text:
Jens Hákun Leo
28.11.2016 - 15:55
Tíðindi > Uttanlands > Politikkur
Tá ið tíðindini bórust leygarmorgunin, at fyrrverandi kubanski forsetin Fidel Castro var deyður, mundu tey flestu við áhuga fyri politikki kring knøttin steðga á og minnast aftur á einum av teimum heilt týdningarmiklu leiðarunum í 20.øld.
Harav var ein teirra komandi amerikanski forsetin, Donald Trump, sum á Twitter fyrst skrivaði, at ”Fidel Castro er deyður”, og sum síðan millum annað helt fyri, at ”í dag minnast vit ein eirindaleysan einaræðisharra, sum píndi fólk sítt...og noktaði teimum grundleggjandi mannarættindi...í nærum seks áratíggju”.
Donald Trump helt víðari fyri um Fidel Castro, at...
- Eftirmælið hjá Castro er eitt við avrættanum, tjóvaríi, fátækradømi, einari óhugsandi líðing og einari avnoktan av grundleggjandi mannarættindum.
Og rætt er tað, so sum Donald Trump greidliga leggur upp til ímillum linjurnar omanfyri, at Fidel Castro ikki hevur so fá mannalív á samvitsku sínari, og at búskaparliga og sosiala gongdin á Kuba minni enn so altíð hevur verið tann besta undir leiðsluni hjá Fidel Castro.
Á tann hátt, og við hesum perspektivum í huga, hevur tíðarskeiðið hjá Fidel Castro ikki verið væleydnað.
Castro setti Kuba á heimskortið
Men hetta er einans ein partur av sannleikanum.
Tí søgan kemur at minnast Fidel Castro sum meira enn bara ein, sum gjørdi av við politisk mótstøðufólk, sum fekk kubanar í hópatali at flýggja av landinum, sum leyslat kriminell og sendi tey til USA, og sum ikki fekk kommunistiska planbúskapin á Kuba at koyra, sum hann skuldi.
Fidel Castro var nevniliga maðurin, sum gjørdi lítlu karibisku oynna, sum undan kollveltingini í seinru hálvu av 1950-unum var ein marionetttjóð hjá USA við tí illa dámda Fulgencio Batista á odda, til eina av teimum valdsmiklastu tjóðunum í heiminum – í øllum førum sýmbolskt sæð.
Fidel Castro setti við øðrum øðrum Kuba á heimskortið, og uttan hann er ikki óhugsandi, at Kuba einans hevði verið enn ein neutral tjóð í Karibiska Havinum. Tá ið tú nevnir Kuba fyri onkrum í dag, hugsa øll nevniliga Fidel Castro – ella Che Guevara, sum eisini var ein av oddamonnunum í kollveltingini á Kuba, inntil hann fór víðari á kollveltingarherferð sínari –, kubanskar sigarir, kubanskt romm og kubanar í útlegd í Miami.
Setti seg upp ímóti USA
Fidel Castro var eisini maðurin, sum setti seg upp ímóti tí valdsmikla USA.
USA royndi eftir 1945, sum helst øllum søgu- og samfelagsfrøðikønum kunnugt, at leggja alla Miðameriku, Karibiu og Suður Ameriku undir seg, sæð frá einum valdspolitiskum perspektivi, og eydnaðist tað í meira enn í einum føri hjá USA at gera sína stóru ávirkan galdandi í omanfyrinevndu økjum, harímillum í Chile í 1970-unum.
Tað hevur tó ímillum ár og dag ikki eydnast hjá USA at gera sína ávirkan galdandi í lítlu karibisku tjóðini, stýrd av Fidel Castro.
Harímillum royndi USA í 1961 við tí unga og óroynda John F. Kennedy á odda at fella stýrið í Havanna við einum heri av kubanarum í útlegd. Sum vit tó helst øll vita, miseydnaðist ”Bay of Pigs-innrásin”, og hevur Kuba síðan 1960-ini fingið frið frá USA til at vera ein kommunistisk tjóð – tó við undantaki frá tí sannroynd, at handilsbannið, sum USA hevur havt í gildi ímóti Kuba í nógv harrans ár, hevur verið viðvirkandi til at ”halda lív” í tí fátækradømi á Kuba, sum Donald Trump sipaði til á Twitter (sí omanfyri), og sum kubanska fólkið hevur verið noytt at liva undir í nógv ár.
Castro gav kubanarum eina vón í trongum tíðum
Fidel Castro var maðurin, sum gav kubanarum eina vón í trongum tíðum, og sum, hóast hann var illa dámdur av nógvum á Kuba ímillum ár og dag, eisini ímillum mong var ein vældámdur, karismatiskur og sjarmerandi einmansherur, sum stóð fast við sínar kommunistisku og nationalistisku hugsjónir, og sum varðveitti Kuba sum eina sjálvstøðuga kommunistiska tjóð - hetta hóast, man royndi at gera av við hann fleiri hundrað ferðir, hóast Sovietsamveldið brúkti albogar undir Kalda Krígnum, hóast Sovietsamveldið púra óvæntað fall tíðliga í 1990-unum, og hóast eitt illbrýnt USA við einari røð av amerikonskum forsetum (Castro hevur yvirlivað 11 amerikanskar forsetar) hevur verið hinumegna fjørðin.
Fideo Castro, sum stóð á odda fyri kommunistiska Kuba í tíðarskeiðnum 1959-2008 (formelt sæð, í hvussu er), var ein av berandi kreftunum í Non Aligned Movement, har ið hann var "Secretary general" í tíðarskeiðnum 1979-1983, og stuðlaði hann eisini vinstravendu kreftunum í Angola í frælsisstríði teirra ímóti Suður Afrika og Zaire í 1970-unum.
Fidel Castro hevði sum stevnumið at stuðla vinstravendum rørslum kring knøttin, og tá serstakliga í nærumhvørvinum, og var, saman við Che Guevara, sum longu lagt upp til omanfyri, eitt sýmbol fyri vinstravend kring knøttin og eitt sýmbol uppá stríðið ímóti kolonialismu, sum var nógv frammi í 1960-unum og nakað frameftir. Hann var harundir høgt virdur av sjálvasta Nelson Mandela, og var hann eitt dømi um ein, sum stillaði seg upp ímóti Goliath (USA og Sovietsamveldinum, red).
Søguskrivingin eigur at minnast Castro fyri tað, hann var
So nei tú, Trump. Fidel Castro var meira enn bara ein hópdrápsmaður. Hann hevur, sum longu nevnt, síni mannalív uppá samvitskuna, og so satt, sum er tað eitt lív eftir deyðan, skal hann helst bøta fyri tey - umframt ta sannroynd, at hann var nær við at vera viðvirkandi til at framprovokera eitt 3.heims- ella atomkríggj í 1962.
Men tann djúpt nuanseraða søguskrivingin eigur at umfata meira enn so, at ein nývaldur høgravendur amerikanskur forseti, sum saman við nógvum amerikanarum hevur ein íbornan og helst vælmeintan illvilja mótvegis Castro, skal allýsa søguliga veruleikan. Tí søgan um tann litríka og óendaliga nuanseraða Castro er meira enn so. Hann broytti altjóða politiska landslagið í 20.øld og var ein einmansherur, sum megnaði tað, sum fáur maður nakrantíð kemur at gera honum eftir.
Castro setti, uppá gott og vont, lítla Kuba á heimskortið.


c: text/html

text:
Her kunnu tit síggja viðmerkinga frá Gunvu við Keldu um at hegna havnaøki inni í Klaksvík, klikk her: “Vilja hegna havnaøki inni”. SáH
Forfatter: Símun á Høvdanum
Innlegg hjá KVR um gegnið hjá Kristian Eli Zachariassen um Bakkafrost
Her kunnu tit síggja innleggið, sum Kringvarp Føroyar hevði um gegnið hjá Kristian Eli Zachariassen í Dag & Viku í gjár tann 08.10.2018 , klikk her: “Ivi sáddur um gegni” SáH
Hoyr samrøðuna við Hans Berg Hansen í KVF, Hans Bjargaði týskum pari
Í gjár hevði Kringvarp Føroya eina samrøðu við Hans Berg Hansen, har hann fortaldi, hvussu hann bjargaði einum týskum pari í Spanien, hoyr áhugaverda samrøðuna, klikk her “Hans bjargaði týskum pari”. SáH
Lítil áhugi hjá Landsstýrismonnum fyri sjófeingi, bert Høgni Hoydal í salinum
Her sæst svart uppá hvítt, hvussu lítlan áhuga Landsstýrisfólk hava fyri fiskivinnuna. Mynd tikin niður 10:20, Bert ein Landsstýrismaður í salinum, nevnliga Høgni Hoydal og hann er noyddir at sita har, tí dagsskráin er fyrisitingin av sjófeingi, um tað ikki var, so var hann eisini burtur úr salinum, tí soleiðis plagar tað at vera, har Les meira…
Her filmsklipp frá KVF um “Ægir Open 2018”
Hetta skrivar Kringvarp Føroya um kappingina. Ægir stóð seg best í svimjikappingini, Ægir Open í Klaksvík Svimjifelagið Ægir vann flest gullheiðursmerki í Ægir Open. Orsøkin til hetta er, at nógvir av teimum ungu svimjarunum klára seg sera væl. Tað sigur sigur Signhild Joensen úr Ægir, sjá filmsklippi, klikk her: “Ægir vann mest” . SáH
Svar til Óluvu Klettskarð frá Hanus Hansen
Óluva Klettskarð hevur sett Høgna Hoydal, fiskimálaráðharra, nakrar spurningar um fiskivinnuna í Norðoyggjum. At spyrja ein havnamann um tað, tykist mær at verða at fara yvir um ánna eftir vatni, eg haldi, at vit duga betri at svara spurningunum her norðuri, so meðan eg havi bíðað eftir svari, havi eg gjørt eina roynd at svara Les meira…
Vinnuligar fiskiveiðiroyndir eftir svartkjafti í 2018
Kunngerðin um veiðu eftir svartkjafti verður nú broytt, soleiðis at 8.382 tons verða tøk til vinnuligar fiskiveiðiroyndir og verkætlanir. Nøgdin skal veiðast í føroyskum – ella NEAFC øki. Tey, ið ætla at fremja royndir innan økið, skula senda Fiskimálaráðnum umsókn. Umsóknarfreistin er kl. 12.00 mánadagin 22. oktober 2018. Umsóknarblað fæst á heimasíðuni hjá Fiskimálaráðnum, www.fisk.fo, Les meira…
Nýggj tilbúgvingarútgerð til útoyggjarnar
Trygdin og tilbúgvingin í Norðoyggjum verður lyft upp á eitt hægri støði við nýggjari útgerð til eldsløkking. Á sløkkiliðsstøðini á Varpinum í Klaksvík standa seks nýggjar pumpur og 10 smærri eldsløkkjarar – sokallaðir “Fireexpress”, sum komandi dagarnar verða flutt út á útoyggjarnar og smærru bygdirnar í Norðoyggjum. Pumpurnar kunnu brúkast við vatnveiting úr eitt nú Les meira…
Strandarlandasamráðingar um makrel, svartkjaft og norðhavssild í London hesa vikuna
Hesa vikuna hittast Føroyar, ES, Grønland, Ísland, Noreg og Russland til strandarlandasamráðingar um makrel, svartkjaft og norðhavssild í London. Samráðingarnar um makrel verða mánadag og týsdag, meðan samráðingarnar um svartkjaft byrja seinnapart týsdag og halda fram mikudag og síðan verða samráðingarnar um norðhavssild hósdag og fríggjadag. Á fundunum um makrel, svartkjaft og norðhavssild fara londini Les meira…
Tit hava tíð enn
Á býráðsfundinum hóskvøldið valdi meirilutin í Klaksvíkar Býráð at atkvøða fyri at hegna umleið 50 metrar av havnalagnum inni. At man velur at hegna ein stóran part av keiøkinum á vestara bryggju av er óskiljandi. Hóast umsitingin mælti frá, so valdi meirilutin at ganga ímóti umsitingini og mæla til, at ein partur av keiøkinum verður Les meira…

robotstxt: allowed

filter: keep


text: Ein verkfrøðingur, sum kennir til málið um brúnna um Sandá, segði mær, at ikki verður koyrandi um brúnna á ólavsøku sum ætlað. Heldur nærkast við jólum, áðrenn arbeiðið er liðugt. Teir stoypa í løtuni stóru stytturnar, og sum myndin sýnir frá vegnum á Argjum, er høgt úr ánni og upp á koyribreytina. Eisini koyra nógvir bilar við gróti og mold til tess at gera vegastubbarnar til brúnna. Stórur er jarðarmunurin. Heilt nógv tilfar skal koyrast. Har á leiðina gerast kollveltandi broytingar, tá brúgvin er liðug, tí tá fær Argir samband við vestara ringveg. (Vagnur)


text:
Tankaeksperiment: 250 íbúðir um árið í Tórshavnar kommunu
Allir flokkar lova ein ávísan skattalætta, summir eitt prosent, aðrir tvey prosent.
Hvørt prosentstig av skattinum gevur 42,5 mió krónur í skattainntøkum.
Hvat nú, um flokkarnir tordu at seta 0,5 prosentstig av hesum av til at byggja íbúðir í staðin?
So hevur býráðið tvær avbjóðingar:
1: Býráðið má biðja Løgtingið um heimild at stovna ein íbúðargrunn
2: Býráðið má biðja Løgtingið um heimild til, at hesin íbúðargrunnur sleppur at taka lán
Á fastognamarknaðinum kann ein grunnur, sum veitir góða trygd, lána 10 ferðir ta upphædd, hann sjálvur kemur við.
Eitt hálvt prosentstig er tað sama sum knappar 21 mió krónur, ið merkir, at hesin grunnur kann læna góðar 200 mió krónur at byggja fyri.
Bústaðir hevur prógvað, at tað ber til at byggja dýrar íbúðir. Hesin íbúðargrunnur skal sjálvsagt fyrst og fremst byggja íbúðir, sum eru so mikið bíligar, at fólk hava ráð at gjalda leiguna. Millum 2400-4500 krónur, alt eftir støddini.
Um íbúðirnar verða bygdar í smáum lonum, ber til at byggja 10 íbúðir fyri 8 mió, tvs. at fyri 200 mió kunnu fáast 250 íbúðir.
Hetta er ein ímyndaður leistur, har tølini eru leysliga mett eftir besta førimuni, og har eg á ongan hátt havi tryggjað mær, at tað er politisk undirtøka.
Tá tað er sagt, so haldi eg, at hetta tankaeksperiment vísir, at dreymurin um hundraðtals íbúðir í einum valskeiði er als ikki ógjørligur at gera til veruleika!
Við javnaðarkvøðu
Bergur A. Dalsgarð, valevni Javnaðarfloksins í Tórshavnar kommunu


