text:
Jan Müller
04.12.2016 - 20:27
Tað var ein nøgdur og fegin Poul Michelsen, sum í farna mánað hitti umboð fyri umleið 20 altjóða oljufeløg á eini móttøku í London. Vælvitjaða móttøkan av fleiri av heimsins størstu oljufeløgum, sum snúði seg um komandi útbjóðingina á føroyska landgrunninum, var við til at sannføra landsstýrismannin í oljumálum um, at tað er rætt og skilagott at lata uppaftur fyri oljuleiting við Føroyar í 2017.
”Sjálvandi var tað gevandi fyri meg sum nýggjur landsstýrismaður í oljumálum at tosa við hesi mongu oljufólkini, nú ein útbjóðing stendur fyri framman. Men tær mestu og bestu vónirnar havi eg tó fingið frá Jarðfeingi og fólkunum, sum arbeiða har. Tey hava við sínum fakliga og professionella arbeiði, ment eina fatan, sum er sera sannførandi. Hinvegin er tað eisini gott sjálvur at kunna hitta og tosa við fólk, sum arbeiða hjá útlendskum oljufeløgum. Tað var tí sera áhugavert at hoyra beinleiðis frá teimum um teirra hugsan um m.a. tíðspunktið fyri komandi útbjóðing. Onkur helt tað ikki vera røttu løtuna at bjóða út, meðan fleiri teirra, ja tey flestu av teimum hildu hetta vera júst rætta tíðspunktið fyri eini útbjóðing í Føroyum.”
Hitti umboð fyri stór oljufeløg
Poul Michelsen, sum vegna Uttanríkis- og Vinnumálaráðið var vertur umborð á snotuligum móttøkuskipi við Thames ánna, bar fram røðu, eftir at føroyski sendimaðurin í London, Áki Johansen, hevði boðið vælkomin. Eftir røðuna hevði Heri Ziska frá Jarðfeingi eina framløgu, har hann greiddi frá um komandi útbjóðingina og mongu spennandi møguleikunum hon hevur við sær.
Landsstýrismaðurin hevði so eisini høvi at hitta umboð fyri ymsu oljufeløgini, teirra millum Total, ENI, BP, Repsol og CnoocNexen fyri bert at nevna nøkur teirra.
”Fyri meg sum nýggjur á hesum økinum var tað áhugavert at hoyra tað tey høvdu at bera fram. Tú beit merki í, at strategiirnar hjá feløgunum eru sera ymiskar. Summar eru her og nú, meðan onnur feløg hava lagt seg eftir eini longri strategi fyri, hvat tey ætla í framtíðini.”
Poul Michelsen helt seg eisini kunna merkja, at vinnan er komin fyri seg aftur, eftir avleiðingarnar av brátt lækkandi oljuprísunum.
”Hon hevur megnað at rationalisera virksemið og fingið framleiðslukostnaðin niður, fólkini arbeiða meira entusiastiskt, og tú merkir heldur ikki til ta somu grátigheit, sum fyrr hevur merkt hesa vinnu. So samanumtikið merkti eg á prátinum við hesi mongu oljufólkini, at vinnan er við at koma fyri seg aftur og hevur fingið eitt betri fótafesti at standa á. Og tað er sjálvandi eisini ein týðandi fortreyt fyri at fáa eina væleydnaða føroyska útbjóðing.”
Landsstýrismaðurin heldur eisini, at umstøðurnar kring móttøkuna umborð á einum stásiligum skipi við Thames ánna, vóru sera góðar og tæntu avgjørt okkara góðu søk.
”Hetta varð eitt ómetaliga gott høvi hjá mær at hitta fólk, sum arbeiða í hesi vinnuni, heldur enn at skula vitja eina stóra oljumessu við túsundtals fólkum.”
Ein gevandi túrur
Poul Michelsen: ”Tað var forkunnugt at kunna møta fólki, sum meta um forsøgnir og nýggj data og so hava Føroyar við í sínum framtíðar leitiætlanum. Tað var sannførandi at hoyra tey tosa um Føroyar sum framtíðar oljutjóð, og her vóru spurningar á lofti um, hvussu tað fer at eydnast at koma gjøgnum basaltið ol. Eg haldi ikki nakar ivaðist í, at olja og gass eru í føroysku undirgrundini. Spurningurin er bara, hvussu man kemur ígjøgnum basaltið á rætta hátt. Tøknin mennist við rúkandi ferð, so fyrr ella seinni fer hetta ikki at vera nakar trupulleiki longur, helt ein av oljuserfrøðingunum fyri.”
Fyri nýggja landsstýrismannin í oljumálum var London-ferðin avgjørt ein gevandi túrur og eisini sum landsstýrismann í vinnumálum, har hansara egna fyritøka eisini hevur verið partur av tilgongdini sum veitari til oljuvinnuna.
Hóast olja og gass enn ikki eru funnin í rakstrarverdum nøgdum í Føroyum, so heldur Poul Michelsen kortini, at royndirnar higartil og ikki mist okkara stóra luttøka í altjóða oljuvinnu, har tað í dag arbeiða fleiri enn 1000 føroyingar, koma okkum til góðar, tá vit umrøða framtíðar leiting her um leiðir við altjóða oljufeløg.
”At vit eru so virkin og fylgja við, bæði vinnuliga og politiskt, er ein stórur fyrimunur fyri okkum sjálvi og eisini fyri útlendsku vinnuna, sum vónandi vil gera íløgur her. Men at vit eisini eru luttakari í altjóða oljuvinnuni haldi eg er av stórum týdningi, antin vit so finna olju ella ikki. Tað er altíð gott at hava fleiri bein at standa á. Tær íløgur vit sjálvi gera sum veitarar í hesa vinnu, antin tað er fyri at finna okkara egnu olju ella tað er fyri at vera partur av hesi vinnu uttanlands eisini, tæna somu søk. So tá fakligheitin og vitanin fylgja við í hesi gongdini, verða avgerðirnar eisini meira og betri grundaðar.”
Álit á Jarðfeingi
Landsstýrismaðurin í oljumálum, sum fyrst og fremst byggir sína vitan og hugsan á ta kunning hann við fleiri høvi hevur fingið við at samskifta við fólkini á Jarðfeingi, sigur seg vera væl nøgdan við gongdina higartil.
”Nú eri eg nokkso nýggjur í hesum, men eg má ærliga viðganga, at tey fólkini, sum eg havi havt høvi til at samskifta við hjá Jarðfeingi, og sum stýra hesi gongdini at fáa eina væleydnaða oljuleiting í gongd aftur, virka sera entusiastisk og vitandi og hava rætta hugburðin til hetta fyri Føroyar týdningarmikla málið. Fyri meg er tað ein frægd at arbeiða saman við hesum fólkunum. Tey trúgva uppá tað tey gera, og eg eri vísir í, at fyrr ella seinni fara vit eisini at fáa stórt gagn at hesum arbeiðinum. Tað vit í dag brúka uppá hetta arbeiðið er bert ein brøkpartur av tí vinningi vit sum samfelag kunnu fáa burtur úr í longdini. So eg vil fegin eisini vera við til at uppraðfesta tað. Her hugsi eg bæði um ta vitan, sum vit fáa um okkara egna landgrunn og undirgrund, umframt at vit arbeiða saman við royndum fakfólki í øðrum londum at menna vitanina um okkara egna land. Vit býta um data, fáa inn nýggj data, læra at lesa data betri - alt nakað, sum hevur stóran týdning. So eg eri imponeraður av hesum arbeiðinum. At vit hava góð fólk á Jarðfeingi, upplivdu vit eisini á stóru Petex messuni í London herfyri. Og tað kendi tú eisini millum útlendsku oljufólkini á móttøkuni í London, har virðingin fyri okkara egnu fakfólkum var stór. Slíka virðing fær tú bara, tá tú hevur við professionell fólk at gera.”
Landsstýrismaðurin kennir seg eisini væl kunnaðan á øllum økjum, sum viðvíkja komandi leiting og gransking á stovninum annars. Tað ger eisini, at hann fær fylgt betri við gongdini og fær gjørt sítt til, at hon fer rætta vegin. Og tí dylur Poul Michelsen heldur ikki fyri, at hann saman við tí politisku skipanini annars fer at gera alt tað hann er mentur fyri, at føroyska oljan og gassið, sum helst liggur fjalt onkunstaðni í undirgrundini, verða funnin ein dag í framtíðini.
Nú sær hann fram til stóru FIEC-ráðstevnuna í Føroyum næsta ár, tá hann sum landsstýrismaður í oljumálum alment fer at lata upp fyri 4. útbjóðingini á føroyska landgrunninum.


c: text/html

text:
1. Hvat var tín størsta listauppliving í 2010?
Fyri meg var tað ótrúliga stórt at vera boðin við á talent leguna á Berlinale filmfestivalinum í Berlin. At práta, kjakast og læra um film 20 tímar um døgnið í eina heila viku, saman við teimum dugnaligastu filmstalentunum í heiminum, var sera gevandi.
Tað var eisini stuttligt at fáa virðisløn fyri ein stuttfilm í Reykjavík.
2. Hvat gleðir tú teg mest til at uppliva innan tína listagrein í 2011?
Eg ætli mær at gera ein stuttfilm í Føroyum í 2011, at gera film er tað mær dámar allarbest, so tað gleði eg meg sjálvandi til. Vónandi fái eg eisini brúkt ein part av árinum, til at arbeiða víðari við eini størri filmsverkætlan, ið eg eri í holt við.
Onkrir spennandi filmar koma út í 2011, og teir gleði eg meg til at síggja, Men tað sum hevði glett meg mest, var um tað eisini blivu gjørdar onkrar føroyskar framleiðslur, kanska serliga stuttfilmar og dokumentarfilmar.
3. Hvat hevði verið størsta mentanarpolitiska frambrotið, sum tú hevði viljað sæð í verki í 2011?
Fyri mítt viðkomandi, hevði tað størsta mentanarpolitiska frambrotið, verið at fingið sett ein føroyskan filmsgrunn á stovn. Eg veit ikki hvussu realistiskt tað er, at ein føroyskur filmsgrunnur verður settur á stovn í 2011. Men tað hevði verið gott um filmur sum listagrein onkusvegna hevði fingið fíggjarligan vælvilja frá tí almenna. Eg haldi, at tað eru nógv dugnalig ung filmstalent í Føroyum. Og tað er keðiligt um tey ikki fáa ein ordiligan pall at menna seg á, her heima.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nýggjastu tíðindini
Melda til tíðindabræv
Tíðindi - 5. juli 2017
Atgongumerkjasølan til finaluna um Løgmanssteypið, sum í ár verður millum NSÍ og B36, letur upp hósdagin 6. juli klokkan 12:00 á heimasíðuni hjá FSF
Í ár verða tað B36 og NSÍ, ið bresta saman í finaluni um Løgmanssteypið, sum verður á Tórsvølli leygardagin 26. august
Leygardagin 26. august klokkan 19:45 bresta NSÍ og B36 saman í finaluni um Løgmanssteypið. Talan verður uttan iva um ein spennandi dyst, og vónandi og væntandi fara fjeppararnir hjá feløgunum at møta mannsterk á Tórsvølli.
Atgongumerkjasølan til steypafinaluna, ið fer fram í Nethandilinum á heimasíðuni hjá Fótbóltssambandi Føroya, letur upp hósdagin 6. juli klokkan 12:00. Kostnaðurin er 100 krónur fyri vaksin og 50 krónur fyri børn.
Steypafinalan hjá kvinnum, sum í ár verður millum HB og EBS/Skála, verður leygardagin 9. september klokkan 17:30.
Skráin fyri steypafinalurnar 2017


text:
Niels Petersen
04.09.2015 - 22:38
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Liðskiparin á føroyska manslandsliðnum, Fróði Benjaminsen helt fyri eftir dystin, at teir vóru væl við í dystinum, og at teir hildu írum frá stórum møguleikum. Tá teir so missa Jóan Símun í 65. minutti gerst tað trupult.
- Vit royna at verja javnleikin, tá vit missa Jóan Símun, men tá teir fáa mál næstan beinanvegin, tá blívur tað sera tungt, og tað triðja er sera skuffandi av okkum, sigur rutineraði miðvallarin og liðskipari okkara, Fróði Benjaminsen.
Næsta uppgáva er móti Finlandi, og hesin dystur verður spældur í Finlandi mánakvøldið.


text:
Føroysk met
Her finnur tú eitt yvirlit yvir føroysku metini í teimum ymisku bólkunum:
- Her sært tú metini hjá monnum í 25 metra hyli (á stuttbana): /myfiles/files/FM menn á stuttbana.xls
- Her sært tú metini hjá kvinnum í 25 metra hyli (á stuttbana): /myfiles/files/FM kvinnur á stuttbana.xls
- Her sært tú metini hjá monnum í 50 metra hyli (á langbana): /myfiles/files/FM menn á langbana.xls
- Her sært tú metini hjá kvinnum í 50 metra hyli (á langbana): /myfiles/files/FM kvinnur á langbana.xls
Her ber til at taka niður umsókn til skráseting av nýggjum føroyskum meti. Hon skal útfyllast av venjara, ferðaleiðara ella øðrum ábyrgdarpersóni. TRÝST HER!
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
Fyrispurningur um trygdina at koyra um Haraldsund
politikkur05-04-2017 - 10:51 - Jóanis Nielsen
Hví er einki gjørt fyri at bøta um ferðslutrygdina um Haraldssund?
Jógvan Skorheim, løgtingsmaður, hevur sett fyrispurning til Hendrik Old, landsstýrismann.
Í fyrispurningi sínum greiður Jógvan Skorheim, løgtingsmaður frá, at kalla einki er gjørt í sambandi við byrgingina um Haraldssund síðani hon bleiv tikin í nýtslu í 1986, og at tryggleikin at ferðast eftir byrgingini á flóð og hørðum høgættarstormi á vetrartíð er als ikki nøktandi.
Lív og heilsu í váða
Tað er ikki so sjáldan, at fólk halda seg aftur, ella mugu passa sær løtur – at fara um byrgingina í ringum líkindum.
Jógvan Skorheim, løgtingsmaður ger greitt, at tað er skjótt, at onkur steinur, reki ella t.d. fiskakassar koma slongjandi upp um byrgingina og verða til stóran ampa, og at farleiðin er ikki nóg trygg hjá teimum, sum dagliga ferðast um byrgingina.
Ynski er í fyrsta lagi at farleiðin verður dagførd, soleiðis at fólk ikki seta lív og heilsu í váða við at koyra eftir byrgingini í ringum líkindum.
Stutt og greitt - eina tryggari farleið
Ynski er stutt og greitt eina tryggari farleið enn hana, sum er í dag, sigur Jógvan Skorheim, løgtingsmaður í fyrispurningi sínum.
Verður einki gjørt, má roknast við stórum enduríløgum at endurreisa byrgingina, sum nú 31 ár eftir at hon var tikin í nýtslu ikki er dagførd, og tí til stóran ampa fyri fólk á t.d. vetrar degi.
Skal takast í álvara
Tað almenna hevur ábyrgdina av byrgingini, og at ferðslan kann fara fram á nøktandi hátt fyri samfelagið.
Tá talan er um menniskja lív, er neyðugt at almenni myndugleikin sum eigur ábyrgdina, eigur at taka hetta í álvara, og ikki einans letur standa til. Tað snýr seg um ferðslutrygd, sum eigur at setast í fremstu røð, og sum almenni myndugleikin eigur ábyrgdina av, sigur Jógvan Skorheim, løgtingsmaður at enda í fyrispurningi sínum.


