text:
Kosmologiska argumenti
Kosmologiska argumentið (Kalām)
- Allar tilverur hava eina orsøk
- Alheimurin hevur eina tilveru
- Tí hevur alheimurin eina orsøk
Ofta verður sipa til, at Guð bert er ein “God of the gaps argument”, at vit brúka trúnna uppá Guð sum ífyllu. Men eg eri sannførdur um, at Guð, sum útgangsstøði, er tað mest logiska, at tað eru positiv prógv fyri Guði. Hann er tað besta fundamentið, at byggja onnur vísindalig ástøði á. Vit kenna líknilsi um teir báðar sum bygdu hús. Annar bygdi húsið á sand, (helst lætt, flott og stórt). Hin bygdi húsið á hellubotn (nógv arbeiði við at grava, minni tíð til at byggja húsið stórt og flott?). Glopraregnið kom, og áin brast.. vit vita hvat hús bleiv standandi 😉
Filosofi
Í undanfarnu grein hava vit nú sæð at tað er onki grundleggjandi gali við at trúgva á Guð og samstundis at vera vísinda fólk. Trupulleikin liggur grivin á heilt øðrum støði, nemliga í filosofi.
Naturalisma
Naturalisma er ein vísindalig lívsáskoðan, trupulleikin er, at hon frá byrjani útihýsir Guði, sálini, og øllum øðrum yvirnattúrligum.
“An atheist in this sense of philosophical naturalist is somebody who believes there is nothing beyond the natural, physical world, no supernatural creative intelligence lurking behind the observable universe, no soul that outlasts the body and no miracles-except in the sense of natural phenomena that we don’t understand yet.” – Richard Dawkins
Guðloysingar eru meira dogmatiskir enn trúgvandi kristin, tí tann einasta grundgevingin teir góðtaka er ein materialistisk natúrlig grundgeving. Vit kristnu eru opin fyri bæði tí materialistiska og tí yvirnatúrliga. Hetta er bert filosofiskt og ikki vísindaligt, tí teir útihýsa øllum øðrum áðrenn teir hyggja eftir prógvinum. Hetta kallast materalistisk naturalisma. Hevur man eina tílíka áskoðan kann man aldrin mótprógva, at ongin Guð er til, tí um útgangsstøði hjá teimum er, at ongin Guð er til, hvussu kunnu teir so koma til aðra niðurstøðu?
Vísindaáskoðanin (vísindaisma)
Vísind er ein leitan eftir grundgevingum. Tí átti tað at veri upplagt at spurt: Hvussu ert tú komin fram til ta niðurstøðuna, at allur sannleiki kemur frá vísind? Er sannleikin, at allur sannleikin kemur frá vísind? Nei, Hetta kann ikki prógvast við vísind, tí hetta er ikki eitt vísindaligt uppáhald, men eitt filosofiskt uppáhald.
Øll vísindalig granskan um upprunaheimsins er grunda á filosofi tað er ógjørligt at granska vísind uttan filosofi. Vísindin sjálv sigur onki, men vísindafólk siga nakað, og um hesi vísindafólk ikki eru góð til filosofi, so vera tær vísindaligu niðurstøðurnar har eftir.
Vísindafólk eru einig um, at alheimurin hevur eina byrjan. Tað vil siga at fyrst var onki, og so var alt. (modellini eru ymisk). Men er tað mest logiska so ikki, at um onki (rúmd, tíð og evni) sprongdist, at so má grundin til at hetta EINKI bleiv til NAKAÐ vera uttan fyri evni, tíð og stað? Les meira…


c: text/html

text:
Gerhard Lognberg
Gerhard Lognberg (føddur 1. november 1950 í Skopun) er ein føroyskur politikari. Hann er borgarstjóri í Skopunar kommunu, hevur verið kommunstýrislimur har síðan 1984, varaborgarstjóri frá 1984-92 og borgarstjóri síðan 1992. Hann varð valdur inn á Føroya Løgting umboðandi Javnaðarflokkin fyri fyrstu ferð á løgtingsvalinum 2002. Hann varð afturvaldur á løgtingsvalunum í 2004, 2008 og 2011.
Gerhard er útbúgvin rørsmiður. Hann arbeiddi sum sjómaður árini 1964–1967, síðan sum handverkari í ávísum tíðarskeiðum til 1998. Hann hevur verið leiðari av sjúkrabilatænastuni á Sandoynni síðan 1993.
Koyrdur úr Javnaðarflokkinum[rætta | rætta wikitekst]
Hin 2. november 2013 varð limaskapurin hjá Gerhardi í Javnaðarflokkinum tikin frá honum. Hetta hendi á floksleiðslufundi, har eittans mál var á skránni, limaskapurin hjá Gerhardi Lognberg. Áðrenn fundin var áheitan komin frá 7 av 9 limafeløgum Javnaðarfloksins um at taka limaskapin í Javnaðarflokkinum frá Gerhardi. Á fundinum vóru tað 27 ið atkvøddu fyri, 3 atkvøddu ímóti og ein atkvøða var blonk.[1] Gerhard Lognberg er sostatt ikki limur í Javnaðarflokkinum longur, men gerst leysgangari í Løgtinginum, um hann ikki gerst limur í onkrum øðrum flokki.
Limur í Sambandsflokkinum[rætta | rætta wikitekst]
Eftir at hava verið uttanflokkatingmaður í gott tríggjar mánaðar, gjørdist Gerhard limur í Sambandsflokkinum og partur av tingmanningini hjá flokkinum.[2] Harvið vaks Sambandsflokkurin frá 8 til 9 tingmenn og gjørdist eins stórur hvat viðvíkur tingmannatali, sum Fólkaflokkurin, ið eisini telur 9 tingfólk. Hetta hendi fáir dagar eftir, at ein breið semja fekst í lag millum allir flokkar á Tingi og Gerhard, sum tá var uttanflokka, um at landið skuldi gera bæði Skálafjarðartunnilin og Sandoyartunnilin, soleiðis at byrjast skuldi í 2018 við Skálafjarðartunnilin og tá tað hann er boraður í gjøgnum, skal Sandoyartunnilin gerast, og eftir ætlan skal tað vera koyrandi undir Skopunarfjørð í 2021. Ein av orsøkunum til at Gerhard var koyrdur úr Javnaðarflokkinum var júst ósemja um Sandoyartunnilin, umframt ósemju um onnur mál eisini.
Løgtingsnevndir[rætta | rætta wikitekst]
- 2011- Limur í Rættarnevndini
- 2008-11 - Næstformaður í Rættarnevndini
- 2004-08 - Limur í Vinnunevndini
- 2002-04 - Limur í Vinnunevndini

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Øll úrslitini eru at finna í .pdf. her: Sundalagsstevna 2011 og myndir eru at finna her.
Marnar Djurhuus, Guttorm Sørensen og Rasmus Lund av Gotlandi løgdu seg á odda frá byrjan
Bjørk Herup Olsen, sum vann kvinnubólkin, vísir góðan form nú undan Oyggjaleikunum á Isle of Wight
Rebekka Fuglø, sum bleiv nummar tvey hjá kvinnunum, er eisini væl fyri nú undan Oyggjaleikunum
Henry Olsen vann veteranbólkin
Feðgarnir Einar og Heini. Einar hevur víst góða framgongd í seinastuni
Spent foreldur eru komin til Hósvíkar at stuðla børnum sínum í barnaenningini


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Arbeiðsgevarar: Samgongan ger ímóti samgonguskjalinum
Samgongan ger beint ímóti sínum egna samgonguskjali.
Hendan skuldsetingin kemur frá Føroya arbeiðsgevarafelag.
Felagið sipar til orðini í samgonguskjalinum um, at privata vinnan kann bjóða upp á almennar tænastuveitingar, har tað verður mett møguligt og skynsamt.
Í samgonguskjalinum stendur eisini, at landsins ognarlutur í vinnufyritøkum verður endurskoðaður. Føroya arbeiðsgevarafelag sigur seg síggja lítið til hesar ætlanir hjá samgonguni.
Onkur dømi eru um, at privata vinnan hevur fingið uppgávur frá tí almenna, til dømis koronukanningarnar.
Posta
Men tað finnast fleiri dømi um tað beint øvugta, har tað almenna bjóðar upp á privatar tænastur, til dømis umvegis almenna felagið Posta, sigur Arbeiðsgevarafelagið.
Handilsvinnan hevur víst á kappingaravlagandi stuðulin, sum politiska skipanin letur Posta, tí sokallaðu kinapakkarnir, sum kappast við føroysku handilsvinnuna, sleppa undan meirvirðisgjaldi og tolli.
Posta hevur gjørt avtalu við Royal Artic Line um flutning til og úr Føroyum. Royal Artic Line hevur einarætt til flutning millum Grønland og útheimin.
Asfalt
Eitt annað dømi um andsøgnina millum samgonguskjalið og veruleikan er asfaltið hjá Landsverki, sigur Arbeiðsgevarafelagið.
Løgtingið hevur sett av 32 mió. kr. til asfaltverkið á Sundi.
Samstundis hava privat vinnulívsfólk bjóðað sær til at gera asfalt.
Sí eisini


text:
Matkovin.fo
Matkovin.fo er heimasíðuverkætlan, hvørs endamál er at stimbra føroyska matframleiðslu og -mentan. Á matkovin.fo finnur tú kunning um føroyska matframleiðaran og nærvøruna.
Á forsíðuni er ein leitil, ið hjálpir tær at finna føroysku nærvørurnar. Tú kanst skrivað leitiorð í leitikassan ella trýsta á knøttin “víðka leiting” og velja øki ella vørubólk. Leitilin vísir hvør selur vøruna, og hvar framleiðarin er staddur. Um tú skrivar egg, sært tú øll tey, ið selja egg. Skrivar tú Streymoy, sært tú øll, ið selja sínar vørur í Streymoy.
Bæði fulltíðar- og ítrivsframleiðarar eru á heimasíðuni, og teir hava hvør sín vanga. Á vanganum kanst tú lesa um søguna og virksemi hjá framleiðaranum, og tú fær telefonnummar og teldupostbúðstað, so at tú lættliga kanst seta teg í samband við framleiðaran. Umframt at gera framleiðaran meira sjónligan, ynskja vit at staðseta vørurnar í ein sosialan og landafrøðiligan kontekst. Vit skulu kenna føroysku framleiðararnir.
Tað hevur stóran týdning, at keyparin skilur støðuna og korini hjá framleiðaranum. Tí fer Matkovin eisini at kunna um evni og viðurskifti, ið eru viðkomandi, til dømis góðkenningar, prísáseting, vistfrøði, vørumenning og árstíðirnar.


text:
Jóhan Hendrik Weyhe
Jóhan Hendrik Weyhe var løgmaður í Føroyum 1679 - 1706. Hann var systirsonur Christoffer von Gabel og giftur við dóttir løgmannin Jógvan Poulsen. Tá ið hann doyði var hann tann størsti jørðeigarin í Føroyum, hann átti tá 48 merkur av óðalsjørð. Dóttir hansara giftist eftirmanni hansara, løgmanni Sámal Pætursson Lamhauge.[1]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Gilli | Sjúrður | Símun | Dagfinnur Halvdanarson | Haraldur Kálvsson | Roald | Jørundur Skógdrívsson | Tórmóður Sigurðsson | Andras Guttormsson | Guttormur Andrasson | Jógvan Heinason | Ísak Guttormsson | Pætur Jákupsson | Tummas Símunarson | Zakarias Tormóðsson | Jógvan Justinusson | Jógvan Poulsen | Balzer Jacobsen | Jógvan Poulsen | Jákup Jógvansson | Jóhan Hendrik Weyhe | Sámal Pætursson Lamhauge | Hans Jákupsson Debes | Thorkild Fjeldsted | Jacob Hveding | Johan Michael Lund | Jørgen Frantz Hammershaimb


text:
Faðir vár
Faðir vár er ein kristin bøn sum er at finna í Mattheusevangeliinum, kapittul 6, ørindi 9-13. Milliónir av menniskjum á allari jørðini kenna bønina, sum nógv nevna faðirvár. Orðið verður brúkt um víðagitnu bønina, sum Jesus sjálvur brúkti til fyrimynd fyri bønir til Gud.
Í innganginum til hesa fyrimyndarbønina segði Jesus við áhoyrarar sínar: "Tí skulu tit biðja soleiðis:"[1][2]
- Faðir vár, Tú, sum ert í Himli.
- Heilagt verði navn Títt.
- Komi ríki Títt.
- Verði vilji Tín, sum í Himli, so á jørð.
- Gev okkum í dag okkara dagliga breyð.
- Og fyrigev okkum syndir okkara, so sum vit eisini fyrigeva teimum, ið móti okkum synda.
- Leið okkum ikki í freistingar, men frels okkum frá tí illa.
- Tí at títt er ríkið, valdið og heiðurin um allar ævir.
- Amen
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
- Feâjir vaar (Faðir vár í týðing Schrøters)
Ávísingar úteftir[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Evangeliið eftir Matteus, kapittul 6, ørindi 9, biblian.fo
- ↑ Evangeliið eftir Matteus, kapittul 6, ørindi 9, bibelselskabet.dk


text:
Skrivar tú trygging verður eisini leitað eftir øðrum endingum av orðinum sum t.d. tryggingar og tryggingarvirksemi.
Skrivar tú ?trygging verður leitað eftir orðum sum t.d. lívstrygging og lívstryggingar.
Skrivar tú ”trygging” verður einans leitað eftir júst hesum sniðnum av orðinum.
23. september 2021Nr. 136
Kunngerð um broyting í kunngerð um starvsskipan fyri Grannskoðaraeftirlitið
(Broyttur inngangur, broytt føleikakrøv o.a.)
§ 1
Í kunngerð nr. 86 frá 2. juli 2012 um starvsskipan fyri Grannskoðaraeftirlitið, verða gjørdar hesar broytingar:
1. Inngangurin verður orðaður soleiðis:
“Við heimild í § 32, stk. 1 í løgtingslóg nr. 45 frá 11. mai 2009 um góðkendar grannskoðarar og grannskoðanarvirkir (Grannskoðaralógin), sum broytt við løgtingslóg nr. 28 frá 26. mars 2012, løgtingslóg nr. 76 frá 22. mai 2015 og løgtingslóg nr. 51 frá 4. mai 2021, verður ásett:”.
2. § 1, stk. 1 verður orðað soleiðis:
“Grannskoðaraeftirlitið hevur 1 formann og 4 aðrar limir, harav 2 limir skulu hava hóskandi útbúgving og viðkomandi royndir innan grannskoðan og roknskapargreiðslu, og 2 limir skulu umboða roknskaparbrúkararnar. Formaðurin og limirnir skulu ikki innanfyri seinastu 3 árini hava verið góðkendir grannskoðarar ella hava verið í starvi hjá ella rikið eitt grannskoðanarvirki saman við góðkendum grannskoðarum. Fyri hvønn lim verður valdur ein varalimur. Tá ið limur hevur forfall luttekur varalimurin í hansara stað. Varalimirnir verða valdir á sama hátt sum limirnir.”
3. § 9, stk. 3 verður orðað soleiðis:
“Stk. 3. Tá eftirlitið viðgerð ávís mál skulu, umframt formannin, eins nógvir limir við serkunnleika innan grannskoðan luttaka, sum limir, ið umboða roknskaparbrúkararnar.”
4. Í § 10, stk. 5, 1. pkt. verður “smb.” broytt til: “sbr.”
5. Í § 11, stk. 4, 2. pkt. verður “smb.” broytt til: “sbr.”
§ 2
Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Umhvørvis- og vinnumálaráðið, 23. september 2021
Magnus Rasmussen (sign.)
landsstýrismaður
/ Herálvur Joensen (sign.)


