfólk áhugað í íverksetan og at framleiða amboð, ið gera tað spennandi og áhugavert at royna seg sum íverksetari.
At búgva í útjaðaranum ella sita heima við hús og stovna eitt virkið er eingin forðing, við teimum amboðum, ið RYE-verkætlanin mennir. RYE er ein netborin íverksetaraportalur, har ungdómurin – á føroyskum máli – kann ogna sær allan kunnleika um íverksetan.
Luttakararnir kunnu spæla sær við hugskotum, seta virkisætlanir upp, og tey, sum vilja gera hugskotini til veruleika, kunnu brúka tilfarið til umsókn um fígging til teirra hugskot. Øll fáa hava ókeypis atgongd til tilfarið.
Íverksetan á tímatalvuna
Íverksetan er seinnu árini komið á tímatalvuna í bæði fólka- og miðnámsskúlunum. Endamálið er at skapa gróðrarbotn fyri vøkstri og einum fjøltáttaðum vinnulívið í framtíðini, og útgangsstøðið er, at tað er umráðandi, at ung taka kunnleika um íverksetan til sín longu sum 15 og 16 ára gomul.
Lærarar í fólkaskúlanum eru drívmegin, og íverksetarahúsini í Klaksvík og Tórshavn eiga – saman við Vinnuframa – ein stóran leiklut í hesum arbeiði.
Gott hugflog og evnini at síggja nýggjar møguleikar, har onnur halda fast í gamlar vanar, er tilfarið ein íverksetari er gjørdur av.
– Uppfinnsemið hjá teimum umleið 60 ungu, ið tóku lut í verkstovuni í mánadagin, bar boð um, at hesir eginleikar eru millum føroyskan ungdóm. Tey vóru ágrýtin og skjót, og tað stóð ikki á at stovna virkir, gera slagorð og skapa nýggj hugtøk, sigur Olga Biskopstø frá Granskingardeplinum.
At skapa nýggjar vinnur
Í okkara grannalondum verður nógv gjørt burtur úr at skipa tiltøk, ið eggja til og økja um áhuga fyri at seta egið virkið á stovn. Í teimum londum, ið eru partar í RYE-verkætlanini, verður fitt av peningi brúk til endamálið. Í Grønlandi, er stórur áhugi fyri at skapa nýggjar vinnur, og serliga at skapa áhuga millum ungfólk. Finnland, er sera framkomið á økinum, og tað sama kann sigast um Írland.
Verkætlanin RYE-Rural Youth Entrepreneurship er fíggjað av NPA (Northern Periphery and Arctic Programme) og endar á várið 2018, og tá skal portalurin og netverkið vera væl gróðursett í luttakandi londunum, sum eru Írland, Finnland, Grønland, Føroyar og Ísland.
Granskingardepilin - Fróðskaparsetur Føroya er partur av RYE-verkætlanini. Fá meira at vita um RYE - Rural Youth Entrepreneurship.
Tað sjóðaði øgiligt á Skúlanum á Fløtum, tá ið teir 60 næmingarnir løgdu høvdini í blot at finna uppá góð hugskot
Bólkurin, ið vann kappingina um besta hugskotið: Alda Andriasdóttur Árnafjall, Súsanna Hansen, Bjørg Hermansen og Rannvá Hentze
Kelda: setur.fo
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshvn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
The foliose Bangiales (Rhodophyta) species in the northern part of the North Atlantic and the relationship with the North Pacific foliose Bangiales
Fyrilesturin verður um fjølbroytni, útbreiðslu og fylogeni innan reyðtaraordanin Bangiales í norðara parti av Norðuratlantshavi, serliga í Føroyum, Íslandi, Grønlandi og á amerikonsku eysturstrondini. Hugt verður eisini at sambandinum millum sløgini í Norðuratlants- og Kyrrahavinum.
Agnes Mols Mortensen vardi 12. sep. í ár PhD verkætlan sína við University of New Hampshire, USA. Mikudagin 3. des. heldur hon almennan fyrilestr, um PhD arbeiðið.
Lívfrøðingafelagið
skipar fyri


text:
Grassrootsdagurin hjá HB týsdagin 21. mai
Felagið20-05-2013 - Jónfinn Petursson
Í samband við Champions League finaluna leygardagin 25. mai verða Grassrootsdagar hildnir í øllum Evropa komandi vikuna. Í Havnar Bóltfelag verður skipað fyri hesum degi týsdagin 21. mai.
Dagurin verður hildin í Gundadali millum kl. 16.00 og 18.00 og verða Tórsvøllur og ovari vøllur í Gundadalur vónandi á tremur við ungum sum eldri í saman fara at njóta dagin.
Havnar Bóltfelag við tí heita á øll, leikarar, leiðarar, foreldur og annars øll avvarandi, at seta sær eina løtu av týsdagin at spæla bólt eina løtu.
Talan er um ósamskipaða venjing og vanligan hugna, har øll, uttan mun til førleika, kunnu royna seg sum fótbóltssnillingar til frama fyri heildina.
So haldi tykkum ikki aftur, dusti gomlu gaggurnar av og herji á. Bara hugflogið setur mark fyri hvussu stuttligurin verður.
Hvat er "Fótbóltur fyri øll"?
Her er tað bara hugflogið sum avmarkar.
Endamálið er í hvussu er, at ØLL skulu hava tað stuttligt og hugnaligt saman við bóltinum. At bólturin kann vera við til at fáa fólk at samstarva, at kýta seg, at røra seg, at flenna, at kappast, at harmast, at gleðast, at bróta niður forðingar, ja, at koma hvørjum øðrum við.


text:
Olympia (Grikkaland)
Olympia (Grikst: Oλuuπίa Olympía) var eitt halgistað í forna Grikkalandi og er kent fyri at vera heimstaðið fyri fornu olympisku leikirnir í klassisku griksku tíðini. Olympisku leikirnir vóru hildnir hvørt fjórða ár frá í hvussu er ár 776 f.kr.[1]. Fyrstu leikirnir vóru hilndar fyri at heiðra grikska gudin Zeus. Theodosius I keisari avtók olympisku leikirnir í ár 394 e.kr. av tí at hann metti at leikirnir vóru heidnir.
Olympia hevur fingið status sum Heimsarvur (World Heritage Site) av UNESCO.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Bók, E. J. Bickerman, Chronology of the ancient world, 1982, Cornell Univ. Press, Ithaca, N.Y., ISBN 0-8014-1282-X, síða 75, 2. útgáva.


text:
U18a hevur leikt seg í endaspælið um FM. Tað var greitt fyri fleiri vikum síðani. Liðið hevur sum heild leikt góðan fótbólt, men hevur í seinastuni ikki havt somu styrki.
Mánadagin leiktu dreingirnir seinasta dystin í bólkaspælinum. Dysturin varð leiktur við Margáir og var móti EB/Streymi, sum undan dystinum lá á 5. plássi við 7 stigum. Lat tað verða sagt beinanvegin. EB/Streymur vann dystin 3-2 eftir at onki mál kom í fyrra hálvleiki.
Lítil munur var á liðunum. Fyrstu løtuna hevði EB/Streymur takið og hevði onkran næska roynd á NSÍ-málið, men onki mál spurdist burturúr. Sum hálvleikurin leið, tóku okkara yvir. Teir spældu væl fram móti brotsteiginum hjá EB/Streymi, men tað gjørdist ikki veruliga vandamikið.
0-0 var hálvleikstøðan, og tað mundi vera um eina leið.
Í hálvleikinum skifti NSÍ nógv út. Jóhann Gaardbo kom inn í verjuna, hann hevur verið úti við drúgvum skaða. Og júst Jóhann gav seg til kennar, tá Andri sendi eitt hornaspark inn fyri málið. Jóhann varð hægstur og stútaði bóltin í málið til støðuna 1-0 til NSÍ.
Men tað var ikki longi, at NSÍ megnaði at liggja á odda. Eitt heldur tilvildarliga dømt fríspark millum miðjuna og NSÍ brotsteigin varð skrúvað inn móti málinum. Ein EB/Streymari var hægstur beint undir málinum, men Petur Sjúrður í málinum bjargaði í fyrstu atløgu, bólturin ferðaðist so leyst inni á 5 metrinum, har hann á ein ella annan hátt endaði í málinum til 1-1. Og heilt stutt eftir endaði ein NSÍ-villa á miðjuni við, at ein EB/Streymari gjørdist púra leysur við okkara málmanni og setti bóltin trygt í netið til 2-1 til EB/Streym.
Eftir hetta royndu okkara at leggja trýst á, men sundalagsdreingir høvdu nú fingið mót um gott úrslit, og vardu manniliga. Teir stríddust fyri hvønn bólt, og tað gjørdi tað trupult at spæla seg ígjøgnum tøttu verjuna. Tó so, nakrir møguleikar spurdust burturúr, men okkara megnaðu ikki at umseta teir til mál.
Tá tað restaðu 5 minuttir í, bragdaði. Eitt horna úr okkara høgru varð sent heilt fram við málinum, har Aron kom strúkandi. Ein EB/Streymaleikari helt nakað nógv í Aroni, sum hegnisliga datt. Dómarin dømdi brotspark, og tað sendi liðskiparin, Jann Benjaminsen, trygt í netið til 2-2.
Nú mundu tey flestu vænta, at sigursmálið eisini mundi fara at koma.
Men armarnir vóru nóg illa komnir niður aftur, tá EB/Streymur aftur legði seg frammum. Okkara verja megnaði ikki at rudda eina langa sending frá EB/Streyma-málmanninum burtur, og endin varð, at ein leikari gjørdist leysur og skoraði til 3-2. Tað gjørdist eisini endaliga úrslitið.
Skulu vit taka samanum, so var hetta ikki nøktandi úrslit. Tað tóktist sum um, at dreingirnir ikki vóru nóg væl upplagdir, kanska tí, at dysturin so at siga ongan týdning hevði fyri stigatalvuna. Leikararnir hildu ov longi bóltinum, og tí gekk spælið alt ov seint. EB/Streymararnir vóru avgjørdir, tá teir fóru í tvídystirnar. Okkara høvdu ov góðan hug at hoppa uppum ella taka seg aftur í nærdystunum. Skal liðið gera nakað um seg í endaspælinum, so skal spælið ganga skjótari, menn mugu vera grammari og vilja vinna nærdystirnar, og vera skarpari í álopspartinum.
Nógv útskifting er á liðnum. Tað kann merkja, at liðið ongantíð verður samanspælt sum lið. Gamaní er hetta alt ein partur av leikaramenningini og hetta kann lata seg gera í innleiðandi bólkaspælinum. Tá nú endaspælið byrjar, eru fyritreytirnar broyttar. Skal liðið vinna dystirnar móti teimum sterku liðunum, er neyðugt, at leikararnir spæla saman.
Spennandi verður at fylgja liðnum, tá endaspælið byrjar. Næsti dystur er tó ikki um FM. Komandi mánadag, 20.juni, skulu dreingirnir spæla hálvfinalu móti B36. Tann dysturin verður leiktur við Løkin í Runavík, og tá er gott við stuðli úr skýlinum. Tað hevði verið deiligt við einum gulum liði afturat í steypafinaluni.
U18a vann seg í endaspælið um FM0
U18a hevur leikt seg í endaspælið um FM. Tað var greitt fyri fleiri vikum síðani. Liðið hevur sum heild leikt góðan fótbólt, men hevur í seinastuni ikki havt somu styrki.


