text:
Tíðindaskriv frá Svimjisambandi Føroya
Pál Joensen luttók í vikuskiftinum í árliga Great Swim tiltakinum í London, sum innboðin altjóða svimjistjørna. Hóast at hetta var fyrstu ferð at Pál royndi seg veruligari “open water” svimjing, so varð úrslitið avbera gott, eitt fjórðapláss í kapping við heimsmeistarar og olympiskar heiðursmerkjavinnarar.
Great Swim tiltakið er ein røð av sjónvarpaðum open water tiltøkum, har úrvalssvimjarar og rørslusvimjarar kappast í at svimja 1 bretskan míl í vatni, firði ella dokk, á 4 ymiskum støðum í Bretlandi. Í fjør vóru tey tilsamans eini 10.000 sum royndu seg í Suffolk, London, Strathclyde og Windermere, og í ár hava tey til nú verið umleið 3000 við Alton Water nær Ipswich í Suffolk, og eini 5000 í Royal Victoria Dock í London.
Pál varð innboðin av fyriskiparunum sjálvum í leypi av Mare Nostrum í juni, at koma at luttaka afturfyri at tey betaldu alt, íroknað ferð, uppihald, luttøku og vátdrakt. Hetta var altso ikki nakað ið sum so var fyrireikað, men hinvegin ein teinur ið hóskaði rættiliga væl til Pál, samstundis sum at Jón Bjarnason allíkavæl var burturstaddur á Norðurlendsku Meistarastevnuni fyri Ung í Drammen.
Kappingarneytarnir vóru ikki hvør sum helst, men heldur ein upplisting av øllum teimum sum veruliga eru nakað innanfyri open water svimjing. Heimsmeistarar, olympiskir heiðursmerkjavinnarar og World Cup meistarar í open water svimjing, umframt týski evropameistarin í 1500 metra svimjing í kappsvimjingarhyli. Talan er um rættiliga harða ítróttargrein, har svimjararnir afturat at skula svimja teinin, ofta meira ella minni sláast um at svimja har teinurin er stytstur, umframt at royna at draga nyttu av at spara orku í kjølvatninum á hvørjum øðrum. Ein grein har tann klóki og royndi oftast vinnur á tí skjóta.
Svimjarin sær sjáldan botn, kant ella líknandi, og má tí duga at svimja so beint sum gjørligt, við regluliga at peila av í mun til tað sum hann sær frá vatnskorpuni av. Lætt er at missa seg burtur, og lætt er eisini at koma til at svimja aftanfyri svimjara ið løtu seinni vísir seg at hava svomið skeivt. Kappsvimjarar á altjóða støði hava fyrr roynt seg í open water svimjing uttan at duga, sum til dømis avstralski Grant Hackett, ið eigur klárt skjótastu tíð nakrantíð í 1500 metra frísvimjing, og sum tó ikki megnaði at vinna nakað í open water svimjing, hóast at hann royndi.
Spennandi var tí at síggja, hvat ið Pál Joensen fór at duga til, nú hann eisini skuldi royna seg uttanfyri banatogini. Og lukkutíð fyri okkum, vísir tað seg at hann hevur talent eisini her, tá ið hann beinanvegin vísti seg at vera vandamikil fyri hinar, og einans misti heiðursmerki tí at hann fór skeivur við eina boyu.
Úrslitið varð at týski Thomas Lurz vann kappingina hjá monnum, við tíðini 16:42.57 frammanfyri avstralska Ky Hurst á 16:43.67 og bulgarska Petar Stoychev á 16:44.29.
Thomas Lurz er heimsmeistari í 5 og 10 km open water svimjing frá HM í Rom, umframt gullvinnari í 5 km open water svimjing frá undanfarnu tveimum HM, og bronsuheiðursmerkjavinnari í 10 km open water svimjing frá OL í Beijing. Hann varð kosin ársins open water svimjari í fjør, og er árgang 1979 í mun til at Pál er árgang 1990. Hann vann eisini World Cup røðina í fjør, við 9 ferðir at verða fremstur í 10 km havsvimjing, og hevur bara tapt 3 open water kappingar síðani 2007.
Ky Hurst árgang 1981 vann silvur í 5 km open water svimjing í Perth í Avstralia í 1998, og hevur fýra ferðir vunnið avstralska “Ironman” í triathlon. Petar Stoychev árgang 1976 vann bronsu í 10 og 25 km open water svimjing í Montreal í 2005, umframt í 25 km open water svimjing í Barcelona í 2003. Hann er skjótasta menniskja ið nakrantíð hevur svomið tvørtur um Ermasundið, tá ið hann hin 24. august í 2007 svam úr Onglandi til Fraklands uppá 6 tímar, 57 minuttir og 50 sekund.
Pál kom inn í hølunum á teimum, sum nummar fýra við tíðini 16:47.45, frammanfyri belgiska Tom Vangeneugden á 16:47.67 og fyrstu bretarnar Tom Allen á 16:50.58 og Dan Fogg á 16:50.82. Týski Jan Wolfgarten kom inn sum nr 8 við tíðini 16:51.86, ið út yvir at vera hollur open water svimjari, eisini er evropameistari í 1500 metra frísvimjing í kappsvimjingarhyli, frá EM í Istanbul í desember. Bretski David Davies bleiv nr 10 við tíðini 16:59.95, ið vann OL silvur í Beijing í 2008, HM bronsu í Montreal 2005 og Melbourne 2007, umframt HM silvur í Manchester 2008. Og kvartføroyingurin David Carry úr Aberdeen bleiv nr 11 við tíðini 17:00.41.
Saman um tikið eitt frálíkt úrslit hjá Páli, ið plaserar hann mitt í rúgvuni av teimum sum mynda open water svimjing í dag. Sjálvur heilsaði hann í SMS úr London, at tað var øgiliga ringt at svimja í bólki, “Jé svam skeivt, men 1, 2 og 3 hava yvir 30 árs erfaring ímillum sín”. Sum skilst hevur hann fingið blóð upp á tonnina at royna eisini 5 og 10 kilometrar; men her og nú er málið tó enn tað sama, at gerast so góður sum yvirhøvur gjørligt í vanligum svimjihyli.
Vegna Svimjisamband Føroya
Rókur í Jákupsstovu


c: text/html

text:
Eru tit klárar til ólavsøkuna? Nú nærkast, og hóast tjóðarbúnin hjá okkum er sera vakur í sær sjálvum, so ger tað ikki heildina verri, um smynkan eisini liggur sum hon skal. Í samstarv við THE BODY SHOP, havi eg í... Continue reading →
Eg bleiv soo glað, tá Bobbarnir søgdu ja til at stuðla Adventskalendarinum hjá SukurSøtt! So tit, vinningurin hesa vikuna, er onki minni enn eitt: GÁVUKORT á 1000kr frá BOB AND MARILYN’S SUITCASE!! Eigarnir báðir Brian Hansen og Bartal... Continue reading →
Eru tit spentar? So er fyrsta lúkan klár at avdúkast! Tað er nemliga ein Shellac neglaviðgerð + negla olju, til tín og eina vinkonu, virði á yvir 1000kr. Tað er fitta Maria Súsanna (eisini kalla Marsanna), sum rekur vakurleika salongina... Continue reading →
Eg fái altíð lekkrastu gávurnar frá The Body Shop! Og hesuferð var onki undantak. Eg havi sera viðkvæma húð, og má tí ansa eftir hvat eg koyri á meg. Og nú eg eri við barn, má eg ansa eyka væl... Continue reading →
Um tú ert sum eg, so ert tú eisini fallin fullkomiliga fyri reyða litinum, sum sæðst í øllum mótabløðum fyri tíðina. WAUW! og so er tað eisini tann ultimativi jólaliturin, og hóskar seg tí ótrúliga væl jólafrokostin. Ein kennir seg... Continue reading →
Eitt av heilt stóru mótahittunum í vetur, eru pløgg við puntutum mynstri. Ja, hvat heldur tú? Eg minnist at eg áður havi hildið hetta verðið eitt sindur giggut, men nú eri eg sum so nógv onnur, fullkomiliga fallin fyri puntunum.... Continue reading →
Óansæð hvørjum handli eg eri í, so renni eg meg í okkurt “slåom” plagg. Ja, altso er nakað føroyskt orð fyri hetta? Líka mikið. Tað sum eg vil við hesum, er at fortelja tykkum (og mær) at um vit ynskja... Continue reading →
Oyjøssus oyjøssus, er tað nakað eg havi hoyrt giftar konur siga undan brúdleypið, so er tað “Brúka pengar uppá ein góðan fotograf, tí aftaná brúdleypið, eru myndirnar tað einasta tit hava eftir frá degnum”. Eg vil siga at eg eri... Continue reading →
Tað var í juni mánaði, at eg byrjaði at brúka HAIRPLUS SERUM, og hann náði tú meg! Sum við øllum vørum, var eg eitt sindur ivasom, um tað veruliga fór at rigga. Tær flestu tykkum kenna sikkurt facebook síðuna, NAILS BY BJØRG... Continue reading →
Tann eina dagin í vikuni, var eg til arbeiðis í Plint á gongugøtuni. Tað var mánadagur, og har var ikki so sera nógv at gera. So tá vit vóru tvær í handlinum, fekk eg mær eina lítla pausu. Ja eg... Continue reading →

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tá ið onkur í familjuni doyr eru tað nógv praktisk ting at taka sær av:
Niðanfyri kunnu tygum fáa upplýsingar um prest, líkvogn o.a.
Setið tygum í samband við prest ella onkran í samkomu tygara um fráferð úr kapellinum og jarðarferðina. Tosa við prest ella onkran í samkomuni um talu og sangir. Spyr eisini prest um klokkara, organist og sangarar.
Prestur í Vági: Patrick de Neergaard, tlf. 373023
Setið tygum í samband við gravara skjótast gjørligt. Minst til at upplýsa mát á kistu.
Gravari: Jón Vilhelm, tlf. 239373 (ella tlf. 213409).
Líkbilur skal bíleggjast at koyra úr kapellinum og til jarðarferðina. Kommunan heldur kostnaðin av líkbilinum.
Ása Oddbjørg Midjord, líkbilurin – tlf. 579926.


text:
Vinnutíðindi
Bispur tikið avgerð í Klaksvíksstríðnum: Frídømdur
29. Mai 2016
PERLA: Hesa kirkjugøluna, avdúkaði Oyggjatíðindi 9. mai, men málið byrjaði longu í 2006, tá kirkjuráðið í Klaksvík kallaði inn til fund. Undir punkt fimm í...
les meir
Semja um handverkarasáttmálanFøroya Handverksmeistarafelag og Føroya
06. Okt 2012
Arbeiðsgevarafelag undirskrivaðu í gjárskvøldið (mikukvøldið 4. oktober 2012) nýggjan handverkarasáttmála við Føroya Handverkarafelag og Landsfelag Handverkaranna. Umframt sáttmálatillagingar og dagføringar, m.a. av álitismannaskipanini, varð...
les meir
Vísundavøkan 2012
03. Okt 2012
Havstovan var við á Vísindavøkuni 27. og 28. september 2012 í fabrikkini hjá Öström á Skálatrøð, ið Granskingarráðið skipaði fyri. Tiltakið var partur av evropiska...
les meir
ICES tilmælini fyri norðhavssild, svartkjaft og makrel eru komin
02. Okt 2012
Endaligu tilmælini fyri norðhavssild, svartkjaft og makrel vórðu latin síðst í september. Forsagnir um stovnarnar vórðu kunngjørdar í sama viðfangi. ICES mælir til, at makrelkvotan...
les meir
Skatting av tilfeingisrentu – eitt umráðandi roknistykki
01. Okt 2012
Á uppskotinum til løgtingsfíggjarlóg fyri 2013 hevur landsstýrið sett sær fyri, at fiski- og alivinnan skulu rinda tils. 120 mió kr. í tilfeingisskatti. Tó tykist...
les meir
Vinnumálaráðið á odda fyri heildarætlan at økja um fólkatalið og tilflytingini
01. Okt 2012
Johan Dahl, landsstýrismaðurin í arbeiðsmarknaðarmálum, setir nú gongd á arbeiðið at gera eina heildarætlan fyri at økja um fólkatalið og tilflytingina til landið. - Ásannandi,...
les meir
Fuppdømdur: Hansara egni advokatur stakk Finn Arna í ryggin
25. Jul 2012
PERLA: Finn hjá Høgna hjá Ryssumagnusi í Havn, fekk ikki nakra dreymabyrjan uppá lívið. Hann bleiv upp gjøgnum skúlaárini í Havn misbrúktur seksuelt av einum manni. Hvørki kommunulækni ella seinni læknar á deild 2 vildu hava málið meldað til løgregluna, tó at hetta greitt stendur í lógini. Oyggjatíðindi 24. juni 2009.
les meir
Føroyar vísa vegin
26. Jun 2012
Fiskeribladet Fiskaren hevur í farnu viku eina greinarøð um føroyska alivinnu við heitinum "Fæøyene viser vei". Greinarøðin staðfestir, at sjúkufyribyrgingin í Føroyum er betri enn...
les meir


text:
Jógvan Hugo Gardar
27.08.2015 - 08:16
- Vit hava megnað at leggja fram eitt hampuliga gott úrslit hóast marknaðurin er sera krevjandi. Vit hava minka kostnaðirnar av umsitingini, og hildi neyvt eygu við pengarenslinum. Pegasus-avtalan tann 31. juli vísir fyri íleggjarunum at vit klára at fáa nógv burturúr ognunum, sjálvt undir verandi marknaðarviðurskiftum. Tann gjøgnumgongdin vit nú hava av felagnum kemur at geva okkum betri støðið til at tryggja íleggjarunum hægri virðir, sigur Ben Arabo í eini viðmerking í samband við boðini Atlantic Petroleum hevur sent til Oslo Børs í morgun.
Framleiðslan hjá Atlantic Petroleum var í øðrum ársfjórðingi í meðal 1475 føt av oljulíkum um dagin, og er tað betri enn fyrsta ársfjórðing, tá 1178 føt av oljulíkum blivu framleid dum dagin. Fyri fyrra hálvár er talan um eina meðalframleiðslu uppá 1327 føt av oljulíkum um dagin.
Rakstrarúrslitið vísit eitt yvirskot uppá 7,7 milliónir danskar krónur, og hetta ger at samlaða úrslitið fyrra hálvár gerst eitt sindur betri, sum nú er eitt undirskot uppá 20,5 milliónir krónur.
Inntøkurnar í øðrum ársfjórðingi vóru uppá 76,5 milliónir krónur, samanborið við 39,1 milliónir krónur í fyrsta ársfjórðingi.


