text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Spreinging í New York
Hildið verður, at tað er maðurin sjálvur, sum er særdur, tá hann ætlaði at fremja eina atsókn.
Onkur tíðindi vilja vera við, at hann hevði fleiri spreingiløðingar uppi á sær, men tað hevur løgreglan ikki gjørt viðmerkingar til.
Tað var tá fólk skuldu til arbeiðis, at brestir vóru at hoyra á bussstøðini. Eitt eygnavitni segði seg hoyra tveir brestir, men sá ikki nakran, sum hevði fingið skaða.
Løgreglan og serdeildir vóru skjótar á staðið, og Donald Trump, forseti, er kunnaður um hendingina.
Myndir frá staðnum liggja á netinum. Eitt nú hendan myndin frá einum persóni, sum er á staðnum.
Sí eisini


c: text/html

text:
Fjallalandi Tadsjikistan, har bara 6% av jørðini kunnu verða velt, var fátækasta lýðveldið í gamla Sovjetsamveldinum. Flestu fólk eru bøndur og liva av at dyrka frukt, bummull og tubbak og av at halda húsdýr, ella tey arbeiða á smáum virkjum, sum gera klæði og teppi. Eftir at Tadsjikistan fekk sjálvstyri í 1991, var borgarakríggj ímillum stjórnina og uppreistrarbólkar fram til 1997. Stabilari politisk viðurskifti eftir borgarakríggið og hjálp uttanífrá hava havt búskaparligan vøkstur við sær.
Um 100.000 fólk búgva í dølunum í Pamir. Tey liva av landbúnaði, dyrka korn og frukt í djúpu dølunum ella halda seyð og jakkneyt á karga háslættanum eystari. Dalarnir eru ógvuliga ringir at koma til, og tí er lítið samband ímillum fólkið í dølunum. Tað hevur við sær, at har eru ógvuliga mong fólkasløg, mál og bygdamál.
Um várið, tá ið kavin tinar í Tien Shan og í Pamirfjøllum, taka áirnar, ið renna oman ígjøgnum Ferganadal og aðrar áardalar í Tadsjikistan, nógva runu og nógv sølt við sær. Áirnar verða veittar á markir og fruktlundir, og væl fruktar.
Miðasia er langt burtur frá heimshøvunum. Vindurin er turrur, og har er lítið avfall, so nógvastaðni er lendið kargt og berligt. Av tí at ógvuliga turt er bæði vetur og summar, eru skerpingur og turkur stórir trupulleikar hjá bóndunum. Fyri norðan eru víðar grasfløtur, nevndar steppur. Miðskeiðis eru tvær stórar oyðimerkur, Kyzilkum (Reyðisandur) og Karakum (Svartisandur). Fyri sunnan eru langir, høgir kavataktir fjallaryggir, sum ganga suður at Himaleia. Alt Miðasia, tá ið Afganistan er frá, var partur í gamla Sovjetsamveldinum. Ídnaðarmenning og felagslandbúnaður hava elvt til stórar broytingar í hesum londum. Í gomlum døgum vóru bara flakkfólk her
Í 1991 fell kommunistastýrið í Sovjetsamveldinum, og londini í Miðasia fingu sjálvræði. Tá ið londini vóru uppi í Sovjetsamveldinum, ið varð miðstýrt úr Moskva í Russlandi, búsettu mangir russar seg her, og russiskt trokaði burtur málini í hesum londum. Nú stríðist fólkið at vinna rættindini aftur og at menna mentan og samleika.
Nógv olja og nógv gass eru í norðaru londunum í Miðasia. Kasakstan er farið at pumpa olju upp úr einum av heimsins størstu oljukeldum í Kaspiskahavi. Turkmenistan er farið at vinna út gass úr ovurstórum gassøki uppi á landi. Peningatrot og ov lítil yrkislærd arbeiðsmegi hava við sær, at seint gongur at menna oljuvinnuna.
Aralvatn, sum einaferð varð fjórðstørsta vatn í heiminum, er í ferð við at torna upp. Náttúruvanlukkan stendst av, at áirnar Amu-Darja og Syr-Darja, sum renna í Aralvatn, verða veittar á dyrkilendi. Stórt øki liggur nú turt og er púra ónýtiligt, tí tað er hult í sanddusti og salti, sum rýkur í vindi og ger stóran skaða.
Kaspiskahav er størsta vatn í heiminum, tað er 371.000 km2 í vídd, og fimm lond eru uttan um tað. Vatnið er í støðugari minking, og fjarar samstundis. Har er nógvur fiskur, m.a. styrja, ið er dýrur fiskur, tí í kvennfiskinum eru nógv rogn - russiskur kaviarur. Fiskastovnarnir eru hóttir av ovveiðu og nógvu dálkingini, m.a. av oljuvinnuni í Baku.
Mong fólkasløg búgva í Miðasia. Upprunaligu fólkasløgini eru kashakar, turkmenar og usbekar, sum eru turkisk fólkasløg, og tadsjikar og afganar, ið eru eysturiransk fólkasløg. Øll hava tey sínar sermerktu húgvur, ofta vovnar úr silki og prýddar við mátaðum mynstrum.
Mong fólk í Miðasia eru flakkfólk og fara víða um við fenaði sínum eftir beitilendi. Flakkfólkini búgva í tjøldum og eiga fáar ognarlutir, tí at tey javnan skulu flyta. Tey lívbjarga sær við at halda dýr sum kamelar, seyð og geitir, og soleiðis fáa tey mjólk, kjøt og ull. Sumt verður selt, men meginpartin hava tey eftir sjálv. Flakkfólkini eru alsamt á ferð og steðga bara á í býum, tá ið tey skulu keypa og selja.
Islam er størsti átrúnaður í Miðasia. Hann kom higar fyrst í 8. øld. Tá ið Miðasia stóð undir Sovjetsamveldinum, var átrúnaðurin hildin niðri, og muslimskir brúdleypssiðir vórðu bannlýstir. Fólkið helt tó alla tíðina fast um átrúnað sín og dýrkaði hann í loyndum; og tá ið kommunisman fall, blómaði átrúnaðurin upp aftur.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður:
Dusjanbe
Vídd: 143.100 km2
Fólkatal: 7.349.145
Alment mál: usbekiskt
Átrúnaður: islam 90% (85% sunni 5% shia) aðrir 10%
Stýrirlag: fólkaræði
Gjaldoyra: somoni (TSJ)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1911-1993
Sigurð Joensen var føddur við Gjógv 27. apríl 1911 og gjørdist sum vaksin løgfrøðingur, politikari og rithøvundur.
Starvaðist sum landsrættarsakførari og hevði skrivstovu í Havn til 1984.
Sat í tólv ár á tingi fyri Tjóðveldisflokkin.
Hann undirvísti eisini á Fróðskaparsetrinum í løgfrøðimáli og á Sjómans- og Maskinskúlanum í sjórætti.
Fyrsta upprunaføroysku barnabók, Gráa dunna, kom út í 1958, og hana hevði Sigurð Joensen skrivað.
Útgávur:
1979 Hvíti tarvur í Míni jólabók
1981 Jólatrøllið í Míni jólabók
1995 Bókstavirnir
Ummæli/umrøða:
Elefantur er ein fílur – nøsin er ein stórur drýlur. 9. sept. 1995
Heiður:
1977 Barnabókavirðisløn Tórshavnar býráðs
1987 Bókmentavirðisløn M. A. Jacobsens


