text:
Altjóða oljumessan "Offshore Europe" í Aberdeen er av á hesum sinni. Føroyar vóru væl umboðar m.a. av vinnulívsfólki og politikarum og umboð fyri Runavíkar kommunu vóru eisini tilstaðar hesar dagarnar, sum messan var. Fyri Runavíkar kommunu er tað av stórum týdningi at luttaka, tí Skálafjørðurin er oljumiðdepilin í Føroyum og á slíkum messum hittast nærum øll, sum arbeiða í hesi vinnu, so nógv er at samskifta um. Serliga hetta at læra av royndum hjá sonevndu oljulondum, sum t.d. Norra og so hetta at leggja framtíðarætlanir í oljuhøpi.
Norðmenn hava gjørt nógvar royndir í oljuvinnuni, og eru teir fúsir at geva okkum góð ráð, nú vit standa á gáttini at olja verður funnin í føroysku undirgrundini. Nakað av tí, sum norsku royndirnar undirstrika er m.a.:
-Spjaðið ikki alt oljuvirksemið, men savnið tað heldur á einum stað. Hetta ger, at besta nyttan fæst burturúr og verður ein skilagóð íløga fyri bæði vinnu og landið alt.
-Umráðandi er, at oljuútgerðarhavnin, sum skal tæna møguligum framtíðar oljufundum liggur tætt við flogvøll, hevur stórt uppland, er í fólkaríkum øki og at stór fíggjarlig orka er tilstaðar.
Nú gott og væl 10 ár eru liðin, síðani fyrstu oljuboringina á føroyska landgrunninum, so vita vit øll, at staðsetingin fyri oljuútgerðarhavnina bleiv Runavík, og at tað var vinnan sjálv, sum gjørdi hetta valið. Orsøkirnar til valið vóru fleiri, og kann eg nevna nakrar:
-Skálafjørðurin er náttúruhavnin í Føroyum
-Stórt uppland er við Skálafjørðin
-Koyrir tú ein tíma, so ert tú á flogvøllinum
-Økið er fólkaríkt
-Á Skálafjørðinum og í Eysturoynni allari hava vit eitt sterkt og stak fjølbroytt vinnu- og handilslív, sum megna allar uppgávur, sum hava við oljuvirksemið at gera
Hesi árini, sum borað hevur verið, hava vit á Skálafjørðinum og í Eysturoynni prógvað, at valið var rætt. Vit hava væl og virðiliga staðið royndina.
Runavíkar kommuna hevur seinastu árini fyrireikað seg til framtíðina í oljuhøpi, og eingin ivi skal verða um, at oljumiðdepilin heilt náttúrliga liggur á Skálafjørðinum – alt annað er eisini í andsøgn við royndir aðrastaðir frá.
Magnus Rasmussen, borgarstjóri
Runavíkar kommuna


c: text/html

text:
Gull til Marius og Júst
ÍSB skipaði leygardagin 12. feb fyri árligu vetrarkappingini í boccia. Nærum 50 ítróttafólk úr øllum landinum tóku lut í kappingini, sum var í badmintonhøllini í Havn.
Kappast var í tveimum bólkum, rørslutarnað og menningartarnað
Fyrst varð farið í gongd við innleiðandi umfarið. Fýra spælarar vóru í hvørjum bólki, og eftir at øll høvdu spælt móti hvørjum øðrum, vóru stigini løgd saman, og nr. eitt og tvey í hvørjum bólki sluppu víðari í kappingini.
Úrslitið av kappingini gjørdist at Júst í Túni (Smæran) vann gull, Meiken Olsen (Smæran) vann silvur og Unn Mortensen (Smæran) vann bronsudystin móti Jacob Jacobsen (Svanur) og harvið bronsuheiðursmerki.
Einans tveir spælarar vóru í bólkinum rørslutarnað, og dysturin teirra millum endaði við at Marius Johansen vann gull og Jóa Ziska silvur.
2. apríl skipar ÍSB fyri FM-kappingini í boccia, sum í ár verður í Klaksvík
Myndir frá kappingini síggjast við at trýsta HER
Kalendari
Slóðir
Innanlanda
- Ítróttafelagið Smæran
- Ítróttafelagið Svanur
- Ítróttasamband Føroya
- Meginfelag teirra brekaðu
- Javni
- Sjóndepilin
- Deyvafelagið
Nlsk. sambondini fyri brekað
Altjóða sambond

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sámal Johansen
Sámal Johansen (føddur í Haldórsvík 31. oktober 1899, deyður 11. mars 1991) var ein føroyskur lærari og rithøvundur. Dóttir hansara, Marita Petersen, gjørdist Føroya fyrsti kvinnuligi løgmaður.[1]
Lívsleið[rætta | rætta wikitekst]
Komin til mans var hann verkamaður, róði út og var til lands í Íslandi. Í 1920 fór hann niður á Askov háskúla og var á skúlanum tveir vetrar, hann kom so heim aftur, fór á Føroya læraraskúla í 1922 og tók prógv í 1926. Sama ár varð hann settur í starv við Vágs skúla, og hetta starvið røkti hann, til hann í 1967 fór frá vegna aldur og við eftirløn. Hann var limur í sóknarstýrinum í Vági 1935-50 og aftur 1963-66, fleiri ár sum sóknarstýrisformaður. Í 1972 flutti hann til Havnar og bleiv búgvandi har við familjuni.
Longu í læraraskúlatíðini skrivaði hann søgur og yrkingar í Snarljósi, blaði læraranæminga, og nýklaktur lærari stjórnaði hann saman við floksfelaganum Samuel Jacob Sesanus Olsen, róptur Jacob Olsen, Barnablaðnum 1929. Tá Sámal hevði lagt lærarastarvið frá sær, fekk hann stundir at greiða til prentingar skrivligt tilfar, hann hevði havt liggjandi, og sigast má at hann hevur ríkað føroyskar yrkisbókmentir stórliga við teimum báðum bókunum "Á bygd fyrst í 20. øld", 1970, sum uttan at siga tað er ein Haldórsvíkar søga, og "Til lands", 1980, sum er um útróðurin, føroyingar tóku upp í Íslandi seinast í farnu øld.
Umframt hesar nevndu bøkur hevur hann umframt týðaraverk greitt úr hondum »Føroya landalæru« til skúlabrúks 1963, søgusavnið »Heimbygdin og aðrar søgur«, 1972, og skaðasøguna hjá teimum trimum bygdunum Tjørnuvík, Haldórsvík og Langasandi 1818-1978.[2]
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- 1950 Hylurin í Mín jólabók
- 1957 Jólaaftanskvøld í Mín jólabók
- 1961 Tvey systkin í Mín jólabók
- 1970 Á bygd fyrst í 20. øld
- 1972 Heimbygdin og aðrar søgur
- 1980 Til lands í Mín jólabók


text:
Skírhósdagur
Skírhósdagur ella skírisdagur er hósdagurin í stilluviku. Skírhósdagur er heiligdagur í nøkrum fáum londum í heiminum. Navnið merkir reinur – skírur. Hendan dagin innsetti Jesus heilagu kvøldmáltíðina og vaskaði lærusveinunum um føturnar. Seinni sama dag varð Jesus svikin av Judasi í Getsemane urtagarði. Hin seinasta kvøldmáltíðin Jesus hevði sagt lærusveinunum frá, at hann fór at líða nógv, og at fíggindar hansara fóru at taka hann av døgum. Eftir at hava verið saman við teimum í trý ár, skuldi hann verða tikin frá teimum. Kvøldið fyri, at Jesus skuldi krossfestast, sótu hann og lærusveinarnir í eini loftsstovu. Jesus át sína seinastu máltíð saman við teimum. Her innsetti hann heilagu kvøldmáltíðina við at geva lærusveinunum breyð og vín, sum hann segði var likam og blóð sítt. Teir skuldu eta breyðið og drekka vínið til tess at minnast Jesus. Aftaná segði hann, at ein av lærusveinunum fór at svíkja hann. Judas fór sama kvøldið til høvuðsprestarnar og segði teimum frá, hvar teir kundu finna Jesus og taka hann.
Fyrsti liður í orðinum skírhósdagur er stovnurin í lýsingarorðinum skírur, ið merkir "reinur". Frágreiðingin skal vera, at fólkið hevur fingið reinsan fyri syndir sínar eftir ta longu føstuna, men hugsandi er eisini, at sipað verður til fótatváttin gitna henda dagin.


text:
Nú er gangandi millum eystara og vestara áarbakka í Leirvík. Nýggj grótbrúgv er gjørd yvirum Matará niðri við krokkvøllin, og er hetta helst einasta grótbrúgv av sínum slag, sum er gjørd í Føroyum seinastu 80 árini, skrivar Eystur kommuna á heimasíðu síni.
Grótbrúgvin er partur av vakra felagsøkinum niðri við sandin í Leirvík, sum eldsálir í bygdini hava gingið á odda fyri at gjørt, harímillum Jógvan Elias Joensen, sum hevur tikið stig til at gera sjálva brúnna, ið Adrian Stauss Joensen og Bjartur Larsen hava gjørt.
Báðir áarbakkarnir eru eisini lagaðir við gróti, og El-Teknikk hava sett ljós í grótveggin, so Matará fer at vera upplýst um kvøldarnar. Eisini er gjørt klárt at seta ljós undir brúnna.
Fleiri myndir av brúnni kunnu síggjast á heimasíðuni hjá Eystur kommunu HER


text:
Hvat kann vera vert at standa klokkan 5 sunnumorgun og kóka havragreyt og so eta morgunmat so snimma? Hvat kann vera vert at skula smyrja tríggjar matpakkar eftir at tú hevur verið í Dali, siglt um fjørðin og hevur óhugnaliga høvuðpínu (sum tó varð frægari, tá ið ein kona gav mær Zapp panodil umborð). Glað genta á reiggju.
Hvat kann vera vert, at verða mint á 20 ferðir um dagin, at tín kokubotnur og eitt 14 mðr. gamalt, sum ikki dugir at ganga, hóska ikki saman? Glað genta, sum hittir ein trímenning.
Hvat kann vera vert at sova saman við tveimum børnum, sum taka alt plássið og vakna, tí at tú snorkar?
Jú barnasmíl og barnarøddir gera alt stríðið fyri einki at rokna.
Geri tað fegin aftur (tó ikki beinanvegin kanska)


text:
Ok, nú hava tey slatrað glamour-aktigt í skjótt eina viku, og eg má tí heldur skriva okkurt um tað her eisini. Franska svimjistjørnan Laure Manaudou hevur valt at gevast við venjingini í Fraklandi, fyri heldur at búgva í Italiu og royna at fáa børn saman við sjeiki sínum. Hon roynir at finna eitt felag har at venja við, men tað er løgið nokk torført, hóast hon jú er heimsmeistari í 200 og 400 frí.
Leygardagin tráspurdu franskir fjølmiðlar Manoudou, í sambandi við at hon var farin at vitja sjeikin hjá sær í Italia. Hon segði tá at hon ikki ætlaði sær at flyta til Italiu, men longu mánadag væntaðu fjølmiðlar at fáa eina fráboðan um at hon fór at flyta. Stóri spurningurin var sjálvsagt eisini um hon fór at droppa venjaran Philippe Lucas, sum hon annars hevur vant hjá í nógv ár.
Týsdag fortelur hon so alment at hon gevst við venjingini í Frankaríki, fyri at búgva hjá sínum stóra kærleika Luca Marin, sum hon ætlar sær at fáa barn við. Og at hon nú leitar eftir einum nýggjum venjara í Italia. Sjeikurin svimur eisini á høgum støði, men venjarin har vil ikki røra Manaudou, fyri ikki at gerast óklárur við franska svimjisambandið. Í øllum førum ikki uttan so at hon skiftur nationalitet til Italia (sum um at tað skuldi gjørt franskmenn glaðari).
Tað nýggjasta er so at hon í dag flýgur aftur til Fraklands, í privatflogfari saman við sakførara sínum, fyri at fara at tosa við sín gamla venjara og umboð úr svimjifelagnum í Canet. Ein pressukonferensa verður so aftaná.


text:
Fríggjadagur 5. desember 2008
Góðu tit øll
Meðan hesi orð verða skrivaði byrjar okkara nýggja heimasíða at virka. Vónandi taka tit øll væl ímóti henni.
Í hesum døgum hendir nógv í Svimjisambandinum. Fríggjamorgunin fór lið til NJM í Södertälje, uttanfyri Stockholm. Fríggjakvøldið hittust Talentlandsliðið í Klaksvík og mánamorgunin fara tey á flog til Rijeka, har Evropeisku Meistaraskapini í stuttum hyli fara fram.
Klaksvík international
Lat meg fyrst av øllum ynskja Ægir til lukku við einari vælfyriskipaðari Klaksvík National. Mín vón er, at henda kappingin leggur støðið fyri kappingar frameftir.
Felagsvenjing Havnar og Fuglafjarðar Svimjifeløg
Herfyri hevði Fuglafjarðar Svimjifelag og Havnar Svimjifelag felagsvenjing í svimjihøllini í havn. Sera væleydnað tiltak, og kunnu vit ikki leggja nóg stóran dent á, hvussu stóran týdning tað hevur, at svimjarar úr ymsum feløgum koma saman at venja.
Eingin hylur í Runavík!?
Á www.flot.info skrivar Rókur, at skulu vit trúgva tí, ið borgarstjórin í Runavík sigur, so skulu vit ikki rokna við, at svimjihylur verður bygdur komandi 4 árini. Soleiðis skrivar Rókur:
Eingin hylur í Runavík næstu 4 árini
Soleiðis mugu vit væl tulka tað, tá ið nývaldi borgarstjórin í Runavík, Magnus Rasmussen, í Degi & Viku í kvøld sigur, at har ikki verður rúm fyri størri íløgum í Runavík, næstu fýra árini. Íløgukarmurin er allur brúktur uppá at byggja nýggja skúlan, og vit í svimjingini mugu tí seta okkara lít á aðrar kommunur í grannalagnum, um svimjingin skal kunna mennast stórvegis her í økinum.
Sera hugstoytandi, at tað enn ikki røkist fyri einum hyli í Eysturoynni. Sí annars sera áhugaverda grein á www.svimjing.com um at brúka sjóarhita at hita svimjihøllir.
Streaming frá svimjikappingum
Streamingin frá kappingum er nú komin væl áleiðis, og er bæði stream úr Havn og Klaksvík.
Evropeisk stutthyljameistarakapping
Evropeiska Meistarakappingin í stuttum hyli EMS, verður í Rijeka, Kroatia í døgunum 11. til 14. desember. Ferðaliðið til Kroatia er: Rókur í Jákupsstovu, ferðaleiðari, Petur Heðin á Fløtti og Jón Bjarnason, venjarar, og svimjararnir eru: Kári á Høvdanum úr Fuglafjarðar Svimjifelag, Shaila millum Garðarnar, Mona Simonsen og Pál Joensen úr Suðuroyar Svimjifelag.
Norðurlendsk Junior Meistarakapping
Fríggjamorgunin fór liðið avstað til NJM í Södertälje. Ferðaleiðari er Maud Poulsen, og venjari Petur Heðin á Fløtti, svimjararnir eru Helena Strøm úr Suðuroyar Svimjifelag og Hildur á Fløtti úr Fuglafjarðar Svimjifelag.
Talentlandsliðvenjing
Venjing fyri okkara ungu talent verður í Klaksvík 5. og 6. desember. Jórun Eið Johannesen nevndarlimur og venjararnir Rúni Gaardbo og Jóhan Martin Poulsen skipa fyri hesari venjingarlegu. Feløgini og svimjarar hava fingið boð frá Svimjisambandinum.
SSF á ferð
Starsvnevndin hevur byrjarð sína rundferð á vitjan. Fyrsta felagið, ið fekk vitjan var Suðuroyar Svimjifelag. Leygardagin 22. november var starvsnevndin á vitjan í Suðuroy. Sera áhugaverdur fundur, og nú standa hini feløgini fyri tørni.
Bindilið
Starvsnevndin hevur avgjørt, at ein limir úr starvsnevndini kemur at luttak í øllum undirnevndum sum bindilið. Bindiliðið hevur ikki atkvøðurætt.
Svimjinevnd
Svimjinevndin er nú fullmannað. Maria Danielsen heldur fram sum formaður, Øssur Mohr heldur eisini fram, meðan Rói Hjelm er nýggjur limur. Bindilið frá starvsnevndini er Andrea Eldevig. Reidar Simonsen hevur átikið sær framhaldandi at standa fyri metlistunum. Mint verður á, at tað er ábyrgdin hjá felagnum hjá metsetandi svimjara, at boða frá. Boðast skal frá til reidar@susvim.fo. Dagførdur metlisti sæst á heimasíðuni hjá Svimjisambandinum, www.ssf.fo undir kapping/met.
Landsliðsnevnd
Landsliðsnevnd er nú sett á fyrsta sinni. Formaður er Rókur í Jákupsstovu og hinir limirnir eru Elmar Ósá og Ian Skylv Hansen. Bindilið úr starvsnevndini er Palli Eysturberg. Landsliðsnevndin hevur ábyrgd av landsliðsarbeiðinum undir Svimjisambandinum, og skal í størst møguligan mun virka í samstarvi við svimjarar, venjarar og feløgini. Uppgávurnar hjá landsliðsnevndini verða millum annað:
- at burtur úr visión og stragiætlan hjá Svimjisambandinum gera langtíðarætlan, um hvussu føroysk svimjing skal náa ítróttarligu málini.
- at gera grundreglur fyri úttøku- og úttøkutreytir til landsliðini, og ymsu landsliðsuppgávurnar.
- at gera grundreglur fyri úttøku av venjarum til ymsu uppgávurnar hjá landsliðunum.
- at leggja skrá fyri landsliðsarbeiðið, býtt í stutt- miðal- og langtíðarætlan og tryggja sær, at skráin altíð er dagførd og avspeglar støðið á svimjingini og fíggjarligu orkuna.
Útbúgvingarnevnd
Ábyrgdin av útbúgvingini innan Svimjisambandið er løgd í hendurnar á teimum, ið hava virkað við Svimjiskúlan og í útbúgvingarnevndini er Rúni Gaardbo formaður, meðan limir eru Pálin Olsen og Rókur í Jákupsstovu, bindilið frá starvsnevndini er Jórun Eið Johannesen.
Við svimjikvøðu
Jon Hestoy