text:
Skøtan úti í Grøv
Fyrr í vár samtykti býráðið í Klaksvík at
skipa størra hylin úti í Grøv soleiðis, at fiskar kundu vera í honum.
Girðingar eru gjørdar um hylin, og bláur dúkur er lagdur á botnin, so
fiskurin sæst betur. Pumpa er løgd út á sjógv.
Í fyrstu syftu eru
fiskarnir, sum Sjómannadagurin hevði í sínum kørum, sleptir út í hylin.
Ætlanin er at fáa nakað av fiski afturat.
Tað er áhugavert at síggja, hvussu fiskurin skipar seg í torvur, nú tað er munandi rúmligari.
Ein stór, vøkur og myndugleikakend skøta svam rættiliga víða kring um í hylinum og kom heilt uppundir vatnskorpuna at vísa seg.
Hjaltur Poulsen, sum er ein av monnunum, ið hevur víst fiskunum stóran áhuga og hevur verið við til at útvega fiskin til Sjómannadagin, visti at siga, at rognkelsi hevði gýtt í kørunum á Varpabrúnni.
Eftir ætlan verða fiskarnir í stóra hylinum úti í Grøv til endan av september mánaða. Tí ber til hjá fólki eina tíð framyvir at kunna seg við fiskin, eins og barnagarðar, skúlar, stovnar og virki kunnu tað.
Kelda: klaksvik.fo


text:
Thursday, September 28, 2017
Allur bati bøtir men skaði hóttir framvegis
Hóast týðiligar batar í upplegginum til nýskipan av fiskivinnuni, spøkir framvegis ógreiði um hugtøk í tí ætlaðu lógini — eitt nú eru ásetingarnar um miðsavnan av fiskirættindum illa defineraðar og tí torførar at fyrihalda seg til.
So kom uppskotið til lóg um “fyrisiting av sjófeingi” endiliga á tingborð, og broytingarnar tað vil innibera fyri føroyska fiskivinnu, og harvið alt samfelagið, kunnu gerast sera umfatandi — kanska meira enn nakar ímyndar sær.
Lógaruppskotið, lagt fram til 1. viðgerð tann 14. september, ber boð um eina víðfevnandi umskipan av verandi lóg um vinnuligan fiskiskap. Tað positiva, heilt stutt, er at fiskimálaráðharrin, íroknað Landsstýrið sum hann er partur av, við hesum vísir dirvi til at koma við nøkrum sum eingin annar hevur váðað sær, í einum umfangi sum alt annað enn smæðist burtur. Um hetta sum heild røkkur til dygdargott lógarsmíð, er ein annar spurningur.
Her skulu vit so hyggja at nøkrum avbjóðingum í samanhanginum, úr einum sjónarhorni ið tekur støði í meginreglum um virkissamskifti og almenn mál. Lat okkum staðfesta beinanvegin at politiskt kann talan ikki hava verið um nakra lætta uppgávu — fleiri royndir hava verið gjørdar tey seinnu árini at fyrireika eina tilgongd, men ikki fyrr enn á hesum sinni er eitt lógaruppskot komið undir land við endamáli at endurnýggja karmarnar um fiskivinnuna.
Tíðarpress er ein táttur í tilgongdini sum neyvan hevur gjørt arbeiðið við uppskotinum lættari. Var nakað av hesum pressi óneyðugt? Helst — lógarlig heimild er nevniliga fyri at leingja verandi skipan í tvey ár um neyðugt (og hví skuldi Løgtingið partú siga upp øll loyvir í 2007 við virknað frá 1. januar 2017 fyri tað um eitt sindur av øsing var um okkurt skipakeyp)? Neyðugt ja, út frá einum samskiftis sjónarmiði. Hví, hvussu tá? Jú, og hetta havi eg víst á ferð eftir ferð — tað er heilt grundleggjandi í einari tilgongd sum inniber týðandi og umfatandi broytingar í livikorum hjá fyritøkum, familjum og lokalsamfeløgum, at hesi verða virðiliga hoyrd og teirra møguligu stúranir gjølla og ábyrgdarfult umhugsaðar.
So sigur onkur: nei, tað ber so illa til í praksis, tað verður bara til kegl og tíðarspillu. Har er svarið jú, tað ber væl til at engagera seg við fólk, sjálvt um tey búgva uttan fyri umsitingarbýin; at lurta eftir hvat tey hava at siga um møguligar avleiðingar av hugsaðum tiltøkum er ikki bert ein skylda men ein fyritreyt, um ætlanin er at eydnast við tí nýskipan sum farast skal undir.
Men hvat um man frá politiskari síðu heldur vil leggja dent á at fáa hesar umfatandi ætlanir gjøgnumførdar, uttan mun til lokal harmaljóð og ávaringar frá vinnufeløgum?
Tá biðjur man um trupulleikar av alskyns slag; óneyðugur mótvilji úr øllum heraðshornum er tá garanteraður, og versnar uppaftur meira so hvørt sum tað kemur í ljósmála at talan er um illa fyrireikað lógarsmíð. Tá tílíkt smíð ikki er nøktandi undirbygt við vitan og perspektivum frá teimum ið júst hava serkunnleika á tí øki sum lóggevast skal um — ja aftur, tey har úti kring landið ið varða av, liva og virka í fiskivinnuni — so kemur man í neyð av hesum áðrenn langt um líður.
Afturvirkandi ella ikki
Taka vit okkurt ítøkiligt dømi úr fyriliggjandi uppskoti, so eru fleiri punkt ið benda á eina heldur veika hoyringartilgongd. Eitt er kravið um at allur útlendskur kapitalur skal heilt úr øllum fiskiskipum og fiskireiðaríum; hvussu neyðugt er hetta, hvussu væl er tað umhugsað, hvat vinna vit við hesum? Kann ein avleiðing gerast at atgongdin til fígging verður ov avmarkað? Vónandi er hetta ikki nakað sum bara skal uppfylla politisk vallyfti, standist hvat av ið vil.
Eitt annað er økiskvotur. Tað er jú absurd í einum landi har, næstan allastaðni, eingin avstandur frá einum plássi til annað er longri enn 70 minuttir. Og manningarnar á fiskiskipunum koma gjarna alla møguliga staðni frá, men fylgja fyri ein stóran part skiparanum heldur enn reiðarínum: eitt skip kann hoyra heima á einum plássi, men stórur partur av manningini hevur ofta sama heimstað sum skiparin. Hví knappliga lóggeva hvar ið fiskiloyvir skulu hoyra heima?
Og so hetta við anti-trust reglum fyri at mótvirka miðsavnan. Alt gott um royndina sum so; men hvat liggur í detaljunum? “Feløg og persónar kunnu einsamallir, ella saman við nærstandandi, beinleiðis ella óbeinleiðis, í mesta lagi hava ræði á” og síðani fylgir ein listi yvir fiskarí og tilhoyrandi hægst loyvda prosenttal fyri hvørt fiskarí. Hvussu skal hetta skiljast, neyvt? Fyri botnfisk í bólki 4 innan fiskidagaskipanina stendur at 20 prosent av fiskidøgunum er mest loyvdi partur; men fiskidagaskipanin skal fasast út og longu í 2019 skulu felags fiskidagar vera umroknaðir til eginkvotur; og fyri tosk, hýsu og upsa undir Føroyum við eginkvotum er reglan hægst 15 prosent av kvotuni. So hvussu skulu tey fyrihalda seg sum liggja t.d. beint undir 20 prosent av fiskidøgunum í bólki 4? Tey sum nú hava eginkvotur skulu ikki missa rættindi við afturvirkandi kraft; men hvussu við teimum sum hava fiskidagar, skulu tey missa við afturvirkandi kraft tá tey fara yvir til kvotur?
Nógv liggur eftir enn
Tær øktu óvissurnar fyri vinnuna sum uppskotið ber í sær eru so mangar og grefligar at ein røð av ávaringum frá fólki í vinnuni hava verðið førdar fram alment í longri tíð. Eitt nú sigur Líggjas Johannesen, skipari á frystilínuskipnum Klakki, at tann nýggja lógin tekur grundarlagið undan hesum skipi, sum annars varð fingið til vega við tógvið stríð.
“Einki skip í flotanum verður so illa fyri sum júst Klakkur,” sigur Líggjas Johannesen við Norðlýsið, “tí vit missa so at siga øll okkara rættindi, og harvið er grundarlagið tikið undan skipinum.”
Skiparin greiðir frá í viðmerking til uppskotið hjá Landsstýrinum: “Vit hava seinastu árini fiskað á Flemmish Cap og í Grønlandi. Vit eiga loyvir í føroyskum sjógvi, men hava fiskað sera lítið í føroyskum sjógvi seinastu árini. Uppskotið sum liggur í Løgtinginum brúkar søgulig rættindi fyri seinastu 5 árini, og hetta er júst tað tíðarskeiðið har vit hava fiskað lítið og einki undir Føroyum. Tí fara vit at missa so at siga øll rættindi undir Føroyum. Á Flemmish Cap og í grønlendskum sjógvi hava vit fiskað av felagskvotu. Frá 1. januar 2018 verður tað landsstýrismaðurin sum skipar fiskiskapin í grønlendskum sjógvi og á Flemmish Cap við kunngerð. Hetta merkir at tað verður upp til landsstýrismannin at avgera hvør og hvussu nógv verður fiskað. So støðan hjá okkum er ótolandi, og eg skilji ikki hvat ætlanin hjá Landsstýrinum er.”
“Eingin tráður ella samanhangandi ætlan er við skipanini,” leggur Líggjas afturat. “Summi mugu keypa rættindi, aðrastaðni eru tað søgulig rættindi sum eru avgerandi, onnur loyvi verða latin upp til landsstýrismannin at deila út við kunngerð, og summi fáa síni loyvi tí tey búgva í ávísum parti av landinum. Eingin, sum hevur bara eitt lítið sindur innlit í fiskivinnu, skilir ætlanirnar við uppskotinum. Harafturat verður tað sera trupult hjá okkum at sleppa úr vinnuni. Við at skilja loyvi og skip sundur verður tað sera trupult at selja skipið, tá vit einaferð ætla at gevast. Tí fyrst skulu vit lata loyvini ókeypis til landið, og so skulu møguligir keyparar gera íløgu í eitt skip uttan at vita um teir hava nøkur rættindi. Tað sigur seg sjálvt at tað verður eingin føroyingur sum keypir nakað skip undir slíkum treytum.”
Tær øktu óvissur sum í sær sjálvum fylgja við uppboðssølu av fiskirættindum eru so eitt kapitul fyri seg, men tað venda aftur til eina aðru ferð.
ĺ stuttum er tað sjálvandi møguligt at bøta meira um hetta uppskotið til nýskipan — so mikið er greitt, eisini í og við at broyting og menning er longu hend við tí síðan tað í sínum upprunaliga líki fyrstu ferð varð lagt fram alment fyri einum ári síðani. Nógv liggur eftir enn, men vit vóna tað besta.
So kom uppskotið til lóg um “fyrisiting av sjófeingi” endiliga á tingborð, og broytingarnar tað vil innibera fyri føroyska fiskivinnu, og harvið alt samfelagið, kunnu gerast sera umfatandi — kanska meira enn nakar ímyndar sær.
Lógaruppskotið, lagt fram til 1. viðgerð tann 14. september, ber boð um eina víðfevnandi umskipan av verandi lóg um vinnuligan fiskiskap. Tað positiva, heilt stutt, er at fiskimálaráðharrin, íroknað Landsstýrið sum hann er partur av, við hesum vísir dirvi til at koma við nøkrum sum eingin annar hevur váðað sær, í einum umfangi sum alt annað enn smæðist burtur. Um hetta sum heild røkkur til dygdargott lógarsmíð, er ein annar spurningur.
Her skulu vit so hyggja at nøkrum avbjóðingum í samanhanginum, úr einum sjónarhorni ið tekur støði í meginreglum um virkissamskifti og almenn mál. Lat okkum staðfesta beinanvegin at politiskt kann talan ikki hava verið um nakra lætta uppgávu — fleiri royndir hava verið gjørdar tey seinnu árini at fyrireika eina tilgongd, men ikki fyrr enn á hesum sinni er eitt lógaruppskot komið undir land við endamáli at endurnýggja karmarnar um fiskivinnuna.
Tíðarpress er ein táttur í tilgongdini sum neyvan hevur gjørt arbeiðið við uppskotinum lættari. Var nakað av hesum pressi óneyðugt? Helst — lógarlig heimild er nevniliga fyri at leingja verandi skipan í tvey ár um neyðugt (og hví skuldi Løgtingið partú siga upp øll loyvir í 2007 við virknað frá 1. januar 2017 fyri tað um eitt sindur av øsing var um okkurt skipakeyp)? Neyðugt ja, út frá einum samskiftis sjónarmiði. Hví, hvussu tá? Jú, og hetta havi eg víst á ferð eftir ferð — tað er heilt grundleggjandi í einari tilgongd sum inniber týðandi og umfatandi broytingar í livikorum hjá fyritøkum, familjum og lokalsamfeløgum, at hesi verða virðiliga hoyrd og teirra møguligu stúranir gjølla og ábyrgdarfult umhugsaðar.
So sigur onkur: nei, tað ber so illa til í praksis, tað verður bara til kegl og tíðarspillu. Har er svarið jú, tað ber væl til at engagera seg við fólk, sjálvt um tey búgva uttan fyri umsitingarbýin; at lurta eftir hvat tey hava at siga um møguligar avleiðingar av hugsaðum tiltøkum er ikki bert ein skylda men ein fyritreyt, um ætlanin er at eydnast við tí nýskipan sum farast skal undir.
Men hvat um man frá politiskari síðu heldur vil leggja dent á at fáa hesar umfatandi ætlanir gjøgnumførdar, uttan mun til lokal harmaljóð og ávaringar frá vinnufeløgum?
Tá biðjur man um trupulleikar av alskyns slag; óneyðugur mótvilji úr øllum heraðshornum er tá garanteraður, og versnar uppaftur meira so hvørt sum tað kemur í ljósmála at talan er um illa fyrireikað lógarsmíð. Tá tílíkt smíð ikki er nøktandi undirbygt við vitan og perspektivum frá teimum ið júst hava serkunnleika á tí øki sum lóggevast skal um — ja aftur, tey har úti kring landið ið varða av, liva og virka í fiskivinnuni — so kemur man í neyð av hesum áðrenn langt um líður.
Afturvirkandi ella ikki
Taka vit okkurt ítøkiligt dømi úr fyriliggjandi uppskoti, so eru fleiri punkt ið benda á eina heldur veika hoyringartilgongd. Eitt er kravið um at allur útlendskur kapitalur skal heilt úr øllum fiskiskipum og fiskireiðaríum; hvussu neyðugt er hetta, hvussu væl er tað umhugsað, hvat vinna vit við hesum? Kann ein avleiðing gerast at atgongdin til fígging verður ov avmarkað? Vónandi er hetta ikki nakað sum bara skal uppfylla politisk vallyfti, standist hvat av ið vil.
Eitt annað er økiskvotur. Tað er jú absurd í einum landi har, næstan allastaðni, eingin avstandur frá einum plássi til annað er longri enn 70 minuttir. Og manningarnar á fiskiskipunum koma gjarna alla møguliga staðni frá, men fylgja fyri ein stóran part skiparanum heldur enn reiðarínum: eitt skip kann hoyra heima á einum plássi, men stórur partur av manningini hevur ofta sama heimstað sum skiparin. Hví knappliga lóggeva hvar ið fiskiloyvir skulu hoyra heima?
Og so hetta við anti-trust reglum fyri at mótvirka miðsavnan. Alt gott um royndina sum so; men hvat liggur í detaljunum? “Feløg og persónar kunnu einsamallir, ella saman við nærstandandi, beinleiðis ella óbeinleiðis, í mesta lagi hava ræði á” og síðani fylgir ein listi yvir fiskarí og tilhoyrandi hægst loyvda prosenttal fyri hvørt fiskarí. Hvussu skal hetta skiljast, neyvt? Fyri botnfisk í bólki 4 innan fiskidagaskipanina stendur at 20 prosent av fiskidøgunum er mest loyvdi partur; men fiskidagaskipanin skal fasast út og longu í 2019 skulu felags fiskidagar vera umroknaðir til eginkvotur; og fyri tosk, hýsu og upsa undir Føroyum við eginkvotum er reglan hægst 15 prosent av kvotuni. So hvussu skulu tey fyrihalda seg sum liggja t.d. beint undir 20 prosent av fiskidøgunum í bólki 4? Tey sum nú hava eginkvotur skulu ikki missa rættindi við afturvirkandi kraft; men hvussu við teimum sum hava fiskidagar, skulu tey missa við afturvirkandi kraft tá tey fara yvir til kvotur?
Nógv liggur eftir enn
Tær øktu óvissurnar fyri vinnuna sum uppskotið ber í sær eru so mangar og grefligar at ein røð av ávaringum frá fólki í vinnuni hava verðið førdar fram alment í longri tíð. Eitt nú sigur Líggjas Johannesen, skipari á frystilínuskipnum Klakki, at tann nýggja lógin tekur grundarlagið undan hesum skipi, sum annars varð fingið til vega við tógvið stríð.
“Einki skip í flotanum verður so illa fyri sum júst Klakkur,” sigur Líggjas Johannesen við Norðlýsið, “tí vit missa so at siga øll okkara rættindi, og harvið er grundarlagið tikið undan skipinum.”
Skiparin greiðir frá í viðmerking til uppskotið hjá Landsstýrinum: “Vit hava seinastu árini fiskað á Flemmish Cap og í Grønlandi. Vit eiga loyvir í føroyskum sjógvi, men hava fiskað sera lítið í føroyskum sjógvi seinastu árini. Uppskotið sum liggur í Løgtinginum brúkar søgulig rættindi fyri seinastu 5 árini, og hetta er júst tað tíðarskeiðið har vit hava fiskað lítið og einki undir Føroyum. Tí fara vit at missa so at siga øll rættindi undir Føroyum. Á Flemmish Cap og í grønlendskum sjógvi hava vit fiskað av felagskvotu. Frá 1. januar 2018 verður tað landsstýrismaðurin sum skipar fiskiskapin í grønlendskum sjógvi og á Flemmish Cap við kunngerð. Hetta merkir at tað verður upp til landsstýrismannin at avgera hvør og hvussu nógv verður fiskað. So støðan hjá okkum er ótolandi, og eg skilji ikki hvat ætlanin hjá Landsstýrinum er.”
“Eingin tráður ella samanhangandi ætlan er við skipanini,” leggur Líggjas afturat. “Summi mugu keypa rættindi, aðrastaðni eru tað søgulig rættindi sum eru avgerandi, onnur loyvi verða latin upp til landsstýrismannin at deila út við kunngerð, og summi fáa síni loyvi tí tey búgva í ávísum parti av landinum. Eingin, sum hevur bara eitt lítið sindur innlit í fiskivinnu, skilir ætlanirnar við uppskotinum. Harafturat verður tað sera trupult hjá okkum at sleppa úr vinnuni. Við at skilja loyvi og skip sundur verður tað sera trupult at selja skipið, tá vit einaferð ætla at gevast. Tí fyrst skulu vit lata loyvini ókeypis til landið, og so skulu møguligir keyparar gera íløgu í eitt skip uttan at vita um teir hava nøkur rættindi. Tað sigur seg sjálvt at tað verður eingin føroyingur sum keypir nakað skip undir slíkum treytum.”
Tær øktu óvissur sum í sær sjálvum fylgja við uppboðssølu av fiskirættindum eru so eitt kapitul fyri seg, men tað venda aftur til eina aðru ferð.
ĺ stuttum er tað sjálvandi møguligt at bøta meira um hetta uppskotið til nýskipan — so mikið er greitt, eisini í og við at broyting og menning er longu hend við tí síðan tað í sínum upprunaliga líki fyrstu ferð varð lagt fram alment fyri einum ári síðani. Nógv liggur eftir enn, men vit vóna tað besta.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Helena nýggjur stjóri á Føroya Handilsskúla
Landsstýrismaðurin
í mentamálum, Bjørn Kalsø, hevur eftir tilmæli frá stýrinum
fyri Føroya Handilsskúla gjørt av at seta Helenu Dam á Neystabø
sum stjóra á Føroya Handilsskúla. Tá ið umsóknarfreistin til
skúlastjórastarvið var úti tann 14. februar , vóru 15
umsóknir komnar til starvið.

