text:
29. desember 2017Nr. 186
Kunngerð um veiðu eftir botnfiski og rækjum við fiskiførum undir føroyskum flaggi í russiskum sjógvi í 2018, sum broytt við kunngerð nr. 88 frá 28. juni 2018
Við heimild í § 5, stk. 2, § 34, stk. 1 og 2, § 39, stk. 1, nr. 1, 2, 3 og 4, stk. 2, nr. 2 og stk. 3 og § 81, stk. 2 í løgtingslóg nr. 161 frá 18. desember 2017 um fyrisiting av sjófeingi verður ásett:
Kapittul 1
§ 1. Kunngerðin fevnir um fiskiskap við fiskiførum undir føroyskum flaggi eftir botnfiski í serbúskaparøkinum hjá Russiska samveldinum í Barentshavinum og í NEAFC skipanarøkinum í altjóða sjógvi í Barentshavinum og eftir rækjum í serbúskaparøkinum hjá Russiska samveldinum í Barentshavinum í 2018 sambært fiskiveiðiavtaluni millum Føroyar og Russiska samveldið.
Kapittul 2
Veiða eftir botnfiski
Heildarkvotur og býti av kvotunum
§ 2. Fiskifør undir føroyskum flaggi kunnu í 2018 fiska 16.800 tons av toski, 1.680 tons av hýsu og 900 tons av hvassaspreki í russiskum sjógvi í Barentshavinum.
Stk. 2. Av heildarkvotunum, sambært stk. 1, verða 13.909 tons av toski, 1.391 tons av hýsu og 745 tons av hvassaspreki latin persóni ella felagi, sum í 2017, við fiskifari undir føroyskum flaggi, hevði rætt til fiskiloyvi at fiska eginkvotu av botnfiski í russiskum sjógvi í Barentshavinum, undantikin kvota keypt á uppboði. Fiskiskapurin verður skipaður við egnari árskvotu.
Stk. 3. Av heildarkvotunum, sambært stk. 1, verður rætturin at veiða 2.891 tons av toski, 289 tons av hýsu og 155 tons av hvassaspreki seldur á uppboði eftir ásetingunum í § 15 í løgtingslógini.
Fiskiloyvi
§ 3. Fiskiskapur eftir botnfiski í russiskum sjógvi í Barentshavinum kann bert fara fram við fiskifari, sum eftir skrivligari umsókn hevur fingið fiskiloyvi frá Vørn til slíkan fiskiskap.
Stk. 2. Bert persónur ella felag, ið lýkur treytirnar í § 5, stk. 1, §§ 6, 7 og 9 og § 51, stk. 2 í løgtingslógini, kann fáa fiskiloyvi sambært hesi kunngerð.
Stk. 3. Fiskiloyvi til kvotu sambært § 2, stk. 2 er samstundis ein góðkenning at reka fiskiveiðu í 2018 eftir ásetingunum í § 5, stk. 1 í løgtingslógini.
§ 4. Skiparin skal fylgja teimum treytum, sum galda fyri veiði í russiskum sjógvi í Barentshavinum.
Atgongd til NEAFC skipanarøkið
§ 5. Fiskifør undir føroyskum flaggi hava í 2018 atgongd at fiska botnfisk burturav kvotunum sambært § 2, stk. 1 í NEAFC skipanarøkinum í altjóða sjógvi í Barentshavinum.
Stk. 2. Fiskiskapur eftir botnfiski í NEAFC skipanarøkinum í altjóða sjógvi í Barentshavinum kann bert fara fram við fiskiførum, sum eftir skrivligari umsókn hava fingið fiskiloyvi frá Vørn til slíkan fiskiskap, og sum Vørn hevur váttað eru á lista yvir fiskifør, sum eru fráboðað NEAFC at fiska í NEAFC skipanarøkinum.
Stk. 3. Skiparin skal fylgja ásetingunum í kunngerð um økisfriðingar í altjóða sjógvi í NEAFC og í kunngerð um skipan av fiskiskapinum eftir djúphavsfiski, rækjum og øðrum fiski í altjóða sjógvi í NEAFC.
Kapittul 3
Veiða eftir rækjum
Heildarkvota og býti av kvotuni
§ 6. Fiskifør undir føroyskum flaggi kunnu í 2018 fiska 5.000 tons av rækjum í russiskum sjógvi í Barentshavinum.
Stk. 2. 1) Heildarkvotan, sambært stk. 1, verður latin teimum, sum í 2016 fingu útskrivað fiskiloyvi til, við fiskifari undir føroyskum flaggi, at veiða rækjur í NEAFC skipanarøkinum ella teimum, sum hesi rættindi seinni eru flutt til. Fiskiskapurin verður skipaður við felags árskvotu.
Fiskiloyvi
§ 7. Fiskiskapur eftir rækjum í russiskum sjógvi í Barentshavinum kann bert fara fram við fiskifari, sum eftir skrivligari umsókn hevur fingið fiskiloyvi frá Vørn til slíkan fiskiskap.
Stk. 2. Bert persónur ella felag, ið lýkur treytirnar í § 5, stk. 1, §§ 6, 7 og 9 og § 51, stk. 2 í løgtingslógini, kann fáa fiskiloyvi sambært hesi kunngerð.
Stk. 3. Fiskiloyvi til kvotu sambært § 6, stk. 2 er samstundis ein góðkenning at reka fiskiveiðu í 2018 eftir ásetingunum í § 5, stk. 1 í løgtingslógini.
§ 8. Skiparin skal fylgja teimum treytum, sum galda fyri veiði í russiskum sjógvi í Barentshavinum.
Kapittul 4
Loyvi frá russiskum fiskivinnumyndugleikum, eftirlitsstað og eftirlitsfólk
Loyvi frá russiskum fiskivinnumyndugleikum
§ 9. Fiskifør kunnu bert fara til fiskiskap í russiskum sjógvi, um tey hava fingið loyvi frá russiskum fiskivinnumyndugleikum. Frumrit av loyvinum skal vera umborð á fiskifarinum.
Stk. 2. Skulu broytingar gerast í loyvið frá russiskum fiskivinnumyndugleikum, sum t.d. broyting í skipaupplýsingum, fiskaslagi og kvotu, annan skipara, o.a., krevst játtan frá russiskum fiskivinnumyndugleikum. Avrit av broytingini í loyvinum skal vera umborð á fiskifarinum.
Eftirlitsstað og eftirlitsfólk
§ 10. Fiskifør skulu sigla til russiskt eftirlitsstað, áðrenn fiskiskapurin í russiskum sjógvi byrjar, og tá fiskiskapurin í russiskum sjógvi endar. Skiparin skal senda fráboðan sambært skjali 1 til russiska marknaverjueftirlitið um, at siglt verður til eftirlitsstað.
Stk. 2. Fiskifør, sum veiða í russiskum sjógvi, skulu hava eftirlitsfólk frá russiska marknaverjueftirlitinum umborð. Fiskifarið skal sigla til russiskt eftirlitsstað ella á aðra knattstøðu í russiskum sjógvi sambært góðkenning frá russiska marknaverjueftirlitinum at taka ímóti og seta av eftirlitsfólk.
Kapittul 5
Fráboðanir og umrokningarfaktorar
Fráboðanir
§ 11. Fiskifør, sum fiska í russiskum sjógvi ella eftir botnfiski í NEAFC skipanarøkinum sambært hesi kunngerð, skulu senda hesar fráboðanir til Vørn samsvarandi skjali 2:
1) Fráboðan um, at fiskiskapur byrjar. Fráboðanin skal sendast, í fyrsta lagi 24 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið kemur inn í russiskan sjógv og í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið kemur inn í NEAFC skipanarøkið.
2) Veiðifráboðan hvønn dag. Hvønn fyrrapart, áðrenn kl. 12 UTC, skal boðast frá veiðu fyri undanfarna samdøgur. Fráboðanin skal sendast, sjálvt um eingin veiða er fingin.
3) Fráboðan um, at fiskiskapur endar. Fráboðanin skal sendast, í fyrsta lagi 24 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið fer úr russiskum sjógvi, og í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið fer úr NEAFC skipanarøkinum.
§ 12. Fiskifør skulu senda fráboðan til russiskar myndugleikar, sum ásett í skjali 3, tá tey fara inn í serbúskaparøkið hjá Russiska samveldinum í Barentshavinum til fiskiskap, og tá tey fara úr økinum aftur.
Stk. 2. Fiskifør, sum veiða í russiskum sjógvi, skulu senda veiðifráboðan sambært skjali 4 til russiskar myndugleikar, sum ásett í skjali 3.
Stk. 3. Fiskifør, sum veiða botnfisk burturav atgongd sambært § 5 í NEAFC skipanarøkinum í altjóða sjógvi í Barentshavinum, skulu hvørja viku senda veiðifráboðan sambært skjali 5 til russiskar myndugleikar, sum ásett í skjali 3.
Umrokningarfaktorar
§ 13. Við umrokning av fiski og fiskavørum til runda vekt í sambandi við uppgerð av veiðu, skulu teir í stk. 2 og 3 nevndu umrokningarfaktorar nýtast.
Stk. 2. Umrokningarfaktorar fyri tosk:
1) Kruvdur, við høvdi 1,18.
2) Kruvdur, avhøvdaður, runtskorin 1,50.
3) Kruvdur, avhøvdaður, beintskorin 1,55.
4) Kruvdur, avhøvdaður, uggaskorin 1,74.
5) Flak við skræðu og beinum 2,65.
6) Flak, skrædlað, við beinum 2,84.
7) Flak, skrædlað, uttan bein 3,25.
8) Flak við skræðu, uttan bein 2,95.
9) Flak við skræðu, uttan bein, uttan búklepa 3,16.
10) Flak, skrædlað, uttan bein, uttan búklepa 3,42.
Stk. 3. Umrokningarfaktorar fyri hýsu:
1) Kruvd, við høvdi 1,14.
2) Kruvd, avhøvdað, runtskorin 1,40.
3) Kruvd, avhøvdað, beintskorin 1,69.
4) Flak við skræðu og beinum 2,76.
5) Flak, skrædlað, við beinum 3,07.
6) Flak, skrædlað, uttan bein 3,15.
7) Flak við skræðu, uttan bein 2,80.
8) Flak við skræðu, uttan bein, uttan búklepa 3,01.