text:
Føroya Provita ynskir at …
– veita ráðgeving til tey sum umhugsa fosturtøku
– stuðla teimum sum velja lív í truplum umstøðum
– hjálpa teimum, sum eru særd av fosturtøku, at finna grøðing
Hjálp okkum at hjálpa
Tú kanst melda teg lim í Føroya Pro Vita og á tann hátt hjálpa okkum at náa longri. Tað kostar einans 200,- um árið at vera limur í Føroya Pro Vita, men hesin peningurur ger stóran mun í okkara arbeiði.
Kom og ver Ambassadør
Kom við í Ambassadørtoymi hjá Føroya Pro Vita og verð betur ílatin til at tosa søkina hjá tí ófødda. Vit ynskja at flyta fosturtøkukjak á eitt virðiligt støði, og sum Ambassadør fært tú upplæring í hesum og innlit í viðkomandi evnir. Tú verður boðin við til ymisk tiltøk, sum td. films- og hugnakvøld og átøk annars.
Vit hava brúk fyri øllum góðum kreftum. Einasta treyt er, at tú hevur hjarta fyri tí ófødda og ynskir at gera ein mun í virðing, umhugsni og kærleika.
Um tú ynskir at vera ambassadør, kanst tú melda til við at ringja á 771700, senda boð á okkara facebook vanga ella skriva ein teldupost til provita@provita.fo. Minst til at upplýsa navn, teldupost og telefonnummar.
(Aldursmarkið fyri ambassadørar er 14 ár)
Ráðgeving til tær sum umhugsa fosturtøku
Eingin velur føsturtøku til stuttleikar og Føroya Pro Vita ynskir at hjálpa kvinnum, sum umhugsa fosturtøku sum útveg úr eini trongdari støðu. Vit veita ráðgeving í trúnaði, men tørvur er á fleiri ráðgevum við hóskandi útbúgving(sálarfrøðingum, sosialráðgevum, heilsustarvsfólki osfr.).
Eitt stað at hugsa
Kanningar vísa at kvinnur ofta vera trýstar til at velja fosturtøku, og at tær ikki fáa møguleika at hugsa seg nóg væl um. Føroya Pro Vita ynskir at kunna bjóða teimum eitt stað at vera í nakrar dagar, har tær hava møguleika at hugsa seg væl um, áðrenn avgerðin verður tikin. Í hesum sambandi er tørvur á íbúðum, summarhúsum ella líknandi sum er hóskandi til hetta endamál.
Stuðul eftir barnsburð
Um kvinna, sum áður umhugsaði føsturtøku, velur at føða barnið hóast truplar umstøður, ynskir Føroya Pro Vita framvegis at hjálpa. Er kvinnan illa fyri fíggjarliga, hevur hon lítið bakland ella manglar henni útgerð til nýføðingin? Avbjóðingarnar kunnu vera so nógvar og ymiskar og Føroya Pro Vita ynskir at veita hjálp og stuðul har tørvur er á tí. Í hesum sambandi er tørvur á ymiskari barnaútgerð og sjálvbodnum sum vilja stilla seg tøkan at stuðla kvinnuni í tí støðu hon er í.
Umseting av tilfari
Tað finst nógv dygdargott tilfar á útlendskum máli, sum er viðkomandi fyri okkara arbeiði og í tí sambandi er tørvur á umsetarum.
Ring 77 17 00 ella skriva til provita@provita.fo og bjóða teg fram.


