text:
- Er tað vanligt, at pissilingurin er skeivur? Hví er okkurt gentuligt ella dreingjaligt? Hvussu følist tað er vera kynsliga øst/-ur? Kann menstratiónsblóðið vera brúnt? Hvussu ofta er tað í lagi at fleyga sær? Er tað í lagi, at annað bróstið er størri enn hitt?
Spurningarnir eru nógvir og ofta tengdir at skomm, sum verða settir í bóikini “Kroppur, kenslur og kynslív”, sum Føroya Lærarafelag gevur út. Talan er upprunaliga um eina svenska bók eftir Nathalie Simonsson, sum Anna Dalsgaard hevur týtt til føroyskt við góðari ráðgeving frá Bjørghild Djurhuus, heilsufrøðingi á Skúlanum á Fløtum.
Fyri at fáa alt so rætt sum gjørligt, hava fýra ungfólk, tvær gentur og tveir dreingir í aldrinum fimtan til átjan ár viðmerkt og lisið.
- Hetta er ein ógvuliga kærkomin bók. Tá ið eg havi undirvíst, havi eg brúkt danskt lýsingartilfar og danskar faldarar, og tað hevur á ongan hátt verið nøktandi. Eg havi víst á tørvin á eini bók sum hesari á føroyskum í nógv ár, sigur Bjørghild Djurhuus, sum hevur drúgvar royndir sum heilsufrøðingur.
Anna Dalsgaard, lærari og umsetari og Bjørghild Djurhuus, heilsufrøðingur
Hon vísir á, at vanligt er í tílíkum bókum at gera nógv burturúr kenslum og búning, sum gentur fara ígjøgnum, men minni tá tað kemur til dreingir. Soleiðis er ikki í hesi bókini, har tað er líka nógv av báðum.
Tað hevur verið trupult at umsett bókina til føroyskt, sigur Anna Dalsgaard, sum hevur lívfrøði sum linjulestur á lærararútbúgvingini og drúgvar royndir sum lærari.
- Vit hava ikki so nógv orð á føroyskum, tá talan er um kroppin, kenslur og kynslív, sigur hon.
Bókin viðgerð nøkur sera viðkvom evni, sum vit ikki eru von at lesa um á føroyskum, og spurningurin er, hvussu tey ungu fara at taka ímóti.
- Tað er vælkent, at tað koma tíðarskeið í uppvøkstrinum, har kroppur og sinni broytist serliga nógv. Broytingar, sum kunnu kennast øgiligar hjá summum, og fyri onnur næstan fara framvið uttan hóvasták. At tú sum barn ella ungdómur nú fært møguleika at lesa og kunna teg á føroyskum um stórar spurningar og evni, sum kunnu vera trupul at tosa við vaksin um, er ein gáva. Eg vænti, at børn og ung fara at fáa svar upp á nógvar stórar, truplar og tungar spurningar. Tey fara at síggja seg sjálv í øðrum ljósi, tá tey gerast greið yvir, at tað, tey kanska ímynda sær bert hendir fyri tey, er heilt vanligt. Eg vænti eisini, at bókin kann vera við til at bróta niður tabu. Tá børnini og tey ungu gerast varug við, at tey ikki eru einsamøll við tonkum og kenslum, kann henda, at tey gerast meiri opin og tora at tosa við onnur um hesi viðurskifti, sigur Anna Dalsgaard.
Bókin, sum eisini kemur inn á spurningin um samkynd, tvørkynd og ymisk sløg av sexlívi, er ætlað til undirvísing í 6. flokki og uppeftir.


c: text/html

text:
Í summar taka væntandi 99 lesandi prógv á Fróðskaparsetri Føroya – 95 taka bachelorprógv og 4 masterprógv: 25 lærarar, 21 námsfrøðingar, 21 sjúkrarøktarfrøðingar, 20 frá Søgu- og samfelagsdeildini, 4 frá Føroyamálsdeildini og 7 orku- og umhvørvisverkfrøðingar. Harumframt hava 22 lokið prógv síðani seinastu prógvhandan, og verða hesi eisini hátíðarhildin til prógvhandanina.
Í hesum sambandi verður prógvhandan fríggjadagin 24. juni kl. 10.00. Prógvhandanin verður í Norðurlandahúsinum eins og undanfarin ár, og Sigurð í Jákupsstovu fer at handa prógvini.
Á tiltakinum, sum er alment, fara Lena og Niclas at syngja og spæla, Silja Aldudóttir heldur røðu vegna tey lesandi, og Jan Ziskasen, stjóri á Føroya Tele heldur gestarøðuna.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
CCF 49
TSB E 91
1 Ámundur ríður út árla morgun,
sólin roðar úr kav,
stillaði síni ferðini
og ríður í Gudmundar garð.
Nú siglir edilingur av Noreg,
blíður rennur byrur millum borða.
2 Tað var ungi Ámundur,
heim í garðin fór,
úti frúgvin Malfrú
fyri honum stóð.
3 Ámundur ríður í grasagarð
alt fyri uttan sorg,
hann tók frúnna Malfrú
og leiðir inn í borg.
4 Hann leiddi hana í borgina,
reystir ránir skilja,
lyfti hana í song við sær,
har framdi hann sín vilja.
5 “Eg bjóði tær av villum skógv
hjørt og hestar tvinnar,
vilt tú mær til ferðar fylgja
Óðin kong at finna.”
6 Riðu teir av garði burt,
raskir kappar báðir,
sóu tað hitt illa dýr,
ið gav teim ongar náðir.
7 Tað var tá, sum oftum er,
dagur tekur at halla,
nú er at taka til búgvin brand,
flýggja ella falla.
8 Síðla var um aftanin,
fellur yvir døgg,
Gudmundur brá sín brand á loft
og gav tað fyrsta høgg.
9 Síðla var um aftanin,
tað snæir yvir fjøll:
“Vendi eg aftur á mínari leið.
tað frættir ei blómantøll.”
10 Ámundur stendur á grønum vøll,
svikini vóru í huga:
“Ríð fram, Gudmundur, frændi mín.
vita, hvat tú manst duga!”
11 Gudmundur ríður á vegin fram.
vegur við váknaskjaldri:
“Líkari var tær, Ámundur,
tí tú ert ungur á aldri.”
12 “Ríð fram, Gudmundur, frændi mín,
forðum vart tú treystur,
frættir hon tað í Hildarheim.
at tú ert kappin reystur!
13 Ríð fram, Gudmundur, frændi
alt fyri uttan vanda,
verður tær nakað vanboðið,
eg skal ikki langt frá standa!”
14 Lyftir hon sínar lokur upp,
við kjaftinum vil hon gloypa,
reistist upp á labbum tveim
ferðafúsin at loypa.
15 Síðla var um aftanin,
tað stóð í evnum mest,
Ámundur snúðist honum frá
og spennir á herðar á hest.
16 Bardust tey við áargjó,
honum varð seggur at meini,
tók eitt stykki úr læri hans,
tað rivnaði inn at beini.
17 Rivnaði stykki úr læri hans,
tað neit inn at hjarta,
sá sær ikki svinri ráð,
hann treiv um brandin bjarta.
18 Sá sær ikki svinri ráð,
hann treiv um brandin bjarta,
rendi hann undir bógvin fram,
so oddurin stóð í hjarta.
19 “Deyður er nú ódnaljómur,
lítt havi eg tann vanda,
aftur skal eg Ámund finna,
um enn eg komi til landa.
20 Deyður er nú tann ódnaljómur,
lítt havi eg ta sorg,
aftur skal eg Ámund finna,
komi eg heilur í borg.”
21 Tað var reystur Gudmundur,
heim í garðin fór,
úti stendur og fagnar honum
tað inniliga fljóð.
22 “Eg beri undir lindini
barnið tað hitt fríða,
Ámundur var í garði í gjár
og vildi á meg níða.”
23 Árla var um morgunin,
sólin roðar úr kav,
Gudmundur reið á skógvin burt
og stevnir í Ámundar garð.
24 “Vælkomin, Gudmundur, frændi mín.
higar út til mín,
gakk tú teg í steinstovu
og drekk bæði mjøð og vín!”
25 Gudmundur inn í hallir fór,
mong er dømin ónd,
Ámundur honum á baki kom
og dartar við øksi í hond.
26 “Tú ert ungur á aldrinum,
eg eri gamal og tungur,
ikki skuldi tú sigrað meg,
hevði eg verið ungur.”
27 Ryktust bæði hart og skarpt,
semjan niður fell,
Gudmundur um skeggið treiv.
tá rivnaði fillan øll.
28 Gudmundur av durum helt,
har vóru fleiri í ferðum,
standsaði ikki ferðini
fyrr enn í Gudmundur gørðum.
29 Dvaldist so í níggju vintur,
Eirikur stóð til manna:
“Nú skal eg ríða í Ámundar garð,
hansara lið at kanna.”
30 Eirikur ríður út árla morgun.
sólin roðar úr kav,
stillar síni ferðini
og ríður í Ámundar garð.
31 Eirikur gekk í hallina inn,
Helfrú sat við eld:
“Sit væl, yndig bóndans frú,
húsið mær í kvøld!”
32 Síðla var um aftanin,
alt gekk fólk at sova,
Eirikur snúðist at durum út,
festi hurð í klova.
33 Helfrú liggur í síni song,
Eirikur kundi skilja,
eg svørji tann eið við mína trúgv,
har framdi hann sín vilja.
34 Hetta frætti Ámundur,
hans var frúva svikin,
sóu tað allir høviskir sveinar,
at har var dreingin gitin.
35 Ámundur leggur saðil á hest
við so nýtum orðum,
standsaði ikki ferðini
fyrr enn í Tróndheim norður.
36 Ámundur spennir sín hest við spora,
ríður norður um fjall,
so gekk hann í høgaloft
inn fyri Hákun jall.
37 “Ver vælkomin, Ámundur,
higar nú til mín,
drekk nú, hvat tær betur líkar,
mjøðin ella vín!”
38 “Lítið er mær um mjøðin tín,
hálvu minni um vín,
onnur havi eg ørindi
higar í dag til tín.
39 Tað er Eirikur bóndans son,
hann er so kátt eitt lív,
hann hevur svikið Helfrú,
mítt tað væna vív.
40 Til tess eri eg higar komin
sjálvan teg at finna,
Eirikur hevur mær neisur vunnið.
sømdir vil eg vinna.”
41 Tá svaraði Hákun jall,
hann studdist fram á svørð:
“Tílíkar klagur Gudmundur
hann førdi fram í fjør.
42 Sigur tú mær, at Eirikur
hevur svikið títt vív hitt væna,
hvat skalt tú mær klagur føra,
tú hevur gjørt tað sama?”
43 Hákun setst at skriva bræv,
góður er borin til evna,
sendir hann tey í avdalar
bóndum inn at stevna.
44 Svaraði frúgvin Malfrú,
so sára ið hon græt:
“Tað síggi eg, mín veldigi harri,
at tú manst lívið lata.
45 Tað síggi eg, mín veldigi harri,
hann man lata lív,
fylg honum, Eirikur, sonur mín,
og statt honum alvæl bí!”
46 Riðu teir av garði burt
við so nýtum orðum,
standsaðu ikki ferðini
fyrr enn við Tróndheim norður.
47 Gudmundur spennir sín hest við sporar,
ríður norður um fjall,
so gekk hann í høgaloft
inn fyri Hákun jall.
48 Jallin so til orða tekur:
“Slíkt er mikil villa,
ófríður er í avdølum,
tað líkar mær illa.
49 Tit skulu báðir av grundum ríða,
søkja hvat tit inna,
ella tit skulu í einakamp
sigur av øðrum vinna.”
50 Glaður Ámundur kappin var,
grimt var honum í huga:
“Gudmundur, kom á víðan vøll,
og royn, hvat tú manst duga!”
51 Riðu saman á grønum vøll
alt fyri uttan vanda,
Gudmundur fell til jarðar niður,
misti lív og anda.
52 Eirikur stóð har skamt ífrá,
hann sá sín faðir falla,
snarliga brá hann øksi sína,
Ámundur fekk í skalla.
53 Svaraði Sigmundur Brestisson,
so glaður í fremdarræði:
“Eirikur skal fyri góðsi stýra,
borin er hann til bæði.”
54 Bøndur tveir á bera jørð
1ótu har sítt lív,
Eirikur festi Helfrú,
bóndans væna vív.
55 “Tú skalt ráða for avdølum,
frá fjøru upp til fjall,
síðan skalt tú skattin reiða,
føra til Hákun jall.”
CCF 49
TSB E 91
Handrit: Savn Hammershaimbs. AM, Access. 4c I [5].
Útgávur:
1. Føroya kvæði (Christian Matras greiddi til útgávu, 1942) Band II, Teil 2, s. 174.
2. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 2000) 11. bind, s. 158.
Heimild: Úr Sandoy: Johannes Clemensen, Jóannes í Króki (1794-1869), Sandi, 1853.
Ámundur fer til garðin hjá Gudmundi og liggur hjá konu hansara Malfrú.
Seinni eru menninir báðir úti í skóginum saman, og eitt ljón loypur á teir. Ámundur letur Gudmund gera av við djórið. Tað eydnast honum at drepa tað, men hann hevur fingið mein.
Tá ið hann kemur heim, sigur Malfrú honum, at Ámundur dagin fyri var har og gjørdi seg inn á hana, og at hon er við barn. Gudmundur fer til bústað Ámundar at hevna seg, men noyðist til hús aftur.
Níggju ár seinni fer Eirikur, sonur Malfrú, til garð Ámundar og liggur hjá konu Ámundar, Helfrú. Tá ið Ámundur frættir um tað, fer hann til jallin at klaga.
Jallur sendir boð eftir Gudmundi, sum kemur saman við Eiriki. Ámundur og Gudmundur verða bidnir at stríðast í einvíggi, og Gudmundur verður dripin. Eirikur drepur Ámund, giftist við konu hansara og fær báðar garðarnar.
á føroyskum: CCF 49 (bert á føroyskum)


text:
NÚ - ung breidd í kassum/
Summarframsýningin í Norðurlandahúsinum í ár eitur Nú og er vígd teimum ungu fólkunum, harav summi eru myndlistafólk. Fleiri fáast við ymisk listasløg og eru t.d. sjónleikarar, scenografar, høvundar, grafiskir sniðgevar, reklamufotografar, tónleikarar ella okkurt annað umframt, at tey fáast við myndlist. Talan er um eina serstakliga breiða presentatión. Teir útivið 30 luttakararnir eru allir føddir aftaná 1980 og meginparturin býr uttanlands Sum gjørt verður vart við í tíðindaskrivinum, er talan heldur um margfeldni enn um nakran ávísan avmarkaðan stíl á úttrykkinum hjá teimum ungu. Fjølbroytnið verður helst ikki minni av høvuðstreytini, sum verður sett øllum teimum framsýnandi, ið hava fingið ein kassa hvør at framsýna í ella á. Hesa avmarking hava tey framsýnandi fyrihildið seg meira og minni kreativt til. Um vit tosa um áskoðaraupplivingar, liggur ein ávís avmarking í kassunum, sum hinvegin veita ein higartil ósæddan møguleika fyri breidd í presentatiónini av yngra ættarliðnum.
Katalogið hevur eitt ungt, frískt snið og er umframt innleiðslutekstin hjá kuratorinum, Inger Smærup Sørensen, myndað av smáum viðtalum við listafólkini. Framtíðin tykist opin og ljósareyð í dynamiska ritinum, sum eisini er merkt av, at onkrir av luttakarunum eru nóg so feskir uttan tað stóra, listarliga miðvísi. Listarliga miðvís hevur Silja Strøm verið í mong ár, hon hevur brúkt kassan sum podium ella pall við poppstríputum assosiatiónum, har ein at síggja til óruddilig, men sera strukturerað uppseting av litføgrum keramiskum brotpettum er verkið sjálvt. Kassin hjá Bjørk Jónheðinsdóttir Tróndheim er verkstaðskendur, vit fáa í og á kassanum innlit í hennara arbeiðsprosess. Jón Sonni Jensen, ið plagar at miðsavna seg um menniskjakroppin, hevur klætt sín kassa, so at hann fær eitt organiskt, villvaksandi brá. Verkið hjá Jens L.Thomsen, sum sæst ovast her, er konseptuelt hugsað á markinum til land art, men tað fungerar sera væl á framsýningini. Kassauppgávan hjá Heidi Andreasen er somuleiðis sera væl loyst, hennara verk hongur væl saman innihaldsliga og estetiskt. Hon arbeiðir við samansettum, surrealistiskum myndum, sum hómast á kassaflatunum, ið geva áskoðaranum innlit í ein myndaheim við trídimensjonalum geometriskum op art- kendum mynstrum.