9) Flak, skrædlað, uttan bein, uttan búklepa 3,28.
Kapittul 6
Revsing og gildistíð
Revsing
§ 14. Brot á § 3, stk. 1, § 5, stk. 2, § 7, stk. 1 og §§ 11-13 verða revsað við sekt, er ikki harðari revsing ásett eftir aðrari lóg.
Stk. 2. Feløg og aðrir løgfrøðiligir persónar verða revsað sambært reglunum í kapitli 5 í revsilógini.
Stk. 3. Sambært § 87 í løgtingslógini kann Vørn beinanvegin taka aftur rættin til at reka vinnuligan fiskiskap, um brot er framt sambært stk. 1, um fiskað er meira enn loyvt er sambært fiskiloyvi ella sambært hesi kunngerð, ella um fiskifar ikki heldur seg til treytir ásettar í fiskiloyvinum sambært § 3, stk. 1, § 5, stk. 2 og § 7, stk. 1 í hesi kunngerð. Rætturin at reka vinnuligan fiskiskap kann takast aftur upp til 4 vikur hvørja ferð.
Gildistíð
§ 15. Henda kunngerð kemur í gildi 1. januar 2018 og fer úr gildi 31. desember 2018.
Fiskimálaráðið, 29. desember 2017
Høgni Hoydal (sign.)
landsstýrismaður
/ Rógvi Reinert (sign.)
Skjal 1
Russiskt eftirlitsstað og fráboðan til russiska marknaverjueftirlitið
Radiokallifrekvens: 156.8 MHz (kanal 16)
Fráboðan um, at siglt verður til eftirlitsstað
1) Skiparin á føroyska fiskifarinum skal senda fráboðan til russiska marknaverjueftirlitið um, at siglt verður til eftirlitsstað 24 tímar áðrenn, fiskifarið fer inn í serbúskaparøkið hjá Russiska samveldinum í Barentshavinum til fiskiskap, og 24 tímar áðrenn fiskifarið fer úr økinum aftur, eftir at fiskiskapurin endar.
Fráboðanin skal sendast til russiska marknaverjueftirlitið “Coordination division of the Border Guard Department of the Federal Security Service of the Russian Federation in the Western Arctic area”, tel: +7 8152 487582, fax +7 8152 487625 ella teldupost cc@pufsbm.ru.
Allar klokkutíðir skulu vera í UTC. Fráboðanin skal vera á enskum ella russiskum máli.
Aktive/checkpoint notification:
1. Flaggland (FRO)
2. Navn á skipinum
3. Eigari av skipinum
4. Havnarkenningarnummar hjá skipinum
5. Kallimerki hjá skipinum
6. Heimstaður hjá skipinum
7. Navn á skiparanum
8. Manningartal umborð
9. Russiskt loyvisnummar
10. Navn á russiska fiskivinnumyndugleikanum, sum hevur latið loyvið
11. Dagfesting á russiska loyvinum
12. Veiða umborð í kg rundari vekt flokkað eftir fiskasløgum í FAO kodu
13. Knattstøða, tá fiskiskapur byrjaði
14. Knattstøða og mett klokkutíð, tá fiskifarið kemur inn í serbúskaparøkið hjá Russiska samveldinum í Barentshavinum
15. Navn á russiska eftirlitsstaðnum og mett klokkutíð, tá fiskifarið kemur til eftirlitsstaðið
16. Raðnummar á fráboðanini
Passive/checkpoint notification:
1. Flaggland (FRO)
2. Navn á skipinum
3. Eigari av skipinum
4. Havnarkenningarnummar hjá skipinum
5. Kallimerki hjá skipinum
6. Heimstaður hjá skipinum
7. Navn á skiparanum
8. Manningartal umborð
9. Russiskt loyvisnummar
10. Navn á russiska fiskivinnumyndugleikanum, sum hevur latið loyvið
11. Dagfesting á russiska loyvinum
12. Veiða umborð í kg rundari vekt flokkað eftir fiskasløgum í FAO kodu
13. Knattstøða, tá fiskiskapur endaði
14. Knattstøða og mett klokkutíð, tá fiskifarið fer úr serbúskaparøkinum hjá Russiska samveldinum í Barentshavinum
15. Navn á russiska eftirlitsstaðnum og mett klokkutíð, tá fiskifarið kemur til eftirlitsstaðið
16. Raðnummar á fráboðanini
Mannagongd, tá siglt verður til eftirlitsstað
2) Tá fiskifarið er 12-15 fjórðingar frá eftirlitsstaðnum, skal skiparin kalla á marknaverjuskipið við VHF sendara á rás 16, 156.8 MHz, og vátta ella broyta fráboðanina um checkpoint notification.
3 ) Eftirlitsfólkið á marknaverjuskipinum gevur skiparanum boð, um eftirlit skal fremjast á fiskifarinum, um eftirlitsfólk skal setast umborð/setast av fiskifarinum, ella um fiskifarið kann sigla framvið eftirlitsstaðnum, uttan at eftirlit verður framt.
4) Fær fiskifarið loyvi at sigla framvið eftirlitsstaðnum, uttan at eftirlit verður framt, skal skiparin føra hesar upplýsingar í veiðidagbókina:
a) Dato
b) Klokkutíð
c) Knattstøða hjá fiskifarinum
d) Navn á eftirlitsstaðnum
e) Navn ella nummar á marknaverjuskipinum, og navn á eftirlitsfólki, sum loyvdi fiskifarinum at sigla framvið eftirlitsstaðnum
5) Fæst samband ikki við marknaverjuskipið innan 45 minuttir, kallast skal 5. hvønn minutt, skal skiparin føra hesar upplýsingar í veiðidagbókina:
a) Dato
b) Klokkutíð
c) Knattstøða hjá fiskifarinum
d) Navn á eftirlitsstaðnum
e) Dato og klokkutíð, tá uppkallið byrjaði og endaði
Fiskifarið kann síðan sigla framvið eftirlitsstaðnum. Eftir 20 minuttir skal skiparin aftur kalla á marknaverjuskipið.
6) Fæst samband ikki við marknaverjuskipið innan 10 minuttir, kallast skal 5. hvønn minutt, skal skiparin føra hesar upplýsingar í veiðidagbókina:
a) Dato
b) Klokkutíð
c) Knattstøða hjá fiskifarinum
d) Navn á eftirlitsstaðnum
e) Dato og klokkutíð, tá uppkallið byrjaði og endaði
Skjal 2
Fráboðanir til Vørn
Niðanfyri standandi fráboðanir skulu sendast Vørn í XML sniði umvegis heimasíðuna, www.vorn.fo, undir “talgild móttøka”. Fráboðanir kunnu eisini sendast umvegis heimasíðuna, www.vorn.fo, undir “fráboðanir”.
1) COE - Fráboðan um, at fiskiskapur byrjar. Skal sendast, í fyrsta lagi 24 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið kemur inn í russiskan sjógv. Um farið verður í NEAFC skipanarøkið, skal fráboðanin sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið kemur inn í NEAFC skipanarøkið.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
2) CAT – Veiðifráboðan hvønn dag. Fráboðanin skal sendast, sjálvt um eingin veiða er fingin. Skal sendast dagliga fyrrapartin áðrenn kl. 12 UTC.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
3) COX – Fráboðan um, at fiskiskapur endar. Skal sendast, í fyrsta lagi 24 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið fer úr russiskum sjógvi. Um farið verður úr NEAFC skipanarøkinum, skal fráboðanin sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið fer úr NEAFC skipanarøkinum.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
Skjal 3
Fráboðanir til russiskar myndugleikar
Fráboðanirnar, sambært § 12, stk. 1-3, skulu sendast til:
1) Barentsevo-Belomorskoe Territorial Department, Murmansk, fax + 7 8152 451945 ella teldupost portcontrol@bbtu.ru,
2) Coordination division of the Border Guard Department of the Federal Security Service of the Russian Federation in the Western Arctic area, tel. +7 8152 487582, fax +7 8152 487625 ella teldupost cc@pufsbm.ru,
3) Murmansk branch of FGFI Centre of Fishery Monitoring and Communication, fax: +7 8152 477608 (snara 0) ella teldupost stat15@mrcm.ru.
Skjal 4
Veiðifráboðan til russiskar myndugleikar
Veiðifráboðan skal sendast hvønn dag við veiðinøgd undanfarna samdøgur, tíggjunda hvønn dag við veiðinøgd undanfarnu 10 dagarnar og hvønn mánað við veiðinøgd undanfarna mánað.
Avrit av hesi veiðifráboðan skal sendast til Vørn á fax +298 313981 ella teldupost vakt@vorn.fo.
Skjal 5
Veiðifráboðan til russiskar myndugleikar – veiða í NEAFC skipanarøkinum
Veiðifráboðan skal sendast hvørja viku til Barentsevo-Belomorskoe Territorial Department, fax + 7 8152 451945 ella teldupost portcontrol@bbtu.ru.
Avrit av hesi veiðifráboðan skal sendast til Vørn á fax +298 313981 ella teldupost vakt@vorn.fo.
CATCH REPORT
(WHEN FISHING RUSSIAN QUOTA OUTSIDE OF THE RUSSIAN EEZ)
To: Barentsevo-Belomorskoe Territorial Department of the Federal Agency for Fisheries
Fax: +7 8152 451945
e-mail: portcontrol@bbtu.ru
Type of Report:_____________
(daily, weekly, decade, monthly)
Unique numbering from the beginning of the year__________
Fishing period (dates):____________________________
Signature………………………… Master's Name
1) Broytt við kunngerð nr. 88 frá 28. juni 2018.