text:
Tuesday, April 28, 2015
Kapping ella ‘kapping’ fyri ein og hvønn prís?
Bjóðar tú heilan ella viðgjørdan fisk úti á altjóða marknaðinum, ber illa til at selja hann sum rávøru; munurin á navnleysari mongdarvøru og virðisøktari dygdarvøru er ov stórur — men hvussu hevði ein uppboðssøla av veiðirættindum í hinum endanum ávirkað kappingina?
Føroyskir fiskaútflytarar hava júst verið á stórari messu í Brússel har teir hava hitt verandi keyparar umframt at givið komandi keyparum høvi til at fáa samband. Seafood Expo Global er heimsins størsta stevna av sínum slag og her hittast túsundtals fólk úr øllum heiminum á hvørjum ári. Hetta er eitt business-to-business torg við sera stórari tyngd hvat viðvíkur marknaðinum fyri fiskavørur.
“Vit kunnu ikki bara selja fisk sum mongdarvøru,” segði Tórheðin Jensen frá Varðanum. “Vit selja eina vøru sum ikki bert er føroysk men eisini eitur t.d. Varðin Pelagic; keyparin fær eina kenslu av hvat hetta ella hatta merkið umboðar. Tað nyttar lítið at koma har og siga at tú bjóðar standard frystan makrel uttan navn ella samleika. Fiskur má marknaðarførast.”
Marknaður, kapping, liberalisma — hesi hugtøk verða ofta brúkt sum politisk argument fyri ymiskum hóast tey mangan munu hava ein teoretiskan heldur enn praktiskan týdning. Eitt dømi um brúk av slíkum hugtøkum sum grundgeving fyri at innføra umfatandi lógarligar broytingar í Føroyum, er orðaskiftið um uppboðssølu av fiskirættindum.
Mong munu vera samd um at vinnupolitisk tiltøk eiga at taka støði í vinnuni sjálvari og samfelagsins áhugamálum sum heild, og mugu tí eisini hava til endamáls at leggja tryggar karmar um framtíðar menning og sum frægast tryggja kappingarføri fyri vinnuna.
Men har frá og til at gera innanoyggja kapping um fiskatilfeingi til eitt mál í sær sjálvum er eitt langt lop. Tann marknaðurin sum veruliga hevur týdning í hesum høpi er nevniliga ikki í Føroyum og snýr seg heldur ikki um rávøru men um marknaðarførda og meir ella minni virðisøkta vøru. Føroyingar mugu her kappast við norðmenn, íslendingar, skotar og onnur, sum dag og dagliga úti á marknaðinum virka fyri at sannføra heimsins fiskakeyparar um at keypa frá teimum heldur enn frá okkum.
Her er tað sjálvandi av týdningi fyri Føroyar at hava langtíðar málsetningar og arbeiða eftir teimum. Signalið, ikki minst úteftir, má vera at í Føroyum valdar stabilitetur, tí føroyingar leggja seg eftir at vera álítandi veitarar. Hvør keypari vil skriva langtíðar sáttmála við ein veitara sum ikki veit um hann kann levera í næsta ár og árið eftir?
Enn eingin kæra
Tey fáu tandur vit hava av fiskireiðaríum ið geva eitt hampiligt avlop hava neyvan fyri neyðini at kappast sínamillum um atgongd til rávøru. Tey hava hinvegin ávísa fíggjarliga styrki fyri neyðini tí kappingin er dýr og sera umskiftilig viðurskifti gera seg galdandi, bæði heima hvat viðvíkur fiskiskapi og øllum tí sum har til hoyrir, og úti hvat viðvíkur dygdarímynd og prísi og øðrum parametrum av týdningi á marknaðinum.
Hesin marknaður finnist í veruleikanum ikki í Føroyum — og hetta eigur ikki at undra nakran tá umhugsað verður hvussu óendaliga lágt fólkatalið er her samanborið við onnur lond.
At skapa so tryggar karmar sum møguligt fyri okkara týdningarmestu vinnur má raðfestast. Ein skipan við langtíðar loyvum og greiðum treytum er helst á góðari leið — ein skipan sum ikki broytist í heilum, sum ikki verður til politiska kastibløku hvørja ferð onkur úttalar seg kritiskt. Harvið ikki sagt at ein slík skipan ikki skal kunna broytast, tí broytingar mugu til viðhvørt; men hesar mugu vera væl umhugsaðar við atliti til okkara langtíðar áhugamál herundir evnini at laga seg til grundleggjandi fyritreytir úti á marknaðinum. Tað er har úti ið eftirspurningurin á fiskavørum ger seg galdandi, og tað er har ið virðið á vøruni verður ásett.
Keyparar har úti hava ongan áhuga í møguligum umberingum frá føroyskari síðu um at vit mugu gjalda eyka fyri at fáa loyvi til at fiska og tí mugu hava hægri prís fyri vøruna. Kann ein líknandi vøra fáast frá øðrum fyri betri prís, ja so er vandi fyri at keyparin fer.
Politiskt má breið semja finnast so friður kann valda í størst møguliga mun.
Verða føroyskar fiskivinnufyritøkur meira kappingarførar av at skula gjalda ein eyka prís sum kappingarneytar í Noregi, Íslandi ella Skotlandi sleppa undan? Ella er tað øvugt, at tær gerast minni kappingarførar?
Tað er eisini sera umráðandi at okkara løgtingslimir saman við løgmanni og landsstýrisfólkum, tvørtur um øll floksmørk — og í tøttum samstarvi við høvuðsleikaran í hesum, nevniliga vinnuna — finna fram til ein felags leist sum kann leggja lunnar undir eina vælvirkandi og langsiktiga skipan. Og tað má vera ein skipan sum er bæði samfelagsliga, búskaparliga, umhvørvisliga og í aðrar mátar haldgóð.
Ført hevur verið fram at hetta at føroysk fiskireiðarí ikki gjalda “marknaðarprís” fyri rættindi at fiska er eitt slag av beinleiðis stuðli og harvið kappingaravlagandi og í stríð við meginreglur um fríar marknaðir. Eftir øllum at døma er tó eingin kæra løgd fram hesum viðvíkandi, hvørki í OECD ella WTO høpi.
Stór og sterk?
Tað er heldur bláoygt at halda at vit hava heilt serligar skyldur mótvegis umheiminum hvat viðvíkur kapping og liberalismu á øllum økjum. Eisini er vert at minnast til at munur er á hvat sagt verður í fínum skjølum og reypandi røðum, og hvat fer fram í gerandisdegnum. Flestu lond vit samanbera okkum við hava jú umfatandi reguleringar og ofta stóra almenna luttøku í ymiskum vinnum. Londini verja ofta egna fiskivinnu gjøgnum ymiskar skipanir, og seta gjarna strong mørk tá tað kemur til eitt nú útlendska luttøku; harumframt fær fiskivinnan ikki sjáldan bæði beinleiðis og óbeinleiðis stuðul av ymiskum slag. Harvið tó ikki sagt at soleiðis eigur tað neyðturviliga at vera; men hvør takkar okkum fyri at vit spenna bein fyri okkum sjálvum?
Eiga vit so ikki í einum marknaðarbúskapi at hava kapping um rávøruna? Hvussu tá kapping, hvar ynskja vit og hvar ynskja vit ikki kapping? So mikið er greitt at vit hava ikki beinleiðis kapping á øllum búskaparligum økjum, og tað er eisini ein spurningur um vit yvirhøvur kunnu, vilja ella eiga at hava kapping um alt. Hartil kemur at har eingin veruligur marknaður er, ber heldur ikki til at hava veruliga kapping.
Í hvønn mun gevur tað meining yvirhøvur at tosa um kapping um rávøru í tí føroysku fiskivinnuni? Svarið er sjálvandi treytað av hvussu orðið ‘kapping’ skal skiljast her men eisini hvussu ‘rávøra’ skal skiljast. Hyggja vit at okkara uppisjóvarvinnu er talan um sera fáar luttakarar, og eingin av teimum er komin sovandi til vunnin rættindi.
Kapping via uppboðssølu um atgongd til at fiska hevði sannlíkt økt um tann fíggjarliga váðan í vinnuni og gjørt tað munandi dýrari at fingið fatur á fiskinum, samstundis sum uppboðssølan sjálv (landskassin ella onkur annar) hevði kunnað vunnið góðar pengar í fyrsta umfari. Men ein uppboðssøla er kanska ikki eitt modell ið hóskar til regluligt, áhaldandi samstarv í vinnuligum høpi — hon er per definitión ætlað til at fáa so nógv sum møguligt her og nú til seljaran, uttan atlit til optimalt samstarv millum keypara og seljara.
Harvið hevði hon borið í sær vanda fyri at kappingarførið hjá føroyingum úti á marknaðinum hevði viknað. Og vit skulu minnast til at føroysk fiskireiðarí hava lítið, um yvirhøvur nakað, annað enn føroyskt-tillutað rættindi. Hinvegin kann hugsast at útlendingar ið møguliga vilja keypa rættindi at fiska í føroyskum sjógvi vildu havt hetta sum marginalt ískoyti, og tískil høvdu kunnað loyvt sær at yvirbjóða ella undirbjóða uttan at tað fær stórvegis avleiðingar fyri onnur enn føroyska vinnu og føroyingar. Við hesum í huga er beinhørð innanhýsis kapping neyvan skilagóð og kann gera okkara fiskivinnu veikari og minka um hennara marknaðarpartar millum keyparar orsakað av hækkandi kostnaðum sum mugu takast inn aftur via príshækkingar, uttan trygd yvirhøvur fyri at keyparar vilja góðtaka verri treytir; harvið kunnu framtíðar útlitini hjá vinnuni skjótt gerast verri. Eisini er tað ein stórur spurningur um tað yvirhøvur hevði borið til at fingið veruliga kapping her heima við so fáum aktørum; tað kann jú meir enn so hugsast at hesir vildu roynt at gjørt sínámillum avtalur um bæði eitt og annað fyri at verja seg ímóti búskaparligum váða.
Men tað gevur meining at tosa um handilsliga kapping úti á altjóða marknaðinum. Tí er betri at samstarva og samskipa vinnuna soleiðis at føroyingar standa sterkari har marknaðurin er. Úti í heiminum eru okkara fremstu feløg hvør sær hóast alt ikki so stór og sterk sum vit hava lyndi til at ímynda okkum.
Føroyskir fiskaútflytarar hava júst verið á stórari messu í Brússel har teir hava hitt verandi keyparar umframt at givið komandi keyparum høvi til at fáa samband. Seafood Expo Global er heimsins størsta stevna av sínum slag og her hittast túsundtals fólk úr øllum heiminum á hvørjum ári. Hetta er eitt business-to-business torg við sera stórari tyngd hvat viðvíkur marknaðinum fyri fiskavørur.
“Vit kunnu ikki bara selja fisk sum mongdarvøru,” segði Tórheðin Jensen frá Varðanum. “Vit selja eina vøru sum ikki bert er føroysk men eisini eitur t.d. Varðin Pelagic; keyparin fær eina kenslu av hvat hetta ella hatta merkið umboðar. Tað nyttar lítið at koma har og siga at tú bjóðar standard frystan makrel uttan navn ella samleika. Fiskur má marknaðarførast.”
Marknaður, kapping, liberalisma — hesi hugtøk verða ofta brúkt sum politisk argument fyri ymiskum hóast tey mangan munu hava ein teoretiskan heldur enn praktiskan týdning. Eitt dømi um brúk av slíkum hugtøkum sum grundgeving fyri at innføra umfatandi lógarligar broytingar í Føroyum, er orðaskiftið um uppboðssølu av fiskirættindum.
Mong munu vera samd um at vinnupolitisk tiltøk eiga at taka støði í vinnuni sjálvari og samfelagsins áhugamálum sum heild, og mugu tí eisini hava til endamáls at leggja tryggar karmar um framtíðar menning og sum frægast tryggja kappingarføri fyri vinnuna.
Men har frá og til at gera innanoyggja kapping um fiskatilfeingi til eitt mál í sær sjálvum er eitt langt lop. Tann marknaðurin sum veruliga hevur týdning í hesum høpi er nevniliga ikki í Føroyum og snýr seg heldur ikki um rávøru men um marknaðarførda og meir ella minni virðisøkta vøru. Føroyingar mugu her kappast við norðmenn, íslendingar, skotar og onnur, sum dag og dagliga úti á marknaðinum virka fyri at sannføra heimsins fiskakeyparar um at keypa frá teimum heldur enn frá okkum.
Her er tað sjálvandi av týdningi fyri Føroyar at hava langtíðar málsetningar og arbeiða eftir teimum. Signalið, ikki minst úteftir, má vera at í Føroyum valdar stabilitetur, tí føroyingar leggja seg eftir at vera álítandi veitarar. Hvør keypari vil skriva langtíðar sáttmála við ein veitara sum ikki veit um hann kann levera í næsta ár og árið eftir?
Enn eingin kæra
Tey fáu tandur vit hava av fiskireiðaríum ið geva eitt hampiligt avlop hava neyvan fyri neyðini at kappast sínamillum um atgongd til rávøru. Tey hava hinvegin ávísa fíggjarliga styrki fyri neyðini tí kappingin er dýr og sera umskiftilig viðurskifti gera seg galdandi, bæði heima hvat viðvíkur fiskiskapi og øllum tí sum har til hoyrir, og úti hvat viðvíkur dygdarímynd og prísi og øðrum parametrum av týdningi á marknaðinum.
Hesin marknaður finnist í veruleikanum ikki í Føroyum — og hetta eigur ikki at undra nakran tá umhugsað verður hvussu óendaliga lágt fólkatalið er her samanborið við onnur lond.
At skapa so tryggar karmar sum møguligt fyri okkara týdningarmestu vinnur má raðfestast. Ein skipan við langtíðar loyvum og greiðum treytum er helst á góðari leið — ein skipan sum ikki broytist í heilum, sum ikki verður til politiska kastibløku hvørja ferð onkur úttalar seg kritiskt. Harvið ikki sagt at ein slík skipan ikki skal kunna broytast, tí broytingar mugu til viðhvørt; men hesar mugu vera væl umhugsaðar við atliti til okkara langtíðar áhugamál herundir evnini at laga seg til grundleggjandi fyritreytir úti á marknaðinum. Tað er har úti ið eftirspurningurin á fiskavørum ger seg galdandi, og tað er har ið virðið á vøruni verður ásett.
Keyparar har úti hava ongan áhuga í møguligum umberingum frá føroyskari síðu um at vit mugu gjalda eyka fyri at fáa loyvi til at fiska og tí mugu hava hægri prís fyri vøruna. Kann ein líknandi vøra fáast frá øðrum fyri betri prís, ja so er vandi fyri at keyparin fer.
Politiskt má breið semja finnast so friður kann valda í størst møguliga mun.
Verða føroyskar fiskivinnufyritøkur meira kappingarførar av at skula gjalda ein eyka prís sum kappingarneytar í Noregi, Íslandi ella Skotlandi sleppa undan? Ella er tað øvugt, at tær gerast minni kappingarførar?
Tað er eisini sera umráðandi at okkara løgtingslimir saman við løgmanni og landsstýrisfólkum, tvørtur um øll floksmørk — og í tøttum samstarvi við høvuðsleikaran í hesum, nevniliga vinnuna — finna fram til ein felags leist sum kann leggja lunnar undir eina vælvirkandi og langsiktiga skipan. Og tað má vera ein skipan sum er bæði samfelagsliga, búskaparliga, umhvørvisliga og í aðrar mátar haldgóð.
Ført hevur verið fram at hetta at føroysk fiskireiðarí ikki gjalda “marknaðarprís” fyri rættindi at fiska er eitt slag av beinleiðis stuðli og harvið kappingaravlagandi og í stríð við meginreglur um fríar marknaðir. Eftir øllum at døma er tó eingin kæra løgd fram hesum viðvíkandi, hvørki í OECD ella WTO høpi.
Stór og sterk?
Tað er heldur bláoygt at halda at vit hava heilt serligar skyldur mótvegis umheiminum hvat viðvíkur kapping og liberalismu á øllum økjum. Eisini er vert at minnast til at munur er á hvat sagt verður í fínum skjølum og reypandi røðum, og hvat fer fram í gerandisdegnum. Flestu lond vit samanbera okkum við hava jú umfatandi reguleringar og ofta stóra almenna luttøku í ymiskum vinnum. Londini verja ofta egna fiskivinnu gjøgnum ymiskar skipanir, og seta gjarna strong mørk tá tað kemur til eitt nú útlendska luttøku; harumframt fær fiskivinnan ikki sjáldan bæði beinleiðis og óbeinleiðis stuðul av ymiskum slag. Harvið tó ikki sagt at soleiðis eigur tað neyðturviliga at vera; men hvør takkar okkum fyri at vit spenna bein fyri okkum sjálvum?
Eiga vit so ikki í einum marknaðarbúskapi at hava kapping um rávøruna? Hvussu tá kapping, hvar ynskja vit og hvar ynskja vit ikki kapping? So mikið er greitt at vit hava ikki beinleiðis kapping á øllum búskaparligum økjum, og tað er eisini ein spurningur um vit yvirhøvur kunnu, vilja ella eiga at hava kapping um alt. Hartil kemur at har eingin veruligur marknaður er, ber heldur ikki til at hava veruliga kapping.
Í hvønn mun gevur tað meining yvirhøvur at tosa um kapping um rávøru í tí føroysku fiskivinnuni? Svarið er sjálvandi treytað av hvussu orðið ‘kapping’ skal skiljast her men eisini hvussu ‘rávøra’ skal skiljast. Hyggja vit at okkara uppisjóvarvinnu er talan um sera fáar luttakarar, og eingin av teimum er komin sovandi til vunnin rættindi.
Kapping via uppboðssølu um atgongd til at fiska hevði sannlíkt økt um tann fíggjarliga váðan í vinnuni og gjørt tað munandi dýrari at fingið fatur á fiskinum, samstundis sum uppboðssølan sjálv (landskassin ella onkur annar) hevði kunnað vunnið góðar pengar í fyrsta umfari. Men ein uppboðssøla er kanska ikki eitt modell ið hóskar til regluligt, áhaldandi samstarv í vinnuligum høpi — hon er per definitión ætlað til at fáa so nógv sum møguligt her og nú til seljaran, uttan atlit til optimalt samstarv millum keypara og seljara.
Harvið hevði hon borið í sær vanda fyri at kappingarførið hjá føroyingum úti á marknaðinum hevði viknað. Og vit skulu minnast til at føroysk fiskireiðarí hava lítið, um yvirhøvur nakað, annað enn føroyskt-tillutað rættindi. Hinvegin kann hugsast at útlendingar ið møguliga vilja keypa rættindi at fiska í føroyskum sjógvi vildu havt hetta sum marginalt ískoyti, og tískil høvdu kunnað loyvt sær at yvirbjóða ella undirbjóða uttan at tað fær stórvegis avleiðingar fyri onnur enn føroyska vinnu og føroyingar. Við hesum í huga er beinhørð innanhýsis kapping neyvan skilagóð og kann gera okkara fiskivinnu veikari og minka um hennara marknaðarpartar millum keyparar orsakað av hækkandi kostnaðum sum mugu takast inn aftur via príshækkingar, uttan trygd yvirhøvur fyri at keyparar vilja góðtaka verri treytir; harvið kunnu framtíðar útlitini hjá vinnuni skjótt gerast verri. Eisini er tað ein stórur spurningur um tað yvirhøvur hevði borið til at fingið veruliga kapping her heima við so fáum aktørum; tað kann jú meir enn so hugsast at hesir vildu roynt at gjørt sínámillum avtalur um bæði eitt og annað fyri at verja seg ímóti búskaparligum váða.
Men tað gevur meining at tosa um handilsliga kapping úti á altjóða marknaðinum. Tí er betri at samstarva og samskipa vinnuna soleiðis at føroyingar standa sterkari har marknaðurin er. Úti í heiminum eru okkara fremstu feløg hvør sær hóast alt ikki so stór og sterk sum vit hava lyndi til at ímynda okkum.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Frá startinum í seinastu Várkapping
Í sambandi við árligu Várkappingina skipa Roysnið og FÍF tann 25. marts kl. 15.00 fyri FM í 10 km renning í Runavík. Hetta verður samstundis eisini 8. og seinasta umfar av TF Vetrarkappingini 2016/2017.
Sjálvt um talan er um FM í 10 km, so er hetta er eisini opin kapping har øll kunnu luttaka. Fyri at luttaka á 10 km skal ein tó vera fødd/føddur í 2000 ella fyrr. Fyri at luttaka í FM er tað ein treyt, at man er limur í einum felag undir FÍF.
Samstundis sum tey vaksnu renna 10 km, so renna gentir og dreingir 5 km (f. 2001-2005). Unglingar (f. 1996-2000), sum eisini luttaka í opna bólkinum, renna sjálvandi eisini 10 km.
Rennast skal – sum undanfarin ár, góð 9 umfør eftir teini runt í Runavík: út eftir høvuðsvegnum, oman á kei’ina stutt áðrenn rundkoyringinia, inn eftir niðara vegi, og niðan aftur á høvuðsvegin beint uttanfyri Magn-støðina har tað so verður vent úteftur aftur.
Startur verður sum vanligt uttanfyri Kiosk Vár, og málið er við Sjómansheimið, nakað áðrenn har omansneiðingin er.
Børnini byrja á niðara vegi, og koma á mál sama stað sum tey vaksnu. Tey renna knappar 5 rundir.
Talan er í báðum førum um DAF-góðkendar teinar.
Bólkar:
Í FM 10 km verður kappast í hesum bólkum:
– Menn og kvinnur opin bólkur (f. -2000)
– Menn og kvinnur veteranar (f. 1962-1971)
– Menn og kvinnur superveteranar (f.-1961)
Kostnaðurin fyri at luttaka er kr. 50,-. Tilmelding fer fram á heimasíðuni hjá FÍF: www.fif.fo. Freistin at melda til online er fríggjakvøldið 24/3-2016 á midnátt.
Avheinting av nummar og eftirtilmelding verður í kantinuni í Skúlanum við Løkin á kappingardegnum millum kl. 13.45 og 14.45. Skiftimøguleikar eru í Bylgjuni og har verður eisini møguligt at fara í brús eftir renningina.
Eftir renningina bjóðar Roysnið til kaffi oa. í kantinuni í Skúlanum við Løkin, og tá vera heiðursmerkir eisini handaðið fyri FM og steyp fyri samlaðu úrslitini í TF Vetrarkappingini.


