text:
Mammonsdyrkarar hava gjøgnum søguna havt sera ringt orð á sær, og ein teirra størsti kritikkari var jødin Jesus. Í Matteusevangelinum 6,24 er hann endurgivin at siga, og eg siteri orðarætt: Tit kunnu ikki tæna Gudi og mammon. Men tað rínur ikki við Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttir. Konan er í ørviti av penganna herligheit. Hon vil nevniliga vera við, at grundhugsjónin hjá sitandi samgongu er at gera tað meiningsleyst hjá vinnuni og øllum øðrum at tjena pengar, at tað er ein spurningur um tíð, so er landi etið upp av sosialistum.
Nýtist henni veruliga at stúra? Valla. Fyri nøkrum mánaðum síðani keyptu teir prúðu gøtumenninir bygningin hjá Bank Nordik á Oknarvegi fyri góðar 140. milliónir. Skipini hjá humørbumbuni Mortan Johannesen sigla søkklagin heim úr Barentshavinum, og the top of the pops er Harrans salvaði milliarderur Regin Jacobsen.
Glæsiligir tilburðir hava sjáldan nakað við pengar at skaffa. Nøkur hissini dømi. Navnframi filosoffurin Sokrates hevði so dánt ráð at keypa sær eitt par av sandalum. Tað var neyvan hugurin at gerast millióningur, sum fekk Victor Danielsen at týða Bíbliuna. Bara einaferð hava vit havt borgarakríggj í Føroyum. Og hví? Tí suðuroyingar undir leiðslu av Akrabergsbóndanum sýttu at rinda skatt til byggingina av Magnus-katedralinum. Teir høvdu ikki brúk fyri kulturi, lótu hánt um at kirkjubyggingin innast inni snúði seg um at menna eina felags mentan. Eg sigi ikki, at Akrabergsbóndin hevði passað inn í leiklutin sum framsøgumaður Fólkafloksins á Tingi, men ein ávís líkheit er har. Ella tak teir, sum fyri 200 árum síðani festu kvæðini á blað. Alskur til fólk og mentan var teirra drívmegi.
Uttan iva finnast tað pengamenn, sum vilja samfelagnum væl. Tað, sum eg havi torført við at fata er, at teir vilja lata seg umboða av eitt nú Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttir. Hon er somikið ivrigur yvirstættasleikjari, at man hoyrir hvussu munnvatnið gurglar í hennara gapi.
Eitt sum pínir hana og hennara samsintu, er fiskivinnureformurin. Og tað var um reppið, at tað eydnaðist teimum at forkoma reforminum. Taktikkurin var við alskins illgitingum at forhálað ætlanina, sjálvt Fiskimannafelagið fingu teir í sín part.
Í Íslandi eydnaðist tað reiðarunum at fáa fiskin privatiseraðan, og á leið tað sama er støðan í Noregi. Í norsku avísini Klassekampen tann 22. juni skrivar Anders Skonhoft, samfelagsøkonomur og professari við Norges teknisk-naturvitenskablige universitet, eina grein við heitinum: En færøysk fiskeoppskrift. Farið at endurgeva nøkur brot, tí greinin so greitt lýsir, hvat fiskivinnureformurin snýr seg um:
"Situasjonen på Færøyene har lignet en del på hva som har foregått i Norge, og også på Island. Men her har det nå skjedd noe nytt i og med den nye fiskeriloven parlamentet har vedtatt. For ti år siden ble det besluttet at alle kvoterettigheder skulle ta slutt ved inngangen til 2018. Fiskeridepartementet her forteller at folket på Færøyene skal ta tilbake kontrollen og eiendomsretten over fisken. Og et nyt system ble startet opp fra 1. januar 2018.
Den nye fiskeriloven på færøyene omhandler langsiktige mål for utnyttelsen av fiskeressursene, og mål for hvordan foredlingsindustrien kan utnytte fisken. Men vigtigst i vår sammenheng er hva som sies om rettigheder og eiendomsforhold. Som tidligere skal det fastsettes totale kvoter (såkalte TAC) for de enkelte fiskeriene. I et første trinn skal så en betydelig del av totalkvotene auksjoneres bort, hvor inntektene av kvotesalget går til staten. Ressursrenten tilfaller på denne måten fellesskapet. Kvoter selges både på årsbasis og for flere år. Kjøpere er pligtig til å bruke dem, og de kan ikke selges videre. Ubrukte kvoter går tilbake til staten.
Fiskere som ikke får kjøpt kvote gjennom auksjon vil ha tilgang til den resterende av tillatt fangstmengde, men må betale for rettigheden gjennom en ressursskatt som beregnes på grunnlag av profitten i vedkommende fiske de siste årene. Fiskere som på denne måten får rettigheder til at fiske blir garantert denne type kvotekjøb for en flere år. Dette skal sikre forutsigbarheten i fisket og forvaltningen. Den siste kvotetildelingen vil være såkalte udviklingskvoter hvor myndigheden vil stille særskilte krav ved tildelningen. Det kan her for eksempel dreie sig om å tildele kvoter i et område for å styrke næringsutviklingen".
Hugsa klaksvíkingar yvirhøvur sum Elsebeth Mercedis Gunleygsdóttir, ella kann man kalla hana ein parlamentariskan svipsara? Allarhelst er tað seinna tilfeldið. Problemið er bara tað, at vit hava alt ov nógvar svipsarar á Tingi. Fólk, sum skammleyst feitta fyri yvirklassanum, og sum ikki tykjast at gáa, at tað sum veruliga knúsar samfeløg og loypir rot í mentanir, tað er nettup grammleikin sum dukar í pengum.


c: text/html

text:
Uppskot til fíggjarætlan 2018 samtykt
Býráðið í Sunda kommunu samtykti á fundi mánadagin 25. september uppskot til fíggjarætlan fyri 2018.
Samlaði fíggjarkarmurin hjá Sunda kommunu við einum skattaprosenti á 21,5%, barnafrádrátti á 5.000 kr. og óbroyttum brúkaragjøldum er 90 mió.kr.
Eftir at raksturin, VEKS og Barnaverndarsamstarvið í VEKS eru tikin av eru góðar 14,5 mió.kr. eftir at ráa yvir.
Samtykt er, at gera íløgur fyri 33. mió. kr. sum verða fíggja yvir rakstur og lántøku. nógv tann størsti parturin fer til nýggja skúlan og ítróttarhøllina við Streymin.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sambært heimasíðuni hjá Skyn so seldi meklarafyritøkan ikki færri enn 12 hús í Havn í mars. Tað er 6 ferð so nógv hús sum í mars í fjør, tá sølan var sera lág.
Bert tvey hús vóru seld tá, og tað er munandi minnið enn undanfarin ár, í 2013 vóru fimm seld og í 2012 vóru 7 seld í Havn.
Um restina av landinum var annars ikki so nógvur vøkstur, bert í Suðuroynni har tvey hús vórðu seld og í Vágoynni har eitt varð selt í mun til einki hús í fjør, var vøkstu. Meðan bæði í Norðurstreymoy og Eysturoynni var sølan lækkað í mars.
Verður hugt at søluni fyri allan fyrsta árfjórðing. So sæðst enn greiðari, at tað er í Havnini, at áhugin fyri at keypa hús er størstur. Tí Havnin eigur allan vøksturin í sethúsasølum. Í fjør vóru seldar 17 ognir fyrsta ársfjórðing, meðan talið í ár er 31 ognir. Hetta eru 14 ognir fleiri.
Samlaða sølan fyri landið fyrsta ársfjórðing í fjør var 40 ognir, og í ár er sølan 51 ognir. Hetta eru 11 ognir fleiri, og tað vísir altso eina afturgongd uppá 3 ognir uttanfyri Havnina.


text:
Wednesday, March 28, 2018
Hvat eru rættindi uttan skyldur — og øvugt
Nágreinað revsitiltøk og mikrostýrandi ásetingar um líkt og ólíkt, alt fyri at tryggja sum mest í stóra pott — ella bara eitt gevaldugt komplex av orðingum ið skulu fáa føroyingar at leggja fiskivinnuna um og seta nýggj fólk inn ið duga at fáast við at keypa fiskirættindi á uppboðssølu. Nei, neyvan er tað vegurin fram. Men hvat enn vit halda um ta nýggju lógina um ‘fyrisiting av sjófeingi’ og hvat enn vit meina um fiskivinnuna annars, so stendur framvegis ein spurningur eftir og gapar: Hvar er okkara leitan eftir rímiligari javnvág millum rættindi og skyldur, tá talan er um at skipa fyri hvussu vit skulu gagnnýta tað livandi tilfeingið í sjónum?
Tá vit tosa um sokallaðar tilfeingisvinnur — tað veri seg veiði, aling, landbúnaður, útvinning av olju og gassi, endurnýggjandi orka, námsídnaður ella annað — so munu flest øll vera samd um at her krevjast væl skipaðir karmar við loyvum og hóskandi avmarkingum, har ein natúrlig javnvág er ynskilig millum, øðrumegin, ávís rættindi at útvinna tilfeingi og, hinumegin, ávísar skyldur knýttar at hesum.
Hetta er ein so logisk og greið meginregla at eingin vil mótmæla henni, hvørki frá vinnuligari ella frá fyrisitingarligari síðu—tú fært nøkur væl definerað rættindi, og afturfyri yvirheldur tú nakrar væl defineraðar skyldur. Men hví skal hetta ikki vera galdandi fyri okkara fiskivinnu?
Tak eitt hugsað dømi, at eitt reiðarí fær tillutað rættindi til at veiða so og so nógv tons av ávísum botnfiskasløgum og/ella so og nógv tons av uppsjóvarfiski yvir eitt áramál. Aftur við væl defineraðum og nøkulunda langsiktaðum rættindum fylgja sum vera man týðiligar treytir — ella kalla tað skyldur, og hesar kunnu vera ymiskar, so sum: fiskiskapurin skal røkjast sambært ávís krøv og allar lógir og reglur mugu haldast; ávísur minimum partur av avlopinum hjá fiskiskipinum skal síggjast aftur í góðum og stabilum arbeiðsplássum, ávísur partur í eitt nú menning av vørum og marknaðum, ávísur partur í vísindaligari gransking, ávísur partur í lokalum stuðli til útbúgving, ella kanska í stuðli til mentan, og hví ikki til rakstur av felags tænastum so sum fiskiveiðieftirliti.
Men so løgið tað ljóðar: Ein greið og avpolitiserað mynd av rættindum og skyldum hevur als ikki hevur verið partur av tí drúgva orðadrátti vit í fleiri ár hava havt í tí almenna rúminum um fiskivinnu og nýskipan.
Raðfestingar
Fiskireiðarar vilja uttan iva við gleði ganga við til slíkar skipanir við raðfestingum har pengar fara oyramerktir til nyttig og ítøkilig endamál. Men higartil tykist eingin hava tikið tílíkar møguleikar upp til viðgerðar, hvørki frá politiskari síðu ella frá vinnuni.
Ein stór avbjóðing her liggur í at skipa fiskivinnuna soleiðis at tað framgongur greitt hvørji rættindi talan er um og hvat fyri skyldur ið treyta hesi rættindi. Hetta krevur sjálvandi at man umhugsar hvat tað er sum vit á felagsstigi vilja hava burturúr. Og tað ger tað alneyðugt at lurta eftir pørtunum ið varða av vinnuni, og síðani gera fiskirættindini so støðug sum til ber, og taka politiskar óvissur burtur úr skipanini so vítt møguligt.
Avklárað viðurskifti við natúrligari javnvág millum rættindi og skyldur gevur arbeiðsfrið fyri allar partar — serliga sum støðan er nú, við alt ov mongum og óneyðuga stórum óvissum ið destabilisera og kasta hóttandi skuggar yvir framtíðar útlitini.
Tað ber sostatt til hjá samfelagnum at fáa nógv meira burtur úr fiskivinnuni, og fyri alt tað øðrum vinnum við. Oyramerktir pengar til ítøkilig endamál er munabetri og sunnari enn at bara royna at klípa og kroysta so nógvar anonymar krónur burturúr sum møguligt til felags kassan, har spillið er stórt og hevur lyndi til at vaksa fyri hvørja eyka millión sum rullar inn har.
Við at seta ítøkiliga samfelagsnyttig krøv í mun til rættindini at veiða fisk fæst betri stýring á hvat ið tilfeingið gevur — tá ber tað til at fáa tað umsitið í tráð við greiðar, væl defineraðar ætlanir sum flest øll vilja taka undir við og harvið eisini vilja stuðla uppundir og virka fyri.
Um tað kostar eitt sindur av endurskoðan her og har og kanska nakað av einfaldger í tí nýggju lóggávuni, so er tað tó væl sloppið tá havt verður í huga tað sum er at vinna her. Tí ein slík lóggáva eigur at endurspegla týðiliga og greitt hvat hennara endamál er, ikki bert í fínum og yvirskipaðum orðingum um eitt nú ‘burðardygd’ og ‘fólksins ogn’ men eisini í meira praktiskt orienteraðum málsetningum og raðfestingum. Tá er betri hinvegin at skera burtur okkurt av tí heldur harða og smáttskorna orðalagnum sum eisini skemmir lógartekstin.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Broytingartíðir eru á Strondum. Frá í dag, 25. okt. 2017, er stóra útskiftingin innangarðs komin í gildi, og henda ger jarðarviðurskiftini í bygdini munandi einfaldari, tí jørðin, sum áður var smábýtt, er nú vorðin savnað í størri lutir. Fyri útskiftingina vóru oman fyri 2.000 jarðarstykki á Strondum. Nú eru tey eini 1.000 færri. Kommunan hevur í sambandi við útskiftingina ognartikið lendi til framtíðar útbyggingar, og hædd er eisini tikin fyri undirsjóvartunlinum, har hann kemur upp á Strondum.
Umhvørvisstovan hevur teknað matrikulkortið av nýggjum, og nýggja eigindómsskipanin sæst nú á kortal.fo. Matrikul og tingbók verða nú førd samsvarandi, og hetta arbeiðið verður fullført næstu 2-3 vikurnar. Eftir er at seta nýggju markini av á staðnum, og tað arbeiðið byrjar væntandi í komandi viku.
Niðanfyri er støðan fyri og eftir útskiftingina víst av parti á Strondum.
Fyri
Eftir
Nærri fæst at vita við at venda sær til Ronnie Thomassen, deildarleiðara á Umhvørvisstovuni, 342400 ella us@us.fo.« Aftur
Tvær vikur til filmskappingin endar…
17-09-2018
Saman rudda vit Føroyar – leygardag…
07-09-2018
Orkugoymsla frágreiðingar
28-08-2018
Føroyar vertur fyri fyri norðurlend…
27-08-2018
Nýggj orkukanning mælir til sól og …
23-08-2018
Filmskapping um endurnýtslu...nú næ…
23-08-2018
Pussa silvur
27-07-2018
Loyvi til elframleiðslu úr vindorku…
18-07-2018
Reinsiverkið hjá LSH nýggja umhvørv…
11-07-2018
Nýtt samvirkið kommunukort
06-07-2018


