text:
Tuesday, May 31, 2011
Ólavsøkuframsýningin 2011
Bræv frá fyrireikarunum:
Góðu listafólk!
Nú er skjótt summar og harvið nærkast eisini árliga Ólavsøkuframsýningin, sum Listafelag Føroya skipar fyri á Listasavni Føroya.
Listafelagið hevur í ár heitt á okkum bæði, um at skipa framsýningina; hetta gera vit við gleði.
Einasti mátin at vit kunnu skipa eina góða framsýning er, um undirtøkan er stór og góð. Vit vilja tí hervið heita á tykkum øll um at fyljkast um fagnaðin av listini og senda verk inn til framsýningina!
Sjálvandi tilskila vit okkum rætt til, sum vanligt er, at velja millum innsendu verkini, við tí fyri eygað at fáa best møguligu framsýningina burtur úr.
Vónandin býður hetta høvi okkum at savna nakað av tí nýggjasta, løgna, vitleysa ella bara tí besta, sum verður at síggja í ár.
Øll tøkni hava áhuga!
Um tit hava spurningar, so eru tit vælkomin til at senda okkum ein mail: olavsoka2011@gmail.com
ella lesa meira á heimasíðu listafelagsins: http://www.listafelag.fo/
Vinarliga
Jóhan Martin Christiansen og Annika á Lofti
Góðu listafólk!
Nú er skjótt summar og harvið nærkast eisini árliga Ólavsøkuframsýningin, sum Listafelag Føroya skipar fyri á Listasavni Føroya.
Listafelagið hevur í ár heitt á okkum bæði, um at skipa framsýningina; hetta gera vit við gleði.
Einasti mátin at vit kunnu skipa eina góða framsýning er, um undirtøkan er stór og góð. Vit vilja tí hervið heita á tykkum øll um at fyljkast um fagnaðin av listini og senda verk inn til framsýningina!
Sjálvandi tilskila vit okkum rætt til, sum vanligt er, at velja millum innsendu verkini, við tí fyri eygað at fáa best møguligu framsýningina burtur úr.
Vónandin býður hetta høvi okkum at savna nakað av tí nýggjasta, løgna, vitleysa ella bara tí besta, sum verður at síggja í ár.
Øll tøkni hava áhuga!
Um tit hava spurningar, so eru tit vælkomin til at senda okkum ein mail: olavsoka2011@gmail.com
ella lesa meira á heimasíðu listafelagsins: http://www.listafelag.fo/
Vinarliga
Jóhan Martin Christiansen og Annika á Lofti
Posted by Listin at 6:24 PM
Labels: Framsýningar, Tíðindaskriv
Tá tað góða er fíggindin hjá tí besta
Salvador Dalí, "El busto invisible de Voltaire". (1940)
Tað er altíð eitt sindur løgið at eygleiða skapanina av nýggjum mantraum. Ja, nýggj eru tey jú sjálvdan. Tað eru sum oftast gamlir sannleikar, sum verða fingin til lívs aftur, endurtikin óendaliga og samtykt sum loysn uppá allar trupulleikar.
Herfyri las eg eina grein um Saltsiloina hjá Helga Eidesgaard og Hans Mols Mortensen, har teir siteraðu Voltaire, sum ávaraði ímóti at gera tað besta til fíggindan hjá tí góða. Fáir dagar eftir hevði Sjúrður Skaale eitt innlegg um stjórnarskipanina við yvirskriftini ”Tá tað besta forðar tí góða”, ið tók støði í júst hesum sama: ”stundum er tað besta tann størsti fíggindin hjá tí góða”. Eitt mantra var borið í heim, sum eg síðani havi hoyrt endurtikið í heilt ómetaliga nógvum ymiskum høpum og betri closing argument skal man eisini leita leingi eftir.
Voltaire er sum kunnugt ikki føddur í gjár og hann hevði sjálvandi so æviga rætt. Professionelt, persónliga, politiskt, ja á øllum lívsins økjum er tað eyðvitað, at tað ikki nyttar nakað, at vit bíða eftir tí stóra vinninginum. Góðir lutir fara framvið, um ikki vit eru nøgd við tað, sum vit hava og fáa eyguni upp fyri gleðini við tær meira gerandisligu loysnirnar. Við hesum í huga verður lívið eitt spæl. Politikkur verður rímiligur, hjúnafelagin fyrikemur áhugaverdur, starvið uppfyllir allar ambitiónir og best av øllum, so ber til at hyggja eftir stórt sæð øllum í sjónvarpinum, uttan at vera við at doyggja av irriterilsi.
Tílíkt kann gott ræða meg eitt lítið sindur og tí er tað eitt befríilsi, at eg arbeiði við list, sum helst er tað eina øki, har hetta sera effektiva mantraið ikki riggar. Vit hoyra ongantíð listafólk siga, at man ikki skal stremba eftir tí besta ella at man má royna at halda tað heila niðri á einum støði, sum er til at fáast við. Listin fær ikki verið til niðri á tí javna og tað hevði Voltaire, sum setti listina hægri enn veruleikan, helst verið tann fyrsti til at verið samdur við mær í. Fyri listina er tað góða fíggindin hjá tí besta. Og tí er tað spell, at tað verða brúktar fleiri resursur uppá ta góðu listina enn uppá ta bestu listina, at tann góða listin fær eitt betri og meira framstandandi pláss á framsýningum, listasøvnum og í listabókum enn tann besta listin og at almennir pengar í størri mun fara til ta góðu listina heldur enn ta bestu listina. Góða listin er góð og vit vilja fegin hava meira av henni, men tað má ikki vera teirri bestu listini at bága. Vit skulu gloyma alt um tíðarinnar mantra og fagna tí besta - tað kann væl vera, at lívið ikki gerst eitt spæl, men tað verður nógv meira áhugavert.
(IS)
Labels: IS, list og samfelag
Monday, May 30, 2011
Listfatan í støðugari broyting
Í Information stendur ein áhugaverd grein at lesa, sum snýr seg um eina nýggja uppheinging í Statens Museum for Kunst av teirra eldru samling av danskari list frá 1750-1900, sum er 3500 verk til støddar harav tey bert hava pláss til 500. Tað er serliga áhugavert hvussu fatanin av ymiskum listafólkum støðugt broytist, so at list, ið hevur verið fatað sum vulger ella vánalig, brádliga sleppur upp í fínu stovu at hanga.
Her heima eru vit í somu støðu, at Listasavn Føroya eigur fleiri verk, enn savnið megnar at sýna fram. Núverandi verkplasering hevur Mikael Wivel framt. Tað er altíð spennandi at síggja eina nýggja uppheinging av fasta savninum, tí saman við innkeypspolitikkinum avdúkar ein tílík umplasering rættiliga nógv um listahugburðin hjá avvarðandi, sum standa fyri. Vit hava jú fingið nýggjan stjóra á Listasavninum, ið helst fer at seta sítt fingramerki eisini á ta permanentu og tað eru øll listaáhugað sjálvandi spent uppá. Umrødda grein er her: http://www.information.dk/268961
(KP)
Posted by Listin at 11:04 AM
Sunday, May 29, 2011
Frumframførsla: Knud Odde við Tórgerð
Í sambandi við Summarframsýningina í Norðurlandahúsinum ”Kosmisk Sömngångare”, sum Knud Odde hevur saman við svenska listamanninum Jan Håfström og sum letur upp 26.juni, gevur hann í juni út eina EP við trimum skeringum. ÉP útgávan verður rættiliga eksklusiv og kemur bert út í 50 eintøkum, sum m.a. er myndað av eini gamlari føroyskari fólkavísu og eini bass-cello og gittara útgávu av bass-solo verkinum "Tórgerð", sum Øssur Johannesen gjørdi í 1996. Originalútgávan hjá Øssuri er brúkt sum støði í útgávuni. Perman á plátuni verður prentað í Steinprenti við einum linoliumsskurði í trimum litum, sum sostatt er eitt upprunaprent. Nógv meira verður at hoyra um Knud Odde, tónleikin og framsýningina seinni. Nú eru vit errin av at kunna presentera "Tórgerð" og vit vóna, at hon gerst ein landaplága.
trýst her
http://dl.dropbox.com/u/9183344/TORGERD.mp3
(IS)
Posted by Listin at 9:29 AM
Labels: Framsýningar, IS, Tónleikur
Saturday, May 28, 2011
Frumframførsla: Knud Odde við Sommernat i Tórshavn.
Í sambandi við Summarframsýningina í Norðurlandahúsinum ”Kosmisk Sömngångare”, sum Knud Odde hevur saman við svenska listamanninum Jan Håfström gevur hann í juni út eina EP við trimum skeringum. ÉP útgávan verður rættiliga eksklusiv og kemur bert út í 50 eintøkum, sum m.a. er myndað av eini gamlari føroyskari fólkavísu og eini bass, cello og flamingogittara útgávu av bass-solo verkinum "Tórgerð", sum Øssur Johannesen gjørdi í 1996. Originalútgávan hjá Øssuri er brúkt sum støði í útgávuni. Perman á plátuni verður prentað í Steinprenti við einum linoliumsskurði í trimum litum, sum sostatt verður eitt upprunaprent.
Nógv meira verður at hoyra um Knud Odde, tónleikin og framsýningina seinni. Nú eru vit errin av at kunna presentera: Sommernat i Tórshavn og vit vóna, at hon gerst ein landaplága. Í morgin er aftur frumframførsla her á Listablogginum, tá vit koma við eini aðrari av nýggju skeringunum hjá Knud Odde.
Trýst her:
http://dl.dropbox.com/u/9183344/SOMMERNAT%20I%20TORSHAVN%20-%20Kopi.mp3
(IS)
Posted by Listin at 7:31 AM
Labels: Framsýningar, IS, Tónleikur
Friday, May 27, 2011
Videolistin 4 - Eva Koch
Í verkinum "Calais" tekur listakvinnan støði í stóru standmyndini hjá Auguste Rodin "Borgararnir í Calais", sum stendur á Ny Carlsberg Glyptotek í Keypmannahavn, har Eva Koch inntil februar í ár hevði framsýning av staðnágreiniligum verkum. Tvs. verk, sum á ein ella annan hátt taka støði í ella fyrihalda seg til verk og rúm á Glyptotekinum. Rodin hevur gjørt sína standmynd sum ein monumentala og rættiliga kensluborna tulking av søgnini um teir seks borgararnar úr Calais, sum í 14. øld ofraðu seg fyri at bjarga teirra býi undir ensku kringsetingini. Fyri meg hevur henda søgan aftan ´fyri myndevnið ongantíð verið av stórum týdningi. Standmyndin hjá Rodin er hugtakandi, tí hon er so tung, stór og likamlig í rúminum, har hon stendur sum eitt óvikandi monument yvir menniskjaliga líðing. Tá Eva Koch við ljóði og ljósi, við myndum úr nútíðar býnum Calais - sum m.a. er sentralur fyri tey friðleysu medmenniskju okkara, ið eru illegal flóttafólk - er tað fyrst og fremst hugtakandi orsakað av muninum á tøknunum. Tunga, ítøkiliga bronsan hjá Rodin og lætta óítøkiliga ljósið og ljóðið hjá Koch. Mótsetningurin millum gangin og tað yðjandi lívi í Calais í dag og so pinnastilla standmyndaringin seta eisini tankar í gongd um tað, sum farandi er og ta ævigu listina. Verkið hjá Evu Koch er sera áhugavert og tað er skiljandi og uppiborið, at listakvinnan fekk heiðursløn frá Statens Kunstfond fyri "Calais".
Eva Koch Glyptoteket from ek on Vimeo.
http://vimeo.com/20465480
Posted by Listin at 9:34 AM
Thursday, May 26, 2011
SEKEL fer ongan veg...
Móti endanum av ummælinum setir Gunnar Hoydal fram nakrar relevantar spurningar, sum hava verið frammi áður, men ongantíð hava fingið nakað svar. Í hesum partinum av greinini, er Gunnar Hoydal serstakliga hvassorðaður, men eisini beinrakin, tá hann skrivar: "Men hvør var tað, sum hevði veruligt vald hesi árini síðani tá? Savnið og tann virkni savnsleiðarin, sum umsat almennu játtanirnar hjá landinum og seinni eisini var limur í listabólkinum hjá Tórshavnar kommunu, ella hesin lítli bólkurin av listafólki, sum einaferð á hvørjum ári fyri egna rokning skipaði fyri heystframsýningini úti á skipasmiðjuni? Var nakað vald hjá teimum, so var tað bara í samanberingini av dygd í hesi árligu framsýningini við várframsýningina á listasavninum. Og so kanska í einum almennum orðaskifti, sum hin parturin sum mest slapp sær undan at taka lut í og heldur arbeiddi "på de indre linjer". Ella skal henda viðmerkingin í nýggju listasøguni skiljast sum svarið hjá stovninum, lurtað í oyrað á gesti, sum ikki hevur havt samband við hin partin í málinum?".
Vit vita tað ikki, tí enn er ongin reaktión komin frá teimum, sum hava ábyrgdina av SEKEL. Vit hava hvørki hoyrt orð ella eið frá stýrinum fyri Listasavnið ella frá mentamálaráðnum, sum í síðsta enda varar av Listasavninum og útgávum tess. Men spurningarnir verða standandi og har eri eg í grundini ikki samd við Gunnari Hoydal, tá hann at enda í greinini heldur, at okkurt gott kom burtur úr listastríðnum og at vit nú skulu lata tað farna fara: "So lat hetta fara, og latið okkum vóna, at tað við tí nýggja stjóranum ber til at fáa eitt stimbrandi samstarv í lag millum føroysk myndlistafólk og tann týðandi stovnin, sum Listasavnið er í okkara felags mentan..". Jú, sjálvandi eigur framtíðin at vera merkt av samstarvi og góðum vilja innan føroyska listaumhvørvið. Men tað verður neyvan við støði í SEKEL, sum Mikael Wivel í margháttligu heiðursrøðu síni fyri fráfarandi savnssstjóra kallaði eina sáttargerð, ella "en forsonende gestus". Tær tríggjar greinirnar, ið higartil eru skrivaðar um bókina SEKEL benda allar á, at bókin er alt annað enn sáttlig, og tí er ikki lætt at lata hetta fara framvið, sum Gunnar Hoydal mælir til. Tunga bókin fyri 600.000 føroyskar listakrónur fer jú ongan veg. Vit kunna sjálvandi vóna, at ikki fleiri pengar verða spiltir uppá t.d. eina føroyska týðing, men hetta kann í grundini gera tað sama, tí komandi mongu árini fer danska/enska bókin at hava status sum statsautoriseraða listasøgan í okkara landi og so er spurningurin um listafólkini, mentamálaráðið og vit øll hava hug at lata standa til. Skal tøgnin framhaldandi ráða, ella vilja vit heldur samskifta og finna útav hvussu hetta kundi henda, so at vit kunnu bøta uppá støðuna og helst forða fyri, at tað nakrantíð hendir aftur?
(KP)
Posted by Listin at 8:23 AM
Labels: KP
Wednesday, May 25, 2011
Í mínum hondum
Frumsýning í Spaniastovu 31. mai 2011. Leikurin tekur um 2 tímar við steðgi (20. min.)
Leikari og høvundur: Eyð Matras
Leikstjóri og leikgerð: Sigrún Valbergsdóttir
Búni: Marjun Jóannesardóttir
Myndir/sniðgeving: Edward Fuglø
Ljós: Árni Baldvinsson
Lagsmíð og venjing: Karl Martin Samuelsen: “Tann vænasta perlan”.
Hjálparfólk: Sára Skarðenni
Smyrsl: Margee Dam
Foto: Bárður Lydersen
Rættlestur og týðing: Sveinur Ísheim Tummasson
Við hesum manni lærdi eg, at heimurin er størri og vakrari, enn eg nakrantíð fari at uppliva.
Um leikin:
Anna er søgufrøðingur og býr í Danmørk, men er nú heima í Føroyum og ansar mammu síni, sum er illa sjúk. Hon fær avloysarastarv á fróðskaparsetrinum og fer at skriva ein fyrilestur um sambandið millum Asia og Føroya í 18. øld.
Anna hevur altíð kent seg øðrvísi, og tá ið mamman doyr, finnur hon eitt bræv og eitt armband við grønari perlu, sum fanga hana. Anna fer at kanna, hvat hetta hevur at týða, og loynidómar úr fortíðini verða avdúkaðir.
Hon granskar á bókasavninum og lesur um Katrinu Joensdatter, konu Árant Úti á Bø í Svínoy, sum var dømd fyri hordóm, tí hon fekk tvíburar við Niclasi Normann, einum ungum manni av hollendska skipinum Westerbeek, sum fór á land í Suðuroy í 1742.
Sum leikur fer, verða vit drigin millum fortíð og nútíð, og so líðandi verða træðrirnir greiddir um upprunan hjá Onnu.
Leikurin lýsir eitt tíðarskeið í Føroya søgu, tá ið mong vóru fátæk, undirbrotlig og innitokin. Gjøgnum Onnu uppliva vit lívið hjá eini kvinnu fyri tríhundrað árum síðani, hennara stríð ímóti órættvísi og tráanina eftir kærleika og nærleika. Lívið hjá Onnu verður sett í perspektiv, tá ið hon sjálv skal taka týdningarmiklar avgerðir um sítt lív.
Leikurin er íspunnin søga, men byggir á veruligar hendingar og sagnir. Vit hoyra um seyðatjóvin Árant Úti á Bø í Svínoy, um manningina á hollendska skipinum Westerbeek, sum gisti í Føroyum veturin 1743/44 og um skalvalopini í Gerðum 1745 og 1765.
Stuðlað leikinum fíggjarliga hava: Mentanargrunnur Landsins, Norðurlandahúsið, Búmerki , Leiklistaráðið, Ljósritagrunnurin, Klaksvíkar kommuna, Bank Nordik.
Leikari og høvundur: Eyð Matras
Leikstjóri og leikgerð: Sigrún Valbergsdóttir
Búni: Marjun Jóannesardóttir
Myndir/sniðgeving: Edward Fuglø
Ljós: Árni Baldvinsson
Lagsmíð og venjing: Karl Martin Samuelsen: “Tann vænasta perlan”.
Hjálparfólk: Sára Skarðenni
Smyrsl: Margee Dam
Foto: Bárður Lydersen
Rættlestur og týðing: Sveinur Ísheim Tummasson
Við hesum manni lærdi eg, at heimurin er størri og vakrari, enn eg nakrantíð fari at uppliva.
Um leikin:
Anna er søgufrøðingur og býr í Danmørk, men er nú heima í Føroyum og ansar mammu síni, sum er illa sjúk. Hon fær avloysarastarv á fróðskaparsetrinum og fer at skriva ein fyrilestur um sambandið millum Asia og Føroya í 18. øld.
Anna hevur altíð kent seg øðrvísi, og tá ið mamman doyr, finnur hon eitt bræv og eitt armband við grønari perlu, sum fanga hana. Anna fer at kanna, hvat hetta hevur at týða, og loynidómar úr fortíðini verða avdúkaðir.
Hon granskar á bókasavninum og lesur um Katrinu Joensdatter, konu Árant Úti á Bø í Svínoy, sum var dømd fyri hordóm, tí hon fekk tvíburar við Niclasi Normann, einum ungum manni av hollendska skipinum Westerbeek, sum fór á land í Suðuroy í 1742.
Sum leikur fer, verða vit drigin millum fortíð og nútíð, og so líðandi verða træðrirnir greiddir um upprunan hjá Onnu.
Leikurin lýsir eitt tíðarskeið í Føroya søgu, tá ið mong vóru fátæk, undirbrotlig og innitokin. Gjøgnum Onnu uppliva vit lívið hjá eini kvinnu fyri tríhundrað árum síðani, hennara stríð ímóti órættvísi og tráanina eftir kærleika og nærleika. Lívið hjá Onnu verður sett í perspektiv, tá ið hon sjálv skal taka týdningarmiklar avgerðir um sítt lív.
Leikurin er íspunnin søga, men byggir á veruligar hendingar og sagnir. Vit hoyra um seyðatjóvin Árant Úti á Bø í Svínoy, um manningina á hollendska skipinum Westerbeek, sum gisti í Føroyum veturin 1743/44 og um skalvalopini í Gerðum 1745 og 1765.
Stuðlað leikinum fíggjarliga hava: Mentanargrunnur Landsins, Norðurlandahúsið, Búmerki , Leiklistaráðið, Ljósritagrunnurin, Klaksvíkar kommuna, Bank Nordik.
Posted by Listin at 4:39 PM
Labels: Leiklist, Tíðindaskriv
Signað ver tú sæla stund
Blómumynd: Fríða Matras Brekku
Við várkonsertini "Signað ver tú sæla stund", fer kórið Tarira at fagna góðu, ljósu tíðini, tá náttúran aftur spennir seg út í øllum sínum lívsjáttandi vakurleika. Framførslurnar í ávikavíst Müllers Pakkhúsi í Havn og Gøtu Kirkju fevna um bæði verðsligan og sakralan tónleik, kendar sum ókendar tónar. Konsertheitið er ein sera kend regla frá yrkingini hjá Símuni av Skarði "Vár við lýggjum vindi", sum Waagstein setti lag til og sum Sunleif Rasmussen nú hevur lagt til rættis av nýggjum. Sunleif stjórnar kórinum eins og hann hevur gjørt, síðan kórið Tarira varð stovnað fyri níggju árum síðani. Og tað verður meira av náttúruromantikki á skránni, bæði í eydnuríkum og góðvarnum líki við orðum hjá m.a. Christiani Matras og T.N.Djurhuus og tónum hjá eitt nú Knúti Olsen og Edvardi Grieg og í heldur ófrættakendari líki hjá danska yrkjaranum Johannes Jørgensen við sorgblíðu tónunum hjá Carl Nielsen afturvið. Høvið verður at hoyra huglagsmettaðu kompositiónirnar "Morning Star" og "The Deers Cry" hjá estiska tónaskaldinum Aarvo Pärt, sum kórið vandi burturav til framførslur fyrr í ár. Hjartanemandi vakra, heldur dapra verkið "Exhortation and Kohima" (2003) hjá John Tavener er skrivað til minnis um tey, sum eru deyð av krígsáðum. Exhortation merkir áminning og Kohima er ein býur í India, har harðir stríðstilburðir vóru í sambandi við annan veraldarbardaga. Verkið er minnir í huglagi eitt sindur um verkini hjá Aarvo Pärt. Huglagið er somuleiðis eitt sindur mystiskt í verkinum "Island Music" hjá Stephen Wilkinson, sum kórið fer at frumframføra. Á konsertini verða fleiri kvartettir umframt solosangur at hoyra saman við kórinum og saman við gittarafylgispæli hjá Ólavi Jacobsen. Hóast tað kensluborna er afturvendandi á hesi konsertini, verða okkara áhoyrarar helst bilsnir av, at síggja gamla írska sangin Danny Boy á skránni. Konsertirnar verða ávikavíst í Müllers pakkhúsi leygardagin 28. mai kl.19.00 og Gøtu kirkju sunnudagin 29. mai kl.16.00.
Posted by Listin at 7:34 AM
Labels: Tíðindaskriv, Tónleikur
Tuesday, May 24, 2011
Listin viðmælir: Dimmalætting
Vit vilja fegnar viðmæla lesarum okkara at lesa dagsins Dimmalætting. Orsøkin er ummælið hjá Gunnari Hoydal av nógv umrøddu bókini hjá Mikael Wivel, Sekel, sum Listasavn Føroya gav út fyri kortum. Greinin hjá Gunnari Hoydal eitur Vøkstur og vald í 100 ár og inniheldur eina klóka og gjølliga viðgerð av bókini. Vit hava eitt lítið, ikki heilt tilvildarliga valt úrval her, men viðmæla sjálvandi at lesa greinina í síni heild.
“Men hvør var tað, sum hevði veruligt vald hesi árini síðani tá? Savnið og tann virkni savnsleiðarin, sum umsat almennu játtanirnar hjá landinum og seinni eisini var limur í Listabólkinum hjá Tórshavnar kommunu, ella hesin lítli bólkurin av listafólki, sum einaferð á hvørjum ári fyri egna rokning skipaði fyri heystframsýningini úti á skipasmiðjuni? Var nakað vald hjá teimum, so var tað bara í sammanberingini av dygd í hesi árligu framsýningini við várframsýningina á listasavninum. Og so kanska í einum almennum orðaskifti, sum hin parturin sum mest slapp sær undan at taka lut í og heldur arbeiddi “på de indre linjer”. Ella skal henda viðmerkingin í nýggju listasøguni skiljast sum svarið hjá stovninum, lurtað í oyra á gesti, sum ikki hevur havt samband við hin partin í málinum?”
Posted by Listin at 4:07 PM
Góða nýggheitin og tann ringa
Tingið er farið í summarfrí og tað er Mentanarnevnd Løgtingsins eisini. Tann góða nýggjheitin er at uppmøtingin er blivin betri. Tað er enn ikki eydnast at samla alla Mentanarnevndina, men har fráveruprosentið sá soleiðis út áðrenn jólaferiuna:
Magni Laksáfoss, formaður: 0%
Jógvan á Lakjuni, næstformaður: 37,5 %
Limur fyri fólkaflokkurin: Óli Breckmann/Rodmundur Nielsen/Annika Olsen: 50 %
Eyðgunn Samuelsen: 12,5 %
Marjus Dam: 62,5 %
Sjúrður Skaale: 25 %
Kari á Rógvi: 37,5%
Sær fráveruprosentið fyri alt tingárið soleiðis út:
Magni Laksáfoss, formaður: 6%
Jógvan á Lakjuni, næstformaður: 18 %
Limur fyri fólkaflokkurin: Óli Breckmann/Rodmundur Nielsen/Annika Olsen: 41 %
Eyðgunn Samuelsen: 12 %
Marjus Dam: 47 %
Sjúrður Skaale: 18 %
Kari á Rógvi: 24%
Frávera í sambandi við farloyvi og frávera har varalimur hevur verið til staðar er ikki tald uppí.
Men hvat hava tey fingið burturúr mentanarliga á teimum 17 fundunum, tey hava havt. Ja hetta er tann ringa nýggjheitin. Vit skulu heilt fram til fund nummmar 14 áðrenn vit koma til tað fyrsta og tað einasta málið á dagsskránni, sum hevur við mentan at gera, nemliga Uppskot til samtyktar um samsýning til rithøvundar og listafólk.
Uppskotið var fra Tórbirni Jacobsen og ljóðar: “Løgtingið heitir á Landsstýrið um at leggja lógaruppskot fyri tingið, har tað verður skipað soleiðis fyri, at føroyskir rithøvundar og listafólk annars, samsvarandi eini kvalifiseraðari dygdarmeting fáa samsýningarrætt frá teimum almennu Føroyum”. Sjálvandi! Tórbjørn Jacobsen hevði harumframt fleiri fínar viðmerkingar, sum eru at lesa her: http://listinblog.blogspot.com/2011/03/samsyningar-til-rithvundar-og-listafolk.html
Mentanarnevnd Løgtingsins kom eftir at hava viðgjørt uppskotið og innkallað ein persón, Helenu Dam á Neystabø, fram til hetta áliti, har tey býttu seg upp í ein meiriluta og ein minniluta.
”Meirilutin (Magni Laksáfoss, Jógvan á Lakjuni, Eyðgunn Samuelsen og Marjus Dam) tekur ikki undir við uppskotinum. Meirilutin vísir á, at nevndin viðgjørdi einsljóðandi mál í løgtingsmáli nr. 123/2008, tá nevndin mælti Løgtinginum frá at samtykkja uppskotið, av tí at landsstýrið arbeiddi við málinum. Í sambandi við viðgerðina av hesum málinum hevur landsstýriskvinnan greitt frá, at hon arbeiðir við innan stutta tíð at leggja eitt aðalorðaskifti fyri Løgtingið um málið. Við hesum viðmerkingum tekur meirilutin ikki undir við uppskotinum og fer at mæla Løgtinginum frá at samtykkja tað.
Ein minniluti (Sjúrður Skaale, Kári á Rógvi og Annika Olsen) tekur undir við uppskotinum. Neyðugt er, at føroyskir høvundar og listafólk fáa viðurlag fyri sítt stríð, tá ið verk teirra í dygd og rúgvu eru vorðin týðandi. Minnilutin heldur, at vantandi játtan og ikki minst vantandi lógarkarmar gera, at færri týðandi verk og færri týðandi listafólk megna at menna samleika, mál og mentan okkara. Mong royna veingir sínar, men tey mugu sessast aftur, áðrenn tey rættiliga fáa flogið, og tey náa ikki at øllum sínum listarliga tilfeingi, tí lønararbeiði av handahógvi verður lagnan heldur enn áhaldandi skapan og nýbrot. Vit mugu menna og tryggja høvundar, so væl nýskrivandi sum týðandi, vit mugu tryggja listafólk í ymsum greinum, so tey, tá ið tey hava fingið flogið, áhaldandi kunnu søkja móti hæddum og dýpdum og vinna máli og mentan nýggjar leiðir, hevdir og fatanir. Minnilutin heldur, at partur av hesum tiltøkum, umframt tey í uppskotinum nevndu, eiga at vera yvirtøka av málsøkinum ídnaðarhugverksrætti (nr. 8 í yvirtøkulógini), hvørs lóggáva ikki veitir listafólki okkara nóg góðar sømdir, men má yvirtakast, dagførast, tillagast og skipast at náa málunum um samsýningarrætt ikki bert frá tí almenna, men frá teimum, ið hava vinning av listarverkum.”
Tað var so tað. Uppskotið fall 5. mai uttan orðaskifti. Hergeir Nielsen, Sjúrður Skaale, Bergtóra H. Joensen, Bjørt Samuelsen, Annita á Fríðriksmørk, Høgni Hoydal, Annika Olsen, Tórbjørn Jacobsen og Poul Michelsen atkvøddu fyri. Magni Laksáfoss, Edmund Joensen, Helgi Abrahamsen, Bjørn Kalsø, Alfred Olsen, Edva Jacobsen, Bjarni Djurholm, Jákup Mikkelsen, Jógvan á Lakjuni, Jørgin Niclasen, Katrin Dahl Jakobsen, Jóannes Eidesgaard, Eyðgunn Samuelsen, Hans Pauli Strøm, Gerhard Lognberg og Mikkjal Sørensen atkvøddu ímóti og hví gjørdu tey tað?
Fyri summi var orsøkin helst av vanligari smáligheit yvir fyri listini. Fyri nógv var tað ein partur av einum politiskum spæli, men fyri onnur hevur tað helst okkurt at gera við tað, sum meirilutin í Mentanarnevndini skrivau í teirra áliti. Tað, at tey longu eina ferð, í 2008, hava avvíst eitt líknandi uppskot, tí tað verður arbeitt uppá eina loysn í mentamálaráðnum og at landstýriskvinnan nú hevur vissað tey um, at tey skjótt hava arbeitt seg fram til okkurt.
Mín spurningur til tey, sum atkvøddu nei av hesi orsøk má vera: Hvar fáa til álitið frá? Tit hava avvíst uppskotið í 2008, tí MMR lovaði at finna eina loysn og nú atkvøða tit nei, tí MMR lovar at finna eina loysn.
Vit hava eina Mentanarnevnd, sum uppá eitt heilt ár hevur viðgjørt eitt eittans uppskot, sum kundi komið listini og mentanini til góðar og hetta uppskotið lata tey falla við 2.viðgerð. Uttan orðaskifti. Harumframt tykist teirra áhugi fyri mentanarøkinum ikki stórur fyri nú at siga tað pent, um metast skal eftir teirra uppmøting til fundirnar. Vit hava eitt Mentamálaráð, sum ikki kemur fram til loysnir fyri okkara listafólk og okkara mentanarlív, sum ikki lurtar eftir fakkunnleikanum og sum, um møguligt, sýnir enn minni áhuga fyri listini enn mentanarnevndin.
Umberingarnar eru nógvar, vit kenna tær so væl. Men hetta er heilt einfalt ikki nóg gott. Serliga ikki nú, fíggjarnevndin hevur megnað at fingið verkætlanina SALT í gjøgnum og vit síggja, at tað ber til at fáa politiska undirtøku til stórar og dýrar mentanaríløgur - bara ikki gjøgnum Mentamálaráðið ella Mentanarnevndina.
(IS)
Magni Laksáfoss, formaður: 0%
Jógvan á Lakjuni, næstformaður: 37,5 %
Limur fyri fólkaflokkurin: Óli Breckmann/Rodmundur Nielsen/Annika Olsen: 50 %
Eyðgunn Samuelsen: 12,5 %
Marjus Dam: 62,5 %
Sjúrður Skaale: 25 %
Kari á Rógvi: 37,5%
Sær fráveruprosentið fyri alt tingárið soleiðis út:
Magni Laksáfoss, formaður: 6%
Jógvan á Lakjuni, næstformaður: 18 %
Limur fyri fólkaflokkurin: Óli Breckmann/Rodmundur Nielsen/Annika Olsen: 41 %
Eyðgunn Samuelsen: 12 %
Marjus Dam: 47 %
Sjúrður Skaale: 18 %
Kari á Rógvi: 24%
Frávera í sambandi við farloyvi og frávera har varalimur hevur verið til staðar er ikki tald uppí.
Men hvat hava tey fingið burturúr mentanarliga á teimum 17 fundunum, tey hava havt. Ja hetta er tann ringa nýggjheitin. Vit skulu heilt fram til fund nummmar 14 áðrenn vit koma til tað fyrsta og tað einasta málið á dagsskránni, sum hevur við mentan at gera, nemliga Uppskot til samtyktar um samsýning til rithøvundar og listafólk.
Uppskotið var fra Tórbirni Jacobsen og ljóðar: “Løgtingið heitir á Landsstýrið um at leggja lógaruppskot fyri tingið, har tað verður skipað soleiðis fyri, at føroyskir rithøvundar og listafólk annars, samsvarandi eini kvalifiseraðari dygdarmeting fáa samsýningarrætt frá teimum almennu Føroyum”. Sjálvandi! Tórbjørn Jacobsen hevði harumframt fleiri fínar viðmerkingar, sum eru at lesa her: http://listinblog.blogspot.com/2011/03/samsyningar-til-rithvundar-og-listafolk.html
Mentanarnevnd Løgtingsins kom eftir at hava viðgjørt uppskotið og innkallað ein persón, Helenu Dam á Neystabø, fram til hetta áliti, har tey býttu seg upp í ein meiriluta og ein minniluta.
”Meirilutin (Magni Laksáfoss, Jógvan á Lakjuni, Eyðgunn Samuelsen og Marjus Dam) tekur ikki undir við uppskotinum. Meirilutin vísir á, at nevndin viðgjørdi einsljóðandi mál í løgtingsmáli nr. 123/2008, tá nevndin mælti Løgtinginum frá at samtykkja uppskotið, av tí at landsstýrið arbeiddi við málinum. Í sambandi við viðgerðina av hesum málinum hevur landsstýriskvinnan greitt frá, at hon arbeiðir við innan stutta tíð at leggja eitt aðalorðaskifti fyri Løgtingið um málið. Við hesum viðmerkingum tekur meirilutin ikki undir við uppskotinum og fer at mæla Løgtinginum frá at samtykkja tað.
Ein minniluti (Sjúrður Skaale, Kári á Rógvi og Annika Olsen) tekur undir við uppskotinum. Neyðugt er, at føroyskir høvundar og listafólk fáa viðurlag fyri sítt stríð, tá ið verk teirra í dygd og rúgvu eru vorðin týðandi. Minnilutin heldur, at vantandi játtan og ikki minst vantandi lógarkarmar gera, at færri týðandi verk og færri týðandi listafólk megna at menna samleika, mál og mentan okkara. Mong royna veingir sínar, men tey mugu sessast aftur, áðrenn tey rættiliga fáa flogið, og tey náa ikki at øllum sínum listarliga tilfeingi, tí lønararbeiði av handahógvi verður lagnan heldur enn áhaldandi skapan og nýbrot. Vit mugu menna og tryggja høvundar, so væl nýskrivandi sum týðandi, vit mugu tryggja listafólk í ymsum greinum, so tey, tá ið tey hava fingið flogið, áhaldandi kunnu søkja móti hæddum og dýpdum og vinna máli og mentan nýggjar leiðir, hevdir og fatanir. Minnilutin heldur, at partur av hesum tiltøkum, umframt tey í uppskotinum nevndu, eiga at vera yvirtøka av málsøkinum ídnaðarhugverksrætti (nr. 8 í yvirtøkulógini), hvørs lóggáva ikki veitir listafólki okkara nóg góðar sømdir, men má yvirtakast, dagførast, tillagast og skipast at náa málunum um samsýningarrætt ikki bert frá tí almenna, men frá teimum, ið hava vinning av listarverkum.”
Tað var so tað. Uppskotið fall 5. mai uttan orðaskifti. Hergeir Nielsen, Sjúrður Skaale, Bergtóra H. Joensen, Bjørt Samuelsen, Annita á Fríðriksmørk, Høgni Hoydal, Annika Olsen, Tórbjørn Jacobsen og Poul Michelsen atkvøddu fyri. Magni Laksáfoss, Edmund Joensen, Helgi Abrahamsen, Bjørn Kalsø, Alfred Olsen, Edva Jacobsen, Bjarni Djurholm, Jákup Mikkelsen, Jógvan á Lakjuni, Jørgin Niclasen, Katrin Dahl Jakobsen, Jóannes Eidesgaard, Eyðgunn Samuelsen, Hans Pauli Strøm, Gerhard Lognberg og Mikkjal Sørensen atkvøddu ímóti og hví gjørdu tey tað?
Fyri summi var orsøkin helst av vanligari smáligheit yvir fyri listini. Fyri nógv var tað ein partur av einum politiskum spæli, men fyri onnur hevur tað helst okkurt at gera við tað, sum meirilutin í Mentanarnevndini skrivau í teirra áliti. Tað, at tey longu eina ferð, í 2008, hava avvíst eitt líknandi uppskot, tí tað verður arbeitt uppá eina loysn í mentamálaráðnum og at landstýriskvinnan nú hevur vissað tey um, at tey skjótt hava arbeitt seg fram til okkurt.
Mín spurningur til tey, sum atkvøddu nei av hesi orsøk má vera: Hvar fáa til álitið frá? Tit hava avvíst uppskotið í 2008, tí MMR lovaði at finna eina loysn og nú atkvøða tit nei, tí MMR lovar at finna eina loysn.
Vit hava eina Mentanarnevnd, sum uppá eitt heilt ár hevur viðgjørt eitt eittans uppskot, sum kundi komið listini og mentanini til góðar og hetta uppskotið lata tey falla við 2.viðgerð. Uttan orðaskifti. Harumframt tykist teirra áhugi fyri mentanarøkinum ikki stórur fyri nú at siga tað pent, um metast skal eftir teirra uppmøting til fundirnar. Vit hava eitt Mentamálaráð, sum ikki kemur fram til loysnir fyri okkara listafólk og okkara mentanarlív, sum ikki lurtar eftir fakkunnleikanum og sum, um møguligt, sýnir enn minni áhuga fyri listini enn mentanarnevndin.
