text:
Sveis
Sveis (Týskt: Schweizerische Eidgenossenschaft, Franskt: Confédération Suisse, Italskt: Confederazione Svizzera, rætoromanskt: Confederaziun Svizra) er eitt land í Miðevropa. Í norðri hevur Sveis mark við Týskland, í eystri við Liktinstein og Eysturríki, í vestri við Frakland og í suðri við Italia. Hóast Zürich er størsti býur í Sveis, er Bern høvuðsstaður. Landið er eitt av ríkastu londum í Evropa.
Sveis gjørdist uttanveltaland í 1815 og hevur ikki verið uppi í nøkrum kríggi í Evropa síðan. Nú er landið býtt í 26 landspartar (kantonir), og hesir hava so skipað seg sum eitt tjóðveldi við einum samveldisforseta sum oddamanni. Mong fólk búgva í rættiliga avbyrgdum dølum, og fólkið talar ikki sama mál. Í Sveis eru fýra almenn mál: franskt, sveisaratýskt, retoromanskt og italskt. 63 % av fólkinum talar sveisaratýskt. Í Zürich og Bern tala tey týskt, men í t.d. Genève og Lausanne tala tey franskt.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Sveisisk søga
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Sveisiskur politikkur
Sveis, sum verður stýrt sum tjóðveldi, er í fleiri smáum ríkjum, sum teir kalla kantonir. Hvør kantonin hevur heimastýri, men allar hava felags samveldisforseta. Í Sveis eru fýra mál: í vestara parti er móðurmálið franskt, í syðra parti italskt, í útsynningspartinum er eitt fornt romanskt mál, tey kalla retoromanskt, og í norðara og mittasta partinum er eitt týskt mál, sum tey kalla sveisartýskt.
Sveis hevur ikki verið í nøkrum bardaga í 200 ár, men hevur ofta verið nýtt av teimum stríðandi at halda friðarsamráðingar í. Í Genève verða á hvørjum ári hildnir alheims friðarfundir. Reyði Krossur, sum sveisarin Jean Henri Dunant (1828-1910) setti á stovn í 1864 at veita krígsherjaðum medisin og læknahjálp, hevur høvuðssetur sítt í Genève. Sveis er ikki limur í ES, men hevur eina avtalu um tey fýra frælsini: vørur, arbeiðsmegi, tænastu og kapital, sum ger, at landið í heilt stóran mun virkar sum ein partur av innara marknaðinum í ES.
Innflytarapolitikkur[rætta | rætta wikitekst]
Sveisiska fólkið hevur í 2014 atkvøtt fyri at steðga streyminum av tilflytarum til landið [2][3]. Sunnudagin 16. februar 2014 segði sveisiska fólkið á fólkaatkvøðu "ja" til munandi herðing av lógini um tilflytarar úr ES-londum. Sjálvt um Sveis ikki er limur í ES, hevur landið seinastu 12 árini havt eina avtalu við ES um fría ferðing um landamørk. Men nú sveisiska fólkið hevur kravt munandi herðingar av lógini, er spurningurin, um avtalan við ES má víkja fyri sveisiska fólkaviljanum. Úr Brússel eru boð longu komin um, at ES fer at endurskoða síni viðurskifti við Sveis. Tað var sera lítil munur á talinum av ja- og nei-atkvøðum – bert 19.000 atkvøður. Av teimum, sum atkvøddu, søgdu 50,3 prosent ja. Men úrslitið merkir, at stjórnin innan 2017 skal hava dagført lógina um tilflytarar, og tað fer at merkjast í grannalondunum. Nógv koma úr ES-londunum Italia og Týsklandi til Sveis at arbeiða, og í 2014 eru millum 27 og 29 prosent av teimum átta milliónunum, sum búgva í Sveis, tilflytarar. Tað er tað næstmesta í Evropa aftan á Luksemburg [4]. Seinastu árini er ein klovningur komin í millum løntakarar, sum síggja fremmandaarbeiðarar fáa teirra størv til minni løn og harvið trýsta lønarlagið niður, og so politikarar, sum tala fyri at taka ímóti fleiri tilflytarum. Hinvegin hava aðrir politikarar tikið seg fram við at tala ímóti tilflyting.
Í mars 2014 hevur orðaskifti verið í ES-tinginum um sveisisku avgerðina, og har gav ES-kommisserurin fyri arbeiðsmarknaðin, László Andor, sveisarum greið boð: "Sveis kann ikki siga nei til, at fólk hava frælsi til at ferðast frítt um landamørk, og samstundis samstarva við ES, sum um einki var hent" [5]. László Andor segði, at so leingi Sveis ikki hevur meldað aftur um, hvussu landsins politiska leiðsla ætlar at fyrihalda seg til úrslitið av atkvøðugreiðsluni, kann ES ikki halda fram við tveimum felags verkætlanum um gransking og útbúgving, sum eru í gongd í løtuni. ”Sveisisku myndugleikarnir hava ikki stórt rásarúm her. Tí tað at ferðast frítt er ein grundarsteinur í samstarvinum og kann ikki takast burtur frá hinum frælsunum í avtaluni,” segði Andor [6]. Aðrir ES-politikarar vóru ikki so avgjørdir og vístu á, at Sveis ikki er limur í ES og hevur rætt til sjálvt at avgera lógirnar í egnum landi. ”Øll sløg av sanksjónum, sum avmarka teirra part í gransking og útbúgving, kunnu skaða okkum øll. Tað hevði verið tápuligt at sligið alt ov hart aftur,” segði Vicky Ford úr høgrasinnaða bólkinum ECR (stytting fyri European Conservatives and Reformists). Hon helt, at ES eigur at síggja báðar síðurnar av málinum, og at sveisiska fólkið hevur rætt til at gera av, hvussu landsins landamørk skulu stýrast.
Í Sveis varð ein fólkaatkvøða í 2008, um tað skal vera loyvt at byggja tey sermerktu tornini, ið oftani eru við síðuna av moskum - eitt sokallað minarett. Á øllum moskum er høgt moskutorn (nevnt minarett) haðan tey trúgvandi verða kallað til bøn fimm ferðir um dagin. Byggilógin (nevnt Federal popular initiative "against the construction of minarets") bleiv samtykt; á fólkaatkvøðuni í november mánaði 2008 atkvøddu 57,5 prosent av veljarunum í Sveis fyri, og 42,5 prosent atkvøddu ímóti [7][8]. Eisini í syðra parti av Eysturríki er ein lóg samtykt, ið forbjóðar moskubygging, um hesar ikki hóska til umhvørvið [9]. Í Sveis búgva uml. 400 000 muslimar [10].
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Hóast Sveis er so lítið og hevur ligið innibyrgt millum stórlond, hevur tað fyri tað mesta havt sjálvræði. Men tað hevur ikki kostað teimum lítið, mangan hava teir staðið í harðari orrastu, men oftast vóru teir við yvirlutan, og sveisarar vóru so gitnir fyri dirvi, at fremmandir kongar bóðu sær vaktarmenn úr Sveis. Fýra eru málini, sum verða tosað í landinum; í Suðursveis tosa tey italskt, í Vestursveis franskt, í norðara partinum týskt, og so eru tað einstøk pláss í landsynningshorninum, hvar tey tosa eitt gamalt mál, sum sipar til týskt. Sum við málinum, so við trúnni; summi eru katolikkar og summi trúbótarmenn.
Skúlar eru nógvir í landinum, og tað bæði lægri og hægri. Sveisarar verða roknaðir fyri eitt kunnskapsríkt fólk, og hópur av fremmandum ungfólki kemur hagar at ganga í kostskúla. Landið verður roknað fyri eitt av teimum ríkastu í Evropa, og tað arbeiðandi fólkið hevur góð livikor.
Mál[rætta | rætta wikitekst]
Fýra ymisk mál verða talað í Sveis, fjølmæltasta landið í Evropa. Almenn mál eru týskt, franskt og italskt. Fjórða málið er retoromanskt, sum verður talað í summum fjarløgdum bygdaløgum uppi í fjøllunum. Retoromanskt hevur nú eisini fingið støðu sum alment mál - 1 % av fólkinum talar retoromanskt.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Sveisisk mentan
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Sveisisk landafrøði
Í Sveis eru tveir fjallaryggir, Jurafjøll og Alpurnar. Ímillum fjøllini er ein breiður háslætti, sum eitur Sveisar Háslættin. Miðjan av Sveis er ein fløta, Sveisiski Háslættin, men hitt er alt fjallalendi. Sveisar Háslættin gongur frá Bodensvatni til Genèvevatnið. Háslættin er ein langur og breiður dalur við stórum vøtnum og góðum kornlendi. Jørðildið er mest eyrmold, sum er komin við ísinum í ístíðini. Á háslættanum býr meginparturin av fólkinum, og har eru eisini teir størstu býirnir. Háslættin ber væl korn, og hann er eisini væl dyrkaður. Summastaðni hava teir avbera stórar súreplagarðar, og frálíka vakurt er at síggja, tá ið alt um várarnar stendur í blóma. Mesta fólkið býr á fløtuni, og har eru teir flestu býirnir.
Fyri vestan eru Jurafjøllini fram við franska markinum. Tey eru heldur lág og fyri tað mesta skógvaksin. Alpurnar aftur ímóti standa við nógvum skínandi fannaklæddum tindum og daga ímóti himni. Fyri sunnan fløtuna ganga Alpurnar ígjøgnum alt landið úr vestri í eystur. Hægst uppi í Alpunum í bæði Sveis og Eysturríki eru nógvir jøklar. Frálíka vakurt er í Alpunum, og hagar koma fólk úr øllum ættum at halda feriu. Um veturin standa tey á skíðum í Alpunum, og um summarið ganga tey á teimum stórslignu og vøkru fjøllunum. Fjallarustirnar eru bæði hvassar og brattar, men millum teirra ganga nógvir breiðir og djúpir dalar. Í dølunum er veðurgott og góður bøur. Bygdirnar eru ofta heldur smáar. Vøtn eru nógv í dølunum. Í dølunum á suðursíðuni er veðurlagið frálíka lýtt, og har yður av litføgrum blómum um summarið. Men uppiyvir standa teir hvøssu tindarnir avtaktir við ísi, sum ongantíð tiðnar. Um veturin legst ofta nógvur kavi niður í fjøllunum. Tá kann tað henda, at tað kemur turrur, heitur vindur, sum teir kalla føhnin. Termometrið rýkur upp, og tiðningur kemur í kavan. Áirnar standa á bredda um nakrar tímar, og tá hendir ofta, at skalvar leypa. Summir av hesum skalvunum kunna vera óføra stórir, og teir taka bæði garðar og hús við sær; einki stendur fyri teimum.
Úr Sveis koma fleiri stórar áir; undir tí gitna Sankta Gothards fjallinum springa Rhone og Rín upp.
Býir[rætta | rætta wikitekst]
Í Bern kemur samveldistingið saman, og verður hann tí oftast roknaður fyri at vera høvuðsstaður. Størsti býurin er Zürich, har eru stór klædnavirkir. Í Genève við Genèvevatnið eru nógvar ursmiðjur, í hesum býi plaga eisini ofta sendimenn úr ymsum londum at koma saman at tingast. Luzern og Lugano eru viðgitnir ferðamannabýir. Í Basel við Rín er stórt havnarlag.
Samferðsla[rætta | rætta wikitekst]
Torført hevur verið at koma úr Sveis suður til Italia; skørðini eru fá, og vegirnir vánaligir; eisini kundi ofta henda, at knappligt kavarok kom á ferðafólkið. Nú er koyrandi bæði við toki og bili; vegirnir hava verið ógvuliga ringir at gera, og menn hava noyðstat spreingja bæði nógvar og langar tunlar. Tunnilin ígjøgnum Sankta Gothardsfjallið er 14 km. langur. Ein annar tunnil, Simplon tunnilin er 20 km. Í øllum Sveis eru 2500 tunlar[11]. Vegasambandið í Sveis er av tí besta í Evropa; har eru nógvir og góðir vegir og tætt við jarnbreytir. Eisini kann komast til og frá landinum eftir Rínánni; har sigla skip í heilum. Annars ferðast nógv av ferðafólkinum í flogfari.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Sveisiskur búskapur
Uttanveltaða støðan og tryggu politisku viðurskiftini eru tvær av atvoldunum til, at Sveis er vorðið altjóða fíggjarmiðdepil. Mangar fyritøkur og mangir bankar hava høvuðsskrivstovu í vakra býnum, Genève, við Genèvevatn. Eisini hava mangir altjóða felagsskapir høvuðssæti her, tí landið er uttanveltað og politisku viðurskiftini trygg. Nevnast kunnu Reyði Krossur, Heims Heilsustovnurin (WHO) og høvuðsdeild ST í Evropa. Eisini mong stór fleirtjóðafeløg eru sveisisk. Hóast lítil rávøra er í landinum, er Sveis týdningarmikið ídnaðarland. Mong teirra, ið arbeiða í ídnaðinum, eru serútbúgvin at gera ídnaðarvørur, sum eru dýrar og viga lítið. Meginparturin av tí, gjørt verður, verður flutt út, tí at heimamarknaðurin er lítil.
Landbúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Fyrr í tíðini livdi at kalla alt fólkið í Sveis av landinum, men hetta er ikki so longur; nú livir stív helvtin av ídnaði. Sveisiska fløtan ber væl korn, men tað, sum velt verður har, munar ov lítið; landið má tí flyta hópin inn av mjøli. Summarið er heitt, og tí fáast summir bøndurnir við at dyrka vín, meðan aðrir hava fruktgarðar. Neytum og svínum hava teir nógv av. Í Jurafjøllunum er eisini nógv av rossum. Garðarnir eru ofta smáir; teir flestu munna vera millum 5 og 10 hektarar til støddar. Í Alpunum hevur neytahaldið mest at siga fyri bøndurnar. Um summarið verða neytini rikin langt niðan í fjøllini; har kunna vera góðir slættar, og grasið er bæði gott og nógv. Smáttur standa har uppi í haganum, og ta tíðina, neytini ganga har uppi, liggur fólk hjá teimum sum í Noregi. Um kvøldarnar verða tey rikin heim á støðilin, sum er rundan um smáttuna, og so hava tey náttból har. Mjólkin verður gjørd til ost, og sveisarostur er sera viðgitin fyri góðsku. Teir bøndurnir, sum búgva ovarlaga, hava ofta brattan bø, og ikki er óvant sum í Føroyum at bera hoyggið til garðs.
Landbúnaðarumstøðurnar eru ikki av teimum bestu, men niðri í fruktagóðu dølunum verður nógv velt og dyrkað, og í lýggju líðunum, ið horva suðureftir, dyrka bøndurnir frukt og vínber. Vanligt er at hava mjólkarframleiðslu her um leiðir. Neyt, seyður og geitir verða tíðliga slept út á tað gróðrarmikla summarbeitið uppi í hálendinum og verða tikin oman aftur í dalarnar um heystið. Mjólkin verður kæsað til ymisk ostasløg, til dømis emmentaler. Teir bøndur, sum búgva á háslættanum og niðast í dølunum, velta gras og korn, vín og frukt. Teir hava nógv neyt, sum ganga á tí góða beitinum niðast í dølunum. Mjólkina selja teir í býunum ella gera til ost. Fjallabøndurnir búgva uppi í teimum ovaru dølunum, sum eru oman fyri túsund metrar. Har uppi velta teir ikki korn, men røtur, epli og gras. Líðirnar eru vaksnar við skógi upp í 2.000 metra hædd. Ovari partur av skóginum er tunnur, og ímillum trøini eru víðar grasfløtur. Har niðan rekur fjallabóndin fenaðin um summarið. Til at sita hjá seyði, neytum og geitum hevur bóndin tríggjar mans, sum búgva har uppi fyri summarið. Teir mjólka og gera mjólkina til ost. Tá ið summarið er av, kemur fenaðurin oman aftur á básin at standa. Um veturin høggur bóndin trø í skóginum, sum hann hevur til smíð, brenni og at selja.
Ídnaður[rætta | rætta wikitekst]
Kol og jarn er ikki í Sveis, men kortini eru nógv ídnaðarvirkir. Tað, teir gera, er mest vara, sum lítið tilfar fer til, men sum er putlut at gera. Til dømis eru nógvar ursmiðjur, og sveisisku urini eru viðgitin fyri góðsku og verða seld um alla verðina. Læknatólum og heilivági gera teir eisini nógv av, somuleiðis sjokoladu. Klædnaídnaðurin stendur frammarlaga. Sum vit síggja á kortinum, er Sveis mitt inni á meginlandinum, og vit kundu tí hildið, at landið eigur eingi skip, uttan tey sum sigla á Rín og vøtnunum í sjálvum landinum, men so er ikki, yvir 50 sveisisk farmaskip sigla á stórhøvunum. Verksmiðjurnar og tokini við ganga við elmegi. Fossarnir eru bæði stríðir og nógvir, og el-verkini eru so mong, at ikki bert landið sjálvt er hjálpið, men tað kann selja nógvan streym til onnur lond. Stívur helmingurin av fólkinum í Sveis livir av ídnaði, hóast hvørki finst jarn, kol ella annar málmur í jørðini. Tann nógvi elstreymurin, sum teir framleiða við vatnmegini, fær teimum tey túsundtals ídnaðartólini at ganga. Teir gera til dømis skógvar, medisin, sjokulátu og klædnavørur. Teir eru heimsgitnir fyri at gera góðar ostar, góð silkipløgg og góð ur.
Um ár 1800 vóru í Genève fleiri hundrað ursmiðir, sum árliga gjørdu 14 000 gullur og 45 000 silvurur. Í fjallabygdunum høvdu menn ursmíð til vetrararbeiði, og har runnu upp sannar ursmíðbygdir, har ursmíð var hvørsmans yrki. Sveisaraurini vórðu seld um allan heimin. Men um ár 1850 fóru menn í USA at gera ur við maskinu. Tey maskingjørdu urini vóru nógv bíligari enn tey hondgjørdu. Men sveisararnir góvust ikki, tí um 1870 gjørdu teir í Genève tað fyrsta urvirkið. Síðani eru bygd ein mongd av urvirkjum bæði á bygd og bý í Sveis, og tað gamla urhandaverkið er skift um til urídnað. Tey mongu smáu urvirkini úti á bygdunum gera hvør sín serlutin til urini. Serlutirnir verða sendir til savningarvirkini. Har sita virkisursmiðirnir í longum røðum og seta saman, hvør setir sín lutin í, til urið er liðugt. Og so út á marknaðin. Hóast urvirkir eru í hópatali í mongum londum, til dømis Bretlandi, Japan, USA og Týsklandi, so eru tað tó tey sveisisku urini, sum hava allar fyrimunur á heimsmarknaðinum og verða mest keypt. Árliga koma í millióntali av maskingjørdum urum út á marknaðin, men tó hevur eitt handilsfelag í Sveis hondgjørd ur at selja, men tey kosta 10 ferðir so nógv sum tey virkisgjørdu.
Handil[rætta | rætta wikitekst]
Sveis, sum hevur stóran uttanlandshandil, liggur langt frá havinum. Tað kemur teimum tí væl við, at teir hava so nógvar og góðar vegir og jarnbreytir, sum teir kunnu flyta vørurnar á út í onnur lond. Teir hava eisini ein stóran havnarbý við ánna Rín, sum eitur Basel. Basel stendur úti móti markinum til bæði Týskland og Frakland. Í havnini í Basel liggja áarbátar og taka inn tær vørur, sum skulu seljast út av landinum, og føra tær til Rotterdam ella Antverpen. Har verða vørurnar skipaðar inn í stór skip, sum sigla tær út á heimsmarknaðin. Áarbátarnir skipa so inn aftur olju, kol og ráevni, sum teir sigla til Basel og leggja upp har. Sveisararnir eiga sjálvir ein farmaskipaflota, sum telur eini 50 skip, men tey flóta ikki inn í havnina í Basel, og leggja tí ongantíð at í Sveis.
Ferðavinna[rætta | rætta wikitekst]
Annars er tað at siga, at nógv av fólkinum, sum býr í Alpunum, fæst við at vísa tí nógva ferðafólki, sum kemur hagar, veg í fjøllunum ella arbeiðir á teimum stóru og nógvu gistingarhúsunum, hvar tey halda til. Summi koma til at standa á skíð, summi til at royna at ganga upp á teir høgu tindarnar, og summi bert fyri at síggja tað vakra landslagið.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.foxnews.com/story/2009/11/30/switzerland-defends-ban-on-mosque-minarets/?test=latestnews
- ↑ http://www.independent.co.uk/news/world/europe/switzerland-votes-to-limit-numbers-of-eu-migrants-9117579.html
- ↑ http://www.nytimes.com/2014/02/10/world/europe/swiss-voters-narrowly-approve-curbs-on-immigration.html?_r=0
- ↑ http://www.bbc.com/news/world-europe-26116648
- ↑ http://www.theguardian.com/world/2014/feb/09/swiss-referendum-immigration-quotas
- ↑ http://www.bloomberg.com/news/2014-02-09/swiss-brace-for-sour-eu-relations-after-immigration-vote.html
- ↑ http://www.swissinfo.ch/eng//Specials/Islam_and_Switzerland/Minaret_vote/Minaret_result_seen_as_turning_point.html?cid=7793740
- ↑ http://www.foxnews.com/story/2009/11/30/switzerland-defends-ban-on-mosque-minarets/?test=latestnews
- ↑ http://www.rnw.nl/english/article/strong-reactions-swiss-minaret-ban
- ↑ http://www.euronews.com/2009/11/19/minaret-debate-angers-swiss-muslims/
- ↑ http://wtc2013.ch/fileadmin/user_upload/WTC_2013_Bulletin.pdf