text:
Í royndartíðini kann annar parturin tó siga sáttmálan upp uttan grundgeving og uttan freist. Skúlagongd verður ikki roknað upp í royndartíðina. (Yl § 38, stk. 2)
Er royndartíðin lokin, og skuldi tað hent, at annar parturin ikki heldur skyldur sínar, so kann hin parturin siga sáttmálan upp.
Uppsøgning skal tá koma ikki seinni enn ein mánaða eftir, at uppsigandi parturin hevur fingið kunnleika um viðurskiftini, sum uppsøgning er grundað á.
Eru partarnir ósamdir um onkur týðandi viðurskifti viðvíkjandi læruni, herundir um uppsøgn av sáttmála, so eiga teir at leggja málið fyri viðkomandi yrkisnevnd, sum so skal royna semju.
Kann yrkisnevndin ikki fáa partarnar at koma til semju um uppsøgn av sáttmála, so kann málið verða lagt fyri eina sáttmálanevnd, sum kann seta lærusáttmála úr gildi og taka støðu til spurningin um endurgjald.
Í seinasta lagi 8 vikur eftir at sáttmálanevndin hevur gjørt úrskurð, kunnu partarnir leggja málið fyri Føroya Rætt.
Lærusáttmáli fellur burtur, um lærlingur av eini hvørji orsøk (YL §30) verður útihýstur frá undirvísingini á skúla, har skúlagongdin er.
Onnur viðurskifti, sum kunnu gera, at sáttmáli verður settur úr gildi eru eitt nú, at virki heldur uppat, og at fyritreytirnar fyri góðkenning av virki sum lærupláss detta burtur.


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
-
KORT
VEÐRIÐ
Forsíðarss
17. Jan 2018
Konsert við Ólavi Højgaard og vinum úr Vestmonnum
Leygarkvøldið 27. januar 2018 kl. 19.30 verður rimmar útgávukonsert í Bryggjuni. Nýggja fløgan "Syng meg heim" hjá Ólavi Højgaard er útkomin.Í tí sambandi fært tú eitt forkunnugt høvi at hoyra gyltu røddina úr Vestmanna saman við vinum úr Vestmonnum, sum hava fylgt
08. Jan 2018
Skammlop
Orsakað av skammlopi lýsa gøtuljósini í einum parti av bygdini ikki. Arbeitt verður at loysa trupulleikan, og vit vóna, at gøtuljósini koma at lýsa seinni í kvøld. Vestmanna Kommuna
05. Jan 2018
Ítróttargudstænasta trettanda kvøld kl. 17.00
Vestmanna Kirkja bjóðar til ítrottarguðstænastu trettanda kvøld, leygardagin 6. januar 2018 kl. 17.00. Gudstænastan verður við Henning Bøgesvang, presti.
04. Jan 2018
Hagtøl fyri Vestmanna Bygdarráð fyri 2017
Hagtøl fyri uppmøting á bygdarráðsfundum hjá Vestmanna Bygdarráði í 2017 eru nú gjørd. Hagtølini verða almannakunngjørd í viðheftu pdf-fílu niðanfyri. Í 2017 vóru hildnir 17 bygdarráðsfundir og full uppmøting var til allar fundirnar.Tá ið avboð kemur til at møta á bygdarráðsfundi, verða boð
03. Jan 2018
Foreldrafundur fyri konfirmantforeldur
Til foreldur at ungum, sum skulu fermast í 2018. Foreldrafundur verður í kirkjukjallaranum í Vestmanna kirkju hóskvøldið 4. januar 2018 kl. 19.00. Kunnað verður um undirvísing og annað praktiskt í samband við at ganga til, og sjálv innskrivingin verður
29. Des 2017
Loyvi til nýggjársbál
Nú nærkast aftur til nýggjársaftan og tey árligu nýggjársbálini runt um í bygdini. Víst verður á, at brenning av nýggjárs- og jóansøkubálum o.t. bert er loyvt, um kommunan hevur givið loyvi til tess og um brenningin ikki er til ampa fyri grannalagið.
21. Des 2017
Bingjuplássið stongt í dag
Av tí at bingjurnar á bingjuplássinum eru fullar, verður neyðugt at stongja bingjuplássið í dag, hósdagin 21. desember 2017. Opið verður aftur í morgin, fríggjadagin 22. desember 2017.
20. Des 2017
Fundardagar 2018
Vestmanna Bygdarráð samtykti á fundi 17. desember 2017 at áseta almennu fundardagarnar hjá Vestmanna Bygdarráði í 2018 at vera niðanfyri nevndu dagar:
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Í dag, 4. oktober, er altjóða yrkingadagur. Gamalt var at siga: A poem a day, keeps the psychiatrist away. Hatta er ikki eitt páhald. Hatta er sannleikin. Óansæð, um tú roynir at skriva eina yrking um dagin ella setir tær fyri at lesa eina yrking um dagin, so er tað heilt vist, at tað hjálpir móti eini ørgrynnu av trupulleikum.
Tá ið tú lesur eina yrking, og hon letur seg upp sum ein margháttlig blóma fyri eygunum á tær, tá er tú komin inn í títt djúpasta stað, og tað er har, tú lærir hvør, tú er.
Slíkt prát er helst mjørkatos fyri nógv, men eg heiti á tykkum um at geva yrkingunun ein møguleika.
Eg fari her at leggja nakrar av mínum yndisyrkingum, sum kæri lesarin kann lesa. Tað er lættari sagt, enn gjørt. Í heiminum munnu vera skrivaðar mílliónir av yrkingum. Ikki ber til at lesa allar. Eg kundi valt bara amerikanskar yrkingar, ella enskar, ella svenskar, ella danskar, ella týskar og so framvegis, men her fari eg at velja tilvildarligar yrkingar, sum á ein ella annan hátt hava sett spor.
Yrkingarnar eftir Tórodd Poulsen hava altíð fylgt mær. Hann gerst betri og betri við árunum. Næstseinasta savn hansara eitur Bræddur firvaldur. Eg havi ummælt yrkingasavnið her á heimasíðuni braeddur-firvaldur. Tóroddur hevur nakrar yrkingar, sum eru so tættar og samankroystar, at ikki eitt orð er ov nógv. Tær eru næstan klaustrofobiskar í sínum einkla máta at greiða frá tí stóra.
lurta eftir
toruni
hon dugir
ikki at
teska
sum vit
ið hoyra
hana
buldra
eftir at
snarljósið
hevur sligið
sítt góða nátt
niður í
tað hvíta arkið
Tóroddur Poulsen, Bræddur firvaldur, 2011
Paul Celan (1920-70) er ein tann mest týðandi yrkjarin í nýggjari tíð. Her er yrkingin “Aspatræ” í týðingini hjá Heðini M. Klein. Ein onnur týðing finst eisini. Hana hevur Tóroddur Poulsen gjørt. Fyrst stendur týðingin hjá Heðini og síðani týðingin eftir Tórodd. So kann lesarin gera sær eina mynd av, hvussu ymiskar tær eru.
ASPARTRÆ, leyv títt blunkar hvítt út í myrkrið.
Hárið á mammu varð ongan tíð hvítt.
Hagasólja, so grøn er Ukreina.
Gulhærda mamma mín kom ikki heim.
Regnskýggj, dvølur tú enn yvir kelduni?
Stillføra mamma mín grætur um øll.
Runda stjørna, tú snúðrar gyltu sloyfu tína.
Hjartað í mammu varð blý-rivið.
Eikihurð, hvør lyfti teg av leikindunum?
Milda mamma mín fær ikki komið.
Heðin M. Klein týddi. Yrkingin stendur í Vencli nummar 5
ØSPUTRÆ, títt leyv lýsir hvítt í myrkrinum.
Mínar móður hár varð aldrin hvítt.
Hagasólja, so grønt er Ukraina.
Mín ljóshærda móðir kom ikki heim.
Regnskýggj, drálar tú við brunnarnar?
Mín spakføra móðir grætur fyri øll.
Runda stjørna, tú knýtir tað gyltu sloyfuna.
Mínar móður hjarta varð sært av blýggj.
Eikihurðin, hvør tók teg av hongslunum?
Mín blíða móðir kann ikki koma.
Tóroddur Poulsen týddi. Yrkingin stendur í Varðanum, bind 60 frá 1993.
Ein annar yrkjari, sum hevur havt stóran týdning fyri meg er amerikanski yrkjarin, Ron Padgett. Padgett var í Føroyum á Listastevnuni, sum varð hildin í 2002. Hann er ein av fremstu núlivandi yrkjarunum í USA. Hansara kunnleiki til evropiska yrkingahevd, serliga franska, ger, at hann knýtir saman tveir heimspartar. Her er yrkingin “Nail” úr savinum How long.
Negl
Hvussu mundu fólk í gomlum døgum klippa neglurnar á tónum ?
Táneglurnar á Mariu moy síggja góðar út
á málningunum frá italsku endurburðartíðini,
og tøkk fái tað, tí tað hevði verið torført
at tilbiðið ein skapning við ógvuliga longum neglum á tónum.
Perugino háðaði eftir einum átrúnaði, ið meddaði
móti Gudi, ið hvørs veruliga áhugamál
var Maria, men hann gav henni fínar neglir á tónum.
Eg havi ongantíð hugt eftir neglunum á Jesu tóm, hóast
tær eru beint við holini
á fótum hans, við hinar naglarnar.
Miskunnarloysið er so grafiskt og ilt at skilja,
vakurleiki afturímóti, enntá vakurleikin frá eini tá,
gevur góða meining. Fyri meg, ið hvussu er.
Oddfríður Marni Rasmussen týddi
Tit kunnu sjálv kanna neglirnar á Jesusi og Mariu.
Eg kundi tikið nógvar aðrar yrkjarar. Nógvar aðrar yrkingar. Eg fari at enda her við at leggja eitt klipp av youtube og prenta føroysku týðingina av somu yrking. Talan er um yrkingina “Tha Ballad Of The Skeletons” eftir Allen Ginsberg. Her spælir hann saman við Sir Paul McCartney.
Í níggjunda Vencli stendur týðingin, sum Gunnar Hoydal ógvuliga hegnisliga hevur greitt úr hondum. “Skrokkakvæði” er ógvuliga passandi til dagsins føroyska politikk, har borgarligi flatskatturin er í ferð við at knúsa vælferðarsamfelagið. Politiskar yrkingar eru ofta vánaligar. Tað er ringt at gera nakað poetiskt við eina politiska yrking, tí at politikkur er so grúiliga ópoetiskur. Men, tá ið tað er sagt, so eru nógvar yrkingar, sum hava eina áskoðan, taka eina støðu, sum er áhugaverd. Her er ein.
Skrokkakvæðið
The Ballad of the Skeletons
Segði forsetaskrokkurin
Eg skrivi ikki undir alt
Segði tingformansskrokkurin
Jú tú skalt
Segði umboðsmannaskrokkurin
Eg tali at
Segði hægstarættarskrokkurin
Íðan so hvat?
Segði hernaðarskrokkurin
Stjørnubumbur eru best
Segði yvirstættaskrokkurin
Svøltaðar mammur eru verst
Segði Yahoo-skrokkurin
Steðgið skitnari list
Segði høgravongsskrokkurin
Gloymið hjartað, hjartað er mist
Segði dulspekiskrokkurin
Heilagt er mannaskapið og frítt
Segði siðmeirilutaskrokkurin
Nei, nei, skapið er mítt
Segði buddistaskrokkurin
Miskunn er rík
Segði partafelagsskrokkurin
Hon er deyðanum lík
Segði gamlakristnaskrokkurin
Setið tey fátæku høgt
Segði Guds-Sonar-skrokkurin
AIDS krevur røkt
Segði kynsræðsluskrokkurin
Tey samkyndu eru grað
Segði arvastevnuskrokkurin
Svørt eru óeydnuslag
Segði reystmannaskrokkurin
Konur skulu venjast rætt
Segði fundamentalistaskrokkurin
Lat nørast øll mannaætt
Segði rætt-til-lívið-skrokkurin
Fostur hava sál
Segði fyri-fríum-vali-skrokkurin
Stikk uppí uttan drál
Segði burturspardi skrokkurin
Tólini tóku mítt starv
Segði strangur-móti-brotsverkum skrokkurin
Gassið fjøldina uttan darv
Segði landsstjóraskrokkurin
Sparið burtur skúlamat
Segði borgarstjóraskrokkurin
Etið fíggjarætlanina aftrat
Segði nýafturhaldsskrokkurin
Av gøtunum heimleys og løt
Segði frímarknaðarskrokkurin
Brúkið tey sum kjøt
Segði tankatangaskrokkurin
Fríur marknaður er best
Segði spar & lán-skrokkurin
Ríkið skal gjalda mest
Segði Chrysler-skrokkurin
Gjaldið fyri teg & meg
Segði kjarnorkuskrokkurin
& meg & meg & meg
Segði umhvørvisskrokkurin
Ger ikki bláum himmali fortreð
Segði fleirtjóðaskrokkurin
Hvat er hann verdur fyri teg
Segði NAFTA-skrokkurin
Fríhandil, gøðið tykkum grøn
Segði Maquiladora-skrokkurin
Sveittið fyri undirløn
Segði ríki GATT-skrokkurin
Hátøkni og ein verð
Segði undirstættaskrokkurin
Nevin harður og reyvin ber
Segði heimsbankaskrokkurin
Fella trø má vera eitt mást
Segði IMF-skrokkurin
Keypið amerikanskan ost
Segði menningarlandaskrokkurin
Sendið okkum rís
Segði framkominlandaskrokkurin
Ringlið bein til søluprís
Segði ayatollaskrokkurin
Doyggj rithøvundur doyggj
Segði Josef Stalin-skrokkurin
Sum at hoyra mítt egna goyggj
Segði miðríkisskrokkurin
Vit gloyptu Tibet
Segði Dalai Lama-skrokkurin
Tit seta búkilskumet
Segði heimskórsskrokkurin
Lagnan er stundum heit
Segði USA-skrokkurin
Vit mugu bjarga Kuwait
Segði kolvetnisskrokkurin
Bumbuflog, bumbið í kór!
Segði sinnisvíðkandi skrokkurin
Roykið ein dinosaur
Segði Nancy-skrokkurin
Sýt, sig nei, bara sýt
Segði Rasta-skrokkurin
Skít, Nancy, bara skít
Segði fólkavillaraskrokkurin
Ikki roykja pott
Segði drykkjumannaskrokkurin
Tín livur skal rotna í nátt
Segði drøggmisnýtaraskrokkurin
Gevið okkum eitt prik
Segði Big Brother-skrokkurin
Girðið teir av handan stik
Segði The Mirror-skrokkurin
Hey, tú rósa reyð
Segði elektriski-stóla-skrokkurin
Hey, hvat kóka tey?
Segði kjaksendingaskrokkurin
Renn meg, títt lúsa roð
Segði familjuvirðisskrokkurin
Míni virði við sviðið soð
Segði New York Times-skrokkurin
Hatta sleppur ikki á prent
Segði CIA-skrokkurin
Hálvtalað orð eru hent
Segði netverkaskrokkurin
Mínar lygnir krevja trúgv
Segði lýsingaskrokkurin
Legg ikki í, bara lúgv
Segði fjølmiðlaskrokkurin
Sannleikan eigi eg
Segði sofaveljaraskrokkurin
Hvat rakar tað meg?
Segði sjónvarpsskrokkurin
Ljóðbitar, etið teir rátt
Segði tíðindaskrokkurin
Hatta var alt, góðanátt
Allen Ginsberg
Gunnar Hoydal týddi. Yrkingin stendur í Vencli nummar 9
Hetta eru nakrar fáar yrkingar, sum eg havi valt út henda altjóða yrkingadagin.
OMR