Umberingarnar eru nógvar, vit kenna tær so væl. Men hetta er heilt einfalt ikki nóg gott. Serliga ikki nú, fíggjarnevndin hevur megnað at fingið verkætlanina SALT í gjøgnum og vit síggja, at tað ber til at fáa politiska undirtøku til stórar og dýrar mentanaríløgur - bara ikki gjøgnum Mentamálaráðið ella Mentanarnevndina.
Kanska áttu vit at umhugsa at flutt mentanin úr Mentamálaráðnum og Mentanarnevndini, tí tey hava nóg mikið at gera við øllum skúlaspurningunum. Um ikki okkurt hendir, so vikna vit - ikki bara mentanliga og listaliga - men eisini intellektuelt, sosialt og fíggjarliga.
(IS)
Posted by Listin at 8:20 AM
Monday, May 23, 2011
Desperate Housewifes útsettar fyri norðurlendskum ørskapi og skandinaviskum tungsinni í spidermanklæðum
Svenski/finski/norski/íslendski leikbólkurin SUBFRAU vitjaði í síðstu viku á Tjóðpalli Føroya við leikinum "Subtales", sum er stuttligur, ørligur, vakur, sterkur, løgin og musikalskur. Leikurin er feministiskur, bygdur upp um fýra monologar um kvinnulív. Ein fyri hvønn av teimum fýra leikarunum; Anna Andersson, Ida Løkken, Lotten Roos og Maria Pálsdóttir.
Monologarnir vóru stuttligir og óvæntað skrúvaðir saman og sera væl spældir. Men kanska vóru tað steðgirnir millum monologarnar, sum vóru mest spennandi. Tí har vóru ikki tær sjóru feministisku ásannaninar í hesum fyri meg og leikurin fer ikki at broyta nakað í fatanini av mær sjálvari sum kvinnu í hesum heimi. Men hvør sigur, at tað skal tað. Tað var annað enn júst tematiseringin av modernaðu kvinnuni, ið vóru hugvekjandi við monologunum. Tað var hugvekjandi at síggja hvussu hesar fýra kvinnurnar tulkaðu leiklistina, teirra ymsu spælihættir, teirra brúk av sminku, búum, ljóði ljósi og mangt annað. Men steðgirnir og tey rúmini, sum stóðust upp í millum monologarnar rørdu meg í nógv størri mun enn umrøðan um kynsleiklutir. Sjónleikararnir skapaðu ein heilt fantastiskan heim av øsing og frustratión, tá tær dansaðu og sungu, lótu av sær one liners, flirtaðu við áskoðarunum og ikki minst, tá tær í mannfólkalíki framførdu stripp fyri okkum. Har slapp ørskapurin út og tað var feitt.
Stóra tøkk til Tjóðpall Føroya fyri at tey onkuntíð sýna fram útlendskir leikir. Sjálvt um talan greidliga ikki er um áskoðarasucces, hevur tað alstóran týdning at síggja eitt sindur frá útheiminum.
(IS)
Posted by Listin at 8:58 AM
Sunday, May 22, 2011
Myndafrásøgn frá ZH 75 ára føðingardagsframsýningini
Hósdagin 19.mai var fernisering í Steinprenti í sambandi við upplating av akvarelframsýning hjá Zachariasi Heinesen. Ferniseringin var væl eydnað. Har kom sera nógv fólk og vit hava fingið hendur á nøkrum myndum, sum Jan Andersson hevur tikið henda dagin í Steinprenti. Framsýningin er stuðlað av Okkara og heldur á til 2.juli. Her eru eisini myndir av nøkrum av verkunum: http://listinblog.blogspot.com/2011/05/zacharias-heinesen-fingardagsframsyning.html
Framsýningarútsýni uttan gestir
Framsýningin hongur vakurt
Inger heldur røðu
Kim Kristensen spælir klaver
Tróndur Patursson náddi inn á gólvið, áðrenn hann fór við Norrønu ávegis Holland
Framsýningargestir
Tveir Havnamenn á framsýning
Anna Berta og Høgni Mohr práta við Kjartan Kristiansen
Nýggi stjórin í Listasavninum, Niels Ohrt og Malan Marnersdóttir práta við Marius Olsen, sum arbeiðir í Steinprenti í løtuni.
Eyðun av Reyni, Jákup Simonsen og Hanus Johansen
Erla í Brekkustovu og mong onnur fólk á framsýning
John Dalsgarð og Steinbjørn B.Jacobsen
Familjuprát (Restorff)
(KP)
Posted by Listin at 9:47 AM
Labels: Framsýningar, Myndlist
Saturday, May 21, 2011
Sekel er bílagt partsinnlegg í listastríðnum, sum vit hildu var av...
NÝGGJAR ÚTGÁVUR
1) Tað glitrar og skínur
2) Tiðarbaðikarið hjá proktori doktara
3) Eg síggi meg sjálva í einum stolnum spegli
4) Mumi við klaffum
5) Mumi
6) Hin stóra bókin um familjur
7) Veiða vind
8) Nígari
9) Sekel
10) Edward Fuglø
Á heimasíðuni hjá Rit &Rák bókhandlinum eru fleiri topp tíggju listar yvir føroyskar bøkur, danskar bøkur, krimibókmentir o.a. Ein av hesum listum hevur yvirskriftina "Nýggjar útgávur" og har stendur stóra bókin Sekel hjá Mikael Wivel á níggjundaplássinum. Eg eri veruliga bilsin, um hetta er ein topp tíggju keypslisti, tí so er listabókin heilt óvanliga populer og sama má sigast um bókina um Edward Fuglø, sum liggur á 10.plássinum. Listabøkur verða vanliga bólkaðar sum lutfalsliga smalar bókmentir, men ein føroysk listasøga fevnir hinvegin breiðari og fleiri fara helst at lesa hesa bók.
Hósdagin kom Weekendavisen við einum ummæli av bókini. Ummælarin, Lisbeth Bonde rósar myndunum og fleiri av verklýsingunum í bókini. Men um viðgerðina av Hans Paula Olsen skriver hon og eg kundi ikki verið meira samd, at Wivel hevur: " forbehold over for førstnævnte, der beskrives som en »lokal Rodin«, der »kan få noget fra hånden« og er »leveringsdygtig, og det gælder såvel når der indløber bestillinger på portrætbuster fra dronning Margrethe og hendes familie...« Her ligger en kvantitativ kritik af denne succesrige, og meget begavede kunstner, og der er da også vel mange skulpturer af ham rundt om på Færøerne, indrømmet, men er det ikke mere bestillernes manglende fantasi, man skal klandre end kunstnerens accept af en spændende, bunden opgave?....
Um skriviháttin hjá Mikael Wivel verður sagt: "Ofte er han vurderende og ytrer sig mere som kritikeren end som kunsthistorikeren, der beskriver sit objekt nøgternt, hvilket kan have noget med bogens tilblivelse at gøre: Den er et bestillingsarbejde i anledning af, at direktøren for Færøernes Kunstmuseum, Listasavn Føroya, som det hedder på landets tungemål, Helgi Fossádal, netop er gået på pension. Han overtog embedet i 2004, og har siden da været genstand for kritik i den færøske kunstoffentlighed, og det i en sådan grad, at den, kunstoffentligheden, har været delt i to lejre, og han er samtidig bogens redaktør...".
Og um listastríðið skrivar Lisbeth Bonde "…i stedet for at udfolde problematikken sobert og nuanceret, så vi læsere kunne blive klogere på denne udefra set ret interne billedstrid, hvilket ikke kan gøres på mindre end 3-4 sider, leverer Wivel s.326 på nogle få linjer en entydig forklaring, hvor en person med navns nævnelse hænges ud som den, der bærer hele skylden "for at have taget parti for en lille, magtfuld klike af færsøke kunstnere, som siden 2004 har isoleret sig i en splendid fornærmelse, uden at dette dog har hindret dem i at arbejde støt og nedbrydende på de indre linjer for at skade dem, de opfatter som deres modpart". Denne udokumenterede påstand burde Wivel have set sig for god til at lancere midt i sin kunsthistoriske fremstilling, der derfor mere fremstår som et partsindlæg , end som et objektivt og fordomsfrit studie i den frodige, færøske kunst. Redaktøren roses også af bogens forfatter: "Museet har ikke alene haft en sjældent begavet direktør i Helgi Fossadal, men også en helt uovertruffen ambassadør for den færøske kunst," skriver skribenten om sin arbejdsgiver. Det er ikke noget godt udgangspunkt for en bog, der gerne skulle være skrevet alene på uhildet, faglig nysgerrighed…"
Tó at bókin er flott og at viðgerðin summum av listafólkunum sum t.d. Ruth Smith, Ingálvi av Reyni o.t. er góð og seriøs, kann mann ikki siga tað sama um viðgerðina av fleiri av núlivandi listafólkunum, ið tykist merkiliga partísk. Eg havi tosað við nógv listafólk, ið eru ómetaliga hørm av at vera við og einoygda mátanum, sum samtíðarlistafólk verða viðgjørd í bókini. Jú meira eg hugsi um tað, jú meira neyðugt haldi eg tað fer at gerast hjá Mentamálaráðnum at taka frástøðu til stóru og dýru bókina, sum kostaði 600.000 at framleiða. Og tað skal ikki vera orsakað av hvat ein danskur ella føroyskur ummælari hevur sagt. Tí tú skalt ikki lesa leingi, áðrenn tú sært, at bókin ikki er skrivað á objektivan hátt og at listastríðið verður nevnt og at støða verður tikin til stríðið. Hetta er fullkomiliga óhóskandi fyri eina nýggja føroyska listasøgu og eg fati ikki, at eingin hevur gjørt vart við hetta, so at tað bleiv tikið burtur áðrenn bókin varð prentað. Mentamálaráðið mátti havt betri stýr uppá sínar stovnar.
(KP)
1) Tað glitrar og skínur
2) Tiðarbaðikarið hjá proktori doktara
3) Eg síggi meg sjálva í einum stolnum spegli
4) Mumi við klaffum
5) Mumi
6) Hin stóra bókin um familjur
7) Veiða vind
8) Nígari
9) Sekel
10) Edward Fuglø
Á heimasíðuni hjá Rit &Rák bókhandlinum eru fleiri topp tíggju listar yvir føroyskar bøkur, danskar bøkur, krimibókmentir o.a. Ein av hesum listum hevur yvirskriftina "Nýggjar útgávur" og har stendur stóra bókin Sekel hjá Mikael Wivel á níggjundaplássinum. Eg eri veruliga bilsin, um hetta er ein topp tíggju keypslisti, tí so er listabókin heilt óvanliga populer og sama má sigast um bókina um Edward Fuglø, sum liggur á 10.plássinum. Listabøkur verða vanliga bólkaðar sum lutfalsliga smalar bókmentir, men ein føroysk listasøga fevnir hinvegin breiðari og fleiri fara helst at lesa hesa bók.
Hósdagin kom Weekendavisen við einum ummæli av bókini. Ummælarin, Lisbeth Bonde rósar myndunum og fleiri av verklýsingunum í bókini. Men um viðgerðina av Hans Paula Olsen skriver hon og eg kundi ikki verið meira samd, at Wivel hevur: " forbehold over for førstnævnte, der beskrives som en »lokal Rodin«, der »kan få noget fra hånden« og er »leveringsdygtig, og det gælder såvel når der indløber bestillinger på portrætbuster fra dronning Margrethe og hendes familie...« Her ligger en kvantitativ kritik af denne succesrige, og meget begavede kunstner, og der er da også vel mange skulpturer af ham rundt om på Færøerne, indrømmet, men er det ikke mere bestillernes manglende fantasi, man skal klandre end kunstnerens accept af en spændende, bunden opgave?....
Um skriviháttin hjá Mikael Wivel verður sagt: "Ofte er han vurderende og ytrer sig mere som kritikeren end som kunsthistorikeren, der beskriver sit objekt nøgternt, hvilket kan have noget med bogens tilblivelse at gøre: Den er et bestillingsarbejde i anledning af, at direktøren for Færøernes Kunstmuseum, Listasavn Føroya, som det hedder på landets tungemål, Helgi Fossádal, netop er gået på pension. Han overtog embedet i 2004, og har siden da været genstand for kritik i den færøske kunstoffentlighed, og det i en sådan grad, at den, kunstoffentligheden, har været delt i to lejre, og han er samtidig bogens redaktør...".
Og um listastríðið skrivar Lisbeth Bonde "…i stedet for at udfolde problematikken sobert og nuanceret, så vi læsere kunne blive klogere på denne udefra set ret interne billedstrid, hvilket ikke kan gøres på mindre end 3-4 sider, leverer Wivel s.326 på nogle få linjer en entydig forklaring, hvor en person med navns nævnelse hænges ud som den, der bærer hele skylden "for at have taget parti for en lille, magtfuld klike af færsøke kunstnere, som siden 2004 har isoleret sig i en splendid fornærmelse, uden at dette dog har hindret dem i at arbejde støt og nedbrydende på de indre linjer for at skade dem, de opfatter som deres modpart". Denne udokumenterede påstand burde Wivel have set sig for god til at lancere midt i sin kunsthistoriske fremstilling, der derfor mere fremstår som et partsindlæg , end som et objektivt og fordomsfrit studie i den frodige, færøske kunst. Redaktøren roses også af bogens forfatter: "Museet har ikke alene haft en sjældent begavet direktør i Helgi Fossadal, men også en helt uovertruffen ambassadør for den færøske kunst," skriver skribenten om sin arbejdsgiver. Det er ikke noget godt udgangspunkt for en bog, der gerne skulle være skrevet alene på uhildet, faglig nysgerrighed…"
Tó at bókin er flott og at viðgerðin summum av listafólkunum sum t.d. Ruth Smith, Ingálvi av Reyni o.t. er góð og seriøs, kann mann ikki siga tað sama um viðgerðina av fleiri av núlivandi listafólkunum, ið tykist merkiliga partísk. Eg havi tosað við nógv listafólk, ið eru ómetaliga hørm av at vera við og einoygda mátanum, sum samtíðarlistafólk verða viðgjørd í bókini. Jú meira eg hugsi um tað, jú meira neyðugt haldi eg tað fer at gerast hjá Mentamálaráðnum at taka frástøðu til stóru og dýru bókina, sum kostaði 600.000 at framleiða. Og tað skal ikki vera orsakað av hvat ein danskur ella føroyskur ummælari hevur sagt. Tí tú skalt ikki lesa leingi, áðrenn tú sært, at bókin ikki er skrivað á objektivan hátt og at listastríðið verður nevnt og at støða verður tikin til stríðið. Hetta er fullkomiliga óhóskandi fyri eina nýggja føroyska listasøgu og eg fati ikki, at eingin hevur gjørt vart við hetta, so at tað bleiv tikið burtur áðrenn bókin varð prentað. Mentamálaráðið mátti havt betri stýr uppá sínar stovnar.
(KP)
Posted by Listin at 10:57 AM
Friday, May 20, 2011
Góði Zacharias
Í gjár læt føðingardagsframsýning upp í Steinprenti við vatnlitamyndum hjá Zachariasi Heinesen, sum fyllti 75 ár. Ein rúgva av fólki møtti til ferniseringina, sum av tí sama gjørdist hugnalig og góð. Jan Andersson beyð vælkomin og síðani helt Inger eina áhugaverda røðu fyri Zachariasi, sum vit seta inn her á bloggin. Myndirnar frá ferniseringini koma seinni.
Kære Zacharias.
Jeg tror det er, som den store digter T.S. Eliot sagde. At nutiden og fortiden begge er til stede i fremtiden og at fremtiden rummes i fortiden. Dine værker har altid peget frem, fundet nye veje og vist os fremtiden. Men de har også vist os nutiden og fortiden. De har lært os at være til stede nu og samtidig at forstå det, som var engang. De har skabt et rum, hvor fortiden, nutiden og fremtiden mødes. Du maler som en ung mand, med den samme friskhed og evne til at se tingene som for første gang, men du maler også, som den erfarne, der bærer historien og mange års tanker om kunsten og mange års slid med materialet med ind i fremtiden. Hos dig er al tid altid til stede.
Måske er det også sådan, som digteren videre siger. At det som kunne have været er en abstraktion og forbliver en evig mulighed. De døre der ikke blev åbnet og de veje der ikke blev fulgt, møder vi også i din kunst. Vi ser maleriets muligheder og opdager, igennem dig, det som kunne have været. Vi ser de valg der ikke blev truffet, men som stadig ligger der som muligheder og vi oplever de motiver som ikke fandt vej, men som alligevel bor i formen og måske engang vil blive. Alt er åbent, intet er lukket og vi aner det som ikke kan ses, fornemmer det som ikke siges og forstår abstraktionen. Hos dig er fortiden, nutiden og fremtiden altid til stede i et flimrende nærvær med det der kunne have været og det der måske vil blive.
”Sløret lys, ikke dagslys” skriver digteren. ”Indhyller formen i lysende stilhed, forvandler skygge til flygtig skønhed og antyder langsomt bestandighed”. I din kunst findes både det flygtige og det bestandige. Både øjeblikket og evigheden. Kunsten både bevæger sig og står stille, den indeholder både spænding og ro og den befinder sig på et sted, i en skælvende verden, der både er virkelig og uvirkelig og i en tid der indeholder al tid og samtidig er tidsløs. Din kunst er her nu og den er her evigt. For i den forenes ikke bare fortid, nutid og fremtid i et stærkt koncentrat, men også det som kunne have været og det der måske vil blive og ikke mindst det som forbliver og det som forsvinder, det som er bestandigt og det som er flygtigt, det som er og det som ikke er.
Kære Zacharias, tid er noget indviklet noget, men hjerteligt tillykke med de 75 år og tak for det du igennem din kunst har givet til ånden og sanserne, tanken og følelsen. Tak for din generøsitet som kunstner og som menneske. Tak for at du lader os andre tage del i alt det du er og kan. Tak for din omhu, din omsorgfuldhed og værdighed, for din viden, indlevelse, eftertænksomhed og humor. Tiden løber fra os og vi får ikke altid vist vores taknemmelighed og vores respekt, men det gør du. Du lader andre komme til og har gjort et stort, smukt og uselvisk arbejde for dine yngre kolleger, som betyder uendelig meget for dem og for kunsten. Du har ikke bare givet dem plads, du har også givet dem din kunst. Og for de der forstår at tage imod din kunst og gøre den til deres egen er det en fantastisk gave – til os alle sammen. Du planter og deler høsten, ikke af falsk beskedenhed eller misforstået ydmyghed, tror jeg. Nærmere ud fra en dyb forståelse for livet, verden, kunsten, dig selv og andre. Jeg ved det ikke, det gør sikkert de der står der nærmest, din familie, som jeg også gerne vil både takke og ønske tillykke i dag. Men jeg ved at vi alle føler det som en stor berigelse at kende dig og din kunst.
Kære Zacharias. Fortiden, nutiden og fremtiden er din. Tillykke og tak.
Posted by Listin at 11:11 AM
Thursday, May 19, 2011
Til lukku Bagge
Í dag fyllir listamaðurin Zacharias Heinesen, av næstingum hansara Bagge nevndur, 75 ár og føðingardagsheilsanir úr nær og fjar, eisini í útlendskum fjølmiðlum eru dømi um hvussu væl dámdur hesin listamaðurin er bæði persónliga og listarliga. Síðan hann debuteraði á Ólavsøkuframsýningini í 1951 fyri trýss árum síðani, hevur hann fingist við at mála okkara landslag, sum hann betur enn nakar annar hevur megnað at lýst í impressivu, koloristisku myndunum, ið neyvt raka føroyska veðurlagið í sirmi og sól. Tó at Zacharis Heinesen væl dugir tað dekorativa er tað skeivt ella ov avmarkandi at flokka hann sum dekorativan málara, tí hansara myndir eru meir enn dekorativar. Umframt holla vitan um myndabygnað, javnvág, litir og teirra samspæl, eru tær eisini merktar av eini takksamari, næstan panteistiskari náttúrukenslu. Í dag ber til at uppliva takksomu náttúrukensluna á akvarelframsýningini í Steinprenti, sum letur upp í dag. Hjartaliga til lukku við føðingardegnum, Bagge. Vit vóna, at hann verður ljósur og góður og at nógv fara at fagna tær í dag.
(KP)
Posted by Listin at 8:16 AM
Labels: Myndlist
Wednesday, May 18, 2011
Ein ringlandi tíðarlummi
At tíðin ongantíð stendur still og ei heldur bíðar eftir nøkrum plagar at vera ein nokkso haldgóð sannroynd. Men nú kunnu vit fyri ætt vinum og listabloggalesarum kunngera, at jú, hon bíðar faktist... eftir Summarfestivalinum. Í øllum førum hevur festivalurin í Klaksvík lyndið til minna um "The land that time forgot", tá tað nú við fagnaðarrópi verður kunngjørt, at countrylegendan vitjar heim á klettarnar, sjálvur Hann, ið sang tiltiknu orðini "I wanna go home", hin 76 ára gamli Bobby Bare, sum sambært greinastubbanum á portalinum er væl fyri, hóast hann er komin upp í árini.
Eg var ikki serliga gomul, tá sangurin fyrikom mær óúthaldiliga klichékendur. Sentimentalt grenj, framført við drynjutari patos. Men eg skilti eisini skjótt, at tey í útvarpinum ikki vóru samd við mær í , tí har niðri á Bryggjubakka lá plátan við Skeeter Davies og Bobby Bare á plátuspælaranum í nógv, nógv harrans ár. Nú hevur verið friður av teimum eina tíð og eg sakni tey ikki. Tí verði eg neyvan við í tí útvalda flokki, sum leitar sær á Summarfestivalin í summar. Eg eri heilt einfalt av teirri sannføring, at nútíðin er túsund ferð betri enn fortíðin og eg havi tessvegna ongan tørv at halda fast í tí, sum farið er. Frúutrøðskúlin er í dag eitt betri stað, umbroyttur sum hann er til musikkskúla og so vítt eg veit verða børnini væl viðfarin við vanligari humanari virðing og tað er gott. Útvarpið ella kringvarpið er eisini nógv frægari í dag og til ber harumframt umvegis internet at hoyra øll møgulig onnur útvørp kring heimin, sum viðgera og varpa út nútíðarmentan hvønn tann einasta dag. Sum heild er alt betri í dag enn tað var fyrr. Tað haldi eg, men eg eri samstundis fullgreið yvir, at tey eru mong, ið als einki hava í móti at kava niður í tann tíðarlumman, sum Summarfestivalurin bjóðar hesa løtuna, tá Bobby Bare fer at syngja. Sambært heimasíðuni hjá Summarfestivalinum var Norðoya Kunningarstova kimað niður av fólki í dag, sum eftir at hava hoyrt um Bobby Bare, ynsktu at keypa atgongumerki til festivalin. Og so kann tað gera fullkomiliga tað sama hvat undirritaða heldur um Bobby Bare og afturlítandi lyndið á Summarfestivalinum. Teirra smíl á veg í bankan er ivaleyst breiðari enn mítt.
http://planet.portal.fo/?lg=82453
(KP)
Labels: Tónleikur
Tuesday, May 17, 2011
Naknir menn á Tjóðpalli Føroya – skundið tykkum!
Enn er ein møguleiki at uppliva leikin ”Subtales” hjá sjónleikarabólkinum Subfraus á Tjóðpalli Føroya. Tað skuldu tit gjørt. Leikurin er stuttligur, eitt sindur svakligur, vakur eina løtu, meginfullur, dragandi, løgin og femininur. Ja, kanska Desperate Housewifes í norðurlendskum ørskapi ella kanska skandinaviskt tunglindi sett inn í Spiderman heim. Í hvussu so er – klokkan 19.30 mikukvøldið. Upp úr stólinum og avstað!
Posted by Listin at 9:26 PM
Zacharias Heinesen føðingardagsframsýning
Zacharias Heinesen
Vatnlitamyndir 1994-2011
Eingin hevur sum Zacharias Heinesen megnað at innlima ljósið og vætuna í føroyska landslagnum í tulkingum sínum av bygd, havi og fjalli. Á framsýning, sum letur upp í Steinprenti á 75 ára føðingardegi listamansins, hósdagin 19.mai, sýnir hann fram eitt úrval av vatnlitamyndum, sum hann hevur málað seinastu fimtan árini. Vatnlitamáling hevur Zacharias altíð fingist við til skitsubrúk, men hann er seinnu árini farin at dyrka hesa listagreinina í alsamt størri mun sum eina sjálvstøðuga listagrein, sum hann hevur fingið størstu viðurkenning fyri bæði í Føroyum og uttanlands. Tað eru sum kunnugt hansara vatnlitamyndir, ið prýða okkara pengaseðlar og eisini eru hansara vatnlitamyndir umboðaðar í høgt virda pappírslistasavninum hjá Statens Museum for Kunst (Kobberstiksamlingen).
(KP)
Labels: Myndlist, Tíðindaskriv
Monday, May 16, 2011
Subfrau "Subtales" - Trailer
Posted by Listin at 9:30 PM
Labels: Leiklist
SUBTALES – ariir úr miðalstættini
Svenskt/Finskt/Norskt/Íslendski leikbólkurin SUBFRAU kemur nú aftur á vitjan í Føroyum.
Leikbólkurin SUBFRAU hevur síðan bólkurin varð stovnaður bjóða tí norðulendsku uppfatanini av kynsrollum av. Og eftir tíggju ár er tíðin komin til eitt realitycheck! Hvussu er, í roynd og veru, støðan hjá javnstøðuni?
Tað norðurlendska vælferðarsamfelagið sigst vera fyrimyndarligt. Her siga kvinnur seg hava tað best. Men hvussu ber tað til at vit blíva útbrendar, tá vit búgva í einum samfelag sum tekur sær bæði av børnunum og foreldrunum hjá okkum? Er tað frælsi og ríkidømi sum gera okkum sundurstrongdar av krøvunum um 13/4 pen børn, 1 penan mann, krøvunum um at vera kreativ á arbeiðsplássinum og sexut heima, at hava milda rødd, mammu á ellisheimi, vermammu til umlætting, arbeiðstelduna á køksborðinum, bollar í ovninum, fasta flyting til Amnesty og Spa í vikuskiftinum.
Vit leggja okkum sjálvar undir lupp, okkara sjálvræði og serliga feminismuna, sum vit allar eru so góðar við – okkara norðurlendska flaggskip. Hvør er partur av javnstøðuni? Vit hava varhugan av at tað eru ikki øll. Hvørjar eru feministar? Og hví fáast vit við sovorðið? Skulu vit knúsa alt sundur, saman? Hvør vil byrja? Og hvør verður so eftir?
Vit skilja ruskið. Vit vóna at eisini smátingini kunnu skapa broyting. Vit hugsa um deyðan. Vit leggja familjuhugnakvøld við lørdags-pizza afturum okkum. Vit rýma av skútuni. Vit heiðra Mou Martinsson og Spiderman.
Vit syngja. Vit skríggja. Vit berjast. Vit flúgva. Vit dansa. Tvætla býtt og øsa okkum upp. Vit kempa. Og spekulera uppá um Gud er mannfólk – ella hvør er tað sum skapar alla mótstøðu?
Vit gera okkara besta og eitt sindur afturat. Á svenskum. Á finskum. Á norskum. Á íslendskum. Niður og norður við øllum skipanum!
SUBFRAU vóru seinast á Tjóðpallinum í 2007 við leikinum “Pretty Subfrau” . Tey, sum sóu tann leikin vita hvat tey hava í væntu: Stuttligt og provokerandi, fúlt og fitt, álvarsamt og svakt – alt í senn.
Sýningar verða á Tjóðpallinum týsdagin 17. mai og mikudagin 18. mai kl. 19.30
” en sprakande show utan en död minut” Malin Krutmeijer, Aftonbladet 22/1-11
” I allt detta berör Subfrau förstås, på sitt alldeles egna, frigjorda och förvirrande sätt, några av tillvarons mest frustrerande aspekter” Rikard Loman, DN 24/1-11
”..en roligt provokativ, köns- och jämställdhetsparodisk föreställning” Elisabeth Nordgren, Hufvudstadsbladet, 21/02-11
"Subfrau har en enorm energi som inte väjer för något" Lars Ring, Svenska Dagbladet 03/04 -11
"Forestillinga er en salig blanding av revy, cabaret, teater, barneleker og opera, med en detaljrikdom i spillestil og formspråk som gjør den til noe av det mest interessante jeg har sett på Tromsøscenen på lang tid." Elin Danielsen, scenekunst.no 02/05 – 11
”Dyktige skuespillere med stor spilleglede gir oss en time hvor vi lar oss underholde stort mens vi overøses av viktige problemstillinger i vår nordiske Ikea-idyll” Helge Matland, i Tromsø 27/04 – 11
Posted by Listin at 7:53 AM
Labels: Leiklist
Sunday, May 15, 2011
Til lukku SALT
Í samfullar tríggjar tímar gekk kjakið um verkætlanina SALT í tinginum náttina til leygardag áðrenn uppskotið varð samtykt. Í tríggjar tímar vóru innleggini skiftivís skilagóð, sarkastisk, romantisk, aggressiv, forvirrað, sentimental, møsnut og besnissað. Í tríggjar tímar koyrdi kjakið í ring.
Í seks ár hevur verkætlanarleiðslan arbeitt fyri at gera SALT til veruleika. Í seks ár hava tey tingast og havt samráðingar við grunnar og politikarar, lagt ráð saman við arkitektum og verkfrøðingum, eins og tey hava spurt seg fyri hjá listafólkum og mentanarfólkum. Seks ár tók tað teimum at fáa til vega 58 milliónir krónur.
Eftir seks ár og tríggjar tímar er ein umráðandi partur av arbeiðnum tó enn ikki byrjaður. Verkætlanin SALT hevur veitt mentanini eina sera stóra upphædd og tingið hevur samtykt at seta gongd á verkætlanina. Men uppá seks ár hava vit ikki sett á sjálvt innihaldskjakið og kjakið um hvat vit í grundini vilja við okkara mentanarlívi.
Hetta kjakið skal setast í gongd nú og kjakið nýtist ikki líkjast tí kjakinum, sum higartil hevur verið stýrt av hvørt man er fyri ella ímóti SALT. Vit skulu jú ikki eins og politikararnir atkvøða antin ja ella nei, so vit hava møguleikan at vera meira nuanserað.
Hvussu sær yvirorðnaða mentanin út. Skulu vit satsa altjóða ella lokalt? Skulu vit geva upp listina til marknaðarkreftirnar? Skulu vit royna okkum við størri, listafólkastýrdum verkætlanum? Skulu vit hava greið stevnumið fyri mentanina ella skulu vit bíða og vita hvat hendir? Skulu vit brúka mentanina til at menna ferðafólkaøkið? Skal armslongdarreglan gerast galdandi? Skulu vit yrkisgera mentanarlívið? Skulu vit satsa uppá ávís listasløg? Skulu vit innføra etiskar leiðreglur og lógir fyri mentanarstovnar? Skulu vit raðfesta at fáa skil á viðurskiftini hjá listafólkunum? Hvussu skal lutfallið millum tað elitera og tað fólksliga vera? Hvat skulu vit krevja av okkara mentanarhúsum? Skulu vit granska í mentan og list? Skulu vit berjast fyri einum líkindaligum mentanarpolitikki? Hvørja list tørvar okkum at síggja, høra, lesa og uppliva? Hvønn leiklut skal listin spæla í samfelagnum? Hvussu trívist listin? Hvussu tryggja vit at flest møguligt fáa innlit í og gleði av listini?
Kunnu tær 20 milliónirnar, sum løgtingið hevur samtykt at veita Saltsilogrunninum, brúkast til eitt gott mentanarkjak, so verður hetta okkum ein góð íløga.
(IS)
Posted by Listin at 10:18 AM
Saturday, May 14, 2011
Saltsiloin sigraði
Í dag man Ólavur Rasmussen vera ein glaður maður, sum fegnast saman við suðuroyingum, tí í nátt avgjørdi eitt greitt fleirtal í tinginum (19 fyri og 13 ímóti) endaligt at stuðla saltsiloverkætlanini. Hervið er staðfest, at Saltsilogrunnurin fer at fáa 20 milliónir krónur frá landinum til at byggja eitt nýtt konserthús á Drelnesi. Summi halda ætlanina vera øra, meðan onnur síggja ein fantastiskan dreym verða til veruleika. Og kanska er ætlanin ørlig, men vit á listablogginum fegnast allíkavæl, tí tað er so sjáldan, at list og mentan stendur sum móttakari, tá tær ørligu veitingarnar verða gjørdar. Avgerðin er tikin og ynskja vit verkætlanini bestu eydnu. Nú skuldi eingin grund verið hjá suðringum at missa mótið, sum Pipar og Salt sungu í fjolluta Ólavsøkusanginum....
(KP)
(KP)
Posted by Listin at 3:57 PM
Mimirsbloggur
Hetta er av sonnum eitt herligt land, ikki minst hesa árstíðina. -Men skuldi tú eina løtu troyttast av strálandi ljósinum, sum hesa tíðina gerst meir ella minni støðugt og stendur hugurin til eitt skýmligt vertshús av tí góða, gamla slagnum, ið er meinlíkt einum vanligum sethúsum uttan, ja so kunnu vit av hjarta viðmæla vertshúsið Mimir í Havn. Mimir er ein av gomlu ølklubbunum í Havn, ið varð stovnaður í 1967. Vit eru at kalla javngomul, eg og Mimir, sum var besta jólafeststaðið yvirhøvur í 70´unum. Tað vóru vit børn samd um. Har kundu bæði Ebenezer og Frelsunarherurin pakka saman. Mimir hevur framt eina nýuppheinging av listaverkum og tí ber í løtuni at fara í Mimir at skoða list. Eitt framúrskarandi landslag hjá Zachariasi Heinesen og eitt fínt portrett hjá Hans Jacob Glerfoss hanga við síðuna av einari av væl kendu kvinnulýsingunum hjá Jógvan Asbjørn Skaale og teirri naivistiska perluni av eini Mimirsmynd, sum Brynjálvur hevur málað. Tit mugu orsaka, at myndirnar eru so myrkar, men tað er líkasum hugskotið við einum skýmligum vertshúsi, ikki sannheit?
(KP)
Posted by Listin at 9:54 AM
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Webinar
Fíggjarviðurskifti kunnu tykjast trupul at skilja, og onkuntíð kann tað vera nógv at seta seg inn í. Á okkara webinarum viðgera vit ymisk evni, sum hava við vanlig fíggjarviðurskifti at gera. Endamálið er at veita viðkomandi ráðgeving, sum er løtt at skilja.
Á webinarinum hevur tú eisni møguleika at senda spurningar inn, um tú hevur ivamál. Fylg við á síðuni her, hvørji evni eru á skrá komandi tíðina.
Góð ráð til tín, sum skalt á webinar
Eitt webinar hjá BankNordik er ein online fyrilestur, har ymisk evni verða viðgjørd, sum hava við fíggjarlig viðurskifti at gera. Webinarið varir vanliga góðar 30 minuttir, og tú luttekur á tínari teldu, teldli ella telefon. Webinarið byrjar við framløgum frá ráðgevum úr BankNordik ella fólki við serkønari vitan um evnið, sum verður viðgjørt. Eftir framløgurnar hevur tú møguleika at seta spurningar við at senda eini sms boð inn til okkara. Nummarið sært tú á skerminum, tá webinarið er byrjað. Hinir luttakarirnir síggja ikki tínar spurningar.
Tá ið tú hevur teknað teg til eitt webinar, fært tú eitt leinki sendandi frá okkum 1-2 tímar áðrenn, webinarið byrjar. Vit senda tær eina áminning um webinarið á degnum, sum webinarið verður hildið.
Soleiðis fyrirreikar tú teg til eitt webinar
- Hygg eftir, at tú hevur streym á telduni, teldlinum ella telefonini
- Hygg eftir at ljóðið er tendrað
- Hoyrir tú ikki webinarið, kanst tú prøva at fara út av webinarinum og inn aftur
- Hygg eftir, at internetsambandið er gott
- Far inn á webinarið í góðari tíð
- Vilt tú vita meira um evnið, ert tú vælkomin at ringja ella skriva til tín ráðgeva.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jólahald í frítíðarskúlanum
Mikudagin í farnu viku var jólahald í nýggju hølunum frítíðarskúlunum á Eiði. Nýggju hølini eru á Gerðisvegi 2.
Hátíðarhaldið byrjaði við at børnini sungu tvey jólaløg og síðani kundu gestirnir
hyggja seg um í teimum nýggju hølunum. Rísalamang, piparnøtur og mandarinir vóru at fáa.
Nógvir gestir komu á gátt og fólk vóru spent at síggja nýggju hølini.
Enn verður einans ovara hædd nýtt men væntandi verður alt húsið klárt at taka í nýstlu eftir jólafrítíðina.
Frítíðarskúlin í Eiðis kommunu eitur Spírin, tað ganga 32 børn í Spíranum.
Eitt umboð fyri Spíran segði at “Hetta er sum at fáa egið heim.”
Tað sæst á øllum brøgdum, at bæði arbeiðsfólk og børn eru spent og glað
fyri nýggju umstøðurnar.