text:
Landslið á vitjan við Stórá í dag
TB | 07/05/12
Fyrsta kapping fyri U-8 dreingir varð hildin við Stórá í dag, og umframt nógvu dystirnar har, so var tað heilt serliga við degnum í dag, at eitt av ungdómslandsliðunum var á vitjan. Hetta er fyrsta ferðin eitt landslið vitjar nýggja vøllin, og venjingarnar gingu av tí allar frægasta. Venjingin í Suðuroynni er fyrsti liður í fyrireikingunum til U-17 Norðurlendsku Meistraraheitskappina í august mánaði.
Venjararnir, Poul F. Joensen og Áki Johansen høvdu kallað U17 leikarar inn til landsliðsvenjing á Tvøroyri sunnudagin, og var venjingin tann fyrsta í røðini fram móti NM fyri U17 landslið í august. Byrjað bleiv at venja, so skjótt dreingirnar komu suður, og vant bleiv fram til kl 11, áðrenn døgurðasteðgur og hvíld var á skránni. Eftir U8 kappingina sum byrjaði kl 13, sluppu U-17 dreingirnar so at spæla ein venjingardyst móti einum úrvalsliði av ungum og evnaríkum suðuroyingum. Hesir vóru valdir út við varni, og teir vóru allir, eitt sindur eldri enn landsliðsleikararnir.
Væl nøgdir venjarar
Tá vit fingu orðið á Poul F. Joensen í gjárkvøldið, kundi hann greiða okkum frá, at venjingin hevði eydnast sera væl, og at teir vóru sera nøgdir við støðið á dreingjunum, sum manniliga kempaðu móti teimum eldru suðuroyingunum. Um umstøðurnar vóru venjararnir báðir á einum máli um, at tær kundu neyvan finnast betur í landinum, visti Poul eisini at siga frá. -Hetta verður avgjørt ikki síðsta ferðin vit vitja við Stórá, segði ein væl nøgdur Poul F. Joensen
Hugagóðir unglingar
Sjey lið frá fýra feløgum kappaðust í fyrstu barnakappingini, sum bleiv spæld við Stórá sunnudagin, og kappingin gekk framúr væl. Nógv børn, foreldur og leiðarar vóru møtt upp, og eftir nakrar góðar dystir, á frálíka nýggja vøllinum, blivu tey øll boðin innar í Ítróttarhøllina í Trongisvági, har kaffi, breyð, køkur og frukt varð bjóðað teimum.
Fýra feløgini, ið vóru umboðaði, vóru TB (tvey lið), Skála (tvey lið), Víkingur (tvey lið) og 07 Vestur, við einum liði.
Stuttligt var at síggja, hvussu hugagóðir hesir ungu garpar tuskaðu runt, hóast úrslitið ikki altíð bleiv so flott. Týdningarmesta var tó, at øll høvdu tað stuttligt saman, og spældu eina rúgvu av fótbólti.
Drívið á tit røsku børn, so fara tit møguliga í framtíðini, at umboða besta liðið í felagi tykkara.


text:
Wisconsin
Wisconsin er stakríki í Sambandsríkinum Amerika við umleið 5,6 mió. íbúgvum. Høvuðsstaðurin er Madison og Milwaukee er størsti býurin. Í norðri hevur Wisconsin mark við Michigan, í vestri við Minnesota og Iowa, og í suðri við Illinois. Í norðri liggur Superiorvatn og í eystri liggur Michiganvatn. Í statinum Wisconsin er Scott Walker (ein republikanari) guvernørur, og hann kom til valdið uppá at skapa fleiri arbeiðspláss. 250 000 arbeiðspláss eftir fýra ára valskeiðnum hjá guvernørinum, lovaði hann [1]. Eitt sum Walker hevur gjørt er at fara í hernað ímóti fakfeløgum hjá alment løntum.
Eyknevni er Grevlingurstaturin (enskt: The Badger State).
Innihaldsyvirlit
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Dugnaligir jarðarmenn, sum hava tikið eftir teimum royndum, amerikanska búnaðarráðið hevur latið gera, hava gjørt Wisconsin til eitt av høvuðsbúnaðarlondunum í USA. Tað vaksa ymisk sløg av grøði á teimum ymisku teigunum, so sum moldin hóvar seg best til. Jørðin er pløgd, so at vatnið skal ikki taka moldina við sær, tá ið grovt regn er, men heldur ikki seta ov skjótt frá. Í strævnastu innheystingartíðini, seinnapartin í juli og fyrrapartin í august, er ikki sjáldan, at manningin á skurðtreskjarunum arbeiðir alt samdøgrið, helst tá ið illveður hóttir við at oyðileggja hveitina. Hvør treskjarin arbeiðir móti 40 monnum.
Mjólkarvørur eru eisini ein stórur partur av Wisconsins búskapur.
Býir[rætta | rætta wikitekst]
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Tíðindi
UPPLATINGARTÍÐIR Í SUMMAR
SUMMER OPENING HOURS
Frá 2. juli til 17. august hevur Landbókasavnið opið mánadag - fríggjadag kl. 10-16
Mánadagin 30. juli er stongt
Opening hours from July 2nd to August 17th - monday to friday from 10-16
The library is closed on July 30th
Seinastu greinar
Í síðstu viku vóru Landsbókavørðurin, Annika Smith og Tanya Møller, bókavørður, á vitjan á bókasøvnum í Suðuroynni. Á skránni vóru… Les meira »
Hendan oktober koma bøkur, skrivaðar av útlendskum høvundum, har søgan gongur fyri seg í Føroyum, at standa frammi í útláninum. Bø… Les meira »


text:
NSÍ og Bakkafrost hava skriva undir nýggjan høvuðsstuðulssáttmála í dag. Við hesum heldur Bakkafrost fram sum høvuðsstuðul hjá felagnum í kappingarárinum 2014.
NSÍ fegnast um, at Bakkafrost við stuðli sínum er við til at leggja tryggar lunnar undir virksemið hjá felagnum. Samstundis fegnast NSÍ um at kunna halda áfram við góða og jaliga samstarvinum, sum hevur verið millum partarnar.
Hetta er triðja árið, at Bakkafrost er høvuðsstuðul hjá NSÍ.
Á myndini skriva Kinna F. Olsen, forkvinna í NSÍ, og Regin Jacobsen, stjóri í Bakkafrost, undir avtaluna.


text:
HandveðsLán
Eitt HandveðsLán er eitt lán við trygd í peningi, ið stendur á eini bundnari innlánskontu.
Rentan á HandveðsLáninum er 2,0% stig omanfyri rentuna á innlánskontuni um peningurin stendur á kontu í Suðuroyar Sparikassa, annars eftir avtalu um í øðrum føroyskum peningastovni. Kostnaðir fyri HandveðsLán eru avgreiðslugjald og eitt eyka gjald, um innlánskontan er úr øðrum peningastovni.
Afturgjaldstíðin fyri HandveðsLán verður avtalað nærri.
Umráðandi er fyri privatpersónar búsitandi í Føroyum, at hugsa um, at rentuskattur verður goldin fyri rentuinntøkurnar á innláninum, meðan rentuútreiðslurnar fyri lánið ikki kunna trekkjast frá. Tað merkir, at kostnaðurin eftir skatt fyri lánið er hægri enn tey 2% stigini omanfyri, tí tú eisini skalt takað hædd fyri rentuskattinum á innláninum.


text:
Røðan hjá Ingolf S. Olsen til 1. viðgerð av pensjónsnýskipanini
Harra formaður
Eg fegnist um, at tað er eydnast at koma higar til, at vit nú viðgera eina pensjónsnýskipan her í Løgtinginum. Og havandi í huga, hvussu leingi tað hevur verið tosað um hetta, og arbeiðsbólkar hava arbeitt við hesum, uttan at nakað spurdist burtur úr politiskt, ja, so eri eg ikki sørt errin av, at vera partur av hesi samgonguni, sum saman við Sjálvstýri og vónandi øðrum við, megnar at bera eisini hesa nýskipanina ígjøgnum.
Tá fleiri skulu semjast, kunnu onkrir bitar vera hersknir at svølgja, og eisini eg kundi hugsað mær ymiskt øðrvísi, um eg ráddi einsamallur. Treyðugt so, og onkrar broytingar kunnu eisini væntast hetta til vit um nakrar vikur atkvøða eina nýggja skipan ígjøgnum við 3. viðgerð.
Eg skal ikki dylja, at ideologiskt eri eg skrúvaður soleiðis saman, at eg heldur hevði ynskt eina 100 prosent kollektiva og samhaldsfasta skipan, har ongin kravd eginuppsparing var, men Samhaldsfasti afturfyri varð lyftur upp á 12-15 prosent. Hvat fólk so sjálvi høvdu hug til at spara upp afturat, skuldi so verið upp til teirra og als ikki verið mótroknað yvirhøvur.
Men tað er ikki politisk undirtøka fyri einari slíkari skipan. Og tað er tað heldur ikki fyri einari skipan, har eginuppsparingin var uppaftur størri, meðan Samhaldsfasti stóð í stað. Tí eru vit endað onkustaðni – ikki mitt ímillum – men tó so, at Samhaldsfasti er ein nokkso stórur lutur í samlaðu pensjónini hjá tí einstaka.
Tað er gott við samhaldsfestinum í huga, men tað er eisini gott, tá hugsað verður um haldførið fram eftir, tí Samhaldsfasti verður ikki forskattaður, sum eginuppsparda eftirlønin verður, men við útgjaldi.
Vit skulu eisini vera so mikið erlig, at vit tora at siga, at haldførið í landsbúskapinum er ein sera avgerandi orsøk til yvirhøvur at gera eina pensjónsnýskipan.
Jú, fortreytirnar eru nógv broyttar, síðani verandi pensjónsskipan fór av bakkastokki, fólk liva longri, stórir ójavnar treingja til at rættast, o.s.fr. Alt saman týðandi grundgevingar.
Men vit mugu eisini ásanna, at hildu vit bara áfram við verandi skipan, so smokkaði hon saman undir síni egnu vekt. Ella eisini gjørdu aðrar týðandi vælferðarsúlur tað, heilsuverkið til dømis. Ella, í triðja lagi, so skuldu vit rinda so nógv í skatti, at fólk helst høvdu tikið til rýmingar.
Tí vit verða alsamt fleiri pensjonistar og lutfalsliga færri løntakarar at gjalda lønarskatt. Tann gongdin fer at halda áfram í nógv ár fram eftir, eisini sjálvt um vit nú uppliva eina positiva gongd við nettotilflyting av ungum fólki.
Eg minnist ikki rættiliga øll tølini uttanat í hesum málinum, men meini meg hava sæð eitt roknistykki, sum vísti, at bara pensjónsøkið hevði eitt haldførishall á einar 700 milliónir krónur í einum 30 ára tíðarperspektivi. Altso hevði pensjónsøkið einsamalt elvt til eitt landskassahall á 700 milliónir krónur um árið til ta tíð. Onkur kann rætta meg, um tølini ikki eru heilt røtt.
Men røttu tølini eru í øllum førum sera stór, og prinsippið er rætt.
Tí má búskaparliga haldførið betrast, um vit framhaldandi skulu hava eitt vælferðarlsamfelag og samstundis ein sjálvbjargnan búskap, sum hongur saman.
Eg skal ikki fara longur inn í tølini, teknikkin og ymisku ásetingarnar, tí tað er longu so væl lýst av fleiri.
Men heldur vil eg nema eitt sindur við nakrar hugsjónir, sum eg haldi vera neyðugar at hava afturvið sjálvum høvuðsrættinum, sum er pensjónsnýskipanin.
Tí vit tosa so nógv um hetta, møguleikan fyri øðrumegin framhaldandi at kunna hava tilknýti til arbeiðsmarknaðin, sjálvt um formligi pensjónsaldurin ER rokkin og hinumegin at kunna fara fyrr upp á pensjón, um ein hevur havt eitt hart arbeiðslív og tískil er útslitin, áðrenn formligi pensjónsaldurin er rokkin.
Viðvíkjandi tí at arbeiða út um pensjónsaldur, so mugu vit minnast til at dagføra aðra lóggávu, soleiðis at hesi, sum velja at arbeiða longri, framhaldandi eisini vera fevnd av øllum øðrum skipanum á arbeiðsmarknaðinum. Tí soleiðis er støðan ikki í dag. Um ein fiskimaður til dømis verður verandi umborð, eftir at hann er fyltur 67, so fær ein IKKI sjúkradagpening, um hann skuldi komið illa fyri.
Men eg havi skilt á Eyðgunn Samuelsen, at hon sjálvsagt ætlar, at tey sum arbeiða út um pensjónsaldurin fáa neyvt somu sømdir, sum tey, ið eru undir pensjónsaldri.
Og sjálvsagt skulu vit ikki vera so fýrakantað, at vit forða eldri fólki at arbeiða, um tey hava hug og orku til tað. Tað er best fyri tey, og tað er best fyri alt samfelagið. Tí skulu vit heldur ikki vera alt ov pýrin, tá vit mótrokna.
Men hinvegin mugu vit ikki gloyma, at meginreglan fyri eini pensjónsskipan er, at pensjón kemur Í STAÐIN fyri lønarinntøku og ikki AFTURAT – í øllum førum ikki óavmarkað. Tí skal samlaða pensjónin eisini vera nóg stór.
Men hin parturin er meira áhugaverdur, haldi eg. Altso tey, sum verða útslitin alt ov tíðliga.
Vit skulu sjálvandi hava smidligar skipanir fyri tey. Men grundleggjandi haldi eg als ikki, at vit eiga at góðtaka, at so nógv verða fysiskt niðurslitin av arbeiði á alt ov ungum árum í okkara framkomna samfelag. At tey annaðhvørt verða avlamin og mugu hava fyritíðarpensjón ella verða so móð, at tey vilja sleppa av arbeiðsmarknaðinum fyri tíð.
Tí tey eru alt ov nógv.
Og tí eiga vit í kjalarvørrinum á sjálvari pensjónsnýskipanini at leggja stóran dent á at dagføra og herða lógir og reglur um arbeiðsumstøður og arbeiðsumhvørvi, soleiðis at vit alvorliga fáa minkað tey í tali, ið verða útslitin av arbeiði – bæði fysiskt og psykiskt.
Hetta snýr seg um arbeiðsumhvørvi generelt, men serliga í fiskivinnuni á sjónum er støðan ring.
Á Sjómannadøgunum í Klaksvík í 2016 var eitt daglangt tiltak, har sjóneykan varð sett á trygdina á sjónum.
Millum annað hevði Pál Weihe, yvirlækni á Deildini fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu, eitt innlegg, sum eg við formansins loyvi ætlaði at endurgeva eitt brot burturúr.
Hann segði millum annað:
”Fiskimenn eiga at sleppa at pensjonerast, tá teir eru 60. Tað eigur at verða ein gestus frá samfelagnum.
Nú havi eg í 30 ár sitið í pensjónsnevndini í Føroyum og játtað avlamispensjón, og eg má siga, at eg havi sæð øgiliga nógvar menn, sum í aðru helvt á 50’unum geva upp at arbeiða á sjónum og siga, at nú orka teir ikki meira og fáa avlamispensjón. Tí teir eru niðurslitnir. Teir hava ymiskar trupulleikar í rørslulagnum, ilt í ryggi og akslum o.s.fr.
Í ávísum pørtum av flotanum hevur tað, í hvussu er til fyri stuttum, verið so, at ein einstakur maður skuldi lyfta ekstremar byrðar, kanska upp á eini 80 kilo. Hasar har søgurnar vildi eg fegin fingið burtur, tí hatta er ein sovorðin kovboymentalitetur, sum ikki hoyrir til í einum væl skipaðum arbeiðsmarknaði.”
Nú helt serlæknin, at allir fiskimenn eiga at pensjonerast sum 60 ára gamlir. Tað gevi eg honum rætt í, sum viðurskiftini eru í stórum parti av flotanum í dag. Men vit eiga í fyrsta lagi at gera alt fyri, at tað ikki kemur har til, at menn og kvinnur orsakað av hesum kovboymentalitetinum, sum hann málber seg, ikki MEGNA at arbeiða meira, tá teir eru komnir upp í 50-ini.
Tí eiga vit at seta nógv strangari krøv til arbeiðsplássini og arbeiðsumhvørvið, enn vit gera í dag.
Takk fyri