text:
8. februar
8. februar er dagur 39 í árinum í gregorianska kalendaranum. 326 dagar eru eftir av árinum (327 dagar um skotár er).
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1904 - Russiskt-Japanska kríggið brestir á.
- 1910 - Boy Scouts of America verða settir á stovn.
- 1922 - Fyrsta útvarpstólið verður sett upp í Hvíta Húsinum í USA.
- 1942 - Seinni heimsbardagi: Japan hertekur Singapor.
- 1950 - Stasi, loyniløgreglan í Eysturtýsklandi verður sett á stovn.
- 1952 - Elizabeth II av Stóra Bretlandi, verður útnevnd drotning av Stóra Bretlandi
- 1960 - Fyrstu átta stjørnurnar verða settar upp á Hollywood Walk of Fame gongugøtuni í USA.
- 1963 - Fyrsta litsjónvarpssendingin verður send í Meksikobýi í Meksiko.
- 1969 - Loftsteinur dettur niður í Meksiko
- 1974 - Tríggir amerikanskir rúmdarfarar venda aftur til Jarðar, eftir at hava verið 84 døgn umborð á rúmdarstøðini Skylab
- 1981 - Ein vanlukka á Karaiskakis fótbóltsstadion í Athen kravdi 21 mannalív, tey sum doyðu vóru ung fólk millum 14 og 40 ára gomul. Tey vóru traðkað í hel.
- 1985 - ANC-leiðarin Nelson Mandela sýtur fyri at sleppa leysur við teirri treyt at skula siga frá sær rættin at brúka vald.
- 1992 - Opnunarhátíðin á Vetrar-OL í Fraklandi verður hildin.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1953 - Mary Steenburgen, amerikonsk sjónleikarinna
- 1964 - Trinny Woodall, enskur mótasniðgevi og rithøvundur
- 1974 - Seth Green, amerikanskur sjónleikari
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1587 - Mary Skotadrotning, skotsk drotning (f. 1542)
- 1998 - Halldór Kiljan Laxness, íslendskur rithøvundur (f. 1902)
- 2007 - Anna Nicole Smith, amerikonsk modell og sjónleikarinna (f. 1967)


text:
INNANSETURS – kunning til starvsfólk og studentar
INNGANGUR
Nú heystið av álvara kom í luftina er aftur eitt INNANSETURS við kunning til starvsfólk og studentar á Setrinum. INNANSETURS er í fyrstu syftu send øllum starvsfólki á Setrinum, men sum áður kunnað er ætlanin, at lesandi eisini skulu melda seg til sum haldarar av kunningarskrivinum. So boða frá hesum millum tey lesandi.
Evstamark fyri tilfari til komandi tíðindabræv er mikudagin 26. november 2014 kl. 12. Tit kunnu rokna við einum nýggjum INNANSETURS í viku 48.
ÚTBÚGVING
Biophilia undirvísingarskráin á Námsvísindadeildini
Í løtuni verður arbeitt við heilt nýggjum undirvísingarhættum á Námsvísindadeildini. Hesir undirvísingarhættir eru grundaðir á appina og tónleikaverkið Biophilia hjá Björk. Íslendingar hava gjørt nakrar royndir í íslendskum skúlum við hesi nýggju undirvísingarskrá, og tey hava serliga lagt seg eftir at samantvinna tónleik og náttúruvísindi.
Les alla kunningina her
------------
Tað hevur verið fastur táttur í málsøguundirvísingini á Føroyamálsdeildini at gera ein túr til Sandavágs at kanna rúnasteinin har. Hesin túrur varð gjørdur í oktober í ár, og tað var stórur áhugi at lesa hetta 800 ára gamla skjalið.
Føroyamálsdeildin er við í innleiðsluskeiðinum Fróðskaparhegni, vísindaástøði og siðalæra, sum Náttúruvísindadeildin skipar fyri. Undirvísari verður Jógvan í Lon Jacobsen.
PRÓVTØKUR
Føroyamálsdeildin hevur ásett próvtøkudagarnar fyri vetrarpróvtøkuna. Tvær vera í endanum á desember 2014, meðan allar hinar vera í januar 2015.
------------
Fyrsta próvtøkan á Søgu-og samfelagsdeildini í hesi lestrarhálvuni er tann 31. oktober, har tey lesandi í sosialvísindum og samfelagsplanlegging eru til próvtøku í Geographical Information System (GIS).
FYRISITING
Hesar mannagongdir er settar í gildið fyri Setrið, sí eisini heimasíðu:
------------
EURAXESS og viðurkenning av Charter & Code
Sum fyrsti granskingarstovnur í Føroyum hevur Setrið tann 27. oktober 2014 boðað ES-nevndini frá, at stovnurin tekur undir við Charter & Code, ið snýr seg um reglur og mannagongdir fyri granskarar og granskingarstovnar í Evropa. Endamálið við Charter & Code, ið er stytting fyri ”The European Charter for Researchers and the Code of Conduct for the Recruitment of Researchers”, er at tryggja granskarum somu rættindi allastaðni í Evropa. Les meira um Charter & Code her. Við hesi fráboðan signalerar Setrið, at stovnurin ætlar at fylgja ásetingunum í hesum skjali. Fyrsta stigið í hesi tilgongd er, at stovnurin ger eina innanhýsis greining og samanber mannagongdir við ásetingarnar í Charter & Code. Hetta arbeiði er byrjað í miðfyrisitingini. Sí viðurkenningarbrævið á hesum leinki.
Arbeiðið við at skipa EURAXESS tænastuna, ið er samskipað av Granskingarráðnum, er komið væl áleiðis. Viðkomandi upplýsingar fyri granskarar, sum vilja koma til Føroya ella fara út í heim at granska, eru savnaðar inn og miðlaðar. Upplýsingarnar eru m.a. um skattaviðurskifti, uppihaldsloyvi og onnur praktisk viðurskifti í samband við at flyta til annað land. Eisini eru lýsingar av føroyska granskingarumhvørvinum gjørdar. Tilfarið er skipað í eina hondbók og ein portal á enskum og føroyskum. Portalurin liggur á www.euraxess.fo
STARVSFÓLKA TÍÐINDI
Jákup Reinert Hansen er settur í fyribilsstarv á Námsvísindadeildini, har hann skal undirvísa læraralesandi á linjuni í kristni.
------------
Í vetur verður Vár í Ólavsstovu, adjunktur á Námsvísindadeildini 1 ferð um mánaðin í máltáttinum: Orð um orð í Kringvarpi Føroya.
------------
Málstovan, sum hevur hildið til á Føroyamálsdeildini, síðan Málnevndin varð skipað í 1985, er nú flutt á loftið í Reinshúsum.
Zakaris Svabo Hansen, adjunktur á Føroyamálsdeildini, var í døgunum 6.-9. oktober í Helsinki á arbeiðsfundi í ISLEX-orðabókaverkætlanini.
------------
Lau Blaxekjær á Søgu- og samfelagsdeildini luttekur sum "keynote speaker" á "The Sonlinc Summit for the energy sector in Denmark" 12. november 2014.
Les meira her
GRANSKING
Hjalmar P. Petersen, lektari á Føroyamálsdeildini, hevur luttikið á workshoppini Social conditions for language change í Keypmannahavn.
------------
Jákup R. Hansen, lektari í kirkjusøgu á Søgu- og samfelagsdeildini, var tann 16. september á “forskerskole” í Lund tann 16. september, hetta um ekklesiologi (kirkjugransking), um kirkjuna í nútíðarsamfelagnum.
ÚTGÁVUR
Lau Øfjord Blaxekjær & Tobias Dan Nielsen (Lund University): "Mapping the narrative positions of new political groups under the UNFCCC", Climate Policy.
Published online: 17 October 2014.
http://dx.doi.org/10.1080/14693062.2014.965656
Les meira her
RÁÐSTEVNUR
Fyrst í september vóru 4 lærarar á Námsvísindadeildini á lærararáðstevnu í Nuuk í Grønlandi. Ráðstevnan snúði seg um, hvønn týdning mál (t.e. talaða málið og skrivaða málið) hevur í øllum lærugreinum.
Les nærri her
------------
Vár í Ólavsstovu, adjunktur á Námsvísindadeildini var 22. august á fundi í Ekspertgruppen Nordens Sprogråd í Keypmannahavn.
28. og 29. august var hon á Norðurlendskum málfundi í Stokkhólmi.
29. oktober var hon á fundi í Ekspertgruppen Nordens Sprogråd í Keypmannahavn.
------------
Gestur Hovgaard, lektari á Søgu- og samfelagsdeildini, hevur í døgunum 21-24 oktober verið á “Small Island States” ráðstevnu í Keypmannahavn við heitinum “Island cities and Urban Archipelagos”. Lagt varð fram paper um "Entrepreneurs in Aquaculture" innan tema um "island dynamics".
Lau Øfjord Blaxekær á Søgu- og samfelagsdeildini hevur í vikuni 20-24 oktober verið á Global Green Growth Forum i København, fyriskipað av Undenrigsministeriet. Harafturat var hann á Copenhagen Sustainability Congress, fyriskipað av Københavns Universitet.
SKEIÐ
Tilboð til starvsfólk um telduskeið
Farið verður nú undir at bjóða starvsfólkum eina røð av telduskeiðum í Office 2010. Fyrsta skeiðið verður í Outlook, sum er teldupost- og kalendaraskipanin hjá Setrinum, ið er áløgd øllum starvsfólkum at brúka og halda viðlíka sum okkara fremsti samskiftismiðil.
Talan er um skeið á tríggjar tímar hvørt, sum vera hildin á Setrinum hvønn mikudag seinnapart í Ovastovu, so leingi áhugi er. Tummas Jacobsen frá felagnum Tukan fer at undirvísa. 12 luttakarar kunnu vera á hvørjum skeiði. Mikudagarnir, sum talan er um í fyrstu atløgu, eru:
- 19. november
- 26. november
- 3. desember
- 10. desember
- 17. desember
Tilmeldingar verða gjørdar eftir “først til mølle” prinsippinum og meldast kann til við at senda Lív ein teldupost á: livll(at)setur.fo. Viðmerkjast má, hvønn dato ynski er um at koma á skeið. Skeiðsluttakarar brúka egna teldu og tey sum hava Office 2007 á telduni, kunnu fáa Office 2010 lagt á telduna innan skeiðið, við í góðari tíð at venda sær til kt-deildina.
------------
Álku-skeið í Svøríki
Í viku 37 í ár luttóku tveir studentar av Námsvísindadeildini, Sonja Síminardóttir og Magnar K. Vang, og Mikkjal Mikkelsen, lærari, á einum vikulongum intensivskeiði, sum varð hildið í Svøríki. Hetta intensivskeiðið var 11. skeiðið í røðini, sum Nordplus-netverkið Álka skipaði fyri.
Les alla kunningina her
TILTØK
Skiftislestur fyri lesandi á Setrinum
Altjóða Skrivstovan skipar fyri kunnandi tiltaki um møguleikar fyri skiftislestri við lestri á Setrinum – í Norðurlondum ella longri burtur.
Tiltakið verður í Jónas Broncks gøtu 25, fríggjadagin tann 31. oktober 2014 frá kl. 15.00 til kl. 16.15
Les meira her
------------
Enn ber til at melda seg til ensku málroyndina IELTS, sum verður 8. november.
Les meira her
------------
Í ár verður jólaborðhaldið fyri starvsfólk á Setrinum fríggjadagin 5. desember, minst til at seta X í kalendaran.
Meira kunning kemur seinni.
------------
Skipað verður aftur í ár fyri Familjujólum í samkomuhøllini á Námsvísindadeildini. Hetta verður sunnudagin 14. desember kl. 15:00
Meira kunning kemur seinni.
FRÁBOÐAN
Tilmelding til INNANSETURS
Ert tú so óheppin ikki at hava móttikið tíðindabrævið? So er møguligt at melda til her.
Tilfar til INNANSETURS
Møguleiki er fyri at senda okkum kunningartilfar, sum tit meta eigur at vera við í INNANSETURS. Hygg nærri her.
Vit tilskila okkum rættin til at ritstjórna í tilfarinum. Tað er av týdningi, at INNANSETURS ikki skal innihalda persónsviðkvæmt tilfar.
Tá tú skrivar ein tíðindastubba, minst tá til at hava eina yvirskrift, eina lýsing, tíðspunkt, stað, fyrireikara og kontaktpersón.
Evstamark fyri tilfari til komandi tíðindabræv er mikudagin 26. november 2014 kl 12.
Ritstjóri av INNANSETURS
Anna Katrin Matras


