text:
Orð: Vilhelm Gregersen
Týtt: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Týddur um leið 1960.
Tú signing ber á øllum leiðum tínum,
tú signing fekk á halgu skírnarstund;
tær Jesus gav, sum øllum børnum sínum,
vón, kærleik, trúgv í tína barnalund!
Tú signing ber í barnaheim títt kæra;
úr hjartakeri oys tað nýggja vín
og leska øll, ið tyst fram við tær fara;
tí, sum tú oysir, fyllist sálin tín!
Teim signing ber, ið her so vónleys stríða
og kenna sorg, ja, deyðans kalda favn;
teim fegin gev, og tolin tú kanst bíða
til sælu stund í tryggu himnahavn!
Teim signing ber í heimsins tokukleimi,
– av sannleiks vegi farin burtur frá;
teim vegin vís á lívsins orð og heimið,
ið ævigt grundað er oss himni á!
Tú signing ber í heidna manna hjarta,
ja, nær og fjar har Gud ei kendur er!
Væl megnar Harrans kærleikssól hin bjarta
at bræða burtur frost og hjartagler!
Tú signing ber á øllum leiðum tínum!
Um óvinur tær tyngir lívsins veg,
so fjálga hann við kærleiks klæðum tínum
og fjal hann, eins og Harrin fjalir teg!
Tú signing ber! Uppal várt sinn at vera
sum títt, o, Jesus, tær vær skyldum alt.
Tú signing vár, lær okkum signing bera
og vera heimsins ljós og jarðar salt.


c: text/html

text:
í dag fór Vera ein langan túr saman við Monu, Ellu, Ruth og Tanju. Nú styttist til Mona og Tanja saman við monnum skulu skifta gøturnar í Klaksvík út við kendu gøturnar í New York. Tað sum vit onnur bert síggja í spennandi amerikanskum krimiserium fáa tey nú møguleika at uppliva live. Eg eri so heppin at hava roynt hetta. Tað var í 2010 tá eg rann í New York. Tað kann ikki beskrivast, men má upplivast. Ikki frítt eg brellist eitt sindur tá ið prát snýr seg um teirra komandi avbjóðing.
Nå, men í dag, ein góðan tíma eftir at Vera var farin avstað, fór eg mær ein túr. Hugsaði at renna í móti teimum. Eg rann fyrst út á Bumshamar so heim í býin so norður eftir. Eg visti at teirra ruta var fyrst út á Núp síðani norður í Haraldssund. Eftir mínari útrokning væntaði eg at møta teimum onkunstaðni á Stongunum, men her vóru ongar damur. Komin norður um Nema, síggi eg nógvan aktivitet í Norðhavnini, so fyri at taka nakrar annarleiðis myndir renni eg norður á tunnilsvegin so eg kann fáa nakrar myndir oman í Norðhavnina. Nú havi eg uppgivið at møta damunum.
Meðan eg standi soleiðis og hyggi omanyvir Norðhavnina síggi eg ein grønan neon jakka renna á Ánavegnum, haldi í fyrstu atløgu tað er Álvur. Álvur plagar at koma aftaná Ellu. Nú taki eg so telefonina, hví havi eg ikki hugsa um tað fyrr, ringið til Veru. Ein tivandi rødd kemur til, samrøðan er stutt, eg fái at vita tær eru 500 m frá Jehova John, og tær fara til kaffi umborð á Norðborg.
Eg renni ímóti teimum og soleiðis slapp eg eisini uppí part og fekk møguleika at njóta ein kaffimunn umborð á Norðborg, sum júst var komin aftur av makrelveiðu við fullari last.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mynd: KvF.fo
Tað skerst ikki burtur, at íløgukostnaðurin í slíkar hitapumpuskipanir er rættiliga stórur. Tá ið oljufýr eru nakað bíligari, hevur oljuprísurin avgerandi týdning fyri, um fólk hætta sær at velja grønu loysnirnar. Í tíðarskeiðinum 2011-2015 lá oljuprísurin um 8 kr/liturin; tá loysti tað seg rættiliga væl at hava hitapumpu. Frá 2015 til í dag hevur oljuprísurin verið væl lægri, um 6 kr/liturin, og er hetta í lægra lagi fyri at fáa íløgu og rakstur av hitapumpuskipanum at bera seg í mun til oljufýr.
Landsstýrið arbeiðir við tiltøkum, sum skulu eggja fólki til at skifta hitaskipan frá olju til hitapumpur.
MVG afturbering
Eitt tiltak, sum er farið at virka er afturbering av MVG fyri íløgu og arbeiðsløn í góðkendar hitapumpuskipanir. Í talvuni niðanfyri vísa tær tríggjar ovastu reglurnar, at hitapumpuskipanir, sum fáa MVG frítøku, eru kappingarførar í prísi við oljufýr, hóast dagsins lágu oljuprísir.
Differentieraður elprísur
Eitt lógaruppskot um at loyva SEV at differentiera elprísin til ymsar kundabólkar er í løtuni til viðgerðar í politisku skipanini. Verður tað samtykt, fer tað at merkja, at prísurin á el til góðkendar hitapumpuskipanir kann lækka við upp til 50 oyrum/kWh.
Í talvuni vísa tríggjar tær niðastu reglurnar, at um bæði MVG frítøka og ein prísniðurskurður á 50 oyru/kWh eru galdandi, so verða hitapumpur væl bíligari at eiga og reka enn oljufýr.
* Íløga í hitapumpu við MVG frítøku minus íløga í oljufýr. Dømi: 155.000/1,25-50.000=74.000.
Aðrar fortreytir: Samlað íløga: Oljufýr gomul hús: 50.000 kr. - Oljufýr nýggj hús: 60.000 kr. - Jarðhiti gomul hús: 155.000 kr. - Jarðhiti nýggj hús: 145.000 kr. - Luft/vatn nýggj hús: 90.000 kr. - Nyttustig oljufýr: 0,9 - Ársnyttustig: Radiatorar og jarðhiti:3,0 - Gólvhiti og jarðhiti:3,5 - Gólvhiti og luft/vatn:3,0
Talvan vísir sparing í rakstri og afturgjaldstíð av hitapumpuskipanum í húsum við jarðhitaskipan og radiatorum ella gólvhita og húsum við luft/vatn hitaskipan og gólvhita samanborið við oljufýr.
Í talvuni sæst eisini, at rakstrarsparingarnar í øllum seks førum eru stórar, frá góðum 300 krónum um mánaðin til knappar 800 krónur um mánaðin. Afturgjaldstíðirnar eru frá 3 til 10 ár, uttan í fyrsta døminum, har aftugjaldstíðin av jarðhitaskipan er 16 ár.
Til hetta kann viðmerkjast, at jarðhitaskipanir væntandi eru virknar í minsta lagi 25 ár, meðan luft/vatn hitaskipanir hava eina livitíð á umleið 15 ár.
Samanumtikið
Við MVG frítøku er tað búskaparligt skilagott hjá einum húsarhaldi at velja hitapumploysn heldur enn oljufýr.
Við MVG-frítøku og prísniðurskurði eru hitapumpuskipanir munandi bíligari enn oljufýr.
Í hesi uppseting eru sjálvandi óvissur. Tann størsta er oljuprísurin, sum her er settur til 6,20 kr/l. Sum nevnt omanfyri hevur hann sveiggjað nógv seinastu árini, heilt frá 5 kr/l til næstan 9 kr/l.
Fyri hús við oljufýri merkir tað, at hitarokningin kann sveiggja við meiri enn 10.000 krónur um árið. Hinvegin hevur elprísurin verið rættiliga støðugur í nógv ár og væntast kann, at hann eisini verður støðugur framyvir.
Sæð í mun til orku- og umhvøvispolitikkin eru stórir fyrimunir við hitapumpuloysnunum. Hitapumpur brúka el, sum fyri ein stóran part er framleitt úr vatni ella vindi. Av samlaðu hitaorkuni, sum hitampumpurnar lata til húsini, koma 60 – 80% úr umhvørvinum.
Hitapumpur gera tí, at vit brúka nógv minni av olju. Hetta er gott fyri landsbúskapin og gott fyri umhvørvið, bæði lokalt og globalt.
Kári M. Mortensen, deildarleiðari
ORKA/Umhvørvisstovan


text:
Orð: Ókendur
Lag 1: Joseph Mainzer
Lag 2: Samuel Webbe
Týtt úr enskum: Victor Danielsen
Upprunaheiti: Sweet are the seasons when we wait
1. At søkja Gud í hjartans bøn,
hvør dýrar stundir eru tað!
Tær stundir veita stóra løn,
ei tómhent fara vit avstað.
2. Av tínum børnum nøkur fá
vit koma her at søkja teg;
tín friður lýsi okkum á,
við náði vári hjørtu gleð!
3. Hvør søt, hvør dýr hin hugsan er,
at fólks tíns róp tú gloymir ei,
at kærleik ævigan tú ber,
um svarið ja er ella nei!
4. Lat okkum søkja tað, tú vilt,
og elska bert títt egna ráð!
Við hesum ger várt hjarta stilt:
Tá mest vit treingja, mest vit fá!


text:
Ævintýrið um prinsessuna uttan ertrina...
Vit kenna øll ævintýrið um prinsessuna á ertrini. Eitt fitt ævintýr; men tað er nú løgið sum handan drotningin fór illa við sínum váta og kalda gesti. Prinsessan bankaði uppá og bað um innivist á slottinum. Drotningin játtaði, men lat prinsessuna sova í eini eftir øllum at døma ræðuligari song, omaná eini ert sum órogvaði prinsessuna forferdiliga illa. Hvat er tað at bjóða gestum?
Soleiðis hevði ikki verið á okkara slotti! Ok, slott er nokk í so nógv sagt. Tað er trupult at fáa eitt gamalt miðbýar-hotel at líkjast einum slotti, men hóast vit ikki fáa tað at líkjast einum slotti, stremba vit eftir at fáa tað at kennast so. Tað ger millum annað Majken Sólsker. Áðrenn okkara gestir koma á vitjan gongur Majken inn í kømurini at rudda, vaska, hjúkla um og gera tað vakurt. ‘Handklæðið skal hanga pent og slætt beint niður’, ‘sápurnar skulu standa pent á rað’, ‘eskjan skal standa á skák í vindeygakarminum’, ja sjálvt tey mongu løkini inni í goymslurúminum ‘skulu liggja pent samanløgd í einum høgum bunka - tí um onkur hyggur inn, so skulu tey síggja at vit gera okkum ómak!’, sigur hon - og eingin ert skal liggja í seingini og órogva náttarsvøvnin!
Soleiðis ljóðar okkara ævintýr:
Ævintýrið um prinsessuna uttan ertrina
Einaferð var tað ein móður, vátur og kaldur jólagestur - hvørt tað var ein prinsessa, ein vættur ella eitt bygdafólk sigur søgan einki um. Jólagesturin hevði í øllum førum notið alt tað góða, ið vakra desembur-Havnin hevði at bjóða, men nú var vorðið seint, myrkt og kalt. Hon gekk og válaði eina løtu. Viltist. Tað fór at regna. Hon fór at renna. Áðrenn hon visti av stóð hon frammanfyri einum stórum slotti (túveitst, eitt sovorðið ið ikki líkist einum slotti, men møguliga kennist sum - serliga tá ið tú ert móð og tað regnar úti). Hon bankaði uppá, tað bleiv latið upp fyri henni. Hon fekk eitt kamar, væl uppreitt. Sápurnar stóðu pent á rað. Handklæðið hekk pent og slætt beint niðureftir. Gylta eskjan við pappurs-serviettum stóð á skák í vindeygakarminum, og inni í goymslurúminum - hon lúrdi - lógu løk og dýnuvár pent samanløgd í høgum bunkum. Í pent uppreiddu songini var eingin ert. Hon svav væl alla náttina. Morgunin eftir, eftir ein góðan morgunmat, var hon klár til enn ein góðan desemburdag í góðu Havnini.
Verður tú eisini jólagestur í desembur? Jólainnkeyp, jólaborðhald ella bara jólahugni í Havn? Eitt dupultkamar á Hotel Tórshavn, uttan ertrar, men við morgunmati kostar 900 kr pr nátt*. Tú kanst sjálvandi rinda við tínum ‘Meira av tí góða’-korti og minst til, tú fært 10% eyka, um tú keypir kortið áðrenn 10. desembur.
*)vikuskiftisprísur
Bílegg longu nú, og hugsa um, at beint áðrenn tú komst inn á kamarið, gekk Majken møguliga her og stákaðist. Stákaðist og gjørdi sær ómak. Flutti eina og hvørja ert hon kom fram á, soleiðis at júst tú skuldi fáa eina góða uppliving.