text:
Um tit leita eftir einum videokamera til nýtslu nær vatni, so haldi eg at tit skulu umhugsa nýggja Sanyo Xacti VPC-CA100. Eg havi brúkt eldru og ikki-vatntøttu útgávuna HD2000 í skjótt eitt ár, og havi bara góð orð at bera tí.
Sanyo er kanska ikki av fínastu merkjum, tá ið tað kemur til foto og video. Men eg valdi tað tó tí at tað hevði fingið góð viðmæli, og tí at films-fílurnar kunnu sendast beinleiðis upp á YouTube, av SD-kortinum, uttan nakra redigering yvirhøvur. Seinni vísti tað seg at vinna prísin fyri ‘best value’, á hasi heimasíðuni um videokamera.
Tit kenna tað sum videotólið sum eg brúkti á Oyggjaleikum …
… í Rom …
… í Istanbul …
… og aðrastaðni eisini …
Tað tekur rímiligar fotomyndir, um man ikki hevur annað við hondina …
Tað hevur ikki verðins bestu mikrofonir, men klárar seg …
Og nú er tað altso blivið vatntætt, umframt at tað kann taka upp til 22 fotomyndir við 7 myndum per sekund í 14 megapixla stødd. Vatntætt er gott ikki bara tí at man tá kann filma undir vatni, men eisini tí at tað tá ikki døggar so illa, og betur tolir vætuna á kantinum í svimjihallum.
Og so er tað iPad-vinarligt eisini …
Tað kostar 2995 svenskar krónur frá tí handli sum eg bílegði hitt fyrra frá, ella umleið 2330 danskar krónur. Tað er ‘givið’ í mun til hitt fyrra, sum kostaði 5435 svenskar krónur, tá. Tað kundi so væl hent seg, at eg bílegði mær eitt av hesum í summar 🙂


text:
Høgrastjórnin í Eysturríki lækkar sosialhjálp til tilflytarar
Nú fáa eysturríkarar løn fyri at hava sett eina høgrastjórn til valdið í fjør.
Nýliga boðaði Sebastian Kurz (31), form í Fólkaflokkinum og forsætisráðharri í Eysturríki, at stjórnin fer at steingja 7 moskur í og landsforvísa 60 imamar.
Nú fer høgra-stjórnin í Wien eisini at lækka sosialhjálpina til útlendingar í eini roynd at darva tilflytarum og umsøkjarum um friðskjól í Eysturríki (og ES).
Nú verður loft lagt á sosialu høvuðsinntøkuna hjá tilflytarum, so hon ikki fer upp um 563 evrur (= 4.000 kr) um mánaðin. Eysturríkarar, t.e. týsktmælt fólk ella tey, ið klára málroynd, fáa 863 evrur (= 6.000 kr) um mánaðin í forsorg.
Kanzlarin segði orðarætt á tíðindafundi: “Grundreglan verður, at týskur málførleiki verður treyt fyri, at ein persónur fær fulla upphædd í sosialhjálp.”
Kurz legði aftrat: “Tað merkir, at ein og hvør, ið ikki er fullkønur í týskum máli, kvalifiserar ikki til minstu almannahjálp.”
Tilflytarar til Eysturríki fáa hereftir ikki sosialhjálp í 5 ár, hóast henda reglan er í stríð við ES-lóg, ið krevur, at borgarar í øllum limalondum verða javnsettir.
Fólkaflokkurin við Kurz á odda vann tjóðartingsvalið í fjør við harðari kós ímóti tilflytarum og lyfti um, at flóttakreppan í Eysturríki ES ikki endurtekur seg.
Í meirilutasamgonguni við Kurz er sum sagt anti-islamski Frælsisflokkurin, so nú er eingin umbering fyri ikki at føra greiðan politikk ímóti islamskum fíggind-um av kristindómi og vesturlendskum málum og mentan.
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í sendingum á R7, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Álvarsom lúgvisjúka stórtrívst millum ávísar journalistar í Føroyum
Norðoyggjar missa nógv orsaka av fiskivinnunýskipanini
Kristin Michelsen: Hetta er brot á lógirnar hjá Javnaðarflokkinum
Ætlar Bjørn at forkoma Sjálvstýrisflokkinum?
Kristin Michelsen stillar uppaftur
Alt hevur sína tíð her á fold
Jenis ætlar sær í landsstýrið
R7 og KvF samsenda
Kanning av kynsligari misnýslu av børnum í Føroyum
Fuglafjarðarsendingin (7) - 18. okt. 2018
Hugnaløtan (38) - Gestur: Karina Højgaard
Ljóðbrot: Tá dunnan endaði undir sofuni
Óreglusemi á fundarborði í fiskimálaráðnum
Líggjas Johannesen: Hvar eru pengarnir brúktir?
Hava lýst eftir stjóra fyri slakar 50.000 krónur
Sverri Hansen sagt seg úr búskaparráðnum
Metis - Øll sendingin - 16. oktober 2018
At lata Almannaverkinum fleiri íbúðir loysir sjálvandi nakað
Myndarøð: Café"in á Mølini í Skálavík
Myndarøð úr Føroyingahavnini: Tíðarinnar tonn er farin avstað við tí mesta.
Norðlysið gitar: Tummas Lervig fyri Hendrik Old
Eg gangi út frá, at Poul Michelsen hevur eina góða frágreiðing til vanliga skattgjaldaran
Saudi-Arabiski krúnprinsurin kann verða koyrdur frá
Sjálvstýri havt ársfund
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Trump setir upp á vol fyri at fáa játtan til at fíggja múrin
Trump hóttir nú við at steðga ikki-lívsneyðugum pørtum av statstænastum í USA longu næsta mánað fyri at tvinga Kongressina til at játta tann neyðuga pening, ið múrurin kostar at byggja. Vinstrapressan gartar í - sum vant.
Sterkasta kortið hjá Dunaldi Trump til forsetavalið var lyftið at byggja ein múr ímóti Mexico fyri at steðga flóttastreyminum úr 3-heimin inn í USA.
Einki vallyfti fekk betri afturljóð frá 10.000-tals fjepparum enn “Build the Wall.”
Trump hevur hildið lyftið um skattalætta til 90% av amerikanarum (undantikin tey ríkastu), at ógilda tær vinnu-fíggindaligu lógirnar hjá Obama, at skapa 3 mió nýggj arbeiðspláss, at lækka arbeiðsloysið á botn, serliga fyri svørt, brún og kvinnur, at 2-falda BTÚ-vøksturin úr 1,9% hjá Obama upp í 4,1% árliga nú, at seta konservativar hægstarættardómarar, at styrkja NATO, at siga París- og Iran-avtalurnar upp, at melda USA úr ST-mannarættindarnevndini, at herða altjóða átøk ímóti tí korrupta Ruslandi, at noyða NorKor at samráðast um A-vápn, at kroysta lívið úr ISIS, Hamas, Fatah o.ø. brotsliðum osfrv.
Men á verandi fíggjarlóg hevur Kongressin bert játtað $ 1,6 mia (= 6 Eystur-oyartunlar) til tann 3.200 km langa og 10 m høga múrin móti Mexico. Múrurin fer at kosta $ 23 mia (= 150 mia kr = 130 Sandoyartunlar).
Fyri at kroysta báðar flokkar í Kongressini at játta peningin, fer forsetin at brúka sítt vald til at steingja partar av almennu fyrisitingini bert 6 vikur áðrenn miðvalið, so teir noyðast at ganga ynskjum forsetans á møti og fíggja múrin.
Partar av vinnulívinum stuðlar republikanum til at útvega bíliga arbeiðsmegi uttaneftir, meðan Democrats ynskja landastrok sum veljarar fyri sosialhjálp.
At lemja partar av almennum tænastum er einki nýtt í USA. Tað hendi í 3 vikur undir Bill Clinton, ið republikanar fingu skyldina fyri, og nakrar dagar undir Obama, tá ið pressan aftur gav republikanum svartaper.
Hví torir so Trump nú at seta upp á vol, tá ið allir miðlarnir reyðgløða av øði? Svarið er, at flestu amerikanar krevja múrin til at steðga flóttafloyminum úr heimsins køstalondum inn í USA. Allir veljarar vita, at fígging til múrin fæst ikki, uttan at Trump steðgar nøkrum almennum tænastum fyri at fáa múrin.
Veljarar geva nógvum valevnum fótin, ið ikki játta Trump pening til múrin.
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í sendingum á R7, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Álvarsom lúgvisjúka stórtrívst millum ávísar journalistar í Føroyum
Norðoyggjar missa nógv orsaka av fiskivinnunýskipanini
Kristin Michelsen: Hetta er brot á lógirnar hjá Javnaðarflokkinum
Ætlar Bjørn at forkoma Sjálvstýrisflokkinum?
Kristin Michelsen stillar uppaftur
Alt hevur sína tíð her á fold
Jenis ætlar sær í landsstýrið
R7 og KvF samsenda
Kanning av kynsligari misnýslu av børnum í Føroyum
Fuglafjarðarsendingin (7) - 18. okt. 2018
Hugnaløtan (38) - Gestur: Karina Højgaard
Ljóðbrot: Tá dunnan endaði undir sofuni
Óreglusemi á fundarborði í fiskimálaráðnum
Líggjas Johannesen: Hvar eru pengarnir brúktir?
Hava lýst eftir stjóra fyri slakar 50.000 krónur
Sverri Hansen sagt seg úr búskaparráðnum
Metis - Øll sendingin - 16. oktober 2018
At lata Almannaverkinum fleiri íbúðir loysir sjálvandi nakað
Myndarøð: Café"in á Mølini í Skálavík
Myndarøð úr Føroyingahavnini: Tíðarinnar tonn er farin avstað við tí mesta.
Norðlysið gitar: Tummas Lervig fyri Hendrik Old
Eg gangi út frá, at Poul Michelsen hevur eina góða frágreiðing til vanliga skattgjaldaran
Saudi-Arabiski krúnprinsurin kann verða koyrdur frá
Sjálvstýri havt ársfund
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Orð: Benny Drewsen
Lag: Knud Vad Thomsen
Týtt: Arnfinnur Setberg
Upprunaheiti: Herre, du mig tager i din hånd
1. Harri, tú meg tókst í tína hond,
leiðir meg á vegnum fram í náði,
mær nú halda tíni sterku bond,
og tín kærleiki mær altíð ráði.
2. Tú ein dag meg tekur upp til tín,
Harri, tá eg altíð hjá tær eri,
sum á krossi doyði deyða mín,
ævigt, ævigt, altíð hjá tær verði.
3. Havi eg í Himli, Harri, teg,
kenni eg ei sakn á lívsins vegi,
við tí endurloysta skara meg
dregur burt av foldini tín megi.
4. Tá eg har títt andlit skoða skal,
ei títt høvur tornir longur stinga,
samfelt, við teim frelstu uttan tal,
prís til Lambið tá skal ævigt klinga.
5. Áh, tá sál mín loyst til Himmals fer,
sorg og pína, ótti, alt er svunnið,
Harri, deyð í synd er henda verð,
tú mær lívið ævigt hevur vunnið.


text:
Bræv Paulusar ápostuls til Rómverja, kapittul 14
Hin sterki í trúnni og hin veiki skulu virða hvør annan
v1
Takið at tykkum tann, sum er veikur í trúnni, uttan at tit halda dóm um hugsanir hansara.
v2
Ein hevur ta trúgv, at hann kann eta alt; men hin veiki etur bert urtaføði.
v3
Tann, sum etur, vanvirði ikki tann, sum ikki etur; og tann, sum ikki etur, dømi ikki tann, sum etur. Tí at Guð hevur tikið hann at sær.
v4
Hvør ert tú, sum dømir ein fremmandan tænara? Hann stendur ella fellur fyri sínum egna harra; men hann skal verða standandi, tí at Guð er mentur at lata hann standa.
v5
Ein ger mun á døgum, annar metir allar dagar líkar; ein og hvør veri til fulnar sannførdur í sínum egna huga.
v6
Tann, sum gevur sær far um dagin, ger tað fyri Harranum; og tann, sum etur, ger tað fyri Harranum, tí at hann takkar Guði; og tann, sum ikki etur, ger tað fyri Harranum og takkar Guði.
v7
Tí at eingin av okkum livir sær sjálvum, og eingin doyr sær sjálvum.
v8
Tí at um vit liva, so liva vit Harranum, og um vit doyggja, so doyggja vit Harranum; annaðhvørt vit tí liva ella doyggja, hoyra vit Harranum til.
v9
Tí at til tess doyði Kristus og varð livandi aftur, at hann skuldi verða harri bæði yvir deyðum og livandi.
v10
Men tú, hví dømir tú bróður tín? Ella tú, hví vanvirðir tú bróður tín? Tí at vit skulu allir fara fram fyri Guðs dómstól.
v11
Tí at skrivað stendur: «So satt sum eg livi, sigur Harrin, fyri mær skal hvørt knæ boyggja seg, og hvør tunga skal lova Guði.»
v12
So skal tá ein og hvør okkara gera Guði roknskap fyri sjálvan seg.
Hin sterki í trúnni má ikki leggja meinboga fyri bróður sín
v13
Latum okkum tí ikki longur døma hvør annan, men dømið heldur soleiðis, at tit ikki leggja ástoytingarstein ella meinboga fyri bróður tykkara.
v14
Eg veit tað og eri fullvísur í tí í Harranum Jesusi, at einki er óreint í sjálvum sær; uttan bert fyri tí, sum heldur okkurt óreint; fyri honum er tað óreint.
v15
Tí at fær bróðir tín harm fyri mats tíns skuld, tá gongur tú ikki longur á kærleikans vegi. Før ikki við mati tínum tann til undirgangs, sum Kristus doyði fyri.
v16
Latið tí ikki hitt góða, sum tit eiga, verða til spott.
v17
Tí at Guðs ríki er ikki eting og drekking, men rættvísi og friður og gleði í heilagum anda.
v18
Tí at tann, sum í hesum tænir Kristi, hann er Guði væl toknaður og fullroyndur millum manna.
v19
Latum okkum tí tráa eftir tí, sum fremur frið og felags uppbygging.
v20
Brót ikki niður Guðs verk fyri mats skuld! Alt er av sonnum reint; men tað er tó ilt fyri tí manni, sum etur sær til ástoytingar.
v21
Tað er beint hvørki at eta kjøt ella drekka vín ella gera nakað, sum bróðir tín stoytir seg á.
v22
Ta trúgv, sum tú hevur, hav hana hjá tær sjálvum fyri ásjón Guðs. Sælur er tann, sum ikki dømir seg sjálvan í tí, sum hann velur.
v23
Men tann, sum ivast, hann er dømdur, um hann etur, av tí at tað ikki er av trúgv; men alt, sum ikki er av trúgv, er synd.