text:
Lóggeva ímóti succés
Fiskivinnan kastar hundraðtalsmilliónir krónur av sær til samfelagið og skapar hópin av arbeiðsplássum, bæði í sjálvari vinnuni og í avleiddum virksemi.
Her arbeiðir landstýrismaðurin i fiskivinnumálum hjá sitandi samgongu við hond og fót fyri at steðga góðu gongdini. Hann berjist sum úlvur á skóg fyri at minka inntjeningina hjá okkara høvuðsvinnu. Profitturin hjá høvuðsvinnuni skal minimerast og landskassin skal hava sum mest. Sólskinssøgurnar í privata vinnulívinum skulu fáa ein enda. Vinningurin skal verða so lítil, at tað bara júst skal løna seg at reka virksemi, men heldur ikki nógv meir enn tað.
Fólkaflokkurin fór til val uppá, at tað skuldi loysa seg at arbeiða. Hendan samgongan fór til val uppá, at virðini skulu býtast javnari, men tolt verður ikki, at nakar tjenar pengar, og tað skal revsast.
Betri banki er júst blivin útnevndur sum tryggasti banki í kongaríkinum. Her arbeiðir landstýrismaðurin í vinnumálum við broytingum.
Fiskerforum skrivar, at føroyska laksaævintýrið heldur fram við fullari megi. Her arbeiðir sami landstýrismaður í vinnumálum við broytingum.
Hjá Bank Nordik gongur strúkandi og her kvittaði landstýriskvinnan í fíggjarmálum við at geva nevndini í fíggingargrunninum sekkin.
Reyði tráðurin hjá sitandi blóðreyðu samgongu er at leggja forðingar allastaðni, har tað gongur væl. Dugnalig vinnulívsfólk skulu ikki fáa fullan ágóða av sínum virksemi. Ein fyritøka skal ikki tjena ov nógv. Tað má ómøguligt ganga ov væl. Dugnaskapur skal revsast.
Vit hoyra, at høvuðsvinnan skal pettast sundur í smáar bitar. Kunnu vit vænta, at næsta átakið hjá sitandi samgongu nú verður at petta alla jørðina í Føroyum sundur í smáar kolonihavar undir herrópinum fólksins ogn.
Livst so spyrst.
Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur
Løgtingslimur


text:
Lívligt við Gjógv
Gjáargarður var karmur um eitt tiltak hjá heilafelagnum í farna vikuskiftið, har fólk úr øllum landinum vóru komin saman til hugna, prát og rørslu. Heitt var á undirritaðu at skipa fyri einum rørsludegi, og tað vildi eg gjarna.
Í samstarv við nevndina í felagnum varð ein fjølbroytt skrá løgd við tí endamáli, at øll kundu taka lut, og so skuldi tað sjálvandi eisini vera stuttligt at røra seg.
Smærri kappingar, staffettir og spøl myndaðu fyrra partin av tiltakinum. Síðan fingu luttakararnir kunning um rørsluágóðar, eisini varð upplýst um rørslumøguleikar, ið fólk við tarni hava í Føroyum.
At enda fóru vit undir at spæla boccia, nøkur høvdu drúgvar royndir við spælinum, meðan onnur royndu tað fyri fyrstu ferð. Marius Johansen, ið hevur spælt boccia í fleiri ár, vísti okkum hvussu spælið er skipað. Hann gav okkum eisini góð ráð og vegleiðing áðrenn farið varð undir at spæla.
Rørsludagurin hjá heilafelagnum er av á hesum sinni, men vit vóna, at fleiri dagar av hesum slagi vera á skránni í framtíðini.
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond


text:
nýggj kunngerð um rottutýning kemur í gildi 1. januar
Sirið Stenberg, landsstýriskvinna hevur lýst nýggja kunngerð um at fyribyrgja og og týna rottu. Kunngerðin, sum varð lýst í gjár og fær gildi um ársskifti. Kunngerðin avloysir gomlu kunngerðina frá 1962.
Endamálið við kunngerðini er m.a. at skipa fyribyrgingina betur á oyggjunum, har eingin rotta er.
Til tess verða praktisku og umsitingarligu uppgávurnar hjá kommunustýrinum í sambandi við rottutýning nágreinaðar. Somuleiðis skal betri innlit fáast til vega um rottustøðuna. Krøv verða sett til fráboðan, at tá tú sært rottu, hevur tú skyldu til at fráboða hetta til kommununa, og krøv verða sett til skyldu hjá kommununi at skráseta rottufráboðan.
Við kunngerðini fær landsmyndugleikin eisini heimild til at leggja til rættis eina samskipaða rottutýning tvørtur um kommunu- og býarmørk í bygdum og óbygdum øki.
Uppgávan at týna rottur liggur framvegis hjá kommunum. Kommunan skal eitt nú útvega og rinda fyri eitur, rottufellur og annað tilfar, sum verður brúkt í rottutýningini. Kommunurnar skulu eisini seta skikkað aktingarfólk. Hvør bygd og hvør býur skal hava eitt aktingarfólk, sum tekur sær av kommunalu uppgávunum sambært kunngerðini.
Hinvegin er uppgávan hjá landsmyndugleikanum meira yvirskipað. Landsmyndugleikin skal meta um týningarætlanir, gera vegleiðing um at handfara og leggja eitur út og hvussu farast skal fram, um fráboðan er um rottu á rottufríu oyggjunum.
Eisini skal landsmyndugleikin hava eftirlit við, at ásetingarnar í kunngerðini verða hildnar og syrgja fyri, at ein árlig uppgerð verður savnað um rottufyribyrging og týning um alt landið.
kelda: www.vp.fo


text:
Eins vælferð í Ríkisfelagsskapinum
3. desember 2014
Thorning: Danmark skal tryggja eins vælferð í øllum Ríkisfelagsskapinum
- Í dag hevur forsætisráðharrin eina ferð fyri allar staðfest, at tá ið tað snýr seg um heilsuverk, pensjón og serforsorg - ið eru ikki-yvirtikin málsøkir - hevur Danmark skyldu til at tryggja, at sama vælferðarstig er í Føroyum sum í Danmark.
Hetta sigur Edmund Joensen, fólkatingsmaður fyri Sambandsflokkin, sum í dag var við í spyrjitímanum í Fólkatinginum.
Har spurdi hann m.a. um, hví tað ikki verður tryggjað, at heilsuverkið, serforsorgin og pensjónir í Føroyum ikki koma upp á sama stig sum í Danmark.
Svarið frá Helle Thorning-Schmidt, forsætisráðharra, ljóðaði soleiðis:
- Når et område ikke er overtaget, så skal vi sikre en passende standard på de områder, både i Grønland og på Færøerne, der svarer til den standard, vi har i Danmark. Og det er vel egentlig en god måde at tænke det her på, at standarderne er de samme på de områder, der ikke er overtaget. Hvis så et område bliver overtaget af Færøerne eller Grønland, så bliver det de standarder, man selv lægger for de her områder. Men så længe et område ikke er overtaget, så er det vores pligt at sikre, at standarderne er stort set de samme i hele Rigsfællesskabet.
Edmund Joensen sigur, at hetta er ein útpurring til landsstýrið, sum júst í hesum døgum talar um at skerja fólkapensjónir og fremja sparingar innan heilsuverkið.
- Staðfestingin hjá forsætisráðharranum er týðandi. Hon vísir, at Føroyar eiga rættindi í Ríkisfelagsskapinum, tá ið tað snýr seg um málsøkir, ið ikki eru yvirtikin. Hon sigur tað, sum rætt er, sigur Edmund Joensen.
Til ber at síggja staðfestingina hjá Helle Thorning-Schmidt í hesum video-klippi úr spyrjitímanum í Fólkatinginum í dag:
RN
Aftur


text:
Krabbameinsfelagið hevði aðalfund týskvøldið 29. apríl 2014
Á skránni var nevndarval. Fyri vali stóðu Agnar á Dul, Katrin Kallsberg og Jákup N. Olsen. Tey vóru øll afturvald fyri eitt 2 ára skeið. Nevndin he
Bót til Bata hjá Krabbameinsfelagnum skipar fyri hugnaløtu á Hotel Hafnia fyri kvinnum, sum eru ella hava verið sjúkar av krabbameini í brósti.
Á hugnaløtuni mikudagin 14. mai kl. 19.00 á Hafnia, fer Fía Lamhauge life coach og listterapeutur at luttaka og siga frá, hvussu listterapi kann vera
Skeið í húð og andlitsrøkt fyri kvinnur við krabbameini verður tann 30. apríl 2014
Krabbameinsfelagið skipar saman við Make-up Store fyri skeiði í andlitsrøkt og at leggja make upp. Skeiðið er fyri kvinnur við krabbameini. Skeiðið e
Samtalubólkur fyri teg, ið hevur mist makan av krabbameini, byrjar 23. apríl
Tað kann vera sera trupult at koma gjøgnum sorgina, tá ið ein missir makan av eirindaleysari sjúku. At hitta onnur í somu støðu, kann lætta um tunga,
Lívið við stomi
Hugnakvøld fyri teg, sum hevur stomi og tíni nærmastu. Hugnaløtan verður mánadagin 7. apríl 2014 kl. 16.30-19.30 á Hotel Føroyum, Sólbjørg Fred
Fyri teg, sum ert ung/ur og hevur ella hevur havt krabbamein
Krabbameinsfelagið bjóðar øllum ungum millum 14 og 25 ár, sum hava, ella hava havt krabbamein, at hittast til prát og hugnaliga samveru. Eisini er ætl
Upplýsandi hugnaløta fyri tey, sum hava blóðsjúkuna Polycythæmia vera
Mikudagin 26. mars kl. 15.00 – 17.00 skipar Krabbameinsfelagið fyri einari upplýsandi hugnaløtu fyri fólki, ið hava blóðsjúkuna Polycythæmia vera, e
Spennandi skeið í listterapi
Krabbameinsfelagið fer nú aftur undir nýtt skeið í listterapi. Hetta er eitt tilboð til tín, ið hevur ella hevur havt krabbamein. Royndirnar frá undan
Tey norðurlendsku krabbameinsfeløgini hava havt fund í Keypmannahavn
Nordic Cancer Union hevði fund á Norðuratlantsbryggjuni í Keypmannahavn tann 17. Februar 2014. Fundurin gekk væl. Nógv áhugaverd mál vóru á skránni. M
Gallaveitslan gav góðar 200.000 kr til børn við Krabbameini
Vælviljin var í hásæti, tá ið Team Rynkeby Føroyar skipaði fyri galladøgurða á Hotel Føroyum síðsta vikuskifti.
Løgmaður súkklar til París komandi summar
Hýrurin er góður á løgmanni, sum komandi summar setur kósina móti París. Hann er ein av teim 35 súkklarunum, sum skulu súkkla til París komandi summar
Børnekræft-direktør: Jeg er rørt
Stríðið mótit krabbamein hjá føroyskum børnum, hevur fingið dyggan stuðul frá Team Rynkeby Føroyar, átakinum. "Direktøren i den færøske kræftforening
Innbjóðing til fund hjá sjálvhjálparbólkinum fyri "Menn ið hava, ella hava havt prostata krabba
Fundurin verður mikukvødið 5. mars 2014 frá kl. 19.00 til 21.00 í hølunum hjá Krabbameinsfelagnum úti á Grønlandsvegi 58. Skráin fyri kvøldið sæ
250 menn kunnaðu seg um krabbamein
Dyggiliga undirtøkan fyri kunnandi tiltakinum hjá Krabbameinsfelagnum á Hotel Føroyum týskvøldið ber boð um, at føroysk mannfólk taka vandan við krabb
Opið hús í Klaksvík 4. februar
Bót til Bata hjá Krabbameinsfelagnum skipar fyri “Opið Hús” – hugnaløtu fyri kvinnum, sum hava ella hava havt bróstkrabba. At koma saman við øðrum í
Stuðla Team Rynkeby Føroyar
Team Rynkeby Føroyar gevur okkum ein einastandandi møguleika at varpa ljós á og hjálpa børnum við krabbameini og familjum teirra,Tað er altíð sera s
Krabbameinsfelagið 35 ár
35 ár, 35 súkklarar – øll kunnu stuðla! Í ár eru 35 ár síðani Krabbameinsfelagið varð stovnað. Í summar seta 35 føroyskir súkklarar kós ímóti Eif
Nordic Cancer Union á fundi við Bo Könberg og heilsumálaráðharrarnar í útnorði
Tann 20. Og 21. Januar varð fundur hildin í Føroyum millum heilsumálaráðharrarnar í útnorði. Við á fundinum var Bo Könberg, sum hevur ábyrgdina av at
Mannfólkakvøld um menn og krabbamein 27. januar
Krabbameinsfelagið skipar fyri kunnandi tiltaki um menn og krabbamein Tiltakið verður á Hotel Føroyum mánakvøldið 27. januar klokkan 19.00 Joh
Skeið í andlitsrøkt
Skeið í andlitsrøkt og at leggja make-up fyri kvinnur við krabbameini: Kom við og fá góð hugskot til tína persónligu húðrøkt. Tað gleðir okkum


text:
Við Nordliks og Betri til Bergen
Inga Remmel, studentur á Føroyamálsdeildini, fer til Bergen at taka skeið í kynjafrøði
Jógvan í Lon Jacobsen 60 ár
Hósdagin 14. desember fylti Jógvan í Lon Jacobsen professari í málfrøði á Føroyamálsdeildini á Fróðskaparsetri Føroya 60 ár.
Magnús Snædal, professari, farin
Magnús Snædal professari í málvísindum við Háskóla Íslands, samstarvsmaður hjá Fróðskaparsetrinum og góður vinur, doyði 3. desember, 65 ára gamal.
Fyrsta undirvísingin í Sjóvinnuhúsinum
Hósdagin var undirvíst í Sjóvinnuhúsinum fyri fyrstu ferð
Rithøvundurin Carl Jóhan Jensen 60 ár
Leygardagin 2. desember verður rithøvundurin Carl Jóhan Jensen 60 ár.
Maðurin anno 2017 á Altjóða Mannfólkadegnum 19. november
Javnstøðunevndin skipar saman við Norðurlandahúsinum og Fróðskaparsetrinum fyri einum VITSKU-tiltaki við kynsgranskarunum Kenneth Reinicke og Firouz...
Norðurlendsk skeið fyri læraralesandi
Norðurlendsku perlurnar eru partur av norðurlendska málsamstarvinum, sum serliga hevur til endamáls at fremja grannamáls- og mentanarfatan, serliga...


