text:
Ver við í Skúlafótbólti – og styrk sálarligu, sosialu og kropsligu heilsuna
Skúlafótbóltur er eitt ABC tiltak. Hetta merkir, at Skúlafótbóltur er partur av eini størri verkætlan, sum eitur ABC fyri sálarliga heilsu. At talan er um eitt ABC tiltak merkir, at tað eru tríggir boðskapir, sum lagt verður dent á í tiltakinum:
- Ver virkin
- Ver saman
- Ver hugbundin
Hetta eru tríggir einfaldir boðskapir sum kunnu vera við til varðveita og betra tína sálarligu heilsu. Tá tú ert virkin (bæði kropsliga, mentalt, andaliga og sosialt), saman við øðrum og hugbundin í onkrum, sum kann geva tær eina kenslu av meining, tá ert tú við til at betra um tína sálarligu heilsu. Tað hevur týdning fyri øll at varðveita og styrkja sína sálarligu heilsu, tí sálarlig heilsa snýr seg um trivnað og at klára seg væl í gerandisdegnum – um alt tað, sum gevur lívinum meining, gleði og virði.
Tað hevur týdning at hava góða kropsliga heilsu, men tað hevur líka stóran týdning at trívast og hava tað gott. Við Skúlafótbólti kanst tú betra um heilsuna sum heild – kropsliga, sálarliga og sosialt!
Tá tú meldar teg til kappingina, verður tú partur av einum liðið úr tínum flokki. Hetta kann vera við til at læra hvør annan betri at kenna og styrkja um samanhaldið í flokkinum. Samstundis er høvi at læra onnur í sama aldri at kenna, og fáa stuttligar og spennandi løtur saman bæði á vøllinum og uttanfyri vøllin, við t.d. at svimja saman aftaná. At taka lut í Skúlafótbólti kann vera læruríkt og kanska eisini ein avbjóðing – og at klára eina avbjóðing – eisini tær smáu, kann hava góða ávirkan á sálarligu heilsuna.
Sum ABC tiltak, kann Skúlafótbóltur vera við til at styrkja tína sálarligu heilsu við jaligum og góðum upplivingum við tínum floksfeløgum og øðrum javnaldrum.


c: text/html

text:
Orð: J. Nolsøe
Faðir, halt hond yvir flokkin vár,
hin klároygda barnaskara,
leið tey á foldum tey ungu ár,
og styðja og væl tey varða!
Tú ert ein faðir, ið ei fellur frá,
mín sál vil um ævir tær takka!
Títt faðireyga kann øllum ná,
hvar enn tey um heimin fjakka.
Gev teimum fasta og sterka trúgv,
ið ber um broddar og íður,
tað fagrasta, ríkasta sálarbúgv
fyri sannleik og rætt allar tíðir!
Faðir, tú unni teim eydnuár
for framgongd á fold at stríða!
So gerast tey ung, um gránað er hár,
og sterk av øllum, tey líða.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vilmund Jacobsen 06.10.2018 (11:00)
Vøggustova fyri 10 miljónir
Tað er ikki pláss longur fyri øllum børnunum í vøggustovu-og barnagarðinum Lítlafløtti á Strondum, tó at stovnurin fyri ikki so nógvum árum síðan nærmast var ov stórur. Barnatalið í kommununi er nógv økt seinnu árini, og nú eru millum 125 og 130 børn í vøggustovu, barnagarði og frítíðarskúla, sum tekur sær av børnum til og við 2. flokk.
Artur Johansen, borgarstjóri í Sjóvar kommunu, sigur, at kommunan nú noyðist at leiga seg inn í bygdahúsið á Strondum, har elsti árgangur í barnagarðinum – tey sum eru seks ára gomul – halda til. Hetta er tann parturin, sum tey rópa Snósóljan, men hetta er so bara ein fyribilsloysn.
Eitt samstarv millum Sjóvar kommunu og Scandi Byg í Danmark hevur ført til, at ein nýggjur bygningur, sum er samansettur við modulum, er teknaður, og ætlanin er, at hesin parturin, sum verður vøggustovuparturin, skal byggjast uppat Lítlafløtti.
- Vit ætla, at alt skal verða komið upp á pláss, áðrenn sáttmáli verður undirskrivaður, og í løtuni eru vit í dialogi um eitt nú hitaskipan, ventilatión, gólv og annað. Vit fara einki at samtykkja, ei heldur at undirskriva, fyrr enn alt er komið upp á pláss, sigur borgarstjórin.
Artur Johansen sigur, at tað, sum Sjóvar kommuna ynskir, er ein heilan sáttmála, sum hann tekur til, og tað verður føroysk arbeiðsmegi, ið kemur at grava út, planera, stoypa og ætlandi eisini at seta upp.
Umframt tríggjar stovur í nýggju vøggustovuni, har pláss verður fyri 12 børnum í hvørjari stovu, verða eisini felagsrúm og onnur høli í bygninginum.
- Vøggustovuparturin verður umleið 450 fermetrar tilsamans, og gongur tað soleiðis, sum vit hugsa okkum, kann nýggi stovnurin í besta lagi standa liðugur eftir summarfrítíðina næsta ár, sigur Artur Johansen, sum leggur aftrat, at væntandi fer nýggja vøggustovan í Sjóvar kommunu at kosta einar 10 miljónir krónur.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text: SwimNews.com skrivar í dag at altjóða antidopingsambandið WADA hevur biðið FINA um at fáa tilfarið í málinum um tá ið spanski Rafael Muñoz Pérez ikki var at finna til dopingtest í heyst. Tey vilja vita hví at FINA loyvir sær at síggja burtur frá teirri eini ferðini av trimum, tá ið Munoz ikki var at finna, við umbering frá lækna um at Muñoz var sálarliga óstabilur um tað mundi. Eftir øllum at døma krevja reglurnar at man ikki er at finna tríggjar ferðir, áðrenn man fær dóm fyri at umganga dopingreglurnar. Um WADA kærir avgerðina hjá FINA til CAS, og fær viðhald, so kann Muñoz sum kunnugt fáa upp í 2 ára karantenu.


text:
Kaj Leo: Landstýrismaðurin hevði verið uppsagdur uppá standandi fót
Politikkur24-11-2017 - 18:56 - Jóanis Albert Nielsen
Virðingin fyri løgtinginum er nú komin niður á eitt lægri støði enn nakrantíð, og er hetta fyrstu ferð í løgtingsins søgu at ein landstýrismaður hóttir løgtingið við at atkvøða fyri sínum lógaruppskoti.Um ikki so fer landstýrismaðurin í fiskivinnumálum í streyku tann 1 Jan 2018 og leggur flotan, ella við øðrum orðum setur landsins virðir í vanda, um ein landstýrismaður á mínari vakt hevði hótt løgtingið uppá hendan mátan, so var hann uppsagdur uppá standandi fót, skrivar Kaj Leo Holm Johannesen á Facebook.


text:
1. Lat hurðar upp, ger borglið breið,
hin dýrdardrottur er á leið!
Hann valdið hevur um øll lond,
og øllum bjarga kann hans hond.
2. Í rættvísi er øll hans ferð,
hann frið og sælu við sær ber;
hann spaklyntur at hjálpa fer,
hans veldisstavur miskunn er.
3. Hann okkum boðar gleðiár,
hann endar neyð og turkar tár;
og tí á røddum uttan tal
lovsongur honum ljóða skal.
4. Ja, sælur er tann staður vist,
hvørs kongur verður Harrin Krist.
Hvørt hjarta av tí lukku fær,
at Jesus eigur heimvist har.
5. Mín hjartahurð skal opnast tær,
kom, Jesus mín, og gist hjá mær.
Lat tað av náði verða svá,
at eg tín kærleik ognast má.
6. Við halgum anda okkum leið,
til sæluheimin vegin greið,
so her vit tær lovsyngja øll
og takka tær í himnahøll.
Jákup Dahl týddiGoym tekstin


text:
Kelda: Magn
Føroyar standa á gáttini til eitt orkuskifti, har grønar orkukeldur skulu avloysa brennievni úr olju.
Á Magn hava vit fleiri ferðir boðað frá, at vit fegin vilja vera partur av hesum orkuskifti. Tí hevur felagið nú keypt meirilutan í P/F Demich, sum er fremsta HVS-virkið á føroyska marknaðinum, tá tað snýr seg um grønar hitaloysnir.
Samgongan hevur sett sær sum mál, at øll upphiting á landi skal stava frá varandi orku longu í 2030. Vit bjóða okkum fram at vera við til at taka hetta stóra takið, tí gyltu málini hjá samgonguni kunnu bert røkkast, um allar góðar kreftir her á landi arbeiða saman fram ímóti teimum.
Keypið hjá Magn av meirilutanum í Demich og eftirfylgjandi tætta samstarvið millum fyritøkurnar báðar, kann veruliga gera mun, og seta ferð á grøna orkuskiftið í Føroyum. Tíverri forðar verandi elveitingarlóg fyri, at nýggja Magn/Demich-samstarvið kann flyta Føroyar eins langt og skjótt fram á grønari kós, sum vit viljað.
Liberalisering av elveitingini alneyðug
Um 2030-visjónin skal gerast veruleiki, og um nýggja samstarvið millum Magn og Demich skal gera mun, er alneyðugt, at elveitingin í Føroyum verður liberaliserað. Galdandi elveitingarlóg bremsar einum skjótum orkuskifti, og tí má politiski myndugleikin lata føroyska elnetið upp og loyva privatum veitarum at selja streym beinleiðis til brúkaran.
Hendir tað, fer at bera til hjá Magn og Demich at víðka og samansjóða virkisøkini enn meira og bjóða heildarloysnir, grundaðar á varandi orkukeldur, til brúkararnar fyri lagaligan prís.
Styrki, royndir og førleikar
Magn er eitt fíggjarliga sera sterkt orkufelag við sera drúgvum royndum í at tryggja føroyingum orku. Vit kenna samfelagið, kundarnar og tørvin.
Í meira enn 90 ár hava vit prógvað, at vit eru før fyri at veita eina trygga og góða tænastu sum veitari av oljubaseraðum orkuloysnum. Keypið av meirilutanum í Demich skal tryggja, at vit kunnu veita eina eins góða tænastu, tá tað snýr seg um grønar orkuloysnir.
Við hesum keypinum og við starvssetanini av fyrrverandi tekniska stjóranum á SEV, Finn Jakobsen, lýkur Magn allar fortreytirnar fyri at kunna bjóða seg fram á vaksandi orkumarknaðinum, samstundis sum hesin skal gerast grønur – tí vit hava fíggjarligu styrkina, drúgvar royndir og bestu førleikar innan vindorku, ravmagnskervi og grønar orkuloysnir til upphiting.
Alt hetta talar fyri, at Magn eigur at vera ein lyklaleikari í 2030-visjónini.
Demich á odda
Fyri Magn hevur tað eisini verið av avgerandi týdningi í allari keypstilgongdini, at verandi eigarar og lyklastarvsfólk í Demich halda fram í felagnum, tí hesi hava meira enn onnur staðið í fremstu røð at veita grønar orkuloysnir í Føroyum seinastu árini og hava tískil ómetaliga vitan og førleikar í viðførinum.
Torbjørn Hansen, stjóri í Demich, hevur lýst nýggja samstarvið og ognarfelagsskapin við Magn soleiðis
”Teir kundarnir, sum higartil hava gjørt íløgur í grønar orkuloysnir, eru í stóran mun tey visjoneru. Saman við Magn sleppa vit nú út til fleiri, ja út til helmingin av føroysku húsarhaldunum. Tískil kann grøna loysnin nú gerast fremsta valið hjá munandi fleiri húsarhaldum enn frammanundan. Vit halda avgjørt, at hendan tilgongdin kann framskundast, við at elveitingin í Føroyum verður liberaliserað“.
Hendrik Egholm
samtaksstjóri, Magn, tlf 237410 /hendrik@magn.fo


text:
21. december 2013
Limir hjá FÍR vælkomnir at nýta reiðhøllina hjá okkum
Aftaná stormskaðan á Tølthøllina hjá Føroyskum Íslandsrossafelag, hevur nevndin í Føroya Ríðingarfelag gjørt av, at fyribils opna sína høll fyri limir í Føroyskum Íslandsrossafelag.
Hetta verður gjørt á tann hátt at reiðhøllin stendur opin hvørt kvøld millum klokkan 17:30 og 21:30. Tey ið vilja nýta høllina meira enn hetta kunna venda seg til onkran í nevndini hjá F.R. um at fáa lykil.
Eisini vera onnur tiltøk hjá Føroyskum Íslandsrossafelag flutt oman í Reiðhøllina hjá F.R. Her er talan um skeið og kappingar sum eru lýstar at vera í vár.
Vit í nevndini hjá Føroya Ríðingarfelag harmast stórliga um skaðan á Tølthøllina og vilja við hesum bjóða liminum hjá Føroyskum Íslandsrossafelag hjartaliga vælkomnir oman til okkum og vóna vit fáa ein hugnaligan vetur saman í reiðhøllini.
Nevndin í Føroya Ríðingarfelag
Hetta verður gjørt á tann hátt at reiðhøllin stendur opin hvørt kvøld millum klokkan 17:30 og 21:30. Tey ið vilja nýta høllina meira enn hetta kunna venda seg til onkran í nevndini hjá F.R. um at fáa lykil.
Eisini vera onnur tiltøk hjá Føroyskum Íslandsrossafelag flutt oman í Reiðhøllina hjá F.R. Her er talan um skeið og kappingar sum eru lýstar at vera í vár.
Vit í nevndini hjá Føroya Ríðingarfelag harmast stórliga um skaðan á Tølthøllina og vilja við hesum bjóða liminum hjá Føroyskum Íslandsrossafelag hjartaliga vælkomnir oman til okkum og vóna vit fáa ein hugnaligan vetur saman í reiðhøllini.
Nevndin í Føroya Ríðingarfelag
19. december 2013
Ávaring !
Nú fyrrapartin er stórur vindskaði hendur á Tølthøllina hjá Føroyskum Íslandsrossafelag.
Hetta hevur við sær at tilfar flýgur runt á økinum og verður kraftiga heitt á fólk um IKKI at fara út á økið fyrr enn vindurin er minkaður.
Vinarliga deili hetta á tykkara vanga so fólk vera ávaraði um vandan.
Hetta hevur við sær at tilfar flýgur runt á økinum og verður kraftiga heitt á fólk um IKKI at fara út á økið fyrr enn vindurin er minkaður.
Vinarliga deili hetta á tykkara vanga so fólk vera ávaraði um vandan.
16. december 2013
Skeið í skógving / Skógving
SET X Í KALENDARIN 31/01 TIL 02/02-2014.
Okkum stendur í boði at fáa íslandsmeistarin í skógving 2013, Gunnar Halldórsson at koma hendanvegin at halda skeið og verður eisini møguleiki at fáa Gunnar at skógva onnur ross.
Skeið og skógving er sett at vera dagarnar 31/01 til 02/02-2014 og verður í reiðhøllini hjá Føroya Ríðingarfelag.
Skógviskeið verður fyriskipa á tann hátt, at tann ið kemur á skeið hevur tvey ross við, har Gunnar so leggur lag á og gevur góð hugskot um góðan og rættan hátt at skógva meðan tú í samráð við Gunnar skøðir tíni ross. Ein kann kalla hetta hugtak fyri "learning by doing".
Kostnaður fyri skógviskeið er kr. 1.200,- + skógvar.
Skógving hjá Gunnari kostar kr. 500,- + skógvar.
Avmarkað pláss til bæði skeið og skógving.
Tilmelding fer fram hjá Brandur í Dali á tlf. 511618.
Les meira um Gunnar Halldórsson á leinkju:
http://www.isibless.de/
Skógvar o.a. frá Topreiter Føroyar vera at fáa á staðnum meðan skeið og skógving er.
Abonner på: Indlæg (Atom)


