text:
Sunday, September 25, 2005
Thursday, September 22, 2005
Góða heilsu
Læknin: - Tað er tó ótrúligt sum heilsan er góð hjá tær, hvussu gamal segði tú at tú vart?
Sjúklingurin: - 82 ár.
Læknin:- 82 ár. Hvussu í allari víðu verð kann tað bera til? Tú hevur eina heilsu sum ein 60 ára gamal! Hvat er loynidómurin?
Sjúklingurin:- Jú sært tú, hetta skyldast eini avtalu sum eg og konan gjørdu tá vit giftust. Hon lovaði at um hon bleiv svøk onkran dagin, so skuldi hon vera í køkinum líka til tað var yvirstaðið, og eg lovaði at um eg bleiv óður í høvdinum, so skuldi eg fara útum til tað var yvirstaðið.
Læknin:- Hatta skilji eg als ikki! Hvussu kann handan avtalan hava naka við tína heilsu at gera?
Sjúklingurin:- Jú sært tú - grundin er, at eg havi liva eitt heldur langt uttandura lív!!!
Sjúklingurin: - 82 ár.
Læknin:- 82 ár. Hvussu í allari víðu verð kann tað bera til? Tú hevur eina heilsu sum ein 60 ára gamal! Hvat er loynidómurin?
Sjúklingurin:- Jú sært tú, hetta skyldast eini avtalu sum eg og konan gjørdu tá vit giftust. Hon lovaði at um hon bleiv svøk onkran dagin, so skuldi hon vera í køkinum líka til tað var yvirstaðið, og eg lovaði at um eg bleiv óður í høvdinum, so skuldi eg fara útum til tað var yvirstaðið.
Læknin:- Hatta skilji eg als ikki! Hvussu kann handan avtalan hava naka við tína heilsu at gera?
Sjúklingurin:- Jú sært tú - grundin er, at eg havi liva eitt heldur langt uttandura lív!!!
Posted by Sofus Gaasedal at 3:27 AM No comments:
Tuesday, September 20, 2005
Er jólamaðurin til ?
Tað eru runt roknað 2 milliardir børn (persónar undir 18 ár) á jørðini. Nú skal jólamaðurin ikki vitja muslimar, hinduar, jødar ella buddistar, so tað minkar talið til uml. 15% ella uml. 378 milliónir. Við einum heimssnitti uppá 3,5 børn fyri hvørt húski, so er talan also um 108 milliónir húski sum jólamaðurin skal vitja, tá vit rokna minst eitt skikkiligt barn uppá húskið.
Jólamaðurin hevur vegna ymiskar tíðsgreinsir og snúningar av jørðini, uml. 31 tímar at útføra sína uppgávu. Vit ganga út frá at hann ferðast frá eystri móti vestri, hvat vit halda má vera fornuftigt at gera, tað svarar til at hann vitjar 967,7 húski hvønn minutt. Tað vil siga at fyri hvørt kristið húskið við einum skikkiligum barni, hevur jólamaðurin uml. 1/1000 sekund til at parkera og loypa úr sleduni og hoppa niður gjøgnum skorsteinin, fylla hosurnar í hanga við kaminuna, seta gávurnar undir jólatræði, eta bommini sum eru løgd framm til hann, klintra upp gjøgnum skorsteinin, hoppa upp í sletuna og forsetta til næsta húsið.
Nú rokna vit við at øll húskini sum skulu vitjast liggja javnt fordeild (tað vita vit sjálvandi at tey ikki eru, men vit ganga út frá tí vegna útrokningarnar) yvir uml. 1 km. millum húskini. Tað vil geva eina reisu yvir 100 milliónir km., tá pissipausir og anna verður frátrekt. Tað vil so siga at sledan hjá jólamanninum flygur uml. 1000 km um sekundi, ella 3000 ferðir so skjótt sum ljóði. Til samanberingar kann nevnast at tað menniskaliga gjørda tingi, rúmdarsondin Ulysses, flygur uml. 50 km. um sekundi. Annars so kunna vanlig reinsdjór í mesta lagið renna uml. 30 km. um tíman.
Lastievni í sleduni er eitt annað áhugavert evni, tá vit ganga út frá at hvørt barn minimum fær eitt LEGO-sett í millumstødd(1 kg.). Sledan skal lasta yvir 500.000 tons, og tá er jólamaðurin ikki viðroknaður. Vanligvís kann ein reinsdjórasleda maks. toga uml. 200 kg. Sjálvt um vit kundu gingi út frá at serstøk flúgvandi reinsdjór kundu toga 10 ferðina hesa vekt, so vóru 8-9 reinsdjór alt ov fá tí at jólamaðurin hevði havt brúk fyri 360.000 reinsdjórum. Hetta vildi saman við gávunum, givi sleduni eina totalvekt uppá ikki minni enn 600.000 tons.
600.000 rons sum flúgva við 1000 km./sek. skapar eina so øguliga luftmótstøðu sum vildi hita reinsdjórini á sama hátt sum ein meteor sum kemur inn í luftrúmið. Tvey tey fremstuy reinsdjórini vildu hvørt absorbere eina megi uppá uml. 14.300 trilliardir jule fyri hvørt sekund sum kann umroknast til 14300 trilliardir watt. Tey vildu heilt víst brent upp beinanvegin og reinsdjórini fyri aftan vildu blivi útsett fyri ovirljóð-buldur. Og hareftir flamma upp. Øll reinsdjórini vildu veri uppbrend eftir 4,26 túsundpart av einum sekundi, t.v.s. tá jólamaðurin var komin til tað fimta húsið. Men tað kann vera líkamikið tí tá sledan hjá jólamanninum acceleraði frá 0 – 1000 km. uppá 1/1000 sekund, vildu øll við sleduna blíva útsett fyri eini kraft uppá 17.500 ferðir sterkari enn tyngdakraftin. Ein jólamaður vigar uml. 150 kg. (mett frá bíløtum) vildi blivi trístur aftur í setri svarandi til eina vekt uppá 3 milliónir kilo, sum sjálvsakt vildi broti øll bein í hansara kroppi og forvandla hann til ein klatt.
Vit kunna tí siga fyri víst; at um jólamaðurin nakrantíð hevur veri til, so er hann deyður nú!
Jólamaðurin hevur vegna ymiskar tíðsgreinsir og snúningar av jørðini, uml. 31 tímar at útføra sína uppgávu. Vit ganga út frá at hann ferðast frá eystri móti vestri, hvat vit halda má vera fornuftigt at gera, tað svarar til at hann vitjar 967,7 húski hvønn minutt. Tað vil siga at fyri hvørt kristið húskið við einum skikkiligum barni, hevur jólamaðurin uml. 1/1000 sekund til at parkera og loypa úr sleduni og hoppa niður gjøgnum skorsteinin, fylla hosurnar í hanga við kaminuna, seta gávurnar undir jólatræði, eta bommini sum eru løgd framm til hann, klintra upp gjøgnum skorsteinin, hoppa upp í sletuna og forsetta til næsta húsið.
Nú rokna vit við at øll húskini sum skulu vitjast liggja javnt fordeild (tað vita vit sjálvandi at tey ikki eru, men vit ganga út frá tí vegna útrokningarnar) yvir uml. 1 km. millum húskini. Tað vil geva eina reisu yvir 100 milliónir km., tá pissipausir og anna verður frátrekt. Tað vil so siga at sledan hjá jólamanninum flygur uml. 1000 km um sekundi, ella 3000 ferðir so skjótt sum ljóði. Til samanberingar kann nevnast at tað menniskaliga gjørda tingi, rúmdarsondin Ulysses, flygur uml. 50 km. um sekundi. Annars so kunna vanlig reinsdjór í mesta lagið renna uml. 30 km. um tíman.
Lastievni í sleduni er eitt annað áhugavert evni, tá vit ganga út frá at hvørt barn minimum fær eitt LEGO-sett í millumstødd(1 kg.). Sledan skal lasta yvir 500.000 tons, og tá er jólamaðurin ikki viðroknaður. Vanligvís kann ein reinsdjórasleda maks. toga uml. 200 kg. Sjálvt um vit kundu gingi út frá at serstøk flúgvandi reinsdjór kundu toga 10 ferðina hesa vekt, so vóru 8-9 reinsdjór alt ov fá tí at jólamaðurin hevði havt brúk fyri 360.000 reinsdjórum. Hetta vildi saman við gávunum, givi sleduni eina totalvekt uppá ikki minni enn 600.000 tons.
600.000 rons sum flúgva við 1000 km./sek. skapar eina so øguliga luftmótstøðu sum vildi hita reinsdjórini á sama hátt sum ein meteor sum kemur inn í luftrúmið. Tvey tey fremstuy reinsdjórini vildu hvørt absorbere eina megi uppá uml. 14.300 trilliardir jule fyri hvørt sekund sum kann umroknast til 14300 trilliardir watt. Tey vildu heilt víst brent upp beinanvegin og reinsdjórini fyri aftan vildu blivi útsett fyri ovirljóð-buldur. Og hareftir flamma upp. Øll reinsdjórini vildu veri uppbrend eftir 4,26 túsundpart av einum sekundi, t.v.s. tá jólamaðurin var komin til tað fimta húsið. Men tað kann vera líkamikið tí tá sledan hjá jólamanninum acceleraði frá 0 – 1000 km. uppá 1/1000 sekund, vildu øll við sleduna blíva útsett fyri eini kraft uppá 17.500 ferðir sterkari enn tyngdakraftin. Ein jólamaður vigar uml. 150 kg. (mett frá bíløtum) vildi blivi trístur aftur í setri svarandi til eina vekt uppá 3 milliónir kilo, sum sjálvsakt vildi broti øll bein í hansara kroppi og forvandla hann til ein klatt.
Vit kunna tí siga fyri víst; at um jólamaðurin nakrantíð hevur veri til, so er hann deyður nú!
Posted by Sofus Gaasedal at 1:27 PM No comments:
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
Langasandur
Fyrstu fólkini settu seg niður á Langasandi, tá bóndin Á Bø í Haldórsvík, Joen Joensen, fekk hagan býttan frá í 1839. Hagin er tríggjar merkur av landsjørð.
Bygdin ber navn eftir sandinum fram við sjóvarmálinum, og við tíðini er fitt av lendi lagt inn úr haganum, hóast fólkatalið hevur verið rættiliga avmarkað og bygdin hevur verið fyri bakkøstum. Á Gjánoyri, sum liggur stutt sunnanfyri Langasand, bygdu norðmenn við tí navnframa Grøn á odda um aldarskiftið hvalastøð. Nógv virksemi var her í eitt tíðarskeið, men í dag sæst nær um ongin farleið frá hesi áhugaverdu tíðini í føroyskari vinnulívssøgu. Tá hvalaveiðan minkaði aftaná 1. heimsbardaga, vóru bygningar og útgerð tikin niður og oyran fekk náttúruna óspilta aftur.
Bygdin á Langasandi veksur í dag so spakuliga. Nýggj hús eru bygd seinnu árini, og við stuttu frástøðuni til stórplássini í miðstaðarøkinum eru góðar fortreytir fyri framhaldandi vøkstri.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tíðindi
15. mai 2018
Sansalabyrintin er fyri øll úr 7 árum og uppeftir, yngri fylgjast við einum vaksnum. Áskoðarar fara inn í labyrintina í smáum bólkum og ferðin inn í sansalabyrintina tekur í alt uml. 45 min.
Í samstarvi við belgiska/katalanska bólkin Planeta 15 framleiða TVAZZ og Tjóðpallur Føroya sansalabyrintina “Býurin og alt annað”.
Býurin og alt annað
”Summi siga, eg eri skaptur av tíð. Onnur siga, at eg eri skaptur av minnum, ynskjum, gerandisævintýrum og lagaligum løtum. Hina siga, at eg eri skaptur av traðkaðum slóðum, duldum loyndarmálum og spunnum træðrum úr farnari tíð.
Og eg, óvikandi og broytiligur, ríkur og livandi, síggi, hvussu lívið fer framvið og vit fagna tí saman.”
Býurin og alt annað er ein uppliving og eitt spæl, har tey ferðandi verða drigin inn í eina tølandi verð, har tey hitta íbúgvarnar í labyrintini og møta sær sjálvum og øðrum og øllum teirra sansum. Tey fara ígjøgnum ljós og myrkur, ljóð og kvirru og finna staðið, har dreymar verða floygdir. Ein livandi sansalig ferð inn í bý okkara, heimstaðin, hvar enn hann er og um óteljandi møguleikarnar í løtuni.
“Ein tølandi ferð, ein sansandi dreymur inn í býarinnar hjarta”.
Luttakarar (íbúgvar):
Gabriel Hernandez og Marga Socias, leikstjórar
Hans Tórgarð, Katarina Nolsøe, Dan Helgi í Gong, Johan Holm Simonsen, Rakel Helmsdal, Bjørk Tórgarð, Felisia Helmsdal og Gunnvá Zachariasen, fyriskipari og íbúgvi.
Byggjarar: Thomas Roper, Bárður Jónsson, Bjørn Ulvdal Simonsen.
Tjóðpallur Føroya: Jenny C. Petersen, stjóri, Katrin Bonde, búnar, Fríða Midjord, fyrisiting.
Almennar sýningar:
Sunnudagin 20. mai frumframførsla frá kl. 14.00 til 16.00
Mánadagin 21. mai frá kl. 14.00 til 16.00
Fríggjakvøldið 25. mai frá kl. 21.00 til 23.00
Leygardagin 26. mai frá kl. 14.00 til 16.00.
Sunnudagin 27. mai frá kl. 14.00 til 16.00.
Skúlasýningar frá 3. flokki og uppeftir:
23. og 24. og 25. Mai kl. 9.00 til 11.00
Atgongurmerki á
www.tjodpallur.fo
info@tjodpallur.fo
tlf. 31 86 17
Meira kunning:
TVAZZ v/Gunnvá Zachariasen
tvazz2012@gmail.com
tlf. 58 58 28
Viðmæli frá sansalabyrintini 2017 – Eitt ynski á ferð
Áskoðari: “Hetta er ein uppliving, ið er ring at ummæla, tí ikki ber til at siga ov nógv, hetta skal upplivast og ikki greiðast frá. Men við heilt fáum orðum kann eg siga, at hetta er ein hjartanemandi og innilig uppliving. Ein ferð inn í hugaheimin, alheimin og teg sjálva/n. Tað er ikki bara ein sansavilliniborg, men ein ferð inn í villiniborgirnar í huga tínum, um tú letur teg fara við løtuni, sum ein pappírsbátur letur seg fara við ánni – at bara vera til eitt bil, ikki gera teg til nakað, ikki látast ella verða til reiðar.”
Áskoðari: ”Vit blivu við at teska, eina løtu aftaná vit vóru komin út :) Vit treingja til meira av slíkun upplivingum. Nú var hetta fyrstu ferð á henda hátt, men vónandi ikki seinastu ferð. Eg fari at finna mina ynskistjørnu í kvøld”.
Áskoðari: ”Takk fyri eina fantastiska ferð tit! dreingirnir elskaðu tað, og tað gjørdu vit vaksnu eisini! Og tann danska vinkonan sum eg hevði við og sum eisini er dramaturgur segði: "det var bare så gennemført og dejligt at være i". Og hóast hetta er nakað nýtt í Føroyum, so havi eg verið í nógvum tílíkum, men hendan er tann besta eg havi verið í higartil! flott, flott!”
Áskoðari:” ….Og tit, sum enn ikki hava nýtt høvdið at fara, geri tað! Vaksin, takið børnini við! Børn, takið tey vaksnu við. Vinir, takið hvønn annan við! Ella far bara sjálv/ur uttan at taka nakran við, um tú so er 7, 17, 37, 57 ella 87. Far bara! Tað er so leingi millum slíkar upplivingar, so øgiliga leingi”.
Skúlablaðið
Pedda við Stein gøtu 9
100 Tórshavn
Tel. 23 57 73
Teldupostur: turid@bfl.fo ella skulabladid@lararafelag.fo
2015 © Bókadeildin. All rights reserved.