c: text/html

text:
Ein søga um hvussu Gud reinsaði heimin
Hesin teksturin hóskar seg væl at siga ella lesa fyri næmingunum. Lærarin eigur at hava lisið tekstin frammanundan, so hann kann liva seg inn í søguna. Gott er, um nýggj og torfør orð ella máliskur verða gjøgnumgingnar í flokkinum áðrenn teksturin verður lisin upp ella endursagdur.
Teksturin er ætlaður at skapa eina djúpa hugsavnan og innliving í søguna. Hetta kann lærarin kanska gera við at sløkkja ljósið, tendra eitt kertuljós og møguliga biðja óstillar næmingar blunda og savna seg um at lurta.
Í námsætlanini fyri kristnikunnleika og átrúnað er krav, at eftir 2. flokk skulu næmingarnir duga at lurta eftir frásøgnum og søgum. Hetta skal venjast. Best er, um spurningar, prát og annað virksemi bíðar til lærarin er liðugur at lesa ella siga frá.
Niðast á hesi síðuni eru uppskot til hugvekjandi samrøðu. Ikki er neyðugt at taka allar spurningarnar við í viðgerina.
Anne Schjelderup hevur endurgivið søguna úr Gamla Testamenti við egnum orðum og tulkingum. Hetta er sostatt ikki beinleiðis frásøgn úr Bíbliuni.
1. Hevur tú nakrantíð verið øvundsjúk/ur? Hvussu kennist tað? Hvørjar hugsanir hevur tú, tá tú ert øvundsjúk/ur? Hvussu slapst tú av við hesa kensluna? Hvat hugsaðu hini um teg, tá ið tú vart øvundsjúk/ur?
2. Káin verður øvundsjúkur inn á Ábel, longu meðan Ábel er eitt pinkubarn. Kennir nakar til hesa støðuna? Hvussu er tað gjørligt at gerast øvundsjúkur inn á eitt lítið, hjálparleyst pinkubarn? Eitt pinkubarn kann ikki hótta ella skaða okkum á nakran hátt, ella kann tað?
4. Kann mann gerast øvundsjúkur inn á alt? Ella er okkurt ella onkur, sum ikki ber til at gerast øvundsjúkur inn á? Hví/hví ikki? Hygg at hesum dømunum og sig frá, um nakað er, sum ikki ber til at gerast øvundsjúk/ur inn á:
Royn at ímynda tær støður, har tú ert øvundsjúk/ur inn hesar lutir ella menniskju. Hvussu kundi tú sloppið av við kensluna – øvundsjúkuna?
4. Káin royndi at gerast betri enn Ábel í øllum, so at foreldrini skulu ásanna, at hann var hin betri sonurin. Hann ímyndaði sær, at so fóru tey at elska hann hægri, men meðan hann soleiðis stríddist og var upptikin av at gerast best, gjørdist hann beiskur av hatri.
Heldur tú, at Káin kundi borið seg øðrvísi at? Hvussu? Hví er Káin vorðin, sum hann er? Er tað hansara skuld? Eigur Ábel kanska skuldina, ella eru tað foreldrini, sum hava gjørt Káin øvundsjúkan?
5. Søgan sigur, at Gud hugdi við tokka at ofrinum hjá Ábel, men at hann ikki vildi hava við ofrið hjá Káin. Hvussu kunnu vit vita, hvat Gud helt um ofrini? Hvussu hevur Gud víst seg fyri teimum báðum beiggjunum? Sóu teir hann? Hoyrdu ella føldu teir hann? Hevur hann tosað gjøgnum skýggini, ella hevur hann tosað beinleiðis inn í hjørtuni hjá dreingjunum? Hvat heldur tú?
Heldur tú, at Gud var rættvísur? Átti hann kanska at haft tikið ímóti ofrinum hjá Káin?
6. Káin vildi biðja Gud um fyrigeving, men hann orkaði ikki. Innaní honum var okkurt, sum forðaði honum í at venda sær til Gud. Heldur tú, at tað er torført at biðja um umbering, tá ið tú hevur gjørt okkurt skeivt? Um ja, hví er hetta so torført?
Er tað kanska tí at:
- Vit kenna okkum tápulig?
- Vit eru bangin fyri at avdúka fyri Gudi og okkum sjálvum hvussu ónd vit eru?
- Tað er eyðmýkjandi at biðja um fyrigeving.
- Vit eru bangin fyri at siga okkurt skeivt?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Neyðugt við betri stýring av almenna búskapinum
Búskaparráðið hevur saman við Hagstovuni endurmett vøksturin í BTÚ í leypandi prísum fyri í ár. Búskaparráðið metir nú vøksturin í ár at verða 1,8%, sum er nakað hægri enn í undanfarnu frágreiðing, tá hann varð mettur til 0,5%.
Hendan broytta meting av búskaparvøkstrinum í ár stavar frá nýggjum fortreytum. Útlit eru fyri einum falli í útflutninginum í ár vegna minkandi kvotur, minni tøku í alivinnuni og lægri prísir í summum bólkum, sum dregur vøksturin niður. Hinvegin er tað ein øking í innlendska eftirspurninginum, sum dregur vøksturin upp.
Kommunurnar hava í miðal havt størri útreiðsluvøkstur enn landið. At eldraøkið varð lagt út til kommunurnar, er tískil ikki einasta orsøk til stóra útreiðsluvøksturin. Hesin kommunali útreiðsluvøksturin bendir sostatt á tvørrandi fíggjarpolitiska stýring, serliga í kommunala geiranum.
Týðuligur vøkstur sæst í íløguútreiðslunum undir almennum ræði árini 2016 til 2018. Hesin stavar bæði frá landi, kommunum og fyritøkum, ið tað almenna ræður yvir.
Íløgurnar hjá fyritøkum undir almennum ræði eru vaksnar nógv síðani 2015.
Eins og við almennu nýtsluni sæst, at framdu almennu íløgurnar eru konjunkturviðgangandi, bæði tá tað snýr seg um land, kommunur og fyritøkur undir almennum ræði.
Hvørki kommunurnar sínámillum, ella land og kommunur sínámillum, ella landið einsæris, hava gjørt nakað munagott fyri at sleppa undan yvirupphitingini í byggivinnuni. Kortini er hetta bert ein spurningur um raðfesting av almennum útreiðslum yvir tíð. Nakrar hálvalmennar íløgur hava tó verið útsettar og nakrar privatar íløgur hava verið burturtrongdar, tvs. útsettar til meira av íløgu møguliga seinni kann fáast fyri sama pening.
Frásæð skuldarloft, hevur landið ongan møguleika at ávirka avgerðir kommunana í byggimálum, og heldur ongan møguleika at áseta karmar fyri íløgu- ella rakstrarútreiðslur kommunanna. Hetta, saman við lítlum kommunustødddum, ger føroysku kommunuskipanina óhepna.
Búskaparráðsfrágreiðingin er at finna á heimasíðu Fróðskaparsetursins/Búskaparráðsins HER
Um nakar ynskir at fáa viðmerkingar til várfrágreiðingina 2018, kann viðkomandi venda sær til Sverra Hansen, formann, á tlf. (00299) 55 41 32
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Norðskáli
Norðskáli er rættiliga gomul bygd, helst gongur søgan aftur í miðøldina. Hon er minsta markatalsbygd í landinum, bert 4 merkur. Hetta bar í sær, at í teirri longu tíðini, meðan jørðin var avgerandi lívsgrundarlagið, kundu bert fá fólk lívbjarga sær á staðnum. Ymiskt bendir á, at fyrstu fáu búfólkini bert hava støðast har í styttri tíð í senn. Tey hava verið uppsitarar í nøkur ár, og eru so flutt aftur til heimbygdina. Tá loyvt varð at leggja inn gerði, gjørdist grundarlag fyri einum størri fólkatali.
Upprunaligi bøurin liggur frá Stórá og norður á Garðar. Í hesum samanhangi skulu vit eisini síggja elsta býlingin í bygdini:Reynið og Tøðuna. Navnið Garðsendi ber boð um, at hetta var markið norðureftir. Hetta sæst eisini týðiliga á eini tekning frá 1789, ið ein av luttakarunum á kanningarferðini hjá skotanum Stanley gjørdi ein summardag, tá ið teir róðu av Hvalvík og norður til Eiðis. Menn hava tó ikki bert dúvað uppá jørðina, men róð út við smærri bátum, tá ið líkindi vóru til tess. Seinni er bygdin vaksin norðureftir og suðureftir, væl suður um hagamarkið móti Oyri.
Ábyrgdarpersónur
Ábyrgdarpersónur fyri at savna saman staðarnøvn fyri bygdina Norðskála er Hanus Petersen.
Hanus er føddur í 1939, uppvaksin við Norðskála og hevur búð har størsta partin av sínum lívi. Hanus er fyrrverandi postboð. Hanus lærdi nøvnini sum ungur og hevur síðan havt nógv brúk fyri teimum sum røktingarmaður. Hanus byrjaði at skráseta í 2014.
Fyri at finna fram til staðarnøvnini og frágreiðingarnar, hevur Hanus tosað við Freydis Poulsen, Aksel Petersen og fleiri onnur bygdarfólk. Eisini hava eldri skrásetingar verði brúktar sum grundarlag í arbeiðinum. Hanus hevur fingið holla tekniska hjálp frá Haraldi Joensen.
Síðan við staðanøvnum eitur sunda.kort.fo. Legg til merkis, at síðan riggar ikki við internetexplorer browsara. Vit viðmæla at brúka google chrome.


