text:
Jákup Mikkelsen spyr um viðurskiftini hjá leiðsluni í Krinvarpi Føroya
§52 fyrispurningur til Rigmor Dam, landsstýriskvinnu viðvíkjandi Kringvarp Føroya.
1. Tekur Rigmor Dam, landsstýriskvinna undir við, at Kringvarp Føroya er sjálvstøðugur almennur stovnur, sum virkar óheftur av politisku skipanini?
2. Tekur landsstýriskvinnan undir við, at stýrið er ovasta leiðslan á stovninum og hevur yvirskipaðu ábyrgdina av, at ásetingarnar í lógini og øðrum fyriskipanum um virksemi stovnsins verða fylgdar?
3. Tekur landsstýriskvinnan undir við, at KvF-stjórin hevur ovast dagligu leiðsluna og at tað er stjórin sum setir og loysir starvsfólk úr starvi?
4.Hví hevur landsstýriskvinnan nú loyvt Mentamálaráðnum at geva Kringvarpinum tænastuboð um ikki at seta ein nýggjan tíðindaleiðara, hóast hægsti myndugleikin fyri Kringvarpið er stýrið sum skal tryggja, at KvF er og eigur at vera óheft frá allari politiskari uppíblandan?
5. Virðir landsstýriskvinnan ikki, at tað sambært lóg er tað stýrið setur stjóran fyri Kringvarpið og stjórin setur starvsfólk og sigur hesi úr starvi?
6. Ætlar landssstyriskvinnan við sínum tænastuboðum í veruleikanum at taka avgerð um hvør skal virka sum tíðindaleiðari fyri Kringvapið. Virður landsstýriskvinnan ikki, at hettar er ein avgerð sum bert kann takast av dagligu leiðsluni fyri stovnin?
7. Er landsstýriskvinnan ikki vitandi um, at ein kærustovnur ongan løgfrøðisligan rætt hevur at taka avgerð um, at ein frákoyrdur tíðindaleiðari skal setast aftur í starv, og at hettar er galdandi uttan mun til um kæran hjá tíðindaleiðaranum verður gingin á møti ella ikki?
8. Hvat politiskt motiv hevur landsstýriskvinnan fyri hesi atgerð móti Kringvarpinum, vitandi um, at hon, umframt at gera seg inn á kringvarpslógina, eisini greitt brýtur higartil nýttar mannagongdir og siðvenjur?
Viðmerkingar:
Síðani kringvarpslógin fekk virknað í 2006, hevur tað verið aðalreglan, at landsstýrismaðurin í mentamálum og Mentamálaráðið hevur hildið seg til armslongdarprinsippið, og hava skiftandi ráðharrar og ráðið ongantíð politiskt blandað seg í tær avgerðir KvF-stýrið og stovnsleiðslan hava tikið.
Hetta hevur eisini verið í fullum samljóði við § 3 í lógini um Kringvarp Føroya, har tað er ásett, atKringvarp Føroya er sjálvstøðugur almennur stovnur, sum virkar óheftur av politisku skipanini.
Einasta uppgávan hjá landstýrismanninum hevur verið fjórða hvørt ár sambært § 4 í lógini at tilnevna sjey stýrislimir og sjey varalimir fyri 4 ár í senn. Harafturat hevur landsstýrismaðurin tilnevnt stýrisformann og næstformann.
Í § 5 í kringvarpslógini er greitt ásett, at stýrið er ovasta leiðslan á stovninum og hevur yvirskipaðu ábyrgdina av, at ásetingarnar í lógini og øðrum fyriskipanum um virksemi stovnsins verða fylgdar. Eftir tilmæli stjórans staðfestir stýrið virksemi stovnsins sum heild og yvirskipaðu meginreglurnar fyri programmpolitikkin í fíggjarárinum, eins og stýrið skal góðkenna og hava eftirlit við stovnsins rakstrarætlan og roknskapi.
Harumframt setir og loysir stýrið úr starvi stjóra.
Í viðmerkingunum til § 5 verður hetta nágreinað soleiðis: Stýrið hevur ovastu leiðsluna og yvirskipaðu ábyrgdina fyri Kringvarpinum, og skal hetta síggjast í mun til, at stjórin hevur ovastu dagligu leiðsluna.
Viðvíkjandi virkisøkinum hjá stjóranum er m.a. ásett í § 6 í lógini, at stjórin hevur dagligu programmábyrgdina og røkir fyrisitingarligu- og búskaparligu leiðsluna av Kringvarpi Føroya.
Í viðmerkingunum til § 6 verður hetta lýst soleiðis: Stjórin hevur dagligu programmábyrgdina og ábyrgdina av fyrisitingini og teimum málum, sum stovnurin tekur sær av. Stjórin skal umrøða viðurskifti við stýrið, t.d. programminnihald og programmlegging.
Stjórin setir starvsfólk og loysir starvsfólk úr starvi. Sama sum er ásett í § 5.
Við hesum greiðu ásetingum hevur politiski myndugleikin ongantíð blandað seg í starvsfólka- og ella programmvirksemið ella givið Kringvarpsstýrinum átalu og slettis ikki givið Kringvarpinum tænastuboð, hóast KvF í sínum virksemi farnu árini hevur havt nógvar sendingar, sum fjøldin og nógvir politikarar halda hava verið so tendentiøsar og leiðandi, at flestu vildu ynskt, at kringvarpstýri og kanska eisini politiski myndugleikin alment talaðu at ella tóku frástøðu frá áhaldandi jagstranini av navngivnum fyritøkum og persónum.
Vísandi til armslongdarprinsippið og journalistiska frælsið er hetta tó ongantíð gjørt. Stovnurin hevur uppá gott og ilt virkað eftir egnari skipan og sjálvsfatan, og hevur samsvarandi framleitt sendingar og gerandisrakstur eftir egnari ”politiskari” fatan.
Men nú er brádliga vent í holuni, nú programmleiðarin er søgd úr starvi.
Mentamálaráðið hevur beinleiðis yvirrulað § 3, § 5 og § 6 í kringvarpslógini og lagt seg út í dagliga raksturin í Kringvarpinum, og hevur Mentamálaráðið givið Kringvarpinum tænastuboð um ikki at seta ein nýggjan tíðindaleiðara, hóast hægsti myndugleikin fyri Kringvarpið er stýrið – áseting sum skal tryggja, at KvF er og eigur at vera óheft frá allari politiskari uppíblandan.
Sambært lóg er tað stýrið sum setur stjóran fyri Kringvarpið og stjórin setur starvsfólk og sigur hesi úr starvi.
Tað er serstakliga ófrættakent, at Mentamálaráðið/landsstýriskvinnan nú blandar seg í eitt uppsagnarmál og gevur politiskt óhefta Kringvarpinum tænastuboð um ikki at seta annan tíðindaleiðara.
Hetta er undir øllum umstøðum í greiðari andsøgn við lógarásetingarnar, viðmerkingarnar til lógina og er eisini greitt brot á alla siðvenju higartil.
Hvat vil ráðið og landsstýriskvinnan við hesi íblandan? Er ætlanin at taka stýri og stjóra av ræði, sum má tulkast sum beinleiðis lógarbrot? Og ætlar ráð og landsstýriskvinnan at seta tíðindaleiðaran aftur í starv?
Hesin atburður hjá Mentamálaráðnum og landsstýriskvinnuni ber boð um politiska íblandan, sum higartil var hildin bert at hoyra heima í londum, sum vit vanliga ikki vilja samanbera okkum við.
Tí verða hesir spurningar settir landsstýriskvinnuni í Mentamálaráðnum at svara.
Á Føroya Løgtingi
Jákup Mikkelsen, løgtingsmaður


c: text/html

text: Anita Hoffer, er serfrøðingur innan CSR hjá grønlendska arbeiðsgevarafelagnum, har hon m.a. umsitur netverkið CSR Greenland. CSR Greenland var í 2010 stovnað av Air Greenland, Grønlandsbanken, Grønlands Arbejdsgiverforening, Royal Arctic Line og Kompetencekompagniet. Endamálið við stovnanini var at taka fatur á stóru sosialu avbjóðingunum í Grønlandi, at skapa sambond tvørturum vinnugreinar, og at fyrireika grønlendskar fyritøkur til tey CSR-krøv, sum verða sett fyritøkum innan ráevnisvinnuna. CSR Greenland hevur í dag 35 limafyritøkur. Anita Hoffer fer á Vinnudegnum at greiða okkum frá virkseminum og at koma við ítøkiligum dømum um, hvussu CSR fer fram í Grønlandi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kunning vegna Svimjisamband Føroya
So er EvropaMeistarastevnan 2016 í svimjing farin afturum her í London, og vit síðstu í føroyska hópinum bíða eftir at sleppa heim aftur. Her var tíverri lítið at skriva heim um, við tað at vit hvørki rukku finalu ella settu nakað met – men soleiðis kann tað væl ganga viðhvørt. Lukkutíð var lagið tó gott allan vegin, og tey royndu tað tey kundu.
Stevnan gekk annars væl fyri Norðurlond, har til dømis Ísland vann sítt fyrsta silvurheiðursmerki á EM á langgeil, og tá enntá tvey úr silvuri og eitt úr bronsu. Svøríki vann 4 gull og 1 bronsu, Danmark 2 gull, 4 silvur og 1 bronsu, Litava (sum er Norðurland í øllum førum í svimjihøpi) 1 gull og 2 bronsur, Ísland síðani 2 silvur og 1 bronsu, Noregi 1 silvur og Finnland 1 bronsu. Tilsamans 7 gull, 7 silvur og 6 bronsur, til Norðurlond á EM 2016.
Men altso hjá okkum føroyingum var hetta so avgjørt ikki hin besta stevnan nakrantíð. Eitt var at Pál ikki rakk í finaluna, men hartil vóru teir báðir Óli Mortensen og Alvi Hjelm nakað langt frá sínum bestu tíðum, sum skilst tí at tað ikki rakk til at vera í toppform líka til nú, aftaná nakrar intensar mánaðir við fyrst FM á langgeil og síðani Danish Open og FM á stuttgeil. Teir vóru OK væl fyri, sum teir gingu her í London, men fingu tað bara ikki at rigga nóg væl í vatninum.
Signhild Joensen og Sára Ryggshamar Nysted vóru neyðturviliga í nøkulunda somu skóm, við tað at tær eisini hava verið til hesar stevnur, umframt JuniorMeistarastevnuna og Meistarastevnuna fyri Ung í Klaksvík. Men tær svumu tó sum heild væl, serliga á styttru teinunum, hesar mongu ferðir tær royndu seg í London; og komu um ikki niðurum sínar bestu tíðir, so niður ímóti.
Hjá teimum báðum Signhild og Sáru er hendan stevnan heldur ikki endin á meistarastevnuárinum 2015-2016, við tað at tær í juli skulu luttaka á Evropeisku JuniorMeistarstevnuni í Ungarn. Tær hava verið hugagóðar og glaðar her í London, og vónandi hevur hendan harða vikan tí eisini verið góð fyrireiking til EJM, har støðið hóast alt verður eitt sindur lægri.
Pál hevur nú Rio at miðsavna seg um, meðan Óli og Alvi báðir fyri so vítt eru lidnir við kappingarárið 2015-2016. Møguliga fara teir at luttaka á onkrari altjóða stevnu afturat, hesumegin summarferiuna, men er tað ikki 100% avgjørt enn.
– Og so kann eg kanska eisini líka viðmerkja, at eg havi eina spennandi tíð frammanfyri mær, við tað at eg nú í sambandi við kongressina herfyri varð valdur í pressunevndina hjá evropeiska svimjisambandinum LEN, og í tí sambandi skal gera eina greining til komandi fund við hesa, aftaná innleiðandi fund her í London. Sum ein ið vegna okkara positión langt úti í Atlantshavinum kann síggja tað heila eitt sindur úti frá, umframt at hava viðmæli sum ein av teimum fremru tá ið tað kemur til alt hetta nýggja og sosiala (og eftir mínum tykki, mobila).
Jon Hestoy er hartil afturvaldur sum næstformaður í Open Water nevndini hjá LEN, og Dan Hjelm við at verða fastur fúsur sum dómari á evropeiskum meistarastevnum. Føroyar hava sostatt eina rættiliga góðan umboðan í LEN høpi, eisini tá ið tað kemur til okkum ‘vaksnu’.
Nú gongur leiðin so heimaftur, har Pál fór aftur til Danmarkar, Óli og Alvi til Føroyar saman við Dan Hjelm umvegis nakrar svimjifundir í Keypmannahavn, og restin av okkum so umvegis Edinburgh til Føroyar. Eg skal fara at taka saman um sjálvi úrslitini, kanska seinni í dag ella ein av komandi døgunum, men beint nú skal kuffertið pakkast.
Við svimjikvøðu
Rókur


text:
Grein: Jóannes Hansen/in.fo
Sunnudagin klokkan 14 verður farið undir níggjunda og síðsta umfar í Runavík Open 2017.
Tað er alt, sum bendir á, at tað verður stórmeistarin Nikita Maiorov (2521) úr Hvítarusslandi, sum fer at vinna kappingina. Í fyrsta umfari vann hann ímóti Rógva Mortensen (1941), og higartil hevur hann vunnið seks talv og tvær ferðir telvað javnt. Leygardagin vann hann fyrst ímóti IM Guðmundi Kjartansson (2435), sum vann Runavík Open í fjør, og so vann hann ímóti GM Deep Sengupta (2587) úr India.
Undan síðsta umfari hevur GM Nikita Maiorov sjey stig og er eitt stig frammanfyri tveir teir næstu - GM Srinath Narayanan (2517) úr India og GM Ole Korneev (2553) úr Spania.
Í síðsta umfari skal Nikita Maiorov telvað við hvítum ímóti Oleg Korneev, sum higartil ikki hevur tapt. Hann hevur vunnið fýra talv, og fýra ferðir er tað endað remis.
Millum remis talvini var tað seinna leygardagin, sum var ímóti GM Srinath Narayanan úr India. Indiski stórmeistarin skal í síðsta umfari telva við hvítum ímóti GM XU Yinglun (2518) úr Kina, sum hevur 5 ½ stig.
Fýra føroyingar hava 4 ½ stig - Sjúrður Thorsteinsson (2190), FM Høgni Egilstoft Nielsen (2354), IM John Rødgaard (2332) og FM Rógvi Egilstoft Nielsen (2340). Við styrkistølunum í huga er tað Sjúrður Thorsteinsson, sum hevur staðið seg best av føroyingunum.
Í síðsta umfari skal Sjúrður Thorsteinsson telva við svørtum ímóti GM Evgeny Gleizerov (2503) úr Russlandi. Fyrr í kappingini hevur Sjúrður dystast við tveir stórmeistarar. Ímóti GM Stanislav Savchenko (2479) endaði tað remis, meðan hann einki fekk burturúr ímóti GM Vladimir Hamitevici (2519).
FM Høgni Egilstoft Nielsen (2354), IM John Rødgaard (2332) og FM Rógvi Egilstoft Nielsen (2340) eru ivaleyst troyttir eftir nógva ferðing og stórar avbjóðingar í fleiri vikur.
Merkisverdasta úrslitið hjá Høgna í hesi kappingini er remis ímóti GM Igor Khenkin (2552) í øðrum umfari. Síðani hevur hann tapt ímóti tveimum stórmeistarum. Í síðsta umfari skal Høgni telva ímóti Simon Thórhallsson (2059).
IM John Rødgaard (2332) hevur í hesi kappingini dystast við tríggjar stórmeistarar. Ímóti Mikhail Ulybin (2528) endaði tað remis, so vann John ímóti GM Evgeny Gleizerov (2503), og fríggjadagin tapti hann ímóti GM Deep Sengupta (2587).
Sunnudagin verður nýtt høvi hjá John Rødgaard ímóti stórmeistara. Tá verður mótstøðumaðurin GM Tejas Bakre (2456).
Hjá Rógva Egilstoft Nielsen (2340) hevur tað lagað seg soleiðis, at hann hevur telvað ímóti einum stórmeistara. Tað var GM Vadim Malakhatko (2540), sum vann.
Í síðsta umfari skal Rógvi telva ímóti Kristjan Edvardsson (2192).
Tríggir teir fremstu undan nígjgunda og síðsta umfari:
GM Nikita Maiorov (2521) Hvítarussland 7
GM Srinath Narayanan (2517) India 6
GM Oleg Korneev (2553) Spania 6
Parringer/Resultater
7. Runde d. 2017/11/25 kl. 09:00
8. Runde d. 2017/11/25 kl. 15:00