text:
OGNIR til sølu/leigu
BYGDARRÁÐSFUNDIR
LÝSINGAR
-
KORT
VEÐRIÐ
Kommunuskatturin í oktobur
Skattainntøkan í oktobur var eisini lægri í ár enn í fjør. Í ár fingu vit 2.561.802 kr í kommunuskatti, tað er um 10% minni enn sama mánað í fjør. Ein orsøk til rættiliga stóru lækkanina er helst, at lítið virksemi var á fiskavirkinum farna mánaða.
Fleiri kommunur eru eitt sindur í iva um skattatølini. Frægasta úrslitið í oktobur var ein framgongd upp á 12%, og kommunan, sum hevði lakasta úrslitið, hevði eina afturgongd upp á um 230%. Hetta seinasta talið tykist sera løgið.
Afturgongdin hjá okkum higartil í ár er um 5,8%, hetta er áleið tað sama, sum hjá fleiri øðrum miðalstórum kommunum. Í miðal er kommunuskatturin hjá øllum kommunum lækkaður 3,15% í ár. Her má havast í huga, at skatturin í Havn er 2,3% lægri, tað talið dregur miðaltalið rættiliga langt uppeftir.
Niðanfyri er stabbamynd, sum ber saman skattainntøkuna í 2008 og 2009. Har sæst, at mars er einasti mánaðin, sum er frægari í ár enn í fjør.
Vit hava borið 2009 saman við 2007, og vit eru komin fram til, at tað vóru yvir 100 skattgjaldarar fleiri í 2007 enn nú. Talan er bæði um fráflyting, og um fólk, sum guldu skatt her, men vóru skrásett aðrastaðni. Hetta kann vera ein orsøk til lækkingina í skattainntøkuni.
(Trýst á myndina fyri at gera hana størri)
KOMMUNUSKRIVSTOVAN
Vestmanna kommuna
Bakkavegur 8
Postboks 91
FO-355 Vestmanna
Tel. +298 770 100
Fax +298 770 101
vestmanna(a)vestmanna.fo
Kommunuskrivstovan er opin:
mánadag-fríggjadag
kl. 9.00 - 15.00
Kontunummur
Eik Banki: 9181-123.097.4
Bank Nordik: 6460-110.628.9
Suðuroyar Sparikassi: 9870-997.298.7
Barnaansing: 6460-156.028.1
Staðið FM 101
Sunnukvøld frá kl. 21
Hóskvøld frá kl. 21 (endursendingar)


text:
Sydney
Sydney er býur í Avstralia. Á føroyskum verður býurin ofta nevndur Sidney. Sydney er størsti og elsti býurin í Avstralia. Hann varð bygdur í 1788 sum ensk fangalega við einum 1500 fangum. Nú búgva yvir 4,6 mió. fólk í Sydney. Býurin er bygdur báðumegin ein langan fjørð og hevur tí eina góðan skipahavn, og hagar koma skip úr øllum heimsins londum. Hann er tí ein stórur handilsstaður. Býurin er við Port Jackson, ein øgiliga stór náttúruhavn, sum m.a. Sydney Harbour Bridge gongur um tætt við Operahúsið. Sydney er eisini stórur ídnaðarstaður; hann stendur ímillum teir stóru stálvirkisbýirnar Port Kembla og Newcastle. Í Sydney er triðingurin av øllum landsins ídnaði; har gera teir vognar, jarnbreytir, traktorar, lastbilar, kranar, landbúnaðaramboð, skip og annað, og har eru eisini stór ullvirki, mjólkarvirki, slaktihallir og leðurvirki. Stór kolanám eru tætt við býin, og nógv kol umframt annað, sum flutt verður út úr Avstralia, verður skipað inn í Sydney. Sydney er týðandi ídnaðar- og ferðamannabýur.


text:
Verkfallið hjá Felagnum Føroyskum Sjúkrarøktarfrøðingum byrjaði í gjáramorgun, vegna miseydnaðar lønarsamráðingar við Fíggjarmálaráðið.
Verkfallið umfatar varastjórar, leiðarar og varaleiðarar ið starvast á ymsum deildum, bæði á Landssjúkrahúsinum, Klaksvíkar sjúkrahúsi og Suðuroyar sjúkrahúsi. Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar boðaðu frá, at tey ikki høvdu sent teir sjúkrarøktarfrøðingarnar, ið starvast á seingjardeildunum til hús, fyri at vísa, at tey enn fegin vildu samráðast.
Fleiri fakfeløg hava meldað alment út, at tey stuðla Felagnum Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar í lønarsámráðingunum við Fíggjarmálaráðið.
Í gjár sendi Fíggjarmálaráðið skriv út, at teirra dyr standa opnar, og at tey gleðiliga vilja finna eina loysn uppá samráðingarnar við sjúkrarøktarfrøðingarnar. Óluva í Gong, forkvinna í Felagnum Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar, sigur við útvarpið í dag, at tey fegnast um, at Fíggjarmálaráðið vil samráðast. Hon strikar tó undir, at hon vónar at hetta merkir, at Fíggjarmálaráðið tosar um veruligar samráðingar.
Í skrivi á heimasíðu felagsins stendur, m.a:
- Fíggjarmálaráðið hevur rætt í, at krøvini hjá okkara felag eru óvanlig, men tað er neyðugt. Okkara limir fáa søguliga nógv minni í løn, enn aðrir bólkar við somu útbúgving og ábyrgd. Tá vanliga mannagongdin er, at vøksturin hjá øllum starvsbólkum er tann sami, so skal ein óvanligur vøkstur til, fyri, at okkara limir verða javntstillaðir við onnur.
- At Fíggjarmálaráðið heldur fast í, at eitt felag skal leggja karmin fyri øll hini feløgini, ger at vit ongantíð kunnu rætta søguliga skeivleikan. Undanførslur um møguligan ruðuleika, broyta ikki støðuna, at sami vøkstur merkir sami lønarmunur.
Lítillátni heimstónleikarin
Ungi gøtumaðurin Ólavur Jákupsson hevur seinastu árini ferðast kring allan heim og spælt konsertir


text:
Í Havn hava kaféir verið í størri og minni hølum og í styttri ella longri tíðarskeið. Ávís tíðarskeið vóru tær fleiri, serliga í seinnu helvt av 1920-árunum. Á kaféunum komu fólk saman, drukku ein kaffimunn, royktu, lósu bløð og annað tílíkt. Fleiri nýmótans hentleikar komu í 1920-árunum, og hetta kom kaféunum væl við. Hús í Havn fingu streym, og útvarpstónleikur kundi nú verða spældur í fleiri av kaféunum. Eisini komu fyrstu ljósskeltini í býnum.
“Vøkur og stuttlig bløð”: Kaffistovan á Húsabrúgv (1911)
“Kaffistovan á Húsabrúgv” hevði eitt forvitnisligt úrval av lesnaði. Fyrsta árið vóru hetta sambært kaféini “vøkur og stuttlig bløð”. Seinni kundi fólk eisini lesa bøkur á kaféini. Hetta sæst í eini lýsing frá kaféini í “Ólavsøkuteiti” frá 1913:
“Frøtt er høvur av fullum maga. Gangið
tí ikki svang ella tyrst um Ólavsøkuna, men
vitjið inn í kaffistovuna á Húsabrúgv, har búkfylla
fæst av hvørjum slagi, ið ynskjast kann.
- Vísdómur er løtt byrða - lesið tykkum tí
vísdóm úr teim bløðum og bókum, ið finnast í
kaffistovuni. Roykið tykkum eina cigar, og
maturin sornast betri og vísdómurin festist betri.
Gøtan er gitin - hon leiðir allastaðni frá
at kaffistovuni á Húsabrúgv.”
Góður lesnaður hoyrdi til, tá ið tú fórt á kafé. Eisini sæst, at tað at seta seg við eini sigar hoyrdi til, tá ið menn fóru á kafé. Sambært Tingakrossi var kaféin fitt, hugnalig og kaffið gott. Kaféin seldi eisini aðrar drekkavørur, eitt nú sjokulátu, kakao, øl og lemonadu. Køkur og smurt breyð kundu keypast afturvið.
Fyrstu ferð fólk savnaðust á kaféini var nýggjársdag 1911. Allan dagin komu fólk saman til samrøðu og skemtan. Tað var Katrina Winther, vanliga nevnd Trina á Sandi, ið átti húsið. Hon hevði miklan áhuga fyri øllum tí, sum var frammi í samtíðini. Í Noregi høvdu málfeløgini stovnað kaffistovur fyri at vinna pening til tjóðskaparligt arbeiði. Alt bendir á, at kaffistovan varð stovnað í sama anda, tí Føringafelagið helt eisini til her í húsunum. Kaféin var opin allar dagar, so at avbygdarfólk altíð kundu fáa innivist ella okkurt til matna.
Lesið spennandi greinina í blaðnum hetta vikuskiftið


text:
Í mong ár hevur Birgir Enni siglt við ferðafólki til Klæmintsgjógv í Hesti, men nú er ætlanin at fara stigið víðari við hesi náttúruperlu, sum kann gerast ein ferðafólkamagnet
- Áhugin fyri Klæmintsgjógv er sera stórur millum ferðafólk, sum ynskja at koma inn í gjónna. Men tað ber tíverri ikki altíð til vegna veður, og tí kom eg at hugsa um hvussu ferðafólk kunnu sleppa inn frá landi.
Tað sigur Birgir Enni, sum í mong ár hevur verið ímyndin av nýskapan innan ferðavinnu og hevur staðið við róðrið á Norðlýsinum. Tá hann legði sínar tankar fram fyri Osbjørn Jacobsen, arkitekti, tendraði hesin eisini upp á hugskotið, og hann festi tankarnar á nakrar tekningar um hvussu ein farleið kann leiða ferðafólk inn í hellið, uttan at neyðugt er at hugsa so nógv um veður og vind.
Lesið meira í blaðnum, sum er komið í sølubúðirnar, ella við at trýsta HER - har eru eisini fleiri myndir av verkætlanini


text:
Evangeliið eftir Markus
Evangeliið eftir Markus er – eftir øllum líkindum – elsta evangeliið. Siðaarvurin er á einum máli um, at høvundurin æt Markus. Fulla navn hansara var Jóhannes Markus, og hann var ættaður úr Jerúsalem. Gitt hevur verið, at hann var hin navnleysi unglingin, sum umrøddur er í 14:51. Hús móður hansara var samkomustaður hjá oddamonnum í kirkjuliðinum eftir hvítusunnu.
Sjálvur hevur Markus havt gott samband við t.d. bæði Pætur og Paulus. Hann var m.a. við á fyrstu trúboðaraferð Paulusar. Eingin veit, hví hann skildist frá Paulusi og fór aftur til Jerúsalems, men seinni er hann komin saman aftur við Paulusi, tá ið Paulus situr fangi í Róm. Tað er púra greitt, at Markus er ávirkaður av munnligu boðan Pæturs, bæði í sniði og bygging. Tað er tí meginpartin eitt evangelium eftir Pætur, men Markus er tulkur. Pætur verður oftari nevndur her enn í nøkrum av hinum evangellinum. Hann er í 10 av teimum 16 kapitlunum, tvær ferðir verður eisini sagt frá, at Jesus vitjar heimbygd hansara Betsaida.
Vanliga verður hildið, at Markus skrivaði evangelium sítt í Róm. Menn eru ymiskir á máli um tíðarfestingina, um tað var fyri ella eftir pínsludeyða Pæturs og Paulusar. Onkuntíð í 60-árunum er tað so í øllum førum skrivað. Markus er vorðin nevndur frásøgumaðurin ímillum evangelistarnar. Tað er lív og flog yvir frásøgnunum. Markus hevur eisini mangar tilburðir, sum hinir evangelistarnir ikki hava. Hann er m.a. tann einasti, ið talar um, at Jesus, tá ið hann varð freistaður í oyðimørkini, var villdýranna millum, og at hann í harðveðrinum á umbroytingarfjallinum vórðu skínandi bjørt, "hvítari enn nakar maður á foldum, sum hevur klæði á bliki, kann fáa tey".
Evangeliið eftir Markus er tað fyrsta, og tað hevur verið ein av teimum týdningarmestu keldunum hjá Lukasi og Matteusi. Sum prógvgrund kann verða nevnt:


text:
Í meðan fyrireikingarnar til Effo-deildina og 1. deild hjá kvinnum eru væl og virðiliga byrjaðar, er felagið í gongd við at seta fólk til aðrar leiklutir í felagnum.
Nýggjur høvuðsungdómsvenjari, ella venjarar skuldi ein kanska sagt, eru sett, og er valið follið á eina lokala loysn. Talan er um tvey roynd fólk í felagnum. Torkil Hansen er kent andlit í ÍF. Hann var í 15 ár á besta mansliðnum, og spældi 169 dystir. Eftir hann gavst at spæla fótbólt hevur hann virkað sum ungdómsvenjari í fleiri ár, umframt at hann hevur verið hjálparvenjari á besta mansliðnum og venjari hjá kvinnunum. Jenny á Lakjuni hevur eisini spælt í fleiri ár við kvinnunum, og verið ungdómsvenjari í fleiri ár eftirhondini.
Venjarin hjá 2. deild er eitt óskrivað blað í venjarahøpi. 26 ára gamli Kambsdalsbúgvin Jóhan S. Ellingsgaard hevur í kvøld gjørt avtalu við okkum um at venja 2. deildarfelagið hjá okkum. Jóhan sjálvur hevur spælt 49 dystir fyri 2. deild, áðrenn ein álvarsamur skaði noyddi hann at gevast hevur skrivað undir ein eitt ára sáttmála.
Vit ynskja Torkil, Jenny og Jóhan hjartaliga tillukku við størvunum, og ynskja teimum góða eydnu í venjaragerningunum.


text:
Hvussu er við skatti og SU í útlandinum?
Tá tú fært SU og býrt uttanfyri Danmark er umráðandi at gera soleiðis:
1. Seinast í kalendaraárinum skalt tú senda "forskudsregistrering" til skattakontórið í komununi, sum tú ert knýtt/knýttur at. Hetta kann vera gjørt við einum serligum oyðublaði ella um talan bara er um SU inntøku kann tú senda ein teldupost við upplýsingunum.
2. Fá skattamyndugleikarnar í Føroyum at skriva oyðublaðið: Bopæls-og skatteforhold (Residence and tax liability) til donsku skattamyndugleikarnar og bið um at sleppa undan at gjalda skatt av SU í Danmark. Um tú ongantíð hevur búð í Danmark skalt tú venda tær til:
Skattecenter København
Sluseholmen 8B
2450 København SV.
Tlf: (+45) 7222 1818
3. Les eisini um at varðveita fulla skattskyldug í Føroyum á heimasíðuni hjá Ráðgevingini í Føroyahúsinum.


text:
Útbúgving:
- Skrivstovuútbúgving frá Fútaskrivstovuni í Tórshavn, 1970.
- Útbúgving sum sjúkrarøktarfrøðingur frá Sjúkrarøktarfrøðiskúla Føroya, 1989.
- Kraniosakral terapeut (KST) í 1992.
- Rolfs Metoda© í kropsterapi í 1995.
- ALT© andlitsmassaga í 1995.
- Góðkendur undirvísari i kraniosakral terapi í 1997.
- Sálarfrøðiligt embætisprógv cand. psych. frá Københavns Universiteti í 2010.
- Tankafelt terapeut (TFT) í 2010.
- Grundútbúgving í Kliniskari Hypnoterapi í 2011.
- Autorisatión frá Dansk Psykolognævn í 2012.
Starvsroyndir:
Havi starvast innan skrivstovuyrki frá 1970 og í Heimarøktini í Miðvági og Sandavági frá 1982. Starvast sum sjúkrarøktarfrøðingur á Lands-sjúkrahúsinum, Ellis- og Avlamisheiminum í Vágum og sum heimasjúkra-røktarfrøðingur í Vágum frá 1989-95.
Undirvíst í kraniosakral terapi og kropsterapium frá 1997 og undirvíst í sálarfrøði á Føroya Studentaskúla 2002-03. Havi havt egnu viðgerðarstovu síðani 1992 og starvast sum sjálvstøðugur sálarfrøðingur í Tórshavn og Miðvági frá 2010.
Núverandi arbeiðsøki:
Sálarlig viðgerð av børnum, ungum og vaksnum, pør og familjum.
Sorgsamrøður í samband við sjúku og deyða og eisini vegleiðing og ráðgeving um reaktiónir í samband við sorg hjá børnum og ungum.
Stressviðgerð og stressfyribyrging og viðgerð fyri tunglyndi, ótta og fobium.
Vegleiðing, undirvísing og supervisión av starvsfólki í heilsu-, almanna- og
skúlaverkinum.
Havi møguleika at taka sálarfrøðiligar testir av børnum og vaksnum t.d. WAIS-IV, WISC-IV, Rorschach, TAT, BDI v.m. fyri betri at kunna síggja hvar og hvussu skal setast inn.
Virki undir sáttmála millum Heilsutrygd og felagið Føroyskir Sálarfrøðingar um fíggjarligt ískoyti til sálarviðgerð.
Viðgerð fyri pínu, ið t.d. kann stava frá spentum vøddum, liðum, skeivleikum í beinagrindini og høvdinum v.m.
Viðgerð fyri lesitrupulleikar.
Viðgerðartilgongdir:
Í teimum sálarfrøðiligum viðgerðum arbeiði eg útfrá ymiskum sálarfrøðiligum tilgongdum, sum verða tilpassaðar til tann einstaka. Oftast arbeiði eg út frá eini eklektiskari hugsan, sum inniheldur ymiskar teroretiskar hugsanir sum t.d. psykodynamiska teori, kognitiva-atferðarteori, eksistentialistisk psykoterapi v.m.
Eg samanbindi tær ymisku sálarfrøðiligu tilgongdir við míni sjúkrarøktarfrøðiligu vitan umframt mína vitan innan eystlendska tilgongd um kroppin, ið inniheldur energibanar og akupunkturpunktir.
Serlig áhugamál:
Samanheingi millum tað kropsliga og tað sálarliga, har eg viðgeri eftir tørvinum hjá tí einstaka.


