text:
Archive for oktober, 2017|Monthly archive page
Gestsins eyga
Hon mátti koma. Bókin um Astrup. Og nú er hon her. Rithøvundurin Páll Holm Johannesen er blaðmaður og hevur undan hesari eisini skrivað bókina Tey sóu reytt. Víðgongdi vinstrivongurin í Føroyum 1962-1990 (2011) og ritstjórnað útgávuna Krossvegir. Essay-savn um átrúnað og politikk í 2007 saman við Heina í Skorini.
Gløgt er sum kunnugt gestsins eyga, og tá ið tvær siðmentanir bresta saman, øðrumegin tann heiðurliga danska, her umboðað av Jørn Astrup Hansen, sum verður sendur til Føroyar, tá landið enn einaferð ók á knøunum, og hinumegin tann óstýriliga føroyska, tá er úrslitið givið. Vit kenna tað frá Asterix og Obelix, teir báðir gallararnir, sum góvu rómverska stórveldinum ganir. Og hvør minnist ikki prestin Peder Børresen í skaldsøguni Det gode håb hjá William Heinesen, sum er um at koma í rasshaft av fávitskutum føroyingum og eini muturspiltari mest danskari klerka- og embætisstætt. Tað er av sonnum ein nívandi løta hjá prestinum, tá ið hann umsíðir má ásanna, at hann hevur mist alt álit á yvirvøldini.
Og hetta er áleið sama upplivingin, sum Astrup fær av Føroyum, tá ið hann 1. januar 1993 kemur higar at rudda upp í Sjóvinnubankanum, sum var farin á húsagang á sjálvum 60 ára degnum 6. oktober 1992. Tí føroyingum bjóðar tú ikki av á heimavølli, allarminst um tú ert útlendingur.
Bókin snýr seg ikki so nógv um royndirnar at bjarga bankanum og føroyskum vinnulívi, men heldur meira um, hvussu Astrup má læra føroyingar, at bankavirksemi er ikki ein almannastova, sum hjálpir neyðstøddum. Og tí var tað uppliving við lít, tá ið ein heil bygd einaferð stóð inni á skrivstovuni hjá bankastjóranum við borgarstjóranum á odda við kravi um, at nú mátti bankin geva flakavirkinum lán, tí fólk vildu sleppa til arbeiðis. At virkið eisini skuldi bera seg, kom ongum til hugs. Tá var tað Astrup kom við kravinum, at verkætlanir skuldu vera ’bæredygtige’, sum síðan er blivið til buzzorð í Føroyum, tí nú tosa øll um burðardygd, ofta uttan reiðiliga at gera sær greitt, hvat orðið merkir.
Henda bókin um Astrup er ein lýsing av nógvum viðurskiftum í føroyska samfelagnum, sæð við hansara eygum. Lýsingin fer ikki altíð í dýptina, kanska tí at Astrup er tann typan sum heldur, at tað, hann førir fram, er so eyðsæð, at tað má ein og hvør idiotur kunna skilja.
Eitt, sum eg gjørdist varugur við, tá eg las bókina, var leikluturin hjá politisku skipanini, sum gjørdi lítið við at loysa átroðkandi vinnu- og samfelagstrupulleikar, men mest brúkti orku til at verja politisk fylgisneyt og persónlig ella lokalpolitisk áhugamál. Hetta máttloysið verður lýst við fleiri dømum í bókini. Hóast danskari og bankastjóri, so byrjar Astrup næstan beinanvegin at leggja seg út í kjakið um týðandi samfelagsmál, tað veri seg umsitingin ella manglandi umsitingin av fólksins ogn. Hann peikar á sjúkueyðkenni í høvuðsvinnuni. Hann øtast um fámannaveldið, sum eins og í Ruslandi hevur veruliga valdið í landinum, meðan politiska skipanin skinklar, sum hann tekur til. Og tá tann annars smædni Astrup leggur seg út í kjakið, so er tað eitt slag av neyðverju, tí hann upplivdi ferð eftir ferð, at bankin varð gjørdur til syndabukk fyri nakað, sum tann veika politiska skipanin átti at taka sær av, men ikki fekk tikið sær um reiggj. Hann varnast eisini, at høvuðsvinnan er korporativt skipað, reiðarar og fiskimenn eru bókstaviliga í sama báti, so har er eingin áhugakonflikt. Fíggindin er hini.
Astrup spyr, hví tey lærdu ikki gera vart við seg í almenna kjakinum, tí tað eiga tey at gera afturfyri, at samfelagið hevur givið teimum eina góða útbúgving og serligar førleikar. Men tey tiga, tey flestu, og kanska ikki uttan grund. Stuttligt er tað annars, at Astrup eisini er tann, sum fekk jarðlagt ósiðin, at bløðini skuldu vera á tremur við dulnevndum lesarabrøvum. Sig so tað.
Tú fært annars varhugan av, tá ið tú lesur bókina, at bankastjórin er eitt sindur av einum skápsmarxisti, tí honum dámar ikki stóraktionerar, sum keypa partabrøv við læntum peningi, men vil heldur hava, at ein breiður ognarskari eigur avgerandi vinnutólini so sum bankar o.tl. Tað skapar undirtøku og ábyrgdarkenslu. Og so er Astrup eisini romantikari og vil varðveita postverkið upp á tann gamla mátan. Men har er tíðin nokk ikki í hansara parti, og har vendist vist ikki aftur.
Tað er vert at leggja til merkis, at bankastjórin eisini er fullveldissinnaður, tí hann var sannførdur um, tá ið fullveldið var á skránni, at tað var rætt, at vit vildu standa á egnum beinum. Men hann heldur lítið um fullveldistilgongdina, tí tá vildu teir hava alt og fingu einki, og eftir standa vit við sama óloysta tjóðskaparspurningi, sum framvegis køvir alt veruligt politiskt kjak og politisk átøk her á landi. Men danskarar áttu sín lut í, at tað gekk so illa við hesum samráðingunum, og kann tað koma av, at danska stjórnin ”var snøgt sagt bæði móð og troytt av føroyingunum um aldarskiftið. Kendi seg eyðmýkta. Serliga bankamálið mundi vera henni ovboðið.”
Ríkisveitingin átti at minka í góðum tíðum, heldur Astrup, og kanska at verið økt, tá ið verri stóð til. Men at taka ímóti ríkisveiting og spara hana upp til at fíggja loysingina, tað heldur hann vera lítið virðiligt.
Í Búskaparráðnum hevur Astrup mælt til at avtaka sjómannafrádráttin og serligu fiskavirkisskipanina hjá ALS, og tí undrar tað ikki sørt, at hann dittar sær oman í Rotary at eta døgurða við tí betra slagnum. Stuttligt er eisini, at Astrup av tilvild verður boðin við á matstovu í Tivoli, tá ið keypararnir fara har at hátíðarhalda íslendskt fíggjaða keypið av sørvágstrolaranum Vesturvón. Tí Astrup dámar als ikki íslendsku innrásina, sum kom við íslendska bankanum Kaupthing. Tí hetta var vist ikki tað góða gamla varisliga bankavirksemið. Men øll vóru jú bergtikin, og hetta setti onnur í skammikrókin, men sum tikið til í danska sanginum: Det sku’ vær’ så godt, og så’ det faktisk skidt.
Jú, hetta er spennandi bók. Men hon er ikki spennandi allan vegin. Tað er í so nógv av knøppum vendingum í bókini, ið sum frá líður fær bankastjóran at ljóða ov nógv sum ein, sum altíð veit betur. Tað eru tí brot í bókini, sum ikki siga so nógv nýtt ella avgerandi. Bókin skuldi sambært innganginum vera lættlisin, og tað er hon, kanska burtursæð frá 11. kapitli, sum Astrup sjálvur skrivar um skattamálið hjá Eik. Tað virkar eitt sindur klínt uppí. Tað er alt ov langt, tí vit fata poengið nokkso skjótt. Tað virkar sum er rithøvundurin tikin av ræði.
Tað løgnasta er, at hóast vit høvdu bankakreppu fyrst í 1990’unum, so fingu vit guðsdoy bankaskrædl aftur í 2010. Og Astrup varskógvaði um hetta, so tað ikki gjørdist til eina ólukku fyri landið. Tann søgan, tá ið bankin varð bjargaður, er stuttlig, tí hon er líka surrealistisk, sum nógv av tí, Salvador Dali málar. Hvussu Føroyar fingu ein banka aftur fyri næstan einki, og at hesin skuldi enda sum ogn hjá TF Holding, sum Astrup hevur lítið gott at siga um, tað er og verður gátuført. Og tá so skattamálið kemur aftrat, tá er bikarið vist meir enn á tremur.
Eg helt annars ikki, at eg fekk so nógv nýtt at vita um persónin Astrup, men hann hevur eisini verið meir alment frammi enn tey flestu.
Kanska er henda bókin ikki allur sannleikin um Føroyar, og tað skuldi hon heldur ikki vera, men hetta er undirhaldandi og viðkomandi sannleiki, og var tað ikki eitt land, tað snúði seg um, so flenti tú í kíki, meðan tú las. So er bara eftir at spyrja, um nakað er broytt?


c: text/html

text:
Skiparaskúlin í Skagen hevur nú fingið endaliga góðkenning at útbúgva skipsførarar og kann nú kalla seg Navigatiónsskúla. Góðkenningin kom eftir drúgva tilgongd og eitt væleydnað royndarár í 2016.”Hetta er fyrstu ferð í søguni, at vit hava ein navigatiónsskúla í Norðurjútlandi,
Og hann hevur svarað mær: "Náði mín er tær nóg mikið; tí at mátturin verður fullkomin í máttloysi." Nógv heldur vil eg tí fegin rósa mær av máttloysi mínum, fyri at máttur Krists má taka sær búgv hjá mær.
2. Kor 12,9
"Tá vit mistu málið úr eygsjón, tvífaldaðist knossið!" - Mark Twain

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Álaborg ávegis á Fíggjarlógina
Tá Fíggjarnevndin 14 desember læt Løgtinginum álitið fyri fíggjarlógina 2019, varð skotið upp at játta Føroyingafelagnum, Álaborg, fíggjarligan stuðul áljóðandi 100.000 kr.
Nevndin í Álaborg hevur síðani apríl 2017 arbeitt við at fáa felagið á fíggjarlógina eins og Føroyahúsið í Keypmannahavn og føroyingafelagið Aarhus. Hetta arbeiðið bleiv styrkt í september 2018, tá ein arbeiðsbólkur undir nevndini varð settur á stovn. Úrslitið frá hesum heldur drúgva arbeiðið er, at Álaborg nú er í uppskoti til at koma á fíggjarlógina. Tó skulu vit gera vart við, at onnur og triðja viðgerð av fíggjarlógini skulu samtykkjast, áðrenn málið er rokkið.
Hetta álitið ger tað sera spennandi hjá føroyingum í Aalborg at fylgja við viðgerðini av fíggjarlógini 2019.
GG!: Á leinkjuni niðanfyri kunnu tit finna álitið frá Fíggjarnevndini. Á síðu 6 kunnu tit lesa fáu og føgru orðini, ið eru so umráðandi fyri okkum føroyingar í Aalborg. Trýst her.


text:
Wednesday, May 14, 2014
Ung og fesk dygdarlist á Kongabrúnni mentanarnáttina
Mentanarnáttina 6. juni 2014 letur upp ein sera forkunnug framsýning í høvuðssætinum hjá Tryggingarfelagnum Føroyum og Betri pensjón á Kongabrúnni. Framsýningin, sum er opin frá kl. 19.00 til 22.00, hevur fingið heitið FESKT 14 til tess at leggja dent á, at hon fevnir um nýggja dygdargóða føroyska list. Ætlanin er, at hetta skal vera ein afturvendandi framsýning, ið hvørt ár skal vísa tað feskasta millum ung listafólk á føroyska listapallinum.
Evnið í ár er talgild list. Tað vil siga list, sum heilt ella partvíst, er framleidd við talgildum tólum ella miðlum. Fýra listafólk fara hetta kvøldið at borðreiða við spillfeskari dygdarlist. Tey eru Jóhan Martin Christiansen (1987), Heiðrik á Heygum (1983), Heidi Andreasen (1985) og Jón Sonni Jensen (1988).
Jóhan Martin Christiansen
Havnarmaðurin Jóhan Martin Christiansen hevur rættiliga gjørt um seg í danska og svenska listaumhvørvinum, og er longu kendur sum ein áhugaverdur listamaður, ið hevur sína heilt egnu og øðrvísi listarligu rødd, har t.d. persónligar upplivingar og minnir hava stóran týdning. Sjálvt um hansara verk tykjast sera øðrvísi fyri ikki at siga óføroysk, hevur hann sjálvur gjørt vart við, hvussu stóran týdning ein gamal meistari sum Ingálvur av Reyni hevur havt fyri hann. Á Ólavsøkuframsýningini í fjør hingu nøkur sermerkt tekstillistaverk ella dúkar hjá Jóhan Martin Christiansen og sama var galdandi fyri hansara endaframsýning á akademinum í Malmø, sum hann hevði fyri kortum. Heitið á størsta verkinum "Fólk" sipaði til málningin hjá Ingálvi av Reyni "Fólk við havið" frá 1972, men var samstundis eitt sokallað tragediuverk, har listamaðurin endurminnist Damaskus, sum hann vitjaði fyri nøkrum árum síðani.
Heidi Andreasen
Listakvinnan Heidi Andreasen, sum er av Eiði, men sum býr og virkar í dynamiska týska høvuðsstaðnum, Berlin, sameinir talgilda tøkni við hondgjørda list í myndum, sum um somu tíð tykjast organiskar og tøknifrøðiligar á ein hátt sum kundi talan verið um eitt slag av retro science fiction. Hennara myndir tykjast stundum surrealistiskar og myndamálið er í støðum mótakent, men við droymandi dýpdum og dadaistiskum undirtónum.
Heiðrik á Heygum
Heiðrik á Heygum er úr Havn. Hann er bæði tónleikari, filmsleikstjóri og myndlistamaður, og fæst eisini sera nógv við grafiskt design. Hann hevur til dømis skapt væl eydnaða grafiska samleikan hjá bólkinum Byrta, eins og hann hevur gjørt hópin av fløguhúsum, plakatum osfr. Hansara postmodernaðu verk eru full av sitatum frá øðrum tíðarskeiðum og listafólkum, samstundis sum tey hava okkurt sera modernað og stíltilvitað yvir sær.
Jón Sonni Jensen
Jón Sonni Jensen er úr Vestmanna og hevur tikið lut í Várframsýningum og Ólavsøkuframsýningum umframt, at hann hevur havt serframsýning í Býarbókasavninum í Havn. Jón Sonni Jensen arbeiðir m.a. við øðrvísi installatiónslist, men eisini við myndum á telduni. Ofta tekur hann støði í lívfrøðiliga kroppinum í detaljeraðum myndum, sum minna eitt sindur um gomul leksikon, men við eini ørgrynnu av dekorativum staklutum
Tað er Listabólkurin hjá Tryggingarfelagnum Føroyum, sum er vertur mentanarnáttina í Havn. Kinna Poulsen kuraterar framsýningina. Sirkus drotningin Sunneva Háberg Eysturstein diskar meðan framsýningin er opin frá kl. 19.00 til 22.00.
Posted by Listin at 2:08 PM


text:
Samlaða støðan eftir kappingina á Fossanesi er nú uppgjørd. Tað eru sum vituligt, bert fýra tey bestu úrslitini, sum telja. Tað merkir at hjá teimum, sum hava verið við í øllum fimm kappingunum, er tað lakasta stigatalið ikki talt við. Nú vit nærkast endanum, eru eisini bonus-stigini farin at gera mun. Tey, sum hava verið við hvørja ferð, hava nú fingið eitt bonus-stig. Seks kappingar geva tvey bonus-stig afturat, og tey, sum eru við í øllum sjey umførunum fáa uppaftur trý bonus-stig – ella íalt seks bonus-stig.
Sætta umfar verður í Suðuroy 16. mars.