text:
Vil hava Maersk Line á rætta kós aftur sum skjótast
Næsta ársfjórðing skal endi fáast á fallandi marknaðarlutum og kundaflýggjan.
Søren Toft, rakstrarstjóri í Maersk Line, dylir ikki fyri, at gongdin hjá reiðarínum onki var at reypa av í síðsta ársfjórðingi, og at vend nú skal koma í.
- Vit høvdu ein sera vánaligan ársfjórðing, og vit eru alt annað enn nøgd við úrslitið. Hesum arbeiða bit við at fáa broytt, og ætlanin er, st vit longu í fjórða ársfjórðingi koma aftur til vanlgan marknaðarvøkstur og kundatal, sum vit høvdu í fyrsta og øðrum ársfjórðingi, sigur Søren Toft við Børsen.
Við øðrum orðum skal bingjureiðaríið vinna marknaðarlut og kundar aftur, áðrenn tríggir mánaðir eru farnir. Men tað verður ikki við avsláttrum í hondini, stafestir Søren Toft fast fyri blaðnum. Álitssemið harafturímóti skal bøtast.
Maersk Line økti umsetningin í triðja ársfjórðingi. Hinvegin vuksu eindarútreiðslurnar, eins og fall var í fluttu nøgdini í tíðarskeiðnum, har annar vøkstur var í heimshøpi.
Kelda: soefart.dk


text:
Níggjunda Frændafundarráðstevnan
9. ráðstevnan í frændafundarsamstarvinum verður í Reykjavík 26.-28. august
Fólk á Setrinum og við tilknýti til Setrið rigga seg nú at fara á Frændafund í Reykjavík. Nógvir áhugaverdir fyrilestrar eru á skránni, sum liggur á heimasíðu Háskóla Íslands.
Mánadagin 29. august fara nevndarlimirnir í Føroyanevnd Háskóla Íslands og Íslandsnevnd Fróðskaparsetur Føroya á samstarvsfund at eftirmeta ráðstevnuna og at leggja ætlanir fyri framtíðar samstarv.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
A-landsliðið við kvinnum spælir tveir landsdystir í vikuni, sum eisini eru teir síðstu dystirnir í hesi EM-undankappingini.
Tann fyrri er mikukvøldið 30. mai á heimavølli móti Serbia, ið endaði nummar níggju til HM í desember. Dysturin verður spældur í Høllini á Hálsi klokkan 19.00.
Tann seinni dysturin er leygardagin 2. juni ímóti Svøríki á útivølli, ið endaði nummar trý til HM.
Landsliðsvenjarin, Dia Midjord, hevur úttikið hesar leikarar til dystirnar:
Málverjar
Viviann Petersen, VÍF
Ragnhild av Heygum, VÍF
Útileikarar
Turið Arge Samuelsen, Kyndil
Tóra Eliasen, Stjørnan
Marjun Falkvard Danberg, Neistin
Marianna Geirsdóttir Eystberg, Kyndil
Agnas Olsen, VÍF
Maria Halsdóttir Weyhe, H71
Bára Krossteig Hansen, Kyndil
Durita Christophersen Jojic, VÍF
Daniella Joensen, Neistin
Heidi Maria Akselsen, VÍF
Súna Krossteig Hansen, Kyndil
Bjarta Johansen, Kyndil
Pernille Brandenborg, Vendsyssel
Siw Matras Larsen, TMS Ringsted


text:
Fólkatalið var 50.101 tann 1. mai. Tað vaks við 765 fólkum í 12-mánaðarskeiðinum mai 2016 – apríl 2017. Hetta kemur av stórari nettotilflyting á 465, ið er munurin millum tilflyting og fráflyting, og av einum burðaravlopi á 298, ið er munurin millum fødd og deyð. Burðaravlopið er tað størsta síðani 2007, og nettotilflytingin hevur ongantíð verið størri, undantikið 2001, tá fleiri fluttu heimaftur aftaná stóru kreppuna fyrru helvt í 1990-unum. Og undantikið árini 2000 og 2001 hevur árligi fólkavøksturin ongantíð verið størri í tali enn nú.
Bæði minkað fráflyting, økt tilflyting og økt burðaravlop skapa stóra fólkavøksturin
Tann stóra broytingin í gongdini í fólkatalinum kemur serliga av flytingini, har fráflytingin er minkað nógv, samstundis sum tað hevur verið ein vøkstur í tilflytingini. Men samstundis hevur eisini burðaravlopið ment seg aftur upp á 298, eftir at tað fyri nøkrum fáum árum síðani var ein triðing lægri.
Vit skulu heilt aftur til 1983 fyri at finna so lágt tal fyri fráflytingina, sum tey 1.191, ið fluttu av landinum í fjør. Verður fráflytingin roknað í mun til fólkatalið, finna vit als ikki so lágt tal fyri fráflyting í hagtalsgrunninum, ið gongur aftur til 1970. Eisini tilflytingin er vaksin og er tann størsta síðani 2002.
Nakrar fleiri kvinnur enn menn í fólkavøkstrinum
Av vøkstrinum í fólkatalinum á 765 í hesum 12-mánaðarskeiðinum er tann størri parturin kvinnur, 391 í tali, samanborið við 374 menn. Munurin kemur av nettotilflytingini, har tað vóru 19 fleiri kvinnur enn menn. Í føðitalinum og deyðatalinum er lítil munur millum kynini, og hann dregur hvønn sín veg. Tilsamans verður úrslitið, at í fólkavøkstrinum mai 2016 – apríl 2017 vóru 17 fleiri kvinnur enn menn.
Seinastu tvey árini er nú nettotilflyting hjá báðum kynum alt árið uttan í august, ið er tann stóri fráflytimánaðurin serliga hjá ungfólki, ið fara uttanlands í lestrarørindum. Tó var nettofráflytingin í august 2017 munandi minni enn árini frammanundan.
Fólkavøksturin heldur fram við somu ferð
Seinastu trý árini hevur sum nevnt verið óvanliga stórur fólkavøkstur, og enn er onki, sum bendir á, at ferðin í vøkstrinum er við at hæsa av – heldur hinvegin, so sum sæst av myndini niðanfyri. Nú fólkatalið er komið upp á 50.101 fyri 1. mai, og væntandi veksur eini 3-400 fram til 1. august, fer tað ikki at gera stórvegis mun, um fólkatalið fær eitt lítið afturstig á eini 150-200 í tí stóra fráflytingarmánaðinum august.
Munandi fólkavøkstur í øllum høvuðsøkjum
Fólkatalið vaks í øllum høvuðsøkjum í 12-mánaðarskeiðinum mai 2016 – apríl 2017. Nógv størsti vøksturin í tali var í Tórshavnarøkinum við 385 fólkum, svarandi til 50% av fólkavøkstrinum fyri alt landið. Eisini lutfalsliga var størsti vøksturin í Tórshavnarøkinum við 2%, og tá hetta eisini er nógv tað fólkaríkasta økið í landinum, munar ein so stórur vøkstur har sera nógv fyri samanlagda vøksturin fyri alt landið.
Vøkstur í 18 kommunum, stendur í stað ella minkar í 11
Fólkatalið veksur í 18 kommunum, er óbroytt í tveimum og minkar í 9 kommunum. Nógv størsti vøksturin í tali er í Tórshavnar kommunu við júst 411 fólkum – hetta er 54% av fólkavøkstrinum fyri alt landið. Lutfalsliga var størsti vøksturin í Skálavíkar kommunu við 10%. Í Suðuroy er munandi minking í Hvalbiar, Porkeris og Hovs kommunum, men vøksturin í hinum kommunum, serliga í Vágs kommunu, dregur alla oynna upp á ein hampiligan vøkstur. Av miðalstóru kommunum er minking í Vestmanna, Nes og Eiðis kommunum.
Vøkstur í nærum øllum oyggjum
Verður hugt eftir gongdini í einstøku oyggjunum, er munandi fólkavøkstur í øllum teim stóru oyggjunum. Í nøkrum útoyggjum veksur fólkatalið so sum í Hestoy, Nólsoy, Fugloy, Mykinesi og Stóra Dímun, í nøkrum halda tey tørn, og í tveimum minkar tað, í Svínoy og í Kalsoy.
Dagførd og útgreinað íbúgvatøl eru at finna í hagtalsgrunninum her.


text:
So var hann aftur í Maggies. Hesin teatralski guitaristurin og sangarin, sum megnar at rúnarbinda eina mannamúgvu.
Inn til víðari hevur hann lati tríggjar útgávur frá sær, sum allar hava fingið avbera góð skotsmál. Tær eru Stories Of Devils, Angels, Lovers And Murderers , Man og kanska komandi Songs for NoThing.
Sangirnir sum spældir verða eru av áðurnevndu útgávum.
Búi er sjálvandi eisini kendur millum børnini. Hann hevur saman við Dánjal á Neystabø givið eina rúgvu út við Ævintýrferðini.
Vit gleða okkum at hoyra Búa aftur. Hesuferð saman við Magnus Johannessen og kanska Rógva á Rógvu og Ásu Wraae.


text:
02-02-2018 | FVG - Tíðindi
Endalig skráin er nú tøk at taka niður nú (2. feb. 2018) Neyðugt er at boða frá luttøku í seinasta lagi hósdagin 8. feb. 2018 (kl. 12/17).
fvg.fo er heimasíða, sum lýsir granskingar- og menningar-virksemið innan fiskivinnu, sum Fiskimálaráðið umsitir.
Fiskivinnuroyndir játtaði 19 nýggjar og 7 framhaldandi verkætlanir fyri 2017 (sí kunning um FVG2018)
Fiskivinnuroyndir játtaði 16 nýggjar og 7 framhaldandi verkætlanir fyri 2017 (sí kunning um FVG 2017)
Fiskivinnuroyndir játtaði 10 nýggjar og 4 framhaldandi verkætlanir fyri 2016 (sí kunning um FVG 2016)
Fiskivinnurroyndir játtaði 6 nýggjar og 5 framhaldandi verk-ætlanir fyri 2015 (sí kunning um FVG 2015)
Árið fyri í 2014 fingu 11 nýggjar verkætl-anir og 7 framhaldandi verkætl-anir játtan (sí Kunning um FVG 2014)


text:
Hús á Rókavegi í Runavík til sølu.
Húsini skulu takast niður ella flytast á annað øki.
Húsini eru nú í trimum hæddum kjallari, miðhædd og loft, miðhædd og loft er innrættað,
hvør hæddin er uml. 52 m2.
Kjallari er úr betong og kemur hann at fella burtur við tað at húsini skulu flytast.
Húsini er upprunaliga bygd umleið 1958. Klædningur er plast og tekja Aluminium.
Innandura er nógv gjørt við húsini, vindeyguni eru træ/plast.
Miðhædd
durur/gongd, trappa til loft, køkur og stór stova.
Loft
Trappa/gong, hjúnarúm, fýra kømur og baðirúm við
baðikar.
Nærri upplýsningar fáast við at venda sær til Runavíkar kommunu.
Runavíkar kommuna
Heiðavegur 26
600 Saltangará
Tlf. 417000 – Fax 417001


text:
Tróndur í Gøtu siglir til Norra við svartkjaftalast
vinna20-05-2018 - 17:42 - Jóanis Nielsen
Tróndur í Gøtu hevur sett kós móti Norra, teir skulu landa í Vedde, sum er um Ålesund-leiðina.
Tróndur hevur 2.500 tons av svartkjafti, teir verða í Vedde eftir middag í morgin.
Teir hava hendan túrin roynt í landsynning úr Føroyum, har tey flestu svartkjaftaskipini royna, fiskiskapurin hevur verið hampuligur. Tað eru nógv skip á feltinum - umleið 20 skip søgdu teir á Trónda, tá ið vit tosaðu við umborð fyri løtu síðan.


text:
Dýr
Dýr ella djór (frøðiheiti - Animalia ella Metazoa) er ein bólkur av fleirkyknu lívverum, sum kunna røra seg runt. Dýr er eitt av teimun lívfrøðiligu ríkinum. Flestu livandi verur eru dýr. Vísindafólk halda, at til eru umleið 10 mió sløg. Dýrini eru ymisk, frá teimum smæstu, einføldu verunum, ið líkjast ørsmáum slímklattum, til tær størstu ránsdýr. Øll dýr eru skipað í fleiri bólkar. Tindasvín eru t.d. í tí bólkinum, ið livir av skordýrum. Men tað er eisini í einum undirbólki av súgdýrum innan súgdýraflokkin. Øll sugdýr eru síðan í ryggdýrabólkinum.
Dýr er livandi skapningur, sum etur, flytur seg og nørist. Tað sansar alt uttan um seg við tevi, kenslu, sjón, hoyrn og smakki. Livumfarið hjá einum dýri er, at tað verður borið í heim, veksur, verður kynsbúgvið, nørist og doyr. Tað etur, so kroppurin mennist og búnast. Føðin gevur dýrunum orku at flyta seg úr stað. Bara fáir dýrabólkar flyta seg ongantíð, til dømis standa soppar festir á steinum alt lívið. Bara ein lítil partur av øllum dýrasløgum, ið hava livað á jørðini, er til nú á døgum. Óteljandi sløg, líka frá stóru eðlunum til drontarnar, eru útdeyð. Nógv dýr, sum t.d. fílar og tikarar, eru í stórum vanda at doyggja út.


