text:
Tíðindi
17. mars 2018
IV. Føroya Lærarafelag í 21. øld.
Eyðvitað er hetta at skapa limunum betri lønar- og arbeiðskor støðugt høvuðsendamál felagsins. Sum eina roynd at styrkja um henda táttin fór Lærarafelagið um 2010 at samstarva við onnur yrkisfeløg, ið umboða starvsfólk á almenna arbeiðsmarknaðinum, landi og kommunum. Feløgini í Fakfelagssamstarvinum eru umframt Føroya Lærarafelag, Starvsmannafelagið, Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar, Føroya Pedagogfelag, Havnar Arbeiðskvinnufelag og Akademikarafelag Føroya. Tilsamans umboða tey umleið 5.550 limir, og av teimum eru um 1000 úr Lærarafelagnum – av teimum um 700 í starvi.
Í formansfrágreiðingini til aðalfundin í Føroya Lærarafelag 2017 tekur formaðurin soleiðis til:
“Ein av størstu hóttanunum móti fólkaskúlanum er framvegis tepra játtanin. Hóast tað í játtanini til fólkaskúlan seinnu árini er lagt upp fyri lønarvøkstri og øktum pensjónsútreiðslum, so dregur fólkaskúlin framvegis eftirsleipið av niðurskurðunum, sum vóru framdir frá 2010 og nøkur ár fram.”
Víst kann eisini verða til, at frá 1. apríl 2007 til 1. oktobur 2009 minkaði reallønin, t.e. útgoldin løn í samanburði við prístalsgongd.
Borið saman við lønarlagið hjá fólkaskúlalærarum í hinum Norðurlondum, liggja føroyskir lærarar á einum miðalstigi. Men vert er at nevna, at tað ikki sæst aftur lønarliga, at læraraútbúgvingin nú er á bachelor-stigi, og heldur ikki hevur eydnast at vinna teimum betri lønarkor, sum hava tikið ískoytisútbúgving. Talan er her um limirnar í hesum sjey undirfeløgum Føroya Lærarafelags: KT-varðafelagið, AKT-felagið, Serlærarafelagið, Orðblindafelagið, Skúlavegleiðarafelagið, Skúlabókasavnsfelagið, Lesivegleiðarafelagið og Støddfrøðilærarafelagið.
Lærarafelagið hevur víst á, at tá nógv tann størsti parturin av játtanin hjá landinum til fólkaskúlan eru lønir, so gongur niðurskurður fyrst og fremst út yvir arbeiðsumstøðurnar hjá lærararunum. Teir undirvísa fleiri tímar av samlaðu arbeiðstíðini enn fyrr, og samstundis verður minni tíð til aðrar uppgávur, sum eru knýttar at undirvísingini og trivnaðinum hjá næmingunum. Úrslitið er, at størri ósamsvar verður ímillum krøvini, ið verða sett lærarunum í fólkaskúlanum, og so tilfeingið, ið verður tillutað at útinna arbeiðið.
Formaðurin segði á aðalfundinum í 2017, at
“Felagið fær í dag nógv fleiri fyrispurningar um arbeiðsviðurskifti, serliga um virksemisætlanina, enn áður. Nógvir lærarar ivast stórliga í, um samsvar er millum ásettu tíðina í virksemisætlanini og tað arbeiði, tey veruliga gera. Hetta elvir til ónøgd og í ringasta føri til mistrivnað. Sum kunnugt er trivnaðurin millum næmingar eins væl og millum lærarar av alstórum týdningi.”
Samanumtikið kann sigast, at nógv virksemi er í Føroya Lærarafelag.
Umframt fundarvirksemi hevur felagið nógv samskifti við limir. Nógvir fyrispurningar eru um arbeiðsviðurskifti og eftirløn.
Fleiri persónsmál eru eisini, m.a. orsakað av tvístøðum við næmingar ella foreldur, ósemjur við leiðsluna og ótryggleika í starvinum annars.
Felagið er javnan í sambandi við Mentamálaráðið og Lønardeildina hjá Fíggjarmálaráðnum.
Felagið er eisini umboðað í nevndum og arbeiðsbólkum og svarar hoyringarskrivum, tá ið lógir og kunngerðir, sum viðvíkja fólkaskúlanum og arbeiðsmarknaðinum annars, eru til viðgerðar í tinginum.
*
Sambært grein 11 í viðtøkum felagsins eru fimm limir í felagsnevndini. Umframt teir eru tveir tiltakslimir. Nevndarval fer fram eftir hesi skipan:
1. Formaðurin verður valdur triðja hvørt ár. Valskeiðið er trý ár, galdandi frá aðalfundinum í 2019.
2. Tveir nevndarlimir og tveir tiltakslimir verða valdir hvørt ár. Valskeiðið hjá nevndarlimum er tvey ár og tiltakslimum eitt ár.
3. Nývalda nevndin tekur við eina viku eftir valið.
Á skrivstovuni eru trý fólk í starvi: Formaðurin, ein skrivari og løgfrøðiligur ráðgevi, ið arbeiðir hálva tíð.
Bókadeildin, sum er deild undir Føroya Lærarafelag, er forlag, ið gevur út barna- og ungdómsbøkur. Harumframt gevur hon út barnablaðið Strok og Skúlablaðið, sum er málgagn Føroya Lærarafelags. Forlagið gevur út umleið 80 bøkur um árið.
At stjórna Bókadeildini velur Føroya Lærarafelag fimm manna nevnd. Dagligi leiðarin er skrivari í nevndini.
Á Bókadeildini arbeiða fýra fólk: Ein dagligur leiðari, ein ritstjóri, ein ritstjóri, sum eisini er blaðstjóri á Skúlablaðnum, eitt marknaðarfólk, sum umsitur Barnabókaklubban nakrar tímar um vikuna, umframt blaðstjórin á barnablaðnum Stroki og Píka7.
Stuðulsgrunnur lima Føroya Lærarafelags eigur Bókamiðsøluna P/F BMS, sum verður stýrd av eini nevnd valdari á aðalfundi. Í henni eru fimm limir.
Endamálið við Pf. Bókamiðsøluni er at eiga og reka handils- og goymsluhøli, fáast við bókaútgávu og annað í hesum sambandi. BMS er millumliður millum føroysk forløg og bókasølur í Føroyum og uttanlands. Forløg lata BMS hóskandi nøgd av bókum, fløgum o.ø. á goymslu. BMS avgreiðir so bíleggingar frá bókahandlum, skúlum, stovnum o.ø.
Á Bókamiðsøluni arbeiða dagligur leiðari, eitt skrivstovufólk og eitt avgreiðslufólk.
Árni Dahl, lærari og rithøvundur, hevur skrivað.
Savnsmynd
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


c: text/html

text:
Fyrr í kvøld kallaði semingsmaðurin, Terje Sigurdsson, Føroya Arbeiðsgevarafelag og Flogskiparafelag Føroya til fundar.
Semingsstovnurin metir, at eitt høvðusmál í samráðingunum millum partarnar ikki er nóg væl viðgjørt. Mett verður, at tað er neyðugt, at partarnir í felag viðgera henda spurningin neyvari, áðrenn samráðingar um nýggjan sáttmála halda fram.
Hetta verður gjørt við heimild í § 9, stk. 4 í lóg um semingsstovn, sum sigur at, “Semingsfólk kunnu krevja, at ávís stríðsmál vegna faktøkni ella ónøktandi samráðing verða viðgjørd fyri seg, antin undan semingsroyndini ella aftaná seming um høvuðsstríðsmálini. Semingsfólk kunnu áseta freistir fyri hesum.”
Semingsstovnurin heitti tí á partarnar um at leingja galdandi sáttmála til 27. apríl á midnátt, og hesum eftirlíkaðu bæði Føroya Arbeiðsgevarafelag og Flogskiparafelag Føroya.
Hetta merkir samstundis, at ein møguligur arbeiðssteðgur ikki kann byrja fyrrenn leygardagin 12. mai.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Altjóða samgonga ávarar um tráðleyst internet úr rúmdiniNýstovnaði felagsskapurin »Altjóða Samgongan ímóti Geisling úr Rúmdini« (Global Union Against Radiation Deployment from Space (GUARDS)) ávarar í yvirlýsing um ætlanirnar hjá fimm fyritøkum: Facebook, Google, SpaceX, OneWeb og Outernet at senda út túsundvís av smáum fylgisveinum til tráðleyst internet í ringrás um jørðina.
Hesi feløg síggja ein stóran marknað í økjum í t.d. triðja heiminum, har ongin atgongd er til internetið í dag.
Verða ætlaninar veruleiki, sum ætlað um 3-4 ár, fer hetta at verða ein vistfrøðilig og fólkaheilsulig marra, sambært »Altjóða Samgonguni ímóti Geisling úr Rúmdini« (GUARDS). Talan er til endans at hava ein flota av umleið 4.000 fylgisveinum í ringrás um jørðina.
Nakrir av fylgisveinunum eru ikki meir enn 10×10 cm til ummáls
og viga um 1,3 kilo.
Trupuleikarnir við ætlanini eru tvífaldir:
1) Mikrobylgjugeislingin frá fylgisveinunum niður á jørðina, sum vil hótta djóra- og plantulív.
2) Hóttanin móti ozonlagnum frá gjóstrinum úr rúmdarferjunum, sum skulu upphalda stóra flotan av fylgisveinum.
Aleksandr Dunayev frá Russisku Rúmdarstovuni, segði við New York Times í 1991, at: »Umleið 300 rúmdarferjuútskjótingar um árið, høvdu verið ein katastrofa, og ozonlagið hevði verið fullkomiliga oyðilagt.«
Tá vóru tað um 12 rúmdarferjur skotnar út hvørt ár. Geislahámarkið frá fylgisveinunum er sett eftir avoldaðum virðum, sum ikki taka støðu til lívfrøðiliga ávirkan – men tekur bara støði í termiskari upphiting og Amerikanska Innanríkisráðið sigur um hámarkið, at “málistokkurin fyri elektromagnetiska geisling, sum Federal Communications Commision (FCC) brúkar, byggir framvegis á termiska upphiting, eitt metingarstøði, sum ikki er dagført í næstan 30 ár og er ónýtiligt nú á døgum.”
Kanningar vísa, at millum 1,5 og 10 % av fólki eru elektro–ovurviðkvom og í Svøríki eru talið 9%. Hesi fáa t.d. høvuðpínu av at tosa í fartelefon og onnur av Wi-Fi. Tey, sum eru ringast fyri, flyta burtur til støð, har ongar ella fáar fartelefonmastrar eru. Hesi fáa tað enn torførari um Wi-Fi kemur niður úr erva.
Tíðindaskrivið frá GUARDS kann lesast her á føroyskum og á enskum.