text:
KT support
Vit í Storm hjálpa fleiri kundum hvønn dag við teirra ymisku KT-uppgávum, og vit kunnu eisini hjálpa tær.
Okkara tænastutoymi veitir tænastu av øllum KT-uppgávum, til allar kundar, stórar, smáar, almennar og privatar. Um tit bert hava tørv á at ringja viðhvørt, ella um tykkara tørvur er, at vit hava ábyrgd av tykkara KT-drift og support, so er okkara tænastutoymi til reiðar. Vit bjóða skræddaraseymaðar loysnir, tilpassaðar tørvin hjá hvørjum kunda. Vit veita júst ta tænastu, sum er neyðug fyri tykkara virksemi.
Tænasta alt samdøgrið
Við eini avtalu um samdøgurstænastu hava tit atgongd til okkum uttan fyri vanliga arbeiðstíð, umframt atgongd til ein royndan ráðgeva, 24 tímar - 365 dagar um árið. Ein sáttmáli verður gjørdur, og í samdøgurstænastuni verður greitt avtalað, út frá tykkara tørvi, hvat sáttmálin inniber, soleiðis at einki ivamál verður.
Fjarhjálp
Okkara tænastutoymi er altíð til reiðar at veita skjóta og góða fjarhjálp.
Ring til okkum á tlf. 290 600 ella skriva á [email protected]


