text:
Aqua Hotel Montagut & Suites ****
KEYP ÁÐRENN 31. MARS OG TÚ FÆRT ÓKEYPIS HÁLVA PENSJÓN.
FASTUR PRÍSUR, EINKI ROKS!
SÓLFERÐ: 8 dagar / 7 nætur, 4.395,-
Fyri hvønn vaksnan, íroknað flogferð og gisting í 4-persónskamari við ókeypis ½ pensjón, tá 2 vaksin og 2 børn 2-11 ár ferðast og gista saman í 2. - 9. juni ella 9. - 16. juni 2020.
>> Úr einans 600 kr um mðr. fyri hvønn við 62°N Snarlán <<
Hotellið er í feriu býnum Santa Susanna, bert 150 m frá strondini og 200 m frá handilsmiðstøðini. Øll 186 kømurini á hotellinum eru nýumvaldar suites, sum allar eru útgjørdar við aircondition. Svimjihylsøkið er gjørt av nýggjum í 2019 og er tí sera lekkurt og væl egnað til smá børn. Ókeypis sólstólar og sólverja (parasol) eru til taks.
Hotel Montagut er 'All Inclusive', og hevur kømur, ið kunnu hýsa upp til 6 persónum.
| Sí meira um hotellið her
| Sí meira um Santa Susanna her
Flogferð
Vágar - Barcelona: Fráferð týsdagar kl. 08.00 - lenda kl. 12.40 (lokalar tíðir)
Barcelona - Vágar: Fráferð týsdagar kl. 13.30 - lenda kl. 16.20 (lokalar tíðir)
Flogtíðin er mett til 3 tímar og 30 minuttir
Prísdømi:
Legg til merkis
- Tilboðið er roknað við bíligastu ferðaseðlunum við Atlantic Airways.
- Prísurin kann broytast alt eftir tíðarskeiði, og hvat er tøkt.
- Keyp áðrenn 31. mars, og tú fært ókeypis ½ pensjón.
- Avmarkað nøgd.
Bílegging
- Send fyrispurning umvegis heimasíðuna á teiginum til høgru
- Skriva til booking@62n.fo ella ring á telefon 34 00 00
- Støkk inn á gólvið hjá 62°N, vit hjálpa fegin


c: text/html

text:
Samrøðubólkar
Ein samrøðubólkur er ein bólkur, í hesum føri av kvinnum, ið møtast um eitt felags evni ella líknandi trupulleikum. Samrøðubólkurin gevur tí einstaka luttakaranum høvi til at deila upplivingar, hugsanir og kenslur saman við øðrum í líknandi støðu. Endamálið við bólkinum er, at luttakarnir stuðla hvørjum øðrum, finna loysnir og veita hjálp til sjálvhjálp.
Luttakarnir eru við til at avgera, hvussu arbeiði fer fram í bólkinum, og hvat serligur dentur skal leggjast á. Knýtt at samrøðubólkinum eru tvey fakfólk ið stuðla og leggja bólkinum lag á. Áherðsla verður løgd á tagnaðarskyldu. Tað eru í mesta lagi 6 luttakarar í einum bólki.
Harðskapur kann vera likamligur, sálarligur, kynsligur, fíggjarligur og materiellur. Flest uppliva fleiri sløg av harðskapi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Christian í Grótinum og Norðborg sigla heim undan Grønlandi
vinna07-08-2018 - 14:15 - Jóanis Nielsen
Christian í Grótinum og Norðborg sigla báðir heim undan Eystur-Grønlandi, báðir fullfermdir av makreli. Teir hava partrolað við Eystur-Grønland.
Christian í Grótinum hevur 600 tons og Norðborg 1.200 tons av frystum makreli, harafturat hevur Norðborg 300 tons í tangunum, sum teir skulu landa til Pelagos í Fuglafirði.
Í skrivandi stund nærkast teir Reykkjanesi, teir verða heima hósdagin, tá eru júst 3 vikur síðan teir fóru úr Føroyum.


text:
Árni Frederiksberg í nýggjum leikluti hjá B36, meðan fleiri klaksvíkingar eru lagdir afturat hópinum hjá Skála.
Árni Frederiksberg spældi í einum leikluti sum ''8-ari'' hjá B36, har Sebastian Pingel skoraði í sínum fyrsta dysti í B36 síðani 2016.
B36-Skála 3-1 (3-0)
1-0: Sebastian Pingel (Upplegg: Benjamin Heinesen)
2-0: Bjarni Petersen (Upplegg: Árni Frderiksberg)
3-0: Andreas Thomsen (Upplegg: Árni Frederiksberg)
3-1: Andreas E. Jacobsen
B36 (4-3-3): Mathias Lamhauge - Andreas Thomsen, Andrias H. Eriksen, Erling Dávidsson, Alex Mellemgaard - Bjarni Petersen, Árni Frederiksberg, Stefan Radosavljevic - Benjamin Heinesen, Sebastian Pingel, Hugin Samuelsen. Seinni komu hesir inn: Michal Przbylski, Rani í Soylu, Dánjal Haraldsen, Jonas Warner, Mattias W. Joensen, Martin Agnarsson og Jóhann Hansson.
Skála (4-2-3-1): Bárður á Reynatrøð - Uni Jacobsen, Karl Martin Johansen, Kristian Martin Jakobsen, Hanus Mikkelsen - Teitur Poulsen, Niels Pauli Danielsen - Dávid Johansen, Ronni Møller-Iversen, Andreas E. Jacobsen - Lukas Sólheim. Seinni komu hesir inn: Jóhan W. Høgnesen, Aksel B. Danielsen, Jóhan Johansen, Jákup Joensen, Jákup Anthonussen, Heðin Klakstein og Martin Johansen.


text:
Simpulthen so doyligt at skúlin lá í Suðuroy
http://www.vp.fo/news-detail/news/news/detail/tad-var-simpulthen-so-doyligt-at-skulin-var-i-suduroy/
- Tað sum fleiri, næstan allar, av okkum hildu, var at tað var simpulthen so doyligt at skúlin var í Suðuroy, tí at so var man har bara til at ganga í skúla - altso man kundi gera so nógv sum man legði í, av skúlatingum, sigur Malfrid Lamhauge, næmingur á Heilsuskúla Føroya.
Yvirskriftir sum "Tey fáa ikki fólk til Suðuroyar at taka útbúgving" og "Tað er ov strævið at fara til Suðuroyar," hava fylt nakað í fjølmiðlunum seinastu tíðina. Tað undrar ikki sørt starvsfólk á Heilsuskúla Føroya, tí tað er ikki í samsvar við útsagnir frá næmingunum.
Næmingarnir eru bert í skúla í Suðuroynni 2 - 3 ferðir, millum 10 - 14 vikur hvørja ferð. Umframt sleppa tey til hús hvørt vikuskiftið. Restina av útbúgvingartíðini, 15 ella 22 mánaðir, eru tey kring alt landið í starvsvenjing. Tí er tað ivaleyst ikki so møtimikið, sum onkur vil halda.
Uttan ivað eru tað eisini fleiri norðoyingar og suðuroyingar, sum halda, at: TAÐ ER OV STRÆVIÐ AT FARA TIL HAVNAR AT TAKA ÚTBÚGVING. Og soleiðis er lívið; øll kunnu ikki fáa sín útbúgvingarstovn uttan fyri úthurðina.
Malfrid heldur áfram: “Sjálvandi var tað óintresant inn í millum, ikki at sleppa til okkurt, tí mann var so langt burtur frá, men, tað er 1-2 ár tað dreyðar seg um - við fult av ferium og starvsvenjingum runt í landinum.”
Á Heilsuskúlanum er tey ikki í iva. Tey hava nógvar næmingar, ið siga tað er ein fyrimunur, at Heilsuskúlin liggur í útjaðarinum. Heimligu skyldirnar taka ikki yvirhond og teir kunnu velja at taka sær tíð til útbúgving. Útsagnir sum hesar eru næstan hvønndagskostur:
”Heilsuskúlin liggur væl í Suðuroynni. Suðuroyggin hevur nógvar góðar bústaðarmøguleikar og prísurin er sámuligur hjá einum lesandi. Tú ert í oynni, saman við floksfelagunum og øllum teimum, sum ganga á Heilsuskúlanum. Tí síggi eg als onga forðing í, at skúlin liggur í Suðuroynni, um tú býrt norðanfjørðs og vilt hetta hetta starvið; eg síggi heldur møguleikar fram um forðingar”.
Vit eru øll í oynni og kunnu skjótt finna saman eftir skúlatíð; bæði til tað fakliga og tað sosiala. Fyri mítt viðkomandi, hevði eg fyri vist ikki gjørt so nógv burturúr ella sparrað so nógv við mínar floks- og skúlafelagar, sum eg gjørdi í suðri.
Vit hava verið nógv saman og tað hevði eg ikki vilja verið fyriuttan. Nógv góð vinarbond eru knýtt. Skúlin er góður og lærararnir við; og ikki minst Suðuroyggin og fólki, ið har býr”. sigur ein næmingur.
Ann Gullstein, var ófaklærd, og hevði eitt stórt ynski um at fáa eina útbúgving innan heilsu- og umsorgarnarøkið:
”At ganga á Heilsuskúla Føroya er spennandi, mennandi, gevandi og ikki minst læruríkt. Havi sjálv gingið har í meiri enn trý ár. Fyrst læs eg til heilsuhjálpara, sum tekur 15 mánaðir, síðan las eg til heilsurøktara, sum tekur 22 mánaðir. Haldi ikki tað eigur at verða ein forðing at fara til Suðuroy at lesa, tí tað er so langt. Vit fara jú í onnur lond at lesa uttan, at tað er ein forðing. Fyri meg var tað ein fantastisk tíð á Heilsuskúla Føroya. Skúlin er góður og tað eru lærarnir eisini. Latið nú skúlan fáa frið at virka í Suðuroynni; tað er ikki grundarlag fyri fleiri heilsuskúlum. Onki er ein forðing, um viljin er til staðar. Forðingin er bara ein sjálvur. Ein megnar tað, ið ein vil. ”
Í øðrum londum hava tey serligar skipanir fyri vaksin við børnum og húsi, sum ynskja at taka sær eina útbúgving. Tey fáa meira stuðul ella løn enn yngri parturin av næmingunum. Tað hevði avgjørt verið ein loysn fyri teir menn og tær kvinnur, sum fara í holt við at nema sær útbúgving, eftir tey hava fingið børn, sigur Heilsuskúli Føroya.


text:
Atkvøðubýtið hjá teimum valdu:
Jóhannus Danielsen, 158 atkv.
Súni í Hjøllum, 129 atkv.
Niclas Davidsen, 82 atkv.
Elin á Torkilsheyggi, 71 atkv.
Dakko Petersen, 59 atkv.
Kaj Eli Hansen, 49 atkv.
Høgni Hansen, 45 atkv.
Nývalda bygdarráðið í Nes kommunu hevur í dag skipað seg við borgarstjóra og varaborgarstjóra. Eisini komu føstu nevndirnar uppá pláss.
Jóhannus Danielsen heldur fram sum borgarstjóri eftir fyrsta januar 2017, eins og Súni í Hjøllum heldur fram sum varaborgarstjóri.
Tær føstu nevndirnar blivu mannaðar soleiðis:
Fíggjarnevnd
Jóhannus Danielsen, form.
Súni í Hjøllum
Høgni Hansen
Tekniska nevnd
Niclas Davidsen, form.
Dakko Petersen
Elin á Torkilsheyggi
Mentanarnevnd
Elin á Torkilsheyggi, fork.
Høgni Hansen
Dakko Petersen
Trivnaðarnevnd
Kaj Eli Hansen, form.
Niclas Davidsen
Súni í Hjøllum
Avgjørt var ikki at halda fram við vinnunevndini, men at leggja virkisøkini hjá Vinnunevndini undir hinar nevndirnar. Nýggja bygdaráðið skipar seg formliga á almennum fundi mikudagin 30. november 2016 kl. 18.00.


text:
U16 EM: Landsliðið úttikið
U16 gentulandsliðið, sum á heimavølli skal taka ímóti Írlandi, Danmark, Svøríki, Íslandi og Finnlandi, er nú endaliga úttikið.
EM-kapppingin verður í Stórhøllini á Hálsi og verður fyrsti dysturin leiktur klokkan 8.30 fríggjamorgunin 4. januar 2019. Øll liðini koma til landið við Atlantic Airways hósdagin og gista á Hotel Føroyum.
Liðini eru býtt í tveir bólkar og eru Føroyar í bólki saman við Danmark og Írlandi.
Í hinum bólkinum eru Finnland, Svøríki og Ísland.
Fríggjdagin skulu Føroyar spæla tveir dystir:
kl. 15.00 Føroyar - Írland
kl. 19.30 Danmark - Føroyar
Hinir dystirnir fríggjadagin eru hesir:
kl. 8.30 Finnland - Ísland
kl. 10.30 Danmark - Írland
kl. 13.00 Svøríki - Ísland
kl. 17.30 Finland - Svøríki
Hildið verður síðani fram við hálvfinalum og finalum leygardagin og sunnudagin.
Allir dystirnir verða stroymdir - sí skránna og leinki til dystirnar her.
Úttiknu leikararnir á føroyska U16 gentulandsliðnum eru:
TB:
Bjarta Sørensen
ÍF:
Nicola Toftegaard
KÍF:
Milja Silvansdóttir
Kristianna Bartalsdóttir
Dráttur:
Paula Nattestad Joensen
Kristina Louisa Thomassen
SÍ:
Anja Sólja Niclasen
Bára Jansdóttir
Malan Maria í Haraldstovu Weihe
Rannveig Rós Joensen
Sofía Weihe Simonsen
Tóta Búadóttir
Venjarar eru Rajko Petrovic og Hans Simonsen.