text:
Svimjisamband Føroya
ÍSF-Húsið, Gundadalur 2
Postmoga 1329
FO-110 Tórshavn
Telefon +298 607559
Fax +298 317559
ssf@ssf.fo
Banki: BankNordik 6460 - 1518455
Skrivstovutíð:
Mána- og fríggjadag kl. 9.00-12.00
Stuðlar
Lýsingar
-
Amboð
Daily Archives: 7. November, 2009
Pál Joensen World Cup vinnari og nýtt norðurlendskt met
Á øðrum degnum á FINA World Cup í Moskva lukkaðist tað hjá Pál. Ein framúrskarandi 1500 metur, væl svomin og sigurin var ongantíð í iva. Tá avtornaði vann Pál við tíðini 14:32.64 næstan sjey sekund framman fyri Vitaly Romanovich úr … Continue reading


text:
Líkt er til, at hoyringarsvarini til stjórnarskipanaruppskotið fevna breitt, og at tey í fleiri førum umboða sera ymisk sjónarmið. Tí verður tað kanska ómøguligt hjá samgonguni at tekkjast øllum svararunum. Og soleiðis verður møguliga eisini, tá ið tingviðgerðin ferð í gongd.
Flestu flokkar taka í prinsippinum undir við eini føroyskari stjórnarskipan, men teir eru rættiliga ymiskir á máli um, hvussu hon skal síggja út.
Samgongan sær í løtuni út til at standa saman um stjórnarskipanina. Aksel V. Johannesen løgmaður er formaður í Javnaðarflokkinum, og hevur staðið fyri arbeiðnum við stjórnarskipanaruppskotinum. Hinir samgonguflokkarnir Framsókn og Tjóðveldi eru fullveldisflokkar, og hava tí eina føroyska stjórnarskipan sum aðalmál.
Men skal undirtøka vera fyri eini stjórnarskipan á fólkaatkvøðu, hevur tað ein ávísan týdning, at ein breið semja kann finnast í løgtinginum frammanundan.
Og tað verður uttan iva sambandsflokkurin, sum verður torførast at sannføra. Fyri Bárð á Steig Nielsen, formann í Sambandsflokkinum, er tað ein trupulleiki, at stjórnarskipanin skal staðfesta føroyska sjálvsavgerðarrættin uttan yvirhøvur at nevna, at Føroyar eru í ríkisfelagsskapi við Danmark. Ger stjórnarskipanin ikki tað, fatar Bárður hana sum eina glíðibreyt móti føroyskum fullveldi.
Hinir andstøðuflokkarnir halda yvirskipað, at tað er eitt gott hugskot við eini føroyskari stjórnarskipan. Men, sum er við so nógvum politiskum málum, stinga ósemjurnar seg upp, tá ið farið verður í smálutir. Fyri Jørgen Niclasen, formann í Fólkaflokkinum, skal persónliga frælsið fylla meir. Harafturat skal tað nevnast, at Føroyar eru eitt kristi land. Jógvan Skorheim, formaður í Sjálvstýri, heldur, at leikluturin hjá kristnitrúnni er ov veikt orðaður í grein 12 í stjórnarskipanini. Og Jenis av Rana, formaður í Miðflokkinum, vil tryggja tað ófødda barnið og forða fyri aktivari deyðhjálp í stjórnarskipanini.
Og til seinast mugu vit nevna ein annan politiskan leikara, sum eisini setur ávís krøv til eina føroyska stjórnarskipan: danska stjórnin. Fyri hana hevur tað týdning, at so leingi Føroyar eru í ríkisfelagsskapi, so er evsta lógin í Føroyum tann danska grundlógin.
Men við eini umorðing í formælinum til stjórnarskipanina, har tað nú stendur, at stjórnarskipanin ikki setur úr gildi aðrar stjórnarrættarligar sáttmálar, tykist bæði forsætisráðharrin og danska løgmálaráðið at vera blíðka. Danir óttast ikki longur fyri stjórnarrættarligu avleiðingunum av stjórnarskipanini, men hóast hetta, heldur formaður sambandsfloksins, at stjórnarskipanin framvegis ger seg inn á ríkisfelagsskapin.
Áhugamálini eru ymisk, og løgmaður hevur næstu tveir mánaðirnar at finna eina breiða semju í løgtinginum. Í sambandi við vanlig løgtingsmál, er einki forgjørt í at samtykkja lógir við smølum samgongumeiriluta. Men ein stjórnarskipan ásetur grundleggjandi rættindi og skyldur í samfelagnum, og tí tykist løgmaður serliga hugaður fyri tí breiðu semjuni, bæði politiskt og fólksliga.


text:
Faðir vár
Faðir vár er ein kristin bøn sum er at finna í Mattheusevangelienum, kapittul 6, ørindi 9-13. Milliónir av menniskjum á allari jørðini kenna bønina, sum nógv nevna faðirvár. Orðið verður brúkt um víðagitnu bønina, sum Jesus sjálvur brúkti til fyrimynd fyri bønir til Gud.
Í innganginum til hesa fyrimyndarbønina segði Jesus við áhoyrarar sínar: "Tí skulu tit biðja soleiðis:"
- Faðir vár, Tú, sum ert í Himli.
- Heilagt verði navn Títt.
- Komi ríki Títt.
- Verði vilji Tín, sum í Himli, so á jørð.
- Gev okkum í dag okkara dagliga breyð.
- Og fyrigev okkum syndir okkara, so sum vit eisini fyrigeva teimum, ið móti okkum synda.
- Leið okkum ikki í freistingar, men frels okkum frá tí illa.
- Tí at títt er ríkið, valdið og heiðurin um allar ævir.
- Amen


text:
Anything is a Mirror letur upp í dag/
Hansina Iversen: ”Anything is a Mirror”
Framsýningin letur upp í dag, fríggjadag 19. sept. kl. 16:00.
Øll eru vælkomin!
Listin hjá Hansinu Iversen er klár, orkurík og sansalig og tí lætt atkomulig, men við sínum non-figurativa dámi er tað eisini torført at kenna nakað aftur í henni. Men tað er heldur ikki neyðugt. Vit kunnu bara hyggja – og kenna. Tá vit sleppa orðunum, gloyma vit okkum sjálvi. Og tá tað eisini hendir í einari fragdaruppliving, kennist tað í grundini sum tað, ið rópast lukka.
Framsýningin hongur uppi: 19. September – 30. november 2014


text:
01. Mai 2017
Hvør er tann góði hirðin ?
Mangur vallari man hava hugsað um henda spurningin, ið rungaði í Berliner Dom í morgun, tá næmingar úr Nám byrjaðu fyrsta dagin við kirkjugongd í morgun.
30. Apr 2017
Nám X næmingar vitjaðu seinnapartin í dag Stasi fongslið.
30. Apr 2017
Eftir kirkjugongd í Berliner Dom í morgun - sunnudagin 30. apríl - var ein løta til matna og annars at taka sær av løttum.
30. Apr 2017
Eftir at hava verið á ferð síðan hóskvøldið, er Nám X hópurin nú komin til Berlin í øllum góðum.
27. Apr 2017
Hey øll sum fara til Berlin
Tit møta í seinasta lagi
26. Apr 2017
Klokkan 11.30 skulu øll møta í skúlahøllini til felagskunning um Berlin-ferðina.
18. Apr 2017
Annar kunningarfundur í sambandi við Berlin-ferðina hjá Nám X var í kvøld - týskvøldið 18. apríl.Power Point framløgan sæst niðanfyri á síðuni. ...
21. Mar 2017
Týsdagurin, 20.mars, var ein øðrvísi skúladagur í Eysturskúlanum.


text:
Signar Nielsen hevur svarað!
Her upp undir løgtingsvalið 2015 hevur Gudloysi sent spurningar út til øll okkara valevni, fyri at finna útav hvønn hugburð tey hava til mál, ið hava við trúarfrælsi og sekularisering at gera. Soleiðis hevur Signar Nielsen (Javnaðarflokkurin) svarað.
Hey tit í Gudloysi,
Spurningarnir eru ikki so einfaldir at svara og eg eri bangin fyri, at teir verða tiknir úr samanhanginum. Men eg skal gera mítt besta at svara einfalt, men tað skal takast við fyrivarni.
(Um blasfemiparagraffina) Tíðin er komin at avtaka blasfemiparagraffina. Hon er als ikki tíðarhóskandi. Fari at arbeiða fyri.
(Um fólkaskúlalógina) Kristni átti at verið erstattað við religión ella filosofi. Ótíðarhóskandi við kristni. Fari at atkvøða fyri.
(Um halgidagslógina) Halgidagslógin skal dagførast. Ótíðarhóskandi í okkara samfelag. Fari at arbeiða fyri.
(Um hjúnarbandslógina) Samkynd skulu kunna vígast borgarliga. Fyri at atkvøða fyri.
(Um fosturtøkulógina) Um kvinnur skulu hava fullan rætt til fosturtøku, havi eg ikki tikið endaliga støðu til. Helst verður svarið nei.
(Um fólkakirkjuna) Fólkakirkjan skal setast javnt við onnur trúðarsamfeløg. Men hetta er torført í praksis, tí hon er inngrógvin í okkara samfelag.
Eg haldi ikki, at átrúnaður og politikkur hoyra saman. Sum heild eri eg fyri sekularisering, men við virðing fyri mentanini hjá okkum. Vit kunnu ikki renna undan, at kristna trúgvin hevur havt stóran týdning fyri føroyingar, og hetta eigur at virðast.
(Um samgongu við Miðflokkin) Signar ætlar sær undir ongum umstøðum at “parkera” “etisk” mál. Miðflokkurin skal undir ongum umstøðum sleppa at taka patent uppá, hvat er etiskt og ikki. Harafturat skal Miðflokkurin ikki sleppa at seta dagskránna í teimum sokallaðu “etisku” málunum.
Við javnaðarkvøðu!
Signar Nielsen, valevni Javnaðarfloksins.
Merki: løgtingsvalið 2015


text:
Vertíðin fyri haruveiðu endaði á nýggjárinum, og áhugin at gera upp, hvussu nógv varð skotið í ár, hevur verið stórur, eins og tey undanfarnu – einar 4.000 tá avtornar. Men við skjótingini fylgir eisini dálking, um veiðimenninir ikki eru tilvitaðir um virðið av einum reinum umhvørvi.
Vit hava tosað við bøndur, sum selja hagar til menn at brúka til veiðu, men har veiðimenninir ikki vísa umhvørvinum stórvegis virðing og bara lata tómu patrónhylkini sløðast í haganum eftir skjóting. Tað ber illa til hjá bóndum at standa fram við navni og siga alment hvør dálkar, tí talan er um fólk, sum hava latið pening afturfyri rættindini at skjóta haru.
Lesið meira í blaðnum, sum kom í sølubúðirnar fríggjadagin


text:
Nú, ið síðsta telefonbókin er prentað, er tað við sorgblídni, at Føroya Tele sigur farvæl. Sambært Súsonnu Bjarnadóttir Hammer og Maiken Jensen, sum í áravís hava arbeitt við bókini, hevur áhugin í ár verið óvanliga stórur.
Súsanna Bjarnadóttir Hammer og Maiken Jensen, kundaráðgevarar á Føroya Tele, hava tilsamans arbeitt í fyritøkuni í ikki minni enn 75 ár. Maiken hevur í ár arbeitt á tí, sum í byrjanini æt Telefonverk Føroya Løgtings, í 50 ár, meðan Súsanna hevur arbeitt her í 25 ár. Í langum tíðarskeiðum hava tær báðar arbeitt við telefonbókini, og tað er tí við sorgblídni, at tær nú leggja hetta arbeiðið til síðis.
Tað at arbeiða við telefonbókini er meira umfatandi, enn man kanska hevði ímyndað sær. Sambært teimum báðum snýr tað seg um mánaðir: Fyrst ganga tvær vikur við at samla nýggj nummur, broytingar í verandi skrásetingum og lýsingar. Seinni koma tveir mánaðir við tí rættiliga stórarbeiðnum: Rættlesing. Eitt umfatandi arbeiði.
– Alt verður prentað út, og vit ganga gjøgnum hvørt navn og adressu. Vit kanna, at alt er rætt stavað, og um vit ivast, so ringja vit til tey, greiðir Maiken Jensen frá.
Aftan á tríggjar gjøgnumlesingar og nærum tveir mánaðir av arbeiði vóna Súsanna og Maiken so eisini, at ongar ella heilt fáar villur eru.
– Tað var nógv meira í telefonbókunum fyrr. Vit høvdu hesar her grønu, bláu og lillafargaðu síðurnar, greiðir Súsanna Bjarnadóttir Hammer frá, meðan hon blaðar í summum av gomlum bókunum, ið liggja her hendan symbolska dag: Allar telefonbøkurnar, líka frá 1908 til í fjør, skulu nú flytast úr bygninginum hjá Føroya Tele og sendast til Landsbókasavnið.
Lesið meira í blaðnum


text:
Í dag skrivaðu Landsverk og Demich undir sáttmála um uppseting av jarðhitaskipan á Glasi, sum eftir ætlan fer at standa fyri umleið helminginum av hitaveitingini til skúlan. Tað upplýsir Landsverk á heimasíðu víni.
Tað verður partafelagið Demich, sum fer at gera higartil størstu jarðhitaskipan í Føroyum, nevniliga tann á nýggja miðnámsskúlanum í Havn, Glasir.
Sáttmálin fyri hesa arbeiðstøkuna ljóðar á slakar 4,7 mió. krónur.
Demich hevur júst útvegað sær eina nýggja maskinu, ið kann bora niður á 300 metrar dýpi í sambandi við at leiða jarðhita upp til anleggið, sum fer at nøkta umleið helmingin av hitaorkutørvinum á Glasi.
Eftir ætlan skulu borast 22 hol niður á umleið 300 metrar, sum verða veitingargrundarlagið undir jarðhitaskipanini á nýggja skúlanum.
Kelda og lesið meira HER