text:
Orð: Levi Joensen
Lag: Torkil Mørkøre
1. Kristus, tú ert keldan góð,
ber mær hvíld, er sálin móð.
Hvør kann gleða meg sum tú?
Fagrastur av øllum nú,
:,: Kristus, ert tú fyri mær.
– Tak meg, Jesus, tætt at tær. :,:
2. Eingin rødd var søt sum tín,
Kristus, tá tú komst til mín.
Syndamyrkrið fór avstað,
sál mín sang eitt fagnarlag,
:,: tá mín synd, so tung og stór,
í hitt djúpa havið fór. :,:
3. Landið ljóst nú bíðar mær
– øll tey frelstu møtast har.
Songur eins og fossaføll,
tá tey frelstu syngja øll.
:,: Gjøgnum gyltar hallir har
Lambið ævigt lovsong fær. :,:


text:
Innleiðandi dystirnir í FM-kappingini 2017 eru byrjaðir. Finnast skal fram til finaluluttakararnar til finalurnar ímorgin, sum verða í Høllini á Hálsi. Innleiðandi umførini verða leikt í auluni og fimleikahøllini í Eysturskúlanum. 10 kvinnur og 11 menn berjast um
Tess vegna, elskaðu mínir, líkasum tit altíð hava verið lýdnir, so arbeiðið, ikki bert sum tá ið eg eri hjástaddur, men nú nógv meira, tá ið eg eri frástaddur, upp á tykkara egnu frelsu við ótta og bivan;
Fil. 2,12
Tað er tápulig gudsdýrkan at gera gudstænasturnar meiri umráðandi enn Guð.
William Shakespear


text:
Fiskiflotin munandi verri úrslit í 2017
Nú árið 2017 er gjørt upp fyri føroyska fiskiskipaflotan, er greitt, at samlaða úrslitið gjørdist munandi lakari enn árið fyri. Samlaða úrslitið fyri flotan í 2017 gjørdist umleið 240 milliónir krónur, sum er umleið 170 milliónir krónur verri enn árið fyri. Fremsta orsøkin til versnandi úrslitið er, at tilfeingisgjøldini til landskassan eru hækkað nógv, og at prísurin fyri ávís pelagisk fiskasløg var nakað lægri enn árið fyri.
Landskassin hevur samstundis fingið munandi meira í inntøku frá fiskiflotanum, og samlaða inntøkan hjá landskassanum hækkaði nógv í 2017. Fiskivinnan rindaði umleið 300 mió. kr. í tilfeingisgjøldum í 2017, har ein stórur helmingur stavar frá veiðigjaldi og ein lítil helmingur frá uppboðssølu. Talan er um eina hækking á umleið 90 milliónir krónur samanborið við 2016. Harafturat rindaði fiskivinnan umleið 50 mió. kr. í felagsskatti av yvirskotinum. Sostatt rindaði fiskiflotin 350 milliónir krónur í gjøldum og felagsskatti í fjør.
Hóast úrslitið hjá flotanum er munandi verri í 2017 enn í 2016, eru hýrurnar á leið tær somu. Tá umleið helmingurin av hýrunum endar hjá landi og kommunum sum lønarskattur, fær tað almenna soleiðis eina munandi inntøku tann vegin. Fiskivinnan rindaði eina slaka milliard í hýrum til manningarnar í 2017.
Tískil kann staðfestast, at tað almenna fekk eina inntøku uppá umleið 800-850 mió. kr. í gjøldum, felagsskatti og lønarskatti beinleiðis frá fiskiskipaflotanum, tá árið 2017 varð gjørt upp. Samlaði umsetningurin hjá flotanum var slakar 3 milliardir krónur í 2017. Sostatt fer eitt virði, ið svarar til ein slakan triðing av øllum umsetninginum hjá fiskiflotanum, beinleiðis í landskassan. Tá er fiskivinnan á landi ikki tikin við í uppgerðina.
Ivasamt er, um fiskivinnan undir verandi skipan og við verandi sáttmálum kann rinda meira í landskassan. Fiskivinnan stendur yvirfyri stórum avbjóðingum við einum aldrandi flota, sum við tíðini krevur útskifting og nýggjar íløgur. Ísland og Noreg byggja í hesum døgum fleiri nýggj fiskiskip, sum t.d. lúka dagsins krøv um gagnnýtslu av allari veiðuni og kunnu tey hava ein meira lønsaman rakstur. Hetta hendir tíverri ikki í Føroyum.
Søgan um føroysku fiskivinnuna seinastu árini hevur tíverri verið, at hon ikki letur nóg mikið til samfelagið. Uppgerðin fyri 2017 vísir hinvegin, at fiskivinnan í 2017 rindaði útvið 850 milliónir krónur til land og kommunur.
Vinnan hevur í mong ár verið fyri eini skipan við tilfeingisgjaldi, men hevur als ikki tikið undir við uppboðssølu. Hon skapar ov stóra óvissu um framtíðina, og prísurin vísir seg at vera alt ov høgur í mun til, at reiðarí kunnu fáa nakað munagott burturúr.
Nú er neyðugt at steðga á og hyggja eftir heildini, áðrenn uppaftur fleiri og hægri gjøld verða løgd á fiskiskipaflotan. Uppskotið um veiðigjald, sum fall burtur í seinastu tingsetu, hækkaði gjøldini til flotan almikið, og talan var um eina tvífalding av verandi gjaldi. Reiðarafelagið tók ikki undir við hesum uppskoti.
Vandin er, at lønsemið versnar munandi, og at kappingarførið hjá flotanum verður sett í vanda. Um føroyski skipaflotin skal hava nakran møguleika framhaldandi at vera í fremstu røð, er neyðugt at hann verður nútímansgjørdur og at møguleiki verður at skifta skipini út við nýggjari før. Hetta er ómøguligt, um ov stórar byrðar verða lagdar á vinnuna.
Stefan í Skorini, stjóri
Føroya Reiðarafelag


text:
Norska sjónvarpsrøðin hjá NRK, Skam, er so væl umtókt í Norðurlondum, at altjóða filmstevnan í Haugesund hevur biðið Tarjei Sandvik Moe, sum spælir Isak Valtersen í triðja umfari, og Iman Meskini, sum spælir Sana Bakkoush í fjórða og seinasta umfari, avdúka hvørjir fimm norðurlendskir filmar eru í uppskoti at fáa Norðurlendsku Filmsvirðislønina í ár.
Tað skrivar hin Norðurlendski Filmsgrunnurin úr Oslo, har finski Petri Kemppinen, niðanfyri, er stjóri.
Tarje Sandvik Moe og Imam Meskini úr Skam kunngera teir fimm norðurlendsku filmarnar hin 22. august í Edda biografinum í Haugesund.
Hvør av teim fimm tilnevndu fáa Norðurlendsku Filmsvirðislønina í ár, verður kunngjørt í Helsingfors hin 1. november, tá Norðurlandaráðsfundur verður.
Norðurlendski Filmsgrunnurin boðar frá, at fyri henda dag verða teir fimm tilnevndu filmarnir vístir á ymsum støðum í Norðurlondum.
Í fjør fekk norski leikstjórin Joachim Trier virðislønina fyri altjóða filmin Louder Than Bombs. Jan Berg Jørgensen innleiddi sýningina, sum Filmsfelagið skipaði fyri í Havnar Bio hin 13. november í 2016. Virðirslønin er 350.000 krónur.
Norðurlendski Filmsgrunnurin ræður hvørt ár yvir 80 mió krónum. Ein triðingur av fíggjarætlanini er frá Norðurlendska Ráðharraráðnum, ein triðingur frá norðurlendsku filmsstovnunum og ein triðingur frá norðurlendsku kringvørpunum. Fimta hvørt ár verður fíggjarligi parturin av norðurlendska filmssamstarvinum endurskoðaður. Eins og Áland, Grønland, sámar og kvenar, hava Føroyar ikki sjálvstøðuga umboðan í Norðurlandaráðnum, og heldur ikki almennan filmsstovn ella kringvarp, sum luttekur í Norðurlendska Filmsgrunninum.
- Men persónligar kontaktir kunnu loysa upp fyri mongum møguleikum í filmsvakstrarlandinum Føroyum. Tað segði stjórin í Norðurlendska Filmsgrunninum, Petri Kemppinen, tá hann vitjaði í Føroyum í sambandi við Geytan í Norðurlandahúsinum í desember í 2015. Tá nýtti hann høvið at tosa við Rigmor Dam, landstýriskvinnu við mentamálum, biografeigaran Jákup Eli Jacobsen í Havnar Bio, og grafiska verksmiðjueigaran Jan Andersson í Steinprenti.


text:
Røða, sum Jastrid Weihe helt á midnáttarsamkomuni á Eystanstevnu 2018 í skótahúsinum við Løkin leygarkvøldið 16. juni:
Gott kvøld allir stevnugestir
Eg vil fyrst takka fyri, at eg eri biðin um at halda midnáttarrøðuna.
Ja, nú er eystanstevnan 2018 komin so langt, at tað er blivið leygarkvøld, og kunnu vit síggja aftur á eina væleydnaða stevnu, har tað hevur verið ein góð skrá, sum byrjaði hósdagin. Fríggjadagin var so setan og Syngið við, og í dag hevur verið kappróður, fótbóltur og sum nakað heilt nýtt Bylgjuland. Og nú í kvøld er so Skótahúsið karmur um felagssang, kórsang og midnáttarrøðu og um eina løtu byrjar dansurin her í Skótahúsinum. Í morgin verður kappsigling og á øðrum sinni Runutusk.
Tað, at fáa sett eina stevnu upp, er ikki bara ein sjálvfylgja.
Í ár kallaðu Kunningarstovan og kommunan inn til stevnufund, og sýntist tað at vera lítil áhugi ímillum feløgini at fara til verka. Men eftir at hava fundast aftur og fram, var komið fram til at royna ein nýggjan leist, har avgjørt varð, at vit skuldu brúka tey hølir, sum eru í kommununi - og brúka lokalar kreftir at gera tiltøkini. Og tað má av sonnum sigast at vera væl eydnað. Vit hava so góðar karmar við Løkshøll, Bylgjuni, fótbóltsvøllinum og Skótahúsinum, og inni á Bakka við kappróðrarneystinum og húsinum hjá Bátafelagnum.
Men hóast góðar karmar, krevst, at feløgini og kommunan arbeiða saman fyri at fáa tiltøkini at eydnast, og her má sigast, at kommunan altíð vísir stóra vælvild yvir fyri feløgunum og av sonnum vil veita ítróttinum góðar karmar.
Tað er rúmsátt í Runavík. Í 1980, tá eg var 22 ára gomul fingu eg og maðurin eitt barn við Down Syndromi. Tá var tað rættuliga óvanligt at síggja menningartarnað og rørslutarnað í Runavíkar kommunu og í Føroyum yvirhøvur. Tá ið læknin kunnaði meg um, at okkara barn hevði down-syndrom, mátti eg biðja læknan um at vísa mær eina mynd av, hvussu fólk við down-syndromi sóu út.
Í 1982 lat Kongshavnar barnagarður- og vøggustova upp, og har byrjaði okkara barn í vøggustovu í 1982. Frá byrjan av komu børn við serligum tørvi til Runavíkar kommunu á dagstovn, tí bygdirnar kring okkum høvdu ongan dagstovn. Síðani hevur tað gingið við rúkandi ferð. Nú er tað heilt vanligt, at vit hava bæði børn og vaksin við serligum tørvi allastaðni, har sum vit øll onnur eru, og halda vit, at tað er ein sjálvfylgja, at so er. Men hetta er nakað serstakt fyri Runavíkar kommunu. Og nú hava tey við rørðslu- og menningartarni sítt egna ítróttarfelag her á staðnum, ítróttarfelagið Svanur.
Nakað, sum eg kundi hugsað mær, at vit her á staðnum dugdu betur, er at passa upp á og hjálpast í ferðsluni.
Ein morgunin, eg hevði koyrt ommusonin inn í Glyvra skúla og var á veg til húsar aftur, stendur ein bilur eitt sindur tvørt fyri uttan fyri Betri banka. Eg hugsi beinan vegin, at eg skal líka steðga, so at sjaførurin fær sett bilin inn á parkeringsplássið. Men tað er ikki meira enn, at eg tori at slakka av, tí eg eri bangin fyri bilinum, sum er aftanfyri meg. Eg geri tað kortini, og bilurin sleppur inn á parkeringsplássið.
Her á staðnum sýnist tað, sum tað er sera týdningarmikið at sleppa fyrst. Einki við líka at slakka av, steðga á, og bjóða einum bili inn á vegin frá einum síðuvegi.
Fyri nøkrum árum síðani var eg og vitjaði systkinabarn mítt í Japan. Tá upplivdi eg nakað heilt annað enn her. Tá hann brúkti floytuna, var tað fyri at bjóða einum bili at koma út úr parkeringsbásum, ímeðan hann bíðaði. Tað var ófatuligt og stórt at síggja, hvussu høfligir japanarar vóru í ferðsluni. Her hava vit her á staðnum nógv at læra.
Eg vil siga, at tað er stórur munur á at sita í nevnd og gera nevndararbeiði nú, og tá ið eg um aldarskiftið byrjaði at sita í nevndini í Støkk. Tá brúkti man brævaskifti, so rokningar og øll kunning kom í postboksina. Nú er okkurt hendinga bræv í postboksini, og so at siga øll kunning fer yvir internetið.
Tað byrjaði við mail, fartelefon og sms.
So kom Facebook.
So kom Messenger og nú Snapchat, og Instagram og sikkurt okkurt afturat…
Nú hava flestu eitt telehald við føstum gjaldi, uttan at hugsa um kostnað, har tað til ber at samskifta á ymiskan hátt, og flestu vaksin og børn hava fartelefon, ið er eins og ein telda.
Seinasta vikuskiftið var eg í Budapest til HM í estetiskum fimleiki, har kvinnuunglingar hjá Støkk luttóku. Tær komu í finaluna, og endaðu á einum flottum 10. plássi út av 30 liðum úr øllum heiminum við einum samanlagdum karakteri á 30,45. Tær fingu 14,9 tann fyrra dagin og 15,55 finaludagin. Hesum úrslitinum skulu vit her á staðnum vera sera stolt av, tí eitt so flott úrslit kemur ikki av sær sjálvum.
Á hesum túrinum kom eg at hugsa um, hvussu nógv ferðasambandið og samskiftið erubroytt tey seinastu 20 árini.
Ein, sum var við á ferðini, fortaldi um ein túr, hon fór uttanlands. Tá skuldi hon náa Sam í Vestmanna fyri at koma vestur á flogvøllin. Og ein onnur segði, ja, tá skuldi man senda telegram, tað var vinkonan, sum skuldi giftast uttanlands.
Nú er tað so lætt. Vit lenda í Vágunum, koyra ígjøgnum undirsjóvartunnilin, og ein tíma seinri eru vit í Runavík.
Og tá vit fóru frá hotellinum og sótu í bussinum á veg til flogvøllin í Budapest, sótu venjarar, samskipari og fimleikarar allir og samskiftu við umheimin, ímeðan tey sótu í bussinum:
”Legði tú hatta klippið út á Facebook?”
”Nei”
”Í lagi, so leggi eg tað út nú”.
Ítrótturin knýtir vinabond kring heimin. Eitt dømi er, nú vit vóru í Budapest. Vit vóru farin ein túr at hyggja okkum um, og tá fór at regna av grimd. Fyrst royndu vit at kroka undir einum træi, men vit blivu á kroppi, so sluppu vit at standa inni á landgongdini á einum ferðamannaskipi, sum lá við bryggjuna. Tey umborð royndu at leiga okkum taxa, men allir vóru upptiknir.
Tá regnið minkaði, fóru vit til gongu og komu til eitt parkeringspláss, men tað var framvegis vónleyst at fáa nakran taxa. Men so fór ein, sum var við í ferðalagnum, at spyrja eina konu, sum stóð har við einum Hiace-bussi, um hon kundi koyra okkum heim á hotellið. Tað var gaman í, hóast tað vóru í minsta lagi 15 minuttir at koyra hvønn vegin. Hon tók so helvtina av ferðalagnum við fyrst, og kom so aftur eftir hinari helvtini. Komin á hotellið løgdu vit merki til, at vit høvdu gloymt ein ryggsekk eftir í bussinum. Vit høvdu einki telefonnummar at ringja til, so spenningurin var stórur, hvussu fór at ganga við ryggsekkinum. Men vit máttu fara til næsta tiltak og vóna tað besta. Seinri um kvøldið tá vit komu aftur á hotellið, var ryggsekkurin komin afturíaftur. Henda ókenda kvinnan hevði lagt eitt visit-kort við, so vit kundu kontakta hana á Facebook.
Ítrótturin luttekur í altjóða kappingum, og tosað verður um, at vit eru so lítil, og trupult er hjá okkum at gera okkum galdandi. Men mín meining er, at vit eru eitt ríkt land, har børnini hava tað gott við góðum foreldrum og góðum trygdarneti. Og tí meti eg, at vit við røttu venjing kunnu náa langt, sera langt, - so nú er spennandi at vita hvussu langt vit náa við fimleikinum, men tað er prógvað at nøkur føroysk ítróttarfólk eru nádd upp ímóti hægstu tindum.
Men eingin elita uttan breiddina. Tað skal vera pláss fyri øllum, tí er tað týdningarmikið at fáa fjøldina at íðka ítrótt. Sjálv havi eg altíð gjørt fimleik og tað geri eg enn – við breiddarfimleiki, og ætli at halda fram við tí, so leingi eg orki.
At enda vil eg heita á øll um at standa saman um at stuðla ítróttini, og standa saman um at varðveita Eystanstevnuna, tí saman standa vit sterk.
Framhaldandi góða Eystanstevnu, og takk fyri.
Jastrid Weihe