c: text/html

text:
9. november
9. november er dagur 313 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 314 um skotár er). 52 eru dagar eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1989 Berlinmúrurin, sum hevur byrgt Vesturberlin av frá Eysturtýsklandi, fellur.
- 2002 Pia Kjærsgaard, leiðari í Dansk Folkeparti, verður ákærd fyri at hava brotið vápnalógina. Dagin fyri hevur hon hótt eina kvinnu við piparsprayi, sum skeldaði hana út.
- 2013 - 9. november letur nýtt røktarheim upp í Klaksvík, Heimið við Vágna.
- 2013 - Skúlin á Viðareiði hátíðarheldur, at ein útbygging á 1100 fermetrar nú er liðug og kann takast í brúk. Hin eldri parturin av skúlanum var bygdur í 1986.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1934 - Ingvar Carlsson, svenskur forsætisráðharri 1986-91 og 1994-96
- 1936 - Mary Travers, amerikanskur fólkasangari
- 1948 - Billie August, danskur filmleikstjóri
- 1966 - Stefen Edberg, svenskur tennisleikari

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sao Tomi og Prinsipi
Gosoyggjarnar Sao Tomi og Prinsipi (portugisiskt: República Democrática de São Tomé e Príncipe) ella Fólkaræðiliga Lýðveldið Sao Tomi og Prinsipi, eru úti fyri strondini á Ekvatorguinea og Gabon. Størsi býurin og høvuðsstaður er Sao Tome. Landið hevur umleið 167 000 íbúgvar. Høvuðsmálið er portugisiskt.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Oyggjarnar vóru óbygdar, tá ið portugisar komu higar á fyrsta sinni í 15. øld. Eftir tað var mesta fólkið í oyggjunum trælir, fluttir higar av afrikanska meginlandinum. Oyggjarnar vóru undir Portugal til 1975.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Meginparturin av fólkinum livir av landbúnaði og fiskiskapi. Kakao er enn týdningarmesta útflutningsvøran.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Fjølmentasta fólkaslagið eru kreólar, ið eru blandað fólk av portugisiskari og afrikanskari ætt. Tey tala egið mál og hava sínu egnu byggilist.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Fjøllini eru avtakin við regnskógi, og niðri á slættlendinum eru bóndagarðar og stórar kakao- og sukurlundir. Gosøskan ger, at jørðin í oyggjunum er ógvuliga fruktagóð.


text:
Vakshattar
Vakshattarnir (frøðiheiti - Hygrocybe) eru soppar ið vaksa á graslendi. Flestu vakshattarnir eru gulir, appilsingulir ella reyðir, men einstakir eru, sum eru ljóst viólubláir á liti, grønir, brúnir, gráir ella hvítir. Vakshattar vaksa á lendi, har ið teir verða mettir at liva av at niðurbróta deyðar plantulutir. Teir eru hattsoppar við flíggi undir hattinum. Vanliga er hatturin úr 1 og upp í 10 cm breiður. Tú sært mun á sløgunum, hyggur tú at liti og skapi teirra, men tú kanst eisini hyggja at, um teir eru turrir ella fitikendir, hálir, flusutir ella trevsutir.
Vakshattarnir eru uppi í teimum hattsoppasløgunum her í Føroyum, sum flest sløg eru av. Vit vita um 29 sløg, tað er um leið helvtin av teimum sløgunum, sum vit vita um í Evropa. Tey sløgini, ið resta í her á landi, eru júst sovorðin, sum eru tengd at skógarumhvørvi ella sum dáma betur kálkalendi ella líggjari kringumstøður.
Vakshattar seta stór krøv til vakstrarstaðið. Flestu sløgini eru næstan bara at finna á heldur turrum, óveltum graslendi, har ið eingi handilstøð verða nýtt og har ið trø ella runnar ikki fáa breitt seg, tí etið verður av lendinum. Nógva staðni í Evropa minkar hetta slagið av náttúruøkjum, sostatt gongur eisini aftur á hondina við vakshattum. Avleiðingin av hesum er hon, at ikki so fáir vakshattar eru at finna á teimum sonevndu reyðu listunum, t.e. á yvirlitunum, sum londini hvørt sær gera yvir teir soppar, tey óttast fyri kanska fara at verða týndir.
Í Føroyum eru stak góðir møguleikar hjá vakshattum at standa seg. Næstan alla staðni etur seyður av haganum, ikki eggja tær brøttu líðirnar heldur nøkrum til at velta upp úr nýggjum ella til at trároyna tær á annan hátt. Sostatt kunnu Føroyar metast sum eitt friðskjól hjá vakshattum, yvirhøvur eisini hjá soppum, plantum og flogkyktum, sum trívast á sovorðnum støðum.


text:
Wye Dalurin
Wye Dalurin er ein dalur sum er báðumegin markið millum Ongland og Wales. Í Onglandi, Wales og Norðurírlandi hava tey ein máta at viðurkenna náttúruøkið, sum hava serligan landslags týdning. Henda viðurkenning verður nevnd Area of Outstanding Natural Beauty, stytt AONB. Wye Dalurin hevur hesa viðurkenning. Landslagið her er eitt av tí vakrasta og mest dramatiska, sum ein kann finna í Suðuronglandi. Áin Wye (Welsh: Afon Gŵy) rennur oman gjøgnum Wye Dalin, hon er fimt longsta á í Stóra Bretlandi. Tann ovasti parturin av ánni rennur ígjøgnum býirnar Rhayader, Builth Wells og Hay-on-Wye, men tað økið sum hevur fingið viðurkenningina AONB fevnir bert um tað 72 míl langa strekkið sum er longri niðri við ánna, frá beint sunnanfyri býin Hereford til Chepstow.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- Almenn heimasíða fyri Wye Valley Area of Outstanding Natural Beauty (AONB)
- Tann vakri Wye Túrurin
- Gloucestershire Wildlife Trust heimasíða
- Bat Conservation Trust
- Kunning fyri ferðafólk um Wye Dalin (Wye Valley)
- Wye Valley & Vale of Usk Visitor Guide 2010
- Wye Valley Railway - søga og myndir
- The Wye Valley: Riverside of the Romantics (by Nigel Richardson), grein frá ferðavinnu sektiónini í the Daily Telegraph, pub. 23. sep. 2008


text:
Roald Amundsen
Roald Engelbregt Gravning Amundsen (føddur 16. juli 1872 á Tomta[1] í Borge í Østfold, deyður mest sannlíkt hin 18. juni 1928) var ein norskur pólfari og sjófari. Hann er mest kendur fyri at hava leitt ta fyrstu rannsóknarferðina, sum náddi fram til tað jarfrøðiliga Suðurpólin í desember 1911 og fyri at hava funnið Útnyrðingsleiðina í 1903.
Amundsen var samman við starvsfelagi sínum Fridtjof Nansen tær sonnu hetjurnar í Noregi í tíðarskeiðnum stutt eftir, at Noreg blivin sjálvstøðug tjóð í 1905. Hann var tann fyrsti persónurin, ið náddi fram til Suðurpólin og mest sannlíkt eisini til Norðpólin. Hann sigldi sum tann fyrsti, ið fólk vita um, gjøgnum Útnyrðingsleiðina, og var ein av teimum fyrstu, ið brúktu luftskip og flogfar í rannsóknarferðum til póløkini. Roald Amundsen hvarv í juni 1928 tá hann luttók í einari bjargingarroynd eftir rivali hansara Umberto Nobile, mann gongur út frá, at flogfarið ið hann var umborð á, datt niður tætt við Bjarnoynna.