text:
Fólkaskúlanum tørvar íløgur
mentan09-10-2019 - 18:00 - Jóanis Nielsen
Er føroyski fólkaskúlin fyrireikaður at menna komandi ættarlið til tilveruna og arbeiðslívið í framtíðar samfelagnum? Eg loyvi mær at ivast. Jacob Eli S. Olsen, formaður í Føroya Lærarafelag, skrivar
9. oktober 2019
Vit ynskja okkum øll ein góðan fólkaskúla, ið kann møta næmingunum og fyrireika hvønn einstakan til tilveruna og avbjóðingar í framtíðar samfelagnum. Men hvørji krøv setir nútíðar og framtíðar samfelagið næmingunum og fólkaskúlanum, og er føroyski fólkaskúlin fyrireikaður at menna komandi ættarlið til tilveruna og arbeiðslívið í framtíðar samfelagnum? Eg loyvi mær at ivast.
Vit vita lítið um hesi viðurskifti í fólkaskúlanum, tí fólkaskúlin í størri samfelagshøpi hevur ikki verið umrøddur. Men framtíðin letur ikki bíða eftir sær. Vit í fólkaskúlanum vita, at her og nú standa vit við pumpurnar. Leiðslur og lærarar halda fólkaskúlanum uppi, ofta hóast umstøðurnar. Nýggja tíðin hevur sett nýggj krøv til fólkaskúlan, og fólkaskúlin hevur sum er ikki umstøður at nøkta tørvin, sum einstaklingurin, samfelagið og tíðin hava.
Ein trupulleiki er, at innihaldið í fólkaskúlanum ikki er dagført. Hvat skal innihaldið í fólkaskúlanum vera? Hvørjar lærugreinar eiga at vera kravdar, og hvat skal innihaldið í lærugreinunum vera? Hvussu meta vit um førleikarnar hjá næmingunum við landsroyndum og fráfaringarroyndum? Og hvussu hóskar okkara læraraútbúgving til at útbúgva lærarar til framtíðar fólkaskúlan? Skipanin hongur illa saman og er ikki í samsvari við nútíðina, enn minni framtíðina. Ein íløga má gerast í at skipa karmarnar um fólkaskúlan. Ongantíð ov skjótt.
Vit liva í talgilda heiminum, og framtíðin kemur at geva bæði næmingunum og lærarunum fleiri talgildar møguleikar, eins og avbjóðingar. Á talgildu leiðini hevur fólkaskúlin onga kós. Tað, sum er av talgildum skipanum og átøkum, fer í ymsar ættir, og á fleiri økjum mangla bæði tilboð og vitan. Fólkaskúlin má skipast í mun til talgilda heimin. Løgtingið má seta tíð og krónur av til at skipa fólkaskúlan til talgilda veruleikan. Neyðugt er við eini ætlan fyri talgilda fólkaskúlan, og tað er átrokandi at útbúgva lærarar til KT-økið í fólkaskúlanum. Seinastu KT-vørðir vórðu útbúnir at røkja KT-økið í fólkaskúlanum var um aldarskiftið. At lítið og einki er hent síðan tá er ein vanlukka fyri fólkaskúlan og ein skomm.
Eitt fet rætta vegin í fólkaskúlanum eru serstovurnar. Fleiri lærarar, næmingar og foreldur eru glað fyri tað tilboð, ið barnið við serligum tørvi hevur fingið í serstovuni. Men fyri at fáa hesa skipan at virka á nøktandi hátt, so krevst starvsfólk við serkunnleika. Skúlanum vantar serútbúgvið starvsfólk til serstovurnar at taka sær av næmingunum við serligum tørvi. Ein íløga má gerast í fólkaskúlan at serútbúgva lærarar til at taka sær av skúlatilboðnum hjá næmingunum, sum treingja til størstu hjálpina.
Tað eru gjørdar nakrar íløgur í fólkaskúlanum at geva lærarum serkunnleika. Nevnast kunnu serlærarar, orðblindalærarar, lesivegleiðarar og støddfrøðivegleiðarar. Men felags fyri hesi útbúnu er, at tey bara brúka sína vitan í ein lítlan part av sínari arbeiðstíð. Tí fáa tey ov fáar royndir við sínum serøki, og fólkaskúlin fær ov lítla nyttu burtur úr íløguni. Hetta kann samanberast vit, at eitt reiðarí ger íløgu í eitt nýtt skip fyra at leggja tað við bryggju, og tað er eingin íløga.
So fólkaskúlanum tørvar íløgur í stóran mun. Vit mugu fáa ítøkiligar ætlanir fyri framtíðar talgilda fólkaskúlan og førleikamenning av arbeiðsmegini, ásannandi, at tað er ein vælútbúgvin arbeiðsmegi í fólkaskúlanum, sum undir tíðarhóskandi kørmum skal tryggja framburð í samfelagnum.
Oddagrein í Skúlablað nr 5, 2019