text:
Í dag fingu føroysku telvarirnir 5,5 stig. Helgi D. Ziska, Heiðrikur T. Jacobsen og Janus Skaale vunnu síni talv móti lægri styrkismettum telvarum, meðan Elmar R. Fjallheim, Margar M. Berg, Suni í Horni Nielsen, Leif R. Fjallheim og Flóvin M. Tummasarson telvaðu síni talv javnt.
Størstu brøgdini í dag munnu vera tey hjá Suna (1167) og Flóvini (1224), ið telvaðu javnt móti íslendsku Atla Johann Leosson (1773) og Ulker Gasanova (1591), ið sostatt eru styrkismett ávíkavist 606 og 367 ratingstig hægri enn Suni og Flóvin.
Helgi D. Ziska vann sítt talv móti IM Kavutskiy Konstantin (2347), og sostatt er Helgi komin uppá 4 stig, einans 0,5 stig aftanfyri teir 9 telvararnar, ið liggja fremstir við 4,5 stigum. Í morgin telvar Helgi (2553) við hvítum móti týskaranum Jakob Pfreundt (2392), ið somuleiðis hevur 4 stig.
6. umfar byrjar sunnudagin kl. 16 føroyska tíð.
Telvarayvirlit fyri Føroyar eftir 5 umfør
Úrslit frá 5. umfari
Paringar fyri 6. umfar
Flovin M. Tummasarson (1224) ½ – ½ Ulker Gasanova (1591)
Dr. Axel Fehr (2102) 1 – 0 Allan Nielsen (1606). Tað gekst betri hjá týskaranum móti pápanum (Allan), enn tað gjørdi móti soninum (Jón).


text:
Orð: Lydia Baxter
Lag: William H. Doane
Týtt: Victor Danielsen
1. Jesu navn tú við tær taki,
sorgarbarn, ið hvar tú fer!
Troyst og gleði tað tær gevur,
friður í tí navni er.
Niðurlag:
:,: Jesu navn, áh, hvør søtt!
Ljós í Himli og á jørð! :,:
2. Har er skjól mót Satans pílum
og í storminum ein havn;
møta freistingar og royndir,
far til Gud í Jesu navn!
3. Sál og hjarta kann tað gleða,
stilla stríð og sakn og sorg,
so hvat enn ið okkum møtir,
er hitt navn so trygg ein borg.
4. Um vit, Jesusi til æru,
eyðmjúkt tola, líða her,
bíðar okkum lívsins krúna,
har sum stríðið liðugt er.


text:
Árligi Granskingardagurin verður í ár hildin á Landssjúkrahúsinum tann 24. mai.
Landssjúkrahúsið ynskir at vísa á gransking og granskingarúrslit, sum antin verður gjørd á Landssjúkrahúsinum ella framd av persónum við tilknýti til Landssjúkrahúsið.
Ætlanin er at vísa á so nógvar granskingarverkætlanir sum gjørligt, bæði tað sum er í gongd, umframt tað sum er ávegis.
Dagurin fer fram í forhøllini á Landssjúkrahúsinum.
Eins og seinast verður høvi hjá øllum starvsfólki á Landssjúkrahúsinum at vera við á degnum. Eisini verða starvsfólk og samstarvsfelagar á øðrum viðkomandi stovnum boðin við umframt umboð frá viðkomandi myndugleikum.
Høvi verður at hoyra fleiri styttri fyrilestrar og síggja framsýning av verkætlanarpostarum. Harumframt verður skipað fyri kapping millum tey, ið hava latið inn postara til Granskingardagin, og heiðursløn verður latin besta postara.
Tey ið hava eitt granskingarsamstarv við Landssjúkrahúsið eru vælkomin at senda okkum abstracts innan sunnudagin 1. apríl kl. 12.00 á helena@ls.fo


text:
BORGARSTJÓRIN SETTI EVROPEISKA RÁÐSTEVNU UM RØKT TIL SÁLARSJÚK
Dan Klein --- 12.05.2018 - 08:30
Hósmorgunin varð ráðstevnan “Safe Settings” sett í Norðurlandahúsinum. Hetta er ein evropeisk ráðstevna fyri psykiatriskar sjúkrarøktarfrøðingar. Endamálið við ráðstevnuni er at varpa ljós á tørvin og týdningin av dygdargóðari hjálp til persónar við sálarligari sjúku og teirra avvarðandi.
Annika Olsen, borgarstjóri, setti ráðstevnuna, sum byrjaði hosdagin og heldur fram til í dag.
Nógvir útlendskir fyrilestrarhaldarar eru komnir til Føroya, umframt at granskingargrundað føroysk vitan eisini verður løgd fram á ráðstevnuni, sum skal menna og ávirka lívsgóðskuna hjá fólki við sálarligari sjúku. Nógvar likamligar líðingar og samfelagsligar útreiðslur eru tengdar at sálarligari sjúku. Tær, sum skipa fyri ráðstevnuni, eru Eydna Iversen Lindenskov, Anna Simonsen, Birgit Andersen, Kristianna Lund Dam og Jana Mortensen.