text:
1. januar 2014 byrjaði verkætlanin “Co-creating Ecosystem-based Fisheries Managment Solutions”, eisini kallað Mareframe. Mareframe verkætlanin er partur av sjeyndu rammuskránni hjá ES, har dentur verður lagdur á gransking og tøkniliga menning.
Høvuðsendamálið við MareFrame er at at økja um útbreiðsluna av vísind um EAFM (Ecosystem Approach Fisheries Management). Endamálið við einari vistfrøðiskipanarligari tilgongd (EAFM), er, at fiskiskapur, á ein praktiskan og munagóðan hátt, verður umsitin sum ein heild. Hetta verður gjørt við skipanum og avgerðartilgongdum, ið javnviga umhvørvisliga og menniskjansliga vælferð innan stýrisskipaðanarligu karmarnar í ES.
Tökni luttekur í Mareframe og hevur ábyrgd av at menna eitt “Decision Support Interface”, ið sameinar case-upplýsingar, ið vísa hugsaði framtíðarsenariir. Við hesum gerst møguligt at sundurgreina viging og avleiðingar í mun til hvørjar avgerðir verða tiknar. Tökni skal eisini menna eina lærisimulering, ið byggir á áðurnevnda “Decision Support Interface” og er lærisimuleringin ein týdningarmikil partur av útbreiðsluni av sjálvari verkætlanini.
MareFrame felagsskapurin fevnir um 30 samstarvsfelagar, harímillum stovnar innan gransking og tøkniliga menning, ið m.a. hava serkøna vitan innan fiskivísund og vistfrøðiskipanina. Íalt luttaka stovnar og feløg frá 13 ymiskum londum (Danmark, Svøríki, Finnland, Póland, Bretland, Spania, Italia, Rumenia, Noreg, Ísland, Suður Afrika, New Zealand og Føroyar).
Samskipari og fyrisitingarleiðari av verkætlanini er Íslendski granskingarstovnurin Matis ohf.
Les meira um verkætlanina: www.mareframe-fp7.org
Tann 1. februar 2016 byrjaði verkætlanin “Role of technologies in an energy efficient economy – model-based analysis of policy measures and transformation pathways to a sustainable energy system”, eisini kallað REEEM.
REEEM er stuðlað av ES, umvegis Horizon 2020, sum er nýggja granskingarskráin hjá ES fyri tíðarskeiðið 2014-2020. Horizon 2020 fevnir um stuðul til gransking, menning av nýggjari tøkni og nýskapan.
Høvuðsendamálið við REEEM er at geva eina greiða, breiða og víðfevnda fatan av heildaravleiðingum av orkuætlanum, ið ES brúkar í skiftinum fram ímóti at gerast eitt kappingarført og burðardygt samfelag, ið javnvigar umhvørvislig, búskaparlig og menniskjanslig atlit.
Tökni er leiðari av tí partinum av verkætlanini, sum hevur við áhugamálsbólkar og útbreiðslu av granskingini at gera, og skal í hesum sambandi menna ein sokallaðan “Stakeholder Interaction Portal”, ið skal virka sum upplýsingarmiðdepil fyri alt innan- og uttanhýsis samskifti.
Tökni skal menna eina skipan, sum ger tað gjørligt at meta um framtiðartøkni og langtíðarætlanir tvørtur um økini, ið eru ávirkað (umhvørvið, búskapur, samfelag).
Harumframt skal Tökni menna eina lærusimulering, ið er grundað á orkufrøði og hjálpir til við at greiða frá eitt nú tvørfakligu viðurskiftunum og bundinskapum í einari orkuskipan.
Íalt luttaka stovnar og feløg frá 11 ymiskum londum (Svøríki, Finnland, Danmark, Kroatia, Holland, Litava, Týskland, Stóra Bretland og Føroyar).
Verkætlanin varir í trý og eitt hálvt ár og samskipari og fyrisitingarleiðari av verkætlanini er Kungliga Tekniska Högskolan í Svøríki.
Fleiri upplýsingar um REEEM-verkætlanina eru at finna á www.reeem.org


text:
Reynsmúlalág var kjaftsvørt í mjørka. tá Unga Tjóðveldi í kvøld skipaði fyri ótrúliga hugnaligum fólkafundi, og hóast talan í praksis var um mjørkatos, hevur mjørkatos ongantíð verið skilabetri.
Vit vóru 60 fólk, ið leitaðu okkum niðan á Reynsmúlalág, tey flestu úr Havnini, men eisini nøkur komu hinumegin frá.
Eg havi ein veikleika fyri mjørka, og tað var ótrúliga hugnaligt at sita á hesum søguliga stað og eta muffins og drekka heitt kaffi, saman við so nógvum skilafólkum.
Bæði tingmanning og býráðsmanning hjá Tjóðveldinum vóru væl umboðaði, og so var Unga Tjóðveldi væl umboða, umframt okkum onnur.
Eg fangaði meg sjálvan fleiri ferðir í at rópa HOYRT!, tá Bergtóra Høgnadóttir, Hanus Pál Jógvansson og Sirið Stenberg á hvør sín frálíka hátt hugleiddu ikki bert um støðuna í dag, men eisini um hvussu vit skulu fara víðari her frá.
Hanus Pál vísti við sínari eldhugaðu røðu, hví vit skulu velja hann á býráðsvalinum í heyst. Sum restin av nevndarlimunum í Unga Tjóðveldinum er hetta ein ungur maður við visjónum. Hann hugleiddi m.a. um manglandi hugin hjá sínum ættarliðið at gera uppreistur, soleiðis sum ættarliðini áðrenn hetta hava gjørt. Hann endaði við einari áheitan á dagsins ungu um at finna sín uppreistur, tí tað er alneyðugt.
Bæði Sirið og Bergtóra hugleiddu um syrgiligu støðuna í dag, har okkara veikastu standa sera veik, nú flatskattur og annað forkelar okkum vælbjargaðu. Eg má siga, at tað er syrgiligt at uppliva hesa støðuna, har einligar mammur mugu bidda um mat til sínu svongu børn, og landsins leiðsla ístaðin fyri at hugsa um hesi, fegnast um sínar nýggju og uppaftur flottari bilar og annað, ið tey nú hava fingið eitt sindur betri ráð til, og sambært sær sjálvum hava uppiborið. Eg haldi, at ein tann fremsta uppgávan hjá eini stjórn er at verja tey veikastu. Hví kunnu okkara politikarar ikki eisini halda tað?
Hetta var seinasta tiltakið á summarskránni hjá Unga Tjóðveldinum. Eg havi verið til fleiri av tiltøkunum, og eg má takka teimum fyri hesi tiltøk, ið geva einum gomlum manni sum mær eina vón fyri framtíðini hjá hesari tjóð, sjálvt í hesari politiskt myrku tíð.
Ja, eg vil siga, at fekk eina visjón. Lat okkum kalla hana Visjón 2015. Tí í 2015 er aftur val, og tá kunnu vit gera Føroyar til eitt gott land, har ikki ein einasti av teimum, sum nú eru í samgongu verða afturvald.


text:
Í Føroyum krevur Gramex gjaldið inn fyri at brúka útgivnan tónleik í føroyskum útvarps- og sjónvarpsstøðum og á øðrum almennum staði.
Onnur helvtin av inntøkunum verður býtt út í tí føroyska tónleikalívinum. Hin helvtin verður býtt millum ta føroysku, donsku og altjóða tónleikaskránna við støði í teimum fráboðanum, sum Gramex fær frá donskum útvarpi og sjónvarpi.
Peningurin, ið kemur aftur til Føroya, verður javnt býttur millum tónlistafólk og plátufeløg. Peningurin til tey føroysku listafólkini. verður býttur sum studningur um grunnin Gramexgrunnur – Tónleikarar. Føroya Tónleikarafelag, ið er ein samskipan av føroyskum tónleikafeløgum, viðmælir limirnar í í býtisnevndini.
Grunnurin letur stuðul til føroyskt tónleikalív í sambandi við tónleikaútgávu. Feløg/felagsskapir kunnu umframt søkja um stuðul til frama fyri tjónleikarar og sangarar í Føroyum, herímillum stuðul til konsertir, festivalar og flutning.
Øll útinnandi tónlistafólk í Føroyum kunnu søkja um stuðul frá grunninum. Umsóknir kunnu sendast inn alt árið og verða viðgjørdar hvør sær.
Hygg at stuðulsbýtinum til føroysk tónlistafólk í 2014
Viðtøkur fyri Gramexgrunnur – Tónleikarar
Verður tín føroyska útgáva spæld í Danmark (dansk)?
Verður tín føroyska útgáva spæld í útlondum (dansk)?


text:
Nýggjur Esvagt-sáttmáli broytir skipanina við frídøgnum
Esvagt og Søfartens Ledere hava gjørt nýggjan sáttmála, sum m.a. merkir eina broyting í skipanini við frídøgnum og lønarhækkingar upp á 1,5 pst í 2018 og 1 pst. aftrat í 2019. Sáttmálasamráðingarnar við Rederiforeningen af 2010 eru nú í gongd.
Samlaða lønarhækkingin hjá limum í Søfartens Ledere er upp á uml. 3 pst. sambært stjóranum í felagnum, Fritz Gantzhorn og er gjørd “við atliti at aktuellu, truplu korunum á frálandsmarknaðinum.”
Ein týdningarmikil táttur í sáttmálanum er ein umlegging av sáttmálanum til eina skipan - eina frídøgnsskipan - við einum avtalaðum frídøgnsfaktori við grundarlagi í 190 útidøgum (íroknað ferða- og skiftisdagar).
Umleggingin til færri arbeiðsdagar merkir eina lønarlækking. Hon verður mótroknað í lønarhækkingunum, sum eru fingnar.
Samanlagt er talan um eina lønarlækking, sum tó meira enn verður útlíknað í frídøgu/kontantendurgjaldi, um ein framvegis siglur sama talið av døgum.
Hetta verður sostatt treytað av, hvussu nógvar dagar hvør einstakur yvirmaður arbeiðir, men nýggja skipanin er fyrsta stigið ímóti eini fullari 1:1 skipan.
Arbeiðstíðin umborð er óbroytt.
Nevndin í Søfartens Ledere hevur góðtikið samráðingarúrslitið, sum frammanundan hevur verið til vegleiðandi uratkvøðu millum stýrimenninar í Esvagt.
Nýggi sáttmálin er galdandi frá og við fyrstu mynstring eftir 1. apríl 2018.
Sáttmálasamráðingarnar við Rederiforeningen af 2010 eru í gongd. Teir hava bíðað eftir samráðingunum við Esvagt A/S, sum er størsti sáttmálin á økinum hjá Rederiforeningen af 2010.
Kelda: Søfartens Ledere/maritimedanmark.dk


text:
Gott lag í Íslandi
1. lið03-07-2013 - Jónfinn Petursson
Mánadagin varð leiðin løgd móti Íslandi har HB hósdagin leikar innleiðandi umfar í kappingini í Europa League móti ÍBV á Vestmannaoyggjum.
Ferðalag okkara hevur hesar báðar dagarnar hildið til í høvðusstaðarøkinum. Okkara menn hava vant og fyrireika seg seg á Hafnafirði og skulu vit her heilsa FH og takka fyri fyrimyndaliga góða vælvild og hjálpsemi.
Í dag verður so fari út á oyggjarnar har seinastu fyrireikingarnar áðrenn dystin skulu fáast uppá pláss. Veðrið er gott og í løtuni skínur sólin úr bláum himli. Júst sum her heima.
Allir eru sum so væl fyri, hóast onkur kanska er eitt sindur moyrur eftir dystin í Gøtu, men við góðari hjálp frá okkara hjálparfólkum skulu helst allir fáast uppá beini til avgerandi løtuna.
Dysturin verður leiktur á Hásteinsvøllinum í Vestmannaeygarbæ hósdagin 4. juli kl. 19.30 íslendska tíð, ið er kl. 20.30 okkara tíð.
Vit skulu heilsa frá ferðaliðnum, at teir hava tað gott og at hýrurin er góður. Vit gleða okkum til dystin og vóna at okkara menn koma aftur við einum góðum úrsliti.
Myndir: Heðin Weihe


text:
17.7.13
G! Festival 2013
Serliga gleði eg meg til at hoyra Den Sorte Skole. Eg havi hoyrt teir tvær ferðir á Roskilde, og báðar konsertirnar hava verið sera feitar. Eg hoyrdi teir ikki á Roskilde í ár, tí tað fall saman við øðrum tónleiki, sum eg vildi hoyra... Og tí teir koma á G!
Eisini gleði eg meg at hoyra Ásgeir Trausti, sum eins og Den Sorte Skole spældi samstundis sum ein annar bólkur á ársins Roskilde Festival.
Laid Back er eisini eitt must. Og Byrta! Enn havi eg ikki sæð tey live, og gleði meg nógv til hetta.
Annars skal eg eisini hoyra: Kári Sverrisson við Bendum Spónum, Knút, Sangløtan við Eivør, Teitur og Konfekt, Hogni, Sakaris, Boys In A Band, Karin Park, Alina Devecerski, MRC Riddims, LV & Okmalumkoolkat o.s.fr., o.s.fr.
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
- Tað eru nøkur ting, sum eru lóglig í dag, men sum eru rættiliga ivasom. Vit arbeiða millum annað við at gerða reglurnar í sambandi við lossing, og tað hendir í einum dialogi við vinnuna, so einki kemur óvart á, sigur Leivur Persson, deildarleiðari hjá Arbeiðseftirlitinum.
Arbeiðstrygd var nógv frammi fyri nøkrum árum síðan í sambandi við nakrar álvarsamar arbeiðsvanlukkur. Serliga var tað uppsjóvarvirkið Faroe Pelagic í Kollafirði, sum var fyri eini røð av óhappum, og sum hóast atfinningar frá Arbeiðseftirlitinum ikki gjørdi stórvegis fyri at tryggja síni fólk. Serliga stóð illa til í 2013, tá út við tjúgu arbeiðsóhapp á virkinum vórðu fráboðaði. Virkið varð tá sett undir hert eftirlit, og sambært Leivi Persson hjálpti hetta upp á støðuna.
- Ætlanin var at fáa privata fyritøku inn at gera metingar av virkinum, tí vit høvdu ikki álit á, at virkið sjálvt megnaði at lyfta uppgávuna, sigur Leivur Persson.
Hetta gjørdist tó ongantíð neyðugt, tí eftir at Arbeiðseftirlitið sjálvt var farið inn í málið, batnaði støðan.
- Vit brúktu eina viku og komu við millum 50 og 60 boðum um batar. Virkið góðtók treytaleyst boðini, og umskipaði seg. Tað fekk eisini hjálpt frá uttanhýsis fólki, og í dag eru viðurskiftini á virkinum í tí stóra og heila í lagi, sigur Leivur Persson.
Herd krøv
Men tað er nakað eftir á mál – ikki bara hjá Faroe Pelagic, men eisini aðrastaðni. Til dømis er tað enn loyvt at lossa í búrum, sum eru opin í eina endanum. Tekur búrið í á veg úr lastini, kann tað henda, at alt innihaldið hvølvist úr og regnar omanyvir teir í lastini.
Eitt tílíkt óhapp er hent, og eskjan endaði á fótinum á einum lossara. Tað var nóg ringt, men hevði hon rakt í høvdið, hevði støðan verið munandi verri.
- Vit arbeiða við at endurorða nakrar kunngerðir umframt at gera dagføringar. Krøv skulu millum annað setast, so einki kann detta aftur niður í lastina í sambandi við lossing. Eitt er trupullekin við búrunum, men tað eru aðrir hættir, sum eru vandamiklari enn opnu búrini, sigur Leivur Persson.
Ungdómar
Tað er ikki tað sama at lossa eitt skip í dag sum fyri árum síðan.
- Áður høvdu vit roynd fólk á bryggjunum, sum ikki gjørdu annað enn at lossa. Í dag fer lossing fram nógva ymsastaðni í landinum, og ofta eru tað skúlaungdómar, sum arbeiða, og hetta økir um vandan fyri arbeiðsvanlukkum, sigur Leivur Persson.
Tað er tó so, at ein kranaførari skal hava sertifikat, og arbeiðsgevarin hevur skyldu at læra síni arbeiðsfólk upp. Er talan um ein ungan undir átjan ár er krav, at arbeiðsgevarin ger eina skrivliga váttan um, at tann ungi hevur fingið neyðugu frálæruna, og at foreldrini fáa avrit av hesi avtalu.
FAKTA
Tað er vandamiklast at arbeiða í fiskiídnaðinum, sambært tølunum frá Arbeiðseftirlitinum, og síðan innan flutning og havnararbeiði, har fráboðanirnar trífaldaðust frá 2014 til 2015. Soleiðis býttu fráboðanirnar seg í 2015.
Arbeiðsøki Fráboðanir
1: Fiskiídnaður 32
2: Flutningur og havnaarbeiði 25
3: Byggi- og timburídnaður 23
4: Heilsa og røkt 16
5: Jarnídnaður 9
6: Handil og skrivstovur 7
7: Vinnukaving 2