text:
Christian Lamhauge Holst spældi í dystinum móti Skotlandi sín fyrsta landsdyst fyri Føroyar frá byrjan, og var ein av teimum bestu á vøllinum. Hóast Christian hevur búð í Danmark alt sítt lív, so metur hann, at hann er eitt sindur føroyskur og hevur nógv góð minnir úr Gundadali, har hann brúkti nógvar løtur sum barn.
Hann er heitasta navnið í føroyskum landsliðsfótbólti í løtuni . Vit hitta 25 ára gamla Lyngby leikaran Christian Lamhauge Holst uttan fyri kaféina Pixie á Eystarubrúgv.
– Eg eri eitt sindur heimleysur í løtuni. Eg flutti úr eini íbúð fyri eini viku síðan, og sleppi ikki inn í nýggju íbúðina fyrr enn í vikuskiftinum. So eg sovi hjá vinfólkum, og so eri eg nógv á hesi kaféini, greiður Christian frá.
Hetta er tætt við Parkina í Keypmannahavn, har Christian í komandi undankappingum, um lutakastið vil tað so, kann enda við at spæla móti sínum egnu landsmonnum.
Eitt sindur føroyskur
Hóast hann í barnaárunum var annað hvørt ár í Føroyum, og mamman er føroysk, so er eingin ivi um, at Christian er dani. Pápin er dani, og Christian hevur altíð búð í Danmark, fyrst á Thurø tætt við Svendborg og seinastu fimm árini í Keypmannahavn.
– Men eg eri eisini eitt sindur føroyskur. Mamma mín hevur sett sín dám á meg og eisini restin av føroysku familjuni. Tá eg var barn, vóru vit annað hvørt ár í Havn og ferðaðust, og eg havi nógv góð minnir frá teirri tíðini. Tað var altíð stuttligt hjá mær at vitja ommu og abba, tí tað var eitt fótbóltsheim, har tey hildu við HB. Eg brúkti nógvar løtur í Gundadali á ferðunum hjá mær til Føroyar, greiðir Christian frá.
Mammubeiggin Eyðfinn var ein av stóru stjørnunum í HB og landsliðsleikari eins og Christian.
Góðar upplivingar
Tá Christian fekk tilboðið um at spæla við føroyska landsliðnum frá táverandi føroyska landsliðsvenjaranum, Henriki Larsen, ivaðist hann onga løtu í at svara játtandi. Hetta hóast henda avgerð samstundis merkir, at hann ongantíð kann umboða danska landsliðið.
– Dreyminum um at sleppa á danska landsliðið hevði eg slept fimtan ár frammanundan, so tað spældi slettis ikki inn í avgerðina. Eg sá tað sum eina spennandi avbjóðing og ein møguleika fyri at fáa nakrar upplivingar, og tær hava eisini verið góðar, greiður Christian frá yvir um kaffiglasið.
Ein av hesum upplivingum var á Tórsvølli ímóti heimsmeistarunum úr Italia, tá Christian varð skiftur inn. Men hvussu er tað, hjá einum leikara úr næstbestu donsku deildini at skula spæla ímóti heimsmeistarunum?
Sum allir aðrir dystir
– Tað var ein risa uppliving! Innaní var eg átta ár aftur, eg hugsaði wauw, men royndi at goyma tað. Men tá eg kom á vøllin, so gloymdi eg alt um, at hetta vóru heimsstjørnuir. So tað var meira í tankunum og áðrenn eg slapp á vøllinum, at eg var ávirkaður av tí enn í veruleikanum. Satt at siga, so haldi eg ikki, hatta var nakað annarleiðis enn at spæla einhvønn annan dyst. Jú, tað er ein munur á, at tá vit spæla við Lyngby í Viasat Sport Divisionini, so hava vit bóltin alla tíðina, men tað hava vit ikki á landsliðnum, sjálvandi sæð burtur frá dystinum ímóti Skotlandi, sigur Christian flennandi.
Heima í Thurø eru foreldrini hjá Christiani bæði glað um luttøkuna á landsliðnum og errin av honum.
Ja, mamma mín var sera errin, tá hon hoyrdi, at eg skuldi umboða Føroyar á landsliðnum, men eisini pápi mín, sum er úr Keypmannahavn, var ótrúliga glaður mína vegna.
Ein góð tíð
Christian er í góðum lag, henda morgunin vit hitta hann, hann tykist nærum friðsælur. Tað er eingin loyna, at Christian neyvan man hava havt betur tíðarskeið á fótbóltsvøllinum enn júst nú. Í Føroyum hevur hann spælt móti Italia og Skotlandi, og í Danmark hevur hann við Lyngby leygardagin tryggjað uppflyting í fremstu donsku deildina.
– Henda vikan er fyrst og fremst farin við at taka sær av løttum og at feira úrslitið leygardagin. Kappingarárini hjá okkara deild og SAS ligaini liggja forskotin, so tí fáa vit nærum onga summarfrítíð. Tað er sjálvandi keðiligt, so nú uppflytingin er tryggjað, so leggja vit ikki ov nógv fyri við venjing og tílíkum.
Fótbóltur fingið alsamt størri pláss
Góðu upplivingarnar á vøllinum seinastu tíðina eitt fyribils klimaks á eitt eina fótbóltsyrkisleið, ið byrjaði í Thurø Boldklub, tá Christian var fýra ár. Hann helt fram í Thurø, til hann var 12 ár og flutti til Svendborg , ið var stóra felagið har á leið. Tá hann 20 ára gamal flutti til Keypmannahavnar, leitaði hann eftir onkrum felagi, har hann kundi spæla fótbólt og hugna sær við tí.
– Tað var ikki við ætlanum um at flyta upp í SAS ligaina fimm ár eftir, at eg flutti til Lyngby. Tað er bara komið av sær sjálvum, og fótbólturin hevur alsamt fingið størri pláss, greiður hann frá.
Christian er hálvtíðarprofessionellur í Lyngby, hann skal í næstum undir at samráðast um hvussu sáttmálin skal síggja út, tá felagið flytur upp í SAS ligaina, men hann hevur ynski um, at hann heldur fram á hálvari tíð.
Vil sleppa at læra
– Eg vil ikki, at fótbólturin skal fylla alt. Eg lesi til lærara, og tað ætli eg mær at gera meg lidnan við. Við ikki at vera fulla tíð, eru møguleikarnir størri fyri at gera útbúgvingina lidna, sigur hann.
Í ár hava, harða arbeiðið við at tryggja Lyngby pláss í bestu deildini og ferðin til Føroyar við landsliðnum, gjørt, at Christian ikki hevur tikið allar próvtøkurnar, ið annars vóru á skránni, men onkra próvtøku havi eg tikið í ár, og eg vænti, at kunna taka útbúgvingina eftir fýra ár í mun til tey trý, sum er vanligt.
Lærarayrkið er eitt yrki, sum Christiani dámar væl.
– Mær dámar at arbeiða við fólki. Eg vil ikki sita á míni fløtu. Eg vil hava menniskjaligar avbjóðingar, og so eri eg áhugaður í pedagogikki eisini. Mær hevur dámt væl praktikkin, ja, faktisk munandi betur enn skúlagongdina. Ofta er langt frá teori til praksis, og tað, sum vit læra á læraraskúlanum, kann onkuntíð tykjast nokkso abstrakt. Meðan praktikkin gevur meining. Tað er hart, men eisini gott.
Stuttligt at fáa rós
Meðan vit tøma síðstu kaffikopparnar í sólini uttanfyri Pixie, spyrji eg Christian um leysasøgurnar, ið bold.dk ber hendan morgunin, um at feløg í Onglandi og Hollandi eru áhugaði í honum eftir avrikið móti Skotlandi.
– Ja, hatta eru leysasøgur. Eg havi so einki hoyrt um tað. Hesa vikuna hugsi eg ikki um annað enn at gleðast um uppflytingina, og tað vil eg sleppa at gera í frið. Men tað er sjálvandi eitt herðaklapp og feitt at hoyra tílíkt, tí øllum dámar jú at fáa rós. Men sum er, dugi eg ikki at síggja, at eg skuldi fari frá Lyngby og útbúgvingini, men sjálvandi, man skal ongantíð siga ongantíð.
Fakta
Christian Lamhauge Holst er 25 ár
Hann býr í Keypmannahavn
Hann er sonur Berghild Lamhauge Holst ætta úr Havn og Hans Henrik Holst úr Keypmannahavn
Christian er uppvaksin í Thurø
Hann hevur umboðað fótbóltsfeløgini: Thurø Boldklub, Svendborg Boldklub og Lyngby Boldklub
Christian hevur spælt fýra landsdystir fyri Føroyar:
Skotland-Føroyar 2003 (skiftur inn)
Georgia-Føroyar 2007 (skiftur inn)
Føroyar-Italia 2007 (skiftur inn)
Føroyar-Skotland 2007 (við frá byrjan)
Christian um føroyskan mat
– Tær seinastu ferðirnar eg havi verið í Føroyum, havi eg roynt ymiskan føroyskan mat. Tá eg var barn, vildi eg einki royna. Seinast royndi eg lundar, og næst seinast var tað riv, og tað smakkaði væl. Skerpikjøt dámar mær eisini. Men ræstan fisk leggi eg einki í, turran fisk haldi eg vera eitt sindur for turran, men tað ringasta tú kanst bjóða mær er spik. Mær dámar annars væl lambakjøt, og í Føroyum er lambakjøtið so serliga gott.
Christian um Lyngby Boldklub
– Eg haldi ófatiliga nógv av Lyngby Boldklub, eg kenni meg veruliga heima har. Vit hava í fimm ár megna at fingið felagið upp úr Danmarks Seriuni upp í SAS Ligaina, og tað haldi eg vera ekseptionelt flott. Tað hevur ikki ligið nakað trýst á okkum, tí eingin hevði væntað, at tað fór at ganga somikið skjótt. Men við tíðini hava vit fingið størri ambitiónir, bæði leikarar, leiðsla og fjepparar. Eg havi tað sera gott við okkara fjepparum, og eg feiri øll míni mál saman við teimum.
Christian um Keypmannahavn
Síðan eg flutti til Keypmannahavnar, eri eg fluttur fimm ferðir, so nú gleði eg meg til at fáa egna íbúð. Keypmannahavn er ein feitur býur. Eg flutti higar úr einum býi við einans 45.000 fólkum, og tað kendi eg sum øgiliga smátt. Í Keypmannahavn eru nógv fleiri tilboð, man kann gera alt her. Eisini haldi eg arkitekturin í Keypmannahavn vera feitan. Mær dámar eisini væl, at her eru so nógvar góðar kaféir.
Christian um tónleik
Tónleikur hevur sera nógv at siga fyri meg. Eg lurti altíð eftir tónleiki, tá eg eri við hús, og var tað ikki tí, at mín iPod var í ólagið, so hevði eg eisini havt tónleik í oyrunum, tá eg var úti. Eg havi arbeitt sum plátuvendari her á Pixie. Mær dámar best rokktónleik, bleytan og harðan. Eg eri rættiliga glaður fyri indie rokk, og mær dámar nøvn sum Interpol, Arcade Fire, The Strokes, The Streets og Neil Young .


text:
Um dagarnar frættist at nú sleppa vit at síggja amerikansku sjónvarpsrøðina Dollars sum føroyska soap. Við heimligum, óroyndum leikarum, webcastaða á netinum. Eitt hitt besta hugskotið eg havi vitað um í longri tíð. Lat tað vera púra greitt.
Men nú eg havi sæð fyrsta partin havi eg fingið ein ringan smakk í munnin. Serliga eftir at Dagur & Vika vísti eitt brot, har vit fingu innlit í tankarnar hjá teimum, ið framleiða.
Serliga endasetningurin hjá eina listafólkinum handan upptøkutólini, um at ’tað hevði verið áhugavert at kanna, hví føroyingar halda, sum teir gera mótvegis danskarum’. Nakað soleiðis fullu útgangsorðini. Fekk meg at hugsa um Kipling og byrði hvíta mansins frá 1899. Kanska er byrði hvíta mansins enn ok dana. Kanska hugsa teir so, danir. Heilt frá Slavernes kyst, umvegis Rungsteds lyksaligheder til Fattigmandsære i fætter- og kusinesamfundet i nord.
Í Føroyum tosa vit føroyskt, eisini um Dollars. Og um Humørkort-stativ-sælgerens søn eisini.
Ringi smakkurin kemur fram, tí eg kenni meg drignan eftir hárinum, nú eitt norðurlendskt stuðlað listaverk kemur higar, og er ikki annað enn eitt danskt handrit, ætlað føroyingum at lesa upp úr á heimrustini, og sum í grundsubstansi letst byggja á arketypur úr amerikanskum sjónvarpi, í hesum føri Dollars.
At síggja føroyska úrslitið webcastað á netinum ørkymlar meg so mikið, at eg haldi meg hava sett á skeiva kanal. Ja, kanska verða komnan á heilt skeiva klótu. Langt og leiðiligt. Her bøtist einki.
Í staðin fyri fráboðaða føroyska úrslitið, sum danska pressan hevur fyrigyklað almenninginum, innan farið verður til Ghana í somu ørindum, fái eg í besta føri eina ófrívilluga danska hoyggjhúskomediu við góðvarnum føroyskum leikarum, sum við páklistraðum yvirskeggi hava fingið til uppgávus at finna sín innara Dollarsfigur.
Og eg sum ætlaði at spæla Jeff. Eg eri veruliga komin á skeiva klótu. – Ella munnu tað vera upphavsfólkini, ið hava valt skeiva kanal og hava fingið hol ígjøgnum til ein heilt annan heim, eina aðra klótu í tykisheimi?
Kanska er tað listaverkið. Spyrst, so livst.
Útgangsbønina skal norski Sigbjørn Obstfelder (1866-1900) eiga, tað er so púra vist og satt.
24 ára gamal var hann í Milwaukee í Wisconsin í 1890. Her yrkti ungi oldingin um Julaften, ið kundi verið ein modernaður countrysangur við George Jones. Trý ár seinni skrivaði hann meistarligu yrkingina niðanfyri. Nógv ár fekk hann ikki á fremmandu klótuni, depressivi, men sansaligi vallarin Sigbjørn Obstfelder.
JEG SER
Jeg ser på den hvide himmel,
jeg ser på de gråblå skyer,
jeg ser på den blodige sol.
Dette er altså verden.
Dette er altså klodernes hjem.
En regndråbe!
Jeg ser på de høie huse,
jeg ser på de tusende vinduer,
jeg ser på det fjerne kirketårn.
Dette er altså jorden.
Dette er altså menneskenes hjem.
De gråblå skyer samler sig. Solen blev borte.
Jeg ser på de velklædte herrer,
jeg ser på de smilende damer,
jeg ser på de ludende heste.
Hvor de gråblå skyer blir tunge.
Jeg ser, jeg ser...
Jeg er vist kommet på en feil klode!
Her er så underligt...
(Sigbjørn Obstfelder 1893)
Yvir og farin!


text:
Ari av Rana
13.02.2018 - 16:54
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Meistarakappingin fyri bestu fótbóltsliðini í Evropa, Championa League, er aftur á skránni í kvøld. Bólkaspælið varð liðugt spælt í desember mánað, og í kvøld verða fyrstu 1/8-finalurnar spældar.
Tveir dystir verða spældir í kvøld. Í Torino í Italia spæla Juventus og Tottenham. Hetta er avgjørt ein spennandi dystur, har italsku meistararnir skulu fáa eitt gott úrslit móti enska Tottenham.
Felagið úr London vann sín bólk sannførandi. Við einum stórspælandi Harry Kane á odda, megnaði Tottenham at vinna bólkin frammanfyri eitt nú Real Madrid, uttan nakað tap.
Juventus stóð seg eisini væl í sínum bólki, har italska stórfelagið endaði næst fremst, trý stig aftanfyri Barcelona.
Hin dysturin í kvøld er millum Basel, sum endaði næst fremst í sínum bólki, trý stig aftanfyri Manchester United, og Manchester City, sum vinnur tað mesta á síni leið í ár.Manchester CIty endaði fremst í sínum bólki við 15 stigum.
Basel hevur tó víst seg at standa seg væl móti liðum, sum á pappírinum eru væl sterkari. Og tað verður neyðugt hjá sveisiska felagnum at spæla upp til sítt besta, um felagið skal hava vón at vinna seg víðari í kappingini móti einum liðið, sum hevur ein tann sterkasta hópin í kappingini.
Dystirnir verða spældir í kvøld kl. 19:45 og teir eru:
Basel – Manchester City
Juventus – Tottenham


text:
Virðisøking
31. august 2015
Upp undir hvørt einasta val, so langt aftur í tíðina eg minnist, verður kaninin “virðisøking av okkara tilfeingi” hálað upp úr hattinum.
Ikki hevur skortað við hugskotum, hvat vit ikki kunna virðisøkja. Alt frá ull til tara, verður viðgjørt, og hugskotini eru mong.
Síðan pelagiska vinnan tók seg upp her á landi, er rættuligur vindur aftur komin í seglini. Gleðiligt er at hoyra, at á hesum økinum eru allir flokkar, frá høgru til vinstru, púra samdir.
Men ....., hava vit ikki keyparar til virðisøktu vøruna letur hetta seg snøgt sagt ikki gera.
Tað fyrsta, sum farast má undir til komandi valskeið, er at seta ferð á samráðingar við ES um tær tollforðingar, sum gera, at tað fíggjarliga ikki loysir seg at framleiða lidna vøru.
Her mugu øll segl setast, fyri at fáa tollforðingarnar hjá ES niður á eitt støði, soleiðis at tað
vinnuliga loysir seg at framleiða lidna vøru í Føroyum.
Tað er væl skilligt, at ES- londini heldur vilja keypa okkara rávøru og sjálvi virðisøkja og fleirfalda virði.
Sleppa vit inn á ES- marknaðin at selja okkara prima vørur, kann tað vera við til, at heilt broyta mynstrið, sum í ára-tíggir hevur eyðmerkt Føroyar, har tað í stóran mun hevur verið kvantitetur ístaðin fyri kvalitetur.
Sambandsflokkurin vil við hesum, sum eitt av fremstu málunum í komandi setu, leggja alla orku í at gera tað møguligt hjá føroysku vinnuni at fáa munandi betri treytir at virka undir.
Fari tí á val í morgin og velji ein sterkan Sambandsflokk á ting.
Okkara partur skal ikki liggja eftir fyri at verða viðvirkandi til at góða gongdin seinastu 4 árini heldur fram og mennist.
Eitt gott sambandsval.
Conrad Gaard Joensen
Valevni Sambandsfloksins til løgtingsvalið
RN
Aftur


text:
Stušul til višgeršir eftir fķggjarligari meting
Um tś ikki hevur rįš til at halda śtreišslur av egingjaldi til tannvišgerš, fysiurgiskari višgerš, kiropraktorvišgerš ella lķknandi, kanst tś sųkja Almannaverkiš um stušul, sķ nęrri um į hesum sķšum.
Hjįlparrįš
Tś kanst fįa stušul til at keypa ymisk hjįlparrįš, um tś ert avlamin ella hevur varandi sjśku- ella aldurstreytašar veikleikar. Talan kann t.d. vera um
-
bein- ella armprotesu
-
serligar skógvar
-
hįrkoll
-
korsett
-
tannprotesu
-
annaš
Hjįlparrįšiš skal vera neyšugt fyri, at tś skalt kunna verša verandi ķ vinnu/arbeiši ella bųta munandi um sjśkuna/avlamni ella lętta munandi um ķ gerandisdegnum ķ heiminum.
Hoyritól verša veitt av Hoyriklinikkini į Landssjśkrahśsinum.
Taš er ein treyt fyri at fįa stušul til hjįlparrįšiš, at tś sųkir frammanundan og hevur eina jįttan, įšrenn tś bķleggur, hetta tķ, at stušulin ķ hvųrjum einstųkum fųri er grundašur į eina meting hjį Almannaverkinum av tķnum tųrvi og tķ neyšuga og rķmiliga ķ viškomandi hjįlparrįši. Frįgreišing frį lękna um brekiš ella varandi sjśkuna og avleišingar av brekinum fyri tķn gerandisdag er partur av grundarlagnum undir stųšutakanini til, um hjįlparrįšiš bųtur um trupulleikarnar og annars er rķmiligt og neyšugt.
Umsóknarblaš, kostnašarmeting og lęknavįttan til hjįlparrįš eru į sķšuni oyšublųš.
Hjįlpartól frį Hjįlpartólamišstųšini (HTM)
Ert tś avlamin ella hevur varandi sjśku- ella aldurstreytašan veikleika og tś bżrt i egnum heimi, kanst tś fįa stušul til hjįlpartól til m.a.
-
persónligt reinfųri
-
flutning herundir avlamisbil
-
innrętting og tillaging av ķbśš
-
samskifti, kunning og įvaring
-
handfaring og flutning av vųru
-
tillaging og betran av nęrumhvųrvi
-
spęl og frķtķšarķtriv
Sum dųmi um hjįlpartól kunnu nevnast koyristólur, bašiskammil, serlig greb, rampa, serligur hvķlistólur, serlig spųl til bųrn viš breki o.l.
Hjįlpartóliš skal vera neyšugt fyri, at tś kanst verša verandi ķ vinnu ella arbeiši ella bųta munandi um brekiš ella lętta munandi um gerandisdagin ķ heiminum.
Stušul kann eisini latast til keyp av bili ella bśstašarbroytingar.
Les meira um hjįlpartól, viš at trżsta her.
Dagført tann 05-12-2013