text:
mandag den 28. marts 2016
En fugl i hånden ........
Et gammelt ordsprog siger, en fugl i hånden er bedre end ti på taget ;)
På Strikkefestivalen skal jeg også undervise i
hækling - grundkursus - så det skal være enkelt, men alligevel noget interessant.
Da amigurumi er så populært for tiden, ønskede jeg at de skulle lære at øge masker og mindske masker, så de kunne fortsætte selv efter workshoppen.
I første omgang tænkte jeg, at de skulle hækle en kugle, men hækleriet greb om sig, og resultatet blev en sød fugl :)
Her er nogle billeder fra processen :)
- jeg har altid en sikkerhedsnål i arbejdet hvor omgangen starter :)
- her ses kugleformen tydeligt :)
- så bliver der stoppet med fiberfyld
- jeg synes formen også minder om en pære, så med lidt justering, en stilk og nogle blade ;)
- og så fik jeg en sød hjælper ;) som gerne ville se både notater og resultat :)
- og som testede formen for mig :)
- så skulle der tænkes vinger ....
- og næb ...
- øjnene var en udfordring - der skulle adskillige forsøg til inden jeg var tilfreds :)
- både hæklede og broderede øjne - det blev knuder til sidst.
Jeg synes den blev rigtig sød - nu er kun det kedelige tilbage, at renskrive notaterne og så lave en prøvehækling til :)
fredag den 25. marts 2016
Sneak Peak Strikkefestival
Nu nærmer Strikkefestivalen/Bindifestivalur sig, så aftnerne går med forberedelser :)
Jeg glæder mig rigtig meget at møde så mange kvinder, hvor vi alle har strikkeglæden tilfælles, og uden tvivl også håndværk som helhed :)
Jeg skal igen i år undervise i tunesisk hækling, og her får i kig på noget af det som der bliver undervist i :)
Første work-shop er for begyndere, og starter vi med disse teknikker,
Næste work-shop er med forskellige farver, og er mønstrene inspireret af de traditionelle færøske strikkemønstre i bogen "Føroysk bindingarmynstur"
lørdag den 19. marts 2016
Tanker om håndværk
Til Strikkefestivalen i Fuglafjørður er jeg en af underviserne, og i forbindelse hermed blev jeg også bedt om at skrive lidt om mig selv/strik/håndværk.
Skriveriet blev lidt for langt til deres folder og de ville have det på dansk, så jeg må i sving igen ;)
- men de syntes det var så godt skrevet, at flere skulle have mulighed for at læse det.
Jeg har nu oversat og redigeret, og venter på tilbagemelding på mit indlæg, og imens jeg venter på tilbagemelding, har i hvert fald mine færøske læsere mulighed for at læse den færøske version :)
Bindifestivalur aftur í Fuglafirði, J
- og eg skal í hesum sambandi seta nøkur orð á blað J
Tankarnir reika íkring, nógv er at tríva í, so hvar skal byrjast.
Eri ein kvinna – kanska í bestu árum ? kona, mamma, omma og ein av træðrunum gjøgnum lívið higartil hevur verið hugurin og alskurin til handverk: So er millum annað áhugin fyri listahandverki/list komin aftrat.
Eg minnist, at eg lærdi at binda sum lítil genta, og eg plagdi at sita og blaða i mammusa ”Hendes Verden” og hyggja eftir hondarbeiði. Seinni kom norska blaðið ”Familien” aftrat. Hetta var mín vegleiðing og íblástur sum barn og tannáringur, og so ikki at gloyma kvøldskúlan við sínum tilboðum.
Havi altíð verið forvitin, og tíbetur lat mamma meg rokast og gera royndir, sum eg vildi. Har var eingin uppíblanding ella mørk. Ikki var nógv til keyps í bygdini, eg vaks upp í, so tilfar og útgerð bleiv umbiði sum ”postordre”. Oftani ”gloymdi” eg at kunnað mammu um ordrarnir, so onkuntíð kundi tað blíva í so nógv sum kom við postinum.
Tað eg minnist bundu báðar ommurnar, men í yngri árum høvdu báðar brodera og hekla ”útstýr”. Mær dámdi so væl at fara í skápini hjá teimum og hyggja eftir/kanna dúkar og seingjartoy , og so hekla og brodera prøvar eftir tí har var at finna. Uppskriftir vórðu ikki tá, kunnleikin bleiv givin úr hond í hond,. Tó vil eg siga í hesum sambandi siga, at tá skuldi handverki gerast á ein ávísan hátt, annars var tað ikki gott nokk. Fyrimunurin við hesum fyri mítt viðkomandi bleiv, at dygdin kom í hásæti, men samstundis blivu eisini forðingar, tí víkjast kundi ikki frá grundreglunum í handarbeiði tá.
Haldi at ein avleiðing av hesum uppvøkstrinum bleiv eitt stórt forvitni til handverk, sum síðani hevur mynda mítt handarbeiðslív. Serliga tá eg síggi og lesi um okkurt annarleiðis, so kemur kenslan og forvitni fram at eg MÁ royna hetta.
Tá eg byrjaði at nýta teldu, lat ein heilur heimur seg upp. Har lærdi eg at aldargamla handverki kundi nýtast á heilt aðrar hættir, við øðrum tilfari og at ALT var loyvt.
Eitt íborið treiskni hevur eisini verið gott at havt við á leiðini, tí dygdarhandverk kemur ikki av sær sjálvum. Tað skulu ofta nógvar royndir til, áðrenn eg eri nøgd við úrslitið. Eisini at duga at lata viðmerkingarnar fara ”afturvið borðinum” so sum:”Hvat hevur tú nú funnið uppá” og ”hatta kann man ikki”.
Í hesum sambandi havi eg kent eitt ávíst einsemi, og eg havi saknað fólk at hava hugarok saman við Men hetta kemst nokk eisini av, at fá kunnu liva av handverki, men mugu hava lønandi arbeiði eisini. Tískil er ikki so nógv tíð til at savnast við øðrum handverkarum. Tað er eisini so, at eingin kann duga alt, og tá er gott at kunna hittast/samskifta við aðrar handverkarar, so vit kunnu læra av royndunum hjá hvørjum øðrum, og ikki noyðast at ”uppfinna djúpa tallerkin” umaftur ;)
Eitt sum er so sera hugaligt og stuttligt er, at mítt næsta ættarlið er byrja handverk. Hetta ættarlið , sum so at siga er uppvaksið við teldukunnleika, og hevur givið mær kunnleika til nútímans tøknina, sum ger heimin minni og vitanina størri. Eisini er so sera stuttligt at kunna vera saman um henda áhugan, og er ommubarni eisini byrja at forvitnast, hvat tað er sum omma ger við súkkluslangum, saksi og seymimaskinu – tá er at minnast til at lata tey hyggja, kanska royna seg og ikki kveistra burtur. Tað haldi eg bleiv gjørt í stóran mun tá eg var barn og tannáringur – vit skuldu ikki blanda okkum uppí, tey vaksnu skuldu hava frið við sínum.
Í samband við sjálvan Bindifestivalin komi eg at hugsa um, hvussu stóran týdning bindingin hevur havt í Føroyum. Har hugsi eg serliga um allar bindiklubbarnir kring landi, har meir ella minni verður bundi ;) Fáur haldi eg hevur givið sær far um, hvussu sosialt hetta tiltak er. Har verða mong sera ymisk evni havd á lofti, og tá á hevur staðið hjá mongum, tað verði bæði í gleði og sorg, so hevur bindiklubburin verið ein stórur partur av baklandinum.
Haldi tað er so gott, at ein heilur Bindifestivalur nú er sprottin úr hesum aldargamla handverki. Nakrir dagar har bindingin verður sett í hásæti, og ein kann taka sær eina løtu ella nakrir dagar burturúr gerandisdegnum og hugsavna seg um handverk, saman við øðrum sum hava sama áhuga.
Binding er eisini eitt handverk sum øll kunnu verða við í - ung sum gomul. Eitt handverk sum lagar seg eftir førleikanum hjá bindaranum, tí binding er ikki bara rætt og rangt, men so nógv annað. Nú komi eg aftur inn á, at alt er vorðið loyvt – ella, at man kann loyva sær alt. Her eru vit von við, at bundi bleiv, tá tørvur var á pløggum, og at man bant til nyttu. Í dag binda vit av áhuga og ikki av neyð, og bundið verður ikki bara uppá kroppin, men eisini uppá veggin J
- og annars so langt sum hugflogið røkkur.
torsdag den 3. marts 2016
Strik - kan være så meget forskelligt :)
Strik - og så går tankerne i gang ved det ord :)
Da jeg lærte at strikke som lille pige, så strikkede man tøj til at klæde til at tage på kroppen - trøjer, sokker, huer, handsker, tørklæder og lignende.
Da havde man også helt strenge regler for, hvordan man strikkede og monterede, dog med forskellige variationer.
F. eks. strikkede mine to bedstemødre ikke trøjer ens - min mormor strikkede bullen på trøjen nedefra og op, og ligeledes med ærmerne, så blev der klippet huller til ærmerne/ærmegab, som så blev ærmerne monteret på bullen.
Min farmor derimod strikkede bullen nedefra og op, men derefter klippede hun ærmegabene op, tog masker op langs kanten, og strikkede derefter ærmerne oppefra og nedefter.
Så allerede som lille pige iagttog jeg kvinderne, når de strikkede, og kunne allerede da se, at en opgave kunne løses på flere måder.
Dette medførte en stor nysgerrighed omkring strik og andet håndværk.
Nu efter mange år, og mange strikkede trøjer, sjaler og sokker, flere kurser i strik, så bruger jeg strik til andre ting også :)
- nogle som mine bedstemødre ville sige om: "Det kan man da ikke", men heldigvis i dag er det OK at eksperimentere :)
Nogle billeder til inspiration :)
- detalje :)
- her er der først malet en bagrund på lærred, som det strikkede er monteret oven på :)
- detalje :)
- her er først strikket det store stykke og monteret på ramme. Variationerne i farve er strikket ind med sytråd, og bagefter er de runde søanemone lignende ting strikket for sig selv og syet på :)
- på et tidspunkt havde jeg grundfarven på pindene, sammen med 7 stk. sytrådsruller ;)
Abonner på: Indlæg (Atom)


text:
Føroyska Sjómansmissiónin
03.02.2017 - 20:05
Fiskur > Tíðindi > Grønland
- Hóast hetta verður mín fyrsti túrur nú, so havi eg siglt við hesum skipinum fyrr.
Tað sigur Jákup Andrias Andreassen, skipari grønlandska línuskipinum Nanoq.
- Tá fiskaðu vit tannfisk í Suðuríshavinum. Hetta er eitt gott skip og eg eri spentur at fiskað aftur við Grønland. Vit hava rímiliga stóra toskakvotu og kunnu fiskað bæði í Vestur –og Eysturgrønlandi, sigur hann víðari.
Tað var í 2015 at grønlendska felagið Arctic Prime keypti línuskipið Nanoq. Skipið er bygt í Norra í 1996, er 44 metrar langt og 10,70 metrar breitt. Motorurin er ein gott 1000 kw. Catepillar.
Hóast Nanoq er eitt frystiskip, so ísa teir fiskin og landa hann til fiskavirkið í Nanortalik.
Teir fiska bara í fimm dagar so skulu teir inn at landa. Tað er nærum bara toskur teir fáa og skipið tekur 400 kør á 320 kg í lastina, sum er umleið 128 tons.
Nanoq er í løtuni í Reykjavík til 20 ára høvuðssýn. Motorarnir eru høvuðsumvældir, samstundis sum ymiskt annað er gjørt við skipið, so tað nú er í fínasta standi.
15 mans eru við Nanoq. Skipari komandi túr verður Jákup Andrias Andreassen og stýrimaður Bogi Benjardøgg.
Teir og tríggir aðrir eru umborð í løtuni, meðan restin av manningini er í Grønlandi. Teir vóna, at skipið verður klárt at fara til fiskiskap aftur mitt í komandi viku.
Meira frá Føroysku Sjómansmissiónini her


text:
Útgivið tann: 24.10.2013
Oyggjarnar (Jógvan í Lon Jacobsen)
Skrivað hevur: Jógvan Andersen
Vanligt er at hoyra, síggja og lesa t.d. eg finni ikki skógvarnir, soleiðis at hvørfalsendingin eisini verður nýtt í hvønnfalli fleirtali. Men tað verður ikki hildið at vera gott mál, og vit royna at tala at, tá ið vit hoyra sagt soleiðis. Nakað annað, sum eisini er um at taka seg upp, er, at kvennkynsorð fáa kallkynsending. Ikki er óvanligt at hoyra eitt nú oyggjarnir fyri oyggjarnar og árarnir fyri árarnar. Stundum havi eg hoyrt eitt nú tá ið vit sóu oyggjarnir og t.d. teir løgdu árarnir inn. Her verða kallkynsendingar festar upp í kvennkynsorð. Rættast er at siga, at orð sum oyggj og ár eita oyggjarnar og árarnar í bundnum fleirtali.


