text:
Ben Yami: Skerjið ikki línuveiðuna! Seinastu kundarnir í 100 ára søguni hjá Frants Restorff. Íslendska fyritøkan Torbjørn ikki til sølu
- Mads Østergaard
- 1 år siden
- Visninger:
Transkript
1 Nr. 371 Hósdagur 13. juli ,- Vit hava hitt stjóran Gunnar Tómasson Síða 3 Íslendska fyritøkan Torbjørn ikki til sølu Frágreiðing frá vitjanini hjá Ben Yami. Hann sigur nógvar óvissur vera við fiskifrøði. Síða 12 Ben Yami: Nærum 100 ára gamli Andrias í Tarti og nærum 80 ára gamli Ben-Yami tosa um fiskiskap Skerjið ikki línuveiðuna! Sjómannadagurin: Síða 4 Bretskur fiskiskapur undir Føroyum Vit endurgeva forvitnislig bretsk fiskisjókort og ýti Síða 19 Seinastu kundarnir í 100 ára søguni hjá Frants Restorff
2 Tað var ikki óvæntað, tá tað hósmorgunin í seinastu viku frættist, at Esmar var farin, 80 ára gamal. Hann hevði nú í fleiri ár stríðst við sjúku, sum gjørdist so álvarslig, at hann kom at verða á Tjarnargarði ta seinastu tíðina. Esmar var ein merkisverdur persónur. Lítlan háva gjørdi hann burtur úr sær sjálvum, men aftanfyri mannin var ein sterk persónligheit við eini umsorgan fyri øðrum, sum ikki er heilt vanlig. Esmar var føddur í Norðragøtu, sum nr. 4 av 13 systkjum. Foreldrini vóru Eliesar í Tjørnustovu og Sunneva úr grannahúsinum Súnastovu. Tað má vera ringt at ímynda sær, hvussu tað hevur verið at hava ein so stóran barnaflokk tá í tíðini. Tað kann verða nevnt, at Sunneva átti børn í 26 ár, frá 1919 til Eliesar var skipsmaður og skipari viðhvørt. Tunga takið heima hevði Sunneva, og tað er óneyðugt at siga, hvørjar uppgávur ein húsmóður hevði tá í tíðini. Húsini vóru lítil mitt í gomlu bygdini beint við kirkjuna. Men Sunneva uppaldi børnini við eini fastari og kærleiksfullari hond, og børnini komu eisini væl undan. Av teimum 13 systkjunum eru trý Esmar og Maud. Myndin er tikin á hansara 80 ára degi Esmar farin farin. Umframt Esmar eru Absalon og Maria deyð. Esmar hevði ikki hug at gerast skipsmaður, so hann fór til Havnar at læra til prentara. Tað skal ikki sigast meira um hetta enn, at hann var við til at prenta Bíbliuna í Hann var setari, og sjálvur setti hann ein fjórðing. Tað hevur verið nevnt her í blaðnum fyrr, at Bíblian er fremsta prentavrik í Føroyum fram til dagin í dag. Í dag verða ørkini løgd í automatiskt við prentingina.tá mátti hvørt ark leggjast í við hond. Og tað vóru ein millión ørk! Sjálvt við allari nútímans útgerð verður ein slík bók als ikki prentað í Føroyum í dag, men verður send av landinum at verða prentað. Seinni aftur gjørdist Esmar prentari á 14. September í 50-unum. Her kom hann í fyrstu røð at fylgja føroyskum politikki, serliga tjóðveldispolitikki.tað vóru ringar tíðir, so tað hevur mangan verið buldrasligt. Esmar hevði eisini sinar meiningar á hesum økinum og umboðaði Tjóðveldisflokkin í skúlaráðnum í Havn í fleiri skeið. Millum aðrar prentsmiðjur, har Esmar hevur arbeitt er tann hjá Marius Ziska. Gjørdist trúboðari Men Esmar hevði onnur mál enn at halda á við at prenta, hóast hann eisini var við til at stovna Føroya Prentarafelag og gjørdist tann fyrsti formaðurin. Hann gjørdist trúboðari hjá Kirkjuliga Missiónsfelagnum. Hóast hetta felag ikki er av teimum størstu, so er tað merkisvert, hvat tað hevur fingið av skafti. Eitt av virkisøkjunum er trúboðan í Etiopia, har Elsa, systir Esmar, hevur havt tann stóra leiklutin. Her eigur at verða nevnt virksemið innan sjómansmissión. Ein av leiðarunum í Kirkjuliga Missiónsfelagnum var Hans Jacob Ellingsgaard, sum var sjómanstrúboðari stóran part av lívinum heilt frá Aberdeen og til útróðrarmenn í Grønlandi. Hetta hevur eisini verið umrøtt her í blaðnum. Í hesum virksemi átti Esmar eisini sín part sum trúboðari í Vestmannaoyggjunum tey árini, føroyskir fiskimenn í stórum tali fóru til Íslands. Tey høvdu eina sjómansstovu í Oyggjunum og vóru har níggju vertíðir. Esmar var eisini eitt skeið í Grønlandi.Tann, sum hevur við sjó- og fiskimenn at gera, veit, hvussu stóran týdning slíkt arbeiði hevur. Kirkjuliga Missiónsfelagið hevur eisini sjómansmissión her á landi,og tey hava júst framleitt eina fløgu við andaktum at lata hvørjum sjómanni. Esmar hevur ferðaðist nógv kring um landið at halda møti. Tí var hann kendur av mongum, og alla staðni hevur hann og tey fingið besta skoðsmál. Tað, sum annars hevur eyðkent ættirnar, sum Esmar er av, teimum í Tjørnustovu og Súnastovu, er ein heilt serlig ættarkensla. Hetta hevur eisini skapað eitt serligt samhald fyrst og fremst millum systkini og síðan t.d. við systkinabørn og trýmenningar Vit komu tí øll at kenna okkum sum nærmasta ætt, og hava vit øll havt nógv samskifti gjøgnum tíðirnar. Esmar var skilamaður, sum visti nógv og sum var lættur at tosa við. Hesi evni vóru eisini góð at hava í teirri vitjunartænastu, sum Esmar hevði t.d. á sjúkrahúsum og í varðhaldinum. Í einum føðingardegi greiddi Kjartan Mørkøre frá, at hann var komin at práta við ein mann, sum gav Esmar eitt so gott ummæli, sum hugsast kann. Kjartan spurdi: Men hvussu kennir tú Esmar? Ja, tá mátti hann út við tí.tað var frá geglinum! Esmar hevði eisini gávur at skriva og at yrkja. Hansara fyrsta yrkingarsavn var Fíólin. Tá skuldi Christian Matras taka til hansara evni at yrkja, og at hann átti at gera meiri av tí. Esmar giftist í 1952 við Maud, sum er ættað úr Kollafirði. Hon hevur verið honum ein dyggur stuðul alt lívið, og ikki minst tey seinastu strævnu árini. Maud er eisini eitt skilafólk,sum tað altíð er hugaligt og stuttligt at hitta. Tey bæði eiga børnini Sámal Andrias, Eliesar, Ruth, Súna,Thordis, Erling og Erling Marna (føddur í 1961, livdi bert nakrar fáar dagar). Barnabørnini eru trý í tali. Vit eru mong, sum koma at sakna Esmar,men sum eisini unna honum tann frið, sum hann hevur fingið. ó. Esmar saman við foreldrum og systkjum: Sitandi fremst: Elsa, Eliesar, Sunneva og Emma. Aftanfyri: Maria, Anna, Suni, Magnus, Olea, Per, Jonhild, Petra, Absalon, Esmar og Óluva.
3 Nr juli 2006 Síða 3 Íslendingar ræðast eisini stóru uppkeypini: Fyritøkan Thorbjørn er ikki til sølu! Heimurin er sera lítil. Hetta ásanna tey flestu ferð eftir ferð. Nú um dagarnar, tá Óli Jacobsen og Menakhem Ben Yami vóru í býnum í Havn, verða teir steðgaðir av einum, teir hitta. Tá vísti tað seg, at hetta var íslendingurin Gunnar Tómasson, sum er stjóri á eini av teimum stóru fiskivinnufyritøkunum í Íslandi, Thorbjørn Fiskanes í Grindavík, sum nógvir føroyingar kenna. Allir tríggir høvdu hitt hvønn annan á eini fiskivinnuráðstevnu í USA í 2000, og nú hittast teir tilvildarliga á havnargøtum 6 ár seinni! Gunnar var komin úr Bergen við Norrönu og var á veg til Íslands. Hann var farin í land hesa løtuna, Norröna steðgaði, og her hitti hann kend fólk! Hóast tíðin var stutt, fekst tó høvi til eina stutta vitjan á FF, har prátað varð um aktuellu støðuna hjá fiskivinnuni í londunum báðum. Annars hevur FF-blaðið í 2002 vitjað fyritøkuna hjá Gunnari og høvdu eisini frásøgn í blaðnum. Bygda- og familjufyritøka Fyritøkan Thorbjørn varð stovnað í 1953 av pápa Gunnar, Tómas Thorvaldsson, saman við trimum øðrum sjómonnum. Men í 1975 gjørdust Tómas og hansara børn einaeigarar av fyritøkuni. Í juli 1999 varð fyritøkan løgd saman við fyritøkuna Fiskanes í Grindavík og Valdimar í Vogar norðantil á Reykjanesi, har ein partur av virkseminum eisini er. Pápin, Tómas Thorvaldsson, er 87 ára gamal, og hann er framvegis við í fyritøkuni, tó nú mest sum eygleiðari. Tað eru børnini hjá Tómasi, sum eru størstu partaeigarar í samanløgdu fyritøkuni. Beiggi Gunnars, Eirik, er forstjóri, og er Gunnar sjálvur næstur honum. Fyritøkan er í dag triðstørsta í Íslandi eftir Samherja og UA á Akureyri. Farin burturúr Virðisbrævamarknaðinum Í Føroyum verður virðisbrævamarknaðurin førdur fram sum tann stóra bjargingin fyri land og vinnu. Men hetta prátið gevur Gunnar ikki nógv fyri.teir hava verið inni á Virðisbrævamarknaðinum í Íslandi, og teir hava tikið Gunnar Tómasson úr Íslandi og Menakhem Ben Yami úr Ísrael vóru saman á einum fundi um heilsu og trygd hjá fiskimonnum í USA í Hendan dagin hittust teir vilvildarliga í miðbýnum í Havn. tað stóra stigið at taka seg burtur úr aftur. Orsøkin er tann, at á Virðisbrævamarknaðinum vita teir ikki, um teir eru keyptir ella seldir. Partabrøvini í fyritøkuni kunnu keypast av hvørjum sum helst. Tískil kunnu tað gerast heilt fremmand fólk, sum vilja gera sína ávirkan galdandi. Annars er sama støða í Íslandi, sum vit kenna hana í Føroyum, at íslendski stórkapitalurin etur seg inn allastaðni við sínum tilboðum um risaupphæddir, sum ringt er Eitt av skipunum hjá Torbjørnfyritøkuni er frystitrolarin Hrafn GK 111. Hann er 59 metur til longdar, 1067 bruttotons og maskinan er 2000 hk. at standa ímóti. Hetta heldur Gunnar vera eins stóran vanda, sum nógv meta tað at vera í Føroyum. Teir hava tí tikið seg burtur úr Virðisbrævamarknaðin við at keypa aftur tey partabrøv, sum hava verið seld har. Hetta hevur kostað teimum pening, sum teir hava lænt. Men hetta var so prísurin, teir vildu gjalda fyri at vera sínir egnu. Og tað eru teir nú. Hetta hava teir ikki iðrað seg um. Hava skip og virki Fyritøkan er ein typisk fyritøka, ið umfatar bæði skip sum fiskavirking á landi. Teir hava 8 skip, frystitrolarar og línuskip. Teir kundu havt fleiri við at keypa sær kvotur. Men kvoturnar eru vorðnar so dýrar, at tað als ikki loysir seg at keypa. So heldur minka um flotan, so tey skip, sum eftir eru, kunnu nýtast fult út. Eitt av skipunum er Gnúpur, sum hevur veitt kongafisk í Irmingarhavinum. Teir gjørdu ein rimmartúr fyrr í summar, tá teir fingu uppí eftir tveimum vikum.teir fingu 567 t av góðum kongafiski, har virðið var um 7 mill. kr. Teir hava eisini flakatrolaran Hrafn, sum eisini hevur gjørt tað stak gott. Virkingin á landi Síðan er tað virkingin á landi. Fyritøkan tekur ímóti t av ráfiski árliga. Av hesum eru t toskur. Høvuðsframleiðslan er saltfiskur og -fløk, og er fyritøkan ein av størstu framleiðarum av saltfiski í Íslandi. Men rættiliga fitt verður útflutt sum fesk fløk til USA. Hóast tað er dýrt við flogfrakt, so er hetta ein sera lønandi framleiðsla. Selt verður soleiðis, at keyparin rindar fraktina. Upsin teir fáa, fer antin til Portugals sum saltfiskur, ella verður hann útfluttur til Canada, har hann verður virkaður til klippfisk, sum verður útfluttur til Latínamerika. Tórbjørn hevur eisini trolverkstað og mekaniskan verkstað. Grindavík Grindavík er sum ein av størru føroysku bygdunum við uml íbúgvum. Hon er størsta bygdin á Suðurlandinum. Eins og í Føroyum var Grindavík í miðøldini herjað av sjórænarum, sum burturfluttu hóp av fólki. Bygdin hevur í dag allar teir hentleikar, sum hoyra til eina slíka bygd. Men at Reykjavík bert er hálvan tíma burturi merkist eisini. Á veg aftur til Reykjavíkar koyrdi eg við eini konu og pápa hennara. Tey fóru til handils í Reykjavík. Tað var nevniliga nógv bíligari at keypa í Bónus í Reykjavík enn í handlunum heima í Grindavík. Eitt tað mest kenda ferðamannamálið í Íslandi - Bláa Lón - liggur her á leið. Stóran týdning fyri samfelagið Tað er greitt, at ein fyritøka sum hendan hevur ómetaligan týdning fyri samfelagið. Tað eru 290 sonevnd ársverk í fyritøkuni, og talið av fólki til arbeiðis var í Av hesum eru 195 ársverk umborð á skipunum, á flakavirkinum 50, á skrivstovuni 8 og í tænastudeildini 32. Vit vóna seinni at kunna greiða meira frá virkseminum hjá teimum. Tað kann nevnast, at teir eisini hava havt nógvar føroyingar í starvi, og hava hesir eisini verið væl lýddir í fyritøkuni. Tey, sum vilja vita meira um Torbjørn fyritøkuna, kunnu fara inn á heimasíðuna:
4 Síða 4 Nr juli 2006 Ken Knox á sjómannadegnum: Bretskur fiskiskapur undir Føroyum Í seinasta blað høvdu vit fyrsta part av frásøgnini um enska trolaraskiparan Ken Knox við forvitnisligum myndum frá enska trolarafiskiskapinum undir Grønlandi í 50-unum, tá teir høvdu føroyingar við sum flekjarar. Hesa ferð fara vit at lýsa nakað av tí tilfari, sum Ken hevur um fiskiskap undir Føroyum, og sum hann annars fer at greiða nærri frá tann 20. august í samband við sjómannadagin. Í hesum sambandi vísa vit eisini til eina forvitnisliga grein hjá Sofusi Poulsen um hetta evni. Bretar hava veitt meira enn 2,5 milliónir tons av botnfiski undir Føroyum Tað finnast ótrúliga góð hagtøl fyri bretskan fiskiskap undir Føroyum 100 ár aftur í tíðina. Taka vit toskaveiðuna, so hava bretar veitt eins nógv undir Føroyum sum føroyingar sjálvir frá 1903 til Longu í 1906 veiddu bretar tons av toski undir Føroyum, og har vóru tað eingilskmenn, sum veiddu størra partin. Fram til 1. veraldarbardaga vaksa tølini alsamt til tey koma uppá t í Burtursæð frá bardagaárunum var árliga veiðan á hesum støði - onkuntíð meira og onkuntíð minni. Samlaða toskaveiðan hjá Onglandi og Wales hevur hesi 100 árini verið t og hjá Skotlandi t. Um onkur heldur, at skotar hava fiskað størra partin av bretsku veiðini, so er hetta skeivt. Tað er mótsett. Taka vit hýsuveiðina, so veiddu bretar í t, av hesum veiddu skotar bert t. Hetta var eisini støðið heilt fram til okkara tíð. Tað er ikki fyrr enn í 1953, at føroyingar fiska meira enn eitt eiti av hýsu. Tá var føroyska hýsuveiðan t. Samanlagt hava Ongland og Wales veitt t av hýsu undir Føroyum fram til 2003,meðan Skotland veiddi t, sum er meira enn helvtin av samlaðu hýsuveiðuni. Taka vit upsan, veiddu bretar longu í 1906 góð t, og her eru tað aftur eingilskmenn, sum veiða bróðurpartin. Í 1914 er veiðan komin upp á t. Talið liggur meira og minni á hesum støði,tá samla veiðan í 1973 kemur upp á um t, og nú eru tað skotar, sum veiða bróðurpartin. Samlað hava bretar veitt t av upsa hesi Munken Rock Ground Sando Grounds Nolso Grounds Skate Head Big Dimon & Little Dimon Bordo Ground Svino Ground Fuglo Ground Annie's Hill/Enniiberg Ground The Tar-Pot Harald Sound Ground Codling Head or Fiord Ground Myling Head Ground Vestmanna Ground The 'Soldiers' The 'Saddle Back' Myggenaes Ground Big Kolter Ground Little Kolter Ground Skuo Ground Faroe Bank árini.av hesum hava eingilskmenn veitt 2/3. Hetta er um fjórðingin av samlaðu upsaveiðuni. Øll veiða minkar í samband við útflytan av fiskimørkunum, men bretar hava tilsamans í 100 ár veitt tons av toski, hýsu og upsa undir Føroyum. Afturat hesum t av tungu, t av reyðsprøku, t av kalva, longa t og brosma t. Hetta fær botnfiskaveiðuna upp á 2,6 mill. tons. Uppsjóvarveiðan seinastu árini Before Radar við sínámillum veiðurættindum er so ein heilt onnur søga. Ein rættiligur partur av okkara og teirra fiskiveiðusøgu Tað er greitt, at hetta er ein stórur partur av fiskiveiðusøguni hjá báðum londum. Tað hava verið 100-tals trolarar og túsundvís av fiskimonnum við í hesi veiðu.teir hava verið raskir at skriva upp, hvussu tað var roynandi á teimum ymisku økjunum, og hetta sæst eisini aftur á teirra sjókortum. Við í framløguni hjá Ken Knox er eisini eitt sjókort frá 1960 við nøkrum av teimum leiðum, har bretar hava veitt gjøgnum tíðirnar, og her eru so Føroyar eisini við. Hetta kort er sjáldsama væl útgreinað, grundað á upplýsingar frá fiskimonnum úr teimum ymisku bretsku fiskivinnuhavnunum. Á sjálvum kortinum sæst, hvussu væl alt er uppmerkt. Her er á teimum ymisku økjunum tilskilað, hvussu botnurin er. Í støðum er hann good, aðra staðni er hann foul, óreinur, coral eru í støðum. Øki eru good for lines, aðra staðni er botnurin rough, ringur. Summi øki eru
5 Nr juli 2006 Síða 5 uppmerkt til línu. So er tað sunnan fyri Munkin, at tað er ov nógvur streymur at royna á vetri, o.s.fr. Afturat hesum hevur eisini verið gjørd ein bók við nærri útgreiningum. Vit síggja ikki, nær hon er útgivin, men hon kostaði 5 shillingar at keypa, so hon er eisini heilt gomul. Hon kallast The fishing grounds and landmarks. Hon umfatar allar bretskar fiskileiðir frá Føroyum og suður til Biskaya. Bókin er 100 síður, og parturin um Føroyar telur 16 síður. Her er lutvíst ein frágreiðing um teir ymsu fiskigrunnarnar undir Føroyum, soleiðis sum teir eru uppteknaðir á endurgivna sjókortinum.afturat hesum eru uppteknað nógv ýti, og vóru hesi ein góð hjálp, áðrenn navigatiónstøknin gjørdist so framkomin, sum hon er í dag. Her verður fyrst víst til tekningina av Mykinesi og Hólminum, og greitt verður frá, hvussu júst peilað skal verða eftir, at gapið millum Mykines og Hólmin skal vera opið. Síðan verður greitt frá, at ein góð leið er við Mykines í SW, snarandi til S til ENE, har botnurin ikki er so óreinur. Men besta leiðin er við 9 miles í Mykines í ein norðan og á 64 favna dýpi. Tað eru eisini leiðir við høga partinum av Mykines liggjandi í ein NE og við 8 míla frástøðu. Men her kann vera trupult at arbeiða fyri streymi, so boya eigur at verða sett niður. Tað ber eisini til at fiska so langt burtur sum 20 miles frástøðu á 80 favna dýpi við Mykines í ein ESE. Nakað líknandi verður greitt frá øðrum fiskimiðum, og er hetta áhugaverdur lesnaður. Vit hava tikið kopi av hesum tilfari, sum kann fáast frá okkum. Vit endurgeva sjókortið og umrøddu ýtini. Meira fæst uttan iva at vita á sjómannadegnum. Vit halda hetta tilfar vera sera áhugavert, og uttan iva verður meira at frætta. Before Terrestrial Navigation Before Satellite Navigation Sofus Poulsen: Bretsk fiskiveiða undir Føroyum Í samband við okkara umrøðu av tilfarinum, sum vit hava fingið frá enska trolaraskiparanum Ken Knox, sum eisini er um bretska trolaraveiðu undir Føroyum, hava vit fingið hesa frásøgnina frá Sofusi Poulsen í Aberdeen, og gevur hetta eitt gott íkast til hesa søgu. Tað mundi vera Aberdeentrolaraskiparar, sum kendu botnin við Føroyar betri enn nakar annar og sjálvandi betri enn okkara egnu trolaraskiparar, sum jú ikki fiskaðu undir Føroyum. Eg plagdi at siga, at áðrenn fiskimarkið varð flutt út, fiskaðu vit bert um 7% av fiskinum, sum veiddur var undir Føroyum og bretskir,mest Aberdeen-trolarar og línubátar, mundu veiða um 70%. Restin varð fiskað av fronskum, hálendskum, belgiskum, týskum, norskum o.ø. trolarum. Í Aberdeen vóru um 230 trolarar og línubátar, tá ið eg kom niður fyri 60 árum síðani. Ein triðingur av hesum fiskaðu undir Føroyum alt árið, ein triðingur fiskaði alt árið í Norðsjónum, og ein triðingur fiskaði undir Føroyum um summarið og í Norðsjónum um veturin. Vanliga var manningin mans, og teir ísaðu fiskin og skildu hann í 3-5 støddir. Tessvegna fingu teir betri prís enn okkara línubátar. Við teimum var manningin 25, sum ikki høvdu stundir at skilja í fleiri støddir. Teir veiddu nevniliga munandi meira. Okkara bátar høvdu vanliga frá 900 til 2000 kassar, meðan Aberdeenbátarnir høvdu Hesir høvdu vanliga um kassar av flatfiski undan Føroyum um veturin og um á sumri fyri túrin. Eg havi oftani spurt, hvar hesin flatfiskur er blivin av. Okkara trolarar veiða hann so ikki. Aberdeenskipari legði okkum lag á Í undanfarna blað var nevnt, at vit noyddust at biðja skipara úr Aberdeen at koma at leiðbeina okkum, tá vit byrjaðu at trolara undir Føroyum fyrst í 70-unum. Tað var eg, sum fekk skipper Charlie Buchan, sum var væl kendur í Føroyum, at koma higar. Seinasti trolarin, sum hann var skipari á var Scottish Princess, sum eg saman við eldru synum mínum, 8 og 11 ára gamlir,kom til Føroyar at ferðast við í 1966.Hann var farin av honum, tá ið hann í 1977 fór á land uttanfyri Tvøroyri nøkur ár seinni og sakk har. Hákun Djurhuus var løgmaður tá í Hann var gamal skúlalærari hjá mær, og ein annar lærari hjá mær var løgtingsformaðurin undir sjálvstýrislandsstýrinum, Sámal Petersen. Vit vitjaðu teir báðar. Minnist at eg segði við Sámal Petersen, sum dúgliga ringdi klokkuna í tinginum, fyri at fáa løgtingsmenninar at akta, at umstøðurnar, eg mintist, vóru eins og tá ið eg gekk í skúla hjá honum, men næmingarnir nú vóru heldur eldri. Charlie Buchan fór til Føroyar umvegis Keypmannahavn og hevði fyrilestrar um fiskiskap við Føroyar, og eg fekk hann at selja okkum dagbøkur, sum hann hevði noterað í um botnin o.a., har teir plagdu at fiska. Hetta kom væl við, tí sum okkara trolaraskiparar sjálvandi vita í dag, so eru øki við Føroyar, sum fara illa við troli. Trolararnir, sum fiskaðu við Føroyar áðrenn fiskimarkið bleiv flutt út, royndu líka inn til 3 fjórðingar úr landi og møguliga nærri viðhvørt, so teir vóru sera heimakendir á hesum leiðum. Eg minnist frá tíðini undan seinna heimsbardaga, at ein kundi síggja ljósini frá trolarunum út fyri Gøtuvík um vetrarnar, tá ið myrkt var, og sá tað út sum um ein býur var har. Umframt Aberdeen-trolarar fiskaðu eisini trolarar frá Granton og Leith við Føroyar,og teir ensku trolararnir, sum eisini veiddu her, komu sum nevnt úr Hull, Grimsby og Tyne- Newcastle. Smakkaði loddið Eg minnist eitt dømi, har mær varð sagt um kunnleikan, sum summir trolaraskiparar her høvdu um fiskileiðir við Føroyar. Ein heldur gamal og trivaligur skipari bað teir lodda við feitti undir loddinum. Tá ið teir høvdu gjørt hetta, bóru teir loddið niður til skiparan, sum so smakkaði á tað, sum var komið uppá loddið. Hann bað teir so kasta tá ið smakkurin var hin rætti. Føroyingar hava siglt við bretskum trolarum í hvussu er síðan fyrst í undanfarnu øld. Ein persónur, sum kemur okkum til hugs, er Marius Eidesgaard av Eiði, sum hitti sína konu av Tvøroyri í Aberdeen.Í nýggjari tíð er John, beiggi, eitt dømi. Hann var við kenda skiparanum Alex Elder, tá ið hann førdi allar teir nýggju trolararnar í Aberdeen, sum høvdu Aberdeen - navnið frammanfyri, t.d. Aberdeen Progress teir fyrst túrarnar, so fingu aðrir teir at føra. John var eisini annar stýrimaður við Aberdeen-trolaranum Goodmar, sum var fyrrverandi korvett og sum líktist okkara trolara Rádni. Teir vóru eisini á saltfiskaveiðu við føroyskum flekjarum. Okkara trolarar landaðu eisini saltfisk í Bretlandi tey árini uml , men tað er ein onnur søga. Viðvíkjandi fiskiskapi hjá Hull-trolarum undir Grønlandi, so var ein føroyingur, sum búsettist í Hull, og sum gjørdist skipari á Hull-trolarum, sum royndu undir Grønlandi. Hetta var tó vist mest til ísfisk, og tað er Andrass Jensen, sonur Óla Jákup Jensen, skipara, sála. Bróður Andrass er Hákun Jensen, skipari,tórshavn.
