text:
Akuttur tørvur á leiguíbúðum
Eftirspurningurin eftir bústaðum hevur ongantíð í mínari tíð kenst so stórur, sum hann kennist í dag. Øll kenna onkran, sum leitar eftir einum staði at búgva.
Hvussu gjarna vit so vilja hjálpa teimum, vit eru góð við, so hanga bústaðir ikki á trøunum - men tá tað kann loysa seg í einum landi at byggja nýggj sethús og brúka leiguinntøkuna til at rinda lánið við, so er okkurt heilt galið! Í løtuni er marknaðarprísurin á eini lítlari íbúð 6-8000 krónur og hægri, men hóast prísurin er so høgur, standa fólk í kø eftir at sleppa at sleppa at rinda hesar ovurstóru leiguprísirnar.
"Ungt par leitar eftir íbúð"
"Stakur pápi leitar eftir íbúð"
"Lesandi leitar eftir íbúð"
Tann akutti tørvurin er á íbúðir við einum leigukostnaði, sum vanligi arbeiðarin hevur ráð at rinda. Hetta eru í flestu førum menniskju, sum ikki hava ráð at rinda verandi høga leigukostnað, og tí eru noydd at antin dúga uppá vælvild frá sínum nærmastu, ella verða slept á fjall og útihýst sum borgarar í kommununi.
Tað ringasta, ein kommuna kann fáa á seg, er at vera ein luksuskommuna, sum gevur teimum, sum hava, mest, og sum ikki loftar teimum, sum hava tørv á at verða loftaði. Kommunan hevur bæði eina politiska og moralska skyldu at taka ábyrgd fyri, at hesir samfelagsbólkar ongantíð standa uttan tak yvir høvdið.
"Ung barnafamilja leitar eftir íbúð"
Fáa hesar familjur bústað í Havn, er tað ein beinleiðis vinningur fyri báðar partar. Familjan fær eina kommunu við hægsta barnafrádrátti í landinum, fríplássi aftaná fyrsta barni, og einum av lægstu skattaprosentunum av øllum kommunun.
Kommunan fær skattainntøkur, virknar borgarar, og børnini, sum eru framtíðar borgarar í kommununi.
Tørvurin á hesum íbúðum er ikki akuttur, tí talan í nógvum førum er um ressursusterkar familjur, sum nokk skulu klára seg - men um kommunan einki ger, enda vit øll við at missa, tí barnafamiljur eru mergurin í einum góðum samfelagi.
"Grundleggjandi tænastur krevja politiskt arbeiðsfýsni"
Tak yvir høvdið er nakað tað mest grundleggjandi, fólk hava rætt til. Tað er líka grundleggjandi sum tað, at vit mugu hava atgongd til reint drekkivatn, og tað merkir, at ábyrgdin fyri at diversifisera (fjølbroyta?) bústaðarmarknaðin, so hann eisini rúmar teimum, ið antin ikki kunnu ella ikki vilja taka húsalán, er politisk.
Verði eg valdur í býráðið, vil eg arbeiða fyri, at kommunan tekur beinleiðis og óbeinleiðis ábyrgd fyri at byggja leiguíbúðir.
Beinleiðis, við at leggja pengar beint í íbúðarbygging. Óbeinleiðis, við at samstarva við landið og tað privata, tá tað kemur til íbúðir, ið nøkta tann akutta tørvin.
Við javnaðarkvøðu
Bergur A. Dalsgarð, valevni Javnaðarfloksins til býráðsvalið í Havn


c: text/html

text:
Orð og lag: George Bennard
Týtt: Meta av Fløtum
Upprunaheiti: Tell me his name again
1. Ein søga so vøkur varð søgd mær,
eitt undurfult navn hoyrdi eg.
Mín sál, ið djúpt syrgdi, tá glað varð;
eg hoyrdi, hann elskaði meg.
Úr dýrdini kom hann her niður,
meg burtvilsta leita upp her.
Á krossi hann vann fullan sigur.
Sig aftur, hvat navn hans er.
Niðurlag: Sig aftur, hvat navn hans er (Jesus),
tað navn, ið av øllum ber (ja, ber).
Í kærleika hann
mær frelsuna vann
og stað mær til reiðar ger.
Hin søga so dýr mær er,
hin besta, eg hoyri her.
Hvør ótti burt fer,
hann vón til mín ber.
Sig aftur, hvat navn hans er (Jesus).
2. Hann føddist í fjósi varð sagt mær,
ei annað rúm kundi hann fá.
Sum fremmandur á hesi fold var,
tó fjøldina vildi hann ná.
Eg hoyrdi, hans leið gekk í deyðan,
at á krossi varð framd bótargerð.
Mær fullkomna bjarging tá vann hann.
Sig aftur, hvat navn hans er.
3. Hann kallaður er „Sarons Rósa“
og „Liljan í dali“ so fríð.
Hann heiti ber „Aldanna klettur“
og „Morgunsins stjørna“ so blíð.
Profetur og Prestur og Hirði,
navn „Konganna Kongur“ hann ber.
Hann kemur, tá hvørvur hvør byrði.
Sig aftur, hvat navn hans er.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orð og lag: Martin Alfsen
Týtt: Flóvin Tyril
1. Enn eina ferð eg eri her,
og eg veit, at nær hann er.
Enn eina ferð eg kann í trúgv
síggja, Jesus skapti brúgv.
Breyð og vín, tey minna meg
á tað, hann hevur gjørt.
Hesi tala greitt um tað,
hann varð knústur í mín stað.
Niðurlag: Tað var kærleiki, ið dró meg, og sum frían gjørdi meg.
Tað var kærleiki, ið dró meg burt av deyðans dimma veg.
Grøvin gjørdist tóm,
tá hann hevði greitt mín dóm.
Kom og skoða Jesu kærleika.
Tað er lív og offur hans,
ið vit mugu geva ans,
tað er greitt tann leið, ið ber til Himmallands.
2. Enn eina ferð eg biðja kann
um ta hjálp, mær tørva man.
Enn eina ferð eg síggja má
góðsku hans og milda brá.
Byrðar, sum meg níva her,
lættir hann og við mær ber.
Ivin, ið eg stríðist við,
legst, tá hann mær ber sín frið.


text:
A-landsliðið úttikið
Nú er greitt, hvussu manslandsliðið verður mannað til dystirnar móti Montenegro og Danmark síðst í mánaðinum. Hópurin varð kunngjørdur á tíðindafundi í høvuðssætinum hjá BankNordik fyri løtu síðan.
Heystkappingin verður leygardagin
Á hvørjum ári er Heystkappingin, sum er kapping fyri gentur og dreingir 10 og 12 ár. Heystkappingin er ein eindags kapping, har tey ungu sleppa at royna seg áðrenn landskappingin byrjar.
Danski hópurin móti Føroyum úttikin
Danmark møtir upp við sínum bestu hondbóltsspælarum móti Føroyum.


text:
Nú slakti stendur fyri durunum hevur bingjuplássi á Oyrinum í Vági broyttar upp- og afturlatingartíðir.
Vemburnar skulu vera tømdar, áðrenn tær verða latnara inn á bingjuplássið.
Opið er soleiðis í tíðarskeiðinum frá fríggjadagenum 28. september til og við leygardagin 27. oktober.
Mánadag til Fríggjadag: 19.00 – 21.00
Leygardag: 17:00 – 21:00
Sunnudag: Stongt
Tað er strangliga bannað at burturbeina vembur og annað lívrunnið burturkast aðrastaðni enn á kommunala bingjuplássið á Oyrinum.
Brot á hesa reglugerð verða uttan ávaring fráboða Sýslumanninum !


text:
Her niðanfyri er video frá Jóansøkusvimjingini fríggjadagin, um Vatnið í Vági. Tað tekur eitt sindur av tíð at fáa allar videoirnar upp á YouTube, nú brotini vegna HD góðsku fylla eini 300 MB í part. Men nú eru tær flestu komnar upp, og her er so tann fyrsta samansetingin, av hvussu tey hita upp og fyrireika seg til sjálva svimjingina.
Video frá sjálvari svimjingini, til og við at Joensen brøðurnir eru komnir á mál:
Video 2 er frá tí at Hestoy kemur á mál, til tá Sámal kemur á mál.
Video 3 er av tá ið restin kemur á mál:
Heiðursmerkjahandanin:


text:
Ásatrúgv
Ásatrúgvin var átrúnaður norðbúgva í fornøld og víkingaøld. Ásatrúgv verður eisini nevnd norrøna gudalæra.
Nærum øll vitan um ásatrúgv er skrivað av fólki, sum ikki sjálvt var ásatrúgvandi. Eddukvæðið eldra (Sæmundar edda) og Eddukvæðið yngra (Snorra edda) eru týdningarmestu keldurnar, og eru skrivaðar í Íslandi í kristnari tíð. Ein onnur áhugaverd kelda er frásøgan frá einum muslimskum sendimanni nevndum Ahmad Ibn Fadlan, ið fór á ferð til Norðurlanda í 922.
Ásatrúgv doyði út, tá ið kristindómur kom til Norðurlanda og fólkið tók við kristnari trúgv. Sagnir eru tó um, at ávísar bygdir hava verið verandi heidnar, t.e. ásatrúgvandi, langt upp í miðøld. Fólk er síðan farið at trúgva uppá hesa trúgv aftur. Nøkur hundrað skrásett ásatrúgvandi eru í Norðurlondum í dag.
Ásatrúgvandi, blótarar ella heidningar, trúgva uppá gudar nevndir æsir; eintal ásur. Av hesum er orðið ásatrúgv avleitt.
Hesir æsir liva í Ásgarði, meðan menniskju liva í Miðgarði. Í Útgarði liva jatnir, sum vilja æsum til lívs.
Hægstur av æsum er Óðin. Hann er alfaðir og kongur ásanna. Hann er einoygdur eftir at hava latið annað eyga sítt í veð fyri at drekka úr Mímis brunni, haðan hann hevur fingið vísdóm sín. Ravnar Óðins, Hugin og Munin, flúgva um verøld alla og boða Óðini frá tí, ið fyri ferst í heiminum.
Mætastur av æsum er Tórur. Hjá sær hevur hann hamaran Mjølnir.
Nornurnar, Urð, Verandi og Skuld, ráða fyri mannalagnu. Tær spinna lagnutráð.
Heiðursverdasti deyði, ið menn kunnu fáa, er at doyggja á vali, á krígsvølli. Teir, ið doyggja soleiðis verða av valkyrjunum førdir í Óðins høll til Valhalla, har teir sleppa at halda veitslu og stríðast hvønn dag til ragnaraka.
Millum Ásgarðar og Miðgarðar er brúgvin Bivrøst, ælabogin, har ásurin Heimdallur situr á varðhaldi. Tá ið jatnir koma eftir Bivrøsti, skal Heimdallur blæsa í Gjallarhornið. Tá verður ragnarøk, t.e. heimsins undirgangur.
Vøluspá[rætta | rætta wikitekst]
- Óðin sendi
- spjótið í flokkin,
- tað var fyrsta
- stríðið í heimi.
- Ásana viðja-
- girðing varð brotin,
- stríðsbúnir vanir
- troddu vøll.
- Óðin og valkyrjurnar


text:
Skrásett parlag
Skrásett parlag er parlag millum tvey vaksin menniskju. Parlagið verður skrásett fyri at tryggja arv og fíggjarlig viðurskifti í einum parlagi og kann í summum londum nýtast av bæði hetero- og homopørum. Til dømis er hettar galdandi í Grønlandi, Bretlandi, Íslandi, Finnlandi, Svøríki, Noregi og Danmark. Í USA er tað ymiskt frá ríki til ríki. Føroyar eru einasta landið í Norðurlondum, sum enn ikki hevur samtykt lóg um skrásett parlag [1].
Danmark verður í 1989 fyrsta landið í heiminum, ið innførur skrásett parlag fyri fólk av sama kyni. Axel og Eigil Axgil verða tí fyrstu giftu samkyndu fólkini í heiminum [2]. Lógin um skrátsett parlag verður ikki sett í gildi í Føroyum, men fleiri samkyndir føroyingar hava hinvegin valt at gifta og búseta seg í Danmark og øðrum londum, har lógin er galdandi.
7. juni 2012 samtykti Fólkatingið eina nýggja lóg, ið gevur heimild til at samkynd pør kuunu giftast á sama hátt sum hinskynd. Lógin kom í gildi 15. juni sama árið. Harvið gjørdist hjúnabandið kynsóheft, men skrásett parløg ið eru skrásett áðrenn hjúnabandslógin frá 2012 kom í gildi, halda fram við at vera galdandi og kunnu eisini broytast til hjúnaband.[3]
Í Føroyum kunnu samkynd hvørki fáa skrásett parlag ella giftast. Í november 2015 varð uppskot tagt fyri Løgtingið um at seta hjúnabandslógina í gildi fyri Føroyar. Lógin kemur til aðru viðgerð í mars 2016.
Innihaldsyvirlit
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Hvørki skrásett paralag ella kynsleyst hjúnarlag er galdandi í Føroyum.
Skrásett parlag[rætta | rætta wikitekst]
Listi yvir lond
Evropa[rætta | rætta wikitekst]
- Írland
- Luksemburg
- Týskland
- Kekkia
- Ungarn
- Slovenia
- Kroatia
- Sveis
- Eysturríki
- Liktinstein
- Andorra
- Noreg (hjúnaband)
- Danmark (hjúnaband)
- Svøríki (hjúnaband)
- Finnland (hjúnaband)
- Niðurlond (hjúnaband)
- Belgia (hjúnaband)
- Ísland (hjúnaband)
- Spania (hjúnaband)
- Portugal (hjúnaband)
- Frakland (hjúnaband)
- Stóra Bretland (hjúnaband)
Norðuramerika[rætta | rætta wikitekst]
- Kanada (hjúnaband)
- Meksiko
- Meksikobýur (hjúnaband)
- USA
- New Jersey
- Hawaii
- Nevada
- Colorado
- Illinois
- Wisconsin
- Delaware (hjúnaband)
- Kalifornia (hjúnaband)
- Oregon (hjúnaband)
- Minnesota (hjúnaband)
- Rhode Island (hjúnaband)
- Maine (hjúnaband)
- Iowa (hjúnaband)
- New York (hjúnaband)
- Maryland (hjúnaband)
- New Hampshire (hjúnaband)
- Vermont (hjúnaband)
- Washington DC (hjúnaband)
- Connecticut (hjúnaband)
- Massachusetts (hjúnaband)
- District of Columbia (hjúnaband)
Suðuramerika[rætta | rætta wikitekst]
- Brasil (hjúnaband)
- Uruguei (hjúnaband)
- Kolombia
- Ekvador
- Falklandsoyggjar
- Franska Gujana (hjúnaband)
- Galapagos
- Argentina (hjúnaband)
Afrika[rætta | rætta wikitekst]
- Réunion
- Suðurafrika (hjúnaband)