text:
Steypafinalurnar 2017
Felagið25-08-2017 - Jónfinn Petursson
Aftur í ár eru vit í Havnar Bóltfelag væl umboðað í ársins steypafinalum. Vit eru við í fýra av í alt sjey finalum.
Hóast vit ikki eru við í tí størstu finaluni, so eru tó ríkiligir møguleikar hjá HB-fjepparum at síggja góðan steypafótbólt, har HB er annar parturin.
Skráin fyri steypafinalurnar er hendan:
Fríggjadagin 25. august:
Kl. 19.00 NSÍ - HB U18 dreingir - Thomas Dam Intersport Steypið.
Leygardagin 26. august:
Kl. 13.00 NSÍ - HB U14 dreingir - Cadbury Steypið
Kl. 16.00 HB - KÍ U16 dreingir - Blaðberasteypið
Leygardagin 9. september:
Kl. 17.30 HB - EBS/Skála Kvinnur
Allar finalurnar verða á Tórsvølli.


text:
Jólakonsert 10. dec. 2017 í Gøtu Kirkju og Vesturkirkjuni saman við "Eystanljóð"
- DAGFØRD SUNNUDAGIN, 15 OKTOBER 2017 16:36
Tórshavnar Manskór
hevur jólakonsert í Gøtu Kirkju kl. 16:00 10. dec. og síðani í Vesturkirkjuni kl. 19:30, saman við kórinum »Eystanljóð«.
Seinastu árðini hava Kári Bæk og Bjarni Restorff verið leiðarar hjá »Tórshavnar Manskóri«. Leif Hansen hevur tey seinastu árini verið leiðari hjá kórinum, »Eystabljóð«, og tað er hann eisini til hesa jólakonsert í Vesturkirkjuni, og allarhelst man Leif Hansen hava funnið okkurt forkunnugt til jólaskránna hjá »Eystanljóð«.
Altso: »Tórshavnar Manskór« og »Eystanljóð«
hava jólakonsert í Vesturkirkjuni, Landavegur 44 tann 10. december kl 19:30


text:
Eitt tað besta heimaráðið eg havi fingið, fekk eg frá einari kvívíkskonu fyri rættiliga nógvum árum síðan. Tað er ikki at spara pening uppá vesipapír, heldur at keypa dýrt, bleytt og vælsúgvandi vesipapír enn tað bíliga, tunna og hvassa papírið, ið kostar nakað minni.
Logikkurin er, at ein glað rumpa er við til at skapa ein glaðan kropp, og tað gevur størri lívsgóðsku, meðan ein slitin og eym rumpa er við til at skapa órógv í øllum kroppinum, og tað gevur minni lívsgóðsku. Ella við øðrum orðum, reyvaskriði er ikki superfeitt fyri nakað sum helst.
Harafturat er tað reint økonomiskt ikki so galið, sum tað kann tykjast, tá rullurnar standa lið um lið á hyllunum í handlinum. Tí tær nýtist heilt einfalt ikki at turka tær líka ofta, tá tú brúkar papír við størri súgvimegi, og sostatt eru dýru rullurnar drúgvari enn tær bíligu.
Helt at eg skuldi deila hesi heimaráðini við tykkum hendan sunnudagin í september, nú byrja oktoberfestir, jólaborðhald og annað at dukka upp nærum hvørt vikuskifti. Tá hevur tað týdning, at hugsað verður um, at alt hetta, ið vit eta, skal út aftur, og kunnu hesi ráð vera góð at hava við sær.