Helena
Dam á Neystabø er 56 ára gomul, og hon er útbúgvin cand.mag. í
donskum og týskum. Eisini hevur hevur hon eina masterútbúgving
innan almenna leiðslu. Helena
Dam á Neystabø hevur undirvísingarroyndir
sum miðnámsskúlalærari og
fyrisitingarroyndir frá Landsskúlafyrisitingini,
har hon hevði ábyrgd av miðnámsskúlunum, serstakliga
Handilsskúlunum.
Helena
Dam á Neystabø hevur verið stjóri á
Føroya Skúlabókagrunni, umframt at hon hevur verið
landsstýriskvinna fleiri ferðir, síðst í Mentamálaráðnum við
ábyrgd av m.a. skúlamálum.
Nýggi
stjórin tekur við starvinum 15. apríl í ár.


text:
Trygdin í donsku frálandsvinnuni er sera góð, men pláss er fyri ábótum. Tað var evnið á ársins trygdarráðstevnu, sum varð hildin í Esbjerg mikudagin. Færri álvarsom óhapp henda enn áður, men framvegis mong smá, og tey skulu lúkast burtur, var
Tess vegna, elskaðu mínir, líkasum tit altíð hava verið lýdnir, so arbeiðið, ikki bert sum tá ið eg eri hjástaddur, men nú nógv meira, tá ið eg eri frástaddur, upp á tykkara egnu frelsu við ótta og bivan;
Fil. 2,12
Tann, sum gevur fyri at móttaka, hevur ikki givið.
Lucius Annaeus Seneca


text:
Samgongan og Sambandsflokkurin fingu ikki semju um fiskivinnunýskipan, áðrenn vanliga freistin at bera uppskot í Løgtingið var úti. Enn hevur Høgni Hoydal ikki slept vónunum um semju, men er annars til reiðar at koma við einum samgonguuppskoti í næstu viku.
Eftir realitetssamráðingar í umleið ein mánaða máttu samgongan og Sambandsflokkurin týsnáttina ásanna, at tað ikki eydnaðist teimum at finna semju um eina fiskivinnunýskipan, áðrenn vanliga freistin at leggja uppskot fyri Løgtingið í hesi tingsetuni var úti týsdagin klokkan tvey.
Partarnir vóru heldur ikki til reiðar til hvør í sínum lagi at fara í tingið við sínum egnu uppskotum, og tí mugu tey leggjast fram við 17 undirskriftum frá tingfólkum fyri at kunna víkja frá tíðarfreistini.
Strektu seg langt
Tað er Høgni Hoydal, fiskimálaráðharri, sum vegna samgonguna hevur staðið á odda fyri samráðingunum, og hann er vónbrotin um, at onki úrslit spurdist burturúr realitetssamráðingunum við Sambandsflokkin, áðrenn freistin var úti týsdagin.
– Eg og øll samgongan hava lagt heilt nógva orku í at finna eina breiða semju, og vit hava eisini strekt okkum sera langt fyri at røkka á mál – helst hava vit strekt okkum væl longri, enn nógv í okkara baklandi brýggja seg um – men tá avtornaði, bar ikki á mál. Tað harmist eg sjálvsagt um, tí sjálvsagt hevði tað verið ynskiligt fyri øll, at breið semja var um okkara framtíðar fiskivinnu, sigur Høgni Hoydal.
Hann er nú í holtur við at leggja seinastu hond á uppskotið hjá samgonguni um eina fiskivinnunýskipan. Hetta uppskotið varð til viðgerðar á samgongufundi hósdagin og verður eftir ætlan sent til hoyringar hjá viðkomandi pørtum mánadagin.
Enn eru vónir
Tó at fiskimálaráðharrin og samgongan nú savna seg um sítt egna uppskot, so ger Høgni Hoydal kortini vart við, at hann ikki púra hevur slept vónunum um eina semju við Sambandsflokkin.
– Hvørgin partur hevur víst hinum durafjórðingin, so til ber at setast aftur og fáa eina semju í lag, um vilji er til tess. Eg haldi, at báðir partar hava strekt seg so mikið langt í samráðingunum, at tað eigur at bera til. Men tað er greitt, at tíðin rennur undan okkum nú, so tað er við at vera seinasta útkall, sigur Høgni Hoydal.
Hann slær fast, at tað, sum er avgerandi, og sum allatíðina hevur verið avgerandi, fyri hann í allari tilgongdini til eina fiskivinnunýskipan og eisini í samráðingunum við Sambandsflokkin, er at halda seg innanfyr teir aðalsetningar, sum samgongan hevur sett sær fyri framtíðar fiskivinnuna í Føroyum:
– At fiskivinnan verður lívfrøðiliga burðardygg.
– At ongin privatur ognarrættur verður til tilfeingið.
– At ognarskapurin í veiðiliðnum er føroyskur burturav.
– At fiskirættindi ikki verða latin fyri onki, men at tað skal vera møguligt hjá øllum føroyingum og føroyskum feløgum at bjóða seg fram í føroysku fiskivinnuni eftir marknaðargrundaðum treytum.
– At tað ikki skal bera til hjá einstaklingum ella feløgum at spekulera í rættindum, sum viðkomandi hevur keypt sær brúksrætt til.
– At grundarlagið fyri framhaldandi vinnu ikki verður skrykt undan verandi aktørum í fiskivinnuni.
– At kapping verður um at virðisøkja tilfeingið.
– At virðisøkingin í mest møguligan mun fer fram í Føroyum.
Komið er at mørkum
Og tað er eisini rundanum hesar setningar, at samráðingarnar við Sambandsflokkin hava snúð seg.
– Í so máta kundu vit so dánt liva við seinasta semjuuppskotinum, tí vit vistu jú, at vit máttu strekkja okkum rættiliga langt, um vit skuldu røkka einari semju við ein andstøðuflokk. Men tað er greitt, at í okkara egna uppskoti verða atlit í fyrst lagi tikin til okkara egna samgonguskjal, sigur Høgni Hoydal.
Hann vil ikki almannakunngera smálutir í uppskotinum, fyrr enn tað ætlandi mánadagin verður sent til hoyringar. Og so leingi møguleikin fyri semju við Sambandsflokkin enn stendur opin, vil hann heldur ikki í smálutum avdúka, hvat tær samráðingarnar hava snúð seg um.
Tó er greitt, at høvuðsknúturin at loysa í teimum samráðingunum hevur verið mørkini millum gamalt og nýtt tilfeingi, og hvussu stórur partur av tilfeinginum skal bjóðast út.


text:
Orð og lag: Heri Nolsøe
Viðmerking: Upprunaliga yrktur í juli/august 2008 í sambandi við, at Pál Joensen gjørdist europameistari fyri juniorar í trimum svimjigreinum sama ár. Hans Jacob Hjelm og onnur sungu sangin vesturi í ítróttarhøllini í Vági, tá ið Pál kom heimaftur úr Beograd. Nýggj útgáva 20. mai 2014.
Svimja teir í miklum tøkum
fossar vatni strítt,
Pál á odda strýkur fram
og tekur tøk so títt.
Brýtur tað í bæði borð,
men Pál hann stinnur svam,
í ódnartaki Pál hin drúgvi
fyrstur inn á mál.
Fyrstur inn á mál – fyrstur inn
Fyrstur inn – á mál.
Eygu glógva bjørt
og Merkið vakurt veittrar frítt,
Pál hann svimur tryggur fram
og hjarta bankar blítt.
Miklar tjóðir, miklar menn, hann legði aftur um,
kósin sett í EM móti hægstu tindunum.
Fyrstur inn á mál – fyrstur inn
Fyrstur inn – á mál.
Sigmund svam um Suðuroyarfjørð
og Pál í Beograd,
framdi megnar svimjibragd,
tað var ein mikil fragd.
Á vinnarpalli smílist Pál,
her fekk sítt lívsins hál,
tá hitnaði hvør hjartarót,
og hvør ein føroysk sál.
:: Fyrstur inn á mál – fyrstur inn
fyrstur inn – á mál. ::
Fyrstur inn á mál – fyrstur inn
fyrstur inn – var Pál


text:
Nýggjur býráðslimur
Vinjard Dam kemur nú inn sum fastur limur í býráðnum í Sunda kommunu. Vinjard er 39 ára gamal og býr í Hvalvík, hann fekk 38 atkvøður á lista B til seinasta kommunuval.
Vinjard hevur í eina tíð røkt sessin hjá Elsu Mariu Magnusardóttir Olsen, sum seinasta hálva árið hevur verið í barnsburðarfarloyvi frá býráðsarbeiðinum. Elsa Maria hevur nú gjørt av, at flyta bústað til aðra kommunu og verður tískil ikki partur av býráðnum í framtíðini.
Vinjard tekur við sessinum til komandi býráðsfund sum verður mánadagin 30. oktober kl.17.00.


text:
Landbúnaður
Landbúnaður er at velta grøði til matna ella fóður og at hava alidjór. Haðan fæst t.d. egg, ull, kjøt og mjólk. Landbúnaður hevur alstóran týdning fyri heimsins fólk. Tey fleiri enn 6,9 mia. fólkini skulu hava mat, og landbúnaðurin gevur nógvum fólki arbeiði. Nútímans landbúnaður krevur nútímans amboð og maskinur at bera seg fíggjarliga. Har skal verða pløgt, harvað, sátt, og seinni sprænt fyri skordjórum og soppum, og at enda skal verða heystað, alt verður gjørt við maskinum.
Fyrr vóru ross nýtt at draga amboð, og á gørðunum vóru húskallar og arbeiðskonur. Nú koyrir bóndin sjálvur traktorin. Um heystið verður akurin skorin við stórum maskinum, tær treskja beinanvegin. Nú á døgum er umráðandi at vinna so nógv sum til ber av landinum. Neyt standa inni alt árið, hønur eru í alt ov smáum búrum, og kálvar fáa bara okkurt serligt at eta, og kjøtið skal hava ávísan lit. Nógv eru ónøgd við ta viðferð, djórini fáa, og sumstaðni er landbúnaðurin komin í ringt orð. Men vanligast er, at djórini verða væl viðfarin.
Øll grøði, vit velta, er ættað undan villum plantum. Í nógv túsund ár eru fræ úr teimum bestu platunum vald burturúr. Til dømis er serstakt maltbygg, sum er serliga væl egnað til ølbrygging. Í Amerika er komið fram til serligt hveitislag, sum stendur ímóti skordjórum og soppum, og sum eisini fruktar væl. Nógvir bøndur reka landbúnað eftir natúrligum reglum. Teir fara ikki so ofta um jørðina ella spræna fyri skaðadjórum. Heldur brúka teir natúrlig tøð enn handilstøð. Fruktin av slíkari jørð er ofta dýrari, men mong halda hana vera sunnari.
Nógvastaðni í heiminum eru týðandi mentanir sprotnar úr landbúnaðinum í áardølum; til dømis. tann sumeriska mentanin, ið verður hildin at vera tann elsta hámentanin í søguni. Sumeriska fólkið livdi fyri meira enn 4000 árum síðani í Mesopotamia við áirnar Evfrat og Tigris í tí landinum, sum nú eitur Irak. Indusdalurin í landinum, sum nú eitur Pakistan, er eitt annað dømi um eitt øki, har fólk hava livað av framkomnum landbúnaði í nógv túsund ár.
Landbúnaður í FøroyumRætta
Landbúnaðurin hevur hesi seinnu árini aftur fingið størri týdning. Nógv er velt upp úr nýggjum, og fleiri tíðarhóskandi fjós eru bygd. Í Føroyum eru umleið 70 000 áseyðir og 1200 neyt. Undan hesum 1200 neytunum fæst øll mjólkin, ið neyðug er. 400 festibøndur sita við uml. helvtini av jørðini, og umleið 5000 óðalsmenn eiga hina helvtina. Stórur partur av innangarðsjørðini er traðarbrúk.
Seyðahaldið er uttan iva tann greinin innan landbúnaðin í Føroyum, sum hevur størsta áhugan hjá føroyingum. Í Føroyum broyttist landbúnaðurin lítið fram at 20. øld. Bøndurnir vildu treyðugt taka við nýggjum og hildu seg til gamlar og mannkrevjandi arbeiðshættir. Vend kom í, tá ið ungu menninir seinast í 19. øld fóru til skips heldur enn at vera húskallar. Ráðgevi varð settur í 1885, og í 1892 varð skipað fyri royndarbrúki í Kirkjubø. Í 1908 verður Meiaríið í Havn bygt. Í 1919 kom dýralækni og í 1921 kom royndarstøð.