text:
Ynskir tú hetta slag av korti? Tak niður bíleggingarseðil ella set teg í samband við okkum, og vit vegleiða tær.
Kort
Dankort
Dankortið er til tín, sum hevur brúk fyri einum gjaldskorti at gjalda og taka pening út við.
Ætlar tú tær út at ferðast, mæla vit tær til at hava tvey kort við á ferðini. Skuldi tað hent seg, at tú misti annað, ella annað kortið av onkrari orsøk ikki riggar, so hevur tú altíð hitt at taka til.
Les meira um kort og at fara út at ferðast.
Tú kanst nýta kortið í føroyskum, donskum og grønlendskum sjálvtøkum, handlum og matstovum.
Dankortið er ómakaleyst at nýta – bæði í frítíðini og gerandisdegnum.
Mynd á kortið
Dankortið fæst eisini við tíni mynd á kortið.
Treytin fyri at fáa eitt Dankort er, at tú ert 18 ár og hevur kontu í Eik. Tó kunnu undantøk gerast við samtykki frá foreldrum við serligum borganarskjali.
Tá tú bíleggur Dankort, verður tú kreditmettur, og ert tú egnaður, verður kortið bílagt.
Tú kanst nýta kortið í føroyskum, donskum og grønlendskum sjálvtøkum, handlum og matstovum.
Í sjálvtøkunum hjá peningastovnum, sum hava SDC sum KT-veitara, kanst tú taka út í mesta lagi 5.000 kr. um dagin. Nýtir tú aðrar sjálvtøkur, kanst tú taka út í mesta lagi 2.000 kr. um dagin.
Størri upphæddir kunnu takast út við kassan í deildum hjá Eik.
Les um brúkarareglur fyri Dankort.
Kostnaður
Dankortið er ókeypis at stovna, tó rindar tú eitt ómaksgjald, tá tú tekur pening út í sjálvtøkum. Kortnýtsla í handlum, á matstovum o.l. er ókeypis.
Sí yvirlit yvir gjaldoyrakursir, sum verða nýttir at umrokna við, tá tú rindar við korti í fremmandum gjaldoyra.
Tosa við kundaráðgevan um, hvør besta kortloysnin er til tín.
Bílegg
Virkja kortið
Her fært tú leiðbeing til at virkja kortið


text:
Vjetnamkríggið
Vjetnamkríggið vardi frá 1. november 1955 til 30. apríl 1975. Amerikanska stjórnin kvíddi fyri, at kommunisman skuldi breiða seg um alt Landsynningsasia, og í 1955 fóru teir at veita Suðurvjetnam hernaðarhjálp, so at teir kundu basa kommunistisku Viet Cong-deildunum, sum fingu stuðul úr Norðurvjetnam.
Fyrstu amerikonsku hermenninir komu til Suðurvjetnam í 1964, og seint í 1968 vóru 550 000 avstralskir, teivanskir, amerikanskir og nýsælendskir hermenn við í krígnum. Sama ár gjørdi Viet Cong stórálop, Tet-álopið, í Suðurvjetnam. Álopið miseydnaðist, men tað sannførdi fólkið í USA, at USA megnaði ikki at vinna Vjetnamkríggið. Árið eftir fóru amerikanarar at taka seg aftur úr Suðurvjetnam, og vápnahvíld varð fingin í lag í 1973. Í 1975 savnaði Norðurvjetnam alt landið undir sítt ræði.
Eftir kríggið[rætta | rætta wikitekst]
Tá ið kríggið í Vjetnam endaði í apríl 1975, fór landið í holtur við at endurreisa og menna illa farna búskapin, men illa gekst, tí at útlendskar fyritøkur gjørdi ikki íløgur í landinum. Túsundtals fólk flýddu undan fátækradømi og harðræði og sigldu um Suðurkinahav í søkkladnum bátum at søkja sær eydnuna aðrastaðni. Tey, ið slitu upp land, vórðu send til lond víða um allan heim. Mangir suðurvjetnamesar flýddu til Hongkong, ið var bretskt hjáland á suðurstrond Kina. Tey vórðu gird inni í trongum legum, har tey liðu hungur og hall, og kolera og aðrar ringar sjúkur gingu javnan í legunum. Í 1989 vórðu tey fyrstu 44 000 flóttafólkini noydd aftur til Vjetnam.


text:
Nowy Dwór Królewski
Nowy Dwór Królewski (á týskum: Königlich Neudorf) er ein bygd í Póllandi, sum liggur í fyrisitingarligu regiónini Gmina Papowo Biskupie, sum liggur í landslutinum Chełmno. Nowy Dwór Królewski hevur 190 íbúgvar (1996). Bygdin verður fyrstu ferð nevnd í søguligum skjølum í 1398. Tað árið var tað skrivað, at Nowy Dwór Królewski hevði 32 hestar, 20 neyt, 215 seyðir og 90 svín. Bygdin hevur verið nevnd á týskum í skjølum og søgum sum Nuwenhof, Nuwenhuf, Nuwemhoff og Koenigliche Neuhof. Í 1505 átti Biskuppurin Chełmno bygdina.
Útvortis ávísing[rætta | rætta wikitekst]


text:
Rithøvundafelag Føroya er felag fyri føroyskar rithøvundar og týðarar. Felagið varð sett á stovn 24. mars 1957, og endamál felagsins er at virka fyri áhugamálunum hjá føroyskum rithøvundum og verja rættindi teirra. Harumframt virkar felagið fyri, at føroyskar bókmentir fáa góðar umstøður at mennast og trívast. Rætt til at gerast limur hava øll, ið skriva bøkur á føroyskum máli ella á annan hátt starvast sum rithøvundar. Limatalið er umleið 100 (2002) og umfatar allar tær ymisku bókmentaligu yrkisgreinarnar: rithøvundar, sum skriva fagrar bókmentir, barna- og ungdómsbøkur, yrkisbøkur, siðsøguligar bøkur og bøkur týddar úr øðrum málum.
Í øllum heiminum eru umleið 50.000 fólk, sum tosa og skilja føroyskt. Við so lítlum marknaði fyri bøkur hava føroyskir rithøvundar trupul arbeiðskor, og fáur ella eingin rithøvundur kann liva sum rithøvundur burturav. Av tí sama er søgan hjá føroyskum bókmentum meira søgan um stríðið fyri føroyskari mentan yvirhøvur, og felagið hevur, síðani tað varð stovnað, verið felagsskapur eisini fyri føroyskum máli og bókmentum. Tey seinni árini er kortini størri dentur lagdur á arbeiðskor og rættindi hjá rithøvundum, og felagið hevur verið virkið í arbeiðinum at seta á stovn LISA, Listafólkasamband Føroya, og Fjølrit, føroyska felagskapin fyri upphavsrættindum. Felagið er limur í norðurlendska rithøvunda- og týðarasamstarvinum.
Bústaður:
Rithøvundafelag Føroya
Lützenstrøð 4
FO-100 Tórshavn
Føroyar
T-atsetur: rit@rit.fo


text:
Georgia (land)
Georgia (georgiskt: საქართველო - Sakartvelo), frá 1990 til 1995 kent sum Lýðveldið Georgia, er eitt land í Kaukasus og liggur við Svartahavið. Í norðri hevur Georgia mark við Russland og suðri við Turkaland, Armenia og Aserbadjan. Høvuðsstaður er Tbilisi og høvuðsmálið er georgiskt.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Georgisk søga
Í 1991 fekk Georgia sjálvstýri tá Sovjetsamveldið fór til grundar. Fyrst undir leiðslu av Moskva-trúgva, fyrrverandi sovjetska uttanríkisráðharranum Eduard Sjevarnadse og síðan – eftir friðarligu rósukollveltingina í 2003 – av verandi forsetanum Mikhail Saakasjvili. Fyrstu árini var Saakasjvili nógv avhildin, men lyfti hansara um vælferð í búskaparliga avmergjaða landinum hava ikki hildið. Og kríggið móti Russlandi í 2008, sum hevði við sær, at Georgia misti Abkasia og Suðurossetia, hava ikki gjørt støðuna betri.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Georgisk fólk
Georgia eigur sjáldsamt heimsmet. Ongastaðni í heiminum gerast so mong folk eldri enn 100 ára gomul. Enntá er ikki óvanligt, at fólk eru frísk og ferðug, tá ið tey eru farin upp um 120 ár. Granskarar vita ikki, hví tey liva so leingi, men teir halda, at góða veðurlagið, sunnur kostur, nógv útiarbeiði og óstrongda bygdalívið eru atvoldin til, at fólk gerast so gomul.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Georgiska kongshúsið, sum m.a. er í ætt við spanska kongshúsið, sigur seg vera avkom frá sjálvum Dávidi kongi, sum vit lesa um í Bíbliuni, og sum var kongur hjá Ísraels fólki. Ófriður valdaði eftir fullveldið í 1991, og nú hevur Georgia ikki veruligt vald í Abkasia og Suðurossetia, sum verða stuðlaði av Russlandi. Fyrrverandi sovjetiski uttanríkismálaráðharrin Eduard Sjevarnadse, sat við valdi í nógv ár, men kongin í 2003. Fátækradømi og tað at Georgia í veruleikanum ikki hevur vald á Abkasia og Suðurossetia, ger at landið ikki tykist serliga støðugt. Georgia roynir at nærkast Vestandlondunum, er partur av Partnership for Peace undir NATO og ætlar sær í ES. Georgia hevur seinastu øldirnar ligið mítt í stríðnum millum Russland, Turkaland og Persia, men er í dag tætt knýtt at USA, sum hevur stóran áhuga í at landið er støðugt, m.a. tí at USA hevur gjørt eina stóra íløgu í oljuveitingarskipan frá Aserbadjan umvegis Georgia og til Turkalands. Loysingarøkini Abkasia og Suðurossetia fáa bæði stuðul úr Russlandi, og viðurskiftini millum Georgia og Russland eru vánalig. Politiska støðan í Georgia er tí enn rokut.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Georgisk landafrøði
Georgia er fjallaland. Kavkasusfjøll eru sum ein stórur marknamúrur norður ímóti Russlandi og vestur ímóti Svartahavi. Gróðrarlíkindini eru góð, jørðin fruktar væl, so umstøðurnar at dyrka vínber eru av teimum bestu. Georgia liggur soleiðis fyri – ímillum Svartahav og Kaspiskahav – at oljuflutningur og annar vøruflutningur ímillum londini her fer ígjøgnum landið.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Georgiskur búskapur
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]


text:
Lady Gaga
Stefani Joanne Angelina Germanotta (Lady Gaga) (fødd 28. mars 1986 í New York City, New York) er ein amerikanskur popp-sangari. 25 ára gamla Stefani Joanne, betri kend sum Lady Gaga, er blivin kosin til at vera tann kvinnuligi sangarin, ið hevur fingið mest pengar í 2011 [1]. Gaga er endað frammanfyri Taylor Swift, Katy Perry, Beyoncé og Rihanna. Seldar fløgur, kunngjørdar avtalur og 7,5 milliónir krónur í miðal fyri hvørja framførslu hevur givið tað úrslit, at Gaga fekk 515 milliónir í tíðarskeiðinum frá mai 2010 til mai 2011.


text:
Snjóhvíta og teir sjey dvørgarnir (1937 filmur)
Snjóhvíta og teir sjey dvørgarnir er ein amerikanskur teknifilmur frá 1937, sum er grundaður á týska ævintýrið Snjóhvíta hjá Brøðrunum Grimm. Hann er fyrsti animeraði langfilmur gjørdur í Amerika, og fyrsti filmur framleiddur av Walt Disney Productions.
Filmurin varð frumsýndur tann 21. desember 1937 á Carthey Circle Theatre og var síðani givin út um allan heim av RKO Radio Pictures 4. februar 1938.
Søgugongd[rætta | rætta wikitekst]
Í forleikinum verður greitt frá, at Snjóhvíta er ein prinsessa sum býr saman við sínari óndu og fáfongdu stjúkmóðir. Pápin hjá Snjóhvítu er deyður, og stjúkmóðurin hevur tikið yvir ríkið. Stjúkmóðurin óttast vakurleikan hjá Snjóhvítu og spyr tí hvønn dag sín ganda spegil: "Hvør er vakrast av øllum?". Í mong ár svarar ganda spegilin, at stjúkmóðurin er vakrast av øllum.
Men so ein dagin svarar ganda spegilin, at vakrast av øllum er nú Snjóhvíta. Drotningin verður øvundsjúk og gevur einum veiðimanni boð um at fara út í skógin við Snjóhvítu fyri at drepa hana. Sum prógv skal veiðimaðurin hava við sær aftur hjarta hjá Snjóhvítu. Veiðimaðurin hittir Snjóhvítu, men klárar ikki at drepa hana. Ístaðin biður hann hana flýggja út í skógin fyri ongantíð at venda aftur. Heim aftur við sær tekur hann eitt svínahjarta.
Bangin og vilst hittir Snjóhvíta nøkur skógardýr, sum leiða hana til eina smáttu langt inni í skóginum. Hon tekur sær av óruddiligu smáttuni, av tí at hon heldur, at nøkur foreldraleys børn munna búgva har. Hon finnur seinni útav at sjey dvørgar, sum arbeiða í einum nærliggjandi námi, búgva í smáttuni. Tá dvørgarnir koma heim frá arbeiði, verða teir bangnir, tí teir síggja, at onkur hevur verið í smáttuni. Teir finna Snjóhvítu sovandi tvørtur um 3 lítlar sengur. Snjóhvíta vaknar og greiður frá, hvør hon er, og dvørgarnir bjóða henni vælkomnan í heim teirra. Snjóhvíta verður búgvandi og heldur hús, meðan dvørgarnir arbeiða, syngja, spæla tónleik og dansa í náminum um náttina.
Av tí at ganda spegilin framvegis sigur at Snjóhvíta er vakrast av øllum, veit drotningin at hon ikki er deyð. Við gandi umskapar drotningin seg sjálva til eina gamla gívur og eitrar eitt súrepli við ”sovandi deyða”. Um Snjóhvíta bítur av súreplinum vil hon sovna so djúpt at bert kærleikans fyrsti kossur kann vakja hana. Drotningin ætlar at dvørgarnir síðani skulu halda at hon er deyð og tí jarða hana livandi.
Drotningin ferð til smáttuna meðan dvørgarnir eru úti. Har lokkar hon Snjóhvítu at bíta av súreplinum. Tá Snjóhvíta bítur av súreplinum rópar drotningin ”Nú eri eg tann vakrasta í landinum!” Dvørgarnir, sum júst eru ávaraðir um drotningina av skógardýrunum, jagstra drotningina uppá ein klett. Hon roynir at rulla steinar á teir, men toran slær niður í klettin og drotningin doyr.
Dvørgarnir venda aftur til smáttuna og halda seg finna Snjóhvítu deyða. Teir taka avgerð um ikki at jarða hana soleiðis at teir ikki síggja hana, men ístaðin leggja hana í eina glaskistu á einum berum plássi í skóginum. Eina tíð seinni kemur ein prinsur framvið kistuni. Hann hevur fyrr møtt Snjóhvítu og var vorðin forelskaður í henni. Hugtikin av vakurleika hennara kyssir hann hana og Snjóhvíta vaknar. Dvørgarnir og øll dýrini eru ovurfegin. Prinsurin tekur Snjóhvítu við heim til sína borg.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]


text:
Gunnar Sigurðsson í Føroyum
Gunnar Sigurðsson var á vitjan í Føroyum og í hesum sambandi varð skipað fyri samkomu, har hann fekk handað gullnál Fóbóltssambandsins, FSF. Gunnar var í mong ár nevndarlimur í íslendska fótbóltssambandinum, KSÍ, og hann var eisini góður vinmaður hjá fyrrverandi forsetanum í FSF, Torleifi Sigurðssyni, sála. Tá ið føroyingar á sinni arbeiddu við at fáa limaskap í bæði UEFA og FIFA, var Gunnar Sigurðsson ein av teimum, sum á ymsan hátt royndi at gera sína ávirkan galdandi, soleiðis at føroyingar kundu røkka hesum máli. Allastaðni har hann kom í fótbóltshøpi talaði hann fyri føroyskum limaskapi, og tað var tí heldur ikki av tilvild, at tá ið Føroyar fingu FIFA-limaskap í 1988, spældu teir sín fyrsta altjóða skrásetta landsdyst á Akranesi (har Gunnar býr), móti Íslandi. Forseti fótbóltssambandsins, Christian Andreasen handaði Gunnari gullnálina nú hann var í Føroyum í apríl.


text:
Bloggur 02.03.2015 OggagoggaPent við penum omaná
Anders Arhoj er illustrator og keramikari. Atlier hansara er so sera pent og hugnaligt. Ik...ki so galið arbeiðspláss við nógvum grømun plantum og eini dreymasong.
Ummæli 02.03.2015 KvinnaNýtt undirvísingartilfar um javnstøðu fyri næmingar í miðnámi
Javnstøðunevndin hevur í samstarvi við Nám givið út nýggja bók Tvey kyn – ymsar støður, sum Kristianna Winther Poulsen, MSc, og Hans Pauli Strøm, sosiologur, hava skrivað og lagt t...
Bloggur 02.03.2015 Kráka<3 reyðrøtur <3
Tað er okkurt við reyðrótum, ja, okkurt í sjálvum navninum sum forførir meg. REYÐRÓT. - Ja, eg vil fegin vera ein reyðrót! - Ljóðar sum eitt samanrenning av einum reyðsokka-femin...
Bloggur 01.03.2015 RennNorskur lækni: Myrk sjokuláta skal roknast sum grønmeti
Yeeeeey - hetta eru góð tíðini!! Havi hoyrt tað ofta fyrr og hvørja ferð gleðist eg um, at eg fylgi í hvussu er hesum góða kostráðnum ;) Haldi tað er best at vera á sikru síðuni og...