text:
Leiðbeining
Leiðbeining
Niðnfyri er ein stutt leiðbeining í samband við varhuga av, at børn ikki hava tað gott. Barnaverndarlógin skilur millum fráboðanarskylduna hjá meinigum borgarum og hjá starvsfólki, sum umvegis starv sítt sum eitt nú námsfrøðingur, hjálparfólk ella lærari hava illgruna um umsorganarsvik og/ella ágang móti børnum og ungum.
Í samband við fakligar fráboðanir verða starvsfólk biðin skriva útgreinaða frágreiðing, og vegleiðing til hesar finnast niðast á hesi síðuni.
Hvat er umsorganarsvíkur/ágangur móti børnum og ungum
Talan kann bæði vera um aktivar ella passivar handlingar hjá foreldrunum ella øðrum vaksnum fólki, sum í styttri ella longri tíð hava ábyrgd av barninum ella tí unga.
Umsorganarsvíkur/ágangur er:
- Likamligur/sálarligur harðskapur og mishandling
- Likamlig/sálarlig vanrøkt (umsorganarsvík)
- Kynsligur ágangur
Tað er umráðandi, at vit eru varug við tey tekin, sum børn/ung senda, og síggja tað sum eitt róp um hjálp.
Tekin tú skalt varnast:
- Fysiskur harðskapur
- Blá merkir, rípur eftir eitt nú sløgum við reim ella stavi, sjónligir reyðir prikkar, sum kunnu stava frá sløgum við hárbust
- Brandsár og bløðrur – frá sigarettum, sigaretttendrara o.t.
- Blá merkir á hálsinum, ella merkir, sum kunnu vera tekin upp á eina roynd at kvala
- Harðligur atburður móti øðrum børnum
- Sálarligur harðskapur
Atburður, ið víkur frá:
- At barnið ikki dugur nóg væl at tosa
- Harðligur atburður móti øðrum børnum
- Taluhátturin hjá barninum – málburður - tað barnið fortelur um sín gerandisdag
- Sjálvshóttandi atferð
Vanrøkt/umsorganarsvík:
- Matpakkin hjá barninum manglar ofta, ella er í ringum standi
- Vánalig ella sera skitin klæði og klæði, sum ikki hóska til árstíðina
- Vánaligt reinføri
- Barnið verður latið á stovn og heintað aftur undir vánaligum og óstøðugum umstøðum
- Manglandi grundleggjandi vitan kann vera tekin um vánaliga stimbran
Talan kann bara verða um at seta barnið til fosturs, um tað ikki er møguligt at loysa trupulleikan meðan barnið býr heima.
Í málum um fysiskan harðskap ella kynsligan ágang verður støða altíð tikin til, um grundarlag er fyri at melda tann, ið hevur framt harðskapin til løgregluna. Er talan um álvarsaman harðskap, verður tilburðurin altíð meldaður til løgregluna.
Í teimum førum har foreldrini ikki vilja - ella megna - at samstarva um ta fyriskipan, sum er sett í verk, ger Barnaverndartænastan eina meting, um grundarlag er fyri at tilmæla at taka barnið úr heiminum uttan samtykki frá foreldrunum. Avgerðina eigur Høvuðsbarnaverndarnevndin.
Hvat hendir tá tú ringir til Barnaverndartænastuna
Á Barnaverndartænastuni er møguleiki at koma í samband við ein sosialráðgeva/málsviðgera. Tú kanst fáa ráðgeving, uttan at upplýsa hvat barn talan er um.
Eingin fyriskipan verður sett í verk, einans av tí orsøk, at tú hevur tørv á at tosa við onkran um tað, tú hevur varnast. Tað vil siga, at tínir spurningar ella upplýsingar nýtast ikki at seta nakra fyriskipan í verk. Tað er heldur ikki neyðugt at upplýsa familjuni, at tú hevur ringt til Barnaverndartænastuna. Hetta kann bíða, til avtala er gjørd við sosialráðgevan um, hvat skal henda í málinum víðari.
Soleiðis kanst tú gera, varnast tú okkurt, ið ikki ruggar rætt
1. Tosa við starvsfelagar/leiðslu um tað, tú hevur illgruna um
2. Set teg í samband við Barnverndartænastuna og fá dulnevnda ráðgeving
3. Tosa við foreldrini hjá barninum um tað, tú hevur illgruna um
Stúrir tú enn fyri støðuni hjá barninum kanst tú:
1. Siga við foreldrini, at tú stúrir fyri barninum og, at tú hevur í hyggju at taka tað upp við Barnaverndartænastuna
2. Tosa við Barnaverndartænastuna
3. Gera eina skrivliga frágreiðing til Barnaverndartænastuna, sum inniheldur:
• Navn og bústað hjá barninum og hjá foreldrunum
• Hvussu leingi tú hevur kent barnið og familjuna
• Lýsing av tí, sum tú hevur varnast
• Hvat tú hevur sagt við foreldrini og hvat hava tey sagt/gjørt í tí sambandi
• Hevur tú ikki tikið trupulleikan upp við foreldrini, frágreiðing um hví
• Tin meting um, hvørji fyrilit skulu takast um so er, at ein fyriskipan skal setast í verk
Barnaverndartænastan kann vátta fyri skúlanum/stovninum, at hon hevur fingið frágreiðing um málið, og at hetta verður kannað. Bert við samtykki frá foreldrunum, ella tá hetta verður mett neyðugt til tess at røkka endamálinum við eini fyribyrgjandi fyriskipan, verður fráboðarin kunnaður um, hvat víðari hendir í málinum.
Vegleiðingar til útgreinaðar frágreiðingar
- Barn undir skúlaaldur / á stovni (299.93 KB)
- Skúlabarn (210.75 KB)


text:
Hóast tíðirnar framvegis ikki eru tær bestu hjá skipunum, sum fáast við at veita frálanda oljuvinnuni tænastur, so eydnaðist tað Skansa Offshore samtakinum at koma úr 2017 við einum avlopi upp á 41,7 milliónir krónur.
Skansa-samtakið eigur fimm frálandaskip. Tey eru Eldborg frá 2009, Saeborg frá 2011, Sjoborg og Torsborg frá 2012 og Kongsborg frá 2013.
Eftir nøkur slak ár á hesum marknaðinum, er nú aftur ein glotti at hóma. Skansi Offshore skrivar í ársfrágreiðingini at optimisma er við at koma í vinnuna aftur eftir at oljuprísirnir eru hækkaðir, og harvið eisini eftirspurningurin eftir tænastuskipum. Síðsta heyst gjørdi eitt av skipunum í samtakinum, Sjoborg, soleiðis ein fimm ára sáttmála við Statoil. Eisini verður sagt, at øll skipini í samtakinum vóru í rakstri í 2017, men at tað er knýtt at stórari óvissu at virka á sokallaða spotmarknaðinum.
Eitt avlop upp á 41,7 milliónir krónur má metast at vera stak gott sammett við árini frammanundan, sum góvu eitt hall á ávikavist 120 milliónir í 2016 og 142 í 2015.
Úrslitið fyri 2017 er merkt av, at felagið hevur gjørt niðurskrivingar av skipunum upp á 171 milliónir krónur og eisini fingið eina skuldareftirgeving, ið gav 214 milliónir krónur í inntøkum, skrivar felagið í frágreiðingini.
Samtaksroknskapurin umfatar partafeløgini Skansi Offshore og 6. september 2006, sum hava ávikavist 10 og 120 fólk í starvi. Tilsamans rindaðu hesi bæði feløgini 53,7 milliónir krónur í lønum í 2017.
Tvey feløg hjá Justinussen familjuni, Spf. Sæborg og Spf. Sjóborg, eiga Skansi Offshore saman við norska felagnum Havila Holding hjá stórreiðaranum Per Sævik, sum eisini situr í nevndini saman við feðgunum Osmundi og Tummasi Justinussen.
Pf. Skansi Offshore eigur Pf. 6. september 2006 saman við norska Havyard Group AS hjá sama Per Sævik og íslendska Landsbankinn hf.
Ein hópur av feløgum hevur tilknýti til Justinussen-familjuna og Skansa-samtakið. Herundir feløg, sum eru virkin innan flutnings- og ferðamannavinnuna og eiga Hotel Hafnia og stóran part av Smyril Line.


text:
Í morgin, mikudagin 25. apríl skipar MFS fyri flaggdagshaldi í Keypmannahavn. Vit hátíðarhalda dagin á Regensen, har Merkið var borið fram á fyrsta sinni í 1919.
Anna Poulsen, sum hevur arbeitt fyri Kringvarp Føroya og nú lesur Búskaparfrøði í Keypmannahavn, fer at halda flaggdagsrøðu, og vit fara eisini at syngja nakrar flaggdagssangir. Eftir hetta verður møguligt at fáa rundvísing inni í Regensen.
Skrá:
- MFS bjóðar vælkomin
- Mítt Føðiland
- Anna Poulsen heldur flaggdagsrøðu
- Sjá tú blánar
- Tú alfagra land mítt
MFS bjóðar ókeypis kaku, kaffi, te og øl, og eisini verður okkurt til børnini.
Tiltakið byrjar kl 16.30, og øll eru hjartaliga vælkomin.
Flaggdagsquiz
Tá vit eru liðug á Regensen, kann ein leita sær í Føroyahúsið á Vesterbrogade 17, har til ber at keypa sær okkurt at eta og síðan verður Flaggdagsquiz við Rasmus Biskupstø.
Flaggdagsquiz í Føroyahúsinum byrjar kl 19.30.
Les meir um tiltaki her: https://www.facebook.com/events/350075442152018/
Við lestrarkvøðu
Meginfelag Føroyskra Studenta


text:
Lesandi fáa lestrarstuðul í 12 mánaðir
Øll lesandi á hægri útbúgvingum skulu hava rætt til lestrarstuðul alt árið. Tað ætlar samgongan, nú rakstrarkarmarnir fyri 2018 eru lagdir fram.
Í mong ár hava lesandi einans fingið lestrarstuðul 11 mánaðar árliga. Í fjør samtykti samgongan at lata støkum uppihaldarum studning í 12 mánaðir, og hetta skal nú víðkast til øll lesandi á hægri útbúgvingum.
Rigmor Dam, landsstýriskvinna í mentamálum sigur, at yvirskipaði útbúgvingarpolitikkurin snýr seg um at bøta um umstøðurnar hjá lesandi, so Føroyar verða kappingarførar við grannalondini; bæði í mun til lestrarstuðul, korini hjá lesandi við børnum, útboð av útbúgvingum og tilboð um lestrarbústaðir.
- Fyrsta stigið varð tikið í ár, har vit løgdu 500 krónur oman á lestrarstuðulin. Víðkanin av lestrarstuðulinum til 12 mánaðar er sostatt ein liður í yvirskipaða politkkinum, sum snýr seg um at raðfesta útbúgving og mentan, fyri tá tann hátt at skapa framgongd og fólkavørstur í Føroyum, sigur Rigmor Dam, landsstýriskvinna í mentamálum.
Ætlandi kemur nýggja skipanin í gildi 1. januar 2018.
Mentamálaráðið, 31. mars 2017
« aftur


text:
Rísblanding / roykt medistar í fat
Noomi Poulsen hevur lagt hesa uppskriftina út
17. mai, 2010
Bólkur: Annað Pastarættir
Atkvøður:
Tilfar
2 royktar medistar pilsur ( ringar )
1 pk rísblanding
2 leykir
1 blikk hakkaðar tomatir
1 blikk tomatkoncentrat
1 súpsk. paprika
1 terning oksakjøtkraft
-------------------------------
2 pk róma til matgerð 18 %
1 tsk salt, 1/2 tsk pipar o
30 minuttir at gera
Uppskriftin er til 6-8 persónar
Mannagongd
Sker leyk og royktu medistar pilsurnar sundur í smáar puntar og brúnka tað í grýtu saman við rísblandingini. Koyr síðani oksakjøtkraft í. So verða hakkuðu tomatirnar og tomat koncentrat og paprika rørt í.
Koyr nú hetta í eitt eldfast .fat
Salt og pi


text:
Mínar bestu listaupplivingar í 2015 – Anný Djurhuus Øssursdóttir/
Listaportalurin hevur spurt nøkur fólk um teirra bestu lista- og mentanarupplivingar í brátt farna ári. Svarini eru sera ymisk, tað vóru spurningarnir eisini. Onkran havi eg spurt um eitt ávíst listaslag og onkran annan havi eg spurt meira breitt um mentan og list. Her greiðir unga listakvinnan, Anný Djurhuus Øssursdóttir frá um sítt listaár.
1.Várframsýningin - har eg gjørdi mín fyrstu veruligu installatión. Tá fekk eg ordiliga prógvað fyri mær sjálvari, at listin er mín vegur.
2. Eg arbeiddi í Steinpent í nakrir mánaði, har lærdi eg nógv og møtti so nógvum deiligum fólkum. Jan, Fríða og Magnus hava eisini stuðlað í tí eg havi gjørt, og eri eg takksom fyri at eg kundi hjálpa teimum í verkstaðnum.
3. Eg byrjaði á Vera í august, tað er ein listaháskúli, her havi eg útfoldað meg og ment meg alvorliga.
4. Í oktobur hevði flokkurin hjá mær okkara fyrstu framsýning, tað var spennadi.
5. Í maj fór eg við flokkinum námsferð til Italia at síggja Venesia Bieannaluna.
6. Størsta indtykkið, eg fekk á Bieanaluni var Sarah Lucas, ið umboðaði bretsku pavillongina. Eg havi altíð sæð nógv upp til hana, og fór at kalla í ekstasu av at ganga runt millum hennara verk.
7. Eg havi lært at blanda betong í ár - tað er hent.
8. Nú eg eri flutt niður til Danmarkar eri eg næstan hvørt vikuskifti á ferinseringscruise við mínum vinfólkum. Tað er nakað heilt serligt, at eg havi fingið vinfólksum eisini hava sama áhuga fyri list sum eg, og sum hava hug at cruisa runt í Keypmannahavn í tímansvís.
9. Eg var í Malmö herfyri og vitjaði kunstakademiið, eg sá verkstaðini, og fekk enn meira brell.
10. Eg eri glað fyri at eg eri komin at kenna Jóhan Martin Christiansen, hann fær meg at trúgva meira uppá, at eg nokk skal blíva nakað innan fyri mina list.