text:
Saturday, March 29, 2014
Onkuntíð má mann gera nakað nýtt
- Onkuntíð er gott at gera nakað nýtt. Tann tankin stakk seg upp niðri í Keypsamtøkuni, har eg stóð í eitt minutt og 47 sekund og bíðaði at sleppa at rinda fyri rugbreyð, ost, tomatir, chili og juice. Uttan nógv annað fjas og uttan at eg heilt var greið yvir hvat eg gjørdi, tveitti eg lívsstílsblaðið Prei á svarta rullibandið og lat sum um tað regnaði. Tað er forrestin einki problem at lata sum um tað regnar, har er mann í nokkso góðari venjing... Tá vil eg heldur siga, at terri og sól er strævið, tí so skal mann pínadoyð út (og vaska hár og vindeygu), men henda hósdagin mitt í viku í brúksini lat eg eina løtu sum um, at lívsstílsblað er eitt orð, sum fellur mær so nattúrligt sum tað vælsignaða regnið, æviga brúsubaðið í Havn, sum í fjórðingsár hevur verið besta umbering móti at finna uppá nakað sum helst. Tað er ein sovorðin tryggleiki at tosa um tað føroyska veðrið. Tað kann gerast heilt uttan at hugsa og tann lívsaliga semja, ið altíð er um veðrið, at tað er nakað lort og uff og huff, tað er so nógv einfaldari at tosa um veðrið enn um antidemokratiskar tendensir í løgtinginum og býráðnum og fólk, sum verða hildin til at halda kjaft og sólin hvat er nú tað fyri nakað? Nú hevur ikki regnað í fleiri dagar, skróturt er, vatnloysi, skerpingur og so má mann finna uppá nakað nýtt, og her siti eg við einum glitrandi, skróandi lívsstílsblaði, sum í stóran mun snýr seg um list. Á permuni er Edward Fuglø, sum Dorit Hansen hevur tosað við - I could´nt care less, sigur hann og eg skilji hann, kongaliga hofleverandørin, sum neyvan hevur nógva grund til at vera ørkymlaður um vantandi popularitet. Tí undrist eg, tá hann finst at ummælarum, sum mangla frástøðu: "Tað er ringt at ummæla fólk, sum tú ert vinfólk við, tí so fer sjálvprísanin í gongd, og mann rósar hvørjum øðrum og sigur, at alt annað er nakað lort". -Uha, ja, eg føli meg eitt sindur rakta. Mær vitandi eri eg einasti ummælari í kongaríkinum, sum hevur orðað nakað sum helst nakað negativt um Edward Fuglø. Eg havi eisini orðað okkurt positivt um hann, tað havi eg og eg havi vistnokk eisini kritiserað Tórodd Poulsen eina ferð (men tað angri eg), og óansæð, so hugsi eg ikki, at hetta ávirkar hvørki annan ella hin listamannin. Har eru eg og Edward Fuglø í øllum førum fullkomiliga samd í tí hann sigur: "Ummæli uppfati eg sum samskifti millum hyggjarar, ikki millum hyggjarar og listafólk. Listafólkið má ganga sína egnu leið". Í hesum sama lívsstílsblaði er ein portrettgrein um Silju Strøm, sum Levi Hanssen skrivaði og har stendur nógv áhugavert. Faktuellar villur sum, at fólkini í Steinprenti standa til at vera foreldur hjá listakvinnuni hava ikki nógv uppá seg, men tað er óluksáliga keðiligt, at hennara myndir ikki verða betri umboðaðar í blaðnum. Stóra myndin ovast á hesum listablogginum er at rokna sum mótrokning fyri hárreisandi mangulin uppá Siljuverk í Prei. Myndin er annars ikki stór í vavi, tó at hon fyllir nógv í høvdinum. Hon hongur uppi yvir sofuni her í Sjúrðargøtu til æviga fragd og undran hjá mær og øllum teimum, sum koma á gátt. Heitið "I´ve Never Met Anyone Quite Like You Before" staðfestir varhugan av fremmandleika, av awkwardness og isolatión í kollasjukendu samansetingini millum dekorativar myndaliðir og neyvt skrásetandi leksikonlíkar illustratiónir. Myndin er so álvarslig og so heilt ræðuliga stuttlig. Hygg bara eftir ísbjørnini og hugsa um etisk mál. Eg havi lisið tvær greinar í Prei og fegnist - eisini um, at eitt føroyskt lívsstílsblað í so stóran mun snýr seg um list. Frálíkt! - Mann má finna uppá okkurt nýtt viðhvørt, hugsi eg við mær sjálvum og leggi meg á sofuna.
(KP)
Posted by Listin at 12:23 PM


text:
Visa/Dankort
Visa/Dankort kann nýtast sum útreiðslukort hjá starvsfólki í tínari fyritøku. Visa/Dankort kann nýtast í Føroyum, Danmark og Grønlandi.
Harafturat er Visa/Dankortið eitt úttøku- og gjaldskort, sum kann nýtast í fleiri enn 24 mió. gjaldstøðum kring heimin. Kortið er ómakaleyst at brúka m.a. í handlum, sjálvtøkum, matstovum og á netinum. Upp í 2.000 kr. kunnu takast út um samdøgrið. Samlaða nýtslan kann vera upp í 25.000 kr. fyri hvørjar 30 dagar uttanlands og óavmarkað í danska ríkinum.
Gott yvirlit
Tá ið tú brúkar Visa/Dankortið, fara pengarnir aloftast av kortinum alt fyri eitt, og tí hevur tú altíð eitt dagført yvirlit yvir salduna á kontuni.
Fyrimunir við Visa/Dankorti
Hent at brúka sum útreiðslukort hjá starvsfólkum.
- Kann brúkast í Føroyum og uttanlands.
- Hevur innbygda nándfunku, ið ger tað møguligt at rinda uttan at seta kortið í kortterminalin.
- Óavmarkað keyp í Føroyum, Danmark og Grønlandi.
Møguleiki fyri at fáa gjald flutt aftur
Sum korthaldari hevur tú í summum førum møguleika fyri at fáa eitt gjald flutt aftur, sum er goldið við Dankorti ella Visa/Dankorti, um keypið er framt á internetinum ella við post- og telefonordra. Tak niður oyðublað til endamálið.


text:
Hákun í Noregi
Av Jóan Petur uppi í Trøð. Úr Føringatíðindi, nr. 11, 1896.
Lag: Om Dannemarks Kvide, det lød en sang.
Hákun í Noregi, kongurín vár,
hann fór her frá,
sonurin fall eftir átjanda ár
á deyðastrá,
Margreta drottníngín Danímark tengdi;
ílskin sat Týskarín, eyguni rengdi;
men veldi fekk Danmark í Förjum.
Drottníngin doyði, tann tið var eym
og pestin gekk,
Danmark seg skjeyt undir Týskan steym,
so mun tað fekk.
Föringar tráan í landsunning kaga,
lítil kom hjálpin, men mangt bar til skaða.
Tá Danskarnir ráddu í Förjum.
Hjaltland og Orkneyar, Noregs lond
av fornu tið.
Grönland og Ísland var girt í bond,
og Förjar við.
Hjaltland og Orkneyar fór burt í panti,
minturin oyddist í ónyttufjanti,
men veldi helt Danmark í Förjum.
Vondt var í Förjum, — eg siga vil —
sum sagt er frá,
Danmark her stýrdi, sum best bar til,
tí á tað lá.
Jörðin, sum kirkjan og skúlarnir áttu,
alt fingu prestar og aðrir, sum máttu
her hjálpt væl til framburð í Förjum.
So saman við Danmark vít hoyra enn,
tað er harvíð,
Mangt gott unna okkum teír Donsku menn,
ja kæran frið.
Lítið vít okkum í Danskan sið vevja,
bert móðurmálið vit royna at krevja,
ti tað passar best her í Förjum.
Ein var tann tíðin vít trúuð á heks
og tröll so smá,
men nú eru eyguni meír »konveks«
og meirí trá,
hví skal alt ljósíð í landsuðrí liggja,
heldur vít runt alla havsbrúnna hyggja,
harav birtist liósið í Förjum.


text:
Orð: Hans Andrias Djurhuus
Lag: Svenskt vísulag / Han hade seglat för om masten
1. Í góðum veðri hann dyrgdi
heilt uppi við Eystfalssker;
og heima sat mamman og syrgdi,
so boysin tann pilturin er.
Men seinni hann fór út at trola
og legði so langt út á hav,
har stórir sjógvar teir skola
og snýsa so mangt omanav.
2. Í Skotlandi seldu teir fiskin,
har fekk hann ein góðan vin,
hon stóð har og flenti við diskin
har suðri í Aberdeen.
Tá átti hann peningar nógvar,
og hartil var lyndið lætt,
og henni keypti hann skógvar
og hartil ein reyðan hatt.
3. Men brátt mundi gentan hann narra,
tað tók honum dygt og tætt.
Á havinum ryturnar karra
og flúgva úr ætt í ætt.
Tá var tað hann skifti hýru
at slíta tey trongu bond
og sigldi við Óla á Mýru
heilt suður í onnur lond.
4. So var tað ein dagin, teir lógu
við brúnna í Singapore,
eina føroyska skútu teir sóu,
og skiparin kom umborð.
Tá stóð hann og longdist og syrgdi,
so lítil var vorðin verð.
Hann mintist til drongin, sum dyrgdi
har uppi við Eystfalssker.
5. Har frammi teir gjørdu eitt gildi,
og har fór mangt glasið í sor;
men tá ið teir heim aftur hildu,
var drongurin við umborð.
Teir bógvaðu gjøgnum monsunin,
og ofta var ódnin hørð;
men altíð so áttu teir munin
og komu á Skálafjørð.
6. So róði hann sær til Havnar,
og mamman fekk silkistakk.
Ja, so gera slíkir stavnar,
sum sigla og liggja bakk.
Hann húsini bræddi og girdi,
so vøkur tann lonin er. –
Í góðum veðrið hann dyrgdi
har uppi við Eystfalssker.


text:
Agnar Frederiksen
20.01.2018 - 13:12
Ítróttur > Ítróttur > Flogbóltur
ÍF vann í gjárkvøldið 3-1 í oddadystinum í meistardeildini hjá monnum. ÍF basti Mjølni á heimavølli.
ÍF vann fyrstu tvey settini, áðrenn Mjølnir svaraði aftur og vann 25-15 í triðja setti. Men í seinasta settinum setti ÍF tingini uppá pláss, og vann 25-20.
Harvið er munurin millum Mjølnir og ÍF nú fimm stig. Mjølnir er framvegis oddalið, og hetta var fyrsta tapið hjá Mjølni í landskappingini síðandi fyrsta umfar.
ÍF og Mjølnir hittast eisini í aðrari hálvfinaluni í steypakappingini, har lagt er upp til ein spennandi dyst.
Í morgin spæla SÍ og Fleyr í Sørvági.
19-01
ÍF - Mjølnir 3-1
25-20, 25-14, 15-25, 25-20


text:
Limir í Føroya Arbeiðsgevarafelag, Føroya Handverksmeistarafelag, Føroya Prentsmiðjufelag, Arbeiðsgevarafelagnum hjá Fíggjarstovnum i Føroyum og Reiðarafelagnum fyri Farmaskip kunnu venda sær til Vinnuhúsið við sáttmála- og arbeiðsmarknaðarspurningum. Umsitingin í Vinnuhúsinum kann sjálvandi ikki svara øllum spurningum, og har vit ikki strekkja til, kunnu vit vísa á, hvør møguliga kann hjálpa.
Allir spurningar, sum hava prinsipiellan týdning fyri vinnuna ella ávísar vinnubólkar, verða viðgjørdir. Koma limafyritøkur út í trætur við fakfeløg ella myndugleikar um sáttmála- ella arbeiðsmarknaðarmál, ið hava almennan áhuga fyri vinnuna, tekur Arbeiðsgevarafelagið um endan og fer um neyðugt í rættin vegna limafyritøkuna.
Niðanfyri er virksemið hjá Føroya Arbeiðsgevarafelag stutt lýst. Fleiri upplýsingar um virksemið hjá vinnugreinafeløgunum er at finna her á heimasíðuni undir einstøku feløgunum.
Leikluturin hjá Arbeiðsgevarafelagnum
Sum meginfelag fyri vinnuna tekur Føroya Arbeiðsgevarafelag sær av:
Kunning: Arbeiðsgevarafelagið veitir kunning um privatu vinnuna, vinnulig viðurskiftir og tann týdning, vinnan hevur fyri samfelagið. Kunningin verður givin bæði til limirnar beinleiðis og gjøgnum føroyskar miðlar.
Ráðgeving og tænasta: Felagið veitir limum sínum holla ráðgeving og tænastu á ymiskum økjum, t.d. starvsfólkaviðurskiftum, leiðsluviðurskiftum, sáttmálaspurningum og lógum og reglugerðum á vinnuøkinum. Umsitingin í Vinnuhúsinum virkar sum sambindingarlið við vinnu í øðrum londum, lutvíst gjøgnum samstarv okkara við arbeiðsgevarafeløg og vinnugreinafeløg í grannalondunum, útlendsk feløg og føroyskar stovnar.


text:
Lettlendska fótbóltslandsliðið
Lettlendska fótbóltslandsliðið umboðar Lettland í altjóða fótbóltskappingum, sum t.d. HM og EM.
Innihaldsyvirlit
Leikarar[rætta | rætta wikitekst]
Núverandi hópur[rætta | rætta wikitekst]
Fylgjandi leikarar hava fingið landsliðsboð til HM 2018-kvalifikatións-dystirnir móti Føroyum og Ungarn ið vórðu spældir 7. oktober og 10. oktober 2016.
Dystir og mál eru røtt pr. Caps 7. oktober 2016, eftir dystin móti Føroyar.
Toppskjúttar[rætta | rætta wikitekst]
- Leikarar við feitari skrivt eru enn virknir.
Leikarar við flestum dystum[rætta | rætta wikitekst]
- Leikarar við feitari skrivt eru enn virknir.