text:
Ein tom Várframsýning við áhugaverdum verkum/
Tann 29. Várframsýningin er við fáum undantøkum ein ljós, luftig og heldur tom uppliving av deja vu.
Sum ein listamaður skemtandi helt fyri, verður av álvara oyðslað við veggjaplássinum í Listaskálanum. Fjúrtan luttakarar eru við, harav fleiri bert hava eitt ella tvey verk við á framsýningini. Tey trý í úrveljingarnevndini, Randi Samsonsen, Jón Sonni Jensen og Annika Gregoriussen hava gjørt eitt gott arbeiði og hava sáldað nógv frá.
Stranga úrveljingin hevur við sær, at framsýningin hevur eitt reint og ruddiligt yvirbrá uttan serliga nógva kitsch og tað er gott, tá vit nú eru stødd í Listaskálanum og á eini Várframsýning, sum skuldi verið framsýningar-pallurin hjá yrkislistafólkunum. Tað er hon ikki og ein so mikið reduktiv uppheinging, sum úrveljingarnevndin hevur framt, krevur eina ávísa nøgd av ordiligari dygdarlist. Har eru nøkur tílík verk á framsýningini, men tey eru heldur fá. Spurningurin er um ikki Várframsýningin átti at broytt format til biennalu, so at framsýningin annað hvørt ár gav okkum eina sannførandi mynd av hvat rør seg millum yrkislistafólkini.
Við á Várframsýningini 2018 eru Alda Mohr Eyðunardóttir, Anna Kathrina Højgaard, Astri Luihn, Bjarni Mohr, Bjørg Jacobsen, Dan Helgi í Gong, Jana Jónhardsdóttir, Jóhan Martin Christiansen, Maria Smith, Nicolina Højgaard, Pernille Mejslov, Vagnur Dam, Vígdis Petersen og Zacharias Heinesen.
Hóast tað, at nógv av nøvnunum eru lutfalsliga ókend, so er samlaða listarliga úttrykkið á framsýningini merkiliga gamalkent. Støðið sum heild ger ongum fortreð. Nógv verk eru rímiliga góð, nógv av hesum er grafikkur og blandað tøkni, ið ber brá av góðum estetiskum smakki og tilfarsligum ansi og hesi innan listina ungu ella nýggju fólkini eru so mikið dugnalig, at tey kundu uppiborið eitt pláss á Ólavsøkuframsýningini. Tað er heilt einfalt ov nógv við tveimum amatørframsýningum í Listasavninum um árið.
Sum kunnugt er einki so ringt, at tað ikki er gott fyri okkurt. Tómleikin á Várframsýningini skapar rúm fyri nøkrum listafólkum, sum hervið trína týðiligari fram enn tey plaga. Hetta er galdandi fyri Vígdis Petersen, hvørs abstraktu monotypi- og fotomyndir breiða seg um alla balkongina. Níggju abstraktar, svarthvítar myndir, sum minna okkum á tær fínu, seriellu, trídimensjonalu konstruktiónirnar, sum Vígdis Petersen gjørdi í hálvfemsunum.
Dan Helgi í Gong var fyrstu ferð við á Várframsýningini fyri tveimum árum síðani. Hann hevur tvey áhugaverd videoverk við í ár. Tað eina verkið, "Kroppur" er ein stuttur filmur við ekstremum nærmyndum av einum kroppi. Hitt verkið er audiovisuelt við ljóðum og tónleiki, tað eitur "You Should Clean Yourself" og vísir listamannin sitandi/liggjandi í eini balju meðan hann at kalla dansar og rørir seg við ávikavist boygdum og strektum beinum. Nú er hetta neyvan fyrstu ella einastu ferð, at ein videolistamaður filmar seg sjálvan exhibitionistiskt poserandi í ongum klæðum. Men í einum føroyskum samanhangi er hetta ein sera djørv sjálvsmynd og hvussu er og ikki er talan um eitt áhugavert listaverk, sum er fult av tilsipingum til barndóm, til sexualitet, eins og tað viðger og setir spurningar til maskulinitet. Hetta er tessvegna nakað so sjáldsamt sum eitt queer listaverk, ið eftir heitinum at døma, snýr seg um skomm og vónleysu royndina at vaska vaska hana burtur. Verkið er rættiliga myrkt við bláum ljósi, sum bæði gevur hugasamband til onkra gamla videoinstallatión hjá Bruce Nauman og til eina filmplakat, eg havi sæð frá filminum Blaue Engel, har tað er Marlene Dietrich, sum poserar og ger seg lekkra. Videoverkið varar í 2,09 minuttir (ljóðsíðan er longri) og er merkt av eini ávísari útvikling, ið flytir seg frá afturlatnum til meira opið og ekspressivt kroppsmál. Mótsetningurin millum ta barnsligu støðuna í baljuni og tað í støðum sexualiseraða kroppsmálið ger verkið groteskt og rørandi í senn. Var persónurin í baljuni ein kvinna, so var hetta í grundini ein klassisk og púra vanlig pinup positur - konur verða jú javnan pallsettar sum sexualiserað pinkubørn við stórum, óvitandi eygum í baljum, á bilum, í baðnum osfr. Lítla baljan, sum listamaðurin situr í, stendur ítøkiliga á gólvinum í Listasavninum á tremur í vatni, hesin rúm-installatoriski parturin riggar væl, men er kanska ein eitt sindur undirformuleraður partur av verkinum, sum kundi verið meira avgjørdur. Og møguliga er hetta galdandi fyri alla framsýningina.
Verkið, sum Astri Luihn framsýnir, er heldur óvæntað eitt videoverk. Tað eitur "Sexy Planet" og er ein djúpt ironisk viðmerking til okkara tíð, sum eg fegin vildi sæð meira av á Várframsýningini. Videoverkið er 3:32 minuttir til longdar og er eitt stationert útsýni við lúrikamera út yvir eitt feriustað við kunstgrasi og bleikum fólkum, sum liggja og sóla sær meðan lívið gerandisdagurin heldur áfram uttanfyri og bilarnar halda á við at koyra framvið.
Málningurin hjá Zachariasi Heinesen er í sær sjálvum eitt glógvandi prógv fyri, at góð list als ikki er treytað av, at tøkni er nýskapandi og øðrvísandi. Heitið er eitt sindur spælandi og spyrjandi; "kan--din--sky" við tilsiping til abstrakta pionerin, Wassily Kandinsky. Málningurin er ein kompositión av bláum, okkur, turkis, violettum, gulum og rosalittum fýrkantum, ið eru settir saman í eini hugtakandi mynd sum eitt glitrandi, várligt lognbrá av sprækligum kanska jazzinspireraðum litsamansetingum.
Atri Luihn


text:
Økistænastan hjá Skálafjarðarsamstarvinum fer nú at bjóða borgarum í Nes-Runavíkar og Sjóvarkommunu eina fyribyrgjandi og heilsufremjandi heimavitjan.
Hendan tænastan kemur at fevna um borgarar, ið eru 75 ár og eldri.
Talan er um eitt tilboð, sum borgarin sjálvur tekur støðu til, um hann vil gera brúk av ella ikki.
Endamálið við vitjanini er, at kunna um fyribyrgjandi og heilsufremjandi átøk og soleiðis ”binda um heilan fingur” og stuðla um førleika og heilsu borgarans.
Í hesum sambandi verður skipað fyri kunnandi fundi og hugnaløtu, har øll 75 ára gomul og eldri eru hjartaliga vælkomin.
Fundurin verður í Kelduni í Skálabotni mikudagin 27. januar kl. 19.00
Umframt at kunnað verður um hesa nýggju tænastu hjá Økistænastuni hjá Skálafjarðarsamstarvinum, har høvi verður at seta spurningar, fer Jógvan Fríðriksson,biskupur at hugleiða um evnið ”Lívsvirði og eldratilveran”.
Eisini kemur Sangbólkurin frá Undirhúsinum á Toftum at seta dám á løtuna.
Kaffi og okkurt gott afturvið er eisini á skránni.
Økistænastan hjá Skálafjarðarsamstarvinum


text:
Orð og lag: Martin Joensen
Viðmerking: Yrktur í 1993 eftir áheitan frá Vestmanna sangkóri.
1. Komu tey ein kaldan heystardag
av havinum og nomu hendan stað.
Tey funnu trygga havn,
og góvu tær títt navn,
favnur tín var opin Vestmanna.
2. Garðar festu rót í tíni jørð,
knørrar fluttu fólk um fagran fjørð.
Tú hoyrdi børn so kát
og sáran kvinnugrát.
Sorg við látur skifti, Vestmanna.
3. Av Heyganesi komu tey hvønn dag
í brøttum brekkum, seigt er gongulag.
– Tit eru henda bygd,
tit vilja henni trygd:
Verji tíni virði, Vestmanna.
4. Øldir brutu yvir Fjarðasand.
Fossá kveikti ljós í Føroya land.
Tín máltráður um fjøll
bar boð í hvørja Høll:
Nýggjar tíðir yvir Vestmanna.
5. Djúp sum Heljareyga er tín sál,
í takksemi eg drekki tína skál.
Tú kennir tíni børn,
– í lýðku sum í ódn
verð í mínum hjarta, Vestmanna.


text:
Sverri Egholm
07.12.2017 - 20:23
Tíðindi > Mentan > Miðlar & fólk
Annika Olsen, borgarstjóri í Havn, ger í kvøld vart við, at onkur hevur gjørtt ein falskan Facebookprofil í hennara navnið.
- Hetta er at fara út um øll mørk. Kann fráboða viðkomandi, at farið verður víðari í hesum málið, skrivar borgarstjórin á Facebook.
Seinastu dagarnir hevur Miðlahúsið skrivað um ósemjuna millum fólkafloksfólk, at Annika Olsen gjørdist fyrsti borgarstjóri í Føroyum at gifta eitt samkynt par.
Um hetta er orsøkin til, at profilurin er gjørdur er tó sjálvandi óvist.
Í øllum førum ætlar Annika Olsen ikki at lata hetta fara aftur við borðinum.


text:
Námsfrøðingar til Dagstovnin á Flatinum
Søkt verður eftir 1 námsfrøðingi til eina av okkara vøggustovum og 1 námsfrøðingi til barnagarðsstovu við børnum í aldrinum 3 – 5 ár.
Bæði størvini eru 30 t.pr. viku og verða sett at byrja 2. januar 2018 ella eftir nærri avtalu.
Á stovninum leggja vit dent á viðurkennandi námsfrøði, trivna og ymiskleika. Vit arbeiða útfrá okkara námsætlan , har dentur verður lagdur náttúruna, rørslu og mentanina.
Vit ynskja: at tú kanst skapa ein fjølbroyttan og tryggan gerandisdag við virðing og umsorgan fyri tí einstaka barninum - at tú kanst taka ábyrgd og virka í góðum samstarvi við starvsfelagaðar og foreldur - at tú sært møguleikar og avbjóðingar fram um mørk, - ert nýhugsandi, kreativ/ur og positiv/ur; og dámar væl at verða úti í náttúruni.
Vit kunnu bjóða: eitt áhugavert starv, har tú fært møguleika at gera tína ávirkan galdandi, og har tú saman við dugnaligum starvsfólkum ert við til at menna tað námsfrøðiliga umhvørvi á einum stovni, har karmarnir eru sera góðir inni sum úti.
Er hetta nakað fyri teg, hevði tað glett okkum at frætt frá tær.
Um ongin námsfrøðingur søkir, verður hjálparfólk sett í tíðaravmarkað starv..
Setanarviðurskifti eru sambært sáttmála millum Føroya Pedagogfelag og Kommunala Arbeiðsgevarafelagið. Tú verður sett/ur í starv á stovninum, og mást kunna tola broytingar í starvinum.
Meira fæst at vita um størvini við at tosa við Rosu Prestá leiðara á tlf. 297247 ella Sunnrid Eyðunsdóttir varaleiðara á tlf. 288405
Umsókn við avriti av prógvi og møguligum viðmælum skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi 15. november 2017 og sendast til:
Dagstovnurin á Flatinum
Skúlavegur 9
400 Oyrarbakka
ella við telduposti til flatinum@sunda.fo