text:
Svøríki fer at avmarka verkfalsrættin
Svenski arbeiðsmálaráðharrin Ylva Johansson hevur í eini samrøðu um havnarverkfallið í Gøteborg sagt, at hon umhugsar at avmarka verkfalsrættin. Hetta skal gerast við eini nýggjari lóggávu, so verkføll ikki kunnu tvinga ein annan kollektivan sáttmála enn tann, sum longu er galdandi á einum arbeiðsplássi, ígjøgnum.
”Svenska modellið virkar ikki eftir ætlan í hesum málinum. Tí eri eg til reiðar at fara so langt sum at broyta lóggávuna í einum máli, sálvt um hetta er eitt sera viðkvæmt mál fyri okkum sosialdemokratar,” segði arbeiðsmálaráðharrin við SVT Väst.
Felagið hjá havnararbeiðarunum finst hvassliga at fráboðanini hjá Ylvu Johansson og tvíheldur um, at fyritøkan APM Terminals útnyttar ósemjuna til at trýsta stjórnina til at seta eina lóggávu í verk, sum er negativ fyri arbeiðararnar.
Kelda: Sjöfartstidningen


text:
Nýval, til hvørja nyttu?
Mong rópa eftir nývali, sum eina, ella einastu, loysn uppá núverandi trupuleikar í løgtinginum. Men, hvat nyttar tað, um valevnini verða tey somu sum í dag? Er tað ikki tað sama, sum at geva teimum somu fólkunum fýra árafturt at klandrast í?
Grundleggjandi spurningurin í samband við møguligar broytingar, er ikki fyrst og fremmst nýval, men upstillingarfundirnir, og spurningurin um hvørji ið eru før fyri at sita í einum lóggevandi landstingi, heldur enn í einum heimføðisligum bygdarráði, sum nu er!
Tí, heimføðisliga bygdaráðsmentanin ræður onkusvegna í løgtinginum, og nakrir av løgtingslimunum eru alls ikki mentir at grulva uppá eitt hægri støði. Tey skilagóðu (N.B.! eg segði ikki – tey lærdu!), men tey skilagóðu sleppa ikki frammat fyri bygdaráðsmentanini, tí heimføðingar vita ikki av at teir eru heimføðingar! Teir hava altíð rætt, og nýtast iki at ráðføra seg við onnur enn seg sjálvan.
Um vit skuldu sett fólk til at føra okkara bestu skip, so høvdu vit spurt um tey vóru før fyri at føra skip. Um vit skuldu sett ein skurðlækna á sjúkrahúsinum, so høvdu vit spurt um viðkomandi hevði førleikan. Um tit sóðu undirritaða sita við róðrið í ferðaflogfarinum, tá tit vóru á veg umborð, so høvdu tit rýmt í land aftur!
Eiga vit onki krevja av førleikum hjá teimum, ið skulu stjórna einum hyperframmkomnum nútíðarsamfelag? Eg havi verið á nøkrum uppstillingarfundum, har var mangan langt millum visiónirnar og idealismurnar, og í heilatykið hugsjónir.
Gamlar hugsjónar um tjóskap, stættarstríð og kapitalismu versus sosialismu eiga ikki at verða gloymdar. Men, um hesi gerast undirstreymar av aggi, ið forða fyri rationellum hugsjónum og loysnum, so lat, fyri Guðs skyld, Trónd í Gøtu og Marx víkja fyri teimum nýggju avbjóðingunum, ið kannska ikki passa í onkra forna skuffu, men sum krevja at øll mørk innan vanahuksan verða sprongd, til fræma fyri teimum nýggju Føroyum.
Nógv er hent í Føroyum seinastu árini, so nógv at fleiri ikki fylgja við, ella skilja ikki at so er. Fyri 22/23 árum síðani var eg sum limur av Føroya Landsstýri nógv í Tórshavn, og tá var Havnin lítið annað enn ein yvirvaksin bygd. At ganga úr Tinganesi og gjøgnum Havnina á kvøldratíð, var sum at fara gjøgnum ein spøkilsisbýð. Onkur vitjandi úr ríkisfelakssskapinum kallað Havnina fyri ”dødens pølse!”.
Í dag er Havnin ein metropolur! Ein altjóða høvusstaður! Heimurin er broyttur, Føroyar eru broyttar og altjóðagjørdar, men heimføðigarnir í løgtinginum hava ikki fatað tað. Her ræður bygdaráðsmentanin frammvegis, og kosmopolittanir í tinginum, noyðast manga - fyri semju/frið skyld - at gera honør fyri amerikanskari bíblusismu og gomlum bygda- og stættaraggi, fyri at yvirliva. Antin tí at tey ikki tora annað, ella tí tey ikki hava orku til tess.
Nei, loysnin á trupuleikunum í løgtinginum er ikki bara eitt nýval, men veruliga loysnin liggur í tí, at búgvin fólk sleppa frammat í tinginum, fólk við hugflogi, fólk við hugsjónum, evnum, vilja og førleikum, og fólk sum eru føroyingar heldur enn bara sumbingar, havnafólk ella fugloyingar.
Inntil tann dagin føroyingar fara at taka uppstillingarfundir í stórsta álvara, og ikki bara lata uppstillingina í hendurnar á ymiskum heimføðingum og sjálvsáhugamálum, fæst ongin loysn á trupuleikunum á Føroya Løgtingi!
Professionellar loysnir á løgtingi eru treytaðar av professtionellum úrvali av professionellum valevnum. Dugnaskapur er ein fortreyt fyri frammburði! Eisini í Føroyum. Nýtt vín á nýggjar leðurfløskmur!
So er tað sjálvandi spurningurin, um fólkatilfeingið í Føroyum er ov lítið til at manna eitt úrvalslið av politikarum. Summi siga, at so er – men, her eri eg alls ikki samdur! Tað er ríkiligt til av skilagóðum fólki í Føroyum, av øllum stættum. Men, onkusvegna endurspeglast tey bara ikki í løgtingsmanningini! Og orsøkin er helst hon, at flokkanir eru ikki nóg dugnaligir til at velja tey bestu fólkini til valevnir. Í staðin fyri at leita eftir og menna tey best egnaðu valevnini, sleppa tilvildin og, framum alt, lokal áhugamál at ráða! Hesi kunnu kannska teljast aftur í atkvøðum - men, tey eru onki garanti fyri skinsomum viðgerðum og skilagóðum loysnum!
Bergur Jacobsen
Bergur Jacobsen er føddur og uppvaksin á Stongunum í Klaksvík. Útbúgvin prestur frá Chichester Theological College, University of Southampton. Hevur verið prestur á Sandi, við donsku Kirkjuna í London, i Ordrup og í Føroysku Kirkjuni í Keypmannahavn. Starvaðist í Útvarpinum í átta ár, og var landstýrismaður fyri Sjálvstýrisflokkin í tvey ár. Bergur hevur ongantíð sæð ein heilan fótbóltsdyst, men spælt í nógvum hornorkestrum. Bergur hevur eisini verið blaðstjóri á Norðlýsinum og á Tingakrossi eitt stutt skifti.
Sólfinn Hansen
Sólfinn Hansen er føddur í 1978 og starvast á Tekniska Skúla í Klaksvík. Hann er upprunaliga úr Klaksvík, nú búsitandi á Kambsdali. Hann er útbúgvin cand.mag. í føroyskum og søgu og B.S.Sc. í stjórnmálafrøði. Hevur síðani 2003 undirvíst á studentaskúla, HF, handilsskúla, tekniskum skúla og á Fróðskaparsetrinum. Sólfinn er limur í Málráðnum.
Bergur Jacobsen
Bergur Jacobsen er føddur og uppvaksin á Stongunum í Klaksvík. Útbúgvin prestur frá Chichester Theological College, University of Southampton. Hevur verið prestur á Sandi, við donsku Kirkjuna í London, i Ordrup og í Føroysku Kirkjuni í Keypmannahavn. Starvaðist í Útvarpinum í átta ár, og var landstýrismaður fyri Sjálvstýrisflokkin í tvey ár. Bergur hevur ongantíð sæð ein heilan fótbóltsdyst, men spælt í nógvum hornorkestrum. Bergur hevur eisini verið blaðstjóri á Norðlýsinum og á Tingakrossi eitt stutt skifti.


text:
Facebook ger stórar broytingar
Facebook vil hava fólk at brúka minni tíð á Facebook.
Sosiali miðilin Facebook boðaði í gjár frá, at stórar broytingar verða nú gjørdar í teirra skipan. Endamálið við broytingunum er, at fólk skulu fyrst síggja teirra persónligu vinir og kenningar á Facebook, áðrenn tey síggja fjepparasíður og tíðindi. Hetta fer sambært Facebook at hava við sær, at fólk fara at nýta minni tí á sosiala miðlinum.
Stjórin fyri Facebook, Mark Zuckerberg, hevur áður sagt, at endamálið við Facebook er at leiða fólk saman í tí veruliga lívinum. Nýggju broytingarnar, sum verða settar í verk tær komandi vikurnar, skulu hjálpa til við hesum málsetninginum.
“So hvørt sum vit seta hetta í verk, fara fólk at síggja minni alment innihald frá fyritøkum, merkjavørum og miðlum á Facebook,” sigur Zuckerberg á síni Facebook-síðu.
“Og tað almenna innihaldið, ið verður at síggja, skal tæna sama endamáli. Tað skal leggja upp til at fólk hittast,” sigur hann.
Minni tíð á Facebook
“Hetta verður ein stór broyting,” sigur John Hegeman, framleiðslustjóri á Facebook, við tíðindastovuna AFP.
“Fólk fara at nýta minni tíð á Facebook, men tað hava vit einki ímóti, tí tíðin á Facebook verður betri,” sigur hann.
“Vit gera nógv fyri at minka um nøgdina av vánaligum innihaldi, og henda broytingin snýr seg um, at styrkja um tað, sum fólk eru glað fyri,” sigur hann.
Umleið hálvonnur milliard virknir brúkarar eru á Facebook, og hvønn dag leggjast 250.000 brúkarar afturat.
Tað eru 14 ár síðani, at Mark Zuckerberg legði fyrstu Facebook-síðurnar út á netið.
Kelda: TV2
Mest lisið í farnu viku
Álvarsom lúgvisjúka stórtrívst millum ávísar journalistar í Føroyum
Norðoyggjar missa nógv orsaka av fiskivinnunýskipanini
Kristin Michelsen: Hetta er brot á lógirnar hjá Javnaðarflokkinum
Kristin Michelsen stillar uppaftur
Ætlar Bjørn at forkoma Sjálvstýrisflokkinum?
Alt hevur sína tíð her á fold
Jenis ætlar sær í landsstýrið
R7 og KvF samsenda
Kanning av kynsligari misnýslu av børnum í Føroyum
Fuglafjarðarsendingin (7) - 18. okt. 2018
Hugnaløtan (38) - Gestur: Karina Højgaard
Óreglusemi á fundarborði í fiskimálaráðnum
Ljóðbrot: Tá dunnan endaði undir sofuni
Líggjas Johannesen: Hvar eru pengarnir brúktir?
Sverri Hansen sagt seg úr búskaparráðnum
Hava lýst eftir stjóra fyri slakar 50.000 krónur
Metis - Øll sendingin - 16. oktober 2018
At lata Almannaverkinum fleiri íbúðir loysir sjálvandi nakað
Myndarøð: Café"in á Mølini í Skálavík
Myndarøð úr Føroyingahavnini: Tíðarinnar tonn er farin avstað við tí mesta.
Norðlysið gitar: Tummas Lervig fyri Hendrik Old
Saudi-Arabiski krúnprinsurin kann verða koyrdur frá
Eg gangi út frá, at Poul Michelsen hevur eina góða frágreiðing til vanliga skattgjaldaran
Sjálvstýri havt ársfund
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Tórskvøldið 6. sept. var 26. umfar í sjavs í VB-húsinum. Og vinnararnir vóru, eins og teir vunnu 25. umfar, Hans Jacob Bech og Egill Steintórsson.
Úrslitið av 26. umfari førir við sær, at Petur Muller nú er á odda við 30 stigum, Hans Jacob Bech hevur 29 stig, meðan Magni Augustinussen hevur 24 stig.
Støðuna í sjavskappingini finnur tú her.
Úrslitið av 26. umfari var hetta:
Nr. 1. Hans Jacob Bech og Egill Steintórsson, 4 stig hvør
Nr. 2. Kathrina Borgardal og Petur Muller, 3 stig hvør
Nr. 3. Hergeir Olsen og Páll Lervig, 2 stig hvør
Nr. 4. Jens Pauli Thomsen og John Jacobsen, 1 stig hvør.
Næsta kapping verður aftur tórskvøldið 13. sept. kl.18.30, og spælt verður vesturi í VB húsinum.


text:
Orð: C.W. Ainsworth
Lag: Thomas H. Bayly
Týtt: Victor Danielsen
1. Fremmandur eri í heiminum eg,
her er ei hvíld, er ei hvíld;
eg sum ein gestur her gangi mín veg,
tó er her hvíld, er her hvíld;
frið eg í trúnni á Jesus jú fekk,
hann fyri meg jú á krossinum hekk,
lív hann mær gav og tók syndina vekk,
nú er her hvíld, er her hvíld.
2. Her eru vandar og sorgir og neyð,
her er ei hvíld, er ei hvíld;
her eru fíggindar, Satan og deyð,
tó er her hvíld, er her hvíld;
verðin kann háða og hata mítt navn,
stríð kann mær møta, men Gud er mín havn;
Jesus meg tók í sín trúfasta favn,
hann er mín hvíld, er mín hvíld.
3. Her er bert ófriður ár eftir ár,
her er ei hvíld, er ei hvíld;
her er ei heimið, har grødd verða sár,
tó er her hvíld, er her hvíld;
mangan er leiðin so torfør og trong,
sorgirnar nógvar og tíðin so long;
skjótt tó í Himli eg syngi mín song,
har, har er hvíld, har er hvíld.