text:
Í samband við ymiskt, sum seinastu tíðina er skriva um grøna orku og hitapumpur vilja vit koma við nøkrum viðmerkingum og royndum vit hava á økinum.
Okkara royndir við hitapumpum eru frá 2006. Tær fyrstu, sum blivu uppsettar vóru sokallaðar luft/vatn hitapumpur. Okkara royndir eru sostatt 10 ára gamlar í Føroyum viðvíkjandi luft/vatn.
Fyrstu jarðhitapumpurnar vóru settar í gongd á heysti í 2008, og okkara royndir á tí økinum eru tí útvið 8 ár.
Kunning um luft/vatn og vatn/vatn hitapumpur.
Luft/vatn
Við eini luft/vatn skipan hevur tú ein útipart, sum tekur orku úr útiluftini og inni í orkurúminum stendur ein hitatangi, sum ger at hettar tilsamans er ein komplett hitaskipan.
Nakrir fyrimunirnir við eini luft/vatn skipan
⦁ Miðal hitalagið í Føroyum er lutfalsliga støðugt
⦁ Skipanin er lutfalsliga bílig
⦁ Brúksnyttan av orkurúminum verður størri við hitapumpu
⦁ Ongin oljuluktur og larmur
⦁ Ongin oljutangi
⦁ Ongin skorsteinur
⦁ Nógvar hitapumpur kunnu samskifta við el-veitara (Smart Grid)
Nakrir vansar við luft/vatn skipan
⦁ Okkara oyggjaklima er sera vátt og nógv salt er í luftini
⦁ Skipanin krevur eitt ávíst viðlíkahald
Okkara royndir eru, at við einari góðari luft/vatn skipan fæst eitt árs COP uppá yvir 3. (tað spælir inn um tað er radiatorar ella gólvhiti)
Vit hava hesi seinastu 10 árini selt 3 sifra tal av luft/vatn hitaskipanum, og saman við okkara service avtalu hevur kundin eina trygga og haldgóða orkuloysn.
Jarðhiti
Jarðhiti er ein sokallað vatn/vatn hitapumpa. Tað gongur eitt rør frá orkurúminum og umleið 200m niður í jørðina og upp aftur. (longdin á holinum er tillaga orkutørvin) Hitin í jørðini er umleið 3 gradir um veturin og 9 gradir um summari.
Nakrir fyrimunirnir við eini jarðhita skipan:
⦁ Hitastigið í jørðini er støðugt og gevur hetta hitapumpuni góðar umstøður at arbeiða undir
⦁ Allur útbúnaðurin er í jørðini og inni í húsinum – vardur móti veðri og vindi
⦁ Brúksnyttan av orkurúminum verður størri við hitapumpu
⦁ Ongin oljuluktur og larmur
⦁ Ongin oljutangi
⦁ Ongin skorsteinur
⦁ Nógvar hitapumpur kunnu samskifta við el-veitara (Smart Grid)
⦁ Arkitektoniskt meira fríttstillaður
Nakrir vansar við vatn/vatn skipan:
⦁ Íløgan er lutfalsliga stór
Boriholið
Tað er javnvág í orkuni vit taka úr jørðini og henni ið setur til frá sólini. Sostatt er holi líka effektivt um 50 ár, sum tað er at byrja við. Tískil meta vit ikki, tað er rætt at avskriva sjálvt jarðhitaholi yvir stutta tíð, tá jarðhiti verður samanborin við aðra orkuloysn.
Okkara royndir eru, at við einari góðari jarðhitaskipan fæst eitt árs COP uppá yvir 4. (tað spælir inn um tað er radiatorar ella gólvhiti)
Vit hava seinastu árini selt upp móti 200 jarðhitaskipanir, bæði til sethús og størri bygningar.
Okkum vitandi bara nøgdir kundar.
Hvør skal fáa sær hitapumpu?
Ført hevur verið fram, at man ístaðin fyri at fáa sær hitapumpu heldur skal bjálva húsini.
Vit eru 100% samd við teimum, sum bera fram, at tað sum er mest umráðandi tá man t.d. byggir nýggj hús er, at húsini verða bjálva nøktandi og gjørd tøtt.
Her er hendur ein stórur bati seinastu 10 árini, sjálvt um man frá almennari síðu ikki er komin við nakrari reglugerð enn. Hon er á veg og tað er gleðiligt.
Taka vit eini gomul hús vil tað altíð verða ein meting, hvar tað loysir seg best at seta inn viðvíkjandi orkusparing. Vit koma ofta út til ein fyrispurning, har vit meta kundin skal byrja aðrastaðni enn við sjálvari orkuloysnini.
Tá tað kemur til nýggj hús, er tað sera upplagt, at fáa sær hitapumpu. Við einum vælbjálvaðum húsum og gólvhita vil hitapumpan vera sera effektiv.
Vit hava sett jarðhitaskipanir upp í umleið 80 gomlum húsum. Okkum vitandi er allir kundarnir nøgdir við skipaninar, bæði tá tað kemur til orkunýtslu og til funktionalitet annars. Effektiviteturin vil verða eitt sindur lægri í gomlum húsum, við tað at hitaflatan (radiatoranir) er minni enn við einari gólvhitaskipan.
Reint tekniskt kunnu tey flestu gomlu húsini fáa sær hitapumpu, tó kann tað blíva ein ávís tillaging hjá onkrum.
Trygd hjá kundanum
Ført hevur verið fram, at kundin kann koma illa fyri við tað at onki lógarverk er á umráðnum. Tað er ikki rætt. Í 2011 bleiv lógarverk gjørt ísamband við horisontalan og vertikalan jarðhita. (Løgtingslóg nr. 22 frá 16. Mars 2012 um jarðhitaskipanir) lógin setir treytir bæði til tann sum borar og veitaran sum veitir útbúnaðin.
Vit vilja viðmæla at tilsvarandi krøv verða sett til luft/vatn skipanir eisini.
Tá ein kundi skal hava hitapumpu krevst at veitarin hevur førleikar innan økið. Projektera, uppseta, vegleiða um brúk og so ikki minst veita service aftaná arbeiðið er gjørt.
Vit er samd í, at trygdin hjá kundanum skal setast í hásæti og tískil ger okkara fyritøka t.d. tað, at vit bjóða service avtalur og árligt eftirlit til allar okkara kundar, bæði jarðhita og luft/vatn kundar.
Framtíðin: oljufýring / hitapumpa?
Ein nýggjur oljuketil, sum ikki er kondenserandi, hevur ein árligt nyttustig uppá umleið 80-90%.
Ein kondenserandi oljuketil liggur nakað hægri, tó aldrin á 100% sum hevur verið ført fram. (90% til 95% rokna eftir niðara brennivirði)
Í datablaðnum fyri oljuketilin verður ofta hægri tal uppgivið, men tað sigur onki um árs nyttustigið. Tað vil eisini verða munur hvar oljuketilin stendur, um skorsteinurin er inni ella uttan á húsinum osf.
Spurningurin er ikki um nyttustigið á oljufýringini er 90% ella 95%, ei heldur um nyttustigið (COP) á hitapumpuni er 3,7 ella 4,0.
Spurningurin er um Føroyar ætla sær at flyta seg frá oljuni ella ikki?
Man hevur frá almennari síðu melda út, at man vil burtur frá oljuni. SEV hevur eisini melda út, at vit í Føroyum skulu verða 100% grøn innan 2030.
Um Føroyar skal flyta seg frá olju til el, so er ongin ivi um at hitapumpur eru ein partur av loysnini. Tað eru umleið 18.000 sethús og bygningar í Føroyum, sum brúka olju. Um hesi málini skulu náast, so má ein tillaging byrja ongantíð ov skjótt.
Eisini er vert at leggja til merkis, at tað verður ONKI nýtt sethús bygt í okkara grannalondum við einari lokalari oljufýring. Tað er t.d. ikki loyvi í Danmark og neyvan heldur í Svøríki og Norra.
Svávuldálking
Ført hevur verið fram at el framleitt úr tungolju hevur sera stóra dálking av svávuli í náttúruni við sær. Henda dálkingin kann væl fyribyrgjast við at seta útbúnað til reinsing av roykinum upp. Loysnirnar eru brúktar umborð á skipum, t.d. Norrønu. Olja við lægri svávulinnihaldi finst eisini. Hetta er bert ein spurningur um prís.
Um SEV veitir streymin bert við olju
Ført hevur verið fram at tað ikki ger nakran mun at seta hitapumpur upp, tá streymurin verður veittur frá oljuriknum motorum. Hetta er ikki rætt sum víst niðanfyri.
Oljufýr: 2000 litur/ár. (kondenserandi oljufýring ársnyttustig 95%) svarandi til 19.000 kWh av hitaorku.
Um hitapumpan hevur eitt nyttustig á 4,0 skal SEV veita 4.750 kWh av streymi, fyri at fáa 19.000 kWh av hitaorku til húsini.
Til at framleiða 4750 kWh skal SEV brúka 1130 litrar av gassolju, svarandi til 950 litrar av tungolju. (Nyttustig á motori 0,42)
Jarðfeingi/Umhvørvisstovan
Ivi hevur verið sáddur um trúvirðið hjá Jarðfeingi og Umhvørvisstovuni. Tað almenna hevur ígjøgnum Jarðfeingi og nú Umhvørvisstovuna gjørt eitt sera stórt og gott arbeiðið seinastu árini, har kannað hevur verið hvussu t.d. jarðhiti og luft/vatn skipanir klára seg í Føroyum.
Á heimasíðunum hjá Teknilogisk Institut (www.teknologiskt.dk) og Energistyrelsen (www.energistyrelsen.dk) er nógv óheft tilfar at lesa um t.d. hitapumpur í mun til aðrar orkukeldur.
Samanumtikið:
Málið, sum SEV arbeiðir við, viðvíkjandi lægri el-prísum til tey ið velja grønar orkuskipanir, er eitt gott stig leiðini. Vónandi verður tað avgreitt politiskt soleiðis at gongd kann koma á tað skipanina.
Eisini er tað gleðiligt, at man frá politiskari síðu vil fara inn og stuðla undir skiftið frá olju til el við mvg afturbering uppá hitapumpur.
Í dag er tað soleiðis, at tá ein kundi velur aðra orkuloysn enn olju, so kann man siga at hann verður straffaður, við tað at hann ikki fær gagn av lága oljuprísinum sum er, og sum SEV fær gagn av.
Í londunum rundan um okkum verður gassoljan í nógv størri mun regulera við avgjøldum, so hon ikki gerst so bílig sum hon t.d. verður í Føroyum, og uppá tann mátan kappast við alternativar orkukeldur.
T.d. kostar gassoljan í Danmark 28. apríl 2016 kr. 8,78 við mvg. (www.dccenergi.dk) Prísurin í Føroyum er 28. apríl kr. 5,07 (www.magn.fo)
Um málini við bíligari el-prísum og afturberan av mvg detta burtur, kann ikki roknast við at máli um at øll upphiting skal verða grøn í 2030 kann røkkast.
Vit vilja staðiliga viðmæla at politiska skipanin fer at loyva SEV at selja bíligari streym til tey sum hava hitapumpur.
Eisini vilja vit heita á allar 33 løgtingslimir um at taka undir við uppskotinum um mvg afturbering.
Hákun Hansen - verkfrøðingur
P/F Demich
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
At útbúgva høvdið uttan at útbúgva hjartað er als eingin útbúgving, røða hjá Gunvør Balle
Eyðun Johannessen 80 ár
Røða hildin í Reinsarínum 26. apríl 2018
– At útbúgva høvdið uttan at útbúgva hjartað er als eingin útbúgving.
Tá ið tú ert ungur, er tað lætt at mæla í klingur, leita eftir onkrum nýggjum, tó uttan veruliga at vita, hví tú fert ávísa leið. Ung vilja fram, tey hava ætlanir. Tey vilja verða væleydnað, vilja náa góðum úrslitum. Men er hetta nóg mikið? Er tráanin í sjálvum sær nóg mikið? At vita, hvat tú vilt, og at skilja hví tú gert tað, at halga hvønn einasta andadrátt til málið, at kenna inni í likaminum, at tú hevur nakað at geva øðrum, at tú hevur serlig evni, sum eru verd at menna og eru verd at fáa at vaksa, og at tú hjúklar um hesi serligu evni – tá kanst tú náa stórum málum. Tá hevur tú hjartað við.
At verða tann fyrsti at fara undir eitt hvørt, er ikki bara bara. Men nú tá ið vit í 2018 smíða okkum eydnuna blíða fríari enn kanska nakrantíð áður, har øll skulu verða okkurt serstakt, har øll vilja skilja seg burtur úr mongdini og vilja mynda sína egnu framtíð, ja, tá kámast henda myndin av teimum, sum ganga egnar leiðir. Tí nú ganga fólk eftir nógvum rásum, og tað gerst verri at reka fólk í somu rætt. Tey ungu vilja droyma og hyggja at egnum samleika, flyta hann eitt sindur henda veg og so eitt sindur handa veg.
Men hava vit hjartað við? Ella elta vit bara tað nýggja, tí tað er nýtt, óroynt og uppi í tíðini? Spyrja vit okkum sjálv: Hví? Geva vit okkum stundir at skilja, hví vit elta ein dreym?
— — —
Nú føðingardagsbarnið røkkur teimum 80 árunum, hugsi eg við mær sjálvari, at Eyðun hevur sanniliga havt hjartað við á leiðini. Frá tí degi áhugin fyri leiklistini varð kveiktur og upp gjøgnum øll áratíggjuni og til í dag. Her er ein brennandi hugur at bera søgurnar fram, at rúmka ræsurnar fyri forvitninum og við orðum og rørslum blása vindar út til áskoðararnar, vindar sum ikki bara eru farandi, men eru varandi í huganum hjá áskoðaranum.
Kenni meg sannførda um, at Eyðun tíðliga á lívsleiðini spurdi seg sjálvan – tilvitað ella ótilvitað – hví hann gjørdi, tað hann gjørdi. Tilvildin er altíð við okkum á lívsleiðini, men veitst tú, hvat tú vilt, hevur tú betri ræði á tær sjálvum. Og hesa tilvitanina merkir áskoðarin – hetta sjálvstamarhaldið og vitanina um, hví ein avgerð er tikin.
Í samtíðini er tað altíð verri at greiða, hvør veruliga slóðar fyri. Tað er lættari at kaga aftur um bak og har síggja, hvør steig fet, sum munaðu og blivu øðrum til íblástrar.
Hugsa um H.C.W. Tórgarð, sum nam sær útbúgving í byggilist. Sámal Joensen Mikines, sum vildi mála burturav. Og hugsa so um Eyðun Johannessen. Trý ymisk listafólk umboðandi tríggjar listagreinir. Umframt at vera sjónligir í samtíðini, eru teir eisini fyrstu føroyingar, sum numu sær útbúgving sum ávikavist arkitektur, listamálari og sjónleikari. Allir hava teir brotið upp úr nýggjum, og allir hava teir havt viljan í hjartanum, tí umstøðurnar at liva av listini hava verið trongar í samtíðini.
Tað lættasta er altíð at krøkja seg upp í verandi hugsanir og ímyndir um, hvat ber til. Tess størri eru brøgdini hjá teimum, sum bróta upp úr nýggjum. Og tað hevur Eyðun gjørt. Tú vildi fáast við sjónleik og valdi leiklistina sum yrki. Ein slóðari, sum stoypti grundina til tað, sum onnur síðani – saman við tær – hava bygt á. Síðani hevur tú leikstjórnað sum fáur annar.
— — —
Tú vart fyrstu ferð á palli 14 ára gamal, tá ið Havnar Sjónleikarfelag setti upp leik eftir Strindberg. Vaksin upp beint við Sjónleikarhúsið man hava kveikt eitt forvitni og latið dyrnar upp til eina framtíð við hugtakandi nógvum mentanarligum varðum á leiðini.
Tá ið tú bleivst liðugur á sjónleikaraskúlanum í 1960, vildi tú aftur til Føroya, men fyrst fórt tú til Týsklands. Tú hevur sagt, at tú bara seyg til tín mánaðirnar tú vart í Berlin. Síðani gekk leiðin heim at menna føroyska leiklist. Eingin politisk undirtøka var fyri hesi listagrein, tá ið tú komst aftur til Føroya. Eingir peningur var á fíggjarlógini fyrr enn í 1973, tá ið tú komst heimaftur til Føroya at verða sjónleikaráðgevi. Tilknýtið til Føroya hevur øll árini verið sterkt. Tú setti stútt og støðugt leikir upp hjá okkum, eisini tá ið tú leitaði út um Føroyar aftur í 1979.
— — —
Nógv er hent síðani fyrstu føroysku leikirnir „Veðurføst” eftir Sonnu Helenu Patursson og „Gunnar Havreki“ eftir Rasmus Effersøe vórðu spældir í tinghúsinum á føstulávint í 1889.
Og tað er einki at taka seg afturí, at sjónleikurin veruliga fór at blóma, tá ið tú eftir lokna útbúgving arbeiddi við og fyri sjónleiki. Nógv fólk, sum tá komu til, mynda framvegis bæði yrkis- og áhugaleikin í Havnini. Tú tókst týðandi stigið at seta á stovn fyrsta føroyska yrkisleikbólkin Grímu. Hugsanin var, at skuldi føroyskur sjónleikur mennast, var neyðugt, at leikarar vóru, sum brúktu sína tíð burturav til sjónleik. Bólkurin Gríma var heimleysur tey fyrstu árini. Í 1994 játtaði býráðið í ringastu krepputíð í landsins søgu bólkinum innivist í Margarinfabrikkini, og seinni varð við góðum stuðli frá kommununi mjólkarhøllin í gamla meiarínum bygd um og tikin í nýtslu til sjónleik.
Tórshavnar kommuna hevur í nógv ár latið regluligan rakstrarstuðul til virksemið í Sjónleikarhúsinum, og á Meiarínum hevur kommunan eisini stuðlað væl við bygningi og øðrum. Hetta er fíggjarligi parturin, sum Eyðun eisini hevur stríðst fyri umframt at leikstjórna og vera hugsjónarligur oddviti.
— — —
Har setur tú teg væl til rættis, og eina løtu seinni verða ljósini sløkt. So verður lagt til brots við sjónleiki á pallinum. Har ert tú saman við hinum áskoðarunum. Hvat fer at henda? Hetta er løtan, tá ið alt arbeiðið hjá sjónleikaranum verður borið fram í einari framførslu.
Sum barn í 70 árunum var eg so heppin at vaksa upp við nógvum av tí, Eyðun Johannessen hevur skapað og givið havnarborgarum og øllum føroyingum. Tínum útvarpsleikum, tínum upplestri og ikki minst tínum sjónleiki – her serliga Gríma.
Vit høvdu ikki sjónvarp, teldur og aðrar skýggjar – og tí var tað forkunnugt, spennandi og stórt, hvørja ferð Gríma bjóðaði í sjónleikarhúsið til nýggjan leik. Foreldrini tóku ofta okkum systkin við til sjónleik. Kenni meg hepna at vera vaksin upp soleiðis.
Minnini eru enn livandi. Serstaki spenningurin áðrenn leiðin gekk til leik, og tá ið tú komst inn og fann títt pláss í sjónleikarhúsinum – hvat fór at henda í kvøld? Hvønn heim fór man at verða førdur inn í?
Minnist sera væl brot úr nógvum leikum, og hvussu søgugongdin og boðskapirnir í leikunum fangaðu meg og fingu meg at hugsa um mannakor á ein hátt, eg ikki hevði hugsað fyrr. Eg hoyrdi leikararnar sig: “vit eiga ikki eitt oyra, vit lata ikki eitt oyra” – Diddan, beiggin, dukkan og blóman” – og minnist, at vit stríddu okkum á hávetri gjøgnum stórkava eftir Oyggjavegnum til Kvívíkar at síggja Bør Børson.
Sjónleikurin lat mítt hjartað og sinn upp fyri øllum tí gandakenda og hugtakandi, sum leiklistin kann rúma – og eg goymi minnini frá hesum deiligu løtum millum míni bestu minnir.
Tú skipaði fyri, at børn, sum gingu á venjingarskúla kundu velja leiklist sum lærugrein – hesin skúlin var altíð nýhugsandi, so her vóru vit eisini ofta til sjónleik hjá næmingum, ið sýndu fram – helst hevur tað verið undir tíni hepnu hond.
Og so var tað útvarpið! Tú bleivst heimskendur í Føroyum fá ár eftir, at Útvarp Føroya varð sett á stovn. Barnaútvarpið og framhaldssøgur var okkara størsta undirhald, og vit sótu sum á nálum framman fyri lurtinum, tá ið Eyðun við síni rúnabindandi rødd segði frá um Djórini í Valbakkaskóginum, sum tú so meistaraliga eisini hevur týtt. Og hvør minnist ikki Fólk og dólgar í Kardumummubýi? Avbera góða, livandi og litríka málið hjá tær fær tankarnar at leita nýggjar leiðir og víðkar hugan. Allar fláirnar í sjónleikinum hevur tú fingið fram á leikpall og borið okkum í Havnini og í Føroyum. Glataðu spælimenninir, Dreymar Jóansøkunátt og mong onnur verk.
Soleiðis eru orðini Sjónleikur og Eyðun Johannessen greipað saman. Sigur tú annað, sigur tú hitt.
Varandi eldhugurin fyri leiklistini gjørdi, at tú vart settur stjóri á Tjóðpalli Føroya, tá ið hann varð stovnaður í 2005 og lat upp. Tú hevur sagt, at politiski andin í Føroyum var broyttur, tá ið vit trinu inn í nýggju øldina. Um aldamótið flutti tú eisini heimaftur, og tað var kanska serliga tað, sum fekk teg at flyta til Føroya aftur – at nú skuldi hesin stovnurin til leiklistina verða settur á stovn.
Og nú røkist fyri, at Tjóðpallur verður bygdur í Føroyum – eitt landsins leikhús. Okkara lutur í Tórshavnar býráð skal ikki liggja eftir.
Hjartaliga til lukku við bókaútgávuni og vegna Tórshavnar býráð fari eg at takka tær fyri mongu verkini, mongu løturnar, sum tú hevur ríkað okkum við øll hesi mongu árini. Tú hevur havt hjartað við allan vegin.
Gunvør Balle
Forkvinna í mentanarnevnd Tórshavnar býráðs