text:
Nú kanst tú uppfríska gólvið skjótt og lætt.
Trip Trap røktin til lakk, laminat og vinyl gólvini er sera einføld at brúka.
So einfalt er tað :
Reinsa gólvið væl við træreins, so at gamlar sápurestir og feitt ikki er á gólvinum.
Hav eina spann við reinum vatni og eina spann við Trip Trap lakk/laminat røkt.
Vind tvøguna/gólvlappan væl í gólvrøktini, og gev so øllum gólvinum eina viðgerð.
Blívur tvøgan/lappin skitin, skola so væl í re...
Trip Trap røktin til lakk, laminat og vinyl gólvini er sera einføld at brúka.
So einfalt er tað :
- Reinsa gólvið væl við træreins, so at gamlar sápurestir og feitt ikki er á gólvinum.
- Hav eina spann við reinum vatni og eina spann við Trip Trap lakk/laminat røkt.
- Vind tvøguna/gólvlappan væl í gólvrøktini, og gev so øllum gólvinum eina viðgerð.
- Blívur tvøgan/lappin skitin, skola so væl í reina vatninum. Er gólvrøktin byrja at torna, so skal tú ikki smyrja meir á tað øki.
- Gólvið er klárt at taka í nýtslu aftur eftir 30 min.
So hvat bíðar tú eftir ??
Kom í Bygma Balslev og vit ráðgeva tær fegin hvussu tú viðlíkaheldur TÍTT gólv á besta hátt.
_____________________________________________________________________
Soleiðis reinsar tú plastvindeygu
Plastvindeygu verða sum frá líður matt og grá á at líta. Men tað ber til at reinsa plaskarmarnar. Eru tey ikki so øgiliga slitin ella skitin, er nóg mikið at vaska við grundreinsi og so skola við vatni. Eru tey verri farin, ber til at fáa tey hvít og pen aftur við at brúka lakk-reinsievnini Slipol ella Slipoline.
Slipol er eitt sindur sterkari enn Slipoline, so eru vindeyguni ikki blivin so g...
Plastvindeygu verða sum frá líður matt og grá á at líta. Men tað ber til at reinsa plaskarmarnar. Eru tey ikki so øgiliga slitin ella skitin, er nóg mikið at vaska við grundreinsi og so skola við vatni. Eru tey verri farin, ber til at fáa tey hvít og pen aftur við at brúka lakk-reinsievnini Slipol ella Slipoline.
Slipol er eitt sindur sterkari enn Slipoline, so eru vindeyguni ikki blivin so grá ella svørt, er nóg mikið við slipoline. Vindeygu, sum eru sera skitin, kunnu viðgerðast við Wienerkalk.
Fyri at verja tey í framtíðini, er tað hent at smyrja plasti við bilvoksi – antin beinanveg, tey eru sett í, ella aftaná at tey eru reinsað.
Slepp undan grannaklandri
Eitt gott grannalag er týdningarmikið, um tú skal trívast. Húsini standa sum oftast lutfalsliga tætt í Føroyum, og tey, sum búgva í íbúðum, búgva oman á hvør øðrum, so har er tað eisini av týdningi, at fólk eru væl.
Nógv eru ráðini, tá tað snýr seg um at hava eitt gott samband við grannan og sleppa undan samanbrestum, tá okkurt er galið.
Vit hava savnað nøkur her.
Sig frá Nógv fólk koma onga...
Eitt gott grannalag er týdningarmikið, um tú skal trívast. Húsini standa sum oftast lutfalsliga tætt í Føroyum, og tey, sum búgva í íbúðum, búgva oman á hvør øðrum, so har er tað eisini av týdningi, at fólk eru væl.
Nógv eru ráðini, tá tað snýr seg um at hava eitt gott samband við grannan og sleppa undan samanbrestum, tá okkurt er galið.
Vit hava savnað nøkur her.
Sig frá
Nógv fólk koma ongantíð so lagt sum at siga grannanum, hvat tað er tey ganga og ilskast inn á. Heldur enn at siga tað við sjálvan grannan, verður tað nevnt fyri onkrum øðrum í grannalagnum, vinfólki ella familju. Men tosa við grannan um tað, tú ivast í ella ilskast inn á. Kanska hevur grannin eina aðra fatan, og veit als ikki, at hann ger eitthvørt, sum tú ikki heldur er so gott.
Tá tit hava tosað um tað, er ikki óvist, at grannin lurtar og broytist. Og minst til at tosa í einum høviskum tóna. Royn at ímynda tær, hvussu tú hevði havt tað, um grannin kom til tín og greiddi frá, hvat tað var hann hevði at fílast á.
Um tað er okkurt, tú heldur er galið við grannanum, so er heilt vist ein orsøk til, at grannin ger, sum hann ger. Ver tí áhugað/ur í, hví so er. Spyr grannan, so fært tú eina frágreiðing, og sum oftast eina, tú antin kann góðtaka, ella eina, sum ger at tit kunnu koma fram til eina loysn.
Tú mást eisini umhugsa, um tað yvirhøvur kann loysa seg at fara í holt við at tosa um tað, sum tú ilskast inn á. Er tað ein lítil spurningur, sum tú í veruleikanum gott kann liva við, so lat fara.
Tú mást eisini hava í huga, at tað kanska ikki bara er grannin, sum er trupulleikin. Er ein træta í grannalagnum, so kann tað jú vera, at tú eisini eigur tína skyld. Hugsa um tað.
Er trætan blivin for stór, finn so onkran meklara. Tað kann vera ein annar í grannalagnum, sum tit bæði kenna væl.
Soleiðis kanst tú eisini brúka dustrulluna
Tey flestu brúka eina dustrullu, um okkurt plagg niplar, men tað eru eisini nógvir aðrir møguleikar at brúka hana. Her eru nakrir nýtslumøguleikar, sum tú kanska ikki hevur hugsað um:
Reinsa dust av lampum
Reinsa persiennur
Taka eftir inni í bilinum (til dømis hundahár)
Taka tey minstu glaspettini upp, um eitt glas er farið í knús
Reinsa botnin í eini handtasku
Taka grann og glimmur upp...
Tey flestu brúka eina dustrullu, um okkurt plagg niplar, men tað eru eisini nógvir aðrir møguleikar at brúka hana. Her eru nakrir nýtslumøguleikar, sum tú kanska ikki hevur hugsað um:
- Reinsa dust av lampum
- Reinsa persiennur
- Taka eftir inni í bilinum (til dømis hundahár)
- Taka tey minstu glaspettini upp, um eitt glas er farið í knús
- Reinsa botnin í eini handtasku
- Taka grann og glimmur upp av gólvinum á jólum
Málinga rák
Blandaðir litir eru móti fyri tíðina
Eins og við øðrum, so er eisini móti við í leikinum, tá vit tosa um málingalitir. Rákini skifta tó ikki so ógvusligt, so vit varnast nærum ikki, at teir litir, sum eru vælumtóktir í dag, kanska eru teir somu, sum vit hildu vera eitt sindur løgnar fyri 10 árum síðani.
Dyrup, sum kann keypast í Byggibúðini hjá okkum, hevur gjørt ein snotiligan faldara, sum t...
Blandaðir litir eru móti fyri tíðina
Eins og við øðrum, so er eisini móti við í leikinum, tá vit tosa um málingalitir. Rákini skifta tó ikki so ógvusligt, so vit varnast nærum ikki, at teir litir, sum eru vælumtóktir í dag, kanska eru teir somu, sum vit hildu vera eitt sindur løgnar fyri 10 árum síðani.
Dyrup, sum kann keypast í Byggibúðini hjá okkum, hevur gjørt ein snotiligan faldara, sum tú kanst lesa, um tú trýstir á leinkið niðanfyri. Í honum verður greitt eitt sindur frá teimum málingalitum og -rákum, sum eru vælumtókt fyri tíðina.
Samanumtikið kann sigast, at heitir og bleytir litir eru væl umtóktir, eins og nógv velja at mála við ymsum rípum ella blandaðum uppsetingum.
Lesið faldaran her: http://viewer.zmags.com/publication/8165df2e#/8165df2e/2
Minst til at lufta væl út
Flestu hús og íbúðir í Føroyum eru eftirhondini somikið væl bjálvað, at neyðugt er at hugsa væl um útlufting. Fyrr var tað soleiðis, at ein ávísur gjóstur var, tí húsini ikki vóru so tøtt, men soleiðis er sjáldan longur.
Nógv hús og íbúðir hava sjálvvirkandi útluftingarskipanir ella sonevnd ”klima-anlegg”, og virka hesar skipanir, sum tær eiga, er ikki neyðugt at hugsa so nógv um útlufting. Me...
Flestu hús og íbúðir í Føroyum eru eftirhondini somikið væl bjálvað, at neyðugt er at hugsa væl um útlufting. Fyrr var tað soleiðis, at ein ávísur gjóstur var, tí húsini ikki vóru so tøtt, men soleiðis er sjáldan longur.
Nógv hús og íbúðir hava sjálvvirkandi útluftingarskipanir ella sonevnd ”klima-anlegg”, og virka hesar skipanir, sum tær eiga, er ikki neyðugt at hugsa so nógv um útlufting. Men tey hús og íbúðir, sum ikki hava slík, mugu luftast væl út. Hugsa vit til dømis um, at eitt fólk letur frá sær umleið 3 litrar av vætu um samdøgrið, og eru nógv fólk í húsi, so má hendan vætan sleppa út úr húsinum, so hon ikki setur seg í eitt nú tapet ella træ.
Ráðini frá teimum serkønu er, at eitt hús ella ein íbúð eigur at verða luftað út í minsta lagi tvær ferðir um dagin. Hvør útlufting skal vera ímillum 5 og 10 min. Syrg fyri, at tað er ein ávísur gjøgnumtrekkur.
Mælt verður eisini til at lata hurðina aftur inn til baðirúmið, tá tú ert í bað ella brúsu, og tendra ventilatiónina. Er eingin ventilatión, verður snøgt sagt mælt til at tú fært tær eina slíka sum skjótast.
Slevja (fugt) hevur lættari við at seta seg í rúm, sum eru køld. Vanligt er, at sovikømur eru eitt sindur kaldari enn hini rúmini, og tá kunnu hesi rúm draga slevjuna til sín. Mælt verður tí til, at seta hitan upp í sovikømrunum í dagtíminum. Tað ber til at sova við eitt nú 18 stigum, men eru 21 stig í restini av húsinum, eigur hitin í sovikamarinum at verða settur upp á 21 stig, tá fólk ikki sova har.
Og minst altíð til at brúka roykkápuna (emhettuna), tá tú gert mat. Mælt verður enntá til, at tú tendrar hana 5 minuttir áðrenn tú byrjar at gera mat, so hon kann skapa eitt ávíst undirtrýst.
Og so verður eisini mint á, at tað ongantíð er gott at turka klæðir inni á stativi. Set tað útum, um tú ikki hevur eitt snóratræ, tú kann brúka.
Nógv at spara við LED-perum - Hvussu nógv?
LED-perur hava verið á marknaðinum í nøkur ár, men tað er ikki fyrr enn nú, at tær eru vorðnar gerandiskostur. Hetta er bæði tí, at perurnar nú eru vorðnar betri í góðsku og tí at tær ikki eru so kostnaðarmiklar at keypa, sum tær vóru í fyrstani.
Tað eru nógvir pengar at spara við at brúka LED-perur, men tað krevur so, at eitt sindur av eyka peningi verður brúktur, tá perurnar, sum framvegis e...
LED-perur hava verið á marknaðinum í nøkur ár, men tað er ikki fyrr enn nú, at tær eru vorðnar gerandiskostur. Hetta er bæði tí, at perurnar nú eru vorðnar betri í góðsku og tí at tær ikki eru so kostnaðarmiklar at keypa, sum tær vóru í fyrstani.
Tað eru nógvir pengar at spara við at brúka LED-perur, men tað krevur so, at eitt sindur av eyka peningi verður brúktur, tá perurnar, sum framvegis eru dýrari enn bæði halogen-perur og serliga dýrari enn vanligar perur við gløðitráði, verða keyptar.
Taka vit sum dømi 5 halogen-perur á 35 watt, sum eru tendraðar í miðal fýra tímar um dagin, og samanbera við fimm LED-perur á 5 watt (5 watt LED gevur á leið somu ljósstyrki, sum 35 watt halogen), so sær roknistykkið soleiðis út:
- 5 stk. halogen-perur, 35 watt, 4 tímar um dagin: 1460 tímar árliga. Nýtslan er tá 256 kilowatt-tímar. Prísurin hjá SEV er kr. 1,89 fyri kilowatt-tíman, so hetta gevur 484 krónur árliga.
- 5 stk. LED-perur, 5 watt, 4 tímar um dagin: 1460 tímar árliga. Nýtslan er tá 37 kilowatt-tímar. Prísurin hjá SEV er sum sagt kr. 1,89 fyri kilowatt-tíman, so hetta gevur 78 krónur árliga.
Ein góð halogen-pera heldur í eini trý ár, meðan ein góð LED-pera kann halda í 14 ár. LED-perur eru fýra til fimm ferðir dýrari enn halogen-perur, men munurin er minkandi.
Kaffigrugg skal ikki í vaskið
Hvat gert tú við kaffigruggið, tá tú hevur gjørt kaffi? Nú stempulkannir eru vorðnar væl umtóktar, eru tað nógv, sum stoyta gruggið í vaskið. Men er hetta eitt gott hugskot? Reinsar kaffigrugg rørini?Svarið er nei. Tað er ikki gott at stoyta kaffigrugg í vaskið. Gruggið kann leggja seg á annað tilfar – feitt og líknandi - inni í rørunum, og á tann hátt økja um vandan fyri at tey typpast.
Tað e...
Hvat gert tú við kaffigruggið, tá tú hevur gjørt kaffi? Nú stempulkannir eru vorðnar væl umtóktar, eru tað nógv, sum stoyta gruggið í vaskið. Men er hetta eitt gott hugskot? Reinsar kaffigrugg rørini?
Svarið er nei. Tað er ikki gott at stoyta kaffigrugg í vaskið. Gruggið kann leggja seg á annað tilfar – feitt og líknandi - inni í rørunum, og á tann hátt økja um vandan fyri at tey typpast.
Tað er harafturímóti eitt gott hugskot at stoyta tað kókaða vatnið, sum er eftir í ketlinum, tá tú hevur gjørt kaffi ella te, í vaskið. Av og á kanst tú lata eitt sindur av uppvaskisápu í vaskið eisini, og á tann hátt loysa upp fyri møguligum feitti, sum er storknað inni í rørunum.
Ein fullur ketil av kókaðum vatni í vaskið um mánaðin saman við eitt sindur av uppvaskisápu er eitt gott hugskot fyri at fyribygja, at proppur kemur í.
Kaffigrugg er annars gott at brúka, um tú vilt hava hendurnar reinar. Gníggja eitt sindur av gruggi inn í hendurnar, tá tú t.d. hevur fingist við okkurt, sum luftar illa, skola við køldum vatni, so er lukturin burtur. Tú kann eisini stoyta kaffigrugg rundanum trøini ella runnarnar í garðinum, um tú hevur trupulleikar av kettum, sum lata av sær við trøini.
(Kelda: Bolius)
Kanna takrennurnar nú!
Kanna takrennurnar núTað er best at kanna og reinsa takrennurnar um heystið, áðrenn tað verður ov nógv avfall. Er ein takrenna tipt, rennur vatn niðureftur húsunum, og tú kanst fáa fuktskaða í træklædningin, ella vatn kann treingja inn gjøgnum múrin, um húsini eru stoypt og óklødd.Í Føroyum hava vit ikki so nógvar trupulleikar av bløðum, sum tippa takrennurnar, men rennurnar kunnu eisini typpas...
Kanna takrennurnar nú
