text:
Hongkong
Hongkong (enskt heiti: Hong Kong Special Administrative Region of the People's Republic of China, kinverskt heiti: 中華人民共和國香港特別行政區) er ein av týdningarmestu fíggjarmiðdeplum í heiminum og ógvuliga ríkt. Tað er ein týðandi ídnaðar- og handilsbýur, haðani teir selja nógvar ídnaðarvørur til Evropa. Hongkong er í dag ein vesturlendskur býur í einum kommunistiskum landi, og nógvir kinverjar droyma um at sleppa at búgva í Hongkong.
Í Hongkong búgva umleið 7,0 milliónir fólk. Miðallívsævin í landinum er 82,04 ár og 6,5 % av fólkinum eru ikki lesifør [1].
Innihaldsyvirlit
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Í 1898 samdust Fólkalýðveldið Kina og Stóra Bretland um, at Stóra Bretland skuldi leiga Hongkong í 99 ár. 1. juli 1997 kom Hongkong aftur undir Kina, men fyrrverandi bretska hjálandið skal hava egna stýrisskipan í 50 ár. Hongkong er tí ikki sjálvstøðugt ríki, stendur undir Kina, men hevur egna stýrisskipan til 2047 [2]. Hong Kong hevur serstøðu í mun til Kina partvíst tí, at ríkisluturin er so nógv ríkari og framkomnari enn meginlandið annars, og tí at hann er undir einari frælsari búskaparskipan. Hong Kong hevur egna skattaskipan og er ikki ríkisstjórnini í Beijing skattskyldugt. Hong Kong hevur eisini fult ræði á peningaviðurskiftum sínum og er sjálvstøðugt tolløki, óheft av Kina. Hong Kong man harafturat eisini vera eitt eindømi við tað, at ríkisluturin hevur sítt egna gjaldoyra, ið ikki er knýtt at kinverska gjaldoyranum
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Uttan fyri Guangdong er býurin Hongkong, sum nú hoyrir til kinverska ríkið. Hongkong er 1 104 km2.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Í Hongkong, sum er handilsmiðstaður við moskusi, verður goldið upp í 500 000 kr fyri eitt kg. Tað mesta verður haðani selt til Japans.
Mong háhús eru í Hongkong, og á handilsgøtuni mitt í miðbýnum stendur stórsligna háhúsið hjá Hong Kong Shanghai Banka. Bygt verður uppeftir, tí at so lítið lendi er at byggja á. Húsið varð liðugt bygt í 1985 og er eitt verkfrøðiligt meistaraverk. Tá ið húsið varð bygt, ráðførdu byggifrøðingarnir seg alla tíðina við serfrøðingar í feng shui, aldagomlu kinesisku trúnni um vindsins og vatnsins megi. Hetta varð gjørt til tess at vissa øllum teimum mongu fólkunum, ið skuldu vera í húsinum, góða heilsu, hepni og ljósa framtíð [3].
Ídnaður[rætta | rætta wikitekst]
Fyrr var nógvur ídnaður í Hongkong. Nógv varð gjørt av leikum, klæðum og elektróniskum vørum. Nú er næstan allur ídnaður fluttur norður um markið til Guangdong og Kina, har lønarlagið er nógv lægri. Allarflestu fólk í Hongkong starva í tænastuvinnuni.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Hóast Hongkong bara er heilt lítið landøki, eitt nes við fjøllum og útifyri 230 grýtutar oyggjar í Landsynningsasia, búgva 7,0 milliónir fólk har.
Mong fólk í Hongkong búgva ikki uppi á landi, men í báti. Heil húski búgva samanstúgvað í djunkum og sampanum, tey liva av fiskiskapi. Har eru eisnini flótandi handlar, matstovur, skúlar; tannlæknar og háfríðkanarfólk fara eisini til arbeiðis við báti. Túsundtals fólk búgva enn soleiðis, men hesin lívsháttur er nú í vanda fyri at fara í søguna. Atvoldin er, at stór nýmótans fiskiskip koma í staðin fyri gomlu bátarnar, og útróðrarmenninir verða noyddir at fáa sær arbeiði uppi á landi.
Mong kinesisk húski, helst úr Hongkong, búsettu seg í USA og Kanada, áðrenn Hongkong fór undir kinesiskt yvirræði í juli 1997 [4].
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/hk.html
- ↑ http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2747.htm
- ↑ http://isites.harvard.edu/fs/docs/icb.topic32894.files/7-4_Hongkong.pdf
- ↑ http://calgary.hkcba.com/forum/_Library/example_logos/Doreen_Steidle_Compatibility_Mode_.pdf


c: text/html

text:
Mykonos
Mykonos (Grikskt mál: Mύkovoς / Mykonos) er ein oyggj í Grikkalandi. Mykonos liggur í oyggjabólkinum Kykladurnar (Kukλάδeς / Kyklades) millum oyggjarnar Tinos, Syros, Paros og Naxos. Í 2001 búðu 9,320 á oynni. Um summarið fleirfaldast talið av íbúgvum tó, tá nógv fólk koma frá fastlandinum og frá øðrum londum at arbeiða har hjá ymiskum ferðavinnuveitarum. Oyggin hevur eina vídd á 85,5 km2 og er 341 metrar høg á hægsta punkti. Um vit samanbera við eina føroyska oyggj á nøkulunda somu stødd, so er Borðoy 95 km2 og hægsta fjallið á Borðoy er 772 metrar høgt. Mykonos er ein ferðavinnuoyggj.[1][2][3][4] Har koma umleið 750.000 ferðafólk hvørt summar. Har eru góðar stendur og í Mykonos býi eru nógvar barrir, matstovur, kaffistovur og handlar. Niðri í havnini eru kaffistovur. Nógv ferðamannaskip koma til Mykonos, tey leggja sum oftast ikki at sjálvari oynni, men liggja ankraði upp uttanfyri sjálva havnina. Grikkar sjálvir ferðast eisini til oynna, serliga fólk úr høvuðsstaðnum. Hildið verður, at náttarlívið og stendurnar á Mykonos eru millum tær kendastu í Evropa.[5][6][7][8]
Innihaldsyvirlit
Bygdir og hólmar[rætta | rætta wikitekst]
Yvirlit yvir bygdir á Mykonos, fyrst skriva við latínska alfabetinum og síðan á grikskum, fólkatalið stendur eftir bygdanavnið. Longst niðri eru hólmar, sum hoyra til Mykonos, harímillum er lítla oyggin Delos (Aήλoς), har 14 fólk búgva. Á Delos eru sera nógv fornminni at finna.
- Mykonos ella Chora 6.467 fólk
- Ano Mera - Άvw Mepά 1335 (liggur mitt inni í oynni, var høvuðsbýur fyrr)
- Agios Ioannis - ΆYιoς Iwάvvnς 265
- Agios Stefanos - ΆYιoς Etέφavoς 205
- Ftelia
- Kalafati - Kaλaφάtn 56
- Ornos - Opvός 237
- Platys Gialos - Πλatύς Γιaλός 204
- Psarrou - Ψappoύ 107
- Tourlos - Toύpλoς 115
- Kluvas - KλouBάς 180
- Plintri - Πλιvtpί 29
- Faros Armenistis - Φάpoς Apuevισtής 106
- Kalafati - n Kaλaφάtn 56
-
-
- Delos (Dilos) - n Aήλoς (hólmur / vnσίδa) 14
- Ktapodia - ta Ktaπόδιa (hólmur) 0
- Tragonisi - to TpaYovήσι (hólmur) 0
- Rinia - n Pήveιa (hólmur) 0
- Sfontili - to Eφovtήλι (hólmur) 0
- Krommydi - to Kpouuύδι (hólmur) 0
- Marmaronisi - to Mapuapovήσι (hólmur) 0
- Baos - o Mπάoς (á hólminum Agiou Georgiou / AYίou ΓewpYίou) 0
- Kavouras - o KάBoupaς (hólmur) 0
-
Pelekanurin Petros[rætta | rætta wikitekst]
Petros var ein pelikanur, sum búði á oynni Mykonos frá 1958 til hann doyði í ferðsluvannlukku í 1985, tá hann varð yvirkoyrdur av einum bili. Petros kom til oynna, tá ein fiskimaður frá Mykonos fann tann særda pelikanin, tók hann við til oynna og røktaði hann til hann kom fyri seg aftur. Pelikanurin bleiv verandi á oynni líka til hann doyði 27 ár seinni. Hann gjørdist maskotturin hjá Mykonos. Fólk vóru sera hørm um at Petros bleiv yvirkoyrdur, men eftir at hann doyði hevur oyggin fingið ein nýggjan pelikan, sum fekk navið Irini. Tað var Jackie Kennedy-Onassis, sum gav oynni henda pelikanin. Ein djóragarður í Týsklandi hevur eisini givið Mykonos ein pelikan, hesin er uppkallaður eftir tí gamla Petros og eitur eisini Petros. Fyri nøkrum árum síðani hendi tað aftur, at ein fiskimaður fann ein særdan pelikan við strondina á oynni. Hesin bleiv eisini væl passaður og kom fyri seg aftur. Hann fekk síðan navnið Nikolas.[9]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Tom Masters, Europe on a shoestring, 2008
- ↑ Duncan Garwood, Mediterranean Europe, 2009
- ↑ Lloyd E. Hudman, Richard H. Jackson, Geography of travel and tourism, 2003
- ↑ Harry Coccossis, Alexandra Mexa, The challenge of tourism carrying capacity assessment: theory and practice, 2004
- ↑ Tom Masters, Europe on a shoestring, 2008
- ↑ Duncan Garwood, Mediterranean Europe, 2009
- ↑ Lloyd E. Hudman, Richard H. Jackson, Geography of travel and tourism, 2003
- ↑ Harry Coccossis, Alexandra Mexa, The challenge of tourism carrying capacity assessment: theory and practice, 2004
- ↑ Greeka.com, Mykonos Petros the Pelican

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ingi: Vit kunnu fara allan vegin
ítróttur06-01-2017 - 23:31 - Jóanis Albert Nielsen
Eftir flotta úrslitið hjá U-21 dreinginum hittu vit ein av venjarnum hjá liðnum, Inga Olsen.
Hvussu hevði tú sett tínar spælarar upp til dystin?
- Tað var ikki serliga neyðugt hjá mær at seta teir upp til dystin, tí teir vórðu so øguliga uppsettir uppá hvat fyri dugir er í teimum. So mín uppgáva var meira, at eg skuldi halda spenninginum hjá teimum á einum røttum stað, og ikki ov høgt.
Hvat høvdu tit væntað av dystinum, áðrenn hann byrjaði?
- Vit vistu tað, at sveisarnir komu við nógvari tyngd, og tað gjørdu teir eisini. Men vit kláraðu at koma væl í gongd, við okkara tolna spælið, men tó leypa á. Og vit vistu at teir fóru at blíva ótolnir av tí sama. Tað skert ikki burtur, at vit hava góðar skjúttar, teir tora eisini at taka ábyrgd, og ofra seg nógv, og tað skal til, tá ið man spælir móti einum liðið sum Sveis. Tað vórðu nógvir hjá okkum ið bjóðaði seg fram í dag.
Hvussu upplivdi tú dystin av síðulinjuni?
- Hann blívur kaotiskur, tí tað krevur so ógvuliga nógvar kreftir. Tá harðast stendur á, koma vit at gera nakrar feilútskiftingar, sum er sera býtt. Og tað hava vit ábyrgdina av úti á bonkinum. Tíbetur kostaði tað ikki fyri okkum í dag.
Les eisini: Helgi: Vit settu dagsskránna móti sterka Sveis-liðnum
Tá ið Sveis kom uppá javnleik, hugsaði tú tá at teir fóru framum?
- Ja, eg tonki at nú høvdu vit klárað at hingið so leingi í, og væntaði eg at sterka Sveis-liðið fór at koyra dystin heim uppá rutinuna. Aftur í hesum førinum vísa okkara spælarir, at tað er dugur í teimum. Í verjuni vísa vit stórspæl, og so tora vit eisini at taka kjansir. Eg kann navna tá ið Pætur bleiv sendur í skjótálop, tá hopaðu vit allir á beinkinum, at hann ikki fór at blíva sendur avstað, men har er munurin, teir á vøllinum tora, og vit eru uttanfyri. Eitt fantastiskt avrik.
Fara tit nú at taka dystin í morgin og sunnudagin eisini?
- Nú hava vit max 2 tímar at gleðast um sigurin móti Sveis, so er "daglidagur" aftur í morgin. Ísrael spældi ein sera vánaligan dyst í dag, eg vænti at teirra venjari hevur givið teimum av grovfíluni eftir dystin, so tað er einki at yvast í, at teir skulu prógva nakað í morgin, tí teir eru jú eisini ávarðir um, at vit vunnu á Sveis. Vit fara til dystin í morgin við sjálvsálti, men tað krevur at vit spæla klókan hondbólt líka sum í dag.
Kunnu tit fara allan vegin?
- Ja tað kunnu vit, men vit hava tvær truplar uppgávur eftir. Finnland síggja øguliga sterkir út, so vit hava næstan tvær líka sverar uppgávur eftir, sum vit høvdu í dag, segði ein væl nøgdur Ingi Olsen við JN.fo beint eftir sigurin í kvøld.