text:
Hin dagin varð sagt eitt sindur frá oyggjaleikunum á Isle of Wight í 1993. Jólakalendarin fylgir søguni, og greiðir eitt sindur frá oyggjaleikunum eftir, sum blivu hildnir á Gibraltar í 1995. Tveir av okkara størstu profilum høvdu fingið álvarsamar skaðar, og lítið er at ivast í, at bæði longdarleyparin Ási Mikkelsen og mið- og langteinarennarin, Marni Joensen, báðir høvdu komið heim við heiðursmerkjum, um teir høvdu verið so nøkulunda fit for fight.
Hinvegin vóru tveir debutantar við. Miðteinarennarin Freddie Poulsen og spjótkastarin Jørgen Meitilberg stóðu seg báðir sera væl. Jørgen gjørdist nummar fýra í spjótkasti, og við 50,28 metrum, restaðu bara 12 centimetrar í at vinna bronsumerkið. Enn betur gekst hjá Freddie. Á 800 m vann hann innleiðandi riðilin við 2.00,2 og í finaluni bleiv hann nr. fýra við 1.57,8 – næstan púra javnur við bronsuvinnaran. Men bronsu skuldi hann kortini vinna. Tí við 4.09,13 min endaði hann á einum tryggum triðjaplássi í 1.500 m finaluni.
Freddie Poulsen hevur einar 450 metrar eftir, og liggur longu her til eitt bronsumerki.
Regin Reinert var til sínar fimtu oyggjaleikir, sum eisini skuldu vísa seg at verða teir seinastu. Og kanska vóru tað ikki akkurát hesuferð, at Regin frammanundan hevði havt tær størstu vónirnar um heiðursmerki. Men stóra luttøkan og krútsterku feltini frá 1991 og 1993 vóru ikki líka ræðandi hesuferð, og serfrøðinugurin í forðarenning dugdi væl at gera sær dælt av hesum. Við tíðini 9.42,23 í 3.000 m forðarenning vann Regin nevnliga eitt rímiliga trygt og ikki minst væl uppiborið bronsumerki. Tað gjørdist eisini til eitt fimtapláss á 5.000 m við 16.20,71 min.
Á 10.000 m høvdu vit tvey umboð. Í ógvusliga hitanum við 36 gradum á breytini, køvdist Guttorm Sørensen eftir 6.000 m og gavst. Undirritaði var eisini illa plágaður av sólini, men kom á mál sum nummar seks við 34.15,5 min. Hóast hendan kappingin var um kvøldið, endaðu fleiri rennarar við at sigla runt dehydreraðir í máløkinum, og inni í umklæðingarúminum vórðu fleiri rennarar, sum lógu við dropp eftir lokið stríð.
Tí vóru menn eitt sindur ivasamir, hvussu tað skuldi fara at ganga í kappingini í hálvum maraton seinasta dagin. Vegna ferðslu og súkklukapping skuldi rennast kl. 10.00. Tíbetur var eitt sindur yvirskýggjað hendan morgunin. Ikki fyrr enn móti endanum kom sólin veruliga fram. Guttorm Sørensen bleiv nummar fimm við 1.13.48 tímar og undirritaði nummar 9 við 1.14.43 tímar. Niels Jákup Jakobsen var ferðaleiðari á túrinum, og var eisini við á liðinum. Hann hevði tó verið nógv skaddur frammanundan, og formurin var ikki tann besti. Men renna vildi hann. Og tað skuldi so seinni vísa seg at vera ein sera skilagóð avgerð.
Tí liðkappingin gjørdist tann mest spennandi nakrantíð. Isle of Man vann tó greitt við at gerast nummar 1 og 8 (=9). Men so var øgiliga javnt. Vertirnir av Gibraltar vórðu nummar 6 og 7 (=13) og vunnu silvur. Síðan komu Guernsey við nummar 2 og 12 =(14), Gotland við nummar 3 og 11 (=14), Hetland við nummar 4 og 10 (=14) og Føroyar við nummar 5 og 9 (=14). Vit hildu at spælið var tapt, tí vit væntaðu at teir, ið høvdu fyrsta mannin á mál høvdu vunnið. Men við eitt hoyra vit, at føroyska liðið verður rópt til sigurspallarnar. Frøin var stór, nú vit skiltu, at tá tað stóð á jøvnum, var tað triðji maðurin, sum taldi. Og av teimum var Niels Jákup tann fremsti.
Ein stuttlig søga í hesum sambandi er, at undir allari renningini skuldi Niels Jákup kasta sær av vatninum. Einaferð støðgaði hann á og ornaði síni ørindi. Hesa løtuna fór ein gotlendingur strúkandi fram við honum. Men tað varð ikki hugsað so nógv um tað. Seinni í renningini fekk Niels Jákup gotlendingin aftur, og uttan at nakran teirra vardi tað, kom júst hesin tvídysturin at avgera bronsuna til føroyskan fyrimun.
Stór var frøin og føroyska liðið fór dansandi allan vegin fram til sigurspallarnar
Eftir heiðursmerkjahandanina helt veitslan á fram við sigursrenning runt breytina
Stóra hetjan á føroyska liðinum var tó Heri Ziska. Í 1993 hevði hann vunnið sítt fyrsta oyl-heiðursmerki, tá hann van silvur í klingrukasti. Hóast hann hesuferð ikki hevði sína bestu kapping við klingruni, megnaði hann kortini at verja silvurmerkið (43,74 m). Harafturat megnaði hann eisini at vinna silvur við hamaranum við einum longum kasti út á 47,53 metrar. Og sum um tað ikki var nokk, vann hann eisini eitt bronsumerki í kúluvarpi. Úrslitið varð 12,92 m.
Aftast: Jørgen Meitilberg, Heri Ziska, Hallur Holm og Freddie Poulsen. Fremst: Niels Jákup Jakobsen, Regin Reinert og Guttorm Sørensen.
Sum sæst á myndini er tað Heri Ziska, sum hevur mest at flenna eftir. Og einki løgið í tí. Vit trimum heiðursmerkjum gjørdust hesir oyggjaleikirnir fram úr væleydnaðir fyri hann. Ja, alt ferðalagið var sera væl nøgt við úrslitini. Bert 12 cm hjá Jørgeni restaðu í, at alt liðið kom heim við heiðursmerkjum. Og tað bleiv tað eisini gjørdur ein sangur um.
Til hesa myndatøkuna var tað ein, sum spurdi ein annan: “Tú hevur so nógv heiðursmerki… kann eg ikki læna eitt til myndina?” Svarið var stutt og greitt og eitt eitt-stavilsisorð við eysturoyardialekt. Um tað er sanginum, tí stutta svarinum ella onkrum heilt øðrum vit flenna eftir, tori eg ikki at siga.
Áskoðarafjøldin hendan seinasta dagin var metstór. Fótbóltslandsliðið hjá Gibraltar skuldi spæla finaluna og fólk vóru á gosi við floytum og rópum. Ein sera minniligur dagur fyri ein ungan havnardrong.


text:
Mangli eg nú nakað!
Havi júst pakka mær vátdrakt, svimjibrillur, súkkluklæðir, hjálm og alt ”you name it”. Eg kann ikki torga at standa beint áðrenn eina kapping og hava gloymt okkurt. Nú er tað soleiðis at vit triathletar eru so heldigir at vit íðka tríggjar ítróttargreinar. So at tá vit nú skulu svimja kapp tvørturum Trongisvág á Jóansøku, so taka vit eisini súkklurnar suður við og gera eina innanhýsis súkklukapping. Fínasta slag!
Men tað eru sum sagt nøkur ting, man so skal minnast til. Aftrat øll hasum havi eg so eisini vaska og bona súkkluna í kvøld. Ja, eg hugsaði tað eisini, sum eg stóð har og vaskaði súkkluna, eitt leygarkvøld. Áslak; hevur tú veruliga onki betri at gera enn at vaska súkkluna eitt leygarkvøld? Men eg veit ikki, súkklan sær faktisk orduliga gott út nú.
Nú er nokk best at fara í song, so man verður væl fyri til í morgin. Tað verður spennandi at svimja kapp í Trongisvág í morgin. Tað er so í øllum førum nakað spildur nýtt fyri meg.
Áslakur Nesá
leygarkvøld 27.06.07


text:
17. Okt 2017
Í dag komu Óla Hendrik av Fløtum og Malan Erlingsson at fletta saman við okkum. Øll samlaðust inni í Rossástovu. Spennandi at síggja seyðin fara úr jakkanum, síggja magan, høvd, bein, hjarta, livur o.a. Lunguni og bløðran blivu blást upp :)Ein lærurík løta. Vektin var...
16. Okt 2017
Hey titÍ morgin fara vit at fletta á stovninum. ...
09. Okt 2017
Hey titHeystferia er, og fleiri starvsfólk og børn hava frí, tí er virksemið eitt sindur øðrvíði hesa vikuna :-)Góða heystferiu! ...
03. Okt 2017
Í dag hava elstu børnini á Hamrinum verið til dukkuleikin "Lítla Trøll", í Perluni. Leikurin er um at vera góðir vinir. Leikstjórin eitur Rógvi B. Dam. ...
27. Sep 2017
Í kvøld kl. 19:00 er foreldrafundur. Fyrst er kunning í felag, síðani verður fari út á stovurnar. ...
11. Sep 2017
Amy og Edna koma at taka stovnsmyndir av børnunum. vit byrja kl 9 í vøggustovunum ...
30. Aug 2017
Mánadagin 28. august høvdu vit ein sera læruríkan ráðleggingardag um "Fri for mobberi", sum nú hevur fingið føroyska heitið "Betri Vinir". Øll starvsfólkini á stovninum luttóku í degnum, og hava nú eina hollari vitan innan hetta amboðið.Ein samandráttur kemur seinni frá ráðleggingardegnum. ...
17. Aug 2017
So verður byrjað aftur og endiliga sleppa vit í gongd, eftir ein deiligan og gevandi summarsteðg:) Vit gleða okkum at síggja øll aftur og at heilsa uppá nýggju børnini og foreldur teirra. ...


text:
Byrjað verður við kyndlagongu klokkan 23. Gingið verður frá kirkjuni niðan í ítróttarhøllina. Síðani verður bálið tendrað og á miðnátt verður fýrverk skotið av. Eftir hetta verður farið innar í høllina til suppu, felagssang, røðu, dans við Skálkum og Beinir Rasmussen kemur at luttaka.
30.12.2015
Nýggjárshaldið á Skála
- Roðin skipar fyri hugnaløtu í Løkshøll 7. november
- Faroexpo verður 24. – 26. oktober
- Borað og sprongt við tunnilsmunnan á Rókini
- Stíggjur 25 ár
- Drekkivatnið á Skála reint aftur
- 80-100 búeindir í 2019-2020
- Bakteriur í drekkivatninum á Skála
- Broyttar upplatingartíðir á ruskplássunum
- Tíðindi frá cruise-messu í Lissabon
- Spreinging á Rókini 20/9-18
- Býarskái í november – Runavíkin spílar seg út!
- Kvøldskúlaskráin 2018-2019
- Leiðari til Nes Sóknar Musikkskúla
- Kunngerð um broyting av Byggisamtyktini og Býarplaninum fyri Runavíkar Kommunu
- Drekkivatnið á Skála reint aftur
- Saman rudda vit Føroyar – uppá ein dag!
- Bakteriur í drekkivatninum á Skála
- Runavíkar kommuna svarar Kommunufelagnum um eldraøkið
- Burðardyggur fíggjarkarmur fyri 2019
- Mín fantastiska skilsmissa í Løkshøll leygarkvøldið


text:
Nei, fanin eg eri keddur av tí heila. Ein hevði tonkt, at Fólkaflokkurin fór at verða eitt sindur at menniskjasligur og humanur. <nei søgan endurtekur seg...... Uppskriftin sum Fólkaflokkurin kemur við nú, hevur koyrt allan heimin á reyvina og so kalla teir tað Røttu kósina. Fot svartastai...... Takði tykkum saman og royni at síggja tað. "Minni eftirlit við finansiellu stovnunum(nú vit avtaka Landsbankan) skapar fátakdømi fyri tann vanaliga mannin, meðan tann ríkið yvirklassin, smovsar sar í elendiheidini hjá øllum hinum. Eg skjili einki.
Kanska eg eri býttur, men heldur tað enn hettar..... ikki gott..... Meini tað Jørgin.... Havi ongantíð hartað teg fyrr...alment,,,, Men nú er nokk.. Slepp politiska yvirvaldinum á Kaj Leo og hugsa um land títt og fólki her býr. ... Tú hevur prógva, at tú dugir títt politiska hondverk(Point taken), og hevur reyvrent tínar politisku "samstarvsfelagar" men nú mást tú vera MENNISKJA. Føroyar og føroyingar hava meiri uppiborið enn hettar. Vit hava havt eitt nøkunlunda "javnt" samfelag í eini 30 ár. Hví skullu tit gera tað til eitt samfelag við nøkrum fáum ovurhondsríkum fólkum og nógvum fátøkum vesalingu. Whats the point?
Hjartasuff og illsinnisgleps ... til øsing og upplýsing ... um búskap og búskaparfrøði ... og um hvussu politikkur, miðlar og lobbyisma grugga alt.


text:
Helvtin av monnum yvir 50 hava potenstrupulleikar
13-12-2017
Potenstrupulleikar eru vanligari, enn vit geva okkum far um. Helvtin av monnum, sum eru eldri enn 50 ár hava viknaðan potens
Johan Poulsen, ábyrgdarhavandi urologur í Føroyum og yvirlækni í Aalborg sigur, at um ein maður hevur vanliga, góða heilsu, so byrjar potensurin at vikna við aldrinum.
Nógvir menn halda hetta vera eina avleiðing av aldrinum og gera tískil einki við tað, tí heldur Johan Poulsen at kommunulæknar skulu taka evnið upp, tá menn í vandabólkinum koma til heilsukanningar hjá kommunulækna.
Potenstrupulleikar kunnu batna ella hvørva, um ein fær hjálp. Kommunulæknin kann útskriva ymisk sløg av heilivági, t.d. viagra.
Annars eru sjúkur, ið serliga ávirka potensin. Diabetes sjúklingar og sjúklingar við ov høgum blóðtrýsti uppliva potenstrupulleikar í størri mun, men hesir kunnu eisini fáa heilivág fyri tað.