text:
Ítróttaryvirlit hjá 9. flokki
Á fyrra yvirlitinum síggja tit, hvat lið tit hoyra til (trýstið á myndina)
Á seinna yvirlitinum síggja tit, hvar liðini eru fram til jólar (tølini 1-9 uttast til høgru eru árgangirnir)
TIT SKULU HAVA ítróttarklæðir (eisini innanduraskógvar) og handklæði við!
Samansjóðingardagur hjá komandi 8. flokkunum
Mánadagin fingu 7. flokkarnir Á Skúlatrøð vitjan av komandi 8. floks næmingunum av Húsum, úr Haraldssundi, Norðdepli, Hvannasundi og av Viðareiði. Dagurin byrjaði í Badmintonhøllini við sokallaðum cooperative learning-venjingum og smáspølum. Seinni varð vitjað í komandi flokshølununum, og til seinast fóru allir næmingarnir í bólkum á eina kunnandi postarenning á skúlaøkinum. Ein góður dagur við ídnum, fittum og spentum komandi 8. floks næmingum.
Út í kavan at spæla!
Í lýsingini hósmorgunin fóru 7.a og b út at sleða. Ein deilig byrjan upp á skúladagin:)


text:
Mánamánaður
Ein mánamánaður ella astronomiskur mánaður er tíðin, tað tekur mánanum at ferðast eina ringrás um jørðina, ein mánaringrás. Hon er frá tendring (nýmána) til næstu tendring (nýmána). Ein mánamánaður er umleið 29,5 samdøgur (29 samdøgur, 12 tímar, 44 minuttir og 2,8 sekund, fyri at vera heilt neyvur). (Tað eru aðrir hættir at rokna longdina á eini mánaringrás, og teir geva 27 samdøgur og millum 7 og 13 tímar).
12 "mánamánaðir" eru grundin í tíðareindini einum ári. Hetta árið verður tó ov stutt, og fyri at rætta upp á hetta, verða skotmánaðir ella skotdagar settir inn. Hetta verður fyrstu ferð gjørt miðvíst við julianska kalendaranum frá ár 45 f.Kr og enn neyvari við gregorianska kalendaranum frá 1582.
Mánamánaðirnir hava allir navn á føroyskum; teir eita allir -sól, t.d. jólasól, gøsól, torrasól. Hesi nøvn eru nú mestsum burturdottin.
- 1. mánamánaðurin eftir jól kallast jólasól. Hon kann byrja í desember ella so seint sum 22. januar. Vit kunnu rokna 8. januar sum miðalár, men tað kann vera 14 dagar hvønn vegin (tað er á leið rætt).
- 2. mánamánaðurin eitur torrasól og byrjar upp til 14 dagar hvørju megin 6. [[februar]. Hesin mánaður verður eisini kallaður í torra og er serliga góður til fisk. Torrafiskur er serliga góður og feitur fiskur.
- 3. mánamánaðurin eitur gøsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 8. mars.
- 4. mánamánaðurin eitur vársól ella einmánasól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 6. apríl.
- 5. mánamánaðurin eitur gýtusól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 6. mai.
- 6. mánamánaðurin eitur summarsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 4. juni.
- 7. mánamánaðurin eitur økusól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 5. juli.
- 8. mánamánaðurin kallast í hoyna og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 4. august.
- 9. mánamánaðurin kallast í akurskurð og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 1. september.
- 10. mánamánaðurin eitur skurðsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 1. oktober.
- 11. mánamánaðurin eitur klippingsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 31. oktober
- 12. mánamánaðurin eitur vetrarsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 29. november.


text:
Beinleiðis: Kyndil - KÍF (Kyndil vann spennandi dyst)
ítróttur12-03-2017 - 15:59 - Jóanis Albert Nielsen
Myndir frá dystinum koma á jn.fo seinni í dag.
Liðugt: Kyndil vann 25-22 á KÍF.
Málskjúttar:
Kyndil: Hjalti 8, David 6, Tummas Pauli 4, Bartal 2, Rógvi 2, Ólavur 1, Hørður 1 og Høgni 1.
KÍF: Rúni 11, Hans Eli 5, Andrias 3, Tony 1, Ási 1 og Fríði 1.
60. min. Brotskast til Kyndil, Hjalti tekur sær av tí, og hann skorar til 24-22. Tórður bjargar skotinum frá Hans Eli. Kyndil tekur time-out 23 sekund eru eftir. Tummas Pauli skorar til 25-22.
58. min. Hjalti sleppir púra leysur, men Emil bjargar. KÍF ger skjótt av, Tórður bjargar skotinum frá Hans Eli, men brotskast og Ólavur verður vístur út í 2. min. Rúni skorar til 23-22, tað var hansara 11. mál.
57. min. Hjalti skorar til 23-21, bólturin fór millum beinini hjá Emil. Nú roynir KÍF seg eisini við 7 í álopinum.
56. min. Tórður bjargar skotinum frá Andrias.
55. min. So er eitt mál á muni, Andrias skorar til 22-21. Kyndil roynir seg nú við 7 í álopinum.
54. min. Hans Eli minkar um munin til 22-20. Nú verður bara David mansvardur.
53. min. Ólavur skorar til 21-18. Fríði skorar til 21-19. KÍF mansverja bæði Hjalta og David í løtuni. Bartal skorar til 22-19.
52. min. Hans Eli roynir seg, blokkurin er fyri, men Hans Eli fær fatur á bóltinum aftur, og skorar til 20-18.
50. min. Hans Eli minkar um munin til 20-17.
49. min. Hjalti skorar til 20-16. Tórður bjargar lobbarnum frá Rúna.
48. min. Brotskast til KÍF, og David verður vístur út í 2. min. Rúni tekur sær av tí, og skorar til 19-16, tað var hansara 10. mál.
47. min. Hjalti skorar til 19-15. So at siga alt hevur rigga hjá Rúna í dag, men hesufer rakar hann ikki á málið. Skotið frá Hjalta fer á stongina og út. KÍF tekur time-out.
45. min. David skorar til 18-15.
44. min. Andrias skorar til 17-15.
43. min. Brotskast til KÍF, Rúni tekur sær av tí, og skorar til 16-14, tað var hansara 9. mál. Bartal skorar til 17-14.
42. min. Andrias minkar um munin til 16-13.
41. min. David skorar til 15-11. Rúni minkar aftur um munin, støðan er 15-12. Frederik verður vístur 2. min. út. Brotskast til Kyndil, og Hjalti skorar til 16-12.
40. min. Rúni minkar um munin til 14-11, tað var hansara 7. mál.
39. min. Hans Eli á stongina og út. David skorar til 14-10.
38. min. Kyndil tekur time-out.
37. min. David á stongina og út.
36. min. Hans Eli minkar um munin til 13-10.
34. min. David skorar til 13-9.
33. min. Høgni verður sendur í skjótálop, Emil stórbjargar skotinum hjá Høgna.
32. min. Hørður skorar til 12-9.
31. min. So er seinni hálvleikur settur í gongd, og tað er KÍF ið byrjar við bóltinum. Hans Eli minkar um munin til 11-9.
Hesir byrja inni:
Kyndil: Tórður, Bartal, Tummas Pauli, David, Hørður, Hans Áki og Høgni.
KÍF: Emil, Rúni, Hans Eli, Ási, Andrias, Teitur og Tony,
Hálvleikur: Støðan er 11-8 til Kyndil. Liðini byrjaðu javnt, og fylgust til støðuna 6-6, men so fór Kyndil frá KÍF, og komu uppá 11-6, men so fingu KÍF eitt brotkast, og síðani skoraði Rúni av vonginum, so munurin er 3 mál í hálvleikinum.
Málskjúttar:
Kyndil: Hjalti 3, Tummas Pauli 3, David 2, Rógvi 2 og Høgni 1.
KÍF: Rùni 6, Tony 1 og Ási 1.
30. min. Rúni skorar aftur, støðan er nú 11-8.
29. min. Tummas Pauli fær gult kort. Brotskast til KÍF, og Høgni fær gult kort. Rùni tekur sær av brotkastinum, og skorar til 11-7.
28. min. Emil bjargar skotinum frá Hørði, Tummas Pauli fær fatur á retuinum, og aftur bjargar Emil.
27. min. Tróndur verður sendur í skjótálop, Emil bjargar, Kyndil fær fatur á returinum.
26. min. Bólturin kemur á fótin hjá Hans Eli, og fær Kyndil tí bóltin. Bartal brennur ein stóran møguleika, Kyndil fær bóltin aftur, og so verður dómt brotskast til Kyndil, Hjalti tekur sær av tí og skorar til 11-6.
25. min. KÍF tekur aftur time-out. Frederik á stongina, men KÍF fær bóltin aftur.
24. min. Hjalti skorar til 10-6, og Andrias verður vístur út í 2. min.
23. min. Fríði fær gult kort.
22. min. Tummas Pauli skorar til 9-6.
19. min. Rùni roynir at skrúva bóltin í mál, men hann fer á stongina og út. Tummas Pauli skorar til 8-6.
18. min. Hjalti skorar til 7-6.
17. min. Brotskast til KÍF, Rúni tekur sær av tí, og javnar til 6-6.
16. min. David sleppir aftur leysur av høgra vongi, og hesufer skorar hann til 6-5. Jeppe tekur time-out.
15. min. Emil ger eina sera góða bjarging, tá ið David sleppir leystur av høgra vongi.
14. min. David verður dómdur fyri fet.
11. min. Kyndil tekur time-out. David skorar til 5-5.
10. min. Rúni skorar uppá skjótálop til 4-5.
9. min. Brotskast til KÍF, Rúni tekur sær av tí og skorar til 4-4. Andrias verður vístur út í 2. min.
8. min. Rógvi skorar til 4-3, og Rùni fær gult kort.
7. min. Ein feilur í KÍF álopinum ger, at Kyndil kann fara í skjótálop, Høgni verður sendur, men skotið hjá honum fer viðsíðurnarav KÍF málið.
6. min. Hans Áki fær gult kort, og bonkurin hjá Kyndli fær eina átalu. Tórður ger eina góða bjarging.
5. min. Andrias fær gult kort. Rógvi javnar til 3-3.
Anfinn Rubek Nielsen ið var ein av stovnarnum av Kyndil andaðist í gjár, og tí var 1. min. tøgn áðrenn dystin.
4. min. Ási skorar til 2-3.
3. min. Tony javnar til 2-2. Bartal fær ein stóran møguleika, í KÍF málinum bjargar Emil.
2. min. Høgni skorar til 1-0. Rúni javnar til 1-1. Tummas Pauli skorar til 2-1.
1. min. So er dysturin settur í gongd, tað er Kyndil ið byrjar við bóltinum.
Hesir byrja inni:
Kyndil: Tórður, Høgni, Tummas Pauli, Hjalti, David, Bartal og Rógvi.
KÍF: Emil, Andrias, Frederik, Tony, Hans Eli, Fríði og Rúni.
Kyndil tekur móti KÍF, tað ber til at fylgja dystinum beinleiðis á jn.fo, vit fara at hava beinleiðis frá dystinum, sum byrjar klokkan 16:00.
Kyndil: Erlendur Johannesen, Tórður S. Guttesen, Josef Abrahamsen, Tummas Pauli Hanusarson, Høgni Klein Olsen, David Edvardsen, Hans Áki Dal Christiansen, Bartal Klein Olsen, Rógvi Dal Christiansen, Tórvald Abrahamsen, Tróndur Wardum, Bjarni Sørensen, Ólavur av Fløtum Mittún, Hjalti Mohr Jacobsen og Hørður Fannar Sigtórson.
Bonkur: Andreas F. Hansen, Leif Kristoffersen og Dávur Clemsentsen.
KÍF: Emil Dam, Ragnar Gaard, Jann Dávur Dam, Andrias Nielsen, Karstin D. í Húsinum, Tony Weyhe, Teitur Joensen, Jákup Tryvason, Hjalti H. Matras, Frederik Sørensen, Hans Eli Sigurbjørnson, Rógvi Weyhe, Fríði Weyhe, Rúni Joensen og Ási Dam.
Bonkur: Jeppe Borch, Eddie H. Joensen, Zeljko Jotic og Magnus D. Jacobsen.
Dómarar: Heri Petersen og Dánjal Samuelsen.


