text:
Verður hugsað um íslendingasøgur, munnu umframt “Føroyingasøgu“ og “Grettis søgu“ “Njáls søga“ og “Laksdøla søga“ vera tær, ið hægstar eru í metum. Og í “Laksdølu“ finna vit sáru ástarsøguna, ið røður um hina vøkru Guðruna Ósvívsdóttur og fosturbrøðurnar Kjartan Ólavsson og Bolla Tollaksson.
Ein orsøk til, at føroyingar serliga hava givið “Laksdøla søgu“ ans, man vera, at hon í greining síni av ættarviðurskiftum, sum er so eyðkent fyri íslendingasøgur, longu á fyrstu síðunum nevnir Unn hina Djúphugaðu, sum á ferð úr Skotlandi til Íslands leggur at í Føroyum og giftir ommudóttur sína, Óluvu, í Norðragøtu - haðani eru Gøtuskeggjar komnir.
Og tí kunnu vit staðfesta, at stóra søguhetja okkara, Sigmundur Brestisson, og høvuðspersónurin í nevndu kærleikssøgu, Kjartan Ólavsson, vóru skyldmenn.
Ólavur og Torgerð itu foreldur Kjartans. Umframt hann áttu tey synirnar Steintór, Halldór, Helga og Høskuld og døturnar Bergtóru og Torbjørg. Umframt høvdu tey til fosturs Bolla, son Tollaks, bróður Ólavs. Kjartan og Bolli vóru sostatt systkinabørn, og um teir sigur søgan, sum Bjarni Niclasen týddi:
“Kjartan Ólavsson vaks upp heima í Hjarðarholti. Hann var vænasti maður, sum føddur hevur verið á Íslandi; hann hevði stórt og vakurt andlit, von eygu og var ljósur í andliti; hann hevði stórt hár og fagurt sum silki, tað fall í purlum; hann var mikil og sterkur maður, so sum Egil, móðurfaðirin, hevði verið, ella Tórólvur. Kjartan var best at sær komin av monnum, so allir máttu undrast, sum sóu hann; hann var betur til vápna enn flestu menn, væl hendur og bestur at svimja; í øllum ítróttum var hann fremri enn aðrir menn. Men hann var kortini lítillátin og vinsælur fram um aðrar, so hvørt barn unti honum; hann var lættlyntur og gav fegin fæ. Ólavur unti Kjartani best av øllum børnum sínum.
Bolli, fosturbróðir hansara, var mikil maður; hann gekk Kjartani næstur í øllum ítróttum og mansverki; sterkur var hann og fríður í ásjón, kurteisligur og hermansligur, hann var mikil skreytmaður. Fosturbrøðurnir untu hvør øðrum væl.“
Um viðurskifti teirra Kjartans og Guðrunar sigur søgan:
“Kjartan fór ofta til Sælingsdalsleygar; javnan bar so til, at Guðrun var við leygina; Kjartani dámdi væl at tala við Guðruna, tí hon var bæði vitug og málsnild. Tað var alra manna mál, at av teimum, sum tá vuksu upp, vóru Kjartan og Guðrun tey, sum hóskaðu best saman.“
Kvæðið “Kjartan Ólavsson“ - eisini nevnt “Kjartans tættir“, sum eru tveir - hevur CCF-frámerkið 23. Tað er eisini prentað eitt nú í “Færøske kvæder“, 2. bindi, sum V.U.Hammershaimb legði til rættis, í “Gyltu bók“, sum Jóannes bóndi greiddi til útgávu og í kvæðaútgávu A.C. Evensens.
Í byrjanini av kvæðinum verður sagt frá vinalagi fosturbrøðranna, ástarbandinum millum Guðruna og Kjartan, og síðan sigur kvæðið, at Ólavur eggjar Kjartani at fara til Noregs at finna kong. Kjartan játtar, men áðrenn hann fer, leitar hann Guðruna upp. Tey svørja hvørjum øðrum trúskap, og hon fylgir honum til strandar.
1. Ríða út av Hjarðarholti
reystar kempur tvær;
fyrstur reið Bolli Tollaksson,
tá Kjartan var ikki har.
Leggið nýggjar árar út,
tað flýtur ein snekkja fyri hertúgans garða,
hon er sær av almvið og eikin hin harða,
leggið nýggjar árar út.
2. Ríða út av Hjarðarholti
reystar kempur báðar,
fyrstur reið Bolli Tollaksson,
tá Kjartan var ikki hjá.
3. Kjartan legði á Leygará,
mongum tað væl tótti,
snarliga runnu ástir saman
við Guðruna Ósvívsdóttur.
4. Kjartan gongur fyri faðir sín
leitar við hann ráð:
“Væn er Guðrun Ósvívsdóttir,
eg vil ta frúnna fá.“
5. “Sømir tað øllum høviskum køllum
læra bæði spekt og sinni.
Líkari var tær mín sæli son
tín veldiga harra at finna.“
6. Svaraði Kjartan Ólavsson
av so góðum treysti:
“Finna skal eg mín veldiga harra
á hesum sama heysti.“
7. Kjartan gongur við Guðrun at tala,
tað mátti eingin hoyra,
segði frúnni ætlan sína,
hon rodnaði sum ein droyri.
8. Leggur hann hendur um frúnnar háls,
mælir við hana blíðum:
“Ísland skal eg á sumri hava,
væl máttú mín bíða.
9. Lat tær góðan hugin siga,
aftur man eg koma,
elska tær ikki annan mann,
ei heldur eg mær konu.
10. Lat tær góðan hugin siga,
aftur komi eg við lív,
elska tær ikki annan mann,
ei heldur eg mær vív.“
11. Tað var Guðrun Ósvívsdóttir,
ið reyðargull bar á hond,
fylgir hon Kjartani Ólavssyni
niður á sjóvarstrond.
Um fyrireikingarnar til Noregsferðina sigur søgan soleiðis:
“Tað er sagt einumsinni, at Kjartan Ólavsson fór ferð suður í Borgarfjørð; einki er sagt um ferð hansara, fyrr enn hann kom á Borg. Har búði tá Torstein Egilsson, móðurbróðir hansara. Bolli var við honum í ferðini, tí so mikil kærleiki var fostbrøðranna millum, at teir skuldu altíð vera saman. Torstein tók væl við Kjartani og segði, tað var honum betri, tess longur hann vildi verða har. Kjartan dvaldist á Borg eina tíð. Hetta summarið stóð eitt skip uppi í Guvuáarósa; tað skipið átti Kálvur Ásgeirsson. Hann hevði um veturin búð hjá Torsteini Egilssoni. Kjartan segði Torsteini í loyndum, at mesta ørindi hansara suður hagar var, at hann vildi keypa hálvt skipið av Kálvi – “tí mær er hugur á at fara uttanlands“ - og hann spurdi Torstein, hvussu honum líkaði Kálv. Torstein segði, hann hugsaði, at hann var rættur maður; - “tað er einki at tala um“, segði Torstein, “at teg fýsir at kanna annara manna siðir; tín ferð man fara at verða merkilig á mangan hátt. Men frændur tínir fara at hava miklan trega, hvussu ferð tín fer at ganga.“ Kjartan segði, hann væntaði, at væl fór at vera. Síðan keypti Kjartan hálvt skipið frá Kálvi, og teir gjørdu helvtarbýti. Kjartan skuldi koma til skipið, tá ið tíggju vikur vóru lidnar av sumri.“
Nú hittir Kjartan Guðruna, sum vit áður hava hoyrt, og so verður lagt í hav:
“Ólavur reið til tings um summarið. Kjartan reið við faðir sínum vestan eftir úr Hjarðarholti, og teir skildust í Norðáardali. Haðani reið Kjartan til skipið, og Bolli, frændi hansara, var í ferðini við honum. Tíggju vóru teir íslendingar til samans, sum vóru við í hesi ferð við Kjartani, og eingin vildi skiljast frá honum, tí teir vóru so góðir við hann. Kjartan reið til skipið við hesum fylgissveinum.
Kálvur Ásgeirsson fagnaði teimum væl. Mikið fæ høvdu teir Kjartan og Bolli við sær. Beinanvegin, sum byrur gavst, sigldu teir út eftir Borgarfirði, fingu lættan byr og góðan, og síðani hildu teir í hav.
Teir fingu góðan byr allan vegin, og teir tóku land í Noregi norðuri við Tróndheim, og teir løgdu inn til Agdanes. Har hittu teir menn á máli og spurdu teir tíðindi. Teimum var sagt, at høvdingaskifti hevði verið í landinum; Hákun jallur var fallin, men Ólavur Trygvason var aftur komin og hevði tikið Noregi alt í vald sítt. Ólavur kongur beyð siðaskifti í Noregi; menn gingu ógviliga misjavnt undir tað.“
Kvæðið sigur soleiðis frá Noregsferðini:
12. So letur Kjartan Ólavsson
síni skipini búgva,
allar letur hann streingirnar
av reyðargulli snúgva.
13. So letur Kjartan Ólavsson
búgva skipini stór,
bæði letur hann í tey laða
virtin og so bjór.
14. Vindur hann upp síni silkisegl,
gull við ráum brann,
strikar ei á bunka niður
fyrr enn við Noregis land.
15. Strikar ei á bunka niður
fyrr enn við Noregis vág,
har lá Grímur innanfyri
spælir í brynju blá.
16. Fyrst stígur Kjartan Ólavsson
sínum fótum á land,
so hann Bolli Tollaksson
undir hans høgru hond.
Um fyrstu dagar íslendinga í Noregi veit søgan hetta at siga:
“Teir Kjartan løgdu inn til Niðarósa við skipi sínum. Um hetta mundið vóru mangir íslendskir menn í Noregi, og menn, sum vóru í miklum metum; har lógu fyri bryggjuni trý skip, sum íslendskir menn áttu. Eitt skip átti Brandur Ørvi, sonur Vermund Torgrímsson; annað skipið átti Hallfrøður Vandræðaskald, triðja skipið áttu tveir brøður; annar æt Bjarni og hin Tórhallur; teir vóru synir Breiðáarskeggja eystan úr Fljótslíð. Hesir menn høvdu allir ætlað sær til Íslands um summarið; men kongur hevði lagt ferðarbann fyri øll hesi skip, tí at teir vildu ikki taka við nýggjum siðum, teimum, sum hann beyð. Allir íslendingar fagnaðu væl Kjartani, men tó Brandur best, tí at teir vóru væl kendir frammanundan. Íslendingar høvdu nú saman ráð, og teir komu á samt sín ámillum um, at teir skuldu nokta fyri teimum siðum, sum kongur beyð, og hetta samtak gjørdu allir teir, sum fyrr eru nevndir. Kjartan og Kálvur løgdu nú við skipi sínum inn til bryggjuna, ruddaðu tað og fingu fæ sítt til høldar. Ólavur kongur var tá í býnum. Hann frætti, at hetta skipið var komið, og at har vóru mangir mætir menn umborð.“
Venda vit okkum nú til framhaldið av kvæðinum, so verður stutt sagt frá, at Bolli og Kjartan ein góðveðursdag á heysti, teir eru og svimja í ánni Nið, hitta ein norðmann, sum er góður svimjari. Kjartan eggjar Bolla at kappsvimja við henda norðmannin, men hann sigur seg undan. Kjartan undrast á, men fer so sjálvur í kappleikin - og tað ger kvæðið meira burtur úr í 2. tátti, og tað venda vit aftur til seinni.
Kjartan og Bolli eru nú í Noregi eina tíð. Í Trondheimi er alt heystið nógv kjak um nýggju gudstrúnna, sum Ólavur kongur er komin til Noregis við. Í fyrstani eru íslendingar trekir, men sum frá líður, lata Kjartan og Bolli seg doypa og við teimum øll skipsmanning teirra. Hetta var annan dag jóla fyri messu. Teir eru nú í miklum mæti við kongshirðina, og tá ið váraði, búðust menn til ferðir sínar, so sum hvør teirra ætlaði sær.
Kongur vil hava Kjartan at fara til Íslands at boða kristna trúgv, men Kjartan ber seg undan, tí hann vildi ikki geva seg í stríð við frændur sínar, og sum hann sigur: “...størri vón er til, at faðir mín og aðrir høvdingar, sum eru frændur mínir, vilja vera meira hugaðir at gera vilja tín, tá ið eg eri í tínum valdi og í góðum korum“. Kongur mælti tá: „Nú valdi tú bæði klókt og stórmansliga“.
So líður hetta summarið og næsti vetur við, og fosturbrøðurnir báðir dvøljast enn við hirð Ólavs kongs. Tá ið aftur tekur at sumra, vil Ólavur kongur hava gongd á kristniboðanarmálið í Íslandi. Vit lesa í Laksdøla søgu:
“Summarið eftir sendi kongur Gissur Hvíta og Hjalta Skeggjason til Íslands at boða trúnna enn eina ferð av nýggjum, men hann hevði fýra menn í gíslum eftir: Kjartan Ólavsson, Halldór, son Gudmund Mæta, Kolbein, son Tórð Froysgoða, og Sverting, son Rúnolvs úr Dali.
Tá gjørdi Bolli seg eisini til at fara við Gissuri og Hjalta; hann fór tá til Kjartans, frænda sín, og mælti: “Nú eri eg búgvin til ferðar. Eg vildi bíða eftir tær enn ein vetur, um tú til summarið hevði verið leysari til at farið enn nú; men mær tykir, at kongur vil fyri ongan prís sleppa tær leysum. Eg hugsi tað eisini fyri vist, at tær tykir smátt um ta skemtan, sum er á Íslandi, tá ið tú situr her og talar við Ingibjørg kongssystur.“
Hon var tá við hirðina hjá Ólavi kongi, og hon var vænasta konufólk, sum tá var í landinum.
Kjartan svaraði: „Tala ikki um slíkt, men tú skalt bera frændum og vinum okkara kvøðu mína.““
Tá ið hetta er sagt, verður skilnaður teirra vinanna millum, søgan sigur soleiðis:
“Eftir hetta skiljast teir, Kjartan og Bolli. Gissur og Hjalti sigldu av Noregi og fingu góða ferð; um tingtíð komu teir til Vestmannaoyggjar, og haðani fóru teir inn á meginlandið; har høvdu teir stevnur og tal við frændur sínar. Síðani fóru teir á altingið og talaðu trú fyri monnum bæði leingi og snjalt, og tá tóku allir menn við trúgv á Íslandi. Bolli reið frá tinginum heim í Hjarðarholt saman við Ólavi fosturfaðir sínum; hann tók við honum við miklum blíðskapi.“
Um hesi viðurskifti og um heimkomu Bolla til Íslands tekur kvæðið soleiðis til:
17. „Hoyr tú Bolli Tollaksson,
eg geri tað ei at loyna;
gakk á sund við griman mann,
har skalt tú teg royna.“
18. Svaraði Bolli Tollaksson,
hann lítur á henda mann:
“Flestalt er hann í gævu treystur,
eg royni ei sund við hann.“
19. “Far tú tær til Íslands aftur,
heilsa fólki heim,
eg skal mær á sundið út
at fremja lítlan gleim.
20. Tú heilsa Guðruni Ósvívsdóttur
av so góðum treysti:
Ísland skal eg á sumri hava,
áðrenn tað tekur at heysta.“
21. Bolli vindur upp síni segl
út í havið setti;
Kjartan legði á sundið út
at fremja leikir eftir.
22. Bolli vindur upp síni segl
bæði gul og blá,
strikar ei á bunkan niður
fyrr enn við Íslands vág.
Tá ið nú Bolli er komin heim aftur til Íslands, sigur hann Guðruni frá, at Kjartan trívist væl við kongshirðina í Noregi, ikki minst tí at Ingibjørg kongssystur er besta vinkona hansara.
23 Kastar hann sínum akkerum
á so hvítan sand,
fyrstur steig Bolli Tollaksson
sínum fótum á land.
24 Fyrstur steig Bolli Tollaksson
sínum fótum á land;
tá var Guðrun Ósvívsdóttir
riðin niður til strand.
25. Tá var Guðrun Ósvívsdóttir
riðin niður til strand:
“Hvar er Kjartan Ólavsson,
hví kemur hann ikki á land?“
26. “Tú tarft ikki Guðrun Ósvívsdóttir
eftir honum at fregna.
Kjartan er í Noregi,
so glaður við kongsins tegnar.
27. Kjartan er í Noregi
fáir finnast slíkir;
hann hevur fest eina norska frú,
hon er ikki tygara líki.“
28. Guðrun snúðist Bolla frá,
var reið og ikki góð:
“Vont er slíkum rakkum at trúgva“,
tár á kinnum stóð.
Guðrun og Bolli hittust nú so av og á, og einaferð spurdi Bolli Guðruna, hvussu hon mundi svarað, um hann biðlaði til hennara. Tá svaraði Guðrun: “Ikki tørvar tær at spyrja so, Bolli; eg vil ongum manni giftast, so leingi eg frætti, Kjartan er á lívi“. Bolli svaraði tá: “Tað hugsi eg, at tú verður sitandi nakrar vetrar mannleys, um tú skalt bíða eftir Kjartani; hann mundi eisini havt biðið meg tikið eina heilsan við heim, um honum tókti, at tað málið var umráðandi.”
Og so leita vit aftur í “Laksdøla søgu”:
“Nakað seinni talaði Bolli við Ólav, frænda sín, og mælti: “Tað er nú so komið, frændi, at mær hevði verið hugur á at sett fast búgv og fingið mær eina konu; nú haldi eg meg vera fullvaksnan mann. Nú vildi eg fegin, at tú skuldi hjálpt mær við hesum, at leggja eitt gott orð fyri meg, tí teir flestu her virða mikið um orð tíni.“
Ólavur svaraði: “Tær flestu konur her vilja halda tað eitt fullgott boð at fáa ein mann sum teg, og tú mundi ikki hava talað um hetta, fyrr enn tú sjálvur visti, hvørja tú vildi hava.“
Bolli mælti: “Eg vil ikki burtur úr heraðinum her til at biðja mær konu, tá ið góðar giftur eru so nær, eg vil biðja um Guðruna Ósvívsdóttur; hon er nú gøvugasta konan her á leið.“