text:
Vit liva í eini tíð, har tíðindi og kunning ferðast við fúkandi ferð um allan knøttin. Ongantíð hava vit vitað so nógv um so nógv, sum vit vita nú, og um vit ikki vita tað, hava vit ongantíð havt so góðar møguleikar sum nú at finna upplýsingar um tað, vit vilja vita meira um.
Men hóast menniskjan ongantíð hevur verið – ella hevur havt møguleika fyri at vera – so væl vitandi sum nú, er okkara lívsgrundarlag í størri vanda enn nakrantíð fyrr í menniskjasøguni.
Í Evropa hevur hetta summarið verið tað heitasta, vit vita um. Nýggj hitamet verða sett allastaðni, og fólk eru um at kódna í óvanliga nógva hitanum, sum bakar heilt úr Gibraltar har suðuri og norður til Kebnekaise í Svøríki.
Kjakið um veðurlagsbroytingar hevur nú eftirhondini verið frammi í nógv ár. Tað eru tey, sum ikki veruliga taka kjakið í álvara og halda uppá, at tað er púra vanligt við sovorðnum sveiggjum í veðurlagnum, sum vit hava upplivað seinastu árini.
Men tað er ein veruleiki, at ísurin við pólarnar minkar, og at miðalhitin á klótuni hækkar. Og tað er eisini ein veruleiki, at hetta er nakað, vit eiga at taka í størsta álvara, tí líkamikið um vaksandi hitin er eitt varandi fyribrigdi ella bara eitt náttúrligt sveiggj, sum lagar seg við tíðini, so fær tað stórar avleiðingar fyri okkum øll og ikki minst fyri komandi ættarliðini.
Serliga í 80-unum var nógv orðaskifti um, at hol var komið á osonlagið yvir Antarktis. Trupulleikin varð tikin í álvara, og fyri nøkrum árum síðani kundu granskarar boða frá, at holið var minkað rættiliga nógv aftur. Við øðrum orðum ger tað mun at gera nakað, og at tað hjálpir at seta munagóð tiltøk í verk.
Global upphiting er ein trupulleiki, um vit vilja tað ella ei, og tað er neyðugt at gera nakað við tað. Í summum førum er ov seint at steðga gongdini, men á øðrum økjum kunnu vit gera nakað. Og sum kunnugt bøtir allur bati.
Vit liva í eini tíð, har vísindini eru meira framkomin enn nakrantíð áður. Vit finna nýggjar gongustjørnur langt burtur frá okkara sólskipan, og vit finna vatn á Mars. Men vit hava bara eina Jørð, og vit hava øll eina ábyrgd at fara væl við henni.


text:
Marita Rasmussen
Stjóri
Fartlf: 739909
t-post: marita@industry.fo
Atgongdin hjá føroyskum virkjum at selja á marknaðum uttanlands er ikki nóg góð og munandi verri enn í grannalondunum. Og arbeiðið við at bøta um marknaðaratgongdina verður ikki raðfest nóg høgt. Tað verður staðfest í ársfrágreiðingini hjá Føroya Arbeiðsgevarafelag, sum varð løgd fram á aðalfundinum í farnu viku.
Eitt feskt og sjónligt dømi um hetta eru ætlanirnar um at byggja eitt niðursjóðingarvirki í Føroyum, sum kundi flutt framleiðsluna longur fram í virðisketuna og skapt nýggj arbeiðspláss í Føroyum. Ein slík verkætlan verður tarnað av vantandi marknaðaratgongdini, í hesum føri serliga til ES. Hóast hetta er eitt øgiliga sjónligt dømi um týdningin av marknaðaratgongd, er hetta gerandiskostur hjá føroyskum fiskaútflytarum. Fyrispurningar frá áhugaðum keyparum úti í heimi mugu svarast við einum “Tíverri!” tí vit antin ikki hava neyðugu heilsufrøðiligu avtalurnar ella tí tollurin er hægri enn hjá kappingarneytunum vegna vantandi fríhandilsavtalur.
Uppgávan er ikki løtt hjá føroysku myndugleikunum. Orsakað av avmarkaðu støddini av føroyska marknaðinum, enda Føroyar ofta niðarliga á raðfestingarlistanum hjá teimum londum, sum vit eru áhugaði í at gera fríhandilsavtalur við. Tí er tað alneyðugt, at almennu Føroyar veruliga raðfesta hesa uppgávu, sum krevur eitt áhaldandi arbeiði frá føroyskum stovnum og ráðum. Og tíverri mugu vit staðfesta, at neyðuga orkan ikki verður sett av til hetta arbeiðið. Hetta er partvíst ein spurningur um játtan, men eisini partvíst ein spurningur, hvussu stovnar og ráð raðfesta hesa uppgávu og skipa arbeiðið.
Tíðin arbeiðir ikki fyri okkum. Kanada og ES eru komin á mál í samráðingunum um sínamillum fríhandilsavtalu, sum gevur tollfrælsi til 99% av vørunum, herundir fiskavørum. Samráðingarnar millum ES og Japan um nýggja fríhandilsavtalu eru væl ávegis, og ES og USA samráðast eisini um fríhandilsavtalu.
Føroya Arbeiðsgevarafelag heldur at:
- arbeiðsorka eigur at verða sett av á Løgmansskrivstovuni og Heilsufrøðiligu Starvsstovuni til eitt áhaldandi arbeiði at tryggja Føroyum marknaðaratgongd til teir mest áhugaverdu marknaðirnar.
- hetta arbeiðið eigur at verða skipað, so at vitan og førleiki verður uppbygdur í ráðum og stovnum. T.d. kann ein útflutningsdeild verða skipað á Heilsufrøðiligu Starvsstovuni sum áhaldandi arbeiðir við heilsufrøðiligum avtalum og marknaðaratgongd.
- tað hevur týdning at stovnar og ráð samstarva, tá samráðst verður um marknaðaratgongd. Tað nyttar ikki at hava ein fríhandilssáttmála, um vøran ikki sleppur inn í landið vegna vantandi heilsufrøðiligar avtalur.
- myndugleikarnir mugu í samstarvi við Føroya Arbeiðsgevarafelag raðfesta teir marknaðir sum serliga skal arbeiðast við og fyrst og fremst málrætta arbeiðið móti hesum marknaðunum.
Les meira um marknaðaratgongd í Ársfrágreiðingini hjá Føroya Arbeiðsgevarafelagi her.


