text:
Námsætlan sum Word-fíla:
Námsætlan fyri evnafrøði á B stigi
1. Samleiki
Alt livandi og eisini alt tað materiella, vit menniskju hava og vilja hava, er gjørt av evnum, sum kunnu umgerast við evnafrøðiligum reaktiónum. Evnafrøðingurin kannar og greinar eginleikar hjá evnum og fortreytirnar fyri, at hesi kunnu umgerast.
Sum vísindagrein hevur evnafrøðin ein týðandi leiklut, serliga tá ið talan er um at skilja og at skapa framburð í sambandi við t.d. biotøkni, nanotøkni, nýggj materiali, heilivág og matvøruframleiðslu. Evnafrøðilig gransking hevur tí ein avgerandi leiklut í tilveruni hjá einstaka menniskjanum, og harumframt í tí tøkniliga og búskaparliga framburðinum í samfelagnum. Evnafrøðilig gransking hevur eisini stóran týdning í sambandi við, at ætlanin um burðardyggan framburð verður borin á mál.
Í samspæli við aðrar lærugreinar er evnafrøði sum náttúruvísindalig lærugrein við til at fremja framburð í nýtíðar heimsmyndini.
Fatan av hugtøkum og evnafrøðiligari vitan mennist gjøgnum sampælið millum eygleiðingar og royndir øðrumegin og ástøði og myndlagerð hinumegin. Henda sínámillum ávirkan er týdningarmikil fyri undirvísingina í evnafrøði.
2. Endamál
Í evnafrøði á B-stigi fær næmingurin innlit í háttaløg, hugtøk og lógir í lærugreinini, vitan um og fatan av, at øll evni eru bygd upp av atomum.
Næmingurin fær vitan um týðandi evni og eginleikar teirra, umframt eina fatan av samfelagsliga og tøkniliga týdninginum evnafrøðin hevur, bæði í dag og í søguligum høpi. Arbeiðið við lærugreinini gevur næmingunum eina fatan av, at evnafrøðilig vitan og nýskapan verða nýtt til gagns fyri menniskjað og náttúruna, men at óhóskandi nýtsla av evnum kann skaða bæði heilsu og umhvørvi.
Í undirvísingini í evnafrøði á B-stigi fær næmingurin kunnleika til náttúruvísindaligan hugsanarhátt og háttalag. Tað kvantitativa sjónarmiðið er av stórum týdningi, og næmingurin fær innlit í, at evnafrøði í samspæli við aðrar lærugreinar kann lýsa og loysa trupulleikar. Einstaki næmingurin verður sostatt førur fyri at fara grundandi og ábyrgdarfult fram í sambandi við ítøkilig greiðsluevni av náttúruvísindaligum slag.
Næmingurin ognar sær lestrarførleika í arbeiði sínum í lærugreinini, sum leggur støði undir framhaldandi náttúruvísindaligum lestri.
3. Stig og tímatal
Undirvísingin í evnafrøði á B-stigi fevnir um 125 klokkutímar.
4. Øki
Fakliga innihaldið í lærugreinini er lutað sundur í kjarnaøki og ískoytisøki. Kjarnaøki eru kravd øki, ið fevna um umleið 80% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum velja í felag. Ískoytisøki fevna um umleið 20% av klokkutímatalinum á hvørjum floksstigi. Næmingurin fer til munnliga próvtøku, bæði í kjarnaøkjum og ískoytisøkjum.
Kjarnaøki
Kjarnaøkini í evnafrøði á B-stigi eru at skilja sum tað mest neyðuga fyri, at stigið í lærugreinini skal verða rokkið. Námsætlanin lýsir gongdina frá 0 til B. Evnafrøði B gevur møguleika at taka evnafrøði á A-stigi 1 ára gongd.
Somu kjarnaøki eru á A- og B-stigi, men tó er munur á teirri fakligu dýpd, sum roknað verður við á báðum stigunum.
Bygnaður hjá evnum
Økið fevnir um intra- og intermolekýlerar bindingar. Elektronbýti í atomum verður viðgjørt í mun til reglubundna lagið í skeiðbundnu skipanini hjá grundevnunum.
Hesi sløg av bindingum verða gjøgnumgingin: kovalent binding (elektronparbinding) og jonbinding. Í hesum sambandi verður elektronegativitetshugtakið viðgjørt. Kunnleikin um stand og loysingarviðurskifti, m.a. møguleikin at blanda poler og ikki-poler evni, verður viðgjørdur, við tað at van der Waals-bindingar og hydrogenbinding verða tiknar við.
Evnafrøðilig mongdarokning
Økið fevnir um mongdarokning í relatión til reaktiónstalvu og loysingar.
Evnafrøðilig reaktiónssløg
Greiðast skal frá javnváglógini, soleiðis at javnvág og skjóting av javnvág verður viðgjørt kvalitativt og kvantitativt (Le Chateliers princip), í hesum sambandi verða javnvágarbrot sett upp og mett. Bæði homogenar og heterogenar javnvágir verða viðgjørdar, við tað at gjøgnumgongdin fevnir um:
- sýru-basu líkavekt, protolýsa í veikum sýrum og basum verður tikin við
- loysingarføris javnvágir hjá ionsambondum
- redox javnvágir
- kompleksjavnvágir
Týdningurin, ið temperaturin hevur fyri javnvágarkonstanturin, verður umrøddur kvalitativt og týdningurin, ið javnvágshugtakið hevur fyri tøkniliga nýtslu, verður eisini umrøddur. Reaksjónsferð hjá evnafrøðiligum reaksjónum verður tikin upp. Katalysu-hugtakið verður lýst við dømum um homogena og heterogena katalysu.
Fyrsti høvuðssetningur í termodynamikkini og hugtakið støðufunktión verða viðgjørd við serligum atliti at entalpi-hugtakinum og molara reaktiónsentalpi.
Kunnleiki til evni
Í lívrunnu evnafrøðini verður eitt breitt úrval av lívrunnum evnabólkum viðgjørdir við atliti at eginleikum og nýtslu.
Í evnabólkunum karbonhydridir, alkohol, karboxylsýrur, aminir og estarar verða struktur- og sterioisomeri viðgjørd í samspæli við teir fysisku / kemisku eginleikarnar.
Dømi um lýsing og greining av tí luti, evnafrøðilig sambond fáa í umhvørvinum, verða viðgjørd.
Hesi reaktiónssløgini innan lívrunna evnafrøði verða viðgjørd: substitutión, additión, eliminatión, kondensatión, brenning og polymerisatión.
Hvussu vanlig ólívrunnin evni eru, og hvønn týdning tey hava, verður eisini umrøtt, dømi um ringrás atomanna í náttúruni verða nevnd. Týdningarmikil ólívrunnin sambond verða viðgjørd við atliti at viðkomandi kunnleika um evnini, leiklutur teirra í dagliga lívinum, og tøknifrøðini verður tikin við. Í sambandi við tey valdu evnini skal eitt hóskandi úrval av metallum og ikki-metallum viðgerast.
Royndarstovutøkni og trygd
Royndararbeiði skal geva næmingurin kunnleika til vanligt royndarstovuarbeiði og góðan royndarstovusið. Í hesum sambandi verða vanda- og trygdarviðurskiti viðgjørd, so lært kann verða at arbeiða skynsamt í royndarstovuni.
Royndarstovuarbeiði fevnir um kvantitativ og kvalitativt arbeiði, syntesur, separatión, í hesum sambandi spektrofotometri, kemikaliur og trygd.
Ískoytisøki
Ískoytisøki eru valfrí øki, sum lærari og næmingar í einstaka flokkinum semjast um í felag. Ískoytisøki kunnu styðja og lýsa eitt ella fleiri kjarnaøki frá øðrum sjónarhornum og vera við til at menna førleikar næmingsins samsvarandi teimum førleikamálum, ið ásett eru. Endamálið við ískoytisøkjum er harumframt at geva skúlum og útbúgvingarbreytum rúm fyri serligum eyðkennum og arbeiðsháttum. Dømi um ískoytisøki kunnu vera:
- Umhvørvið (vakstrarhúsárinið, ozonlagið)
- Protein, feitt, sukur og alkoholir
- Heilsa og kostur
- Litevni
- Elektrokemi
- Loftevni
- Komplekskemi / kompleksjavnvágir
- Redox líkavektir
- Biodiesel, bioethanol
- Brint í orkuhøpi
- Týdningarmikil ólívrunnin sambond
- Ringrásir hjá carbon og nitrogen
- Umhvørvið (umhvørvislóggáva og umsiting).
- Plast
5. Førleikamál
Førleikamálini í evnafrøði eru býtt sundur í støðisførleikar og fakligar førleikar.
Støðisførleikar
Støðisførleikar eru grundleggjandi førleikar, sum menniskju ogna sær tíðliga í lívinum, men sum mugu stimbrast og mennast alt lívið. Støðisførleikar hava avgerandi týdning fyri, at kunnleiki, vitan og førleikar verða ment í øllum lærugreinum. Støðisførleikar eru við til at menna sannkenning, virðing, hugflog og evni til støðutakan og sjálvvirkni. Undirvísingin skal virka fyri, at næmingurin fær hug og sinni at læra og geva sítt íkast til kjak og loysnir.
Í hesum sambandi eru fýra støðisførleikar lýstir við atliti at teimum fortreytum, sum eru galdandi fyri lærugreinina. Í øllum lærugreinum skal næmingurin læra:
- at virða
- at samskifta
- at kanna
- at skapa
At virða
At virða er at virka fyri góðari samveru millum menniskju og fyri góðum samanspæli millum menniskju, náttúru og umhvørvi. Virðing fremur tryggleika og trivnað, ið eru fortreytir fyri gagnligari menning. Undirvísingin skal virka fyri, at hvør einstakur næmingur verður sæddur og hoyrdur, og at hann kennir seg at hava virði og týdning, har hann er.
Førleikin at virða snýr seg í evnafrøði um at virða tær grundleggjandi reglur, ið náttúran og tað náttúruskapta umhvørvið hava at laga seg eftir. Undirvísingin leggur dent á, at næmingurin skilir tær ymisku fortreytirnar, ið øll menniskju hava í lívinum og lærir at virða tørv og sjónarmið hjá øðrum, uttan mun til aldur, kyn, húðarlit og lívsáskoðan. Næmingurin skal eisini virða sín egna tørv og tað náttúrutilfeingið, vit øll eru bundin at. Hann skal læra at virða tær skyldur og tey rættindi, sum fólkaræði byggir á, eins og hann skal hava virðing fyri, at ymiskar mentanir og samfeløg kunnu byggja á onnur virði enn hansara egnu.
At samskifta
Førleikin at samskifta snýr seg í evnafrøði um førleikan at bera fram sína hugsan og sína vitan munnliga og skrivliga og at lesa. Lærugreinin evnafrøði hevur ein týðandi leiklut í at menna førleikar næmingsins at samskifta um náttúruvísindi, so at hann dugir at nýta evnafrøðilig hugtøk um evnafrøðilig viðurskifti. At samskifta um náttúruvísindi snýr seg eisini um at rokna og at nýta tøknilig amboð, ið tæna samskiftinum millum manna sum heild.
Førleikin at bera fram hugsanir sínar munnliga og skrivliga verður mentur við miðvíst at arbeiða við og venja í ymiskum samskiftisstøðum. Í lærugreinini skal næmingurin frá fyrsta degi verða vandur við at tala, skifta orð, lýða á, próvføra og bera fram egnar metingar.
Førleikin at lesa og skriva er avgerandi fortreyt fyri øllum samskifti og lærdómi í lívinum. At skriva er at skipa hugsan og menna hugskot; at lesa er at skyna á og tulka. Í evnafrøði merkir hetta m.a., at næmingurin frá fyrsta degi skal venja seg við at lesa náttúrufrøðiligar tekstir á ávísum torleikastigi og at gera grein fyri sínum eygleiðingum og viðrakingum á skrift á einum rímiliga fjøltáttaðum, samanhangandi máli, ið evnar at knýta saman einfaldar samanhangir. Næmingurin skal duga at lesa og skilja vegleiðingar, talvur, farmyndir, farstrikur og ímyndir.
Førleikin at rokna snýr seg í evnafrøði um førleikan at lesa hagtøl, fata bygnað, frymlar og úrtøkiligar skipanir. At rokna er eisini at hugsa skilvíst og loysa greiðsluevni. Hesir førleikar eru fortreyt fyri at skilja og taka støðu til mangar gerandistekstir og ymisk gerandismál, og tí hevur undirvísingin í evnafrøði ein avgerandi leiklut í hesi menning.
Førleikin at nýta tøknilig amboð er í evnafrøði at duga at nýta kunningartøkni, ið er ein fortreyt fyri øllum fjarskifti, umframt at nýta starvsstovuútgerð, ið er ætlað hesum floksstigum. Við venjingum skal næmingurin læra at nýta útgerðina rætt og trygt. Við venjingum ognar næmingurin sær eisini vitan og mennir síni evni at skriva tekstir. Hesin førleiki snýr seg í stóran mun um at duga at finna viðkomandi upplýsingar á internetinum og at taka niður tilfar ella avrita tilfar inn í eitt tekstskjal ella rokniark og at goyma sítt tilfar í skipaðum skjáttubygnaði, so at til ber at handfara eina ávísa mongd av ymiskum tilfari. Ein vandalig meting av upplýsingum av internetinum er eisini partur av støðisførleikunum.
At kanna
Vit kanna umhvørvið fyri at klára okkum í lívinum. At kanna er at eygleiða, undrast, finna svar og gera royndir. Lærarar skulu geva gætur, at hesir førleikar verða mentir frá lægsta til hægsta stig.
Førleikin at kanna snýr seg í evnafrøði um at eggja forvitni næmingsins og stimbra hug og dirvi hansara til at seta spurningar og at leita sær ráð og vitan um evnafrøðilig viðurskifti. Næmingurin skal læra at leita upp og ogna sær viðkomandi vitan og kunnleika í bókmentum, handbókum, tíðarritum, á internetinum o.s.fr., umframt at gera verkligar royndir í starvsstovu og úti í náttúruni. Næmingurin verður eggjaður til at síggja gagn og gleði í náttúrufrøðiligum og evnafrøðiligum viðurskiftum og til at fregnast um spurningar av nevnda slag, sum bjóða forvitninum av. Við dømum og venjingum skal næmingurin læra at nýta vísindaliga framferðarháttin og at handfara keldutilfar á sakligan, siðiligan og munadyggan hátt.
At skapa
Forvitni, spæl og hugflog eru serligir eginleikar, sum lærarin skal varða um og gera gagn av í undirvísingini. At skapa er eisini ein førleiki, ið kann vinnast við lærdómi. Næmingurin skal læra at hugsa, tala og skriva sjálvstøðugt og at menna hugskot síni, og hann skal kenna seg at hava ein virknan lut í egnari menning og læring.
Førleikin at skapa snýr seg í evnafrøði um at gera næmingin tilvitaðan um og líta á egin evni, so at hann gerst førur fyri sjálvur at byggja víðari á tað, sum lært er. Næmingurin skal læra, hvussu náttúruvísindalig, tøknilig og evnafrøðilig nýbrot hava verið við til at broytt náttúru, umhvørvi, mentan og samfeløg.
Næmingurin evnar at orða spurningar og at seta fram tilhugsanir, sum kunnu verða kannaðar, próvføra og skifta orð um hetta við atliti at øðrum evnafrøðiligum upplýsingum. Tað merkir, at næmingurin skal vera við í samrøðum, samskifta um hugskot og tosa um spurningar og hugsandi loysnir við onnur.
Næmingurin skal læra, at verkligar royndir og frágreiðingar um alis- og evnafrøðilig viðurskifti eru ein partur av skapandi tilgongdini, sum byggir á hugflog, íblástur og treystleika. Við atliti at búningarstigi og serligu gávum næmingsins verður arbeitt miðvíst við skapandi tilgongdum, sum fremja íblástur og stimbra hugflog. Við at arbeiða við myndlum lærir næmingurin at meta um dygdina í avrikum hjá sær sjálvum og øðrum.
Fakligir førleikar
Næmingurin dugir:
- at greiða frá sambandinum millum struktur og evnafrøðiligu/fysisku eginleikarnar hjá lívrunnum og ólívrunnum evnum, umframt at greiða frá nýtsluni av hesum evnum í gerandisdegnum og í tøknifrøðiligum samanheingi