text:
Tann 6/11-09 hevði Nordjysk lift í Føroyum, mótøku í nýggjum og stásiligum hølum á Skarshjalla. Høllin er veitt av Løvubetong og er uppbygd við bjálvaðum betongelementum við myrkari steinfasadu, ið ger tey nærmast viðlíkahaldsfrí, bæði innan og uttan. Elementini eru 300 mm í tjygd, har berandi veggurin er 140 mm jarnbetong, bjálva við 100 mm flamingo og fasadan er 60 mm har sjónliga síðan er svartur Hyperite steinur.
Uppsetingina stóðu Nordjysk lift sjálvi fyri, við hjálp frá Búsetur og 120 tons Terex mobilkrananum hjá Løvubetong. Uppsetingin av elementunum gekk væl og var liðug eftir trimum døgum.


text:
um okkum
Outdoor er sett á stovn við tí endamáli at bjóða fram spennandi tiltøk til ymsar málbólkar. Vit skipa fyri bæði størri tiltøkum, sum kunnu strekkja seg yvir fleiri dagar, umframt smærri dags tiltøkum sum starvsfólkatiltøk, polterabend, nevndarfundum umframt ítriv til hin vanliga borgaran, sum ynskir spenning, stuttleika og upplivilsir.
Petur Gotfredsson, Stjóri
Jóni Brandsson Christiansen, Social- and Multimedia
Rói Agnarsson, Instructor
Vit, handan Outdoor, eru eitt toymi av adventure instruktørum og entusiastum, sum vilja skapa rammur fyri at allir føroyingar kunnu royna nýgg spennandi ítriv og uppliva teirra vøkru náttúru á ein ørvísi hátt.
So kom við og lat okkum geva tykkum eitt ordiligt upplivilsi.
Okkara hjartamál
Yrkisdugnaskapur og tænasta
Okkara fremsta mál er at tryggja tykkum eitt stuttligt upplivilsi og eitt ógloymandi føroyskt ævintýr. Málinum røkka vit við okkara framúr góða starvsfólkatoymi, sum hevur drúgvar royndir í at arbeiða saman við fólki í føroysku náttúruni, har vit fyrst og fremst raðfesta tín tørv og trygdina.
Gleði og gaman
Outdoor snýr seg um at hava tað stuttligt og um at njóta vøkru føroysku náttúruna.
Burðardygd
Føroyar eru fyri okkum eitt náttúru paradís. Ein av grundarsteinum okkara er, at vit í skulu virka við virðing fyri náttúruni og við burðadyggari atferð tryggja, at oyggjarnar verða varðveittar, sum tær náttúru perlurnar tær eru, til komandi ættarlið


text:
Bárður spyr Ríkisumboðið um statsborgaraskap
17. september 2018
Á tingfundi 10. september 2018 boðaði løgtingsformaðurin frá niðanfyrinevnda fyrispurningi til Ríkisumboðið, frá Bárður S. Nielsen, formanni í Sambandsflokkinum, og sum er soljóðandi:
1. Er tað rætt at ein, í einum ríki við felags statsborgaraskapi, kann hava ymisk statsborgararættindi í teimum ymsu pørtunum av ríkinum?
2. Hava føroyskir myndugleikar rætt til at geva og taka statsborgaraskapin frá fólki, sum eru búsitandi í Føroyum?
3. Kunnu føroyskir myndugleikar, um so skuldi verið, at farið verður úr ríkisfelagsskapinum, taka tann danska statsborgaraskapin frá fólki, sum eru búsitandi í Føroyum - ímóti teirra vilja?
Viðmerkingar
Í septembur 2015 kom í gildi ein lóg um dupultan statsborgaraskap í Danmark. Henda lógin er kortini ikki galdandi fyri Føroyar.
Tann 23. august 2017 svarar Aksel V. Johannesen, løgmaður, einum munnligum fyrispurningi í Løgtinginum frá Sonju Jógvansdóttir, løgtingslimi, um nær henda lógin fær gildi í Føroyum.
Tá hugsað verður um, at statsborgaraskapurin er eitt felagsmál og at hesi mál verða avgjørd á Christiansborg, tykist tað skeivt, at mann í tí danska partinum av ríkinum kann seta í verk dupultan statsborgaraskap, uttan at tað samstundis er galdandi fyri Føroyar.
Spurt verður tí, um so er, at tað er møguligt við ymiskum statsborgararættindum, um føroyskir myndugleikar so hava rætt til at geva og taka statsborgaraskapin frá fólki, sum er búsitandi í Føroyum.
Somuleiðis verður spurt, um so skuldi verið, at Føroyar fara úr ríkisfelagsskapinum, um føroyskir myndugleikar eftir tað kunna taka tann danska statsborgaraskapin frá fólki, búsitandi í Føroyum - ímóti teirra vilja.
Tað valdar stór løgfrøðilig óvissa um hesar spurningar. Tí verður hesin fyrispurningur settur.
Sambandsflokkurin
RN
Aftur