text:
Botsvana er eitt av fáu londunum í Afrika, har tað hevur gingið støðugt framá búskaparliga. Tá ið Botsvana gjørdist sjálvstøðugt ríki í 1966 var tað ørfátækt landbúnaðarland, fólkið livdi av sjálvbjargnisbúnaði. Rættilig ferð kom á búskaparligu menningina, tá ið diamantar vórðu funnir í 1967. Ein onnur týdningarmikil vinna eru stóru neytagarðarnir, sum eru komnir síðan 1970-árini. Í Botsvana er trygt fólkaræðiligt stýri.
Tá ið Botsvana gjørdist sjálvstøðugt ríki, var eingin høvuðsstaður, tí at tað hevði verið stýrt úr Mafikeng í Suðurafrika. Nýstovnaða ríkið bygdi tí nýggjan høvuðsstað, Gaborone. Um 200.000 fólk búgva nú í býnum (2010), sum umframt at vera høvuðsstaður eisini er miðdepil fyri ídnaði og samferðslu.
Tsvanar, ið er fjølmentasta fólkaslagið í Botsvana, hava í øldir skipað seg í høvdingadømi. Hvørt høvdingadømi hevur egið høvdingasetur, og uttan um tað eru garðarnir, ið hoyra til tað. Hvørt húskið býr á sínum garði. Garðurin er eini 3-4 hús við laðaðari girðing uttanum. Túnið innan fyri girðingina verður nevnt lolwapa.
Søgan hjá teimum átta londunum, ið eru í syðra Afrika, líkist nógv. Øll hava verið undir evropeiskum hjálandastýri, og næstan øll londini máttu stríðast til tess at fáa sjálvstýri. Í flestu londunum hava verið drúgv og hørð kríggj. Nú eru øll londini fræls og fólkaræðislig, og í øllum londunum er fólkið nógv blandað, og øll hava javnbjóðis rættindi. Veðurlagið syðst í hesum londum er temprað, fyri norðan er tropiskt veðurlag. Landslagið er fjølbroytt, her eru oyðimerkur, regnskógir, slættlendi, grasfløtur og høg fjøll. Ovurstórur munur er eisini á vælferð og lívskorum fólksins. Í Suðurafrika ríkir ídnaðarharrar og stórbøndur; í Kalaharioyðimørk veiðifólk og savnarar.
Politikkurin í Suðurafrika hevur ávirkað alt syðra Afrika. Frá 1948 førdu myndugleikarnir rasuskilnaðarpolitikk, nevndur apartheid-politikkur. Suðurafrika royndi at steðga menningini í grannalondunum, ið vóru ímóti apartheid. Landið stuðlaði uppreistrarliðum, sum bardust ímóti stjórnini í Angola og Mosambik og hjálpti teimum, ið vórðu ímóti, at tey svørtu fingu politiska valdið í Simbabvi og Namibia. Tá ið apartheidpolitikkurin varð tikin av í 1994, batnaðu viðurskiftini ímillum Suðurafrika og grannalondini. Til 1994 vóru javnan mótmælisgongur í øllum Suðurafrika ímóti hvíta apartheidstýrinum í Pretoria.
Okavangooyrarnar eru ikki sum aðrar oyrar, ið leggjast við havið ella vøtn, men renna út í oyðimørk. Áin vellir upp í Angola og rennur í landsynning ígjøgnum Namibia, til hon ger oyrarnar í Kalaharioyðimørk í Botsvana. Stóru mýrarnar og áirnar eru stívliga 22.000 km2 í vídd og tilhaldsstaður hjá sonnum dýra- og plantumeingi. Fólkið, ið býr við oyrarnar, siglir í oyrunum í holaðum kanoum, nevndar mokoro.
Landslagið í syðra Afrika er fjølbroytt. Fyri vestan og miðskeiðis í londunum eru turrar oyðimerkur; fyri norðan er tropiskur regnskógur; og víða um miðskeiðis og serliga fyri eystan eru víðar grasfløtur við stórum dýrameingi. Her eru t.d. heimsins minsta antilopa, dik-dik, og størsta dýr uppi á landi, afrikanski fílurin. At verja hótt dýr eru stór øki løgd av sum friðingarøki og tjóðgarðar. Cape Town á Høvdanesi í Suðurafrika er undir stórsligna Taffelfjallinum. Á Høvdanesi vaksa mangar plantur og blómur, sum ikki vaksa aðrastaðni í heiminum. Ferðafólk úr øllum heiminum koma til syðra Afrika at síggja sjáldsama dýrameingið og fagra, stórsligna landslagið.
Í syðra Afrika eru ógvuliga nógv steinsløg. Meginparturin av øllum gulli, diamantum, urani og kopari kemur hiðan, og hetta hevur broytt korini hjá fólki og búskapin í londunum nógv. Í Botsvana eru steinsløg høvuðsstuðulin undir búskapinum; næstan 80% av øllum inntøkunum í landinum eru frá diamantvinnuni. Suðurafrika er tað landið í heiminum, ið høggur mest gull, og í Namibia eru størstu urannám í heiminum. Kol er týdningarmesta brennievni í syðra Afrika. Í Suðurafrika, Simbabvi, Botsvana og Mosambik er ógvliga nógv kol.
Í øllum syðra Afrika fara fólk av bygd til býirnar at fáa arbeiði. Í Johannesburg í Suðurafrika búgva nú fleiri enn 9 milliónir fólk, og hann er næst størsti býur í Afrika. Keiro er størstur. Í høvuðsstaðnum í Mosambik, Maputo, varð fólkið tvífaldað frá 1975 til 1983; nú býr hálv onnur millión fólk í býnum.
Í Afrika hevur verið vanligt, at konufólkið hevur havt ábyrgd av at hildið hús, umframt at dyrka jørðina. Mong mannfólk í Afrika eru heiman upp í eitt og tvey ár í senn og arbeiða í námum og í býunum, tí eru næstan bara konufólk eftir í bygdunum. Tey fáa tí alt meiri ábyrgd av húsi og heimi.
Sanfólkið í Kalaharioyðimørk er eitt av fáu fólkunum í Afrika, ið liva sum veiðifólk og savnarar. Tey búgva og arbeiða saman í smáum samfeløgum við føstum ættarbondum. Í øldir hava tey farið úr einum staði í annan í oyðimørkini og tikið skordýr og henta plantur at eta og við eiturørvum veitt smá dýr. Nú gevast mong við gamla lívsháttinum og búgva fast í bygdum.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður:
Gaborone
Vídd: 381.730 km2
Fólkatal: 2.029.307
Alment mál:
enskt
Átrúnaður:
kristindómur 72% afrikanskir átrúnaðir 18%
Stýrislag:
fólkaræði, fleirflokkaskipan
Gjaldoyra: pula (BWP)


text:
Eysturríki var einaferð miðdepil í stóra keisaraveldinum Eysturríki-Ungarn. Í 1918 gjørdist Eysturríki sjálvstøðugt ríki. Vestari og mittasti partur í Eysturríki eru fjallalendi, men so lækkar landið so líðandi norðureystur á fruktagóða láglendið. Uppi í líðunum ganga neyt, seyður og geitir á biti, og fyri norðan er gott korn- og fruktlendi. Eysturríki er væl ment ídnaðarland, ið ger jarn, stál, maskinur og evnafrøðilig evni. Landið fór upp í ES í 1995.
Ferðavinnan er 15% (1999) av inntøkum landsins. Umframt at vitja søguligu býirnar í Eysturríki, koma ferðafólk higar at standa á skíðum ella ganga í fjøllunum. Her eru nakrir av bestu vetrarítróttarstaðum í heiminum, og um summarið eru stóru vøtnini yndað ferðamannamál. Myndugleikarnir eru nú farnir at friða og verja ymisk øki, tí at ovurnógva ferðavinnan fer so illa við umhvørvinum.
Høvuðsstaðurin Wien var í gomlum døgum glógvandi miðdepilin í keisaraveldinum Eysturríki-Ungarn. Í 17. og 18. øld var hann av glæsiligastu býum í Evropa, og nú á døgum koma mong fólk higar at síggja stórbæru byggifrøðilistina úr hesum tíðum. Onnur koma at lesa ella at njóta tónleik - keisarabýurin dró nógvar tónasmiðir til sín, sum vónaðu, at eysturríkski aðalin ella enntá keisarin fór at stuðla teimum, t.d. vóru bæði Mozart og Beethoven í Wien.
Matsiðirnir úr mongu londunum, sum einaferð hoyrdu til stóra keisararíkið, hava sett sín dám á eysturríkska matgerð. Kendi rætturin Wiener Schnitzel - steikt stykki av roðaðum kálva- ella svínakjøti - er helst úr Italia. Kaffistovurnar í Wien eru heimsgitnar fyri nógvu køkurnar og annan bakstur.
Fyrr var vanligt, at húsini á gørðunum í fjøllunum vóru av viði, tí at ov mikið var av skógi. Dýr, fólk og hoyløða vóru ofta undir somu lon. Hoyggið var uppi á loftinum, húsfólkið í miðhæddini og fenaðurin í kjallaranum. Hesi hús eru enn at síggja sumstaðni á bygd, hóast nógva ferðafólkið hevur broytt bygdirnar og bygdalívið.
Lítið kol er í Eysturríki og eingin olja, og tí má landið útvega sær ravmagn á annan hátt. Nógvar, stórar áir og brattir dalar gera, at væl ber til at gera vatnbyrgingar og veita vatn oman í orkuverk ígjøgnum rør og tunlar.
Í Sveis, Eysturríki og í lítla landinum Liktinstein eru hægstu fjøll í Evropa, Alpurnar. Høga fjallalendið er atvold til, at londini eru skipað, sum tey eru, politiskt, tí at so ilt hevur verið at komið fram í høgu fjøllunum. Sveis og Eysturíki eru býtt í landslutir, ið hava rættiliga nógv vald á egnum viðurskiftum. Londini hava ikki samband beinleiðis við sjógv, og ráevni eru næstan eingi, tí hava øll trý londini verið noydd at hava góð viðurskifti við grannar sínar og skipa ídnaðin soleiðis, at hann krevur lítla rávøru.
Høgu Alpurnar eru tvørtur um Sveis og Eysturíki og gera natúrligt mark ímillum norðara part av Evropa og londini suðuri við Miðjarðarhav. Fyrr máttu fólk fara norður ella suður um Alpurnar ígjøgnum trong skørð, sum javnan vórðu avkavað. Nú er framkomandi eftir vegi ella jarnbreyt alt árið, tí at høgar brýr eru bygdar, og tunlar eru skotnir ígjøgnum fjøllini. Sveisisk byggifeløg eru vorðin ímillum tey fremstu í heiminum at gera tunlar.
Gróðurin í Alpunum er gott dømi um, hvussu nógv hitalagið ávirkar gróðrarlíkindini. Ovast vaksa bara harðførastu plantur. Leyvskógur veksur niðri í dølunum, ovari veksur nálaskógur, hann tolir meiri kava, tí at greinarnar eru bendar niðureftir. Oman fyri skógarmarkið er berligt kjarrlendi, og har vaksa lágar blómuplantur.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður: Wien
Vídd: 83.871 km2
Fólkatal: 8.361.000
Alment mál: týskt
Átrúnaður: kristindómur 91%, islam 2%, aðrir 7
Stýrirlag: fólkaræði, fleirflokkaskipan
Gjaldoyra: evra


text:
Tróndur Arge 12.06.2018 (20:00)
HM-blaðið í postkassanum
Hetta er ikki fyrstu ferð, at Sosialurin gevur út eitt HM ella EM-blað. Vit halda at tað hevur stóran týdning, at vit geva eitt blað út á føroyskum til tey, sum ynskja at fylgja við HM-endaspælinum í Russlandi.
Keyp Sosialin á netinum við at trýsta HER
Blaðið er bæði ætlað teimum, sum hava stóran áhuga fyri HM-endaspælinum, men eisini teimum, ið ikki hava tíð ella áhuga at fylgja við í gerandislívinum í fótbólti, men kundu hugsað sær at fylgt við í summar. Tí er blaðið sett upp í tvær síður fyri hvønn bólk.
Á fyrru síðuni eru allir hóparnir og ein stutt samanumtøka av hvørjum landi. Á hini síðuni er ein søga úr hvørjum bólki, saman við øðrum upplýsningum, sum geva betri innlit í søguna hjá londunum.
Hartil hava vit valt ein “føroyskan” vinkul. Fyri hvønn bólk hava vit tosað við onkran, sum hevur samband við Føroyar og eitt land í tí bólkinum. Talan er í fleiri førum um kend nøvn í føroyska fótbóltsheiminum.
Pætur Eyðunsson Jensen hevur sniðgivið blaðið. Skrivarar eru Pætur Albinus, Teitur Joensen og Heri Simonsen.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Rómversk-katólska kirkjan
Tann Rómversk-katólska kirkjan er størsti trúarbólkur í heiminum og tann langstørsta kristna kirkjan. Kátolska kirkjan er ein heimsumfatandi felagsskapur av kristnum, ið telur uml. 1 160 000 000 limir [1] í 2010. Bispurin í Róm (pávin), ið verður roknaður sum eftirfylgjari Pæturs, ápostul, er sjónliga tekinið um einleika kirkjunnar. Katolikkar trúgva, at høvur kirkjunnar, pávin, er umboðsmaður Guds á jørð. Í trúarmálum er hann hægsti myndugleiki. Ein útsøgn frá pávanum, tá ið hann úttalar seg ex cathedra (latín: "úr læristólinum") um trúgv og siðalæru, er lýtaleys. Pávin býr í Vatikanríkinum, sum er elalítið sjálvstøðugt ríki í Róm.
Katólska kirkjan er um allan heim og er høvuðstrúgvin í m.a. Fraklandi, Meksiko, Eysturtimor, Póllandi, Írlandi og mongum øðrum londum. Nógvir katolikkar ganga til messu sunnudag, og teir kunnu játta presti syndir sínar. Teir hava serliga stóra virðing fyri Mariu Moy, móður Jesu, og biðja bæði hana og onnur halgimenni um forbønhjá Gudi. Halgimenni eru kristin fólk, sum hava liðið í blóðvitnisdeyða, ella tey eru eftir sítt kristna lív tikin upp í Guds ríki.
Katólska kirkjan hevur 7 sakramenti: dópur, altargangur, ferming, bótarinnar sakramenti, salving teirra sjúku, hjúnalag og prestavígsla. Altargangsgudstænastan eitur messa. Kirkjan er býtt sundur í bispadømi undir leiðslu av einum bispi. Bisparnir hava lærumyndugleika. Uppgávan hjá kirkjuni er at boða boðskapin. Skrivliga keldan er Bíblian. Harumframt hevur kirkjan munnligar keldur, ið røkka aftur til frumkirkjuna. Trúarjáttanin, ið kirkjan nýtir, stavar frá konsiliinum í Nikæa og Konstantinopel.
Til tess at loysa átrokandi andaligar og sosialar uppgávur innan kirkjuna, ella í samfelagnum sum heild, loyvir kirkjan teimum trúgvandi at liva í felagsskapi við serligum reglum (til dømis lyfti um at liva ógift, í lýdni og í persónligum fátækradømi). Fransiskanasystrarnar eru eitt dømi um hetta. Gudstænastumálið er vanliga móðurmálið, men latín, sum fyrr varð brúkt, kann eisini nýtast. Katolikkar nýta rósukransin, eitt perluband, at hjálpa sær, tá ið teir biðja. Teir biðja eina bøn fyri hvørja perluna.
Fremst av halgimenninum er Maria moy.


text:
Aleksandur Mikli
Eftir bara 13 árum gjørdi Aleksandur Mikli (á grikskum; AλέEavδpoς o MέYaς ella MέYaς AλέEavδpoς) (juli 356 f.Kr. - juni 323 f.Kr.) grikska kongsríki sítt til stórveldi heilt eystur ímóti India. Hann var sonur Filip 2. í Makedónia (382-336 f.Kr.) og var frá ungum árum á herferð við pápanum. Tá ið hann tók við eftir pápan, var hann virdur fyri sítt dirvið sum hermaður og síni framúrskarandi evni sum herovasti. Hann setti sær fyri at røkka tí máli, pápin hevði miðað ímóti, at sleppa grikskum londum undan persiskum yvirræði, og frá 334 til 330 f.Kr. tók hann Sýria, Lítlaásia, Fønika, Persia og Egyptaland. Í Egyptalandi bygdi hann býin Alexandria. Hann helt leiðina eystur til Indialands, men mátti venda aftur, tí at persar høvdu gjørt uppreistur. Aleksandur doyði í 323 f.Kr., barnaleysur, so ríkið var skift ímillum fremstu herovastar hansara.
Tá ið Aleksandur doyði, var ríkið hansara vestan úr Makedónia og eystur at ánni Indus. Til tess at styrkja um valdið í londunum, hann hevði tikið, eggjaði hann teimum til at gifta seg við gentum úr hersettu londunum.
Sum ungur fekk Aleksandur bestu útbúgving, pápi hansara kundi útvega honum. Lærari hansara var mæti athenski heimspekingurin Aristoteles, sum gróðursetti í Aleksanduri hugsjónina um talifrælsi. Alla sína tíð sum kongur stuðlaði Aleksandur grikska list og mentan.
Aleksandur Mikli var av mætastu herovastum og var mikil persónmenska. Mangir av hermonnum hansara mettu hann sum ein gud. Altíð var hann fremstur í bardaga, til gongu, ella hann reið á stóra, svarta hestinum Bukefalosi. Aleksandur varð mangan særdur í stríði og var altíð fúsur at stríðast og eisini býta herfong við menn sínar. Hann doyði av hitasótt 33 ára gamal.