text:
Fólk missa arbeiðið ella kenna onkran, ið ger.
Og tá kreppa er í búskapinum, eru fólk tí stúrin um framtíðina. Fólk óttast m.a. at missa arbeiðið. So tey fara at leggja pengar til síðis, fyrireika seg uppá at inntøkan minkar, so at siga. Nýtslan fer niður. Og so varir kreppan við.
Hetta er ikki bara í Føroyum. New York Times skrivaði í síðstu viku um frágreiðing um amerikanska arbeiðsmarknaðinum (grundað á kanning, gjørd sum survey, t.e. spurnarkanning, við gott 1000 fólkum) og hvussu nógv tað telur fyri tey spurdu, at fólk missa arbeiða:
At fólk missa arbeiði hevur ávirkað næstan hvørt einasta amerikanska húsarhald,skrivar blaðið, og heldur fram:
Átta procent av amerikanarum eru arbeiðsleysir, men næstan fjórði hvør sigur seg hava mist arbeiði minst eina ferð síðani kreppan rakti, sambært spurnarkanningini. Og næstan átta av hvørjum tíggju sigur seg kenna onkran, familja ella vinur, ið hevur mist eitt arbeiði.
Cliff Zukin, professari í politikki og politikkvísindi, ið eisini hevur verið við at gera frágreiðingina, sigur við blaðið, at
Hetta er orsøkin, hví kreppan fyllir so nógv og hevur so stóra ávirkan á fólk. Næstan øll, fýra av fimm, eru antin beinleiðis rakt ella kenna onkran sum er raktur av arbeiðsloysi, og kenna harvið eisini avleiðingarnar av at blíva arbeiðsleysur, fíggjarliga, socialt og sálarliga.
Fólk óttast tað skeiva
Tíverri eru -- eisini á hesum øki -- ikki nøktandi hagtøl í Føroyum, men lat okkum so hyggja til USA. Miðbankin hevur frálíkan hagtalsgrunn við búskaparhagtølum, og sjálvtøkan er lætt at brúka.
Eg havi her niðanfyri teknað gongdina fyri tal av fólki, sum fara úr arbeiði (uppsøgd ella setan gongur út) við bláum og fyri fólk sum fara í arbeiði við reyðum. Teknað er umleið tíggju ár aftur, í hesum føri so langt sum tøl eru fyri. Gráu lodrættu bjálkarnir eru recessiónir (niðurgongd í búskapinum), so tann seinni er núverandi kreppa, sum formliga endaði í seinnu helvt av 2009, men sum vit framvegis merkja avleiðingarnar av:
Tað sum ger grafin serliga áhugaverdan er, at tað síðani kreppuna hava verið heldur færri sum verða uppsøgd enn undan kreppuni (bláu strikan). So trupla støðan á arbeiðsmarknaðinum skyldast, at ov fá fáa arbeiði. Ein lítil toppur var í uppsøgdnum, tá kreppan hevði varað eina tíð, t.e. fyritøkur siga ikki fólki upp beinanvegin, virksemið minkar. Niðurgongdin sæst í nýggjum starvssetanum, og har hevur vøksturin verið sera lítil síðani botnin miðskeiðis í 2009.
Eftir hesum at døma, skulu fólk sostatt ikki óttast at verða uppsøgd. Ella ikki óttast tað meira enn vanligt. Fyritøkur og stovnar hava tillagað (skert) arbeiðsmegina til verru búskaparstøðuna, tað hendi serliga í seinnu hálvu av 2008 og fyrru hálvu av 2009.
Nú bíða øll eftir vøkstrinum. Sum bíðar eftir at fólk halda uppat at stúra fyri at missa arbeiði. Sum í veruleikanum ikki er so stórur vandi.
Hesi hagtøl skuldu kanska verið víst eitt sindur meira. Tað hevði kanska enntá hjálpt uppá búskaparstøðuna.
Og sjálvsagt eisini tilsvarandi føroysk hagtøl. Tey finnast tíverri ikki. Ella rættari, tey finnast, men verða ikki uppgjørd. Og tað er spell.
Tað var tí eg skrivaði til ALS fyri skjótt einum ári síðani og bað tey gera hesi hagtøl. Við teimum tølum eg bað um, bar til at tekna sama graf sum omanfyri fyri føroyska arbeiðsmarknaðin, og so hevði man havt ómetaliga nógv betri vitan um búskapargongdina enn í dag:
Við bara hesum trimum talrøðunum aftrat tí sum tit longu gera og sum Hagstovan hevur, verður møguligt at fáa nógv betri vitan um búskapargongdina enn man longu hevur. (úr maili til ALS)
At fólk óttast tað skeiva, merkir ikki at tað ikki er orsøk at óttast, tíverri, og heldur ikki at orsøk ikki er at óttast arbeiðsloysi. Tí hóast vandin (í USA) at blíva uppsagdur er minni enn undan kreppuni, so eru avleiðingarnar verri enn undan kreppuni. Undan kreppuni var lætt at finna nýtt starv. Tað er tað ikki í dag.


text:
Tað verður leygarkvøldsdystur, tá VÍF spælir móti KÍF í høllini í Vestmanna í kvøld klokkan 19.00. VÍF vann tann fyrsta dystin móti KÍF, sum varð leiktur í Vestmanna. KÍF vann næsta dystin, sum varð spældur í Kollafirði.
Hetta verður ein avbjóðing hjá VÍF. Vit eiga helst at vinna á KÍF í Vestmanna og tað hava vit bæði fólk og spæl til. Hinvegin er KÍF-liðið styrknað síðan kappingin byrjaði, og liðið gav móti ársenda fleiri liðum skarpan gang.
Okkara menn eiga tí at vera væl fyrireikaðir, ikki minst sálarliga. Vit kunnu fegnast um, at verjan saktans kann spæla upp móti fremstu liðunum, bara viljin er tilstaðar. Við undantak av fyrstu løtuni í seinasta dystinum móti H71, so sýndi VÍF í hesum dystinum besta verjuspælið í hesum árinum. Vóru skjúttarnir bara eitt sindur neyvari í byrjanini av dystinum, vunnu okkara menn dystin móti H71, og hetta eiga leikararnir at hava í huganum, nú teir í kvøld fara á vøllin í Vestmanna. Haldið fast við stríðsviljan í verjuni og veljið tær tryggastu loysnirnar í skotstøðunum.
Seinasta áheitanin er til áskoðararnar. Sitið ikki heima hesa løtuna í kvøld. Stuðulin frá okkum ger stóran mun, ikki minst eitt leygarkvøld.
Mynd: jn.fo


text:
Autisma
Autisma er eitt felags heiti fyri diagnosur innan fyri menningarórógv. Menniskju við autismu hava vanliga ikki sjónlig brek. Menningin er merkt av truplum samskifti, málsligum órógvi, ritualum og serstøkum áhugamálum. Menniskju, ið bera brekið autisma, hava ofta eisini onnur brek. Hesi menniskju megna tí illa at vera saman við øðrum, á ein náttúrligan hátt. Tey skilja illa hini, hugsa øðrvísi og hava ein øðrvísi atburð. Autisma verður roknað sum eitt lívlangt brek, ið ikki kann grøðast. Autisma kann síggjast sum eitt breitt spektrum; ein kann vera meira ella minnið ávirkaður av autismuni.


text:
Tasmania
Tasmania er ein oyggj, hon liggur í ein landsynning úr Avstralia. Hon er minsta landið í Avstralska samveldinum, og har búgva eini 512 000 fólk. Sundið millum Tasmania og Avstralia eitur Bass-sund. Veðurlagið í Tasmania er temprað, og avfallið nóg mikið til allan vøkstur. Har veksur bæði savanna og regnskógur. Vetrarnir eru mildir, og sumrini nakað sum í Vesturevropa. Veðurlagið er vátligari og svalligari enn aðrastaðni í Avstralia, og oyggin er gitin fyri grønmeti, seyðahald og frukt. Tey hava eisini silvur, tin og aðra námsvinnu. Stórir partar av vestarlaga á oynni eru óbygdir. Har eru tættir skógir og nógv høg fjøll. Her halda nøkur av teimum villu upprunadjórunum til enn, til dømis posadevulin.
Oyggjarbúgvarnir eru bøndur og ídnaðarmenn. Bøndurnir hava stórar súreplagarðar, og frukt er ein munandi útflutningsvøra. Teir hava eisini stórar veltur av humlu, sum fer til ølgerð. Teir velta eisini korn, epli og alskyns grønmeti. Seyðurin er nógvur í haganum og neytini við, og í skógunum vaksa nógv virðismikil trø. Trøini verða í býunum gjørd til hús og býnyttur, men mongdin fer til pappírsídnað. Landbúnaðurin og dýrahaldið geva ráevni til ídnað.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Fyrst í 17. øld fingu niðurlendingar alt størri ræði sum sjófarandi tjóð í Asia, Avstralia og í Kyrrahavsoyggjum. Teir løgdu seg meira eftir at fáa vinning burtur úr handlinum enn at gera rannsóknarferðir, men á longu leiðini úr Suðurafrika til Indonesia sigldu teir tætt fram við strondini í ókenda meginlandinum Avstralia. Í 1616 fór Dick Hartog skipari í land har, og tað sama gjørdu mangir aðrir niðurlendskir sjómenn eisini seinni. Í 1642 avgjørdi Anthony van Diemen, stjóri í Niðurlendska Eysturindiafelagnum, við høvuðssetri í Jakarta, at lata Abel Tasman standa á odda fyri einari rannsóknarferð til Avstralia. Ætlanin var at fáa meira at vita um, hvussu stórt meginlandið var, sum teir hildu var heilt suður í Kyrrahav, og at finna eina styttri siglingarleið til Suðuramerika. Tasman kom fyrst til oynna, sum nú eitur Tasmania. Hann nevndi hana Van Diemens Land. Síðan kom hann eisini til Nýsælands, Fiji og Tonga. Í 1644 teknaði hann kort av norðurstrond Avstralia. Um allan hin ovurstóra partin av avstralska meginlandinum visti eingin nakað at siga, uttan frumfólkið.


text:
- Publiceret den 02 apríl 2017
- Víst: 1277
Í Nes kirkju
Hvørt mánakvøld í vetrarhálvuni samlast bygdarfólkið í Bygdarhúsinum til hugna, mentanarløtur og annað gott. Tá ið veturin hevur mist takið, og ljósið vinnur á myrkrinum, so plaga hugnakvøldini at enda við eini útferð, og so var eisini í ár. Avgjørt varð, at í ár skuldi túrurin vera í Eysturoynni, og farast skuldi frá Gjógv við bussi sunnumorgunin 02.04. - kl. 10. Fyrst gekk leiðin út í Fríðrikskirkjuna á Toftum, har Patrick de Neergaard, vágsprestur, prædikaði. Eftir gudstænastuna varð farið út í tann gamla prestagarðin á Nesi, har ið Josefina Olsen, fyrrverandi skúlastjóri á Toftum, greiddi frá og vísti runt. Her hava prestagarðar verið undan hesum, ið V.U. Hammershaimb, próstur, læt byggja í 1863. Kona hansara, Elisabeth Christiane, gjørdi tekningarnar. Tá var hetta tann næststørsti bygningurin í landinum - bara amtmansborgin í Havn var størri. Havandi í huga, hvussu gamal - og STÓRUR - hesin bygningurin er eftir tátíðar mátum, so er tað undranarsamt, at hetta skal hava borið til. Forsprákararnir hava ikki gingið í smáum skóm, má sigast. Nú verður bygningurin eisini brúktur sum savn, og eg mæli fólki til at fara at vitja henda bygningin, ið angar av søgu innan øll møgulig økir. Tann elsti skrásetti luturin í prestagarðinum er eitt chatoll, ið Maria Rønning, fødd í Noregi í 1741, hevði við sær til Føroya í 1772. Maria var trúlovað og skuldi giftast við Andreasi Djurhuus, presti á Nesi, men giftarmálið fór í vaskið, og grundin til tess verður ov drúgv at viðgera her.
Chatollið kom til Føroya í 1772 Ein svanabyrsa
Úr prestagarðinum varð farið inn á gólvið í Nes kirkju, tí onkur av ferðarlagnum hevði ongatíð verið har áður og havandi tað í huga, at forfedrar okkara mangan brúktu Nes kirkju í sambandi við dóp, konfirmatión, giftu o.a. Líka fram til 1928 var Eysturoyggin eitt prestagjald við presti á Nesi. Í 1928 fór oyggin sundur í tvey prestagjøld: Nes prestagjald og Fuglafjarðar prestagjald. Fyri ta tíð var Nes kirkjuliga sæð miðdepil fyri alla Eysturoynna, og vit vita um fleiri børn frá Gjógv, ið eru doypt í Nes kirkju. Tað hevur mangan verið havt á orði, at Gamli-Sjúrður í Hoygarðinum (Sigvard Joensen, f. 20.12.1852) var bara tríggjar dagar gamal, tá ið hann varð doyptur í Nes kirkju. Viderø, prestur, skrivar soleiðis í bók síni "Saga Eysturoyar": --- men tey høvdu lært at sjá Guð yvir øllum og at leggja seg og alt sítt í Guðs hond, tí sæst í kirkjubókini á Nesi, at barn, sum var tríggjar dagar gamalt, varð borið frá Gjógv út á Nes til skírnar. Vera má, at tað var Sjúrður, faðir Kristians í Hoygarðinum. Hann var føddur tuttugta í tolvta, og føðurbróðir hans, Hans Petur, sagdi, at hann varð fatlaður upp á seg og borin á Nes til skírnar, og at tað var dýrasta byrði, sum havdi verið á sínum baki --- Tollaksmessudagur er stuttur, so tann størsti parturin av ferðini hevur verið í myrkri. Ein gjáarmaður fortaldi fyri mær, at hann hevði gingið úr Søldarfirði til Gjáar í góðum líkindum, og tað tók 6 tímar við vanligari gongd, so gongutúrurin út á Nes hevur í minsta lagi tikið 7 tímar. Hesin túrurin hjá gjáarfólki út á Nes tók 45 minuttir (sitandi).
Á Hotel Runavík
Eftir vitjanina í Nes kirkju varð farið til døgurða Hotel Runavík. Har var borðreitt við innbakaðum seyðalundum, sós og eplabátum. Øll vóru væl nøgd við døgurðan, men sum onkur tók til: "Lundini hjá okkum hingu altíð uppi í mørinum, og mamma plagdi at koyra tey í rullupylsuna, menn hetta er eisini ein góður máti." Klokkan var farin at ganga til fýra, tá bussurin setti kósina til Leirvíkar, tí Bátasavnið í Leirvík var tað síðsta á skránni. Leirvíkingurin, Eli Joensen, vísti okkum runt og greiddi frá tí ymiska. Eisini her fingu vit at uppliva eitt óføra áhugavert savn við øllum møguligum, ið hevur við bát og sjógv at gera. Uppi á loftinum er eitt listasavn, og har hingu fleiri kend verk hjá listamanninum, leirvíkinginum, Sámali Toftanes.
Góður lærumeistari Nógv at síggja
Um 5-tíðani setti bussurin nøsina norður yvir aftur við væl nøgdum fólki. Ein góð útferð var komin at enda. "Um heilsan verður, fara vit aftur ein túr komandi ár," rópti ein kona, tá ið hon steig inn í bussin ----