Ólavur svaraði: “Tað er so, at eg vil ongan lut eiga í hesum máli; tú Bolli ert ikki ókunnigari enn eg um tað, at orð hevur gingið um kærleikan millum Kjartan og Guðruna. Men tykir tær hetta vera so almikið umráðandi, tá skal eg ongan meinleika leggja til, um tú kanst semjast við Ósvív; hevur tú røtt nakað um hetta mál við Guðruna?“
Bolli segði, hann hevði røtt um tað eina ferð, og tá hevði hon ikki tikið tað væl upp – “men eg vóni, at Ósvívur man hava mest at siga í hesari søk.“ Ólavur segði, hann skuldi gera við hetta, sum hann sjálvur vildi.
Ikki nógv seinni reið Bolli heiman og við honum synir Ólavs, Halldórur og Steintórur; teir vóru tólv mans tilsamans, teir riðu til Leyga. Ósvívur og synir hansara fagnaðu teimum væl. Bolli bað Ósvív til máls við seg, og hann hevði upp bønarorð sítt og bað um Guðruna, dóttur hansara, men Ósvívur svaraði okkurt soleiðis: “So er, sum tú veitst Bolli, at Guðrun er einkja, og hon eigur sjálv at svara fyri seg; men mær dámar væl hesi boð.“ Ósvívur gekk síðani til Guðrunar og segði henni, at har var komin Bolli Tollaksson – “og hann biður um teg; tú eigur at svara í hesum máli. Eg skal beinanvegin siga mín vilja, at Bolli eigur ikki at rekast burtur, um eg skal ráða.“
Guðrun svaraði: “Skjótt gert tú av í hesum máli, og Bolli røddi við meg um hetta mál einumsinni fyrr, tá segði eg nei, og tað sama er mær í huga nú.“ Tá mælti Ósvívur: “Tá munnu mangir menn fara at siga, at hetta er meira sagt av stórsinni enn av miklum viti, tá ið tú noktast slíkum manni, sum Bolli er; men so leingi, sum eg eri á lívi, vil eg hava umsút við tykkum børnum mínum í tí, sum eg havi betri skil á enn tit.“ Tá ið Ósvívur tók hetta mál so tvørt, gjørdi Guðrun einki av egni hendi, men hon var ógviliga trek í øllum.
Ósvívs synir mæltu harðliga til hetta, tí teir væntaðu sær stóran bata av mágarskapinum við Bolla, og hvussu stutt ella leingi var røtt um hetta mál, so var avgerðin, at festarmál fór fram; avgjørt varð at hava brúdleypsstevnu um veturnáttaskeið.
Síðan reið Bolli heim í Hjarðarholt og segði Ólavi frá hesari ráðstevnu. Hann letur sær fátt um finnast.
Bolli var heima, hagartil gestaboðið skuldi vera. Bolli beyð Ólavi, frænda sínum, men Ólavur var ikki skjótur at svara; hann fór tó kortini eftir bøn Bolla. Veitslan var virðilig á Leygum. Bolli varð har veturin eftir. Guðrun gjørdi sær ongan ómak fyri, at samveran við Bolla skuldi eydnast væl.“
Í kvæðinum verður biðlaferð Bolla lýst, og sagt verður frá brúdleypinum, men kvæðayrkjarin vil vera við, at Ólavur, fosturfaðir Bolla, verður ikki boðin:
29. Bolli legði á Leygará,
mongum illa tókti,
snarliga runnu ástir saman
við Guðruna Ósvívsdóttur.
30. Tað var Bolli Tollaksson
tók sær frú at festa
snarliga læt til brúdleyps bjóða,
læt ikki leingi fresta.
31. Øllum letur Bolli Tollaksson
í sítt brúdleyp bjóða
uttan Ólavi, Kjartans faðir,
ið væl kann randir rjóða.
32. Drukkið var teirra brúdleypið,
kátt var teirra lív,
gingu so bæði í eina song
Bolli og hans vív.
Hetta var so fyrri táttur. Seinni táttur byrjar við at nevna brúdleypið, ið verður hildið, meðan Kjartan er staddur í Noregi og veit av ongum. Sagt verður so fyrst frá kappsvimjing Kjartans við norskan mann í ánni Nið:
“Tað var um heystið ein góðveðursdag, at menn fóru úr býnum at svimja á ánni Nið; teir Kjartan sóu hetta. Tá mælti Kjartan við felagar sínar, at teir áttu at farið at svomið til at skemta sær tann dagin. Teir so gjørdu. Ein maður frá býnum lætst at vera nógv bestur svimjari. Tá spyr Kjartan Bolla, um hann vildi ikki royna at fara at kappast við býarmannin. Bolli svaraði: “Ikki haldi eg meg vera føran fyri tí.“ “Ikki veit eg, hvar kappingarhugur tín nú er farin,“ segði Kjartan, “og tá skal eg leggja til.“ Bolli svaraði: „Tað mást tú gera, um tær líkar tað.“ Kjartan floygdi seg nú út á ánna og at hesum manni, sum bestur var at svimja; hann førdi hann niður undir vatn við sær og helt honum niðri eina tíð; síðan læt hann hann sleppa upp undan, og teir høvdu ikki verið leingi uppi, tá trívur maðurin um Kjartan og koyrir hann undir, og nú eru teir niðri ikki styttri enn hina ferð, so Kjartani tókti undur í; síðan komu teir upp. Einki orð talaðu teir sínámillum. Teir fóru niður á triðja sinni, og tá vóru teir nógv longst undir; Kjartan tóktist ikki at skilja, hvussu hesin leikur mundi fara at enda, og hann helt seg aldri hava verið í slíkum vanda fyrr. At enda komu teir tó upp og løgdu at landi.
Tá mælti býarmaðurin: “Hvør maður ert tú?“ Kjartan segði navn sítt. Býarmaðurin mælti: “Tú ert ógvuliga raskur at svimja, men ert tú eins raskur í øðrum ítróttum sum í hesari?“ Kjartan svaraði, men heldur seint: “Tá ið eg var á Íslandi, var sagt, at eg dugdi annað við, men nú er tað lítið vert.“ Býarmaðurin mælti: “Tað er munur á, hvønn tú kappast við, men hví spyrt tú ikki meg um nakað?“ Kjartan segði: “Ikki hirði eg um navn títt.“ Býarmaðurin mælti: “Tú ert ein mikil maður, men tú letur heldur stórmansliga; tú skalt kortini vita navn mítt, og hvørjum tú hevur troytt svimjing ímóti. Eg eri Ólavur kongur Trygvason.“
Kvæðið greiðir soleiðis frá kappleikinum í ánni og nertur eisini við, at Kjartan og hansara menn taka við kristnari trúgv:
33. Drukkið var teirra brúdleypið,
mangur fór glaður av;
eg kvøði um Kjartan Ólavsson,
í Noregi hann var.
34. Spæla teir á sundinum
báðir reystir seggir;
Kjartan kennir møði á sær,
biður at landi leggja.
35. Kjartan læt at landi leggja
sóu tað konur og menn,
grimur maður á sundi spælir
í hvørjari veglund enn.
36. Grímur gár fyri Ólav kong,
strýkur sær um ennið:
“Heitstórir eru íslendingar
vilja oss innibrenna.“
37. Kjartan gongur fyri Ólav kong,
svør á síni trú nú:
“Allir viljum vær íslendingar
taka við kristnari trú.“
38. Mælti tað Kjartan Ólavsson,
hann slær tað í ein gleim:
“Allir kristnast vær íslendingar
uttan Fróðar ein.“
39. Tað var Torkil erkibisp
heldur á gyltum horni,
allar kristnaði hann íslendingar
á einum summarmorgni.
Kjartan fer nú at hugsa um heimferð til Íslands, og vit lesa í „Laksdøla søgu“:
“Tá ið summarið kom, gingu skip landanna millum. Tá spurdust tey tíðindi til Noregs av Íslandi, at tað var alkristið; Ólavur kongur varð av hesum ógviliga fegin og gav øllum íslendskum monnum loyvi at fara til Íslands, sum hann hevði havt í gíslum; teir kundu fara, hvar teir vildu.
Kjartan svaraði - tí hann var formaður fyri øllum teimum monnum, sum høvdu verið hildnir í gíslum – “Havið tú mikla tøkk, og tað ráð munnu vit taka at vitja til Íslands í summar.“
Tá segði Ólavur kongur: “Ikki ætla vit at taka hesi orð aftur, Kjartan, men hesi orð vóru søgd til aðrar menn enn til tín, tí vit hava hugsað so Kjartan, at tú hevur sitið her meiri sum vinmaður enn sum gíslur; eg vildi, at tú skuldi ikki farið til Íslands, hóast tú eigur har góðar frændur, og tær er vón til at taka við teim kostum í Noregi, sum eingir finnast slíkir á Íslandi.“
Tá svaraði Kjartan: “Várharra løni tygum! men tað vænti eg, at tú vilt geva mær orlov so væl sum hinum monnunum, sum tú hevur hildið eftir eina tíð.“ Kongur segði, at hann skuldi fáa loyvi, men millum ótignar menn varð ikki lætt at fáa aftur slíkan mann, sum Kjartan var, segði hann.
Tann veturin hevði Kálvur Ásgeirsson verið í Noregi, og hann var fyrr um heystið komin vestan av Onglandi við skipinum hjá teimum Kjartani fullum av keypoyra. Tá ið Kjartan hevði fingið loyvi at fara til Íslands, gjørdu teir seg til reiðar, hann og Kálvur. Tá ið skipið var búgvið, gekk Kjartan til Ingibjørg kongssystur. Hon fagnaði honum væl og gav honum rúm at sita hjá sær, og tey tóku at tala saman; tá segði Kjartan fyri Ingibjørg, at hann hevði búgvið ferð sína til Íslands. Hon svaraði: “Tað trúgvi eg, Kjartan, at hetta hevur tú gjørt eftir egnum ráði og ikki av tí, at aðrir hava eggjað tær til at fara úr Noregi til Íslands.“
Síðan fullu ikki mong orð teirra millum. Í hesum bili tók Ingibjørg eitt mjøðbikar, sum stóð hjá henni; úr tí tók hon eitt gullvovið hvítt høvuðlín og gav Kjartani; hon segði, at Guðruni Ósvívsdóttur hóskaði væl at vevja hetta um høvdið á sær – “og tú manst fara at geva henni høvuðlínið í beinkjargávu; eg vil, at tær íslendsku konurnar skulu síggja tað, at tann kona er ikki av trælaætt, sum tú hevur talað við í Noregi.“ Har var gullvovin posi uttanum; hann var mikil gripur í sjálvum sær. “Ikki ætli eg at leiða teg út,“ segði Ingibjørg, “far nú væl og heilur.“
Eftir tað stóð Kjartan upp og leit at Ingibjørg, og menn søgdu við vissu, at teimum tókti illa um at skiljast. Kjartan gekk síðani til kongs og segði kongi, at hann var búgvin til ferðar.
Ólavur kongur fylgdi Kjartani til skips og fjøld av monnum við honum; og tá ið teir komu, har sum skipið fleyt - har var ein bryggja á land - tá tók kongur til orða: “Her er eitt svørð, Kjartan, sum tú skalt hava av mær við skilnaðin okkara millum; lat hetta vápnið altíð fylgja tær, tí eg vænti, at tú verður ikki vápnbitin maður, tá ið tú bert hetta svørð.“ Tað var ein virðiligur gripur og væl prýtt.
Kjartan takkaði kongi við føgrum orðum fyri alla ta sømd og virðing, sum hann hevði veitt honum, meðan hann hevði verið í Noregi. Tá mælti kongur: “Tað vil eg biðja teg Kjartan, at tú heldur væl trú tína.“
Eftir tað skildust teir kongur og Kjartan í miklum kærleika. Kjartan gekk síðan á skipið. Kongur leit eftir honum og mælti: „Mikið er lagt á Kjartan og ætt hansara, og ikki ber til at gera nakað fyri lagnu teirra.“
Kvæðið ger her mest burtur úr skilnaðinum millum Kjartan og kongsins systur, Ingibjørg:
40. “Eg kristni teg Kjartan Ólavsson
væl í góðum tíma,
tak við kristnari trú av Gudi,
eg gevi tær systur mína.“
41 Svaraði Kjartan Ólavsson,
konginum illa tótti:
“Harri, eg taki ei tygara systur,
tað frættir ei Ósvívs dóttir.“
42. Svaraði Ingibjørg, kongsins systir,
talar eitt orð for sær:
“Vilt tú Kjartan Ólavsson
skiljast nú frá mær?“
43. Hon tók upp úr mjøðdrekkju,
Kjartani mentir gav,
silvur og teir dýru slíðrar,
gripur av gulli var.
44. Hon gav honum tað góða svørð
við gyltar slíðrar at binda,
hann var aldri í víggi sárur,
ið bar tann brand við linda.
45. Tað var Ingibjørg, kongsins systir,
gull bar sær á hond,
fylgdi hon Kjartani Ólavssyni
niður til sævarstrond.
46. Har mundi hvørt frá øðrum skiljast,
báðum illa tótti:
“Kjartan, eg fylgi ei longur tær,
tað frættir ei Ósvívsdóttir.
47. Tú heilsa tíni grannkonu,
tú kemur til Íslands heim:
hon, teg elskaði í Noregi,
var ikki av trælagrein.
48. Heilsa tíni grannkonu,
tú kemur til Íslands aftur:
tær beyðst ástir í Noregi
ikki av trælaættum.“
Nú verður so sagt frá heimferð Kjartans. “Laksdøla søga“ sigur soleiðis frá:
„Kjartan og Kálvur sigla nú í hav. Teir fingu góðan byr, og teir vóru stutta tíð í sjónum; teir tóku land við Hvítá í Borgarfirði.
Hesi tíðindi spurdust víða, at Kjartan var komin uttaneftir. Hetta frætti Ólavur, faðir hansara, og aðrir frændur, og teir vóru ógviliga fegnir. Ólavur reið beinanvegin vestan úr Dølum og suður til Borgarfjarðar; har var mikil fagnaðarfundur millum báðar feðgarnar; Ólavur beyð Kjartani til sín við so mongum monnum, sum hann vildi, Kjartan tók væl við tí; hann segði, hann ætlaði sær ikki at halda til á nøkrum øðrum stað á Íslandi.
Ólavur ríður nú heim í Hjarðarholt, men Kjartan er við skipið um summarið. Hann frætti nú um giftu Guðrunar, men hann læt tað ikki á sær finna, mangir høvdu fyrr kvíðað fyri hesum.
Gudmundur Sølmundarson, mágur Kjartans, og Turið, systir hansara, komu til skipið. Kjartan fagnaði teimum væl.
Ásgeirur Øðikollur kom eisini til skipið at finna Kálv son sín; í ferðini við honum var Revna, dóttur hansara; hon var hin vænasta genta. Kjartan beyð Turið, systur síni, at taka slíkt av førninginum, sum hon vildi. Tað sama mælti Kálvur við Revnu. Kálvur letur nú upp eina mikla kistu og bað tær ganga hagar. Um dagin gjørdist hvast veður, og teir Kjartan lupu tá út at festa skip sítt, og tá ið teir vóru lidnir við tað, gingu teir heim aftur í búðina; Kálvur gekk fyrr inn í búðina. Tá hava Turið og Revna tikið nógv upp úr kistuni. Tá trívur Revna upp líndúkin og breiðir hann sundur; tær talaðu um, at hetta var hin mesta gersemi. Tá segði Revna, at hon vildi prýða seg við líndúkinum. Turið helt tað vera ráðiligt, og Revna so gjørdi. Kálvur sá hetta og segði, hon hevði gjørt galið, hann bað hana taka hann av sær í stundini; - “tí hetta er einasti lutur, sum vit báðir Kjartan ikki eiga saman,“ segði hann.
Meðan tey tala hetta, kemur Kjartan inn í búðina; hann hevði hoyrt tað, tey talaðu um, og hann tók beinanvegin til orða og segði, at tað sakaði einki. Revna sat tá enn undir líndúkinum. Kjartan hugdi vandliga at henni og mælti: “Væl sømir tær handa dúkin, Revna, eg hugsi eisini, at tað besta man vera, at eg eigi alt samalt, bæði motur og moy“. Tá svaraði Revna: “Fólk væntar ikki av tær, at tú vilt gifta teg í skundi, men tú fert at fáa ta konu, tú biður um.“ Kjartan segði, at ikki munaði mikið, hvørja konu hann fekk, - “men nú vil eg ikki longur biðja til fánýtis. Eg síggi, at hesin búnaður høvir tær væl, og eg haldi vera rímiligt, at tú verður kona mín,“ segði hann. Revna tók nú líndúkin av og gav Kjartani hann; Kjartan goymdi hann burtur. Gudmundur og Turið buðu Kjartani norður hagar til sín til vistar um veturin. Kjartan lovaði at koma.
Kálvur Ásgeirsson fór norður við faðir sínum, Kjartan og Kálvur skiftu nú góðsið sínámillum, og alt gekk í friði og semju. Kjartan reið frá skipinum og vestur í Dalar; teir vóru tólv í fylgi. Kjartan kom heim í Hjarðarholt, og øll fólk vóru fegin um komu hansara. Kjartan læt flyta fæ sítt sunnan frá skipinum um heystið. Hesir tólv menn, sum riðu vestureftir við Kjartani, vóru allir í Hjarðarholti um veturin.“
49. Kjartan vindur upp síni segl
bæði gul og blá,
strikur ikki á bunka niður
fyrr enn við Íslands vág.
50. Strikar ei á bunkan niður
fyrr enn við Íslands vág,
har lá Kálvur innanfyri
vindur upp segl í rá.
51. Kasta sínum akkerum
á so hvítan sand,
fyrstur steig Kjartan Ólavsson
sínum fótum á land.
52. Fyrstur steig Kjartan Ólavsson
sínum fótum á land,
tá var Guðrun Ósvívsdóttir
riðin niður til strand.
53. Har komu frúvur og stoltsmoyar
at keypa skrúð og lín,
har kom Tóra, Kjartans systir,
og fagnaði bróður sínum.
54. Revna situr undir faldinum,
alt sømir henni væl;