text:
Olivia Weihe Hansen, lærari í kristni, hevur skrivað flestu tekstirnar og gjørt uppgávur til teir. Snartoymið hevur sett saman og gjørt tilfarið liðugt.
Í námsætlanum fyri kristnikunnleika og átrúnað verður kravt, at undirvíst verður í evangelisku luthersku læruni í fólkaskúlanum.
Í partinum kjarnaøki verður sagt soleiðis um høvuðstættirnar í kristnari trúgv, list og mentan í søguligum og nútíðar høpi:
”Hetta kjarnaøki hevur til endamáls at fáa næmingin at skilja, hvønn týdning kristin trúgv hevur fyri menniskjað. Víst verður á, hvussu kristindómur hevur havt ávirkan á menniskju og samfeløg í øldir, og hvussu henda ávirkan ger seg galdandi í dag. Dømi verða tikin bæði úr søgu og gerandisdegi. Undirvíst verður í evangelisku luthersku læruni. Ein týdningarmikil partur av hesum kjarnaøki eru trúargreinirnar og sakramentini. Næmingar í sama flokki kunnu vera úr ymsum samkomum, og tí eigur atlit at verða tikið at hesum. Roynt verður at fata og virða tær ymisku hugsanirnar um átrúnaðarligar spurningar, og viðkvom evni verða viðgjørd sakliga, so eingin kennir seg særdan. Dentur verður lagdur á høvuðstættirnar í kristnu trúnni og tað, sum kristin trúarsamfeløg eru felags um.”
Mælt verður til, at skúlaárið 2017/2018 verða undirvísingargongdir lagdar til rættis í øllum flokkunum úti á skúlunum við støði í hesi temasíðu hjá Snar um Luther, 500 ár eftir at hann var atvoldin til at reformatiónin byrjaði.
Luther verður viðgjørdur í bókini Kristni 7 (Nám 2011). Bókalisti við tilfari í Námi sæst longur niðri á temasíðuni.
Sjálvur dagurin er merktur í álamakkanum 31. oktober í 2017 við orðunum ”upphav trúbótar Luthers”.
Skotið verður upp at lærarar í kristni, søgu og føroyskum finna saman, at leggja stuttar undirvísingargongdir til rættis, har lyklaorðini kunnu verða reformatión, mótmæli og at breiða út tekst við samtíðar miðlum á móðurmálinum.


text:
(Bókadeild Føroya Lærarafelags) Forkunnug og sera snotulig fotobók. Heystsuita er ein bók við fotomyndum um slakt í Føroyum, frá rakstri til rullupylsu. Hetta er fyrst og fremst ein søga í myndum við smáum tekstabrotum og yrkingum, sum fyri ein stóran part er søgd úr barnsins sjónarhorni: hvat síggja barnaeygu, hvussu taka tey lut í hesum serliga universi, og hvat gera tey saman við teimum vaksnu.
Í bókini er hópur av vøkrum huglagsmyndum, sum lýsa, hvussu henda siðbundna mentanin verður løgd niður í børnini og tey ungu, ið fara at taka við. Karmur um myndirnar eru tvær yrkingar. Bókin er býtt í brot: Av fjalli í bóndans garð, Teir svæva, Teir tumma, Teir opa og taka innanúr, Vambakonur, Í løtum, Seyðarhøvd og Tey gera rullupylsu. Aftast er samandráttur á donskum og enskum.
Olav Schneider arbeiðir við klassiskari fotodokumentasjón og hevur seinastu árini havt fleiri framsýningar. Yrkingarnar og tekstabrotini eru eftir Sonju Schneider. Hon hevur skrivað og týtt barna- og ungdómsbøkur.
Myndirnar eru tiknar á ymsum bóndagørðum í Kaldbak, Kaldbaksbotni og á Sundi.


text:
Sálarlig fyrstahjálp á arbeiðsplássinum
Á arbeiðsplássum, har ið vandi er fyri skelkandi tilburðum, eigur arbeiðsgevarin at síggja til, at sálarlig fyrstahjálp verður givin. Arbeiðsgevarin kann tilevna persónar, ið kunnu geva sálarliga fyrstuhjálp, og eigur, um neyðugt, at tilkalla serkøna hjálp uttanhýsis.
Hvat er ein skelkandi tilburður?
Ein skelkandi tilburður er at hava upplivað ella at hava verið vitni til likamligan ella sálarligan harðskap, hóttan, álvarsligt óhapp ella deyða. Skelkandi tilburðir kunnu koma fyri í øllum vinnugreinum.
Hví geva sálarliga fyrstuhjálp?
Fólk, ið uppliva ein skelkandi tilburð, kunnu fáa ymiskar sálarligar, likamligar, kensluligar og atferðarligar reaktiónir, sum kunnu órógva teirra førleika at klára seg beint eftir tilburðin. At reagera soleiðis er púra normalt.
Endamálið við sálarligari fyrstuhjálp er at hjálpa tí skelkaða at koma fyri seg aftur. Sálarlig fyrstahjálp er fyrsta stigið í at handfara keðiligu upplivingina og kann hjálpa starvsfelaganum at varðveita sín fakleika og sjálvvirði.
Hvat er sálarlig fyrstahjálp?
Sálarlig fyrstahjálp er ikki terapi ella viðgerð, men snýr seg um at koma einum øðrum til hjálpar, vísa umsorgan og ugga beint eftir hendingina.
Sálarlig fyrstahjálp kann verða givin av starvsfelagum, ið eru tilnevndir sálarligir fyrstuhjálparar á arbeiðsplássinum. Hesir persónar eiga at hava neyðugar førleikar og upplæring. Sálarlig fyrstahjálp er einføld og inniber at :
- Skapa róð og tryggleika rundan um tann skelkaða, t.d. við at fara í eitt annað høli
- Varðveita yvirlitið og tosa týðiligt
- Vera nærverandi
- Lurta væl og ikki avbróta
- Bjóða praktiska hjálp
Umráðandi er at fyrstahjáparin IKKI:
- Sjálv/ur tosar og stýrir samrøðuni
- Tulkar kenslur ella upplivingar
- Fortelur um egnar upplivingar
- Lítilsger hendingina
- Greinar hendingina og greiðir frá
- Kritiserar ella gevur harðskapsrakta skyldina
Viðmælt verður, at arbeiðsplássið tryggjar, at skelkaði starvsfelagin kemur trygt til hús.


text:
Sum ikki einaferð er tað Bartal sum bjargar mær, við at tekna okkurt sum í øllum førum minnir um tað sum eg hevði fyristillað mær. Royndi eitt sindur sjálvur, fyrst, men tað var sum at perla í boksihandskum 🙂
Og so grundigur sum bróður nú einaferð er, so hevur hann eisini gjørt eina útgávu til nýstovnaðu Facebook-síðuna hjá svimjing.com. Við litum sum sum hóska betur til litsamansetingina har.
Nú mugu tit endiliga siga frá, um vit onkunsvegna av óvart eru komnir at stjala okkurt verandi búmerki. Eg haldi ikki, eftir at hava hugt ígjøgnum eitt ótal av “wave logo” leitinum á Google. Men man veit jú aldrig.


text:
Vegleiðaraskeið
Vegleiðaraskeiðið er einaferð árliga á Heilsuskúlanum, og varir 2 vikur.
Skeiðið er fyri vegleiðarar, ið ikki enn hava tikið skeið í vegleiðing á Heilsuskúlanum. Báðar vikurnar eru kravdar. Møtiskylda er.
Innihald:
Kunning um útbúgvingarnar, námsskipan, útbúgvingarbók - persónligir førleikar, lestrarumhvørvi, læring, kravdar samrøður og støðismetingar v.m.
Venja at skriva støðismetingar og at arbeiða við næmingadømum/cases.
Skeiðið er í tveimum eindum, yvir tvær vikur. Lærarar á Heilsuskúla Føroya undirvísa.
Byrjað verður kl. 11.00 mánadag, báðar vikurnar.
Undirvísing er síðan hinar dagarnar frá kl. 8.15 - 16.00. Endað verður kl. 14.30 fríggjadag. 4 yvirnáttingar pr. viku.
Upptøkukrav
Viðkomandi heilsuútbúgving.
Undirvísingin á skeiðnum er ókeypis. Luttakari/arbeiðsgevari rindar kost og yvirnátting.
Við tilmelding
Upplýs útbúgving, og arbeiðspláss ið tú er tilknýtt/ur.
Tilmelding: Heilsuskúli Føroya tlf. 61 42 10 ella heilsuskulin@skulin.fo, sí ásettu freist í lýsing.
Undirvísingartilfar til vegleiðarskeið
Bøkur sum næmingar og vegleiðarar skulu nýta til arbeiði við málum í starvsvenjingini.
Gráa bókin er til heilsuhjálparar og svarta bókin til heilsurøktarar. Bið um tað bókina sil útbúgvingina sum tú arbeiðir við. Bøkurnar innihalda mál fyri starvsvenjing og greiða frá hvussu arbeiðast kann í tí daggliga við at náa málini. Bøkurnar verða nýttar á vegleiðaraskeiðnum.
Lærebog i praktikken trin 1, Munksgaard - heilsuhjálparar
Lærebog i praktikken trin 2, Munksgaard - heilsurøktarar
Bið um nýggjastu útgávu, um ongin útgáva er ásett í lýsingini.
Endamál vegleiðaraskeið
Endamál
At styrkja luttakararnar í teirra leikluti sum vegleiðarar, so teir út frá námsfrøðiligari umhugsan verða førir fyri at útinna vegleiðing í starvsliga partinum av heilsu-útbúgvingunum.
Skeiðsinnihald
Læringarhættir í ástøði og í verki, læringarstílur, læringarumhvørvi
Umhugsanir (refleksjón)
At arbeiða við næmingum
- næmingafortreytir
- motivasjón
- samrøður
- ráðlegging av starvsvenjingartíð og samrøðum
Námsfrøði í mun til vegleiðaraleiklutin og tilgongd
Førleikar hjá næmingunum – yrkisligir og persónligir
Samskifti
Uppbygnaður av heilsuútbúgvingunum
Meting og eftirmeting í heilsuútbúgvingunum
- at byggja upp og seta mál
- taksonomi
- støðiseftirmetingar
- jaligar eftirmetingar
Skeiðið fevnir um 60 undirvísingartímar.


text:
Skála Ítróttarfelag er stovnað 15. mai 1965. Søgan sigur, at tveir ungir menn Kári Olsen og Petur Christian Rasmussen, ið fegnir vildu hava meira skipaðan fótbólt, vendu sær til nýggja læknan Sigvald Kristiansen. Teir ynsktu eitt ítróttarfelag og hildu at Sigvald hevði vitan um hetta frá tíðini uttanlands.
Saman við Sidonius Joensen, ið var leiðari fyri fráhaldsfelagnum Losjan Vitin í bygdini, varð lýst til fundar.
Í fundarfrágreiðingini frá stovnandi fundinum, ið var hildin í gomlu Losjuni, stendur, at Sidonius beyð fundarfólkinum væl komin til fundar og segði, at fundurin var um at stovna eitt ítróttarfelag í bygdini. Berlina Jacobsen tók undir við ætlanini og vildi gerast limur alt fyri eitt, og tað gjørdi Jørgin Thomsen eisini. Hann skeyt upp at velja eina nevn ella stjørn beinanvegin, so ætlanin kundi vera til nakað hesaferð.
Fyrsta nevndin bleiv:
- Sigvald Kristiansen, formaður.
- Jørgin Thomsen, næstformaður
- Eliesar Olsen, skrivari og kassameistari
- Berlina Jacobsen, nevndarlimir
- Jørgin Bech, nevdarlimir
- Sidonius Joensen, tiltakslimir
- Jákup Joensen, tiltakslimir
Á fyrsta stjørnarfundinum 9. juni vóru uppskot til lógir gjørdar. Ásett upptøkugjald 10 kr og árligt limagjald 10 kr. Avgjørt varð eisini at hyggja at svimjingarhylinum í Prestá og møguligum lendum til fótbóltsvøll, her var hugt eftir: á Mýrahjalla, trøð sum kommunan átti og økið omanfyri Seiðabergsklett innan fyri Akersvík.
Á fyrsta aðalfundinum 1. juli vóru umleið 40 limir møttir. Lógaruppskot vóru samtykt og segði grein 1: Navn felagsins er Skála Ítróttarfelag ( stuttstava SÍ ) og heimstaður tess Skála.
Tá ið felagið var stovnað, var kappróður og fótbóltur í bygdini. Kappróðurin var í lántum bátum og fótbóltur við einstøkum dystum ímóti øðrum í Eysturoynni, har vøllir vóru.
Arbeiðssetningurin hjá felagnum var tí fyrst, at fáa egnan bát og síðani ein fótbóltsvøll í bygdina. Eisini skuldi møguleiki gerast at íðka ymiskar ítróttargreinar fyri øll.
Í dag er felagið eitt fótbóltsfelag.


text:
Orð: Hanus M. Hansen
Lag: Fólkalag (Eg elski hitt gamla, hitt brimbarda býlið)
1. Tann Gud, sum í upphavi grundvøllin legði
úr moldini myndaði livandi sál.
Tá Ádam við lið sína kvinnuna hevði,
við skapanarverki var komið á mál.
2. Hvønn livandi skapning, hvør stjørna, hvør vera,
og sólin, og mánin, ja, dagur og nátt,
úr ongum hann skapti – til einkis skal gera.
Hvør skilir hans vísdóm, hvør kennir hans mátt?
3. Við Skaparans vilja er lív várt so háttað,
at maður til kvinnuna finnur sær leið.
Á hátíðarløtu tey trúskap sín vátta
– sum maður og kona tá byrja sítt skeið.
4. Tá Ábram á sinni sín tænara sendi,
við kelduna stóð hann, tá sól fór í kav,
men árla á morgni hann heim aftur vendi
– Rebekka var troystin, Gud Ísaki gav.
5. Í Hásongi vakra vit brúðrina finna,
men kærleikans vegur óskiljandi er.
„Sig, hvat er tín vinur, tú vakrasta kvinna?“
„Mín vinur er søtur, av túsund hann ber.“
6. Her brúður og brúðgómi vilja vit fagna
í ungdómsins blóma, av vilja so sterk.
Við framtíðarvónum – tó ókend er lagna.
Gud kraft tykkum gevi og ídni til verk.
7. Tá signing og gleði skal leið tykkar’ fylgja,
um stundum á ferðini tit gerast móð.
Um slættur er sjógvur – um hóttandi bylgja
– hann skjól tykkum veri og verndarborg góð.


text:
EM í svimjing á stuttgeil 2013
Evropameistarastevna í svimjing á stuttgeil varð hildin í Herning í Danmark í døgunum 12. til 15. desember 2013. Føroyar hevði 7 svimjarar við: Pál Joensen, Birita Debes, Eyðbjørn Joensen, Óli Mortensen, Guðrun Mortensen, Astrið Foldarskarð og Alvi Hjelm. Føroyingurin Magnus Jákupsson luttók eisini, tó undir donskum flaggi. Tað eydnaðist Føroyum at koma á heiðursmerkjatalvuna, tá Pál Joensen vann eitt silvurheiðursmerki í 1500 metrum frí. Ongin av hinum føroysku svimjarunum megnaðu at koma í nakra finalu, men fleiri av teimum settu persónlig met. Magnus Jákupsson gjørdist nummar 13 í 50 metrar rygg og setti nýtt danskt met saman við einum øðrum donskum svimjara. Føroyar endaði á einum deildum 17. plássi saman við Ísrael. Danmark gjørdist nummar fýra og Svøríki nummar fimm. Noreg, Finnland og Ísland vunnu onki heiðursmerki.
Innihaldsyvirlit
Yvirlit yvir heiðursmerkjabýti, eftir londum[rætta | rætta wikitekst]
Danmark var vertstjóð, tað er markerað við ljóslilla.
Yvirlit yvir heiðursmerkjabýti fyri hvørja kapping[rætta | rætta wikitekst]
Menn[rætta | rætta wikitekst]
Legend: HM - Heimsmet; WBT - World best time; ER - Evropiskt met; CR - Meistaraskapsmet
Kvinnur[rætta | rætta wikitekst]
Legend: WR - Heimsmet; WBT - Heimsins besta tíð; ER - Evropiskt met; CR - Meistaraskapsmet


text:
Orð og lag: Howard Davies
Týtt úr donskum: Zacharias Zachariassen
Upprunaheiti: Mange er de ting, som jeg ej kan forstå
1. Mangt og hvat ófatandi mítt eyga sá,
ja, mangt undursamt um heyg og hól.
Men tað undurverdasta, eg grundi á,
er Guds kærleiksflóð og náðisól.
Niðurlag: Hægri upp enn stjørnufjøldir seta spor,
fjarari enn markið millum suður, norð,
vellir fram Guds makaleysa náði góð,
undurfulla kærleiksflóð.
2. Tá til Jesus mína synd og skomm eg bar,
fyri honum kærdi mína neyð,
setti á hann álit mítt, júst sum eg var,
syndabót og kraft hans náði beyð.
3. Kristi stóra kærleika eg fati ei,
hann til fulnar aldri lýsast kann.
Jesus steig av Himli og gekk krossins leið,
vinur mín og frelsari er hann.