text:
Vøllurin við Løkin liggur einans 400 metrar frá barnaheiminum hjá mær. Pápi mín Henning Johannesen (Ning) misti ikki ein tann einasta fótbóltsdystin hjá NSÍ í 70-80’unum til hann brádliga doyði í 1983. Eldru beiggjarnir og systurin spældu eisini við NSÍ. Sostatt kann mann róliga siga, at undiritaði vaks upp við NSÍ, sum var ein natúrligur partur av uppvøkstrinum fyrstu nógvu árini.
Í hesari nostalgisku hugleiðingini, havi eg valt at nevna ávísar/øðrvísi hendingar frá NSÍ tíðini umleið 1979-81.
Í 1979, 80 og 81 var navnframi Sverri Jacobsen sáli úr Havn venjari hjá NSÌ. Hann hevði í 1978 vunnið ”the double” sum leikari við HB. Umframt tað var hann kendur frá føroyska landsliðnum, bæði í fótbólti og hondbólti
Á Glyvrum búði Havnamaðurin Jákup Jacobsen sáli, sum vit á eystara armi skálafjørðinum betri kendu sum Havna Jákup.
Havna Jákup og Sverri Jacobsen vóru svágrar, og tað er eingin loyna, at tað var Havna Jákup, sum yvirtalaði táverandi nevndina í NSÍ at fáa Sverra til venjara, tá felagið skuldi royna seg fyri aðru ferð í bestu deildini í 1979.
NSÍ flutti niðuraftur í 1979. Men hesaferð var úrtøkan betur enn fyrsta royndin í 1977.
Vit eru í fyrru helvt av 80’unum. NSÍ er aftur í næstbestu deildini. Sverri hevði lokkað ungu Kyndlaleikarnir Jens Mohr Askham systkinabarn Heðin Askham (fyrrverandi venjara hjá NSÍ) og Birgir Hansen fyrrverandi landsliðsvenjari í hondbólti hjá Føroyum, at koma til Runavikar at hjálpa liðnum.
Birgir Hansen vandi og leikti bara nakrar venjingardystir hetta árið, aðrenn hann valdi at fara aftur til HB. Vinstrabeinti Jens Askham spældi harafturímóti alt kappingarárið á vinstra bakki.
Eitt kvøldi í apríl/mai mðr. í 1981 vóru Sverri og Jens á veg til venjing í nýggja orangi litta Opel Ascona 1.9 bensin bilinum hjá Sverra. Hetta var ein flottur bilur. Veðrið var ikki meira enn næstbest.
Komnir til Hvalvíkar er óhappið úti, og bilurin fer útav. Bilurin endar á takinum og fer rættiliga illa.
Tá letur í Sverra: ” Jens, ert tú í lagi”? Jens svarar spakuliga: ”Eg veit ikki?” Sverri, sum altíð var ein vinnari og skundar sær at siga: ”Vit hava ikki tíð at verða her, ella koma vit ov seint til venjingina. – Vit mugu skunda okkum at ringja eftir bili at koma eftir okkum.”
Hiðani gekk leiðin í nærmasta hús í Hvalvík. Harfrá ringdi Sverri til Havna Jákup, og bað hann koma eftir teimum. Eisini hevði hann ringt til Hansemann í Dølum, sum hevði snarhjálp í Havn um tað mundi at koma og taka bilin upp. Ein tíma seinni vandu teir í Runavík, sum einki var hent.
Hevði hetta verið í 2017, kunnu vit skjótt verið vís í, at bæði sjúkrabilur hevði komið á staðið, og sálarhjálp hevði verið veitt.
Seinni um kvøldi vandi Birgir Hansen við HB á niðara vølli í Havn, tá sær hann lastbilin hjá Hansemann í Dølum koma koyrandi oman ígjøgnum Gundadal við bilinum hjá Sverra í lastini og mold/grasrokið rennur frá bilinum, sum sá nakað ótespiligur út.
At Sverri var seriøsur sást, tá hann hevði loyvt øllum leikarunum í býin eftir ein dyst leygardag. Mánadagin eftir gjørdi hann ikki mætari enn at súkkla allan vegin eftir oyggjarvegnum norður til Runavíkar til venjing við flottu kappsúkkluni.
Í fyrru helvt av 80’unum var ein onnur øðrvísi fótbóltshending í Sørvági. Vit skuldu møta SÍ í Sørvági. NSÍ hevði útvegað sær ein gamlan Mercedis buss at koyra til dystir. Tá var tað ikki sum nú, at leikarar og áskoðarar ferðaðust hvør sær til dystir. Havna Jákup, sum var formaður í 1981 koyrdi bussin.
Miðskeiðis í seinna hálvleiki senda sørvingar eitt høgt innlegg í brotsteigin hjá NSÍ. Petur Mohr, sum var málverji hjá NSÍ tekur bóltin lættiliga niður. Hann kastar bóltin til Ivan Højgaard, sum er staddur inni í brotsteiginum hjá okkum. Hvat ger Ivan? – Jú, hann ger ikki mætari enn at taka bóltin upp í hendurnar og leggir síðani bóltin á 5 metur teigin, sum um tað er málspark. Ivan tekur málsparki niðan á miðjuna. Tá bríkslar Ímundur Hansen, pápi fyrrverandi formannin í B36, Sámal Imundarsson, ið var dómari. Hann fór fyrst út til Danny Danielsen, sum var linjuverji. Brotspark, tí at bólturin ongantíð hevði verið aftanfyri baklinjuna, tá Petur Mohr tók bóltin.
Vit sótu fleiri í bussinum í regninum og hugdu. Tá er Havna Jákup skjótur út úr bussinum og inn á vøllin at mótmæla brotsspark dómin.
Eftir einar 5 minuttir við mótmælum, sleppa sørvingar at skjóta brotssparkið. Teir skora, og vit tapa dystin.
Komnir heimaftur við NSÍ bussinum, eftir at hava etið tiltiknu pylsurnar í pylsuvogninum á kajuni í Vestmanna, gekk leiðin út á fótbóltsvøllin í Runavík.
Dystur er tá millum samansetta unglingaliðið hjá NSÌ/B68 og KÍ. Tá møtti eg Alex Lamhauge sála úr Rituvík, sum var ein av trúgvastu NSÍ fjepparinum, men eisini ein av teimum mest krevjandi. Hann hevði av onkrari orsøk ikki verið í Sørvági fyrr á degnum. Alex spurdi meg, hvat úrslitið varð í Sørvági. Eg svaraði aftur, at vit taptu. Tá kemur tað forhánisliga frá honum: ”Taptu í Sørvági – so er tað fyrstu ferð, at SÍ hevur vunnið síðani kríggi.” Hann sipaði helst til, at SÍ vann eina av fyrstu landskappinginum, sum FSF skipaði fyri eftir kríggi. SÍ vann kappingina í 1947.
Annars kann eg til seinast skoyta uppí, at Havna Jákup var ein ógvuliga entusiastiskur persónur, sum gekk uppí fótbóltin við lív og sál. Hann og konan fluttu inn á Glyvrar í 1975. Har hevði hann hann koyriskúla. Seinni seldi hann ØL og Sodavatn fyri Restorff bryggjarí í sethúsinum á Glyvrum. Kann leggja afturat, at pápi Havna Jákup, Emil Jacobsen sáli úr Havn var ein av stovnarinum av B36.
Minnist serliga eina hending við Havna Jákup, tá hann kom til mín úti á vøllinum, tá teir manglaðu ein linjuverja til ein dreingjadyst. Hann kallaði meg fyri beiggi: Kanst tú ikki vinka? Eg tordi ikki annað enn siga ja. So leggur hann afturat – sum eg enn minnist sera væl: Kemur ein av leikarinum hjá útiliðnum ov langt fram, so vinkar tú offside hvørjaferð. Er tað ein NSÌ leikari, so letur tú dómaran døma.
Við ítróttarkvøðu
Súni Fríði Johannesen
Greinin er skrivað til ‘Vespuna’, sum er leikskráin hjá NSÍ.


text:
Fakta um stress
Vit verða stressað, tá vit koma í støður, har arbeiðstrýst, krøv og væntanir ikki eru í trá við førleikar, tilfeingi ella møguleikarnar at røkja uppgávurnar.
Stress er ikki eitt tekin um dovinskap ella veikt sinni.
Stress kann raka ein og hvønn - og ofta, tá vit minst av øllum vænta tað.
Flest øll uppliva stress fyrr ella seinni.
Stress merkir ikki, at tú hevur nógv um oyruni. Tú kanst hava úr at gera, uttan at verða stressað. Eisini kanst tú fáa stress, hóast tú ikki hevur nógv um oyruni. Til dømis er stress sera vanligt millum arbeiðsleys.
Stress er ikki altíð negativt. Í útgangsstøðinum er tað ein sunn reaktión. Kroppurin reagerar við stressi, so vit skulu vera før fyri at reagera upp á hóttanir og vandar.
Munur er á fruktagóðum og uppbyggjandi stressi, og stressi, sum dregur niður og fær teg at brenna út, í staðin fyri at brenna fyri!
Stress kann vera akutt ella kroniskt. Dregur tað út, verður tað heilsuskaðiligt.
Stressreaktiónin er hin sama, óansæð um orsøkin er gangur, kuldi, arbeiðstrýst, krevjandi arbeiðstíðir, ov høg krøv, ósemjur, ógreið kunning ..o.s.fr.
Stress er ikke ein fólkasjúka, men avleiðingarnar av stressi er ein vaksandi fólkaheilsutrupulleiki.
Er tú stressað/ur yvir eitt langt tíðarskeið, kann tað elva til álvarligar heilsuskaðar, bæði kroppsligar og sálarligar. VIt kunnu nevna æðrakálking, blóðtøpp, høgt blóðtrýst, diabetes, migrenu, psoriasis, misnýtslu, angist og tunglyndi.
Stress verður vandamikið, um kroppurin ongantíð fær hvíld, men altíð er á varðhaldi.
Vanligt stress, sum gongur yvir skjótt, kann styrkja verjuskipanina, meðan støðugt stress hinvegin niðurbrýtur verjuskipan kropsins.
Stress fer ikki burtur bara soleiðis, men krevur miðvísa og áhaldandi viðgerð.


text:
Flogbóltur: So verður alt avgjørt
ítróttur14-04-2017 - 18:59 - Jóanis Nielsen
Nú er bara sjálvur endaspurturin eftir í flogbóltskappingini hjá monnum og kvinnum. Dráttur setti KÍF dyggiliga upp á pláss hjá kvinnunum, og tað sama kann sigast um menningar hjá SÍ, sum bukaðu Fleyr í fyrru finaluni. Men enn er einki avgjørt!
KÍF má vísa heilt annað lag
Fyrri finaludysturin í morgin er hjá kvinnunum. Dráttur kemur inn á vøllin við góðum sjálvsáliti og einum 3-0 sigri í viðførinum. Liðið spældi nærum ein feilfrían dyst og skal bara halda á. Hjá KÍF skal heilt annað lag verða funnið. Alt frá móttøku til álop má gerast betri, og tað kann tað eisini, tí KÍF hevur hetta kappingarárið víst, at tær hava dygdirnar. Tær sóust bara ikki í fyrsta dystinum. Tað er nú ella als ikki hjá KÍF!
·Meistaradeild kvinnur: Dráttur – KÍF høllin á Hálsi leygardagin 15. apríl kl. 13.00
Stórt trýst á Fleyr
SÍ skinklaði í fyrsta setti av fyrru finaluni ímóti Fleyr, men frá miðskeiðis í settinum og tað, sum eftir var av dystinum, vóru sørvingar klárt betra liðið. Fleyr megnaði als ikki at standa ímóti góða álopsspælinum og drúgva verjuspælinum hjá SÍ og sóu fyri tað nógva ráðaleysir út. Mansfinalan minnir tí nógv um kvinnufinaluna, at SÍ eins og Dráttur bara skal halda á, og Fleyr eins og KÍF hevur alt at gera.
·Meistaradeild menn: Fleyr – SÍ høllin á Hálsi leygardagin 15. apríl kl. 15.30
Gullsett
Skuldi tað hent, at Fleyr ella KÍF vinna seinnu finaluna, verður føroyameistaraskapurin avgjørdur við einum gullsetti, sum verður leikt beint eftir sjálva finaluna. Liðin fáa tá lítlans steðg. Hetta settið er upp í 15, tó skulu vera 2 stig á muni.
Tað var neyðugt, seinasta kappingarár, tá ið Fleyr vann júst gullsettið 16-14 á Drátti. Tey í Drátti og SÍ eru helst ikki samd, men tað hevði verið ynskiligt við gullsetti aftur hesaferð.


text:
Í arbeiðinum at fáa til vega hóskandi bátadrátt í Nólsoy, eiga vit at hava í huga trygd og arbeiðsmøguleikar.
Verandi bátadráttur í Nólsoy er ikki nýtiligur. Besta loysnin er at gera bátadrátt, eins og drátturin í Álakerði. Talan er um dupultan drátt, ið hóskar til smærri og størri bátar.
Mátingar eru gjørdar og verður drátturin í fíggjarkarminum í 2017, ber til at byggja bátadráttin á sumri 2017.
Tað hevur skund at fáa bátadráttin, tí Nólsoyar Bjargingarfelag arbeiðir við at útvega bjargingarbát, ið stendur á vogni. Báturin verður best flotaður á sama hátt sum í Álakerði. Við hesum báti og hóskandi bátadrátti, eru nólsoyingar væl við í tilbúgving – bjarging og venjing.
Drátturin eigur at verða staðsettur í krókinum á veg út á Klivar – og “peika” út móti innsiglingini. Tá er lætt at draga og flota bát, og stutt er at seta bátin á hóskandi stað úti á Klivum, at vaska og rigga til.
Í komandi ári verða oljutangarnir tiknir burtur og tá verður stórt pláss tøkt, ið hóskiligt er at arbeiða við bátum. Ruskplássið er beint við og lættir hetta eisini um, tá bátar verða riggaðir til.
Harafturat kann bátadráttur, ið gevur møguleika at draga smærri og størri útróðrarbátar, hava við sær, at ávísur aktivitetur verður av bátum aðrastaðni frá. Hetta fer at skap lív í og helst sæst eisini okkurt aftur í sølu í handli og aðrastaðni.
Góðar hendur eru í Nólsoy. Eg rokni við, at bátaeigari kann fáa góða hjálp at seta í stand, um talan er um bátin, motorin og tól av ymsum slag.
Vón mín er at sitandi býráð tekur bátadráttin við í fíggjarkarmin fyri 2017, at Tórshavnar Havn – saman við politikkarum, økissamskiparanum og Nólsoyarnevndini – kunnu seta arbeiði í gongd.
Jákup av Skarði


text:
Birgit Jacobsen er fødd í 1951 og vaks upp í skógríka økinum uttanvert Silkeborg í Miðjyllandi.
Hon tók studentsprógv (málsligt) frá Th. Langs gymnasium í 1970, arbeiddi sum m.a. húshjálp í Zürich eitt ár, las etnografi eitt stutt skifti, síðani spanskt og norðurlendskt í Aarhus og Odense. Møtti manni sínum og flutti við honum til Vágs í 1974. Síðani hava tey búð í Fredericia, Hvalvík og á Nesi í Eysturoynni. Hevur síðan 1981 undirvíst í studentaskúlanum í Eysturoynni.
Nú búgva tey í Gundadal í Havn, har tey trívast í egnum húsi, í góðum grannalagi og tætt við m.a. plantasjuna.
Birgit heldur sambandið við móðurlandið, við tað at hon saman við elsta soninum eigur eini kolonihava-smáttu í Hirtshals. Hon hevur áhuga fyri øllum, sum fyriferst í náttúruni og dámar at ganga í fjøllunum við manninum, sum er góður fylgdarmaður.
Birgit elskar eina góða søgu, tað veri seg sum tekst, film ella livandi frágreiðing. Hon er hugtikin av veving, serliga myndaveving, og er sjálv amatørvevari.
Útgávur:
2014 Viðarlundir í Føroyum/Plantations in the Faroe Islands
Umrøða:
Samrøða við Birgit Jacobsen í kringvarpi Føroya, 5. juni 2014