text:
Tuesday, December 31, 2013
Klaksvík heiðrar listini
Hanni Bjartalíð er ein framúrskarandi listamaður úr Klaksvík
Klaksvík setur listina á breddan í kvøld við at handa einum lokalum listafólki Nólsoyar Pálls heiðursbrævið og sømdargávu. Í nevndini, sum hevur valt út listafólkið hesaferð, hava sitið, Jógvan Skorheim, borgarstjóri, Archibald Black, listamaður og Oliver Joensen, blaðstjóri. Handanin verður beinleiðis sjónvarpað í stóru nýggjárssjónvarpssendingini hjá Kringvarpinum. Inntil tá kunnu vit gita hvør fær heiðurslønina, her er eitt ófullfíggjað yvirlit, eg veit ikki hvussu lokal tey eru, um t.d. ein framúrskarandi listamaður sum Arnold Vegghamar av Viðareiði sleppur uppí part, men vit fáa at síggja í kvøld.
Olivur við Neyst
Hanus G.Johansen
Arnold Vegghamar
Edward Fuglø
Frændur
Straight ahead
(KP)
Posted by Listin at 10:51 AM
Monday, December 30, 2013
Árið, ið fór - 2013
Mentanarvirðislønir
Mentanarárið byrjaði í Klaksvík á føðingardegi William Heinesens, tá mentanarvirðislønir landsins vórðu handaðar í Spaniastovu í Klaksvík. Tað sigst vera farið eitt sús gjøgnum forsamlingina, tá mentamálaráðharrin avdúkaði, at móttakarin av størsta almenna herðaklappinum eitt føroyskt listafólk kann fáa, var Tóroddur Poulsen Tað var jú sami listamaður, sum í Degi og Viku hevði hótt við at gelda tann ómentaða mentamálaráðharran. Undirritaða hoyrdi ikki tað stóra súsið, tí vit sótu í einum bili uttan fyri tað góða selskapi, Vit vóru 5 minuttir ov sein til hátíðarhaldið, tí vit koyrdu skeivt í Leirvík og funnu ikki vegin til Klaksvíkar alt fyri eitt (ja eg veit, men har var altso ein nýggjur vegur komin) og tá vit komu fram var hurðin stongd. Stóra yvirskriftin í Norðlýsinum var sjálvandi:
Kinna viltist í Leirvík
Ársins myndlistarliga comeback gjørdi Anker Mortensen, tó at hann ikki gjørdi tað her heima, men í Danmark, har sum hann býr. Vit hava annars harmast um, at Anker Mortensen orsakað av lesnaði ikki hevur arbeitt nógv við listini, og fegnaðust tessvegna at lesa ummæli í Information, har tann annars so kritiski ummælarin, Michael Jeppesen skrivaði: "Det næstbedste er Anker Mortensens blå malerier i trærammer. De holder, for at sige det lige ud. Fulde af overskud".
Listarliga forloystur sorgarleikur
9.februar var Sár á Sál hjá Kristinu Sundar Hansen framførdur á Tjóðpallinum. Inger Smærup Sørensen skrivaði í einum positivum forhondsummmæli: "Tað er ein listarlig forloysing, altso ikki ein forloysing av sorgini, men av sjálvari listini. Hetta evnið til at skapa nakað millum innlitið og útsýnið, millum tað almenniskjaliga og tað persónliga, evnið til at involvera bæði kroppin og tankan og birta í hugsanir um felagsskapir, um hvat sorgin ger, um sorgarinnar lyndi, um menniskjaliga styrki og veikleika, og um kærleikans tilveru, sum ikki er hugsaðar áður. Altso verður heimurin viðvendur. Og fyrst og fremst er tað ein listarlig forloysing, at Kristina Sundar Hansen letur upp fyri ásannanini av, at vit ofta eru so veik og ússalig, at vit ikki makta at síggja tingini við øðrum eygum, at okkara høgtlovað forbannaði menniskjansleiki av og til er kavrotin, at vit ikki lata hvønn annan vera til, men at kærleikin er til." Hansina Iversen gjørdi ta rørandi einføldu scenografiina til leikin hjá Kristinu S.Hansen, og sama listakvinna hevði í byrjanini av árinum eina frálíka framsýning í Gallarí Stephanssonshús.
Appilsingult
Framsýningin hevði heitið Appilsingult og eg skrivaði m.a. um hana: "Øll tey feitu 0-árini, tá listamarknaðurin bólgnaði av fittari figuratión, sum seldi og sum seldi væl, var Hansina Iversen trúgv móti sær sjálvari og sínum tá rættiliga ómodernaða nofigurativa úttrykki við organiskum, kompleksum skapum, sum hon granskaði og sum hon granskar enn. List er varandi har móti er farandi kunnu vit siga, men nógv list er sjálvandi eisini farandi. Vit vita enn ikki hvat er varandi, - tað fer tíðin at vísa. Fyribils kunnu vit fegnast um eina framsýning, sum glógvar av yvirskoti hjá eini listakvinnu, sum dugir síni ting nóg væl til at tora at fara av fetanum viðhvørt og seta seg sjálvan í veð." Inger Smærup Sørensen kurateraði fleiri aðrar framsýningar í somu hølum, t.d. hevði Zacharias Heinesen eina væl eydnaða framsýning í Gallarí Stephanssonshús.
Framsýningin hevði heitið Appilsingult og eg skrivaði m.a. um hana: "Øll tey feitu 0-árini, tá listamarknaðurin bólgnaði av fittari figuratión, sum seldi og sum seldi væl, var Hansina Iversen trúgv móti sær sjálvari og sínum tá rættiliga ómodernaða nofigurativa úttrykki við organiskum, kompleksum skapum, sum hon granskaði og sum hon granskar enn. List er varandi har móti er farandi kunnu vit siga, men nógv list er sjálvandi eisini farandi. Vit vita enn ikki hvat er varandi, - tað fer tíðin at vísa. Fyribils kunnu vit fegnast um eina framsýning, sum glógvar av yvirskoti hjá eini listakvinnu, sum dugir síni ting nóg væl til at tora at fara av fetanum viðhvørt og seta seg sjálvan í veð." Inger Smærup Sørensen kurateraði fleiri aðrar framsýningar í somu hølum, t.d. hevði Zacharias Heinesen eina væl eydnaða framsýning í Gallarí Stephanssonshús.
8.februar varð gávugóðs úr grunni Thorvalds Poulsen av Steinum handað ungum listafólki, sum hevur víst hegni og hug at útbúgva seg og í ár valdi nevndin at heiðra Janus á Húsagarði og Bárði Reinert Poulsen.
Ásmundur Poulsen Photo
22.februar læt upp ein framsýning í Steinprenti við svarthvítum fotomyndum, sum pápi mín, Ásmundur Poulsen hevur tikið í árunum frá umleið 1950-1970. Framsýningin varð eisini framsýnd í barnagarðinum á Eiði og nú fer hon til Danmarkar, har Glostrup Kunsforening fer at framsýna hana. Sum fyriskipari eri eg í grundini errin av, at hon er ein av teimum framsýningunum, sum er vald at vera ein av ársins í listaárbókini Ny dansk kunst.
Ásmundur Poulsen Photo
22.februar læt upp ein framsýning í Steinprenti við svarthvítum fotomyndum, sum pápi mín, Ásmundur Poulsen hevur tikið í árunum frá umleið 1950-1970. Framsýningin varð eisini framsýnd í barnagarðinum á Eiði og nú fer hon til Danmarkar, har Glostrup Kunsforening fer at framsýna hana. Sum fyriskipari eri eg í grundini errin av, at hon er ein av teimum framsýningunum, sum er vald at vera ein av ársins í listaárbókini Ny dansk kunst.
Tróndur Cool og hini listafólkini í útlondum
Eitt av listarligu hæddarpunktunum á árinum syrgdi Tróndur Patursson fyri, tá hann sendi sítt høvuðsverk "Migration" við 99 glasfuglum til Washington, har tað var partur av framsýningini Nordic Cool.
2013 var um nakað árið, har føroysk listafólk gjørdu eitt satt megnaravrik í útlondum sum umboð fyri okkara land. Tað er vónleyst at nevna alt, tí so nógv er, men t.d. vann Sámal Blak og Scottish Opera & Music Theatre Wales prestisjumiklu bretsku mentanarheiðurslønina: South Bank Sky Arts Awards 2013 fyri scenografiina til operuna Ghost Patrol. Bárður Oskarsson var mikið fagnaður fyri sínar fantastisku barnabøkur í Týsklandi, har hann vann fleiri heiðurslønir. Olaf Johannesen fekk donsku sjónleikaravirðislønina Robert fyri besta mannliga hjáleiklutin, sum hann hevði í Forbrydelsen 3 sum danski forsætisráðharrin, Kristian Kamper. Olaf Johannesen varð eisini innstillaður til týsku heiðurslønina Der Faust, sum hann ikki vann, men tað var eitt bragd í sær sjálvum at verða innstillaður. Randi Ward vann týðaravirðisløn fyri týðing av yrkingum hjá Tóroddi Poulsen og Ósbjørn Jacobsen vann saman við sínari fyritøku, Henning Larsen Arkitetktar ta virðingarmiklu Mies van der Rohe-heiðurslønin fyri stórbæra musikkhúsið Harpa í Reykjavík.
Sunleif Rasmussen
Sunleif Rasmussen
Sunleif Rasmussen hevur eisini havt úr at gera í brátt farna ári. Hann hevur m.a. tikið lut á Other Minds tónleikafestivalinum í San Fransisco og hann var eisini í London, har BBC Symphony Orchestra framførdi hansara verk "Prelude for Brass". Hansara tónleikur varð bílagdur, spældur á fløgu og framførdur á konsertum fleiri staðni, m.a. á 30 ára jubileumskonsertini hjá Føroya Symfoniorkestri. Leif Hansen skrivaði m.a.: "Í sambandi við, at orkestrið í ár skuldi halda eina hátíðarkonsert setti Sunleif Rasmussen sær fyri, at ogna orkestrinum eitt nýskrivað verk. “Veitsla” var heitið á verkinum- tí, sum Sunleif segði tá hann presenteraði verkið, so var hesin konsertdagurin ein veitsludagur. Verkið er frá tónasmiðinum væl lagt úr hondum. Sunleif hevur gott hegni til tað annars so sera torføra listarliga handverk at orkestrera tónleik. Áhoyrarin fekk veruliga at hoyra hvussu nógvar ljóð-, klang- og styrkismøguleikar eitt symfoniorkestur hevur. Sunleif gav við verkinum tónleikarunum musikalskar avbjóðingar á hvørjum ljóðføri sær, men so sanniliga eisini avbjóðingar sum orkestur. Hóast avbjóðinganar, var tað ein sonn fragd at hoyra hvussu væl orkestrið spældi nýggja verkið. At verkið inniheldur tónleikaligar dygdir útyvir at verða gott tónlistaligt handverk er einki at ivast í. Ynskiligt hevði tó verið, um “Veitsla” varð sett á skránna aftur til komandi nýggjárskonsert í januar. Á júst einari nýggjárskonsert, við sínum festligu og stuttligu kørmum hevði verkið komið til sín veruliga rætt og ikki fallið nakað uttanfyri, sum eg tó haldi at tað gjørdi á hesari heystkonsert, hvat stíli og tónleikaslagi viðvíkur".
http://listinblog.blogspot.com/2013/10/30-ar-vi-symfoniorkestri.html
Listasavnið
Í mars varð endiliga boðað frá, at stjórin Nils Ohrt var liðugur við umheingingina av teirri føstu samlingini. Eg skrivaði eitt ummæli, sum var eitt sindur blandað, men eg var og eri skelkað yvir stjúkmóðirligu viðgerðina, sum samtíðarlistin fær, eg skrivaði m.a: "Eg skilji sjálvandi, at plássið í Listasavninum er avmarkað, men tað tykist meiningsleyst yvirhøvur at hava samtíðarlist við í permanenta savninum, tá nøkur av teimum bestu samtíðarlistafólkunum mangla, t.d. Anker Mortensen, Øssur Johannesen, Marius Olsen, Rannvá Kunoy, Hanni Bjartalíð, Tóroddur Poulsen og Hansina Iversen."
http://listinblog.blogspot.com/2013/03/nyuppheinging-vi-alvarsligum-manglum.html
Filmsgrunnur og Veiða vind
Norðurlandahúsið og Filmsverkstovan Klippfisk stovnaðu í felag ein filmsgrunn, sum hevur til endamál at stuðla nýggjum føroyskum filmsverkætlanum. 11. mai varð Veiða vind, tónleikaævintýr eftir Rakel Helmsdal og Kára Bæk, framført í Hørpu í Reykjavík av íslendska symfoniorkestrinum við íslendskum upplesara og um somu tíð kemur bókin, við myndum hjá Janusi á Húsagarði, á íslendskum! Kringvarp Føroya og Jensina Olsen eru tilnevnd prestisjumiklu heiðurslønina frá Nordisk Barna Medie Festival fyri Ding Ding Pippting í kategoriini 0-6 ár
Norðurlandahúsið og Filmsverkstovan Klippfisk stovnaðu í felag ein filmsgrunn, sum hevur til endamál at stuðla nýggjum føroyskum filmsverkætlanum. 11. mai varð Veiða vind, tónleikaævintýr eftir Rakel Helmsdal og Kára Bæk, framført í Hørpu í Reykjavík av íslendska symfoniorkestrinum við íslendskum upplesara og um somu tíð kemur bókin, við myndum hjá Janusi á Húsagarði, á íslendskum! Kringvarp Føroya og Jensina Olsen eru tilnevnd prestisjumiklu heiðurslønina frá Nordisk Barna Medie Festival fyri Ding Ding Pippting í kategoriini 0-6 ár
Politisk listhttp://listinblog.blogspot.com/2013/04/myrkursins-brn.html
Politisk list var á breddanum í 2013. Inger skrivaði: "Føroyamálsdeildin á Fróðskaparsetrinum hevur havt temakvøld um evnið og aftaná hava fleiri greinir verið um evnið og lívligt kjak. Men kjakið er torført, tí tað finst politisk list, sum gloymir at vera list og tað finst politiskar pallsetingar, sum eru so mikið absurdar, at mørkini millum list og politikk gerast flótandi. Men óansæð hvussu tað er við politisku listini, so speglast veruleikin ofta í listini fyri tíðina, í yrkingum, tónleiki, myndlist og ikki minst í sjónleiki. Ikki bert politiski veruleikin, eisini hann, men meira enn hann. Øll aspekt av veruleikanum verða tulkað, viðgjørd, avskeplað og søgd í samtíðarlistini – uttan at tað beinleiðis verður presenterað sum politisk list - og tað verður eisini gjørt í leikinum hjá Súsonnu Tórgarð ”Myrkursins børn”, sum hevði premieru á Tjóðpalli Føroya í gjár. Okkurt kundi týtt uppá, at veruleikin, sum annars helt uppat við at eksistera innan listina í postmodernismuni, er komin aftur." Og her kunnu vit leggja aftrat, at tað er hann eisini innan poesiina, sum í 2013 gjørdist prosakend og harvið lættari at skilja. Tað var ikki bert í Danmark, at eitt debut-yrkingarsavn endaði sum metsølubók, meira um hetta í øðrum parti.
Politisk list var á breddanum í 2013. Inger skrivaði: "Føroyamálsdeildin á Fróðskaparsetrinum hevur havt temakvøld um evnið og aftaná hava fleiri greinir verið um evnið og lívligt kjak. Men kjakið er torført, tí tað finst politisk list, sum gloymir at vera list og tað finst politiskar pallsetingar, sum eru so mikið absurdar, at mørkini millum list og politikk gerast flótandi. Men óansæð hvussu tað er við politisku listini, so speglast veruleikin ofta í listini fyri tíðina, í yrkingum, tónleiki, myndlist og ikki minst í sjónleiki. Ikki bert politiski veruleikin, eisini hann, men meira enn hann. Øll aspekt av veruleikanum verða tulkað, viðgjørd, avskeplað og søgd í samtíðarlistini – uttan at tað beinleiðis verður presenterað sum politisk list - og tað verður eisini gjørt í leikinum hjá Súsonnu Tórgarð ”Myrkursins børn”, sum hevði premieru á Tjóðpalli Føroya í gjár. Okkurt kundi týtt uppá, at veruleikin, sum annars helt uppat við at eksistera innan listina í postmodernismuni, er komin aftur." Og her kunnu vit leggja aftrat, at tað er hann eisini innan poesiina, sum í 2013 gjørdist prosakend og harvið lættari at skilja. Tað var ikki bert í Danmark, at eitt debut-yrkingarsavn endaði sum metsølubók, meira um hetta í øðrum parti.
Punktum hjá Dimmu og Punktum
19.apríl var ein eiggiligur fríggjadagur, tá skrivaði eg ein gleðiligan blogg, sum ljóðaði soleiðis: "Eg havi júst fingið hana í hondina, vikuskiftisdimmuna og teknaði uppá standandi fót eitt hald. Dagsins Dimma er nevniliga bæði mentað og feit. 64 tekstríkar síður, harav helvtin er vígd mentan og list, tað er ikki á hvørjum degi. Blaðið er fult av samrøðum, greinum og ummælum av og um leiklist, myndlist, filmslist, skaldskapi, tónlist, bókmentum, byggilist og eisini við einum miðlabroddi á baksíðuni. Inger Smærup Sørensen hevur skipað blaðið og samlað inn greinar frá Sissal Kampmann, Pætur Marjunarson Dahl, Hanusi Kamban, Vár Í Ólavsstovu, Kristionnu Mortansdóttir, Ingun Í Skrivarastovu, Knút Háberg Eysturstein, Heina í Skorini, Øssuri Winthereig, Inger hevur eisini skrivað sjálv og undirritaða hevur somuleiðis eina grein í blaðnum. Eg gleði meg at fara at lesa tær mongu greinirnar um eitt nú Føroya mest mentaðu kommunu (Fuglafjørð), um Heðin Klein og Celan, um Barcelona, um metal í Føroyum, um Restorffs Gull á Sandi osfr... Fyribils fegnist eg bara um mentanarliga satsið hjá Dimmu og gleði meg longu til næsta punktum.fo, tí mentanarblaðið hjá Dimmu fer at koma hvønn mánaða.".
Sum vit vita, kemur Dimma ikki meira og eg haldi tað vera aldarinnar størsta bakkast, at Dimmalætting fór á húsagang - eitt lemjandi afturstig fyri fólkaræði og upplýsing í Føroyum.
Sum vit vita, kemur Dimma ikki meira og eg haldi tað vera aldarinnar størsta bakkast, at Dimmalætting fór á húsagang - eitt lemjandi afturstig fyri fólkaræði og upplýsing í Føroyum.
Nógvir merkisdagar vóru hildnir í brátt farna ári, listafólk fylltu runt, Janus Kamban og Ruth Smith høvdu hundrað ára føðingardag, og liðin vóru 95 ár síðan Regin Dahl var borin í heim, Marius Olsen fyllti fimti, Bárður Jákupsson fyllti 70, Eyðun Johannesen varð sjeytifimm og Jóanes Nielsen fyllti seksti. Norðurlandahúsið fyllti 30 og tað gjørdi Føroya Symfoniorkestur eisini, og fleiri tiltøk vóru í sambandi við hesar føðingardagarnar, t.d. konsertir við tilboðsprísi (30 krónur fyri atgongumerki)
Listakjak
Listakjak tók seg upp fleiri ferðir í 2013, m.a. orsakað av einum ummæli, sum eg skrivaði í sambandi við ta nýggju permanentu framsýningina í Listasavni Føroya. Stjórin í Listasavninum, Nils Ohrt svaraði uppá kritikkin í eini grein, har hann m.a. legði meg undir at hava framt lokabrøgd við einari mynd hjá Soulages fyri at fáa hana at líkjast einari mynd hjá Jónu Rasmussen, tá eg í mínum kritikki av raðfestingini av samtíðarlist á savninum staðfesti, at ov nógv pláss fer til vánaliga list. Eg svaraði, at mær ikki tørvaði lokabrøgd til tess at staðfesta líkheitina og: "Eg havi einki í móti, at listafólk verða inspirerað av øðrum listafólkum - ja eg havi fyri so vítt heldur einki í móti plagiat, bara Listasavn Føroya kann lata vera við at brúka sínar fáu pengar og sítt avmarkaða veggjapláss uppá tílíkt." http://listinblog.blogspot.com/2013/05/mr-trvar-eingi-lokabrgd.html Í viðmerking til kjakið fokuseraði Inger Smærup Sørensen serliga uppá listaútleiguna hjá Listasavninum "Fyri meg at síggja er eingin ivi um, at tað, at tjóðarsavnið leigar listaverk út er í stríð við altjóða etiskar leiðreglur fyri listasøvn, eftirsum einki inntøkuskapandi virksemi má vera, sum er kompromitterandi fyri listarligu góðskuna. Eingin ivi er heldur um at óansæð hvussu nógvir fukt- ljós- og hitamátarar verða settir upp á savninum, so hjálpir tað ikki teimum høvuðsverkum, sum eru leigað út og hanga í bygningum, har mann sjálvandi ikki fær ansað eins væl eftir teimum sum á savninum. Eg haldi eisini, at í øllum førum tríggjar tær seinastu av høvuðssúlunum hjá listasavninum - innsavning, skráseting, varðveitan, gransking og miðlan - eru torførar at gjøgnumføra forsvarliga, tá so mikið nógv verk sum 619 eru leigað út. Eg haldi eisini, at metingin hjá Kinnu Poulsen av, at savnið kappast við listafólk, sum missa ein keypisterkan aktør, tá stovnar leiga heldur enn at keypa, skal takast í álvara, tí sum hon skrivar: ”Hetta samsvarar ikki við endamálorðingina hjá Listasavni Føroya, punkt 7, at stovnurin skal fjálga um virkismøguleikarnar hjá skapandi listini”
Góðar framsýningar
Tær bestu framsýningarnar, sum eg sá heima í brátt farna ári, vóru gallaríframsýningar. Gallarí Stephanssonshús hevði fleiri góðar framsýningar, sum Inger Smærup Sørensen kurateraði, m.a. eina við tekningum hjá Bárði Oskarsson. Í tíðindaskrivinum til hesa framsýning skrivar hon m.a: "Strikurnar skapa form, avmarking, variatión, tilfarskenslu og rørslu, og skapa rúmd og dýpd í tekningunum hjá Bárði Oskarsson. Smáar eyðmjúkar rúmskapandi strikur og dungar av tøttum feitum strikum gera myndina rúmliga, men samstundis, tá strikurnar verða umbroyttar frá smáum fínum træðrum til okkurt nitrut, næstan tilfarsligt, er ikki lætt at skilja í millum hvat er strika og hvat er flata. Og á sama hátt sum strikurnar tykjast skifta frítt millum at vera málandi ella grafiskar og millum tað einfalda og tað torskilda, skiftir myndin eisini frítt millum tað rúmliga og flata. Alt flytir seg alla tíðina, og sjálvt botnurin, flatan av pappírinum, sum stendur nakin millum strikurnar, tykist óstøðug til tíðir."
http://listinblog.blogspot.com/2013/05/61-krleiksvattanir-til-menniskja.html
Eisini Hansina Iversen, Zacharias Heinesen og Torbjørn Olsen høvdu væl eydnaðar framsýningar í Gallarí Stephanssonshúsi, og Elin J.Smith hevði eina fríska og villa framsýning í Smiðjuni í Lítluvík, sum evnisliga var øðrvísi, tí evnið m.a. var: "gerandisdagurin við sínum ikki serliga sublimu løtum við reingering, innkeypi og tað er kvinnulív, serliga tann óperfekti, svikaligi, biologiski kroppurin, sum fær menstruatión, sum bólgnar, sum eigur børn, sum fær risastór bróst við mjólk í til pinkubørnini at súgva, kroppurin, sum forfellur og sum heldur uppat við at hava menstruatión og fer í skiftisár."
Inspirerandi framsýningar
Tær mest inspirerandi framsýningarnar, eg upplivdi í Føroyum í brátt farna ári, upplivdi eg í Steinprenti, og ein tann besta var framsýningin hjá týska listamanninum Andreas Schulenburg við einum sonnum margfeldi av listaverkum, tøvdum standmyndum, keramiskum figurum, málningum, tekningum, dadaistiskum uppskriftum og steinprentum. Eg skrivaði um framsýningina m.a: "Her í Føroyum hevur verið sagt, at ull er Føroya gull. Samstundis hava vit sambært hevdini skilt greidliga í millum troyggjurnar, ta bundnu brúkslistina og so "ta fínu" oljumálaðu myndlistina. Tað ger Andreas Schulenburg ikki, hann er sera tilvitaður um signalvirði í teimum ymisku tøknunum og dámar væl at brúka undirmett tøkni, sum áskoðarin er vanur at sambinda við áhugalist. Framsýningin LUTFALSLIGA ØRT inniheldur myndlist av allarfínasta slag, nøkur av verkunum hava verið framsýnd á listamessuni í Basel (Volta). meðan onnur eru spildurnýggj, júst komin úr pressuni í Steinprenti.
Tøvdar standmyndir er ikki nakað, vit síggja serliga ofta og als ikki av tí slagnum, sum Andreas Schulenburg ger, sum er knýtt at konseptlistini í breiðastu merking, men við eini heilt serligari kenslu fyri tí tilfarsliga og einum eymliga speiskari tilgongd, sum ikki minnir um nakra føroyska list uttan kanska um verkini hjá Tóroddi Poulsen, eisini við serliga tevinum fyri tí groteska. Hetta er ein tann stuttligasta listaframsýningin, sum eg havi sæð í Føroyum, men verkini eru eisini álvarslig, óhugnalig og mæla til filosofiska eftirtekt í øllum teirra klombruta skeivleika. Afturvendandi á framsýningini eru amboð úr gerandisdegnum, sum eru brúkt á skeivan hátt, t.d. er eitt skrúvublað parað við einum seymi og hyggja vit eina løtu síggja vit blóðspor á teirri stóru tøvdu køkurulluni, hobbyknívinum osfr. Mótsetningarnir millum tað mjúka, tøvda tilfarið og tey hvøssu myndevnini eru nógvir og elva til allahanda søgur í fatan áskoðarans. Verkini eru løtt at avlesa, myndevnini eru einføld og litirnir eru bjartir, so at tey á yvirflatuni minna um popplist ella um samfelagskritiska list frá sjeytiárunum, men tú skalt ikki hyggja serliga leingi, fyrr enn tú leggur til merkis politiskt ókorrekta skálkabrosið, óuppbyggiligu absurdismuna og óítøkiliga fleirtýdnið."
Inspirerandi framsýningar
Tær mest inspirerandi framsýningarnar, eg upplivdi í Føroyum í brátt farna ári, upplivdi eg í Steinprenti, og ein tann besta var framsýningin hjá týska listamanninum Andreas Schulenburg við einum sonnum margfeldi av listaverkum, tøvdum standmyndum, keramiskum figurum, málningum, tekningum, dadaistiskum uppskriftum og steinprentum. Eg skrivaði um framsýningina m.a: "Her í Føroyum hevur verið sagt, at ull er Føroya gull. Samstundis hava vit sambært hevdini skilt greidliga í millum troyggjurnar, ta bundnu brúkslistina og so "ta fínu" oljumálaðu myndlistina. Tað ger Andreas Schulenburg ikki, hann er sera tilvitaður um signalvirði í teimum ymisku tøknunum og dámar væl at brúka undirmett tøkni, sum áskoðarin er vanur at sambinda við áhugalist. Framsýningin LUTFALSLIGA ØRT inniheldur myndlist av allarfínasta slag, nøkur av verkunum hava verið framsýnd á listamessuni í Basel (Volta). meðan onnur eru spildurnýggj, júst komin úr pressuni í Steinprenti.
Tøvdar standmyndir er ikki nakað, vit síggja serliga ofta og als ikki av tí slagnum, sum Andreas Schulenburg ger, sum er knýtt at konseptlistini í breiðastu merking, men við eini heilt serligari kenslu fyri tí tilfarsliga og einum eymliga speiskari tilgongd, sum ikki minnir um nakra føroyska list uttan kanska um verkini hjá Tóroddi Poulsen, eisini við serliga tevinum fyri tí groteska. Hetta er ein tann stuttligasta listaframsýningin, sum eg havi sæð í Føroyum, men verkini eru eisini álvarslig, óhugnalig og mæla til filosofiska eftirtekt í øllum teirra klombruta skeivleika. Afturvendandi á framsýningini eru amboð úr gerandisdegnum, sum eru brúkt á skeivan hátt, t.d. er eitt skrúvublað parað við einum seymi og hyggja vit eina løtu síggja vit blóðspor á teirri stóru tøvdu køkurulluni, hobbyknívinum osfr. Mótsetningarnir millum tað mjúka, tøvda tilfarið og tey hvøssu myndevnini eru nógvir og elva til allahanda søgur í fatan áskoðarans. Verkini eru løtt at avlesa, myndevnini eru einføld og litirnir eru bjartir, so at tey á yvirflatuni minna um popplist ella um samfelagskritiska list frá sjeytiárunum, men tú skalt ikki hyggja serliga leingi, fyrr enn tú leggur til merkis politiskt ókorrekta skálkabrosið, óuppbyggiligu absurdismuna og óítøkiliga fleirtýdnið."
Klaksvikaffærer í Keypmannahavn
Norðurbryggjan í Keypmannahavn hevði fleiri áhugaverdar framsýningar á skránni, m.a. Klaksvikaffærer hjá Claus Carstensen, sum fekk fimm hjørtu í Politiken frá listaredaktørinum Peter Michael Hornung. Um verkini, sum eru gjørd í Steinprenti skrivaði hann m.a. : "Værkerne rummer altid et sammenstød, og sammenstødet eller konflikten er ofte mellem en figuration og en bearbejdning, der synes at have figurationens overstregning eller ødelæggelse som mål. Men mødet mellem de to – figur og gestus – har aldrig en vinder. For figurationen er der stadig, som et blikfang og et apropos til beskueren. Men det er kun noget af figurationen, man ser, og helheden er gået tabt. Men det er naturligvis ikke underordnet, hvad der overmales. Sindene kom endnu engang i oprør i hvert fald i Tórshavn, efter at der var blevet malet med akryl og posca-tuscher på det færøske flag. Af de dengang unge vilde kunstnere, der brød igennem i begyndelsen af 1980’erne, er Claus Carstensen en af få, der ikke har holdt brandudsalg af sine principper. ’Klaksvikaffærer’ viser, at han stadig går imod strømmen med sin egen billedstrøm."
Altartalvan í Christianskirkjuni umvæld
3.juni var høvið hjá øllum áhugaðum at síggja ta nýumvældu, stórbæru altartavluna í Christianskirkjuni í Klaksvík. Kendi danski listamaðurin Joakim Skovgaard (1856 – 1933) málaði í 1901 upprunaliga altartalvuna, sum tekur tekstligt støði í Lukas 14, 15-24, til dómkirkjuna í Viborg í Danmark. Málningurin varð málaður beinleiðis á kálkaða veggin í kirkjuni, men væta var við at oyðileggja málningin og tí varð hann tikin niður í 1913 av serfrøðingum úr Italia og førdur yvir á lørift, og ein annar málningur málaður á sama stað. Málningurin, ið ímyndar heilagu kvøldmáltíðina varð síðani varðveiddur í Statens Museum for Kunst og varð haðani sendur til Føroya, settur upp í Christianskirkjuni í 1963, tá ið kirkjan varð bygd. Umframt skaðar, ið málningurin hevur fingið í Viborg, hevur hann eisini verið fyri broytingum og smærri skaða, meðan hann hevur hingið í Statens Museum for Kunst og eisini aftaná, at hann er komin í Christianskirkjuna. Ætlanin at umvæla altartalvuna hevur fleiri ár á baki og er nú komin á mál. Í sambandi við, at Christianskirkjan varð 50 ár 7.juli var avdúkað eitt verk í tíggju pørtum hjá Edward Fuglø við heitinum Jesus úr Nazareth, sum hongur í kirkjukjallaranum í Christianskirkjuni.
Kjak um býarætlanir og byggilist
Vit kjakaðust eisini um býarætlanir og um byggilist í 2013, á listablogginum mæltu vit til umhugsni og kjak: "Stórar ætlanir verða í heilum lagdar fram, onkrar verða framdar í verki uttan, at tað hoyrist eitt kis hvørki frá andstøðu (her hugsi eg t.d. um Tórshavnar Býráð) ella frá arkitektum og serfrøðingum innan býarplanlegging. Tað er sera positivt, sjálvandi við virkisfýsni og at tað hendir nakað, men broytingarnar, sum lagt verður upp til, fara at hava avgerandi broytingar og ávirkan við sær í mun til okkara framtíðar býarrúm, og tí má ikki farast fram í óðum verkum. Fleiri av umbyggingunum, sum hava verið í Havn, hava undrað meg eitt sindur, tí tær tykjast framdar uttan virðing fyri teimum dimensiónum og sereyðkennum, sum merkja okkara bý og okkara mentan. Nøkur fá undantak hava verið í mun til ta samlaðu serfrøðingatøgnina, eitt nú var fyrrverandi býararkitektur Mikael Viderø í útvarpinum og fanst at ætlanunum hjá Tórshavnar Kommunu um at savna saman fyrisitingina í bygningunum hjá Bank Nordic. Eisini var Albert Isfeldt arkitektur í Degi og Viku fríggjakvøldið og segði sína meining um nýggju ætlaninar um Eystarubryggju, hann legði dent á týdninginum, sum havið og strondin hevur. Hann helt avgjørt, at Skansin má hava samband við havið og at ein bátahylur ikki er nóg mikið. Eg haldi, at vit áttu at kjakast meira um Eystarubryggju og allar hinar ætlaninar og umbyggingarnar og vóni, at tey kvalifiseraðu fara at blanda seg uppí í størri mun enn higartil - eisini uttan at vera eftirspurd. http://www.listinblog.blogspot.com/2013/09/byggilist-snyr-seg-ikki-bert-um.html
Listafólkaaktivisma
-Vit liggja ikki við Kaj, men spæla á sandinum! ljóðaði sloganið hjá Teiti Lassen og Sunleif Rasmussen, sum bjóðaðu grillpylsur í Sandagerði 19.juni. Innan listafólkaaktivismu haldi eg, at hetta var herligasta eventið í 2013.
Listabloggurin var somuleiðis latin upp fyri mótmælislist móti antidemokratiskum spælireglum og tí sonevnda loynisáttmálanum
Listabloggurin var somuleiðis latin upp fyri mótmælislist móti antidemokratiskum spælireglum og tí sonevnda loynisáttmálanum
http://listinblog.blogspot.com/2013/09/motmlislist-4.html