text:
Kaj Leo Holm Johannesen hevur fingið svar um sjúkraundirvísing til børn
Útbúgvingarpolitikkur -
Kaj Leo Holm Johannesen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, hevur nú fingið svar frá Rigmor Dam, landsstýriskvinnu í skúlamálum um sjúkraundirvísing til børn
Í svarinum, dagfest 27. oktober 2017, frá Rigmor Dam stendur:
1. Hvussu verður økið, sum eitur sjúkraundirvísing umsitið og praktiserað?
Økið heimaundirvísing og sjúkraundirvísing verður umsitið og praktiserað sambært kunngerð nr. 6 frá 2. februar 2015 um heimaundirvísing og sjúkraundirvísing við heimild í § 21, stk. 6 og § 28, stk. 3 í løgtingslóg nr. 125 frá 20. juni 1997 um fólkaskúlan.
2. Verður økið umsitið í tráð við lógina um sjúkraundirvísing?
Økið verður umsitið í tráð við ásetingarnar, nevndar í svari á spurning 1.
3. Hvussu verða tímarnir til sjúkraundirvísing útlutaðir, og eftir hvørjum leisti verður hetta gjørt?
Tað er skúlaleiðarin, sum tekur stig til, at næmingur, sum er burtur frá skúla fær heimaundirvísing ella sjúkraundirvísing, tá ið sjúkrafráveran er longur enn 2 vikur ella tá fráveran samanlagt er 2 vikur við afturvendandi styttri fráveru vegna sjúku og fráveru vegna varandi sjúku. Skúlaleiðarin søkir í samráð við foreldur ella avvarðandi Mentamálaráðið ella Sernám um tímar til heimaundirvísing ella sjúkraundirvísing. Er talan um likamliga sjúku og smittuvanda, verður umsóknin send Mentamálaráðnum. Tá ið talan er um aðra sjúkrafráveru, verður umsóknin latin Sernámi. Saman við umsóknini verður løgd læknaváttan og ella frágreiðing frá serkønum um orsøkina til sjúkrafráveruna. Serkunnleiki í sambandi við aðra sjúkrafráveru kann umframt lækna vera barnavernd, sálarfrøðingur, skúlaleiðari ella leiðarin í førleikastovuni.
Heimundirvísing og sjúkraundirvísingin kann verða veitt í eitt tíðarskeið í ein til fýra mánaðir og kann í serligum føri verða longt. Heimaundirvísing og sjúkraundirvísing skulu taka atlit at heilsustøðu, aldri og umstøðum næmingsins og verður veitt í tí vavi tað er hóskandi. Ofta er talan um 2 undirvísingartímar um dagin.
4. Eru tímarnir, sum Sernám tillutar børnum við sjúku/breki oyramerktir til hesi børn, ella kann t.d. ein skúlastjóri brúka hesar tímar eftir vild, til t.d., tá ið skúlin onkusvegna manglar ein lærara, so verður stuðulin/lærarin hjá børnum við sjúku/breki tikin og brúktur til annað endamál enn tað lærarin/stuðulin er settur til, nevniliga at vera stuðul hjá næminginum við sjúku/breki?
Talan er um tríggjar ymiskar háttir at játta tímar til ”børn við sjúku/breki”. Hesir eru:
1. Tímar játtaðir til heimaundirvísing og sjúkraundirvísing. Hesir kunnu ikki vera nýttir til annað endamál enn til tað, sum er ásett í kunngerðini um heimaundirvísing og sjúkraundirvísing. Talan er um eina avmarkaða tímajáttan í ávíst tíðarskeið til ávísan næming. Henda játtan inngongur ikki í generellu tímajáttanina til skúlan, men er altíð ávíst til einstakt barn.
2. Tímar til serundirvísing og sernámsfrøðiligan stuðul verða veittir sambært kunngerð nr. 38 frá 21. apríl 2016 um serundirvísing, serligan tørv og sernámsfrøðiligan stuðul og verða játtaðir til skúlan við støði í umsókn um stuðul og tímar til ávísar næmingar.
Hetta er ein játtan, sum Sernám tillutar sambært omanfyrinevndu kunngerð. Játtanin er til tímar til serundirvísing og sernámsfrøðiligan stuðul til næmingar, ið hava serliga tørv, ið ikki er fyribils, sbrt. § 12, stk. 2 í løgtingslógini.
Sernám játtar skúlunum eina heildarjáttan til endamálið, grundað á teir næmingar, sum eru í skipanini hjá Sernámi. Samskifti um játtanina er millum skúlaleiðslu og Sernám á árligum støðu- og eftirmetingarfundi umframt eftir tørvi. Leiðsla skúlans skipar samlaða virksemið í skúlanum. Herundir eisini játtanina til serundirvísing og sernámsfrøðiligan stuðul. Hesin parturin skal skipast saman við Førleikastovuni og Sernámi.
3. Umframt játtanina til serundirvísing og sernámsfrøðiligan stuðul frá Sernámi játtar Mentamálaráðið skúlunum eina miðfirraða játtan. Henda játtan verður í løtuni roknað og tillutað við støði í 13% av næmingatalinum í tí einstaka skúlanum og skal, sbrt. omanfyrinevndu kunngerð, verða nýtt til sernámsfrøðilig átøk, sum leiðsla og Førleikastovan skipa í samstarvi við Sernám.
RN


text:
Orð og lag: Ókendur
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Á tínar hjartadyr Jesus nú bankar,
fegin Hann vil sleppa inn;
men tú mást opna, tað kann ikki Jesus,
lat upp títt hjarta og sinn.
Niðurlag: Lat upp dyrnar, hjartadyrnar,
Jesus væntar eitt svar frá tær.
Lat upp dyrnar, hjartadyrnar,
sig, kom inn hjá mær.
2. Mong hava hoyrt hvussu Jesus man banka,
hava tó læst sínar dyr.
Hoyr nú, óróliga, friðleysa hjarta,
einaferð enn Jesus spyr:
3. Hvør tann sum hoyrir og letur upp dyrnar,
hann fær her Jesus sum gest.
Friður og náði skal fylla títt hjarta,
forsmakk av Himmalsins fest.


text:
Eingin føroyskur tónleikabólkur hevur í sama mun sum Frændur megnað at savna fólkið um sínar sangir. Síðani Frændur kom við fyrstu plátuni í 1984, hava teir latið føroyingum eina slíka perlurekkju av sangum, sum eingin annar bólkur hevur megnað.
Frændur hava sungið um land og fólk, um kærleika og kríggj, um rættvísi og ójavna – og um tíðina.
Frændur fer á stóra pall á Summar Festivalinum, eftir at høvuðsnavnið Roxette hevur havt sína framførslu.
- Hetta verður eitt gylt høvi at framføra fyri kanska størstu fjøld í søguni á Summar Festivalinum, og vit gleða okkum veruliga til at njóta løtuna og sangirnar saman við áhoyrarunum, siga teir í Frændum.
Og er tað nakað, sum Frændur hevur, so eru tað sangir til stóru fjøldina á Summar Festivalinum.


text:
Nú koma menningarkvoturnar
Kunngerðin um menningarkvotur kom nú 10. apríl til hoyringar. Í nýskipanini er staðfest, at 8,5% av samlaðu kvotuni kann brúkast til tað, og at “Kvota, sambært stk. 1, kann latast til menningarætlanir, sum kunnu stuðla undir virðisøking av sjófeingi í ávísum øki í landinum, har atgongd til sjófeingi er avmarkað, ella arbeiðsloysið er stórt, samanborið við onnur øki í landinum, ella øki við støðugt minkandi fólkatali.”
Undir viðgerðini av fiskivinnunýskipanini blivu Vágar, Norðstreymoy, Suðurstreymoy, Sandoy og Suðuroy nevnd sum tílík øki, ivaleyst eftir politiskum trýsti frá lokalpolitikarum úr teimum økjunum. Tó er skrivað í lógina, at Eysturoy og Norðoyggjar eisini hava møguleika fyri at fáa tílíka kvotu. Tilsamans kann søkjast um 41.912 tons av svartkjafti, 8.749 tons av makreli og 7.173 tons av norðhavssild.
Politisk tilnevning
Í uppskotinum, sum er til hoyringar, stendur, at tað verður ein metingarnevnd við serkunnleika, ið kemur at gera tilmæli um at út menningarkvotur, og at tað verður landsstýrismaðurin, ið setir ta nevndina. Somuleiðis stendur í uppskotinum til kunngerð, at endaliga avgerðin liggur hjá Fiskimálaráðnum, ið sostatt ikki er bundið til at fylgja tilmælunum frá metingarnevndini.
Sum treyt fyri at kunna verða tilnevndur, skulu teir tríggir limirnir hava royndir, serkunnleika í innlit í:
- Økismenning, samfelagsliga og strategiska týdningin av vinnuligari menning í økjum í landinum.
- Fiskivinnubúskap, nýskapan og virðisøking innan veiði, hagreiðing, virking, sølu, marknaðarføring o.a.
- Fígging, vinnubúskap, rakstrarætlanir o.a.
Nógv rumbul var um menningarkvotupartin av nýskipanini, og prosentsatsurin varð eisini broyttur fleiri ferðir. Eina løtu hoyrdist, at Framsókn ikki var fyri menningarkvotunum, men tá avtornaði, var kortini ein samdur Framsóknarflokkur fyri.
Freistin at senda inn hoyringarsvar er sett til 2 vikur, og hoyringarsvarini skulu vera inni tann 24. apríl.