- at knýta saman eygleiðingar, myndlar og súmbolframsetingar
- at greiða frá evnafrøðiligum hugtøkum á makroskopiskum, molekylerum og symbolskum støði, og í hesum sambandi duga at nýta evnafrøðiligar myndlar til at lýsa evnafrøðilig hugtøk
- at skráseta og eftirviðgera dátur og eygleiðingar, greina, meta um og miðla royndarúrslit bæði skrivliga og munnliga og í einstøkum føri eisini leggja fram eina tulking av einari einfaldari ivamálsorðing
- at fáa til vega, meta um og nýta evnafrøðiligar upplýsingar úr ymiskum keldum
- at greina og rokna út evnafrøðiligar ivamálsorðingar, og miðla evnafrøðiliga vitan skrivliga og munnliga, bæði á fakmáli og á gerandismáli
- at handfara kemikaliu í starvsstovu og heima á skynsaman hátt
- sjálv/ur at gera og gjøgnumføra einfaldar evnafrøðiligar royndir, herundir at gera og mótprógva tilhugsanir (hypotesur) og sjálv/ur velja starvstovuútgerð
- at nýta sína evnafrøðiligu vitan til at eyðmerkja og kjakast um einfaldar evnafrøðiligar ivamálsorðingar við atliti at t.d. tøkni og øðrum viðkomandi viðurskiftum
- at tvinna ástøði og starvstovuroyndir saman
- at skjalsanna starvstovuarbeiðið og bera fram ta evnafrøðiligu vitanina, bæði skrivliga og munnliga til ymiskar málbólkar
- at perspektivera sína fakligu vitan, eisini í mun til og í samstarvi við aðrar lærugreinar.
- at vísa, at hann skilir samanhangin millum tey ymisku økini í evnafrøði
- at vísa vitan um samleika og háttaløg í evnafrøði
- at eyðmerkja, greiða frá og fyrihalda seg til evnafrøðiligar ivamálsorðingar í gerandisdegnum og í tí kjaki, ið er uppi í tíðini.
6. Eftirmeting og próvtøka
Eftirmetingar
Einstaki næmingurin skal eftirmetast ávegis í undirvísingargongdini við støði í antin skrivligum ella munnligum framløgum. Næmingurin eigur at hava eina greiða fatan av støðu síni í mun til fakligu málini í lærugreinini, og hann eigur at fáa vegleiðing um, hvussu og hvørjum arbeiðast skal við fyri at røkka málunum.
Eftirmetingin skal verða skjalfest.
Próvtøkuhættir
Hildin verður ein munnlig próvtøka.
Munnliga próvtøkan
Leiðsla skúlans velur fyri hvønn flokk/valbólk ein av niðanfyri nevndu munnligu próvtøkuháttum. Fyri báðar próvtøkuhættir er galdandi, at próvhoyrari orðar uppgávuspurningarnar, sum á fjølbroyttan hátt umboða førleikamálini í námsætlanini og annars taka støði í bæði kjarnaøkjum og ískoytisøkjum, sum arbeitt hevur verið við í undirvísingini.
Somu uppgávuspurningar kunnu í mesta lagið verða nýttir tvær ferðir í sama flokki/valbólki. Fylgiskjøl og annað tilfar kunnu verða nýtt oftari, eftir vild próvhoyrarans.
Próvtøkuspurningar og -uppgávur skulu sendast próvdómaranum og verða honum í hendi í seinasta lagi 5 dagar undan próvtøkuni.
Próvtøkuháttur A
Til munnligu próvtøkuna er spurningurin grundaður á eina uppgávu, sum fevnir bæði um ástøði og royndararbeiði innan eitt og sama øki. Fylgiskjøl skulu hoyra til uppgávuna. Næmingarnir skulu verða kunnaðir um uppgávurnar – tó ikki um fylgiskjølini – framman undan próvtøkuni, tó ikki áðrenn próvtøkan er kunngjørd. Skilagott er, at hvør próvtøkuspurningur hevur undirspurningar, sum til samans geva próvtakaranum møguleika at vísa, at hann lýkur fakligu førleikamálini. Í próvtøkuspurninginum eru eisini fylgiskjøl, sum kunnu vera myndir, talvur, grafar o.tíl. Tilfarið skal vera ókent. Royndararbeiðið skal í mest møguligan mun vera partur av uppgávunum. Tól og útgerð frá undirvísingini kunnu eisini verða nýtt.
Próvtøkuspurningarnir skulu tí:
- fevna um øll temu, fakligu málini og kjarnaøki, umframt ískoytisøki,
- vísa, hvar denturin er lagdur í undirvísingini,
- fevna um fakið í síni heild, og
- í hóskandi tali samsvara talinum av próvtakarum.
Í stórum flokkum kann gerast neyðugt, at onkrir próvtøkuspurningar koma fyri tvær ferðir. Tá kann vera skilagott at skifta undirspurningarnar, hóast próvtøkuspurningarnir hoyra til sama tema. Allir próvtøkuspurningar skulu leggjast fram, tá ið próvtøkan byrjar, og seinasti próvtakarin skal í minsta lagi hava fýra spurningar at velja ímillum.
Próvtøkuspurningurin skal geva próvtakaranum møguleikar:
- greitt at síggja, hvat skal svarast, og hvat kann svarast,
- at greiða frá og sundurgreina úrslit frá venjingum,
- at greiða frá, hví ávíst háttalag er valt,
- at vísa sínar førleikar at samantvinna ástøði og venjingar,
- at greina og greiða frá evnfrøðiligum spurningum og samanhangum og vísa eina evnafrøðiliga fatan á einum hægri stigi, og
- at evna at seta fakligu vitan sína í frásjón.
Próvhoyringin varir 30 minuttir, íroknað próvdøming. Fyrireikingartíðin er 30 minuttir, íroknað útflýggjan av tilfari umframt vegleiðing.
Í fyrireikingini kann próvhoyrarin brúka loyvdar hjálparmiðlar.
Undir próvhoyringini kann próvhoyrarin brúka notur, sum hann hevur gjørt í fyrireikingartíðini, próvtøkuspurningin, umframt egnar notur frá undirvísingini.
Próvtakarin skipar sjálvur fyrireikingartíðina. Próvhoyringin byrjar við, at próvtakarin leggur fram. Síðani er próvhoyringin ein samrøða millum próvtakara og próvhoyrara. Próvdómarin kann seta spurningar og luttaka í samrøðuni, um hetta fellur natúrligt. Próvhoyringin verður býtt javnt millum framløgu og samrøðu.
Próvtøkuháttur B
Munnliga próvtøkan er í tveimum pørtum. Próvtøkuspurningurin er grundaður á eina uppgávu, sum fevnir um eina kenda starvsstovuroynd og eina ástøðiliga uppgávu. Næmingarnir skulu verða kunnaðir um tað, sum farið verður til próvtøku í (starvsstovuroynd og ástøðiligan part), men ikki hvussu partarnir í próvtøkuspurninginum eru settir saman (greipaðir). Starvsstovuroyndin og ástøðiliga uppgávan skulu fevna um ymisk økir. Ástøðiligi parturin verður kunngjørdur próvtakaranum beint fyri fyrireiking til ástøðiligu próvtøkuna. Próvtøkutíðin til starvsstovuroyndina er 1½ tími hjá í mesta lagi 5 próvtakarum, og 20 minuttir fyri hvønn próvtakara til ástøðiliga partin. Fyrireikingartíðin til ástøðiliga partin er 20 minuttir.
Fyrsti partur av próvtøkuni er starvsstovuroynd, har upp til 5 próvtakarar gera eina kenda roynd innanfyri 1½ tíma. Próvtakararnir hava atgongd til øll hjálparamboð, umframt egnar frágreiðingar og loggbók, ið hava týdning fyri ta ítøkiligu royndina.
Tá ið hvør einstakur próvtakari hevur drigið og skilt próvtøkuspurningin í sambandi við starvsstovuroyndina, fær hann 15 minuttir at fyrireika seg, tó ikki í sjálvari starvsstovuni. Síðani fara próvtakararnir í starvsstovuna, har próvhoyrari og próvdómari ganga millum próvtakararnar. Í fyrsta spurnarumfari skulu próvtakararnir greiða frá ætlan síni við starvsstovuarbeiðinum og møguligum trygdartiltøkum. Samrøðan millum próvhoyrara og próvtakarar er støði undir einari heildarmeting av vitan og førleikum hjá einstaka próvtakaranum. Samrøðan kann fara fram eftir fylgjandi leisti:
- Hvat vil próvtakarin vísa við royndini?
- Próvtakarin greiðir frá starvsstovuroyndini, meðan hon fer fram
- Próvtakarin greiðir frá ástøði og hugtøkum, ið eru knýtt at royndini
- Próvtakarin umrøður ástøðiliga innihaldið í próvtøkuspurninginum
- Møguliga vísa, hvussu nevndu evni verða sædd í frásjón.
Upprudding og próvtalsgeving til hvønn próvtakara er íroknað teir 105 minuttirnar (15 + 90 min.), fyrri parturin av próvtøkuni hevur vart.
Seinni partur av próvtøkuni fer fram beint eftir fyrra part, har raðfylgjan er avtalað frammanundan. Próvtøkan er ein samrøða millum próvhoyrara og próvtakara.
Dømingargrundarlag
Tilfarið, ið er grundarlag undir munnligu próvtøkuni, skal í síni heild síggja til, at øll faklig mál í lærugreinini eru umboðað.
Próvtakarin skal, við støði í fakligu tilgongdini og støðisførleikunum, sýna evni til sjálvstøðugt at leggja fram og viðgera tilfar við støði í próvtøkuspurningi/um. Hann skal sýna, at hann dugir at taka fram týðandi tættir í tilfarinum, seta teir í samband við tættir í undirvísingini og síggja próvtøkutilfarið í frásjón.
Dømingin er grundað á, í hvønn mun avrik próvtakarans lýkur fakligu førleikamálini. Dentur verður lagdur á, at próvtakarin dugir at orða seg neyvt og greitt og at nýta fakligu frøðiheitini í lærugreinini, umframt at hann sýnir fakligt yvirlit, m.a. við at taka upp í fakligu samtaluna týðandi evnafrøðilig evni og at seta tey í frásjón.
Givið verður eitt próvtal við støði í einari heildarmeting av samlaða avriki próvtakarans.
Próvtalslýsingar
Munnligt B-stig
7. At skipa undirvísing
Í hesum parti av námsætlanini verður í stuttum greitt frá teimum didaktisku meginreglum, ið eru støði undir skipan av undirvísing. Hvør einstøk námsætlan myndar didaktiska sjónarmiðið, og saman mynda allar námsætlanirnar tann felags didaktiska pallin, har undirvísing verður útint.
Undirvísingin tekur altíð støði í teimum førleikum, ið næmingurin hevur við sær av tí stigi, hann kemur. Námsætlan og útbúgvingarbygnaður skulu tryggja, at fortreytir fyri fjøltáttaðari undirvísing eru til staðar.
Didaktiskar meginreglur
Undirvísingin er tematisk. Temuni hava støði í evnafrøðiligum spurningum, ið hava tøkniligan ella samfelagsligan týdning. Ymisku evnini verða vald soleiðis, at tey lýsa tað, ið sermerkir evnafrøðina, samstundis sum tey lýsa týdningin at brúka evnafrøðiligt ástøði og arbeiðshátt. Temuni verða løgd soleiðis tilrættis, at tey stuðla fatanini hjá næminginum um, hvussu ymisku partarnir í kjarnaøkinum hanga saman. Nøkur av temunum verða vald við tí fyri eyga, at hesi kunnu brúkast í samstarvi við onnur fak.
Undirvísingin verður løgd soleiðis tilrættis, at hon skiftir ímillum ymiskar undirvísingarhættir, ið skulu tryggja ein stigvøkstur, frá eini meira lærarastýrdari undirvísing, til eina undirvísing, har næmingurin sjálvstøðugur kann arbeiða, bæði ástøðiliga og verkliga, við smærri evnafrøðiligum spurningum, samstundis sum hann eisini gerst tilvitaður um stigvøksturin í síni egnu læring. Hetta kann gerast við, at arbeitt verður á ymiskum taksonomiskum stigum, og við at brúka týpuorð, so sum "lýs", "greið frá", "greina", "røð um", "met um" o.s.fr.
Umráðandi er, at einstaki næmingurin, virkin og á nýskapandi hátt mennir síni munnligu evni at miðla við samrøðu, at leggja fram o.s.fr.
Í undirvísingini er umráðandi, at førleikarnir at lurta, at tala, at lesa og at skriva renna saman í eina heild. Í teirri ávísu undirvísingargongdini ber til at leggja høvuðsdent á eitt av kjarnaøkjunum. Tað kann t.d. vera bygnaðurin í evnum, evnafrøðilig reaktiónssløg ella kunnleiki um evni.
Av stórum týdningi er tað, at kjarnaøkini umskarast, tá ið tað ber til, og tá ið tað verður mett at vera hóskandi. Sum dømi kundu partar úr kjarnaøkinum bygnaðurin í evnum verið samskipaðir við pørtum úr kjarnaøkinum evnafrøðilig reaktiónssløg. Vitan á hesum øki kundi verið við til at gjørt fatanina av evnafrøðini meira fjøltáttaða.
Munnligi tátturin í lærugreinini skal vera raðfestur høgt, og samrøðan er kjarnin í hesum tátti. Munnligar framløgur skulu skipast inn í undirvísingartilgongdina, so næmingurin stigvíst venur seg við at leggja fram. Dentur verður lagdur á, at næmingurin sameinir munnligar framløgur við egin skrivlig verk, nýtslu av KT-amboðum, ymiskar samskiftishættir o.s.fr. Á tann hátt verður retoriski førleikin hjá næminginum mentur.
Skrivligi tátturin skal eins og tann munnligi vera skipaður inn í undirvísingina í evnafrøði. Á henda hátt kann næmingurin ogna sær góðar skriviførleikar og menna teir. Somuleiðis verður arbeitt miðvíst við at menna førleikan at rokna í undirvísingini í evnafrøði. Umframt at hetta styrkir um tvørfakliga samstarvið, fer næmingurin so hvørt at fáa eina greiðari fatan av týdninginum, hesir førleikar hava fyri alt skrivligt og formligt samskifti, og samstundis mennir hetta evnini hjá næminginum at orða seg bæði munnliga og skrivliga.
Stigvøkstur
Stigvøkstur merkir støðuga framtøku av einum lægri stigi á eitt hægri. Í læringartilgongdini verður farið frá tí lætta til tað torføra, frá tí einfalda til tað tor-greidda og frá tí ítøkiliga til tað úrtøkiliga. Stigvøksturin er oftast tíðartreytaður.
Undir stigvøkstrinum liggur eisini kravið um vaksandi ábyrgd og virknari luttøku.
Umráðandi er í hesum sambandi, at ljós verður varpað á teir leiklutir, sum næmingur og lærari kunnu hava hvør sær. Samrátt verður um, hvat ið er best at gera, og hvussu hetta verður gjørt, so næmingurin fær ávirkan á undirvísingina og á egnu læring.
Stigvøksturin kemur serstakliga til sjóndar í teimum førleikamálum, sum lýst eru í námsætlanini. Málini lýsa framúravrikið (hægsta próvtal) og eru bindandi, soleiðis at skilja, at lærari og næmingur altíð arbeiða fram ímóti at náa teimum ásettu málunum so væl sum gjørligt. Fyri at tryggja stigvøkstur er neyðugt, at sett verða ávegismál, sum hjálpa næminginum fram móti endaligu málunum. Umráðandi er eisini, at lærarin er tilvitaður um fortreytirnar hjá einstaka næminginum og tillagar undirvísingina eftir einstaka næminginum. Lærarin skal leggja undirvísingina til rættis, so næmingurin veit frammanundan, hvørji ávegismálini eru. Næmingurin skal gerast tilvitaður um tey krøv, ið sett verða, so hann kann seta upp mál, umhugsa og leggja til rættis sína egnu menning. Næmingurin skal greitt fáa at vita, hvussu hann verður eftirmettur, og hvat metingarstøðið er.
At læra at læra
Næmingurin skal gerast tilvitaður um, hvat tað í grundini er at læra. Eisini skal næmingurin gerast tilvitaður um ymiskar læringarhættir, og hvat endamálið við læringini er.