text:
Jens Hákun Leo
27.03.2017 - 07:16
Ítróttur > Ítróttur > Fótbóltur
Tað skapti gleði ímillum fólk í Andorra, tá ið fótbóltslandsliðið hjá Andorra leygarkvøldið leikti javnt 0-0 ímóti Føroyum og harvið umsíðir megnaði at fáa stig eftir at hava tapt 35 heimadystir á rað og eftir at hava tapt 58 undankappingardystir á rað í heila tikið.
Harav var 53 ára gamli Antoni Martí Petit, sum hevur verið forsætismálaráðharri í Andorra síðan mai 2011, og sum var til dystin í Andorra la Vella leygarkvøldið, ein teirra, sum var ómetaliga fegin um úrslitið leygarkvøldið.
Ja, so fegin var hann um úrslitið ímóti Føroyum, at hann eftir dystin, sum skilst á lagnum, ikki gjørdi mætari enn at fara frá VIP-sektiónini, har ið hann sat undir dystinum, oman í skiftingarrúmið til leikararnar at takka teimum fyri avrikið og úrslitið.
Eftir dystin leygarkvøldið vóru tað annars sum heild áðskoðararnir hjá Andorra, sum vóru í tí betra hýrinum og nøgdari við málleysa javnleikin. Teir á leið hundrað føroysku áðskoðararnir hildu tann lutfalsliga størra gangin ígjøgnum allan dystin, men áðskoðararnir hjá Andorra vóru teir, sum endaðu dystin betur, eftir at Andorra hevði fingið yvirtakið í dystinum í kjalarvørrinum av tí seinra gula kortinum hjá Jóan Símuni Edmundsson í 73. minutti.
Tí eftir at áðskoðararnir hjá Andorra høvdu verið rættiliga friðarligir ígjøgnum allan dystin – burtursæð frá einum tíggju, sum settu sín dám á dystin við onkrum rútmiskum trummum -, kom veruliga lív í teir, tá ið føroyingar mistu ein mann.


text:
Orð: Gunnleif Thomsen
Lag: Stina var lítil stulka í sveit
Eg fór til læknan at biðja um ráð,
har læt eg meg naknan úr hvørjari trá,
eg sera gjølla kannaður bleiv,
líka frá høvur og niður í reyv.
Læknin hann smurdi salvu uppá,
meðan hann spurdi, hvar eg var frá,
eg helt at hann spurdi dekan ov nær,
um hví og hvør og hvar.
:,: Men eg bleiv í góðum lag,
tá læknin segði tað:
gott er at vera fullur viðhvørt,
tað skuldu allir føroyingar gjørt.
So skonkti hann til mín
eitt glas av brennivín’, :,:
Av hesum fekk lív mítt heilt aðra vend,
eg gekk sum eitt skítbýtt hvørja weekend,
at endanum tordi eg ikki útum,
uttan ein lítil fór niðurum.
So aftur til læknan fekk antabuss,
eg føldi meg naknan uttan ein sjuss,
eg segði við læknan send meg í dag,
men ei til Velbastað
Nei send meg til Íslands beinanvegin,
tí har er jú vón fyri mær……


text:
Fornenskt mál
Fornenskt ella anglosaksiskt mál (á fornenskum: Ænglisc, Anglisc, Englisc; á enskum: Old English, Anglo-Saxon) var tað tíðliga stigið av enskum, ið varð tosað og endiliga skrivað í partinum av Onglandi og Skotlandi frá tá, ið anglosaksarnir komu í 5. øld til 12. øld tá, ið málið ummyndaðist til miðenskt.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Navnið anglosaksiskt kemur frá ættflokkunum anglarnir og saksarnir, ið settust niður í Onglandi eftir at rómararnir fóru avstað. Hesi ættflokkar búðu saman við jútar og onnur fólk rundan um Norðsjógvin og tosaðu nærskyld mál sum blandaðust saman tá ið teir komdu til Ongland. Hjálandastovnararnir trokaðu keltarnar burtur til t.d. Wales og Cornwall. Ættflokkarnir stovnaðu smærri kongaríkir, ið seinni blivu sjey kongaríkir.[1] Støðan vórðu verandi í nøkrum øldum til víkingarnir komu til Ongland. Danirnir stýrdu tá stór part av Mið- og Norðuronglandi undir sokallaðum Danalagnum og fornenskt læntu mong orð úr málinum hjá víkingunum, norrønt. Mong av hesum ordðum eru vanlig á enskum, t.d. they og them. Eisini orð sum same, get, take, sky og skin komu úr norrønum.[2]
Orð[rætta | rætta wikitekst]
Her eru nøkur dømi av orð á fornenskum og samanburðir við øðrum germanskum málum.
Kjeldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Wikander 2006
- ↑ "Scandinavian loans in Old and Middle English". http://germanic.zxq.net/ON-Engloans.html. Heintað 24 november 2011.


text:
Innsent
27.11.2017 - 06:35
Ítróttur > Ítróttur > Huga ítróttur (talv/bridge osv.)
32 ára gamli stórmeistarin Nikita Maiorov úr Hvítarusslandi vann sannførandi aðru altjóða almennu talvkappingina í Runavík, sum endaði í gjár. Javnleikur móti russiska spaniólanum, Oleg Korneev, tryggjaði Maiorov sigurin í Runavík Open 2017.
Maiorov endaði einsamallur á odda við 7½ stigum fyri níggju umfør – eitt heilt stig frammanfyri fýra aðrar, sum gjørdust javnir á øðrum plássi. Maiorov var ósigraður í Runavík; vann seks talv og telvaði trý jøvn. Maiorov gongur tjúgu ratingstig fram eftir góða úrslitið í Føroyum, og vinnur seg upp á styrkitalið 2540 – tíggju stig lægri enn Helgi Dam Ziska.
Hvítarussland er sum øll onnur lond, ið sprottin eru úr fyrrverandi Sovjettsamveldinum, eitt land við sterkari talvsiðvenju. Nikita Maiorov er í løtuni nummar níggju í yvirlitinum yvir bestu telvarar í heimlandinum, og hevur tí ikki umboðað Hvítarussland á nakrari talvolympiadu.
Javnir á øðrum plássi í Runavík gjørdust Srinathan Narayanan úr India, Oleg Korneev úr Spania, Igor Khenkin úr Týsklandi, Yi Xu úr Kina og tann einans 13 ára gamli Sarin Nihal úr India.
Bleyt føroysk millumvøra
Eingin av føroysku telvarunum gjørdi nakran vørr í Runavík Open. Yvirhøvur vóru úrslitini soleiðis, sum væntandi var. Tað er næstan undranarsamt, hvussu gott samsvar var millum úrslit og styrkismeting. Høgni Egilstoft Nielsen var styrkismettur nummar 18 og endaði nummar 18. Rógvi Egilstoft Nielsen var styrkismettur nummar 19 og endaði nummar 19. Sjúrður Thorsteinsson var styrkismettur nummar 27 og endaði nummar 27. John Rødgård var styrkismettur nummar 20 og endaði nummar 22. O.s.fr.
Av fremstu føroysku telvarunum hevði Rógvi Egilstoft Nielsen lutfalsliga vánaligasta úrslitið, og gongur tjúgu ratingstig aftur. Hinir tríggir, Høgni, John og Sjúrður halda so dánt tørn – John gongur nøkur stig fram. Sandavágsbrøðurnir Høgni og Rógvi endaðu fremstir av føroysku telvarunum við 5½ stigi hvør. Báðir tóktust kortini heldur enn ikki metaltroyttir eftir tvær kravmiklar kappingar við føroyska landsliðnum undan hesi kappingini. Yngstu føroysku telvararnir við eyðsýndum gávum, Jón í Horni Nielsen og Luitjen A. Apol t.d., høvdu eisini misjavna úrtøku, og gingu aftur heldur enn fram í rating.
59 telvarar vóru við í hesari aðru Runavíkar Open-kappingini. Fyriskiparar eiga stórt rós uppiborið fyri hetta risastóra tiltak. Fyri føroyingar hevði kappingin ivaleyst verið munandi meira áhugaverd, var føroyski stórmeistarin Helgi Dam Ziska við. Hann hevði gjørt seg galdandi í toppinum – og kanska vunnið. Nú gjørdist tað í staðin ein kapping millum einar fimtan sterkar útlendskar telvarar, um hvør av teimum var bestur. Saknur var eisini í fleiri av hinum føroysku topptelvarunum. Nevnast kunnu Olaf Berg, Martin Poulsen, Ólavur Simonsen, Carl Eli Samuelsen umframt útisetarnir John Arni Nilssen, Jóan Hendrik Andreasen o.a.
Gongst sum ætlað, verður tann triðja Runavík Open aftur um eitt ár, somu tíð, sama stað.
Skrivað hevur: Súni Merkisstein


text:
Arbeiðið við útstykkingunum á Fríðufløtum og við Hálsatjørn gongur støðugt framá, og útgravingararbeiðið fylgir tíðarætlanini sum sigur, at alt arbeiði skal verða liðugt til árslok í 2019.
Á kommunustýrisfundi tann 29. mai 2017 bleiv samtykt at gera ein tilmeldingarlista til grundstykkir við Hálsatjørn og á Fríðufløtum. Hesin listin bleiv m.a. gjørdur, soleiðis at kommunustýrið kundi taka støðu til, hvussu nógv grundstykkir skuldu gerast í fyrsta umfari.
Eftirspurningurin var sera stórur, og tann 15. august 2017 var alment lutakast fyri tey 28, ið høvdu sett seg á listan.
Avgjørt bleiv tí at gera 52 grundstykkir - 10 á Fríðufløtum og 42 við Hálsatjørn. Arbeiðið er skipa soleiðis, sambært sáttmála við Kreton, at útstykkingin á Fríðufløtum verður liðug í 2018, útstykkingin við Hálsatjørn norður (suður til rundkoyringina) verður liðug á vári 2019, og við Hálsatjørn suður verður liðug áðrenn árslok 2019.
Í dag eru 38 fólk á listanum til grundstykki í Sjóvar kommunu.
Ynskir tú at koma á listan, ert tú vælkomin at skriva til Sjóvar kommunu á Denne e-mail adresse bliver beskyttet mod spambots. Du skal have JavaScript aktiveret for at vise den.. Tilmeldingargjaldið fyri at koma á listan er 30.000 kr.
Tilgongdin at velja grundstykki byrjar eftir fundin tann 23. august, tá tey fremstu á listanum fáa boð um at velja sær eitt grundstykki.
Sjóvar kommuna


text:
Rigmor Dam, landsstýriskvinna, hevur sett Hjalmar Hansen í starvið sum stjóra í Undirvísingarstýrinum frá 1. mai 2018 at rokna. Undirvísingarstýrið er stovnur undir Mentamálaráðnum, sum kemur at hava fyrisitingarligar rakstraruppgávur innan undirvísingarverkið um hendi.
Hjalmar Hansen er 50 ára gamal og útbúgvin Cand.Merc.(jur.). Harumframt hevur hann leiðsluútbúgving á masterstigi við serligum denti á námsfrøði og prógv sum HR-ráðgevi.
Hjalmar Hansen hevur drúgvar undirvísingarroyndir umframt hollar leiðsluroyndir í skúlahøpi og innan onnur øki.
Síðan august 2015 hevur Hjalmar Hansen starvast sum vararektari og útbúgvingarleiðari á Miðnám á Kambsdali. Frammanundan var hann deildarstjóri á Føroya Handilsskúla á Kambsdali í 3 ár.


text:
Tey, ið eru komin framvið søguligu Gestastovuni hjá T.F. Thomsen í seinastuni, hava varnast, at arbeiðsmenn hjá kommununi hava verið í gongd við umlegging av vatnleiðingini og at SEV hevur lagt fleiri nýggjar háspenningkaðlar frammanfyri bygninginum. Gongubreytarkanturin er umvældur og hampað er eisini frammanfyri hurðini, soleiðis at tú stígur eitt trin niður frá gongubreytini, áðrenn hurðin verður latin upp.
Bygningurin er søguligur. Bygdur í 1843 av Kongaliga einahandlinum, til at kunna hýsa fólki, ið komu langan veg frá til handils. Bygningurin stóð tá, so at siga, í møluni og bleiv nýttur av millum annað hvalbingum, vágbingum og øðrum avbygdafólki, ið kom til handils antin til gongu yvir fjøllini, ella við árabáti. Onkuntíð gjørdist veðrið keðiligt, ella dagurin seinur og tí valdu fólk at yvirnátta.
Tá vóru 8 koyggjur inni, eitt lítið borð og ein eldstaður. Húsið var í nýtslu fram til uml.fyrra heimsbardaga. Í dag eigur Tvøroyrar Bygda- og Sjósavn húsið og eru teir í ferð við at gera húsini í upprunastand. Hetta tekur tó tíð og kostar pening og tí fáast teir ikki at siga, júst nær húsið er liðugt.
Nú eru umstøðurnar uttanfyri dagførdar og spennandi verður at fylgja gongdini hjá ídnu fólkunum handan Savnið á Tvøroyri.


text:
Orð og lag: Torvid Pedersen
Týtt: Jákup Olsen (ørindi 1-3) og Kajfinn Hammer (ørindi 4)
1. Hvør trúði hinum boðskapi, vit hoyrdu?
Hvør sá Harrans arm útrættan har?
Sum planta veik Hann rann av turrum runni,
tað var Hann, sum heimsins syndir bar!
Niðurlag: Men Hann varð særdur fyri brot og syndir várar,
sligin fyri alla vára misgerð við;
straffin øll varð løgd á Hann, so vit skuldu hava frið,
og nú við sárum Hans vit eru grødd.
2. Ja, sanniliga bar Hann várar plágur,
várar sjúkur tók Hann á Seg tá.
Vit hildu, Hann var soraður og sligin,
øll vár synd og skuld á Honum lá!
3. Tó illa viðfarin Hann bar tað stillur,
og læt ikki upp Sín munn, á, nei.
Tí eins og lamb, ið dripið verður, tegir,
lýðin var til Hann í deyðan steig.
4. Hjá gudleysum at jarða Hann teir ætla,
men grøv hins ríka fekk Hann við Sín deyð!
Hann sigraði á djevli, synd og sjúku,
tá Hann reis upp og øllum frelsu beyð!