text:
Brasilska løgreglan leitar nú eftir amerikansku svimjarunum Ryan Lochte og Jimmy Feigen, við dómaraúrskurði at kunna inndraga teirra pass. Hetta í sambandi við hendingina tíðliga sunnumorgun, har teir søgdu seg hava verið ‘hildnir upp’ av ránsmonnum sum lótust at vera løgreglumenn. Ein video likin umvegis Daily Mail bendir tó á at teir vóru heilt avslappaðir tá ið teir komu aftur í olympiska býin, sunnumorgunin, við lutum sum vanliga høvdu verið stolnir undir slíkum umstøðum.
Sí CNN og Daily Mail


text:
Skælingsbóndin og dalabóndin í Streymoy trættust um Skoradal. Fyri at enda stríðið gjørdu teir av sínámillum, at teir skuldu ganga saman at berjast, og tann av teimum, ið vann, skuldi eiga Skoradal. Teir skuldu møtast á teirri syðru eggini, kallað Vatndalsegg (Skoradalsegg er hin norðara). Kvøldið fyri tann ásetta dagin fór skælingsbóndin á eggina til at leggja seg, at hann kundi vera hvíldur um morgunin, tá ið dalabóndin kom. Ein son hevði hann við sær, sum hann krógvaði. Tíðliga á morgni fór dalabóndin heimanífrá. Hann hevði ein frálíkan húskall, og hesin húskallur strongdi á til at sleppa við honum, tí hann grunaði svik; men bóndin noktaði honum. Við tað sama ið dalabóndin kom, ruku teir saman at berjast, skælingsbóndin og hann. Hvør teirra hevði hund og øksi við sær. Dalabóndin var sterkari; men nýkomin sum hann var av tungari gongu og einsamallur, meðan hin var ómóður og hevði sonin til hjálpar, varð hann at liggja undir. Hinir drópu hann; men áðrenn hann doyði, bað hann teir bera seg norður á Skoradalsegg og grava seg har á Stroyggiskletti. Tað bæði lovaðu og gjørdu teir, og enn vísist leiðið, ein lítil høvd, á eggini. Soleiðis fekk skælingsbóndin allan Skoradal.
Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901
Sagnirnar eru her endurgivnar við Hammershaimbs stavseting eftir útgávuni:
Jakob Jakobsen: "Sagnir og ævintýr" , fororð eftir Mariu Mikkelsen, 1. útg. 1925, 2. útg. 1984-85.


text:
Forsíða
Temakvøld – Vit mugu tora at tosa um viðgerðina, prosessina og tey avvarandi
Grafisk Fasilitering II – Betri undirvísing, fundir og samstarv
Alt ber til
Tíðindi
Fyrilestur við Turið Horn
Á temakvøldinum, sum verður hildið í Skótahúsinum við Løkin í Runavík, týskvøldið 30. januar kl. 19.30- 22.00, fer Turið Horn at halda fyrilestur við heitinum: Mamma eg eri blivin misbrúkt …. av abba. – hvat ger tad við familjuna og hvønn tørv hevur man sum familja eftir avdúking av kynsligari misnýtslu. Turið Horn er 50 […]
Ein heilt serlig jólagáva
Nú ber til at keypa gávukort frá bituff. Keypið fer fram við at tú skrivar til okkum á info@bituff.com við fylgjandi upplýsingum: * Navn á persóni, ið skal hava gávukortið. * Upphædd * Títt navn, tlf. og bústaður Rokning fyri gávukortið verður síðan send tær við telduposti. Eftirfylgjandi verður gávukortið sent sum pdf. Hevur tú […]
Headhunting v/Odu Ellingsgaard
Í apríl mánaða kemur Oda Ellingsgaard til Føroya at hava fyrilestrar og verkstovur um útvegan av starvsfólki. Oda Ellingsgaard fer at deila sína vitan og nógvu royndir innan hetta økið við okkum. Oda hevur arbeitt á altjóða marknaðinum við útvegan av starvsfólki seinastu nógvu árini. Oda hevur m.a. arbeitt í 5 ár hjá KornFerry, sum […]
Komandi tiltak
Temakvøld – Vit mugu tora at tosa um viðgerðina, prosessina og tey avvarandi
bituff varpar ljós á pædofili
Pædofili og siðamisbrot er ikki bara nakað, sum hendir úti i stóru verð. Endamálið við temakvøldunum um pædofili, er at upplýsa og læra um eitt evnið, sum er eitt stórt tabu í flest øllum samfeløgum.
Týskvøldið 30. januar verður skipað fyri triðja og seinasta temakvøldinum, har evnið pædofili verður viðgjørt. Hesaferð er evnið: Vit mugu tora at tosa um viðgerðina, prosessina og tey avvarandi. Tað er ikki neyðugt at hava luttikið á undanfarnu temakvøldum, fyri at luttaka.
Hetta kvøldið fer Turið Horn, námsfrøðingur og psykoterapeutur, at halda fyrilestur við heitinum:
Mamma eg eri blivin misbrúkt …. av abba.
– hvat ger tad við familjuna og hvønn tørv hevur man sum familja eftir avdúking av kynsligari misnýtslu. Gvøðbjørg West frá KRIS fer at greiða frá serligu umstøðunum sum gera seg galdandi í Føroyum. Aftaná leiðir sálarfrøðingur Maibritt Højgaard frá bituff orðaskifti, har høvi verður at seta spurningar og tosa um, hvussu vit sum borgarar á besta hátt kunnu handfara kynsligan ágang móti børnum. Pædofili og siðamisbrot kunnu hava stórar kensluligar, persónligar og samfelagsligar avleiðingar fyri øll, og tí mugu vit eisini tora at tosa um viðgerð, prosessina og tey avvarandi.
Tilmelding fer fram HER.