Tað er best at kanna og reinsa takrennurnar um heystið, áðrenn tað verður ov nógv avfall. Er ein takrenna tipt, rennur vatn niðureftur húsunum, og tú kanst fáa fuktskaða í træklædningin, ella vatn kann treingja inn gjøgnum múrin, um húsini eru stoypt og óklødd.
Í Føroyum hava vit ikki so nógvar trupulleikar av bløðum, sum tippa takrennurnar, men rennurnar kunnu eisini typpast av øðrum.
Tá tær eru reinsaðar (við vatni og einari grovari bust, um neyðugt), skalt tú kanna um tær eru tættar. Hevur tú takrennur úr metali kunnu tær tærast og gerast ótættar í samankomingum. Smærri hol verða umvæld við einari serligari tettimáling til metal-takrennur. Er skaðin størri, kann verða neyðugt at umvæla við asfalt-tape.
Plastrennur sum leka, kunnu eisini umvælast við tape, men tað besta er at kappa, og so seta eitt nýtt stykki inn ímillum við samli-muffum.
Takrennur, sum verða væl viðfarnar, halda í fleiri ár longri enn rennur, sum sleppa at ”liva sítt egna lív”.
Brandfellur
Tað henda tíverri nógvir eldskaðar í húsum hvørt ár, men eitt sindur av umhugsni kann bøta væl um talið á skaðum. Her eru nakrir av stóru syndarunum, sum tó ikki eru settir up eftir títtleika, men verða nevndir í tilvildarligari røð. Tá fólk koma heim úr einari veitslu ella úr býnum, er tað ikki óvanligt at tey vilja hava okkurt at eta, áðrenn tey leggja seg. Men summi teirra sovna frá eini kók...
Tað henda tíverri nógvir eldskaðar í húsum hvørt ár, men eitt sindur av umhugsni kann bøta væl um talið á skaðum. Her eru nakrir av stóru syndarunum, sum tó ikki eru settir up eftir títtleika, men verða nevndir í tilvildarligari røð.
Tá fólk koma heim úr einari veitslu ella úr býnum, er tað ikki óvanligt at tey vilja hava okkurt at eta, áðrenn tey leggja seg. Men summi teirra sovna frá eini kókandi grýtu, og hon kann seta eld í øll húsini, sigur Ib Bertelsen, brandinspektørur við heimasíðuna Bolius.
Higani kunnu vit kanska koma við teimum ráðum, at fólk í omanfyrinevndari støðu, skulu fáa sær eina beyðflís, heldur enn annað, sum skal kókast ella steikjast.
Fólk og alkohol eru eisini atvold til aðrar eldskaðar, nevniliga har sigarettir eru uppi í leikinum. Tað hendir meira enn so, at fólk sovna við sigarett í hond, og júst hesir eldar kunnu hava sera ávarsligar skaðar, tí eldurin kyknar undir liðini á sovandi fólki. Fólk, sum ikki eru ávirkað, skulu sjálvsagt heldur ikki royka í seingini.
Tað hendir eisini, at fólk fara frá eini tendraðari sigarett, sum liggur í øskubikarinum, men hon kann eisini seta eld, um hon til dømis koppar av kantinum á bikarinum.
Um jóltíðir eru nógvir eldskaðar. Teir standast einamest av, av fólk eru óansin í sambandi við livandi ljós og jólapynt. Vandamiklast eru knasandi turrar jóladekoratiónir úr granni. So ansið eftir livandi ljósum. Farið ongantíð frá teimum, og latið ikki børn vera einsamøll við livandi ljósum.
El-leidningar millum skins og hold kunnu vera vandamiklir. Teir kunnu vera gamlir og treingja til at skiftast út, men teir kunnu eisini hava fingið skaða av at mýs ella rottur hava gnaða.
Hevur tú gamlar leidningar, ella illgruna um, at onkur hevur verið og gnaða, eigur tú at fáa ein el- innleggjara at hyggja upp á leidningarnar.
Ib Bertelsen sigur, at fólk ið framvegis hava eitt gamalt sjónvarp við myndarøri, skulu taka skikkið úr vegginum, tá tey ikki brúka sjónvarpið. Tað er ikki nóg mikið bara sløkkja a vegginum, tí tá er vandi fyri at fólk tendra eina skeiva kontakt, og so er streymur aftur á. Tí eiga fólk at taka stikkið úr til sjónvarpið og onnur tól, breyðristara og líknandi.
Brotnar kontaktir eru vandamiklar, og eiga at verða skiftar, eins og eymhettur skulu reinsast javnan. Tú skalt heldur ikki stíga á leidningar, sum liggja á gólvinum, ella lata børn súkkla ella renna við rennihjóli á leidningunum.
Kelda: Bolius
Gamla tapetið flýgur av
Hvør kennir ikki tað at skula taka gamalt tapet av vegginum. Tað tekur rúma tíð, um mann ikki hevur røttu amboðini. Ein bita fyri og annan eftir, og skjótt eru nógvir tímar brúktir.
Men tað ber til at taka tapet av rættiliga ómakaleyst. Við Paper Tiger amboðnum, sum tú kann keypa hjá Bygma Balslev, sparir tú nógva tíð. Lítla honddrivna maskinan sker varliga inn í tapetið og loysir rivnu tapets...
Hvør kennir ikki tað at skula taka gamalt tapet av vegginum. Tað tekur rúma tíð, um mann ikki hevur røttu amboðini. Ein bita fyri og annan eftir, og skjótt eru nógvir tímar brúktir.
Men tað ber til at taka tapet av rættiliga ómakaleyst. Við Paper Tiger amboðnum, sum tú kann keypa hjá Bygma Balslev, sparir tú nógva tíð. Lítla honddrivna maskinan sker varliga inn í tapetið og loysir rivnu tapetstumparnar frá vegginum.
Tá eitt øki er ”perfererað” á hendan hátt, skal tapetloysari spyrjast á, og tá sleppur loysarin heilt inn undir og virkar sera væl.
Tá tað hevur staðið í blot eina løtu, er bert at skava tapetið av við einum spartli ella serliga tapetskavaranum, sum tú eisini kann keypa hjá okkum.
Góðan arbeiðshug.
Tá rúturin er brostin
Sum oftast er einki at ivast í, tá ein termorútur er brostin, men lekin kann eisini vera so lítil, at tú ivast. Døggið kemur og fer, og tú ert ikki vís/ur í, um tað er uttaná rútinum ella millum glaspláturnar. Hvat skalt tú so gera?
Fyri tað fyrsta, so skal rúturin vaskast væl og virðiliga bæði innan og uttan. Síðani skalt tú hyggja væl eftir øllum rútinum í dagsljósi. Ein brostin rútur nýtist...
Sum oftast er einki at ivast í, tá ein termorútur er brostin, men lekin kann eisini vera so lítil, at tú ivast. Døggið kemur og fer, og tú ert ikki vís/ur í, um tað er uttaná rútinum ella millum glaspláturnar. Hvat skalt tú so gera?
Fyri tað fyrsta, so skal rúturin vaskast væl og virðiliga bæði innan og uttan. Síðani skalt tú hyggja væl eftir øllum rútinum í dagsljósi. Ein brostin rútur nýtist ikki at missa alt sítt bjálvingarvirði, men hann sær ikki so penur út við døggi innan. Tá sólin skínur á rútin, kann døggið tó hvørva. Men tað ber til at fáa tað framaftur, um tú sprænir kulda-spray (tað sum ítróttarfólk brúka til viðgerð fyri eitt nú trælær) á vindeygað innan, har tú hevur varðhugan av, at døgg plagar at savnast.
Tá tað so er staðfest, at rúturin er brostin, skal hann skiftast. Og nú tú ert í gongd, keyp so tann rútin við besta bjálvingarvirðinum, sum tú finnur á marknaðinum, sjálvt um hann ikki er sama tilfar sum hinir rútarnir í húsinum – munurin sæst ikki.
Ein rútur brestir ikki av sínum eintingum. Har er okkurt galið, og tað er eins týdningarmikið at bøta skaða-orsøkina, sum sjálvan skaðan. Ofta er tað rot við botnlistan, sum ger at luft sleppur ímillum inn í rútin. Er botnlistin úr træi, er tað eitt hugskot at velja okkurt annað tilfar, tá tú skiftir hann – t.d. plast ella aluminium.
5000 sløg av hvítum
Tað finnast ikki færri enn eini 5000 ymisk sløg av hvítum. So spurningurin er, hvønn hvítan lit tú skalt velja, tá tú skalt brúka hvítt? Her eru nakrir vælumtóktir hvítir litir og lit-kodur teirra.
S0300N er kanska ein tann best umtókti hvíti liturin. Í mun til kritahvítt, so er hesin litur ikki so harður og bláhvítur sum kritahvítt.
Eggjaskal. Væl dámdur hvítur litur við eitt sindur av gulum...
Tað finnast ikki færri enn eini 5000 ymisk sløg av hvítum. So spurningurin er, hvønn hvítan lit tú skalt velja, tá tú skalt brúka hvítt? Her eru nakrir vælumtóktir hvítir litir og lit-kodur teirra.
S0300N er kanska ein tann best umtókti hvíti liturin. Í mun til kritahvítt, so er hesin litur ikki so harður og bláhvítur sum kritahvítt.
Eggjaskal. Væl dámdur hvítur litur við eitt sindur av gulum tónum. Kodan er S 0502-Y.
S 1002-R hevur eitt sindur av reyðum í sær. Eisini ein vælumtóktur hvítur litur, sum er heitur á at líta.
Blandar tú eitt sindur av svørtum í hvítt, fært tú grátt. Eitt vælumtókt ljóst grátt er S 1002-Y, sum ikki er so kalt., tí har er eisini gult í.
Reint og klárt. Ynskir tú ein hvítan lit, sum er reinur og klárur, kanska eitt sindur kaldur, so kanst tú blanda grønt ella blátt í. Har kann m.a. S 0804-B50G brúkast.
Spyr starvsfólk okkara í málingadeildini í Byggibúðini, um tú hevur nakrar spurningar.
Góð ráð í gongini
Her eru 8 góð ráð til tín, sum vil hava betri pláss í gongini. Fyrst og fremst: Er gongin myrk, so set ordiligt ljós upp.
Knaggar á vegginum fylla minni enn klædnatræ. Men tað kann vera eitt gott hugskot at hava eitt klædnatræ í kjallaranum ella á loftinum, sum kann setast upp í gongini, tá nógv fólk eru á vitjan.
Skógvaskáp spara gólvpláss. Tey finnast í nógvum sniðum og støddum, og tá skógv...
Her eru 8 góð ráð til tín, sum vil hava betri pláss í gongini. Fyrst og fremst: Er gongin myrk, so set ordiligt ljós upp.
Knaggar á vegginum fylla minni enn klædnatræ. Men tað kann vera eitt gott hugskot at hava eitt klædnatræ í kjallaranum ella á loftinum, sum kann setast upp í gongini, tá nógv fólk eru á vitjan.
Skógvaskáp spara gólvpláss. Tey finnast í nógvum sniðum og støddum, og tá skógvarnir eru aftanfyri skápshurðina, sær tað snøgt út. Alternativ er ein skógvahill ella ein skógva-skenkur, sum nógv halda vera penari enn skógvaskápini. Skógvar eru dekorativir í sær sjálvum, so um teir standa pent á einari hill upp frá gólvinum, hevur tað eisini sína sjarmu. Hillin er eisini lættari at brúka enn skápið.
Ein hattahill er góð til teir lutir, sum kunnu setast eitt sindur høgt. Set gjarna kassar til húgvur, turriklæðir, vøttir, renni-oyrahitarar o.l. á hattahillini. Men gevið gætur, at børnini ikki røkka heilt har upp. Hevur tú pláss, so kann ein vaksin deild og ein barnadeild gerast í gongini. Tilfarið (knaggarnir, skógvahill og hattahillin) kann vera av sama slagi, men sett upp í vaksnamannahædd og barnahædd.
Kurvar eru góðar til at halda skil á. Eru nógv fólk í húsi, kunnu tit hava eina kurv (sama slag) í part við tykkara egna navni á.
Eitt spegl í einari lítlari gongd -um tað altso er pláss fyri tí - fær gongina at tykjast størri og ljósari.
Og minst til, at umm tað ber til, fá so alt upp frá gólvinum. Tað ger tað ruddiligari, og lættari at reingera.
PS: Gloym ikki máttina beint innanfyri úthurðina!
Edikur heldur upp á litirnar
Prei: Tað er eftirhondini ikki tað, sum tú ikki kann brúka edik til. Eini góð ráð til tey, sum hava klæðir í blandaðum sterkum litum – t.d. sprøklut seingjaklæðir við ymsum sterkum litum – er at stoyta eitt sindur av ediki í sápuvatnið.
Ein propp ella báðar tveir av ediki til eina maskinu (stoyt í, har skolevnið skal í). Edikurin syrgir síðani fyri, at litirnir ikki smitta so lætt av u...
Tekna á krúss og lampur
Talvulakk kann brúkast til eitt sindur av hvørjum. Tað mest vanliga er at mála á eina hurð ella ein vegg, og so brúka hetta pláss til talvu – t.d. við boðum og tekningum hjá børnum.
Men tað ber eisini til at mála krúss og lampur við talvulakki. Síðani kanst tú tekna við kriti á krússið ella lampuna, og á tann hátt seta tín egna dám á lutirnar.
Vilt tú hava kritið av aftur, er bara at turka vi...
Talvulakk kann brúkast til eitt sindur av hvørjum. Tað mest vanliga er at mála á eina hurð ella ein vegg, og so brúka hetta pláss til talvu – t.d. við boðum og tekningum hjá børnum.
Men tað ber eisini til at mála krúss og lampur við talvulakki. Síðani kanst tú tekna við kriti á krússið ella lampuna, og á tann hátt seta tín egna dám á lutirnar.
Vilt tú hava kritið av aftur, er bara at turka við einum vátum lappa, sum er væl vundin.
Í Byggibúðini hjá Bygma Balslev hava vit talvulakk til endamálið. Spyr starvsfólk okkara, sum fegin vegleiða teg í hvussu nógv tú skalt brúka, og hvør pensil er góður til júst hesa máling.
Leykur beinir fyri luktinum av máling
Tá tú hevur málað, kanska serliga tá tú brúkar oljumáling, hongur lukturin frá málingini í luftini nakrar dagar.
Vilt tú sleppa av við luktin skjótari, kanst tú brúka ráan leyk.
Tú skalt bara flysa ein stóran leyk, skera hann í helvt, leggja hann á ein tallerk ella í eina lítla skál, og so seta hann miðskeiðis í tí rúminum, sum júst er blivið málað.
Leykurin dregur síðani luktin í seg, og af...
Tá tú hevur málað, kanska serliga tá tú brúkar oljumáling, hongur lukturin frá málingini í luftini nakrar dagar.
Vilt tú sleppa av við luktin skjótari, kanst tú brúka ráan leyk.
Tú skalt bara flysa ein stóran leyk, skera hann í helvt, leggja hann á ein tallerk ella í eina lítla skál, og so seta hann miðskeiðis í tí rúminum, sum júst er blivið málað.
Leykurin dregur síðani luktin í seg, og aftan á nakrar tímar er tað mesta at málingaluktinum burturi. Leykurin má ikki brúkast til matgerð, tá hann hevur verið brúktur til at beina fyri lukti.
Myndirnar kunnu byrja frá vinstru
Hvussu skalt tú hanga myndirnar, um tú vilt hava ein heilan vegg við blandaðum myndum?
Innandura-arkitektar hava eini góð ráð, sum taka støði í vinstra ovasta horni. Tú velur ein góðan vegg, har tað er pláss fyri ymsum myndum – kanska bæði ymiskar støddir og ymiskt tilfar, so sum málningar, tekningar, foto o.a. Síðani hongur tú fyrstu myndina í ovasta vinstra hornið og næstu myndina niður ímót...