text:
Í kjalarvørrinum av avgerðini hjá danska fólkatinginum um eina royndarætlan við medisinskum cannabis í fýra ár, er hol sett á eitt kjak um umstríddu plantuna. ”Cannabis sativa”, sum er upprunaliga navnið á plantuni, er kelda til bæði heilivág og rús. Eitt nú er marihuana útvunnið av cannabis, og bleiv tað ólógligt í USA í 1930-árunum. Men í Kina verður plantan mett sum eitt natúrligt evni, har hon hevur verið nýtt sum heilivágur í fleiri hundrað ár. Í dag er cannabis ólógligt um okkara leiðir, men til ber at skaffa tað úr eitt nú Hollandi, ella um tú fert ein túr á Christiania í Keypmannahavn.
Ragnar Joensen úr Hvannasundi hevur alt sítt lív sæð mammu sína líða av liðagikt, sum er bruni í liðunum.
– Hon fær kemoviðgerðir fyri at niðurbróta immunverjuna, so immunverjan ikki leypir á brunafongdu liðirnar. Kemoviðgerðin fer illa við kroppinum, so eg hugsaði, at tað mátti vera okkurt annað tilboð til hana. Eg setti mær fyri at kanna hetta nærri og rendi meg í CBD-oljuna, sum er annað av høvuðsevnunum frá cannabis-plantuni, og sum mótvirkar tí euforiserandi THC-evninum í henni.
– Plantan sær út til at vera skapað til menniskja, og eg setti mær fyri at kanna møguleikarnar fyri at fáa cannabis-olju innflutta. Eg upprættaði síðuna Gudsplanta.com, har eg ætlaði at selja hesar droparnar til onnur, ið høvdu brúk fyri tí. Eg setti meg í samband við ymisk fólk, ið vistu um hetta, løgregluna, landsapotekaran og onnur, greiðir Ragnar Joensen frá.
– Hetta eru tveir mánaðir síðani, og tað hevur verið eitt baks. At enda fekk eg svar um, at CBD verður roknað sum heilivágur, men at eingin lóggáva er um CBD. Og har liggur málið nú, leggur hann afturat.
Brot úr longri grein, sum er at lesa í nýggjastu Dimmalætting. Har kanst tú eisini lesa um Gunnvá Tróndardóttir, sum hevur sklerosu. Heilivágurin, sum hon fær, hevur nógv hjáárin, og tí vildi hon ynskt, at hon kundi brúkt cannabis-olju, sum ikki hevur nøkur hjáárin, men ger hon tað, brýtir hon lógina.


text:
Páll spyr um familjuferðaseðlar við Strandfaraskipum Landsins
Fyrispurningur
1. Metir landsstýrismaðurin, at munurin í ferðaseðlakostnaði millum sjóvegis farleiðirnar, og undirsjóvartunlarnar er rættur og rímiligur?
2. Ætlar landsstýrismaðurin at javnseta føroysku familjurnar í ferðaseðlakostnaði, tá um sjóvegis farleiðir ræður, samanborið við koyring gjøgnum undirsjóvartunlar?
3. Um ja, nær?
4. Um ikki, hví?
Viðmerkingar
Ferðamynstrið innlendis í Føroyum er broytt munandi seinnu árini. Høvuðsbroytingin er, at stórur partur av landinum, umboðandi uml. 85% av fólkatalinum, er bundin saman við einum og sama veganeti, og harvið hava flestu føroyingar fingið betri møguleika at virka, vitja og finna hvønn annan. Fyrimunirnir eru eyðsýndir fyri stóra felagsskapin av føroyingum, sum búgva og virka á meginøkinum.
Serliga undirsjóvartunlarnir hava lætt um gerandisdagin, har sundini fyrr skiltu oyggjarnar, og smidliga gjaldskipanin, har goldið verður fyri hvønn bil sær, er ein sannur fongur fyri sosialu trivnaðarmøguleikarnar. Harumframt hava tunnilsfeløgini, lagt seg eftir at skipa prísleguna, so at flestu okkara duga at fylla bilin so hóskandi, tá ferðast verður um gjaldstøðirnar. Hettar er í mun til staklingakoyring gagnligt fyri fólkið og familjurnar, men ikki minst fyri umhvørvið. Soleiðis skipar meginøkið í landinum seg so sára væl og lýtaleyst, tá um ferð og flutning ræður.
Annarleiðis er, har firðir og sund framvegis skilja. Har Strandfaraskip Landsins er flutningsveitari, eru framvegis ótíðarhóskandi avrokningarskipanir. Barnafamiljan úr Suðri uppá 2 vaksin og 3 børn, sum ætlar sær at vitja systkinabarnið í Kvívík á fermingardegnum, setir seg í familjubilin og koyrir umborð á Smyril. Her verður í mun til skyldfólkini úr Klaksvík, sum ætla sær somu leið, kravt fyri hvørt høvd í bilinum, stór og smá.
Týdningarmesti munurin er kortini kostnaðurin. Ella rættari kostnaðarmunurin. Famijan úr Klaksvík skal rinda 130 kr. fyri at flyta seg um fjørðin. Hettar um familjan ikki hevur nakra avsláttarskipan. Familjan úr Suðri skal hinvegin rinda 450 kr. fyri at flyta seg og bilin um Suðuroyarfjørð. Somuleiðis uttan avsláttarskipan.
Vit eru øll borgarar í sama landi. Eitt er, at familjan úr Suðri ikki hevur fast samband, sum stórur partur av landi okkara. Eitt annað er, at hon skal rinda tvey, og trífalt, fyri eina tænastu, sum stendur væl aftan fyri undirsjóvartunlarnar.
Omanfyristandandi søga er ikki einastandandi. Hon er galdandi fyri allar føroyingar, sum búgva í føroyska útjaðaranum. Hesin parturin av Føroyum er samtundis mest hótti parturin av Føroyum, tá um fólkasamanseting ræður.
Sum ein roynd at bøta um møguleikarnar hjá barnafamiljum uttan fyri meginøkið í Føroyum, at luttaka, virka og vinna í Føroyska samfelagnum, hevði tað so ikki verið eitt hugskot, at landsstýrismaðurin í samferðslumálum, Johan Dahl, skipar eitt tilboð við familjuferðaseðlum við Strandfaraskipum Landsins, bæði við bili og uttan, so at familjuferðaseðlar (2-7 ferðafólk) kunnu keypast fyri kostnaðir líkir teimum í galda fyri koyring gjøgnum undirsjóvartunlar okkara.
Páll á Reynatúgvu
Á tingfundi 16. mars 2011 varð uttan atkvøðugreiðslu samtykt, at fyrispurningurin skal svarast


text:
Djóraverndarfelagið er nú vorðin partur av samstarvsavtaluni millum Føroya Landfúta og Tórshavnar kommunu um upptøku av leysum hundum og øðrum dýrum í Tórshavnar kommunu.
Samstarvsavtala er n˙ undirskriva millum F°roya Landf˙ta, Tˇrshavnar kommunu og Djˇraverndarfelagi um uppt°ku av leysum hundum og °rum dřrum Ý Tˇrshavnar kommunu.
Broytingin Ý mun til undanfarnu avtalu millum F°roya Landf˙ta og Tˇrshavnar kommunu er, at Djˇraverndarfelagi n˙ er partur av avtaluni vi serligum atliti til ßsetingar Ý l°gtingslˇg nr. 9 frß 14. mars 1985 um vernd av dřrum, sum seinast broytt vi l°gtingslˇg nr. 60 frß 30. mai 1990.
═ stuttum snřr ta seg um, at Djˇraverndarfelagi sjßlvboi hevur ßtiki sŠr at gera eina innanhřsis skipan fyri ansing av upptiknum dřrum ß varveitslustanum.
Ansingin umfatar m.a. at ambŠta dřrunum, ganga t˙r vi teimum og vanliga umsorgan fyri teimum. Ansingin er annars uttan kostna fyri uppt°kuskipanina.


text:
Jónfinn 25 ár í starvi tann 7. August
Janus 40 ár í starvi tann 1. juli
Finnbogi 45 ár í starvi tann 1. august
Tove 45 ár í starvi tann 4. oktober
195 ára starvsdagur
Dagurin í dag er ein fagnaðardagur á Poul Hansen Heilsølu, tí vit hava fimm starvsfólk, ið samanlagt hava 195 ára starvsdag.
1. juli høvdu Janus Gunnarson og John á Ryggi 40 ára starvsdag. Janus er 61 ára gamal og byrjaði sína yrkisleið á goymsluni hjá Poul Hansen í 1976. Hann hevur starvast innan fleiri økir hjá Poul Hansen og eftir tíðina á goymslumi fór hann í læru hjá Krás sum slaktari. Hesi seinastu árini hevur Janus starvast við sølu, og hann er ein av teimum drivnu innan hetta øki.
John er 72 ára gamal og byrjaði hjá Poul Hansen í 1976. John byrjaði úti á Eystaru bryggju, har sum Poul Hansen hevði kolonial goymslu. John hevur verið partur av einari stórari broyting, tá ið hugsað verður um goymsluna. Tann gamla goymslan var í tveimum hæddum har alt, sum skuldi á fyrstu hædd, bleiv hivað við einum spæli upp í gjøgnum ein lemm í loftinum. Í dag gongur alt smidligari fyri seg.
1. august hevði Finnbogi Danielsen 45 ára starvsdag. Finnbogi er 60 ára gamal og byrjaði hjá Poul Hansen í 1976 sum tann lokali sølumaðurin í Suðuroy.
7. august hevði Jónfinn Petersen 25 ára starvsdag. Jónfinn er 45 ára gamal og hann byrjaði á goymsluni hjá Poul Hansen í 1991. Jónfinn er í dag formaður á goymsluni.
Jónfinn fekk handað eitt ur, ið var graverað, hetta er ein gomul siðvenja frá tíðini niðri á Bryggjubakka.
4. oktobur hevur Tove Johansen 45 ára starvsdag. Tove er 63 ára gomul og byrjaði hon hjá Poul Hansen í 1971 niðri á Bryggjubakka.
Hettar hátíðarhalda vit sjálvandi við at bjóða øllum starvsfólkum til ein betri bita í dag. Vit takka fyri hesi mongu góðu árini saman við Janusi, John, Finnboga, Jónfinni og Tove og síggja fram til nógv góð ár aftrat.


text:
Marcel Proust
Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust, føddur 10. juli 1871 í Auteuil nærindis París, deyður 18. november 1922 í París, var ein franskur rithøvundur. Hann var læknasonur. Frá 1905 livdi hann eitt isolerað lív og var í veruleikanum avskorin frá umheiminum.
Hann skrivaði skaldsøgurøðina 1913-1927 À la recherche du temps perdu (svenskt heitið: På spaning efter den tid som flytt, sum var í sjey bindum á nærum trítúsund síður, sum vóru útgivnar í tíðarskeiðnum 1913 til 1927. Skaldsøgan, sum er høvuðsverk hansara, snýr seg um lívið í Fraklandi í 1800-talið og um áratúsundskiftið millum 19. og 20. øld. Verkið inniheldur eisini eina gransking inn í hansar egna sálarlív.
Verkini hjá Proust vóru millum teirra ið vóru brend í 1933 á bókabálinum í Nazitýsklandi.
Bøkur[rætta | rætta wikitekst]
- Portraits de femmes
- 1896 Les plaisirs et les jours
- 1913-1927 À la recherche du temps perdu
- 1919 Pastiches et mélanges
- 1954 Contre Sainte-Beuve
- 1954 Jean Santeuil (ikki liðug)


text:
Alidýr
Alidýr geva okkum t.d. mjólk, kjøt, skinn og ull. Alidýr eru neyt, seyður, kanin, dunna, svín, høsn, gás, geit og ross. Garnatálg, flesk, skerpikjøt, ost og mangt, mangt annað fáa vit út alidýrum. Úr skinninum ella húðum ber til at gera til dømis skógvar. Ull av seyði, kanin og greit verður virkað til klæði. Menniskjur hava havt alidýr í stívliga 9000 ár. Summi á bási, onnur í búri, fjósi, inngyrðingum og úti á bøi og í haga. Fyrstu alidýrini vóru vill dýr, ið vórðu tamd. Tama hønan er t.d. upprunaliga frumskógarhøna úr Eysturlondum. Upp ígjøgnum tíðirnar hava kønir búnaðarmenn alt tey bestu og spakastu dýrini, ið góvu mestu mjólkina, bestu ullina ella mesta kjøtið, og soleiðis hava vit fingið tey frægastu alidýrasløgini.
Summi alidýr verða ald undir strongum eftirliti í stórum fjósum, til dømis høsn og svín. Nógvar hundrað túsund hønur verða aldar á henda hátt fyri kjøtið og eggini. Hønurnar eru stongdar inni í trongum búrum og fáa nóg illa vent sær. Fóður, ljós og hiti eru fjarstýrd, og hvør høna verpur eini 300 egg um árið. Svín ganga í búrum ella krubbum. Tey fáa nágreiniliga samansett fóður, so tey kunnu fitna skjótt. Summi svínasløg tungjast 0,7 kg um dagin. Slátursvín verða tikin bara 3 mánaðir gomul. Fyrr høvdu nógv húski í Føroyum høsn, so tey fingu egg og onkuntíð eina hønu í pottin. Tá sluppu hønurnar at ganga úti og skava í moldini eftir fræ, skordýrum og møðkum og fingu matleivdir og annað at eta. Eggini vurpu tær í reiður í kjallaranum ella í høsnarhúsi. Men nú er høsnarhald ídnaður. Hønurnar verða læstar inn í smáum búrum ella ganga inni í stórum høsnarhúsum. Nógvastaðni, eisini í Føroyum, er hvíta italska hønan væl umtókt sum góð verpingarhøna. Høsnarungar verða dripnir 8 vikur gamlir og viga millum 1 og 2 kg.
Neyt - oksar, búflar og kýr - eru ein tann fjølmentasti alidýrabólkurin. Í India eru eini 200 mió neyt og tað eru 1 mia. aðrastaðni í heiminum. Í Føroyum eru 1200. Fyrr vórðu neytini mest spent fyri amboð, men nú verða tey mest ald fyri kjøtið - drápsneyt, og mjólkina - mjólkneyt. Neytasløgini eru um 200. Í Føroyum eru umleið 70.000 seyðir. Fjallgongurnar eru tríggjar: 1) áseyðaroyting, 2) skurð, og 3) klipping. Vanliga verður seyður royttur eina ferð um árið. Ull verður vaskað, nappað og karðað, so spunnin og tvínnað til tógv, sum verður bundið ella vovið til klæði o.a. Ull fæst eisini av kanin, vikunju, geit og alpaku.
Myndasavn[rætta | rætta wikitekst]
-
Høsnaslagið reyð rhode island eitur eftir lutstatinum Rhode Island í USA. Tær verpa væl og smakka væl.
-
-
-