text:
Ymisk úrslit
Kappingin í Athen er í gongd, og øll okkara ítróttafólk hava nú kappast. Og tað hevur heild gingið væl, onkur fegnast um persónlig met og sigrar, meðan onnur kundu hugsað sær, at tað gekk betur. Men øll royna sítt besta og geva ikki upp, frætta vit úr Athen. Niðanfyri eru úrslitini fyri hvørja ítróttagrein:
Frælsur ítróttur
Tórður Hjalt Jacobsen og Júst í Túni hava luttikið í 200 m renning í innleiðandi umfarinum. Tórður kom á mál við tíðini 27,50 sek, sum eisini er persónligt met. Júst kom á mál við tíðini 27,83. Tórður hevur eisini luttikið í kappingini 100 m renning, og í innleiðandi umfarinum kom ungi vábingurin á mál við tíðini 12,91 sek.
Júst hevur luttikið í finaluni á 400 m teininum, men her gekk ikki sum ætlað hjá Júst, hann kom illa frá startinum, men kom tó mál við tíðini 59,38 sek, og fekk harvið eitt 7. pláss.
Rannvá Strøm og Meiken Olsen hava luttikið í 100 m renning, og í innleiðandi umfarinum kom Rannvá á mál við tíðini 16,18 sek og Meiken 17,54 sek. Tær báðar hava eisini runnið 200 m í innleiðandi umførunum Meikan fekk tíðina 35,64 sek og Rannvá 34,05 sek, báðar settu persónlig met.
Allir okkara svimjarar hava luttikið í innleiðandi umførunum, og onkrar finalur eru longu avgreiddar. Heidi Eliasen vann bronsu í 50 m ryggsvimjing, hon kom á mál við tíðini 46,75 sek, sum er góð 3 sek betri enn hennara besta tíð á teininum. Í finaluni í 50 frísvimjing var Heidi so óheppin, at hon misti svimjibrillurnar, hon kláraði sostatt ikki at seta persónligt met í kappingini, sum hon annars hevði ætlað. Eisini Súsanna Johannesen hevur staðið seg væl í svimjikappingini, hon vann bronsu í 100 m frísvimjing.
Eisini Robert Poulsen og Eivindur Toftegaard hava kappast í dag, teir luttóku í innleiðandi umfarinum í greinini 50 m frísvimjing. Tíðin vísti 32,02 sek, tá Robert kom á mál, og 37,28 sek var tíðin hjá Eivindi. Á 100 m teininum í frísvimjing vann Robert gull í sínum bólki við tíðini 1.11,14, og Eivindur kom á sjeynda pláss í sínum bólki við tíðini 1.23,02
Føroyska liðið vann silvur í liðkappingini. Í finaluni spældi føroyska liðið móti Sri Lanka, Pakistan kom á triðja pláss. Kappingarnar halda fram í boccia, har føroysku spælararnir luttaka í einstaklinga kapppingunum
Eftir fjórða dagin á Special Olympics leikunum, er støðan tann at Føroyar hava vunnið fýra heiðursmerki, eitt gull-, eitt silvur- og tvey bronsuheiðursmerki. Harafturat hava tey sett fleiri persónlig met.
Úrslit frá fríggjadegi 1. juli:
Special Olympics: 3 gull og 2 bronsa til Føroyar í dag
Tað gongst væl hjá føroysku ítróttafólkunum í Athen, Í dag hava tey vunnið trý gullheiðursmerki og tvey bronsuheiðursmerki. Og harafturat settu ungu føroysku ítróttafólkini 6 persónlig met.
René Líð Thomsen gjørdist vinnari í boccia fyri einstaklingar. Vit frætta úr Athen, at talan var um ein rættiliga spennandi finalu. Tá dysturin var liðugur, stóð á jøvnum, so farið var undir eykaumfarið, sum eisini endaði javnt. Dysturin bleiv avgjørdur við straffikøstum, og har var René tann sterkasti, og vann dystin og gullið. Theodor Esmar Hansen luttók eisini í hesi kapping, men hann megnaði ikki at spæla seg til endaspølini.
Í svimjihøllini var eisini spenningur um heiðurspláss og tíðir. Eivindur Toftegaard og Robert Poulsen kappaðust í 50 m frísvimjing í finaluni. Teir settu báðir persónligt met, Eivindur við tíðini 36,65 sek og Robert við 31,93 sek. Robert varð fyrstur á mál í sínum bólki og vann harvið gull, Eivindur kom á fjórða pláss.
Tórður Hjalt Jacobsen og Júst í Túni, sum luttaka í frælsum ítrótti, hava staðið seg sera væl. Báðir settu persónlig met á 200 m teininum í dag: Tórður við tíðini 26,55 sek og Júst við 26,58 sek, hetta rakk til eitt fjórðapláss hjá Júst, og Tórður vann bronsu í kappingini. Tær báðar Meiken og Rannvá hava eisini kappast í dag, talan var um finaluna á 100 m teininum. Meiken kom á mál sum nummar trý við tíðini 16,97 sek, meðan Rannvá vann gull við tíðini 16,01 sek. Báðar settu persónlig met.
Kappingarnar í Athen eru lidnar. Og síðsta kappingardagin megnaðu føroysku ítróttafólkini at vinna fleiri heiðursmerki.
Svimjararnir vunnu gull í stafettini 4x50 m frí og so hava genturnar kappast í 200 m renning, har vann Rannvá eina bronsu og Meiken kom á 6. Pláss. Tórður Hjalt Jacobsen vann silvur í 100 m renning, hann rann teinin upp á 12.67 sek. Bocciaspælararnir hava eisini staðið seg væl, dreingirnir vunnu silvur í double í gjár.
Samanlagt hava Føroyar vunnið 5 gullheiðursmerki, 3 silvurheiðursmerki og 5 bronsuheiðursmerki til leikirnar í Athen
Vit ynskja teimum tillukku við frálíku úrslitunum.
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Stuðulskonsertir í Perluni
mentan30-03-2017 - 09:13 - Jóanis Nielsen
Í sambandi við, at Barnahjálpin hevur 10 ár á baki, verða stuðulskonsertir í Perluni í Vágsbotni leygardagin og sunnudagin.
Tíðindaskriv
Komandi vikuskifti, leygar- og sunnudagin 1. og 2. apríl, fer Barnahjálpin at hátíðarhalda 10 ára virksemi við konsertum og loppumarknaði, sum verða í Perluni og á Perlutorginum í Vágsbotni.
- Leygardagin 1. apríl, kl. 11 – 16, verður loppumarknaður í Perluni og á Perlutorginum.
- Leygardagin 1. apríl klokkan 17.00 verður ein stuðulskonsert í Perluni, har gentukór, dreingjakór, tey á Váli og TrippleTrio fara at syngja.
- Sunnukvøldið 2. apríl klokkan 19.30 verður ein stuðulskonsert á Reinsarínum, har Uni Debes, Jens Marni Hansen, Signar á Homrum og Ólavur á Váli Olsen fara at framføra.
Báðar dagarnar verður greitt frá arbeiðinum hjá Føroysku barnahjálpini og møguleiki verður eisini at tekna seg sum stuðul til skúlagongd hjá børnum.
Kostnaðurin fyri konsertirnar er kr. 150 og pengingurin fer óskerdur til Føroysku barnahjálpina.


text:
Krista í altjóða svimjikapping
Í hesum døgum verður stór altjóða svimjikapping fyri brekað í Berlin, talan er um German open í svimjing.
ÍSB hevur sent 12 ára gomlu Kristu Mørkøre úr svimjifelagnum Ægir at luttaka í kappingini. Hon fer at kappast móti svimjarum í sínum aldursbólki, umframt hetta kappast hon móti svimjarum í sínum handicapbólki.
Krista fer at luttekur í 50-, 100-, 200,- og 400 m frísvimjing umframt bringusvimjing. Kappingin byrjar hósdagin 28. apríl, og tá skal Krista kappast í 50 m frísvimjing. Kappingarnar halda fram til sunnudagin 1. mai
Talan er um eina stóra kapping har ein 450 svimjarar úr 30 londum luttaka.
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Hósdagin í farnu viku lat nýggj kaffistova upp í Dúvugørðum í Saksun. Í fyrstu syftu verður opið allar dagar frá 14.00-17.00, og annars eftir avtalu, upplýsir Sunda kommuna á heimasíðu síni.
Tað eru Katrin Dalsgaard Nolsøe og Alda Magnussen, sum hava tikið stig til kaffistovuna. Ætlanin er, at selja kaffi, te, køkur og so møguliga okkurt smávegis ábit, har dentur verður lagdur á at nýta vørur úr nærumhvørvinum, siga tær.
Afturat hesum vera smærri konsertir og tiltøk í hølunum. Um mánaðarskiftið verður skipað fyri hugnakvøldi.
Umframt kafe virksemi er eisini søluframsýning av málningum, myndum og heimavirkið, ið seta dám á kaffistovuna.
Kelda: sunda.fo


text:
Tráin Petursson Nónklett umboð teirra lesandi í stýrinum
Tá valið av lesandi til stýrið fyri Setrið var av mánakvøldið 18. desember 2017, kl. 22.45, gjørdist greitt, at Tráin Petursson Nónklett var fyrst...
Grein um kropsliga venjing í úrvalsfótbólti í vísindaligum tíðarriti
Magni Mohr er við í nýggjari grein um kropsliga venjing í úrvalsfótbólti í vísindaligum tíðarriti
Kristianna á ársfundi hjá granskingarnetverkinum DSPaM
Kristianna Hammer, lektari og ph.d. á Sjúkrarøktarfrøðideildini, luttók 1. november 2017 á árliga fundinum hjá granskingarnetverkinum DSPaM (Dansk...
Lestrarvegleiðing á Sjúkrarøktarfrøðideildini
Høvuðsendamálið sum lestrarvegleiðari er at viðvirka til at lesandi fáa sum mest burturúr og bestu læruumstøður at útinna útbúgvingina innanfyri...
Á kongress hjá altjóða diabetesfelagsskapi
May-Britt Skoradal, námslektari og varadekanur á Sjúkrarøktarfrøðideildini, er í hesum døgum á aðalfundi og fakligari kongress hjá altjóða...
Fyrsta undirvísingin í Sjóvinnuhúsinum
Hósdagin var undirvíst í Sjóvinnuhúsinum fyri fyrstu ferð
Lestur uttanlands førir til hægri løn
Ein kandidatritgerð frá Københavns Universitet rør nú framundir, at tað fíggjarliga kann loysa seg at taka ein part av lestrinum uttanlands.
Rithøvundurin Carl Jóhan Jensen 60 ár
Leygardagin 2. desember verður rithøvundurin Carl Jóhan Jensen 60 ár.


