text:
Sørvágur og sørvingar II
Útgávudagur: 21/12-1996
ISBN nr: 99918-934-2-3
Stødd: 558 bl.s.
Skreyt innbundin.
Brot úr bókini:
YMISKT
DVØRGHOLAN
Ein hola er í Sørvági, sum tey róptu Dvørgholan, har skuldu dvørgar búgva. Smábørnini tordu illa nær hesi holuni, men tó, tá ið áarpisurnar vóru, tá fóru teir djarvastu smádreingirnir inn har eftir áarpisum. Dvørgholan er ein klovningur, tætt uppi við Baggatoft úti við Stórá. 1
HULDUMANNAKLETTUR
Tað er gomul søgn, at ein steinur úti á Ørg, oman fyri Gøtumanna-sand, ið var sandurin, har sum Niðarivegur er nú, skuldi vera íbygdur, har búðu huldumenn. Tey fortaldu fyrr, at útróðrarmenninir ofta sóu legstaðin eftir kjølinum, tá ið huldumenninir høvdu drigið bátin á sjógv. Sagt var, at huldumenninir vóru altíð fyrr til útróðrar, enn tað vanliga fólkið. Hesin steinur var niðan fyri, har Dal-Andrias búði. Steinurin varð burturskotin, tá Niðarivegur varð gjørdur.
Ein frásøgn er um eina tænastugentu Úti í Stovu, Elsubu Malenu Jacobsdatter, hon varð vanliga rópt Ebba. Jákup í Stórustovu fortaldi frá ommu síni, at tey Úti í Stovu høvdu ein kjøthjall úti á Lið. Ebba var so einaferð send út har eitt kvøldið eftir kjøti, og tá ið hon kemur út um Huldumannaklett, nú hoyrir hon tað tosa inni í klettinum: "Har fer handan Ebban titandi", sigur eitt. "Tak hana, tak hana!" sigur eitt annað. "Tak tú hana, stóri kjaftur, hon hevur bæði lisið og signað seg!" sigur eitt triðja. Tá høvdu huldufólkini einki vald yvir henni. 1
FRANSAHOLAN
Navnið Fransaholan er frá síðst í 1700-talinum. Har, sigur søgnin, plagdu sørvingar at heingja kjøt niðurí undan fransmonnunum, sum rændu her undir Napoleonskrígnum, tá stórur partur av Europa lá í kríggi við Frakland, so fransmenninir ikki skuldu finna kjøtið og fara við tí. Hetta er eitt hol tætt uppi við Eggina, og gongur tað líka niður í sjógv. Fyrr, tá ið steinar vórðu kastaðir niður í tað, hoyrdi tú teir ringla niður eftir, og brustu teir so í sjógv. Men nú er Fransaholan tipt, helst er ein stórur steinur loysnaður úr vegginum og hevur tipt holið; tá ið tú nú tveitir stein niður í tað, steðgar hann, tá ið hann er komin nakað niður. Tað gevur ikki meir enn eini trý klikk, so liggur hann, somikið ovarlagað er holan tipt.
Søgn er, at har skuldu teir einaferð hava kastað ein hund oman. Hetta var vanligt fyrr, at tá ið ein hundur varð gamal og einki nyttaði longur, so kastaðu teir hann oman. Sagt varð, at tá ið teir hesa einu ferðina komu oman í Grønhólma, tá hoyrdu teir hundin goyggja undir vøllinum. Men hetta halda menn er neyvan rætt. 1
FRANSAGRØVIN
Yviri í Buginum liggur ein fransmaður grivin. Summir siga, hetta er ein russari, men ikki er gott at siga. Jákup í Stórustovu fortaldi frá Mýru-Jákupi (1860-1928), at Mýru-Jákup segði seg hava hoyrt frá gomlum manni, tá ið hann var ungur, at hetta var ein fransmaður, og at hesin fransmaðurin er rikin upp úr sjógv. Hann var í posa, og eitt tungt var í posanum.
Hesin maðurin hevur soleiðis verið grivin av skipsmonnum á ein kristiligan hátt, tí aftast í tí gomlu sjómanslestrabókini stóð, hvussu mann skuldi bera seg at at grava lík á sjónum, og har varð álagt at seyma líkið inn í lørift og koyra okkurt tungt í, so tað sakk, og so leggja líkið á eina fjøl og soleiðis lata tað glíða til sjós, og so lesa ein stuttan lestur yvir líkinum og biðja Faðirvár. 1
KÁLVABÁSURIN VESTARI OG SUNNARI
Hetta er staðarnavn úr bjørgunum. Har er søgnin tann, at har skuldu teir undir Napoleonskrígnum fyrst í 1800-talinum hava tjóðrað kálvar og goymt teir undan fronskum herskipum, tá ið fransmenninir rændu øll neytini og kríatúrini, teir fingu fatur á. Johan Michael Lund, løgmaður (løgmaður 1786 - 1805), hevði givið boð um at goyma allar kálvarnar í landinum, tí teir vóru lættari at goyma enn neytini, so at fólk, um ringast vildi til, hevði kálvarnar at seta við aftur. Í Vestmanna skuldi tað vera so ringt, at har var bara ein kúgv eftir. Hetta hevur so verið um ár 1800. 1
SÝNSTOFTIR (SVÍNSTOFTIR)
Um hetta stað eru tvey staðarnøvn og tvær sagnir, tó eingin nú á døgum veit nakað við vissu um navnið ella uppruna tess. Eg skal her bert nevna báðar sagnirnar.
Um navnið Svínstoftir, verður sagt, at fyrr í sjórænaratíðini høvdu teir svín og goymdu og passaðu tey uppi á Egg oman fyri dalin niðan av Mýrunum.
Um navnið Sýnstoftir er sagt, at har var eftirhyggingarstað í sjórænaratíðini. Tá hetta staðið, sum nevnt, er uppi á Egg, er gott útsýni yvir havið, so teir harfrá hava sæð øll skip, ið komu inn á Sørvág, bæði sunnanífrá og vestanífrá. Møguliga er tað tann rætta frágreiðingin, men hin, at tey hava goymt svínini har uppi, kann sjálvandi eisini vera røtt, men tó minni sannlík.
Annars er gomul søgn, at stutt uttan fyri Lynghamar skuldi eisini eitt eftirhyggingarstað vera, og var eitt hús har. Toftin eftir tað sæst enn. Her sóu teir, um skip komu norðanífrá. So tað kann týða á, at teir hava havt tvey eftirhyggingarstøð fyri at síggja út á hav, bæði suðureftir og norðureftir. 4 / 5
MAÐUR GEKK UPP ÚR KVÍVÍKSSKOR
Í Sørvágsbjørgunum er ein skor, teir rópa Kvívíksskor, har sigst at tað er ómøguligt at ganga upp, har kemst bert upp við langari og góðari línu. Tað eru 60 favnar niður og 5 bond. Tó sigur søgnin, at maður skal hava gingið upp úr Kvívíksskorð. Fyrr plagdu teir at rógva út móti Lambardali og draga bátin upp í Lambánna, so gingu teir niðan móti Skorini. Ein húskallur í Sørvági, onkur sigur, hann var húskallur Yviri í Húsi, men hvør hann var, og hvussu gamalt hetta er, veit eingin nú á døgum. Helst er hetta hending frá 16/1700-talinum. Húskallurin var góður við bóndakonuna. So ein dagin, teir høvdu verið í Kvívíksskor, fara allir upp, og húskallurin skal so vera síðstur upp, men áðrenn hann fær frænir av nøkrum, gevur bóndin boð um at draga línuna upp, og bóndin og hinir húskallarnir fóru so til hús og lótu hendan húskallin vera eftir niðri í Kvívíksskor. Teir ætlaðu so bara at siga, at hann var omandottin, tí hildið varð, at tað var ómøguligt at koma upp haðani uttan línu, tí har er steyrrætt uppfyri. Teir gingu so oman í bátin og róðu til hús, men tá ið teir komu heim í bygdina, tá sat hann har fyri teimum. Teir rokna so við, at hann hevur gingið heim í erva, heim í Rossaskarð. Harífrá er skjótari at ganga til hús. Men ófatiligt var tað fyri øllum. Húskallurin varð so, eftir hetta, boðin at verða hjá teimum í Gomlustovu. 1
GRÁISTEINUR ÚTI Í LAMBARDALI
Tað var vanligt, at menn plagdu at klúgva upp á Gráastein og skera navnið niðurí, tá ið teir komu fram við Kvívíksskor. Steinurin er høgur og brattur á tí einu síðuni, so hann er ringur at sleppa uppá, og um nakar maður datt, sum royndi at koma upp á hann, so datt hann lúkst í ein hyl niðriundir, so hann varð ígjøgnum, men hin síðan á Gráasteini er sløtt og góð at koma uppá. Sjálvsagt varð flent eftir teimum, ið fullu í hylin, og teir vórðu hálvgum hildnir fyri gjøldur. Hetta kundu teir finna uppá, tá ið teir høvdu verið í Kvívíksskor og gingu oman í Lambánna til bátin. Bát høvdu teir har, bæði tá ið teir vóru við seyði og eftir fugli. 1
KONUGJÓGV
Konugjógv er heiman fyri Grótholið, niðan fyri vegin, beint har sum bøgarðarnir eru. Síðan Bíggjarvegurin varð breiðkaður, er bert tað ovasta eftir av henni. Søgnin sigur, at sjey neytakonur duttu oman har, tann áttanda slapp við lívinum, hetta var í einum ódnarveðri. Tær høvdu verið hjá neytunum. Hvussu gamalt hetta er, er óvist, tí hetta er bara gomul søgn í Sørvági. Fleiri halda eisini, hetta ljóðar heldur ótrúligt, tí hendan gjógvin var so niðarlaga, og so var hon heldur ikki djúp, men soleiðis sigur søgnin. Møguliga hevur gjógvin verið djúpari longur aftur í tíðini. 1
BISKUPSHEYGGURIN
Biskupsheyggurin skuldi vera "íbygdur". Rasmus Ganting prestur (prestur í Vágum 1602 - 1627) hevði lisið uppi yvir honum og "latið heyggin aftur", tá ið nakrar huldukonur vildu lokka hann við inn í heyggin. (Sí annars um tað í Miðvinga Søgu. Bl.s.121-122). Leggjast kann afturat um Birkupsheyggin hendan frásøgn:
Tá ið Fríðrikur prinsur var her í 1844, ið seinni varð Fríðrikur 7. kongur av Danmark, fór hann einaferð yvir um Vatn, og steðgaðu teir tá niðri við Biskupsheyggin. Gamli-Engelsted, presturin, sum var tá (prestur í Vágum 1839 - 1850), segði so prinsinum um Biskups-heyggin, og prinsurin spyr so prestin, um hann ikki kann lata heyggin uppaftur, jú, tað kundi hann gott, segði prestur, men prinsurin mátti sjálvur lata hann aftur, tá varð einki av tí.
Engelsted skuldi vera tann síðsti presturin í Vágum, sum hevði gingið á "Niðurgangsskúla", sum tey gomlu róptu tað. Tá ið hann tók prógv, vóru tað 15 prestar, sum tóku prógv, og hin versti skuldi eiga tann fimtanda, og tað varð Engelsted. Hendan dagin var so nógv sólskin, og tá ið hin versti tók eftir Engelsted, tá tók hann eftir skugganum av honum, og seinni hevði Engelsted tí ongan skugga á sær, varð sagt. Teir seinnu prestarnir gingu ikki á Niðurgangsskúla, og gamalt var, at Niðurgansgsskúlin var í Finnmørkini, soleiðis fortaldu tey gomlu altíð. 1
GAMLA GØTAN TIL MIÐVÁGS
Gøtan oman gjøgnum Brennuna varð rópt Fólkagøtan; gøtan víðari til Miðvágs varð rópt Varðagøtan ella Rossagøtan. Hon gekk fram við Biskupsheygnum, tað var tann gamla gøtan millum Miðvág og Sørvág. Áðrenn brúgvin kom, vóðu teir altíð um Rivið, tí har var grynst, har niðri, eitt sindur suður og so innaftur, tað róptu teir um Rivið, har var nokk so djúpt, um óveður var, ein fór næstan undir miðju, tá ið áin var stór, so gekk ein um Vatnsoyrarnar niðri við Vatn og so helt ein upp í Vatnsbrekku, upp um fjallið, og soleiðis beina leið til Miðvágs eftir gøtuni, ið har gongur. 1
DÁVARHEYGGURIN
Dávarheyggurin er úti í Selvíkum, har liggur ein maður grivin, hann skuldi vera av "Víkarskipinum" og eita Dávur. Tað vóru fleiri menn, sum komu av tí skipinum, har kom Týkar, sum liggur í Týkarheyggi, og Torkil, sum liggur í Torkilsheyggi, og Fisher skuldi hann eita, sum liggur í Fiskaheyggi. Ívar liggur í Ívarsheyggi, og Kollur ella Kálvur liggur í Kolsheyggi. (Sí annars tað, Mikkjal á Ryggi skrivar í Miðvinga Søgu um "Víkarskipið", bl.s. 110-111). 1
SUMMALDUR
Gomul søgn er um ein mykinesmann, sum varð róptur Summaldur. Nær í tíðini hetta hevur verið, er óvist, men helst er hetta heilt gamalt. Nøkur staðarnøvn eru í Sørvági, ið bera vitnisburð um hesa hending og hendan mann. Søgnin sigur, at stutt eftir at Summaldur var giftur, fór hann burtur í lond at sigla við fremmandum skipum. Mong ár gingu, og eingin hoyrdi nakað frá honum aftur. Summaldur var komin so langt út í heimin, at striltið hevði gingist at sleppa aftur til Danmarkar. Seint eitt heystið eydnaðist tað honum at koma til Danmarkar, og stutt eftir slapp hann til Føroya aftur við tí síðsta handilsskipinum tað árið. Hann kom so vestur í Vágar og til Sørvágs, men, so illa vildi til, at alt heystið og allan hendan veturin var veðrið so ringt, at ikki var lendandi í Mykinesi, so hann kom at liggja ein heilan vetur veðurfastur í Sørvági. Tað var annars ikki óvanligt, at mykinesmenn kundu liggja leingi veðurfastir í Sørvági, serliga um vetrarnar. Sum oftast búðu teir tá hjá skyldfólki ella kenningum.
Sagt er, at Summaldur búði í eini smáttu beint niðan fyri teir gomlu bøgarðarnar á Vørufelli. Onkur heldur, at tað hevur verið eitt torvhús. Hetta húsið varð seinni rópt Summaldahús; einki sæst til tað longur, men bøurin har varð róptur Trøðin uppi á Summaldahúsið. Ein kelda var tætt har við, sum hann fekk vatn úr, hon varð rópt Summaldakelda.
Ikki at sleppa til hús aftur, tá ið hann var komin so nær og eftir at hava verið fleiri ár burtur, var sjálvandi sera harmiligt. Hvønn dag gekk Summaldur út til heimara enda á Múlanum, til ein stein, ið stendur niðri við sjógv, at hyggja út til Mykines, at vita um lendandi var. Hesin steinur ber enn í dag navnið Summaldasteinur. So eitt kvøldi, tað nærkaðist tá móti vári, sær Summaldur, at nú er kyrt norðanfyri á oynni, og hann fær so sørvingar at rógva seg út. Hann fór so á land og gekk tvørtur um oynna. Tá ið hann kemur til hús, er nátt komin á, og øll eru løgst. Hann fer so inn og gongur yvir móti seingini hjá konuni, men tá sær hann, at ein maður liggur í seingini hjá henni. Ikki visti hann, at hetta var sonur hansara, sum tá var stórur smádrongur, men var ikki føddur, tá ið Summaldur fór út at sigla, so leingi hevði hann verið burtur. Summaldur heldur, at konan hevur tikið sær ein annan mann, meðan hann hevur verið burtur, og øði spinnur í hann, og hann út og tekur eina øks, ið liggur í einum úthúsi, og ætlar at beina fyri bæði konuni og hesum manninum, ið hann heldur liggja hjá henni. Summaldur kemur so inn og stillar seg við seingina aftur, men tá vaknar konan og vakir sonin og sigur: "O Jesus náði mær, hvør er hetta fyri ein maður, ið stendur við seingina hjá mær? Tað hevur eingin maður verið so nær song míni, síðan pápi tín Summaldur fór burtur í onnur lond at sigla!" Tá sá Summaldur, at tað var ein stórur smádrongur, ið lá í seingini hjá konu sínari og skilti síðani, at hetta var sonur sín. Hann kundi sostatt, í dárskapi, beint fyri bæði konuni og egna soni sínum. 4
HOYBERADAGUR