text:
Orð: Björn Afzelius
Lag: Mikel Wiehe
Týtt: Steintór Rasmussen og Poul Jacob Vitalis
1. So við eitt – vart tú 19 ár
Meg minnist sum var tað í gjár
Tá babba ofta undir tær sat
Og uggaði teg, tá ið tú græt
Men nú ert tú longu 19 ár
2. Manga løtuna goymi eg væl
Sorg og gleði, grátur og spæl
Mín kossur lekti mangt eitt sár
Nú byrjað er títt lívsins vár
Tí nú ert tú longu 19 ár
3. Hvat tú lærdi og tókst eftir mær
Í tínum lívi – hvat er tær nær
Helst er tað so, at eg elski teg
Hægri enn eg havi elskað meg
Eisini nú, tá tú ert 19 ár
4. Hvat havi eg so givið tær
Hvat fekst tú við, er frá mær
Sálin ofta sjálv finnur svar
Um okkurt bilti við degnum sum var
Men enn ert tú einans 19 ár
5. Flúgv mín góða, far tín veg
Á egnum veingjum, sum bera teg
Trúgv á teg sjálva og lít á títt flog
Tað skal vera mítt seinasta boð
Hóast einans tú ert 19 ár


text:
Esla - nýggjur handil á Tvøroyri
Nýggjur handil undir navninum Esla letur upp í hølunum, har John D. Hammer áður helt til á Tvøroyri. Tað eru tær báðar Laila A. Nielsen og unnustan Eva S. Berg, ið hava gjørt av at royna seg at reka handil, upplýsir heimasíðan hjá Tvøroyrar kommunu.
Tær báðar eru fyri stuttum fluttar heim.
Laila eftir at hava búleikast á flatlondum í 24 ár og Eva eftir “trimum og einum hálvum ári og einum degi”, sum hon tekur til.
Laila hevur drúgvar royndir innan handilsvirksemið í Danmark, har hon starvaðist í 10 ár sum varastjóri og tvey ár sum handilsleiðari. Nú, síðan hon kom heim, hevur hon starvast á Torginum í Vági.
Eva er lærari í Tvøroyrar Skúla og fer at halda fram við tí, samstundis sum hon fer at vera nógv í handlinum, tá hon ikki er upptikin í skúlanum.
Laila sigur við heimasíðuna hjá kommununi, at hetta hevur verið ein dreymur nærmast frá barnsbeini av, at sleppa at reka sín egna handil.
Partur av Samkeyp
Handilin verður partur av Samkeyp og fer at leggja seg eftir at veita alt innan kolonialtilfar.
Tær halda eisini fram við at selja skrivstovuútgerð og fara samstundis at selja nakað av ítrivstilfari og leikum.
Handilin verður opin allar 7 dagar í vikuni frá 09-22.
Tær hava keypt sær ein vørubil og fara at bjóða sær at koyra vøru um alla oynna, hvønn dag. Júst hvussu tær skipa tað, eru tær ikki heilt lidnar við enn, men ætlanin er, at til skal bera bæði at ringja eftir vøru og at senda teldupost.
Laila sigur, at tey fara eisini at hava nøkur heilt serlig vikutilboð, sum tey m.a. fara at lýsa við á Facebook – tær hava sett sær fyri at hava eina virkna Facebook-síðu.
Tær eru í ferð við at innrætta eitt “kafé-horn” í handlinum, so fólk kunnu seta seg niður og fáa sær ein kaffimunn, meðan tey brúka ókeypis internetið, ið verður á staðnum. Kaffikvørn hava tær eisini útvegað sær, og møguleiki verður at keypa alskins sløg av kaffi.
Mest lisið í farnu viku
Góð ráð til at eyðmerkja maktmenniskju
Rák (6) - Mannarættindi verða brotin í Føroyum og í Danmark, tá tað snýr seg um sálarligan harðskap
Leopardsnigilin vinnur á morsniglinum
Tá fake gerst fakta
Video - Vardø er ein óhugnaligur býur
Dreingirnir úr Gøtu sleppa at halda fram í skúlanum við Løkin
Tvillingar doyðu av hita, tí pápin gloymdi teir í bilinum
Útflutningurin av makreli og sild er nógv minkaður
Vespureiðrið (76) - 14. mai 2018
Aling á landi verður ein avbjóðing fyri føroyska alivinnu
Nýggjur kupil verður reistur á Sornfelli
Fyrsti spakin settur í til nýggjan Hvalbiartunnil
Tíðindi frá Taekwondo felagnum Hwarang Føroyar
Skógarmotta funnin á seyði í Føroyum
Bilsølustevna í SALT á Drelnesi
Radiooperatørur roknaði positionina út, tað var bjargingin
Rák (6) - Urtagott
Prát við Regin Jacobsen, um at Bakkafrost hevur keypt sølufyritøku í USA
NOVA úr Suðuroynni - Sending 6
Hetta kann ikki góðtakast
2.400 pendla til Havnar hvønn dag
Løtan er ikki røtt
Doyði av e-sigarettini
Hugnaløtan (21) - Gestur: Lasse Klein
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Studningur
Ert tú lesandi í Føroyum, fært tú óivað longu studning frá Studna – annars kanst tú søkja um studning her.
Studningurin er ymiskur alt eftir, hvørja útbúgving tú tekur, um tú ert undir ella yvir 18 ár, og um tú býrt heima hjá foreldrunum ella hevur egnan bústað.
- Bókastudningur verður latin lesandi, ið eru undir 18 ár, tá stuðulsárið byrjar. Bókastudningurin er 3.642 kr. og verður útgoldin fyrst í stuðulsárinum. Um hevur egnan bústað, ert foreldur ella gift/ur, hevur tú møguleika at fáa vistarhaldsstudning, sum er 2.544 kr. um mánaðin. Les meira her.
- Lesandi á miðnámi
Ert tú 18 ár og gongur á miðnámi, fært tú studning til livikostnað, sum er 1.838 kr., um tú býrt heima hjá foreldrunum, og 3.815 kr. um mánaðin, um tú hevur egnan bústað eller ert forsyrgjari. Les meira um studning til livikostnað her.
- Lesandi á hægri útbúgvingum
Øll lesandi á hægri útbúgvingum ella styttri vinnuførleikagevandi útbúgvingum fáa 4.315 kr. í studningi um mánaðin. Harafturat ber til at søkja Studna um lestrarlán, sum er 2.419 kr. um mánaðin.
- Lesandi við børnum
Barnastudningurin verður veittur lesandi, ið hava forsyrgaraskyldu av børnum, ið eru undir 18 ár. Barnastudningurin er 1.000 kr. um mánaðin fyri hvørt barnið.
- Barnsburðarfarloyvi
Barnsburðarfarloyvisstudningur verður veittur í sambandi við barnsburð og ættleiðing. Studningurin er tann sami, sum tú fekst áðrenn, og verður í mesta lagi veittur í 11 mánaðir (eitt stuðulsár) fyri hvønn barnsburð. Eisini fært tú barnastudningin, ið er 1.000 kr., afturat í farloyvinum. Tú skalt búgva saman við barninum fyri at fáa farloyvisstudningin, og bæði foreldrini kunnu ikki fáa farloyvisstudningin úr skipanini samstundis. Les meira um barnsburðarfarloyvisstudning her.
Ferðastudningur
Øll lesandi, ið hava rætt til stuðul frá Studna, og sum nýta Strandfaraskip Landsins, kunnu søkja um Ferðastudning innanoyggja. Hetta er ein serlig skipan, sum gevur øllum lesandi møguleika at ferðast til og frá skúla ókeypis. Fyri at fáa ferðastudningin skalt tú søkja umvegis heimasíðuna hjá SSL. Tað kanst tú gera her.
GG! Ferðastudningurin verður kallaður "skúlakort" á ssl.fo.


text:
Innbjóðing til óalmenna flogbarna-FM-kapping í Kollafirði 18. mars 2017
Leygardagin 18. mars 2017 bjóða FBF og KÍF til óalmenna FM kapping fyri flogbørn.
Bjóðað verður flogbørn level 0 - 1 - 2 - 3
Bjóðað verður flogbørn level 0 - 1 - 2 - 3
Eftir ætlan er skráin hendan:
kl 12.00 - flogbørn level 0 & 1
kl 14.15 - flogbørn level 2
kl 16.00 - flogbørn level 3
Dystarskráin verður løgd soleiðis, at TB klárar bæði norð og suður sama dag.
Til kappingina skulu hesi aldursmørkini haldast:
Flogbørn level 0 - 1. flokkur og yngri
Flogbørn level 1 - 2. flokkur og yngri
Flogbørn level 2 - 3. flokkur og yngri
Flogbørn level 3 - 4. flokkur og yngri
Luttekur felag við meira enn einum liði í sama aldursbólki, skulu liðini nevnast í bókstavarað ella talrað soleiðis, at A ella 1 verður at rokna sum tað besta liðið, B ella 2 sum tað næstbesta o.s.fr.
Vinnandi liðini fáa steyp; øll liðini fáa heiðursmerkir.
Kappingin er ókeypis.
Tilmelding á flogboltur@kif.fo í seinasta lagi fríggjadagin 10. mars 2017
Við flogbóltskvøðu
FBF & KÍF


text:
Óli Mortensen og Alvi Hjelm verða at síggja í finalum eisini 2. dag á Trofeu CN Sabadell, nú teir kundu vísa á tilmeldingartíðir sum kvalifiseraðu teir beinleiðis til skjótastu riðlar í ávikavíst 400 frí og 400 blandað.
Óli hevur 3:57.61 og fimtbestu tilmeldingartíð í 400 frí, meðan Alvi hevur 4:30.17 og sjeyndbestu tilmeldingartíð í 400 blandað.
Í morgun hevur Alvi so roynt seg eisini í 400 frí, har hann svam 4:10.26 og triðbestu tíð av teimum sum ikki eru beinleiðis víðari til skjótasta riðil. Og Óli hevur roynt seg í 100 firvald, har hann svam 59.72 og 20. bestu tíð av teimum 43 luttakandi.


text:
Heiðursløn fyri góða miðling av gransking
Granskingarráðið fer á Vísindavøkuni 2017 aftur at heiðra ein persón, sum hevur dugað serliga væl at miðla granskingarúrslit, hevur víst á týdningin av gransking ella á annan hátt varpað ljós á nyttuna av vísindum.
Hvør kann verða heiðraður fyri góða miðling
Talan kann verða um granskara, miðalfólk ella annan, sum á greiðan og lætt skiljandi hátt hevur lýst granskingarúrslit og víst ávirkanina og týdningin av hesum í okkara gerandisdag. Hetta kann vera í útvarps- ella sjónvarpssendingum, í greinum, fyrilestrum, bókum, plakatum ella øðrum.
Granskarar verða oftast mettir eftir, hvussu dugnaligir teir eru at miðla vísindaliga, og hetta er sjálvsagt sera týdningarmikil partur av teirra starvi. Samstundis er tað tó greitt, at hendan miðlingin ofta er til aðrar granskarar og ikki til almenningin.
Tað krevjast aðrir og serligur førleikar at kunna meira alment um gransking og granskingarúrslit. Evnini eru ofta bæði umfatandi og torskild, so tað er neyðugt at duga at fortelja søgurnar einfalt og skipað, uttan at tær fyri tað missa sítt virðið.
Øll kunnu senda uppskot inn
Við hesum bjóða vit øllum at senda inn uppskot um, hvør skal fáa heiðurin fyri bestu miðlingina av gransking fyri 2017. Í uppskotinum skal grundgevast fyri, hví víðkomandi eigur at fáa heiðurin. Best er, um víst verður til greinir, bøkur, sendingar ella líknandi sum dømi um góðu miðlingina. Tað ber eisini til at senda slóðir til keldurnar.
Ein dómsnevnd við umboðum frá felagnum Føroysk Miðlafólk, Fróðskaparsetrinum og Granskingarráðnum fer at finna besta boðið millum innkomnu uppskotini. Nevndin er eisnii heimilað sjálv at grundgeva fyri uppskotuim til móttakarar. Vinnarin verður kosin á Vísindavøkuni 2017, sum verður fríggjadagin 29. september.
Dómsnevndin fer at meta uppskotini út frá hesum evnum:
• Miðling á einum høgum stigi til ein breiðan skara
Evnini at fanga fólk uttanfyri granskingarheimin og samstundis at varðveita eitt høgt fakligt stig innan gransking eins og miðling.
• Íkast til at økja um fatanina av gransking fyri samfelagið
Evnini til við greiðari miðling at økja um fatanina av, hvussu stóran týdning gransking hevur fyri samfelagið.
• Fangandi og kjakkveikjandi miðling
Evnini til at miðla á ein fangandi og kjakkveikjandi hátt og harvið vera við til at byggja brýr millum vísindaliga heimin og samfelagið annars.
Seinasta freist at senda uppskot inn um, hvør skal móttaka heiðurin, er 15. september 2017. Uppskot skulu sendast til Granskingarráðið við telduposti til gransking@gransking.fo, við boðum á Facebook ella við brævi til Granskingarráðið, Bryggjubakki 12, Postrúm 259, 110 Tórshavn.
Heiðurslønin latast á 5. sinni
Heiðurslønin varð latin á fyrsta sinni í 2012, tá Dorete Bloch professari í lívfrøði fekk heiðurin og ein kekk á 5.000 kr.
Í 2013 var Pál Weihe, professari í fólkaheilsufrøði, heiðraður
Í 2014 var Kári Sólstein, journalistur, heiðraður.
Í 2015 var Bogi Hansen, professari, í havfrøði heiðraður
Í 2016 varð hildin steðgur, tátturin verður nú tikin uppaftur.