text:
Tað nyttaði lítið hjá sjúkrahúsleiðsluni at spæla við vøddunum móti ljósmøðrunum og millum annað fara í gerðarrættin - nú er leiðslan bakkað aftur til gamla leiðslubygnaðin á føðideildini.
Støðan á føðideildini á Landssjúkrahúsinum hevur verið ótolandi seinastu tíðina, og størsti parturin av ljósmøðrunum hava verið langtíðar sjúkrameldaðar. Leiðslan royndi umvegis gerðarrættin at tvinga sjúkraskrivaðar ljósmøður aftur til arbeiðis, tí talan var um eitt óheimilað stríðssstig. Leiðslan fekk viðhald, men støðan bara versnaði.
Í kringvarpinum herfyri segði ein av teimum, sum enn var eftir, at hon fekk kvalma bara at síggja Landssjúkrahúsið. Orsøkin er eitt stríð um leiðslubygnaðin, og hvussu hesin er settur í verk, hóast ljósmøðurnar hava verið ímóti.
Og nú mátti leiðslan so geva skarvin yvir og fara aftur til gamla leiðslubygnaðin. Í dag kom skriv frá Landssjúkrahúsinum um, at farið verður aftur til gamla bygnaðin.
Skrivið er soljóðandi:
"Tann 29. mars 2017 tók stjórnin á Landssjúkrahúsinum avgerð um at royna eina skipan við greiðari leiðsluábyrgd av ymsu virkisøkjunum á føðiøkinum, har gamla Føðideildin bleiv uppbýtt í tvær deildir, eina Burðardeild og eina Barsilsdeild. Leiðandi ljósmóðir varðveitti leiðsluábyrgdina av virkseminum á Burðardeildini, meðan deildarsjúkrarøktarfrøðingur fekk leiðsluábyrgdina av virkseminum á Barsilsdeildini.
Ætlanin var, at skipanin skuldi roynast árið út og eftirmetast til heystar. Men ásannandi ótolandi støðuna við langtíðarsjúkrameldaðum ljósmøðrum, hevur stjórnin tikið avgerð um, at royndartíðin verður stytt og endar nú í dag tann 11. juli 2017. Ásannast má, at tað hevur verið ógjørligt at roynt ætlaðu skipanina, tíansheldur at gera nakra veruliga eftirmeting av skipanini.
“Sum sjúkrahússtjóri má eg bara ásanna, at vit ikki hava megnað at verkseta ætlaða leiðslubygnaðin á føðiøkinum av givnum orsøkum” sigur Johnny í Grótinum, sjúkrahússtjóri. “Ongin orsøk er til at treiskast og halda fast um ætlaðu royndartíðina, tá vit ikki veruliga fáa roynt skipanina. Vit hava ein stóran hóp av dugnaligum starvsfólkum innan føðiøkið, sum veruliga ynskja at røkja hvør sína uppgávu til fulnar barnakonunum og nýføðingunum í Føroyum at frama. Okkara leiðsluuppgáva er tí nú at skapa fysisku og organisatorisku fortreytirnar fyri, at Føðideildin fæst at rigga aftur.”
Aftur til leiðslubygnaðin innan 1. apríl 2017
Farið verður soleiðis aftur til skipanina áðrenn 1. apríl 2017 við eini Føðideild, har leiðslubygnaðurin tó verður betri nágreinaður. Leiðandi ljósmóðir hevur evstu ljósmøðrafakligu ábyrgd og avgerðarrætt í Føroyum og er partur av depilsleiðsluni á Skurðdeplinum í ljósmøðrafakligum viðurskiftum. Depilsleiðslan, íroknað leiðandi ljósmóður, hevur mótvegis stjórn evstu ábyrgdina av virkseminum á Føðideildini, meðan leiðandi ljósmóðir mótvegis stjórn hevur evstu ábyrgd av eitt nú viðtalum í viðgongu og eftir føðing.
Deildarljósmóðir og deildarsjúkrarøktarfrøðingur leiða dagliga virksemið á Føðideildini við tilvísing til depilsleiðsluna, íroknað leiðandi ljósmóður. Serlæknar í obstetrik og í pædiatri hava yvirskipaðu medisinsku ábyrgdina og avgerðarrættin innan hvør sítt medisinska øki á Føðideildini.
Hølisviðurskiftini verða bøtt munandi
Ásannandi tørvin á betri fysiskum kørmum til pinkubørn, barnakonur og starvsfólk, verða hølisviðurskiftini nú bøtt munandi. Arbeiðsrúm verða nú innrættaði á Føðideildini til báðar fakbólkarnar, soleiðis at betri umstøður vera bæði til at røkja fyrisitingarligar uppgávur og at menna starvsfólkahópin við eitt nú frálæru, fakligari konferansu og undirvísing. Eisini verða ábøtur gjørdar í fysisku kørmunum hjá pinkubørnum og innløgdum barnakonum.
Bygnaðarligu avbjóðingarnar, sum nýggja skipanin skuldi loysa, verða nú eftir ætlan loystar við neyvari leiðreglum fyri, hvussu uppgávurnar skulu loysast í samstarvi millum ymsu fakbólkarnar. Serliga er tað innan barsilsøkið, sum er eitt felags arbeiðsøki, at tørvur er á greiðum leiðreglum."


text:
Mánadagin 11. juli 2016 tók Theresa May við sum forkvinna í Konservativa flokkinum í Stóra Bretlandi.
Tveir dagar seinni, mikudagin 13. juli 2016, tók hon við sum forsætisráðharri, ella kanska rættari forsætisráðfrú, í Sameinda Kongsríkinum. Hóast alment ímóti Brexit, so verður hon nú kvinnan, sum skal leiða bretska fólkið trygt gjøgnum Evropeiska Samveldið og út í nýggjan heim.
Hóast stríðið í sjálvum flokkinum tykist vera av, so liggja stórar avbjóðingar fyri framman. Vit greina støðuna í flokkinum og landinum sum valdi at fara úr ES.
Les greiningina HER


text:
FJØLMIÐLAR Edmund Jacobsen: Konsolidering er mantra beint nú innan føroyskt vinnulív. Eisini innan føroyska fjølmiðlaheimin, har rákið heilt týðiliga gongur mótvegis størri eindum.
Almennu fjølmiðlarnir vóru fyrstir - ÚF og SvF løgdu saman til Kringvarpið. Og seinastu mánaðirnar hava fýra privatar fyritøkur gjørt tað sama. Fyrst yvirtók Vinnuvitan Vikublaðið, og síðani komu boðini um, at Sosialurin hevði keypt Rás 2.
AGRESSIV KAPPING
Veiðan eftir stórrakstrarfyrimunum fer uttan iva at hava við sær betri gagnnýtan av starvsfólki og framleiðslutólum innan føroyska fjølmiðlaheimin. Men bæði lurtarar, og ikki minst lýsarar, fara eisini at merkja broyttu ognarumstøðurnar.
Og broytingarnar verða neyvan bert jaligar, heldur Birgir Kruse, ritstjóri og royndur fjølmiðlamaður, ið herfyri gav út skúlabókina “Fjølmiðlar” umvegis Føroya Skúlabókagrunn.
- Vit kunnu bera ótta fyri, at størri eindir fara at binda lýsarar til alt færri fjølmiðlar við at nýta avsláttur, har lýsarin fær fyrimun, um hann bert velur fjølmiðlarnar hjá einum samtaki. Kappingin kann tískil gerast sera agressiv, og tað eru føroyingar ikki vanir við innan fjølmiðlaheimin, sigur Birgir Kruse.
Hann vísir tó á, at tað er nærum ógjørligt at spáa um, hvussu samanleggingarnar fara at ávirka lýsingamarknaðin, tí hetta er fyrstu ferð, at føroyskir fjølmiðlar leggja saman í stóran mun.
VANDI FYRI MIÐSAVNING
Nógv álvarsligari heldur hann tað vera, um konsolideringin av redaktiónum fer at hava við sær “mainstream” fjølmiðlar, ið bert fara at taka tíðindi og evni til viðgerðar, ið venda sær til stóru lurtara-, hyggjara- ella lesarafjøldina.
- Tá ið nógvir og ólíkir fjølmiðlar eru á marknaðinum, so er eisini betri pláss fyri teimum øðrvísi og løgnu áhugamálunum. Samanrenningar kunnu hava við sær, at allir fjølmiðlar jagstra tey breiðu áhugamálini, og harvið detta minnilutarnir niðurímillum, sigur Birgir Kruse.
Í nýggju bók síni nemur hann við fyribrygdi tagnarmeldurin, har persónar og bólkar við øðrvísi meiningum enn breiða fjøldin velja at tiga, tí tey verða útihýst av teimum miðsøkjandi fjølmiðlunum:
UM TAGNARMELDURIN
Týski professarin Elisabeth Noelle-Neumann sigur, at miðlar eru so miðsøkjandi, at tey, ið hava annarleiðis meiningar, kenna seg fremmand og velja at tiga. Á henda hátt elva miðlar til eina ringrás av tøgn, ein tagnarmeldur, har tøgnin breiður seg og elvir til, at kjakið doyr. Samstundis siga miðlarnir, at teir umboða Palleba og Marsannu, tað vil siga vanliga fólkið. Miðlarnir vilja vera við, at teir eru okkara umboð og fólkaræðisliga trygd mótvegis øllum yvirvaldi. Hetta kann eisini verða beint øvugt, heldur týski professarin.
Kelda: Bókin “Fjølmiðlar” eftir Birgir Kruse
- Mín vón er, at núverandi savning innan føroyskar fjølmiðlar ikki hevur við sær, at teir gerast ov miðsøkjandi, men vísa dirvi, og eisini taka øðrvísi og “skeiv” evni til viðgerðar, sigur Birgir Kruse.
MARKNAÐUR TAMBAST
Samstundis heldur hann eisini, at enn er pláss fyri nýggjum tiltøkum á føroyska fjølmiðlamarknaðinum. - Eg øtist hvørja ferð eitt nýtt blað kemur á marknaðin. Til dømis ivaðist eg stórliga í, um pláss var fyri einum blaðið sum Vinnuvitan. Men royndirnar higartil hava prógvað, at marknaðurin kann tambast sera nógv og eisini dyrka nýtt lendi. Og hann kann tambast enn meira, serstakliga innan livandi útvarp, ið ikki smæðist fyri at vera handilsligt, men eisini nærverandi og merkt av journalistiskum yvirskoti, sigur Birgir Kruse og leggur afturat: - Eg eri sannførdur um, at útvarp er framtíðarmiðilin burturav hjá føroyskum lurtarum og vinnulívi. Tí verður tað serstakliga spennandi at síggja, um tað verður ein nýskapan ella eitt afturstig, nú Rás 2 av álvara fer at taka kappingina upp við ÚF, sigur Birgir Kruse.
Viðskiftaleiðari á Reproz væntar, at betri tilboð og hægri tænastustøði verða jaligu árinini av samanlegginunum innan føroyska fjølmiðlaheimin. Men miðlarnir fáa eisini størri ávirkan á marknaðin, heldur hann.
Ilt at meta um avleiðingar
Tað er uttan iva stórrakstrarfyrimunirnir, ið hava fingið føroyskar fjølmiðlar til at leggja saman. Avleiðingarnar verða uttan iva, at lýs arar fáa fjølbroytt ari tilboð, meðan miðlarnir samstundis fáa størri ávirkan á marknaðin.
Soleiðis ljóðar niður støðan frá Allan Dalsgarð, viðskiftastjóra hjá lýsing ar fyritøkuni Reproz. - Enn hava vit onki merkt til, at miðlar hava lagt saman. Men samanleggingarnar eru sjálvandi gjørdar, so til ber at gagnnýta innanhýsis tilfeingi betri, og á henda hátt at fáa betri úrslit, sigur Allan Dalsgarð. Tískil væntar hann, at lýsarar og lýsingarfyritøkur fara at merkja samanleggingarnar innan miðla heimin innan alt ov langa tíð.
- Við størri eindum skuldi tað borið til hjá miðlunum at samansett betri og fjølbroyttari tilboð til kundan. Kanska við at nýta okkurt slag av avsláttri, um ein fyri tøka velur at lýsa í fleiri av miðlunum í sama samtak ið. Eg vænti eisini, at miðlarnir verða førir fyri at veita betri tænastu enn í dag, sigur viðskiftastjórin. Hann peikar millum annað á Sosialin, ið nú kann samanseta góð tilboð til lýsarar, ið ynskja at verða sæddir og hoyrdir av einari breiðari fjøld enn í dag. Men avleiðingarnar nýtast ikki bert at verða jaligar, heldur Allan Dalsgarð:
- Tá ið miðlarnir savnast í færri samtøkum, so fáa teir samstundis nógv størri ávirkan og kunnu tí betri stýra menningini á lýsingamarknaðinum, sigur hann. Hóast Reproz enn onki hevur merkt til árin frá samanlegginunum, so er Allan Dalsgarð sannførur um, at tað bara er ein spurningur um tíð:
- Um tað ikki var fyri at gagnnýta fyrimunirnar við at hava størri eindir, so høvdu fjølmiðlarnir onga orsøk til at leggja saman. Okk urt fara vit at merkja til tað, sigur hann at enda.
Edmund Jacobsen, Vinnuvitan 27. september 2007