text:
Grindin, sum legði beinini í Skálafirði í gjár, er mett til 328 skinn, tá ið drápspartarnir eru drignir frá.
Avgerð er tikin um at býta 18 skinn til Roðan (Vesturskin, Sjóvarlon og Røktar- og Ellisheimið í Runavík) og til Heimið við Blikagøtu.
Tað sum tá er eftir, 310 skinn, verður býtt millum hesar bygdir:
Elduvík
Funning
Funningsfjørð
Skipanes
Søldarfjørð
Lamba/Lambareiði
Rituvík
Æðuvík
Tá ið seðlarnir eru komnir út, verða hvalirnir koyrdir til omanfyrinevndu bygdir, og heitt verður á bygdarfólkið, í hvørjum einstakum føri, um at skera grindina upp og býta hana í heimapartar.
Tórbjørn Jacobsen, borgarstjóri
Runavíkar kommuna


text:
Tað er ein rættiliga løgin kensla fara til eina sýning sum eg ikki havi ánilsi av hvat snýr seg um. Soleiðis var fyrrakvøldið, tá eg fór so beint frá arbeiði til eina dansisýning í Norðurlandahúsinum. Hevði bara fingið at vita, at hon var “heilt fantastisk”, og at tað átti eg at síggja. Ikki so frægt sum heitið á sýningini hevði eg fingið við.
Har sat eg so, og var bangin fyri als einki at fáa við, tá kulissurnar byrjaðu at koma fram. Fyrst var allur bakveggurin ein nærmynd av lavastreymi, og so vórðu spakuliga rullaðar nakrar soppakulissur inn. Og fyri at tað ikki skuldi vera lygn, so stóð enntá latínska navnið á soppinum á hvørjari kulissu. Helt at helst mundu tey ætla at siga okkurt við tí, so eg gjørdi ikki mætari enn at finna mær blokkin fram og skrivaði nøvnini niður.
Fyrstur á pallin var Mycena pura – ein húgvusoppur sum ikki er skrásettur í Føroyum, men er heilt vanligur t..d. í Noregi. Er rættiliga lillalittur. Onkur sigur at hann er etandi, onnur siga at hann er eitrandi, og helst er hann sansahvørvandi.
Síðani kom Cortinarius alboviolaceus – ein ljósaviolettur slørhattur, sum heldur ikki er skrásettur í Føroyum, men sum finst um alt Skandinaviu, men er ikki serliga vanligur. Ivasamt um hann er etandi.
Síðstur á byrjunarpallin var Ptychoverpa bohemica, ein falskur klokkumorkul, ið er etandi. Er sjáldsamur í Skandinaviu, er mest at finna í Finnlandi, og er ikki skrásettur í Føroyum.
Sjáldsamt at soppar sleppa við upp í part, so nú var at finna út av hvør søgan var við sansahvørvandi og møguliga eitrandi soppunum.
Aftaná sopparnar komu nakrir figurar inn sum eg fekk til úttrektar jakslar við rótini uppeftir. Undraðist á um dansarnir nú vóru í gongd við Karius og Baktus.
Síðani kom meira ferð á dansin, og mín tulking var at talan var um ein frensabardaga, ella okkurt sum líkist tí.
Nú kom niður úr lofti eitt lokkanet, og inn í lokkanetið trein ein svartur eiturkoppur, sum leikaði í. Og tá friður var av eiturkoppinum, sveimaði ein fluga runt á pallinum.
Nú kom ein hvalur á pall, men hvat – hann varð dripin. Helst var hetta so langt burtur, tí tey spældu við bátar á einum korti niðri við Góðvónarhøvda. Mundi hesin leikur vera eitt slag av mótmæli móti hvalaveiði? Og nú fór eg at halda, at her var ein boðskapur beinleiðis til føroyingar eisini, tí nú kom ein dansari inn, pakkað í reytt við hvítum bondum – minti mest um Dannebrog.
Og so endaði leikurin við at rúmdarmenn komu á pallin, og teir drógu allar kulissurnar inn aftur, umframt eina nýggja: Ein annan sopp: Macrolepriota procera, ein framúr góður soppur til matna, sum ikki er skrásettur at vaksa í Føroyum, og tó ger tað: Inni í sjálvum Norðurlandahúsinum.
Heimafturkomin fór eg at kanna hvat tað var eg hevði verið og hugt at. Sýningin eitur “A safe place to die”. Korreografur Lotta Melin. Pallur Jan Håfström. Framførslan er inspirerað av søgunum hjá Jules Vernes. Mínar tulkingar eru helst ikki í samsvari við tað tilætlaða, og helst vóru rúmdarmenninir kavarar. Mundu tey meina, at sopparnir ímyndaðu deyðan, ella vóru tað sansahvørvingarnar, sum tey vildu lýsa? Uttan mun til, hatta var ein rimmar uppliving.
http://www.lottamelin.com/page42.html – Videoleinki og onnur kunning.


text:
Mánin
Mánin er næsti granni okkara í rúmdini. Teir gomlu norðbúgvarnir nevndu hann Himintungl ella bert Tungl, men mánanavnið var eisini vanligt longu í norrønari tíð. Miðalfjarstøðan er bert 384400 km, og tað merkir, at tú við einum vanligum handkikara kanst síggja spennandi detaljur á mánaflatuni. Á Mánanum er hvørki luft ella flótandi vatn, og tí hevur hann heldur einki veðurlag. Mánin hevur heldur einki jarðfrøðisligt lív. Tey landmerki, vit síggja á mánaflatuni, eru skapt av at loftsteinar (meteorir) hava rakt Mánan.
Eftirsum tað tekur mánanum júst somu tíð at snara einaferð um sjálvan seg, sum tað tekur honum at snara um Jørðina, vendir hann altíð somu síðu móti okkum. Hetta verður nevnt "bundin rotatión", og hiðani av Jørðini síggja vit sostatt bert umleið helvtina av Mánaflatuni. Stóru økini á Mánanum kunnu síggjast við berum eyga. Myrkar fløtur við láglendi - mare-økini (Mánahøv) - standa í andsøgn við ljósari hálendini.
Mánaflatan sæst best nærhendis terminatorinum - ið er markið millum ljós og skugga á Mánanum. Tá ið fullmáni er, síggjast landkenningarnar ikki so væl, tí tær eru ov upplýstar, og sjálvt stór kratir kunnu vera ósjónlig. Onnur øki síggjast hinvegin best í fullmána, tí tey krevja stóra kontrast fyri at verða sædd - hetta er serliga galdandi fyri myrku mare-økini.
Mánin er okkum 400 ferðir so nær sum sólin, men hann er eisini 400 ferðir so lítil sum sólin. Tí eru hesir knøttir um leið líka stórir at síggja til á luftini. Tá ið mánin er ímillum okkum og sólina, kemur hann stundum fyri sólina. Tá er sólarmyrking. Full sólarmyrking var í Føroyum 30. juni 1954. Øðrvísi enn sólin er hann ein kaldur knøttur, sum melur um jørðina. Mánin lýsir ikki sjálvur, men bara við afturkastaðum sólarljósi, sum vit nevna mánalýsi. Til støddar er hann góðan fjórðing av jørðini, og frástøðan er um leið 30 ferðir tvørmálið í jørðini. Mánin hevur fasur, t.e., lýsandi mánaeygað broytir skap, alt eftir hvar hann er í ringrásini um jørðina.
Fyrstu menn at ganga á mánanum vóru amerikanararnir Neil Armstrong og Edwin Buzz Aldrin í juli 1969. Teir fóru við rúmdarfarinum Apollo 11, og mánafarinum Eagle førdi síðan tveir av monnunum niður á mánan, meðan hin triði (Michael Collins) fleyg í ringrás um mánan. Armstrong hevði leiðsluna á Apollo tann 20. juli í 1969, tá ið rúmdarfarið lendi á mánanum. Hann varpaði aftur til Jørðina við kendu orðunum: "That's one small step for a man, one giant leap for mankind". Í tríggjar tímar gingu Neil Armstrong og felagi hansara Edwin Buzz runt á mánanum.