text:
OSS - Ofta settir spurningar
- Tað skal vera ein orsøk til, at tú ætlar tær at lesa í útlandinum.
- Hugsa um, hvat tað er sum hugtekur teg.
- Kanna útbúgvingarmøguleikarnar gjølla. Spyr teg fyri á fleiri støðum. Bílegg kunningartilfar. Um tað ber til so vitja staðið og tosa við fólk sum kenna til viðurskiftini.
- Hvørji málslig og faklig krøv eru? Lúki eg tey?
- Byrja fyrireikingarnar í góðari tíð – helst eitt ár fyri lestrarbyrjan.
- Klári eg at vera burtur og klári eg meg sjálvan?
- Klári eg tað fíggjarliga ella skal eg søkja grunnar og/ella taka lán?
- Kann útbúgvingin brúkast har, sum eg ætli mær at brúka hana?!
- Tosa við onnur, sum hava roynt okkurt líknandi og/ella við ein lestrarvegleiðara.
• Tað ber ikki til at vera í tveimum støðum samstundis, tí ber ikki til at fylgja við í øllum sum hendir í Føroyum, meðan tú ert í útlandinum.
• Tað kann taka longri tíð at lesa í útlandinum, tað kann eisini taka styttri tíð.
• Tað kann vera dýrari, men tað kann eisini vera bíligari.
• Tað kann vera trupult at venja seg við nýggja landið og tað kann vera næstan líka ringt at koma heimaftur. Nógv fáa sonevnd ”kultursjokk”.
• Útbúgvingin kann møguliga ikki brúkast í Føroyum á tann hátt tú ynskir tær. Hetta er tó ikki vanligt.
Tað er altíð gott at hava eitt gott prógv, men tað er ikki altíð neyðugt við høgum próvtølum, fyri at sleppa inn.
- Tað er ymiskt frá útbúgvingarstaði til útbúgvingarstað, hvørji krøv tey seta til upptøku og harvið prógvini. Tað er millum annað ein spurningur um áhuga og tal á umsóknum.
- Summar útbúgvingar hava serligar altjóða kvotur, sum gera tað lættari hjá útlendingum, enn hjá teirra egnu studentum at verða tiknir upp til lestur.
- Summi søkja til útlandið, tí tey sleppa ikki inn í Danmark.
- Tú skalt søkja tað útbúgving, sum tú ynskir tær og tú skal gera tær stóran ómak við umsóknini.
- Skriva eitt gott og spennandi 'personal statement'.
- Vís stóran áhuga og eldhuga í allari umsóknartilgongdini, tú kanst til dømis seta teg beinleiðis í samband við útbúgvingarstovnin, við t-posti, telefon ella møguligari vitjan.
- Áhugi fyri máli og góð málslig evnir kunnu vera avgerandi fyri at fáa fylgt við í fyrstuni.
- Jú betri prógv, jú lættari at koma inn á júst ta útbúgvingina, sum tú ynskir tær.
Tað ber illa til at svara hesum spurningi, tí ringt er at samanbera universitetini.
Tað veldst um, hvat tú ætlar tær at lesa, hvar tú ætlar tær at lesa og hvat endamálið við útbúgvingini hjá tær er.
Tað sum er besta loysnin fyri ein, er møguliga ikki tað besta fyri onkran annan.
Tað eru nakrir rankinglistar, serliga á internetium og serliga í teimum ensktmæltu londunum. Hesir skulu brúkast við fyrivarni. Teir kunnu vera gamlir og byggja oftani á grundarlag, sum kann vera sera skiftandi frá universiteti til universitets og oftani byggja teir á upplýsing frá universitetunum sjálvum.
Minst til tað er ikki altíð samband millum góðsku og stóran kostnað!
Nýt vit og skil, tá ið tú lesur kunningartilfar frá útbúgvingarstøðunum.
USA:
US news, um bachelorútbúgvingar
US news, um masterútbúgvingar
Stóra Bretland:
Financial Times - meting av business school útbúgvingum
The Complete University Guide - um útbúgvingar í Stórabretlandi
Times Higher Education - meting av útbúgvingarstovnum
Italia:
La Repubblica - síðan er á italskum
Týskland:
Humboldt-Foundation - gransking á týsku stovnunum
Um allan heim:
Tað veldst um, hvørji krøv útbúgvingarstovnurin setur og um málsligu førleikarnar hjá tær.
- Í Norðurlondum eru ikki serlig krøv til mál.
- Í ensktmæltum londum er A-stig í enskum nóg mikið summastaðni, aðra staðnis krevja tey ein test so sum TOEFL ella IELTS. IELTS kann takast í Føroyum, vanliga í Mai.
- Í ikki enskt mæltum londum er sum oftast neyðugt at ganga til undirvísing í málinum, áðrenn mann lýkur málsligu krøvini at sleppa undir lesturin.
- Set teg í samband við útbúgvingarstaðið í góðari tíð, tey vita hvørji krøv eru til júst tær einstøku lærugreinarnar og útbúgvingarnar.
- Kanna hendan spurningin í góðari tíð, tað kann vera drúgt at taka málsligu royndina.
Ja, og tey vaksa alsamt í tali.
- Hetta er galdandi bæði í Norðanlondum og kring heimin.
- Fleiri bretsk universitet hava deildir uttanfyri Stóra Bretland.
- Fleiri asiatisk universitet hava enskar útbúgvingar burturav.
- Útbúgvingarstøðini geva á hvørjum ári út hefti ella hava slóðir til skeiðini sum eru á enskum, og eisini hvussu nógv ECTS-stig tú fært fyri tey einstøku skeiðini.
Ja, tað er trupult at skilja allar tær ymsu styttingarnar og tað kann vera torført at umseta tær beinleiðis til føroyskt ella danskt.
- Sum eina meginreglu kann ein rokna við, at krøvini eru á leið tey somu sum hjá okkum, tvs. ein miðnámsútbúgving við toluliga góðum miðaltali. Harafturat kunnu vera nøkur heilt ítøkilig krøv, sum kunnu vera sera torfør at fáa greiðu á. Oftast er besti hátturin bara at søkja um upptøku og so vita hvat hendir. Til ber eisini at skriva teldupost og stutt greiða frá tínum royndum, lærugreinum og próvtølunum, so kunnu tey kanska siga hvørjar møguleikar tú hevur.
- Tú skal ikki rokna við, at tað er lættari at sleppa inn á universitet í útlandinum enn tað er í Danmark, men tað eru støð ella einstakar útbúgvingar har munur kann vera. Nøkur universitet leggja størri dent á próvtølini í ávísum lærugreinum heldur enn miðaltalið.
- Tú skal rokna við. at tú noyðist at taka eina málroynd í enskum, td. IELTS. Í nøkrum førum ber til at fáa undantak, um tú hevur enskt á A-støði ella góða karakter á B-støði.
Síðan ár 2007 hava Føroyingar fingið EU-Status:
Ein stytting av Bretsku lóggávuni sigur:
"EU 'overseas territories' are extended the same rights as EU nationals.
Faroese nationals who come to England to study are by virtue of their status as nationals of an EU overseas territory eligible to apply for payment of EU tuition fees only.
Faroese nationals who come to Scotland to study are by virtue of their status as nationals of an EU overseas territory eligible to apply for payment of EU tuition fees only, provided they are applying for a full time course and plan to graduate in Scotland"
Frakland
Svenska Studenthemmet i Paris / Maison des Etudiants Suédois
Húsini húsa upp til 100 lesandi frá allari verðini hvørt ár.
Stóra Bretland
- Um tú søkir í góðari tíð, so tryggjar universitetið oftast bústaðin fyrsta árið, tú skalt søkja um hetta tá tú tekur av lestrarpláss.
- Annars eru síður so sum Accommodation for students.com fyri alt stórabretland
- Eitt privat kollegie í 26 býum - Unite student living
- Eitt yvirlit yvir summar útleigu organisatiónir: HN
- Googla annars "student accomodation" og "lestrar býin"
Onnur lond
Homestay.com (Kanada)
Roommate Locator (Allur heimurin)
Danmark
Okkara ráð eru, at tú skalt søkja í góðari tíð. Tað er ymiskt, hvussu regluranr eru fyri, nær ein kann søkja, men vanligt er, at ein kann søkja kollegii eitt ár frammanundan, at útbúgvingin byrjar. Á flestu kollegium kanst tú flyta inn upp til tríggjar mánaðir áðrenn lestrarbyrjan. Eisini mæla vit tær til at søkja so nógv kollegiir sum møguligt, altso ikki vera kræsin. Summi kollegiir hava sera langar bíðilistar.
GG! Legg til merkis, at reglurnar eru ymiskar, alt eftir hvar tú leitar eftir íbúð.
Tað eru nógv leinki um kollegiir í Danmark. Tó kanst tú fáa eitt samlað yvirlit á Uddannelses Guiden á Om at finde en bolig.
Kanska tú eisini kanst hugsa um onnur sløg av íbúð, t.d. privata leigu, búfelagsskap, lutaíbúðir, at framleiga íbúð, eigaraíbúð.
Hentar heimasíður eru:
Findbolig.nu - Íbúðir um alt Danmark
BoligButikken - Íbúðir í høvuðsstaðarumráðnum
Lejebolig - Íbúðir um alt Danmark
Boligdeal - Íbúðir í Danmark
Boligønsker - Íbúðir í Danmark
Á heimasíðun Hallo Norden fært tú at kalla alla kunning, sum er neyðug hjá teimum, sum skulu flyta til eitt annað Norðurland. Síðan er á øllum norðurlendsku málunum uttan føroyskum, grønlendskum og samiskum.
Tá tú fært SU og býrt uttanfyri Danmark er umráðandi at gera soleiðis:
- Seinast í kalendaraárinum skalt tú senda "forskudsregistrering" til skattakontórið í komununi, sum tú ert knýtt/knýttur at. Hetta kann vera gjørt við einum serligum oyðublaði ella um talan bara er um SU inntøku kann tú senda ein teldupost við upplýsingunum.
- Fá skattamyndugleikarnar í Føroyum at skriva oyðublaðið: Bopæls-og skatteforhold (Residence and tax liability) til donsku skattamyndugleikarnar og bið um at sleppa undan at gjalda skatt av SU í Danmark. Um tú ongantíð hevur búð í Danmark skalt tú venda tær til: Skattecenter København, Sluseholmen 8B, 2450, København SV.,Tlf: (+45) 7222 1818
- Les eisini um at varðveita fulla skattskyldug í Føroyum á heimasíðuni hjá Ráðgevingini í Føroyahúsinum.
Um tú hevur reytt pas: Nei
Um tú hevur grønt pas: JA!
Øll sum hava grønt pass og sum ætla sær at vera longri enn 6 mánaðir í Stóra Bretlandi skulu søkja um "Entry Clearance".
Frá hálvum november 2005 eru nýggjar reglur komnar um innferðaloyvi til Stóra Bretlands, hesar reglur eru bara galdandi fyri tey, sum hava grøn pass og sum ætla sær at vera í Stóra Bretlandi í longur enn 6 mánaðir, t.d. í samband við lestur. Tey sum hava grønt pass, skulu nú hava "Entry Clearance".
Boðini frá bretsku sendistovuni komu 1. desember 2005 og eru hesi:
If a Faroese inhabitant carrying a green Faroese/Danish passport wants to study in the UK for more than six months, they will need to apply for entry clearance. If the Faroese national is a holder of the Danish citizen passport with an EU marking on it, then there is no need to apply for entry clearance, however they will need to contact the home office to inform them of their intention to stay longer than six months, so that a residence permit can be issued.
Við grønum passi fært tú “ENTRY CLEARANCE” á bretsku sendistovuni í Keypmannahavn, tú skal senda umsókn saman við viðkomandi skjølum ella skalt tú fara á sendistovuna. Skjølini talan er um, eru upptøkubrævið frá universtitetinum í Bretlandi, bræv frá SU og ÚSUN um at tey rinda skúlagjald og studning. Tað kostar £85 at fáa "Entry Clearance". Lesið meira her. Her er eitt oyðublað, sum tú skalt fylla út í samband við umsóknina.
Alternativið er at fáa sær eitt reytt pass, tá nýtist ein ikki "Entry Clearance".
Pengar frá tí almenna í Danmark verða nú fluttir á eina sonevnda NemKonto, hetta er t.d. galdandi fyri stuðul frá SU. Ein NemKonto er ein púra vanlig peningastovnskonta, sum tú longu hevur, tað kann td. vera lønarkontan hjá tær.
Frá 15. august 2005 hevur borið til at sagt frá hvør tín NemKonto er, tað kann vera í einum donskum ella føroyskum peningastovni. Tað ger tú við at ringja til peningastovnin og upplýsa danska CPR-nummarið hjá tær.
Lesið meira her.
Eins og í Føroyum kanst tú vinna eina ávísa upphædd - kanska 50.000 DKK - uttan at rinda skatt í Stóra Bretlandi. Tú fært meiri at vita við at trýsta á hesa slóðina HM Revenue & Customs.
Ja
Í Stóra Bretlandi ber til at fara á eitt atgongugevandi skeið í Summarferiuni ið gevur atgongd til flest allar* útbúgvingar á universitetinum ið tú tekur skeiðið hjá.
Fyrireikingarskeiðið er skipað sum undirvísing við royndum og uppgávuhandan, hetta fyri at vita um tann lesandi hevur nóg góða førleikar til hægri lestur.
Tað ber til at taka skeiðið sum intensivt skeið í summarferiuni ella sum kvøldskúlaskeið 2 kvøld um vikuna yvir vetrarhálvuna.
Sjá heimasíðurnar hjá universitetinum.
Gev Gætur, fyrireikingarskeiðið gevur ikki atgongd til onnur universitet enn júst tað sum tú tekur fyrireikingarskeiðið hjá.
*undantøk eru, so sum medicin oa.
Ja, tað kann mann.
Mann kann búgva í Føroyum og fáa danskt SU, um mann er innskrivað/ur á einari SU-góðkendari útbúgving í Danmark.
Mann skal tó hava danskt CPR.nr, um mann skal móttaka SU. Um mann ikki hevur danskt CPR.nr. kann mann fylgja vegleiðing frá SU-styrelsen niðanfyri:
Um føroyingar ikki hava eitt danskt CPR.nr., skulu studentarnir fylla eitt pappírsoyðublað: http://www.su.dk/media/1214/cpr-nummer.pdf
Framferðarhátturin hjá studentunum er síðani:
Teir senda útfylta oyðublaðið til útbúgvingarstaðið í Danmark. Tá útbúgvingarstaðið hevur móttikið umsóknina, fáa SU-styrelsen eitt CPR-nummer til vega hjá SKAT. Fyri at kunna tað, skal eitt kopi av passinum hjá tí lesandi vera lagt við.
SKAT gevur tí lesandi boð um tað nýggja CPR-nummarið. Tá CPR-nummarið er komið, setur tann lesandi seg í samband við útbúgvingarstaðið, sum viðger umsóknina.
Lestur í Danmark
Tá mann sum føroyingur flytir til Danmarkar, skal mann fyrst og fremst fara til Borgerservice-skrivstovuna á kommununi, sum mann flytir til, og boða frá flytingini til kommununa.
- Um mann hevur danskt CPR.nr. kann mann fáa Nem-ID beinanvegin, um mann ikki hevur tað.
- Um mann ikki hevur danskt Cpr.nr., fær mann tað so skjótt mann boðar frá flyting til eina danska addressu, og so kann mann fáa Nem-ID. Tað kann t.d. brúkast til almennar stuðulsskipanir sum t. d. SU, sum mann kann søkja talgilt um gjøgnum “minSU”.
Lestur uttanlands
- Um mann skal lesa uttanfyri Danmark og hevur danskt CPR.nr. í sínum passi og hevur havt addresssu, sum er skrásett í Folkeregisteret í Danmark, kann Nem-ID útflýggjast fyri 200 kr. á donsku sendistovuni í tí landinum mann er. Mann kann eisini fáa Nem-ID undan fráferð úr Føroyum gjøgnum Ríkisumboðið.
- Um mann ikki hevur danskt CPR.nr. skal mann fyrst søkja SU-styrelsen um góðkenning av útbúgvingini og uppptøku á útbúgvingini, sum mann skal hava góðkenda. Síðani skal mann søkja um SU-stuðulin á einari pappírsumsókn og upptøkubrævið skal leggjast við. Eitt avrit av passinum og eitt “Tro og love”-oyðublað skulu sendast saman við umsóknini til SU. So syrgir SU fyri at seta seg í samband við SKAT í Danmark, sum gevur tær eitt danskt CPR.nr.
- Fyri at fáa Nem-ID noyðist studenturin at møta persónliga hjá Borgerservice í einari danskari kommunu. Hav neyðugu skjølini við so sum CPR.nr. og pass. Við Nem-ID kann mann samskifta við SU ígjøgnum “minSU”.
- Mann kann gott fáa bæði SU-stipendium og SU-lán við pappírsumsóknum (uttan Nem-ID), men tað tekur longri tíð enn við Nem-ID, oyðubløðini til hetta finnast her.
GG!
Minst til at seta teg í samband við SKAT í Danmark og fyribilsskráset teg (fyri at sleppa undan at gjalda ov nógvan skatt) og send eina skattaváttan, ið tú fært frá TAKS í Føroyum, til SKAT í Danmark.
Føroyingar uttanlands fáa rætt til heilsutrygdarveitingar í Føroyum
Nýggj kunngerð gevur persónum, sum fyribils uppihalda sær í Føroyum, rætt til veitingar frá Heilsutrygd.
Heilsumálaráðið hevur fingið fleiri fyrispurningar frá borgarum um rættin til veitingar frá Heilsutrygd frá eitt nú lesandi uttanlands, ið koma heim til Føroya í feriu. Spurningarnir hava mest snúð seg um, hvat hesi hava rætt til innanfyri læknaviðgerð, tannlæknaviðgerð o.a., meðan tey eru heima í feriu.
Tá sjúkrakassarnir vóru virknir var siðvenja, at lesandi og fólk ið gjørdu almannagagnligt arbeiði uttanlands, fingu veitingar frá sjúkrakassanum, meðan tey fyribils uppihildu sær í Føroyum.
Nýggj kunngerð hevur við sær, at persónar, sum vegna brádliga sjúku, skaða ella versnaða verandi sjúku, fáa rætt til læknahjálp og tær veitingar, sum lækni metir er til gagns fyri tann sjúka, meðan hann er staddur í Føroyum. Harumframt fevnir kunngerðin um veiting í sambandi við árligt eftirlit hjá tannlækna, tá hesi eru heima í feriu í Føroyum.
Kunngerðin verður galdandi fyri persónar, sum eru búsitandi í Danmark og Grønlandi og sum fyribils uppihalda sær í Føroyum. Sum nú er, mugu hesi gjalda fyri viðgerð, tá tey eru heima í Føroyum í feriu og líknandi. Eisini fevnir kunngerðin um føroyingar, sum hava búð í Føroyum í minst 5 ár, áðrenn tey fluttu til annað land at lesa. Harafturat NGO- starvsfólk og onnur, ið gera annað almannagagnligt arbeiði uttanlands.
Tryggingar kunnu annars teknast við universitetini uttanlands, hjá lokalu tryggingarfeløgunum ella hjá altjóða tryggingarfeløgum, sum til dømis:
Kelda: Heilsumálaráðið


text:
Tinghúsið var høvuðsumvælt í 2000, og tá varð valt at klæða við besta viði úr Noregi. Longu nú, 16 ár seinni, verður allur klædningurin skiftur, tí viðurin er rotin.
- Talan var um 150 ára gamlan við úr Noregi, so talan var um best hugsandi dygd. Vit valdu at viðgera við linolju, sum skuldi vera betri enn vanlig impregnering og eisini er umhvørvisvinaligt. Eg skilji ikki við mínum besta vilja, at klædningurin er farin so illa, at hann má skiftast, segði Heidi Poulsen, arkitektur við Dimmalætting herfyri. Hon stóð fyri arbeiðnum at umbyggja Tinghúsið í 2000.
Eingin roknaði við, at hann skuldi skiftast so skjótt, men tað er ein sannroynd, at tað var neyðugt, tí hann fórst so illa. Onkur serfrøðingur, sum Dimmalætting tosaði við, heldur, at linolja ikki riggar til føroyska, men aðrir halda tað má vera handfaringini, tað var galið við.
- Vit kunnu bara staðfesta, at klædningurin er so illa farin, at hann má skiftast, segði Jonhard Klettheyggj, stjóri á Løgtingsskrivstovuni.
Ætlandi verður arbeiðið liðugt í góðari tíð fyri ólavsøku, tá ið tingið kemur saman aftur. Arbeiðið verður hildið at fara at kosta nakað oman fyri hálva millión krónur.