text:
Vælkomin til Labban
Goymslan hjá okkum er í Líðini 97 í Kollafirði.
Allar vørurnar vit selja, eru neyvt útvaldar til góðskutilvitaða hunda og kettu eigaran. Áðrenn vøran verður sett á hyllarnar og boðin til sølu, kanna vit eftir, um góðskan nú verðuliga er tann, hon skal verða.
Vøra, ið er bíløgd umvegis heimasíðuna, kann avheintast sama dag, hon er goldin. Sí annars okkara keypstreytir.
Er ivi um eitthvørt, so er tú vælkomin at seta teg í samband við okkum á tlf 211227 (Fríðhild) ella 504051 (Bjørg). Eisini kanst tú senda okkum ein teldupost á labbin@labbin.dk
-
Handil
Hundafóður, kettufóður, shampoo, balsam, oljur, kambar, bustir, bóltar, bamsur, hundabomm - ja, alt ein hundur yvirhøvur kann ynskja sær, finnur tú hjá okkum.
Jú jú, okkurt er til ketturnar eisini
-
Røktar vegleiðing
Ein stutt og góð vegleiðing um hvussu tú best røkir feldin á hundinum
-
Spurningar ?
Tú er altíð vælkomin at ringja ella skriva til okkum.
Bjørg tlf 504051
Fríðhild tlf 211227
labbin@labbin.dk
Hundafóður
Líkamikið um hundur tín er rasureinur útstillingshundur, hart arbeiðandi seyðahundur, avslappaður sofahundur, brúkshundur sum venur bæði nógv og leingi, ja you name it - so fæst júst rætta hundafóðrið frá Royal Canin. Ivast tú í, hvat er rætta fóðrið til júst tín hund, so royn fóðurvegleiðingina HER
Umframt eitt sera breitt úrvæl av vanligum hundafóðrið, fæst eisini serligt fóður til sjúkar hundar. Hetta kann tó bara bíleggjast í samráð við djóralækna. Sí úrvalið HER
Hundaleikur
Bóltar, bamsur og aðrar stuttligar hundaleikur, til hundar í øllum støddum, av vælumtóktu dygdarvørunum frá Chuckit, Kong og Jolly pets finnur tú hjá okkum.
Vit tora nemmuliga at pástanda, at vit hava landsins størsta og besta úrvæl av hundaleikum. Hygg bara HER
Shampoo & Balsam
Beinleiðis frá Italia koma absolut bestu røktar produktini tú yvirhøvur kann ynskja tær.
Líkamikið hvønn tørv á røkt hundurin hevur, og hvat slag av feldi hann hevur, so finnur tú røttu røktarvøruna í stóra úrvælinum frá Iv San Bernard


text:
Hattarvík
Hattarvík er ein bygd í Fugloy. Hon er tann eystasta bygdin í Føroyum. Hattarvík varð fyrstu ferð nevnd í Hundabrævinum, sum varð skrivað einaferð í tíðarskeiðnum 1350-1400. Í Fugloy eru tvær bygdir: Kirkja og Hattarvík. Strekkið ímillum Kirkju og Hattarvík er 6 km. Í sjeytiárunum varð vegur gjørdur millum bygdirnar á Fugloynni. Arbeiðið við at gera vegin byrjaði miðskeiðis í sjeyti-árunum og varð vegurin tikin í nýtslu í umleið 1990. Í dag eru nøkur akfør í oynni. Kirkja og Hattarvík eru bygdir, sum síggjast at hava verið um leið ár 1350-1400, men sum kunnu vera eldri. Íbúgvatalið vaks upp í 100 fólk beint fyri Seinna heimskríggj og tók so at minka serliga frá 1960 og úteftir. Sambært tølum frá Hagstovuni í 2014 búgva 14 fólk í Hattarvík, men um veturin eru í mesta lagi seks fólk har. Tá mest fólk búðu í bygdini – umleið 1940 – vóru tey umleið 100. Í bygdini er kirkja og skúli. Kirkjan er bygd í 1899 og skúlin er bygdur í 1926. Kirkjan hevur áður verið á Kirkju, men tá nýggj kirkja skuldi byggjast í 1830-árunum, varð avgjørt at byggja hana í Hattarvík. Á Kirkju var ongin, ið tá kundi vera kirkjuverji, av tí at flestu menn á Kirkju gingu burtur við báti í 1818. Og ongin orsøk var at flyta hana frá Hattarvík, so ístaðin bleiv nýggj kirkja bygd har í 1898-1899, tí fyrra kirkjan var illa farin.
Innihaldsyvirlit
- 1 Søga
- 2 Hattarvíkar kirkja
- 3 Sagnir úr Hattarvík
- 4 Postur
- 5 Keldur
- 6 Slóðir
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Fugloyarbók[rætta | rætta wikitekst]
Sandoyarbók, sum Jóannes í Króki fór undir í 1821 og fullførdi 10 ár seinni, er uttan iva høvuðsavrikið hjá Jóannesi í Króki. Hetta verk var øðrum til fyrimynd, og úti í Fugloy fór Hanus Hansen (Hanus Hanusarson) (1794-1854), bóndi á Kellingargarði í Hattarvík, undir eitt sovorðið stórarbeiði. Hansara verk, Fugloyarbók, hevur 97 kvæði á 399 blaðsíðum. Hon varð givin próvstinum V. U. Hammershaimb sum gáva. Hóast Fugloyarbók má roknast at vera av minni týdningi enn Sandoyarbók, inniheldur hon nógv, ið ikki er at finna aðrastaðni.
Hattarvíkar kirkja[rætta | rætta wikitekst]
Tann 5. februar 1818 vóru teir flestu av monnunum á Kirkju - sjey í tali - á útróðri. Á heimleið drakk báturin í ósløttum sjógvi, og hann sakk. Bert tveir vórðu bjargaður, men annar teirra doyði, áðrenn teir vunnu upp hús í Svínoy. Tá oyggin, stutt eftir hetta, skuldi hava nýggja kirkju - sum higartil hevði verið á Kirkju - varð avgjørt at byggja hana í Hattarvík. Kirkjan var vígd í 1833. Í 1881 verður kirkjusýn hildið. Tá verður um kirkjuna sagt: Kirkjan í Fugloy er í ringum standi. Tornið er rotið og somuleiðis viðurin undir vindeygunum. Kirkjusýn vóru aftur í 1893 og 1896, men ikki fyrr enn í juni 1898, tá Símun Mikael Zachariassen staðfestir at kirkjan er at kalla ónýtilig, hendir nakað. 3. august hetta árið skrivar kirkjueftirlitið til Føroya Løgting við umbøn um at játta DDK 5836,70 kr. til at byggja nýggja kirkju fyri í Hattarvík, 24 x 12 alin til støddar. Tilboðið hevur Petur í Mattalág givið, og 20. september skriva hann og Christian Bærentsen, amtmaður, undir byggisáttmála. Afturat sær hevði Petur Magnus av Kamarinum, sum gjørdi timburarbeiði, og í Hattarvík vóru fleiri menn bæði til grót, træ og jarn, sum ivaleyst hjálptu til meir enn teir átta pliktarbeiðs-dagarnar, teimum vóru álagdir. 9. november 1899 sigur prósturin í skrivi amtinum frá, at Heilmann, prestur á Viðareiði, hevur vígt kirkjuna 29. oktober. Og vígsludagin hava Líggjas í Keldhúsinum og Guttormur í Geilini sýnað hana og váttað, at alt er væl úr hondum greitt. Gamla kirkjan stóð uppi í Húsi á markinum millum bø og haga. Nýggja kirkjan verða sett í býlinginum niðri í Húsi - á grundstykki, sum festið í Uttarstovu átti.
Sagnir úr Hattarvík[rætta | rætta wikitekst]
Huldumaðurin og seyðamaðurin [rætta | rætta wikitekst]
Huldufólkið í Útistovu[rætta | rætta wikitekst]
Flotoyggj[rætta | rætta wikitekst]
Fugloyggin var av fyrstu tíð flotoyggj. Menn róðu at henni til at kasta stál á hana og festa hana so í botn, men einki batti, tí fult stóð av trøllum fram við bakkanum, og tey loftaðu øllum, ið blakað varð á land, og tveittu tað út aftur á sjógv. So vóru allir prestarnir heintaðir saman fyri at fáa oynna til at standa. Teir vóru fluttir út til hennara og bíndu ikki av henni alla tíðina, meðan róð varð, at hon skuldi ikki fara burtur úr eygsjón. Ein av prestunum stóð fremstur í bátinum og kastaði Bíbliuna upp á land, meðan allir hinir stardu upp á oynna. Tá hjálpti; teir vóru mentir yvir trøllunum og vendu tey um til túgvur. Túgvurnar hava staðið tjúkt eftir bakkanum við Kirkju fyrr, men nú eru tær burturfarnar, sum tað er matað niðanundir av brimi. [2]
Gullheyggjur[rætta | rætta wikitekst]
Tríggir menn komu úr Noregi til Fugloyar í Føroyum um tað bilið, tá ið Haraldur kongur hin hárfagri legði alt Noregs land undir seg. Gunnar æt hann, ið fyri teimum var, og Tróndur æt annar teirra, ið við honum vóru. Gunnar búsettist í Hattarvík. Hann hevði nógv gull við sær og ein ring um armin, sum kundi verja hann fyri trølldómi. [3] Ein gandakelling, Steinvør, sum búði við Kellingará í Hattarvík, átti eina fosturdóttur, sum hon vildi so fegin hava gifta við Gunnari. Hon hevði allar vælir sínar frammi at fáa hann til at vera góðan við hana, men ikki batti. Tá gáddi hin gamla um ringin, sum hann hevði um armin, slepti so Gunnari og gav seg í lag við Trónd at lokka hann. Honum fekk hon skjótt bilbugt við, tí hann hevði einki til at verja seg fyri gandi. Hon sigur við hann, at hann fær ikki Gunnhild, dóttur sína, uttan hann fær henni fatur í ringin, sum Gunnar ber um armin. Ringurin er eitt virðileyst ting, heldur hon fyri, og hevur einki at týða, so tað er tað minsta, hann kann gera henni afturfyri. Tróndur lovar at royna. Um náttina, meðan Gunnar svevur, skal hann taka ringin burtur av armi hansara; men Gunnar vaknar í sama bili, sum hin nertir við, og drepur so Trónd, tí at hann sær, at hann vil svíkja seg. Meðan hevur kellingin skapað fosturdóttrina um til ein ravn. Tá ið Gunnar kastar tann blóðiga kroppin út, situr ravnurin uppi á tekjuni. Gunnar tekur boga sín og skjýtur hann, so hann dettur deyður niður, og kennir nú kroppin á Gunnhild, sum er vorðin umskapað aftur í fólkalíki. Nú er kellingin kjarnað og svør, at hon skal hevna honum hetta aftur tíðliga ella seint. Hon roynir allar vælir at fáa fatur á einum lindormi til at leggja á gull Gunnars og forða honum at koma at tí. Ein morgun, sum hon hyggur út, sær hon lindormin liggja á bønum. Nú er frøi á henni; hon gevur orminum bróst síni at súgva, at hann skal trívast væl og vaksa skjótt. Hon kennir á sær, hvussu hann drekkur lívið úr henni, sum hann sýgur; men hon leggur ikki lag í tað, bara hon fær hevnd. Næsta vár fór Gunnar víkingur burtur at herja. Alt visti kellingin og sá, at hann festi sær konu tað sama summarið. Tá ið nakað leið at tíðini, sum Gunnar skuldi koma aftur, bar hon lindormin út á gull hansara; tað var goymt í jørðini undir húsi Gunnars, har sum nú Gullheyggjur er. Ein stór jøvn hella liggur uppiá, skínandi hvít at síggja. Har gróv kellingin undir grundini og setti kropp Trónds aftur í holið sum tøpp. Ikki hevði hon bindindi at bíða, til Gunnar kom; tá ið hon sá skip hansara, skapaði hon seg um til ein hval, fór ímóti skipinum og slerdi tað sundur í sor. Tað var Gunnars bani, tí ringurin vardi hann bert á landi og ikki á sjógv. Men gandakellingin læt sítt lív har eisini, tí lindormurin hevði sogið allan merg burtur úr henni. Lindormurin varðveitti gullið og liggur á tí enn. Høvur hansara liggur undir øskudunganum (“niðri á øskudunga”, sum tey rópa tað) tætt undir húsunum í Hattarvík, men halin liggur “inni á tjørn” (innantil á hálsinum, hálvan fjórðing frá bygdini). Buktin liggur á gullinum undir Gullheyginum. Søgn er, at, fær ormurin høvdið út undan øskudunganum, skal Hattarvík forganga.
Seksti ár herfyri fóru nakrir menn úr Hattarvík at grava eftir gullinum oman fyri Dyrhamar, har sum kellingin skuldi seta tøppin í, men góvu arbeiðið yvir, tí at teir hildu seg hoyra blástur av orminum.
Onnur frásøgn um gullið í Gullheyggi er tann, at Gongu-Rólvur skuldi koma skipráki til Hattarvíkar og so grava gullkistu niður har í áðurnevnda heyggj.
Jógvan og Eyðun Tróndarson[rætta | rætta wikitekst]
Fimti, Sakaris og fjørutrøllini í Hattarvík [rætta | rætta wikitekst]
Jústinus løgmaður[rætta | rætta wikitekst]
Einaferð fyrr í tíðini búði løgmaður í Fugloy. Hann æt Jústinus og sat sum bóndi á Kellingargarði í Hattarvík. Hann sigst at hava fingið løgmansembæti í Føroyum í løn fyri tað, at hann bjargaði einari bátsskipan niðri við lendistøðina í Hattarvík. Síðan hevur tað plássið verið nevnt Jústinusartangi eftir honum.[4] Jústinus og ein húskallur hansara fóru eina ferð við bát út í Bispin (stakkur norðan fyri Fugloynna) til at fleyga fugl. Húskallurin kleyv upp í stakkin, men Jústinus var eftir í bátinum. Tá sá løgmaðurin ein steinkóp, sum lá og fetti sær á einari fles, nakað um hálvan fjórðing sunnan fyri stakkin. Hann róði til flesina og bant bátin fastan við tangan, leyp upp á flesina eftir kópinum, men vann einki. Hann vildi venda aftur, men tá var báturin losnaður frá og fór rekandi norðureftir. Húskallurin í Bispinum var varur við bátin, ið kom rekandi, og til alla lukku bar streymurin hann so tætt at stakkinum, at maðurin fekk lagt netið á fleygastongini niður yvir stevnið á bátinum og drigið hann til sín. So róði hann til flesina og bjargaði húsbónda sínum. Henda flesin, sum nevnd hevur verið “løgmansskerið” síðani, er nú burturtikin av brimi.
Einaferð kom Jústinus løgmaður óvart á ein tjóv, rætt sum hann var at bróta inn í eitt gróthús hansara. Tjóvurin bønaði hann einki at gera sær, og Jústinus slepti honum, men varnaði hann ikki at gera slíkt oftari. Sama árið fór løgmaður til Havnar til ólavsøkutingið, men sum hann sat í rættinum, kom hesin sami tjóvur inn og spurdi løgrættismenninar, hvussu mikil sekt ið lá á manni, sum slepti einum tjóvi og segði ikki frá honum. Tá svaraði løgmaðurin, sum kendi skálkin aftur og visti, hvat ið hann hevði í huga: “Eg skal lata tjóvabøturnar, men tú skalt hanga í gálganum.” Og løgmaður galt peningin alt fyri eitt og legði seksti dálar fram á borðið, men tjóvurin varð hongdur.
Um hetta mundið sat ein einkja á Húsagarði í Hattarvík, sum átti ein so frálíkan fuglahund, at tí manni, sum fór til fugla við honum, kravdist einki annað enn at fylgja honum til plássið og so leggja seg at sova. Tá ið maðurin vaknaði, kundi hann fara heim við eini heilari byrði av lundum, sum hundurin hevði fangað. Løgmaðurin bar ofta upp á mál við hana um at selja sær henda hund, men hon sýtti hvørja ferð. So kastaði hann hatur á hana og gjørdi tað í hevnisøk, at hann rak hana burtur av garði hennara í Hattarvík. Hon átti eitt annað festi í Hvannasundi í Viðoy og flutti hagar at búgva. Men løgmaður var eftir henni og fekk gjørt so mikið, at hon misti hetta festið við. So flutti hon inn á Strendur í Eysturoy, hvar hon átti eina hálvmørk í jørð. Men heldur ikki her varð hon verandi. Tá stóð kirkja á Skála við ta ánna, sum rópast Kirkjuá. Men ein sunnudag í kirkjutíð kom eitt vatnlop so dáttliga á, at tað tók kirkjuna út á sjógv, og øll, ið inni vóru, týndu lívið. Tá varð tað lovað, at, har sum tað fyrsta sprekið av kirkjuni kom rekandi, í tí staði skuldi hon verða bygd upp aftur, og tað var beint niðri undir hálvmørkini, sum hin áðurnevnda einkjan átti og búði á. So skifti hon til Nólsoyar. Har náddi løgmaður henni ikki, og síðan livdi hon í friði og náðum alla sína ævi.
Jústinus løgmaður átti tveir synir. Hin eldri fekk Kellingargarð eftir pápan; hin yngri giftist til løgmansgarðin á Steig í Vágum. Við skilnaðin gav løgmaður yngra soni sínum fýra óðalsmerkur innangarðs uttan fyri Tvættá á Kirkju (í Fugloy) og ein hagapart fyri seg sjálvan ytst í Skarðsvík. Festibrævið skrivaði løgmaður “uppi á Krossi”, á fjallinum ímillum Kirkju og Hattarvíkar.
Floksmenninir[rætta | rætta wikitekst]
Floksmenninir vóru tiltikin bartrog, ið livdu í Føroyum fyri nógvum hundrað árum síðan. Teir itu Høgni Nev, Hálvdan Úlvsson og Rógvi Skel og vóru úr Hattarvík. Ein fjórða, Sjúrð við Gellingará, noyddu teir afturat sær. Teir søgdu fyri kongi, at tað livdist ikki í Føroyum fyri ófriðarkroppum og fingu hann at senda sær svørð og onnur vápn at verja sær við. Men veruliga ætlan teirra var at leggja undir seg allar Føroyar. Fimti mans fingu teir í part við sær, flestar úr Suðuroy, og stevndu teimum til fundar á Gøtueiði at leggja til rættis. Men yvirvøldin í Havn frætti um ætlanina, tók viðhaldsmenn teirra og sendi síðan fólk at taka floksmenninar. Eftir harðan bardaga í Svínoy vórðu teir tiknir og dømdir til deyða fyri m.a. at hava dripið bóndan í Árnafirði. Floksmenninir vóru síðani førdir uppá á hægstan Valaknúk, omanstoyttir haðani og grivnir niðriundir. [5]
Postur[rætta | rætta wikitekst]
Nær postskiftisstøð er skipað í Hattarvík, vita vit ikki við vissu, men elsta skrivið viðvíkjandi Hattarvík, sum vit finna í skjølunum hjá postverkinum, er dagfest 12. juli 1932. Hetta er ein umsókn frá Marionnu Fuglø um at gerast postskiftiskvinna í Hattarvík. Hon verður sett í starvið. Onnur skjøl benda á, at Tróndur Fuglø, sum er faðir Marionnu Fuglø, hevur verið postskiftismaður frammanundan. Hvussu leingi Tróndur Fuglø hevur røkt starvið, geva skjølini onki svar uppá, men í einum brævi verður nevnt, at hann hevur gingið ímillum Hattarvík og Kirkju við og eftir posti. Tá postbáturin ikki fekk samband við Hattarvík orsakað av ókyrru, skuldi postskiftisstøðin í Hattarvík syrgja fyri, at postur ið skuldi sendast, varð borin úr Hattarvík til Kirkju. Komandi postur til Hattarvíkar varð so tikin við heimaftur. Hetta kom ofta fyri, serliga tá nógv høgætt og eysturætt var um vetrarnar.
Í 1937 eitur postskiftiskvinnan Marianna Hansen. Hon er nú gift við Óla G. Hansen, keypmanni í Hattarvík. Marianna Hansen doyr tann 23. juli 1953. Í skjølunum síggja vit, at í august 1953 hevur eftirsitandi maður hennara, Óli G. Hansen, tikið við sum postskiftismaður í bygdini. Hann situr við postinum til hann doyr 27. desember 1971. Tann 1. apríl 1972 tekur Katrin Amalia Fuglø við sum postskiftiskvinna í Hattarvík. Hon er dóttur Marionnu og Óla G. Hansen. Seinastu árini hevur maður hennara, Leivur Fuglø, havt ábyrgdina av postinum í Hattarvík. Viðvíkjandi postflutninginum var støðan tann sama í Hattarvík sum á Kirkju, tað vil siga, at áðrenn postbáturin fór at sigla í 1914, var ongin regluligur postflutningur. Posturin varð borin úr Klaksvík og lagdur til heintingar í Hvannasundi. Tað var postmaðurin, sum gekk úr Klaksvík um Árnafjørð og Hvannasund til Viðareiðis, ið tók postin til Svínoyar og Fugloyar við norður í Hvannasund. Tá onkur úr Fugloy og Svínoy kom inn í Hvannasund í ørindum, varð posturin til bygdirnar í Fugloynni og til Svínoyar tikin við útaftur.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Hagstova.fo
- ↑ Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901
- ↑ Jakob Jakobsen: Færøske folkesagn og æventyr. 1898-1901.
- ↑ Jakob Jakobsen: Færøske folkesagn og æventyr. 1898-1901
- ↑ http://www.heimabeiti.fo/default.asp?page=594
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]
- Myndir og upplýsingar (danskt og enskt)
- Matrikul.fo - Hattarvík (loftmynd frá 1984)
- Myndasavn (nýggj loftmynd)
- Hattarvíkar kirkja
- Olivant.fo, 11. mars 2004: “Sær svart út...”"
Hattarvík | Kirkja