text:
Goymslan
Telefon: 354509-354510-354513
Telefax: 354519
Teldupostur: goymslan@wenzel.fo
Upp- og afturlatingartíðir:
Mánadag-fríggjadag 8.00-16.10
Leygardag er stongt
Vit hava allar vanligar eykalutir á goymslu
Hava vit ikki eykalutin á goymslu, útvega vit lutin eftir tínum tørvi. Ford og Volvo eykalutirnir eru settir saman og tilpassaðir, til at halda í øllum umstøðum. Tí er altíð best, at spyrja eftir uppruna eykalutum frá Ford og Volvo. Harafturat hava vit stórt úrval av dekkum, bæði til persónbilar og vørubilar.
Vit hava eisni stórt úrvæl av Britax-Rømer og Recaro barnastólum.
Eykalutgoymslan hevur vælskikkað fólk, við nógvum árum á baki hjá Wenzel.
Leiðari: Oddmar Ørvarodd
Goymslumaður: Uni Højgaard
Goymslumaður: Rógvi Højgaard


text:
Í 58 ár hevur The San Francisco International Film Festival verði hildin við filmsýningum úr øllum heiminum í kenda kaliforniska býnum. Filmstevnan, sum byrjaði 23. apríl og heldur fram til 7. mai, letur eisini stuðul til filmsgerð. Í gjár varð kunngjørt, at tríggir heimildarfilmar fingu 75.000 dollarar, tað er ein hálv million, til postproduction, so teir kunnu blíva lidnir.
Skotski Mike Day, sum hevur verið í Føroyum seinastu árini og gjørt film um grindadráp, The Island and the Whales, er ein av hesum trimum. Hinir eru danski Kaspar Astrup Schröder við filminum Learning to Forget, sum er um børn hjá deyðadømdum í Kina, og amerikanski Peter Nicks, sum hevur gjørt løgreglufilmin The Oakland Police Project.
Størsta stuðulin, 35.000 dollarar, tað er 235.000 kr, fekk Mike Day við grindafilminum The Island and the Whales. Um filmin, sum flytur kjakið um grindadráp í Føroyum fram á altjóða pallin sum aldri áður, sigur The San Francisco International Film Festival soleiðis á heimasíðuni:
The pilot whale hunters of the Nordic Faroe Islands believe that hunting is vital to their way of life, but when a local doctor makes a grim discovery about the effects of marine pollution, environmental changes threaten to end the controversial tradition and change the community forever.Mike Day was previously a writer and photographer in Jerusalem and Cairo before becoming a lawyer in London and the Middle East. He retrained as a filmmaker and founded Intrepid Cinema in 2009 and was commissioned by the BBC to make The Guga Hunters of Ness to critical acclaim. Day is now a Sundance fellow, was listed as one of “10 filmmakers to watch in 2012” by Filmmaker Magazine and was one of the European Documentary Network’s 12 for the Future.Mike Day hevur eisini fingið stuðul frá Sundance Film Festival hjá Robert Redford og teimum og verður tí kallaður A Sundance Fellow. 12. juli í 2013 skrivaði eg soleiðis á blogginum um The Sundance Film Festival og stovnin the Sundance Institute, sum letur stuðul til filmsgerð:
Nú hevur tann parturin, sum fæst við heimildarfilm kunngjørt, at skotski filmsleikstjórin Mike Day er millum teirra, sum tilsamans fáa meiri enn 3 mió krónur, $550,000, sum eru £362,000, at gera heimildarfilm fyri. Tilsamans 29 verkætlanir eru um hesa upphæddina. Heimildarfilmurin, sum er um føroyskt grindadráp í spælifilmslongd, hevur enn ikki fingið navn. Stuðulin fer til endaligu framleiðsluna, postproduction, tey rópa. Mike Day hevur áður lýst súluveiðu, the Guga Hunters of Ness (2011), á ytstu skerum har vesturi í Skotland. Tilsamans 772 umsóknir úr 88 londum frá kendum og ókendum filmslistafólkum komu til The Sundance Institute í hesum eina føri. Cara Mertes er forkvinna í The Sundance Institute Documentary Film Program. Eftir at hava mett um innkomnu umsóknirnar og játtað meir enn 3 mió krónur til 29 teirra, sigur hon við heimasíðuna hjá stuðulsstovninum: “Við at lata fíggjarligan stuðul til heimildarfilm hjá ókendum filmsleikstjórum, stuðla vit samstundis mongum ymsum ætlanum og hugskotum, ið eru støðið undir einum opnum samfelag. Í hesum sambandi hava vit heft okkum við hesar 29 søgur.” Robert Redford, sum er forseti og stovnari í Sundance, sigur at “tey, sum siga søgur, breiðka um okkara fatan: tey fáa okkum at taka lut, tey eggja, tey kveikja og tá ið av tornar hava tey bundið okkum saman” (12/7/2013).Tá filmstevnan The San Francisco International Film Festival var hildin í fjør, vóru 263 sýningar við 158 filmum úr 51 londum. 210 filmsvinnufólk úr 21 londum vóru við á filmsstevnuni, sum stuðlar Mike Day og nýggja grindafilminum úr Føroyum The Island and the Whales.


text:
Týskvøldið 29. mai kl. 18 er tiltakið summarkvøld við Toftavatn aftur á skrá. Talan er um eitt afturvendandi tiltak, ið tekur støði í verkætlanini við…
Leygardagin 26. mai verður skipað fyri bygdadegi í Rituvík.
Fyrireikingarnar eru komnar væl ávegis til føroya størstu forðarenning, RUNUTUSK. Og tilmeldingarnar rapla innn. So gerið skjótt av og meldið til! Kappingin var á fyrsta…
Í ár er kappróðurin partur av kappingini um at gerast føroyameistari í tjóðarítróttini, táið eystanstevna verður hildin í viku 24. Eystursíðan við Skálafjørðin er í…
Vegna vatnleiðingsarbeiði verður skrúvað fyri vatninum í Æðuvík hósmorgunin 24/5-18 kl. 9.00 og so leingi arbeiðið varar.
folkakirkjan.fo skrivar: Ynski hevur í nógv ár verið millum fólk í Funningsfirði um at fáa eitt veruligt bønhús. Tó at peningur er savnaður inn, hevur…


text:
NordikPensjónsRøkt
Við NordikPensjónsRøkt fært tú persónliga røkt av tínari pensjónssamansparing. NordikPensjónsRøkt er til tín, sum ynskir at betra tínar fortreytir fyri størri avkasti av tínari pensjónssamansparing.
Stutt um NordikPensjónsRøkt
Okkara serfrøðingar seta tín pening í virðisbrøv og hava støðugt eftirlit við og røkta tínar íløgur, soleiðis at tín pensjónssamansparing altíð stendur har, sum hon hevur bestu møguleikarnar fyri at geva tær eitt størri avkast.
Yvirlit við Netbankanum
Við Netbankanum hevur tú altíð yvirlit yvir tína pensjónssamansparing - tað gevur tryggleika og gjøgnumskygni.
Tak niður produktblað um NordikPensjónsRøkt
Les meira um NordikPensjón heildarloysnina
Bílegg fund um NordikPensjón og fá meira at vita.


text:
Jørleif hevur lagt árarnar inn
Ein markant rødd er tagnað.
Jørleif Kúrberg hevur latið eyguni aftur fyri seinastu ferð eftir stutta sjúkralegu. Hann gjørdist 76 ára gamal. Um hvarvið fór hann at kalla um somu tíð, sum seinasta bríksl ljóðaði í Vestmanna sunnukvøldið eftir avgerandi finaluna millum kvinnuliðini hjá VÍF og Kyndli. Sjálvur var hann seinastu ferð í høll, tá kyndilsmenn vunnu steypakappingina á Hálsi 18. februar.
Løgið er ikki at skula síggja hann aftur í høllini, har hann mangan var til heimadystir hjá Kyndli, og har hann ikki óttaðist fyri at siga sína ærligu meining um spælið, um tað ikki gekk eftir vild. Hann kundi práta við øll, ungan sum gamlan. Hann dugdi sjáldsama væl at práta við tey ungu og at geva teimum góð ráð, tá tað var neyðugt.
Framvegis eru mong, sum minnast Jørleif sum ein litfagran málmann á besta liðnum hjá Kyndli í 60’unum og 70’unum. Litfagur er rætta orðið, tí ofta hoyrir tú fólk taka til gulu klæðini, hann plagdi vera í, tá hann stóð í málinum. Men hann var eisini litfagur í yvirførdum týdningi. Hann nærum undirhelt, tá hann stóð í málinum, og tað dámdi áskoðarunum.
Jørleif var í mong ár málmaður hjá Kyndli, men hann royndi seg eisini í bestu donsku deildini, har hann spældi við bæði Ajax og MK31 saman við donskum hondbóltsprofilum. Aftrat tí at spæla sjálvur tók hann sær av at venja bæði menn, kvinnur og ikki minst ungdómslið. Á tí økinum hevur hann dugnað Kyndli í mongum umførum.
Tá mansliðið hjá Kyndli í 1965 hevði verið meistari sjey ferðir síðan stovnanina í 1956, var hann venjari hjá liðnum. Tá helt hann, at stundin var komin at skaffa felagnum størri avbjóðingar, og málið gjørdist nú at fáa Kyndil í Evropa Cup.
Tiltikin er søgan um, tá Jørleif ringdi til danska blaðið, Berlingske Tidende, at biðja um telefonnummarið hjá altjóða hondbóltssambandinum, IHF. Berlingske Tidende skilti, at her var ein søga, og skrivaði grein um, at føroyingar nú vildu sleppa at royna síni hondbóltskynstur úti í heimi.
Telefonupppringingin setti gongd í eina longri telving, tí fyrsta spontana svarið frá aðalskrivaranum í danska hondbóltssambandinum, DHF, var, at bara eitt lið kundi umboða somu tjóð í Evropa Cup, og hetta liðið var danska meistaraliðið og ikki tað føroyska. Hetta helt ikki Jørleifi og teimum aftur, og teir fingu ÍSF upp í leikin.
ÍSF fór víðari við málinum, og endin gjørdist, at Føroyar fingu fyribils limaskap í IHF. Hetta var beinleiðis orsøkin til, at mansliðið hjá Kyndli sum fyrsta føroyska felagið í nakrari ítróttagrein slapp at spæla Evropa Cup-dystir. Dystirnir vóru í 1972 í høllini á Hálsi ímóti finska meistaraliðnum. Endaligi limaskapurin í IHF fekst til høldar í 1974.
Ongantíð var keðiligt at vera saman við Jørleifi. Í skiftingarrúminum undan dysti og eftir vunnan dyst kundu søgurnar vera nógvar. Eisini kundi hann spontant koma inn á gólvið privat, har hann aftur við einum drekkamunni dugdi at undirhalda upp á sín máta. Júst hesa gomlu føroysku siðvenjuna at vitja fólk dugdi Jørleif at halda í hevd. Mong eru honum takksom fyri tað.
Fólk, sum Jørleif hevði hitt á yngri árum, vitjaðu ofta Thoru og Jørleif, tí hann dugdi sjáldsama væl at skapa vinarbond. Onkur plagdi at taka til, at hitti tú ein dana ella annan útlending, sum kendi ein einasta føroying, so gitti tú oftast rætt, um tú segði, at tann føroyingurin var Jørleif Kúrberg.
Nú er Jørleif farin, haðani ikki vendist aftur. Kyndilsmaður vitjaði hann á Landssjúkrahúsinum so seint sum leygardagin, og tá var hann veikur. Men eitt smíl legðist um hansara varrar, tá grøni felagsliturin lýsti upp á sjúkrastovuni.
Vit drýpa høvur í sorg um, at Jørleif er farin. Okkara tankar eru við tykkum, ið eftir sita. Nú tyntist heldur nógv í tí framfýsna skara, sum legði grundarlagið undir Kyndil, men aftur sprettur á fold og spírar, og líðir grønkast. Takk fyri alt, tú gavst okkum, góði Jørleif!
Ærað veri minnið um vinin og undangongumannin, Jørleif Kúrberg!
KyndilAftur