Hvussu skalt tú hanga myndirnar, um tú vilt hava ein heilan vegg við blandaðum myndum?
Innandura-arkitektar hava eini góð ráð, sum taka støði í vinstra ovasta horni. Tú velur ein góðan vegg, har tað er pláss fyri ymsum myndum – kanska bæði ymiskar støddir og ymiskt tilfar, so sum málningar, tekningar, foto o.a. Síðani hongur tú fyrstu myndina í ovasta vinstra hornið og næstu myndina niður ímóti gólvinum. Er pláss fyri einari triðju mynd á vinstru síðu loddrætt, so hongur tú hana har.
Og so er bara at byggja víðari frá vinstru til høgru, nú tú hevur eitt fast punkt ovast og niðast til vinstru.
Summi gera tað, at tey velja at savna flestu myndirnar á ein vegg, og so hava aðrar veggir í rúminum berar. Tað riggar í summum førum avbera væl.
Leggja flísar uttandura
Tað eru sikkurt fleiri, sum eru í holt við at leggja sær flísar ella steinar í innkoyringini ella kring húsini í hesum døgum.
Men so er spurningurin, hvussu hetta skal leggjast, og um útlendskar vegleiðingar kunnu brúkast her í Føroyum, her tað er vátari enn í flestu grannlondum okkara.
Og tað er júst hetta við vatninum, sum kann gerast ein trupulleiki. Brúka vit vanligar vegleiðingar, so ver...
Tað eru sikkurt fleiri, sum eru í holt við at leggja sær flísar ella steinar í innkoyringini ella kring húsini í hesum døgum.
Men so er spurningurin, hvussu hetta skal leggjast, og um útlendskar vegleiðingar kunnu brúkast her í Føroyum, her tað er vátari enn í flestu grannlondum okkara.
Og tað er júst hetta við vatninum, sum kann gerast ein trupulleiki. Brúka vit vanligar vegleiðingar, so verður ofta lagt eitt lag av fínum tilfari ovast, ella beint undir flísini/steininum. Tá tað so hevur regnað í nakrar dagar ella vikur, kann vera torført hjá vatninum at sleppa vekk, og sandurin undir flísini/steininum verður til evju.
Tey, sum hava skil á slíkuk arbeiði í Føroyum viðmæla tí ikki at brúka alt ov fínt tilfar beint undir flísunum. Tað besta er at leggja flísarnar ella steinarnar á 8/16mm skerv. Á tann hátt sleppur vatnið at seta frá.
Hav eisini í huga, at avlangir steinar skulu leggjast tvørturum koyrifarleiðina ella krossast, so trýstið á einstaka steinum verður so lítið sum gjørligt. Altso skal steinurin ikki bara venda upp og niður í mun til hjólið á bili, o.a. vekt.
Tá tú málar innandura
Tað eru fleiri góð ráð, tá tú skalt mála innandura, og her eru trý av teimum.
Tú kann mála inni í øllum hita, men við 20 stigum tornar málingin skjótast. Tá tekur tað umleið átta tímar. Er tað kaldari enn 20 stig, tekur tað longri tíð, og er tað heitari, ávirkar tað góðskuna á úrslitinum neiliga.. Plastmáling skal ikki brúkast, um tað er undir fimm stig.
Tað besta ljósið at mála í, er dagslj...
Tað eru fleiri góð ráð, tá tú skalt mála innandura, og her eru trý av teimum.
Tú kann mála inni í øllum hita, men við 20 stigum tornar málingin skjótast. Tá tekur tað umleið átta tímar. Er tað kaldari enn 20 stig, tekur tað longri tíð, og er tað heitari, ávirkar tað góðskuna á úrslitinum neiliga.. Plastmáling skal ikki brúkast, um tað er undir fimm stig.
Tað besta ljósið at mála í, er dagsljós. Tá sært tú best. Tí er tað best at mála um summarið, tá tað er ljóst. Men sjálvsagt ber eisini til at mála aðrar árstíðir - tryggja tær tá, at tú hevur nóg mikið av arbeiðsljósi.
Plast ella pappír, tá tú dekkar av? Tað er ein spurningur, sum nógv fólk seta sær, og besta svarið er eitt sindur av hvørjum. Tað eru økir, har plast er best ella lættast, so sum miðskeiðis á gólvinum, har tú ikki skalt ganga, ella omanyvir møblum o.l. sum standa í rúminum (hála innbúgvið inn í miðjuna í rúminum). Úti við veggin upp ímóti gólvlistum, er betri at brúka pappír, tí tað kann festast við tape. Omaná teppir er ikki so gott at brúka pappír, tí tað skrædnar niður í teppið.
Bjálvað vatnrørini og sparið pening
Tað eru pengar beinleiðis niður í lumman, um tú bjálvar heitu vatnrørini í húsum tínum. Harafturat sleppur tú undan kondens- ella frostskaða, um tú eisini bjálvar køld rør. Og tað besta av øllum er, at tað einki hevur upp á seg at bjálva vatnrør. Tað kunnu vit øll finna útav.
Tú skalt brúka bjálvingar-rør til bjálvingina. Tað finnast í høvuðsheitum tvey sløg. Tey eru antin úr skúmi ell...
Fimm fittlig sparuráð
Tað er eingin orsøk at blaka pengarnar út gjøgnum vindeygað, so hví ikki hugsa um hesar lutir, næstu ferð tú kókar, vaskar ella turkar. Her eru fimm skjót spariráð, sum kunnu geva tykkum eitt sindur meira á kistubotnin – spariráð, sum samstundis verja umhvørvið.
Fyll bert so nógv vatn í el-ketilin, sum tú skalt brúka (hygg tó eftir, tí summir ketlar skulu fyllast við í minsta lagi so og so nóg...
Tað er eingin orsøk at blaka pengarnar út gjøgnum vindeygað, so hví ikki hugsa um hesar lutir, næstu ferð tú kókar, vaskar ella turkar. Her eru fimm skjót spariráð, sum kunnu geva tykkum eitt sindur meira á kistubotnin – spariráð, sum samstundis verja umhvørvið.
Fyll bert so nógv vatn í el-ketilin, sum tú skalt brúka (hygg tó eftir, tí summir ketlar skulu fyllast við í minsta lagi so og so nógvum vatni).
Hevur tú ein vanligan komfýr, kóka so vatnið í elketlinum fyrst, og stoyt so glóðheita vatnið omaná eplini o.a. Brúka so lítið av vatni sum gjørligt, leg lok á, og lat kóka í dampinum.
Vaska klæðir uttan forvask, og við so lágum hita, sum gjørligt. Minst til at taka eitt kókivask av og á fyri at reinsa slangur o.a. í maskinuni.
Turka altíð klæir úti, tá tað ber til.
Turka skjúrtur á akslatræum, so er tað skjótari at strúka, tí skjúrtan er hálv-sløtt frammanundan.
Er rúturin er brostin?
Í flestu førum ber til at síggja, um ein termurútur er brostin, men lekin kann eisini vera so lítil, at tú ivast. Døggið kemur og fer, og tú ert ikki vís/ur í, um tað er uttaná rútinum ella millum glaspláturnar. Tað er týdningarmikið, at rútarnir ikki eru brostnir, tí tá bjálva teir ikki so væl. Hvat skalt tú so gera, um tú hevur varðhugan av, at ein rútur er brostin?
Fyri tað fyrsta, so skal ...
Í flestu førum ber til at síggja, um ein termurútur er brostin, men lekin kann eisini vera so lítil, at tú ivast. Døggið kemur og fer, og tú ert ikki vís/ur í, um tað er uttaná rútinum ella millum glaspláturnar. Tað er týdningarmikið, at rútarnir ikki eru brostnir, tí tá bjálva teir ikki so væl. Hvat skalt tú so gera, um tú hevur varðhugan av, at ein rútur er brostin?
Fyri tað fyrsta, so skal rúturin vaskast væl og virðiliga bæði innan og uttan. Síðani skalt tú hyggja væl eftir øllum rútinum í dagsljósi. Ein brostin rútur nýtist ikki at missa alt sítt bjálvingarvirði, men hann sær ikki so penur út við døggi innan. Tá sólin skínur á rútin, kann døggin tó hvørva. Men tað ber til at fáa tað framaftur, um tú sprænir kulda-spray (tað sum ítróttarfólk brúka til viðgerð fyri eitt nú trælær) á vindeygað innan, har tú hevur varðhugan av, at døggin plagar at savnast.
Ein rútur brestir ikki av sínum eintingum. Har er okkurt galið, og tað er eins týdningarmikið at bøta skaða-orsøkina, sum sjálvan skaðan. Ofta er tað rot við botnlistan, sum ger at luft sleppur ímillum inn í rútin. Er botnlistin úr træi, er tað eitt hugskot at velja okkurt annað tilfar, tá tú skiftir hann – t.d. plast ella aluminium.
Omegaplátan tryggjar eitt tunt strekt vát-gólv
Knauf Omega-system er ein heilt nýggjur máti at leggja gólv á, og er skipanin serliga væl egnað til gólv við hita, men kann eisini brúkast til vátrúm ella semi-vátrúm uttan hita í gólvinum.
Omega-skipanin er sett saman av sterkum gólvplátum úr tunnum stáli, sum fáast í fýra longdum frá 130 til 220 cm. Av tí at pláturnar eru faldaðar í 16 mm “aldur”, er styrkin sera stór, og pláturnar kunnu ...
Knauf Omega-system er ein heilt nýggjur máti at leggja gólv á, og er skipanin serliga væl egnað til gólv við hita, men kann eisini brúkast til vátrúm ella semi-vátrúm uttan hita í gólvinum.
Omega-skipanin er sett saman av sterkum gólvplátum úr tunnum stáli, sum fáast í fýra longdum frá 130 til 220 cm. Av tí at pláturnar eru faldaðar í 16 mm “aldur”, er styrkin sera stór, og pláturnar kunnu tí leggjast beinleiðis á undirsløg ella stál-konstruktiónir. Í Omega-skipanina kunnu serframleidd klipps setast, sum halda hitarørunum upp á pláss.
Omega-gólvplátan er ikki bara ein gólvpláta, men eisini ein forskalling, sum harafturat er sjálv-armerandi. Omaná plátur og hitarør kann serframleitt flótandi Knauf-anhydrit ella vanligt betong fyllast beinleiðis á. (Gólv við anhydrit verður tá 70 mm, og við betong 56 mm).
Tann lága hæddin ger Omegaplátu-skipanina serliga væl egnaða til umvæling av gomlum bygningum, har hiti í gólv verður lagt inn fyri fyrstu ferð ella av nýggjum, ella har tað skal leggjast eitt nýt vát-gólv. Av tí at tað slepst undan at brúka so nógv fyllistilfar (Anhydrit ella betong) og tí at sjalv Omega-plátan ikki vigar líka nógv, sum ein vanlig gólvpláta, vigar nýggja gólvið ikki so nógv, sum eitt traditionelt stoypt gólv.
Hvussu nógv skal gólvið hella í baðirúminum?
Fyrr varð sagt, at eitt gólv í vátrúmi skuldi hava eitt hall, alt sum tað var, yvir ímóti ristini. Soleiðis verður ikki arbeitt longur. Nú er tað nóg mikið, at tey støð á gólvinum í vátrúminum, har vatn kemur at javnan - t.d. brúsirúminum - skulu hava hall. Og væl at merkja rætt hall. Tað vil siga eitt hall upp á millum 1 og 2 % yvir ímóti ristini. Verður vatnið liggjandi í hyljum, er vandi fyr...
Fyrr varð sagt, at eitt gólv í vátrúmi skuldi hava eitt hall, alt sum tað var, yvir ímóti ristini. Soleiðis verður ikki arbeitt longur. Nú er tað nóg mikið, at tey støð á gólvinum í vátrúminum, har vatn kemur at javnan - t.d. brúsirúminum - skulu hava hall. Og væl at merkja rætt hall. Tað vil siga eitt hall upp á millum 1 og 2 % yvir ímóti ristini. Verður vatnið liggjandi í hyljum, er vandi fyri fukt-skaða á gólv og veggir, eins og tað er vandi fyri at fólk glíða og bróta seg sundur.
Tann lættasti mátin at byggja eitt gólv við halli, er at stoypa tað. Tá verður alt gólvið, uttan brúsirúmið, stoypt vatnrætt. Í brúsirúminum verður so stoypt eitt hall yvir ímóti ristini. Tað er gott at hava eina rist afturat inni á flata stóra gólvinum, men tá er ikki neyðugt at hava hall yvir til hana.
Tað hevur stóran týdning at gera eitt vátrúmsgólv rætt frá byrjan, tí tað er bæði strævið og kostnarðarmikið at fara afturumaftur. Er talan um eitt rúm við vinyli á træplátu, sum hevur skeivt hall, mugu gólvpláturnar upp frá aftur og leggjast av nýggjum. Er talan um flísar omaná á plátu, er mannagongdin tann sama sum omanfyri. Og eru tað flísar omaná stoypt gólv, mugu flísarnar av – kanska er nóg mikið at taka flísarnar á tí økinum, har vatnið stendur, upp frá, men sum oftast er ein vátrúms-membran undir, og tá hon verður brotin, skal hon smyrjast av nýggjum, øll sum hon er.
Tað er ikki so lætt at leggja gólv í vátrúmi sjálv/ur, men tað ber til, og tað er eisini í lov. Nógv fólk hava goðar royndir av at arbeiða við einum kjallaragólvi, har ein rist skal leggjast í gólvið við vaskið ella varkimaskinuna, áðrenn tey fara í holt við baðirúmini inni í húsinum.
Fyri at finna rætta halli, mugu fleiri vaterpass brúkast, men ein stálkúla, ca. 2 sentmetrar í tvørmáti, kann eisini brúkast. Hon skal, áðrenn flísar verða lagdar, kunna trilla ímóti ristini, tá hon verður løgd á gólvplátu ella turrt betongi.
Vanligastu brandfellurnar í húsinum
Her eru nakrar av stóru brandfellunum í húsum, sum tó ikki eru settar up eftir títtleika, men verða nevndir í tilvildarligari røð.
Tá fólk koma heim úr einari veitslu ella úr býnum, er tað ikki óvanligt at tey vilja hava okkurt at eta, áðrenn tey leggja seg. Men summi teirra sovna frá einari kókandi grýtu, og hon kann seta eld í øll húsini, sigur Ib Bertelsen, brandinspektørur við heimasíðuna...
Her eru nakrar av stóru brandfellunum í húsum, sum tó ikki eru settar up eftir títtleika, men verða nevndir í tilvildarligari røð.
Tá fólk koma heim úr einari veitslu ella úr býnum, er tað ikki óvanligt at tey vilja hava okkurt at eta, áðrenn tey leggja seg. Men summi teirra sovna frá einari kókandi grýtu, og hon kann seta eld í øll húsini, sigur Ib Bertelsen, brandinspektørur við heimasíðuna Bolius. Svangir býgangarar kunnu tí kanska noyðast við eina beyðflís og ikki tendra grýtir, ovn o.l.
Fólk og alkohol eru eisini atvold til aðrar eldskaðar; nevniliga har sigarettir eru uppi í leikinum. Tað hendir meira enn so, at fólk sovnað við sigarett í hond, og júst hesir eldar kunnu hava sera ávarsligar skaðar, tí eldurin kyknar undir liðini á sovandi fólki. Fólk, sum ikki eru ávirkað, skulu sjálvsagt heldur ikki royka í songini. Ein tendrað sigarett, sum liggur í øskubikarinum kann eisini seta eld í, um hon koppar av kantinum á bikarinum.