text:
Bræv Paulusar ápostuls til Rómverja, kapittul 5
Trongdirnar stimbra vónina, sum byggir á Guðs kærleika, opinberaður við Jesu deyða fyri syndarar
v1
Rættvísgjørd av trúgv hava vit tí frið við Guð við harra okkara, Jesusi Kristi,
v2
sum vit við trúnni eisini hava fingið atgongd við til hesa náðina, sum vit standa í, og vit rósa okkum av vón um Guðs dýrd.
v3
Ja, ikki bert tað, men vit rósa okkum eisini av trongdunum, við tað at vit vita, at trongdin virkar tolmóð,
v4
og tolmóðin roynslu, men roynslan vón;
v5
men vónin ger ikki til skammar, tí at kærleiki Guðs er útheltur í hjørtum okkara við heilagum anda, sum okkum er givin.
v6
Tí at meðan vit enn vóru veik, doyði Kristus til ásetta tíð fyri gudleys.
v7
Tí at valla man nakar ganga í deyðan fyri ein rættvísan; – fyri hin góða kundi tað verið, at onkur hevði viljað doyð; –
v8
men Guð sýnir kærleika sín til okkara av tí, at Kristus doyði fyri okkum, meðan vit enn vóru syndarar.
v9
So mikið heldur skulu vit tá, nú vit eru rættvísgjørd við blóði hansara, verða frelst við honum frá vreiðini.
v10
Tí at so satt vit, tá ið vit vóru fíggindar, vórðu sátt við Guð við deyða sonar hansara, so skulu vit so mikið heldur, tá ið vit eru sátt, verða frelst við lívi hansara.
v11
Ja, ikki bert tað, men vit rósa okkum eisini av Guði við harra okkara, Jesusi Kristi, sum vit nú hava fingið sáttargerðina við.
Synd og deyði komin við Ádami, rættvísi og lív við Jesusi
v12
Tess vegna, líkasum syndin kom inn í heimin við einum menniskja og deyðin við syndini, og deyðin soleiðis trongdi seg ígjøgnum til øll menniskju, av tí at tey syndaðu øll. –
v13
Tí at fyri lógina var synd í heiminum; men synd verður ikki tilroknað, har sum lóg ikki er;
v14
kortini ráddi deyðin frá Ádami til Móses eisini yvir teimum, sum ikki høvdu syndað í líking við brot Ádams, hann sum er fyrimynd hansara, sum skuldi koma.
v15
Men ikki er tað við náðigávuni á sama hátt sum við misgerðini. Tí at um tey nógvu doyðu fyri misgerð hins eina mans, so hevur mikið meira náði Guðs og gáva verið ovurhonds ríklig fyri tey nógvu í náði hins eina mans, Jesu Krists.
v16
Og ikki er tað soleiðis vorðið við gávuni, sum tað varð, tá ið tann eini maðurin syndaði; tí at dómurin varð til fordømingar fyri eins skuld, men náðigávan varð til frælsisdóms fyri manga misgerða skuld.
v17
Tí at um deyðin fyri misgerð hins eina mans ráddi við hinum eina, tá skulu mikið meira tey, sum fáa hina ovurríku náði og rættvísi-gávu ráða í lívi við hinum eina, Jesusi Kristi.
v18
Eins og tað tí fyri eins mans misgerð kom til fordømingar fyri øll menniskju, soleiðis er tað eisini fyri eins mans rættlætis verk komið til rættvísgeringar til lívs fyri øll menniskju.
v19
Tí at líkasum tey nógvu vórðu syndarar við ólýdni hins eina mans, soleiðis skulu eisini tey nógvu verða rættvís við lýdni hins eina.
Lógin hevur nørt um syndina, til tess náðin kundi roynast ríkari
v20
Men lógin kom aftrat, fyri at misgerðin kundi taka til; men har sum syndin tók til, har varð náðin enn meira ovurhonds ríklig,
v21
til tess at, eins og syndin ráddi við deyðanum, soleiðis skuldi eisini náðin ráða við rættvísi til ævigt lív við Jesusi Kristi, harra okkara.


text:
Listasavn Føroya hevur í hesum døgum framsýning við danska listamanninum Michael Kvium. Hesin listamaður er kanska eina mest kendur fyri at mála misháttar skapningar. Í bókini “Gagnligt lív” (á donskum “Organiseret liv“) lýsir William Smith sera væl Michael Kvium, og hevur eisini eina frálíka tulking av myndevnunum. Vit geva Williami orðið: Eitt kór av misháttum […]
Tað kemur meira enn so fyri, at okkara kundar sita og bíða eftir at vit verða liðug við at fínpussa ella kannað eitthvørt, og hava vit higartil í teimum førum givið teimum ein kaffimunn, onkra frukt, eina áhugaverda bók at lesa í, ella boðið teimum at njóta eina løtu úti í havanum, um veðrið er […]Halt á at lesa …
Í sambandi við nýggja grindatilmælið frá Heilsufrøðiligu Starvsstovu fer Gramar, umframt at ummæla sjálvt grindatilmælið, eisini at viðgera nøkur evni, sum eru knýtt at hesum spurningi. Talan er um at viðgera spurningin um umhvørviseitur heldur enn sjálvt grindadrápið, og hvussu fatanin er av gransking í hesum høpi. Hesar greinar fara at koma so við og […]Halt á at lesa …
Tvær margháttligar útgávur eru komnar seinasta mánaðin, báðar fíggjaðar av landsins skattaborgarum. Fyrst kom ein donsk listabók, ið skamfer føroyska listaheimin. Bókin er ílatin listfakligan ham, men viðgerðin av samtíðar listafólkum er so tendensiøs, at fakligu grundvirðini eru fokin. Júst tað sama kann sigast um hina margháttligu almennu útgávuna, ið er kosttilmæli um at eta […]Halt á at lesa …
Tá ið føroyska útgávan av Hvítu bókini eftir Einar Már Guðmundsson varð løgd fram í Norðurlandahúsinum 4. juni 2011, skrivaði Uni Arge grein í Sosialinum um Einar og hansara gløggu eygleiðingar í sambandi við fíggjarkreppuna, sum tók seg upp í Íslandi í 2008. Greinin er at lesa í savninum hjá Sosialinum undir hesum leinki, ið […]Halt á at lesa …
Trupulleikar við blámusoppi kunnu ikki altíð loysast sum eitt byggimál burturav! Seinastu tíðina hevur regluliga verið at frætt um bygningar sum hava trupulleikar av blámusoppi, og tað vísir seg, at fólk eru ikki heilt álvulig við fyribrigdið. Flestu halda seg vita, at blámusoppur er nakað sum fólk gerast sjúk av. Vanliga fatanin er helst, at […]Halt á at lesa …
Gramar ger og hýsir heimasíður, skjótt og væl. Bið um tilboð.Halt á at lesa …
Nógv hevur verið at frætt um blámusopp í seinastuni, og fatanin hjá nógvum er, at hetta er ein sera áleypandi vera. Sannleikin er, at blámusoppar eru alneyðugir – uttan hesar soppar hevði ikki verið livandi her á fold. Teirra uppgáva er at gera deytt tilfar aftur til mold, so at nýggjar verur kunnu fáa gagn […]Halt á at lesa …
Carl Jóhan Jensen, ella Skjaldraveldið, var í desember 2010 á eini óhildnari framsýning. Framleiðsla: GramarHalt á at lesa …
Sólja Ingunardóttir Mortensen (1990-2005) lesur yrkingina “If”. Eitt vakurt minni um Sólju frá mammu hennara Ingun Olsen, filmsstjóra.Halt á at lesa …


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Dressingar afturkallaðar
Talan er um Karry Dressing og Karry Mango Dressing frá Bähncke, Creme Fraiche Dressingar frá Beauvais, AH og NN. Í øllum førum er talan um dunkar við 900 grammum í.
Heita veðrið í Danmark er orsøkin, tí gassgerð er í dunkunum orsaka av mjólkasýrubakterium.
Heilsufrøðiliga Starvsstovan mælir fólki til at lata vøruna aftur, har hon er keypt, ella beina hana burtur.
Á heimasíðuni hjá starvsstovuni ber til at síggja júst, hvørji sløg av dressing talan er um.
Sí eisini


text:
Sverri Egholm
24.05.2018 - 21:25
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Løgmaður, Aksel V. Johannesen, er leygardagin boðin í 50 ára føðingardagsveitslu hjá Fríðriki krúnprinsi.
Hann gleðir seg sjálvsagt til veitsluna, men samtundis sum veitslan er, verður stóra Champions League-finalan millum Liverpool og Real Madrid leikt.
Løgmaður er ágrýtin Liverpool-fjeppari, og hevur avtalað við ein vinmann, at hann skal senda sms, tá málini koma, segði hann við Góðan morgun Føroyar í morgun.
Og sum Liverpool-fjeppari trýr hann sjálvandi altíð uppá tað besta.
- Alt annað líka, so skuldi Real Madrid verið favorittur at vinna leygakvøldið, men eitt ella annað sigur mær, at tað er eitt sindur “meant to be“, at Liverpool er komið heilt fram til finaluna.
- Eg havi eina eina vón um at Liverpool fer at yviraska leygarkvøldið, sigur Aksel V. Johannesen.
Hoyr alla samrøðuna her


text:
Reglugerð fyri uppsetan av vindmyllum til húsbrúk
Kommunan hevur samsvarandi almennu heimildunum, ið fylgja býarskipanarlógini, sum byggivald rætt til at regulera uppseting av vindmylum til húsbrúk sum byggimál.
Eisini kann kommunan sum umhvørvismynduleiki regulera vindmyllur til húsbrúk fyri soleiðis at tryggja sær, at hesar virða tær umhvørvisreglur, ið kommunan sum umhvørvismynduleiki hevur ábyrgd av (sí serliga grein 8 í kunngerð nr. 53 frá 1994 um umhvørvisreglur.)
Farast kann ikki undir uppseting av vindmyllu, áðrenn skrivligt loyvi fyriliggur frá kommununi.
1. Vindmyllur til húsbrúk eru smáar vindmyllur, ið geva ískoytisorku til húsarhaldið, og sum ikki spenna meira enn 2,001 m í tvørmát
2. Áðrenn farið verður undir at seta upp vindmyllur, skal umsókn um byggiloyvi sendast kommununi. Umsóknin skal í minsta lagi fevna um:
· Støðumynd (1:500) við mátum og plasering á grundøki og fjarstøðu til grannamørk og grannabygningar
· Síðumyndir (1:100)
· Tvørskurð (1:50) við øllum neyðugum mátum
· Fundamentstekningar (1:50) og upplýsingar um mastratypu
· Skjalprógv fyri, at mylla lýkur ásettu óljóðstreytir
· Skjalprógv um, hvussu myllan er fest og skjalprógv fyri, hvussu nógvan vind myllan tolir
3. Krøv til einstøku myllurnar og mastur
· Breidd: Veingjabreiði (diametur) kann í mesta lagi verða 2.00 m
· Hædd: Mest loyvda hædd er 12,52 m, mált frá fundamenti til hægsta punkt á mylluni. Hæddin upp til lægsta punkt á veingjabreiði skal í minsta lagið verða 6 m
· Frástøða: Til nærmastu grannahús skal í minsta lagi verða 15 m3, og í mun til grannamark skal frástøðan í minsta lagið verða 3 m. Myllan skal undir øllum umstøðum standa nærri húsi, ið fær orku frá myllini, enn grannahúsum. Øll mát eru í vatnrættari linju
· Frástøðan til onnur almenn øki, so sum vegir, fríøki og annað, skal í minsta lagi vera 10m
· Styrkin á mastrini skal vera so, at ikki er neyðugt við mastrarspenni og hongsl skulu vera so, at masturin kann leggjast niður tá ódnarveður er
· Óljóðstreytir: Óljóð frá vindmylluni má ikki verða størri enn 404 dBa við eini vindmegi á 8 m/s. Mált á grannaognini
· Onnur krøv: Sjálv vindmyllan skal ikki víkja avgerandi frá hæddini av øðrum konstruktiónum í umráðum. Vindmyllan skal hava eina yvirflatu, sum í minst møguligan mun reflekterar ljós, helst hvítan ella gráan lit.
4. Varnast kommunan, ella verður kommunan av øðrum gjørd varug við, at vinmyllan ikki lýkur ásetingarnar omanfyri, kann kommunan krevja at vindmyllan fyribils verður steðgað. Verða viðurskiftini ikki fingin í rættlag, kann kommunan krevja, at vindmyllan verður tikin niður.
5. Sjóvar kommuna kann undir ongum umstøðum ábyrgdast fyri skaða á persón ella ogn hjá øðrum, sum kann standast av vindmylluni.
Viðmerkingar:
1: Talan kann eisini verða um liggjandi vindmyllur
2: Ásetingin er eitt uppskot. Atlit eiga at verða tikin til tað fagurfrøðiliga, at konstruktiónin ikki stingur ov langt upp millum aðrar konstruktiónir, og nyttuvirðinum, at myllan helst skal standa frítt, fyri at geva so stórt av sær sum møguligt.
3: Frástøðan á 10 og 15 m eru uppskot, og eru eisini treytað av, hvussu nógv óljóð myllan gevur frá sær.
4: Tikið úr donsku ásetingum, stundum verður 45 dba brúkt.