text:
Nýggjur rektari til Fróðskaparsetur Føroya
Søkt verður nú eftir nýggjum rektara til Fróðskaparsetur Føroya.
Rektarin hevur um hendi dagligu leiðsluna av Fróðskaparsetrinum. Førleikakrøvini til rektarastarvið eru m.a. royndir í leiðslu, royndir og innlit í útbúgvingarøkið, royndir og kunnleika um granskingarøkið, umframt skil fyri samspælinum millum Fróðskaparsetrið og samfelagið sum heild.
Fróðskaparsetur Føroya, Føroya Læraraskúli og Sjúkrarøktarfrøðiskúli Føroya vórðu løgd saman frá 1. august 2008 at rokna, og seinni eru Altjóða Skrivstovan og Granskingardepilin fyri Samfelagsmenning løgd afturat Fróðskaparsetrinum. Møguliga verða útbúgvingarnar til skipsførara og maskinmeistara eisini lagdar afturat Fróðskaparsetrinum, tá ið tær verða uppstigaðar til bachelor stig.
Samanleggingar og broytt krøv til Fróðskaparsetur Føroya viðføra, at nakrar serligar avbjóðingar standa fyri framman. Komandi rektarin skal m.a. standa á odda fyri:
- at menna og seta í verk strategi og mál,
- at tryggja undirtøku fyri nýggja samleikanum,
- at menna eina virkismentan, ið er felags fyri alt Fróðskaparsetur Føroya,
- at tryggja eina skynsama javnvág millum útbúgvingartilboð og gransking,
- at menna samstarv við útlendsk universitet um útbúgving og gransking,
- at tryggja eitt gott og gevandi samstarv við myndugleikar, skúlar og granskingarstovnar.
Á Fróðskaparsetri Føroya eru umleið 90 ársverk og rakstrarjáttanin eru umleið 70 mió. kr. í 2011. Umleið 500 lesandi eru á Fróðskaparsetrinum, har útbúgvingarnar eru: sjúkrarøktarfrøði, lærari, námsfrøði, stjórnmálafrøði, samfelagsfrøði, søga, føroyskt, jarð- og havfrøði, lívfrøði og KT verkfrøði.
Jóan Pauli Joensen hevur eftir áheitan frá stýrinum røkt starvið sum rektari síðani nýggja lógin um Fróðskaparsetur Føroya kom í gildi í 2008. Jóan Pauli Joensen fer at røkja starvið til nýggjur rektari tekur við og fer eisini at verða nýggja rektaranum til hjálpar fyrstu tíðina.
Lýsing v.m. er at finna á heimasíðuni www.setur.fo
bæði á føroyskum og donskum
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
-
KORT
VEÐRIÐ
Spyr bara
Spyr bara verður strikað
Teigurin Spyr bara her á heimasíðuni er farin í søguna.
Avgerðin er tikin av bygdarráði og umsiting í felag.
Orsøkirnar eru fleiri. Ein er, at mett verður, at tað er sera óheppið, at fólk sleppa at seta spurningar ónavngivin, og at hetta er við til at lækka støðið á kjakinum. Fleiri áheitanir eru komnar um hetta frá borgarum í kommununi.
Ein onnur orsøk er, at Vestmanna Kommuna heldur vil koma beinleiðis á tal við borgararnar. Hetta kann gerast, við at borgarar koma á Kommunuskrivstovuna til eitt prát, ella við at senda okkum fyrispurningar við telduposti ella vanligum posti. Harumframt er ein góður møguleiki á Facebook-síðuni hjá Vestmanna Kommunu; har ber eisini til at seta spurningar og gera viðmerkingar.
Vestmanna Kommuna vónar, at borgararnir skilja avgerðina, og at teir ikki halda seg aftur at seta spurningar, gera viðmerkingar og koma við atfinningum, hóast Spyr bara verður strikað.
Møguligt verður í eina tíð at fáa atgongd til Spyr bara í teiginum til vinstru á heimasíðuni, men bert fyri at kunna lesa gamlar spurningar og svar. Seinni verður leinkjan strikað og nýggj leinkja løgd undir Kommunan → kommunalar tænastur.
Vinarliga
Vestmanna Kommuna
Vestmanna, 10. juli 2015
2015: Jul Jun Apr Mar Feb Jan
2014: Des Nov Okt Sep Jun Apr Mar Feb Jan
2013: Des Okt Sep Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2012: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Feb Jan
2011: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2010: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2009: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2008: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2007: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2006: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2005: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar
Hvussu gongur í Vestmanna
August 31 , 2010Ja, tað sær ikki so svart út kortini? fólkatalið vaksið 26 fólk frá 1966 til 2010, 44 ár, altso 0,6 fólk pr. ár; tað er so ikki afturgongd, men so er spurningurin, hvussu er aldurssamansetingin? 20 børn í 1. flokk í ár, tað var heilt gott, má sigast, og meginparturin gentur, tað var enn betri, tí sum flestum kunnugt so eru konufólkini 2000 færri í øllum Føroyum enn menninir, hvussu støðan á tí økinum er her í bygdini, veit eg ikki. Skrivaði um Timburhandilin her fyri og vísti á tær stóru og keðiligu broytingarnar tey síðstu nógvu árini. Kanska var hetta dekan og dapurt, men tað var ikki bara fyri at mála f.... upp á veggin, men meira fyri at benda á, at vit mugu gera okkurt og standa saman um tað, sum er, um ikki alt skal gleppa okkum av hendi, tí Havnin er ómettilig, hon tekur móti øllum, og alt vil hagar. Nakrir/nøkur royna tó at finna upp á nýtt og aðrir halda nøkrum av teimum siðbundnu hjólunum gangandi, og tað eiga vit at gleðast um og gera okkara til, at tað skal eydnast, bæði fólk og bygdarráð, tí er hetta bara ein hálvdeyð sovibygd, so er henni ikki lív lagað.
Leysir hundar
August 25 , 2010
Góða Vestmanna Kommuna
Ja, tað er eitt løgreglumál.
Tá kommunan allíkavæl velur at blanda seg í eitt tílíkt mál, EIGUR kommunan at gera tað líka fyri allar borgarar, so øll verða behandlaði eins.
Tað ganga stadigvekk leysir hundar í kommununi - hví fáa tey onki bræv? (vit hava spurgt okkum fyri)
Ringið til Kommunuskrivstovuna á tlf. 770 100 og boðið okkum frá, hvørjar hundar tað snýr seg um.
Røða fyri kongshjúnunum
August 25 , 2010Fleiri hava sagt, at borgarstjórin helt eina góða og skemtiliga røðu fyri kongshjúnunum, kunnu tit ikki leggja hana á heimasíðuna, so at vit vanligu eisini kunnu lesa hana?
Leysir hundar
August 25 , 2010Fer kommunan at gera nakað meira við leystgangandi hundar. Veit at kommunan hevur sent bræv út til einstøk húsarhald um hetta. Men hvørji vóru tey útvaldu og hví ikki øll?
Kommunan fekk fráboðanir um hundar, sum ofta gingu leysir, og sendi brøv út til hesar hundaeigarar, um at fáa viðurskiftini í rættlag.
Ongin orsøk er at senda brøv til hundaeigarar, sum hava hund teirra í bandi.
Hundaóskil
August 25 , 2010Mín lítli hundur í bandi bleiv álopin av einum stórum hundi uttan band nú ein dagin. Hann gleipti um ryggin á mínum hundi.
Hvussu ber tað til at tað ganga hundar leysir stadigvekk í Vestmanna kommunu? Sendi Vestmanna Kommuna ikki bræv út til allir hundaeigarir ella vóru tað bara einstøk útvald ið fingu bræv?
Vestmanna Kommuna fekk í vár fleiri fráboðanir frá borgarum um hundar, sum gingu einsamallir og leysir á almennum vegi. Eftir áheitan frá hesum borgarum sendi Vestmanna Kommuna brøv til fleiri hundaeigarar um hesi viðurskifti.
Til kunningar verður grein 3 í lógini um hundar (ll. nr. 82 frá 1990) endurgivin her:
3.Ikki er loyvt at hava hund gangandi leysan á gøtu, vegi, breyt ella øki o.t., sum opin eru fyri vanligari ferðslu, uttan so at hann er havdur í bandi ella er við fólki, sum hevur fult ræði á honum. Hundur kann ikki sigast at hava ein leiðara, bert tí hann er undir eftirliti frá ánarans húsum ella vinnustaði. Verður hundur havdur í bandi, skal tað vera so stutt, at leiðarin hevur hann tætt inni at sær. Gongur hundur leysur uttan leiðara, sum hevur fult ræði á honum, tekur løgreglan hann upp og boðar tí frá, sum hundin eigur. Hevur hundurin ikki helsi og spjaldur, sum fyrisett í 1, verður lýst eftir ánaranum. Hevur ánarin ikki innan 3 ferðir 24 tímar frá tí, boðað er frá, ella lýst er eftir, loyst hundin móti at rinda tey gjøld, sum staðist hava av upptøkuni, kann løgreglan avhenda ella avlíva hann. Avlop, um so skuldi verið, eigur hann, sum hevur hundin, um hann sigur frá innan 3 mánaðir og próvførir sín rætt og annars tann kommunan, har hundurin er upptikin. Landsstýrið kann fyriseta gjøllari reglur um avhending av upptiknum hundum.
Viðmerkjast skal, at leysgangandi hundar er eitt løgreglumál, ikki ein kommunal uppgáva, men Vestmanna Kommuna gjørdi borgarunum eina tænastu við at venda okkum beinleiðis til hundaeigararnar við áheitan um at fáa viðurskiftini í rættlag, áðrenn onkur meldaði hundarnar til løgregluna.
Vita tit um hundar, sum ganga leysir, kunnu tit seta tykkum í samband við Kommunuskrivstovuna.
Í spurningi tínum vísir tú á, at hundur tín er blivin bitin. Tað er sera harmiligt, og í slíkum førum eigur tú at melda málið til løgregluna.
Timburhandilin
August 24 , 2010Ja, so fór hann eisini, sum so mangt annað virksemi undan honum her í bygdini, men munnu nøkur onnur enn vit sjálvi hava skuldina? vóru vit so røsk at keypa frá teimum? sóust ikki bilar við byggitilfari frá øðrum timbursølum her í heilum, ella var tað tí tað var so nógv stuttligari at fara til Havnar ein túr? ilt er at vita, men løgið tykist tað, at við tí góða vegasambandinum suðureftir, so varð alt virksemið sum dustsogið úr bygdini. Hvat man fara at verða næst á skránni? Føroya Banki, Posthúsið, Fiskavirking, Fjørukrógvin, Vestpakk ella onkur av handlunum??????? Vit minnast Sýslumansskrivstovuna, SEV, Trolvirkið, Stubban, Fjarðahús, Skipasmiðjuna, og fara vit so nøkur fleiri ár aftur í tíðina, so var eitt iðandi lív fram við Niðara Vegi, allir handlarnir: Sentrum(matstova/handil/høsnarí), Klædnabúðin, Skipper (bakarí,hotel), Otto Jacobsen(handil/turkihús/fristarí), Einar Dahl(handil/fiskakeyp), Niels hjá John(handil/kolasøla/skipaumboð), Mortan Mørk, Hjalmar Didriksen, Tummas hjá Hanni, Palli hjá Funningspóli(handil/bakarí/turkihús), Axel á Bakkanum(handil/timburhandil); uppi við Ovara Veg vóru eisini handlar: Sápuhúsið(bakarí/handil), Hans á Fjørðinum(klæðir o.a.?)
Síðan er at nevna maskinsnikkaravirkini: Olaf hjá Ginnu, Gunnar á Mørk, Louis hjá Axali, Jóhannus hjá Kollfjarðahanusi, og ikki at gloyma smiðjuna hjá Palla í Lon. Alt hetta hevði eitt øgiligt virksemi við sær, Har arbeiddu ein rúgva av fólki, vaksið og ungt, nógvir lærlingar, eisini av bygd, ja sjálvt á telefonstøðini arbeiddu fleiri gentur í umstillingini. Tann nógvi ungdómurin hevði eisini nakað at fara til í frítíðini, dansur og biograf minst eina ferð um vikuna, har mundi mangt ástarbandið knýtast. Hvar fór alt?? Svølgdi Havnin øllum? Nógvum í øllum føri!!
Allar medaljur hava eina baksíðu, tað góða vegasambandið er gott, men tað krevur eisini nakað av okkum, fólkatalið í Vestmanna er í øllum føri ikki vaksið síðan tá, heldur hin vegin, haldi eg? Tað kundi verið stuttligt at fingið at vita, hvussu nógv fólk búðu í Vestmanna í 1966, og hvussu nógv nú?
Vegurin inn í Fjall
August 24 , 2010Hvør er tad sum eigur at halda uppdyrkingarvegin inn í Fjall? Er tad kommunan?
Gangi ofta tú har uppi og ístødum er sera vátt . Hettar kundi nemt veri ordna, vid at grøvin í ovara bord bleiv reinsa eitt sindur. Tí øllum kunnugt, er tad vatn, sum fer ringast vid vegum sum hesum.
Vegurin er ikki matrikuleraður sum almennur vegur, men tað er kommunan, sum heldur vegin. Við jøvnum millumbilum hevur kommunan brúkt ung í arbeiði til at reinsa veitina, men hetta hava tíverri ikki verið stundir til í ár.
Vøllurin á Fjør
August 24 , 2010Hey VK
Eru nækrar frammtíðarplanir við vøllinum inni á Fjør.?
Eg síggji bara av og á Finnboða sletta eitt sindur av slidnum grasið er og der, og so spenna nækrar gstrengur yvir um.
Vh
Nøgdur borgari
Økið er í byggisamtyktini fyri Vestmanna Kommunu útlagt sum øki til Frítíðarhús, húsvognar og tjalding.
Ásetingarnar fyri økið síggjast her niðanfyri:
1. Á økinum er loyvt at byggja frítíðarhús, og at skipa øki til húsvognar og tjalding.
Bygningur til felags umsiting o.l. kann byggjast á økinum.
2. Grundstykkini til frítíðarhús skulu vera í minsta lagi
3. Loyvt er at gera fleiri frítíðarhús til útleigan á sama matrikli. Tó skal víddin saman-lagt svara til minst
4. Nettonýtingarstigið má ikki fara upp um 0,5 fyri frítíðarhús.
5. Hús mugu einans verða bygd í einari hædd við nýttum lofti og mugu ikki vera hægri enn
Er munurin á lægsta og hægsta jørðildi meira enn 2 metrar, kann kjallari gerast. Kjallari má tó bert verða til víddar 50% av víddini á stovuhæddini. Har bygging er framvið vegi, kann byggivaldið áseta hæddina á kjallaraloftinum í mun til veghæddina.
Har kjallari ikki verður gjørdur, skal støðið undir húsunum í mesta lagi vera
6. Í serstakari byggisamtykt er ikki loyvt at fara upp um tey nýtingarstig, sum nevnd eru í 4. stk., tá økið verður roknað sum heild.
7. Bygdarráðið kann krevja, at girðing verður gjørd um økið til hvørt frítíðarhús.
8. Frítíðarhúsini skulu sum minstamát hava lagt el, hita og vatn til húsini og kloakk frá húsunum. Harumframt skulu inni á økinum verða neyðug gøtuljós uppsett. Allar íløgur hesum viðvíkjandi skulu rindast av byggiharranum, umframt at byggiharrin skal rinda gjald fyri íbinding av vatnveiting og kloakk.
9. Skipan og bygging kann bert fara fram sambært góðkendari serstakari byggisamtykt.
Golfo Azzurro
August 24 , 2010Hey, vil bara spyrja um Golfo Azzurro, báturin hjá Sea Sheaperd, hevur goldið havnagjald, hann lá jú her á vánni nú eina náttina ?
fótbóltvøllurin
August 17 , 2010Nú tá vestmannakomuna byggjir røtarheim úti á Grønanes,
og teir sum hava sprongt og knúst gróti til ymiskar sortir av gróti. Neva grót og skjerv .Hvi hava tit ikki knúst nokk av gróti til at leggja eitt lag av gróti omaná fótbóltsvøllin inni á fjørð, so hann kundi veri drenaður, og veri brúktur sum ein fótbóltsvøllur. Vit hava nógvar piltar i vestmanna sum koyra vestur i vágar at trena, so tað hevði veri gott høvi hjá teimun at trena har inni eisini, um vøllurin var gjørdur í stand, og ikki var sum eitt runudýgji. Tak fyri at piltanir kunnu koyra vestur i Vágar at venja ti teir eru framtíðin.
At knúsa grótið í ymsar støddir varð ikki upprunaliga í jørð- og vegprosjektinum, men skuldi ætlandi koma undir bygningsprosjektið. Hetta varð broytt ávegis, og tað blivu bert knústar á leið tær nøgdir av tilfari, sum skal brúkast í samband við arbeiðið. At knúsa grótið í størri nøgdir, enn tað skulu brúkast til røktarheimið, hevði dýrkað um arbeiðið. Hartil hevði tað eisini dýrkað um arbeiðið at koyra tilfar á vøllin Inni á Fjørð.
fløskur
August 16 , 2010kunnu tit í kommununi ikki stilla ein ella annan kassa onkustaðni til glas.
tað nittar onki at vit bara koyra tað í skrel tí at glas blívur ikki vekk. so um vit samla tað saman í staðin.
Tað er IRF, sum vegna kommunurnar stendur fyri skipaðu innsavningini av burturkasti. Glasbingjurnar vóru upprunaliga ætlaðar til glasíløt av ymsum slag, men bingjurnar blivu tíverri brúktar til alt annað glas eisini, og hartil vóru glasíløtini ofta skitin og tvitin, og um IRF skuldi seta fólk til at reinsa og skilja glasið, so gjørdist hetta alt ov kostnaðarmikið. Tí hevur felagsskapurin valt at taka glasbingjurnar burtur. Glas skal nú koyrast í bingjurnar til burturkast, sum skal brennast.
Roknast kann ikki við, at kommunan fer at seta glasbingju upp.
Undanførslur
August 11 , 2010Tað eg meinti við tá tosa verður um gongubreyt,gøtuna sum Jens Martin keypti osv, vil eg ikki fáa eina frágreiðing av hvat er gjørt á Fjalsvegi, og at tað er ov bratt at gera ein gøtu millum Bjargalíð og Fjallslíð er tvætl, tað ber til at gera trappur.
Vit skilja ikki rættuliga, hvat tú meinar við, tá tú sigur, at tú vilt "ikki fáa eina frágreiðing av hvat er gjørt á Fjalsvegi", tá tú spyrt um gøtu í útstykkingini í Vestri! Svarið um viðurskiftini á Fjalsvegi hevur einki at gera við svarið um gøtuna, sum ætlað varð uppi í Vestri! Svarað er í sama viðfangi, tí at viðmerkingar tygara vóru samansjóðaðar.
Tá tað er sagt, so ber sjálvandi til at gera eina trappu, sum tygum vísa á, men í hesum førinum hevur man so valt at strika gøtuna, og í staðin at gera gøtu oman við Hórðará - tann gøtan, sum partvíst er gjørd, og sum í framhaldi av útstykkingini verður bundin í vegirnar frá Heygalíð og Fjalslíð.
Viðvíkjandi: Rætt Vagnur
August 10 , 2010Viðvíkjandi gøtuni ímillum Bjargalíð og Neslíð so vil eg meina at trappur kanska var ein loysn? Sum er ganga børnini í grótinum.
Tað lagaða grótið uttast á ovara gøtuni uppi í Vestri er leyst. Har eru ofta barnagarðsbørn at síggja um dagarnar og vandi er á ferð. Kann kommunan ikki gera okkurt við hetta?
Hvar er øll moldin - hví skal tað síggja so grátt út har uppi??
Verður tað gjørt nakað við svingið "hjá Odu" áðrenn veturin 2010?
Moldin varð øll burturkoyrd.
Tað er eingin beinleiðis játtan svingið omanfyri hjá Odu, so um ikki aðrar játtanir verða umskipaðar, verður helst einki gjørt við svingið omanfyri hjá Odu í ár.
Trailarar o,a
August 09 , 2010Takk til tann sum skrivar um trailarin úti á Bakka, men kunnu tit ikki eisini fáa sett ein stoppara fyri, at stórir trailarar/lastbilar standa í Heygabrekku.
Fitjarnar
August 09 , 2010Nær koma parkeringsvirðurskiftini á Fitjum í Rættlag ? Hví verða bilarnir sum parkera har ikki beindir oman á økið har gamli Einahandilin var ?
Rætt Vagnur
August 09 , 2010Tað er nógv í tykist mær undarligt her í bygdini, eg vil nevna nøkur dømi, kanska kommunan kemur við eini frágreiðing so at eg betur kann skilja hettar.
Fyrst vil eg nevna Fjalsveg, vakur, fortovskantar og fortov, strikur á vegnum, gøtu oman til viðarlundina, autoverja osv. Mær vitandi eru øll grundstykkir har uppi keypt frá Fjalshaga og privat. Vit sum búgva uppi í Miðalsbrekku og uppi í Vestri og sum hava keypt okkara grundstykkir frá kommununi, hava onki av hesum, einaferð bleiv byrja at gera eina gøtu oman við Hórará, men hon er ikki liðug, børn okkara sleppa ikki um ánna tí har er ongin brúgv, autoverjan niðanfyri hjá Karl, skuldi koma fyri fleiri árum síðani, og gøtan frá Bjargalíð oman á fríðøki uttan fyri húsini hjá Áka G bleiv seld til Jens Martin osv. Eg skilji ikki at man ikki hugnar um Miðalsbrekku og nýggju útstykkingina so at her verur meira livuligt, og at betra um soleiðis at grundstykkini vera seld.
Grundin til at gongubreytir eru gjørdar í støðum á Fjalsvegi, er fyri júst ikki at gera sama feil, sum gjørdur varð í Miðalsbrekku í hesum støðum er vegurin gjørdur liðugur frá grundini av bæði í legu og breidd. Grundin til at gongubreyt ikki er gjørd á miðteininum, er tann, at á hesum strekki er vegurin ikki lagdur í ta legu ella breidd, sum hann skal liggja í, og á ytsta partinum varð ikki hildið ráðiligt at gera vegin lidnan við asfalti og gongubreytum, samstundis sum stórar maskinur skuldu arbeiða á grundstykkjunum, sum har eru.
Gøtan oman í viðalundina er gjørd við studningi frá Innlendismálaráðnum, og hon er gjørd í tráð við upprunaligu ætlanina yvir viðalundina.
Gøtan, sum er gjørd oman frá útstykkini í Vestri, er eyðvitað ikki gjørd liðug, men er gjørd fyri seinni at verða bundin saman við komandi vegunum í framhaldi av útstykkingini.
Økið, sum ætlað varð til gøtu frá Bjargalíð oman í Neslíð, varð selt, tí at tað varð mett ógjørligt at gera eina líkinda gøtu við tí hæddarmuni, sum er ímillum vegirnar báðar.
2015: Jul Jun Apr Mar Feb Jan
2014: Des Nov Okt Sep Jun Apr Mar Feb Jan
2013: Des Okt Sep Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2012: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Feb Jan
2011: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2010: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2009: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2008: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2007: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2006: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar Feb Jan
2005: Des Nov Okt Sep Aug Jul Jun Mai Apr Mar
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Vaksandi áhugi fyri at ala føroysk húsdjór
Tak niður
Ávísar treytir eru fyri at fáa stuðul til at ala føroyska rossið:
- - ryssa skal hava folað føroyskt fyl í ár ella síðsta ár
- - greðingar eldri enn 4 ár skulu hava fingið føroyskt fyl. Møguleiki er tó at søkja um stuðul til allar greðingar, sum eru 1 til 4 ára gamlir.
- - rossini skulu vera merkt við erflís, - chippi,
- - rossini skulu vera staðfest sum føroysk við blóðroynd.
Evsta mark at søkja um stuðul til at ala húsdjór er 1. desember. Búnaðarstovan hevur umsóknarblað til hetta.
Kelda: bst.fo
Sí eisini