text:
Eitt ár eftir norsku tyrluvanlukkuna við Turøy, hevur norska skaðanevndin funnið orsøkina til vanlukkuna. Tað kemur fram í fyribils frágreiðingini hjá norska myndugleikanum um syndarligu vanlukkuna, ið kravdi 13 mannalív.Kanningin avdúkar, at ein riva í einnum tannhjóli bar í sær
Tess vegna, elskaðu mínir, líkasum tit altíð hava verið lýdnir, so arbeiðið, ikki bert sum tá ið eg eri hjástaddur, men nú nógv meira, tá ið eg eri frástaddur, upp á tykkara egnu frelsu við ótta og bivan;
Fil. 2,12
Royndir gera tað møguligt fyri teg at kenna feilir aftur, næstu ferð tú gert teir.
Oscar Wilde


text:
Gestfiskur (gestfiskaættn)
Echiodon drummondi Thompson, 1837
Stødd: Gestfiskur verður í mesta lagi 32 cm langur.
Dýpi: Hann er niður á minst 400 metra dýpi.
Litur: Gestfiskur er ljósur, gráligur, eitt sindur glærur, eitt lítið sindur ljósareyðsilvurlittur. Hann er silvurlittur undir búkinum, á kápuni og í eygunum. Hann hevur dimmar blettir/ strikur á høvdinum og á ryggfjaðrarrondini og gotfjaðrarrondini.
Lýsing: Gestfiskur er langur og mjáur fiskur. Hann er væl hægri, enn hann er breiður. Hann hevur ikki búkfjaðrar og ikki stert. Hann hevur eina ryggfjøður og eina gotfjøður. Tær eru frá frammarlaga á fiskinum og renna saman í ein spíss aftast á sporlsendanum. Gotfjøðurin kemur eitt vet longur fram enn ryggfjøðurin, fram á hálva uggafjøðurina. Gotið er við fremra enda á gotfjøðurini, mitt undir uggafjaðrunum. Uggafjaðrarnar eru smáar. Hann hevur lítið høvd og stóran kjaft. Eygað situr yvir miðjuni á ovara kjaftbeini. Tvær týðiligar tøkutenn hevur hann fremst í hvørjum kjaftinum, tær ovaru koma fram um undirkjaftin. Annars eru tenninar smáar. Hann hevur stuttan bul og langt sporl.
Eyðkenni: Gestfiskur kennist væl á tøkutonnunum, minnir í skapi um djúpáll og tey trý sporlklønu úlvfiskasløgini. Gestfiskur er ofta inni í trælsrassum av ymsum slagi, antin hann so livir har ella krógvar seg fyri fíggindum.
Týdningur: Hann hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Snyltefisk, en: Fierasfer - Pearlfish, ís: Sníkir, no: Snyltefisk
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Bendlafiskar Ophidiiformes
Í hesum hópinum eru 5 ættir, 100 slektir og 385 sløg.
Undir Føroyum eru skrásettar 3 ættir, 4 slektir og 4 sløg:
Ryggfjaðrarnar eru langar. Summi sløg eru long og kløn, meðan onnur eru heldur stutt, høg og smøl.
Hesir fiskarnir liva á djúpum vatni, niður á umleið 8400 metra dýpi (í Puerto Rico-dýpinum).


text:
Sunnudagin, 26. november klokkan 14.00 fer Vencil og alt hansara harkalið á pallin í Norðurlandahúsinum. Ein heilur tími stendur í navni Vencils. Henda tíman fáa áhoyrararnir møguleika at hoyra, hvat ritstjórarnir halda um Vencil, tað verður ikki bara reyp, siga teir, og tøl verða løgd á borðið, har vit fáa at vita, hvat er […]
Hetta er tíðin, tá ið føroysku lesihestarnir draga bøkurnar heim. Forløgini hava spílað seg út, og tey royna tað dýrasta tey eru ment at fáa allar bøkurnar út til bókadagarnar, sum verða hildnir síðsta vikuskiftið í november. Á hvørjum ári kunnu lesihestarnir afturat øllum hinum bókunum gleða seg til, at ein nýggjur Vencil kemur […]
22. november í 1963, klokkan 12.30 lokala tíð í Dallas, Texas í USA var ein skottilburður, sum skakaði allan heimin. Spyrt tú fólk, sum lurtaðu eftir føroyska útvarpinum tann dagin, so siga tey seg væl og virðiliga minnast, hvar tey vóru, tá ið John Fitzgerald Kennedy varð skotin. Nógv rumbul varð um morðið, um hvør […]
Vikuskiftið, sum nú kemur, verður stóra bókavikuskiftið. Komandi vikuskiftið verða bøkurnar, orðini og høvundarnir handan orðini í Norðurlandahúsinum. Fyri tann bókagóða er hetta sum at sleppa einum lesihesti inn í bókastallin. Sjálvandi er Vencil eisini á skránni. Sunnudagin klokkan 14.00 kunnu tit fáa nógv gott at vita um Vencil, og upplestur verður eisini. Nærri skrá […]
Ársins seinna hefti av Varðanum er komið út. Mentanarritið er sent til haldarar og verður í bókasølum í næstu viku. Millum greinarnar hesaferð eru portrettsamrøða við Tórodd Poulsen, grein um býarvøkstur í Havn eftir Erland Viberg Joensen, grein um føroyavinin John West eftir Óla Olsen og fyrilestur um norska tilknýtið hjá Hans Andriasi Djurhuus eftir […]


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Felag fyri hjálparfólk stovnað
Nógv fólk møttu til stovnandi aðalfundinum fyri nýggja felagið á almenna arbeiðsmarknaðinum, Hjálparfólkafelagið.
Hølini hjá Hæddini í Saltangará vóru á tremur við fólki, og avgjørt var at stovna eitt felag.
Nevndin hevur skipað seg soleiðis, at Maj Britt Winther Hentze Jacobsen er forkvinna, Linda Højgaard er næstforkvinna, meðan Eystan Elisson er peningarøkil. Nevndarlimir eru Claus Højgaard og Sámal Hansen, meðan Laila Rólantsson og Birthe Didriksen eru tiltakslimir
Stigtakarar væl nøgdir
Sámal Hansen er ein av stigtakarunum til nýggja felagið, har hann nú eisini er nevndarlimur.
- Vit eru sera væl nøgd við, at so nógv møttu upp, og at størsti parturin av teimum møttu valdu at innlima seg í felagið.
Nevndin í nýggja felagnum fer til verka alt fyri eitt.
- Fyrstu uppgávurnar verðá at fáa nakrar fleiri limir, og fáa í lag fundir við tryggingarfeløgini, fyri at fáa tryggingina endaliga uppá pláss,
Sambært viðtøkunum fyri nýggja felagið, so er endamál felagsins, at virka fyri góðum lønar- og arbeiðviðurskiftum, og annars eftir førimuni at vera limum til hjálpar í ósemjum við arbeiðsgevara.
Rætt til limaskap í Hjálparfólkafelagnum hava tey, sum taka upp starv sum hjálparfólk á kommunalum stovnum ella landsstovnum. Hetta er treytað av, at ásett limagjald verður goldið, og at limurin virðir viðtøkur felagsins, avgerðir nevndarinnar og samtyktir aðalfundsins.
Sí eisini


text:
Norðoyastevnufepur?
Norðoyastevnan er eftir hondin vorðin líka so gomul sum teir elstu klaksvíkingarnir. Tað eru kanska onkur enn, ið minnist fyrstu norðoyastevnuna í 1935, men hjá teimum flestu er hon bara vorðin ein afturvendandi partur av gerandissøguni. Men hvussu leingi afturat? Tað sigst at stevnan upprunaliga bleiv løgd so tíðliga á árinum, fyri at skipsmennirnir skuldu sleppa at taka lut, áður enn sluppirnar fóru avstað aftur.
Nógv er broytt síðani tær fyrstu stevnurnar – so nógv, at talan næstan er um ein annan heim, ella ein annan veruleika. Sesongfiskaríðið við dangunum er farið í søguna, og tær tvær sluppirnar, ið eftir eru, eru vorðnar fornminni. Bara kappróðrafólkini rógva við ár, og útiróðrabátarnir fækkast í stórum.
Føroyar eru eisini vorðnar minni! Fyrr tók tað tímar og dagar at koma á Norðoyastevnu, og tey fægstu fóru avstað aftur sama dag. Nú kann tað taka minuttir hjá sjálvt teimum á ytstu oyggjum, at koma loftvegis til stevnuna, og nógv tey flestu skunda sær heimaftur, tá tiltakið tey eru komin til, ella hava tikið lut í, er av. Summi hús høvdu fastar norðoyastevnugestir, meðan onnur royndu at balast sum frægast í onkrum lántum hølum.
Kappróður, ítróttur (eisini togtogan og tennis!), kórsangur, horntónleikur, útimøtir, framsýningar, fólkafundir og dansur vóru ikki gerandiskostur – hvør gleddi seg til sítt! Og eisini á posthúsinum og á skipaavgreiðslunum høvdu tey úr at gera, tí tostin skuldi jú sløkkjast á stevnuni. Ein hevur eisini hoyrt um teir neyðars skipsmenn, ið hvørki fingu vátt ella turt, tí teir ikki náddu á gjaldstovuna, skipaavgreiðsluna ella posthúsið áðrenn stevnuna.
Tey ungu – ið hvussu so er – gleddu seg til stevnuna, uttan mun til um tey dyrkaðu Várharra, ítrótt, dans ella øll trý, tí høgtíðsløturnar tá vóru færri í tali, og tí meira dýrmætar. Tíðsfordrív og undirhald vóru ikki gerandiskostur – ”forventningens glæde” var enn ein veruleiki.
Tað sigst um Skarvanesmannin, ið bant sær tveingjurnar á veg í brúdleyp, at hann skuldi siga: ”Naa, nu er hendan gleðin yvirstaðin!” Hetta segði hann ikki í vantandi takksemi, ella tí hann hevði gron, men heldur tí, at bygdarfólkið helst hevði gingið og glett seg til brúdleypið í fleriri mánaðir, og gitt um, hvør mundi fara at koma, hvør mundi fara at skipa, hvat tey fóru at kvøða, hvussu veðrið mundi fara at laga seg, hvussu brúður og brúðgommur mundu fara at vera ílatin, og so framvegis. Tey høvdu hugnað sær ávegis, júst sum sjónvarpsvertirnir gera í dag. Men, nú vóru tey so á veg í brúdleyp, og eitt samdøgur seinni, so vóru tey heima aftur í gerandisdegnum, og so var alt aftur, sum tað plagdi at vera.
Sammett við okkara forfedrar, eisini tey, ið stovnaðu Norðoyastevnuna, so liva vit, sum í brúdleypi hvønn dag! Vit eru forvand til undirhald gjøgnum sjónvarp, privatar teldur – streaming av øllum sløgum – og av teimum mongu tiltøkunum, ið kappast við norðoyastevnuna, sum t. d. Sjómannadagurin, Summarfestivalurin og Torradagarnir, umframt ein heil røð av tiltøkum, ið fara fram í verðsligum ella andaligum samanhangi.
Onkusvegna eru vit forvænd av tiltøkum, eisini í provins-Klaksvík. Men, tey siga fyri mær, at tað er eitt vit menniskju ikki mettast av, og tað er at menniskju hitta menniskju – at menniskjalig nærvera er nógvar ferðir dýrabærari og gevandi, enn allar sjónvarpsrásir, telduspøl og streamingtænastur til samans. Næstan veruleikin (virtual reality) á skýggjanum, verður aldrin so veruligur, so vermandi og so gevandi, so stimbrandi, sum veruligi veruleikin, sum er ”menneskebadet” hjá Kierkegaard – tað at koma saman við og gleðast við samsintum – eisini, um vit eru ósamd við teimum!
Tá eg var ungur hildu vit at Rukkulakkin bjargaði og endurnýggjaði Norðoyastevnuna, og tað gjørdi hann helst eisini! Tey, sum eru í sínum besta blóma í dag, munnu eisini fara at koma í tankar um okkurt, ið kann blása lív í hátíð norðoyinga. Kanska hevur norðoyastevnufepurin lagt seg, tí tilboðini annars eru so mong. Men menniskjabaðið hjá Kierkegaard, samveran millum menniskju, hugnin og nærveran eru meira umráðandi í ”bygdini millum fjøllini”, enn nakrantíð áður, og tí ræður um at gleða seg til stevnuna og at dýrka samveru og vinarlag, - hvør í sínum lagi!
Enn er ein løta til Norðoyastevnu - men, nú er tíð at gleða seg, tí stevnan nærkast í hvørjum!
Bergur Jacobsen
Bergur Jacobsen er føddur og uppvaksin á Stongunum í Klaksvík. Útbúgvin prestur frá Chichester Theological College, University of Southampton. Hevur verið prestur á Sandi, við donsku Kirkjuna í London, i Ordrup og í Føroysku Kirkjuni í Keypmannahavn. Starvaðist í Útvarpinum í átta ár, og var landstýrismaður fyri Sjálvstýrisflokkin í tvey ár. Bergur hevur ongantíð sæð ein heilan fótbóltsdyst, men spælt í nógvum hornorkestrum. Bergur hevur eisini verið blaðstjóri á Norðlýsinum og á Tingakrossi eitt stutt skifti.
Sólfinn Hansen
Sólfinn Hansen er føddur í 1978 og starvast á Tekniska Skúla í Klaksvík. Hann er upprunaliga úr Klaksvík, nú búsitandi á Kambsdali. Hann er útbúgvin cand.mag. í føroyskum og søgu og B.S.Sc. í stjórnmálafrøði. Hevur síðani 2003 undirvíst á studentaskúla, HF, handilsskúla, tekniskum skúla og á Fróðskaparsetrinum. Sólfinn er limur í Málráðnum.
Bergur Jacobsen
Bergur Jacobsen er føddur og uppvaksin á Stongunum í Klaksvík. Útbúgvin prestur frá Chichester Theological College, University of Southampton. Hevur verið prestur á Sandi, við donsku Kirkjuna í London, i Ordrup og í Føroysku Kirkjuni í Keypmannahavn. Starvaðist í Útvarpinum í átta ár, og var landstýrismaður fyri Sjálvstýrisflokkin í tvey ár. Bergur hevur ongantíð sæð ein heilan fótbóltsdyst, men spælt í nógvum hornorkestrum. Bergur hevur eisini verið blaðstjóri á Norðlýsinum og á Tingakrossi eitt stutt skifti.


text:
Jóhan Hendrik Weyhe
Jóhan Hendrik Weyhe var løgmaður í Føroyum 1679 - 1706. Hann var systirsonur Christoffer von Gabel og giftur við dóttir løgmannin Jógvan Poulsen. Tá ið hann doyði var hann tann størsti jørðeigarin í Føroyum, hann átti tá 48 merkur av óðalsjørð. Dóttir hansara giftist eftirmanni hansara, løgmanni Sámal Pætursson Lamhauge.[1]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
Gilli | Sjúrður | Símun | Dagfinnur Halvdanarson | Haraldur Kálvsson | Roald | Jørundur Skógdrívsson | Tórmóður Sigurðsson | Andras Guttormsson | Guttormur Andrasson | Jógvan Heinason | Ísak Guttormsson | Pætur Jákupsson | Tummas Símunarson | Zakarias Tormóðsson | Jógvan Justinusson | Jógvan Poulsen | Balzer Jacobsen | Jógvan Poulsen | Jákup Jógvansson | Jóhan Hendrik Weyhe | Sámal Pætursson Lamhauge | Hans Jákupsson Debes | Thorkild Fjeldsted | Jacob Hveding | Johan Michael Lund | Jørgen Frantz Hammershaimb


text:
Demensklinikkin er ein partur av Psykiatrisku deildunum á Landssjúkrahúsinum.
Hvat er minnisloysi (Demens)
Minnisloysi – ella Demens er eitt felagsheiti fyri fleiri heilavirkisviknandi eyðkennum:
Minnið er farið at bila, tvørrandi hugsavning(koncentration), talubrek og ættarskil (orienterinsevne); mangan hevur tað við sær broytingar í persónleika, atburði og hýri.
Fyrr varð minnisloysi á ellisárum mangan í vanligari talu kallað kálking ella barndømi. Men minnisloysi er eitt sjúkutekin og ikki bara ein nátúrlig avleiðing av elli. Atvoldirnar at minnisloysi (ella stuttminni) kunnu vera mangar – eitt nú blóðtøpp í heilanum, heilaskaða eftir vanlukkutilburð, eitran av heilivágshjáárini ella rúsdrekkamisnýtslu.
Endamálið við demenstoyminum er:
Hvat gera vit:
Ávísing til viðgerð
Viðgerð á Demensklinikkini á Psykiatriska deplinum fæst við ávísing frá kommunulækna.
Endurnýggja resept
Tú kanst endurnýggja resept, við at senda teldupost til psykmed@ls.fo, viðmerkja Fult navn, føðidato og á hvørjum apoteki heilivágurin skal heintast,
Serlæknaváttan
Fyri at fáa serlæknaváttan, má ein seta seg í samband við Almannaverkið.
Yvirlæknar
Tormóður Stórá, leiðandi yvirlækni
Sofus Joensen, yvirlækni (umleið 2 dagar um vikuna)
Ole Helbo, yvirlæknavikar (er í Føroyum 10 dagar hvønn mánaða)
Leiðari
Marjun Restorff, sjúkrarøktarfrøðingur
Teldupostur: lsmaire@ls.fo
Demenstoymið
Winni Hansen, samskipari, heilsurøktari
Teldupostur: lswinha@ls.fo
Eydna á Geilini, sjúkrarøktarfrøðingur
Teldupostur: lseydge@ls.fo
Torgerð Hjelm, læknaskrivari
Teldupostur: lstorhj@ls.fo
Avvarðandi umboð
Maria Andreassen Hentze, sjúkrarøktarfrøðingur
Tlf 304500 lokal 4422
Fartelegon: 234561
Teldupostur:lsmarhe@ls.fo