Síðst í árininum komu tey gleðiboð úr Russlandi, at Putin hevði avgjørt at náða teir báðar limirnar í russiska feministapunkbólkinum Pussy Riot, Nadezhda Tolokonnikova og Maria Alyokhina, sum hava sitið fongslaðar meira enn eitt ár fyri teirra punkbøn/mótmæli móti antidemokratiska rákinum hjá Putinstýrinum. Síðsta nýggja úr Russlandi er, at sýningin av filminum Pussy Riot A punk prayer er vorðin bannað av myndugleikunum í Russlandi. Mentamálaráðharrin skar mentanargrunnin, men broytti meining og kom sum ketta burturúr høvdatrog við boðunum um, at 1 mió krónur av listastuðlinum skuldi latast filmslistini. Atfinningarsamar røddir høvdu at Birni Kalsø fyri ikki at yvirhalda armslongdarregluna.
Síðst í árininum komu tey gleðiboð úr Russlandi, at Putin hevði avgjørt at náða teir báðar limirnar í russiska feministapunkbólkinum Pussy Riot, Nadezhda Tolokonnikova og Maria Alyokhina, sum hava sitið fongslaðar meira enn eitt ár fyri teirra punkbøn/mótmæli móti antidemokratiska rákinum hjá Putinstýrinum. Síðsta nýggja úr Russlandi er, at sýningin av filminum Pussy Riot A punk prayer er vorðin bannað av myndugleikunum í Russlandi. Mentamálaráðharrin skar mentanargrunnin, men broytti meining og kom sum ketta burturúr høvdatrog við boðunum um, at 1 mió krónur av listastuðlinum skuldi latast filmslistini. Atfinningarsamar røddir høvdu at Birni Kalsø fyri ikki at yvirhalda armslongdarregluna.
Summarið høvuðssesong
Aðrastaðni er summarið listarliga sæð eitt heldur deydligt tíðarskeið, men so er ikki í Føroyum. Her er summarið í grundini vorðið høvuðssesong, kanska tí, at summarið er fólkaríkasta árstíðin í Føroyum. Summartónar seta fólkatónleik, jazz og contemporary tónleik á breddan alt summarið ígjøgnum, G Festivalurin og aðrir festivalar hava somuleiðis eina rúgvu av áhugaverdum tónleiki á skránni. Í Fuglafirði hendi nógv mentanarligt, m.a. var mentanarvika http://www.listinblog.blogspot.com/2013/09/mentanarvika-i-fuglafiri.html
Nýggi filmurin hjá Sakarisi Stórá Vetrarmorgun varð lanseraður við lovorðum, skreyti og skart, og øll vóru hugtikin av filminum, eisini undirritaða, sum tó loyvdi sær ein kritiskan vinkul.
http://www.listinblog.blogspot.com/2013/09/flottur-og-tunnur-vetrarmorgun.html
Tveir av okkara bestu listamonnum
Bæði Vár- Summar, Ólavsøku og Heystframsýningar vóru í summar. Várframsýningin var eitt sindur blandað, men fleiri áhugaverd verk vóru. M.a. hjá Dennis Agerblad úr Vestmanna, sum er millum okkara bestu listafólk og eg haldi, at hansara performance á Distortion festivalinum í Kph er nakað av tí besta, eg sá av tílíkum í brátt farna ári. "Eg haldi, at mong okkara hanga føst í gomlum listadefinitiónum og tessvegna hava ilt við at síggja tað listarliga í performance, serliga, tá dyrkanini av tí ljóta, meiningsleysa og ótilpassaða er fremst í huga, og kanska ikki minst um listamaðurin eisini er trash drag queen sum her..".
29.juni læt framsýning hjá Tóroddi Poulsen upp í Steinprenti, eg skrivaði: "Við hesum myndum umdefinerar hann føroyskt málarí frá teimum semiabstraktu náttúrutulkingunum og ekspressivu fólkalýsingunum og figurativu popplistini til nakað nýtt og modernað, sum ikki hevur verið gjørt áður innan føroyska málningalist, og sum eisini er originalt í altjóða høpi. Um vit taka málningin oman fyri sum dømi, so hava vit ikki áður í føroyskari málningalist sæð eina mynd av einum manni í sólbrillum við gittara undir liðini, sum situr í einari svartari sofa við eitt grønt sofaborð og lesur eina teknirøð meðan spannir í hópatali ota seg inn á hann. Myndin er um somu tíð eitt sindur skemtilig, óhátíðarlig og serstakliga álvarsom, tí hon snýr seg um listarliga inspiratión.http://www.listinblog.blogspot.com/2013/11/hamskifti_16.html
Listasummar
Summarframsýningin í Norðurlandahúsinum fevndi í ár um verk hjá tveimum listakvinnum, íslendsku Steinunn Thórarinsdóttir og føroysku Silju Strøm. Eg skrivaði m.a. "Framsýningin er bæði at síggja í sjálvum Norðurlandahúsinum og ymsastaðni kring Havnar bý, har standmyndirnar hjá Steinunn Thórarinsdóttir eru settar upp. Merkiliga anonymar, silvurgráar og rustreyðar standmyndir í menniskjastødd, sum ímynda androgynar persónar, og sum vit mugu staðfesta, eru ein ordans succes, skulu vit meta eftir móttøkuni. Fólk hava sum heild tikið heilt óvanliga væl í móti standmyndunum, ið tykjast hava eitt serligt áheitandi árin, sum hevur við sær, at fólk hava hug at nærkast standmyndunum". "Myndamálið er fínligt og stýrt, og samanumtikið høvdu hesi elegantu verkini verið betri presenteraði, eins og tey høvdu verið meira ótarnaði og samlaði visuelt sæð, um tey vóru framsýnd í Skálanum heldur enn í ófriðarligu forhøllini og á risastóra Klingruvegginum. Norðurlandahúsið hevur av óvissum orsøkum valt ikki at brúka Skálan til Summarframsýningina í ár. Men unnir áskoðarin sær bert eina stutta løtu til hvørt verk hjá Silju Strøm, ber til at fáa nógv burtur úr hesum konsentreraðu verkum, sum í støðum sameina tvær meginrásir, figurativt myndamál við abstraktiónir av flatum og geometriskum figurum."
http://listinblog.blogspot.com/2013/08/listarligar-pallsetingar-i-havn.html
Avantgardesniðgeving, skulptur og barnaleikir
Norðurlandahúsið
Nógv hendi í Norðurlandahúsinum alt jubileumsárið, m.a. kastaðu grannarnir, Norðurlandahúsið og Kringvarpið saman og myndaðu eina mentanarcafé, sum riggaði sera væl sum ramma kring beinleiðis mentanarsendingar fríggjadag. í september spældi ein norðurlendsk kamarkvintett tónleik hjá m.a. Piazolla umframt norðurlendskan samtíðartónleik, eg skrivaði m.a: "Verkið hjá Sunleif Rasmussen, "Autumn" byrjaði øðrvísi dramatiskt og dundrandi hart - hetta var greidliga ein heystódn av teimum ordiliga ógvusligu, sum vit vóru hurlað inn í. Hetta verkið tóktist sum heild stórsligið og komplekst við einari rúgvu av ekstatiskum lækkandi tónarøðum, sum umskaraðust og savnaðust saman í smáum tónleikatyssum við smáum undirliggjandi melodilinjum.." Føroya Symfoniorkestr feiraði 30 ára føðingardagin við eini jubileumsferð til Íslands, har orkestrið hevði eina mikið feiraða framførslu í Hørpu.
Poesi-terapi-selfie?
M.A.Jacobsens virðislønirnar vórðu handaðar í september og Katrin Ottarsdóttir fekk bókmentaheiðurslønina fyri yrkingarsavnið "Eru koparrør í Himmiríki", sum kom út í fjør. Savnið er er eitt lutfalsliga realistiskt yrkingarsavn, sum er bygt á barndómsminni, eg skrivaði m.a: "Bygnaðurin í yrkingunum er rættiliga konsekventur, hetta er eitt slag av smásøgum við støði í ymiskum ítøkiligum lutum, sum hoyra einum heimi til, so sum hús, havi, skáp, veggir, lyklar osfr. óbundin navnorð, sum eru støði undir smáum frásagnum, ið eru partar av eini uppgerð við fortíðina við barndómin og serliga við mammuna, hon sum er sinnisliga sjúk og sum er einaveldug í heiminum hjá ólukkuliga og ósjónliga barninum. Vit eru í einum húsum í Havn, tíðin er frá 69, tá Armstrong gekk á mánanum, tá flytir familjan inn í tey nýggju húsini og í byrjanini eru vónirnar stórar. Men mamman er sálarsjúk og pápin er ólukkuligur og konfliktsky, so at eingin tekur hond um barnið. Í yrkingini Istedgade um eitt margháttligt spæl millum foreldrini broytist stílurin eitt bil yvir í okkurt meira ekspressionistiskt, men annars eru frásagnirnar sum heild realistiskar, vit kunnu kanska enntá siga, at tær eru sosial- ella psykorealistiskar."
Kanska kunnu vit siga, at hetta savnið hjá Katrini Ottarsdóttir er partur av einum norðurlendskum ráki við poetiskari sjálvæviligari knekkprosa ella episkum yrkingum, sum eru lættar at skilja, mimetiskar við einum sterkum yrkjaraegi, sum tykist meira ella minni samlíkt yrkjaranum. Í Danmark hevur sølan av debut-yrkingarsavninum hjá Yahya Hassan verið methøgt, og her hjá okkum hevur bókin hjá Katrini Ottarsdóttir verið á metsølulistanum í bókhandlinum. Av øðrum líknandi føroyskum útgávum kunnu nevnast eitt nú fína bókin "Sár á Sál" hjá Kristinu Sundar Hansen um sorgarleikin, tá synir hennara doyðu av roykeitran. "Sár á Sál" varð framførdur leikur í januar, men sjálv bókin, dramayrkingin hoyrir til tær góðu lesiupplivingarnar í brátt farna ári. Yrkingauniversið í nýggja savninum hjá Oddfríði M. Rasmussen "Eg eri næstur", sum vit enn ikki hava ummælt, tykist somuleiðis í størri mun átøkt ítøkiligu tilveruni hjá yrkjaranum enn í t.d. savninum Lív/Rám frá 2008. Yrkjarin er nú komið um miðjan aldur og hugleiðir um deyðan, bæði yrkjarans egna og tann hjá vinmonnunum.
Svarta útgávan við solobasstónum og yrkingum hjá Øssuri Johannesen "Vindurin blæsur ígjøgnum markið ímillum tey livandi og tey deyðu" frá í fjør er somuleiðis sjálvsævilig, umframt visioner, men eisini "Heimvitisferðin" hjá Tóroddi Poulsen er í grundini meira mimetisk enn hansara bøkur plaga at vera, sjálvt um hon er nokk so langt úti, eg skrivaði: "Móðir Havn fær av at vita í bókini. Í fyrstu yrkingini leitar tann burturvilsti eg-persónurin aftur á slóðina, og tað er so ógvuliga skjótt, at Heimvitisferðin gerst átøk eini Helvitisferð: ".. og inn í ein óuniligan buss/ bussurin verður drigin/ av fýra ferðir fýra rossum/ og vit skrambla avstað inn í tokuna/ grasið er grátt í støðum/ tað verður heitari og heitari/ vit koyra gjøgnum stórar logar av eldi...". Sum í guddómligu komediuni hjá Dante á sinni reika vit og pínast í inferno og leita okkum til reinsingar í purgatorio saman við ræðuligum lagnum. Vit kenna í grundini tær dreymakendu, surrealistisku ímyndirnar og marrukendu opinberingarnar aftur frá øðrum bókum hjá okkara mest originala samtíðaryrkjara, men her er alt blandað saman og væl meira ítøkiligt enn tað plagar. Nakrar fáar yrkingar eru abstraktar, bygdar upp um formligar mótsetningar, men nógvar eru prosakendar og konkretar við marrukendum lýsingum av ymiskum, ið fyriferst ymsastaðni í Havn, uttan fyri Gamla Kirkjugarð, á Skálatrøð, í Vágsbotni, Bøgøtu osfr. Og hóast surrealistiska árinið er støðugt í bókini, tykjast sosiala indignatiónin og vónbrotið verulig við støði í núverandi gongdini í veruleikans heimlandi". Allar yrkingarnar hjá Sissal Kampmann, eisini tær nýggju í savninum "4D", sum vit enn ikki hava ummælt, eru sentrallyriskar við einum sterkum og týðiligum yrkjaraegi, sum setur fram hugsanir og spurningar til tilveru, dreymir, fortíð og framtíð. Hóast stórir partar av hennara søvnum eru rættiliga abstraktir, hevur lesarin ein greiðan varhuga av einari veruligari (bygda)kvinnu, einum asfaltsføroyingi, sum livir í útlegd niðri, og vitjar heim av og á. http://listinblog.blogspot.com/2013/09/og-emmuvinnarar-eru.html
"Hamskifti" kallaðist ein serstøk verkætlan, sum Kjartan Hansen, Jens L.Thomsen og Gutti Winther skipaðu fyri, Inger skrivaði m.a: "Í hesum heimi, sum altso verður verandi gátuførur, glíður ein streymur av sansaðum minnum gjøgnum vitskuna. Frá pávanum hjá Francis Bacon til figurar frá Fragglerock, frá asium til skúmandi dropar, frá kvøðuljómum til primalskríggj, frá endaleysum sunnudøgum í sjeytiárunum til Berlinarakabarettir í tjúgunum. Samstundis verður ein ørgrynna av træðrum myndað millum hesi endaleysu hugnámini; træðrir, sum mennast og fløkjast, og sum gerast atvoldin til anekdotir í høvdunum hjá áskoðarunum, sum tey skifta orð um við hvønn annan og harvið verða nýggir træðrir alsamt flættaðir inn í heildina. Tí Hamskifti brúkar eisini listina sum eitt sosialt eksperiment. Ein felagsskapur kyknar og ein sosial støða, sum eg fataði eins og eina unikka og sera stóra uppliving."
Listasavn Føroya hevði ymiskar framsýningar á skránni við m.a. Bárði Oskarsson, Guðrið Poulsen, og í juli var eg sjálv kurator fyri Listafelagið, tá Ólavsøkuframsýningin skuldi setast saman. Hugsanin hjá mær við hesari framsýningini var at taka støði í upprunaliga konseptinum, og altso at blanda avrik hjá leikum og lærdum. Ólavsøkuframsýningin í ár var fjølbroytt, útivið sjeyti ár vóru millum elsta og yngsta luttakara á framsýningini, men tær gomlu málarahetjurnar vóru eisini við á framsýningini við postkortum, sum vóru sett upp á stóra veggin við teimum mongu málningunum. Framsýningin var um somu tíð kuraterað og sensurerað. Framsýnararnar vóru nógvir, m.a. Zacharias Heinesen, Hansina Iversen, Tóroddur Poulsen, Dennis Agerblad, Silja Strøm, Jóhanna av Steinum, Steinprent, Anna Kathrina Højgaard, Tummas Jákup Thomsen, Marius Olsen, Steinprent, Hanni Bjartalíð og Jóhan Martin Christiansen. Ólavsøkuframsýningin fevndi sostatt um nakað av tí besta, vit eiga av føroyskari málningalist, bæði figurativari og nonfigurativari, konseptlist, foto, tekstillist, videolist, grafitti og grafikki, ið alt samalt varð sett saman við einum úrvali av øllum teim mongu myndunum, sum eru sendar inn til Ólavsøkuframsýningina.
Summarframsýningina hjá Heystbólkinum helt eg vera góða og eitt sindur av handahógvi merkta. Eg viðmældi framsýningina og skrivaði m.a: "Torbjørn Olsen prógvar, at hann er ein av okkara bestu málarum í kvinnumyndunum, sum ikki eru so eindimensionelt erotiskar, sum tær hava verið áður, men sum tykjast poetiskar, frásagnarligar og dramatiskar. Serliga tann stóri reyði oljumálningurin hugtekur. Hann avmyndar eina unga kvinnu, sum liggur nakin á eini song miðskeiðis í myndarúminum. Hetta er í grundini ikki nøkur vanlig portrettmynd, men minnir meira um eina symbolska mynd, eitt avbrigdi av gamla myndevninum av gróðrarmiklu gentuni og lívsoyðandi deyðanum. Myndevnið stavar afturi úr miðøld/renesansu, men deyðsfikseraðu symbolistarnir síðst í 19.øld høvdu sjálvandi stóran áhuga fyri tí. Eivør Pálsdóttir trívur í sama evni í sanginum True Love, sum Heiðrik á Heygum gjørdi videolag til. Myndin hjá Torbirni Olsen eitur "Eitt brotsverk" og hon vendir klassisku mótstillingini við lívsjáttandi ungu kvinnuni og deyðanum við. Eitt nú sær gentan út til at vera á tremur av lívi, meðan gerningsmaðurin, listamaðurin bert anir kámt afturi í reyða myrkrinum. Henda meistaraliga myndin fevnir sostatt eisini um eitt sjálvsportrett, har listamaðurin lýsir seg sjálvan í nøkrum fáum, eirindaleysum strikum. Søgan, sum verður søgd er fleirtýðug og eins stórbær, sum bara Torbjørn Olsen megnar at mála í eini ekspressivari mynd, sum er sannførandi og sum eisini ger tað líka mikið um stílurin er gamaldags ella ei. Farið sjálvi og hyggið!"
http://listinblog.blogspot.com/2013/08/haldgo-heyst-summarframsyning.html
http://listinblog.blogspot.com/2013/08/haldgo-heyst-summarframsyning.html
http://listinblog.blogspot.com/2013/08/listarligar-pallsetingar-i-havn.html
Avantgardesniðgeving, skulptur og barnaleikir
Sniðgevin Barbara í Gongini hevði eitt ekspressivt og sannførandi show SS14 á mótavikuni í Keypmannahavn saman við tónleikaranum Jens L.Thomsen, sum ornaði fyri ljóðsíðuni. Eg skrivaði m.a. http://listinblog.blogspot.com/2013/08/meira-enn-moti.html Í september læt hin 30.framsýningin hjá Steinprenti upp við tekningum og standmyndum hjá Hans Paula Olsen, sum somuleiðis gjørdi minnisvarðan, ið varð reistur á Skarði
http://listinblog.blogspot.com/2013/08/minnisvari-avdukaur-skari.html
http://listinblog.blogspot.com/2013/08/minnisvari-avdukaur-skari.html
Tjóðpallurin hevði okkurt gott til børn, Inger skrivaði m.a.: "Men, vit hava tíbetur Tjóðpall Føroya, sum hetta summarið hevur valt at satsa uppá góðskutilfar til børn, nevniliga uppsetingina hjá Katarinu Nolsøe og Hans Tórgarð av ævintýrklassikaranum Keisarans nýggju klæðir. Henda uppsetingin er bygd á tað týdningarmesta, nevniliga virðing fyri børnum. Men hon er somuleiðis bygd á ein serstakan ans fyri at raka beint á ein serstakan barnahumor, ans fyri at halda uppmerkseminum hjá børninum, ans fyri tí svaka og tí poetiska, skjóta og seina, einfalda og rokaliga, fyri tí lætta og fyri tyngd. Tí sjálvt um leikurin er deiliga lættur, er hann eisini tungur. Katarina Nolsøe og Hans Tórgarð geva ikki bara børnunum eina stuttliga uppliving, men eina nuanseraða og fleirtýðuga mynd, sum fær hjálpt teimum við at fata henda heimin og menniskjuni, fata materialismunnar árin á menniskju, fata fáfongdina, fata maktmál og guddómliga narsissismu. Einki verður penslað út á ovurpedagogiskan hátt, men alt er har allíkavæl, eitt smartvarp, sum ikki er smart, ein prestur, sum brúkar ræðuorð, vaksin, sum ikki lurta, tá onnur tosa, politikarar sum marsjera gjøgnum býin í teirra fínasta skrúð og eitt fólk, sum ikki evnar, torir ella vil steðga teimum fyrr enn sjálvgleðin er total. Tað kunnu vit sjálvandi eisini takka H.C. Andersen fyri, sum hevur skrivað eitt ævintýr, sum heldur ótrúliga nógv ár eftir at tað er skrivað. Men H.C. er ikki her, so í staðin takka vit Tjóðpalli Føroya, Katarinu Nolsøe og Hans Tórgarð." Í Sjónleikarhúsinum varð leikurin Sangur í mjørka framførdur, sum Elin á Rógvi skrivaði og sum Marita Dalsgarð leikstjórnaði http://listinblog.blogspot.com/2013/11/sangur-i-mjrka_4.html
Norðurlandahúsið
Nógv hendi í Norðurlandahúsinum alt jubileumsárið, m.a. kastaðu grannarnir, Norðurlandahúsið og Kringvarpið saman og myndaðu eina mentanarcafé, sum riggaði sera væl sum ramma kring beinleiðis mentanarsendingar fríggjadag. í september spældi ein norðurlendsk kamarkvintett tónleik hjá m.a. Piazolla umframt norðurlendskan samtíðartónleik, eg skrivaði m.a: "Verkið hjá Sunleif Rasmussen, "Autumn" byrjaði øðrvísi dramatiskt og dundrandi hart - hetta var greidliga ein heystódn av teimum ordiliga ógvusligu, sum vit vóru hurlað inn í. Hetta verkið tóktist sum heild stórsligið og komplekst við einari rúgvu av ekstatiskum lækkandi tónarøðum, sum umskaraðust og savnaðust saman í smáum tónleikatyssum við smáum undirliggjandi melodilinjum.." Føroya Symfoniorkestr feiraði 30 ára føðingardagin við eini jubileumsferð til Íslands, har orkestrið hevði eina mikið feiraða framførslu í Hørpu.
Storymusic
Tónleikaútgávurnar vóru nógvar og góðar í hesum ári, Storymusic hjá Teiti Lassen var ein av teimum ordiliga góðu, eg skrivaði m.a: -"Hopeful" er fyrsta orðið, sum kemur fyri í nýggju tónleikaútgávuni hjá Teitur, og tað er júst tann kenslan, tú sum lurtari situr eftir við, tá tú hevur hoyrt útgávuna. Tí heilt frá teirri lyrisku byrjanini og allan vegin gjøgnum aldututl, yndisligan barnasang og heiðafuglaljóð, talar henda útgávan til tað góða í áhoyraranum, so at tú rætt og slætt kennir teg vónríka, tá tú hevur hoyrt hana, og eg meini altso grundleggjandi vónríka í mun til tilveruna, mannaættina, listina, ta føroysku bygdasligheitina og alt hetta hendir væl at merkja uttan at tú ert við at spreingjast av stórbærum hátíðarkenslum. Story Music er fyrst og fremst ektað og eyðmjúkt tónleikaverk, sum er borið fram av musikaliteti og eini listarligari trongd til at siga søgur".
Tónleikaútgávurnar vóru nógvar og góðar í hesum ári, Storymusic hjá Teiti Lassen var ein av teimum ordiliga góðu, eg skrivaði m.a: -"Hopeful" er fyrsta orðið, sum kemur fyri í nýggju tónleikaútgávuni hjá Teitur, og tað er júst tann kenslan, tú sum lurtari situr eftir við, tá tú hevur hoyrt útgávuna. Tí heilt frá teirri lyrisku byrjanini og allan vegin gjøgnum aldututl, yndisligan barnasang og heiðafuglaljóð, talar henda útgávan til tað góða í áhoyraranum, so at tú rætt og slætt kennir teg vónríka, tá tú hevur hoyrt hana, og eg meini altso grundleggjandi vónríka í mun til tilveruna, mannaættina, listina, ta føroysku bygdasligheitina og alt hetta hendir væl at merkja uttan at tú ert við at spreingjast av stórbærum hátíðarkenslum. Story Music er fyrst og fremst ektað og eyðmjúkt tónleikaverk, sum er borið fram av musikaliteti og eini listarligari trongd til at siga søgur".
Poesi-terapi-selfie?
M.A.Jacobsens virðislønirnar vórðu handaðar í september og Katrin Ottarsdóttir fekk bókmentaheiðurslønina fyri yrkingarsavnið "Eru koparrør í Himmiríki", sum kom út í fjør. Savnið er er eitt lutfalsliga realistiskt yrkingarsavn, sum er bygt á barndómsminni, eg skrivaði m.a: "Bygnaðurin í yrkingunum er rættiliga konsekventur, hetta er eitt slag av smásøgum við støði í ymiskum ítøkiligum lutum, sum hoyra einum heimi til, so sum hús, havi, skáp, veggir, lyklar osfr. óbundin navnorð, sum eru støði undir smáum frásagnum, ið eru partar av eini uppgerð við fortíðina við barndómin og serliga við mammuna, hon sum er sinnisliga sjúk og sum er einaveldug í heiminum hjá ólukkuliga og ósjónliga barninum. Vit eru í einum húsum í Havn, tíðin er frá 69, tá Armstrong gekk á mánanum, tá flytir familjan inn í tey nýggju húsini og í byrjanini eru vónirnar stórar. Men mamman er sálarsjúk og pápin er ólukkuligur og konfliktsky, so at eingin tekur hond um barnið. Í yrkingini Istedgade um eitt margháttligt spæl millum foreldrini broytist stílurin eitt bil yvir í okkurt meira ekspressionistiskt, men annars eru frásagnirnar sum heild realistiskar, vit kunnu kanska enntá siga, at tær eru sosial- ella psykorealistiskar."
Svarta útgávan við solobasstónum og yrkingum hjá Øssuri Johannesen "Vindurin blæsur ígjøgnum markið ímillum tey livandi og tey deyðu" frá í fjør er somuleiðis sjálvsævilig, umframt visioner, men eisini "Heimvitisferðin" hjá Tóroddi Poulsen er í grundini meira mimetisk enn hansara bøkur plaga at vera, sjálvt um hon er nokk so langt úti, eg skrivaði: "Móðir Havn fær av at vita í bókini. Í fyrstu yrkingini leitar tann burturvilsti eg-persónurin aftur á slóðina, og tað er so ógvuliga skjótt, at Heimvitisferðin gerst átøk eini Helvitisferð: ".. og inn í ein óuniligan buss/ bussurin verður drigin/ av fýra ferðir fýra rossum/ og vit skrambla avstað inn í tokuna/ grasið er grátt í støðum/ tað verður heitari og heitari/ vit koyra gjøgnum stórar logar av eldi...". Sum í guddómligu komediuni hjá Dante á sinni reika vit og pínast í inferno og leita okkum til reinsingar í purgatorio saman við ræðuligum lagnum. Vit kenna í grundini tær dreymakendu, surrealistisku ímyndirnar og marrukendu opinberingarnar aftur frá øðrum bókum hjá okkara mest originala samtíðaryrkjara, men her er alt blandað saman og væl meira ítøkiligt enn tað plagar. Nakrar fáar yrkingar eru abstraktar, bygdar upp um formligar mótsetningar, men nógvar eru prosakendar og konkretar við marrukendum lýsingum av ymiskum, ið fyriferst ymsastaðni í Havn, uttan fyri Gamla Kirkjugarð, á Skálatrøð, í Vágsbotni, Bøgøtu osfr. Og hóast surrealistiska árinið er støðugt í bókini, tykjast sosiala indignatiónin og vónbrotið verulig við støði í núverandi gongdini í veruleikans heimlandi". Allar yrkingarnar hjá Sissal Kampmann, eisini tær nýggju í savninum "4D", sum vit enn ikki hava ummælt, eru sentrallyriskar við einum sterkum og týðiligum yrkjaraegi, sum setur fram hugsanir og spurningar til tilveru, dreymir, fortíð og framtíð. Hóast stórir partar av hennara søvnum eru rættiliga abstraktir, hevur lesarin ein greiðan varhuga av einari veruligari (bygda)kvinnu, einum asfaltsføroyingi, sum livir í útlegd niðri, og vitjar heim av og á. http://listinblog.blogspot.com/2013/09/og-emmuvinnarar-eru.html
Hamskifti
Ymiskt annað í árinum
Bárður Dam í Baianstovu, arkitektur MAA tók yvir formannssessin í LISA. Tóroddur Poulsen varð innstillaður til norðurlendsku bókmentaheiðurslønina 2014 fyri bókina Fjalir. Norðurlendska bókmentaheiðurslønin 2013 varð latin danska høvundinum, Kim Leine fyri bókina Profeterne ved Evighedsfjorden (Jóanes Nielsen varð nomineraður fyri Brahmadellarnar, og Eivør Pálsdóttir varð nominerað fyri room). Ein barna og ungdómsbókmentanarheiðursløn varð stovnað, Marjun Syderbø Kjelnæs varð nominerað fyri "Skriva í sandin", og ”Karikko” hjá Seita Vuorela og Jani Ikonen vann. Og so gjørdist 2013 eitt satt sigursár hjá tungmálmsbólkunum Hamferð og Týr, hvørs útgávur vóru mikið róstar - ikki minst uttanlands.
21.til 24.november vóru fjølbroyttir bókadagar í Norðurlandahúsinum, sum Rithøvundafelagið skipaði fyri og sum fekk eina rúgvu av fólki niðan í Norðurlandahúsi at lurta eftir fyrilestrum og kjaki. Í Mimi var í sama viðfangi eitt væl eydnað tiltak, sum Sissal Kampmann skipaði fyri: http://www.listinblog.blogspot.com/2013/11/vl-eydna-mentanarmimirsmekka.html Í december kom Listin 2013 út og ársins listaheiðursløn, sum Teitur Lassen fekk fyri framúrskarandi listarligt avrik í brátt farna ári.
21.til 24.november vóru fjølbroyttir bókadagar í Norðurlandahúsinum, sum Rithøvundafelagið skipaði fyri og sum fekk eina rúgvu av fólki niðan í Norðurlandahúsi at lurta eftir fyrilestrum og kjaki. Í Mimi var í sama viðfangi eitt væl eydnað tiltak, sum Sissal Kampmann skipaði fyri: http://www.listinblog.blogspot.com/2013/11/vl-eydna-mentanarmimirsmekka.html Í december kom Listin 2013 út og ársins listaheiðursløn, sum Teitur Lassen fekk fyri framúrskarandi listarligt avrik í brátt farna ári.
Kæru lesarar
Hetta var jú bert ein lítil partur av øllum tí, sum hendi innan listina í 2013. Um stutta tíð skriva vit 2014. Ein hurð fer aftur, eitt vindeygað verður latið upp og enn sum áður fara vit báðar at skriva listabloggar og tit eru framvegis vælkomin at senda okkum tíðindaskriv og stubbar og ráð um alt tað nógva áhugaverda, sum hendir á listaøkinum. Takk fyri tað farna og gott nýggjár!
Kærar heilsanir
Kinna og Inger
(KP)
Posted by Listin at 11:31 AM
Sunday, December 29, 2013
Tá Maria lá á deyðastrá...
Í morgin kemur seinni partur av yvirlitinum av lista- og mentanarhendingum í brátt farna ári. Her er eitt brot burtur úr dramayrkingini hjá Kristinu Sundar Hansen, sum er millum tær ordiliga góðu bøkurnar, eg las í ár.
Tað sigst, at tá Maria lá á deyðastrá,
kendu ápostlarnir, á ein duldarfullan hátt,
at teir vóru boðsendir til Jerúsalem.
Og teir savnaðust so
rundan um songina hjá Mariu.
Eitt himmalskt ljós fylti rúmið,
og ápostlarnir løgdust á knæ,
og himmalin læt seg upp.
Har sóu teir menniskjusonin standa
á einum ljósskýggi,
og meðan andlitið á Mariu
strálaði av móðurkærleika,
fleyg sál hennara
í fangið á soninum.
Næsta dag reivaðu teir likam hennara
í eitt línklæði
og bóru hana
á herðunum
til Getsemanehavan
og løgdu líkið
í grøvina.
Tá vísti Harrin seg
við einum herskara av einglum
og heilsaðu teimum.
sálin á Mariu bleiv aftur eitt við likamið,
hon reist upp
úr grøvini
og fór til himmals
í fylgi við
einum einglaskara.
Nú skilji eg.
Ja ...
"...og meðan andlitið á Mariu
strálaði av móðurkærleika,
fleyg sál hennara
í fangið á soninum..."
Tað er jú
dreymurin
um mín egna
deyða.
Og tann dagin,
tit, mínir elskaðu dreingir,
standa og taka ímóti mær,
eri eg klár at yvirgeva meg,
at geva upp,
fyri at blíva eitt við tykkum,
og sárið í sálini,
sum situr í bringuni,
í einum brotparti av einum sekundi
verður tað grøtt,
og eg kann trygt lata eyguni aftur,
og geva meg upp í hendur ævinleikans,
í einum brotparti av einum sekundi,
um so alt verður myrkt,
so er tað i lagi,
men ikki fyrr enn tá.
Onkustaðni
djúpt inni í mær
finni
eg
frið.
s.37-38 í Sár á Sál eftir Kristinu Sundar Hansen. Egið forlag. 2013
Posted by Listin at 1:35 PM
Saturday, December 28, 2013
Jólakort
Í ovurmorgin kemur seinni partur av yvirlitinum yvir árið, ið fór. Og meðan vit bíða, seti eg inn nøkur jólakort, sum pápi mín, Ásmundur Poulsen gjørdi.
(KP)
Posted by Listin at 4:13 PM
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Klæmint Isaksen
Klæmint er útbúgvin fysioteapeutur frá Fysioterapeutskúlanum í Keypmannahavn í 1991. Klæmint hevur síðan áhaldandi tikið eftirútbúgvingar innan manuel terapi, osteopaty, osteoporosu (beinbroyskni), ítróttar fysioterapi og sunnheit á arbeiðsplássum. Klæmint hevur…
Hjørleif Niclasen
Útbúgvingar: 1987: Exam. scient í ítrótti frá Syddansk Universitet 1992: Fysioterapeut frá Fysioterapeutskúlanum í Odense 1992-2002: eftirútbúgving innan manuella terapi, ítróttar fysioterapi, ergonomi og heilsufremjandi tiltøk til arbeiðspláss 2006: Grundútbúgvingin…
Beinta B. Laursen
Beinta er útbúgvin fysioterapuetur frá Fysioterapeutskúlanum í Esbjerg í 2003. Beinta hevur verið á ymiskum skeiðum í manuellari viðgerð, venjaraskeiði hjá Pro-academy og í akupunktur. Umframt hettar hevur hon tikið…
Jóan Magnus Lamhauge Dalbø
Jóan Magnus er útbúgvin fysioterapeutur frá Univeristy College Nordjylland í juni 2015. Hann byrjaði alt fyri eitt uppá at eftirútbúgva seg innan ítróttarfysioterapi og hevur soleiðis tikið alla útbúgvingina hjá…
Eli Reynskor
Eli er útbúgvin fysiurgiskur massørur og arbeiðir í hølum okkara í Vælveru Fitness týsdagar og hósdagar frá kl. 14.30 - 18.00. Um hesar tíðir ikki passa tær, er møguleiki at…
Tórálvur Mohr Persson
Tórálvur Mohr Persson er útbúgving Professiónsbacheor í Fysioterapi Professiónsbachelor í Fysioterapi
Trine Skov Eysturoy
Trine er útbúgvin fysioterapeutur frá Fysioterapeutskúlanum í Esbjerg í 2000. Trine hevur síðan arbeitt øll árini á privatklinikk, fyrst 10 ár í Danmark og seinastu 6 árini í Svøríki. Serligi…
Petur Allan Klementsen
Petur Allan Klementsen arbeiðir á okkara klinikk í Miðvági, Vága Fysioterapi, 3 dagar um vikuna og í Havnar Fysioterapi 2 dagar um vikuna. Petur Allan er útbúgvin fysioterapeutur frá UCL,…
Vivian í Soylu
Vivian arbeiðir í móttøkuni, og er sum oftast tann fyrsti persónurin tú heilsar uppá á klinikkini. Tað er eisini Vivian, ið tekur telefonina og gevur tíðir, tekur ímóti boðum o.a.…