text:
Einaferðina var tað langt burtur í londunum ein kongur, sum nærindis slotti sínum hevði ein stóran skóg, sum var fullur alskyns dýrum.
Ein dagin, nú sendir kongur ein av sínum veiðimonnum burtur á skógin at veiða eitt rádýr. Men maðurin spyrst ikki aftur. ”Hann man hava meitt seg,” heldur kongur, og dagin eftir sendir hann tveir veiðimenn at leita eftir honum.
- Men teir koma heldur ikki aftur. Triðja dagin kallar kongur allar sínar veiðimenn saman og sigur við teir: ”Farið nú allir at leita eftir teimum horvnu veiðimonnunum, søkið um allan skógin og komið ikki aftur, fyrr enn tit hava funnið teir.”
Ája, teir fara av stað allir. Men hvat hendir! Eingin av øllum spyrst aftur; hundarnir, teir høvdu við, verða eisini burtur.
Hetta var vanlukkulagið. Nú tordi eingin burtur á skógin meir. Kvirra og einsemi fall yvir henda skóg. Bert av og á sást ein ørn ella ein falkur fljúgva høgt yvir trøunum. - Soleiðis ganga fimm ár.
Men so ein dagin kemur ein fremmandur veiðimaður til garðs og biður kong so staðiliga um at sleppa sær at vera her.
”Á tegið barastani,” sigur kongur, ”her er einki fyri veiðimenn at gera; vit hava ein stóran skóg, og dýrini tróta ikki; men alt er gandað, so tann, sum hættar sær inn har, spyrst ikki aftur.”
”Á, ikki annað enn tað,” svarar tann fremmandi veiðimaðurin, ”eg óttist ikki fyri tí, latið meg bert sleppa inn har. Gongur mær illa, er tað mín egna skuld; eg vil so fegin royna tann leik.”
”Jú, jú, tekur tú tað soleiðis, gevi eg tær glaðiliga loyvi.” - og hann biður allar góðveittrar fylgja honum.
Ája, so fer tann fremmandi veiðimaðurin burtur á skógin. Hann er ikki komin langt; nú tevjar hundurin eitt dýr og eltir tað eina løtu. Veiðimaðurin er í hølunum á honum. Knappliga støðgar hundurin við eitt móruhol og verður standandi. Tá sær veiðimaðurin ein naknan arm rætta seg upp úr holinum, grípa hundin og draga hann niður í vatnið.
Nú tann fremmandi veiðimaðurin sær hetta, skundar hann sær heim aftur á slottið, fær sær tríggjar menn, sum hann so setur at oysa burtur úr móruholinum. Tá ið teir hava oyst tað næstan tómt, síggja teir, at niðri á botni í holinum liggur ein villmaður, heilt morreyður á liti allur, sum hann er, og hárið røkkur honum til kníggja. Teir taka nú villmannin og leggja hann í bond, føra hann heim til hallar.
Kongur letur nú villmannin seta í eitt jarnbúr niðri í slotstúninum og legði so dýran við, at tann, sum læt búrið upp, so villmaðurin slapp av stað, skuldi lata lív. Drotningin sjálv fekk lykilin at goyma.
Kongur átti ein átta ára gamlan son. Ein dagin, nú spælir hann niðri í borgargarðinum við gullstikli sínum; men smátt verði tí fyri, einaferð hann stiklar, nú kemur tað inn millum jarnteinarnar, og villmaðurin fær fatur á tí.
”Gev mær stiklið aftur,” biður drongurin.
”Tú fær ikki stiklið aftur, fyrr enn tú letur upp fyri mær,” svarar villmaðurin.
”Upp tori eg ikki at lata,” sigur drongurin, ”tí kongur hevur lagt so dýran við, at tann, sum letur upp fyri tær, skal verða lívleysur.”
So rýmir kongasonurin frá honum. Dagin eftir kemur hann aftur og biður villmannin geva sær stiklið.
”Lat upp fyri mær, so fær tú gullstiklið,” svarar villmaðurin.
Men tað torir kongasonurin ikki og rýmir frá honum.
Triðja dagin var kongurin riðin burtur á skógin; tí nú var eingin gandur meir, og ein kundi fara óttaleysur hagar.- Tá kemur drongurin aftur til villmannin og sigur: ”Um eg vildi latið upp fyri tær, so fái eg ikki, tí eg havi ongan lykil.”
”Hann liggur undir koddanum hjá mammu tíni; far eftir honum,” sigur villmaðurin.
Drongurin, sum so fegin vil hava gullstiklið aftur, ger ikki vandari, fer eftir lyklinum og letur búrið upp; illa gekst í hond, tí lásið var so treytt, at hann skurslaði seg illa í ein fingur, men endin var tann, at hann fekk tað upp.
Nú var villmaðurin ikki seinur út og legði til brots aftur á skógin beinanvegin.
Men tá kom ræðsla á kongasonin, og hann rópti í neyðini á villmannin: ”Rým ikki frá mær, tí so verði eg flongdur.”
Villmaðurin vendi aftur, tók dreingin á herðarnar og so á skógin við honum, tað snarasta hann kundi.
Tá ið kongur kemur aftur, sær hann, at jarnbúrið er opið, og villmaðurin horvin. Øði spinnur í hann, og hann loypur upp til drotningina at spyrja, hvussu hetta ber til. Hon veit einki at svara, men skundar sær at hyggja undir koddan. Lykilin var burtur. Hon rópar eftir soninum; men einki svar hon fær.
Kongurin sendir fólk út um bøin at leita eftir honum, men einki tey finna. Tá skiltu øll, hvussu vorðið var, og alt fólkið syrgdi so sárliga.
Tá ið villmaðurin kom út í tann myrka skógin, setur hann dreingin av sær og sigur við hann: ”Faðir og móður sær tú aldri meir. Eg skal hava teg her hjá mær; tú hevur hjálpt mær burtur úr jarnbúrinum, og eg vil eira tær. Um tú ger alt, eg biði teg, skal tú hava góðar dagar. Gull og silvur eigi eg meir enn nakar annar í allari verøldini.” Hann reiddi dreinginum eitt ból av mosa.
Kongasonurin leggur seg at sova og sovnaði so søtliga.
Morgunin eftir leiddi villmaðurin hann at einum brunni og segði: ”Tú sær, hvussu reint og spegilsklárt vatnið er í hesum gullbrunninum. Nú skal tú verða sitandi her og ansa eftir, at einki dettur niðurí og dálkar vatnið. Hvørt kvøld komi eg aftur at síggja, um tú hevur gjørt, sum eg bað teg.”
Drongurin setur seg á brunnatromina at ansa eftir, at einki dettur niður í vatnið. Viðhvørt sá hann gullfiskar og viðhvørt gullormar niðri í brunninum. Best sum hann situr, nú fær hann so ilt í tann fingurin, hann skurslaði seg í, tá ið hann læt upp fyri villmanninum, og í gáloysni stingur hann fingurin niður í vatnið bert eitt lítið sindur og tekur hann upp aftur beinanvegin; men ov seint var, tá var gull longu komið uttan um hann, og hvussu hann royndi, fekk hann tað ikki burturav aftur.
Um kvøldið kom villmaðurin at síggja, hvussu vorðið var, hyggur at dreinginum og spyr: ”Hvat hevur tú gjørt við brunn mín?”
”Einki petti,” svarar drongurin og krógvar fingurin aftan fyri bak.
”Tú hevur stungið fingurin í vatnið.” sigur villmaðurin. ”Fyri hesa ferð taki eg tær tað ikki illa upp; men síggj til, tú letur ikki sovorðið henda aftur.”
Tíðliga morgunin eftir situr drongurin aftur við brunnin og ansar eftir, at einki skal koma niður í vatnið. Men nú kemur sviðin aftur í tann skurslaða fingurin. Hesa ferð royndi drongurin at halda sær, men dró hondina gjøgnum hárið, og skamm fái tað so víst, eitt hár losnaði og datt niður í vatnið; hann skundaði sær at taka tað upp aftur, men tá var tað longu vorðið tað bara gull og glitraði í sólini.
Tá ið villmaðurin kom aftur um kvøldið, visti hann longu, hvat ið hent var, og segði við dreingin: ”Tú hevur mist eitt hár í brunn mín. Eisini hesa ferð vil eg loyva tær, men hendir tað eina ferð afturat, so hevur tú dálkað mær vatnið so illa, at eg kann ikki hava teg her longur.”
Triðja dagin setti drongurin seg so stillan, at hann rørdi ikki ein fingur, hóast sviðin kom aftur. Men tað fall honum so langligt at sita her, at hann til stuttleika fór at spegla sær í vatninum, helti seg meir og meir framyvir, so hann rættiliga kundi síggja inn í eyguni á sær sjálvum; men smátt verði tí fyri, hansara langa hár datt framyvir, og alt sum tað var niður í vatnið. Hann leyp upp. Men tá var longu ov seint, hárið var tað bera gull, so tað glitraði og skein í sólini. Tit kunnu ætla, at drongurin var illa við; heilt hjartkiptur tók hann lummaklútin og bant um høvdið fyri at fjala hárið.
Tá ið villmaðurin kom um kvøldið, visti hann longu, hvat ið hent var, sigur við dreingin: ”Tak klútin av høvdinum!” Hann so gjørdi, tá floymdi gullhárið niður yvir hann, og tað batti einki, hvussu hann umbar seg. Villmaðurin sigur við hann:
”Tú hevur ikki lokið treytirnar, og tú kann ikki vera her longur; far nú út í ta víðu verð og lær teg at kenna, hvat fátekt hevur at týða. Men av tí, tú er ein hjartagóður drongur, og eg vil tær væl, skal eg lova tær eitt: Um tú kemur í neyð, far tá út á skógin og rópa Jarn-Hanus; tað eri eg, og so skal eg koma at hjálpa tær. Mætari maður eri eg, enn tú heldur. Ikki trýtur mær gull og silvur.”
Kongasonurin fer nú av stað, valtrar bæði langt og leingi, á brøttum og sløttum, í fjøru og fjøllum. Langt um leingi kemur hann til ein stóran bý og roynir at fáa sær okkurt til arbeiðis. Men tað eydnaðist honum ikki at fáa nakað. Hann var jú heldur ikki vanur at arbeiða fyri føðini. Í neyðini leitar hann upp til kongsborgina, biður um at sleppa at vera har. Hovfólkini vistu einki at geva honum at gera; men tey finna sovorðnan tokka í honum, at hann slapp at vera. Endin var tann, at hann kom í køkin at ganga høvuðskokkinum til handa. Í fyrstani bar hann vatn, bar brenni inn og øskuna út.
Einaferð, eingin onnur hjálp var við hondina at heita á, biður høvuðskokkurin drongin bera mat inn á borðið hjá kongi; men av tí drongurin vildi ikki vísa sítt gylta hár, tók hann ikki húgvuna av, tá ið hann kom inn. Hetta líkaði kongi illa og segði við hann: ”Tú má taka húgvuna av, tá ið tú kemur inn fyri kongsins borð.”
”Tað ber mær ikki til, harra kongur, eg havi flus í hárinum,” svarar drongurin.
Kongur bað nú rópa sær høvuðskokkin. Hann kemur beinanvegin leypandi.
Men kongurin var ikki blíður, deildi hann fyri, at hann hevði tikið ein so óhøviskan drong til hjálpar; nú skuldi hann beinanvegin koyra hann á dyr.
Men høvuðskokkinum tókti synd í dreinginum og bar tað so í band, at hann slapp at býta um arbeiði við urtagarðsdreingin.
Kongasonurin mátti nú út í urtagarðin at seta niður plantur, lúka, grava, bera vatn á, bæði í veðri og óveðri. Ein dagin, hann arbeiddi úti, - brennandi heitur summardagur - var hann so ovbyrjaður av hitanum, at hann tók húgvuna av fyri at svala á sær. Tá ið nú sólin sá á gullhárið, skein tað so fagurliga; og tað bar ikki betur á, enn at ljómin stóð beint í vindeygað hjá prinsessuni. Hon leyp til at hyggja, hvat hetta mundi vera, tá fær hon eyga á dreingin og sær, hvussu hárið skínur. Nú leggur hon seg út av vindeyganum, rópar á hann, biður geva sær eitt blómutyssi og bera sær tað.
Drongurin skundar sær at seta húgvuna á aftur høvdið, hentar eitt tyssi av villiniblomstrum. Tá ið hann fer berandi tey, hittir hann urtagarðsmannin, sum sigur við hann:
”Hví hevur tú hentað hasi hissiniblomstrini til prinsessuna? Blaka tey frá tær, far og henta eitt tyssi av teimum vakrastu og sjaldsamastu blomstrunum, vit eiga, til hana.”
”Anei, ikki haldi eg tað, henni man dáma best villiniblomstur, tí tey anga frískast og eru litfagrast.”
Tá ið hann kemur inn til prinsessuna, sigur hon við hann:
”Tak húgvuna av. Tað sømir seg ikki, at tú talar við meg undir húgvu.”
”Eg kann ikki taka húgvuna av, tí eg havi flus í hárinum,” svarar drongurin.
Men prinsessan rætti hondina og tók húgvuna av honum, so hansara gylta hár floymdi niður yvir akslarnar og var ein frøi at síggja. Hann skuldi leypa av stað; men hon tók í armin á honum og gav honum ein neva av gullmyntum. Hann tók teir við sær, men legði einki í at eiga teir, gav urtagarðsmanninum og bað lata børnini fáa teir at spæla við.
Dagin eftir rópti prinsessan aftur eftir honum og bað bera sær eitt tyssi av villiniblomstrum; tá ið hann kom við teimum, skuldi hon aftur rippa húgvuna av honum; men tá helt hann við báðum hondum. Hann fekk aftur ein neva av gullmyntum, men gjørdi sum síðst, gav urtagarðsmanninum til børnini at spæla við, sjálvur legði hann einki í at eiga teir.
Triðja dagin hendi tað sama; drongurin mátti aftur bera prinsessuni villiniblomstur; men húgvuna fekk hon ikki av honum. Nú vildi hann heldur ikki hava gullmyntirnar.
Stutt eftir hetta brast kríggj á. Kongurin fylkir alt sítt lið; men hann veit, at fíggindakongurin eigur eitt nógv størri herlið, og tí var hann dapur í huga, ræddist fyri, at honum fór at standa til tap.
Urtagarðsdrongurin vildi eisini sleppa í bardaga og segði: ”Eg eri vaksin, og nú vil eg sleppa við; gevið mær ein álítandi hest.”
Hinir læa at honum og siga: ”Ja, bíða tú bara, til vit eru farnir, vit skulu ikki gloyma at lata ein hest vera eftir til tín.”
Tá ið allir eru farnir, fer drongurin út í stallin og leiðir rossið út, teir hava sett eftir til hansara; tá er tað eingin hestur, men ein avdeyðaryssa, bæði lamin og loðin afturat. Hetta var ein vanlukkustandur, nú fór hann at verða til teiti fyri øllum monnum. Men tað mátti so vera. Tungur í huga saðlar hann hetta vesaladýrið, setur seg á bak og fer av stað. Ryssan gongur á trimum beinum og fer skinklandi frameftir.
Nú rennur honum í huga tað, ið villmaðurin segði: ”Kemur tú í neyð, far so út í skógin og rópa á meg.”
Nú er hann í neyð, og hetta skal nú roynast. Ája. hann fer skinklandi av stað við ryssuni. Tað er ikki leingi, so nú er hann í skógarbrúnum; har støðgar hann og rópar tríggjar ferðir so hart, at tað ekkóar millum trøini: ”Jarn-Hanus!”
Beinanvegin kemur villmaðurin skundisliga til hansara og spyr;
”Hvat ynskir tú?”
”Eg ynski ein sterkan hest, tí nú fari eg í hernað.”
”Tað skal tú fáa, og tað tú hevur ikki biðið um afturat.” So hvørvur villmaðurin inn millum trøini.
Um eina løtu, nú kemur fjósmeistarin leiðandi ein ovurstóran og vakran hest, hann er bæði prúður og sprækin, froysir og spílar oyruni upp, dansar uttan um mannin. Aftan fyri hann kemur eitt heilt herlið av reiðmonnum, allir albrynjaðir, í jarni frá høvur til fót, og svørðini glitra í sólini. Kongasonurin letur seg nú í herklæðini, sum stallmeistarin hevur havt við til hansara. Stallmeistarin fær nú tey gomlu klæðini og ta vesalu ryssuna at hava við.
Síðani stígur kongasonurin á bak og ríður so av stað á sínum prýðiliga hesti á odda fyri øllum sínum monnum.
Tá ið teir koma á vígvøllin, eru nógvir av kongsins monnum longu falnir, og teimum, sum eftir stríðast, stendur til tap. Kongasonurin leggur so á fíggindaherin við øllum sínum stríðskempum; teir koma sum eitt óløgi og høgga niður frá hendi, rudda slóð fyri sær, hvar teir koma, og tað var skjótt, at fíggindaherurin tók til rýmingar; men kongasonurin og hansara menn elta teir og gevast ikki, fyrr enn eingin maður er eftir á lívi av fíggindanum. Tá vendu teir aftur, ikki at hitta kong, men sleppa sær eftir einum umveg, ósæddir aftur í skógin.
Kongasonurin rópar aftur: ”Jarn-Hanus!”
Villmaðurin kemur beinanvegin og sigur: ”Hvat vil tú mær nú ?”
”Her hevur tú hestin og menn tínar. Gev mær tey gomlu klæðini og ta lamnu ryssuna aftur.”
”Tað skal tú fáa,” sigur villmaðurin, og so hvørvur hann inn millum trøini.
Um eina løtu kemur stallmeistarin við ryssuni og teimum gomlu klæðunum.
Kongasonurin skiftir, setur seg á ryssuna og skinklar heim aftur til urtagarðsmannin.
Tá ið kongur kemur aftur úr bardaganum, kemur prinsessan ímóti honum og vil heiðra hann fyri sigurin. Tá sigur kongur:
”Eg havi ongan sigur vunnið; men ein riddari kom mær til hjálpar við øllum sínum stríðskempum, tað er hann, sum skal heiðrast, tí tað var hann, sum vann.”
Prinsessan vildi fáa at vita, hvør hesin riddari var. Nei, tað visti kongur ikki at siga, tí riddarin elti fíggindan og bardi hann niður. Og vit sóu hann ikki aftur.
Prinsessan spurdi urtagarðsmannin um dreingin.
”Jú, hann er rætt nú afturkomin,” sigur urtagarðsmaðurin og lær at honum, ”kom støplandi aftur á tí tríbeintu ryssuni. Hinir høvdu argað hann og spurt, hvørjum steini hann krógvaði seg undir, tá ið stríðið stóð. Men hann svaraði, at hann hevði stríðst manniliga, og at tað var hann, sum gjørdi, at teir vunnu á fíggindanum. Tess meira læðu teir at honum.”
Kongur sigur við prinsessuna: ”Eg fari at gera eitt stórt gildi, og tú skal kasta eitt gullepli niður ímillum riddararnar. Kanska tann ókendi kemur við.”
Tá ið urtagarðsdrongurin hoyrir innbjóðingina til gildið, fer hann á skógin og rópar:
”Jarn-Hanus!”
Villmaðurin kemur beinanvegin og sigur: ”Hvat ynskir tú nú?” ”At eg lofti gulleplinum, sum prinsessan kastar,” sigur drongurin.
”Tað skal ikki standast á! Eg vil eisini geva tær reyð herklæði og reyðan hest at ríða á til veitsluna.”
Tá ið veitsludagurin kemur, fer kongasonurin sáttliga ríðandi og verður standandi ímillum hinar riddararnar; eingin kennir hann.
Nú trínur prinsessan fram og kastar gulleplið í mannamúgvuna.
Kongasonurin loftar tí. So skjótt hann hevur tað í hondini, ríður hann burtur.
Næsta dag gevur Jarn-Hanus honum hvít herklæði og hvítan hest. Aftur ríður hann stásiliga til veitsluna og verður standandi millum hinar riddararnar, og tá ið prinsessan kastar gulleplið, loftar hann tí. So skjótt hann hevur fingið eplið, ríður hann burtur sum snarast.
Nú verður kongur illur og sigur: ”Tað er ikki fyri mark at ríða burtur við gulleplinum; tann, sum fær tað, skal koma fram fyri kong og siga, hvør hann er. Hendir hetta aftur, sendi eg mínar menn eftir honum, og gongur tað ikki betur, skulu teir hava loyvi til at bera vápn á hann.”
Triðja dagin gevur Jarn-Hanus kongasoninum svartan herbúna og svartan hest. Aftur loftar hann gulleplinum, sum prinsessan kastar. So skjótt, hann hevur tað í hondini, ríður hann burtur sum snarast.
Men tá løgdu kongsins menn aftan á honum, og ein kom honum so nær, at hann særdi hann í beinið við svørðsoddinum. Hann slapp frá teimum; men hesturin leyp so óstortsliga, at hjálmurin datt av kongasoninum, og allir kundu síggja hansara gylta hár. Menninir ríða nú aftur til kong og siga honum, hvussu gingist hevði - eisini hetta um gullhárið, teir høvdu sætt.
Næsta dagin fer prinsessan til urtagarðsmannin og spyr, hvar drongurin er.
”Jú,” sigur urtagarðsmaðurin, ”hann arbeiðir í urtagarðinum Tað er ein løgin drongur; hann hevur verið til veitslu hjá kongi og kom ikki aftur fyrr enn í gjárkvøldið; tá hevði hann trý gullepli, sum hann hevði vunnið, við at vísa børnunum.”
Nú sendir kongur boð eftir urtagarðsdreinginum, og tá ið hann kemur, er hann aftur undir húgvu; men prinsessan fer til hansara og tekur húgvuna av honum. Tá floymir hansara gylta hár niður yvir akslarnar, og tað skínur so fagurliga, at øll undrast á.
Nú spyr kongur: ”Er tú tann riddarin, sum hvønn dag er komin til veitsluna í ymiskum herklæðum og hevur loftað øllum trimum gulleplunum?”
”Ja, og her eru tey,” svarar kongasonurin, tekur gulleplini upp úr lummanum og gevur kongi. ”Og vil kongur hava fleiri prógv, kann eg vísa sárið, menn tygara góvu mær í beinið, tá ið teir eltu meg. Eg eri eisini tann riddarin, sum hjálpti konginum at vinna á fíggindaherinum.”
Nú sigur kongur: ”Tá ið tú kann gera slík brøgd, er tú eingin vanligur urtagarðsdrongur. Sig mær, hvør er pápi tín?”
”Pápi mín er mikil kongur, og eg eigi alt tað gull, eg kann ynskja mær,” svarar kongasonurin.
Nú sigur kongur: ”Eg síggi, at nógv havi eg at takka tær fyri. Tá ið eg nú ikki kann samsýna tær við góðsi og fæ, sum tú sigur, tú hevur nóg mikið av, er tað so eitthvørt annað, eg kann gera, sum tú kundi hildið hevði virði fyri teg ?”
”Ja,” svarar kongasonurin, ”eitt nógv umráðandi ting kunnu tygum gera: ”Gevið mær dóttur tygara til konu.”
Tá læði prinsessan og segði: ”Hann hevur ikki viljað gjørt vart við seg; men eg havi leingi sætt av hansara gylta hári, at hann var eingin vanligur urtagarðsdrongur.”
Kongasonurin fór nú til prinsessuna og kysti hana.
Nú varð gjørt til brúdleyp, og har var alt gleði og gaman. Og tá ið brúdleypsdagurin kom, vóru bæði faðir og móðir hansara komin koyrandi í gullvagni sínum, og tað var mikil gleði, tí tey høvdu fyri langt síðani mist alla vón um at síggja son sín aftur á lívi.
Tá ið nú brúðarvígslan hevði verið, og øll sótu um brúdleypsborðið, tagnaði tónleikurin so brádliga, at øll undraðust á. Tá kemur ein mikil kongur við øllum sínum fylgi inn í høllina, gongur fram til brúðgómin, fevndi honum og segði: ”Eg eri Jarn-Hanus, sum var umskaptur í villmannalíki; men tú hevur loyst meg úr gandinum, og nú skal tú eiga allar mínar dýrgripir.”
Síðani varð kongasonurin kongur, og prinsessan drotning; tey ráddu í ríkinum bæði væl og leingi.
Úr bókini ”Ævintýr 4”. Heðin Brú týddi. Føroya lærarafelag gav út í 1970.
Upprunaheiti: ”Jærnhans”. ”Grims samtlige Æventyr”, J.P. Daugård. Stjernholm Forlag, Kbhvn.


text:
Kundi tú hugsað tær at lisið greinina á hesum máli: %%?
Lurta eftir Gudi og fá ævigt lív
11. PARTUR
Lurtar Jehova eftir okkum?
Lurtar Jehova eftir okkum?
Gud hoyrir okkara bønir. 1 Pætur 3:12
Jehova „hoyrir bønir“. (Sálmur 65:3) Hann vil, at tað, sum vit siga við hann, kemur frá hjartanum.
Bið til Jehova og ongan annan.
Vit kunnu biðja um nógv ymiskt. 1 Jóhannes 5:14
Bið um, at Guds vilji skal verða í himli og á jørð.
Bið Jehova hjálpa tær at gera tað góða. Tú kanst eisini biðja viðvíkjandi mati, arbeiði, bústaði, klæðum og heilsu.
Bið í Jesu navni. Tað vísir, at tú virðir tað, sum hann gjørdi fyri teg.
LÆR MEIRA
GÓÐ TÍÐINDI FRÁ GUDI
Finn út av, um Gud hoyrir allar bønir, hvussu vit skulu biðja, og hvat vit annars kunnu gera fyri at koma nær til Gud.
Deil
Deil
LURTA EFTIR GUDI OG FÁ ÆVIGT LÍV
Føroyskt
Lurtar Jehova eftir okkum?
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1102011090/univ/art/1102011090_univ_sqr_xl.jpg