text:
INNANSETURS – kunning til starvsfólk og studentar
INNGANGUR
So er nýtt lestrarár byrjað á Setrinum og vernadi lesandi saman við teimum nýggju lesandi, ið byrja sín lestur í ár, eru farin til verka. í dag kl 15 verður skipað fyri móttøkutiltaki á Østrøm fyri øll nýggj lesandi á Setrinum, vit gleða okkum at síggja tykkum.
Og vit fara at minna øll tey nýggju fulltíðarlesandi á Setrinum á, at tey skulu taka mynd til námskort. Seinasta freist at taka mynd er hósdagin 12. september 2013, les nærri kunning um hetta undir tiltøk.
Evstamark fyri tilfari til komandi tíðindabræv er mikudagin 2 oktober kl. 12. Tit kunnu rokna við einum nýggjum INNANSETURS í viku 40.
ÚTBÚGVING
Tann 2. september var móttøka fyri nærum 60 nýggjum lesandi á bachelor á Søgu og Samfelagsdeildini. Harumframt eru umleið 25 byrjaði at lesa master í Løgfrøði. Nú undirvísingin er byrja eru ella fara í næstum umleið 20 bachelor- og masterskeið at byrja.
------------
18 nýggj lesandi eru byrjað á Føroyamálsdeildini. 14 lesa BA fulla tíð, tvey lesa ískoytisútbúgving til MA og tvey eru stakgreinalesandi.
26 umsóknir til Føroyskt fyri útlendingar. Luttakarar eru úr m.a. úr Italia, Onglandi og s o úr Føroyum
------------
Mánadagin 19. august byrjaði nýggja lestrarárið á Námsvísindadeildini. 78 lesandi – 39 námsfrøðingar og 39 lærarar byrjaðu í 1.flokki. Fyrsta vikan var innleiðsluvika. Á skránni var m.a. kunning um lesturin og skúlan. Tey lesandi fingu eisini høvi at koma á tal við umboð fyri Studna, Føroya Pedagogfelag og Føroya Lærarafelag. Innleiðsluvikan endaði við setursskúla á Gjaargarði.
Hjá læraralesandi á 2. árgangi byrjaði lestrarárið við undirvísing á breytunum. Fyrru árini hava tey havt høvi til at velja millum tvær breytir, hugvísinda – og náttúruvísindaligu breytina. Hetta lestrarárið hava tey havt møguleika at velja eina triðju breyt – kreativu breytina. Hjá námsfrøðingunum á 2. árgangi byrjaði lestrarárið við undirvising á serøkinum.
Lesandi í 3 - 4. árgangi byrjaðu lestrarárið við linjulestri. Hetta lestrarárið eru valmøguleikarnir í sambandi við linjulesturin hesir:
Námsfrøðingar: heilsa, kroppur og rørsla, námsfrøðilig leiðsla, sernámsfrøði, estetiskar lærutilgongdir, skúlabúging og innskúling
Lærarar: føroyskt, støddfrøði, enskt, náttúra & tøkni, ítróttur, námsfrøðilig leiðsla, sernámsfrøði, skúlabúging og innskúling
Hósdagin 29. august byrjaði nýggja vegleiðaraútbúgvingin. Henda útbúgving, sum er staðsett á Námsvísindadeildini, er fingin í lag í samstarvi ímillum Háskóla Íslands og Fróðskaparsetrið, stuðlað av MMR. Talan er ikki bert um samstarv ímillum Føroyar og Íslands, men eisini ímillum umboð úr øllum Norðanlondum umvegis eitt Nordplusnetverk. Undirvísararnir á hesi útbúgving koma frá Finnlandi, Noregi, Danmark og Íslandi. Afturat teimum undirvísa serkøn á Fróðskaparsetrinum. 48 lesandi eru upptikin, talan er um virkandi lærarar og vegleiðarar á útbúgvingum frá fólkaskúla til hægri lestur.
------------
So er fult hús aftur á Sjúkrarøktarfrøðideildini. Fyri fyrstu ferð, síðani vit broyttu lestrarbyrjan og fóru undir at broyta útbúgvingina til eindir á 15 ECTS, eru øll lesandi eftir nýggju skipanini. Tey fyrstu dimittera komandi ár í seinast í juni.
Ìskoytisútbúgvingin
27 lesandi byrjaðu á fyrstu eind í ískoytisútbúgvingini, vísindaástøði og granskingarháttalagsfrøði, í august. Eindin endar 13. Desember.
Tað er sera trongligt her yviri á Jónas Broncks gøtu 25. Húsið er sera fult, ikki bert av okkara, men eisini av øllum studentunum á SSD.
VEGLEIÐING
Viðtalutíðin hjá studentavegleiðingini á Føroyamálsdeildini er broytt til týsdagar frá kl. 10.30 til 12.30. Studentavegleiðingin er flutt úr Reins húsi oman á FMD.
Samband fæst á fmd-studvegl(at)setur.fo og á 352526. Telefonin verður bert svarað, tá viðtalutíð er.
------------
Nýggjur studentavegleiðari á Náttúruvísindadeildini er Bárður Rasmussen, ið eisini røkir uppgávuna sum studentavegleiðari á Søgu- og samfelagsdeildini. Bárður hevur royndir við studentavegleiðing síðan hendan skipan bleiv sett á stovn í novembur 2012. Harafturat er hann lesandi á nýggju masterútbúgvingini í vegleiðing, ið júst er byrjað. Nærri kunning um nær og hvar hann verður at hitta verður send lesandi og starvsfólki á deildini í komandi viku (vika 37).
------------
Lestrarvegleiðarin á Sjúkrarøktarfrøðideildini, Johild Dulavík, er farin undir vegleiðaraútbúgvingina, sum Setrið bjóðar út. Lestrarvegleiðingin er tí broytt nakað. Lesandi verða kunnað í dag á felagstímanum fyri lesandi á SFD.
Broytta virksemi verður lýst seinni á First class stevnuni hjá lesandi á SFD og á heimasíðuni.
FYRISITING
Upplatingartíðirnar á skrivstovuni á Jónas Broncks gøtu 25 vera broyttar frá mánadegi 16. September fram til jólar, tá ið broytingin verður eftirmett. Opið verður soleiðis:
- Mánadag og fríggjadag 9 – 14
- Mikudag stongt
- Týsdag og hósdag 9 – 12:15
Endamálið við broyttu upplatingartíðini er at betra um arbeiðsumstøðurnar hjá skrivstovufólkinum.
STARVSFÓLKA TÍÐINDI
Á Føroyamálsdeildini eru ph.d.-studentarnir Bergur D. Hansen og Sissal Rasmussen uttanlands heysthálvuna í sambandi við ph.d.-verkætlanirnar. Bergur er í Svøríki og Sissal í Danmark. Kristin Magnussen, ph.d.-studentur byrjaði sum málfrøðingur á Málráðnum 1. august 2013.
------------
Tann 1. august vóru hesi sett í starv á Námsvísindadeildini:
- Erla Olsen, phd. , adjunktur í lívfrøði - og náttúru & tøkniundirvísing
- Kalpana Vijayavarathan, adjunktur í enskum
- Vár í Ólavsstovu, phd., adjuntur í móðurmálsnámsfrøði og undirvísingarfrøði
- Jóhannes Miðskarð, phd., adjunktur í námsfrøðiligari leiðslu og fyrisiting
- Harald W. Knudsen, námslektari í støddfrøði
ÚTGÁVUR
Kári á Rógvi, lektari á Søgu- og samfelagsdeildini, hevur givið út lærubókina Felagsverklóg – føroyskur kollektivur arbeiðsrættur, Fróðskaparsetur Føroya, 2013, les meira her.
------------
Síðsta mánað kom bók út, sum fólk á Føroyamálsdeildini hava ritstjórnað. Bókin ber heitið: Nøvn í strandamentanini / Navne i kystkulturen. Forelæsninger fra det 41. NORNA-symposium i Tórshavn 2.-4. juni 2011. NORNA-rapporter 89. NORNA-förlaget 2013. Uppsala. Í bókini eru prentaðir flestallir fyrilestrar, 19 í tali, sum vóru hildnir á ráðstevnuni. Fyrilestrarnir, sum eru á donskum, norskum og svenskum og sum hava samandráttir á enskum ella týskum, snúgva seg um staðarnøvn, fólkanøvn og skipanøvn. Nøvnini verða eisini sett inn í mentanarsøguligt høpi. Nortið verður eisini við støðuna hjá staðarnavnagranskingini í okkara talgildum tíðum. Bókin er 380 bls. til støddar og fæst í bókabúðunum fyri 200 kr. Í ritstjórnini vóru Tina K. Jakobsen, Kristin Magnussen, Anfinnur Johansen og Eivind Weyhe.
RÁÐSTEVNUR
Í døgunum 22.-23. august var Gestur Hovgaard, lektari á Søgu- og samfelagsdeildini, á ráðstevnu við Háskólan á Akureyri, hetta um “Climate Change in Northern Territories – sharing experiences, exploring new methods and assessing socio-economic impacts”. Ráðstevnan hevði oman fyri 100 luttakarar úr tilsaman 14 londum. Á ráðstevnuni var lagt fram paper um “West-Norden. A functional region?”, hetta í samstarvi við Gretar Eythórsson, professara í stjórnmálafrøði.
------------
Ráðstevna um integrasjón og undirvísing
Mánadagin 28. oktober verður ráðstevna á Østrøm um integrasjón og undirvísing. Serligur dentur verður lagdur á undirvísing av vaksnum tilflytarum, og tað arbeiði, ið norðurlenska “Alfarådet” fæst við. Kunning um hetta netverk fæst á: http://www.nordvux.net/page/575/alfaradet.htm “Alfarådet” hevur júst útgivið bóklingin: “Kompetensbeskrivning av lärare i grundläggande litteracitet för vuxna med andra modersmål än de nordiska”, ið er tøk á svenskum ella á enskum á: http://www.nordvux.net/page/1571/kompetensbeskrivningavlarare.htm
Fyrilesarar verða úr Føroyum, Íslandi, Danmark, Noregi og Svøríki, harav nakrir teirra eru úr Alfarådet. Nærri kunning og skrá kemur seinni á Innanseturs og á setur.fo
Fyriskiparar eru Karolina Matras, námslektari á NÁD og limur í Alfarådet, og Elisabeth Holm, SSS, ið er umboð Føroya í NVL – Norðurlendskt netverk fyri vaksnamannalæring. Kunning um NVL og virksemi tess fæst á: http://www.nordvux.net/
TILTØK
Í sambandi við lestrarársbyrjan skipaði Føroyamálsdeildin fyri eini serligari innleiðsluviku frá 2.-6. september, har dentur varð lagdur á kunning um lesturin um starvsmøguleikar eftir loknan lestur. Starvsfólk á deildini greiddu frá sínum arbeiði, og eldri lesandi søgdu frá sínum royndum at lesa á Føroyamálsdeildini. Studentavegleiðarin greiddi frá vegleiðingini. Annars varð kunnað um Moodle og First Class og um Bolognatilgongdina, Nordkurs, Nordliks og Islex.
------------
Týski sendiharrin í Danmark vitjar Søgu og samfelagsdeildina 9. september kl. 16.00. hann fer at halda fyrilestur við fyribilsheitinum “Týskland og Ríkisfelagsskapin, bilateral viðurskifti við Danmark/Føroyar, evropapolitikkur , samveldisvalið”. Fyrilesturin, sum verður á enskum, verður í veghæddini í Jónas Broncks gøtu 25. Sí nærri kunning verður á heimasíðuni.
------------
Øll nýggj fulltíðarlesandi á Setrinum skulu taka mynd til námskort.
Lesandi-nummar fært tú, tá tú kemur at taka mynd (dømi: nr. 2013.307)
Myndin verður tikin á:
Setursskrivstovuni (miðfyrisitingin á Setrinum)
J. C. Svabos gøta 14 (Gróthúsið)
100 Tórshavn
Opið er frá 26. august 2013:
- Mánadag - týsdag kl 9-12
- mikudag - hósdag kl 13-15
Seinasta freist at taka mynd er hósdagin 12. september 2013
------------
Setið X í kalendaran beinanveg!!
Gløgg fyri starvsfólk á Setrinum verður á Sjúkrarøktarfrøðideildini hósdagin 19. Desember frá 14 – 16.
------------
Hesir merkisdagar eru settir inn í árskalendaran, sí leinkir.
FRÁBOÐAN
Tilmelding til INNANSETURS
Er tú so óheppin ikki at hava móttikið tíðindabrævið? So er møguligt til at melda til her.
Tilfar til INNANSETURS
Møguleiki er fyri at senda okkum kunningartilfar, sum tit meta eigur at vera við í INNANSETURS. Hygg nærri her.
Vit tilskila okkum rættin til at ritstjórna í tilfarinum. Tað er av týdningi, at INNANSETURS ikki skal innihalda persónsviðkvæmt tilfar.
Tá tú skrivar ein tíðindastubba, minst tá til at hava eina yvirskrift, eina lýsing, tíðspunkt, stað, fyrireikara og kontaktpersón.
Evstamark fyri tilfari til komandi tíðindabræv er mikudagin 2. oktober 2013 kl 12.
Ritstjóri av INNANSETURS
Anna Katrin Matras