Undirvísingin skal sostatt ikki bert savna seg um tað, sum lært verður, men eisini um, hvussu lært verður. Umráðandi er, at hugtakið læring verður lýst og viðgjørt í flokkinum, so næmingurin gerst tilvitaður um, hvat hugtakið ber í sær. Næmingurin skal regluliga gerast varugur við, hvussu læringartilgondin er ætlað, og hann skal verða eggjaður til at umhugsa sína egnu støðu í henni. Dentur skal eisini leggjast á heimaarbeiði, og tann týðandi leiklut hetta hevur í fakligu menningini.
Næmingurin skal frá fyrsta degi skilja týdningin av lærugreinini evnafrøði. Tá ið arbeitt verður við ymiskum evnum og táttum, verða ymiskir førleikar mentir. Næmingurin skal fáa fatan av, hvat hesir førleikar kunnu verða brúktir til, eisini uttan fyri skúlans gátt. Undirvísingin í evnafrøði skal gera næmingin tilvitaðan um, at hann í lærugreinini mennist og gerst førur fyri at arbeiða greinandi og kritiskt við teimum ymisku evnunum og táttunum, sum arbeitt verður við. Eisini skal næmingurin verða tilvitaður um, at hann í lærugreinini mennir sær førleikarnar at koma til orðanna í nógvum ymiskum viðurskiftum, ið so ella so eru knýtt at evnafrøðiligum spurningum.
Arbeiðshættir
Undirvísingin verður løgd tilrættis, so royndararbeiði og ástøði eru samantvinnað, samstundis sum:
- dagliga undirvísingin skiftir millum ymisku læringsrúmini,
- valdi arbeiðshátturin ger næmingin mest møguliga virknan og sjálvstøðugan,
- næmingurin sjálvur ger flestar møguligar royndir,
- næmingurin arbeiðir sambært bæði tí induktiva og hypotetisk-deduktiva-falsifikatiónsháttinum,
- næmingurin leggur munnliga fram til kjak,
- næmingurin eygleiðir í starvsstovuni, og
- næmingurin skrivliga skjalprógvar arbeiði, sum t.d frágreiðingar og starvsstovuloggbók.
Í minsta lagi 1/3 av undirvísingini verður nýttur at gera kanningar og royndir. Íroknað er bæði arbeiðið undan og eftir kanningina ella royndina. Journalir og/ella rapportir verða altíð skrivaðar.
Evnafrøði er náttúruvísindalig lærugrein, har undirvísingin skiftir millum ástøði og royndir. Royndararbeiðið er altíð ein fastur partur av undirvísingini. Tað merkir, at samstundis sum ástøðiligi parturin verður gjøgnumgingið, verður royndararbeiðið gjørt í royndarstovuni. Tí skal tætt samband vera millum tað ástøðiliga og tær royndir, ið tema/evni vilja lýsa. Í flestu førum er tað ein fyrimunur, at næmingurin ger royndararbeiðið, sum síðan verður støði undir einum tema, heldur enn at næmingurin fyrst lýsir temað ástøðiliga, fyri síðan at gera royndararbeiðið. Starvsstovuarbeiðið fevnir m.a. um at gera royndir:
- ið verða gjørdar við støði í givnari (útflýggjaðari) vegleiðing,
- sum eru venjing við ítøkiligum kanningarhættum,
- sum skulu testa hypotesu í sambandi við eina givna roynd,
- og um sjálvstøðugt at leggja til rættis royndir, testa hypotesur og viðgera úrslit frá egnum royndum.
Næmingarnir skulu í sambandi við royndararbeiði ogna sær vanligar royndarstovuførleikar, umframt læra um vanlig trygdarviðurskifti í royndarstovu. Hugtakið royndararbeiði fatar um ymiskt virksemi hjá næminginum, sum t.d.:
- at venja ítøkiligar arbeiðshættir og at nýta tøkni,
- at eygleiða, kanna og máta, bæði í royndarstovuni og í náttúruni, og
- um royndir, ið skulu testa og/ella endurskoða hypotesur.
Sýnisroyndir og greiningar av royndarúrslitum frá øðrum keldum kunnu nýtast sum íblástur í undirvísingini, men verða ikki roknaðar sum partur av næmingaroyndararbeiðinum.
Eyðsýnt er at byrja eina undirvísingargongd við eini kvalitativari roynd, fyri at eggja og kveikja forvitni næmingsins. Seinni kann royndin verða víðkað til eina kvantitativa roynd ella lagast á annan hátt.
Allar royndir skulu skjalprógvast í einari loggbók. Hesar skulu innihalda fullfíggjaðar viðmerkingar, ið styðja eina møguliga vegleiðing, so alt frá royndini er skjalfest. Loggbókin skal vera soleiðis háttað, at hon kann verða nýtt sum egið viðkomandi tilfar í sambandi við eina próvtøku. Loggbókin verður eisini nýtt sum støði undir møguligum royndarstovufrágreiðingum.
Við at nýta myndatól og/ella videoupptakara kann næmingurin skapa eitt visuelt úrslit, ið seinni kann verða nýtt sum skjalprógv í sambandi við framløgur av ymiskum slag, royndarstovufrágreiðingar o.tíl.
Umframt at arbeitt verður við ymiskum sløgum av royndum, skulu hesar bæði vera kvalitativar og kvantitativar. Í sambandi við kvantitativu royndirnar skal dentur verða lagdur á rokning/meting av úrslitunum, óvissur av mátingum, umframt møguleikan at endurtaka royndina.
Arbeiðshættir skulu veljast so, at teir eru við til at røkka teimum málum, ið sett eru. Í øllum kjarnaøkjum er umráðandi at leggja arbeiðið til rættis, so at ein líðandi stigvøkstur verður tryggjaður. Hetta verður m.a. gjørt við, at týðandi evni og viðurskifti verða tikin upp í undirvísingina.
Í evnafrøði verða ymiskir arbeiðshættir nýttir, so at fjølbroytni í lærugreinini kann verða framt miðvíst. Arbeiðshættir kunnu fevna um lærarafyrilestur, einstaklingsverkevni, næmingaframløgu, samrøður í flokkinum, bólka- og toymisarbeiði, verkætlanarevni o.tíl. Tá ið arbeiðshættir verða valdir og lagdir til rættis, er eyðsæð, at lærarin hugsar um stigvøkstur í undirvísingarháttunum, har byrjað verður við lærarastýrdari undirvísing. So hvørt næmingarnir búnast og gerast meira sjálvstøðugir, verður hesin lærarastýrdi undirvísingarháttur at minka.
Næmingarnir skulu ikki einans duga at fyrihalda seg til boðskap frá lærara og floksfeløgunum, men í eins stóran mun duga at miðla vitan og boðskap til lærara, floksfelagar og móttakarar uttan fyri flokshølið umframt skúlans gátt.
Arbeiðshættirnir eru tískil neyvt samantvinnaðir við serligum atliti at, hvussu arbeiðsuppgávurnar og venjingarnar hjá næminginum verða útintar.
Endamálið við teimum ymisku arbeiðsháttunum er at menna aðrar førleikar enn teir reint fakligu, tað eru førleikar sum t.d. at leita upp og ogna sær viðkomandi vitan, at kanna gjølla, at arbeiða sjálvstøðugt, at seta sær mál og at arbeiða evnislagað og miðvíst, at arbeiða tíðaravmarkað, at samstarva, at samhugsa, at brúka og hugsa vitan í nýggjum høpi, at leggja til rættis og evna til eitt avrik, at gera uppgávuorðingar, at brúka ymisk háttaløg, at hugsa nýtt og verkseta, at hugsa djúpari og breiðari um ávíst evni, umframt at taka á seg ábyrgd og at sýna virðing.
Lærari má altíð gera sær sjálvum og næmingum greitt, hvat endamálið við ávísum arbeiðshátti er.
Samstarv
Evnafrøði er partur av yvirskipaða kravinum um samstarv millum tvær ella fleiri lærugreinar. Samstarvast skal við ymiskar lærugreinar um ymisk evni, eitt nú menning av skapandi evnum og KT-førleikum, undirvísing í evnum, sum spretta úr nærumhvørvinum, knýtt at náttúrufrøðiligum fyribrigdum, ið kunnu stuðla upp undir og geva íblástur til evni at arbeiða við í øðrum lærugreinum.
Tvørfakligt samstarv kann vera meira ella minni bindandi – frá fullkomnari samkoyring millum lærugreinar við felags tímum og felags tvørfakligum verkætlanum, til bert at fevna um avtalur millum lærarar um at fylgjast í lesnaði (lesa parallelt), t.e. at taka upp somu evni í fleiri lærugreinum samstundis, og soleiðis geva næmingunum fleiri ymiskar tilgongdir til sama spurning um somu tíð.
Tvær høvuðsgrundgevingar eru fyri tvørfakligum samstarvi: 1) ein almenn, ið snýr seg um førleikarnar, næmingurin skal ogna sær og bjóða fram á arbeiðsmarknaðinum, og 2) ein námsfrøðilig, ið snýr seg um skiftandi arbeiðshættir og at geva næminginum innlit í tvørfakligar samanhangir.
Tvørfakligt samstarv skal hjálpa næminginum at síggja lærugreinarnar sum partar av størri heild, og tað letur samstundis upp fyri øðrum og fjølbroyttari sjónarmiðum. Harumframt eru evnini at samstarva og síggja samanhangir avgerandi, tá ið næmingurin fer undir víðari lestur ella út á arbeiðsmarknaðin. Tí er umráðandi, at undirvísingin í evnafrøði á B-stigi verður sjónliga skipað, so at næmingurin veit, at lærugreinin er framhald av evnafrøði C-stig.
Avrik
Skrivliga arbeiðið er ein natúrligur partur av undirvísingartilgongdini og fevnir um fylgjandi evni:
- loggbók í sambandi við royndarstovuarbeiði og kanningar
- frágreiðingar, ið m.a. byggja á loggbókina
- annað skrivligt arbeiðið, eitt nú verkætlanir ella ritgreinar um ymisk evni
At skriva loggbók og frágreiðingar í sambandi við royndir og kanningar, er ein týdningarmikil partur í náttúruvísindaligu fakunum. Eyðsýnt er, at bæði lívfrøði, evnafrøði og alisfrøði samstarva um at læra næmingin hetta, við støði í einum felags frymli til frágreiðingar og loggbók, og at nýta felags frøðiheiti, har tað ber til og er rætt at gera. Eisini er skilagott í ávísum føri at samstarva við lærugreinina føroyskt, sum kann gera sítt til, at bøtt verður um orðingar og miðlan, tá ið frágreiðingar verða skrivaðar.
Skrivliga arbeiðið skal:
- økja um møguleikan hjá næminginum at ogna sær hegni at arbeiða náttúruvísindaliga,
- venja evnini hjá næminginum at miðla náttúruvísindaligar upplýsingar rætt og neyvt,
- venja evnini hjá næminginum at greiða frá, greina og røða um royndarúrslit og náttúruvísindaligar spurningar,
- geva næminginum møguleika at fara í dýpdina við náttúruvísindaligum spurningum,
- skapa støði undir endaligu royndini.
Siðvenjan í sambandi við skrivligt arbeiði í evnafrøði hevur í stóran mun verið at skriva loggbók og frágreiðingar. Ein stórur partur av skrivliga avrikinum kann vera av hesum slag. Men eisini onnur sløg av skrivligum avrikum eru hóskandi, sum t.d.
- arbeiðsuppgávur – samandrátt av arbeiðssetningi, plakat- og reklamutekstir, loysa uppgávur og venja lykilshugtøk, so sum "at greiða frá", "at røða um", "at greina" og "at meta um",
- uppgávur í miðlan, sum taka samanum og miðla fakligu vitanina hjá næminginum til ein givnan málbólk – minilex, greitt prosasvar til persón, ið ikki hevur fakligan kunnleika, grundgeva fyri og ímóti einum orðaðum spurningi, uppskot til lesarabræv ella tílíkt,
- í sambandi við onnur avrik og aðrar uppgávur í miðlan kann vera tørvur á skrivligum skjalprógvum til eitt nú tekstir til PowerPoint, synopsu til film, handrit til útvarpssending, blaðgreinar og faldarar.
Næmingarnir eiga altíð at føra loggbók í sambandi við royndir og kanningar. Frágreiðingar verða skrivaðar í onkrum av førunum. Frágreiðingarnar kunnu vera meira ella minni umfatandi. Roknað verður ikki við, at tær fyrstu frágreiðingarnar á teimum fyrstu stigunum eru tilevnaðar á sama hátt sum tær seinnu á teimum seinastu stigunum. Skilagott er at leggja dent á einstakar tættir, tá ið frágreiðingar verða skrivaðar, alt eftir hvørjar venjngar verða gjørdar. Hetta merkir, at tá ið nakrar frágreiðingar eru gjørdar, hava allir tættir verið viðgjørdir. Ein frágreiðing kann t.d. leggja dent á at lýsa mannagongdina, ið hevur verið nýtt, ella greiða frá sambandinum millum ástøði og viðgerð av úrslitum. Sum heild skal skrivliga arbeiðið menna evni og førleikar at lýsa, at samanbera, at fara í dýpdina, umframt at vísa nærlagni og neyvleika.
Havast skal í huga, at skrivligu avrikini, í so stóran mun sum til ber, skulu nýtast sum støði undir próvtøkuni. Tí er neyðugt at hava eitt hóskandi tal av skrivligum avrikum, og at hesi breitt umfata fakligu økini.
Skrivligi og skapandi parturin av lærugreinini letur upp fyri tvørfakligum samstarvi, og við tí øðrvísi skrivligum avrikum. Heldur enn at lata eitt avrik inn bara í evnafrøði, kann talan vera um tvørfakligt samstarv, t.d. eina afturlýtandi framsýning, eina røð av fyrilestrum, eina heimasíðu ella eina ritgerð. Ein grundgeving fyri, at skrivligt og skapandi arbeiði kann vera partur av tvørfakligum samstarvi, er, at næmingurin lærir, at tað at skriva væl (t.e. greitt og uttan stórvegis villur) ikki bara er eitt krav í lærugreinini føroyskum, men eitt alment krav, ið er knýtt at øllum skrivligum samskifti í øllum lærugreinum.
Næmingurin skal hava venjing í at skriva so, at hann eisini skrivliga kann vera partur av toymisarbeiði og verkætlanum. Á tann hátt kann næmingurin mennast til at geva og taka ímóti viðmerkingum til skrivlig upprit, sum verða løgd fram, á mennandi hátt. Kunningartøknin letur harumframt upp fyri munagóðum og ítøkiligum møguleikum í sambandi við vegleiðing og umrøðu í sjálvari skrivitilgongdini.
Samrøða
Munnliga miðlanin verður best styrkt, um einstaki næmingurin so nógv sum gjørligt sleppur til orðanna. Hetta kann fáast í lag við, at lærari og næmingur samrøða sínámillum, og at næmingar samrøða, tveir og tveir og í bólki. Eisini kann hetta verða gjørt við, at einstaki næmingurin av og á sleppur at leggja fram tilfar úr tíðarritum o.tíl., ella at halda stuttar fyrilestrar. Eisini framløgur í smærri bólkum kunnu stimbra munnliga táttin hjá næminginum, sum á henda hátt fær venjing í at brúka móðurmálið í lærugreinini.
Lesing
Næmingurin skal haldast til at lesa ymisk sløg av teksti í evnafrøði, so sum greinar í dagbløðum, populerum náttúruvísindaligum tíðarritum, úrdráttum úr fakbókum og faktíðarritum, tilfari av internetinum o.tíl. Hetta fyri at kjarnaøki og ískoytisøki skulu verða betur lýst.
Eitt gott lesiumhvørvi á skúlanum er ein treyt fyri at menna góðar og fjølbroyttar lesiførleikar. Hetta verður skapt í flokkinum við nógvum ymiskum lesitilfari og góðum lesivanum. Skúlabókasavnið er ein sjálvsagdur partur av hesum góðu vanum. Fyri at røkka góðum lesiumhvørvi er av stórum týdningi, at skúlabókasavnið er ein natúrligur partur av skúlagongdini.
Lívlong læring
Umráðandi er, at næmingurin gerst tilvitaður um samfelagsliga og persónliga týdningin av tí menniskjaliga og samfelagsliga tilfeingi, útbúgving er. Tí skulu næmingar eggjast til at umhugsa sína egnu framtíð og seta sær persónlig mál, har lærarin leggur lag á og skapar umstøður, sum stimbra hugin til at læra nýtt alt lívið.