text:
Finestrat5 frá 27 aug til .............. 2011
Nú ætlað vit út at eta og vit fara oman í býin við bussinum fyri fyrstu ferð
:o)
Í busskýlinum
í bussinum, bara um nakar yvast :o)
Tá vit hava bestilt er Gudmundur barasta so ótolin, hann klárar ikki at bíða
:o) Mega
stór portión
Laila fyrireikar seg til tænarin kemur, ætlar at spyrja um okkurt " á
sponskum sjálvandi " :o)
man hann klára alt ?
Onkur uppgáva til Gudmundur, hann sær spentur út
mest sum ov spentur :o)
Men her sær hann út sum at hann einki fekk við av tíð heila hehehe :o)
Her eru vit í einum býi bara einar 10-15 min frá okkum La Vila Joiosa, hevur mega góða stóra strond, parkeringskjallari er undir har Laila og Gudmundur standa :o)
Nakrar pizzaðir er farnar niðurum eftirhondini, gott tær ikki eru so dýrar um
45 til 60 kr og tær eru stórar her. Eg keypi bara øl tí tað er faktist bíligari
enn cola og fanta :o)
Gudmundur roynir seg :o)
Hettar er við " okkara svimjihyl "
Endiliga var golf-handilin í Albir opin, hava roynt minst 6-8 ferðir, vit
keyptu eitt jarn í part og okkurt annað og fóru so at golfa eina løtu.
So royna vit "gomlu" WOK´ina í Finestrat, hendan er væl hyggiligari enn hin
nýggja, men her er bara ein brøkdeilur av úrvælinum og eingin ísur omaná, men
ikki so galið tó :o)
Mamma hevði pakkað nøkur gummibomm til Gudmundur til omaná :o)
Hettar er ikki so gali at hava við, tá Gudmundur er liðugur at eta vil hann bara
avstað
her og nú. Men við hesum kunnu vit sita eina løtu afturat og eta, hesin hevur geima
sum vit kunnu koyra filmar inná, mega smart
So er tað morgunmatur, mamma hevur baka bollar og vit eta aftanfyri húsini
tíð sólin hevur flutt seg beint inn í terrassuna frammanfyri
Sjálvandi fekk Gudmundur ein serligan bolla og hesaferð var hann eisini
pyntaður, haldi hann er mega glaður :o)
So eru vit ein biltúr í L´Alfas del Pi
Gudmudur hevur bygt hús til Bobby :o)
Nelly undirvísir børnunum
Her eru vit á einari læknastøð í Benidorm at fáa læknaðváttan til Gudmundur
Kontóri hjá mær úti á terrassuni :o)
Baldur og Gudmundur hygga sær í hylinum
Gudmundur í skúla í Spania
Gudmundur etur morgunmat áðrenn hann skal í skúla
So er klárt at fara, skúlin er í La Olla, 3 km uttanfyri Altea centrum
Uttanfyri skúlan hósmorgunin kl 08:30 byrjar kl 09
Vit sita og bíða
So eru børnini klár at fara í stovurnar
Øll børnini stilla seg í kø áðrenn tey fara inn í stovurnar, ein kø pr flokk
Beinanvegin kom ein drongur og spurdi Gudmundur hvussu hann æt, mamma tosaði
við hann og fann útav at mamman er úr Norra og pápin úr Cuba. Vit tosaðu leingi
við
mammuna uttanfyri garðin, meðan vit bíðaðu eftir til skúlin var liðugur. Hon segði at tey vóru flutt til Benidorm og drongurin hevði ikki so nógvar vinir har, tá so Laila segði
at tað hevði verði ordiliga stuttligt um hann tímdi at koma til Gudmundur at spæla bleiv hon ordiliga glað og segði at tað hevði verði mega gott, so næstu viku so koyra vit
til Benidorm eftir honum, tað skal nokk blíva stuttligt
Inni í skúlastovuni, Gudmundur setti seg bara onkunstaðnis :o)
Vit bíða uttanfyri skúlan, Laila bíðaði í 4 tímar, eg var ein túr í Finestrat
at keypa fisk
Nú er fríkorter og Gudmundur sigur við Lailu at hann slapp ikki inn í stovuna
eftir matpakkanum, men funnu so útav at hurðin var bara so trek
Gudmundur skúla, filmur
So er fyrsti skúladagur liðugur, Gudmundur skal líka " give me five " til ein
drong áðrenn vit fara heim, Lærarnir bíða við portri við smærru børnunum til
forældrini eru
eftir teim so eingin blívur vekk. Tey ganga eisini í kø út, smæstu børnini fyrst.....
Ein lærari sigur okkurt við Gudmundur, hann forstendur sikkurt ikki hvat :o)
Her gevur hann Jonatan " give me five " mamman stendur har eisini
við hvítum sólbrillum
Vit skuldu inn at hyggja eftir einum húsum kl 15 so vit settu okkum niður at
fáa okkum okkurt drekkandi
Gudmundur hevur sjálvur dekka borð :o) víngløs og serviettar
hygg hygg
So er næsti skúladagur og tey standa í kø :O)
Tey eru bara 11 í flokkinum, 5 dreingir og 6 gentir
mamma farin í telduna :o)
Gudmundur flollar, er farin í shorti hjá mær hehe


text:
Gáva frá Akranesi til Føroyar: Kort yvir sjólatnar føroyingar
mentan16-05-2017 - 21:31 - Jóanis Nielsen
Annika Olsen skrivar á Facebook:
Í síðstu viku høvdu vit vitjan av Akranesmonnum úr Íslandi. Vit fingu handað kort yvir sjólatnir føroyingar undir Íslandi síðani síðst i 1800 til 2003. Heili 60 bátar, skip og sluppir eru farnar og 400 føroyingar hava fingið váta grøv í Íslandi. Her er ein tíðindastubbi í íslendska Morgunblaðnum. Á yvirlitinum sást sluppin "Verdandi", id eftir øllum at døma sjólætist í 1944 í Ísafjørðinum. 15 føroyingar fôru við sluppini, harímillum langabbin, langabbabeiggin og 2 ommubeiggjar. Kortið var ein heiðurlig gáva frá íslendingum og skal fáa eitt heiðurligt alment stað at hanga í Tórshavnar kommunu.


text:
Um vit spola til 33 min, so sigur Hans Olaf:
Tá eg hevði verið niðri øll hesi árini, also tú menti teg kolossalt, tí at tú fekk ein nógv størri sjónarring. Tú sá ting, sum tú aldrin kemur at síggja í Føroyum, og upplivir mátar at gera ting uppá. Fx úti í Kastrup, har arbeiddi eg saman við 23 kondittarum á sama arbeiðsplássi, og øll dugdu nøkur ting, sum eg ikki dugdi, so har lærdi man eisini eina rúgvu. Og tá eg kom heim til Føroya, tað var nokk akkra tað sum gjørdi, at okur fingu ein so góðan start, at okur høvdu nøkur kort á hondini, sum hini ikki høvdu.
Hetta ljóðar kanska kent fyri lesarar av hesum bloggi, sum plagar endurgeva frá búskaparfrøðiligu ráðgevingini. Føroyska Búskaparráðið skrivaði í síni frágreiðing frá 2005 (pdf):
størsta styrkin hjá føroyska búskapinum, og tað sum vit veruliga “liva av”, er ein væl mentur førleiki hjá føroyingum at innflyta og tillaga útlendskt uppfunnað tøkni til brúks í framleiðsluni her á landi (s. 7)
Eg plagi siga, at tú skal ikki kopierað nakað, hvissi tú ikki kann gera tað betur.
Hans Olaf er eitt arbeiðsgrev, og hiðani verður ynskt honum og fyritøkuni alt tað besta.