text:
Um 20-30-40 ár kann vespan hava havt oyðileggjandi árin á føroysku náttúruna, verður onki gjørt til tess at forða fyri hesum.
Tað stúrir Jens-Kjeld Jensen, flogkyktaserfrøðingur í Nólsoy, álvarsliga fyri.
Síðani tvey sløg av vespum fyrstu ferð vórðu skrásett í Havn í 1999, hevur vespan breitt seg út um meginpartin av landinum.
Í dag er bert eitt slag av vespum í Havn, meðan tvey sløg eru í Klaksvík.
Í Fuglafirði, Sørvági og øðrum størri bygdum í Føroyum eru vespur eisini skrásettar seinastu árini, men har er bert eitt slag í hvørjari bygd.
Fleiri vansar enn fyrimunir
– Vespan hevur eftirhondini prógvað, at hon kann hava vetursetu her, og tí mugu vit rokna við, at hon er komin fyri at vera, sigur Jens-Kjeld Jensen, sum fegnast um, at hon ikki enn hevur funnið leiðina út til Nólsoyar.
Hóast fyrimunir eisini eru við vespuni, sum eitt nú er ófør at taka burtur blaðlús úr urtagørðum og av urtapottum, óttast Jens-Kjeld meira vansarnar:
– Ja, eg stúri stórliga fyri, at hon fer at hava oyðileggjandi árin á føroysku náttúruna sum frálíður, sigur hann ikki sørt hugtungur.
Fuchsia
Vespan kann – eins og skøra – lættliga beina fyri fleiri av núverandi plantunum í náttúru okkara.
– Tildømis síggja vit nú, at blóðdroparunnurin Fuchsia, sum er plantaður í mongum urtagørðum og á almennum økjum, er farin at breiða seg heilt út í hagan. Orsøkin er, at vespan elskar fuchsiair og harvið dustar teir nógv meira enn fyrr. Harvið koma nógv fleiri fræ, sum m.a. fuglar breiða út, sigur Jens-Kjeld Jensen.
Vespan kann eisini vera villa djóraheiminum til ampa við at eta ormverur og vaksin gagnsskordýr av øðrum slag, sum t.d. blómuflugur, ið fyrr dustaðu upprunaligu føroysku blómurnar.
Kann bera sjúkur
Vespan kann eisini bera sjúkur t.d. við fyrst at seta seg á hundaskarn fyri at taka skordýr og síðani flúgva inn í handlar, har hon etur av vørunum.
Vespan kann nevniliga eta bæði køkur, rátt kjøt og fisk!
– Men ber til at basa vespuni?
– Neyvan. Men tað eigur avgjørt ikki at halda myndugleikunum aftur í at gera sítt ítarsta til tess at minka um vandan fyri, at hon sleppur at hóreiggja sær, sum hon vil. Neyðugt er at vera fyrivarin heldur enn eftirsnarin og seta fyribyrgjandi tiltøk í verk til tess at bjarga føroysku náttúruni, eru álvarsomu ráðini frá flogkyktaserfrøðinginum í Nólsoy.
Humlan
Eisini tann minni skaðiliga humlan hevur fingið fótafesti í Føroyum seinastu árini, eftir at hon fyrstu ferð í nýggjari tíð varð skrásett í Runavík í 2009.
Hon hevur síðani breitt seg um allan Skálafjørðin, og er eisini skrásett í Suðuroy, Skopun, Vágum, Kollafirði, Hósvík og Hvannasundi.
– Bert tíðin fer at vísa, hvørja ávirkan humlan fer at hava á føroysku blómurnar, sigur Jens-Kjeld Jensen.
Tvey sløg eru av humlu í Føroyum – húshumla og akurhumla.
Skrivar vísindaliga grein
Jens-Kjeld Jensen er saman við Sjúrði Hammer granskara í løtuni í ferð við at skriva eina vísindaliga grein um vespuna í Føroyum, síðani hon kom higar og fram til dagin í dag.
Ætlandi verður greinin prentað í einum altjóða vísindaligum tíðarriti.


text:
Fíggjarlógaruppskotið eitt sminkað lasafar
Politikkur28-09-2018 - 17:25 - Jóanis Albert Nielsen
Á sjálvum fíggjarlógaruppskotinum, eru rakstrarútreislurnar 232 mió. kr. hægri enn á fíggjarlógini fyri 2018. Tað svarar til 5%.
Men útgaldið úr Samhaldsfasta, verður hækkað við 120 mió. kr og tað sæst ongastaðni á fíggjarlógaruppskotinum.
Við tí verður raksturin hækkaður yvir 7%.
Eitt útreiðslugildið, ið ikki kennir sín líka.
Bara Aðalráðini, tvs. skrivstovurnar hjá landsstýrifólkunum hækka við 7.5 millónum krónum.
Eri ofta spurdur um eg vænti val í heyst. Tá havi eg svara, at um sosialistar hava pening, so keypa teir hvønn annan til frið. Júst tað er hent við hesi fíggjarlógini.
Útgjaldið úr Samhaldsfasta er ikki við, men allar skattainntøkurnar haðani eru við og eru brúktar. Samhaldsfasti verður jú bæði forskattaður og eftirskattaður.
Bæði landsstýriskvinnan og løgmaður hava sagt, at løgurnar skulu tálmast, tí búskapurin er ov heitur. Á fíggjarlógaruppskotinum skal brúkast eins nógv til løgur í 2019 sum í 2018.
Tó hava tey skorið burtur bygning til Sjóvinnustýri, sum skuldi byggast í Vágum. At steðga hesum bygninginum skal verða miraklið, sum skal køla allan búskapin. Tó brúkar man somu krónir til løgur næsta ár, sum í ár.
Í búskaparfrágreiðingini stendur at búskaparvøksturin er steðgaður. Men tað leggur Kristina Háfoss líka í, tí á fíggjarlógaruppskotinum vantar hon stóran vøkstur í inntøkunum. Hetta hongur ikki saman, men er góð sminka og kann rættvísgera ovurstóra útreiðsluvøksturin.
Eitt sminkað lasafar, hvørki meir ella minni.
Jørgen Niclasen, tingmaður


text:
HB hevur í kvøld sett Jón Simonsen sum venjara hjá U16 dreingjum. Ætlanin hevur allatíðina verið at U16 skuldi hava tveir góðar kvalitetsvenjarar. Talan er um tveir sera góðir árgangir av leikarum, sum bara hava uppiborið góðar venjarar, soleiðis at
Og hann hevur svarað mær: "Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi." Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær.
2. Kor 12,9
"Tá vit mistu málið úr eygsjón, tvífaldaðist knossið!" - Mark Twain


text:
Tíðindaskriv
09.05.2017 - 06:51
Lions Club í Havn hevur gjørt av at heiðra Óla Jacobsen sum Ársins borgara 2017
Á hvørjum ári verður onkur borgari, felagsskapur ella annar, ið onkursvegna hevur gjørt serliga samfelagsnyttu, heiðraður av Lions Club Tórshavn.
Hesaferð er heiðurin fallin Óla Jacobsen í lut, sum í drúgt áramál var fakfelagsleiðari og longu tá vísti, at hann hevði hug og hegni til skrivligt avrik.
Hann byrjaði í gamla FF-blaðnum við áhugaverdum greinum og søgum, og nú hevur hann í fleiri ár havt í Sosialinum sín fasta teig um kendar og minni kendar føroyingar.
Somuleiðis hevur hann leitað upp tilfar um øll tey, sum grivin eru í kirkjugarðinum á Svínaryggi í Havn. Tilfar, sum hevur frøtt lesararnar og givið kunnleika um fólk, sum fyri langt síðani vóru farin í gloymskuna.
Fyri hetta arbeiði er Óli Jacobsen nú heiðraður av Lions Club Tórshavn sumn ársins borgari 2017, og umframt heiðurin fylgir við ein lítil peningagáva upp á 5.000 krónur.
Tíðindaskriv frá Lions Club Tórshavn