text:
Runavíkar kommuna samtykti á fundi hóskvøldið 26. november fíggjarætlanina fyri 2010. Skattaprosentið verður 22%, og barnafrádrátturin verður 4.000 kr fyri hvørt barnið. Hetta er tað sama sum í 2009.
Skattainntøkurnar eru mettar til 99 mió komandi ár, har av 2 mió í partafelagsskatti. Til raksturin eru avsettar 69 mió, og samlaðu íløgurnar verða góðar 13 milliónir. Størsta einstaka íløgan er 7 mió til 2 barnagarðar, sum verða bygdir á Skála og í Søldarfirði. Teir verða lidnir komandi summar. Harafturat verða íløgur gjørdar í skúla, vatnveiting, vegir, kloakkir og á havnaøkinum.
Nettoskuldin hjá kommununi er, orsakað av lægri skattaintøku í ár, farin 5% upp um eina álíkning. Býráðið hevur sett sær fyri at fáa nettoskuldina niður um eina álíkning í 2010.
Runavík 27. nov. 2009
Magnus Rasmussen, borgarstjóri


text:
Team Hydra úr Ljósinum vann Easter Cup 2018
Kvinnuliðið Hydra úr Ljósinum gjørdi bart og vann Easter Cup 2018 við 31,97 stigum samanlagt, innleiðandi fingu tær 15,87 og í finaluni í dag fingu tær 16,10. Nr. 2 bleiv Team Elina Elite (Dk) við 30,57 og nr. 3 gjørdist Team Bohemia (DK) við 27,22 stigum.
Í gentubólkinum luttók Lyra, og tær endaðu
á einum flottum 4. pláss við 31,05 stigum. Kappingin var sera tøtt, bert desimalar
vóru á muni ímillum nr. 2, 3 og 4. Kappingina vann Team Cyrene (Finland) við
32,67 stigum, nr. 2 gjørdist Team Verla Amber (Finland) við 31,30 stigum, nr. 3
bleiv Team Meea (Finland) við 31,11 stigum og Lyra úr Ljósinum nr. 4 við 31,05
stigum. Nita úr HF bleiv nr. 6 og Freia úr HF bleiv nr. 8 samanlagt.
Hjá unglingum luttók Nora úr HF og tær fingu eitt flott 3. pláss við 29,90 stigum. Nr. 1 gjørdis Team Freyat (Finland) við 32,57 stigum og nr. 2 gjørdist Team Navona (DK) við 30,13 stigum.
Hjá smágentum luttóku trý føroysk lið úr ávikavist Ljósinum, HF og Støkk. Fenja úr HF bleiv nr. 6 við 28,08 stigum samanlagt, Viólin úr Støkk gjørdist nr. 7 við 27,85 stigum og Vela úr Ljósinum bleiv nr. 10 við 26,63 stigum samanlagt.
Hjartaliga tillukku allir venjarar og íðkarar við úrslitunum.
Øll úrslitini frá Easter Cup síggjast her


text:
Starvsvenjing í 9. flokki
25. Feb 2010
Frá 12. til 24. apríl er 9. flokkur í stavsvenjing. ...
les meir
Lærarar í Íslandi
19. Feb 2010
Vikuskiftið 12. - 15. februar vóru 13 lærarar í Kollafjarðar skúla ein túr í Reykjavík. Vit búðu í Reykjavík á Hotel Frón, sum var gott...
les meir
9. flokkur til Vestmanna
05. Feb 2010
Mánadagin, 8. februar, fer 9. flokkur at vitja Fiskvinnuskúlan og søgusavnið í Vestmanna. Farið verður við bussi kl. 11, og næmingarnir verða heintaðir í...
les meir
Læraraskúlanæmingar í starvsvenjing
21. Jan 2010
Í viku 4 og 5 verða læraraskúlanæmingar í starvsvenjing í elstu deildini í Kollafjarðar skúla. Talan er um fýra næmingar í 2. flokki á Føroya...
les meir
Listaleypurin
20. Jan 2010
Fríggjadagin, 22. januar, kemur Ole Wich, listamaður á vitjan við "Listaleypinum", sum hevur undirheitið: Allar søgur hava eina mynd. Næmingar í elstu deildini skulu læra...
les meir
Ársætlanirnar hjá flokkunum
14. Jan 2010
Ársætlanirnar hjá flokkunum liggja úti nú á heimasíðuni. Tær liggja undir teiginum Næmingar og síðani velur tú tann ávísa Flokkin. ...
les meir
Innskriving í 1. flokk
13. Jan 2010
Týsdagin 26. januar 2010 kl. 15.00 verða børn innskrivað í 1. flokk komandi skúlaár. Samstundis...
les meir
Út at aka
05. Jan 2010
Í morgin, t.e. 6. januar 2010, er ætlanin, at øll á skúlanum fara út at aka. Veðurforsøgnin sigur frá góðum kavaveðri, og tí ætla vit...


text:
Foto: Joar E.M.Klette
Ingrelin Røssland er norskur rithøvundur, fødd 19. februar 1976 í Sunnhordland og býr í Stokkhólmi.
Hon er útbúgvin journalistur og innan sjónleik, men arbeiðir burturav sum rithøvundur.
Hon hevur skrivað fleiri ungdómsskaldsøgur, síðani tann fyrsta kom út í 1998.
Hon er kend fyri sera beinraktar lýsingar av ungdómsumhvørvi og ungum gentum.
Í 2007 vann hon Uprisen fyri skaldsøguna Handgranateple.
Útgávur:
2010 Amor in reverse í Elskar - elskar ikki
2016 Ein verulig hetja
2017 Við fullari ferð
Heimasíða:


text:
Flaggdagsrøða hjá Bjørt Samuelsen, tingkvinnu, á flaggdagshaldi, sum Eysturoyar Tjóðveldisfelag skipaði fyri í Mentanarhúsinum í Fuglafirði, flaggdagin 2016.
Góðu fuglfirðingar og eysturoyingar, góða samkoma!
Tað er hugaligt at verða boðin at halda røðu á hesi hugnaløtu, á hesum degi, har vit savnast um og fyri at hátíðarhalda Merkið. Flagg okkara alra.
Tað eru í dag 76 ár liðin síðani Merkið á fyrsta sinni varð viðurkent sum tjóðarflagg føroyinga. 25. apríl í 1940 komu boðini frá bretska hersetingarvaldinum um, at føroysk skip skuldu sigla undir føroyskum flaggi, og var hetta, sum kunnugt, fyrsta veruliga viðurkenningin av Merkinum.
Hóast Merkið ikki varð viðurkent fyrr enn í 1940, so hevði tað verið nýtt til ymisk høvi síðani 1919, tá Jens Olivur Lisberg og aðrir teknaðu flaggið.
25. apríl 1947 varð hesin dagur útnevndur til almennan flaggdag – og sostatt kunnu vit næsta ár hátíðarhalda 90 ára dagin. Og helst verður tað “same procedure” – vit savnast, vit syngja, vit tala, vit fegnast og vit eru errin av at vera føroyingar og at kunna savnast undir egnum merki.
Sjálv ynski eg, at Merkið á hvørjum ári skal veitra fyri einum rúmsháttum og fevnandi samfelag. Ella, sum skrivað stendur í samgonguskjalinum: “Øllum borgarum skulu tryggjast javnrættindi. Hvør einstakur skal eiga møguleikan at smíða sær eitt eydnuríkt lív eftir egnum huga og evnum og at taka lut og ábyrgd í samfelagnum. Hetta tryggjar sosialt og mentanarligt fjølbroytni, sum gevur trivnað og skapanarhug.” Og so er.
Øll eru vit føroyingar. Øll eru vit skapt við ymiskum evnum og førleikum. Øll eiga vit at hava ein heilt grundleggjandi rætt til at nýta førleikar okkara, og at innrætta lív okkara soleiðis, at vit mennast og trívast – og ikki minst, at vit av fullum huga bera nakað aftur til samfelagið og til felagsskapin. Tann felagsskap, vit øll eru partur av, sum borgarar í einum oyggjasamfelag, sum gevur okkum so ríkar møguleikar. Forðingar okkara liggja sjáldan í fjarstøðu og stødd, men aloftast millum oyruni og í óskrivaðum reglum, vit seta hvørjum øðrum at fylgja.
—
Nú vit eru stødd her í Mentanarhúsinum í Fuglafirði, vil eg dvølja við nøkur minni. Havi ættarbond ikki so langt hiðani – í grannalagnum kanst tú siga. Petra Samuelsen fødd Gregersen, omma mín, var úr húsunum fyri oman Oyruna í Syrðugøtu, og ein abbabeiggi mín, Berhard Samuelsen, giftist til Fuglafjarðar. Fuglafjørður hevur altíð hugtikið meg. Sum barn plagdi eg at fara við pápa at hyggja eftir fótbólti her norðuri, og tá ótu vit ofta døgurða – hósnarunga og kips – og fingu reyða sodavatn at drekka á Muntra. Tað er ikki sørt hugnaligt aftur at vitja á Muntra, eisini nú eini 40 ár ella væl so tað eru runnin, og framvegis kunna njóta súreplakøku við róma og súltutoy.
Minnist enn rama luktin, sum plagdi at liggja yvir bygdina, og ikki var eg gomul tá eg fyrstu ferð fekk at vita, at hetta var lukturin av pengum. Men, eisini sum vaksin havi eg javnan vitja hetta vakra pláss, sum jú í mangar mátar er ein middepil fyri bæði vinnulív og mentan.
Ein dáni í, at listafólk fáa íblástur, tá bergtakandi og tignarlig fjøll møta tær, hvaðar enn eygað leitar, og hvar andin frá býarlívi og virksomnum hondum, rennur saman við friðsælari náttúru. Myndir frá ikki færri enn fýra fuglfirðingum prýða veggirnar har heima, og tað er ein greið yvirumboðan, so okkurt er, sum er serliga lokkandi her.
Í køkinum og stovuni heima hjá okkum á Debesartrøð síggja beint oman á skipasmiðjuna, á Vágsbotn og Tinganes, Nólsoyarfjørð og Nólsoynna og part av miðbýnum, við Havnar kirkju og klokkuni í torninum, sum hvønn dag minnir á, hvussu dýrmæt tíðin er.
Vit eru umgird av aldargomlum trøðum, har alskyns fuglur er farin at reiðrast, og har blómur og runnar vaksa eins væl og undir flógvum himmalhválvum. Útsýnið er – tó at tað er ymiskt frá tykkara her – so kortini líkt á tann hátt, at tað er eitt ævigt listaverk, ið støðugt umskiftist.
Hav og himmal renna saman og skapa óteljadi litbragdi av bláum, gráum og grønum. Hetta spælir saman við reyðum, gulum og brúnum litum á húsum og tekjum. Eitt ovurstórt listaverk, sum ongan dag, onga løtu er hitt sama. Við hvørt hvítt og friðsælt. Við hvørt sólbjart og litríkt. Við hvørt grátt og dapurt. Og við hvørt bøla niða við einum glampandi risamána hongdur so lágt yvir hav, at tú ivast hvørt heimsins undirgangur skjótt mann raka?
Hetta útsýnið er ikki lætt at kappast við. Og kortini hongur ein málningur í stovuni, sum altíð eydnast at fanga fremsta uppmerksemi frá gestum okkara. Ein málningur, sum fáur fer framvið uttan at geva honum gætur og jalig orð við á vegnum.
Ein selloleikandi kvinna, sitandi á toppinum á manninum í Mansgjógv uppi í Blábjørgum, við Manhattan spríkjandi úr skallabeininum, ímeðan vindeygu stórbýarins speglast í andlitinum. Háhúsini vaksa úr dreymun tónleikarans, og renna eins og fossar omaneftir fjallasíðunum, ella rættari – eru sjálvir veggirnir í gjónni. Tónleikarin, sum situr omanvert Fuglafjørð, við Húsafelli og Borgini í baksýni, er kortini er stødd í New York. Var einaferð so heppin at ogna mær málningin á uppboðssølu hjá Javna.
Einki listaverk rakar so væl tann djúpa og inniliga tokka eg havi til hetta landið, tess fjøll, tess fólk, tess tónleikarar og listafólk, tess mentan, mál og ja, gerandislív við smáum og størri. Samstundis, sum málingurin eins væl rakar henda æviga útlongsul og trongd at sleppa burtur av og á, at sleppa at uppliva aðrar mentanir, at koma burtur úr leiklutinum sum ein øll kenna, og hvørva í stórbýarins vælsignandi anonymiteti, fjølbroytni og væntandi snævurskygni, sum tíverri av og á tekur hvørkrartak um okkum her heima, og forðar okkum at liva fult eftir egnum huga og evnum. Tí vit óttast kollektivu fordømingina, ella ikki at vera væl við øll, ella at detta úr tapetinum og síggjast ella hoyrast ov væl – ella okkurt annað, sum flestu okkara munnu hava kent í barmi so ella so gjøgnum lívið í hesum lítla, tó stóra samfelag.
Dagurin í dag er ognaður flagginum. Føroysku fólkasálini, sum millum annað verður skapað av listini.
Tað er jú í mentanini – í listini – at vit finna sannleikan um okkum sjálvi. Tann vakra sannleikan, tann mennandi og birtandi sannleikan. Men eisini tann avdúkandi, ráa og óunniliga sannleikan.
Tað er tá tú brádliga í dansinum, sum tú helt teg duga uttanat, vaknar og skilur boðskapin, sum gjøgnum kvæðini vórðu borin av mannamunni og fingu samleikan hjá einari tjóð at flóta gjøgnum ættarlið. Ella tá tú hyggur at málninginum, tú heldir teg kenna so væl, men brádliga varnast nýggj litbrá og øðrvísi skap. Og listin talar til tín, og fær teg at síggja tað, sum áður lá dult. Ella tá tónarnir lata dyrnar upp til loynirúm djúpt har inni, og tárini streyma, uttan at tú dugir at siga, hví júst hasin tónin, handan røddin ella hasi orðini vóru lykilin til innibyrgdu kenslurnar.
Meðan vit eru fangaði í einum materialistiskum maskuballi, so er tað ofta at listin klæðir okkum úr. Fær okkum áhaldandi at spyrja:
Hví? Hvørji eru vit? Hvat hevur veruligan týdning? Finst ein sannleiki um okkum sjálvi? Um heimin kring okkum?
Mentanin, listin, fær okkara kensluregistar í heilanum í sving. Og tað er bert gjøgnum kenslurnar, at vit kunnu finna fram til tað, sum veruliga er. Tann, sum letur aftur fyri tí kensluliga og byggir hugsanir sínar og gerðir bert á tað rationella, nærkast ongantíð sannleikanum.
Og soleiðs er við listini. Hon hugtekur. Hon øsir. Hon ávirkar, og í summum førum fær hon okkum at hugsa og handla – og í besta føri til gagns fyri onnur enn okkum sjálvi.
—
Tað var ikki av tilvild, at eg tók fram eitt listaverk hjá navnframa listamanni tykkara, Frits Johannesen. Farna hóskvøld var, sum tit vita, stór uppboðssøla í Reinsaríðnum í Havn. Frits vildi lata Sprotanum av sínum skaptu verkum, sum tøkk fyri ta stóru mentanarskapan Jonhard Mikkelsen og sprotafólkini hava latið okkum øllum. Og fólk bjóðaðu sum galið. Guldu væl meira fyri listaverkini, enn tey helst annars vildu gjørt – tí tey bæði vildu ogna sær ein vakran málning, men eisini lata sítt íkast til Sprotan og til listina. Tí allur innkomni peningurin fer óskerdur til listafólk, so vit fara at síggja enn fleiri flottar bókapermur ballaðar um føroyskar bøkur. Og soleiðis gjørdust vit øll ríkari av góðgerið hjá einum persóni.
Og hetta er kjarnan í einum samfelag, sum vil vera ríkt, men eisini eydnuríkt: Gjøgnum at lata fáa vit! Og gjøgnum at lata, skapa vit vøkstur og ágóðar fyri samfelagið og samanhald í felagsskapinum. Hetta Frits gjørdi er Merkisvert. Og fyri slíkum gerðum veittrar Merkið.
Og soleiðis gera kvinnur og menn gerningar, sum eru Merkisverdir, hvønn einasta dag. Summi lata áhaldandi, og gjøgnum eitt langt lív, nakað til felagsskapin. Tey eru kirkjutænarar, organistar, klokkarar ella samkomutænarar. Tey eru ítróttarvenjarar og ferðast land og ríki við børnum og ungdómi, at kappast og íðka og vera saman. Tey binda og bøta og lata klæðir og pengar til neyðstødd. Tey vitja gomul og óhjálpin, skipa fyri innsavningum, gera átøk at bøta um umhvørvið ella víga lív sítt til vísindina og til at granska og finna fram vitan, sum kann gera okkum øll vísari – og kanska fáa okkum at liva betri og longri. Tey terpa kvæðaørindi og skipa fyri barnadansi, at kveikja og bera arvin víðari. Tey halga lív sítt til listina, bókmentirnar, yrkisítróttina og frásiga sær nógv, fyri at kunna fylgja dreymi og huga, og bera okkum stórt ríkidømi, tó at tey sjáldan sjálvi gerast peningaliga rík. Tey luttaka í bjargingararbeiði, ella í nevndararbeiði í góðgerandi felagsskapum. Ogsfre ogsfre. Hetta er Merkisvert. Hesum fólkum veitrar Merkið fyri í dag.
Vit áttu at sett á stovn ein ítøkiligan almennan heiður, sum kann latast hesum fólkum, hesum kvinnum og monnum, sum nýta stóran part av lívi sínum – oftast ólønt og ósjálvsøkið – at ríka okkara felags samfelag. Hesi, sum , gera okkum errin sum tjóð og fáa okkum at føla okkum mentaði og land okkara framkomið og gott at liva og virka í.
Merkiksvert, ein heiður, eitt eyðkenni fyri mentan og land okkara. Og tó at tað bert verða tey, sum gera okkurt heilt serstakliga merkisvert – sum fáa heiðurin at hanga á bringuna ella um hálsin – so liggur tað á hvørjum einstøkum okkara at bera til felagsskapin, og harvið gerast Føroyar so øðiliga nógv ríkari.
Sjá, tú blánar sum loftið og tú rodnar sum blóð,
men hitt hvíta er fossur, brot og vetrarins ljóð.
Har tú veittrar á báru, fjalli, bergi og ong,
syngur tjóðin tær glaðasta song.
Einki Merkið hevði veittrað í dag, uttan at føroyingar tóku tøk fyri at
vinna flaggi okkara pláss, so tað kundi gerast eitt tekn fyri samleika okkara og land okkara.
Um enn nær ella fjart
ert tú sál míni kært,
sum tú fedrunum vart;
tí tú glógvar so bjart
sum tú sóleyga bart
gjøgnum náttmyrkrið svart,
blátt sum loftið, sum brimbrotið skært.
Har ið merkini veittra, veittri eisini mítt,
tað ber kvøðu frá landi mínum fagurt og frítt;
og eg kenni meg orna gjøgnum mønu og merg,
Hátíðarhaldini eru ikki bert í Vestmanna, Runavík, heima á Sandi, á Tvøroyri, í Fuglafirði og Fámjin – ja kring alt landið. Flaggdagurin verður eisini hildin í Reykjavík, í Keypmannahavn, í Bryssel og London og munnu ikki føroyingar í New York, París, Milano ella Bejing so ella so hátíðarhalda flaggið í dag – um ikki annað so inni í hjartanum? Føroyingar, sum ímynda sær hetta:
síggi brim randa strendur og berg,
hoyri vetrarins brot
boða summarsins lot,
hoyri heystmyrka lag,
boða várljósan dag.
Flaggstríðið var og er ein týdningarmikil partur av søgu okkara. Søgan, sum enn hevur so nógv at siga okkum, at læra okkum. Í dag kann tíbetur eingin ímynda sær, ikki at sloppið at kent tað ómetaligu felags gleði, tá Merkið verður vundið á stong og tjóðsangurin ljómar, tá eitt av okkara dugnaligu ítróttarfólkum trína á sigurspallin – eitt nú til oyggjaleikirnar ella aðrar kappingar.
Og hvør kennir ikki hjartastreingirnar spenna, tá ein sær Merkið veittra millum onnur fløgg úti í heimi? Eins og vónbrotið er stórt, tá einki føroyskt flagg er at hóma millum hini – soleiðis sum støðan jú eisini mangan er.
Góða samkoma. Fyri eina tjóð sum okkara, hevur Merkið ófrásigandi stóran týdning. Hóast vit á hvørjum ári kunnu fegnast um og hátíðarhalda flaggdagin, so er flaggstríðið ikki av.
Hvønn dag eiga vit at leggja orku í at gera vart við land okkara. Hetta tí, at heimurin í dag er knýttur í ein sínámillum treytaðan felagsskap. Og í hesum felagsskapi mugu vit vera virkin og vera sjónlig. Flagg okkara er eitt týðandi amboð at vinna land fyri føroyskari mentan, vinnulívi, ítrótt – og ikki minst vinna okkum altjóða rættindi og uttanríkispolitiska ávirkan.
Flaggstríðið er vunnið tann dag, tá vit uttan forðingar kunnu vinda flaggið á stong kring allan heim – sum Merkið hjá tjóðini, hjá landinum, Føroyar.
Fylkjast rað vit í rað,
kenna hjørtuni tað:
vit við tær stevna stinn avstað.
(Hans Andrias Djurhuus, 1920)
Framhaldandi góðan flaggdag og takk fyri!
Bjørt Samuelsen
25. apríl 2016


text:
Orð: Marius Absalonsen
Lag: Blanche Kerr Brock
1. Eg veit, at loysnari mín, hann livir,
eg fari sjálvur at síggja hann.
Hann øllum skepnum jú valdar yvir,
úr Satans veldi meg loysti hann.
2. Tá lívssól mín farin er til viðar,
og Satan reisir sítt kærumál,
skal Jesus stíga fram, mær til friðar:
„Eg gav mítt lív fyri hesa sál!“
3. Tá henda húð mín er vorðin fúnað,
tá fer mítt eyga at skoða Gud,
rætt sum ein blóma í fullum búna,
ið gróðursett varð við sorg og sút.
4. Jú, mær til besta eg hann skal skoða,
so mangan tóktist tann hugsan fjar,
men nú í kærleikans morgunroða,
so still, so blíð og so nær, so nær.
5. Títt síðsta orð skal í ævir standa
sum sáttargerð fyri mína sál.
Eg skal tær møta sum vin og frænda,
mítt djúpa ynski og hægsta mál.


text:
04.05.2016 -
Nám X hópurin vitjaði týningarleguna Sachsenhausen í dag.
Legan liggur einar 35 km norðanfyri Berlin, og tað merkisverda er, at grannarnir í Oranienburg einki vistu um hesa leguna í grannalagnum, ið byrjaði í 1936.
Tílík vitjan er ørkymlandi á meir enn ein hátt. Eitt er, hvat fór fram í krígsáruum; men annað er, hvussu vit forða fyri, at slíkt hendir aftur.
Stóri spurningurin er, um ríkisleiðarar hava ábyrgdina av tí – ella hvør einstakur okkara. Og spurningurin er, hvat kann gerast í gerandisdegnum, so at slíkar illgerðir ikki endurtaka seg.
Kann hvør einstakur okkara syrgja fyri at liva eftir leiðreglum, ið sláa hart niður á órætt og trongskygdan víðgongdan politiskan hugburð, ið byggir á alt annað enn fólkaræðisligar leiðreglur.