text:
onsdag den 26. maj 2010
So er mítt fyrsta summar byrjað
Hey tit øll,
Nú er summarið endiliga komið til Tårnby, og eg havi verið nógv úti, og eisini úti í Ballerup. Mamma og babba tóku nógvar myndir sum eg havi lagt út til tykkum at síggja.
Og so hevur mamma sagt at eg skal vísa tykkum hetta so tit síggja at eg eri ein bandit.
/Ninna
Indsendt af Ninna Hovsgarð í Hjøllum kl. 22.50 2 kommentarer:
fredag den 14. maj 2010
Í dag havi eg verið og svomið!! :-D
Hey tit øll,
Í dag fóru eg, mamma og babba, saman við Fridu, Eyð, Ruben og lítlu Silju at svimja... Tað var ordiliga stuttligt!!!! Elin gumma stóð á kantinum og tók myndir so nú kann eg vísa tykkum hvussu stuttligt tað var :-D
Plask, plask!!
/Ninna
Indsendt af Ninna Hovsgarð í Hjøllum kl. 22.28 2 kommentarer:
Abonner på: Indlæg (Atom)


text:
Ari av Rana
07.06.2018 - 16:31
Mentan > List > Filmslist
Í dag hátíðarheldur Havnar Bio sín 25 ára føðingardag. Og í Havnar Biovænta tey, at fólk fara at koma at hátíðarhalda dagin saman við teimum.
- Vit hava gjørt eitt sindur meiri burturúr enn vanligt. Vit hava avsláttur á flestu filmunum, sum verða sýndir í dag, og vit hava eisini okkurt tilboð í kioskini, verður sagt úr Havnar Bio.
Einasti filmurin, har eingin avsláttur er, er Jurrasic World: Fallen Kingdom, sum hevur frumsýning í dag.
Hóast veðrið er av tí fagrasta, hava fólk tikið av møguleikanum at hátíðarhalda dagin í Havnar Bio.
- Her hava verið fleiri fólk enn væntað til barnafilmarnar í dag. Vanliga eru ikki so nógv fólk, tá veðrið er so gott, men í dag hava fólk valt at fara í biograf hóast alt, sigur starvsfólk í biografinum.


text:
Tíðindaskriv frá Svimjisambandi Føroya
Tað gjørdust ikki til tey heilt stóru úrslitini hjá føroysku svimjarunum, fyrsta dag á evropameistarastevnuni á stuttgeil í svimjing í Istanbul.
Pauli Ø. Mohr fekk ongantíð rættiliga fatur á vatninum, sum fyrsti føroyingur í fyrsta riðli av EM, og svam tí nakað verri enn sína bestu tíð. Tíðin gjørdist 23.67 í 50 frí, har hansara føroyska juniormet frá World Cup í Berlin í november er 23.24. Hann følir seg ikki so væl í sínari nýggju Jaked drakt, og fer tí at royna at svimja heldur í sínari Speedo LZR Racer drakt, í næstu kapping.
Kári J. á Høvdanum setti stórt persónligt met í 100 firvald, við tíðini 57.76, har tilmeldingartíðin hjá honum var 58.27. Men hann var tó ikki sjálvur heilt nøgdur við úrslitið, við tað at hann føldi at hann kundi hava svomið skjótari, um ikki hann hevði lagt so hart út. Orsøkin til at leggja hart út, var at hann gjørdist í so spenntur beint upp undir kapping, og tí kom til at svimja fyrstu longd kanska eitt hálvt sekund ov skjótt.
Pál Joensen kvinkaði sítt føroyska met eitt lítið vet niður, frá 3:40.16 til 3:40.12 í 400 frí, og kláraði við hesi tíð at kvalifisera seg til finaluna seinnapartin, sum áttandi besti svimjari av tíggju. Men hann og Jón Bjarnason hildu at gloppið niður til møguligt heiðursmerki var so mikið stórt, at hann heldur skuldi spara seg til 1500 metrar frí finaluna leygardagin, enn at svimja eisini 400 metra finaluna. So hann meldaði frá her.
Sum heild eru menn tó nøgdir við gongdina, nú fyrsti dagur er farin afturum. Vit kunnu staðfesta nú eftir at fleiri av kappingarneytunum hjá Páli í 1500 frí svumu 400 frí, at Pál enn ein góðan kjans til heiðursmerki, men at tað verður hart. Evropameistarin Colbertaldo betraði seg eitt sindur í 400 frí, frá 3:38.49 til 3:38.11, sum merkir at hann vælsagtans eisini fer at betra seg í 1500 metra frí. Mads Glæsner vann bronsu og setti flott norðurlendskt met við 3:36.82, har hansara nú fyrrverandi met frá World Cup í Berlin var 3:37.75. “Dark horse” Christian Kubusch forverraði seg frá 3:38.75 til 3:40.55, men í hansara stað kemur so Marcos Rivera Miranda, sum betraði seg frá 3:43.56 til 3:40.52. So tað verður bara spennandi, leygardagin kl 15:00, føroyska tíð.
Í dag eru tað so tey trý Kári Jóannesarson á Høvdanum, Pauli Øssursson Mohr og Mona Simonsen, sum skulu svimja ávíkavist 50 metra ryggsvimjing, 100 metra frísvimjing og 800 metra frísvimjing. Tað vil siga absoluttu sergreinirnar hjá Kára og Monu, meðan Pauli trívist best á 50 metrum. Tíðarætlanin er hendan, við føroyskari klokkutið:
07:30 – Kári J. á Høvdanum 50 rygg, tilmeldingartíð 25.99 (sum er føroyskt met)
08:35 – Pauli Ø. Mohr 100 frí, tilmeldingartið 52.64
08:51 – Mona Simonsen 800 frí, tilmeldingartíð 8:58.61 (sum er føroyskt met)
Til ber at fylgja við svimjarunum beinleiðis á www.svimjing.com/live, har tú kanst chatta við aðrar áskoðarar, umframt at síggja smá videobrot úr høllini í Istanbul. Um nakar sær turkisku sjónvarpsrásina “TRT 3”, so senda tey eisini beinleiðis sjónvarp frá innleiðandi riðlunum.
Vegna Svimjisamband Føroya
Rókur í Jákupsstovu
Istanbul


text:
Steinar Patursson
01.08.2017 - 12:59
Tíðindi > Uttanlands > Politikkur
Næstan 500 turkar, ið vórðu handtiknir eftir kvettroyndina í Turkalandi í fjør, skulu nú fyri rætt.
Serligur rættarbygningur er gjørdur við Akinci hernaðarflogvøllin uttan fyri Ankara, og turkiska stjórnin vil vera við, at tað var júst har, ið kvettmakararnir løgdu kvettroyndina til rættis, skrivar BBC.
249 sivilfólk lótu lív, tá uppreistrarhermenn royndu at taka valdið í Turkalandi í juli mánaði í 2016. Stjórnin vil vera við, at boð komu frá Akinci flogvøllinum um at fremja loftálop á turkiska tingið í einari roynd at fáa Recep Tayyip Erdogan frá valdinum.
Óvissa valdaði í Turkalandi í nakrar dagar, meðan ein hernaðarbólkur segði seg hava tikið valdið, tí at Erdogan var í ferð at avlaða sekuleru siðvenjurnar í Turkalandi.
Stjórnin var tó skjót at berja uppreisturin og kvettroyndina niður, og hópin av fólki varð handtikið í kjalarvørrinum á royndini.
Nógv teirra handtiknu vóru undir illgruna fyri at hava samband við Fethullað Gülen, ið er ein av størstu andstøðingum hjá Erdogan stjórnini.
Fethullah Gülen telist eisini millum tey ákærdu í kvettroyndini, men hann livir í útlegd í USA, og USA hevur ikki verið sinnað at avhenda Gülen til Turkalands.


text:
Kiran Jóanesarson
11.01.2015 - 22:03
Hvussu kallast skipið í dag? Hvussu sær skipið út í dag? Í einum fastum tátti á fiskur.fo leita vit gomul føroysk skip fram aftur.
Fyrrverandi føroyski rækjutrolarin Hviltenni, kallast nú Taurus og hevur heimstað í Estlandi.
Tað var leirvíkingurin Kjartan Joensen, ið bygdi skipið í Noregi í 1985. Skipið fekk navnið Hviltenni, og skuldi avloysa undanfarna Hviltenni, sum Kjartan Joensen keypti frá Dánjal Paula á Hvítanesi í 1975. Seinni fekk tað skipið navnið Polar Nivi og heimstað í Grønlandi.
Polar Nivi varð uphøgdur í 2011 í Frederikshavn í Danmark.
Hviltenni hevði heimstað í Leirvík frá 1985 til 2000 tá Kjartan Joensen yvirtók enn ein nýbygning úr Noreg og seldi gamla Hviltenni til Estland.
Niðanfyri ber til, at síggja fyrsta part av sendingini "Reyða Gullið", ið Zacharias Hammer hevur gjørt.
Í sendingini tosar Zacharias Hammer við millum annað Kjartan Joensen, ið greiðir frá tá ið teir byrjaðu fiskiskapin eftir rækjum í 1975.
Síggj sendingina her


text:
LNG-terminalur møguliga veruleiki í Hamborg í 2022
Ein miljardadýrur terminalur til flótandi natúrgass, LNG, kann vera á veg tætt við Hamborg. Verður hann veruleiki, fer terminalurin at minka tørvin hjá Týsklandi á at innflyta gass úr Russlandi og øðrum londum munandi, sigur ein av partnarunum aftanfyri verkætlanina sambært Bloomberg News.
Sambært ætlanini skal terminalurin staðsetast í havnini í Brunsbüttel, sum liggur við munnan av ánni Elben í útnyrðing úr Hamborg. Hann verður førur fyri at innflyta fimm mia. rúmmetrar av gassi um árið, sum svarar til 10 pst. av árliga innflutninginum av russiskum gassi.
Tað verður harumframt møguligt hjá skipum at taka LNG.
Kostnaðurin av terminalinum verður 300-500 mió. evrur – ella tað sum svarar til millum 2,2 og 3,7 mia. kr.
Aftanfyri verkætlanina standa tey trý feløgini Nederlandse Gasunie NV, Koninklijke Vopak NV og Oiltanking GmbH. Tey halda, at terminalurin kann minka bundinskapin hjá Týsklandi av gassi úr Russland og harvið styrkja landið geopolitiskt.
Tað kann kanska koma væl við hjá Týsklandi, og vit halda, at tað kann hjálpa landinum og ídnaðinum til fjølbroytni og at fáa góð kort á hondina í samráðingum," sigur Marcel Tijhuis, business manager í Nederlandse Gasunie, við Bloomberg News.
Feløgini skulu nú kanna áhugan fyri Brunsbüttel-terminalinum, áðrenn endalig avgerð verður tikin í 2019. Síðani kann terminalurin verða klárur í 2022.
Kelda: shippingwatch.dk


text:
Category: Svimjing.com
Gleðilig Jól
Friður eina løtu, og eitt spennandi ár fyri framman ! 🙂
Gott Nýggjár
Svimjiárið 2017 burdi verði spennandi, har altjóða stevnurnar verða millum annað Norðurlendsk Meistarastevna fyri Ung í Vági, Oyggjaleikir á Gotlandi, Heimsmeistarastevna í Budapest og Evropameistarastevna í Keypmannahavn. Her heima eru ætlanirnar eisini nógvandi og spennandi, og her er tí í ikki stórt at gera, enn at raka jørðina við renniferð.
Gleðilig Jól
Svimjing.com skift heimasíðuskipan
Ja, aftaná 3395 dagar við Drupal, hava vit í kvøld skift heimasíðuskipan, til WordPress. Síðan sær kanska ikki út av so nógvum enn, men hendan nýggja skipanin er betri hóskandi til okkara tørv, at kunna blogga frá fartelefon og líknandi.
Gleðilig Jól
Gott nýggjár
Eitt gott ár farið afturum, og eitt enn meira spennandi frammanfyri
Gleðilig jól
Takk fyri árið sum fór. Nú verður friður eina løtu 🙂
ÍSF avnoktar lut í “Ársins føroyska ítróttarnavn 2013”
Ja, tit kenna væl øll rokið, nú ítróttaráhugað um alt landið hava kjakast hesar seinastu sjey dagarnar, um hví Livar Nysted og Rebekka Dahl ikki vórðu tilnevnd til “Ársins føroyska ítróttarnavn 2013”, og um nú havrógving og/ella talv er ítróttur.
Forseti ÍSF avnoktaði so fyrrakvøldið her á isf.fo, at ÍSF átti nakran lut í tilnevningini. “Dómsnevndin, sum útnevndi tey fimm ítróttafólkini, varð ikki sett av ÍSF, men av teimum, ið fyriskipaðu nýggjarssendingini. Fyriskipararnir løgdu eisini upp til, hvussu mannagongdin skuldi vera. Tí hevur útnevningin av teimum fimm als einki við Ítróttasamband Føroya at gera.”
Eftir drúgva umhugsan vil eg tí her vegna svimjing.com biðja um treytaleysa umbering, fyri at eg stuðlaði upp undir hasum tiltakinum, við grein her á heimasíðuni og áminning á Facebook.
Tað vardi meg ikki, at dómsnevndin ikki virkaði vegna ÍSF, tá ið trý av teimum fýra í reklamuni fyri tiltakinum vórðu presenterað sum “ÍSF forseti”, “føroyskt umboð í oyggjaleikanevndini” og “umboð fyri ítróttarfólkini”. Hóast eg haldi meg hava fylgt rættiliga væl við tiltakinum, so sá eg onga rættleiðing fyrr enn nú fyrrakvøldið, og eg haldi meg ána at eisini partar av ÍSF sóu tað ørvísi, tá ið tað varð lýst við tiltakinum á Facebook-síðuni hjá ÍSF.
Meira grunnleggjandi, so er tað snøgt sagt ørkymlandi, at fyrrverandi og núverandi ÍSF forsetar valdu at taka ÍSF burtur úr tiltakinum, og avgreiða tað sum privatpersónar, tá ið tað burdi verið líkatil hjá teimum at umboða felagsskapin í kraft av sínum titlum, ella við eini handavending at fáa uppbakning til at virka vegna okkum øll. Tí tað er væl ikki bara eg sum havi saknað eitt sovorðið tiltak, til at heiðra okkara bestu ítróttarfólkum.
Um eg hevði vitað av at ÍSF ikki vildi vera partur av tiltakinum, ella at teir báðir nú- og fyrrverandi forsetar av sínum eintingum hildu ÍSF uttanfyri, ella hvussu hatta nú hongur saman, so hevði eg nokk enn (vegna svimjing.com) lýst við tiltakinum, við onkrum teksti um hvussu ÍSF ikki var offisiellur partur av tiltakinum.
Eg vil her at enda heita á Ítróttasamband Føroya, at umhugsa at bakka upp um eitt sovorðið tiltak, um nakar fæst at skipa fyri tí eina aðru ferð.
Vegna svimjing.com
Rókur í Jákupsstovu
Gott Nýggjár
Takk fyri eitt hendingaríkt 2013, og alt tað besta í 2014.