text:
Grunnur Thorvalds Poulsen av Steinum
- gávugóðs til ung listafólk
Endamálið hjá Grunni Thorvalds Poulsen av Steinum er sambært grein tvey í viðtøkunum at stuðla og eggja ungum fólki við listaligum hegni til útbúgving. Stovnsfæ grunnsins er arvur eftir Thorvald Poulsen á Steinum sambært testamentinum hjá honum. Ein trýmannanevnd mannað við rektaranum á Fróðskaparsetrinum, formanninum í Føroya Lærarafelagi og formanninum í Listafólkasambandi Føroya stjórnar grunninum. Rektarin á Fróðskaparsetrinum er nevndarformaður.
Í løtuni er nevndin henda: Chik Collins, rektari, Jacob Eli S. Olsen, formaður í Føroya Lærarafelagi og Marita Dalsgaard, forkvinna í LISA.
Latið verður úr grunninum 8. februar, á føðingardegi Thorvalds. Nevndin ger sjálv av, hvør skal fáa stuðul úr grunninum, og tað verður ikki latið eftir umsókn. Fyrstu ferð stuðul varð latin, var í 2001.
Um Grunnin
Thorvald Poulsen (føddur 8. februar 1912) var garðyrkismaður – gartnari – í Havn og hevði vakstrarhús og urtagarð sín, har sum R. C. Effersøes gøta og gøtan Egholmstrøð møtast. Hann átti eisini traðirnar, har SMS og meginparturin av R. C. Effersøes gøtu eru í dag. Alt hetta økið seldi hann og setti peningin á bók í Føroya Sparikassa, har hann stóð og rentaði, til Thorvald doyði.
Torvald hevði áhuga fyri máli og list, og hann stovnaði grunnin til tess at stuðla ungum fólkum við listaligum evnum at nema sær útbúgving.
Limirnir í nevndini eru sambært viðtøkunum fyri grunnin rektarin á Fróðskaparsetri Føroya, formaðurin í Listasambandi Føroya og formaðurin í Føroya Lærarafelagi. Thorvald ynskti, at grunnurin skuldi handa gávur á føðingardegi sínum, sum var 8. februar. Gávugóðsið varð fyrstu ferð latið í 2001.
Tey, sum hava fingið stuðul úr Grunni Thorvalds Poulsen av Steinum eru hesi:
2017: Tórshavnar Musikkskúli, umboðandi musikkskúlarnar í Føroyum, 50.000 kr.
2016: Tórshavnar Musikkskúli, umboðandi musikkskúlarnar í Føroyum, 50.000 kr.
2015: Tórshavnar Musikkskúli, umboðandi musikkskúlarnar í Føroyum, 50.000 kr.
2014: Heiðrun Petersen, fiólleikari, 50.000 kr.
2013: Bárður Reinert Poulsen, tónleikari og Janus á Húsagarði, teknari og rithøvundur 25.000 kr. í part.
2012: Anton Petersen, filmsleikstjóri, 60.000 kr
2011: Dáva Juul Magnussen, tónlistamað, 60.000 kr
2010: Herborg Silja Strøm, listarkvinnu, 60.000 kr
2009: Kjartan Hansen, fólkatónleikari og nemur sær útbúgving innan sjónleik, 60.000 kr
2008: Marianna Mørkøre, listarkvinna, 60.000 kr
2007: Sámal Blak, myndahøggari og málari, 60.000 kr
2006: Jóhanna Reginsdóttir av Steinum, sniðgevi, 60.000 kr
2005: Bárður Oskarsson, teknari og rithøvundur, 60.000 kr
2004: Marjun Kjelnæs, rithøvundur, Jógvan Sverrason Biskopstø, sniðgevi og teknari og Eivør Pálsdóttir, songkvinna, 25.000 kr. í part.
2003: Tróndur Bogason, tónasmiður, 60.000 kr
2002: Andrass Olsen, tónleikari, 60.000 kr, Teitur Árnason, filmsleikstjóri, 25.000 kr og Petur Elias Askham Guttesen, rithøvundi, 25.000 kr
2001: Rannvá Konoy, listakvinna 60.000 kr