text:
Kommunusamanlegging: Um Eysturkommuna verður veruleiki, so verður hetta bert aðru ferð, at nøkulunda javnbjóðis kommunur leggja saman í eina størri eind. Fyrstu ferð var, tá smáu kommunurnar kring Sundalagið slóu seg saman. Og hetta fær stórar avleiðingar fyri hvussu kommunusamanleggingin framyvir fer at hátta sær.
Sámal Matras Kristiansen
Í skjótt 40 ár hevur tað ikki longur verið loyvt at skilja sundur bygdir, ið ikki vildu vera í somu kommunu, í minni kommunur. Seinasta dømið um kommunusundurskiljing var uppbýtið av Nes Sóknarkommunu í ávikavíst Runavíkar- og Nes kommunur, tí at fólkið á Toftum og Nesi kendi seg illa viðfarið av teimum innan av Glyvrum og Saltangará.
Annars hava at kalla allar kommunusundurskiljingar verið í fyrru helvt av tjúgundu høld. Nógvar av hesum sundurskiljingum hava ført við sær nærum ólekjandi splitur millum bygdirnar, ið enn í dag er við til at gera kommunusamanlegging, serliga í Eysturoynni, til eitt nærum “ógjørligt puslispæl”. Ikki skal farast longur niður í tær søguligu orsøkirnar til hetta splitrið, ið ikki einans ger seg galdandi viðvíkjandi kommununum, men eisini viðvíkjandi prestagjøldunum og nú eisini viðvíkjandi barnaverndarøkjunum.
Alt hetta er ein partur av einum stórum strategiskum spæli, har tað ræður um hjá kommununum ikki at “selja seg” og harvið at koma í vanda fyri at verða yvirfusaðar.
Ávísur samanleggingarhugur
Tó eru einstøk ljóspunkt at hóma. Nógvu smáu kommunurnar í Sundalagnum hava dugað at staðið saman og eru nú lagdar saman í eina stóra kommunu. Áhugavert er, at tær báðar stóru kommunurnar í økinum, Kollafjarðar- og Eiðis kommunur ikki eru partur av hesi slóðbrótandi samanlegging, men eru gingnar fullkomiliga hvør sín veg: Kollafjarðar kommuna hevur lagt seg innundir høvuðsstaðin og Eiðis kommuna hevur isolerað og nú einans hevur ein samanleggingarmøguleika, um tosið um “natúrligar landafrøðiligar eindir” skal geva nakra meining.
Men eitt annað ljós er at hóma í teimum klandursherjaðu Landnyrðingsføroyum. Leirvíkar og Gøtu kommunur eru tvær kommunur, ið sjáldan hava verið í stórvegis stríði. Hetta tí tær hvør sær hava havt úr at gera við at halda Fuglafjarðar kommunu við hornunum, serliga í framhaldsdeildar- og sløkkiliðshøpi, har frustratiónirnar hava verið stórar millum gøtufólk og leirvíkingar.
Hesar báðar fara í næstum væntandi at leggja saman í Føroya fyribils fjórðstørstu kommunu – Eysturkommunu. Harvið verða tær saman størri enn Fuglafjarðar kommuna.
Mett verður, at hetta hjúnabandið er gott fyri báðar partar, tí at talan er um javnbjóðis kommunur. Men aftanfyri hetta hómast ein vaksandi konflikt:
Eysturkommuna liggur í smørholinum
Latum okkum fyrst gera eitt lop norður aftur í Sunda kommunu. Sunda kommuna hevur verið eitt kærkomið symbol fyri samanhaldi í einum landi, har splitur annars er gerandiskostur. Tað hevur tó víst seg, at hetta samanhald hevur verið treytað av einum felags fígginda: teimum stóru kommununum í suðri og í norðri. Samstarvið millum tær smáu kommunurnar hevur í veruleikanum verið ein roynd at standa Kollafjarðar kommunu og – serliga – Eiðis kommunu kurl. Og eftir at kommunurnar hava lagt saman, eru tær nú knappliga stóribeiggi í einum øki, har tær áður vóru lítlibeiggjar.
Tað er júst tað sama, ið fer at henda, um Leirvíkar og Gøtu kommunur leggja saman í eina stóra Eysturkommunu. Bæði Leirvíkar og Gøtu kommunur hava leingi kent seg trýstar serliga norðanífrá (úr Fuglafirði), men eisini sunnanífrá (úr Runavík) og í seinastuni eisini eystanífrá (úr Klaksvík).
Gøta og Leirvík liggja í einum strategiskum smørholi millum hesar tríggjar búskaparligu svervektararnar í Landnyrðingsføroyum. Hetta merkir, at Gøta og Leirvík fáa ein ókeypis ágóða burturúr teirra geografisku plasering.
Men hóast teir nógvu fyrimunirnar við at liggja millum tríggjar búskaparligar svervektarar, so hevur verið ringt hjá Gøtu- og Leirvíkar kommunum at sláa ígjøgnum í tí meiri yvirskipaða politikkinum. Hetta hevur verið serliga týðiligt í sambandi við eyðmýkjandi viðferðini hjá landsmynduleikunum í sambandi við farleiðina gjøgnum Leirvík.
Við einari stórari Eysturkommunu er talan tó knappliga um ein sjálvstøðugan svervektara, ið ikki so lættliga kann verða skúgvaður til viks. Hetta stendst partvíst av, at Eysturkommuna í sjálvum sær verður meiri ábar á Føroyakortinum, men serliga av tí at ein so stór kommuna fer at kunna hava eina meiri professionella umsiting, ið kann standa miðfyrisitingini kurl.
Eysturkommuna – vakstrarøki og miðstaður
Men ikki bara í mun til ta meiri politisku og fyrisitingarligu navigeringina er Eysturkommuna ein
fyrimunur. Eysturkommuna kemur við tíðini at gerast ein búskaparligur svervektari í sjálvum sær. Tað er eingin orsøk at halda, at Gøta og Leirvík í framtíðini einans fara at vera “uppland” hjá sínum stóru grannakommunum, ella at nýggja Eysturkommunan fer at góðtaka at vera lítisvird sum “smábygdir, man bara koyrir ígjøgnum” (úttalilsi hoyrt í Klaksvík).
Við tí fólkavøkstri, ið Gøta/Leirvík – eins og Sundalagið – hevur upplivað hesi seinastu árini, er orsøk at halda, at hesar báðar bygdirnar koma at gerast einki minni enn miðstaðir í Landnyrðingsføroyum. Hetta verður ein leiklutur, ið man vera ringur hjá nógvum at ímynda sær í dag, og ein herskin biti hjá serliga fuglfirðingum og klaksvíkingum at slúka. Men í veruleikanum avspeglar hetta bara, at yvirskipaði samfelagsbygnaðurin er í stórari broyting.
Tað eru nevniliga ikki longur tær góðu vágirnar og firðirnir, ið skapa fyritreytir fyri vøkstur. Orsøkin til at Fuglafjørður, Klaksvík og “Kongshavn” hava havt so stóran fólkavøkstur, er tí at her eru tær góðu havnirnar. Men hvørki í Gøtu ella í Leirvík eru serliga góðar havnir í mun til tyngri sjóferðslu. Men hesar bygdirnar hava nakað annað: eitt serstakliga gott samferðslukervi.
Samferðslumøguleikarnir eru nevniliga tað, ið í størstan mun hevur myndað búsetingarmynstrið hesi nógvu seinastu árini. Tað er ei longur neyðugt at búgva á sama staði har ein arbeiðir. Í staðin hava føroyingar ment eina umfatandi pendlimentan, ið millum annað kann avlesast í einum alsamt vaksandi ferðsluvøkstri á føroysku landsvegunum. Alt hetta merkir, at tað gevur minni meining at tosa um teir núverandi býirnar sum stakar búskaparligar eindir. Í staðin eru Føroyar, ella rættari: Meginlandið, vorðnar ein stórur Netverksbýur, har tað hevur minni at siga hvussu geografiska forholdið millum arbeiði, bústað og frítið er háttað.
Samanlegging snýr seg um lokalar fyrimunir
At nógvar kommunur ikki vilja leggja saman, er ivaleyst tí at hesar ikki vilja góðtaka tann nýggja veruleikan. Heldur velja tær at klára seg sjálvar sum frægast. Jú meiri man fær skavað til sín av skúlabygningum, ítróttarhallum og líknandi, tess betur. Hetta er serliga galdandi fyri samanleggingaræddar kommunur sum Eiðis, Sjóvar, Nes og Fuglafjarðar kommunur, ið royna at skava sum mest til sín áðrenn tær møguliga verða yvirfusaðar av teimum størru grannunum.
Og umvent er samanleggingin av Gøtu og Leirvíkar kommunum júst ein mótreaktión móti at stóru kommunurnar hava verið dekan ov imperialistiskar í teirra samstarvshátti. Seinast hevur so borgarstjórin í Klaksvíkar kommunu, Steinbjørn Jacobsen, verið úti at royna at lokka Leirvíkingar til sín. Borgarstjórin í Klaksvíkar kommunu rør uppundir, at hetta bara fer at hava við sær, at leirvíkingar verða “lumpaðir” inn í eina stóra Eysturoyar kommunu, har teir so verða “bakgarður hjá Eysturoyar kommunu”*:
- Sum kunnugt fær ein kommuna bert tann eina kjansin at taka seg sjálva av. Eg mæli tí leirvíkingum til at taka fleiri møguleikar upp til viðgerðar, áðrenn avgerðarrættur leirvíkinga verður “seldur”, skrivar borgarstjórin, og leggur harvið upp til, at leirvíkingar eru í ferð við at selja seg sjálvar í stórar kommunusamanleggingardystinum.
Seinni í greinin grundgevur hann ríkiliga fyri hví tað hevði loyst seg betri hjá leirvíkingum at vent sær til Klaksvíkar enn til Gøtu. Hann nevnir nógv ting, men serliga nógv ger hann burturúr útstykkingarmøguleikunum í Leirvík:
- Ein kann rokna við, at ein samanløgd Klaksvíkar og Leirvíkar kommuna heilt nátúrliga hevði plaserað partar av sínum útbyggingum í Leirvík, men - spyr hann retoriskt:
- Fer ein stór og víð Eysturoyar Kommuna at gera tað sama!
Atkvøðugreiðslan um samanlegging av Gøtu og Leirvíkar kommunum fer at sýna um leirvíkingar fara at lata seg lokka av Klaksvíkar kommunu, ella um teir heldur vilja stevna móti framtíðini saman við gøtufólki.
Hvørjar verða kommunurnar í 2015?
Men eg loyvi mær at ivast í um ein stór “Eysturoyar kommuna” verður veruleiki í bræði, eins og borgarstjórin í Klaksvíkar kommunu sær fyri sær. Í staðin vil eg loyva mær at gita at vit í staðin fara at síggja hesar kommunurnar í Landnyrðingsføroyum hesi komandi áratíggjuni (sí eisini talvu): Norðoya kommuna (allar Norðoyggjar), Fuglafjarðar kommuna (sum nú), Eysturkommuna (Gøtu- og Leirvíkar kommunur), Skálafjarðar kommuna (núverandi Runavíkar kommuna, men íroknað Funnings kommunu), Nes og Sjóvar kommuna og Sunda kommuna (íroknað núverandi Eiðis kommunu).
Hetta eru sjálvsagt bara gitingar, men leggið til merkis, at minsta kommunan sambært hesi hugmynd er Fuglafjarðar kommuna við sínum 1.566 íbúgvum (2005). Allar hinar kommunurnar liggja frá 2.000 íbúgvum og uppeftir. Og tað er júst tað minstamarkið, ið Kommununevndin í 1998 setti fyri framtíðar føroyskar kommunur. Enn ein orsøk til at eg vænti, at Fuglafjarðar kommuna sleppur at halda fram sum sjálvstøðug kommuna, er tí at Sandoyggin neyvan verður løgd saman við aðrar kommunu heldur, og har búgva færri fólk enn í Fuglafirði, í løtuni einans 1.467 fólk – íroknað Skúgvi og Dímun.
Ivaleyst sleppa Fuglafjarðar og Sandoyar kommuna at vera tey bæði undantøkini, ið staðfesta regluna frá 1998 um at kommunur skulu hava fleiri enn 2.000 íbúgvar. Um vit so hyggja eftir nýggju barnaverndarøkjunum, ið upprunaliga skuldu leggjast út í tær nýggju samanløgdu kommunurnar, so er markið her sett til 1.500 íbúgvar (undantikið Sandoy, ið sleppur við 1.000 íbúgvum), og tað er ikki sett sum krav, at hesi øki skuldu vera samanhangandi.
* Steinbjørn Jacobsen, borgarstjóri, hevur broytt yvirskrivtina á lesarabrævinum frá “Í fremstu røð saman við Klaksvík ella bakgarður hjá Eysturoyar Kommunu” (á heimasíðuni hjá Norðlýsinum í farnu viku) til “Saman við Klaksvík verður Leirvík í fremstu røð”( í Dimmalætting mánakvøldið). Ivaleyst fyri ikki at virka og neiligur.
Høvuðsgrundgevingarnar fyri samanleggingini eru hesar:
- at kommunurnar skulu gerast betri førar fyri at veita borgarunum eina góða tænastu.
- at samskipa umsitingina og raksturin av kommununum.
- at kommunurnar verða betur førar fyri at taka av nýggjum avbjóðingum í
framtíðini.
- at samskipa íløgurnar, so at betri nytta fæst burtur úr íløgum, og at forða fyri óneyðugum
íløgum.
- at skapa betri karmar fyri øktum virksemi í økinum.
Brot úr sáttmálanum millum Gøtu- og Leirvíkar kommunu um samanlegging
Kommuna
1995
2005
2015
Norðoya
kommuna
5724
5995
6279
Fuglafjarðar
kommuna
1452
1566
1689
Eysturkommuna
1638
1922
2255
Skálafjarðar
kommuna
3269
3642
4058
Nes og Sjóvar
kommuna
2007
2257
2538
Sunda
kommuna
1963
2280
2648
Landnyrðingsføroyar
16053
17662
19467
Fara hetta at verða kommunurnar í Landnyrðingsføroyum í 2015? Tað ber sjálvandi
ikki til at siga, men um ikki landsmynduleikarnir fara inn og tvinga nakrar yvirskipaðar samanleggingar ígjøgnum, so man hetta vera eitt gott boð. Fólkatalið í 2015-kolonnuni er framroknað út frá at fólkavøksturin verður tann sami frá 2005 til 2015 sum frá 1995 til 2005.


text:
Wikipedia:Hendingar/28. mars
Hin 28. mars:
- 1959 - Nýbygda loranstøðin á Eiði koppaði í kavaroki.
- 1988 - Atlantic Airways fleyg sín fyrsta túr millum Føroyar og Danmark.
- 2012 - Nýggja Airbus A319-flogfarið hjá Atlantic Airways (myndin) flýgur sín fyrsta rututúr, millum Føroyar og Keypmannahavn.
- 2014 - Mikkalina Norðberg vald sum ársins íverkseti á íverksetaradegnum í fabrikkini hjá Østrøm í Havn.
- 2015 - Pál Joensen vinnur gull í 800 metrum frí á Danish Open við tíðini 7:52.82, sum er besta tíð í heiminum higartil í ár (til 28. mars 2015) og nýtt stevnumet.
Leiðbeining[rætta wikitekst]
Á hesi síðu skulu helst bert vera tríggjar hendingar, ið verða skrivaðar stutt og í punktformi, danska Wikipedia hevur bert 3 hendingar fyri hvønn dagin, ið sæst á forsíðuni, tann enska hevur fimm hendingar og tann norska hevur uppaftur fleiri hendingar. Tað má bara vera upp til tann ið skrivar her at meta um, hvat ið passar best, men ikki ov nógvar hendingar. Hendingarnar skulu eisini kunna finnast aftur í greinini fyri dagin, og tað eigur at vera talan um týðandi hendingar fyri dagin.
Harumframt kunnu merkisdagar skrivast ovast (t.d. ólavsøka fyri 29. juli). Ein viðkomandi mynd skal eisini vera við her fyri at ímynda eina av hendingunum, hon skal bert vera 80 pixel (px) til støddar.