text:
Tá ið danska rocksøgan seinastu 50 árini einaferð verður gjørd upp, er eingin ivi um, at The Savage Rose finst onkunstaðni ovast uppi á pyramiduni. (Informatión).
Annisette og restin av orkestrinum vóru frammanfyri sína tíð fyri umleið 40 árum síðan. Tað eru tey framvegis. (Jyllands Posten).
”Lívsins Blues” kallaði ummælarin hjá Berlingaranum tað serliga tónleikaslagið, sum The Savage Rose hevur spælt síðan 1967. Hesin tónleikur blómaði, livdi sítt egna serstaka lív, og tá ið ”Love and Freedom” kom út í 2012, varð útgávan heiðrað sum ein av bestu útgávunum nakrantíð hjá orkestrinum. Sjálvandi við teirri karismatisku Annisette sum tað vokala og visuella miðpunktið í eini røð av sangum, sum ”taka so vakurt um lívið, kærleikan og frælsisrættindi”, sum ummælarin orðaði seg í Berlingaranum.
Umframt Annisette er The Savage Rose: Palle hjort (klaver, Hammond-orgul, harmonika), Jacob Haubjerg (kontrabass, el-bass), Anders Holm (trummur), Rune Kjeldsen (guitar) og Naja Koppel og Amina Carsce Nissen (kór).
Komið suður og upplivið eitt orkestur og eina unika, legendariska rødd, sum hava rúnarbundið og inspirerað óteljandi hjørtur kring heimin seinastu fimti árini.
Í góðum samstarvi við Strandferðsluna er borið soleiðis í bandi, at Smyril siglir norður aftaná konsertina !
The Savage Rose við Annisette í SALT leygarkvøldið 23. juni kl. 18.30


text:
Goymslufólk til Demich
13-09-2018
Vit sóknast eftir einum dugnaligum og álítandi goymslufólki.
Hjá Demich stremba vit eftir at hvessa okkum vitið, og vit fylgja støðugt við menningini.
Aftur
Vit hava seinastu árini lagt okkum á odda innan grøna orkuøkið, har vit hava uppbygt nógvar og góðar royndir. Tað veri seg við hitapumpum, sum taka orkuna úr jørðini, luftini og sjógvi, umframt ventilatiónshitapumpum, har vit meta, at stórir vakstrarmøguleikar verða komandi árini.
Demich er ein út við 60 ára gomul fyritøka. Vit hava nógv góð starvsfólk, og komandi árini fáa vit brúk fyri enn fleiri. Vit eru eitt gott og trygt arbeiðspláss við skipaðum arbeiðsumstøðum fyri øll starvsfólk.
Talan er um eitt spennandi og mennandi starv, har tú hevur møguleikan at seta tíni fingramerki á títt starv.
Talan er um eitt fast starv, har arbeiðstíðin er 40 tímar um vikuna.
Starvið fevnir um:
- útkoyring av vørum
- pakking av vørum
- avgreiðslu í goymsluni
- bílegging av vørum
- móttøku av vørum
- umframt ymisk annað fyrifallandi
Tú ert álítandi og røkin av lyndi, umframt at tú hevur koyrikort til lastbil og trukk.
Starvið verður sett skjótast gjørligt.
Hevur tú spurningar um størvini, ert tú vælkomin at venda tær til Róa Kalsø roi@demich.fo ella á tel. 290 331.
Tú ert eisini vælkomin at senda okkum eini boð á facebook.com/demichfo/ ella støkka inn á gólvið hjá Demich, Stiðjagøta 2.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Vunnu stórsigur á Litava
Føroyar vunnu 34-23 í dag á Litava í EM-undankappingini fyri U18 landslið hjá monnum.
Støðan í hálvleikinum var 18-14 til Føroyar. Málverjin, Pauli Jacobsen var valdur til dagsins leikara.
Við sigrinum í dag eru føroyska liðið komið uppá fýra stig fyri fýra dystir. Føroyar eru á triðja plássi í sínum bólki. Frammanfyri Føroyar eru Makedonia og Sveis.
Næsti dystur hjá Føroyum verður júst ímóti Sveis. Tann dysturin skal spælast hósdagin klokkan 13.
Skulu Føroyar hava ein møguleika at koma víðari úr bólkinum, skal ein sigur á Sveis helst til.
Sí eisini


text:
Nú stevnurnar av álvara standa fyri durum, hava rógvarar og róðursfólk úr at gera við síðstu fyrireikingunum. Tó, so hevur Vár Antoniussen givið sær stundir at svara upp á teir tíggju altavgerandi spurningarnar ímillum tøkini.
Vár hevur róð í trý ár og situr nú við róðrið á øðrum ári og vísir sínar dygdir.
Bátur: Tambar
Pláss í bátinum: Róðurskvinna
1. Hevur tú nakað ritual áðrenn stevnu?
Vit plaga altíð at fara heim til eina, har vit fáa lekkran morgunmat og gera okkum klárar til stevnuna.
2. Hvør er tín besta kappróðraruppliving?
Tað má nokk vera á fjarðastevnu í Skála í fjør, tá vit fyri fyrstu ferð fingu heiðursmerki. Fingu gott nokk gult kort, men tað var ein góð og stuttlig uppliving allíkavæl.
3. Tú hevur júst vunnið ólavsøkuróðurin við trimum bátslongdum, hvussu feirar tú?
Hevði sikkurt reist meg og skrála eitt hart JA! Og so hevði eg brúkt kvøldið upp á at feira gullið væl og virðiliga saman við manningini.
4. Hvør er tín yndisrættur?
Har er so nógvur góður matur, men ein góð fleskasteik við sós og eplum er nokk tað besta.
5. Hvørjum hyggur tú eftir á mótsetta kyninum?
Nú veit eg ikki heilt. Bara hann er fittur, so burdi tað gingið.
6. Ræsta súpan ella riv í ovnin?
Eri ikki sum øll hini, tí eg leggi ikki so nógv í riv og ræsta súpan.
7. Netflix ella biograf?
Dámi best at bara liggja heima og hyggja eftir Netflix, men um ein góður filmur verður vístur í biografinum, so er tað altíð hugnaligt at fara ein túr við vinkonunum.
8. Um tú var eitt djór, hvat hevði tú verið?
Ein ketta, tí mær dámar so væl at slappa av.
9. Hvat ger Róðrarfelagið Knørr til besta felag í Føroyum?
Samanhaldi er fantastiskt, og tað er tað, sum ger, at tað altíð er stuttligt at fara oman í neystið at venja og at vera ein partur av felagnum.
10. Hvat ørindi úr “Orminum langa” dámar tær best?
Ørindi 10:
“Einar skalt tú nevna meg,
væl kann boga spenna,
Tambar eitur mín menski bogi,
ørvar drívur at renna.”


text:
6. mars 2002Nr. 17
Løgtingslóg um adressur
Samsvarandi samtykt Løgtingsins staðfestir og kunnger løgmaður hesa løgtingslóg:
Tilluting av adressum
§ 1. Allar bústaðar- og vinnueindir, hús, bygningar, grundstykki og almenn tilhaldsstøð skulu verða tillutað eina adressu.
§ 2. Adressan skal í hvørji bygd sær eyðskilt og eintýtt siga, hvar adressueindin er.
Stk. 2. Adressan verður sett saman av:
1) navni, sum vísir til adressuøkið (staðið) í bygdini,
2) nummari, sum skilvíst býtir upp adressuøkið, og
3) einum uppískoyti, um fleiri eindir eru á adressuni.
§ 3. Kommunustýrini eru adressumyndugleiki og hava ábyrgdina av adressutillutingini og umsiting av adressuskipanini í kommununi.
Stk. 2. Kommunustýrið skal fyri hvørja bygd í kommununi:
1) seta navn á vegir og gøtur og eitt nú á býlingar og tún v.m. og harvið býta bygdina upp í hóskandi avmarkað adressuøki, hvørt við sínum serstaka navni,
2) talmerkja adressueindirnar í hvørjum adressuøki,
3) um fleiri eindir eru í sama bygningi ella á sama grundstykki, eyðmerkja tær við uppískoyti til adressuna.
Stk. 3. Kommunustýrið skal leggja seg eftir, at adressurnar í hvørji bygd sær ikki kunnu koma í bland.
Stk. 4. Fyri landsvegastrekki skal navnið ásetast í samráð við landsvegamyndugleikan. Tá adressuøki fer um kommunumark, skal samráðast við grannakommununa.
Stk. 5. Kommunustýrið kann broyta talmerkið á einstøku adressueindunum.
§ 4. Kommunustýrið skal síggja til og bera kostnaðin av, at neyðug skelti og tilvísingar verða sett upp, og kann um neyðugt seta upp skelti v.m. inni á privatari ogn.
Stk. 2. Tá kommunala adressuskipanin er góðkend sbrt. § 7, stk. 2 skal kommunustýrið geva eigaranum boð um, hvørja adressu adressueindin hevur fingið tillutað. Á sama hátt skal vera, tá nýggjar adressur verða tillutaðar, ella tá adressur verða broyttar.
Stk. 3. Kommunustýrið kann avgera, at eigarin fyri egnu rokning skal seta skelti við húsanummari á bygningar v.m.
Stk. 4. Neyðug skelti skulu setast upp skjótast gjørligt eftir, at kommunala adressuskipanin er góðkend sbrt. § 7, stk. 2.
§ 5. Í kommununi skal adressunavn og nummar skrásetast á kort í hóskandi stødd. Adressukortið skal dagførast, tá nýggjar adressur verða tillutaðar, og tá adressur verða broyttar.
§ 6. Kommunustýrisins avgerðir eftir hesi lóg kunnu ikki kærast til annan fyrisitingarligan myndugleika. Tó kunnu avgerðir, tiknar sbrt. § 4, stk. 1, kærast til landsstýrismannin.
Landsadressuskrá
§ 7. Landsstýrismaðurin skipar fyri, at sett verður á stovn ein landsadressuskrá, sum er yvirlit yvir allar adressur í landinum. Skráin er almen.
Stk. 2. Kommunustýrini skulu geva upp til góðkenningar og skrásetingar í landsadressuskránni allar tillutaðar adressur í kommununi og skulu somuleiðis geva upp allar broytingar í adressutillutingini.
Stk. 3. Tá adressa verður upptikin í landsadressuskránna, skal hon eyðmerkjast við eintýddum talmerki og staðbindast við tilknýti til alment viðurkenda kortskipan.
Ymiskar ásetingar
§ 8. Landsstýrismaðurin kann seta greiniligari reglur fyri, hvat adressuøki og adressueindir eru, og um hvussu farast skal fram, tá adressutillutingin verður framd v.m.
§ 9. Landsstýrismaðurin kann áseta reglur um gjøld fyri útskriftir úr skránni.
§ 10. Landsstýrismaðurin kann seta kommunum, sum innan 3 ár eftir, at henda lóg er komin í gildi, ikki hava givið upp til góðkenningar og skrásetingar í landsadressuskránni allar tillutaðar adressur í kommununi, eina freist upp til 6 mánaðir at geva kommunalu adressuskipanina og broytingar í henni upp til góðkenningar og skrásetingar í landsadressuskránni.
Stk. 2. Verða adressuskipanin og broyting í adressuskipanini ikki latnar landsadressuskránni innan ta av landsstýrismanninum settu freist sbrt. stk. 1, kann landsstýrismaðurin lata kommunalu adressuskipanina og broyting gera fyri kommununnar rokning.
§ 11. Henda løgtingslóg fær gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Tórshavn, 6. mars 2002
Anfinn Kallsberg (sign.)
løgmaður


text:
Fyrispurningur um bygging av skúlanum við Marknagil og parkeringsviðurskiftini við Studentaskúlan í Hoydølum!
Nr. 6/2012
Hanus Samró
løgtingsmaður
Fyrispurningur eftir Tingskipanini § 52a.
Fyrispurningur um bygging av skúlanum við Marknagil og parkeringsviðurskiftini við Studentaskúlan í Hoydølum, settur Bjørn Kalsø, landsstýrismanni í mentamálum, (at svara skrivliga eftir TS § 52a)
- Hvussu langt er komið við útbjóðingini av skúlanum við Marknagil?
- Nær verður Marknagilsdepilin klárur?
- Hvørjar ætlanir hevur landsstýrismaðurin í mentamálum við parkeringsviðurskiftunum hjá næmingunum og starvsfólkunum í Hoydølum?
Viðmerkingar
Tað tykist tíverri, sum verkætlanin í Marknagili hevur fingið okkurt um skrúvuna, tí hóast pengar eru settar av, eru vit framvegis ongan veg komin. Fjølmiðlarnir hava tó gjørt vart við, at tað hava verið trupulleikar við útbjóðingini. Ja, tað hava enntá verið leysasøgur um, at leverandørarnir halda seg aftur frá útbjóðingini, tí teir meta, at tað er ov váðafult at fara í gongd við verkætlanina. Samgongan hevur sett 55 mió. kr. av til í ár, men nú, vit eru komin í níggjunda mánað, er tað framvegis útlit fyri, at pengarnir ikki verða nýttir í ár. Tískil verður spurningurin settur, hvussu langt er komið við útbjóðingini av skúlanum við Marknagil.
Tað kann harafturat nevnast, at samgongan hevur sett ávikavist 85 mió. kr. fyri 2013, 85 mió. kr. fyri 2014, 95 mió. kr. fyri 2015 og 65,5 mió. kr. í 2016 av til skúlan við Marknagil. Sambært íløguætlanini eigur Marknagilsdepilin at vera tøkur fyrsta skúladag 2016, men kemur hendan ætlanin at halda, um verkælanini og tær 56 mió. kr. ikki verða nýttar í 2012?
Til síðst kann nevnast, at næmingaráðið í Hoydølum hevur gjørt vart við vánaligu parkeringsviðurskiftini í Hoydølum. Tað er harafturat vert at hava í huga, at tað næstan ikki er gangandi frá parkeringsplássunum við Hvítanesvegin og oman í skúlan um veturin, tí kommunan saltar ikki gongubreytirnar. Hetta er ikki bara ábyrgdarleyst, hetta er at seta heilsuna hjá næmingunum og starvsfólkunum í vanda, og tað kunnu hvørki lands- ella lokalpolitikarar liva við. Tað er eisini ein spurningur um tíð, áðrenn ein álvarslig vanlukka hendir við Hvítanesvegin, tí hann er hóast alt æðrin til høvuðsstaðin. Har ferðast í túsundatals av bilum hvønn dag, hatta er tað sama sum, at næmingarnir í útlondum skulu ganga tvørtur um ein motorveg, áðrenn tey fara í skúla.
Bráðfeingis- og lappaloysnir hóva undirritaða lítið, men eins og politiska skipanin gjørdi fyribilsskúlastovur, átti landsstýrismaðurin at gjørt fyribilsbroytingar viðvíkjandi parkeringsviðurskiftunum hjá næmingunum og starvsfólkunum í Hoydølum. Tað kundi t.d. verið at útbygt og víðkað um tað sokallaða “grótkastið”, sjálvt um tað er ímóti onkrari friðingarnevnd, sum Tórshavnar Kommuna varðar av. Tað er neyðugt at gera nakrar broytingar, tí sama hvussu skjótt leverandørarnir og byggjafyritøkurnar fáa Marknagildsepilin kláran, koma næmingar og starvsfólk at húsast í Hoydølum komandi trý árini.
Tískil seti eg landsstýrismanninum omanfyri nevnda spurning, tí meðan øll bíða eftir skúlanum við Marknagil, er tað neyðugt at taka atlit til núverandi umstøður, ið eru alt annað enn hóskandi.
Á Løgtingi, 27. august 2012
Hanus Samró