text:
Í farnu viku var móttøka fyri Tordi Niclasen, nú fyrrverandi stjóra á Roðanum, og nýggja stjóranum Jóngerð Guttesen. Borgarstjórin helt røðu, og hann takkaði Tordi fyri samstarvið og segði, síðstu dagarnir boðaðu frá, at samstarvið við Jóngerð fór at verða gott.
– Tað, at kvinnurnar komu út á arbeiðsmarknaðin, man vera størsti einstaki vinningurin fyri føroyska samfelagið, síðani skiftið í búskaparskipan frá feudalinum til hitt modernaða fiskivinnusamfelagið. Ein megi sum ikki mátast, men saman við væl munadyggari skúlaskapi, mentum undirstøðukervi á sjógvi og landi og einum vinnulívi í framtøku, er hetta meginbulurin undir teimum nýggju Føroyum, sum tímiliga eru ímillum ríkastu lond í heimi at rokna.
Soleiðis segði Torbjørn Jacobsen millum annað í røðu síni til móttøku fyri Tordi Niclasen og Jóngerð Guttesen, í sambandi við, at stjóraskifti var á Roðanum, sum er samskipaða eldratænastan hjá Runavíkar-, Nes- og Sjóvar kommunu. Torbjørn Jacobsen hugleiddi í røðu síni um, hvussu samfelagið varð skipað, eftir at kvinnur fóru á arbeiðsmarknaðin, og børnini og tey eldru skuldu passast av myndugleikunum.
– Kongshavnar Kvinnufelag stríddist leingi, við hini legendarisku frummegini úr Lamba, Elsu Súsonnu, gift Klæminti á Bakka, á odda, fyri at fáa barnaansing í lag. Tað eydnaðist, og hetta er uppruna jørðildið undir eini vælskipaðari kommunalari ansingarskipan í okkara tíð. Um sama mundið fara fólk í økinum at hugsa um, hvussu samfelagið kann skipast fyri tey eldru og serliga tey óhjálpnu, segði Torbjørn Jacobsen í røðuni.
Torbjørn takkaði annars Tordi Niclasen fyri gott samstarv. Hann greiddi frá, at hann hevði kent Tord í nógv ár – síðani Tordur var 22 ára gamal.
– Hann var frímóðigur og kendist sannførdur. Onkur segði, at hann lærdi til sjúkrasystir, tað ljóðaði heilt undarligt í oyrunum á okkum bygdadreingjum, – annaðhvørt var hann løgin, kventrasligur ella bara langt frammanfyri sína tíð, og hann vitnaði óræddur um frelsuna og trúgv sína á Drottin og son Hansara Jesus Kristus, segði borgarstjórin um Tord.
Annars takkaði Torbjørn Tordi fyri samstarvið. Hann segði seg vóna og vænta, at samstarvið Jóngerð Guttesen eisini fór at vera gott.
Les alla røðuna her


text:
Ari av Rana
02.12.2017 - 11:22
Ítróttur > Ítróttur > Svimjing
Norðurlendska meistara- og juniormeistarakappingin í svimjing verður hildin í Reykjavík hsar dagarnar. Føroyskur svimjararnir eru komnir væl frá byrjan, skrivar svimjing.com.
Á fyrsta degi av NM/NJM megnaði Óli Mortensen at vinna norðurlendskt gullheiðursmerki í 1500 metrar frísvimjing.
Tíðin hjá Óla varð 15:02.27, sum er persónligt met. Næstur Óla var danski Aleksander Aslak Nørgaard við tíðini 15:10.34,
Signhild Joensen setti tvær ferðir føroyskt met og junior met, tá hon vann bronusheiðursmerki í 100 metrar ryggsvimjing.
Í innleiðandi riðilinum svam hon 1:00.91, áðrenn hon svam 1:00.50 í finaluni. Signhild var bert 19 hundrað partar frá gullheiðursmerki.


text:
Agnar Frederiksen
07.12.2017 - 19:33
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Cristano Ronaldo varð fyri løtu síðani kosin til besta leikara í heiminum í 2017 av France Football. Hetta er fimmtu ferð, at portugisiska stjørnuleikarin er valdur til besta fótbóltsleikara av France Football. Hann vann eisini heiðurin "Fifa Player of the Year" í oktober.
Við heiðrinum í kvøld hevur Ronaldo nú vunnið Ballon D`Or eins ofta og Lionel Messi. Tað var frammanfyri júst argentinsku superstjørnuna og Neymar, at 32-ára gamli Ronaldo vann heiðurin.
Hóast Ronaldo og hansara liðfelagar ikki hava havt eina góða byrjan uppá La Liga hetta kappingarárið, so hevur Ronaldo havt eitt fantastistk 2017. Hann hevur skorað 19 mál í Champions League; millum annað tvey mál í 4-1 sigrinum í finaluni ímóti Juventus í mai. Ronaldo skoraði eisini í hvørjum dysti í bólkaspælinum, og var við at tryggja Real spanska meistaraheitið.
Hetta er annað árið á rað, at Ronaldo hevur vunnið. Hann vann fyrstu ferð í 2008, tá hann leikti við Manchester United. Síðani hevur hann vunnið í 2013, 2014 og so hesi bæði seinastu árini.


text:
Røturnar sáddar
5. juni 2013
So er lýkkan komin og røtirnar eru sáddar. 24 maj sáddu vit kálið. Vit hava í ár valt at sáða gular majrøtir og kolirabi. Vit hava sum eina roynd fýra ymisk rótasløg.
Vit hava í ár valt at sáða gular majrøtir og kolirabi røtir. Tó hava vit fýra ymsik sløg av rótum. Tað er forvitnisligt at royna, hvussu hesu ymsu sløgini hóska til okkara umstøður. Tí hava vit umframt at nýta føroyska veitaran MBM, eisini havt samband við yrkisbrøður í Noregi, sum hava vegleitt okkum.
« Aftur


text:
Sunnudag seinnapart við Bjørn Nørgaard í Steinprenti - Søndag eftermiddag med Bjørn Nørgaard i Steinprent i Tórshavn/
Sigast kann ikki, at tey hvíla á laurberunum, Jan Andersson og Fríða Matras Brekku, sum mikukvøldið vóru heiðrað við heiðursløn fyri mentanaravrik, ið Rigmor Dam, mentamálaráðfrúa handaði í Tvøroyri. Síðani hava tey meira ella minni ligið vatnrøtt í luftini á verkstaðnum, har tey arbeiða saman við kenda danska listamanninum Bjørn Nørgaard.
Uppgávan er bundin og snýr seg um at gera fýra prent til Glostrup Kunstforening. Hesi eru í skrivandi stund við at verða liðug og tað er gott, tí Nørgaard hevur nógv um at vera og skal longu av landinum aftur í morgin. Sjálvt sunnudagurin, ein sjáldsama vakur dagur síðst í januar, er brúktur sum arbeiðsdagur á verkstaðnum, har øll eru í gongd við sínum parti av teirri umstendiligu litografisku prosessini.
Jan Andersson slípar steinar, Fríða Matras Brekku er við at yvirføra eina mynd á ein stein og Magnus Andersson er í ferð við at etsa ein stein. Bjørn Nørgaard hevur eftirlit við arbeiðsgongdini. Hann er eitt sindur spentur og enn ikki heilt vísur í um myndirnar fara at eydnast. Sjálv siti eg við telduna á verkstaðnum og lurti eftir vinarliga prátinum millum fólkini á verkstaðnum og merki konsentreraða spenningin í rúminum meðan tíðin líður og tað spakuliga fer at skýma.
Myndevnisliga hevur Nørgaard tikið støði í nøkrum fotomyndum av eini model, sum eru yvirførdar á litografiska steinin, og sum hann síðani viðger, teknar og málar útyvir. Tað vil siga, at útgangsstøðið er rættiliga klassiskt eisini um hugsað verður um verkið hjá Bjørn Nørgaard sum heild, har nakni kvinnufigururin er myndevnisligur aðaltáttur heilt frá byrjanini hjá listamanninum, sum í 1969 pallsetti listarligu aktiónina Nakin kvinniligur Kristus í keypsskálanum í Keypmannahavn. Tær fýra myndirnar til Glostrup Kunstforening eita Trúgv, Vón, Kærleiki og Vónloysi.
Royndarprentið er klárt og eg hoyri á røddunum á prentara og listamanni, at tað er gott. Listamaðurin greiðir mær frá, at myndirnar eru grundaðar á nakrar standmyndir og uppstillingar, sum hann gjørdi til eina framsýning herfyri í Galleri Susanne Ottesen í Keypmannahavn við kvinnuligum yvirkroppum í búrum úr ymiskum tilfari, ið á ymiskan hátt sipa til vanitas. Hugtakið vanitas fevnir um myndamál, ið ofta varð brúkt í barokka tíðarskeiðnum í 17.øld, sum sipa til tað stokkuta í tilveruni, sápubløðrur, glas og ísur kunnu brúkast sum vanitas symbol, men eisini skøltar og blómur verða brúkt í vøkru myndunum av tilverutreytum menniskjans. Memento mori - minst til at tú skalt doyggja siga hesar myndirnar. Listin frá barokka tíðarskeiðnum er ofta vøkur og sansalig og tað sama kann sigast um myndirnar, sum Bjørn Nørgaard hevur gjørt á verkstaðnum. Cadmium gult brestur saman við violettum ella tí, sum eg haldi vera violett, men sum vísir seg at vera eitt bland av einum liti við fantastiska heitinum Caput Mortum og preussiskum bláum.
Sjálvt um myndirnar bæði tykjast grafiskar við teimum kámu fotomyndunum og málandi við skapunum, ið eru málað omanyvir, er eingin ivi um, at tær eisini eru merktar av høggmyndalist í mátanum, tær eru sniðgivnar. Her hómast ein serligur ansur fyri figurinum og rúminum í myndunum og ein áhugaverdur mótsetningur kyknar millum tað illusionistiska fotobaseraða rúmið og tað flata pappírið.
Sum so ofta hendir, tá listafólk arbeiða við bundnum uppgávum í Steinprenti, so verður okkurt gjørt aftrat og hetta er aftur galdandi hesaferð nú Bjørn Nørgaard hevur fingið eina lítla abstrakta perlu burturúr einum av teimum allarminstu steinunum, sum tey eiga í Steinprenti. - Har er okkurt serligt við smáum prentum, heldur Bjørn Nørgaard og heldur fram fyri sær sjálvum - at tað er í smáu støddunum, at mann sær serligu dygdirnar hjá grafikkinum.
Kinna Poulsen
Søndag eftermiddag med Bjørn Nørgaard i Steinprent i Tórshavn
Man kan ikke sige, at de hviler på laurbærene, Jan Andersson og Fríða Matras Brekku, som i onsdags var de ærefulde modtagere af den færøske kulturpris, overbragt af kulturminister Rigmor Dam. Siden har de mere eller mindre ligget vandret i luften på værkstedet, hvor de har arbejdet med Bjørn Nørgaard siden i torsdags.
Det drejer sig om en bunden opgave, der skal fremstilles fire tryk til Glostrup Kunstforening, og der arbejdes koncentreret og med et vist tidspres, som ikke bliver lettere af et døgns forsinkelse på grund af et af de mange nordatlantiske lavtryk, der har forårsaget en del aflysninger af fly og færger på Færøerne i den seneste tid. Så der arbejdes, også selv om det er søndag og vejret i Tórshavn for en gangs skyld er godt, det holder tørt og solen skinner
På værkstedet er alle mand i gang med hver deres del af den omstændelige litografiske proces. Jan Andersson sliber sten, Fríða Matras Brekku er i færd med at overføre en tegning på en sten og Magnus Andersson er i gang med at syre en sten, imens Bjørn Nørgaard inspicerer. Han er spændt og ikke helt sikker på om det nu er det rigtige og om litografierne vil lykkes. Jeg sidder ved computeren og overhører samtalen mellem de arbejdende, som er venlig, selv om spændingen er mærkbar. Der er ikke plads til de store fejltagelser, for tiden er knap.
Motivisk har Nørgaard taget udgangspunkt i nogle fotos af en model, der er overført på den litografiske sten og som siden er behandlet, tegnet på, overmalet og ridset i. Udgangspunktet er altså ganske klassisk og det er det jo også i forhold til Nørgaards eget værk, hvori den nøgne kvindefigur indtager en central position.
De fire billeder til Glostrup Kunstforening hedder Tro, Håb, Kærlighed og Fortvivlelse. Nu er prøvetrykket klart og jeg kan høre på både trykkerens og kunstnerens stemme, at det er vellykket. Kunstneren viser mig billeder fra en udstilling hos Susanne Ottesen med kvindelige torsoer, der tematisk og materialemæssigt henviser til barokkens vanitasmotiv. Vanitas handler om forgængeligheden, som udtrykkes gennem skønheden i skinnende glas og is, sæbebobler; andre yndede motiver i barokken er kranier, vinglas og nedbrændte stearinlys. Memento mori - husk at du skal dø! Disse billeder påminder os om, at vi skal dø. Kunsten fra barokken er skøn og sanselig og det samme kan siges om billederne, som Bjørn Nørgaard har fremstillet i Steinprent, med en eksplosiv blanding af cadmium gul og noget, som jeg tror er violet, men som viser sig at være en farveblanding mellem Caput Mortum og preussisk blå.
Selv om de fire billeder både har grafiske kvaliteter med de lidt udviskede fotografier, ligesom de forekommer maleriske i de overmalede former, er de også udpræget skulpturelle i deres formgivning. Her fornemmes en særlig sans for rummet i billederne, samt en interessant modsætning imellem det illusionistiske rum i fotografiet og det flade papir.
Som det så ofte hænder, da kunstnere arbejder med bundne opgaver i Steinprent, så vanker der ekstra gevinst i form af billeder, som kunstneren laver imens værkstedsfolkene er i gang med at trykke eller udføre andre opgaver på værkstedet. Disse ekstracurriculære aktiviteter har denne gang resulteret i et vidunderligt lille tryk, som Bjørn Nørgaard har fået ud af en af værkstedets allermindste sten. - Der er noget særligt ved små tryk, mener Bjørn Nørgaard og fortsætter henvendt til sig selv - at det jo er i de små størrelser, at grafikkens særlige kvaliteter ses.
Kinna Poulsen


text:
Siti her og hyggi eftir X-Factor og má viðganga, at hóast Thomas Blachman er snedigur, so er hann kanska eisini eitt vet genialur.
Ja, ja tað gevur mær neyvan rokk’n roll trúvirði, at eg siti og hyggi at tílíkum, men fukk tað, mær dámar X-Factor, mær dámdi eisini Stjerne for en aften og Prix Føroyar var í mínari metan “The shit”, tann tíð tað var, eg viðgangi tað, eg elski at síggja fólk kappast í tónleiki.
Ná, men aftur til poengi. Eg hoyrdi í dag, at ein ella annar serfrøðingur segði, at tað var 100% sikkurt, at ein bólkur bleiv sendur heim í dag, men nú hava tveir bólkar spælt, og Blachman hevur megnað at fáa báðar bólkarnar at ljóða sum ein millión. Hetta er beinleiðis skidegott. Tað hevði neyvan nakar vænta.
Persónliga væntaði eg, at Morten Benjamin fór at vera tann fyrsti, sum bleiv sendur heim, hann hevur so ikki sungið enn, men ein annar av mínum fær heim kandidatum Katrine, hevur sungið, og hon eigur higartil verstu framførsluna í kvøld.