text:
Sissal Kampmann og Hanni Julius Bjartalíð hava fingið starvsløn í eitt ár, og Bárður Eklund, Lena Anderssen, Sakaris Fríði Stórá og Tróndur Patursson í hálvt ár.
Nevndin í Mentanargrunninum avgjørdi at eingin trý ára starvsløn skuldi latast í ár. Orsøkin er, at so nógvar góðar umsóknir, har søkt var um starvsløn í styttri tíðarskeið, komu í ár. Av tí at nevndin hevur gjørt av at játta fleiri av hesum umsøkjarum starvsløn, var ikki rúm fyri at játta eina trý ára starvsløn í ár.
Umframt tey seks, sum fingu eitt árs ella hálvt árs starvsløn, hava 24 umsøkjarar fingið starvsløn styttri tíðarskeið. 102 mánaðarlønir fyri góðar 2,5 milliónir krónur eru latnar til listaligt og mentanarligt arbeiði í hesum umfarinum. Starvslønin er 24.500 kr. um mánaðin.
94 umsøkjarar søktu um starvsløn fyri slakar 25 milliónir krónur, 64 fingu noktandi svar. Íverksetanarstudningur varð latin tveimum umsøkjarum, 150.000 kr. tilsamans. Átta umsóknir vóru um íverksetanarstudning.


text:
Gransking av málmenning hjá føroyskum børnum verður stuðlað
Sissal Maria Rasmussen úr Havn hevur fingið 1.000.000 kr. játtaðar til at granska málmenning hjá føroyskum børnum.
Sissal er cand.mag. við hjánámi í føroyskum frá Fróðskaparsetrinum og høvuðsgrein í audiologopedi frá Keypmannahavnar universiteti. Talan er um eina ph.d.-verkætlan, og Sissal fer í granskingartíðini at hava arbeiðspláss á Fróðskaparsetrinum. Høvuðsvegleiðari hennara verður Dorthe Bleses, professari á “Center for Børnesprog” á Syddansk Universitet, og hjálparvegleiðari Zakaris Svabo Hansen, málfrøðingur á Føroyamálsdeildini, Fróðskaparsetri Føroya.
Um verkætlanina:
Áhugin fyri fyrstu málmenningini hjá børnum er vaksin nógv tey seinnu árini, og tað kemst serliga av, at tað vísir seg, at granskarar kunnu vísa á samband millum málmenningin, t.d. orðanøgd og málfatan, og hvussu væl børnini seinni duga at lesa.
Ein partur av verkætlanini hjá Sissal er at menna eina føroyska útgávu av teimum sonevndu CDI-foreldrafrágreiðingunum (MacArthur-Bates Communicative Development Inventories). Við støði í hesum frágreiðingum ber til at gera eina skipaða og empiriskt grundaða lýsing av, hvussu føroysk børn menna málið. CDI verður brúkt í fleiri enn 60 londum. Við kanningini ber eisini til at bera saman málmenning hjá føroyskum børnum og børnum í øðrum londum.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Marie Sklodowska Curie skipanin
Marie Sklodowska Curie Actions (MSCA) er flytføri skipanin, sum stuðlar granskarum á allari yrkisleiðini.
Nógvir møguleikar eru í Marie S. Curie skipanini. NCP netverkið hevur heimasíðu við bloggi, har viðkomandi spurningar um flytføriskipanina verða svaraðir. Vitja síðuna her
Í Individual Fellowship ber til hjá royndum granskara at søkja stuðul til flyting og uppihald í øðrum landi. Granskarin søkir saman við stovninum, sum farið verður til. Einki krav er um tjóðskap, tí ber til at flyta úr Danmark til Føroya við stuðli úr IF.
Umsókn frá føroyskum stovni saman við útlendskum granskara, um stuðul til Individual Fellowship í MSCA skránni árini 2018-2020 fer at hava munandi betri møguleika at fáa játtað stuðul. ES Kommissiónin hevur sjósett nýtt útboð undir skránni: 'Spreading Excelence and Widening participation', sum er ætlað londum m.a. Føroyum, sum eru sonevnd Widening lond. Hetta merkir, at umsókn um Individual Fellowship, sum verður mett skikkað at fáa stuðul, men sum ikki móttekur stuðul orsakað av avmarkaðu fíggjarorkuni í MSCA skipanini, verður flutt til SEWP skipanina. Við munandi størri sanlíkindum enn í MSCA kann umsóknin verða stuðlað sum Widening Fellowship. Les meira her
Tak niður vegleiðing, um at skriva umsókn til MSCA Individual Fellowship, her
Umsóknarfreistir í 2018 síggjast á Participant Portal
Kunningarfundur hjá Norska Forskningsrådet um ITN
RISE - Research and Innovation Staff Exchange letur upp 22. november 2017. Freistin at søkja er 21. mars 2018.
IF- Individual Fellowship letur upp 12. apríl 2018. Freistin at søkja er 12. september 2018.
Niðanfyri er ein stuttur kunningarfilmur um MSCA skipanina


text:
Annika Kunoy Im 12.01.2018 (19:35)
Nýtt mentanartiltak í Klaksvík
Vikuskiftið 26. – 28. januar fer spildurnýggja tiltakið Norðurljós av bakkastokki í Klaksvík. Alt vikuskiftið verður ljós varpað á list og mentan. Hæddarpunktið verður, tá Listavirðisløn Nólsoyar Páls verður handað leygarkvøldið 27. januar.
Listavirðisløn Nólsoyar Páls er virðisløn, ið verður latin einum ella fleiri persónum, sum eru virknir og hava framt dygdargóð avrik innan list í Norðoyggjum. Hanus G. Johansen, Edward Fuglø og Eyð Matras hava áður fingið virðislønina, og í ár verður virðislønin handað leygarkvøldið 27. januar í samband við Norðurljós, skrivar Klaksvík.fo.
Beinta Á. Gregersen samskipar Norðurljós vegna Klaksvíkar kommunu, og hon leggur dent á, at fjølbroytni og hugflog er grundarlag fyri skránni, sum í allar mátar er forkunnug og forvitnislig.
- Yvirskipað er Norðurljós eitt tiltak, har vit heiðra og dyrka listini, men list er jú so víttfevnandi, at tað næstan bara er hugflogið, sum setur mørk fyri, hvat skráin skal innihalda, sigur Beinta Gregersen í tíðindaskrivi á heimasíðu kommununar.
- Tað stóra hæddarpunktið er sjálvandi, tá Listavirðisløn Nólsoyar Páls verður handað leygarkvøldið. Handanin verður hesaferð skipað sum eitt spennandi kvøld í Atlantis, har vit gjøgnum undirhald og list fara at heiðra tann ella teir persónarnar, sum fær virðislønina í ár, sigur Beinta Gregersen.
- Norðurljós snýr seg stutt og greitt um at dyrka listina og geva henni pláss og virðing í býarrúminum, gerandisdegnum og samfelagnum, og tað leggja vit alla orku í at gera hesa seinastu vikuna í januar. Við at varpa ljós á fleiri ymiskar listagreinar, uppboðssølu til frama fyri mentanarhúsið og nýtslu av Posthúskjallaranum, kann Norðurljós eisini varpa ljós á týdningin av Mentanarhúsinum, sum jú í framtíðini verður ein miðdepil fyri fjølbroytta list í hjartanum av býnum, sigur Beinta Gregersen
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Her eru úrslitalistar og -fílur frá svimjistevnuni nú í vikuskiftinum, sum Ægir skipaði fyri í Klaksvíkar Svimjihøll. Jana Bjartalíð Thomsen setti nýtt føroyskt juniormet í 200 firvald, og Ægir-gentur settu nýtt føroyskt juniormet í 4×100 blandað.
- Úrslit sum tekst-fíla: aegir-stevna-okt-2016-urslit.txt
- Úrslit sum html-fíla: aegir-stevna-okt-2016-urslit.html
- Hagtalsfíla til WinGrodan: re161022.txt
- Hagtalsfíla til SwimRankings: Results_Klaksvik_2016-10-22.lef
Tilsamans vóru tey 114 svimjarar og 59 liðsvimjingar úr 6 feløgum sum kappaðust 786 ferðir tilsamans í 40 kappingum.


text:
Puk Damsgård arbeiðir sum tíðindafólk í miðesystri fyri DR og hevur í fleiri ár borið tíðindir frá kríggjum í miðeystri. Umframt at hava varpað frá harðast raktu kríksøkjunum í heiminum, hevur hon eisini skrivað fleiri metsølubøkur, millum annað bókina “Ser du månen, Daniel”, sum hon í 2015 vann ein Cavlingprís fyri. Dagliga býr og arbeiðir hon í Egyptiska høvuðsstanum Kairo, men í løtuni er hon á vitjan í Føroyum.
Spurd hví hon hevur valt júst Føroyar, svarar hon, at tað til tíðir er gott at sleppa burtur frá ruðuleikunum og resinum í Kairo.
- Eg havi valt Føroyar, tí at eg dagliga búgvi í Kairo, har tað búgva tjúgu milliónir fólk. Tað er ein fantastiskur býur, men tað er eisini ein sera rokaligur býur við nógvum ruðuleikum. So eg treingi til eitt sindur av náttúru, og eg treingi til at koma til eitt stað, har eg ikki allatíð møti fólkum og eg bara kann vála runt og har tað einasta eg møti er, intil víðari, eitt sindur av seyði!
Hon greiðir frá, at hon hevur eitt starv, sum ger, at hon dagliga møtir og tosar nógv við fólk, og hetta elskar hon. Men so hevur hon eisini brúk fyri at koma vekk í eina viku uttan at skula fyrihalda seg til nakran.
Føroyingar hava eitt annað tempo
Puk Damsgård hevur ikki fyrr verið í Føroyum, men hon hevur hoyrt frá fleiri, at Føroyar eru fantastiskar. Tá valið stóð millum Ísland ella Føroyar, valdu tey Føroyar.
- Føroyar eru sera vakrar og serstakar. Og hetta er eitt stað, har tað bara er friður og frísk luft. Nú búgvi eg eisini í einum sera dálkaðum býi, og tá er tað fantastiskt at koma her, har húsini hava flagtekju og eg merki, at fólk her hava eitt annað tempo.
Tað er serliga tað róliga lagið, sum er nakað serligt í Føroyum, og hetta er nakað, Puk Damsgård kennir aftur frá heimstaðnum.
- Nú veit eg ikki, um tað er tí at føroyingar eisini eru á feriu og njóta feriuna, men tað er í hvussu er eitt meira bygdasligt tempo, sum eg kenni aftur frá har, sum eg eri fødd og vaksin upp á Suðursælandi. So skjótt man kemur út úr teimum stóru býunum, er tað meira róligt, og tað trongdi eg simpulthen til. Her er deiligt at vera, vit kenna okkum sera vælkomin.
Puk Damsgård og maðurin hava einans verið í Føroyum í tveir dagar, men tó er tað ein hending, sum longu hevur sett seg.
- Av tilvild vóru vit í gjár úti og koyrdu og so endaðu vit í einari lítlari bygd við eini tveimum-trimum húsum. Familjan var við at royta seyð, tí hetta er árstíðin til tað, skilji eg á lagnum, og vit sluppu at hyggja at og síggja, hvussu hetta gongur fyri seg. Øll familjan arbeiddi og tey stóð við einum fantastiskum útsýni og royttu.
Sum nevnt, býr Puk Damsgård í Kairo, har hon sendir tíðindir frá kríggi og vánaligum liviumstøðum. Men hvussu er tað so at koma aftur til Danmarkar og Føroyar, har fólk hava eina ávísa frástøðu til kríggj?
- Tað er deiligt, og tað er nakað, eg havi tørv á. Tað er sera gott fyri meg at fara úr tí økinum, har eg búgvi og arbeiði, so eg eisini kann síggja støðuna uttanífrá. Samstundis er tað eisini sera umráðandi fyri meg at merkja, hvat danir hugsa, tá tey hugsa um miðeystur.


text: Franski Alain Bernard megnaði ígjár einans at kvalifisera seg til B-finaluna av 100 frí á Amsterdam Swim Cup, tá ið hann við tíðini 50.44 gjørdist nummar níggju í innleiðandi riðlunum, aftanfyri millum annað tríggjar aðrar fraklendingar (Mallet, Meynard og Gilot). Hann valdi at trekkja seg frá B-finaluna, og stúrir av álvara fyri sínum formi, nú bara tvær vikur eru eftir til fronsku úttøkustevnuna til EM í summar. Úrslitini hjá honum vóru heldur ikki so góð á stevnu í Nice herfyri, og tey fara tí at kanna blóðið hjá honum nú, til at síggja hví so lítil effekt er av 3 vikurs harðari hæddarlegu. Besta langgeilatíð hjá Bernard er 46.94, frá stevnu í Montpellier í apríl í 2009. Les swimsportnews.de


text:
Áki Bertholdsen 11.10.2018 (08:17)
Tikin fyri at koyra alt ov skjótt – ávirkaður
Í nátt var løgreglan í Norðurøkinum í Føroyum og kannaði ferðsluna. Norðurøki er Eysturoy og norður eftir.
Og úrslitið varð, at ein bilførari varð tikin fyri at koyra alt ov skjótt. Í óbygdum øki, har tað er loyvt at koyra 80, varð hann tikin fyri at koyra 129 kilometrar um tíman. Tað merkir, at hann má taka koyrikortið av nýggjum, áðrenn tríggir mánaðir eru farnir, annars missur hann tað.
Men tá ið løgreglan tosaði við bilførarin, fingu tey eisini illgruna um, at hann var ikki heilt edrúur og nú er hann so eisini skuldsettur fyri at koyra ávirkaður av rúsevnum.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
2 x grannauppgerðir í Hoyvíkshøllini sunnudagin
Besta kvinnulið okkara spælir móti nýskotinum í Hvonndeildini, H71.
Kvinnur okkara eru komnar hampuligt frá byrjan. Ein tryggur sigur móti StÍF seinasta vikuskiftið, og ein javnleikur í Vági seinasta mikukvøld, eftir ein fyrra hálvleik sum teknaði til ein sigur til okkum.
Mansliðið skal gera eina roynd at reisa seg eftir 2 ósigrar í fyrstu umførunum móti StÍF og Team Klaksvík. Ósigraðu hoyvíkingarnir hava eitt sterkt lið, men okkara leikarar áttu at kunna givið teimum skarpan mótgang.
Vónandi møta vit fjølment í Hoyvíkshøllini til dystirnar kl 14.30 og 16.00Aftur


text:
Orð: Hans Andrias Djurhuus
Lag: Farið um jól og trettanda er
1. Tá sól fór í kav,
í hond tók eg stav,
mót fjalli eg mundi mær venda.
So skøddi eg meg, meðan bygdin svav,
og gekk eina nátt at enda.
2. Gjøgnum gil, upp um heyg,
har sum fuglurin fleyg,
eg gekk mær í grasinum váta.
Enn róku í loftinum sólský reyð –
enn hoyrdist fuglur at láta.
3. Teir tagnaðu brátt,
tá hin kvirra nátt
sveipti ljósleitta tám sítt um tindar.
Men fram yvir hav, sum var himmalblátt,
leiktu summarsins lýggjastu vindar.
4. Hátt á fjøllum eg gekk…
Yvir dølunum hekk
dúngráur mjørki, sum fjaldi
áir og eingir, – at kenna eg fekk,
at nú átti summarið valdið.