text:
Myndarøð: nú er hann upphøgdur
Eilif Jógvansson hevur "klikt" hesar myndir. Hann sigur at "eg meini at skipið var heimahoyrandi á Skála í 1950-1960 inum undur navninum Skálafossur".
Á heimasíðuni gomulskip.dk stendur soleiðis um hetta skipið:
Líggjas, Fuglafjørður - OW 2044 - J 1710 - H 942 - * - Sigatindur, Leirvík - OW 2044 - J 1710 - H 942 - 1957 * Skálafossur, Skála - OW 2044 - J 1710 - H 942 - 1951 * Justa, Trongisvágur - OW 2044 - J 1710 - H 942 - 1946 * Grete Albert Jensen, Esbjerg - OZJO - 1941 * Skipaslag: Fiskiskip * S-tal: 290642-019 * Kennitekin: OW 2044 - OZJO * Smíðistaður: K. Andersen, Frederikssund * Smíðiár: 1941 * Tilfar: Eik * Longd: 63.7 feet - 19 m. * Breidd: 17.7 feet – 5 m. * Dýpd: 8.0 feet – 2 m. * BRT: 53,58 * NRT: 17 * Eigari 1985: P/f Erik, Fuglafjørður - Kaj ELi Blábjørg * Eigari 1962: P/r Sigatindur, Leirvík - K. Eliasen * Eigari 1957: P/r K. Eliasen, Leirvík * Eigari 1953: P/r A. S. C. Weihe, Skála * Eigari 1951: P/r P. R. Johannesen, Skála * Eigari 1950: Vinnulánsgrunnur Føroya Løgtings, Tórshavn * Eigari 1946: D. J. Mortensen, Trongisvágur (Øravík) - * - Høvuðs maskina * Maskinorka 1957: 132 kW - 180 HK Maskinorka 1946: 192 HK - vit hava fyrr í ár eisini fylgt hesum skipinum, tá hann kom á Skála. Nú er hann so upphøgdur.
Mest lisið í farnu viku
Álvarsom lúgvisjúka stórtrívst millum ávísar journalistar í Føroyum
Norðoyggjar missa nógv orsaka av fiskivinnunýskipanini
Kristin Michelsen: Hetta er brot á lógirnar hjá Javnaðarflokkinum
Kristin Michelsen stillar uppaftur
Ætlar Bjørn at forkoma Sjálvstýrisflokkinum?
Alt hevur sína tíð her á fold
Jenis ætlar sær í landsstýrið
R7 og KvF samsenda
Kanning av kynsligari misnýslu av børnum í Føroyum
Fuglafjarðarsendingin (7) - 18. okt. 2018
Hugnaløtan (38) - Gestur: Karina Højgaard
Óreglusemi á fundarborði í fiskimálaráðnum
Ljóðbrot: Tá dunnan endaði undir sofuni
Líggjas Johannesen: Hvar eru pengarnir brúktir?
Sverri Hansen sagt seg úr búskaparráðnum
Metis - Øll sendingin - 16. oktober 2018
At lata Almannaverkinum fleiri íbúðir loysir sjálvandi nakað
Myndarøð: Café"in á Mølini í Skálavík
Eg gangi út frá, at Poul Michelsen hevur eina góða frágreiðing til vanliga skattgjaldaran
Norðlysið gitar: Tummas Lervig fyri Hendrik Old
Saudi-Arabiski krúnprinsurin kann verða koyrdur frá
Sjálvstýri havt ársfund
Myndarøð úr Føroyingahavnini: Tíðarinnar tonn er farin avstað við tí mesta.
Terje hugleiðir um almennan og privatan kappróður.
Samband
Postboks 226
FO-600 Saltangará


text:
Avtakið uttanríkispolitisku avmarkingarlógina !
Uttanríkispolitiska heimildarlógin, ið varð sett í gildi fyri Føroyar í 2005, var tá størsta afturstig Føroya á sjálvstýrisleið í nýggjari tíð.
Skrumblaðu avgerandi lóg ígjøgnum – eisini tá
Lógin varð løgd fyri Løgtingið beint fyri summarsteðgin í 2005. Endamálið tykist vera at skunda lógirnar ígjøgnum uttan nakra serstaka viðgerð millum føroyingar, í fjølmiðlunum og heldur ikki á Løgtingi. Og hetta er væl skilligt um ynskt varð at fáa hesa ígjøgnum, tí talan var um lógaruppskot, ið fór at verða til skaða fyri Føroya Løgting, Føroya land og Føroya fólk. Viðgerðin minni ikki sørt um manglandi viðgerðina av pensjónsskattingini og flatskattinum beint fyri jól í fjør.
Krav um grundlógarbroyting – ein álvarsom framtíðar forðing
Í viðmerkingunum til lógina stendur m.a.: ”Det ville derfor forudsætte en grundlovsændring, hvis Færøerne statsretligt skulle have adgang til på egne vegne at handle i mellemfolkelige anliggender”. Tað er óskiljandi, at Løgtingið valdi at góðtaka, at neyðugt er við danskari grundlógarbroyting um Føroyar skulu hava sjálvstøðugan uttanríkispolitikk. Sjálvt serfrøðingar innan danskan statsrætt høvdu annars, fram til nýggja lógin varð samtykt, ikki mett tað verða neyðugt við danskari grundlógarbroyting, um Føroyar gerast fullveldisríki og fremja sjálvstøðugan uttanríkispolitikk.
Við hesi staðfesting í uttanríkispolitisku heimildarlógini hava Fólkatingið og Løgtingið, ikki bert forðað fyri sjálvstøðugum føroyskum uttanríkispolitikki, men helst eisini óbeinleiðis staðfest, at neyðugt verður við danskari grundlógarbroyting áðrenn Føroyar kunnu gerast sjálvstøðugt land. Um so verður, krevst serstøk donsk fólkaatkvøða, fólkatingsval umframt samtykt frá tveimum fylgjandi Fólkatingum. Hetta kann koma at leggja stórar forðingar í vegin fyri Føroyar í framtíðini.
Danmark og ES felags uttanríkispolitikk
”Der vil dog kunne tænkes også fremover at opstå tilfælde, hvor Danmarks deltagelse fuldt ud er dækket af EU, og hvor Kongeriget Danmark for så vidt angår Færøerne derfor vil kunne optræde som en selvstændig part i medfør af fuldmagten.” Tvs. at tá Danmark verður umboðað av ES í altjóða høpi, skulu Føroyar ikki umboða seg sjálvar (tí til tess krevs sambært lógini grundlógarbroyting) men ”Kongeriget Danmark for så vidt angår Færøerne”. Hetta er ein fullkomiliga óskiljandi og óvirðilig støða at seta føroyingar í. Sjálvsagt skulu føroyingar tá sjálvir umsita uttanríkispolitikk Føroya og umboða Føroyar, ikki ”Kongeriget Danmark”, í altjóða høpi.
Tá danir kunnu lata ES umsita danskan uttanríkispolitikk, so kunnu danir sanniliga eisini lata føroyingar umsita føroyskan uttanríkispolitikk – uttan grundlógarbroyting.
”Kongeriget Danmark er ét folkeretssubjekt – én stat”
” Såvel statsretligt som folkeretligt er Kongeriget Danmark ét folkeretssubjekt.”
”Danmarks Riges Grundlov forudsætter, at Kongeriget Danmark er ét folkeretssubjekt (én stat).”
”Aftaler, som indgås i medfør af § 1, betegnes som aftaler mellem enten ”Kongeriget Danmark for så vidt angår Færøerne” eller ”Kongeriget Danmark for så vidt angår Færøerne og Grønland”. Disse betegnelser viser, at Færøernes landsstyre henholdsvis Færøernes landsstyre og Grønlands landsstyre handler på hele rigets vegne og ikke som et selvstændigt folkeretssubjekt.”
Harvið verður fleiri ferðir og so dyggiliga staðfest, at føroyingar ikki eru tjóð við veruligum sjálvsavgerðarrætti sambært fólkarættinum. Ófatiligt at hetta nakrantíð er góðtikið, og eigur lógin at verða sett úr gildi sum skjótast.
Ein røð av forðingum
Samanumtikið ásetir uttanríkispolitiska heimildarlógin eina røð av forðingum og avmarkingum fyri føroyingar. Onnur dømi eru hesi brot úr viðmerkingunum:
a) ”at lovforslaget ikke begrænser udenrigsministerens og de danske myndigheders udenrigspolitiske kompetence for så vidt angår Færøerne – og bevarer fuldt ud beføjelserne efter grundloven til at føre forhandlinger og indgå folkeretlige aftaler både for riget som helhed og for enkelte rigsdele”
b) ”Regeringen vil også fortsat skulle forhandle og indgå aftaler, der finder anvendelse for Færøerne, i en lang række tilfælde, ikke mindst multilaterale aftaler om sundhed (WHO), fødevarer (FAO), kultur (UNESCO) m.fl.”
c) ”det vil normalt være Kongeriget Danmark, der er medlem af den pågældende organisation, og medlemskabet vil også dække Færøerne.”
d) ”ikke gælder for folkeretlige aftaler, der forhandles inden for en international organisation, som Kongeriget Danmark er medlem af.”
e) ”…der vil ikke være tale om en egentlig overladelse af beføjelser til at handle i mellemfolkelige anliggender. Regeringen vil derfor fortsat have udenrigspolitisk kompetence også i de anliggender, der omfattes af en bemyndigelse til det færøske landsstyre.
Sjálvt heimastýrislógin gevur fleiri møguleikar
Føroyar hava í áravís gjørt avtalur við onnur lond, eitt nú innan fiskivinnu- og handil. Eisini hava Føroyar eitt nú atlimaskap í altjóða felagsskapi undir ST (IMO). Hartil kemur, at sjálvt grein 8 í heimastýrislógini, ið viðvíkir uttanríkispolitikki Føroya, hevur nógv fleiri møguleikar og hevur munandi færri avmarkingar enn nýggja uttanríkispolitiska heimildarlógin. Hví góðtaka og fasthalda eina lóg, ið er nógvar ferðir meira avmarkandi enn siðvenja okkara og enn sjálvt heimastýrislógin ?
Samanumtikið kann staðfestast, at heimildarlógin:
– staðfestir at Føroyar eru undir donsku grundlógini, og eru partar av danska eindarríkinum,
– ásetir at Føroyar ikki kunnu samráðast vegna Føroyar, bert vegna kongaríkið,
– staðfestir, at tað í danska kongaríkinum (Føroyar, Grønland og Danmark) bert er ein tjóð,
– ásetir nógvar fleiri ítøkiligar treytir og bindingar enn verandi heimastýrisskipan,
– staðfestir enntá, at Føroya Løgting bert hevur ”regeludstedende kompetence”, ið er ”delegeret” frá ”lovgivningsmagten”,
– ikki gevur møguleika fyri nøkrum sum helst nýggjum, ið ikki kann verða framt við øðrum lógum og umsitingarligum avtalum.
Tjóðveldi við avtaka innanríkispolitiska avmarkingarlógina
Uttanríkispolitiska heimildarlógin er í veruleikanum ein innanríkispolitisk avmarkingarlóg.
Alt tað, ið stríðst hevur verið fyri á sjálvstýrisleið seinastu mongu áratíggini verður í lógini gjørt til onkis, og er rættarstøða Føroya munandi verri við uttanríkispolitisku heimildarlógini enn áðrenn henda varð sett í verk. Tí hevur Tjóðveldi lagt fyri Løgtingið lógaruppskot at avtaka uttanríkispolitisku heimildarlógina.
Málið er og verður tað sama
Hetta er ein broyting, ið breiður meiriluti eigur at verða fyri á Løgtingi – ein meiriluti, ið tó helst verður forðaður av minnilutanum í samgonguni. Tí hóast meiriluta á Løgtingi fyri sjálvstøðugm Føroyum, so heldur ABDH samgongan tíverri áfram við afturstigum. Blokkhækking, niðurlegging av stjórnarskipanararbeiðinum og arbeiðinum við føroyskari rættarskipan, niðurlegging av føroyskari sendistovu umframt ósolidariskur og ábyrgdarleysur fíggjar- og skattapolitikkur eru millum nýggjastu átøkini, ið royndini at fáa Føroyar burtur frá sjálvbjargniskósini.
Men hetta er ein roynd, ið fer at miseydnast. Tí málið er og verður tað sama.
Kristina Háfoss
Løgtingskvinna fyri Tjóðveldi


text:
Nú er næstan komið á mál við at skifta graslíkisvøllin á Eiðinum í Vági. Hetta er triði graslíkisvøllurin á Eiðinum í Vági. Tann fyrsti varð lagdur á í 1987. Tann vøllurin varð so skiftur í 2004. Og nú, 14 ár seinni, verður nýggjur graslíkisvøllur lagdur á Eiðinum í Vági.
Graslíkisvøllurin í Vági er av slagnum DOMO, sum Ide Møblar umboða í Føroyum.
Arbeiðið at skifta graslíkisvøllin hevur gingið væl, veðrið hevur verið av tí allar besta, so umstøðurnar kundu ikki verið nógv betri, sigur Birgir Andreasen á Ide Møblum.
Í dag og í morgin verður seinasti parturin av sandinum og síðani gummi fylt í vøllin, sum so verður klárur at lata Vágs kommunu.


text:
Hósdagin, 30. juni kl 20:00 letur Ása av Reyni Jøkladal málningaframsýning upp í Ribarhúsi við heitinum: “Fólk og Frásagnir”.
Hetta er aðru ferð, at Ása sýnir fram málningar sínar.
Ása av Reyni Jøkladal varð fødd 15. november 1955 í Tórshavn, hon er dóttir mæta listamannin, Ingálv av Reyni 1920-2005, og mamman er, Elsa av Reyni, fødd Thomsen úr Porkeri. Elsa livir enn, hon er 95 ára gomul. Tunt er tað blóð, sum ikki er tjúkkari enn vatn. Ingálvur av Reyni hevði frøtt seg yvir, at dóttir hansara var farin inn um Markná á Kambsdali og læt upp framsýning í Ribarhúsi í Fuglafirði. Hugsi, at mamman tekur undir við hesum, og gleða vit okkum til hesa sýning, sum letur upp hóskvøldið 30. juni kl 20:00. Málningaframsýningin er opin alla Varmakeldustevnuna og allan juli mánaðin. Ása er útbúgvin námsfrøðingur og hevur megin partin av lívi sínum arbeitt við børnum í barnagarði. Við sínum listaliga gávum hevur hon ment tey skapandi evnini, sum børnini hava, til gleði fyri bæði børn, foreldur og familju. Ása hevur eitt stutt skifti gingið á Københavns Kunstskole, og í tveimum førum verið í listaskúlanum Ignatius á Nørrebrúgv.
Fyrsta framsýningin Ása hevði var í gamla atelierinum hjá pápa sínum, sum hevði verið hansara málarastova í meira enn 40 ár.