text:
Sverri Egholm
27.01.2018 - 20:05
Mentan > Mentan > Miðlar & fólk
Katrina Maria Christiansen var í vikuni kosin ársins sprund hjá mannfólkablaðnum M!. Hon fekk nógv flest atkvøður millum lesararnar hjá blaðnum.
25 ára gamla havnardaman er ikki bangin fyri at vísa sín kropp fram, og hóast Føroyar eru eitt lítið samfelag, hugsar hon ikki um, at øll í Føroyum møguliga síggja hana nakna ella á myndum, har lítið er latið til hugflogið.
- Nei, tað er ikki nakað eg hugsi so nógv um, sigur hon.
Hon greiðir frá, at hon ikki fær serliga nógvar negativar viðmerkingar frá føroyingum um tað, hon ger.
- Sjálvandi eru tað summi, sum ikki dáma tað, men tað er ikki nakað eg hoyri nógv um. Tey flestu eru mega fitt og stuðlandi, greiðir Katrina Maria frá, og leggur afturat, at familjan hevur verið sera stuðlandi.
Stuttligt at blíva ársins sprund
Hvønn mánaða tilnevnir blaðið eitt sonevnt “Månedens crush”, og vísir eina flotta røð av myndum, tiknum av professionellum fotografi. Tá tað so nærkast ársskiftinum fáa lesararnir møguleikan at atkvøða um, hvørjar myndir vóru best.
Í hesum fekk Katrina Maria, sum prýddi M! í mars, ein fjórðing av atkvøðunum og vann heiðurin sum ársins sprund.
- Eg hevði als ikki ímyndað mær, at eg fór at vinna, og so slett ikki við so nógvum atkvøðum. Tað var ordiliga stuttligt, sigur Katrina Maria.
Hetta er ikki fyrstu ferð, at Katrina Maria er á M!. Í 2007 og í 2012 prýddi hon eisini blaðið, sum tó ikki verður givið út á pappíri longur.
Manchester United
Katrina Maria hevur ein serligan tokka til fótbóltsliðið Manchester United, og hevur bygt sær ein fylgjaraskara upp á sosiala miðlinum Instagram, har hon leggur myndir út av sær sjálvari í lítið øðrum enn einari reyðari ella svartari fótbóltstroyggju.
Hetta er ikki farið framvið hjá útlendskum miðlum, sum seinastu mánaðirnar hava skrivað óført um havnargentuna. Eitt nú bretsku Daily Star og Daily Mail hava skrivað tíðindastubbar um hana.
- Tað er sera merkiligt at síggja, at so nógvar ymiskar tíðindasíður um allan heimin skriva um meg og vísa myndir av mær. Tey seta seg ikki í samband við meg áðrenn, so ofta er tað onkur av mínum fylgjarum so fortelur mær tað.
Og hetta er heldur ikki tað seinasta vit síggja til hana. Í næstum fer hon at taka nýggjar myndir fyri M!, og hon dylir ikki fyri, at Manchester United aftur verður partur av myndunum hesuferð.
Eisini hevur onkur innan sjónvarpsframleiðslu verið í samband við Katrinu Mariu, men tað fær hon ikki sagt meira um.
Katrina Maria Christiansen er í dag búsitandi í Keypmannahavn og er lesandi á Københavns Universitet.
Les eisini: Katrina Maria er ársins sprund
(Mynd: M!)
(Mynd: M!)


text:
Havnar Fimleikarafelag við í altjóða dansiverkætlan
Tíðindaskriv.
Hóskvøldið 15. februar fara ungir fimleikarar á pall í Norðurlandahúsinum í sambandi við dansisýningina Re-dream.
Re-dream snúr seg um dreymanna tvístøður og vakurleika. Dreymar um framtíðina kunnu hjálpa okkum, men eisini forða okkum í at liva ta lívið, sum vit ynskja okkum.
Re-dream eru tvær sera persónliga dansi-soloir, sum arbeiða við einum almennum tema við einum tragikomiskum dámi.
Dansararnir eru Antoinette Helbing og Taneli Törmä. Afturat sær hava tey fimleikarar úr Havnar Fimleikarafelag. Taneli er í hesum døgum í Føroyum og hevur verkstovur og venjingar saman við føroysku fimleikarunum.
”Fólk hava ov nógvar dreymar – tey gerast jú bara ólukkulig” (Antoinette) ”Mínir barndómsdreymar vóru fullir av eldhugi – sum vaksin maður taki eg vakurleikan í teimum við í mítt lív” (Taneli) Antoinette er týskur dansari og koreografur, sum býr í Keypmannahavn.
Taneli er finskur dansari og videokunstnari, sum býr í Odense. Tey eru bæði sera skemtingarsom listafólk og teirr arbeiði er merkt av eini djúpari erligheit. Í Re-dream granska tey ymsu hættirnar, tey handfara dreymar á.
Mest lisið í farnu viku
Góð ráð til at eyðmerkja maktmenniskju
Rák (6) - Mannarættindi verða brotin í Føroyum og í Danmark, tá tað snýr seg um sálarligan harðskap
Leopardsnigilin vinnur á morsniglinum
Tá fake gerst fakta
Video - Vardø er ein óhugnaligur býur
Dreingirnir úr Gøtu sleppa at halda fram í skúlanum við Løkin
Tvillingar doyðu av hita, tí pápin gloymdi teir í bilinum
Útflutningurin av makreli og sild er nógv minkaður
Vespureiðrið (76) - 14. mai 2018
Aling á landi verður ein avbjóðing fyri føroyska alivinnu
Nýggjur kupil verður reistur á Sornfelli
Fyrsti spakin settur í til nýggjan Hvalbiartunnil
Tíðindi frá Taekwondo felagnum Hwarang Føroyar
Skógarmotta funnin á seyði í Føroyum
Bilsølustevna í SALT á Drelnesi
Radiooperatørur roknaði positionina út, tað var bjargingin
Rák (6) - Urtagott
Prát við Regin Jacobsen, um at Bakkafrost hevur keypt sølufyritøku í USA
NOVA úr Suðuroynni - Sending 6
Hetta kann ikki góðtakast
2.400 pendla til Havnar hvønn dag
Løtan er ikki røtt
Doyði av e-sigarettini
Hugnaløtan (21) - Gestur: Lasse Klein
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Her eru úrslitini frá HS Ung, sum var leygardagin 17. februar í Kollafjarðar skúla. HS takka øllum feløgunum og hjálparfólki fyri eina góða kapping. Úrslit HS Ung
Posts by
Langhylurin í Havn útsettur til 2021
Mikudagin 7. februar hevði Tórshavnar Kommuna boðið Havnar Svimjifelagi og Svimjisambandi Føroya til kunningarfund um langhylin, ið eftir ætlan skal byggjast í Havn. Annika Olsen, borgarstjóri, Gunvør Balle, varaborgarstjóri, og Sigurð Ó. Vang, leiðari á mentamáladeildini, umboðaðu kommununa. Á fundinum varð kunngjørt, at projekteringin av arkitektauppskotinum hjá SNA Arkitektum, ið varð kosið vinnari í december […]
HS veitsla 10. mars kl. 19
Setið kross í kalendaran og meldið til! Leygarkvøldið tann 10. mars kl. 19 heldur Havnar Svimjifelag veitslu fyri øllum, ið, so ella so, arbeiða á turrum fyri felagið og eru við til at fáa tað heila at bera til. Tað eru td. allir venjarar, hjálparvenjarar, limir í ymiskum arbeiðsbólkum, teldufólk, tøkningar, nevndarlimir og stuðlar. Vit […]
Jóannes á Fløtti nýggjur høvuðsvenjar...
Jóannes á Fløtti verður nú høvuðsvenjari hjá Havnar Svimjifelag. Hann tekur við sum nýggjur høvuðsvenjari beinanvegin. Samstundis gevst Oleksii Ilchencko, ið hevur verið høvuðsvenjari síðani august í fjør. Jóannes á Fløtti er 34 ára gamal og uppvaksin á Argjum. Sum ungur hevur Jóannes svomið í mong ár í Havnar Svimjifelag. Longu sum 15 ára gamal […]
Jólasvimjikapping hjá svimjiskúlanum
SMS Xmas Jólasprint 2017
Kappingin verður í Havn hósdagin 21. desember 2017 (PDF) UPPHITING – 14:00 KAPPING – 15:00 1 50m Firvald Kvinnur (riðil) 12 200m Frísvimjing Kvinnur 2 50m Firvald Menn (riðil) 13 200m Frísvimjing Menn 3 50m Ryggsvimjing Kvinnur (riðil) 14 100m Bringusvimjing Kvinnur 4 50m Ryggsvimjing Menn (riðil) 15 100m Bringusvimjing Menn 5 50m Bringusvimjing Kvinnur […]
Jólasvimjikapping og jólahugni fyri s...
Leygardagin 16. des. verður jólasvimjikapping og jólahugni fyri allar svimjarar í svimjiskúlanum. Svimjarar møta kl. 18.00 í svimjihøllini í Gundadali. Kunnu foreldur taka eina kannu av kaffi ella eina av te við? Seinasta freist at melda til er mánadagin 11. des. Tilmeldingin fer fram inni á facebook bólkunum. Vh Havnar svimjifelag
Svimjiskúlin jólafrí
Gekk væl hjá HS í Køge
Har vóru nakrar medaljur við í flogfarinum í gjárkvøldið, tá HS-ferðalagið kom heimaftur frá Køge Open 2017: Kristina í Skála (2005) vann gull í 200 rygg, bronsu í 200 frí, 100 rygg og 50 frí Elisabeth Erlendsdóttir (2005) vann silvur í 50 m firvald, 100 m firvald og 50 m rygg Óðin Jákupsson (2002) vann bronsu […]


text:
Samlaði útflutningurin fyrstu tríggjar ársfjórðingarnar var 6,2 mia. kr. Tað eru 567 mió. kr. ella 10% meir enn í fjør. Fiskavøruútflutningurin einsamallur vaks 702 mió. kr ella við 13%, hetta hóast nøgdin minkaði 33 túsund tons ella 9%. Eftir sjey árum er virðið av fiskaútflutninginum tvífaldað.
Vit hava útflutt laks fyri næstan 3 mia. kr. hesar tríggjar ársfjórðingarnar, tað eru 365 mió. kr. ella 14% meir enn í fjør.
Tað er eisini útflutt meir av sild og makreli, meðan tað er útflutt minni av svartkjafti.
Samlaða virðið fyri hesi fiskasløgini er vaksið 17%, meðan nøgdin er minkað 8%.
Fyri botnfiskasløgini tosk, hýsu og upsa er eisini vøkstur í útflutningsvirðinum. Her er tað serliga fyri toskin, at virðið av útflutninginum er økt, við 85 mió. kr. svarandi til 16%. Í nøgd er vøksturin 7%.
Útflutningsvirðið tvífaldað eftir 7 árum
Samlaða útflutningsvirðið av fiskavørum er seinastu árini vaksið nógv. Í 2010 fór útflutningsvirðið fyrstu ferð upp um 4 mia. kr., og í dag er tað oman fyri 8 mia. Seinastu 12 mánaðirnar hava vit útflutt fyri 8,4 mia. kr.
Tað er serliga tann stóri vøksturin innan alivinnuna, sum er orsøkin til henda stóra vøkstur. Í 2008 útfluttu vit laks fyri 824 mió. kr. Í 2009 fór útflutningurin uppum eina mia. og var 1,2 mia. Seinasta árið hava vit útflutt laks fyri beint omanfyri 4 mia., og er laksur næstan helvtin av samlaða útflutningsvirðinum av fiskavørum.
Hóast laksaútflutningurin er fremsta orsøk til stóra vøksturin, hevur eisini verið stórur vøkstur í útflutta virðinum av uppsjóvarfiski og serliga av makreli og sild.
Útflutningsvirðið av makreli er meir enn fýrfaldað síðan 2007, og av sild er tað meir enn trífaldað. Seinasta árið hava vit útflutt markrel fyri 1,1 mia. og sild fyri hálva mia. kr.