text:
Í Degi og Viku í kvøld hevði KVF eitt innslag um veiðuna undir Føroyum eftir toski og hýsu, sum var eitt frontalt álop á fiskidagaskipanina sum framvegis er í gildi, nú fiskurin aftur floymir innyvir landgrunnin.
Ein fiskifrøðingur og ein búskaparfrøðingur sluppu uttan ein einasta kritiskan spurning at húðfletta fiskidagaskipanina. Man stendur púra og aldeilis málleysur eftir eitt slíkt innslag við spurninginum, hví í himmalsins navni fingu hesir persónar ongan kritiskan spurning yvirhøvur.
Er meiningin við at fleirfalda inntøkuna hjá KVF, at færri borandi og kritiskir spurningar skulu verða spurdir? Ella eru summi fólk, summir fakbólkar, friðhalgaðir fyri at skulla svara fyri seg?
Eftir nógv ár við lakum fiskiskapi, er fiskiskapurin blómaður aftur. Hetta segði Osmund Justinussen fyri trimum árum síðani fór at henda. Fá, og serliga ikki fiskifrøðingarnir, trúðu honum.
Hesin fakbólkur, fiskifrøðingar, eru teir sum á hvørjum ári farna mannaminnið eru komnir við sínum deyðadómi yvir seinasta svimjandi toskin og hýsuna.
Hóskandi kundi kanska verið at spurt teir, hvaðani hesin stóri og feiti toskurin og hýsan ið floymir innyvir grunnarnar nú kemur frá, eftirsum teir í áravís hava prædikað, at onki kemur undan tí at veiðutrýstið er so høgt. Men nei, KVF er mikrofonhaldari burturav.
Í áravís hevur ein skilamaður innan fiskivinnuna, Eyðun Hansen í Vestmanna, skrivað greinar og spurt Havstovuna útgreinandi og kritiskar spurningar um veiðuna undir Føroyum, hví tekur KVF ikki hendan táttin upp?
Skal man hava heitið Frøðingur fyri at bera síni sjonarmið fram í alment fíggjaða miðli okkara? Ella er teirra orð vigað og funnið meiri passandi í vekt enn orðini frá teimum sum eru og hava verið í vinnuni?
Er almenni miðil okkara í ferð við at marginalisera alla praktiska vitan og eygleiðingar?
Dagliga hoyra vit sólskinssøgurnar um batnaða botnfiskiskapin undir Føroyum. Kallanes hevði 16000 pund í dag, Kvikk og Sandshavið landaðu 160000 pund í part eftir 10 dagar á sjónum. Stór og feit hýsa og toskur.
Øll fegnast, uttan tey sum vilja fiskidagaskipanini til lívs. Tey hava ein stóran forkláringstrupulleika, nú fiskiskapurin aftur hevur ment seg undir fiskidagaskipanini. Men álikavæl sleppa hesi fólkini snikkaleys, uttan ein einasta kritiskan spurning frá almenna miðli okkara.
Vit skulu halda fast við fiskidagaskipan okkara, og fegnast um at fiskiskapurin er á veg uppaftur. Svimjandi fiskur kann ikki girðast inni og goymast til vit hava brúk fyri at taka hann. Taka vit hann ikki meðan hann er har, er hann burturaftur áðrenn vit hava vent okkum.
Náttúran er avgerandi, og hon letur seg ikki temja av nøkrum excel-arki.
Brandur Sandoy, Fólkaflokkurin