text:
1. stk. Sáttmálin fevnir um øll, sum eru í føstum starvi sum miðlafólk hjá privatum fjølmiðli.
2. stk. Sáttmálin fevnir somuleiðis um øll miðlafólk í journalistiska toyminum, sum ikki eru í føstum starvi, men sum í sínum dagliga yrki virka, sum vóru tey í føstum starvi. Til ber at víkja frá hesi áseting, um semja er millum arbeiðsgevaran og Føroysk Miðlafólk.
§ 2. Arbeiðstíð
1. stk. Arbeiðstíðin er 37,5 tímar um vikuna. Arbeiðsdagurin er frá mánadegi til fríggjadag millum klokkan 7 og 18. Tó er eingin arbeiðsdagur longri enn 8 tímar. Um arbeitt verður út yvir frammanfyri nevndu arbeiðstíð, verður yvirtíð at gjalda samsvarandi ásetingunum í grein 8.
2. stk. Arbeiðsgevarin kann skipa arbeiðið í vaktum sambært hjáløgdu Vaktarskipan, treytað av, at skipanin umfatar øll redaktionell starvsfólk og ikki hevur lønarmiss við sær ella minkar um persónliga ískoytið hjá einstøkum starvsfólkum.
3. stk. Tað áliggur leiðsluni at tryggja, at blaðfólkini fylla út vikuseðlar, har tað er greitt tilskilað, hvat er vanlig arbeiðstíð, úrtíð og avspáking. Vikuseðlar skulu váttast bæði av viðkomandi blaðfólki og blaðleiðsluni. Vikuseðlar eiga at verða gjørdir hvørja viku, tá arbeiðsvikan endar, og latnir inn í vikuni eftir. Tað skal í mesta lagi verða loyvt at vera afturút við vikuseðlum í 4 vikur. Uppgerð fyri arbeiði í vaktum verður gjørd 4. hvørja viku.
4. stk. Tað einstaka blaðfólkið kann í samráð við leiðsluna avgera, at arbeitt verður uttan fyri vanligu arbeiðstíðina, sum nevnd er frammanfyri.
5. stk. Summarfrítíðin er sambært løgtingslóg um frítíð við løn.
Hartil hava blaðfólk rætt til fimm feriufrídagar fyri hvørt frítíðarárið, sum verða lagdir í samráð við leiðsluna.
6. stk. Hesir dagar eru frídagar: Páskaaftan, hvítusunnuaftan, ólavsøkuaftan, ólavsøkudagur, jólaaftan, nýggjársaftan og allir halgidagar. Flaggdagur, 1. mai, og grundlógardagur eru vanligir arbeiðsdagar.
§ 3. Lønir
1. stk. Blaðfólk fáa fasta mánaðarløn.
2. stk. Lønin skal vera á konto hjá løntakaranum í seinasta lagi seinasta bankadag í mánaðinum.
3. stk. Minsta mánaðarlønin hjá blaðfólkum í sáttmálatíðarskeðnum framgongur av hjáløgdu lønartalvum. Sum faklærd verða her roknað blaðfólk við journalistiskari útbúgving, ella útbúgving á sama stigi, og ófaklærd, sum hava starvast í 3 ár sum tíðindafólk.
4. stk. Yvirarbeiðið sambært grein 2 verður lønt við tímaløn + 50%.
Tímalønin verður útroknað sum mánaðarlønin hjá viðkomandi dividerað við 162,5 (arbeiðstíðin um mánaðin er í meðal 162,5 tímar).
Blaðfólkið kann saman við leiðsluni avgera, at yvirtíðin verður avspákað, soleiðis at tímatalið verður roknað eftir sama lutfalli sum frammanfyristandandi yvirtíðartakstur.
Blaðfólkið kann krevja, at avspáking fer fram í heilum døgum.
Er avspáking ikki farin fram í seinasta lagi ein mánað eftir, at yvirtíðin er vunnin, skal úrtíðarlønin gjaldast viðkomandi í sambandi við fyrstu lønarútgjalding, um blaðfólkið ynskir tað.
5. stk. Arbeiðsgevarar kunnu veita blaðfólki viðbót. Viðbót kann verða latin, tá blaðfólk fáa serlig ábyrgdarøki, ella tá blaðfólk fáa serligar fyrisitingarligar uppgávur at røkja. Tá blaðfólk fáa ábyrgd av serligum útgávum, serbløðum ella ískoytum til vanliga blaðið, kann eisini viðbót verða latin.
6. stk. Tann 1. november 2017 hækka lønir og viðbøtur við 2,2%. Tann 1. november 2018 hækka lønir og viðbøtur við 2,3 %.
§ 4. Eftirløn
Arbeiðsgevarin verður frá 1. november 2011 at rinda 11,5 % í eftirløn. 1. november 2012 verður eftirlønin 12 %, sí hjáløgdu lønartalvur.
§ 5. Sjúkraløn, barnsferð, eftirsituløn og trygging
1. Stk. Verður blaðfólk rakt av sjúku, er lønin sambært galdandi løgtingslóg um starvsmenn.
2. stk. Blaðfólk hevur rætt til barnsburðarfarloyvi sambært galdandi løgtingslóg um barsilsskipan.
3. stk. Doyr blaðfólk, meðan tað er í starvi, eru reglurnar í løgtingslóg um starvsmenn galdandi.
§ 6. Arbeiðsviðurskifti
1. stk. Tá blaðfólk ferðast í arbeiðsørindum, rindar arbeiðsgevarin ferða-, tíma- og dagpening eftir somu reglum, sum eru galdandi fyri tænastumenn landsins.
2. stk. Blaðfólk hevur rætt í samráð við arbeiðsgevaran til frí eina viku við løn á hvørjum ári til eftirútbúgving. Nær á árinum, skeiðið verður tikið, verður avtalað við arbeiðsgevaran. Verður vikan ikki brúkt, kann hon goymast til árið eftir. Í mesta lagi tríggjar vikur kunnu savnast á henda hátt, og vikur útyvir tær tríggjar fella burtur. Arbeiðsgevarin rindar helvtina av ferðaútreiðslum í sambandi við eftirútbúgving.
§ 7. Setan í starv
1. stk. Tá søkt verður eftir blaðfólki, skal starvið lýsast leyst í minst einum føroyskum dagblaði.
2. stk. Blaðútgevararnir eiga, tá starv skal setast, so vítt gjørligt at taka útbúgvið blaðfólk framum. Við útbúgving er her at skilja útbúgving á Danmarks Journalisthøjskole ella útbúgving á sama stigi sum hendan.
3. stk. Tá blaðfólk verða sett í starv, kann avtala gerast um royndartíð. Royndartíðin er í mesta lagi tríggjar mánaðir fyri útbúgvið blaðfólk og seks mánaðir fyri ikki útbúgvið blaðfólk. Við starvssetan skal setanarskriv gerast partanna millum, har rættindini og skyldur hjá sáttmálapørtunum verða staðfest.
4. stk. Uppsagnarfreistin er ein vika í fyrru helvt av royndartíðini. Í seinnu helvt er hon tvær vikur. Annars fer uppsøgn av blaðfólki fram eftir galdandi løgtingslóg um starvsmenn. Sama lóg er galdandi, sigur blaðfólk seg úr starvi.
5. stk. Arbeiðsgevarin skipar fyri arbeiðinum og býtir arbeiðið millum blaðfólkið.
§ 8. Álitisfólk
1. stk. Eru tríggir ella fleiri limir í Føroysk Miðlafólk á einum arbeiðsplássi, skulu teir velja ein til álitisfólk fyri tvey ár í senn. Álitisfólk kunnu afturveljast.
2. stk. Álitisfólkið skal ansa eftir, at viðurskiftini á arbeiðsplássinum ikki stríða móti hesum sáttmála ella øðrum avtalum partanna millum.
3. stk. Álitisfólkið kann ikki sigast úr starvi orsakað av sínum virksemi sum álitisfólk.
4. stk. Valið av álitisfólki skal innan sjey dagar fráboðast Føroysk Miðlafólk og Føroya Arbeiðsgevarafelag skrivliga. Er einki mótmæli móti valinum komið pørtunum í hendi innan 14 dagar eftir valdagin, verður valið at rokna sum góðkent. Um mótmælt verður valinum, skulu nevndirnar báðar viðgera spurningin. Bert um nevndirnar eru samdar um at vraka valið, kann umval fara fram.
5. stk. Álitisfólkið skal í samráð við leiðsluna í arbeiðstíðini hava møguleika fyri at taka sær av málum, ið viðvíkja starvsfeløgunum ella arbeiðsviðurskiftunum á staðnum, tó soleiðis, at tað stendst so lítið tarn av hesum sum møguligt.
6. stk. Um starvsfólk er valt í nevnd felagsins, skal tí verða givin heimild at fremja felagsarbeiði í vanligu arbeiðstíðini í givnum førum, t.d. undir sáttmálasliti, sáttmálasamráðingum og arbeiðsósemju. Harumframt fær nevndarformaður frí við løn 1 dag um mánaðin til felagsabeiði.
7. stk. Tá blaðfólk skal setast í starv, skal tað í seinasta lagi tveir dagar undan setanarsamrøðuni hava upplýst, hvør er álitisfólk á staðnum. Áðrenn miðlafólk skal setast í starv ella sigast úr starvi, skal álitisfólkið kunnast.
§ 9. Gerðarrættur
Allar trætur um røttu fatan av sáttmálanum verða lagdar fyri Fasta Gerðarrætt.
§ 10. Húsavtalur
Arbeiðsgevari og starvsfólk kunnu gera seravtalur og húsavtalur um arbeiðsviðurskifti. Treytin er, at Føroysk Miðlafólk og Føroya Arbeiðsgevarafelag góðkenna slíkar avtalur. Seravtalur eftir hesi grein hava gildi í eitt ár í senn.
§ 11. Nýtsla av egnum tólum
1. stk. Brúkar blaðfólk egnan bil í arbeiðinum sambært avtalu við blaðútgevaran, skal endurgjald latast eftir somu reglum, sum eru galdandi hjá tí almenna.
2. stk. Blaðið útvegar øll neyðug arbeiðstól. Annars avtala blaðfólk og blaðútgevarin samsýning fyri nýtslu av blaðfólksins arbeiðstólum.
3. stk. Blaðfólk hava ikki rætt at nýta tól, telefon, telex, telefax ella skrivstovur hjá arbeiðsgevaranum til virki, sum eru arbeiðsgevarunum óviðkomandi.
§ 12. Gildisskeið
1. stk. Hesin sáttmáli er galdandi til 31. oktober 2019 og heldur óbroyttur fram, um ikki annar parturin sigur hann upp við 3 mánaða ávaring til ein 1. november, tó fyrstu ferð 1. november 2019.
Tórshavn tann 19. september 2017
Føroya Arbeiðsgevarafelag Føroysk Miðlafólk
Marita Rasmussen, stjóri Jón Brian Hvidtfeldt, formaður


text:
Google er ein amerikansk leitisíða á internetinum. Tað er amerikanska fyritøkan Google Inc., ið eigur Google. Google er tað størsta leititólið á internetinum í dag við meira enn 200 milliónum fyrispurningum dagliga. Navnið "Google" kemur frá orðinum Googol, ið vísir til talið 1 við 100 nullum aftanfyri. Sagnorðið "to google" varð tikið við í Oxford English Dictionary í 2007. Nær orðið kemur við í ta føroysku orðabókina, er ilt at siga. Google hevur eina vaktartænastu, ið alla tíðina heldur eyga við, um nøkur tílík síða verður løgd á internetið.
Google hevur forvunnið risa peningaupphæddir, síðan tað varð stovnað í 1999. Peningurin fer tó ikki bert til teir báðar stovnararnar, men eisini til gerandisdagin hjá starvsfólkunum. Tíðarritið Fortune hevur staðið fyri at heiðra Google, ið klárt legði seg á odda av teimum 445 fyritøkunum, ið høvdu tilmeldað seg til kappingina. Google varð valt sum tann besta fyritøkan at arbeiða fyri, tí ágóðarnir og mentanin, ið fyritøkan hevur skapt, hevur skúgvað allar aðrar til viks, sigur Lee Clifford, blaðstjóri á Fortune Magazine.
Tey ónevndu starvsfólkini, ið hava tikið lut í kanningini greiða frá heilt óvanliga góðum arbeiðsumstøðum á Google. Listin er nærum óendaligur, tá talan er um ymiskar ágóðar, ið standa starvsfólkunum í boði. Høvuðsskrivstovan í Mountain View í Kalifornia hevur ikki færri enn 10 gourmet-matstovur, umframt ein hóp av snacks- og kaffibarrum.
Starvsfólkunum verður bjóðað ókeypis bussamband við teimum 5 bussunum, ið koyra á 5 ymsum farleiðum í økinum. Hava tey egnan bil, verður oljan skift og bilurin vaskaður á arbeiðsplássinum. Og skal bilurin skiftast út, rindan Google prísmunin, um tú velur ein umhvørvisvinarligan bil, ið kostar nakað meira enn ein vanligur bilur.
Av øðrum tænastum, ið starvsfólkinum hjá Google standa í boði, kunnu verða nevnd t.d. hárfríðkan, klædnavask, vøddamýking, heilsumiðstøð við 5 læknum o.m.a. Er talan um barsil, syrgir Google fyri, at matur verður borðin út til familjuna, so at øll orkan fer til at hjúkla um tað lítla barnið. Tað er ikki nógv, ið telur niðureftir, men skal nakað nevnast, so halda onkur starvsfólk, at arbeiðsplássið Google hevur í so nógvar "nørdar" í starvi.