6 Síða 6 Nr juli 2006 Skattakærunevndin: Er tað borgarin ella myndugleikin, sum hevur próvbyrðina í skattamálum? Í einum rættarsamfelag kemur ivi borgaranum til góðar. Í Føroyum er tað beint mótsett. Tað snýr hendan dokumenteraða søgan seg um. Í seinasta blað høvdu vit eina frágreiðing við viðmerkingum til ta avgerð, sum er tikin av skatta- og avgjaldskærunevndini í okkara skattamáli. Hetta mál snúði seg um tann einfalda setningin í skattalógini, at virði av vistarhaldi hjá fiskimonnum ikki skal skattast. Avgerðin í hesum málinum reisir fleiri avgerandi spurningar. Ein teirra er, hvør ið hevur próvbyrðina í einum slíkum máli,tá myndugleikin broytir umsitingina av eini lóg til skaða fyri borgaran. Er tað myndugleikin, sum skal prógva, at hann hevur rætt, ella er tað uppgávan hjá borgaranum at prógva, at myndugleikin hevur órætt. Eftir okkara meting er tað heilt upplagt, at ábyrgdin liggur hjá myndugleikunum. Fyrst og fremst við atliti at rættartrygdini hjá borgaranum, men eisini tí at myndugleikin er tann sterki móti tí veika. Hetta má samsvarandi seta størri krøv til tann sterka at prógva sítt páhald. Í hesum máli hevur skattakærunevndin gjørt eina niðurstøðu, sum merkir, at túsundavís av fiskimonnum við hundraðvís av skipum gjøgnum meira enn 30 ikki hava goldið tann skatt, sum teir eiga. Hetta reisir tann avgerandi spurningin, um tað skal kunna bera til at taka eina avgerð í einum so grundleggjandi spurningi, har málið ikki er fult upplýst. At so er, verður eisini váttað av kærunevndina. Í hesum spurningi fylgir, um tað skal kunna vera til fyrimuns fyri myndugleikan, at hann gruggar málið til skaða fyri borgaran. Hetta ger hann við at geva nevndini skeivar og villleiðandi upplýsingar. Samstundis letur hann vera við at gera ta kanning, sum hann verður biðin um at geva nevndini, og tað við undanførslum, sum ikki hald er í. Hetta hendir samstundis, sum tað kann staðfestast, at myndugleikin liggur inni við vitan, sum kundi gagnað støðuni hjá borgaranum, og sum tí ikki kemur fram. Hetta hendir samstundis, sum øll undirbygd sjónarmið frá borgaranum verða tileinkisgjørd av kærunevndini. Vit hava, grundað á nýggjar upplýsingar, sum vit hava útvegað um mannagongdina hjá Toll og Skatt í málinum, biðið skattakærunevndina taka málið upp aftur, og vit hava fingið at vita,at hetta fer nevndin at taka støðu til, tá hon hittist aftur í august. Men hetta gevur okkum høvi til at kanna málið enn nærri og at útgreina tað enn betri. Vit skulu í hvussu er gera tað til lítar, sum Toll og Skatt ikki hevur gjørt. Gongur aftur til skattalógina frá 1939 Hetta mál gongur heilt aftur til Tá verður gjørd ein skattalóg, sum er grundarlagið fyri verandi skattaskipan, hóast nógvar broytingar eru gjørdar síðan tá. Í lógini verður sagt, at Ved Skatteindtægt forstaas den ansatte Skattepligtige Indkomst. Hetta er sama grundarlag sum framvegis verður skattað eftir. Í samband við skattalógina varð gjørt eitt Instruktionshæfte fra Lagtingets Skatteudvalg, har tað vóru nærri leiðbeiningar um skattingina. Her er eisini ein partur, sum kallast Om ligning af Fiskeres og Sømænds Indtægter. Her verður fastlagt, at værdien af Opholdet ombord hjá fiskimonnum skal skattast. Fiskimenn skulu kortini ikki seta nakra upphædd á sjálvuppgávuna. Teir skulu bert seta tíðina, teir hava verið burtur, og síðan skal skattamyndugleikin áseta eina upphædd pr. mánaða, so allir verða skattaðir efter ensartede regler. Síðan verður í Fastsættelse af Skønsposter útgreinað, at: Værdi af Kost for Fiskere sættes til kr. 40 pr. Maaned. Aftur seinni hevur talið vist verið størri, men hetta hevur ongan týdning í hesum sambandi. Hetta var so upphæddin, sum varð sett á sjálvuppgávuna sum ein inntøka. Var viðkomandi 1 mánaða til skips, merkti hetta kr. 40 sum inntøka á sjálvuppgávuni, og var hann 6 mánaðir var tað kr At tað her verður tosað um værdi er væl upprunin til orðingina av 29,11 í skattalógini frá 1963, um at virði av vistarhaldi ikki verður skattað. Hetta tykist at vera ein beinleiðis tilvísing til hesa reglu. Út frá hesum kann staðfestast, at endamálið við hesi lógarbroyting hevur konkret verið at avtaka júst hesa reglu, sum var galdandi fyri allar fiskimenn. Tað skuldi verið óneyðugt at siga, at tað kann ikki hava verið politiska ætlanin at fara frá eini skipan við ensartede regler til eina skipan, har fiskimenn skuldu viðgerast ymist. Í hesi vegleiðing verður eisini sagt um líkning av fiskimonnum, at tað, sum skal skattast, er udbetalt lønning. Tað kundi eins væl bert staðið lønning. Men nevnda orðing kann væl skiljast, sum tað ið verður goldið fiskimanninum sambært sáttmálan. Í 1939 var kostur hjá øllum fiskimonnum fríur. Fyrst undir krígnum kemur kostur inn sum felagsútreiðsla í sáttmálunum, og tá er tað sjálvsagt framvegis udbetalt lønning, sum skal skattast. Í 1953 fáa fiskimenn á snøris- og línuveiðu ein sáttmála, har fiskimenn halda seg sjálvar við kosti. Her var talan um eina munandi sáttmálabroyting frá tí nettosáttmála, sum var, og har allar útreiðslur sum t.d. olja og salt skuldu fara av óbýttum. Sum við øllum sáttmálagerðum var hesin sáttmáli eisini eitt puslispæl, sett saman við býtisprosentum og frádráttum, so hetta broytti ikki á nakran hátt støðuna viðvíkjandi skatting. Sáttmálin kundi eisini sagt, at provianturin er fríur, men sum kunnugt er einki í verðini frítt.tí vildi fríur proviantur merkt færri prosentir til manningina ella onkran annan frádrátt, og úrslitið vildi verið tað sama í útgoldnari inntøku. Tað kom als ikki monnum til hugs, at tann sáttmálaformur, sum verður valdur, skuldi merkja mun í skattingini hjá avvarðandi fiskimonnum. Greið definitión av manningarparti Í hesum sáttmálanum verður provianturin umsitin sum við øllum øðrum sáttmálum. Kokkurin provianterar, reiðarin rindar, og tá avrokning kemur, er provianturin trektur frá. Og framvegis er tað tann udbetalte Lønning eftir frádrátt av øllum sáttmálaásettum frádráttum í avrokningini, sum verður skattað, samstundis sum fiskimenn inntil lógina í 1963 verða skattaðir av Værdi af Kost. Hetta merkir samstundis, at tað ongantíð hevur verið nakar ivi um definitiónina av eini avrokning. Hetta er nevniliga tað, sum er úrslit av ásetingum í sáttmálanum. Sum vit vístu á í seinasta blað og prógva í blaðnum í dag, er henda definitión eisini fult góðkend av almennu skipanini gjøgnum umsitingina av Lønjavningargrunninum, har minstalønin hjá fiskimonnum var grundað á hesa somu meginreglu. Henda skipan, sum hevur sín uppruna í 1939, at fiskimenn fyrst verða skattaðir av virðinum av vistarhaldi, og hetta síðan verður avtikið, hevur virkað uttan nakran trupulleika heilt fram til uml Tá kemur okkurt klókt høvd í Toll og Skatt fram til, at ein sáttmálaásettur frádráttur av provianti hjá fiskimonnum við ávísum sáttmála fyri tað fyrsta ikki skal roknast sum ein frádráttur í avrokningini, og fyri tað annað skal hesin postur ikki umfatast av regluni í skattalógini um at virði av vistarhald ikki skal skattast. Um vit nú høvdu hugsað okkum til, at hendan fatan hjá Toll og Skatt hevði verið sett í verk afturvirkandi, hevði støðan verið hendan: Sjónarmiðið hjá Toll og Skatt og Kærunevndini er ørvitistos Tá høvdu fiskimenn inntil 1963 goldið skatt tvær ferðir av proviantinum. Fyrst við at skula geva upp virðið av vistarhaldi, sum longu greitt frá.síðan Grundleggjandi rættarreglur, sum eru settar til viks av Fíggjarmálaráðnum Undersøgelsesprincippet Den offentlige forvaltning er underlagt det såkaldte undersøgelsesprincip. Det bygger på, at man fra myndighedens side er ansvarlig for at få de nødvendige oplysninger fremskaffet, for at der kan træffes en så rigtig afgørelse som overhovedet mulig... Tað er próvfast, at umrødda sak upprunaliga er avgjørd, uttan at avvarðandi myndugleikar á nakran hátt hava kannað málið. Teir hava ikki so frægt sum spurt seg fyri hjá Føroya Fiskimannafelag, sum má metast at hava førleika til at lýsa hetta mál. Tá felagið so eftirfylgjandi hevur roynt at gera myndugleikarnar varar við veruligu viðurskiftini, hava allar kreftir verið settar í gongd fyri at gera hesar upplýsingar til einkis. Retssædvane Retssædvaner finder også anvendelse indenfor forvaltningsretten. Retssædvaner kan beskrives som en handlemåde, der er fulgt almindeligt, stadigt og længe efter den overbevisning, at den er retlig bindende. Man er fra forvaltningens side forpligtet til at følge gyldige retssædvaner. Í hesi frásøgn verður greitt frá, hvussu skattamyndugleikarnir uttan um løgtingið broyta innihaldið í eini lóg, sum hevur verið galdandi í nærum 40 ár, og sum er grundað á beinleiðis praksis í nærum hálva øld. Administrativ praksis Administrativ praksis kan beskrives, som den praksis en forvaltning har fulgt tidligere i lignende sager. Dens bindende virkning for forvaltningen varierer fra område til område. Men udgangspunktet er, at en forvaltning er bundet af administrativ praksis. Vit hava sæð í hesum máli, hvussu umsitingarlig siðvenja hevur verið sett til viks. Hetta hevur verið gjørt við at skapa iva um, hvør siðvenjan veruliga er. Og hesin ivi hevur verið nýttur til skaða fyri borgaran, beint mótsett av grundregluni í einum rættarsamfelag. Hetta verður gjørt, hóast vit hava prógvað, at her er talan um greiða siðvenju í tíggjutals ár. Skattakærunevndin hevur fullkomiliga sæð burtur frá teimum, fyri rættartrygdini hjá borgarum avgerandi, grundreglum um undersøgelsesprinsip, retssædvane og administrativ praksis. Hesar grundreglur eru als ikki nevndar í niðurstøðuni hjá kærunevndin, hóast vit løgdu stóran dent á hetta í okkara framløgu. Men vit hava í hesi grein gjørt ein part av tí, sum tað annars áliggur myndugleikunum, í hesum førinum Toll og Skatt, at gera.
7 Nr juli 2006 Síða 7 Hetta er skjalprógv fyri, hvussu ein fiskipartur hevur verið defineraður av lønjavningargrunninum frá 1953 og fram til 1995, tá saltfiskaveiðan við føroyskum skipum fór í søguna. Hetta er gjørt samb.reglugerð, sum landsstýrið hevur góðkent og við góðkenning av landsgrannskoðaranum. Hetta er tann útrokning, sum lønjavningargrunnurin gjørdi sum grundarlag fyri útrokning av minstuløn og dagstudningi. Tey tøl, sum eru áhugaverd, eru tað sum í fyrsta teigi eitur "Partur til manning kr ,99". Í triðja teigi er "proviantur kr ". Aftaná frádrátt av provianti verður avlopið býtt í 27 partar, og hetta gevur eina avrokning uppá kr Hetta er eisini tann upphædd, sum er skattað, sum vit hava prógv fyri. Síðan kemur ein uppgerð yvir manningina.vit hava bert tikið tann ovasta við og hava strikað navnið. Her sæst heilt greitt, at grundarlagið fyri avrokningini er júst okkara fatan av einum fiskiparti, sum skal koma til skattingar. Nevnda upphædd er tískil grundarlagið fyri útrokning av minstuløn og dagstudningi. Samb. tí, sum Toll og Skatt nú heldur uppá, skuldi skattaskyldiga avrokningin fyri túrin verið parturin áðrenn frádrátt av provianti, og hevði hon tá verið kr hægri. Tað finst einki grundarlag fyri hesi fatan fram til 1995, og hetta sjónarmið er eyðkent fyri slík, sum ikki vita hvat tey tosa um! Samb.Toll og Skatt skuldi verið skattað av einum hægri upphædd enn hana, sum er grundarlag fyri útrokning av inntøkutrygd! skuldu teir verið skattaðir av veruliga brúkta proviantinum. Fyri at sloppið undan hesum skuldu fiskimenn, sambært Toll og Skatt, kanska sloppið undan at inntøkuført virðið av vistarhaldi sum ásett í umrøddu reglugerð. Men hetta vildi verið í stríð við ásettu mannagongdina um ensartede regler. Tá høvdu teir fiskimenn skattað av veruligu nýtsluni, sum kann vera sera ymisk frá skipi til skip. Næsta avleiðing vildi verið, at lógarbroytingin í 1963, sum ásetti, at fiskimenn ikki gjalda skatt av virðinum av vistarhaldi, vildi sambært Toll og Skatt ikki verið galdandi fyri fiskimenn á snøris- og línuveiðu eftir saltfiski, sum tá var nógv størsti bólkurin av fiskimonnum. Hetta vildi merkt, at fiskimenn vórðu ójavnt skattaðir, alt eftir um teir vóru á saltfiska- ella ísfiskaveiðu. Hetta vildi eisini merkt, at menn á sama túri vórðu ójavnt skattaðir, tí yvirmenninir á saltfiskaveiðu við línuskipum høvdu ein annan sáttmála, har proviantur fór av óbýttum, og tá vildi hann samb. Toll og Skatt verið fríur. Tað er óneyðugt at siga, at hetta er ørvitistos av krotusmiðum, sum ikki kenna viðurskiftini, og sum als ikki hevði kunnað latið seg gera. nakað virði, sum ikki skal skattast. Hetta er ein sera søkt og ivasomu útlegging, sum ikki er undirbygd á nakran hátt. Siga vit, at kostur er kr. 100 pr. dag, so er hetta ikki eitt virði í einum sáttmála, har hann fer av manningarpartinum, men tá hann fer av óbýttum, er talan um frían kost. Hetta eru mótstríðandi sjónarmið, sum als ikki kunnu undirbyggjast, og tað eru tey heldur ikki. Hetta merkir eisini, at tann søguliga greiða definitiónin av manningarparti, nevniliga udbetalt Løn, er skúgvað til viks við sera søktum grundgevingum. Siðvenjan avgerandi Um vit nú høvdu sagt, at lóggávan er ógreið og kann tulkast báðar vegir, skuldi tað verið ein partur av málsviðgerðini at kanna, hvussu siðvenjan er á økinum, og hvat ið liggur aftanfyri verandi skipan. Hetta skuldi tá vigað tungt í støðutakanini.tað er hóast alt nakað, sum eitur retssædvane, og sum er bindandi fyri eina umsiting. Henda skyldan skuldi ikki verið minni av, at her er talan um at taka lógásett rættindini frá borgarum í mun til tey rættindi, sum teir persónliga høvdu frammanundan. Tað kann staðfestast, at siðvenjan er ongantíð kannað. Eftir tí, sum liggur í málinum, hevur heldur ikki verið nøkur málsviðgerð í Toll og Skatt. Henda broyting til skaða fyri fiskimenn er snøgt sagt gjørt við einum pennastroki. Hvørki í samband við tað landsskattanevndarmál, sum var í 1998, ella í samband við hetta mál, er gjørd minsta útgreining ella kanning av mannagongd og siðvenju í hesum máli. Gruggingin og villeiðingin hjá Toll og Skatt FF hevur lýst málið so frægt, sum vit hava kunnað við at geva kærunevndini bæði nágreiniligar frágreiðingar og tilfar, sum vísa søgu og mannagongd í málinum. Beint tað mótsetta kann sigast um Toll og Skattstovuna, soleiðis sum tað annars verður váttað í hesum brotinum í álitinum hjá kærunevndini. Eftir fundin í Skattaog avgjaldskærunevndini (10. mai) varð Tollog Skattstova Føroya spurd, hvussu fiskimenn á saltfiskabátum vóru skattaðir. Toll- og Skattstova Føroya svaraði m.a., at tey hava ikki upplýsingar um ávísar skipabólkar, hvussu teir hava verið skattaðir.tollog Skattstova Føroya helt fast við, at umsitingin hevði ikki broytt siðvenju, tá talan er um at gera skattskyldugu inntøkuna upp hjá einum sjómanni, har kosturin fer av býttum. Hetta vísir greitt arbeiðsháttin hjá Toll og Skatt. Sigast kann um hesar fáu reglur: a) Toll og Skatt hevur einki gjørt fyri at lýsa málið, sum teir eru bidnir um, hóast teir hava havt fleiri ár og annars góðar møguleikar at gera tað. Fundurin í kærunevndini 10. mai útsetti avgerðina í málinum til 14. juni, júst fyri at fáa hesar upplýsingar. Hetta má hava verið gjørt, tí kærunevndin metti júst hesar upplýsingar hava týdning. b) At Toll og Skatt ikki hevur havt kunnleika til, hvussu umrøddir fiskimenn eru skattaðir, er beinleiðis ósatt. c) At Toll og Skatt ikki hevur broytt siðvenju í hesum spurningi, er eisini beinleiðis ósatt. Hetta verður prógvað í hesi grein. Hetta váttar tað, sum vit hava ført fram fyrr.toll og Skatt hevur ongan áhuga havt í, at hetta mál skal fáa eina sakliga viðgerð. Teirra einasti áhugi hevur verið at halda tørn móti borgaranum, so hann fyri alt í verðini ikki skuldi fáa viðhald. Tí ráddi um at veruliga viðurskiftini ikki skuldu koma á borðið. Kærunevndin grundar tilvitað avgerð á ósannindi Hetta er so sínar sakir. Men tað skakandi er, at kærunevndin tekur eina avgerð á einum slíkum sera ivasomum grundarlagi. Hon krevur ikki málið fult upplýst, og hon letur allan tann iva, sum Toll og Skatt sjálvt er atvoldin til, koma teimum til góðar, meðan ítøkiligar grundgevingar hjá borgaranum verða tileinkisgjørdar. Kærunevndin tekur fyri góða vøru og brúkar sum grundarlag fyri síni avgerð, at Toll- og Skatt ikki skal hava vitað, hvussu túsundir av fiskimonnum gjøgnum 40 ár hava verið skattaðir! Hetta ljóðar sum svartasta skemt. Vanligt vit og skil skuldi sagt kærunevndini, at hetta ikki kann passa, og tað gera tað heldur ikki, sum vit hava víst á. Støðið í viðgerðini hjá Løgfrøðiligt krotusmíð Løgfrøðin í Toll og Skatt grundar sína støðu á, at lógin tosar um virði av vistarhaldi. Og tá menn sjálvir gjalda sín proviant, er ikki longu talan um Skattakærunevndin hevur fullkomiliga tileinkisgjørt okkara próvførslu. M.a. er henda váttan frá formanninum í Reiðarafelagnum als ikki tikin uppá tungu. Men í hesi grein hava vit endaliga prógvið fyri, at Jákup Sólstein hevur rætt.