text:
Kili
Lýðveldið Kili (spanskt: República de Chile) er eitt land í Suðuramerika. Í norðri hevur Kili mark við Perú og Bolivia, og í eystri við Argentina. Høvuðsstaður er Santiago. Landið er lýðveldi, og trúgvin er sum allastaðni í Suðuramerika tann katólska.
Landið hevur spanskt sum høvuðsmál og brúkar latínska alfabetið.
Innihaldsyvirlit
- 1 Navnauppruni
- 2 Søga
- 3 Politikkur
- 4 Landafrøði
- 5 Búskapur
- 6 Fólk
- 7 Mentan
- 8 Keldur
[rætta | rætta wikitekst]
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Tað var har, at USA-stuðlaðir fascistar tóku ræðið í 1973, og í 1647 var ein av heimsins allarringastu jarðskjálvtum har. Í Kili fór gosfjallið Puyehue-Cordón Caulle at goysa í 2011 [1]. Í Suðuramerika hevur gosið darvað flogferðsluni í Kili, Uruguei, Argentina og Brasil. Øskuskýggið gjørdi eisini sítt til, at ein fundur millum suðuramerikansku fíggjarmálaráðharrarnar í Buenos Aires mátti avlýsast.
Hendingarøð[rætta | rætta wikitekst]
- Um 11 000 f.Kr.: Fyrstu menniskjuni koma til Kili.
- Um 5000 f.Kr.: Chonchorrosfólkið í Norðurkili setur búgv.
- Um 700: Fólk á Páskaoynni fara at byggja steinpallar, sum eru partur av halgidómum.
- 1100-talinum: Fyrstu høggmyndirnar úr gróti verða reistar á bygdum pøllum á Páskaoy.
- Um 1300: Ovurstórar grótmyndir verða reistar á Páskaoy. Grótmyndirnar á Páskoy vórðu stundum gjørdar í sloknaðum gosopum.
- Um 1490: Inkaríki í Kili, Ekvador, Peru og Bolivia.
- Um 1500: Á Páskaoy verður bygd ein bygd við avlongum gróthúsum.
- 1600-talinum: Farið verður at byggja tupa á Páskaoy, tað eru torn úr gróti við kømrum inni í miðjuni.
- 1817: San Martín sigrar á sponskum heri í Chacabuco í Kili, og landi fær sjálvstýri.
- 1973: Fólkavaldið forsetin í Kili Salvador Allende verður dripin, tá ið herurin við Augusto Pinochet á odda tekur valdið.
Inkaríkið[rætta | rætta wikitekst]
Í 1525, tá ið inkaríkið stóð í besta blóma, vóru 3200 km ímillum suður- og norðurmarkið. Landið var fram við Kyrrahavi. Har eru nú londini Kili, Peru, Ekvador og Bolivia.
Einaræði[rætta | rætta wikitekst]
Síðan hernaðarkvettið í Kili á heysti 1973 hevur ivi valdað, um hermenn beindu fyri marxistiska, fólkavalda forsetanum Salvador Allende ella um hann doyði fyri egnari hond. Grøvin hjá Salvador Allende í kilenska høvuðsstaðnum Santiago er opnað og líkið grivið upp. Rættarlæknar skulu nú kanna líkið av fyrrverandi forsetanum í Kili til tess at staðfesta veruligu orsøkina til deyða hansara fyri umleið 40 árum síðan. Spurningurin er, um talan er um sjálvmorð ella um forsetin varð avrættaður av hernaðarstjórnini hjá Augusto Pinochet, sum tók valdið í Kili við einum kvetti á heysti 1973. Hesar ógreiðu umstøður kring deyða Allendes hava plágað kilenska samfelagið.
Marxisturin Allende var fyrsti fólkavaldi forseti í Kili í 1970. Undir kvettinum 11. september í 1973 doyði hann. Alment hevur sjálvmorð verið nevnt sum deyðsorsøk. At hann beindi fyri sær við einari rifflu, sum hann hevði fingið frá fyrrverandi kubanska forsetanum Fidel Castro. Tá Allende skuldi beina fyri sær, var forsetaborgin undir álopi bæði á landi og í luftini. Við hernaðarkvettinum kom Augusto Pinochet, herovasti, fram at valdinum sum einaræðisharri. Hernaðarstjórnin sýtti næstingum Allendes at síggja deyða forsetan. Ístaðin segði herurin, at líkið varð kannað á einum hernaðarsjúkrahúsi, har staðfest varð, at hann var deyður fyri egnari hond.
Castro, tíðindafólk og mangir eygleiðarar hava leingi ivast í almennu frágreiðingini. Tey halda hermenn hjá Pinochet hava beint fyri Allende. Næstingarnir hjá Allende halda hann hava beint fyri sær sjálvum, men vilja tó, at líkið verður kannað til tess at beina av vegnum allan iva. Fyri kvettið hevði Allende sagt seg vera til reiðar at doyggja heldur enn at geva seg yvir til herin. Tað var kilenski ríkisákærin, sum í januar 2011 gav boð um, at líkið av Allende skuldi kannast. Boðini komu í sambandi við, at 725 deyðstilburðir undir Pinochet-stjórnini skuldu kannast.
Augusto Pinochet ráddi í Kili frá 1973 til 1990 [2].
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Politiska søgan[rætta | rætta wikitekst]
Andesfjøllini, ið sum ein høgur verjugarður eru suður ígjøgnum landið, høvdu við sær, at Kili varð síðsta land í Amerika, spaniamenn løgdu undir seg. Landið loysti frá Spania í 1818. Frá 1973 til 1990 stýrdi rái einaræðisharrin Augusto Pinochet Kili, men nú eru politisku viðurskiftini broytt til tað betra.
Val 2009[rætta | rætta wikitekst]
Á valinum í 2009 vann tann høgrasinnaði ríkmaðurin Sebastián Piñera á sosialdemokratinum Eduardo Frei. Sambært valnevndini fekk Sebastian Pinera 52 prosent av atkvøðunum og Eduardo Frei 48 prosent. Piñera stillaði eisini upp á valinum fyri fýra árum síðani, men ta ferðina mátti hann lúta fyri sosialistinum Michelle Bachelet. Undir valstríðnum hevur Piñera millum annað sagt, at hann fer at leggja dent á at bøta um trygdina í landinum, og at hann fer at brúka sína støðu sum vinnulívsmaður til at hjálpa vinnuni burtur úr kreppuni, sum hon er í [3].
Vindmegi[rætta | rætta wikitekst]
Ein norsk vindmylluverkætlan í Kili hevur vakt ans. Verkætlanin undir heitinum El Totoral umfatar 23 2 MW myllur á 120 metrar og skal framleiða 110 GWh um árið. Hetta svarar til nýtsluna hjá 50.000 kilenskum húsarhaldum. Talan er um størstu vindmylluverkætlan í Kili. Myllurnar standa á einum øki, ið er 900 hektarar, 300 kilometrar norðanfyri høvuðsstaðin Santiago.
Norðmenn hava gjørt íløgur fyri 140 mió norskar krónur í verkætlanina, sum verður fíggjað undir eini nýggjari kilenskari lóg, sum krevur, at í minsta lagi 5 % av elektrisitetinum frá kilenskum veitarum skulu koma frá varandi orku. Samlaði kostnaðurin av verkætlanini er sambært Teknisk Ukeblad 140 mió. amerikanskar dollarar [4]. Almenna norska orkufelagið Statkraft eigur 60 pst. í SN Powers og almenna íleggingarfelagið Norfund 40 pst. Felagið rekur frammanundan vatnorkuverk í Suðuramerika og Ásia.
Forsetin í Kili stóð fyri almennu vígsluni av vindmylluparkini, sum norska felagið SN Powers hevur staðið á odda fyri.
Javnrættindi[rætta | rætta wikitekst]
Kvinnurættindi[rætta | rætta wikitekst]
Kili er limir í IDEA (stytting fyri "International Institute for Democracy and Electoral Assistance"). IDEA er ein altjóða felagsskapur, sum arbeiðir fyri at útbreiða og styrkja demokrati í heiminum. Øktur kvinnuleiklutur í politikki er ein sjálvsagdur lutur í arbeiðinum hjá IDEA. IDEA varð stovnað í 1995.
Samkynd[rætta | rætta wikitekst]
Tað at vera samkyndur er lógligt [5].
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Kili er tað longsta og javnsmalasta land í heiminum. Landið er 4 200 km langt norður og suður, líka langur teinur sum úr Føroyum til Kanariaoyggjar. Har landið er breiðast, ertað 180 km. Mesta fólkið býr miðskeiðis í Kili kring høvuðsstaðin og størsta havnabýin, Valparaíso. Frukt, korn og vínber verða dyrkað í dølunum í Miðkili, har nógv vatn rennur oman úr fjøllunum.
Kili er ógvuliga smalt og langt. Tað liggur ímillum Andesfjøll eystanfyri og Kyrrahav vestanfyri. Onganstaðni eru fleiri enn 25 km ímillum Kyrrahav og argentinska markið, men 4300 km eru úr sólsvidnu oyðimørkunum norðanfyri suður í jøklarnar sunnanfyri. Har sum landið er breiðast, er tað 350 km, har tað er smalast bara 100 km.
Fram við sunnara parti av strondini gongur skergarður. Í kalda og veðurbarda Suðurkili eru 55 gosfjøll, sum goysa, vakrir firðir, fleiri stórir jøklar byrgja dalarnar og snjóklæddir fjallatindar. Longri norðuri ganga lág fjøll heilt út ímóti strondini. Eystan fyri hesi fjøll eru dalar, sum ganga norður og suður, og so koma Andesfjøll, sum eru markið millum Kili og Argentina. Fleiri eldfjøll eru ímillum, og jarðskjálvti er vanligari í Kili enn í nøkrum øðrum landi.
Norðast í landinum er tann stóra Atakamaoyðimørkin, har man vera eitt tað turrasta pláss í heiminum, men kilingar fáa væl burtur úr henni kortini, tí har eru tjúkkar fláir av salpetri, sum teir høgga, síðan verður salpetrið reinsað og selt sum tøð. Á teimum høgu fjøllunum liggur kavi og ísur, og í støðum gongur hann heilt út móti strondini. Lítið fólk býr suðuri í landinum.
Punta Arenas er syðsti býur í heiminum. Einasti landbúnaður har suðuri er seyðahald. Býurin er við Magellanssund, farleiðin, sum skipini plaga at sigla at sleppa undan at fara um veðurringa Hornið. Havnin er full av fiskiførum og skipum, sum gera kanningar við Suðurkoll, og hon er eisini miðdepil fyri oljuvinnu. Býurin er undir holinum í osonlagnum, og tí mega fólk har verja seg væl fyri sólini.
Høvuðsstaðurin Santiago er í einum dali heilt uppi í fjøllunum. Til henda býin kemur nógv ferðafólk úr USA. Valparaíso er stór skipahavn.
Nógvir firðir skera seg inn í landið.
Landslutirnir[rætta | rætta wikitekst]
Kili er býtt sundur í 15 landslutir [6]. Nú á døgum hevur hetta sundurbýtið lítið uppá seg hjá vanligum fólki. Hvør landslutur hevur sín høvuðsstaði. Landspartarnir eru:
Páskaoy[rætta | rætta wikitekst]
Páskaoyggin er eystasta oyggin í Kyrrahavi. Oyggin er gitin fyri veldugu standmyndirnar í tí berliga landslagnum. Forfedrar polynesiamanna høgdu tær í grót fyri stívliga 1000 árum síðan. Fleiri enn 600 slíkar standmyndir eru á Páskaoynni. Summar eru um 20 m høgar. Kili eigur Páskaoynna nú [7].
Titikakavatn[rætta | rætta wikitekst]
Í Andesfjøllum, á markinum millum Kili og Peru, er Titikakavatn. Titikakavatn liggur ógvuliga høgt, 3821 m oman sjóvar. So høgt liggur onki annað vatn í heiminum. Mesta dýpið er 265 m. Tó at nútíðarskip sigla á vatninum, gera útróðrarmenn enn bátar úr sevi. Í Titikakavatni er nógvur fiskur, sum kemur fólki har á leið væl við.
Veðurlag[rætta | rætta wikitekst]
Í sunnara parti av Kili liggur oftast vesturætt, og hon hevur nógv regn við sær. Annars er veðurlagið so lýtt, at trø og runnar standa grøn alt árið. Norðan úr turru, steinoydnu Atakamaoyðimørkini og suður at jøkulsklæddu fjøllunum suðuri við Hornið eru næstan øll veðurlagsbelti og landslagsfyribrigdi, sum eru í heiminum. Atakamaoyðimørk í Norðurkili er ein hin turrasti staður á jørðini. Sumstaðni í Atakamaoyðimørk hevur aldri regnað, tað fólk veit.
Í landbúnaðarlendinum í Miðkili er miðjarðarhavsveðurlag sum í Kalifornia og Suðurevropa. Í fruktagóðu dølunum í Miðkili verður frukt dyrkað, til dømis ferskur, aprikosur og nektarinir. Syðri verður mest dyrkað av perum, súreplum og blommum.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Í Kili finnast ymisk málmsløg, har er gull, jarn, sink og nógv av kopari. Einki land í heiminum brýtur so nógvan koparmálm sum Kili. Kili hevur heimsins størstu goymslur av kopari, sum eisini er tann størsta útflutningsvøran [8]. Koparmálmurin verður stoyttur í landinum, og síðan verður hann útfluttur. Høgt uppi í Atakamaoyðimørkini í Norðurkili er ein av heimsins størstu koparlindum. Námið í Chuquicamata er 4 115 m langt og 670 m djúpt. Hvørja viku verða fleiri milliónir tons av tilfari brotin og førd burtur at knúsa og vaska.
Teir bróta eisini nógvan jarnmálm, kol, gull, silvur og onnur steinsløg.
Landbúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Meiri enn 80 % av Kili eru berlig fjøll, og næstan alt, sum eftir er, er skógur. Bara heilt lítil partur av landinum er dyrkilendi. Mitt í Kili er veðurlagið nakað sum í Kalifornia, og nóg mikið av regni er fyri grøðina. Í støðum kann kortini vera heldur turrligt, men væl ber til at veita vatn úr fjøllunum oman á bøin. Har verður nógv drivið up á landbúnaðin, og á gørðunum dyrka teir bygg, epli, vín, rís, mairs og hveiti. Haraftrat verður nógv dyrkað av fóðurplantuni lucerne. Rossum og neytum er nógv til av, og suðuri í landinum er heilt nógvur seyður. Eplini eru av fyrstan tíð komin úr Kili, indiánar veltu epli, tá ið spaniólar komu til landið.
Nógvir kilenskir bøndur dyrka kaffi, sum verður flutt út til øll heimsins lond.
Vín[rætta | rætta wikitekst]
Spaniamenn tóku vínberjarunnar við sær til Kili og gróðursettu teir, so at teir skuldu fáa altarvín. Nú eru dalarnir við Santiago eitt hitt besta vínlendið í øllum Suðuramerika. Kilskt vín er so gott og væl umtókt, at tað verður selt um allan heim.
Ídnaður[rætta | rætta wikitekst]
Ídnaðurin er ikki nógv útbygdur, men tó hava teir í seinastuni roynt at fáa bygt ídnaðarvirki, so henda vinna kann koma at geva fólki og landi størri inntøku.
Ein stórur partur av øllum fiskamjølinum í heiminum verður framleitt í Kili.
Fiskiskapur og alivinna[rætta | rætta wikitekst]
Fiskiskapur fram við Kyrrahavsstrondini hevur stóran búskaparligan týdning. Føroyingar byggja skip í Kili, og vit kappast við kilenarar um laksaaling. Tann lági lønarkostnaðurin í Kili gera tað torført hjá øðrum londum at kappast við hesar vørur. Kilenar framleiða ikki bara atlantiskan laks og ælabogasíl, men eisini kyrrahavslaksin Coho.
Fram við strondini er nógvur fiskur, og nú eru teir farnir at driva nakað upp á fiskiskap. Kili kom í gongd væl seinni enn bæði Føroyar og Norra. Hildið varð, at produktiviteturin í Kili var sera lágur, men síðstu 3 árini hava prógvað, at Kili hevur yvirhálað okkum. Í dag er kappingin við kilenar blivin so hørð, at tiltøk mugu setast í verk, skulu føroyingar, norðmenn og skotar verða kappingarførir. Í 1988 var kilenska framleiðslan av atlantiskum laksi einans 400 tons. 13 ár seinni var framleiðslan økt til 140 000 t. Meðan 45 feløg stóðu fyri 70-80 % av framleiðsluni í Noregi í 2003, so var tilsvarandi tal í Kili 11.
Lágu lønirnar og stóra fjarstøðan frá flestu marknaðum hevði ført til, at teir vóru blivnir sera kappingarførir at tilvirka laksin til fløk og annað, meðan hildið var, at teir á sjálvari alisíðuni høvdu nógv at læra. Men síðst í 1990unum og fyrst í 2000 fáa bæði føroyingar, norðmenn og skotar og eyguni upp fyri tí øgiliga vøkstrinum í aliframleiðsluni í Kili.
Um 87 % av kilensku alingini er í einum øki, ið kallast Region X [9]. Hetta øki er á stødd við norska fylkið Sør-Trøndelag. Onnur 12 % av framleiðsluni eru í Region XI, og er her væntandi, at størsti vøksturin í framtíðini verður innan laksaframleiðsluna. Hetta øki hevur tó sera vánaligan infrastruktur, og tí verður hesin vøksturin ikki uttan trupulleikar. Í Region X liggur Puerto Montt, sum eisini ber heitið laksahøvuðsstaðurin í Kili. Her búgva 170 000 fólk, og er hetta ein øking í fólkatalinum í 10 ár upp á 45 000. Talið av fólki, sum liva í fátækradømi, er minkað við 15 % hetta sama tíðarskeiði. Um 25 000 fólk arbeiða beinleiðis í alivinnuni og verður mett, at umleið 15 000 fólk arbeiða í avleiddum vinnum.
Høvuðsmarknaðirnir hjá kilensku alivinnuni eru USA og Japan. Í USA er laksamarknaðuin í støðugum vøkstri, meðan vøksturin í ES er fallandi. Tann amerikanski marknaðurin klárar harvið at taka ímóti einum vøkstri í framleiðsluni uttan at hetta ávirkar prísin stórvegis. Tann góði marknaðurin í USA hevur gjørt, at kilensku alararnir hava forvunnið pengar tað mesta av 2003, meðan føroyingar hava mist hópin av peningi. Føroyskar fyritøkur hava eisini roynt at bjóða seg fram í USA, og hevur hetta givið betri prís fyri nakað av fiski.
Tað gongur betri í kilensku alivinnuni aftur, eftir at alivinnan í landinum hevur verið so álvarsliga herjað av fiskasjúkum seinnu árini. Kili hevur ikki ta herviligu ILA-sjúkuna at stríðast við, men teir hava eina sjúku, ið verður kallað SRS. Henda sjúka er mett at kosta vinnuni um 100 millionir $ um árið. SRS er orsøkin til, at vinnan nýtir stórar nøgdir av antibiotika. Tað hevur ikki verið møguligt at koppseta ímóti SRS. Mett verður, at laksalús kostar kilensku alivinnuni eins nógv og tí norsku, um 70 milliónir $ árliga. Sjúkan IPN varð staðfest í 1999, og hevur hon síðan kostað vinnuni nógvan pening. Sjúkurnar furunkolosa og BKD eru einans trupulleikar í nøkrum fáum økjum.
Á aliráðstevnu í Oslo í 2010 var ført fram, at kilenska alivinnan kemur at framleiða 300 000 tons av laksi longu í 2013. Metingarnar hjá Aqua Gen siga, at tað verður selt 230 mió. rogn í Kili í 2010. Um helvtin av hesum rognum gerast smolt og verða sett út á sjógv, eru 110–120 mió. smolt at seta út. Verður roknað við vanligum fellið í sjónum, og at fiskurin veksur til eina sláturvekt á, í meðal 3,0 kg verða 300.000 tons av laksi, sum er klárur til tøku í 2013.
Tað eru tó røddir frammi um, at alivinnan í Kili hevur trupulleikar at dragast við. Bjørn Hersough, professari á Norges Fiskerihøgskole, sum hevur granskað kilensku alivinnuna, sigur, at alivinnan í Kili kann fáa enn eitt knekk, og at sannlíkindini fyri hesum eru til staðar. Hinvegin er eingin ivi um, at fyrr ella seinni er Kili aftur stór laksaalitjóð, men hann væntar, at tað kann taka nøkur ár enn.[10]
Norsk feløg, ið hava keypt seg inn í alivinnuna fyri milliarda upphæddir, eru Cermaq og Fjord Seafood [11].
Fólk[rætta | rætta wikitekst]
Í Kili er nógv fólk av týskum uppruna. Tað mesta av fólkinum er hvítt og býr í miðjum landinum.
Indiánarar[rætta | rætta wikitekst]
Okkurt um 692 192 indiánar eru eftir [12], og teir búgva uppi í fjøllunum ella allarnorðast í Atakamaoyðimørkini.
Í øldir hava mapucheindiánar stríðst fyri frælsi. Fyrst ímóti inkunum í Perú, síðan ímóti spanska hjálandaveldinum og seinast ímóti kilsku myndugleikunum. Nú á døgum livir meginparturin av teimum 800 000 mapucheindiánunum í friðingarøkjum sunnarlaga í landinum. Eitt fótbóltsfelag í Kili eitur Colo-Colo eftir einum gomlum mapuchehøvdingi.
Týskarar[rætta | rætta wikitekst]
Suðuri í Kili er nakað av fólki av týskari ætt [13]. Forfedrar teirra fluttu til landið umleið 1850. Har sum teir búsettust, var tá bara mýrar og regnskógur, men nú er tað eitt tað fruktabesta lendið í Kili. Hetta fólkið tosar týskt og hevur varðveitt týskan sið og týskan mentan.
Mentan[rætta | rætta wikitekst]
Rithøvundurin Isabel Allende er úr Kili, hon er eftirkomari hjá fyrrverandi forsetanum Salvador Allende.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-13664735
- ↑ http://latinamericanhistory.about.com/od/20thcenturylatinamerica/p/pinochetbio.htm
- ↑ http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703569004575008751383413436.html
- ↑ http://www.tu.no/energi/article234207.ece
- ↑ http://www.drclas.harvard.edu/revista/articles/view/698
- ↑ http://www.statoids.com/ucl.html
- ↑ http://www.geographia.com/chile/easterisland.htm
- ↑ http://snl.no/Chile/n%C3%A6ringsliv
- ↑ http://www.regjeringen.no/nb/dep/fkd/dok/nouer/2008/nou-2008-5/10/5/2.html?id=500171
- ↑ industry.fo - Kili framleiðir 300.000 tons av laksi í 2013
- ↑ http://www.bt.no/na24/article110858.ece
- ↑ http://www.ine.cl/cd2002/sintesiscensal.pdf
- ↑ http://genealogienetz.de/reg/WELT/chile.html