c: text/html

text:
Nú skulu Høgni Hoydal og Poul Michelsen ognartaka rættin hjá jarðaeigarum at skipa egin privat viðurskifti á egnum lendi.
Tað undrar heldur ikki, at tað eru hesir báðir, sum nú fyrireika álop á privata ognarrættin. Líka síðan teir komu til, hava teir roynt at lýst viðurskiftini í føroysku hagunum ógreið og óskipað. Serliga hava teir ilt av, at jarðeigarar og bøndur fáa inntøkur av teimun nýggju lunnindunum, sum ferðavinnan førir við sær.
Søgan hevur óteljandi dømir um, hvussu tað hevur gingist, tá valdshavarar hava gjørt seg inn á privata ognarrættin og tikið rættindir frá jarðeigarum og bøndrum. Tað er ikki av ongum, at privati ognarrætturin er vardur í grundlógini.
Somu gomlu grundgevingarnar verða nýttar. Valdshavarirnir, Høgni og Poul, vita best, hvussu jarðeigarar og bøndur kring landið skulu skipa síni viðurskiftir. Saman við Visit Faroe Islands skulu teir umsita alla jørðina í Føroyum, bæði privatu- og festijørðina. Tey, sum eiga og hava rætt til jørðina og lunnindini, skulu ikki hava inntøkurnar.
Átakið líkist ætlanini hjá Tjóðveldi í 2008, tá Tórbjørn Jacobsen, táverandi landsstýrismaður, bar uppskot í Tingið, sum skuldi inndraga øll lunnindir frá festibøndum, til landsstýrismannin at umsita.
Privati ognarrætturin er grundleggjandi fyri eitt frítt og frælst samfelag og má ikki undirgravast av ráðaríkum kommunistum, hvørs fremsta endamál er, at staturin skal eiga og stýra øllum virksemi kring landið.
Slíkar ætlanir, sum tær hjá Høgna og Poul, eru vandamiklar og mugu steðgast beinan vegin. Teir hava onki lært av Mao, Lenin, Stalin, Hugo Chavez o.ø.
Vit hava galdandi lóggávu sum skipar øll viðurskiftir kring nýtsluna av høgunum, lunnindunum og øllum lendinum í Føroyum. Tað er ikki loyvt at ganga í bø og haga uttan við loyvi frá teimum, sum eiga lendi.
Føroyar eru allar matrikuleraðar, og hvørt matrikulnr. hevur ein ella fleiri tinglýstar eigarar. Tað eru eigararnir av lendinum, sum sambært lóggávu, stýra, reka, og røkja lendi í bø og haga.
Tað hava jarðeigarar og bøndur kring landið gjørt fyrimyndarligt í øldir. Tað eru hesi, sum við sínum dugnaskapi og royndum duga best at røkja bø og haga við tilhoyrandi lunnindum.
Tað er ein sjálvfylgja, at tað eru tey sum eiga og festa lendið, sum fáa tær inntøkur, sum lendið kastar av sær, um tað er frá ferðavinnu ella øðrum. Tað rakar ikki Høgna og Poul, hvat inntøkurnar verða brúktar til.
Eg kenni onki til, at føroyingar ikki kunnu ferðast í egnum landi, sum teimum lystir. Tað er nakað heilt annað, tá ferðaskrivstovur o.o., uttan at hava fingið loyvi til tað, brúka ognirnar hjá øðrum til at vinna sær sjálvum inntøkur.
Vónandi er onkur so frægur í samgonguni, at Høgni og Poul verða settir uppá pláss, so ætlaða ognartøkan verður steðga í føðingini.
Jacob Vestergaard
Facebook 12.07.2018

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hetta er reglugerðin fyri Skúlafótbóltur
1. Kappingin
Skúlafótbóltur er ein kapping fyri allar fólka- og miðnámsskúlar í landinum.
Hvør árgangur verður býttur í dreingja-, gentu- og blandaði lið.
Kappingin verður skipað í heyst-, vetrar-, og várhálvuna við innleiðandi umførum og finaludøgum.
Lutakast og dystarskrá verður løgd av kappingarleiðsluni, sum á heimasíðuni og beinleiðis til tilmeldaðu skúlarnar kunnar um hvussu kappingin verður skipað.
Kappingin verður skipað við innleiðandi bólkaspæli. Eftir innleiðandi bólkaspælið verður spælt til finalistar eru funnir og finalan kann spælast.
Allar finalur verða spældar sama dag.
2. Tilmelding og lutakast
Við tilmelding til kappingina verður upplýst um hvørji lið verða meldaði til, hvør kontaktpersónurin er (tlf.-nr. og teldupost adressa). Tilmelding fer fram á heimasíðuni www.skulafotboltur.fo
3. Kappingarreglur
1. Vallarstødd
Vallarstøddin er í mun til aldurin hjá ymisku árgangunum.
- Árgangirnar 1. og 2. flokkur spæla á vallarstødd, sum er 15 x 20 m.
- Árgangirnar 3., 4., og 5. flokkur spæla á vallarstødd, sum er 40 x 20 m. (3 vøllir í Marghøllini)
- Árgangirnar 6., 7., 8. og 9. flokkur spæla á vallarstødd, sum er 40 x 30 m. (2 vøllir í Marghøllini)
- Árgangurin 10. flokkur spælir á vallarstødd, sum er 60 x 40 m. (fullur vøllur í Marghøllini)
- Árgangurin miðnámsskúlar spælir á vallarstødd, sum er 60 x 40 m. (fullur vøllur í Marghøllini)
2. Bólturin
Boltstøddin er stødd 3, stødd 4, og stødd 5, alt eftir aldrinum á ymisku árgangunum.
3. Tal av leikarum
- Í árgangunum 1. og 2. flokki eru tað 4 útileikarar og ein málverji.
- Í árgangunum 3., 4., og 5. flokki eru tað 5 útileikarar og ein málverji.
- Í árgangunum 6., 7., 8., og 9. flokki eru tað 6 útileikarar og ein málverji.
- Í árganginum 10. flokkur eru tað 7 útileikarar og ein málverji.
- Í árganginum miðnámsskúlar eru tað 7 útileikarar og ein málverji.
Liðini kunnu hava í mesta lagi 3 útskiftarar.
Í blandaðu liðunum skulu í minsta lagi helvtin av leikarunum verða gentur, um tað ikki ber til at fáa gentur á liðið, verður spælt við færri leikarum.
Leikararnir skulu ganga í flokki saman.
3.a. Lána leikarar
Um tað ikki eru nóg nógvir leikarar til at manna lið, so ber til at lána leikarar frá einum lægri flokki. Teir lántu leikararnir skulu verða teir somu gjøgnum alla kappingina. Lántir leikarar kunnu eisini spæla við egnum flokki.
Um ein skúli ikki hevur nóg nógvar leikarar til at manna lið, kann skrivliga søkjast um undantak, har tveir smáir skúlar skipa felags lið.
4. Brot á kappingarreglurnar
Brot á kappingarreglurnar førir við sær, at liðið tapir 3-0.
5. Leiktíð
Leiktíðin er í mun til tíðarásetingarnar fyri dystir í ymisku aldursbólkunum hjá FSF.
6. Dystargongdin
Fyrsta nevnda liðið á leikskránni byrjar dystin.
Líkast troyggjurnar ov nógv, fer síðst nevnda liðið á leiksskránni í vestar.
Liðini kunnu frítt skifta leikarar út og inn gjøgnum allan dystin.
Tá eitt lið er aftanfyri við 3 ella fleiri málum, kann ein leikari afturat setast inn á vøllin. Um so er, at liðið eftir hetta minkar um málmunin til minni enn 3 mál, so fer leikarin av vøllinum aftur.
Gult kort førir við sær, at leikarin verður útvístur í 2 minuttir.
Reyt kort / burturvísing av vølli førir við sær leikbann í 1 dyst. Í serliga grovum føri kann kappingarleiðslan gera av, at leikbannið verður meiri enn 1 dyst.
7. Um tað stendur á jøvnum í stigum
Um tvey ella fleiri lið hava sama stigatali tá innleiðandi bólkaspælið er liðugt, verður uppgjørt soleiðis (og skal raðfylgjan lesast soleiðis, at fyrst verður gjørt upp undir pkt. 1. Stendur framvegis á jøvnum millum tvey ella fleiri lið, so fara bara hesi liðini víðari til pkt. 2. og verður har gjørt upp aftur os.fr.):
1) málmun í innleiðandi bólkaspælinum
2) flest skoraði mál í innleiðandi bólkaspælinum
3) flest stig í innanhýsis dystum
4) málmun í innanhýsis dystum
5) flest skoraði mál í innanhýsis dystum
6) flest vunnar dystir
7) lutakast
Dystir, har ein vinnari skal finnast, verða avgjørdir við umdysti á 2 x 3 minuttir. Stendur á jøvnum eftir umdystin so verður brotssparkskapping, har hvør liðið skjýtur 3 brotsspark. Stendur framvegis á jøvnum, skjóta liðini eitt brotsspark hvør, við nýggjum leikara hvørja ferð, inntil ein vinnari er funnin.
8. Troyggir og onnur útgerð
Hvørt lið skal í tann mun tað er gjørligt hava einslittar troyggir.
Allir leikarar skulu hava skinnarar. Leikarar uttan skinnarar verða vístir av vølli og sleppa ikki inn aftur fyrr enn hesi viðurskifti eru í lagi.
9. Dómarar
Royndir dómarar døma dystirnar.
10. Kærur
Kærur verða sendar kappingarleiðsluni skrivliga í seinasta lagi á midnátt sama dag, sum dysturin er leiktur.
4. Kappingarleiðsla
Fyrireikingarbólkurin setur eina kappingarleiðslu, sum verður mannað av trimum umboðum. Kappingarleiðslan tekur avgerðir í samband við kærur, ivamál og annað.


text:
Sólva Lindenskov Róadóttir 04.10.2018 (09:00)
Føroyingar hita upp fyri Phlake
Danski bólkurin Phlake, ið er kendur fyri sangirnir “Pregnant” og “Angel Zoo”, fer á konsertferð runt í Danmark í næstum, og í gjár bleiv kunngjørt, at LLEOH skal hita upp fyri bólkin.
LLEOH er ein donsk sangarinna, ið hevur føroyskar tónleikarar við sær. Limirnir í bólkinum eru Andreas Dalsgaard (trummur), Hallur Dalsgaard (guitar), Hilmar Kass (Keyboard/Synth), og so danska Sarah Leonora Christiansen sum sangarinna. Heitið á bólkinum kemur av navninum á sangarinnuni, og er ein stytting, sum bleiv til LLEOH.
– Sarah kom upp í bólkin í januar í 2017. Hon hevur sungið í nógv ár, emn vit fingu tá samstarvið í lag og hava arbeitt miðvíst fyri at kunna finna eina framleiðarar og tað, ið hartil hoyrir, sigur Filip Mortensen, sum er lista stjóri fyri LLEOH. Filip Mortensen virkar eisini sum fyriskipari og hjálpir til við uppsetan av konsertum hjá bólkinum, og viðhvørt skriva hann og Sarah sangir saman.
LLEOH hava áður spælt tríggjar konsertir, har fyrsta konsertin var í Ideal Bar í Vega, og allan oktober mánað fara tey á konsertferð runt Danmark sum upphitarabólkur fyri væl dámda »hitt-bólkinum« Phlake.
– Jonathan Elkær, ið er limur í bólkinum Phlake, virkar sum framleiðari fyri LLEOH, sum nú eisini arbeiðir saman við fyriskiparum og bookingfelagnum hjá Phlake, sigur Filip Mortensen.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Áki Bertholdsen 06.07.2015 (07:54)
Samkynd skrúðgonga á ólavsøku skal bannast
LGBT eigur ikki at sleppa at ganga skrúðgongu í miðbýnum í Havn á Ólavsøku.
Tað heldur Jenis av Rana, formaður í Miðflokkinum.
Hann heldur, at føroyingar eiga at seta somu avmarkingar fyri virkseminum hjá LGBT, sum vit seta fyri virkseminum hjá Sea Shepherd, og vísa LGBT niðan á Karlamagnussarbreyt at vera á.
Tað er rættiliga fallið Miðflokkinum fyri brósti, at LGBT, sum er felagið hjá samkyndum, tvíkyndum og transpersónum, aftur í ár ætlar at skipa fyri Faroe Pride tiltakið, har ein høvuðstáttur er ein skrúðgonga í Havnini, mánadagin 27, juli.
- Hetta er at gera seg inn á gomlu tjóðarhátíð við fremmandum siðum, sigur Jenis av Rana.
Hann vísir á, at á ólavsøkan ganga prestar, løgtingslimir, landsstýrisfólk og embætisfólk í skrúðgongu ímillum Løgtingið og Havnar Kirkju.
- Tað er ein skrúðgonga, sum vísir, hvørji virði, vit byggja samfelagið á. Men hesi seinastu árini, er tey LGBT farin at gera seg inn á hesi virði, sigur Jenis av Rana.
Hansara páhald er, at tey í LGBT eru ikki friðarfólk, tí tey gera seg inn á samfelagið og vilja við ”vold og makt” broya landsins lógir og gera seg inn á heimsins bestsa og tryggasta samfelagið.
- Tey byrjaðu í smáum við hesi skrúðgonguni, men tað er vaksið seg størri og størri og nú eru tey í ferð við at yvirtaka ólavsøkuna, sigur Jenis av Rana.
Hann er sannførdur um, at virksemið hjá LGBT, er ímóti áskoðanini hjá meirilutanum av Føroya fólki og hann heldur, at tað er beinleiðis ”frekt” av teimum at gera seg inn á okkara tjóðarhátíð.
Jenis av Rana heldur, at føroyingar eiga at seta avmarkingar í verk fyri virkseminum hjá LGBT, á sama hátt, sum vit avmarka virkseminum hjá Ses Shepherd.
Sea Shepherd hevur fingið greið boð um, at tey sleppa ikki at skipa fyri mótmælisgongu í miðbýnum í Havn á ólavsøku. Ístaðin fyri hava tey fingið eitt pláss á Karlamagnusarbreyt, langt uttanfyri býin, at vera á.
Og Jenis av Rana heldur, at LGBT átti at fingið somu treytir.
- Sea Shepherd ger seg inn á føroyska samfelagið, og tí avmarka vit virkseminum hjá teimum. Tað sama ger LGBT og tí eiga vit eisini at avmarka teirra virksemi. Vilja tey ganga skrúðgongu á ólavsøku, eiga tey ikki at sleppa í miðbýin, men eiga at fáa eitt pláss á Karlamagnusarbreyt at vera á, sigur formaðurin í Miðflokkinum.
Hann sigur, at flokkurin hevur ikki gjørt nakað við málið upp undir hesa ólavsøkuna. Men hann veitir hundrað prosent vissu fyri, at flokkurin fer at taka tað upp í sambandið við løgtingsvalið, og aftan á, fyri at forða fyri, at hetta ikki endurtekur seg.
Um eina løtu hava vit viðmerkingar frá Heðini Mortensen, borgarstjóra í Havn, har hann ger greitt, hvat hann heldur um áheitanina frá Miðflokkinum um at banna skrúðgonguni hjá LGBT
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Tað er fallið nógvum limum í Fólkaflokkinum fyri brósti, at Annika Olsen hevur vígt samkynd. Fleiri limir í Fólkaflokkinum eru sera ónøgdir um, at Annika Olsen hevur vígt fyrsta samkynda parið í Føroyum. Tað veit in.fo at siga.
Sambært in.fo søgdu limir, sum høvdu tikið orðið á landsfundininum hjá Fólkaflokkinum, at fólk nú fóru at minnast Fólkaflokkin sum tann flokkin, ið fyrstur gifti samkynd.
Millum annað hevur Ingi á Smið sent floksleiðsluni bræv, har hann heitir á flokkin um at taka frástøðu frá avgerðini hjá Anniku Olsen um at víga samkynt par. Um flokkurin ikki ger tað, fer hann at umhugsa støðu sína sum limur í flokkinum.
Annika Olsen sigur sjálv, at hon harmast um, at tílikir spurningar verða viðgjørdir í almenninginum, men hon heldur ikki, at borgarstjórar skulu nokta at gifta fólk.
At Fólkaflokkurin fer í søgubøkurnar júst fyri at víga samkynd, man nú vera heldur ivasamt, tí flokkurin hevur barst sum úlvur á skóg ímóti at dagføra hjúnarbandslógina.