text:
14. mai 2013Nr. 49
Løgtingslóg um eftirløn, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 157 frá 24. desember 2015 1)
(Eftirlønarlógin)
Kapittul 1
Vavið
§ 1. Persónur, sum hevur fylt 21 ár, men ikki hevur nátt fólkapensjónsaldur sbrt. lóg um almannapensjónir, og sum hevur fulla skattskyldu til Føroyar, hevur skyldu til at spara saman til egna eftirløn sambært hesi løgtingslóg.
Stk. 2. 2) Persónur, sum í sínum setanarviðurskiftum vinnur tænastumannaeftirløn, hevur ikki skyldu til at spara saman til egna eftirløn eftir hesi løgtingslóg við atliti at tí løn, hann forvinnur sambært tænastumannastarvinum.
Stk. 3. Lesandi uttanlands, sum hevur varðveitt fulla skattskyldu til Føroyar, hevur ikki skyldu til at spara saman til egna eftirløn eftir hesi løgtingslóg við atliti at inntøku, ið er forvunnin uttanlands.
Stk. 4. Persónur, ið fær eftirlønarútgjald sambært hesi løgtingslóg skal ikki framhaldandi spara saman til egna eftirløn av løn, ið hann forvinnur.
Stk. 5. Persónur, ið flytur til Føroya í sambandi við eitt tíðaravmarkað starv, kann søkja TAKS um at vera frítikin fyri at rinda til eina føroyska eftirlønarskipan sbrt. hesi løgtingslóg. Undantak kann verða givið í eitt ella fleiri tíðarskeið, tó í mesta lagi 60 mánaðir samanlagt. Landsstýrismaðurin ásetir við kunngerð nærri reglur.
Stk. 6. Persónur, ið er yngri enn 21 ár, kann rinda til eftirløn sambært hesi løgtinglóg.
Stk. 7. Persónur, ið fær fólkapensjón sbrt. lóg um almannapensjónir, kann ikki rinda til eftirløn sbrt. hesi løgtingslóg.
Stk. 8. Persónur, ið er fevndur av hesari løgtingslóg, og sum ikki frammanundan hevur eina eftirlønarskipan, hevur skyldu til at stovna eftirlønarkontu í sambandi við starvsetan, ella í sambandi við, at hann móttekur inntøku, ið eftirlønargjald skal rindast av.
Stk. 9. Persónur, ið er fevndur av eftirlønarskipan uttanlands sum partur av arbeiðssáttmála við arbeiðsgevara við heimstaði uttanlands, og har arbeiðið verður útint uttan fyri Føroyar, kann verða undantikin at rinda til eftirløn sbrt. hesi løgtingslóg, við atliti at inntøku, ið er forvunnin uttanlands. Umsókn skal sendast til TAKS, ið metir um, hvørt talan er um eftirlønarskipan, sum í nóg stóran mun tryggjar samansparara eitt nøktandi inntøkugrundarlag eftir pensjónsaldur. Landsstýrismaðurin ásetir við kunngerð nærri reglur.
Kapittul 2
Eftirlønargjaldið
§ 2.3) Bundna eftirlønargjaldið er frá 1. januar 2014 í minsta lagi 1 prosent av A-inntøkuni og B-inntøkuni, og eftirlønargjaldið hækkar til 15 prosent í 2029 og seinni, soleiðis:
1) Frá 1. januar 2014: 1 prosent.
2) Frá 1. januar 2015: 2 prosent.
3) Frá 1. januar 2016: 2 prosent.
4) Frá 1. januar 2017: 3 prosent.
5) Frá 1. januar 2018: 4 prosent.
6) Frá 1. januar 2019: 5 prosent.
7) Frá 1. januar 2020: 6 prosent.
8) Frá 1. januar 2021: 7 prosent.
9) Frá 1. januar 2022: 8 prosent.
10) Frá 1. januar 2023: 9 prosent.
11) Frá 1. januar 2024: 10 prosent.
12) Frá 1. januar 2025: 11 prosent.
13) Frá 1. januar 2026: 12 prosent.
14) Frá 1. januar 2027: 13 prosent.
15) Frá 1. januar 2028: 14 prosent.
16) Frá 1. januar 2029: 15 prosent.
Stk. 2. 1) Arbeiðsgevarin hevur við teimum avmarkingum, sum eru nevndar í § 1, stk. 2, 5 og 7 og § 3, skyldu at flyta eftirlønargjaldið hjá løntakara, og at tryggja, at hvør einstøk lønarútgjalding er í samsvari við ásetingarnar í hesi løgtingslóg. Eftirlønargjaldið skal rindast umvegis afturhaldsskipanina hjá TAKS, samstundis sum lønin verður flutt. Lønarflyting, sum ikki er í samsvari við ásetingarnar í hesi løgtingslóg, verður afturvíst av TAKS.
Stk. 3. Eftirlønarsamansparari kann sjálvboðin rinda meira enn tað í stk. 1 nevnda prosentgjald.
Stk. 4. Uttan mun til prosentásetingina í stk. 1, hevur eingin skyldu til at gjalda meira enn 150.000 krónur árliga í eftirlønargjaldi brutto. Upphædd oman fyri 150.000 krónur kann verða goldin útaftur av eftirlønarveitara um so er, at avtalan við eftirlønarveitaran loyvir hesum. Útgjald fer fram, tá TAKS hevur játtað umsókn um útgjalding frá eftirlønarsamansparara, ið eftirlønarveitari avgreiðir. Umsóknin skal vera TAKS í hendi í seinasta lagi 1. juni árið eftir inngjaldsárið.
Stk. 5. 1) Persónur við B-inntøku skal rinda eftirlønargjald sbrt. stk. 1. Hjá persóni við B-inntøku, ið einans hevur skyldu til at rinda eftirlønargjald fyri ein part av inntøkuárinum, verður bundna eftirlønargjaldið lækkað samsvarandi lutfallinum millum dagatalið uttan eftirlønargjaldskyldu og 365.
Stk. 6. 1) Rindan av eftirlønargjaldi fyri B-inntøkur verður roknað at vera rættstundis, tá goldið verður í seinasta lagi 1. november árið eftir inntøkuárið.
Stk. 7. Um eftirlønarsamansparari sbrt. stk. 5 ikki heldur sína skyldu við at rinda eftirlønarinngjaldið sbrt stk. 1, kann tann skuldkomna eftirlønin verða framd við panting eftir reglunum í § 135 í løgtingslóg um landsskatt og kommunuskatt.
Stk. 8. 1) Av tí í stk. 1 ásetta minsta eftirlønargjaldi, kann í mesta lagi ein triðingur árliga fara til persónstryggingar, restin skal fara til eftirlønarsamansparing. Tað er eftirlønarveitari, ið skal tryggja, at árliga hámarkið verður fylgt.
Stk. 9. Tað í stk. 1 álagda eftirlønargjaldið verður lækkað í tann mun, eftirlønarsamansparari á sína eftirlønarkontu fær goldið gjaldsundantøkutrygging. Í sambandi við útrokning av lækking verða inngjøld frá gjaldsundantøkutrygging bruttofiserað sbrt. skattaprosentinum í § 12, stk. 2.
§ 3. Tað í § 2, stk. 1 ásetta prosentgjaldið verður ikki rindað av niðanfyri nevndu peningaupphæddum:
1) Útgjaldi sbrt. lóg um arbeiðsloysistrygging og arbeiðsávísing.
2) 2) (Strikað).
3) Vinningi av eydnuspæli, legati, sømdargávu o.l.
4) Útgjaldi sbrt. lóg um arbeiðsmarknaðareftirlønargrunn.
5) Uppihaldspeningi sbrt. hjúnabandslóggávuni.
6) Útgjaldi sbrt. lóg um ættleiðingarstuðul.
7) Útgjaldi sbrt. lóg um útbúgvingarstuðul.
8) Útgjaldi av tryggingarupphædd og líknandi.
9) Útgjaldi sbrt. lóg um tænastumannaeftirløn.
10) Útgjaldi av lutaeftirløn.
11) Útgjaldi av lívrentu o.l.
12) Útgjaldi frá vardum verkstaði.
13) Útgjaldi sbrt. lóg um arbeiðsfremjandi tiltøk.
14) Útgjaldi sbrt. lóg um dagpening vegna sjúku v.m.
15) Útgjaldi sbrt. lóg um viðbót til ávísar pensjónistar v.fl.
16) 4) Útgjaldi sbrt. kunngerð um umsiting av samsýning fyri ansing av eldri og óhjálpnum persónum.
17) Útgjaldi sbrt. lóg um barnagjald til einsamallar uppihaldarar v.fl.
18) Útgjaldi sbrt. lóg um almannapensjónir.
19) Útgjaldi sbrt. forsorgarlógini.
20) Úgjaldi sbrt. lóg um stuðul til uppihaldspening.
21) Útgjaldi sbrt. lóg um barnavernd.
22) 1) Útgjald sambært lóg um trygdargrunn fiskivinnunnar.
23) 1) Útgjald sambært lóg um sjúkratrygd til fiskimenn.
§ 4. Eftirlønarsamanspararin eigur persónliga sína samansparing, ið er undandrigin ræði hjá eftirlønarsamansparara, og er vard fyri úttøku ella aðrari rættarsókn frá ognarum. Eftirlønarsamansparingin kann ikki avhendast, veðsetast ella verða nýtt sum mótrokning fyri møguligum kravi frá eftirlønarveitara.
Stk. 2. Eftirløn kann ikki verða fyri rættarsókn, fyrr enn hon er útgoldin.
Stk. 3. 5) Henda løgtingslóg forðar ikki fyri, at eftirlønarsamansparing, ið er inngoldin eftir 1. januar 2014, kann gerast partur av felags búnum, sum í sambandi við hjúnaskilnað verður býtt og flutt millum eftirlønarsamansparingar og eftirlønarveitararnar hjá hjúnafeløgunum.
Kapittul 3
Eftirlønarveitarar
§ 5. 1) Inngjald sambært hesi løgtingslóg fer til góðkendan eftirlønarveitara, ið hevur heimstað í Føroyum. TAKS góðkennir, at eftirlønargjald kann fara fram sambært hesi løgtingslóg. Eftirlønarveitarar skulu fráboða TAKS tær eftirlønarskipanir, ið teir veita eftirlønarsamanspararum.
Stk. 2. 1) 2) Eftirlønarsamansparing skal stovnast í lívstryggingarfelagi, eftirlønargrunni ella peningastovni við heimstaði í Føroyum. Persónstryggingar, sbrt. § 2, stk. 8, skulu stovnast í tryggingarfelagi við heimstaði í Føroyum.
Stk. 3. Umsitingar- og avgreiðslugjøld av eftirlønarskipan skulu vera gjøgnumskygd. Landsstýrismaðurin ásetir við kunngerð nærri reglur um gjøgnumskygni.
§ 6. Eftirlønarveitarar skulu senda árliga teldutøka kunning til TAKS um upplýsingar hjá øllum teimum, ið eru skrásett í eftirlønarskipanini hjá eftirlønarveitaranum. Kunningin skal vera TAKS í hendi í seinasta lagi 20. januar eftir inntøkuárið ella fyrsta gerandisdag eftir 20. januar.
Stk. 2. 1) Landsstýrismaðurin ásetir við kunngerð nærri reglur viðvíkjandi upplýsingarskyldu, freist og rættleika av upplýsingum frá eftirlønarveitarum, ið skulu sendast TAKS.
Íløgureglur fyri peningastovns- eftirlønarveitarar
§ 7. Eftirlønarsamansparingar í peningastovni, skulu vera á serligum eftirlønarinnlánskontum, í puljum ella serligum virðisbrævagoymslum.
Stk. 2. Í eftirlønarhøpi í sambandi við virðisbrævahandil skal eftirlønarsamanspararin í peningastovni fylgja teimum til eina og hvørja tíð galdandi reglum, sum eru galdandi fyri at verja íleggjaran.
Stk. 3. Uppspard eftirløn skal støðlast sambært teimum reglum, ið eru galdandi fyri at tryggja nøktandi váðaspjaðing. Eftirlønarveitarin fremur virðisbrævahandilin vegna eftirlønarsamanspararan.
Stk. 4. Eftirlønarsamansparari í peningastovni kann einans hava íløgur í børsskrásett virðisbrøv har partabrævaparturin fylgir talvuni niðanfyri.
Aldur í ár Partabrævapartur í mesta lagi
- 34 80 prosent
35 - 44 70 prosent
45 - 49 60 prosent
50 - 59 50 prosent
60 - 64 40 prosent
65 - 69 30 prosent
70 - 15 prosent
Stk. 5. Tá partabrævaparturin hjá einum persóni er oman fyri hámarkið, sum er ásett í talvuni í stk. 4, verður rebalanserað.
Stk. 6. Persónur, yngri enn 60 ár, verður ikki álagdur at selja av partabrævagoymslu, hóast virðið av partabrævapartinum er oman fyri tað hægst loyvda. Rebalanserað verður soleiðis, at íløgur bert kunnu verða gjørdar í lánsbrøv, inntil partabrævaparturin er komin niður á hægst loyvda markið fyri partabrævapartin sambært stk. 4.
Stk. 7. Hjá persóni, ið er 60 ár ella eldri, skal íløgurøðin rebalanserast niður á hægst loyvda partabrævapart í seinasta lagi fyrsta handilsdag eftir, at persónurin er fyltur ávikavist 60, 65 og 70 ár, sum ásett í talvuni í stk. 4.
Stk. 8. 1) Virðisbrævagoymslan verður gjørd upp til marknaðarvirðið í seinasta lagi 2 mánaðir fyri, at eftirlønarsamansparari ynskir at byrja útgjald, og í fyrsta lagi 2 mánaðir fyri, at eftirlønarsamansparari nær fólkapensjónsaldri sbrt. lóg um almannapensjónir, tó í seinasta lagi 2 mánaðir fyri, at eftirlønarsamansparari fær fólkapensjón sbrt. lóg um almannapensjónir.
Stk. 9. Tað er skylda hjá eftirlønarveitara at tryggja, at ásetingarnar í hesi grein verða fylgdar.
Íløgureglur fyri eftirlønargrunnar og fyri lívstryggingarfeløg í lívstrygginarflokki III
§ 8. Eftirlønargrunnar og tryggingarfeløg í lívstryggingarflokki III kunnu gera íløgur vegna eftirlønarsamanspararar sambært reglum í lóg um tryggingarvirksemi.
Stk. 2. Tryggingar, ið verða gjørdar sambært hesi løgtingslóg og teknaðar undir lívstryggingarflokki III í lívstryggingarfelagi og eftirlønargrunni, skulu vera settar saman soleiðis, at fíggjarligi váðin er hóskandi og gagnligur fyri eftirlønarsamanspararan. Tá mett verður, um váðin er hóskandi, skal atlit takast til aldur, heilsu, fíggjarstøðu og onnur viðkomandi viðurskiftir.
Stk. 3. Landsstýrismaður kann í kunngerð áseta íløgureglur fyri eftirlønargrunnar og tryggingar undir Lívstryggingarflokki III, inngoldnar eftir hesi lóg.
Kapittul 4
Útgjaldshættir
§ 9. 2) Eftirlønarútgjald kann, við undantaki av stk. 5 og 9, í fyrsta lagi byrja, tá ið eftirlønarsamansparari nær fólkapensjónsaldri sbrt. lóg um almannapensjónir, og í seinasta lagi tann dagin, hann fær fólkapensjón. Í samansparingartíðarskeiðnum er alt virðið, ið er knýtt at eftirlønarsamansparingini, at meta sum kapitaleftirløn við arvarætti, um eftirlønarsamansparari ikki hevur gjørt aðra avtalu.
Stk. 2. Eftirlønarsamansparari boðar umvegis eftirlønarveitara TAKS frá útgjaldi. Boðast skal frá í seinasta lagi 2 mánaðir áðrenn, útgjald byrjar. Í fráboðanini til TAKS verður ásett, hvussu og nær samansparda eftirlønin skal útgjaldast. Býtið verður roknað av samansparda virðinum útgjaldsdagin og skal, undantikið stk. 4, stk. 5 og § 10, stk. 2, uppfylla hesar treytir:
1) Í minsta lagi 45% skal verða útgoldið sum lívslong veiting, lívrenta, ið sbrt. hesari løgtingslóg er ein eftirlønarskipan, sum verður útgoldin leypandi, so leingi tann, sum eigur og hevur stovnað tryggingina, er á lívi, men sum fellur burtur, tá ið viðkomandi doyr.
2) 2) Í mesta lagi 55% kann verða útgoldið sum lutaeftirløn, ið sbrt. hesari løgtingslóg er ein eftirlønarskipan, ið verður útgoldin yvir eitt avtalað tíðarskeið, tó í minsta lagi 10 ár.
3) Í mesta lagi 15% kann útgjaldast sum kapitalútgjald, ið sbrt. hesari løgtingslóg er ein upphædd, sum verður útgoldin í einum.