text:
Gisting
Norðoyggjar hava eitt fjølbroytt úrval av gistingarmøguleikum.
Hugnalig summarhús eru til leigu á øllum seks Norðoyggjunum.
Tjald- og campingarøki er úti í Grøv í Klaksvík, og eisini í Svínoy kanst tú seta tær tjaldið upp á tjaldingarøki.
Tú kanst forkela teg sjálvan við eini nátt á gistingarhúsi í Klaksvík ella á Viðareiði, ella uppliva gestablídni í Ból og Bita. Íbúðir eru eisini til leigu.
Harafturat eru góð og rúmlig bygdarhús, ið eru vælegnað til familjuferðir, starvsfólkaútferðir og aðrar bólkatúrar.
Møguleikarnir eru nógvir, og á Visit Norðoy hjálpa vit tær fegin at finna rætta tilboðið til tykkara túr í Norðoyggjum.


text:
Tíðindi
11. apríl 2018
Dreingir duga í miðal verri at lesa enn gentur, tað er galdandi frá tí teir byrja í skúlanum. Tað sær ikki út til, at hesin munurin verður javnaður fyrsta skúlaárið.
– At munirnir ikki verða minni eftir einum ári, er tekin um, at vit mugu gera eitthvørt við mátan, sum vit undirvísa bókastavir og lesing, sigur Hermundur Sigmundsson, professari við Institutt for psykologi við NTNU.
Saman við øðrum granskarum hevur hann fylgt 224 gentum og 261 dreingjum í aldrinum 5-6 ár gjøgnum eitt heilt skúlaár. Hesi børnini ganga í ymsum skúlum í einum fylki í Noregi. Børnini vóru kannað við ”bókastavatestini”, sum Greta Storm Ofteland, sernámsfrøðingur og lærari í 45 ár, hevur ment. Endamálið við testini er at kanna kunnleikan til stórar og lítlar bókstavir og ljóð, sum hoyra til bókstavirnar.
Dreingirnir klára seg verri enn genturnar bæði í byrjanini og endanum á skúlaárinum.
- Orsakirnar til, at dreingir stríðast meiri við at lesa enn gentur gera er óivað orsakað av, at teir hava minni venjing og royndir enn gentur. Lesing er ein førleiki sum krevur nógva venjing, sigur Sigmundsson.
Dreingirnir í kanningini vóru eftirbátur samanborið við genturnar, sjálvt eftir at teir høvdu fingið undirvísing í eitt heilt skúlaár.
– Vit kunnu leiða út frá hesum, at teir fáa ikki nóg nógva venjing heima. Her hava foreldrini eina stóra ábyrgd, heldur Sigmundsson.
Ein trupulleiki er, at tað verður ikki álagt næmingum ella væntað av teimum, at teir lesa so nógv í skúlanum, sum tað áður hevur verið gjørt. Tað elvir til, at tey, sum eru minst motiverað at lesa í útgangsstøði, eisini lesa minni samanborið við tey, sum frammanundan dámar at lesa. Tí motivatiónin hongur saman við, hvussu tú nógv tú lesur, og hvussu væl tú dugir. Tí má lesing verða raðfest høgt fyrstu 2-3 skúlaárini, heldur granskarin.
– Tað snýr seg um at fáa eyga á trupulleikarnar tíðliga, sigur Sigmundsson, professari. Hann heldur, at nógv tiltøk koma ov seint.
Royndir og stimbran av lesing hava sera stóran týdning fyri at menna førleikarnar. Fyri at kunna bróta lesikoduna hevur tað sera stóran týdning at læra bókstavirnar og ljóðini, sum hoyra til, áðrenn tú fert undir at læra orð. Sigmundsson heldur, at hetta er ein háttur, ið átti at verið kravdur; altjóða gransking bendir á, at so átti at verið.
Kynsmunir í læring er ikki nakað nýtt; til fyri ikki so langari tíð síðan vóru gentur eftirbátur í rokning samanborið við gentur, men nú eru kynsmunirnir við at verða útjavnaðir í Noregi, vísa úrslit í PISA. Trupulleikin er eisini heilt øðrvísi fyri dreingirnar.
Gentur hava nevniliga gott grundarlag í støddfrøði, men tær fáa sjáldnari enn dreingir hægstu karakterir í støddfrøði. Lesitrupulleikarnir hjá dreingjum liggja í hinum endanum á førleikastiganum, og tí eru teir í vanda fyri at fara millum skins og hold; 21 prosent av norsku dreingjunum duga ikki nóg væl at lesa fyri at skilja ein tekst.
– Hetta talið liggur vanliga frá 2-5 prosent sambært fremstu granskarum í heiminum á hesum økinum. Her er ein munur á 16 til 19 prosent, sum er orsakað av vantandi læring; tað kunnu vit ikki góðtaka, sigur Sigmundsson, professari.
At duga væl at lesa er avgerandi fyri at klára seg væl í meiri og minni øllum lærugreinum. Tí hevur tað sera stóran týdning, at so nógvir næmingar sum til ber duga so væl at lesa sum til ber.
– Bøta vit ikki um lesiførleikarnar, kunnu trupulleikarnir ávirka alla skúlagongdina, og tí restina av lívinum, sigur Sigmundsson.
Dreingir darla aftan á gentunum ár eftir ár; meiri enn 50.000 næmingar í barnaskúlanum í Noregi fáa serundirvísing; 68 prosent av teimum eru dreingir; serundirvísingin kostar á hvørjum ári samfelagnum 12.000 ársverk og fleiri milliardir krónur.
Kelda: forskning.no
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Tann síðsta tíðin, áðrenn Jesus Christus kemur aftur, kemur at vera ein myrk og tung tíð, við vaksandi lógloysi, villleiðing og mongum snúðigum vandum.
Ert tú útgjørdur til síðsta strekkið av veginum: Endatíðina?
TÁ skal kongadømi himins verða líknað við tíggju jomfrýr, sum tóku lampur sínar, og fóru út at møta brúðgóminum.
2 Og fimm teirra vóru vísar, og fimm vóru fávitskutar.
3 Tær, sum vóru fávitskutar, tóku lampur sínar, og tóku onga olju við sær:
4 Men hinar vísu tóku olju í konnum sínum saman við lompum sínum.
5 Meðan brúðgómurin drálaði, durvaðu tær allar og svóvu.
6 Og við midnátt varð eitt róp gjørt, Sí, brúðgómurin kemur; farið tit út at møta honum.
7 Tá risu allar tær jomfrýrnar, og trimmaðu lampur sínar.
8 Og hinar fávitskutu søgdu við hinar vísu, Gevið okkum av olju tykkara; tí at okkara lampur eru slóknaðar.
9 Men hinar vísu svaraðu, og søgdu, Ei so; at ikki tað ikki skal verða nóg mikið hjá okkum og tykkum: men farið tit heldur til teirra sum selja, og keypið til tykkara sjálvs.
10 Og meðan tær fóru at keypa, kom brúðgómurin; og tær, sum vóru búnar, fóru inn við honum til brúdleypið: og hurðin varð latin aftur.
11 Síðan komu eisini hinar jomfrúgvarnar, sigandi, Harri, Harri, lat upp fyri okkum.
12 Men hann svaraði og segði, Sanniliga sigi eg tykkum, Eg kenni tykkum ikki.
13 Vakið tí, tí at tit vita hvørki dagin ella tíman, í hvørjum Menniskjusonurin kemur.
( Matth. 25:1-13 FKJ )
Eri eg tí vorðin tykkara fíggindi, av tí at eg sigi tykkum sannleikan?
( Gal. 4:16 FKJ )
HETTA viti eisini, at í hinum síðstu døgum skulu koma váðasamar tíðir.
2 Tí at menn skulu vera elskarar síns egna sjálvs, ágirndarsamir, reyparar, hugmóðigir, Guðsspottarar, óhoyriligir móti foreldrum, ótakksamir, vanheilagir,
3 Uttan náttúrligan alsk, sáttmálabrótarar, falskir ákærarar, ósærstýrligir, harðligir, vanvirðarar av teim sum eru góðir,
4 Svíkjarar, framlopnir, uppblásnir, elskarar av njótingum meiri enn elskarar av Guði;
5 Havandi ein form av gudiligleika, men avnoktandi kraftina av honum: frá slíkum vend burtur.
6 Tí at av hesum slagi eru teir sum sníkjast inn í húsˇ, og leiða til fanga fjákutar kvinnur — løddar við syndum, leiddar burtur við ymsum lystum,
7 Altíð lærandi, og aldri førir fyri at koma til kunnleikan um sannleikan.
8 Nú, eins og Jannes og Jambres stóðu ímóti Mósesi, soleiðis standa eisini hesir ímóti sannleikanum: menn av spiltum hugum, afturrekingar viðvíkjandi trúnni.
9 Men teir skulu ei fara longur fram: tí at teirra dárskapur skal verða eyðsýndur øllum monnum, eins og teirra eisini varð.
10 Men tú hevurt til fulnar kent mína Guðslæru, lívsførslu, endamál, trúgv, langmóð, vælvild, tolmóð,
11 Atsóknir, líðingar, sum komu til mín í Antiochiu, í Iconium, í Lýstru; hvørjar atsóknir eg útstóð: men út úr teim øllum Harrin útfríaði meg.
12 Ja, og allir, sum vilja liva gudiliga í Christi Jesusi, skulu líða atsókn.
13 Men óndir menn og tølarar skulu vaksa verri og verri, villleiðandi, og verðandi villleiddir.
14 Men halt tú áfram í teim tingunum sum tú hevurt lært, og ert vorðin sannførdur um, vitandi av hvørjum tú hevurt lært tey;
( II. Tim. 3:1—14 )
Tí Jóhannes sanniliga doypti við vatni; men tit skulu verða doyptir við Halga Andanum ikki mangar dagar herfrá.
( Gern. Áp. 1:5 )
Aðrar tilvísingar:
Brøv Paulusar, longu tá kallað skrift : II Pætur 3:15
Paulus fekk gleðiboðskapin við opinbering : Gal. 1:11—23
Esaiah, um myrkrið í síðstu tíð : Esaiah 60:1—2
Lógloysið skal yðja : Matth. 24:12
Hin váðasama síðsta tíð : II. Tim. 3:1—14


text:
Matstovuleiðarin, Martin Dufke, bjóðar langtíðarstokt lambstjógv á Simmer Dim umborð á Norrönu. Matstovuheitið er úr Hetlandi, men sæst eisini sum summardimmi í føroysk-ensku orðabókini hjá Sprotanum, har sagt verður á enskum at føroyska fyribrigdið er "midnight in the summer, the darkest part of the night in the summer".
- Hetta er okkara eyðkennisrættur, og afturvið er ein norðurlendsk grillsós og lætt kornotto, siga Martin og kokkurin, meðan vit stillisliga pløga Atlantshav og fáa Pól F undir kjølin. Við bláa havinum sum føstum baksýni, hefti eg meg straks við reyða og grøna litin á meistarliga borðiskinum hjá Janusi Einar Sørensen, sum er kokkur.
Umframt vælsmakkandi lambskjøtið og lætta tilhoyrið, minna markantu litirnir hjá kokkinum meg á, at vit eru umborð. Reytt fyri bakborð og grønt fyri stýriborð. Uttanfyri er bláa havið og í gløsini skeinkir Annika Patti avstralskt hvítvín frá Astrolabe við heystsmakki av hylliblómu.
Men fimmrættaða marglætismáltíðin byrjaði langt áðrenn eyðkennisrættin, sum hevur týska heitið "Geschmorte Lammhaxe mit Nordische Grillensoße & Getreide-Otto". Umborð eru nógv týsk ferðafólk, sum fyrst og fremst ferðast til Íslands í stórum bólkum við egnum bussum. Tey eru fryntlig og hugna sær við krimisøgum sum Mord im Barentssee í heitu pottunum á ovasta dekki, har útsýnið er frítt yvir alt Norðuratlantshav. Í havsbrúnni hómast ein boripallur.
Í tollfría handlinum er gamla Norröna ikki at kenna aftur. Fyrst fyri er ein fløga við Ólavi, sum syngur í Naustinum, har gamla dansigólvið er burtur og alt er lagt við teppi, sum vóru vit á hotelli í landi. Her eru føroyskar merkivørur sum Guðrun & Guðrun og Soulmade, ið gera seg galdandi á altjóða marknaðinum. Uttan nakað hóvasták er Norröna lyft fram í nútíðina, har kundin er í fokus.
Hetta við at hava kundan í fokus og altíð verða til tænastu, kemur mær alla tíðina til hugs umborð á Norrönu. Júst tað var ikki gamalt hjá víkingaføroyinginum, tá eg var ungur. Tá kundu útlendingar vera tænarar og kokkar. Ikki vit, vit føroyingar, sum ikki vildu vera ein krúpandi ímynd av undirbrotligheit. Nei, illanstíð. Men tíðirnar eru broyttar, og vit hava lært tænastufakið á øllum økjum, og enntá vunnið altjóða virðislønir á hægsta gastronomiska støði. Umborð á Norrönu, sum er eitt flótand hotell, skulu fryntlig føroysk tænastufólk, sum øll eru ung, vøkur og dugnalig, ganga fleiri hundrað ferðafólkum til handa, oftast á týskum. Og tað gongur merkiliga væl. Ein, sum eg rósi fyri góða týska málið, sigur, at í skúlanum dumpaði hon í týskum, men seinni hevur hon tikið alt inn aftur. Hon er ein meistari í tænastutýskum, ikki bara í kurteisisfrasum, men eisini í longri samrøðum, har okkurt praktiskt, sum beint nú hevur stungið seg upp, skal ordnast. Og so eri eg aftur við byrjanina av drúgva borðhaldinum á matstovuni Summer Dim, sum leggur seg eftir tí nýskapandi norðurlendska. Hetta var fyrsta tænastumyndin av kurteisliga Martin Dufke. - Sjampus, I presume?
So gongur tað slag í slag. Fyrst er tað Múlaskinkan hjá Jóhan Mortensen og Arla úr Norðurjútlandi, altsamalt við einum greiðum føroyskum ráka.
Síðan er gastronomiska fínkanin, sum orðabókin sigur um raffinement, uttan mark. Tað er tá Janus Einar Sørensen kemur við øðrum undanrætti á snerktum rugbreyði, sum fremst fyri er mergjandi igulker. Knasandi gott og meistarlig tilgjørt í klárum litum.
So rullar kokkurin seg út, og er ordiliga á heimavølli. Smílandi greiðir hann frá um rullupylsu og mjølbollar í feskari suppu, akkurát sum hjá ommu. Men hygga nú, hvussu meistarliga interaktivt hann borðreiðir. Kryddurtirnar, ið eru markantar sum wasabi, skulu vit sjálvi leggja í suppuna, og afturvið bíta í rullupylsuna, sum er løgd á runt rygbreyð.
So eru tey øll trý aftur, Annika, Martin og Janus Einar, við kaffi og omaná, sum er drúgt og gott, meðan hotellskipið Norröna stillisliga stevnir inn í norðuratlantisku náttina og summardimmið legst á. Fyrst er portugisiskt portvín av twanyslagnum á borðinum.
Omaná omaná er kaffi, enn ein frískligur borðiskur, sum leiðir til eitt matchandi glas við gin og tonic við súrepli í.
So er liðugt, og tømdir eru steypar allir. Tómt er í norðuratlantisku matstovuni Simmer Dim umborð á Norröna, og nú er besta at siga manga takk og leggja seg.
Morgunin eftir er vindur um øll dekk uttanfyri Hirtshals.
Men innanfyri molan er stilli, har vit skulu leggja at við konteynarabryggjuna hjá Fjord Line á vinstra armi. Aftanfyri sæst ein dokk, sum er nakað minni enn hin ætlaða á Skála. Flatt er á Flatlondum.