text:
9. september 1954Nr. 27
Løgtingslóg um fuglaveiðu v.m., sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 48 frá 15. mai 2014
1. bólkur.
Um veiðurættindi.
§ 1. 1) Á sjónum út at fiskimarkinum undir Føroyum er veiðirætturin við teim avvikum, sum tilskilað eru í hesi lóg opin fyri einum og hvørjum, sum hevur danskan heimarætt.
§ 2. Uppi á landi eigur grundeigarin veiðurættin. Viðvíkjandi veiðurætti er hann, sum situr við embætisjørð ella kongsjørð, javnbjóðis grundeigara.
Veiðurættin í vøtnum og áum hevur hann ella hava teir, sum eftir galdandi lóggávu hava ræði á vøtnunum.
Har felag er, og samtykt ella fyrndarrættur ger ikki avvik, hava eigararnir javnbjóðis veiðurætt. Samtykt um nýtslu av veiðurætti í felag kann gerast á grannastevnu. Í tílíkari samtykt kann fyrisetast, at veiða bert kann fara fram í minni mun ella yvirhøvur ikki.
Allir eigarar hava atkvøðurætt á grannastevni um samtykt um veiðu í felag.
Einsæris burturlating av veiðurætti kann ber fara fram fyri upp í 10 ár í senn.
Friðing yvirhøvur ella partvís innangarðs í eini bygd, har fleiri eigarar eru, kann bert fremjast á grannastevni. Atkvøðurætt um samtyktina hevur einhvør eigari innangarðs og kongsbøndur.
Til gylduga samtykt krevst yvir helmingur av atkvøðugevandi persónum, sum umboða minst helmingin av skattamarkatalinum, sum atkvøðurætt hevur.
§ 3. Har ikki serlig rættarviðurskifti gera avvik, hava eigararnir í tí gamla, matrikuleraða bønum í tí bygd, har bjørgini liggja, fuglaveiðirættin í bjørgum, urðum og tílíkum fuglalandi, herundir rættin til omanfleyg.
Rættin til at taka hellufugl hevur hvør maður í tí bygd, sum bjørgini eigur, men eingin uttanbíggjamaður.
Sama rætt sum eigari til fuglaveiðu hevur hann, sum situr við embætisjørð, ella kongsbóndi.
§ 4. Har ikki serlig rættarviðurskifti gera avvik, verður landpartur av fuglaveiðu í bjørgum, urðum og líknandi fuglalandi býttur eftir markatali (§ 3).
Á sama hátt verða útreiðslur av veiðuni býttar, herundir keyp og umsiting av tørvandi amboðum.
§ 5. Samtykt um fuglaveiðu í bjørgum, urðum og tílíkum fuglalandi í felag kann gerast á grannastevni samsvarandi reglunum í grannastevnilógini.
2. bólkur.
Um friðing av veiðulendum v.m.
§ 6. 2) Fuglabjørg, urðar, hólmar ella tílík lendi og æðuvarp kunnu friðast eftir krevjing frá veiðurætthavara ella eigara við somu løgfylgju sum eftir § 14, um friðingarnevndin smb. Ll. nr. 48 frá 9. juli 1970, eftir at sýn er hildið, finnur lendi nýtuligt sum fuglaland ella æðuvarp.
§ 7. 2) Hann, sum ynskir okkurt av teim í § 6 nevndu lendum friðað, skal senda friðingarnevndini skrivliga krevjing um friðing, innihaldandi gjølla tilskiling av viðkomandi lendi.
Rætturin skal so av eintingum fyri rokning krevjarans í tað blað, sum løggilt er til upptøku av almnnum kunngerðum í Føroyum, seta kunngerð í 3 ferðir, um at menn á einum nærri tilskilaðum, vanligum tingi, tó ikki fyrr enn 1 mánað aftaná seinastu kunngerð í blaðnum, verða uppnevndir eftir § 6 at meta um frama friðinginnar. Kunngerðin eigur eisini at setast í ta almennu kunngerðartalvuna smbr. lóg nr. 59 frá 1. apríl 1912, í teim bygdum, sum liggja innanfyri 15 km fjarleika eftir sjónum frá ytsta marki viðkomandi lendis og eisini í øðrum bygdum, har menn hava serliga interessu í veiðu nærindis viðkomandi lendi. Bert kunngerðin í blaðnum er treyt fyri gildi uppnevninginnar.
Harafturat setur rætturin fund til eiðfestingar av sýninum og tekur málið til úrskurðar.
Á tí fyrisetta tinginum skal rætturin siga fra, áðrenn uppnevningin fer fram, hvønn hann ætlar at uppnevna, og at fodra tey møtandi, sum kunna sýna nóg mikla interessu í spurninginum, at seta fram atfinningar sínar móti uppnevningini og viðmerkingar um friðingina ella um mál hennara.
Annars koma reglurnar í kap. 19 í rættargongulógini um sýn og meting í nýtslu.
§ 8. Teir uppnevndu sýnismennirnir skulu skila til í sýninum, um tað í krevjingini tilskilaða lendi, alt sum tað er, ella nakað av tí, eigur at friðast, og um markini, um so er, at tey eru ikki tilskilaði í lógini, harinnanfyri skjóting v.m. eigur at vera forboðin. Sýnið skal fara fram eftir 3 daga fyrivarni til krevjarin ella um fleiri eru, til ein teirra.
§ 9. 3) Stk. 1. (Strikað).
Friðingarnevndin sendir sorinskrivaranum útskrift av tí uppsagda úrskurðinum til tinglesingar og sendir eisini krevjaranum og viðkomandi sýslumanni eina útskrift hvør.
Friðingin kemur í gildi, so skjótt sýslumaðurin eftir lóg nr. 52 um broyting í reglunum um tinghald í Føroyum frá 1. apríl 1896 § 3 á grannastevni hevur friðað viðkomandi lendi.
§ 10. Uppnevning, friðing í rættinum, tinglesing og bókaførsla fer fram uttan rættargjald.
§ 11. Í hvørjari sýslu skal sýslumaðurin á hvørjum ári við upplesing á grannastevni kunngera tey lendi í sýsluni, sum friðaði eru eftir reglunum í hesum bólki og skila til mark teirra.
§ 12. 2) Tá 10 ár eru liðin frá friðingini, kann einhvør, sum kann sýna serliga interessu í friðing ella veiðu nærindis viðkomandi lendi, krevja spurningin um friðingina inn fyri friðingarnevndina av nýggjum.
Viðgerð av tílíkum máli fer fram eftir reglunum í §§ 7-10. Um neyðugt skulu teir, sum møttu undir tí upprunaligu friðingini, hava serstaka frásøgn í málinum.
Um so er, at friðingarúrskurður verður avtikin ella broyttur, skal yvirpolitirætturin stíla fyri tørvandi tinglesing ella avlesing.
§ 13. Tær eftir lóg nr. 52 frá 1. apríl 1896 § 3 um broyting í reglunum um tinghald í Føroyum fyrisettu árligu friðingar ella avtøkur av tílíkum á tingi detta burtur.
§ 14. 4) Undir friðaðum bjørgum má eingin skjóta á sjónum nærri enn 3 fjórðingar úr næsta punkti á landi í tíðini frá 15. marts til 31. august og hálvfjórðing hvørjumegin við.
Undir friðaðari urð má eingin skjóta í sama tíðarskeiði nærri enn hálvfjórðing, mett sum omanfyri.
Í sama tíðarskeiði má eingin heldur skjóta innanfyri tey mark, sum tilskilaði eru í sýni eftir § 8.
So leingi Mikineshólmur er friðaður, sum hann er, má eingin skjóta undir honum nærri enn 2 fjórðingar úr hólminum í tíðini frá 25. januar til 25. oktober.
Eingin má skjóta nærri æðuvarpi enn hálvfjórðing í tíðini frá 1. mai til 31. august.
Henda regla skal tó ikki forða honum, sum veiðurætt hevur, uppi á landi at skjóta kráku, ravn, likku ella annan fugl, sum kann verða æðuni til skaða.
Innanfyri tey í hesi grein nevndu mark og tíðarskeið er forboðið at órógva fuglin av ótørvandi óljóði frá skipspípum ella øðrum gangi.
§ 15. Fuglaveiða og skjóting yvirhøvur er forboðin á sunnu- og halgidøgum.
3. bólkur.
Um forbodnar veiðuhættir.
§ 16. Tað er forboðið at fanga fugl uppi á landi við snaru, lokki ella kunstugum ljósi. Hetta kann tó nýtast til tøku av líra. Eisini er tað forboðið at søkja fugl í fuglalandi soleiðis, at búfuglurin kemur undir avoyðing.
Lundi má bert takast við stong, tó kann landsstýrið undir serligum umstøðum loyva drátt. Tílíkt loyvi kann bert gevast 3. hvørt ár í sama fuglalandi.
4) Tað er ikki loyvt at veiða við byrsu, sum hevur meira enn 2 skot.
4. bólkur.
Um friðing av villini fugli v.m.
§ 17. 1) Uppi á landi yvirhøvur, eisini á vøtnum og firðum, víkum og sundum og á sjónum yvirhøvur út at fiskimarkinum er allur fuglur friðaður móti skjóting og veiðu, sum ikki er tilskilaður í hesi grein (smbr. §§ 14 og 16):
2. stk. 5) 6) 4) 7) 8) Sum skilað til niðanfyri skal verða loyvt at veiða ella skjóta hesar fuglar ella fuglasløg:
a) alt árið: Kráku, ravn, kjógva, skúgv, havhest, súlu og øll másasløg, tó ritu bert á sjónum.
b) 1. oktober – 20. januar: Lunda, lomviga og álku.
c) 1. oktober – 30. november: Skarv.
Stk. 3. 9) Hóast ásetingarnar í stk. 1 og 2 í hesi grein kunnu eigari og leigari av veltum lendi søkja um skrivligt loyvi til at skjóta grágæs, sum hava sett seg á velt lendi, um grundaðir trupulleikar kunnu ávísast. Landsstýrismaðurin gevur skrivligt loyvi og ásetir nærri treytir hesum viðvíkjandi, herundir, at loyvishavarin skal fráboða, hvussu nógvar grágæs verða skotnar, og at myndugleikin kann heinta fuglin til kanningar. Eigari og leigari kunnu heimila øðrum persóni sama rætt. Loyvið til heimildarfólk skal vera skrivligt og kunna vísast fram eftir umbøn frá løgregluni. Ein eigari og leigari kann bert heimila einum persóni loyvi at skjóta á velta lendinum í senn. Landsstýrismaðurin skal stíla fyri, at kanningar og vísindaligar teljingar av grágæs verða framdar.
§ 18. Tann í frammanfyri standandi grein fyrisetta friðing umfatar eisini pisur, egg og reiður. Tó skal tað verða loyvt veiðurætthavara at taka líra.
2. stk. 1) Loyvt er at taka lomvigaregg á hvørjum ári til og við 8. juni á ávísum støðum í ávísum fuglabjørgum eftir nærri kunngerð frá Føroya landsstýri.
§ 20. 7) (Strikað).
§ 21. Landsstýrinum skal vera heimilað í vitskapligum ella almennyttigum endamáli at geva tilskilaðum monnum tíðarfresta undantaksloyvi frá reglunum í §§ 17 og 18 smbr. § 19.
5. bólkur.
Um sektir og ákæru.
§ 22. 5) 4) 6) Einhvør, sum uttan heimild veiðir fugl í bjørgum, urðum, hólmum ella æðuvarpi, antin við byrsu ella á annan hátt verður sæddur í ella skjýtur inn í friðað lendi, veiðir har hann eftir hesi lóg ella annars eftir grannastevniviðtøku ikki hevur veiðurættindi ella á tílíkum støðum uttan heimild gongur við byrsu í bø ella haga ella á annans veiðilendi tekur upp tað, sum sært er á egnum veiðulendi, kemur undir sekt og harafturat kemur byrsa og fongur undir konfiskatión. Fyri skjóting undir friðaðum lomvigabjørgum verður sektin minst 4.000 kr. fyri bátsmanningina, og haraftrat koma byrsa og fongur undir konfiskatión.
Undir sekt kemur eisini hann, sum annars brýtur nakra forboðsreglu eftir hesi lóg ella nakra samtykt ella reglu sum gjørd er eftir henni.
§ 23. Tað verður at skilja sum skerpandi, at ólóglig veiða er útint av fleiri í felag, at hon er útint á sunnu- ella halgidegi, at rænt verður í fuglalandi og at viðkomandi fyrr hevur gjørt seg sekan í veiðumisbroti.
Um so er, at nakað er veitt ella drigið í ólógligari veiðu, kemur viðkomandi undir eykasekt.
§ 24. 10) Sektir, sum standast av misbroti eftir hesi lóg, fara í ríkiskassan.
Tann seki skal harafturat endurrinda virði av tí hann hevur veitt á landi, (vøtnum) um so er hann ikki kann lata eigaranum tað í feskum standi.
§ 25. Er veiðumisbrot útint av børnum undir 14 ár við foreldra vitandi ella teim sum eru í foreldra stað, koma tey undir at hava útinnt misbrot sjálvi.
Tað sama er eisini galdandi, tá tey frá børnunum taka ímóti fongi av ólógligari veiðu.
Menn sum loðsar ella kønir menn, sum sigla fremmand skip inn, hava skyldu at siga skiparanum frá galdandi forboðum móti skjóting ella ótørvandi óljóði nærhendis friðaðum bjørgum, urðum, hólmum ella æðuvarpi. Ger hann ikki tað kemur hann sjálvur undir tey misbrot sum útinnt verða, meðan hann er umborð.
Mál um misbrot eftir hesi lóg, fara fram sum løgreglumál og fremjast, sjálvt um eingin hevur kravt tað.
7) Vaktar- og Bjargingartænastan hevur á sjónum eftirlit við, at lógin verður hildin og hevur rætt til uttan rættarúrskurð at fara umborð á bátar og gera neyðugar kanningar.
§ 26. Henda lóg kemur í gildi beinan vegin, og samstundis fer lóg nr. 101 frá 4. apríl 1928, broytt við lóg nr. 108 frá 15. marts 1939, kunngerð nr. 35 frá 20. marts 1942 og kunngerð nr. 25 frá 24. september 1945 úr gildi.
1) Broytt við Ll. nr. 33 frá 16.04.1986.
2) Broytt við Ll. nr. 48 frá 09.07.1970, § 7.
3) Broytt við Ll. nr. 48 frá 09.07.1970, § 7. Serliga er at viðmerkja, at smb. hesi lóg kunnu avgerðir friðingarnevndarinnar skjótast inn fyri yvirfriðingarnevndina eftir teim reglum, henda lóg ásetir.
4) Broytt við Ll. nr. 44 frá 24.05.1974.
5) Broytt við LL. nr. 42 frá 22. mai 1969.
6) Broytt við Ll. nr. 33 frá 07.06.1972.
7) Broytt við Ll. nr. 11 frá 24.02.1989.
8) Broytt við Ll. nr. 34 frá 26.03.2002. § 2 í hesi løgtingslóg er soljóðandi: ”Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. juni 2002. Samstundis verður danski teksturin í lógini strikaður.”
9) Broytt við Ll. nr. 48 frá 15.05.2014, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi tann 1. juni 2014 og fer úr gildi aftur tann 1. juni 2017.”
10) Broytt við Lov. nr. 186 frá 07.06.1958.