8 Síða 8 Nr juli 2006 kærunevndini sæst m.a. av, at sjálvt ein váttan frá formanninum í Reiðarafelagnum, sum eisini veit, hvussu mannagongdin hevur verið, er als ikki við í málslýsingini hjá kærunevndini og enn minni tikin til eftirtektar. Tað sæst heldur ikki í málinum, at kærunevndin heldur hevur havt nakað sum líkist líkinda málsviðgerð. Nevndin hevur stórt sæð ikki gjørt annað enn at gera eina niðurstøðu sum bert er grundað á umrøddu skeivu og villleiðandi upplýsingarnar frá Toll og Skatt. Vit hava sum sagt kravt málið at verða tikið upp aftur, og til støða verður tikin til hetta, vilja vit lýsa málið enn betri, soleiðis sum tað eisini verður gjørt í hesi grein uttan ov nógvar endurtøkur. Avrokningar vísa greitt siðvenjuna Vit hava fyrr lagt fram fyri kærunevndina fleiri avrokningar hjá saltfiskalínuskipum, sum greitt lýsa, hvussu ein fiskipartur hevur verið defineraður. Tað liggur tó í sagens natur, at vit hava ikki tilfar sum lýsir, hvussu hesir túrir eru skattaðir. Hetta hevur fyrst Toll og Skatt og síðan Kærunevndin nýtt sum páskot fyri at sáa iva um hesa okkara dokumentatión. Hvussu hesir túrir hava verið skattaðir kundi annars verið funnið fram til í skjølunum hjá Toll og Skatt. Tískil hevði lættliga kunna verið fingin greiða á hesum við samskifti millum Toll og Skatt og okkum. Men hesum hevur Toll og Skatt ikki havt áhuga fyri. Teir hava ikki eina ta einastu ferð kontaktað FF øll tey 10 árini, síðan málið kom fram, hóast júst FF er ført fyri at medvirka til eina fulla lýsing av málinum. Seinasta avrokningin hjá saltfiskalínuskipum enn ein greið váttan Nú hava vit so aftur leitað í okkara skjalagoymslu og hava funnið eitt skjal, sum greitt vísir orsøkina til, at Toll og Skatt ikki hevur áhuga fyri at fáa útgreinað hendan spurning. Vit hava nevniliga funnið fram ta seinastu avrokningina hjá einum ávísum línuskipi í 1995, har teir komu heim fyrst í Hetta var endabresturin á okkara línuveiðu á Flemish Cap, og talan er um ein minstalønartúr. Avrokningin er tann vanliga, sum vísir, at eftir frádrátti av provianti er parturin kr , frítíðarløn er eisini roknað av Hinvegin er avgerðin hjá kærunevndini útilukkandi grundað á upplýsingar frá eini deild hjá Toll og Skatt sum greitt sigur seg ikki vita nakað sum helst um hetta mál, og sum heldur ikki hevur gjørt ta kanning, sum stovnurin varð biðin um at gera. Ein slík kanning hevði væl latið seg gjørt, sum vit vísa á í greinini. Ikki krevur kæruvnevndin størri próvførslu enn hetta av almennum myndugleika. Hetta er rættarstøðan hjá borgaranum í Føroyum! hesum tali. Proviantur pr. mann er um kr Sambært tí, sum Toll og Skatt sigur nú, skuldi manningin verið skattað av kr Men tað er hon ikki. Í málinum er eisini lønarseðil, sum vísir, at A-inntøkan, t.v.s. inntøkan, sum skattur verður goldin av, er júst kr Hetta er fullkomiliga í samsvar við ta vitan, sum er innan Toll- og Skatt, og sum teir royna at tiga burtur, tí hetta er í samsvar við okkara sjónarmið. Soleiðis hava fiskimenn, sum hava veitt eftir hesum sáttmála, nevniliga verið avroknaðir og skattaðir síðan 1953, tá hesin sáttmálin kom í gildi. Minstalønin útroknað eftir sama leisti Sum sagt var hetta ein minstalønartúrur, og tískil hevur manningin umframt hetta fingið minstuløn/inntøkutrygd. Minstaløn verður sum útgangsstøði grundað á tann sáttmálaásetta partin hjá fiskimonnum, og útgoldna minstalønin er tískil munurin millum partin fyri túrin og minstulønina. Vit hava fingið hendur á ta útrokning av minstuløn og dagstudningi, sum lønjavningargrunnurin hevur gjørt av hesum túrinum. Her sæst, at grundarlagið fyri hesi útrokning er ein fiskimannapartur uppá kr ,48. Hetta gevur samb. teimum tá galdandi reglunum kr í inntøkutrygd. At lønjavningargrunnurin hevur definerað manningarpartin eftir okkara fatan í 1996 er samstundis eitt prógv fyri, at hann hevur gjørt tað sama í 1953, tá hesin sáttmálaformur kom í gildi fyrstu ferð. Tískil er talan um eina siðvenju í 43 ár. Lønjavningargrunnurin var annars undirlagdur grannskoðan, íroknað landsgrannskoðan. Henda grannskoðan plagar ikki at spara, tá hon heldur nakað vera at finnast at. Men júst á hesum økinum hevur ikki verið nevnt eitt orð. Hetta avgerandi sjónarmið er eisini ført fram fyri kærunevndina, sum heldur ikki hevur tikið hetta við í grundarlagnum fyri tiknu avgerðini. Niðurstøðan Í hesi grein vísa vit fyrst og fremst á, at avgerðin hjá skattakærunevndini í hesum máli er bygd á villleiðingum, manipulatiónum og afturhaldan av upplýsingum hjá Toll og Skatt. Páhaldið hjá Toll og Skatt um, at teir ikki hava broytt siðvenju á økinum er so langt frá veruleikanum, sum tað kann vera.vit hava víst á og nú er tað endaliga prógvað, at Toll og Skatt umleið 1995 broytti eina definitión av avrokning hjá fiskimonnum, sum hevði verið galdandi síðan 1953 og eina umsiting av eini heilt greiðari lóg um skatting av vistarhaldi, sum kom í gildi í Her er tískil talan um siðvenju í ávíkavist 43 og 33 ár. Tað skal eisini sigast at vera margháttligt, at Toll og Skatt, sum hevur eitt stýri, sum er ovasti myndugleikin og sum enntá eisini hevur eina lógardeild, letur eitt slíkt prinsipielt mál til til eina deildarskrivstovu at taka sær av. Men tað skal eisini sigast, at kærunevndin hevur ikki verið í góðari trúgv. Hon hevur nevniliga skúgvað til viks allar teir upplýsingar og tað tilfar, sum vit hava lagt fram í málinum, hóast okkara sjónarmið hava verið væl grundað og eru undirbygd við tí sum má kallast sannlíki í málinum. Hesi sjónarmið eru enn betur undirbygd í hesi grein. Men júst upplýsingarnar í hesi grein skuldi tað eins væl verið Toll og Skatt ella kærunevndin sjálv, sum útvegaði. Tí meta vit tað vera púra greitt, at fyrst Toll og Skatt hava verið í ond tro í viðgerðini av hesum máli, og kærunevndin kann so avgjørt ikki hava verið í nakrari góðari trúgv. Vit hava reist hetta mál við atliti at borgaranum og endamálið er eisini at royna, hvønn møguleika borgarin hevur mótvegis systeminum. Her er niðurstøðan, at myndugleikin samb. kærunevndini hevur sum útgangsstøði rætt í eini ósemju við borgaran. Myndugleikin nýtist einki at prógva, og hjá borgaranum er tað nærum vónleyst. Nærri ber illa til at koma einum rættarleysum samfelagi. Hesum hevur skattakærunevndin givið sítt íkast til! So kunnu vit bert ímynda okkum, hvussu tað man vera við øllum øðrum málum viðvíkjandi borgarunum, sum sama nevnd hevur í síni hond. Tað er nógv skrivað um hetta mál.men tað er heilt vist, at hetta verður ikki síðsta orðið. V it hava útgerðina Flótitrol Botntrol Rækjutrol Høvuðsskrivstova: Bakkavegur Fuglafjørður Telefon Telefax Snurpunótir Aliútgerð Annað Tórshavn: Vestara bryggja Tórshavn Telefon Telefax Landslæknin ikki verið ráðgevi hjá Tryggingarfelagnum Føroyar Í seinasta blaði greiddu vit frá einum ummæli av nýggju arbeiðsskaðalógini hjá fakfeløgunum. Her varð sagt, at landslæknin í hvussu er hevði verið læknaligur ráðgevi hjá Tryggingarfelagnum, samstundis sum hann er føddur limur í Vanlukkutryggingarráðnum.Vit eru gjørdir varir við, at hetta ikki er rætt. Landslæknin hvørki er ella hevur verið ráðgevi hjá Tryggingarfelagnum. Hinvegin er hann ráðgevi hjá Lív, men hetta er eitt annað felag. Vit biðja landslæknan umbera mistakið.
9 Nr juli 2006 Síða 9 Sverri Mortensen: Brot úr Argja søgu Sverri Mortensen Argja hospital. Tekning Sverri Dahl. Argja hospital rindaði latínskúla og sjúkrahús Eitt tað fyrsta, menn vita um Argir, er hospitalið. Meðan tað gekst illa at fáa argjalimunum mat, klæði og tak yvir høvdið, tá ið spitalskasjúkan var í hæddini, var viðvent, eftir at pokurnar í 1709 høvdu tikið lívið av 12 av teimum 15 argjalimunum, sum tá vóru. Nú hevði hospitalið framvegis góðar inntøkur, men so at siga ongar útreiðslur, so peningaágóðin vaks skjótt, og okkurt skuldi peningurin hjá hospitalinum nýtast til. Tað gerst tí skjótt til almannastovn og lánistovn. Styrkur verður veittur sjúkum og óhjálpnum, og eftirlønir verða goldnar til embætismannaeinkjur, ið sita illa eftir, og seinni verður eisini goldið læknanum og jarðamøðrunum úr hospitalskassanum. Longu í 1745,tá ið hospitalið eigur 851 gyllin, verður viðmerkt í roknskapinum, at á komandi vártingum skal verða kunngjørt, at er nakar, sum vil læna pening fyri nóg gott veðhald, skal hann siga uppsitaranum frá. Rakul ( ) og Mortan J. Mortensen, ( ), foreldrini hjá Sverra. Sverri er ektaður argjamaður og er beinleiðis ættaður frá Andrassi Mortansson, sum var fyrsti niðursetumaður á Argjum. Sverri hevur eisini búð á Argjum alt sítt lív. Hann dugur væl at greiða frá. Hetta sóu vit í hansara frásagnum her í blaðnum, tá hann greiddi frá tíðini, hann var við Ananu. Hesu ferð hava vit brot úr Argja søgu. Hetta er frásøgn, sum Sverri hevur havt í Tilhaldinum í Havn. Vit geva Sverra orðið: Men tað var ikki nóg mikið við hesum. Nýggjur latínskúli er fyri neyðini, og við kgl. fyriskipan sama ár verður hann bygdur fyri 600 gyllin úr hospitalskassanum. Men eitt sjúkrahús er fyri neyðini, skal læknin hava nakran møguleika at grøða sjúklingar og røkta teir, sum koma av bygd. Tillisch, amtmaður, skjýtur tí upp fyri kancellinum í Keypmannahavn í 1826 og fær viðmæli frá landslæknanum Manicus at selja hospitalið og jørð tess og fyri peningin at byggja eitt sjúkrahús í nánd av Havnini, hvor dels hjælpeløse, uhelbredelige syge kunne forsørges, dels syge fra landet, der behøve lægens daglig tilsyn, kunne modtages. Eitt lítið rúm var á spitalskahospitalinum, sum bar kirkjunavn. Her hava guðstænastur verið hildnar fyri sjúklingum og búfólki. Einki vita vit annars um nakað bønhús ella slíkt hús á Argjum áður í tíðini, har fólk leitaðu saman at hoyra orðið á kristnari grund. Byrjanin var í Hvalba Á Hólalagnum suðuri í Hvalba stóðu vøggustuðlarnir hjá Andrassi Mortanssyni. Andrass var føddur Foreldur hansara vóru smbr. manntalinum frá 1801 hjúnini Morten Andersen. f.o.u. 1765, og Anna Jacobsdatter, f.o.u. 1762, ættað sunnan úr Vági. Í hjúnalagnum vóru bara teir báðir synirnir: Andrass og Niclas, ið var hin yngri. Niclas gekk burtur 27. mai 1835 við Eggistoftabátinum. Enn livir frásøgn á mannamunni um faðir Andrassar. Soleiðis hevur m.a. Niels P. Holm í Hvalba greitt mær frá: Niclas kallaðist ein 8 markað óðalsbóndi í Hvalba. Einaferð fór bóndin saman við øðrum bygdarmonnum handilsferð til Havnar. Yngstur av bátsskipanini var hin átjan ára gamli Mortan á Hólalagi. Á hesi ferð teirra køvdi hann so av í mjørka, at ikki sást fyri stavn. Ringur man standurin hava verið innanborða, og myrkar munnu vónirnar hava verið at vinna upp havn, tí bóndin, í rongini sat, gav upp og beyð tí bátsfeløgum, sum vóru til dystin fúsir, at taka við stýrisvølinum. Maðurin, sum skifti um sess við bóndan og tók við hesi avbjóðing, var Mortan. Og tað eydnaðist eisini honum at stýra bátinum gjøgnum mjørkakógvið og inn á Havnarvág.Afturkomin til Hvalbiar var Mortan boðin í bóndans garð. Tað, sum Niclas bóndi, ið var barnleysur, vildi honum, var einki minni enn at geva honum óðalsgarðin sum tøkk og viðurkenning fyri hin minniliga mjørkadagin.tað, sum Mortan framdi tann dagin, man hava verið mett sum eitt satt bragd, tí eisini krúnprinsurin heiðraði hann fyri avreksverkið við at geva honum eina kumpass. Annars verður sagt um Mortan, ið vanliga varð róptur Mortan Garðs, at hann var ein sonn kempa. Tað sigst, at hann var einasti hvalbingur, ið sviar, sum tá arbeiddu í kolinum, hopaðu undan fyri. Tá ið minnisvarðin yvir Andrass Mortansson var avdúkaður á Argjum, helt m.a. Elisabeth Arge, lærarinna, røðu. Elisabeth, dóttir Sigmund á Argjum, ella Betti Arge, sum hon vanliga var nevnd, var langabbadóttir Andrassar. Brot úr røðu hennara var endurgivið í Dagblaðnum 11. mai Úr frásøgnini har í blaðnum loyva vit okkum at taka henda stubban um Andrass Mortansson: Útlongsil kom á hann á ungum árum. Og fegin var hann, tá ið hann sum maður slapp av stað við einum spekulanti, sum komin var inn á Hvalba, tí nú slapp hann burtur í onnur lond. Men lagnan vildi, at øðrvísi skuldi verða. Skipið hevði ørindi norðanfjørðs, og bar so á, at tað sigldi á land á Kjalnestanga við Kollafjørð. Tá kom Andrass at gista hjá uppsitarahjúnunum á Kjalnesi. Hesi hjún áttu eina dóttur. Hon æt Elspa. So leingi dvøldi Andrass á uppsitaragarðinum á Kjalnesi. at hann fekk tokka til Elspu, og tá ið hann fór suður aftur til Hvalba, vóru tey trúlovað. Tað vardi tí ikki leingi, til Andrass kom aftur til Kjalnesar, giftist við Elspu og tók seinni við sum uppsitari á garðinum eftir verfaðir sín. Andrass hevði verið uppsitari á Kjalnesi eini 15 ár,tá ið Argja sjúkrahús við grund og lendi var selt. Argir vóru mettar til 800 ríkisdálarar. Við teimum fylgdu seks neyt og útrakstur til átta neyt og torvskurðarrættur. Helmingurin av keypspeninginum kundi standa eftir móti 1. veðhaldi fyri 4% rentu. Ognin skuldi yvirtakast 1.oktober, og tá skuldi reiðipeningurin vera goldin. Uppboðið yvir Argja hospital og ognir tess varð hildið norðuri í Saksun 9. mai Veðrið var av tí allarbesta, og tað komu einir 500 mans hagar. Teir komu tó fyrst og fremst at keypa stokkar av pommerskum viði av skotsku skonnartini Broom úr Glasgow, sum var rikin uppá land á lónni. Andrass gav boð upp á Argir. Hann bjóðaði 1005 eitt túsund og fimm ríkisdálar og Argir vóru hansara. Andrass flutti so við øllum sínum higar til Argir og búsettist her. Her hevði hann heimstað ævi sína alla.og her hevur ætt hansara livað og virkað nú í stórt hundrað ár. Andrass var hegnismaður. Hann var træsmiður, Framhald á næstu síðu
10 Síða 10 Nr juli 2006 jarnsmiður og góður grótmaður; harafturat var hann dúgligur traðarmaður og raskur útróðrarmaður. Mangir hegnismenn og listamenn eru ættaðir frá Andrassi og Elspu. Andrass til Argir Ein góðan seinnapartin í februar 1828 løgdu tvey áttamannafør frá landi á Kjalnesi. Andrass hevði konu, vermóður og børnini, sum vóru millum tvey og tólv ára aldur í sínum báti.tað var ikki sørt av sorgarblídni, tær báðar, ið barnføddar vóru á Kjalnesi, kendu, tá ið báturin var komin nakað frá landi. Lísbita hevði ikki búð aðrastaðni. Elspa hevði verið eina tíð hjá prestakonuni frú Gade, í Sandagerði og vovið, men henni longdist tó aftur á Kjalnes. Børnunum dámdi væl, og tey vóru ógvuliga spent uppá at koma til teirra egna garð, sum pápin var so stoltur av. Helst hevur eingin verið niðri á støð, tá ið áttamannaførini komu inn um skerið og løgdu at landi undir teimum gomlu húsunum, sum einaferð vóru ein partur av hospitalinum. Einasta fólk, sum hevði sína gongd á Argjum tá, var Hans P. Abrahamsen, ið røktaði neytini og hevði umsjón við ognunum. Tá ið allur førningurin var borin niðan úr fjøruni og komin til høldar, kenningarærnar vórðu sleptar upp og flutningsmenninir høvdu etið fyrstu máltíðina saman við niðursetufólkunum, fóru kollfirðingarnir aftur til báts og sungu ein sjósálm, tá ið teir vóru komnir útum aftur skerini, meðan tey nýggju Argjafólkini stóðu niðri í fjøruni og lýddu á. Sandá eitt felags vandamál hjá Kirkjubø-, Velbastaðog Argjamonnum Jógvan á Velbastað fortelur frá eini ferð, hann hevði verið í Havn. Tingmenn høvdu verið í Suðuroy, og vóru á veg heimaftur í báti.teir vóru stutt komnir, tá ið mjørki kom á, og teir viltust burtur av allari leið. Tá lovaði fútin, at sendi Gud hann aftur til lands, skuldi tað fyrsta menniskja, ið hann sá, fáa traðagarð. Garðurin var tá leysur, tí bóndin og konan vóru deyð sonarleys. So tók at lýsa í mjørkan, land sást, og teir kendu nú, at teir vóru á Sandsvág. Tað fyrsta fútin stígur fótin á land, kemur Meggjan, eisini kalla illa Magga, gangandi út eftir fjøru- Børn og verbørn hjá Mortan á Argjum Bette Mortensen ( ) og Johan Kjærbo. Niels Holm Mortensen ( ) og Ella saman við dóttrini Ninna. Aftara rað f.v.: Richard Mortensen, ( ).Valbjørn Dalsgaard. Martin Mortensen, "Gassmartin" ( ). Betti, gift við Argja Palla. Johannes Mortensen, f Sverri Mortensen, f Børge Kjærgaard. Fremra rað f.v.: Inna, kona Richard. Maja, gift við Valbjørn. Daniella, kona Martin. Elma, gift við Johannes. Tomina, kona Sverra. Duzina, f. 1923, gift við Børge Kjærgaard Napoleon, ( ). Hann druknaði júst tá hann alment skuldi trúlovast við gentuni Ingeborg og hann eisini skuldi vera gubbi hjá dóttir beiggja sín Jóhannes. Palli Mortensen, ( ) Frits Mortensen ( ) og Ingeborg. Ingeborg var trúlovað við Napoleon, og hon giftist seinni við beiggja hansara Frits. bøkkum. Hon var minni umhildin, men har var einki við at gera. Fútin vildi ikki bróta orð og eiti sítt. Konufólk festa nú ikki garð, so eftir var hjá fútanum at hugsa um at fáa henni ein dúgligan mann. Heimafturkomin sendi fútin Jógvani á Velbastað boð at koma til Havnar dagsstevndan dag. Jógvan kemur óveðursdagur er og fútin ber nú giftuna upp á mál, men Jógvan sigur nei. Hann hevur ikki hug á Meggjuni. Fútin bønar hann at koma aftur til sín í morgin, og jánkar um. Men um náttina ger hann ikki vandari enn, at hann rýmir úr Havnini. Hann kemur til Sandá. Hon rann so stór og stríð, tí áarføri hevði verið. Hann skal leypa tvørtur um, men lopið mislukkaðist. Jógvan datt í ánna. Streymurin førdi hann omaneftir, og skeyt hann aftur at áarbakkanum Havnarmegin.Komin upp úr aftur, helt hann hetta vera ein varning frá Guði. Hann vendi aftur til Havnar, fór til fútan og segði, at hann skuldi taka gentuna. So giftust bæði, og hann iðraði seg ikki um ta eftirsíðan. Brúgv um Sandá Hjá Andrassi var tað ógvuliga átrokandi at sleppa um ánna, tá ið hann vildi, tí hann skuldi arbeiða víða hvar í landinum. Honum leiddist eisini við at verða skjútsaður í tíð og ótíð til Havnar. Hann vendi sær tí til amtmannin, Fr. Ferdinand Tillisch, stutt eftir, at hann var komin til Argir, um at fáa hjálp til at gera eina brúgv fyri, men fekk tvørt nei. Hann fór tí undir arbeiðið fyri egna rokning, eftir at hann og presturin Gad hvør síni megin høvdu kannað, hvar best mundi vera at gera brúgv. Teir samdust um, at best var at gera hana har, sum áin klovnaði, t.v.s. um hólmarnar, tí har hevði hon minst megi. Sum sagt, so gjørt. Longu í 1831 fer hann so smátt at laða stabbarnar. Í fyrstani rættir presturin í Sandagerði, Chr. Pram Gad, Andrassi eina hond við teimum størstu steinunum. Dreingirnir hjálptu pápanum, men Niels var ikki meira enn átta ár, so prestur bað hann heldur fara inn í prestagarðin at spæla við dóttur sína, so skuldi hann sjálvur arbeiða fyri Niels. Men prestsins hjálp gjørdist ikki drúgv, tí longu um várið árið eftir rýmir hann úr Føroyum. Tað sæst skilliga av teimum Framhald á síðu 15