text:
TUNEA?SKIPIA?
Tune skipiA? varA? funniA? A? 1867 A? garA?inum a??Nedre Haugena?? A? RolvsA?y uttanfyri Fredrikstad A? Noreg. Hettar var fyrsta vA?kingaskipiA? iA? bleiv A?tgravaA?, og er framvegis eitt av best varA?veittu vA?kingaskipunum A? heiminum.
Tegning av Tuneskipet fra 1868. Illustrasjon: Kulturhistorisk museum, UiO.
StA?rur gravheygur
Gravheygurin har iA? Tune skipiA? lA? var A?vanliga stA?rur. Ast viA? 80 metrar A? ummA?l og umleiA? 4 metrar hA?gur. Hettar ger hann til ein av stA?rstu gravheygunum A? Noreg. A? A?runum undan A?tgravingini var nA?gv av moldini A? gravheygnum grivin burtur og nA?tt til ymiskt, og har afturat var gravheygurin latin upp, og partvA?s A?tgrivin nA?kur A?r frammanundan. Hettar fA?rdi viA? sA?r at ilt kom til, og gjA?rdi at skipiA? forfA?rst A? heygnum
HarA?rend A?tgraving
Tune skipiA? bleiv A?tgriviA? A? eini tA?A? har nA?tA?mans fornaldarfrA?A?i enn ikki hevA?i sA?A? dagsins ljA?s. SkipiA? bleiv tikiA? A?r grA?vini bA?A?i skjA?tt og harA?liga, og hevA?i taA? viA? sA?r at bA?A?i ativanonline24.com
maA?urin sum varA? grivin A? skipinum, og flestu av ognarlutunum sum hann hevA?i fingiA? viA? sA?r vA?ru burtur ella oyA?ilagdir.
TaA? var professarin Oluf Rygh iA? stA?A? fyri A?tgravingini, sum vardi A? gA?A?ar 2 vikur. SkipiA? hevur fleiri merkir av amboA?unum som vA?ru nA?tt at grava viA?.
FerA?in til hA?vuA?sstaA?in
Fyri at fA?a skipiA? A?t A?r heygnum, varA? ein trA?ramma fastspent undir skipiA?, og sA?A?ani vA?ru ross spent fyri. SkipiA? bleiv trekt A?r heygnum og fA?rt til eina A? nA?rhendis. Har varA? skipiA? flutt yvir A? ein pramm sum sA?A?ani fA?rdi skipiA? til Oslo. Har lA? skipiA? uttandura A? eina tA?A? A?A?renn taA? fekk sA?tt egna hA?s.
SKIPIA?
Tune skipiA? hevur mest sannlA?kt veriA? eitt skjA?tt havgangandi skip, sum kvikliga kundi flyta fA?lk A?r einum staA?i A? annaA?.
Tuneskipet i museet med Gokstadskipet i bakgrunnen. Foto: Kulturhistorisk museum, UiO/Eirik Irgens Johnsen
Gott skip at sigla viA?
HA?ast Tune skipiA? er minni enn Gokstad og Oseberg hevur taA? kraftugt mastrafesti. Hettar hevur fA?rt viA? sA?r at segliA? kann hava veriA? heilar 100 m2
Sameina vit hettar viA? skapiA? A? skrokkinum, hevur hettar mest sannlA?kt gjA?rt skipiA? til eitt skjA?tt havgangandi skip viA? serliga gA?A?um siglingareginleikum.
NA?stlan av skipinum
Lastingareginleikarnir hjA? Tuneskipinum vA?ru har aftur A?mA?ti ikki serliga gA?A?ir. TaA? kann hava veriA? nA?tt til at flyta virA?ismiklar vA?rur sum vigaA?u lA?tiA?, so sumperlur, glas og trA?lir. SkipiA? hevur eisini veriA? vA?l egnaA? til skjA?ta flyting av fA?lk, nakaA? sum er ein sera tA?dningarmikil eginleiki hjA? einum krA?gsskipi. MA?guliga hevur hettar veriA? hA?vuA?sendamA?liA? hjA? Tune skipinum?
Sent til hvA?ldar uttan A?rar
TuneskipiA? er bygt umleiA? A?r 910 e Kr., og er eitt klinkabygt skip A?r eik. SkipiA? hevur mest sannlA?kt havt 12 A?rahol A? hvA?rjari sA?A?u. TaA? gevur eina manning iA? telur 24 mans afturat rA?A?ursmanninum. A?rarnar vA?ru ikki lagdar viA? tA? iA? skipiA? varA? griviA? niA?ur.
GA?A?ir siglingar eginleikar
SkipiA? er mett at hava veriA? 18,7 metrar langt, 4,2 metrar breitt og havt 12 borA?gangir. Ovastu borA?gangirnir og stevniA? eru burtur. Sum skipiA? stendur A? dag, eru bara 10 borA?gangir sjA?nligir, men hol og merkir vA?sa at tveir borA?gangir nokk hava veriA? afturat. Hesir bA?A?ir ovastu borA?gangirnir geva skipinum so mikiA? hA?gt frA?A?borA? at hettar forA?ar fyri at miA?al stA?rar aldur brA?ta inn yvir skipiA?.
buy domperidone no prescription.
GRA?VIN
A? grA?vuni funnu fornfrA?A?ingar leivdirnar av einum manni, trimum hestum og fleiri gravargA?vur. Hettar bendir A? at maA?urin A? grA?vini hevur havt stA?ran tA?dning tA? A? tA?A?ini.
Tuneskipet. Foto: Morten Krogvold og Svein Kojan
GravkamariA?
Tune skipiA? stA?A? norA?ur-suA?ur A? gravheygnum. Innan var skipiA? fA?A?raA? viA? mosa og greinum av einiberjarunnum. MiA?skeiA?is A? skipinum var bygt eitt gravkamar viA? flA?tum taki. Veggirnir vA?ru festir A? leirin A? uttaru sA?A?u A? skipinum. Leivdirnar av manninum vA?ru funnar inni A? gravkamarinum.
HA?gt A? metum
Man veit ikki viA? vissu hvA?r iA? maA?urin var, men hann hevur veriA? so mikiA? hA?gt A? metum at neyA?ugt hevur veriA? at giviA? honum eina gA?A?a grA?v. HA?ast grA?vin hevur veriA? rA?nd, og bert leivdir av gravargA?vunum eru funnar, vA?sur hettar at maA?urin hevur verA?ur hA?gt A? metum. Hann fekk fylgi av trimum rossum. Ein varA? funnin A? skipinum, og tveir uttanfyri.
VA?pnini komu viA?
FornfrA?A?ingar funnu leivdir av vA?pnaA?tgerA?, og somuleiA?is leivdir av einum terningi, tvA?r perlur, toy, leivdir av eini skA? og ymiskt annaA?. Allir hesir lutirnir varA? greitt nA?rri frA? um A? frA?greiA?ingunum sum vA?ru gjA?rdir A? samband viA? A?tgravingina.
Horvnir lutir
Av tA? at Tune skipiA? varA? funniA? A? eini tA?A? har nA?tA?mans foraldarfrA?A?i enn ikki hevA?i fingiA? festiA? eru nA?gvir lutir horvnir undir A?tgravingini, og komu av tA? sama ongantA?A? inn A? savniA?. Teir lutirnir sum enn eru til, eru A? sera ringum standi.


text:
Norðingur skal landa svartkjaft í Kollafirði
vinna24-04-2018 - 16:49 - Jóanis Nielsen
Norðingur siglir inn av svartkjaftafeltinum, teir hava 1.050 tons, sum teir skulu landa til Faroe Pelagic í Kollafirði, Norðingur verður á Kollafirði um 8-tíðina í kvøld.
Vit á JN.fo tosaðu umborð fyri løtu síðan, teir søgdu, at nógvur svartkjaftur er at síggja sunnanfyri, skipini royna tey flestu suður av Føroya Banka.
Í løtuni landar Borgarin í Kollafirði, teir verða liðnir seint í nátt og tá sleppir Norðingur framat.
Á Faroe Pelagic verður svartkjafturin heilfrystur.


text:
Onnur inntøka - fólkapensjón
Viðbótin verður ávirkað av inntøku, sum pensjónistur møguliga hevur við síðuna av pensjónini. Sum inntøka verður roknað skattskyldug inntøka og kapitalvinningsinntøka, herundir rentuinntøka, inntøka av parta- og lánsbrøvum og annað.
Pensjónin verður ikki lækkað, um ársinntøkan er niðanfyri kr. 61.900 (í 2018), ið er sonevnda frádráttarfría inntøkuupphæddin. Henda upphædd verður, sum aðrar upphæddir, javnað á hvørjum árið eftir lóg um áseting og javning av almannaveitingum.
Sum inntøka hjá einum giftum pensjónisti verður roknað helvtin av inntøkuni hjá báðum hjúnafeløgunum tilsamans.
Tað er altíð ársinntøkan, sum liggur til grund fyri lækking av viðbótini. Høvuðsreglan er, at tað er uppgjørda skattskylduga inntøkan vm. annað árið fyri, sum liggur til grund fyri útrokningini av lækkingini. T.d. er tað inntøkan í 2016, sum liggur til grund fyri útrokningini av pensjón í 2018.
Pensjónin verður tó fyrsta árið útroknað eftir mettari ársinntøku, um inntøkan hjá umsøkjaranum broytist í sambandi við, at hann verður pensjónistur.
Í førum, har inntøkan broytist aftaná at ein er blivin pensjónistur, t.d. tí pensjónisturin gevst at arbeiða ella fer niður í arbeiðstíð, kann Almannaverkið í staðin rokna pensjónina út frá tí ársinntøku, sum mett verður, at pensjónisturin kemur at fáa frameftir.
Er ársinntøkan hjá pensjónistinum hægri enn kr. 61.900 lækkar viðbótin við 60% av teirri inntøku, sum er omanfyri frádráttarfríu inntøkuupphæddina.
Dømi:
Stakur fólkapensjónistur hevur eina ársinntøku á kr. 90.000 Árliga viðbótin hjá honum verður lækkað við
t.v.s. kr. 16.860 um árið, sum skal dragast frá fullu árligu viðbótini, sum er 45.252. Útgjaldið verður (45.252-16.860) = kr. 28.392 um árið ella kr. 2.366 um mánaðin.
Dagført tann 20-07-2018


text:
Ingi Samuelsen
25.06.2017 - 17:50
Ítróttur > Ítróttur > Triathlon
Føroyar høvdu fult lið við hjá monnunum í triathlon á oyggjaleikum í dag.
Menninir byrjaðu tveir tímar eftir kvinnurnar, og tá vóru líkindini kanska nakað frægari at svimja í sjónum, hóast aldan framvegis var høg og órógvaði svimjingina nógv.
Føroysku menninir blandaðu seg ikki toppstríðnum. Vinnari gjørdist Daniel Halksworth av Jersey í stórum stíli við tíðini 1 tíma og 45 sekund, 1 minutt og 46 sekund framman fyri nummar tvey. Halksworth vann eisini kappingina á Jersey fyri tveimum árum síðani.
Nummar tvey gjørdist Nil Riudavets Victory av Menorca og nummar trý gjørdist Bobby Oag av Orknoyggjum.
Best føroyingur var Andras Joensen við tíðini 2:01:47,1 á 37. plássi. Kári Davidsen gjørdist nummar 49 við tíðini 2:09:27,9, Gunnar Dahl-Olsen varð nr. 51 við 2:10:01,3 og Hanus Debes Joensen gjørdist nummar 57 í tíðini 2:15:45,6


text:
Í Svøríki byrjaði tiltikna Rilton Cup ídag. Hetta er 46. árið at kappingin verður fyriskipað, og er kappingin deild upp í fleiri ratingbólkar. Í ovasta bólkinum, sum eitur Rilton Cup, telva brøðurnir Rógvi- og Høgni Egilstoft Nielsen við. Heiðrikur Tindskarð Jacobsen er eisini við í Svøríki. Fylgjast kann við Rilton Cup á hesari leinkju: http://www.rilton.se/ Í Hollandi telvar Hans Kristian Simonsen við í Chess Festival Groningen, A-bólkinum. Eftir eina varliga byrjan, er Hans Kristian komin betur fyri seg. Hann hevur í skrivandi løtu 2½ stig av 5 . Leinkja til kappingina: http://www.chessfestival.nl/en/Les meira »
Heimsmeistaraheitið í kvik- og snartalv 2016
Heimsmeistaraheitið í kvik- og snartalv verður í hesum døgum telvað í Doha, Qatar. Heimsmeistarin í kviktalvi Magnus Carlsen, og Heimsmeistarin í snartalvi Alexander Grischuk eru báðir við, men saman við teimum eru eisini onnur kend nøvn, har fleiri eru serliga kendir innan kvik- og snartelving. Av hesum kunnu nevnast Hikaru Nakamura (2779) úr USA, Ian Nepomniachtchi (2767) Russland, Maxime Vachier-Lagrave (2811) Frankarríki, Levon Aronian (2795) Armenia og Sergey Karjakin (2785) Russland og Viswanathan Anand (2779) India. Í Doha er eisini HM í kvik- og snartalv fyri kvinnur. Tað er fyrstu ferð, at bæði menn og kvinnur telva samstundis um HM í kvik- og snartalvi. Men við einans 36 luttakarum, er kappingin ikki eins stór og tann hjá monnunum. Men hóast lága luttakaratalið, eru fleiri kend nøvn við har eisini. Favorittar hjá kvinnum eru Wenjun Ju (2580) Kina, Anna Muzychuk (2561) Ukraine, Humpy Koneru (2557) India og Alexandra Kosteniuk (2555) Russland.Les meira »
Føroyameistaraheitið í snartalv 2016
FM í snartalv Føroyameistaraheitið í snartalv verður fríggjadagin 30. Desembur kl 18.00. Kappingin verður skipað við 9 dupult-umførum og umhugsunnartíðin 3 min + 2 sek /leik. Virðislønir eru til 1 – 3 umframt ratingvirðislønir. Við javnstøðu á 1. plássinum, verður umdystur á 2x 3 +2 og síðani sudden death. Aðrar plaseringar verða roknaðar við korrektión. Telvað verður í Gula Skúla, liggur beint við gamla Restorff bryggjarí. Tað verður ikki gingið inni í skóm, so vinarliga hav innskógvar við; um tit ikki ynskja at ganga í sokkum. Luttøkugjald: 100 kr. fyri vaksin, unglingar 50 kr. Verður goldið á staðnum. Vinarliga møt í góðari tíð, kappingin byrjar kl. 18! Tilmelding i seinasta lagi hósdagin 29 des. kl. 18.00 á: faroechess@faroechess.com ella smsa til 22 14 22, navn + rating og føðidato. Talvsamband FøroyaLes meira »
Helgi í topp 20
Nú altjóða talvsamgongan, FIDE, hevur kunngjørt nýggja desember-styrkilistan, sæst, at Helgi Dam Ziska telist millum fremstu telvarar í norðurlondum. Talið hjá føroyska stórmeistaranum er nú kvinkað upp í 2555 – hansara hægsta nakrantíð. Taka vit øll norðurlond undir einum, so er Helgi nú nummar 18 í alt. Noreg er sterkasta talvtjóð í norðurlondum. Helgi hevði verið nummar seks í Noregi. Í Danmark og Svøríki hevði hann verið nummar fimm, í Íslandi nummar fýra og í Finnlandi nummar tvey.Les meira »
Úrslit frá NM úttøkukapping í Kollafirði leygardagin 3/12-16
Her eru úrslitini og nakrar myndir frá úttøkukappingini til NM, ið verður í Norra í februar 2017. Tveir teir fremstu telvarnir í hvørjum bólki sleppa til NM.Les meira »
Úttøkukapping til NM fyri ung
Úttøkukapping til Norðurlanda Meistaraskapið fyri ung verður nú leygardagin 3/12 kl 10 í Kollafjarðar skúla. Kappast verður í 5 aldursbólkum, har øll eru hjartaliga vælkomin at verða við. Tveir teir fremstu í hvørjum bólki vinna sær rættin at umboða Føroyar í NM, sum verður í Norra í fyrru helvt av februar 2017.Les meira »
Runavík Open – Helgi dragnaði
Nu Helgi Dam Ziska gjørdist nummar fimm í altjóða talvkappingini Runavík Open, sum endaði í dag. Spurturin mishepnaðist. Tapið fyri Jóhann Hjartarson í gjár forkom honum møguleikanum at vinna kappingina, og remis í dag móti spanska stórmeistaranum Miguel Munoz bar í sær, at hann røkk ikki heilt fram í oddan.Les meira »
Runavík Open – Helgi snávaði
Klokkan tvey í dag var farið undir seinasta umfar í altjóða talvkappingini Runavík Open í Løkshøll. Møguleikarnir hjá Helga Dam Ziska at vinna kappingina eru helst farnir. Í gjárkvøldið tapti hann fyri íslendska stórmeistaranum Jóhann Hjartarson. Ósigurin er tann einasti í kappingini hjá okkara nýggja stórmeistara.Les meira »
Runavík Open – Helgi nærkast toppinum
Helgi Dam Ziska vann í dag á moldovska meistaranum Vladimir Hamitevici í sjeynda umfari í altjóða talvkappingini Runavík Open í Løkshøll. Helgi vann við svarta fólkinum í einum skørpum kongaindara. Sigurin tóktist at vera rættiliga sannførandi.Les meira »
Runavík Open – Javnt í toppdysti
Helgi Dam Ziska og Guðmundur Kjartansson telvaðu í dag javnt í sætta umfari í kappingini Runavík Open í Løkshøll. Altjóða meistarin úr Íslandi hevði vunnið øll fimm talvini fyri dagsins umfar, og var eitt stig undan Helga. Helgi hevði hvíta fólkið, og byrjanin var fronsk. Umvegis eitt av minni kendu frábrigdunum kom upp ein ósmidlig støða við nógvum bindingum og avmarkaðum øki at arbeiða á. Helgi royndi eftir førimuni at søkja at í báðum borðum, men íslendingurin hevði fingið ta læstu støðu, sum tryggjaði honum status quo og remis.Les meira »