text:
Tróndur Arge 09.08.2018 (08:01)
U18: Ferðin til Georgia er byrjað
U18 landsliðið við monnum er í dag farið av landinum og sett kósina móti Tbilisi í Georgia, har teir skulu taka lut í EM-kapping. Føroyar eru í bólki við Luksemborg, Estlandi, Litava, Makedonia og Sveis. Fyrsti dysturin hjá Føroyum er fríggjadagin móti Luksemburg.
EM-kappingin er skipað á sama hátt, sum tann, ið U20-manslandsliðið júst hevur luttikið í, har tvey lið úr hvørjum bólki spæla seg í hálvfinalurnar og at tað annars eru plaseringsdystir.
Til ber at fylgja U18 landsliðnum á Instagram hjá HSF, sum eitur Faroe Islands Handball. Dystirnir hjá U18 verða stroymdir á heimasíðuni hjá evropeiska hondbóltssambandinum, eurohandball.com. Venjarar hjá U18 landsliðnum eru Birgir Hansen og Bogi Hendriksen.
Teir, sum eru úttiknir til EM-kappingina eru:
Heini á Heygum, VÍF
Andri K. Hansen, STÍF
Martin Danielsen, STÍF
Ivan Mrdalo, STÍF
Dánjal Ragnarsson, Neistin
Julian Kragesteen, Neistin
Jónas Rasmussen, Neistin
Tróndur Mikkelsen, Skjern Håndbold
Høgni F. Gaard, Skjern Håndbold
Gilli S. Holm, Oure
Pauli Mittún, H71
Sakaris A. Sakarisson, H71
Hákun av Teigum, H71
Bogi Hansen, H71
Elias á Skipagøtu, H71
Pauli Jacobsen, H71
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Snorri Brend
03.09.2014 - 18:31
Tíðindi > Lóg & Landaskil > Løgregla
- Eg vóni bara, at hetta málið fær ein virðiligan enda.
Tað sigur Poul Jóhan Djurhuus (sí mynd niðast) sum seinnapartin í gjár var staddur í bátahylinum við Ljósa – júst um tað mundið, tá kavarar komu á land við nógv umrøddu beinagrindini.
Hann var í roynd og veru einsamalt fólk á staðnum, og sá tí eisini, tá gummibáturin TÓR kom inn um grótkastið við bátahylin í Ljósá við eini serligari last.
Umborð var tann nógv umtalaða beinagrindin, sum frítíðarfroskmaðurin, Niklas Restorff Jacobsen, kom framá seinasta sunnudag.
- Hetta málið fyllir nógv hjá nógvum, sigur Poul Jóhan Djurhuus.
ÓMAKUR
Poul Johan hevur skrivað eina grein á Sandoyarportalinum, har hann greiðir frá løtuni í bátahylinum við Ljósá.
Hann greiðir soleiðis frá:
- Klokkan16.25 kom børan við beinagrindini upp á land.
- Hóast eingin veit hvør persónurin er, so høvdu bjargingarfólkini gjørt sær ómak at pakka líkið inn, við teirri virðing sum altið krevst umkring ein deyðan persón. Og løtan var einki undantak í so máta.
Løtu seinni fór líkvognurin hjá Tórshavnar sløkkiliði beinleiðis á Landssjúkrahúsið við líkinum.
TEKUR TÍÐ
Poul Johan fekk orðið á Jón Klein Olsen, kanningarleiðara, sum greiddi honum frá, at beinagrindin lá ikki samanhangandi, men meiri spjadd enn hvat teir fyrst hugsaðu:
- Tað lukkaðist tí heldur ikki at fáa alt upp í einum. Av tí sama kemur “puslispælið” at taka longri tíð at byggja enn mett, fekk Poul Johan at vita.
- Hetta verður ikki bara sum at siga tað.
Sambært tí, sum Poul Johan sigur, so var ætlanin at fara aftur á økið í dag, til tess at fínkemba økið, sum er avmerkt við pelum.
- Tað er sera torført at gera hetta arbeiðið, tí talan er um 20 metra dýpi, har tað er bleyt móra, ógvuliga gruggut og vánaligt sýni.
FLEIRI SAKNAÐI
Poul Johan Djurhuus greiðir frá, at fleiri føroyingar eru saknaðir.
- Verður farið nøkur ár aftur í tíðina, so eru tað 12 persónar, sum eru saknaðir við økið kring Føroyar, sigur kanningarleiðarin.
Streymviðurskiftini í Føroyum eru soleiðis háttað, at eitt lík kann reka við streyminum alla staðir.
Í hesum sambandi vónar løgreglan, at serkøna vitanin úr Danmark kann staðfesta, hvussu leingi beinagrindin hevur ligið í sjónum.
- Styttri tíð, ið líkið hevur ligið í sjónum, tess lættari verður uppkláringin.Og Poul Johan endar grein sína á Sandoyarportalinum soleiðis:
- Tað eru óivað fleiri, sum í dag ganga við sínum egnum hugsanum og vónum við atliti til tað drama, sum er farið fram seinastu dagarnar.
- Eg vóni og ynski, at tey røttu avvarðandi skjótt vilja fáa ein virðiligan avslutning av einum sorgarmáli, sum má hava fylt nógv í gerandisdegnum hjá viðkomandi familju.
Poul Jóhan Djurhuus


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Fakfelagsgjaldið aftur til viðgerðar í tinginum
Løgtingið fer nú aftur at viðgera spurningin, um limagjald til fakfelag kann dragast frá í skatti.
Tingið feldi í desember eitt líknandi uppskot frá Sonju J. Jógvansdóttir, hóast ein meiriluti í fíggjarnevndini tók undir við tí.
Kristin Michelsen var ikki í tinginum, tá atkvøtt varð, og Bill Justinussen, sum var partur av meirilutanum í fíggjarnevndini, atkvøddi ikki fyri, hóast hann í álitinum frá fíggjarnevndini hevði sagt seg taka undir við uppskotinum.
Hann segði eftir atkvøðugreiðsluna, at hann hevði ikki lisið uppskotið nóg væl.
Sonja Jógvansdóttir segði, at hon hevði eina avtalu við løgmann um, at limagjald til yrkisfelag skal kunnu dragast frá í skatti.
Sonja Jógvansdóttir segði, at hon helt sínar avtalur mótvegis samgonguni, um samgongan eisini helt sínar avtalur.
Noyddust at atkvøða
Fyri at uppskotið skuldi kunna leggjast fram aftur, varð neyðugt at atkvøða um tað, og tá vóru 17 atkvøður fyri.
Uppskotið hjá Sonju Jógvansdóttir kemur til fyrstu viðgerð í tinginum mikudagin. Tað verður mett at kosta 10 milliónir krónur í mistari skattainntøku í ár, sum limirnir í fakfeløgunum fáa í skattalætta.
Løgtingið fer eisini mikudagin at viðgera eitt uppskot frá Sambandsflokkinum um at hækka botnfrádráttin í lands- og kommunuskattinum 2.500 krónur.
Sambandsflokkurin sigur, at hetta hevur umleið somu ávirkan hjá lønmóttakarum, sum ætlanin at draga limagjald til yrkisfelag frá í skatti.
Hetta tryggjar samstundis, at hildið verður fast við bruttoskattaskipanina, sigur Sambandsflokkurin.
Sí eisini


text:
Orð: Horatius Bonar
Lag: Sophie Hedvig Dedekam
Týtt: Victor Danielsen
1. Eg leggi tað alt á Jesus,
hvønn ótta, meg nívir her,
tí syndina, tyngstu byrði,
bar Jesus jú einaferð;
nú skal hon meg ikki døma,
ei ráða longur í mær,
tí reinan og frían av náði
meg Gud gjøgnum Sonin sær.
2. Eg leggi tað alt á Jesus,
hvønn veikleika, í mær finst,
mítt myrkur, mín hjartakulda,
mítt hjálparloysi ei minst;
hann eina er mentur at virka
tann ávøkst, sum heldur á,
og boyggja mín blinda vilja
og lata meg fremja sítt ráð.
3. Eg leggi tað alt á Jesus,
hitt tærandi dagliga stríð,
tær stúranir, stórar, smáar,
sum koma tíð eftir tíð;
hans smíl kann klæða í rósur
tann haga, sum oyðin var,
og trúgvin á hann ger sólskin,
tá eygað bert toku sær.
4. Eg leggi tað alt á Jesus,
mítt virki á foldum við,
meg sjálvan og tey, eg elski,
og so fær hjarta mítt frið,
hvønn skakandi framtíðarspurning,
sum rúm í sálini fær,
hin tunga og myrka iva,
sum hylur Guds dag fyri mær.
5. Eg leggi tað alt á Jesus,
tí so hann sjálvur mær beyð;
hann lovar um alt at hugsa
og frelsa í hvørjari neyð.
Eg óttaleysur vil byrja
hvønn komandi dag, hvørt ár,
og biðja: Ver hjá mær Harri,
í dag, sum tú vart í gjár!


text:
Ofta verður sagt um tað, ið ung tjóðveldisfólk siga, at tað er "Tjóðveldis propaganda." Tað passar! Sambært orðabókini hjá Sprotanum merkir orðið "Propaganda" at upplýsa, tilleggja og at tosa fyri hugsjónunum hjá sær. Vit grunda altíð væl fyri okkara hugsjónum, og vit royna altíð at hava sakliga argumentatión.
Um tú ynskir at fáa tíðindabræv eina ferð um mánan, kanst tú fáa tað við at trýsta á leinkjuna niðanfyri.
Seinastu øldina hevur ein rørsla gjørt seg galdandi. Ein rørsla, ið hevur framt tey framstig fyri Føroyar, ið gera, at vit eru komin so langt, sum vit eru. Ein rørsla fyri føroyska málinum, mentanini og sum hevur skapt tann samleikan, ið vit hava. Ein rørsla, sum ið veruleikanum eigur æruna av at vit kunnu kalla okkum eina tjóð, ið ikki er eitt danskt amt. Ein tjóð við einum flaggi og einum máli. Ein tjóð, ið kallar seg føroyingar.
Seinni hevur hendan rørslan eisini lagt lunnar undir ein búskaparligan leist, ið hevur skapt virksemi í Føroyum. Ein leist, ið hevur vaksið um búskapin samstundis sum hann hevur minkað um stuðulin. Ein rørsla, ið megnaði at minka blokkstuðulin við 300 milliónum, og sum hevur prógvað at blokkstuðulin ikki er neyðugur fyri, at vit kunnu hava eitt vælferðarsamfelag á støði við onnur.
Hendan rørslan hevur alla tíð vita, at loysing ikki fer at skapa forðingar, men at hon fer at geva møguleikar. At tá ið tú tekur ábyrgd yvir tínum egna landi, hevur tú vald til at skapa framburð.