text:
Tað eru ikki bert tónleikanøvn, ið eru á skránni og draga á ársins Summarfestivali í Klaksvík, sum byrjar í kvøld. Í morgin er sannur oddadystur í Betri-deildini á skránni við Djúpumýru, tá KÍ tekur ímóti HB. Talan er um ein lykladyst í FM-stríðnum
Heimir Guðjónsson og hansara menn hava havt eitt frálíkt kappingarár, og HB er oddalið nú tíggju umfør eru eftir. HB varð ikki roknað millum avgjørdu favorittarnar undan kappingarbyrjan, men stórfelagið hevur ongantíð havt so nógv stig eftir 17 umfør í einum kappingarárið. 14 sigrar er tað blivið til, harav 12 vóru á rað.
Ein av lyklaleikarunum hjá HB er støðugi málverjin, Teitur Matras Gestsson, ið hevur leikt allar minuttirnar í ár og hevur hildið sítt mál reint sjey ferðir. Hann sigur, at lykilin til góðu gongdina í høvuðsheitinum er harða og nógva venjingin og hugburðurin hjá leikarunum:
- Lykilin til at vit liggja væl fyri, er heilt sikkurt at vit trena nógv. Eisini hava vit fingið nakrar góðar spælarar afturat hópinum, sum vilja vinna fyri ein og hvønn prís.
Tað er lagt upp til ein stóran og týdningarmiklan dyst við einari stórari áskoðarafjøld í morgin, og Teitur og liðfelagarnir síggja fram til dystin:
- Vit fyrireika okkum sum vit gera, til allar aðrar dystir vit spæla. Men sjálvsagt er spenningurin stórur áðrenn dystin, tí tað er nógv uppá spæl. og tað verður ein stuttligur dystur at spæla. Ein sigur í morgin hevði verið líka góður sum er ein sigur altíð er, men sjálvandi er tað stuttligari um man vinnur, tá nógv fólk eru til dystin.
25-ára gamli málverjin hjá HB metir ikki, at greiði ósigurin fyri arvafíggindanum í fyrsta umfarið tá KÍ vann 3-0 í Gundadali, hevur nakra ávirkan á hendan dystin:
- Tann fyrsti dysturin hjá okkum í ár var eitt stórt skuffilsi. Men tá vóru vit illa skipaðir, í mun til tað sum vit eru nú. Men eg haldi ikki, at tað spælir ein stóran leiklut, at vit taptu tann dystin
Til seinast vísur Teitur Gestsson á, at hetta verður sanniliga ein torførur dystur, men har HB leggur alt inn fyri at fáa trý stig:
- Tað er torført at siga, akkurát hvussu vit ætla at spæla dystin fríggjakvøldið. Men vit fara vónandi at síggja eitt HB lið, sum vil gera alt fyri at vinna. Vit fara sjálvandi altíð út fyri at vinna, men eg má siga at man skal gera ein góðan figur í Klaksvík bara fyri at fáa stig, tí tað er ein trupul útidystur.
KÍ og HB bresta saman klokkan 18.00 í annakvøld. Tvey stig skilja liðini á stigatalvuni.
Seinni í dag ber til at lesa eina upptakt við liðformannin hjá KÍ.
Teitur Gestsson: Tað verður ein stuttligur dystur at spæla
Málverjin hjá HB og hansara liðfelagar skulu til Klaksvíkar í morgin, og tað síggja teir fram til.
Teitur Gestsson bjargar her roynd frá Boris Dosljak í fyrsta umfarið. Málverjin hjá HB skal í morgin royna at fáa tak á leikarunum hjá KÍ(Mynd: Jens Kr.Vang)
Tað eru ikki bert tónleikanøvn, ið eru á skránni og draga á ársins Summarfestivali í Klaksvík, sum byrjar í kvøld. Í morgin er sannur oddadystur í Betri-deildini á skránni við Djúpumýru, tá KÍ tekur ímóti HB. Talan er um ein lykladyst í FM-stríðnum


text:
Ohio
Staturin Ohio (enskt: State of Ohio) er ein lutstatur í Sambandsríkinum Amerika við umleið 11,5 mió. íbúgvum. Høvuðsstaðurin og størsti býurin er Columbus. Í 1803 bleiv Ohio lutstatur í USA. Í útnorðri hevur Ohio mark við Michigan, í eystri við Pennsylvania og West Virginia, í suðri við West Virginia og Kentucky, og í vestri við Indiana. Í norðri liggur Erievatn. Eyknevni er Hestkastanjutræstaturin (enskt: The Buckeye State). Orðið Ohio kemur úr Seneca og merkir stórur streymur.
Innihaldsyvirlit
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Staturin Ohio verður mettur sum ein tann týdningarmesti í amerikanska forsetavalstríðnum. Ohio er ein av teimum sokallaðu sveigstatunum, og tann, sum vinnur har, fær 18 valmenn, og tí hevur staturin stóran týdning fyri úrslitið. Valsigurin í 2012 bleiv staðfestur, tá myndugleikarnir í statinum kunngjørdu, at Barack Obama (D) hevði vunnið har, tí við hesum sigrinum hevði hann tryggjað sær meiri enn teir 270 valmenninar, sum eru neyðugir fyri at vinna.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Indiánarnir[rætta | rætta wikitekst]
Hopewellfólkið helt til í Ohio frá um 300 f.Kr. til uml. 700 e.Kr. Mentanin er kallað upp eftir Hopewell-skipara, tá at í 19. øld vóru einir 30 gravheyggjar funnir á ogn hansara. Hopewellfólkið tók við mongum siðum eftir Adenafólkinum, serstakliga jarðarferðir. Líkið av vanliga hopewellborgaranum varð brent, men tey múgvandi vórðu jarðað við miklari dýrd í stórum gravum við mongum kømrum. Gravirnar vórðu fyltar við alskyns lutum og gripum, gjørdir av tilfari úr øllum USA. Hopewellfólkið flutti m.a. inn kopar, silvur, skjeljar og alligatortenn úr øllum USA at gera gravarfæ til tey deyðu. Andamanarar vóru serfrøðingar í gandi og at mana og skipaðu eisini fyri, tá ið arbeiði skuldu gerast í felag til dømis at gera gravheyggjar.
Hopewellfólki livdi í friði og vælferð. Tey dyrkaðu nógva mais, og tykjast at hava havt vælskipað stýri, stjórnarovastin arvaði sín myndugleika. Mentan teirra fór at vikna um ár 700 e. Kr.
Evropearar leggja Ohio undir seg[rætta | rætta wikitekst]
Fyri 1750 bardust bretar og fraklendingar í Norðuramerika javnan um handilsrættindi, og stríðið var eisini framhald av ósemjuni landanna millum í Evropa. Í 1753 fóru fraklendingar suðureftir úr Kanada og hersettu part av Ohio. Bretskir hermenn og niðursetumenn av eysturstrondini vórðu sendir ímóti teimum. Báðir partar vunnu nakrar bardagar, men hvørgin vann avgerandi sigur.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Í Ohio dyrka teir ógvuliga nógv tubbak umframt korn og longri suðuri bummull. Ikki er sjáldsamt, at vindur og regn kunnu gera stóran skaða upp á bøin í Ohiodalinum, og til at forða fyri, at moldin fýkur ella skolast burtur, hava teir tann máta, at teir pløga velturnar í longum fløttum á tvøran undir brekkunum og skifta so grøði í øðrumhvørjum fløtti.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]


text:
FSF: Føroyski landsliðsvenjarin hjá kvinnum, Pætur Smith Clementsen hevur framt fýra broytingar í byrjunaruppstillingini til dystin móti Kekkia, sum verður í dag klokkan 16:30, í mun til dystin móti Slovenia, sum var á Tórsvølli farna hósdag.
Tær, ið byrja á føroyska liðnum, eru hesar: Anna S. Hansen, Birita Bergsdóttir Nielsen, Birna Tummasardóttir Mikkelsen, Lív Finnbogadóttir Arge, Arnborg Lervig, Heidi Sevdal, Ásla Johannesen, Olga Kristina Hansen, Ansy Sevdal, Margunn Lindholm og Rebekka Eschen Danielsen.
Eykaleikarar: Jóna Nicolajsen, Eyðvør Klakstein, Rannvá Biskopstø Andreasen, Milja Reinert Simonsen, Katrin Akursmørk, Sara Samson Lamhauge og Jacoba Langgaard.
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Handrit og upplestur: Jórun Pólsdóttir Danielsen
Leikarar: Regin Norðgerð Sevdal, Kristina Venned, Hervør Sabina á Torkilsheyggi, Eyðun Jacobsen og Jógvan Elias O. Davidsen
Teknikari og sett saman: Pætur Egholm Jacobsen
Tónleikur: Jógvan Símin Sevdal og Jórun Pólsdóttir Danielsen.
Lag: Ásbjørn Bertelsen. Orð: Edmund W. Joensen
Rógvi og Glæma á jólum 1. partur – Lurta eftir sendingini her
Rógvi og Glæma á jólum 2. partur – Lurta eftir sendingini her
Rógvi og Glæma á jólum 3. partur – Lurta eftir sendingini her
Rógvi og Glæma á jólum 4. partur – Lurta eftir sendingini her
Rógvi og Glæma á jólum 5. partur – Lurta eftir sendingini her
Um tú vilt taka sendingina niður, so høgraklikka slóðina og vel "Save link as…" ella "Gem destination som.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Fleiri pengar til kanningarstjóra
Løgtingið hevur fyrr samtykt at játta eina millión krónur til kanningarstjóran, sum kannar Høgna Hoydal, landsstýrismann, í málinum um at flyta veiðiloyvi, og løgmann, sum hevur eftirlit við landsstýrisfólkum.
Kristina Samuelsen, kanningarstjóri, kannar í løtuni málið.
Í gjár varð Høgni Hoydal avhoyrdur, og í dag verður Aksel V. Johannesen, løgmaður, avhoyrdur í málinum.
Tað er ikki greitt, hvussu nógv henda kanningin fer at kosta, men milliónin, sum tingið hevur samtykt, røkkur til í ár.
Og nú hevur tingið so samtykt at játta eina hálva millión krónur aftrat næsta ár til kanningarstjóra.
Sí eisini


text:
Orð: Ókendur
Lag: Hans Jacob Højgaard
Týtt úr donskum: Jákup Dahl
1. Tey, ið fylgjast frá vársins tíð
og inntil grasið følnar,
kenna skulu á hvørji stund,
at kærleiki aldri kólnar,
men líðirnar grønkast hvørt einasta ár.
2. Tey, ið trúliga heyst og vár
fast líta hvørt á annað,
síggja skulu, at vermandi sól
skal fannarkava burt bræða,
og líðirnar grønkast hvørt einasta ár.
3. Tey, ið halda, at sælari hjún
á foldum livdu ei saman,
kenna skulu hvønn dag, ið fer,
at eftir er besta gmaan,
tí líðirnar grønkast hvørt einasta ár.