text:
- Tað er óluksáligt, at tað er blivið soleiðis.
Tað er tað fyrsta, sum Maria (dult navn, sum journalistur og redaktørur kenna) hevur at siga, tá hon verður spurd, hví hon nú av álvara er farin undir at fyrireika seg at flyta úr føðikommununi, Tórshavnar kommunu.
Maria hevur fast starv og harafturat eitt eyka arbeiði nøkur kvøld um vikuna. Hon leigar sum er eina íbúð í Havn, har hon og barn hennara upp á 12 ár búgva, men hon vil gjarna hava sítt egna, so allar tær túsund leigukrónurnar ikki bara fara upp í royk. Seinastu fýra árini hevur hon javnan tosað við bankan um møguleikarnar at keypa sær eitthvørt býli í miðstaðarøkinum, men tær lánsupphæddir, hon kann fáa, røkka ikki langt.
- Tú kann fáa 800.000 krónur, var tað síðsta eg fekk at vita, greiðir Maria frá.
Flýggja úr Havnini
Maria er ikki tann einasta, sum ikki hevur ráð at búgva í egnum húsum ella íbúð í Tórshavnar kommunu, men sum hevur ráð at fáa sær fót undir egið borð á bygd. Samstundis, sum fólk flyta til Tórshavnar kommunu í stórum tali – í fjør búsettist annað hvørt fólk, sum flutti til landið, í kommununi – so eru onnur, ið flyta úr kommununi. Einstøk gera tað, tí tey veruliga vilja flyta, men hjá flestu teirra er tað ikki eitt beinleiðis frítt val, um málið væl at merkja er at sleppa at eiga sítt egna.
- Eg vildi allarhelst blivið búgvandi her, so eg slapp frá at flyta barnið í annan skúla og kanska enntá í longdini at finna mær eitt annað arbeiði, men eg eri komin til ta niðurstøðu, at eg vil royna at finna okkum okkara egna bústað, og undir verandi umstøðum ber tað als ikki til í Havn – so langt frá, fortelur Maria
Lesið eisini: Húsaprísirnir nærkast metinum
Hús fyri eina millión
Í teirri bygdini Maria umhugsar at flyta, hevur hon fingið at vitað, at hon kann fáa eitt byggibúgvið grundøki fyri 60.000 krónur. Hon hevur síðani kannað, hvat eini lítil hús í einari hædd kosta, um tað skal vera so bíligt sum gjørligt, og har eru tríggir møguleikar, sum hon nú fer at tykkja uppá.
Eini lítil innilokað hús kunnu fáast fyri umleið 600.000 krónur. Eru húsini eitt sindur størri, kosta tey 875.000 krónur. Um tey lítlu húsini eru ”lyklaklár”, kosta tey umleið 1,1 millión krónur.
- Tað verður onkur av hesum møguleikunum, men við teimum boðum eg fekk úr bankanum seinast, ber sum er ikki til at fáa eini lyklaklár hús. Hinvegin, so ber vónandi til at fáa vinfólk og familju at hjálpa, so eini innflytingarklár hús sum frá líður kunnu gerast veruleiki, sigur Maria.
Tað ber eisini til at keypa eini lutfalsliga bílig hús í teirri bygdini, sum Maria umhugsar at flyta, men hendan møguleikan vil hon helst sleppa undan, tí tað krevur ov nógv viðlíkahald. Men tað kann eisini gerast ein møguleiki.


text:
Dagstovnaøkið: Foreldragjaldið í 2016
11.12.2015
Borgarstjórin, Heðin Mortensen, hevur góð tíðindi at bera borgarunum. Tórshavnar kommuna hevur samtykt gjøldini fyri dagstovnaøkið í 2016. Barnafamiljurnar hava nógv at gleða seg til. Tórshavnar kommuna ger systkinaavsláttarskipanina munandi einfaldari, tí nú rindar eingin meira enn tað, ið eitt vøggstovupláss kostar.
Vøggustovupláss: 2.546 kr. um mánaðin í 11 mánaðir um árið.
Barnagarðspláss: 1.579 kr. um mánaðin í 11 mánaðir um árið.
Frítíðarskúli: 868 kr. um mánaðin í 10 mánaðir um árið.
Frítíðarskúli í 3.flokki: 434 kr. um mánaðin í 10 mánaðir um árið
Frítíðarskúli á Miðstovninum: 1.184 kr. um mánaðin í 11 mánaðir um árið.
Forskúlabørn í frítíðarskúla 1.017 kr. um mánaðin í 10 mánaðir um árið.
Systkinaavsláttur:
Hevur tú fleiri børn á stovni, rinda tú bara fyri tað yngsta barnið. Sostatt rindar eingin meira enn tað, ið eitt vøggstovupláss kostar.
Dømi: Hevur tú eitt barn í vøggustovu og eitt í barnagarði, er mánaðarligi avslátturin kr. 1.579.
Serligt fyri 3. flokk í frítíðarskúla:
Fyri frítíðarskúla í 3.flokki er systkinaavsláttur og frípláss ikki galdandi.


text:
Atlantic Petroleum boðar í morgun frá á børsinum, at felagið hevur gjørt avtalu við Bridge Petroleum um at selja part av Orlando. Sølan liggur undir 7 milliónir krónur í reiðum peningi. Tá ið sølan er gjøgnumførd, luttekur Atlantic Petroleum ikki longur í menningini av Orlando, og tað einasta, sum er eftir í avtaluni er, at Atlantic Petrolum fær sín part av søluni, tá ið felagið fer at framleiða í økinum.
- Vit eru sera væl nøgd við avtaluna við Bridge Petroleum. Orlando er ein góð verkætlan, og vit eru glað um at síggja, at tað eru ætlanir um fara undir framleiðslu í 2017. Vit vænta ikki fleiri niðurskrivingar í Orlando. Um oljufeltið fer at avrika sum væntað, og oljuprísirnir koma fyri seg, kunnu vit vænta at fáa munagóðan vinning burtur úr, sigur Ben Arabo, stjóri í Atlantic Petroleum.


text:
Ingi Samuelsen
12.01.2018 - 12:36
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Arbeiðsmarknaður
Um samráðingarnar millum Føroya Pedagogfelagið og almennu arbeiðsgevararnar ikki bera á mál um vikuskiftið, fara flestøll feløgini við sáttmála við tað almenna í 24 tíma samhugaverkfall mánadagin.
Á middegi var eitt vælmannað lið av umboðum fyri 21 fakfeløg á vitjan hjá Kristinu Háfoss, landsstýriskvinnu, í Tinganesi, har tey hvør sær boðaðu frá teimum samhugatiltøkum, ið verða sett í verk frá mánadegnum at rokna.
Feløgini eru
Starvsmannafelagið
Føroya Handverkarafelag
Landsfelag Handverkaranna
Føroya Skipara og Navigatørfelag
Føroya Tekniska Lærarafelag
Ljósmøðrafelag Føroya
Bioanalytikarafelagið
Havnar Arbeiðskvinnufelag
Felagið føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar
Maskinmeistarafelagið
Føroya Lærarafelag
Fysioterapeutfelag Føroya
Heilsuhjálparafelag Føroya
Heilsurøktarafelagið
Ergoterapeutfelagið
Magistarafelag Føroya
Yrkisfelagið Miðnám
Føroya Verkfrøðingafelag
Føroya Byggifrøðingafelag
Arkitektafelagið
Eisini pedagogfelagið til staðar á fundinum, og Jógvan Philbrow, formaður nýtti høvið at boða landsstýriskvinnuni frá, at felagið frá mánadegnum fer at herða verkfallið og at taka fleiri av undantøkunum, sum nú eru galdandi
(Broytt - nøvnini á feløgunum - kl. 14.04)
(Mynd: Sverri Egholm)
(Mynd: Sverri Egholm)


text:
KEMUR SKJÓTT!!
Dr. Jekyll og Mr. Hyde
• vísindaskaldsøga og sonn nøtrisøga
• ein av klassikarunum í tekstslagnum
• virðiligt siðsemi og óndar girndir í sama menniskja?
Í stuttu skaldsøguni Dr. Jekyll og Mr. Hyde (1886) nýtir R. L. Stevenson nøtri- og vísindaskaldskapartekstslagið til at viðgera tann æviga spurningin um, hvussu mannalyndið er samansett. Skaldsøgan hevur verið støði undir nógvum filmum og sjónleikum við eitt nú Spencer Tracy og Michael Caine í høvuðsleiklutinum
Jóhannes av Skarði (1911-1999) týddi
- Skrivað hevur | Turið Sigurðardóttir
- Dagfesting | 26.10.2017
- Bólkur | Tíðindi