text:
Volvo við nýggjum búmerki Seinasta árið hava vit sæð nógvar bilframleiðarar broyta sítt búmerki, nevnast kunnu t.d. Nissan, Kia, Peugeot og Renault. Nú er túrurin komin til Volvo. Nýggja Volvo búmerkið fylgir sama trendi sum hjá hinum bilframleiðarunum, búmerkið er gjørt meira einfalt. Niðanfyri sæst søgan hjá Volvo búmerkinum frá byrjan til nú.
El-drivni arvtakarin hjá Volvo XC90 fær nýtt navn Volvo fer næsta ár at koma við einum nýggjum arvtakara fyri núverandi flaggskipið XC90, sum bert verður at fáa sum el-bilur. Hesin bilur fer ikki at eita XC90 Recharge, sum núverandi el-útgávan XC40 Recharge annars leggur upp til, men fær heldur eitt heilt nýtt navn. Hetta sigur […]
Mynd: Karsten Meyland Lemche / FDM FDM testa 10 SUV bilar við plugin tøkni FDM hevur testa 10 ymiskar SUV bilar við plugin tøkni, og geva teirra hugsan um fyrimunir og vansar. Vinnarin av testini gjørdist Cupra Formentor VZ e-HYBRID. Bilarnir sum vóru testaðir eru hesir:*Cupra Formentor VZ e-HYBRIDMercedes-Benz GLA 250 ePeugeot 3008 PHEV GT […]
Volvo: Um 10 ár selja vit bert el-bilar Volvo hava melda út at tey í endanum av 2030 bert selja el-bilar. Tað vil siga at bilar við forbrenningsmotori tá eru sáldaðir frá. Les grein frá FDM um hetta evnið her


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Bolero
Bolero er ein sending við klassiskum tónleiki. Innihaldsliga fevnir sendingin vítt - frá renessansu og barokk fram at okkara døgum.
Tónleikurin í teimum einstøku sendingunum hevur ofta ein felagsnevnara. Hesin kann til dømis vera tónleikur úr einum ávísum landi, úr einum tónlistarsøguligum tíðarskeiði ella tónleikur eftir okkurt ávíst tónaskald.
Nógvur klassiskur tónleikur hevur íblástur úr fólkatónleiki. Heitið á sendingini stavar haðani. Bolero er ein spanskur dansur, sum kom fram um ár 1780. Ludwig van Beethoven (1770-1827) var ein tann fyrsti, ið nýtti Bolero í listtónleiki.
Skiftandi vertir leggja sendingina til rættis.


text:
Oyndarfjørður
Oyndarfjørður á Eysturoy er ein av heilt gomlu bygdunum í Føroyum. Skrivligar keldur frá 1300-talinum vísa, at Oyndarfjørður var hampuliga stór bygd longu tá. Fólkatalið er nú 143 (í 2020). Kirkjan í Oyndarfirði er ein av gomlu trækirkjunum, ið enn standa uppi í Føroyum. Hon er frá 1838. Altartalvan í kirkjuni er málað av kenda danska listamálaranum C.W. Eckersberg (1783-1853). Innan fyri býlingin í Víkum í Oyndarfirði standa stutt frá landi tveir stórir steinar sum hava elvt til nógva hugsan, teir ridla altíð, eisini í góðum veðri. Magnus Heinasson (1548-1589) vaks upp á próstagarðinum í Garðshorni í Oyndarfirði.
Oyndarfjørður er gomul bygd, men hon er ikki nevnd í Føroyingasøgu. Bygdir, ið hava mansnavn, vera hildnar at vera landnámsbygdir, og kønir menn hava hildið, at navnið upprunaliga var Oyvindarfjørður.
FólkatalEdit
Fólkatalsbroytingar síðan 1801.


text:
Miðnám í Vestmanna veitir næmingum vegleiðing og ráðgeving í at menna lesi- og skriviførleikar og veitir serliga hjálp, tá talan er um orðblindni og aðrar líknandi trupulleikar.
Í 1. flokki verða allir næmingar kannaðir í mun til lesifatan og skriviførleika, og við støði í kanningini hevur orðblindavegleiðarin samrøður við næmingarnar um týdningin av góðum lesi- og skriviførleikum og um, hvussu hesir førleikar kunnu stimbrast og mennast. Tykist lesing ella skriving trupul á onkran hátt fáa næmingar serliga ráðgeving og tilboð um t.d. talgild hjálparamboð og/ella tilboð um serligar umstøður til próvtøku.
Vegleiðing og ráðgeving til næmingar við serligum avbjóðingum á lesi- og skriviøkinum verður eftirmett og tillagað á hvørjum ári.
Allir næmingar eru vælkomnir at seta seg í samband við orðblindavegleiðaran til prát, vegleiðing og ráðgeving.
Orðblindavegleiðari er Kristinbjørg Høgnesen, Denne e-mail adresse bliver beskyttet mod spambots. Du skal have JavaScript aktiveret for at vise den.
Slóðir:
https://www.ordblindeforeningen.dk/


