text:
Augustur
Augustur (Physeter macrocephalus) er heimsins størsti tannhvalur. Hannurin kann blíva uppí 20 metrar langur og viga uppí 50 tons. Honin er uppí 12 m til longdar og vigar 16 tons.
Augusturin livur í høðvusheitum av høggislokki. Hvalurin hevur einar 19 - 23 spískar tenn í tí klæna undirkjaftinum. Í yvirkjaftinum hevur hann holur, sum tenninar passa uppí. Nógvir augustar, serliga teir stóru hannanir, sum kunnu kava longst niður, kunnu takað rættiliga stóran høggislokk. Høðvusføðin er tó minni høggislokkur.
Augusturin hoyrir til millum teir hvalinir, sum kava longst niður. Teir kunnu vera undir í yvir ein tíma og kava longur enn ein km niður, teir stóru hannanir kunnu fara enn longur niður.
Augustur - Spermur[rætta | rætta wikitekst]
Hvalurin verður eisini nevndur Spermur, hetta er eisini enska (sperm whale) og norska spermhval) navnið. Hetta navnið kemur av einari serligari olju, sum finst fremst í kúluni á hvalinum, í tí sokallaða spermacetorgan. Henda oljan er klár og flótandi við kropshita, men stadnar tá hitin lækkar og verður tá til ein hvítan form, nakað líkt stearin, hetta líkist nakað sáð og hagani kemur navnið.
Gera landgongd í Føroyum[rætta | rætta wikitekst]
- Jóladag í 2000 svam ein augustur seg uppá sandin í Nesi í Hvalba. Roynt varð at fáa hann útaftur, men tað eydnast ikki.
- Nýggjársdag 2012 gjørdi ein augustur landgongd í mølini millum sandbakkar í Nesi í Hvalba.[1] Eftir ráðum frá djóralækna varð ikki roynt at gera nakað við henda augustin, sum doyði seinni sama dag.[2]
- Í november 2013 gjørdu tveir avgustar landgongd í Sundalagnum, norðafyri Streymin, annar gjørdi landgongd við Norðskála, meðan hin gjørdi landgongd í Nesvík. Tað vóru upprunaliga fýra avgustar ið svumu har í Sundalagnum, men tveir av teimum fóru avstað aftur. Onkur stjól tenninar á tí fyrra avgustinum ið doyði, fólk sum varða av Hvalastøðini við Áir høvdu annars tosað um at varðveita beinagrindina av tí avgustinum, men tá allur undirkjafturin var horvin, so kundi tað gera tað sama. Men tá tann seinni avgusturin doyði, varð ansað betri eftir, og hesaferð vóru tenninar ikki stolnar. Tann 26. november var hesin avgusturin tikin upp á land á Hvalastøðina við Áir, eftir at hava ligið deyður í eini tveir dagar. Bjarni Mikkelsen, lívfrøðingur, setti varliga hol á búkin á honum, og knappliga brast hann so at siga í andlitið á honum. Kringvarpið tók upp á film og varð hetta víst í Degi og Viku sama kvøldið og eisini lagt á heimasíðuna hjá Kringvarpinum. Filmsbrotið sum víst at hvalurin brast ferðast síðan víða og varð sætt av fleiri milliónum av fólkum kring allan heimin.[3]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Sudurras.info, Augustur í Hvalba
- ↑ Kringvarp Føroya, Morgunsendingin 3. januar 2011.
- ↑ Kvf.fo, Sjónvarpsbrot um avgustin fer um allan heimin


c: text/html

text:
Loðpílur
Loðpílur (Salix lanata) er ein lágvaksin, leyvfellandi runnur av pílafamiljuni. Hann er eyðkendur við sínum hvílodnu bløðum á báðum síðum. Loðpílur blómar tíðliga, fyri leyvskot á vári. Hann er einkyndur, hann- og honplantur hvør sær. Blómurnar eru langir, ljósagulir reklar. Loðpílur er stundum krúpandi, stundum upprættur har hann fær frið, upp til 1,5 - 2 m. hædd.
Upprunaøki: Loðpílur finst í Norður-Europa og Norður-Asia, frá Íslandi heilt eystur til Siberia, men vegna seyðabit er hann nú sjáldsamur í Føroyum og Skotlandi. Eitt undirslag, Salix lanata richardsonii finst í Norður-Amerika men hvørki hesin ella Salix lanata finst í Grønlandi.
Loðpílur í Føroyum: Nú er loðpílur bert funnin í tveimum støðum i Føroyum, í Streymoy og Borðoy, men talið av plantum í hesum støðum, óatkomuligt fyri seyði, ber boð um at hann hevur verið vanligur vøkstur, áðrenn seyður kom til landið. Føroyski loðpílurin er ein krúpandi runnur, hvørs greinar liggja 1 til 2 metur fram eftir jørð, fyri síðani at benda teir síðstu 20-30 sentimetrarnar upp í loft; og bløðini her gerast ikki so loðin sum aðrastaðni, t.d. í Noregi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kvívíkar kommuna søkir vegna Dagstovnin Áarlon eftir 3 námsfrøðingum til vøggustovuna og barnagarðin.
• 1 starv í vøggustovu 30 tímar
• 1 starv í vøggustovu 40 tímar
• 1 starv í barnagarðsstovu 40 tímar
Størvini verða sett frá 1. mars 2015 ella eftir nærri avtalu.
Arbeiðstíðirnar eru millum 07:15 og 17:00
Vit kunnu bjóða tær:
• Ein væl útgjørdan stovn við óavmarkaðum møguleikum
• Ein barnabólk, ið gevur tær avbjóðingar, gleði og virkishug
• Møguleikan at seta tín dám á dagligdagin
Málsetningur okkara er at skapa tryggar, mennandi og lærandi umstøður fyri børn og vaksin.
Lønar og setanartreytir:
Løn og setanarviðurskifti er sambært sáttmála millum Føroya Pedagogfelag og Kommunala Arbeiðsgevarafelag Føroya.
Um námsfrøðingar ikki søkja, kunnu hjálparfólk verða sett í tíðaravmarkað starv.
Meira kann fáast at vita um størvini við at ringja til Siborg Arge, leiðara á telefon 292412, ella Unni Joensen, varaleiðara á telefon 292411.
Umsóknir við prógvum, viðmælum og CV skulu vera kommununi í hendi áðrenn 20. Februar 2015 kl. 12:00
Kvívíkar kommuna
Víkarvegur 4
340 Kvívík
Kvívíkar kommuna útskrivar hervið kapping um búmerki til kommununa.
Vestmanna-, Eiðis, Kvíkvíkar og Sunda kommunur samstarva um barnaverndartænastu sambært galdandi lóg sum barnavernd.
Barnaverndartænastan er sett saman av tveimum pørtum: barnaverndarumsiting og barnaverndarnevnd. Barnaverndar-umsitingin húsast í hølunum hjá Sunda kommunu á Oyrarbakkavegi 3 á Oyrarbakka.
Barnaverndartænastan í VEKS svarar á telefon 667271 í vanligari arbeiðstíð. Aðrar tíðir svarar vakttelefonin hjá barnaverndartænastuni, tlf. nr. 297200.Teldupostur: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it..
Barnaverndarnevndin er mannað við fólki úr teimum samstarvandi kommununum.
Arbeiðið við barnavernd skal tryggja, at børn, sum liva undir við viðurskiftum, ið kunnu skaða teirra heilsu og menning, fáa neyðuga hjálp og umsorgan í rættari tíð, og at hjálpa teimum við at fáa ein tryggan uppvøkstur. Miðað verður eftir, at munagóð fyribyrgjandi tiltøk kunnu setast í verk í samstarvi við foreldrini, so trupulleikarnir verða rættaðir áðrenn teir gerast tyngjandi í gerandisdegnum.
Barnaverndartænasturnar kring landið arbeiða í tøttum samstarvi við Barnaverndarstovu Føroya, ið hevur ein samskipandi og ráðgevandi leiklut.
VEKS umsitur eldrarøkt og heimatænastu
Eftir at eldraøkið frá 1. januar 2015 við lóg er lagt út til kommunurnar at umsita og reka, hava tær fýra samstarvandi kommunurnar – Vestmanna, Eiðis, Kvívíkar og Sunda kommunur – stovnað samstarvið VEKS, ið vegna kommunurnar nú umsitur alla eldrarøkt og heimatænstu í hesum økjum. Tænasturnar hjá VEKS fevna um:
Arbeitt verður við framhaldandi menning av tænastum.
Les meira um VEKS á veks.fo
Sambært kunngerð um burturkast nr. 147 frá 19. oktober 1995 er krav, at góðkenning skal fáast frá kommununi at brenna nýggjársbál.
Søkjast kann um loyvi hjá kommununi innan 30. desember 2014, klokkan 15.00 við at senda teldupost til This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. ella ringja til tlf. 772402
Treytirnar fyri at fáa loyvi eru hesar:
• at bert reinur, óviðgjørdur og turrur viður verður nýttur
• at støddin á bálinum er í mesta lagi 5 metrar í diametur og umleið 2 metrar í hædd
• at veðrið er til vildar, og vindferðin skal í mesta lagi verða 15 m/s
• at frástøða til hús og lutir nærhendis er nóg stór
• at navnsnevndur ábyrgdarpersónur stendur fyri loyvinum, og er á staðnum tá brent verður
• at navn, adressa og fartelefonnummar hjá ábyrgdarpersóninum verða upplýst kommununi, tá søkt verður um loyvi til bálbrenning
• at um neyðugt verður hjá Sløkkiliðnum at fara á staðið at sløkkja ella rudda, er tað navngivni ábyrgdarpersónurin, ið fær rokning
• at økið verður ruddað í seinasta lagi kl.12.00 dagin eftir
• at spannir ella vatnkør eru á staðnum til sløkking ella køling í sambandi við møguligar brunaskaðar
Sera umráðandi er, at fýrverk ikki verður tveitt í bálið.
Hesar treytir skulu tryggja, at bál brenningin verður gjørd við skynsemi, umframt at minst møgulig umhvørvisárin og annar ampi standast av brenningini.
Í sambandi við jóla- og nýggjárshøgtíðina verður kommunuskrivstovan stongd frá og við mánadegi 22. desember 2014. Opið verður aftur mánadagin 5. januar 2015.
Skattalistin fyri 2013 liggur frammi til alment eftirlit á kommunuskrivstovuni frá 8. desember til 22 desember. 2014.
Kl 15:30 Jólatræið við Kulluna verður tendrað
Kl 16:00 Skótarnir bjóða til jólahugna í Glæmuni
Vælkomin
KFUM-skótabólkurin í Kvívík & Kvívíkar Kommuna
Kvívíkar kommuna hevur í dag undurskriva sáttmála við Sp/f Maskingrevstur í Streymnesi um at gera bátahylin á Válinum.
Tað er Hjørleif Zakariassen og hansara menn sum skulu gera arbeiðið, og teir byrjaðu beinanvegin.
Arbeiðið umfatar í fyrsta umfari at gera verjugarðarnar, tað vil siga, at koyra kjarnugrótið út og at leggja verjugrót tvørtur um kjarnuna. Kommunan eigur tilfarið, sum skal brúkast til arbeiðið. Tilfarið liggur omanfyri Kvívíkar bygd tætt við landsvegin. Ætlanin er, at arbeiðið skal verða liðugt í mars mánaði.
Verkætlanin við at gera bátahyl á Válinum er gomul. Tað var bygdaráðið, sum sat frá 2001 til 2004, sum byrjaði uppá bátahylin, men av kendum orsøkum varð arbeiðið steðgað. Tá verjugarðarnir eru gjørdir, er eftir at leggja bátabrúgvar út. Støða er ikki tikin til, nær tað arbeiðið verður gjørt.
Ganga í skúla í Vestmanna:
Teir eldru skúlanæmingarnir í Kvívíkar kommunu ganga í Vestmanna skúla, næmingarnir brúka vanliga bussarnar hjá Strandferslini ímillum skúla og heim, men nú fer Kvívíkar kommuna at royna nakað annað.
Ikki nøktandi bussleið:
Tað hevur verið sera trupult at samskipa skúlabarnaflutningin aftan á skúlatíð, næmingarnir hava bíðað alt ov leingi.
Skúlin og bussleiðin hava ikki klárað at nøktað eina rímiliga bíðitíð eftir skúlatíð.
Royna ein privatan veitara:
Kvívíkar kommuna hevur gjørt avtalu við Sp/f ABC Flutning um at koyra skúlanæmingarnar frá skúlanum í Vestmanna og til bygdirnar í kommununi. Talan er um heimkoyring kl. 13.30 og 15.20 mánadag til fríggjadag.
Byrjað verður nú mánadagin 17. november. Avtalan við Sp/f ABC Flutning er í fyrista umfari galdandi árið út, men kann leingast fram til komandi summar.
Í samband við at tað nýggja seyðahúsið uppi á Símunarbrekku stendur liðugt
nú, og verður tikið í nýtslu um mánaðarskifti, fara vit at hátíðarhalda hetta
leygardagin 20. september
Fyrrapartin hava vit opið hús
Frá klokkan 10 til 12
Við morgunmati har sóknarfólkið og tey, sum hava tilknýti til bygdina eru vælkomin inn á gólvið at síggja okkara stásiliga seyðahús
VERIÐ VÆLKOMIN
OGNARHAGIN
HAGASTÝRIÐ
Arbeiðið at gera 6 nýggj grundøkir í Kvívík gongur eftir ætlan, og skjótt verða hesi byggibúgvin.
Tann 12. mai í ár samtykti Kvívíkar kommuna at taka av tilboðnum frá byggifyritøkuni J & K Petersen, og seinni undurskrivaðu Steinálvur Petersen frá J & K Petersen og Dánjal Petur Müller frá Kvívíkar kommunu undir sáttmála at gera vegir og leiðingar, og at gera grundøkini byggibúgvin.
Við útstykkingini Frammi í Gerði hevur Kvívíkar kommuna lagt støðið undir møguleikanum at gera fleiri grundøkir í sama umráði. Tað er nú møguligt at víðka um byggiøkið, soleiðis at møguligt er at nøkta tørvin fyri nýggjum grundøkjum í eina rúma tíð.
Tey 6 grundstykkini, sum nú eru gjørd, eru næstan øll umbiðin, og tí verður skjótt tørvur á at gera fleiri.
Kvívíkar Kommuna hevur eisini onnur grundøkir tøk í kommununi.
Stýrið fyri Heimatænastuna í VEKS hevur sett Niels A. Joensen í nýggja starvið sum leiðari fyri
Heimatænastuna í VEKS.
Umframt drúgva og víttfevnandi bankaútbúgving, hevur Niels A. Joensen eina Master í Leiðslu.
Niels A. Joensen starvast í løtuni í BankNordik har hann hevur drúgvar leiðsluroyndir.
Leiðarin fyri Heimatænastuna í VEKS hevur høvuðssæti í Vestmanna. VEKS samstarvið umfatar Vestmanna-, Eiðis-, Kvívíkar- og Sunda kommunur og talan er um 20 bygdir, uml. 4.100 borgarar, 3 heim og uml. 100 starvsfólk.
Á stýrisfundi 29. august legði stýrisformaðurin Heðin Zachariasen uppskot til fíggjarætlan fyri stýrið sum var samtykt at leggja fyri kommunustýrini til fíggjarætlanarviðgerð teirra. Fíggjarætlanin byggir á verandi virksemi á økinum.
Stýrið fer nú saman við nýsetta leiðaranum at seta út í kortið framtíðarkósina fyri Heimatænastuna í VEKS og eru bæði leiðsla og stýrið klár til at taka móti avbjóðingini til at mynda og menna Heimatænastuna í VEKS við nýggjum og ørvísi tænastum, ið byggja á sera vælvirkandi virksemi á økinum í dag.
Skipað verður fyri felagsvenjingum á Grønanesi, har dentur verður lagdur á fyribyrgjandi-, viðlíkahalds- og styrkivenjingar.
Endamálið við venjingunum er at økja førleikan og vælveruna hjá tí einstaka borgaranum, so at borgarin so leingi sum til ber verður sjálvhjálpin bæði heima og úti
Venjingartíðir:Mánadag og mikudag kl. 10.00 – 11.00
Byrja verður: 08. Sept. 2014, Kl 10.00
Stað:Á Grønanesi
Flutningur:Bussur koyrir til og frá eftir ynski
Tilmelding:Á tlf. 793204 áðrenn 07. Sept. Kl. 12.00
Økisterapeutarnir
Familjusvimjing: kl. 18.30 - 19.30
Vaksing: (frá 8.flokki) kl. 19.30 - 20.30
Dreingir kl. 16.00 - 17.00
Gentur kl. 17.00 - 18.00
Familjusvimjing kl. 18.00 - 19.30
Vaksin kl. 19.30 - 20.30
Børn ...... 10 kr.
Vaksin ... 20 kr.
Børn 10 ferð/kort ......... 75 kr.
Vaksin 10 ferð/kort ........ 150 kr.
Klivin 10 ferð/kort ....... 225 kr.
Kostnaður 300 kr/tíman
Ringið tlf. 272450 ella 772423
Hósdagur: kl. 17.00 - 20.00
Nú stundar til útidansin, ið verður á Neystafløtti, leygarkvøldið 23.08.2014
Frá kl.19.00 til 21.00 verður felagssangur við harmoniku-fylgispæli, skipað av einum altíð vælspælandi Tummas Marna Joensen. (í teltinum)
Frá kl.21.00 til 22.30 verður konsert við vælsyngjandi sangarinum Theodori "Teddy" Petersen og okkara
lokalu sangstjørnu Duritu Svarthamar. Saman við hesum báðum spæla garvaðir tónleikarar
sum Sámal Lindenskov (guittar), Milson Zachariasen (hawaii guitar), Kári Olsen (bass) og okkara egni
Ari Johanneson (harmoniku og klaver) Hesi fara, í høvuðsheitum, at spæla góð, gomul og kend countryløg
hjá eitt nú Jim Reeves,Tammy Wynette, Tom Jones og Billie Joe Spears. (í teltinum)
Frá kl.23.00 til 03.30 verður sera vælsvingandi dansur við Føroyakenda Hans Jacob Hjelm og vinmonnum
Eisini verður møguleiki at keypa sær ymiskt til matna so sum grillaðar búffar v/tilhoyri, turran fisk, kaffi, té, vaflur, toast
og ymiskt at sløkkja tostan við.
Aldursmark 14 ár
Kostnaður: 50 kr. fyri konsertina
150 kr. fyri dansin
Karmarnir fyri eitt gott og undirhaldandi kvøld eru lagdir. So verið vælkomin til Kvívíkar, á Neystafløtt, at syngja, lurta, uppliva, eta, práta og dansa!
HC Kvívík &
Bygdafelagið Glæman
Í samband við at nógv tyngri ferðsla nú er á Nesavegnum, hevur Kvívíkar kommuna umvælt brúnna, og víðkað um omankoyringina til tann komandi bátahylin.
Brúgvin er nú í góðum standi, og klárar tungu ferðsluna í økinum. Kvívíkar kommuna hevur sett nakað av peningi av til bátahylin, og økið við bátahylin.
Av tí at tað er sera trongligt á vegastrekkinum oman til bátahylin, hevur verið neyðugt at víðkað um omankoyringina, og at gera hana betri til tyngru ferðsluna sum verður, tá bátahylurin verður gjørdur liðugur.
Loysnin at gera brúnna og omankoyringina til bátahylin samstundis, hevur rigga væl, og er ein góð loysn fyri kommununa, sigur Dánjal Petur Müller borgarstjóri. Fólk frá kommununi hevur staðið fyri arbeiðinum, við hjálp frá Articon.
Nógv virksemi er í hesum døgum úti í Nesi á Válinum. Kvívíkar kommuna skipar soleiðis fyri at betri umstøður verða hjá vinnulívinum á staðnum. Alifyritøka P/F Luna sum hevur alibrúk á fjørðinum, hevur vaksandi tørv á øki og umstøðum á staðnum, og tað hevur Kvívíkar kommuna avgjørt at gera nakað við. Tørvur er á at fáa stórar lastbilar út í Nesi eftir alifiski og við tilfari til alifyritøkuna. Fyri at betra um umstøðurnar at parkera og venda í økinum, hevur kommunan víðkað um økið, og lagt nýggjar tekniskar leiðingar í lendið. Fólk frá kommununi hevur staðið fyri arbeiðinum, meðan partar av arbeiðinum er gjørt av byggifyritøkuni Articon.
Við nógv økta virkseminum, hevur verið neyðugt hjá SEV at leggja nýggjan el-leiðing niður.
Allur alilaksur sum fyritøkan P/F Luna hevur á fjørðinum verður blóðgaður úti í Nesi. Talan er um uml. 6000 tons av laksi, sum gongur á fjørðinum í uml. 12 mánaðir. Síðani liggur økið brakk í 2 mánaðir, til felagið aftur setur smolt út.
Fiskurin, sum verður blóðgaður á staðnum, verður koyrdur við treylarum til Sørvágs, har hann verður góðskaður.
Kommunuskrivstovan er stongd vegna Summarfrí.
Opið verður aftur mánadagin 18. august kl. 10.00
Hevur tú átrokandi boð, kanst tú ringja á tlf. 77 24 02
T -postur: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Aftur í ár fríðka 8 ung fólk um í Kvívíkar kommunu.
Tey ungu gera vanligt viðlíkahaldsarbeiði í bygdunum. Tey reinsa ókrút, mála og annað fyrifallandi arbeiði.
Kvívíkar kommuna hevur í nógv ár skipa soleiðis fyri, at tey ungu, sum eru liðug við 9 flokk, sleppa til arbeiðis. Tað er gott, at tey ungu hava møguleika at arbeiða og vinna sær nakrar krónur, sigur Dánjal Petur Müller borgarstjóri. Í ár eru í alt 8 ung í arbeiði, 2 gentur og 6 dreingir.
Kvívíkar kommuna hevur undirskrivað javnbjóðis samstarvsavtalu við Vestmanna-, Eiðis- og Sunda kommunu um heimatænastuna, eldrarøkt v.m. og er samstarvsavtalan send Landstýriskvinnuni til góðkenningar.
Samstarvið hevur fingið heitð “Heimatænastan í V.E.K.S.” Vit fýra kommunur eru klárar at taka móti stóru og spennandi avbjóðingini sum verður latin okkum. Samstarvsavtalan leggur góðan grórarbotn undir víðari fyrireikingarnar til endaliga yvirtøku av málsøkinum um ársskiftið.
Í gjár skrivaðu Kvívíkar kommuna og J&K Petersen undur sáttmála í samband við nýggja útstykking í Kvívík.
Tann 9. juni skipar kommunan fyri gongutúri frá Mýrunum og heim til Kvívíkar.
Skipað verður fyri bussflutningi frá bussskýlinum í Kvívík kl. 14.
Eftir túrin fæst góð suppa frá Gunndur.
Tilmelding á tlf. 772 402 ella 772 408
Hesi størv verða lýst leys at seta frá 1. august 2014:
Tónleikahugni við føroyskum tónleiki úr m.a. 50'unum og 60'unum verður í gomlu dansistovuni, Frøishøllini, í Kvívík leygarkvøldið, 10. mai kl. 19.
Royndir tónleikarar og sangarar fara at framføra løg hjá m.a. Teimum av Kamarinum, Simma og Connie, Hermanni Jacobsen, Tinganest og Kára P.
Leygardagin 10. mai verður kommunalur umhvørvisdagur í bygdunum í kommununi, har serligur dentur verður lagdur á at týna dreparasnigilin.
Ein gongutúrur frá Mýrunum og heim til Kvívíkar verður 2. hvítusunnudag.
Tann 9. juni skipar kommunan fyri gongutúri frá Mýrunum og heim til Kvívíkar.
Skipað verður fyri bussflutningi frá bussskýlinum í Kvívík kl. 14.
Aftan á túrin fæst góð suppa sum frá Gunndur.
Tilmelding á tlf. 772402, 772408 ella This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Flaggdagsrøða hjá Tórbjørn Jacobsen í Kvívík 2014.
Ravnurin er lítið umhildin, og nú sigst, at hann er farin at fjølgast aftur um okkara leiðir, meðan nyttufuglurin er í stórari minking. Í skaldskapi verður hann ofta ótýdliga lýstur, lítil javnbjóðis Dýrinum í Opinberingini, men somikið av einum skaðafugli kortini, at tey flestu ynskja hann foyktan burtur.
Flagdagshald verður í skúlanum í dag kl. 15.
Torbjørn Jacobsen heldur røðu og Vestmanna hornorkestur spælur.
Aftaná verður kondibingo og tombola í Glæmuni.
KFUM skótarnir
Seinastu tvey mikukvøldini hevur Frøishøllin í Kvívík verið karmur um eitt áhugavert mentunartiltak.
Skeið í urtagarðsrøkt verður nú útbjóðað í Kvívíkar kvøldskúla.
Undirvísari er Haraldur S. Hansen.
Undirvíst verður frá viku 17-26 og frá viku 34-41 í 2014. Skeiðið fevnir um í alt 60 tímar, sum er 20 ferð á 3 undirvísingartímar.
Tummas Marni Joensen hevur fyrilestur um Kvívíkar kommunu í 100 ár.
Tiltakið er ókeypis, øll eru vælkomin.
Árliga framsýningin hjá kvøldskúlanæmingum verður í Kvívíkar skúla sunnudagin 6. apríl.
Framsýningin verður frá kl. 15 til 18.
Sýnt verður fram, tað sum er gjørt í Møblapolstring og Hornaslíping á kvøldskúlanum veturin 2013/2014.
Arbeitt verður nú við at dagføra nýggju heimasíðuna. Ætlanin er at brúka komandi dagarnar til at fáa vanligu kunningina frá gomlu heimasíðuni yvir á ta nýggju. Nýggja síðan hevur fleiri møguleikar og eisini avbjóðingar. Vón okkara er, at vit klára ta størstu avbjóðingina av øllum, og tað er at dagføra síðuna, sigur Dánjal Petur Müller, borgarstjóri.
Børn, sum skulu í skúla í 1. flokk í Kvívíkar skúla næsta skúlaár, verða innskrivað í skúlanum hósdagin 23. januar kl. 15.
Um tú ætlar at brenna bál nýggjársaftan, er neyðugt at søkja loyvi frá brandleiðaranum hjá Kvívíkar kommunu, tlf. 77 24 05 innan fríggjadagin 27. december 2012 kl. 15:00.
Treytirnar fyri at fáa loyvi eru hesar:
Hesar treytir skulu tryggja, at bálbrenningin verður gjørd við skynsemi, umframt at minst møgulig umhvørvisárin standast av brenningini.
Dagurin, ið gevur øllum møguleikan at finna vakrastu gávuna til mammuna, og samstundis stuðla skótunum.
Far á gátt hjá KFUM-skótunum í Kvívík frá kl. 7.30 til 11 og seinnapartin frá kl. 14-17
(Eisini, um tú ikki ert skóti)
Har er uttan iva ein serstøk gáva, tú kanst geva mammu tíni.
At geva mammuni eina serliga heilsan á mammudegnum -fløvar øll mammuhjørtu.
2. hvítusunnudag, 20. mai klokkan 14 skipar kommunan fyri gongutúri.
Guðstænastur dýra biðidag 26. apríl:
Kollafjørður kl. 11, konfirmatión, Theodor E. D. Olsen
Kvívík kl. 13, konfirmatión, Theodor E. D. Olsen
Flaggdagshald verður í skúlanum í Kvívík, Flaggdagin 25. apríl kl. 14:30
Røðari verður Gunvør Balle og Vestmanna hornorkestur spælir.
Eftir flaggdagshaldið, verður kondibingo og tombola í Glæmuni.
Eisini verður møguligt at keypa kaffi/te og vaflur.
KFUM skótarnir í Kvívík
Leygardagin 20. apríl verður kommunalur ruddingardagur í bygdunum í kommununi