Tað var tann dagurin, hoyggið varð borið inn, tað var ein dagur við nógvum mati og einum snapsi eisini, men ikki so nógv drekkarí. Og helt tann maðurin hoyberagildi fyri teimum fólkunum, ið høvu hjálpt til við at hoyggja og fáa hoyggið inn. Tá varð etið kjøt og sopin sagosuppa ella saguvellingur við sukuri omaná, tað var so ógvuliga væl dámt tá á døgum, tann sum fekk sagosuppu var væl fyri, helt hann sjálvur. Vanligt var, at ein át morgunmat og døgurða inni hjá bóndanum ella tí, ið átti hoyggið, og nátturðin varð borin út í húsini hjá hoyberamonnunum. Nátturðin var vanliga sagosuppa, og tað varð vanliga kókað so nógv, at øll í húsinum fingu nátturða burtur av tí. Hetta fortaldi Jákup í Stórustovu, men omma hansara hevði sagt, at tá ið hon var ung, bóru tey vanliga døgurða út í húsini eisini, og var tað vanliga blóðmørskeppur. Tí hoyggið var vanliga ikki borið fyrr enn fjallið var gingið, tí oftast gjørdu teir stórar desir fyrst hjá teimum, ið høvdu nógv hoyggj. Hoyberalønin hjá bønarmonnunum, sum teir vórðu róptir, segði omma Jákup, var vanliga eitt hálvt krov. Men seinni, segði Jákup, visti hann einki um, at nakar tók løn fyri at bera hoyggj, tá bóru teir meira upp á gerðabýti. 1
BÁTSGILDIR
Bátsgildi varð hildið av teimum, sum hildu bát fyrr í tíðini, tað varð vanliga hildið um heystið, helst um tað tíðina, tá ið kjøtið var ræstnað og upp á tað besta, tí tað varð etið ræst kjøt, og tá varð altíð brennivín skonkt eisini. Jóhannus hjá Lona-Jógvani segði, at hann mintist serliga, at gróthúsmenninir høvdu bátsgildir á hvørjum ári, og helst vóru tað teir, ið hildu hendan siðin longst í bygdini. 1
ERVI OG BARSIL AVLAGT
Fyrr høvdu teir altíð ervi, tá ið onkur var deyður, og barsil eftir barnadóp, men hesir siðir vórðu avlagir, tá ið "breyðkortið" kom undir fyrra heimsbardaga (1914-18), og varð hetta ongantíð tikið upp aftur í Sørvági. Nú hava tey bara eitt lítið gildi, tá ið eitt barn er doypt, og faddrarnir og tey nærmastu verða boðin. Fyrr gekk tað ofta eitt hálvt ár, áðrenn barsil varð hildið, men tað var vanliga ikki brennivín í barsli. Tað varð oftast kókað kjøt og sagosuppa.
Til ervi kundi ofta nógv brennivín vera, og ikki mundi skilið altíð vera av tí besta, og man hetta vera ein av høvuðsorsøkunum til, at hetta varð avlagt. Seinni í tíðini hevur tað meira verið siður, at uttanbíggjarfólk og tey nærmastu verða boðin til ein drekkamunn og smyrjibreyð, ella líknandi, eftir jarðarferð. 1
BRÚDLEYP
Brúdleyp varð hildið, sum ráðini vóru. Var tað bóndahús, har nógv jørð var, so varð hildið stórt brúdleyp, har var vanligt, at øll bygdin varð boðin í brúdleyp, men tað størsta brúdleypið, sum menn í Vágum vita frá at siga, var, tá ið Jógvan Elias Thomsen í Sandavági giftist, tá varð øll oyggjin boðin, og tað mesta av Vestmanna við. Hetta brúdleypið stóð í átta dagar.
Menninir gingu vanliga hús úr húsi at bjóða í brúdleyp, tað var ein maður, ið var biðin av brúðarparinum til hetta, summir høvdu tað upp á rím, tá ið teir bjóðaðu í brúdleyp. Seinni varð hetta avlagt, og varð tað tá bara sligið upp onkustaðni, har tað sást væl, at øll eru vælkomin.
Brúdleypsmaturin var kjøt. Vanligt var í Sørvági, at latin varð "brúdleypsseyður". Tað varð latin ein geldseyður av hvørjum hagapartinum, hetta var áðrenn 1900. Teir fingu seyðin á rættini, til brúdleypið, teir, sum giftust. Tað sigur okkum eisini, hví vit síggja í kirkjubókunum, at nærum øll brúdleyp vórðu hildin um heystið.
Tað var stórt arbeiði at fyrireika eitt brúdleyp tá í tíðini. Seyðurin skuldi flettast og tilgerast, og nógvir kokkar vóru. Brennivín mátti altíð vera. Við hvørt høvdu tey eisini oksakjøt til brúdleypini, tá ið tað vóru stór brúdleyp. Tað var rættiliga vanligt hjá jarðareigarum. Tá borðhaldið var liðugt, varð brúðardansurin dansaður. Tað vóru fastar vísur, ið kvøddar vórðu, teir kvóðu altíð "Brúðarvísuna" fyrst; í brúðardansi dansaðu øll hattleys, tá dansaði eingin maður við húgvu. Aftan á brúðarvísuna varð vanligt í Sørvági at kvøða "Kong Hans", seinni hava tey annars nýtt "Harra Pætur og Elinborg", eftir tað varð vanliga kvøðin "Fisken tager sin føde i vand". 1
FØROYSKI DANSURIN OG DANSISTOVUR Í SØRVÁGI
Umframt tað, ið er nevnt undir "Brúdleyp" viðvíkjandi kvøðing, kann nevnast um dans og kvøðing í Sørvági, at tað varð altíð dansað hattleyst í Sørvági til "Norsku løvu" og "Vesterbæk", tí tær vóru hildnar at vera so syrgiligar vísur. Í Sørvági var væl statt við kvøðarum. Í gomlum døgum høvdu menninir hvør sítt kvæði og hvør sína vísu at kvøða, tá ið dansur var. Løðu-Jógvan var ein sera góður kvøðari, hann kvað altíð "Fuglakvæðið", hvørji jól kvað hann alt Fuglakvæðið á tamb, sjálvt um hann var lágmæltur maður, so gekk dansurin so væl, at tú kundi væl hoyra hann kvøða. Frá tíðliga í 1900-talinum kunnu nevnast kvøðarar í Sørvági, so sum: Pól Niklái hjá Hans Paula. Hann varð sagdur at vera sera góður og harðmæltur kvøðari, hann plagdi altíð at kvøða "Brúðarvísuna", og hann kvæð fast "Kong Hans" aftaná. Jóhannus hjá Lona-Jógvani hevði eisini so sera gott mál at kvøða, og Dia í Gróthúsinum var eisini góður kvøðari. Hann plagdi at kvøða "Gøtuskeggjar" og var tann einasti í bygdini í síni tíð, sum kvað hetta kvæði og dugdi tað alt. Mýru-Jákup kvað altíð "Runsuvalsstríðið". Harald hjá Mariu var ein sera góður kvøðari, og hann kvað, so leingi sum hann livdi, og dugdi nógvar vísur og nógv kvæði, sum hann kundi kvøða úr enda í annan, hann plagdi ofta at kvøða "Harra Pætur og Elinborg". Annars kvøddu teir m.a. "Stærke Tidrik" o.a. vanlig kvøld og tættir, men til gildir vóru tað altíð kvæðini, ikki fyrr enn seint út á náttina, tá ið tað mesta av fólkinum var farið, tá kundu teir kvøða tættir og enntá sovorðið sum "Hjalmar og Hulda", tá ið tað leið móti morgni, og tá kundi eisini okkurt av konufólkunum taka til at kvøða. Annars var okkurt konufólk, ið var sera raskt at kvøða, m.a. Skælings-Sunnuva var líka røsk sum nakar maður at kvøða, og hon kundi kvøða kempuvísu aftan á kempuvísu sum ongan ting, hon var eisini ein áhugaður dansari til føroyskan dans. Men eftir at hesi og onnur við teimum eru deyð, trokaði enski dansurin tann føroyska dansin burtur, og hann var satt at siga burtur í nógv ár, til Vága Dansifelag kom, har nakað av hesum varð tikið upp aftur, tó í heilt øðrum líki enn fyrr, sjálvsagt. Við tað at áðrenn var tann føroyski dansurin tann almenni, vanligi dansurin, ið dansaður varð í dansistovunum.
Tann føroyski dansurin var av tí allar besta í Sørvági, verður sagt. Tað kundi koma fyri, at teir kvóðu tættir, m.a. "Jákup-Sibbi" ella "Brókatátt" o.l. Tað plagdu teir at kvøða nokk so ofta, men tað var vanlig sunnukvøld, ikki høgtíðskvøld. Um vit skulu nevna onkran tátt, so kann nevnast, at einaferð var ein táttur yrktur um mykinesmenn, og ein mykinesmaður, onkur úr Stallhúsinum, yrkti so aftur ein tátt um sørvingar, men mykinesmenn tordu ongantíð at kvøða hann, meðan sørvingar hoyrdu, tí teir óttaðust fyri, at um sørvingar hoyrdu hann, so sluppu teir ikki aftur á Vágoynna, so vildu sørvingar ikki føra teir. Sagt varð, at tann, sum yrkti táttin um mykinesmenn, var Antinis á Liða Úti í Húsinum í Sørvági (Hús 14). Hetta má so hava verið í seinnu helvt av 1700-talinum, hesin tátturin varð yrktur, tí Antinis doyði í 1801 sum gamal maður. Hesir tættirnir eru ikki til longur, bert frásagnir um teir. Óivað vóru teir ongantíð niðurskrivaðir, bara goymdir í minninum. M.a. var í táttinum, at mykinesmenn brúktu súlumaga til kálk, og tað toldu teir ikki at hoyra, so sørvingar fingu "móttátt", har sørvingar vórðu róptir "Geldiskorardýsarnir". "Dýsar" eru eitt slag av trøllum. Men hesir tættir fullu so burtur og vórðu gloymdir seinni.
Smábørn sluppu ikki í dansin, so tey plagdu at dansa niðri á Breiðagrasinum, niðan fyri Oyruna. Tey sungu sovorðnar smáar vísur sum t.d. "Munken går i enge så lange som en dag", sum børnini kundu duga at kvøða. Soleiðis lærdu tey at dansa og kvøða, tá ið tað skýmdi, fóru tey til hús, var tað mánalýsi kundu tey dansa eitt sindur longur, hetta var rættiliga vanligt fyrr. Eisini er sagt frá, at undir fyrra heimsbardaga (1914-18), var petroleumsneyð, tá dansaðu tey vaksnu niðri á Breiðagrasinum, tí einki ljós fekst til dansistovuna. Ta tíðina vórðu nógvir tættir yrktir runt um í Føroyum, eisini politiskir tættir. Summir av teim táttunum eru kendir enn, t.d. "Í Gøtu ein dag" o.s.fr.
Tey gomlu húsini, ið dansað varð í, vóru hjá Eppi Lenu, har dansaðu tey í roykstovuni hjá henni, tey rindaðu 10 oyru fyri veturin, har dansaðu tey frá um 1860 til u.l. 1875. Annars dansaðu tey í ymiskum húsum, ikki nøkrum føstum, til rættilig dansistova varð bygd, ið var brúkt til dans burturav. Tann fyrsta rættiliga dansistovan, ið varð bygd til at dansa í, stóð uppi við Pæturslið, tann dansistovan hevði slætt tak; hon varð bygd um 1875 og varð brúkt til ár 1900. Millum 1900 og 1903 var eingin dansistova, tá dansaðu tey í handilskjallaranum hjá Mattiasi á Kelduni, verður sagt. Tá varð trægólv lagt á í kjallaranum har til hetta endamálið, og er tað á enn. Tann næsta dansistovan varð gjørd í hinum endanum av bygdini, uttan fyri kirkjugarðin, í 1903, árstalið stóð uppi yvir hurðini á henni. 1
FØSTULÁVINTSHALD FRÁ MITT Í 1800-TALINUM
UPP TIL FYRST Í 1900-TALIÐ
Sagt er frá Paulinu í Búðini (1853-1947) um føstulávintshald miðskeiðis í 1800-talinum í Sørvági, tá ið Paulina var ung. Tey fingu ein mann úr Miðvági, sum tey róptu Deyði-Jógvan, at koma til Sørvágs at ganga grýla, tað var ein av fyrstu døgunum í føstuni. Tey gjørdu andlitið á honum svart við ími, og so skóru tey nógvan blaðtara og ballaðu hann inn í hendan taran og í svørt seyðaskinn og svarta ull, so tað sá út sum stórt hár, so hann sá út sum "hin grái" sjálvur, og hann sá heilt tjúkkur út eisini, so gingu tey við honum og ringdu við tveimum kongum fyri honum, tá ið hann kom til hvørt húsið. Hann fór inn í hvørt hús, og har fekk hann eitt stykki av kjøti í hvørjum húsi, har sum tey áttu nakað. Børnini vóru øll líka bangin, tá ið Deyði-Jógvan gekk, og vóru øll inni. Teir trýstu hann inn gjøgnum dyrnar á húsunum við øllum skinnunum, ullini og taranum.
Hesin Deyði-Jógvan hevði tvey børn, annað nevndist Rakul og hitt Óli. Hvussu hann fekk navnið Deyði-Jógvan, segði hon, at tað var einki ringt navn. Tað kom seg soleiðis, at Jógvan hevði tænt hjá einum bónda í aðrari oyggj sum húskallur, og hann var altíð álítandi og raskur og gekk eisini burtur í haga fyri bóndan. Einaferð eitt summarið, nú finnur hann eina kvígu hjá bóndanum, sum er deyð, hon er dottin um rygg, og hann tók kvíguna upp á ryggin og bar hana heim til hús. Tá segði bóndin við hann: "Tú ert sterkari enn deyðin". Men hann var fátækur maður, tí gekk hann runt og bað mat og annað, og hetta, at ganga grýla, gav honum nógv kjøt, tí sum sagt, allastaðni har tey áttu ein bita, lótu tey.
Annars minntist Marianna í Stórustovu (1891-1976), tá ið tey gingu grýla um 1900, at tá gingu børnini vanliga sjálvi grýla, tey gingu týskvøld í føstu, mikudag gingu tey ikki, tí mikumorgun fóru tey altíð tíðliga í kirkju; tey fóru í kirkju í Sørvági, áðrenn teir fóru til útróðrar (seinni fóru tey so at hava kirkjugongdina um kvøldið). Tá tey fóru í kirkju um morgunin, máttu børnini hava skúlatingini við sær í kirkju, tí í kirkju skuldu tey, og fóru so beina leið í skúla eftir kirkjugongd, niðan við læraranum, sum í hennara tíð var Lias í Bø og seinni Hans Marius. Teir vóru altíð í kirkjuni við sjálvir, og menninir fóru so til útróðrar. 3
FEIGDARDJÓR Á SJÓNUM
Ikki mátti heitið ravnur nevnast á útróðri, men hann skuldi nevnast gorpur. Ravnur var illa umtøktur bæði á landi og sjógvi, tann, sum kallaði hann ravn undir veiðu, varð átalaður. Ikki mátti heldur heitið kráka nevnast á útróðri, men fjatla kundi nevnast ístaðin. Ikki mátti roykur nevnast á útróðri, men at tað "vesar illa har", ein fekk átalu um ein nevndi orðið roykur. Ikki varð dámt heldur at síggja kóp framman fyri bát, tað varð ikki tikið sum gott tekin, men var hann aftan fyri tvørs, so bilti ikki, hilduteir gomlu. Annars varð æða eisini roknað sum eitt feigdardjór, fór æða at flúgva tíðliga á morgni, so boðaði tað frá, at tað fór ikki at verða ein góður dagur til veður. Sagt verður annars, at æða fer vanliga at flúgva upp undir vind. 2
VAÐANSGILDIR
Tað var vanligt fyrr, at ungur maður, sum var á útróðri og fekk kalva fyrstu ferð, skuldi bjóða í gildi, serliga var tað tann nærmasta ættin og kenningar, ið vórðu boðin, og bátsfelagarnir sjálvandi. Og har varð bæði matur og brennivín boðið. Tað var næstan sum eitt lítið brúdleyp í valahúsum, men hjá øðrum var tað meira við "máta", men tað var tó ein góð veitsla. Og hetta varð roknað sum plikt og skylda, og um tað var onkur, sum ikki gjørdi hetta, varð hann útspottaður og forfylgdur, og tað kundi ganga eitt heilt ár, at tey søgdu við hann, at hann hevði fingið kalva og hevði ikki hildið gildi. Annars var onkur, sum ikki helt gildi, men gav hinum bátsmonnunum einar tríggjar fløskur av brennivíni, so var alt í lagi. Í tílíkum gildi var vanligt, at ein át, drakk, og viðhvørt varð farið upp á gólv eisini.
Vit kunnu nevna tvey dømir. Fyrra dømi er, tá ið Keldu-Jákup fekk kalva fyrstu ferð. Mattias hevði tveir deksbátar, "Rap" og "Shønning", báðar bátsmanningarnar vórðu bodnar við, umframt fólk í grannalagnum og vinir og kenningar, so tað varð ein stór veitsla. Annað dømi er, tá ið Tummas Jákup í Búðini, sum hevur sagt frá hesum, fekk kalva fyrstu ferð. Tá lat hann bátsmonnunum tríggjar fløskur av brennivíni, tí mamman dámdi ikki at fáast við at halda vaðansgildi. Hetta var góðtikið av bátsmonnunum.
At hava vaðansgildir var ikki bara siður í Sørvági, men um allar Føroyar vórðu tílíkar veitslur hildnar. Kalvi var sjálvdráttarfiskur, men varð vanliga býttur sundur, um tað var stórur kalvi. 2