text:
Borðtennis: Stór avbjóðing bíðar í Spania
ítróttur18-09-2018 - 07:51 - Jóanis Albert Nielsen
Hesa komandi vikuna, eru fýra føroyskir borðtennisspælarar íspanska býnum Alicante, har teir fara at luttaka í EM í borðtennis. Tey, sum umboða Føroyar, eru Fróði Fríðason Jensen, Hallur Thorsteinsson, Durita Fríðadóttir Jensen og Sólja Hilduberg Djurhuus. Venjari er danin Simon Nykjær-Fisher.
Tað er stinn mótstøða, sum bíðar føroyingunum í Spania. Møguliga koma tey at hitta nakrar spælarar av egnum støði, men tey kunnu vænta at møta spælarum úr heimselituni, tí hægst styrkismettu spælararnir í hvørjum bólki plaga vanliga at vera spælarar úr topp 100 í heiminum.
- ”Summir dystir vera meira eitt upplivilsi enn nakað annað, men vit satsa uppá at taka onkrar sigrar ímóti teimum veikaru spælarunum” sigur ein av landsliðsleikarunum, Hallur Thorsteinsson, í tíðindaskrivi frá Borðtennissambandi Føroya.
Næstseinasta vikuskifti vóru teir fýra føroysku spælararnir á venjingarlegu í Danmark. Venjingarnar fóru fram undir leiðslu av landsliðsvenjaranum, danska Simon Nykjær-Fisher. Spælt varð í hølunum hjá Amager BTK, har Fróði Fríðason Jensen og Hallur Thorsteinsson hava sína dagligu gongd.
Við á ferðini í Spania verður eisini formaðurin í Borðtennissambandi Føroya, Andras Nolsøe, sum fer á aðalfund hjá evropeisku borðtennissamgonguni, ETTU. Á skrá er millum annað álvarsmál, sum kann fáa týdning fyri HM- og EM-luttøkuna hjá smátjóðum so sum Føroyum.
Føroyska ferðalagið hevur verið savnað í Keypmannahavn undan fráferðini. Sjálv EM-kappingin byrjar týsdagin og heldur áfram til sunnudagin. Kappast verður í einmansleiki, tvímansleiki og í blandađum tvímannsleiki.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Kina lækkar tollin
Xi Jinping, forseti, segði í talu í morgun, at hann fer at lækka tollin á innfluttum bilum. Hann fer eisini at linka reglurnar fyri útlendskan ognarskap í bilídnaðinum.
- Vit fara at minka tollin á innfluttum bilum munandi, og samstundis lækka vit tollin á øðrum vørum, segði hann á árliga búskaparfundinum, Boao.
Xi lovar eisini, at Kina fer at hækka markið fyri, hvussu nógv útlendingar kunnu eiga í bilídnaðinum, og hann fer at seta ferð á arbeiði at lata upp fíggjargeira, sum Kina fyrr hevur lovað.
Nú vandi er fyri, at handilskríggj kann bresta á millum Kina og USA, hevur amerikanski forsetin, Donald Trump, seinastu vikurnar hótt við at leggja toll á kinesiskar vørur fyri 3 milliardir dollarar. Kina hevur svarað aftur við líknandi hóttanum.
Donald Trump hóttir við at áseta toll, tí hann er ónøgdur við skeivleikan í handlinum millum londini bæði. Hann leggur Kina undir ikki at virða intellektuellu rættindini hjá amerikonskum fyritøkum.
Kina hevur meira enn 100 milliarda-yvirskot av handlinum við USA, skrivar Ritzau.
Sí eisini


text:
Revurin við silkiturriklæðinum
Her eru so teir leikararnir, vit higatil hava til leikin “Revurin í silkiturriklæðinum”.
Liška í leiklurinum sum Revurin
Hermia Flynn í leiklutinum sum elsta systirin
Dahlia Flynn í leiklutinum sum miðlingasysturin
Ulf Boman í leiklutinum sum vaktarmaður
Vilma Myska í leiklutinum sum tann feita drotningin
Massimo D’Angeli í leiklutinum sum prinsurin
Oktavian Raz í leiklutinum sum Tann óndi Trøllmaðurin
Kreslit hevur ein heilt lítlan leiklut sum dreki
Enn væntar okkum leikaran til høvuðsleiklutin, yngsta systurin og tveir smáar leiklutir sum mús og eitthvørt vandamikið kettudjór. – Og sum tit síggja, so væntar fleiri av leikarunum enn hár…..


text:
Nakrar myndir afturat úr Mykinesi
Myndir08-09-2018 - 19:37 - Jóanis Albert Nielsen
Sum vit hava skrivað fyrr í dag so hava fólk verið í Mykineshólmi eftir súlu í nátt.
Tey fingu 456 súlur og er tað nakað minni enn í fjør og fyrraárið. Esbern í Eyðanstovu bóndi í Myknesi segði við Útvarpið klokkan 18, at tað er ein góð grund fyri at minni er tikið í ár enn seinastu árini.
Hann segði m.a. at tað hevur ikki verið veður at fara eftir súlu fyrr enn nú, og tað er ein vika seinni enn vanligt.
Myndirnar hevur Jórunn E. Wang tikið.


text:
Í dag, tann 21. september frá klokkan 11.00 - 15.00, er Sports Fayre í stóra tjaldinum niðri á King's Playing Fields, her er møguleiki at forvitnast og kanska melda seg til eitt av teimum nógvu Sports Societies, ið eru á University of Aberdeen. Sports Union á Facebook.
Í morgin, tann 22. september frá klokkan 11.00 - 15.000, er Societies Fayre, eisini í stóra tjaldinum niðri á King's Playing Fields.
Her fer okkara heilt egna Iris Thomsen at hava ein bás fyri Faroese Society. Minnist til at vitja hana og minnist eisini til at melda tykkum til!


text:
Tá ið vit tosa um føroyskar bøkur, er talan um fagrar bókmentir og yrkisbókmentir. Fagrar bókmentir eru skaldsøgur, stuttsøgur og yrkingar. Tilfar, sum rithøvundar hava funnið uppá. Yrkisbókmentir eru ævisøgur, bygdasøgur og aðrar bøkur skrivaðar um ymist í samfelagnum. Eg havi ummælt nakrar føroyskar bøkur á mín egna hátt. Í hondini havi eg nú bókina Siglandi arvurin – søgan um føroyskt træskipasmíð eftir Óla Olsen. Forvitnislig, sera væl skrivað og væl uppsett bók, sum kom út í 2013.
Rithøvundurin fer fyrst í bókini aftur í tíðina, tá Nólsoyar Páll í 1803 keypur rovini av einum skipi, sum var farið á land í Hvalba. Hann bygdi síðani Royndina Fríðu, sum fór av bakkastokki 6. august 1804. Áhugavert at fáa at vita, at longu í 1810 fer deksfar av bakkastokki í Suðuroy, og deksfør um hesa tíðina eru smíðað úti í Nólsoy.
Í 1856 fer einahandilin í søguna, og Føroyar fóru at broytast frá bóndasamfelagi til fiskivinnusamfelag. Føroyingar keypa sluppir úr Bretlandi, men tað gongur striltið at fáa føroyingar at taka við nýggjum veiðiamboðum og veiðiførum.
Síðani leiðir rithøvundurin okkum kring landið, har menn hava smíðað deksfør. Vit eru fyrst í 1900 talinum. Teir smíða deksfør millum annað í Havn, á Skála og á Strondum, í Fuglafirði, í Vestmanna, í Klaksvík, á Tvøroyri og í Vági. Góð frássagnir og frálíkar myndir, har vit síggja, hvussu deksførini verða plankaði upp.
Mín serligi áhugi í bókini er bátasmíð í Havn, tí eg havi altíð hoyrt um Elias í Rættará, sum livdi frá 1872 til 1925. Eg visti, hvar hann hevði búð í Rættará, og at hann hevði smíðað deksfør í Álakeri.
Áhugavert at fáa at vita, at Elias í Rættará smíðaði fyrsta deksfarið á Lágukai í Rættará, júst har, sum vit spældu sum ungir, og sum í dag er vakurt mentunnarstað. Elias í Rættará, sum var úr Hvalvík, smíðaði 9 tons stóra deksfarið Maria í fyrst í 1900. Annað deksfarð Eli fór av bakkastokki 26. august 1901. Elias fer síðani til Noregs at læra seg skipasmíð, og longu í 1902 -1903 er hann aftur í Føroyum og smíðar 24 tons stóra seglskipið Prøven.
Í 1905 fer Elias úr Rættará út í Álakersvík, og nú skuldu deksførini hava motor ísettan. Deksførini gjørdust størri, og kundi Elias og teir smíða skip upp í 45 tons undir taki. Á síðu 39 í bókini er fyri meg ein ómetaliga góð og forvitslig mynd. Álaker fyrst í 1900 talinum, har vit síggja bátaverkstaðirnar hjá Eliasi í Rættará og Lauritsi í Mortansstovu. Verkstaðsbygningarnar eru tiknir niður fyri mína tíð, men tey trý neystini á myndina standa framvegis í Álakeri.
Løgið at hugsa sær, at lítil sleipistøð var í Álakeri vestanfyri tey trý gomlu neystini. Sjálvur fekk eg um endan av træskipasmíðnum í Havn. Minnist, tá Búgvin fór av bakkastokki í 1957, og tá strandfaraskipið Másin fór av bakkastokki 7. november 1959. Hetta var seinasta træskipið, sum smíðað varð á Tórshavnar skipasmíðju. Vit óvitar kendu mest sum allar menninar, sum arbeiddu á skipasmiðjuni, og stuttligt at síggja andlitini aftur á myndunum.
Má sigast, at tað var í tøkum tíma, at Óli Olsen fór at savna tilfar til bókina, tí eingir træskipasmiðir eru eftir í Føroyum. Skal tildømis stór umvæling gerast á gomlu varðveittu sluppirnar, má farast til Skotlands. Á Tórshavnar skipasmiðju er eingin træskipasmiðir longur. Hyggja vit at nógvu frálíku myndunum í bókini, so brúktu menninir ikki nýtímans amboð, har var vóru ongar maskinur. Tó kann eg nevna, at seinni sum smádrongur komu vit mangan á træverkstaðin hjá Tórshavnar skipasmiðju at biðja um hølvuspønir, tí vit brendu mangan bál við Landavegin. Á verkstaðnum vóru bandasagir og avrættarar. Hesin bygningur er ikki til longur.
Óli skrivar í bókini, at seinasta veruliga træskip smíðað í Føroyum, var 50-tonsarin Jøkul KG 407. Hetta var í 1978 í Klaksvík. Eg kenni væl Óla, sum sigur sigur mær, at hann var fyrst av monnum biðin at skriva bók um skipabygging í Føroyum, men hann fann skjótt útav, at best var fyrst at fáa frá hondini søguna um træskipini. Tí tað er jú í tøkum tíma, at arbeiðið verður gjørt, tí keldurnar kring landið fækkast. Hann segði mær, at hann hevur tosað við nógvar eldri smiðir kring landið, sum góvu hon gott íkast til bókina.
Fleiri sluppir, træskip bæði stór og smá eru varðveitt í Føroyum. Hetta eru felagsskapir, sum vilja varðveita gomlu træskipini. Tað er kostnaðarmikið at varðveita slík skip, og mangan stendur og fellur alt við tí fíggjarliga. Sum áður sagt omanfyri, havi eg í hesi grein bara skrivað um træskipasmíð í Havn, tí hetta er partur av mínari søgu. Í bókini er nógv annað frálíkt skrivað tilfar og nógvar frálíkar myndir frá træskipasmíði kring landið.
Bøkurnar, sum Óli Olsen hevur greitt úr hondurm eru: (2003) Sigling og útbúgving 1 – frá landnámi til okkara dagar. (2004) Sigling og útbúgving 2 – frá 1927 til aldamótið. (2007) Í Waffen SS – søgan um Sverra Djurhuus. (2013) Siglandi arvurin – søgan um føroyskt træskipasmíð. Spennandi, hvat næsta bókin hjá Óla fer at snúgva seg um? (Vagnur)


text:
Sjálvur “Tarzan” – Johnny Weismuller – skal einaferð hava sagt um kappsvimjing, at “the greatest secret to freestyle swimming is relaxation at top speed“. Hann var í 1922 fyrsti maður undir minuttin og 59 sekund í 100 frí á langgeil, og vann í 1924 og 1928 OL gull á teininum, sum ein av teimum fýra monnunum ið til nú hava megnað at vunnið 100 frí á tveimum Olympisku Leikum (Duke Kahanamoku, Johnny Weismuller, Alexander Popov & Pieter van den Hogenband).
Her er tað tvífaldi heimsmeistarin Filippo Magnini, ið svimur kapp á evropameistarastevnuni í Istanbul, nú í desember. Tað eru sikkurt ymiskar meiningingar um hvussu hann setur albogan í, nærmast samstundis sum hondina. Men leggið líka til merkis hvussu lítið spennt hondin er, hóast hann er í harðari kapping, og hóast hon um nakrar brøkpartar av einum sekundi skal skræða vatn til sín.
Har eru eisini onkrar aðrar góðar ‘hondmyndir’ hjá G. Perottino …
Hesa haldi eg at vit kalla bara fyri “Nessie“:
Og hesa fyri “Wall of Water”:
(Photos courtesy of Deepbluemedia.eu/G.Perottino)


text:
Jú, hon fór niður at læra til bankastjóra.
Segði mamman errin, tá spurt varð eftir dóttrini.
Og jú, hesum flentu vit eftir tá.
Men síðani havi eg mangan spurt, um mann átti at lært til stjóra.
“Tú skalt eisini vera niðri á dekkinum!”, segði skilagóði stjórin á landssjúkrahúsinum herfyri, eisini sum óbeinleiðis kunning um, at tað møguliga ikki hevði verið støðan, at stjórar vóru á dekkinum.
Og hví eru stjórar ikki á dekkinum?
Í mínum langa arbeiðslívi, bæði privat og alment, havi eg ikki sæð stjóran á dekkinum.
Ikki heldur við atliti til forrætningsliga framgongd, í og við at starvsfólk, sum brikkar í stóra putlispælinum, eiga at flyta fram á vegnum og førleikaliga fylla ymist.
At leitast skal eitt sindur longri eftir hornabrikkunum í putlispælinum, at tad einlitta, meira ella minni, fellur saman, at tað sprøkluta skyggir upp í millum eins og tað við kantum sluttar myndina av.
Soleiðis hongur saman - og myndin vid putlispælinum, vid færri hornum og kantum og fleiri brikkum í miðjuni, er sigandi um starvsfólkahópar, ymiskar starvsfólkatypur og samanseting, - fá av summum og fleiri av øðrum.
Men hví hevur hetta ikki stjóraáhuga?
Ella eru brikkarnir av holdi og blóði ein ov stórur biti?
Og er tað, at hvíla í sær sjálvum, í nærveru, kenslum og socialum sambandi, eitt ótraðkað lendi?
Hvussu verða livilíkindi hjá starvsfólkum uttan meistara og uttan fólk, sum tekur ímóti og ynskir góð ráð og hugskot, ella gevur aftur dygdargott svar uppá sama.
Hvar man starvsfólkastrongd og ónøgdsemi stava frá?
Jú, vit kunnu halda fram.
Ofta síggja vit konsulentar yvirtaka, gera nøgdsemiskanningar, vísa á strategiir og so framvegis.
Men skulu vit sum starvsfelagarir finnast at hvørjum øðrum, finnast at okkara leiðara, finnast at okkara arbeiðsplássi, sum flugubein á einum spurnarblaði?
Og broyttist nakað aftaná spurnarblaðið, ella bleiv dekkið øðrvísi?
Haldi, at tíðin er komin at seta orð á og kalla ein spaka fyri ein spaka, spyrja hví, og ikki minni a propos, at fáa fakfeløg at varpa ljós á og seta hol á hesa ørkymlisbløðru, starvsfólki, fyritøku og landi at frama.
Við vón um nýbrot
Bergun Kass, býráðslimur


text:
Orð og lag: Dion de Marbelle
Týtt: Victor Danielsen
1. Eitt er landið hinumegin,
og bert trúgvin finnur vegin
til hitt fagra land, hin ljósa staðin har;
tá ið ein dag har vit møtast,
har sum sorgir ævigt bøtast,
tóna gyltar hørpur móti tær og mær.
Niðurlag: Hoyr, hin søti einglasongur,
har sum deyðin er ei longur,
hoyr hitt hørpuspæl, ið tónar uppi har!
Úr tí dýrd við Harrans høgru,
út um portrini tey føgru
tóna gyltar hørpur móti tær og mær.
2. Eingin synd og ongar sorgir
náa inn í gyltu borgir,
í ta stillu havn ei ódn, ei stormur nær;
hvíla, gleði, signing bíða,
tá um portrið inn vit stíga,
gyltar hørpur tóna móti tær og mær.
3. Eru taldir várir dagar,
skulu skjótt vit fara hagar,
savnar Kongur vár øll síni skjótt hjá sær –
áh, so tornar síðsta tárið,
áh, so byrjar gleðiárið,
gyltar hørpur tóna móti tær og mær!