text:
22. januar 2013Nr. 9
Kunngerð um gymnasialar miðnámsútbúgvingar, sum seinast broytt við kunngerð nr. 118 frá 19. juli 2019
(Undirvísingarkunngerðin)
Við heimild í § 3, stk. 7, § 4, stk. 6 og 7, § 5, stk. 5, § 7, stk. 2 og 3, § 8, stk. 2, § 9, stk. 2, § 10, stk. 3, § 12, stk. 3 og 4, § 15, stk. 2, § 29, stk. 3, § 32, stk. 3, § 33, stk. 3, § 34, stk. 3, § 35, stk. 2, § 36, stk. 2 og § 40, stk. 2 í løgtingslóg nr. 62 frá 15. mai 2012 um gymnasialar útbúgvingar, verður ásett:
Kapittul 1
Stevnumið
§ 1. Gymnasialu miðnámsútbúgvingarnar eru 3 ella 2 ára útbúgvingar, ætlaðar teimum ungu við áhuga fyri vitan, hugi at fara í dýpdina, og sum vilja skilja samanhang og hugtøk. Útbúgvingarnar eru heildarskapandi á ymiskum økjum og enda allar við próvtøku eftir fyrisettum málum.
Stk. 2. Gymnasialu miðnámsútbúgvingarnar eru lestrarfyrireikandi og almennandi útbúgvingar, ið geva næminginum fakligt grundarlag fyri hægri lestri og framhaldandi útbúgving.
Stk. 3. Útbúgvingarnar hava í sær eina greiða fakliga og námsfrøðiliga framtøku, og tær skulu styrkja og víðka fakliga førleika og lestrarførleika næmingsins.
Stk. 4. Útbúgvingarnar skulu geva næminginum vitan og skulu venja næmingin at nýta síni hugskot. Harumframt skulu útbúgvingarnar menna evni næmingsins at fara í dýpdina og at viðgera evni í frásjón.
Stk. 5. Næmingurin skal ogna sær førleika at taka virknan lut í einum fólkaræðisligum samfelag, ið byggir á andsfrælsi, tolsemi og javnrættindi, og at taka á seg ábyrgd og skyldur í hesum høpi.
Stk. 6. Næmingurin skal læra at virða og røkja sína egnu mentan, og hann skal læra, at aðrar mentanir og onnur samfeløg kunnu byggja á onnur virði enn hansara egnu.
Stk. 7. Næmingurin skal gerast tilvitandi um tøkniligar og umhvørvisligar avbjóðingar, so hann gerst førur fyri at virka fyri burðardyggari menning av samfelagnum.
Stk. 8. Næmingurin skal læra at nýta ymiskar arbeiðshættir og háttaløg og at taka virknan lut í einum lestrarumhvørvi, ið setir krøv um sjálvstøðugt arbeiðslag og samstarv. Næmingurin skal duga at leita upp og ogna sær vitan. Næmingurin skal harumframt duga at nýta og kritiskt meta um tilognaða vitan.
Kapittul 2
Skipan og útbúgvingarbreytir
§ 2. Gymnasialu miðnámsútbúgvingarnar eru skipaðar sum 3 ára útbúgvingarbreytir, tó ikki fyrireikingarbreytin, ið er skipað sum 2 ára útbúgvingarbreyt. Útbúgvingarbreytirnar eru
1) búskaparbreyt,
2) fyrireikingarbreyt,
3) hugbreyt,
4) náttúrubreyt,
5) tilfeingisbreyt, og
6) tøknibreyt.
Stk. 2. Útbúgvingarbreytirnar eru skipaðar við felagslærugreinum, breytarlærugreinum og vallærugreinum.
Stk. 3. Lærugreinarnar eru skipaðar sum gymnasialar lærugreinar á C-, B- og A-stigi, har A-stig er hægsta stig. Ein lærugrein hevur altíð greiðan stigvøkstur í sær, og eitt hægri stig byggir altíð á eitt lægri stig.
Stk. 4. Eitt framhaldsmál er at skilja sum ein mállærugrein, ið næmingurin hevur havt í 2-3 ár í fólkaskúlanum ella, sum hann hevur vunnið sær førleika í á annan hátt, áðrenn hann byrjar miðnámsútbúgving.
Stk. 5. Eitt byrjanarmál er at skilja sum ein mállærugrein, ið næmingurin ikki hevur havt áður. Talan kann t.d. vera um týskt, franskt, spanskt, russiskt, italskt, japanskt, kinesiskt.
Felagslærugreinar
§ 3. Felagslærugreinar eru kravdar lærugreinar á breytunum og eru tær somu á øllum breytunum.
Tær eru
1) føroyskt A,
2) enskt B,
3) søga C,
4) ítróttur og heilsa C,
5) samfelagsfrøði C, og
6) støddfrøði C.
Breytarlærugreinar
§ 4. Breytarlærugreinar eru kravdar lærugreinar á teirri einstøku breytini, og mynda í stóran mun fakliga innihaldið á breytini.
Stk. 2. Á búskaparbreytini eru breytarlærugreinarnar
1) virkisbúskapur B,
2) sølubúskapur B,
3) altjóða búskapur B,
4) søga C, ið verður lyft til B og
5) vinnulívsrættur C.
Stk. 3. Á fyrireikingarbreytini eru breytarlærugreinarnar
1) søga C, ið verður lyft til A, og
2) religión C.
Stk. 4. 1) Á hugbreytini eru breytarlærugreinarnar
1) søga C, ið verður lyft til A,
2) lívfrøði C,
3) landafrøði C, og
4) religión C.
Stk. 5. Á náttúrubreytini eru breytarlærugreinarnar
1) støddfrøði B,
2) alisfrøði B,
3) søga C, ið verður lyft til A,
4) evnafrøði C,
5) lívfrøði C,
6) landafrøði C, og
7) religión C.
Stk. 6. Á tilfeingisbreytini eru breytarlærugreinarnar
1) tilfeingi A,
2) tilfeingisfrøði B,
3) støddfrøði C, ið verður lyft til B,
4) lívfrøði B,
5) evnafrøði B,
6) alisfrøði C, og
7) samskiftistøkni C.
Stk. 7. 2) Á tøknibreytini eru breytarlærugreinarnar
1) tøkni A,
2) tøknifrøði B,
3) støddfrøði C, ið verður lyft til B,
4) alisfrøði B,
5) evnafrøði B,
6) lívfrøði C, og
7) samskiftistøkni C ella kunningarfrøði C.
Vallærugreinar
§ 5. Vallærugreinarnar eru tær lærugreinar, sum ávikavist skulu verða valdar á teirri ávísu breytini, umframt tær, sum frítt kunnu verða valdar á øllum breytum.
Kravdar vallærugreinar
§ 6. 2) Tær vallærugreinar, sum skulu verða valdar á búskaparbreytini, eru
1) ein búskaparlig lærugrein, ið verður lyft frá B til A,
2) ein felagslærugrein ella ein breytarlærugrein afturat, ið verður lyft frá B til A,
3) ein onnur felagslærugrein, ein onnur breytarlærugrein, eitt byrjanarmál ella eitt framhaldsmál t.d. týskt, franskt, spanskt, ella russiskt, ið verður lyft frá B til A, ella danskt á A-stigi, og
4) ein felagslærugrein ella ein lærugrein frá tí fría valinum, ið verður lyft frá C til B.
§ 7. Tær vallærugreinar, sum skulu verða valdar á fyrireikingarbreytini, eru
1) eitt byrjanarmál ella framhaldsmál á B-stigi, t.d. týskt, franskt, spanskt, ella russiskt, ella danskt á A-stigi,
2) ein lærugrein, ið verður lyft frá C til B,
3) ein náttúrulærugrein, antin alisfrøði, evnafrøði, lívfrøði ella landafrøði, á C-stigi, og
4) ein listalærugrein, antin tónleikur, leiklist, myndlist ella miðlakunnleiki, á C-stigi.
§ 8. 3) 4) Tær vallærugreinar, sum skulu verða valdar á hugbreytini, eru
1) eitt byrjanarmál ella framhaldsmál á A-stigi t.d. týskt, franskt, spanskt ella russiskt,
2) eitt annað byrjanarmál ella framhaldsmál á B-stigi, t.d. týskt, franskt, spanskt, ella russiskt, ella danskt á A-stigi,
3) ein felagslærugrein, breytarlærugrein ella listalærugrein, antin tónleikur, leiklist, myndlist ella miðlakunnleiki, ið verður lyft frá C til B,
4) ein onnur felagslærugrein, breytarlærugrein ella listalærugrein, antin tónleikur, leiklist, myndlist ella miðlakunnleiki, ið verður lyft frá C til B, og
5) ein listalærugrein, antin tónleikur, leiklist, myndlist ella miðlakunnleiki, á C-stigi.
Stk. 2. 1) Um valið sbrt. § 8, stk. 1, nr. 2 ikki er danskt A, verður ein felagslærugrein, ein breytarlærugrein ella lærugreinin tónleikur, lyft frá B til A.
§ 9. 3) 2) Tær vallærugreinar, sum skulu verða valdar á náttúrubreytini, eru
1) ein náttúrulærugrein, antin alisfrøði, evnafrøði ella lívfrøði, ella støddfrøði, ið verður lyft frá B til A,
2) ein felagslærugrein, ein breytarlærugrein ella lærugreinin tónleikur, ið verður lyft frá B til A, ella danskt á A-stigi,
3) evnafrøði ella lívfrøði, ið verður lyft frá C til B,
4) ein felagslærugrein, breytarlærugrein ella ein listalærugrein, antin tónleikur, leiklist, myndlist ella miðlakunnleiki, ella eitt byrjanarmál ella framhaldsmál t.d. týskt, franskt, spanskt ella russiskt, ið verður lyft frá C til B, og
5) ein listalærugrein, antin tónleikur, leiklist, myndlist ella miðlakunnleiki, á C-stigi.
§ 10. Tær vallærugreinar, sum skulu verða valdar á tilfeingisbreytini, eru
1) ein felagslærugrein ella ein breytarlærugrein, ið verður lyft frá B til A.
§ 11. Tær vallærugreinar, sum skulu verða valdar á tøknibreytini, eru
1) ein felagslærugrein ella ein breytarlærugrein, ið verður lyft frá B til A.
Fríar vallærugreinar
§ 12. 2) Fríar vallærugreinar, sum kunnu verða valdar á øllum breytum, eru tær lærugreinar í lærugreinarøðini, sum ikki eru felagslærugreinar, breytarlærugreinar, ellar kravdar vallærugreinar á somu breyt sbr. tó § 24 og § 25.
Stk. 2. 2) Ein lærugrein, sum er breytarlærugrein á eini breyt, kann tó bert verða boðin út undir fría valinum á aðrari breyt, um hetta frammanundan er góðkent av Mentamálaráðnum.
Stk. 3. 2) Leiðari útbúgvingarstovnsins hevur ábyrgdina av at kunna næmingar um hvørji námsætlan lisið verður eftir, áðrenn teir velja lærugrein.
Vav og longd
§ 13. Einstaki næmingurin skal í minsta lagi hava:
1) 4 A-stig og 3 B-stig á búskaparbreytini,
2) 4 A-stig og 3 B-stig á hugbreytini,
3) 4 A-stig og 3 B-stig á náttúrubreytini,
4) 3 A-stig og 4 B-stig á tilfeingisbreytini,
5) 3 A-stig og 4 B-stig á tøknibreytini, ella
6) 2 A-stig og 3 B-stig á fyrireikingarbreytini.
Stk. 2. Minsta talið av lærugreinum á C-stigi verður ásett soleiðis, at samlaða klokkutímatalið ikki verður niðan fyri eitt minst loyvda klokkutímatal á breytini, sbr. §15, stk. 1.
Stk. 3. Leiðari útbúgvingarstovnsins kann loyva, at munurin millum tað mest loyvda klokkutímatalið og tað minst loyvda klokkutímatalið kann verða nýttur til eyka A-, B- ella C-stig, ella at tímamunurin verður nýttur til at lyfta eina lærugrein upp á hægri stig, frá C til B, frá C til A ella frá B til A.
Stk. 4. Um næmingur hevur fleiri B-stig enn kravd eru á breytini, kann talið av C-stigum minka samsvarandi. Eitt eyka B-stig svarar til, at talið av C-stigum minkar við einum. Tvey eyka B-stig svara til, at talið av C-stigum minkar við tveimum o.s.fr.
Stk. 5. Hevur næmingur fleiri A-stig enn kravd eru á breytini, kann talið av B-stigum ella C-stigum minka samsvarandi. Eitt eyka A-stig svarar til, at talið av B-stigum minkar við einum, ella at talið av C-stigum minkar við tveimum o.s.fr.
Stk. 6. Leiðari útbúgvingarstovnsins kann, eftir umsókn frá næmingi, sum hevur fingið avriksflutning góðkendan, loyva honum at taka eyka lærugreinar ella at lyfta lærugreinar upp á hægri stig, sbr. stk. 3.
Útbúgvingartíð
§ 14. Útbúgvingartíðin fevnir um ta tíð, sum næmingurin skal nýta fyri at luttaka í undirvísing, sum lærari heldur, ella ta tíð, sum næmingurin skal nýta til annað virksemi, sum skúlin skipar fyri við tí endamálið at røkka málunum í útbúgvingini, t.d. innanhýsis termins- og ársroyndir, lestrarmenning, felagstímar, námsferðir, evnisdagar o.tíl.
Stk. 2. Tíðin, sum næmingurin nýtir til fyrireiking, skrivlig avrik, próvtøkur, sjálvbodna undirvísing, vegleiðing sbrt. §§ 38 og 39, lesiringar o.s.fr., er ikki at skilja sum útbúgvingartíð.
§ 15. 3) Á búskaparbreytini, hugbreytini, náttúrubreytini og tilfeingisbreytini er útbúgvingartíðin í minsta lagi 2470 klokkutímar og í mesta lagi umleið 2600 klokkutímar. Á tøknibreytini er útbúgvingartíðin í minsta lagi 2630 klokkutímar og í mesta lagi umleið 2760 klokkutímar. Á fyrireikingarbreytini er útbúgvingartíðin í minsta lagi 1625 klokkutímar og í mesta lagi umleið 1760 klokkutímar.
Stk. 2. Leiðari útbúgvingarstovnsins kann loyva, at onnur tímatøl vera nýtt, um næmingur hevur fingið avriksflutning góðkendan frá øðrum útbúgvingum.
§ 16. 5) 2) Til undirvísing í felagslærugreinunum eru settir hesir klokkutímar:
1) føroyskt A á 3 ára breytunum, 315 tímar
2) føroyskt A á fyrireikingarbreytini, 265 tímar
3) enskt B, 200 tímar
4) søga C, 75 tímar
5) støddfrøði C, 125 tímar
6) samfelagsfrøði C, 75 tímar
7) ítróttur og heilsa C, 75 tímar
8) lestrarmenning á 3 ára breytunum, 25 tímar
9) lestrarmenning á fyrireikingarbreytini, 35 tímar
10) breytaruppgáva 2. árið, á 3. ára breytunum, 10 tímar
11) breytarverkætlan 3. árið, 50 tímar
12) (Strikað).
13) (Strikað).
§ 17. 2) Til undirvísing í breytarlærugreinunum eru settir hesir klokkutímar:
1) alisfrøði B (náttúrubreyt), 200 tímar
2) alisfrøði B (tøknibreyt), 190 tímar
3) alisfrøði C, 75 tímar
4) altjóða búskapur B, 130 tímar
5) enskt, lyft frá B til A, 125 tímar
6) evnafrøði B, 190 tímar
7) evnafrøði C, 75 tímar
8) landafrøði C, 75 tímar
9) lívfrøði B, 190 tímar
10) lívfrøði C, 75 tímar
11) religión C, 75 tímar
12) samskiftistøkni C ella kunningarfrøði C, 75 tímar
13) søga, lyft frá C til A, 135 tímar
14) søga, lyft frá C til B, 55 tímar
15) sølubúskapur B, 225 tímar
16) støddfrøði, lyft frá C til B, 125 tímar
17) tilfeingi A, 265 tímar
18) tilfeingisfrøði B, 330 tímar
19) tøkni A, 265 tímar
20) tøknifrøði B, 330 tímar
21) vinnurættur C, 75 tímar
22) virkisbúskapur B, 250 tímar
§ 18. 6) Til undirvísing í vallærugreinunum eru settir hesir klokkutímar:
1) Danskt A: 200 tímar.
2) Listalærugrein C: 75 tímar, antin tónleikur, leiklist, myndlist ella miðlakunnleiki.
3) Náttúruvísindi C: 75 tímar, antin alisfrøði, evnafrøði, lívfrøði ella landafrøði.
4) Biotøkni A: 400 tímar, íroknað evnafrøði C og lívfrøði C.
Stk. 2. Meginreglan er at
1) allar aðrar lærugreinar á C-stigi hava 75 tímar,
2) at lyfta lærugrein frá C til B krevur 125 tímar,
3) at lyfta lærugrein frá C til A krevur 250 tímar, og
4) at lyfta lærugrein frá B til A krevur 125 tímar.
Stk. 3. 2) Til breytarverkætlanina eru settir 50 tímar.
§ 19. Av samlaðu útbúgvingartíðini kann leiðari útbúgvingarstovnsins í mesta lagi nýta 8% til innanhýsis termins- og ársroyndir, felagstímar, evnisdagar o.tíl.
§ 20. Felagslærugreinar, breytarlærugreinar og vallærugreinar skulu í arbeiðssamstarvi á teimum einstøku breytunum tryggja næminginum grundleggjandi fakligar førleikar, almennandi førleikar og lestrarførleikar.
Stk. 2. Arbeiðssamstarvið sbrt. stk. 1 verður avtalað á toymisfundum og skal vera ein natúrligur partur av toymisarbeiðinum, sbr. § 48.
Uppgávur og verkætlanir
§ 21. Breytaruppgávan á 2. árið verður skrivað í tvørfakligum samstarvi millum tvær lærugreinar, sum næmingurin hevur tað árið. Í minsta lagi ein av lærugreinunum skal vera á A- ella B-stigi.
Stk. 2. Næmingurin skal sjálvur velja lærugreinar, øki og evni.
Stk. 3. Leiðari útbúgvingarstovnsins ger av, nær breytaruppgávan verður skrivað. Nýttir verða í mesta lagi tveir skúladagar til sjálva skrivingina, og tá verður vanliga undirvísingin niðurløgd. Frá tí at næmingurin fær uppgávuorðingina, til uppgávan skal vera latin inn, skulu í mesta lagi ganga 14 dagar.
Stk. 4. Hvør næmingur fær tillutaðar vegleiðarar, ein í hvørji lærugrein, sum hvør sær skulu góðkenna øll næmingaval í lærugreinunum og saman gera endaliga uppgávuorðing.
Stk. 5. Við støði í grundaðari skrivligari umsókn frá næmingi, kann leiðari útbúgvingarstovnsins gera av, at breytaruppgávan kann verða skrivað í trimum lærugreinum ella bert í einari lærugrein. Endamál, mannagongd og treytir annars eru lýst í námsætlanini fyri breytaruppgávuna.
§ 22. 2) Breytarverkætlanin á 3. ári verður skrivað í lærugrein á A-stigi í tvørfakligum samstarvi við eina aðra lærugrein á A-, B- ella C-stigi. Á fyrireikingarbreytini verður breytarverkætlanin skrivað 2. árið í lærugrein á A- ella B-stigi í tvørfakligum samstarvi við eina aðra lærugrein á A-, B- ella C-stigi.
Stk. 2. Næmingurin skal sjálvur velja lærugreinar, øki og evni.
Stk. 3. 3) 2) Verkætlanin verður skrivað í tíðarskeiðinum 15. oktober til 1. mars. 10 skúladagar vera nýttir til verkætlanina, harav fimm teir síðstu skulu liggja saman. Millum fyrsta og síðsta verkætlanardag skulu í mesta lagi vera 6 vikur. Uppgávuorðingin skal latast næminginum, tá fyrsti verkætlanardagur byrjar. Verkætlanin skal latast inn seinasta verkætlanardag. Teir dagarnar, næmingurin skrivar verkætlan, verður vanliga undirvísingin niðurløgd.
Stk. 4. Hvør næmingur fær tveir vegleiðarar, ein í hvørji lærugrein, sum skulu góðkenna øll næmingaval og gera endaliga uppgávuorðing.
Stk. 5. Við støði í grundaðari skrivligari umsókn frá næmingi kann leiðari útbúgvingarstovnsins gera av, at breytarverkætlanin kann verða skrivað í trimum lærugreinum ella bert í einari A-lærugrein. Endamál, mannagongd og treytir annars eru lýst í námsætlanini fyri breytarverkætlanina.
§ 23. 2) (Strikað).
Stk. 2. 2) (Strikað).
Stk. 3. 2) (Strikað).
Stk. 4. 2) (Strikað).
Stk. 5. 2) (Strikað).
Avmarkingar
§ 24. Næmingur kann bert velja somu vallærugrein á sama stigi einaferð. Næmingur skal fylgja ella hava fylgt undirvísingini á einum lægri stigi, áðrenn hann kann byrja undirvísingina á einum stigi, sum liggur beint oman fyri lægra stigið. Vikið kann verða frá hesum, um leiðari útbúgvingarstovnsins metir, at ítøkiligu førleikar næmingsins eru nøktandi.
§ 25. 5) Leiðari útbúgvingarstovnsins kann nokta næmingi at velja lærugrein, sum fakliga er nær skyld við lærugrein, hann áður hevur valt.
Lærugreinabýti og tímaútluting
§ 26. 6) Lærugreinabýtið og tímaútlutingin á breytunum fyri hvørt skúlaár skal verða skipað eftir tímaleistunum fyri breytirnar, sum eru í skjølunum nr. 2-7.
Stk. 2. 6) Leiðari útbúgvingarstovnsins kann gera smærri frávik frá leistunum í skjølunum. Ger hann tað, er tað hann einsamallur, sum avger endaliga lærugreinabýtið og endaligu tímaútlutingina. Tó skulu krøvini í § 13 og § 15 altíð vera uppfylt, og Mentamálaráðið verður kunnað um øll frávik.
Umval
§ 27. Næmingur, sum byrjar í einari útbúgvingarbreyt, kann í seinasta lagi 1. oktober sama árið søkja um at skifta breyt. Møguligt skifti skal fara fram fyri heystfrítíð skúlans og í seinasta lagi 15. oktober.
Stk. 2. Umsókn um breytarskifti kann bert verða játtað, um umsøkjarin lýkur upptøkukrøvini til nýggju breytina og um pláss er á breytini.
Stk. 3. Mannagongd og viðgerð av umsókn um breytarskifti skal fylgja reglunum í upptøku-kunngerðini.
Námsferðir o.tíl.
§ 28. Partar av útbúgvingartíðini kunnu verða nýttir til námsferðir. Leiðari útbúgvingarstovnsins skal góðkenna námsferðir, og tær skulu vera liður í tí at røkka málunum í námsætlanini og skulu fylgja vegleiðing um námsferðir. Námsferðir eru ikki fevndar av § 19.
§ 29. Leiðari útbúgvingarstovnsins kann taka stig til at skipa tiltøk fyri allar næmingar ella partar av teimum so sum evnisdagar, felagstímar, innleiðsluskeið, ítróttartiltøk, sjónleik, tónleik o.tíl. Tiltøkini skulu hava til endmáls at røkka málunum í útbúgvingini. Tiltøkini eru fevnd av § 19.
§ 30. Næmingur kann eftir umsókn nýta part av útbúgvingartíðini á útbúgvingarstovni uttanlands.
Stk. 2. Um talan er um at vera skiftisnæmingur eitt skúlaár, skal hann, tá ið hann kemur aftur, halda fram í útbúgvingini har hann slepti, um avriksflutningur ikki er veittur sbr. §35.
Stk. 3. Er talan um stutta skiftistíð, í mesta lagi 3 mánaðir, kann leiðari útbúgvingarstovnsins góðkenna, at undirvísingartíðin í skiftislandinum kemur í staðin fyri undirvísingartíðina heima. Skúlin skal gera avtalu um faklig, námsfrøðilig og praktisk viðurskifti við skúlan í skiftislandinum í hvørjum einstøkum føri.
Átøk uttan fyri vanliga undirvísingartíð
§ 31. Útbúgvingarstovnurin kann geva næmingum við serligum tørvi serlig undirvísingartilboð. Undirvísingartilboðini kunnu fevna um royndarfyrireikandi fakliga undirvísing.
Sjálvboðin undirvísing
§ 32. Útbúgvingarstovnurin kann eisini bjóða bólkum av næmingum sjálvbodna undirvísing tvørtur um floksmørk. Hetta slag av undirvísing kann ikki vera royndarfyrireikandi faklig undirvísing. Sjálvboðin undirvísing kann ikki vera ein treyt fyri, at næmingurin sleppur at velja ávísar lærugreinar.
Stk. 2. Útbúgvingarstovnurin kann veita næmingum við serligum evnum serlig undirvísingartilboð. Útbúgvingarstovnurin kann bjóða næmingum at luttaka í lesiringum tvørtur um floksmørk. Hetta slag av undirvísing kann ikki vera royndarfyrireikandi faklig undirvísing og kann ikki vera ein treyt fyri, at næmingurin sleppur at velja ávísar lærugreinar.
Námsætlanir
§ 33. Í øllum lærugreinum á øllum stigum eru námsætlanir. Námsætlanirnar eru til skjals í rundskrivum. Námsætlanin allýsir lærugreinina við hesum hugtøkum:
1) Samleiki,
2) endamál,
3) stig og tímatal,
4) øki,
5) førleikamál,
6) eftirmeting og próvtøka, og
7) at skipa undirvísing.
Stk. 2. Í stk. 1, nr. 4 verður øki skipað í eitt kjarnaøki og eitt ískoytisøki. Kjarnaøkið fevnir um kravt fakligt innihald, og er umleið 80% av undirvísingartíðini. Ískoytisøkið er fakligt innihald, svarandi til uml. 20% av undirvísingartíðini, sum verður valt soleiðis, at kjarnaøkið verður lýst meiri nágreiniligt. Ískoytisøkið skal stuðla undir at røkka førleikamálinum í lærugreini, víðka fakliga sjónarring næmingsins, og næmingurin skal takast við í avgerðina, tá ið evni verða vald.
§ 34. Høvuðsmálið í undirvísingini er føroyskt. Í øðrum máli enn móðurmálinum kann høvuðsmálið í lærugreinini vera avvarðandi mál, men mállærugreinarnar skulu umframt teirra egnu málfrøðiheiti eisini vísa til føroysk málfrøðiheiti, har tað ber til.
Avriksflutningur
§ 35. Leiðari útbúgvingarstovnsins kann eftir umsókn veita næmingi avriksflutning fyri undirvísing og próvtøku í lærugrein, hann áður hevur lokið í gymnasialari miðnámsútbúgving ella hægri útbúgving. Áður lokna lærugreinin skal vera á samsvarandi ella hægri gymnasialum stigi.
Stk. 2. Leiðari útbúgvingarstovnsins kann somuleiðis eftir umsókn góðskriva næmingi undir-vísingartíð og roynd, sum er farin fram á øðrum útbúgvingarstovni t.d. uttanlands, um so er, at leiðari útbúgvingarstovnsins metir, at skúlagongdin á øðrum stovni kann javnmetast við undirvísingina í miðnámsútbúgvingini.
Stk. 3. Leiðari útbúgvingarstovnsins kann gera av, at næmingar, sum hava fingið avriksflutning sambært reglunum í stk.1 og 2, kunnu fáa loyvi at stytta um samlaðu útbúgvingartíðina.
Stk. 4. Hvørjar lærugreinar kunnu geva avriksflutning, og í hvønn mun avriksflutningur kann vera partur av einum samlaðum prógvi, er ásett í kunngerð um avriksflutning.
Kapittul 3
Lestrarvegleiðing og fráfall 2)
§ 36. 2) Lestrarvegleiðing í gymnasialu miðnámsútbúgvingunum verður skipað sum lestrarmenning, persónlig ráðgeving og felagsvegleiðing.
Lestrarmenning
§ 37. Leiðari útbúgvingarstovnsins skal skipa so fyri, at allir næmingar fáa miðvísa fakliga vegleiðing og vegleiðing um lestrarháttalagið í ávísu lærugreinunum. Vegleiðingin skal miða ímóti, at næmingurin gerst førur fyri at lesa og granska í lestrartíðini, og at næmingurin megnar at fremja útbúgvingina innan ásettu tíðarkarmarnar.
Stk. 2. Til lestrarmenning skulu nýtast 25 klokkutímar, á fyrireikingarbreytini tó 35 klokkutímar, og tímarnir skulu nýtast fyrsta árið. Lestrarmenning skal standa á tímatalvuni, og tað er skylda næmingsins at luttaka. Vegleiðingin skal taka støði í námsætlanini fyri lestrarmenning og vegleiðing um lestrarmenning.
Persónlig ráðgeving
§ 38. Lestrarvegleiðingin skal ráðgeva næmingum við sosialum, persónligum og fíggjarligum trupulleikum. Vegleiðingin skal skipa so fyri, at næmingar, sum bera brek, eru orðblindir, eru varandi sjúkir o.tíl. fáa hjálpitól, fáa serliga lesivegleiðing, fáa sjúkraundirvísing, verða vístir til samrøðu við sálarfrøðing o.s.fr.
Stk. 2. Lestrarvegleiðingin skal vegleiða um rættindi og skyldur næmingsins í sambandi við skúlagongdina.
Stk. 3. Leiðari útbúgvingarstovnsins skal skipa so fyri, at gjørdar vera mannagongdir, sum hava til endamáls, at so fáir næmingar sum gjørligt gevast ella verða noyddir at velja av nýggjum.
Felagsvegleiðing
§ 39. 2) Lestrarvegleiðingin skal kunna næmingar og møguligar umsøkjarar um breytaskipanina, kravd val á breytini, frí val á breytini og møgulig umval til aðra breyt. Lestrarvegleiðingin skal kunna næmingarnar um vinnu- og útbúgvingarmøguleikar eftir útbúgvingarlok og upptøkukrøv til framhaldandi lestur.
Stk. 2. Lestrarvegleiðingin skal so tíðliga sum gjørligt fáa kunnleika um fortreytir næmingsins í sambandi við upptøkuna. Tá ið næmingar verða tiknir upp í fyrsta miðnámsflokk, kunnu lestrarvegleiðarar luttaka í upptøkuviðgerðini.
Kapittul 4
Flokkar og valbólkar
§ 40. 2) Leiðari útbúgvingarstovnsins ger við grundgeving av, hvørjir valbólkar verða bodnir út ella settir á stovn, sbr. stk. 4.
Stk. 2. Leiðari útbúgvingarstovnsins ger somuleiðis av, í hvørjum flokki og í hvørjum valbólki næmingarnir skulu ganga.
Stk. 3. Skulu næmingar frá ymiskum útbúgvingarstovnum ganga í sama flokki ella sama valbólki, skulu leiðararnir fyri ávísu útbúgvingarstovnarnar góðkenna hetta.
Stk. 4. Valbólkar kunnu verða settir á stovn, um samlaði kostnaðurin ikki fer upp ta játtan, sum stovnurin hevur fingið tillutaða.
Samanlegging av flokkum og valbólkum
§ 41. Avger leiðari útbúgvingarstovnsins at leggja flokkar ella valbólkar saman, skulu næmingar og lærarar fáa hetta at vita í so góðari tíð, at toymið fær stundir at gera nýggjar lestrarætlanir, sbr. § 48.
At bjóða út og seta á stovn lærugreinar
§ 42. 2) Leiðari útbúgvingarstovnsins ger við grundgeving av hvørjar lærugreinar úr lærugreinarøðini, stovnurin velur at bjóða út sum vællærugreinar.
Stk. 2. Leiðari útbúgvingarstovnsins skal skipa útboðið soleiðis, at allir næmingar fáa møguleika at seta útbúgvingina saman, soleiðis at krøvini í § 4, stk. 3 og 4 um tal av A-, B- og C-stigum kunnu verða hildin.
§ 43. Umframt felagslærugreinar, breytarlærugreinar og danskt A skulu í minsta lagi hesar lærugreinar verða bodnar út á breytunum:
1) Á búskaparbreytini: Tvær búskaparligar A-lærugreinar og støddfrøði A.
2) Á fyrireikingarbreytini: Tvey byrjanarmál ella framhaldsmál B, støddfrøði B og samfelags-frøði B.
3) Á hugbreytini: Tvey byrjanarmál ella framhaldsmál A.
4) Á náttúrbreytini: Støddfrøði A og alisfrøði A.
5) Á tilfeingisbreytini: Lívfrøði A og alisfrøði B.
6) Á tøknibreytini: Tøknifrøði A, støddfrøði A og alisfrøði A.
Breytasamstarv um lærugreinaútboð
§ 44. Breytirnar skulu, hvør í sínum upptøkuøki, luttaka í einum samstarvi um í minsta lagi at bjóða út tær lærugreinar, sum hægru lærustovnarnir seta sum upptøkutreyt sambært teirra upptøkukunngerðum.
Stk. 2. Talan er í minsta lagi um hesar lærugreinar: Altjóðabúskap B, alisfrøði A, danskt A, enskt A, evnafrøði A, samfelagsfrøði B, søgu B, støddfrøði A og tvey fremmandamál á A-stigi.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin kann áleggja stovni at skipa fyri, ella ikki at skipa fyri, ávísari breyt ella ávísari lærugrein.
Næmingaval
§ 45. Leiðari útbúgvingarstovnsins ger av, nær næmingurin skal velja lærugrein til næsta skúlaár.
Stk. 2. Í seinasta lagi 1. mars skulu allir næmingar skrivliga ella talgilt hava boðað frá endaliga vali teirra, sum tá er bindandi.
Stk. 3. 3) Eftir 1. mars kann valið ikki verða broytt, uttan so at leiðari útbúgvingarstovnsins í serstøkum føri gevur loyvi. Gevur leiðari útbúgvingarstovnsins loyvi at skifta út vallærugrein, skulu hesar treytir vera loknar:
1) Vikið má ikki vera frá ásetingunum um, at næmingurin skal hava møguleika at taka fult prógv eftir galdandi reglum,
2) skiftið skal fara fram, áðrenn undirvísingin er byrjað, tó kann leiðari útbúgvingarstovnsins hendingaferð loyva, at skiftið fer fram í seinasta lagi tríggjar vikur eftir, at undirvísingin er byrjað.
3) (Strikað).
4) (Strikað).
Stk. 4. 3) Næmingar, sum byrja í eini útbúgvingarbreyt og hava í umsóknini valt lærugreinar, kunnu ikki broyta valið, uttan so at leiðari útbúgvingarstovnsins hendingaferð loyvir tí. Gevur leiðari útbúgvingarstovnsins loyvi at skifta út vallærugrein, eru ásetingarnar í stk. 3 nr. 1 og 2 galdandi.
Skúlaár og frítíð
§ 46. Skúlaárið í gymnasialu miðnámsútbúgvingunum er frá 1. august til 31. juli árið eftir og skúladagatalið er ásett at vera 199.
Stk. 2. Leiðari útbúgvingarstovnsins ger av, nær skúlin byrjar og hann ásetur fyri 1. mars frídagar og frítíð fyri tað komandi skúlaárið. Frítíð og frídagar kunnu ikki verða lagdir í próvtøkutíðarskeiðinum.
Kapittul 5
At ráðleggja og fremja undirvísing
§ 47. Undirvísingin verður løgd til rættis og framd, soleiðis at málini við útbúgvingini í síni heild verða rokkin, og somuleiðis, at málini í teimum einstøku námsætlanunum verða nádd.
Stk. 2. Ymisku fortreytirnar og ymisku evnini hjá næmingunum skulu vera havd í huga, tá ið undirvísingin verður løgd til rættis.
Stk. 3. Undirvísingin í felagslærugreinunum og vallærugreinunum kann verða samskipað í valbólkar tvørtur um breyta- og floksmørk.
Stk. 4. Í serstøkum førum kunnu fleiri lærarar røkja undirvísingina í einari lærugrein, men leiðari útbúgvingarstovnsins skal gera av ábyrgdarbýti í sambandi við samlaðu undirvísingina, eftirmeting, royndir og próvtøkur.
Læraratoymi
§ 48. Endamálið við toymisarbeiðinum er at fyrireika og leggja undirvísingina til rættis.
Stk. 2. Toymið skal ráðleggja, eftirmeta og menna undirvísingina, men leiðari útbúgvingarstovnsins ger av í hvørjum einstøkum føri, hvørjar uppgávurnar hjá toyminum eru.
Stk. 3. Leiðari útbúgvingarstovnsins skal gera karmar fyri læraratoymið, sum m.a. skulu fevna um
1) hvussu toymið verður skipað,
2) meginreglur fyri luttøku lærarans í toymum,
3) eina lýsing av uppgávunum og virkseminum hjá toyminum,
4) leiklutin hjá leiðsluni í toyminum,
5) avgerðarbýtið millum leiðslu og toymi, og
6) eftirmeting av toymisarbeiðinum.
§ 49. Fyri hvønn upprunaflokk setir leiðari útbúgvingarstovnsins eitt flokstoymi, ella hann velur at nýta aðra fortreyt enn upprunaflokkin sum toymiseyðkenni. Toymi kunnu eftir tørvi virka í styttri ella longri tíð.
Lestrarætlan
§ 50. Leiðari útbúgvingarstovnsins skal skipa so fyri, at toymið samskipar undirvísing og skrivlig avrik.
Stk 2. Leiðari útbúgvingarstovnsins skal í samráði við læraratoymið staðfesta eina stutta og yvirskipaða lestrarætlan fyri flokkin.
Stk 3. Lestrarætlanin skal vera leisturin, sum allir lærarar ráðleggja eftir, og lestrarætlanin skal staðfesta, hvør lærari hevur ábyrgdina av teimum ymisku undirvísingarpørtunum.
Stk 4. Lestrarætlanin skal ikki fara í smálutir, men í høvuðsheitum fevna um raðfylgjuna, longdina og høvuðsinnihaldið, lýst við nágreiniligum stikkorðum av komandi stórum undir-vísingargongdum, umframt skrivlig avrik.
Stk 5. Lestrarætlanin skal fevna um allar floksins lærugreinar og samspælið millum tær. Ætlanin skal fevna um at nýta fjølbroyttar arbeiðshættir innan t.d. skrivlig avrik, virtuellar framløgur og verkætlanir. Ætlanin skal eisini fevna um námsferðir, fakligar útferðir o.s.fr.
Stk. 6. Lestrarætlanin skal býta arbeiðsbyrðu næminganna javnt út á útbúgvingartíðarskeiðið.
Stk. 7. Lestrarætlanin skal verða dagførd eftir tørvi og vera teldutøk hjá teimum, sum ætlanin fevnir um.
§ 51. Tá næmingur á fyrsta sinni fær undirvísing í einari lærugrein, ella hann á fyrsta sinni fær undirvísing á einum hægri lærugreinastigi, skal hann hava eina lestrarætlan útflýggjaða, ella vera við at gera eina lestrarætlan. Møguligar seinni dagføringar verða gjørdar í samstarvi við næmingarnar.
Skrivlig avrik
§ 52. Leiðari útbúgvingarstovnsins skal skipa so fyri, at stovnsins fíggjarliga tilfeingi eisini verður nýtt til at gera skrivligar uppgávur, skrivligar venjingar og til at eftirmeta skrivlig avrik.
Stk. 2. Skrivligar uppgávur og skrivligar venjingar eru í hesum sambandi at skilja sum tekstir, tøl og grafar, kt-framløgur, margmiðlaframleiðslur o.tíl.
§ 53. Fyri at dygdin í útbúgvingini hjá tí einstaka næminginum skal vera samsvarandi endamálinum við útbúgvingini og málunum í námsætlanunum, er neyðugt, at næmingurin fær venjing í at skriva.
Stk. 2. Stigvís framtøka skal vera í krøvunum til ta skrivligu venjingina. Tey skrivligu avrikini skulu vera partur av dagligu innanhýsis eftirmetingini.
§ 54. Lestrarfyrireikandi skriviførleikar eru at skilja sum
1) tilvitska um tekstslag,
2) at nýta rættan málsligan búna,
3) at skipa evni,
4) at grundgeva,
5) at nýta sitat,
6) at lýsa við myndum, grafum o.tíl.,
7) at leggja fram og
8) at nýta tilvísingar, gera notur og bókmentalista.
§ 55. Skrivlig venjing í lærugreinum og í lærugreinasamstarvi skal vera við til at menna lestrarfyrireikandi skriviførleikarnar hjá einstaka næminginum, soleiðis at
1) næmingurin fær ment sítt fimi og økt sína fakligu vitan,
2) næmingurin fær venjing í at lata eitt fakligt evni í tann rætta málsliga búnan,
3) næmingurin sjálvur gerst førur fyri at viðgera spurningar skrivliga,
4) næmingurin fær venjing í at vera skipaður, hava yvirlit og at fara í dýpdina,
5) næmingurin fær venjing í at samskifta og at bera fram greiðan boðskap, og
6) næmingurin fær vant seg at skriva.
§ 56. Leiðari útbúgvingarstovnsins raðfestir nýtsluna av skrivligum venjingum, bæði í einstøku lærugreinini og í lærugreinasamstarvinum, og leiðarin ger av, hvør lærari ella hvørjir serliga skulu átaka sær uppgávuna at undirvísa í júst teimum skriviførleikum, sum eru nevndir í § 54.
Stk. 2. Yvirskipað skal tíðin, sum brúkt verður til skrivlig avrik á eini breyt vera eins long fyri øll á breytini.
Stk. 3. Leiðarin kann, tá ið talan er um serligan tørv, víkja frá hesi meginreglu.
Næmingatíð
§ 57. Nøgdin av skrivligum venjingum verður gjørd upp í næmingatíð.
Stk. 2. Næmingatíðin er tann tíðin, mett verður, at ein miðal næmingur, á einum ávísum lærugreinarstigi, nýtir til at framleiða eitt nøktandi uppgávusvar, uttan fyri vanliga undirvísingartíð.
Stk. 3. Innanhýsis jólaroyndir, várroyndir, terminsroyndir o.tíl. eru ikki at rokna sum næmingatíð.
§ 58. Leiðari útbúgvingarstovnsins lutar út næmingatíð eftir reglum í § 60, og næmingarnir verða kunnaðir um næmingatíðina, sum er lutað tí einstaka skrivliga avrikinum.
§ 59. Samlaða næmingatíðin hjá hvørjum einstøkum næmingi skal ikki fara niður um samlaðu minstu næmingatíðirnar sbrt. § 60.
Stk. 2. Vanliga kann eingin næmingur hava meir enn hesa samlaðu næmingatíð
1) á hugbreytini, náttúrubreytini og búskaparbreytini í mesta lagi 650 tímar,
2) á tøknibreytini og tilfeingisbreytini í mesta lagi 780 tímar, og
3) á fyrireikingarbreytini í mesta lagi 450 tímar.
§ 60. 6) Næmingatíðin til skrivliga venjing í ymisku lærugreinunum skal í minsta lagi vera lutað sum ásett í skjali 9 um næmingatíðir.
§ 61. Leiðari útbúgvingarstovnsins kann krevja, at næmingur skal vera til staðar, tá ið hann nýtir næmingatíð til skrivlig avrik t.d. á einum skriviverkstaði uttan fyri vanligu tímatalvu næmingsins.
§ 62. Umframt næmingatíðina í § 60 skal leiðari útbúgvingarstovnsins seta næmingatíð í grunn at nýta til serlig átøk, eitt nú til
1) næmingar við serligum tørvi, sbrt. § 31,
2) næmingar við serliga góðum evnum, sbrt. § 32, stk. 2,
3) næmingar, sum hava serligan tørv á próvtøkuvenjing, og
4) hækking av einstøkum næmingatíðum sbrt. § 60.
Stk. 2. Hækkar leiðari útbúgvingarstovnsins einstakar næmingatíðir sbr. § 60, eigur hetta at verða gjørt við atliti at
1) frágreiðingum í sambandi við royndararbeiði,
2) frágreiðingum í sambandi við verkætlanir,
3) skrivligum avrikum tvørtur um lærugreinar,
4) skrivligum avrikum í lærugreinum á B-stigi, har næmingurin hevur boðað frá, at hann fer at velja vallærugreinina á A-stigi, og
5) skrivligum eykavenjingum av serligum orsøkum.
Stk. 3. Í grunnin skulu í minsta lagi verða settir 5 tímar av næmingatíð fyri hvønn næming á breytini tann 1. september hvørt skúlaár.
§ 63. Í sambandi við at skrivlig arbeiði verða eftirmett, skal næmingur javnan hava at vita, hvør fakliga støðan er, og hann skal somuleiðis hava eina nágreinliga lýsing av veikleikum og dygdum í hansara skrivligu avrikum.
§ 64. 6) Leiðari útbúgvingarstovnsins skal javnan útvega sær vitan um fakligu støðuna í tí einstaka flokkinum. Hann skal serliga útvega sær kunnleika um skrivligu førleikarnar. Við hesi vitan í huga skal leiðarin í samráði við læraratoymið gera eitt nýtt býti av næmingatíð, um hann heldur tørv vera á tí, tó ongatíð minni enn ásetingin í skjali 9.
§ 65. Skrivligar venjingar í lærugreinum, sum hava fingið tillutaða næmingatíð, skulu verða eftirmettar, og fleiri eftirmetingarhættir skulu verða nýttir, har ímillum
1) rætta skrivlig svør, sum einstaklingar hava latið inn, t.d. uppgávur, mátingar og innanhýsis jóla-, vár-, termins-, ársroyndir o.s.fr.,
2) rætta og viðmerkja skrivlig einstaklingsavrik og bólkaavrik,
3) gera viðmerkingar til lutvíst liðug avrik í ávegisskriving,
4) samrøða við einstaklingar og næmingabólkar, ella
5) ein samanrenning av nr. 1-4.
§ 66. 2) Tað er leiðari útbúgvingarstovnsins, sum ger leiðreglur fyri, hvussu eftirmetingin skal fara fram í teimum einstøku lærugreinunum. Leiðreglurnar skulu leggjast fyri lærararáðið til viðgerðar.
Kapittul 6
Stakgreinalestur og sjálvlesandi
§ 67. Gymnasialu miðnámsútbúgvingarnar kunnu verða tiknar sum stakgreinalestur og kunnu eisini verða tiknar sum sjálvlestur.
Stakgreinalesandi
§ 68. Gymnasiala stakgreinaprógvið verður sett saman av próvtølum í øllum kravdum lærugreinum og í breytarverkætlanini.
Stk. 2. Stakgreinalesandi fylgja undirvísingini eftir somu treytum sum onnur lesandi. Tey fylgja undirvísingini í flokkum ella valbólkum, sum longu eru settir á stovn á útbúgvingarstovninum.
Stk. 3. Undirvísingin í teimum einstøku lærugreinunum endar við próvtøku eftir somu reglum sum fyri onnur lesandi.
Stk. 4. Undirvísingin skal fylgja somu reglum um útbúgvingartíð og næmingatíð sum fyri onnur lesandi.
Stk. 5. Stakgreinalesandi skulu hava støðumet, samstundis sum flokkurin ella valbólkurin, tey eru í, fær støðumet.
Stk. 6. Hevur lærugreinin skrivliga próvtøku, skal tann stakgreinalesandi í síðstu lestrarhálvu hava møguleika at fara til skrivliga roynd undir próvtøkulíknandi umstøðum.
Stk. 7. Stakgreinalesandi, sum ætlar at taka eitt samlað prógv, skal skriva breytaruppgávu sbrt. § 21 og breytarverkætlan sbrt. § 22.
Stk. 8. 3) Lærugreinin ítróttur og heilsa C kann skiftast út við aðra lærugrein á C-stigi. Um lærugreinin ítróttur og heilsa C ikki verður skift út við aðra lærugrein á C-stigi, skal ársmetið í ítrótti og heilsu telja við í próvnum.
Stk. 9. 3) Hevur næmingur lokið lærugrein í áður loknari útbúgvingargongd, og sum tá ikki varð tikin út til próvtøku, skal endaliga ársmetið frá nevndu útbúgvingargongd koma við á prógvið.
Stk. 10. 3) Eitt gymnasialt stakgreinaprógv skal, alt eftir útbúgvingarbreyt, lúka treytirnar í § 13 um A-, B- og C-stig.
Sjálvlesandi
§ 69. Sjálvlesandi skal innskriva seg til próvtøku eftir reglunum í § 8 í próvtøkukunngerðini.
Stk. 2. Áðrenn innskriving til próvtøku skal tann sjálvlesandi skjalprógva, at eitt ítøkiligt próvtøkugrundarlag er tøkt. Próvtøkugrundarlagið skal hava støði í námsætlanini í ávísu lærugreinini.
Stk. 3. Sjálvlesandi skal hava tilboð um fakliga vegleiðing, antin sum einstaklingur ella í bólki saman við øðrum.
Stk. 4. Sjálvlesandi, sum ætlar at taka fult prógv, skal skriva breytarverkætlan.
Starvsstovuroyndir hjá stakgreina- og sjálvlesandi
§ 70. Stakgreinalesandi skal gera starvstovuroyndir saman við tí flokkinum ella valbólkinum, sum hann er í.
Stk. 2. Sjálvlesandi kann gera starvsstovuroyndir saman við einum flokki ella valbólki. Ber tað ikki til, skal hann melda seg til starvstovuskeið á stovninum, har hann ætlar sær til próvtøku. Stovnar, sum hava sjálvlesandi, skulu samskipa møgulig starvstovuskeið.
Stk. 3. Starvsstovuskeið verður tikið í staðin fyri tað royndararbeiðið, sum er ásett í námsætlanini fyri lærugreinina.
Stk. 4. Útbúgvingartíðin í sambandi við starvsstovuroyndir í eini lærugrein er 15 tímar fyri C-stig, 15 tímar fyri B-stig og 15 tímar fyri A-stig. Ein treyt er, at eitt lægri stig er lokið, áðrenn farið kann verða undir eitt hægri stig.
Stk. 5. Afturat útbúgvingartíðini verður tíð roknað til at skriva frágreiðingar. Vegleiðing og gjøgnumgongd av teimum fyrstu frágreiðingunum hoyrir við til útbúgvingartíðina.
Stk. 6. Stovnurin, sum heldur starvsstovuskeið, skal geva teimum, sum fullføra, skeiðsváttan.
Kapittul 7
Eftirmetingar
§ 71. Útbúgvingarstovnurin skal hava eina eftirmetingarætlan, sum skal fevna um eftirmeting av undirvísingini og eftirmeting av tí, sum næmingurin fær burturúr.
Eftirmeting av undirvísing
§ 72. Tvær ferðir um árið skulu næmingarnir hava høvi at eftirmeta undirvísingina. Eftir samráð við flokkin tekur lærarin avgerð um, hvussu eftirmetingin skal verða gjørd.
Stk. 2. Eftirmetingarúrslitið skal viðgerast í flokkinum. Lærarin skal gera stuttan skrivligan samandrátt til næmingarnar. Samandrátturin skal í minsta lagi fevna um
1) nær og hvussu eftirmetingin er gjørd og
2) niðurstøðu og møgulig átøk.
Eftirmeting av næmingum
§ 73. Til at meta um fakligu støðu næmingsins skulu verða nýtt støðumetstøl, royndarmetstøl og munnligar ella skrivligar viðmerkingar.
Stk. 2. Givin verða støðumet, ársmet og royndarmet. Støðumet lýsir fakligu støðu næmingsins, júst tá ið metið verður givið, t.e. hvussu stórur partur av málunum er rokkin í mun til undirvísingartíðarætlanina. Ársmet er eitt støðumet, sum lýsir fakligu støðu næmingsins við undirvísingarlok. Royndarmet lýsir, hvussu stórur partur av málunum er náddur í mun til ávísa uppgávuorðing ella ávísan spurning.
§ 74. Næmingarnir skulu hava
1) støðumet gjøgnum skúlaárið,
2) ársmet við undirvísingarlok og møguliga royndarmet við skúlaársenda, í lærugreinum, sum halda fram, og
3) endalig ársmet við undirvísingarlok í lærugreinum, sum ikki halda fram.
Stk. 2. 5) Næmingar á fyrireikingarbreytini skulu ikki hava endalig ársmet, bert vegleiðandi støðumet gjøgnum skúlaárið.
§ 75. Leiðari útbúgvingarstovnsins ger av, nær metini verða givin.
Stk. 2. Ársmetini við undirvísingarlok og møgulig royndarmet við skúlaársenda eru grundarlag undir avgerð leiðara útbúgvingarstovnsins, hvørt næmingurin verður fluttur upp í næsta flokk.
§ 76. Í lærugreinum við ongari munnligari próvtøku, men sum kunnu enda við skrivligari próvtøku, verður bert givið met í skrivligum. Í øllum øðrum lærugreinum, sum kunnu enda við skrivligari próvtøku, skulu næmingarnir hava met í skrivligum og í munnligum. Næmingar skulu harumframt hava met í skrivligum og munnligum í hesum lærugreinum
1) á náttúrubreytini og á hugbreytini: Lívfrøði B, alisfrøði B, evnafrøði B, landafrøði B og framhaldsmálum B,
2) á búskaparbreytini: Framhaldsmálum B og
3) á tøknibreytini og á tilfeingisbreytini: Lívfrøði B, alisfrøði B, evnafrøði B og landafrøði B.
Stk. 2. Í øllum øðrum lærugreinum, sum ikki eru nevndar í stk. 1, skal næmingurin bert hava met í munnligum.
Stk. 3. Í lærugreinum, sum halda fram, skulu næmingarnir við skúlaársenda hava støðumet, t.e. ársmet, og møguligt ársroyndarmet.
Stk. 4. Endalig ársmet skulu skrivast í próvtalsskrásetingina, áðrenn munnligu próvtøkurnar verða kunngjørdar.
Stk. 5. Endalig ársmet verða flutt á endaliga prógvið hjá næminginum sambært reglum í próvtøkukunngerðini og eini nágreiniligari vegleiðing.
§ 77. Í tíðini frá byrjanini 1. árið til undirvísingarlok 3. árið skulu haldast í minsta lagi 5 royndir, skrivligar ella munnligar, undir próvtøkulíknadi umstøðum, t.e. eftir reglunum í próv-tøkukunngerðini og námsætlanini við tí í hyggju, at næmingarnir fáa vant teir ymisku próvtøkuhættirnar, sum eru at finna í útbúgvingini.
Undirvísingarfrágreiðing
§ 78. Lærari skal fyri hvørja lærugrein og hvørt lærugreinastig gera eina undirvísingarfrágreiðing, so hvørt sum skúlaárið líður. Nakað fyri undirvísingarlok skal lærarin gera undirvísingarfrágreiðingina lidna, eisini fyri tær lærugreinar, sum halda fram næsta skúlaár.
Stk. 2. Áðrenn eina freist, sum leiðari útbúgvingarstovnsins setir, skal lærari skrivliga vátta fyri leiðara útbúgvingarstovnsins, at undirvísingarfrágreiðingin er liðug og lýkur krøvini í samsvarandi námsætlan. Leiðarin góðkennir undirvísingarfrágreiðingar, áðrenn tær verða endaliga kunngjørdar.
§ 79. Undirvísingarfrágreiðingin er grundarlag undir munnligu próvtøkuni. Frágreiðingin verður gjørd eftir leisti, sum Mentamálaráðið ger, og hon skal vera tøk hjá próvdómara at taka niður frá stevnu, heimasíðu ella líknandi miðli, í seinasta lagi 14 dagar áðrenn munnligu próvtøkurnar verða kunngjørdar.
Stk. 2. Fyri næming, sum skiftir skúla í einum skúlaári, skal lærarin gera eina avmarkaða undirvísingarfrágreiðing.
Váttan um undirvísing
§ 80. Næmingur, sum hevur fylgt undirvísingini í eini lærugrein, uttan tó at gera seg lidnan, kann eftir umsókn fáa váttan fyri at hava luttikið og fáa avrit av støðumetum.
Stk. 2. Næmingur, sum hevur fylgt undirvísingini í eini lærugrein og gjørt seg lidnan og fingið endaligt ársmet, kann eftir umsókn fáa váttan fyri luttøku og avrit av støðumetinum, um lærugreinin ikki varð tikin út til próvtøku.
Stk. 3. Næmingur, sum skiftir skúla, og av tí orsøk ikki fær høvi at enda eitt B- ella A- stig, kann fáa sítt seinasta støðumet við sær sum endaligt ársmet í somu lærugrein á einum lægri stigi.
Kapittul 8
Serstøk undirvísing
Næmingar, ið bera brek
§ 81. Um næmingur, ið hevur tørv á sernámsfrøðiligari hjálp orsakað av sálarligum ella likamligum avmarkingum, søkir inn í miðnámsskúla, skal skúlin seta seg í samband við Sernám, áðrenn upptøka fer fram.
Stk. 2. Skúlin ger av saman við Sernámi, í hvønn mun næminginum tørvar stuðul, og hvørji møgulig hjálpartiltøk skulu verða sett í verk, tá ið næmingurin byrjar í skúlanum.
Stk. 3. Verður tørvurin ávístur, eftir at skúlagongdin er byrjað, verða hjálpartiltøk framd skjótast til ber.
§ 82. Tá ið avgerð um upptøku er tikin, ella tá ið tørvurin er ávístur, boðar leiðari útbúgvingarstovnsins Sernámi frá tørvinum. Fráboðanin skal fara fram í samráði við næmingin, faklærarar og lestrarvegleiðara næmingsins.
Stk. 2. Í tann mun tilvísing til sernámsfrøðiliga hjálp hevur við sær, at aðrir stovnar skulu verða tiknir við upp á ráð, hevur skúlin ábyrgdina av, at hetta verður gjørt.
§ 83. Við støði í tørvinum hjá næminginum ger skúlin í samstarvi við Sernám eina virkisætlan fyri næmingin.
Stk. 2. Skúlin hevur ábyrgdina av, at lagda virkisætlanin verður fylgd, soleiðis at avmarkingin í minst møguligan mun darvar næminginum í at fylgja undirvísingini. Skúlin skal í minsta lagi eina ferð hvørt hálva ár eftirmeta virkisætlanina.
Stk. 3. Um tørvurin hjá næminginum broytist í útbúgvingargongdini, skal støða sum skjótast verða tikin til, um onnur virkisætlan skal verða gjørd. Skúlin hevur ábyrgdina av, at hetta verður gjørt.
§ 84. Skúlin ger í samstarvi við Sernám tilmæli um tørvin á stuðli, og um hvørji hjálpitól og hjálparmiðlar eiga at verða útvegað.
Stk. 2. Skúlin ger kostnaðarætlan fyri sernámsfrøðiligu stuðulstiltøkini, íroknað kostnaðin á hjálpitólum og hjálparmiðlum. Kostnaðarætlanin skal fevna um samlaðu útbúgvingargongd næmingsins.
Stk. 3. Skúlin kann við støði í staðfesta tørvinum hjá næminginum søkja Mentamálaráðið um játtan til sernámsfrøðiligu tiltøkini.
§ 85. Skúlin skal í samstarvi við Sernám lata Mentamálaráðnum skrivliga frágreiðing um samlaðu støðu næmingsins eina ferð um árið.
§ 86. Skúlin skal saman við Sernámi hjálpa næmingi við serligum tørvi at samskifta við aðrar myndugleikar um framhaldandi veiting, tá ið tílík er neyðug fyri at næmingurin kann fullføra útbúgvingina.
Sjúkraundirvísing
§ 87. Næmingur, ið vegna sjúku ikki megnar at fylgja vanligari undirvísing í longri tíð, skal hava tilboð um sjúkraundirvísing.
§ 88. Um roknað verður við, at fráveran fer at vara í longri tíð, skal stovnurin sum skjótast og í seinasta lagi 10 skúladagar eftir, at næmingurin seinast var til undirvísing, venda sær til næmingin við tí í hyggju at fremja sjúkraundirvísing, um næmingurin ynskir tað, sbr. stk. 2 og 5.
Stk. 2. Um næmingurin ikki er myndugur, skal stovnurin venda sær til tann, sum hevur foreldramyndugleikan.
Stk. 3. Stovnurin skal skipa so fyri, at tann neyðuga undirvísingin verður sett í verk. Nær undirvíst verður og vavið av undirvísingini, sbrt. §§ 4 og 6, verður avtalað við næmingin.
Stk. 4. Er næmingurin innlagdur á sjúkrahúsi ella øðrum stovni, verður avtala gjørd við sjúkrahúsið ella stovnin.
Stk. 5. Er væntandi, at samlaða fráveran ikki fer út um 15 skúladagar, verður sjúkraundirvísing ikki framd.
§ 89. Endamálið við undirvísingini er at tryggja, at næmingurin, aftan á sjúkraleguna, er førur fyri at fylgja vanligari undirvísing.
Stk. 2. Undirvísing skal fyrst og fremst verða givin í teimum lærugreinum og evnum, sum næmingurin hevur ilt við at ogna sær av sínum eintingum, og undirvísingin skal vera í samsvari við ta undirvísing, sum annars fer fram í flokki næmingsins.
Stk. 3. Um so er, at faklærari næmingsins ikki kann fremja undirvísingina sbr. stk. 1 og 2, skal hon so vítt gjørligt verða løgd til rættis eftir avtalu við faklæraran.
§ 90. Undirvísingin, sum í vavi til eina og hvørja tíð má laga seg eftir heilsustøðu næmingsins, kann ikki fara út um 5 tímar um vikuna, og kann ikki vara í meiri enn 40 skúladagar.
§ 91. Tá ið serlig viðurskifti tala fyri tí, kann undirvísingin verða røkt av øðrum lærarum.
§ 92. Um heilt serlig viðurskifti gera seg galdandi, kann ávikavist vikutímatalið og tíðarskeiðið, sjúkraundirvísing verður framd, sbr. § 90, verða økt og longt. Um onnur serlig viðurskifti gera seg galdandi kunnu reglurnar í § 93 um longda útbúgvingargongd eisini fevna um næming, sum er sjúkur í longri tíð.
Stk. 2. Næmingur, sum við títtari, styttri fráveru vegna sjúku hevur verið burtur, ella sum væntandi noyðist at vera burtur frá undirvísingini í longri tíð, kann fáa ískoytisundirvísing.
Næmingar, ið fáast við úrvalsvirksemi
§ 93. Ein 3 ára útbúgvingargongd kann verða løgd serliga til rættis sum ein 4 ára útbúg-vingargongd fyri næming, sum íðkar úrvalsítrótt, úrvalstónleik ella annað úrvalsvirksemi á høgum stigi. Ein fyritreyt er, at viðkomandi landsfelag, samband ella skipanir skrivliga viðmæla og vátta ætlanirnar.
Stk. 2. Somuleiðis kann ein 2 ára útbúgvingargongd verða løgd serliga til rættis sum ein 3 ára útbúgvingargongd fyri næming á fyrireikingarbreytini, sum íðkar úrvalsítrótt, úrvalstónleik ella annað úrvalsvirksemi á høgum stigi. Ein fyritreyt er, at viðkomandi landsfelag/samband ella skipanir skrivliga viðmæla og vátta ætlanirnar.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin ger nærri ásetingar um longda útbúgvingargongd, og hvussu próvtøkur kunnu verða lagdar serliga til rættis sbrt. stk. 1 og 2.
Kapittul 9
Kæra
§ 94. 3) Næmingur ella møguligur foreldramyndugleiki kann kæra námsfrøðiligar avgerðir, sum eru tiknar á stovninum sambært hesi kunngerð, her undir endalig ársmet, til leiðara útbúgvingarstovnsins. Kærufreistin er 7 dagar frá tí degi, at avgerðin er kunngjørd næminginum.
Stk. 2. Gongur leiðari útbúgvingarstovnsins ikki kæruni á møti, kann næmingurin ella møguligur foreldramyndugleiki kæra avgerð leiðara útbúgvingarstovnsins til landsstýrismannin, samsvarandi § 40, stk. 1 í lógini. Kærufreistin er 7 dagar, eftir at avgerð leiðarans er kunngjørd næminginum ella foreldramyndugleikanum. Kæran skal vera skrivlig, ítøkilig og grundgivin.
Stk. 3. Leiðari útbúgvingarstovnsins skal gera eitt ummæli av kæruni sbrt. stk. 2 og geva kæraranum høvi at gera viðmerkingar til ummælið. Leiðari útbúgvingarstovnsins skal í mesta lagi geva kæraranum 7 dagar til at gera viðmerkingar. Kærarin skal lata leiðaranum sínar møguligu viðmerkingar, sum so sendir alt málið til landsstýrismannin.
Stk. 4. Landsstýrismaðurin kann taka avgerð um at burturvísa kæruni, um treytirnar í stk. 2 ikki eru uppfyltar. Landsstýrismaðurin kann eisini staðfesta avgerð leiðarans. Landsstýrismaðurin kann somuleiðis taka avgerð um at broyta avgerð leiðarans til kærarans fyrimun, og landsstýrismaðurin kann eisini taka avgerð um at heita á leiðaran um at viðgera málið av nýggjum.
Stk. 5. Kærur um próvtøl, próvtøkur og próvtøkuviðurskifti annars kunnu tó verða kærd samsvarandi reglunum í próvtøkukunngerðini.
Stk. 6. Aðrar fyrisitingarligar avgerðir hjá leiðara útbúgvingarstovnsins, sum ikki eru fevndar av stk. 2 ella stk. 5, kunnu somuleiðis verða kærdar til landsstýrismannin. Kærufreistin er 4 vikur eftir, at kærarin hevur móttikið avgerðina.
Kapittul 10
Undantøk
§ 95. Landsstýrismaðurin kann í serstøkum føri loyva, at vikið verður frá hesi kunngerð sam-svarandi § 37 í lógini, eitt nú tá ið talan er um at fremja royndarvirksemi ella námsfrøðiligt menningararbeiði.
Kapittul 11
Gildiskoma
§ 96. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd og er galdandi fyri næmingar, sum byrja skúlagongdina 1. august 2013 ella seinni.
Mentamálaráðið, 22. januar 2013
Bjørn Kalsø (sign.)
landsstýrismaður
/ Poul Geert Hansen (sign.)
Skjøl:6)
1) Breytaskipanin – tímatøl
2) Tímatalsleistur fyri búskaparbreytina
3) Tímatalsleistur fyri fyrireikingarbreytina
4) Tímatalsleistur fyri hugbreytina
5) Tímatalsleistur fyri náttúrubreytina
6) Tímatalsleistur fyri tilfeingisbreytina
7) Tímatalsleistur fyri tøknibreytina
8) Gymnasiala lærugreinarøðin
9) Næmingatíð
Breytaskipanin - tímatøl
Búskaparbreytin - tímatøl
Skjal 3 6)
Fyrireikingarbreytin – tímatøl
Skjal 4 6)
Hugbreytin – tímatøl
Náttúrubreytin – tímatøl
Tilfeingisbreytin – tímatøl
Tøknibreytin - tímatøl
Gymnasiala lærugreinarøðin
Næmingatíð