text:
Sinnisbati hevur tey seinasta tvey árini skipað fyri avvarðandibólkum fyri børnum og ungum, sum eru avvarðandi at fólki við sálarsjúku. Vit hava nú skipað fyri trimum avvarðandi bólkum, afturmeldingarnar frá teimum, ið hava verið i bólki, eru sera góðar.
Bólkarnir verða stuðlaðir av tveimum fakfólkum, sum hava serkunnleika innan økið.
Um mamman ella pápin hava sálarsjúku, kann tað verða trupult at vera barn, og tað kann eisini verða torført at tosa við vinfólk ella familjun um tað. Somuleiðis kann tað vera ringt at vera systkin at einum, sum hevur sálarligar avbjóðingar, tí hetta ofta fyllir nógv hjá allari familjuni.
Tilboðið hjá Sinnisbata er eitt “hvílirúm” hjá børnum og ungum, har tey fáa eitt stað, har tað ber til at tosa við onnur í líknandi støðum, og saman við stuðlandi fakfólkum. Tilboðið eitur “Time Out”, tí hetta er staðið, har tey ungu kunnu siga “time out” frá gerandisdegnum og slappa av, tosa um tingini, deila royndir, men eisini eitt stað, har tey kunnu hava tað stuttligt saman og hugna sær.
Vit ynskja at so nógv fólk sum møguligt fáa kunning um “Time Out”, so tey, sum hava hug og tørv á tí, kunnu fáa eitt pláss í fyrsta bólkinum, sum byrjar mikudagin 21. september kl. 16-18 í hølunum hjá Sinnisbata. Har eru avmarkað pláss í bólkinum, so tilmelding fer fram eftir “først til mølle”-prinsippinum.
Freistin at melda til er 15. august!
Til ber at lesa meira um tilboðið, og melda seg til umvegis tilmeldingarskjalið á heimasíðuni hjá Sinnisbata, http://sinnisbati.fo/taenastur/sjalvhjalparbolkar-fyri-avvardandi/time-out/. Um tú hevur spurningar hesum viðvíkjandi, kanst tú ringja til Sinnisbata á tlf. 59 7913 ella skriva til okkum á sinnisbati@sinnisbati.fo, ella umvegis Facebook.


text:
Politikkur eigur at spretta úr fólkinum
9. januar 2018
Almenna hoyringin og fólksliga tilgongdin í sambandi við ætlaðu fólkaatkvøðuna um nýggja Stjórnarskipan Føroya er ikki nøktandi. Føroya fólk eigur at sleppa nógv meira framat og politikarar eiga at stilla upp til almennar politiskar kjakfundir
Samgongan arbeiðir í løtuni við at gera eitt lógaruppskot um Stjórnarskipan Føroya og ætlar at skipa fyri einari fólkaatkvøðu í hesum sambandi, seinni í ár.
Ein stjórnarskipanarlóg er nakað heilt serligt - ein fólksins lóg, ein lóg, sum skal halda í nógv ár og ættarlið, rúma komandi neyðugum samfelagsbroytingum og menning, aðrar lógir skulu antin beinleiðis ella óbeinleiðis byggja á eina stjórnarskipanarlóg o.a.
Talan er um eina lóg, sum skal tryggja fólkaræði, frælsi, rættvísi, støðufesti og samanhald, og verja fólkið ímóti politiskari valdsmisnýtslu og skilaleysum handlingum.
Føroya Væl, sum er veljarafelag Sambandsfloksins í Suðurstreymi, heldur, at tilgongdin í arbeiðinum at gera eina nýggja stjórnarskipanarlóg ikki livir upp til minstukrøvuni at fyrireika eina slíka lóg. Ongar almennar og ítøkiligar viðmerkingar eru til fyriliggjandi lógaruppskot - viðmerkingar, sum skulu brúkast at stuðla seg til í sambandi við tulkingar.
Almenna hoyringin er farin fram í einum afturlatnum samanhangi, soleiðis at skilja, at fólkið alt og veljararin ikki alment og breitt er sloppin til orðanna og er kunnaður um innihald, endamál, tulkingar og avleiðingar - fólkið hevur ikki fingið høvið andlit til andlit at stilla spurningar og gera viðmerkingar til okkara politikarar.
Hetta er ikki nøktandi í einum so týðandi máli.
Vit vita, hvat vit hava, og tað kann ikki vera rætt, at fólkið ikki nágreiniliga veit, hvat tað fær við einari nýggjari stjórnarskipan.
Tað eigur tí at verða skipað fyri enn fleiri almennum politiskum kjakfundum um evnið - vónandi fer løgmaður og landsstýrið at skipa so fyri í komandi tíðum. Alt annað er ábyrgdarleyst og ódemokratiskt.
Fari tí at heita á fólk um at møta fjølment til fyrsta politiska kjakfundin av hesum slag í Aulini í Finsen, í gamla Kommunuskúlanum - í annaðkvøld 10. januar, kl. 19.00-21.00, har í hesum umfari 3 av teimum stóru politisku flokkunum og tess formenn fara at leggja fram og svara spurningum frá fólkinum.
Johan Dahl
formaður í Føroya Væl
RN
Aftur


text:
Verkætlan millum Reykjavík, Tórshavn og Helsinki fingið stuðul
Verkætlanin 'Communicating in a New Culture: Survival Language through Mobile Devices' hevur fingið stuðul játtaðan frá Nordplus.
Hjalmar P. Petersen á Føroyamálsdeildini er knýttur at verkætlanini saman við Birnu Arnbjørnsdóttur (Háskóli Íslands) og Helgu Hilmisdóttur á deildini fyri Finskt-ugriskt og skandinaviskt í Helsinki.
Verkætlanin snýr seg serliga um at brúka teldur og menna forrit til on-line undirvísing í føroyskum og íslendskum, og at brúka tað tilfar, sum longu er tøkt og útvikla tað víðari. Hetta fer at gera tað lættari hjá serliga útlendingum at læra málini, og á tann hátt fáa størri møguleika at taka lut í tí føroyska samfelagnum og mentanini.
-
16.10.2018 Til lesandi SetursskrivstovanÍslendskur lestrarstuðul 2019Umsóknarfreistin til íslendska lestrarstuðulin er 1. desembe...
-
12.10.2018 Setrið Søgu- og samfelagsdeildin Til lesandiSigri M. Gaïni farin undir ph.d.-granskingarætlan á Setrinum um haturstaluSigri M. Gaïni fór í september 2018 undir ph.d.-lestur á Søg...
-
09.10.2018 Føroyamálsdeildin Til lesandiVísindalig grein um orðfeingið hjá føroyskum børnumGrein eftir Sissal Mariu Rasmussen í tíðarritinum First Lang...


text:
Jeffrei Henriksen
Jeffrei Henriksen er lektari í føroyskum og hevur granskað og skrivað nógv um føroyskt mál.
Hann er føddur 1. mai 1930 í Sørvági og býr í Tórshavn.
Hann tók læraraprógv í 1950. Hevur verið á Læraraháskúlanum í Danmark og tikið exam. art prógv í føroyskum.
Hann hevur verið lærari í Bø og Gásadali, á Eiði og í Kommunuskúlanum í Havn. Var skúlastjóri á venjingarskúlanum og lektari á Føroya Læraraskúla.
Útgávur:
1950 Gloprið í Míni jólabók
1955 Dreingirnir, sum dugdu gand í Míni jólabók
1956 Álvakongur í Míni jólabók
1957 Í Miðgarði í Míni jólabók
1963 Bjarnabani í Barnablaðnum nr. 8-9
1970 Føroysk mállæruheiti. Skúlablaðið. Serprent
1982 Odysseus
Heiður:
1977 M.A.Jacobsens heiðursløn fyri yrkisbókmentir
1986 Heiðurslimur í felagnum Sverige – Färöarna
2000 Sømdargáva úr Grunni Kristjans á Brekkumørk


text:
Stórsigur á Royn
Mortan Enni | 18/01/15
TB og Royn spældu ein venjingardyst við Stórá ídag. Líkindini vóru ikki meira enn næstbest, tað var kalt og illfýsið, men hóast keðiliga veðrið, hevði eitt sindur av fólki leitað sær til Trongisvágs.
TB hevur fingið 3 nýggjar leikarar at royndarvenja. Tveir íslendarar og ein fransmann. Umframt hesar tríggjar skrivaði TB sáttmála við Adu í summar.
Tað er ilt at siga, hvussu teir royndust, tí mótstøðan var alt ov lítil at gera eina konstruktiva meting av avrikinum. Men teir tóktust at vilja spæla bólt og bjóðaðu seg eisini fram til móttøkur o.a. TB vann dystin 6-0.
Um fólk ynskja at fregnast, hvørt nýggju menninir kunnu geva eitt íkast til besta liðið hjá felagnum, so trenar TB vanligar yrkadagar á nátturðatíð.


text:
Nýggjastu tíðindi
Starvslýsing: Námsfrøðingar til Mylnuhúsið
Spennandi og lívligir gerandisdagar við glaðum børnum, góðum starvsfeløgum og spor pedagogikki. Ljóðar tað sum nakað fyri teg? So er tað kanska tær, vit leita eftir.
Í Mylnuhúsinum eru fýra størv sum námsfrøðingur leys at søkja. Talan er um størv á 30, 33 og 35 tímar um vikuna, og øll verða sett at byrja 13. august 2018.
Um ikki námsfrøðingar søkja, verða hjálparfólk sett tíðaravmarkað í staðin.
Starvspláss og -innihald
Mylnuhúsið er ein samskipaður dagstovnur við vøggustovu, barnagarði og útibarnagørðum, har vit dagliga taka ímóti tilsamans 76 børnum í aldrinum 0 – 7 ár.
Í Mylnuhúsinum er pláss fyri, at bæði børn og vaksin kunnu seta síni spor. Vit arbeiða í tí dagliga við okkara eygleiðingarevnum, og vit eru serliga upptikin av sporunum, sum upptaka børnini.
Okkara námsfrøðiliga arbeiði tekur útgangsstøði í barninum, og sporini nýta vit til at leggja verkætlanir, aktivitetir og spæl í gerandisdegnum til rættis.
Sum starvsfólk í Mylnuhúsinum skalt tú tí seta teg inn í spor pedagogikk. Hendan tilgongdin krevur forvitni og áhuga fyri námsfrøðiliga arbeiðnum, og tí er tað umráðandi, at tú hevur opið sinn.
Harumframt er neyðugt vera opin fyri nýhugsan, at síggja møguleikar fram um mørk og at virka fyri góðum samstarvi við foreldur og starvsfelagar.
Lønar- og setanarviðurskifti
Lønar- og setanarviðurskifti eru sambært sáttmála millum Kommunala arbeiðsgevarafelag Føroya og Føroya pedagogfelag.
Meira fæst at vita um størvini við at venda sær til Maju Højsted, leiðara á tlf. 457788 ella 237710.
Umsóknir, saman við upplýsingum um útbúgving, royndir og viðmælum, skulu vera okkum í hendi í seinasta lagi mánadagin 4. juni 2018, og skulu stílast til:
Mylnuhúsið
Mylnugøta 10
700 Klaksvík
mylnuhusid@mylnuhusid.fo
Nýtt í kommununi
Klaksvík í fokus endaði hóskvøldið við einum braki í nýumvælda Spinnarínum. Les meira »
Fitt av fólki vóru við, tá Skúlatrøð og ítróttarøkið vóru í fokus mikukvøldið. Les meira »
”Virkin eldri” er vorðið eitt afturvendandi og vælkent hugtak, og sæst tað aftur í býarmyndini, at fólkapensjónistar í Norðoyggjum… Les meira »