text:
28. februar
28. februar er dagur 59 í árinum í gregorianska kalendaranum. 306 dagar eru eftir av árinum (307 dagar um skotár er).
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1648 - Tann dansk-norski kongurin Christian 4. doyr, 70 ára gammal.
- 1922 - Stórabretland uppgevur harradømið yvir Egyptalandi, ið gerst sjálvstøðugt kongsveldi.
- 1986 - Svenski forsætismálaráðharrin Olof Palme verður myrdur.
- 1991 - Flógvakríggið endar.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1939 - Lisbeth L. Petersen, fyrrverandi borgarstjóri í Havn, løgtingslimur og formaður í Sambandsflokkinum.


text:
Hóskvøldið kl. 20:00 verður bókaframløga í Sirkus. Skráin verður henda: ´ 1) Niels Jákup Thomsen bjóðar vælkomin og greiðir frá útgávunum "Skuggamyndir" og "So hon starir inn í veggin". 2) Turið Kjølbro sigur eitt sindur um Ingun Christensen og savnið "Skuggamyndir". 3) Ingun Christensen lesur upp. 4) Marna Jakobsen sigur eitt sindur um Arnbjørn Dalsgarð og savnið "So hon starir inn í veggin". 5) Arnbjørn Dalsgarð lesur upp.
Bókadagarnir verða 21. - 22. november 2015 í Norðurlandahúsinum. Í hesum sambandi fari eg at luttaka við stuttsøgusavninum "Skuggamyndir" og lesa brot úr bokini. Upplesturin verður 21. nov. kl. 16:30.
Leygardagin 9. juli fari eg at luttaka í tiltakinum "Við Brúnna", sum Sunda Kommuna skipar fyri. Eg veri ein partur av barnaundirhaldinum og fari at lesa søgu fyri børnunum kl. 15:30 :)


text:
Orð: Hans Andrias Djurhuus
Lag: Vísulag (Kongens søn af Engeland)
1. Teir sigla so væl sín fríða knør,
har streymur ber gjøgnum trongan fjørð,
teir stevna so víða um sund og høv.
– Av vestri blæsur byrur yvir báru –
2. Teir stevna so víða um sund og høv,
so langt frá heimligu egg og nøv,
og merkini blaktra, og segl standa full.
3. Og merkini blaktra og segl standa full,
teir sjógarpar ungu teir vinna sær gull,
og heima har sita tey, børn og vív.
4. Og heima har sita tey, børn og vív,
og unnast við fátækt og strævið lív,
tey vita til fulnar, at stríð skal til.
5. Tey vita til fulnar, at stríð skal til,
um alt kann ganga, sum viljin vil.
Tí eru tey hugað, tí halda tey á.
6. Tí eru tey hugað, tí halda tey á,
um korini enn kennast trong og smá.
Men verður tað ódn, tá ógvast tey við.
7. Men verður tað ódn, tá ógvast tey við,
og barnið sær smoykir at móðurlið,
og móðirin tekur tað tætt at sær.
8. Og móðirin tekur tað tætt at sær;
so biðja tey hann, sum er og var,
at varðveita teir, ið fóru avstað.
9. At varðveita teir, ið fóru avstað
at bjarga teim føði hvønn Harrans dag.
Og kemur hvør aftur til lands, ið fór –
10. Og kemur hvør aftur til lands, ið fór,
so verður í smáttunum frøin stór;
tá setir seg barnið á faðirsins knæ.
11. Tá setir seg barnið á faðirsins knæ
og lættur í huganum kyssir hann tað.
Og móðirin – hon gongur til og frá.
12. Og móðirin – hon gongur til og frá,
so eydnurík vorðin at líta á.
Tó hendir tað mangan, at bylgjan blá –
13. Tó hendir tað mangan, at bylgjan blá,
ið brýtur á havinum brøtt og bráð,
fær tárið at renna so tungt og trátt. –
14. Fær tárið at renna so tungt og trátt,
tí lív hon týndi – og týnir mátt, –
tí børnini verða so bleik um kinn.
15. Tí børnini verða so bleik um kinn,
og móðirin fær eitt so syrgið sinn.
Hvør hoyrdi tey suff og taldi tey tár?
16. Hvør hoyrdi tey suff og taldi tey tár,
ið runnu so stríðan mong tunglig ár?
Hvør veit hvussu mangar, ið havið tók?
17. Hvør veit hvussu mangar, ið havið tók?
Hvussu mangir, ið fullu á mjáu rók?
Men bylgjurnar teska um hvønn og ein.
18. Men bylgjurnar teska um hvønn og ein,
sum vann sær í bardaga deyðamein.
Tó hinir, ið bjargaðust, stevna av stað.
19. Tó hinir, ið bjargaðust, stevna av stað,
til tess teir av deyðanum fevnast ein dag,
og so herja synirnir teirra á. –
20. Og so herja synirnir teirra á
til tess at teir eisini falla frá.
So týnist hvør undan øðrum burt.
21. So týnist hvør undan øðrum burt.
Um ævir blómar tó lívsins urt.
Teir sigla so væl um høv og fjørð.
22. Teir sigla so væl um høv og fjørð,
teir byggja so mangan ein fríðan knør,
og merkini blaktra, og segl standa full.
23. Teir ungu garparnir vinna sær gull,
og vita til fulnar um teir falla frá,
so eru teir aðrir, ið herja á.
– Av vestri blæsur byrur yvir báru -.Goym tekstin


text:
1986
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 28. januar Nøkur fá sekund eftir at amerikanska rúmdarferjan Challenger er skotin upp, brestur hon og krevur 7 mannalív.
- 26. apríl Kjarnorkuvanlukka í sovjetiska (nú ukrainska) býnum Tjernobyl.
- (ókent dato) - Byrgingin um Haraldssund letur upp.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
Bókmentir[rætta | rætta wikitekst]
- Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri bókina "Nú er tann stundin..." hjá Hans Jacob Debes.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 27. februar - Arnbjørn T. Hansen, føroyskur fótbóltsleikari
- 5. mai - Sølvi Vatnhamar, føroyskur fótbóltsleikari
- 16. mai - Megan Fox, amerikanskur sjónleikari
- 11. juni - Tórður Thomsen, føroyskur fótbóltsleikari
- 13. juni - Måns Zelmerlöw, svenskur poppsangari
- 19. juni - Ragnar Sigurðsson, íslenskur fótbóltsleikari
- 26. september - Fródi, føroyskur tónleikari
- 7. oktober - Gunnar Nielsen, føroyskur fótbóltsleikari
- 22. november - Randi Wardum, føroyskur fótbóltsleikari og hondbóltsleikari
- 27. desember - Jónas Þór Næs, føroyskur fótbóltsleikari
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 16. juni - Erlendur Patursson, føroyskur politikari (f. 1913)
- 16. juli - Marius Johannesen, føroyskur politikar og rithøvundur (f. 1905)


text:
Orð: Axel Fredenholm
Lag: Johannes Alfred Hultman
Týtt: Hákun Djurhuus
Upprunaheiti: Återfunnen
Týðing hjá Árna Jacobsen
1. Eg var vilstur og kendi ei vegin,
men so hoyrdi eg Frelsarans rødd.
Tá hann kallaði á meg og fann meg,
varð eg frelstur, og sál mín varð grødd.
Niðurlag: Ja, hann kallaði á meg og fann meg,
hann meg elskaði eymt, og hann vann meg,
nú í ævir eg verði hjá honum,
og hans samfelag glaðan meg ger.
2. Syndabyrðina lyfti hann av mær,
sum eg nívdur og tungliga bar,
og til heimið hann aftur meg førdi,
har við gleði eg móttikin varð.
3. Hann mær gav av tí livandi vatni,
og eg drakk – aldri tysta eg skal.
Fyri heiminum vil eg nú vitna
um, at Jesus hann frelsti meg væl.


text:
Orð: Kajfinn Hammer
Lag: O, jeg længes hjem til Himlens lyse sale (Der er frelse kun i Jesu blod alene)
1. Fyri sakir Zions vil eg ikki tiga,
onga hvíld mær unna, – heldur tala so:
Andi Harrans víst er yvir mær, tí salvað
Hann meg hevur til at bera gleðiboð!
Sent Hann hevur meg til sundurbrotin hjørtu,
til at kunngera eitt náðiár og rætt,
til at byggja aftur elligamlar toftir,
sum í sori lógu ætt aftaná ætt.
Niðurlag: Sig, hvat leggi Eg í roykilsi úr Sjeba
og í kalmus úr landi fjart herfrá?
Nei, haldið boðið og læruna reina,
kennast við tykkum víst skal Eg tá!
2. Tá Eg síggi hvat tit havast at, Eg øtist,
tykkar’ hátíðir og lærur hati Eg;
tykkar’ liturgi og hip-hop, rock og drama,
ja, sum Jesabel nú smyrja, klæða seg!
Eins og Ábihu og Nádab við tit hava
borið inn í Hús Mítt fremmandan eld;
boða “bókstav” uttan kraft og uttan anda,
orð ápostlanna til holdið verða telgd!
3. Tit, sum alsamt alt tvætl bara syngja,
hava upphugsað tóman streingjaleik,
nær er rópið frá Moreset væl tagnað,
røddin: “So sigur Harrin!” vorðin veik?
Farið yvir til Kalne og síggið,
farið hagan til Stóra Hamat,
til Filistaland oman tit farið,
munnu Orð Guðs tit finna í Gat?
4. Mangan kæran og vælmeintan bróður
sá eg kólna heilt og liggja eftir á,
tí hann settist við tómleikans eikir
lítisvirdi heilt Guðs fullkomna ráð.
Ja, við Bábylons áir mong sita
minnast Zion, hin signaða stað;
lovsongsharpan í trænum nú hongur,
trúarkraftin er horvin í dag!
5. Hoyr, tú sál, sum ert steðgað á vegnum
troytt av gøtum, sum ei førdu nakran veg;
kom og spyr eftir gøtuni gomlu,
gakk tú hana, Harrin salva tá vil teg!
Tá skal fagnaðaroljan aftur flóta,
vandni fyri Orði Guðs vil fylla teg,
stavur Árons tá í tíni hond skal blóma,
ja, ein rættlætis eik Guð nevnir teg!