text:
26. Feb 2015
07 Vestur spældu helst síðsta venjingardystin áðrenn kappingarbyrjan í kvøld. Úrslitið gjørdist ein eittmáls-sigur til okkum. Holgar skoraði okkara mál.
22. Feb 2015
Heimasíðan fer í næstum at royna at gera nakrar profilar av leikarunum. Og hvør annar enn sjálvur liðskiparin, Gunleif Olsen, skal verða fyrstur?
21. Feb 2015
Nú bert tvær vikur eru til kappinarbyrjan, var enn ein venjingardystur á skránni. Eftir 1-1 javnleik í hálvleikinum, runnu vit avstað við sannførandi 6-2 sigri, har Gunleif (2), Uni (2), Jóanis og Holgar skoraðu okkara mál.
19. Feb 2015
Fróði Poulsen hevur gjørt ein nýggjan tíðindastubba. Hesa ferð er tað ein samrøða við hjálparvenjaran, Jens Erik Rasmussen, ímeðan vant varð í bakgrundini.


text:
Meg minnist eina mynd
Meg minnist eina mynd - eg var lítil tá,
tó fagrari mynd eg aldri sá;
tað var lítil bygd, fram við vatn hon lá,
og húsini vóru so fitt og smá.
Í bønum á blik løgdu gentur løk,
og roykurin rak yvir grasgrøn tøk.
Hvør klettur sum skarlak litaður var,
og krúnu av támi tindurin bar.
Ein drongur við tráðu sat vatni hjá,
ein áarløkur rann skamt har frá.
Ein tjóðraður hestur í beiti stóð.
Í lofti kvað fuglur sítt kvøldarljóð.
Alt átti so friðarligt hvíldarlag -
kvøldarhvíld eftir stravnan dag.
Sólin var farin um fjallaskarð,
Tó enn stóð glæman og lýsti har.
Ein føgur, ein yndislig summarmynd
við sólseturglæmu um høgan tind -
Og eg kann minnast, eg ynskti mær,
at mær mátti unnast at búgva har.
Tó aldri eg enn slíkt stað havi sætt,
og einki havi eg frá tí frætt;
og myndin er burtur - skrødd ella brend,
og eina mynd av mær, ongum øðrum kend.