text:
Tíðindaskriv
11.04.2018 - 11:22
Mentan > Mentan > Tónleikur
Vit í Bassalt eru sera errin av at kunngera, at vit hava fingið Emil Stabil til Føroya at framføra í Bassalt 5. mai 2018.
Hetta er fyrstu ferð, at Bassalt hevur fingið eitt útlendskt navn til Føroya, og vit eru sera spent til kvøldið.
Emil Stabil er ein kendur rappari frá Aarhus. Hann fekk sítt gjøgnumbrot í 2014 við sanginum "Er Det En Fugl" og síðani tá hevur hann havt fleiri hitt. Kendasta lagið man vera "Allerede Is". Emil Stabil hevur vunnið fleiri virðislønir í Danmark og er kendur fyri at hava sera góð liveshow, so tað verður uttan iva eisini eitt gott show í Bassalt.
Plássið í Bassalt er rættiliga avmarkað, og tí hava vit valt at selja atgongumerkini á forsølu á heimasíðu okkara.
Tíðindaskriv frá Bassalt


text:
Vit mugu vita, hvat vit skulu brúka PISA til og hvussu. Framvegis hoyrast røddir í Føroyum, ið siga seg hava lítið álit á PISA og tí, sum PISA stendur fyri. Tíverri má sigast, at hetta byggir á júst tann forbarmandi óvitinskap, sum vit í Føroyum eru so begávaði við. PISA kann ikki samanberast við aðrar kanningar, ið so hissini verða gjørdar, bæði vísindaligar og fólksligar, og sum í mun til PISA, geva okkara kæra ungdómi betri skotsmál í ávísum førleikum – eitt nú stílskriving á enskum – enn sjálvt tey bestu PISA-londini megna at røkka. PISA er ein skipan, ið leggur seg eftir at døma lond á einum javnsettum grundarlag, hóast vit vita, at stórur munur er á londum, bæði so og so. PISA er tí fyrst og fremst ætlað sum eitt amboð hjá teimum stýrandi og játtandi myndugleikunum at brúka í tilrættisleggingini av skúlaskipanini í teimum luttakandi londunum. Her mugu bæði landsmyndugleikar, staðbundnir myndugleikar og skúlaleiðslur taka ein virknan lut og fyrst av øllum kunna seg um týdningin av hesum felags altjóða amboði, sum PISA nú einaferð er.
Share on Facebook Follow on Facebook Add to Google+ Connect on Linked in Subscribe by Email Print This Post


text:
§ 1
Endamálsorðing
Endamálið hjá Skálafjarðar Sløkkiliði er grundað á løgtingslóg, har sløkkiliðið skal verða liðið, ið verður tilkallað tá ið eldur er í, tá óhapp stendst av vandamiklum evnum, ella tá tørvur er á "tekniskari" hjálp / leiðslu við spreingivanlukku, skriðulopi, ferðsluóhappi, flovanlukku á landi, um bygningur kommununum og borgarum tess, í neyðstøðu.
§ 2
Lógligt grundarlag
1. Fyri sløkkiliðið í kommununum er galdandi tann til eina og hvørja tíð galdandi lóggáva á økinum.
a) ásetingar í løgtingslóg nr. 78 frá 12. juni 1986 um eldsbruna o.a.
b) kunngerðir sambært brunalógini
c) henda samtykt sum er sambært § 5 í brunalógini.
§ 3
Fyristøðan hjá sløkkiliðunum
1. Vegna bý- og bygdaráðini hevur felagsbrunanevndin fyristøðuna av sløkkiliðunum. Nevndin er skipað soleiðis við 7 limum: Sjóvar, Nes og Funnings kommuna tilnevna hvønn sín lim og Runavíkar kommuna 2. 1 limur er brunaumsjónarmaðurin og 1 limur er tilnevndur av fútanum.
2. Bý- og bygdaráðini tilnevna limir sínar eftir hvørt kommunuval og hesir eru kommunustýrislimir.
Nevndin skal hava fund 2 ferðir um árið, og annars tá 2 av nevndarlimunum krevja tað til viðgerðar av máli, sum samtundis verður fráboðað.
Formaðurin ella næstformaðurin kallar inn til fundar. Fundurin er viðtøkuførur tá minst 4 nevndarlimir eru á fundi.
Fráfarandi formaður boðar til fundar aftaná nýval.
Nevndin førir gerðabók, sum undirskrivað verður av teimum nevndarlimum, sum møttir eru á fundi.
§ 4
Skipan og tænastuviðurskifti hjá sløkkiliðunum.
1. Bý- og bygdaráðini seta felags brunaumsjónarmann eftir at góðkenning er fingin frá Brunaumsjón landsins.
2. Brunanevndin setur varamenn hjá brunaumsjónarmanninum eftir tilmæli frá brunaumsjónarmanninum.
3. Brunanevndin setir sløkkiliðsfólk eftir tilmæli frá brunaumsjónarmanninum.
4. Setanartreytir, samsýning, tryggingar og onnur fíggjarlig viðurskifti verða ásett av brunanevndini.
5. Brunaumsjónarmaðurin setur upp rakstrar- og fíggjarætlan. Bygdaráðini góðkenna fíggjarætlanina eftir tilmæli frá brunanevndini.
6. Brunaumsjónarmaðurin hevur dagligu leiðsluna av sløkkiliðnum og ábyrgd av, at sløkkiamboðini og annað verða hildin og dagførd samb. vegleiðingum frá Brunaumsjón landsins.
7. Brunaumsjónarmaðurin hevur dagligu fíggjarligu umsitingina av sløkkiliðinum, í samsvari við góðkenda fíggjarætlan. Somuleiðis heldur hann bókhaldið klárt til grannskoðan.
8. Tá Brunaumsjónarmaðurin hevur forfall skulu varamenn, settir av brunanevndini, eftir tilmæli frá brunaumsjónarmanninum, vera í hansara stað.
9. Í skjalinum "Sløkkiliðsmanning" er tilskilað, hvør er leiðari og hvørji eru varaleiðarar og hvør samlaða manningin er.
10. Brunaumsjónarmaðurin hevur ræðið á staðnum meðan eldsløkking og bjargingararbeiðið fer farm.
11. Brunaumsjónarmaðurin skal skipa fyri sløkkiliðsvenjingum. Fyri at halda eitt høgt støðið, er kravið til sløkkiliðsfólk at tey møta til minimum 25% av venjingunum. Brunaumsjónarmaðurin boðar brunanevndini frá um onkur er, sum ikki heldur minsta kravið.
§ 5
Kommunala tilbúgvingin
1. Brunanevndin tekur avgerð um útvegan av størri sløkkiamboðum, hølum v.m. sambært ásetingar í § 10 í brunalógini, og verður Brunaumsjón landsins kunnað um keyp av størri sløkkiamboðum.
2. Í skjalinum Sløkkiútgerð er tilskilað, hvør útgerð skal vera tøk hjá sløkkiliðnum og hvar hvør útgerð er støðað.
3. Brunaumsjónarmaðurin hevur eftirlit við sløkki- og bjargingarútgerð í bygningum og virkjum v.m., ið er kravd av kommunalu mynduleikunum.
4. Brunaumsjónarmaðurin skal framhaldandi veita Brunaumsjón landsins dagførdan manningarlista, ið er tilskilaður í skjalinum Sløkkiliðsmanning við nøvnum, heiti og telefonnummurum hjá manningunum. Brunaumsjón landsins letur løgregluni listan.
5. Á tilkallingarlistanum skal tilskilast uppgávuøkið í høvuðsheitum, kommununummur, dagfesting av listanum, telefonnummur hjá manningunum og telefonnummar hjá Brunaumsjón landsins 21 50 46 til stuðuls í sambandi við serligar skaðahendingar.
§ 6
Vatnveiting
1. Vatnveiting til eldsløkkingar kann fáast úr brandpostum, vøtnum og møguligum vatngoymslum á áum.
2. Brandpostar skulu setast í samráð við brunaumsjónarmannin.
3. Á korti, merkt skjal nr. 2, skal vera víst hvar í kommunum brandpostar eru og hvaðani sløkkivatn eigur at verða tikið í vøtnum, áum o.t.
Kommununar hava ábyrgdina av at støðini har sløkkivatn verður tikið, og skulu eftirhyggjast minst 2 ferðir um árið.
§ 7
Fráboðan
1. Fráboðan um eld og vanlukku skal gerast við at ringja 112.
2. Sløkkiliðini kunnu verða fráboðað frá alarmsentralinum, ella aðrari góðkendari skipan har nærri frágreiðing verður givin sløkkiliðsfólkinum. Í serligum førum kann annar fráboðanarháttur verða brúktur.
§ 8
Fíggjarætlan og roknskapur
Kommununar góðkenna fíggjarætlan og grannskoðan roknskap.
Fíggjarætlanin skal verða góðkend av nevndini og send kommununum áðrenn 1. oktober.
§ 9
Uppøgn av samstarvinum
Fyri at avtaka og koma burturúr felagsskapinum, skulu minst 3/4 av kommununum siga gott fyri at taka seg burturúr felagnum. Um felagsskapurin verður niðurlagdur, verður meting gjørd av ognunum, og vera ognirnar býttar eftir sama leisti sum inngjaldið í felagsskapin.
§ 10
Gildi og endurskoðan
Brunasamtyktin fær gildi frá 1. juli 2005, og skal endurskoðast 5 hvørt ár. Um semja ikki fæst millum allar luttakandi kommununar um broytingar í hesari avtalu, so heldur samstarvið áfram sambært ásetingunum í avtaluni, til samstarvið verður sagt upp sambært ásetingunum í § 9.


text:
Orð: Jóannes Patursson
Lag: Jógvan Waagstein
1. Her er eingin føroyingur at finna,
her er einki roysnisverk at inna,
her er einki heimligt lag til handa,
mær man leingjast aftur heim til landa.
2. Her er eingin vinur, sum til kennir,
hvat sum mær í insta brósti rennur,
eingin skilir huga mín og anda,
mær man leingjast aftur heim til landa.
3. Her er eingin sá á grundum settur,
sum veit, hvat ið er at leingjast eftir,
sum veit, hví til minnisríka stranda
mær man leingjast aftur heim til landa.
4. Her er einki grindaboð at hoyra,
fuglasjongur eingin frøir oyrað,
aldri sól á fjøllum tekur branda,
– mær man leingjast aftur heim til landa.
5. Her ei hoyrist gul av nøkrum vindi,
bleytt og deyvt er hvørt eitt mansins lyndi,
eingin bylgja gørpum til at granda –
mær man leingjast aftur heim til landa.
6. Her er hvør so følnaður og bleikur,
aldri manndómsbragd og ódnarleikur
drívur roðan kinnum á at standa –
– mær man leingjast aftur heim til landa
7. til teir garpar, ódnir hava herðað,
til teir menn, sum lit á kinnum bera,
til teir menn, í royndum tora standa
– mær man leingjast aftur heim til landa.


text:
Russisku fótbóltsstjørnurnar Aleksandr Kokorin og Pavel Mamaev eru varðhaldsfongslaðir fram til 8. desember, eftir at teir lupu á tveir persónar.
Leikararnir eru ákærdir fyri harðskap og hooliganismu móti einum statsmanni og hansara bilførara. Álopið kann geva upp móti fimm ára fongsulsrevsing.
Hendingin fór fram á eini kafé í Moskva, har leikararnir brúktu stólar og nevar í samband við álopið. Teir lupu fyrst á ein russiska statsmann sum sat á kaféini, og síðani fóru teir út á vegin, har bilførarin eisini varð álopin, skrivar TV2.
Kokorin og Mamaev hava biðið um umbering fyri hendinga. Leikararnir verða møguliga útihýstir frá russiskum fótbólti. Bæði Zenit St. Pætursborg, har Kokorin spælir, og Krasnodar, har Mamaev spælir, arbeiða í løtuni við at loysa leikararnar frá sáttmálanum. Forsetin fyri fremstu russisku deildina hevur sagt, at teir fáa lívslangt leikbann verða teir dømdir sekir.


text:
Privatur stuðul hevur alstóran týdning fyri, at Berin kann at hjálpa flest møguligum børnum, ungum og familjum teirra.
Stuðla Beranum á konto 9181 5126446
Ella tekna teg sum lim og stuðla við 200 kr. árliga. Tekna teg sum lim við at skriva til info@berin.fo
''Eg hevði ynskt at eg var hjá tær. Har alt er gott.
Har eingin sorg er, eingin ótti, eingin pína.
Har alt er fagurt.
Einki at hugsa um, og einki at vera bangin fyri.
Har ljósareyðir dagar eru. Allar dagar.
Eg hevði ynskt at tú vart hjá mær.
Har tó ikki alt er gott.
Har sorgin er, óttin er, pínan er.
Nakað av tí er fagurt, sumt ikki.
Har man hugsar um alt,
og mangt at vera bangin fyri.
Har nakrir av teimum gráu døgunum eru.''
Málningar og yrking Døgg 16 ár.
Fleiri tíðindi


text:
Regatta 2015
Rógvið summarið av á Regatta
Tann 14. august verður ársins Regattasigling
av Eiði til Hósvíkar hildin. Hósvíkar Róðrarfelag bjóðar øllum kappróðrarfólkum og róðrarfólkum annars
at koma við og rógva av Eiði til Hósvíkar.
Í fleiri ár hava kappróðrar og aðrir róðrarbátar
verið við á Regatta. Í ár ætla vit meira, og ætla at hava tað meira skipað,
soleiðis at vit fáa fleiri kappróðrarbátar við, og at hesir fylgjast í einum
stórum róðrarfelti á teininum av Eiði til Hósvíkar.
Hetta er ein góður møguleiki at savna manningina
fyri seinastu ferð á árinum og rógva ordiliga av, áðrenn fyrireikingarnar til
næsta ár so smátt fara í gongd aftur.
Tí koma vit nú við einum tilboði til øll
róðrarfólk. Takið kappróðrarbátin við á Regatta og rógvið saman við okkum av
Eiði til Hósvíkar, og tey, ið manna bátin, sleppa at luttaka fyri 100kr. hvør –
vanligur kostnaður er 150 kr.
Í hesum tilboði eru tær eyðkendu
Regattablusurnar, armband, døgurði í bygdarhúsinum, tá komið verður til
Hósvíkar og morgunmatur leygarmorgun.
Vit hava gjørt umstøðurnar so góðar sum
møguligt hjá kappróðrarfólki at koma við. Á Eiði er góður dráttur til at flota
bátin og lætt at sleppa til við bátavogni. Somuleiðis verður góður dráttur á keiini í
Hósvík, har bátarnir kunnu dragast aftur. Við dráttin er gott øki sett av til
bátarnar, har teir standa væl og í lívd, og har bátarnir kunnu spulast, áðrenn
teir verða stillaðir fyri náttina. Økið er gott at sleppa til við bátavognum,
um báturin skal avheintast við vogni dagin eftir.
Møguleiki verður hjá róðrarfólki at nýta
brúsurnar í Róðrarneystinum í Hósvík, so tey kunnu vaska sær eftir túrin.
Eisini er tað er ókeypis at tjalda, um onkur skuldi havt tørv á, at fingið sær
ein lúr – ikki tí vit vænta, at nógv verður sovið á náttini – men so er
møguleikin opin.
Áðrenn miðnátt verða ymisk tiltøk niðri í
neystunum við bátahylin við live tónleiki, sangi og røðu. Um náttina verður
góður Regattadansur við og bólkinum Flemming vinmenn í Bygdarhúsinum, og kostnaðurin
fyri tað er 150,-
Vit í Hósvíkar Róðrarfelag vóna at tit kappróðrarfólk
taka av hesum møguleika at rógva summarið av saman við okkum.
Siglt verður av Eiði kl. 17.30, og goldið
verður á keiini á Eiði. Tilmeldast kann á telefon: 594115 og 722421 ella
við at skriva ein teldupost til okkum á hosvik79@gmail.com – seinasta freist at melda til er mikukvøldi
12. august klokkan 00.00.
Kostnaðurin fyri róðrarfólk er einans 100,-
Við róðrarkvøðu
Hósvíkar Róðrarfelag