text:
NemID verður skift út við Samleikan
Tíðliga í komandi ári fáa kundar hjá føroysku peningastovnunum nýggjan Netbanka. Í tí sambandi verður innritanin til Netbankan broytt. Í dag rita kundar inn við NemID, men tá ið nýggi Netbankin verður tikin í nýtslu, skulu tey í staðin brúka Samleikan.
Heita á øll um
at fáa sær Samleikan
Føroysku peningastovnarnir heita nú á kundar, sum ikki hava Samleikan, um at skráseta seg á www.samleikin.fo, so tey kunnu rita inn í nýggja Netbankan.
Ein fyrimunur at skráseta seg í góðari tíð
Tá ið ein brúkari hevur bílagt Samleikan, verður umsóknin viðgjørd av Talgildu Føroyum, og viðkomandi fær beinleiðis boð, tá ið Samleikin er klárur at brúka. Um fleiri fáa sær Samleikan í góðari tíð, slepst undan óneyðugari bíðitíð, tá ið nýggi Netbankin kemur, og øll skulu brúka Samleikan til innritan.
Í Danmark verður NemID avloyst av MitID. Tilgongdin er byrjað , men hetta fer ikki at ávirka kundar í føroyskum peningastovnum, sum bara skulu brúka Samleikan til innritan. Tey, sum av øðrum orsøkum hava NemID, eiga at fylgja kunningini frá donskum myndugleikum um, hvussu MitID verður útvegað á mitid.dk.