text:
Soleiðis hevur matstovan opið:
Frá 1. apr. til 30. sep. er opið frá 7.30 á morgni til 21.30 á kvøldi.
Í Mars og Oktober er opið frá kl 10 - 16 við lættari matarskrá, og annars eftir fyrispurningi,
Gistandi gestir fáa altíð døgverða um kvøldið,
Í November og Februar er matstovan opin eftir fyrispurningi til serlig tiltøk,
Í December og Januar er stongt.
Borðbílegging á tlf 423171 ella á info@gjaargardur.fo
Máltíðir
Á morgni
er morgunmatur hvønn morgun frá 7.30 til 9.30. Hjá teim gistandi er hann við í prísinum. Fyri onnur vitjandi er prísurin 88 kr. fyri hvønn. Tey ið ynskja matpakka, verða biðin um at bíleggja kvøldið fyri. Í matpakkanum er trivalig tvíflís, frukt, okkurt søtt og ein føska av vatni. Matpakkin kostar 88 kr.
Á middegi og seinnapart
fæst eitt úrval av løttum rættum og køkum.
Pannukøkur við róma og heimagjørdum rabarbusýltutoy 48 kr.
Lagkøku o.l. 48 kr.
Viðskeraplattur 148 kr.
Smurt breyð 32 kr.
Breyð við laksi 38 kr.
Dagsins súpan við breyði 68 kr.
Kaffi/te/kakao og sodavatn 20 kr.
Øl 33 cl. 40 kr.
Vín 18,75 cl 65 kr.
Á kvøldi
er døgurði frá 18-20. Høvuðsrættur og omaná fyri í alt 218 kr. Ein rættur hvørt kvøldið.
Børn 4-12 ár 120 kr.
Sunnukvøld, frá 15. apr. til 15. sep.
Frá 18-20 er vælumtókta sjálvtøkuborðið á skránni. Prísurin er 248 kr. fyri hvønn. Børn 4-12 ár 120 kr.


text:
Løgtingsins umboðsmaður avgreiddi 93 mál í 2016.
Frágreiðingin hjá Løgtingsins umboðsmanni fyri 2016 er í dag handað formansskapinum hjá Løgtinginum.
Í frágreiðingini sæst, at umboðsmaðurin fekk 80 klagur í 2016. Hetta tal er ájavnt talinum av klagum undanfarnu 2 árini.
Av teimum klagunum, sum komu inn í 2016 vóru 69 endaliga avgreiddar innan 31. desember 2016. Harumframt vóru 14 klagur avgreiddar, sum vóru innkomnar (men ikki avgreiddar) frá undanfarnu árum.
Umframt tær ítøkiligu klagurnar, sum umboðsmaðurin fekk í 2016 tók umboðsmaðurin 7 mál upp av egnum ávum. Av hesum slagi av málum vóru 3 endaliga avgreidd við árslok 2016. Harumframt vórðu 7 mál avgreidd frá undanfarnu árum.
Í ársfrágreiðingini eru fýra greinar, sum viðgera hesi evni: “Góður fyrisitingarsiður”,“Viðgerð av avvístum klagum”, ”At betra um lógir og fyriskipanir” og “Virksemi hjá umboðsmanninum á barnaøkinum.”
Løgtingsins umboðsmaður hevur eftirlit við, at myndugleikarnir ikki gera mistøk ella vanrøkja sínar skyldur, og at almenna umsitingin ikki fremur órætt ímóti einstaka borgaranum.
Ein og hvør kann klaga til umboðsmannin, og tað er ókeypis.
Frágreiðingin verður latin løgtingsmonnum, landsstýrinum, øðrum almennum myndugleikum og fjølmiðlunum. Eisini er ársfrágreiðingin løgd út á heimasíðu umboðsmansins: www.lum.fo
Ársfrágreiðingin kann lesast her


text:
Hallbjørg, er forkvinna í nevndini í Eigarafelagnum í Tórsbyrgi, sum bjóðar brunch í ljósu felagshølunum í morgum (Myndir: Birgir Kruse)
Í dag var ruddingardagur í Tórsbyrgi. Frá morgunstundini hevði nývalda nevndin boðið til brunch í nýggju felagshølunum. Hallbjørg Lamhuage, sum er forkvinna, hevði pussað rútarnar í nýggju hurðunum, so alt skein. Hallbjørg, Bogi í Homrum og hini í nevndini, høvdu gjørt eina frálíka máltíð við frískligari summardessert í ljósu hølunum, út móti parkerinsplássinum og grøna økinum aftanfyri. Hølini er blivin so rúmsátt, tí teir báðu gomlu hitaketlarnir eru koyrdir burtur. Í staðin er ein nýggjur settur í rúmið aftanfyri. Soleiðis fer tíðin við øllum, sumt til tað betra. So fóru fólk í allar ættir at rudda.
Jens Petur við trillibør og Høgni aftanfyri (Mynd: Birgir Kruse)
Onkur helt fyri at nú var so lætt at rudda í Tórsbyrgi. Fyrr vóru betongstykki og annað tungt at knossast við. Tyngsta takið í dag var at taka pelarnar og hegnið upp kring gamla høsnagarðin í skráanum oman móti vegnum við Strond, siga Bogi og Einar.
Einar Hansen tekur upp pelar og hegn, nú eingin høsnagarður er longur í Tórsbyrgi og næstniðasta myndin er vorðin søga. Á niðastu myndin sæst seinasti hvíldarstaður hjá hundinum hjá Høgna og teimum í nummar 19. Aftanfyri hómast grundin í nýggja Boðanesheiminum (Myndir: Birgir Kruse)
Í grannalagnum verður bygt nýtt ellisheim, so nú hava vit tvey, Lágargarð og Boðanesheimið. Vorðið sum útlit, tvey ellisheim. Veit ikki, um tað smakkar mær so væl. Kanska betri seinni. Hinvegin hava vit ein sparkivøll ovast í Tórsbyrgi, fyri endanum á Fútalág, væl lagdar gøtur av Tórgarði og frá vegnum úti við Strond, og so nýbygda felagshølið, mitt í býlinginum. Ikki so galið ein leygardag sum henda.


text:
Nú ein dagin sá hendan myndin dagsins ljós á facebook. Manni Persson kunngjřrdi hana. Havi ikki gáađ um, at mynd varđ tikin av hesum býliđnum, sum varđ sett saman av dreingjaliđsspćlarum úr HB og B36 summariđ 1962.
Dreingjaliđiđ hjá Víkingi í Reykjavík var á vitjan hjá HB. Spćldir vórđu tríggir dystir. Fyrsta dystin vann HB á Víkingi 4-0. Annan dystin vann Víkingur 0-1 á B36. Tann triđi og seinasti dysturin endađi 4-1 til samansetta liđiđ úr HB og B36.
Samanumtikiđ góđ úrslit at hava í fikkuni, tá vit skuldu til Íslands at spćla eftir ólavsřku.
Manningin á býliđnum var aftast frá vinstru: Carl Persson, John Eysturoy, Kári Helmsdal, Símun Joensen og Jógvan Arge. Miđjan: Kári Skála, Hugin Samuelsen og Jóannis Wardum. Fremst: Jóannes Samuelsen, Regin Árting og Hartmann Joensen.
---


text:
Myndlistafólkini í Føroyum eru millum annað samskipað í felagnum Føroysk Myndlistafólk. Eftir ávísum treytum kunnu tey gerast limir, ið eru myndlistafólk burturav, hava myndlistina sum starv.
Endamál felagsins er at virka fyri øktari samvinnu millum føroysk listafólk, at arbeiða fyri at bøta um kor teirra og korini hjá føroyskari myndlist. Felagið Føroysk Myndlistafólk hevur aðalfund í desembur mánaða.
Felagið stílar á hvørjum ári fyri Várframsýningini - hon letur vanliga upp fyrsta vikuskifti í mars. Várframsýningin, ið plagar at vera í Listaskálanum, er sonevnd dømd (sensurerað, juryerað) framsýning - tað vil siga, at ein trímanna dómsnevnd av listafólkum, ið vald verður á aðalfundi, tekur kritiska støðu til hvørt einstakt verk og hevur skyldu til at seta strong krøv til listarligt virði. Nevndarlimirnir verða valdir fyri 3 ár, og 1 nýggjur limur verður valdur á hvørjum ári. Endamálið er at hækka støðið og geva listafólki okkara stóra avbjóðing. Øll kunnu senda inn verk til dømingar - ringið, skrivið ella meylið til Listasavn Føroya (sjá omanfyri) og fáið tilmeldingarblað sent.
Tíðarskeiðið 1. mai - 31. august:
Mánadag - sunnudag kl. 11.00 - 17.00
Tíðarskeiðið 1. sept. - 30. apríl:
Týsdag - sunnudag kl. 13.00 - 16.00
Mánadag ikki opið
Atgongugjald:
- Vaksin: 65 kr.
- Lesandi: 25 kr.
- Bólkar, min.12 vaksin: 50 kr. fólkið
- Limir og børn undir 16 ár: ókeypis.
Listasavn Føroya
Gundadalsvegur 9
P.O. Box 1141
FO-110 Tórshavn
Føroyar
Tel +298 313579
Email info@art.fo
Facebook


text:
Um vikuskiftið var landsdystur í boccia leiktur í ítróttahøllini í Runavík. Føroyar leiktu móti Onglandi. Føroyska liðið var mannað við 12 leikarum, 4 kvinnum og 8 monnum, sum komu úr ÍSB, Svani og Smæruni.
''Føroyingar eru eitt blítt fólkaslag, og vit hava notið tíðina her í Føroyum'', segði trenarin hjá Onglandi, Andy Shard, við Netavísina, tá vit hittu hann eftir dystin.
''Ætlan okkara er nú at bjóða føroyska liðinum til Onglands, og vóna vit at kunna vísa eins stórt gestablídni, sum føroyingar hava víst okkum her''
Tað var Sæunn Ólavsdóttir Hansen, varaborgarstjóri í Runavíkar kommunu, sum bjóðaði vælkomin og setti stevnina við hesum orðum:
Góðu vinir,
Vegna Runavíkar kommunu vil eg ynskja tykkum so hjartaliga vælkomin at vitja okkum og Føroyar.
Boccia er ein málrættaður ítróttur, sum kannar/analyserar muskultamarhald og
neyvleika og sum krevur serligt hegni og konsentratión á hægsta stigi.
Boccia verður hildið at hava sín elligamla uppruna í Grikkalandi.
Boccia er ein neyv analysering av nervunum, tínum taktikki/ella tíni framferð og
tínum hegni.
Sum vit øll vita, so er ítróttur nyttuligur bæði fyri likam og sál. Vit eru tí sera fegin um at hava hendan landsdystin í Boccia í Runavíkar kommunu og eg vóni, at tit fara at njóta vitjanina og hesar dagarnar.
Við hesum orðum verður Landsdysturin 2012 í Boccia settur.
Úrslitið av kappingini:
Kvinnurnar:
1. Joanna Poulsen, Strendur
2. Unn Mortensen, Havn
3. Meiken Olsen, Havn
4. Elin Løkin, Runavík
5. Stella, GB
6. Rachel, GB
Menninir leiktu í trimum bólkum.
Bólkur 1.
1. Kevin, GB
2. Stephen, GB
3. Tórður Hjalt Jacobsen, Runavík
4. Rene Lið
Bólkur 2.
1. Valdemar Dam, Saltangará
2. Michael, GB
3. Theodor Esmar Hansen, Saltangará
4. Elvin Weihe, Saltangará
Bólkur 3.
1. Kemlyn, GB
2. Jonhard Haraldsen, Tórshavn
3. Dánjal Gram Høgnesen, Runavík
4. Øssur Gudmundarson, Hoyvík


text:
Kotolettefat.
Tilfar
8.Stk. Svínakotolettir
1.Stk. Majs( Hált blikk)
1.Stk. Paprika sylta í glas
1.Stk. Champigon Ì Gløsun. )
2.Stk. Piparfrukt ( Reyt& Gult. )
1.Stk. Hvítleyg. ( Tveir Bátar.)
1.Stk. Olja.( At steika við.)
1.Stk. Fløda.
2.Stk. Bótamolar.
30 minuttir at gera
Uppskriftin er til 2-4 persónar
Mannagongd
Gerð ein Marinade olja chili kryd og paprika, koyr so kotolettirnar í hetta, og so á pannina í 5 min.og so í eitt eldfast fat.og eitt sindur av olju eisini, so koyrur tú alt hitt tilfarið oman yvir kotolettirnar, og koyr Bótamolarnar í eisini so til sein


text:
Karrysuppa við skeljadjórum
Tilfar
Forrættur til 8 fólk
16 stórar jákupsskeljar (er at fáa í SMS)
400 gr av stórum rækjum
1 spsk av smøri
1 knívspíss av safran
2 smá, reyð, turkað chilipipar
1 glas av hvíttvíni
3 dl róma
¾ tsk av grovum salti
frískt malið pipar
2 litrar ‘Karol
Mannagongd
Soleiðis gert tú
Eru skeljadjórini fryst, skulu tey tiðna og dryppa í einari soldu.
Sker jákupsskeljarnar í helvt. Hita smør og safran á einari pannu við jøvnum hita – smørið má ikki blíva brúnt. Koyr jákupskeljarnar í og vend varliga í 1 min. Skrúva hi


text:
Ì sera góðum líkindum tóku vit ímóti Víkingi, og í sera góðum lagi sendu vit teir norð aftur við einum tapi.
Vøllurin var upplýstur av sólini, tá ið AB og Víkingur í AB drakt runnu út á vøllin. Bæði liðini høvdu sama lit, so Víkingur lánti okkara úti-troyggju, og um hettar var grundin til teirra skjóta mál, skal standa ósvarað, men dysturin var ikki meiri enn byrjaður, tá ið Tonni Johannus Thomsen kom at standa rættiliga væl fyri, og setti bóltin í netið til 0-1.
Í 8’inda minutti fekk Jobin Drangastein bóltin. Hann gjørdi ikki mætari, enn at venda sær og smekkaði til. Ein sonn perla, har eingin veruliga væntaði at nakað “farligt” kundi spyrja burtur úr, men bólturin fór í netið til 1-1.
Í 17’anda minutti fekk Karstin Højgaard eitt innlegg, sum hann stútaði í netið til 2-1. Seinni í fyrra hálvleiki fekk hann enn eitt innlegg, har hann stóð fríður, men tíanverri var bólturin ov høgur.
Aftaná at vit høvdu lagt okkum á odda kundi ein til tíðir síggja hvør betra liðið var. Vit fingu eisini fleiri góðar tjansir. Eitt nú skjeyt Jobin Drangastein í 30’ minutti eitt lang skot, sum fór á stólpan.
Bara fimm minuttir seinni setti Jónas Stenberg ferð á, og í góðum “premier League” stíli rann hann allan vegin aftur á baklinjuna hjá Víkingi, og skjeyt inn fyri til Bjarka Christiansson Nielsen, sum setti bóltin í netið til 3-1, og sum eisini var hálvleiksstøðan.
8 minuttir inn í seinna hálvleik legði ein púra fríður Jobin Drangastein okkum á odda til 4-1. Eftir hettar var spæli meiri á miðjuni, men sum tíðin leið komu vit longur og longur fram móti Víkingamálinum, og 76’inda minutti gjørdi Jónas Stenberg enn ein rennitúr aftur á baklinjuna í høgru síðu, og legði bóltin inn fyri til Christian í Garði, sum heddaði bóltin í netið til endaliga úrslitið 5-1. Christian hevði nakrar tjansir aftaná, og hevði uppleggini til hann verið eitt líti sindur neyvari, so hevði hann í hvørtfall staðið tvær ferðir á máltalvuni.
Alt í alt ein góður dystur, og við hesum sigrinum hava vit flutt okkum uppá eitt 4. pláss. Hjá Víkingini kann ikki sigast annað enn, at tapið var dýrt. Teir lógu nummar 2, men við tapinum í dag fóru teir niður á eitt 6. pláss.