text:
Dopingreglugerð hjá Ítróttasambandi Føroya
Tak niður PDF fílu: Dopingreglugerð III
§ 1. Dopingreglugerðin og World Anti Doping Code
Ítróttasamband Føroya (ÍSF) er partur av stríðnum ímóti doping at virka fyri góðari heilsu og rættvísi innan ítróttina, bæði tá tað snýr seg um úrvals- og kappingarítrótt og um motiónsítrótt. Fyri at kunna handfara dopingsakarmál, hevur ÍSF gjørt hesa reglugerð. Fyri at loysa tær uppgávur, sum relugerðin krevur, samstarvar ÍSF við Anti Doping Danmark (ADD). ÍSF gevur seg undir World Anti Doping Code.
§ 2. Hvønn geldur reglugerðin? (Hvussu er reglugerðin galdandi?)
Reglugerðin er galdandi fyri ÍSF, sersambondini, limafeløgini og allar persónar, ið taka lut í virksemi annaðhvørt sum limir, akkrediteraðir ella teir eru við sum leiðarar, venjarar og stuðulspersónar.
Stk. 2. Undantiknir eru teir íðkarar, sum koma undir “Fælles Nationale Antidopingregler for elite- og konkurrenceudøvere” hjá Danmarks Idrætsforbund og Anti Doping Danmark, so sum olympiskir luttakarar ella kandidatar til OL. Hvørja reglugerð ein íðkari kemur undir, ger ADD í fyrsta umfari av í sambandi við at roynd verður tikin. Undir málsviðgerðini kann ADD venda sær til ÍSF at fáa gjørt av, annaðhvørt íðkarin kemur undir hesa reglugerð ella Nationale Antidopingregler. Avgerðin kann hava við sær, at málsviðgerðin fyrisitingarliga verður flutt til rætta myndugleika/stovn. Hvørt einstakt mál verður viðgjørt eftir teimum reglum, ið eru galdandi fyri hægsta kappingarstig, íðkarin kappast á.
Stk. 3. Íðkarar, ið taka lut í altjóða kappingum undir altjóða sersambandi og /ella felagsskapi, ið skipar fyri tvørítróttaligum ítróttatiltøkum, hava harumframt skyldu at ganga undir dopingreglur hjá avvarðandi felagsskapi, íroknað reglur um whereabouts, undantøk í sambandi við læknaliga viðgerð (TUE), o.s.fr.
§ 3. Hvat er doping, og hvat er forboðið?
Doping er at skilja sum, at í einari blóð- ella landroynd, ið tikin er av íðkara, er eitt forboðið evni ella metabolittar ella markørar hjá nevnda evni. Eitt forboðið evni er at skilja sum evni, ið er forboðið sambært listanum hjá World Anti Doping Agency (WADA) yvir forboðin evni.
Stk. 2. Tað er bannað íðkara at nýta ella royna at nýta eitt forboðið evni ella forbodnan hátt. Íðkarin ella annar persónur hevur sjálvur ábyrgdina at tryggja, at einki forboðið evni kemur inn í hansara/hennara kropp, og at eingin forboðin háttur verður nýttur. Tí er ikki neyðugt at prógva tilætlan, skyld, óansni ella tilvitaða nýtslu hjá viðkomandi, fyrr enn tað verður staðfest, at brot er framt á hesa Dopingreglugerð. Hvørt nýtsla av ella royndin at nýta forboðið evni ella forbodnan hátt eydnaðist ella ikki, hevur ongan týdning. Tá talan er um brot á Dopingreglugerðina, er nóg mikið, at viðkomandi hevur nýtt ella roynt at nýtt forboðið evni ella forbodnan hátt.
Stk. 3. Forboðið er at hava og selja og keypa forboðin evni ella forbodnar hættir. At selja og keypa fevnir eisini um at bjóða út, selja, geva, fyriskipa, flyta, senda, flýggja íðkara forboðið evni ella forbodnan hátt, um enn hetta fer fram beinleiðis ella um ein ella fleiri triðju partar. Forboðið fevnir ikki um at persónur selur forboðið evni ella forbodnan hátt, tá ið talan er um lógliga læknafakliga viðgerð.
Stk. 4. At nokta ella uttan áneyðir sleppa sær undan at verða við at taka dopingroynd, eftir at verða innkallaður sambært galdandi mannagongd hjá Anti Doping Danmark, ella á annan hátt at sleppa sær undan at taka dopingroynd, er forboðið.
Stk. 5. At svika ella royna at svika í onkrum parti av einum dopingeftirliti, er forboðið. Svik merkir atferð, sum undirgrevur mannagongdina í dopingeftirlitinum, men sum ikki á annan hátt kemur undir allýsingina av forbodnum hættum sambært World Anti Doping Code. Svik fevnir eisini um tilætlaða uppílegging ella roynd at leggja seg upp í arbeiðið hjá dopingeftirlitsfólkinum, geva Antidopingnevndini, Dopingnevndini, Ítróttadómstólinum ella Anti Doping Danmark rangar upplýsingar. At hótta ella royna at hótta eitt møguligt vitni er eisini svik.
Stk. 6. Tað er forboðið íðkara, venjara ella leiðara at hava ella hava uppi á sær forboðin evni ella forbodnar hættir undir kapping. Eisini er forboðið uttan fyri kapping at hava ella hava uppi á sær forboðin evni ella forbodnar hættir, sum eru forboðin uttan fyri kapping. Forboðið er ikki galdandi, um viðkomandi kann prógva at hann/hon av heilsuligum ávum ella aðrari grund, ið kann verða góðtikin, má gera hetta.
Stk. 7. Ólógliga at selja ella royna at selja íðkara, at umsita ella royna at umsita fyri íðkara forboðið evni ella forbodnan hátt undir kapping er forboðið. At lata íðkara uttan fyri kapping ella royna at lata honum forboðin evni ella forbodnar hættir, sum eru forboðin uttan fyri kapping, er forboðið.
Stk. 8. At eggja til, stuðla, hjálpa, at fjala útyvir ella á annan hátt at viðvirka til brot á hesa reglugerð er forboðið.
§ 4. Dopingeftirlitið
Einans Anti Doping Danmark kann gera dopingeftirlit sambært hesari reglugerð. Dopingeftirlitið verður gjørt í samstarvi við Antidopingnevndina. Antidopingnevndin ásetur í samstarvi við Anti Doping Danmark, nær og hvar dopingeftirlitið fer fram.
Stk. 2. Dopingeftirlit kann verða framt uttan ávaring, hvar sum helst og nær sum helst undir kapping ella uttan fyri kapping.
Stk. 3. Dopingeftirlitið fer fram sambært mannagongd hjá Anti Doping Danmark.
§ 5. At greina dopingroyndirnar
Eitt greiningarúrslit er positivt, tá positiv A-roynd frá einari av WADA-góðkendari starvstovu ella aðrari starvstovu, sum Anti Doping Danmark hevur valt, er staðfest.
Stk. 2. Íðkari ella annar persónur kann tó fyri egna rokning krevja, at B-royndin verður greinað. Er greiningarúrslitið av B-royndini negativt, verður dopingsakin niðurløgd. Krevur íðkarin ella annar persónur ikki at B-royndin verður greinað, verður hetta tulkað, sum at viðkomandi sigur frá sær greiningina av B-royndini. Íðkarin ella annar persónur ella umboð fyri hann hevur rætt fyri egna rokning at vera til staðar, tá ið B-royndin verður latin upp og greinað, og hevur rætt at fáa avrit av greiningarúrslitinum á A-royndini og møguligari B-roynd.
§ 6. Prógv fyri doping og øðrum brotum
Antidopingnevndin hevur ábyrgdina at prógva, at brot á Dopingreglugerðina er framt. Sannroyndir um brot á Dopingreglugerðina kunnu verða fingnar til vega á allan álítandi hátt, eisini sum ájáttan. Í øllum málum, ið koma fyri Dopingnevndina og Ítróttadómstólin, skal próvkravið vera hægri enn rímilig sannlíkindi, kortini er kravið ikki, at ein og hvør ivi er burtur.
Stk. 2. Har Dopingreglugerðin leggur próvbyrðuna fyri at mótprógva ein grunsul ella prógva serstakar sannroyndir ella umstøður á íðkaran ella annan persón, sum er kærdur fyri at hava brotið eina antidopingreglu, er próvkravið rímilig sannlíkindi.
Stk. 3. Vísir greiningarúrslitið, at funnin er nøgd av evnum , sum natúrliga verða framleidd í kroppinum, sum er oman fyri markið, har skylda er at melda, liggur tað á íðkaranum ella øðrum persóni at prógva, at hetta er íkomið av fysiologiskum ella patologiskum grundum.
Stk. 4. Tann hugsan er galdandi, at starvsstovur, ið eru WADA-viðurkendar og aðrar starvsstovur, sum Anti Doping Danmark hevur tilnevnt, greina royndir og fylgja mannagongdum fyri, hvussu slíkar royndir verða goymdar, sambært altjóða standardi fyri starvsstovugreiningar. Kann íðkari ella annar persónur kortini prógva, at frávik frá altjóða standardinum er gjørt, sum við líkindi kann hava ført til positiva greiningarúrslitið, skal Antidopingnevndin prógva, at frávikið ikki hevur ført til positiva greiningarðúrslitið.
Stk. 5. Kann íðkarin ella annar persónur vísa á, at feilur er í mannagongd ella frávik frá øðrum altjóða standardum ella aðrari antidopingarreglu- ella –politikki, sum við líkindi kann hava ført til positivt greingingarúrslit ella annað brot á Dopingreglugerðina, liggur tað á Antidopingnevndini at prógva, at slíkt frávik ikki hevði við sær positiva greiningarúrslitið ella er ítøkiliga orsøkin til brot á Dopingreglugerðina.
Stk. 6. Veruligar umstøður, sum eru staðfestar við ein dómstól ella í einari líknandi aganevnd, kunnu galda sum prógv í málum undir hesari reglugerð.
§ 7. Undantaksloyvi í sambandi við viðgerð (TUE), heilivágur og læknaligar royndir
Nýtir íðkari ella annar persónur forboðið evni ella roynir at nýta tað, eigur hann tað, umsitur ella roynir at umsita forboðið evni ella forbodnan hátt, er hetta ikki at meta sum brot á Dopingreglugerðina, verður hetta gjørt sambært undantaksloyvi í sambandi við læknaliga viðgerð (TUE).
Stk. 2. Ein og hvør íðkari í Føroyum, sum hevur fyri neyðini at nýta eitt forboðið evni ella ein forbodnan hátt, tí hann er í viðgerð, skal søkja ÍSF um undantaksloyvi, so skjótt tørvurin vísir seg og í øllum førum (tó undantikið í neyðstøðu ella undir serligum umstøðum) minst 30 dagar undan næstu kapping. ÍSF tilnevnir eina nevnd, sum skal viðgera umsóknir og geva undantaksloyvi í sambandi við læknaliga viðgerð TUE-nevndin. Avgerðir hjá TUE-nevndini skulu fráboðast øðrum týðandi antidoping felagsskapum og sersambandinum hjá viðkomandi íðkara, sambært altjóða standardum hjá WADA viðvíkjandi undantaksloyvum í sambandi við læknaliga viðgerð.
Stk.3. Hjá øðrum íðkarum enn teimum í stk. 2. nevndu er galdandi, at teir av heilsuligum grundum kunnu vera noyddir at taka heilivág, ið er á listanum yvir forboðin evni. Hetta er ikki brot á Dopingreglugerðina. Hesir íðkarar skulu tó, tá dopingeftirlit er, upplýsa, at teir taka heilivágin. Hevur lækni fyriskipað heilivágin, skal hann seinnameiri, verður heitt á hann, skjalprógva hetta. Er roynd positiv, verður ikki reist ákæra um brot á Dopingreglugerðina, um so er at Antidopingnevndin heldur, at tað er skjalprógvað, at grundin til at royndin er positiv, er treytað av læknaligari viðgerð. Læknalig fyriskipan er at rokna sum nøktandi skjalprógv.
Stk. 4. Íðkarar, sum ganga undir hesa Dopingreglugerð, kunnu, um teir frammanundan hava fingið skrivligt loyvi frá ÍSF, vera við í læknaligum royndum, sum hava við sær, at teir nýta evni, ið eru á listanum yvir forboðin evni. Tað er brot á Dopingreglugerðina, um so er at íðkarin brýtur fylgistreytirnar við einum slíkum loyvi.
Stk. 5. Avgerð hjá TUE-nevndini kann av íðkarinum kærast til dopingnevndina innan 4 vikur eftir móttøku av avgerðini.
§ 8. Málsviðgerðin hjá Antidopingnevndini, og hvussu verða mál løgd fyri
Antidopingnevndin kannar og greiðir øll mál um brot á hesa reglugerð.
Skt. 2. Sambært §24 stk. 4 í Evstulóg ÍSF verður Antiopingnevndin mannað við 3 limum. 1 umboð frá umsitingini hjá ÍSF, sum er formaður og 2 eksternir fakpersónar.
Stk. 3. Antidopingnevndin hevur skyldu at viðgera mál so skjótt sum gjørligt og tekur avgerð um fyribils útihýsing, og um mál skulu leggjast fyri Dopingnevndina.
§ 9. Vitnis- og sannleikaskylda og vitnisvernd
Persónar, sum Antidopingnevndin, Dopingnevndin ella Ítróttadómstólurin kalla inn til samtalu um møguligt brot á Dopingreglugerðina, hava skyldu at møta ásettu tíð og skulu í øllum lutum siga satt. Brot á hetta kann verða revsað eftir §13.
Stk 2. Er átrokandi at taka atlit til navnloynd, kann Antidopingnevndin gera av, at ákærdi ikki fær at vita samleikan hjá dopingeftirlitfólki og vitnum dopingmálum. Í slíkum førum kann Antidopingnevndin gera av, at frágreiðingar frá viðkomandi kunnu verða givnar, uttan at ákærdi er hjástaddur. Ákærdi skal fáa at vita hesar frágreiðingar, uttan at vita, hvørjir persónarnir eru.
Stk. 3. Ákærdi kann leggja avgerðina hjá Antidopingnevndin eftir stk.2. fyri Dopingnevndina innan 7 dagar eftir at hann hevur fingið avgerðina. At leggja avgerðina fyri Dopingnevndina hevur ikki steðgandi virknað. Avgerðin hjá Dopingnevndini skal vera til taks í seinasta lagi 1 mánað, eftir at málið er lagt fyri og kann ikki verða kærd.
§ 10. Fyribils útihýsan
Vísir greiningarúrslitið av A-royndini, at dopingevni eru í, ella Antidopingnevndin kemur fram á onnur brot á Dopingreglugerðina, kann Antidopingnevndin uttan partsyvirhoyring fyribils útihýsa viðkomandi frá øllum venjingum og kappingum. Hann missir eisini fyribils øll størv, lønt ella ólønt í feløgum og sjálvsognarstovnum undir ÍSF.
Stk. 2 Fyribils útihýsan verður at rokna frá teirri løtu, viðkomandi fær boðini um hetta. Boðini skal hann hava í innskrivaðum brævi ella við boðberaposti, eins og hann skal hava tey í vanligum brævi ella telduposti. Felagið hjá viðkomandi og sersambandið/sersambondini skulu hava boðini í vanligum posti ella telduposti.
Stk. 3 Viðkomandi, sum er fyribils úthýstur, kann leggja avgerðina hja Antidopingnevndin fyri Dopingnevndina innan 7 dagar, eftir at hann hevur móttikið boðini um hetta. Tað, at málið er lagt fyri Dopingnevndina, hevur ikki steðgandi virknað. Avgerðin hjá Dopingnevndini skal vera til skjals í seinasta lagi ein mánað, eftir at Dopingnevndin hevur fingið málið, og avgerðin kann ikki verða kærd.
§ 11. Dopingnevndin
Dopingnevndin tekur avgerðir í málum um brot á Dopingreglugerðina og um revsing í sambandi við hetta.
Stk. 2. Sambært §21 í Evstulóg ÍSF er Dopingnevndin mannað við formanni og tveimum nevndarlimum og einum varalimi. Formaðurin og ein av nevndarlimunum skulu hava lógkøna ella tilsvarandi útbúgving. Hin nevndarlimurin skal hava læknaliga útbúgving.
Aðafundurin velur nevndarlimir og varalim, tá ið skeiðið hjá sitandi limum er útri, eftir somu mannagongd sum starvsnevmdarmir verða valdir.
Stk. 3. Dopingnevndin velur sjálvt formann. Formaðurin skal hava lokið løgfrøðiligt embætisprógv.
Stk. 4. Málsviðgerðin fer fram skrivliga, uttan so at ákærdi hevur ynskt munnliga viðgerð, ella um Dopingnevndin tekur avgerð um hetta. Formaðurin kann tó gera av, at spurningar um fyribils útihýsan og formleikaspurningar verða viðgjørdir skrivliga. Munnliga viðgerðin av einum máli er almenn. Meðan umrøðan fer fram, er hvørki loyvt at taka myndir, taka film ella taka upp ljóð. Tá ið serligar umstøður tala fyri tí, undir hesum eisini atlitið til at upplýsa málið, ella til at ein av pørtunum verður fyri óneyðugari illkennan, kann umrøðan fara fram fyri afturlatnum hurðum.
Stk 5. Undir málviðgerðini kann ákærdi hava hjásitara við, sum hann sjálvur hevur valt. Dopingnevndin kann eftir áheitan frá ákærda tilnevna ein verja. Nevndin ásetur samsýningina.
Stk 6. Við í málsviðgerðini eru minst tveir og í mesta lagi tríggir limir Dopingnevndini, har minst ein skal hava lokið løgfrøðiligt embætirprógv. Um so er, at formaðurin ikki tekur lut í málviðgerðini, tilnevnir Dopingnevndin ein virkandi formann. Hesin skal hava lokið løgfrøðiligt embætisprógv. Stendur á jøvnumí atkvøðugreiðsluni, hevur formaðurin avgerandi atkvøðuna.
Stk. 7. Avgerðin hjá Dopingnevndini skal, uttan so at heilt serligar umstøður tala fyri tí, vera til skjals í seinasta lagi 4 mánaðir, eftir at málið er lagt fyri Dopingnevndina.
Stk. 8. Dopingnevndin kann gera av kostnaðin fyri málsviðgerðina, sum kann fevna um rímiligar útreiðslur í sambandi við at upplýsa málið.
Stk. 9. ÍSF skrásetir allar avgerðir hjá dopingnevndini og kunnar um hesar sambært §21.
Stk. 10. Dopingnevndin ger annars sína starvsskÍipan.
§ 12. Ítróttadómstólurin
Ákærdi, Antidopingnevndin, avvarðandi sersamband og altjóða sersamband kunnu kæra avgerðir hjá Dopingnevndini til Ítróttadómstólin.
Stk. 2 Kæran skal vera skrivlig við grundaðum kæruskrivi og skal vera Ítróttadómstólinum í hendi í seinasta lagi 4 vikur, eftir at ákærdi hevur mótikið avgerðina. Kæran hevur ikki steðgandi virknað, uttan so at Ítróttadómstólurin tekur avgerð um hetta.
Stk. 3 Sambært Evstulóg ÍSF §19 velur Aðalfundurin 5 limir og 3 varalimir í Ítróttadómstólin. Minst 3 ítróttadómarar og 2 varadómarar skulu vera lógkønir. Ítróttadómarar og varadómarar verða valdir, tá skeiðið hjá sitandi dómarum er úti, fyri eitt 2-ára skeið, soleiðis at tveir ítróttadómarar og tveir varadómarar verða valdir annaðhvørt ár og tríggir dómarar og ein varadómari annaðhvørt ár. At fáa skeiðið at passa, kann ítróttadómari ella varadómari verða valdur fyri styttri skeið.
Formenn og starvsnevndarlimir í sersambondum, sum eru limir í ÍSF, og formenn í ítróttarfeløgum, sum er limir í sersambondum, kunnu ikki vera limir í Ítróttadómstólinum. Um ein limur í Ítróttadómstólinum gerst formaður ella starvsnevndarlimur í einum sersambandi ella formaður í einum ítróttarfelagi, má hann siga sessin frá sær.
Ítróttadómari ella varalimur kann ikki samstundis vera limur í nøkrum meginstovni ella øðrum stovni í ella undir Ítróttasambandi Føroya.
Ítróttadómstólurin skipar seg sjálvan við formanni og einum næstformanni, sum báðir skulu vera lógkønir.
Aðalfundurin samtykkir reglugerð fyri Ítróttadómstólin.
Stk. 4. Ítróttadómstólurin ásetur karmar fyri, hvussu málið verður fyrireikað og ger av, nær fyrireikingin er liðug
Stk. 5. Málsviðgerðin er skrivlig, uttan so at ákærdi hevur ynskt munnliga viðgerð, ella um Ítróttadómstólurin tekur avgerð um hetta. Formaðurin kann tó gera av, at formleikaspurningar verða viðgjørdir skrivliga. Munnliga viðgerðin av einum máli er almenn. Meðan umrøðan fer fram, er hvørki loyvt at taka myndir, taka film ella taka upp ljóð. Tá ið serligar umstøður tala fyri tí, undir hesum eisini atlitið til at upplýsa málið, ella til at ein av pørtunum verður fyri óneyðugari illkennan, kann umrøðan fara fram fyri afturlatnum hurðum.
Stk. 6. Ítróttadómstólurin kann eftir áheitan frá ákærda tilnevna ein verja. Nevndin ásetur samsýningina.
Stk. 7. Ítróttadómstólurin kann gera av kostnaðin fyri málsviðgerðina, sum kann fevna um rímiligar útreiðslur í sambandi við at upplýsa málið.
Stk. 8. Avgerðir hjá Ítróttadómstólinum verða skrásettar sambært §21.
Stk. 9. Annars ger Ítróttadómstólurin sína starvsskipan.
Stk. 10. Avgerðir hjá Ítróttadómstólinum kunnu ikki kærast til annan stovn undir ÍSF.
§ 13. Revsing
Útihýsingartíðarskeiðið í sambandi við at íðkari ella annar persónur hevur, nýtir ella roynir at nýta ella ogna sær forboðið evni ella forbodnan hátt skal vera fýra ár. Tó er møguleiki at stytta um ella heilt strika tíðarskeiðið sambært stk. 6 – 9 ella § 14 ella § 15, har brot á Dopingregleugerðina ikki fevnir um eitt specificerað evni, uttan so at viðkomandi kann staðfesta, at brotið á ikki var tilætlað, ella at brotið á Dopingreglugerðina fevnir um specificeret evni, og Antidopingnevndin kann prógva, at brotið á antidopingregluna var tilætlað. Er hetta ikki galdandi, er útihýsingartíðarskeiðið tvey ár.
Stk. 2. Hugtakið “tilætlað”verður í §13 brúkt fyri at gera av, hvørjir íðkarara svika. Orðingin sigur tá, at viðkomandi var fløktur upp í atferð, sum hann ella hon visti var brot á Dopingreglugerðina, ella visti, at stórur vandi var fyri, at henda atferð kundi vera ella gerast brot á Dopingreglugerðina og opin lætst ikki at síggja vandan. Brot á Dopingreglugerðina, sum er staðfest, tá ið greiningarúrslitið vísir, at eitt evni, sum bert er forboðið í kappingum, skal kunna verða mótprógvað at vera ikki-“tilætlað”, um so er, at hetta er eitt specificerað evni, og íðkarin kann staðfesta, at forbodna evnið varð nýtt uttan fyri kapping í einum samanhangi, sum ikki hevði nakað samband við eitt ítróttaavrik.
Stk. 3. Fyri brot á § 3, stk. 4 (at sleppa sær undan at lata land- ella blóðroynd) ella stk. 5 (svik) skal útihýsingarskeiðið vera fýra ár. Tó kann útihýsingarskeiðið vera tvey ár, um so er, at íðkarin kann staðfesta, at hann ella hon ikki tilætlað hevur sloppið sær undan at lata roynd (sum lýst er í stk 2.).
Stk. 4. Útihýsingarskeiðið fyri brot á § 3 stk 7 (ólógligur handil við ella umsiting av dopingevnum ella háttum) skal vera í minsta lagi fýra ár treytað av, hvussu álvarsamt brotið er. Brot á § 3, stk. 7, har ein ómyndingi er uppi í, er at meta sum sera álvarsligt brot. Hevur ein stuðulspersónur framt brotið, og eru onnur enn specificeraðu evnini uppi í, verður stuðulspersónurin útihýstur í alla tíð. Álvarslig brot á § 3, stk. 7, sum eisini kunnu vera brot, sum ikki eru knýtt at ítróttaligum lógum og viðtøkum, skulu eisini verða fráboðað gegnigum fyrisitingarligum, fakligum ella løgfrøðiligum myndugleikum.
Stk. 5. Útihýsingarskeiðið fyri tilætlaða medvirkan til brot á Dopingreglugerðina skal vera í minsta lagi tvey ár og upp í fýra ár treytað av, hvussu álvarsamt brotið er.
St. 6. Kann viðkomandi prógva, at hann ella hon er uttan skuld ella ikki hevur verið óskettin í sambandi við brotið, fellur útihýsingin burtur. Um so er, hevur brotið ikki endurtøkuvirknað.
Stk. 7. Har brotið á Dopingreglugerðina snýr seg um eitt specificerað evni, og at viðkomandi kann staðfesta, at hann ella hon ikki er sekur ella óskettin, skal útihýsingartíðarskeiðið í minsta lagi vera ein ábreiðsla og ikki útihýsing og í mesta lagi tvey ára útihýsing treytað av, í hvønn mun hann er sekur.
Stk. 8. Í førum, har viðkomandi kann staðfesta, at hann ikki er sekur ella óskettin, og at avdúkaða forbodna evnið stavar frá einum dálkaðum úrdrátti, skal útihýsingartíðarskeiðið í minsta lagi vera ein ábreiðsla og ikki útihýsing og í mesta lagi tvey ára útihýsing treytað av, í hvønn mun hann er sekur.
Stk. 9. Um so er, at íðkari ella annar persónur staðfestir í einum einstaklingsmáli, har stk. 7 og 8 ikki kunnu verða brúkt, at hann ikki er munandi sekur ella óskettin, verður tað annars galdandi útihýsingar-tíðarskeiðið stytt, grundað á, í hvønn mun viðkomandi er sekur. Møguleiki er at tíðarskeiðið verður enn stytri ella heilt fellur burtur sum tilskilað í §14 ella §15, men styttað tíðarskeiðið skal vera í minsta lagi helvtin av útihýsingartíðaskeiðnum, sum annars er galdandi. Er galdandi útihýsingartíðarskeiðið lívstíð, so skal styttað útihýsingartíðarskeiðið eftir stk. 9 í minsta lagi vera átta ár.
Stk. 10. Íðkari, sum við dopingroynd verður funnin sekur í einstakari kapping, verður burturvístur frá kappingini, uttan mun til eitt fylgjandi dopingmál. Var viðkomandi kapping partur av einari størri stevnu, kann Dopingnevndin gera av, at burturvísingin fevnir um allar kappingarnar á hesari stevnu. Í liðkappingarítróttagreinum eru reglur hjá avvarðandi sersambandi um burturvísing (diskvalifikation) galdandi.
§ 14. Víðfevnd hjálp at avdúka brot á Dopingreglugerðina
Dopingnevndin kann í sambandi við avgerð í einum máli, ella áðrenn endaligt kærumál er avgjørt eftir § 12 ella áðrenn kærufreistin er úti sambært § 12, stk. 2, strika ein part av útihýsingartíðarskeiðnum, sum ásett er í málinum, tá íðkarin ella annar persónur hevur veitt Anti Doping Danmark, ÍSF, løgregluni ella fakligari aganevnd víðfevnda hjálp, sum hevur við sær, at løgregla ella aganevnd varnast ella staðfesta, at annar persónur fremur lógarbrot ella brýtur fakligar reglur. Annaðhvørt galdandi útihýsingarskeiðið skal fella burtur, veldst um, hvussu álvarsamt brotið á Dopingreglugerðina, sum íðkarin ella annar persón hevur framt, er, eins og týdningurin av teirri víðfevndu hjálp, sum viðkomandi hevur veitt fyri at royna at fáa doping burtur úr ítróttini.
Stk. 2. Í mesta lagi tríggir fjórðingar av annars galdandi útiihýsingarskeiðnum kann fella burtur. Er annars galdandi útihýsingarskeiðið lívlangt, kann styttað tíðarskeiðið sambært § 14 ikki vera minni enn átta ár.
Stk. 3. Um so er, at Dopingnevndin seinni tekur upp aftur partar av útihýsingini, tí viðkomandi hevur sloppið sær undan at veita ta víðfevndu hjálp, ið væntað varð, kann viðkomandi kæra nevndu uppafturtøku sambært § 12.
Stk. 4. Um so er, at Dopingnevndin fyribils strikar ein part av annars galdandi revsingini, tí viðfevnd hjálp er veitt, skal hetta við grundgeving verða fráboðað pørtunum, sum hava rætt at kæra sambært grein 12, stk. 1.
§ 15. Játtan uttan onnur prógv
Játtar ein íðkari ellar annar persónur sjálvboðin at hava framt brot á Dopingreglugerðina, áðrenn viðkomandi hevur fingið boð at møta til dopingroynd, sum møguliga kann hava við sær, at brot er framt á Dopingreglugerðina ella, um annað brot er framt á Dopingreglugerðina, ella um so er, at annað brot er framt á Dopingreglugerðina, áðrenn viðkomandi hevur fingið boð um framda brotið, og henda játtan er einasta álítandi prógv um brotið, tá játtanin varð givin, kann útihýsingartíðarskeiðið styttast, tó ikki meira enn niður í helvt av tí tíðarskeiði, sum annars er galdandi.
Stk. 2. Ein íðkari ella annar persónur, sum møguliga stendur fyri at fáa eina revsing upp í fýra ár eftir § 13, stk. 1, kann, um hann beinanvegin játtar, tá ið ÍSF hevur gjørt hann varugan við brot á Dopingreglugerðina, fáa útihýsingartíðina styttað niður í minst tvey ár treytað av, hvussu álvarsamt brotið er, og í hvønn mun hann er sekur.
§ 16. Fleiri grundir at stytta um revsing
Tá íðkari ella annar persónur prógvar, at hann hevur rætt at fáa stytt revsingina sambært fleiri enn einari áseting í §13, stk. 6 – 9, ella §14 ella §15, skal annars galdandi útihýsingarskeið verða ásett sambært §13, stk. 6 – 9, áðrenn avgerð um at stytta revsingina sambært § 14 ella § 15 verður brúkt. Kann viðkomandi prógva, at hann hevur rætt at fáa revsingina linkaða, ella at útihýsingarskeiðið verður strikað sambært § 14 ella § 15, kann útihýsingarskeiðið veða stytt, men ikki meira enn til ein fjórðing av annars galdandi útihýsingarskeiði.
Stk. 2. Dopingnevndin ásetur hóskandi revsing í fýra stigum. Í fyrsta lagi ger Dopingnevndin av, hvør av teimum grundleggjandi revsingunum (§ 13, stk. 6 – 9) er galdandi fyri brotið, sum framt er. Í øðrum lagi kann Dopingnevndin, um so er at grundleggjandi revsingin kann býtast upp í interval, gera av, at revsingin verður ásett til tað interval, sum samsvarar við, í hvønn mun viðkomandi er sekur. Í triðja lagi ger Dopingnevndin av, um grundarlag er fyri at linka revsingina (§ 14 og § 15). Í fjórða lagi ger Dopingnevndin av, nær útihýsingartíðarskeiðið skal byrja sambært § 18.
§ 17. Brot á Dopingreglugerðina aftur og aftur
Brýtur ein íðkari ella annar persónur Dopingreglugerðina aðru ferð, sama um ÍSF ella annar antidopingstovnur hevur viðgjørt fyrra brot, skal útihýsingarskeiðið vera tað longsta av: seks mánaðum; helvtin av útihýsingartíðarskeiðnum áløgd fyri fyrra brotið á Dopingreglugerðina, uttan at taka við nakra linking eftir § 13, stk. 6 – 9, ella § 14 ella § 15; ella dupult so langt sum galdandi útihýsingartíðarskeiðið er fyri annað brotið, viðgjørt sum var tað fyrsta brot, uttan at taka við nakra linking eftir § 13, stk. 6 – 9, ella § 14 ella § 15.
Stk. 2. Útihýsingartíðarskeiðið ásett sum framman fyri nevnt kann verða stytt enn meira við at brúka § 13, stk. 6 – 9, ella § 14 ella § 15.
Stk. 3. Triðja brot á Dopingreglugerðina hevur altíð við sær útihýsing fyri lívið (fyri alla tíð), tó undantikið um so er, at brotið kemur undir treytirnar fyri afturtøku ella stytting av útihýsingarskeiðinum sambært § 13, stk. 6 – 9, ella tað er brot á reglurnar um whereabouts í øðrum antidopingfelagsskapi. Í hesum serstaka føri er útihýsingartíðarskeiðið frá átta ár til lívstíð.
Stk. 4. Brot á Dopingreglugerðina, har viðkomandi hevur prógvað, at hann er ósekur ella óskettin, er ikki at meta sum brot, sum hevur verið sambært hesari grein.
Stk. 5. Einstaka brotið á Dopingreglugerðina er at meta sum brot framt aftur og aftur, um so er, at hetta er framt innan fyri eitt tíðarskeið upp á tíggju ár.
§ 18. Nær byrjar útihýsingin?
Útihýsingartíðarskeiðið bryjar tann dagin, tá ið Dopingnevndin dømir. Ein fyribils útihýsing telur tó við í øllum útihýsingartíðarskeiðinum.
§ 19. Støðan í útihýsingarskeiðinum
Útihýsing eftir hesari Dopingreglugerð fevnir um allar venjingar og kappingar undir ÍSF, eins og øll lønt ella ólønt størv í feløgum og sjálvsognarstovnum undir ÍSF. Íðkari ella annar persónur, ið er útihýstur, kann sostatt ikki í útihýsingartíðarskeiðnum taka lut í kappingum ella virksemi, so sum venjingarlegum, framsýningum ella venjingum, sum ÍSF ella sersamband ella felag undir ÍSF skipar fyri ella hevur góðkent, ella í kappingum, sum yrkisfelagsskapur hevur góðkent, ið skipar fyri altjóða- og landskappingum.
Stk. 2. Úrslitini hjá viðkomandi íðkara, sum brýtur Dopingreglugerðina sambært stk. 1, verða ógyldað, og uppruna útihýsingarskeiðið byrjar um aftur frá tí degi, brotið er framt. Hetta útihýsingarskeiðið kann verða stytt eftir teimum reglum, sum eru galdandi fyri hetta, um so er, at viðkomandi kann prógva, at hann er ósekur ella óskettin ella at hann ikki er munandi sekur ella óskettin.
Stk. 3. Íðkari ella annar persónur, sum er útihýstur, hevur skyldu at lata seg dopingtesta í útihýsingarskeiðinum.
Stk. 4. Dopingnevndin tekur avgerð í málum um brot á § 17. Avgerðirnar kunnu verða kærdar sambært reglunum í § 11 og § 12.
§ 20. Fyrning
Brot á hesa reglugerð verða ikki revsað, um talan er um fyrning. Fyrningarfrestin er tíggju ár at rokna frá tí degi, tá brotið endaði. Fyrningarslit er, tá ið viðkomandi fær at vita frá ÍSF, at mál er reist ímóti viðkomandi.
§ 21. Kunning og skráseting
Boð um dopingeftirlit og um dopingmál skulu latast WADA og altjóða sersambandi, um so er at persónur er undir hesari reglugerð ella er undir altjóða sersambandi. Dopingroyndir og dopingmál hjá øðrum persónum, sum eru undir hesari reglugerð, verða skrásett sambært ásetingum hjá ÍSF.
§ 22. Sínámillum viðurkenning
ÍSF viðurkennir og setur í verk avgerðir um revsing, undantøk og dopingtestir, ið annar antidopingstovnur hevur gjørt sambært World Anti Doping Code.
§ 23. Broytingar í reglunum
ÍSF kann broyta hesa reglugerð, um so er, at broytingin er innan fyri karmarnar hjá World Anti Doping Code.
§ 24. Gildiskoma
Henda reglugerð kom í gildi 1. januar 2016.