text:
Advokatyrki
Hvør skal skriva skeytið?
Skeytið og sjálvstøðug umboðan
Sjálvstøðug umboðan í samband við húsakeyp er ein sjálvfylgja, um tú sum keypari vil tryggja teg best møguligt og vil kenna teg tryggan í hesum handli.
Tann, sum selir húsini umboðar seljarans áhugamál, og tey eru ikki tey somu sum keyparans, sí tað, sum er skrivað her.
Seljaraumboðið handlar vegna seljara og umboðar áhugamál seljarans, sum er at fáa best møguligan prís fyri húsini. Seljaraumboðið, meklarin, umboðar ikki keyparan.
Keyparin sum hevur kritiskar spurningar ella kanska heldur ikki veit ella kennir seg ótryggan í keypistøðini, skal syrgja fyri at fáa sær sjálvstøðuga umboðan, advokat. Um rætt verður atborið, so kostar hetta ikki keyparanum eyka, umframt at sjálvstøðug umboðan gevur ein tryggari og betri handil fyri bæði seljara og keypara, so sleppast kann undan mótmælum aftaná yvirtøkuna um at húsini t.d. ikki vóru í tí standi, sum keyparin helt seg hava keypt tey í.
Kapping um skeytir
Tann einasti sum missir nakað við hesum er seljaraumboðið, meklarin/seljaraadvokaturin, sum ístaðin fyri at fáa ómaksløn frá bæði seljara og keypara, nú bert fær ómaksløn sína goldna frá seljaranum. Keyparin rindar til sítt egna umboð ístaðin fyri til seljarans umboð.
Um seljarin býður sær til at skrivað skeytið tína vegna, so eigur tú at vita, at hetta fyri seljaran meiri er ein ekspeditiónsspurningur, og at seljarin ikki ger hetta sum tín vegleiðari og ráðgevi.
Bíligari og betri við sjálvstøðugari umboðan.
Kostnaður mín fyri at umboða keyparan og greiða skeyti er lægri enn tann, sum annars er vanligt á føroyska markanðinum í dag, tí arbeiðið verður debitera sambært tímanýtslu, tó við einum minstagjaldi. Fyri henda prís fær tú herumframt eina munandi betri tænastu enn hana sum seljaraumboðið kann bjóða tær.
Umsíður fingu vit tørvandi lóggávuna á økinum um keyp og sølu av fastogn:
LØGTINGSLÓG NR. 137 FRÁ 6. OKTOBER 2011 UM BRÚKARAVERND Í SAMBANDI VIÐ AT KEYPA OG SELJA FASTOGN O.A. (gald.frá 1.jan 2012)
- Iðranarrættur til keypara, sum annars hevur gjørt avtalu um keyp av húsum, men nú angrar - við ávísum treytum
- Eigaraskiftistrygging, sum saman við støðisfrágreiðing um ognina tekur hædd fyri fjaldum manglum við keyptu ognini
LØGTINGSLÓG NR. 136 FRÁ 6. OKTOBER 2011 UM KEYP OG SØLU AV FASTOGN O.A. (gald. frá 1.juli 2012)
- Setur bann fyri at ein meklari sum vinnuliga selir hús kann umboða keyparan eisini
- Setur krøv til seljaraumboðið/meklaran at veita upplýsingar um evt. fíggjarligt tilknýti til eitt nú banka ella trygging.
- Setir bann fyri at meklarin kann knýta søluna/keypið at ávísum tænastum, so sum t.d. fígging frá ávísum peningastovni, ella trygging frá ávísum tryggingarfelag


text:
ÁRF ÁRSINS Róðrarfelag 2007
Myndir 2011
09. Jun 2011
Myndir frá Norðoyastevnu og Sundalagsstevnu, koma út á síðuna í viku 25 :) Heilsa ÁRF myndamaðurin - Jósef...
les meir
Vinnarin av Gassgrillini gjørdist nr 13529
06. Jun 2011
Vinnarin av Gassgrillini á Norðoyastevnu gjørdist nr. 13529.Vinnarin verður biðin at ringja, ella smsa á telefon 75 75 75.Ella senda ein t-post til arf@arf.foÁRF ...
les meir
Møguleiki er at vinna Gassgrill frá ÁRF á Norðoyastevnu
03. Jun 2011
Tivoli øki opnar klokkan 19 á Norðoyastevnu.Møguleiki er at vinna eina Gassgrill frá ÁRF.50 arin - Keypir tú fyri kr. 50 í senn, so færttú...
les meir
Startrøðin - FM-róðurin á Norðoyarstevnu 2011
03. Jun 2011
Fimmmannafør, dreingir 2 Fípan Fagra 3 Royndin Fríða ...
les meir
Ruddingardagur í Árnafirði leygardagin 21 mai
07. Mai 2011
Ruddingardagur leygardagin 21 mai.(Byrja verður við morgundrekka og rundstykkjum kl. 09:30, klokkan 16:00 fara vit at grilla búffar og pylsur) ...
les meir
Ruddingardagurin er útsettur til leygardagin 21 mai
06. Mai 2011
Av tí at veðurforsøgnin ikki sigur frá so góðum veðri ímorgin, so verður ruddingardagurin,útsettur til leygardagin 21 mai.Meira verður at frætta seinri ;)ÁRF ...
les meir
Stuðla ÁRF
11. Feb 2011
Góðu tit :)Til ber at stuðla Róðrarfelagnum, við at seta eina upphædd á konta í Norðoya Sparikassa,konto nr.: (9865) 102.857.4Stuðul í 2011.Stuðuls Vinnarin fær 1...
les meir
Skrá fyri tiltøk 2011 | ÁRF
28. Jan 2011
Fyribils-Skrá fyri tiltøk 2011 | ÁRFRuddingardagur leygardagin 7 mai.(Byrja verður við morgundrekka og rundstykkjum kl. 09:30, klokkan 16:00 fara vit at grilla búffar og pylsur)...


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Viðgera fiskidagarnar seinnapartin
Vinnunevndin hjá løgtinginum hevur fund klokkan eitt um fiskidagarnar frá 1.september til 1.desember í ár.
Stór mótstøða, bæði politisk og vinnulig, er móti at áseta fiskidagar í bara fýra mánaðir.
Høgni Hoydal, landsstýrismaður, svarar, at tað ber ikki til at gera tað øðrvísi, tí lógin um vinnuligan fiskiskap, sum fiskidagar verða ásettir eftir, fer úr gildi á nýggjárinum.
Jørgen Niclasen, næstformaður í Vinnunevndini, segði við Útvarpið í gjár, at andstøðan í Vinnunevndina hevur boðið samgonguni at gera felags álit og skjóta upp, at fýra mánaðir verða broyttir til 12 mánaðir.
Samgongan vil einki siga
Øll trý samgonguumboðini í Vinnunevndini, Bjarni Hammer, formaður, Bjørt Samuelsen og Magni Arge, vilja ikki siga enn, hvat tey fara at mæla til í álitinum hjá nevndini.
Tey siga, at tey arbeiða enn við málinum.
Álitið skal leggjast fram á tingfundinum mánadagin klokkan trý.
Vinnunevndin hevur eisini fund fyri tingfundin mánadagin. Onnur viðgerð fær so verið mikudagin.
Og triðja viðgerð verður fríggjadagin 18.august, dagin sum løgtingið sambært lógini um vinnuligan fiskiskap skal hava avgreitt uppskotið um fiskidagar.
Sí eisini


text:
- Vit vistu av ongum og sjálvandi fara vit at lurta eftir tí, sum Bakkafrost hevur at siga um samanleggingina. Men tað er trupult ikki at vera bangin um arbeiðsplássini her suðuri, tá man veit, at Bakkafrost byggir eitt risavirkið í Runavík.
Tað sigur Dennis Holm, borgarstjóri í Vági, nú Bakkafrost hevur keypt allan partapeningin í Faroe Farming aftur.
Fyri fýra árum síðan keypti Bakkafrost Havsbrún og við í keypinum fekk felagið millum annað Faroe Farming, alifyritøkuna, sum hevur heimstað í Vági.
Avmarkingarnar í alilógini gjørdu, at Bakkafrost fekk boð frá myndugleikunum um at selja burturav, og úrslitið var, at Tjaldur keypti meirilutan av partabrøvunum.
Í nakrar mánaðir hevur tó ljóðað, at handilin skuldi ganga hinvegin aftur, og í gjár komu so boðini frá Bakkafrosti um, at felagið, um myndugleikarnir góðtaka handilin, keypir tey 51 prosentini, sum Tjaldur átti.
Fyri syðra part av Suðuroy hevur Faroe Farming stóran týdning, tí felagið hevur 59 ársverk, og sum skilst á borgarstjóranum í Vági, eru tað arbeiðsplássini sum serliga sáa ivan.
- Nú vita vit ikki, hvat hendir, men tað sigur seg sjálvt, at vit eru ótrygg tá tað snýr seg um arbeiðsplássini, sigur Dennis Holm.
Lítið er komið fram um broytingarnar í eigaraviðurskiftunum í Faroe Farming, og tað undrar borgarstjóran.
- Faroe Farming er fyri nógvar suðuroyingar eitt gott og ikki minst týdningarmikið arbeiðspláss, og tað er ikki løgið, at fólk eru í iva um framtíðina, nú broytingar eru farnar fram í eigaraviðurskiftunum, sigur hann.


text:
Fyrrverandi løgmaður og fyrrverandi fíggjarmálaráðharrin eru farnir at vaska sínar politisku hendur í málinum um, hvørt tað fram eftir skal vera ókeypis ella ikki at koyra ígjøgnum teir báðar undirsjóvartunlarnar, Vágatunnilin og Norðoyatunnilin, tá lánini eru afturgoldin.
Í oddagrein í Sosialinum 27. januar 2017 stendur millum annað, at fyrrverandi løgmaður Kaj Leo Holm Johannesen hevur eginleikan fram um aðrar politikarar at snara runt sum á einum tallerki – og brádliga meinar hann júst tað øvugta av tí, hann hevur sagt frammanundan.
Av tingsins røðarapalli 10. septembur 2013 segði hann sostatt Løgtinginum og øllum Føroya fólki frá, at tunnilsfeløgini skuldu rinda landinum aftur tær 395 milliónir krónurnar, sum landið hevði sett í feløgini sum partapening. Fyrr enn tá kundi tað ikki vera ókeypis ar koyra í gjøgnum tunlarnar.
Fyri at skera tað út í papp, so legði fyrrverandi løgmaður dent á, at táverandi samgongan hvørki hevði ætlanir um at at avtaka lógirnar í næstum ella at broyta tær.
Samstundis situr fyrrverandi fíggjarmálaráðharri Jørgin Niclasen og lýður á, meðan samgonguleiðari hansara slepti hesi politisku bumbuni, uttan at reagera. Hann visti sjálvandi eisini, at hann ikki fekk meiriluta í samgonguni fyri aðrari meining um málið enn løgmaður.
Eivin Jacobsen táverandi løgtingsumboð fyri Sambandsflokkin í Vágum var tó skjótur at lofta hesi hondgranatini, ið løgmaður hansara hevði tveitt lúkst í fangið á fíggjarmálaráðharranum.
Tí setti Eivin Jacobsen ein fyrispurning til fíggjarmálaráðharran viðvíkjandi álvarsligu støðuni, sum vágafólk, og norðoyingar knappliga vóru komin í við avgjørdu útsøgn løgmans – nevnliga at bummpeningur framhaldandi skuldi krevjast, eisni aftaná at tunnilslánini vóru útgoldin.
Fíggjarmálaráðharrin var sjálvandi greiður yvir, at støðan hjá honum var vónleys, tí samgonguleiðarin hevði stungið hann í ryggin. So har var einki annað at gera enn at spæla politiskt poker. Tað gjørdi hann við at lova at leggja eitt uppskot fyri Løgtingið, ið skuldi hava við sær, at ein klokkuklár løgtingssmtykt skuldi staðfesta, at tunnilsfeløgini ikki skuldu heftast fyri at gjalda partapeningin aftur í landskassan.
Sjálvandi var einki uppskot lagt fyri løgtingi, soleiðis sum fíggjarmálaráðharrin hevði lovað, tí innast inni var fíggjarmálaráðharrin greiður yvir, at hansara egna samgonga við løgmanni á odda hevði felt eitt møguligt uppskot við brestin – ella mest sannlíkt, hevði steðga tí, áðrenn tað nakrantíð varð borið í Løgtingið.
Er tað soleiðis sum oddagreinin í Sosialinum sigur frá, at núverandi løgtingsmaðurin Kaj Leo Holm Johannesen hevur snarað runt á einum tallerki í hesum málið, so vísur hann yvir fyri Føroya fólki, at hann als einki trúvirði hevur eftir.
At fyrrverandi fíggjarmálaráðharrin hevur ein alvorligan forkláringstrupulleika, er ikki ov nógv sagt. Hann segði seg skula leggja eitt løgtingsuppskot fram, ið rimmarfast skuldi staðfesta, at tunnilsfeløgini IKKI skuldu gjalda landskassanum partapeningin aftur, sum Løgtingið hevði játtað sum partapening í báðum undirsjóvartunlunum.
Sostatt hevur hann sjálvur alla ábyrgdina av tí eljustríði, ið nú hevur tikið seg upp um tunnilsmálið. Og í staðin fyri at taka í egnan barm, sendir hann heldur apuna víðari til sitandi samgongu og gevur henni skyldina fyri sítt egna lyftisbrot.
Sjálvur metir undirritaði, at nú er rætta løtan komin at skjóta ein tunnil ígjøgnum frá Fútakletti til Sandavágs, soleiðis at sleppast skal undan at koyra um Hálsin, ið er eitt sera hættisligt vegastrekki við kava og stormi um veturin. Hesin tunnil fer eisini at spara tey koyrandi fyri bensin- og diselútreiðslur og umhvørvið fyri dálking. Um bummgjaldið fór til hesa verkætlan, hevði lyftisbrotið kanska verið til at liva við. Sjálvur kom eg einaferð á flogvøllinum í prát við norðmenn, ið arbeiddu við at gera Vágatunnilin. Teir ivaðust ikki í tá, at teir kundu sprongt í gjøgnum til Sandavágs fyri tað sama, sum vegurin frá tunlinum í Oyragjáarvegin fór at kosta.


text:
Seinastu árini hevur Moody’s ratað Føroyar um summarið, og síðstu rating fekk Føroyar í august í fjør. Men orsakað av stóru tunnilsverkætlanini, við eini lántøku í heyst á 2,7 mia kr, hevur Moody’s tikið ratingina upp til endurskoðan í desember/januar. Men í hesi vikuni staðfesti Moody’s ratingina hjá Føroyum, Aa3 við støðugum útliti, upplýsir Landsbvanki Føroya.
Aa3 er fjórðhægsta rating av 21 møguligum. Moody’s metir, at verandi rating og kreditstyrki er hóskandi til at standa ímóti avbjóðingini av at geva veðhald til stóru tunnilsverkætlanina.
Moody’s vísur tó á, at hóast verandi rating er mett hóskandi til øktu skuldina, so fer ein munandi meirkostnaður av at byggja tunnlarnar, ella um landskassaveðhald verða givin til aðrar líknandi verkætlanir, at leggja trýst á eina niðurrating.
Viðurskifti, sum kunnu geva Føroyum eina betri rating eru:
- um fíggjarlógin aftur kemur í langtíðarjavnvág,
- um skuldin minkar til støðið undan heimsfíggjarkreppuni, og
- um Føroyar vórðu minni tengdar at stutttíðarfígging.
Hinvegin eru viðurskifi, sum kunnu geva Føroyum eina verri rating:
- um skuldin veksur nógv meira,
- um viðurskiftini við Danmark versna,
- um onkur óheppin skelkur rakar fiskivinnuna, og
- um byggiváðin at byggja tunnlarnar til Eysturoy og Sandoy bera við sær munandi meirkostnað,
- um fleiri landskassaveðhald vera givin.