LØGASTEINARNIR OG GOMLU BRÚGVARNAR Í SØRVÁGI
Í gamlari tíð vóru bara løgasteinar at ganga eftir, tað vóru hampuliga stórir steinar, flatir omaná, tað varð borað hol rundan um teir í helluna, so vórðu jarnkílar settir rundan um steinarnar, so teir ongan veg fóru. Hesum steinunum gekk ein so eftir, somuleiðis var um Kirkjuánna, at ganga í kirkju, líka upp til um hálvt 1800-talið.
Tá varð ein plankabrúgv gjørd bæði um Stórá og Kirkjuánna, men hvat ár hetta hevur verið, veit eingin nú. Tá vóru heldur eingir vegir nakrastaðni, bert traðkaðar gøtur, m.a. var traðkað gøta út á Bakka. Um Skipáirnar vóru somuleiðis eisini bara løgasteinar, og kundi tað tí mangan vera ringt at ganga um, tá menn fóru tíðliga til útróðrar, áðrenn ljóst varð.
Einaferð tíðliga í hesi øldini varð ein grótbrúgv gjørd um Stórá. Hetta var helst í 1912, tá ið tann seinni rópti Ovarivegur varð gjørdur, ið var vegurin út á Bakka. Tað var Haraldur á Sjómansheiminum í Miðvági, ið stóð fyri arbeiðinum at laða hesa brúnna. Tað var ein smøl brúgv, sum gekk upp í spíss í miðjuni, soleiðis gjørdu teir brýr tá.
Í 1942 tóku bretar hesa brúgv burtur og gjørdu nýggja tvísporaða brúgv, og er tað brúgvin, ið verður brúkt í dag. Løgasteinarnir um Stórá vóru nakað ovarlagari enn brúgvin varð gjørd. Løgasteinarnir vóru um ánnað yvir av Hálvdanshúsi.
Vegur varð gjørdur út á Stengur um hetta mundið, og gekk hann út til bøgarðarnar, uttan fyri har Grótholið seinni kom at vera. Um somu tíð, í 1912 ella stutt eftir tað, vórðu eisini tvær líknandi smalar brýr gjørdar tvørtur um Skipáirnar. Tær vórðu so eisini gjørdar av nýggjum av bretum í 1942. 6
MJØLTUNNAN
Søgn er um ein sørving, ið nevndist Ólavur, hann hevði keypt eina mjøltunnu í býti fyri hosur og onnur ullint ting frá einum hollendskum loynikeypskipi. Hann setti tunnuna á land á helluni uttan fyri Urina, uttan fyri Klyvar. Hendan hellan fekk eftir hetta navnið Mjøltunnan. Hetta var í tí tíðini, tá ið stórur hungur var í Føroyum, og tørvur var á mjøli og korni. Ólavur varð uppdagaður og varð klagaður til sýslumannin fyri loynihandil. Hetta var álvarslig ákæra tá í tíðini, ið kundi hava harða revsing við sær. Ólavur hevði einaferð áður fingið dóm fyri okkurt minni brot, og tá ið hann hoyrdi, at hann var klagaður, væntaði hann sær harða revsing, tá ið hetta var annað brotið, kanska fongsul á Bremerhólmi ella deyðadóm, og bæði høvdu givið sama úrslit. Hann gjørdi tí av at fara umborð á hollendska skipið og slapp sær avstað við tí. Eingin hoyrdi nakrantíð frá honum aftur, og hann kom sum vera man ongantíð aftur. 5
RUSSARASKIPIÐ
Eitt heystið millum 1800-1805 kom eitt russiskt herskip frá Arkangelsk ella har um leiðir inn á Sørvág. Bíggjarmenn høvdu verið á fjalli Uttangarðar og vóru júst komnir í rætt. Meðan teir eru í rættini loysir skipið eitt skot av, og samstundis rør ein bátur frá skipinum inn at landi. Tá ið báturin kemur inn at støðni í Bø, siga skipsmenninir, at teir vilja hava los. Elsti maðurin á rættini, Gamli-Gutti róptur, varð av fjallmonnunum valdur at losa skipið inn á tryggan akkersbotn. Skipið hevði fingið róðurskaða, sum teir máttu fáa umvældan, áðrenn skipið kundi halda leiðina fram, søgdu teir fremmandu.
Gamli-Gutti var av fjallgonguni og arbeiðinum á rættini blivin bæði vátur og skitin, men hann mátti umborð, so sum hann stóð og gekk. Tá hann var komin umborð, lótu teir hann úr frá topp til tá, vaskaðu honum og lótu hann í sjómansklæðir. Ikki kendi hann seg væl, tá ið hann hugdi niður at sær at hesum undarligu klæðunum, teir høvdu klætt hann í, hann var heilt umbroyttur. Men hann losaði so skipið inn, og varð tað lagt fyri akker úti á Nakki. Akkerið varð slept og ein endi varð settur inn á land og festur í ein stóran stein til støddar sum ein hjallur, og har lá so skipið eina tíð.
Men Gamli-Gutti kom ikki í land aftur av skipinum. Bíggjarmenn byrjaðu at óttast, at russararnir høvdu beint fyri honum. Átta mans róðu so annan dagin út til skipið og spurdu eftir honum. Ein yvirmaður svaraði, at Gutti lá og svav. Við hesum boðum róðu teir so at landi aftur. Tá skuldi ein av monnunum taka til orða: "Langur man svøvnurin fara at vera hjá gamla", og turkaði samstundis eyguni við troyggjuermuni. Men stutt eftir kom Gamli-Gutti tó í land aftur.
Nakað eftir hetta kom stormur av landsynningi, og skipið dróg hendan stóra steinin, tað var fest í, u.l. 10 favnar út frá landi. Skipið varð síðan lagt inni undir Skipáunum, tað verður sagt, at har var nógv djúpari fyrr enn nú. Akkerini vórðu slept, og ein sverur endi varð rógvin út eftir inn á land og settur fastur í Ringin. Hetta fyri at skipið, um illa vildi til, ikki skuldi reka so langt heim, at teir ikki sluppu leysir aftur.
Ringurin stóð millum Mikkjalsaneyst og Hálvdanshúsneyst, heldur nærri Hálvdanshúsneystinum (á leið stutt uttanfyri har Ísvirkið er í dag). Tað var ein fortoyningsringur. Hann varð eisini róptur Kongurin ella Russararingurin/kongurin, verður sagt. Onkur sigur, at russararnir skuldu gera hann, men mest hugsandi er tó, at myndugleikarnir hava latið hann gera, og at hann er væl eldri enn hetta. Vit lesa í bókini "Indberteninger fra en reise i Færøe 1781 og 1782", um ein fortoyningsring, ið Kongligi handilin einaferð hevði latið gera á Sørvágsfirði, og er hetta helst tann sami. Tá ið bryggjan varð útbygd, fór hesin ringur undir heilt og sæst tískil ikki longur.
Tummas í Eyðansstovu í Sandavági, ið var góður smiður, varð boðsendur at koma út til Sørvágs at gera róðrið aftur. Skipið varð lagt við afturendanum inn móti sandinum. Hetta gekk væl, men skipið hevði so mikið av øðrum skaða, at tað varð liggjandi her fyri veturin.
Tað vóru heilt nógvir mans við hesum skipinum, og tað hevði fangar umborð eisini, segðist, so har vóru møguliga einir 200-300 mans. Tað man hava tykst øgiligt fyri fólk tá, tí við fólkateljingina1801 vóru ikki meir enn 86 fólk í Sørvági. Nakrir búðu í landi beint oman fyri, har skipið lá, við Skipáirnar, teir høvdu laðað sær smáar smáttur at búgva og arbeiða í; einki sæst til hesar longur. Farmurin hjá teimum var rugur og lýsi. Teir gjørdu sær eina myllu við húsið at mala korn í, hon var drivin við vatni. Teir løgdu sliskur niðan gjøgnum ánna. Hendan myllan stóð uttan fyri heimaru Skipánna, beint oman fyri har húsini hjá Jesari í Búðini seinni komu at standa. Hendan myllan stóð líka til fyrst í tríatiárunum og virkaði enn tá, sjálvt um eingin nýtti hana. Smádreingirnir plagdu at spæla har og fáa mylluna at mala. Inni í mylluhúsinum var eisini ein hondkvørn. Hendan myllan er ikki til longur, men stóru myllusteinarnir eru til enn. Sagt verður, at seinni komu tey Úti í Stovu at eiga stórsta partin av stóru myllusteinunum og tey Úti í Stórustovu áttu 1/8 part, og onkur annar átti nakað. Jørgin Úti í Stovu mól korn við hesi mylluni undir fyrra heimsbardaga, tá ið lítið korn var at fáa. Seinni hava myllusteinarnir í nógv ár ligið í einum hjalli hjá teimum Úti í Stovu. Onkrir bókstavir, helst russiskir, eru á steinunum, verður sagt.
Til allar hesar menn kravdist nógvur matur, og áðrenn hendan myllan var klár, vildu teir hava sørvingar at mala korn fyri seg. Allar hondkvørnir og myllur máttu ganga, og tær raskastu kvinnurnar skiftust um at mala á hondkvørn. Tá var siður, at konufólk mólu við hondkvørnunum. Sum løn fyri hetta arbeiðið fingu sørvingar 1/3 av mjølinum, teir mólu, og hetta vóru teir væl nøgdir við. Hetta mjølið róptu tey russararug.
Ein bíleggaraovnur á jarnfótum frá hesum skipinum, sum teir høvdu brúkt í landi, var til enn í tríatiárunum. Hann er tó helst ikki til longur. Anna, kona Hoyvíks-Hannus var ein av teimum, ið mól russararugi á hondkvørn fyri teir, sigst.
Sagt er, at russararnir gingu altíð í gásagongd, tá ið teir fóru onkustaðni. Tað einu ferðina, teir fóru til Miðvágs, var gongan 1/4 míl long; tann fremsti var uppi á Varða, og tann síðsti var enn úti við skipið. At teir hava gingið í gásagongd er tó skilligt, tí tá vóru bara smalar gøtur at ganga eftir.
Einaferð gingu teir til Sandavágs at keypa mat, tí teimum tørvaði mat, og sørvingar høvdu ikki nokk at selja teimum. Sandavágsmenn søgdu, at halin av monnum var so langur, at hann strekti seg frá Tváttá og niðan á Leitið, ið er góðar 200 metrar. Teir keyptu kjøt, høsn, viðskera og annan mat. Hetta var, tá ið Johan Michael Lund var løgmaður (løgmaður 1786-1805). Alt, sum teir keyptu, varð uppskrivað, seinni fekk løgmaður allan peningin sendandi fyri keypið at býta út millum sandavágsmenn, ikki eitt oyra restaði í.
Eftir hvat søgnin sigur, so er ein av hesum russarunum deyður her og grivin í kirkjugarðinum í Sørvági, og varð hann grivin beint uttan fyri kirkjuna. Har var ein lítil lægd fyrr, og varð hon nevnd Russaraholan. Hesin russarin stendur ikki førdur upp í kirkjubókina fyri Vágar, so helst hava teir grivið hann sjálvir. Annars søgdu tey gomlu fólkini, at hesir menninir vóru sera hampiligir menn, teir fóru avstað aftur um várið, eftir at hava umvælt skipið um veturin.
4 / 5 / 6 / 12 / 13
SJÓGANGIR
Hansina í Stórustovu (1834-1926) segði frá, at hon hevði hoyrt sum ung, at einaferð, helst í 1700-talinum, var so stórur sjógangur í Sørvági, at sjógvurin kom líka niðan á Líttluegg, tað er oman fyri Gamlaskúla.
Tann 5.3.1913 var ein veldigur sjógangur í Sørvági. Sjógvurin kom líka niðan á Konshylstúgvuna og niðan um húsini hjá Jákup Paula í Gomlustovu. Hetta var áðrenn Niðarivegur var gjørdur og nýggja brúgvin um Stórá. Annars var tað eitt sindur lægri niðast í Stórá fyrr, enn tað er nú, við tað at bretar fyltu nakað upp har. Gamla brúgvin, ið var um Stórá tá, var øll undir. Tað verður sagt, at tað fløddi so nógv í Sørvági, sum menn ikki vita um, hvørki áðrenn ella aftaná, og mugu vit siga: Guð forbjóði at tað verður aftur. Flóðin var so høg, at sjógvurin stóð upp á meir enn hálva grundina á húsunum hjá Klæminti. Allur Dunga Sandur, Oyran og nógv av kirkjugarðinum -alt var undur í sjógvi. (Var tað í dag, stóð fótbóltsvøllurin og hálv dansistovan, niðari vegur úti á Lið og kanska ovari við, har hann er lægstur, fyri ikki at tala um bryggjuna og allar bygningarnar har og bátahylin, alt vildi verið undir í sjógvi). Tey hjá Klæminti høvdu kúgv, sum fólk flest tá í tíðini; tiltikið er, at tey máttu taka høvdið á kúnni upp gjøgnum lemmin, so at kúgvin ikki skuldi drukna í kjallaranum, so høgt stóð sjógvurin. Sagt verður eisini, at húsini hjá Mikkjal Paula, úti á Bakka, vórðu tikin út á sjógv av rennisjónum og húsini hjá Suðuroyar-Dánjali úti á Lið, fuku niðan av grundini um morgunin í lýsingini av stormi hendan dagin. Sagt verður, at menn funnu kongafisk skolaðan upp á land, heilt uppi á Konshylstúgvuni. So hetta sigur okkum, at tað hevur verið ein heilt óvanliga høg flóð. 4 / 6
ALDAN
Tann 14.8.1916, hetta var um kl.14, tað var av besta veðri og slætt var í sjónum, nógv børn høvdu stutt áðrenn spælt á sandinum og vóru akkurát farin inn at fáa sær døgurða, ið plagdi at vera um hesa tíðina tá í tíðini. Tá reistist knappliga ein stór alda, og hon kom inneftir, hon legði allan sandin undir og skolaði líka niðan í kirkjugarðin. Tað sá út, sum at aldan kom upp úti við Marrubakkan. Gomlustovu-Jákup, ið var á útróðri tann dagin, segði, at teir merktu einki til nakað úti á havinum, sama søgdu hinir útróðrarmenninir, so hetta var bara inni á vágni. Høvdu børnini ikki verið farin av sandinum júst tá, høvdu ivaleyst fleiri av teimum skolað út, og tað hevði verið ein stór vanluka. 4
HVALASTØÐIN Í SELVÍK
Mánaðarskiftið mars-apríl 1902 kom norska farmaskipið "Viking" og norski hvalabáturin "Norddeble" á Sørvág við manning, útgerð og byggitilfari til eina hvalastøð. Lendi at byggja á høvdu norðmenn leigað frá Úttriðingseigarum. Teir bygdu fyrst eina smiðju, har arbeiðsfólkið búði tað fyrstu tíðina. Sørvingar fegnaðust um, at hvalastøðin varð bygd, tí teir væntaðu sær arbeiði har og eisini fekst nú feskt tvøst, men summir stúrdu fyri tí nógva deyminum, ið fór at standast frá hvalastøðini inn yvir bygdina, tá ið ættin lá inn eftir fjørðinum, og at lýsi fór at reka inn á sandin og dálka hann. Hvalastøðin var longu klár og tikin í brúk í juni 1902. Norðmenn høvdu bygt nýggjan hvalabát til støðina, og fekk hann, sum vera man, navnið "Selvík". Norðmaðurin Mikkelsen átti hendan bátin. Føroyingar førdu eisini hendan bátin, í 1904 førdi Christian Petersen í Gásadali "Selvík", og seinni hetta árið førdi skopuningurin Niels í Búri "Selvík" og helst í fleiri ár frameftir. Annars vóru tað helst eisini aðrir hvalabátar, ið lótu hvalir til hvalastøðina í Selvík, av tí at tað vóru fleiri norskir hvalabátar í Føroyum um hetta mundið, men tað vóru eisini aðrar hvalastøðir, m.a. tann við Streymin. Hvalastøðin í Selvík varð smb. frásøgn niðurløgd í 1920-árunum. Annars stendur eitt sindur afturat um hvalastøðina í Selvík, og hvat ið varð av henni, á bl.s. 176-177 í bind I.
17 / 18
Keldur til "Ymiskt":
1. Jákup Johansen. 2. Tummas Jákup Thomasen. 3. Marianna Haraldsen. 4. Jóhan á Ørg. 5. Herluf Jacobsen.
6. Óla Hans Hansen. 7. Lena á Ørg. 8. Malmberg Simonsen. 9. Heini Zachariasen. 10. "Sær er siður á landi" R.Rasmussen. 11. "Miðvinga Søga" M. á Ryggi. 12. "Sandavágs Søga" L. Petersen. 13. "Søga og søgn" A. Weihe. 14. "Føringatíðindi. 15. "Men Gud gav vøkst" S. Berghamar. 16. Ymisk skjøl. 17. "Tingakrossur". 18. "Føroya siglingarsøga" Páll J. Nolsøe. 19. Elly Olsen. 20. Pauli Jacobsen. 21. Gunnar á Toft. 22. Palli Haraldsen.
..........