text:
Ein svensk kvinna er saknað eftir at kavbáturin UC3 Nautilus sakk millum Danmark og Svøríki.
Kavbáturin var funnin siglandi við Køge Bugt, boðaði danska verjan frá klokkan 9.39. Nú er báturin sokkin, og eigarin Peter Madsen er bjargaður.
Madsen sigur at hann var einsamallur umborð á kavbátinum, men svenska løgreglan heldur, at ein svensk kvinna eisini hevur verið við. Kvinnan er saknað.
– Hetta var bara ein royndartúrur, har eg vandi ymiskt umborð á kavbátinum. So stungu trupulleikar seg upp, sigur Madsen við TV 2.
Tasð var maðurin hjá svensku kvinnuni sum eftirlýsti hana, men eigarin av kavbátinum Madsen sigur at kvinnan fór í land hóskvøldið á Refshaleløen í Keypmannahavn.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Nýggj tøl frá danska handverksráðnum vísa, at smáar og miðalstórar fyritøkur í Danmark hava jaliga hugsan um komandi tríggjar mánaðirnar.
Handverksráðið, ið umboðar 20.000 smáar og miðalstórar fyritøkur, kannar hvønn ársfjórðing, hvat tílíkar fyritøkur meta um útlitini fyri komandi mánaðirnar. Nýggjasta kanningin vísir, at fyritøkurnar rokna við størri virksemi um tríggjar mánaðir enn í dag.
”Tað er at fegnast um, at fyritøkurnar vísa eitt ávíst bjartskygni viðvíkjandi gongdini næstu tríggjar mánaðirnar. Ferð er umsíðir aftur við at koma á búskapin, og líkt er til, at smáu og miðalstóru fyritøkurnar eru til reiðar at fylgja við. Tá tað er sagt, er eftirspurningurin tó framvegis als ikki nøktandi,” sigur Jacob Thiel, leiðandi búskaparfrøðingur hjá Handverksráðnum.
Kelda: bygnet.dk


text:
Bjørt spyr um sølu av føroyskum kjøti
Munnligur fyrispurningur um sølu av føroyskum kjøti, settur Johan Dahl, landsstýrismanni í vinnumálum.
1. Hvussu ætlar landsstýrismaðurin at loysa avbjóðingarnar, tá undantøkini at selja føroyskt kjøt í handlum og matstovum fer úr gildi í juni 2015?
2. Ætlar landsstýrismaðurin á nakran hátt at broyta lógina, fyri at styrkja menningina av føroysku matvinnuni? Um ja, á hvønn hátt?
3. Hevur arbeiðsbólkurin, sum settur varð at arbeiða við matvinnumenning og matvørutrygd gjørt nakað tilmæli um hvussu til ber at tryggja framhaldandi sølu av føroyskum kjøti og menning av matvinnu okkara?
4. Um nei, hvør er orsøkin til, at tilmælið ikki er komið?
Viðmerkingar
Um fáar mánaðir fer úr gildi undantakið í matvørulógini, sum ger, at handlar og matstovur kunnu selja føroyskt kjøt, sum ikki er framleitt undir løggildum viðurskiftum. Tað merkir, at frá juni 2015 skal føroyskt neyta- og seyðakjøt, ætlað at selja í handlum og matstovum, verða slátrað og turkað í løggildum hølum og hjallum.
Hetta elvir til stúran í matstovuvinnuni, hjá bóndum og borgarum fyri, at tað kann fara at skaða menningina av føroysku matvinnuni, tí útboðið verður skert, ov eintáttað og avmarkað.
Durasøla – tað er, at fólk sjálvi keypa beinleiðis frá bóndum, fer tó framhaldandi at vera júst sum í dag.
Fyri at lýsa hesa avbjóðing, setti Landsstýrismaðurin í januar ein arbeiðsbólk at viðgera spurningar um matvøruframleiðslu úr føroyskum neyta- og seyðakjøti. Í bólkinum vóru umboð fyri kokkayrkið, Bóndalfelagið, Útoyggjafelagið umframt Vinnumálaráðið og Heilsufrøðiliga Starvsstovuna. Bólkurin skuldi koma við einum tilmæli í apríl, men einki hevur verið alment at frætta um hetta.
Spurningarnir verða settir til tess at fáa fram, hvat landsstýrismaðurin ætlar at gera fyri at loysa eyðsýniligu avbjóðingarnar og hvat er komið burturúr arbeiðinum hjá bólkinum, sum varð settur at lýsa avbjóðingarnar.
Á Løgtingi 8. desembur 2014
Bjørt Samuelsen
tingkvinna


text:
John Keats (1795-1821) var enskur romantikari og hevur hann ávirkað høvundar upp gjøgnum tíðirnar. Millum aðrar Jorge Louis Borges. Annars skal sigast, at tá ið Alexandur fór at umseta yrkingina „La Belle Dame sans Merci“ í 1973, royndi hann at staðflyta hana. Hon er sikkurt ætlað at fara fram við okkurt vatn í Sveis ella Italia ella onkrum øðrum romantiskum stað í suðureuropa. Men í týðingini gongur hon fyri seg Millum heygar … tað er eitt stað í Skarðhaga millum Oyndarfjørð og Fuglafjørð, har huldufólkini skuldu búgva.
Tekstir í Vencili
La belle dame sans merci (yrking). Nr. 16/2015, s. 59-60.


text:
Viš at hųgraklikkja į ein teig og velja Check Spelling, ber til at ręttlesa ein teig ķ Firefox.
Tį hetta er gjųrt, veršur teksturin ręttlisin so hvųrt nakaš veršur skrivaš og ein reyš strika veršur sett undir orš, sum ikki eru viš ķ oršabókini.
Velja mįl
Tį iš tś hevur valt Check Spelling, kann vera neyšugt at hųgraklikkja į teigin einaferš afturat og velja mįliš, sum ręttstavarin skal brśka.
Taš ber einans til at velja mįl, tį iš Check Spelling er valt.
Altķš kanna stavseting
Taš ber eisini til at seta Firefox upp, so at teksturin altķš veršur kannašur uttan at taš er neyšugt at velja Check Spelling hvųrja ferš.
Far inn undir Tools, Options ķ Firefox-valmyndini.
Far undir spjaldriš Advanced ķ Options-vindeyganum.
Vel Check my spelling as I type. Hetta ger at taš ikki er neyšugt at velja Check spelling ķ teigum viš meira enn einari reglu. Ķ teigum viš bert einari reglu er framvegis neyšugt at velja Check spelling.
Altķš ręttlesa tekst ķ teigum viš bara einari reglu.
Um tś eisini altķš vil ręttlesa tekstin ķ teigum viš bara einari reglu, kann taš gerast soleišis:
Skriva about:config ķ adressuteigin ķ Firefox.
Vel at halda fram um įvaringin nišanfyri veršur vķst.
Skriva spellcheckdefault ķ Filter-teigin.
Dupultklikk į regluna viš layout.spellcheckDefault-viršinum. Hetta opnar eitt vindeyga har viršiš kann broytast. Set taš til 2 og vel OK.


text:
Barbara Holm 20.06.2017 (15:35)
Almenn móttøka fyri Hanusi Joensen
Í samband við at Hanus Joensen fer frá sum skúlastjóri í Skúlanum á Fløtum, verður skipað fyri hátíðarhaldi í skúlanum í Kongagøtu (við Grasagarð) hósdagin 22. juni 2017, kl. 14:00 – 17:00.
Fráfarandi skúlastjóri tók læraraprógv í 1974, fekk starv í Felagsskúlanum á Oyrarbakka og tók seinni fleiri leiðsluútbúgvingar. Frá 1981-1997 var hann fyrstilærari í Kollafirði og frá 1997 til 2014 skúlastjóri í Tórshavnar Kommunuskúla.
1. januar 2015 vórðu Venjingarskúlin og Kommunuskúlin lagdir saman, og Hanus gjørdist stjóri í nýggja skúlanum og tók samstundis á seg avbjóðandi uppgávuna at sameina skúlarnar.
Skúlin á Fløtum er sera fjølbroyttur skúli við umleið 770 næmingar við fleiri eindum. Lopfjølin, ið heldur til í Margarinfabrikkini, er partur av skúlanum, og tað er Dímunar skúli eisini. Harumframt er nógv annað serstakt, ið bjóðað verður fram: Eitt nú fótbóltsskúli, sertilboð í Gula skúla, Litir í Leiki (tónleikatilboð), kreativ skriving, fjarlestur o.a.
Tað, sum hevur eyðkent leiðslustílin hjá Hanusi, er opinleiki fyri nýggjum møguleikum, íverksetan, kveikjan og kreativitetur. Sigast kann, at Skúlin á Fløtum gongur á odda á fleiri økjum, leiðslan hevur við hepnari hond sett út í kortið og hevur saman við fjøltáttaða starvsfólkahópinum lagt lunnar undir ein spildur nýggjan skúla. Innan talgildu tøknina t.d. byrjaði tað fyri fleiri árum síðani í Kommunuskúlanum við Vitaneti og elektroniskari protokollføring. Økið er í støðugari menning og hevur flutt seg til talgildar bøkur, skúlaútvarp og virkna heimasíðu o.a. Tónleikaundirvísingin hevur lutvíst verið um netið, við lærara sitandi í Helsinki, og alla tíðina verður roynt at finna nýggjar, haldbarar loysnir á talgilda økinum.
Øll eru hjartaliga vælkomin í skúlan í Kongagøtu hósdagin kl. 14 - 17.
Miðlabólkurin í Skúlanum á Fløtum
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Í dag var seinasti vanliga skúladagur hjá 9. flokki, so skúladagurin í dag var øðrvísi enn hann plagar at vera. Fyrst ótu næmingar í 9. flokki morgunmat saman við lærarunum í deildini. Síðani skipaði flokkurin fyri ymsikum til undirhalds í fimleikarhøllini. Sum vanligt er seinasta skúladag, endaði skúladagurin við, at øll fingu grillaðar pilsur og sunnkist.
Vit á skúlanum ynskja næmingunum í 9. flokki alt tað besta við próvtøkunum, sum verða komandi mánaðin, og takka fyri eina góðan síðsta skúladag.