text:
Đồng Hới
Đồng Hới er ein býur í Vjetnam, høvuðsstaður í Quang Binh. Býarøkið er 155.71 km2 til víddar. Í 2009 var íbúgvaratalið í býnum við upplandi 108.526. Sjálvt býarøkið er 55.47 km² til víddar, og í sjálvum býnum er íbúgvaratalið 71.620.
Đồng Hới hevur eina 12 km langa strandalinju við hvítum sandstrondum.[1]
Heimsarvur - World Heritage Site[rætta | rætta wikitekst]
Đồng Hới er nærmasti býur til Phong Nha-Ke Bang Tjóðar Park, sum er eitt World Natural Heritage Site (heimsarvur) hjá UNESCO 50 km norðanfyri býin.


text:
Marie Curie
Marie Curie (fødd Maria Skłodowska 7. november 1867, deyð 4. juli 1934), eisini kend sum Madame Curie ella Marie Skłodowska-Curie, var ein pólsk evnafrøðingur og alisfrøðingur. Hon var tann fyrsta kvinnan, ið vann eina Nobel-virðisløn og tann fyrsti persónurin, ið vann tvær Nobelvirðislønir: Nobelvirðislønina í alisfrøði (1903) og Nobelvirðislønina í evnafrøði (1911).
Hon megnaði at etablera eitt ástøði um radioaktivitet (eitt orð, ið hon gjørdi), tøkni fyri at fráskilja radioaktivar isotopar, og so fann hon fram til tvey nýggj frumevni: polonium og radium.
Sjálvt um hon gjørdist franskur ríkisborgari, so misti hon aldri sín pólska samleika. Hon uppkallaði tað fyrsta nýggja evnafrøðiliga frumevni, sum hon fann fram til í 1898 Polonium eftir heimlandi sínum, og í 1932 stovnaði hon Radiuminstituttið (nú Maria Sklodowska-Curie Institut fyri onkologi) í heimbýi hennara Warszawa, undir leiðslu av systrini Bronisława.


text:
Maarten van der Weijden frá Niðurlondum vunnu gull heiðursmerki í kappingini hjá monnum í 10 km svimjing á opnum vatni.
Frá vinstru til høgru: Lu Chunlong (gull), Dong Dong (bronsa), báðir úr Kina, og Jason Burnett frá Kanada (silvur) vunnu heiðursmerki í fimleiki, trampolin hjá monnum.
Femke Dekker frá Niðurlondum vann eitt silvurheiðursmerki í kappróðri hjá kvinnum í áttamannafari (áttara).
Frá vinstru til høgru: Ryan Lochte (bronsa), Michael Phelps (gull), báðir úr USA, og László Cseh frá Ungarn (silvur) vísa fram heiðursmerkini, sum teir vunnu í svimjikappingi í 400 metrar blandað hjá monnum.
Lotte Friis vann bronsu til Danmark í svimjing, 800 metrar frí.


text:
Mary Travers
Mary Travers (f. 9. november 1936 í Louisville, Kentucky - d. 16. september 2009 í Danbury, Connecticut) var partur av sangbólkinum Peter, Paul & Mary – saman við Paul Stookey og Peter Yarrow. Bólkurin Peter, Paul & Mary trein fram á amerikanska sang- og tónleikapallin í 1961 og legði síðan rødd til hópatals mótmælissangir í USA í trýssunum. Kendastir munnu krígsandstøðingasangirnir "Where have all the flowers gone" og "Lemon Tree" vera. Harumframt vann bólkurin miklan tokka fyri útlegging sína av "Blovin’ in the Wind" hjá Bob Dylan og "Leaving on a Jet Plane" hjá John Denver.


text:
Ferð og uppihald
øroyska Heilsumálaráðið hevur gjört ein bókling, ið m.a. greiðir frá gjaldinum fyri ferða- og uppihaldsútreiðslur hjá sjúklingum, sum verða vístir til sjúkraviðgerð uttanlands.
Ferðaseðil
Ferðaseðilin til Ísland og heim aftur fáa tygum ókeypis. Fyri børn undir 17 ár, fær annað foreldur somuleiðis ókeypis ferðaseðil.
Fylgjara við til sjúkuviðgerð
Sjúklingurin ferðast vanliga einsamallur til viðgerðarstaðið.
Um yvirlækni metir, at støðan hjá sjúklinginum av heilsuávum viðførur, at hesin ikki kann ferðast einsamallur, verður heilsustarvsfólk send við sjúklinginum sum fylgjara til viðgerðarstaðið.
Gera heilt serlig viðurskifti seg galdandi, kann ein persónur- vanliga avvarðandi- verða ávístur at fara við sjúklinginum sum fylgjara.
Sjálvboðin fylgjari
Sjúklingar kunnu tó altíð taka fylgjara við, og sjálvi bera kostnaðin. Í slíkum føri ber til at bóka ferðaseðil saman við sjúklinginum hjá Uttanlandstænastuni á Landssjúkrahúsinum.
Til ber hjá sjálvbodnum fylgjarar at bóka bústað á sjúklingahotellinum Park- inn hotell, við sjálvi at seta seg í samband við sjúklingahotellið á tlf: +354 543 6371/6372
Um tygum ynskja at búgva hjá familju ella øðrum, er eingin møguleiki at fáa endurgjald fyri hetta, heldur ikki fyri hýruvogn ímillum bústað og viðgerðarstaðið.
Landssjúkrahúsið hevur avtalu um shuttle service til og av flogvøllinum, galdandi fyri sjúklingar og avvarðandi sum sjúkrahúsið hevur játtað sum fylgjara. Fólk verða heinta á teirra bústaði. Sí faldara her.
Koyring til og av flogvøllinum (pdf)
Um ein ynskir at brúka bygdaleiðir, endurrindar Landssjúkrahúsið rutugjald frá busssteðgiplássi næst heimstaðnum til flogvøllin og heim aftur.
Heimferð
Um gjørligt verður heimferðadagur ásettur áðrenn fráferð úr Føroyum. Er ferðaseðilin opin, skal heimferð avtalast við Uttanlandstænastuna.
Uttalandstænastan
Tlf. 304500 lokal 1150, 1151, 1152
Telefontíð er mánadag til fríggjadag kl. 08:00-12:00
Leiðari er Hergerð Heldarskarð, sjúkraröktarfrøðingur hergerd@ls.fo
Klaksvíkar Sjúkrahús
Skrivstovan hjá fyristöðukvinnuni
Tlf. 454545
Telefontíð er mánadag til fríggjadag kl. 09:00-15:00
Leiðari er Jona Nielsen, sjúkraröktarfrøðingur.
Frá Vágum til busstaðin
Landssjúkrahúsið endurrindar ferðaseðil frá Vágunum til busssteðgipláss næst heimstaðnum.
Endurgjald
Tá tú ert komin heimaftur, skal tú senda ferðaseðlar/kvittanir við flutningsseðlinum til Fíggjardeildina á Landssjúkrahúsinum. Bókhaldið sendir tær peningin ið lóg/kunngerð heimilar.
At hugsa um innan fráferð
Áðrenn tygum fara til Ísland er gott at hugsa um:
- sjúkraváttan til arbeiðsstað ella Almannastovuna
- útreiðslur, ið skulu gjaldast hvønn mánað, t.d. olja, SEV, termin, o.fl.
- pass ella koyrikort (um tygum hava tørv fyri at fara í peningastovn)
Apotek og endurgjald fyri heilivág
Apotekið í Føroyum samstarvar við Landspitala apotekið, sum liggur í kjallarinum á sjúkrahúsinum. Tygum skulu brúka hettar apotekið, um eingin onnur avtala er. Almannastovan kann lata stuðul til heilivág og líknandi.
Er tað so, at sjúklingar mugu keypa heilivág uttanlands, sum stuðul longu er játtaður til, so fáa tey kostnaðin endurrindaðan.
Apotekið er opið kl. 08:00-15:30.


text:
Katy Perry
Katy Perry (fødd 25. oktober 1984 í Santa Barbara, Kalifornia) er ein amerikanskur popp-sangari. Hon varð fødd 25. oktober í 1984 og varð av uppruna nevnd Katheryn Elizabeth Hudson. Katy Perry, sum er vorðin skýrd at vera eitt av stóru sexsymbolunum innan popp, hevur áður hertikið tónleikaheimin og náttklubbarnar við landaplágum sum "I Kissed A Girl" og "Hot N Cold". Hon er nú aftur at finna á ovastu rók á ymsum hittlistum í heimlandinum, USA.
Staklagið "Californina Curls" liggur ovast á amerikanska hittlistanum Hot 100, sum savnar talgildu søluna, og hvussu ofta lagið verður spælt í útvarpinum. Í USA er lagið tikið niður fleiri enn 350.000 ferðir. Perry segði við "California Curls" at sangurin var eitt beinleiðis aftursvar til "Empire State Of Mind" hjá Jay-Z. Hesin sangurin fagnar New York. Lagið hjá Perry fagnar hinvegin Kalifornia, sum er heim hennara.
Sambært Daily Mail sigur Katy Perry soleiðis um sjónbandið:
- "Eg havi gjørt av, at okkum tørvaði at svara aftur. Eg ynski, at fólk skulu fáa hug at keypa sær ferðaseðlar til Kalifornina, fyrstu ferð tey hoyra tað".
Lagið er partur av fløguni "Teenage Dream", sum kom út 23. august 2010. Tað var tó sjónbandið til lagið, sum fekk størsta uppmerksemi, orsakað av meira ella minni nakna kroppinum hjá Kate.


text:
Spógvi
Spógvin (frøðiheiti Numenius phaeopus) kemur vanliga seinna partin í apríl, og tá ið komið er út um krossmessu, hoyra vit hansara vakra bríkslandi mál í bø og haga. Hann eigur um somu leiðir sum tjaldur, men í vølli. Til reiður grevur hann sær eina kullu, sum hann oftast klæðir innan við deyðagrasi ella mosa. Seinna partin í mai verpur hann 4 - sjaldan 3 - og ger ongan dag millum hvørt eggið. Tey eru brúnlig-grøn við dimmum blettum. Tó at tey eru nógv størri enn tjaldursegg, bilar honum aldri at verma, tí hann dugir so væl at leggja tey í reiðrinum: trý tætt at hvørjum øðrum við spíska endanum inn móti miðjuni; tá gera tey sum ein ring við einum breiðum gloppi í, og í hetta gloppið leggur hann hitt fjórða eggið langvegin. Soleiðis løgd eru tey lættast at breiða seg útyvir, tí nú er víddin minst, og nakað smalri annan vegin. Tá ið fólk kemur nær, sker steggin í eitt bríksl, og bøgan skundar sær av, rennur ella flýgur tætt yvir jørðini, til hon er ivaleysa langt burtur.
23 ella 24 dagar eftir, at seinasta eggið er vorpið, kemur út. Ungarnir eru sera vakrir, bleikgulir við dimmbrúnum prikkum; oman á høvdinum hava teir ein avlangan svartan ring, sum eina krúnu um skallan; úr honum gongur ein svørt strika fram í nevið og onnur aftur í nakkan. So skjótt, teir eru turrir, fara teir úr reiðrinum - altíð er ein, ofta tveir rýmdir, áðrenn hin seinasti er útkomin; og frálíka skjótt kunna teir renna. Kemur fólk har um vegir, so bríksla tey gomlu til ávaring, og teir trýsta seg slættar niður í vøllin. Tá eru teir ótrúliga ringir at fáa eyga á.
Spósnevið er so neyðarsliga klænt og lint, at til verju dugir tað ikki. Men hin rádni er ikki fyri ongum. Kemur kjógvi ella likka nær, so rýkur hann við einum geyli eftir teimum, og snúiligur, sum hann er, berjir hann tey við vongknugvunum. Makin, sum hoyrir rópið, er skjótt hjá, og fíggindin skundar sær at flýggja. Er tað størri fuglur, ravnur ella bakur, samlast ofta fleiri spógvar til og reka hann burtur. Tá ið ungarnir eru floygdir, koma bæði teir og hinir gomlu í bøin. Seinna partin í august fara teir at rýma, ungarnir nakað seinni enn teir gomlu, og onkur ungi kann síggjast til eftir mikkjalsmessu. Um veturin sigast teir at vera í Suðurafrika.
Slag[rætta | rætta wikitekst]
- Numenius arquata (Tangspógvi)
- Limosa limosa (Reyðspógvi)
- Limosa lapponica (Lónspógvi)
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Norðaru Marianaoyggjar
Samveldið Norðaru Marianaoyggjar (enskt: Commonwealth of the Northern Mariana Islands, chamorro: Sankattan Siha Na Islas Mariånas) er ein oyggjabólkur í Kyrrahavinum. Norðaru Marianaoyggjar er annar av teimum tveimum oyggjabólkunum, sum mynda Marianoyggjar í Mikronesia. Norðaru Marianaoyggjar eru ein oyggjabólkur við fimtan oyggjum av vulkanskum- og korall uppruna. Oyggjarnar eru tilsamans støddar sum Streymoy og Sandoy, ella eitt sindur meiri enn triðingin Føroyar. Capitol Hill er høvuðsstaðurin í oyggjunum og liggur á oynni Saipan, sum er tann størsta oyggin. Í Samveldið Norðaru Marianaoyggjar búgva umleið 51.483 fólk í 2014.[1] Almennu málini eru trý í tali: enskt, chamorro og karolinskt. Oyggjabólkurin hevur fleiri befólkaðar og óbefólkaðar oyggjar; tær størstu av Norðaru Marianaoyggjunum eru Saipan (120 km2), Tinian (102 km2, inkl. Aguijan), Rota (85 km2), Pagan (48 km2), Anatahan (32 km2), og Agrihan (30 km2). Av teimum er oyggin Saipan størsti parturin og har tað búgva flest fólk. 90 prosent av fólkatalinum í 2014 búgva á Saipan.
Tað er lýtt tropiskt veðurlag alt árið. Tað regnar av og á og skiftir ofta millum regn og brennandi sól. Heitt er veðurlagið, og ofta regnar, so væl fæst burtur úr jørðini. Tað mesta, ið dyrkað verður, er sukurrør og ananas. Triðingurin av útflutninginum er landbúnaðarvørur. Á oyggjunum eru fleiri høg eldfjøll, men nú er bara eitt, sum ger um seg. Økið dregur ferðafólk úr øllum heiminum at sær. Hetta gevur nógvum fólki arbeiði. Ferðafólkavinnan er størsta inntøkan á nógvum oyggjum har. Stóra ferðavinnan gevur væl av sær, men skaðar eisini náttúruna. 8,0 prosent av fólkinum er arbeiðsleys og miðallívsævin í landinum er 76.7. Undir 3 prosent av fólkinum eru ikki lesifør. BTÚ fyri hvønn íbúgva í landinum er 13.600 $ (81 400 DDK).[2] Meginparturin av fólkinum er katolikkar.
Sum tann fyrsti býurin í søguni varð Hiroshima í Japan raktur av fyrstu kjarnorkubumbuni nakrantíð, tá USA hin 6. august 1945, undir Seinna heimsbardaga, slepti einari kjarnorkubumbu yvir býin. Tað var bumbuflogfarið Enola Gay úr Norðurmarianoyggjum, ið kastaði kjarnorkubumbuna.
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
-
Høvuðsoyggin eitur Saipan har størsti byurin á Norðurmarianoyggjum er.
-
-
-
Samlaða støddin er einans umleið triðingin av Føroyum, umleið 477 ferkilometrar.
Hygg eisini at[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cq.html
Avstralásia : Avstralia · Norfolksoyggj · Jólaoyggj · Kokosoyggjar
Melanesia : Fidjioyggjar · Papua Nýguinea · Nýkaledónia · Sálomonsoyggjar · Vanuatu
Mikronesia : Guam · Kiribati · Marshalloyggjar · Norðaru Marianaoyggjar · Mikronesiasamveldið · Nauru · Palau
Polynesia : Amerikanska Sámoa · Cooksoyggjar · Franska Polynesia · Hawai'i · Nýsæland · Niue · Pitcairnoyggj · Sámoa · Tokelau · Tonga · Tuvalu · Wallis- og Futunaoyggjar


text:
Útvarpið skal einaferð í 1964 hava borið fram, at Pløjen amtmaður í 1839 hevði ført eplir til Føroya úr Hetlandi.
Jóannes Dalsgaard skrivar, at hetta helst ikki er so, men at eplini longu tá vóru kend í Føroyum
Jˇannes Dalsgaard hevur Ý Varanum bind 36 frß 1964 eina upplřsandi grein um evni og sum samstundis vÝsir ß, at eplini komu naka fyrr til F°roya helst ikki langt eftir, at eplini komu til Europa.
Třskland og EysturrÝki skulu hava fingi eplini 1588. ═ Italia eru tey nevnd ß fyrsta sinni 1480. ═ Fraklandi eru tey komin um 1600.
Til Danmarkar komu eplini fyrstu fer vi Hugenottunum Ý Fredericia 1719, men vˇru ikki komin til vanligt br˙k og velting fyrr enn 1750-66.
Greinin, sum Jˇannes Dalsgaard skrivai Ý Varanum liggur ß hesi heimasÝu undir Landb˙naur - eplir.
Myndin av eplaveltini er tikin Ý Syrug°tu fyrr Ý ßr.