11 Nr juli 2006 Síða 11
12 Síða 12 Nr juli 2006 Hetta hevur verið ein sera forkunnug vitjan. Fyrst og fremst er Menakhem ein tann fremsti fiskivinnufrøðingur í heiminum. Hann byrjaði sum helt ungur at fiska. Hann gjørdist skipari heima í Ísrael. Síðan varð hann av ísraelsku stjórnini sendur í onnur lond at læra tey fiskiskap. Eitt av hesum londum var Eritrea, sum tá var ein partur av Etiopia, men sum nú er sjálvstøðugt. Hann kom seinni at virka fyri fiskiveiðideildina hjá FAO, sum er matvørustovnurin hjá ST. Hann hevur virkað sum fiskivinnufrøðingur í einum 8 londum, har hann hevur verið í longri og styttri tíðarskeið.afturat hesum hevur hann verið í einum 50 londum í fiskivinnuørindum, har hann hevur verið á fundum og havt fyrilestrar um fiskivinnu og fiskiskap, sæð við eygunum hjá fiskimanninum. Enn er hann sera virkin, sum tað skilst, og hann skrivar regluliga um fiskivinnuspurningar í fiskivinnublaðnum "World Fishing". Hava upplivað part av heimssøguni Bakgrundin hjá hjúnunum báðum er eisini einastandandi, sum jødar við teirra royndunum av nasismuni. Menakhem er pólskur jødi úr Warszava. Hann kom tískil at búgva í teirri kendu ghettoini har. Hann misti bæði foreldrini og systir sína, men tað eydnaðist honum at rýma úr ghettoini, beint áðrenn jødiska uppreisturin, sum førdi til, at týskarar beindu fyri teimum flestu, sum livdu eftir. Hanna er týskur jødi úr Berlin. Hon misti eisini foreldrini og systir sína í týningarlegu, og hon var við at fáa somu lagnu sum tey. Hon var í leguni Theresienstadt og hevði fingið ferðaboð til Aushwitz, tá ein lækni noktaði Vitjað varð fyrst á Zarepta. Her síggjast f.v. Sámal Mikkelsen, Zarepta, Menakhem, Hanna og Dánjal Poulsen, sum er formaður í felagnum Vinir Ísraels. Hanna og Menakhem Ben Yami í Føroyum Sum tey flestu munnu hava varnast, hava vit í farnu viku havt vitjan av Menakhem Ben Yami úr Ísrael og konu hansara Honnu. henni at fara,tí hon var ov sjúk til ferðina! Eftir kríggið komu bæði til Ísrael og eru eisini partur av søguni um Ísrael. Sigast kann tískil, at tey bæði hava persónliga upplivað ein fittan part av heimssøguni. Vit hava greitt frá teirra søgu her í blaðnum, sum áhugað kunnu lesa. Ferðin til Føroya Tey hava fingið fleiri føroyskar vinir, sum fegin vildu síggja tey í Føroyum. Hetta kom at liggja fyri, tá tey fóru til USA at ferðast, og tey løgdu leiðina heimaftur um Ísland og Føroyar og so heim yvir Aberdeen og London. Her hava tey verið gestir hjá Føroya Fiskimannafelag, Føroya Reiðarafelag og Meginfelag Útróðrarmanna. Tískil komu tey higar sunnudagin 2.juli og vóru her eina viku. Tey høvdu eina rættiliga umfatandi skrá. Á ferðini av flogvøllinum var vitjað á Zarepta á Vatnsoyrum,har ein nýggj lega júst var byrjað. Har vórðu tey eisini kunnað um virksemið í Zarepta. Mánamorgunin var fundur við feløgini aftanfyri vitjanina, har skrá varð løgd fyri vikuna. Seinnapartin mánadagin vitjaðu hjúnini bæði á Sosialinum, og kom grein um tey eisini í blaðið. Vitjanir og fundir Týsdagin vitjaði Menakhem fyrst á Fiskirannsóknarstovuni, har hann hitti Hjalta í Jákupsstovu, Kristian Zachariassen og Bjarta Thomsen, sum umboða ein stóran part av virkseminum hjá stovninum. Her fekk Menakhem eina gjølliga frágreiðing um fjølbroytta virksemið á stovninum. Seinnapartin týsdagin varð vitjað hjá fuglafrøðinginum Jens-Kjeld Jensen í Nólsoy. Hildið var, at tað, sum hann kundi siga um føðina í havinum hjá fugli, kundi eisini lýsa støðuna hjá fiski. Hetta var eisini soleiðis. Hann, kona Menakhem, hevði góðan hug at síggja lunda á flogi,og farið varð til eitt øki, har tað vanliga var nógvur lundi. Tann einasti lundi, sum sást, var á sjónum, og hesa løtuna sást bert ein á flogi. Hetta er heilt sjáldsamt, og Jens Kjeld kundi onga frágreiðing geva fyri hesum. Bert kundi hann staðfesta, at her ruggaði ikki alt, sum tað plagar. Mikudagin hevði Menakhem fund við limir í vinnunevndini hjá løgtinginum. Uppmøtingin var ikki nakað serlig, men er hetta helst orsakað av, at tað er hægsta summartíð, og at løgtingið eisini er farið í summarfrí. Seinnapartin mikudagin var fundur í Fiskimálaráðnum. Landsstýrismaðurin og aðalstjórin vóru tó ikki heima, men embætismenn og skrivarin í nevndini, sum endurskoðar lógina um vinnuligan fiskiskap, vóru við á fundinum. Á báðum hesum fundum førdi Menakhem fram somu sjónarmið, sum greitt er frá í grein um niðurstøðuna frá ferðini. Fundur í Miðlahúsinum Hósdagin skipaði Ísraelsfeløgini frá fundi í Miðlahúsinum í Vágsbotni, har Menakhem greiddi frá og svaraði spurningum um støðuna í Ísrael. Her var eisini ein framløga um teirra Holocaustsøgu. Onnur hava upplivað tað sama, men tað var ein serlig uppliving at vera saman við fólki, sum hava roynt hesar ræðuleikar á egnum kroppi. Á hesum fundi var væl av fólki, Miðlahúsið var heilt fult. Komið varð inn á dagligdagin hjá fólki í Ísrael, um fiskiskap har í landinum, um allýsingina av, hvør ið er jødi, og ikki minst um spentu støðuna, sum nú er.vit fara at tríva nærri í hetta seinni. Hanna er lærari, og fríggjadagin var skipað fyri vitjan á einum skúla, har Hanna fekk frágreiðing um, hvussu okkara skúli virkar, og har hon eisini kunnaði um, hvussu skipanin var í Ísrael á hesum økinum. Miniráðstevnan Seinnapartin fríggjadagin var skipað fyri eini sokallaðari miniráðstevnu, sum snúði seg um, hvussu fiskifrøðingar og fiskimenn kundu læra at tosa betur saman. Her vóru framløgur hjá Menakhem, fiskifrøðingunum Hjalta í Jákupsstovu og Petur Steingrund og Auðunn Konráðsson, formanni í Meginfelag Útróðrarmanna. Eisini var komið inni á fiskifrøði. Tað var fitt av fólki á hesi ráðstevnu, sum var fyriskipað av Búa Tyril. Sum tað kom fram, var viljin at tosa saman hjá Hugt verður til fánýtis eftir fugli í Nólsoy saman við Jens-Kjeld Jensen Tann nærum 100 ára gamli Andreas Andreassen í Oyndarfirði greiðir Menakhem frá tí hann minnist t.d., tá hýsa nærum var ókend hjá teimum, sum róðu út.
13 Nr juli 2006 Síða 13 Frá fundinum í Miðlahúsinum saman við Poul Johan Djurhuus. Osmundur Justinussen greiðir Menakhem frá bátum á bátasavninum. fiskimonnum og fiskifrøðingum nóg góður, men úrslitið kann gerast betri. Vit fara í komandi blaði at greiða nærri frá hesum fundi. Vitjan hjá nærum 100 ára gomlum fiskimanni Leygardagin varð skipað fyri útferð. Fyrst varð farið til Oyndarfjarðar, har vitjað varð hjá einum øðrum royndum fiskimanni, nevniliga Andreas í Tarti, sum er føddur í 1906 og harvið nærum 100 ára gamal. Hann fór til skips í 1921 og minnist til fiskiskap enn longur aftur í tíðini. Andreas kundi m.a. greiða frá, hvussu tað var við hýsuni, tað hann minnist. M.a. kundi hann greiða frá, at hann róði út í 1927 og 1928 við línu. Í 1928 fingu teir ikki eina ta einastu hýsu, meðan teir í 1927 fingur tvær! Hetta er bert eitt dømi um, hvussu skiftandi fiskiskapur kann vera undir Føroyum. Nú er tað hýsan, sum er stóra nøgdin. Síðan var farið til Leirvíkar, har vitjað varð á Bátasavninum, og har Jórun og Osmund Justinussen bjóðaði morgunmat við øllum góðum av fiski. Her fingust eisini nakrar av teimum spennandi søgunum um bátarnar á savninum, og fara vit at koma aftur til onkra av hesum søgunum seinni. Úr Leirvík var farið til Klaksvíkar og hagani var farið í Kallsoyna og norð á Trøllanes, har farið varð inn á gólvið í Innistovu, har Jógvan sum vanligt greiddi frá. Her var søgan um lundan tann sama sum í Nólsoy. Gertrud bjóðaði ein góðan drekkamunn, sum so ofta fyrr! Tað seinasta á skránni var ein vitjan í Norðurlandahúsinum, har tað var dansinátt. Tískil fingu tey eisini sæð føroyskan dans. Sunnudagin fóru tey avstað aftur, og mánadagin komu tey heim aftur. Hanna og Menakhem lótu sera væl at hesi viku í Føroyum. Serliga var vitjanin forkunnug fyri Honnu, sum ikki hevur verið her fyrr. Hon hevði als ikki kunnað ímyndað sær at Føroyar eru, sum tær eru. Hon var heilt ovfarin bæði av landinum og teirri móttøku, sum tey fingu í Føroyum. Ben Yami: Skerjið ikki línuveiðuna! Eftir vitjanina hjá kenda ísraelska fiskivinnufrøðingnum, Menakhem Ben Yami, hava vit eina fyribils niðurstøðu Sum umrøtt aðra staðni í blaðnum hevur ísraelski fiskivinnufrøðingurin, Menakhem Ben Yami, seinastu vikuna verið í Føroyum sum gestur hjá Føroya Fiskimannafelag, Føroyar Reiðarafelag og Meginfelag Útróðrarmanna. Feløgini hava heitt á hann um at meta um fiskidagaskipanina, eisini við atliti at seinasta tilmælinum hjá ICES og Fiskirannsóknarstovuni. Í hesum sambandi hevur hann kunnað seg væl og virðiliga um okkara fiskidagaskipan og annars støðuna hjá fiskastovnunum. Hann hevur fingið sendandi ein hóp av tilfari um fiskiskap undir Føroyum, m.a. eisini hagtølini hjá ICES um fiskiveiðina undir Føroyum seinastu 100 árini. Meðan hann hevur verið í Føroyum, hevur hann tosað við fiskifrøðingar, fiskimenn, politiskar myndugleikar, fuglafrøðingar og aðrar. Hann hevur tí ein hampiligan førleika at úttala seg um viðurskiftini. Nú hann er komin heim aftur, fer Ben Yami at skriva eina frágreiðing um hesa vitjan, men áðrenn hann fór avstað aftur, fingu vit ein samandrátt Menakhem saman við Andreas Petersen og Kjartan Joensen, varalimir í vinnunevndini hjá løgtinginum. av hansara niðurstøðu. Hann sigur tó eisini, at hansara kunnleiki til føroyskan fiskiskap er nakað avmarkaður, og tí kann hann bert úttala seg um okkara viðurskifti við fyrivarni, meðan hann við størri tyngd kann tosa alment um fiskiskap. Fiskidagaskipanin frægasta úrslit Fremsta niðurstøðan hjá Menakhem Ben Yami er,at tað tykist, sum at fiskidagaskipanini er tann fiskiveiðiskipan í Europa, sum gevur eina frægasta úrslit. Hann heldur føroyingar hava verið fremri enn onnur lond á hesum øki. Hetta er ikki minst galdandi, tá tað verður sammett við fiskivinnupolitikkin hjá ES. Fiskifrøði er ikki bíbilskur sannleiki Hóast hann ásannar týdningin av vísindaligari fiskifrøði, so leggur hann dent á, henda skal ikki roknast sum nakar bíbilskur sannleiki, sum blint skal fylgjast. Her eru nógv fleiri óvissur, enn vit vanliga rokna við. Tað eru fleiri fortreytir í eini stovnsmeting. Eingin av teimum kann gerast røtt. Óvissan kann vera stór báðar vegir fyri hvørja av hesum fortreytum. Og ganga skeivleikarnir í fleiri av fortreytunum sama veg, kann hann í samlaðu metingini gerast heilt stórur. Neyðugt at nýta vit og skil Tað, sum eisini umræður, er at nýta vit og skil, og eisini at taka eygleiðingar hjá fiskimonnum við í viðgerðini av tilmælum hjá fiskifrøðingum. Fiskimenn kunnu aloftast geva fiskifrøðingum virðismikil íkøst til teirra niðurstøður. Stórur stovnur gevur ofta lítla gýting Ofta hevur verið sagt av fiskifrøðingum, at treytin fyri at tað er sannlíkt fyri eini góðari gýting er, at gýtingarstovnurin eisini er stórur. Men tølini vísa geva eina ábending um tað mótsetta, nevniliga at gýtingin hevur verið góð við lítlum stovni og øvut. Orsøkin er tann, at serliga toskur er kannibalur, og ein stórur stovnur av toski kann tí skjótt eta upp eina góða gýting. Hetta er so ein orsøk fyri ikki at leypa á leistum við skerjingum, hóast stovnurin kann tykjast at vera í lægra lagi. Menakhem mælir til, at hetta verður kannað nærri. Fiskiskapur bert ein partur av fiskideyðanum Tað eru sera nógv onnur viðurskifti enn fiskiveiða, sum er avgerandi fyri støðuna hjá stovnunum. Tað verður meira og meira ásannað, at gróðurin í havinum hevur stóran týdning. Hesin var út av lagi fyrst í 90-unum. Tað vísir seg eisini, at viðurskiftini er heilt óvanlig í hesum døgum. Hetta Framhald á næstu síðu
14 Síða 14 Nr juli 2006 Framhald av síðu 13 Á fiskirannsóknarstovuni. F.v. Kristian Zachariassen, Menakhem, Bjarti Thomsen og Hjalti í Jákupsstovu. Frá fundinum í Fiskimálaráðnum. F.v. Ben-Yami, Hjalmar Hansen, Andras Kristiansen og Kate Sanderson. verður eisini váttað av atburðinum hjá fugli, serstakliga lunda, sum als ikki kemur upp á land, men heldur seg á sjónum. Hesi óvanligu viðurskifti kunnu sera væl eisini ávirka møguleikarnar hjá fiskayngli at koma undan. Náttúrlig sveiggj Tað er eisini ein sannroynd fyri allar fiskastovnar, at teir sveiggja upp og niður við so og so nógvum árum ímillum. Hetta er ymiskt fyri ymiskar fiskastovnar, og Menakhem mælir til, at gjørdar verða nærri kanningar av, hvussu hesi sveiggj hava verið fyri okkara fiskastovnar. Økingin í veiðiorkuni ivasom Eitt grundgeving, sum hevur verið brúkt av fiskifrøðingum fyri at minka um fiskidagatalið, er, at veiðiorkan av sær sjálvum økist ár um ár hjá tí ítøkiliga skipinum. Tosað hevur verið um økingar uppá 3-4 og kanska 5%. Hesum sjónarmiði tekur Menakhem sum heild ikki undir við, í hvussu er tá hugsað verður uppá longri sikt. Alt valdast skiparan. Hann verður verður sjálvsagt meira royndur, sum tíðin gongur. Einaferð leggur hann tó frá sær, og so skal ein nýggjur skipari byrja av nýggjum. Tað sama er við skipunum. Vit kunnu taka teir gomlu cubatrolararnar sum eitt dømi. Tað kann sigast, at teir gjørdust effektivari til eitt vist. Men so fór at ganga hinvegin, so teir at enda máttu skrappast. Nakað annað er sjálvsagt, tá skip verða skift út. Tá er neyðugt at vera ansin. Skerjið ikki línuveiðina Menakhem ásannar, at tað tykist sum at toskastovnurin ikki er væl fyri. Sambært tí, sum fiskimenn siga, tykist tó sum at hampiligir árgangir eru á veg, hóast tað ikki kann sigast enn, hvussu teir fara at hyldnast. Sum kunnugt hevur Fiskirannsóknarstovan mælt til eina 25% skerjing av húkaveiðini. Her er Menakhem ikki samdur. Hann kann taka undir við skerjing av beinleiðis veiðu eftir toski, har hetta letur seg gera, og har tað kann gera nakran mun. Men meginparturin av veiðu eftir toski er blandað línuveiða, har hýsa er ein týdningarmesti parturin av veiðuni. Menakhem heldur ikki, at vit skulu skerja línuveiðina, sjálvt um nakað av toski verður veitt sum hjáveiða. Júst við at veiða hýsu ber til at bøta um møguleikan hjá toski at koma fyri seg aftur, meðan hesin møguleiki versnar við meira ella minni at friða hýsuna. Annars kann tað neyvan sigast at vera í samsvar við fiskidagaskipanina at skerja dagarnar fyri ein part av flotanum og ikki fyri ein annan part. Sum kunnugt er grundarlagið fyri hesi skipan, at hon í sínum útgangsstøði er røtt, og tað bert er staðfest øking í veiðitrýstinum, sum skal broyta fiskidagatalið. Vit fara í komandi bløðum at hava meira av tilfari frá vitjanini hjá Ben Yami. Hann sær jú viðurskiftini út frá eygunum hjá fiskimonnum.tað, sum hann í stuttum mælir til, er varsemi við broytingum, og hetta er tann boðskapur, sum vit bera víðari.