Kjartan kom frá strondum niðan,
snart var teim til tal.
55. Revna situr undir faldinum,
væl sømir henni klæði:
“Mentarlín og høvuðgull
tey vil eg hava bæði.”
56. Svaraði Kálvur, hennar bróðir,
kundi væl spekt og æru:
“Mentarlín og høvuðgull
tað sømir tær ei at bera.“
57. Hann gav henni mentarlín
høvuðgullini tvey;
mangur fær tað, øðrum er ætlað,
eingin tað, øðrum er eyðið.
58. Hann gav henni stakkin
høvuðgullini bæði;
mangur fær tað, øðrum er ætlað,
eingin tað, øðrum er lagað
59. Hann gav henni gull og fæ
so tað silvurið brenda;
Guðruni var ikki hjartað lætt,
tá hon sá skeinkin henda.
Henda veturin fór Kjartan norður í Víðidal í Ásbjarnarnesi. Hagar komu eisini vinmaður hansara, Kálvur Ásgeirsson og systirin, Revna. Tá rann saman millum Revnu og Kjartans, og avrátt varð, at tey skuldu giftast eftir páskir. Søgan sigur:
“Síðan liðu páskirnar. Eftir tað lótu Kjartan og Ólavur búgva til mikla veitslu. Til avrádda tíð komu Ásgeirur og Kálvur norðaneftir og Gudmundur og Hallur; teir høvdu seksti mans tilsamans. Kjartan og Ólavur høvdu eisini savnað mikið fjølmenni. Hetta var ein viðgitin veitsla, tí hon stóð eina viku.
Kjartan gav Revnu líndúkin í brúðargávu, og tí gávu gekk stórt orð av, tí eingin var so víðkunnur ella ríkur, at hann hevði sæð ella átt ein slíkan virðislut. Tað er hygna manna frásøgn, at átta oyrar í gulli vóru vovnir inn í dúkin. Kjartan var eisini so kátur í hesum gestaboði, at hann skemtaði har hvørjum manni í talu síni og segði frá ferðum sínum; monnum tókti tað mikið vert, so stór evni sum havt høvdu verið á lofti, tí hann hevði leingi tænt tí frægasta høvdingi, Ólavi kongi Trygvasoni.
Tá ið veitslan var slitin, gav Kjartan Gudmundi og Halli og øðrum stórmonnum góðar gávur. Hann og faðir hansara fingu mong lovorð fyri hesa veitslu. Góð ást tóktist vera teirra millum, Kjartans og Revnu.“
Hóast Guðrun fyrst var gift við Bolla og Kjartan nú við Revnu, so var vinskapur millum eldra ættarliðið á gørðunum, Ósvív og Ólav, og eftir fornum siði vitjaðu teir dagstevndan dag hvønn annan, og tá var eisini unga fólkið við, hóast kaldligari var vorðið teirra millum.
Hetta summarið komu tey Ósvívur og synir hansara, dóttirin Guðrun og maður hennara Bolli at vitja í Hjarðarholti, og tá vunnu gestirnir Kjartani eina neis, sum vit lesa soleiðis um í søguni:
“Eftir tað var har gleði og skemtan; men tann dagin, gestirnir skuldu ríða heim, hevði Kjartan ov mikið at gera við at fáa hestar fram til teirra, sum vóru komnir langvegis og at fáa teimum annað, sum teimum tørvaði í ferðini.
Kjartan hevði ikki havt svørðið Kongsneyt hjá sær, tá ið hann hevði starvast við hesum; men tó var hann sjáldan vanur at ganga við ongum svørði. Síðan gekk hann í rúm sítt, har sum svørðið hevði verið, og tá var tað burtur. Hann gekk beinanvegin at siga faðir sínum frá hesum.
Ólavur mælti: “Her skulu vit fara ljódliga at, og eg skal fáa menn til at njósna á hvørjum flokki, sum ríður burtur hiðani,“ - og so gjørdi hann.
Án Hvíti skuldi ríða við liði Ósvívs, og hann skuldi ansa væl eftir øllum, sum riðu burtur frá ella dvaldu eftir. Teir riðu inn um Líggjarskógar á tann garðin, sum eitur á Skógum. Har dvaldust teir og stigu av hestum sínum. Tórolvur, sonur Ósvívs, fór av garðinum og nakrir menn við honum. Teir hvurvu burtur í einum rískjarri, meðan hinir dvaldust í skóginum. Án fylgdi teimum til Laksá, har sum hon fellur oman úr Salingardali; tá segði hann seg vilja venda aftur. Tórolvur mælti honum ikki frá; hann vildi helst, at hann skuldi ongantíð verið komin við teimum.
Náttina fyri var fallið eitt sindur av kava, so at til bar at rekja spor. Án reið aftur á skógin og rakti spor Tórolvs til eina keldu ella eitt fen; hann trilvaði har niðri og greip um svørðshjaltið. Án vildi hava vitni við sær um hetta mál, og hann reið eftir Tórarni í Sælingsdalstungu, og hann fór við Áni at taka svørðið upp. Eftir hetta bar Án Kjartani svørðið. Kjartan vavdi ein dúk um tað og legði tað niður í kistu.
Har eitur Svørðskelda síðani, sum teir Tórolvur høvdu fjalt Kongsneyt. Nú var stilt um hetta, men slíðrin fanst aldri síðani. Kjartan metti nú svørðið nógv minni enn áður.
Hetta neit Kjartani fast, og hann vildi ikki lata tað fara órevsað. Men Ólavur mælti: “Lat hetta ikki bíta á teg; teir hava havt illan gestasið, men tað sakar teg ikki; lat okkum ikki gera okkum til láturs fyri aðrar av tí, at vit lata slíkt avskepla friðin millum frændur og vinir.“
Tá ið Ólavur, faðir hansara, segði so, læt Kjartan sær eftirlíka og læt vera stilt.“
Kvæðið greiðir nú frá um brúdleyp Kjartans, síðani um svørðsstuldurin og so um, tá ið Kjartan ger seg til at fara seinastu ferð sína:
60. Kjartan gongur for faðir sín,
leitar við hann ráð:
“Væn er Revna, systir Kálvs,
eg vil ta moynna fá.“
61. Tað var Kjartan Ólavsson
tók sær frú at festa
snarliga læt til brúdleyps bjóða,
ei var longur at fresta.
62. Teir drukku bæði úti og inni
gott skal slíkum gegna,
Kjartan saknar úr máldrykkju
svørðið við kongsins tegna.
63. Tórolvs menn hans góða svørð
stjólu úr gyltum skeiðum
stungu aftur í lodna slíðra,
brandin tann hin deiga.
64. Kjartan kemur inn árla morgun
mist hevði brandin sín:
“Eg havi stuldur og rán at lýsa,
horvin er mækin mín.“
65. Teir leita bæði úti og inni,
hvør til sama verka,
fingu ein mann at leita har,
teir kalla hann Ólav sterka.
66. Teir leita bæði úti og inni
hvør í sínar vráir,
burtur vóru Tórolvs børn
og bitlusynir báðir.
67. Kjartan kemur inn árla morgun,
lítst hann um so víða:
„Eg havi so mikil ørindi
burt á skóg at ríða.“
68. Kjartan leyp á vøllin fram
bæði av ilsku og vreiði,
hann bað saðla horsið tað,
hann burtur á skógin reið.
69. “Tú ver væl um teg, Kjartan mín,“
Knútur mælir av sonnum,
“teir hava á tær illan hug
tú statt for Leygamonnum.“
70. “Teir skulu fáa so tungligt gjald,
hvør skal annan svíkja,
fyrri skal eg láta lív
enn burtur av veginum víkja.“
Viðurskiftini millum Leygamenn og Hjarðholtingar versna nú fyri hvønn dag, ið gongur, og partarnir vinna hvørjum øðrum neisir smærri og størri. Til dømis verður høvuðlínið, gripurin dýri, sum Kjartan fekk í Noregi og gav Revnu í festargávu, stolið og kemur undan kavi aftur á Leygum, og Kjartan vinnur Leygamonnum ta neis, at hann steingir teir inni í tríggjar dagar, so teir ikki sleppa út á nátthús.
Um páskamundið er Kjartan á ferð vestanfyri, har hann krevur inn gamla skuld. Á Leygum frættist, at hann ætlar sær heim aftur við fáum monnum fimta páskadag, og tá tekur Guðrun til sín:
„Tey tíðindi eru at siga frá Leygum í Sælings dali, at Guðrun var tíðliga á fótum, beinanvegin sum sólin rann. Hon gekk hagar, sum brøður hennara svóvu; hon tók í Óspak, og hann vaknaði skjótt og síðani allir hinir brøðurnir; tá ið Óspakur kendi systur sína, spurdi hann, hvat hon vildi, tá ið hon var so tíðliga á fótum. Guðrun segði seg vilja vita, hvat teir ætlaðu sær at havast at um dagin. Óspakur segði, teir ætlaðu sær at sita kvirrir – “tí nú er lítið at gera.“
Guðrun mælti: “Um tit høvdu verið døtur einhvønn bónda, so høvdu tit verið nóg góðlyntir til ikki at gera nøkrum hvørki gagn ella mein. Men slíka vanvirðing og skomm, sum Kjartan hevur gjørt tykkum, so sova tit kortini líka trygt, meðan hann ríður her fram við garðinum sjálvur annar. Slíkir menn hava ikki frægari minni enn svín, og vónleyst hevur tað verið, haldi eg, at tit skuldu tora at heimsøkja Kjartan, tá ið tit ikki tora at møta honum, nú hann fer við einum ella tveimum monnum; men tit sita heima og halda væl til standa, hóast tit eru so mangir.“
Óspakur segði, at tað var óført, sum hon leikaði í, men tað vildi verið illa at siga henni ímóti, og hann leyp alt fyri eitt upp og klæddi seg; tað gjørdu allir brøðurnir, hvør eftir annan. Síðan búðu teir seg út at sita fyri Kjartani.
Tá bað Guðrun Bolla fara við teimum. Bolli segði, tað sømdi seg ikki fyri hann, so nær skyldir sum hann og Kjartan vóru, og hann minti hana um tann mikla kærleika, sum Ólavur hevði fostrað hann við.
Guðrun svaraði: “Tað sigur tú satt, men ikki fært tú nakra eydnu av at gera øllum til vildar, og hevur tú teg undan hesari ferð, tá er samvera okkara at enda.“
Kvæðið lýsir hesi viðurskifti soleiðis:
71. Guðrun gongur for Bolla inn
fellur for honum á knæ:
“Unni eg Kjartani væl við tí,
nú hevur tú skommir tvær.“
72. Guðrun gongur fyri Bolla inn
fellur honum til kníggja:
“Bolli, eg verði tær ikki tekk,
so leingi eg Kjartan síggi.“
73. Sára græt Guðrun Ósvívsdóttir
av so tungum stríði:
“Tú skalt ongan søtan sova,
meðan Kjartan er á lívi.“
74. Bolli leyp á vøllin fram
bæði av ilsku og vreiði,
hann bað saðla sær horsið tá,
hann burt á skógin reið.
Og so venda vit okkum at enda aftur til “Laksdøla søgu“, sum sigur frá, at teir Bolli og brøður Guðrunar taka ímóti Kjartani í Havragili, har hann kemur sjálvurtriði:
“Kjartan leyp beinanvegin av hestinum og vendi sær móti Ósvívs synum. Har stóð ein mikil steinur. Har bað Kjartan teir koma ímóti sær. Men áðrenn teir møttust, skeyt Kjartan spjótinum, og tað kom í skjøldur Tórolvs fyri oman mundriðan, so tað bar skjøldin at honum. Spjótið gekk í gjøgnum skjøldin og handleggin fyri oman alboga og flakti músina. Tórolvur slepti tá skjøldrinum, og hondin var honum til onga nyttu tann dagin.
Síðan brá Kjartan svørðinum - men hann hevði ikki Kongsneyt. Tórhøllu synir runnu á Tórarin, tí soleiðis høvdu teir fingið boð. Tann ágangurin var harður, tí at Tórarin var sterkur at alvi; teir vóru eisini knáir; ilt var at skilja ímillum, hvør mundi fara at vinna.
Tá søktu Ósvívs synir og Guðleygur at Kjartani; teir vóru fimm; Kjartan og Án tveir. Án vardi seg væl og vildi javnan ganga framman fyri Kjartan. Bolli stóð hjá við Fótbíti. Kjartan hjó hart, og svørðið dugdi lítið; hann rætti tað javnan út undir fótunum. Tá vóru mangir særdir, Ósvívs synir og Án, men Kjartan var enn ikki særdur.
Kjartan bardist so hart og reystliga, at Ósvívs synir hopaðu undan og vendu sær at har, sum Án var. Tá fell Án, men hann hevði vart seg langa tíð, meðan garnarnar høvdu hingið úti.
Í hesum bragdi hjó Kjartan fótin av Guðleygi fyri oman knæ, og hetta leiddi hann til bana. Tá søktu teir fýra Ósvívs synir at Kjartani, og hann vardi seg so reystliga, at hann gekk ikki undan teimum. Tá mælti Kjartan: “Bolli frændi, hví fórt tú heimanífrá, tá ið tú bara vilt standa og hyggja at? Nú hevði verið best hjá tær at veitt øðrum partinum ein beina og roynt, hvussu Fótbítur dugir.“
Bolli læt, sum hann ikki hoyrdi. Tá ið Óspakur sá, at teir fingu ikki bilbugt við Kjartani, eggjaði hann Bolla allar vegir: hann segði, hann mundi ikki vilja vita ta skomm eftir seg, at hann hevði lovað teimum at vera við teimum í víggi, og nú hjálpti hann teimum ikki – “og Kjartan var okkum tungur at skifta við, tá ið vit ikki høvdu gjørt honum so mikið ilt; men skal hann nú sleppa undan, tá verður ikki leingi, fyrr enn tú, Bolli, líkasum vit, verður illa viðfarin.“
Tá brá Bolli Fótbít og snúði sær at Kjartani. Kjartan mælti tá við Bolla: “Vist ætlar tú frændi at gera níðingsverk; men mikið betur tykir mær at fáa bana av tær, frændi, enn at veita tær bana.“
Síðan kastaði Kjartan vápn síni og vildi ikki verja seg; hann var tó lítið særdur, men ógviliga móður. Einki svar gav Bolli Kjartani, men tó veitti hann honum banasár.
Bolli settist beinan vegin undir herðarnar á honum, og Kjartan andaðist á knøunum á Bolla.“
Vit koma nú eisini til seinastu ørindini í kvæðinum “Kjartan Ólavsson“, og har munnu føroyingar á dansigólvi serliga hava lagt sær í geyma gitnu orðini, Kjartan sigur við fosturbróður sín, Bolla, í tí hann fær banasár, orð, sum so mangan hava verið havd á munni, tá ið tikið hevur verið til svikagerð: „Mælti tað Kjartan Ólavsson/ tá ið hann fell í knæ/ hetta hevur tú Bolli frændi/ leingi ætlað mær“.
75. Kjartan vá fimtan brynjumenn
rennur í randir sveiti:
“Skjótt er einum av at máa
heljarmat at veita.“
76. Tað var Kjartan Ólavsson,
tað fann hann til ráð:
Stígur nú á tað deiga svørð,
við hvønn mann hann vá.
77. Aftur vá hann aðrar fimtan,
rennur í randir sveiti:
“Hví stendur tú, Bolli frændi,
vil ongum dugna veita?“
78. Aftur vá hann triðja fimtan,
rennur í randir sveiti:
“Hví stendur tú, Bolli frændi,
vil hvørgum dugna veita?“
79. Bolli leyp á vøllin fram,
tað var dreingja ferð,
hann stakk Kjartan Ólavsson
ímillum buls og herða.
80. Mælti tað Kjartan Ólavsson,
tá ið hann fell í knæ:
“Hetta hevur tú Bolli frændi
leingi ætlað mær.“
81. Kjartan liggur á grønum vølli
sær seg um so víða:
“Einki skulu tit Bolla gera,
meðan hann er á lívi.“
82. Bolli stendur á grønum vølli,
lítur seg um so víða:
“Eg má ikki gera so ónt,
at tað má mær jú líða.“
83. Tá var grátur í Hjarðarholti
bæði av monnum og kvendum:
Tórólvs børn og bitlusynir
niður til strandar rendu.
84. Tórólvs børn og bitlusynir
niður til strandar rendu.
Bitlusynir skútu fingu
og út av Hvamsfjørð vendu.
85. Tað var Ólavur, faðir hans,
læt sær byggja borg,
síðani livdi hann ævi sína
alla út við sorg.
Vit kunnu enda frásøgnina við at staðfesta, at eftir at Kjartan var fyribeindur, verða Osvívs synir dømdir útlagnir, og eingin teirra kom heim aftur til Íslands, og brøður Kjartans beina fyri Bolla.
Um Guðruna er at siga, at hon var í mongum lótum eftir deyða fostbrøðranna, Kjartans og Bolla. Sagt verður í seinasta parti av “Laksdøla søgu“, at sonur hennara, sum æt eftir pápanum, Bolli Bollason, einaferð hann vitjaði hana á ellisárum, spurdi soleiðis:
“Vilt tú siga mær tað, móðir, sum eg eri ógviliga forvitin eftir at vita? Hvørjum manni hevur tú unt mest?“ Guðrun svaraði: “Torkil var mætasti maðurin og mesti høvdingurin, men eingin maður var meiri maður enn Bolli og betri av sær. Tórður Ingunnarson var tann vitrasti av teimum og tann mesti lógarmaðurin. Torvald legði eg púra einki í.“
Tá segði Bolli: “Tað skilji eg væl, sum tú sigur um húsbøndur tínar, hvussu teir vóru hvør teirra; men enn hevur tú ikki sagt mær, hvønn tú elskaði mest; nú tørvar tær ikki at dylja tað longur.“
Guðrun svaraði: “Fast skorar tú á meg við hesum, sonur mín, men skal eg siga hetta fyri nøkrum, tá skal tað helst vera fyri tær.“ Bolli bað hana gera so. Tá mælti Guðrun: “Honum var eg verst, sum eg elskaði mest.“
Guðrun Ósvívsdóttir gjørdist gomul kona. Hon doyði á Helgafelli, og har hvílir hon.