text:
Í kvøld frættist í fjølmiðlunum at granskingarráðið hevur játtað Alzheimersfelagnum smáar 400.000 kr. til verkætlanina: “Kanning av títtleikanum av demens á eldraøkinum í Føroyum.
Sera gleðiligt og hugaligt at lesa, tí tað er av sera stórum týdningi at fáa hagtøl yvir demens øki, og verður í verkætlanin eisini lagt upp til at fólk vera kannaði so skjótt mistanki er um sjúkuna, fyri betur at kunna veita skjóta og góða hjálp.
Mín vón er eisini at henda verkætlan kemur at varpa nógv meira ljós á demens í Føroyum, tí enn er hetta ein sjúka, sum er fongd við skomm, og best er ikki at tosa um hesa ræðuligu sjúku. Men veruleikin er tann, at tali av demens sjúklinum økist við rúkandi fer, ein orsøk er sjálvandi at vit menniskju, í vælferðarsamfelagnum, gerast alsamt eldri. Avbjóðingini hjá heimssamfelagnum verður ovurhondsstór um nøkur heilt fáa ár at taka sær av eldraøkinum, og harímillum einum vaksandi skara av demensraktum fólkum. Enn er eingin lekidómur mótvegis demens, og er tað tí sera umráðandi, at vit øll, eisini í Føroyum, gera okkara til at seta fokus á hetta øki.
Eg gleðis saman við Alzheimerfelagnum og ynski tykkum alt tað besta við verkætlanini.


text:
Nú fer tað at bera til at byggja bústaðir, har leigan verður so mikið bílig, at stakir uppihaldarar, lesandi, ung húski við børnum, pensjónistar og ymsir samfelagsbólkar við serligum tørvi, eisini fáa ráð til at fáa sær líkinda tak yvir høvdið, sigur landsstýrismaðurin. Hetta fer at geva okkum ein munandi fjølbroyttari bústaðarmarknað, enn vit hava nú og tað hevur stórur tørvur verið á, leggur hann afturat. (Restin av greinini er at finna á aktuelt.fo) MFS fegnast um ætlanina og ynskir góða eyðnu!
Posted
CategoriesDagføringar


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
-
KORT
VEÐRIÐ
Vælkomin á Bátastevnu í Vestmanna
22.05.2013
Vestmanna Kommuna vil ynskja øllum føroyingum hjartaliga vælkomnum á árligu Bátastevnuna, vikuskiftið 24. – 26. mai 2013. Vit eru aftur í ár sera spent at síggja øll tey vitjandi, sum vónandi aftur í ár koma til okkara vøkru bygd at hava nakrar hugnaligar og stuttligar dagar saman.
Fyrireikingarnar eru nú komnar somikið langt, at klárt er at taka ímóti bátastevnugestum í Vestmanna. Húsvognaøkið og bátabrúgvarnar eru til reiðar at taka ímóti gestum, og øll skulu vera hjartaliga vælkomin at vera nakrar eyka dagar í Vestmanna.
Á skránni fyri Bátastevnuna eru alskyns tiltøk bæði til børn, ung og vaksin, og hevur hetta við sær, at tiltakið hevur verið vaksandi ár um ár.
Tað er týdningarmikið fyri eina kommununa at skapa karmarnar, ið kunnu vera við til at menna Bátastevnuna á hvørjum ári. Bátastevnan økist alsamt fyri hvørt ár, og hevur stevnan nú fingið ein kjølfestan týdning fyri trivnaðin í Vestmanna Kommunu. Og vestmenningar og føroyingar annars síggja fram til komandi Bátstevnu, so skjótt Bátastevnan endar ári frammanundan.
Aftur í ár hevur bátastevnunevndin saman við nógvari sjálvbodnari hjálp stáplað upp á beinini eina avbera spennandi og fjølbroytta skrá til Bátastevnuna, og stóra tøkk skulu tit hava fyri tað.
Enn einaferð vil eg ynskja øllum bátastevnugestum hjartaliga vælkomnum til okkara Vestmanna bygd.
Pauli T. Petersen, borgarstjóri
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Tað var mótstøða í heimsflokki
Fyrsti kappingardagurin í EM í borðtennis er nú av, og púra sum væntað var tað mótstøða í heimsflokki, sum bíðaði føroyingunum í spanska býnum Alicante, har EM-kappingin verður spæld. Tey føroysku fingu ikki nakað sett í dag, men tað var nú heldur ikki nøkur mjúk byrjan.
- Vit fingu øll fýra okkara elddóp í morgun, har vit møttu hægst styrkismetta í bólkaspælinum, greiðir ein av landsliðsleikarunum, Fróði Fríðason Jensen, frá.
- Men eg haldi, at vit eru heilt nøgd við okkara spæl. Sum landsliðsvenjarin eisini nevndi, so skuldu vit inn at njóta tað og royna so gott sum møguligt at spæla okkara egna spæl, og at spæla rætt. Hetta kann sjálvandi tykjast torført, tá ið talan er um mótstøðuleikara sum er nummar 80 í heiminum, men til tíðir var spælið heilt á leið, heldur Fróði.
Hóast tað stendur eftir, at føroysku leikararnir ikki vunnu nakað sett í dag, so var tað um reppið at tað eydnaðist, tí í nøkrum settum komu okkara upp á bæði átta og níggju bóltar. Verður hepnið á føroysku síðuni í morgin, so eru óivað líkindi fyri at okkurt sett kemur í hús.
Fróði Fríðason fekk eina uppliving at spæla ímóti serbiska Aleksandar Karakasevic, sum áður hevur verið nummar 32 í heiminum og í 1997 sló ein av bestu spælarunum í søguni, kinesiska Liu Guoliang, úr HM. Gamaní tapti Fróði 4-0, men hann fekk heilt nógvar bóltar í dystinum.
- At spæla ímóti Karakasevic var heilt serligt. Hann er tiltikin fyri at hava eina ótrúliga góða bakhond, og tað fekk eg eisini at føla til tíðir. Eg var fínt við fyrstu tvey settini, har taktikkurin var at leggja stuttar servur í hansara forhond, so hann ikki kundi koma inn vid bakhondini, greiðir Fróði frá.
- Síðani fór hann, sum hann so ofta ger, inn at taka bóltarnar við hansara bakhond, tá eg servaði stutt í forhond. Eftir hetta gjørdist tað rættiliga torført, og hann dreiv so avstað og tók sigurin hampiliga trygt. Men tað var sera stuttligt at møta honum, og tað var ein stór uppliving at serva eitt ace ímóti einum, sum fekk bronsu í EM í 2011, heldur Fróði skemtiliga fyri.
Í morgin verður triðja og seinasta umfar í bólkaspælinum í einmansleiki, og síðani verður farið undir at spæla tvímansleik. Fyrstu dystirnir vóru longu í morgun kl.09, og seinasti dystur var ikki fyrr enn kl.20, so tað eru eyðsæð nakrir troyttir føroyingar, sum nú eru farnir at hvíla seg eftir ein drúgvan dag í heitu høllini í Alicante.
Úrslit, kappingardagur 1:
Bólkur 4 – menn
Hallur Thorsteinsson - Florian Lambiet (Belgia) 0-4 (7-11, 3-11, 7-11, 7-11)
Hallur Thorsteinsson - Yaroslav Zhmudenko (Ukreina) 0-4 (9-11, 4-11, 3-11, 6-11)
Bólkur 5 – menn
Fróði Fríðason Jensen - Lubomir Jancarik (Kekkia) 0-4 (4-11, 3-11, 6-11, 7-11)
Fróði Fríðason Jensen - Aleksandar Karakasevic (Serbia) 0-4 (8-11, 6-11, 4-11, 4-11)
Bólkur 1 – kvinnur
Durita Fríðadóttir Jensen - Giorgia Piccolin (Italia) 0-4 (3-11, 3-11, 4-11, 4-11)
Durita Fríðadóttir Jensen - Oceane Guisnel (Frakland) 0-4 (3-11, 3-11, 9-11, 5-11)
Bólkur 3 – kvinnur
Sólja Hilduberg Djurhuus - Amelie Solja (Eysturríki) 0-4 (1-11, 1-11, 1-11, 1-11)
Sólja Hilduberg Djurhuus - Anna Kirichenko (Finnland) 0-4 (8-11, 1-11, 5-11, 1-11)
Blandaður tvímansleikur, 1. umfar
Fróði F. Jensen/Durita F. Jensen - Rajko Gommers/Kim Vermaas (Holland) 0-3 (7-11, 7-11, 5-11)
Hallur Thorsteinsson/Sólja H. Djurhuus – Marek Badowski/Natalia Bajor (Pólland) 0-3 (3-11, 9-11, 5-11)


text:
Orð: Jóan Chr. Poulsen
Lag: Sámal Petersen
1. Signaða navn,
deyðkomnum sálum tú bjargar í havn,
náði tín lýsir sum alføgur sól,
óttandi sálum teim veitir tú skjól;
signaða navn,
deyðkomnar sálir tú leiðir í havn!
2. Signaða navn,
útmøddar sálir tú tekur í favn,
armur tín røkkur um oyggjar og lond,
eingin kann ríva oss av tíni hond;
signaða navn,
útmøddar sálir tær søkja tín favn!
3. Signaða navn,
føðslu tú veitir til dúgvu og ravn,
fjølbroytt er lívið á víðari fold,
trásjúkt er sinnið, sum veikligt er hold;
signaða navn,
føðslu tú veitir til dúgvu og ravn!
4. Signaða navn,
ver mær tað stavnhald, eg leggi við stavn,
fríð gerst tá ferðin um bylgjandi sjó,
horvin er ótti við himnanna ló;
signaða navn,
tú ert tað stavnhald, eg leggi við stavn!


text:
Skjótt er alt fullgjørt, hugsaði hann við sær sjálvum, meðan hann stóð í køkinum. Hann visti ikki, hvaðani orðið fullgjørt kom, men tað var orðið, hann brúkti. Tað kom óvæntað upp, tá ið hann sá spegilsmyndina av sínum egna andliti við einum óreinum skálkabrosi í køksrútinum. Hann líktist einum djevli. Skjótt er alt fullgjørt, endurtók hann, og nú segði hann tað við sítt egna andlit í køksvindeyganum. So fór hann inn í stovuna at borðreiða.
Hetta brotið er tikið úr bókini um ellivu ára gamla Gilbert, sum ikki tolir egg. Gilbert eigur eina pápasystur, sum, hóast hon veit at hann ikki tolir egg, gevur honum mat við eggi í, og tað letur Gilbert ikki á sær sita...
Aftur


text:
MARPOL
Høvuðsreglan er, at tær almennu ásetingarnar um útlát eru heimilaðar í havumhvørvislógini saman við kunngerðum, sum Umhvørvisstovan umsitur, meðan teknisk krøv til útbúnað og skipanir umborð á skipum, undir hesum krav um skráseting í dagbók, eru heimilaðar í lógini um trygd á sjónum, sum Sjóvinnustýrið umsitur. Teknisk krøv til útbúnað um borð á skipum eru at finna í viðkomandi kapitlum í Fráboðan frá Sjóvinnustýrinum B, D, E ella F.
MARPOL-sáttmálin ásetur, at øll skip 400 brutto tons og størri, umframt oljutangaskip 150 bruttotons og størri, sum eru í altjóða sigling, koma undir ásetingarnar í sáttmálanum og skulu hava kravd loyvisbrøv (sertifikatir). Tá talan er um bann móti útláti av olju, burturkasti ella kloakkspillvatni, eru reglurnar galdandi fyri øll skip og flótandi eindir.
Í føroyskari lóggávu eru flestu ásetingarnar í MARPOL-sáttmálanum eisini galdandi fyri skip undir 400 bruttotons.
MARPOL-sáttmálin hevur hesi fylgisskjøl - nevnd niðanfyri - og skulu tey verða tøk í bókaútgávu á reiðarískrivstovum og umborð á øllum skipum.
Fylgisskjal I: Fyribyrging móti dálking frá olju
Fylgisskjal II: Dálking frá skaðiligum flótandi evnum í bulk
Fylgisskjal III: Dálking frá skaðiligum evnum avskipað í pakkaðum formi
Fylgisskjal IV: Dálking frá kloakkspillivatni frá skipum
Fylgisskjal V: Dálking frá burturkasti frá skipum
Fylgisskjal VI: Luftdálking frá skipum