text:
Tinganest
Tinganest er ein føroyskur tónleikabólkur. Teir, ið manna bólkin, eru Jóan Jakku Guttesen: Sang, Bass, Akk. gittar - Magnus á Stongum: Sang, Akk. gittar - Eivin Simonsen: El-gittar, akk. gittar Elias Simonsen: Tangentar, kór.
Bólkurin var til fyrst í áttatiárunum við navninum TINGANEST, tó hevði ymisk manning mynda bólkar í Sørvági líka frá sekstiárunum, har Magnus, Jóan Jakku og Eivind vóru partar av. Seinni eisini í Danmark, har teir vóru í lestrarørðindum. Í 1983 kom fyrsta bandi út, og var hetta band nógv spælt. Sangir sum "Upp á tá" og "Vágagellan", vóru og eru javnan at enn at hoyra. Í 1984 kom næsta bandi og tað triða kom í 86, bólkurin hevur verði við í øðrum prosjektum eisini,serliga Jóan Jakku hevur verði virkin á tónleikalívinum við soloútgávum og eisini saman við øðrum. Nýtt tilfarð verður eisini at hoyra í komandi framtíð frá onkrum av limunum.
Innihaldsyvirlit
Tinganest er enn virkið[rætta | rætta wikitekst]
Núverandi manning í Tinganest er: Finnur J. Jacobsen trummur áslottur og sang, Jóan Jakku Guttesen bass og sang, Holgar Jacobsen guitar, Magnus á Stongum guitar og sang. Tinganest hevur spælt á fleiri av føroysku tónleika festivalunum og á øðrum konsertum runt um landið. Nevnast kann t.d., at Tinganest spældi á G-Festivalinum 2009, Tinganest spældi á konsertini í Saltsiloini á Drelnesi í Suðuroynni 15. mai 2010, tvær vikur seinni spældu teir til dans á Seglloftinum á Tvøroyri. Tinganest spældi eisini á Summarfestivalinum í Klaksvík í august 2010.
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- 1983 - Upp Á Tá Kassetiband
- 1986 - Nú Má Tað Vera Kassetiband
- 1989 - Tinganest 3 Kassetiband
- 2004 - Longst sum best Best of fløgu
Umframt[rætta | rætta wikitekst]
- 1985 Ung 85 við lagnum "Síðsta dansin" Kassetiband
- 1998 Ung um aldamóti við lagnum "Síðsta dansin" Fløgu


text:
Harry Potter og Fangin Úr Azkaban
Eins og báðar tær undanfanu bøkurnar um Harry Potter byrjar eisini henda, tá ið summarfrítíðin er um at vera liðug. Harry gleðir seg at fara aftur til Hogwarts at ganga í skúla. Hann er spentur og glaður, tá ið hann sær vinir sínar, Ron og Hermione, aftur. Harry skal nú í triðja flokk í skúlanum, har hann lærir gandakynstur og galdralist. Men ávegis til Hogwarts, leggja tey til merkis, at alt ruggar ikki rætt. Skjótt finna tey út av, at ein stórbrotsmaður er rýmdur úr fangatippinum, Azkaban, og óhugnaligu fangavørðarnir í Azkaban eru bidnir um at koma til Hogwarts og ansa eftir næmingum, lærarum og skúla.
Í hesari bókini fær Harry nógv at vita um foreldrini hjá sær og umstøðurnar, tá ið Voldemort drap tey.


text:
Kravánarasíđan
Kravánarasíđan gevur viđskiftafólki hjá Inntriv eitt greitt yvirlit av střđuni í teirra innheintingarmálum. Endamáliđ viđ heimasíđuni er at gera tađ lćttari fyri fyritřkur at fylgja viđ gongdini í krřvunum. Tey kunnu á ein skjótan og einfaldan hátt meta um heildarstřđuna av samlađu innsendu krřvunum, eins og tey kunnu meta um střđuna á tí einstaka málinum.
Á kravánarasíđuni kann viđskiftafólk hjá Inntriv síggja řll krřv sum tey hava sent til innheintingar frá byrjanini av, hvar máliđ liggur beint nú í mun til samlađu gongdina og sřgan aftanfyri hvřrt mál sćr.


text:
Nýfundland og Labrador
Nýfundland og Labrador (enskt: Newfoundland and Labrador) er ein landslutur í Kanada við umleið 514.000 íbúgvar. Á grunnunum við Nýfundland eru stak góðar fiskileiðar, men í mong á var veiðitrýstið alt ov stórt, og miðini vórðu trároynd. Tí hevur verið neyðugt at minka fiskiskapin nógv seinastu árini. Tað er komið labrador- og nýfundlendingum illa við, tí at fiskivinnan er høvuðsvinna teirra.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Leivur Eiriksson kemur til Kanada[rætta | rætta wikitekst]
Leivur Eiriksson var sonur Eirik Reyða, sum var fyrsti norðbúgvi, ið kom til Grønlands. Um 1000 sigldi Leivur av Nuukfirði og vestur í hav eftir ókunnugum landi, sum ein annar norðbúgvi hevði sæð á eini ferð frammanundan. At enda kom hann til Amerika. Eftir at hava granskað landið, helt Leivur leiðina heimaftur til Grønlands.
Í íslendingasøgum verður sagt, at Leivur Eiriksson og manning hansara bygdu nakrar smáttur at vera í fyribils. Í 1960-árunum vórðu leivdir av norrønum búsetningum funnar í Nýfundlandi. Tær eru tíðfestar at vera frá um 1000. Í L'Anse aux Meadows í Nýfundlandi eru funnar átta húsatoftir, sum hava norrønt snið.
Leivur Eiriksson kallaði londini "Helluland", "Markland" og "Vínland". Vínland kann hava verið Nýfundland.


text:
1981
Frá Wikipedia, hin frælsa alfrøðin
Innihaldsyvirlit
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 5. januar - Pauli Ellefsen verður løgmaður í Føroyum.
- 27. september - Í sambandi útbygging verður Glyvra kirkja endurvígd.
- 24. oktober - MBF (Meginfelag teirra brekaðu í Føroyum) verður sett á stovn.
Ítróttur[rætta | rætta wikitekst]
Fótbóltur[rætta | rætta wikitekst]
- 2. juli - Føroyar-Hetland 3-0
- 4. juli - Føroyar-Hetland 4-1
- 5. juli - Føroyar-Hetland 2-2 í Tórshavn
Tónleikur[rætta | rætta wikitekst]
- Í desember gav tónleikabólkurin Tónlist av Strondum út kasettubandið Har bylgjan leikar, sum setti sølumet yvir seldar føroyskar tónleikaútgávur í føroyum.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
- 5. januar - Deadmau5, kanadiskur tónleikaframleiðari
- 15. januar - Pitbull, amerikanskur rappari
- 25. januar - Alicia Keys, amerikonsk songkvinna
- 28. januar - Elijah Wood, amerikanskur sjónleikari (Lord of the Rings)
- 31. januar - Justin Timberlake, amerikanskur sangari
- 17. februar - Paris Hilton, amerikonsk songkvinna, og hotel arvingi
- 27. februar, Josh Groban, amerikanskur sangari og sjónleikari
- 7. mars - Súni Olsen, føroyskur fótbóltspælari
- 28. mars - Julia Stiles, amerikanskur sjónleikari (10 Things I Hate About You)
- 28. apríl - Jessica Alba, amerikanskur sjónleikari (Fantastic Four)
- 9. juni - Natalie Portman, ísraelskur sjónleikari (V for Vandetta)
- 13. juni - Chris Evans, amerikanskur sjónleikari (Fantastic Four)
- 4. september - Beyoncé Knowles, amerikonsk songkvinna og sjónleikari
- 3. oktober - Zlatan Ibrahimović, svenskur fótbóltspælari
- 26. november - Natasha Bedingfield, ensk songkvinna
- 2. desember - Britney Spears, amerikonsk songkvinna
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 11. mai - Bob Marley, jamaiskur sangari og tónleikari (f. 1945)


text:
Vetur
Vetur er tann kaldasta av teimum 4 árstíðunum, tað er tann árstíðin, tá jørðin vendir burtur frá sólini. Dagarnir eru stuttir og næturnar eru langar. Veturin er tann árstíðin, ið er millum heyst og vár. Veturin er so ymiskur alt eftir hvar ein er staddur á jørðini. Á norðaru hálvkúlu verður sagt, at veturin er í desember, januar og februar. Fleiri djórasløg fara í hi um veturin. Tað finnast ymiskt sløg av vetrarítrótti, og fjórða hvønn vetur verða Vetrar-Olympisku leikirnir fyriskipaðir. Nógvastaðni legst kavi um veturin og alt kann frysta. Í Føroyum er tað ikki so ofta, at tað legst kavi um veturin, og ofta liggur hann ikki serliga longi. Á syðru hálvkúlu er veturin í juni, juli og august, sum er sama tíðarskeið, ið norðara hálvkúla hevur summar.


text:
Auschwitz
Auschwitz var er ein týningarlegur í Suðurpóllandi. Tað er enn til og er ein partur av UNESCO-heimsarvinum. Auschwitz rúmaði 135.000 fangum á sumri 1944. 1,1 mió. doyðu í leguni. Av hesum vóru 960.000 jødar, 140.000 póllendingar, 23.000 sigoynarar, umframt mangir aðrir minnilutar. Nasistarnar vóru eisini eftir fólki úr mongum øðrum bólkum, sum t.d. sovjetiskir krígsfangar, alment serbiskt fólk, samkynd, folk við breki, Jehova Vitni og aðrir politiskir og religiøsir flokkar.
Navnið er pólska navnið á pólska býnum, har leganvarð bygd, týtt til týskt – Oświęcim. Auschwitz er trý støð:
- Auschwitz I var ein lega fyri politiskar fangar, umframt ein staður fyri píningarlíkar læknafrøðiligar royndir.
- Auschwitz II, eisini nevnt Birkenenau, var ein ovurstór týningarlega.
- Auschwitz III var ein arbeiðslega, sum veitti eini gummiverksmiðju arbeiðsmegi.
Viðurskiftini í legunum vóru ræðulig. Nasistarnir drópu menniskju á nógvar ymiskar hættir. Fleiri vórðu noydd til at arbeiða seg til deyða, onnur vórðu skotin, men tann allar ræðuligasti hópdrápshátturin var at gassa fólk til deyða. Fangarnir vórðu beindir inn í stór skiftingarrúm, har teir skuldu lata seg úr øllum og so halda fram inn í "brúsurúmið". Har vóru brúsumunnstykki undir loftinum, men tað kom ikki vatn úr teimum. Í staðin vórðu hurðarnar læstar, og so varð gass latið gjøgnum brúsurnar, Zyklon B (vætucyanid), sum spakuliga kvaldi innilæstu menniskjuni. Hurðarnar vórðu latnar upp aftur, og aðrir fangar í leguni tóku líkini.
Ringar og prýði vórðu tikin av, og gulltenn og gullfyllingar vórðu trektar út. Hárið á kvinnunum varð brúkt til at gera klæði burturúr. Klæði og annað, sum lá eftir í skiftingarrúminum, varð rænt fyri alt, sum hevði nakað virði. Stórir salar vórðu fyltir við kuffertum, taskum, brillum, handilstonnum og gjørdum limum, sum nasistarnir stjólu frá teimum deyðu. Tey, sum ikki vórðu leidd beinleiðis inn í “brúsurúmið” og deyðan, fingu eitt stutt lív í hesum helviti av eini legu. Tvíburar, sum komu til Auschwitz, kundu enda hjá læknanum Josef Mengele. Hann gjørdi royndir við fangunum. Til dømis seymaði hann tvíburar saman, so at teir fingu sama blóðrensl.
Tann 27. januar 1945 kom Reyði herurin hjá Sovjetsamveldinum til týningarleguna og setti jødarnar har í frælsi.


text:
03.03.2015 - 10:08
Stine Bosse í uppskoti sum nýggj nevndarforkvinna í BankNordik
Á tí komandi aðalfundi bankans verður skotið upp at velja nýggjar aðalfundarvaldar nevndarlimir. Núverandi aðalfundarvaldu nevndarlimirnir fara frá. Hesir eru formaðurin Klaus Rasmussen, fyrrverandi ríkisgóðkendur grannskoðari, næstformaðurin Jens Erik Christensen, fyrrverandi forstjóri í Codan, Niels Vestermark, fyrrverandi økisstjóri í Sydbank, umframt Nils Sørensen, stjóri í Faroe Petroleum.
Politisk inntriv sum skerjing av fiskidøgum og friðingar beinleiðis orsøk til støðuna hjá Línuskipum
Klakkur afturkomin av Flemish Kap
Sólarfagnaður í Skálavík 20. mars


text:
Løgregla
Løgreglufólk hava ymsar uppgávur. Tey taka m.a. brotsmenn, steðga bilum, ið koyra ov skjótt, og eru á varhaldi úti á gøtuni. Summi arbeiða eisini á skrivstovu. Tey kanna brotsverk og royna at avdúka brotsmenn. Løgreglan handtekur fólk, sum tey illtenkja at hava brotið lógina, ákæra tey og draga tey fyri rættin.
Ferðsluløgreglan hjálpir ferðsluni og ansar eftir, at fólk koyra, sum tey eiga. Ferðsluløgreglan steðgar bilum, sum koyra ov skjótt ella á annan hátt bróta ferðslureglurnar. Tey hava radara at máta, hvussu skjótt bilar og motorsúkklur koyra. Ferðslukanningar verða gjørdar ymsastaðni í Føroyum av og á, og tá steðgar løgreglan bilum og motorsúkklum. Løgreglan spyr eftir koyrikorti og kannar, um akfarið er í nóg góðum standi, og um bilstjórin møguliga hevur drukkið rúsdrekka. Tey kanna eisini, um súkklur og prutl eru í lagi. Við hvørt fara tey í skúlar at greiða frá, hvussu børn eiga at bera seg í ferðsluni.
Reglur um handtøku standa í rættargangslógini. Lata fólk seg ikki taka við góðum, kann løgreglan taka tey við hørðum. Í hesum arbeiði verða brúkt handjørn, skotvápn, hundar ella lurkar. Summi løgreglufólk hava væl vandar og dugnaligar hundar, sum eru lærdir at finna fólk og horvnar lutir. Summir eru servandir at snodda seg fram á narkotika.
Løgreglan í Føroyum[rætta | rætta wikitekst]
Føroyar eru eitt løgregludømi í Danska ríkinum, undir ríkisløgreglu-ovastanum og løgmálaráðnum í Danmark. Føroyskt-danska løgreglan er partur av altjóða løgreglusamstarvinum Interpol. Løgreglustøðir eru á hesum støðum - Tórshavn, Klaksvík, Runavík, Miðvági, Sandi og Tvøroyri [1]. Støðarovasti ella sýslumaður hevur umsjón við løgregluni á ymsu plássunum. Ein kommuserur er fyri allar Føroyar, og hann hevur tilhald á løgreglustøðini í Tórshavn. Í politiøkinum verða somu uppgávur framdar sum í donskum politiøkjum.
Tilsamans eru 109 løgreglufólk í starvi í Føroyum, 104 mannfólk og 5 konufólk [2]. 54 starvast í Tórshavn. Politiið í Føroyum velir tey út, ið fara skulu undir politiútbúgvingina. Hesi fara síðani undir vanligu politiútbúgvingina, sum fer fram í Danmark. Eftir lokna útbúgving koma tey aftur til Føroya at starvast. Sostatt er størsti parturin av politifólkunum í Føroyum føroyingar.


text:
12. mars
12. mars er dagur 71 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 72 um skotár er). 294 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast eisini grækarismessa.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1745 - Fyrra skalvalopið er í Gerðum (nú Klaksvík), har bóndahúsini farast og 9 fólk lata lív.
- 1765 - Seinna skalvalopið er í Gerðum (nú Klaksvík), har bóndahúsini farast og 20 fólk lata lív.
- 1955 - lóg um at stovna Føroya Realkreditstovn (Realurin) verður samtykt av Fólkatinginum.
- 2014 - ES, Norra og Føroyar hava undirskrivað avtalu at skipa fiskiskapin eftir makreli í Norðuratlantshavinum í fimm ár. Føroyar fáa 12,6 prosent av heildarkvotuni, sum svarar til 156 túsund tons í 2014.


text:
4. november
4. november er dagur 308 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 309 um skotár er). 57 eru dagar eftir av árinum.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2014 - Andstøðuflokkarnir á Føroya Løgtingi løgdu fram uppskot um misálit á Johan Dahl, landsstýrismann í vinnumálum, fyri hansara handfaring av málinum um Strandfaraskip Landsins í 2013, tá ið stovnurin brúkti 4,4 milliónir meira enn játtað var. Landsstýrismaðurin hevði ikki biðið um eykajáttan og ikki sett sparingar í verk. Uppskotið um misálit fall við 17 atkvøðum ímóti, 14 fyri og 2 blonkum atkvøðum. Øll í andstøðuni atkvøddu fyri, Jákup Mikkelsen úr Fólkaflokkinum, var tann einasti úr samgonguni, ið atkvøddi fyri, meðan Rodmundur Nielsen og Brandur Sandoy atkvøddu blankt.
- 2007 - Hoyvíkar kirkja vígd.