15 Nr juli 2006 Síða 15 Framhald av síðu 10 stóru steinunum, sum í brúnni eru, at tað er ein bæði sterkur og dugandi maður, ið hevur fingið drigið teir til, og lagt teir upp á pláss. Tað er einki minni enn eitt roysnisverk. Laðað varð upp undir áarbakkan báðumegin og nakað út í ánna. Miðstabbin varð laðaður á hólmarnar báðar. Stokkar vórðu lagdir ímillum og rimaðir, og rekkverk varð sett upp øðrumegin.tá ið brúgvin stóð liðug, helt amtmaðurin fyri við Andrass, at nú kanst tú taka bummpengar frá øllum teimum, sum eftir brúnni fara. Nei, svaraði Andrass. Øll skulu sleppa eftir brúnni uttan at gjalda mær nakað, men amtmaðurin skal vera tann fyrsti at ganga eftir henni. Ta straff skal hann líða afturfyri, at hann vildi ikki lata mær studning. Ger so væl, amtmaður. Tá lat hann Andrassi 10 ríkisdálar í studningi. Men arbeiðið hevði tikið drúgva tíð. Brúgvin var ikki liðug fyrr enn í Í ein stein sunnast í brúnni høgdi Andrass búmerki sítt A.M.Arge Ættarlag Ein av abba- og ommusynum teirra Andras og Elspu, J.A. Arge. ( ), ein hegnis- og framburðsmaður burturav, prentaði í 1925 í nøkrum Dimmalættingum eina sera forvitnisliga framhaldsgrein undir heitinum: Erindringer fra et langt liv Hesin J.A. Arge er annars hin fyrsti, sum í dópinum fær ættarnavnið Arge. Faðirin Niels Lassen fekk sær navnaskiftið frá Andreasen til Arge, tá ið hesin sonur hansara varð borin í heim. Í minnisgrein síni nevnir J.A. Arge nøkur ættarbregi, sum sipast til Hólalagsslektina. Hann hevur eisini tríggjar pápabeiggjar sínar á orði. Vit loyva okkum at endurgeva lýsingar hansara av nevndu førunum.um ættarfólkið í Hvalba skrivar hann m.a., at teir í Længst svundne Tider skal være Efterkommere af Franskmænd og Irer. Der er mange ting, som kendetegner dette. De af Mændene, som ikke var kæmpestore, var firskaarne, tætbyggede, med kulsort Haar og gennemgaaende kraftige; mange iltre af Sind, opfindsomme til nyttigt Arbejde baade paa Land og Hav og har altid ydet deres bedste til Fremme for Øerne. Slægten var stærk præget af Udlængsel til fremmede Lande, og mange af dem reiste bort og kom tilbage berigede af Kundskab i forskellige Retninger, hvilket var til stor Gavn for Øerne... Um teir tríggjar pápabeiggjarnar, hann nevnir, sigur hann soleiðis: Min Farbroder Morten var kæmpestor og stærk med kulsort Haar. Han var en meget dygtig Haandværker, Smed, Husog Baadebygger. Han var Formand sammen med Snedker Sivertsen ved Opførelsen af den nuverende Thorshavns Kirke. Daniel var ligeledes kæmpestor, var en udmærket Stenarbeider, Jordbruger og ligeledes kæmpestor, var en udmærket Stenarbejder, Jordbruger og Fisker. For Købmand M. Restorff opførte han Stengærdet om Skaaletrø. Jacob blev Krøbling af en Byrde Hø, som han faldt med og brækkede Ryggen. Han blev efter dette den første og bedste Knivsmed og leverede Knivene med Indlæg i Skaft og Skede. Argjaboði Tey fyrstu, ið reistu búgv á Argjaboða, vóru hjúnini Rachel Joensdatter úr Hósvík og Ísak Eriksen uttan av Bø í Kirkjubø. Ár 1837 fingu tey dóttrina Súsanne Catrine. Stutta ævi fingu tey bæði Rakul og Ísakur saman. Við manntalið 1840 sæst, at Rakul er vorðin einkja, og Jógvan, bróður Rakul, flutti við húski sínum av Skælingi suður til systur sína at búgva. Drukneulykke paa Augustenborg Fjord Ung Diakonelev druknet, da han vilde svømme over Sejlrenden. Augustenborg, Tirsdag. Aarets første Badeulykke fandt 1. Pinsedag Sted paa Augustenborg Fjord. En ung Diakonelev, den 25- aarige Færing Napoleon Mortensen, druknede, da han sammen med en Kammerat vilde svømme over Sejlrenden i Fjorden. Da de unge Mennesker var kommet midt ud i Sejlrenden, vendte Mortensen om for at svømme tilbage, medens hans Kammerat fortsatte. Pludselig gav Mortensen sig til at raabe om Hjælp. Inden man kunde naa frem til ham, var han forsvundet under Vandoverfladen. Antagelig havde han faaet Krampe. Det lykkedes at bjerge ham i Løbet af et Kvarters Tid. Fra stranden havde man observeret Ulykken og rekvireret Falck fra Sønderborg og en Læge. Der blev foretaget Oplivningsforøg i 1½ Time, men alle Bestræbelser var forgæves, Mortensen havde slugt en Masse Vand. Hans Lig førtes til Kapellet. Ulykken er saa meget mere tragisk, som Napoleon Mortensen i Gaar skulde være forlovet med en ung Pige fra Viborg. Han var født i Thorshavn. Hans Fader er forlist i denne Krig, og ogsaa hans Moder er afgaaet ved Døden under Krigen. Afdøde har ikke været paa Færøerne i otte Aar. Mindeord om Diakonelev Mortensen Vi har modtaget: Vi forstaar ikke, hvorfor denne Drukneulykke skulde ske; men ogsaa dette maa have en dybere Mening, end vi kan skue. Vi siger, det er haardt, en af de bedste unge Mænd rives bort lige i det Øjeblik, han er moden til at udføre sin Manddomsgerning. Onsdag den 31. skulde Mortensen holde Forlovelse, alt var klar - saa kom dette; vi føler dybt med den unge Pige, der maatte modtage dette tunge og uventede Budskab. Man kan roligt sige, at Napoleon Mortensens Lige fandtes ikke blandt Tusinder. Jeg har hørt nogle sige, Mortensen har noget, vi mangler. Det, Mortensen havde, er vanskeligt at beskrive; men det er beskrevet saa udmærket i de smukke Linjer af Mads Nielsen: Der er nogle, der bestandig gaar, som de gik Kongebud, og er Vidnesbyrd iblandt os om saa kongelig er Gud. Deres Smil er som et Solskin, som et Solskin og en Fred. Vejen, som vi selv skal følge, bliver skønnere derved. Deres Liv har skjulte Kilder, Dybe Væld, som ingen ser. De er hjemme i den Stilhed, hvori kun det største sker. I en Verden, der bestandig kun vil tro, hvad den kan se, er de selve Livets Vidner om Guds gerning, der kan ske. De tør leve det, vi andre synger Søndagssange om. I en graa og glansløs Hverdag rejser de en Helligdom, og gør denne Jord vi kalder for en stakkels Jammerdal, til en Sommervej, der standser ved en stjernesmykt Portal. Ved en ung Færings Kiste Diakonelev Napoleon Mortensens Jordefærd Den unge Færing Diakonelev Napoleon Mortensens Begravelse paa Viborg Kirkegaard Lørdag Eftermiddag formede sig som en gribende Højtidelighed. Begravelsen fandt netop Sted samtidig med Diakonernes Aarsmøde i Viborg, og mange af Mødedeltagerne var med i det store Følge i Kirkekapellet. Tillige saas i Følget talrige unge Mænd og Kvinder fra de kristelige Ungdomsorganisationer i Viborg. Der var til Baaren sendt signerede Kranse fra Diakoner i Augustenborg, Plejeforeningen i Augustenborg, Diakonhøjskolen i Aarhus, Kristeligt Sangkor i Viborg, Funktionærforeningen paa Sindssygehospitalet i Augustenborg, Kolonien Filadelfia, Ledestjernen, Folkekuranstalten ved Hald og Diakoner i Viborg. Højtideligheden fik sit Særpræg ved, at unge Færinger, inden Kisten blev baaret ud, samledes ved Orglet og paa Færøsk sang en Salme: Du, mit smukke Land. Ved Baaren talte Diakonskolens Forstander, Pastor Tange Jensen, udfra Ordene af Profeten Amos; Bered dig til Døden. Pastor Tange Jensen udtalte bl.a.: Det lyder underligt, at vi skal manes dertil, for vi ved dog alle, at Døden for hver én ligger et kortere eller længere Stykke forude. Gør dig rede til at møde din Gud! Nej, jeg vil ikke, jeg vil leve, siger Mennesket. Men det er Flugt fra Virkeligheden, som naar Strudsen møder Faren med at stikke Hovedet i en Busk. Vi sidder alle bænket ved Livets Gæstebud, og den ene efter den anden forlader sin Plads og kommer ikke igen, og de andre tænker med Gru og Gysen: Hvorfor forlader Mennesker dog Livets Gæstebud? Men de bliver selv siddende. Vor unge Ven her fik hastigt Bud om at rejse sig. Han vil blive savnet, ja, han er allerede savnet iblandt os. Vi har aldrig paa Skolen hørt andet end godt om ham, og vi holdt af ham, fordi der var noget over ham,som indbød til Fortrolighed. Sin Moder havde han mistet, Faderen var krigsforlist, saa noget Hjem havde han ikke mere, og han havde faaet et Særpræg af noget stille og vemodigt. Men for nogle vil savnet blive endnu større, for hans Brødre, Søstre og hans unge Kæreste. Det undrer os ikke, om de finder dette haardt og meningsløst. Men den samme Gud, som saarer, kan ogsaa læge, og Gud lader ikke sin Vej afstikke af os.det er Gud, der kalder os bort fra Livets Gæstebud, og det er det, der giver Døden en Mening. Alvoren er ikke vort Savn og vor Sorg, men det, at den, der blev kaldt bort,nu er fremme for Guds Trone. Jeg tror, at han var beredt og kan gøre Regnskab. Efter Talen sang man Øjne, I var lykkelige, og efter at den færøske Salme var sunget, bar Diakonkammerater Kisten til Graven. Da Pastor Tange Jensen havde foretaget Jordpaakastelsen, og man havde sunget Dig vandrer jeg saa gerne med, traadte en Broder,Sekretær for K.F. U. M. i Tønder Johannes Mortensen, hen til Graven og udtalte: Vi vilde gerne have sagt Napoleon en Tak. Nu er det for sent, nu kan vi ikke sige til ham den, men maaske lade Takken gaa opad til Gud. Han var os en god Broder, som man var Ven med, og med hvem man kunde dele det allerbedste. Tak for den store Deltagelse, der er vist, ogsaa Diakonskolen. Lykil frá Argjahospitali. Napoleon Mortensen var et oprigtigt Vidnesbyrd, samt et smukt Eksempel til Efterfølgelse. Vi, der lærte dig at kende, vil holde dit Minde i Ære. Framhald á næstu síðu
16 Síða 16 Nr juli 2006 Framhald av síðu 15 Jógvan man hava bygt rættiliga skjótt, tí í 1845 býr hann undir egnari lon. Tey næstu 45 árini eru so bara tvey hús á Argjaboða.Tað triðja húsið verður bygt onkuntíð aftan á Millum setur Hans Olsen úr Skálavík, vanliga nevndur Sandoyar Hanus, seg niður úti á Argjaboða við húski.tey fluttu inn til Rakul at búgva, ið alsamt var á lívi. Í 1890 búgva tvinni hjún í húsunum hjá Rakul. Umframt húskið hjá Sandoyar Hanusi hitta vit smbr. manntalinum frá 1890 eisini har í húsunum hjúnini Ole Cristian Iversen, konuna Sigge Sophie og dóttrina Elsebeth. Tilskilast skal, at Sigga í síni tíð vaks upp hjá Rakul. Seinni bygdu Óli Kristian og Sigga Sofía hús uppi á Borg í 1894.Tá flyta tey inn. Seinri giftast tey Svína Hans Jákup og Elsba á Borg, og tey komu so at búgva uppi á Borg. Í ár eru húsini 110 ár. Skúlin Áðrenn skúli var her á Argjum, fóru Argjabørn heim til Havnar í skúla. Tað var langur vegur at ganga, og mangan karmin vit fingu. Ofta var krokað undir tí stóra steininum á Billutrøð, umleið har sum húsið hjá Rósing Rasmussen standa. Men har kundu vit ikki blíva standandi. Um tað ikki sleit í, so mátti farast víðari. Var tað møguligt, so var farið um fossin. Tað var tað mest vanliga bleiv so Argja Skúli bygdur her í bygdini og tikin í nýtslu. Olaf Sverri Petersen bleiv tann fyrsti lærarin, sum varð settur við Argja Skúla. Vígslan av skúlanum fór fram sunnudagin 5. oktober. Vikarur varð settur frá 1. januar 1956, og annað læraraembætið lýst leyst. Frá 1. august sama ár var Ásmund V. Johannesen, ættaður úr Klaksvík, búsitandi í Sandagerði, settur sum lærari. Men 1. oktober 1964 fer Ásmund niðan í Studentaskúlan í Hoydølum. So bleiv vikarur settur skúlaárið út. Frá 1. august 1965 var Henry Debes Joensen settur sum lærari. Í byrjanini var onki ravmagn í skúlanum. Tað kom ikki fyrr enn í Tað tók umleið eitt ár til húsini á Argjum fingu el og gøtuljósið kom. Við hesi broyting komu so allir hentleikar. Í staðin fyri at fara suður í krónna suður á Glyvursnesi eftir torvi, fingu vit el-krónna inn í køkin. Minningarsteinurin fyri fyrsta argjamannin. Brúgvaleivdir Vatnið Tað næsta stigið varð at betra um drekkivatnið. Í 1957 var viðtikið á kommunufundi at seta Poul Kjartan Bærentsen, verkfrøðing at kanna, hvat Fransá gav. Vit høvdu ein drúgvan turk upp á um 5 vikur, tá var vatnmongdin 418 tons. pr døgn. Í mesta lagi gav hon tons pr. døgn. Poul Kjartan fór so undir at prosjektera Gomul mynd av Argjum. Óli Jákup Mortensen ( ), saman við konuni Mariu og dótrini Lisbeth. vatnverkið, og arbeiðið var sett í gongd. Í 1958 fingu vit gott og reint vatn úr krananum úr Fransá. Ættin hjá mær Eg var næstyngstur av brøðrunum, vit vóru 9 dreingir og tríggjar systrar.tað vil siga 12 systkin. Mamma mín, Rachel Mortensen, f. Jacobsen, var dóttir Niels Jacobsen úr Leynum. Mamma var sostatt langabbadóttir prestin Niels Lassen Holm og Maren Høye frá Skyum í Danmark. Pápi mín var Mortan Johan Mortensen, skipari, sonur Dánial Paula Mortensen (Gamli Palli á Argjum), sum var abbasonur Andrass Mortansson og Elspu Dánjalsdóttir. Tað, sum eg kann minnast sum lítil smádrongur, var, at vit høvdu handil og telefonstøð. Eisini minnist eg, at vit seldu breyð, sum var bakað heima, og vit seldu eisini brýstsukur, sum var gjørt heima. Egg og mjólk var eisini selt. Í kjallaranum vóru tvær mjólkikýr. Tær skuldu fáa hoyggj, kraftfóður, vatn, og har skuldi eisini sópast. Eg kom at hugsa um orðtøk Sálamons, Kap : Ein dugandi kona, hvør finnur hana? Hon hevur hægri virði enn perlur. Hjarta mans hennara lítur á hana. Hon ger honum gott og einki ilt allar ævidagar sínar. Kap Hon syrgir fyri ull og líni, og hugaliga arbeiða hennara hendur. Kap Hon er eins og keypmansins farmaskip, heintar føðsluna langvegis frá. Hon fer upp fyri dag, matskaffar húsfólki sínum, og gevur arbeiðskonum sínum setning teirra. Eg haldi, at Sálamons orðtøk, passa so ógvuliga væl til mammu mína. Eg nevndi frammanundan, at vit høvdu telefonstøð. Tá var ongin onnur telefon á Argjum, og sum børn máttu vit fara runt um bygdina við telefonboðum. Manglaði eitt og annað í handlinum, so varð man sendur inn til Havnar at keypa. Tá varð vanliga sagt: Tú mást renna báðar vegir.gjarna var farið eftir fossinum í Sandagerði fyri at vera skjótur aftur. Vit Argjadreingir plagdu at arbeiða í fiski hjá Hjalmar Kragesten. Hann plagdi at koyra eina hurð upp í erva á turkihúsinum á Rundingi, tá hann vildi hava okkum heim at breiða fiskin út á fiskastykkinum til turkingar. Kirkjugongd Í Argja bygdarsøgu hevur Havnar kirkja til fyri árum síðani verið gudshúsið hjá so at kalla allari bygdini. Tá tað ringdi á Bryggjubakka, og klokkan sendi síni kallandi ljóð um býar- og bygdarlagið, kveiktu málmklangurin somu kenslurnar í fólki her sum heiman fyri Sandá. Og tey áttu ta ásannan í barminum, at hetta var eisini teirra kirkja. Um kirkjudyrnar í Havnar kirkju vórðu pinkubørnini hiðani úr bygdini borin til dópin. Um hesar dyr leiddust tey ungu at geva hvør øðrum hondina um trúskap bæði fyri Guði og monnum. Um hesar dyr leitaðu tey at fáa sær andaliga barlast fram ígjøgnum lívið. Og um hesar somu dyr vóru mong hiðani av Argjum borin fyri seinastu ferð til hvíldar í móðurjørð. Tann drúgva kirkjugøtan, illveður, brek og ellisvomm bóru mangan við sær, at lestur varð lisin heima. Tað mundi annars vera fastur siður í flestu heimum sunnudagarnar at lesa lestur fyri teimum, ið heima sótu í kirkjutíðini. Viðhvørt savnaðust tey í hendinga heimum til lestur. Soleiðis nevnir J.A. Arge í greinini Erindringer fra et langt Liv ein góðan sið hjá faðir sínum Niels L.Arge: Min Fader optog og fulgte en efter min Mening meget god Skik, idet han fra det første af, jeg kan huske, til sin høje Alder hver Nytaarsmorgen Kl. 7 samlede alle Arges og Argebues Beboere i sit Hjem til Bøn og Lester. Hetta er hitt fyrsta, vit hoyra um, at bygdarfólkið savnast í einstøkum heimi at vera saman um Guðs orð. Áðrenn samkomuhús vórðu bygd her á staðnum, vita vit eisini um onnur hjún, sum lótu teirra heim vera karm um kristin fundarhald.