text:
Frá betongstýri til politikk fyri borgararnar
Hendan seinasta býráðssetan hevur í mangar mátar verið óvanlig. Serliga fólkaræðisliga hevur hon verið eitt afturstig.
Ein flokkur fekk einsamallur meiriluta, men bjóðaði til breitt samstarv við alt býráðið, so ongin andstøða var.
Okkara hugur stóð til at halda fram átta ára samstarvið millum Tjóðveldi og Javnaðarflokkin, men tá Javnaðarflokkurin ikki vildi, góvu vit tí breiða samstarvinum ein kjans.
Inni í breiða samstarvinum vísti seg hvørki at vera høgt til loftið ella vítt til veggja, og tá samstarvið einvíst fór at tveita fólk út, fóru vit øll.
Húsaøði og bryggjuøði
Í andstøðu hava vit víst á vansarnar við, at einaræði í veruleikanum valdar á Vaglinum, og at skilaleysar samtyktir hava kostað kommunukassanum dýrt og seinkað fleiri málum.
Á Vestaru bryggju er Fólkaflokkurin sloppin at spæla sær við einum sjóvinnuhúsi, sum hevur kostað 100 milliónir krónur. Húsið stendur gapandi tómt, tí grundarlagið fyri samtyktunum hevur ikki hildið.
Inni í býnum hevur býráðið keypt tveir bankabygningar fyri 90 milliónir krónur. Tá keypt varð, var ætlanin at hýsa kommunalum skrivstovum og stovnum í bygningunum, men meira enn illa hevur gingið at halda hetta lyftið, og annar bygningurin stendur enn tómur.
Við Musikkskúlanum er ikki hent annað enn, at hann á pappírinum er fluttur úr einum stað í annað, men ítøkiliga ongan veg komin. Kanska er hann heilt sleptur?
Í aðrar mátar hevur hugurin at byggja torg við minnisplátum verið størri enn at geva dagligu umstøðunum hjá fólki ans, og tí er eitt so týðandi og avgerandi málsøki sum eldraøkið undirfíggjað.
Í sambandi við Skúlan á Fløtum, sum hevur verið í umbúna alla setuna, eru framvegis bara hakarnir settir í og onki meir.
Og í evsta tíma skrædnaði Javnaðarflokkurin í málinum um Skansabryggjuna og læt Fólkaflokkin bera eina íløgu fyri 465 mió. kr. ígjøgnum býráðið.
Breiða samstarvið hevur tíverri verið eitt byggi- og betongstýri, sum hevur havt lítlan og oftast ongan ans fyri innihaldinum í gerandisdegnum hjá fólki.
Fólkið fyrst og fremst
Tjóðveldi setir borgararnar fremst í Tórshavnar kommunu.
Vit vilja ansa væl eftir kommunukassanum, men játta pengarnar, har teir gera fólki mun.
Tær íløgur, ið eru skilagóðar og neyðugar, verða gjørdar.
Næsta býráð skal virka fyri, at børnini, ungdómurin, familjurnar og eldru borgararnir fáa uppaftur betri umstøður og tænastu.
Málið verður, at fólk í Tórshavnar kommunu verða sett í hásæti – og ikki bara betongið.
Tað gera vit fegin saman við flokkum, sum hava hjartarúm fyri tílíkum politikki.
Á valinum, ið kemur, er umráðandi at javnsterkir flokkar ganga saman í samgongu at stýra býnum.
Paradu-samstarvið, ið var, gjørdist eitt betongstýri uttan mál og mið. Kósin má rættast.


text:
Bókastovan
Uppgávur hjá Bókastovuni
Bókastovan røkir m.a. hesar uppgávur:
Keyp av bókum og øðrum tilfari
Við serligum atliti at føroyskum viðurskiftum skal Bókastovan samskipa keypið av bókum og øðrum tilfari til fólka- og skúlabókasøvnini og, um tørvur er á tí, eisini til onnur bókasøvn.
Klárgerð av bókasavnstilfari
Fyrireikan, styrkjan, innbinding og klárgerð av bókum til bókasøvnini. Bókastovan átekur sær eisini innbinding og uppgávur í sambandi við varðveitslu av bókasavnstilfari á Føroya Deild á Landsbókasavninum.
Á verkstaðnum er søla av plasti, lánarakortum og grindlum til bókasøvn kring landið. Sí príslista
Fyripurningar kunnu sendast til Sóleyg Kjærbæk, soleygk@savn.fo, tlf. 340514
Um bókastovuna
Úr Løgtingslóg nr. 79 frá 8. mai 2001 um bókasøvn, sum broytt við løgtingslóg nr. 148 frá 20. desember 2005 Kapittul VII um Bókastovuna:
§ 21. Bókastovan er deild í Landsbókasavninum, sum undir leiðslu av deildarleiðara við ábyrgd mótvegis landsbókavørðinum, skal 1) 1)við serligum atliti at føroyskum viðurskiftum samskipa keypið av bókum og øðrum tilfari til fólka- og skúlabókasøvnini og, um tørvur er á tí, eisini til onnur bókasøvn,
2) fyrireika, binda inn og greiða hetta tilfar til bókasøvnini,
3) fremja upplýsandi tiltøk um bókasavnstilfar,
4) skipa fyri skeiðsvirksemi og eftirútbúgving fyri starvsfólk í bókasøvnunum og
5) skipa fyri árliga býtinum av bókasavnsgjaldinum, sum verður játtað á løgtingsfíggjarlógini. Bókasavnsgjaldið verður at býta til føroyskar rithøvundar og týðarar, hvørs bøkur/týðingar eru til taks í nevndu bókasøvnum, og til myndlistafólk, tá myndir eru í minsta lagi 40% av bókini. Eftirlivandi hjúnafelagi varðveitir rættin til bókasavnsgjald.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin í mentamálum ásetir reglur um býtið av bókasavnsgjaldinum.
Stk. 3. Landsstýrismaðurin í mentamálum ásetir nærri reglur um samstarv millum Landsbókasavnið og onnur søvn á mentanarøkinum, tá ið tað snýr seg um eitt nú innbinding, konservering og umvæling av tilfari.
§ 22 Bókastovuni áliggur at útvega ljóðbøkur o.a. tilfar til teirra, sum av eini ella aðrari orsøk ikki fáa lisið ella á annan hátt fáa ognað sær vanligan prentaðan tekst.
Stk. 2. Somuleiðis áliggur Bókastovuni at skipa fyri, at tilfar av nevnda slagi verður atgeingiligt hjá brúkarunum á bókasøvnum landsins. Hetta tilfarið verður lænt út eftir somu ásetingum, sum nevndar eru í § 11, stk. 3.


text:
Jan Müller
15.05.2018 - 19:27
Hækkandi oljuprísurin fær norsku oljuinntøkurnar at vaksa støðugt. Tað ger, at norski staturin hevur nógv størri upphæddir at rudda við – inntøkurnar frá oljuvirkseminum fara at vaksa við 41 mia. til 224 mia kr. í 2018. Hesar stava frá skattainntøkum, beinleiðis inntøkum frá ognarlutinum hjá statinum á norska landgrunninum og frá inntøku frá Statoil. Hetta byggir á eina broyting í oljuprísinum úr 438 kr. fyri tunnuna til 519 kr. Eisini hevur tað eydnast oljuvinnuni at lækka kostnaðarstøðið munandi sigur olju- og orkuráðharrin Terje Søviknes í eini fráboðan.
Eisini felagið Norsk olje og gass, sum umboðar oljuvinnuna í Norra fegnast um framgongdina, sum hevur vent gongdini. Higartil hava stjórnir í nógvum oljuframleiðandi londum verið noyddur at tátta í búskaparliga vegna fallandi inntøkunum frá vinnuni. Nú gongur so aftur hin vegin og tað fegnast stjórin í Norsk Olje og Gass, Karl Eirik Schjøtt-Pedersen um og sigur, at inntøkurnar frá olju- og gassvinnuni gera norsku stjórnina til heimsins hepnastu.
Stjórnin hevur annars lagt upp til at minka um nýtsluna av oljupengunum við 5,6 mia. kr. í ár sammett við undanfarna budgettið. Stjórnin væntar hon fer at brúka 225,5 mia. kr. av oljuinntøkunum í ár. Hetta er 2,7% av virðinum í Oljugrunninum. Í Oljugrunninum eru nú 8.488 milliardir kr.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Áseyðatalið ov stórt
Tak niður
GG: Í innslagnum kann lurtarin møguliga fáa ta fatan, at tað er Búnaðargrunnurin, sum heldur áseyðatalið vera ov stórt. Gunnar Bjarnason, landbúnaðarfrøðingur, vísir á, at hetta er hansara persónliga meining.
Føroyar eru kendar fyri at hava fleiri seyðir enn fólk.
Í dag er áseyðatalið umleið 70.000 - tað heldur Gunnar Bjarnason, landbúnaðarfrøðingur, vera alt ov nógv. Høgni Hoydal, landsstýrismaður í búnaðarmálum er samdur.
Gunnar Bjarnason væntar, at í minsta lagi fimm túsund lomb og vaksnir seyðir doyggja í haganum hvørt ár, og at høga áseyðatalið er orsøkin.
Bóndin Rói M. Absolonsen á Viðareiði heldur at talið ljóðar høgt, meðan Pætur Bærentsen, bóndi í Kaldbaksbotni, heldur talið er ov lágt sett.
Í Vinnumálaráðnum viðurkennir Joanna Djurhuus, sum hevur sitið við nýggjari djóraverndarlóggávu, at tað er torført at skipa seyðahaldið, tá ið vitanin er so avmarkað.
Og nú heldur Høgni Hoydal, landsstýrismaður í búnaðarmálum, eisini, at neyvari tøl mugu útvegast.
Landbúnaðarstevna var í Klaksvík leygardagin, har landsstýrismaðurin legði fram 10 ítøkilig mál fyri landbúnaðin. Eitt av teimum er at minka um áseyðatal og harvið deyðstíttleikan hjá føroyska seyðinum.
Hoyr innslagið og samrøður omanfyri.
Sí eisini


text:
Upphavsrættur
Upphavsrættur (á enskum: copyright) er ein avmarkaður rættur, sum fólk, sum skapa verk hava til at ráða yvir verkinum.
Upphavsrættur í Føroyum[rætta | rætta wikitekst]
Upphavsrættur varð yvirtikið sum føroyskt málsøki frá Danmark 1.januar 2010. Tað tók tó nøkur ár at smíða føroysku lógina, sum kom í gildi 30.apríl 2015. Í lógini verður staðfest, hvat tú kanst og ikki kanst gera við tilfar, sum onnur hava skapað. Hetta tilfar kann vera myndir, tekstir, tónleikur, filmur og telduforrit. Eftir lógini verður loyvi givið til ein felagsskap at umsita upphavsrætt í Føroyum. Fjølrit hevur loyvi frá Mentamálaráðnum at virka sum umsitingarfelagsskapur.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Kapittul 3 "Felags umsiting av upphavsrættargjøldum" §40 "Góðkenning av upphavsrættarfelagsskapi"


text:
Í búki fisksins
Jónas má hava haft tað sera óhugnaligt í búki fisksins. Kortini eru mong menniskju í hesum myrka og køvandi heimi, sum tykjast at hugsa, at staðið, har tey búleikast, er rættiliga gott stað at vera í. Tey trúgva, at heimurin tørvar bert nakrar fáar samfelagsligar og búskaparfrøðiligar ábøtur. Og tey halda eisini, at tey sjálvi hava í hondum evnini til at gera tær neyðugu broytingarnar.
Men tað er ikki yvirlýsingin í Orði Guds, tí skrivað stendur soleiðis í Fyrsta Jóhannesarbrævi 5,19: "Vit vita, at allur heimurin liggur í tí illa". Tað er vussuliga ikki vitnisburðurin um anda sannleikans, tí "Táið Hann kemur, skal Hann sannføra heimin um synd, rættvísi og dóm" (Johs.16,8). Fremsta uppgávan hjá samkomuni er ikki at koma við uppskoti um samfelagsligar og politiskar broytingar í heiminum, men heldur at kunngera frelsu sum einasta útveg.
Jónas var ikki so fávitskutur at vænta, at Gud skuldi fara at gera honum tað meira hugnaligt í búki fisksins, men hann gleddi seg til bjargingina út úr honum.
Vit eiga ikki at hyggja eftir fullkomileika í hesum heimi, men at hyggja frameftir, táið Gud fer at endurskapa heimin og koma við ævigari rættvísi.
Umsett úr Our Daily Bread
Mikkjal á Bergi


text:
Heilsa og trivnaður hjá skúlaungdómi
Fólkaheilsuráðið setir fokus á skúlaungdóm, har børnini fáa undirvísing í heilsu, tó ikki í skúlastovuni ella uppi frá talvuni, men á fótbóltsvølli. Tey fáa eitt breitt innlit í heilsutættir, meðan tey fremja fysiska venjing. Pilotkanningar hava víst, at børnini bæði betra likamligu heilsustøðuna, fáa meira vitan um heilsu og stimbra sosiala trivnaðin.
Hetta er ein granskingarverkætlan, sum verður gjørd í samstarvi við Fróðskaparsetur Føroya og Fótbóltssamband Føroya, umframt altjóða fótbóltssambandið FIFA og Syddansk Universitet. Tað eru 5. Flokkar úr 12 ymiskum skúlum kring landi og íalt meira enn 400 børn, sum eru við í hesi verkætlan.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Hóttir við at avlýsa toppfundin
Orsøkin er ein hernaðarvenjiing, sum amerikanarar halda saman við Suðurkorea. Tað skrivar suðurkoreiska tíðindastovan, Yonhap, sambært AFP.
Norðurkorea sigur, at tað hevur einki annað í at velja enn at avlýsa samráðingarnar við Suðurkorea, sum skuldu verða í dag, tí USA og Suðurkorea hava felags hernaðarvenjing.
Almenna norðurkoreiska tíðindastovan sigur hetta verða ágangandi framferð.
Trump og Kim Jong-un skulu eftir ætlan hittast í Singapore 12. juni.
Viðurskiftini batnað
Í 2017 var ísakalt millum NorðurKorea og USA, eftir at Norðurkorea fleiri ferðir ikki aktaði boðum frá USA og altjóða samfelagnum, men helt fram við at royndarspreingja og royndaskjóta skotrakettir.
Tað fekk millum annað Donald Trump til at hótta við at trýsta á kjarnorkuknøttin og fara í kríggj móti landinum.
Síðani eru viðurskiftini millum londini batnað, og norðurkoreiski leiðarin hevur bøtt um samskiftið við USA og við SuðurKorea.
Samtykt
Kim Jong-un hitti millum annað suðurkoreiska forsetan, Moon Jae-in, á søguligum toppfundi millum koreisku leiðararnar í síðsta mánað.
Tá skrivaðu leiðararnir báðir undir samtykt um, at teir skulu arbeiða fyri at eingi kjarnorkuvápn skulu vera á koreisku hálvoynnu.
Kim Jong-un og Moon Jae-in fevndust, eftir at teir høvdu skrivað undir avtaluna, har teir samdust um at fáa varðandi og haldgóðan frið millum londini bæði.
Síðani hevur ameirkanski forsetin sagt, at hann heldur at avtalan er dámlig, skriva Ritzau og AFP.
Sí eisini