text:
Orð og lag: W. Skibsted
Týtt: Kajfinn Hammer
1. Einglarnir grunda á frelsunnar undur,
aldri tess dýpdir fata ein kann!
Okkum Guð frelsti, við friði oss signar,
á, hetta setir mítt hjarta í brand!
Niðurlag: Á, tað er undurfult, signað og undurfult,
í Sínum kærleika Guð gav mær alt.
Stundin upprunnin er,
sigurin vunnin er,
syndin er sónað og goldin mín skuld.
2. Sónað er syndin, alt fyrigivið,
blóðið innsiglað lyftisins grund.
Kraftin, sum flýtur, sjálvlívið drepur,
lívsendurnýggjandi stund eftir stund.
3. Andin útheltur, eldurin brennur,
brennur við megi í míni ond.
Kærleiki Guðs er mót syndini verja,
loysir og spreingir tey sterkastu bond.
4. Oljan her flýtur, lívsælt vit njóta
Himmalska manna dag eftir dag.
Kletturin sligin, lívsvatnið flýtur,
lív okkum drekka í lívsvatnsins bað.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Neyv virðismeting krevur ov nógva umsiting
Ein neyv virðismeting at brúka sum grundarlag fyri fastognarskatti, tað er skattur av bústaði, krevur ov nógva umsiting.
Tí skulu minni neyvar virðismetingar brúkast í fyrstani.
Hóast Skattanevndin einki beinleiðis tilmæli hevur um fastognarskatt, hevur hon kortini eitt hugskot um, hvussu hann kann fyrireikast.
Skattanevndin mælir frá at gera sera neyvar virðismetingar at brúka sum grundarlag undir fastognarskattinum.
Tí slík virðismeting er sera krevjandi at umsita.
Fyrireiking
Skattanevndin mælir tí til at byrja fyrireikingararbeiðið til fastognarskatt við at byggja á minni neyvar virðismetingar av bústøðum.
Men av tí, at ein slík virðismeting ikki er serliga neyv, eigur fastognarskatturin ikki vera høgur.
Skattanevndin heldur, at landsstýrið eigur at seta ein arbeiðsbólk til at gera uppskot um virðismeting, tá ella um landsstýrið heldur tað vera rætt at hava fastognarskatt.
200 milliónir
Skattanevndin nevnir sum dømi, at 1000 kr. í miðal um mánaðin í fastognarskatti geva landskassanum 200 mió. kr.
Skattanevndin sigur, at ein fyrimunur við fastognarskatti er, at hann hevur við sær javnari skatting av avkastinum av íløgum í bústaðir og í egnan bústað sammett við aðrar íløgur.
Harafturat kann hann breiðka inntøku- og skattagrundarlagið hjá landinum og fíggja landsskattalætta.


text:
Danjal av Rana 14.09.2014 (09:45)
Føroya næst besta fornminni
Eitt av væl vitjaðu støðunum í Sunda kommunu eru Dúvugarðar í Saksun.
Dúvugarðar eru eitt av gomlu festunum í bygdini og tað eru gomlu festihúsini, sum í dag eru eitt fornminnissavn. Vanliga er opið um summarið og annars fyri ferðafólkabólkum eftir avtalu.
- Onkur hevur kallað hetta Føroya næst besta fornminni, sigur Jóhan Jógvansson, bóndi, ið er festari á Dúvugørðum, eftir Kirkjubømúrin á fyrsta plássi.
- Festihúsini eru fullkomiliga so sum fólk livdu tá. Fjósið, gamla roykstovan, roykstovan og glasstovan eru elstu partarnir av húsinum. Síðani kom ein nýggj stova, sum prestur búði í, greiðir Jóhan Jógvansson frá.
Sambært søvnum landsins, so er innrættingin í húsunum frá 1820.
- Óvissa er um, hvussu gomul húsini eru. Alment verður sagt at tey eru 200 ára gomul, men fólk her í Saksun vilja vera við, at elsti parturin av húsunum eru um 300 ára gamal, sigur Jóhan Jógvansson. Hann greiðir frá, at ein eldri búseting var í bygdini, men at fólkini fluttu higar, av tí at tey vóru bangin fyri áarlopi.
Jóhan Jógvansson veit ikki neyvt at siga, hvussu nógv vitjandi eru á Dúvugørðum, men okkurt árið hevur talið verið um 6000. Hann sigur, at tað eru alsamt færri stakvitjandi og fleiri bólkar, ið støkka inn um á Dúvugørðum. Serliga er tað, tá ferðamannaskip liggja í Havn ella í Klaksvík, at bólkar av ferðandi koma.
Undir mentanarvikuni í Sunda kommunu er opið á Dúvugørðum hósdagin 18. septembur frá klokkan 14:00 til 18:00.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Pensjónsskipanin í løgtinginum í dag
Fyrsti tingfundur í ár verður í dag klokkan 10. Tá fer tingið av hava fyrstu viðger av uppskotinum um pensjónsnýskipan. Sambært uppskotinum, so skal pensjónsaldurin hækka.
Sambært uppskotinum, so hækkar pensjónsaldurin fyrsta januar 2025 við hálvum ári, úr 67 uppí 67 eitt hálvt. Fyrsta januar 2030 hækkar pensjónsaldurin aftur við hálvum ári, og verður tá 68 ár.
Fimta hvørt ár skal pensjónsaldurin eftirmetast samanborið við miðal lívsævi hjá 65 ára gomlum.
Samgongan og Sjálvstýri hava gjørt semju um pensjónsnýskipanina.


text:
Giro d'Italia 2012
Giro d'Italia 2012 var tann 95. útgávan av heimsins næststørstu teinakapping í vegsúkkling, Giro d'Italia, og fór fram í tíðarskeiðnum 5.-27. mai 2012.[1] Fyri fyrstu ferð nakrantíð byrjaði kappingin í danska býnum Herning, har ið teir báðir fyrstu teinarnir (etapurnar) høvdu mál. Triði teinur varð koyrdur í og kring Horsens,[1][2] áðrenn súkklararnir fingu ein hvíludag og hildu leiðina til Verona í Italia, har ið restin av kappingini varð hildin. Øll rutan var løgd fram hin 16. oktober 2011 á einum tíðindafundi í Milano. Kappingin var á 21 teinar.
Tann danski parturin av kappingin bleiv ávirkaður av einum deyðsfalli, við tað at borgarstjórin í Horsens, Jan Trøjborg, doyði av hjartatilburði, ið hann fekk undir motiónsrenning, ið varð fyriskipað dagin fyri Horsens-teinurin varð koyrdur. Jan Trøjborg var ein av høvuðsmonnunum ið arbeiddi fyri at fáa giroina til Danmarkar og Horsens. Tað varð hildið eitt minutt í tøgn áðrenn startin á triðja teini í Horsens; henda minnisløta var tó longu fyriskipað av aðrari orsøk, av tí at tann belgiski súkklarin Wouter Weylandt doyði undir triða teini árið fyri, á Giro d'Italia 2011.[3]
Ryder Hesjedal vann kappingina við 16 sekundum frammanfyri Joaquim Rodríguez. Mark Cavendish vann tríggir teinar, men tapti stigtroyggjuna við einum stigi til Joaquim Rodríguez, ið vann tveir teinar.


text:
Nýggj stuttrøð í 2. pørtum hjá M.C. Restorff umtalar amerikanaran, Louis Zamperini (1917-2014), fyrrverandi ótangan, sum seinni gjørdist víðakendur olympiskur rennari og krígshetja. Tó, tað eru ikki hesi brøgd hansara, sum geva honum heiðursheitið ”American Hero”. Nei, tað er sigurin hjá manninum á sær sjálvum – at honum, við Guds hjálp, eyðnaðist at venda ófantaligum hatri til mildni. Úrslitið? Jú, vinahond rættist fíggindum, og hetta forlátilsið gjørdist ein roysnisgerð, sum hevði síni jaligu árin á øll, ið hittu hann.
Fyrri partur – Lurta eftir sendingini her
Seinni partur – Lurta eftir sendingini her
Um tú vilt taka sendingina niður, so høgraklikka slóðina og vel “Save link as…” ella “Gem destination som…”


text:
Orð og lag: Kajfinn Hammer
1. Fjøtraður í trælabondum fyri Fárao eg sleit,
men “Kom út!” á meg Guð rópti og á lyfti Hans eg leit;
helt avstað mót Kána’ans landi, har Guð goymt mær hevði arv,
og eg sá at herur Fárao’s í Reyðahavið hvarv!
Niðurlag: Aldri, aldri, aldri aftur skal meg náa Fárao’s hond,
allar ævir brotin eru syndarinnar ok og bond;
trælahúsið gloymt eg havi, trælalívið horvið er,
Andans sálarbótartíðir meg mót Andans hæddum ber!
2. Takk og lov og prís eg syngi, tí at hond Guðs til mín rakk,
Hann í vínhúsið meg leiddi, eg av Andans víni drakk!
Og eg grivin varð við Kristus’, men víst reistur upp eg varð,
og eg upplivdi, at tann sum hetta ger, hann sigur fær!
3. Eg í Kristusi nú livi, einki steðga mær nú kann,
ei í tóma luft eg slái, nei, eg byggi bert á Hann;
fram við lovsongi eg stevni, hjartað fylt við frøi er,
sum ein Andans pílagrímur sett eg havi mína ferð.
4. Hví vilt fátækur tú ganga uttan sigur, uttan kraft?
Hoyr, “Kom út!” á teg Guð kallar, slít nú av tær Fárao’s haft!
Sig farvæl til alt sum ikki grundað er á Harrans Orð,
Fárao’s vín og kryddaríir kvikur blaka fyri borð!
Niðurlag: Aldri, aldri, aldri aftur skal teg náa Fárao’s hond,
allar ævir brotin vera syndarinnar ok og bond!
Trælahúsið gloyma skalt tú, trælalívið hvørvur, fer,
Andans sálarbótartíðir teg mót Andans hæddum ber!
5. Lat teg í Guðs fullu herklæði, tí leiðin hon er trong,
sí, á Gilboa av ólýdni nú fallin liggja mong!
Finn fram lovsongskappan, blaka frá tær hesi heimsins ting,
gakk ímóti mótfalsandunum, av sál og hjarta syng:


text:
- Ein góð og positiv nýggjársrøða
02-01-2018
Árni Gregersen, journalistur og politiskur eygleiðari, var í morgunsendingini og umrøddi nýggjársrøðuna hjá løgmanni.
Nýggjársaftan kl. 19.00 helt løgmaður, Aksel V. Johannesen, nýggjársrøðuna. Árni Gregersen heldur, at ein nýggjársrøða skal vera positiv og savnandi, og á tí økinum kláraði løgmaður seg væl, sambært honum. Eitt, sum Árni Gregersen saknaði, var, at løgmaður nevndi størsta politiska málið í langa tíð, fiskivinnunýskipanina.
Orðini um málbrúk og spjøldur, sum vit geva hvør øðrum, vóru góð og relevant, nú so nógv sundurspjaðing hevur verið í landinum seinasta árið, sigur Árni Gregersen.


text:
Gerið vart við tykkum
Fyri at FaroeSoccer skal vera so gott og álítandi sum tilber, er týdningarmikið at vit øll spæla saman.
Ongin dómaraseðil er betri enn tey, sum fylla hann út, og einki her á FaroeSoccer er betri enn tað, sum vit hava tøppað inn í dátugrunnin. Dómarar og leikfólk gera jú altíð feilir sum kunnugt :-)
Men feilir eru til fyri at rætta, og her er FaroeSoccer ein funnin fressur í mun til aðrar keldur sum bløð og bøkur, sum onkutíð bera skeivar upplýsingar. Vit fáa nevnliga rætta møguligar feilir beinanvegin á FaroeSoccer, og so eru vit tað betri og meira álítandi alla tíðina.
FaroeSoccer vónar at frætta frá tykkum brúkarum, um tit skuldu dottið á nakað, sum tit halda ikki er í lagið onkursvegna. Tað kann vera hvat sum helst: úrslit, málskjúttar (sjálvmál/brotsspørk), kort, leikarar, venjarar, dómarar, vøllir, dagfestingar osfr. - hvat sum helst og hvussu lítið tað so enn er.
Vit á FaroeSoccer royna sum frægast at vanda okkum um móðurmálið og herundir at stava tingini rætt, og tí vilja vit fegin hoyra frá tykkum um feilir í nøvnum og aðrar stavivillur.
Skeivar føðingardegar vil FaroeSoccer sera fegið frætta um - og ikki minni manglandi føðingardagar. Manglandi føðingadagar koma oftast fyri í lægri deildunum og gjarna eitt sindur aftur í tíðini eisini.
Lítil ivi man vera um, at FaroeSoccer fer at verða brúkt sum eitt slag av uppslagsverki og endurgivið dúgliga, tí liggur eisini ein eyka ábyrgd á okkum, um at alt má vera so rætt og álítandi sum tilber.
Vit vita longu nú um ymsar feilir, serliga um nøvn, sum (allarhelst) eru komin í bland, og vit hava eisini verið í samband við fleiri slík fyri at kekka, men enn er eitt sindur eftir á mál. Hesi og onnur fara vónandi eisini at gera vart við seg - alt eftir hvussu væl man minnist aftur í tíðina!
Vit vóna sjálvandi at frætta sum minst um feilir :-) men vit takka longu nú øllum tykkum, sum vilja ómaka tykkum at boða okkum frá - helst skrivliga. Tað gerst lættast við at fara her og velja síðuna Samband.