text:
13. juni 2017Nr. 95
Kunngerð um broyting í kunngerð um skyldu at hava hund í bandi
(Verandi undantøk í Klaksvíkar kommunu verða strikað)
§ 1
Í kunngerð nr. 98 frá 7. oktober 2014 um skyldu at hava hund í bandi verður § 3 orðað soleiðis:
”§ 3. Henda kunngerð er galdandi fyri Tórshavnar kommunu, Runavíkar kommunu og Klaksvíkar kommunu.”
§ 2
Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.
Uttanríkis- og vinnumálaráðið, tann 13. juni 2017
Poul Michelsen (sign.)
landsstýrismaður
/ Herálvur Joensen (sign.)


text:
Benchmark er í hesum sambandi búskaparlig grundtøl, sum verða nýtt til at samanbera bankans avkast við tað avkast, ið marknaðurin gevur.
Bankin samanber regluliga avkastið av einstøku avtalunum hjá kundum, sum hava NordikPensjónsRøkt, við marknaðaravkastið (benchmark) fyri ta íløgustrategi, ið er vald. Niðanfyri ber til at síggja benchmark, ið verða nýtt til hvørja einstaka íløgustrategi.
Pensjónir, sum er inngoldnar áðrenn 1. januar 2014
Pensjónir, sum er inngoldnar eftir 1. januar 2014
Frágreiðing av styttingum
Set teg í samband við okkum
, um tú ynskir at fáa meira at vita um benchmark ella NordikPensjón
.


text:
Gunleif heldur fram í 07 Vestur
Í gjárkvøldið skrivaði Gunleif Magnusarson undir nýggjan sáttmála við 07 Vestur. Ivasamt hevur verðið, um Gunleif fór at spæla í ár, men, til stóra gleði fyri allar 07 Vestur-fjepparar, er nú staðfest, at so verður!
26-ára gamli ný-sandavágsmaðurin hevur verið ein týðandi brikkur í 07 Vestur í fleiri ár. Hann er ímillum leikararnar, ið hava spælt allar flest dystir fyri felagið, og, hóast hann nærum altíð verður greinaður sum verjuleikari ella miðvallari, hevur hann eisini skotið 5. flest mál av øllum, síðan felagið bleiv stovnað. 104 dystir og 32 mál.
Vit gleða okkum til at síggja Gunleif framhaldandi í svarta búnanum. Hjartaliga tillukku við sáttmálanum og blíðan byrð!
Komandi dystir
Betri-deildin, 20. jan. kl. 11:00
07 Vestur - Skála Útsett
(Venjingardystur)
FUTSAL
GU12, 20. jan. kl. 11:50 (Argir)
DU12, 21. jan. kl. 13:00 (Argir)
GU14, 21. jan. kl. 18:25 (Argir)
Fleiri
Stigatalvan
Málskjúttar


text:
Valplakatir lítla og onga ávirkan á krossin
02. Des 2016
Faldarar og valplakatir hava sum heild minstu ávirkan á, hvussu krossurin verður settur til kommunuval og løgtingsval í Føroyum. Hetta er niðurstøðan sambært einari...
les meir
Veljarakanning í november: Samgongan varveitir meirilutan
02. Des 2016
Sambært nýggjara veljarakanning, sum Gallup Føroyar hevur gjørt fyri Zakarias Vang í tíðarskeiðnum 8. - 19. november 2016, varveitir samgongan meirlutan. Framsókn fær ein sess...
les meir
Kvinnur og menn gleddu seg eins nógv at fara aftur til arbeiðis
19. Okt 2016
Ein nýggj kanning hjá Gallup Føroyum vísir á, at heili 58% av føroyingum gleða seg at fara aftur til arbeiðis eftir summarfrítíðina. Kanningin er frá...
les meir
Føroyingar gleddu seg at fara aftur til arbeiðis
06. Okt 2016
Meira enn annarhvør føroyingur gleddi seg at fara aftur til arbeiðis eftir summarfrítíðina. Hetta er niðurstøðan sambært einari kanning, ið Gallup Føroyar gjørdi í august...
les meir
Veljarakanning: Samgongan varveitir merilutan
09. Sep 2016
Gallup Føroyar hevur gjørt nýggja veljarakanning fyri Portalin í døgunum áðrenn 1. september 2016, nú eitt ár er liðið síðan seinasta Løgtingsval. 517 fólk kring...
les meir
Kanning: Tey eldru á Skálafjørðinum væl fyri
09. Sep 2016
Økistænastan hjá Skálafjarðarsamstarvinum hevur gjørt umfatandi Tørvs-og nøgdsemskanning, sum Gallup Føroyar hevur staðið. Kanningin varð løgd fram 8. september fyri bý- og bygdarráðslimunum í Runavíkar,...
les meir
FFM 6. september: Live Streaming
02. Sep 2016
Týsdagin, 6. september kl. 10.00-12.00 hittast limirnir í Felagnum Føroysk Marknaðarfólk í M-torginum, tá Snæbjørn Ragnarsson, Social Media Consultant frá Digital Arts Network, Pipar\TBWA í...
les meir
M-Torgið, 7. juni: Instagram v/Júlíu Sigurðardóttir
01. Jun 2016
Felagið føroysk marknaðarfólk hevur M-Torg týsdagin, 7. juni kl. 10.00-12.00 í hølunum hjá Gallup Føroyum, tá Júlía Skagfjørð Sigurðardóttir kemur at halda fyrilestur um Instagram...


text:
Sunday, March 20, 2011
Eitt leygarkvøld á verkstaðnum...
Claus Carstensen í Steinprenti
Seinastu dagarnar hevur danski listamaðurin, Claus Carstensen arbeitt í Steinprenti. Claus er sær sjálvum líkur sum ein melduródn av orku og framfýsni og hóast høvuðsuppgávan á hesi føroyavitjanini var at gera myndaskránna til framsýningina Klaksvikaffærer, sum letur upp í Norðurlandahúsinum og í Steinprenti í september, hevur tað eydnast honum at fáa heili seks góð prent burturúr uppihaldinum hesa ferð... -ella meir, tí tey arbeiða enn.. Fína úrslitið kemst sjálvandi av, at listamaðurin veit hvat hann ger. Hann er ómetaliga dugnaligur og miðvísur og so er hann eitt satt arbeiðsgrev, ið hjá Jan Andersson og Fríðu Matras Brekku fær góða umstøður, tá hann arbeiðir í Steinprenti. Tó at tað í skrivandi stund er leygarkvøld og klokkan er farin av níggju, heldur virksemið á í Steinprenti og teir báðir, Jan og Claus eru við at viðgera ein stein og gera hann kláran til prentingar.
Gorgonize now! er heitið á einum sera væl úr hondum greiddum prenti við einum dramatiskum, maskukendum andlitið, sum starir illbønandi út á áskoðaran í eini trýbýttari kompositión. Og sjálvt um ikonografiin er svørt og døpur heavy metal, er ein serstakur, grafiskur vakurleiki í hesum prentinum í øllum teimum mongu ymisku svørtu og gráu tónunum og í teimum mongu, ymisku strukturunum á myndaflatanum.
Beint nú standa teir báðir, listamaðurin og litografurin við fønara í hond og orðna tað síðsta áðrenn fyrsta royndarprentið skal takast av prentinum Church of dopamine. Eg má fara yvir at hyggja hvussu tað riggar, men tað sær út til at blíva eitt fantastsiska gott prent. Eg seti nakrar myndir inn her av tí, sum gongur fyri seg í Steinprenti, tað er ótrúliga spennandi at sleppa at fylgja við í hvussu eitt tílíkt verk verður til, serliga tá tað gongur so væl sum í kvøld...
Jan Andersson og listamaðurin meta um dygdina á prentinum
Claus Carstensen fylgir við meðan steinurin verður prepareraður
Listamaðurin signerar tað eina avbrigdið av Gorgonize now!
Jan og Fríða
Claus, steinurin og maskinan
Claus og Fríða gera klárt til at signera eitt annað avbrigdi av Gorgonize now!
Jan og Claus gera næsta steinin til reiðar at tekna á
Steinurin skal standa væl meðan teknað verður á hann
Steinurin Church of dopamine
Listamaðurin eksperimentarar við at smíða hol í eitt prent
(KP)
Posted by Listin at 9:42 AM


text:
Seinnapartin fríggjadagin bleiv nýumvældi bygningurin Toylon, sum liggur á M. A. Winthers gøtu og J. H. Schrøters gøtu, tikin í nýtslu. Klippfisk hevur áður húsast í bygninginum, og nú verður filmurin skiftur út við seymistovu í erva og glaslist í kjallaranum.
Á lítlari samkomu seinnapartin segði Annika Olsen, borgarstjóri, nøkur orð, tá ið stásiliga umbyggingin bleiv tikin í nýtslu.
- Kvøldskúlin hevur prógvað, at hann er ein skúli fyri øll, og at tilboðini skulu fevna um allar aldursbólkar og sosialar bólkar. Skúlin kemur tí uttan nakran iva framhaldandi at fáa stóra politiska vælvild, segði hon millum annað..
Annika Olsen takkaði eisini starvsfólkunum á Kvøldskúlanum fyri tolni í tilgongdini og teirra ídni fyri at fáa alt at bera til, eins og hon veitti eina tøkk til verkætlanarleiðaran á teknisku fyrisiting. Eysturlon hevur staðið fyri arbeiðinum at umvæla bygningin.
Á myndini síggjast Gunvør Balle, forkvinna í mentanarnevnd Tórshavnar býráðs, Annika Olsen, borgarstjóri, og Jógvan Sørin Hansen, leiðari á Kvøldskúlanum.


text:
FK-Cup fyri eldri
Góðu flogbóltsfeløg
Vit bjóða tykkum til FK-Cup fyri eldri leygardagin 24 september
(sí viðhefta pdf.)
Hetta er eitt gott høvi at fáa vant dystarformin áðrenn landskappingin
av álvara fer í gongd.
Vit gleða okkum at síggja tykkum :)
Vinaliga Christina Nolsøe
Flogbóltsfelagið Fleyr
Gundadalshøllin
Postboks 1022
FO-110 Tórshavn
Innbjóð FKcup eldri 2016.pdf
Til kalendaran omanfyri skal viðmerkjast, at tað er skráin, sum liggur hjá FBF, sum er galdandi. Tað kunnu koma broytingar, og tað kann henda, at vit ikki fáa dagført alt beinanvegin alla tíðina.


text:
Ein 27 ára gamal sýri stendur helst aftanfyri bumbuna, sum brast í suðurtýska býnum Ansbach í gjárkvøldi. Tað skrivar DR á heimasíðuni. Gerningsmaðurin doyði av brestinum nær við inngongina til ein tónleikafestival í býnum. Hann hevði roynt at sleppa inn á festivaløkið, men var noktaður, tí hann einki atgongumerki hevði. Tólv onnur vórðu særd, tá bumban brast uttanfyri eina vínbarr í miðstaðarøkinum stutt eftir klokkan tíggju í gjárkvøldi.
Enn veit man ikki, um talan var um eitt sjálvmorð ella um maðurin hevði ætlað sær at dripið fleiri við bumbuni. Sambært innlendismálaráharranum í Bayern, Joachim Hermann, hevði maðurin nokk av tilfari í ryggsekkinum til at drepa og sára nógv fleiri.
Sýriski maðurin kom til Týsklands fyri tveimum árum síðani og søkti um friðskjól, men fekk noktað tað fyri einum ári síðani. Hann hevur tó verið verðandi í Týsklandi grundað av støðuni í Sýria. Sambært Joachim Hermann hevur maðurin fleiri ferðir roynt at gera sjálvmorð og var tí tilknýttur at einum sálarsjúkusjúkrahúsi.
Enn kennir man ikki til orsøkina til álopið, men kannað verður, um nakað tilknýti er til ein islamistiskan bólk. Enn eru eingi prógv, sum týða á at maðurin skuldi verið víðgongdur ekstremistur.
Hetta er fjórða álop í Týsklandi hesa vikuna. Mánadagin leyp ein drongur á við øks í einum toki, fríggjadagin skeyt ein tannáringur níggju fólk í eini sølumiðstøð í München og sunnudagin leyp ein maður á við masjettu og drap eina kvinnu.
Kelda: DR


text:
Oljuvanlukkan í Meksikoflógvanum.
Stórt endurgjaldskrav til BP.
Í gjár byrjaði rætttarmálið, sum skal gera av, hvussu nógv bretska oljufelagið BP og hinir partarnir í málinum skulu rinda í bót og endurgjaldi fyri ta stóru dálkingarvanlukkuna í Meksikoflógva um summarið í 2010.
BP hevur longu gjørt semju í fleiri túsund málum um endurgjald í sambandi við lekan og dálkingina. Millum annað hevur felagið gjørt semju við amerikonsku myndugleikarnar um at rinda 4,5 milliardir dollarar í bót. Herumframt hevur felagið goldið einstaklingum og fyritøkum 7,8 milliardir dollarar í endurgjaldi fyri skaða, sum stóðst av dálkingini.
Í rættarmálinum, sum byrjaði í New Orleans í gjár, boðaði ákæruvaldið frá, at tað fer at leggja fram prógv fyri, at vanlukkan stóðst av grovum ósketni, og at tað millum annað kostaði 11 oljuarbeiðsmonnum lívið. Greinarar siga, at verður BP dømt sambært ákæruritinum, kann tað kosta felagnum 17 milliardir dollarar ella knappar 100 milliardir krónur afturat tí, sum felagið longu hevur goldið.
Ikki einsamalt
Sambært fronsku tíðindastovuni AFP fer BP at royna at leggja ein part av ábyrgdini yvir á sínar samstarvsfelagar í Meksikoflógva t.v.s. Transocean og Halliburton. Transocean var operatørur á leiðini, og Halliburton hevði ábyrgdina av, at alt var í lagi umborð á pallinum "Deepwater Horizon".
Sambært talsmanninum hjá BP, Rupert Bondy, vil felagið ikki ganga við til, at vanlukkan stóðst av grovum ósketni frá felagsins síðu.
-Hetta var ein syndarlig vanlukka, sum hevði fleiri orsøkir, og sum umfatar fleiri partar, sigur Rupert Bondy.
Tað tók 87 dagar at tetta lekan aftan á spreingingina á "Deepwater Horizon", og tá hevði oljan dálkað strendurnar í fimm amerikonskum statum og tikið grundarlagið undan fiskivinnuni og ferðavinnuni har. Mett verður, at BP brúkti meiri enn 14 milliardir dollarar til ruddingina.
Vil helst hava semju
Í fyrsta umfari skal rætturin í New Orleans staðfesta orsøkina ella orsøkirnar til vanlukkuna og gera úrskurð um, hvør hevði ábyrgdina, ella hvussu stóran part av ábyrgdini teir einstøku partarnir høvdu. Hetta kann taka fleiri mánaðir.
Fleiri amerikanskir greinarar seta spurnartekin við, um BP hevur ráð til at lata málið enda við dómi, og tí vænta teir, at felagið fer at dyrgja eftir einari semju.
Statirnir Alabama, Louisiana, Texas, Mississippi og Florida eru við í stevningini saman við amerikanska løgmálaráðnum og fleiri privatum fyritøkum.
Kelda: oljan.fo