text:
Bíblian og sexologurin
Ígjøgnum nakrar vikur hevur ein sexologur havt innivist í vikuskiftisblaðnum hjá Dimmalætting (Punktum.fo). Í hesum blað hevur sexologurin á ein virðiligan og sakligan hátt varpað ljós á evnir av sexuellari náttúr, samstundis sum spurningar av hesum sama slag eru svaraðir. Og í einum landi sum Føroyum – har sexual frálæra enn ikki er sligin í gjøgnum í fólkaskúlanum, og har sex annars ikki er nakað, man tosar opið um – var hesin sexologur eitt frískt lot, sum varpaði ljós á nøkur evni, sum ongin annars hevur áræði at viðgera.
Nú eru Føroyar ikki bara eitt land, har sex ikki er nakað, man tosar opið um. Føroyar eru eisini eitt land, har ein sjónleikur sum “Liva tikarar í Kongo” ikki má vísast í ávísum støðum, orsaka av sínum innihaldi. Føroyar eru eisini eitt land, har tinglimir í álvara royna at minka um játtanina til mentanarbólkar, tí hesir hava dittað sær at framføra ein sjónleika nevndan “Ginusøgur”. So í ljósinum av hesum kann tað ikki undra nakran, at tað eisini finnast føroyingar, sum fáa ilt eitt ávíst stað, tí Dimma nú opið hevur viðgjørt eitt evni sum sex. Eg skrivi hetta í tátíð, tí leiðslan á Dimmu hevur valt at steðga við hesum góða sexologi. Tað letur til, at Føroyar framhaldandi eru eitt land, har tað mest náttúrliga millum menniskju ikki er nakað, sum man má festa orð á. Eg vænti, at Miðflokkurin fegnast um, at tað finnast føroyskt bløð, sum av sínum eintingum taka undir við teirra mentanarpolitikki…
Tey kristnu
Øssur Berghamar skrivar í lesarabrævi dagfest 28/12: “Punktum.fo hevur fingið ein sexolog, og nú skal eitt forkvaklað kynslív útpenslast í grovum greinum og tekningum, sum eru uttan fyri øll mørk”. Svenning á Lofti er beint í hølunum á honum við m.a. hesari viðmerking “Vit hava roynt at uppala okkara børn í teimum natúrligu viðurskiftunum millum mann og konu á ein sømiligan hátt, men hetta er beinleiðis perverst og spýggiligt og sømir ikki Dimmu sum blað”.
Tað er gleðiligt, at vit føroyingar hava menn sum Øssur og Svenning, sum kunnu fortelja okkum, hvat vit hava gott av at lesa og ikki. Tað er eisini at fegnast um, at hesir menn hava tikið tað á sín kappa, at stríðast ímóti “øllum perversitet og útpensling av forkvaklaðum kynslívi” í føroyskum bløðum. Í sambandi við eina tílíka herferð er tað upplagt at leggja eftir tí størstu útpensling av perversiteti og forkvaklaðum kynslívi nakrantíð festa á blað við føroyskari skrift. Her hugsi eg ikki um tað, ið sexologurin hevur skrivað í Dimmalætting, men heldur um okkara góðu bíbliu. Tað er ein sannroynd, at hendan góða bók inniheldur meira óhumsku og skenskheit enn nakað annað nakrantíð skrivað við føroyskum stavum. Hendan óhumska hevur verið útbreidd á føroyskum í nærum 200 ár, og tað er so sanniliga upp á tíðina, at onkur steðgar hesum. Tað var tískil við gleði at eg las lesarabrøvini hjá Øssuri og Svenning, tí eg veit, at um nakar føroyingur kann megna eina tílíka uppgávu, so eru tað menn sum teir.
Bíblian
Nøkur dømi:
1) Lot og døtrarnar
Søgan um Lot og døtrar hansara er vælkend, men kann tó ikki forteljast nóg ofta fyri at vísa á tann ómoral, sum bíblian diskar upp við. Aftaná at einglarnir vóru komnir til Lot, og tann rættvísi (!) Lot hevði bjóða monnunum í Sodoma, at teir kunnu hópneyðtaka døtur hansara – sum enn vóru jomfrýr – verður býurin lagdur í oyði . Lot og døtrarnar eru einastu íbúgvar, sum yvirliva. Døtrar Lots velja síðan at drekka pápa sín skít, og meðan hann ikki varar av nøkrum, hava tær samlegu saman við honum, so at tær báðar blíva uppá vegin (1. Mósebók 19)
Her er veruliga talan um eina “útpensling av einum forkvaklaðum, perversum og spýggiligum kynslívi”. Eigur tílíkt ikki eisini at forbjóðast í Føroyum? Ella eigur tað at tolast tí tað stendur í okkara bíbliu?
2) Dávid kongur er samkyndur
Í 1. Samuelsbók lesa vit um tað serliga forhold, sum Dávid og Jónatan hava. Jónatan dámar væl at vera nakin frammanfyri Dávid (18:2-4), kanska tí hann var ógvuliga góður við hann (19:1). Teir báðir hava heldur onki ímóti at kyssast frammanfyri øðrum (20:41), og tá Dávid frættir um deyða Jónatans, syrgir hann hann við hesum orðum: “Sárliga syrgi eg teg, bróðir mín Jónatan! Tú vart mær hjartans kærur; kærleiki tín var mær undurfullur, meiri enn kvinnukærleiki.” (2. Sám 1:26).
Vit, ið lesa ein tílíkan tekst í dag, eru ikki í iva um, at hesir báðir menn vóru meira enn bara vanliga vinsamir. Teir hava allarhelst gjørt “hitt, tit vita”, sum hóttir føroyska samfelagið bæði tá tað kemur til fiskin á Landsgrunninum og oljuna í undirgrundini. Er tíðin ikki langt síðan komin til at forbjóða eini tílíkari útpenslan av ónáttúrligum levnaði, sum hesari vit finna í bíbliuni?
3) Rangsnúgvandi “leiðbeiningum”
Øssur Berghamar harmast um, at hesin góði sexologur hevur “fóðrað føroyingar við rangsnúgvandi “leiðbeiningum”, har ólevnaður á lægsta stigi verður settur í hásæti.” Nú er bíblian sjálv ikki so langt aftanfyri, tá tað kemur til tílíkar leiðbeiningar. Í 5. Mósebók kapitul 22 lesa vit, at tað einasta, eitt mannfólk skal gera, fyri at fáa hendur á eini kvinnu hann hevur hug á, er at neyðtaka hana. “Revsingin” fyri neyðtøku er nemliga tann, at maðurin skal gifta seg við kvinnuni, umframt at betala pápanum ein viðbót. Hetta var guds leiðbeining til jødarnar í oyðimørkini. Í 5. Mósebók kapitul 21 leiðbeinir gud jødarnar, hvussu teir skulu bera seg at í eini krígsstøðu: Um so er, at teir fáa eygu á onkra vakra kvinnu ímillum krígsfangarnar, so stendur tað teimum frítt at taka hana til sín, og gera við hana sum teimum lystir.
Nú veit eg ikki hvussu við tykkum, men eg sjálvur hava sjáldan sæð verri “rangsnúgvandi leiðbeiningar, har ólevnaður á lægsta stigi verður settur í hásæti”. Og tað er gud sjálvur, sum kemur við teimum. Eru hesar leiðbeiningar ikki nógv verri enn nakað av tí, sum sexologurin hevur skrivað í Dimmu?
So einhvør kann síggja, at okkara kæra bíblia er langt frammanfyri alt annað, tá tað kemur til óhumsku festa á blað. Tað er tískil mín inniliga vón, at tit áhaldandi fara at stríðast fyri at fyribeina hesum “perversitetum, spýggjiligheitum og forkvaklaðum útpensligum av kynslívi”, sum bíblian leggur fyri dagin, og vónandi helma tit ikki í, fyrrenn vit hava fingið sett eitt 18 ára aldursmark á hesa perversu bók – okkara ungdómi og samfelag til frama!
Góða eydnu!
Eivind Ortind Simonsen
Århus
Merki: bíblian, Eivind Ortind Simonsen, sex


text:
Eg meini at Føroyar eiga at vísa fyri umheiminum at vit ikki kunnu stuðla fremmandahatrinum hjá dønum. Nýggi útlendingapolitikkurin hjá donsku stjórnini hevur longu sett Danmark í andstøðu í Evropa, og ynskja vit ikki somu lagnu, noyðast vit at gera heimin varðan við, at vit ikki stuðla fremmandahatri.
Nýggja uppskotið hjá donsku stjórnini deilur danska fólkið upp í fyrsta flokks borgarar, og annað flokks borgarar. Hetta er eitt tað størsta alment stýrda rasistiska átak í vestur Evropa síðan annan veraldarbardaga og skal síggjast sum ein bleytari og tillaga útgáva av apartheid.
Tað er bert ein spurningur um tíð áðrenn onkur dregur Danmark fyri ST-mannarættindadómstólin og vinnur sakina. Tað er ikki torført at skilja hvat hetta hevur við sær tá talan er um útflutning, og altjóða samstarv annars.
Ynskja vit sum føringar ikki at vera ein partur av hesum, mugu vit gera vart við hetta og tað nú. Hvussu fer eitt handilsboykott av Danmark at ávirka okkum?
Neyðugt er at Føroya Landsstýri eru undangongumenn í altjóða átøkunum móti Danmark, hetta vísur altjóða samfelagnum at vit sum føringar ikki stuðla fremmandahatrið, og ikki velja at síggja onnur fólk sum annaðflokksborgarar bara tí danska stjórnin sigur tað.
Seinastu nógvu árini hevur Danmark havt nógv tí harðastu útlendingalógina í vestur Evropa, og hetta hevur bert ført alsamt verri integratión við sær. Síðsta danska stjórnin við sokallaða sosialdemokratinum Poul Nyrup Rasmussen á odda kappaðist við Dansk Folkeparti um at spreiða fremmandahatur, hetta skapti ein hatskan hugburð í stórum parti av danska fólkinum. Tá ein penur sosialdemokratur kundi føra ein tílíkan politik, so var hann nokk ikki galin.
Tað er tí nú sera torført hjá fólki av øðrum uppruna enn donskum at fáa arbeiði í Danmark. Ung fólk av øðrum uppruna enn donskum sleppa ikki inn á dansistøðini, og sera torført er hjá hesum at fáa bústaðir. Hetta hevur verið galdandi í skjótt nógv ár, og hevur avlaga tilverðuna hjá nógvum fólki. Tað er lætt at skilja, at nøkur av hesum fólkum, ofta ungir strongdir menn, enda úti í brotsverkum.
Og júst hetta við brotsverkunum hava Poul Nyrup Rasmussen og hansara kumpanar brúkt sum orsøk til at gera útlendingapolitikkin enn strangara, og spreiða enn meira hatur og ræðslu millum vanliga danskaran.
Men nú eru sokallaðu sosialdemokratarnir ikki í stjórn meira. Ein høgra stjórn er komin til valdiå, og hendan stendur við einum stórum trupuleika: Hvussu kann hendan stjórnin føra ein meira høgra vendan útlendingapolitikk enn tann undanfarna stjórnin gjørdi? Hetta er torført, eftir sum hetta var tann strangasti politikkurin í vestur Evropa.
Fólk eru rødd av øllum ræðumyndunum sum politikkarar og fjølmiðlar hava mála, og krevja ein harðari politikk. So núverandi danska stjórnin velur at argumentera við, at í arabisku londunum er politikkurin so og so strangur og tí kunnu vit brúka sama politikk yvir fyri arabum. Danska stjórnin velur altso at melda seg úr vestur Evropa á hesum økið. Danska stjórnin velur ein politik sum er kendur úr Suður Afrika, úr Irak úr Nazi týsklandi og Ísrael.
Men vit føringar hava ongan áhuga í at melda okkum burturúr Evropa, tí mugu vit siga stop, og saman við hinum londunum fordøma okkara donsku ríksfelagar.


text:
Orð: Ókendur
Lag: “Det gryr mot dag”
Týtt: Kajfinn Hammer
Viðmerking: Týddur í september 2003.
1. Skjótt nátt er av, nú fyri degi lýsir,
ein ævig gleði bíðar brúður Jesu Krists;
ein dýrdarríkur morgun uttan skíggj skjótt rísur,
vit eru heima hjá Guði vist.
Niðurlag: Ja, loysnardagurin skjótt skal rísa,
nú tíðin sýnir at Hann er nær.
Í allar ævir vit Guði prísa,
og ævigt fagna skulu Jesusi har.
2. Skjótt nátt er av, lít upp tú frelsti skari,
brátt bleiktrar morgunglæman bjørt á himni hátt.
Tá Jesus kemur, heim við skaranum eg fari,
frá jørð meg heintar úr myrku nátt.
3. Skjótt nátt er av, til sigur Guð vil leiða,
sum Hann av náði gevur hvørjum tí sum trýr;
tá uppfylt verður dýra vónin sum vit eiga,
í ævir verða har Jesus býr.
4. Skjótt nátt er av, vit skulu opinberast
í skýnum møta Honum endurloyst í dýrd;
Guð hevur lovað, at vit skulu dýrdargerast
á degi Lambsins í sælu skírd.