text:
Finestrat frá uml 31 juli 2011
Hvønn sunnudag er marknaður í Benidorm, mega nógv av øllum møðuligum at fáa
Nógv telt
So út at eta
Sær kanska ikki so lækkurt út, men smakkaði mega
So royndi man at bestilla fisk ístaðin altíð ein búff, men men
næstu fer verður heilt sikkurt búffur bestiltur :o)
film Gudm/Baldur svimja kapp1 film
Gudm/Baldur svimja kapp 2
Gudmundur og Baldur í hylinum Her eru vit til Minigolf, tað dámar Gudmundur mega væl
Har er nógv annað eisini her bowla vit
Bobby hevur hála sær eitt hjørn frá Gudmundi :o)
2 dagar áðrenn Maibritt og tey skuldi heimaftur, ótu vit saman
Vit hava havt nógvar góðar løtur saman og vit fara heilt sikkurt
at saknað Maibritt, Bjørk, Tóru og Anniku
Gudmundur og babba í hylinum Svimja í stóra svimjihylinum í Finestrat
Så er det grill igen :o) Laila hevur gjørt okkurt mega lækkurt
Rækjur, sum hava ligi í onkrum og asparges við skinku hmm Her er tað so búffar, eplir og meis
Seinni so komu grannanir á vitjan, her spøla tey matador
Her eru vit á Finestrat strondini
Gudmundur er ónøgdur við okkurt og tað sær man bara :o)
men hann hugnaði sær álíkavæl
Gudmundur og babba gera døgurða, meðan mamma og Bobby
ganga túr
Mamma eisini jaja sigur Gudmundur
Gudm_babba
filmur2 Gudm
svimur 6 longdir Her eru vit á veg til
Fuentes de Algar,
ein køld kelda (fossur)
Hettar er skilti til fossin :o)
So eru vit í Altea ein sera hugnaligur býur
Hettar er stamm-pizzaria hjá Gudmundi :o)
´Å sum hann er glaður tá hann sleppur at trykkja sær okkurt skrambul
Gudmundur og Baldur
filmur
filmur
Baldur, Gudmundur og Laila
Gudmundur, Baldur og Bobby spæla við sápublørður
Her spøla tey indianarar og kowboyarar
Okkurt kortspæl
Hettar er Hallgrimur Arthursson Halli úr Íslandi, hann keypir inn fyri
Whitelink, hann er 2 vikur á
Meliá Hotel í Benidorm
TIL NÆSTU MYNDIRNAR finestrat4


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Tey stóru orðini
Tak niður
Savnssending
Theodor E.D. Olsen, prestur, og Armgarð Arge, útvarpsvertur, tosa um tey stóru orðini í okkara tilveru, eitt nú synd, deyða, kærleika, hatur, girnd, øvund og miskunnsemi.
Hvat merkja hesi orðini sum fyribrigdi og hugtøk? Nær brúka vit hesi orðini? Í hvørjum høpi? Eru tey elligomul og hóska ikki til okkara tíð? Ella eru tey tíðarleys og ódeyðilig?
Ætlanin, við sendingini "Stóru orðini", er, at varpa ljós á, hvat ymsir heimspekingar og rithøvundar hava hugsað og skrivað um hesi stóru orð.


text:
Um kærleikskúluna
Kærleikskúlan er framleidd í avmarkaðari nøgd og verður bert seld í eitt avmarkað tíðarskeið. Hon er munnblást, og tí eru tær allar serstakar og ymiskar. Hon hevur hvítt silkiband og er pakkað í snotuliga eskju saman við einum vøkrum faldara. Tað eru arbeiðsfólk hjá Dugna á Kambsdali, sum hava sett eskjurnar saman og pakkað tær.
Kærleikskúlan kann keypast í gávubúðum kring landið frá síðst í november og fram til 23. desember. Hon kostar 400 kr. Skuldu kúlur lopið av, kunnu tær keypast frá Dugna eftir jól fyri 600 kr. ella í Duty-free sølubúðunum í Vága Floghavn og umborð á Norrønu fyri 500 kr.


text:
Tíðindi: Nøvn
-
Jan Ziskasen úr Klaksvík nýggjur stjóri hjá P/f Føroya Tele
Jan Ziskasen er settur í starvið sum stjóri fyri Føroya Tele, har hann byrjar...
- 30/09/15
-
Bygma Balslev fingið nýggjan nevndarlim
P/F Bygma Balslevs Timburhandil & Byggibúð hevur fingið nýggjan nevndarlim. Tað er danin Peter...
- 22/06/15
-
Nýggj nevnd í Føroya Tele
Ómar Svavarsson er nýggjur nevndarformaður í Føroya Tele. Seks av sjey nevndarlimum í Føroya...
- 19/06/15
-
Jóhanna á Bergi nýggjur stjóri hjá Atlantic Airways
Jóhanna á Bergi er 44 ára gomul, og hon hevur drúgvar royndir í leiðslu...
- 02/06/15
-
Magni Arge stillar upp til fólkatingsvalið
Magni Arge hevur í dag tikið av møguleikanum at stilla upp til fólkatingsvalið 18....
- 31/05/15
-
Ernst Jacobsen nýggjur nevndarlimur í P/f Marine Harvest Faroes
Ernst jacobsen er nýggjur nevndarlimur í P/f Marine Harvest Faroes. Hann kemur í nevndina...
- 31/05/15
-
Petur Háberg Jacobsen nýggjur nevndarformaður í Notio Framtaksfelag
Petur Háberg Jacobsen er nú nýggjur nevndarformaður í P/f Notio Framtaksfelag. Hann tekur við...
- 29/05/15
-
Kristian í Stóristovu gevst sum stjóri á Valhalla
Kristian í Stóristovu, sum hevur verið stjóri hjá P/f Valhalla síðan desember 2013 er...
- 28/05/15
-
Meirilutin í nevndini í P/f Atlantic Petroleum farin frá
Stór útskifting er í nevndini hjá Atlantic Petroleum nú formaðurin seinastu seks árini og...
- 16/05/15
-
Føroyingur veitir tænastu til altjóða kundar og veitarar í handilsvinnuni
Sum 11 ára gamal byrjaði Leif Anderssen sum útberari av bløðum. Seinni fór hann...
- 13/05/15
-
IT4 fingið nýggjan stjóra
IT4 í Saltangará hevur fingið nýggjan stjóra. Tað er Bárður Sanchez Solmunde, sum yvirtekur...
- 04/05/15
-
P/f Eik Banki tveir nýggjar nevndarlimir
P/f Eik Banki hevur fingið tveir nýggjar nevndarlimir. Hetta verður boðað frá hjá Skráseting...
- 02/05/15
-
Kunoyingur á topp 100 lista yvir mest talentfull í Danmark
Hon er cheføkonomur og teamleiðari hjá Rambøll Management Consulting, og er nú útvald á...
- 26/04/15
-
Arne Brattaberg nývaldur í nevndina í TF Holding
Tryggingarfelagið Føroyar hevði aðalfund í Tórshavn í kvøld. Á skránni var millum annað nevndarval,...
- 24/04/15
-
Wanja statiónssjúkrasystir í Grønlandi
Eftir at hava røkt starvið sum leiðari í Tilhaldinum í samfull 18 ár, hevur...
- 22/04/15
-
Jan Otto Holm í nevndina hjá eftirlønargrunni Føroya Arbeiðarafelags
Jan Otto Straagaard Holm er komin í nevndina hjá Eftirlønargrunni Føroya Arbeiðarafelags. Her loysir...
- 20/04/15
-
Vinnari stovnar nýtt partafelag
Pál Joensen, ið er Føroya besti svimjari, hevur stovnað nýtt partafelag. Talan er um...
- 19/04/15
-
Uppistovubóndi stovnar nýtt partafelag
Sp/f Uppistovugarður er nýtt føroyskt partafelag. Felagið hevur heimstað í Hattarvík í Fugloy, og...
- 18/04/15
-
Átta ára gomul tjenar 85.000 krónur um mánaðin
Charli byrjaði at framleiða kykmyndir um matgerð tá hon var seks ár. Youtube stjørnur...
- 17/04/15
-
Nevndin í KT-felagnum skipað
Nevndin í KT-felagnum hevur skipað seg við Ólavur Ellefsen sum formanni. KT-felagið hevði nevndarfund...
- 16/04/15


text:
Í dag, 3. desember, varð altjóða brekdagur hátíðarhildin í Norðurlandahúsinum. Í ár er evnið “17 mál at fremja fyri framtíðina vit ynskja okkum”. Hesi 17 málini byggja á meginregluna um, at eingin skal verða gloymdur ella liggja eftir. Málini snúgva seg um alt frá at basa fátækradømi, hava javnrættindi og um at fáa somu møguleikar til útbúgving, sum onnur. ST boðar frá, at arbeitt verður fram móti hesum málum til 2030, tá vit skulu hava ein meira fevnandi og rættvísan heim fyri fólk, ið bera brek.
Í ár verður eisini mett um, hvar vit eru stødd í mun til ST sáttmálan um rættindi hjá einstaklingum, ið bera brek og í viðurskiftunum viðvíkjandi burðardyggari menning. Harvið verður eisini grundarlag lagt fyri framtíðina, sum í størri mun skal fevna fólki, ið bera brek.
Sameindu tjóðir hevur síðani í 1992 árliga hátíðarhildið altjóða brekdag 3. desember kring allan heim.
Í dag høvdu fleiri leitað sær í Norðurlandahúsið at hátíðarhalda dagin, sum Almannamálaráðið, Ráðið fyri brekað og MBF saman skipaðu fyri.
Byrjað varð kl. 12.00, tá ið Dugni borðreiddi við ókeypis kaffi, køkum og frukt.
Kl. 13.00 bjóaði Barbara á Tjaldrafløtti, forkvinna í Ráðnum fyri Brekað, vælkomin og gav Eyðgunn Samuelsen, landsstýriskvinnuni í almannamálum, orðið, sum setti sjálvan brekdagin við nøkrum vælvaldum, viðkomandi orðum um dagin og eisini ætlanir innan brekøkið komandi árini.
Undir heitinum “Ver virkin!” tosaði Magni Mohr, lektari í heilsuvísindum, um týdningin av at vera virkin og vísti á gransking inna økið. Tróndur Ravnsfjall, ítróttaráðgevi hjá ÍSB, tosaði um arbeiðið ÍSB ger, og hvørji tilboð eru til tey, ið ynskja at íðka ymiskan ítrótt.
Fyri steðgin spældu Eyðun Ásason, Guðrun Sólju og Janus Kampmann trý løg, sum vóru serstakliga væl framborin.
Eftir steðgin var pallurin givin Kristu Mørkøre, luttakari á Paralympisku leikunum 2016, og Signu Vár Dávadóttir Joensen, luttakari á Special Olympics 2015. Tær søgdu frá virkna lívi teirra, og hvønn týdning tað hevur fyri tær at vera partur av ymiskum virksemi í gerandisdegnum.
Kl. 15.00 takkaði Tóra við Keldu, forkvinna í MBF, fyri dagin. Ein góður og væleydnaður brekdagur, og vilja vit takka øllum, sum gjørdu dagin møguligan.