text:
Teitur Lassen
Teitur Lassen (f. 4. januar 1977) er ein tann fremsti føroyski sangarin og hevur yrkt nógvar sangir. Hansara tónleikastílur er singer/songwriter. Hann hevur í samstarvi við altjóða plátufelagið Universal, givið út eina stórtseljandi fløgu (selt umleið 45.000 eintøk) undir heitinum "Poetry and Aeroplanes".
Innihaldsyvirlit
Søgan hjá Teiti[rætta | rætta wikitekst]
Teitur. Er hann nevndur, er hann kendur. Teitur hevur altíð fingist við tónleik. Hann lærdi at spæla orgul sum 13 ára gamal. Fyrstu ferð føroyingar hoyrdu um Teit Lassen var í samband við bólkin Mark No Limitz, har fólk sum Mark Joensen og Malan Eyðunsdóttir spældu við. Teitur var forsangari. Bólkurin luttók í Prix Føroyum í 1997 og endaði við at vinna kappingina. Mark No Limitz spældi mest lættisoppa og søtan popp við fangandi rútmum. Síðani hoyrdi man lítið og einki frá Mark No Limitz, og til endans fór bólkurin hvør til sítt. Bæði Malan Eyðunsdóttir, Mark Joensen og Teitur byrjaðu hvør sítt solo-projekt. Teitur royndi seg við fløguni “Sólin og regnið”, ið kom út í 2002. Teitur flutti til London. Tá byrjaði hann at liva av tónleikinum hjá sær. Tað gekk so mikið væl hjá honum, at hann og Universal Records skrivaðu undir sáttmála í 2003, og hann fekk Christian Ulf-Hansen sum umboðsfólk. Teitur gav fløguna “Poetry and Aeroplanes” út í 2003 undir plátufelagnum Universal Records. Teitur spældi løg av tí nýggju fløguni í samband við Prix Føroyar 2003, men hetta var ikki væl móttikið av lurtarafjøldini. Tá fløgan kom út tveir mánaðir seinni, gjørdist hon sera væl móttikin í Føroyum, har Teitur var við at gerast tað heilt stóra innan føroyskan tónleik. Vænti ikki, at sáttmálin hjá Teiti við Universal var tikin í álvara millum almenningin, fyrrenn fløgan kom út. Teitur túraði í USA í 2004 og 2005. Hildið var, at sáttmálin og fløgan fór at geva Teiti eitt altjóða gjøgnumbrot, men ístaðin bleiv hann bert eitt av teimum mongu listafólkunum, Universal Records hevur sáttmála við. Á vári 2006 ljóðaðu tíðindini um at Teitur var farin frá Universal, orsakað av trupulleikum við rættindum o.l. Stutt aftaná kom Teitur við fløguni ((Stay Under the Stars)), sum kom út á nýstovnaða plátufelagnum ((Arlo & Betty Recordings ltd.)), í samstarv við Playground Music. Teitur stovnaði við Christian Ulf-Hansen Arlo & Betty recordings Ltd. Plátufelagið eitur eftir tveimum gittarum hjá Teiti. “Stay under the Stars” gjørdist beinanvegin tað heilt stóra. Sangir sum “Louis, Louis” og “Don´t want you to wake up” rungaðu í útvarpinum. Teitur fór konsertferðir til USA og Kanada, hann spældi nógv í norðanlondum og hann var við í nógvum sjónvarps- og útvarpssendingum. Tá hóvastákið, ið “Stay under the Stars” hevði við sær, var við at leggja seg, kom Teitur út við einari føroyskari fløgu: “Káta Hornið”. Fleiri ummælarar undraðust á, hví Teitur vendi aftur til tað føroyska málið. Teir hildu, at hendan fór at vera ein fusari í sama stíl sum “Sólin og regnið”, men so var als ikki. “Sólin og regnið” og “Káta Hornið” eru torførar at samanlíkna. Stílurin er heilt ymiskur á teimum báðum fløgunum. Tá ið “Káta Hornið” kom út, vóru yvirskriftir sum “Meistaraverkið hjá Teitur” og “Vælkomin heim Teitur” at síggja í fjølmiðlunum. Fløgan bleiv skjótt tað heilt stóra, og Teitur víðkaði sína lurtara-fjøld. Danish Music Awards er eitt award-show, ið verður hildið í Danmark. Teitur vann heitið sum besti sangari í Danmark ár 2007. Mæt nøvn sum Simon Kvam, Troels Abrahamsen og Thomas Helmig vóru nomineraðir til sama heiti. Men havnadrongurin vann á teimum øllum, og valdi at geva sína takkar-talu á føroyskum.
Síðan hevur Teitur útgivið fløgurnar The Singer (2008) og Let the Dog Drive Home (2010). Fløvan The Singer vann ein prís á Danish Music Awards 2009 í bólkinum Ársins danska Singer/Songwriter útgáva.
Ritverkið hjá Teiti[rætta | rætta wikitekst]
Teitur Lassen hevur givið 6 fløgur út. Av tí, at Teitur longu var kendur millum føroyingar sum forsangarin í Mark No Limitz, gjørdi, at fólk vóru varug um fløguna “Sólin og regnið”. Hon er ikki marknaðarførd á sama hátt sum hansara nýggjaru fløgur, og lættari er at kenna seg aftur í tekstunum í teimum sangunum. Sangirnir vóru skrivaðir samanhangandi á sumri 2002, tá Teitur var heima í summarfrí. Teitur heldur sjálvur, at hetta ikki er ein rættilig Teitur-fløga. Fyrsta Teitur-fløgan kom út í 2003 og var nevnd “Poetry and Aeroplanes”. “Poetry and Aeroplanes” varð væl móttikin av flestu ummælarum og lurtarum. Hendan fløgan var tann, ið var grundvøllurin hjá Teiti í altjóða høpi. Fløgan var sera væl seld í Amerika. “Poetry and Aeroplanes” var sera væl marknaðarførd, og Teitur spældi nógvar konsertir í samband við útgávuna. Onnur Teitur-fløgan varð nevnd “Stay under the Stars” og varð givin út í 2005. Her heldur Teitur áfram við sínum søgum um lívið, heimin og kærleika. Fløgan var á top-10 listum í Danmark, og Teitur var biðin at spæla á fleiri festivalum í Evropa. Sjálvt um »Stay Under the Stars« hevur selt betur í Evropa enn “Poetry and Aeroplanes”, so er søgan júst tann øvugta í USA, ið annars hevur verið kjarnumarknaðurin hjá Teiti.
“Tað hevur ikki gingið so væl at marknaðarføra »Stay Under the Stars« í USA. Plátufelagið, ið vit gjørdu útbreiðslusáttmála við haryviri, hevur ikki gjørt ein skit av øllum tí, sum tað lovaði, og harumframt kiksaði ein týdningarmikil útgávukonsert, tí eg fekk ikki neyðuga visumið. Alt var klárt, og tað sótu 50 amerikanskir tónleikajournalistar og bíðaðu í einum konsertsali í New York, men har dukkaði eingin Teitur upp. So tað var nakað lort”, fortelur Teitur erliga.
Teitur hevur fingið nógv rós fyri útgávuna »Káta hornið«, har hann aftur roynir seg á føroyskum, og viðger føroyska samfelagið anno 2007. Fløgan er uppkallað eftir Káta Horninum í Tórshavn. Á fløguni tekur Teitur veruliga blaðið frá munninum og sigur sína hugsan um nógv føroysk viðurskiftir. Hann syngur um vantandi tolsemi og religiøsa fanatismu í Føroyum; um málsligt snævurskygni, og at Havnin í roynd og veru er ein lítil bygd, hóast havnarfólk alla tíðina royna at sannføra bæði seg sjálvi og onnur um tað øvugta. Fløgan er tann einasta, ið hevur megnað at fingið 6 stjørnur út av 6, tá ið fløgur verða ummældar í Dimmalætting:
”Káta hornið”, osar av stemningi, spæligleði og yvirskoti og er snøgt sagt besta føroyska fløgan, ið eg havi fingið latið upp í hendurnar at ummæla øll hesi árini sum fastur ummælari hjá Dimmalætting. 11 skeringar, ið eru at rokna sum ein long perlurøð av framúrskarandi væl komponeraðum og yrktum sangum av okkara klárt sterkasta sangskrivara”
Hetta skrivaði Uni Leitistein Hansen tá hann ummældi nýggju fløguna hjá Teiti í Dimmalætting. ”Káta Hornið” markerar uppaftur týðuligari tónlistarligu broytingina, ið er í gongd í Teiti. Hendan broytingin var longu byrjað á “Stay Under the Stars”, ið var væl leysari framleidd enn poleraða “Poetry and Aeroplanes”.
“Heldur enn at frata hinvegin aftur, so havi eg meira hug til at gera mín enska tónleik soleiðis, sum tónleikurin á »Káta Horninum« er. Eg havi meir og meir innsæð, hvønn leiklut mín føroyska barlast hevur í mínum virki sum sangari og sangskrivari, og at allir teir ensku sangirnir spretta eisini burtur úr hesari somu barlast. Hetta er eisini fyrsta fløgan, ið eg sjálvur havi framleitt, og tað hevur gjørt, at eg kenni meg nógv búnaðan sum tónleikara. Eg tori at gera nøkur val við mínum tónleiki og leiða hann ein ávísan veg, og eg haldi, at tónleikurin er meira Teitur enn nakrantíð”, staðfestir Teitur.
Hóast “Káta Hornið” ikki verður mett sum tann mest lurtara- ella útvarpsvinarliga Teitur-útgávan, verður hon sæð sum ein heit, livandi og ótrúliga væl samanskrúvað fløga, ið hevur nógv á hjarta og bara veksur við hvørjari gjøgnumspæling.
Sólin og regnið 2002
Poetry and Aeroplanes 2003
Stay under the Stars 2006
Káta Hornið 2007
The Singer 2008
Let the dog drive home 2010
Í 2007 fór Teitur í holt við triðju enskt-mæltu fløguna, sum hevur heitið ((The Singer)). Hendan fløgan varð upptikin á Gotlandi í Svøríki. Tróndur í gøtu hevur lagt løgini til rættis saman við Teitur. Teitur fór á turné, og hevði heiðurin at opna størsta pallin, Orange Scene, vid sanginum "Fishlips", á Roskilde Festival 2008.
4. oktober 2010 kom fløskan ((Let the fish Drive Home)) út. 12 skeringar á enskum. Les samrøðu um fløguna [[1]]
Tíðarrák[rætta | rætta wikitekst]
Á ein hátt ber til at siga, at Teitur við »Káta horninum« gongur í fótasporunum hjá Kára P. í 70'unum og Frændum í 80'unum. Hann er vorðin røddin hjá sínum ættarliði. Ein rødd, ið viðger tíðarinnar rák, tvístøður og setur orð á kenslur og spenningar, sum bilgjast í yngru ættarliðunum. Hetta er ein leiklutur, ið klæðir Teiti, sum við sínum tónlistarliga virki longu er gingin undan og hevur kveikt eina trúgv á egin evni í ungum føroyingum.
“Eg haldi, at eg sigi tingini, sum tey eru. Eg og tey ungu fólkini, ið eg deili mítt lív við, vit halda hatta har. Hatta er mín veruleiki. Og ja, nógv viðurskifti eru virkuliga býtt í Føroyum, men eg haldi, at ein sovorðin sum eg hevur ábyrgd at gera vart við hesi viðurskifti. Eg havi sæð, at eg fari at halda fram við at spæla tónleik, og at hetta er tað, ið eg brenni fyri at gera, og tískil er umráðandi at hava eitt gott fundament at standa á. Tá nyttar einki ikki at hava eina meining um tingini, tí so hevur tú einki stað at standa.”
Teitur viðger evni, ið eru uppi í samfelagnum. Hetta ger hann á ein heilt serstakan hátt. Tá ið hann syngur er tað stutt og greitt orðað. Hann hevur ein boðskap, ið hann sendir út til áhoyrararnar. Tørvur er á einum stuttum og greiðum boðskapi. Hettar tosar til ungdómin og aðrar áhoyrarar. Man fær ein steðg frá øllum tí háfloygda og tí, ið er lýst út í æsir.
Stílurin er singer/songwriter, ið er algongdur um allan heim. Øll ljóð, ljóðføri, og orð skapa ein ávísan dám og søgu. Teitur hevur í øllum stillum greinað og neyvkannað arvaeginleikarnar hjá heimliga tónleikarliga dýrgripinum, sum hann er uppvaksin við gjøgnum Útvarp Føroya. Hann hevur brúkt hesa vitan til at genspleysa feita, føroyska retro-úttrykkið, ið myndar »Káta hornið« tónlistarliga. Hetta eru Tey av kamarinum, Faroe Boys, Simmi, Birni Dam, Havnarkórið, Herman Jacobsen, Kári P. og Hanus G. Hetta er tapet frá 50- og 60-unum og eitt sindur modni lukturin av gomlum teppi heima hjá ommu og abba. Hetta eru »Kvøðuljómarnar til sjófólkið« ein gráan, regnvátan sunnudag. Hetta er seigt, slavið og sorgblítt. Hetta er føroyskt, men mest av øllum, hetta er meistarligt.
Útgávur[rætta | rætta wikitekst]
- 2001 Teitur – Singer/Songwriter EP.
- 2002 Sólin og regnið
- 2003 Poetry & Aeroplanes (cd).
- 2006 Stay under the Stars.
- 2007 Káta Hornið.
- 2008 The Singer.
- 2010 Let the Dog Drive Home.
- 2012 Four Songs EP.
- 2013 Story Music.
Umframt[rætta | rætta wikitekst]
- 1996 Mark No Limits
- 1998 Jólafløgan skering 12.
- 1998 Sov blítt og søtt skering 16.
- 2006 Rubber & Soul Singla við Ane Brun
- 2009 All My Mistakes Savnsfløga
- 2009 A Night at the Opera CD/DVD


text:
Nýggjastu tíðindini
Melda til tíðindabræv
Tíðindi - 18. oktober 2013
FSF hevur tikið av innbjóðingini frá maltesiska fótbóltssambandinum, um at Malta og Føroyar spæla vinardyst á Ta' Qali Leikvøllinum á Malta týsdagin 19. november
Kring Ta' Qali Leikvøllin á Malta eru pláss fyri 18.000 áskoðarum
Um eina stóra viku, leygardagin 26. oktober, verða seinastu dystirnir í hesum kappingarárinum spældir, tá seinasta umfar í Effodeildini er á skránni.
Hetta merkir kortini ikki, at føroysku landsliðsleikararnir fáa frí frá fótbóltinum beinanvegin.
Fótbóltssamband Føroya hevur tikið av einari innbjóðing frá maltesiska fótbóltssambandinum, um at Malta og Føroyar spæla vinardyst á Malta týsdagin 19. november. Dysturin verður spældur á Ta' Qali Leikvøllinum, ið hevur pláss fyri 18.000 áskoðarum kring vøllin.
- Tað er altíð gott hjá føroyska landsliðnum at fáa vinardystir, tí seinastu nógvu árini hevur tað verið trpult hjá okkum at fáa tílíkar dystir, serliga á heimavølli. Hesin dystur hevur nevniliga við sær, at Malta kemur hendanvegin í juni mánaða komandi ár, sigur Jóannes Jakobsen, hjálparvenjari á A-landsliðnum.
Í fjør fóru landsliðsvenjararnir undir at hava vetrarvenjingar við landsliðsleikarunum, og hendan venjingin heldur fram komandi vetur, tá landskappingin endar.
- Nú hava vit so ein dyst at venja fram ímóti, umframt ein møguligan dyst tíðliga í mars mánaða komandi ár, og tað ger tað hugaligari við vetrarvenjingunum, sigur Jóannes Jakobsen.
Føroyar og Malta hava spælt ímóti hvør øðrum tríggjar ferðir áður. Í undankappingini til HM 1998 vóru londini í bólki saman, og í 2004 spældu Føroyar og Malta vinardyst á Svangaskarði.
Í EM-undankappingini endaði báðir dystirnir við 2-1 sigri til Føroyar, og í vinardystinum vann føroyska landsliðið 3-2.
Á seinasta FIFA-styrkislistanum er Malta nummar 140.