text:
Sofan er eitt tað týdningarmiklasta møbli í heimi okkara, sofan er samlingsstaði hjá familjuni. Tað er har vit møtast eftir ein langan harðan dag, slappa av og lada upp.
Sofan er eitt tað týdningarmiklasta møbli í heimi okkara, sofan er samlingsstaði hjá familjuni. Tað er har vit møtast eftir ein langan harðan dag, slappa av og lada upp. Kanska tú blakar beinini upp framman fyri sjónvarpinum ella hugnar tær við eini góðari bók. Tað er umráðandi, at tú velur eina sofu, sum hóskar júst til tín og tín tørv. Eg havi samlað nøkur góð ráð, sum tú kanst hava í huga, tá tú leitar eftir eini nýggjari sofu.
Hvussu stór skal sofan vera?
Rúmið avgerð hvat slag av sofu, tú hevur pláss fyri, og hvar í rúminum hon burdi staðið. Hvussu stór skal sofan vera og hvar skal hon standa? Hvar er best pláss í rúminum, og hvar kann sofan standa uttan at standa ívegin fyri øðrum møblum? Ynskir tú at sofan skal venda ímóti útsýninum, sjónvarpinum ella bæði? Bæði leður og toy kann litfarast av dagsljósi, so um møguligt, lat vera við at seta sofuna beint upp ímóti vindeygum, har hon stendur í sól allan dagin. Hevur tú eina lítla stovu, kanst tú velja eina lætta sofu við ljósum litið. Er stovan sera stór, kann sofan eitt nú nýtast sum ein rúmdeilari, fyri at skapa eitt følilsi av fleiri rúm í rúminum.
Hvussu brúkar tú sofuna?
Situr tú upprætt/ur tá tú hugnar tær saman við familjuni, hyggur film ella spælir playstation? So vel eina sofu við góðari sitigóðsku, eina við føstum pútum, sum gevur góðan stuðul til lendarnar og ryggin. Hugsa eisini um sitidjúpdina á sofuni, og hvussu upprættur tú ynskir at sita. Vel eitt miðalhøgt ella høgt armlen, sum stuðlar arminum, og vel eina nakkapútu fyri besta stuðulin til nakkan. Eisini kanst tú seta ein puff, sum kann brúkast til at hvíla beinini á ella sum eitt eyka siti pláss hjá børnunum.
Elskar tú at søkka djúpt niður í sofuna og njóta ein góðan film. So vel eina sofu við sitidjúpd. Hugsa um setri skal vera fast ella bleytt og vel lá ella skrá armlen. Set pútur í sofuna fyri veruliga at fáa tað bleytu kensluna. Vel eina sofu við chaiselong, so tú fært beinini upp, tá tú liggur í sofuni og hyggur film.
Toy ella leður?
Hav í huga, at tað eru hópin av toy og leður góðskum. Hygg eftir slitstyrki, ljósrættleika og hvussu tú skalt halda/røkta sofuna. Slitstyrkin mátast við tí, sum eitur Martindale. Í privatum heimum verður mælt til 15.000 – 25.000 Martindale fyri at kunna klára vanligt slit. Í almenna rúminum er vanligt kravt yvir 50.000 Martindale. Um tú hevur børn og djór er tað sera hent at velja leður, tá tað er lætt at halda og skittur setur seg ikki niður í leðri, sum tað ger við toy. Men um tú ynskir tær eina toy sofu og hevur børn, so er mítt ráð at fylgja tínum ynski, og síðan vatntetta sofuna. Á henda hátt perlar vatni av sofuni, um børnini skuldu stoytt á hana.
Eisini er umráðandi at hugsa um góðskuna á toyinum. Leður gevur ein luksus dám, ímeðan toy er heitari og bleytari. Fyri at leingja um livitíðina á sofuni er umráðandi at røkja hana væl. Leður skal hava leður krem tvær til fýra ferðir um ári. Og toy skal vatntettast beinanvegin og so við og við reinsast og vatntettast.
Skriva hevur Beinta Færø


text:
Regatta og Norðurlendsk Strandamentanarstevna í Vági í juli 2016
Komandi ár verða Føroyar vertur fyri stevnuni Norðurlendsk Strandamentan. Tað eru Vágs kommuna og felagið Føroysk Træseglskip sum vera vertir fyri stevnuni.
Norðurlendsk Strandamentan er eitt samstarv millum norðurlendsk strandalond. Stevnan hevur seinastu árini verið í Húsavík, Íslandi í 2011, Ebeltoft í Danmark í 2012, Landskrona í Svøríki í 2013, Oslo í Noregi í 2014 og Álandi í Svøríki í 2015.
Sluppin Jóhanna luttók á stevnuni í Álandi í fjør, á stevnuni í Oslo, umframt á stevnuni í Húsavík. Vágs kommuna verður so vetru fyri stevnuni komandi ár, tá hon skal haldast í Føroyum.
Stevnan byrjar tórsdegnum 7. juli og endar sunnudagin 10. juli. Stevnan verður hildin saman við Føroya Regatta. Og komandi ár vitjar Regatta’in og ein partur av útlendsku luttakarunum á Strandamentanarstevnuni fyrst í Tórshavn og á Vági.
Føroysk Træseglskip siga í ársfrágreiðingini, at tey vóna, at skip koma frá hinum norðurlondum. Ætlanin er, at øll skipini skulu møtast í Nólsoyarfirði tórsdagin 7. juli og leggja at við Müllers brúgv í Vágsbotni.
Fríggjamorgunin skal so allur flotin sigla suður til Vágs, har stór stevnan verður skipað fríggjadag og leygardag. Meiri verður at frætta um hetta seinni.