text:
Nú eigur kundin LÍV
- 14 Jun 2016
- - LÍV
Jan Jakobsen, stjóri.
Vit á LÍV gleðast um, at eigaraviðurskiftini loksins eru komin uppá pláss.
Frameftir koma kundarnir at eiga LÍV-Samtakið umvegis P/F Fakfelag og Ognarfelagið LÍV. Málsetningurin er framhaldandi at veita eina góða tænastu til okkara kundar og bera teimum vinningin gjøgnum góðar tryggingar, lágan rakstrarkostnað og eitt munagott avkast á eftirlønaruppsparingini.
Vit síggja í dagliga virksemi okkara, at vit gera mun, og fara vit framhaldandi at virka fyri einari øktari virðisøking til einstaka kundan komandi árini.
TÍÐINDASKRIVIÐ FRÁ UVMR 9. JUNI 2016
“Tryggingareftirlitið og Tryggingarráðið hava góðkent gjørda sáttmálan millum Uttanríkis- og Vinnumálaráðið og fakfeløgini (P/F Fakfelag) um keyp av upp til 50% av partapeninginum í P/F Lív Holding. Samstundis er avhendingarsáttmálin um 50% av partapeninginum til Ognarfelagið Lív góðkendur.
Avhendingardagurin var partanna millum avtalaður til 1. juni 2016, men fyri at fáa øll praktisk og formlig viðurskifti avgreidd við sjálva yvirtøkuna, hava partarnir avrátt, at sjálv avhendingin fer fram hósdagin 1. september 2016, tá P/F Fakfelag og Ognarfelagið Lív fáa síni partabrøv og landskassin avrádda keypspeningin.”
Vit á LÍV gleðast um, at eigaraviðurskiftini loksins eru komin uppá pláss


text:
MBF fegnast saman við limafeløgunum Deyvafelag Føroya og Felagnum fyri hoyribrekað um, at teknmál umsíðir varð viðurkent á Føroya Løgtingi 5. juni 2017.
Bæði Deyvafelag Føroya og Felagið fyri hoyribrekað hava í mong ár stríðst fyri støðuna hjá teknmálinum og kemur viðurkenningin at hava stóran týdning fyri teknmálið og teknmálsbrúkarar í Føroyum.
Málráðið skal nú víðka virksemi sítt til eisini at varða av teknmáli. Nýggjur limur, ið hevur førleika á hesum øki, verður limur í Málráðnum, sum m.a. fer at hava til uppgávu at savna orð, orðasambond, orðanýtslu, at svara spurningum frá myndugleikum og almenninginum um nýtslu málsins, at skriva um málið, gera vegleiðingar o.a. Afturat hesum er ynski um, at teknmál verður kjølfest í málsliga granskingarumhvørvinum hjá málráðnum.
Hetta er alt í tráð við ST sáttmálan um rættindi hjá einstaklingum, ið bera brek, sum Føroya Løgting samtykti at galda fyri Føroyar í 2009.
Í hesum sambandi er vert at vísa á, at í februar í 2014 sendi MBF skuggafrágreiðing til ST. MBF var tá í Genève til hoyringina hjá ST í tveimum umførum, og í september 2014 kom greitt yvirskipað tilmæli frá ST nevndini til Føroya Landsstýri.
Millum tilmælini var niðurstøða út frá grein 21 í ST sáttmálanum: Tali- og áskoðanarfrælsi og atgongd til kunning
...Nevndin mælir til, at Føroya Landsstýri viðurkennir føroyskt teknmál sum eitt alment mál.
MBF fer komandi tíðina at fylgja gongdini í málinum, og tað gleðir okkum samstundis at síggja, at Føroya Løgting og Føroya Landsstýri við hesum alt meira er byrjað at seta niðurstøðurnar frá ST nevndini í verk.


text:
Í góðveðrinum í Fuglafirði í dag spældu ÍF og Undrið.
At fuglfirðingar fóru at vinna mundu tey flestu vænta, tí ÍF spælir í bestu deildini, meðan Undrið spælir í 2. deild.
So skjótt sum dysturin varð bríkslaður í gongd sást týðiliga, at munur var á liðunum. Munurin var m.a. tann, at ÍF spældi við nógvari ferð, ið skapti Undrinum stórar trupulleikar.
Longu, tá ið 10 min. vóru spældir, var ÍF á odda 4 – 0., og í hálvleikinum var støðan 7 – 0 til ÍF. Endaliga støðan gjørdist 14 – 1.
Hóast Undrið hevði tað trupult, so stríddust teir til tað síðsta og løgdu seg eftir at spæla vakran fótbólt.
ÍF liðið spældi sjáldsama vakran og skilagóðan fótbólt og við fullari ferð allan dystin, og tey mongu málini, ið teir fingu, vóru avbera vøkur.
Elsti spælarin á liðnum ,Clayton Soares, spældi ein branddyst, og skoraði ikki færri enn 6 mál – hvørt vakrari enn annað. Tað var ein sonn frøi at síggja vakra spælið, ið ÍF sýndi í dag.
Allir spælarar ÍF s spældu væl í dag, so at siga alt riggaði hjá teimum.
Ungu spælararnir, ið komu inn í seinna hálvleiki, royndust sera væl.
Næsta vikuskifti spæla okkara menn móti NSÍ, sum í løtuni er oddaliðið í bestu deildini.
Tað verður ikki nakar lættur dystur, men dysturin í dag, gevur okkum góðar vónir um eitt gott úrslit – liðið er væl samansjóvað, og spælið er skilagott og kvikt, ja liðið hevur alt tað, ið eitt gott lið eigur at hava.
Í góða lagnum í Fløtugerði í dag, kom stórur bussur fram við fótbóltsvøllin við okkara flogbóltsspælararum, ið høvdu vunnið gullið í flogbótslkappingini.
Hava vit ikki nógv at vera ernir av ?
Fuglfirðingar hava nógv at fegnast um, og tí var tað ikki so løgið, at lagið var gott í Fuglafirði í dag.
Næsta vikuskifti møta vit fjølment í Fløtugerði at stuðla okkara liði ÍF, ið hevur sett sær sum mál at basa NSÍ liðnum.
Signar


text:
Fjóðringsfinalan í Løgmanssteypinum
Lotið var kalt, tá ið KÍ og ÍF runnu inn á vøllin í Djúpumýru –
Okkara menn, ið spældu: : Jákup, Jan, Høgni Z, Bartal, Leivur (Áki), Nenad, Hanus (Jákup), Høgni M, Heri, Ari(Poul), Øssur.
Aðrir: Aleksandar og Hallgrím
Dysturin var ikki ein, ið fer í søgubøkurnar sum vælspældur. Fyrstu min. var spælið javnt, men so tóku KÍararnir yvir. Hóast teir høvdu bóltin meir enn okkara menn, spældu teir seg ikki til nakran málmøguleika. Tá um 25 min. vóru spældir, javnaði spælið seg. Vit høvdu spælt í uml. Hálvan tíma, tá ið fyrsti málmøguleiki kom, og hann var stórur. Okkara menn spældu seg væl í gjøgnum í høgra borði. At enda kom bólturin til Hanus, ið gjørdi skjótt av og skjeyt, men tíverri skjeyt hann bóltin beint á Meinhard. Nú skolaðu álopini á bæði mál. Stutt eftir okkara møguleika, skutu vertirnir væl uppum, hóast møguleikin var góður. Tað var hann uppaftur betur, tá ið vit høvdu spælt uml. 34 minuttir. KÍ fór ígjøgnum í okkara høgru síðu, har Álvur sparkaði bóltin væl inn til ein frían Páll K, men onkursvegna bombaði hann bóltin væl upp um málið.Tað sama gjørdi Álvur, sum eisini var fríur – og Nenad skjýtur beint í favnin á Meinhardi. Jú, málmøguleikarnir vóru stórir. Tá ið fólk gjørdu seg til at fara at keypa sær ein kaffimunn, hendi tað, sum ikki mátti henda. Vánaligt útspark frá Jákupi, ringt verjuspæl ger, at Álvur sleppur í gjøgnum í vinstru síðu og kann spæla til ein blankan Páll, sum hevur lætt við at skora. Stutt eftir bríkslaði dómarin til hálvleiks – og kaffið smakkaði beikst.
Vit løgdu beint í krovið á KÍ í seinna hálvleiki. Tá ið 5 min. vóru spældir broderaðu vit okkum í gjøgnum í vinstra borði og heilt inn á 5 meturin, har Hanus, nakað “spískur” smekkar til. Tíverri rakti bólturin stongina og fór til málspark. Og vit góvust ikki at trýsta. Ikki frítt at heimaáskoðararnir vóru ótryggir um gongdina, tí har var sum í grøvuni. Hinvegin kundu okkara áskoðarar saktans heppað væl betur. Vit trýstu og trýstu og hart leikaði á KÍ málið. Tá uml. Hálvur tími var spældur, bjargaði KÍ leikari einum skallara á strikuni. Nú var tíðin um at ganga undan og Albert tók Hanus út fyri Poul, og Ara fyri Jákup. Poul fór í verjuna, meðan Bartal fór fram í álopið. Stutt eftir vóru vit aftur um reppið at fáa mál. Æssur fór fram í vinstra borði og sparkaði bóltin flatt inn mitt fyri málið, men hart pressaðu av Meinhardi skjeyt Bartal bóltin fram við málinum. Har átti eisini at verið mál. Slíkt press gevur møguleikar til kontra, og stutt fyri tíð áttu KÍ leikari at fingið mál. Einsamallur við Jákup loppaði hann bóltin upp um Jákup. Bólturin rakti stongina og hevði farið inn, um Poul ikki hevði runnið aftur og fingið sparkað burtur. Seinasta álopið áttu vit, men skotið fór beint uppum.
Ikki frítt, at tá ið dómarin Rúni Gaardbo ( Johnleif Gerðisá og Edvard Højgaard), ið dømdi væl, bríkslaði dystin av, var tað við kensluni, at dystin kundu vit gott havt vunnið
– og tað føldist enn kaldari, tá ið dysturin var liðugur.
Myndirnar hevur Erland Sivertsen tikið
[nggallery id=8]


text:
Standandi frá vinstru: Sanna Davidsen, Fríða M. Jakobsen og Lea Petersen. Sitandi frá vistru: Eydna og Natalie (eftirnøvn mangla). Mynd: Allan Dybczak
U8 gentur við Margáir
Gentur02-06-2013 - Jónfinn Petursson
Leygardagin var eitt U8 gentulið við til kapping við Margáir. Hvussu kappingin gekk, hevur heimasíðan ikki fingið uppspurt, og tað er í grundini líka mikið.
Hetta er okkara fyrsta U8 gentulið, ið er við til kapping í fleiri ár, so hjartaliga til lukku við tí. Tað er sera stuttligt at síggja yngru leikararnar í flottu og eyðkeyndu reyð/svørtu blusuni.


text:
Munin.fo
Heima GPS-kort Fiskikort Fųroyakort Adressukort Um Okkum
GPS-kort
Kortiš er lęst. Fyri at opna taš krevst at tś keypur kortiš viš lyklinum ķ handlinum.
Ķ Tórshavn: Elding, Bįtatęnastan, Expert og Radiohandlinum.
Ķ Klaksvķk: Elding.
ķ Runavķk: Radiobśšini.
Muninkort v. 4.2
Kann nżtast til Muninkort v. 4.x
Vegleišari v. 4.2
Kann nżtast til Vegleišara v. 4.x
Vegleišing til installering av GPS-korti
Forrit til at vķsa GPS-kort į telduniMapSource v6.16.2
Vegleišari 495 kr.
Vķsir vegir og adressur. Vanligt gps-kort til vegleišing til eina og hvųrja adressu ķ Fųroyum.
Muninkort 1495 kr.
Umframt eginleikarnar hjį vegleišaranum vķsir kortiš dįtur ķ haganum, t.e. hęddarkurvar, stašanųvn, hamrar, varšar og varšagųtur, hagapartar og seyšaból.
Fiskikort 2495 kr.
Vķsir dżpdir śt til 200 fjóršingar. Į kortinum eru miš, bošar, vitar viš teirra vinklum, stašanųvn, havnir og lendingar umframt viškomandi stųš, telefonnummur og ašrar upplżsingar til neyšstųšur.Kortiš fęst ķ tveimum śtgįvum: til gps-ara ella plottara.
Fųroyakort 3395 kr.
Muninkort og Fiskikort saman.


text:
Kim og bólkurin, ið var mannaður av júst teimum, sum Kim vanliga hevur spælt við, spældu løg av fløguni Alt og okkurt nýtt.
Summarfestivalurin
Kim Hansen og ein útbygd útgáva av Showmonnum, sum kallaði seg Kim Hansen, spældi eina fitta, pena og góða konsert á Vágsbøi, og á fyrsta sinni ljóðaði risa annleggið sum ein millión.
Nógv hevur verið tosað um hetta størsta annleggið, sum nakrantíð hevur verið í Føroyum, men fríggjadagin ljóðaði tað ongantíð veruliga so væl, sum eitt tílíkt átti. The Rasmus ljóðaði væl, men dekan ov spakuligt var frá. Men tá Alexandur Gaard Joensen stillaði seg aftan fyri knøttarnar og ljóðblandaði Kim Hansen, ljóðaði tað fantastiska væl.
Kim spældi løg av Alt fløguni, og løtan gjørdist sera hugnalig, fólk vaggaðu við og sungu við, tá løg sum Maria, Fagri flokkur, Meistarin, Løtan og Góða rungaðu um Vágsbø. Bólkurin spældi sera væl. Umframt Showmenn, var gamli Taxi keyboardleikarin Magnus Johannesen við, umframt blásararnir Hans Petur í Brekkunum og Ólavur Olsen. Tað klæddi væl sukursøtu balladunum og rock’n’roll løgunum við blásarum. Samanumtikið var konsertin ordiliga góð, og gjørdist ikki verri, tá tað slitnaði í eina løtu. Kim hevur onkursvegna havt hug til at hvørva burtur í leiklutinum, sum sangari í dansiorkestrum, og tí er tað sera hugaligt, at síggja henda frálíka sangara við Kim sangum. Eisini var serliga hugaligt, at okkurt nýtt lag hevði sníkt seg inn í skránna.