text:
• Nýggjar metingar siga við stórari vissu, at upphitingin av jørðini síðani 1750 er av mannaávum.
• Tað er sannlíkt, at miðal hitahækkingin á jørðini verður millum 2 og 4,5 °C, helst um 3 °C. Tað er sera lítið sannlíkt at hækkingin verður minni enn 1,5 °C.
• Miðalhitin á jarðarskorpuni heldur fram at hækka. Ellivu av seinastu tólv árunum eru millum tólv tey heitastu árini síðan 1850.
• Økta ávirkanin orsakað av CO2, CH4 og NO2 á hitaupptøkuna á jørðini seinastu 40 árini, er størri enn nakrantíð seinastu 2000 árini.
• Hóast vøksturin í nøgdini av vakstrarhúsgassi í lofthavinum støðgaði, hevði hitin á jørðini kortini hækkað. Tað er tí, at ein ávís seinking er í upphitingini.
• Forsagnir yvir hitabroytingar vísa, at størsta hitabroytingin á landi verður á norðaru hálvu, og minni á suðurhøvum og Norðuratlantshavi.
• Ein framtíðarupphiting fer at minka um evnið hjá bæði jørð og havi at upptaka CO2. Tí fer størri partur av CO2’num at vera verandi í atmosferuni.
• Brenning av koli, olju o.ø., landbúnaður og onnur lendisnýtsla eru høvuðsorsøkirnar til ta øktu nøgdina av vakstarhúsgassi í luftini seinastu 250 árini.
• Árliga útlátið av CO2 frá brenning av olju og koli, sementframleiðsla og gassbrenning í sambandi við oljuframleiðslu er hækkað frá í miðal 6,4 milliardir tons í 1990-árunum til 7,2 milliardir tons í árunum 2000 til 2005.
• Miðalhitin í høvunum er hækkaður síðani 1955.
• Vatnstøðan í heimshøvunum er hækkað í 20. øld. Vatnstøðan er hækkað skjótari í endanum á øldini enn áður.
• Hækkandi vatnstøðan kemst bæði av, at vatnið víðkast, tá hitin veksur, og at jøklar eru bráðnaðir.
• Natúrligar tilgongdir við upptøku av CO2 í høvunum eins og plantum og djórum uppi á landi upptaka umleið 50 - 60 % av mannaelvda útlátinum. Havið og landið upptaka umleið líka nógv CO2
• Av tí, at havið hevur upptikið CO2, er sjógvurin nærhendis vatnskorpuni vorðin súrari.
• Fyri 125.000 árum síðani var vatnstøðan í høvunum 4-6 metrar hægri enn í dag, serliga vegna minni ís við pólarnar.
• Tað er sera sannlíkt, at meiri avfall verður í Norðureuropa, Canada, norðurpartinum av USA og arktiska økinum.
• Tað er sera sannlíkt, at vit fara at uppliva ógvusligt avfall, m.a. í Norðureuropa.• Talið av vatnflóðum er økjandi.
• Turkur er vorðin alt vanligari, serliga í tropiskum og subtropiskum økjum, síðani miðjuna av 1970-árunum.
• Nøgdin av ísi á jørðini er minkandi. Jøklarnir eru munandi minkaðir síðan endan á 19. øld. Minkingin av jøklum og ísinum í Grønlandi gongur skjótari og skjótari.
• Hitabylgjur verða alt vanligari og longri. Fallið í frostdøgum, serliga á norðaru hálvu, gevur longri gróðrartíð. Tað er sannlíkt, at tað verður turrari á meginlondunum um sumrarnar, og tí størri møguleiki fyri skerpingi.
Hevur tú nakrar spurningar ella viðmerkingar, er tú vælkomin at ringja til Umhvørvisstovuna, telefon 342400, ella senda okkum ein teldupost us@us.fo