text:
Í ringastu krepputíð løgdu eldhugað starvsfólk á Landssjúkrahúsinum teir fyrstu grundarsteinarnar fyri onkologiska ambulatoriið. Røðan hjá Sirið Stenberg til móttøku í sambandi við, at Onkologiska ambulatoriið er 25 ár, kann lesast niðanfyri.
----
Góðu øll
Fyrst vil eg takka tykkum øllum fyri, at eg eri boðin við til hesa stóru løtu, nú vit hátíðarhalda 25 ára føðingardagin hjá Onkologiska Ambulatoriinum.
Skrúva vit tíðina 25 ár aftur í tíðina, so vóru vit í ringastu krepputíð í Føroyum. Uppá stutta tíð fluttu 4000 føroyingar burtur; fiskur var eingin, fjórði hvør føroyingur var arbeiðsleysur og landið mátti spara. Kreppan hevði álvarsligar fylgjur fyri Landssjúkrahúsið og tað eina árið er kravið, at sjúkrahúsið skal spara 14 prosent í einum høggi.
Í dagsins pengum vildi tað verið ein sparing á 65 mió. krónur í virkseminum á Landssjúkrahúsinum. Øll nítiárini er játtanin ógviliga tepur, og fleiri vilja vera við, at játtanin til føroyska sjúkrahúsið – eins og fólkatalið í Føroyum – framvegis er ávirkað gongdini í kreppuárunum.
Veðrið var baldrut, og stormarnir fuku um oyrini á okkum hesi árini. Bæði so og so. So tað var ein umskiftilig tíð. Men sum eitt kinverskt orðatak sigur. Tá harðast leikar á eru tað nøkur, sum laga lívdargarðar, meðan onnur byggja vindmyllur. Ella eisini kann man siga, at“neyðin lærir nakna kvinnu at spinna”
Eldhugað starvsfólk á Landssjúkrahúsinum treiskast ímóti samfelagsgongdini annars, og við Jón á Steig á odda leggja tey teir fyrstu grundarsteinarnar fyri onkologiska ambulatoriið. Væl varð arbeitt, og innan stutta tíð varð farið undir at taka krabbameinssjúklingar heim at viðgera. Tað er tað áræðið og dirvi vit hátíðarhalda í dag.
Dygdin í viðgerðunum var, og er avgerandi. Tætt samstarv var og er framvegis við Ríkissjúkrahúsið. Hesi 25 árini hevur ambulatoriið ment seg, og hava fleiri og fleiri fingið møguleikan at fáa partar av viðgerðini fyri krabba heima í Føroyum. Samstarv er framvegis við sjúkrahús uttanlands, og eitt nú hava avtalur verið við læknar úr Lund í Svøríki og úr Íslandi.
Seinnu árini eru fleiri kemoviðgerðir tiknar heim. Í 2010 varð viðgerðin við Herceptin, sum kvinnur við bróstkrabba fingu, flutt heim. Og bara tey tvey seinastu árini eru eisini viðgerðir fyri krabba í heilanum og fyri lívmóðurhálskrabba tøk í Føroyum. Bara fyri at taka nakrar úr rúgvuni.
At hesar viðgerðir nú eru í Føroyum er stórur bati hjá sjúklingunum, sum áður máttu burtur í hesi sváru stund. Ofta var títtleikin stórur, og sjúklingurin skuldi niður kanska eina ferð um mánaðin. Tað ger eina strævna tíð enn meiri møtumikla, tá ið tú frammanundan er illa fyri.
Krabbamein er álvarsom sjúka. Fyri flest øll er hon eisini forbundin við eksistensiellar spurningar um lív og deyð. Hetta krevur nógv av sjúklingunum og eisini nógv av teimum, sum eru um sjúklingin. Tað at megna at veita umsorgan til sjúklingar og avvarðandi, sum oftast eru ígjøgnum teirra truplasta lívstíðarskeið. At vera við at skapa vón, tá ið alt kann tykjast vónleyst- at geva meining í meiningsloysinum.
Hóast vit øll ynskja okkum, at krabbameinsgátan verður loyst, og lekjandi viðgerð verður fyri øll, so mugu vit eisini halda fast í vónini og eisini vitanini um, at alsamt fleiri gerast frísk aftur.
Sjúkan er so mikið vanlig, at eg sigi fyri meg sjálva, at tað er ikki ein spurningur um eg ella ein av mínum verður raktur, men meira ein spurningur um nær.
Tað er ikki at undirmeta stóra týdningin av at kunna vera í heimlandinum, tá ið fólk eru álvarsliga sjúk og í viðgerð. At kunna vera í tryggum umhvørvi, tosað egið mál, kunna hava øll síni tætt uppá o.s fr., er nakað vit taka fyri givið, men sum knappliga kann takast frá okkum. Og sjálvsagt vera tað faklig mørk sum avgera, hvat vit kunnu og ikki, men mín hugsan er púra greið. Sjálvsagt skulu vit gera alt tað í Føroyum, sum yvirhøvur fakliga ber til. Tað er eitt mál í sjálvum sær og eisini eitt mál, at vit menna okkum fakliga til at fáa tað at bera til.
Tá ið tað er sagt, má eg eisini siga, at vit hava nógv at takka fyri við tí góða virksemi, sum verður fyriskipað millum annað á Sjúklinghotellinum Tórshavn. Tí ber ikki til at vera í Føroyum, so skulu vit hava góða alternativ uttanlands. Og tað hava vit.
Og so mugu vit ikki gloyma eina annan stovn hjá okkum sjálvum, sum hevur avgerandi týdning fyri, at vit kunnu veita nakrar av viðgerðunum í Føroyum og tað er Apoteksverkið.
Um skamma stund fer screeningin fyri bróstkrabba í gongd, so vit gerast betur at finna bróstkrabba fyrr, so eisini útlitini fyri at gerast frískur verða betur. Innkallingarnar eru um at fara út, og fyrsta kanningin verður 6. mars. Eisini her er avtalað gjørd við serfrøði uttanlands.
Øll hesi frambrot eru í samsvari við ta kós, sum varð sett út í kortið í Krabbameinsætlanini frá 2009. Í ætlanini vóru tilsamans 58 tilmæli, og av hesum eru um 45 sett í verk. So vit eru eisini komin hartil at umhugsast má, um ikki vit eiga at fáa eina nýggja og dagførda krabbameinsætlan.
Av átøkum úr krabbameinsætlanini kunnu vit til dømis nevna, at stórar íløgur eru gjørdar í tól sum CT og MR skannarar – tó at annar var ein gáva frá Tryggingini, sum vit eru takksom fyri . Og so eru eisini gjørt eitt stórt arbeiði at serútbúgva sjúkrarøktarfrøðingar til krabbameinsøkið.
Aftrat hesum kann eg nevna nøkur av teimum tyngru tilmælunum í ætlanini:
Koppseting fyri lívmóðurhálskrabba er sett í verk og fevnir um somu aldursbólkar, sum í DK – her hava vit tó tað avbjóðing, at talið at teimum, sum taka av tilboðnum, er minkandi.
So er avtalað gjørd soleiðis, at føroysku sjúkrahúsini verða akkrediterað fyri fyrstu ferð 20-23 februar í ár.
Og í nýggju heilsulóggávuni, sum í næstum verður løgd fram í Tinginum, verður tað eitt lógarkrav at fráboðað ótilætlaðar hendingar. Á henda hátt vilja vit tilvitað fara at arbeiða við at minka um ótilætlaðar feilir, sum kunnu henda og bøta um sjúklingatrygdina.
Tann 1. januar 2012 var eisini sjúklingatrygging sett í gildi fyri Føroyar. Hetta styrkir munandi um rættarstøðuna hjá føroysku sjúklingunum. Teir hava ikki longur próvbyrðuna og skulu ikki longur gjøgnum drúgvu og dýru rættarskipanina, fyri at fáa eitt møguligt endurgjald. Í dag er tað “Patienterstatningen”, sum viðger málini, og tað er ókeypis at fráboða skaðar.
Samanumtikið eru sostatt nógv góð mál framd og nøkur koma aftrat í næstum. Men tað slepst ikki uttanum at siga, at serliga eitt økið hevur fingið alt ov lítla rúmd í viðgerðini, og tað er rehabiliteringin.
Til nú hevur fokus serliga verið á, at gera dygdina og karmarnar um sjálva viðgerðina betur, meðan sjóneykan í minni mun hevur verið á at fáa eitt so gott lív sum gjørligt eisini aftan á, at viðgerðin er eydnast.
Longu í Krabbameinsætlanini verður ávarað ímóti hesum, tí har verður staðfest, at eitt ávíst rák hevur verið at síggja í okkara grannalondum, sum eisini hava staðfest, at rehabiliteringin ikki hevur verið nøktandi.
Tað var ikki fyrr enn í triðju Krabbameinsætlanini í Danmark, at rehabilitering gjørdist partur av strategiini, og somuleiðis var í Svøríki. Tað er stórt spell.
Krabbamein er ein sjúka, sum setir síni spor, bæði likamliga, sálarliga og sosialt. Í summum førum er talan um avleiðingar, sum vara alt lívið. Tað er eingin ivi um, at hugsa vit rehabiliteringina inn í sjúkugongdina so skjótt sum gjørligt, so ber til at minka um árinini av sjúkuni.
Rehabiliteringin hevur havt, og hevur trong kor í føroyska sjúkrahúsverkinum. Í summar fekk eg tvey álit – Menningarætlanina fyri sjúkrahúsverkið og Endurvenjingarálitið – sum bæði staðfestu ein stóran tørv á økinum. So hetta er eitt øki, vit eiga at raðfesta munandi hægri. Átøk eru framd rætta vegin, men enn er nakað á mál.
Ikki tykkum at siga er krabbameinsviðgerð framvegis í rívandi menning. Nýggj tøkni, nýggir viðgerðarhættir og heilivágur taka seg fram alla tíðina. Tøkni og viðgerð, sum seta nýggj krøv til serfrøðina og harvið eisini seta krøv um nýggjar strategiskar ætlanir á krabbameinsøkinum.
Hóast tað er eydnast at taka fleiri viðgerðir heim, so verður tað eisini í framtíðini neyðugt við samstarvi við útlendsk sjúkrahús um tænastur. Men tá ið tað ber til, og vit í Føroyum við vissu kunnu veita somu dygd, so skulu vit taka viðgerðir heim. Tað haldi eg er okkara skylda sum samfelag og nakað sum eisini politiska skipanin skal virka fyri.
Tað er hugaligt at merkja, hvussu stóra fólksliga undirtøku tað hevur at stuðla undir øll átøk, sum kunnu hjálpa til á krabbameinsøkinum. Tað er viðvirkandi til at avstigmatisera sjúkuna og skapa størri opinleika. Men tað sigur mær eisini, at vit liva í einum samfelag, har øll taka hond um og eru avvarðandi hjá hvør øðrum. Og tað er eitt sterkt samfelag.
Eg fari at ynskja Onkologiska ambulatoriinum hjartaliga tillukku við degnum. Fari at takka øllum sum á sín hátt hesi 25 árini hava tikið tøk, fyri at fáa arbeiðið at eydnast. Onkologiska ambulatoriið bæði er og kemur at verða krumtappurini í víðarimenningini av krabbameinsøkinum í Føroyum. So tit røkja eina sera, sera týdningarmikla uppgávu í okkara samfelag, til gagns fyri okkara fólk. Og eg fari at enda við eisini at ynskja tykkum Harrans signing yvir komandi virksemið.
Enn einaferð hjartaliga tillukku!
Takk fyri!
kelda:himr.fo


text:
Upptakt: Skála-KÍ
KÍ skal aftur vitja ein vøll, har tað mangan hevur verið trupult at vunnið dystirnar seinastu árini.
KÍ hevur nærum bara leikt á útivølli higartil í ár, men tað hevur ikki ávirkað úrtøkuna, tí KÍ hevur fingið fult stigatal. Felags fyri allar fýra útidystirnar er, at KÍ í fjør misti stig í fjør, men fekk fult í fyrru royndini í ár. Á Skála sá leingi út til, at KÍ skuldi tapa í fjør, men tvey mál móti endanum frá Ísak Simonsen vendi øllum og KÍ vann 2-1.
Hjá Skála eru fleiri leikarar, sum fyrr hava leikt við KÍ, og tað gevur dystinum kanska nakað eyka. Ahmed Mujdragic, Niels Pauli Danielsen, Heðin Klakstein, Leivur Joensen (ungdómsfótbólt) og venjarin Eyðun Klakstein hava allir spælt við KÍ. Ahmed Mujdragic hevur sitið uttanfyri við skaða í nakrar dystir, men hevur seinastu dystirnar byrjað á bonkinum, og er tí kanska nær við at blíva klárur aftur. Skála hevur eisini onkrar langtíðarskaðar sum m.a. Jákup Johansen. Hjá KÍ eru Kristoffur Jakobsen, Hákun Edmundsson og Ísak Simonsen framvegis skaddir. Hinvegin var Jákup B. Andreasen tøkur aftur seinast og í 1.deild leygardagin var Ólavur Niclassen aftur á vøllinum. Hvørki Hjalgrím Elttør ella Steinbjørn Olsen vóru við 1.deild hjá KÍ leygardagin, sum teir ofta hava verið, so kanska er tað tekin um, at teir eru uppá tal til uppstillingina hesaferð.
Dysturin á Skála byrjar sunnudagin kl. 15.00 og dómari verður Rúni Gaardbo.


text:
Bláriddari (moraættin)
Lepidion eques (Günther, 1887)
Stødd: Bláriddari verður upp í umleið 50 cm langur. Undir Føroyum er hann vanliga um 20-30 cm.
Dýpi: Hann er úr 125 metra dýpi niður á 1850 metra dýpi.
Litur: Hann er dimmur ella ljósareyðgráur um bakið og síðurnar, ljósagráur undir búkinum, ber á viólbláan lit, kanska serliga á støku fjaðrunum.
Teinar: R2 55-60; G 50-54.
Lýsing: Bláriddari hevur tvær ryggfjaðrar, tann fremra hevur 4 teinar, stutt, og fremsti teinur er í minsta lagi longri enn høvdið, ofta longri enn hálv heildarlongdin. Aftara ryggfjøður er long og byrjar yvir uggafjaðrafestinum og røkkur aftur til klingruna. Hann hevur eina langa gotfjøður, ið er úr klingruni fram um miðjuna á fiskinum. Hann hevur smáar búkfjaðrar, lítlan og avrundaðan stert og klæna klingru. Gotið er framman fyri miðjuna á fiskinum. Strikan er væl bogin yvir uggafjøðurina. Hann hevur finnu, lítið høvd og stór eygu, umleið eins stór og gronin.
Eyðkenni: Tann lítla og høga fremra ryggfjøðurin. Lítli sterturin, klæna klingran og tann veiki viólliturin.
Týdningur: Bláriddari hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Blåridder, en: North Atlantic codling – Morid cod, ís: Bláriddari
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Toskafiskar Gadiformes
Hópurin við toskafiskum hevur 9 ættir 75 slektir og 555 sløg.
Undir Føroyum eru 5 ættir ið hava 26 slektir og 36 sløg:
Teir hava heldur stórligt høvd. Teir hava eina til tríggjar ryggfjaðrar og eina ella tvær gotfjaðrar, summir hava stert, aðrir bert ein spíss. Á nøkrum sløgum er roðslan lítil og sløtt, á øðrum stór og rísin. Á flestu sløgunum eru uggafjaðrarnar aftari enn búkfjaðrarnar.
Nógv av sløgunum hava grunnnøs.
Teir eru bæði á grunnum og djúpum vatni. Við Føroyar liva allir toskafiskarnir í sjónum, men okkurt slag úti í heimi er í feskum vatni, og nøkur eru í blandingsvatni.