c: text/html

text:
Aftur ein nýggjur dagur
Ja, so hava vit lagt frá landi hendan fyrsta heila teenstreet dagin 2017, sum jú eisini er ólavsøkuaftan. Júst nú sita øll tey ungu savnað til bíbliutíma í stóru høllini. Seinni fyrrapartin fara tey á liðnum, tey eru á at viðgera tað, tey hava hoyrt í morgun, nú eisini saman við tilfarinum, sum tey hava fingið útflýggjað á sínum egna tungumáli.
Seinnaparturin er fyri so vítt fríur, soleiðis at skilja, at tey sjálvi kunnu avgera hvat tey gera. Nøkur – serliga føroyingarnir 😊 – velja ivaleyst at spáka sær ein túr oman í hugnaliga býin, og kenni eg genturnar rætt so finna tær heilt víst eitt H&M onkunstaðnis. Annars eru góðir møguleikar til ymiskt annað eisini. Her eru nógv áhugaverd seminar (fyrilestrar), ið tey kunnu fara til, eisini eru góðir møguleikar at íðka ítrótt á økinum.
Í kvøld er so aftur Throne Room, og tá fer sangurin frá hesum umleið 4000 aftur at runga í høllini.
Veðrið er bara heilt gott í dag. Sólin hevur hug at kaga fram, og vit hava rundað tey 20 stigini. Fantastiskt. Vit eru fegin um aftur at hava upplivað ein nýggjan deiligan dag, og vit ynskja eisini øllum har heima ein góðan dag og eina góða ólavsøku.
Skrivað hevur Eyðun á Lakjuni

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Á Hotel Brandan seta vit æru í at veita okkara gestum eina matuppliving, ið grundar á góðsku og umhvørvis atlit í mun til matspill, vistfrøði og gott handverk. Okkara morgunmatur hevur altíð heimagjørt breyð og bollar, eitt gott úrval av siðbundnum og kreativum morgunmatarrættum, ið altíð hava støði í tí góðu rávøruni.
Í Kafé Landmark gera vit nýkvørna vistfrøðiligt kaffi úr barristamaskinuni og veita nýhugsandi kafémat, drekkivørur og kokkteylar um kvøldið.
Húsagarður er matstova har óhátíðarligur vertskapur og góður matur skapa hugnaligar matupplivingar. Á Húsagarði bjóða vit bæði fastar matskráir við trimum og fimm rættum og stakar rættir.


text:
1921
1921 (MCMXXI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.
HendingarEdit
- 21. januar - Kvinnur fáa atvøðurætt í Svøríki.
- 3. mai - Norður Írland verður partur av Englandi.
- 26. mai - Aðalverkfall tekur seg upp í Noregi.
- 30. juni - Deyðarevsing verður avtikin í Svøríki.
- 18. juli - Fyrsta koppseting ímóti tuberklum verður givin.
- 29. juli - Adolf Hitler verður leiðari í týska Nasistaflokkinum.
- 11. august - Hitabylgja í Evropa. Hitin mælist 39 gradur í Polandi.
- 7. september - Vakurleikakappingin Miss America verður hildin fyri fyrstu ferð.
- 13. september - White Castle hamburger, opnar matstovu í Kansas í USA, og verður heimsins fyrsta fastfood keta.
- 21. oktober - Friðarráðstevna í London ímillum England og Írland.
- 9. november - Albert Einstein fær handað Nobelvirðisløn í alisfrøði.
- Ófriður í Reykjavík, stórur partur av løgregluliðinum meiðslast.
Ókendar dagsetningarEdit
- Hungursneyð í Russlandi hevur við sær at 5 milliónir lata lív.
- Regluligt útvarp byrjar í Italia.
- Vágs kommuna letur í Botni vestantil á Suðuroynni byggja fyrsta vatnorkuverk í Føroyum, ið skal veita elorku tl Vág. Hetta vatnorkuverk er nú partur av SEV.
ÍtrótturEdit
FótbólturEdit
FøðingarEdit
- 6. juli - Nancy Reagan, fyrrverandi forsetafrúa USA