text:
Donsku The Royal Highness vístu, hvussu man spælir eina rokkkonsert, tá teir buldraðu og brakaðu í Kagganum. The Dreams hava enn okkurt at læra, tí upphitingin fekk høvuðsnavnið at blikna.
Rættiligt rok stóðst av konsertini hjá Páll Finnur Páll ,The Dreams og The Royal Highness í Kambsdali seinasta leygarkvøld, og tí hevur tíðindaflutningurin um hesa konsert mest verið merktur av hesum roki. Men hetta var bert ein av trimum konsertum, ið The Dreams og The Royal Highness spældu farna vikuskiftið. Hóskvøldið var konsert í Kagganum, og Sosialurin var á staðnum.
Fitt av fólki
Rættiliga fitt av fólki hevði leitað sær í Kaggan at lurta eftir The Dreams og The Royal Highness, á fyrstu konsertina teirra tónleika rundferð. Tey, ið komu nóg tíðliga fingu eina herliga rokkuppliving. Tí The Royal Highness spældu feitan pumpandi rokktónleik, soleiðis sum sovorðin skal spælast.
Danski Chris Cornell
Bólkurin er vælsignaður við sterkum kortum á øllum hondum, trummir og bassur svinga væl saman og eru hvør sær eisini frálík, gittarleikarin er framúr, og tað er gittarleikandi sangarin eisini. Røddin ljóðar tætt við Chris Cornell uttan at herma, og tað er ikki eiti á skoðsmál at fáa.
Ein rokksuppa
Lagskrivingina meistra The Royal Highness eisini. Løgini eru rokkløg, við eyðsýndum rótum í 70’árunum og 90’árunum, bæði úr rokki, punki og grungi. Tilsamans verður hetta eitt slag av modernaðum rokk’n’roll, ið luktar av motorsúkklum og USA. Av og á fóru tankarnir til Black Rebel Motorcycle Club, av og á til Stone Temple Pilots, av og á til Motorhead og av og á til Audioslave, tó hugasði eg eisini um bólkar sum Queens of The Stone Age, D:A:D, Soundgarden og Mötley Crüe. Men eingin av hesum samanberingum var nøktandi, hetta var heldur ein suppa av øllum hesum.
Norskur punkari
Bólkurin hevur júst fingið nýggjan gittarleikara norska Fridthjoff, ið er komin úr norska punkbólkin Span, ið júst eru givnir at spæla. Hetta hevur eftir øllum at døma givið bólkinum nógv, tí teir ljóðaðu nógv meira egnir á konsertini, enn á demofløguni, ið eg fekk stungið í hendurnar aftan á konsertina. Fløgan ljóðar í nógv hægri mun av Audioslave enn konsertin.
Ein livandi eind
Eg varð tikin av bóli av tónleikinum, tað kendist, sum orkestrið var ein samansjóða livandi eind, ið buldraði og brakaði frameftir. Her var talan um fokkjúattitúdu, sum sparkaði reyv. Fyrsti partur av konsertini var øgiliga gjøgnumførdur og hekk væl saman. Serliga í oyrafallandi var lagið “Get up Now”, ið veruliga fangaði við sínum ræðuliga ógvisliga ljóði og fangandi niðurlagi.
Í seinnu helvt av konsertini kom okkurt av “eldru” løgunum hjá bólkinum, ið einans hevur eitt ár á baki- Eitt av eldru løgunum var “Not Gonna Beg”, ið ikki var heilt á støði við fyrra part av konsertini, men hetta vísti breiddina í bólkinum, og vísti eitt sindur um hvar teir koma frá.
Illa løgd skrá
Tíanverri fyri konsertina spældu The Royal Highness áðrenn The Dreams. Tí sjálvt um The Dreams bæði vóru stuttligir og góðir, og spældu fleiri heilt góð løg, so var ringt ikki at samanbera teir við vælsmurdu rokkmaskinuna í The Royal Highness. The Dreams spældu bara als ikki líka væl sum upphitingin. Hetta hoyrdist alt ov týðiligt. Tí hóast The Dreams larma illa, var als ikki talan um sama intensa ljóðmúr sum hjá The Royal Highness.
Punk summar
Teir løgdu fyri við Bryan Adams lagnum “Summer of 69”, sjálvandi í eini punk versión. Hetta gjørdist eitt sindur pínligt á onkran hátt. Sjálvandi er tað meint í skemti, og átti at verið eitt sindur stuttligt, men tað var tað ikki, og tað var týðiligt at fólk ikki heilt vistu, hvussu tey skuldu taka hetta.
Einastandandi Beautiful
Betur gekk við tulkingini av “Sick & Tired” hjá Anastaciu, sum altíð er eitt hæddarpunkt á The Dreams konsertum. Besta lagið hjá teimum var “Beautiful”, sum er eitt einastandandi lag. Sum heild riggar sangarin øgiliga væl, røddin hevur akkurát tað, ið skal til í popppunki, og hetta kom serliga til sjóndar í lagnum “Unhappy Wandering”. 15 tær bestu lagið “I’ll be there” fekk hararfturímóti ongantíð veruliga luft undir veingirnar.
Øgiliga gjøgnumført
The Dreams eru ein øgiliga gjøgnumførdur bólkur. Útstráling og fokkjúattitúda hava teir í ríkum mátum. Teir skriva frálík løg. Hetta er eitt konsept sum heldur væl, men samanspæli kundi verið betur. Tí er at vóna, at bólkurin venur hart, áðrenn hann skal spæla á sýnisgluggakonsertini, ið MTV skipar fyri í London í januar. Tí við hørðum arbeiði ber til hjá teimum at koma langt.


text:
Svimjararnir hjá okkum hava nú ikki meira á skránni her í Rijeka, og niðurstøðan er at tað gekk bara avbera væl. Seks nýggj føroysk met, harav Pál setti fimm í trimum kappingum, og Shaila tók sítt frá Elspu. Fýra donsk juniormet til Pál, og eina bestu juniortíð í heiminum nakrantíð. Har vóru nakrir svipsarir, men flott at øll kláraðu at betra seg í onkrum.
Metini vóru:
- Shaila millum Garðarnar: 26.49 í 50 frí – føroyskt met
- Pál Joensen: 51.82 í 100 frí – føroyskt met
- Pál Joensen: 1:46.61 í 200 frí – føroyskt met og danskt juniormet
- Pál Joensen: 3:42.57 í 400 frí – føroyskt met og danskt juniormet
- Pál Joensen: 7:48.56 í 800 frí – føroyskt met og danskt juniormet
- Pál Joensen: 14:39.99 í 1500 frí – føroyskt met, danskt juniormet, besta juniortíð í heiminum nakrantíð
Hetta var eitt stórsligið tiltak hjá LEN og Kroatia, ið bjóðaði ein skjótan hyl, super umstøður at kappast og venja í, og kókandi atmosferu í høllini. Havi mist talið á hvussu nógv heimsmet vórðu sett her, men tey runda nú 100 tilsamans í árinum tá ið FINA fyllur 100. Ein rúgva av evropeisku metum og stevnumetum eisini, har norðurlond yvirhøvur stóðu seg væl.
Um vit venda aftur til Pál, so er tað kanska vert at viðmerkja, at næstbesti juniorurin nakrantíð, David Davies, sum vann silvur á OL í Athen, svam 14:41.85 tá ið hann var á sama aldri sum Pál. Og Pál svimur altso 14:39.99. Og ja, tað er søguligt, at hann gjørdist fyrsti juniorur nakrantíð, sum fór undir 14:40.
Í kvøld eru aftur finalur her, sum vit føroyingar sleppa at njóta á áskoðaraplássunum. Eitt heimsmet er so gott sum garanterað, tá ið franskmenn fara at svimja 4×50 frí, og delfinin Levaux fer eftir øllum at døma eisini at royna í 50 frí, í hesi stafett, tí at hann sambært venjaranum Lionel Horter ikki svam heilt optimalt, tá ið hann fyrr her í vikuni setti heimsmet á teinum her í Rijeka. Og so skal hann svimja 50 firvald eisini, har hann sum kunnugt setti heimsmet í morgun.
Og har verða sikkurt onnur heimsmet eisini, so sum vit hava sæð allar hinar dagarnar, her í Rijeka. Tit eru vælkomin at fylgja við her á www.svimjing.com/live… tí hvør veit, kanska fara vit aftur í kvøld at gera ymisk skeg og minni skeg innsløg.
Vit takka fyri áhugan hesa vikuna, og fyri tann stuðul sum vit hava fingið frá tykkum har heima.
Rókur í Jákupsstovu
Rijeka


text:
Skála vil halda fram við góðu gongdini
1. lið17-03-2017 - Jónfinn Petursson
Undan 2. umfari í Effodeildini: Skála – HB
Næsti dystur í ársins Effodeild er á skránni sunnudagin, tá skálamenn taka ímóti undir Mýruhjalla. Dysturin er framskundaður til kl. 14.00
Eins og í fjør fara HB-stuðlar, við góðari hjálp frá øðrum góðum stuðlum, at skipa so fyri, at vit fjepparar sleppa ókeypis til dystirnar útí á bygd, har koyrandi er.
Bussurin fer av vanliga staðnum kl. 12.30 sunnudagin. Hetta er við steðgiplássið við omankoyringina frá høllini á Hálsi, beint yvir av Magnstøðini á ringvegnum. Heimaftur verður farið beint eftir dystarlok og ikki er neyðugt at melda seg til, men bara at møta upp í góðari tíð.
Skála tekur ímóti sunnudagin, og helst eru teir eins væl nøgdir, og vit, við byrjanina. Ein góður javnleikur við Djúpumýru móti FM-kandidatunum úr KÍ, eigur at kennast meira enn ein hálvur sigur.
Skála hevur styrkt seg væl upp undir kappingarbyrjan, og saman tvinnað við góðum lokalum kreftum, eiga teir nú at hyggja meira upp eftir enn niður.
Vit komu væl frá landi í dystinum móti einum góðum 07 Vestur liði, ið til tíðir, gav okkum skarpan gang.
Okkara nýggju leikarar eru við at finna fótafesti, og allir komu sera væl frá uppgávuni sunnudagin.
Gleðiligt var eisini at síggja stóru mannfjøldina ið hevði leita sær í Gundadal til árins fyrsta dyst. Væntandi fara fleiri at nýta høvið at koma vit inn á Skála sunnudagin.
Vit gleða okkum og fara at gera okkara at hjálpa okkara monnum fram áleið.
Góðan dyst og Koyr á, HB !!!
Allir dystirnir í 2. umfari eru hesir:
1903 ÍF – EB/Streymur
1903 NSÍ – Víkingur
1903 Skála – HB
1903 B36 – KÍ
1903 07 Vestur – TB/FCS/Royn


text:
Tað skal gerast bíligari og lættari at seta á stovn nýggjar íverksetarafyritøkur. Tjóðveldi hevur tí lagt fyri tingið uppskot um at fáa broytt vinnufelagslógina soleiðis, at til ber at seta á stovn sonevnd íverksetarafeløg – ÍVF – við einari krónu sum byrjunarkapitali.
Føroyar eiga at gera alt, sum til ber, at skunda undir íverksetan. Uppskotið hevur til endamáls at gera tað lættari hjá eldhugaðum ígongdsetarum at stovna egið virki, uttan at noyðast at seta hús og heim í veð.
Vinnufelagsformurin skal sostatt ikki longur forða fyri, um góð vinnuhugskot verða roynd í verki.
Til skal bera at seta á stovn ÍVF, sum alternativ til vanligt partafelag. Hesin vinnufelagsformur er væl egnaður fyrstu árini, ímeðan fyritøkan byggir upp neyðugu fíggjarligu styrkina at umskipa seg til smáparta- ella partafelag. Hetta krevur fleiri broytingar í Vinnufelagslógini (Løgtingslóg nr. 73 frá 31. mai 2011 um parta- og smápartafeløg) umframt fylgilógarbroytingar.
Treytir eiga at verða settar við, at virkast bert kann sum íverksetarafelag í ávíst áramál. Hesi árini skal ávísur partur av árliga yvirskotinum – eitt nú 20-25% – setast til síðis sum innskotspeningur. Tá felagið hevur rokkið neyðuga kravinum um innskotspening, sum er galdandi fyri smápartafeløg, kann tað umskipast til smápartafelag. ÍVF fyritøkur eiga annars at virka undir vanligum vinnufelagstreytum eitt nú í mun til krøv um leiðslur, inntøkur, skatt, tiltakspening o.a.
Vilja vit hava fleiri at seta á stovn fyritøkur fyri at vinna pening úr góðum hugskotum, so mugu óneyðugar forðingar takast burtur. Og júst innskotspeningurin er hjá mongum ungum íversetarum ein meinbogi, tí útreiðslurnar hjá einari fyritøku, sum brýtur upp úr nýggjum, eru ofta sera høgar, og tað tekur drúgva tíð at byggja upp ein marknað og neyðuga kapitalgrundarlagið.
Tað er Bjørt Samuelsen, framsøgukvinna í vinnumálum, sum vegna Tjóðveldi hevur lagt uppskotið fram.
Uppskotið (mál 136/2014) kann lesast her:
http://www.logting.fo/casenormal/view.gebs?menuChanged=16&type=0&caseNormal.id=2549


text:
Nógva staðnum um landið síggjast gásapør við ungum og lívið í náttúruni er í hæddini við gróðri, smálombum og gásaungum.
MBM hevur hesa grein um gásaungarnar á síni heimasíðu
Nú eru flestu gásungarnir klaktir og síggjast á trćđunum og í hřgunum.
Gásungarnir eru komnir
Ta seinastu tíđina eru fleiri og fleiri gćs at síggja viđ ungum, og tađ eru nú bert fáar gćs, sum liggja á eggunum enn. Men hvussu skulu vit gera, fyri at fáa ungarnar undan, og hvřr er stórsta hóttanin móti ungunum? Teir flestu ungarnir, sum doyggja, doyggja av ormi, og tí skulu teir viđgerast tá teir eru um viku gamlir. Sera neyđugt er at fyribyrgja heldur enn at viđgera, tí ungarnir koma sera sjáldan fyri seg, tá teir hava fingiđ orm. Tađ nćsta, sum er umráđandi, er at lata ungar saman viđ foreldrum hava stór stykkir at ganga á. Jú störri og fríari stykkini eru tess frískari eru ungarnir og foreldrini fáa eisini vart ungarnar betri. Ein vanligur trupulleiki hevur ofta veriđ, at ungarnir fara út gjögnum meskar í hegni fyri so at blíva tiknir av rovfugli. Fáa ungarnir góđan start viđ góđum ungafóđur og góđum op opnum ökjum, so er heilt víst, at tađ koma nógvir og stórir ungar undan.


text:
Rottan er ein trupulleiki, bæði heilsuliga og umhvørvisliga. Hon kann elva til lívshættisliga smittu hjá fólki.
Harafturat er rottan ein stór hóttan, serliga móti fugli. Tíverri er rotta nógvastaðni í Føroyum, men enn hava vit sjey oyggjar, har rotta ikki er staðfest. Tað er av stórum týdningi at fyribyrgja, at rotta kemur í rottufríar oyggjar. Kemur rotta út í rottufríar oyggjar, her verður serliga hugsað um Nólsoy, Mykines og Skúvoy, fer tað at hava stórar avleiðingar fyri fuglastovnar har. Rotta legst á fuglareiður og kann hon soleiðis oyða stovnar.
Búnaðarstovan hevur eftirlit við, at rottuoyðing í Føroyum fer fram á rættan hátt. Les meira á heimasíðuni hjá Búnaðarstovuni.
Vilt tú vita meira, so ring til Umhvørvisstovuna, tlf. 342400, ella send okkum ein teldupost us@us.fo