text:
Jógvan á Lakjuni spyr løgmann um hjúnabandslógina
politikkur06-01-2017 - 09:05 - Jóanis Nielsen
Jógvan á Lakjuni løgtingsmaður, hevur sett § 52a fyrispurningur til løgmann um yvitøku av §14, stk 2 í hjúnabandslógini.
1) Hvussu kann løgmaður í samband við § 14, stk. 2 í hjúnabandslógini fara uttan um Løgtingið og § 46 í stýrisskipanarlógini, har tað stendur, at mál verða yvirtikin sambært løgtingslóg?
2) Kann løgmaður vátta, at hægstu embætismenn í kirkjumálum í MMR eru fullkomiliga ósamdir við løgmann um, at § 14, stk. 2 í hjúnabandslógini er yvirtikið?
3) Kann løgmaður greiða frá, hví hann ikki lurtar eftir tí føroyska kirkjumálaráðnum, sum við ógvuliga góðum og sannførandi argumentum prógvar, at hetta stykki ikki er yvirtikið?
4) Fer løgmaður ella landsstýrið at áleggja embætisfólki í kirkjumálum í Mentamálaráðnum at gera uppskot um at broyta ella strika § 14, stk. 2 í hjúnabandslógini ímóti teirra sannføring?
Viðmerkingar:
Sambært stýrisskipanarlógini kann einki mál verða yvirtikið uttan við løgtingslóg. Og tí er skakandi at hoyra, at løgmaður nú uttan at spyrja løgtingið um loyvi er farin uttan um sínar heimildir og hevur lýst, at stk. 2 í §14 í hjúnabandslógini er yvirtikið.
Tá ið Fólkakirkjan varð yvirtikin í 2007, var gjørt púra greitt, at hjúnabandslógin ikki var partur av yvirtøkuni, og tað var útgreinað væl og virðiliga í viðmerkingunum til lógaruppskotið um yvirtøkuna, har sagt varð:
“Hjúnalags- og kirkjurættarliga økið bera við hvørt annað á onkrum øki. Við uppskotinum verður hjúnalagslóggávuøkið ikki yvirtikið. Tað verður framhaldandi á donskum hondum. Tó er eitt markamót, sum verður yvirtikið, nevniliga heimildin í § 15, stk. 2 í galdandi hjúnalagslóg fyri Føroyar at gera av, hvørjir ávísir prestar innan onnur trúarsamfeløg hava heimild at gifta. Danska familjustýrið hevur í skrivi 24. juli 2006 váttað, at teir eru samdir í, at soleiðis verður farið fram.”
Her stendur svart upp á hvítt, at bara §15, stk. 2 í hjúnabandslógini og einki annað fylgdi við yvirtøkuni – og niðurstøðan kann bara vera, at her er eingin onnur grein ella nakað annað stykki yvirtikið. Heldur ikki § 14, stk 2!
Øll umsitingin – bæði á Løgtingi og í landsstýri – hava verið sannførd um hetta, og tey hava eisini handlað út frá hesum. Og ikki minst hevur tað føroyska kirkjumálaráðið og embætismenninir har við sannførandi argumentum prógvað, at stk. 2 í §14 er ikki yvirtikið.
Fyri undirritaða sær tað tíverri soleiðis út, at tá ið eitt mál er “politiskt korrekt”, so ber alt til. Tá hava stýrisskipan og lógir, reglur og siðvenjur ongan týdning. Alt málið um broytingarnar í hjúnabandslógini prógvar hetta!
Á Løgtingi, 5. január 2017
Jógvan á Lakjuni


text:
Ársaðalfundir hava verið í Ognarfelag Tryggingartakaranna og restini av Betri samtakinum. Fleiri nýggir limir vórðu valdir í nevndirnar í samtakinum. Nýggjur grannskoðari varð samstundis valdur, upplýsir Betri í tíðindaskrivi.
Ognarfelag Tryggingartakaranna
Tríggir nevndarlimir skuldu veljast til nevndina í Ognarfelag Tryggingartakaranna á aðalfundinum í dag. Nevndin í Ognarfelag Tryggingartakaranna mannar eisini nevndina í Betri P/F, sum er móðurfelag hjá Betri Banka, Betri Trygging, Betri Pensjón og Betri Heim. Umboðsráðið valdi at seta Teitur Poulsen, Gunn Danielsen, meðan Arni D. Brattaberg varð afturvaldur. Karl Birgir Isaksen, Birgir Nielsen og Annika Waag stóðu ikki fyri vali.
Nevndin hevur skipað seg við Birgir Nielsen, sum formanni og Teiti Poulsen sum næstformanni.
Nýggjur grannskoðari valdur
Fyrr í ár varð grannskoðanarvirksemið hjá Betri samtakinum bjóðað út av nýggjum. Allar føroyskar fyritøkur, ið eru førar fyri at loysa hesa stóru uppgávuna, fingu møguleika at bjóða uppá uppgávuna. Grannskoðaravirkini Januar saman við PWC og Numo saman við Deloitte tóku av møguleikanum.
Av innkomnu tilboðunum valdi nevndin at innstilla P/F Januar í Tórshavn og PWC í Danmark. Aðalfundurin atkvøddi fyri. Sostatt fara Januar og PWC at samstarva um alla uttanhýsis grannskoðanina av Betri samtakinum.
Aðalfundir í dóttirfeløgunum
Eisini vórðu hildnir aðalfundir í Betri P/F, Betri Banka, Betri Trygging, Betri Pensjón og Betri Heim í dag.
Í Betri Banka vórðu tveir nýggir nevndarlimir valdir. Tey eru Bjørn Mortensen og Janet Fríða Johannesen. Bjørn Mortensen er fyrrverandi stjóri í Nykredit Bank, og Janet Fríða Johannesen er fyrrverandi stjóri og núverandi ráðgevi í Atlanticon.
Nevndin í Betri Pensjón fekk eisini ein nýggjan nevndarlim á aðalfundinum í dag. Talan er um fyrrverandi stjóran í felagnum, Mortan Poulsen, sum í dag røkir annað starv í samtakinum. Samlað yvirlit yvir allar nevndarlimir hjá Betri samtakinum eru at finna á betri.fo.


text:
Undir eini ráðstevnu í Glasgow fyrr í ár løgdu Kirstin Eliasen, granskari á Fiskaaling, og Esbern Patursson, rognkelsissamskipari hjá Luna, fram úrslit frá heilsukanningum av rognkelsum, ið hava livað í føroyskum aliringum. Hetta við tí fyri eyga at basa bæði laksa- og seiðalýs, ið hava stóra ávirkan á trivnaðinum hjá laksinum.
Kanningarnar verða gjørdar við millum annað at hyggja eftir livrunum hjá rognkelsunum, ið verða bólkaðar í seks litir. Tá liturin er sterkt appilsingulur, hevur rognkelsið tað oftani gott, men er liturin antin ljósari ella myrkari, kann heilsustøðan vera minni góð ella beinleiðis vánalig.
Úrslitini, sum føroysku granskararnir løgdu fram á ráðstevnuni í Skotlandi, vaktu so mikið stóran ans á Stirling University, at ein master-lesandi kom til Føroya fyri at gera víðari kanningar av millum øðrum livrini í rognkelsum. Hetta fyri at fáa staðfest, hvat hvør litur ítøkiliga merkir fyri heilsustøðuna hjá tí einstaka rognkelsinum.
- Tá rognkelsi liva frítt í náttúruni, hevur livurin oftani ein sterkan appilsingulan lit, sum er tann liturin, vit helst síggja, at aldu rognkelsini eisini hava. Millum tey aldu rognkelsini síggja vit hinvegin oftani, at livurin hevur ein annan lit, har hann antin ov ljósur ella ov myrkur. Hetta tulka vit soleiðis, at rognkelsini heilsuliga eru verri fyri, sigur Kirstin Eliasen.
Skotska masterverkætlanin er nú liðug, og úrslitini vísa, at tað serstakliga er tann myrki liturin, ið skal takast í størsta álvara. Tá livurin hevur hendan litin, er lítið feitt eftir í rognkelsinum, sum tá eru sperd og illa fyri. Orsøkin til hetta kann vera hungur, sjúka ella bæði.


text:
Orð: Emanuel Minos
Týtt: Kajfinn Hammer
Upprunaheiti: :,:Jeg begynner om igjen:,:
1. Segði eg Tær, Harri, hvat eg misti,
tá eg vendi mær frá Lívsins Veg,
hvussu henda heimsins stutta gleði,
tá gjørdist so tóm fyri meg?
Segði eg Tær, Harri, hvussu mangan
yvir lívsins leið bleiv burtur Tú,
meðan væl eg fjaldi mína pínu?
O, Harri, eg sigi tað nú!
Niðurlag: :,:Eg av nýggjum byrja vil:,:
pílagrímsins leið til Himmalin.
Her er leirið Tær í hond,
evna meg við Tíni Ond,
eg av nýggjum, av nýggjum byrja vil.
2. Segði eg Tær, Harri, hvat sum førdi
barndómsgleði mína djúpt í synd,
so hvør reinur tanki og hvør dreymur,
varð spiltur í ólevnað, synd?
Segði eg Tær, Harri, hvussu ivin
spilti alt, sum her eg trúði á?
Plágaður eg verði bert av angist,
men, Harri, hoyr, nú er mín trá:
3. Eg í angur, Harri, nígi niður
við Tín kross og søki andlit Títt;
tí Tú keypti meg við Tínum blóði
og strikaði skuldarbræv mítt.
Harri, á, um eg tó bara kundi
gull og silvur borið Tær sum takk,
men eg eigi einki Tær at bera
enn bara meg sjálvan sum takk!


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
Arbeiðsfólk at sláa
freist at søkja: 23.05.2018
Námsfrøðingur til dagstovnaøkið
freist at søkja: 30.05.2018
Reingerðarfólk til Látipípuna
freist at søkja: 30.05.2018
KORT
VEÐRIÐ
Ruskinnsavning
Gráið ruskposin
Grái ruskposin er til dagliga ruskið, sum skal brennast. Í Vestmanna verður grái posin vanliga heintaður mánadagar.
IRF letur hvørjum húski eitt rull við gráum posum tvær ferðir um árið; í mars og í september. Rullið við gráum posum skal røkka í eitt hálvt ár.
Um grái posi ikki verður heintaður, verður tú biðin um at kanna, um ruskinnsavnarin hevur lagt eina fráboðan í ruskstativið ella í postkassan. Eru ongi boð, eigur tú at boða Kommunuskrivstovuni frá, tlf 770 100.
Hvíti posin
Har húskið hevur stativ til bæði hvíta posa og gráa posa, verður nøgdin í hvíta posa kannað regluliga, og posin verður tikin, tá hann er hóskandi fullur.
Hevur húskið ikki stativ til hvíta posa, setir húskið hvíta posan hóskandi fullan til stativið við gráa posa, tann dagin grái posi verður heintaður. Tá verða báðir posarnir tiknir.
Reyði posin
Reyði posin er til serliga dálkandi burturkast. Hann verður heintaður eftir tørvi. Tað merkir, at tann reyði posin til serliga dálkandi burturkast skal setast til gráa posan, tá eitt húski vil sleppa av við hann. Húskið fær tá ein nýggjan reyðan posa frá innsavnaranum í staðin.
Knýt posakjaftin saman ella bind um hann, tá ið posin verður settur út.
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Bente Bratlund er norskur rithøvundur, fødd 12. mars 1952. Hon vaks upp í Hordalandi. Aftaná studentaskúlan gekk hon á læraraskúla í Stord og hevur seinni lisið drama í Bergen.
Hon starvaðist sum lærari í tíggju ár, samstundis sum hon fór undir at skriva.
Hon er nú rithøvundur fulla tíð og vitjar skúlar, hevur skriviskeið og starvast sum vegleiðari á háskúlanumí Bergen og á Haukeland Universitetssjúkrahúsi á deildini fyri barna- og ungdómspsykiatri.
Hon býr nú í Reinsvoll í Vestre Toten.
Útgávur:
2014 Beinta 1
Beinta 2. Einki er, sum tað var
Hanna & Emma. Eg spyrji/Tori eg?
Hanna & Emma. Loynilig ætlan/Slanga í paradísi
Hanna & Emma. Bara vinir/ Snild ætlan
2015 Hanna & Emma. Súrari enn sitrón/Loyniligur gestur
Beinta 3. Tann einasta, sum veit
2016 Beinta 4. Hetta kann bara enda væl
2017 Flúgv, Fía! Flúgv!
Heimasíða:
www.bentebratlund.no