text:
BYGGIVINNA - Edmund Jacobsen
fríggjadagur 20. apríl 2007
Nýtt virkið í Runavík verður tað fyrsta, ið er ført fyri framleiða taksperrur við nýmótans framleiðslutøkni. Skjótari framleiðsla og betri góðska eru millum fyrimunirnar, sigur Haldur Vang, stjóri og ein av teimum trimum eigarunum av Sperruvirkinum.
Hóast føroyska byggivinnan er nýmótansgjørd í stóran mun, so verða taksperrur enn smíðaðar við handamegi.
Men nú má hetta hondverk víkja fyri hópframleiðslu. Eitt nýtt virki hevur nevniliga sæð dagsins ljós í Runavík, og høvuðsvirksemið verður at framleiða sperrur við nýmótans tólum.
Virkið kallast Sperruvirkið og heldur til hølunum á havnalagnum í Runavík, har AWI Boats plagdi at húsast. Á odda fyri virkinum stendur ein royndur timburmeistari, Haldur Vang av Toftum, ið hevur tikið stig til nýggja virksemið, saman við Rúna Leitisstein, stjóra á P/F Zacharias Leitisstein, og Petur Andersen, sum í løtuni starvast sum byggileiðari hjá donsku fyritøkuni Arkitektgruppen.
- Fyrimunirnir eru nógvir við at framleiða sperrur við maskinu. Fyri tað fyrsta kann arbeiðið gerst nógvar ferðir skjótari enn í dag, og fyri tað næsta er góðskan munandi hægri, sigur Haldur Vang, stjóri á Sperruvirkinum.
Sum royndur húsasmiður veit hann alt um smíð av sperrum. Og tað eru longu nógv ár síðani, at hann fyrstu ferð umhugsaði at nútímansgera hetta arbeiðið. Nú uppgangstíðir eru í vinnuni, valdu teir tríggir at satsa.
Fyrsta virki av sínum slag
Sperruvirkið er sostatt fyrsta føroyska fyritøkan, ið hevur amboð til at maskinframleiða sperrur. Teir tríggir eigararnir hava framt íløgur fyri umleið 2 milliónir krónur í framleiðslutólum. Talan er um nýggjastu og mest framkomnu maskinurnar til endamálið, ið eru keyptar í Svøríki.
Telduritbúnaður er fyrsta stig, tá ið nýggjar sperrur skulu framleiðast á virkinum. Mál verða løgd inn í telduna, alt eftir hvat slag av bygningi talan er um, og hvør støddin er. Teldan roknar út, hvussu nógv tilfar skal brúkast fyri at fáa røttu styrkina. Dátur frá ritbúnaðinum verða síðani sendar til stóru sagina, ið sagar tilfarið. Síðsta lið í framleiðsluni eru jarnpláturnar, ið hefta sperrurnar saman.
- Hesin arbeiðsháttur er 3 til 4 ferðir skjótari enn í dag og hartil nógvar ferðir neyvari. So gott sum alt er sjálvvirkandi, og bert ein maður krevst til at handfara sagina, greiðir Haldur Vang frá.
Les meira í pappírsútgávuni av Vinnuvitan hesa vikuna.


text:
Kostbreyt
Endamál
Ert tú áhugað/ur í matgerð, og brellast tú eftir at læra, hvussu tú kanst gera mat frá grundini av, bæði til yrkadag og serlig høvi, og fáa heilsugóðar vanar, ið kann geva tær betri lívsdygd, so kom á kost- og heilsubreyt, har:
- Næmingurin lærir týdningin at hava góða heilsu, og hvat kann ávirka hana.
- Næmingurin lærir ástøðið í matvørubólkunum.
- Næmingurin við verkligum royndum dugir at matgera á ymiskan hátt.
- Næmingunum fær ástøðiligan og verkligan kunnleika um likamsrøkt.
Innihald
Á breytini arbeiða vit bæði ástøðiligt og verkligt. Í ástøðiliga partinum verður dentur lagdur á heilsulæru, likamsvælveru, føðslulæru og reinføri. Í verkliga partinum verða grundleggjandi arbeiðshættir lærdir, umframt at næmingurin verður stimbraður at nýta hugflogið.
Vit gera bæði føroyskan og útlendskan mat, íðka, lesa um kost og heilsu, fara á stovnar og matstovur, gera verkætlanir og evnisarbeiði. Næmingarnir fáa møguleika at seta dám á bæði undirvísing og framløgur.
Starvsleið
Eftir lokið skúlaár á breytini eru lunnar lagdir undir holla vitan og góðar vanar í matgerð og viðvíkjandi heilsu.
So um tú ætlar tær at gerast hotellkokkur, matvøruverkfrøðingur, kostráðgevi ella annað tílíkt, so fært tú ein brellbita á hesi breyt.


text:
Sonja tikið seg úr Javnaðarflokkinum
Sonja J. Jógvansdóttir, sum fekk 1021 atkvøður á løgtingsvalinum, boðaði í nátt frá, at hon ikki longur er partur av tingmanningini hjá Javnaðarflokkinum.
Orsøkin er málið um borgarliga vígslu hjá samkyndum, sum ikki verður nevnt í samgonguskjalinum.
Sonja J. Jógvansdóttir skrivar soleiðis á sínum almenna facebookvanga:
-Eg havi í kvøld boðað formanninum í Javnaðarflokkinum frá, at eg ikki longur eri partur av tingmanningini hjá Javnaðarflokkinum. Eg stuðli framvegis samgonguni, men tað verður sum leysgangari.
Orsøkin til hesa støðu er, at eg sum samkynd ikki kann verða partur av einum politiskum flokki, sum í samgongusamráðingunum hevur blokerað fyri, at borgarlig vígsla hjá samkyndum verður partur av samgonguskjalinum, ella at tað yvirhøvur verður nevnt.
Hetta er stórt spell, tí eg veit, at tað eru nógv í Javnaðarflokkinum og í tingmanningini, sum taka undir við borgarligari vígslu av samkyndum, men tíverri eru tað teir fáu, sum rópa harðast, sum sleppa at seta dagskránna í flokkinum í hesum máli.
Eg kann ikki verða partur av einum flokki, har tað er ein homofobiskur hugburður hjá nøkrum fáum sum ræður, tá tað kemur til rættindini hjá einum minniluta.
Sonja Jógvansdóttir skrivar eisini, at hóast hon nú er farin úr Javnaðarflokkinum, so stuðlar hon framvegis samgonguni, tí hon ynskir at hála føroyskan politikk til vinstru.
Kelda: kvf.fo


text:
Jóannes Hansen 12.01.2018 (21:45)
Heimsmeistararnir vóru illa sperdir
Tað var uppgerð millum tveir av favorittunum at vinna EM í hondbólti, sum var á skránni, og talan var um hondbólt í heimsflokki, tá ið heimsmeistararnir úr Fraklandi í kvøld dystaðust við Noreg.
Væl trimmaðir og stórir spælarar vístu, at teir eisini kunnu vera kimiligir, snildir og hava framúr bóltførleika og skil fyri spælinum.
Frakland vann 32-31, og sum tølini siga, so leyp tað einki av. Noreg hevði møguleika í síðsta álopinum at javna, men tað eydnaðist ikki.
Eftir trilvandi fyrstu minuttirnar, tá ið fraklendingar vóru greitt omaná, fótaðu norðmenn sær av álvara, og við sera sannførandi verjuspæli og hugflogsríkum álopsspæli vóru teir eftir fyrra hálvleik frammanfyri 17-15.
Eftir steðgin rann Frakland støðugt aftaná. Noreg var tvey og trý mál frammanfyri, inntil tað restaðu tíggju minuttir. Tá eydnaðist Fraklandi at minka um munin til 27-26, og lítla løtu seinni stóð á jøvnum 27-27.
Fimm minuttir undan leikloki var Noreg frammanfyri 29-28, og so skiftust liðini um at skjóta mál. Frakland legði seg fyrstu ferð í seinna hálvleiki framum, tá ið tað restaðu tríggir minuttir, og so endaði tað 32-31 til Frakland.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Burðardygg menning er ikki bert eitt hugtak, ið snýr seg um menningarlond. Hóast Føroyar eru eitt ríkt og vælvirkandi samfelag, eru fleiri øki, ið kunnu betrast.
Út frá teimum 17 heimsmálunum eru vald út 6 mál, ið hava til felags, at:
1) tey hava stóran týdning fyri Føroyar og
2) tað finst nøktandi tilfar um hetta evni at arbeiða við hjá næmingum og lærarum.
Hetta merkir ikki, at hini málini ikki hava týdning fyri Føroyar, men at hesi eru meiri átrokandi og nærverandi. Til dømis kann nevnast heimsmálið Lívið á landi, ið er avbera átrokandi, men har vitanin er illa atkomulig hjá næmingum og lærarum. Hetta kann bert vera ein áheitan á avvarðandi myndugleikar og áhugabólkar at fáa meiri undirvísingaregnað tilfar til vega um slík viðurskifti.
Hetta skjalið inniheldur tvær undirvísingargongdir, eina verkætlanargongd ætlað til Miðnám og eina stytri og einfaldari gongd ætlað til Fólkaskúlan. Hendan seinna gongdin er tó eisini vælegnað til fyrsta ár á Miðnámi.
Lærarar kunnu altíð venda sær til Nám at fáa inspiratión til hvussu slík undirvísing kann fremjast í verki.
Ynskir onkur lærari at fáa hjálp at menna tilfar til okkurt av hinum heimsmálunum, vil Nám eisini fegið hjálpa við tí.