text:
Orð: Hans Andrias Djurhuus
Lag 1: Hans Jacob Højgaard
Lag 2: Friedrich F. Flemming
1. Ljós yvir landið og í barmi manna
lívsfríska megi, so einhvør kann sanna,
at tað, sum elist upp á Føroya steini,
treyst fær í beinið.
2. Saman at halda varð ei okkum givið,
tí er so lítið burturúr her blivið;
tí enn vit tala, men ov lítið gera.
Samhald má vera!
3. Stóðu vit saman, Føroya synir, sterkir,
kundu vit útint mangt eitt roysnisverkið,
kundu vit frama ført til Føroya landið.
Saman tí standi!
4. Ljós yvir landið samanhald kann gera,
tað gevur megi byrðarnar at bera;
birtið tí brandin fjálga upp at loga.
Væl man hann duga!


text:
Fólkatingið
Fólkatingið er tað lóggevandi tingið í Danmark. Frá 1849 til 1953 var fólkatingið eitt av tveimum kømrum í ríkisdegnum; hitt kamarið var landstingið. Síðan 1953 hevur fólkatingið havt eina eittkamarsskipan. Fólkatingið heldur til á Christiansborg í Keypmannahavn og hevur 179 fólkatingslimir, harav tveir limir eru úr Føroyum og tveir eru úr Grønlandi. Fólkatingslimirnir verða valdir í 19 valdømum í Danmark. Føroyar og Grønland velja sínar limir við egnum valum. Fólkatingslimirnir eru valdir fyri eitt fýraára tíðarskeið. Arbeiðið í fólkatinginum verður leitt av einum presidium, sum umframt fólkatingsformannin, ið verður valdur av fólkatinginum fyrst í skeiðnum, hevur upp til fýra varaformenn. Eftir eitt fólkatingsval skal ein ella fleiri flokkar skipa samgongu, og síðan verða nevndir valdar. Allir fólkatingslimir kunnu koma við lógaruppskotum, sum síðan verða viðgjørd lutvíst í fólkatingssalinum við fyrstu, aðru og triðju viðgerð, og lutvíst í nevndunum.


text:
Orð og lag: F. W. Suffield
Týtt (1986 á tjaldferð í Søltuvík): Kajfinn Hammer
1. Hevur stavnhald tú sett tær í Himli
og frá heiminum vent alt títt sinn?
Kanst tú siga: Eg prísi Tær, Jesus,
tí Tín friður í hjartað kom inn?
Sært tú tey, sum her tóku við trúnni
geva upp, og tú mótfallin er;
á, lít ikki at teim,
men tí Himmalska heim’,
– Guð enn á Trónuni er!
Niðurlag: Guð enn á Trónuni er,
ei gloymir Hann børn Síni her,
hóast roynslunnarstundir,
á, tonk, hvat eitt undur,
at aldri áleina tú er!
Guð enn á Trónuni er,
ei gloymir Hann børn Síni her,
hoyr Hans lyfti til tín:
Tú í ævir ert Mín!
– Guð enn á Trónuni er!
2. Kæra sál, ert tú troytt og uppgivin?
Tykist lívið so trupult hjá tær?
Tykist vegurin roynslunnarsamur,
og av vinum her svikin tú var?
Á, far fram fyri Guð tá í loyndum,
Honum sig alt, sum tyngir teg her;
tá tú biður til Hann,
víst Hann svara tær man!
– Guð enn á Trónuni er!
3. Um tú býrt her í kroysu og smáttu
lítið virdur av menniskjum her,
tó ein bústað til tín, skalt tú vita,
í Guðs Staði til reiðar Hann ger!
Tað, Hann har hevur goymt Síni Brúður,
tað man bera av øllum í verð;
allan prís har Hann fær,
Hann, sum synd vára bar.
– Guð enn á Trónuni er!
4. Hann í himmalsins skýggjum skal koma,
tað er lyftið, Hann gav, tá Hann fór;
sum teir sóu Hann fara til Himmals
skal Hann koma, – hvør stund dýr og stór!
Nú Hann drálar, kann vera tú hugsar:
Hevur meg, Sína Brúður, Hann gloymt?
Nei, Hans Orð stendur fast:
Skjótt í skýnum Hann sæst,
– Guð enn á Trónuni er!


text:
Leys størv
Søgan
Samstundis sum teldan gjørdist hvørsmansogn, vaks tørvurin á teldutøkum hjálpartólum. Fyrst í 1990-árunum kom tann føroyski rættstavarin út á fyrsta sinni. Tað var tann táverandi Teldudeildin á Fróðskaparsetri Føroya, sum stóð fyri arbeiðinum. Upprunaliga varð hann gjørdur til tað tá nógv nýtta tekstviðgerðarforritið WordPerfect. Seinni varð orðalistin víðkaður, og hann varð atlagaður til at kunna nýtast til Word.
Tað var eitt stórt forarbeiði, ið skuldi gerast, áðrenn rættstavarin kundi gerast veruleiki. Fyrst var at fáa fatur í føroyskum teksti, og tað gekst rímiliga væl. Neyðugt var at hava ymisk tekstasløg umboðað í tekstasavninum, t.d. tíðindatekstir, bókmentatekstir og yrkistekstir. Prentsmiðjur, fjølmiðlar og forløg vóru beinasom og lótu verkætlanini teldutøkar tekstir. Men tað var drúgført arbeiði, tí at fyrst skuldu loyvi fáast frá hvørjum einstøkum høvundi, og teir vóru nógvir. Eisini her var stór vælvild. Tá ið so loyvini vórðu fingin og tekstirnir fingnir til vega, máttu teir rættlesast. Og tað var eisini stórarbeiði. Har máttu nógvir og dugnaligir rættlesarar fara ígjøgnum alla hesa stóru tekstmongdina, og tað var ikki løtuverk. Tí skal rættstavarin gera gagn, má hann vera væl og vandaliga rættlisin, og til tað arbeiðið fingu vit teir bestu rættlesararnar í landinum.. Hetta arbeiðið fór fram umleið 1990, og í ’91 og ’92 komu so teir fyrstu føroysku rættstavararnir á marknaðin.
Nýggj verkætlan í 2010
Tann tøkniliga menningin gongur skjótt, og sum frá leið gjørdist greitt, at hesin rættstavarin ikki kundi nýtast til tey nýggju forritini. Tí var stórur tørvur á einum føroyskum rættskrivingaramboði til tær nýggju telduskipanirnar. Tørvurin var stórur allastaðni í samfelagnum, hjá skúlaungdómi, lesandi, á almennum og privatum skrivstovum o.s.fr. Tað endaði so við, at ein bólkur av mál- og teldufrøðingum við tilknýti til Fróðskaparsetur Føroya fór undir eina verkætlan við tí endamáli at menna ein ókeypis almennan rættstavara til føroyskt. Tað var í 2010.
Fyrsta stigið í verkætlanini var at gera tann verandi rættstavaran til Office 2000-2007 ókeypis. Síðani eru útgávur gjørdar til onnur forrit, og nú finst hann til forritini LibreOffice/OpenOffice, Firefox-kagan og Thunderbird-teldupostforritið. Harumframt er ein útgáva til Mac-teldur, sum ger tað møguligt at brúka rættstavaran í nógvum av teimum forritum, sum fylgja við Mac.
Vinningurin av hesi verkætlan er, at skúlaverk og almenningur ikki longur hvør í sínum lagi skulu brúka pengar til at útvega sær hesi rættskrivingaramboð, men fáa tey ókeypis til allar teldur. Málsliga er eisini nógv vunnið. Føroyskt fær sjónliga og natúrliga støðu, sum eitt móðurmál eigur at hava. Granskingarliga og málrøktarliga fáa vit eitt hent amboð, og peningaliga er nógv at spara.
Gev gætur!
Verandi útgáva av Stavaranum virkar IKKI til Microsoft Office 2010 64 bit og til Microsoft Office 2013 yvirhøvur. Hetta stendst av nøkrum broytingum, sum Microsoft seinnu árini hava gjørt í málhandferini í MS Office. Hesar broytingar eru teir ikki stórvegis sinnaðir at geva okkum innlit í. Hetta er óheppið, tí slíkt innlit er altavgerandi neyðugt fyri at tillaga Stavaran til nýggjastu útgavur av MS Office.
Útlitini fyri eini loysn eru óviss. Í løtuni er støðan tann, at Setrið er farið í samráðingar við útlendskar 3. parts veitarar, men greitt er longu nú, at møguligar loysnir haðani væntandi ikki eru eins dygdargóðar og brúkaravinarligar sum tann, vit kenna í verandi Stavara.
Meir kunning kemur, tá id meir er at frætta.


text:
Føroyskur dansur
Føroyskur dansur stavar úr miðøld. Hetta er dansur uttan ljóðføri, ístaðin verður kvøðið. Føroyskur dansur hevur verið vanligur í stórum partri av Evropa, men nú er tað bara í Føroyum, at hann er livandi
Stuttleikin við tí føroyska dansinum liggur fyri mestan partin í, at hann verður troddur til sang, kvæði, kempivísur og fólkavísur, sum verða sungnar fyri av einum ella fleiri skiparum, meðan øll taka undir í viðganginum við endan av hvørjum ørindi. Øll tey dansandi fylgja hugtikin við í søgugongdini í kvæðinum, og tá okkurt serliga yndisligt ella hugtakandi kemur fyri, sæst tað á andlitsbrøgdum og atferð teirra dansandi – tá ruðileikin í bardaganum kemur fyri, taka tey hendurnar fastliga saman, og tá sigur er vunnin, loypa tey av gleði.
Sjálvur dansurin gongur fyri seg soleiðis, at fólk taka saman hendur og gera ein ring, og um fleiri koma upp í ringin, verður hann brotin og eitt innvik ringist inni í sjálvum ringinum. Er fólkatalið til tess og stovan nóg stór, ringist so aftur eitt innvik innan í tí fyrra, og so framvegis – men altíð í einum samanhangandi dansiringi, so at tann dansandi má fylgja hesum innvikunum i ringinum, og viðhvørt er í tí uttara ringinum, og løtu seinni í tí innara. Tey dansandi koma sostatt framvið hvørjum øðrum andlit til andlit og møtast tvær reisur í hvørjum umfarið.
Innihaldsyvirlit
Stígingarstev (Vanligur dansur)[rætta | rætta wikitekst]
Kvæðaløgini eru í sættaparts takt, sum verður hildin av jøvnum og einstáttaðum fótatrampi. Vanligasti dansihátturin er tað sokallaða “stígingarstevið”.
Tey dansandi flyta seg støðugt til vinstru, so at hvør takt í tónleikinum verður fylgd av seks trinum.:
- vinstri fótur tekur eitt trin frameftir (til síðuna)
- høgri fótur verður fluttur móti tí vinstra,
- vinstri fótur flytur seg aftur fram,
- høgri fótur flytur seg tætt at vinstra,
- høgri fótur traðkar til síðuna ella eitt fet aftur,
- vinstri fótur flytur seg aftur móti høgra,
og soleiðis verður hildið fram óavbrotið, við sama stevið í takt við tónleikin. Er tað ein álvarsom vísa ið verður sungin seigliga, fylgir dansurin spakuligari og sinniligari.
Trokingarstev[rætta | rætta wikitekst]
Eitt frábrigdi av dansinum er “trokingarstev” (av at troka), har fólk sum vanligt halda saman hendur í einum óbrotnum ringi, men standa still ella fara eitt sindur aftureftir við tí vanliga stevinum meðan ørindið verður sungið, og so flyta seg frameftir við sama stevi, tá niðurlagið kemur fyri. Til henda dans verða serliga skjótar og lívligar vísur nýttar. Hetta stev er burturfallið norðanfjørðs, men í Suðuroy, serliga í teimum syðru bygdunum, havi eg ofta luttikið í hesum dansi. Í heila tikið leggja fólk har ein heilt annan dent á dansin enn norðanfjørðs, har tað oftast er tað einstáttaða stevið, ið dentur verður lagdur á.
Bandadansur[rætta | rætta wikitekst]
Eitt triðja slag av dansi, har skjótar og livligar vísur verða nýttar, er bandadansurin. Har standa fólk í tveimum røðum, 1 – 2 alin frá hvørjum øðrum, menn á aðrari síðuni, og kvinnur hinumegin við einum bandi ímillum sín. Meðan vísan verður sungin, stendur man í stað og trínur tað vanliga stevið, men tá niðurlagið byrjar, verða hendurnar, ið halda bondunun, lyftar upp í loft, og úr tí endanum av røðini, sum andlitini venda ímóti, boyggja fólk seg parvís undir tey lyftu bondini, til tey eru komin út aftur úr røðini, snara sær á og hevja aftur bondini yvir teimum, tey tá møta. Steðgað verður á tí plássinum har hvørt parið byrjaði, og so byrjar alt umaftur og heldur fram til vísan er endað. Hetta er ein sera lívligur, men eisini troyttandi dansur.
Dansispøl[rætta | rætta wikitekst]
Fyri uttan sjálvan dansin eru eisini fleiri ymiskir jólaleikir, og nakrir av hesum leikum verða leiktir til sangir, ið hoyra til. Summir leikir eru serføroyskir (sum t.d. Frísavísa), aðrir eru komnir aðrastaðnis frá, t. d. at ríða ediling, sum eisini er íslendsk vikivaka: “her riðr Hoffin...”, og somuleiðis finnast í Jútlandi (samanber Lyngbye fær, kvæder, s. 37 – 38 og 589). Svabo hevur í 5. bindi av sínum ferðafrásagnum á tí Kgl. Bókasavninum sagt frá einari rúgvu at tílíkum leikum, sum verða nýttir til samkomur í húsunum ella úti undir opnum himli.
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- Tjatsi.fo (týðing eftir Anker Eli Petersen)


text:
Øskudagur
Øskudagur er mikudagurin eftir føstuinngang, t.e. 46 dagar undan páskum. Øskudagur eins og aðrir dagar knýttir at páskunum er ikki fastan dag í mánaðinum, men flytir við páskunum. Oftast er øskudagur í seinnu helvt av februar; hann kann vera millum uml. 6. februar og 7. mars. Við øskudegi byrjar álvarsemið í føstuni eftir skemtið í sambandi við føstuinngangin, eisini kallað fastalávint. Eftir gomlum siði verður dansað á fastalavint, føstuinngangi, men frá øskudegi til páska verður ikki dansað.