text:
Uppskotið, sum flent varð eftir hevði komið væl við nú
22. januar 2019
Nú verður nógv funnist at manglandi langtíðarætlanum í sambandi við, at tunlar verða gjørdir. Vit eru í ferð við at binda landið saman við undirsjóvartunlum, men hóast dagurin nærkast, tá sprongt verður ígjøgnum longsta tunnil í Føroya søgu, er framvegis ikki greiða fingin á, hvussu verður við tilkomuvegunum.
Skjótt verður sett á ein uppaftur longri undirsjóvartunnil, men har er tað ikki so frægt, at nakar veit, hvat gerast skal við grótið, sum kemur upp úr holinum. Landsstýismaðurin við samferðslumálum hevur nevnt møguleikan at brúka grótið til flogvøll, hóast eingin kennir til nakra semju um at gera nakran flogvøll.
Í farnu viku søgdu tíðindi, at ein landsstýrismaður og ein borgarstjóri høvdu gjørt avtalu um ein tilkomuveg í Runavík, men eingir pengar eru settir av á fíggjarlógini til tann vegin, og uttan pengar verður eingin vegur gjørdur.
Søgan átti at lært okkum
Í 1985 varð ein tunnil gjørdur til Leirvíkar, men eingin hugsaði tá, at nøkur ár seinni fór ein undirsjóartunnil at verða gjørdur frá Leirvík til Klaksvíkar. Tí bleiv Leirvíkstunnilin gjørdur soleiðis, at hann kom út tætt við ferjuleguna. Tá so undirsjóvartunnilin varð gjørdur, bleiv tað ein stór avbjóðing at fáa ferðsluna ígjøgnum bygdina í Leirvík, tí bygdin var nú komin at liggja ímillum báðar tunnilsmunnarnar.
Eingin ivi er um, at tørvur er á eini yvirskipaðari ætlan fyri samferðsluna. Landsverk hevur seinastu árini gjørt samferðsluætlanir, men hesar eru bara ætlanir, sum eingin politisk semja er um.
Ein ætlan frá 1987
Einaferð bleiv ein roynd gjørd at fáa løgtingið at samtykkja eina ætlan fyri, hvussu vegakervið í Eysturoynni skuldi útbyggjast. Tað var tann 3. mars 1987, at Jógvain Ingvard Olsen og Jóhannes Martin Olsen, vegna Sambandsflokkin, løgdu uppskot fyri tingið um hetta.
Uppskotið bleiv helst misskilt av mongum, og ikki var sørt, at flent var at tí. Fleiri hildu, at endamálið við uppskotinum var at gera allar hesar tunlarnar og vegastubbarnar alt fyri eitt.
Í 14. September skrivaði ein tjóðveldismaður eitt lesarabræv við yvirskriftini: ”Galskapur Sambandsmanna”. Og kanska var hetta ikki ein so løgin yvirskrift, tí hvør kundi til dømis ímynda sær, at ein undirsjóvartunnil einaferð fór at verða gjørdur tvørtur um Skálafjørðin? Nei hetta mátti vera ”sambands-galskapur” av onkrum slag – tað sum longu í 2020 verður veruleiki.
Í løgtinginum fekk uppskotið ikki undirtøku frá hinum flokkunum, og tað fall við einum braki.
Men aftur nú standa vit við avbjóðingini, at vit gera undirsjóvartunlar og vita ikki, hvussu ferðslan skal leiðast til og frá, og vit vita heldur ikki, hvat gerast skal við grótið.
Neyðugt er, at vit hava langtíðarætlanir á samferðsluøkinum, og at spurningurin um tilkomuvegir, grót og annað verða svaraðir áðrenn framtíðar tunlar verða gjørdir. Har hava vit nógv at læra frá uppskoti Sambandsfloksins frá 1987.
Helgi Abrahamsen
RN
Aftur


text:
Skeytið og sjálvstøðug umboðan
Sjálvstøðug umboðan í samband við húsakeyp er ein sjálvfylgja, um tú sum keypari vil tryggja teg best møguligt og vil kenna teg tryggan í hesum handli.
Tann, sum selir húsini umboðar seljarans áhugamál, og tey eru ikki tey somu sum keyparans, sí tað, sum er skrivað her.
Seljaraumboðið handlar vegna seljara og umboðar áhugamál seljarans, sum er at fáa best møguligan prís fyri húsini. Seljaraumboðið, meklarin, umboðar ikki keyparan.
Keyparin sum hevur kritiskar spurningar ella kanska kennir seg ótryggan í keypistøðini, skal syrgja fyri at fáa sær sjálvstøðuga umboðan, advokat. Um rætt verður atborið, so kostar hetta ikki keyparanum eyka, umframt at sjálvstøðug umboðan gevur ein tryggari og betri handil fyri bæði seljara og keypara, so sleppast kann undan mótmælum aftaná yvirtøkuna um, at húsini t.d. ikki vóru í tí standi, sum keyparin helt seg hava keypt tey í.
Kapping um skeytir
Tann einasti sum missir nakað við hesum er seljaraumboðið, meklarin/seljaraadvokaturin, sum ístaðin fyri at fáa ómaksløn frá bæði seljara og keypara, nú bert fær ómaksløn sína goldna frá seljaranum. Keyparin rindar til sítt egna umboð ístaðin fyri til seljarans umboð!
Um seljarin býður sær til at skrivað skeytið tína vegna, so eigur tú at vita, at hetta fyri seljaran meiri er ein ekspeditiónsspurningur, og at seljarin ikki ger hetta sum tín vegleiðari og ráðgevi.
LØGTINGSLÓG NR. 137 FRÁ 6. OKTOBER 2011 UM BRÚKARAVERND Í SAMBANDI VIÐ AT KEYPA OG SELJA FASTOGN O.A. (gald.frá 1.jan 2012)
- Iðranarrættur til keypara, sum annars hevur gjørt avtalu um keyp av húsum, men nú angrar – við ávísum treytum
- Eigaraskiftistrygging, sum saman við støðisfrágreiðing um ognina tekur hædd fyri fjaldum manglum við keyptu ognini
LØGTINGSLÓG NR. 136 FRÁ 6. OKTOBER 2011 UM KEYP OG SØLU AV FASTOGN O.A. (gald. frá 1.juli 2012)
- Setur bann fyri at ein meklari sum vinnuliga selir hús kann umboða keyparan eisini
- Setur krøv til seljaraumboðið/meklaran at veita upplýsingar um evt. fíggjarligt tilknýti til eitt nú banka ella trygging.
- Setir bann fyri at meklarin kann knýta søluna/keypið at ávísum tænastum, so sum t.d. fígging frá ávísum peningastovni, ella trygging frá ávísum tryggingarfelag


text:
Loyvisnevndin er í summarfrí frá ólavsøkuaftan 28. juli til fríggjadagin 20. august 2021
Í hesum tíðarskeiðnum verður teldupostkassin hjá Loyvisnevndini loyvisnevndin@rusan.fo lisin regluliga. Er okkurt átrokandi, ber til at ringja 340400.
Yvirlit yvir upplatingartíðir, skeinkingartíðir o.a. serligar dagar sæst her.
Við matstovulógini (løgtingslóg nr. 183 frá 21. desember 2018) um matstovuvirksemi og gistingarhúsvirksemi) vórðu reglurnar um skeinking og skeinkiloyvi fluttar úr rúsdrekkalógini. Samstundis eru reglurnar broyttar soleiðis, at matstovuloyvi nú skal søkjast frá Loyvisnevndini og ikki politinum. Afturat hesum eru nýggjar reglur komnar um duravørðar, hissiniskeinking o.a. Í summum førum er talan um størri broytingar, og fleiri viðurskifti eru nú øðrvísi enn frammanundan.
Eru spurningar um skeinkiloyvi, hissiniskeinkiloyvi, matstovuloyvi, duravørðar o.a. ber til at venda sær til Loyvisnevndina á teldupostinum loyvisnevndin@rusan.fo


text:
Skrá fyri Vísindavøku á ferð 2019
Vísindavøkan fer aftur á ferð í ár. Hetta verður í tíðarskeiðnum 9. til 17. september. Talan verður um fýra tiltøk kring landið, sum eru skipað eftir sama leisti.
Á hvørjum tiltaki verða tríggjar styttri framløgur við granskarum frá ymsu stovnunum kring landið. Ein steðgur verður við kaffi. Hvør framløga verður bert hildin eina ferð, so møguleiki er at fara til fýra ymisk tiltøk.
Mánakvøldið 9.9., kl. 19:00 - Sørvágs Bókasavn
‘Siðaarvur í mun til djóravælferð – er hugburðurin broyttur?’, Ása Johannesen, Fiskaaling
‘Vindur og orkugoymslur,’ Bjarti Thomsen, Umhvørvisstovan
‘Livilíkindini hjá føroyska toskaynglinum’, Sólvá Jacobsen, Havstovan
Mikukvøldið 11.9. kl. 19:00 - Bókasavnið við Løkin
‘Jarðfrøðiligar kanningar í sambandi við Eysturoyartunnilin og Sandoyartunnilin’, Bartal Højgaard, Jarðfeingi
‘Taraaling og møguleikar við samaling’, Agnes Mols Mortensen, Fiskaaling
‘Siðaarvur – eitt val’, Tóta Árnadóttir, Fróðskaparsetrið
Hóskvøldið 12.9., kl. 19:00 - Klaksvíkar Bókasavn
‘Psoriasis-granskingin hjá Lomholt í Føroyum – ein metodisk nútímansgerð’, Anna Katrin Matras, Ílegusavnið
‘Gott er at kenna hitan av hondum, ið sleptu’ - 100 ára gamlar hitamátingar – Karin Margretha H. Larsen, Havstovan
‘Sjeytiára kohortan –10 ára endurkanning’ Eina H. Eliasen, Deildin fyri Arbeiðs- og Almannaheilsu
Týskvøldið 17.9., kl. 19:00 - Trongisvágs Skúli
‘Um náttúruarv og møguleikan fyri at stovna eina føroyska geopark við støði í Suðuroynni’, Lis Mortensen, Jarðfeingi
‘Grøn orka á sjónum’, Meinhard Eliasen, Umhvørvisstovan
‘Læknastríðið í Klaksvík’, Hans Andrias Sølvará, Fróðskaparsetrið


text:
Í skjótt tríggjar vikur hevur samfelagið verið rakt av korona-tiltøkum. Hetta hevur verið ein tíð, ið er merkt av undantaksstøðu. Nú ein tíð er fráliðin og neyð- og serskipanir eru gjørdar, krevur Føroya Pedagogfelag, at almennu arbeiðsgevarirnir koma við skilagóðum og tryggum leistum til at lata samfelagið upp aftur.
Tað er eftir eina slíka tíð við undantaksstøðu í øllum samfelagnum, ikki ein fjarur tanki, at møguleikin er fyri, at ótti er á fólki á námsfrøðiliga økinum, nú tosað verður um at lata samfelagið upp aftur. Tað eru starvsfólk sum av heilsuávum, ella øðrum orsøkum, kunnu verða í stórum vandabólki fyri at gerast sjúk, um nú smittan heldur áfram.
Í einum arbeiði, har man veitir einum øðrum menniskja umsorgan, tað veri seg innan heilsu, røkt og námsfrøði, brúkar starvsfólkið sín kropp og sína sál. Hesi eru til eina og hvørja tíð í beinleiðis sambandi við menniskju. Her er ikki møguligt at seta glasveggir upp, ella at halda frástøðu á 2 metrar.
Føroya Pedagogfelag eftirlýsir ætlanir og mannagongdir, gjørdar saman við heilsumyndugleikunum, um hvussu dagstovnarnir lata upp aftur. Her er ymiskt at fyrihalda seg til: Ber til at lata alt upp í einum, skulu dagstovnarnir taka ímóti øllum børnunum í einum, verða upplatingartíðirnar skerdar ella er ætlanin at stigvíst økja um barnatalið á stovnunum? Hvussu verður við dagtilboðum undir Almannaverkinum? Og kann væntast, at møguligt er at veita eitt fullgott námsfrøðiligt tilboð, undir serligum umstøðum?
Hesin spurningurin er tann sami fyri fólkaskúlan og frítíðarskúlar, har tað er neyðugt at Mentamálaráðið og kommunurnar gera felags ætlanir, um hvussu hetta arbeiði skal skipast.
Við stórari vælvild hava starvsfólk lagað seg til broytta gerandisdagin. Vit hava dømir um, at starvsfólk eru farin í 14 dagar langt sóttarhald við búfólkum/borgarum og eisini eru starvsfólk farin á onnur økir at veita eina hjálpandi hond. Eisini hava starvsfólk valt at brúka feriu og avspákingartímar, soleiðis at tey eru tøk til arbeiðis, tá alt letur upp aftur.
Hjartarúm og viljin at finna loysnir hevur ikki mangla frá starvsfólkunum á námsfrøðiliga økinum.
FØROYA PEDAGOGFELAG