17 Nr juli 2006 Síða 17 Stórverkið: Andalig vísuløg í Føroyum Eitt framúr avrik Tann 28. juni var ein rættilig hugnaløta í Vesturkirkjuni, har stórverkið hjá Marionnu Clausen um andalig vísuløg í Føroyum varð lagt fram. Serliga hugtakandi er tað, at tað er ein dani, sum hevur lagt sína sál í hetta arbeiði, ikki bert hon, men eisini pápi hennara Carl Clausen. Hetta fær okkum at hugsa um allar teir danir, sum hava verið hugtiknir av Føroyum, og sum hava gagnað okkara landi á ymiskan hátt. Bókin er eitt megnarverk, heilar 540 síður, og løgini og lagavariantarnir eru ikki færri enn 768.Vit, sum ikki hava skil á slíkum, kunnu als ikki ímynda okkum, hvussu nógv arbeiði, ið liggur í hesum.tað er eisini ein stórur hópur av fólki, sum hevur dugnað arbeiðinum. Marianna eigur allan heiður og tøkk fyri hennara avrik. Tað er Zakarias Wang, sum hevur skipað arbeiðið, og uttan hann hevði tað als ikki komið út. Ein kann næstan siga, at tað hevði neyvan verið nakar annar hann, sum hevði Kingo-sangarar fingið hetta í lag. Nú hevur verið greitt frá hesi samkomu í bløðunum, so vit vilja ikki endurtaka tað, sum longu er skrivað.vit vilja tó endurgeva framløguna hjá tí skjótt 90 ára gamla Jógvan Gerðalíð, sum eisini eigur ein part í hesum verki við teirri upptøku av Kingosangi, sum hann var við til at skipa fyri í 1950, og sum hevur verið eitt stórt íkast at varðveita hendan okkara sangskatt. Henda frásøgn hevur eisini uppiborðið at verða varðveidd. Jógvan Gerðalíð greiðir frá: Zakaris Wang spurdi, um eg kundi siga eitt sindur frá, hvussu eg fekk hugskotið at fara allan vegin til Tjørnuvíkar at fáa Kingosangarar at koma til Klaksvíkar at fáa teir at syngja uppá plátu. Tað var ikki bara sum at siga tað tá á døgum. Farast skuldi vestur um oddarnar til Tjørnuvíkar. Siglt var aftur og fram tvær ferðir ferðir. Fyrst til Tjørnuvíkar eftir sangarunum. Teir vóru meginpartin av degnum í Klaksvík at taka upp plátur, og so skuldu teir siglast heim aftur. Tað kom seg soleiðis: Ein dagin vit vóru í Tjørnuvík og hildu kristiligt møti, hoyrdu vit sang, meðan vit gingu niðan túnið.eg skilti,at hetta var ikki vanligur sálmasangur. Hetta kundi heldur líkna harmaljóði, og so var eisini. Uppi í kirkjugarðinum vóru tey til eina jarðarferð hendan dagin, og tað var Kingo, tey sungu. Sum smádrongur minnist eg, at menn sungu á báti, og eg minnist týðiliga eina jarðarferð. Bátur róði kistuna innan av Norðoyri. Komnir nakað inn at støðni, róðu teir í klingur, áðrenn lagt varð at landi. Har var nógv fólk savnað, øll svartklødd í syrgibúna, og hesin óhugnaligi stóri svarti kassi,við hvítum krossi á, varð lyftur úr bátinum á støðna. Hetta stendur mær klárt í huganum. Handa møtidagin í Tjørnuvík við jarðarferðina man eg hava fingið hugskotið til at fáa tjørnuvíkingar at festa sangin á plátu, tí eg visti einki um, at nakar annar sang Kingo. Eg hugsaði, at hetta kundi fara fyri bakka og í gloymskuna, og tað hevði verið spell. Eg orðaði hetta við Eliesar Poulsen, sum var bókhaldari hjá Kjølbro. Hann legðist ikki á boðini, og fekk í lag at senda gamla Britons Pride eftir sangarunum. Teir, sum vóru við Britons Pride, vóru: Jákup Andrias í Kunoy, skipari, Dia í Fugloy, maskinpassari og Ingolf (á Vaskarínum) hjá Suðuroyar- Johan, dekksmaður. Kjølbro kendi nógvar tjørnuvíkingar, og var vist eisini í ætt við onkran av teimum. Úr dagbókini hjá Sendiboðnum, hetta var báturin, vit ferðaðust við til møtini, skrivar Victor Danielsen trúboðari 25. juli 1950 millum annað: Eliesar gjørdi avtalu við tjørnuvíkingar, at teir skuldu koma til Klaksvíkar at syngja kingosálmar á grammofonplátu. Jógvan greiðir frá. Her kann eg skoyta uppí, at Victor var so gripin av hesum plátum, og hann spældi tær javnan. Tær hava óivað mint hann á fornar dagar. Sungið varð í skúlanum. Tað er ófatiligt, at eingin hugsaði um at taka myndir. Eg gloymi aldri, hvussu teir løgdu sálina í, meðan teir sungu. Fyri trimum árum síðani vóru vit boðin til Tjørnuvíkar í samband 300 ára Kingo hald.tá sangararnir gingu inn eftir kirkjugólvinum syngjandi Skriv dig Jesus på mit hjerte,tá vættust mær kinnar, og tað sama mundi vera hjá onkrum av teim gomlu við. Útvegaðu upptøkutól Summarið 1946 vóru vit í Danmark við manskóri og einari kvinnurødd, kæru konu míni.tá sungu vit á Polyfon felagnum seks sangir á tríggjar plátur av tí gamla slagnum. Har fingu vit hugskotið at keypa upptøkutól til at gera hesar plátur, sum millum onnur tjørnuvíkingar skuldu koma at gleða okkum við. Tólini fingu vit í Tey standa á Forngripasavninum har norðuri og viga um 100 pund. Í dag havi eg ein geym til telduna, sum er 25 gramm, poti hann í harddiskin, og har er næstan øll verðin í. So nógv er eisini broytt. Tað kann verða skoytt uppí, at henda útgerðin varð ikki nýtt til plátuútgávu, men mest at kalla sum ein bandupptakari seinni í tíðini. Fólk komu Jógvan og Astrid Gerðalíð í Vesturkirkjuni. Kingosangararnir á veg inn í kirkjuni. Fremst síggja vit 85 ára gamla Vilhelm Magnussen. Framhald á næstu síðu
18 Síða 18 Nr juli 2006 Jákup Mýling Hetta vóru tjørnuvíkingarnir, sum sungu inn á plátu í 1950 Dávur Emil Magnussen (Deknur) Heini Heinesen (Gamli Heini) Hans Jakup Davidsen (Hansjakke hjá Dáva) Her síggja vit systkini Ásu og Kára saman við Mariu Vang Andreassen úr Nólsoy, sum var komin inn á gólvið hendan dagin. Maria er ein gamal kenningur hjá teimum í Skálabúðini. Hon var arbeiðsgenta sum ung hjá Nikláa, beiggja Óla Kristian. Afturat hesum kemur, at Hanna, kona Óla Kristian, var fødd á Borðuni, dóttir Símun á Torkilsheyggi, sum var vitameistari har. Tá tey á Borðuni fóru til Havnar, máttu tey fyrst ganga heim í bygdina í Nólsoy. Tá máttu tey hava eitt hús at fara inn í at skifta og at bíða eftir farti. Hetta gjørdist heima hjá Mariu, og hetta skapti ein vinskap millum húsini, sum nú er farin í næsta ættarlið. Ása verið í Skálabúðini í 50 ár Han Jakup Olsen (hjá Sámali) Jákup Heinesen (Jake hjá Dáva) Zacharias G. Andreasen (Kongsbóndin) Tann 1. juli hevði Ása Østerø ein stóran dag. Tá hevði hon verið í starvi í Skálabúðini í 50 ár. Óla Kristian Skála byrjaði Skálabúðina í 1946 saman við Magnus Mikkelsen av Toftum. Óla Kristian tók einsamallur yvir í 1950, og tá gjørdist handilin til Skálabúðina. Ása er dóttir Honnu og Óla Kristian. Hon hjálpti væl til sum smágenta, men í 1956 kom hon í starv, 15 ára gomul. Seinni kom beiggin Kári eisini at arbeiða har, og nú eru tað systkini bæði, sum reka Skálabúðina. Kári hevði eisini ein stóran dag um sama mundið. Hann fylti nevniliga 60 ár 3. juli. Vit vilja fegin ynskja teimum báðum tillukkku við hesum merkisdøgum við ynski um góða eydnu framyvir. Framhald av undanfarnu síðu at fáa gjørt upptøkur, sum tey so kundu hava til minnis. Pláturnar vóru 9 í tali og 2 sálmar vóru á hvørjari. Tær vóru gjørdar í fáum eintøkum. Ein teimum er í hvussu er í útvarpinum. Kingosangarnir úr Tjørnuvík í 1950 vóru: 1. Dávur Emil Magnussen (deknur) Heini Heinesen (gamli Heini) Hans Jakup Davidsen (Hansjakke hjá Dáva) Hans Jakup Olsen (hjá Sámali) Jákup Heinesen (Jakke hjá Dáva) Zacharias Andreasen (kongsbóndin) Jákup Mýling Í 50 ár hoyrdi eg ikki eitt kvekk um hesar plátur uttan okkurt so hissini, fyrr enn okkara góðu vinur, Jens Jensen hjá Toftakarl, skrivaði til mín um hetta. Í dag halda vit Kingodag. Ikki bert persónin Thomas Kingo sjálvan og Marianne Clausen, men eisini verk hansara og tann, hann sang um, Kristus. Tá eg hugsi um tað stóra frambrot, trúbótin hevði við sær, mugu vit takka Kingo saman við mongum øðrum, sum hava laðað garðar og varðar á grundina, Kristus. Hóast Kingo var føddur 200 ár eftir reformatorarnar Luther og Zwingli hevur verk hansara staðið sum lýsandi varði á tí mangan døkka andaliga loftinum. Eg vil ikki gloyma okkara egnu, ið hava lagt klípi og stigað garðin. Okkara egnu, sum eru farnir, eru m.a. Jákup Dahl, Alfred Petersen, Clæmint Eliasen, Andrew Sloan, Victor Danielsen og mong, mong onnur. Allir ólíkir, og tó: Teir miðaðu allir á málið, Kristus. Eg vil takka Marionnu Clausen fyri hennara dygdarverk. Tað eru ikki lættisoppaverk,hon fyrr hevur loyst úr lagdi. Og so aftur nú! Marianna. Hjartaliga takk. Trúbótin ið Luther setti ljóskastaran á, Rómbrævið og Galatarabrævið! Við rættvísgeringini av náði við trúgv uttan verk, var kollveltandi. Okkum til eftirtektar. Gud signi Føroyar. Gud signi øll. Gud signi barnasmáttu mína og avkom móður mínar, ið legði meg at brósti og signaði meg. Takk fyri. Aðrir Kingosangarar Jens Jensen úr Tjørnuvík hevur givið sítt íkast til hesa grein. Hann greiðir eisini frá, Jens Michael Jensen, f d greiddi frá, at tá farið varð til útróðrar, varð altíð sungið. Hetta vóru sálmar úr Kingobókini og byrja varð, tá komið var útfyri Pararrókina. Á bátunum, sum vóru 8 mannafør vóru fastir forsangarar. Teir vóru: Avlopið: Dávur Emil Magnussen Minna Báti: Gamli Heini Reyða Báti: Hans Jáke hjá Sámali. Høvuðspersónarnir aftanfyri verkið, Marianna Clausen og Zakarias Wang. Her síggja vit Ásu blaðunga uttan fyri Skálabúðina saman við foreldrunum Óla Kristian og Honnu.
19 Nr juli 2006 Síða 19 Seinastu starvsfólkini í handlinum hjá Frants Restorff Seinastu kundarnir hjá FRANTS RESTORFF Næstseinasta fríggjadag endaði søgan hjá Frants Restorff.Tá varð handilin, sum so nógv havnarfólk kenna, afturlatin fyri seinastu ferð. Frants Restorff varð føddur í Hann var bakari, og hann stovnaði Frants Restorffs bakarí í Frants eigur eisini at vera mintur sum ein av teimum, ið gingu á odda at fáa bygt sjómansheimið í Havn. Hetta er eitt gott dømi um vinnulívsmenn Frants Restorff, hugsaði eisini um sjómenn. tá í tíðini, sum ikki bert hugsaðu um egnan vinning. Teir vildu eisini gera nakað fyri onnur. Frants doyði í 1933, og í mong ár var sonur hansara, Eigil, stjóri, og var hann eisini ein góður vinur,sum vit nevndu í minningarorðum um hann, tá hann doyði. Tann 30. juni varð liðugt við hesi 100 ára gomlu fyritøku. Vit vóru á staðnum og kunnu vísa mynd av teimum síðstu kundunum og seinastu starvsfólkunum hjá Frants Restorff. Dagin eftir lat upp aftur, men nú er tað Osmundur Justinussen og synir, sum standa aftanfyri. Men tað er ein onnur søga. Vóna skip og bátar á Sjómannadagin Sum lýst, verður Sjómannadagur í Klaksvík 19. august. "Sjómannaskrá" er tó fyri dagarnar august. Fyrireikararnir vóna ikki bert at síggja nógvar sjómenn á degnum, men eisini skip og bátar. Havnin í Klaksvík er fyrireikað til eina stóra innrás, so eingin skal halda seg aftur. Sum kunnugt, skipar FF fyri framløgu av myndum og frágreiðingum frá enska trolaraskiparanum Ken Knox. Hetta tiltak verður kl. 13 sunnudagin 20. august. Vit høvdu í seinasta blað frágreiðing frá enskum fiskiskapi saman við føroyingum undir Grønlandi í 50-unum. Í hesum blað hava vit frágreiðing um bretskan fiskiskap undir Føroyum. Serliga áhugaverd eru tey kort og ýti, sum vórðu nýtt, og sum vit endurgeva í blaðnum. Í komandi blað koma vit at hava meira tilfar hjá Ken Knox. Seinastu kundarnir hjá Frants Restorff LØGTINGIÐ Umsiting Løgtingsins er stongd vegna summarfrí frá mánadegnum 10. juli til leygardagin 22. juli Um okkurt átrokandi er, kann ringjast til: ella Løgtingið, tann 30. juni 2006 Súsanna Danielsen stjóri
20 Síða 20 Nr juli 2006 Kanadisk skip verða avgreidd í Grønlandi, meðan grønlendsk verða boykottað í Kanada Í seinastu útgávu av grønlendska blaðnum, Sermitsiaq, undra teir seg yvir dupultmoralin hjá Kanada í rækjuspurninginum. Kanadisk skip bunkra uttan nakra forðing í Grønlandi, tá hetta er høgligari fyri hjá teimum.á hendan hátt kunnu teir spara upp til fleiri daga sigling í Kanadiska havn. Afturfyri sleppa grønlendsk skip als ikki inn í Kanadiska havn, tí kanadiarar halda, at føroyingar og grønlendingar hava sett sær eina ríkiliga stóra kvotu á Grand Bank. Hesum hava grønlendskir myndugleika enn einaferð mótmælt. Grønlendska fiskivinnan vísir annars, at kanadiarar nú ikki eru so moralskir í kvotaspurningum, sum teir látast at vera. Norðalaga í Davissttrætiunum hava fiskifrøðingar hjá NAFO mett, at Kanada eigur at taka 2% av kvotuni. Men sjálvir hava teir ásett sær sjálvum 10%. Grundað á henda dupultmoralin hjá Kanada hevur grønlendska fiskivinnan mælt til, at Grønland eisini letur sínar havnir aftur fyri fiskiførum úr Kanada. Hetta vildi gjørt tað ólønsamt hjá Kanada at fiska á hesum leiðum, eins og tað vildi verið munandi truplari at veiða svartkalva. Enn er tó einki hent. Við hesum skal eg boða frá, at tað er Bjarni Bæk, dómpróstur, sum prædikar á ólavsøku í ár. Vinarliga Hans Jacob Joensen SJÓBJARGINGARSTØÐIN MRCC- Tórshavn * Tlf: * Fax: Inmarsat C: * Inmarsat B: (voice) (Fax) Fráboðan um borivirksemi Lýst verður at boriskipið Stena Don fer at bora á føroyskari havleið Navn á boriskipi Stena Don Kallibókstavir V7GX3 Boristað 61º16 43 N 004º56 00 W Byrjunardagur 13 juli 2006 Serfráboðan Trygdarfrástøða 500 metrar Hjálparskip Dina Merkur Knattstøða akker DP pallur, brúkar ikki akker Arbeiðið tekur Góðar 3 mánaðar Samband fæst við hjálparskipið ella boriskipið á VHF rás 16 Fiskamarknaðurin havt aðalfund Týsdagin hevði Føroya Fiskamarknaður aðalfund á sjómansheiminum í Runavík. Hetta er fyrsti regluligi ársaðalfundurin hjá Fiskamarknaðinum, og tí var tað áhugavert at síggja, hvussu gongdin hevur verið. Sum kunnugt, er tað gamli Fiskamarknaðurin, ið nú er landingarmiðstøð, og Ráfiskaseljarafelagið, sum eiga Fiskamarknaðinum helv um helvt. Sigast kann stutt, at gongdin í 2005 hevur verið positiv t av fiski hava verið seld gjøgnum Fiskamarknaðinum, og er hetta heilt stórur partur av vanliga botnfiskinum, sum verður landaður undan Føroyum. Søluskipanin virkar eisini væl, og tí eru vónir um, at enn størri partur av fiskinum fer gjøgnum marknaðin. Hetta er umráðandi fyri at varðveita støðuna hjá Fiskamarknaðinum sum ásetari av tí rætta fiskaprísinum, sum er trygdin hjá fiskimonnum fyri at fáa ta inntøku, sum teir eiga. Henda trygdin kann verða hótt við teirri gongd, sum tykist at vinda uppá seg, at virki og skip leggja saman aftur, og eigararnir tá hava áhuga í so lágum prísi sum gjørligt. Um roknskapin fyri 2005 kann sigast, at umsetningurin var 8,6 mill. Úrslitið áðrenn skatt var 2,0 mill. og eftir skatt 1,5 mill., og hetta kann sigast at vera gott fyrsta árið. Nevndin sær nú soleiðis út: Fyri Ráfiskaseljarafelagið: Poul Hansen Jóhannes Olsen Aðunn Konráðsson Fyri Fiskamarknaðin: Óli Jacobsen Harry Benjaminsen Páll Gregersen 7. limur og formaður er Alfred Petersen Árni Joensen í Oyndarfirði fór úr nevndini hesa ferð. Nevndarformaðurin takkaði Árna fyri ta tíðina, hann hevði verið í nevndini, har hann hevur gjørt eitt slóðbrótaraarbeiði fyri at fáa eina uppboðssølu, har vinnufeløgini eiga eina avgerandi ávirkan. 25. juni Tað eru pluss 8,9 stig í dag og dýrdarveður. Natarnaq kom inn í Amertloqfjørðin at liggja og bíða eftir at koma til kai; teir skulu landa í morgin, og skipið er fult eftir einari viku. Teir hava roynt vestur ímóti markinum, og hava herfyri verið í Nuuk og landað eina fulla last. Tað hevur gingið gott hjá teimum. Polar Natarnaq hevur verið so óheppin at missa trolið í gjár, tá tað var á veg upp gjøgnum sliskuna. Teir hava dreggjað, men uttan úrslit enn. Manu kom til Manitsoq í dag, og teir hava fulla last av svartkalva.teir hava roynt SW-umráðnum sunnan fyri 64 stig; teir rokna við at fara nýggjan túr týsdagin. 28. juni + 4,2 stig og stilli. Lómur kom inn í morgun eftir kørum, tí har var alt fult hjá teimum - paunurin var fullur eisini! Teir tóku fleiri kør og fóru so út aftur, teir skulu landa kl í dag, og tað eru knapt trý samdøgur síðani, teir loystu frá landi. 4. juli landaði Qaqqatsiaq gott 900 tons av rækjum. 1. juli + 8 stig og stilli. Lómur kom inn í kvøld við knapt 120 tonsum, sum teir hava fiskað uppá 2 samdøgur og 6 tímar - óført fiskarí! 3. juli Pluss 11 stig og dýrdarveður. Salleq kom inn í morgun at landa, teir hava um 300 tons inni. Teir byrjaðu í kvøld at landa Lóm. Sonja Kiil kom inn at landa í morgun, teir hava fulla last av jákupsskeljum. 4. juli + 12 stig og dýrdarveður. Salleq loysti seinnapartin, og teir vóru ikki meira enn leysir frá kaiini, so kom Qaqqatsiaq inn at landa, har er alt fult hjá teimum, teir hava fiskað gott og væl 900 tons av rækjum í 14 dagar. Skipari er sumbingurin, Torbjørn Joensen, búsitandi í Vági. Tann 17.juni settu teir á Qaqqatsiaq met, tá teir tað døgnið fingu 96 tons netto, og tað svarar til 125,5 tons brutto av rækjum. Tað er størsta mong, sum nakar trolari hjá Royal Greenland hevur fingið. Tillukku við tí - tit allir har umborð! Annars fáa bátarnir heilt nógv av rækjum fyri tíðina. Markus er inni í Nuuk og landar, og Natarnaq er á veg til Nuuk at landa, teir skulu landa hósdagin; har var við at verða fult hjá teimum. Polar Natanraq er inni í Manitsoq og landar í dag, teir hava knappa fulla last. 6. juli Pluss 4 stig, vindur av suðri. Lómur kom inn á døgverða í dag við fullari last eftir gott 2 døgn.teir skulu landa í kvøld og ætla at loysa í morgin kl Qaqqatsiat fór nýggjan túr seinnapartin. 7. juli + 8 stig og dýrdarveður. Tann russiski trolarin, ið tekur ímóti botngarnsfiski, kom í morgun at landa. Teir hava eini 140 tons inni hendan túrin. Støddin er einki at fosa um, og eg sá á kartengrunum, at støddin var frá gr, so tað er illa nokk greipustødd. Síðst, teir vóru inni her, bað eg ein mann, sum er higani, og stendur fyri innhandlingini, um at geva mær ein døgverða av toskarhøvdum, og tað hevði hann so gjørt fyri meg, men høvdini vóru ikki størri enn av millumfiski - og tá var tað tað størsta, sum hann hevði tikið til mín.