Stk. 3. Frá valda útgjaldsdegi sbrt. stk. 1 og 2 er valið bindandi, tó kann parturin, sum fer til lívlanga veiting, økjast, og tað er TAKS, ið gevur loyvi eftir skrivligari áheitan frá eftirlønarsamansparara umvegis eftirlønarveitara.
Stk. 4. Hóast ásetingina í stk. 2, nr. 1, kann lívslanga veitingin ongantíð verða kravd at vera hægri enn 40 prosent av eini arbeiðaraløn, brutto, sbrt. sáttmálanum millum Føroya Arbeiðarafelag og Føroya Arbeiðsgevarafelag. Upphædd, ið er oman fyri ta kravdu lívslongu veitingina, kann flytast til lutaeftirlønarsamansparingina, um eftirlønaravtalan loyvir hesum.
Stk. 5. Fyri eftirlønarsamansparara, har tað læknafrøðiliga verður staðfest, at hann, grundað á sjúku, hevur niðursettan væntaðan miðallivialdur, ber til at byrja eftirlønarútgjald, áðrenn eftirlønarsamanspararin nær fólkapensjónsaldri sambært lóg um almannapensjónir. TAKS váttar, at útgjald av eftirlønarsamansparingini kann byrja, tá deildin fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu hevur játtað umsókn. Upphædd, ið skuldi verið brúkt til lívrentu, kann í hesum føri í staðin verða brúkt til lutaeftirløn, um ikki onnur avtala er gjørd. 15 prosent av samansparingini kann verða útgoldin sum kapitalútgjald og restin sum lutaeftirløn. Landsstýrismaðurin ásetir við kunngerð nærri reglur.
Stk. 6. Útgjøld sbrt. hesi løgtingslóg verða framd gjøgnum afturhaldsskipanina hjá TAKS skatta- og avgjaldsfrítt.
Stk. 7. Kapitalútgjald, útgjald av lutaeftirløn og útgjald av lívslangari veiting byrja samstundis.
Stk. 8. 1) Landsstýrismaðurin ásetir við kunngerð nærri reglur fyri, hvussu eftirlønin verður útgoldin frá eftirlønarveitara.
Stk. 9. 2) Inngjald, sum persónur, fevndur av § 1, stk. 5 ella § 17, stk. 1, hevur goldið, kann rindast út aftur, hóast eftirlønarsamansparari ikki hevur nátt fólkapensjónsaldur.
§ 10. Eru eftirlønarsamansparingar hjá fleiri eftirlønarveitarum, kann eftirlønarsamansparari geva einum ávísum eftirlønarveitara heimild til at savna saman samlaðu virðini frá øllum eftirlønarveitarunum. Landsstýrismaðurin ásetir nærri reglur fyri mannagongd og kostnaði.
Stk. 2. Er samlaða eftirlønarsamansparingin hjá øllum føroyskum eftirlønarveitarum tilsamans minni enn 400.000 krónur við eftirlønaraldur sbrt. § 9, stk. 2, kunnu í staðin upp til 60.000 krónur rindast út sum kapitalútgjald, og restin verða útgoldið við upp til 2.500 krónum um mánaðin.
Útgjald við deyða
§ 11. Í samansparingartíðarskeiðnum er eftirlønin at meta sum kapitaleftirløn við arvarætti, um ikki onnur avtala er galdandi. Tá eftirlønarsamansparari doyr, fellur samansparda eftirlønarupphæddin til njótunartilskilaða sambært eftirlønarsáttmálanum, um ikki onnur avtala er galdandi.
Stk. 2. Um njótunartilskilaði er hjúnafelagi ella sambúgvandi, tó ikki barn, kann hann velja at fáa alla ella part av eftirlønarsamansparingini flutta skatta- og avgjaldsfrítt til sína egnu eftirlønarsamansparing, og verður tann samanlagda eftirlønarsamansparingin fevnd av ásetingunum í hesi løgtingslóg.
Stk. 3. Hevur eftirlønarsamanspararin eingi nærmastu avvarðandi, og er eingin njótunartilskilaður innsettur, verður eftirlønarupphæddin við arvarætti umløgd til eitt kapitalútgjald og verður síðan partur av búnum.
Stk. 4. Skiftirætturin sendir skjøl til góðkenningar hjá TAKS vísandi til hesa grein.
Stk. 5. 1) Tá eftirlønarútgjald er byrjað sbrt. § 9, og eftirlønareigari doyr, verður lutaeftirlønarparturin, um ikki onnur avtala er gjørd, útgoldin til njótanartilskilaða sbrt. eftirlønaravtaluni. Um eingin njótanartilskilaður er og heldur eingin nærmasti avvarðandi, verður gjørt samsvarandi stk. 3.
Stk. 6. 1) Í sambandi við viðgerðartíðina hjá eftirlønarveitara og TAKS, er eftirlønin at meta sum kapitalvirði, um ikki onnur avtala er gjørd og verður fyrst fevnd av ásetingunum í § 9, stk. 2 tann dag, ið ásettur er fyri útgjaldi.
Kapittul 5
Inngjald, frádráttur og skattur
§ 12. Inngjøld til eftirlønarskipan verða goldin á eftirlønarkonto sbrt. eftirlønarsáttmála.
Stk. 2. 1) 5) Rindast skulu 40 prosent í eftirlønarskatti til landskassan av inngjaldi til eftirlønarsamansparing og av inngjaldi til persónstryggingar sbrt. hesi løgtingslóg. Hetta er tó ikki galdandi fyri eftirlønargjøld, ið eftirlønarveitari rindar vegna gjaldsundantøku. Tann persónur, sum er skyldugur til at rinda eftirlønargjald í Føroyum av inntøku, vunnin uttanlands undantikin § 1, stk. 9, verður góðskrivaður í eftirlønarskattinum fyri inntøkuskatt, persónur hevur goldið av eftirlønargjaldinum uttanlands. Skattur sbrt. pkt. 1 verður latin kommununum eftir tali av borgarum 67 ár ella eldri, sum eru skrásettir í landsfólkayvirlitinum 1. desember árið fyri, tó so at talið av borgarum 67 ár ella eldri í Sandoynni verður hækkað við 30%, um heimatænasta, eldrarøkt v.m. í Sandoynni verður rikið í serstøkum samstarvsøki.
Stk. 3. 1) Tað er frádráttarrættur ávikavist burtursíggingarrættur í skattskyldugu inntøkuni fyri inngjøld eftir hesi løgtingslóg til eftirlønarsamansparing og til persónstryggingar. Sami skattligi frádráttarrættur er fyri sjálvboðið inngjald sbrt. § 2, stk. 3, og fyri inngjald sbrt. § 1, stk. 6 og § 17, stk. 1 og 5.
Stk. 4. Frádrátturin í skattskyldugu inntøkuni fylgir inntøkuárinum, har eftirlønarinngjaldið er farið fram.
Stk. 5. Hall kann verða flutt fram til frádrátt eitt seinni inntøkuár í tann mun, rúm ikki er fyri tí í skattskyldugu inntøkuni eitt fyrri ár.
Stk. 6. Tá persónur, ið hevur verið undir avmarkaðari skattskyldu til Føroya, kemur undir fulla skattskyldu til Føroya, verður eftirlønargjaldskylda at rokna frá tí degi, avmarkaða skattskyldan heldur uppat.
Stk. 7. Um arbeiðsgevari ikki flytur skattin av eftirlønini rættstundis, kann TAKS krevja upphæddina við tilskrivaðum rentum inn við panting eftir reglunum í § 135 í løgtingslóg um landsskatt og kommunuskatt.
Stk. 8. Um eftirlønarsamansparari ikki heldur sína skyldu við at rinda skatt sbrt. stk. 2, verður tann skuldkomni skatturin kravdur inn við eftirlønarskattauppgerð eins og B-skattur. TAKS kann fremja panting eftir reglunum í § 135 í løgtingslóg um landsskatt og kommunuskatt.
Stk. 9. Eftirlønarveitari hevur skyldu til at afturhalda og flyta eftirlønarskattin til TAKS í teimum førum, har eftirlønarinngjaldið verður rindað beinleiðis til eftirlønarveitara og ikki verður rindað umvegis arbeiðsgevaraskipan sbrt. § 2.
Stk. 10. Hvussu eftirløn og eftirlønarskattur verður rindaður, verður nærri ásett við kunngerð.
§ 13. Rentur og annar vinningur í eini eftirlønarskipan eru hvørki skatta- ella avgjaldskyldug.
Stk. 2. Tað sama er galdandi fyri vinning og tap við innloysing ella sølu av partabrøvum, sølu av tekningarrætti, vinningi og tapi vegna kursbroytingar av lánsbrævagoymslu, útlutan av avtøkuvinningi ella líknandi, tá virðisbrøvini eru partur av eini eftirlønarsamansparing.
Stk. 3. Í sambandi við útgjald verður rentutilskriving, uppspart bonus og annar vinningur sbrt. stk. 1 og 2 roknað upp í samlaðu útgjaldsupphæddina og rindað avgjalds- og skattafrítt útaftur. Sama er galdandi fyri tryggingarútgjald.
Inngjald uttan frádráttarrætt í skattskyldugu inntøkuni
§ 14. Inngjøld til eftirlønarskipanir, sum ikki koma undir treytirnar í hesi løgtingslóg, hava ikki frádráttarrætt í skattskyldugu inntøkuni.
Stk. 2. Útgjald sbrt. stk. 1 verða ikki skattað, tó skal rentutilvøkstur og virðisøking viðgerast eftir kapitalvinningsskattalógini í samansparingartíðarskeiðnum og verða skattað árliga. Tað er eftirlønarveitari, ið flytur skattin beinleiðis til TAKS vegna eftirlønarsamansparara.
Kapittul 6
Ymiskar ásetingar
Javning av upphæddum
§ 15. Upphæddirnar, sum eru ásettar í § 2, stk. 4 og § 10, stk. 2 í hesi løgtingslóg, verða árliga javnaðar í mun til prístalið 1. juli 2013, sum verður sett til 100. Broytingin í upphæddunum verður útroknað hvønn 1. juli, og saman við upphædd sbrt. § 9, stk. 4 kunngjørd av landsstýrismanninum sum galdandi fyri komandi álmanakkaár.
Stk. 2. 1) Eftirlønargjald sbrt. § 2, stk 1 og § 2, stk. 5, ið er minni enn 30 krónur, verður ikki álagt at rinda.
Avrokning og afturhald 5)
§ 15 a. 5) Upphæddir, latnar kommununum sbrt. § 12, stk. 2, 4. pkt., verða avroknaðar umvegis kommunalu avrokningarskipanina ella aðra skipan, ið landsstýrismaðurin tekur avgerð um.
Stk. 2. 5) Um kommuna ella kommunalt samstarv, ið ein kommuna er partur av, áhaldandi ikki lýkur treytir, ásetingar ella leiðreglur í sambandi við roknskaparviðurskifti ella líknandi viðurskifti, kann landsstýrismaðurin taka avgerð um at útseta avrokningar, til viðkomandi viðurskifti eru fingin í rættlag.
Ásetingar um revsing
§ 16. 1) TAKS hevur heimild at áleggja bøtur. Verður ásetingin í § 6 ikki fylgd, kunnu dagbøtur á 20.000 kr. verða álagdar fyri hvønn dag, ið fer út um fyrsta gerandisdag eftir 20. januar.
Stk. 2. 1) Heldur eftirlønarveitari ikki ásetingarnar í § 2, stk. 8, § 7, § 8 og § 9, stk. 2, sendir TAKS í fyrsta lagi eina ávaring. Um brotið ikki verður rættað, kann TAKS áleggja dagbót á 20.000 krónur, til viðurskiftini eru komin í rættlag.
Stk. 3. 1) Um brot á hesa løgtingslóg áhaldandi ikki verður rættað, kann eftirlønarupphæddin verða flutt til annan eftirlønarveitara at umsita uttan kostnað fyri eftirlønarsamanspararan. Landsstýrismaðurin ásetir við kunngerð nærri reglur.
Ásetingar viðvíkjandi depotkontu 1)
§ 16 a. 1) Hevur eftirlønarsamansparari, ið hevur B-inntøku ikki stovnað eftirlønarsáttmála og eftirlønarkontu, verður eftirlønarsamansparing sett inn á depotkonto hjá TAKS.
Stk. 2. Tá persónur, sum hevur upphædd standandi á depotkontu, hevur stovnað sær eina eftirlønarkontu, skal hann boða TAKS frá hesum, og upphæddin verður síðani flutt á eftirlønarkontu.
Stk. 3. Upphædd á depotkontu fær onga rentu tilskrivaða.
Stk. 4. Um persónur doyr og hevur eftirløn á depotkontu, verður eftirlønarupphæddin viðgjørd sbrt. ásetingunum í § 11.
Kærumøguleikar 3)
§ 16 b. 3) Avgerðir, tiknar sambært hesi løgtingslóg, kunnu innan 4 vikur kærast til Skatta- og avgjaldskærunevndina.
Stk. 2. Freistin verður roknað frá tí degi, kærarin hevur fingið fráboðan um avgerðina.
Kapittul 7
Skiftisásetingar
§ 17. Persónur, ið er føddur fyri 1. januar 1954, hevur ikki skyldu til at spara saman til egna eftirløn eftir § 1, stk. 1, men kann sjálvboðin spara saman til eftirløn sbrt. hesi løgtingslóg.
Stk. 2. Freistin at stovna eftirlønarsáttmála er sett til 31. desember 2013 fyri tann, ið ongan eftirlønarsáttmála hevur, men er fevndur av lógini og hevur inntøku, ið eftirlønargjald skal rindast av.
Stk. 3. Eftirlønarsamansparing, ið er inngoldin í 2012 ella 2013, kann gerast partur av eftirlønarsamansparing, ið er inngoldin frá 1. januar 2014 sbrt. hesari løgtingslóg.
Stk. 4. Avtalur millum føroyskan eftirlønarveitara og hvønn einstakan tryggingartakara halda áfram, í tann mun tær ikki stríða ímóti hesari løgtingslóg.
Stk. 5. 2) Persónur, sum í starvi sínum fyri arbeiðsgevara við heimstaði í Føroyum, er fevndur av eftirlønarskipan hjá donskum eftirlønarveitara, tá henda lóg kemur í gildi, kann verða undantikin hesi løgtingslóg og í staðin halda áfram við at rinda til donsku eftirlønarskipanina, hóast ásetingarnar í § 5. Treytir fyri undantøku eru, at onki verður rinda til kapitaleftirløn, og at rindað verður í minsta lagi tað í § 2, stk 1 ásetta eftirlønargjaldið, men tó ongantíð minni enn 10 prosent av føstu árslønini. Fyri inngjaldi verður veittur burtursíggingarrættur og frádráttarrættur í skattskyldugu inntøkuni. Rindað verða 40 prosent í eftirlønarskatti samsvarandi § 12, stk. 2. Útgjaldsleisturin fylgir áseting, ið er galdandi sbrt. eftirlønarsáttmálanum. Loyvi til at koma undir hesa skiftisskipan verður givið eftir umsókn til TAKS. Landsstýrismaðurin ásetir við kunngerð nærri reglur.
§ 18. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2014.
Tórshavn, 14. mai 2013
Annika Olsen (sign.)
varaløgmaður
Lm. nr. 121/2012
1) Broytt við løgtingslóg nr. 152 frá 20. desember 2013, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2014.”
2) Broytt við løgtingslóg nr. 133 frá 19. desember 2014, har § 2 ljóðar soleiðis: “Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd. Stk. 2. § 1, nr. 2 kemur tó í gildi 1. januar 2015.”
3) Broytt við løgtingslóg nr. 157 frá 24. desember 2015, har § 2 ljóðar soleiðis: “Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2016. Stk. 2. Avgerðir, tiknar av TAKS, áðrenn henda lóg kom í gildi, kunnu innan 4 vikur frá 1. januar 2016 kærast til Skatta- og avgjaldskærunevndina.”
4) Broytt við løgtingslóg nr. 44 frá 6. mai 2015, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd og hevur virknað frá 1. januar 2015.”
5) Broytt við løgtingslóg nr. 134 frá 19. desember 2014, har § 3 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2015.”