text:
Krøvini til almennu umsitingina vaksa alsamt. Tað sæst millum annað í teimum ásetingum, mannagongdum og skipanum, sum eru settar í verk, og alsamt verða settar í verk, at stýra almenna virkseminum. So hvørt, sum krøvini eru vorðin fleiri, hevur Gjaldstovan fingið álagt fleiri og fleiri uppgávur, har endamálið er at stuðla munadygga almenna fyrisiting.
Skeiðskatalog verður gjørt tvær ferðir um árið, um várið og um heystið. Í skeiðskataloginum eru uml. 30 ymisk skeið. Flestu skeiðini eru við fastari skrá og undirvíst verður í frálæruhølunum í Fíggjarmálaráðnum. Nøkur skeið eru eftir avtalu og skráin verður løgd í samstarvi við stovnin, sum bíleggur skeiðið.
Gjaldstovan | Kvíggjartún 1 | FO-160 Argir | Tel: +298 35 24 00 | Fax: +298 35 24 01 | gjaldstovan@gjaldstovan.fo | EAN 5797100000010 | V-tal 343269


text:
Á les.fo finnur tú upplýsingar um útbúgvingar í Føroyum savnaðar á einum stað. Eisini er ymisk viðkomandi kunning til dømis um stuðulsmøguleikar, hagtøl um útbúgvingar, leiðbeining um hvussu tú velur eina útbúgving og ymisk góð ráð.
Málið við heimasíðuni er at geva greiða og dagførda kunning um útbúgvingar í Føroyum og viðkomandi viðurskifti í hesum sambandi.
Heimasíðan www.studyinfaroeislands.fo er ætlað lesandi úr útlondum og lýsir tí útbúgvingar, stakgreinar og onnur lestrartilboð, sum eru áhugaverd í hesum sambandi. Síðan fevnir eisini um praktisk viðurskifti, t.d. uppihaldsloyvi, arbeiðsloyvi, bústaðarmøguleikar, skattlig viðurskifti, livikostnað o.a. At geva útlendskum lesandi møguleika fyri at taka sína útbúgving í Føroyum, ella partar, kann skunda undir, at fleiri lesandi verða í Føroyum, og at lestrarumhvørvið verður meira dynamiskt og fjøltáttað.
Føroya Ungdómsráð umsitur Les og Lær í Føroyum í samstarvi við Mentamálaráðið, skúlar kring landið og viðkomandi stovnar og fyritøkur. Bókin Les&Lær í Føroyum kemur út á hvørjum ári sum árbók og er til taks á øllum bóksøvnunum kring landið og í bókhandlunum.
Les meira um Føroya Ungdómsráð her.
Heímasíðan lýsir útbúgvingar bæði til ung í skúla, ung í læru, víðari lestur og til vaksin.
Á forsíðuni í ovasta bredda sært tú upplýsingar um lestrarvegleiðingar á skúlunum. Spyr heldur einaferð ov nógv.
Vónandi er Les og Lær í Føroyum tær ein hjálp, tá ið tú velur tær tína útbúgvingarleið.
Les&Lær ynskir at hoyra frá tær. Sig tína meining, um hvat kundi verið greiðari, betri ella meiri áhugavert. Kanska tú hevur okkurt hugskot til okkum, so vit kunna bøta um útbúgvingarvegleiðingina bæði á heimasíðuni og í bókini.
Send okkum boðini til les@les.fo