c: text/html

text:
Sydney
Sydney er býur í Avstralia. Á føroyskum verður býurin ofta nevndur Sidney. Sydney er størsti og elsti býurin í Avstralia. Hann varð bygdur í 1788 sum ensk fangalega við einum 1500 fangum. Nú búgva yvir 4,6 mió. fólk í Sydney. Býurin er bygdur báðumegin ein langan fjørð og hevur tí eina góðan skipahavn, og hagar koma skip úr øllum heimsins londum. Hann er tí ein stórur handilsstaður. Býurin er við Port Jackson, ein øgiliga stór náttúruhavn, sum m.a. Sydney Harbour Bridge gongur um tætt við Operahúsið. Sydney er eisini stórur ídnaðarstaður; hann stendur ímillum teir stóru stálvirkisbýirnar Port Kembla og Newcastle. Í Sydney er triðingurin av øllum landsins ídnaði; har gera teir vognar, jarnbreytir, traktorar, lastbilar, kranar, landbúnaðaramboð, skip og annað, og har eru eisini stór ullvirki, mjólkarvirki, slaktihallir og leðurvirki. Stór kolanám eru tætt við býin, og nógv kol umframt annað, sum flutt verður út úr Avstralia, verður skipað inn í Sydney. Sydney er týðandi ídnaðar- og ferðamannabýur.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Demokratiski Flokkurin
Demokratiski Flokkurin (enskt: the Democratic Party) er ein liberalur flokkur, annar av báðum størstu flokkunum í USA (hin eitur Republikanski Flokkurin). Limirnir verða nevndir "demokratar". Demokratiski flokkurin er ein vinstrahallur, progressivur og liberalur flokkur. Demokratarnir arbeiða fyri tíðina fyri fríari heilsuskipan til øll, fyri størri eftirliti við skotvápnum, fyri at enda Stríðið móti yvirgangi, javnstøðu fyri samkynd, at lata Guantanamo aftur, teir arbeiða fyri at stuðla rættinum til fría fosturtøku og at so arbeiða tey við at seta meira inn fyri at forða fyri globalari upphiting. Demokratarnir eru fyri at hækka skattin, men teir vilja ikki skerja tær almennu útreiðslurnar líka nógv sum republikanararnir.
Kend nøvn hava verið forsetarnir Franklin D. Roosevelt, Harry Truman, John F. Kennedy, Jimmy Carter og Barack Obama.


text:
Pálmasunnudagur
Pálmasunnudagur hevur navn eftir teimum pálmagreinum, ið fólk breiddu á vegin, tá Jesus reið inn í Jerúsalem á einum asna. Í krígstíð reið kongur á hesti, men í friðartíð var asnin vanliga nýttur. Jesus reið á einum asna; hetta merkti kanska, at hann kom við friði. Hetta er byrjanin til páskavikuna, sum eisini verður nevnd dymbildagavika ella stillavika.
Bíbliusøgan[rætta | rætta wikitekst]
Pálmasunnudagur, verður hildin til minnis um hesa hending:
"Jesus visti, at tíðin nærkaðist, at hann skuldi doyggja. Hann bað lærusveinar sínar fara eftir einum asna og fylinum hjá tí. So reið Jesus inn í Jerúsalem. Hetta var tekin um, at hann kom við friði. Ein fjøld av fólki stóð fram við vegnum í Jerúsalem og heiðraði hann sum kong. Í virðing fyri Jesusi, tóku tey pálmagreinar av trøunum og løgdu á vegin. Somuleiðis yvirklæði teirra. Tey róptu: – Hosianna, Dávids sonur! Vælsignaður veri tann, ið kemur í Harrans navni! Hosianna í hægsta himli!"
- Úr Matt. 21,1-12.


text:
Kristiansand
Kristiansand er fimti størsti býur í Norra og høvuðsstaðurin í suðurlandinum. Býurin er handils- og samferðslumiðdepilin í suðurlandinum og hevur sera gott buss, tok og ferjusamband við restina av Norra og útlandi. Kristiansand er m.a. kendur sum blómubýurin í Norra, har meira enn 20 000 summarblómur eru at síggja í miðbýnum hvørt summar. Í norðara partinum av Kristiansand er m.a. gamli sjarmerandi býarparturin Posebyen, ið hevur størstu samling av gomlum træhúsum í Norðurevropa. Miðbýurin í Kristiansand kallast Kvadraturen. Høvuðsgøtan eitur Markensgate; har eru eisini áhugaverdar síðugøtur, so sum Skippergata og Dronningensgate. Bert fáar kilometrar eystanfyri býin er Sørlandsparken og Sølandssenteret, ið er eitt stórt shoppingsentur við 100 ymiskum handlum. Og umleið 12 kilometrar eystanfyri Kristiansand er vælvitjaði djóragarðurin og stuttleikaparkin Kristiansand Dyre- og Fritidspark.
Í ongum øðrum bý í Noregi eru so nógv fiskiskip, sum í Kristiansand og Ålesund.


text:
Niðurlond
Niðurlond ella Háland ella Holland er eitt kongaríki í Evropa. Í norðri hevur Niðurlond mark við Norðsjógvin, í eystri við Týskland, og í suðri við Belgia.
Niðurlendingar eru kendir fyri at hava víðskygda og frílynta samfelagsáskoðan.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Í 16. og 17. øld sigldu niðurlendskir sjófarar og keypmenn burtur í fjarskotin lond at finna ríkidømi. Niðurlendingar tóku mong hjálond, og niðurlendska hjálandaríkið var úr Landsynningsásia til Norðuramerika. Handil hevur enn stóran týdning í Niðurlondum.
Í 1609 slitu sjey protestantiskir landslutir fyri norðan í Niðurlondum frá Habsborgararíkinum. Í 1650-árunum vóru hesir landslutir vorðnir ovurríkir av handli við Asia og Amerika. Dugnaligir jødar og protestantar flýddu hagar í hópatali úr katólsku londunum Fraklandi og Spania. Frælsa niðurlendska samfelagið eggjaði til, at uppfinningar og hugskot komu út ímillum manna. Vísindamaðurin Christiaan Huygens (1629-1695) gjørdi øll bilsin, tá ið hann avdúkaði, at ljósið flytur seg í bylgjum. Antonie van Leeuwenhoek (1632-1723) varnaðist, hvussu blóðið er sett saman. Múgvandi handilsmenn lótu byggja høg hús, galvarnir vórðu laðaðir sum røkur, og teir bíløgdu listaverk hjá mætum listamonnum sum Rembrandt Harmenszoon van Rijn (1606-1669) og Johannes Vermeer (1632-1675) at hava til prýðis.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Í Beneluks er aktiv deyðshjálp lóglig. Niðurlendska lóggávan sigur, at øll niður til 12 ár kunnu nýta hendan møguleikan [1].
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Um triðingur av Niðurlondum hevur áður staðið i sjógvi. Meginparturin av hesum lendinum verður nýttur sum akurlendi og beiti, men ein fjórðingur av tí er nýtt til byggilendi, vegir og fríøki. Av tí at stórur partur av landinum er ájavnt sjóvarmálan ella undir, er mangan stórur vandi fyri vatnflóð. Til tess at forða fyri hesum eru gjørdar ovurstórar byrgingar, og ógvuliga væl verður fylgt við, hvussu høgt sjógvurin stendur.
Landslutir[rætta | rætta wikitekst]
Størstu býir[rætta | rætta wikitekst]
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Niðurlendingar eru eitt blandað fólk. Mong fólk úr gomlu niðurlendsku hjálondunum í Landsynningsásia og Suðuramerika búsettu seg í Niðurlondum í 1940- og 1950-árunum. Tilflytingin helt fram í 1960-árunum, tá ið mangir fremmandaverkamenn úr Suðurevropa, Marokko og Turkalandi komu til Niðurlanda. Tilflutta fólkið er nú fimtingurin av fólkinum í teimum stóru býunum. Niðurlendingar eru erpnir av frílynta tilflytara- og flóttafólkapolitikki sínum.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Mong fleirtjóðafeløg eru niðurlendsk, og vinningurin hjá hesum feløgum er helvtin av inntøkum landsins. Havnin Europoort í Rotterdam í Niðurlondum er ein tann størsta havnin í verðini. Higar koma bæði rávørur og lidnar vørur úr øllum heimi, til dømis stórar nøgdir av frukt og djús. Djúsið kemur ofta við stórum tangaskipum úr Suðuramerika. Tað verður koyrt á serlig djúsvirki, har tað verður pakkað í smærri pakkar. Síðan verður djúsið flutt við toki, lastbili ella skipi til ymisk lond í Europa. Europoort-havnin er øgiliga stór: 20 km breið og 40 km long. Alt er tó ikki havnarøki; har er eisini eitt tað størsta ídnaðarøkið í Europa, har tey framleiða bensin, vaskipulvur og nógv annað. Havnin er ein týðandi miðdepil fyri flutning í Europa. Samband er við alt Europa eftir Rínánni, vegum, jarnbreytum og um flogvøllin.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://news.nationalpost.com/2013/12/12/belgium-euthanasia/
- ↑ "Bevolking; geslacht, leeftijd, burgerlijke staat en regio, 1 januari". Statistics Netherlands. 2013. http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&PA=03759NED&D1=0&D2=129-132&D3=0,5-16,101-902&D4=21-22&HDR=T,G2&STB=G1,G3&VW=T. Heintað 10. januar 2014.


text:
Løgtingsvalið 1906
Løgtingsvalið í Føroyum í 1906 varð hildið hin 18. juli 1906. Politisku flokkarnir vóru ikki stovnaðir tá, so talan var um at velja persónar, ikki flokkar, men Sambandsflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin vóru stovnaðir seinni hetta árið. Eftir at hesir báðir flokkarnir vóru stovnaðir, valdur allir løgtingslimirnir at gerast limur í øðrum av hesum báðum flokkunum, soleiðis at man fekk eina skipan við tveimum flokkum. Flokkarnir vóru ósamdir um tilknýtið til Danmark.
Løgtingið hevði 20 løgtingslimir í 1906.