Um jóltíðir ella til aðrar høgtíðir eru nógvir eldskaðar. Teir standast einamest av, av fólk eru óansin í sambandi við livandi ljós og pynt. Vandamiklast eru knasandi turrar jóladekoratiónir úr grann. So ansið eftir livandi ljósum. Farið ongantíð frá teimum, og latið ikki børn vera einsamøll við livandi ljósum.
El-leidningar millum skins og hold kunnu vera vandamiklir. Teir kunnu vera gamlir og treingja til at skiftast út, men teir kunnu eisini hava fingið skaða av at mýs ella rottur hava gnaða. Hevur tú gamlar leidningar, ella illgruna um, at onkur hevur verið og gnaða, eigur tú at fáa ein el-innleggjara at hyggja upp á leidningarnar.
Ib Bertelsen sigur, at fólk ið hava eitt gamalt sjónvarp við myndarøri, skulu taka skikkið úr vegginum, tá tey ikki brúka sjónvarpið. Tað er ikki nóg mikið bara sløkkja a vegginum, tí tá er vandi fyri at fólk tendra eina skeiva kontakt, og so er streymur aftur á. Tí eiga fólk at taka stikkið úr til sjónvarpið (og onnur tól, breyðristara o.l.).
Brotnar kontaktir eru vandamiklar, og eiga at verða skiftar, eins og eymhettur skulu reinsast javnan. Tú skalt heldur ikki stíga á leidningar, sum liggja á gólvinum, ella lata børn súkkla ella renna við rennihjóli á leidningunum.
Lesið meira her
Góð ráð til heimaputlaran
Her eru nøkur góð ráð frá handverkarum til tey, sum ætla sær í holt við at umvæla ella umbyggja heima við hús komandi ár. Tað fyrsta, sum tú skalt hugsa um, eru tínir førleikar. Hvussu nógv klárar tú sjálv/ur, og hvar mást tú hava hjálp.
VENJATað eru nógv, sum hava góðar royndir av at byrja í tí myrkasta krókinum í húsinum, og so arbeiða seg út í ljósið. Á tann hátt lærir tú teg at gera okkurt...
Her eru nøkur góð ráð frá handverkarum til tey, sum ætla sær í holt við at umvæla ella umbyggja heima við hús komandi ár. Tað fyrsta, sum tú skalt hugsa um, eru tínir førleikar. Hvussu nógv klárar tú sjálv/ur, og hvar mást tú hava hjálp.
VENJA
Tað eru nógv, sum hava góðar royndir av at byrja í tí myrkasta krókinum í húsinum, og so arbeiða seg út í ljósið. Á tann hátt lærir tú teg at gera okkurt arbeiði, áðrenn tú fórt í holt við tey sjónligastu rúmimi. Tað kann t.d. vera, at tú tekur veggjapláturnar niður í kjallarakamanum, og setir nýggjar upp, áðrenn tú gert tað sama arbeiði í stovuni, ella spartlar inni í krókunum first, áðrenn tú fert mitt út á veggin ella loftið. Tú kansta eisini “venja” upp á aðrar mátar. Skalt tú seta flísar upp, kanst tú royna at seta nakrar á eina leysa plátu fyrst, áðrenn tú setur allar upp í køkinum ella baðirúminum. Og tá tú málar, so royn at mála á eina plátu ella fjøl í kjallaranum fyrst, so veist tú hvussu liturin sær út, o.s.fr.
TÍÐARÆTLAN
Nær ætlar tú at arbeiðið skal verða liðugt? Er tað so, at tú ella tit sum familja hava tørv á, at arbeiðið skal verða liðugt til eina ávísa tíð, so kann tað blíva strævið, um tíðarætlanin ikki heldur. Tá skalt tú umhugsa at betala teg frá tí, og á tann hátt fáa húsfrið.
UMAFTUR KOSTAR
Men tað er nógv, sum ein sjálvur kann gera, og verður arbeiðið gjørt rætt, eru eisini pengar at spara. Minst bara til, at vánaligt heima-arbeiði kann gerast kostnaðarmiklari enn arbeiði, sum fakfólk gera, um tað ikki er umhugsað og rætt gjørt. Hevur tú t.d. valt skeivt tilfar, og harvið fingið eitt somikið vánaligt úrslit, at tú antin verður noydd/ur at gera tað umaftur, ella nú fáa fakfólk at gera tað, er endaligi kostnaðurin ofta hægri. Vánaligt arbeiði, bæði títt egna, og tað, sum fakfólk gera, minkar um virði á húsinum ella íbúðini.
HERJA Á
Men tað er eingin orsøk at setast aftur. Fyrireika teg bara so væl sum gjørligt. Kanna væl og virðiliga tað, sum tú ætlar tær at gera. Spyr folk, sum hava skil fyri tí, m.a. starvsfólkini hjá Balslev. Góðan arbeiðshug.
Góða máling og góða fyrireiking
Download PDF
PDF til fartelefon
Fyri at fáa tað besta úrslitið, tá tú málar, er neyðugt at kenna eitt sindur til mannagongdir og tilfar. Tá tú velur at mála við Dyrup-máling, er ein rúgva av ymsum vørum at velja ímillum, men samanumtikið kunnu vit siga, at tú skalt fylgja tveimum høvuðsreglum. Tú skalt fyrireika teg væl, og so gera av, hvat slag av máling tú vilt hava, tá vit hugsað um lit, s...
Download PDF
PDF til fartelefon
Fyri at fáa tað besta úrslitið, tá tú málar, er neyðugt at kenna eitt sindur til mannagongdir og tilfar. Tá tú velur at mála við Dyrup-máling, er ein rúgva av ymsum vørum at velja ímillum, men samanumtikið kunnu vit siga, at tú skalt fylgja tveimum høvuðsreglum. Tú skalt fyrireika teg væl, og so gera av, hvat slag av máling tú vilt hava, tá vit hugsað um lit, styrki og glans.
Niðanfyri hava vit savnað nøkur góð ráð, soleiðis at tú kanst fáa besta úrslitið. Í Føroyum byggja vit ikki altíð á sama hátt, sum t.d. í Danmark, so tey ráð, sum ein finnur á eitt nú donskum heimasíðum, kunnu ikki altíð brúkast her heima.
LOFTIÐ
Eitt nýtt loft skal vaskast og málast. Er talan um gips, skal alt dustið burtur. Síðani verður grundað við grundmáling og so málað. Minst til, at tess mattari loftið verður málað, minni síggjast ójavnheitirnar. Fert tú undir glans 20, so er ikki so lætt at vaska flatuna, uttan so at málingin eisini vaskast av. Nógv velja tó eina rættiliga matta loftmáling, og so verður málað aftur nøkur ár seinni, heldur enn at loftini verða vaskað. Tá tú vaskar loft, kann útslitið gerast, at tað fer at síggja ójavnt út, og so er neyðugt at mála undir øllum umstøðum.
Byrja við at mála úti við veggin við pensli. Síðani verða stóru flaturnar málaðar við rullu. Runna tann vegin, sum dagsljósið fellur inn í rúmið, um tað ber til. Lat tað ikki vera ov heit inni, tá tú málar, tí so bráðtornar. Mála altíð loftið áðrenn veggirnar, um tað ber til. So slepst undan, at loftmálingin dryppar á veggirnar og verður sitandi.
VEGGIR
Undirlagið skal kunna taka ímóti málingini, so at skilja, at málingin skal hava góðar umstøður at hefta. Tað er tí neyðugt at vaska dustið av, umvæla hol og gamalt tapet o.l. Fyri at fáa besta úrslitið, kanst tú vaska allan veggin við Dyrup Grundreinsievni, áðrenn tú málar. Tað stendur á dunkinum, hvussu tú skalt blanda.
Pussaðir veggir skulu málast við Dyrup Puds Grunder, áðrenn teir verða málaðir. Hetta er ikki neyðugt á gips (við pappíri) ella tapeti. Er talan um umvæling og tú hevur eitt stað, har tapetið ikki er málað, og aðrastaðir málað tapet, kanst tú blanda eina tunna blanding av endaligu málingini, og so mála ómálaða tapetið eina ella tvær ferðir, áðrenn allur veggurin verður málaður.
Eisini tá vit mála veggir, er tað galdandi, at tess hægri glans, tess betri síggjast ójavnheitir. So tað snýr seg um at hava eina so slætta flatu sum gjørligt, áðrenn tú fert í gongd. Men gev gætur, at máling við høgum glansi, er sterkari enn mattari máling.
KØKUR OG BAÐIRÚM
Køkur, og kanska serliga baðirúm, krevja eitt sindur meira enn hini rúmini, tá vit skulu mála. Men tað ber væl til at fáa eitt gott úrslit. Dyrup hevur tí ment fleiri vørur, sum gera arbeiði lættari i køki og baðirúmi.
Nýggj rúm skulu vaskast fyri dust, grundast við Dyrup Grundreinsi og málast. Vit hava serstaka sterka máling til bæði vátrúm og køk (Dekstrem). Spyr í handlinum, so vegleiða starvfólk okkara.
Er talan um eitt rúm, sum hevur verið brúkt, er umráðandi, at allur skittur – feitt o.a. - verður vaskaður burtur, áðrenn tað verður málað. Vaska við Grundreinsi ella eini blanding av edikusýru og vatni (1:3). Minst til at vaska við reinum vatni, tá tú hevur vaskað við sýrblandingini.
Brúka Pudsgrundara, um talan er um pussaðar veggir. Eru brúnir blettir frá t.d. vatnskaða, kanst tú málað allan veggir við Dyrup Spærre Grunder, sum leggur seg uttan á blettirnar, so teir ikki síggjast ígjøgnum aftaná eina tíð.
Í baðirúmi viðmæla vit, at tú ikki brúkar ov matta máling. Spyr í handlinum, so vegleiða starvsfólk okkara, so tú fært tað bestu málingina til tað rúm, tú skalt mála.
TÍN EGNI LITUR
Litúrvælið hjá okkum er stórt. Vit hava allar ælabogans litir, og faklærd fólk, sum kunnu hjalpa tær. Harafturat hava vit møguleika at skanna ein serstakan lit inn í blandimaskinuna, soleiðis at tú fært akkurát tann litin, sum tú ynskir. Hevur tú eitt koppastell, ein bakka, ein dúk ella annað, hvørs lit tú vilt hava á veggin, so tekur tú lutin við tær, vit skanna litin á honum, og blanda málingina.
Múrsteinar á gólvið
Vilt tú hava eitt øðrvísi gólv, sum bæði er sterkt og øðrvísi, eru múrsteinar kanska eitt hugskot. Tað skal tó leggjast afturat beinanvegin, at eitt slíkt gólv krevur gólvhita, um tað verður brúkt inni í vanligu húsunum, og ikki í eitt nú einum rokakjallara.
Múrsteinar fáast í nógvum ymiskum sniðum og litum, og tað ber tí til at leggja sær eitt serstakt gólv, sum eingin annar hevur sama slag.
...
Vilt tú hava eitt øðrvísi gólv, sum bæði er sterkt og øðrvísi, eru múrsteinar kanska eitt hugskot. Tað skal tó leggjast afturat beinanvegin, at eitt slíkt gólv krevur gólvhita, um tað verður brúkt inni í vanligu húsunum, og ikki í eitt nú einum rokakjallara.
Múrsteinar fáast í nógvum ymiskum sniðum og litum, og tað ber tí til at leggja sær eitt serstakt gólv, sum eingin annar hevur sama slag.
Nógv hús hava brenniovn ella peis, og frammanfyri her, er tað upplagt við einum gólvi úr
múrsteinum. Teir eru heilt vist eisini væl hóskandi til baðirúmsgólv.
Tað eru tó nakrir lutir, sum fólk mugu hava í huga, áðrenn tey fara í holt við múrsteins-gólvið. Tað er meira krevjandi at leggja slíkt gólv – ja, í veruleikanum eru fá ”gerið tað sjálvi fólk”, sum klára tað. Tí mugu tey flestu hava ein múrara at gera tað, ella hjálpa. Harafturat, er tað ikki bara sum at siga tað, um mann angrar. Tað er líka umfatandi at taka gólvið upp aftur, sum tað er at leggja tað.
Hjá Bygma Balslev hava vit nógv sløg av múrsteinum. Spyr okkara starvsfólk í antin Byggibúðini ella Timburdeildini.
Soleiðis fært tú eina vakra grasplenu
Nú veturin hevur slept takinum, og dagarnir gerast lýggjari og ljósari, er tíðin búgvin til aftur at hugsa eitt sindur meira um grasplenuna. Hvussu skal hon røkjast og gerast klár til summarið? Í hesari vegleiðing fær tú nøkur góð ráð til tað arbeiði, umframt at vit vísa tær hvørjar vørur vit hava á goymslu, sum kunnu lætta um hetta arbeiði.
Um tað ber til, so eigur tú at ansa eftir grasplen...
Nú veturin hevur slept takinum, og dagarnir gerast lýggjari og ljósari, er tíðin búgvin til aftur at hugsa eitt sindur meira um grasplenuna. Hvussu skal hon røkjast og gerast klár til summarið? Í hesari vegleiðing fær tú nøkur góð ráð til tað arbeiði, umframt at vit vísa tær hvørjar vørur vit hava á goymslu, sum kunnu lætta um hetta arbeiði.
Um tað ber til, so eigur tú at ansa eftir grasplenuna alt árið – til dømis taka mosa upp. Men tú mást tó ikki tøða alt árið. Tað skalt tú bert gera um várið. Og um tú tæðar ov nógv, økist vandin fyri mosa og ókrútið. Sjá okkara úrval av tøðum.
Tá tú tæðar, økist vøksturin, so tá mást tú sláa plenuna einaferð um vikuna. Ansa eftir, at tú ikki slær hana ov títt, tí so fær grasið ikki sligið ordiligar røtur. Slá ikki grasið styttri enn 3 til 3,5 cm.
Lat einki liggja og flóta á plenuni – eitt nú bløð frá trøum. Gróðrarlíkindi hjá mosa og sjúku eru góð undir bløðum o.l.
Raka plenuna væl og virðiliga ígjøgnum um várið. Far djúpt niður í við rívuni. Sjá okkara úrval av rívum.
Hjá Bygma Balslev hava vit eisini eitt stórt úrval av øðrum garðsamboðum.
Kálka plenuna. Týdningarmiklast er at kálka um várið, men summi kálka eisini um heysti.
Kálkið ávirkar pH í moldini. Á apotekum í Føroyum kanst tú fáa nakrar pinnar, ið máta pH. Fá tær síðani nakað av mold undan grasplenuni, pressa vatni úr henni, og við at seta pinnin í vatnið, sært tú so nøkunlunda hvat pH er. Og nú er lagamanni. Gras dámar best pH á ca. 6,5. Er pH ov lágt, skalt tú rokna við hálvum kg av kálki pr. fermetur fyri at lyfta pH við 1. Og hetta skal gerast tíðliga á vári, so klárt er tá grasið byrjar vøksturin.
Viðvíkjandi tøðum, so er týdningarmikið, at tey ikki innihalda klor, sum kann virka sum gift í
grasplenuni. Vit hava m.a. Universal tøð frá Bayer Garden, sum eru væl umtókt.
Máling: Seks sløg av glansi
Máling fæst úr heilmattari upp í heilblanka. Harímillum eru so vanliga fýra millumblankar útgávur. Taka vit fyrst ta heilmattu málingina, so hevur hon glanstølini 0 til 5. Hendan máling verður oftast brúkt til loft.
Matt máling hevur glanstølini 6 til 10. Hendan máling verður eisini brúkt til loft, men eisini veggir.
Hálvmatt máling hevur tølini 11 til 29. Verður millum annað brúkt til veggir...
Máling fæst úr heilmattari upp í heilblanka. Harímillum eru so vanliga fýra millumblankar útgávur. Taka vit fyrst ta heilmattu málingina, so hevur hon glanstølini 0 til 5. Hendan máling verður oftast brúkt til loft.