text:
Borgarstjórin í Havn er nú komin á vřllin í spurningunum um kommunusamanlegging. Hann fer at atkvřđa nei hósdagin.
Heđin Mortensen grundar sína střđutakan í allari tí óvissu, sum valdar kring fólkaatkvřđuna hósdagin. Kommunurnar vita ikki, hvřrjum treytum tćr kunna koma at virka undir í framtíđini.
Signalini úr Tinganesi er alt annađ enn greiđ. Merkir hetta kanska, at alt skal javnast út frá Havnini, spyr Heđin Mortensen.
Eg kenni meg ógvuliga ótryggan og sum střđan er nú sigi eg nei, segđi Heđin Mortensen viđ Dag og Viku mánakvřldiđ.
Frammaundan hava Jógvan Arge úr Tjóđveldi opg Jan Christiansen úr Fólkaflokkinum alment mćlt til at siga á fólkaatkvřđuni hósdagin.
Eitt er řll tann óvissan, sum valdar um fíggjarliogu umstřđurnar hjá kommununum í framtíđini og vćntandi tilsagnir um, hvussu tey fíggjarligu viđurskiftini verđa skipađ í sambandi viđ útlegging av eldrařki og skúla.
Annađ er tađ, sum borgarnir í Havn skula atkvřđa um: at leggja saman viđ Kvívík og Vestmanna. Báđir hava mćlt frá slíkari samanlegging, tí hetta fer at skeikla tann samlađa framtíđar bygnađin hjá kommununum meir enn gott er. Havnin verđur snřgt ov stór í mun til hinar eindirnar.
----


text:
KAPITTUL SEKS
Hvar eru tey deyðu?
Hvat hendir okkum, tá vit doyggja?
Hví doyggja vit?
Er tað uggandi at kenna sannleikan um deyðan?
1-3. Hvørjar spurningar seta fólk í sambandi við deyðan, og hvussu svara ymiskir átrúnaðir?
HETTA eru spurningar, sum fólk hava hugsað um í fleiri túsund ár. Tað hevur stóran týdning at kenna svørini, tí uttan mun til hvørji vit eru, og hvar vit búgva, so koma tey okkum við.
2 Í undanfarna kapitli varð greitt frá, hvussu endurloysingarofrið hjá Jesusi Kristi gav møguleika fyri ævigum lívi. Vit lærdu eisini, at Bíblian boðar frá eini tíð, tá ’deyðin ikki skal vera longur’. (Opinberingin 21:4) Men sum nú er, doyggja vit øll. „Víst vita tey, sum liva, at tey mugu doyggja,“ segði hin vísi Sálomo kongur. (Prædikarin 9:5) Vit royna at liva sum longst, men hugsa eisini um, hvat ið verður av okkum, tá vit doyggja.
3 Vit syrgja, tá vit missa ein av okkara kæru. Kanska spyrja vit: ’Hvat er hent teimum? Pínast tey? Vakja tey yvir okkum? Kunnu vit hjálpa teimum? Koma vit nakrantíð at síggja tey aftur?’ Tað er ógvuliga ymist, sum heimsins átrúnaðir svara hesum spurningunum. Summir læra, at tey, sum hava verið góð, koma í himmalin, meðan tey, sum hava verið ónd, koma í ein pínustað við eldi. Aðrir átrúnaðir læra, at fólk, tá tey doyggja, fara yvirum í andaheimin at vera saman við forfedrum sínum. Uppaftur onnur læra, at tey deyðu koma niður í ein undirheim at verða dømd, áðrenn tey verða reinkarnerað, ella endurfødd í einum øðrum kroppi.
4. Hvørja grundleggjandi læru viðvíkjandi deyðanum eru nógvir átrúnaðir á einum máli um?
4 Trúarlærur sum hesar hava allar støði í somu grundleggjandi læru — nevniliga at okkurt í okkum livir víðari, tá kroppurin doyr. Sambært næstan øllum átrúnaðum, gomlum sum nýggjum, liva vit onkursvegna víðari í allar ævir og eru bæði før fyri at síggja, hoyra og hugsa. Men hvussu kann tað bera til? Bæði okkara sansir og okkara hugsanir eru tætt knýtt at virkseminum í heilanum. Og tá vit doyggja, heldur heilin uppat at virka. Okkara minni, kenslur og sansir kunnu ikki á onkran gátuføran hátt halda fram at virka uttan heilan.
HVAT HENDIR Í VERULEIKANUM, TÁ VIT DOYGGJA?
5, 6. Hvat lærir Bíblian okkum um støðuna, tey deyðu eru í?
5 Fyri Jehova, sum skapti mannaheilan, er tað, sum hendir, tá vit doyggja, einki loyndarmál. Hann kennir sannleikan, og í sínum orði greiðir hann frá, hvørjari støðu tey deyðu eru í. Bíblian lærir klárt og greitt: Tá eitt menniskja doyr, heldur tað uppat at vera til. Deyði er tað øvuta av lívi. Tey deyðu hvørki síggja, hoyra ella hugsa. Einki í okkum livir víðari, tá kroppurin doyr. Vit eiga onga ódeyðiliga sál, ongan ódeyðiligan anda. *
6 Tá Sálomo í síni tíð segði, at tey livandi vita, at tey skulu doyggja, helt hann fram: „Men hini deyðu vita einki.“ Síðani greiðir hann gjøllari frá hesum grundsannleikanum og sigur, at tey deyðu hvørki eru før fyri at kenna kærleika ella hatur, og at „hvørki virki, klókskapur, kunnskapur ella vísdómur er“ í grøvini. (Prædikarin 9:5, 6, 10) Sálmur 146:4 sigur samsvarandi, at tá ein maður doyr, „er úti við hugsanum hansara“. Vit eru deyðilig og liva ikki víðari, tá kroppur okkara doyr. Lívið hjá okkum er sum login á einum kertiljósi. Tá ljósið verður sløkt, fer login ongastaðni. Hann er ikki longur til.
HVAT SEGÐI JESUS UM DEYÐAN?
7. Hvussu greiddi Jesus frá, hvat deyðin er?
7 Jesus Kristus segði nakað um støðuna, sum tey deyðu eru í. Tá Lazarus, hansara góði vinur, var deyður, segði hann við lærisveinar sínar: „Lazarus, vinur okkara, er sovnaður.“ Lærisveinarnir hildu, at Jesus meinti, at Lazarus svav og tí skjótt fór at verða frískur aftur. Men so var ikki. Jesus greiddi frá: „Lazarus er deyður.“ (Jóhannes 11:11-14) Legg til merkis, at Jesus samanbar deyðan við svøvn. Lazarus var hvørki í himli ella í einum brennandi helviti. Hann møtti hvørki einglum ella forfedrum. Og hann varð ikki endurføddur sum eitt annað menniskja. Hann hvíldi í deyðanum, sum í djúpum svøvni uttan dreymar. Eisini aðrastaðni í Bíbliuni verður deyðin samanborin við svøvn. Til dømis sigur Bíblian, at Stefanus, tá hann varð steinaður til deyðis, „sovnaði“. (Ápostlasøgan 7:60) Og um nakrar, sum doyðu á hansara døgum, skrivaði Paulus ápostul, at teir vóru „sovnaðir“. — 1 Korintbræv 15:6.
8. Hvussu vita vit, at Gud ikki ætlaði, at menniskju skuldu doyggja?
8 Hevði Gud at byrja við ætlað, at menniskjuni skuldu doyggja? Als ikki! Tá Jehova skapti menniskjuni, var ætlanin, at tey skuldu liva allar ævir á jørðini. Sum vit fyrr hava lært í hesi bókini, setti Gud tey bæði fyrstu menniskjuni í eitt vakurt paradís. Hann skapti tey við fullkomnari heilsu og vildi teimum bara alt gott. Munnu góð foreldur ynskja børnum sínum ta pínu og neyð, sum fylgir við elli og deyða? Sjálvandi ikki! Jehova elskaði síni børn og vildi, at tey í allar ævir skuldu vera lukkulig her á foldum. Um menniskjuni sigur Bíblian. „Ævina hevur Hann lagt í hjarta teirra.“ (Prædikarin 3:11) Gud skapti okkum við ynskinum um at liva í allar ævir. Og hann hevur lagað tað soleiðis, at okkara ynski kann verða eftirlíkað.
HVÍ DOYGGJA VIT?
9. Hvørja avmarking ásetti Jehova fyri Ádam, og hví var tað ikki torført at virða hana?
9 Men hví doyggja vit so? Fyri at fáa svarað tí spurninginum, mugu vit venda aftur til tað, sum hendi, tá bara ein maður og ein kvinna vóru á jørðini. Bíblian greiðir frá: „Gud [Jehova] læt upp av jørðini vaksa alskyns trø, sum vóru eygunum ein lystur og góð at eta av.“ (1 Mósebók 2:9) Men ein avmarking varð ásett. Jehova segði við Ádam: „Tú hevur loyvi at eta av øllum trøum í urtagarðinum uttan av trænum til kunnskap um gott og ilt; av tí mást tú ikki eta; tann dag ið tú etur av tí, skalt tú vissuliga doyggja.“ (1 Mósebók 2:16, 17) At gera eftir boðnum var ikki torført. Nógv onnur trø vóru at eta av hjá Ádami og Evu. Men boðið gav teimum høvi at sýna Honum takksemi, sum hevði givið teimum alt, eisini eitt fullkomið lív. Við at akta vístu tey eisini, at tey virdu myndugleikan, sum Faðir teirra í himli hevði, og at tey fegin tóku við hansara hollu leiðbeining.
10, 11. (a) Hvussu bar tað til, at tey bæði fyrstu menniskjuni valdu at vera Gudi ólýðin? (b) Hví var misbrotið hjá Ádami og Evu so álvarsamt?
10 Tíverri valdu tey bæði fyrstu menniskjuni at ganga ímóti Guds boðum, tá tey vórðu freistað. Við einum ormi spurdi Satan Evu: „Hevur Gud nú sagt: ’Tit mugu ongum træi í urtagarðinum eta av’?“ Eva svaraði: „Vit kunnu eta av fruktini á trøunum í urtagarðinum; bert um fruktina á trænum, ið stendur mitt í urtagarðinum, um hana segði Gud: ’Tit mugu ikki eta av henni, ei heldur nema við hana, tí so doyggja tit.’“ — 1 Mósebók 3:1-3.
11 „Einki skulu tit doyggja,“ segði Satan. „Men Gud veit, at táið tit eta av henni, so verða eygu tykkara latin upp, so at tit verða sum Gud og kenna gott og ilt.“ (1 Mósebók 3:4, 5) Satan vildi hava Evu at trúgva, at hon hevði havt gagn av at eta fruktina á kunnskapartrænum. Hann helt uppá, at hon sjálv var før fyri at gera av, hvat ið var gott, og hvat ið var ilt. Hon hevði rætt at gera, sum henni lysti. Satan legði eisini Jehova undir at hava logið um avleiðingarnar av at eta fruktina. Eva trúði Satan. Hon tók av fruktini og fór at eta. Seinni gav hon manni sínum burturav, og hann át eisini. Hetta gjørdu tey ikki, tí tey ikki vistu betur. Tey vistu, at tey gjørdu júst tað, sum Gud hevði sagt, at tey ikki skuldu gera. Tá tey ótu av fruktini, brutu tey vitandi og við vilja eini einføld og rímilig boð. Tey hildu hánt um Faðir sín í himli og hansara myndugleika. At hava so lítla virðing fyri sínum góða Skapara var ófyrigevandi.
12. Hvat kann hjálpa okkum at skilja, hvussu tað kendist hjá Jehova, at Ádam og Eva vendu honum bakið?
12 Hvussu hevði tú havt tað, um ein sonur ella dóttir, sum tú hevði uppalt og verið góður við, var tær ólýðin á ein hátt, sum vísti, at hann ella hon hvørki elskaði teg ella hevði virðing fyri tær? Tað hevði uttan iva volt tær stóra sorg. Hugsa tær so, hvussu tað kendist hjá Jehova, at bæði Ádam og Eva vendu sær ímóti honum.
13. Eftir tí, sum Jehova segði, hvat skuldi so henda Ádami, tá hann doyði, og hvat merkir tað?
13 Av tí at Ádam og Eva vóru ólýðin, hevði Jehova ikki longur nakra haldgóða grund til at lata tey liva í allar ævir. Tey doyðu, júst sum hann hevði sagt, at tey skuldu. Tað merkti ikki, at tey vórðu flutt yvirum í ein andaheim. Nei, Ádam og Eva vóru rætt og slætt ikki longur til. Tað skilst av tí, sum Jehova segði við Ádam eftir at hava kravt hann til svars fyri hansara ólýdni. Gud segði: „Tú fert aftur í jørðina; tí úr henni ert tú tikin. Mold ert tú, og mold skalt tú aftur verða!“ (1 Mósebók 3:19) Gud gjørdi Ádam úr „moldini í jørðini“. (1 Mósebók 2:7) Áðrenn tað hendi, var Ádam ikki til. Tá Jehova segði, at hann skuldi venda aftur til moldina, merkti tað tí, at hann skuldi venda aftur til somu støðu, sum áðrenn hann varð til. Hann skuldi vera lívleysur sum tann moldin, hann varð gjørdur úr.
14. Hví doyggja vit?
14 Ádam og Eva kundu havt verið á lívi dagin í dag. Men tey doyðu, tí tey valdu at vera Gudi ólýðin; tey valdu at synda. Orsøkin til, at vit menniskju doyggja, er, at Ádam gav syndigu støðu sína og sostatt eisini deyðan víðari til sínar eftirkomarar. (Rómbrævið 5:12) Syndin kann samanberast við eina deyðiliga og arviliga sjúku, sum eingin sleppur undan. Og avleiðingin av syndini, deyðin, er ein banning, ein fíggindi, ikki nakar vinur. (1 Korintbræv 15:26) Vit kunnu vera sera takksom fyri, at Jehova útvegaði eitt loysigjald, sum kundi bjarga okkum undan hesum ræðuliga fígginda.
GAGNLIGT AT KENNA SANNLEIKAN UM DEYÐAN
15. Hví er tað uggandi at kenna sannleikan um deyðan?
15 Tað, sum Bíblian lærir um støðuna, tey deyðu eru í, kann bæði ugga og sissa okkum. Sum vit longu hava sæð, kenna tey deyðu hvørki pínu ella sorg. Tey kunnu ikki gera okkum fortreð, og tí nýtist okkum ikki at ræðast tey. Teimum tørvar ikki okkara hjálp, og tey kunnu heldur ikki hjálpa okkum. Vit kunnu ikki tosa við tey, og tey kunnu heldur ikki tosa við okkum. Nógvir trúarleiðarar lúgva og siga seg kunna hjálpa teimum deyðu, og fólk, sum trúgva tí, geva teimum pengar afturfyri. At kenna sannleikan um deyðan kann verja okkum, so vit ikki verða lumpað av teimum, ið koma fram við slíkum lygnum.
16. Hvør hevur ávirkað læruna hjá nógvum átrúnaðum, og hvussu?
16 Læran í teimum flestu trúarsamfeløgunum samsvarar ikki við tað, sum Bíblian lærir okkum um tey deyðu. Hví ikki? Tí Satan hevur havt ávirkan á teirra trúarlæru. Við følskum átrúnaði fær hann fólk at trúgva, at tey, tá kroppurin er deyður, liva víðari í einum andaheimi. Hesa lygnina setir Satan saman við øðrum lygnum fyri at snúgva fólki burtur frá Jehova Gudi. Hvussu tá?
17. Hví vanærir læran um æviga pínu Jehova?
17 Sum áður nevnt læra nøkur trúarsamfeløg, at ónd menniskju eftir deyðan koma einastaðni, har tey skulu pínast í eldi í allar ævir. Henda læran vanærir Gud. Jehova er kærleikans Gud og hevði aldri pínt menniskju á henda hátt. (1 Jóhannes 4:8) Hvat hevði tú hildið um ein mann, sum revsaði eitt óhoyriligt barn við at halda hondina á tí inn í eldin? Hevði tú havt virðing fyri honum? Hevði tú yvirhøvur skoytt um at kenna hann? Avgjørt ikki! Tú hevði hildið hann vera ræðuligan. Og kortini vil Satan hava okkum at trúgva, at Jehova pínir menniskju í eldi í allar ævir — í milliardir og aftur milliardir av árum.
18. Á hvørja átrúnaðarliga lygn byggir tilbiðingin av teimum deyðu?
18 Satan brúkar eisini ávísar átrúnaðir til at spreiða læruna um, at menniskju eftir deyðan verða andar, sum tey livandi skulu akta og æra. Sambært hesi læruni kunnu andarnir hjá deyðum fólki blíva máttmiklir vinir ella ræðuligir fíggindar. Nógv menniskju trúgva hesi lygnini. Tey óttast tey deyðu og tilbiðja og æra tey. Beint tvørturímóti lærir Bíblian okkum, at tey deyðu sova, og at vit bara skulu tilbiðja hin sanna Gud, okkara Skapara og Uppihaldara. — Opinberingin 4:11.
19. Hvørja aðra bíbilska læru skilja vit betur, tá vit kenna sannleikan um deyðan?
19 At kenna sannleikan um tey deyðu verjir okkum, so vit ikki verða villleidd av átrúnaðarligum lygnum. Tað hjálpir okkum eisini at skilja aðrar bíbilskar trúarlærur. Tá vit til dømis skilja, at fólk ikki koma í ein andaheim eftir deyðan, fær lyftið um ævigt lív í einum paradísi á jørðini veruligan týdning fyri okkum.
20. Hvør spurningur verður viðgjørdur í næsta kapitli?
20 Fyri langari tíð síðani setti hin rættvísi Job henda spurningin: „Tá maður doyr, livnar hann tá upp aftur!“ (Job 14:14) Kann eitt lívleyst menniskja, sum svevur í deyðanum, vekjast aftur til lívs? Sum næsta kapitlið vísir, er tað, sum Bíblian lærir á tí økinum, til stóran ugga.
^ par. 5 Fleiri upplýsingar um hugtøkini „sál“ og „andi“ standa í uppískoytinum „Hvat orðini ’sál’ og ’andi’ veruliga merkja“.