text:
Sierra Leona
Tjóðveldið Sierra Leona (á enskum: "Republic of Sierra Leone") er eitt lítið land í Vesturafrika. Sierra Leona hevur mark við Liberia og Guinea. OECD (stytting fyri "Organisation for Economic Co-operation and Development" hevur flokkað landið í bólkin heimsins fátækastu lond [1].
Meiri enn 51 % hava trupulleikar við at fáa reint vatn at drekka [2]. Tað eru verri enn so øll, sum hava vatn innlagt í húsini. Og tó at so er, so er tað so skitið, at tað ikki er drekkandi. So vatn at drekka og til matgerð má heintast við spann úti i býnum. Og sum so mangt annað, er hetta eisini ein av uppgávunum hjá kvinnunum og børnunum. Mong fólk búgva í fátækrabýlingum, har sum hvørki er reint vatn ella toilett.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Í 1787 tóku bretar hetta landøkið og stovnaðu eitt ríki, ið varð ætlað leyslatnum afrikonskum trælum. Soleiðis fekk høvuðsstaðurin, Freetown, navn sítt. Enn eru nakrir eftirkomarar eftir hesar trælir, teir verða nevndir kreólar.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Sierre Leona er eitt av teimum fátækastu londunum í Afrika. Nógvu steinsløgini í jørðini í Sierra Leona hava gjørt námsvinnu til týðandi vinnu, og teir útvinna eina mest av diamantum. Mekanisk amboð verða nýtt til útvinningina, men gimsteinarnir verða eisini høgdir úr klettunum við hond og skolaðir fram í áunum. Onnur steinsløg til útflutnings eru jarnmálmur, bauxit (sum aluminium verður gjørt úr) og rutile (sum titanium verður gjørt úr).
Landbúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Sierra Leona er av fátækastu londum í heiminum, og tríggir fjórðingar av fólkinum liva av landbúnaði. Týdningarmesta útflutningsgrøðin eru kaffi, nøtir, kakao og pálmakjarnar (fræ, ið olja verður vunnin burturúr). Høvuðsgrøði er rís, sum verður dyrkað í áardølunum. Fjallarís verður dyrkað í dalslíðunum, og mýrirís í dølunum, sum standa undir í vatni í regntíðini. Roynt hevur verið at vaksið og ment rísgróðurin, t.d. við at fella skógin í mangrovumýrunum og leggja lendið inn til rísmarkir.
Diamantar[rætta | rætta wikitekst]
Fyri eitt land sum Sierra Leone hevur stóra diamantríkidømið verið ein vanlukka, men t.d. Botsvana, sum eisini hevur stórt diamantríkidømi, hevur havt størsta búskaparvøkstur í heiminum seinastu 40 árini. Ólógligur handil av diamantum er ein av størstu inntøkukeldunum hjá uppreistrarherinum (Revolutionary United Front, RUF) í Sierra Leona, og heldur ólógligi handilin av diamantum sostatt lív í uppreistrarstríðnum í landinum [3]. Stórur partur av ólógliga handlinum hjá RUF gongur ígjøgnum grannalandið Liberia. Trygdarráð Sameindu Tjóða ásannar týdningin, ið altjóða lógligur handil við diamantum hevur fyri menningina av fleiri londum, og hevur í hesum sambandi heitt á stjórnina í Sierra Leona um at útvega eitt upprunaloyvisbræv, soleiðis at lógligur handil við diamantum ikki verður raktur av altjóða handilstiltøkum.
Í 2005 heiti Amnesty International serliga á altjóða gimsteinaframleiðarar og sølufyritøkur í eini roynd at syrgja fyri, at gimsteinar úr krígsherjaða Sierra Leona ikki komu á altjóða marknaðin. Amnestylimir mótmæltu uttanfyri gimsteinahandlar í Amerika, og aðrir limir luttøku í kjaki við Hoge Raad voor Diamant í Belgia og DeBeers-bólkin, sum er heimsins størsta gimsteinafyritøka.
Tað er bannað at flyta óslípaðar diamantar úr Sierra Leona til Føroya beinleiðis eins væl og óbeinleiðis uttan mun til, hvar teir hava sín uppruna.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Í Sierra Leona búgva góðar 5,3 milliónir fólk. Fjølmentastu fólkasløgini eru mendafólkið fyri sunnan og temnafólkið fyri norðan. Seinastu árini hevur stríð ímillum ættarbólkar elvt til borgarakríggj.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
ES hevur útgivið sín svartalista yvir vandamikil flogfeløg. Millum nøvnini á teimum flogfeløgum sum hava vánaliga trygd, og fáa sostatt ikki loyvi at flúgva til ES, eru t.d. øll flogfeløgini í Sierra Leona, Guinea og Liberia [4]. Restin av listanum stendur av nýggju feløgum, har er eitt felag úr Norðurkorea, eitt í Afganistan, tvey frá Kasakstan, tvey frá Kirgisia, eitt úr Teilandi og eitt úr Ruanda. Í alt 90 feløg.
Barnarættindi[rætta | rætta wikitekst]
Sierra Leona er tað landið í heiminum har flest smábørn líða krubbudeyðan. Tað doyggja 2 000 av hvørjum 100 000 børnum ið verða fødd. Mangar fráboðanir eru eisini, serliga úr londum í Vesturafrika, har børn verða tikin sum barnasoldátar. Í 2010 er m.a komin ein drúgv frágreiðing um barnasoldátar í Sierra Leona. Í vápnaðum bardøgum verða børnini ofta álopin og dripin, tí at tey umboða framtíðina. Í Sierra Leona eru eisini 300 000 foreldraleys børn. Børn, sum liva á gøtuni, liva av at bidda, stjala og lata seg kynsliga misnýta. Tey enda ofta í fongsli, og fleiri frásagnir eru um, at fólka gjalda fyri at fáa tey ruddaði av gøtuni sum annað órudd. Og tá ið skøkjulevnaður eisini er ein trupulleiki í Sierra Leona, so ger hetta heldur ikki støðuna betri. Hetta eru ofta mammur, sum hava mist mannin, og sum tí ikki klára at forsyrgja sær og børnunum, og tí ikki síggja annan møguleika, enn at fara út í søkjulevnað. Ein av stóru og syrgiligu trupulleikunum í Sierra Leona, sum so nógva aðrastaðni í Afrika, er eyðkvæmi. Tað eru nógv fólk, sum eru HIV smittaði ella hava AIDS. Og er hetta ein av orsøkunum til, at tað eru so nógv foreldraleys og heimleys børn.
Come er ein føroyskur felagsskapur, sum arbeiðir í Sierra Leona, og hevur til endamáls at hjálpa teimum í hava ov tungar byrðar at bera [5]. Høvuðsarbeiði hjá Come er eitt barnaheim, har fimm foreldraleys børn búgva og í løtuni verður arbeitt við at taka 2 børn afturat. Ætlanin er at hava 10 børn áðrenn 2012. Annars ger Come eisini annað hjálpararbeiði í Sierra Leona. Felagsskapurin eigur m.a. eisini jørð sum verður nýtt til at dyrka leyk, korn og kasavarøtur, umframt at tey hava hønur og dunnur. Alt til matna til tey, sum búgva á heiminum.
Uttanríkisráðið hevur gjørt av at samstarva við føroyska felagsskapin COME, sum stendur fyri Christian on Mission Extension, og hevur latið felagsskapinum 138.500 kr til arbeiðið teirra í Kwama í Sierra Leona [6]. Játtanin frá Uttanríkisráðnum skal brúkast til at gyrða inni jarðarøkið og til at byggja ein vatnbrunn. Ætlanin er, at arbeiðið skal taka 4 vikur. Tað verða 17 fólk, sum skulu gera arbeiðið, 7 føroyingar og 10 fólk úr bygdini Kwama, ið er stutt uttanfyri Freetown í Sierra Leona. Endamálið er at stuðla foreldraleysum børnum at tey fáa eitt heim og kunnu ganga í skúla. Tey fáa sostatt møguleika at byggja upp eina tilveru, har tey kunnu læra og klára seg sjálvi. Harumframt er talan um lønandi arbeiði hjá teimum, sum starvast á heiminum. Føroyingarnir fáa royndir at arbeiða við altjóða menningarsamstarvi og koma at kenna tær treytir, sum eru galdandi við tílíkum arbeiði.
Kelduávísingar[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.oecd.org/dataoecd/38/45/44653693.pdf
- ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sl.html
- ↑ http://www.un.org/peace/africa/Diamond.html
- ↑ http://www.nrk.no/nyheter/verden/1.460049
- ↑ http://www.come.fo/
- ↑ http://www.mfa.fo/Default.aspx?ID=6380