text:
Eg vil byggja nýggj hús
Ætlar tú tær at byggja nýggj hús, noyðist tú at hava fleiri viðurskifti í huga. Viðurskiftini kunnu hava týdning fyri tínar ætlanir og tínar møguleikar.
Hevur tú Samleikan, skalt tú søkja um byggiloyvi á Vanganum.
Hevur tú ikki skrásett tær Samleikan, ið krevst fyri at søkja á Vanganum, kanst tú gera tað á heimasíðuni hjá Samleikanum.
Fært tú av onkrari orsøk ikki nýtt Vangan, kanst tú fylla út umsókn á heimasíðuni og senda hana til torshavn@torshavn.fo ella lata hana inn á Snarskivuni, á Vaglinum 11, í Tórshavn. Sendir tú umsóknina inn sum teldubræv, skalt tú minnast til at viðmerkja »Umsókn um byggiloyvi« í evnisteigin.
Tað er ein fyrimunur at søkja á Vanganum, tí samskiftið á Vanganum er bæði skjótari og tryggari. Á tínari vangasíðu hevur tú harafturat møguleika fyri at fylgja við í viðgerðargongdini.
Heimasíðan hjá Samleikanum (samleikin.fo)
Kunna teg um lógir og reglur. Áðrenn tú fert undir at byggja, er tað umráðandi, at tú kunnar teg um galdandi Bygningskunngerðina.
Títt grannaøki er skipað sambært eini almennari byggisamtykt og møguliga einari serstakari byggisamtykt. Samtyktirnar kunnu seta onnur mørk fyri tína bygging enn tær avmarkingar, Bygningskunngerðin ásetur. Almennu og serstøku byggisamtyktina, sum eru galdandi fyri títt grundstykki, kanst tú leita fram við at skriva tín bústað í leitiskipanina niðanfyri.
Tørvar tær eitt fullfíggjað yvirlit yvir almennu og serstøku byggisamtyktirnar í kommununi, kanst tú vitja síðu okkara "Byggisamtyktir í Tórshavnar kommunu".
Hvussu nógv, tú sleppur at byggja á tínum grundstykki, er ásett í byggisamtyktini ella Bygningskunngerðini og verður roknað sambært serligum útrokningarreglum, sum eru lýstar í Bygningskunngerðini. Kunna teg nærri um útrokningarreglurnar við at trýsta á leinkjuna niðanfyri.
Gev gætur, at tín ogn kann vera fevnd av aðrari lóggávu. Tú kanst kanna, hvat er galdandi fyri títt grundstykki á síðuni "Hvat er galdandi á tínum grundstykki". Ivast tú, skalt tú seta teg í samband við Byggi- og umhvørvisdeildina.
Byggisamtyktir í Tórshavnar kommunu
Útrokningarreglur (landsverk.fo)
Tá tú skalt byggja í Tórshavnar kommunu, kann títt grundstykki vera fevnt av byggilinjum og friðingarlinjum, sum kunnu seta mørk fyri tína bygging.
Byggilinjur og friðingarlinjur eru ofta skjalfestar hjá fleiri ymiskum myndugleikum. Til dømis eru byggilinjur ofta ásettar í serstøku byggisamtyktunum, sum kommunan varar av. Byggilinjur kunnu eisini finnast í skeytinum ella vera skrásettar sum tinglisnar byrður á ognini, sum Tinglýsingin á Umhvørvisstovuni umsitur. Talan kann eisini vera um frástøðulinjur til landsveg, og í tílíkum førum er Landsverk viðkomandi myndugleikin.
Harumframt kann títt grundstykki vera fevnt av lógarreglum, sum náttúrufriðingarmyndugleikarnir umsita. Til dømis, tá talan er um:
- Bygging uttangarðs
- Bygging minni enn 100 metrar frá bakkatromini
- Bygging minni enn 300 metrar frá teimum viðarlundum, ið Føroya viðarlundanevnd hevur um hendi,
- Bygging minni enn 300 metrar frá vøtnum, ið hava størri vídd enn 1 hektar
- Bygging enn 300 metrar frá áum, ið eru meira enn fýra metrar breiðar í botninum
Tú kanst kunna teg nærri um reglurnar við at venda tær til Byggi- og umhvørvisdeildina í Tórshavnar kommunu.
Títt grundstykki kann vera fevnt av tinglisnum byrðum. Á summum grundstykkjum eru byrður galdandi, ið kunnu bera við sær aðrar og neyvari avmarkingar enn tær, sum byggisamtyktin og Bygningskunngerðin áseta. Til dømis kunnu byggilinjur, byggifelt og annað vera tinglisið og áseta, hvar tú kanst byggja á tínum stykki.
Avrit av skeyti og tinglisnum byrðum skal leggjast við umsóknini um byggiloyvi. Tú kanst sjálv útvega tær avrit í tinglýsingarskipanini hjá Tinglýsingini. Á síðuni hjá tinglýsingarskipanini finnur tú eina vegleiðing til, hvussu tú ritar inn í tinglýsingarskipanina. Trýstir tú á spjaldrið »Vegleiðing«, sært tú eisini, hvar tú skalt ringja, um tær tørvar hjálp.
Áðrenn tú fert í gongd við byggiætlanina, kanst tú sum eigari umboð fyri eigaran fáa eina innleiðandi samrøðu við Byggi- og umhvørvisdeildina.
Í innleiðandi samrøðuni greiða vit karmarnar fyri verkætlanina og gera millum annað avtalur um tíðarætlanir.
Sum eigari er tað tín ábyrgd at syrgja fyri, at byggingin fer fram í samsvari við Bygningskunngerðina, byggisamtyktina og aðrar galdandi reglur, sum títt grundstykki er fevnt av. Vit mæla tí til, at tú finnur tær ein skikkaðan byggiráðgeva.
Tosa við grannarnar um tína ætlan. Tað styrkir grannalagið og fyribyrgir ósemjur seinni í verkætlanini. Minst til, at títt byggivirksemi ávirkar grannalagið; bæði meðan tú byggir, og tá byggingin er av.
Tú skalt serliga minnast til, at markini móti grannaøkjum skulu virðast. Tað er hvørki loyvt at fylla inn á grannastykkið ella grava so nær, at tað kann leypa úr grannastykkinum. Sostatt er bara loyvt at arbeiða út til mark. Fert tú av onkrari orsøk inn á grannastykkið, skalt tú boða viðkomandi frá sum skjótast.
Hevur tú fyri neyðini at koma grannaognini so nær, at hon verður ávirkað, er skilabest, at tú tosar við grannan frammanundan.
Loyva vit fráviki í mun til ásetingarnar í Bygningskunngerðini ella byggisamtyktini, senda vit grannunum eitt skrivligt hoyringsskriv, soleiðis at tínir grannar hava møguleika fyri at gera viðmerkingar til frávikið. Grannar skulu hava høvi at kanna umsóknina í tvær vikur, eftir at teir hava fingið skrivligu boðini.
Hevur ein byggiverkætlan serliga neiliga ávirkan á grannalagið, kunnu vit sum kommunalur byggimyndugleiki gera av, at málið skal til grannahoyring, áðrenn vit taka støðu til málið; eisini hóast eingi frávik eru í mun til kunngerðina og samtyktirnar.
Á síðuni "granni at bygging" kanst tú kunna teg nærri um hoyringar í samband við órógv ella ampa av bygging hjá øðrum.
Tín umsókn um byggiloyvi skal týðiliga lýsa tað arbeiðið, sum skal gerast, og allar tekningar og upplýsingar, sum hava týdning fyri byggingina, skulu leggjast við umsóknini. Tekningar skulu vera mátfastar og støddarlutføllini tilskilast, soleiðis at vit sum byggimyndugleiki lættliga kunnu meta um vídd og stødd á ætlaðu byggingini.
Tín umsókn um byggiloyvi skal millum annað innihalda:
- Avrit av skeyti við ásetingum og tinglýstum byrðum
- Tekningar:
- Støðumynd
- Flatmynd
- Síðumyndir við lendisviðurskiftum
- Tvørskurðir við lendisviðurskiftum og tilfarslýsing
- Kloakktekningar
- Um neyðugt, brunatekningar, sertekningar, skurðir sum vísa lendisviðurskiftini mótvegis grannum og tílikt
- Útrokningar av byggi- og nýtslustigi
- Tekningar skulu hava øll neyðug mát og í minsta lagi høvuðsmát
- Á øllum tekningum skal vera tekningshøvd við dagfesting, matrikkulnummari á ognini og kunning um, hvør hevur teknað
- Har orkukarmur er ásettur, skal útrokningin av orkukarminum vera tøk og gjørd av góðkendum ráðgeva. Orkutørvurin skal vera roknaður við forritinum Be 10, sum er partur av "Sbi-anvisning 213, Bygningers energibehov"
- Tú skalt upplýsa, um tín verkætlan er í stríð við ásetingarnar í Byggilógini, Bygningskunngerðini, byggisamtyktum, tinglisnum byrðum ella øðrum galdandi krøvum til byggingina. Er verkætlanin í stríð við ásetingarnar, skal tín umsókn fevna um grundaða umbøn um loyvi til at víkja frá ásetingunum
Tú kanst kunna teg nærri um krøvini í faldara okkara 2Sethúsabygging", í kap. 1 § 3 í Almennu byggisamtyktini fyri Tórshavnar kommunu og í Bygningskunngerðini, kap. 1.3.1.
Almenna byggisamtyktin fyri Tórshavnar kommunu
Minst til, at tú skalt boða byggimyndugleikanum frá, áðrenn tú fert í gongd við at byggja. Tú boðar byggimyndugleikanum frá arbeiðsbyrjan við at senda teldupost til torshavn@torshavn.fo.
Gert tú broytingar í verkætlanini, aftaná byggiloyvið er útskrivað, skalt tú boða kommunala byggimyndugleikanum frá. Er talan um munandi broytingar, krevur hetta, at verkætlanartilfarið verður dagført og møguligt nýtt byggiloyvi útskrivað. Kommunali byggimyndugleikin tekur støðu til, um byggiloyvið framhaldandi er galdandi, um tørvur er á fleiri upplýsingum, ella um tú noyðist at søkja av nýggjum.
Grevur tú í veg, gongubreyt ella annað kommunalt øki, tørvar tær serstakt loyvi.
Minst til at taka atlit til grannarnar, meðan byggingin fer fram. Syrg fyri framhaldandi at kunna tínar grannar, so teir kenna tínar byggiætlanir, og teir vita, hvat gongur fyri seg á byggiplássinum. Hugsa um, hvat tú kanst gera fyri, at títt byggivirksemi verður til so lítlan ampa, sum gjørligt.
Um byggiætlanin broytist, so tað ávirkar grannalagið, til dømis við at leingja munandi um byggitíðina, er skilabest eisini at kunna grannarnar um broytingina.
Tá byggiarbeiðið er liðugt, skalt tú boða Byggi- og umhvørvisdeildini frá í góðari tíð. Tað gert tú við at senda ein teldupost til torshavn@torshavn.fo.
Tá tú hevur sent okkum tína fráboðan, sýnir Byggi- og umhvørvisdeildin húsini, soleiðis at ein byggiváttan kann útskrivast. Byggiváttanin er eitt skjal, sum prógvar, at húsini eru bygd sambært ásetingunum í byggiloyvinum.
Bygningurin má ikki takast í nýtslu, fyrr enn ein byggiváttan fyriliggur. Í byggiloyvinum sæst, um byggiváttan krevst.


text:
Barnalív skapa vit í felag
Heðin Mortensen, borgarstjóri, beyð luttakarunum vælkomnum til ráðstevnuna “Børn á breddan” á Hotel Føroyum í morgun. Borgarstjórin byrjaði við at ynskja norðurlendsku og bretsku gestunum vælkomnum.
Víðari segði hann, at okkara mál sum kommunur er, at øll børn skulu uppliva tryggleika, gleði og læra so nógv sum til ber. Nógv tey flestu børnini í Føroyum hava tað gott. Tær avbjóðingar, sum børn fáa av natúrligum ávum, verða í nógv størstan mun handfarnar innanfyri familjuna og nærmasta netverk.
- Tó eru børn, sum hava tørv á, at tað í eitt tíðarskeið verða skaptir serstakir karmar fyri at tryggja teimum góðar umstøður saman við javnaldrum, nærmasta umhvørvi og teimum vaksnu á teirra leið gjøgnum barna- og ungdómsárini.
- Fyri at halda fast í hesum, hava vit fyribyrgjandi mannagongdir, ítøkilig mál og leiðreglur, sum áleggja okkum at samstarva fyri børnini tvørtur um alskyns mørk. Bara við at lyfta saman, tryggja vit børnunum bestu møguleikarnar at trívast, mennast og mentast.
- Vit skilja og viðurkenna, at øll børn eru serstøk. Og øll børn skulu hava somu umstøður at menna seg. Vit vilja virka fyri, at tey øll eru partur av einum meiningsfullum og líkaverdum felagsskapi, har tey kunnu taka lut, so tey hava bestu fortreytir fyri at trívast, læra og menna seg.
- Fyri at røkka hesum máli noyðast vit at leggja til rættis serligar atgerðir, sum møta tí tørvi, sum summi børn ikki fáa uppfylt í sínum gerandisdegi. Her má snúningsásin altíð vera, at seta inn so tíðliga sum til ber í mun til aldurin og støðu.
- Vit vita eisini, at tá vit samstarva um trivnað, læring og menning hjá børnum, er gott samstarv við foreldur avgerandi lutur fyri at skapa haldførar loysnir. Haldførar loysnir skapa børn sum trívast og nøgd foreldur. Tí hevur foreldranøgdsemi alstóran týdning í arbeiðnum við børnum.
- Vit hava orsøk at halda, at vit hava lagt tað ringasta av koronu afturum okkum. Og vit fegnast um at halda hesa ráðstevnu í ár – eitt ár seinkað av undantaksstøðuni í fjør.
- Kommunufelagið hevur sett sær fyri at hava ein slíka ráðstevnu á øðrum hvørjum ári, har fokus verður sett á barnaøkið og góða barnalívið í breiðum týdningi. Seinasta ráðstevnan var kallað “Við at gera nakað nú, vinna vit í longdini.” Boðskapurin var at tað loysti seg bæði fíggjarliga og menniskjaliga at seta skjótt inn við fyribyrgjandi arbeiði, tá tørvur er á tí.
- Boðskapurin á hesi ráðstevnuni er nakað tann sami: Geva vit børnunum góðar karmar á dagstovnum og í frítíðini annars, so eru sannlíkindini fyri einari góðari skúlagongd og trivnaði seinni lívinum nógv betri.
- Hetta hava vit ríkt høvi at fáa íblástur til í dag. Fyrilestrarhaldararnar í dag eru ymiskt háttaðir - bæði eldsálir við ítøkiligum royndum á barnaøkinum og eisini serfrøðingar og granskarar. Við hesum samla vit viðkomandi aktørar fyri at fáa í ljósmála nýggjar møguleikar at røkka okkara máli um, at øll børn skulu uppliva tryggleika, gleði og læra so nógv sum til ber.
- Men avbjóðingarnar eru stórar á vælferðarøkinum yvirhøvur. Tað mangla starvsfólk á øllum økjum og hetta er ein trupulleiki sum vit sum politikarar og samfelag mugu taka í størsta álvara. Og her verður arbeitt og hugsað nógv í hesum døgum, bæði á lands- og kommunustigi, segði Heðin Mortensen, borgarstjóri, at enda.


text:
Burðardygg menning merkir í stuttum ein menning, har tørvurin hjá teimum menniskjum, sum liva á jørðini í dag, kann nøktast uttan at minka um møguleikarnir hjá komandi ættarliðum eisini at nøkta sín tørv. Hugtakið inniber, at miðast skal í móti at loysa umhvørvisligar, búskaparligar og sosialar trupulleikar soleiðis, at hesi øki fella inn í hvørt annað og at øll uppnáa vælferð uttan at gera skaða á tilfeingi á jørðini.
Stóra ST-ráðstevnan um umhvørvi og menning í Rio de Janeiro í 1992 setti burðardygga menning á altjóða skránna. Í Agenda 21 skjalinum verður heitt á stjórnirnar í heimsins londum um at gera ætlarnir fyri eina burðardygga menning í 21. øld.
Hugsjónin um eina alheimsliga burðardygga menning er ein heimur við búskaparligari framgongd, størri vælferð og øktari umhvørvisvernd. Ein menning, har øll fáa sín part. Eisini tann veiki og fátæki parturin av heiminum. Hóast lítlar, eru Føroyar eitt ríkt land og kunnu gera sítt til at fremja eitt burðardygt alheimssamfelag.
Vilt tú vita meira um burðardygga menning, so ring til Umhvørvisstovuna, tlf 342400, ella send okkum ein teldupost us@us.fo.


text:
“Hitt slagið” hava samkynd ofta verið kallað í føroyskum bókum, miðlum og túnatosi.
Kringvarpið hevur í 2015 havt tvær sendingar við hesum heiti:
Av hinum slagnum – glíðibreytin
Í eini útvarpssending í 2016 eru ein politikari og ein sálarfrøðingur sett saman at tosa um tey børn, sum vaksa upp í samkyndum parlagi.
Í eini sjónvarpssending í 2015 verður staðfest við dømi, at samkynd ikki flyta heim, so leingi tey ikki kunnu giftast borgarliga.
Uppgávur:
1. Hvat liggur í besta og í ringast føri í vendingini “hitt slagið”?
2. Hvat liggur í heitinum “glíðibreytin”?
3. Verða samkynd sett undir óneyðuga hart trýst, tá Kringvarpið tosar við serfrøðingar um børn, sum vaksa upp í samkyndum parlagi? Eru samkynd betri ella verri foreldur enn onnur?
4. Verða samkynd brúk sum pressión, trýst, at fáa politikarar at akta og gera, sum tey siga, tá umræður at kunna giftast borgarliga?


text:
Í eitt tíggjuáraskeið var Inga Hlín Pálsdóttir ein innbygdur partur av brandingini og stimbranini av Íslandi úteftir. Hon stóð á odda fyri væleydnaðum broytinginum í brandingini av Íslandi sum stað og ferðamál, bæði í kreppu- og vakstrartíðum.
Í 2006 – 2009 arbeiddi hon við brandingini av Íslandi á íslendska uttanríkisráðnum. Frá 2010 – 2019 var hon stjóri á Visit Iceland, sum er partur av Promote Iceland.
Visit Iceland hevði til uppgávu at marknaðarføra Ísland sum ferðamál og arbeiddi undir brandinum ‘Inspired by Iceland’. Inga Hlín hevur verið partur av fleiri væleydnaðum átøkum og síðani 2020 hevur hon ráðgivið støðum og ferðamálum í strategi, branding, heildarmarknaðarføring og kreppusamskifti.