text:
Trýsttangatænastan verður óvirkin frá mánadagnum 20. apríl 2015 kl. 08.00 til mánadagin 27. apríl kl. 08.00, um ikki onnur fráboðan kemur.
Hetta er í sambandi við at tangin verður fluttur úr núverandi hølum hjá Vørn á Hjalla til nýgjørd høli hjá Landssjúkrahúsinum í J. C. Svabosgøtu.
Um tað koma tilburðir við kavarasjúku, meðan tangin er óvirkin, vil Landssjúkrahúsið taka upp samband við trýsttangatænastu á Landspítalinum í Reykjavík í Íslandi ella hjá Royal Infirmery (NHS Grampian's) í Aberdeen í Skotlandi við atliti til møguliga viðgerð og verður sjúklingurin tá fluttur loftvegis.


text:
Hepnið var ikki við TB
Mortan Enni | 07/06/15
Tað var eitt skert TB-lið, sum skuldi spæla móti B36 í Trongisvági. Franck er farin til Fraklands at fáa greiði á persónlig viðurskifti, Albert Adu er skaddur og íslendarin á vinstra bakki, Andri Freyr, breyt hondina móti ÍF seinast. Umframt hesar tríggjar, so er Heine Mortensen í Danmark í lestrarørindum, og Arthur er uttanfyri við beinbroti. Tað var tí eitt sindur av fjáltri á viðhaldsfólkunum hjá TB undan dystinum, men Páll Hagbert hevði blandað kortini væl og rætt saman, og reservarnir, ið komu inn, smæddust ikki burtur, als ikki!
Liðið sá soleiðis út. Ivan í málinum. Í miðverjuni vóru Reynir og Teitur. Carl Bech var á høgra bakki og Ragnar Joensen á vinstra. Rógvi var fluttur aftur á sentrala miðvøllin saman við Martin. Teitur Justinussen var høgri vongur og Eirikur vinstri, aftanfyri hesar var Heini Mikal. Patrik var einsamallur framherji, hetta var útgangsstøðið.
TB byrjaði dystin betur, teir løgdu seg høgt á B36-hálvuna og vunnu flest allar bóltarnar á miðvøllinum. Tað var ikki gingin rúm tíð, tá Teitur Justinussen knallaði ein fluktara á uttarusíðuna á stólpanum. B36 royndi seg fyri tað mesta við longum avleveringum fram móti Lukasz, men hetta vísti seg ikki at verða ein gongd leið, tí nýggja verjan hjá TB spældi trygt og væl. TB kom til onkrar smávegis vandastøður, men málið hjá Tórði Thomsen var ikki veruliga hótt. Miðskeiðis í fyrra hálvleiki traðkaði talismaðurin hjá B36 veruliga í karakter. TB hevur fríspark á miðjuni og Heini leggur ein hálv-vánaligan bólt á 16-meturin hjá útiliðnum. B36 kom nú í eina sera vandamikla álopsstøðu, teir vunnu ein nærdyst og bólturin endar hjá Lukasz, sum brúkar hugflog, hegni og rutinu við at renna frá TB-verjuni og prikar bóltin undir Ivan úr spískum vinkli. 0-1 til B36, sum ikki var samsvarandi við leikgongdini. Hetta var eisini støðan, tá liðini fóru til hálvleiks.
Páll Hagbert gjørdi lítla broyting í seinna hálvleiki, hann flutti Teit Justinussen í álopið og Patrik á vongin.
B36 byrjaði hálvleikin betur og fór at spæla eyðkenda 1-2 kombinatiónsspælið uttan fyri 16 meturin hjá TB. Tað gjørdist sera vandamikið ta einu ferðina, tá teir hegnisliga broderaðu seg millum TBararnar, men Ivan var skjótur úr málinum og vardi væl fyri við flottari bjarging. Eftir hetta tóku okkara leikarar sær um reiggj og fóru at spæla skilagóðan fótbólt, teir funnu væl holini millum keturnar hjá B36 og hetta gav úrslit. Rógvi vísti styrki og gott yvirblikk, tá hann við tveimum B36-leikarum millum sín, fann Patrik, ið kom tvísporandi av miðvøllinum, móttøkan hjá Patrik var ikki heilt góð, men hann helt sær á fótum, tá hann blívur hart pressaður av Tórði Thomsen og Oddmar Færø. Hann hyggur upp, og finnur púra leysan Teit, sum setti innaru síðuna á, 1-1.
Eftir hetta bylgdist dysturin aftur og fram, og tað bleiv ein kampur um miðvøllin. Tað vóru nógvir deyðbóltar, ið merktu hesa løtuna, og bæði liðini lógu framvið. Tá tað reið um snarið, var tað B36, sum tók av. Hornaspark í vinstru síðu endar við trunkaspæli um brotssparkblettin, TB fær ikki ruddað burt, og eitt skot útifrá endar sum ein góð avlevering til Andrias Eriksen, ið hevði leitað sær inn í fimm-meturin, har hann hevði lætt við at skora. TBarirnir vóru ikki blíðir, tí teir vóru avgjørdir um, at Eriksen var rangstaddur, men flaggið var niðri og floytan kúrr. 1-2 til B36.
TB spenti nú álopsbogan høgt og kom til fleiri góðar støður, men tað bleiv ongantíð meira enn hálvfarligt, uttan einaferð, tá Patrik skallar eitt innlegg beint á stongina, bólturin støkkur út í ongamannaland og tíðanverri var ein B36ari á rætta staðnum og fekk gúppað bóltin burt. Her hevði TB uppiborið eitt mál.
Av tí at TB legði nógv fyri hesa løtuna, var ágangurin á verjuna stórur. Camara ið var innkomin , fekk nógv pláss og teir funnu hvønnannan væl í álopinum. Dysturin bleiv avgjørdur, tá 8 min vóru eftir. Fikst 1-2 spæl gjørdi Hans Paula Samuelsen leysan, og hann skoraði trygt. Eftir hetta hevði TB onkrar líkinda royndir á B36 málið, men tættari enn einum góðum skoti frá smáskadda Adu, komu okur ikki.
Hetta var ein javnur dystur, har javnleikur hevði verið eitt rættvíst úrslit. Tað positiva er, at TB spældi munandi betur í dag enn undanfarnu tveir dystir; svart óheld, skaddur Adu og Lukasz Cieslewisz vóru grundarlagið undir tapinum.
Til endans vil eg ynskja Carl Bech og Ragnar Joensen vælafturkomnum á besta liðið. Tað kann undir ongum umstøðum undirmetast, hvussu týdningarmikið tað er, at hópurin er breiður, og at menn eru í formi. Tykur vístu í tíðum stóra rutinu, og vóru eisini tryggir í øllum aspektum í dystinum. Ein skuldi ikki hildið, at tykur hava spælt í 2.deildar-periferiini.
Og heilt til endans vil heimasíðan ynskja Martini Tausen hjartaliga til lukku, nú hann er nýklaktur pápi. Vónandi hava mamman og beiggin tað gott.
”Okur vilja vinna, tað altíð ljóma skal.
Einaferð, altíð. Tað er onki val”


text:
Í vesturheiminum var tíðin tíðliga í tjúgundu øld merkt av stórum broytingum, tað var ein tíð, sum flest øll vónaðu og væntaðu sær nógv ymiskt av. Mong fóru á andaliga leitingarferð, sum førdi tey inn á so mikið ymisk øki sum andatrúgv, grøðing, gudsspeki og trúnna á tað yvir-natúrliga, ella sum fekk tey at verða drigin at vekingar-rørslum og nýggjum trúarbólkum við fólkatekkju, sum eru partur av vanligu gudsdyrkanini. Tvinnað saman við hetta tók sosialt medvit seg upp, sum kom til orðanna í verkamannarørsluni, sosialismu og í teimum fyrstu nálu-num av vælferðarstátinum. Samstundis varnaðust alt fleiri, at altjóða politiska skipanin var farin at ridla, og tey óttaðust fyri, at staðbundnir smábardagar kundu fara at vaksa í styrki og verða til nógv ógvisligari kreppur. Tað gjørdi seg inn á ta vanligu trúnna, at alt var vorðið meiri verðsligt og at ein nýggj, máttmikil miðalstætt var komin undan kavi, sum bygdi nýggja ríkidømi sítt á teir mark-naðir og tey ráevni, sum hjálandahertøkurnar í nítjandu øld høvdu fingið til vega.
Inn í tílíkan heim trein 'Abdu'l-Bahá í 1911. 'Abdu'l-Bahá var sonur Bahá'u'lláh, sum grundaði Bahá'í-trúnna. Frá tí, at hann var níggju ára gamal, hevði harða, turkiska keisaraveldið dømt hann til eitt lív stundum sum fangi og stundum sum útlagin, men tá ið hann var gamal maður, slapp 'Abdu'l-Bahá at enda úr fongslinum. Um heilsan var vánalig, eftir at hann hevði kent sakn í nógv ár, gjørdi 'Abdu'l-Bahá fleiri hættisligar ferðir til at boða tann nýggja gleðiboðskapin, sum pápi hansara hevði opin-berað. Hann vitjaði París í níggju vikur, frá 3. oktober til 2. desember í 1911, sum part av ferðini, sum førdi hann til fleiri evropisk lond og til Norðuramerika. Hvar hann kom á ferðum sínum, dró 'Abdu'l-Bahá úr øllum samfelagsstættum stóra áhoyrarafjøld , ið var altrá eftir at hoyra orð hansara. Hóast hann ongantíð hevði gingið í nøkrum rættiligum skúla, talaði 'Abdu'l-Bahá lættliga við teir fremstu innan hugaheim, stjórn og kirkju, sum leitaðu sær ráð hjá honum, og eins lættliga fall tað honum at tosa við vanliga verkamannin, við tann burturgloymda fæloysingin ella við tann, ið var politiskt víðgongdur. Skjótt var hann gitin sum háheilagur, vitborin maður, og víða um søgdu fjølmiðlarnir frá um hann.
Hóast hann ikki var vanur við framferð og hugmyndir teirra, ið hoyrdu til vesturheimin, bar kortini til hjá 'Abdu'l-Bahá at fara út um tey mentanarligu og vana-bundnu mørkini og røða um tey viðurskifti, sum lógu teimum nógvu ymisku áhoyrarum hansara allarfremst í huga. Sum hann ferðaðist í Evropa og í Norðuramerika, gav hann burtur av einari sjón, sum var grundað á, hvussu einastandandi væl hann skilti læruna hjá pápa sínum um eina nýggja sosiala skipan, sum hevði nøktað sterkastu tráanina eftir einum rættvísum, friðarligum og samljóð-andi heimi. Hann segði frá einari framtíð, sum, um serligar stevnur vórðu aldar fram, og serligur hugburður varð stuðlaður, fór at bera av øllum, vit nakrantíð høvdu væntað. Samstundis sá hann frammanundan, hvørja leið onnur rák fóru at ganga, um tey ikki vórðu tálmað, og hann kom við týðiligum ráðum og ávaringum um, hvussu kundi sleppast undan tí lagnuni. Av sær sjálvum svaraði hann teimum aftur, sum tráaðu eftir djúpri vegleiðing, og gav teimum ríviliga burtur av miskunnsama og treytaleysa kærleika sínum, og endurnýggjaði í teimum dirvi til at vóna og trúgva. Tolin, góðsliga og við djúpari samkenslu bar hann fram vísdómsperlur um, hvat eydnan er, og hvussu slepst framá andaliga, samstundis sum hann varp-aði ljós á, hvussu persónlig broyting er tengd saman við, at eitt rættvísari og betri samfelag verður sett á stovn.
Røðurnar hjá 'Abdu'l-Bahá í París kunnu metast sum dropadriv úr parti av týdningarmiklastu læruni hjá Bahá-'u'lláh, sum nema við ikki minni enn heila litrøð av spur-ningum. Hyggja vit at sosialum ábótum, nam 'Abdu'l-Bahá við sovorðin evni sum kvinnurættindi, rasismu, útlendingahatur og ótamda tjóðskaparkenslu, hvussu sleppast kann undan kríggi, og hvat støðið er undir felags trygd og friði tjóðanna millum. At hann hevði umsorgan fyri teimum, ið vórðu hildin niðri og kúgað, og ørkym-laðist av ólíkliga muninum ímillum rík og fátæk, sýndi hann fleiri ferðir í verki við vinsemi og uppoffran, og tað, sum hann ferð eftir ferð segði um mannarættindi og ábyrgd, setti spurning við sosialu siðirnar tá á døgum.
Andaligu umrøðuevnini hjá honum fevna um alda-gamlar spurningar; hvussu er gud, sálin, kærleiki? Hvussu ognast einum andaligar dygdir? Hann røddi um fleiri evni, sum kristin høvdu serligan áhuga fyri, eitt nú um tað, sum bíblian spáar, og hann greiddi frá, hvussu Gud avdúkar fleiri og fleiri átrúnaðarligar sannleikar fyri mannaættini ígjøgnum millumstig sum Kristus og Bahá'u'lláh. 'Abdu'l-Bahá sá fyri sær ein heim, sum sættist við at vera ein eind, sum hevði alheims áskoðan, og sum sameindi øll í glæsiliga margfeldinum hjá hesum heimi. Tey fyrstu árini í 1900-talinum vóru fólk um alt Evropa kortini blindað av innantóma hjálandareypinum, sum sigursæl tjóðskaparkensla østi upp, og dárað av teimum nýggju vísindaligu undrunum og tøkniligu framstigunum. Meðan leiðararnir í Evropa kappaðust um at byggja sínar krígshelvitismaskinur, vóru ikki nógv, ið gáaðu um, at ein eldri fangi úr onkrari avbygd í tí turkiska keisara-veldinum, ið var um at syndrast, blásti í lúður. Evropa reið á vanlukkueggini, og 'Abdu'l-Bahá visti tað, men tveir heimsbardagar við felagslíðingum við tí í kjalar-vørrinum, at alheims politiskar, sosialar og átrúnaðarligar skipanir molnaðu sundur, skuldu til, til tess av avdúka sanna týdningin av orðum hansara.
Nærum eina øld seinni eru røðurnar hjá 'Abdu'l-Bahá framvegis týdningarmikið íkast til, hvussu vit hugsa í dag. Tær veita okkum nýggjar, meiri hóskiligar mátar at skoða heimin uppá, við ongum fordómum, leysar av lemjandi andsøgnunum frá fortíðini, tí tær síggja øll fólk sum limir av somu mannaætt. Tær varpa ljós á møguleikarnar at menna tað góða í mannalyndinum og sýna allan átrúnað sum part av eini vegleiðingarketu frá Gudi, ið røkkur úr fortíðini langt inn í eina fjara framtíð, og tær skoða átrúnað sum eina sameiningarkeldu heldur enn nakað, ið limar sundur, tí tær gera vart við, at persónligt frælsi er tætt tengt at tí, at allur heimurin verður bjargaður, tí at ein nýggj sosial skipan verður sett á stovn. Ráðgevingin hjá 'Abdu'l-Bahá ikki bara lyftir upp andaliga, men hon er verulig og hóskar væl til fólk, sum kanska hugsa meiri um 'hvussu' enn um 'hví'. Hann gevur okkum starvs-ætlan, sum ger, at fólk verða før fyri at arbeiða saman - starvsætlanir, ið stava beinleiðis frá læruni hjá Bahá'u'lláh - og hann vísir okkum, hvussu tann andaliga frálæran kann týðast og fremjast í gerandisverki.
Nú á døgum sóknast fólk jú nógv eftir sær sjálvum og heildini, tá er av alstórum týdningi, at hann leggur dent á, hvussu neyðugt tað er, at vit sjálv koma fram á átrúnað-arligan og andaligan sannleika, heldur enn at líta á tað, sum onnur hugsa. Kanska er tað týdningarmiklasta av øllum, at 'Abdu'l-Bahá ikki bara boðaði dygd, men sjálvur sýndi hana í verki. Hyggja vit frameftir at hættis-ligu forløgunum, okkara lítlu gongustjørnu fer at standa í boði, finna vit í tí, sum 'Abdu'l-Bahá ber fram, ikki bara nýggjan, heimsumfatandi, moralskan hugburð, men eisini sanna fyrimynd at liva lív okkara eftir: í tí liggur varandi mátturin í tí, sum hann boðar. Fyrilestrar í París, fyrsta útgávan av røðunum, sum 'Abdu'l-Bahá helt í vestur-heiminum, fara tí at hava varandi virði. At leiðbeiningin hjá 'Abdu'l-Bahá ikki er sett í gildi um allan heim enn, átti kanska at eggjað okkum uppaftur meiri til at lisið orð hansara og givið tí gætur, sum býr undir teimum viðvíkjandi framtíð okkara.