text:
Sverri Egholm
07.04.2018 - 18:51
72 ára gamla Astoria, sum í dag er ferðamannaskip legði í gjár leiðina framvið Havnini, og hevur í dag ligið í Klaksvík.
Í tí sambandi endurprenta vit her grein hjá John Kjærbo eystan Á um hendingina hjá Stockholm, sum í dag eitur Astoria og Andrea Doria stoyttu saman. Greinin varð skrivað til Dimmalætting fyri nøkrum árum síðani.
-----
Mikukvøldið 25. juli 1956 kl 23:10 sigldi Stockholm við 18 míla ferð inn í stýriborðssíðu á 29.083 tons stóra og 228 metur langa italska luksuslinaranum Andrea Doria.
Andrea Doria var farin úr Genua 17. juli, og var Gibraltar síðsta havn áðrenn kósin varð løgd vestur um hav. Umborð vóru 1.134 ferðafólk og manningin taldi 574 - 1708 fólk tilsaman. Hetta var túrur nummar 101, eftir at skipið varð sett í sigling í 1953, og væntandi skuldi skipið koma til New York 26. juli kl 09.00.
Skipari var tann 58 ára gamli Piero Calamai, og skuldi hetta vera hansara seinasti túrur, eftir at hann hevði verið skipari í gott og væl 3 ár, og var hann tann einasti skiparin, skipið hevði havt. Nú skuldi hann gerast skipari á tí nýggjara systurskipinum hjá Andrea Doria Christoforo Colombo.
Calamai skipari var mildur og beinasamur, men hann var eingin vertskapsmaður. Hann føldi seg betur til passar uppi á brúnni, enn í veitslulag við ferðafólki, sum vanligt var tá í tíðini. Eisini var hann maður av fáum orðum. Tað gav at bíta, tá teir í byrjanini av hesum túrinum gjørdu eina 90 grad snaring á bakborð, fyri at lyfta stýriborð nakað upp úr sjónum, so teir í maskinuni kundu koma til eitt rør, sum hol var komið á. Eitt av ferðafólkunum, ið var statt á brúnni, spurdi, hví skipið snaraði. Calamai svaraði, at tað var ein stórur hvalur fyri framman, og hann vildi ikki sigla á hann. Kanska helt skiparin, at viðkomandi ferðafólk ikki skilti eina tekniska frágreiðing. Hesin hugur at halda ferðafólkið óvitandi, skuldi seinni gerast orsøk til nógvar atfinningar mótvegis Calamai.
Hendan mikudagin var Calamai komin á brúnna uttan at vera boðsendur. Standandi ordri var annars, at um tað kom mjørki, skuldi skiparin hava boð um tað. Men sum tann royndi maður hann var, visti hann, at ofta kom mjørki í hesum farvatni út fyri Nantucket Island, serliga í juli.
Skiparin fór ein túr út á brúgvavongin, og var hann skjótt varugur við mjørkaflókar fyri framman. Boð vóru nú givin til maskinrúmið um at seta ferðina niður frá 23 míl, sum var tað mesta, skipið kundi sigla, til 21 míl. Eisini gav hann boð um, at øll vatntøtt skott skuldi steingjast. Tokulúðurin var samstundis settur til, og ein matrósur varð sendur fram á bakkan at halda útkikk. Calamai var vísur í, at hann kundi sigla trygt, hóast ferðin var nógv og tjúkt var í mjørka.
Hetta lagnukvøld vóru 4 útbúnir skipsførarar á brúnni. Umframt skiparan var annar stýrimaður, Curzio Franchini. Uppgáva hansara var at passa radaran. Triðji stýrimaður var Eugenio Giannini og hjálpti hann til við radaranum. Samstundis hjálpti hann til, har tað var neyðugt. Tann fjórði skipsførarin á brúnni var yvirstýrimaðurin Osvaldo Magagnini.
Klokkan 22.45 boðaði Franchini frá, at hann sá eitt skip á radaranum. Skiparin spurdi um avstand og peiling. Svarið var seytjan sjómíl fýra gradir um stýriborð. Skjótt var Franchini greiður yvir, at skipið á radaranum sigldi eysturyvir, og tað sigldi skjótt. Hetta undraði menninar á brúnni á Andrea Doria, tí skip, sum sigldi eysturyvir har á leiðini, skuldu halda seg 20 sjómíl longur suðuri. Hetta var bara ein tilráðing frá Altjóða Felagsskapinum um trygd á sjónum frá 1948. Annars stóð tað hvørjum skipara frítt at seta kós eystur um hav.
Tá ið skipini vóru 7 sjómil fra hvørjum øðrum, spurdi skiparin, hvussu tætt teir vildu passera. Ein sjómíl um stýriborð, svaraði Franchini. Frástøðan ímillum skipini minkaði ógvuliga skjótt. Tá 3 sjómíl vóru ímillum, gav Calamai boð um at snara 4 gradir á bakborð, fyri harvið at geva meira pláss um stýriborð. Men 4 gradir er ikki nóg mikið til, at hitt skipið kann síggja tað á radaranum.
Stockholm
Stockholm var farin úr New York sama morgun, 25. juli, á veg til Gøteborg. Umborð vóru 534 ferðafólk, og manningin taldi 213. Stockholm var 12.396 tons dv og 172 m langt, nakað væl minni enn Andrea Doria, men varð hildið at vera eitt gott skip at sigla við.
Klokkan 20.30 var tann 26 ára gamli triðji stýrimaður, Johan Carstens Johansson ( kallaður Carstens), komin á vakt saman við trimum matrósum. Matrósarnir skiftust um róðurtørn og útkikk. Tað fyrsta Carstens gjørdi, saman við 2 stýrimanni, Lars Enestrøm, sum hann skuldi loysa av, var at kanna logbókinia, kortið og veðurvánirnar. Veðri var gott, eitt lot av útsynningi, og sýnið var um 6 sjómíl. Annar stýrimaður segði, at teir kundu rokna við mjørka, tá teir komu til Nantucket fýrskipið. Enestrøm segði eisini, at teir vóru meira enn 1sjómil norðan fyri ta fastløgdu rutuna, og at kósin var 90 gradir í ein beinan eystan. Tá hetta var gjørt, fór Enestrøm av brúnni, og Carstens var nú vakthavandi, saman teimum trimum matrósum.
Skipari á Stocholm var tann 63 ára gamli Harry Gunnar Nordenson. Hann hevði verið skipari í reiðarínum í 21 ár, millum annað var hann skipari á Gripsholm undir 2. veraldarbardaga. Hann var nógv róstur sum skipari, og var komin umborð á Stockholm í septembur 1955. Nordenson brúkti altíð somu rutu, 1 sjómíl sunnan fyri Nantucket-fýrskipið, bæði tá teir vóru vestgangandi og eystgangandi. Hetta var í stríð við tilmælið frá Altjóða Felagsskapinum um trygd á sjónum frá 1948. Nógv reiðarí høvdu avtalu um at fylgja tí syðru farleiðini á fer eystur um hav. Reiðaríið hjá Stockholm, Svenska Amerikalinjan, hevði onga slíka avtalu. Og fyri alt tað hevði reiðaríið hjá Andrea Doria heldur ikki slíka avtalu.
Nordenson skipari var ikki tann maður, ið vildi spilla tíðina burtur við at fara 20 sjómíl longur suður. Hann hevði siglt somu farleið 423 ferðir. Klokkan 21.40 kom Nordenson skipari upp á brúnna og kannaði staðfestingarnar hjá Carstens. Hann gav nú ordrar til kós 87 gradir og segði við Carstens, at hann fór niður undir, og bað siga sær frá, um tað kom mjørki. Standandi ordrar vóru, at onki skip skuldi koma nærri enn 1 sjómíl, og um tað kom mjørki, skuldi skiparin varskógvast. Nordenson legði dent á at vera boðsendur at koma á brúnna, heldur ov ofta enn ov sjálvdan.
Samanstoyturin
Cartens fór nú út á brúgvavongin fyri at kunna seg um veður og vind. Topplanternurnar vóru klárar, ongin mjørki fjaldi tær, og lotið var minkandi. Hann gekk nú aftur og fram á brúnni, árvakin men róligur. Hann var nøgdur við sítt arbeiði at vera stýrimaður, bert 26 ára gamal.
Klokkan 22.30 tók hann aftur eina positión. Tað vísti seg, at Stockholm var 2,7 – 2,8 sjómíl norðanfyri fastløgdu rutuna, og tað var harður streymur. Carstens helt ikki, at tað var nøkur orsøk til at siga skiparanum frá, men hann gav róðurgangaranum ordrar til at stýra 2 gradir longur suður fyri at leggja upp fyri. Fremst í skipinum svóvu nakrir av manningini eftir ein strævnan arbeiðsdag, men tær flestu av koyggjunum vóru tómar, tí at meginparturin av kabússarbeiðsfólkunum høvdu fingið ordrar til at arbeiða yvir. Klokkan 22.50 fór Carstens inn í bestikkrúmið, har hann tók radarpeiling. Skipið var nú 3 sjómíl norðanfyri fastløgdu kós. Hann gav nú ordrar til róðurgangaran um at snara 2 gradir longur móti suðri, og tað vildi geva skipinum eina kós uppá 91 gradir. So kannaði hann radaran, og tað vísti seg, at tað var nú komið eitt ekkó á skermin. Hann innstillaði radaran, so at hann kundi fáa ekkóið fyrr. Hann sá nú, at ekkóið var 12 sjómíl frá Stockholm og nakað um stýriborð. Hann plottaði nú ekkóið fyri at vita, um hann kundi fáa kósina hjá hinum skipinum. Um hansara staðfestingar skuldu vera beinar, mátti hann vissa seg um, at Stockholm helt sína kós. Hann kundi ikki sjálvur kontrollera kumpassina, og rópti tí á róðurgangaran Larsen: “Hvat stýrir tú nú?”. Larsen rópti aftur: “Hálvfems gradir”. Tað vil siga ein grad norðanfyri fastløgdu kós. Carstens fekk tað nú til, at hetta skipið var 10 sjómíl frá teimum. Tað sá út til at sigla skjótt, og tað sigldi beint ímóti Stockholm. Tað vísti seg, at skipið var 2 gradir um bakborð. Hann gav nú útkikksmanninum ordrar til at fara út á brúgvavongin at halda eyga við lanternunum frá mótgangandi skipi. Carstens plottaði nú aftur mótgangandi skip, og hann fekk tað til at vera 6 sjómíl ímillum skipini, og hann hevði mótgangadi skip 4 gradir um bakborð. Hetta var hann nøgdur við, tí so fóru skipini at passera hvønn annan bakborð til bakborð við eini frástøðu uppá 0,7 til 0,8 sjómíl. Hetta var nakað minni enn minsta mark uppá eina sjómíl, sum skiparin hevði givið ordrar um. Hann hugdi aftur í radaran, og nú var mótgangandi skip bara 4 sjómíl frá teimum, og tað nærkaðist ógvuliga skjótt. Men hóast tað høvdu hann og útkikksmaðurin ikki fingið eyga á lanternurnar hjá mótgangandi skipi. Tað kom ikki tí unga stýrimanninum til hugs, at lanternurnar kundu vera fjaldar av mjørka, tí hann sá, at hansara egnu lanternur vóru klárar. Hann helt eisini, at mótgangandi skip silgdi í so skjótt til at vera í mjørka. Hann setti nú radaran niður á ein radius av 5 sjómíl. Nú lýsti ekkóið ógvuliga væl upp á skerminum, og tað hevði kós beint ímóti Stockholm. Ekkóið á radaraskerminum var bara 2 sjómíl burtur, tá útkikksmaðurin rópti: “Ljós um bakborð.”
“Okay” svaraði Carstens.
Carstens var skjótur at taka kikaran, og fór út á brúgvavongin at hyggja eftir skipinum. Skipið var 20 gradir um bakborðsbógv, minni enn 2 sjómíl burtur. Bæði Carstens og útkikksmaðurin sóu nú lanternurnar. Tað lægra toppljósið var til vinstru fyri tað hægra toppljósið. Tað vildi bera í sær, at skipið kom at passera um bakborðssíðu. Ein reyð lanterna vísti, at mótgangandi skip var um bakborð á Stockholm. Sostatt vildu teir passera reytt ímóti reyðum. Men teir vildu passera tættari enn 1 sjómíl, og var hetta í stríð við skiparans ordrar. Carstens tók avgerð um at snara Stockholm meira á stýriborð fyri at geva meira pláss.
“Stýriborð” rópti hann til róðurgangaran. Tá kumpassnálin hevði flutt seg 20 gradir, gav hann ordrar til mittskips og at halda kósina. Carstens gav ikki ordrar til at brúka skipsfloytuna, sum vildi havt givið mótgangandi skipi boð um stýriborðsdrej hjá Stockholm.
Stockholm var ikki meir enn komin á kósina, tá Carstens ræðslusligin sær, at tað ókenda skipið snarar hart á bakborð. Nú kundi hann síggja alla stýriborðssíðu á skipinum, sum var upplýst av hundraðtals kúgveygum, og var hann greiður yvir, at hetta var ikki nakað lítið skip, sum hansara skip stevndi beint inn í stýriborð á. Carstens tók um maskintelegrafin og ringdi fulla kraft bakk, samstundis sum hann gav boð til róðursmannin um at snara hart róður stýriborð fyri harvið at minka um styrkina av samanstoytinum.
Kapteyn Nordenson var staddur í skiparakamarinum, og tá hann hoyrdi, at maskintelegrafurin ringdi, var hann greiður yvir, at triðji stýrimaður var trupulleikum, og var hann skjótur á brúnna.
Johan Carstens stóð á brúgvavonginum, tá stevnið á Stockholm, sum var ísstyrkt, skar seg 12 metur inn í stýriborð á Andrea Doria og skræddi 7 av hennara 12 dekkum upp, sum um tað var at skera í smør. Klokkan var tá 23.09.
Stockholm bakkaði nú leyst av Andrea Doria og var so liggjandi av tí, at akkerini vóru runnin út undir samanstoytinum. Andrea Doria helt á at sigla 1 sjómíl, til hon var liggjandi við 20 gradum slagsíðu á stýriborð. Sent var nú út neyðarkall
Undrið
14 ára gamla Linda Morgan vaknaði við, at hon stardi út í náttarmyrkrið. Hon helt seg minnast eitt brakandi ljóð men hugsaði, at tað mundi vera ein dreymur. Nú lá hon á sínari madrassu, dýnan var burtur, og vinstri armur hekk slappur niður við síðuni. Bilsin og bangin royndi hon at rópa á mammu sína á sponskum. Linda skilti ikki, hvat var vorðið av loftinum í kamarinum, tí í staðin fyri at síggja nakað loft, sá hon káman náttarhimmal. Nú kom ræðsla á hana, tí hon skilti, at hon var einsamøll og hjálparleys á sínari madrassu úti í Atlantshavinum.
Bernabe Garcia var einasti spanskttalandi sjómaður umborð á Stocholm. Hann var farin fram á bakkan at kanna skaðan, ið skipið hevði fingið, tá hann hoyrdi rópini frá Lindu. Hann var kløkkur av at hoyra onkran rópa á sponskum, tí hann var ikki greiður yvir, at nøkur sponsk ferðafólk vóru umborð. Garcia bar gentuna aftur á sjúkrakamarið, har yvirhovmeistarin Curt Dawe tók ímóti teimum. Hann spurdi gentuna um navnið, og hon svaraði Linda Morgan. Dawe hugdi í ferðafólkalistan, men har var ongin við tí navninum. Dawe spurdi nú, hvaðani hon kom frá, og hon svaraði, at hon kom úr Madrid. Dawe var nú heilt í villareiði og skilti ikki, hvar gentan kom frá.
Linda fór at gráta " Er hetta ikki Andrea Doria", spurdi hon. Dawe bliknaði og segði, at hetta er ikki Andrea Doria, hetta er Stockholm. Læknar tóku sær nú av tí brotna arminum og tað vísti seg, at tað var einasti skaði, hon hevði fingið. Garcia sat alla tíðina hjá Lindu, tí hetta var jú eitt undur. Hon hevði ligið í sínari koyggju og sovið, tá gronin á Stockholm skar seg inn í kamarið og knústi alt, ið fyri var. Hálvsystir hennara Joan varð slongd í havið og druknað, og fosturpápin Camille Cianfarra var deyður av samanstoytinum. Seinni vísti tað seg, at mamman Jane Cianfarra, sum eisini var í kamarinum, var komin frá vanlukkuni við lívinum.
Tá Stockholm bakkaði frá aftur Andrea Doria, var madrassan við Lindu á varliga komin at liggja á gronini á Stockholm. Uttan at fata, at tað var hendur ein samanstoytur, og hennara kamar var fullkomuliga knúst og hennara familja týnd, lá Linda á dekkinum á Stockholm, inntil Carcia kom fram á hana.
Dagin eftir, tann 26. juli klokkan 10.09, 11 tímar eftir samanstoytin, sakk Andrea Doria á 70 metrar dýpi, 40 sjómíl suður úr Nantucket Island. 51 av ferðafólkunum umkomust.
Stockholm fekk umsíður akkerini inn og kom við egnari hjálp aftur til New York, har hon var umvæld og sett aftur í sigling. 5 av manningini á Stockholm doyðu av samanstoytinum.
Heimildir
WilliamHofner
Andrea Dorias
Forlis


text:
Aftaná renningina fríggjadagin havi eg hugt eitt sindur eftir hvussu tað hevur gingist mær á Ólavsøku síðani eg byrjaði at renna. Eg havi leita eftir úrslitum á renn.fo og á bragdid.fo.
Fyrstu ferð eg rann á Ólavsøku var í 2001, men tíverri so finni eg ikki hesi úrslit, men um eg ikki minnist skeivt so rann eg mína fyrstu Ólavsøkurenning uppá 20:19. og var eg sera væl nøgdur við tað.
Síðani havi eg verið við á hvørjum ári tó við undantakið av 2009.
Eg má eisini koma við einari rættleiðing til tað eg skrivaði um Ólavsøkurenningina í ár. Eg havi tíverri ikki hugsa um Andrass Joensen sum kom inn á eitt flott 3. pláss hjá veteranum, so John Egholm gjørdist altso nr. 4. Halt mær tilgóðar John. So um eg hevði kýtt meg at fingið John afturum so hevði tað ikki verið nokk til eitt 3. pláss.