text:
22. december 2014 – 13:40
Dansur verður á Strondum 2 jólakvøld – BERGMENN spæla góðan dansitónleik
22. december 2014 – 13:39
Tann góði nýggjársdansurin á Strondum verður 31. des. Í ár spæla LM BAND til dansin – teir spæla góðan dansitónleik. Við tað at fýrverk verður á midnátt – suppa og felagssangur aftaná – so byrjar dansurin kl 0200. Vit síggjast tá við góðum dansi nú vit bjóða tí nýggja árinum vælkomnum.
22. december 2014 – 13:37
Strálu Cup í Bygdahúsinum týsdagin 30 .des kl 15. Tríggir eru á hvørjum liði – kostnaður 210 kr ( 70 kr hvør). Leikarar millum 4 tey bestu liðini fáa heiðursmerki. Vinnara liðið sleppur til Leirvíkar at bovla – fær burgara, chips, øl/sodavatn + atgongumerki til dansin nýggjársaftan. Tekna teg stralan@stralan.fo ella send sms 216500 – read more »


text:
Veiðifalkur
Veiðifalkurin (frøðiheiti: Falco rusticolus) er eina størstur av falkum. Hann eigur einans norðuri í kuldalondum. Liturin er ymissur, broyttur eftir landinum. Í Grønlandi er hann hvítur við nøkrum dimmum smáblettum á bakinum. Í Íslandi er hann hvítur um høvd og bringu, annars ljóst grásprøklutur. Í Noregi og aðrastaðni er hann høvuðsvartur og dimt sprøklutur. Hann eigur í homrum høgt til fjalls. Ofta sæst hann sita har og stara eftir fongi - eyguni hevur hann avbara góð - so strýkur hann avstað eftir einum fugli, slær hann niður við vongknúgvanum, ella skræðir hann við nevi og klóm. Í fuglabjørgunum ger hann ræðuligt herverk. Morgun og kvøld er hann á ferð, tekur ein lomviga ella lunda, tægar hann sundur og etur so tað besta burtur úr honum. Um veturin heldur hann seg helst fram við sjónum, tí har er mest at veiða. Í gomlum døgum høvdu kongar og ríkir høvdingar tamar falkar, sum vóru vandir til at taka flúgvandi fugl og bera teimum. Nú er tað avlagt í Evropa, men summstaðni í Asia veiða menn enn við falkum. Áður kom veiðifalkur ofta til Føroyar, nú sæst hann sera sjaldan, orsakin er tann, at hann hevur fækkað nógv á Íslandi.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II, 1951.


text:
28. mars
28. mars er dagur 87 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 88 um skotár er). 278 dagar eru eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1959 - Nýbygda loranstøðin á Eiði koppaði í kavaroki.
- 1988 - Atlantic Airways fleyg sín fyrsta túr millum Føroyar og Danmark.
- 2012 - Nýggja Airbus A319-flogfarið hjá Atlantic Airways flýgur sín fyrsta rututúr, millum Føroyar og Keypmannahavn.
- 2014 - Mikkalina Norðberg vald sum ársins íverkseti á íverksetaradegnum í fabrikkini hjá Østrøm í Havn.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1894 - Victor Danielsen (týddi Bíbliuna) (d. 1961).
- 1912 - Karsten Hoydal, føroyskur rithøvundur (d. 1990).
- 1966 - Høgni Hoydal, føroyskur politikari.


text:
Poula Øssursdóttir Mohr luttekur her í 100 metra firvaldasvimjing á HM á langgeil í Barcelona. Hon er í hvítari hettu á geil 2, triðnærmast okkum. Tíðin 1:04.58 er nýtt føroyskt met.
Nú á farna FM/JM 2013 upplivdu vit sum kunnugt fleiri kolldømingar í liðsvimjing, har fólk vóru ósamd um hvat ið hevði gingið fyri seg. Fólk hava víst á at fleiri stafettir vóru kolldømdar fyri ov skjótt skifti á geil 2, og stóri spurningurin er tí um okkurt var galið við eltíðtakingini á hesi eini geilini.
Bartal og eg filmaðu av góðum grundum 4x50 liðsvimjingina hjá FLOT, av tí at dóttur mín svam við, og vit hava tí video bæði frá síðuni og uppifrá av hesi kolldømingini. Gevið gætur at svimjarin skal ikki bara nerta við plátuna, men eisini trýsta nóg hart til at 'trýsta á kontaktina'. Og at vit sum meginreglu ikki brúka videoprógv í svimjing.
FLOT er sum nevnt á geil 2, næstlongst burtur frá okkum
Serliga uppifrá virkar tað sum um at 'kontaktin' var í so trek. Leggið til merkis hvussu leingi hondin er á vegginum áðrenn føturnar hjá næsta svimjara fara av startblokkinum, og áðrenn nøkur nýggj tíð kemur á talvuna har uppi í horninum. Og minnist aftur til at vit flest kenna til slíkar trupulleikar vegna slitnar plátur, har sláast má hart á pláturnar til at fáa kontaktina at rigga. Spurningurin er meira, um hetta ikki var nóg hart til at plátan burdi reagerað.
Nú er FLOT næst-nærmast okkum (eg síggist við kamera har niðri á gólvinum, hinumegin)
Stafettir dømdar fyri tjóvstart í skifti á geil 2
Tey eru tvey sum fylla hendan fyrsta dag á FM/JM 2013, bæði úr Havnar Svimjifelag. Av eini og hvørjari orsøk velur YouTube ikki at ávara um copyright, hóast okkara frálíka sang.
Sett upp í skundi ...
Bara ein roynd við GoPro og 'time lapse' funkuni í Picasa. Myndir inntil myndatólið ikki hevði meira battarí. Bartal valdi tónleikin.
Belgiska lokalrásin De Antwerpse Televisie (atv) hevur lagt hesa video út á YouTube, har vit umleið frá 0:41 rættiliga vist síggja Pál Joensen á geil 5, í finaluni í 200 frí har hann gjørdist nummar 5. Riðlaúrslitið sæst her.
Hetta árið 2012 gekk av sonnum bæði upp og niður, og næsta árið verður óivað eisini avbjóðandi. Men vit vóna tað besta, vit her á heimasíðuni ætla í øllum førum at gera okkara til, at svimjiáhugaðir føroyingar fáa møguleika at fylgja við :-)
Tríggjar videoir frá finaluni í 1500 metra frísvimjing á heimsmeistarastevnuni í Istanbul, har Pál vann bronsu.
Presentatión
Vit fýra Petur Heðin, Birita Debes, Rókur í Jákupsstovu og guide'in Begüm Bilgic í Sultan Ahmed moskuni í Istanbul.


text:
Immunskipan
Immunskipanin er verjuskipanin hjá kropppinum ímóti smáverum, so sum bakterium og virusum. Immunskipanin er samansett av ymiskum sløgum av hvítum blóðkyknum. Tá kroppurin verður smittaður av til dømis eini bakteriu leypa hvítu blóðkyknurnar á og royna at drepa tær fremmandu kyknurnar.
Immunskipanin hevur minni, sum ger at næstu ferð kroppurin kemur í samband við bakteriuna, er klárt við andevnum sum kunnu merkja júst hesa bakteriuna so hon verður dripin beinanveg.
Immunskipanin er deild upp í ta viðføttu og ta tillagaðu immunskipanina.
Innihaldsyvirlit
Viðfødda immunskipanin[rætta | rætta wikitekst]
Tann viðfødda immunskipanin er ein skipan sum næstan allir lívsformar hava og er tann skipanin sum virkar beinanvegin tá ein fremmand kykna kemur í kroppin. Tað er ein óspesifikk skipan og er uppbygt av eini komplementskipan og ymiskum sløgum av fagosyttum (kyknur ið drepa fremmandar kyknur við at eta tær):
Tað finnast eisini aðrar kyknur[rætta | rætta wikitekst]
Tillagaða immunskipanin[rætta | rætta wikitekst]
Tann tillagaða immunskipanin er ein skipan sum bert geisladjór hava og virkar við, at ymiskar kyknur hava ymisk antigen. Soleiðis ber til at tillaga verjuna ímóti bakteriur og virusum. Hetta elvir til eina sterkari verju, sum eisini hevur møguleika at minnist bakteriur kroppurin hevur møtt fyrr. Skipanin er samansett av tveimum sløgum av lymfosyttum: T-kyknur og B-kyknur
- T-drepara kyknur (TC): Drepa kyknur við fremmandum antigenum á yvirflatuni, t.d. kyknur, ið eru smittaðar við einum virusið.
- T-hjálpara kyknur (TH1): Gera makrofagar meiri virknar.
- T-hjálpara kyknur (TH2): Stimbra B-kyknur til at framleiða andevni.
- B-kyknur: Upprunalig B-kykna sum gerst til plasma- og minnikyknur, tá hon verður stimbra av TH2 kyknum.
- B-plasma kyknur: Stuttlivandi kykna sum framleiðir andevni.
- B-minni kyknur: Minnast antigenir kroppurin hevur møtt upp til fleiri ár. Gerst til plasma kyknu tá hon møtir antigeni aftur.
Komplementskipanin er eisini ein partur av tí tillagaðu immunskipanini.
Andevni[rætta | rætta wikitekst]
Andevni (antistoffir), eisini kallaði immunoglobulin (stytt Ig), eru evni framleidd av B-kyknum sum kenna ávísar partar av fremmandum kyknum aftur, nevnd antigenir. Kroppurin framleiðir B-kyknur við fleiri milliardum av ymiskum andevnum og nøkur av hesum passa so saman við pettum á fremmandum kyknum. Tá ein B-kykna hevur funnið t.d. eina bakteriu við einum antigenið, ið andevni hennara passar saman við, vísur hon antigeni til eina TH2-kyknu, sum stimbrar B-kyknuna so hon deilir seg og gerst til B-plasma kyknur sum framleiða stórar nøgdir av andevni ímóti júst hesi bakteriu.
Tað finnast fimm ymisk sløg av andevni[rætta | rætta wikitekst]
- IgA: Finst mest í slímhindum.
- IgD: Hevur ongan kendan leiklut, men er mest vanligt á B-minni kyknum .
- IgE: Bindur til allergenir og stimbrar mastkyknur at úrskilja histamin og spælir harvið ein leiklut í ovurviðkvæmi.
- IgG: Er tað mest vanliga andevni, men verður mest framleitt seint í verjuni. Kann aktivera komplementskipanina.
- IgM: Er fyrsta verjan ímóti fremmandum kyknum. Kann aktivera komplementskipanina.
Komplement skipanin[rætta | rætta wikitekst]
Komplementskipanin er bæði ein partur av viðføddu og tillagaðu immunskipanini, sum hjálpir kroppinum at drepa fremmandar kyknur við at gera hol á membranin.
Autoimmunar sjúkur[rætta | rætta wikitekst]
Autoimmunar sjúkur koma av at kroppurin framleiðir andevni ímóti sínum egnu kyknum og elvir til at tær verða álopnar av immunskipanini. Dømi um nakrar autoimmunar sjúkur:
- Diabetes mellitus (typa 1): Andevni ímóti insulinframleiðandi kyknum í búkspýttkertlinum.
- Multipel sklerosa: Andevni ímóti meginnervaskipanini.
- Myasthenia gravis: Andevni ímóti ávísum reseptorum í musklunum.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Michael T. Madigan, John M. Martinko, Brock Biology of Microorganisms, 11th Edition, 2006, Pearson Prentice Hall.


text:
Francisco Franco
Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo ella Francisco Franco (4. desember 1892 - 20. november 1975), var framúr samskipari og hækkaði skjótt í tign í herinum og gjørdist herovasti í Spania í 1935. Tá ið hann fór upp í uppreisturin í 1936, fekk hann sær italska og týska hjálp, afturfyri gjørdist hann hægstur í herinum og ríkisovasti. Franco og hansara menn vunnu, og eftir borgarakríggið stýrdi hann Spania sum einaræðisharri til sín deyð.
Francisco Franco tók valdið í Spania í 1939 eftir eitt trý ára langt borgarakríggj. Hann sat við valdinum til sín deyða í 1975.


text:
Marjun Syderbø Kjelnæs
Marjun Syderbø Kjelnæs (fødd 1974) uppvaksin í Havn er føroyskur rithøvundur. Hon er útbúgvin sjúkrarøktarfrøðingur. Hon hevur m.a. vunnið stuttsøgukapping í Dimmalætting, fekk aðru virðisløn í stuttsøgukapping á Listastevnu Føroya í 2001 og fyrstu virðisløn fyri útvarpsleik á Listastevnu Føroya í 2002. Hon hevur eisini skrivað stuttsøgur í Birting og Atlantic Review. Í 2008 fekk hon Barnabókavirðisløn Tórshavnar býráðs. Í 2009 fekk hon 3-ára starvsløn frá Mentanargrunni Landsins. Árið eftir, í 2010, útgav hon ungdómsskaldsøguna Skriva í sandin, sum vann norðurlendsku barnabókavirðislønina hjá skúlabókavørðum í 2011, í 2012 varð tilnevnd Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Útnorðurráðsins og í 2013 varð tilnevnd Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins. Í 2011 fekk bók hennara pláss í White Raven Deutsche Jugendbbibliothek, har bara tær bestu barnabøkurnar koma.
Í 2014 útgav Marjun sín fyrst sjónleik, hann kom út sum e-bók hjá Sprotanum, og í februar varð hann frumframførdur á Tjóðpalli Føroya hin 15. februar 2014. Leikurin er eitt eksistensielt drama um lívið og kærleikan, vónloysið og vónina. Eyðun Johannessen leikstjórnaði, gjørt pallmynd og búnar hevur eysturríkarin Manfred Blaimauer. Tróndur Bogason hevur skrivað nýggjan sermerktan tónleik til leikin, Árni Baldvinsson er ljósdesignari og Jón McBirnie hevur gjørt ljóðmyndina, meðan Vígdis Hentze Olsen er komin til Føroyar at koreografera. Tey leikandi eru: Annika Johannessen, Annika Hoydal, Annfinnur Heinesen, Hjálmar Dam og Nicolaj Falck. Sangin hava Eivør Pálsdóttir og Ólavur Jákupsson lagt rødd til. Tróndur Bogason, Jóhannes Andreasen, Ólavur Olsen, Angelika Nielsen, Andrias Restorff og Jón McBirnie hava spælt tónleikin inn.
Innihaldsyvirlit
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- 2001 Kópakona í Mjørki í heilum
- 2004 Ein farri av kolvetni
- 2006 Tað svarta portrið í Míni jólabók
- 2007 Og tú fert rennandi í Vencili 2
- 2007 Hvør fjalir seg í postkassanum?
- 2008 Hvør fjalir seg í ferðataskuni?
- 2009 Hvør fjalir seg í smúkkuskríninum?
- 2010 Skriva í sandin - ungdómsskaldsøga
- 2010 Skriva í sandin í Elskar - elskar ikki (Norðurlendskt stuttsøgusavn)
- 2012 Écrire dans le sable (Skriva í sandin), Jean Renaud umsetti til franskt í franska stuttsøgusavninum Nouvelles des pays nordiques sum merkir "Stuttsøgur úr Norðurlondum", éditions Reflets d’ailleurs, Clermont-Ferrand, 2011.[1]
- 2012 Skriv i sandet, Hugin Eide umsetti til danskt, Torgard[2]
- 2012 Eg undrist, At týða týdningin, Allar línur spennast, Vit hava hits áður. Hesar stuttsøgurnar vóru útgivnar í Vencili 11.
- 2012 Rót Trip - yrkingasavn, Sprotin.[3]
- 2014 Tóm rúm, sjónleikur, Sprotin, 978-99972-1-041-8[4][5] Leikurin varð framførdur í februar 2014 á Tjóðpalli Føroya í Havn.[6]
Heiður[rætta | rætta wikitekst]
- 2001 - Listastevna Føroya, 2. virðisløn
- 2002 - Listastevna Føroya, 1. virðisløn (vann)
- 2004 - Gávugóðs úr Grunni Thorvalds Poulsen av Steinum
- 2008 - Barnabókavirðisløn Tórshavnar býráðs (vann)
- 2008 - Virðisløn í stuttsøgukapping fyri ungdóm (vann)
- 2009 - Fekk 3-ára starvsløn frá Mentanargrunni Landsins
- 2011 - White Raven Deutsche Jugendbbibliothek fyri Skriva í sandin (vann)
- 2011 - Vann Norðurlendsku barnabókavirðislønina hjá skúlabókavørðum fyri Skriva í sandin[7] (vann)
- 2012 - Skriva í sandin tilnevnd til Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Útnorðurráðsins (vann ikki)
- 2013 - Skriva í sandin tilnevnd til Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins[8]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Bfl.fo, Marjun á fronskum
- ↑ Forlagettorgard)
- ↑ Listinblog.blogspot.dk Tíðindaskriv: Marjun Syderbø Kjelnæs – nýtt, flott avrik
- ↑ Sprotin.fo
- ↑ Snar.fo
- ↑ Tjodpallur.fo, Tóm rúm
- ↑ EMU.dk Nordisk Skolebibliotekarforening, Nordisk Børnebogspris 2011, Marjun Syderbø Kjelnæs Færøerne
- ↑ norden.org