text:
Bøkur á polskum, rumenskum, thailendskum og tagalog
Tær flestu bøkurnar á Býarbókasavninum eru á føroyskum, donskum og enskum, men bókasavnið hevur eisini minni søvn av týskum, fronskum og sponskum bókum til taks. Sum partur av einum integratiónsátaki hjá Tórshavnar kommunu hevur barnabókasavnið nú eisini fingið eitt savn av barna- og ungdómsbókum á polskum, rumenskum, thailendskum og tagalog, sum er almenna málið á Filipsoyggjunum.
Í fyrstu syftu er talan bert um umleið 100 bøkur, og tær flestu eru á polskum og rumenskum. Ætlanin er alsamt at endurnýggja og vaksa um savnið, so úrvalið av bókum á hesum málum fer at verða størri.


text:
Svein Rógvi er givin at venja Sunset-liðið hjá Stjørnuni, men leiðslan í felagnum var skjót at biðja Unu Olsen venja stjørnukvinnur, tað sum eftir er av kappingarárinum. Og Mortan Hust, sum vandi Stjørnuna í 2009, skal hjálpa Unu við venjingini. Eg havi tosað við Unu, sum sjálv spælir við Stjørnuni og spurt hana, hví júst hon hevur tikið við ábyrgdini at standa fyri venjingini? Og Una sigur.
– Eftir at Svein Rógvi var givin sum venjari, og nevndin hevði fund við spælararnar, segði formaðurin: – Una, tú stendur fyri venjingin framyvir. Eg stúrsaði við, tí eg havi ongar royndir sum venjari, men eg hava spælt hondbólt frá ungum árum. Svarið var, at hetta mátti eg fara heim at hugsa um.
– Tá ið eg hevði hugsaði meg væl um, hugsaði eg sum so, at Stjørnan má enda hetta kappingarárið væl, og vit mugu hava skipaða venjing. Eg gjørdi av at taka við venjarastarvinum, men so ringdi eg til Morten Hust, sum vandi Stjørnuna í 2009, og bað hann hjálpa mær sum ein slaks hjálparvenjari, og tað vildi hann fegin. So eg eri takksom, at Mortan Hust eisini vil hjálpa stjørnukvinnum. Eg havi ikki nakrar royndir sum venjari, men eg havi spælt hondbólt í bestu deildini, síðani eg var heilt ung.
– Høvuðsorsøkin, at eg taki við venjaraábyrgdina, er, at eg eri góð við hondbóltin í Klaksvík og brenni fyri hondbóltspælinum. Eg vil við venjarastarvinum gera mítt til, at hondbólturin ikki fer fyri bakka. Og sum sagt er allar fyrsta uppgávan, at Stjørnan endar væl hetta kappingarárið. Tað gongur misjavnt hjá liðum kring landið at manna liðini, og tá ið vit í Stjørnuni byrjaðu seinasta heyst, vóru nógvar forðingar. Skaðar, og at spælarar vóru uttanlands. Soleiðis hevur tað altíð verið, sigur Una at enda.
Vit onnur á síðulinjuni ynskja Unu góða eydnu við venjarastarvinum. Una Olsen er nú tretivu ára gomul og hevur spælt í bestu deildini, síðani hon var fimtan, sekstan ár. Tá ið talan um stríðsvilja og spæligleði, slóðar Una altíð fyri. Eingin ivi er um, at hon er væl egnað sum venjari. Og eitt er púra vist, og tað er, at vit hava brúk fyri Stjørnuni í toppinum í føroyskum kvinnuhondbólti. Kvinnudeildin bleiv eitt lið færri, tá ið VÍF og Tjaldur løgdu saman í eitt Sunset-lið. Hondbóltsfamiljan má endiliga ikki minka. (Vagnur)