text:
Orð og lag: Páll Oddur Lamain Rubeksen
Eg vakni upp og eri púra desperat eftir eini øl ella eftir einum sjussi.
Nú má eg heldur ringja mær eftir einum bussi.
So eg kann fara at keypa inn. Tíggju øl og tríggjar gin.
Áðrenn tey í Rúsuni nokta mær inn.
Eg var skipari á eini slupp, men nú havi eg drukkið alt upp.
Og familjan, hon er langt síðani flutt.
Tá var eg maðurin í húsinum, og makkaði tú ikki rætt, so fekst tú undir vangan.
Í songini lá eg dagin langan.
Eg havi ilt í øllum kroppinum, og læknin hevur givið mær Pencilin.
Tá ið einki er at drekka, fari eg oman í Statoil at keypa mær bensin.
Eg taki eina kodymagnyl og svølgi hana afturvið.
Tá fái eg rúsin aftur sum vin.
Tá eg drekki, er tað við maner, til eg skíti og mýði í buks.
Nei, her skal eingin bestemma yvir mær.
Tá eg liggi deyður ein dag, kunnu tey blaka meg á Velbastað,
tí størri drukkenbolt hava tey ei sæð.


text:
Á floti við Westward Ho
Fríggjamorgun 24. aug, var 6. flokkur ein fiskitúr við Westward Ho. Vit høvdu ein sera góðan og minniligan túr! Hetta var liður í árligu fiskikappingini, sum er millum 6. flokkarnar í Tórshavnar kommunu. Verðið var sera gott! :)
Umframt at fiska fingu næmingarnir eisini frágreiðingar um trygd, skipið, slupptíðina og ymiskt um fisk, sum t.d. gøgnini.
Ida fekk tann størsta fiskin - ein toskur á 4 kg! Tórarin fekk eina sera langa longu! Manningin umborð á Westward Ho var sera bergtikin av Jóhannu, hon var so dugnaliga at blóðga og kryvja, at hon endaði við at læra øll hini umboð :)
Tilsamans fingu tey 39 fiskar - 1 longu, 7 hýsur og 31 toskar (og 1 havhest). Tað var ikki nokk til at vinna kappingina, men nokk til at tey flestu av tykkum hava fingið flak til náttúra í kvøld :)
Hagvík
Hesa vikuna hava vit verið í Hagvík og vitja. Hagvík er ein LEGO-bygd sum Hagstovan hevur gjørt.
Barnaútvarpi vitjar 5. fl í samband við Ársins Vitanarfróðu!
Nú hevur Jonna frá barnaútvarpinum verið og tosa við næmingarnar í 5. flokki. Tað gekk sera væl, og Jonna var púra ovfarin yvir, hvussu væl tit øll dugdu at greiða frá, um tykkara arbeiði, í samband við Vísindavøkuna. Hon lovaði at boða okkum frá, nær tit vera at hoyra í barnaútvarpinum. Vit bíða spent :)


text:
Gjøgnumbrot fyri bunkring av LNG í Göteborg
Bunkring av LNG er í oktober mánaða vorðin gerandisdagur í Göteborg Havn í so stóran mun, at leiðslan fyri havnini kallar hetta fyri “eitt gjøgnumbrot”. Í hesum mánaðinum fór fyrsta skip-til-skip bunkringin við bryggju fram og fríggjadagin bunkraði eitt LNG-rikið skip fyri fyrstu ferð brennievni, meðan tað varð lossað.
“Fyri bara fimm-tíggju árum síðani var tað nærmast science fiction við LNG-riknum skipum. Nú hava vit havt sjey LNG bunkringar í nakrar vikur. Eg haldi als ikki, at tað er at gera ov nógv burturúr at tosa um eitt gjøgnumbrot,” sigur Dan-Erik Andersson, ið er operativur stjóri fyri Energihamnen hjá Göteborg Havn í tíðindaskrivi.
ES-direktivið fyri útbygging av undirstøðukervinum fyri alternativ brennievni sigur, at tað skal vera møguligt at bunkra LNG í týdningarmestu havnunum í Svøríki innan 2025. Tað snýr seg um Luleå, Göteborg, Stockholm, Malmö og Trelleborg.
Göteborg lýkur sum tann einasta av hesum havnunum longu nú hetta direktivið, sigur Dan-Erik Andersson.
Kelda: Göteborg Havn/maritimedanmark.dk


text:
Maersk Line ongar ætlanir um LNG
Maersk Line fer at halda seg til góðar tryggar loysnir og fer tí at brúka brennievni við lágum svávulinnihaldi og sostatt ikki fara yvir til LNG-rikin skip, sum CMA CGM júst hevur kunngjørt, at teir fara at gera við sínum nýggju risaskipum.
“Tað eru framvegis nógvir ósvaraðir tekniskir spurningar um, hvussu ein slík loysn passar inn og hvussu útreiðslueffektiv hon verður innan tíðarhvarvið, vit hava til skiftið til lágt svávulinnihald,” sigur tekniski stjórin hjá Maersk Line, Vincent Clerc, í samrøðu við TradeWinds.
“Okkara sjónarmið hevur fyribils verið at finna eina loysn eisini fyri okkara verandi flota og ikki bert fyri tey fáu skipini, sum vit fara at økja okkara flota við. Vit umhugsa at fara yvir til brennievni við lágum svávulinnihaldi, ið lýkur lógina. Hetta er ein loysn, ið hóskar til allan okkara flota,” sigur Maersk Line stjórin.
Vincent Clerc leggur dent á, at reiðaríið fylgir væl við gongdini og fer at hyggja at LNG-loysnum, tá stundir aftur vera til at bíleggja nýggj skip - ella tøkniligu framstigini hava gjørt tað áhugavert at umbyggja verandi skip til LNG.
Kelda: TradeWinds


text:
Vit mæla til, frá og um Mentanarnáttina var forvitnisligt tiltak á Landsbókasavninum, har Kinna Poulsen, Erhard Jacobsen og Oddfríður Marni Rasmussen hugleiddu um at ummæla. Eisini var kjak, ið Gunnar Nólsøe úr Útvarpinum stýrdi. Her er hugleiðingin hjá Oddfríði Marna Rasmussen. Hvat eru vit? Hvat kallað vit okkum sjálv? Eg eri lærari, […]
Per Aage Brandt er semiotikari. Hann hevur undirvíst í fleiri londum. Eisini hevur hann givið út fleiri yrkingasøvn, ritroyndarsøvn og hevur undirvíst í Rithøvundaskúlanum í Keypmannahavn. Her er ein maður, sum dugir at teoretisera um alt millum himmal og jørð. Fer hann í gongd, so er hann ikki til at støðga. Her eru nakrar upptøkur […]
Í dag fyllir skaldið, verkamaðurin, samfelagsrevsarin, øsingarmaðurin og menniskjað, Jóanes Nielsen, 60 ár. Jóhanes Nielsen er føddur 5/4 1953. Hann skrivar soleiðis um seg sjálvan á heimasíðuni hjá rithøvundafelagnum (www.rit.fo): Eri farin undir seinnapartin av lívinum, og gangi framvegis í skúla. Fyrstu sjey árini lærdi eg úti á Landavegsleiðini. Næstu sjey árini í stóran mun […]
Røðan á Vaglinum 25. apríl 2012 Lat meg siga tað beinanvegin: Hetta er ikki ein flaggrøða. Og nú tað er sagt fari eg at leggja fyri við trimum minnisbrotum. Tað fyrsta haðani av Vaglinum. Tað var einaferð tíðliga í trýssárunum. Eg var lágur í gøtuni enn. Hátíðardagur mundi vera, kanska var hetta á […]
Nú tað stundar til val, fara politikarar at hvessa sær pennar og skriva røður – at agitera, sum tað plagdi at kallast. Nógvar røður hava verið hildnar gjøgnum ár og dag. Fleiri teirra eru søguligar og hava borið lond framá. Aðrar hava ein heldur vánaligan tóna og hava sært og dripið nógvar heimsborgarar. Her eru […]


text:
Eik á hægsta fjalli í Afrika20-09-2009
Átta føroyingar hava júst verið uppi á Kilimanjaro, ið er hægsta fjall í Afrika. Eik var sponsorur á ferðini
Myndafrásøgn: Jacob Haugaard í Bassa-búna lumpaði Finn Nørbygård18-09-2009
Maskotturin hja Eik var miðdepil í einum skemtiligum innslagi á stórari partabrævamessu í Keypmannahavn fyrr í vikuni
Web-innslag: Eik á DAF18-09-2009
Web-innslag frá 'Dansk Aktiemesse', har Finn Danberg, undirstjóri í Eik hevði framløgu
Web-sending: Eitt ár eftir skrædlið á Wall Street14-09-2009
Hvussu er støðan á virðisbrævamarknaðunum eitt ár eftir, at heimsfevnandi fíggjarkreppan tók seg upp? Her er ein nýggj web-sending við tí nýggjasta av marknaðinum. Leiðarin á Eik Markets ger viðmerkingar
Eik heldur lóg um marknaðarføring og fær onga átalu04-09-2009
Brúkaraumboðsmaður reinsar Eik fyri skuldsetingar frá Dimmalætting


text:
Journalisma fyri journalistar?
Um okkurt serligt er á vási, so verður skráin hjá sjónvørpunum um okkara leiðir skúgva til viks, og sent verður beinleiðis næstan alt samdøgurði – men fyri hvørjum? Til hvørjum eru sendingarnar ætlaðar, tí 80% av fólkinum eru antin til arbeiðis ella í skúla um dagin, og síggja tí ikki sendingarnar!
Fyri stuttum var kommunu- og økisval í Danmark. Sjálvan valdagin blivu báðar høvusrásirnar hjá DR TV ruddaðar, til fræma fyri valpráti. umframt TV2. Har vóru pallborð við dýrum serfrøðingum av øllum slagi, og DR og TV2 høvdu eisini fólk á valstøðunum kring alt landið. Hesi fólkini kundi gera lítið annað, enn bara at gita út í tóman heim. Líknandi sendingar um val úti í heimi – í Bretlandi, USA, Fraklandi og Týskalandi - hava sýnt okkum, hvussu lítið eftirfarandi slíkar gitingar kunnu vera!
Hvat skal tað til, at brúka so nógvan pening og so nógva mannaorku til gitingar, tá øll vita at úrslitið liggur greitt áðrenn miðnátt? Hevði tað iki verið sakligari og rímuligari at bíða eftir endaliga úrslitinum, og síðani at komi við viðmerkingum? Verða vit avdankaðu pensionistar og fólk ið annars hava fríð mitt um dagin hildin at vera so nógv verd, at tað loysir seg at rudda tríggjar sjónvarpsrásir til okkum allan dagin? Neyvan!!
Tað fyrikemur mær, at her er talan um journalismu fyri journalistar, og í ringasta føri um tíðindaundirhald (infotainment). Onkusvegna halda fjølmiðlafólk seg vera av so stórum týdningi fyri samfelagið, at tey noyðast á skýggjan, eisini áðrenn tey vita hvat tey veruliga tosa um – ella, hava nakað úrslit at viðmæla. At tey onkusvegna eru ein Guðs gáva til mannaættina! Tað eru tey kannska eisini, men bara tá orkan verður nýtt við skili.
Í samband við omanfyri nevndu val, hoyrdu vit ikki um annað í vikuvís, og ein partur av teimum mongu millióninum, ið soleiðis vórðu nýttar til tíðindaundirhald, kundu kannska verði betur brúktar til meira faktuellar sendingar, ella enná til veruligt undirhald.
Tað sama hendir í samband við stórar vannlukkur ella terroratsóknir. Øl, sum bara hava fingist eitt lítið syndur við tíðindaflutning vita, at jú styttri er fráliði frá einari hending, jú minni veitst tú um hvussi umfatandi hon er, ella hvønn týdning hon fer at fáa. Aftur kann bara vera talan um gitingar; og um sendingin skal haldast í gongd uttan støðg, so eisini um reint møsn til at fylla støðgirnar við.
Sjálvandi skulu tíðindastovnarnir siga frá tí ið hendir. Men, vit fáa onki veruligt at vita um valið, fyrrenn valið er av. Vit fáa onki veruligt at vita um eina hending, fyrrenn eitt syndur er fráliði – gitingar eru bara undirhald, og lítið uppbyggjandi. Eg minnist illt afturá hvussu útvarpið ruddaði skránna, og válkaði sær í flogvannlukkuni á Stord!
Tíðindi eru góð, kunning er alneyðugt. Gitinar og sensatiónsflutningur eru til onga nyttu! Stundum var peningurin og orkan betur nýttar til aðrar sendingar.
- - -
Tað segðist um John Reid Bjartalíð sála, at hann var so íðin Kaaaí fjeppari, at hann toldi ikki altíð at hyggja at týðandi dystum. Einaferð tá Kaaaí spældi ein avgerðandi dyst í Havn móti einum at liðunum har, stóð hann ikki á áskoðaraplássinum, sum hinir kaaaíarnir, men gekk í staðin á bønum niðan fyri vøllin og heimtaði blómur, meðan hann bíðaði eftir úrslitinum av dystinum.
Helst ein skrøna! Tí tað kann vera líka so spennandi at síggja ein góðan dyst, sum at vinna dystin. Men, vit vita onki veruligt um úrslitið, fyrrenn dysturin er liðugur! Og meðan ein dystur frammum alt er undirhald, so eru tíðindi alt ov álvarsom til at vera reint undirhald!
Bergur Jacobsen
Bergur Jacobsen er føddur og uppvaksin á Stongunum í Klaksvík. Útbúgvin prestur frá Chichester Theological College, University of Southampton. Hevur verið prestur á Sandi, við donsku Kirkjuna í London, i Ordrup og í Føroysku Kirkjuni í Keypmannahavn. Starvaðist í Útvarpinum í átta ár, og var landstýrismaður fyri Sjálvstýrisflokkin í tvey ár. Bergur hevur ongantíð sæð ein heilan fótbóltsdyst, men spælt í nógvum hornorkestrum. Bergur hevur eisini verið blaðstjóri á Norðlýsinum og á Tingakrossi eitt stutt skifti.
Sólfinn Hansen
Sólfinn Hansen er føddur í 1978 og starvast á Tekniska Skúla í Klaksvík. Hann er upprunaliga úr Klaksvík, nú búsitandi á Kambsdali. Hann er útbúgvin cand.mag. í føroyskum og søgu og B.S.Sc. í stjórnmálafrøði. Hevur síðani 2003 undirvíst á studentaskúla, HF, handilsskúla, tekniskum skúla og á Fróðskaparsetrinum. Sólfinn er limur í Málráðnum.
Bergur Jacobsen
Bergur Jacobsen er føddur og uppvaksin á Stongunum í Klaksvík. Útbúgvin prestur frá Chichester Theological College, University of Southampton. Hevur verið prestur á Sandi, við donsku Kirkjuna í London, i Ordrup og í Føroysku Kirkjuni í Keypmannahavn. Starvaðist í Útvarpinum í átta ár, og var landstýrismaður fyri Sjálvstýrisflokkin í tvey ár. Bergur hevur ongantíð sæð ein heilan fótbóltsdyst, men spælt í nógvum hornorkestrum. Bergur hevur eisini verið blaðstjóri á Norðlýsinum og á Tingakrossi eitt stutt skifti.