text:
Tíðindaskriv
15.05.2018 - 15:05
Tíðindi > Eysturoy - Leirvík
Í vikuskiftinum varð grótbrotið, har IRF seinastu mánaðirnar hevur goymt ballur við burturkasti, viðgjørt við flugueitri. Skaðadjóratænastan skipaði arbeiðið, har eitur varð stroytt út sum pulvur og eisini sproytað á allar ballurnar.
Hetta eitrið drepur størsta partin av flugunum, eins og tað ávirkar flugurnar soleiðis, at tær ikki kunnu fjølgast.
Sambært arbeiðsmonnum okkara er munurin eyðsýndur. Fyri nøkrum døgum síðan fingu teir mestsum ikki arbeitt, meðan tað í dag nærum ikki var ein fluga at síggja á maskinum teirra, hóast lýtt og turt var í veðrinum. Eisini vóru heilt fáar flugur at síggja á sjálvum ballunum samanborið við í farnu viku. Skaðadjóratænastan var á staðnum í morgun, men av tí at tað sirmaði, bar ikki til at sproyta nýtt eitur á. Hetta verður væntandi gjørt seinni í dag ella í morgin.
Komandi mánaðirnar sproyta vit við jøvnum millumbilum nýtt eitur á ballurnar og halda eitt serligt eftirlit við støðuni.
Stóru umvælingarnar av Brennistøðini á Hagaleiti líða heilt væl, og fer fyrsti grabbin av burturkasti væntandi í ovnin í vikuni. Vit vóna at brenna við fullari styrki um 3 vikur.
Áhugavert er at hava í huga, at flugan, sum plágar í grótbrotinum og í Leirvík, ikki er tann flugan, sum vanliga er at síggja í Føroyum. Hetta slagi av flugu hevur fyrr órógvað virksemi hjá IRF, og í løtuni verður støða tikin til, um upprunin til hesa serliga nærgangandi flugu átti at verðið kannaður nærri.
Tá tosað verður um skaðadjór kunnu vit eisini nevna, at rottutýnarin hevur gjørt eitt megnararbeiði, og hava vit tískil ongan trupulleika av rottu í grótbrotinum. At summar ballur skrædna, kemst ikki av skaðadjórum. Hóast vit brúka átta ferðir meira net innanfyri plastikki á ballunum, enn hvat eitt nú danir gera, skrædna summar ballur, og kemst hetta m.a. av dekkum, sum bresta, og kvarnað timbur, sum stingur úr.
- IRF


text:
Nýggir næmingar í Eik9/2/2016 Seks nýggir næmingar eru farnir undir bankaútbúgving í Eik
Eik tekur næmingar inn á hvørjum ári, og í ár eru seks nýggj andlit í næmingatoyminum.
Tríggir av næmingunum eru knýttir at Deild Tórshavn, tveir arbeiða í Saltangará og ein á deild okkara í Miðvági.
Tey eru sera spent at koma í gongd við gerandisdagin sum bankalærlingar og vit ynskja teimum at vera hjartaliga vælkomin í Eik.
Jóanis Albert Nielsen - Miðvágur, Heidi Trygvadóttir Ryggshamar - Tórshavn, Eyð Reginsdóttir Frederiksberg - Saltangará, Sara Petersen - Saltangará og Jóhan Djurholm - Tórshavn
Ári Mohr Jónsson, sum fer at arbeiða í Deild Tórshavn, er burturstaddur og tí ikki við á myndini.


text:
Ynskir tú at hava eitt nú barnadóp, føðingardag, brúdleyp, ferming, móttøku, bingo, ella eitthvørt í Skálavík, so ber til at leiga hølið á Hotel Skálavík og hava tiltakið ella veitsluna her.
Vit seta fegin ein veitslupakka saman, ið hóskar til tín tørv, bæði við og uttan gisting.
Tá talan er um veitslupakkar við 15 ella fleiri gestum, ber til at velja forrætt og dessert frá matskránni, og annaðhvørt lambskjøt ella oksakjøt (ikki bæði) við tilhoyri til høvuðsrættin.
Vinarliga ring til okkum á 345900 ella skriva til booking@hotelskalavik.fo, so fært tú eitt gott tilboð frá okkum.


text:
Funningur
Funningur er ein bygd á norðaru helvt Eysturoyar. Síðani 2010 er Funningur norðasta bygd í Runavíkar kommunu, áðrenn hetta var Funningur høvuðsbygd í Funnings kommunu og Funnings sóknar kommunu. Funningur var nýggjársbygd. Hagar komu fólk úr grannabygdunum at vitja og dansa á nýggjárinum.
Innihaldsyvirlit
Hagi[rætta | rætta wikitekst]
Jørðin í Funningi er 15 merkur, harav einans ein hálv mørk er kongs/almenn.
Hagapartarnir eru 5: Líðin, Botnar, Hús, Heimari partur í haga og Innari partur í haga
Merkisstøð[rætta | rætta wikitekst]
Funnings kirkja er ein av gomlu trækirkjunum.
Kend funningsfólk[rætta | rætta wikitekst]
- Grímur Kamban, fyrsti víkingur at seta búgv í Føroyum sambært Føroyingasøgu, verður vanliga sagdur at hava sett búgv í Funningi
- Vísi-Jóannes Johannes Poulsen (1776-1847)
- Poul Petersen (1901-2001): Tingmaður, rithøvundur
- Marius Johannesen (1905-1986): Tingmaður, rithøvundur
- Elsa Funding (1942): Prestur
- Rólant Højsted: Skipsførari, Havnastjóri


text:
Latið fólk sjálvi velja pensjónsaldur
Bogi Andreasen
Hægri pensjónsaldur leyp øði í ta politisku grindina. Ætlanin at spara 90 mió kr í útreiðslum til pensjónir byrjandi frá 2013 ‘slapp’.
Tað er spell, serliga hjá teimum, sum væl kundu hugsað sær at hildið fram at arbeitt í staðin fyri at noyðast heim at ‘njóta aldurdómin’.
67 ár er pensjónsaldur við lóg. Eina ferð var tað eisini miðal livialdur, so bert annar hvør fekk fólkapensjón.
Nú er samfelagið nógv ríkari enn fyri 55 árum síðan, og vit liva nógv longur, menn til 77 og kvinnur til 82 ár í meðal.
Fólkapensjónin (og fyritíðarpensjónin) er blivin ein risa og vaksandi útreiðsla hjá tí almenna.
Framtíðin er ræðandi: fleiri eldri fólk hjá tí almenna at forsyrgja (okkum ‘ungu’ nú íroknað) og færri fólki á arbeiðsmarknaðinum (okkara børn) til at fíggja pensjónsútreiðslurnar.
Hondina á hjartað: Hvør torir tað?
Tað er í tøkum tíma, at meirilutin í løgtinginum er komin eftir, at tað einasta rætta er, at allir føroyingar á arbeiðsmarknaðinum sjálvfíggja sín aldurdóm.
Bara Fólkaflokkurin torir at siga hart, at tað er rætt at hækka pensjónsaldurin.
Hetta er serliga, tí vit nú sum heild hava betri heilsu sum 67 ára gomul enn fyrr. Sviar umhugsa at loyva sínum eldri at velja at arbeiða til 75 ára aldur, um tey vilja.
Eg mæli samgongu og landstýri til at lata føroyingar sjálvar velja, um vit vilja fara úr arbeiði við fólkapensjón 67 ára gomul, ella vit vilja halda fram at arbeiða.
Fleiri høvdu valt arbeiði fram um pensjón.
Landskassin hevði so ikki spart 90 mió kr til pensjónir frá næsta ári, men helst fleiri tíggju mió kr.
Øll høvdu verið glað, bæði tey, sum sluppu at arbeiða víðari, og tey, sum ikki halda seg hava heilsu til annað enn pensjónstilveruna.
Gev føroyingum frælsi til at velja – eisini nær vit vilja fara frá við pensjón.


text:
Sverri Egholm
19.05.2017 - 16:17
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Landspolitikkur
Í samband við misálitið á løgmann, Aksel V. Johannesen, sum Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin og Miðflokkurin løgdu fyri løgtingið fyri løtu síðan, segði Kári P. Højgaard, framsøgumaður, hví Sjálvstýri ikki skrivaði undir misálitið.
- Tað øvugta av misáliti er álit. Eg havi einaferð lagt misálit fyri løgtingið og tað var í 2006. Tá fekk misálitið bara eina atkvøðu, segði Kári P. Højgaard av tingsins røðarapalli.
Misálitið, ið Kári P. Højgaard sipaði til, var á táverandi landsstýrismannin í fiskivinnumálum, Bjørn Kalsø, í samband við keyp og sølu av fiskiloyvum.
Les gamla misálitið her


text:
Turið var dóttir Úlv og Ragnhild. Úlvur var loyninavn fyri Torkil Turrafrost. Hetta loyninavn nýtti hann, meðan hann var dømdur útlagin. Hon vaks upp burturi í óbygdum á Dovrefjalli í Noregi.
Um Turið stendur at lesa, at hon var ein hin fríðasta gentan til útsjóndar og hásinnað (VUH:18). Eisini fáa vit at vita, at Turið var ikki minni dugandi til vápna enn ein og hvør maður (BN:90). Eftir deyða Sigmundar Brestisson varð Turið nevnd megineinkjan. Hon sat á høvdingasetrinum í Skúvoy og ráddi saman við Tóru og synunum.


text:
Starvslesandi í Starvsmannafelagnum
Starvsmannafelagið søkir eftir starvslesandi til heysthálvuna 2017. Lesandi kunnu søkja um at koma í starvsvenjing, um tey hava áhuga at fáa innlit í arbeiðsrætt og virksemið hjá einum fakfelag í sambandi við lestraruppgávu ella lesnaðin sum heild.
Uppgávur
Sum starvslesandi verður høvuðsuppgávan at luttaka í arbeiðnum at gera eina vegleiðing um starvsfólkarætt til limirnar í Starvsmannafelagnum. Tú verður við til at loysa størri og smærri uppgávur, sum tørvur verður á. Dømi um slíkar uppgávur er at greina og lýsa rættarlig viðurskifti og gera kunnandi tilfar til heimasíðu felagsins. Tú verður við í dagliga arbeiðnum í felagnum og fært innlit í sáttmálasamráðingarnar, sum verða við landið og kommunurnar í heyst.
Umsøkjararnr eru vælkomnir í umsóknini at koma við ítøkiligum uppskotum til uppgávu ella verkætlan.
Førleikakrøv
Tann starvslesandi skal vera lesandi við hægri lærustovn og skal helst hava lokið í minsta lagi prógv á bachelor stigi. Av tí at arbeiðið verður av løgfrøðiligum slagi skal umsøkjarin helst lesa løgfrøði, og áhugi fyri arbeiðsrætti, serstakliga starvsfólkarætti, er ein fyrimunur. Onnur á líknandi útbúgvingum kunnu eisini søkja.
Tey, ið søkja, skulu hava góð samstarvsevni og vera hugagóð. Tað er ein fyrimunur, at tú dugir at arbeiða sjálvstøðugt og dámar at nýggjar avbjóðingar.
Umsøkjarar skulu eisini duga rímiliga væl at skriva føroyskt.
Setanartreytir
Starvið er skipað eftir somu treytum og reglum, sum eru galdandi fyri starvslesandi hjá landinum. Samsýning verður latin eftir nærri avtalu.
Starvstíðin er avmarkað til eina lestrarhálvu. Starvslesnaðurin kann, um tín útbúgvingarstovnur góðtekur tað, eisini gerast partur av útbúgving tíni.
Umsókn
Umframt kontaktupplýsingar skal í umsóknini verða upplýst hvørja útbúgving umsøkjarin er í holt við, nær útbúgvingin ætlandi verður liðug og hvørjar arbeiðsroyndir umsøkjarin hevur.
Eisini skal umsøkjarin upplýsa hvussu hann hugsar sær, at starvslestrurin kann nýtast í samband við útbúgvingina og hvørji øki ella mál hon ella hann serliga kundi hugsað sær, at fingið meira innlit í.
Umsókn, merkt ´starvslesandi´,skal sendast til:
Starvsmannafelagið
J. H. Schrøtersgøta 9
Boks 165
FO 100 Tórshavn
Ella við telduposti til:
starvsmannafelag@starvsmannafelag.fo
Umsóknarfreistin er 16. juli. Miðað verður eftir, at seta ein starvslesandi fyri heysthálvuna 2017.
Nærri upplýsingar fáast við at venda sær til Dánjal Højgaard, tlf. 289868.


text:
Leygardagin 12.mai klokkan 15-17 letur framsýningin hjá Randi Samsonsen, In Search of Lost Colours upp í Steinprenti. Hetta er ein serstøk framsýning við tekstillist og grafikki. Høvuðstøknið hjá Randi Samsonsen er tóvirki - hon bindur, heklar og seymar klædnastykkir, sum verða fyllt, formað og sett upp sum listaverk. Harumframt sýnir listakvinnan eisini fram steinprent, sum hon hevur gjørt til framsýningina. Hetta er fyrsta serframsýningin hjá Randi Samsonsen í Føroyum, og hetta er eisini fyrstu ferð, hon framsýnir litografi. Kortini er grafiska tøknið henni als ikki ókent, tí hon hevur starvast á grafiska verkstaðnum og hjálpt til har í fleiri umførum.
Framsýningin er konseptuel. Bæði prent og tóvirki hava sama útgangsstøði - tað er hetta, ið listakvinnan kallar litminni frá teimum ymsu heimunum, har hon búleikaðist og vitjaði sum barn. Menniskjað er frá barnsbeini vælsignað við framúrskarandi eginleikum til at sansa sítt umhvørvi. Við víðopnum sansum síggja, lukta, hoyra og merkja vit rúmini kring okkum og hetta gera vit so gjølliga og væl, at tað ber til hjá okkum sum vaksin at endurvitja hesi somu rúm í huganum og síggja fyri okkum alt tað upplivaða, antin tað er tapetið við litríkum fiskum á vesinum hjá vinkonuni og teimum - har tað luktaði av onkrari ávísari sápu. Hjá hinari vinkonuni verður angin av kraftmiklum earl grey í køkinum sambundin við mjúkt blátt linoleum á køksgólvinum og heima var kenslan ljósabrún og eitt sindur hvøss av hesjantapetinum í stovuni. Hugsa vit víðari ber til at eyðmerkja sjálvt smáar staklutir litir og luktir í barndómsins stovum og køkum, fyri ikki at tosa um vindfang og gangir, har mann mangan stóð og bíðaði sum barn.
Litir hava stóran leiklut í minnunum hjá Randi Samsonsen og seinasta hálva árið hevur hon arbeitt empiriskt við sínum litminnum í eini listarligari verkætlan. Hon hevur vísindaliga granskað fotomyndir í familjumyndabókum og hevur burtur úr hesum gjørt litkort og notur, sum aftur eru útgangsstøðið hjá tekstilverkum og prentum. Øll verk á framsýningini, bæði tvídimensional og trídimensional eru grundleggjandi nonfigurativ. Litminnini hjá Randi Samsonsen manifestera seg sum rundleitt, organisk skap, ið liggja, standa ella hanga í rúminum. Summi verk eru náttúrukend og líkjast reivverum ella darlandi slokkum av bløðrutara. Men menniskjakroppurin er heilt avgerandi í hesum verkum bæði sum íblástur og fatanargrundarlag.
Tekstillistin hjá Randi Samsonsen tekur atlit til menniskjalikamið - hennara antropomorfu skap eru lík likamslutum, men hetta er eisini list, sum skal fatast taktilt við øllum okkara sansandi kroppi. Fleiri verk eru bleyt og mjúk, meðan onnur hava ein meira hvassan yvirflata. Tilfarsliga er talan jú um hondarbeiðslutir, um heimavirki, ið tó at tað verður umsitið á øðrvísi og nýggjan hátt, enn knýtir hugasambond við brúkslutir, sum vit áður hava bundið, seymað og heklað. Onkrastaðni millum tað kenda og ókenda taka hesi verkini áskoðaran á bóli og fáa okkum at flenna og kenna, at vamlast, fegnast og minnast.
Randi Samsonsen býr og arbeiðir í Havn. Hon er útbúgvin Master í design frá Designskúlanum í Kolding í 2012 og umframt at vera listafólk starvast hon eisini sum lærari í sniðgeving á Glasi. Í 2013 hevði hon serframsýning á Norðurbryggjuni, hon hevur kuraterað fleiri framsýningar í Listasavninum og harumframt hevur hon luttikið í fleiri bólkaframsýningum heima og uttanlands. 2018 Traditionsbrud, Hobro. 2017 IsThisKnit København og Aguille en Feté, Paris. 2015 Our Arctic Future, Berlin.