text:
BankNordik hevur í samsvari við reglurnar hjá Fíggjareftirlitinum um váðamerking av íløgum skilt íløgurnar í grønar, gular og reyðar bólkar. Liturin vísir, hvussu stórur váðin verður mettur at vera.
Hvat kanst tú nýta váðamerking til?
Við váðamerking fært tú greið boð um váðan við at gera íløgur. Litirnir endurspegla váðan fyri tapi við íløguni, umframt hvussu lætt ella torført tað er at gjøgnumskoða íløguna og tær møguligu fylgjurnar. Tí ger ein váðamerking tað lættari at meta um váðan fyri tapi.
Vit gera tó vart við, at váðamerking ikki endurspeglar sannlíkindini fyri tapi, eins og váðamerking ikki kann koma í staðin fyri ráðgeving. Vit viðmæla tí ikki, at tú gert íløgur einans við støði í eini váðamerking.
Meir at vita um váðamerking
Fá nærri frágreiðing um váðamerking í skjalinum í høgra bredda.


text:
PlayStation
PlayStation er spælimaskinur frá Sony. Fyrsta PlayStation hjá Sony kom út í 1994, og síðani tá hevur hon fingið fastatøkur á vaksnum eins væl og børnum og ungum . Í 2000 kom PlayStation 2, og hon er tann best umtókta higartil við 155 milliónum seldum eintøkum 28. desember 2012 [1]. Í 2006 kom PlayStation 3, sum í november 2013 hevði selt meir enn 80 milliónir eintøk, og seint í fjør kom so PlayStation 4. Sony hevur selt væl fleiri PlayStation 4 enn roknað varð við í fíggjarætlanini hjá fyritøkuni. Í november 2013 kom PlayStation 4 hjá Sony á marknaðin í USA og Vesturevropa, og í í mars 2014 boðar Sony Corp frá, at higartil eru meir enn seks milliónir PlayStation 4 seldar kring heimin. Tað er væl meira, enn fyritøkan hevði roknað við. Í fíggjarætlanini hjá Sony Corp varð vónað, at við endan av mars vóru fimm milliónir PlayStation 4 seldar, men longu nú er sølan farin upp um seks milliónir [2]. Í Japan kom PlayStation 4 í handlarnar 22. februar.


text:
Amfetamin
Amfetamin er eitt evni, ið verður virkar stimbrandi á miðnervalagi. Tað verður m.a. brúkt sum heilivágur til fólk ið hava ADHD ella narkolepsi. Evnið verður eisini misnýtt og verður tá nevnt speed. Tað er eitt hvítt pulvur, sum ofta er ógvuliga krystalliserað. Pulvurið fæst eisini sum tablettir ella í hylkjum. Amfetamin verður av misnýtarum oftast sniffað, men tað kann eisini koyrast í munnin ella sproytast inn í æðrar. Fólk ið misnýta amfetamin kunnu góðum lag, og varhugan av at kunna klára alt. Samtíðis gerast tey rastleys, sjálvsøkin og prátingarsom. Amfetamin køvir ávaringartekin frá kroppinum um til dømis pínu ella møði. Kroppurin er tískil ikki førur fyri at boða frá, hóast hann er útlúgvaður, og misnýtarar kunnu tí smella um av møði. Ímeðan fólk eru rúsaði og aftaná, sveitta tey nógv og verða tystur. Tey kunnu eisini fáa ilt í kroppin, fáa ov høgt blóðtrýst og sálarliga kunnu tey verða ágangandi ella mótleys. Við javnari nýtslu ella yvirdosis eru tey í vanda fyri at fáa hjartasteðg og doyggja, tí amfetamin fær æðrarnar at taka seg saman og hjartað slær seinri.


text:
29. november
29. november er dagur 333 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 334 um skotár er). 32 eru dagar eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2013: Føroyska talvlandsliðið vinnur tveir dystir í smálandakapping á Malta, teir vinna báðir dystirnir 4-0 móti Guernsey og Malta. Føroysku telvarnir: Helgi Dam Ziska, John Arni Nilssen, Olaf Berg og Rógvi Egilstoft Nielsen.
- 2013: Í minsta lagi átta fólk lótu lív tá ein løgreglutyrla í Glasgow í Skotlandi datt niður á ølstovuna The Clutha, har umleið 120 fólk vóru inni. Takið rapaði omanyvir fleiri av fólkunum, og 32 av teimum fingu skaða, harav fingu 14 sera álvarsaman skaða.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1900 - Jørgen-Frantz Jacobsen, føroyskur rithøvundur (d. 1938)
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1853 - Jens Christian Djurhuus, føroyskt skald (f. 1773).
- 1997 - Malla Samuelsen, føroyskur politikari (f. 1909)


text:
UPPÍSKOYTI
Guds navn — brúk og týdningur
SÁLMUR 83:18 ljóðar í Ny Verden-Oversættelsen: „Så man kan vide at du, hvis navn er Jehova, du alene er den Højeste over hele jorden.“ Fleiri bíbliutýðingar líkjast hesari, teirra millum tann danska løggilda og tann hjá Kalkar (legg til merkis, at í summum týðingum er talan um vers 19). Men nógvar týðingar hava slept navninum Jehova og sett heiti sum „Harrin“ ella „Hin Ævigi“ í staðin fyri. Hvussu verður hetta versið endurgivið í tínari bíbliu? Hvat eigur at standa í versinum? Eitt heiti ella navnið Jehova?
Í versinum er talan um eitt navn. Á hebraiskum, sum er upprunamálið í meginpartinum av Bíbliuni, stendur her eitt heilt serligt persónsnavn. Tað verður skrivað יהוה (JHVH) við hebraiskum bókstøvum. Á føroyskum verður navnið vanliga endurgivið „Jehova“ (ella Jahve). Stendur navnið so bara í hesum eina bíbliuversinum? Nei, í upprunatekstinum til Hebraisku Skriftirnar stendur tað næstan 7000 ferðir!
Hvussu stóran týdning hevur Guds navn? Latið okkum hyggja at fyrimyndarbønini, sum Jesus gav okkum. Hon byrjar soleiðis: „Faðir okkara, Tú, sum ert í Himli! Heilagt verði navn Títt!“ (Matteus 6:9) Seinni segði Jesus í eini bøn til Gud: „Faðir, dýrmet navn Títt!“ Og Guds rødd svaraði úr himli: „Eg bæði havi dýrmett tað og skal aftur dýrmeta tað!“ (Jóhannes 12:28) Tað er eyðsæð, at Guds navn hevur alstóran týdning. Men hví hava nakrir bíbliutýðarar so strikað tað úr sínum bíbliutýðingum og skrivað ymisk heiti í staðin fyri?
Eftir øllum at døma eru høvuðsorsøkirnar tvær. Í fyrsta lagi halda nógv uppá, at navnið ikki eigur at verða brúkt, tí eingin veit, hvussu tað upprunaliga varð framborið. Fornhebraiskt varð skrivað uttan sjálvljóð. Tí veit eingin nú á døgum við vissu, hvussu fólk í bíbilsku tíðini frambóru JHVH. Men skuldi tað hildið okkum frá at brúka Guds navn? Á Bíbliunnar døgum varð navnið Jesus kanska framborið Jesjua ella møguliga Jehosjua — tað veit eingin við vissu. Og kortini brúka fólk í øllum heiminum nú á døgum navnið Jesus í ymiskum sniði og siga tað, sum vanligt er á teirra máli. Tey himprast ikki við at brúka navnið, bara tí tey ikki vita, hvussu tað varð framborið í fyrstu øld. Fert tú uttanlands, verður tú eisini varur við, at navnið hjá tær ljóðar nógv øðrvísi á einum øðrum máli. Óvissa viðvíkjandi framburðinum av Guds navni í fornøldini er tí eingin haldgóð orsøk fyri ikki at brúka tað.
Ein onnur vanlig grundgeving fyri at strika Guds navn úr Bíbliuni, hevur samband við gamla jødiska siðvenju. Nógvir jødar meina, at fólk als ikki mugu siga Guds navn. Henda fatanin kemur eyðsæð av eini skeivari tulking av bíbilska boðnum: „Tú mást ikki misbrúka navn [Jehova] Guds tíns; tí [Jehova] letur ikki tann verða óstraffaðan, sum misbrúkar navn Hansara.“ — 2 Mósebók 20:7.
Lógin setir forboð fyri at misbrúka Guds navn. Men forbjóðar hon, at fólk virðiliga brúka hansara navn? Nei, als ikki. Teir, sum skrivaðu Hebraisku Skriftirnar („Gamla Testamenti“), vóru allir trúfastir menn; teir fylgdu lógini, sum Gud hevði givið fortíðar ísraelsmonnum, og teir brúktu ofta Guds navn. Til dømis brúktu teir tað í nógvum sálmum, sum vórðu sungnir hart av stórum tilbiðjarafjøldum. Jehova Gud gav enntá tænarum sínum boð um at ákalla hansara navn, og teir, ið vóru trúfastir, aktaðu. (Jóel 3:5; Ápostlasøgan 2:21) Av hesi orsøk ivast kristin nú á døgum ikki í at brúka Guds navn virðiliga, eins og Jesus heldur ikki gjørdi. — Jóhannes 17:26.
At bíbliutýðarar skifta Guds navn um við heiti er eitt álvarsamt mistak. Teir fáa Gud at virka fjaran og ópersónligan, meðan Bíblian eggjar okkum til at fáa tætt vinasamband í lag við hann. (Sálmur 25:14) Hugsa til dømis um ein av tínum heilt góðu vinum. Høvdu tit verið vinir, um tú aldri fekst at vita, hvussu hann æt? Nakað líknandi ger seg galdandi, um fólk ikki fáa nakað at vita um Guds navn, Jehova. Hvussu kunnu tey so koma nær til hansara? Tá fólk ikki brúka Guds navn, fáa tey heldur ikki at vita, hvussu undursama merking navnið hevur. Ja, hvat merkir navnið?
Gud greiddi sjálvur Mósesi frá, hvat navnið merkir. Tá Móses spurdi Gud um navn hansara, svaraði hann: „Eg eri Tann, sum Eg eri!“ Ella sambært Ny Verden-Oversættelsen: ’Eg vil vera tað, sum eg vil vera.’ (2 Mósebók 3:14) Týðing Rotherhams endurgevur orðini á henda hátt: „Eg vil verða hvat, ið Mær enn líkar.“ Jehova kann altso verða hvat, ið enn krevst til at fremja hansara ætlanir.
Hugsa tær, at tú kundi verða hvat, tú enn fekst hug at vera! Hvat hevði tú so gjørt fyri vinir tínar? Gjørdist ein teirra illa sjúkur, kundi tú verða ein dugnaligur lækni og viðgera hann. Kom ein annar í fíggjarligt óføri, kundi tú verða ein ríkur góðgerðarmaður og koma honum til hjálpar. Men í veruleikanum er tað jú rættiliga avmarkað, hvat tú kanst verða. Soleiðis er hjá okkum øllum. Tú verður bilsin, tá tú so við og við lærir Bíbliuna betur at kenna og sært, hvussu Jehova kann verða alt, ið krevst til at halda tað, sum hann hevur lovað. Og hann vil fegin við megi síni hjálpa teimum, ið elska hann. (2 Krønikubók 16:9) Tey, sum ikki kenna Jehova navn, missa allar hesar vøkru síðurnar av hansara persónleika.
Navnið Jehova hoyrir eyðsæð heima í Bíbliuni. Tá vit vita, hvønn týdning tað hevur, og brúka tað í okkara tilbiðing, kunnu vit verða tættari knýtt at himmalska Faðir okkara, Jehova. *
^ par. 3 Fleiri upplýsingar um Guds navn, hvønn týdning tað hevur, og hví vit eiga at brúka tað í okkara tilbiðing, eru at finna í heftinum Guds navn sum stendur um ævir, sum Jehova Vitni hava givið út.
Guds navn — brúk og týdningurguds-navn-brúk-og-týdningurGuds navn — brúk og týdningur | Bíblian lærirGuds navn, Jehova, stendur næstan 7.000 ferðir í Hebraisku skriftunum. Jesus brúkti navnið, tá ið hann bað. Lær, hvat navnið merkir.guds, navn, jehova, gud, merkir, guds navnUPPÍSKOYTIGuds navn — brúk og týdningurGuds navn — brúk og týdningurGuds navn er strikað í nógvum bíbliutýðingum. Hví? Hevur tað nakran týdning at brúka Guds navn?Guds navn — brúk og týdningurGuds navn — brúk og týdningur
LÆR MEIRA
Hevur Gud eitt navn?
Gud hevur nógv heiti, eitt nú hin Alvaldi, Skapari og Harri. Men Guds persónliga navn stendur meira enn 7.000 ferðir í Bíbliuni.