text:
Stóra Bretland
Stóra Bretland ella Hitt Sameinda Kongsríki Bretlands og Norðurírlands (enskt: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, United Kingdom ella Great Britain). Hóast Bretland ikki er so stórt land, hevur tað havt ógvuliga stóra ávirkan á allan heimin. Einaferð var tað ovurstórt heimsveldi, og tí er enskt eitt heimsmál. Høvuðsstaður er London og høvuðsmálið er enskt. Í Stóra Bretlandi búgva umleið 63,3 milliónir fólk (2013) á einum øki, ið er 242.910 km² til støddar.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Stóra Bretland er í søguligum høpi eitt av heimsins størstu og mætastu londum. Bretska kongaríkið fevndi eitt skiftið um meira enn ein fjórðapart av heiminum, og seinast í 19. øld hevði ríkið lagt seg á odda á fleiri økjum, til dømis innan ídnað, sjóvegis flutning og altjóða handil. Í seinastu øld førdi afturgongd á ídnaðarøkinum til, at kappingarførið innan bretsku handilsvinnuna versnaði, samstundis sum sosialir trupulleikar fóru at gera vart við seg. Seinastu árini hevur aftur gingið framá. Við aldarmótið er Stóra Bretland í ferð við at staðfesta seg sum ein av týdningarmiklastu tjóðunum í Evropa við stórari ávirkan á politiska, handilsliga, búskaparliga og mentanarliga økinum, og London er ein av týdningarmestu miðdeplum í heiminum.
Írar vildu ikki vita av enska yvirvaldinum, og í 1922 vóru teir komnir so langt í frælsisstríði sinum, at stórar partur av Írlandi fekk sjálvstýri í Bretska Heimsveldinum. Í 1949 gjørdist Írland óheft lýðveldi.
Fólkið[rætta | rætta wikitekst]
Síðan 1950-árini er Bretland vorðið alt meiri fjølmentað samfelag. Mong fólk úr gomlu bretsku hjálondunum í Karibia, Afrika og India hava búsett seg í Bretlandi og ríkað bretskt andslív við fremmandu mentanum sínum.
Mangir bretar búgva í býarforstøðum, tí har er reinari og rúmligari og góðir samferðslumøguleikar inn í miðbýirnar, har nógv fólk starva. Bretar eru heimkært fólk, og teir flestu seta sær fyri at eiga egin hús. Bretum dámar betur at búgva í vanligum sethúsum og raðhúsum enn í stórum íbúðarhúsum, og í frítíðini dámar teimum væl at røkja urtagarðin og væla um uttandura og innandura. 89 % búgva í býum og 11 % búgva á bygd.
Bretar eru ítróttahugað fólk. Um veturin spæla teir fótbólt og rugby, og krikket og golf um summarið. Bæði rugby, krikket og golf - ítróttargreinir, sum nú verða spældar um allan heimin - tóku seg upp í Bretlandi, og fótbóltsspælið spratt úr spølum, spæld vórðu á enskum dreingjaskúlum.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Bretska stjórnin situr í London í Onglandi; men tað eru sterkar frælsisrørslur bæði í Skotlandi, Wales og Norðurírlandi. Norðurírar hava sítt egna ting, og tað fáa skotar og valisar um stutta tíð. Tjóðskapareyðkennini í hesum londum verða goymd í sermerktum handverki og siðum. Til dømis eru enn mangir skotar, sum serligar hátíðardagar lata seg í puntuta skjúrt sítt.
Uttanríkispolitikkur[rætta | rætta wikitekst]
Trý viðurskifti eyðkenna serliga bretskan uttanríkispolitikk. Tey eru tætta sambandið við USA, tilknýtið til tey mongu londini, sum eru við í Bretska Samveldinum (The Commonwealth) og sambandið við Evropa, serliga við Evropeiska Samveldið. Eftir valið í 2001 fór Robin Cook frá sum uttanríkisráðharri, og Jack Straw, sum tók við starvinum, gjørdi beinanvegin vart við, at góða sambandið við bæði USA og ES skuldi varðveitast. Bretsku myndugleikarnir eru greiðir yvir, at globaliseringin og teir ágóðar og vansar, hon hevur við sær, á mangan hátt ikki akta vanlig landamørk. Tá ið tað ræður um umhvørvisspurningar, narkotikatrupulleikar og størri samskipaðan kriminalitet, er fragasta loysnin ofta at loysa trupulleikarnar í ymiskum altjóða felagsskapum. Yvirgangsatsóknirnar 11. september 2001 hava tó havt við sær, at meginparturin av bretska uttanríkispolitikkinum seinastu tvey árini hevur staðið í skugganum av hesari hending og bardaganum ímoti altjóða yvirgangi, har Bretland hevur verið hollasti stuðulin hjá USA.
Føroyar og Stóra Bretland[rætta | rætta wikitekst]
Føroyar og Stóra Bretland eru grannatjóðir og hava í mong ár samstarvað væl. Í søguligum høpi hevur leingi verið samstarvað landanna millum á fiskivinnuøkinum, men seinastu tíðina er samstarv eisini fingið í lag til dømis í oljuvinnu, útbúgving, ferðing og mentan. Seinastu árini, hava ávísar broytingar eisini havt við sær, at møguleikarnir fyri meira samstarvi eru mentir. Í Stóra Bretlandi er ein av stóru broytingunum til frama fyri meira politiskum samstarvi helst, at skotska heimastýrið varð stovnsett; men eisini oljuleitingarvirksemið á føroyskum havleiðum, øktir útbúgvingarmøguleikar og betri ferðasamband til grannan fyri sunnan munnu vera atvoldin til, at føroyska-bretska samstarvið er ment.
Samkynd[rætta | rætta wikitekst]
Samkynd í Stóra Bretlandi kunnu skráseta seg í parlagi, men tey verða ikki viðurkend sum hjún; í 2005 varð lógarbroytingin um skrásett parlag samtykt í Bretlandi. Í 1988 setti konservativa stjórnin við Thatcher á odda í verk Section 28. Section 28 var ein reglugerð, sum bannaði lokalum myndugleikum at kunna um samkyndleika, eins og sýna viðurkenning mótvegis samkyndleika [2]. Í 2003 varð Section 28 reglugerðin strikað sambært kongaligari staðfesting. Fram til 2001 hevði Stóra Bretland eisini ein høgan kynsligan lógaldur fyri samkynd. Hann var 21 ár fram til 1994, meðan hann var 16 fyri hinar íbúgvarnar. Í 1994 varð kynsligi lógaldurin fyri samkyndar menn settur niður, men var millum 1994-2001 tvey ár hægri enn fyri helmingin av bretsku íbúgvunum. Í 2005 kundu samkyndir bretar frøðast um, at teir kundu ganga saman í skrásett parlag, og 17. juli í 2013 varð eitt lógaruppskot samtykt, sum loyvir samkyndum bretum og walisarum at giftast tann frá 29. mars 2014. Talan er tó bert um borgarligar vígslur.
Landafrøði[rætta | rætta wikitekst]
Leys av meginlandinum, í útnyrðingspartinum í Evropa, eru Stóra Bretland. Í Sameinda Kongsríkinum eru Skotland, Ongland, Wales, Norðurírland umframt oyggjar og oyggjalond fyri sunnan, vestan og norðan.
Landslagið í Bretsku Oyggjunum og Írlandi er ógvuliga fjølbroytt, og stórur munur er á høgu, grýtutu fjøllunum í Norðuronglandi, Skotlandi og Wales og flata mýrlendinum, nevnt "the fens", í til dømis East Anglia og fruktagóða slættlendinum í Suðuronglandi. Tríggir fjórðingar av lendinum eru dyrkaðir; ógvuliga ymiskt er, hvat velt verður, tað veldst alt um veðurlag, og hvussu jørðin er.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Í Bretlandi tóku fyrst landbúnaðarkollveltingin og síðan ídnaðarkollveltingin seg upp í 18. øld og breiddi seg so um allan heimin. Nú á døgum er tungídnaðurin, sum áður var álitið, ikki so týdningarmikil longur. Tænastuvinnan er tann vinnugreinin, ið mennist mest, til dømis banka- og tryggingarvirksemi. Bretland er sjálvbjargið við olju og gassi, tí landið eigur stórar oljukeldur í Norðsjónum og á markinum ímillum Hetlands og Føroya.
Tungídnaðurin var einaferð stór og týdningarmikil vinna í Bretlandi, men soleiðis er ikki longur. Nú er løtt maskintøknilig vøra, sum maskinur, amboð, bilar og vápn, týdningarmesta útflutningsvøran, og ógvuliga mong fólk starvast í fíggjar- og tænastuvinnuni. Hesar vinnur hava bøtt um bretska búskapin, ið ikki hevur verið væl fyri, mest tí at Bretland má flyta inn nógvar matvørur og rávørur.
Mest eru tað banka- og fíggjarvirksemi, sum hava fingið ferð á aftur bretska búskapin.


text:
Leivur Frederiksen, ítróttarritstjóri í Kringvarpi Føroya, metir her um dystirnar í 1. umfari í EFFO-deildini, sum verða spældir leygardagin 1. mars
Í FSF Álmanakkanum 2015 er yvirlit yvir landsdystir, landskappingardystir og onnur tiltøk, ið Fótbólts- samband Føroya skipar fyri í hesum árinum
Fótbóltslógin er umsett frá "Laws of the Game", sum FIFA hevur útgivið. Hesar lógir eru galdandi frá 1. januar 2015
Úr savninum hesaferð hava vit funnið leikskránna, ið varð útgivin í samband við HM-undankappingardystin 1. sept. 2001, millum Føroyar og Luksemborg
Heystkapping á Toftum, sept. 2014


text:
21. mars
21. mars er dagur 80 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 81 um skotár er). 285 dagar eru eftir av árinum. 21. mars er várjavndøgur, og dagurin kallast eisini Bænadiktsmessa.
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 2014 - Theodor Thomassen úr Sørvági er nú elsti føroyingur ið hevur livið. Hann fylti 105 ár hin 28. oktober 2013, og 21. mars 2014 hevði hann livað í 38.495 dagar, sum var eins nóg og gjáarkvinnan, Fredrikka á Fløtti, ið var fødd 2. juli í 1875, og andaðist 23. november í 1980. Frederikka var elsti føroyingur nakrantíð til henda dagin.
- 2014 - Kringvarpið fekk Winther-heiðurslønina fyri sendingina um Skálafjarðartunnilin.


text:
Í morgun hevur Vágasteinur landað á Toftum 90.996 pund. Veiðan varð boðin út fyri 586.559,50 krónur. Vágasteinur byrjaði túr 3. september.
Nærum øll línuskipini royna uttanfyri føroyskan sjógv. Nógv eru undir Íslandi og á rygginum. Og tað er eitt tekin um at onki er at fáa undir Føroyum.
Fleiri greinar
18. Jun 2014 - 10:40
Trolararnir eru seldir fyri 12 mió. kr hvør. Vesturvarði og Vesturskin hava 120 óbrúktar fiskidagar, tað sum er eftir av fiskiárinum.Nýggja partafelagið Baglhólmur í...
09. Jun 2014 - 15:14
Teir fimm føroyski flakatrolararnir Akraberg, Enniberg, Gadus, Ran og Sjúrðaberg sigla mest sum pendulfart fyri tíðina. Enniberg fór aftur til fiskiskap i síðstu viku og...
08. Jun 2014 - 23:53
Chr.Høy, sum hevur ligið í Hvalvík seinastu tíðina, hevur nú set kósina ímóti Grønlandi har skipið millum annað skjal virka sum mótøkuskip.Skipið er leiðga til...
05. Jun 2014 - 15:07
Eysturbúgvin og Vesturbúgvin landa á Toftum, teir hava uml. 220.tons, tað er Tavan í Leirvík, sum keypir gulllaksin frá Eysturbúgvanum og Vesturbúgvanum. Í Kollafirði...
29. Mai 2014 - 17:46
Reiðaríði, ið eigur danska nótaskipið Beinur úr Hirtshals hevur bílagt nýtt nótaskip, ið skal byggjast á Karstensens Skibsvæft í Skagen.Nýggi Beinur verður sera nútímans og...
25. Mai 2014 - 23:29
Fleiri skip liggja í løtuni í Ánunum og Norðlýsið hevur fingið nakrar myndir av skipunum.Á einari mynd sær tveir fyrrverandi Høgaberg, ið vóru heimahoyrandi...


text:
Tutl
Tutl (TUTL) er eitt føroysk plátufelag, sum varð sett á stovn í 1977. Plátufelagið hevur bústaði í Havn og hevur ein handil sum selur teirra tónleikaútgávur, handilin liggur á Káta Horninum í Havn. Av og á eru útgávukonsertir inni í handlinum. Tað eru føroyskir tónleikarar og tónasmiðir, ið eiga Tutl. Tað var tónleikarin og tónasmiðurin Kristian Blak, ið tók stig til at stovna Tutl, og stendur hann enn fyri felagnum. Tutl hevur útgivið nógvar fløgur, plátur og kasettubond hjá føroyskum artistum og tónleikabólkum, umleið 100 ymiskir einstaklingar innan føroyskan tónleik hava fingið tónleik teirra útgivnan av Tutl.[1] 50. útgávan var ein fløga við Mariu Guttesen.