text:
Skinkuterta (úr bókini "Lætt & Leskiligt")
Arbeiðsháttur
Blanda alt tilfarið til botnin saman.
Rulla úr og koyr í ein smurdan tertuform, 25 cm í tvørmáti
Príka í deiggið við einum gafli
Hita ovnin 180° og baka mitt í ovninum í 10 min.
Sker purrurnar í flísar og dampa í lættsaltaðum vatni í 5 min.
Koyr purrurnar í eina sílu og lat vatnið renna frá.
Legg purrurnar og skinkubitarnar á bakaða tertubotnin.
Píska súrgaðu mjólkina saman við restini av tilfarinum og stoyt omanyvir.
Set tertuna inn í ovnin aftur í 30-40 min, ella til fyllan er føst og brúnlig á liti.
Tilfar175 g av hveitimjøli
60 g av rugmjøli
1/2 tsk. av salti
2 ssk. av olju
1 dl av køldum vatni
3 stórar purrur
100 g av skinku í bitum
2 dl av súrgaðari mjólk ella hvítu
1 egg
2 ssk. av hveitimjøli
1/2 tsk. av timiani
1/2 tsk. av salti
1/4 tsk. av pipari


text:
Nú mikudagin, 18.novembur, er fyrst umfar av boccia grand prix á skránni. Vit møtast øll, tess fleiri tess betri, í fimleikahøllini í Glyvra skúla og byrja stundisliga klokkan 16:00.
Hetta er fyrsta kapping síðani í vár, og vit gleða okkum øll. Ætlandi skulu 4 umfør leikast hendan veturin. Vinnarin fær 10 stig, nummar tvey fær 9 stig og soleiðis niðureftir. Fyri at luttaka fær ein tó altíð tvey stig. Tá fjórða umfar er avgreitt, verður talt upp, og vinnarin verður funnin.
Í vár endaðu vit heldur brádliga, tá korona kom á vitjan. Vit fingu tó leikt trý umfør, og fyrsti vinnarin av nýggja steypinum gjørdist Eli Olsen. Hann hevur tí steypið í varðveitslu til einaferð móti vári.
Vit síggjast mikudagin.


text:
Poul heldur hetta vera tað reina luksus
Fyri danir er tað at súkkla líka sjálvsagt sum at busta tenn. Eitt nýggjari slagorð er, at “alle har ret til vind i håret”.
Tá ein gerst eldri verður longri millum bæði gongu- og súkklutúrarnar. Hetta avmarkar eisini sosiala umhvørvið, tí tey eldru verða meira og meira bundin til heim ella stovn. Og avbyrging er tað ringasta, sum kann henda.
Farið varð tí undir eitt tiltak, sum kallaðist “Súkkling uttan aldur”, har nøkur sjálvboðin bjóðaðu sær til at súkkla tey eldru ein túr í býin av og á. Hetta fall sum fráleið mongum vitjunarvinum í lut.
Øll, sum hava verið eystanfyri, hava roynt eina “rickshaw”. Men nú hava hesar genialu elsúkklurnar frá “Triobike Taxi” spjatt seg til fleiri kommunur í Danmark og í Noregi, og um dagarnar kom fyrsta súkklan til Havnar.
Heilsu- og Umsorganartænastan hjá Tórshavnar kommunu sigur, at hon verður fyrst roynd á Lágargarði og so lænt út til aðrar stovnar, áðrenn støða verður til fleiri innkeyp. Og fleiri vitjunarvinir eru spentir uppá tiltakið.
Tvey fólk kunnu sita í súkkluni, meðan eitt súkklar. Súkklan er sera vælútgjørd við teppum, trygdarbeltum og kalesju. Hon hevur sterkan elmotor, so lætt er at súkkla.
Fyrstur at royna súkkluna var Poul Djurhuus, meðan vitjunarvinurin Henrik Kølleskov traðkaði á pedalarnar. Poul hevur verið ein býarmynd í mong Harrans ár, men nú beinini vóru farin at svíkja og hann býr á Lágargarði, so var hetta heilt einastandandi.
- Hetta er tað reina luksus, segði Poul, sum í dag var ein túr á Vaglinum við Triobike Taxi og í gjár fekk okkurt gott prát niðri á torginum í Vágsbotni. Hann var sera fegin um súkkluna, har hann sat heitt og væl og trygt við góðum útsýni og frískari luft og upplivdi eina rúgvu.
Á Vaglinum hitti Poul borgarstjóran og umboð fyri Heilsutænastuna. Ætlanin er nú, at bústovnar kunnu lána hesa súkkluna sínamillum, og verður hugskotið væl móttikið, so verða helst keyptar fleiri súkklur.
Nevnast kann at enda, at Heilsu- og umsorganartænastan hevur sett tvey sokallað aktivitetsfólk í starv frá 1. oktober at rokna. Arbeiðsuppgáva teirra er í høvuðsheitinum at vera við til at geva fólki á eldrabústovnum eitt gott lív.


text:
Ferhyrnta hornabrosma (hornabrosmuættin)
Enchelyopus cimbrius (Linné, 1766)
Stødd: Ferhyrnta hornabrosma verður upp í umleið 40 cm long, vanliga 25-30 cm.
Dýpi: Hon er úr fjøruni út á 650 metra dýpi.
Litur: Hon hevur lit eftir umstøðunum. Ofta er hon morgrá um bakið og gulgrá-blá niðari. Inni í kjaftinum og táknaholunum er hon blásvørt. Ryggfjaðrarnar og gotfjaðrarnar aftast og sterturin niðast eru myrk við ljósum rondum. Viðhvørt eru eisini myrkir blettir frammi á ryggfjøðurini.
Lýsing: Ferhyrnta hornabrosma er long og mjá. Ein tvørskurður um miðjuna er mest sum rundur. Trý horn eru á gronini, tað mittasta er lítið og situr mitt fyri fremst, og so finnan á lippuni.
Eins og hinar hornabrosmurnar hevur hon eina sera lága ryggfjøður fremst. Hon situr niðri í eini foyru, og fremsti teinur er um tvær ferðir so høgur sum aftara ryggfjøður. Aftara ryggfjøður er long og nakað lág og gongur frá hálvu uggafjøðurini aftur í klingruna. Bæði ryggfjøðurin og gotfjøðurin koma aftur um stertarótina. Búkfjaðrarnar eru stuttar og spískar. Høvuðlongdin er umleið 21% av heildarlongdini. Strikan sæst ikki væl. Hevur fína roðslu.
Eyðkenni: Tey trý hornini á gronini. Tann lága fremra ryggfjøðurin við tí høga teininum fremst. Liturin inni í kjaftinum.
Týdningur: Hon hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Firtrådet havkvabbe, en: Fourbearded rockling, fr: Motelle à quatre barbillons, ís: Blákjafta, no: Firtrådet tangbrosme, tý: Vierbärtelige Seequappe
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Toskafiskar Gadiformes
Hópurin við toskafiskum hevur 9 ættir 75 slektir og 555 sløg.
Undir Føroyum eru 5 ættir ið hava 26 slektir og 36 sløg:
Teir hava heldur stórligt høvd. Teir hava eina til tríggjar ryggfjaðrar og eina ella tvær gotfjaðrar, summir hava stert, aðrir bert ein spíss. Á nøkrum sløgum er roðslan lítil og sløtt, á øðrum stór og rísin. Á flestu sløgunum eru uggafjaðrarnar aftari enn búkfjaðrarnar.
Nógv av sløgunum hava grunnnøs.
Teir eru bæði á grunnum og djúpum vatni. Við Føroyar liva allir toskafiskarnir í sjónum, men okkurt slag úti í heimi er í feskum vatni, og nøkur eru í blandingsvatni.