text:
Hornabóltur
Hornabóltur, á donskum og fleiri øðrum málum verður Baseball brúkt, er tjóðarítrótt í USA. Fyrsti dysturin ímillum skipað lið var í New Jersey í 1846. Fyrsta landskappingin var í 1876, og nú á døgum er hornabóltur næstbest umtókta ítróttargrein í Amerika, beint aftanfyri amerikanskan fótbólt. Leikararnir hava handska á hondini og rimagrímu fyri andlitinum. Baseball-leikarar brúka bólttræ og harðan bólt. Siður er, at forsetin kastar fyrsta bóltin, tá ið landskappingin MLB (Major League Baseball) í hornabólti byrjar.


text:
Franchise-keta
Franchise-ketan er í serstøðu, er blandingur av sjálvbodnari ketu og veruligari ketu. Sáttmálabundin skipan er ímillum veitara, nevndur franchisor, og takarar, nevndir franchisees. Veitari eigur og letur sølurættindi til takarar, ið keypa hesi rættindi. Veitari, franchisor, ræður yvir vøruúrvali, innrætting og marknaðarføring. Takarar, franchisees, gjalda afturfyri, vanliga í prosentum av søluni, og fáa soleiðis rætt til at brúka merki og vøru veitarans.
Tílíkt samstarv gerst alsamt vanligari á okkara leiðum. HTH, Flügger, Vero Moda og Body Shop eru dømi um tílík samtøk. Amerikonsku virkjateggjurnar McDonald's og Burger King eru væl kendar um allan heim.
Tað skal viðmerkjast, at handilsgrundarlagið er skiftandi, eins og handilskipanir og handilsketur støðugt broytast í tali og vavi og laga seg eftir broyttum marknaðartreytum. Vørustreymurin umrøddur í stuttum kann greiða meira frá vøruskiftinum í vinnuni.


text:
Hjálp:Innihald
Wikipedia er ókeypis alfrøði, sum verður skrivað av nógvum fólki saman um heimin allan. Greinarnar niðanfyri innihalda leiðbeining og upplýsingar um lesing, skriving og luttøku í Wikipediasamfelagnum.
Vilt tú hava hjálp, sum eisini kann brúkast til systurverkætlanir okkara, sí so Wikipedia brúkaravegleiðingina (á enskum). Eftir 2. desember 2013 ber til at nýta VisualEditor at rætta við á tí føroysku Wikipediuni. Sí vegleiðingina til hvussu ein rættar við VisualEditor (á føroyskum).
Innihaldsyvirlit
Hvussu geri eg tað?[rætta | rætta wikitekst]
Sí eisini: Wikipedia-Hvussu, um tú vilt síggja eitt fullfíggjað yvirlit.
Soleiðis brúkar tú Wikipedia[rætta | rætta wikitekst]
- Soleiðis kannar tú Wikipedia
- Soleiðis tekur tú Wikipedia-innihald niður
- Soleiðis leitar tú eftir eini grein
- Soleiðis brúkar tú kjaksíðurnar
- Soleiðis brúkar tú síðuna, Seinastu hendingar
- Soleiðis brúkar tú Related Changes page???
- Soleiðis brúkar tú knøttin, Far til
- Soleiðis ritar tú inn
- Soleiðis gert tú innstillingar (Meta-Wikimedia version)
- Soleiðis fært tú samband við okkum
- Soleiðis granskar tú við Wikipedia
Soleiðis broytir tú Wikipediasíðu[rætta | rætta wikitekst]
- Vegleiðing
- Brúkaravegleiðing til VisualEditor (á føroyskum). VisualEditor er ein nýggjur einfaldari máti at frætta Wikipedia, hann verður tikin í nýtslu á føroysku Wikipediu fyrst í desember 2013.
- Soleiðis ritstjórnar tú eina síðu, umfatar markasmálutir. Tú kanst spæla við broytisíðum í sandkassanum.
- Soleiðis byrjar tú eina nýggja síðu
- Soleiðis brúkar tú flokkar
- Soleiðis brúkar tú myndir (og myndapolitikkin)
- Soleiðis brúkar tú ávísingarsíður
- Soleiðis brúkar tú talvur
- Soleiðis brúkar tú formar (og teir tøku formarnar)
- Soleiðis leggur tú fílur upp til Wikipedia
- Soleiðis leggur tú kókiplátutekst afturat
- Soleiðis gert tú siður til evni við fleiri, ymiskum merkingum
- Soleiðis nýnevnir (flytur) tú eina síðu
- Soleiðis strikar tú síður/myndir/flokkar
- Soleiðis slóðar tú til Wikipedia-greinar á øðrum málum
- Soleiðis slóðar tú til systurverkætlanir
- Soleiðis fert tú aftur til eina eldru útgávu av einari síðu
- Soleiðis broytir tú eina grein, sum er so long, at tú ikki fært ritjórnað
- Soleiðis broytir tú við útvortis telduforriti
- Soleiðis gert tú støddfrøðiligar formlar við TeX
- Soleiðis gert tú tekning til síður
- Soleiðis verjur tú/verjur tú ikki síður (bert administratorar)
Kunning og keldur til íkastarar[rætta | rætta wikitekst]
- Ofta settir spurningar
- Politikkur og stevnumið fyri íkastarar
- Orðalisti yvir vanlig Wikipedia-orð
- Stíl- og hvussugerieg-skrá
- Hvussu skrivi eg eina frálíka grein
- Almennar økisnavnakeldur
- Stílvegleiðing
- At stuðla við greinum uttan fyri títt egna móðurmál
- WikiProjects, skrivi- og stílrættingarlinjur til ávísar yrkisgreinir.
- Evnisskrá, eitt savn av slóðum til síður, sum eru hentar, tá tú skalt gera ting á Wikipedia.
Fá samband[rætta | rætta wikitekst]
- Set teg í samband við okkum
- Meginklagur um ymiskt (t.e. ein trupulleiki, ið tekur seg upp á meira enn einari síðu), sum kundi verið umvælt ella umbøtt, men sum tú vil hava hjálp til. Undirhúsið er eisini gott til nýggjar brúkarar við spurningum um Wikipedia ella um tað at ritstjórna Wikipedia. Undirhúsið er eisini ein kjaksíða, har tú kanst spyrja spurningar, sum tú ikki finnur svarið á her ella í OSS (Ofta Settum Spurningum).
- Afturmeldingar um feilir og fyrispurningar um funksjónir
- Wikipedianarar (Wikipedia-brúkarar)
- Meta Wikipedia, eitt síða, sum virkar við síðuna av meginverkætlanini hjá Wikipedia. Her kanst tú kunngera ritroyndir og kjak um evnir, ið knýta seg til Wikipedia.
- Møguleikasíðan, til tá Wikipedia-meginambætarin er óvirkin.


text:
Skerpikjøt
Skerpikjøt er føroyskur matur. Tað er tjógv ella bógvur av seyði, sum verður hongt í ein hjall at turka í fleiri mánaðir. Kjøtið verður fyrst visnað, síðan ræst, og at enda turt. Smakkurin er tengdur at ymiskum faktorum so sum veðurlagi og hvussu góður hjallurin er. Ein trupulleiki, ið ansast má eftir, meðan kjøt hongur í hjalli og turkar, eru skinflugurnar. Tær mugu ikki sleppa nær kjøtinum at víggja, tí so kemur maðkur í, og kjøtið verður tá ikki etandi. Tað skal helst vera kalt í veðrinum um heystið, tá slaktið er fyri, tí tá eru ongar flugur. Er tað lýtt í veðrinum, eru flugur, og so má ansast væl eftir at halda teimum frá kjøtinum. Í Føroyum er ikki vanligt at eta visnað kjøt, man bíðar antin til kjøtið er blivið ræst ella til tað er turt. Ræst kjøt verður kókað ella stokt. Turt kjøt verður etið, sum tað er, tað verður ikki kókað ella stokt. Tá talan er um fisk, tvøst og um ávís sløg av fugli, so verða hesi havd til matna í øllum trimum støðum: visnað, ræst ella turt.[1] Tað er tað turra seyðakjøtið, sum verður nevnt skerpikjøt. Tað verður eisini nevnt turt kjøt. Skerpikjøt verður etið á ymiskan hátt, tað kann verða etið sum viðskeri upp á rugbreyð, drýl ella franskbreyð, tað kann etast afturvið kókaðum eplum, tað er tó ikki so vanligt. Skerpikjøt er eisini ofta at finna í sjálvtøkuborðum, sum eru vanlig at brúka nú á døgum til vælkomst, móttøkur, konfirmatiónir, barnadópar, brúdleyp, føðingardagar og aðrar merkisdagar.


text:
Vit kunnu levera um allan heimin. Les meira her.
Keypstreytir
Allir prísir er í føroyskum krónum (DKK), íroknað 25% mvg, um ikki annað er tilskilað.
Fyrivarni verður tikið fyri prísbroytingum, prentvillum og útseldum vørum.
Prísirnir eru bert galdandi í Føroyum.
Bílegging
Tygum bíleggja við at skriva allar týðandi upplýsingar í útfyllingarteigarnar.
Teigarnir fyri navn, bústað, bygd/bý, teldupostadressu og telefon skulu útfyllast.
Bíleggingarváttan verður send til teldupostadressuna.
Eftir bíleggingarmóttøku er avgreiðslutíðin í Tórshavn vanliga 1 yrkadagur, kring landið upp til 2 yrkadagar.
Er vøran ikki á goymslu, fáa tygum boð gjøgnum telefon ella teldupost.
Gjaldsháttur
Tygum kunnu gjalda við vanligastu gjaldskortunum. Tygum skriva inn kortnummar, endadag og eftirlitstal, tá bílagt verður. Harvið loyva tygum akkuleya.fo at taka upphæddina av kontu tygara. Upphæddin verður ikki tikin av kontuni, fyrr enn vøran er send .
Gjaldskort
Veitingarhættir
Áðrenn bíleggingin verður send til avgreiðsluna, velja tygum veitingarhátt.
1. Útkoyring í Tórshavn
2. Útkoyring um landið
3. Avheintan.
Váttan fyri móttøku
Tá bílegging er gjørd, fáa tygum sendandi váttan fyri móttøku av bíleggingini.
Returrættur
Keyp kann ikki ganga aftur.
Gjaldstreytir
Gjaldast skal við gjaldskorti


text:
Ð
Ð ella ð er 5. bókstavur í tí føroyska stavraðnum og er eisini ein av bókstavunum í íslendska stavraðnum og hevur fyrr verið brúkt í fornum og miðenskum. Á føroyskum verður hesin bókstavur nevndur edd. Eitt føroyskt orð kann ikki byrja við ð, men ð kann standa mitt í einum orði ella í endanum av einum orði. Bókstavurin ð er stummur á føroyskum, men ikki á íslendskum. V.U. Hammershaimb valdi at taka ð við í mállæru hansara, meðan Dr. Jakobsen ikki tók ð við í hansara uppskoti til stavrað og mállæru. Av tí at ð er stumt á føroyskum eru tað mong ið hava trupult við at stava føroyska málið rætt, tí ein skal kenna reglarnar væl fyri at kunna stavað málið rætt. T.d. skal eitt sagnorð sum stendur í hvørjumfall ongantíð enda við ð, meðan eitt hvørkikynsorð ið er bundið, skal enda við ð, meðan óbundið hvørkikynsorð ikki endar við ð. Orðið var kann stavast við ella uttan ð. Um týdningurin av orðinum er tað sama sum bleiv, so skal varð í hesum føri enda við ð, meðan var sum er tátíðarfomurin av er, ikki endar við ð. Eitt annað orð ið ljóðar eins, men stavast ymiskt,í og ið, har í hevur sama týdning sum i á donskum og in á enskum, meðan ið hevur sama týdning sum som á donskum ella which á enskum.
Tað kemur fyri, at føroyskir skúlanæmingar duga betri at skriva á donskum enn á føroyskum, tá hugsa verður um stavivillur, og skyldast hetta sum oftast bókstavin ð. Føroyingar lesa ofta danskt á gøtudonskum, sum kann gera tað, at tað gerst lættari fyri føroyingar at skriva á donskum enn tað er fyri enn fyri danir at skriva teirra móðurmál, tá hugsa verður um at skriva uttan stavivillur.


text:
- Búmerki ella vørumerki hjá fyritøkum, ella tekstir og myndir, ið vísa til felagsskapir, vørumerki og ítróttarfeløg.
- Slagorð, nøvn ella ímyndir, sum kunnu minna um fyritøkur.
- Myndir, sum eru vardar av upphavsrætti.
- Myndir av persónum krevja loyvi frá persóninum ella næsta avvarðandi. BanklNordik gongur út frá, at slíkt loyvi fyriliggur, men BankNordik kann til eina og hvørja tíð krevja at fáa skrivlig loyvi.
- Figurar úr teknirøðum ella skemtitekningar.
- Telefonnummur, teldupost- og heimasíðuadressur.
- Pengaseðlar
- Útsagnir ella ímyndir, ið eru rasisitiskar.
- Myndir, ið kunnu órógva trygdarmerkið á kortinum
- Átrúnaðarligar útsagnir, felagsskapir ella flokkar.
- Politiskar útsagnir, ímyndir, ið eru rasistiskar.
- Myndir av harðskapi ella vápnum.
- Kynslig evni, bæði av listarligum og pornografiskum slagi.
- Metalliskur bakgrundslitur
- Olympisk búmerki og líknandi
- Myndir, ið kunnu fáa myndakortið at líkjast einum samleikakorti.
BankNordik ger av, um tann innsenda myndin kann góðtakast og kann velja ikki at góðtaka myndir uttan at hava skyldu at grunda fyri avgerðini. Roynir onkur at senda somu avvístu mynd inn fleiri ferðir, kann BankNordik syrgja fyri, at viðkomandi verður útihýstur frá skipanini.