text:
Brátt nærkast dagurin, tá nýggi fótbóltsvøllurin við Stórá í Trongisvági verður tikin í brúk.
Kanska løgið at skriva soleiðis, tá vit enn ikki vita við vissu, nær henda løtan verður, men vit kunnu so siga, at fyrst í næstu viku fáa vit at vita nógv meira um hetta.
Lesarin hevur helst lagt til merkis, at vit brúka navnið við Stórá í samband við fótbóltsvøllin í Trongisvági.
Í Vági spæla teir fótbólt vesturi á Eiðinum, í Streymnesi við Margáir, í Klaksvík við Djúpumýri og í Havn í Gundadali, og nú nýggjur fótbóltsvøllur skjótt verður tikin í brúk í Trongisvági, hava nøkur nøvn verið uppi og vent í samband við vøllin. Nøvnini, sum hava verið umrødd, eru í Stópunum, undir Brekkum og við Stórá.
Eldri fólk í Trongisvági eru spurd til ráðs um staðarnavnið, og eisini hevur verið kagað í eitt matrikkulkort, har Johannes Enni, sáli, fyri skjótt nógvum árum síðani hevur skrivað staðarnøvnini í økinum á matrikkulkortið. Hetta hevur Jóhannes Enni gjørt í samráð við Erik Ahlen, sála, sum átti nógva jørð í Trongisvági.
Fótbóltsvøllurin í Trongisvági er gjørdur á mat.nr. 144a í Trongisvági. Um mat.nr. 144a, er í Stópunum ella undir Brekkum, ella møguliga á báðum støðum, eru menn ikki vísir í, og kortið hjá Jóhannes Enni gevur ikki eitt greitt svar upp á henda ivaspurning. Eldri menn eru samdir um, at Barnagarðurin og skúlin í Trongisvági eru bygdir í Stópunum, og at økið vestan fyri barnagarðin eitur undir Brekkum, men júst, hvar markið gongur ímillum Stóparnar og undir Brekkum, fæst ikki við vissu at vita.
Formaðurin í Suðuroyar Ítróttardepli, Oddur Dimon, sigur við Suðuroyarportalin, at Suðuroyar Ítróttardepil hevur gjørt av hvørki at brúka navnið í Stópunum ella undir Brekkum í samband við fótbóltsvøllin í Trongisvági.
- Fótbóltsvøllurin við Stóra í Trongisvági verður navnið, sum skal brúkast hereftir, sigur Oddur Dimon, formaður í Suðuroyar Ítróttardepli við Suðuroyarportalin.
Á heimasíðuni hjá Kunningarstovunum í Suðuroynni stendur skrivað um Stórá:
Fram við Stórá í Trongisvági er gjørd ein gøta, sum nú er næstan 1900 metrar til longdar.
Gøtan byrjar við bálplássið sunnan fyri Trongisvágs skúla og fer gjøgnum heiðalendi uml.200 m~suður til Stórá. Gøtan møtir Stórá umleið 600 metrar eystan fyri Ósan og fylgir ánni uml. 1700 metrar inn í dalin.
At ganga eftir gøtuni er eitt vakurt og fjøllbroyt upplivilsi. Stórá broytir seg frá at vera breið og møk til at verða smøl við eini røð av fossum, sum fleiri staðni renna igjøgnum smáar gjáir.
Landslagið broytir seg frá at vera slætt og opið til at verða heyggjut og óslætt.
Tá ið umleið helvtin av gøtuni er gingin, kemur mann til viðarlundina í Trongisvági. Har er sera vakurt, og tað er møguligt at steðga á og kanska nýta grillplássið. Her reiðrast fleiri smáfuglar m.a. títlingskongar.
Viðarlundin verður í løtuni víðkað bæði norðanfyri og sunnan fyri ánna. Sunnan fyri ánna er Skógrøkt Landsins í holt við at gróðurseta umleið~13.000 m2, og hevur eisini gjørt gøtur og ein dunnuhyl.
Áargøtan heldur fram vestan fyri viðarlundina, her verður Stóra sum sagt smalari og stríðari.
Hon endar umleið 800 mrtrar longur uppi, og kemur saman við vegnum ”Við Rangá”.
Nær fyrsti dysturin verður spældur á nýggja fótbóltsvøllinum við Stóra í Trongisvági, frætta vit meira um í næstu viku.
Tíðindamyndina hevur Niels Hammer tikið
Veitst tú okkurt áhugavert í Suðuroynni, boða okkum frá á webmaster@sudurras.fo


text:
Kingston
Kingston, høvuðsstaðurin og týdningarmesti havnabýurin í Jamaika, er ein av størstu býum í Karibia. Bretar grundaðu býin (1693), sum vaks skjótt og gjørdist týðandi útflutningshavn, og haðan var nógv sukur flutt til Evropa. Í 1907 fór býurin illa í jarðskjálvta. Hann varð bygdur upp aftur, og har eru nú nýmótans gistingarhús, bankar og handilshús. Í vestara parti í býnum eru ovfólkaðir fátækrabýlingar. Har er nógvur harðskapur, og javnan er politiskur ófriður ella stríð ímillum drøgghandlarar.


text:
St Kilda
St Kilda (skotskt gæliskt: Hiort) er ein avtoftaður oyggjabólkur 64 km vestanfyri North Uist í Ytru Hebridunum og 423 km suður úr Føroyum. Fýra størri oyggjar eru Hirta, Dùn, Soay og Boreray. Oyggjabólkurin, ið hevur hægstu fuglabjørg í Stórabretlandi, hoyrir umsitingarliga undir Comhairle nan Eilean Siar.
Upprunin til navnið St. Kilda er ókendur.
Innihaldsyvirlit
Fólk og mentan[rætta | rætta wikitekst]
Fólk hava búð á St Kilda, á oynni Hirta, í minst tvey túsund ár, men neyvan hava meir enn eini 180 fólk búð har í senn, og eftir 1851 ikki meir enn eini 100. Talumálið var ein serstøk dialekt av skotskt-gæliskum, við nógvum norrønum lániorðum, eins og nógv staðarnøvn hava norrønan uppruna. Fuglaveiða var ein týðandi partur av lívinum og fuglur var meginkosturin á St. Kilda. Fólkið á St. Kilda livdi eftir Móselóg og Gamla Testamenti. Í 1926 komu kirkjufólk og trúboðarar úr Bretlandi at boða umvending. Hetta ørkymlaði íbúgvarnar ið søgdu seg vera kristnaðar langt áðrenn meginlandið Skotland, helst vóru írskir munkar á St. Kilda longu í 6 øld.
Fyrstu ferð St. Kilda verður nevnd í skriftligum keldum var seint í miðøld. Við fyrra veraldarbardaga og øktari turismu kom sjúka til St. Kilda og nógv fólk doyði. Eftir kríggið fluttu nógv ungfólk vekk, fólkatalið minkaði frá 73 í 1920 til einans 37 í 1928. Í 1930 vórðu tey seinastu fólkini flutt av oynni.
Í dag eru ongin fastbúgvandi fólk eftir, bara fólk í bretska herinum og granskarar halda til í oyggjunum í styttri og longri tíðarskeið.
Djóra og Plantulív[rætta | rætta wikitekst]
Allur oyggjabólkurin er nú ogn hjá National Trust for Scotland og í 1986 gjørdist hann tað fyrsta UNESCO World Heritage Site í Skotlandi.
Tvey villini sløg eru serlig fyri St. Kilda, mortítlingur (músabróður) Troglodytes troglodytes hirtensis, ið er eitt undirslag av mortítlingi, og eitt undirslag av hagamús, kend sum St. Kilda hagamúsin Apodemus sylvaticus hirtensis. Triðja serstaka undirslagið á St. Kilda var heimamúsin Mus musculus muralis sum doyði út stutt eftir at fólkið var rýmt í 1930. St. Kilda heimamúsin var nærmast í slekt við heimamúsina í Mykinesi í Føroyum Mus musculus mykinessiensis, og var møguliga forfaðirin til músina í Mykinesi.
Fuglalívið er ríkt. Størsta súlubølið í verðini finst á St. Kilda og telur eini 30.000 pør, uml. 24% av samlaða stovninum av súlu. 49.000 drunnhvítapør, uml. 90% av europeiska stovninum; 136.000 lundapør, uml. 30% av bretska stovninum, og 67.000 havhestapør, uml. 13% av bretska stovninum. Á Dùn finst størsti havhestastovnurin í Bretlandi. Havhestur átti fyrst á St. Kilda í Bretlandi, áðrenn 1828. Seinasti gorfuglurin ið varð sæddur í Bretlandi, varð dripin á Stac an Armin í juli 1840.
Vegna fjarleikan til meginlandið, er náttúrumargfeldnið avmarkað. Einans 58 sløg av firvaldum finnast á oyggjunum, samanborið við 367 sløg í Ytru Hebridunum annars. Plantuvøksturin er nógv ávirkaður av saltráki í luftini, nógvum vindi og súrum mógvi. Ongi trø vaksa yvirhøvur, men 130 ymisk blómandi plantusløg finnast, 162 soppasløg og 160 mosasløg. Fleiri av teim 194 skónsløgunum eru sjáldsom. Tarin ið veksur á grunnunum húsar einum margfeldni av sjáldsomum sjósmákyktum.
Seyður[rætta | rætta wikitekst]
Seyðurin á St. Kilda er serstakur, nevndur Soay Sheep; hetta er seyður ið var útilagstur á oynni Soay. Seyðurin av Soay er meinlíkur Dímunarseyðinum í Føroyum, ið nú er útdeyður.
Leinki úteftir[rætta | rætta wikitekst]
- abandonedcommunities.co.uk
- St Kilda - National Trust for Skottland.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Hendan greinin byggir á ensku wikipedia útgávuna http://en.wikipedia.org/wiki/St_Kilda,_Scotland frá 4 desember 2011.


text:
7. februar
7. februar er dagur 38 í árinum í gregorianska kalendaranum. 327 dagar eru eftir av árinum (328 dagar um skotár er).
Hendingar[rætta | rætta wikitekst]
- 1971 - Sveitsiskar kvinnur fáa atkvøðurætt.
- 1986 - Forsetin á Haiti, Jean-Claude Duvalier, flýggjar til Fraklands.
- 2014 - Vetrar-OL í Sotsji í Russlandi byrja
- 2015 - VÍF vann steypafinaluna í hondbólti hjá monnum móti Neistanum 26-25. Neistin vann steypafinalurna hjá kvinnunum móti Kyndli 24-19.
Føðingar[rætta | rætta wikitekst]
Andlát[rætta | rætta wikitekst]
- 1999 - Hussein kongur av Jordan doyr 64 ára gamal.
- 2005 - Atli Pætursson Dam, løgmaður í Føroyum (f. 1932).


text:
Hugmyndafrøði
Hugmyndafrøði (da. ideologi, av. gr. orðunum idea, hugmynd, og logos, frøði; ísl. hugmyndafræði) er ein heild av hugmyndum, hugtøkum og sjónarmiðum sum endurspegla ein ávísan politiskan ella felagsligan hugburð. Orðið merkir "læran um hugmyndir", men verður nýtt í víðari týdning um eitt meira ella minni skilbundið kervi av hugmyndum og virðismetingum, sum ein ávísur samfelagsbólkur í einum ávísum tíðarskeiði er felags um. Til dømis vóru hugsanirnar um frælsi og javnað avgerandi fyri borgarastættina, sum um 1800 trokaði einaveldið burtur í Fraklandi og sjálv tók ræðið. Hesar hugsanir vórðu samanfataðar í hugmyndini um liberalismu, sum gjørdist kjarnin í h. hjá borgarastættini.
Serliga Karl Marx fekst við hugtakið h., og tiltikin eru orð hansara: ”Ráðandi hugmyndir í hvørjum tíðarskeiði eru hugmyndirnar hjá ráðandi stætt” (1846). Marx kallaði átrúnaðin opium fólksins, men segði eisini, at hann var ”neyðarróp teirra kúgaðu”. Hetta tvílyndið í allari h., at goyma í sær bæði staðfesting av ráðandi støðuni og dreymin um eitt betri lív, er trmikið fyri atfinningarnar hjá Marx móti teimum borgraligu vísindunum, sum hann ákærdi fyri at rættvísgera órættvísa samfelagsskipan við hugtøkum sum frælsi og fólkaræði, ið stóðu í rópandi mótsøgn móti tí veruleika, ið tey skuldu lýsa. Sambært teirri fatanini vóru hesi vísindini eitt slag av h. ella ”følskum tilviti” um samfelagið. Fyritreytin hjá Marx var, at tilvit menniskjans var formað av teimum evnisligu lívstreytunum, og rannsókn av sambondunum millum heimsfatan og samfelagsskipan hevur verið ein megintáttur í allari samfelagsfrøði samfelagsfrøði síðan í 19. øld.
Vituliga hevur leingi verið fingist við at kanna hugmyndaheimin í bókmentunum, men ikki fyrr enn í seinu helvt av 20. øld var talan um serligt háttalag tí viðvíkjandi, nevniliga humyndafrøðiliga kanning ella *hugmyndafrøðikritikk (da. ideologikritik). Millum slóðbrótararnar í tílíkum kanningum eru G. Lukács og L. Löwenthal, sum vegaðu fyri marxistiskari bókmentagransking; men royndir tann vegin hava eisini verið knýttar at strukturalismu og kvinnugransking. Hugmyndafrøðilig gransking krevur at hava fyrilit fyri teimum søguligu umstøðunum í viðkomandi bókmentaverki og gera mun á sjónarmiðum hjá søgupersónum, høvundi og lesarum. Tá ið væl verður atborið, kann slík kanning vísa, hvussu heimsmyndin í einum verki myndast í samspæli millum innihald og form tess og ráðandi h. í samfelagnum.


text:
Starvsskipan
Starvsskipanin hevur heimild í viðtøkunum § 3(3): "Nevndin í Orðabóka-grunninum ásetir vanligu mannagongdirnar hjá grunninum og ger sær starvsskipan í samsvari við ásetingarnar."
§ 1. Nevndarfundir
(1) Nevndin heldur fund í minsta lagi fýra ferðir árliga, tvær ferðir hvørjumegin summarsteðg, men heldur fleiri fundir eftir tørvi.
(2) Regluligu fundirnir verða avráddir fyri hvørt ár.
(3) Aðrir fundir verða hildnir um nevndin einmælt vil, ella formaðurin umvegis skrivaran boðar til fundar við vikufreist.
§ 2. Fundarskrá
(1) Fyri hvønn nevndarfund verður gjørd fundarskrá.
(2) Fundarskráin skal vera send út tvær vikur fyri fund ella góðkennast einmælt á fundi.
§ 3 Fundarfrásøgn
(1) Fyri hvønn fund verður skrivað fundarfrásøgn.
(2) Nevndarskrivari og formaður gera uppskot, ið verður sent hinum limunum um teldupost.
(3) Nevndin góðkennir og undirskrivar frásøgn á seinni fundi.
§ 4. Nevndarskrivari
(1) Nevndin setur skrivara at vera nevndini til hjálpar.
(2) Skrivarin hevur ábyrgd av at fyrireika fundir og skriva frásøgn, dagføra heimasíðu, standa fyri vanligum samskifti úteftir, umframt annað, ið nevndin áleggur.
§ 5. Bókhaldari nevndarinnar
(1) Nevndin setur bókhaldara at vera nevndini til hjálpar.
(2) Bókhaldarin hevur ábyrgd av at umsita fæ grunsins, gera roknskap, ráðgeva nevndini um kostnað av verkætlanum, samskifta við grannskoðan og eftirlitsmyndugleikar, umframt annað, ið nevndin áleggur.
§ 6. Málsviðgerð
(1) Mál um stuðul verða viðgjørd sambært umsókn, ið skrivari og formaður leggja fyri nevndina.
(2) Nevndin skal samráðast við allar umsøkjarar og miða ímóti at samtykkja einmælt at stuðla verkætlanum ella at vísa á aðrar møguleikar, um fíggjarorka ikki loyvir at stuðla líkinda umsókn.
§ 7. Samsýningar
(1) Nevndarlimir fáa fyri nevndarfund fundarpengar samsvarandi almennum nevndum.
(2) Nevndarlimir fáa somuleiðis fundarpengar fyri aðrar fundir.
(3) Skrivari fær kr. 2.500,-, og bókhaldari fær kr. 2.000,- um mánaðin.
(4) Fyri serligt virki út um vanligu uppgávurnar kann nevndin samtykkja aðrar samsýningar.
§ 8. Gildi
(1) Starvsskipanin fær gildi á ólavsøku 2008 og skal endurskoðast annaðhvørt ár.
Starvsskipanin varð endurskoðað á fundi 26.03.12 uttan viðmerkingar/broytingar.
Seinast dagførd: 09/05-2013


text:
Jarðarkona
Jarðarkona (frøðiheiti - Rallus aquaticus) er heldur minni en akurskritt. Omaná er hon morflekkut; í neðra blágrá frá nevinum aftur undir hálva vongbrigðuna. Aftanfyri har er hon rondut svørt og hvít, ella svørt og bleikreyð, og undir velinum bara bleikreyð. Nevið heldur langt og nakað bogið, yvirnevið dimt, undirnevið reydligt. Hon eigur víða hvar í Norðurevropa; um heystið fer hon suður til heitari lond. Í Íslandi verður hon tó allan veturin og leitar sær til tær heitu keldurnar. Hon dugir bæði at svimja og kava.
Eisini í Føroyum er hon alt árið. Men lítið sæst til hennara; náttarfuglur er hon, og tá ið hon onkuntíð kemur út um dagin, dugir hon væl at fara hulisliga at. Lítið ella einki sæst hon flúgva; men óføra kvik er hon til fóts; kemur fólk dáttliga fram á hana, rennur hon burtur, so lágt eftir jørðini, at hon tykist lík rottu. Bilsin var eg tí, tá ið eg eina ferð um summarið sá eina í síðum bø standa uppreista sum lundi, og við upptoygdum hálsi til at skimast út yvir grasinum. Mest tær eru sæddar man vera í fjósum og kjallarum, har tær smúgva sær inn tær køldu næturnar og so verða fangaðar av fólki um morgunin — eitt prógv fyri, at tær halda seg nær húsum, tó at tær ikki síggjast. Flestar eru tær um heystið og veturin; kann vera at meginparturin kemur úr Íslandi, men ivaleyst eiga tær eisini í Føroyum, tó at einki hoyrist um, at reiður er funnið.
Sí eisini[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.