text:
Fyrsta umfar av ársins Løgmansteypakapping bleiv spælt í gjár, og TB hevði vitjan av HB. Fyrstu løtuna blivu havnamenn trýstir langt aftur, men teir mentu seg tó, sum minuttirnar gingu. Í mun til TB so vóru gestirnar serstakliga beinraknir, tá tað kom til at gagnýta teirra møguleikar. Tvær ferðir komu havnamenn til opnar møguleikar í fyrsta hálvleiki, og báðar ferðir fingu teir mál. Í øðrum hálvleiki var tað HB, sum var meira spælstýrandi, meðan TB hevði trupult at halda lok á Símuni Samuelsen á vinstra borði. Tá síðsta bríksl ljóðaði, hevði HB vunnið seg víðari í Løgmansteypakappingini, við einum uppibornum 3-1 sigri. Einsamalla málið hjá TB, kom í yvirtíðini, og tað syrgdi bert 16 ára gamli Poul Ingason fyri.
Símun var í serflokki
Hvørgan av liðunum høvdu spælt í innleiðandi umfarinum, og tískil var hetta tann fyrsti dysturin hjá liðunum báðum í kappingini. TB legði fyri, við beinanvegin at royna at trýsta gestirnar høgt uppi á vøllinum, so HB hevði nokk at gera, við bara at rudda burtur. Havnamenn stóðu tó væl skipaðir, og sum minuttirnar gingu, komu teir eisini onkuntíð fram um miðjuna. Eftir 15 minuttum, fekk HB liðskiparin og landsliðsleikarin, Fróði Benjaminsen bóltin inni í miðkringinum, og við einari langari sending, fann hann sera kvika Símun Samuelsen, millum tveir verjuleikarar. Símun legði bóltin við høvdinum niður fyri egnar føtur, og lobbaði síðani hegnisliga upp um Ivan Stojkovic í TB málinum. Eitt vakurt mál frá einum frálíkum spælara, sum hendan dagin var ein sonn marra hjá TB.
eftir 37 minuttir, var Hr. Samuelsen aftur í ferð eftir vinstra vongi, og tá Ivan noyddist út móti, legði Símun eina tvøravlevering yvir til liðskiparan Fróða, og so var brádliga 2-0 til gestirnar, hóast tað var heimaliðið, ið átti munin í størsta partinum av hálvleikinum. Fleiri ferðir var tað um reppið, at TB skoraði, men inn vildi bólturin ikki, og so kundu havnamenn gleðast yvir eina góða úrtøku, tá liðini fóru til hálvleiks.
Fingu ikki spælið at koyra
Okkara royndu at kempa manniliga í øðrum hálvleiki, men avleveringarnar blivu kanska dekan ov nógv merktar av satsing, og lógu tí ov óneyvar. Hetta gjørdi HB sær dælt av beinanvegin, og tóku tamarhald á miðjum vølli. TB blivu nú trýstir aftur, og serliga var tað trupult hjá okkara, at verja fyri Símuni Samuelsen. Eisini Alex José dos Santos hevði hug at koma fram við, men nógva ferðin hjá Simuni var ein støðug hóttan.
Á miðjuini fekk bóltsnillingurin Christian R. Mouritsen meira pláss í øðrum hálvleiki, og so komu nógvar sendingar fram í borðini. Eftir júst eina sovorðna, fingu HB tillutað eitt brotspark, tá 13 minuttir írestaðu. Christian fann sprintaran, Símun á vinstra vongi, og tá hann royndi at sneiða framvið Ivan, mátti Serbin steðga honum, so hann kundi fáa møguleikan at bjarga frá brotsparksblettinum.
HB setti Christian R. Mouritsen at taka brotsparkið, og hann setti bóltin ósvikaliga trygt út í síðunetið, til 3-0.
Hetta dámdu TB leikarunum lítið, og tað tóktist, sum um at okkara nú vildu berjast enn meira, og í minsta lagi enda dystin við manér.
Teir tríggir; Magnar Vang (20 ár), Patrik Johannesen (16 ár) og Poul Ingason (16 ár) komu inn fyri ávíkavist Martin Tausen, Óla Johannesen og Bojan Timic.
Unglingarnar royndust væl
Teir tríggir ungu leikararnar, sum fingu møguleikan í øðrum hálvleiki, royndust rættuliga væl. Teir tóktust trívast væl við støðið, og vístu seg als ikki til at vera stórvegis imponeraðir av kendu HB leikarunum. Í staðin kempaðu teir fyrimyndarligt, og serliga kláraði Poul Ingason seg væl. Unglingin loysti Bojan av, og í yvirtíðini fekk hann ein bólt uttanvert brotsteigarmarkið, úti í vinstru síðu. Poul dregur síðani framvið brotsteiginum, og við skotfintu, fintar hann sær pláss, til at senda eitt skot av. Skotið var somikið gott og hart, at tað snýtti HB málverjan, Teit Gestsson, og smeyg sær inn við nærmastu stong. Eitt flott mál frá unglinginum, sum longu telist millum teir føstu í hópinum. Dirvið og áræðið, hesir ungu leikarar vísa, er ein uppskrift, ið allir ungir leikarar eiga at fylgja. Tað nyttar onki at ganga runt og halda, at hinir nokk eru betur…Nei, HER KOMI JE, og komið so an, tað er andin, ið fylgjast má.
Drívið á dreingir, tit eru raskir.
HAGTØL
Løgmansteypakappingin 2012
1. Umfar
TB-HB 1-3 (0-2)
0-1: Símun Samuelsen (15.)
0-2: Fróði Benjaminsen (37.)
0-3: Christian R. Mouritsen (77.) (br.)
1-3: Poul Ingason (91.)
Hvussu tað gekk í hinum dystunum í fyrsta umfari, kunnu tit síggja inni á www.faroesoccer.com


text:
Sumbiar kommuna søkir eftir einum starvsfólki til 16 tímar/viku.
Starvið umfatar reingerð og annað fyrifallandi av dagrøktarhølinum, Samkomuhúsinum og Bygdarhúsinum í Lopra. Eitt nú skal viðkomandi hava eftirlit við útleigan, innbúgvi og smáar viðlíkahaldsuppgávur í hesum hølum.
Ynskir tú at fáa meira kunning um starvið, so kanst tú ringja til Eyðbjørn Thomsen 570330
Umsóknin skal vera Sumbiar kommunu í hendi áðrenn 28.02.2021.
Umsókn skal sendast til Denne e-mail adresse bliver beskyttet mod spambots. Du skal have JavaScript aktiveret for at vise den.
Sumbiar Kommuna


text:
2007
2007 var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byjaði á einum mánadegi.
HendingarEdit
- 1. januar - Tvey nýggj lond, Bulgaria og Rumenia, gerast alment limir í ES.
- 1. mai - Vága Floghavn verður yvirtikin av Føroya Landsstýri.
- 27. juni - Føroya Banki (seinni nevndur BankNordik) verður børsskrásettur.
- 29. juli - Føroyska Fólkakirkjan verður yvirtikin av føroyskum myndugleikum.
- 3. august - Russiski trolarin Olshana søkkur í Tangafirði eftir at hava siglt á Flesjarnar kvøldið fyri.
- 1. oktober - Fyrrverandi amerikanski forsetin Bill Clinton vitjar í Føroyum.
- 20. oktober - Hovstunnilin letur alment upp.
ÍtrótturEdit
FótbólturEdit
FøðingarEdit
AndlátEdit
- 23. apríl - Boris Jeltsin, forsetin í Russlandi 1991-99 (føddur 1931).
- 28. mai - Jörg Immendorff, týskur listamálari (føddur 1945).
- 14. juni - Kurt Waldheim, fyrrverandi forsetin í Eysturríki og fyrrverandi ST-aðalskrivari (føddur 1918).
- 30. juli - Ingmar Bergman, svenskur leikstjóri (føddur 1918).
- 6. september - Luciano Pavarotti, italskur tenorsangari (føddur 1935).
- 16. oktober - Deborah Kerr, skotsk sjónleikarinna (fødd 1921).
- 10. november - Norman Mailer, amerikanskur rithøvundur (føddur 1923).
- 5. desember - Karlheinz Stockhausen, týskt tónaskald (f. 1928).
- 23. desember - Oscar Peterson, kanadiskur jazzpianistur (føddur 1925).
- 27. desember - Benazir Bhutto, pakistanskur politikari (fødd 1953).


text:
Håkan: - Skulu hava bóltin meira og flyta hann betri
Landsliðsvenjarin er ógvuliga væl nøgdur við tí orkuna, ið føroyska liðið fekk lagt í dystin leygarkvøldið, og at líknandi skal
Video: - Skulu koyra við fullari skrúðu í morgin
Tvøramaðurin sigur, at teir skulu megna at verja upp fyri sterku vinstru síðuni hjá Skotlandi, og høgri bakkurin er eisini inni
U17 kvinnur: Hópurin til EM-undankappingina úttikin
3-12. november fer U17-landsliðiðv ið gentum at spæla EM-undankapping í Slovakia
Talv: Trý oddalið
Seinastu tíggju árini hevur kappingin staðið millum Sandavágs Talvfelag og Havnar Telvingarfelag, men nú leggur Klaksvíkar Talv


text:
Seinnapartin tók liðið hjá Hákuni West av Teigum, Skanderborg Århus móti Skive á heimavølli í dysti í bestu donsku hondbóltsdeildini.
Tað gjørdist talan um ein ein rættiliga greiðan 29-23 sigur til Skanderborg Århus, ið hevði greitt munin í fyrra hálvleiki. Í steðginum var Skanderborg Århus á odda 18-12.
Hákun West av Teigum skoraði eitt mál fyri Skanderborg Århus í dag.
Skanderborg Århus liggur á einum triðja plássi við 10 stigum fyri seks dystir. GOG er á odda við 12 stigum. Nummar tvey er Ålborg við 10 stigum, men við betri málmuni enn Skanderborg Århus.
Komandi leygardag spælir Skanderborg Århus móti Bjerringbro/Silkeborg, ið liggur eitt stig aftanfyri Skanderborg Århus.


text:
Í dag hevur FÍF fingið svar uppá umsóknirnar um stuðul frá Úrval. Úrval er undirnevnd hjá ÍSF, sum býtir út stuðulskrónurnar til úrvalsarbeiði hjá okkara allarbestu ítróttarfólkum.
Av átta ítróttarfólkum, sum fáa stuðul, umboða trý teirra frælsan ítrótt. Hanus Bergsson er okkara besti spjótkastari nakrantíð. Hóast hann bert er 19 ára gamal, tók hann í 2014 metið í spjótkastið og betraði tað tvær ferðir. Hann er nú bert ein lítlan metur frá 60-metra markinum, men við tí menning, sum Hanus í løtuni fer í gjøgnum, kann væntast at hann fer nógv longur komandi árið.
Hanus Bergsson, 19 ár, veit at tað ikki bara er styrki, men eisini smidleiki, sum skal til. Hann er á veg móti onkrum heilt stórum í spjótkasti.
Longdarleyparin og trístøkkarin, Tórur Mortensen, er eisini í einari ógvusligari menning. Á sumri 2013 stóð hann seg væl á VU-Spelen og leyp beint yvir 5 metrar í longdarlopi. Seinasta summar, eitt ár eldri, leyp Tórur 6,18 metrar – altso meira enn ein metur betring uppá eitt ár. Tað er lítið at ivast í, at komandi kappingarár fara nógvir sentimetrar at leggjast afturat, og um alt bara gongur nøkulunda sum tað skal, fer Tórur at debutera á oyggjaleikunum komandi.
Tórur Mortensen kappast til DM – ein fantastiskur venjingarhugburður frá fyrsta degi
Eftri at Valborg Heinesen buldraði ígjøgnum við tveimum gullheiðursmerkjum á Bermuda, hevur hon ment seg enn meira. Í 2014 vann hon DM silvur á 5.000 metrum við føroyskum meti, hon vann DM bronsu í maraton við føroyskum meti og hon setti føroyskt met í hálvum maraton til HM kappingina í Keypmannahavn. Nú fer hon eftir nøkrum góðum úrslitum til oyggjaleikir, og síðani fer hon at satsa upp á at taka enn ein bita av maratonmetinum.
Soleiðis vilja vit gjarna síggja Valborg aftur á næstu oyggjaleikum
Uttan tann stuðul, sum nú verður veittur, høvdu ætlanirnar fyri komandi árið hjá hesum úrmælingunum verið heilt øðrvísi. Hetta er sera kærkomin stuðul, og fer uttan nakran sum helst iva at kunna avlesast á úrslitunum. Stuðulin frá Úrval skal nýtast til onnur tiltøk enn tað sum FÍF vanliga stuðlar og rindar fyri. Her eru tað serliga venjingarlegur, sum kunnu væntast at gera tann heilt stóra munin. Valborg fær nú møguleika at fara á hæddarvenjingarlegu í tríggjar vikur. Og vit hava fyrr sæð, at tey, ið respondera væl uppá hæddarvenjing, kunnu gera ótrúlig framstig. Hanus og Tórur fara til Svøríkis, har teir fara at venja saman við heimsins bestu servenjarum.
FÍF ynskir tykkum trimum og tykkara venjarum tillukku við stuðlinum og góða eydnu við komandi kappingarári!
Eisini tillukku til ÍSF, sum nú hevur fingið elituarbeiðið sett á skinnarar. Hetta er veruliga spennandi fyri føroyskan ítrótt!