text:
Kort sum vísir londini sum kunnu luttaka í Eurovision Song Contest. Tey myrkagrønu hava luttikið í minsta lagi einaferð.
Eurovision Song Contest er ein tónleikakapping, sum limir í European Broadcasting Union kunnu luttaka í. Talan er ikki bert um Evropa, men eisini um Norðurafrika, ein lítil partur av Miðeystri og norðari partur av Asiu. Tónleikakappingin hevur verið fyriskipað á hvørjum ári síðan 1956. Í Danmark og Noregi verða tær lokalu tónleikakappingarnar nevndar Melodi Grand Prix. Føroyar hevur ikki luttikið sum land, men fleiri føroyingar hava roynt seg í innleiðandi umførunum í Danmark, Svøríki og Íslandi. Í Danmark hava t.d. hesi luttikið: Jens Marni Hansen (2010), tónleikabólkurin The Dreams (2008), Petsi Tvørfoss (2004)[1] og Annika Hoydal (1979). Í Íslandi hevur Jógvan Hansen luttikið meir enn eina ferð, og í Svøríki hevur Brandur Enni luttikið, eisini meira enn einaferð.
- ↑ Tonleikur.fo, Petsi Friis Tvørfoss
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 I 1969 komu 4 lond á deilt fyrstapláss, eftirsum at reglarnar, sum avgerða hvat ið hendir um fleiri lond fáa líka nógv stig á fyrstaplássinum, ikki vóru gjørdar tá.


text:
Heimasíðan hjá Áka Nielsen
Áki Nielsen
Gørðum
FO-350 Vestmanna
Tlf.: +298 424542 / 424480
Fax.: +298 424542
GSM: +298 226486 / 252069
E-Mail: prinssi@kallnet.fo og a-nielsen@post.olivant.fo
Heimasíða: http://heima.olivant.fo/~an2001/ og http://3672109.home.icq.com/
ICQ-UIN: 3672109 http://www.icq.com/scripts/Srch.dll?Uin=3672109
Tú kanst síggja um eg eri on-line á ICQ á hasari síðuni, og senda mær eini boð sjálvt um eg eri off-line.
Nicknavn: Prinssi (Tá eg eri á IRC, eri eg sum oftast at finna á #Faroese_Chat á DALNet.)
Vilt tú eisini chatta, er tað best at heinta mIRC niður.
Lurta eftir MP3'arum við hesum forritinum:
Míni favoritt Black Metal orkestur eru: Dimmu Borgir og Satyricon. Industrial Metal: Covenant
Mær dámar sera væl Linux, havi brúkt tað
í trý ár eftirhondini, og eg eri:
Um tú brúkar Linux, burdi tú eisini latið teg skrásett sum Linux-brúkara. Vitja eisini síðuna hjá Føroyska Linux Áhugabólkinum: http://www.flug.fo/ har finnur tú tað, sum eg eri so heppin at sleppa frá at skriva her.
Um tú hevur hug, líkasum eg, at hjálpa SETI við at kanna, um lív er í rúmdini, far so og installera eitt forrit frá teimum her:
Einaferð langt úti í framtíðini fari eg at hava eina
assemblarasektión á síðuni. Men tað tími eg ikki at hava
tíð til at gera beint nú.
Eg havi altíð hatað at gjørt grafiskt design, tí tað tekur evigheitir, og er serdeilis óspennandi. Fyrstu ferð eg brúkti Linux, tímdi eg ikki eingongd at prøva ta grafisku brúkaraflatuna, tí eg helt tað var nokk at læra í tekstkonsollinum. Man kann jú eisini gera tað sama har, uttan grafikk, sjálvandi, sum eg ikki skoyti nógv um. Sjálvt nú Windowstíðin er, sakni eg enn DOS.
Mítt fyrsta assemblaraprogram var eitt sokallað Gron-forrit.
Eg plagdi ikki at skriva "Hello World!" forrit, tí eg
vil helst duga bæði input og output, ikki bara output. Eg kann
vísa hvussu tað sá út. Hetta er 16-bit assembly.
MOV AH,9
MOV DX,OFFSET Str1
INT 21h
@0:
MOV AH,1
INT 21h
MOV AH,9
CMP AL,'J'
JZ @1
CMP AL,'j'
JZ @1
CMP AL,'n'
JZ @2
CMP AL,'N'
JZ @2
JMP SHORT @0
@1:
MOV DX,OFFSET Str3
INT 21h
INT 20h
@2:
MOV DX,OFFSET Str2
INT 21h
JMP SHORT @0
Str1 DB 'Hevur tú gron (J/N)?$'
Str2 DB 'Tað passar ikki, títt seyðarhøvd!!! Prøva umaftur!!!$'
Str3 DB 'Gott av.$'
Eg veit væl, at hatta er ein máti at programmera uppá, sum ger tað ringt at avlesa, men hatta programmið er so stutt, at tað er so lætt at skilja, at eg haldi ongar broytingar skulu gerast í keldukotuni. Men sjálvandi, tú mín kæri lesari skilir kanska ikki assembler. Tað er tí, eg fari at hava eina assemblersektión seinni. Tað er nokkso nógv at forklára. Tað kan saktans blíva til eina bók. Men um man hyggur hatta gronprogrammið ígjøgnum, so haldi eg at tey flestu skilja okkurt. Kanska hevur tú fingið áhuga í at assembla, tí tað kann brúkast í C, Pascal og Delphi til at gera tíni programmir skjótari, á akkurát teimum støðunum, har tú vilt hava tey at arbeiða skjótari. Tað er sjáldan, at bara assembler verður brúkt allan vegin í gjøgnum. Sjálvt um tað er ein máti sum er stuttligur, og sum mær dámar væl, so tímir næstan bara eg at gera rein assemblaraprogrammir, tí tað tekur langa tíð at gera, linjurnar blíva ofta 1000, ístaðin fyri 30-50. Hatta er so bara ein hobby hjá mær, líkasum Linux og teldur í tað heila tikið er tað fyri meg. Man kann gott siga, at eg eri óprofessionellur.
Seinast uppdaterað: 05/06-2001 21:28.42 GMT. Tú ert síðan 01/04-2001 vitjandi nummar:
Forrestin, heimsins absolutt besti hexeditor við innbygdum assemblara fæst frá http://gid.kuzbass.net/sen/
Click HERE
to vote for this page as a Starting Point Hot
Site. Click on the graphic to vote for this
page as a Starting Point Hot Site
Hesir trackararnir komu 03/06/2001


text:
Í morgun fóru føroysku liðini avstað til Danmarkar, sum skulu luttaka á EJM í Antwerpen og NMU í Keypmannahavn. Hanna hevur longu fóðra Facebook við myndum og tíðindum, tey eru komin niður og eru svang, hava vist nokk smugla spik við til at klára fyrsta hungurin :-)
EJM-liðið skulu longu í morgin víðari til Belgia, at fyri seg til fyrstu kappingar mikudag, meðan NMU-svimjararnir fara í venjingarlegu í Bellahøj fram til fyrstu kappingar har fríggjadag. Samstundis eru Pál og Jón komnir væl uppá pláss í Rijeka í Kroatia, har teir fínpussa tað síðsta áðrenn OL í London. Ein spennandi tíð hjá føroyingum.
Lesið hesa grein gjøgnum Google Translate, um tit ikki skilja portugisiskt :-)
'Føroyskur svimjari droymir um at vinna fyrsta gull fyri sítt land
Ein av størstu dreymum hjá einum ítróttarfólki er at sleppa at hoyra tjóðsangin hjá sínum landi verða spældan á olympiska heiðursmerkjapallinum. Hendan dreymin veit Pál Joensen longu at hann kann ikki uppliva. Tó so, so roynir føroyski svimjarin at skriva søgu á olympisku leikunum í London, har hann kann gerast fyrsti íðkari i vinnur sínum oyggjaríki eitt olympiskt heiðursmerki.'
(Foto: Das Büro for Danmarks Idræts-Forbund og Team Danmark)
Danska ítróttarmiðilin On-Sport hevur verið í Vági og vitjað, har tey ógvast um umstøðurnar hjá Páli Joensen, at venja ímóti OL við spælandi børnum hinumegin banatogið.
Men Pál tekur tað sum ikki einaferð róliga, at tað er tað sum hann er vanur við.
Nú leygarmorgunin fer føroyska juniorlandsliðið úr Føroyum, yvir Keypmannahavn til Antwerpen í Belgia, at luttaka á Evropeisku JuniorMeistarastevnuni í svimjing. Ferðaleiðarin Hanna í Horni hevur stovnað bólkin "EJM Antwerpen 2012" á Facebook, har til ber at fylgja við fyrireikinunum og vælsagtans túrinum, við myndum frá seinast og líknandi. So um tit vilja vera heilt á forkant við hvussu tað gongst teimum har suðuri í Belgia, er tað har tit skulu fylgja við :-)
Vikuskiftið 7. og 8. juli verður Norðurlendska Meistarastevnan fyri Ung hildin í Bellahøj í Keypmannahavn, við luttøku av einum rættiliga sterkum føroyskum liði. Fyriskipararnir hava lagt startlistar út her á livetiming.dk, har vit millum annað síggja at Victoria Wigant Eysturdal úr Ægir liggur til gull í 200 og 400 frí og bronsu í 800 frí, Óli Mortensen úr Havnar Svimjifelag til silvur í 400 og 1500 frí og bronsu í 200 frí, Kristina Elin Thomsen úr Suðuroyar Svimjifelag til gull í 50 og 100 firvald, silvur í 200 firvald og bronsu í 100 rygg, og Alvi Hjelm úr Ægir til bronsu í 400 frí. Okkara stafettir burdu eisini verið rættiliga sterkar; so um úrslitið verður bara so nøkulunda sum hatta bendir á, so verður tað klárt besta úrtøka hjá føroyingum nakrantíð á NMU.
(Føroyskar dámur á NMU 2010)
Nú 4. til 8. juli verður árliga evropameistarastevnan fyri juniorar, í býnum Antwerpen í Belgia, við luttøku av 4 ungum føroyingum. Startlistarnir síggjast her, sum ikki óvæntað avdúka at serliga Magnus Jákupsson liggur væl fyri, til at koma í finalu í 50 rygg og hálvfinalu í 50 firvald, umframt at liggja rættiliga nær við hálvfinalu í 100 firvald. Hini trý Heðin L. Olsen, Cecilia Eysturdal og Guðrun Mortensen liggja nærri hinum endanum av startlistanum, tó í heilum væl upp frá botninum,
(EJM-liðið í Beograd í fjør. Hópurin er nærum hin sami í ár, tó er Birita nú fallin fyri aldur, og Guðrun komin í staðin)
Eitt prát við Pál Joensen á hæddarleguni í Flagstaff, beint áðrenn tey fóru heim aftur. Pál og Jón eru í morgun á veg avstað aftur, fyrst til Danmarkar í ein dag og so víðari til Rijeka í Kroatia.
Ikki eiti á rúgvi av klæðum og 'accessories', frá medaljubúna til ballkjóla og oyraringar. Handan taskan sær út sum um at tey fara at hava eitt sindur av yvirvekt á flúgvaranum.
Hygga síggj, danir hava avsett 2 av 52 síðum til Pál í nýútkomna Idrætsliv: OL Special 2012, sum er blaðið hjá danska ítróttarsambandinum. Og stavað navnið rætt ! :-)
"I en svømmehal i en færøsk bygd med 1.200 indbyggere pisker en OL-svømmer med reelle medaljechancer rundt i bassinet. Pál Joensen, so ved OL stiller op under dansk flag, er mod al sund fornuft blevet en af verdens bedste svømmere og naturligvis nationalhelt på Færøerne"
30-ára gamli kvart-føroyski skotin David Carry hevur í dag kvalifiserað seg til OL í London, tá ið hann á British Gas ASA National Championships í Sheffield vann finaluna í 400 metra frísvimjing, við 3:46.86 har OL-kravtíðin er 3:48.92. Hetta var síðsti kjansur hjá honum at kvalifisera seg, eftir at hava verið bara 0.23 sekund frá kravtíðini á British Trials í mars mánaða. Besta tíð hjá honum áðrenn hetta var 3:47.17 frá sjálvum OL í Beijing í 2008, og hetta verður so triðja OL hjá honum fyri Stórabretland. Carry er ættaður úr Klaksvík, sigst.


text:
Borgarstjórin í Havn er nú komin á vøllin í spurningunum um kommunusamanlegging. Hann fer at atkvøða nei hósdagin.
Heðin Mortensen grundar sína støðutakan í allari tí óvissu, sum valdar kring fólkaatkvøðuna hósdagin. Kommunurnar vita ikki, hvørjum treytum tær kunna koma at virka undir í framtíðini.
Signalini úr Tinganesi er alt annað enn greið. Merkir hetta kanska, at alt skal javnast út frá Havnini, spyr Heðin Mortensen.
Eg kenni meg ógvuliga ótryggan og sum støðan er nú sigi eg nei, segði Heðin Mortensen við Dag og Viku mánakvøldið.
Frammaundan hava Jógvan Arge úr Tjóðveldi opg Jan Christiansen úr Fólkaflokkinum alment mælt til at siga á fólkaatkvøðuni hósdagin.
Eitt er øll tann óvissan, sum valdar um fíggjarliogu umstøðurnar hjá kommununum í framtíðini og væntandi tilsagnir um, hvussu tey fíggjarligu viðurskiftini verða skipað í sambandi við útlegging av eldraøki og skúla.
Annað er tað, sum borgarnir í Havn skula atkvøða um: at leggja saman við Kvívík og Vestmanna. Báðir hava mælt frá slíkari samanlegging, tí hetta fer at skeikla tann samlaða framtíðar bygnaðin hjá kommununum meir enn gott er. Havnin verður snøgt ov stór í mun til hinar eindirnar.
----


text:
Isaac Bashevis Singer
Isaac Bashevis Singer (21. november 1902 – 24. juli 1991) var amerikanskur rithøvundur, føddur í Pólland og ein av leiðandi rithøvundunum innan jiddiskan skaldskap.
Familjan búði í Warszawa, men mátti flyta til heimbygdina hjá mammuni í 1917 orsakað av tí, ið fór fram undir fyrra veraldarbardaga.
Í 1923 flutti Singer aftur til Warszawa og fór at arbeiða á einum bókmentaligum tíðarriti har.
Í 1935 fór hann til USA fyri at sleppa undan vaksandi fasismuni í Pólland.
Singer gav út einar 18 skaldsøgur, 14 barnabøkur, ritroyndir og greinar, men er serliga kendur sum stuttsøguhøvundur.