text:
Eini vónandi Gleðilig Jól fyri tey flestu eru júst farin framvið, og eitt nýtt ár stendur fyri durum. Hesa tíðina plaga vit at líta bæði aftur og framá, og tað fari eg hervið at gera.
Eftir annað árið sum ÍSF-forseti vil eg nýta høvi at taka samanum hetta seinasta árið og meta um tær avbjóðingar, sum standa fyri framman.
Umframt at vera kostár, hava góð úrslit á ítróttarliga økinum sett dám á 2011. Fyri at taka kostárið fyrst, so hevur ÍSF ígjøgnum ungdóms- og ítróttaráðgeva okkara havt ein virknan leiklut í hesum sambandi. Millum annað við at tilrættisleggja tilboð um at borðreiða við heilsugóðum mati til ítróttarfólk á stevnum og tiltøkum annars.
Frammanundan vóru tvey rørsluár, har ÍSF somuleiðis hevði sín virkna leiklut, og felagsskapurin fer framvegis at taka lut í og skipa fyri tiltøkum, sum fáa flest møgulig út at røra seg og íðka ítrótt.
Tað eru nógvir føroyingir, sum íðka ítrótt og røra seg uttan at vera limur í nøkrum felag. Sum ovasti myndugleiki í ítróttaheiminum eru vit eisini talsfólk fyri hesi fólkini og vilja tí stuðla og eggja øllum at røra seg meira, so heilsustøðan í Føroyum hækkar.
2011 hevur ikki bert verið kostár, men eisini oyggjaleikaár. Í summar høvdu vit enn eitt talsterkt lið av ítróttarfólkum, sum luttóku á leikunum á bretsku oynni Isle of Wight í Ermasundi.
Oyggjaleikirnir eru tann mesta týðandi kappingin fyri breiddina av føroyskum ítrótti. Til oyggjaleikirnar í Álandi í 2009 komu vit heim aftur sum tann mest vinnandi tjóðin av øllum. Hetta var eitt satt bragd og sjálvandi torført at liva upp til.
Hóast ikki líka gott sum í 2009, so gjørdist úrslitið í ár eisini sera gott, tí vit komu heim við einum heiðursmerkjatali, ið gav okkum eitt samlað 4. pláss.
Fleiri ítróttaranlegg mangla
Oyggjaleikirnir eru nú vorðnir so mikið stórir, at Føroyar ikki eru førar fyri at bjóða seg fram sum vertur fyri leikirnar, eins og vit gjørdu í 1989, ið var fyrsta og higartil einasta ferðin, vit hava havt leikirnar.
Tá hugsað verður um, at vit vóru tann mest vinnandi tjóðin á leikunum í Álandi í 2009, og aftur í ár stóðu okkum sera væl, er tað heldur ússaligt, at vit ikki kunnu bjóða okkum fram at fáa leikirnar hendanvegin.
Hetta er ein sannroynd, hóast vit leingi hava kent treytirnar fyri at hýsa oyggjaleikum. Vegna Ítróttasamband Føroya skal eg gera greitt, at størsta ynski okkara er at kunna verða vertur fyri oyggjaleikirnar í nærmastu framtíð. Men tað krevur, at politiska baklandið stuðlar og er til reiðar at hjálpa okkum við at skapa fortreytirnar fyri hesum.
Ein avgerðandi treyt fyri at bjóða okkum fram er, at ávís ítróttaranlegg verða gjørd. Tey eru fyrst og fremst til golf, tennis, bogasktjóting og byrsuskjóting. Somuleiðis skal ein loysn finnast á, hvussu vit kunnu hýsa øllum teimum 2.500 til 3.500 ítróttafólkum, leiðarum, fjepparum og tíðindafólkum, sum koma til slíkar leikir.
Framúrskarandi einstaklingur
Hóast oyggjaleikirnir eru av størsta týdningi, so er tað ein ítróttargrein og ein einstaklingur, sum hevur skarað framúr seinnu árini. Ongantíð áður hava Føroyar verið umboðaðar og vunnið á so høgum støði, sum úrmælingurin úr Vági, Pál Joensen, hevur megnað.
Umframt fleiri onnur góð úrslit í ár, so er tað serliga eitt úrslit, sum stendur eftir í 2011. Nevniliga landadysturin millum Evropa og USA, har Pál vann og setti nýtt norðurlendskt met á 800 metrum. Fantastiskt, mugu vit bara staðfesta.
ÍSF roynir við serstøku játtanini til úrvalsítróttafólk at geva Páli Joensen so góðar umstøður sum gjørligt, so fyrireikingarnar til tær stóru norðurlendsku, evropeisku og heimsmeistarakappingarnar verða best møguligar.
Ein partur av játtanini fer eisini til at stimbra onnur evnarík føroysk ítróttafólk við at bjóða teimum skeið av ymsum slagi og eitt umhvørvi, har tey verða eggjaði til at geva tað, sum skal til fyri at hava møguleika at koma eins langt og Pál Joensen longu er komin.
Tann størsta avbjóðingin hjá føroyskari svimjing og ítrótti sum heild, eru olympisku leikirnir í London í 2012. Tíverri er tað ikki enn eydnast okkum at útvega ÍSF og Føroyum sjálvstøðugan limaskap í altjóða olympisku nevndini, og tí er ikki møguleiki hjá føroyskum ítróttafólkum at luttaka sum føroyingar í hesi heimsins størstu ítróttakapping.
ÍSF hevur tí gjørt eina samstarvsavtalu við donsku olympisku nevndina um, at Pál kann gerast ein partur av danska svimjiliðnum, sum fer til London, um hann annars megnar kravtíðirnar. Hóast hetta ikki er best møguligt fyri Pál Joensen og okkum sum ítróttartjóð, so hava vit kortini tryggjað okkum, at hann kann luttaka sum føroyingur í danksa hópinum. Tað er hóast alt tað týdningarmesta fyri hann sum íðkara, at hann sleppur við til OL, tá nú umstøðurnar eru, sum tær eru. Vit fara tó at halda áfram í strembanini eftir sjálvstøðugum limaskapi í IOC.
Størri játtan krevst
Sum hjá so nógvum øðrum, hevur játtanin til ÍSF seinnu árini staðið í stað og enntá verið skerd við 200.000 krónum í ár. Sæð í ljósinum av, at limatalið er vaksið, og kostnaðarstøðið hækkað, er hvør króna munandi minni verd, enn hon var fyri bert fáum fáum árum síðani.
Tí er tað av alstórum týdningi, at ÍSF fær hækkaða játtan á fíggjarlógini fyri 2012 og árini framyvir. Ikki minst sæð í ljósinum av, at fíggjartørvurin er vaksin, meðan okkara sponsorfíggjaða virksemi er minkandi. Tað er tí sera týdningarmikið, at Løgtingið sær við vælvild upp á eina hækking av játtanini.
Ein bati var tað tó, at lógin um mvg-afturbering í sambandi við bygging av verkløgum kom, men hetta er ikki nóg mikið.
Meirvirðisgjaldið er sera tyngjandi fyri lokalfeløgini og sersambondini, ið gjalda MVG av flestu útreiðslum. Til dømis av olju, el, útgerð, vinningi í sambandi við bingo, lýsingum, ítróttarklæðum, útgerð og øðrum.
ÍSF vónar, at Løgtingið fær samtykt eina broyting í mvg-lógini, so vit fáa eina skipan, ið eitt nú tann í Noregi, har norsk ítróttafeløg fáa endurrindað goldið mvg.
Komandi oyggjaleikirnir á Bermuda vera ógvuliga kostnaðartungir. Fyri at kunna vísa flaggið har yviri og ikki minst vísa, at vit meina nakað við at bjóða okkum fram sum vertir fyri leikunum, er játtan á løgtingsfíggjarlógini ein sjálvsøgd fyritreyt.
Tí áttu vit longu nú frá almennari síðu at sett pening av til at fyrireika vertskapin, tí tað fer sjálvandi at kosta nakrar milliónir krónur at fyrireika og skipa fyri leikinum.
Vert er at leggja okkum í geyma, at bæði landskassin, handilslív og annað sjálvandi fíggjarliga fær fitt burtur úr leikunum í og við, at nógvir gestir koma hendanvegin og leggja pening eftir seg. Hetta er sostatt ikki nøkur útreiðsla fyri samfelagið. Heldur tvørturímóti.
Betri stuðul til úrvalsítrótt
Skulu vit gera okkum vónir um at síggjast enn meira aftur á altjóða ítróttapallinum í framtíðini, mugu vit bakka upp tey ítróttafólk, ið hava evni, vilja og velja ítróttaleiðina. Hetta kann røkkast við at gera eina skipan, ið hevur til endamáls at menna føroyska úrvalsítrótt á virðiligan hátt.
Tí er neyðugt við hægri játtan enn tær 600.000 krónurnar, sum vit hava fingið seinastu árini. Hendan upphæddin røkkur nærum bert til ein persón, nevniliga til fyrireikingarnar hjá Páli Joensen undan OL í London komandi summar.
Vit søkja tí til hetta endamálið um eina serstaka játtan á 2,5 mió. krónur á løgtingsfíggjarlógini fyri 2012 og árini frameftir.
Mín vón er, at eitt nú ferðavinnan av álvara fær eyguni upp fyri týdninginum, sum ítróttin hevur fyri hesa so týðandi vinnu fyri okkara land. Um vit fingu oyggjaleikirnar hendanvegin, kundi tað givið ferðavinnuni eitt tiltrongt skump fram á leið. Hartil eru nógvir møguleikar at menna hesa vinnuna í tøttum samstarvi við føroyskt ítróttalív.
Okkara ítróttafólk eru jú fyrimyndarlig umboð fyri Føroyar, tá tey eru úti. Tað er almenn vitan, hvussu nógva umrøðu eitt nú fótbóltslandsliðið hevur givið Føroyum, og sama er galdandi fyri onnur lið og einstaklingar.
Ein miðvís útbygging av føroyskum ítróttaanleggum kundi eisini verið eitt gott og lønandi íkast til føroyska ferðavinnu, og her hugsi eg serliga um golfbreyt og fleiri møguleikum fyri bóltspæli innandura. Eisini um veturin.
Betri tilboð til venjaraútbúgvingar
Vit eiga alla tíðina at stremba eftir at betra um viðurskiftini hjá okkara ítróttafólkum. Tí fegnist eg eisini um, at rættilig gongd aftur er komin á arbeiðið við at útbúgva venjarar og leiðarar
Venjaraútbúgvingin er ætlað teimum, sum ynskja at førleikamenna seg sum venjarar. Hetta kunnu vera íðkandi, virkandi venjarar, hjálparfólk ella foreldur, ið ynskja at økja sær um venjarakunnleikan.
Málið hjá ÍSF við at bjóða felags ítróttaástøðiliga útbúgving er, at sersambondini við hesum hava møguleika fyri at bjóða limunum á skeið. Málið er somuleiðis at lætta um hjá sersambondunum, soleiðis at tey kunnu nýta sína orku til at skipa fyri skeiðum um teknikk og annað, sum er serligt fyri teirra ítróttagrein.
Í størri høpi er málsetningurin at útbúgva venjarar og harvið at tryggja dygdina á tilboðunum, sum sersambondini bjóða sínum íðkarum. Í framtíðini er ynskiligt við fleiri góðum og hugkveikjandi venjarum.
ÍSF hevur eisini ætlanir um at skipa fyri skeiðum fyri leiðarar, ið standa á odda fyri feløgunum. Her verður hugsað um, hvussu feløg verða skipaði og rikin, um uppseting av roknskapi, og hvat lóggávan sigur um mvg, skatt, ferðaendurgjald og tílíkt. Mín vón er, at hesi skeið eisini kunnu byrja í komandi árinum.
At enda fari eg vegna Ítróttasamband Føroya at bera eina heilsan til øll tykkum, ið stuðla og verja um føroyska ítrótt. Fyrst og fremst íðkarar, venjarar og leiðarar, men eisini til øll tykkum onnur, sum sjálvboðin gera tað møguligt at reka ítróttafeløgini.
Eg vil eisini bera eina heilsan til myndugleikarnar, sum eru við til at stuðla ítróttini. Uttan henda stuðulin, bæði peningaligan og moralskan, sum ítróttafeløg, einstaklingar og lið fáa frá lands- og kommunalum myndugleikum, hevði verið fátæksligt í Føroyum.
Somuleiðis fari eg at takka øllum teimum fyritøkunum, sum veita føroyskari ítrótt, feløgum og einstaklingum, dyggan og alneyðugan stuðul. Uttan hesar veitingar, hevði arbeiði okkara verið nærum ómøguligt.
Í løtuni eru 115 ítróttafeløg skrásett undir teimum 16 sersambondunum undir ÍSF, og vit hava í dag eini 12.000 limir, har av tey flestu eru íðkandi. Harvið er ÍSF nógv tann størsti felagsskapur í landinum.
Vegna ÍSF fari eg at ynskja øllum eitt gott og eydnuberandi nýggjár.
Petur Elias Petersen, ÍSF-forseti


text:
Kvalaraslanga
Kvalaraslangan er ein stór slanga, sum tekur sín fong við kjaftinum. Hon sveipar seg um fongin og kroystir hann, til hann kvalist. Kjálkabeinini kunnu gapa so nógv, at fongurin verður etin í einum. Eftir hetta er kvalaraslangan mett í fleiri mánaðir. Kvalaraslangur halda til í tropiska partinum av Mið- og Suður-Amerika. Kvalaraslangur kunnu gerast 4 metrar langar og viga meiri enn 45 kilo. Kvalaraslangur eru skriðdjór og hoyra til slangufamiljuna. Størsta kvalaraslangan, sum higartil er mátað, var 5,5 metrar long.
Kvalaraslangan etur alt, sum hon fatur á, bæði apur, fugl, hjørtir og villsvín. Kvenndjórið kann leggja heilt upp í 60 ungar. Nýføddu ungarnir eru bara 60 sentimentrar langir, men halda fram at vaksa øll 25-30 árini, teir liva.


text:
Fyri fyrstu ferð í søgu felagsins er nú eitt U18 lið hjá gentum í ÍA.
Leikarar, sum áður hava spælt við ÍA umframt nýggir leikarar í felagnum hava savnað seg saman í eitt nýtt lið, sum hetta kappingarárið fara at kappast í U18 bólkinum.
Tað hevur, líka síðani ÍA varð stovnað í 2011 verið ein málsetningur, at verða umboðað í øllum ungdómsdeildum. Nú eru vit komin aftur eitt fet nærri hesum máli. Hetta kunnu vit øll gleðast um. Vónandi koma vit at síggja fleiri, sum venda aftur til okkara felag. Eru tað onnur, sum kundu hugsað sær at savna saman eitt lið, sum ikki er í felagnum í løtuni, eru tit vælkomin at seta tykkum í samband við nevndina.
Venjingartíðin hjá hesum gentum U18 er hósdag kl. 16.30 og verður arbeitt við at fáa eina tíð afturat í næstum. Tað verður Mark Dahl sum eisini venur hetta liðið.
Um tað eru gentur í hesum aldri, sum hava hug at venja við, eru tit vælkomnar at koma til venjing. Um onkur kanska ikki heilt hevur aldurin ber kortini til at koma til venjing og vita, um hetta er nakað fyri teg.
Vit ynskja hesum nýggja liðnum alla eyðnu.