text:
Frá miðøldini brúkti kirkjan myndir sum maktmiðil óansæð um talan var um undirhald, upplýsing og sum ræðumyndir av fananum í helviti, alt samalt fyri at varðveita makt yvir meinigheitina og hetta helt á í nógv hundrað ár. Thomas Kingo var kongaligt hovsálmaskald, hvørs boðskapur um heimsins fáfongd og um, at verðsligt ríkidømi einki verandi virði hevði, hóskaði tíðini og maktini so sera væl. Tá tað nú er lættari hjá einum kameli at sleppa gjøgnum eitt nálareyga enn hjá einum ríkum at sleppa í himmalin, ja so er bara um hjá teimum fátøku at vera tolin og gleða seg til tann eina tá tá tey doyggja. Økt upplýsing og frælsi úrslitar í kritiskari, meira beinleiðis politiskari list, sum finst at maktini ella verandi samfelagsstøðu. Fotomontasjan hjá Marinus Jacob Kjeldgaard niðast her á blogginum er t.d. kritisk mótvegis Hitler og varð longu prentað í einum fronskum blaði í 1940. Annars vóru júst nazistarnir sum kunnugt dugnaligir propagandistar, sum rættiliga tíðliga ásannaðu hvussu stóran týdning myndir hava, tá tað ræður um at ávirka almannahugsanina.
Men meðan plakatin hjá Hitlerjugend er lutfalsliga eintýðug, kann politiska samtíðarlistin tykjast fleirtýðugari og meira óbeinleiðis, t.d. myndin "Flaggstong" hjá Mariusi Olsen og "Hjólveldi" hjá Tóroddi Poulsen. "HomoFObia" og "Noy" eru dømi um myndir, sum beinleiðis fyrihalda seg til eitt ávíst samfelagsmál.
Tað er helst orsakað av okkara ríkisrættarligu støðu og søgu, at nógv av politisku listini er tjóðskaparlig av áskoðan, men eisini hava vit frá sjeytiárunum og fram til í dag, nógv dømi um vinstravenda list, við boðskapi móti t.d. kjarnorku, kríggi og einaveldisharrum og fyri javnrætti. Lesarar eru vælkomnir at vísa okkum á dømi um føroyska politiska list. Sendið meyl til listinblog@gmail.com


text:
Concepción
Concepción er ein býur í Kili við umleið 212.000 íbúgvum. Concepción er eisini ein kommuna við umleið 890.000 íbúgvum. Stóra Concepción er saman við býunum Talcahuano, San Pedro de la Paz, Hualpén, Chiguayante, Penco, Tomé, Lota, Coronel, Hualqui størsti stórbýur í Kili. Pedro de Valdivia grundlegði býin í 1550. Í 1751 var býurin raktur meint av jarðskjálvta og einari tsunami. Orsakað av hesi vanlukku, varð tað avgjørt í 1764 at flyta býin til har hann er í dag. Upprunaliga lá býurin har sum Penco nú liggur.
Myndir[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Útvortis ávísingar[rætta | rætta wikitekst]


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Lógin um flogferðslu dagførast
Lógin um flogferðslu í Føroyum verður nú dagførd. Lógin, sum er ríkislóg, tí málsøkið er danskt, er endurskoðað, og uppskotini um broytingar eru send til hoyringar.
Ein broyting er, at trygdargjaldið, sum verður stillað eina ferð um árið, verður ikki stillað sum er, tí korona hevur gjørt, at nógv færri ferðast við flogfari. Uppskot er um at bíða til 1. januar í 2025 við stillingini.
Gjaldið hækkar
Og uppskot er eisini um at hækka gjaldið úr 4,75 krónur upp í 6,00 krónur fyri ferðafólkið í 2022. Gjaldið var upprunaliga 6,00 krónur. Av tí, at gjaldið verður stillað hvørt ár, er tað 4,50 í ár.
Endurgjald fyri skaðar, sum ferðafólk, viðføri ella farmur fáa, verður stillað við kunngerð, tí Føroyar eru hvørki í ES ella EFTA.
Harafturat er uppskot um at gera lógartekstin kynsnoytralan. Heitini hann, hansara ella honum verða strikað, og til dømis heitini ráðharrin, eigarin ella brúkarin sett í staðin fyri.
Sí eisini


text:
Hóskvøldið verður árliga kappingin Jatnatøk, sum Hvirlan skipar fyri, hildin fjórða árið á rað. Hetta er kapping, har Hvirlan fær vitjan av útlendskum íðkarum, og aftur í ár verða teir fleiri í tali. Hetta er tí kærkomið høvi hjá okkara íkðkarum at kappast við onnur, enn tey vit eru von at kappast við. Tað verða fimm útlendingar við í kappingini, og tey koma at kappast í 100 m, 200 m, 400 m, longdarlopi og hæddarlopi.
Endaliga skráin er ikki løgd enn, men byrjað verður klokkan trý. Hendan greinin verður uppdaterað við tíðarásetingum, so skjótt skráin er endaliga løgd. Tilmelding fer fram á hvirlan@hvirlan.fo og upplýsast skal navn, aldur, kappingargrein/ar og persónligt met í kappingargreinini/greinunum, luttakast skal í. Kappingargreinarnar verða hesar:
- 80 m gentur og dreingir 12-13 ár
- 100 m gentur og dreingir 14-15/16-17/kvinnur og menn
- 200 m gentur 14-15/kvinnur og menn
- 400 m kvinnur og menn
- 800 m kvinnur og menn
- 5.000 m kvinnur og menn
- hæddarlop kvinnur og menn
- longdarlop kvinnur og menn
- spjótkast kvinnur og menn
- klingrukast menn
Fylgið eisini við á www.hvirlan.fo
Jatnatøk hevði í fjør luttøku úr Danmark, Íslandi, Svøríki og Føroyum.


text:
Børnini í Tórshavnar kommunu aftur gloymd
2021-10-05 06:33
Nú Tórshavnar býráð hevur havt fyrstu viðgerð av fíggjarætlanina fyri 2022 sæst, at ongar visjónirnar eru at hóma fyri dagstovnaøkið. Hóast ein lítil hækkan í játtanini á 7,2%, er hetta bert fyri at leggja upp fyri størri barnatalið og lønarvøkstri.
Útrokningarlykilin sum nýttur verður at áseta normeringina er óbroyttur frá 2021. Tó er lønarstigin hjá leiðarum hækkaður samsvarandi einum miðaltali.
Vit kunnu tí staðfesta, at landsins størsta kommuna ikki ætlar at bøta um korini hjá børnunum og sínum starvsfólkum.
Kommunan hevur tikið stig til at stovna ein móttøkustovn. Stovnurin skal taka ímóti børnum, sum fyribils koma at verða har, meðan bíðað verður eftir plássi í stovni, sum foreldrini hava ynskt. Hetta er eitt beinleiðis úrslit av bókingarskipanini BARN, sum kommunan brúkar at skipa barnatalið eftir. Fakfólk á økinum, serliga í vøggustovum, hava í longri tíð mótmælt hesari skipan.
Hetta er ein skipan, sum viðger børn og starvsfólk sum tøl í einum excel-arki. Hendan bókingarskipan tekur als ikki hædd fyri barnsins tørvi, tí fyrstu fetini hjá barninum inn í dagstovnin eiga at vera viðgjørd við nærlagni, umsorgan og støðufesti.
Fyrr í ár setti Tórshavnar kommuna ein bólk at hyggja eftir økinum – hetta var helst bert eitt roykslør, ið er ætlað fjala útyvir, at politikkarar ongar ætlanir hava at broyta nakað. Í øllum førum ikki til fíggjarárið 2022.
Tað, at ov nógv børn eru í skipnanini og alt ov fá starvsfólk, er ikki ein nýggjur trupulleiki.
Vit livdu í vónini, at Javnaðarflokkurin saman við Annfinn Brekkstein megnaði at fremja onkrar batar, men mugu vit bert staðfesta, at dagstovnaøkið/børnini í Tórshavnar kommunu ongan góðan eiga.
Fíggjarætlanin er ikki endaliga samtykt enn.


text:
Bjóðar dygdarvørur
Um okkum
Síðani 1993
íDali er fyritøka ið fæst við ymiskt innan tøkni, sølu og tænastu. Fyritøkan er stovnað í 1/10 1993 sum Delta Elektroniktænastan sp/f og hevur sostatt 25 ár á baki. Innan tøkni arbeiða vit mest við talgilding av gomlum upptøkum. Hetta hava vit tikist við í nógv ár og hava tí sera nógvar royndir innan hetta, sum koma okkara kundum til góðar.
Innan sølu hava vit umboð á vørum ið fevna líka frá viðfestisvognum, útgerð til audio/video og fóður o.a. til ross og hundar. Afturat hesum fáast vit eisini við rossaflutningi, bæði innanlanda, men serliga millum lond á rutunetinum hjá Norrønu. T..v.s. úr Íslandi til Føroyar og millum Danmark og Føroyar. Hetta er tænasta vit hava veitt síðani 2011.


text:
Hjálp:Verja
Umboðsstjórar hjá Wikipedia kunnu verja ella friða síður, soleiðis at tær bert kunnu rættast av ávísum bólkum av brúkarum. Henda funktión skal bert nýtast undir serstøkum umstøðum, eftirsum verja av síðum verður hildið at vera skaðiligt.
Wikipedia er ein frí og opin alfrøði, har ið øll kunnu luttaka til tær allarflestu síðurnar. Tú ert nokk komin til hesa síðuna, orsakað av einari ávísing frá einari vardari síðu sum í løtuni ikki kann rættast. Vit biðja teg halda okkum til góðar, vit gera okkum ómak við bert at verja ella friða síður, tá ið vit halda tað vera absolut neyðugt. Ein verja ella friðing av einari síðu kann vera neyðug, um síðan t.d. ofta verður útsett fyri herverki.
Hálvvardar síður kunnu rættast av brúkarum, ið hava havt eina konto í minst fýra dagar og hava gjørt í minsta lagi 10 rættingar. Brúkarar, ið júst eru upprættaðir ella brúkarar, ið ikki hava upprættað eina konto og tí verða skrásettir við sínari IP-adressu, sleppa ikki at rætta hvørki hálvvardar ella friðaðar síður.
Tað verður skilt millum hálvvardar síður og friðaðar síður, tær kunnu verða vardar eitt ávíst tíðarskeið ella í óavmarkaða tíð. Friðaðar síður, altso fult vardar síður, kunnu bert rættast av umboðsstjórum.
Verja av fyrimyndum[rætta | rætta wikitekst]
Herverk ikki er einasta orsøk til, at ein síða verður vard, talan kann eisini vera um sera tøkiligar síður, t.d. modul ella fyrimyndir, ið eru avritaðar frá t.d. ensku Wikipediu, síður við kotum, har ið vælmeinandi men skeivar rættingar kunnu gera stóran skaða og kunnu raka fleiri hundrað ella 1000-tals síður, av tí at hesar síður ofta verða nýttar av fleiri øðrum síðum, seliga av fyrimyndum. Tað kann vera sera ringt at rætta feilin, tí hann kann vera gjørdur á einari av mongum síðum (fyrimynd ella modul-síðum).
Um tú vilt hava okkurt broytt í einari vardari fyrimynd, skriva so eini boð antin á kjaksíðuna hjá síðuni ella skriva eina Wikipedia:Áheitan um umboðsstjórahjálp. (Síðan er ikki upprættað enn).


text:
C.S. Lewis - um lív hansara
Douglas Gresham hitti fyrstu ferð stjúkpápa sín, tá ið hann var átta ára gamal. Tá tók mamma hansara, Joy Gresham, hann og beiggja hansara við sær at vitja C.S. Lewis á The Kilns.
Tey næstu tíggju árini livdi hann nær Lewisi. Hann kendi umsorgan hansara, hann var við í øllum dagligum virksemi, og hann lýddi á C.S. Lewis, tá ið hann segði søgur úr lívi og bókum sínum. Í Douglasi kveiktist kærleiki til stjúkpápan, sum ongantíð bliknaði.
Í fjálgum ljóma lýsir sjeyti ára gamli Gresham tann gerandis-Lewis, hann kendi og støðugt hávirðir sum hitt besta kristna menniskja, hann hevur kent.
Rithøvundur: Douglas Gresham
Forlag: Bókadeild KFUMs
Útgivin: 2016
Blaðsíður: 202


text:
Vencil 15. leingi livi! Í eitt ár hava Føroya fólk bíðað eftir, at Vencil nummar 15 skal koma út. Sum dagarnir, vikurnar, mánaðirnir eru gingnir, so hevur sást á fólki, at tey eru vorðin meira og meira tómoygd, hava gingið í blindum, tí at ikki var tað gamalt at bíða eftir Vencli. Men fattið bringu, […]
Tey fæstu doyggja um summarið Tú velur aðrar árstíðir Summarið er ókey Men myrki og kaldi veturin er betur Tað er næstan natúrligt at krúpa inn Í myrka hornið og geva upp andan Ella hvat vit geva upp Ella tú sleppur handtakinum á sumrinum Har alt er so opinlýst at onki kann halda fram Alt […]
Klaus Rifbjerg, ein av virknastu og mest umstríddu donsku rithøvudunum í nýggjari tíð, er deyður, 83 ára gamal. Tað sigst, at tá ið Rifbjerg eina ferð varð spurdur, hvat hann hevði gjørt, um hann varð raktur av skriviblokering, tá svaraði hann, at hann hevði skrivað eina bók um tað. Tá hevði hann givið út einar […]


text:
Tú ert hetja mín!
Málbólkur: børn 6-11 ár
“Tú ert hetja mín” er ein søga fyri børn í øllum heiminum, sum eru ávirkað av COVID-19 farsóttini.
Foreldur, umsorganarfólk ella lærarar eiga at lesa bókina “Tú ert hetja mín” saman við barninum ella einum
bólki av børnum. Mælt verður ikki til, at barnið lesur bókina sjálvt uttan stuðul frá einum foreldri, umsorganarfólki ella lærara.
Tað er altíð ábyrgdin hjá teim vaksnu at hjálpa børnunum at halda tilmælini. Børn eru ikki menningarliga før fyri at minnast at halda tilmæli ein heilan dag. Og tey vaksnu eiga ikki at leggja ábyrgd á børnini at minnast til at vaska sær um hendurnar gjøgnum ein dag ella at hava ábyrgd av, at tey ikki skulu smitta onnur.
Tað er uppgávan hjá teimum vaksnu vinarliga at minna børnini á at vaska sær um hendurnar ella at spritta, tá ið tey koma inn ella fara út. Og vit skulu minna tey á, at tey vaksnu hava høvduðsábyrgd av at loysa avbjóðingina við korona.
Bókin gevur føroysku børnunum møguleika at læra um, hvussu ymiskt børn hava tað í sambandi við korona kring heimin. Í Føroyum eru ongir stórbýir, har útgangsforboð er, so børn í Føroyum kunnu altíð fara út at spæla, tá ið foreldrini loyva tí ...
©IASC, 2020. Hendan útgávan var givin út undir Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 IGO avtalu (CC BY-NC-SA 3.0 IGO; https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/igo). Undir treytunum í avtaluni, hevur tú loyvi at endurútgeva, týða og tillaga hetta verkið til ikki-vinnuligt endamál, um so er, at verkið er hóskiliga endurgivið.