text:
Gott kvøld øll somul – yngri sum eldri.
Eg takki fyri álitið at sleppa at siga nøkur orð til tykkara her í kvøld, nú vit skjótt sleppa hesum árinum, og vit bjóða tí nýggja vælkomnum.
Tíðin rennur sum streymur í á yrkir Fríðrikkur Petersen og verður hetta mangan tikið til, og hetta mugu vit enn einaferð ásanna, nú vit standa her í kvøld. Enn einaferð hátíðarhalda vit, at jarðarknøtturin hevur snúrað sær ein túr runt sólina. Tað er ótrúligt so skjótt eitt ár rennur.
Fara vit eitt sindur aftur í tíðina, so var tað soleiðis, at nýggjárið var ein av teimum stóru høgtíðunum. Líka, sum jólini, páskirnar og hvítusunnan vóru høgtíðir, so var eisini soleiðis, at nýggjárið, kyndilsmessan og føstulávint eisini vóru høgtíðir hjá forfedrum okkara. Vit høvdu jú, jólabygdir, nýggjársbygdir, kyndilsmessubygdir og føstulávintsbygdir og um okkara leiðir vóru mær vitandi tvær nýggjársbygdir, og tær vóru Funningur og Lamba. Um nýggjárið leitaðu so fólk – kanska serliga tey ungu - til nýggjársbygdirnar. Farið var eftir gomlu bygdagøtunum og ofta gekk leiðin yvir skørð og fjøll.
Gist var eisini ofta hjá skyldfólki ella vinfólki, og fólk hildu sær á gamni um høgtíðina. Tá so høgtíðin var av, fóru tey aftur at húsi til at taka dagliga arbeiðið uppaftur.
Handan tíðin er farin og kemur ikki aftur. Tíðir skifta og soleiðis eisini við mongum, sum tíðin hevur havt við sær.
Nýggjárið hevur tað serliga við sær, at tá standa vit á einum vegamóti. Vit siga einum ári farvæl og ynskja einum nýggjum vælkomnum. Vit eru eisini farin um stytsta dag og ganga ljósari tíð ímóti. Skjótt eftir ársskiftið síggja vit, hvussu dagarnir leingjast og sigast má, at ólíka hugaligari er at ganga ljósari tíð ímóti, enn tá farið er um longsta dag, og vit ganga myrkari tíð ímóti.
Á nýggjárinum gera vit sum menniskju mangan støðuna upp.
Vit støðga á og minnast afturá farna árið. Hvussu royndist tað fyri okkum? Hvat gekk væl? Hvat gekk minni væl? Og kanska vit mugu drýpa høvur og minnast aftur á okkurt, sum gekk illa?
Er okkum menniskjum unt at liva í nøkur ár, so er tað ein sannroynd, at vit á lívsleiðini møta bæði viðgongd og mótgongd – soleiðis er lívið nú einaferð.
Tá harðast leikar á, tá kennir tú av sonnum, hvussu altavgerandi tað er hjá okkum menniskjum at standa saman. At standa saman sum familja, sum býlingur, sum bygd, ja, sum ein tjóð. Vit hava altíð brúk fyri hvørjumøðrum, men mangan, tá alt gongur við, so sigla vit okkara egna sjógv og hugsa ikki so nógv um, hvønn týdning tann sosiali felagsskapurin hevur. Tá ið so ástendur, tá mangan síggja vit, hvat ið hevur veruligt virði.
Vit eiga eisini at leggja okkum í geyma, at vit hava tað gott her í Føroyum – ja heilt gott!
Gamaní kundu vit ynskt okkum ymiskt afturat og hugsa okkum bæði eitt og annað øðrvísi, men hyggja vit út um landoddarnar og út í víðu verð, so mugu vit vissuliga ásanna, at vit hava tað gott her.
Úti í víðu verð er tað soleiðis, at har eru nógv, sum fara svong til songar. Bústaðarviðurskiftini eru nógvastaðni út av lagi vánalig. Smáir ella eingir møguleikar eru til skúlagongd. Nógv verða hótt av náttúruvanlukkum og lívshættisligum sjúkum.
Og so er tað yvirgangurin – yvirgangur av grovasta slag, sum vit hava verið vitni til seinastu árini og sum sýnist at vinda upp á seg eisini. Menniskju verða pínd og dripin og mong eru tey, sum flýggja frá húsi og heimi, tí tey eru í stórum vanda fyri at missa lívið. Flóttafólkastreymurin vekstur alsamt, og vit eru vitni til, at tráanin at sleppa til Europa er ovurhonds stórur, ja so stórur, at landsins leiðarar eru ørkymlaðir av støðuni og vita í veruleikanum ikki síni livandi ráð, hvussu hendan støðan kann loysast væl og virðiliga.
Seta vit okkum inn í, hvussu trupul, vánalig, hættislig og mangan vónleys støðan hjá nógvum milliónum av menniskjum er, so mega vit ásanna, at vit hava einki at klaga um – nei, als einki - í Føroyum er gott at búgva.
Spurningurin er so, hvat vit gera við hetta, at so nógv hava tað so ringt! Yppa vit øksl, ella hvat gera vit? Væl veit eg, at vit ikki kunna hjálpa øllum heiminum, men vit eiga og hava skyldu til at hjálpa – spurningurin er tí bara, hvussu vit gera tað. Eg havi ikki eina greiða uppskrift til tað, men um vit øll seta okkum fyri – eftir førimuni – at veita teim neyðstøddu hjálp, so munar tað væl – eingin ivi um tað!
Jú, vit hava tað gott í Føroyum og menningin í føroyska samfelagnum hevur verið stór seinastu árini.
Í bókini “Feðgar á ferð” hjá Heðini Brú, hoyra vit um, at Ketil og Kálvur fáa grindboð úr grannabygdini. Teir gera skjótt av og fara so av stað. Ketil mælir til at fara eftir gomlu bygdargøtuni, meðan Kálvur mælir til at fara við bili eftir vegnum. Nei, tað vildi Ketil ikki og mælti: “Tann gamla gøtan hevur verið nóg góð alla mína tíð, so man hon fara at hjálpast í dag við.”
Um vit í Føroyum høvdu hildið okkum til hesa niðurstøðuna hjá Ketli, so hevði nokk ikki havt verið so stór menning í føroyska samfelagnum, sum tað nú einaferð hevur verið. Tað er týdningarmikið fyri eitt samfelag, at kvinnur og menn ikki bert hugsa vanabundið, men tora at hugsa øðrvísið og seta í verk slíkt, sum í fyrstu syftu kann tykjast nakað vágið, men tað er neyðugt um vit skulu menna okkum sum samfelag.
Her í kommununi býr eitt virkið fólk, ja, virkið fólk á so nógvum økjum.
Um vit hugsa okkum um og lata hugin reika, so vita vit væl, at á øllum hesum ymisku áhugaøkjunum er lív í. Eisini á vinnuøkinum er nógv lív í. Ja, her býr eitt fólk, sum ikki er bangið fyri at bretta upp um armar og at taka tøk. Stutt sagt – um okkara leið er stórt virksemi og eisini framburður og menning á øllum økjum. Menningin her í kommununi hevur mangan verið eyðsýnd, og vit hava staðið og standa í fremstu røð. Vit eiga framhaldandi at halda fast við hesa gongd og gera okkara besta til, at hendan góða gongd kann halda fram.
Vit eiga at stremba eftir, at fólk trívast her og eisini at bera so í bandi, at fólk fáa hug at flyta higar. Ein strofa í eini kendari føroyskari yrking sigur um tey sum undan okkum eru farin: “Komu tey stutt ella longur, tú skalt víðari byggja”. Hetta eru sannleiksorð, tí tað eru tú og eg, sum liva í dag, sum skulu byggja víðari og eingin annar. Vit skulu eisini byggja væl. Hetta er okkara ábyrgd og hetta hendir ikki av sær sjálvum.
Hvat kunnu vit so gera fyri, at hetta skal eydnast? Hevði tað verið so, at eitt einfalt svar var til hendan spurning, men tað er tað ikki.
Eg vil tó loyva mær at nevna nøkur viðurskifti, sum heilt víst eru ein fortreyt fyri, at vit byggja víðari, og at vit byggja væl.
Hesi viðurskifti eru:
• Vit eiga at hava ein jaligan hugburð
• Vit eiga at vera opin fyri nýhugsan
• Vit eiga at hava gott mót
• Vit eiga at lyfta í felag
Mítt ynski og mín vón er, at vit megna hetta. Og megna vit hetta, so eri eg vísur í, at vit náa langt fram á leið.
.....
Á nýggjárinum 2009 helt eg nýggjársrøðuna sum nývaldur borgarstjóri og nú sjey ár seinni, haldi eg aftur nýggjársrøðuna, nú eg leggi frá mær sum borgarstjóri um eina løtu.
Hetta hava verið sjey góð, avbjóðandi og spennandi ár, sum eg havi verið glaður fyri. Eg eri eisini takksamur fyri møguleikan at hava havt leiðsluna í býráðnum hesi árini – ein møguleika fáum er unt! Samstarvið og stevið í býráðnum hevur verið gott hesi árini, og hevur hetta verið kommununi at gagni – eingin ivi um tað!
Nú eg leggi frá mær, so er tað við eini góðari kenslu. Eg havi fingið dyggan stuðul í býráðnum, í umsitingini og ikki minst frá fólkinum í kommununi – hjartans tøkk øll somul!
Áðrenn eg fari at biðja Tórbjørn Jacobsen, komandi borgarstjóra, koma upp á pallin, so eg fái handa honum lykilin til skrivstovuna, so fari eg at ynskja øllum eitt gott, gleðiligt og av Gudi signað nýggjár.
Takk fyri!


text:
Les. Ástøði er partur av Les røðini, men er eisini ein sjálvstøðug ein. Bókin viðger ymisku tekstasløgini, og hvussu hesi kunnu greinast. Tekstasløgini umfata prosaskaldskap, yrkingar, ævintýr, sagnir, kvæði og yrkistekst. Harumframt er eitt kapitul um myndagreining, og eitt kapitul um føroyska myndlistasøgu.
Les 3 er triðja bók í Les røðini. Tekstasavnið er ætlað til føroyskt í 10. flokki. Tekstasavnið er uttan iva e...
Les 3. Arbeiðsbók er ætlað at verða brúkt í samband við viðgerð av tekstunum í savninum Les 3.


text:
Sands skúli
Í skúlanum á Sandi ganga uml. 50 næmingar í fimm flokkum. Átta lærarar undirvísa á skúlanum saman við tveimum stuðlum.
Snotuligi skúlin er nýggjur. Hann varð tikin í nýtslu í 2009, og hevur hann allar nýmótans hentleikar, sum ein skúli í dag hevur tørv á. Tað verið seg teldur til næmingarnar, samvirknar talvur, rúmlig høli við góðum ljóð- og ljós viðurskiftum. Mitt í skúlanum er bókasavnið við hugnaligum lesikrókum.
Skúlin liggur væl fyri, og tí er høgligt at vitja í náttúruni. Bæði sandur, fjøra, hagin, vøtn við ríkum djóra- og plantulívi er í nærumhvørvinum.
Hvønn morgun er morgunløta, sum flokkarnir sjálvir skipa fyri eina viku hvørja ferð. Flokkarnir gera sjálvir av, hvussu morgunløtan verður skipað. Tað kann vera sangur, onkur lítil leikur, kvæði, lestur úr bókum ella okkurt heilt annað.
Sjálv tímatalvan er skipað soleiðis, at tveir teir fyrstu tímarnir eru saman, síðani er morgunløta og fríkorter, tveir tímar saman, matarsteðgur og fríkorter 30 minuttir og eftir tað heldur tímatalvan fram seinnapartin.
Hvørt skúlaár verður skipað fyri tveimum evnisvikum. Evnini kunnu verða vald eftir, eitt nú evnum ella søgum, sum lærararnir brúka í undirvísingini.
Og tá skúlaárið endar verður skipað fyri ítróttardøgunum “Olympiskir dagar”.
Nógv at tilfarinum, ið brúkt verður í undirvísingini, verður tikið úr sagnum og ævintýrum í nærumhvørvinum, og ikki minst nógva søguliga tilfarinum, sum er í sjálvari bygdini og í Skúgvi, har javnan verður vitjað.
Skúlaleiðari er Kristian Højsted.
Sands skúli, Heimasandsvegur 96, 210 Sandur. Telefon 36 16 47
Sandoyar Meginskúli
Sandoyar Meginskúli er framhaldsskúlin fyri alla Sandoynna. Næmingarnir
eru í bygdaskúlunum frá 1. til 5. flokk og halda so fram í Sandoyar
Meginskúla í 6. til og við 10. flokk.
Í løtuni eru 75 næmingar og 11 lærarar á skúlanum.
Skúlin stendur í Traðardali við Sandsvatn. Umhvørvið er vakurt, og við
skúlan er fótbóltsvøllur, svimjihylur og ítróttarhøll, sum verða nógv brúkt av
næmingunum.
Skúlin er væl útgjørdur við nútímans tøkni talgildar talvur og teldustova við
farteldum eru tøk.
Meginskúlin er ein skúli, ið hevur eina slíka stødd, at øll kennast. Hetta lættir
um samstarvið millum lærarar og næmingar, og eisini millum heim og skúla.
Umframt regluliga skúladagin eru javnan evnisdagar við ymiskum innihaldi.
Hvønn desember eru evnisdagar við ymsum verkstøðum.
Elsa Vest, heilsufrøðingur, er fast í skúlanum týsdagar.
Skúlastjóri er Hansa M. Glerfoss
Sandoyar Meginskúli, Heimasandsvegur 142, 210 Sandur. Telefon 36 10 38