text:
Gyltur Morgun
Gyltur Morgun er ein nýnasistiskur og fasistiskur flokkur í Grikkalandi. Gyltur Morgun er triðstørsti flokkur í grikska tjóðartinginum í 2013. Á seinasta tjóðartingsvali fekk flokkurin 6,9 prosent av atkvøðunum og 21 av teimum 300 tinglimunum [1]. Gyltur Morgun verður lagdur undir at hava skipað fyri fleiri ógvusligum álopum á innflytarar, og fyri stuttum samtykti tjóðartingið, at ákæruvaldið skal sleppa at stevna trimum tingmonnum floksins fyri rættin fyri at hava gjørt seg inn á sølubúðir hjá innflytarum í Aten. Ein annar tinglimur hjá flokkinum, sum eisini er talsmaður floksins, er ákærdur fyri harðskap [2].
Gyltur Morgun vil vera við, at "útlendskir drápsmenn" hava broytt Grikkaland til ein frumskóg, og at tað tí er neyðugt við heimild til at døma útlendingar til deyða fyri ógvuslig brotsverk [3]. Harafturat krevur flokkurin, at løgreglan skal sleppa at brúka herútgerð fyri at steðga "tungt vápnaðum útlendskum brotsmonnum", sum flokkurin tekur til.


text:
Lundi
Lundi (í víðkaðari flokking Atlantslundi) (frøðiheiti - Fratercula arctica) er ein sjófuglur av lundaætt, ið heldur til fram við strondini í Norður-Atlantshavi. Lundi er alt árið í Føroyum, men teir eru ikki av sama slagi, tí lundin, ið vit síggja um veturin, kemur úr Skotlandi ella Noregi, og lundin vit síggja um summarið, er tann føroyski lundin, sum er her frá fyrst í apríl til endan á september.
Í Føroyum eru gott 550 000 pør av føroyskum lundum [1]. Føroyski lundin er 26-29 cm. til longdar, og longdin á veingjunum er tilsamans 47-65 cm., og hann vigar o.u. 400 g., hevur eitt sera eyðkent nev reytt, gult og blátt, hann etur fisk (sild, lodnu, smolt o.s.f.), æti og høgguslokk. Eingin veit rættiliga at siga, hvussu gamlir teir verða, men tann elsti sæddi var o.u. 68 ára gamalur.
Lundin verpur um hálvan mai. Hann grevur sær eina holu, so mikið djúpt, at armurin á einum manni ikki røkkur á botn, ella finnur hann eitt hol undir einum steini ella millum klettar. Vildu teir hava lundalandið størri, gróvu teir eitt sindur niður í tann seiga svørðin við einum lundaknavara og lótu so lundan grava tað, ið í restaði. Lundin verpur so 1 egg og liggur á egginum í 39-42 dagar, har ið makarnir skiftast um at verma eggið. Síðan fara pisurnar frá reiðrinum 35-56 dagar aftan á, at tær eru komnar úr egginum.
Lundi er veiddur í meira enn 300 ár, og vit føroyingar fóru at fleyga lunda, tí vit áttu ikki so nógv av mati her í Føroyum, og lundi var so tað, sum vit valdu at eta. Men so varð hann ov nógv veiddur, helst tí at teir tóku ov nógv pør við eggi at passa, so fyri at lundin skuldi ikki doyggja út av hesum, máttu teir seta eitt tíðarskeið, ið var best fyri lundan, og har ið pisan er komin úr egginum. Teir settu so eitt tíðarskeið frá 2. juli til miðjan august, og síðan tá hava vit so veitt lunda í hesum tíðarskeiði.
Lundin verður veiddur á tann hátt, at veiðimaðurin situr á eggjini ella verður hann sigin niður í bergið, har teir síðan bera ta 6 alin (3,6 m.) longu fleygasteingina upp. Fuglarnir flúgva so í netið, men verri er, tá ið nógvur gamal lundi er, tí gamli lundin sleppur meira enn einaferð undan netinum. Tá ið teir hava fingið ein lunda, yppa ella kippa teir hann, so at hann doyr, og stinga hann so niður í ein posa, sum teir hava um miðjuna. Tá fleygað verður, er tað vanligasta at veiddir verða stívliga 100 um dagin, men 200 ella 400 ber eisini til, hóast tað er sera óvanligt. Men tað sigst, at onkur hevur fingið 950 lundar í Mykinesi og heili 1000 í Lítlu Dímun.
Lundarnir verða síðan skornir á tann hátt, at teir skera bein og veingir av, kvista, og teir taka so skinnið av, skera so bringuna upp og taka so invølirnar úr lundanum. So eru teir klárir at gera til. Vanligt er at lata fyllu í, so sum køkudeiggj, men tað er ógvuliga ymiskt, hvussu fólk gera.


text:
Riddarakvæði
Riddarakvæði hava altíð verið væl umtóktur skaldskapur í Føroyum, líka frá fyrstu tíðini, kvæði vórðu yrkt. Talaner um høviskan skaldskap um rík og/ella aðalborin fólk, og vanligasta temu í teimum eru kærleiki og hevnd.
TSB-skrásetingin hevur hendan bólkin við sum bólk D.
Í TSB eru skrásett 45 føroysk kvæði av hesum slagi[rætta | rætta wikitekst]
Ívars vísa (TSB D 1)
Frúgvin Espalín (TSB D 11)
Ásbjørn prúði (TSB D 16)
Moyin og sveinurin (TSB D 71)
Harra Pætur og Elinborg (TSB D 72)
Junkarin Loðin (TSB D 79)
Pætur Knútssons vísa (TSB D 80)
Magnus kongur í Noregiella (TSB D 94)
Ríki Álvur (TSB D 128)
Biðilin (TSB D 130)
Kongur og jomfrú (TSB D 136)
Ríka frú (TSB D 155)
Pálnir Búgvason (TSB D 163)
Svein kongur (TSB D 172)
Ebbin kall (TSB D 178)
Harra Jóan Ingvarsson (TSB D 193)
Herleivs kvæði (TSB D 211)
Magnus Jógvansson (TSB D 212)
Brøðurnir (TSB D 222)
Riddarin og festarmoyin (TSB D 224)
Grímur á Aðalvølli (TSB D 230)
Roysningur (TSB D 231)
Harra Pætur og Kirstin (TSB D 245)
Harra Tímars vísa (TSB D 247)
Selamons ríma (TSB D 256)
Valdiman og Tóva (TSB D 258)
Brúnsveins vísa (TSB D 259)
Plóg og Ingimman (TSB D 310)
Faðir og sonur (TSB D 316)
Faðir og dóttir (TSB D 324)
Pálins táttur (TSB D 334)
Ingimann og Eirikur (TSB D 345)
Kong Valdiman og Sofía (TSB D 346)
Gunnars kvæði (TSB D 355)
Ívar Skjøldsvein (TSB D 362)
Ellindur bóndi á Jaðri (TSB D 268)
Parisar vísa (TSB D 381)
Ragnars kvæði (TSB D 401)
Gests ríma (TSB D 402)
Flóvin Bænadiktson (TSB D 424)
Kristin og keypmenninir (TSB D 426)
Bænadikts kvæði (TSB D 432)
Frúgvin Olrina (TSB D 437)
Belfjóna (TSB D 440)
Sum dømi um innihaldslig eyðkenni kann nevnast, at kvæðið Harra Pætur og Elinborg snýr seg um tvey ung, ið gjørdust góð. Elinborg vildi tó ikki giftast beinanvegin, men vildi liva støk í sjey ár afturat. Hetta líkaði ikki Harra Pæturi, og hann forbjóðaði hvørjum manni at sova við henni. Áðrenn hesi sjey árini vóru umliðin, var Harra Pætur fluttur av landinum til Danmarkar. Elinborg leingist so illa eftir honum, at hon at enda ger av at fara til Danmarkar eftir honum. Saman við nøkrum moyggjum fer hon við báti avstað. Tær høvdu klipt sær hárið, Elinborg gjørdi teimum riddaraklæði og lærdi moyggjarnar jútska riddaramálið. Aftaná at hava siglt í tríggjar mánaðar kemur hon inn í høllina hjá Harra Pæturi og konu hansara, ið kallaðist Ingibjørg. Tó at Elinborg hevði klipt hárið hjá sær, sær Harra Pætur, at hetta er Elinborg.At enda sigur Harra Pætur við Ingibjørg, at hann fer avstað við sínum systursoni, sum hann kallar Elinborg, og um hann ikki kemur aftur innan fýra dagar, skal hon ikki vænta hann meira. Men Ingibjørg visti tó væl, at hon ikki var systirsonur hansara. Heimkomin lata Harra Pætur og Elinborg seg gifta.
Í Flóvin Bænadiktssyni er ein kvinna, nevnd frúgvin Marita, gift við Hermanni eftir vilja foreldranna. Tíðliga ein morgunin møtti hon, saman við sínum tólv fylgismoyggjum, Flóvini Bænadiktsyni, ið hevði hug á henni. Marita óttaðist fyri, at Flóvin skuldi drepa mann hennara, fyri at fáa hana, tí tað hevði hann sagt; og so varð. Marita hevði verið í kirkju og sæð Flóvin har, men segði við Hermann, at hann ikki var har, seinni varð Hermann skotin av Flóvini í skóginum. Marita fær tey syrgiligu boðini, at maður hennara er deyður. Eftir hetta ríður Flóvin til hennara á heysti, og biður hana koma í song við sær (sum niðurlagið sigur), men noktar hon hesum. Eftir hetta fór Marita í nunnukleystur.
Herleivs kvæði snýr seg um keisarasonin Herleiv, ið ynskti sær sín javnlíka, eina konu, ið ein av sveinum hansara nevnir vænu dóttir kong Ívars í Danmark. Hetta eru hvørki pápi Herleiv ella Isgerð, elskarinna hansara, glað fyri. Hóast hetta fer hann til Danmarkar, har hann í høll kongsins biðir um dóttur hansara, við tí svari, at hon sjálv má svara fyri seg. Hon játtaði seg at giftast við honum, og so varð. Eftir at tey vóru gift, fekk hon sóttina, helsótt. Hon gjørdist sjúk og doyði. Síðani gav Herleivur seg í kloystur og ongantíð livir hann betur enn nú. Harra Pætur og Elinborg og Flóvin Bænadiktson hava fleiri felags innihaldslig eyðkenni; eitt nú afturvendandi kærleikstrýhyrningin. Sum dømi kann nevnast, at Harra Pætur og Ingibjørg vóru gift, men so kemur Elinborg ímillum tey, og hon og Harra Pætur giftast. Innihaldslig eyðkenni eru eisini, at øll riddarakvæði hava ein riddara ella ein, ið ber riddaraleiklutin í innihaldinum. Tað sæst eisini ofta á heitinum á kvæðunum. Kvæðini “Flóvin Bænadiktson” og “Herleivskvæði” enda bæði við tí, at høvuðspersónurin gevur seg í kleystur, tí makin doyr.
Keldur:[rætta | rætta wikitekst]
Dahl, Árni: “Elstu skriftminni”. Í: Bókmentasøga I - frá landnámi til Hammershaimb. Fannir 1980. http://www.heimskringla.no/faeroysk/folkekvad2/paeturogelinborg.htm (30.01.08)
http://www.midgaardsormen.dk/kvade/flovinbanadiktson.dk (31.01.08) http://www.slaid-ring.fo/eldri-kvaedi.html (28.01.08) http://www.hildarheygur.dk/?sprog=&side=2454b3da019d89d72c0dec97168472ca (04.02.08)


text:
Jómfrúhummari
Jómfrúhummarin (frøðiheiti - Nephrops norvegicus) heldur til innansyndis. Á morubotni, har heldur djúpt er, gravar hann sær holur. Jomfrúhummarin er reydligur. Kroppurin verður skiftur í framkropp og afturkropp. Á høvdinum eru samansett eygu ið sita á stelkum, og tvey pør av kampum. Kjafturin hevur fleiri kjaftlimir. Summir limir vera nýttir at kanna føðsluna við, summir at halda føðsluni og aðrir at tyggja við. Á framkroppinum eru 10 bein. Trý fremstu pørini hava bitklógv.
Um framkroppin og høvdið er hørð skel, sum er fest á bakið, og hongur niður við báum liðum. Undir skelini báðumegin eru táknur. Bakkroppurin er í 7 liðum. Aftasti liður eitur sundbløkan. Hummarin svimur á tann hátt, at hann slær sundbløkuna upp undir seg; men tá svimur hann aftureftir. Eins og krabbar skiftir ham. Sum ungur skiftir hann fleiri ferðir um árið. Seinni bara annahvørt ár. Fyrst rivnar skelin á bakinum, og dýrið krýpur úr haminum. Fyrstu tíðina eftir hamskiftið er hummarin illa fyri. Hann er ikki førur fyri at standa á beinunum.


text:
Leiden
Leiden er ein býur og kommuna í landslutinum Suður Hollandi í Niðurlondum. Fólkatalið í kommununi er umleið 121.200. Saman við forstøðunum Oegstgeest, Leiderdorp, Voorschoten, Valkenburg, Rijnsburg og Katwijk er býurin Leiden eitt tætt fólkað býarøki við umleið 254.000 íbúgvum. Leiden er bygdur á Oude Rijn umleið 20 km frá Haag og 40 km frá Amsterdam.
Leidens Universitet varð stovnað í 1575 og er harvið tað elsta í Niðurlondum.
Hollendski listamálarin Rembrandt varð føddur í býnum í 1606 og búði har til 1624.