text:
Suðurevropa
Suðurevropa er eitt landafrøðilig øki í Evropa. Longur suður í Evropa vit koma, hægri stendur sólin á himlinum, og hægri hon stendur, meira hon vermir. Tí er veðurlagið lýggjari í Miðjarðarhavslondunum í Suðurevropa enn í t.d. Norðurevropa. Norðanfyri Alpurnar og á Pofløtuni eru tað meira sumrini enn vetrarnir, ið eru lýggjari, men úti móti havinum eru vetrarnir eisini mildir. Um summarið er himmalin eisini næstan altíð heiður, tí regnar har sjáldan. Um veturin afturímóti regnar tað altíð av og á, men har er tó so lýtt, at kavi og frost eru næstan ókend, og um hann kavar onkra náttina, bráðnar alt burtur aftur um dagin. Í meginpartinum av Miðjarðarhavslondunum er miðalhitin tann heitasta mánaðin um summarið millum 25 og 30 hitastig, og tann kaldasta mánaðin millum 10 og 15 hitastig. Hetta verðurlagið kalla vit subtropuveðurlag.


text:
Manaus
Manaus (portugisiskt: Manaus) er ein býur í Brasil. Í kommununi búgva 1.982.179 íbúgvar,[1] meðan fólkatalið í stórbýarøkinum er 2,316,173 (2013). Býurin liggur í Norðurbrasil við staðið har ið áirnar Negro og Solimões renna saman. Manaus er høvuðsstaður í lutstatinum Amazonas og er eisini fólkaríkasti býur í statinum.
Býurin varð settur á stovn í 1669 sum ein skansi, Fort of São José do Rio Negro.[2] Skansin gjørdist býur (town) í 1832 við navninum "Manaus", sum merkir "móðir gudanna" hetta til æru fyri upprunafólkinum Manaós, og varð formliga gjørdur til ein stórbý (city) hin 24. oktober 1848 við navninum Cidade da Barra do Rio Negro, Portugisiskt fyri "Býurin við markið á Svørtu Ánni". 4. september 1856 fekk býurin aftur verandi navnið Manaus.[3]
Manaus hevur eitt vakurt operahús, sum varð bygt í tíðini, tá býurin var miðdepil fyri gummiframleiðslu. Nógv verður útflutt úr Manaus, eitt nú nøtir, gummi, timbur, krokodilluskinn og kakao. Býurin hevur ein altjóða flogvøll, Eduardo Gomes. Fyri at fáa útlendskar fyritøkur at koma til býurin virkar býurin sum eitt fríhandilsøki.
Býurin verður ein av vertsbýunum til heimsmeistaraskapin í fótbólti, har Brasil er vertstjóð.[4]
Gongdin í fólkatalinum[rætta | rætta wikitekst]
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ "Estimativa Populacional 2013". Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística (IBGE). 1º de julho de 2013. ftp://ftp.ibge.gov.br/Estimativas_de_Populacao/Estimativas_2013/estimativa_2013_dou.pdf. Heintað 29 de agosto de 2012.
- ↑ Foundation of Manaus
- ↑ About Manaus
- ↑ FIFA 2014 Host Cities and Venues


text:
Dar es Salaam
Dar es Salaam er størsti býur og týdningarmesti havabýur í Tansania. Býurin hevur fyrr itið Mzizima. Hann var høvuðsstaður landsins, til Dodoma gjørdist høvuðsstaður í 1973. Tað almenna fólkatalið í Dar es Salaam er umleið 4,3 milliónir (2012), men harafturat eru nógv túsund fólk, sum ikki eru skrásett nakrastaðni. Býurin er handilsmiðdepil í Tansania, og meginparturin av útflutningi landsins verður avskipaður haðan. Tað eru nógv ídnaðarvirki í býnum, og nógv ferðafólk vitjar hagar á hvørjum ári.


text:
Liberalisma
Liberalisma er ein politisk hugsjón, har tað er týdningarmest at leggja dent á frælsi og møguleikarnar hjá tí einstaka. verður mett at vera ráðandi politiska hugsjónin í Vesturheiminum. Og at hava ein veikan stat og lágan skatt. Hon gongur út uppá javnbjóðis rættindi. Øll skulu hava somu rættindir og somu møguleikar. Øll fólk og øll vinna skulu hava fullan rætt til at virka innanfyri galdandi lógarkarmar. Týdningarmikið við liberalismu er eisini, at tey, sum arbeiða, skulu fáa pengar, meðan tey, sum ikki arbeiða, meir ella minni ongar pengar skulu fáa. Í fronsku kollveltingini vóru loysunarorðini ’’frælsi, javnaður og brøðralag’’. Liberalisman setur frælsi í hásæti. Í 1789 kom mannarættindayvirlýsingin, sum í 17 greinum vísir á grundleggjandi rættindi hjá fólki. Í 19. øld vóru mong hugtikin av liberalismuni. Øll skuldu hava sama rætt at siga sína hugsan bæði í skrift og talu. Liberalistisku sjónarmiðini ávirkaðu eisini fíggjarstøðu landsins. Greiðastu mótsetningar til liberalismu eru sosialisma, kommunisma og marxisma. Meðan statirnir eru tann grundleggjandi eindin í merkantilismuni og kommunismuni, er individið tað í liberalismuni.[1]
Hugsanir í liberalismuni kunnu í stóran mun knýtast til hugsanir hjá John Locke (1632- 1704) og Adam Smith (1723-1790). Smith vil vera við, at tann einstaki er sjálvsøkin, men at tað er ein fyrimunir fyri samfelagið sum heild[2] Adam Smith heldur, at um øll í einum landi gera tað, sum loysir seg best fyri tey sjálvi, so er hetta eisini gott fyri heildina [3] Smith skrivaði í 1776 bókina The Wealth of Nations. Hetta verkið var ætlað sum ein kritikkur av verandi merkantilistisku skipanini. Um hetta mundið vóru nógvar avmarkingar fyri búskaparligum virksemi galdandi. Merkantilistiska skipanin hevði lagt upp til, at stjórnir skuldu leggja seg út í búskaparligar stýringar av vinnulívi við tí endamáli at veksa um útflutning og avmarka innflutning. Á henda hátt fóru lond at standa seg betur í kappingini mótvegis øðrum londum, og hetta hevði týdning fyri ríkidømi í tí einstaka landinum. Smith hevði eina aðra fatan. Hann argumentaði fyri fríhandli og bert avmarkaðari uppílegging frá politiskari síðu [4].
Tað, at marknaðurin skal vera fríur, merkir ikki, at øll kunnu gera, sum tey vilja. Ein fortreyt fyri liberalismuni er, at statirnir tryggja frælsið hjá tí einstaka. Frælsi skal ikki nýtast til at snýta onnur, og er tað soleiðis, at vit á einum øki í samfelagnum fáa eina monopolfyritøku, so skal hon annaðhvørt upploysast í fleiri smærri fyritøkur. Tær strongu kappingarlógirnar, sum eru galdandi í Vesturheiminum, eru júst gjørdar við tí fyri eyga at tryggja ein sterka kapping. Hetta er liberalistiskur politikkur. Sjálvur hornasteinurin í einum liberalum búskapi er privati ognarrætturin. Tá tilfeingið er á privatum hondum, er størri vilji at gagnnýta tilfeingið effektivt.[5] Adam Smith var av tí áskoðan, at fríur handil er av størsta týdningi, og at staturin ikki eigur at leggja seg út í marknaðin, tí at marknaðurin er sjálvregulerandi. Hann doypti hesa mekanismuna „the invisible hand“. [6]
Aftaná Seinna heimsbardaga tók av álvara eitt liberalistiskt rák seg upp í heimsbúskapinum. Endamálið var m.a. at menna heimshandilin við tí grundgeving, at handil er drívmegin aftanfyri vøkstur og búskaparligari menning. [7] Tað finnast nógv ymiskt sjónarmið innan liberalismuna. Tað eru tey, sum leggja dent á búskaparliga javnstøðu og leggja seg upp móti sosialliberalistiskum sjónarmiðum, meðan onnur halda, at frælsið hjá tí einstaka er týdningarmiklari enn sosialt rættvísi.[8]
Tann klassiska liberalisman er sera stórur dentur á einstaklingin, ognarrættin, atomisma, laissez-faire kapitalisma (búskaparlig liberalisma ella kapitalisma). Tann modernaða liberalisman er positivari áskoðan á stjórnina. Góðkenning av ávísari redistributión og laissez-faire kapitalisman vrakað. Í [USA]] eru demokratar tað, sum amerikanarir kalla «liberalir» (vinstrahallir). Á tí høgrahallu síðuni í Evropa finnast fleiri rætningar, eitt nú sosialliberalisma, liberalisma og klassisk liberalisma.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]
- ↑ Heywood, A. 2000. Key Concepts in Politics. New York City, New York: Palgrave Macmillan. ISBN 9780312233815. Page 60.
- ↑ McLean, I. & McMillan, A. (eds.). 2003. Positivism Oxford Concise Dictionary of Politics. Oxford: Oxford University Press. Page 491.
- ↑ Crane, G.T. & Amawi, A. (eds.). 1997. The Theoretical Evolution of International Political. Oxford: Oxford University Press. ISBN 9780195094435. Page 56.
- ↑ Heywood, A. 2005. Politicial Ideologies, An Introduction, 4th edition. New York City, NY: Palgrave. ISBN 9780230367258. Page 51.
- ↑ Balaam, D. N. & Veseth, M. 2008. Introduction to International Political Economy, 4th edition. Upper Saddle River, NJ: Pearson Education. ISBN 9780205791385. Page 40.
- ↑ McLean, I. & McMillan, A. (eds.). 2003. Positivism Oxford Concise Dictionary of Politics. Oxford: Oxford University Press. Page 491.
- ↑ Mingst, K.A. 2008. Essentials of International Relations – 4th edition. London: W.W. Norton & Company. ISBN 9780393921953. Page 258.
- ↑ Gilpin, R. 1987. The Political Economy of International Relations. Princeton, NJ: Princeton University Press. ISBN 978-0691022628. Page 27.


text:
Norska svimjisambandið hevur lagt hesa video út frá finaluni í 1500 metra frísvimjing á HeimsMeistarastevnuni á stuttgeil 2014. Pál Joensen er svimjarin í hvítari hettu næsttættast okkum.
Brot úr ítróttarsendingini "3-2" hjá Kringvarpi Føroya hin 24. november 2014, um hví Pál valdi at melda frá einum rættiliga vissum gullheiðursmerki í 1500 metra frísvimjing á donsku meistarastevnuni á stuttgeil. Upprunabrotið sæst her á kvf.fo
Danska svimjiheimasíðan svoem.dk prátaði við Pál Joensen í gjár, um luttøkuna nú á donsku stuttgeilameistarstevnuni 2014, og um luttøkuna á HM í Doha nú um góða viku. Um avgerðina at strika 1500 frí sigur Pál, at hann føldi seg ikki heilt væl í gjár, og valdi tí at ikki risikera nakað so stutt upp undir Doha.
Brot úr ítróttarsendingini "3-2" hjá Kringvarpi Føroya, har tey tosa við Pál Joensen í svimjihøllini í Bellahøj, um fyrireikingarnar til HM á stuttgeil 2014. Uppruna-innslagið sæst her á kvf.fo
Pál Joensen vann sær ein altjóða heiður afturat í kvøld, tá ið hann á North Sea Swim Meet í Stavanger fekk premiu fyri at hava framt besta avrik har av øllum mannligu luttakarum. Hetta fyri at vinna 800 metra frísvimjing við 8. bestu tíð í heiminum í ár, 7:46.62.
Frans Johannesen vann sær í kvøld eitt heiðursmerki afturat á North Sea Swim Meet 2014, tá ið hann í 'superfinaluni' í 200 metra frísvimjing svam teinin uppá 1:47.77, aftanfyri sveisiska Alexandre Haldemann á 1:46.80 og danska Sebastian Ovesen á 1:47.53. Pál Joensen varð nummar fýra við 1:47.77.
Teir báðir Frans Johannesen og Pál Joensen vunnu í morgun ávikavíst silvur og bronsu á North Sea Swim Meet 2014, tá ið teir svumu teinin uppá 1:48.20 og 1:48.79, aftanfyri danska Magnus Westermann á 1:48.01.
Pál Joensen vann sær aftur í kvøld eitt gullheiðursmerki á North Sea Swim Meet 2014, og Frans Johannesen eitt silvurheiðursmerki, tá ið teir í 'superfinaluni' í 400 metra frísvimjing svumu teinin uppá ávikavíst 3:47.80 og 3:50.47, frammanfyri norska Erik Årsland Gidskehaug á triðja plássi við 3:52.16 og danska Sebastian Ovesen á fjórða við 3:53.99.
(Image courtesy of Bjørn Wigdel / North Sea Swim Meet)
Pál Joensen vann í morgun gull á North Sea Swim Meet / Nordsjøstevnet 2014 í Stavanger, tá ið hann í 400 metra frísvimjing svam teinin uppá 3:53.37. Frans Johannesen vann bronsu við tíðini 3:55.49, og millum teir báðar var so danski Sebastian Ovesen sum svam teinin uppá 3:55.39. Øll úrslit frá stevnuni kunnu síggjast her á medley.no
Pál Joensen vann fyri løtu síðani gull á North Sea Swim Meet 2014, tá ið hann í 800 metra frísvimjing svam teinin uppá 7:46.62. Hetta var sambært viðmerkjaranum har í høllini nýtt stevnumet, fekk tíverri ikki við hvat ið gamla metið var. Norski Erik Årsland Gidskehaug var næstur við 8:05.55, og sveisiski Jacques Läuffer triðskjótastur við 8:10.31.
Besta tíð hjá Páli er hansara føroyska met á 7:36.24, sum eisini er norðurlendskt met frá tá ið hann vann gull á Duel in the Pool stevnuni í Atlanta í 2011. Hendan tíðin nú er nakað væl frá henni, men tó nóg góð til at heimurin leggur til merkis hana.
Pal Joensen topped the men’s 800-meter freestyle with a time of 7:46.62. That swim vaulted him to seventh in the world rankings this year. Erik Arsland Gidskehaug touched second in 8:05.55 with Jacques Lauffer earning third overall in 8:10.31. - SwimmingWorld
Pal Joensen of the Faroe Islands took the men’s 800 freestyle with ease finishing in a time of 7:46.62, nearly 20 seconds ahead of the next competitor. Joensen’s time places him eighth in the world rankings. - SwimSwam