text:
1917
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 3. apríl - Vladimir Lenin kemur aftur til Russlands aftaná at hava livað í útlegd í Sveis.
- 12. mai - Sandavágssteinurin verður funnin.
- 4. juni - Fyrsta Pulitzer Price heiðurslønin verður handað fyri journalistik.
- 10. august - Verkfall tekur seg upp Spania, men fellur niður aftaná 3 dagar, tá 70 hava latið lív, fleiri hundrað eru meiðslaði og 2000 vorðin handtikin.
- 18. august - Eldur tekur seg upp í Thessaloniki í Grikkalandi, við teimum avleiðingum at 32% av býnum oyðilegst, og 70.000 mans verða heimleys.
- 6. desember - Finland fær fullveldi eftir 108 ár undir russiskum ræði.
Ókend dagseting[rætta | rætta wikitekst]
- Løgtingið yvirtekur skipið Smyril og rutusiglingina frá Mortensens-monnunum á Tvøroyri
- Kvinnur fáa lov at stilla upp til val í Hollandi.
- juli - Nógv hóvasták verður gjørt útfrá myndarøð, sum eigur at vísa veruligar blomsturálfar, barnauppfinnarin viður kennir ikki lygnina fyrr enn árið 1981.
List[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
Prufrock and other Observations hjá T.S. Elliot
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 19. november - Indira Gandhi (d. 1984)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 26. apríl - Fríðrikur Petersen, próstur, yrkjari og fyrsti formaður Sambandsfloksins. (f. 1853)


text:
Sporðdrekar
Sporðdrekar (latín: Scorpiones) halda til í flógvum, turrum økjum, har teir krógva seg undir steinum, í holum ella rivum. Flestu teirra veiða um náttina. Teir sita og lúra eftir fongi og leypa so á djórið ella renna tað um koll. Mesta føðin er skordjór og eiturkoppar. Teir nýta eiturklónna at verja seg við og at lemja fongin. Eitur setur úr eiturkertlum í afturkroppinum fram í eiturklónna. Við teimum stóru bitklónum tekur sporðdrekin fongin, kroystir hann sundur og stingur í kjaftin.
Sporðdrekar leggja livandi ungar. Fyrstu tíðina ber kvenndjórið teir á bakinum, har eru teir tryggir fyri ránsdjórum. Tá ið ungarnir hava skift ham fyrstu ferð, rýma teir, og tá eru teir sjálvbjargnir.
Til eru um 1.200 sporðdrekasløg. Øll eru tey ránsdjór. Í t.d. Nevada eru 23 ymisk sløg av sporðdrekum [1]. Oyðimarkarsporðdrekin tekur skordjór og maðkar, hann tekur tey við klónum.


text:
14. desember
14. desember er dagur 348 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 349 um skotár er). 17 dagar eru eftir av árinum. Dagurin er altjóða diabetesdagur.
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1918 - Á fyrsta sinni kunnu konufólk atkvøða í Bretlandi, tá ið allar eldri enn 30 ár sleppa til fólkaatkvøðu.
- 2012 – 28 fólk, harav 20 børn, vóru myrd í einum hópdrápi í býnum Sandy Hook, Newtown, Connecticut, USA. Tað er higartil størsta hópdrápi sum er framt í einum fólkaskúla (barnaskúla) í søgu USA's. Tað er næst størsta hópdrápi sum er framt á einum skúla í USA, Virginia Tech hópdrápið í 2007 var uppaftur størri.
- 2013 Tvær ódnir raktu Føroyar innanfyri eitt døgn, fyrra ódnin byrjaði leygarkvøldið hin 14. desember, og longu dagin eftir herjaði ein onnur ódn, sum var uppaftur verri enn hin fyrra, hon byrjaði seinnapartin sunnudagin hin 15. desember og herjaði til miðnátt. Fleiri hundrað skaðfráboðanir vóru, og streymurin fór nógvastaðni norðanfjørðs í fleiri tímar.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Svimjing[rætta | rætta wikitekst]
- 2013 - Pál Joensen vann eitt silvur heiðursmerki í 1500 metrar frí á EM á stuttgeil í Herning. Tað var fyrsta heiðursmerki ið Føroyar hevur vunnið á EM í svimjing á stuttgeil. Í 2010 vann hann EM silvur á langgeil, sum var tað fyrsta heiðursmerki hjá Føroyum í EM sviming á langgeil og í 2012 vann hann HM silvur á stuttgeil, sum eisini var tað fyrsta heiðursmerki ið Føroyar hevur vunnið á HM á stuttgeil (upprunaliga vann hann bronsu, tað bleiv broytt til silvur í juni 2013 orsakað av positivari dopingroynd hjá gullvinnaranum).
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1917 - Tove Ditlevsen (danskur rithøvundur)
- 1935 - Lee Remich (amerikanskur sjónleikari)
- 1947 - Jana Birkin (enskur sjónleikari)
- 1966 - Helle Thorning-Schmidt (danskur politikari)


text:
Atlantic Airways
Atlantic Airways (føroyskt; Atlantsflog) varð stovnað tann 10. november 1987 og fleyg sín fyrsta túr millum Føroyar og Danmark 28. mars í 1988. Atlantic Airways varð stovnað til tess at menna føroyska flogvinnu og flogferðslu. Stjórin í Atlantic Airways er Jørgen Holme. Skrivstovan hjá Atlantic Airways liggur á flogvøllinum í Vágum og á Kastrup Flogvølli í Keypmannahavn.
Búmerkið hjá Atlantic Airways er ein súla - hetta er ikki tað einasta búmerkið, Atlantic Airways hevur havt. Áðrenn var tað 2 A í føroyskum flagglitum, sum vóru samantvinnað.
Starvsfólkaliðið telur í dag 168 ársverk, flogførini eru fýra og tyrlurnar tríggjar í tali hjá felagnum[1].Til samanberingar, so vóru í fyrsta ársfjórðing í 2008 204 fulltíðar starvsfólk hjá Atlantic Airways, og hevði felagið 7 flogfør og 3 tyrlur[2]. Felagið rekur størsta arbeiðsplássið í Vágum og telist eisini millum tey størstu í Føroyum.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
- 1988 Fleyg Atlantic Airways sín fyrsta túr ímillum Føroyar og Danmark.
- 1999 Fór Atlantic Airways at flúgva til Noregs.
- 2002 Ferðafólkatalið hjá Atlantic Airways fór upp um 100 000.
- 2004 15. juni - Triðja flogfarið hjá Atlantic Airways kom til Føroya.
- 2004 Atlantic Airways verður heiðrað sum Ársins átak.
- 2006 15. mai - FaroeJet tekur kappingina upp við Atlantsflog, men gevst innan ársenda av fíggjarligum orsøkum.
- 2006 10. oktober - Ein vanlukka í Stord, Noregi krevur fýra mannalív.
- 2007 Desember varð triðingurin av partapeninginum í Atlantic Airways seldur av landsstýrinum til privat, og samstundis varð Atlantic Airways skrásett á virðisbrævamarknaðinum OMX.
- 2012 Nýggja Airbus A319-flogfarið kemur til Føroya frá flogfarssmiðjuni hjá Airbus í Hamburg tann 22. mars[3]. Flogfarið flýgir sín fyrsta rututúr tann 28. mars sama ár.
Flotin[rætta | rætta wikitekst]
Flotin hjá Atlantic Airways telur í dag ( juli 2014) fýra flogfør og 2 tyrlur[4]:
Heiður[rætta | rætta wikitekst]
Trý flogfeløg vórðu heiðrað sum ársins flogfelag í Evropa við ávikavist gullmerki, silvurmerki og bronsumerki á aðalfundinum hjá European Regions Airline Association í Dublin hin 21. september 2012. Atlantic Airways fekk bronsu. Magni Arge, stjóri, fekk vegna Atlantic Airways handað Airline of the Year-heiðursmerki fyri á slóðbrótandi hátt at hava tikið nýggja navigatiónstøkni í nýtslu og hava prógvað sínar dygdir sum felag og sítt virði fyri Føroyar.[6]
Hendingar og vanlukkur[rætta | rætta wikitekst]
- 2008 24. mars misti ein BAe 146 nasahjólið á flogfarinum beint áðrenn fráferð úr Kastrup Floghavn. Flogfarið lendi í Føroyum uttan trupulleikar; flogskiparinir høvdu ikki uppdaga nakað óreglusemi. [7].
- 2006 10. oktober fór ein BAe 146-200A av breytini í Stord floghavn í Noreg. Umborð vóru 16 fólk. Tólv vóru ferðafólk og manningini taldið fýra. Av hesum 16 doyðu fýra, meðan hini megnaðu at rýma úr vrakinum.[8][9][10].
- 1989 í Vága Floghavn kundi ein BAe 146-200A ikki steðga á lendingarbreytini og koyrdi tí inn í eina trygdarmerking. Ongin kom til skaða.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ s.4 í hálvársroknskaprin 2012 hjá Atlantic Airways (á enskum)
- ↑ s. 5 í 1. kvartalsroknskapinum 2008 hjá Atlantic Airways (á enskum)
- ↑ Airbus.com: "Atlantic Airways takes delivery of its new Airbus A319"(á enskum)
- ↑ https://www.atlantic.fo/en/about-us/the-company/fleet/oy-rcg-a319/
- ↑ Trafikstyrelsen - Nationalitetsregisteret
- ↑ Aktuelt.fo, Atlantic Airways kosið ársins evropeiska flogfelag
- ↑ "Fund af flyhjul skabte forskrækkelse" (Danskt), úr politiken.dk
- ↑ "Norway runway blaze kills three", frá BBC News, 10. oktobur 2006.
- ↑ Vanlukkufrásøgn fyri OY-CRG, frá Aviation Safety Network Database, 10. oktobur 2006.
- ↑ Fyribils vanlukkufrásøgn á norskum, frá 25. oktobur 2007
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]
- Atlantic.fo.
- Airliners.net - Atlantic Airways (nógvar myndir).
- Atlantic Airways. Í: Faroe Isles Review nr. 1/1991.


text:
Útnorðurráðið
Útnorðurráðið er eitt Tingmannaráð, ið tey trý londini í útnyrðingshorninum av Norðuratlanshavinum Føroyar, Ísland og Grønland eru limir í. Árligi ársfundurin er hægsti myndugleiki Útnroðurráðsins. Í 1999 avgørdi ráðið, at upprætta eina bókmentavirðisløn, sum skuldi latast einari bók úr einum av teimum trimum londunum í Útnorði, sum er skrivað til børn og/ella ung. Henda bókmentavirðisløn er á 60.000 kr. og varð fyrstu ferð latin í august 2002. Virðislønin verður latin annað hvørt ár og verður nevnd: Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Útnorðurráðsins.[1]
Innihaldsyvirlit
Stevna[rætta | rætta wikitekst]
Endamálið hjá Útnorðurráðnum er:[2]
- at samstarva um áhugamálini hjá londunum í útnorðri
- Saman at varða av tingfeingi og menan í londunum í útnorðri, hjálpa til at menna áhugamál í útnorðri um stjórnir og landsstýri, ikki minst, tá ið álvarsom mál stinga seg upp um, hvussu tilfeingið skal verða skipað, dálkan o.a.
- Fremja samstarv hjá stjórnum og landsstýrum í útnorðri.
- At arbeiða saman við Norðurlandaráðnum og vera millumliður í áhugamálum hjá londunum í útnorðri í norðurlendskum samstarvi.
- Vera millumliður at røkja tingsamstarv
Føroyskir limir í Útnorðurráðnum[rætta | rætta wikitekst]
Kári P. Højgaard gjørdist formaður í Útnorðurráðnum í august 2008.[3] Føroya Løgting valdi hesi til limir í Útnorðurráðnum í 2008:
- Kári P. Højgaard úr Sjálvstýrisflokkinum
- Andreas Petersen úr Javnaðarflokkinum
- Poul Michelsen úr Folkaflokkinum
- Bergtóra Høgnadóttir Joensen úr Tjóðveldi
- Magni Laksáfoss úr Sambandsflokkinum
- Jenis av Rana úr Miðflokkinum
Árligir fundir í Útnorðurráðnum[rætta | rætta wikitekst]
Ársfundurin 2005[rætta | rætta wikitekst]
21. Ársfundur Útnorðurráðsins, Ísafjörður, Ísland Formaður: Henrik Old, FO (2005/06)[4]
Fundarluttakarar úr Grønlandi[rætta | rætta wikitekst]
- Jonathan Motzfeldt
- Ruth Heilmann
- Anthon Frederiksen
- Doris Jakobsen
- Ellen Christoffersen
- Kuupik Kleist
Fundarluttakarar úr Íslandi[rætta | rætta wikitekst]
- Birgir Ármannsson/ frá oktober 2005:
- Halldór Blöndal,
- Hjálmar Árnason,
- Guðrún Ögmundsdóttir,
- (Kjartan Ólafsson)/ frá oktober 2005: Sigurrós Þorgrímsdóttir,
- Anna Kristín Gunnarsdóttir og
- Magnús Þór Hafsteinsson / frá oktober 2005: Sigurjón Þórðarson
Fundarluttakarar úr Føroyum[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Vestnordisk.is
- ↑ Vestnordisk.is, Stevna ráðsins er
- ↑ Portal.fo, Kári P. Højgaard formaður í Útnorðurráðnum.
- ↑ Vestnordisk.is