text:
Mátturin má ikki takast úr SEV!
2021-08-05 10:45
Nú frættist úr landsstýrinum, at SEV skal pettast sundur og ikki longur sleppa at vera við í útbyggingini av varandi orku og eisini í øðrum lutum avmarkast. Hvørjum skal hetta tæna?
SEV, sum kommunurnar, og harvið vit øll eiga, má hava fíggjarligu og fakligu styrkina til at vera drivhjólið í grøna orkuskiftinum. SEV skal ikki privatiserast - hvørki heilt ella lutvíst! Vit eiga at standa saman um eitt sterkt SEV, samstundis, sum treytirnar fyri, at fleiri aktørar skulu kunna framleiða bíliga orku, skulu gerast so góðar, sum til ber.
Grøna orkuskiftið krevur, at øll eru við til at lyfta. Vit tosa um milliarda íløgur, og her er ríkiligt rúm fyri og tørvur á fleiri framleiðarum. Hesir skulu í fair og javnari kapping kunna bjóða seg fram at framleiða streym. Pláss skal eisini vera fyri smáum framleiðarum, sum framleiða til egna nýtslu, og kunnu selja yvirskotsorkuna inn á netið, eftir rímiligum treytum.
Og SEV skal ikki útihýsast, sum ætlanin hjá landsstýrinum nú tykist vera.
Fokusið hjá okkum má vera at koma skjótast og bíligast á mál við at gerast grøn á landi. Hjá landsstýrinum tykist fokusið aftur og aftur at vera at tryggja teimum privatu køkuna – og tað kann lættliga blíva dýrt fyri okkum øll, eisini fyri vinnuna kring landið, um ein hin fremsti kapasiteturin á elorkuøkinum verður geldur.
At netið verður lagt í sjálvstøðuga eind undir SEV, eigur at verða gjørt, um tað førir til, at landins borgarar fáa bíligari orku og at størri ferð verður sett á grøna orkuskiftið. Men, at nokta SEV at eiga og reka framleiðslueindir og at vera við í kappingini um at bjóða uppá útbyggingar av orku, tað verið seg vind, sjóvarfals- ella sólorku, er ikki klókt.
Og at kommunurnar nú skulu til at stovna og byggja upp eitt nýtt kommunalt felag til at reka verandi vindorkuframleiðslu hjá SEV tykist høpisleyst. Hvørjum kann tað tæna at taka máttin úr SEV? Borgarunum í Føroyum? Orkuskiftinum? Vinnuni kring landið? Neyvan!
At gerast sjálvveitandi við grønari orku førir okkum nærri einum sjálvberandi búskapi og tænir okkara ábyrgd fyri umhvørvinum. Hetta krevur dygg tøk frá politiskari síðu. At petta sundur SEV, sum í ættarlið hevur tryggjað føroyingum kring alt landið streym, og sum í dag hevur fremstu førleikar at útbyggja streymorkuna, er ikki rætti vegurin.
Málið má vera, at tryggja borgarum og vinnuni kring landið bíligan grønan streym. Og at halda fast í, at streymprísurin skal vera hin sami fyri øll, uttan mun til, hvar í landinum ein býr.
SEV er í dag ein sterkur og framfýsin orkustovnur, og vit fara ikki at góðtaka, at mátturin verður tikin úr SEV! Men vit vilja sera fegin samstarva við allar kreftir, sum eru til reiðar at seta ferð á eitt grønt orkuskifti, sum gagnar fólki og vinnu kring landið.
Bjørt Samuelsen,
framsøgufólk í orkumálum, Tjóðveldi


text:
Takk fyri í ár – síggjast í 2016
Tólvti Summar Festivalurin er farin aftur um bak, og tað gjørdist enn ein stórsligin og hugnaligur festivalur við framúr góðum framførslum av føroyskum og útlendskum bólkum.
Aftur í ár leitaðu sera nógv fólk sær á Summar Festivalin, og fyriskipararnir eru sera takksamir fyri stóru undirtøkuna, sum tiltakið framhaldandi fær.
Sum heild spældi festivalurin væl av, hóast neyðugt varð at gera broytingar leygardagin orsaka av illveðrinum.
Fyrireikararnir vilja takka øllum, sum hildu Summar Festival í Klaksvík, og vónandi síggjast vit aftur í 2016.
Summar Festivalurin 2016 verður hildin dagarnar 4.-6. august!


text:
Eftir drúgva sjúkralegu andaðist Hans Mortensen í dag, 11. september 2019. Hann var 76 ára gamal.
Hans Mortensen var stovnari og upphavsmaður til SMS, sum lat upp 2. november í 1977. Sum sonur Niels Gustav Mortensen og Ebbu Mortensen, varð hann føddur inn í vinnulívsfamilju við drúgvum royndum innan handilsvirksemi.
Hann hevði sjálvur stórar dreymar um at menna føroyskt vinnulív, og miðskeiðis í 1970 árunum tók hann fyrstu stigini til at broyta siðbundnu keypsmentanina í Tórshavn við stigtakanini til sølumiðstøðina SMS. Við SMS fekk føroyingurin fyri fyrstu ferð møguleikan at orna flest øll síni ørindi á einum stað, og hevur SMS við tíðini spælt ein stóran leiklut fyri vitjandi, feløg og felagsskapir.
Hans var stjóri fyri SMS frá 1976-1996, tá sonurin Niels tók yvir. Hann var tó høvuðspartaeigari fram til 2007, tá hann seldi síni partabrøv til sonin.
Hans Mortensen hevur somuleiðis verið virkin innan føroyskan hondbólt. Sum 18 ára gamal gjørdist hann formaður fyri Neistan, og seinni gjørdist hann landsliðsvenjari fyri føroyska manslandsliðið í hondbólti.
Í 2015 varð Hans Mortensen heiðraður við Móðurmálsvirðislønini fyri at hava ment føroyska málið við serligum atliti til menning av føroyskum vinnulívsmáli.
Í 1964 giftist hann Birgit Sivertsen, og saman fingu tey børnini Elisabeth og Niels. Eisini hevði Hans átta abbabørn og seks langabbabørn.
Hans gjørdist einkjumaður í 2001 og giftist upp aftur við Marjun á Plógv í 2007.
Hans sovnaði stillisliga inn við familjuni rundanum seg.
Friður veri við minninum um íverksetaran og vinnulívsmannin Hans Mortensen.


text:
Jn.fo skrivar, at 5 íslendsk skip sigla fullfermd heim til Íslands at landa. Tey hava omanfyri 10.000 tons av svartkjafti, sum alt er fiska sunnan fyri Føroyar.
Í løtuni eru útvið 30 skip á feltinum suður og í landsynning av Føroya Banka, tey flestu russisk og íslendsk.
Jupiter er við at verða fulllastaður og skal so seta kós heim at landa. Tað vil siga 2.000 tons av fiski. Restin er vatn, so vit fáa kølt fiskin. Tí tað gongur so long tíð, áðrenn vit at fáa hann uppá land. Vit kundu fiska 2.500 tons um alt var sum fyrr. MEN vit mugu bíða eftir landingartørni, tí vit sleppa ikki uttanlands at landa og fáa betur prís. Um tað gongur gott, so sleppa vit kanska at landa hóskvøldið. Og síðan skunda okkum aftur á felti at kappast við íslendingar og russar.
Hvat er tað, sum er gingið galið í Føroyum? Hví skulu vit ikki sleppa at fiska í okkara føroyska sjóøki. Okkara uppisjóvarfloti liggur og gnaddar gummi og bíðar eftir at sleppa at landa, meðan íslendsk skip sigla fullfermd heim at selja fongin. Russisk skip liggja inni á Kongshavn og umskipa teirra fong, ið allur er fiskaður í føroyskum sjóøki.
5000 tons av svartkjafti svimja eftir í ES øki. Í løtuni eru tey ávegis í føroyskt øki. Hetta er sostatt mist ES kvota, sum ongin fekk nakað burturúr.
So tað er markotligt, at man skal lesa og hoyra Tjóveldisrørsluna profilera seg við at skerja blokkin, samstundis sum atgerðarloysi í fiskimálaráðnum ger, at samfelagið missur stór virðir, og evnini at standa á egnum beinum bert eru omanfyri hálsvølin.
Tú gud forbarmi seg! Og hetta heldur áfram, meðan útvarpstóli varpar okkurt arabiskt volapyk út og Føroyaland er í fríum falli.
Myndirnar eigur Isleifur VE 63. Hann er inni í Íslandi í morgin kl. 15. Í posanum hjá honum eru 500 tons av svartkjafti. Hetta reyða “stoffi” er fiskur. JA, so nógvur fiskur er at fáa í føroyskum øki í løtuni. Fiskivinnulóggávan hevur bundið okkara skip til bryggjuna at bíða eftir landing. Tá hetta reyða “stoffi” er vekk, er ongin grund at skunda sær meira.
So vakni føroyingar! Her er ikki fiskaloysi, sum var okkara skrekkur fyrr, men ódugnalig fólk, ið forkoma okkum!!!
Jonhard Danielsen “Facebook 16042018”
SáH


text:
Ein frágreiðing og eitt dømið
7. okt. 2020
Hetta er ein menningarverkætlanin eitur Professionell Námsfrøðilig Netverk (PNN). Menningarverkætlanin fevnir um 5 netverk, har tríggir dagstovnar eru í hvørjum netverki. Dagstovnarnir eru í Nes kommunu, Eiðis kommunu, Sunda kommunu og Vága kommunu.
Til at skipa arbeiði er ein netverksbólkur gjørdur í hvørjum netverki, har netverksleiðari leiðir arbeiði saman við leiðara og tveimum námsfrøðingunum frá trimum luttakandi dagstovnum. Netverkini eru sett á stovn í mun til, at dagstovnarnir í byrjanini ásettu tríggjar avbjóðingar, ið tey standa í dagliga á dagstovnunum.
Arbeiðshátturin er, at hvør netverksbólkur ásetur nakrar námsfrøðiligar aðalreglur, ið áseta hvussu tey skulu arbeiða við ásettu avbjóðingini í umleið 6-8 mánaðir. Áðrenn farið verður í gongd við at arbeiða eftir aðalreglunum verður ein støðulýsing gjørd, og eftir at arbeitt hevur verið eftir aðalreglunum í umleið 7 mðr. verður aftur ein støðulýsing gjørd.
Sjálvt um PNN-verkætlanin ikki beinleiðis er ein granskingarverkætlan er arbeiðið granskingargrundað. Hetta ger seg galdandi í trimum viðurskiftum. Netverkini verða gjøgnumførd út frá, hvat gransking sigur um, hvussu PNN virka best. Harumframt verður ein støðulýsing gjørd áðrenn og aftaná; hesar støðulýsing vera gjørdar við hugkveikjan frá gransking. Eisini verður gransking nýtt til at áseta felags námsfrøðiligu aðalreglurnar.
Verkætlanarleiðari er Jóhannes Miðskarð, PhD. Hann er eisini netverksleiðari. Harumframt eru hesar báðar netverksleiðarar: Jóngerð Petersen, cand. ped. og Jóhanna Maria Olsen, cand. ped..
Neyv ásett avbjóðing hjá trimum dagstovnum: Tað er sera torført at arbeiða við barnaverndarmálum. Vit vita ikki, hvat vit sum dagstovnur skulu gera, og hvat barnaverndartænastan ger. Somuleiðis er tað torført kensluliga, tá man kemur so tætt at foreldrunum og til trupulleikarnar hjá børnunum í byrjandi barnaverndarmálum.
Støðulýsing: Øll starvfólk skulu svara hesa stuttu kanning 1. nov. og aftur 1. mei:
A. Hvussu nógv veist tú um hvussu man eigur at fráboða? Rímuliga nógv, nógv, nøkulunda, eitt sindur ella slett ikki
B. Veist tú hvat ein §45 kanning er? Rímuliga nógv, nógv, nøkulunda, eitt sindur ella slett ikki
C. Veist tú hvat typiskar fyriskipanir eru sum barnaverndartænastan setur í verk? Rímuliga væl, væl, nøkulunda, eitt sindur ella slett ikki
D. Hvussu er tað kensluliga fyri teg at hugsa at ein barn í tínari stovu møguliga trongir til hjálp frá
barnaverndartænastu? Sera lætt kensluliga, lætt kensluliga, ok kensluliga, torført kenslulig ella sera torført kensluliga
E. Hvussu er tað kensluliga og socialt fyri teg at umganga foreldur, har tað er mistanki um byrjandi barnaverndarmál? Sera lætt, lætt, nøkulunda, torført ella sera torført
Felags námsfrøðiligar aðalreglur, ið hvør av teimum trimum dagstovnum skal seta í verk:
1. Lokala barnaverndartænastan verður boðin á fund at fortelja um: tíðarskeiðið har man ivast um man skal fráboða, tíðarskeiðið tá ein §45 kanning verður gjørd og tíðarskeiðið eftir at fyriskipanir eru settar í verk. Somuleiðis vera starvsfólkini á dagstovnum undirvíst um tagnarskyldu og fráboðanarskyldu. (Hetta skal gerast umleið mitt í november).
2. Hvør stova diskuterar núverandi ella fyrrverandi børn har man ivast/ivaðist um man skal/skuldi havt fráboðað. Ein námsfrøðingur á hvørjari stovu skal inn til leiðaran at fortelja hvat tey tosaðu um (desember).
3. Ein frá netverksbólkinum heldur eina framløgu um “mentalisering” (mitt í januvar)
4. Øll starvsfólk venja “mentalisering” í samtalu við hvønn annan (og ikki í venjingarhøpið í mun til foreldur og børn) (frá mitt í januvar til mitt í mars)
5. Hvør stova heldur ein fund um hvussu tað gongur hjá teimum at nýta “mentalisering” til hvønn annan. Ein námsfrøðingur á hvørji stovu skal inn til leiðaran at fortelja hvat tey tosaðu um tá tey eftirmettu teirra førleikar til “mentalisering” (seinna helvt av mars).
6. Starvsfólk byrja at nýta “mentalisering” til børn og foreldur (apríl)
1. mei verður kanningin omanfyri gjørd umaftur og námsfrøðiligu aðalreglurnar verða eftirmettar og møguliga broyttar. Síðani verður ein frágreiðing upplodað til ein felags databása, sum allir dagstovnar í verkætlanini kunnu nýta.