text:
Kommunuval er fjórða hvørt ár annan týsdag í november. Til Tórshavnar býráð verða valdir 13 limir.
Fyri at kunna velja og stilla upp til kommunuval í Tórshavnar kommunu, skalt tú vera fylt/-ur 18 ár og hava heimarætt í Føroyum. Eisini skalt tú vera tilmeldað/-ur hjá fólkayvirlitinum í kommununi í seinasta lagi 2 vikur fyri valdagin og framvegis vera búsitandi í kommununi sjálvan valdagin.
Borgarar úr øðrum londum, ið hava havt fastan bústað í Føroyum seinastu 3 árini undan valinum, hava eisini rætt at velja og stilla upp til kommunuval.
Uppstilling fer fram á vallista, har í minsta lagi 15 og í mesta lagi 25 stillarar kunnu stilla millum 1 og 17 valevni upp til býráðið.
Í Tórshavnar kommunu er siðvenja at hava politiska uppstilling, t.v.s. at valevnini verða stillað upp í politisku flokkunum, ið vit kenna frá landspolitikki.
Ein valnevnd, sum býráðið velur, hevur evstu ábyrgdina av valinum í kommununi. Aftrat henni eru valstýri, sum taka sær av valinum úti í teimum ymsu atkvøðuøkjunum.
Nýggja býráðið tekur við 1. januar árið eftir valið og situr í fýra ár.


text: SwimNews.com veit at siga, at bretski Joanne Jackson hevur meldað avboð til “Duel in the Pool” landsdystin móti USA í desember, av tí at hon stríðist við lungnabruna eftir ein umgang av influensa. Og Pellegrini hevur rennt seg í “a clash of dates”, sum merkir at hon velur ein døgverða við italskum politikarum fram um dystin ímóti USA. Avloysarar verða mest sannlíkt tær næstbestu til 400 og 800 frí úr hesum londum, Jasmin Carlin úr Bretlandi og sambært SwimNews Alessia Filippi úr Italiu. Eg (Rókur) skrivi “sambært SwimNews) her í tí seinasta, av tí at Filippi longu er á listanum, og tey tí kanska fáa brúk fyri at velja onkra aðra til at fáa fullmannað liðið.


text:
Klokkan 14.00 í góðveðrinum í dag fór sunnudagsskúlin útferð. Samstundis bjóðaði missiónshúsið øllum við, sum høvdu áhuga í tí og avlýsti møtið kl.18.
Leiðin gekk yvir í Skák í Rituvík. Tað vísti seg skjótt at vera rætta staðið.
Veðrið var til vildar, og skjótt gloymdu bæði børn og vaksin seg burtur í hyljunum í fjøruni, og í tí spennandi fjøru har er.
So var boðað frá andakt og fólkini samlaðust, eini 150 í tali.
Aldurin frá yngsta til elsta var næstan 90 ár, tí tað yngsta var tvær vikur og elsta næstan 90 ár.
Fyrst vóru nakrir sangir sungnir, áðrenn Dakko hevði andakt. So var aftur sungið, og sjálv andaktsløtan var av.
Tá vóru pylsurnar grillaðar og breyðini hitaði, og so var bara at fáa sær.
Restina av degnum var hugni, prát og sóling á skránni.
Nakað norðanfyri lendingina er fjøra við einum hyli í. Har fóru tey ungu at vassa og baða.
Klokkan seks vóru tey flestu ávegis heim, ella vóru farin heim.
Stóra tøkk til leiðsluna fyri sunnudagsskúlan fyri eina frálíka útferð.


text:
22.06.2010
Ikki heilt skeivt hatta við betonginum, men betongið eiga politikkararnir sjálvir.
Lógir kunnu vera sum betong at fáast við, tungar at arbeiða við, truplar at tulka, broyta og endurnýggja, og ofta galdandi hóast ótíðarhóskandi í alt ov langa tíð. Men tær eru fundamentið, sum politikkarnir sjálvir hava stoypt og sum bara politikkararnir kunnu bróta upp og stoypa av nýggjum.
Tað er tí ørkymlandi fyri ikki at siga skeivt, tá politikkarar í máttloysi skýra løgfrøðingar betonjuristar, bara tí at løgfrøðingarnir ikki tulka lógina, sum politikkararnir kunda hugsað sær tað gjørt.
Løgfrøðin er ein veldugur maktfaktor
Hetta álop á løgfrøðina, sigur meiri um politikkaran og politiska stevið enn um løgfrøðingin. Annað er, at tá politiska stríðið harðnar við orðadráttum um juridiskar tulkingar við álopum á juristar og annað gott fólk, man stundin vera komin at umhugsa tað politiska arbeiði, hvussu arbeiðast skal og hvørjum tørvur er á. Juridiskar diskussiónir hoyra heima í dómstólinum. Men ein sannroynd er, at tá arbeiðslag og samstarv er vánligt og veruligt orðaskifti ein mangulvøra, tá stingur løgfrøðin seg upp, eisini millum politikkararnar, sum ein frelsandi eingil ella eitt loch ness ódjór, um man vil.
Tað var tað fyrsta, sum kom mær til hugs, nú danir reageraðu prompte uppá hatta skjalið, sum føroyingar høvdu hugnað sær við á Føroya Løgtingi um sjórnarviðurskifti okkara. Danir gjørdust varugur við, at her hendi okkurt, sum møguliga átti at hava teirra áhuga, og sum danir ikki høvdu havt møguleika at vera partur í og átalaðu hetta. Grundlógin er jú har.
Sjálvandi loypa danir beint í juraini. Løgfrøðin er eitt sterkt kort, sum verður spælt hvørja ferð samskiftið skurrar. Har hevur tú uppá skrift nøkur orð, tú ikki soleiðis kann skúgva tær undan. So tá Høgni Hoydal vil vera við, at maktpolitikkur dana verður fjaldur í løgfrøðisligum hami, havi eg hug at skoyta uppí, at ja, løgfrøðin vísir sína veldugu makt, hvørja ferð politikkararnir ikki duga tað snildi, sum krevst til samráðingar og tí sleppa løgfrøðini ov nógv framat.
Hatta svarið hjá dønum var so upplagt, at tað ger ilt, og var hetta neyvan seinastu ferð vit hoyrdu tað. Hatta er tað sama danir hava sagt í øldir. Nær læra føroyingar, at mótvegis eini yvirvøld er tað snildi heldur enn konfrontatión, sum gevur úrslit – uttan so at beinleiðis uppreistur veruliga er ein møguleiki.
Politikkur ella jura
Vit hava betongjura og gummijura, sigur Jógvan Sundstein, fyrrv. løgmaður, í áhugaverdari grein.
Nei vit hava ikki gummijura. Tað at tulkingarmøguleikarnir eru nógvir, tí tey faktisku viðurskiftini eru ymisk, merkir ikki, at jurain politisk kann togast og tambast. Jura verður tulkað juridiskt. Vit kunnu tosa jura ella politikk, men ikki um juridiskar glíðibreytir ella gummijura.
Eg haldi meg tó skilja á Jógvani Sundstein, at tá hann tosar um gummijura, tosar hann út frá sannroyndum um, at góð samstarvsevni og samstarvsvilji bera langt – og at jurain tá fær minni týdning. Tað er so satt, sum tað er sagt. Lógir eru jú gjørdar við orðum og kunnu broytast við orðum, og hava tað makt politikkaranir geva teimum. Er ikki pláss fyri orðinum og samskiftið er litað av konfrontatión og manglandi virðing, so fella vit aftur á juraina, sum ikki er frameftirlítandi, sum politikkur eigur at vera tað, men bert ein staðfesting av status quo juridiskt.
”Processen mangler”
Processen mangler, segði statsministarin Løkke Rasmussen, sum á veðurlagsráðstevnuni í Kbh. herfyri lærdi ikki so lítið um týdningin, processin hevur. Er henda ikki í topp, gerst løgfrøðin lættliga snávingarsteinurin.
Á verðurlagsráðstevnuni í Kbh. kom fram, at danir saman við nøkrum av luttakaralondunum frammanundan høvdu orðað eitt skriv um eina fyribilsavtalu. Líkamikið hvat stóð í hesum skrivi, so skapti hetta skriv stóra órógv og var støðugt tikið fram sum tekin sum ódugnaliga handfaring dana av processini.
Sjálvt um vit í Føroyum hava loyvi at skriva, hvat vit vilja uttan at spyrja danir, so er vert at umhugsa leiklutin hjá dønum longu nú í framhaldandi arbeiðinum.
Kundi hugsa mær at verið fluga á vegginum í víðkaðu rættarnevndini og hoyrt, hvussu væl samansjóðað politiska stevið er. Er vakra myndin í bløðunum við undirtekstinum, at allar forðingar nú eru av vegnum eftirfarandi? Vónandi er tað ikki so, at politikkararnir av ótta fyri at missa tamarhald á innanhýsis samarbeiðinum aftra seg við at taka samband upp við tann partin, sum politiskt og løgfrøðiliga ikki slepst undan at taka samband við fyrr ella seinni – ”tí danir bara seta kílar í”.


text:
Orð: Nikolai Frederik Severin Grundtvig
Lag: Christoph Ernst Friedrich Weyse
Týtt: Petur William Háberg
Upprunaheiti: Det er så yndigt at følges ad
1. Hjá teimum stuttligt at fylgjast er,
sum fegin vilja í fylgi vera,
tá tvífalt frøi hvør gleði ber,
og helvtar munur er sorg at bera.
Ja, tað er gaman
:,: at ferðast saman :,:
um kærleiksglæman
:,: í fylgi er. :,:
2. So hugnaligt altíð er tað búgv,
har stór og smá draga eina línu,
og hústrú lyftir við manni trúgv,
og maður lyftir við hústrú síni.
Ja, best er gaman
:,: at lyfta saman, :,:
tá felagsframin
:,: er hjartamál. :,:
3. Væl Harrin hjúnunum eydnu gav,
sum brúdleyp sítt vilja honum búgva,
á hvørji løtu at vita av –
tó æviskeiðið er ymist snúgvað –
at tað er gaman
:,: at byggja saman :,:
um kærleiksglæman
:,: í fylgi er. :,:


text:
Jóannes Símunarson Hansen kemur í næstum út á marknaðin við eini fløgu har Jóannes spælir nýggjari og eldri sálmar á klaver. Í tí sambandi verður skipa fyri eini útgávukonsert og sangkvøldið í Løkshøll fríggjakvøldið 30. oktober klokkan 21.00. Jóannes hevur saman við vinum sínum skipað fyri sera væleydnaðum sangkvøldum kring landið - talan verður um eitt líknandi tiltak.
Jóannes fer eisini at spæla løg frá útgávuni hjá sær.Ókeypis atgongd.
12.10.2009
Jóannes S. Hansen o.o. í Løkshøll
Jóannes Símunarson Hansen kemur í næstum út á marknaðin við eini fløgu har Jóannes spælir nýggjari og eldri sálmar á klaver. Í tí sambandi verður skipa fyri eini útgávukonsert og sangkvøldið í Løkshøll fríggjakvøldið 30. oktober klokkan 21.00. Jóannes hevur saman við vinum sínum skipað fyri sera væleydnaðum sangkvøldum kring landið - talan verður um eitt líknandi tiltak.


text:
Vælkomin á Hotel Norð
Hotel Norð er í løtuni stong, vegna umvæling og letur væntanti upp aftur seinast í juni 2018.
---
Hotellið er útgjørt við 15 kømrum, barr, matstovu, fundarhøli, barnarúmi
og góðum parkeringsmøguleikum.
Vit bjóða eitt hugnaligt umhvørvi og hentileikar, ið eru serstakliga
vælegnaðir til fundarvirksemi, brúðleyp og annað bólkavirksemi.
Tað ber til at bíleggja við at ringja til Jógvan Heinesen á
tlf.nr. +298 217020 ella senda ein teldupost til hotel@hotelnord.fo
Vælkomin á Hotel Norð


text:
Sjúkrarøktarfrøðing og heilsurøktara til Sambýlið á Heygnum
Brennur tú fyri at skapa góð og virðilig kor saman við bú- og starvsfólkum í Sambýlinum á Heygnum, so er tað kanska tær, vit sóknast eftir.
Vit sóknast eftir
- Sjúkrarøktarfrøðingi í farloyvisstarv á setanarbrøki 0,85 at byrja skjótast gjørligt til 31. oktober 2018, møguleiki er fyri hægri brøki.
- Heilsurøktara í fast starv á setanarbrøki 0,8 at byrja skjótast gjørligt, møguleiki er fyri hægri brøki.
Arbeitt verður í skiftandi vaktum og annaðhvørt vikuskifti.
Á Sambýlinum á Heygnum eru 16 pláss, tvey av hesum verða við ársbyrjan 2018 sett av til samdøgursrehabilitering.
Høvuðsuppgávan hjá starvsfólkunum í Sambýlinum á Heygnum tekur støði í visjónini hjá Norðoya Bú- og Heimatænastu (NBH), sum er:
- NBH strembar eftir at skapa fjøltáttaðar møguleikar fyri nærveru, eldru borgarum, avvarðandi og starvsfólkum at gagni.
- NBH vil raðfesta fleksibilitet og samskapan í teimum loysnum, ið framyvir skulu finnast á eldraøkinum.
- Fyritreytin er eitt hugvekjandi øki, sum er grundað á álit, høgt fakligt støði og virðing.
Førleikakrøv
- Útbúgving og autorisatión sum sjúkrarøktarfrøðingur og heilsurøktari
- Áhuga í at arbeiða við eldri borgarum
- Áhugi og royndir innan demens er ein fyrimunur
- Góð samstarvsevni
- KT-førleika á brúkarastøði
Vit kunnu bjóða
- Stórar fakligar avbjóðingar
- Spennandi og sjálvstøðugt størv
- Gott samstarv við onnur fakfólk
Lønar- og setanartreytir:
Lønar- og setanartreytir eru sambært galdandi sáttmálum.
Nærri kunning um størvini fæst við at venda sær til Meibritt Djurhuus, deildarleiðara, á tlf. +298 793410.
Umsókn, við avritum av prógvum, autorisatión v.m., verður at senda til nbh@nbh.fo ella Norðoya Bú- og Heimatænastu, Nólsoyar Pálsgøta 32, Postsmoga 2, FO-710 Klaksvík.
Umsóknarfreistin til størvini er á middegi mánadagin 15. januar 2018.