text:
35-50 ára gamlar kvinnur hava eitt markant fall i blóðtrýsti og kropsfeitti við at luttaka i motiónsfótbólti í 15 vikur. Hetta vísir nýggj gransking framd í Føroyum í samstarvi ímillum grankarar úr 4 londum við Magna Mohr sum verkætlanarleiðara
Í dag almannakunnger viðurkenda vísindaliga tíðarritið Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports m.a. grein um motiónsfótbólt fyri vaksnar kvinnur, sum vísir stóra framgongd i kropsligum førleika og heilsustøðu hjá 35-50 ára gomlum ótrenaðum kvinnum við miðalhøgum blóðtrýsti aftan á 3 ferð 1 tíma av fótbóltsvenjing í 15 vikur. Granskingin er partur av Fótbólt Fitness gransking, sum í dag m.a. hevur eggjað fleiri enn hundrað donskum fótbóltsfeløgum at hava fótbóltstilboð fyri vanligar borgarar, sum einans luttaka fyri betri heilsu og vælveru.
Tíðarritið, sum kemur út í dag, telur fleiri greinar um fysiologisku árinini av Fótbólts Fitness, og føroysku úrslitini eru serstakliga áhugaverd. ”Aftaná einans 15 vikur við motiónsfótbólti var systoliska og diastoliska blóðtrýstið fallið við 12 og 6 mmHg og kvinnurnar høvdu tapt 2,3 kg av feitti í miðal”, fortelur granskari og verkætlanarleiðari, Magni Mohr, og heldur fram: ”Fótbóltsvenjingin vísti eitt imponerandi fall í blóðtrýsti, sum m.a. er dupult so stórt sum hjá kvinnum, ið framdu svimjivenjing í sama tíðarskeiði”. Magni Mohr leggur aftrat, at kvinnurnar høvdu góðar upplivingar av at luttaka i fótbóltspælinum, sum m.a. hevur stimbrað tær, at seta egið fótbóltsfelag á stovn. Eisini er Fótbólts Fitness byrjað aðra staðni í Føroyum, sum beinleiðis úrslit av sokallaðu SOS-kanningini.
”Okkara gransking hevur víst, at 16 vikur við fótbóltsvenjing eisini minkar blóðtrýstið hjá 20-45 ára gomlum kvinnum við vanligum blóðtrýsti, men SOS-kanningin er tann fyrsta, sum hevur kannað kvinnur við ov høgum blóðtrýsti” sigur Peter Krustrup, profesari, sum Magni Mohr hevur arbeitt saman við í 15 ár, og sum í 10 ár hevur kannað motiónsfótbólt sum heilsufremjandi venjing fyri vanlig folk. ”Vit síggja her imponerandi fall i blóðtrýsti og broyting i kropssamanseting, men vit síggja eisini fall i kolesteroltali og stóra framgongd i kropsligum arbeiðsførleika aftaná 15 vikur við fótbóltsvenjing. Kvinnurnar renna t.d. dupult so langt í einari rennitest,og pulsurin var 14 sløg um minuttin lægri undir arbeiði við hóvligum intensiteti”, siga teir báðir Magni Mohr og Peter Krustrup og taka samanum: ”Motiónsfótbóltur er effektiv viðgerð ímóti vánaligum kropligum førleika og ov høgum blóðtrýsti fyri 35-50 ára gamlar kvinnur”.
Fótbólt Fitness er framtíðin
”Vanliga hava tað ikki verið so nógvar kvinnur ella sokallaðar Old Girls í fótbóltsumhvørvinum”, fortelur ítróttasociologurin, Laila Ottesen, sum kannar Fótbólt Fitness konceptið, sum í 2011 varð stovnað av Dansk Boldspil-Union og Danmarks Idrætsforbund.
”Nú eru tað 180 fótbóltsfeløg í Danmark, sum utbjóða Fótbólt Fitness, og 75% av leikarunum eru kvinnur. Fótbólt Fitness handlar um at venja upp á ein stuttligan, sosialan og sunnan hátt og ikki um at spæla dyst ímóti tí lokala kappingarneytanum, og kanska er tað just hetta sum hugtekur kvinnurnar,” sigur Laila Ottesen at enda.
SOS-kanningin
SOS kanningin varð framd i Føroyum í 2013 við stuðli úr Granskingarráðnum, Eik Banka, Tórshavnar Kommunu, FSF og ÍSF. Verkætlanin er samstarv ímillum ÍSF, Exeter Universitet, Gøteborg Universitet, Landssjúkrahusið, Fróðskaparsetur Føroya, Rigshospitalet og Københavns Universitet og Center for Holdspil og Sundhed.
Vísindaliga greinin í Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports er onnur greinin, sum hagartil er komin burtur úr føroysku SOS-verkætlanini, og í løtuni verður bíðað eftir fleiri úrslitum frá analysum, sum eru sera tíðarkrevjandi.
Trýst á her fyri at síggja greinina (pdf)
Kontakt
Magni Mohr, Center of Health and Human Performance, Univerisity of Gothenburg, Gøteborg, Svøriki.
Mail: mmohr@nexs.ku.dk – telefon: 597088


text:
Eg var glaður í dag í Vestmanna, tí sonurin hevði vunnið kappróður, eg skemtaði og prátaði, inntil ein vinur kom yvir og spurdi, um eg hevði hoyrt, hoyrt hvat?
Petur Slyne er deyður, eg gjørdist keddur og hugsaði, nei, ikki Petur, ikki hann, hann var altíð so frískur og gav góðan stemning, har hann var.
Kendi hann sum smádrong, tá hann spældi við okkara felag, HB.
Seinni arbeiddu vit saman á Fiskasøluni. Vit spældu á besta liðnum hjá HB saman og hjálptust at seta á stovn Petur og Petur.
Petur var eitt menniskja, sum gav tær eina kenslu av vælveru, róligur og fyrikomandi, altíð við tí góða orðinum, og aldrin havi eg hoyrt hann siga eitt negativt orð um nakran.
So sera dugnaligur og arbeiðssamur, gav orðinum “kreativitet” eina veruliga meining.
Petur, eg minnist enn túrin á Mallorca, tá tú bjóðaði okkum heim, Gunnar, Hans, Suni, Geir, við og uttan konur og nógv onnur, tá vísti tú okkum títt hjartarúm og tann blíðskap, sum var títt veruliga lyndi, ein fantastiskur túrur, sum eg ongantíð gloymi.
Góði Petur, fyri einari løtu síðani skrivaði eg út á okkara HB bólk, at ein av okkara var farin, og heitti á onkran, at vit skuldu minnast teg áðrenn Ólavsøkudystin móti NSÍ. Tað var óneyðugt, alt var í lagi, og ervið fyri ein av okkara verður í HB húsinum.
Góði Petur hvíl í friði, og til øll tykkum nærmastu vil eg geva eina heilsan við djúpastu samkenslu ❤
Kaj Leo Holm Johannesen


text:
Fab Lab á Kambsdali Ársins Átak 2018
Á árliga vinnudegnum í Norðurlandahúsinum í dag bleiv Fab Lab á Kambsdali kosið Ársins Átak 2018. Í grundgevingini segði dómsnevndin m.a.: “At tað er alla æru vert, at stigtakararnir til fyrsta FabLab, fyrsta fabrication laboratary, í Føroyum á henda hátt velja at skapa umstøður og áhuga fyri at dyrka kreativitet, vitan og framkomið handverk.”
Páll Isholm, rekari, og Jóannes Djurhuus, leiðari á Fab Lab á Kambsdali tóku í móti heiðrinum. Páll Isholm takkaði fyri stóra heiðurin og segði m.a.:”FabLab á Kambsdali er til øll, sum búleikast í Føroyum. Vit vilja gera okkara til at veksa um Føroyar og skapa einar betri Føroyar. Vit vilja skapa eitt netverk og eitt stað, eisini í Føroyum, har fólk við góðum hugskotum kunnu koma og gera síni hugskot til veruleika.”
Í sambandi við at Fab Lab á Kambsdali er kosið ársins átak 2018 verður verkstovan opin fyri almenninginum alla komandi frá klokkan 13 til 18. Tá eru øll vælkomin at kunna seg um verkstovuna og royna útgerðina.
Les eisini: Takkarrøða Ársins Átak
Les eisini: Grundgeving fyri Ársins Átak 2018


text:
-
Plagente
nálægt Plagente, Kotor (Montenegro)
-
Risan
nálægt Risan, Kotor (Montenegro)
-
Perast - Perast
nálægt Perast, Kotor (Montenegro)
Staðir í Opština Kotor
- Ferlar í Banja
- Ferlar í Braćan
- Ferlar í Crkvice
- Ferlar í Donje Ledenice
- Ferlar í Donji Gačevići
- Ferlar í Donji Orahovac
- Ferlar í Dražin Vrt
- Ferlar í Glavati
- Ferlar í Glavatske Kućice
- Ferlar í Gobovići
- Ferlar í Gornji Orahovac
- Ferlar í Grkavac
- Ferlar í Jaz
- Ferlar í Kamenarovići
- Ferlar í Kavač
- Ferlar í Knežlaz
- Ferlar í Kotor
- Ferlar í Kovačke Kućice
- Ferlar í Krstače
- Ferlar í Kunjići
- Ferlar í Lastva
- Ferlar í Lastvica
- Ferlar í Mali Zalazi
- Ferlar í Malov Do
- Ferlar í Marovići
- Ferlar í Muo
- Ferlar í Odoljen
- Ferlar í Ovsine
- Ferlar í Perast
- Ferlar í Pipoljevac
- Ferlar í Plagente
- Ferlar í Prčanj
- Ferlar í Pržice
- Ferlar í Risan
- Ferlar í Škaljari
- Ferlar í Stepen
- Ferlar í Sutvara
- Ferlar í Tomići
- Ferlar í Tripkovići
- Ferlar í Trojica
- Ferlar í Trstenik
- Ferlar í Turija
- Ferlar í Ukropci
- Ferlar í Velji Zalazi
- Ferlar í Vitoglav
- Ferlar í Vuči Do
Flokkar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Fjórhjól ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Fjallahjól ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Útivist ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Götuhjól ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Seglbátur ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Hlaup ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Kajak/Kanó ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Alpaferðir ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Bíll ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Flugvél ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Götureiðhjól ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Off road Mótorhjól ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Fjallahlaup ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Ganga ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Gljúfraferðir ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Ferðareiðhjól ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Torfæruakstur ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Enduro-mótorhjól ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Via Ferrata ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Sund ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Stand up Paddle ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Vélbátur ferlar í Opština Kotor (Montenegro)
- Bestu Skoðun á plönturíki ferlar í Opština Kotor (Montenegro)


text:
Ferðin hjá Team Rynkeby er byrjað
Í fagrasta veðri fór ferðaliðið við Team Rynkeby súkklarunum í morgun leiðina úr Klaksvík til Danmarkar, har súkkla verður í ár.
Nógv fólk var savnað til tiltakið, sum Klaksvíkar kommunu hevði skipað fyri í samband við, at ferðin nú er byrjað.
Borgarstjórin, Karl Johanesen, byrjaði løtuna við at minnast Guttorm Sørensen, sum í dag verður fylgdur til hansara seinasta hvíldarstað her á foldum. Síðani helt borgarstjórin røðu fyri súkklarunum.
Eisini helt Herdis Vernersdóttir, vegna Hjartabarn, eina røðu. Súkklararnir vórðu heiraðir við fløggum, køkum og sangi. Karl Martin Samuelsen og Eyðun Nolsøe spældu trý løg, sum hóskaðu sera væl til høvið.
Røðan hjá borgarstjóranum kann lesast her:
Góðu tit øll
Hugskotið at súkkla til París er í ár 20 ára gamalt, og sigast má, at hugskotið er ment ótrúliga væl.
Limaskapurin er øktur nógv og upphæddirnar til felagsskapirnar, ið Team Rynkeby stuðlar eru bara øktar við árunum, og tað er at fegnast um.
Í ár verður ferðin eitt sindur øðrvísi, tí leiðin gongur til Danmarkar og ikki til París, men tað ger ikki týdningin av ferðini minni. Tvørturímóti.
____
Fyri fleiri av tykkum er hetta ikki fyrstu ferð at tit fara undir súkkluferðina, sum hevur til endamál at stuðla familjum, har børn hava fingið álvarsamar sjúkur.
Tit vita hvat tað krevur, at fara tungu leiðina, sum móti endanum eisini krevur heilt serliga styrkið, tá ið brekkan Huy skal takast.
Men tit vita eisini, at hóast brekkan er tung, so koma tit á mál.
Í nógvum førum er høvuðsorsøkin tann, at tit eggja og stuðla hvørjum øðrum, tá ið á stendur.
Frásagnir, sum eg mangan havi fingið um hetta strekkið, røra meg!
Tí eg merki, at tað er sami andi, sum er galdandi, tá ið sjúka rakar. Onki hevur størri týdning, enn stuðul, og eggjan til at megna tað, sum kann tykjast møtimikið.
_____
Seinnapartin í dag fara vit at siga eitt seinasta farvæl við eina býarmynd, sum mangan fór undir arbeiði, sum fyri onnur kundi tykjast møtimikið.
Guttorm Sørensen andaðist leygardagin einans 52 ára gamal.
Hóast ungan aldur, so hevur Gutti lagt nógvar varðar eftir sær, bæði ítróttarliga, vinnuliga og ikki minst menniskjaliga.
Hetta hevur verið serliga eyðsýnt seinastu dagarnar, har mong fólk á ymiskan hátt hava lýst Gutta sum ein virknan undangongumann.
Ein sum setti sær týðilig mál, arbeiddi miðvíst, náddi tí ómøguliga, og síðani setti fleiri nýggj mál.
Nógv hevur Gutti nátt sjálvur. Nevnast kann metið á 10.000 m, sum hann fekk á Isle of Wight í 1993 og sum hann framvegis eigur.
Men hóast Gutti megnaði nógv og var ein fyrislóðari á nógvum økjum, so hevði eisini hann tørv á stuðli, sum hann fyrst og fremst hevur fingið frá konuni Ingun og børnunum Jan Elmar og Kamillu.
Men eisini frá vinum, kappingarneytum, makkarum í ítrótti, arbeiði og øðrum samanhangum.
Fleiri av tykkum, sum fara langa súkklutúrin runt í Danmark, kenna Gutta og vita, at hann hevði eggjað og stuðla tykkum í at megna tað ómøguliga. Tí soleiðis var hann.
Tað er ein sorgblíð fráferð í dag, men tað er við stoltleika, takksemi og ríkum minnum, at vit minnast fyrislóðaran, eldsálina og býarmyndina, Guttorm Sørensen.
___
Góðu súkklarar og góðu hjálparfólk
Ferðin byrjar í dag, men tit hava vant óteljandi tímar, samstundis sum tit hava verið við til at stuðla átakinum á ymiskan hátt.
Tykkara íkast gevur familjum, sum vegna sjúku hava trupult við at fóta sær, vón.
Tit vitna, at felagsskapur, samanhald og ídni, kann vera við til at stuðla hópin av familjum.
Harumframt slóða tit fyri sum tær góðu fyrimyndirnar, ið stuðla hvørjum øðrum at megna tað, ið kann tykjast møtimikið, og tað gevur okkum øðrum vón.
Takk fyri tað!
Aftur í ár hava tit sjálvbodnu í Smæruni hjálpt við at fyrireika hetta tiltakið, eina hjartans tøkk til tykkum fyri tað.
Við ynskjum um eina ógloymandi ferð og blíðan byr, nú toymið Team Rynkeby fer avstað.
Takk fyri.


text:
Arbeiðsrúm v.m. og búrúm skulu hava slíka tilgongd til dagsljós, at rúmini eru væl upplýst. Vindeygu skulu gerast, setast og møguliga sólaravbyrgjast soleiðis, at rúmini ikki verða ovhitað av sólarljósi, og at tað slepst undan ampum av beinleiðis sólarljósi.
Arbeiðsrúm v.m. skilst arbeiðsrúm, tilhaldsrúm í stovnum, undirvísingarhølir, matsalir o.tíl.
Í arbeiðsrúmum v.m. kann dagsljósið vanliga sigast at vera nóg gott, tá ið rútavíddin við síðuljósi svarar til í minsta lagi 10 % av gólvvíddini ella við ervaljósi á í minsta lagi 7 % av gólvvíddini treytað av, at rútarnir hava eitt ljósgjøgnumskygni á í minsta lagi 0,75.
Tey 10 % og 7 % eru vegleiðandi, tá bygningurin er vanliga staðsettur, og hølini eru gjørd og innrættað vanliga.
Um slagið av vindeygum er ókent, tá verkætlanin verður prosjekterað, kann karmljósvíddin roknast um til rútavídd við at falda karmljósvíddina við faktorinum 0,7. Rútavíddin eigur at økjast lutfalsliga, um ljósgjøgnumgongdin minkar (t.d. í sambandi við sólskýggjandi rútar), ella ljósatgongdin til vindeyguni minkar (t.d. tí bygningar eru tætt við).
Dagsljósið kann eisini sigast at vera nóg mikið, tá ið tað við útrokning ella máting kann ávísast, at dagsljósfaktorurin við arbeiðsplássini er 2 %. Tá ið dagsljósfaktorurin verður ásettur, verða atlit tikin at veruligu umstøðunum, eitt nú vindeygaskapi, staðseting, horving, ljósgjøgnumskygni gjøgnum rútarnar, og hvussu rúmið og umhvørvið annars eru.
Vísast kann til ”SBi-anvisning 203 - Beregning af dagslys i bygninger” og ”SBi-anvisning 219 - Dagslys i rum og bygninger, 2007”.
Kravið um dagsljós skal síggjast í samanheingi við vanlig sjónarmið um, hvørja heilsuliga ávirkan dagsljós hevur. Mongdin av dagsljósi hevur eisini ávirkan á orkunýtsluna til ravmagnsljós.
Vikið kann verða frá kravinum um tilgongd til dagsljós, um kravið hevur við sær avgerandi vansa fyri raksturin í fyritøkuni, t.d. tá ið framleiðslan ikki loyvir dagsljósi.