text:
Naddoddur
Naddoddur (norrønt: Naddoddr, íslendskt: Naddoður) var víkingur, ið uppdagaði Ísland umleið ár 860.
Sambært Landnámabók var Naddoddur føddur í Agden í Noregi, og var millum fyrstu norðmenn í Føroyum eftir at Grímur Kamban sum tann fyrsti hevði sett búgv har.
Einaferð var hann ávegis aftur til Føroya frá Noregi, men á veg heimaftur kom hann í ódnarveður, misti rætningin og sigldi tí til Íslands. Hann legði at landi í Reyðarfjørði, men fann har ongin menniskju. Tað kavaði tann dagin tey fóru aftur til Føroya, og kallaðu teir tí nýggja landið fyri Snjóland. Seinni fekk landið sítt núverandi navn, Ísland.
Møguliga er Naddoddur faðir at Ann Naddodsdóttir frá Hetlandi. í 1850 funnu granskarar navnið hjá Naddoddi í rúnusteini á oynni Bressay á Hetlandi. Á rúnasteininum var Ogam-alfabeti, ið er blandingur av piktiskum og norrønum:
- CROSCC NAHHTVVDDARRS DATTR ANN
Hetta hava granskarar tulkað sum "ein krossur til minni um Ann, dóttir Naddodds"
Tað kann tó ikki prógvast, at faðirin til kvinnuna Ann er sami Naddoddur, sum tann, ið uppdagaði Ísland. Tað er eisini vorðið sagt, at Naddoddur sigldi víðari og kom til Amerika 150 ár áðrenn Leivur Hepni, men er tað einans gitingar.
Uttanhýsis tilvísingar[rætta | rætta wikitekst]
- Naddoddur.com (um Naddoddur (bátur) og søgan hjá bátinum)


text:
Áland
Áland, svenskt: Åland, finskt: Ahvenanmaa er oyggjaland millum Finnland og Svøríki. Áland er partur av Norðurlondum og Norðurevropa, og hoyrir framvegis til Finnland. Áland hevur bara 27.000 íbúgvarar, t.v.s. beint omanfyri helvtina av Føroyum. Áland verður kallað friðaroyggjarnar. Tað er einasta sjálvstýrandi landøki í Evropa, sum er hernaðarfrítt og uttanveltað (neutralt) sambært millumtjóða sáttmála. Ferðavinnan hevur stóran týdning fyri Áland.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Áland er gomul sjóvinnutjóð.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Áland er undir finskum stýri, men hevur heimastýri, eins og Føroyar og Grønland. Áland er eisini limur í ES sum partur av finska ríkinum. Álendska heimastýrið ber í sær, at uttanríkismál, verjumál og skattamál eru felagsmál. Áland hevur egið ting, Landsstýrið. 30 landsstýrismenn eru. Í Mariehamn er landsstýrishúsið. Har halda teir 30 landsstýrismenninir fund. Landsstýrið verður valt fjórðahvørt ár. Øll eldri enn 18 ár við álendskum heimarætti hava valrætt. Álendingar velja ein tingmann í finska ríkisdagin. Í Álandi er hvørki hervald ella skansi. Álendsk mannfólk hava ikki herskyldu. Í 1970 gjørdist Áland limur í Norðurlandaráðnum saman við Føroyum og Grønlandi. Hóast tað eru 60 oyggjar sum fólk búgva á, hava álendingar ikki sæð tað neyðugt at hava meira enn eitt sjúkrahús.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Landfrøði[rætta | rætta wikitekst]
Áland er ein oyggjabólkur, sum liggur í Eystursjónum millum Finnland og Svøríki. Landið er nøkulunda líka stórt sum Føroyar, 1527 ferkilometrar, men oyggjarnar eru ikki minni enn 6.500 í tali, tó eru bert 62 av teimum bygdar. Í Álandi búgva 27.000 fólk (2008). Meginparturin (90 %), býr í Fasta Álandi, sum er tann størsta oyggin. Høvuðsstaður er Mariehamn. Víddin á lendinum er 1.526 km2. Sjógvur, vøtn og áir eru 5.257 km2. Áland veksur, tí undirgrundin verður trýst upp. Størsta oyggin er Áland. Eystur og vestur er hon 45 km, og suður og norður er hon 50 km. Har Áland er hægst, er tað 122 m. 16 kommunur eru í Álandi. Størsta kommunan er Mariehamn, har búgva 11.000 fólk. Í minstu kommununi, Sottunga, búgva 153 fólk. Sottunga er minsta kommunan í Finnlandi.
Kommunur[rætta | rætta wikitekst]
- Mariehamn
- Brändö
- Eckerö
- Finström
- Föglö
- Geta
- Hammarland
- Jomala
- Kumlinge
- Kökar
- Lemland
- Lumparland
- Saltvik
- Sottunga
- Sund
- Vårdö
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Sjóvinna og ferðavinna hava stóran týdning hjá øllum álendingum. Meiri enn ein millión ferðafólk eru í oyygjahavinum hvørt ár. Teirra trafikkkervi er útbygt soleiðis, at har ferðast yvir 500.000 bilar til oyggjarnar um árið, og yvir 1 millión ferðandi. Ferðafólk koma til Álands at vera í náttúruni, at fiska síl og annað, at spæla golf, at síggja gamlar kirkjur og minnismerki, ella at fara útferð á onkra av nógvu oyggjunum.


text:
Vágur
Vágur (danskt heiti Våg) er størsta bygd og næststørsta kommunan í Suðuroy í Føroyum, og hevur umleið 1330 íbúgvar. Vágur liggur kring Vágsfjørð. Eitt vatn, Vatnið, er vestanfyri býin, har er gjørd ein gongugøta rundan um Vatnið, og longri vesturi er Vágseiði. Sunnanfyri Vág eru Eggjarnar, har útsýni er heilt suður til Beinisvørð. Norðanfyri Vág i ein útnyrðing er Fámara og eitt sindur longri norðuri er vatnorkuverkið Í Botni, sum fær vatn frá vøtnunum Ryskivatni, Miðvatni, frá Vatninum í Tindalíð og Vatnsnesi.[2] Ein viðarlund er omanfyri bygdina og ein onnur er nú eisini Á Sandinum í Vági.[3]
Í Vági er fólkaskúli, Vágs Skúli, til børn frá fyrsta til 10. flokk. Fleiri søvn eru í Vági. Fjølbroytt vinnulív er eisini í Vági, mest innan fiskivinnu og alivinnu, og hevur ein peningastovnur, Suðuroyar Sparikassi, høvuðssæti í Vági.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
- 1350 Vágur verður fyri fystur ferð nevnd í søguligum skjølum, bygdin verður nevnd í Hundabrævinum, í hesum brævi verður nevnt, at fleiri hundaeigarar eru í Vági.
- Fólk úr bygdini verða frífunnin fyri at hava handlað við eitt hollendskt skip, tí mett varð at handilin var farin fram orsakað av hungursneyð í Suðuroynni.
- 1538 Tann fyrrverandi presturin Andrass heldur sína fyrstu luthersku talu í Føroyum í Vágs kirkju. Tí varð Vágs kirkja mett at vera ein av teimum mest heilagu kirkjunum í Føroyum.
- 1584 sambært tingbókunum búðu 17 fólk í Vági.
- Í 1804 keypti Nólsoyar-Páll saman við Jákup í Toftum og Per í Gjørðum, Porkeri eitt skipsvrak (enska Sally&Polly) á einari uppboðssølu í Hvalba. Vrakið varð bygt uppaftur á Fløtuni Fríðu í Vági og fekk navnið "Royndin Fríða". Nólsoyar-Páll og manning hansara úr Vági og Porkeri vóru við "Royndini Fríðu" teir fyrstu føroyingar ið mótmæltu einarættinum hjá dønum at sigla við Føroyar.
- Í 1860 stovnaði Jacob Dahl sína fyritøku A/S J. Dahl, sum skjótt gjørdist ein av Føroya størtu handilsfyritøkum, og nøkur ár seinni eisini reiðarí.
- Í 1870 bygdi William Askham eitt pakkhús á Marknoyri í Vági. Hann keypti fisk frá enskum sluppum og hagreiddi hann til klippfisk, sum síðan varð útfluttur.
- Frá 1870-árunum er Vágur sammen med Tvøroyri ein av høvuðshavnunum fyri tað umfatandi havfiskaríið við Ísland og Grønland, og bygdin var í nógv ár eitt av teimum samfeløgunum í Føroyum, sum hevði ta skjótastu menningina.
- 1884 - Skúlin á Oyralag varð bygdur og tikin í nýtslu. Í dag eru tvey søvn í húsinum.
- 1905 - Vágs Bóltfelag, VB, varð stovnað 6. juni. 1. jan. Hondbóltsfelagið í Vági eitur enn VB, fótbóltsfelagið hevur brúkt navnið FC Suðuroy síðan 1. januar 2010.
- 1906 - Tráðbani varð bygdur vesturi á Eiðinum, frá Múlagjógv og eystureftir, soleiðis at bátarnir kundu hiva veiðuna upp tann vegin, bátarnir kundu eisini hivast upp og førast til land við tráðbananum, um veðrið var ov ringt til at sigla ella rógva forbí Heltnarnar til Kleivina.
- 1921 - Vágs kommuna lat byggja Føroya fyrsta elektrisitetsverk, tá vatnorkuverkið í Botni varð bygt.
- 1939 - Vágs kirkja varð vígd.
- 1939 - 1945 Vágur misti 9 skip undir Seinna heimsbardaga.
- 1951 - Nýggjur skúli varð bygdur beint eystanfyri kirkjuna. Skúlin varð tikin í nýtslu í 1951.
- 1967 - Fiskavirkið Suðurfisk varð bygt og tikið í brúk.
- 1973 - Henning Joensen lat upp málingahandilin Vágs Litbúð.
- 1977 - Flakavirkið Polarfrost varð bygt og tikið í nýtslu. Jákup Joensen úr Lopra (føddur í Sumba) var stjóri. Fleiri trolarir avreiddu til virkið, nøvnini endaðu við borg, t.d. Polarborg I og II, Akraborg, Brimborg, Nýborg og Varðborg.
- 1977 - Ein standmynd var reist á økinum, sum nú verður nevnt Minnisvarðin í Vági, saman við koparplátum við nøvnunum á teimum vágbingum, sum lótu lív á sjónum.
- 1979 - Vágs Skúli varð útbygdur, niðara lon varð tikin í nýtslu við skúlabyrjan 1978, ovara lon og svimjihøllin vóru tikin í nýtslu 2. september 1979.
- 2001 - Stóra Pakkhús var liðugt umvælt og lat upp alment 19. oktober sum mentanarhús. Tað var felagið Stóra Pakkhús, sum keypti húsið frá DJ Vilhelm, sum hevði keypt allar ognirnar, sum A/S J. Dahl átti fyrr. Í felagnum vóru umboð fyri Vágs Kappróðrarfelag, Vágs Sóknar Bygdasavn, Johanna TG 326, Felagið Garðabrúgv, Grindabátafelagið og Nýggjársnevndina. Umframt løntir hondverkarar vóru eini 70 sjálvboðin fólk við til at endurbyggja Stóra Pakkhús.[4]
- 2007 - Susvim (Suðuroyar Svimjifelag) varð stovnað 6. september. Tað vóru feløgini Vágs Svimjifelag og Tvøroyrar Svimjifelag (stovnað 6. mars 1964) sum løgdu saman.
- 2010 - FC Suðuroy varð sett á stovn 1. januar, liðið var tað sama sum VB/Sumba, ið var ein samanrenning av VB (stovnað 1905) og Sumba (stovnað 1949).
- 2011 - Ellisheimið Hamragarður varð latið upp alment hin 28. mai.
- 2013 - 15. mai. Barnagarðurin Eikilund lat upp á Kráarvegi í Vági. Hetta er fyrstu ferð, at Vágs kommuna hevur bygt ein barnagarð til endamálið, fyrr hava vanlig sethús verið brúkt til barnaansingina umframt dagrøkt. Barnagarðurin hevur 6 stovur og er 350 m2 til støddar. Fyrsti spakin varð settur í september 2011.Í barnagarðinum er vøggustova, barnagarður og frítíðarskúli. Barnagarðurin er til 66 barnagarðs- og frítíðarskúlabørn og 24 vøggustovubørn. Dagrøktarskipanin hjá kommununi heldur fram, tó bert fyri børn undir 3 ár.
- 2013 - 16. desember varð Føroya fyrsti langhylur reisur á Oyrunum í Vági.
Vinnulív[rætta | rætta wikitekst]
Fiskavirkir og alivirki eru á kaiini mitt í býnum, nevnast kunnu Faroe Farming, sum er eitt fiskavirkið ið arbeiðir við aldum laksi. Løðhamar Seafood er eitt av fiskavirkjunum á kaiini, tað felagið eigur fleiri línuskip. Eitt virki er sum ger tangar og ymiskt annað, tað eitur Tangavirkið og varð stovnað av Palla Mortensen, eisini nevndur Argja Palli, síðan rak sonurin Bent virkið og í dag er tað abbasonur Argjapalla, Mortan Mortensen, ið rekur virkið. Ein skipasmiðja er í Vági, Vágs Skipasmiðja, Gudmund Jacobsen er stjóri, teir arbeiða mest við at umvæla træskip men eisini onnur skip. Eitt trollemmavirki og ein timburhandil eru yviri á Oyrunum, sum er á syðru síðu av fjørðinum. Lemmavirkið eitur Rock, Hans í Líðini er stjóri har. Timburhandilin eitur Vágs Timburhandil, tað eru brøðurnir Helgi og Sølvi Kristiansen ið reka handilin. Fleiri smærri smápartafeløg eru við handverkarum og reiðarar eru eisini fleiri. Harumframt eru fleiri handlar í býnum, nevnast kunnu eitt nú Torgið, sum er ein handilsmiðdepil mitt í býnum, har er ein matvøruhandil, kiosk og aðrir handlar. Vesturi á Gørðunum er handilin hjá DJ Vilhelm, matvøruhandil er niðri undir og møblahandil er á ovaru hæddini.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Í Vági er fjølbroytt ítróttarlív, serliga svimjing, fótbóltur, hondbóltur og kappróður umframt at fólk spæla bridge og sjavs. Vágs Bóltfelag varð sett á stovn 5. juni 1905, tað var serliga fót- og hondbóltur ið felagið luttók í. Hondbólturin í Vági brúkar enn navnið VB, men fótbóltsfelagið eitur nú FC Suðuroy, navnabroytingin fór fram 1. januar 2010, áðrenn tað nevndist fótbóltsfelagið í nøkur 1995 Sumba/VB og frá 2005 til 2009 VB/Sumba. Kappróðrarfelagið í Vági eitur Vágs Kappróðrarfelag, tað varð sett á stovn í juli 1943, kappróðrarneystið í Líðini var bygt í 1955.
50-metra svimjihylur[rætta | rætta wikitekst]
Í 2010-11 varð nógv tosað um at gera ein langhyl, sum skuldi vera 50 metrar langur yviri á Oyrunum í Vági, soleiðis at avlopshitin frá SEV verkinum, sum annars bara rennur út á sjógv, kundi nýtast til at hita hylin við, og soleiðis kundi svimjihylurin vera sera bíligur at upphita. Ætlanin var, at hylurin skuldi vera liðugur áðrenn OL í London 2012, tí vágbingurin Pál skuldi svimja til OL, og so kundi hann sleppa at venja í langhyli í heimbygdini. Ætlanin var sjálvandi ikki bert at byggja hylin til Pál Joensen men eisini til allir svimjarnar hjá Susvim og svimjarar úr øllum Føroyum. Harumframt var ætlanin at gera eina grøna multihøll, soleiðis at svimjihylurin ikki bert skuldi nýtast av elitusvimjarum men eisini kundi vera eitt tilboð til barnafamiljur og til sjúklingar ið høvdu tørv á endurvenjing. Nógv ymisk hugskot vóru til, hvat ið høllin kundi brúkast til. Stigtakarnir savnaðu inn pening frá privatum stuðlum og fingu eisini játtað stuðul frá landinum, harafturat vóru stuðulslán sett á stovn í Suðuroyar Sparikassa, hesi vóru nevnd Pál-lán. Fólk ið taka eitt Pál-lán á 9.600 krónur stuðla erkætlanini við 9000 krónum, ongin renta var á láninum, bara eitt avgreiðslulán á 600 krónur. Afturfyri at taka lánið fær alt húskið hjá lántakaranum loyvið at nýta allar hentleikar í svimjihøllini ókeypis í fýra ár.[5]
Grøna multihøllin á Oyrunum bleiv ikki bygd áðrenn OL í 2012 sum upprunaliga ætlað, og eftir OL flutti Pál Joensen niður til Danmarkar at búgva. Ætlanin bleiv tó ikki slept, og í november 2012 kom gongd á byggingina. Hin 16. desember 2013 varð bygningurin reistur, seinastu sperrurnar vóru lagdar á norður síðuni, og tak-elementini vóru longu løgd á suður síðuni.[6] Í januar 2014 varð tak lagt á svimjihøllina, í februar 2014 vóru rør løgd í og botnurin varð stoyptur, og í mars 2014 varð hylurin settur upp. Væntandi verður grøna multihøllin latin upp fyri almennari svimjing í 2015. Langhylurin er 50 metrar langur og hevur seks geilir. Harafturat er ein barnahylur sum er 4x6 metar og 40 cm djúpur, hesin er ætlaður smærri børnum. Í síðubygninginum til svimjihøllina verður vælverudepil við heitum og køldum pottum, og við gos-baði og sauna, umframt at eitt rúm verður, har tilber at fáa massagu. Umklæðingarrúm og forhøll verður eisini í síðubygninginum, sum harumframt eisini húsar kantinuni, sum er umleið 130 m2 til støddar. Svimjihøllin er sjálvsagt bygd soleiðis at tey, ið bera brek, sita í rullustóli ella eru illa gongd, lætt fáa brúkt hentleikarnir í svimjihøllini.[7]
Trúarlív[rætta | rætta wikitekst]
Í Vági er kirkja og meinigheitshús, Brøðrasamkoman hevur samkomuhúsið (salin) Bethel, Frelsunarherðurin hevur sín egna møtisal og harafturat er samkomuhúsið Zion.
Kirkjan í Vági[rætta | rætta wikitekst]
Í 1927 legði Jákup Dahl, próvstur, grundarsteinin, men kirkjan var ikki liðugt bygd og vígd fyrr enn 19. februar 1939. Sofus Johan Hofgaard, arkitektur av Tvøroyri, hevur teknað Vágs kirkju. Kirkjan undan hesi, var tann sum í dag stendur í Hovi. Hon varð bygd á Kirkjukletti 1853, tað er har sum gamli kirkjugarðurin er, beint við prestagarðin í Vági, men næstan heilt niðri í mølini. Tað var vanligt fyrr, at fólk lovaðu olmussu til Vágs Kirkju, antin tí fólk vóru bjargaði úr neyð ella av øðrum orsøkum.
Ein múgvandi einkja í Noregi, sum hevði mist mann sín á sjónum, gav eina kirkju í olmussu. Hon læt allan stórviðin gera til, bant hann saman og slepti honum út á sjógv, og hon legði tað lyftið á, at har sum henda kirkja rak á landi, har skuldu tey eiga hana. Kirkjan rak til Føroya. Kirkjan kom so rekandi inn á Vágsfjørð, og rak sjálv á land á tí staði, sum síðan kallast á Kirkjukletti. [8]
Søvn í Vági[rætta | rætta wikitekst]
Trý søvn eru í Vági:
- Ruth Smith Savnið er at finna á Vágsvegi 101 í Gamla Skúla. Ruth Smith (1913 – 1958) varð borin í heim í Vági í 1913. Ruth Smith telist sum ein tann týdningarmesti koloristurin í føroyskari myndlist. Hóast hennara skeið sum listakvinna varð stutt – hon doyði av einari syndarligari druknivanlukku í 1958, bert 45 ára gomul – kom hon at seta sín dám á málningalistina. Opið er sambært avtalu.
- Sjósavnið er í Stóra Pakkhúsi vesturi á Gørðunum í ovastu hæddini. Sjósavnið hevur skiftandi framsýningar hvørt summar frá mai til september. Opið er sambært avtalu.
- Vágs Sóknar Bygdasavn hevur fasta framsýning undir heitinum "Vágur og seinni heimsbardagi". Har eru modellir av teimum átta sluppunum úr Vági, sum gingu burtur undir seinna heimskríggi. Opið er sambært avtalu.
Vágs skúli[rætta | rætta wikitekst]
1. apríl 1951 varð nýggjur skúli vígdur í Vági. Bókasavn og svimjihylur eru í Vágs Skúla. Áðrenn tað gingu børnini í Vági í skúla í tí bygninginum, sum nú verður róptur Gamli Skúli, nú er Ruth Smith Savnið á ovaru hæddini í Gamla Skúla. Skúlin sum var vígdur í 1951 varð útbygdur seinast í 1970'unum og svimjihylur varð eisini bygdur. Svimjihylurin var tikin í nýtslu í 1980 og er 25 metrar langur.
Elverkið í Botni[rætta | rætta wikitekst]
Høvuðsgrein: Elektrisitetsverkið í Botni
Elverkið í Botni var tað fyrsta vatnorkuverk í Føroyum. Arbeiði byrjaði seint í 1919, og tað gekk skjótt fyri seg. Anlægskompagniet úr Bergen stóð fyri arbeiðnum við Haakon Blaauw á odda.
Nærum alt tilfarið var flutt til Botn frá Eiðinum í Vági. Rørini vóru sleipað av Eiðinum og norður um Gjógvaráfjall. Segldúkur varð settur fyri endarnar. Skinnarar vóru lagdir niðan gjøgnum hagan við einum spæli í erva. Sjálv støðin varð bygd niðri í Botni, har vóru settar upp tvær turbinur á 400 HK hvør. Tær koyrdu 1000 snúningar um minuttin og vóru mettar at geva 400 HK við eini fallhædd uppá 206 metrar. Vatnið til elektrisitetsverkið í Botni kom frá trimum vøtnum: Ryskivatn, sum er 0,1 kvm og 241 m yvir havinum, Miðvatn, sum er umleið 0,09 kvm og er 343 m yvir havinum og Vatnið í Tindalíð, sum eisini verður rópt Ovastavatn, tað er umleið 0,04 kvm og 361 m yvir havinum. Byrging var bygd við Ryskivatn, hon var 2 m høg men kundi lættliga hækkast.
Tey fyrstu árini gav elverkið í Botni bara streym til Vágsbygd, men í 1928 fekk Tvøroyri eisini streym. Lopra fekk elektrisitet í 1935, tá Gudmund Mortensen av Tvøroyri, sum átti hvalastøðina í Lopra, sendi umsókn um at fáa elektrisitet til hvalastøðina. Nakrir týskir verkfrøðingar høvdu leigað hvalastøðina frá honum. Sóknarstýrið í Vági játtaði umsóknini og sostatt fekk Lopra elektrisitet í 1935. Porkeri fekk elektrisitet í 1953. Hinar bygdirnar í Suðuroy fingu háspenningslinjur lagdar í 1958 og frameftir, tær bygdirnar vóru: Sumba, Víkarbyrgi, Akrar, Hov, Fámjin, Hvalba og Sandvík. Tó fingu Hvalbingar sítt egna motorelektrisitetverk í nakað fyrr, tað lýsti fyri fyrstu ferð á jólum 1951. (Kelda: Poul Andreasen "Elektrisitetsverkið í Botni", egið forlag, Tórshavn 1996.)
Tráðbanin[rætta | rætta wikitekst]
Tráðbanin varð gjørdur í 1906, so vágbingar kundu draga bát úr Múlagjógv heim til neystini. Tráðbanin lætti munandi um hjá útróðrarmonnum, sum róðu út frá Eiðinum í Vági. Hesin fyrsti tráðbanin varð nýttur til 1930,tá ein nýggjur elekstriskur tráðbani varð tikin í nýtslu.
Tráðbanin var lutvíst fíggjaður við brúksgjaldi og so figgjaði kommunan restina. Hvørja ferð ein bátur var flotaður, so skuldu 40 oyru latast til Eiðiskassan. Um tað mundi, tá vágbingar fingu tráðbanan, róðu 22 bátar út av Eiðinum.
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
-
-
-
-
-
Sluppin Johanna TG 326 er heimahoyrandi í Vági, hon varð bygd í Onglandi í 1884.
-
Grindabátar úr Vági vesturi á Vágseiði á Hvítusunnu 2010.
-
-
Vágseiði: Kleivin, Heltnarnar og Skúvanes.
-
-
-
Eggjarnar, útsýnið norðureftir móti Vágseiði, Gjógvaráfjalli og bygdini.
-
Eggjarnar, útsýnið suðureftir móti Beinisvørð. Fremst á myndini sæst staðið, har bretsk kanón stóð undir Seinna Heimsbardaga.
-
Kappróðrarbáturin Smyril hjá Vágs Kappróðrarfelag stendur á Garðabrúgv.
-
-
-
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.hagstova.fo/portal/page/portal/HAGSTOVAN/Hagstova_Foroya/Hagtalsgrunnur/ibugvav_val/FOLKBYGDAR
- ↑ Sudurras1.com
- ↑ A-Sandinum.com
- ↑ Storapakkhus.com, Søgan
- ↑ svimjihollin.com, PÁL-LÁN’ini farin ígongd
- ↑ sudurras.fo, Nú flaggar á Oyrunum í Vági
- ↑ svimjihollin.com, Ein fólksligur svimjihylur tekur skap
- ↑ www.faroestamps.fo
- Faroestamps.fo Um Vágs Kirkju
- Bók: Poul Andreasen "Elektrisitetsverkið í Botni", egið forlag, Tórshavn 1996.
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]
- Vágs kommuna
- Ruth Smith Savnið í Vági
- Ruth Smith
- Myndasavn hjá Erik Christensen
- Flickr.com Myndir úr Vági á Flickr.