text:
Dugir tú væl við sosialum miðlum?
Og hevur tú eisini sans fyri grafiskari formgeving?
So er tað kanska tær vit leita eftir!
Søkt verður eftir persóni, sum kann átaka sær at røkja og byggja upp sosialu miðlarnar sum eru tengdir at ávísum fyritøkum.
Neyðugt er eisini at viðkomandi hevur evnini at gera grafiskar loysnir til áðurnevndu miðlar og annars á netinum.
Starvsstaður er í PR húsinum í Havn, men góðir møguleikar eru eisini at arbeiða heimanifrá.
Hevur hetta tín áhuga, send so ein teldupost til puffin(at)olivant.fo ella ring til Gunnar á 771500.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Her eru nøkur dømir um, hvat umboðsmaðurin kann hjálpa tær við:
- Eg eri ónøgd/ur við eina avgerð hjá einum myndugleika
Um ein myndugleiki hevur tikið eina avgerð, sum tú ert ósamd/ur í ella kedd/ur av, kanst tú klaga til umboðsmannin.
Vit kunnu kanna, um myndugleikin hevur fylgt reglunum. Hevur hann ikki tað, kunnu vit biðja hann viðgera málið umaftur. Vit kunnu ikki gera av, hvat myndugleikin skal gera, men myndugleikar gera næstan altíð tað, sum vit biðja teir um.
Við hvørt ber til at kæra tað, sum ein myndugleiki hevur avgjørt, til ein annan myndugleika. Um tað ber til, kunnu vit hjálpa tær at senda kæruna til tann rætta myndugleikan.
- Myndugleikin lurtar ikki eftir mær
Um ein málsviðgeri hjá einum myndugleika ikki lurtar eftir tí, sum tú sigur, ella ikki skilir, hvat tú meinar, kanst tú ringja ella skriva til umboðsmannin. Vit kunnu skriva eitt bræv til málsviðgeran og greiða honum frá tí, sum tú hevur sagt við okkum.
- Mamma og pápi mín eru skild, og eg vil búgva hjá pápa mínum
Vit kunnu ikki gera av, at tú skalt búgva hjá pápa tínum, men vit kunnu siga tær, hvat tú kanst gera fyri at sleppa at vera hjá honum. Vit kunnu eisini hjálpa tær at skriva eitt bræv til Ríkisumboðið, sum ger av, um børn skulu búgva hjá mammu síni ella pápa sínum.
- Eg havi tað ikki gott hjá fosturfamiljuni
Um tú ikki býrt hjá foreldrunum, men hjá eini fosturfamilju ella á einum stovni, og tú heldur, at tey bera seg skeivt at móti tær, kanst tú klaga til umboðsmannin. Vit kunnu kanna, hvussu umstøðurnar eru, har sum tú býrt, og biðja stovnin ella fosturfamiljuna broyta tað, sum vit halda ikki er í lagi.


text:
Bretskar kvinnur tjena 18% minni, tí tær arbeiða tað styttri
Bretland er dýrt land at eiga børn, og tí lækkar kvinnulønin luftalsliga nógv, tá møður um 30 ára aldur arbeiða heima við børnum og/ella arbeiða hálva tíð.
Tað er Daily Telegraph, ið hevur kannað lønartøl hjá kynjunum báðum og sammett bretskar við evropeiskar lønarmunir millum menn og kvinnur.
Fyrst er at siga um lønarkanningina, at munurin millum mans- og kvinnurlønir er nógv minkaður farnu 20 árini, út 28% á muni í 1997 niður í 18% í 2017.
Men enn er lønargloppið millum kynjanna størri í Bretlandi enn í Evropa.
Onnur áhugaverd staðfesting í hesi kanning er, at lítil og eingin munur er í dag á bretskum mans- og kvinnulønum í aldrinum 18 til 29 ár.
Men tá kvinnur nærkast 30 ára aldri, verður munur á, sum sagt í miðal 18%.
Kvinnurnar vinna ikki henda lønarmun innaftur, tá tær eftir barnsburðsaldur nærkast mannfólkaløn aftur í miðal.
The Telegraph skrivar, at Bretland er hitt dýrasta í Evropa at eiga børn í, m.a. tí at bretsk barnaansing kostar meiri enn hon í øðrum framkomnum londum.
Eitt barn “etur upp” heilan triðing av eini bretskari familjuinntøku sammett við bert 10% í Týsklandi og 5% í Svøríki, skrivar avísin.
Nógvar bretskar møður velja at ansa egnum børnum heima, tí tað loysir seg ikki hjá teimum at arbeiða úti og at gjalda fyri barnaansingina.
Aðrar familjur velja eina millumloysn, so mamman velur hálva arbeiðstíð úti.
Kanningin vísir eisini, at helvtin av teimum 18%, ið bretskar kvinnur fáa minni í løn enn menninir, skyldast gjaldinum, foreldur mugu av við til barnaansing.
Nakrar møður halda á við hálvari tíð, eftir at børnini eru undankomin, men hóast nógvar taka fulla arbeiðstíð tá, innheinta tær ikki ta mistu inntøkuna. Hin vegin eiga tær stóru gleðina av at hava verið um børnini, tá tey vóru smá.
The Telegraph heitir á bretskar politikarar um at gera tað so, at tað loysir seg betur enn higartil hjá bretskum familjum at eiga børn, so tær fáa fleiri børn.
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í sendingum á R7, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Heystarfat
Prát við Jørgen Niclasen
Trump heldur fram sína sigursgongd
Argentinski kavbáturin sprongdist eftir 40 millisekundum
Samrøða við Trine Camilla Joensen úr Valkyrjunum
Myndarøð: Væleydnað seymiskeið fyri nýbyrjarar
Rúsdrekkaávirkaður og 12 persónar í bilinum
Trolbátarnir fullfermdir á Leirvík
"Kom á 2069" - Sending 22
Smuglingin av fiskaflaki úr Norra vindur upp á seg
55 vilja vera stjóri
Ísraelar og palestinar - sum dagur og nátt
Prát við Svend Højgaard
Tvístøða kjaksending 24 - Lán til uttanlandaferðir
Lýsa fyri 70 milliónir í Fiskafingrum
Týsk Samherja-skip fingið nøvn
Vandi fyri álvarsomum stríði millum Danmark og Grønland
Eg sakni heildarætlan fyri fiskivinnuna
Íslendsk lodnuskip hava rokveiðu - norðmenn á veg
R7 Premier League 9 - aftaná 24. umfar
Samrøða við Hans Jacob Hjelm, um Dansibandsfestivalin
Klipp fyri at brúka telefon í bilinum - kanska eisini í Føroyum
Ein sólskinssøga á vetri
Messi brendi brotsspark
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Merkantilisma
Merkantilisma hevur ta grundfatan, at staturin er høvuðsspælarin í altjóða politikki. Fatanin er, at í altjóða politikki eru ongar spælireglur, og tann sterkasti staturin yvirlivir. Tí er fremsta mál hjá statinum at tryggja sína egnu tilveru. Støðan hjá statinum verður sostatt ein ævigur maktkampur. Fyri at tryggja, at staturin er sterkur, er sostatt av størsta týdningi, at búskapurin í statinum er sterkur, herundir at útflutningurin er størri enn innflutningurin, soleiðis at staturin hevur eina nettoáogn heldur enn nettoskuld mótvegis umheiminum. Tað fyrsta IPE (International Political Economy) ástøði, vit hoyra um, er tann klassiska merkantilisman. Jacob Viner (1892-1970) sigur, at merkantilisma er: „a doctrine of extensive state regulation of economic activity in the interest of the national economy“. [1] Innan altjóða búskap kann sigast, at merkantilisman viknaði eftir 2. heimsbardaga tá liberalisman mentist av álvara í Evropa og Norðuramerika. Tá heimsbúskapurin kom í kreppu fyrst í 1970’unum, fekk merkantilisman høvdið fyri seg aftur, tá undir navninum neomerkantilisma.
Merkantilisman var leiðandi ástøði í øldir, men viknaði síðst í átjandu øld, tá Adam Smith (1723-1790) fanst harðliga at henni. Hann helt ikki, at tað gagnaði statinum sum heild at nýta protektionismu, sosialismu og politiska uppíblanding í vinnuna sum amboð. Merkantilisma reistist tó skjótt aftur eitt sindur broytt undir navninum búskaparlig nationalisma. „Whereas classical mercantilism focused on gaining wealth and power through unequal foreign trade, economic nationalism focused on the internal development of the national economy". [2] Í ein ávísan mun var hetta ástøði ein reaktión uppá liberalismuna, sum hevði fingið stóra undirtøku millum manna í Evropa. Lond sum USA og Týskland óttaðust ta búskaparligu styrkina hjá Stórabretlandi og valdu búskaparliga nationalismu sum amboð til at verja seg ímóti tí agressiva liberala politikkinum hjá Stórabretlandi. Forsprákarar fyri hesum politikki vóru Alexander Hamilton (1755-1804), sum var fyrsti fíggjarmálaráðharri í USA, og Friedrich List (1789-1846), sum var ein týskur búskaparfrøðingur. Teir vóru ikki ímóti einum fríum marknaði sum so, men meintu, at protektionisma var neyðug fyri at verja støðuna hjá statinum og fyri at stimulera lokalan ídnað. Hamilton argumenteraði fyri at reka ein politikk, sum kundi verja framleiðsluvirkini í landinum. [3]
Eisini List var fyri, at staturin skuldi leggja seg útí búskaparlig viðurskifti og stuðla lokalum ídnaði. Hóast hann var atfinningarsamur mótvegis liberalismuni, so góðtók hann logikkin aftanfyri frían handil. Hann meinti tó, at ein fortreyt fyri fríum handli var, at lond vóru á sama menningarstigi. Tí var tað neyðugt hjá londum, sum ikki vóru frammaliga í ídnaðarligari menning, at reka ein protektionistiskan handilspolitik og at stuðla lokalum ídnaði. Hann helt, at ein dag fór at bera til hava fullkomnan fríhandil, men fyri at tað skuldi henda „the less advanced nations must first be raised by artificial measures to that stage of cultivation to the which the English nation has been artificially elevated“. [4] Tí var hann av tí áskoðan, at ávís lond, til dømis Týskland, skuldu hava møguleika til við protektionismu at menna seg til ídnaðarlond. Hann mælti til, at staturin var sera aktivur í stýring av búskaparligari menning, eins og hann stuðlaði útbúgving, teknologiskari menning og ídnaði annars.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Crane, G.T. & Amawi, A. (eds.). 1997. The Theoretical Evolution of International Political Economy – A Reader. Oxford: Oxford University Press. ISBN 9780195094435. Síða 5.
- ↑ Balaam, D. N. & Veseth, M. 2008. Introduction to International Political Economy, 4th edition. Upper Saddle River, NJ: Pearson Education. ISBN 9780205791385. Síða 24.
- ↑ Mingst, Karen A. 2008. Essentials of International Relations. London: W.W. Norton & Company. ISBN 9780393921953. Síða 260.
- ↑ Szporluk, Roman. 1988. Communism and Nationalism: Karl Marx versus Friedrich List. Oxford: Oxford University Press. ISBN 9780195051032. Síða 19.