text:
08.01.2018 - Av: fp
Norðurlendsk ráðstevna um málmenning eftir Karlstadmodellinum
23. og 24. mars 2018 verður áhugaverd norðurlendsk ráðstevna í Havn við heitinum 'Málvenjing sum frælsisstríð - ávegis sjálvstøðugum lívi og inklusión'.
Ráðstevnan verður í høllini á læraraskúlanum í Havn. Á ráðstevnuni verða innsløg um millum annað týdningin av at byrja tíðliga við málvenjingum, um hvussu alternativt og stuðlandi samskifti kann stuðla undir málmenning, um inklusión í skúlahøpi, og um málmenning hjá ungum og vaksnum. Haraftrat verða fleiri persónligar søgur, bæði úr Føroyum og hinum norðurlondunum.
Ráðstevnan er ætlað øllum, ið varða av fólki, ið hava málsligar avbjóðingar, bæði foreldrum, avvarðandi og starvsfólkum.
FREISTIN AT MELDA TIL ER 15. FEBRUAR 2018
- Meira kunning og tilmelding her


text:
Býráðið í Havn skrivaði undir sáttmála áðrenn hoyringsfreistin var úti
Tann 25. apríl fyri einum ári síðani fór Tórshavnar kommuna at fremja størstu náttúruoyðingina í hesi øldini.
Samstundis sum røður vórðu hildnar fyri flaggi, tjóð, fólkaræði, forsturlandi og náttúru, gjørdi høvuðsstaðarkommunan eina byrging við rørum og gróti yvir Sundsá.
Tað gjørdi yvirvøldin á Vaglinum, hóast nærum øll í gomlu Kaldbaks kommunu høvdu sagt nei til hetta ógvusliga inntrivið í náttúruna.
Síðani eru nógvir leikir farnir fram í einum óvirðiligum stríði. Leikir, sum vit kunnu flokka undir høgtøkini: náttúruoyðing, reinging, ósannindi og vantandi fólkaræði. Óheppin fyribrigdi í einum rættarsamfelagi.
Men hvat er so tað nýggjasta?
Jú, tvey viðurskifti, sum seta ósannindini, reingingarnar, vantandi virðingina fyri lóg og rættindunum hjá borgarunum í eitt óvirðiligt perspektiv.
Skrivaðu undir sáttmála áðrenn hoyringsfreistin var farin
Í almennum innliti er nú komið undan kavi, at nývaldi borgarstjórin, kommunustjórin og havnarmeistarin longu tann 9. januar í 2017 skrivaðu undir sáttmála við Tunnilsfelagið um at taka ímóti grótinum og leggja tað á Sundi.
Gevið gætur dagsetingina 9. januar!
Dagfestingin er 11 dagar undan, at hoyringsfreistin í málinum at broyta byggisamtytkina fyri Sund – sum heimilar grótfyllingini – var úti. Tað merkir, at ovasta leiðslan í høvuðsstaðnum ikki ætlaði at halda:
· lógarásetingina um hoyring í málinum,
· 2. viðgerðina í býráðnum í málinum at broyta byggisamtyktina,
· og endaligu staðfestingina fyri broytingini í Innlendismálaráðnum.
Gevið gætur, at ovasta leiðslan á Vaglinum skrivaði undir ein sáttmála, áðrenn hoyringsfrestin hjá borgarunum í kommununi var úti. V.ø.o. ætlaði yvirvøldin á Vaglinum, at hoyringin bara skuldi vera ”pro forma”.
Vit hava eitt rættarsamfelag. Siga vit. Men grótsáttmálin, og málið um yvirgangin á Sundi og Kaldbaksfirði, vísir okkum, at rættarsamfelagið er ikki frægari enn í bananrepublikkum, vit helst ikki vilja samanberast við.
Onkur á Vaglinum fær tó ”kaldar føtur”. Tí sáttmálin frá 9. januar verður ógildaður. Men seinri – eftir ásetta hoyring, 2. viðgerð í býráðnum og staðfesting í Innlendismálaráðnum – skrivar borgarstjórin, Annika Olsen, kommunustjórin, Bjørgfríð Ludvig, og havnarmeistarin, Jónsvein Lamhauge undir grótsáttmálan tann 26. apríl.
Tað er dagin eftir, at farið varð at oyða fjøruna eystan fyri Sundsá. Men sama dag sum forkvinnan í náttúru- og umhvørvisnevndini, Turið Horn, í miðlasamrøðu sigur, at tunnilsgrótið ikki skuldi leggjast á Sundi. Tað skuldi nýtast til at fylla í sár í náttúruni. Hon visti ikki betur, enn at politikkarar og fólkaræðið høvdu valdið. Men aðrar kreftir stýra, mátti hon ásanna.
Oyðsla 40 milliónir krónur við ósannindum og reingingum
Fyri stuttum var borgarafundur á Velbastað um grótið frá tí komandi Sandoyartunnilinum. Á hesum fundi vórðu reingingarnar og ósannindini hjá havnameistaranum og yvirvøldini á Vaglinum avdúkaðar.
Á fundinum fekk Stein Olvur Petersen nevniliga spurningin, um grótið úr Skálafjarðartunnlinum, sum kemur upp á Hvítanesi, kundi verið brúkt til Skansabryggjuna. Sum tann reiðiligi maður Stein Olvur er, svaraði hann, at grótið kundi væl brúkast sum ífylla.
Tað, Stein Olvur Petersen svaraði, er fullkomiliga í andsøgn við tað, havnarmeistarin svaraði kaldbaksfólki á fundi í Ingálvshøll á Vaglinum 6. juni í fjør.
Í stríðnum millum Vaglið og Kaldbaksnevndina og Á-hugabólkin fingu kaldbaksfólk á hesum fundinum loksins høvi at leggja fram síni sjónarmið.
Tá kaldbaksfólk vístu á møguleikan at brúka grótið at byggja út Skansabryggjuna, var svarið hjá havnameistaranum, at tað kundi ikki brúkast. Tað kundi bara ikki brúkast. Líkamikið, hvat kaldbaksfólk søgdu. Tað kundi heldur ikki siglast til Havnar. Onki annað bar til enn at koyra tað inn á Sund. Hóast verkfrøðingarnir – eisini hjá J. & K. Petersen – søgdu nakað annað.
Men einki beit á. Støða var tikin, sló borgarstjórin fast. Hóast Tórshavnar kommuna kundi spart hálvthundrað milliónir og náttúru.
Um Tórshavnar býráð hevði virt ynskið hjá fólkinum við Kaldbaksfjørð og náttúruna á Sundi, høvdu teir 60-70.000 lastbilarnir ikki koyrt grót inn á Sund, men oman til Havnar.
Hevði Tórshavnar býráð virt náttúruna á Glyvursnesi, kundi býráðið borið so í bandi, at tað slapst undan at spreingja 500.000 rúmmetrar av gróti. Kostnaðurin at spreingja hesa nøgd er 40 milliónir, siga verkfrøðingar. Harafturat kemur sjálv útleggingin á Sundi.
Samanumtikið kostar tann óskynsami nátturu- og umhvørvispolitikkurin – náttúruoyðingin – Tórshavnar kommunu kanska einar 50 milliónir krónur.
Samanumtikið er framferðin móti teimum trimum bygdum við Kaldbaksfjørð óvirðilig. Hon hevur valla sín líka í føroyskari søgu.
Kaldbaksfólk høvdu vón um, at Tórshavnar býráð fór at virða fólkið við Kaldbaksfjørð og náttúruna á Sundi. M.a. tí at forkvinnan í byggi- og býarskipanarnevndini, Marin Katrina Frýdal, í 2014 segði, at vit ”hava ikki ráð at oyðsla við sjóvarstrond”. Og tí at forkvinnan í náttúru- og umhvørvisnevndini, Turið Horn, segði dagin eftir flaggdagin, at grótið skuldi ikki leggjast út á Sundi.
Men vónin varð gørd til skammar. Kaldbaksfólk taptu stríðið móti yvirvøldini á Vaglinum. Men stóru tapararnir eru náttúran, fólkaræðið og virðingin fyri borgarunum við Kaldbaksfjørð.
Grát mítt elskaða land. Men móti fávitskuni berjast sjálvt guðarnir til fánýtis!
Í Niðaru Soylugørðum í Kaldak tann 24. apríl 2018
Jóhann Mortensen
Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.
Mest lisið í farnu viku
Mentamálaráðharrin og ein løgtingslimur vilja innføra sensur av einstøkum privatum miðlum
Kristin Michelsen: Hetta er brot á lógirnar hjá Javnaðarflokkinum
100.000 í bót vegna manglandi trygd
Eingin makrelur í Føroyskum sjógvi
Jenis ætlar sær í landsstýrið
Alt hevur sína tíð her á fold
Feðgar lógu hvørjum øðrum eftir lívinum
R7 og KvF samsenda
Føroyar og Føroyingar... Ja, hvat er at siga um okkum?
Dennis og Jenis í sendingini NOVA. Lokalsending Nova úr Suðuroynni í dag frá klokkan 13.00 til 15.00
Vespureiðrið (93) - 15. okt 2018
Tað er ikki p-talið sum ger okkum til føroyingar
NOVA úr Suðuroynni - Sending 25 - prát við Jenis av Rana
Óttast Kinesiska 5G tøkni
Fuglafjarðarsendingin (7) - 18. okt. 2018
Islamar vildu hava australska rossaranch, og ánarin er tjóðarhetja
Óreglusemi á fundarborði í fiskimálaráðnum
Professari skotið seg í armin til at mótmæla Trump
Sosialt ólag millum svørt og ikki rasisma er orsøk til svarta mannfallið í USA
Kommunuskatturin minkar í Klaksvík og Runavík
Metis - Øll sendingin - 16. oktober 2018
Líggjas Johannesen: Hvar eru pengarnir brúktir?
At lata Almannaverkinum fleiri íbúðir loysir sjálvandi nakað
Eg gangi út frá, at Poul Michelsen hevur eina góða frágreiðing til vanliga skattgjaldaran
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Orð: J.L. Runeberg
Lag: Edvard Grieg
Týtt (leysliga): Mikkjal á Ryggi
1. Vár Guð, sum lívgar fjøll og fjørð,
o, verj tú vára ættarjørð,
ver skjøldur vár í frið og stríð,
í sorgum sum í fagnartíð.
2. Her er tað, okkum hugnar best,
her er tað alt, vit elska mest,
ei nakað land í víðu verð
er okkum tað, sum hetta er.
3. Ja, her var vára fedra búgv
og teirra virki, strev og trúgv,
vit fingu bústað her frá teim
og sama lív og lut og heim.
4. Og vári børn, tey skulu tá
her somu gøtum ganga á
og hava tað, vit høvdu her
við bøn til hans, sum bestur er.
5. Verj, faðir, tú várt ættarland
av fjalli ytst á fjørusand,
tín miskunn okkum lívi væl,
sum morgundøggin lívgar dal.
6. Og varðveiti tín signing góð
øll tey, sum elska land og tjóð,
men oyð og forða øllum tí,
sum veldur vantrúgv, hat og stríð.
7. Lat fólk várt altíð vera títt
og fjølgast væl og semjast blítt
í kærleika og kristnum sið,
lat anda tín teim vera við.
8. Og lyft tað upp úr myrkri frítt,
sum blomstrið spreingir hylki sítt,
og gev, at alt, sum tíðin fer,
tað stimbrast, styrkt av ljósi her.
9. Tað ljósið er títt halga orð,
sum leiðir okkum í títt spor,
gev, at tað her ei vikna má
og aldri okkum víkja frá.


text:
Við loyvi frá Dimmalætting og upprunahøvundunum eru 21 greinar um Heimsmálini fyri burðardyggari menning endurgivnar á hesi temasíðu. Á hvørjari blaðsíðu er frámerkt, hvat heimsmál greinin umrøður.
Tilfarið er at meta sum ein kveikjandi kelda til undirvísingina um Heimsmálini.
Heimsins bestu tíðindi hava verið á prenti í Dimmalætting í 2018. Upprunin er danski miðilin Verdens Bedste Nyheder, sum er á fleiri talgildum pallum, Facebook, twitter og Instagram.
Umframt í føroyskari týðing í Dimmalætting, sæst miðilin eisini á Roskilde Festivalinum. Einaferð um árið koma Heimsins bestu tíðindi út sum prentað pappírsavís á móðurmálinum í øllum ES limalondunum. Miðilin, sum er á tremur við uppskotum um undirvísing og tilfar, er óheftur og skrivar við støði í heimsmálunum hjá ST.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Visit Faroe Islands mennast
Menningareind verður nú sett á stovn í Visit Faroe Islands. Í uppskotinum til fíggjarlóg fyri 2018 eru játtaðar slakar 4.5 mió. kr. til menningareindina, upplýsir Uttanríkis- og Vinnumálaráðið. -Føroyska ferðavinnan er á einum vegamóti. Marknaðarføringin av Føroyum sum ferðamál hevur givið úrslit. Um verandi gongd heldur fram, kann ferðavinnan gerast ein berandi vinna undir búskapinum, og skapa størv og inntøkur eisini í útjaðaranum,” sigur Poul Michelsen, landsstýrismaður. -Men skal gongdin halda fram og ferðavinnan verða burðardygg, mugu vit verða betri fyrireikað at taka móti vaksandi talinum av ferðafólki. Vit skulu hava fleiri og betri tilboð til ferðafólkini, ikki minst úti um landið. Neyðugt er somuleiðis at skipa ferðavinnuna betri fyri at verja náttúruna, sum er grundarlagið undir ferðavinnuni, sigur landsstýrismaðurin. Sum liður í skipanini av menningareindini hevur Uttanríkis- og vinnumálaráðið sent lógaruppskot um broyting í løgtingslógini um Visit Faroe Islands til hoyringar. Í lógaruppskotinum verður verandi stuðulsskipan til ferðavinnuna umskipað. Stuðulsjáttanirnar til økisferðavinnufeløgini og marknaðarføring uttanlands verða umskipaðar til eina stuðulspulju, sum fyritøkur, kommunur og kunningarstovur kunnu søkja úr. Menningareindin kemur at umsita stuðulspuljuna. Samstundis hækkar stuðulsjáttanin úr 2 mió. kr. uppí 4.5 mió. kr. Miðað verður eftir, at stuðulsjáttanin skal vaksa uppí 7 mió. kr. í 2019. Neyðugt er eisini at umskipa stuðulskipanirnar, tí verandi skipan munar ov lítið sum er, og kemur ikki í nóg stóran mun øllum økjum í landinum til gagns, sigur Poul Michelsen.
Sí eisini


text:
Mikudagin 7. mei skipa EIK & MFS fyri tema-kvøldi úti á Norðuratlantsbryggjuni í Keypmannahavn. Tema'ið er "At Flyta Heimaftur".
Tiltakið byrjar kl. 19.00 har fólk frá EIK fara at greiða frá um m.a.: * Bústaðarviðuskifti í Føroyum * Arbeiðsmarknaðurin í Føroyum * Ansingarviðurskifti - bíðilistar og prísir * Útrokningar uppá at keypa hús, fígging * Eik (og starvsmøguleikar) * Ungdómsdeildin * Hugleiðing frá heimafturkomnum føroyingi
Undir tiltakinum verður ókeypis smyrjibreyð við føroyskum viðskera, m.a. skerpikjøt og rullupylsu, og eisini okkurt til tostan.
Eftir framløguna fer HØGNI LISBERG at spæla.
Tiltakið vendir sær til øll ið ætla at flyta heimaftur til Føroyar - fyrr sum seinni. Tiltakið er ókeypis og øll eru vælkomin! Tiltakið endar um 21.00 tíðina.
PS: Tiltakið er á Norðuratlantsbryggjuni í Keypmannahavn - www.bryggen.dk


text:
Herfyri hevði Meginfelag Føroyskra Studenta aðalfund. Tíggju fólk vórðu vald í ráðið, fimm teirra nývald, og nýggjur formaður í MFS er Regin Berg. Aðalfundurin heitti á ráðið um serliga at arbeiða við nøkrum viðurskiftum, sum einamest hava týdning fyri lesandi í Føroyum.
Áheitan á ráðið og broyting í reglugerðini
Eitt uppskot varð sent ráðnum um at broyta reglugerðina, soleiðis at útlendingar, sum lesa í Føroyum, kunnu verða limir í MFS. Aðalfundurin samtykti einmælt hesa broyting, av tí at tað er ein natúrlig uppgáva hjá MFS at stuðla øllum lesandi í Føroyum.
Aðalfundurin heitti á ráðið at arbeiða fyri: At studningurin til føroysk lesandi hækkar, verður prístalsviðgjørdur, og at ein fær studning í 12 mánaðir heldur enn 11. Hetta av tí einføldu orsøk, at studningurin lesandi í Føroyum fáa, er alt ov lítil til at ein kann liva av studninginum. Serliga tá ein hugsar um avmarkaðu bústaðarmøguleikarnar og kostnaðarstøðið í Føroyum, er hetta ein trupulleiki hjá lesandi. Hóast fleiri vilja lesa í Føroyum, og sera nógv lesandi halda, at Føroyar eru besta staðið at vera sosialt og fyri framtíðar møguleikar, so ger tað fíggjarliga, at nógv noyðast at fara av landinum. Hægri lestur er eitt fulltíðarstarv, og allar kanningar vísa, at tað eru tey fæstu, sum kunnu arbeiða serliga nógv afturat lestrinum, uttan so at tað gongur útyvir prógvið.
Harumframt vil aðalfundurin, at MFS skal arbeiða fyri, at ÚSUN ikki verður umlagt til lán, eins og at rentan á lestrarlánum skal lækkast. At enda heitti aðalfundurin á ráðið um at skipa fyri eini árligari kanning av liviumstøðunum hjá lesandi í Føroyum.
Ráðið
Fýra teirra, sum vóru við í gamla ráðnum, stillaðu ikki upp aftur. Hesi vóru Teitur Vágadal, Martin Mohr Olsen, Hallur av Rana og Maria Ziskason Nesá. Vit vilja fegin takka teimum fyri arbeiðið tey hava gjørt farnu tíðina. Serliga vilja vit takka Martini og Teiti, sum hava verið virknir í MFS í fleiri ár, og hesa tíðina hava verið millum teir mest virknu og arbeiðssomu í ráðnum.
Nýggja ráðið sær soleiðis út:
Birita í Dali, Universitetet i Tromsø, afturvald
Eirikur Sanderson, Copenhagen Business School, nývaldur
Guðrið Poulsen, Fróðskaparsetur Føroya, nývald
Heidi á Lakjuni, Roskilde Universitet, nývald
Jens Mortan Rasmussen, Fróðskaparsetur Føroya, afturvaldur
Lív Egilsdóttir Olsen, Metropol, nývald
Marin Helena Hentze, Aalborg Universitet, afturvald
Oda Strøm, Københavns Universitet, nývald
Regin Berg, Fróðskaparsetur Føroya, afturvaldur
Turid Christophersen, Fróðskaparsetur Føroya, afturvald
Regin Berg gjørdist formaður, Birita í Dali næstforkvinna, Marin Helena Hentze kassameistari og Oda Strøm skrivari.