text:
Súgdjór
Súgdjór (frøðiheiti - Mammalia) er ein bólkur av djórum, sum er sermerktur við, at kvenndjórini kunnu framleiða mjólk til ungar sínar. Eitt annað eyðkenni er, at súgdjór føða livandi ungar, øvugt egg. Øll súgdjór hava hár ella feld, hava heitt blóð og støðugan kropshita, og ungarnir súgva mjólk frá mammuni. Kvennsúgdjórið gevur bestu javnvágina av fiti og eggjahvíta, so ungarnir búnast skjótt. Menniskjað er bara eitt av umleið 4000 hugtakandi súgdjóra-sløgunum á jørðini. Menniskjað hoyrir upp í súgdjórabólkin, vit nevna primatar. Aðrir primatar eru apur og mannapur, og teimum líkjast vit mest.
Súgdjór hava øll møgulig skap og allar støddir, men tey, ið líkjast mest, verða roknað upp í sama bólk ella hóp. Í hvørjum hópi eru ymiskar slektir ella sløg. Tað eru 21 ymiskir súgdjórabólkar og eini 4000 ymisk sløg. Flestu súgdjór hava lívmóður. Ungarnir búnast í lívmóðurini inni í mammuni. Summi súgdjór verða nevnd pungdýr - hesir ungarnir verða lagdir óbúnir og vaksa í einum húðarfaldi á búkinum á mammuni. Minsti bólkurin er nevdýrini, og tey og mýriigulin eru einastu súgdjór, har ungarnir verða klaktir úr eggi. Størsti súgdjórabólkurin er gnagdýrini, 1702 sløg. Afrikanski fílurin er størsta súgdjór á landi.
Súgdjór eru næstan allastaðni - í ísoyðimørkum, í kuldaøkjum, í turrastu og heitastu oyðimørkum. Flestu eru á landi, onnur halda til í sjógvi. Øll eru væl lagað til umhvørvið, tey liva í. Mong súgdjór halda til niðri í moldini, í holum ella gongum. Her leggja tey ungarnar, og her krógva tey seg. Tey flestu mugu fara úr holuni at finna sær føði ella vatn, men summi, til dømis moldvørpan, eru holubúgvar burturav og koma sjáldan upp úr holuni. Mong súgdjór halda til í áum og áarstreymum, stórum vøtnum og mýrlendum. Men hóast tey eru sum skapt at liva í vatni, so mugu tey tíðum upp at anda. Havsins strendur eru heim hjá mongum súgdjórum. Summi eru ein part av tíðini í sjónum og ein part á landi, tá ið tey leggja og ansa eftir hvølpunum. Onnur eru alla tíðina í sjónum. Hvalir eru einastu súgdjór, sum eru í sjónum burturav.
Summi súgdjór halda saman í bólkum, tí tá er lættari at veiða sær føði og at verja seg. Samanbornir við onnur djór, eru súgdjóraungar longur bundnir at teim vaksnu. Súgdjór eta alt møguligt. Tey eta fyri at fáa orku - á sama hátt sum ein bilur má hava brennievni. Hjá villini súgdjórum ræður um at veiða sær nóg mikið til matna. Øll súgdjór hava evni at verja seg, verða tey álopin. Og tá samanum kemur, so vilja øll sleppa undan at verða etin ella fáa mein. Summi kúvenda og flýggja undan. Onnur ørkymla fíggindan á ymsan hátt. Súgdjór hava sterkan kropp, tí tey eru ryggdjór, hava beinagrind.
Steinrenningar prógva, at súgdjór hava livað á jørðini í eini 200 mió. ár. Mong súgdjór eru í stórum vanda at verða avoydd.


text:
Mississippiá
Mississippiá er, tá ið greinin Missouriá verður uppíroknað, longsta á í heiminum, 7000 km. Missouriá kemur heilt vestan úr Klettafjøllum. Um várarnar, tá ið tað fer at toya í fjøllunum, er ofta so nógv vatn í henni, at áin tekur ikki ímóti, men fer yvir bakkarnar og ger stóran skaða. Til at forða fyri hesum hava teir nú grivið fleiri stórar gryvjur frá ánni og gjørt byrgingar í støðum.
Ein onnur grein hjá Mississippiá er Ohioá, sum kemur eystanífrá, hon førir eisini heilt nógv vatn við sær. Í hesa á rennur aftur ein á, sum eitur Tennesseeá.


text:
Jungle Brothers
Jungle Brothers (ella J. Beez) er ein amerikanskur hip hop bólkur úr New York City, og vóru ein av teimum á odda at frambróta jazz-hip hop, og vóru eisini kendir fyri at brúka ein house-tónleik framleiðara til teirra tónleik. Bólkurin fann saman í 1987, og eitt ár seinni lótu teir fyrstu fløgu sína út Straight Out the Jungle. Tað var ikki gjøgnum eitt stórt plátufelag, og fløgan seldi heldur ikki væl, men er seinni blivin sera væl umtøkt.[1] Allíkavæl vóru teir skrivaðir til Warner Bros. Records(plátufelag) og teir framleiddu aðru fløgu teirra, Done by the Forces of Nature, sum var betur umtøkt til ta tíð. Teir vóru nakrir av teimum stovnandi liminum av Native Tongues, ein samling av eins teinkandi hip-hop tónleikarum. Teir gera upplyftandi og positivan tónleik,[2] sum t.d. Feelin' Alright, úr Done By the Forces of Nature, var um ein ideellan dag har alt gekk sum tað skuldi. Men eisini gera teir tankar um álvarsom ting, sum í sanginum Sunshine, har veðrið er myndamál, (t.d. sól lýsir sálina upp, og persónurin er ikki villleiddur) stremba teir eftir at fólk, serliga svørt fólk, ikki skulu berjast ímóti vitan.[3]
Limir eru; Mike Gee, Sammy B og fyrr Afrika Baby Sam.
Tónleikasøga[rætta | rætta wikitekst]
- Straight Out the Jungle (1988), Warlock
- Done by the Forces of Nature (1989), Warner Bros. Records
- J Beez Wit the Remedy (1993), Warner Bros.
- Raw Deluxe (1997), Gee Street Records/V2 Records/Bertelsmann Music Group
- V.I.P. (2000), Gee Street/V2/BMG Records
- All That We Do (2002), Jungle Brothers
- You in My Hut Now (2003), XYZ Records
- This is... (Greatest hits) (2005), Nurture Records/Groove Records
- I Got You (2006), Pinoeer Records[4]


text:
Mentamálaráðharra á vitjan
Íslendski mentamálaráðharrin, Katrin Jakobsdóttir, var á vitjan í Mentamálaráðnum mikudagin 8. september 2010, har hon hitti landsstýriskvinnuna í mentamálum, Helenu Dam á Neystabø. Tær umrøddu samstarvsmøguleikar millum londini innan mentan, útbúgving og gransking.
Íslendski mentamálaráðharrin vitjaði eisini Listasavn Føroya, har hon m.a. varð kunnað um arbeiðið at leggja øll søvnini saman. Síðani varð vitjað á Fróðskaparsetri Føroya, har kunnað varð um broytingar á universitetsøkinum og um málundirvísing á Føroyamálsdeildini.
Eisini varð vitjað í Gásadali og í Bø, áðrenn farið varð úr Føroyum seinnapartin mikudagin 8.sept.


text:
Konservatisma
Konservatisma (ella afturhaldssinnaður) er ein politisk hugsjón ella samfelagsfatan ið vil varðveita samfelagsskipanina sum er. Hugsanin um at tað verandi er nóg gott og at broytingar eru óneyðugar. Allar broytingar skulu koma so líðandi. Vit seta ofta konservatismu saman við tjóðskaparligan siðaarv og sterka landsverju. Konservatisman kom at viga upp ímóti frælsishugsjónunum í fronsku kollveltingini. Konservatisma leggur dent á varðveitslu av samfelagsskipanini og siðbundnum virðum. Konservatisma er í stóran mun grundað á liberalismu.
Politiskir flokkar[rætta | rætta wikitekst]
- Føroyar: Hin føroyski fólkaflokkurin
- Danmark: Konservativi Fólkaflokkurin
- Noreg: Høgri
- Svøríki: Moderaterna
- USA: Republikanski Flokkurin
- Kanada: Konservativi flokkurin


text:
Filmurin Brim vístur í Havnar Bio
Ársins íslendski filmur í Havnar Bio
Havið gav, havið tók stendur á plakatini fyri ársins film í Íslandi, ‘Brim’.
Filmurin, sum er tikin umborð á línubáti, byggir á sjónleik eftir Jón Atla Jónasson, ið varð frumsýndur í Oyggjunum í 2004. Nýggi filmurin ‘Brim’, sum hin javnaldrandi Árni Ólafur Ásgeirsson leikstjórnar, verður sýndur í Havnar Bio mikukvøldið 18. mai kl 19:30.
Undir sýningini vera leikstjórin Árni Ólafur Ásgeirsson og handritahøvundurin Ottó Geir Borg til staðar og fara at røða um filmin og svara spurningum.
Tað er Klipp, Filmsfelag Norðurlandahúsins, sum saman við íslendska aðalkonsulinum, Alberti Jónsson, ið skipar fyri filmsýningini. Atgongumerki fáast sum vant á netinum og við diskin í Havnar Bio undan sýning.
Gevið gætur: 40 atgongumerki til Brim eru í boði í aðalkonsuláti Íslands, Fútastovu, Gongin 5 (millum kl. 9 og 16). Fyrstur kemur – fyrstur fær!
Nýggi íslendski filmurin ‘Brim’ er síðsti filmur í várhálvuni hjá Klipp. Meir kann lesast um film her: http://zikzak.is/brim/
Fyrireikararnir eru væl nøgdir við undirtøkuna hetta fyrsta skeiðið. Útselt hevur verið til onkra sýning, so neyðugt hevur verið at skipa fyri eykasýningum. Tað hevur ikki verið vanligt, tá talan er um norðurlendskan film, sum ikki verður sýndur so ofta her heima. Hetta hevur styrkt um hugsjónina handan Klipp, sum júst er at vísa aktuellan norðurlendskan film.
Í heysthálvuni er ætlanin at vísa enn fleiri nýggjar norðurlendskar filmar, mikukvøld í Havnar Bio.
Fyrireikararnir arbeiða við at fáa nýggjastu og mest umrøddu norðurlendsku filmar á skránna, millum annað teir báðar donsku, sum eru í høvuðskappingini á filmstevnuni í Cannes.
Væl møtt til norðurlendskan film hjá Klipp, Filmsfelag Norðurlandahúsins, mikukvøld í Havnar Bio.


text:
Fjall
Eitt fjall er eitt landafrøðiligt stað sum hevjar seg yvir umhvørvi rundan um við einari hædd sum kann vera millum nakrar tíggjutals metrar til fleiri túsund metrar, tó verður eitt fjall ofta definerað sum í minsta lagi 600 metrar høgt, í Encyclopædia Britannica er eitt krav um minstamark í hædd á 610 metrar. Í Føroyum verður orðið fjall tó eisini nevnt um fjøll ið eru undir tað marki. Orðið fjall verður ofta brúkt um fjallarøðir.
Tey flestu av jarðarinnar fjøllum eru blivin til antin við vulkanskum virksemi ella við forskjótingum í jarðarskorpuni ella við erodering av kringliggjandi bleytum fjallasløgum.
Størsti parturin av jarðarinnar fjøllum finnast á havins botni. Á landi eiga fjøllini 24% av yvirfløtuni: 52 prosent av Asia, 25 prosent av Evropa, 3 prosent av Afrika, 17 prosent av Avstralia, 36 prosent av Norðuramerika og 22 prosent av Suðuramerika.
Hægsta fjalli í heiminum er Mount Everest (Nepal), sum er 8.848 metrar høgt.
Heimsins hægstu fjøll[rætta | rætta wikitekst]
Tað eru 14 fjøll í heiminum, sum eru yvir 8.000 metrar yvir havið ella hægri.


text:
01.03.2015 - 01:18
Samstarvið er gott millum kommunurnar sum eiga Norðoya Bú- og Heimatænastu
- Tað hevur stóran týdning, at vit fáa eldrøkið í Norðoyggjum at virka so væl, sum yvirhøvur gjørligt. Grundarlagið undir øllum hesum er samstarv og viljin til samstarv, og hann er avgjørt til staðar, nú vit taka ábyrgd av eldraøkinum, sigur Jógvan Skorheim, formaðurin í stýrinum fyri Norðoya Bú- og Heimatænastu, sum kommunurnar í Norðoyggjum í felag hava sett á stovn.
Sólgerð Vang vann búmerkjakappingina hjá Norðoya Bú- og Heimatænastu
Klaksvíkar kommuna er til mentan....
Vakra spælið má bíða
28.02 - 09:42
Rok í Klaksvík í náttTveir mans fóru til hendurs.


text:
Andrass Thomsen vann 11. juli 2005 silvur í 1500 frí aftanfyri Jonathon Le Noury úr Guernsey og frammanfyri Stuart Black úr Jersey. Gull-, silvur- og bronsutíðirnar vóru ávikavist 16:01.39, 16:21.75 og 16:35.51. Andrass setti føroyskt met, har gamla metið hjá Boga Lemvig var 16:27.93. Silvurmerkið var fyrra av tveimum, sum Andrass vann sum einstaklingur í oyggjaleikahøpi.
Frásøgumenn hjá Kringvarpinum vóru Kaj Joensen, Tórður Mikkelsen og Søren Olsen.
Fyri knapt 10 árum síðani, tann 11. juli 2005, vunnu føroysku kvinnurnar gull í 4 x 50 frí á oyggjaleikum í Hetlandi. Føroysku svimjarnir, sum luttóku innleiðandi og í finaluni, vóru Sára Ejdesgaard, Shaila millum Garðarnar, Lisbeth L. Joensen, Elspa Mørkøre, Karina Petersen og Nathalia Reinhardt. Í finaluni settu tær føroyskt met við tíðini 1:52.14, har gamla metið var 1:53.85. Núverandi met á 1:47.15 varð sett av Susvim við m.a. Shaila á liðnum á FM 2013.
Kringvarpið vísti ein samandrátt av finaluni. Frásøgumenn vóru Kaj Joensen, Tórður Mikkelsen og Søren Olsen.
Poula Øssursdóttir Mohr luttekur her í 100 metra firvaldasvimjing á HM á langgeil í Barcelona. Hon er í hvítari hettu á geil 2, triðnærmast okkum. Tíðin 1:04.58 er nýtt føroyskt met.
Nú á farna FM/JM 2013 upplivdu vit sum kunnugt fleiri kolldømingar í liðsvimjing, har fólk vóru ósamd um hvat ið hevði gingið fyri seg. Fólk hava víst á at fleiri stafettir vóru kolldømdar fyri ov skjótt skifti á geil 2, og stóri spurningurin er tí um okkurt var galið við eltíðtakingini á hesi eini geilini.
Bartal og eg filmaðu av góðum grundum 4x50 liðsvimjingina hjá FLOT, av tí at dóttur mín svam við, og vit hava tí video bæði frá síðuni og uppifrá av hesi kolldømingini. Gevið gætur at svimjarin skal ikki bara nerta við plátuna, men eisini trýsta nóg hart til at 'trýsta á kontaktina'. Og at vit sum meginreglu ikki brúka videoprógv í svimjing.
FLOT er sum nevnt á geil 2, næstlongst burtur frá okkum
Serliga uppifrá virkar tað sum um at 'kontaktin' var í so trek. Leggið til merkis hvussu leingi hondin er á vegginum áðrenn føturnar hjá næsta svimjara fara av startblokkinum, og áðrenn nøkur nýggj tíð kemur á talvuna har uppi í horninum. Og minnist aftur til at vit flest kenna til slíkar trupulleikar vegna slitnar plátur, har sláast má hart á pláturnar til at fáa kontaktina at rigga. Spurningurin er meira, um hetta ikki var nóg hart til at plátan burdi reagerað.
Nú er FLOT næst-nærmast okkum (eg síggist við kamera har niðri á gólvinum, hinumegin)
Stafettir dømdar fyri tjóvstart í skifti á geil 2
Tey eru tvey sum fylla hendan fyrsta dag á FM/JM 2013, bæði úr Havnar Svimjifelag. Av eini og hvørjari orsøk velur YouTube ikki at ávara um copyright, hóast okkara frálíka sang.
Sett upp í skundi ...
Bara ein roynd við GoPro og 'time lapse' funkuni í Picasa. Myndir inntil myndatólið ikki hevði meira battarí. Bartal valdi tónleikin.
Føroysk svimjing hevur seinastu árini víst stóra framgongd við flottum úrslitum her heima og úti í heimi. Serliga hava úrmælingarnir, við Pál Joensen á odda, verið ímyndin av framgongdini. Men hvussu stendur til við breiddini? Er vandi fyri at breiddin dettur í millum, tá úrmælingarnir strúka avstað?
Belgiska lokalrásin De Antwerpse Televisie (atv) hevur lagt hesa video út á YouTube, har vit umleið frá 0:41 rættiliga vist síggja Pál Joensen á geil 5, í finaluni í 200 frí har hann gjørdist nummar 5. Riðlaúrslitið sæst her.
Hetta árið 2012 gekk av sonnum bæði upp og niður, og næsta árið verður óivað eisini avbjóðandi. Men vit vóna tað besta, vit her á heimasíðuni ætla í øllum førum at gera okkara til, at svimjiáhugaðir føroyingar fáa møguleika at fylgja við :-)