text:
Kom við á skeið!Hvussu vit kunnu Hjálpa tær
Skeiðir alt áriðKoyr.fo skipar fyri skeiðum alt árið, so tú kanst fáa koyrikortið sum skjótast.
Skeiðir alt áriðKoyr.fo skipar fyri skeiðum alt árið, so tú kanst fáa koyrikortið sum skjótast.
Melda til
Góðkendir UndirvísararAllir okkara lærarar hava góðkenda útbúgving.
Góðkendir undirvísararAllir okkara lærarar hava góðkenda útbúgving.
Melda til
Persónlig frálæraVit kenna tit týdningin, at hvør einstakur næmingur fær bestu frálæruna.
Persónlig frálæraVit kenna tit týdningin, at hvør einstakur næmingur fær bestu frálæruna.
Melda til
FLEIRI ENN
1000
NØGDAR KUNDAR
FLEIRI ENN
60
SKEIÐ HILDIN
FLEIRI ENN
10
ÁRA ROYNDIR


text:
Sir David Attenborough (f. 1926) er kendur bretskur sjónvarpsmaður, sum alt lívið hevur varpað ljós á djóralív og umhvørvi. Hann hevur verið programleiðari í BBC, hevur gjørt hópin av sendingum og filmum, fingið nógvar kendar virðislønir og fekk heiðurin at verða kallaður Sir í 1985. Sir David Attenborough er eisini við í filminum Grindahvalur, sum er eitt samstarv millum føroysk og útlendsk djóra- og umhvørvisverndarfólk. Filmurin er við í evninum Dýrið bløðir á Snar.
Á ST veðurlagsráðstevnuni, COP24, sum varð hildin í Katowice í Póllandi fyri jól í 2018, bar Sir David Attenborough fram røðu um størstu hóttan í fleiri túsund ár.
Her er røðan hjá Sir David Attenborough á skrift
Her er stuttfilmurin, The People’s Seat, sum Sir David Attenborough byggir røðuna á


text:
Ístaðin fyri givnu lyftini hjá vinstra-samgonguni áðrenn valið, um at spræna pening javnt og solidariskt út í hvønn krók í landinum, so fer samgongan nú ístaðin út í hvønn krók í landinum eftir meir peningi. Samstundis sum teir geva við aðru hondini, taka teir alt innaftur við hinari.
Gjaldið til heilsutrygd og barsilsgrunn hækkar. Tinglýsingin hækkar og við tí verður uppaftur tyngri at seta búgv. Gjaldið til samhaldsfasta hækkar. Avgjaldið á bensin og diesel hækkar.
Kringsvarpsgjaldið verður lagt í skattin fyri at taka meir pengar inn til almenna nýtslu. Hendan umlegging rakar serliga hart stórar familjur.
Vegskatturin hækkar og rakar hetta eisini ungu barnafamiljurnar, sum hava keypt sær størri bil fyri at hava pláss fyri børnum, barnavogni o.ø. tí familjur við børnum hava ofta meir viðføri.
Øll, sum arbeiða í útlandinum verða skattaði har tey arbeiða, og nú ætlar samgongan at skatta hesi í Føroyum eisini. Hetta merkir stóra skattahækking til lág- og miðallønt, t.d. sjúkrarøktarfrøðingar, timburmenn og elektrikarar.
Samdøgursfrádrátturin verður eisini avtikin. Hetta merkir munandi skattahækking til tey, sum sigla við norskum fiskiskipum
Lyftisbrot
Avgjøldini og skatturin hjá samgonguni raka øll lág og miðallønt, pensionistin, einliga forsyrgjaran og fólk í fátækraváða, summi meir og onnur minni. Sera ússaligt og vánaligt og vit kunnu kalla tað lyftisbrot, tá vit minnast aftur á valstríðið og gyltu vallyftini hjá sitandi samgongu.
Rokningin til vinnuna
Rokningin frá samgonguni til vinnuna fer í størstan mun í Eysturoynna, Norðoyggjar og Suðuroynna, tí vinnan er í størstan mun samlað her. Tí verða tað hesi økini sum skulu rinda størsta partin av rokningini frá sitandi samgongu. Kommunurnar har koma við hesum inntrivi at missa inntøkur. Vit kunnu tí siga, at ístaðin fyri at spræna pening javnt og solidariskt út í hvønn krók í landinum, so fer samgongan nú ístaðin út í hvønn krók í landinum eftir meir peningi.
Hægsta miðalinntøkan
Samlað sæð kunnu vit siga, at økið við hægstu miðalinntøkuni pr. persón rindar minst til rokningina frá samgonguni. Her er langt frá lyftunum um eitt meir solidariskt og rættvísari samfelag. Her er langt frá orðum til veruleika.
Høvuðslinjan er, at vinnan skal rinda meir. Rokningin fyri vallyftini eru send vinnuni.
Tað er góður sosialistiskur politikkur at halda vinnuni niðri á knøunum við skattum og avgjøldum. Lítið er tað vert um hønan, sum verpir gulleggini verður dripin í skatti og avgjøldum og ikki megnar at verpa fleiri gullegg.
Tá verður enn minni eftir, eisini til Palliba og Marsannu.
Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur
Løgtingskvinna.


text:
Skírhósdagur
Skírhósdagur ella skírisdagur er hósdagurin í stilluviku. Skírhósdagur er heiligdagur í nøkrum fáum londum í heiminum. Navnið merkir reinur – skírur. Hendan dagin innsetti Jesus heilagu kvøldmáltíðina og vaskaði lærusveinunum um føturnar. Seinni sama dag varð Jesus svikin av Judasi í Getsemane urtagarði. Hin seinasta kvøldmáltíðin Jesus hevði sagt lærusveinunum frá, at hann fór at líða nógv, og at fíggindar hansara fóru at taka hann av døgum. Eftir at hava verið saman við teimum í trý ár, skuldi hann verða tikin frá teimum. Kvøldið fyri, at Jesus skuldi krossfestast, sótu hann og lærusveinarnir í eini loftsstovu. Jesus át sína seinastu máltíð saman við teimum. Her innsetti hann heilagu kvøldmáltíðina við at geva lærusveinunum breyð og vín, sum hann segði var likam og blóð sítt. Teir skuldu eta breyðið og drekka vínið til tess at minnast Jesus. Aftaná segði hann, at ein av lærusveinunum fór at svíkja hann. Judas fór sama kvøldið til høvuðsprestarnar og segði teimum frá, hvar teir kundu finna Jesus og taka hann.
Fyrsti liður í orðinum skírhósdagur er stovnurin í lýsingarorðinum skírur, ið merkir "reinur". Frágreiðingin skal vera, at fólkið hevur fingið reinsan fyri syndir sínar eftir ta longu føstuna, men hugsandi er eisini, at sipað verður til fótatváttin gitna henda dagin.


text:
Heystskeið: Fermentera grønmeti 21-22 okt.Book now
Vit gáa ikki um tað, men nógv av tí, vit eta, er fermenterað. Til dømis kaffi, ostar, pylsur og jogurt. Sjálvsagt er ræst kjøt og ræstur fiskur eisini eitt slag av fermentering.
Á hesum skeiði okkara fermentera vit grønmeti. Tá eru tað natúrligu mjólkasýrubakteriurnar á plantuni, sum fara undir eina gering, og sum skapa ein intensan og djúpan smakk. Samstundis økist haldførið av grønmetinum.
Fermenterað grønmeti er eitt litríkt, vælsmakkandi og heilsugott ískoyti til gerandismat okkara, og kann eisini krydda tað siðbundnu føroysku matmentanina sum eitt nú stoktan náta, ræst kjøt og ræstan fisk.
Júst nú spríkir vakur og spelkin grønmetisvøkstur úr moldini á Sandi, sum tú kanst koma og taka upp og læra at goyma í krukkum, til hann hevur fingið eyðkenda fermenteringssmakkin. Hann er lættur at elska!
Tá tú hevur verið á fermenteringsskeiði, hevur tú fleiri góðar grannar til siðbundnu súltaðu røturnar á hillini!
Á skeiðnum fara vit millum annað:
-
Taka grønmeti upp og tosa um grønmeti og føroyska matmentan.
-
Fermentera kálsløg, rótfruktir, gera kimchi og kraut, og fáa hugskot til hvussu tað kann nýtast.
-
Fáa grundleggjandi vitan um lactofermentering og hví lactofermenteraður matur er góður fyri okkum.
-
Gera okkara egnu vørulýsingar og tosa um týdningin av vørulýsingum í samband við matframleiðslu.
-
Eftir lokið skeið fáa tit sjálvsakt alt, ið tit fermentera við tykkum heim.
Lærari: Snorri Patursson
Dato: 21. – 22. oktober
Tíðspunkt: Skeiðsdagarnir eru kl. 10.30-16:00 mánadagin og kl. 9-15:30 týsdagin
Støði: Grundskeið
Longd: 2 dagar
Næmingatal: Í mesta lagið 14 næmingar
Upptøkutreytir: Ongar. Øll vaksin eru vælkomin.
Prísur: 1.800 kr pr. persón (við í prísinum er skeiðsluttøka, alt grønmeti, ið verður tikið upp, egin fermentering, gisting á Ísansgarði, lekkur staðbundin matur og deiligt kaffi. Les meira um vistarhald á skúlanum her). Vit hava 4 pláss til sølu uttan gisting, hesi kosta 1.600 kr. Um tit ynskja at hava børn við, eru 4 pláss tøk og kosta tey 200 kr.
Address
Mat & Moldmentanarháskúlin
Heimasandsvegur 117
210 Sandur
Sandoy


text:
Kantinan letur upp aftur16. apríl 2020
Nú skúlin so smátt letur uppaftur, letur kantinan eisini upp, men í avmarkari útgávu.
Morgunmatur verður at fáa frá kl 07.15 til kl 10.00.
Døgurði verður frá kl 11.15 til kl 12.30.
Døgurðin má bíleggjast frammanundan, og í seinasta lagi kl 12 dagin fyri. Hann kann bíleggjast við at senda teldupost á matur@glasir.fo, ella ein kann skriva seg upp við kassan í kantinuni.
Avmarka úrval av skundverðum verður at fáa frá kl. 9 til 13.
Matarskráin til viku 17
Mánadagin 20/4: Pitabreyð við høsnarunga og salat
Týsdagin 21/4: Spaghetti bolognese
Mikudagin 22/4: Fiskur og chip
Hósdagin 23/4: Snitslar við gularótum, grønertum og paprikasós
Fríggjadagin 24/4: Nakkasteik við saute, eplum og soðsós


text:
Eldur er komin í eini háhús í útjaðaranum í italska stórbýnum Milano, sum stendur í ljósum loga.
Eldurin kyknaði ovast í bygninginum og breiddi seg skjótt niður gjøgnum hæddirnar, upplýsir sløkkiliðið.
Borgarstjórin í Milano, Beppe Sala, sigur, at eingin er deyður í eldinum. Men umleið 20 fólk eru farin á sjúkrahús við roykeitran eftir at verða bjargað út úr 60 metrar høga bygninginum, skriva miðlar á staðnum.
Fleiri tímar eftir at boðað varð frá eldinum fekk sløkkiliðið tamarhald á eldinum. Tá stóð eldur úr bygninginum í nógvum hæddum.
Umleið 70 familjur búðu í bygninginum.
##med2##
– Vit lukaðu royk og flýddu alt fyri eitt út, sigur ein av íbúgvunum við tíðindastovuna Ansa. Eitt annað eygnavitni greiddi frá, at klædningurin á vegginum »bráðnaði sum smør«.
Sløkkiliðsfólk eru farin frá hurð til hurð í bygninginum fyri at tryggja sær, at eingin er í bygninginum. Ikki er upplýst, hvør orsøkin varð til eldin.
/ritzau/dpa


text:
Thordis Dahl Hansen
Ólavsøkuaftan, 28. juli, verður ólavsøkan sett. Til setanina ganga ítróttarfólk og hornarorkestur skrúðgongu.9
Ólavsøkudag, 29. juli, ganga løgtingslimir, landsstýrisfólk, prestar og ríkisumboðið skrúðgongu úr Tinghúsinum oman í Havnar kirkju til guðstænastu.13
Eftir guðstænastuna fer skrúðgongan niðan aftur til tinghúsið, har eitt stórt ólavsøkukór syngur á Tinghúsvøllinum og har nógv fólk er samankomið.15
Eftir sangin fara tingfólkini og landsstýrisfólkini inn í Tinghúsið, har løgmaður setur tingið og eitt nýtt tingár byrjar.17
Á ólavsøku er sera nógv at fara. t.d. listaframsýningar, tivoli, fólkafundir, konsertir og fótbóltur.21
Men hóast tað er nógv at fara til, so eru tað nógv, sum bert ganga oman og niðan og práta við fólk.23
Og so er tað mittnáttarsagnurin 29. juli. Fyri fleiri er hetta hæddarpunktið, tá ið fleiri túsund fólk eru samlað til felagssang á Vaglinum.25
Foto/ Myndir/ Asseq/ Valokuva/ Guvvieh/ Nuotraukos/ Photo:
S1+10+12+16: Sigmar Mørkøre
S4+8+24: Birgir Kruse S6: Peter Nicolai Arbo
S14: Heini Nygaard
S18: Noomi Káradóttir Rasmussen
S20: Guðrið Reinert Joensen
S22: Jóanis Nielsen
S26: Jens Pauli Nolsø


text:
Anwar Sadat
Mohamed Anwar El Sadat (føddur 25. desember 1918, deyður 6. oktober 1981) var egyptiskur politikari og forseti frá 1970 til 1981. Hann luttók í kvettinum í 1952, ið førdi til kong Farouk 1. varð koyrdur frá. Í 1969, eftir at hava røkt fleiri størv í stjørnini, varð hann valdur til varaforseta fyri vinmannin Gamal Abdal Nasser. Tá Nasser doyði árið eftir, gjørdist Sadat forseti.
Á ferð hansara til Jerusalem í 1977, ið førdi til at Camp David-sáttmálin varð undirskrivaður í 1978 við forsætisráðharra Ísraels Menachem Begin, varð vegurin slóðaður fyri einari ísraelskari-egypstiskari friðaravtalu í 1979. Hann fekk Friðarheiðursløn Nobels í 1978 saman við Menachem Begin. Í oktober 1981 varð hann myrður av limum úr einum egypstiskum islamskum Jihad-felagsskapi. Eftirfylgjari hansara gjørdist Hosni Mubarak.


text:
Persónur (máll.)
Persónar eru tríggir í tali í føroyskari málfrøði. Teir verða lýstir við persónsfornøvnum. Hesi persónsfornøvnini verða bend í føllum, tølum og kyni á júst sama hátt sum navnorð. Teir tríggir persónarnir eru:
- Fyrsti persónur er tilsiping til sín sjálvs, ella til ein bólk,´ið ein sjálvur er partur av. Á føroyskum sipa hesi persónsfornøvnini til 1. persón: eg, meg, mær, mítt, mín, míni osfr.
- Annar Persónur er tann ella tað, ið talað verður við í beinleiðis talu. 2. persónur hevur hesi persónsfornøvnini: tú, teg, tær, títt, tín, tíni osfr.
- Triði persónur er tann ella tað, ið talað verður um. Hesi persónsfornøvnini standa í 3. persóni: hann, hon, tað, honum, hansara, hana, hennara, tí, tess, sín, sítt osfr.
Sagnorð verða m.a. bend í persónum.
Bending av persónligum hjáorðum í føllum, tølum og kynum:


text:
At brúka:
100 gr av hvítari sjokoladu
125 gr av mascarponeosti
1 ½ dl av bláberum (kann eisini verða tiðnaði ber)
4 ingifersmákakur
Soleiðis ger tú:
Tað er ikki líka lætt at arbeiða við hvítari sjokolátu, sum myrkari. Fær hon ov nógv, verður hon grýnut.
Smelta sjokolátuna í mikroovni ella í vatnbaði, við veikum hita. Tak skálin av hitanum og læt kølna.
Rør síðani mascarponeostin í saman við tí smeltaðu sjokolátuni.
Vend síðani bláberini í. Stilla skálina í køliskápið í 30 minuttir, til tað er stívnað.
Knúsa síðani kakurnar heilt fínt. Koyr kakumolarnar í eina skál. Forma tað stívnaðu sjokolátamassuna til 12 kúlur við hondunum. Vend síðani kúlurnar í kakumolunum.
Lat kakurnar standa í køliskápinum, til tær skulu etast