text:
Orð: Frederick E. Weatherly
Lag: Stephen Adams
Týtt: Petur William Háberg
Í nátt í svøvni birtist mær ein dreymasjón so góð:
Eg sá meg í Jerusalem, við Templið har eg stóð!
Eg hoyrdi børn, ið sungu, mær tyktist, sum tað var,
:,:at einglarøddir sungu av Himli aftursvar::,:
Jerusalem, Jerusalem! Lið latið upp við song’.
Hosianna í tí hægsta, hosianna til vár Kong.
Tá broyttist aftur dreymur mín: Í túni hvarv hvørt ljóð,
tá tagnaði Hosianna, tey smáu sungu fró;
í gátuføri sólin hvarv, varð dimmið kalt og rátt,
:,:tá skuggin einum krossi av steig á fjarum heyggi hátt.:,:
Jerusalem, Jerusalem! Syngið frá Himnastrond:
Hosianna í tí hægsta! Nú Kongur tín er í nánd!
Og aftur skiftist myndin um, sum nýggj var jørðin tá;
eg sá Hin Halga Staðin, við Lívsins Vatn hann lá!
Guðs ljós um gøtu ljómaði, víðopin stóðu lið,
og øll, ið vildu sleppa inn, tey komu inn í frið!
Ei máni, stjørnur tørvast har, ei sól, tí hetta var
:,:Jerusalem hitt nýggja, sum aldri enda fær.:,:
Jerusalem, Jerusalem! Syngið tí í ævir hátt:
:,:Hosianna í tí hægsta, hosianna í ævir hátt!:,:


text:
Orð: Maria Mikkelsen
Lag: Henrik Rung
Viðmerking: Yrktur til veitslu í Føroyingafelag í Keypmannahavn í 1911.
1. Tjaldursunga beyð hin lagna harða,
at hann úr Føroya fjøru skuldi fara.
Hann hampar bul og viengir
til sína drúgvu ferð, –
so fjaðurskotin streingir,
og øll hans føring er:
Føroya mál – biv og skillilátur,
Føroya mál – bros og loyndargrátur,
Føroya mál.
2. Og eydna var tað onnur mál at nema,
– men tjaldursnev og barki var tað sama.
Og roynir hann við gleði,
at hvat hann gat um stund,
tað sodnar fyrst til megi,
skírt í hans egnu lund.
Ættarmál, – arvur ei at granda,
ættarmál, ognin um at vanda,
ættarmál.
3. So fyri innivist, har ond helt stevnur,
og fyri friðskjól, gyrt um sálarevnir,
høgt vellir upp úr huga
ein eym og eyðkend trá:
at unna tær við duga
í ráðagerð og dáð!
Móðurmál – vápn úr tær at berja,
móðurmál – erni títt vit verja,
móðurmál.


text:
Í øllum jólavásinum og millum blunkandi perur og sperd fólk og reyð tøl og glúpskar pengaterminalar og strongd fólk og spent børn, bórust jólaboð, sum vilja nakað. Hesi boðini kundu verið givin alt árið, men nú fullu tey nú, og tí kunnu vit siga, at talan er um jólaboð.
Vit, sum hava ein ótroyttiligan áhuga í bókmentum, eru alspent og glað. Gleðiboðini eru tey, at skaldsøgan Brahmadellarnir eftir Jóanes Nielsen skal týðast og gevast út í Týsklandi. Hetta eru stórtíðindi, ja, kanska størstu tíðindi í føroyskum bókmentum í nýggjari tíð. Heimsfevnandi forlagið, Random House, gevur út bókina. Hetta er ikki eitt og hvørt forlag. Ikki eitt pinkulingaforlag í onkrari bakgøtu. Hetta er eitt hitt størsta forlagið í heiminum. Tey hava fólk í starvi, ið sita burturav og rokna fíggjarligar fyrimunir við at geva eina bók út, og eru fyrimunirnir ikki til staðar, verður bókin ikki útgivin. Tey hava so gjørt av, at Brahmadellarnir skulu gevast út á týskum.
Hvussu ber tað til, at júst Brahmadellarnir og júst Jóanes Nielsen verður givin út? Jú, tað er rættiliga einfalt. Jóanes er komin út á norskum og donskum, og hann hevur verið sjónligur í danska bókmentalandslagnum í longri tíð. Hetta gevur ans í øðrum londum við, men eg vil siga, at tey tvey árini á bókamessuni í Frankfurt hava eisini givið úrslit. Ísland hevur eisini okkurt at siga í øllum hesum. Íslendarar vóru høvuðsnavnið á bókamessuni í Frankfurt í fjør, og teir, hóast fíggjarligar sperdir av kreppu, týddu fleiri hundrað titlar til týskt og týski bókamarknaðurin varð oystur undir í íslendskum bókmentum. Vit liggja nær við Ísland og verða týðum samanborin við Ísland, og tí ríða vit á somu bylgju, íslendarar hava riðið á í meir enn eitt ár. Hetta hevur eisini okkurt við tað at gera, at týskarar altíð hava havt áhuga fyri norðurlendskum bókum og mentan, og tí var tað bara ein spurningur um tíð, so komu teir til Føroya.
Hetta er nakað av tí, sum ger, at Jóanes Nielsen kemur út á einum veldiga stórum forlagi, á týskum máli, sum hevur einar 80 til 90 milliónir lesarar. Høvuðsorsøkin er tó, at Jóanes Nielsen hevur fingið trý ára starvsløn, og hevur tí fingið frið og náðir at sita og skriva hesa framúr góðu bók, sum hevur fingið føroysku bókmnentavirðisløn M. A. Jacobsens, er tilnevnd norðurlendsku bókmentavirðislønina og nú kemur út á týskum.
Vónandi vakna borgarligu andloysingarnir í samgonguni og brúka ein part av teimum 300 milliónunum, sum íslendarar hava borið okkum aftur, til at hækka játtanina í Mentanargrunni landsins við einum 15 milliónum. Tað høvdu íslendarum dámt, og tað hevði verið ein íløga í føroyskari list og í føroyska framtíð.
OMR


text:
Klaus Rifbjerg, ein av virknastu og mest umstríddu donsku rithøvudunum í nýggjari tíð, er deyður, 83 ára gamal.
Tað sigst, at tá ið Rifbjerg eina ferð varð spurdur, hvat hann hevði gjørt, um hann varð raktur av skriviblokering, tá svaraði hann, at hann hevði skrivað eina bók um tað. Tá hevði hann givið út einar 130 bøkur.
Rifbjerg var tann fyrsti, sum fekk tríára starvsløn frá Statens Kunstfond. Hetta var í 1965, og tað skapti mikla øsing, at hann brúkti pengarnar til at keypa sær dýrar bilar og at ferðast fyri.
Rifbjerg átti lut í fyrsta nummarinum av Vencili, sum kom í 2006, har yrking hansara Geykur stóð. Hon er úr savninum Voliere frá 1962. Aleksandur Kristiansen týddi yrkingina til føroyskt.
AÓD


text:
Trúgva Jehova vitni á Jesus?
Ja. Vit trúgva á Jesus, sum segði: „
Eg eri vegurin, sannleikin og lívið; eingin kemur til Faðirin uttan við Mær.“ (Jóhannes 14:6) Vit trúgva, at Jesus kom úr himli niður á jørðina og gav sítt fullkomna menniskjalív sum eitt loysigjald fyri okkum. (Matteus 20:28) Hansara deyði og uppreisn gera tað møguligt hjá teimum, sum trúgva á hann, at fáa ævigt lív. (Jóhannes 3:16) Vit trúgva eisini, at Jesus nú er kongur í Guds himmalska ríki, sum skjótt fer at fáa frið í lag á allari jørðini. (Opinberingin 11:15) Men vit taka eisini undir við Jesu orðum: „
Faðirin er størri enn Eg.“ (Jóhannes 14:28) So vit tilbiðja ikki Jesus, tí vit trúgva ikki, at hann er hin alvaldi Gud.
LÆR MEIRA
Hvør er Jesus Kristus?
Fá at vita, hví Jesus doyði, hvat loysigjaldið er, og hvat Jesus ger nú.


text:
Santa Nikolaus frá Myra
Santa Nikolaus frá Myra var biskupur í Myra (nú Antalya í Turkalandi) í Lítlaásia í fyrru helvt av 4. øld. Deyðadagur hansara, 6. desember, kallast Niklasarmessa.
Hann doyði 6. desember millum ár 345 og 351. Hann var av ríkari ætt og var tiltikin at vera hjálpsamur og gávumildur, men varð fongslaður vegna trúgv sína undir Maximinius keisara. Hann sigst hava verið millum teirra, ið tóku lut á kirkjufundinum í Nikea ár 325. Santa Niklas var best umtókta halgimennið í miðøld, næst eftir Mariu moy, og hann var verndari hjá sjómonnum, børnum, ógiftum gentum, keypmonnum, advokatum, fiskimonnum, apotekarum, sløkkiliðsmonnum og fangum.
Tað er tó gávumildni hjá Niklasi, sum hevur gjørt hann mest kendan og hevur givið íblástur til siðin at geva gávur henda dag. Martin Luther helt, at betri var at minnast Jesus við gávum enn halgimennið Niklas, og tí varð gávusiðurin fluttur til jólaaftan. Siðurin at geva gávur á Niklasarmessu livdi tó víðari, serliga í Hollandi, og við hollendingum, ið búsettust í USA, flutti hann vestur um hav, har siðvenjan kom í bland við enska Father Christmas. Navnið, Santa Nikolaus, styttist til Claus, og soleiðis verður Santa Claus til, sum jólamaðurin eitur á enskum.
Hugmyndin at lata jólamannin koma ríðandi á sletu við reinsdjórum fyri er helst íblástur frá Tóri í norrønu gudalæruni, sum norðmenn, ið hava búsett seg í USA, hava havt við sær.
Í 1087 stjólu italienskir sjómenn halgileivdirnar av Santa Niklasi úr Myra í Lítlaásia og tóku tær við sær til Bari í landsynnings Italia; tí verður hann eisini kallaður Santa Nikolaus frá Bari.
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- Heimasíðan hjá Universitetsbiblioteket i Trondheim > alfabetisk index > Utstillinger.


text:
Rastafarilæran
Rastafarilæran tók seg upp ímillum tey fátæku í Kingston í Jamaika í 1930-árunum. Tey, ið taka undir við hesari læru, halda, at Haile Selassie (1892-1975), sum var keisari í Etiopia, var ein gudur. Tey trúgva eisini, at Gud (Jah) skal føra tey aftur til Etiopia, hitt lovaða landið. Ras Tafari (Haile Selassie) ráddi í Etiopia tey árini, óteljandi afrikonsk fólkasløg vórðu kúgað um allan heim. Hjá mongum menniskjum í Karibia gjørdist hann ímynd um betri kor. Tey blandaðu saman frásøgur úr Bíbliuni og ynski og dreymar sínar og hildu, at svarta ættarslagið var útvalt fólk, ið hevði tolt nógv, men at Haile Selassie nú skuldi bjarga teimum og føra tey heim aftur til eitt betri lív í Afrika. Tey nevndu seg rastafarianar, eftir honum. Síðan í 1970-árunum er reggaetónleikurin, sprottin úr rastafarilæruni, farin um allan heim. Rastafarianar eta vanliga ikki svínakjøt, eru ímóti harðskapi og ganga við síðum flættum. Klæði teirra eru mest grøn, gul og reyð, ið eru litirnir í tjóðarmerki Etiopia.


text:
Steypakappingin: Avgerðin fellur - KÍF ella Ternan
ítróttur05-01-2017 - 13:55 - Jóanis Nielsen
....... ella Dráttur – ja alt kann henda, tá KÍF og Ternan spæla seinasta dystin í bólki 1 í steypakappingini í flogbólti.
Tvey lið í bólkinum koma víðari til hálvfinalurnar, og Fleyr hevur vunnið rættin sum nr. 1 í bólkinum.
Undan dystinum í kvøld liggur Dráttur á 2. plássi við 4 stigum, meðan KÍF og Ternan bæði hava 2 stig. KíF hevur ein settmun upp á -1, meðan Ternan hevur ein mun upp á -2.
Vinnur KíF dystin, eru tær víðari saman við Fleyr, men um Ternan vinnur 3-0 ella 3-1, so hava tær bjarga sær hálvfinaluna, men um Ternan vinnur 3-2, so verður tað Dráttur, sum framvegis er við í steypafinaluni.
Í landskappingini liggur KÍF á øðrum plássi, meðan Ternan liggur á 8. plássi.


text: Í sendingini verða lisin brøv frá lurtarum sum ynskja sær ein sang. Av og á verður telefonin opin, har lurtarin ber sítt tónleikaynski fram. Umframt tað, verður heilsan eisini borin framm, ella vit fáa eina frágreiðing upp á, hví lurtarin ynskir júst hendan sangin. Ætlanin er eisini at fara út um Kringvarpshúsið við sendingini. Tað kann verða sent úr miðbýnum her í Tórshavn, ella av bygd. Hinvegin er ætlanin eisini at vitja arbeiðspláss, har fólk kunnu ynskja sær sangir beinleiðis, ímeðan vit práta við tey. Brøv verða altíð lisin millum møguligar samrøður. Vertir eru Elis Poulsen og Øssur Egholm. Kringvarpið hevur ikki rættindi at leggja tónleikasendingar á heimasíðuna. Tí eru Lurtarnir & vit-sendingarnar ikki á hesi síðuni.


text:
Tangspógvi
Tangspógvi (frøðiheiti - Numenius arquata) er góður at kenna frá spógvanum, av tí at hann er nógv størri. Nevið er óføra langt, og tjúkt hareftir. Í Føroyum og Íslandi eigur hann ikki, men annars um alt Norðurevropa, í Noregi líka norður til Norðkapp. Haðani kemur han til Føroyar um heystið, tá ið hin spógvin er farin, og rýmir so frá okkum, tá ið hin spógvin er afturkomin. Mest heldur hann seg í fjøruni, ella lágt á bø og haga. Hann vaðar nógv á sjónum og dugir eisini at svimja. Harðmæltur er hann; eitt snjalt "hújid" hoyrist stundum frá honum, bæði tá ið hann flýgur, og tá ið hann situr. Styggur er hann, og so varin, at tað er sjaldan at koma honum í skotmála. Aðrir fuglar, sum eru um vegir, duga væl at skyna á, tá ið hann varnast vanda, og skunda sær eisini burtur.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.