text: Sum tit sikkurt hava hoyrt ella lisið í fjølmiðlunum, so er tað í dag 80 ár síðani at Ernestina fór á land á suðurlandindum undir Íslandi, í kavaroksódn. Morgunin eftir vóru 9 menn farnir fyri borð, og hinir høvdu ikki útlit fyri øðrum. Men tá var tað at Ziska Jacobsen bjóðaði seg til at svimja í land og fáa enda fastan, undir ringast hugsandi umstøðum. Hann varð meira ella minni skolaður upp á land, men fekk tó línuna við í land og festað, so at 17 av 26 monnum bjargaðust. Í sendingini í Kringvarpinum í dag hoyrdu vit Ziska sjálvan siga, tá einaferð í 1971, at orsøkin til at hann yvirhøvur bjóðaði seg til at svimja, var at hann var vanur við at svimja. Tað sigur ikki so lítið, um hendan ítróttin sum vit eru so glað fyri.


text:
GLS-LEIÐARARÁÐSTEVNAN - spennandi fyrilestrarhaldarar
Dan Klein --- 12.01.2018 - 09:15
Nú nærkast dagurin, tá GLS-Leiðararáðstevnan í Norðurlandahúsinum fyri 2018 fer av bakkastokki. Hetta er 11-inda ráðstevnan og 10-unda árð síðani fyrstu stevnuna í 2008, og áhugin í dag er eins stórur sum undanfarnu árini.
Poul Jóhan Djurhuus
gjaranes@gmail.com
Ráðstevnan verður í Norðurlandahúsinum í vikuskiftinum 19 – 20 januar. Temaði í ár verður - ØLL HAVA ÁVIRKAN. Tað verða ikki færri en 10 fyrilestrarhaldarar, sum aftur í ár verða á stórskýggja. Allir fyrilestrarnir verða føroyskt tekstaðir.
UNI RASMUSSEN:
Seinastu árini hevur tað verið vanligt, at føroyingur er boðin at hava fyrilestur, og soleiðis verður eisini í ár. Hesin hevur fyrilesturin á staðnum, hóast hann eisini verður at síggja á stórskýggjanum. Vanligt hevur verið, at føroyski luttakarin er ein persónur, sum hevur eitthvørt serligt, ið hann kann røða um á stevnuni. Í ár er tað Søldfirðingurin Uni Rasmussen, sum er boðin at vera gestarøðari, og hann hevur bæði eina dramatiska og spennandi lívssøgu at siga luttakarunum á GLS Ráðstevnuni í ár.
JONI EARECKSON TADA:
Ein onnur spennandi persónligheit, sum verður at síggja og hoyra á stórskýggjanum í ár, er heimskenda kvinnan Joni Eareckson Tada, sum eisini hevur eina dramatiska og spennadi lívssøgu at siga frá.
IMMACULÉE ILIBAGIZA:
Tað trýtur ikki við spennandi fyrilestrarhaldarum á GLS í ár. Millum røðararnar verður eisini kvinnan Immaculée IIibagiza. Hon er úr Afrikanska landinum Ruanda. Hon var ein av teimum, sum yvirlivdi fólkamorði í Ruanda í 1994, har nærum 1. millión tutsiar lótu lív. Saman við 7 øðrum kvinnum krógvaði hon seg undan morðhungrandi Ruandamonnum, í einum lítlum baðirúmi í 91 dagar.
Hon skrivar bøkur og heldur fyrilestrar har hon ger seg til talskvinnu fyri trúgv, fyrigeving, vón og friði. Hon arbeiðir m.a. gjøgnum ST, og er rithøvundur til bókina Left to tell, sum bleiv ein bestseljari.
TILMELDING:
Enn eru pláss eftir í Norðurlandahúsinum. Prísurin er 1.200,00 krónur, og tá er íroknað morgunmatur og døgurði báðar dagarnar. Ein kann melda til og gjalda á GLS.fo
Ein kann eisini ringja á tlf: 292980 ella senda boð á gls@gls.fo


text:
25 ára útbúgvingartilgongd fyri at fáa starv í Klaksvík
Nú verkfall er, undir herrópinum “somu løn fyri somu útbúgving”, rann mær til hugs at Sjónám í Klaksvík søkir eftir deildarleiðara, har krøvini til útbúgving og starvsroyndir eru lýstar í kunngerð. Til stuttleikar setti eg meg at rokna út hvussu nógv hann man fara at fáa í løn, um pedagogarnir fáa sín herrópsvilja, tí sambært kunngerðini er tað ikki hissini long útbúgving hesin leiðarin má hava.
Kunngerðin sigur: “Undirvísingarførleika eftir kunngerð nr. 107 frá 20 septembur 2005 um skiparaútbúgving”, kap. 6. Tað er útbúgving sum skipsførari, í minsta lagi 2 ára starvsroyndir sum skipsførari og (mín undirstriking) staðið bachelorútbúgving frá hægri lærustovni”
Útbúgvingin sum skipsførari kann greinast soleiðis: Eftir fráfaringarroynd fólkaskúlans (9. ella 10. flokk) skal viðkomandi sigla í 36 mánaðar við farmaskipi ella líknandi í altjóða sigling. Í dag er tað vanligasta at siglt verður í eini 1:1 skipan, har man hevur líka leingi frí, sum man er mynstraður. So hesir 36 mánaðarnir kunnu fáast uppá 6 ár.
Eftir lokna siglingstíð verður farið uppá skúla, og nú vóna vit at siglingstíðin er lokin beint undan skúlabyrjan, so at útbúgvingartíðin til deildarleiðara á Sjónámi verður so stutt, sum tilber. Skúlatíðin til skipsførara er fyrst hálvtannað ár til skipara, og so hálvtannað ár til skipsførara, ella v.ø.o. tilsamans trý ár.
Eftir loknan lestur á Sjómansskúlanum verður farið beint til víðari lesna á Setrinum, men av tí at inngangsstøðið til Sjómansskúlan er fráfaringarroynd fólkaskúlans, kann roknast við eini “uppstigan”, sum tekur minst eitt hálvt ár, uttan so at komandi umsøkjarin tók HF ella student, áðrenn hann fór uppá skúla. Tað leingir sjálvandi um tíðina, sum skal til fyri at sleppa at søkja máttmikla deildarleiðarastarvi á Sjónámi.
Eftir loknan lesna má umsøkjarin aftur til skips, hesuferð sum yvirmaður, og av tí at hetta er fyrstu ferð hann fer avstað sum yvirmaður, so fær hann eitt vinnubræv, sum eitur stýrimaður av 2. stigi.
Smb. kunngerð 105 frá 5. august í 2015, sum snýr seg um tá byrjað verður at sigla sum yvirmaður, má hann sigla 12 mánaðar (sum gevur samfull tvinni ár við 1:1 skipan), fyri so at fáa vinnubræv av 1. stigið.
Eftir hetta má hann so aftur sigla við vinnubrævið av 1. stigið í 36 mánaðar (ikki minni enn 6 ár við 1:1 skipan) fyri at fáa vinnubræv sum skipsførari.
Síðani er seinasta nosið eftir – tvey ár sum skipsførari, sum við 1:1 skipan tekur 4 ár.
Um vit nú telja alt saman frá fráfaringarroynd fólkaskúlans, so er talan um einki minni enn hálvtfimmogtjúgu ár, ella næstan til eitt silvurbrúdleyp at rokna.
1. Sigling í 6 ár
2. Sjómansskúli í 3 ár
3. Fyrireiking til bachelor ½ ár
4. Bachelor 3 ár
5. Sigling til stýrimann av fyrsta stigi 2 ár
6. Sigling til vinnubræv sum skipsførari 6 ár
7. Starvsroyndir sum skipsførari 4 ár
Samanlagt 24,5 ár
Hevði viðkomandi HF ella student áðrenn, so er talan um hálvtannað ella hálvttriðja ár aftrat, eftirsum hálva árið við uppstigan fellur burtur. Tvs at tey trý árini til student ella tvey árini til HF telja sum atgongukrav til Setrið, og so slepst undan hálvt ára uppstiganini.
Og tað kann eisini gerast eitt sindur styttri, um umsøkjarin fer við einum farmaskipi sum einastýrimaður, tí tá telur øll siglingartíðin sum yvirstýrimaður, men tað slepst ikki uttanum at talan er um eina óhoyrt langa kvalifiseringstíð fyri at koma uppá tal til at verða deildarleiðari á Sjónámi.
So er bert eftir at vóna at viðkomandi ikki verður sjúkur og missir ein túr ella tveir meðan siglt verður, ella at onkur lærugrein má takast umaftur á sjómansskúlanum ella setrinum, tí so nærkast vit 30 árum, sum má sigast at vera heldur drúgfør útbúgving – og alt hetta fyri at sleppa at prýða seg við heitinum “Deildarleiðari á Sjónámi”
Magni Skaale
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Heystarfat
Prát við Jørgen Niclasen
Trump heldur fram sína sigursgongd
Argentinski kavbáturin sprongdist eftir 40 millisekundum
Samrøða við Trine Camilla Joensen úr Valkyrjunum
Rúsdrekkaávirkaður og 12 persónar í bilinum
Myndarøð: Væleydnað seymiskeið fyri nýbyrjarar
Trolbátarnir fullfermdir á Leirvík
"Kom á 2069" - Sending 22
Smuglingin av fiskaflaki úr Norra vindur upp á seg
Prát við Svend Højgaard
Ísraelar og palestinar - sum dagur og nátt
55 vilja vera stjóri
Tvístøða kjaksending 24 - Lán til uttanlandaferðir
Lýsa fyri 70 milliónir í Fiskafingrum
Týsk Samherja-skip fingið nøvn
Ein sólskinssøga á vetri
Íslendsk lodnuskip hava rokveiðu - norðmenn á veg
Vandi fyri álvarsomum stríði millum Danmark og Grønland
Eg sakni heildarætlan fyri fiskivinnuna
R7 Premier League 9 - aftaná 24. umfar
Samrøða við Hans Jacob Hjelm, um Dansibandsfestivalin
Klipp fyri at brúka telefon í bilinum - kanska eisini í Føroyum
Messi brendi brotsspark
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Fingramerkið er vorðið partur av passum, ið verða útskrivað í Føroyum. Tá ið tú fært nýtt pass, skalt tú lata títt fingramerki í sambandi við umsóknina. Fingramerkið verður goymt í flísini og ger tað lættari hjá passmyndugleikum at kanna eftir, um passið er ektað. Børn undir 12 ár skulu tó ikki lata fingramerki.
Passlógin, sum er galdandi í Føroym, hevur ikki verið dagførd í fleiri ár. Gjørdar eru seks lógarbroytingar í Danmark í tíðarskeiðnum frá 1999 til 2013, millum annað um fingramerki í passum. Sum kunnugt kunnu føroyingar velja danskt ES-pass.
Passið er eitt týðandi skjal fyri at kunna vátta sín samleika, og tí eigur hendan lóggáva at verða dagførd regluliga, so at vit ikki koma í ta støðu, at spurningar kunnu vera settir við okkara pass, verður sagt í ískoytinum til løgmansrøðuna. Uppskot um dagføring av passlógini í Føroyum verður tí lagt fyri løgtingið í heyst.
Við uppskotinum verður ásett, at eitt serstakt gjald skal latast fyri at fáa talgild fingraprent í passið. Í Danmark er talan um 25 krónur. Samstundis verður gjaldið fyri pass til vaksin og fyri pensjónistar dagført, so at kostnaðurin verður nakað hægri.


text:
Flúgv beinleiðis við Atlantic Airways til Billund og búgv tríggjar nætur í smáttunum við vælumtókta baðilandið.
Lagt er upp til eina veruliga familjuferð, tá ið tú vitjar Lalandia, har tit kunnu svimja og stuttleika tykkum í tropiska umhvørvinum í Aquadome ella kanska fara ein túr í Monkey Tonkey Land, sum er innandura spæliland við alskyns stuttligum og spennandi hjá børnunum at stytta sær um stundir við.
GG! Seinasta freist at bíleggja er 26. mars 2018.
Prísur fyri tvey vaksin + tvey børn (ml. tvey og 11 ár) í tríggjar nætur: kr. 12.095,00
GG! Seinasta freist at bíleggja er 23. apríl 2018.
Skunda tær at bíleggja við at ringja til Kundatænastuna á 34 10 00 ella send teldupost til [email protected].
Treytir:
- Ferðin er bindandi og skal rindast við bílegging
- Tað ber ikki til at broyta, hvørki nøvn, ferðatíðir ella stað
- Prísurin er galdandi, tá ið bílagt verður til tvey vaksin og tvey børn á teimum útvaldu ferðadøgunum
- Verður pakkaferðin avlýst, verða bert ferðaavgjøldini endurrindað


text:
Hugaligt at lata næmingarnar njóta løtuna við alskyns spildurnýggjum bókum – bæði føroyskar, danskar og enskar 😊
Fyri at lætta um at býta sundur – er týdningarmikið at duga tabellirnar.
Ein hjálpandi hond fæst her í talbell-sangunum.
Góðu foreldur/avvarandi
Av tí at tað sær út til at fara at regna allan fyrrapartin, velja vit okkum heldur ein annan dag at fara til Havnar.
Vinarliga
Jákup
Hesi boð eru komin úr Mentamálaráðnum:
Til allar fólkaskúlar
Mennandi samstarv í framtíðar skúlanum
Mikudagin 8. nov. 2017 skipa Mentamálaráðið og Nám fyri ráðstevnu fyri øllum lærarum og leiðarum fólkaskúlans. Ráðstevnan verður í Norðurlandahúsinum.
Næmingarnir fáa frí ráðstevnudagin. Heitt verður á allar skúlaleiðarar um at kunna heimini, skúlastýrið og kommununa so skjótt sum til ber, so næmingarnir hava trygg viðurskifti henda dagin, eingin skúlagongd er, og kommunur møguliga kunnu útvega næmingunum í yngstu flokkunum pláss í frítíðarskúlanum ráðstevnudagin.
Endalig skrá fyri ráðstevnuna verður lýst seinni.
…leggið til merkis “Ársætlan 2017/1018”.
Vinarliga
Jákup av Skarði, fyrstilærari
62C22FA2-8DEF-44A7-B223-F752C38944FC
Tá starar kunnu vaska sær á vøllinum er tíðin komin at leggja nýtt asfalt.