21 Nr juli 2006 Síða 21 Góður lesnaður - góður prísur Gerst haldari av FF-blaðnum fyri bert kr. 250,- um árið fastir, lágir prísir á dekkum og felgum MEGA-Tilboð Original-look felgur til BMW fyri spottprís BMW M-Tek 18 felgur við dekkum í støddini 225/40-18: Bert 9.990,- Passa til BMW 3-røðina til BMW-eigarar BMW New 3 Nú hava vit flestu støddir av dekkum á goymslu! Eru á goymslu 18 felgur við dekkum í støddini 225/40-18: Bert 9.990,- Passa til BMW 3-røðina Prísirnir eru fyri 4 felgur við dekkum áseting og avbalansering íroknað Summardekk fyri spottprís 175/70-13:...540,- 175/65-14:...620,- 185/60-14:...675,- 185/65-14:...650,- 195/50-15:...675,- 195/60-15:...790,- Eru á goymslu 195/65-15:...695,- 205/55-16:...890,- 205/40-17:...965,- 215/45-17:...990,- 225/45-17:...995,- 225/40-18: ,- Send ein teldupost ella ring og hoyr nærri um júst tíni dekk! Fyri settið 2.450,- DEMO-Tilboð Til Peugeot alu-felgur til Peugeot 206. Felgurnar eru nýggjar og óbrúktar og hava bert verið sýndar fram. telefon
22 Síða 22 Nr juli 2006 Gamlar manningarmyndir Vit hava fingið hendur á fleiri gomlum myndum, har tað eru ein ella nakrir fáir fiskimenn á myndini. Hesar eru helst tiknar av Abdsalon Joensen í Íslandi. Vit vilja framvegis sera fegin frætta um nakar kennir menninar á myndunum. Tað er Føroya Fornminnissavn, ið eigur myndirnar. GUÐS ORÐ Torleif Johannesen Útvaldur Men Harrin segði við hann: Far tú, tí at hesin maður er mær eitt útvalt ílat til at bera navn mítt fram fyri heidningar og kongar og Ísraels børn Áp. 9, F F F F03227 Nú heimsmeistarakapping er í fótbólti, síggja vit teir útvaldu bóltsnillingarnar gera sítt ítasta fyri at vinna. Venjararnir hava eftir bestu evnum og sannføring valt spælararnar út. Paulus var eisini útvaldur. Gud hevði valt hann út til eina ávísa uppgáva. Eftir Jesus-upplivingina uttanfyri Damaskus og umvending sína var Paulus eitt útvalt amboð til at boða Guds orð og vitna um Jesus fyri høgum og lágum, fyri nærstøddum og teimum fjarstøddu. Lærusveinurin Ánanias, var eisini eitt útvalt amboð, sum Gud brúkti til at hjálpa Paulusi til trúgv. Eftir boðum frá Gudi fór Ánanias til Paulus, sum var í sálarneyð, legði hendurnar á hann og segði: Saul, bróðir, Harrin hevur sent meg. Jesus, tann,sum birtist fyri tær á veginum,sum tú komst, til tess at tú skalt fáa sjón tína aftur og verða fyltur við heilagum anda. Paulus fekk sjónina aftur og gjørdist samstundis andaliga síggjandi og bleiv doyptur. Eftir tað bleiv Paulus Guds útvalda ílat og eitt sera íðið Jesusvitni. Frelsuorðið náddi mong gjøgnum lív hansara. Tú, sum ert doyptur og trýrt á Jesus, ert eisini útvaldur. Gud hevur útvalt teg. Vilji og ynski hansara er, at tú, í orði og verki - við øllum lívi tínum, skalt vera hansara vitni og lærusveinur. Vita skalt tú, at um tú ikki verður útvaldur til nakað landslið, so hevur Gud útvalt teg til sítt barn, arving, tænara og eftirfylgjara. Gud hevur útvalt teg og sett teg á sítt altjóða landslið. Liðið er sett saman av øllum Kristus-trúgvandi, um allan heim. Hettar úrvalsliðið leikar ongar vinardystir, men stríðir seg, í Guds kraft, biðjandi og boðandi fram á mjáa vegi, við málinum fyri eyga. Um tú ikki ert komin á liðið enn, bið so Jesus, landsliðsfrelsaran og venjaran frelsa teg og seta seg inn á liðið.tað er hægsta ynski hansara. Men tit eru ein útvald slekt, ein kongaligur prestaskapur, ein heilag tjóð, eitt ognarfólk, fyri at tit skulu boða frá dygdum hansara, sum kallaði tykkum frá myrkrinum til sítt undurfulla ljós. 1 Pæt. 2,9 3350F F03230
23 Nr juli 2006 Síða 23
24 Síða 24 Nr juli 2006 Brúðarpar á Bátasavninum Hjá læknanum Sjúklingurin: Eg havi brotið armin í fýra støðum. Læknin: Íðan, halt teg so vekk frá hasum støðunum. ***** Spurningur: Hví eru battarí frægari enn mannfólk? Svar:Tey hava um ikki annað eina positiva síðu. ***** Tá Menakhem og Hanna Ben Yami vóru á vitjan á Bátasavninum í Leirvík var samstundis myndatøka av brúðarpari, sum var vígt í Hebron beint frammanundan. Tað vóru Ella Poulsen úr Leirvík og Robert Larsen úr Porkeri, sum høvdu givið hvørjum øðrum sítt ja. Hanna og Menakhem hava gullbrúðleyp í heyst, so tað var hóskandi at fáa bæði pørini á eina mynd. Vit ynskja Ellu og Robert hjartaliga tillukku við hjúnarbandinum við hesi eitt sindur forkunnugu myndini. Havnarmaðurin við bygdarmannin: Tvær av hønunum hjá tær er givnar við at leggja egg. Bygdarmaðurin: Hvat veitst tú um tað? Havnarmaðurin: Eg havi júst bakka á tær. ***** Blaðmaðurin spyr tann gamla garvaða sjómannin: Hvat er ringasta óðnarveðrið, tú hevur upplivað?. Sjómaðurin: Jú, tað var einaferð at eg fór inn í stovuna við styvlum, tá konan júst hevði vaskað gólv. Væl smakkar Pylsa úr gulllaksi Leirvík hevur altíð verið ein undangongubygd á fiskivinnuøkinum. Har hava teir eisini ment gulllaksaveiðuna til at gerast eitt gott íkast til vanliga fiskiskapin. Teir á Tæguni hava eisini ment framleiðslur av gulllaksi, og hendan dagin vit vóru har fingu vit pylsu gjørda burtur úr gulllaksi. Sera væl smakkaði, og nú verða royndir gjørdar at fáa selt vøruna bæði innan- og uttanlands. Vit kunnu bert siga, at hetta eiga fólk at royna. ***** Beiggi mín giftist í gjár. Ná, hevur hann endiliga funnið tað røttu? Nei, hann orkaði bara ikki blíva við at halda búkinum inni. ***** Óli spyr ommuna: Omma, hvussu eitur tað, tá tvey fólk liggja oman á hvørjum øðrum? Omman: Øhh,Tað eitur kynsligt samband. Óli: Jógvan sigur at tað eitur koyggjusong. Her liggur hann (Stena Don) so á svartkalvaleið á Suðuroyarbankanum, 61,17 N - 004,56 V. Hvat man skiparasonurin hugsa um - olju ella svartkalva? Kanska hann ynskir bæði...
Sagsøgeren har påstået sagsøgte dømt til at betale 42.400 kr. med procesrente fra den 26. juni 2003, subsidiært procesrente fra den 22. april 2008.
DOM Afsagt af retten på Færøeme den 22. december 2009 IBS-sagnr. 619/2008 Skatteyderi mod TAKS Samandráttur: Málið snýr seg partvís um saksøkjarin, skattagjaldari, skal rinda mvg av skrásetingaravgjaldinumLæs mere
Søgan um "Vesturhavið Blíða"
Síða 28 Nr. 284 Hósdagur 9. januar 2003 10,- Føroysk kirkjufólk á Filippinunum Grønlandstíðindi frá Kára við Stein Síða 23 Gamlar Havnarmyndir Carolina Heinesen greiðir m.a. frá, tá gamli Rubek, f. 1816,Læs mere
Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danir vita og halda um Føroyar og føroyingar
Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danir vita og halda um Føroyar og føroyingar OLE WICH 2013 Javnaðarflokkurin á Fólkatingi Færøerne for så vidt angår danskerne Kanning um hvat danirLæs mere
Tryggingartreytir fyri Bólkalívstrygging
Tryggingartreytir fyri Bólkalívstrygging Galdandi frá 1. januar 2016 1. Tryggingaravtalan Stk. 1. Tryggingaravtalan fevnir um bólkalívsavtaluna og niðanfyristandandi tryggingartreytir. Stk. 2. Frávik tilLæs mere
forbindelse med både ansættelse, ændring i ansættelsesforhold og ved afslutning af ansættelsen.
Retningslinie Uppgávu- og ábyrgdarbýtið ímillum og eindir/leiðarar á LS, tá ið byrjar í starvi, broytir starv innanhýsis ella fer úr starvi / Opgave og ansvarsfordeling mellem medarbejdere og afdelingerLæs mere
- Webundersøgelse, Fólkaskúlaráðið, oktober 2013. Fólkaskúlaráðið. Undersøgelse om læreres og skolelederes syn på
Fólkaskúlaráðið Undersøgelse om læreres og skolelederes syn på og erfaringer med ressourcentre på skolerne 2013 Udarbejdet af Scharling Research for bestyrelsen i Fólkaskúlaráðið, oktober 2013 Scharling.dkLæs mere
Givið út 30. mai 2017
Givið út 30. mai 2017 Nr. 78 29. mai 2017 Løgtingslóg um broyting í ymiskum lógum á málsøkinum persóns-, húsfólka- og arvarætti (Myndugleikaflyting vegna yvirtøku av málsøkinum) Samsvarandi samtykt LøgtingsinsLæs mere
Sigurd fekk medalju fyri sigling í krígstíð í Íslandi
Síða 4 Ættarliðsskifti í Realinum Nr. 344 Hósdagur 9. juni 2005 12,- Mynd: Kristian M. Petersen Síða 9 Sigurd fekk medalju fyri sigling í krígstíð í Íslandi Sigurd Joensen sum umboðar FF við Johannu, fekkLæs mere
Gamlar myndir úr Norðuroyggjum
Nr. 289 Hósdagur 20. mars 2003 10,- Síða 20 Símun Johan Wolles 70 ár Løgtingsmál viðvíkjandi fiskivinnu og -monnum Vit greiða frá teimum framløgdu tingmálunum, sum viðvíkja fiskimonnum. Síða 6-9 FF hevurLæs mere
Út á Fagranes, har 7 fiskimenn mistu lívið í 1927
Nr. 300 Hósdagur 28. august 2003 10,- Síða 10 Umboð fyri Tony Blair á fund við FF Tony Blair hevur sovæl Irak sum føroysku fiskidagaskipanina í huganum. Seinasti partur av Onnu Evensen Út á Fagranes, harLæs mere
Marius smíðar bát í Íslandi. ALS 10 ár. Stór frásøgn frá hátíðarhaldinum. Bjarni Djurholm má steðgast og fiskimonnum má vera tryggjað rættindi.
Síða 13 Nr. 282 Hósdagur 5. desember 2002 10,- Marius smíðar bát í Íslandi Sigurd Simonsen, seinasti partur. Síða 25 Fiskivunnuráðið: Noktað er fiskimanni sjúkraviðbót hóast lógarheimild Rættarstøðan hjáLæs mere
Klagan til TV2. Hvat kann gerast. Upplivdi illveðrið í 1932, ið beindi fyri formanni í FF. Livravirkið á Eiði. Frásøgn hjá Andrew Godtfred:
Nr. 323 Hósdagur 5. august 2004 12,- Síða 13 Livravirkið á Eiði Nýggj roynd at gagnnýta livrina og aðrar úrdráttir. Vit hava verið á Eiði og hitt virkisleiðaran Onnu Katrin Matras. Síða 9 Frásøgn hjá AndrewLæs mere
Aftaná eitt misálit Tað hjálpir einki bert at seta nýggjan landsstýrismann. Tað, sum ræður um, er ein fullkomilig umskipan av fiskimálaráðnum.
Nr. 285 Hósdagur 23. januar 2003 10,- Grønlandstíðindi frá Kára við Stein Síða 23 Síða 21 Aftaná eitt misálit Tað hjálpir einki bert at seta nýggjan landsstýrismann. Tað, sum ræður um, er ein fullkomiligLæs mere
Inklusión, Relatiónir og Felagsskapurin. Rógvi Thomsen, cand.ped., pedagogiskur ráðgevi Hósdagur 16. januar 2014
Inklusión, Relatiónir og Felagsskapurin Rógvi Thomsen, cand.ped., pedagogiskur ráðgevi Hósdagur 16. januar 2014 Integration og eksklusión versus inklusión Integratión merkir at vera so normalur, sum gjørligt,Læs mere
Minni um teir, sum sigldu og teir, sum doyðu undir krígnum Ferðin hjá "Johannu" eitt rimmar tiltak.
Nr. 345 Hósdagur 23. juni 2005 12,- Baksíðan Býráðslimurin av Trøllanesi Signhild kann greiða frá hvussu útoyggjapoltikkur kann skipast. Mynd: Kristian M. Petersen Minni um teir, sum sigldu og teir, sumLæs mere
Føðingardagurin hjá Haldor
Nr. 355 Hósdagur 24. november 2005 12,- Føðingardagurin hjá Haldor Síða 12 Fyritíðarpensjónin afturútsigld Síða 3 Ein "ræðusøgu" um serføroyska løgfrøði Síða 4 Sofus Poulsen 4.partur: Nógvar uppgávur íLæs mere
Bekendtgørelse om arbejdsløshedsforsikring ved arbejde mv.m.v. inden for EØS, Færøerne og i det øvrige udland
Bekendtgørelse om arbejdsløshedsforsikring ved arbejde mv.m.v. inden for EØS, Færøerne og i det øvrige udland I medfør af 41, stk. 6, 53, stk. 8, og 95 i lov om arbejdsløshedsforsikring m.v., jf. lovbekendtgørelseLæs mere
http://www.vagaportal.fo/pages/posts/oli-jacobsen-skrivar-v...
Page 1 of 9 Mikudagur 26 August 2009 Set til startsíðu Lýsingar Um Vágaportalin Forsíða Vágatíðindi Onnur tíðindi Mentan Bøkur Tónleikur Framsýningar Ólavur í Beiti tann 06/06/2009 kl. 18:34 Tiltøk KrutlLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 3 mai. 2010 63. árið Kirkjuligt Missiónsblað KALLIÐ Legg tú á Harran tínar leiðir, og lít tú á hann, hann man tað útinna. Sálm. 37,5. Kallið, til at arbeiða í Guds ríki, er Guds gáva til hvørt einstaktLæs mere
Føroyskur saltfiskur væl umtóktur
Nr. 294 Hósdagur 29. mai 2003 10,- Landsstýrið hevur sjálvt gjørt fakfeløg til mótpartar Síða 24 Søgan hjá Onnu Evensen Anna Evensen var dóttir tann fyrsta Lützen í Føroyum og mamma A. C. Evensen, sumLæs mere
Smiðjan á Skipanesi Brot úr okkara smiðjusøgu. Okkara maður í Nambia. Er prískappingin í vanda? Børn á Sanatoriinum
Síða 4 Nr. 372 Hósdagur 27. juli 2006 15,- Hvussu minka við gapið millum fiskimenn og fiskifrøði? Frásøgn frá fundi við Menakhem Ben Yami Eru vit við at fara aftur í 80-ini? Síða 26 Er prískappingin íLæs mere
Fiskimaðurin Andrias í Tarti. Vit ynskja honum tillukku og hava 5. part av hansara lívssøgu. M.a. eru vit í barsil hjá Georg L. Samuelsen í 1911.
Nr. 379 Hósdagur 23. november 2006 15,- Síða 6 Søgan um Coronet Frásøgn frá samkomuni í Klaksvík Fiskimaðurin Andrias í Tarti 100 ár Vit ynskja honum tillukku og hava 5. part av hansara lívssøgu. M.a.Læs mere
Skatta- og avgjaldsmál avgerðir
Skatta- og avgjaldsmál avgerðir Mál nr.: Lóg: Avgerð tikin: 09-03-31-72 Meirvirðisgjaldslógin 12 29.11.2010 Sýtt útgjald av íløgu-mvg. Søla av virksemi. Próvbyrða. Samandráttur: Kært er um, at TAKS hevurLæs mere
Svenskur elitusvimjivenjari
Síða 26 Nr. 275 Hósdagur 15. august 2002 10,- Svenskur elitusvimjivenjari til Føroya Svenski Mats fann kærleikan í Føroyum So nú liggur fyri hjá okkara svimjarum Fiskiskapur: Meira av tungu og størri upsiLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 6 sep. 2011 64. árið Kirkjuligt Missiónsblað BØNARLÍV Í Jóh. 2,1-11 læra vit nógv av Mariu um bøn. Maria fer beina leið til Jesus við síni bøn. Hon sigur Jesusi frá, hvat vertsfamiljuni tørvar. BønLæs mere
DOM. Under denne sag, der er anlagt den 16. august 2010, har sagsøgerne, A, B, C, D, E, F, H, I, J og K, nedlagt påstand om:
DOM Afsagt den 14. juni 2011 i sag nr. BS 1270/2010: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J og K mod TAKS Under denne sag, der er anlagt den 16. august 2010, har sagsøgerne, A, B, C, D, E, F, H, I, J og K, nedlagtLæs mere
Málsgongd Við skrivi, dagfest 12. desember 2008, sendi Mentamálaráðið soljóðandi uppsøgn til klagaran:
Tórshavn, tann 23. apríl 2013 J.Nr.:28/ 201200015 / 13 (at tilskila í svari) Tykkara J.nr. Álit viðvíkjandi klagu um skikkaða eftirløn hjá tænastumanni Við skrivi, dagfest 6. februar 2012, hevur A sentLæs mere
Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum
Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum LØGTINGIÐ 19 nevndin Kanning av Eik Grunninum og grunnaeftirlitinum 19 nevndin: Joen Magnus Rasmussen, formaður Kristina Háfoss, næstforkvinna Helgi AbrahamsenLæs mere
Námsferð 25. mai 5. juni 2017
Námsferð 25. mai 5. juni 2017 7.a og b - Sankta Frans skúli Foreldrakunning 10. mai 2017 ...líka... Tá ið vit eru liðug í kvøld stápla stólarnar saman Hettutroyggjur við prent Myndatøka juni floksmyndLæs mere
Bjørn kann ikki nokta fiskimonnum at kryvja við maskinu
Nr. 359 Hósdagur 26. januar 2006 15,- Síða 18 Tíðindi frá Gianfranco Gjørdi orðabók og mátti av landinum. Men vit hava frætt frá honum Karl Johan Joensen: Av Eiði til Esbjerg Droymdi at hann fór at verðaLæs mere
Fiskidagaskipanin í Ísrael
Nr. 378 Hósdagur 9. november 2006 15,- Síða 3 Bók um Jóan Petur hjá Mouritsi Minnisvarði settur einum av okkara bestu fiskimonnum. Ísrael hevur best hugsandi fiskiveiðiskipanina. Síða 6 FiskidagaskipaninLæs mere
Lívsins salt. Vit hava verið í Ibiza og hugt eftir saltframleiðslu. Neptun og Nólsoy
Nr. 327 Hósdagur 7. oktober 2004 12,- Síða 5 Frá fiskimanni til trúboðara Herfyri kom út bókin "Johan" við undirheitinum "Fra fisker til menneskefisker". Lívsins salt Vit hava verið í Ibiza og hugt eftirLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 7 nov. 2012 65. árið Kirkjuligt Missiónsblað VIT MUGU HAVA HEILAGA ANDAN. Uttan halgan skal eingin síggja Harran! (Heb.12,14) Tað er ein sannleiki, sum nógv kenna, men sum fá veruliga hugsa um. HvussuLæs mere
Ein livandi Kristus til ein doyggjandi heim
Ein livandi Kristus til ein doyggjandi heim John Drane prestur segði frá lívssøgu síni í God Channel. Hann kom ikki úr einum kristnum heimi. John var nógv hjá abba sínum, sum heldur ikki var trúgvandi.Læs mere
Skipari kláraði tað, sum læknar ikki kundu! Læknarnar vildi taka beinið av Palla, men hann noktaði.
Nr. 357 Hósdagur 22. desember 2005 12,- FF-blaðið og Føroya Fiskimannafelag ynskja øllum okkara sjófólki, lesarum og føroyingum annars ein gleðilig jól og eitt av Harranum signað nýggjár. Síða 14 AtlanticLæs mere
P/F EIK BANKI YVIRI VIÐ STROND 2 POSTBOX TÓRSHAVN Føroyar
P/F EIK BANKI YVIRI VIÐ STROND 2 POSTBOX 34 110 TÓRSHAVN Føroyar Dagfest: 3. februar 2017 J.nr.: 16/07619-38 P-tal/V-tal: 589306 Títt skriv: BROYTINGARSKRIV Viðvíkjandi goodwill í samband við yvirtøkuLæs mere
Álit Viðvíkjandi klagu um vantandi fráboðan, grundgeving og kæruvegleiðing í avgerðum hjá TAKS
Tórshavn, tann 15. juli 2010 J.Nr.: 200900065 / 23 Álit Viðvíkjandi klagu um vantandi fráboðan, grundgeving og kæruvegleiðing í avgerðum hjá TAKS Við skrivi, móttikið tann 1. august 2009, hevur A sentLæs mere
Fólkaheilsukanning Hvussu hevur tú tað 2015
Fólkaheilsukanning 2015 - Hvussu hevur tú tað 2015 Fólkaheilsuráðið juni 2016 Sálarheilsa Sálarheilsa Perceived Stress Scale Í hesi kanningini verður PSS (Perceived Stress Scale) nýtt fyri at meta um sálarheilsunaLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 3 mai. 2012 65. árið Kirkjuligt Missiónsblað BÍBLIAN - KELDA TIL LJÓS OG FATAN Tá ið Sun Yat-sen, sum var ein politiskur oddamaður í Kina í 1912, einaferð varð spurdur, nær stóra vekingin í Kina byrjaði,Læs mere
Bakstøði Ynski var: - At lýsa teir møguleikar og tær treytir eldri fólk í Føroyum hava fyri einum góðum lívi í eldri árum - At lýsa hvørji átøk kunnu
URININKONTINENS HJÁ KVINNUM MILLUM 60 OG 65 ÁR Í FØROYUM Títtleiki og ávirkan á gerandislivið Ása Róin, Sjúkrarøktarfrøðingur og Master í professiónsmenning Hildur við Høgadalsá, SjúkrarøktarfrøðingurLæs mere
hægri útbúgvingartilboð í Føroyum er tað møguligt? Hannes Gislason, Prof., PhD., deildarleiðari, Náttúruvísindadeildin
Fjarlestur frá topp 16 til 100 hægri útbúgvingartilboð í Føroyum er tað møguligt? g Hannes Gislason, Prof., PhD., deildarleiðari, Náttúruvísindadeildin 2 Fjarlestur skrá Evnir Hví fjarlestur? FjarlesturLæs mere
"Okkara maður" í Sandoynni fyllir runt. Sigmund verður 75. Vit dokumentera, at sjónvarpstíðindini vóru fupp. Úr Syðrugøtu til Aberdeen
Nr. 352 Hósdagur 6. oktober 2005 12,- "Okkara maður" í Sandoynni fyllir runt. Síða 3 Sigmund verður 75 Fupp og fakta um tilfeingisgjald og -rentu Vit dokumentera, at sjónvarpstíðindini vóru fupp Síða 6Læs mere
Mikudagin TANN 15. apríl verður ráðstevna á Hotel Føroyum um multiresistentar bakteriur og antibiotikaresistens
Mikudagin TANN 15. apríl verður ráðstevna á Hotel Føroyum um multiresistentar bakteriur og antibiotikaresistens Átøkini, ið verða framd til tess at fyribyrgja spjaðing av MRSA (Methicillin resistente StaphylococcusLæs mere
Nýggj skip. 70 ár síðan Nólsoy gekk burtur Søgan um ringin sum kom aftur. Svenskari vitjað í Føroyum í 56 ár
Síða 21 Svenskari vitjað í Føroyum í 56 ár Nr. 325 Hósdagur 2. september 2004 12,- Tann sum ikki hevur verið í Fugloy hevur ikki verið í Føroyum! Á ferð í Fugloy Síða 11 70 ár síðan Nólsoy gekk burturLæs mere
Laksur frá veiðu í Alaska til sølu av føroyingi í USA
Nr. 303 Hósdagur 16. oktober 2003 10,- Síða 25 Dýpið skuldi loddast eftir fólkaatkvøðuna í 1946 Vit hava eitt higartil ókent ískoyti til søguna aftaná fólkaatkvøðuna. Framstig í Fugloy: Kundu rógva tilLæs mere
Løgtingið. Tórshavn, tann 24. februar 2009 Vmr J.Nr.:
Løgtingið. Tórshavn, tann 24. februar 2009 Vmr J.Nr.: 200900059 Viðgjørt: ABD Løgtingsmál nr. 149/2008: Uppskot til løgtingslóg um at broyta ymsar vinnufelagalógir (fylgibroytingar til grannskoðaralógina)Læs mere
11. december (Indsendelsesbekendtgørelsen) Kapitel 1 Anvendelsesområde
Nr. 1385 11. december 2007 Bekendtgørelse for Færøerne om indsendelse og offentliggørelse af årsrapporter m.v. hos den færøske registreringsmyndighed, sum broytt við kunngerð nr. 32 frá 22. apríl 2014Læs mere
Nr. 321 Hósdagur 8. juli ,- Síða 17 Baksíðan Síða 9 Síða 3 Síða 14
Nr. 321 Hósdagur 8. juli 2004 12,- Karl verið í sama reiðarí í 25 ár Góð reiðarí fáa fiskimenn at støðast. Karl hevur verið í sama reiðarí í 25 ár. Síða 17 Lorraine við skriviborðið hjá Anettu, har honLæs mere
Trupulleikar og møguleikar við upsanum. Upsaátakið vísti, at møguleikar eru fyri upsanum, men teir koma neyvan av sær sjálvum.