text:
1923
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 4. apríl - Filmverksmiðjan Warner Bros. verður stovnað í USA.
- 12. apríl - WOSM, World Organisation of the Scout Movement, fær sítt fyrsta altjóða skótasentur, Kandersteg, í Sveis.
- 18. juni - Gosfjallið Etna goysir í Italia og hevur við sær at 60.000 verða heimleys.
- 10. juli - Stórheglingur hevur við sær, at 23 lata lív av kavasteinum í núverandi Russlandi, táverandi Sovjetsamveldinum.
- 13. juli - Heimskenda Hollywood skiltið kemur upp at standa. Teksturin á skiltinum sigur Hollywoodland, og eftir ætlan skal skiltið bert standa uppi í 18 mánaðir. Núverandi Hollywood skiltið við tekstinum Hollywood er frá 1978, tá fyrra skiltið varð útskift.
- 2. august - Amerikanski forsetin Warren G. Harding doyr av hjartaslagi. Varaforsetin Calvin Coolidge tekur yvir embæti forseta.
- 1. september - Jarðskjálvti rakar Japan, og verður roknað við at 142.807 fólk hava lata lív. Ein japonsk rannsókn í 2005 staðfestir at 105.000 lótu lív.
- 7. september - Interpol, International Criminal Police Commission, verður sett á stovn.
- 18. - 26. september - Amerikanskir dagblaðsprentarir fara í verkfall.
- 13. oktober - Ankara verður høvuðstaður Turkalands. Fyrrverandi høvuðstaður var Konstantinopel.
- 16. oktober - Roy og Walt Disney stovna Walt Disney Company.
- 29. oktober - Turkaland verður ein republik, tá Ottoman Keisaradømið fellur.
- 1. november - Finska flogfelagið, Finnair, verður stovnað.
- 12. desember - Ein byrging í italsku ánni Po gevur seg, og hevur við sær at 600 lata lív.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 22. apríl - Bettie Page, amerikonsk modell (d. 2008)
- 29. august - Richard Attenborough, enskur filmleikstjóri og sjónleikari (Jurassic Park) (d. 2014)
- 8. september - Petur Reinert, reiðari og politikari. (d. 1991)
- 17. september - Hank Williams
- 22. september - Peter F. Christiansen, stjóri og politikari. (d. 2012)
- 4. oktober - Charlton Heston, amerikanskur sjónleikari (The Ten Commandments) (d. 2008)
- 4. desember - Demmus Hentze, advokatur og politikari.


text:
Væl møtt til Brim - Grundarlag fyri samstarvi millum íslendskar og føroyskar filmsframleiðendur
Filmurin Brim varð vístur í Havnar Bio 18. mai fyri næstan fullum húsi. Árni Ólafur Ásgeirsson, leikstjóri, og Ottó Geir Borg, handritahøvundur, vóru til staðar og svaraðu spurningum frá áskoðarum eftir sýningina.
Tann 19. maí skipaði aðalkonsul Íslands fyri fundi millum Árna, Otto og føroyskar filmsframleiðendum og øðrum filmsáhugaðum, til at leggja grunn at samstarvi millum Íslands og Føroya innan filmslist.


text:
Edward Fuglø hevur teknað ársins jólamerkjaark, sum ímyndar eitt grafiskt jólatræ prýtt við kertuljósum. Sermerktu glæmurnar frá kertuljósunum eru allar ymiskar.
Avlopið av søluni fer til Jólamerkjagrunnin, ið hevur til endamáls at stuðla tiltøkum fyri børn og ung í Føroyum.
Trý dupult jólakort v/bjálva.
Myndevnini eru frá jólamerkjaarkinum.
Útgáva: 28.09.2015.
Postkort við myndevnum frá
jólafrímerkjunum 2015
Vakrar jólakúlur at heingja á jólatræið
Seks undirløg(10x10 cm)
Edward Fugø hevur teknað
Prýð jólaborðið við vøkrum borðverjum av jólaevangeliinum.
Seks ymiskar borðverjur fáast. Stødd 18 x 18 cm.
Prýð jólaborðið við vøkrum borðverjum av jólaevangeliinum.
Seks ymiskar borðverjur fáast. Stødd 18 x 18 cm.
Prýð jólaborðið við vøkrum borðverjum av jólaevangeliinum.
Seks ymiskar borðverjur fáast. Stødd 18 x 18 cm.
Prýð jólaborðið við vøkrum borðverjum av jólaevangeliinum.
Seks ymiskar borðverjur fáast. Stødd 18 x 18 cm.
Prýð jólaborðið við vøkrum borðverjum av jólaevangeliinum.
Seks ymiskar borðverjur fáast. Stødd 18 x 18 cm.
Prýð jólaborðið við vøkrum borðverjum av jólaevangeliinum.
Seks ymiskar borðverjur fáast. Stødd 18 x 18 cm.
Edward Fuglø hevur sniðgivið ársins jólamerki.
Arkið vísir teir báðar jólamenninar Greytasleik og Kertustubba
Trý vøkur jólakort v/bjálvum. Myndevnini eru
frá jólamerkjaarkinum.
Jólaviskistykki við jólamerkjunum 2014
Postkort við myndevnum frá
jólafrímerkjunum 2014
Katrin Andreasen hevur sniðgivið ársins jólamerki.
Arkið vísir flættað jólahjørtu við føroyskum bindingarmynstrum.
Trý vøkur jólakort v/bjálvum
Postkort við myndevnum frá
jólafrímerkjunum 2013
Janus Guttesen hevur teknað ársins jólamerki.
Trý hugnalig jólakort við tekningum eftir Janus Guttesen
Tvey postkort, ið lýsa jólasangirnar
"Hví man tað verða so hugnaligt í kvøld?" og "Gleðilig jól"
Edward Fuglø hevur teknað ársins jólamerki.
Í ár er evnið jólagluggar. Trýst á myndina fyri at lesa meira.
Ársins jólaprýði eru sniðgivn av Anker Eli Petersen.
Trý eru í settinum.
Trý hugnalig jólakort við tekningum eftir Edward Fuglø
Fýra fitt jólakort við jólavættrum, sum
Janus á Húsagarði hevur teknað.