text:
Tá Gissur Patursson leygarmorgunin um ellivu tíðina kom út til íslendska Ríkisútvarpið, at handa tað nógv ummrøddu fløgutaskuna, við einum savni av føroyskum fløgum, var ikki hissini av móttøku.
AME-Reykjavík
Tá Gissur Patursson fór við flogfarinum til Ísland hevði hann 60 kilo av føroyskum fløgum við sær.
Talan var um tilsamans trý fløgusøvn, tað størsta og mest kompletta varð latið til Ríkisútvarpið, ið eisini er plátusavnið hjá Rás 2. Gávan til Ríkisútvarpið varð handa leygarmorgunin.
– Øll, ið starvast í plátusavninum vóru møtt upp við stjóranum Bjarna Guðmundssyni á odda, og hugnalig var løtan. Har varð borðreitt við kaffi og onkrum góðum afturvið, greiðir Gissur frá.
Hann sigur, at tey vóru sera glað fyri gávuna, ið hann vegna føroysku Gramex-deildina hevur tikið stig til at lata íslendskum útvarpi, og sum EIK og Expert hava stuðlað. Plátufelagið Tutl hevur latið størsta partin av savninum.
Gissur viðgongur, at hann faktiskt varð tikin á bóli av móttøkuni, og hvussu nógv varð gjørt burturúr hesum.
Íslenskar fløgur til Føroyar
Gissur og útvarpstjórin hildu hvør sína røðu. Útvarpsstjórin bar fram í røðu síni eitt ynski um, at eisini føroyskt útvarp skuldi fáa eitt tílíkt kuffert. Í hesum sambandi fekk Gissur handaðar íslendskar fløgur at hava heim við sær til Kringvarpið. Gissur, ið sjálvur hevur verið útvarpsvertur í nógv ár, tók sjálvandi gleðiliga ímóti.
– Vit hoyra frá fólki, at tey bara fáa onkran tilvildarligan føroyskan tónleik, tá tey spyrja um eitt føroyskt lag. Umberingin er, at tað ikki finnist í plátusavninum, sigur Gissur. Hann vísir á, at tað sjálvandi ikki er ábyrgdin hjá Gramex at tryggja, at plátusøvnini hjá útvarpsstøðum eru komplett, men nú verður henda roynd gjørd.
– Talvan verður vaskað rein, og søvnini verða komplett. So taka við sjálvandi upplýsingar heim við okkum, um hvar føroyskir bólkar í framtíðini kunnu senda sínar útgávur, sigur Gissur.
Handanin av fløgutaskuni til Ríkisútvarpið varð send beinleiðis í útvarpinum, eisini tók sjónvarpið upp frá tiltakinum at senda í tíðindasendingini í gjárkvøldið.
Her varð eisini høvið hjá Gissi at gera eitt sindur av marknaðarføring fyri stóra AME tiltakið, ið var í NASA leygarkvøldið.
Áðrenn Gissur fór víðari avtalaðu tey, at hann í morgun skuldi koma og hjálpa teimum við at bólka føroyska tónleikin.
Kristiligir tónar til Lindina
Umframt samlingina til Ríkisútvarpið hevði Gissur eina samling av øllum føroyskum kristiligum tónleiki, ið hann sunnudagin lat til kristiligu íslendsku útvarpsrásina Lindina.
Í Íslandi hevur verið eitt sindur frammi um fløgutaskuna, t.d. skrivaði Morgunblaðið um tað fríggjadagin. Tað var Arnar Eggert Thorddsen, ið skrivaði greinina í Morgunblaðnum. Tað var júst hann í fekk triðja savnið av fløgu. Hetta er umfatandi savn við nógvum ymiskum føroyskum tónleiki. Arnar Eggert Thoroddsen er blað- og útvarpsmaður. Arnar, ið hevur vitjað Føroyar fleiri ferðir bæði í sambandi við Prix Føroyar, G!Festivalin og í sambandi við GBOB, er ein av mest virdu tónleikarummælarum í Íslandi og ein sera vælumtóktur útvarpsvertur.
Tann rætti maðurin
Arnar Eggert Thoroddsen fer komandi mánaðirnar at venda sínum sjóneyku móti føroyskum tónleiki, og skrivað um og spæla føroysk verk.
Gissur handaði honum fløgusavnið leygardagin.
– Arnar er ein góður Føroyavinur, hann bað meg heilsa mangar ferðir og sendi eina serstaka heilsan til Gøtu. Hann helt hetta vera eitt gott dagført savn, at ummæala og geva viðari til góð heimildafólk, og takkaði hann so miriliga fyri heiðurin, at vit frá tónleikaheiminum í Føroyum høvdu valt at handa honum hetta savn. Eg eri tó sannførdur um, at hetta var júst tann rætti maðurin, sigur Gissur.


text:
Námskipan
Námsskipanin lýsir innihaldið í útbúgvingunum.
Tekur støði i lógini og kunngerðini fyri útbúgvingarnar og útdýpir hesar.
Ert tú vegleiðari fyri næmingar í starvsvenjing er hetta reglur, ið ein skal seta seg inn í. Næmingar eiga somuleiðis at kenna til innihaldið. Útbúgvingarráðið ummælir og Mentamálaráðið góðkennir Námskipanina.
Námskipan heilsuhjálpara- og heilsurøktaraútbúgving
Námskipan námsfrøðihjálparaútbúgving
Útbúgvingarbókin
Útgreinar nøkur viðurskifti úr Námskipanini. Inniheldur "persónliga útbúgvingarætlan" hjá næminginum og kurlurnar, sum verða nýttar til arbeiði við persónligum førleikum. Næmingur og vegleiðari skulu kenna til innihaldið.
Útbúgvingarbók frá aug 20 og fram
Útbúgvingarbók HHJ og HRØ eldri


text:
Doping-trupulleikar meira ans
Tey seinastu árini hevur spurningurin um doping innan ítróttina fingið alt meira ans. Trupulleikarnir við doping, sum í fyrstani vórðu staðfestir innan elitu-ítróttina, hava so líðandi spjatt seg til stórar partar av ítróttaheiminum, eisini har ítrótt verður íðkað á lægri stigi.
Doping er ikki í samsvari við meginreglurnar í ítróttarørslum, sum eru, at luttakararnir skulu kappast á jøvnum føti, og at teir skulu betra og varðveita teirra førleika á natúrligan hátt. Eisini fyrilitið fyri heilsuni hjá ítróttafólkum talar ímóti nýtsluni av dopingevnum. Heilivágur, ið verður nýttur sum doping, verður vanliga tikin í nøgdum, sum eru munandi størri, enn mælt verður til í viðgerðarhøpi. Nýtsla av heilivági til doping kann hava við sær óneyðugan heilsuváða fyri ítróttafólk.
Greiðar reglur um útbreiðslu
Eftirynskjandi er at hava greiðar reglur fyri at hindra, at doping-virksemi í ymsum líki og ymsum høpi verður útbreitt.
Lógin er ætlað at stuðla tí virkseminum, sum ítróttafeløgini kring landið standa fyri við tí endamáli at fyribyrgja doping-misnýtslu. Doping-lógin fevnir tó ikki um sjálva nýtsluna av doping, av tí at mett verður, at tað er uppgávan hjá ítróttafeløgunum, heldur enn hjá tí almenna, at taka doping-royndir av ítróttafólki. Sjálvar revsiatgerðirnar móti hvørjum einstøkum ítróttafólki orsakað av doping-misnýtslu, eiga at finnast í teirri dissiplineru skipanini hjá ítróttafeløgunum.
Óheppin og óvirðilig gongd
Tað var Hans Pauli Strøm, landsstýrismaður í almanna- og heilsumálum, sum vegna landsstýrið legði lógaruppskotið fyri tingið. »Doping-virksemi fer tíverri fram víða hvar í ítróttaheiminum. Hendan lógin er eitt ítøkiligt amboð hjá myndugleikunum at arbeiða ímóti hesi óhepnu og óvirðiligu gongd«, sigur landsstýrismaðurin, sum vónar, at tað almenna í samstarvi við ítróttarfeløg og aðrar viðkomandi partar í felag megna at avmarka nýtsluna av doping í føroyska ítróttaheiminum.
Almanna- og heilsumálaráðið 04.01.2005


text:
Fyrilestur: Yngri við árunum
Gransking vísir at ikki bert tín lísvháttur, men eisini tín lívsáskoðan, í ávísan mum er við til at avgerða um tú fer at doyggja sum ein frískur 90 ára gamal, ella sum ein sjúkur 80 ára gamal. Tú hevur sjálvur møguleika til at tálma at kyknirnar í kroppinum eldast.
Ikki bara lívsháttur, Men eisini líváskoðan, er við til at avgerða um vit fáa eitt langt lív við fáum ella slett ongum “heilsubrekum” sum Bente Klarlund so sigarndi kallar ellisárini, har menniskjan spakuilga blívur heilsuveikari


text:
On & Offshore
On & Offshore tænastur – álítandi loysnir
West Hercules og Maersk Edgar eru dømir uppá væleydnaðar verkætlanir. Vit leggja nú meiri dent á dokumentatión og effektivitet í gerandisdegnum
Eftir at hava veitt tænastur til norsku oljuvinnuna umvegis PAM Offshore Service síðani 1997 og at hava bygt tvey supply skip í 2008, framdu vit í 2014 umvælingararbeiði fyri risa oljupallin West Hercules og oljutangaskipið Maersk Edgar. Skotsmálini frá báðum fyritøkum var, at vit loystu uppgávurnar til fulnar. Thomas Gunnlaugsson, Statoil, nevndi millum annað:
"I would like to thank you all for the extraordinary mobilization and support given to the WH project at the Faroe Islands.
A special thanks to the local Faroese companies and people. The will to assist, and ability to solve challenges has been beyond expectation for such a small community. ... I hope our paths will cross again sometime".
Hetta hevur givið okkum áræði til at satsa uppaftur meiri miðvíst á hesa vinnuna – serliga til oljupallar og supply skip, sum arbeiða í Norðsjónum. Fyrimunirnir fyri kundarnir eru:
· Kappingarførir prísir
· Góð staðseting landafrøðiliga – tætt við oljupallar
· Nýmótans útgerð og útbúnaður
· Álítandi loysnir


text:
How art thou fallen from heaven, O Lucifer, son of the morning! how art thou cut down to the ground, which didst weaken the nations!
( Isaiah 14:12 )
Hvør ert tú fallin frá himni, O Luçifer, sonur morgunsins! hvør ert tú høgdur niður til jarðarinnar, sum veiktirt tjóðirnar!
( Esaiah 14:12 )
KJB: Lucifer, son of the morning
Heb.: Helel ben Shakar
Helel merkir “Ljósberi”, sum er “Lucifer” á latíni (Luci = ljós,
fer = at fara, flyta)
ben = sonur
Shakar = morgun
Hebraiska orðið fyri stjørna, sum er “kokab”, finst ikki í hesum avsnittinum í nøkrum hebraiskum handriti á allari jarðaryvirflatuni. Mangir týðarar hava verðið villleiddir til at skriva “morgunstjørna”, men hetta er dikterað av traditión, (sum Satan stendur aftanfyri); tí sum sagt, so finst orðið “stjørna” als ikki í nøkrum hebraiskum handriti yvirhøvur.
Hetta er eitt týðiligt dømi um, at bíbliutýðing má, skal, og eigur at geva gætur eftur hvørjum orði SUM STENDUR SKRIVAÐ, ja, hvørjum stavilsi av hvørjum orði; einkið at útilata, og einkið at leggja afturat (uttan so tú setur tað í skráskrift, fyri greitt at vísa, at givna orðið ikki finst í undirliggjandi tekstinum). Hesum grundleggjandi reglum fylgir King James Bíblian til fulnar. Føroyska King James er í útgangspunktinum ein orð-fyri-orð týðing av ensku King James. “What you see is what you get”.
Traditión eigur sjálvandi ONGANTÍÐ at diktera nakaðsumhelst.
Týtt úr bókini “New Age Bible Versions”,
eftir Gail Riplinger; síðu 42-43:
… Ein kanning av upprunaliga Hebraiska vil reka burtur eina og hvørja hvørvisjón um, at “morgunstjørna” er góðtakiligt at seta ístaðin fyri orðið “Luçifer.” Hebraiska sigur “helel, ben sjachar”, sum er neyvliga týtt, “Luçifer, sonur morgunsins.” NIV og NASB (+ J. Dahl, og V. Danielsen) geva eina Enska (og føroyska) týðing sum um tað Hebraiska segði, “Sjachar kokab, ben sjachar”, ella, “morgunstjørna, sonur morgunsins” (ella dimmalættingar). Tó stendur orðið fyri stjørna (kokab) ongastaðni í tekstinum. Eisini sæst “morgun” einans eina ferð, sum KJV sýnir, ikki tvær ferðir sum nýggjar versjónir hevda. Orðið “kokab” er týtt sum “stjørna” tylftir av ferðum av NIV týðarum; morgun ella dimmalætting er líkaleiðis brúkt fleiri hundrað ferðir. Útgávufólk av nýggjum versjónum vita, at “boqer kokab” er “morgunstjørna”, við tað at tað er brúkt í Job 38:7. Um Guð hevði ætlað at siga “morgunstjørna”, kundi hann havt endurtikið tað her. Orðið sum hann valdi, “helel”, sæst onga aðrastaðni í Gamla Testamentinum, júst sum “Luçifer” sæst onga aðrastaðni…
Hví “Morgunstjørnan”?
Síðustillingin av Luçifer við morgunstjørnan rísur ikki frá Hebraisku bíbliuni, men frá klassiskari mytologi, eini keldu av beiskum vatni, ikki ætlað av Guði at vera okkara “kelda av livandi vøtnum” (Jeremiah 17:13). Referansu-verk innramma, at útskiftingin er bygd á”.. klassiska mytologi um planetina Venus.” (F.L. Cross (Ed.), Oxford Dictionary of the Christian Church (N.Y.: Oxford University Press, 1974) s. 841). Bara av tí at Satan hevur sannført heidna heimin um at tengja hann við Venus, morgunstjørnuna, er einkið grundarlag fyri endurtøkuni av hasi “mytuni” av Christnum lærdum.
Men II. Timotheus 4:3-4 sigur, at tíðin fyri fáblar, mytur, er komin.
Tí tann tíð vil koma, tá ið teir vilja ikki úthalda heilnæma Guðslæru; men eftir sínum egnu lystum skulu teir hópa til sín sjálvs frálærarar, havandi skriðandi oyru;
Og teir skulu venda burtur oyrum sín um frá sannleikanum, og skulu verða vendir at fáblum. (muthos (gr.): frá hvørjum enska orðið “myth” kemur).
Hvør er “Morgunstjørnan”
Ultimativa Guðsspottanin kemur fyri, tá ið “morgunstjørna” tekur plássið hjá “Luçifer” í Esaiah 14. Jesus Christus er “morgunstjørnan”, og er eyðmerktur sum slíkur í Opinb. 22:16, 2:28 og II. Pætur 1:17. Við hesum sniðfundiga skifti, smýgur Satan ikki bert snildisliga út úr myndini, men livir upp til sítt navn “ákærarin” (Opin. 12:10), við at royna at gera Jesus Christ til umskrivingar-evnið í Esaiah 14.
NASB økir um sítt lutverk sum illgerari við at seta tilvísingina, II. Pæt. 1:17, við síðuna av Esaiah 14:12, fyri at fast-stoypa teirra hugskot um, at stykkið vísir til Jesus Christ heldur enn Lucifer.
So vit siga: Luçifer, sleik dustið, gamli!
Nú ert tú avdúkaður; eisini her í Føroyum.


text:
Pison kom aftur mikukvøldið. Teir hava roynt við línu við Føroyum. Teir høvdu umleið 164.829 tons,…
Tag: Pison
Pison komin aftur við 210 tonsum úr Eysturgrønlandi
Pison kom aftur týsdagin. Teir hava roynt við línu undir Eysturgrønlandi. Teir hava 210 tons og…
Pison er komin inn við 45.000 pundum
Pison kom eisini tíðliga aftur í morgun. Teir høvdu roynt við línu á Íslandsrygginum og norðanfyri…
Pison komin aftur við 60.000 pundum
Pison kom aftur tíðliga í morgun. Teir hava roynt við línu á Íslandsrygginum. Teir hava 60.000…
Pison komin aftur við 56.000 pundum
Pison komin aftur við 56.000 pundum
Pison er komin aftur við 80.000 pundum
Pison er komin aftur við 85.000 pundum
Pison komin aftur við 72.000 pundum
Pison kom aftur í morgun. Teir hava roynt við línu á Íslandsrygginum. Veiðan bleiv boðin út…
Pison kom aftur við 140.000 pundum av longu
Fyri góðum tíma síðani kom Pison aftur. Teir hava roynt við línu vestanfyri Føroyar. Pison landar…
Pison hevði 120.000 pund í dag
Pison er komin aftur. Teir hava roynt við línu á Munkagrunninum. Teir høvdu 120.000 pund, tað…
Pison kom aftur klokkan 08:35 í morgun við 40.000 pundum
Pison kom aftur klokkan 08.35 í morgun og legði hann at við Kósakajuna. Teir høvdu verið…


text:
07. oktober 2021
Í oktobur mánaða varpa vit her á apotekinum ljós á bróskrabba. Bróstkrabbi er tað slagi av krabba, sum rakar flest kvinnur. Tíggjunda hvør kvinna verður rakt av bróstkrabba.
Tað er umráðandi at kanna bróstini javnan fyri at gerast varug við møguligar broytingar. Um broytingar merkjast, er umráðandi at venda sær til lækna, hóast broytingar ikki altíð eru tekin um krabba. Tíðin er altýðandi - tess fyrr ein møgulig viðgerð kann byrja, tess betur.
Viðgerð fyri krabbamein er tíbetur batnað nógv seinastu árini og fleiri gerast frísk. Tað eru tíverri nøkur sum fáa seinárin av krabbameinssjúkuni og viðgerðini.
Apoteksverkið hevur ein Tjekk-lista yvir vørur, sum eru góðar at eiga. Vørur sum kunnu verða við til at linna um bæði hjáárin og seinárin, ið kunnu standast av viðgerð og sjúku.
Sí Tjekk-listan her:


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Danmark strikar seinastu koronuavmarkingarnar
10. september verða tær seinastu koronuavmarkingarnar strikaðar í Danmark.
Tað skrivar danska kringvarpið.
Orsøkin er, at stjórnin frá tí degi ikki longur metir covid-19 at vera eina samfelagskritiska sjúku í Danmark.
At ein sjúka er samfelagskritisk merkir, at hon er til vanda fyri týdningarmikið virksemi í samfelagnum, t.d. heilsuverkið.
Nógv koppsett
Stóra undirtøkan fyri koppsetingini, og at tamarhald er á smittuni, gera, at stjórnin tekur hetta stigið, sigur Magnus Heunicke, heilsumálaráðharri.
Ætlanin var annars, at seinastu tiltøkini skuldu fara úr gildi 1. oktober.
Áherðsla verður kortini lagt á, at stjórnin er sinnað at seta nýggj tiltøk í verk, um smittan aftur fer at gera um seg í landinum.
- Stjórnin lovaði, at avmarkingarnar ikki fóru at vera óneyðuga leingi í gildi. Har eru vit nú. Men hóast tað stendur væl til í løtuni, so eru vit ikki sloppin burtur úr farsóttini enn. Stjórnin er til reiðar at seta nýggj tiltøk í verk, um farsóttin aftur hóttir týðandi virksemi í samfelagnum, sigur heilsumálaráðharrin.
Koronupassið eisini strikað
Avgerðin at strika tiltøkini kemur eftir, at ein meiriluti í Fólkatinginum hevur strongt á, at korona ikki longur skuldi vera bólkað sum ein samfelagskritisk sjúka.
Avgerðin hevur eisini við sær, at kravið um koronapass til størri tiltøk og í náttarlívinum verður strikað.
Sí eisini


text:
Ein argentinskur dómstólur hevur steðgað einari ætlan at upphøgga argentinska oyðaran, ARA Santísima Trinidad, sum var flaggskip, tá Argentina leyp á og hertók Falklandsoyggjarnar í apríl 1982. Álopið elvdi til kríggj millum Argentina og Bretland.
ARA Santísima Trinidad, sum var systurskip hjá bretska oyðaranum, HMS Sheffield, ið argentinsk flogfør søktu í Falklandskrígnum, varð smíðaður í Argentina í 1977 – eftir tekningum, sum Argentina hevði keypt frá onglendingum.
Argentinski oyðarin fekk ongan skaða, tá landið hertók Falklandsoyggjarnar, og hann var heldur ikki við í krígnum, sum brast á stutt eftir tað.
Skipið var tikið úr argentinska flotanum í 2004, og hevur síðan ligið óvirkið á flotastøðini, Puerto Belgrano Naval Base.
Tíðarinnar tonn er vorðin rættiliga sjónlig, og argentinski forsetin hevur tí givið boð um, at oyðarin skal upphøggast. Tað hevur fingið eina røð av argentinskum veteranum ressast, og teir vilja heldur hava oyðaran settan í stand og nýttan sum savn.
Kelda: Maritimedanmark


text:
- Avtalur millum Fjølrit og Mentamálaráðið - 4. august 2017
Tvær avtalur millum Fjølrit og Mentamálaráðið vóru undirskrivaðar í Mentamálaráðnum fríggjadagin tann 4. august 2017. Talan er um hesar avtalur:
Avtala millum Fjølrit og Mentamálaráðið um nýtslu a vardum verkum í undirvísingarvirkseminum innan miðnám, hægri útbúgvingar og Próvstovuna. Les her.
Avtala um viðurlag fyri nýtslu av vardum verkum millum Fjølrit og Mentamálaráðið. Les her.
- Public service-sáttmáli - 22. desember 2016
Public service-sáttmáli millum Kringvarp Føroya og Mentamálaráðið tíðarskeiðið 1. januar 2017 til 31. desember 2020, undirskrivaður í Mentamálaráðnum 22. desember 2016. Les her.
- Samstarvsyvirlýsing - 20. september 1998
Samstarvsyvirlýsing millum Føroyar og Ísland, undirskrivað 20. september 1998. Sí her.


text:
Fundarhølið í erva í Mentanarhúsinum verður karmur um eina forkunnuga listaframsýning, við myndlist úr goymsluni á Listasavninum. Talan er um verk, sum so ella so ímynda kvinnur, frá bæði mannligum og kvinnuligum føroyskum listafólkum. Er munur á hvussu kvinnur og menn brúka kvinnuna sum myndevni?
Listaframsýningin er ein upphiting til 8. mars tiltakið, sum eisini verður í Mentanarhúsinum. Framsýningin er opin hósdagin og fríggjadagin frá kl. 16 – 18. Leygardagin og sunnudagin er framsýningin opin frá kl. 14 – 16. Inngongd til fundarhøli er á horninum móti Patrick’s og Haraldsen.


text:
CCF 13 Aa
TSB E 114
1 Eg vil hava sonin frá tær,
kanst tú ikki goyma hann fyri mær.
Hvat skal mær harpan undir mína hand
vil ikki frægur fylgja mær á annað land?
2 Bóndin heitir á sveinar tvá:
“Biðið Óðin for meg inngá!
3 Eg vildi, mín Óðin væri til,
vita hvussu goymslan ganga vil.
4 Eg vildi, mín Óðin Æsa kongur,
vita hvussu goymslan gongur.”
5 Áður enn tey høvdu hálvtalað orð,
tá var Óðin inn for borð.
6 “Hoyr tað, Óðin, eg tali til tín,
tú skalt goyma sonin mín!”
7 Óðin fór við sveini út,
brúður og bóndi bera sút.
8 Óðin biður vaksa brátt
akurin upp á eini nátt.
9 Óðin biður nú vera svein
mitt í akri aksið eitt.
10 Mitt í akri aksið eitt,
mitt í aksi byggkorn eitt.
11 Risin hevur hjartað hart sum horn,
ripar nú fangið fult við korn
12 Tá var sveini komin til sút,
byggkornið kreyp úr neva út.
13 Tá var sveinin komin til pínu,
Óðin kallar hann til sín
14 Óðin fer við sveini heim,
brúður og bóndi fagna teim.
15 “Her er hin ungi arving tín,
nú er uppi goymsla mín
16 Eg vildi, mín Høgni væri til,
vita, hvussu goymslan ganga vil.”
17 Fyrr enn tey høvdu hálvtalað orð,
tá var Høgni inn for borð.
18 “Hoyr tú, Høgni, eg tali til tín,
tú skalt goyma sonin mín!”
19 Høgni fór við sveini út,
brúður og bóndin bera sút.
20 Høgni gongur á grønari grund,
svanir sjey teir flugu um sund.
21 Høgni biður nú vera svein
mitt í knokki fjøður ein
22 Ver harí við onga sút,
tá eg kalli, kom tá út!”
23 Skrímslið loypur goyst um grund,
svanir sjey teir flugu um sund.
24 Tann fremsta svanin hann av beit,
hálsin niður í herðar sleit.
25 Tá var sveinin komin til sút,
fjøðurin smeyg úr kjafti út.
26 Tá var sveinin komin til pínu,
Høgni kallaði hann til sín
27 Høgni fer við sveini heim,
brúður og bóndi fagna teim.
28 “Her er hin ungi arving tín,
nú er uppi goymsla mín”
29 “Eg vildi, mín Lokki væri til,
vita, hvussu goymslan ganga vil.”
30 Fyrr enn teir høvdu hálvtalað orð,
tá var Lokki inn for borð,
31 “Tú veitst einki av míni neyð,
risin troyggjar míns sonar deyð.
32 Hoyr tú Lokki, eg tali til tín,
tú skalt goyma sonin mín
33 Goym hann væl, so sum tú kanst,
lat ikki skrímslið fáa hann!”
34 “Skal eg goyma sonin tín,
tá mást tú lúka treytir mín
35 Tú skalt lata neystið gera,
meðan eg man burtur vera.
36 Víðan gluggar sker tú á,
jarnkelvi tú legg har hjá!”
37 Lokki gár eftir sandi,
sum skútan fleyt for landi.
38 Lokki rør nú ytst á klakk,
so er í fornum frøði sagt.
39 Lokki hevur ei fleiri orð,
ongul og stein hann varpar for borð.
40 Ongul og steinur við grunnið vóð,
snarliga hyggin hann flundru dró.
41 Dregur hann eina og dregur hann tvá,
tann triðja hon var svørt at sjá.
42 Lokki biður nú vera svein
mitt í rogni byggkorn eitt.
43 “Ver harí við onga pínu,
tá eg kalli, kom til mín!
44 Ver harí við onga sút,
tá eg kalli, kom tá út!”
45 Lokki rør nú aftur til land,
risin stár for honum pá sand.
46 Risin mælti so orðum brátt:
“Lokki, hvar hevur tú verið í nátt?
47 “Lítla man eg hava ró,
flakkað og farið um allan sjó.”
48 Risin oman sín jarnnakka skjýtur,
Lokki rópar, at hann brýtur.
49 Risin tók sær stýri í hand,
Lokki rør nú út frá land.
50 Lokki rør við langa leið,
ikki vil jarnnakkin ganga úr stað.
51 Lokki svør við sína trú:
“Eg kann betur at stýra enn tú.”
52 Risin setst til árar at ró,
jarnnakkin fleyg um allan sjó.
53 Risin rør við langan favn,
næstum Lokka aftur um stavn
54 Risin rør nú ytst á klakk,
so er í fornum frøði sagt.
55 Risin hevur ei fleiri orð,
ongul og stein hann varpar for borð.
56 Ongul og steinur við grunnið veður,
snarliga hyggin hann flundru dregur.
57 Ongul og steinur við grunnið vóð,
snarliga hyggin hann flundru dró.
58 Dregur hann eina og dregur hann tvá,
tann triðja hon var svørt at sjá.
59 Lokki svør á sína list:
“Risin, gev mær handa fisk!”
60 Risin svaraði og segði nei:
“Nei, mín Lokki, tú fært hann ei!”
61 Hann setti tann fisk millum kníggja á sær,
taldi hvørt byggkorn, í rogni var.
62 Tá var sveinin komin til sút,
byggkornið kreyp úr neva út.
63 Tá var sveinin komin til pínu,
Lokki kallar hann til sín.
64 “Set teg niður fyri aftan meg,
lat ikki risan síggja teg!”
65 Risin rør nú aftur til land
beint ímóti hvítan sand.
66 Sveinin leyp so lættur á land,
ikki merkti spor á sand.
67 Risin leyp so tungur á land,
upp til kníggja niður í sand.
68 Sveinin, sum hann kundi best,
leyp ígjøgnum faðirs neyst.
69 Hann leyp ígjøgnum faðirs neyst,
risin eftir við fullgóða treyst.
70 Risin stóð í glugga fastur,
jarnkelvið í heysi brast.
71 Jarnkelvið í heysi í erva,
bóndin høggur bein í neðra.
Hvat skal mær harpan undir mína hand,
vil ikki frægur fylgja mær á annað land?
CCF 13 Aa
TSB E 114
Handrit: Hentze-savnið. Ny kgl. Saml. 1954, 4to. Nr. 5, s. 43. Johannes Clemensen skrivaði upp, 1819
Útgávur:
1. Eivind Weyhe (ed.) “Hentzasavn: kvæðasavnið hjá Jóannesi í Króki frá 1819, Fróðskapur 2011.
2. Føroya kvæði (N. Djurhuus greiddi til útgávu, 1951) Band I, Teil 3, s. 365.
3. Føroya kvæði (Inngangur og úrtøk eftir Dánjal Niclasen, 1998) 6. bind, s. 10
Heimild: Úr Sandoy. Johannes Clemensen, Jóannes í Króki (1794-1869), Sandi, 1819.
(Frábr.: C, D: Ein risi leikar við terningum við ein bónda og vinnur.) Risin krevur at fáa bóndasonin, uttan so at bóndin fær fjalt dreingin fyri risanum. Bóndin ákallar Óðin, sum umskapar dreingin til eitt korn úti á akrinum, men risin finnur hann. Óðin bjargar honum kortini og kemur heim við honum.
Síðani ákallar bóndin Høgna, og hann umskapar dreingin til eina fjøður á einum svanahøvuri. Aftur finnur risin hann, men drongurin verður aftur bjargaður, nú er tað Høgni, sum fer heim við honum.
Loki lovar at fjala dreingin, og hann biður bóndan byggja neyst og seta jarnslá fyri opið. So ger Loki dreingin til eitt rognkorn í einum fiski. Tá ið risin fer út at rógva, fer Loki við honum. Risin fær rætta fiskin, men Loki krógvar dreingin, so risin ikki sær. Tá ið teir koma at landi, rennur drongurin niðan í neystið við risanum í hølunum. Men tá ið risin roynir at sleppa inn í neystið, dettur jarnsláin á hann, og hann fær ikki rørt seg. Síðani verður hann álopin og dripin.
á føroyskum: CCF 13 (bert á føroyskum)


text:
Leygardagin verdur árliga Top Run kappingin hildin. Renningin sum einans hevur eina brekku, men sum tó kortini er frá byrjan til enda á hesum 9,8 km teininum. Tilmelding fer fram inni á heimasíduni hjá Bragdinum, www.bragdi.fo – har man fer undir tilmelding! Soljódandi tídindaskriv er at lesa á heimasíduni hjá Bragdinum:
Bragdið Top Run 2015
Leygardagin 15.august kl. 15.00 fara vit aftur at renna Top Run ! Hendan serstaka renningin, sum bara hevur eina brekku, er 9,8 km. Byrjað verður í Kollafjarðardali, sum er 75 m yvir havinum og runnið verður niðan á Sornfelli , sum er 680 m yvir havinum. Rutan verður av nógvum hildin at verða ein av teimum harðastu. Tó hava øll gjøgnumført teinin, so rutan er ikki verri enn so. Rutan er eisini so serstøk, at seinasta ár helt onkur, at vit áttu at boðið útlendingum higar at renna. At renna móti brekku allan vegin og samstundis njóta vakra landslagið, tað kann næstan ikki verða betri.
Karmarnir eru teir somu, sum undanfarin ár. Startnummur verða útflýggjað á Effo støðini í Kollafjarðardali og somuleiðis kunnu klæðir latast í ein bil, sum koyrir niðan á Sornfelli. Vit sleppa inn í hølini á Sornfelli og har bjóðar Bragdið øllum ein góðan drekkamunn og somuleiðis handa vit eisini heiðursmerkini har inni.
Tilmeldingin er klár inni á okkara heimasíðu, bragdid.fo. Farið undir melda til kapping, har ein leinkja er til renningina. Og sjálvandi er best at melda til, sum skjótast, tí tað lættir um fyrireikingarnar.
Vit í Bragdinum vóna at síggja nógvar luttakar til kappingina.
Hans Erland Thomsen er tilmeldadur aftur í ár. Hóast smádrongur, stód hann seg sera væl í fjør, og tad er nokk mangur vaksin, sum má halda vakid eyga vid hesum unga, knáa og lætta fjallarennaranum. Hendan myndin er tikin á flaggdegnum í ár, har Hans Erland vann sín bólk.