text:
Høgni Hoydal tikið lut á Global Fishery Forum and Seafood Expo
Vinna15-09-2018 - 10:44 - Jóanis Albert Nielsen
Høgni Hoydal, fiskimálaráðharri, hevur í døgunum 13. og 14. september tikið lut á russiska fiskivinnu kjaktorginum og framsýningini Global Fishery Forum and Seafood Expo í Sankta Pætursborg.
Hetta er annað árið at skipað verður fyri Global Fishery Forum and Seafood Expo og er tað russiska fiskimálaráðið, ið er stigtakari og russiski fiskimálaráðharrin Ilya Shestakov, sum hevur boðið føroyska fiskimálaráðharranum at taka lut í fiskivinnu framsýningini, eins og at leggja fram í sambandi við kjaktorgið, har høvuðsevnið var “Altjóða fiskivinnu virksemi fram til 2050: tilfeingi, marknaðir og tøkni” við serligum atliti at sambandinum millum framtíðar matvøru útboð og alsamt vaksandi íbúgvaratalið í heiminum.
Høgni Hoydal, fiskimálaráðharri, umrøddi í framløgu sínari, millum annað, at havið og havsins tilfeingi er mest týðandi luturin til tess at føða heimin í framtíðini og at røkka heimsmálunum hjá Sameindu Tjóðum (ST) um burðardygga menning. Hann nam við føroysku fiskivinnunýskipanina og tann týdning, sum virðisøking hevur fyri at tryggja varandi burðardyggar loysnir til framtíðar avbjóðingar innan matframleiðslu. Eisini legði hann dent á týdningin, sum fríhandil fyri fiskavørur hevur fyri at tryggja, at mest møguligt virði fæst úr havsins tilfeingi. Millum røðararnar á kjaktorginum vóru eisini russiski varaforsætisráðharrin Alexey Gordeyev, russiski fiskimálaráðharrin Ilya Shestakov, aðalskrivari í ICES Anne Christine Brusendorff, Aziz Akhannouch fiskimálaráðharri úr Marokko og Audun Lem úr FAO.


text:
Niðanfyri er brot úr fráboðan frá MMR:
“Í hesum sambandi skal verða sagt frá, at dagurin er ikki frídagur hjá skúlunum. Mentamálaráðið hevur gjørt av, at 20. mars verður ikki lýstur sum frídagur í føroysku skúlunum.
Samstundis skal tó verða sagt frá, at um so er, at foreldur vilja, at teirra barn skal takast úr skúlanum henda dag, antin allan dagin ella lutvíst, so skal skúlin loyva hesum, tá foreldrini ella verji skrivliga hava vent sær til skúlan um hetta.”
(…brot endar)
Nú fer at verða tíð at endurnýggja mánaðarkortini.
Skipanin er tann sama, at foreldur mugu gjalda, og síðani geva/senda kvittan við upplýsingum um navn á næmingi og kontonummar, sum upphæddin skal flytast á.
Kvittan og upplýsingar skulu til Katrin Ellingsgaard í Mentamáladeildina í Tórshavnar kommunu.
Um tit keypa fyri ein mánað ella meira avgera tit. Til ber at keypa fram til 1. juli 2015.
e.s. Tá ið næmingur leggur mánaðarkortið til “terminalin” á Ternuni, sæst hvussu nógvar dagar goldið er fyri.


text:
Góðu nólsoyingar
Mikukvøldið 11. apríl, kl. 19, bjóða vit tykkum niðan í Nólsoyar skúla til alment tiltak við yvirskriftini: Málmenning
Fyrilestrarhaldarin, Gitte Klein, skrivar soleiðis:
Námsfrøðingar og lærarar hava seinastu tíðina rópað varskó, tí alt fleiri børn og ung duga verri føroyska málið. Í barnagarði eygleiða námsfrøðingar, at børnini spæla á enskum og donskum og duga betri ensk orð og hugtøk enn føroysk. Tey kenna betri purple og yellow enn lilla og gult. Lærarar siga seg ikki longur kunnu geva børnum skúlating fyri, tí tey skilja ikki føroysku orðini. Kanningar vísa, at børn sum hava eitt fátækt mál hava verri sálvsmynd enn onnur.
Í fyrilestrinum verður komið inn á, hvussu børn læra og hvussu vit kunnu skapa umstøður fyri eini góðari málmenning.
Gitte Klein rekur ráðgevingarfyritøkuna grit.fo. Hon hevur í februar útgivið bókina Mennandi sálarfrøði- sálarheilsa og trivnaður í verki. Hennara serøki eru: trivnaður, sálarheilsa, motivatión og mental venjing hjá ítróttarfólki. Hon arbeiðir bæði við børnum og vaksnum. Gitte Klein hevur eina Master í Positivari sálarfrøði og um at taka eina kandidat í sálarfrøði. Harumframt er hon útbúgvin lærari.
Við vón um fjølmenta uppmøting 😊
Lærararnir


text:
Til kvinnudagin í ár bjóðar Norðurlandahúsið til eina heilt serliga sýning. Svenski einmansleikurin SCUM-manifestet byggir á ein av sterkastu tekstunum í bókmentasøguni: The SCUM Manfesto eftir Valerie Solanas. Teksturin er heimskendur, men eisini púra ókendur. Hann er hataður og elskaður – eisini av fólki, sum ikki hava lisið hann. Solanas tók til, at hetta…
#AK2016 og #IWD2016 DAMUDOMI 2016 Upphiting til 8. mars. Ein vika av damudomineraðum tiltøkum í Sirkus frá 1.-7. mars. 04. mars: DD16 Bukkakokk: Keka · Chicken Korma & Beef Jalfrezi. Bukkakokk verður indiskt við Srikanya ‘Keka’ Nandi, sum eisini var kokkur til Bukkakokk í desember mánaða. 05. mars: DD16 Konsert & Sjónleikur: Rebekka, Ingun, Greta, Sóley…
Aðalfundur verður 16. mars kl. 19.00 í Mettustovu. Skrá sambært viðtøkum felagsins. Uppskot í skulu á skrá, mugu vera nevndini í hendi í seinasta lagi 8 dagar undan aðalfundinum. Um aðalfundurin ikki er viðtøkuførur verður eykaaðalfundur hildin kl. 19.30. Eykaaðalfundurin er altíð viðtøkuførur. Møtið fjølmentar Kvinnufelagið
Frá 01. januar í ár er barsilsskipanin broytt. Millum broytingarnar er longt barsilstíðarskeið, og at pápar ikki kunnu geva mammuni barsilsdagarnar, ið eru oyramerktir til teir. Í hesum sambandi hevur Kvinnufelagið bjóðað løgfrøðinginum Jóonnu Djurhuus í Mettustovu at fortelja um lógina og greiða frá teimum nýggjastu broytingunum. Høvið verður at seta spurningar. Allar kvinnur eru…
Nýggjársnátt blivu út móti 600 kvinnum seksuelt álopnar í miðbýnum í Køln. Hóast so nógvar meldingar, er ongin blivin handtikin fyri hesi misbrot. 31 menn eru handtiknir, men fyri stuldur og annað. Síðani hendingina eru fleiri líknandi hendingar komnar fram. Um enn ikki so umfatandi, so er somu nátt tað sama hent í millum annað…


text:
Samgongutingfólkini og Sonja Jógvansdóttir hava gjørt semju um uppskotið um fiskivinnunýskipan.Tað sigur Høgni Hoydal, landsstýrismaður í fiskivinnumálum, við heimasíðuna in.fo.Og Poul Michelsen, formaður í Framsókn, váttar fyri Útvarpinum, at so er.Tað gera onnur í samgonguni eisini, men øll vísa til
Tess vegna, elskaðu mínir, líkasum tit altíð hava verið lýdnir, so arbeiðið, ikki bert sum tá ið eg eri hjástaddur, men nú nógv meira, tá ið eg eri frástaddur, upp á tykkara egnu frelsu við ótta og bivan;
Fil. 2,12
"Tað er ikki støddin, men vøksturin, ið telur"
Einstein


text:
Orð: Nikolaj Frederik Severin Grundtvig (1. ør.) og Árni Jacobsen (2. ør.)
Lag: Martin Luther
Týtt: Victor Danielsen (1. ør.)
Upprunaheiti: Guds ord det er vort arvegods
1. Guds orð er ogn og arvur tann,
vár ætt, várt avkom eigur;
Gud gev, um okkum sigast kann,
at vit tí vístu heiður!
Tað er vár hjálp í neyð,
vár troyst í lív og deyð;
hoyr, Harri vára bøn,
veit okkum hesa løn,
at ættin orðið arvar!
2. Lat hetta orð og arvin tá
í sál og sinni búgva,
so hann vit mega líta á,
í øllum lutum trúgva,
hann ikki skammast við,
men við hvørt lívsins stig
trúgv søkja Harrans ráð,
so ein og hvør tað sá
– tá ættin orðið arvar!


text:
Orð: Lina Sandell
Lag: S. Widding
Týtt: Jákup Dahl
1. Ger tað sindrið, tú kanst,
og nýt allan tín mátt,
nú er stundin, men stokkut hon er,
eftir vár kemur heyst, eftir dag kemur nátt,
og eitt sinn tað at lýsa ei fer.
Ver tí íðin at sáa og gev ikki grið,
at títt arbeið kann búnast í frið.
2. Ger tað sindrið, tú kanst,
hugsa ikki um tað,
at so fátækt og lítið tað er;
hvussu kundi tú tá farið glaður av stað,
har sum meistarin sendir teg her?
Um títt yrki er lítið, og fáur veit av,
takka fyri, at hann tær tað gav.
3. Ger tað sindrið, tú kanst,
royn av hjarta og sál,
gev bert Harranum orku og mátt,
og tú veitst, at ei hann nýtir okkara mál,
tá ið spurt er um stórt og um smátt.
Og hann sjálvur ger alt, og hvat sakar tað tá,
um enn taldur tú ert upp í smá?
4. Ger tað sindrið, tú kanst,
minst til, at tað er so:
Guð hjá øllum bert trúskap vil sjá.
Glaður ver, um tú bert eini neyðarslig boð,
tí hann sjálvur við hjálp er tær hjá.
O, tann gleði tann dag Jesus man siga tær:
tað, tú gjørdi, var gjørt móti mær!


text:
Ta var ßhugavert at fylgja valfundinum Ý KlaksvÝk, sum Sjˇnvarp F°roya sendi flaggkv°ldi. Hetta er fyrstu fer hesin hßtturin er royndur Ý Sjˇnvarpi F°roya.
Ta er skjˇtt at gera ta niurst°u, at hetta var ein sera stÝvur formur fyri valfundi. Ta eydnaist sjßldan valevnunum at hevja r°ddina, og ta var ikki meir enn ßhoyrarnir fingu grund til at ressast vi Ý stˇlunum.
Ta skuldi lÝka veri tŠr ferina, Vilhelm Johannesen vant seg upp, ella ta ferina, Heini Ý Kunoy segi, at noroyingar ongantÝ fˇru at niurleggja KlaksvÝkar Sj˙krah˙s, sum teir einafer h°vdu veri Ý krÝggj fyri. Tß ljˇau hv°llir lˇgvabrestir Ý K═-h°llini.
Sjˇnvarpi hevi sett °ll fˇlkini vi eitt bor. Har var ongin talarapallur, so °ll, sum h°vdu ori, mßttu sita niri og lesa sÝnar tekstir fyrst fyri bŠi ßhoyrarunum og °llum F°roya fˇlki.
Ta var at geva teimum ov ringar umst°ur til at bera sÝni sjˇnarmi fram.
┴ konsert ß Vaglinum Ý gjßr citerai Torbj°rn Jacobsen Petur Reinert fyri einafer at hava sagt, at tann st°rsta vanviringin, t˙ kundi vÝsa einum r°ara, var ongan r°arapall at hava til hansara.
Hetta skuldi SvF kanska skriva bak oyra til eina aru fer.
Satt at siga minti myndin av hasi stÝvu talararekkjuni vi stuulsmonnum Ý baksřni um gamlar dagar Ý Kreml.
Ta gekk ikki serliga vŠl at fßa gongd ß spurningar. Fyri ta mesta vˇru ta valevni, sum f°rdu seg fram ß gˇlvinum.
M°guliga er ta eitt ov stˇrt krav til tann meiniga veljaran, at hann skal stilla seg fram ß gˇlv at spyrja ß sjˇnvarpaum fundi.
---


text:
Vísandi til greinarøð í VikuskiftisSosialinum skal eg hervið staðiliga afturvísa, at starvsfólk í KvF hava kært stjóran til kringvarpsstýrið. Sosialurin sigst hava fingið fatur í tveir teldupostar frá tíðindaleiðaranum til stýrisformannin. Í báðum føri verður tilskilað, at talan er um kunning og ikki at skilja sum kærur.
Fyri fýra vikum síðani vendi Barbara Holm sær til undirritaða við spurningum um gegnistrupulleika hjá kringvarpsstjóranum og pástandi um innanhýsis stríð í KvF. Eg vildi ikki gera viðmerking, men vísti journalistinum til kringvarpsstjóran. Journalisturin spurdi ikki um klagur yvir stjóran til kringvarpsstýrið. Tí er tað skeivt, tá Barbara Holm í almennum skrivi í kvøld sigur stýrisformannin hava fingið høvi til at viðmerkja “klagur, sendar kringvarpsstýrinum”. Klagur, sum ikki eru til.
Grundarlag er sostatt ikki fyri yvirskriftini í VikuskiftisSosialinum um klagur um stjóran. Skeivleikin blívur ikki rættari av at blíva endurtikin alment í svarskrivinum hjá Barbaru Holm í til Ivan Niclasen, redaktør.
Vinarliga
Rúni Heinesen,
formaður í kringvarpsstýrinum


text:
Van Harvey, sum bæði er gudfrøðingur og skeptikari, skrivar hetta áhugaverda brotið í eini bók hjá ateistiska Prometheus bóka útgevaranum:
Tað sum vitast kann um Gud liggur teimum jú opið; Gud hevur gjørt teimum tað opinbert. Ósjónliga vera Hansara, bæði æviga kraft og guddómleiki Hansara, sæst frá skapan heimsins; tað skilst av verkum Hansara; tey hava tí onga avsakan (Rómbrævið 1: 19-20)
Youtube: Faroe Apologetik
Monday, September 17, 2012
Avkristnanin av Evropa: bróta vit frá etisku og moralsku rótini?
Van Harvey, sum bæði er gudfrøðingur og skeptikari, skrivar hetta áhugaverda brotið í eini bók hjá ateistiska Prometheus bóka útgevaranum:


text:
Ingi Samuelsen
22.07.2015 - 16:45
Tíðindi > Uttanlands > Annað
19 ára gamli danin Marcus Vestergaard Pedersen er nú farin at leita eftir mammu síni, nú hann hevur fingið vissu fyri, at kvinnan, sum føddi hann, ikki er veruliga mamma hansara.
Drongurin hevur altíð havt illgruna um, at hann er øðrvísi enn hini í familjuni, tí hann er myrkur í einari familju, har so at siga øll eru ljóshærd.
Marcus varð í 1996 ”gjørdur” við eftirgjørdum gitnaði. Men klinikkin, sum skuldi standa fyri hesum, kom at blanda eggini soleiðis, at eitt egg frá aðrari kvinnu varð sett upp mammuna.
Foreldrini høvdu eisini illgruna um, at okkurt ikki var sum tað skuldi, og longu tá Marcus var trý ára gamal, fingu tey vissu fyri hesum. Ein DNA-roynd vísti, at móðurgenini hjá Marcusi eru av iranskum uppruna.
Ikki fyrr enn 10 ár seinni valdu tey at fortelja dronginum um hetta. Nú roynir 19 ára gamli Marcus frá Randers so at finna sína biologisku móðir.
Hann veit bara, at kvinnan kom úr Iran, vitjaði klinikkina saman við eini systir, ið var búsitandi í Noregi, og at biologiski pápin er ein anonymur danskur sáðgevi.
Umvegis TV2 í Noregi roynir hann nú at finna fram til mammuna. Ein samrøða við Marcus og mammu hansara sæst her.