text:
Áhh eg elski at síggja stjørnurnar á “the red carpet” (á føroyskum “reyaða langmotta, gólvdregil, langteppi) so eg haldi meg til tað enska! “Emmys 2016” var í nátt og tað er ein av heilt stóru prís tiltøkunum, sum bleiv hildið í Los Angeles. Emmy er í sama báti sum Oscar, Tony og Grammy Awards, men har Emmy hevur fokus á “Excellence in the televisionindustry”, so seriur, sendingar osf. Eg sá ikki sjálvt showið, men eg fari altíð inná ymiskar heimasíður, at hyggja hvat stjørnurnar vóru í.
Har vóru nógvir vakrir kjólar at síggja, og her er ein listi við mínum TOP 3.
3.pláss
Liz Hernandez er í einum vøkrum einkultum nude kjóla. Kjólin situr væl og hon klæðir sooo væl litin. Tað at hárið og chokerhálsketan situr sum tað skal, ger eisini nógv fyri hennara look. Hon er í kjólanum, kjólin er ikki í henni. So tí fær hon triðja pláss.
2.pláss
Mandy Moore. Áhh hvørja ferð eg síggi hana, so hugsi eg aftur um tíðina tá “A walk to remember” var mín yndis filmur. Tað eru við at verða nøkur ár síðani. Náhh, men eg haldi at gult er eis soo flottur litur. Mær dámar væl sniðið á kjólanum og flesarnar og so riggar hon ordiliga væl í honum.Wauuuw!!
And the winner is…..
Kristen Bell!! Fyri meg, var tað onki at ivast í at hon hevði vakrasta kjóla. Nude littur við blómumynstri. Tá blívur tað ikki nógv betur. Útskeringin á kjólanum er so flott. Hennara ljósa hár flýtur næstan saman við kjólanum, og sum heild er hetta bara eitt perfekt look! Wuhuuuuu!
Takk fyri hesuferð Emmys. Tað er altíð ein fragd!
Hvønn kjóla dámdi tær best?? Tú kanst millum annað síggja teir her http://www.usmagazine.com/stylish/pictures/emmys-2016-red-carpet-fashion-photos-w440446
M&K


text:
Heimskendi ateisturin og høvundurin Christopher Hitchens andaðist ígjár, eftir at hava stríðst við krabbamein í longri tíð og seinastu dagarnar av lungabruna.
Tað sum vitast kann um Gud liggur teimum jú opið; Gud hevur gjørt teimum tað opinbert. Ósjónliga vera Hansara, bæði æviga kraft og guddómleiki Hansara, sæst frá skapan heimsins; tað skilst av verkum Hansara; tey hava tí onga avsakan (Rómbrævið 1: 19-20)
Youtube: Faroe Apologetik
Friday, December 16, 2011
Christopher Hitchens deyður
Heimskendi ateisturin og høvundurin Christopher Hitchens andaðist ígjár, eftir at hava stríðst við krabbamein í longri tíð og seinastu dagarnar av lungabruna.


text:
Síðani Sea Shepherd bandalimir í løtuni renna runt á bygd og í bý og vilja sabotera grindadráp samstundis sum nakrir framstandandi ateistiskir forsprákarir, í hvussu er í teirra propagandaframferð, í nýggjari tíð, hava gjørt slíkt til eitt religiøst ting og vilja verða við, at tað sum týðir uppá eitt grindadráp er ein av ræðuligu avleiðingunum av religión (sí sjónfíluna niðanfyri og førka knøttin á 4: 51-53), so hevði tað verði áhugavert at vita, hvat føroyskir gudloysingar halda um grindadráp?
Ella fóru hesir ateistar í filminum Religulous skeivir? Ella var ætlanin at villeiða hyggjaran? Hvussu nógv onnur punktir í hesum filminum kunnu harvið verða skeiv ella villeiðandi?


text:
Ari av Rana
07.12.2017 - 14:49
Mentan > Mentan > Sjónleikur
Kevin Spacey hevur verið í andglettinum seinastu tíðina, síðani tað kom fram, at hann fleiri ferðir hevur gjørt seg kynsliga inn á fólk. Ein fyri og onnur eftir komu ákærurnar, sum úrslit av #Metoo-rørsluni.
Nú vísir tað seg, at ein av kendastu filminum Kevin Spacey hevur spælt við í, mátti steðgast í tveir dagar, tí at ákærur vóru um at Spacey hevði gjørt seg inn á ein yngri sjónleikara í filminum.
Hetta fortelur Gabriel Byrne, sum var ein av hinum leikarunum í filminum. Tó fingu hinir sjónleikararnir einki at vita um hví upptøkurnar vórðu steðgaðar.
- Tað vóru nøkur ár seinni, at vit skiltu at upptøkurnar vóru steðgaðar av eini heilt serligari orsøk, og at orsøkin var ósømiligi kynsligi atburðurin hjá Kevin Spacey, sigur Byrne við The Sunday Times.
Hendingarnar í 1995 fingu tó ikki avleiðingar fyri Kevin Spacey, sum ikki bleiv útskiftur í leiklutinum sum Keyser Soze.


text:
Fleiri filippinsk enn donsk sjófólk eru umborð á skipunum í donsku altjóða skipaskránni (DIS). Tilsamans 2.854 filippinarar vóru mynstraðir við DIS-skipum 30. september 2014, sum eru seinastu tølini, upplýsir danska Sjóferðslustýrið fyri ShippingWatch. Harvið liggja filippinararnir ovast á listanum yvir
Og hann hevur svarað mær: "Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi." Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær.
2. Kor 12,9
"I don't know the key to success, but the key to failure is trying to please everybody." -Bill Cosby


text:
Neyvan nakra aðrastaðni í heiminum verða dulnevndar keldur so nógv brúktar sum í Føroyum.
Vit kenna tað øll: hann/hon segði, tað havi eg hoyrt, onkur segði tað í gjár, og sum hin sami segði.
Tað er ein partur av føroyska málburðinum og kulturinum, at brúka dulnevndar keldur og at sipa til dulnevndar persónar.
Og tað er ein so stórur partur og so innlivað í bæði mál og mentan, at vit ikki eingang spyrja, hvør keldan er ella hvør segði tað.
Tí í høvdinum á øllum føroyingum so er tað satt, tá ið hann/hon, tað havi eg hoyrt, onkur segði tað í gjár, og sum hin sami segði, hevur sagt tað.
Vit kundu so valt at trúgva tí ella ikki, men í allar flestu førum, so er tað satt, ivast vit ikki í.
Hann/hon segði, tað havi eg hoyrt, onkur segði tað í gjár, og sum hin sami segði, er ein somikið sannur, máttmikil, eftirfarandi, trúverdur persónur.
Føroyar telja 50.000 fólk, vit kennast øll, og túnatos er byrjanin til hetta serliga føroyska eyðkenni við dulnevndum keldum.
Fyrr var túnatos, og av tí orðið, í túninum, niðri í bygdini á ávísum stað, í handlinum, á bryggjuni, ja, um alla bygdina, og var meira privat. Fyri ikki at gloyma í bindiklubbunum.
Nú er túnatosið vorðið alment, tað er flutt út í størsta forum sum heimurin nakrantíð hevur havt: Facebook.
Í dag sleppa øll framat túnatosinum eisini, og tá ið ein hvalbingur fortelur okkurt í "túnatosi" á Facebook, ja, so kann ein viðoyingur fara inn og antin siga sína hugsan ella bara dáma, og enntá koma við einum ískoyti.
Túnið, sum var í bygdini, hesin lítli bletturin, har ofta gamlir menn stóðu við skrá í munninum ella royktu pípu, og fortaldu og viðgjørdu bæði heimsins hendingar og lokalar, er vorðið so stórt nú, at allur heimurin passar á tað.
Hesin áður so lítli, avmarkaði og ávísi bletturin í lítlu føroysku bygdini, har fólk savnaðust og sipaðu til keldur av ymiskum slagi, er nú vorðin so stórur, at sjálvt ein føroyingur búsitandi í Kina, USA, Brasil ella Albania, eisini sleppur upp í part í túninum, og sleppur at vísa til sínar keldur og gera sína viðmerking.
Men verður nakrantíð spurt, hvør keldan er ella hvør tað var, sum segði tað?
Nei, tað verður tað ikki.
So segði hann.
ólavur
Um tú veitst okkurt, sum VP ikki veit - skriva so til vp@vp.fo


text:
Orð: Rebecca Rhoda Foster Couch
Lag: Ira David Sankey
Týtt úr donskum: Victor Danielsen
Upprunaheiti: I have a message, a message from Jesus (Jeg har et budskab, en hilsen fra Jesus)
1. Eg fekk frá Jesusi boðskap at bera;
steðga og hoyr hesi boðini nú!
Syndarar frelsir hann, skunda tær, vinur!
Jesus, hann kallar teg, hví bíðar tú?
Niðurlag: Ja, teg nú hann kallar,
ja, teg nú hann kallar,
ja, Jesus teg kallar,
hann kallar teg nú!
2. Eg fekk frá Jesusi boðskap at bera,
gleðilig boð fyri sorgarfull bróst;
heimurin eigur ei líknandi tilboð,
aldri tað svíkur, áh, signaða troyst!
3. Eg fekk frá Jesusi boðskap at bera;
náði nú býðst tær, tú syndsærda sál,
Frelsarans náði skal bond tíni slíta,
loysa hann vil hvønn ein syndbundnan træl.
4. Eg fekk frá Jesusi boðskap at bera;
sel ikki sálina, spotta ei meir!
Jesus, hann biður teg: Far ikki longur!
Alt fyrigevur hann, syndari hoyr!
5. Eg fekk frá Jesusi boðskap at bera;
sorgtyngdi syndari, friðarboð hoyr!
Lít nú á Harran, hin elskaða Jesus,
skunda tær, ger tað nú, áðrenn tú doyr!


text:
So stutt kann tað sigast, tá nú prátið aftur er kyknað um Skálafjarðartunnilin.
Vit vita øll, at Skálafjarðartunnilin eigur at koma, og hann eigur at koma so skjótt sum tilber. Hetta er ein verkætlan, sum við øllum útrokningum og við vanligum viti og skili vísir, at samfelagsgagnið av verkætlanini er sera stórt. Ætlanin, sum arbeitt hevur verið við í mong ár, er ein ætlan, sum við rundkoyring gevur møguleika bæði at fáa fatur á eystara og vestara armi á Skálafjørðinum. Hendan ætlan er tann, sum vit avgjørt meta sum ta einastu røttu loysnina.
Nú er so spurningurin um brúgv um Skálafjørðin aftur komin á breddan, og undrar tað meg og helst mangan við mær, at so er. Vit eiga ikki at svara til slíkt, men heldur eiga vit at halda rimmarfast við ætlanina um tunnilin við rundkoyring og tí onga brúgv. Tað gleðir meg, at Kári P. Højgaard, innlendismálaráðharri, er púra avgjørdur í hesum, at Skálafjørðurin skal ikki kvettast av við eini brúgv, sum kann forða fyri menningarmøguleikunum á Skálafjørðinum. Her verður serliga hugsað um menningarmøguleikar í samband við komandi oljuvinnu, og í hesum álvarsmáli eiga vit ikki at taka okkum nøkur óráð fyri.
Kári P. Højgaard, innlendismálaráðharri, fær tí mín fulla stuðul í síni greiðu støðu um hetta mál.
Magnus Rasmussen, borgarstjóri
Runavíkar kommuna


text:
Høvuðlítli angarfiskur (angaættin)
Searsia koefoedi Parr, 1937
Stødd: Høvuðlítli angarfiskur verður upp í 15 cm langur.
Dýpi: Hann er úr 450 m niður á 1500 m.
Litur: Hann er javnt dimmur, morsvartur.
Lýsing: Kropshæddin á høvuðlítla angarfiski er um tvær ferðir breiddina. Hann hevur lítið høvd, um 25% av standardlongdini. Hann hevur stór eygu, sum sita frammarlaga, lítlan kjaft, ið kemur aftur undir hálvt eygað, og stutta gron. Uggafjaðrarnar og búkfjaðrarnar eru smáar. Hann hevur eina ryggfjøður, ið er eins stór og gotfjøðurin. Hesar báðar fjaðrarnar sita aftanvert miðjan kroppin, gotfjøðurin er eitt vet aftari. Hann hevur sýldan stert. 4 ljósgøgn eru hvørjumegin ‘kjølin’, frá búkinum til afturkantin á gotfjøðurini. Aftast undir klingruni eru eisini tvey ljósgøgn. Ein lítil angi er beint oman fyri hvørja uggafjøður.
Eyðkenni: Fiskastøddin og ljósgøgnini, kjaftbeinið, høvuðstøddin og lítli angin.
Týdningur: Hann hevur ikki vinnuligan týdning.
da: Koefoeds skulderlysfisk, en: Koefoeds searsid, ís: Ægisangi, tý: Silberbeil
Mouritsen, Rógvi: Fiskar undir Føroyum. Føroya Skúlabókagrunnur og Fiskirannsóknarstovan. Tórshavn. 2007.
Glitfiskar Argentiniformes
Hesin hópurin hevur 6 ættir, 57 slektir og 202 sløg.
Av teimum eru við Føroyar 4 ættir, ið hava 9 slektir og 12 sløg:
Fiskasløgini í hesum hópinum eru tey flestu smá, onkur stór inn ímillum, summi nakað bulmikil og onnur long og kløn. Flestu hava stutta gron og lítlan kjaft. Nøkur hava fitifjøður, onnur ikki.
Litirnir á glitfiskunum eru mest blankir, silvurlittir, gulllittir, brúnir ella svartir. Nakrir hava ljósgøgn. Ein ávísur súrligur luktur gongur at flestum teirra.
Nakrir eru lutvíst í feskum vatni, annars um øll høv.


text:
Tað vórðu bert FÝRA veruligar ÚTGÁVUR av King James Bíbliuni framleiddar eftir 1611, og tær komu í 1629, 1638, 1762, og í 1769. Hesar vóru ikki týðingar (eins og tær nýggju versjónirnar SÍÐAN 1881), og tær vóru í veruleikanum ikki eingong “endurskoðaðar útgávur”.
Útgávan frá 1629 var einfaldliga ein roynd at rætta prentvillur, og tveir av upprunaligu King James týðarunum hjálptu til við arbeiðinum.
Útgávan frá 1638 av KJB tók eisini hond um prentvillur, serliga orð og setningar, sum prentararnir høvdu yvirsæð. Umleið 72% av tekstligu rættingunum í KJB vórðu gjørdar áðrenn 1638, einans 27 ár eftir fyrstu prentingina.
Vinarliga hav í huga ta sannroynd, at prenttøknin var eitt sera krevjandi arbeiði áðrenn 1800. At framleiða eitt feilafrítt arbeiði var næstan ógjørligt. Enntá í dag, við teldum og framkomnum forritum at rætta stavseting við, verða prentvillur javnan gjørdar. Ímynda tær, hvussu tað var í 1600 talinum!
Í 1762 og 1769 vórðu síðan tvær endaligar útgávur av KJB framleiddar. Báðar hesar høvdu við broytingar í stavseting at gera, sum gjørdist neyðugt, eftir sum at Enska málið var komið í eina meiri fasta legu, og stavsetingarreglur vórðu gjørdar.
Hesar frá 1629, 1638, 1762, og 1769, vóru ikki nýggjar týðingar, og tær vórðu ikki nýggjar endurskoðaðar útgávur heldur. Tær vóru einfaldliga útgávur av 1611 King James Bíbliuni, sum rættaðu uppá prentvillur og stavivillur. Teir, sum royna at javnlíkna hesar útgávur við nútíðar týðingarnar, eru bert úti eftir at dára, ella eru teir býttir, – ja, ella bæði tvey. Tær mongu sokallaðu endurskoðaðu útgávurnar av KJB, sum komu í 1613, 1616, 1617, og 1743, eru einkið meira enn smávegis rættingar og snøggingar av prentarunum. Tær veruligu endurskoðanirnar og endurtýðingarnar byrja ikki at síggjast fyrr enn í 1881 (Revised Version) og 1901 (American Standard Version). So um onkur drumbur kemur til tín við einum sleiskum smíri á andlitinum og spyr teg, So hvørja King James Bíbliu hevur tú, hana frá 1611, 1629, 1638, 1762, ella 1769?, so kanst tú einfaldliga vátta, at tú hevur eina 1769 útgávu av King James Autoriseraðu Bíbliuni frá 1611.
Týtt úr bókini “Fighting Back”,
“A handy Reference Guide for King James Bible Believers.”
Eftir James L. Melton.