text:
Enn er fiskivinnunýskipanin skroypilig á nógvum økjum, tað tekur tíð at seta hana í verk.
Røða hjá Ingolf S. Olsen, sum hann helt í Vestmanna, 1. mai 2018.
Góðu vestmenningar, gott fundarfólk
Tað er mær ein heiður at sleppa røða her á Reyða Torginum í Vestmanna á hesum 129. altjóða stríðsdegi arbeiðaranna.
So tíðliga, eg nøkulunda dugdi at skyna á, hvussu arbeiðsmarknaðurin er skrúvaður saman, havi eg fylgt eftir reyðu fløggunum, og tað er mær ein fragd at síggja tey veittra her í Vestmanna í dag.
Í Vestmanna, sum altíð hevur slóðað undan á so mangan hátt, eisini í stríðnum fyri at veita arbeiðandi fólkinum betri sømdir. Bygdin hevur fostrað stórar fakfelagsprofilar. Til dømis Arna á Rógvi sála, sum í nógv harrans ár gekk á odda í Vestmanna Arbeiðarafelag, sat í nevndini í Føroya Arbeiðarafelag og eisini eitt stutt skifti var formaður har; núverandi formann í Føroya Handverkarafelag, Suna Simonsen, og ikki at gloyma Rakul í Gerðinum, forkvinnu í Heilusrøktarafelagnum, ið vit júst hava hoyrt røða. Bara fyri at nevna tríggjar.
Sum landspolitikari skal ein vera eitt sindur varin við ógvusligum útmeldingum, meðan stríð leikar á á arbeiðsmarknaðinum. Í øllum førum, um ein vil virða frælsa samráðingarrættin og felags ynskið hjá løntakarum og arbeiðsgevarum um sjálv at greiða síni viðurskifti.
Tó, onkuntíð verður hetta tulkað øvugt. Tað vóru summi, sum hildu lítið um tøgnina frá mínum flokki, tá fyrst sjúkrarøktarfrøðingarnir og síðani námsfrøðingarnir vóru í verkfalli í vetur.
Men Tjóðveldi virðir frælsa samráðingarrættin og er grundleggjandi ímóti, at politiska skipanin leggur seg út í áleikandi orrustur á arbeiðsmarknaðinum – bæði tá tað snýr seg um at geva lyfti til henda ella hin partin ella at fremja beinleiðis politisk inntriv í verkføll.
Tað merkir tó ikki, at ongin av okkum hevur meiningar um arbeiðsmarknaðin og kann standa við tær alment.
Eg havi stóran part av mínum arbeiðslívi verið virkin í fakfelagsarbeiði, og eg veit, at arbeiðarastríðið ikki er av. Og tað verður heldur ongantíð av, so leingi vit hella okkum til sonevnda skandinaviska modellið, har grundreglan er, at partarnir á arbeiðsmarknaðinum sjálvir skipa viðurskiftini sína millum við frælsum samráðingum og neyðugu stríðsamboðunum – verkfalli og verkbanni.
Tað er jú sjálv grundhugsanin við einum frælsum arbeiðsmarknað, at har eru tveir partar við krøvum og mótkrøvum, sum teir so hvør sær berjast fyri.
Og tað er ikki minst takkað verið áhaldandi stættastríðnum og kollektivum samráðingum, at vestevropeisku vælferðarsamfeløgini eru vorðin til. Við Norðanlondunum í absolutta oddinum.
—
Eg eri partur av eini samgongu, sum ætlaði sær nógv, tá hon tók við, og sum eisini hevur framt stórar nýskipanir. Meira enn nøkur onnur samgonga hevur gjørt, vil eg halda uppá.
Vit hava millum annað gjøgnumført eina fiskivinnunýskipan, har eitt av aðalmálunum er at skapa meira virksemi allastaðni í landinum. Her tosa vit um at skapa fleiri nýggj spennandi arbeiðspláss kring landið.
Eisini í Vestmanna.
Men enn er fiskivinnunýskipanin skroypilig á nógvum økjum, tí tað tekur tíð at implementera hana – at seta hana í verk.
At skriva og samtykkja lógartekst er sín søk, at útinna í verki er nakað annað.
Millum annað er atgongdin hjá nýggjum aktørum til føroysku fiskivinnuna framvegis alt ov veik og má styrkjast.
Menningarkvoturnar, sum serliga skulu skapa virksemi í økjum, har lutfalsliga fá rættindi eru í dag – her er Vestmanna eitt gott dømi – har arbeiðsloysið er omanfyri miðal, ella fólkatalið er í minking, mugu sleppa at virka og skulu eisini kjølfestast betri í økjunum, so atgongdin at fiska og skapta virksemið onkursvegna gerst varandi.
Og samanumtikið manglar nógv at gera politiskt, ið skal tryggja meira virðisøking og harvið fleiri arbeiðspláss kring landið.
Tí er tað av avgerandi týdningi, at verandi fiskivinnupolitikkur sleppur at halda fram í langa tíð fram eftir.
Tað kunnu sjálvsagt bara veljararnir gera av. Men her vil eg tó minna á, at báðir teir stóru andstøðuflokkarnir stutt fyri, at Løgtingið fór í summarfrí, atkvøddu fyri einum uppskoti um at strika allar uppboðssølur, og Fólkaflokkurin hevur fleiri ferðir lovað sínum veljarum, at hann vil rulla fiskivinnulóggávuna aftur til tað, hon var, sleppur hann til valdið aftur.
Tað má ikki henda.
—
Føroyskir løntakarar hava tað gott samanborið við løntakarar so nógva aðrastaðni. Fakfeløgini hava roynst væl, og nógv er vunnið bæði á sjógvi og landi.
Men nú er kappingarføri vorðið eitt sovorðið gandaorð bæði í nasjonalum og globalum arbeiðsgevararetorikki. Lønirnar mugu ómøguligt hækka, tí so verða vit ikki kappingarfør. Tá mugu fyritøkur lata aftur, fólk gerast arbeiðsleys, og øll vælferðin fer fyri skeyti, plaga vit at hoyra.
Men hyggja vit at søguni, so síggja vit, at tað er ikki so. Tað hevur heldur ongantíð verið so. Tvørturímóti.
Tað eru londini við teimum hægstu lønunum og bestu løntakarasømdunum, sum klára seg best í heimshøpi, vinnuliga og samfelagsliga. Tey eru heimsins ríkastu lond – vit teljast millum teirra – og soleiðis hevur tað altíð verið.
Tað eru láglønarlondini við óskipaðum arbeiðsmarknaðum og fáum ella ongum sømdum eru tey, ið klára seg ringast. Tey eru ikki kappingarfør, hóast lønarútreiðslurnar lutfalsliga bara eru ein brotpartur av tí, vit eru von við á okkara leiðum.
Sjálvandi hevur kappingarførið týdning, men tað fer altíð at vera tryggjað, so leingi vit hava frælsar samráðingar, tí tær tryggja ta javnvágina, ið er optimal fyri báðar partar.
Tí skulu føroysku løntakarafeløgini heldur ikki ræðast at seta krøv – sjálvandi við skili – tí tað gongur væl í føroyska samfelagnum.
—
Men tað er júst, tá tað gongur væl, at ein kann hava lyndi at gloyma vandarnar og missa takið.
Tí vunnu sigrarnir mugu áhaldandi verjast við hond og fót. Arbeiðsgevararnir, so góðvarnir teir annars kunnu tykjast, eru ikki settir í henda heim at umsita og verja løntakararættindi, og teir gera tað heldur ikki. Tvørturímóti.
Vit síggja tað eisini nú, har Føroya Fiskimannafelag hevur verið undir trýsti at víkja frá føroysku hýruásetingunum á farmaskipum til frama fyri bíligari lønir eftir eysturlendskum mátistokki.
Og tó at tað gongur væl í Føroyum, og arbeiðsmarknaðurin er hampuliga væl skipaður, so er ikki alt nóg gott. Verri enn so.
Millum annað eru sømdirnar hjá tímaløntum ikki nóg góðar, og umstøðurnar hjá nógvum ungum á arbeiðsmarknaðinum alt ov ótrygg. Hetta seinna ger Hervør Pálsdóttir, forkvinna í Unga Tjóðveldi, vart við í grein í dag. Hon staðfestir millum annað, at alt ov nógvir ungir føroyingar verða settir í starv uttan um sáttmálar og hava verri og óstøðugari kor enn sáttmálasett.
Hetta eru viðurskifti, sum als ikki kunnu góðtakast, og sum mugu og skulu fáast í rættlag, í dag heldur enn í morgin.
Og tað eru nógv onnur løntakaraviðurskifti, ið treingja til ábøtur.
Eg hoyri ofta føroyskar fakfelagslimir siga, at fakfeløgini gera ov lítið fyri teir. Tá verður ikki bara hugsað um løn, men eisini um aðrar sáttmálasømdir og ikki minni um tænastur, sum hesi vænta sær frá sínum fakfelag.
Slíkar atfinningar eru als ikki serføroyskar, men eg haldi kortini – og upplivi tað eisini sjálvur – at ikki onki er í hesum atfinningunum.
Og tað er ikki tí, at ov lítil dugur er í oddafólkunum í fakfeløgunum. Tey gera eitt gott arbeiði hvør sær.
Men samhaldsfestið ímillum fakbólkar og ímillum fakfeløg í Føroyum, kundi havt betri dagar.
“Saman at halda var ei okkum givið”, yrkti Hans Andrias Djurhuus um okkum føroyingar fyri meira enn 100 árum síðani.
Eg haldi nú ikki, at orðini lýsa føroyingin serliga væl sum heild. Tí vit eru ófør at hjálpa hvørjum øðrum, tá á stendur. Tá vanlagnan hevur rakt okkum, og tað hevur hon ofta gjøgnum tíðirnar, eru vit komin víðari, tí vit hava staðið saman.
Men tó passa orðini hjá Hans Andriasi rættiliga væl, tá tað snýr seg um samhaldsfesti og samanhald á føroyska arbeiðsmarknaðinum. Tá tað snýr seg um at lyfta í felag, tá tað snýr seg um at taka tøk, sum onkuntíð gagna einum øðrum meira enn mær sjálvum.
Vit hava umleið 30 fakfeløg á almenna arbeiðsmarknaðinum og umleið 15 á tí privata. 45 fakfeløg at organisera 25.000 løntakarar er kanska í meira lagi, og kanska kundu kreftirnar verið brúktar betri, um tær í størri mun vóru sameindar.
Kanska fekst meira burtur úr, hvørjum einstøkum fakfelagslimi at frama, um ressursirnar vóru lagdar saman og brúktar í færri feløgum. Ella um feløgini í minsta lagi skipaðu seg í landsfelag – LO – sum vit kenna tað í grannalondunum.
Kanska hevði tað eisini dempa eitt sindur av ekkónum frá dómadagsprofetiunum hjá arbeiðsgevarum og reiðarum, sum til tíðir hava ljóðað í so hvølt í pørtum av fakfelagsrørsluni.
Hinvegin kann tað sjálvsagt hugsast, at júst stóra talið av feløgum eigur ein stóran part av æruni fyri, at so stórur partur av føroysku løntakarunum yvirhøvur er organiseraður.
Organisasjónsgradin í Føroyum, tað er hvussu stórur partur av løntakarunum er organiseraður í fakfelag og arbeiðir eftir sáttmála, man valla vera størri nakrastaðni í demokratiska partinum av heiminum enn her heima.
Men eg haldi ikki, at vit kunnu siga, at samlaða styrkin hjá føroysku fakfelagsrørlsuni er har eftir.
Eg haldi ikki, at samlaða megin hjá føroysku fakfelagsrørsluni stendur mát við organisasjónsgradina. Verri enn so.
Nógv størri samhaldsfesti, samanhald, samstarv, samanleggingar, tað er eftir mínum tykki vegurin fram, um vit framhaldandi ætla at standa føroysku arbeiðsgevarunum kurl. Tí teir megna, um nakað, at standa saman og gera felags front.
At samanhald og samhaldsfesti millum løntakarar gevur góð úrslit, hava vit júst sæð á almenna arbeiðsmarknaðinum í Danmark. Undan samráðingunum, sum vardu í fleiri mánaðir, svóru øll fakfeløgini hvørjum øðrum trúskap, og tað gav úrslit. Tað eydnaðist, tí henda musketéreiðin varð hildin av øllum pørtunum. Tað stóð nógv á, og fleiri ferðir sá út til, at onki samráðingarúrslit fór at spyrjast burtur úr, og at Danmark fór at verða lagt lamið av stórverkfalli. Men tað eydnaðist til seinast at finna semju millum partarnar – semjur, sum bæði fakfeløgini og almennu arbeiðsgevararnir eru væl nøgd um. Og tað eydnaðist BARA, tí samhaldsfestið stóð sína roynd – samanhaldið helt.
Vónandi fara vit eisini at síggja gott samanhald millum føroysku løntakarafeløgini, nú sáttmálasamráðingarnar á privata arbeiðsmarknaðinum av álvara eru farnar í gongd.
—
Takk fyri, at tit lýddu á, framhaldandi góðan 1. mai og hepna hond við samráðingunum.


text:
Kiran Jóanesarson
14.05.2018 - 09:59
Fiskur > Tíðindi > Føroyar
Uppsjóvarskipið Finnur Fríði kom til Vedde í gjár, har teir skulu landa svartkjaft.
Finnur Fríði hevur fiskað svartkjaft sunnanfyri Føroyar, og fiskiskapurin hevur verið hampiligur.
Teir hava 2500 tons, sum teir landa í Vedde í Norra.
Upplýst verður, at Finnur Fríði fær 1,63 kr kilo fyri lastina í Vedde.
Tá ið Finnur Fríði hevur landað, fara teir aftur á svartkjaftaveiðu sunnanfyri Føroyar.
Fleiri skip eru á svartkjaftafeltinum í løtuni. Talan er um føroysk, íslendsk, grønlendsk og russisk skip, og fiskiskapurin er góður í løtuni.


text:
Tá USA fór uppí seinna heimsbardaga, var hetta startskotið til eina risa kollvelting á arbeiðsmarknaðnum og í modernaða familjumynstrinum.
Tá risastóra landið í vestri, sendi flestu arbeiðsførar mans yvirum hav, at stríðast saman við sínum sameindu, stóðu fabrikkirnar heima tómar, tí arbeiðsmegin var í kríggj.
Ein fyritreyt fyri, at leikluturin hjá USA skuldi gera mun var, at ovurstóra framleiðsluorkan “over there” koyrdi við fullari kraft, annar var bara ein spurningur um tíð, áðrenn hernaðarmegin misti orku, vegna trot á útgerð og lóður.
Loysnin var, at konufólkini tóku yvir og hildu íðnaðinum í gongd gjøgnum kríggjsárini.
Í byrjanini, vóru tað yngri ógiftar kvinnur sum arbeiddu innan íðnaðin, men tá kríggi endaði, og verksmiðurnar aftur fóru at framleiða bilar, køliskáp og vaskimaskinur, hildu nógvar av hesum kvinnunum áfram á arbeiðsmarknaðinum og sjálvt um tær við tíðini fingu mann og børn, so valdu fleiri og fleiri at søkja sær arbeiði uttanfyri heimið.
Europa var hart rakt aftaná kríggi, men við góðari hjálp og íblástri frá USA, lyfti Europa seg úr øskuni og eisini her fóru hjólini so við og við aftur at mala.
Eisini her í okkara parti av heiminum vóru kvinnurnar avgerandi fyri at hettar gjørdist veruleiki og bleiv tað alt meira vanligt, at kvinnur arbeiddu úti.
Hettar rákið spjaddi seg eisini til norðurlond og til dømis í Danmark, vóru helvtin av giftum kvinnunum í 1970 á arbeiðsmarknaðinum
Tað, at arbeiðsmegin vaks við hesi uml 25%, setti ferð á framleiðsluna og lyfti búskapin ómetaliga nógv. Vegakervið vaks, fólk høvdu fleiri pengar og tænastur blivu útbygdar. Vælferðarstaturin var skaptur.
Men hvussu bar tað til, at kónur og serliga mammur, høvdu frælsi at velja millum at vera heimaarbeiðandi ella at arbeiða úti?
Jú, tað var tí vit í øllum hesum búskaparliga vøkstri, høvdu ein bólk av menniskjum, sum høvdu til uppgávu, at menna børnunum, meðan foreldrini góðu sítt íkast til samfelagsvøksturin.
Hetta vóru starvsfólk í teimum barnagørðum sum vóru bygdir í hesum tíðarskeiði, fyri at nøkta tann veksandi tørvin sum nýggja búskapar- og familjumynstrið skapti.
Og uttan hesu stovnsleiðarar, pedagogar og hjálparfólk var hesin vøkstur, og harvið eisini okkara modernaða vælferðarsamfelag, snøgt sagt ein ómøguligheit!
Nú á døgum, er talið á útiarbeiðandi kvinnum nógv hægri og fyri nógv er tað, at sleppa til arbeiðis, ein lívsneyðug fyritreyt fyri at fáa endarnir at røkka saman.
Nú endar jólaferian og skúlanir byrja aftur.
Í tvær vikur hevur KAF latið verkfallskassan hjá Føroya Pedagogfelag bløða, vælvitandi at hesa tíð á árinum eru flestu dagstovnar vanliga stongdir og familjunar hava tikið álit til hettar, við t.d. at taka feriu millum jól og nýggjár ella at avspáka hesar dagarnar og tí hevur verkbannið hjá KAF haft lítla og ongan týdning fyri familjurnar hesa tíðina.
Men nú er støðan ein onnur og gerandisdagur er aftur.
Og tað er avgjørt ikki, tí eg vil familjunum nakað ringt, og eg orsaka bara beinaveg fyri tað sum kemur nú, men eg vóni so innarliga at verkbannið fer at merkjast hart og brutalt frá nú av!
Bæði fíggjarliga og í mun til arbeiðsmarknaðin. Vónandi ikki so illa í heimunum runt landinum, men mest hjá arbeiðsgevarum, íðnaðinum og kommununum.
Nú hava vit í fleiri førum hoyrt, hvussu lívsneyðug limir hjá Pedagogfelagnum eru fyri almannaverkið og nú fara vit vónandi eisini at merkja hvussu lívsneyðug hesir limir eru fyri føroyska búskapin.
Tí soleiðis sum vit hava skrúvað okkara búskap og samfelag saman, so eru vit lívsneyðug, og tað er uppá tíðina, at vit fáa virðing fyri okkara arbeiði og fáa ta lønina vit hava uppiborið.
Jakob Skaaning


text:
Nem mál í fjórða er mállærubók, sum er ætlað at brúka saman við bókaheildini Nem í fjórða. Í mállærubókni eru mállæru-, rættskrivingar-, orðabóka- og lesifatanaruppgávur. Ætlanin er, at næmingarnir arbeiða við uppgávunum í Nem mál í fjórða so hvørt, sum teir hava viðgjørt evnini í næmingabókini Nem í fjórða. Tí hava partarnir í mállærubókini somu heiti sum í partarnir í næmingabókini.
Uppgávurnar í Nem mál í fjórða fylgja saman við mállærutilfarinum í Nem í fjórða námsætlanini í føroyskum til ávísa floksstigið.
Aftast í Nem mál í fjórða er vegleiðing við hugskotum, hvussu lærarin kann brúka mállærubókina.
Nem mál í fjórða kostar 88 kr og kann bíleggjast á Bókamiðsøluni.