text:
Pál Weihe adjungeraður professari á Setrinum
Í sambandi við, at Pál Weihe er settur sum adjungeraður professari á Megindeildini fyri náttúruvísindi og heilsuvísindi á Fróðskaparsetrinum, verður bjóðað til almenna samkomu í fyrilestrarhølinum á Sjúkrarøktarfrøðideildini í Jónas Broncks gøtu 25 fríggjadagin tann 13. mars kl 15.
Pál fer tá at halda fyrilestur við heitinum “Betur fyrivarin ...”, og høvi verður at heilsa uppá Pál.
Pál Weihe er í dagliga yrki sínum yvirlækni og leiðari á Deildini fyri arbeiðs- og almannaheilsu, og er væl kendur millum bæði leik og lærd fyri sítt ídna granskingarvirksemi.
Pál Weihe er professaramettur sbrt. reglugerð fyri professarastørv á Fróðskaparsetri Føroya. Tríggir professarar frá útlendskum stovnum hava mett um førleikar hansara, og eru teir ivaleysir í síni niðurstøðu: Pál Weihe er sera væl skikkaður til professarastarv í fólkaheilsu á Fróðskaparsetrinum.
Pál Weihe hevur royndir við hægri undirvísing og vegleiðing av lesandi á øllum akademiskum stigum, og hann dugir væl at miðla sína gransking. Hetta er ein týðandi eginleiki hjá einum, ið skal virka við fyriskipan av og undirvísing á granskingargrundaðum útbúgvingum, har tað er so týðandi at taka granskingarúrslit við í undirvísingina.
Eitt av endamálunum við skipanini við adjungeraðum professarum er, at granskarar uttan fyri Setrið verða knýttir formliga at stovninum og varða av fakøkjum, ið Setrið ikki sjálvt hevur fasta manning til. Sum adjungeraður professari fer Pál Weihe at hava uppgávur, sum fevna um m.a. at menna hægri útbúgving og gransking innan heilsu- og læknavísindi, og at virka fyri vísindaligum samstarvi í Føroyum og uttanlands við serligum atliti at fólkaheilsu í føroyska samfelagnum.
Almenna samkoman, við fyrilestri, verður í fyrilestrarhølinum í Jónas Broncks gøtu 25, fríggjadagin tann 13. mars kl 15.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Orð: Martin Joensen
Lag: Jákup Zachariassen
Nú skínur hon aftur, mín sól so fríð.
Tann vetur tungi tók sína tíð.
Nú gloymd er ódnin og dapra náttin,
– tú svíkti ei, tú gloymdi aldri meg.
Í dimma dali gekst tú frammanfyri mær á nátt.
Tú ruddaði mær slóð og beindi meg á rættan veg,
– tú svíkti ei, tú gloymdi aldri meg.
Tá myrkast var náttin tú birti ljós,
so eg fann aftur á tína kós.
Mjørkin lætti, ljóst varð aftur,
– tú vardi meg, tú barn títt svíkti ei.
Í dimma dali gekst tú frammanfyri mær á nátt,
tú tendraði mær ljós so bjart at lýsa mær á leið.
Tú vardi meg, tú barn títt svíkti ei.
Nú lýsur hon aftur mín sól so blíð,
og um hon so hvørvur handan ský,
veit eg, at hon kemur aftur,
– áh, sig mær hví, tú elskar meg so nógv?
Í dimma dali gekst tú frammanfyri mær á nátt,
tú bar meg yvir stríðan streym og gjøgnum djúpu gjógv,
áh, sig mær hví, tú elskar meg so nógv?


text:
Fyrilestur um harur verður í Bø
mentan07-11-2017 - 09:33 - Jóanis Nielsen
Tá ið vit í bygdarfelagnum hoyrdu, at Eyðfinn Magnussen skuldi
halda fyrilestur um harur norðuri í Sundalagnum, varð hildið, at vit áttu at
fingið hann at gjørt tað sama í okkara felag.
Heitt varð so á hann, um hetta kundi bera til. Jú, hann var til dystin fúsur
beinan vegin.
So varð tosað um, hvat kvøld hóskaði best. Vit samdust um, at týskvøldið
14.nov. kl. 19.30 lá fyri
Bíggjarbati plagar at hava ymisk tiltøk í ” Pakkhúsinum í Bø
Hetta var ein gamal útihandil frá 1861, sum er settur í góðan stand, so hann
er rættuliga hugnaligur at vera í.
Eyðfinn Magnussen er lívfrøðingur og hevur stóran áhuga fyri harum í
Føroyum.
Nú í nøkur ár hevur hann savnað veiðutøl fyri næstan allar hagapartar
kring landið.
Nú ber so at siga til at fara inn á telduna og síggja, hvussu nógv hvør
einstakur hagi hevur fingið tilsamans.
Um alt hetta fara vit at hoyra meir um týskvøldið 14.nov.kl19.30 í
” Pakkhúsinum ” Bø.
Bygdarfelagið ” Bíggjarbati.”


text:
Orð og lag: Dianne Wilkinson
Týtt: Árni Jacobsen
Upprunaheiti: Sweet land of rest
Viðmerking: Finst á fløguni Dýrdarlandið hjá Kvartettini í Betesda. Fløgan varð innspæld í Crossroads Studio í Arden NC í 2013.
1. Fagra land, har gleðin bíðar
handan alla rúmd og tíð.
Allur syndatregi horvin,
sálin er um ævir frí.
Eingin skilnaður har verður,
eingin pína, ei farvæl.
Henda dýrd brátt fyri mínum
eygum opinberast skal.
Niðurlag: Mítt hvíldarstað – Lyftislandið
– skjótt tíni portur opnast vítt.
Mítt hvíldarstað, til tín mær leingist.
Tá ferð er endað – alt er nýtt.
2. Jesus sína ætlan fremur,
bústað sínum reiðir hann,
stað so fagran, dýrdarríkan,
sum á jørð ei fatast kann.
So hann kemur, lyftið sigur,
heintar sína brúður heim.
Tá vit aldri aftur skiljast,
njóta sæla gleði, gleim.


text:
Farna vikuskifti var HM í ambođsfimleiki í París í Frankaríki - FIG World Cup Challenge.
Í kappingini luttóku 31 lond, har av 60 á kvinnusíđuni og 110 á mannfólkasíđuni. Harumframt vóru tilsamans 215 dómarar og samskiparar, har ímillum okkara egni Pól Esper H. Hansen, sum dřmdi gólv og lop.
Hetta er ađru ferđ, at Pól Esper dřmir eina altjóđa kapping. Fyrstu ferđ, hann dřmdi, var til World Cup Challenge 2017 í Ungarn. Pól Esper fekk prógv sum altjóđa dómari í apríl 2017, og er hann ein av trimum fřroyingum, sum eru altjóđa dómarar í dag.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Bjóða Puigdemont vælkomnum til Føroya
Tak niður
Umframt Høgna Hoydal, formann í Tjóðveldi, sum hevur boðið Carles Puigdemont til Føroya, eru Poul Michelsen í Framsókn og Jenis av Rana í Miðflokkinum rættiliga positivur um vitjanina hjá fyrrverandi katalonska leiðarinum. Teir, sum eru mest ivasamir, eru Bárður á Steig Nielsen úr Sambandsflokkinum og Jógvan Skorheim úr Sjálvstýri.
Útvarpið hevur spurt allar floksformenninar, hvat teir halda um, at Carles Puigdemont kemur til Føroya, og um teir fara at heilsa upp á mannin.
Sí eisini


text:
Bjørt er við í The Teenstreet Orchestra
Tað er siðvenja á Teenstreet, at leguluttakararnir kunnu taka teirra ljóðføri við heimanífrá, um teir ynskja tað, og so fáa tey møguleika at venja og spæla saman undir kønari leiðslu.
Seinnapartin í dag hoyrdi eg sera vakran tónleik av pallinum. Eg fór inn at fregnast. Har har sat eitt rættiliga stórst orkestur og vandi á pallinum og eisini stórt kór. Tey mundu vera um eini 120 tilsamans. Mitt í rúgvuni situr 17 ára gamla Bjørt Joensen úr Fuglafirði við síni violin.
Tá venjingin er liðug, fái eg stutt orðið á hana. Hon sigur fyri mær, at tey fara at framføra á stuttari konsert í kvøld aftaná Throne Room. Tey hava vant eini 4 ferðir og hon heldur, at úrslitið er als ikki so galið, tá mann hugsar um hvussu lítið tey hava vant. Onkrar av nótunum fingu heldur ikki fyrr enn tey komu á leguna.
Bjørt er annars nokkso garvað á síni violin. Hon hevur gingið í musikkskúlanum í eini 7 ár, har hon hevur spælt hjá Moniku Stauss. Tað dámar henni væl. Hon er júst nú liðug við fólkaskúlan og droymir um at fara til Spaniu á málskúla.
Vit takka Bjørt fyri prátið og spælið, og vit gleða okkum til konsertin á kvøld.
Skrivað Eyðun á Lakjuni


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Lokal áhugamál merkja orðaskiftið
Ósemjan millum andstøðu og samgongu fyrstu løtuna av viðgerðini av uppskotinum um fyrisiting av sjófeingi hevur verið um, hvussu grein 60 um menningarkvotur fer at ávirka ymiskar partar av landinum.
Menningarkvoturnar itu økiskvotur, tá ið Høgni Hoydal fyrst legði uppskot um fiskivinnunýskipan fram í vár. Tá skuldu økiskvoturnar vera 5 prosent av fiskatilfeinginum. Síðani hava økiskvoturnar fingið nýtt navn: menningarkvotur og eru vaksnar upp í 8,5 prosent.
Grundgevingar fyri menningarkvotum eru, at summi øki hava verið fyri negativari demografiskari gongd og vaksandi arbeiðsloysi, og tí tørva hesi virksemi. Grundgevingar ímóti eru, at menningarkvotur taka frá teimum, sum hava dugað, og geva teimum, sum ikki hava dugað - at menningarkvoturnar kunnu fatast sum stuðul til fiskivinnuna.
Sí eisini


text:
Limaskapur og ágóðar í 2018
Tey, sum hava fylgt við á heimasíðu og Facebook síðu okkara teir seinastu mánaðarnar, vita, at Álaborg hevur gjørt avtalur um avsláttur í samband við limakortið.
Nevndin ynskir nemliga, at limirnir í Álaborg skulu fáa fleiri ágóðar av at vera limir í føroyingafelagnum í Aalborg. Tískil hava vit gjørt avsláttraravtalur, sum eru galdandi í 2018. Afturat tí kunnu vit uttan at siga ov nógv, at fleiri avsláttraravtalur koma í gildi eftir summarferiuna.
Fyri at fáa ágóðan av hesum avsláttraravtalum, so er neyðugt at hava galdandi limakort fyri 2018.
Til grillveitsluna 9 juni kl 13.00 er seinasta freist at heinta limakort áðrenn summarferiuna.
Avtalur um avsláttur:
GoBoat Aalborg
Limir í Álaborg fáa eina avsláttrarkotu áljóðandi 20%, tá ið tey bóka sær ein GoBoat í Aalborg. Limakortið og samleikaprógv skal vísast fram, tá ið mynstrað verður umborð á GoBoat.
Springeren Maritime Museum
Limir í Álaborg fáa avsláttur á 20% av atgongdargjaldinum á Springeren Maritime Museum, tá ið limakortið verður víst fram í móttøkuni.
Aalborg Forsvars- og Garnisonsmuseum
Limir í Álaborg fáa avsláttur á 20% av atgongdargjaldinum til Aalborg Forsvars- og Garnisonsmuseum. Limakortið skal vísast fram, áðrenn atgongumerkini verða goldin.
Fun-Park Hirtshals
Limir í Álaborg fáa 15 kr. í avsláttri av atgongdargjaldinum til familjuvinaligu parkina í Hirtshals. Limakort og samleikaprógv skulu vísast fram, áðrenn atgongumerkini verða goldin.
Aalborg Minigolf Klub (Nr. Sundby/Hobrovej)
Limir í føroyingafelagnum fáa ein avsláttur á 10 kr. per spæl t.e. 20 kr. per spæl hjá Aalborg Minigolf Klub. Galdandi limakort skal vísast fram, tá ið bánarnir verða bókaðir.
Undir øllum umstøðum skal galdandi limakort vísast fram, og somuleiðis kunnu limir vænta, at tað eisini verður spurt eftir samleikaprógvi.
Meira kunning um limaskap og avsláttraravtalur kann lesast á heimasíðu okkara undir ‘Limaskapur’ – Trýst her!


text:
Turrfarmaskip togað leyst í Norðsjónum
Klokkan 7:15 í morgun eydnaðist sleipibátum at toga turrfarmaskipið 'Glory Amsterdam' av sandrivuni í Norðsjónum, sum skipið hevur staðið á síðani sunnumorgunin. Tað upplýsir týska skaðanevndin.
16.000 tons av barlastvatni vórðu pumpað úr 'Glory Amsterdam', áðrenn skipið fleyt aftur. Síðani kundu teir báðir sleipibátarnir 'Fairmount Summit' og 'Union Manta' toga turrfarmaskipið út á djypri vatn.
'Glory Amsterdam' tók sunnudagin botn 1,3 fjórðing úr týsku oynni Langeoog.
Tað 225 metrar langa Panamax-skipið var við manning síni upp á 22 mans á veg til Hamborg, tá óhappið hendi.
Skipið verður nú togað inn til Wilhelmshaven.
Kelda: soefart.dk