text:
Flaggrøða hjá Sirið Stenberg 25. apríl 2018
Góðu skótar, sangarar og góðu tit øll
Fyrst fari eg at takka Skótaliðnum Royndini fyri at hava víst mær tað álit aftur at halda flaggdagsrøðuna í ár. Skótaliðið Royndin eigur eisini stóra tøkk uppiborna fyri so trúliga at hava hildið hendan sið í hevd at hátíðarhalda okkara flaggdag. Eg havi roynt at funnið fram til, hvussu ofta flaggdagurin hevur verið hildin í Vági, men hetta er trupult at siga heilt nágreiniliga, men eg havi fingið upplýst, at frá 1968 hevur flaggdagshald verið so at siga á hvørjum ári, so tað eru 50 ár í ár. Og hjartaliga tillukku skótarnar við tí. Tað er sera hugaligt at síggja øll hesi fittu børnini í dag og eisini tey vaksnu, sum leggja stórt arbeiði í.
Skótaliðið royndin var stovnað av Thulesen presti í 1940, og vóru hetta fyrstu grønu skótar í Føroyum. Árið frammanundan í 1939 varð Kirkjukórið Ljómur stovnað, so hesi eru javngomul og stovnað um somu tíð, sum kríggið brast á, og Merkið bleiv viðurkent sum okkara tjóðarflagg orsakað av kríggstøðuni. So hesi trý hava nakað í felag og hava eitt serligt virði fyri okkum øll. Og tøkk til Ljóm fyri so dyggan stuðul til mentanar- og felagslívið. Tað fjálgar um og byggir upp.
Tað er so sera gott fyri okkum øll at hátíðarhalda merkisdagar og at gleðast saman. Hetta knýtir bond millum fólk og feløg, og styrkir okkara felagskenslu. Vit hava øll brúk fyri hvør øðrum. Tað eru aloftast tær góðu relatiónirnar millum menniskju, sum liggja til grund fyri trivnaði og framburði.
Í gjár hoyrdi eg Pál Joensen, okkara ítróttarhetju, í útvarpinum. Tað var ein samrøða við hann um týdningin av at svimja undir Merkinum. Hvussu týdningarmikið hetta var fyri hann, og hvussu løgið tað kendist tær ferðirnar, honum ikki untist at svimja undir føroyska flagginum. Hann helt fyri, at tvær tær ringastu kappingarnar, hann hevði svomið, vóru júst, tá ið hann ikki svam undir føroyskum flaggi. Og so greiddi hann frá, hvussu hann altíð hevði strembað eftir at fáa Merkið at veittra millum onnur fløgg, ja millum heimsins fremstu tjóðir. At tað at umboðað Merkið var nakað serstakt. Hetta er heiðurlig og rørandi tala. Hann svam og umboðaði ikki bert seg sjálvan men okkum øll.
Vit síggja sama vilja, tá ið føroyingar t.d. stíga á heimsins fjallatindar og hava Merkið við sær, eins og vit síggja tað í mongum samanhangum, har tað at gera vart við seg gjøgnum Merkið er týðandi.
Men onki kemur av sær sjálvum. Tað vita vit her á staðnum, og tað hevur søgan eisini prógvað. Eisini okkara flaggsøga.
Niels Juul Arge greiðir í flaggsøgu síni frá søguligu gongdini heilt frá hugsjónunum um, at vit skuldu hava eitt føroyskt flagg, fram til vunnin rættindi at brúka Merkið sum Føroya flagg, og her eru nógv og stór tøk tikin á leiðini. Øll kenna vit søguna um ungu føroysku studentanir í Keypmannahavn, við Jens Olivur Lisberg, Thomas Paula Dahl og Janus Øssurson á odda, sum fingu tilevnað fyrsta føroyska flaggið, eitt borðflagg sum Ninna Jacobsen seymaði. Seinni fingu teir gjørt tað flaggið, sum nú hongur í Fámjins Kirkju, og tað var 22. juni í 1919 hetta fyrsta føroya flagg, veittraði fyrstu ferð í Føroyum.
Fylgjandi árini frá 1919 og fram vóru baldrut hjá Merkinum, og mangan leikaði harðliga á.
Tørvurin á at hava egið tjóðmerkið vaks millum fólk, men ikki fyrr enn seinni heimsbardagið brast á, hendi verðuliga nakað Merkinum at frama, so løgið tað enn kann ljóða. Tað skuldi eitt heimskríggj til. Tá ið Danmark bleiv hersett av Týsklandi 9. apríl 1940, var sambandið millum Føroyar og Danmark kvett, og fáir dagar aftaná, at Danmark var hersett, blivu Føroyar hersettar av bretum. Bretar vóru ikki fegnir um, at føroysk skip hildu áfram at sigla við donskum flaggi, nú Danmark var hersett av Týsklandi, sum var at meta sum fíggindi Bretlands. Úrslitið var, at føroyski skipaflotin fór at sigla við føroyskum flaggi, og FØROYAR var málað á síðina á hvørjum skipi. Kríggsárini var føroyska flaggið sostatt nýtt sum siglingarflagg, men enn var ikki flagga við Merkinum í Løgtinginum. Ikki fyrr enn í 1948 fekk Merkið lóggildið sum Føroya flagg. Onkursvegna kunnu vit siga at heimsbardagin gav okkum Merkið. Men seinni heimsbardagin tók eisini. Føroyar mistu nógv før og nógv lív fórust á sjóvnum. Tí er staðið her virðiligt til flaggdagshald og eisini góð áminning um tey, vit hava mist.
Í Flaggsøguni Merkið lýsir Niels Juul Arge eisini væl unga mannin Jens Olivur Lisberg, við orðunum hjá Thomas Paula Dahl.
” Tann høgi, herðabreiði og ljóshærdi unglingin, sáttligur, fryntligur, og skemtingarsamur var sálin í studentalívi teirra, hin kveikjandi og eggjandi. Skulu føroyingar einaferð koma so langt, at teir allir vilja draga somu línu, og rógva í sama báti, má báturin hava eitt merki. Soleiðis tók tann ungi studenturin til, sum eigur høvuðsheiðurin fyri, at vit í dag hava okkara føroyska flagg ”.
Andin í hesum orðunum um at draga somu línu og at rógva í sama báti er kanska ongantíð týdningarmiklari enn tað sama. Samanhald flytir okkum framá. Sundurlyndið hinvegin spjaðir og skapar onga menning.
Tíverri doyði Jens Olivur Lisberg ungur, bert 23 ára gamal í 1920. At hugsa sær til hvat hann í sínum stutta lívi hevur avrikað. Tað er ikki mongdin av árunum, sum siga nakað um lívsavrikið, men avrikini í sær sjálvum, og tey hjá Jens Olivur Lisberg tala fyri seg. Tey eru okkara søga, okkara samleiki, okkara stoltleiki og ímyndin av savningarmegini av sálini í samfelagnum.
Tað er altíð meira, sum savnar eina tjóð í menning, enn tað er, sum skilur. Hóast Merkið kann hava ymiskan týdning fyri okkum, so má Merkið altíð vera okkara savningarflagg. Og tað er tað. Vit eiga tað øll og eru øll góð við tað.
Merkið rørir djúpar kenslur í fólki. Vit hava tað við okkum úr vøggu í grøv. Vit vísa gleði við Merkinum, og vit vísa á okkara sorg við Merkinum. Tá ið flaggað verður í hálvari stong gerðast vit aloftast stúrin og hugsa um, hvør nú hevur mist ein av sínum. Krossurin í flagginum ímyndar eina kristna tjóð og kann geva teimum syrgjandi og okkum øllum vón um trygga framtíð.
Vit kenna eisini øll, hvussu glað vit vera, tá ið vit til dømis hava vunnið, og Merkið veittrar. Ella tá ið vit uttanlands kunnu síggja føroyska flaggið veittra millum hini fløggini, ja tá kenna vit okkum virðismett sum eitt fólk. At kenna seg sæddan, hoyrdan og virdan er eins týdningarmikið fyri eitt fólk sum fyri einstaklingin. Tí vera vit eisini so vónbrotin, tá ið Merkið ikki er umboðað, ella tá ið vit fyri stuttum upplivdu, at Merkið veittraði í skeivum litum. Tá kenna vit okkum rakt á samleikan, og tað stingur djúpt. Tað rørir við, hvørji vit eru.
Men vit hava nógv at takka fyri. Tað mugu vit minnast til. Vit búgva í heimsins besta og vakrasta landi. Og hóast tað altíð eins og í øllum samfeløgum eru viðurskifti, vit ynsktu øðrvísi, so skulu vit ikki hyggja leingi í miðlar fyri at síggja neyðina og ófriðin úti í heimi. Og okkum tørvar bert at hyggja rundanum okkum fyri at síggja allan vakurleikan, okkum er unt at liva í. Vit búgva í heimsins vakrastu náttúru, sum eisini gjøgnum øldir hevur átt lívið í okkum. Vit hava allar dagar livað av tí, sum náttúran eigur. Tí sum bjørgini, fjøllini, sjógvurin, bøurin og hagin ber. Tað hevur verið og er framvegis okkara tilverugrundarlag. Uttan náttúru ongi vit. Tí hava vit eisini eina serliga skyldu at fara væl um náttúruna, so tey, sum koma aftaná okkum, eisini verður gott lív lagað. Taka vit ikki tað í álvara verður trupult hjá komandi ættarliðum at fáa eins góð kor og vit. Vit hava náttúruna í varðveitslu til okkara eftirkomarar. Her má ein hugburðsbroyting til, so vit hugsa meira burðardygt og vera betri til at verja okkara náttúru. Her kunnu vit øll gera okkara. Og her hava til dømis skótar eisini ein sera virknan leiklut, tí tað í teirra virksemi liggur til at fara væl um náttúruna. So skótin kann vera okkara fyrimynd.
Vit eru á ársins bestu tíð. Drúgvi kaldi veturin er um at missa takið, og náttúran er um at umskapast í grønum litum, og alt spírar. Smálomb, fuglar, sóljur, ljósið og aðrar náttúrugávur fylla sinnið. Og takksemi yvir tær Guds gávur gerst bara størri sum árini líða. Og hvørt ár haldi eg meg uppliva tað vakrasta, sum er til. Og gleðin yvir at eiga evnini at uppliva vakurleika er eisini stór. Og júst gleði og takksemi eiga eisini at vera okkara vørumerki.
Tað verður sagt, at virðið í einhvørjum liggur í, hvussu stórt arbeiði tað hevur verið at fáa tað til vega.
Stríðið um flaggið var hart, men tað er jú nakað um, at jú harðari stríðið, jú søtari sigurin. Tá ið vit nú kunnu lýta aftureftir er heldur ikki at undirmeta, at umstøður, sum føroyingar onga ávirkan høvdu á, spældu ein týðandi leiklut í tí stríðnum, sum t.d heimsbardagin var.
So kunnu vit seta spurningin, um flaggið hevði verið okkara tjóðarmerki, um kríggið ikki hevði brostið á? Jú, tí ivist eg onga løtu í, tað vísir søgan okkum við teimum tøkum, ið tikin vóru fyri at fáa Merkið frá 1920unum og líka fram til seinna heimsbardaga. Ein rørsla, sum er grundað á brennandi hugsjónir og framburð fyri fólki – henni ber ikki til at steðga.
Men hvat er tað, sum ger, at tað er so neyðugt at hava eitt flagg. Áðrenn Merkið høvdu vit onnur fløgg, og frá fyrndartíð hava fólk allastaðni savnast undir ávísum fløggum. Vit síggja eisini henda tørv í dag, har nærum onki felag við virðing fyri sær sjálvum, ikki hevur eitt búmerki ella egnan búna. Man ikki svarið vera at finna onkunstaðni áleið tí, at vit hava øll íbornan tørv á at vísa á, hvørji vit eru, hvat vit standa fyri, og fyri at vísa á, at vit ynskja at vera í felagsskapi.
Hvussu kann tað vera, at í nútíðini, har øllum er nærum alt í boðið, at vit so framhaldandi hátíðarhalda flaggdagin? Fyri ikki so nógvum árum síðani vóru fá flaggdagshøld í Føroyum. Í dag eru tvey bara í Suðuroynni og mong kring landið alt. Hetta er at fegnast um. Eisini vísir hetta okkum á, at í einum heimi har nærum alt ber til, og menningin gongur so skjótt, at trupult er at fylgja við, ja, so steðga fólk á og søkja aftur til felagsskapin og siðvenjurnar. Merkið ímyndar virðir, siðvenju, søgu og samleika !
Nútíðar føroyingurin livir undir heilt øðrum fyritreytum enn føroyingarnir, sum stríddist fyri flagginum. Heimurin er opin, og alt gongur við rúkandi ferð. Arbeiðsmarknaðurin er fyri mong ikki longur bygdin, oyggin ella landið men allur heimurin. Til ber at ferðast uttanlands fleiri ferðir dagliga, og so at siga hvør skúlanæmingur hevur sæð stórar partar av heiminum, eins og hann samskiftir við fólk úr øðrum londum á telduni, tá ið hann hevur hug. Spurningurin er heldur, um tey og vit kenna Føroyar og grannan nóg væl ?
Tað fría valið hjá teimum ungu, um hvør og hvat man ynskir at vera, er kanska ikki so frítt kortini. Meir og meir síggja vit fólk leita eftir, hvørji tey sjálvi eru, og sum ikki kenna sín egna samleika nóg væl. Ikki skulu vit altíð leita so langt, felags fyri okkum øll er, at vit eru øll føroyingar og eru partur av okkara samleika at finna í teimum virðum, sum liggja í tí. Kanska er tað hetta, vit síggja í rákinum at brúka egið tilfeingið t.d í sniðgeving og ferðavinnu, og huginum at leita aftur til siðvenjurnar. Føroyskur matur er blivin modernaður, fólk ferðast í Føroyum og gongutúrar í fjøllunum eru so at siga gerandiskostur. Fyri bara at taka okkurt úr rúgvuni.
Flaggsøgan og okkara egna lokala søga vísir eisini, at har fólk savnast í feløg við jaligum málum og miðum, ja har skapast úrslit. Til ber eisini at siga, at har skrivast søga. Tí eru vit so ómetaliga rík, sum hava eitt so gott og virkið felagslív her í oynni. Hetta verið seg bæði ítróttarliga, mentanar- og listarliga, í tónleiki, við skótum, samkomum, og ikki minst í mongu sosialu felagsskapunum, sum eru til einans fyri samveruna. Hesir felagsskapir knýta okkum saman og eru gull verdir.
So mítt flaggdagsynski skal vera, at vit seta felagsskapin, Merkið og takksemið í hásætið. So skulu allir lutir nokk samvirka til tað góða.
Framhaldandi góðan flaggdag øll somul og takk fyri løtuna.