text:
Tíðindi
26. februar 2018
Vit liva í einari talgildari verð, og talgildir miðlar eru natúrligir partar av okkara samfelag og av okkara samskifti. Hetta er komið fyri at vera og meira kemur afturat, tí framtíðin er eisini talgild. Vit hava nógvar fyrimunir av tøknini, men ein vansur kann vera, at vit gerast so upptikin av tí talgildu verðini og tí samskiftinum, sum er har, at vit gloyma at annað samskifti og virksemi eisini krevur okkara ans.
Vit vita til dømis, at um vit nýta telefonina, tá vit koyra bil, vísa vit ikki ferðsluni nóg stóran ans, og ólukkur kunnu henda. Fokus er á hetta, og vit fáa bót, um vit verða tikin í hesum. Samspæl og samskiftið við barnið krevur eisini, at vit vísa barninum ans, men um okkara uppmerksemi er meira á t.d telefonini, fær barnið ikki tað uppmerksemið, sum krevst fyri at tað kann menna samskiftið og tilogna sær sosialar og málsligar førleikar. Børnini hjá okkum hava tørv á og fara altíð at hava tørv á, at vit vaksnu eru nærverandi. Tí tað er gjøgnum beinleiðis samband og samspæl við onnur, at henda menning vanliga fer fram. Tað er tí neyðugt, at vit eisini fáa fokus á, hvussu vit nýta skíggjar, tá vit eru saman við børnum.
Tað fyrsta samspælið
Tað fyrsta natúrliga samspælið millum barnið og tann vaksna er sera týdningarmikið. Tað er her, grundarsteinurin fyri alt samskifti verður lagdur. Barnið lærir at vera saman við øðrum og lærir hvussu samspæl og samskifti fer fram. Tað lærir millum annað at vísa og deila uppmerksemi, at brúka og skilja eygnasamband og andlitsbrøgd, og at eitt samskifti fer báðar vegir. Vanliga læra tey flestu børnini at fara í hetta samspæl bara við at vera saman við øðrum. Stigvíst mennir barnið teir eginleikar, sum eru neyðugir fyri at kunna samskifta og fara í samspæl við tey menniskjur, sum eru um barnið og hava umsorgan fyri tí. Hetta fyrsta samspælið er sostatt grundleggjandi fyri ta fyrstu menningina, men eigur eisini at vera grundleggjandi fyri samskifti í víðari menningini (Hewett et al. 2012). Tað kunnu tó vera íbornar umstøður, sum gera, at henda menning er seinkað ella tarnað.
Um hetta grundleggjandi fyrsta samspælið verður órógvað av telefonum og tøkni hjá okkum vaksnu, kunnu vit hugsa okkum, at tað kann gerast trupult hjá summum børnum at menna samskiftið og at tilogna sær málið. Tí er alneyðugt, at øll vaksin, ið varða av børnum, avmarka nýtsluna av t.d. telefonum og teldlum, tá tey eru saman við sínum egnu børnum og saman við øðrum børnum.
Mítt starvsliga og egna bakstøði fyri hesa grein
Seinastu 10 árini havi eg sum taliráðgevi havt mína dagligu gongd á dagstovnum í Føroyum. Eg starvist við børnum sum av ymiskum orsøkum hava tørv á at fáa taliundirvísing og veiti starvsfólkum og foreldrum ráð og vegleiðing, tá børn hava avbjóðingar innan mál og talu. Tá eitt barn hevur tørv á taliundirvísing eru serligar umstøður, sum gera tað avbjóðandi hjá barninum at vera í vanligari menning og tí kann tað vera neyðugt at arbeiða beinleiðis við hesum undir skipaðum og friðarligum kørmum.
Tá eg byrjaði í hesum starvi fyri 10 árum síðan, kendu vit ikki til snildfonir og teldlar, og vit vistu sjálvandi ikki, hvønn týdning tað seinni fór at hava fyri samskiftið millum vaksin og børn. Tá var fokus á, at børn í Føroyum hoyrdu alt ov nógv útlendsk mál í sjónvarpinum og á telduni, og at hetta kundi ávirka tey málsliga. Sum taliráðgevi upplivdi eg eisini, at serliga tey børnini, ið ikki vóru sterk málsliga, fingu eyka trupulleikar við at tilogna sær tað føroyska málið, tí tey vórðu ávirkað serliga av donskum og enskum filmum og spølum. Hóast nógvar góðar føroyskar barnaløtur vóru at síggja í sjónvarpinum, var tað ikki nokk. Tað var ein stórur saknur, at tað ikki bar til at keypa tær umsettu barnarøðirnar, sum til dømis Mumi og Mowgli. Tá mínar gentur vóru lítlar, vóru millum annað hesar barnarøðir ein partur av okkara gerandisdegi, tí vit vóru so heppin at hava eina ommu, sum tók upp fyri okkum, og tí bar til at síggja tað aftur. Ofta hugdu vit eftir tí saman, og eg ivist ikki í, hvussu stóran týdning tað hevur havt fyri tær at hoyra tað føroyska málið í hesum røðum, og vit eisini kundu tosa saman, um hvat hendi í filmunum. Heima hjá okkum hava eisini fleiri mál verið (føroyskt, danskt og enskt) eins og í nógvum øðrum familjum, og tað var tí eisini serliga neyðugt at leggja dent á tað føroyska málið.
Í 2008 var arbeitt fyri at fáa Mentamálaráðið at raðfesta hetta økið, so tað kundi lata seg gera at keypa hesar umsettu barnarøðir og annað føroyskt tilfar. Tað kom onki burturúr, og í dag hevur Kringvarp Føroya enn ikki rættindini til umsett tilfar, og tað kann tí ikki liggja á heimasíðuni.
Tøkni og tann málsliga ávirkanin í dag
Tíðirnar broytast, og málini broytast sjálvsagt eisini við hesum, og tað er onki nýtt í tí. Í dag hoyra børn í Føroyum enskt eins og í øðrum londum, og tað er vorðið vanligt, at børn brúka enskt (og danskt) bæði í spæli og dagligari talu. Nógv ensk orð eru fastur partur av orðafeinginum bæði hjá børnum og vaksnum, til dømis “cool” og “mega”. Um hetta er gott ella ringt kunnu tað vera ymsar meiningar um. Men ein sannroynd er tað, at tað føroyska málið hevur harðari kapping enn aðra staðni, tí telduspøl, filmar og annað líknandi hjá børnum og ungum ikki eru á okkara móðurmáli. Tað er eisini vorðið sera vanligt, at tær føroysku barnasendingarnar verða valdar frá, tí tað er skjótari og lættari at finna ein útlendskan film á til dømis Youtube og Netflix.
Eg haldi eisini, at vit hava eina avbjóðing og eina uppgávu framman fyri okkum, tá námsfrøðingar í vøggustovum greiða frá, at fleiri føroysk børn niður í 1-2 ára aldur til dømis telja og syngja á enskum og nýta ensk orð fyri vanlig hugtøk, til dømis litir og fruktir. Snildfonir og teldlar eru nú ein so natúrligur partur av okkara gerandisdegi, at tað ikki er óvanligt, at eisini hesi yngstu børnini sita við hesum tólum og sjálv “youtuba” filmar. Av tí at filmarnir ofta eru á enskum, verður tað eisini tað málið tey læra. Tað kann verða trupult at uppbyggja móðurmálið, tá tann útlendska ávirkanin byrjar so tíðliga. Hvussu skal barnið læra at brúka og benda t.d. orðið /reytt/, tá tað heldur, at tað eitur /red/?
Tað er sera umráðandi, at tilfar til børn og ung verður umsett til føroyskt og landsins myndugleikar eiga at taka hetta í størsta álvara.
Samskifti og sosialir førleikar
Málið er eisini eitt sosialt fyribrigdi, sum mennist best við at tað verður brúkt saman við øðrum og tað kann verða trupult, tá vit eru upptikin av hvør sínum. Tí hevur tað stóran týdning, at foreldur sita saman við børnunum og síggja føroyskar barnasendingar saman við teimum. Tá fær man eina felagsløtu og tað ber til at tosa saman um tað, sum man hevur sæð.
Tá tey lítlu børnini sita nógv við hvør sínum skíggja, missa tey eisini tað sosiala samspælið og samskiftið, sum tey kundu fingið, um tey ikki sótu við hesum tólum. Tá læra tey heldur ikki at vera saman og fáa ikki ment teirra sosialu førleikur, sum tey skulu í barnaárunum, sambært Albert Gjedde, professara og heilagranskara (TV2, 15/3-2016). Ein WHO-rapport frá mars 2016 vísti, at serliga donsk børn (11-15 ár) brúka minni og minni tíð saman aftaná skúlatíð. Albert Gjedde vísir á, at vit menniskjur ikki eru tvey–dimensionel, og tí skulu vit vera fysiskt saman fyri at menna okkara sosialu førleikar. Vit kunnu læra nakað av teimum sosialu miðlunum, men hetta kann ikki koma í staðin. Vit skulu vera saman fyri at læra at avlesa hvønnannan. Hann stúrir fyri, at tey børnini, sum nú vaksa upp, gerast sosialt inkompetent, tí tað gerst alsamt meira vanligt, at tey smáu børnini eisini sita hvør sær við hesum tólum og eru minni og minni saman. Hetta kann hava við sær, at tað grundleggjandi samskiftið ikki verður ment nóg væl.
Vit vaksnu og okkara talgildi atburður
Tað er ikki bert børnini, sum eru upptikin av tøknini. Vit vaksnu eru ikki minni upptikin, kanska meir í mongum førum. Vit lesa tíðindi og yvirskriftir á ymiskum tíðindaportalum og eru á sosialum miðlum, sum tildømis Facebook, Messenger og Instagram. Tað er ein natúrligur partur av okkara gerandisdegi, og vit fáa lætt og ómakaleyst samskift við okkara kæru, sum ikki eru nærindis. Hetta er eitt sera gott amboð, men vit noyðast at hugsa um, hvørjum tíðin fer frá, og hvussu vit samskifta við okkara kæru, sum eru hjá okkum?
Herumframt hava nógv eina snildfon sum arbeiðstelefon, og hetta gevur møguleika at arbeiða heimanífrá. Umframt at avgreiða telefonsamrøður er lætt og skjótt t.d. at lesa og svara teldupostum. Hetta er eisini eitt hent og gott amboð og kemur kanska serliga væl við hjá barnafamiljum, sum hava tørv at kunna flexa millum privat- og arbeiðslív. Tað er tó neyðugt at handfara øll hesi góðu amboð við størsta skynsemi, so tað ikki órógvar okkara samveru við børnini.
Samskiftið við børnini kann vera í vanda, tá vit vaksnu eru ov upptikin og bundin av tøknini (Jesper Juul, TV2 Østjylland 20/6-17; Jonas Proschold, Politiken 18/6-17). Tá fáa tey ikki tað uppmerksemið, tey skulu hava fyri at menna seg kensluliga, sosialt og málsliga. Samstundis síggja børnini, at tað er í lagi at vera á snildfonini ella teldlinum allatíðina, tí vit vaksnu gera tað. Børnini gerast sostatt eisini bundin av hesum eins og vit vaksnu ,og soleiðis melur tann keðiliga ringrásin. Vit vaksnu mugu hugsa um, hvat vit sjálv gera, tí vit eru fyrimyndir hjá børnunum.
Vit eiga øll ábyrgd og kunnu øll gera mun
Um ringrásin skal steðga, og mynstrið broytast, mugu vit, ið eru um børn, leggja telefonina og teldilin frá okkum, tá vit eru saman við børnunum, bæði tá tey eru lítil, størri og stór. Tað er ongantíð ov seint at byrja. Tað eru vit foreldur, sum eisini skulu menna sosialu og málsligu førleikarnar hjá okkara børnum. Málið hevur eisini beinleiðis samband við lesi- og skrivimenningina, so tað hevur eisini sera stóran týdning fyri skúlagongdina hjá børnunum, at tey hava fingið so gott í beinið sum til ber, áðrenn tey fara í skúla. Vit vita, at tað er gott fyri málsligu menningina, at vit syngja og lesa við teimum. Men vit skulu eisini geva okkum tíð bara at práta við børnini og lurta eftir teimum og geva teimum tað besta uppmerksemið, vit eiga, eisini í gerandisløtunum.
Okkum dámar øll at fáa uppmerksemi frá tí, sum vit tosa við. Tað er ongantíð stuttligt at tosa við ein, sum ikki tykist at lurta og sum ikki leggur í at svara. Samrøðan gongur eisini betri, um báðir partar eru við. Børnini hava tørv á at fáa nógvar góðar gerandisløtur, har tey sleppa at venja samskiftið og málið. Vit læra málið við at brúka tað, og tað er í gerandisløtunum, at børnini kunnu venja málið. Tað er her, at tey kunnu venja seg at seta orð og setningar saman. Tað eru gerandisløturnar, ið gera munin, og tað er heima, at vit skulu geva hesum ans, tí tað eru har, at skíggjarnir fylla.
Á allarflestu dagstovnunum verður gjørt eitt stórt arbeiði at menna børnini, eisini málsliga. Men sum alla aðra staðni er tíðin knøpp og børnini mong, og tað kann vera avmarkað, hvussu nógv beinleiðis samband eitt barn hevur við ein vaksnan gjøgnum dagin.
Tað er nettup hetta beinleiðis samband, sum kann menna barnið, um tað annars er eitt gott og gevandi samband, sum gevur barninum møguleika at menna samskifti og mál. Tann dagliga málmenningin nýtist ikki altíð at vera skipað. Tað kann vera nokk bara at vera til staðar í løtuni. Vera lurtandi og forvitin og hoyra og síggja barnið, har sum tað er og hetta skal man sjálvandi eisini minnast til á dagstovnunum. Vit eiga øll at finna nærveruna fram, tí vit eiga øll ábyrgdina. og vit kunnu øll gera mun.
Lisbeth Gotved Petersen er útbúgvin audiologopedur, tali-, hoyri- og lesiráðgevi frá Københavns Universitet í 1997 og hevur seinastu 10 árini starvast sum taliráðgevi hjá Sernámi.
Hon og maðurin hava tilsamans seks børn í aldrunum 14-26 ár og búgva í Havn.
Greinin stóð í Sosialinum í august 2017.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Á móttøku á Reinsarínum sunnudagin 10. september handaði Team Rynkeby Føroyar Krabbameinsfelagnum peningagávu. Krabbameinsfelagið takkar fyri stuðulin, sum er oyramertkur til børn við krabbameini og børn við lívshættisligum hjarta- og lungasjúkum.
Team Rynkeby Føroyar handaði Krabbameinsfelagnum peningagávu
Dan Klein --- 12.09.2017 - 08:33
Talan hjá Magnus Magnussen, nevndarlimi í Krabbameinsfelagnum, á móttøkuni í Reinsarínum sunnudagin:
Góðan dagin øll somul
Tað er við eini sera góðari og sera eyðmjúkari kenslu at eg í dag standi her og taki ímóti hesi gávu vegna Krabbameinsfelagið, sum umsitur hesar pengar.
Krabbameinsfelagið er ein áhugafelagsskapur og sama kann sigast um Team Rynkeby Føroyar.
Vit sum standa her í dag, og nógv onnur, eru áhugaði í at hjálpa, hjálpa fólki sum hava fingið krabbamein og aðra lívshóttandi sjúku.
Innsavnaði peningurin skal brúkast til at hjálpa børnum, sum eru rakt av lívshættisligum sjúkum, - krabbamein, hjarta- og lunga sjúkum.
Tey sum eru rakt og tey sum blíva rakt, skulu fáa eitt so gott og virðiligt lív sum møguligt. Eisini skulu pengarnir brúkast til og at granska í hesum sjúkum.
Eg vaks upp í einari lítlari kullu norðan fyri Havnina, ein sera vøkur, góð, hugnalig og fevnandi kulla. Tað var hon sum varð full av Skodabilum, tí teir trektu ikki niðan aftur J, -tann trupuleikin bleiv til endans loysturJJ
Fólkini vóru sera fitt og fyrikomandi og vit spældu úti næstan allan dagin, - í haganum, bygdini og fjørðuni – vit fangaðu millum annað Krabbar og teir fingu ikki altíð tað bestur viðferðina og teir flestu doyðu.
Sama kann sigast um tann “Krabban” sum vit øll somul í dag royna at fanga, hann skal eisini einaferð “doyggja”.
Tað fyrsta sum eg sjálvur kann minnast til hesa sjúku var umleið 1970. Vit spældu og runnu runt í bygdini og knappliga stóð hon har. Ein ung, fitt og pen kona, sum altíð hevði verðið har, - hon var ein partur av bygdini, men nú var hon knappliga blivin gul, sóljugul!!!!!
Hettar er ein av teim sjónunum sum ongantíð fara frá mær.
Hví var hon knappliga blivin gul?
Jú eg fekk at vit at hon var sjúk og hevði fingið “kreft”.
Sjálvt um hon var blivin gul, so gavst hon ikki við at ganga úti og vit sóu at hon bleiv veikari og veikari. Eg skilti einki hví so var, hon hevði jú “kreft” og í mínum hugaheimi, so skuldi eingin trupulleiki veri her. Helt at “kreft “ merkti styrki.
Men soleiðis var tað ikki, hon bleiv veikari og veikari, gavst at ganga úti og til endans tapti hon kampin.
Soleiðis var tað tá, hevði ein fingið kreft, so var tað ein sjúka sum ein doyði av, men soleiðis er tað tíbetur ikki í dag.
Sjúkan var heldur ikki nakað, sum fólk tosaðu so nógv um - tað var tabu - um ein spurdi so fekk ein eitt stutt svar, - einki bleiv tosað.
Àðrenn orðið kreft kom, bleiv tað kallað tering, fólk tardust spakuliga vekk, akkurát sum vit kenna tað við jarni.
Tá ein fekk kreft, var tað deyði.
So kom orðið krabbi - krabbamein, - veit ikki hví, men hettar var eitt skifti til eitt sindur av vón og minni tabu.
Ì 1981 stóð eg i læru á Skipasmiðjuni her í Havn, millum annað saman við okkara fyrrverandi formanni. Hann bleiv raktur av kreft hettar árið. Hettar var ein øgilig staðfesting fyri okkum sum lærdu saman við honum, at hettar unga lívið fekk so harða viðferð
Minnist meg rætt so var tann kemoin sum hann fekk, fyrsta viðgerðin sum bleiv givin í Føroyum , sum hevði til endamáls at grøða fólk við kreft.
Hann plagdi at siga við meg beint áðrenn vikuskifti, ja Magnus, tað er munur á, nú fari eg at fáa mær kemo og síðan spýggja í fleiri dagar meðan tit fara í býin at hugna tykkum.
Soleiðis var tað og tað føldist so sera órættvíst.
Sjalvur varð er raktur av krabbameini í 2010, so eg kenni hettar á mínum egna kroppi. Tað er eisini tí eg standi her í dag.
Eg vil fegin hjálpa, og vera við til at gera mun. Gera tað møguligt at basa hesum sjúkunum og at vera við til at gera alt hettar minni tabu.
Eg minnist hvussu veikur eg var tá eg var sjúkur, men óansæð hvussu móður eg var, so hjálpti tað altíð at gera okkurt fysiskt, bleiv hvørja fer minni móður eftir fysiskt arbeiði. Eg súklaði nógv hesa tíðina og hjálpti tað sera nógv.
At vera fysiskt aktivur til dagligt, eisini tá ið ein er frískur, er ein stór hjálp.
Piet Hein hevur einaferð sagt:
Der er en ro
Der beror på
At du er tro mod det du tro
Eg hevði eisini eina trúgv - Hóast eg var sjúkur og veikur, so hevði eg alla tíðina trúnna uppá, at eg fór at blíva frískur aftur, og eg føli meg hepnan at tað bleiv so.
Tá eg var sjúkur, stytti eg mær stundirnar við at eg lá á sofuni og hugdi at fótbólti og Tour de France í sjónvarpinum. Havi altíð dámt væl súkling og súklukappingar.
Um somu tíð hoyrdi eg fyri fyrstu ferð um Team Rynkeby. Tá hugsaði eg við mær sjálvum, og gav mær sjálvum eitt lyfti, - blívi eg frískur aftur, so skal eg súkla til París.
Um somu tíð hoyrdi eg eisini í Ùtvarpinum, eitt prát við Alfred Hummeland, sum súklaði við einum donskum liði hjá Team Rynkeby til Paris.
Saman við fleiri, var eg við til at byrja Team Rynkeby Føroyar og vit súklaði fyrstu fer til Paris í 2014.
At súkla til Paris er ein sera stór uppliving, har øll fólkini vilja gera nógv fyri at savna pengar til hettar endamálið. Ein fantastiskur felagsskapur, har vit uppliva nógv ymisk ting, møta persónligum avbjóðingum og fáa minnir fyri livið.
At blíva gulur merkjur nú fyri okkum – vón, hjálp og vinarlag, Team Rynkeby Føroyar .
Vit í Krabbameinsfelagnum eru heppin, tí vit hava eina sum hevur verið Rynke-gul og eina sum akkurátt er blivin Rynke-gul, Jancy og Sólrun.
Ikki kann sigast annað enn at tað ger mun at granska í sjúkum. Tað er sera stórur munur á hvussu viðgerðirnar eru í dag og hvussu tær vóru.
Bara síðan at eg var sjúkur í 2010 eru munandi broytingar hendar tann rætta vegin, so tað ger mun – ja stóran mun at granska.
Vegna Krabbameinsfelagið skal eg takka Team Rynkeby Føroyar, øllum súklarunum, hjálparfólkunum, stuðlum v.m og øllum sum hava gjørt hettar møguligt, fyri eitt megnar arbeiði, sum er lagt í til at savna hesa stóru upphædd.
At enda kann eg upplýsa, at nú er komin ein umsókn, um peningaliga stuðul til at granska í barna-krabba. Eisini kann upplýsast at hjartabørn hava i ár fingið pengar til ymisk átøk v.m.
Hettar gleðast vit sera nógv um í Krabbameinsfelagnum.
Enn einaferð stóra takk fyri og góðan túr til Paris komandi ár.
Handan av innsavnaða peninginum 2016 -2017, Team Rynkeby Føroyar, tann 10. September 2017 á Reinsarínum í Tórshavn.
Magnus Magnussen
Nevndarlimur í Krabbameinsfelagnum