Nr. 334 Hósdagur 20. januar 2005 12,- Síða 18 FF bjargaði føroyskum sjálvsavgerðarrætti Vitjanin hjá donsku fíggjarnevndini váttaði, at tað var FF, sum í summar bjargaði Føroyum undan danska uppíleggingLæs mere
Vinnukærunevndin - avgerðir
Mál nr. : 16/00094 Vinnukærunevndin - avgerðir Lóg: 18, stk. 1 og stk. 2, og 18 c í løgtingslógarkunngerð nr. 14 frá 2. mars 1988 (ferðslulógin). 18 í kunngerð nr. 112 frá 29. september 2005 um koyrikortLæs mere
HAVNAR KLUBBI oktober Endurgerð av minnisriti Havnar Klubba, tá hann fylti 160 ár.
Endurgerð av minnisriti Havnar Klubba, tá hann fylti 160 ár. 1799-27.oktober - 1959 Teksturin er ikki broyttur, bert innskannaður, og tí sæst týðiliga, hvussu nógv skriftmálið hevur broytt seg tey seinastuLæs mere
Hugburður til føroysk yrkisorð
JÓGVAN Í LON JACOBSEN Hugburður til føroysk yrkisorð Endamálið við hesi grein er at siga eitt sindur um hugburð føroyinga til føroysk yrkisorð og um yrkisorðafrøði yvirhøvur. Grundarlagið undir greininiLæs mere
Føroyskt Kap Verdiskt Mexicanskt brúdleyp Seinastu tvær vikurnar hava verið tvey brúdleyp sum úrslit av, at Logos vitjaði í Føroyum í 2001.
Nr. 296 Hósdagur 26. juni 2003 10,- Síða 3 Bjargið rækjuflotanum! FF hevur heitt á landsstýrið um at taka stig til at bjarga rækjuflotanum. Anna Evensen 3. partur Síða 11-12, 17-18 Søgan um persónsupplýsingarLæs mere
Kreppa í norska fiskiídnaðinum. Gretha á Malta verður 70 ár. Føroyskar skipasmiðjur eru kappingarførar. Íslendskt reiðarí:
Síða 9 Nr. 278 Hósdagur 10. oktober 2002 10,- Gretha á Malta verður 70 ár Síða 16 Sat í fongsli fyri fakfelagsvirksemi Vit hava hitt samstarvsfelaga hjá Lech Walesa, sum á egnum kroppi hevur følt, hvatLæs mere
FF-blaðið í Frankaríki Vit vóru bæði á fiskivinnuvitjan og til fótbólt. Drúgv og øðrvísi frásøgn
Nr. 350 Hósdagur 8. september 2005 12,- FF-blaðið í Frankaríki Vit vóru bæði á fiskivinnuvitjan og til fótbólt. Drúgv og øðrvísi frásøgn Síða 11 Petrea: Droymdi lagnuna hjá manningini á Nólsoynni VístLæs mere
Liðugfráboðan til eftirlits av Brunaávaringarskipan
Síða 1 av 5 Til Brunaumsjón landsins, Tinghúsvegi 5, 100 Tórshavn Liðugfráboðan til eftirlits av Brunaávaringarskipan Anleggseigari Navn: Bústaður: Att.: Anlaggsadressa Navn: Bústaður: Kontaktpersónur:Læs mere
Mest støðuga fiskavirkið er í Vági
Nr. 338 Hósdagur 17. mars 2005 12,- Síða 17 Einki hendir í rækjumálinum Tveir mánaðar eftir freistina hjá løgmanni er einki hent. Small is beautiful kunnu teir eisini siga í Vági. Vit hava vitjað JMA.Læs mere
Vinnan í Gøtu 20 ár. Landsfundurin 2006
Síða 23 Nr. 382 Hósdagur 11. januar 2007 15,- Av "Atlantic Navigator" út á Stóru Dímun Síða 4 Landsfundurin 2006 Vit hava nógv tilfar frá landsfundinum. Hvalaveiðan í Suðuríshavinum Hesa ferð hava vitLæs mere
Heilsan hjá langfarafiskimonnum
Nr. 307 Hósdagur 11. desember 2003 10,- Síða 3 Søgan um John Dam John Dam var ein megnarmaður. Vit ummæla bókina og hava frásøgn frá móttøkuni, tá bókin varð handað. Bátasøgan á Eiði Vit hava fyrsta avLæs mere
Sólskinssøga á heilsuøkinum
Malmberg farin Malmberg var tann seinasti frá Tór 2. Síða 19 Nr. 330 Hósdagur 18. november 2004 12,- Síða 4 Okkurt hendir á heilsuøkinum. Sólskinssøga á heilsuøkinum Bluffið hjá løgmansskrivstovuni PolitiskaLæs mere
Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya
Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya Álit um stýrisskipanarviðurskifti Føroya Álit frá nevndini, landsstýrið setti 1. apríl 1993, at kanna stýrisskipanarviðurskifti Føroya. Sjúrður Rasmussen, adv.Læs mere
Føddur undir Hitler, vaksin upp undir Stalin
Nr. 291 Mikudagur 16. apríl 2003 10,- "Smyril/Dúgvan" í Afrika Ungur føroyskur sjómaður hevur hitt "Smyril/Dúgvuna" í Afrika. Síða 25 Ballónin hjá Fíggjarmálaráðnum brostin Grundarlagið fyri "kapringini"Læs mere
samstarva At veita eina um skjóta hettar og tilboðið: goða viðgerð til kvinnur við burðartunglyndi.
November 2014 Til allar kommunulæknar í Føroyum November 2014 Til allar kommunulæknar í Føroyum Viðgerðartilboð til kvinnur við burðartunglyndi - Psykiatriski depilin Viðgerðartilboð Hettar brævið er tilLæs mere
Orðið eigur í føroyskari felagsverklóg 1
Orðið eigur í føroyskari felagsverklóg 1 Snorri Fjallsbak 2 Tað er stórur munur á einari kanin og einari kanón. Tí er tað sera umráðandi, at vit gera okkum ómak, tá ið vit skriva orðini, og at vit stavaLæs mere
Bygnaðarbroytingar, tænastumenn og grundgevingar
Bjarni Mortensen Bygnaðarbroytingar, tænastumenn og grundgevingar Bjarni Mortensen 1 Úrtak. Greinin er skrivað sum partur av próvtøkuni á skeiði í føroyskum kollektivum arbeiðsrætti. Greinin viðger støðunaLæs mere
Løgtingsmál nr. xx/2008: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tænastumenn landsins. Uppskot. til
Tórshavn, tann 19.februar 2008 J.Nr.: 8201-73-0003/2007 (at tilskila í svari) Viðgjørt: sn Løgtingið Løgtingsmál nr. xx/2008: Uppskot til løgtingslóg um broyting í løgtingslóg um tænastumenn landsins.Læs mere
ATLANTIC AIRWAYS KAPPINGIN H71 - NEISTIN. Sunnudagin 28. september kl. 16.00 Hoyvíkshøllin
KAPPINGARÁRIÐ 2014-15 HEIMA Í HOYVÍK ATLANTIC AIRWAYS KAPPINGIN H71 - NEISTIN Sunnudagin 28. september kl. 16.00 Hoyvíkshøllin Pensjón Betri at hava gott í væntu 1. januar 2014 kemur nýggja pensjónslóginLæs mere
Framleiðsla av salti
Síða 2 Nr. 329 Hósdagur 5. november 2004 12,- Sámal Jákup farin í land Aftaná 50 ár á sjónum er Sámal Jákup givin. 100 ár síðan fyrsta Gøtuskipið fórst Tað gekk illa hjá fyrstu gøtumonnum, sum fingu særLæs mere
Kunngerð. grannskoðaraváttanir v.m.
Uppskot til Kunngerð um grannskoðaraváttanir v.m. Við heimild í 15, stk. 4 og 51, stk. 2 í løgtingslóg nr. 45 frá 11. mai 2009 um góðkendar grannskoðarar og grannskoðanarvirkir, sum seinast broytt viðLæs mere
Enok maðurin, sum gekk við Gudi
Enok maðurin, sum gekk við Gudi Les ið: 1. Mós. 5,21-23; Hebr. 11,5-6 og Judas v. 1-1 UMSKIFTIÐ. Bíbliulesarar kenna helst Enok sum mannin, sum gekk saman við Gudi. Eitt umskifti kom í lívi Enoks, tá iðLæs mere
Verkið liðugt hjá Líggjasi
Nr. 325 Hósdagur 2. september 2004 12,- Síða 9 Barbistovusøgan Naena Danielsen skrivar um Barbistovuættina í Syðrugøtu. Í Lopra hittu vit Jákup Joensen, sum ikki hevur givið skarvin yvir hóast pensjónistaaldur.Læs mere
Hvat hendi við russarunum?
Nr. 280 Hósdagur 7. november 2002 10,- Kennir nakar klippfiskamerkið? Vit hava frásøgn um "klippfiskamerkið" frá 1931, men vilja fegin frætta meira. Síða 18 Síða 4 Síða 14 Samrøða við gamla landsdjóralæknanLæs mere
Jesus biður fyri okkum Joh. 17, 20-26
Jesus biður fyri okkum Joh. 17, 20-26 Joh. 17, 20-26 er endin á høvuðsprestabønini, sum Jesus bað áðrenn hann var tikin til fanga. Her biður Jesus fyri øllum komandi trúgvandi, teimum sum skulu koma tilLæs mere
90 ár síðani skaðagrindina. í Sandvík
Síða 11 Nr. 335 Hósdagur 3. februar 2005 12,- Ran farin fyrsta túrin Enn eru knotur í føroyingum 90 ár síðani skaðagrindina í Sandvík 13. februar eru liðin 90 ár síðani ringastu skaðagrind í søguni. VitLæs mere
Grindadráp í Tjukotka í Siberia
Nr. 315 Hósdagur 8. apríl 2004 12,- Síða 11 Pavel í Moskva Vit hava hitt Pavel, sum nýtir allar sínar kreftir at hjálpa illa støddum børnum. Síða 7 Vit hava myndafrásøgn frá hvalaveiði í Tjukotka. GrindadrápLæs mere
Søgan hjá einum krígssiglara. 75 ár liðin síðan sorgarleikin við "Riddaranum" Síða 2. Síða 13. Síða 22
Síða 2 Nr. 277 Hósdagur 26. september 2002 10,- Eingin hummari á Skeiva Banka Síða 13 Søgan hjá einum krígssiglara Sigurð Simonsen í Fuglafirði greiðir frá síni sigling undir krígnum. Síða 22 75 ár liðinLæs mere
Landsstýrismálanevndin hevur viðgjørt málið á fundum 30. oktober 2012, 22. januar, 21. mars og 11. apríl 2013.
Jørgen Niclasen, landsstýrismaður, Fíggjarmálaráðið Aksel V. Johannesen, løgtingsmaður, Maritugøta 79, Hoyvík Eyðgunn Samuelsen, løgtingskvinna, Jørundsgøta 40, Klaksvík Kristina Háfoss, løgtingskvinna,Læs mere
Jarðarferðin hjá Morning Star
Nr. 313 Hósdagur 11. mars 2004 12,- Síða 8 & 14 Nýggjur sáttmáli hjá Fiskimannafelagnum: Hvíldartíðin skal haldast Malmberg: Var á veg til botns á fleiri hundrað favna dýpi Síða 9 Áheitan á ALS: AvgreiðiðLæs mere
Fiskivinnufróðskaparsetur
Nr. 368 Hósdagur 1. juni 2006 15,- Síða 21 Løgmaður fremur sensur Lýsir bert sjónarmið hjá sínum fjølmiðlum á heimasíðu. Fiskivinnufróðskaparsetur í Scalloway Síða 6 Hevur næmingar úr FalklandsoyggjunumLæs mere
Vit hava drúgva frásøgn frá landsfundinum hjá FF. Í komandi blað hava vit meira tilfar, so sum hagtøl hjá FF. Landsfundur FF s
Baksíðan Nr. 333 Hósdagur 6. januar 2005 12,- Jólahugni í Undirhúsinum Vit hava drúgva frásøgn frá landsfundinum hjá FF. Í komandi blað hava vit meira tilfar, so sum hagtøl hjá FF. Síða 11 LandsfundurLæs mere
HEVUR JESUS NAKRAN TÝDNING
HEVUR JESUS NAKRAN TÝDNING - nú talan um synd og frelsu er avoldað? Missiónsvika á Argjum 13. februar 2016 Alt hevur hann gjørt lagaligt til sína tíð, eisini ævina hevur hann lagt í hjørtu teirra, menLæs mere
Søgan um ein heiðursmann og ein gravstein við Havnar Kirkju
Nr. 281 Hósdagur 21. november 2002 10,- Síða 8 Tað skal valdast blankt pappír Fundurin, sum løgmaður kallaði partarnar á arbeiðsmaknaðinum inn til, gjørdist fundur uttan pappír Søgan um ein heiðursmannLæs mere
Hoyringssvar til uppskot um broytingar í útlendingalógini
Tórshavn 22. august 2007 Innlendismálaráðið Postboks 159 FO-110 Tórshavn Hoyringssvar til uppskot um broytingar í útlendingalógini Samandráttur Fakfeløgini eru sera ivasom um ætlaðu broytingarnar í útlendingalógini,Læs mere
3. ÁRSFJÓRÐINGUR 2006 BLAÐ NR. 20 HAVNAR HANDVERKARAFELAG
3. ÁRSFJÓRÐINGUR 2006 BLAÐ NR. 20 HAVNAR HANDVERKARAFELAG Gev gætur Niðanfyri eru nevnd nøkur viðurskifti, sum hava týdning fyri felag og limir. EFTIRLØN Frá 1. oktober 2006 er eftirlønargjaldið 12%, arbeiðsg./meistariLæs mere
Tórshavn 3. apríl Viðmerkingar til byggilógina v/petur Olsen
1 Viðmerkingar til byggilógina v/petur Olsen Tórshavn 3. apríl 2011 Næstan allar viðmerkingarnar siga, at lógin er ógreið á fleiri økjum. Talan er um avmarkað økið innan bygging talan er um økta byggiumsitingLæs mere
Løgtingið Tórshavn, tann 9.juni 2015 J.nr.: 12/ Løgtingsmál nr. / 2015: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar søloven
Løgtingið Tórshavn, tann 9.juni 2015 J.nr.: 12/00004 Løgtingsmál nr. / 2015: Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyri Føroyar søloven Uppskot til ríkislógartilmæli um at seta í gildi fyriLæs mere
Álit. vi víkjandi. ví kan av føroysku útbúgvingarstu ulsskipanini til allar lesandi føroyingar uttanlands
Álit vi víkjandi ví kan av føroysku útbúgvingarstu ulsskipanini til allar lesandi føroyingar uttanlands 1. Inngangur Í løgmansrø uni fyri hesa tingsetuna seg i løgma ur m.a., at landsst ri fyrireikar eittLæs mere
Felagslívstrygging. fyri limir í Føroya Fiskimannafelag. Havnar Arbeiðsmannafelag Føroya Arbeiðarafelag. Felagslívstrygging
Felagslívstrygging fyri limir í Føroya Fiskimannafelag 2016 Havnar Arbeiðsmannafelag Føroya Arbeiðarafelag Felagslívstrygging 2013 1 Føroya Fiskimannafelag Føroya Fiskimannafelagið (nevnt felagið) hevurLæs mere
Kirkjuligt Missiónsblað
Nr. 7 nov. 2010 63. árið Kirkjuligt Missiónsblað BJARGING FYRI ØLL! Men alt er frá Guði, sum gjørdi okkum sáttar við seg við Kristi og gav okkum sáttargerðartænastuna, við tað at tað var Guð, sum í KristiLæs mere
2. ÁRSFJÓRÐINGUR 2004 BLAÐ NR. 11 HAVNAR HANDVERKARAFELAG
2. ÁRSFJÓRÐINGUR 2004 BLAÐ NR. 11 HAVNAR HANDVERKARAFELAG Ein var maður, ið úti stóð Handverkarar sunnan fyri Hórisgøtu Síðani 1997 hava umleið 2 /3 av føroyskum handverkarum verið hildnir uttanfyri allaLæs mere
Men størstur av teimum er kærleikin
Nr. 19 17. september 2017 77. árg. Men størstur av teimum er kærleikin 1. Kor.13,13. Vitið góðtekur ikki altíð arbeiðsháttin hjá kærleikanum, og lívið hevði verið fátækt, um tað var soleiðis. Meðan vitiðLæs mere
HERNAÐARMÁL OG POLITIKKUR
Jákup Thorsteinsson HERNAÐARMÁL OG POLITIKKUR ávegisfrágreiðing um støðu Føroya í kalda krígnum (ískoyti) Løgmansskrivstovan, mars 2000 INNGANGUR Í septembur 1999 varð latin Løgmansskrivstovuni fyribilsfrágreiðinginLæs mere
LØGTINGSINS UMBOÐSMAÐUR
Tórshavn, tann 25. september 2008 J.Nr.: 200800019 / 17 (at tilskila í svari) Álit viðvíkjandi klagu um málsviðgerð og innlit í mál hjá Runavíkar kommunu um keyp av telduútgerð Við skrivi, dagfest 20.Læs mere
LØGTINGIÐ 150 Løgtingssøgan 1. bind.umbr 1 10/07/02, 17:16
LØGTINGIÐ 150 LØGTINGIÐ 150 HÁTÍÐARRIT 150 ár liðin, síðani Løgtingið varð endurstovnað 1 4 Løgtingið 150 2002, Løgtingið og høvundarnir Greitt til prentingar: Erling Isholm Perma: Ingi Joensen Umbróting,Læs mere
Fylgiskjøl 2-11 til tilmælið
Fylgiskjøl 2-11 til tilmælið 31 Fylgiskjal 2: Listi yvir OCN-gongdir á praktiska / vinnuliga økinum. INDHOLDSFORTEGNELSE 2 Catering 12 Catering Varm mad 12 Catering - Kold mad 13 Catering Maskiner og udstyrLæs mere
Altjóða fiskivinnuserfrøðingurin Ben Yami kemur aftur Vænta at fáa íkast til at meta um okkara fiskivinnuskipanir.
Síða 11 Nr. 365 Hósdagur 20. apríl 2006 15,- 120 ára gamli handilin við Gjógv opnar aftur Kanska eru glottar fyri Gjógv. Síða 9 Síða 6 Tummas fór til Suðurgeorgia Tummas á Skipanesi fór til heimsins endaLæs mere
Heilsulýsing Landslæknans 2011-2012
ISSN 0903-7772 Heilsulýsing Landslæknans 2011-2012 Greitt úr hondum hevur Høgni Debes Joensen, landslækni Medical Report 2011-2012 from the Chief Medical Officer in the Faroes 1 2 Heilsulýsing LandslæknansLæs mere
Alternativur flogvøllur í Føroyum.
J. nr. 200700935-109 EK (at tilskila í svari) Tórshavn, 30. mars 2010 Veðurfrøðilig frágreiðing um kanning í samband við flogvallaviðurskifti Alternativur flogvøllur í Føroyum. Nógvar meiningar um einLæs mere
Grannskoðaranevndin. Dagfesting: 24. mars GN-1/2014 (j. nr. hjá Skráseting Føroya 11/00060) móti. Løggildum grannskoðara Jógvan Amonson
Dagfesting: 24. mars 2015 GN-1/2014 (j. nr. hjá Skráseting Føroya 11/00060) A móti Løggildum grannskoðara Jógvan Amonson Nevndin segði tá henda Ú r s k u r ð Um kæruna Við skrivi dagfest 11. februar 2011Læs mere
FRÁGREIÐING TOLLMÁLIÐ HJÁ P/F N. NICLASEN, SØRVÁGUR
FRÁGREIÐING UM TOLLMÁLIÐ HJÁ P/F N. NICLASEN, SØRVÁGUR Jørgen Niclasen hevur biðið undirritaða kanna skjølini í tollmálinum hjá P/f N. Niclasen og út frá hesum skjølum skriva eina frágreiðing um málið.Læs mere