text:
Í dag var síðsti dagur, at sonevnda Sansarúmið, sum Hansina Iversen gjørdi í dansistovuni í Norðurlandahúsinum var opið. Hetta rúmið varð gjørt í sambandi við barnafestivalin í Norðurlandahúsinum og er altso upprunaliga ætlað børnum, sum tað stendur skrivað á heimasíðuni hjá nlh:
Hjá børnum er abstrakt list náttúrlig. Tey fara til abstraktar málningar púra opin, uttan ótta og læstar meiningar. Tey frøast um litirnar og skapini og samanbera tey við teirra egna kropp og umhvørvi. Tey spyrja ikki um tilverurættindini hjá listini og tey taka hana nátúrliga til sín. Sansarúmið er eitt rúm við abstraktari list, sum børnini kunna fara inn í, nerta við, undra seg yvir, tiga í og bara vera í.
Eg eri sera fegin um at eg náddi at síggja Sansarúmið, tí hetta var sanniliga eisini áhugavert hjá vaksnum at uppliva. Sansarúmið er eitt listaverk og ein víðari menning av tí, sum Hansina Iversen byrjaði uppá á framsýningini Lonely Hearts á MEST. Á lutfalsliga einfaldan hátt við geometriskum og organiskum skapum spælir listakvinnan við sansir áskoðarans. Skap verða myndað á flatu, í rúmi og negativt sum hol í vegginum. Myndir eru speglingar og skap verða endurtikin gjøgnum rúmið í mobilum, ið kunnu snarast runt og einum filmi við somu rundu rørslu. Litir og ljós broytast, tá vit koyra undir verkini og tey mala runt. Tá varnast vit hvussu nógv litir og skap ávirkast av hvørjum øðrum. Við Sansarúminum sæst, at Hansina Iversen hevur rúmligan ans og at hon umframt at mála, eisini megnar at gera stórar installatiónir. Tað kundi verið spennandi at sæð Hansinu Iversen framsýnt eina monumentala installatión í einum white cube listarúmi uttan órudd og pútur, sum sjálvandi í hesum føri eru til børnini at sita á.


text:
Orð: Grundtvig
Týtt: Jákup Dahl
1. Várs harra Jesu minnifest
er hátíðin, sum gleðir best;
tí tá vit hann rætt minnast á,
hann livandi er okkum hjá.
2. Ver, Jesus, lív mítt, gleði mín,
í barmi perlan loynd og fín!
Ver friður mín, mítt trygga skjól,
ver ljós mítt, tá ið setur sól!
3. Tú ert vár hugni her á jørð,
í miskunn tíni lívið grør,
eitt ljós, sum aldri slokna skal,
ein blóm’, sum altíð fruktar væl.
4. Tú keldan ert til náðar á,
har sum øll góðska sprettur frá,
og eins og yvir vatn ber vín,
so ber av øllum góðska tín.
5. Hon heilsar eins og dagsbrún ný,
sum sól hon lýsir bjørt og blíð,
hon gleðidoypir mann av mold,
hon birtir dýrdarvón á fold.
6. Hon okkum fær at elska teg,
sum steig tín tunga krossins veg.
Hon bindur ævigt trygdarband
við lívsins ljós og lívsins land.
7. Bert tann, ið elskar, kenna kann
Guð og so teg, hans sendimann,
hans orð, hans son, hans dýru mynd
í mannalíki, uttan synd.
8. Sum faðirin teg æra við
í himni øll Guðs einglalið,
og sum tú elskast her á fold,
so stíga einglar upp frá mold.
9. Syng fagnarljóð um heimsins lón,
tú gamla trúgv, tú unga vón,
tú ást, sum ei veit ellismein,
um ævir ung og glað og rein!
10. Í Jesu navn’ syng Jesu prís
í oyðimørk, í paradís,
hvør tunga og hvørt mannamál,
hvørt hjarta og hvør mannasál!
11. Halleluja, for Harrans borð
á himni hátt og her á jørð!
Halleluja for Jesus, tað
skal vera ævigt, samfelt lag!


text:
Ein føðingardagsheilsa til Karin Jacobsen
Góða Karin,
Ein lítil heilsan frá okkum, nú tú rundar tey sjeyti. Keðiligt, vit ongantíð eru heima, tá ið tit hava føðingardag.
Hugsaði at skriva tær nakrar reglur. Sum eg setti meg at skriva, fór eg at hugsa um, hvussu tryggjandi tað er at hava fólk í lívinum, sum altíð hava verið har. Fólk, sum gjøgnum lívið hava útstrálað sterkt støðufesti. Tú hevur altíð verið har og altíð verið hin sama. Til dømis, lærutíðina hjá tær undantikna, hevur tú altíð búð úti í Grótinum. Og arbeiðsplássið hjá tær hevur verið sjúkrahúsið úti við hálva øld. Hatta er tað, man á enskum kallar consistency. Gott og tryggjandi at hava havt slík fólk í lívinum.
Eg nevndi tá ið tú lærdi. Mannagongdin, tá ið tú fórt at læra til laborant, var, at man byrjaði í Havn og so forsetti niðri. Tú fórt til Havnar í 66 og so niður í august í 1967, men bara ein mánaða seinni vart tú heima aftur. Fyri at skilja bakgrundina loyvi eg mær at luta brot úr brævi, tú skrivaði til beiggja, dagfest 20/9-67. Tú hevur verið átjan ára gomul:
Góði boyggi!
Ja, nú eri eg aftur í Føroyum, eg kom heim 1. septembur, eg kundi ikki halda út at vera niðri, tá ið eg visti, at mamma lá so sjúk heima, og helt, at eg kanska kundi vera til eitt sindur av hjálp, Magdalena gongur í skúla um kvøldarnar, og pápi rør út við Georg við hvørt, so Ásla og Jógvan Júst, helt eg, fóru at føla seg so einsamøll. Og onkur skal jú vera at lesa við teimum, eg fór heim uppá at kunna koma aftur at arbeiða har, sum eg nú arbeiddi tann eina mánaðin, eg var niðri, men um eg bleiv ov leingi heima, kundi eg rokna við at missa eitt sindur av lærutíðini, ið eg havi fingið, men eg hugsi ikki so nógv um tað nú, men prøvi at vera tað fyri Áslu og Jógvan Júst, sum mamma hevur verið fyri okkum. Tú dugir kanska at fyristilla tær, um tú var á teirra aldri og átti eina so sjúka mammu sum tey. Jógvan Júst helt við meg ein dagin, at tað var gott, at hann ikki var elst, tí so mátti hann farið út til onnur fólk at búð, tí hann hevði ikki dugað at passa yngri systkin.
Mamma doyði ein mánað seinni, síðst í oktober, og nakrar mánaðar seinni fórt tú niður aftur at forseta við útbúgvingini. Tað var ræðuliga hart hjá tær at fara avstað aftur soleiðis, og pápi nevndi ofta, hvussu gjarna tú ynskti bara at verða verandi heima, men pápi, sum tann vísi maðurin hann var, segði, at tað var tað rætta at gera. Og tað var tað.
Tað var eingin løtt útbúgving, tú vart farin undir. Allir hinir næmingarnir uttan tú vóru studentar. Men tú kláraði tað fínt, og Klaksvíkar Sjúkrahús kom at njóta ágóðan av tí í útvið 50 ár. Tú og Magni giftust beint eftir, at tú vart liðug at læra, og komu so heimaftur, búsettust í Grótinum, og tú byrjaði títt lívsstarv á sjúkrahúsinum. Og nú næstan 50 ár seinni ert tú enn úti í Grótinum. Og sjálvt um tú ert farin frá á sjúkrahúsinum, so kemur tað meira enn so fyri, at tey ringja til tín og biðja teg koma heim at hjálpa. Jú, tú hevur verið sterk og støðuføst. Og vit onnur hava kent tað tryggjandi.
Størsti tryggleikin, tú hevur útstrálað, er tryggleikin, tú hevur funnið í Harranum. Ígjøgnum hann hevur tú víst okkum, hvussu týdningarmikið tað er at halda seg nær til Harran og at vera góð við samkomuna. Hatta eru virðir, sum hava hjálpt.
Takk fyri hvør tú ert, og Harrans ríku signing framyvir.
Cathy og Jógvan Júst.


text:
Endaligi hópurin til U17 úttikin
TB | 27/02/17
Stefan Radosavljevic er einasta umboðið fyri Suðuroynna tá U17 landsliðið við Pól F. Joensen og Áka Johansen leggja leiðina til Kýpros í mars mánaða.
Teir báðir venjararnir hava úttikið endaliga hópin og sigur annar venjarin, Áki soleiðis við heimasíðuna hjá Fótbóltssamband Føroya:
“Hetta verður ein øgiliga stór avbjóðing. Vit skulu spæla ímóti Kýpros, Írlandi og Slovakia, og tey hava øll rættuliga sterk ungdómslandslið. Men vit trúgva veruliga uppá møguleikan, og vit fara sjálvandi eftir honum.”
Endaligi hópurin sum fer til Elite Round á Kýpros í døgunum 11. til 21. mars sæst niðanfyri.
Málverjar
Bárður á Reynatrøð, Víkingur
Bjarti Vitalis Mørk, HB
Verjuleikarar
Sjúrður Pauli Nielsen, NSÍ
Gundur Ellingsgaard Petersen, Valur (ICE)
Fróði Pætursson Rasmussen, B36
Jógvan Petersen, HB
Dann Fróðason, 07 Vestur
Andrias Edmundsson, B68
Sveinur Lava Olsen, HB
Miðvallarar
Asbjørn Heðinsson, 07 Vestur
Magnus Holm Jacobsen, B36
Hanus Sørensen, FC Midtjylland (DEN)
Sølvi Sigvardsen, NSÍ
Stefan Radosavljevic, TB
Lukas Grenaa Giessing, FC Midtjylland (DEN)
Símun Sólheim, HB
Framherjar
Tórur Jacobsen, KÍ
Steffan A. Løkin, NSÍ
Leikskráin til Elite round er hendan:
- mars: Føroyar – Írland
- mars: Føroyar – Kýpros
- mars: Føroyar – Slovakia


text:
Í samband við árliga TóFF (Tórshavn Film Festivalin), verða filmsdagar í Norðurlandahúsinum í døgunum 25 februar til 3. mars. Við á festivalinum verða millum onnur nógv heiðraðir útlendskir leikstjórar. Høvi verður at hitta leikstjórarnar í samband við sýningarnar.
Millum navnframu leikstjórarnar, ið verða á festivalinum, eru:
Hlynur Pálmason, ið hevur vunnið hópin av virðislønum fyri nógv rósta filmin Vinterbrødre. Festivalurin fer av bakkastokki við sýingini, Vinterbrøde sunnudagin 25. februar 2018 kl. 19.30. Eftir sýningina verður samrøða millum leikstjóran og Jan Berg Jørgensen.
Finska Selma Vilhunen, ið vann Norðurlendsku Filmsvirðislønina fyri filmin Little Wing. Filmurin verður sýndur mánadagin 26. februar 2018, kl. 19.30.
Gabriel Tzafka hevur leikstjórnað ræðufilminum Thorn, sum Olaf Johannessen hevur ein berandi leiklut í. Thorn verður sýndur leygardagin 3. mars kl.17, við at leikstjórin saman við Olafi Johannessen bjóða vælkomin til sýningina.
Óskar Thór Axelsson verður av ummælarum mettur sum ein av mest áhugaverdu filmsskaparum innan ræðufilmssjangruna. TóFF fer á festivalinum at sýna hansara nýggja film I remember you. Óskar Thór Axelsson fer at innleiða sýningina, sum endar festivalin leygarkvøldið 3. mars kl. 19.30.


text:
1. desember vórðu 20 ár síðan Lisa Djurhus og Halla Jacobsen byrjaðu í sínum núverandi starvi í kommununi. Tey fyrstu 15 árini arbeiddu tær tó ikki saman, ja kendust heldur ikki. Orsøkin er, at tær tá arbeiddu í hvør sínari kommunu, Runavíkar- og Skála kommunu, sum jú vórðu lagdar saman til eina í 2005. Síðan tá hava tær arbeitt á somu skrivstovu á roknskapardeildini í Runavíkar kommunu. Lisa hevur ábyrgd av lønarflytingum og Halla umsitur fólkayvirlitið, men tær røkja harumframt eisini fleiri aðrar uppgávur í bókhaldinum.
Harafturat hevði Beinta Olsen 20 ára starvsdag 1. mai. Hon arbeiðir í móttøkuni og hevur harafturat nógvar uppgávur sum t.d. journalisering og umsiting av teldum. Beinta varð á kommunuvalinum 11. november vald í býráðið við næstflest atkvøðum. Í nýggja býráðnum verður hon m.a. forkvinna í Teknisku nevnd.
Bæði í vár og nú í adventini vórðu øll starvsfólkini á kommunuskrivstovuni savnað til hugnaliga samveru at hátíðarhalda hesar merkisdagar.


text:
Farmaskipið Tide Carrier, ið eftir eitt maskinbrek í februar var fáar metrar frá at fara á land út fyri Bergen, hevur fingið forboð ímóti at fara úr norskum sjógvi. Orsøkin er, at norsku myndugleikarnir halda, at eigararnir av skipinum ætla
Og hann hevur svarað mær: "Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi." Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær.
2. Kor 12,9
"Tað er bara eitt verri enn, at fólk tosa um ein. Tað er, at eingin tosar um ein"
Oscar Wilde


text:
Í morgin, leygardagin 14. apríl, skipar Krabbameinsfelagið fyri gongutúri á Strondum.
Møtst verður kl. 9.30 uttanfyri bygdarhúsið á Strondum. Harfrá ganga vit ein túr í bygdini í umleið 1 tíma. Hetta er eitt gott høvi at koma út at røra seg saman við góðum bygdafólkið.
Fært tú ikki upp í lag at fara í venjingarmiðstøð? Ella passa tíðirnar til innandura fótbólt ikki? Ikki skal altíð so nógv til fyri at røra seg. Lat teg í skógvarnar og kom ein túr.
Summarmáladag byrjar summarhálvárið, mýrisnípan kemur og lundin kemur undir land. Tá er eitt gott høvi at fara út í náttúruna aftur eftir ein kaldan og myrkan vetur, nú vit ganga móti ljósari og heitari tíðum.
Nógvar kanningar eru gjørdar, sum vísa á, at røra vit okkum javnan, kann hetta minka um vandan fyri krabbameini. Verjandi ávirkanin, sum rørsla hevur á krabbamein, veksur munandi, jú virknari vit eru.
Rørsla er eisini umráðandi í sambandi við krabbameinssjúku, bæði likamliga og sálarliga. Rørsla bøtir um útlitini fyri at fáa heilsuna aftur, samstundis sum hon gevur styrki at standa ímóti hørðu viðgerðini.
Summarmáladag, leygardagin 14. apríl, skipar Krabbameinsfelagið fyri gongutúrum. Vit fara til gongu ymsastaðni um landið. Talan er um lættar túrar, so at øll kunnu vera við. Tað einasta, tú skal gera, er at møta upp.