text:
Seming verður í dag
28-01-2020 - 07:35 - Jóanis Albert Nielsen
Starvsmannafelagið: Eftir at hava tosað við partarnar hvør sæð hava semingsmenninir Terje Sigurdsson (h.m.) og Símun Absalonsen avgjørt at boða pørtunum til seming eftir døgverða í dag.
Fíggjarmálaráðið og Starvsmannafelagið vóru boðin til innleiðandi samráðingar seinasta mikudag. Semingsmenninir hava tosað við partarnar hvør sær og hava brúkt tíðina at kanna møguleikarnar fyri semju.
Í dag verðir so farið undir semingina, har báðir partar eru undir somu lon og til samráðingar samstundis. Semingin verður á Hotel Hafnia.
Tað var Fíggjarmálaráðið sum boðsendi semingsstovninum. Starvsmannafelagið metti ikki at allir møguleikar vóru troyttir.


text:
Stóri fólkavøksturin og hugurin at leiga út til ferðafólk hevur elvt til stóran tørv á bústøðum kring landið.
Átøk við skattalætta til langtíðarúleigu er ein bati, men enn er langt á mál.
Her skulu fleiri átøk gerast. Ynskja vit ein javnan fólkavøkstur kring alt landið, má virkast fyri, at leigubústaðir verða bygdir í øllum økjum av landinum. Her eiga landsmyndugleikar og kommunur í felag at skapa loysnir.
Bústaðarmarknaðurin skal vera fjølbroyttur, soleiðis at m.a. stakir uppilhaldarar, ungar barnafamiljur, førleikaskerd og eldri kunnu seta sær búgv. Fleiri eigara- og leiguíbúðir, eldraíbúðir, lestrar- og lutaíbúðir skulu byggjast. Almenna bústaðarfelagið átti at fingið loyvi til at veita veðrætt, so at fólk við gjaldsevnum, kunnu skapa sær eina tilveru í leigubústøðum.
Landsmyndugleikar eiga at bera so í bandi, at bústaðir eru so mikið bíligir, at fólk innan lægstu inntøkulønarbólkar hava ráð til at leiga teir. Bústaðarstuðul (boligstøtte) skal vera ein møguleiki hjá teimum, sum eru ringast fyri.
Eg vil virka fyri, at bústaðartørvurin verður nøktaður kring alt landið.
Jóhannis Joensen
Valevni fyri Javnaðarflokkin


text:
Talan er um smærri íbúðir, sum verða innfluttar sum eindir á 14 - 31 m2, sum eru mestsum liðug bygging. Fyrsta byggistig er tilsamans 38 íbúðir ella kømur við bað, bygt í 2 hæddum.
2. byggistig er 70 íbúðir ella kømur við bað, bygt í 3 hæddum.
Økið, har ætlanin er at byggja íbúðirnar, er øki, har Tórshavnar kommuna kann geva loyvi til íbúðarbygging við serstakari byggisamtykt. Býarskipanardeildin hevur gjørt eitt uppskot til serstaka bygging til bygging av íbúðum á økið.
Tekniski stjórin og býararkitekturin mæltu byggi- og býarskipanarnevndini til at góðkenna serstøku byggisamtyktina og beina málið í býráðið. Byggi- og býarskipanarnevndin samtykti 11. januar at taka undir við tilmælinum, og málið kemur fyri á almennum býráðsfundi nú hóskvøldið.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Páll á Reynatúgvu hevur aftur tikið sæti á Løgtingið. Men tað verður bara í eina viku, tí hann hevur tikið sæti sum varamaður fyri Høgna Hoydal.
Høgni Hoydal er burturstaddur í privatum ørindum og hevur latið varamannin taka sæti á tingi hesar dagarnar, og tað er Páll á Reynatúgvu.
Sostatt tók hann sæti á Løgtingi í morgun og sostatt verður hann við í viðgerini, nú Løgtingið fer at viðgera, um Landssjúkrahúsið skal hava eina eykajáttan, so at arbeiðið upp á nýggja H bygningin kann halda fram ótarnað, og eisini skulu meiri pengar játtast til Hvalbiartunnilin í ár, umframt at peningur skal játtast til onnur endamál.
Páll á Reynatúgvu hevur annars boðað frá, at hann gevst í politikki, so hann stillar ikki upp aftur á næsta vali.


text:
Vísindin hevur ikki altíð rætt. Tað er rætt
Seinna røða hjá Ingolf Sólheim í samband við áseting av fiskidøgum.
Aristoteles og Ptolemæus fóru skeivir, tá teir hildu jørðina vera heimsins miðdepil. Kortini var hetta ráðandi uppfatanin í útvið 2000 ár – í eitt langt tíðarskeið tvíhildu nógv, millum annað katólska kirkjan, eisini um, at jørðin var fløt.
Og tá vísindin, fyrst Nicolaus Kopernicus í 1500-talinum og síðani Galilei Galilei fyrst í 1600-talinum, við vísindaligum eygleiðingum og mátingingum prógvaðu, at jørðin melur um sólina og ikki øvugt, so tvíhelt katólska kirkjan kortini um gomlu uppfatanina – tí kirkjan og hennara oddvitar høvdu bygt alt teirra ovurstóra verðsliga vald á hesa uppfatanina, at jørðin var heimsins miðdepil. Ikki tí, tey trúðu tí, men tí tað tænti teimum.
Galilei sat í húsavarðhaldi ein stóran part av sínum vaksna lívi, tí hann hevði síni sjónarmið, og hann varð tvungin at avnokta tað, hann visti var rætt.
Ikki fyrrr enn í 1992 fekk hann posthumt eina umbering frá katólsku kirkjuni.
Men tað sær út til at vera akkurát hesin sami hugburðurin, ið stýrir fiskivinnupolitikkinum hjá Fólkaflokkinum. Ella rættari, vantandi fiskivinnupolitikkin hjá hesum flokkinum.
Vísindin hevur onkuntíð tikið feil, og tí skulu vit ikki lurta eftir henni yvirhøvur, er hugburðurin. Tí tað tænir ikki áhugamálunum, sum Fólkaflokkurin vil tæna.
Hevur Jákup Mikkelsen hugsað um, at orsøkin til, at hann onki ljóshav longur sær á Norðhavinum, er, at vit í áravís totalt hava ignorerað vísindaligu ráðgevingina?
Og hví kemur ikki lív í aftur á Føroya Banka? Er tað kanska tí, at vit við rovdrift fullkomiliga hava oyðilagt hann?
Nei, vísindin hevur onkuntíð tikið feil, og tí fer vísindin altíð skeiv, er hugburðurin hjá Fólkaflokkinum. Í øllum førum, tá tað kemur til fiskivinnuna.
Men tað er ábyrgdarleyst, tað er fullkomiliga ábyrgdarleyst.
Vit kunnu vera ósamd um metodurnar, og eg haldi, at øll hini andstøðuumboðini, sum hava verið her á røðarapallinum, hava verið meira og minni konstruktiv.
Onkur heldur, millum annað Magni Laksáfoss, at afturberingin av døgum er at gera seg inn á eina skipan í ótíð, tí verandi skipan jú gongur út um minni enn hálvt annað ár.
Slíkt eru atfinningar, sum ein kann fyrihalda seg til, og tað er gott. Eg veit tó ikki ordiliga, hví tað er ein so stórur trupulleiki, at vit vilja gera eina skipan, sum tænir teimum best, ið leggja mest fyri at reka síni skip.
Hevði tað verið betri, og hevði vinnan verið glaðari, um vit skóru 15 prosent yvir ein kamb – javnt yvir allar veiðibólkarnar?
Eg veit tað ikki, men tað kunnu vit so í øllum førum kjakast um.
Men Fólkaflokkurin proklamerar bara harðmæltur, at hann vil onga broyting. Har er onki at kjakast um. Hann vil onga broyting yvirhøvur, samstundis sum at hann skeldar inn á samgonguna fyri ikki at vilja samstarv.
Øll vit onnur ásanna, at vit MUGU gera okkurt. Tí gýtingarstovnarnir hjá toski og hýsu er um at kollapsa.
Gera vit onki, so endar fiskivinnan av sær sjálvum, tað eri eg rættiliga vísur í.
Nú kemur hetta málið í vinnunevndina, og har vóni eg, at eisini Fólkaflokkurin vísir, at hann meinar nakað við tað, tá hann sigur seg vilja samstarv.
Mær dámar í veruleikanum ikki at vera SO atfinningarsamur og peikandi, sum eg júst havi verið.
Men eg haldi, at støðan í okkara fiskivinnu er so álvarslig, at vit øll mugu mótmæla, tá onkur sigur seg bara ætla at lata standa til og onki gera.
Takk fyri.


text:
Oyje, Oyje so var man í gongd aftur, annan rennitúr í somu viku. Tá meinar man tað. Ætlanin er greið, 1/2 maraton til Tórshavn Marataon, og gjarna eina tíð, ið er nær við mínari tíð frá 2010, ið var 1:46:29.
Men málið áðrenn tað er eitt sindur minnið ambitøst, tað er at fáa 3 rennitúrar um vikuna, og ikki at verða skaddur. Síðan eg fekk ein skaða í 2010, hevur verið sera ringt at komið í gongd aftur, tí eg havi verið ov ótolin við liðunum hjá mær, og havi økt longd og ferð ov skjótt, men nú verður øðrvísið.
Tá eg seinast vandi upp til Tórshavnar Marathon í 2010, skrivaði eg ein renniblogg, tí hetta gav renningini eina meining fyri meg, eg skrivi, eg eri ikki ítróttarmaður, tí kann eg síggja hvørja renning sum empiriskt research til ein blogg, soleiðis verður aftur nú.
18. januar 2014
3.26 km uppá 21.41 minuttir, ikki nøkur super tíð, men tað er sirka har vit eru beint nú.
Fyrsti túrurin síðan august varð runnin leygardagin, ein fínur túrur út til brunnarnar har út móti Glyvursnesi, eg orkaði ikki serliga væl, so tempoið varð hildið lágt, men hetta var sjálvandi eisini fyri ikki at leggja ov har út og fucka mær knæið upp.
Veðrið var heilt ok, turt hesa løtuna og eitt sindur kølið, men einki sum mítt super kiksaða panniband/oyrahitari ikki kláraði at vinna á.
Tónleikurin var mín playlisti, Best of FO, har eg havi nøkur av allar bestu føroysku løgunum samlaði:
Teitur – You Never Leave LA
The Reverends – When You’re Done
Eivør – Wall of Silence
Páll Finnur Páll – VIðurkenning
MC-Hár – Vátt
Har blivu ikki teir stóru tankarnir hugsaðir, mest konsentreraður um at renna, hvussu kroppurin føldist og so sjálvandi av at syngja við til tónleikin.
23. januar 2014
3.22 km uppá 21:56 minuttir, sirka sama tempo, serliga tá hugsað verður um at her eru nógv fleiri brekkur enn á hinum túrinum.
Í dag rann eg so seinna túrin, havi gjørt eitt sindur av konditiónsvenjing innandurða og gingið nakrar túrar, tað skuldi kompensera fyri einum rennitúri, so sjálvt um tað bara bleiv til tveir rennitúrar hesa vikuna, so siga vit, at vit eru on track.
Tað var so seint, at eg fór at renna hendan túrin, at eg ikki tímdi at renna út í myrkrið móti Glyvursnesi, so túrurin bleiv út undan Kongavarða, oman eftir Glyvursvegnum niðan framvið AB-Vøllinum, inn á botn og so aftur til gøtuna niðan til undir Kongavarða, og eftir henni til hús.
Ein fínur túrur, nógvu brekkurnar eru ivaleyst góðar fyri konditiónina.
Aftur varð mest hugsa um kroppin, og nú er rann úti millum fólk konsentreraði eg meg um ikki at syngja ov hart við, til Best of FO playlistan:
Kári P. – Súrligar nætur í Keypmannahavn
Boys in a Band – Super Contagious
Lena – Stones in my Pocket
Krit – Some People Just Weren’t Made to Fit in
Teitur – The Singer
Kaj Klein – Sigi sum er
Eg má siga, at eg minnist meg ikki at hava hugsað um tað áður, hóast eg havi ummælt Kaj Klein, men meðan eg rann og lurtaði “Sigi sum er”, serliga niðurlagnum, so kom mær til hugs, at tað passar sera væl til okkara Løgmann:
“Lítið veit eg
men tað er ofta nokk.”