text:
Frá at hava ligið um 5% síðani ársbyrjan 2019, hevur vøksturin í útlánunum verið fallandi fram til ársbyrjan 2020. Útlánsvøksturin lá um 0% í fyrru helvt at 2020, men veksur nú aftur við eini hægri ferð. Útlánini eru økt við 900 mió. kr. í juni 2021 samanborið við árið fyri; ein vøkstur á 5,8%. Verða útlánini frá donskum fíggjarstovnum til føroyingar tald við, er útlánsvøksturin 8,2%. Í krónum eru samlaðu útlánini vaksin við 1,7 mia. kr. frá juni 2020 til juni 2021.
Tað eru serliga útlán til tænastuvinnurnar, sum eru vaksin nógv. Úr 4,5 mia. í juni 2020 til 5,2 mia. í juni 2021, ella við 700 mió. kr., ið er ein vøkstur á 16%. Tað eru serliga útlán til gisti- og matstovuvinnuna, umframt fastogn og flutning, sum toga vøksturin í útlánunum upp.
Hyggja vit at útlánum til almenna geiran, eru útlánini til kommunurnar vaksin nógv. Frá at vera góða 1 mia. kr. í juni 2020, eru útlánini økt til 1,2 mia. kr. í juni 2021, og tað er ein vøkstur á 20%.
Útlánini úr donskum fíggjarstovnum til føroyskar kundar eru eisini vaksin nógv; við nærum 800 mió. kr., og tað er ein vøkstur á 21,6%, sí myndina niðanfyri. Ein stórur partur av útlánunum frá donskum fíggjarstovnum, er útlán frá realkredittstovnum til føroysk húsarhald. Her eru tað serliga sethúsalán við fastari rentu og við avdráttum, sum vaksa.
Eisini innlánini í føroysku peningastovnunum frá føroyskum kundum eru í tíðarskeiðinum juni 2020 til juni 2021 vaksin, tó ikki líka nógv sum útlánini. Innlánini eru vaksin við umleið 400 mió. kr. ella við 2,5%, og vóru innlánini 17,8 mia. kr. í juni 2021.


text:
Vísindavøka 2017
10. árið á rað verður Vísindavøka hildin í Føroyum. Granskingarráðið skipa fyri í samstarvi við allar granskingarstovnarnar.
Vit verða aftur í ár í Tórsgøtu, í Perluni, Reinsarínum, Ostahúsinum og á Perlutorginum. Hetta verður fríggjadagin 29. september kl. 8.00 til á leið kl. 18.00.
Vit fara eisini at hava Vísindavøku á ferð aftur í vikunum uppundir Vísindavøkuna.
Eitt serligt vísindavøkublað kemur eisini út. Tað kemur við Sosialinum 20. september.
Sí skrá fyri Vísindavøku á ferð og Vísindavøkuna í vinstra bredda.


text:
Sosialurin
Sosialurin er eitt føroyskt tíðindablað ið kom út fyrstu ferð 24. mai 1927 sum Føroya Social Demokrat. 14. apríl 1945 til 26. mars 1955 var navnið Føroya Sosial-Demokratur og eftir 2. apríl 1955 var tað Sosialurin.
Søgan[rætta | rætta wikitekst]
Sosialurin kom út fyrstu ferð 24. mai í 1927. Blaðið nevndist tá Føroya Social-demokrat og var málgagn hjá nýstovnaða Javnaðarflokkinum. Navnið broyttist eitt sindur við tíðini, so heitið fekk ein meira føroyskan dám, Føroya Sosialdemokratur, men millum manna varð blaðið stutt og greitt kallað Sosialurin, og í fimmtiárinum varð navnið broytt samsvarandi.
Blaðið virkaði fyrst og fremst sum málgagn fyrstu mongu árini, men mentist kortini til eitt tíðindablað. Hendan menning tók serliga dik á seg í sjeytiárunum, tá fleiri blaðfólk vórðu sett í starv.
Tá blaðið í 1982 flutti í nýggju blaðhúsini á Argjum - við egnari prentsmiðju í kjallaranum, var tað eitt sera stórt framstig.
Gjøgnum áttati- og nítiárini hevur blaðið lagt størri og størri dent á at gerast eitt veruligt tíðindablað og kjakblað, sum kundi hýsa øllum sjónarmiðjum.
Í 2000 løgdu Sosialurin og Dimmalætting prentsmiðjurnar saman í eina stóra prentsmiðju, sum hevur til húsa í hølum Dimmalættingar. Bæði bløðini arbeiddu í hvør sínum lag við at útbyggja prentsmiðjurnar - men samstarvsviljin vann tó, og báðir partar samdust um at leggja saman prentvirksemið.
Í 2004 gjørdi Sosialurin av at flyta alt virksemið heim í gomlu handilshølini hjá Valdemar Lutzen í Vágsbotni í Havn, sum stóðu klár tann 15. apríl í 2005 - nevnd Miðlahúsið í Vágsbotni.
Í februar í 2006 almannakunngjørdi Javnaðarflokkurin, at hann fór at selja alt blaðvirksemið, sum hevði við Sosialin at gera. Flokkurin var komin til ta niðurstøðu, at flokkurin ikki átti at eiga ein so stóran og týðandi miðil, sum Sosialurin var mentur til at vera. Endalig søluavtala varð gjørd í mai í 2006, tá Sp/F Miðlafelagið, sum leiðsla og starvsfólk á Sosialinum eiga, og Føroya Tele keyptu bæði partafeløgini aftan fyri Sosialin, Sp/F Sosialin og Sp/F Húsið fyri tilsamans 10 milliónir krónur. Á vári í 2008 keypti Miðlafelagið partabrøvini aftur frá Føroya Tele, og eigur Miðlafelagið nú allan partapeningin í Sp/F Sosialinum, sum er lagt saman við Sp/F Húsinum.
Sp/F Sosialurin eigur eisini allan partapeningin í Sp/F Miðlavarpinum, sum í 2007 keypti Rás2.
Frá 2010 eru tað Sosialurin og Nema, sum eiga P/F Prentmiðstøðina í felag. Sosialurin eigur 34 prosent og Nema 66%.
Á vári 2011 keypti Sosialurin VikuBlaðið, sum er eitt lýsingarblað, sum verður borðið í hvørt hús í landinum hvørt mánakvøld.
Sosialurin, Rás2, VikuBlaðið og in.fo verða rikin úr Miðlahúsinum í Vágsbotni.[1]
Blaðstjórar[rætta | rætta wikitekst]
- 1927 - 1927 Anton Nielsen
- 1927 - 1932 M. S. Viðstein
- 1932 - 1934 H. M. Jacobsen
- 1934 - 1959 Petur Mohr Dam
- 1934 - 1940 P. K. Mouritsen
- 1949 - 1950 P. K. Mouritsen
- 1950 - 1968 Villi Sørensen
- 1968 - 1971 Torfinn Smith
- 1972 - 1979 Vilhelm Johannesen
- 1979 - 1984 Torfinn Smith
- 1984 - 1998 Jan Müller
- 1998 - nú Eirikur Lindenskov


text:
Wikipedia:Hendingar/29. desember
Hin 29. desember:
- 1890 - Seinasta blóðbaðið móti norðuramerikanska upprunafólkinum, sum hendir hendan dagin í Wounded Knee í amerikanska statinum Suðurdakota.
Leiðbeining[rætta wikitekst]
Á hesi síðu skulu helst bert vera tríggjar hendingar, ið verða skrivaðar stutt og í punktformi, danska Wikipedia hevur bert 3 hendingar fyri hvønn dagin, ið sæst á forsíðuni, tann enska hevur fimm hendingar og tann norska hevur uppaftur fleiri hendingar. Tað má bara vera upp til tann ið skrivar her at meta um, hvat ið passar best, men ikki ov nógvar hendingar. Hendingarnar skulu eisini kunna finnast aftur í greinini fyri dagin, og tað eigur at vera talan um týðandi hendingar fyri dagin.
Harumframt kunnu merkisdagar skrivast ovast (t.d. ólavsøka fyri 29. juli). Ein viðkomandi mynd skal eisini vera við her fyri at ímynda eina av hendingunum, hon skal bert vera 80 pixel (px) til støddar.


text:
Aberdeen Off Shore á sinni – og grønu oljuføroyar ídag
2021-07-05 09:22
Sum tíðin tó gongur - tað eru 30 ár síðani Føroyar á fyrsta sinni vóru við á einari oljumessu, navnframu Aberdeen Off Shore. Søgan um hesa luttøku er henda:
Eg, og nøkur fá við mær, fylgdu við áhuga vaksandi oljuvinnuna í Norðsjónum og tá olja var funnin tætt við Shetlandi var sera sannlíkt at eisini olja var føroysku megin markið, og vildi hetta vera ein risa møguleiki fyri Føroyar og føroyskt vinnuliv. Eg var skjótt greiður yvir, at skuldu vit kveikja áhugan fyri Føroyum í oljuhøpi var neyðugt, at vit gjørdu vart við okkum og fóru í dialog við oljuheimin.
Eg visti um Aberdeen Off Shore, sum skuldi verða á heysti í 1991, og um várið setti eg meg í samband við messuna og leigaði ein lítlan bás. Hann kostaði rættuliga nógv, og spurdi eg tá navnframa og virkisfýsna skilamannin Kjartan Kristiansen sála, sum var stóri á Menningarstovuni, um ikki hann kundi gjalda og standa fyri básinum og hann játtaði beinanvegin.
Tað var eitt sera stort ferðalið, sum fór til Aberdeen til messuna, út ímóti 100 fólkum sum her á fyrsta sinni møttu oljuheiminum. Tryggvi Johansen, umboðsmaður okkara í Danmark, segði mær at danska Uttanríkisráðið vendi sær til hansara og spurdi, um hetta kanska var byrjanin til loysingina um vit funnu oljuna!
Messan var sera væleydnað og góður hýrur á ferðalagnum og fingu vit stóra hjálp frá vælkenda Sofusi Poulsen i Aberdeen. Øll vildu tosa við føroyingarnar, borgmeistarin í Aberdeen tók ímoti okkum og fingu flest okkara oljufepur.
Tað vísti seg at verða áhugi hjá stórum oljufeløgum at bora við Føroyar. Um vit tá høvdu nýtt momenti og loyvt boring við einari fyrbils lógarkarmi, eri eg sannførdur um, at vit høvdu havt eina oljuvinnu við Føroyar. Ístaðin lat Landsstýri seta eina tunga nevnd, sum nýtti fleiri ár uppá eina lóggávu, sum ikki var serliga attraktiv fyri nakran og fleiri óneyðug ár gingu áðrenn sett var á.
Restin er søga! Eg sjálvur varð umboðsmaður fyri Amerada Hess, seinni kom Ben Arabo við, og undir leiðslu av navnframa Richard Hardman og DONG, funnu vit rættuliga stóra olju feltið Marjun, sum liggur suður imoti markinum. Man var ivasamur um, hvussu stort feltið er, leysliga mett 60 mio tunnur, men eisini ivi hvussu legugrýtið er, og tí valdi man at bíða við at fara eftir oljuni i Marjun feltinum. Seinni funnu aðrir Ann Mari feltið har fitt av gassi er. Sostatt er prógvað, at vit hava eina virkna olju og gass framleiðslu í føroysku undirgrundini, og allarhelst stór kommerciell økir. Oljan er her, men okkara lóggáva er framvegis ikki attraktiv fyri útlendsk oljufeløg, og tí kemur ongin umsókn um leiting a okkara øki.
Hvat er status ídag á orku økinum? Vit eru greið yvir, at vit mugu sleppa burtur frá fossilum orkukeldum og vit siga at vit skulu verða grøn í 2030, men tað er næstan bara SEV og Hiddenfjord, sum taka hetta í álvara. Um SEV fær fríð at arbeiða uttan almennar fótonglar og privatiseringstos koma vit uttan iva koma rættuliga nær hesum máli. Okkara ídnaðarmálaráðharri sigur kortini vit skulu dríva á at leita eftir olju so ein kann ivast í almennu grønu visiónini og kósini, og hvussu seriøs hesi vøkru grønu orðini eru hjá Løgtingi og Landsstýri. Føroyar eru ídag per capita heimsins størsti útlátari av Co2 !
Vit innflyta olju sum ongantíð áður. Onki verður gjørt frá almennari síðu at tálma oljunýtsluni, onki príseftirlit við okkara duopoli við innflutningini av olju, Meira orku sum teir stóru kundarnar hjá SEV nyta, bíligari er streymurin hjá teimum, so tað er bara at koyra á. Okkara viðbrekni búskapur er gísli hjá altjóða oljumarknaðnum. Tíðin er kanska komin at vit koma í ta margháttligu støðu, at vit verða noydd at fara eftir okkara olju og gass tilfeingi fyri at tryggja Føroyum orku so leingi vit enn hava tørv á olju og ikki tora at sleppa henni, kosta hvat tað vil!
Ensku oljufeltini Feltini Rosebank og Cambo liggja beint við okkara øki, og fara hesi undir framleiðslu um stutta tíð, og fer Føroya Tele at veita teletænastur til hesi økir og verða eisini stórir møgulleikar hjá føroyskari vinnu at sleppa upp í part her, so oljuvinnan er framvegis beint uttanfyri dyrnar um man vil tað ella ikki.
Norðan fyri Føroyar liggur stóra gassfeltið Kúlubúkan. Um vit fara eftir hesum gassi – sum kanska kann kallast ljósagrønt – og lata nýggja Sundsverki nýta LNG hagani, hava vit eina bíliga orkukeldu sum kann vara næstu 100 árini! Vit hava gott samband við Rusland. Kanska vit skulu taka hetta málið upp við teirra stóra gassfelag Gazprom og bjóða teimum at taka gassið upp fyri okkum?
Hesir er spurningar av risa týdningi fyri Føroyar, og sum Løgtingið má fyrihalda seg til. Skulu vit hava eina grønar Føroyar og taka tær avbjóðingar sum skulu til ella skulu vit halta víðari á oljubreytini og bara halda at tað gongur nokk?
Eg persónliga gangi inn fyr einum 100 % grønum Føroyum. Uttan iva er sjóafallsorka størsti møgulleiki vit hava heldur enn at tapetsera okkara lítla land við ov nogvum vindmyllum. Alt tos her á landi um veðurlagsbroytingar er støðgað upp. Tað sum hevur ahuga her a landi eru sethusaprisar og sølan av nýggjum bilum.
Vit síggja ræðuligar veðurlagsbroytingar kring knøttin, serliga i USA fyri tiðina, alt orsakað av okkara nýtslu av fossilum orkukeldum. Í farnu viku hevði bygdin Lytton i British Columbia canadiskt hitamet við 50 stigum – nakrar dagar seinni var bygdin kolað upp av skógareldum.
Hesar broytingar fara at vaksa ár um ár og vit kenna tær eisini her á landi við meira vindi, ódnum, avfalli og kulda. Arktis og jøklarnir i Norðurhøvum minka í stórum. Eg vóni at hesar veðurlagsbroytingar ikki fara at hava katastrofala ávirkan á okkara pelagiska fiskameingi kring okkum – hvørvir sildin og makrelurin – sum hann gjørdi i Grønlandi fyri tveimum árum síðani – og fáa vit alguboom og fiskasjukur sum ger aling ómøguliga, ja so verður lítið hugaligt her a okkara grønu klettum.
Johan Mortensen