text:
Uppgávuhefti knýtir seg at Teoribókini til persónbil, Bólk B og fevnir um 37 síðir við uppgávum og svarlista. Uppgávurnar eru skipaðar soleiðis, at næmingurin skal velja rætta svarið og í nøkrum førum svara í stuttum setningum.
Við Teoribókini og Uppgávuheftinum fær næmingurin hollan stuðul í síni fyrireiking til at taka koyrikortið.
Bókaheildin fæst í bókamiðsøluni.
Teoribók: 350,- kr
Ljóðbók á fløgu: 350,- kr
Uppgávuhefti: 78,- kr
Bókin er ætlað fólki, ið taka teoriroyndina til koyrikortið. Harumframt er hon eisini ein handbók til allar b...


text:
Missiónsarbeiðið á Toftum 100 ár
13.09.2017 - 09:31 - Tíðindaskriv
Í samband við, at tað í ár eru 100 ár síðani, nakrar ungar kvinnur byrjaðu missiónsarbeiðið á Toftum, hevur samkoman í missiónshúsinum Tabor á Toftum valt at hátíðarhalda tað við ymiskum tiltøkum hetta árið.
Leygardagin 22. apríl var almenn móttøka, har høvi var at síggja eina framsýning av eldri og nýggjari myndum, sum lýstu missiónsarbeiðið á Toftum gjøgnum tíðina. Somuleiðis var eisini góður sangur at hoyra frá Tofta streingjakóri og Taborkórinum. Eisini var møguleiki at bera heilsanir fram og at heilsa upp á ung sum eldri.
Familjumøti
Sunnudagin 17. sept. kl. 17.00 verður skipað fyri einum spennandi familjumøti í missiónshúsinum, hvar ið klovnurin Bubu kemur at luttaka við frásøgum úr bíbliuni og at syngja fleiri av sínum kendu barnasangum. Eftir familjumøtið verða øll boðin til heita suppu.
Vikuskiftismøti
Vikuskiftið 23. og 24. sept. verður skipað fyri vikuskiftismøtum. Leygarkvøldið 23. sept. kl. 19.00 verður møti við Tofta streingjakóri, sum í ár fyllir seksti ár.
Tað var í 1957, at Tofta streingjakór byrjaði at virka við til møtir, bæði á Toftum og runt um í Føroyum. Øll hesi árini hava, tey ið hava sungið við Tofta streingjakóri, uttan íhald, verið virkin við teirra sangi, vitnisburði og talu. Umframt góðan sang frá streingjakórinum, verða eisini tríggjar frásagnir á skránni frá luttakarum í kórinum.
Í samband við møtið er ynski um, at fleiri av teimum, sum ígjøgnum hesi seksti árini hava sungið við Tofta streingjakóri, skulu fáa møguleikan at syngja við kórinum aftur, eins og tey gjørdu, tá kórið fylti fimmti. Leiðslan í kórinum boðar frá, at kórluttakararnir møta í missiónshúsinum leygardagin 23. sept. kl. 17.30.
Eftir møti verða øll boðin til ein góðan drekkamunn.
Sunnudagin 24.sept. verða øll boðin til góðan náttverða kl. 17.00. Á møtinum, sum verður kl. 18.00, siga Ólavur Magnussen, Ingrid Hansen og Helena Hansen frá, hvønn týdning missiónsarbeiðið í samkomuni hevur havt fyri tey. Eisini luttekur Taborkórið á møtinum við teirra sangi.
Eftir møti verður ein drekkamuður at fáa.
Øll eru hjartaliga vælkomin til hesi tiltøk.
Vinarliga
Stýrið fyri missiónshúsið Tabor á Toftum


text:
Fyri ikki so langari tíð síðan trúðu tey flestu, at fyrrverandi italski forsætismálaráðharrin var liðugur í politikki. Í 2013 fekk hann dóm fyri skattasvik, sum eisini forðaði honum hava hava nakað politiskt embæti. Hann hevur tó kært dómin og boðað frá, at hann ætlar sær aftur í politikk – og nú hevur hann í hvussu er nóg mikið av pengum at føra valstríð.
JyllandsPosten skrivar, at hann í dag eigur 2 milliardir dollarar meira enn í fjør, og at hann í dag er góður fyri 8,4 milliardir dollarar – tað er sambært Bloomberg.
Orsøkin er at virðisbrøvini í hansara fyritøkum er vaksin munandi, og at hann hevur selt fótbóltsfelagið, AC Milan, til kinesarar fyri 788 milliónir krónur í apríl mánaði.
Italsk virðisbrøv eru hækkaði munandi seinastu tíðina, og tað er serliga umvegis íløgufelagið Fininvest at Berlusconi hevur vunnið so nógvar pengar.


text:
George W. Bush kom í brennidepilin, tá hann dansaði til minningarhaldið, sum var hildið fyri løgreglumonnunum, sum vórðu skotnir í Dallas.
Ein røð av ymiskum kendum amerikanarum hildu hond, tá minningarhaldið var. Bush helt í hondini á Michelle Obama, sum ikki sá út til at klára at halda sær, tá Bush byrjaði at dansa.
Bush hevði hildið talu, og talan fekk góð skoðsmál nógva staðni.
- Ov ofta døma vit aðrir bólkar eftir teirra verstu umboðum, meðan vit døma okkum sjálvi eftir okkara bestu ætlanum, segði Bush millum annað.
Akkurát tann orðingin verður endurgivin nógva staðni.
Um tú vil síggja Bush dansa, kanst tú trýsta her


text:
Tað verður amerikanska plátufelagið Nonesuch Records, sum er ein partur av Warner Music Group, sum skal geva út nýggjastu útgávuna, Confessions, sum er eitt samstarv millum føroyska tónleikaran og viðurkend amerikanska tónasmiðin Nico Muhly.
Hetta veit Listaportal.com at siga frá við heimasíðuni hjá amerikanska plátufelagnum sum keldu.
Nonesuch Records varð stovnað í 1964 av Jac Holzman, sum í 1950 eisini stovnaði Elektra Records. Í 1970 seldi Holzman felagið til Kinnay National Company, sum seinni bleiv til Warner Communications og uppaftur seinni til Warner Music Group.
Á heimasíðuni hjá Nonesuch Records er drúgv frágreiðing um Teit Lassen og hvussu samstarvið millum hann og Nico Muhly byrjaði, tá hesin seinni eitt skifti búði í niðurlendska býnum Eindhoven.
Eisini skrivar Nonesuch Records um Teit, at hann er kendur poptónleikari í Evropa, og at hann hevur vunnið fleiri danskar virðislønir, og at hann hevur eina altjóða karrieru, har hann hevur samstarvað við nógv kend listafólk.
Nú samstarvar hann við Nico Muhly og millum annað greiðir Teitur Lassen frá, hvussu samstarvið er komið í lag. Hann sigur millum annað, at hugskotið er grundað í nøkrum eftir øllum at døma meiningsleysum videoum, sum fólk í heilum postað á sosialum miðlum, skrivar Listaportal.com.
- Jú meira tú hugdi, tess meira mátti tú undrast. Hvat er aftanfyri? Hví gera fólk tílíkt? Tey siga í veruleikanum: "Hetta er veruliga vakurt, hetta er veruliga sjúkt, hetta er eg", fólk viðganga ella játta hvørji tey eru og hetta gav okkum heitið til pátuna, sigur Teitur Lassen við Nonesuch.com.
Confessions kemur út 21. oktober í ár, men tann 4. november kemur vinylplátan á marknaðin. Hon er upptikin við Holland Baroque, og kann bíleggjast á iTunes og á Nonesuch.com, har tað beint nú ber til at taka niður lagið "Describe You".
Í samband við útgávuna fara Nico Muhly og Teitur at hava konsertir í New York og í London. Konsertin í New York, sum verður saman við New York Baroque, verður tann 21. oktober, og konsertin í London, sum verður saman við British Sinfonietta, verður í Cadogan Hall tann 29. otkober.
Til ber at hoyra lagið við at trýsta her.


text:
Á myndini síggjast Jacoba Juulsdóttir Jacobsen, forkvinna í Sosialráðgevarafelagnum, Poul Michelsen, landsstýrismaður, Runa P. Ísfeld, sum granskar í integratión og David Im, integratiónssamskipari á Útlendingastovuni.
Væleydnað integratión ríkar okkara samfelag
Dan Klein --- 30.10.2017 - 11:19
Tað var boðskapurin hjá landsstýrismanninum í uttanríkis- og vinnumálum, tá hann seinnapartin setti evnisdag um integratión, sum Sosialráðgevarafelag Føroya skipaði fyri.
“Skal integratión eydnast væl, er fortreytin, at útlendingar kunnu virka í samfelagnum javnbjóðis við føroyskar borgarar við at fáa sær útbúgving, arbeiði og luttaka í frítíðar- og mentanarlívinum eins og føroyingar,” segði Poul Michelsen.
“Væleydnað tilflyting og integratión ríkar okkara samfelag. Arbeiðsliga, mentanarliga og ikki minst menniskjaliga. Umframt at økta arbeiðsmegi, rúmka vit okkara vitan og sjónarring.
Miseydnað integratión hevur hinvegin við sær, at hetta tilfeingið, ið tilflytarar eru, ikki verður nýtt til fulnar. Fyri útlendingin sjálvan kann tað eisini hava álvarsligar fylgjur, eitt nú sosiala avbyrging. Hetta er nakað, ið kann ávirka bæði næstringar og næstu ættarliðini.”
Omanfyri 1100 tilflytarar úr 88 londum uttanfyri Norðurlond búgva í Føroyum. Samstundis sum myndugleikar raðfesta integratión, er umráðandi, at taka alla ábyrgd frá tí einstaka.
“Tað er í grannalagnum, í felagslívi og á arbeiðsmarknaðinum, at integratión fer fram. Bara við virknari luttøku og samábyrgd tryggja vit integratión. Avbjóðingin hjá okkum politikarum og almennum myndugleikum er tí at tryggja karmarnar, samstundis sum vit ikki taka ábyrgd og áræði frá tilflytarum.”
“Væleydnað integratión setir krøv til bæði tilflytara og nýggja landið, men sýna báðir partar virðing og eru sinnaðir at laga seg hvør eftir øðrum, mennast báðir partar,” endaði landsstýrismaðurin við at siga.
Á myndini síggjast Jacoba Juulsdóttir Jacobsen, forkvinna í Sosialráðgevarafelagnum, Poul Michelsen, landsstýrismaður, Runa P. Ísfeld, sum granskar í integratión og David Im, integratiónssamskipari á Útlendingastovuni.


text:
So setur kvøldsólin og gæsnar savnast og rýma undan mær.
Eitt annað monument yvir eina farna tíð á hesum fjallaleiðum er rustaða bilverjan, ið er bend, so hon kann taka svingið og verja okkum móti at koyra út í tað óbygda.
So oman aftur í Havnin. Men hvat er hatta? Regatta á miðjari nátt í Havn?
Bilar skotrast og ikki er framkomandi. Alt er fari av leið og úr leið. Havnin er í undantaksstøðu á miðjari nátt.
Grindadráp er nú so mikið væl skipað, at hevur tú ikki drápsprógv og hoyrir til grindamenninar, so er eingin atgongd.
Hetta riggar væl og verður respekterað av øllum. Teir løggildu grindamennir í gulum vesti fáa boð, og renna út á sandin, meðan bátarnir liggja hjá grindini.
Men so veit onkur í mannamúgvuni, ið telur fleiri túsund, at siga, at fólk mangla á sandinum. Tað stendur á internetinum, sum øll lesa í hondini. Bondini springa og uttan eitt orð flyta øll seg oman á sandin.
Grindamaðurin á sandinum er vápnaður við fartelefon og góðum haldi til alla verðina.
Ikki bara privatar fartelefonir eru á lofti í Sandágerði. Her eru heimlig og útlisk upptøkulið, sum varpa til allan heimin. Her eru tað Brian og tey, sum taka upp í froyðandi sveitanum í sjóvarmálanum. Giti, at myndirnar vórðu góðar, men tey blivu heilt vist vát um beinini.
Smádreingirnir sleppa at nema við nýdripna hvalin. Ein løta við undran. Livandi beint úr sjónum og nú deyður. Í morgin døgurðamatur. Reyða ullinta mikrofonin fangar løtuna.
Grindadrápið vardi 17 minuttir. Tá høvdu 142 hval lagt beinini í Sandágerði. Onkur segði at 8 mønustingarar vóru á sandinum og sýslumaðurin segði, at einki var at finnast æt. Har vóru 1100 havnarfólk og 150 havnarbátar, sum høvdu skrivað seg upp at fáa part.
Ferðavinnan øtast, sigur MB Tours, beint eftir at nýggja Queen Elizabeth var farin úr Havnarmyndini. Umframt myndafólkini hjá Sea Shepherd, hevur eisini høvundurin, ið skrivaði handritið til Oscarvirðislønta heimildarfilmin The Cove verið her. Fólk hava hitt hann við Gjógv. Og Thomas Bo Larsen gongur enn í Havnargøtum í svartari joggindrakt. Hansara filmiski stílur er at verða klárur at fara í grind. Altíð.
Hóast eg ikki drepi livandi, helt eg hetta kvøldið, at tað er eitt sjáldsamt vælsignilsi, at vit enn hittast so mong í Sandágerði. Tað gera vit annars aldri. Í hvussu er ikki so fokuserað og í so stórum tali. Tað er nakað við grindini. Hon bindur okkum til okkurt djúpt forniskt, sum bráddliga kemur undan kavi. Og panteistiska náttúrubindingin gerst ikki veikari av, at hava sæð ein so kátan greðing á Velbastað fyrr um kvøldið, at eg ikki vágaði mær at avmynda hann. Slíkar avmyndingar høvdu verið bannaðar. Men ikki grindin. Hesi myndaevni finnir tú onga aðrastaðni í mentaða heiminum. Í kvøld er Havnin heimsins nalvi og blóðreyður uttanduranáttklubbi hjá grindamannafotografum. So kunnu tey siga, hvat tey vilja. Hetta tekur eingin. The tickets are out now.


text:
Benny Samuelsen var ikki fyltur fimtan ár, tá hann í 1943 kom í prentaralæru á Dimmalætting. Hann arbeiddi á prentsmiðjuni í 27 ár, áðrenn hann í 1970 fór at arbeiða á redaksjónini á blaðnum. Hetta hendi samstundis sum stór tøknilig menning fór fram á blaðnum, sum eisini legði seg eftir at hava fleiri skrivandi fólk í starvi.
Í 1981 tók Benny Samuelsen við sum ábyrgdarblaðstjóri eftir Georg L. Samuelsen, sum hevði røkt starvið síðan 1936. Benny Samuelsen stóð tí eisini á odda, tá flutt var inn í nýggja blaðhúsið á Smyrilsvegnum í 1985.
Benny Samuelsen valdi at leggja frá sær sum ábyrgdarblaðstjóri í 1995, men tá hevði hann eisini starvast á blaðnum í 52 ár. Hann hevði framvegis tætt tilknýti til blaðið og røkti starvið sum nevndarformaður í mong ár eftir hetta. Hann var eisini javnan framvið á Dimmalætting, líka til heilsan fór at bila.
Benny Samuelsen var sera virkin innan mentanarlívið. Hann var ofta at hoyra í útvarpsleikum, las fleiri skaldsøgur í útvarpi, var virkin í sjónleikarahúsinum í Havn og sat í nevndini fyri M. A. Jacobsens Bókmentavirðisløn eitt skifti. Afturat hesum sat hann Tórshavnar Líkningarnevnd frá 1970 til 1981 og sat í stýrinum fyri Húsalánsgrunnin frá 1979 til 1995. Hann var eisini millum teir, sum í fimmtiárunum tóku stig at stovna Føroya Prentarafelag, og sat í nevndini í nøkur ár.