text:
Hann bleiv tvingaður uppá pláss og hann dámdi als ikki uppskoti hjá samgonguni um pensiónskipanina, segði hann og vit øll fóru at taka so hjartaliga synd í honum, hvussu illa hansara egnu høvdu farið við honum, men so endaði hann røðuna við at siga, at hann stuðlaði samgonguni við øllum sínum hjartað og stunti hjá honum virkaði til UG.
Hann tók broytingaruppskotið hjá sær aftur og tískil spældi hann frelsarin ein løtu og so bleiv hann krossfestir av sínum egnu, men hatta var bara spæl fyri galarínum og man hatta stuntið ikki hava verið avtala langt áðrenn bak handan skjól?
Lurtað eftir røðuni hjá Páll á Reynatúgvu her:
SáH


text:
Politiið í Føroyum fekk leygardagin 30. november fráboðan um, at ein deyður persónur var funnin í Skriðudali á Kunoynni.
Sambært fráboðaranum hevur tann deyði persónurin ligið har longi.
Sum umstøðurnar eru í sambandið við tann funna persónin, ber ikki til at eyðmerkja hann.
Arbeiðið hjá politinum er nú at fáa greiðu á umstøðunum á staðnum, og at staðfesta, hvør tann deyði er.
Politiið kann í løtuni ikki siga nakað nærri um málið og væntar ikki at hava nakað nýtt í málinum komandi dagarnar.
Kontaktpersónur: Politikommissær Heri Andreassen, mobil tlf. 289866


text:
LM Kring Føroyar byrjar í dag
So upprann dagurin. Dagurin tá súkklarar, fimm dagar á rað, skulu kappast kring landið.
Í ár er tað Leif Mohr, ið er høvuðsstuðul, og kappingin í ár hevur tí fingið navnið LM Kring Føroyar 2021.
Hetta er 25. árið at kappingin verður skipað, og TSF, ið fyriskipar kappingina, hevur hvørt ár lagt seg eftir at koma so víða um landið sum tilber.
Í ár verður kappast á Vágoynni, Eysturoynni, Borðoynni, Viðoynni, Suðuroynni og Streymoynni.
Í mun til í fjør er longdin á teinunum broytt nakað. Tað verður koyrt umleið 60 km hvønn dagin, øll koyra í ár sama tein. Tilsamans verður koyrt góðar 300 kilometrar.
Kappingin byrjar í dag, og í dag verður tað Vágoyggin, ið er karmur um 1. etapu. Tað verður kappast í Einkultstarti, og tað merkir, at ein og ein súkklari koyrur ein ávísan tein. Ein minuttur er millum hvønn súkklara, súkklarin koyrur alt hann er mentur, og tá øll eru komin á mál, verður vinnarin funnin.
Teinurin í dag er frá FK í Miðvági til Bø, har vent verður, og so gongur leiðin aftur til Miðvág. Ein teinur á góðar 25 kilometur.
Favorittar
Spennandi verður at um hvør vinnur samanlagt í ár. Ongir útlendingar eru við í ár, men okkara sterkastu súkklarar eru við. Teir eru sera javnir, og onkran dagin hevur annar vunnið, og onkran dagin hin. Helgi W. Olsen og Dávur Magnussen hava í ár verið sera javnir, og tað hevur fleiri ferð bert verið sekundir, ið hevur verið munurin millum teir báðar.
Í fótbóltsheiminum verður sagt, at "bólturin er rundur", og at alt tí kann henda. Í súkkling, eins og flest øllum ítróttargreinum, er dagsformurin sera avgerandi. Jákup Petur Eliasen er aftur í ár sera væl koyrandi, og rakar hann dagin, so kann tað gott henda, at hann onkran dagin gerst etapuvinnari.
Hjá kvinnum verður spennandi at fylgja við hvørs tað verður Rigmor Rasmussen ella Maria Svabo, ið verður samlaður vinnari.
Sum áður nevnt, so byrjar kappingin í dag. Vágoy er karmur um 1. etapu, tað verður kappast í Einkultstarti, og klokkan 18.00 fer fyrsti súkklarin avstað.


text:
Ósaskrubba (flundruættin)
Platichthys flesus (Linné, 1758)
Stødd: Ósaskrubba verður upp í 60 cm long, sjáldan longri enn 30 cm.
Dýpi: Ósaskrubba er nær landi, út á 25 metra dýpi, men er tó fingin á umleið 100 metra dýpi eisini. Ósaskrubban er, sum navnið sigur, ofta í ósum og blandingsvatni. Hon fer viðhvørt nakað niðan í áirnar, men livir annars í sjónum.
Litur: Ósaskrubba tekur lit eftir botni, og er oftast myrkabrún við reydligum blettum óregluliga her og har myrkumegin. Fjaðrarnar hava ein farra av reydligum liti. Hvítumegin er hon oftast mjólkarhvít, men er eisini ofta mislitt við litin á bakinum.
Lýsing: Ósaskrubba er høgravendur flatfiskur, men rangar ósaskrubbur eru rættiliga vanligar. Hon hevur eina ryggfjøður frá oman fyri vinstra eyga aftur til klingruna, eina gotfjøður frá gotinum aftur til klingruna. Smáar beinknútur eru fram við festinum á ryggfjøðurini og gotfjøðurini. Myrkumegin eru smáar beinknútur av høvdinum og nakað aftur eftir síðuni við strikuna. Strikan er bert eitt sindur bogin oman fyri uggafjøðurina. Hon hevur smáar uggafjaðrar og smáar búkfjaðrar. Hon hevur førligan stert. Píkur er við gotið.
Eyðkenni: Veidd nær landi. Tann myrki liturin. Hon skilist væl frá reyðsprøku m.a. á teimum smáu beinknútunum fram við fjaðrafestunum, og at eingin beinkambur er yvir kápuni myrkumegin.
Týdningur: Ósaskrubba hevur nakað av týdningi sum heimaveiða í Føroyum. Á evropeisku marknaðunum verður nakað selt av ósaskrubbu.
da: Skrubbe, en: Fluke – Flounder, fr: Flet commun, no: Skrubbe – Vassflyndre, tý: Butt - Flunder
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Flatfiskar Pleuronectiformes
14 ættir eru í flatfiskahópinum við 134 slektum og 678 sløgum.
Av hesum eru undir Føroyum 2 ættir við tilsamans 11 slektum og 11 sløgum:
Flatfiskarnir eru eyðkendir við teirra flata og asymmetriska kropskapi, har onnur síðan vendur upp og hin niður. Nýklakt yngul, ið livir uppi í sjónum, hevur vanligt fiskaskap, men eftir eina tíð sum yngul byrjar annað eygað at flyta seg yvir á hina síðuna, og fiskurin fær sítt flata skap. Á onkrum av flatfiskunum verður tó annað eygað verandi á kantinum á høvdinum. Yngulin byrjar nú at svimja á síðuni. Umleið samtíðis fer fiskurin niður á botnin at vera. Eygnasíðan fær dimman lit, og blindasíða ljósan. Teir hava eina langa ryggfjøður og eina langa gotfjøður. Fyri tað mesta liva teir sum botnfiskar, men eru tó uppi í sjónum viðhvørt, onkur sløg regluliga.
Í útheiminum eru onkur sløg, sum liva í feskum vatni. Við Føroyar er okkurt slag, sum fyri ein part er í feskum vatni og í blandingsvatni, men annars livir flatfiskur í sjónum.
***
Eitt sindur um flatfiskarnar
Undir Føroyum eru bæði vinstravendir og høgravendir flatfiskar.
Á vinstravendum flatfiski vendir vinstra lið upp, og á høgravendum flatfiski vendir høgra lið upp.
Allar kvoysurnar, glaskvoysa, norskakvoysa og hvasskvoysa, eru vinstravendar.
Allir hinir flatfiskarnir, hvassasprek, kalvi, svartkalvi, lálla, skrubba, tunga, ósaskrubba og reyðsprøka, eru høgravendir.
Eyguni eru tímegin, sum vendir upp.
Tann síðan, sum vendir upp, er altíð dimmari enn hin, og hon verður ofta nevnd bakið, hóast hon í veruleikanum er síða.
Onkuntíð hendir tað, at flatfiskur ikki vendir røttu síðuna upp, t.d. at ein kalvi vendir vinstru lið upp. Ein slíkur kalvi nevnist „rangur kalvi“.


text:
CCF 180
TSB F 21
1 Hústrúin sat við akur og skar,
- gylni ráð, spensi á -
tað kom ein hovmann og hana bað.
- Í rondutum brókum,
gylni ráð, spensi á,
hann lá deyður í Vendilsá
í rondutum brókum.
2 “Hoyr tú, hovmann, eg tali til tín,
sást tú nakað til bónda mín?”
3 “Mín kæra hústrú, tú ert vitin,
hvussu var tín bóndi litin?”
4 “Hansara stakkur var grøn sum leykur,
eyguni hevði hann sum ein heykur.
5 Hansara stakkur var apaldagráur,
silvurbeltið um bakið lá.”
6 “Jú so menn, at eg hann sá,
hann lá deyður í Vendilsá.”
7 Hústrúin varð so illa við,
hon fell sær í óvit niður.
8 “Mín kæra hústrú, ver ikki óð,
eg skal vera tær javngóður!”
9 Tey lógu saman ta longu nátt,
tey snakkaðu mangt, tey svóvu fátt.
10 Árla um morgunin, sólin skein,
tá kom bóndin ríðandi heim.
11 Bóndin inn um dyrnar sá,
hovmaður hjá hans hústrú lá.
12 Bóndin inn um dyrnar leyp,
hovmaður út av vindeyga kreyp.
13 “Tað kom ein hovmann og leyg í gjár,
at tú lást deyður í Vendilsá.
14 Eg befalti hann eystur og vestur,
- gylni ráð, spensi á -
eg las fyri honum pater noster.”
- Í rondutum brókum,
gylni ráð, spensi á,
hann lá deyður í Vendilsá
í rondutum brókum.
CCF 180
TSB F 21
Handrit: Savn Hammershaimbs (AM, Access. 4), uppskrift hjá V. U. Hammershaimb, 1848.
Útgávur:
1. Føroya kvæði (N. Djurhuus greiddi til útgávu 1972), Band VI, s. 264.
2. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2004) 35. bind, s. 136.
Heimild: Úr Suðuroy: Poul Mikkelsen (1819-1901), Vági 1848.
Ein hovmaður roynir at fjasast við eina bóndakonu. Konan spyr, hvar ið maður sín er, og hovmaðurin svarar, at hann hevur sæð hann deyðan. Síðani heldur hann fram við at ugga bóndakonuna og liggur nátt hjá henni. Um morgunin kemur bóndin aftur og tekur tey á bóli. Hovmaðurin sleppur sær til rýmingar út ígjøgnum vindeygað.
á føroyskum: CCF 180 (bert á føroyskum)


text:
Í dag kemur nýggja fløgan hjá Eivør Pálsdóttir, sum hon og maðurin, Tróndur Bogason hava framleitt saman. Fløgan ber heitið Rúm og tey 10 ensku løgini snúgva seg um innari rúm hjá sangskrivaranum, um fjálg barndómsrúm og um tey tómrúm, sum koma av at missa. Fleiri av løgunum eru sostatt skrivað aftan á, at Eivør Pálsdóttir fyri góðum ári síðani brádliga og óvæntað misti pápa sín og hetta hevur sítt árin á nýggju fløguna, sum Tutl gevur út. Sambært heimasíðuni hjá DR fer Eivør at hava konsert har í konserthúsinum í heyst við sangum frá nýggju fløguni, har hon og maðurin hava megnað at blanda fólkatónleikalig brøgd frá hennara eldru útgávum við eitt nýggjari meira eletroniskt úttrykk, sum varð fyriboðað á seinastu útgávuni Larva. Eitt av løgunum á nýggju fløguni er komið frammanundan - tað eitur Rain og er bæði popput og vælljóðandi vakurt. Lurtið niðast á blogginum.
Patriksfjørður (trio)
31 Aug. Harpa(Silfurberg)/
Reykjavík (full band release concert)
Framførslur hjá Eivør:
Iceland:
24 Aug. Geiran/Sauðakrókur (trio)
25 Aug. Græni hatturin/Akureyri (trio)
26 Aug. Græni hatturin/Akureyri (trio)
28 Aug. Sjóræningahúsið/
Switzerland:
06 Sep. Grabenhalle/Unterer Graben 17,St. Gallen (duo)
07 Sep. Bierhalle/Hauptstrasse 42, Balgach (duo)
08 Sep. Musik Hug/St. Gallen (duo)
08 Sep. Kulturhaus Rose/Stein (AR) (duo)
Faroe Islands:
13 Sep. Tøting/Gøta (full band release concert)
15 Sep. Nordic House/Tórshavn (full band release concert)


text:
Rinda lætt og trygt við Fitbit Pay
Við Fitbit kanst tú rinda uttan at hava gjaldskort ella telefon við tær. Hygg eftir ímyndini fyri nándgjaldi (kontaktleyst), og tær nýtist ikki longur at hugsa um at ansa eftir telefonini ella mappuni. Lat tey liggja eftir heima og rinda beinleiðis frá tínum handliði.
Ein fortreyt fyri at kunna rinda við Fitbit Pay er, at títt Fitbit skal virka saman við Fitbit Pay.
Tú kanst nýta Fitbit Pay á øllum støðum, sum skelta við hesari ímynd:
Tryggur gjaldsháttur
Kortupplýsingarnar hjá tær eru vardar, tí tær verða hvørki goymdar á tólinum, sum tú brúkar ella hjá Fitbit.
Tá tú rindar við Fitbit Pay, fær títt gjaldskort eitt serligt nummar, og gjaldið fær eina serstaka transaktiónskotu. Nummarið á tínum gjaldskortið verður ongantíð goymt, hvørki á tínum tóli, hjá Fitbit ella í handlinum, har tú hevur rindað við Fitbit.
Tá tú rindar í handlum
Við Fitbit Pay kanst tú rinda uttan at hava gjaldskort ella telefon við tær. Hygg eftir ímyndini fyri nándgjald rindan (kontaktleyst), og tú kanst rinda beinleiðis frá tínum handliði. Hevur tú eitt Fitbit Ionic ella Versa, virkjar tú Fitbit Pay við at trýsta á tín snarknøtt ella við at sveipa frá toppinum og niður. Á øðrum Fitbit- eindum skalt tú trýsta á vinstra knøttin á urinum í 2 sekundir. Tøppa møguliga inn tína kotu og vel gjaldskort við at sveipa ella við at trýsta á skermin á urinum. Halt urið tætt afturat gjaldsterminalinum og rinda.
Soleiðis knýtir tú gjaldskort til Fitbit
- Tryggja tær, at tín Fitbit eind hevur samband við telefonina via Bluetooth
- Á telefonini: Heinta Fitbit-appina í Google Play Store og trýst á “Today” og síðan á tína vangamynd
- Trýst á myndina av tíni Fitbit-eind og trýst á “Fitbit Wallet”
- Fylg vegleiðingini fyri at leggja kort afturat
- Vel kotu fyri at verja títt Fitbit Pay
- Inntøppa tínar kort- og persónupplýsingar
- Góðkenn nýtslutreytir
- Upplýs SMS-kotuna, sum verður send til telefonnummarið, sum peningastovnurin hevur skrásett at vera títt telefonnummar
- Trýst á “Activate on device”.
Tak niður til iPhone (Apple Store) her.
Tak niður til Android (Google play Store) her.