text:
Havstovan: Sildakanningarnar í ár vístu, at nakað tað sama var av sild norðanfyri sum í fjør. Vísitalið í ár er 4.87 mió. tons samanborið við 5.04 í fjør. Eisini vísitalið fyri svartkjaft var nakað tað sama í ár (0.53 mió. tons) sum í fjør (0.50 mió. tons). Nakað meira var tó at síggja av 1 ára gomlum svartkjafti enn undanfarnu tvey árini.
Farnu viku var fundur í Reykjavík, har úrslitini frá sildakanningunum norðanfyri fyrr í vár vóru viðgjørd. Tó var russiska rannsóknarskipið ikki liðugt við sínar kanningar í Barentshavinum, tá fundurin var, so talan er um eina fyribils frágreiðing, har bert úrslit fyri vaksna stovnin eru við. Endaliga frágreiðingin verður skrivað í augustmánaði. Talan er um felags kanningar, sum verða gjørdar hvørt ár og hvørs fremsta endamál er at dagføra vísitalið fyri norðhavssild. Hetta vísital verður brúkt, saman við m.a. landingartølum í stovnsmetingini av norðhavssild seinni í summar.
Høvuðsniðurstøðan er, at nakað tað sama er av bæði sild og svartkjafti norðanfyri sum í fjør. Vísitalið fyri sild í ár er 4.87 mió. tons samanborið við 5.04 í fjør; talan er sostatt um eina 3%-minking, men tá atlit verða tikin til óvissuna (svørtu strikurnar í mynd 1), so kann ikki sigast at vera munur á vísitalinum í ár og í fjør og vísitalið hevur verið rættuliga støðugt seinastu 7 árini. Samansetingin av sildini er tó nakað øðrvísi, soleiðis at heldur meira er av yngri sild enn undanfarnu árini. Tveir triðingar av sildini stóð í økinum norðan fyri Føroyar og eystan fyri Ísland (mynd 2), og hetta er í høvuðsheitum sild, sum er 6 ár og eldri. Síðsti triðingurin stóð í einum belti longur norðuri – frá 68 til 71 N – og hetta var í høvuðsheitum 3, 5 og 6 ára gomul sild. Hetta er triðja árið, at árgangurin frá 2013 sæst saman við vaksnu sildini, og nú ber til at siga, at hesin árgangurin er størri enn miðal fyri síðstu 15 árini, men tó bert umleið helvtina so stórur sum stóri árgangurin frá 2004, sum hevur verið bulurin í fiskiskapinum í nógv ár saman við árganginum frá 2002. Spenningur hevur verið um, um nakað mundi fara at síggjast til árgangin frá 2016, sum hevur verið at sæð í Barentshavinum tvey tey síðstu árini; tann árgangurin er so smátt við at leita sær úr Barentshavinum, men nøgdirnar, sum sóust saman við vaksnu sildini, eru enn á stigi við miðalstórar árgangir. Tað er ikki óvanligt, at størri árgangir leita sær seinni úr Barentshavinum, tí teir vaksa seinni. Hesum fæst helst ein betri hóming av, tá kanningarnar frá Barentshavinum vera tøkar seinni í summar.
Eisini samlaða vísitalið fyri svarkjaft var nakað tað sama í ár (0.53 mió. tons) sum í fjør (0.50 mió. tons) eins og útbreiðslan eisini líktist útbreiðsluni í fjør. Tá úrslitini frá øllum londunum vórðu sett saman, vísti tað seg kortini, at rættuliga nógv var av ársgomlum svartkjafti. Hetta hevur við sær, at tó at samlaða tonsatalið av svartkjafti er nakað tað sama sum í fjør, so er talið av fiskum 41% størri í ár. Tað kann nevnast, at í føroyska partinum av kanningunum sást mestsum ongin svartkjaftur, sum var yngri enn 3 ár – ungi svartkjafturin stóð í ár eystur móti europeiska landgrunninum.
Vísitalið fyri djóraæti í økinum er hægri enn miðal hevur verið fyri seinastu 10 árini. Tá kanningarnar byrjaðu fyri 23 árum síðani var hetta vísitalið høgt tey fyrstu sjey árini. Síðani var ein munandi minking fram til uml. 2010, men síðani hevur spakuliga verið ein vend til størri nøgdir av djóraæti. Orsøkina til hesa gongd kenna vit ikki væl enn, men granskarar í Føroyum, Íslandi, Noregi og øðrum londum við arbeiða í løtuni við verkætlanum at skilja betri, hvat stýrir djóraætisnøgdunum, og hvønn týdning djóraæti hevur fyri vistskipanina.
Í vestara parti av kanningarøkinum var í ár nakað kaldari enn í fjør í ovastu 200 metrunum, men um samanborið verður við øll árini, sum kanningarnar eru gjørdar, so hevur verið heitari her vesturi seinnu árini enn miðal fyri alt kanningartíðarskeiðið. Hinvegin er nakað kaldari enn miðal eystur móti europeiska landgrunninum.
Eydna í Homrum
Øll fyribilsfrágreiðingin kann lesast her.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Í vikuni bleiv nýggja starvsnevndin hjá Skála ÍF skipað. Greitt er, at nýggjur formaður nú tekur yvir.
Skála skrivar soleiðis:
Nýggjur formaður tikið við hjá Skála ÍF
Hósdagin 21.02. var aðalfundur hjá felagnum, og á aðalfundinum boðaði formaðurin seinastu 3 árini Arni Klein Abrahamsen frá, at hann av persónligum ávum ynskti at verða loystur úr formanssessinum.
Í starvsnevndini sita nú Rógvi Reinert Djurhuus, Per Mikkelsen, Annika Klein og Knút Johannesen. Nevndin hevur nú skipað seg við Rógva Reinert Djurhuus sum formanni og Per Mikkelsen sum næstformanni.
Umframt formansfrágreiðing frá undanfarna ári og framløgu av roknskapi, bleiv eisini nýggj ungdómsnevnd mannað á aðalfundinum, umframt at aðrir ábyrgarpostar í felagnum eisini blivu mannaðir.


text:
*Dagført 13.01.2020
Prísur
Fyri hvønn, tá ið tvey vaksin ferðast saman úr kr. 10.895,-
Pakki
GG! Prísurin avhongur alt av nær ferðast verður. Um ferðast verður í háárstíð ella um lítið pláss er umborð á Atlantic kann prísurin verða nakað hægri.
Hotellið
Gloria Palace Amadores & Hotel er eitt stílfult hotell í vøkru víkini Playa de Amadores. Frá hotellinum hevur tú eitt vakurt útsýni yvir havi. Hotellið hevur tveir hugnaligar terrassur við svimjihyljum, og við elevatori kanst tú lætt koma oman til strondina. Ynskir tú vælveru á ferðini kann vælveruøki á hotellinum viðmælast, har tú kanst velja ímillum fleiri viðgerðir.
Hentleikar á hotellinum


text:
Grindaboð vestan fyri Nípu (Trælanípa)
myndir06-06-2015 - 11:00 - Jóanis Nielsen
Fyrri løtu síðan varð boðað frá grind vestanfyri Nípu (Trælanípa).
Kl. 6.15 Nú eru 8 bátar hjá grindini og eisini Brimil, sum fann grindina. Teir eru staddir beint út úr Fossinum (Bøsdalafossur), grindin gongur spakuliga eystureftir. Tað er hampuliga stór grind.
Kl. 7.00: Grindin gongur spakuliga eystureftir, teir eru júst nú staddir beint út úr Múlanum. Tað eru 12 bátar hjá grindini og nakrir eru ávegis út.
Kl. 7.42: Bátarnir eru komnir undan Tanganum (Presttanga) - sí myndirnar niðanfyri.


text:
Appalachiafjøll
Appalachiafjøll (enskt Appalachian Mountains) eru ein fjallarøð í eystara parti av Norðuramerika, sum røkkur frá Nýfundlandi og Labrador í Kanada til Alabama í USA. Hægsta fjallið er Mt. Mitchell í Norðurcarolina, 2.040 metrar høgt. Hesi fjøllini eru fyri tað mesta skógvaksin, og har vaksa mong ymisk træsløg, harímillum ahorn og eik. Um heystarnar, áðrenn leyvtrøini, sum vaksa í sunnari parti av fjøllunum, missa bløðini, er frálíka vakurt har, tá skyggir leyvið í brúnum og reyðum litum, tá er eisini eitt skifti við heilt góðum veðri, og hesa tíðina á árinum nevna teir "Indian summer".
Hesi fjøllini eru eldri, og tindarnir eru ikki líka høgir sum teir í Klettafjøllunum (Rocky mountains). Tann syðri parturin varð til fyri 250 milliónum árum síðan, tá Afrika rendi saman við Norðuramerika, so øll meginlond vóru í einum, kallað Pangaea.


text:
Ingun í Skrivarastovu
Ingun í Skrivarastovu er ein føroyskur filmsframleiðari úr Havn. Hon eigur og rekur fyritøkuna Fish & Film.[1] Hon er útbúgvin á Goldsmith filmskúlanum í London, har hon tók eina Master í Dokumentar. Hon var vertur í sjónvarpssendingini "Bassalt", ið varð víst í SvF í árunum frá 1996 til 2001. Hon arbeiddi eisini í myndasavninum hjá Sjónvarpi Føroya. Í 2001 flutti hon til London at nema sær filmslistarliga útbúgving og búði har í 11 ár, hon flutti síðan aftur til Føroya at búgva. Meðan hon búði í London stovnaði hon fyritøkuna Fish & Film og framleiddi dokumentarfilmar fyri Al-Jazeera English og Nordic kanalirnar. Ingun hevur framleitt filmin Vetrarmorgun, sum vann eina virðisløn á Berlinaluni 2014, Sakaris Stórá leikstjórnaði filmin og skrivaði handritið. Vetrarmorgun var fyrsti fiktivi filmurin, ið hon framleiddi. Í februar 2014 varð hon við til at seta á stovn eitt nýtt yrkisfelag fyri føroysk filmsfólk. Felagið Føroysk Filmsfólk varð sett á stovn 22. februar 2014 og Ingun var ein av teimum ið var vald í nevndina.[2]
Framleiðslur í úrvaliRætta
- 2016: Islands and the Whales. Leikstjórn: Mike Day
- 2013: Vetrarmorgun. Leikstjórnað: Sakaris Stórá.
- 2012: EGO: Dreams and Identity. Video installatión. Leikstjórnað: Rannvá Holm Mortensen.
- 2011: Home Sweet Home. Dokumentarframleiðsla hjá Kringvarpi Føroya
- 2010: Vox-pop. Dokomentarrøð hjá KvF
- 2008: Í hansara hondum – Portrett av myndahøggarunum Janus Kamban og Hans Paula Olsen.
- 2007: Throwing Paint Tins off the Roof. Leikstjórnað: Vibeke Bryld.
- 2006: Mandy’s Choice. Leikstjórnað: Lusia Pretolani.
- 2006: If II – a film poem about the loss of a child.
- 2003: Mirror In My Mind – Dokumentarfilmur um móðir Ingun og hennara stríð við sálarsjúku
- 2001: The Cleansed Eye – Danski listamaðurin Per Kirkeby til arbeiðis.
- 2001: Breath of the Ocean – Portrett av tónasmiðinum Sunleif Rasmussen.
HeiðurRætta
Filmurin Vetrarmorgun, sum Ingun hevur framleittRætta
- 2014 - Vann virðislønina The Special Prize of the Generation 14plus International Jury á Berlinaluni 2014.[3]
- 2014 - Tilnevndur Crystal Bear á Berlinaluni[4]
- 2014 - Tilnevndur Teddy Award á Berlinaluni[5][6][7]
- 2014 - Varð sýndur 7 ferðir á Berlin International Filmfestival
- 2013 - Vetrarmorgun varð tilnevndur Geytan, vann tó ikki.
- 2013 - Tilnevndur Geytan
KeldurRætta
- ↑ Fishandfilm.net
- ↑ listinblog.blogspot.com, Felagið Føroysk Filmsfólk er stovnað
- ↑ Berlinale.de, AWARDS AND JURIES IN THE GENERATION SECTION
- ↑ Kvf.fo, Brunsj við Ingun í Skrivarastovu
- ↑ 28. Teddy Award Samrøða við Sakaris Stórá á YouTube
- ↑ nordicstylemag.com, Interview with Sakaris Stórá: Faroese film selected for Berlin International Film Festival
- ↑ Fishandfilm.net


text:
“Hann… ber allar lutir við orði veldis síns” (Hebr 1,3)
“Hann” er Jesus. Hann heldur øllum heiminum uppi.
Flestu okkara taka sum allarstørstu sjálvfylgju, at vit liva, og at tilveran gongur sína gongd. Men aftanfyri alt stendur Jesus Kristus. Vit anda og jørðin melur, tí hann sigur, at so skal vera. So máttmikið og veldigt er orð hansara. Um hann vildi, kundi hann eisini við einum orði steðga øllum, eins og hann við einum orði skapti alt, sum er til.
Kortini er hesin tanki ikki ræðandi, tí hann er tann sami, sum í sínum ósigandi kærleika gav sítt egna lív fyri at bjarga okkum. So at vit skuldu vera frí frá trældóminum undir syndini og deyðanum og ístaðin vera hansara kæru børn um allar ævir.
So satt vit trúgva á hann, er alt hetta veruleiki um okkum. “Tann, sum hevur sonin, hevur lívið; tann, sum ikki hevur Guds son, hevur ikki lívið”. So einfalt er tað. So fantastiskt er tað. So álvarsligt er tað.
Hann heldur allari tilveruni uppi. Hann heldur eisini tær í síni hond. At tosa við hann er at nema við ta hondina, sum nemur við heimin. At líta seg í hansara hendur heldur í øllum lívsins ódnum.
Tí er als einki at óttast, so satt tú hoyrir honum til! Hevur tú takkað Gudi fyri tað í dag?


text:
Blómuskapið á klantrasliga legginum
Eg havi loyst knútin um nominering til norðurlendsku bókmentaheiðurslønina næsta ár. Bókin er funnin! Eg varnaðist hana í somu løtu, eg kom inn í bókhandilin, tíbetur var elsta dóttirin við, so hon hoyrdi mítt mutl, meðan eg gekk rundan um bunkan av bókum, nart við, luktaði, blaðaði, segði áh, áh, hon er flott, harrajesus hon er fullkomin og annað slíkt av sama slag, men keypti eg hana, nei! Gud viti hví, eg angraði tað fleiri ferðir aftaná.
Men so fór eg um ein hvassan kant, gjørdist 65 og fekk gávur og góðan døgurða og kaku og gávur, nógvar heilsur á facebook og messenger og í telefonini.
Tað besta vóru tó gávurnar frá børnum og ommubørnum. Alt verk eftir kvinnum, sjálvandi, eitt prent eftir Deu Trier Mørch, ein bók við signaturi eftir Adda Lykkeboe og bókina Leitanin eftir at vera eftir Katarinu Nolsøe. og her er tað, at eg havi loyst knútin hjá uppstillingarnevndini. Bókin, sum skal vera í uppskoti næstu ferð, er nevnliga júst hendan hjá Katarinu Nolsøe.
Hon er sjáldsama væl frágingin, har er alt ein samanhangandi heild, fantastiskar tekningar, fantastiskar yrkingar, og so eru tær skrivaðar á fantastiska góðum føroyskum máli, so at tú gerst so ómetaliga glað at vera føroysktmælt: Vit kunnu jú siga alt á okkara máli.
Sum prikkurin yvir i´ið fóru eg og dóttirin og versonurin at hyggja at leikinum hjá Katarinu, og eg má siga, at sjáldan havi eg sitið so rimmarføst á stólinum, ja, viðhvørt mátti eg næstan slíta meg úr einari transu og noyða munnin saman aftur, so væl var hetta uppsett og ikki minni spælt. Eg havi aldrin sæð Gunnvá Zachariassen spælt so væl, sum hon gjørdi her, og eg havi sæð hana spælt nógvar og góðar leikir.
Sjálvt um tað er mítt arbeiði at seta orð saman, at ritstjórna, at kuta orð burtur og alt møguligt, sum hevur við orð at gera, so eri eg ikki før fyri at greina hendan leikin, sum byggir á bókina við sama navni.
Fyrst og fremst var hendan framførslan merkt av at tann, ið hevði leverað tilfarið, visti, hvat hon tosaði um.
Tað byrjar alt við vektleysa kroppinum, sum er onkra aðrastaðni, um fallið, har tú ikki veitst, hvar og nær tað endar, um spakuliga at tora at koma upp aftur, burtur úr avbyrgingini og út í lívið hjá hinum.
Eg var so tikin á bóli, at tá ið Gunnvá framførir eitt hjartaskerandi skríggj á pallinum, sum ongan enda vil taka, bresti eg út úr at gráta, tí eg kenni á mær, at hetta var tað, sum skuldi til, nú fer hon at tora at koma fyri seg aftur, nú slapp hon av við slanguna og djevulin og tó, so vita bæði hon, sum skrivað hevur, hon sum framførir, og vit sum hyggja, at tú noyðist at liva við djevlinum, tú mást foreina teg við hann, hyggja í eyguni á honum, rura honum fyri at sissa hann.
Leikurin er upplagdur at spæla á øðrum málum, so onkur má skunda sær at týða til norðulendsk mál. Takk fyri Katarina, Gunnvá, Búi og øll, sum hava havt nakað við hann at gjørt.
Og bókina, hana fari eg at bera við mær inn at hjartanum og lesa og læra av. Takk og lov fyri hesa gávaðu kvinnu!
Marna Jacobsen
https://marnakj.wordpress.com
Hevur tú hug at lesa fleiri greinir?
Grønlendsk-føroysk orðabók út á Sprotanum
Kendir høvundar á turné
Risatilboð og áhugaverd skrá
Sólrún Michelsen heimtar silvur úr ættini
Endiliga ein skaldsøga fyri føroyskar sjómenn
Democracy Dies in Darkness
Svik avdúkað í Bylgjuni í Runavík
Tann fúli, tann fróði og tann fólkakæri í næstu Orð og tónum
Carl Johan Jensen fekk sínar fyrstu yrkingar út í 1977.
Jóanes Nielsen…