text:
Mayafólkið
Mayafólkið í Miðamerika var framkomið fólk og skapaði eina hámentan, sum var frá um 300 f.Kr. til um 1500. Mayar vóru fyrstu fólk í Amerika, sum gjørdu eina framkomna myndskrift. Teir skrivaðu bøkur, gjørdar av viði, ella ristu skrifteknini á veggirnar í gravkømrum, á bygningar og á súlur. Eftirlit við skriftskipanini hevði ein virðingarverd skrivarastætt. Hon hevði sínar egnu verndargugdar, ímillum teirra var Itzamma, skapanargudurin og tann navnframi gudurin, sum fann upp skrivikynstrið, og apumenniskjagudurin. Mayar vóru góðir stjørnu- og støddfrøðingar og gjørdu tveir álmanakkar. Annar var nágreinur ársálmanakki, 365 dagar og roknaður eftir ringrás jarðarinna um sólina. Hin ("Lang Teljingar Kalendarin") var 260 dagar, var halgur álmanakki og nýttur at spáa um framtíðina og at skeppa undan ólukku. Bara prestar, lærdir upp í stjørnuspáfrøði, kundu lesa hann, og fólk komu til teirra at leita sær ráð, tá ið okkurt serligt var, til dømis tá ið kona skuldi eig, ella onkur skuldi giftast. Var børn føtt ein dag, sum var sagdur ikki at vera eydnisdagur, var bíða við skírnardegnum til okun hepnari dag.
Mayafólkið er kent fyri sítt skriftmál, sína list, arkitektur og ikki minst sína ótrúligu vitan um stjørnufrøði og støddfrøði. Mayaindiánararnir høvdu fleiri ymiskar kalendarar, men tann, sum hevur vakt slíka øsing ímillum fólk nú í 21. øld, er tann, sum er kallaður "Lang Teljingar Kalendarin". Í hesum kalendaraárinum eru 1.872.000 dagar – altso umleið 5.125 dagar í okkara rokning. Hetta "árið" nevndu mayararnir "Stóra Skiftið". Og hetta Stóra Skiftið, sum byrjaði 11. august 3114 f. Kr. endar tann 21. desember 2012.
Átrúnaður[rætta | rætta wikitekst]
Átrúnaðarlig hátíðarhald høvdu týðandi leiklut í tilveru mayafólksins. Í mongum býarríkjum stýrdu bæði aðalsmenn og prestar. Bygningssniðið á tempulpýramidunum, sum vóru týdningarmestu bygningar í býnum, var kanska gjørt eftir templunum í Teotihucan. Oddamenninir í ríkinum vórðu ofta jarðaðir í teimum. Í 1950-árunum var funnin ein steinkista (sarkofak) við steinloki í innsiglistemplinum í Palenque. Í kistuni lá beinagrindin av einum manni. Beinagrindin var vundin í líkverju av bummull og skrýdd við skartlutum av játusteini og perlumóður, tað bar boð um tign og týdning hansara, meðan hann livdi. Sum fólkið í Tetohuacan og mongum øðrum latínamerikonskum mentanum, tilbóðu mayar gátuføra jaguarin ella kattargudin. Hjá mayafólkinum ráddi hann í undirheiminum og veitti teimum dirvi, sum fóru í bardaga. Mayar høvdu eisini mangar aðrar gudar. Teir trúðu, at teir kundu blíðka gudarnar, offraðu teir mannablóð. Fólk skóru seg sjálv, lótu blóðið renna í eitt ílat og bóru gudunum sum offrað. Blóðtøka var hildin at reinsa. Stundum vórðu mong menniskju dripin og løgd tætt við líkið av einum mætum manni, sum varð jarðaður í eini tempulpýramidu, so at andar teirra kundu fylgja honum hinumegin.


text:
Keypmannahavn
Keypmannahavn (Danskt: København, Latín: Hafnia) er høvuðsstaður Danmarkar og størsti býurin í Høvuðsstaðarregiónini. Hann er størsti býur og handilsmiðdepil í Danmark. Ferðafólk, ið ganga í trongum, gomlum gøtum ella á gitnu gongugøtuni Strøget, koma skjótt fram á gamlar kirkjur, áhugaverdir marknaðir og vøtn og tjarnir. Mangir keypmannahavnarar eru at síggja á súkklu, og súkklubreytir eru lagdar út til forstaðirnar, har fólk í býnum hava summarhús síni.
Keypmannahavn er landsins størsti býur. Har búgva fleiri enn 500 túsund fólk, og býurin er miðdepil í handli og ídnaði. Býurin er eisini høvuðsstaður, har býr drotningin, og har eru Fólkatingið og stjórnin. Í miðbýnum eru sjónleikarhús, forngripasøvn, kirkjur og mong stór handilshús. Býarpartarnir eru nógvir, t.d. Vesturbrúgv, Norðurbrúgv og Eysturbrúgv. Millumtjóða floghavnin í Keypmannahavn, Kastrup, hevur flogsamband við allar heimspartarnar.
Innihaldsyvirlit
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Keypmannahavn og Bergen vóru størstu býirnir í danska-norska ríkinum í 18. øld. Í Keypmannahavn búðu 80.000 fólk, og Keypmannahavn var sjey ferðir størri enn Bergen.
Politikkur[rætta | rætta wikitekst]
Keypmannahavn er høvuðsstaður Danmarkar, so har eru allar ráðharrastovurnar, tær eru rundan um borgina Christiansborg, har Fólkatingið, hægstirættur og móttøkustovurnar hjá drotningini eru.
Búskapur[rætta | rætta wikitekst]
Nógvar stórar fyritøkur, bankar og tryggingarfeløg hava høvuðssæti sítt í miðbýnum í Keypmannahavn. Í miðbýnum eru eisini leikhús, søvn, matstovur, konserthallir og biohallir í stórum tali. Í miðbýnum í Keypmannahavn eru nógv arbeiðspláss: Úr øllum heimi koma fólk at keypa úr teimum nógvu serhandlunum. Í miðbýnum eru eisini nógvar skrivstovur. Í miðbýnum verða næstan øll húsini brúkt til skrivstovur, handlar og aðrar fyritøkur. Hóast húsini standa tætt, er ikki nógv pláss til íbúðir. Íbúðirnar, sum eru, eru mangan lítlar. Tí eru tað mest smá húski, eldri fólk og skúlaungdómur, sum búgva í miðbýnum. Húski við børnum búgva mest í forstaðunum, har tað er rúmsáttari. Í stuttum kann sigast, at Keypmannahavn er politiski, fíggjarligi og mentanarligi miðdepilin í Danmark.
Ferðsla[rætta | rætta wikitekst]
Í stórbýum sum Keypmannahavn er nógv fartan aftur og fram. Fólk, sum arbeiða í øðrum býarparti, enn har tey búgva, mugu fara hvønn dag ímillum heim og arbeiði. Nógv fólk súkkla til og frá arbeiði, til og frá skúla ella universiteti, til hetta endamál eru súkklubreytir á báðum síðum á mestsum øllum teimum størru vegunum í Keypmannahavn. Í Keypmannahavn arbeiða uml. 2/3 í aðrari kommunu enn teirri, tey búgva í. Tí er nógv ferðsla tíðliga um morgunin, tá ið fólk fer til arbeiðis, og seint seinnapartin, tá ið fólk kemur heim aftur. Nógv av hesum fólkum í Keypmannahavn koyra sjálv, men nógv brúka eisini almenna ferðasambandið: bussar og tok. Í Keypmannahavn eru fleiri enn 100 bussleiðir, sum binda allan býin saman. Í Keypmannahavn eru eisini tokleiðir, S-tok, sum flyta fólk stað úr staði bæði skjótt og væl. Hvønn dag fara eini 200.000 fólk úr forstaðunum inn til Keypmannahavnar til arbeiðis. Flogvøllurin í Keypmannahavn er Kastrup Flogvøllur.
Bøkur[rætta | rætta wikitekst]
- Københavns historie. Keypmannahavn : Gyldendal, 1980-83. - 6 bind
- Hans Edvard Nørregård-Nielsen: Kongens København: en guldaldermosaik. Keypmannahavn: Gyldendal, 1985. - 287 s.
- Pernille Stensgaard: København - folk og kvarterer. Keypmannahavn: Gyldendal, 2002. - 336 s.
- Kirsten Engsig: Turen går til København. Keypmannahavn: Politikens Forlag, 2002. - 144 s. ISBN 87-567-6398-0
- Erik Wassard: Ture i København. Keypmannahavn: Politikens Forlag, 2003. - 300 s. ISBN 87-567-6617-3
- Peter Tudvad: Kierkegaards København. Keypmannahavn: Politiken, 2004. - 513 s. ISBN 87-567-6533-9
- Claus Hagen Petersen: Politikens bog om København. Keypmannahavn: Politiken, 2004. - 266 s. ISBN 87-567-6784-6
Slóðir[rætta | rætta wikitekst]
Ferðavinnusíður[rætta | rætta wikitekst]
- Copenhagen Portal. Hotels in Copenhagen - Hotel booking in Copenhagen - Sightseeing Copenhagen
- Wonderful Copenhagen - københavn, billige hoteller i københavn, ferie københavn, forlystelser i... (danskt og enskt)
- Home - Copenhagen For Partiers travel guide to Denmark (enskt)
- Alt om København - AOK (danskt og enskt)
- Copenhagen Webcam & Gallery --- Daglige billeder fra København, Danmark --- Copenhagen, Denmark
- Useit - Copenhagen on a low budget (enskt)
- Føroyahúsið í Keypmannahavn (føroyskt og danskt)
- Nordatlantens Brygge (danskt og enskt)


text:
Føroyskur dansur
Føroyski dansurin. Av V. U. Hammershaimb: Færøsk Anthologi, 1891.
Stuttleikin við tí føroyska dansinum liggur fyri mestan partin í, at hann verður troddur til sang, kvæði, kempivísur og fólkavísur, sum verða sungnar fyri av einum ella fleiri skiparum, meðan øll taka undir í viðganginum við endan av hvørjum ørindi. Øll tey dansandi fylgja hugtikin við í søgugongdini í kvæðinum, og tá okkurt serliga yndisligt ella hugtakandi kemur fyri, sæst tað á andlitsbrøgdum og atferð teirra dansandi – tá ruðileikin í bardaganum kemur fyri, taka tey hendurnar fastliga saman, og tá sigur er vunnin, loypa tey av gleði.
Sjálvur dansurin gongur fyri seg soleiðis, at fólk taka saman hendur og gera ein ring, og um fleiri koma upp í ringin, verður hann brotin og eitt innvik ringist inni í sjálvum ringinum. Er fólkatalið til tess og stovan nóg stór, ringist so aftur eitt innvik innan í tí fyrra, og so framvegis – men altíð í einum samanhangandi dansiringi, so at tann dansandi má fylgja hesum innvikunum i ringinum, og viðhvørt er í tí uttara ringinum, og løtu seinni í tí innara. Tey dansandi koma sostatt framvið hvørjum øðrum andlit til andlit og møtast tvær reisur í hvørjum umfarið.
Innihaldsyvirlit
Stígingarstev (Vanligur dansur)[rætta | rætta wikitekst]
Kvæðaløgini eru í sættaparts takt sum verður hildin av jøvnum og einstáttaðum fótatrampi. Vanligasti dansihátturin er tað sokallaða “stígingarstevið”.
Tey dansandi flyta seg støðugt til vinstru, so at hvør takt í tónleikinum verður fylgd av seks trinum.:
- vinstri fótur tekur eitt trin frameftir (til síðuna)
- høgri fótur verður fluttur móti tí vinstra,
- vinstri fótur flytur seg aftur fram,
- høgri fótur flytur seg tætt at vinstra,
- høgri fótur traðkar til síðuna ella eitt fet aftur,
- vinstri fótur flytur seg aftur móti høgra,
og soleiðis verður hildið fram óavbrotið, við sama stevið í takt við tónleikin. Er tað ein álvarsom vísa ið verður sungin seigliga, fylgir dansurin spakuligari og sinniligari.
Trokingarstev[rætta | rætta wikitekst]
Eitt frábrigdi av dansinum er “trokingarstev” (av at troka), har fólk sum vanligt halda saman hendur í einum óbrotnum ringi, men standa still ella fara eitt sindur aftureftir við tí vanliga stevinum meðan ørindi verður sungið, og so flyta seg frameftir við sama stevið, tá niðurlagið kemur fyri. Til henda dans, verða serliga skjótar og lívligar vísur nýttar. Hetta stev er burturfallið norðanfjørðs, men í Suðuroy, serliga í teimum syðru bygdunum, havi eg ofta luttikið í hesum dansi. Í heila tikið, leggja fólk har ein heilt annan dent á dansin enn norðanfjørðs, har tað oftast er tað einstáttaða stevið, ið dentur verður lagdur á.
Bandadansur[rætta | rætta wikitekst]
Eitt triðja slag av dansi, har skjótar og livligar vísur verða nýttar, er bandadansurin. Har standa fólk í tveimum røðum, 1 – 2 alin frá hvørjum øðrum, menn á aðrari síðuni, og kvinnur hinumegin við einum bandi ímillum sín. Meðan vísan verður sungin, stendur man í stað og trínur tað vanliga stevið, men tá niðurlagið byrjar, verða hendurnar ið halda bondunun lyftar upp í loft, og úr tí endanum av røðini, sum andlitini venda ímóti, boyggja fólk seg parvís undir tey lyftu bondini, til tey eru komin út aftur úr røðini, snara sær á, og hevja aftur bondini yvir teimum, tey tá møta. Steðga verður á tí plássinum har hvørt parið byrjaði, og so byrjar alt umaftur og heldur áfram til vísan er enda. Hetta er ein sera lívligur, men eisini troyttandi dansur.
Dansispøl[rætta | rætta wikitekst]
Fyri uttan sjálvan dansin, eru eisini fleiri ymiskir jólaleikir, og nakrir av hesum leikum verða leiktir til sangir ið hoyra til. Summir leikir eru serføroyskir (sum t.d. Frísavísa), aðrir eru komnir aðrastaðnis frá, t. d. at ríða ediling, sum eisini er íslendsk vikivaka: “her riðr Hoffin...”, og somuleiðis finnast í Jútlandi (samanber Lyngbye fær, kvæder, s. 37 – 38 og 589). Svabo hevur í 5. bindi av sínum ferðafrásagnum á tí Kgl. Bókasavninum, sagt frá einari rúgvu at tílíkum leikum, sum verða nýttir til samkomur í húsunum, ella úti undir opnum himli.
Kelda[rætta | rætta wikitekst]
- Tjatsi.fo (týðing eftir Anker Eli Petersen)


text:
Føroyskur móðurmálsdagur
Sunnudagin 25. mars er føðingardagur V.U. Hammershaimbs (1819-1909). Tá fer Bjørn Kalsø, landstýrismaður í mentamálum, at handa móðurmálsvirðislønina 2012 í Fútastovu í Havn. Samstundis verður opið hús í grannahúsunum, Nýggjustovu, har Hammershaimb búði.
Tað eru Nám, Mentamálaráðið, Føroyska málnevndin, Dimmalætting, Sosialurin og Kringvarp Føroya, sum skipa fyri degnum og virðislønini.
Fyriskipararnir siga, at nú skal móðurmálið setast í miðdepulin ein fastan dag, móðurmálsdagin. Hesin dagur er settur at vera 25. mars, sum er føðingardagur Hammershaimbs.
Nám hevur á undirvísingarportalinum Snar gjørt temasíðu um Hammershaimb, og Dimmalætting og Sosialurin hava hesa vikuna greinar um faðirin at móðurmáli okkara, Hammershaimb.
Forlagið Sprotin, Bókadeild Føroya Lærarafelags, Landsbókasavnið og íslendska aðalkonsulátið, sum heldur til í Fútastovu, stuðla eisini verkætlanini.
Sunnudagin 25. mars kl 15:00 verður almenn samkoma í Fútastovu í Gongini í Havn og eisini í Nýggjustovu, har Hammershaimb búði og hevði bond í báðar ættir, hóast føddur á Steig í Sandavági.
Sí meira á: www.nam.fo