Matt máling hevur glanstølini 6 til 10. Hendan máling verður eisini brúkt til loft, men eisini veggir.
Hálvmatt máling hevur tølini 11 til 29. Verður millum annað brúkt til veggir og tøk.
Hálvblonk máling hevur fingið tølini 30 til 59. Vanliga verður máling við hesum glansi brúkt til at mála timbur, metal og vátrúm.
Blonk máling hevur glanstølini 60 til 89. Verður ofta brúkt til møblar úr timburi, gólv og radiatorar.
Og so er tað tann heilblanka málingin. Hon hevur glans 90 og uppeftir. Hendan máling verður millum annað brúkt til metal. Skip, bátar og bilar verða ofta lakkaðir við heilblankari máling.
Í Byggibúðini hjá Bygma Balslev hava vit eitt stórt úrval av máling. Spyr Boga í málingadeildini, um tú ivast í, hvørja máling, tú skalt brúka.
Bogi Midjord
Sølumaður í málingadeildini
bm@balslev.fo
Beinl. tel 345034
At reinsa lúkur í brenniovninum
Tað eru sum oftast tveir lutir, sum fólk dáma, tá tað snýr seg um at hava brenniovn. Eitt er sjálvur hitin, men tað er eisini hugnaligt at síggja eldin. Tí er tað altíð gott at hava eina reina glashurð á ovninum. Men hvussu er lættast at fáa sótið av glasinum?
Tað mest umhvørvisvinarliga ráðið er ein samanrullað avís. Hon skal skúrast upp ímóti heita glasinum, tá ovnurin hevur verið te...
Blás krúllurnar úr leidninginum
Tá tú keypir eitthvørt eltól við leidningi, t.d ein ketil, breyðs-nerkjara ella ein loddibolt, er leidningurin ofta krúllaður saman í erskjuni. Tann sama trupulleika fært tú, tá tólið verður pakkað saman aftaná at tú hevur brúkt tað, og so tekur tað fram aftur. Men tað finnst eitt gott heimaráð til at fáa slættar leidningar. Tær nýtist bara ein hárturkara. Blæs spakuliga heita luft á kr...
Hvussu blandar tú sjálvur betong?
Tað munnu vera fleiri, sum hava ætlanir um at stoypa eitt hvørt í summar. Men hvussu er, um tú vilt blanda betong sjálv/ur. Ein føroyskur timburmeistari hevur hesa uppskriftina, umframt, at hann mælir til at keypa liðugt blandað, um talan um er um stórar nøgdir:
”Tá betong verður blandað, er uppskriftin hendan: 8 spakar av skervi, 18 spakar av sandi, ein sekk av sementi (25 kg) og vatn...
Tá tú klívur rabarbur
Nú summarið nærkast, eru rabarburnar eisini farnar at veksa. Men nógv uppliva, at
rabarburnar við árunum missa sína stryrki og sín góða smakk. Orsøkin er tann, at rabarnurnar verða ”ov gamlar”, um man so kann siga. Røturnar verða ov stórar, og hava hug at veksa úr jørðini, og tá er gott at klíva og seta niður aftur.
Føroyskur gartnari hevur hesa mannagongd:
Gamalt var at klíva rabarb...
Tá tú flytir eina rhododendron
Ber tað yvirhøvur til at flyta eina rhododendron? Ja, tað ber sum oftast til at flyta runnar, men tað eru ymsir lutir, sum tú mást hava í huga.
Føroyskur gartnari sigur soleiðis um mannagongdina:
Tað er stórur munur á at flyta stórar og gamlar plantur, í mun til ungar og smáar. Kynstrið er at fáa sum mest av rótini við. Men er plantan so vaksin, at tú noyðist at skera av rótini, er be...
Plantur í potti krevja sín pott
Hvussu stórur skal potturin vera, fyri at plantan skal hava tað gott? Tað er eitt sindur ymiskt frá plantu til plantu, men kortini er ein løtt tummilregla, sum er hent at hava í huga. Gartnarar vita nevniliga, at rótnetið hjá flestu plantum fyllir á leið líka nógv, sum tann partur av plantuni, ið veksur omaná. Tískil er gott, um potturin er á leið líka stórur í rúmd, sum plantan yvir mo...
Hví ikki bjálva loftið í summar?
Býrt tú í einum húsum, sum ikki eru bjálvað, ella bert bjálvað eitt sindur millum ovastu hæddina og loftið, so kann tað loysa seg at fáa bjálvað ordiligt, áðrenn heysti og veturin koma aftur. Men hvussu nógv skalt tú bjálva, og hvat tilfar er frægast at brúka?
Føroyskir timburmeistarar mæla altíð til at bjálva væl, tá bjálvað verður niður á loftið í húsum, sum hava opið tróður. Fyrr va...
Soppar í garðinum
Nógv ilskast inn á hundalond, tá tey veksa millum trø og runnar í garðinum, men tey eru fyri so vítt eitt tekin um, at garðurin hevur tað gott. Tað ber tó til at halda talinum á hundalondum og soppum niðri. Føroyskur gartnari hevur hesa frágreiðing og hesi ráð:
”Upprunin til mold er fyri stóran part lívrunnun vøkstur, sum tá hann doyr, verður umgjørdur til mold - samanber við sankutøð....
Sápuspønir og eplamjøl taka plettin
Tá ljóst træ verður vigjørt við olju, verður tað myrkari. Og tað er alt í fínasta lagi, um mann væl at merkja vil hava, at træið skal gerast myrkari. Men hvat so, um tú missur nakrar dropar ella gott tað av olju úr eitt nú olivenoljufløskuni e.l. á eitt ljóst gólv ella á eina ljósa borðplátu úr træi?
Eini góð ráð eru at blanda ein lítlan greyt av sápuspønum, eplamjøli og vatni. Legg gr...
Turka úti og spar pening
Tað er bæði gott fyri umhvørvið og pengapungin at turka klæðir úti á snór í mun til í turkitrumlu. Tá tú brúkar vindin, heldur enn streymin í trumluni, fer minni co2 upp í luftina, tí stórir partar av føroyskum streymi verða sum kunnugt framleiddir í oljudrivnum motorum.
Men hvussu nógvan pening sparir tú við at turka klæðini úti, í mun til at turka tey í turkitrumlu? Tað velst fyrst o...
Tá tú innrættar barnakamarið
Eitt gott barnakamar er fyrst og fremst eitt gott spælikamar, siga innanduraarkitektar. Eitt gott spælikamar skal vera eitt fríøki hjá barninum. Tað merkir, at barnið skal kunna spæla har leingi, og við allar møguligar leikur. Børn kunnu gott spæla okkurt, sum tekur fleiri dagar, og tá mugu foreldur ikki rudda ov skjótt upp – ella noyða børnini at rudda.
Um børnini sova í kamari sínum,...
Strúk merkið úr gólvinum
Ert tú so óheppin at missa okkurt hart niður á sápu- ella lútviðgjørda gólv títt, so merki kemur í, eru her eini góð ráð.
Omaná merkið leggur tú eitt petti av vatti, sum skal vera líka stórt sum merkið í gólvinum. Stoyt vatn á vattið, og legg síðani eitt turt viskistykki omaná. Síðani skal strúkast við strúkujarni. Men ansa eftir, at vattið ikki tornar heilt. Tað skal vera eitt sindur ...
Mála vegg í tveimum litum
Tað snýr seg um skifti millum tveir ymsar litir. Tú skalt eitt nú hava hvítt loft og ljóst bláar veggir, men vil hava hvíta litin fimm sentimetrar ella longur niður á veggin uppi við loftið. Setir tú málaratape upp, er tað nærum heilt vist, at blái liturin rennur eitt sindur inn undir tapið. Tað gevur eina ójavna striku. Men tað ber til at fáa strikuna ella skiftið heilt beint.
Tá tú h...
Vaska skógvar
Bygma Balslev prei: Tá skógvar byrja at lukta, er tað aloftast tí at teir ikki sleppa at torna ordiliga ímillum at teir verða brúktir. Tað tekur umleið 20 tímar at fáa einar skógvar ordiliga turrar, um teir standi heitt og turt inni í einari gong ella aðrastaðni í stovuhita.
Tí er tað altíð gott at skifta ímilum í minsta lagi tvey pør av skóm, serliga um heystið og veturin, tá tað er v...
Soleiðis goymir tú máling
Tað eru kanska fleiri, sum hava mála eitthvørt uttandura í summar, og nú hava eina hálva spann ella gott tað standandi, sum gjarna má halda til komandi summar. Men hvussu skal eitt málingablikk, ið er ásett, goymast?
Málarameistarar viðmæla, at lokið á blikkinum fyri tað fyrsta skal vera tætt. Harafturat skal blikkið goymast, har tað ikki er vandi fyri frost.
So tað er um at seta loki...
Brúka allar radiatorarnar og spar pening
Tey, sum hava radiatorar, oljufýr og termostatar, kunnu við at brúka allar radiatorarnar í húsinum, spara eitt sindur av olju, og harvið pengum.
Tað er serliga í rúmum við fleiri radiatorum, at tú skalt hugsa um, at flatan á fleiri radiatorum hitar javnari enn flatan á bara einum radiatori, sum er brennandi heitur. Fyri at hita eitt størri rúm við til dømis trimum radiatorum upp til 20...
Nú heystfjøllini verða gingin
Í hesum døgum verða fjøllini gingin, og tó at vit í Føroyum hava nøkur alment góðkend sláturstøð, verður ein stórur partur av seyðinum framvegis flettur við hús. Og hesin siður hevur verið umrøddur við jøvnum millumbilum. Tað eru tey, sum halda, at tað ikki átti at verið loyvt at flett heima, tí vandin fyri sjúku er størri har enn á einum góðkendum virki, og so eru tað tey, sum vísa á t...
Meira pláss
Eini vanlig sethús eru ikki so stór í dag, sum tey vóru fyri eini 30 árum síðani. Nógv eru farin aftur til eina stødd, sum hóskar til familjuna og eisini verður hugsað um, at tað kostar nógv at hita eini hús, har bert helvtin av rúmunum verða brúkt. Tað merkir eisini, at tað kann vera gott at innrætta húsini hjá sær, so rúmini ikki tykjast alt ov trong. Her eru nøkur ráð til tín, sum vi...
Lættari at leggja stórar flísar javnt
Kunnu stórar flísar leggjast púra javnt onnurhvør inn á helvtina (forbandt), ella inn á fjórðingin á hinari flísini (hálvforbandt)? ”Nei, tað kunnu tær ikki, tí har hendur altíð ein hæddarmunur, tá tú arbeiðir við stórum flísum, og hann er serliga sjónligur, tá arbeitt verður við smalari fugu”, eru tað óivað nógv sum hugsa.
Hesin trupulleiki er nú loystur. Við RLS nevilerings-skapanini, ber ...
Kunnu stórar flísar leggjast púra javnt onnurhvør inn á helvtina (forbandt), ella inn á fjórðingin á hinari flísini (hálvforbandt)? ”Nei, tað kunnu tær ikki, tí har hendur altíð ein hæddarmunur, tá tú arbeiðir við stórum flísum, og hann er serliga sjónligur, tá arbeitt verður við smalari fugu”, eru tað óivað nógv sum hugsa.
Hesin trupulleiki er nú loystur. Við RLS nevilerings-skapanini, ber til at fáa flísarnar at liggja púra javnar. Skipanin kann brúkast til allar støddir á flísum, bæði á gólvi og veggi, og hon er løtt at brúka. Hon bindur so at siga flísarnar saman, so tær eru púra javnar.
Fyrimunirnir við jøvnum flísum eru fleiri. Fyrst og fremst, so er tað vakrari. Serliga tá ljósið fellur á flísarnar, sæst hæddarmunurin væl. Og so er tað er eisini lættari at halda javnar flísar javnt reinar. Nógvar flísar verða vaskaðar við maskinu, og um flísarnar ikki eru javnar, so vaskar maskinan harðari á ávísum støðum, og hesi støð slítast skjótari, ella fáa litmun, tí tað hægsta øki verður betur vaskað.
Kundi tú hugsað tær at hoyrt meira um RLS-skipanina, so kom ein túr í Gólvdeildina í Bygma Balslev ella ring 34 50 00 og bið um Gólvdeildina.
Sí video her
Hvítleykur drepur blaðlús
Tað snýr seg um at fara væl við náttúruni, og í tí sambandi er tað eitt gott hugskot ikki at brúka ov nógv evnafrøðilig ella kemisk evnir í húsarhaldinum. Her eru eini ráð til tey, sum plágast av blaðlús, og ikki vilja blaka plantuna burtur.
Pressa nakrar pungar av hvítleyki niður í ein litur av vatni. Rør og lat standa og trekkja í eitt samdøgur. Sálda hvítleykin frá vatninum, og stoy...
Hvussu nógvar fermetrar er loftið?
Í Føroyum eru nógv hús, sum hava skákveggir á loftinum, og tá loftið er innrættað, er spurningurin, hvussu nógvir fermetrar eru av gólvvídd, um tað skalt upplýsast í sambandi við eitt nú sølu ella trygging.
Tað finnast reglur fyri, hvussu tú skalt rokna gólvvíddina í slíkum rúmi, og tær eru rættiliga einfaldar. Tú skal bara máta 1,5 metur frá gólv upp undir loft. Tað sum er undir hálva...
Lufta út livandi ljós
Stearinljós eru hugnalig, og geva harafturat hita. Men tey eru ikki altíð so góð fyri innandura umhvørvið. Tað er tí umráðandi at lufta út, hvørja ferð tú hevur havt eld í teimum.
Tað er eingin orsøk at gevast við at brenna stearinljós, men tey kunnu í summum førum geva so mikið av sóti frá sær, at støðan minnir um passivan sigarettroyk. Tað eru tær sonevndu aerosolurnar, sum dálka luftina, og...
Stearinljós eru hugnalig, og geva harafturat hita. Men tey eru ikki altíð so góð fyri innandura umhvørvið. Tað er tí umráðandi at lufta út, hvørja ferð tú hevur havt eld í teimum.
Tað er eingin orsøk at gevast við at brenna stearinljós, men tey kunnu í summum førum geva so mikið av sóti frá sær, at støðan minnir um passivan sigarettroyk. Tað eru tær sonevndu aerosolurnar, sum dálka luftina, og tær skulu tí luftast út, tá ljósini verða sløkt.
Serfrøðingar mæla tí fólki til ikki at brenna alt ov nógv stearinljós, og harafturat at keypa tey reinastu av slagnum. Tað er eisini neyðugt at lufta betur út, um tú býrt í einum nýggjum serliga tøttum húsum.


text:
VÓN slapp ikki á bátastevnu
27-05-2018 - 09:21 - Jóanis Nielsen
Um miðdagsleitið í gjár, tá eiðismenn gjørdu seg klárar at fara á bátastevnu við bjargingarbátinum "Vón", komu boð til MRCC frá einum glastrevjabáti, ið var staddur norður úr Kallinum, at hann hevði fingið maskintrupulleikar og bað um sleip.
Einasti og nærmasti bjargingarbátur tá, var Vón. Allir aðrir vóru longu farnir á Bátastevnu.
Hálvan tíma seinni var Vón hjá bátinum og tók hann upp á sleip til Klaksvíkar. Vón var aftur á Eiði umleið kl. 17:30, men tá var ov seint at fara til Vestmannar. Men tað gjørdi minni.
Teir fingu hjálpt, har ið hjálp trongdi til. Og eitt sleip er ikki av vegnum.