text:
South Park
South Park er ein amerikonsk kult sjónvarpsteknirøð. South Park, sum snýr seg um fýra smádreingir í býnum av sama navni í Colorado, hevur skapt stóra øsing líka síðani røðin byrjaði í 1997. Men, sum so ofta er støðan við øsandi tilfari, hevur hetta skapt ein stóran skara av kult fjepparum. Teir báðir menninir handan South Park, Matt Stone og Trey Parker eru kendir fyri at arbeiða við ymisku pørtunum heilt til freistina soleiðis, at teir fáa tikið nýggjastu samfelagsmenningina við.
Tey fyrstu fimm árini, varð Kenny, ein av høvuðspersónunum, dripin á mangar ymsar groteskar hættir – og altíð við útsøgnini "Oh my God, they killed Kenny!" í kjalarvørrinum. Men so aftan á fimm ár, máttu Trey Parker og Matt Stone gera ein nýggjan persón, tí teir høvdu ikki fleiri hugskot til, hvussu Kenny skuldi doyggja. Teir manglaðu kreativa inspiratión.
Hóast hyggjararnir verða noyddir at síggja tríggjar lýsingar í hvørjum parti, so man tað óivað koma væl við, at søgan um lívið hjá teimum fýra dreingjunum nú verður tøk á netinum – fullkomiliga ókeypis og lógligt. Tað er almenna heimasíðan hjá South Park røðini, ið hevur gjørt partarnar tøkar fyri øll at heinta. Heimasíðan er www.southparkstudios.com.
South Park hevur gjørt gjøldur úr jødum, katolikkum, mormonum, gudloysingum og nógvum, nógvum øðrum.
Aldursmark[rætta | rætta wikitekst]
Kanada - 18 ár
Nýsæland - 16 ár
Pólland - 18 ár
Skandinavia - 15 ár
Stóra Bretland - 15 ár
Týskland - 16 ár
Ungarn - 18 ár
USA - 18 ár
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]


text:
Eystrasalt
Eystrasalt ella Baltiskahavið er eitt umleið 413 000 ferkilomera stórt og upp til 459 metrar djúpt hav med brakkvatni í norður Europa, minni salt enn t.d. Atlantshavið, men tó ikki fekst vatn. Eystrasalt hevur politiskt mark í vestri til Danmark og Svøríki, í eystri til Finland, Russland, Estland, Lettland och Litava, í suðri til Pólland og Týskland.
Eystrasalt rennur út í Norðsjógvin gjøgnum Oyrasund, Lítlabelt og Stórabelt. Við Álandsoyggjarnar er eitt avmarkað smalt sjóøkið, sum verður nevnt Bottenhavið. Við Umeå er eitt annað smalt økið, Kvarken, sum skilur Bottenhavið frá Botnisku víkini. Frá norðara parti av Eystrasalti eru tvær stórar víkir: Finska víkin (millum Finland og Estland) og Rigavíkin.
Við strendurnar og í skergørðunum frystir Eystrasalt til ís um veturin. Bottenvíkin er altíð fullkomiliga løgd undir ís partar av vetrinum, tað sama er galdandi fyri teir innaru partarnar av Finnsku víkini. Tað kann henda at Beltini og Oyrasund frysta, men tað hendir ikki ofta, og ávisar vetrar kann drívísur ella pakkísur vera at finna har.[1][2]. 1658 fór Karl X Gustav við einari svenskari herdeild yvir um tey frystu sundini Lítla- og Stórabelt í Danmark.
Í Eystrasalti eru fleiri stórar oyggjar, eitt nú Gotland, Öland, Bornholm, Dagoy, Ösel, Áland og Rügen.
Størri áir, sum renna út í Eystrasalt: Neva, Wisła, Oder, Daugava, Njemen, Dalälven, Torneáin, Kemijoki, Oulujoki og Narva.
Størri býir við strendurnar í Eystrasalti: St. Pætursborg, Stokkhólmur, Helsingfors, Kiel, Rostock, Stralsund, Gdansk, Riga, Stettin (Szczecin), Gdynia, Kaliningrad, Tallinn (onkuntíð verða eisini býirnir Keypmannahavn, Malmö og Klaipėda taldir við).
Tey fiskasløg ið verða mest fiskaði í Eystrasalti eru brislingur, sild og toskur. Laksur verður eisini fiskaður í Eystrasalti.


text:
New York
New York er ein lutstatur í Sambandsríki Amerika við umleið 19 mió. íbúgvum. Albany er høvuðsstaðurin, og størsti býurin er New York City. Í norðri hevur New York mark við Kanada (landslutir Ontario, Quebec) og Ontariovatn, í eystri New Hampshire, Massachusetts og Connecticut, og í suðri við Pennsylvania.
Býurin New York verður onkuntíð nevndur the Empire State.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Fyrstu lyfturnar[rætta | rætta wikitekst]
Í stórbýum í New York hevði verið sera trupult at arbeitt ella at farið til handils, um ikki lyftur ella rullitrappur vóru. Fólk høvdu verið noydd at gingið trappur upp og trappur niður í háhúsum og í støðum undir jørð, og trupult hevði verið hjá illa gongdum fólki at sloppið upp og niður. Otis Elevator Company (OTIS) gjørdi í Yonkers, New York í 1852 fyrstu lyftuna, hon gekk við dampspæli.
Í 1854 sýndi verkfrøðingurin Elisha Graves Otis (3. august 1811 – 8. apríl 1861) á fyrsta sinni fram trygdarlyftu sína. Standandi á henni høgt uppi, gav hann boð um at kvetta línuna, ið helt lyftuni. Bremsurnar tóku straks um stýrisskinnarnar, so hon ikki datt niður. Síðan hava allar lyftur í New York havt hesa trygdarskipan. Í 1872 varð oljutrýstlyftan uppfunnin eisini í New York, og í 1907 uppfann týska fyritøkan Siemens elektrisku lyftuna.
Kreppa[rætta | rætta wikitekst]
- Høvuðsgrein: Heimskreppan 1929
Eftir fyrra veraldarbardaga var búskaparlig framgongd í USA í nøkur fá ár, til kreppa í landbúnaðinum, sum stóðst av ov nógvum korni og øðrum búnaðarvørum, trýsti prísirnar niður. Virðisbrævamarknaðurin í New York City rapaði í 1929, og tað elvdi til eina búskaparkreppu, sum breiddi seg um alt USA og allan heimin. Í t.d. Brasil gjørdist álvarslig búskaparkreppa, tá ið prísurin fall á gummi og kaffi. Mong fólk í USA fóru á húsagang eftir skrædlið í New York. Fólk seldu bilar og aðrir virðislutir fyri lítið og einki til tess at fáa sær reiðan pening.
11. september 2001[rætta | rætta wikitekst]
- Høvuðsgrein: Yvirgangsálopið 9/11
Hin 11. september 2001 gjørdist ein dagur, ið setti stór spor fyri eftirtíðina. Tann dagin fóru fleiri yvirgangsálop og atsóknir fram móti USA innanfyri fáir tímar. Fýra flogfør vóru rænd, og síðan vóru trý av teimum brúkt til at raka bygningar í USA meint. Tann mest álvarsama av atsóknunum, og sum eydnaðist til fulnar fyri yvirgangsmenninar, var álopið á World Trade Center á Manhattan í New York City. Har stóðu tvey høghús, sum vóru kend sum Twin Towers (Tvíburðatórnini). Har vóru nógvar skrivstovur inni í báðum bygningunum, matstovur og mangt annað. Hendingarnar fóru fram um morgunin, amerikanska tíð. Fyrst fleyg eitt flogfar inn í tað eina tornið, sum alt í einum stóð í loga. Umleið ein hálvan tíma seinni kom eitt annað flogfar og rendi inn í hitt tornið. Áðrenn tveir tímar vóru farnir frá tí at fyrra tornið var rakt, rapaðu báðir bygningarnir og nógv fólk doyðu. Tað vísti seg tá, at talan var um sjálvmorðsatsóknir, har yvirgangamenn høvdu tikið ræði á flogførum og stýrdu tey beint inn í týdningarmikil mál í USA. Eitt flogfar fleyg inn í Pentagon-bygningin í Virginia.
Meiningin var at øll fýra flogførini skuldu brúkast uppá sama máta móti fýra bygningum, men í tí fjórða flogfarinum varnaðust nøkur av ferðafólkunum, hvat ið fór at henda og tóku tí ræði á flogrænarunum, úrslitið var, at flogfarið datt niður á ein bø í Pennsylvania. Í alt doyðu nærum 3000 fólk í øllum fýra yvirgangsálopunum, íroknað tey 246 sivilu ferðafólkini í flogførunum og teir 19 flogránararnir. Tað vardi ikki longi, áðrenn illgruni var um, at arabiski yvirgangsfelagskapurin al-Qaeda stóð aftanfyri yvirgangsatsóknunum, og í 2004, átók al-Qaeda leiðarin Osama bin Laden, sum til tá hevði noktað at hava nakað við atkóknirnar at gera, sær ábyrgdina.[1] Í mai 2002 vóru tey liðug við uppruddingina av staðnum, har World Trade Center stóð. Ætlanin er at byggja ein nýggjan høgan bygning, sum skal standa liðugur í 2013 á Ground Zero, sum staðið verður rópt, har tvíburðatórnini stóðu. Bygningurin skal eita One World Trade Center. Bygningurin verður 541,3 metrar høgur íroknað spírið, og verður harvið triðhægsti bygningur í heiminum og hægsti bygningur í vestaru hemisferu.[2][3].
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Samkynd[rætta | rætta wikitekst]
Senatið í New York samtykti í 2011 at viðurkenna rættin hjá samkyndum at ganga saman í hjúnarlag. Uppskotið varð samtykt við 33 atkvøðum fyri og 29 ímóti. New York er tann sætti amerikanski staturin, sum viðurkennir hjúnarlag millum samkynd.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ CBC.ca, Bin Laden claims responsibility for 9/11
- ↑ "Skyscraperpage.com, tallest buildings in NY". Skyscraperpage.com. http://skyscraperpage.com/diagrams/?cityID=8. Heintað 2012-06-23.
- ↑ "Tallest buildings under construction in the world". Skyscraperpage.com. http://skyscraperpage.com/diagrams/?25002165. Heintað 2012-06-23.
Slóðir úteftir[rætta | rætta wikitekst]


text:
Heimshav
Eitt heimshav er eitt størri saltvatnsøki. Meira enn 70 % (umleið 360 mill. km²) av arealinum á jørðini er dekkað av samanhangandi mongdum av saltum vatni, sum verður nevnt heimshavið. Miðaldýpdin á heimshavinum er 3.800 metrar. Heimshavið kann býtast sundur í 1 til 5 heimshøv. Atlantshavið, Kyrrahavið og Indiska Havið verða nevnd heimshøv. Harumframt verður Íshavið onkuntíð roknað sum eitt heimshav, og onkuntíð verða bæði høvini, sum eru við teir báðir pólarnar roknaði sum heimshøv. Havið við Arktis verður nevnt Norður Íshavið, meðan havið við Antarktis verður nevnt Suður Íshavið.


text:
Vodafone takkar fyri seg sum høvuðsstuðul, og tí skal ovasta fótbóltsdeildin hava nýtt navn, tá byrjað verður aftur í mars/apríl.
Besta fótbóltsdeildin hjá monnum skal skifta navn, og eitur ikki longur Vodafonedeildin. Eftir trý ár sum høvuðsstuðul, takkar samskiftisfyritøkan fyri seg.
Seinastu trý árini hevur besta deildin hjá monnum verði kallað Vodafonedeildin. Men nú eitt nýtt kappingarár stendur fyri framman, skal besta deildin hjá monnum hava nýtt navn.
- Eftir trý ár sum høvðusstuðul í fremstu deildini í føroyskum fótbólti, hava vit valt at spæla bóltin víðari. Tað hevur verið spennandi hjá okkum at stuðla hesi fólkakæru ítróttagrein, ið samlar føroyingar til undirhald og spenning. Samstarvið við Fótbóltssamband Føroya og lokalu fótbóltsfeløgini hevur verið gott øll trý árini, og vit vilja fegin varðveita hetta góða samstarv, hóast vit ikki eru høvuðsstuðul longur, sigur stjórin í Vodafone, Gudny Langgaard.
- Fótbóltsdeildin hevur veruliga givið okkum, sum felag, nakað serligt. Í 2008 gjørdust vit partur av størstu fjarskiftisfyritøku í heiminum. Vit fóru frá at vera Kall til Vodafone. Sum høvuðsstuðul hjá fótbóltinum hevur hetta skiftið gingið væl. Nýggja navnið bleiv skjótt eitt húsarhaldsbrand vegna vælumtókta fótbóltin. Eftir trý ár meta vit tó, at tíðin er búgvin at fara aðrar leiðir við stuðli m.a. hjá Svimjisambandi Føroya.
- Vit ynskja føroyska fótbóltinum góðan byrð í komandi kappingarári og takka fyri gott samstarv, sigur Gudny Langgaard.
Hvussu besta deildin ferð at verða nevnd næstu tíðina, er ikki greitt enn.
Virkandi aðalskrivarin í Fótbóltssambandinum, Kristin Dam Ziska, harmast sjálvandi um, at Vodafone, sum Gudny Langgaard sigur, spælir bóltin víðari. Samstundis takkar hann Vodafone fyri fyrimyndarligt samstarv seinastu trý árini, og ynskir teimum alt tað besta framyvir.
- Vit arbeiða við málinum at fáa ein nýggja høvuðsstuðul, og vónandi og væntandi kemur hetta arbeiði undir land innan stutta tíð. Helst áðrenn besta deildin hja monnum fer í gongd um mánaðarskifti mars-apríl, sigur Kristin Dam Ziska, virkandi aðalskrivari í Fótbóltssambandinum.
Frá 2006 til 2008 varð fremsta deildin nevnd Formuladeildin, og frá 2009 til 2011 nevndist fremsta deildin Vodafonedeildin. Spennandi verður tí at vita hvat vit fara at kalla deildini í ár og næstu árini.
Veitst tú okkurt áhugavert í Suðuroynni, boða okkum frá á webmaster@sudurras.fo