text:
Nú er nakað síðani eg havi skrivað. Eg skal viðganga at standurin, hvat í renning víðvíkur, hjá mær síðani Tórshavn Marathon ikki hevur verið serliga góður. Eg var rættuliga skuffaður beint eftir renningina, og eisini havi eg følt meg rættuliga troyttan seinastu tíðina. Eg havi næstan einki runnið síðani.
Annars so havi eg runnið ógvuliga nógv í ár, fram til Tórshavn Marathon hevði eg runnið hvønn tann einasta dag. Tað var eitt mál eg setti mær einaferð í vár, at eg skulu renna hvønn tann einasta dag í 2011. Hetta mál komi eg tíverri ikki at gjøgnumføra. Í løtuni føli eg meg útbrendan.
Tvær vikur undan Tórshavn Marathon ringdi blóðbankin á Kl. Sjúkrahúsið til mín, og segði mær at mitt blóðprocent var ov lágt, og tað var ivasamt um eg kundi halda á fram at vera blóðgevi. Eg var til eina kanning, havi tó ikki fingið úrsliti at vita enn.
Eg gav mær ikki so nógv far um hetta við blóðprocentinum, men nú aftaná, so er tað eyðsæð at hetta er júst orsøkin til tað, sum hendi í Havn. Eisini hendan troyttheitin eg føli.
At mítt blóðprocent er ov lágt, kemur nokk ikki av ongum, í komandi viku ætli eg mær at fáa kannað hetta nærri.


text:
Kostnaðurin fyri pláss til húsvogn og bátapláss er kr 500,-. Eitt atgongumerki til øll tiltøkini á Bátastevnuni er við í prísinum.
Um spurningar eru viðvíkjandi báta- og kampingplássi ber til at senda teldupost til tilmelding@bs.fo ella við at ringja til Jan á tlf. 522248.
Pláss
Wayfarer jollunar eru nú komnar, og hava tær veri royndar í dag
Komandi leygardag er ætlanin at vísa jollunar fram alment í sambandi ein dag á grynnuni.
Eisini verður siglt Mánakvøldið og týskvøldið 7 og 8 maj kl 2000
FACEBOOK
Video KVF
Bátafestivalurin á Toftum verður 5 mai.Tað er, leygardagin aftaná Bátatreffi í Søldarfirði.
Møtast í Skálafirði kl 12
Sigla móti Toftum kl 12.30
Bátafelagið hevur ein siglingarleiðara við einum báti,
sum fremstur í bátafylginum.
Longstu bátarnir koma fyrst inn, bakka at bryggju.
Tá bátar eru komnir í havn, verður vælkomurøða
Annars sum vanligt, harmonikutónleikur.
Bátagestir fáa suppu á “ Nyki”
Skráin kemur fyrsta dagin
Bátafelagið á Toftum
bjóðar øllum at vera vælkomin til
Bátafestivalin á Toftum
BRYGGJUDANSURIN
hjá
Tórshavnar Bátafelag 2018
21 juli
Ørvaroddar Grilla frá kl 1800
LM-BAND spæla til dansin
Skipan av nevnd
Nevndi hevur í kvøld havt nevndarfund
á skrá var skipan av nevnd
Nevndin skipaði seg soleiðis:
Nevndin
Jegvan Bæk Formaður
Leivur Torvadal Næstformaður
Odd Bjellvåg Kassameistari
Egil Rasmussen Skrivari
Rúni Sørensen Nevndarlimur
Debes Danberg Tiltakslimur
Jónhild Tummasardóttir Tiltakslimur
Formansfrágreiðing 2017
Download (PDF, 439KB)


text:
Tórshavnar bżrįš tekur avgeršir vegna 21.000 borgarar ķ Fųroya nógv stųrstu kommunu, og bżrįšiš varšar av eini fķggjarętlan į meira enn 800 mió. kr.
Hetta er ikki smįvegis įbyrgd hjį 13 bżrįšslimum at hava, og borgararnir hava krav uppį, at avgerširnar verša tiknar ķ stųrst mųguligum opinleika.
Dyrnar til bżrįšsfundirnar eru opnar, tį fundir eru, men sjįldan er nógv fólk til fundirnar. Hetta kann undra, tį havt veršur ķ huga, hvussu stórar avgeršir ofta verša tiknar.
Men ivaleyst kunna borgarar seg mest viš samfelagsvišurskifti į elektroniskum mišlum ķ dag, og taš eigur kommunan at taka til eftirtektar og fremja meira opinleika tann vegin.
Ein upplųgd tęnasta at seta ķ verk er at fara at stroyma bżrįšsfundirnar.
Mangt og hvat veršur sagt og tagt į bżrįšsfundum, sum kundi havt įhuga hjį almenninginum, m.a. ķ sambandi viš avgeršir um stórķlųgur og stórkeyp. Bara hesa setuna eru avgeršir tiknar um ķlųgur og keyp, sum fara upp um milliardina.
Sjįlvsagt er, at borgararnir skulu kenna seg tryggar viš, at allar avgeršir ķ bżrįšnum verša tiknar viš grundgevingum, sum halda.
Ógvuliga viškomandi hevši eitt nś veriš, at bżrįšsfundurin 4. august, har Skansabryggjan fyri 465 mió. kr. varš samtykt, varš stroymdur. Summi sųgdu tį nógv og onnur onki. Onnur mųttu ikki upp.
Eisini onnur įtųk kunnu fremja opinleikan ķ kommununi. Kommunur ašrastašni geva innlit ķ postlistar, so almenningurin betur kann fylgja viš mįlsvišgeršini.
Ķ śtgangsstųšinum umfata postlistarnir allan post, iš kommunan fęr, men upplżsingar, sum eru persónligar ella ķ trśnaši, verša vardar.
Tjóšveldi virkar fyri įtųkum at fremja opinleikan ķ Tórshavnar kommunu og ętlar at seta tey ķ verk ķ nęstu setu.
Jógvan Arge varaborgarstjóri śr Tjóšveldi
---


text:
SKRIVA EITT BRÆV OG BIRT VÓN
HEIMSINS STØRSTA MENNISKJARÆTTINDAÁTAK
Familjan hjá einum LGBTI aktivisti sundurskorin til deyðis í Bangladesh, systurin hjá einum ungum manni skotin av løgregluni í Jamaika og 11 mannarættindaverjar í Turkalandi eru í millum tey, sum fáa stuðulsbrøv frá Amnesty International stuðlum í desember, tí at felagsskapurin byrjar fimtanda altjóða átakið, sum kallast skriva fyri lívi.
Hvørt ár í desember skriva stuðlar hjá Amnesty International runt um allan heimin milliónir av brøvum og gera átøk fyri fólki, hvørs mannarættindi eru hótt og hetta er vorðið heimsins størsta menniskjarættindaátak. Seinasta ár vóru næstan 4.5 milliónir átøk framd.
“Í fimtan ár hevur skriva fyri lívi givið fólki vón, tá tað annars hava verið sera ring útlit fyri tey. Ímynda tær at sita sjúkur í fongsli og fáa túsundavís av brøvum við stuðli og samhuga, ella tú finnur út av, at fólk um allan heimin stuðla tær í tíni leitan eftir rættvísi fyri einum familjulimi, sum er myrdur. At skriva brøv, kann veruliga broyta lív”, segði Salil Shetty, aðalskrivari í Amnesty International.
”Menniskjarættindaverjar um allan heim eru undir álopi og tey verða viðfarin, sum brotsmenn einans orsakað av at tey siga sína hugsa á netinum ella verja umhvørvið. Tað er meira týdningarmikið enn nakrantíð, at vit vísa teimum, at tey ikki eru einsamøll. Skriva fyri lívi ber ein sterkan boðskap til myndugleikarnar um, at vit hava eyguni við teimum. Hóast tey eru før fyri at pína, sensurera ella seta einstaklingar í fongsul, kunnu tey ikki fáa milliónir av fólki runt um í heiminum, sum vísa teimum samhuga, at tiga”.
Av teimum, sum móttaka brøv í ár eru fyri fyrstuferð tveir persónar frá altjóða felagsskapinum, sum eru ákærd uttan orsøk fyri at hava samband við yvirgang í Turkalandi, orsakað av teirra arbeiði fyri menniskjarættindum. Formaðurin í nevndini í Amnesty í Turkalandi, Taner Kılıç varð handtikin tann 6. juni 2017 og er enn fongslaður. Aðalskrivarin hjá Amnesty í Turkalandi İdil Eser og ein av teimum limunum, sum stovnaðu Amnesty í Turkalandi, Özlem Dalkıran, vóru millum teir tíggju menniskjarættindaverjarnar, sum vórðu handtikin ímeðan tey vóru til eitt tiltak hjá Amnesty tann 5. juli. Tey vórðu leyslatin í oktober eftir at hava sitið í fongsli í næstan fýra mánaðir, men tey eru enn ákærd.
Eins og at senda boð og boða frá samhuga, kunnu Amnesty stuðlar skriva brøv til fólk, sum sita við valdi og heita á tey um at verja mannarættindaverjar.
Seinasta ár handaði Amnesty International, saman við samstarvspørtum í USA 1.101.252 undirskriftir til tað Hvíta húsið fyri at heita á Barack Obama um at náða varskógvaran Edward Snowden. Snowden segði:
“Eg vil fegin takka tykkum eyðmjúkiliga og av øllum mínum hjarta fyri tykkara áhaldandi stríði og stuðli. Fleiri enn ein millión av tykkum komu saman fyri við einari rødd at siga, at sannleiki hevur týdning. Mítt takksemi er størri enn eg kann greiða frá”.
Fyrsta skriva fyri lívi átakið var fyri fimtan árum síðan. Síðan tá hava verið milliónir av átøkum, sum aktivistar hava gjørt runt um í verðini. Hvørt ár hava hesi átøk við sær stórar broytingar. Fólk, sum eru sett í fongsul av órøttum eru leyslatin. Tey, sum hava framt píning verða sett til svars og fólk, sum sita í fongsli verða viðfarin meira menniskjaliga.
At fáa eitt bræv kann eisini geva fólki vón í eini tíð, har útlitini ikki eru so bjørt.
Tá aktivistarnir úr Kongo Fred Bauma and Yves Makwambala vórðu leyslatnir í 2016 eftir at hava sitið 17 mánaðir í fongsli, høvdu teir hesi boð til stuðlar, sum høvdu skrivað til teirra:
“Hvørt bræv, hvør vitjan, hvørt orð hevur givið okkum styrki og hevur styrkt okkara avgerð í hesum langa stríði fyri frælsi og demokrati.”
Amnesty International heitir á fólk um at vísa stuðul í ár fyri at hjálpa fleiri fólkum, bólkum og felagsskapum runt um í heiminum, soleiðis at teirra rættindi verða vird: frá rættindum til frælsi at úttala seg í Chad til rættindi til heim í Kina.
________________


text:
Kunngerð
um broyting av Býarplaninum og Almennu byggisamtyktini fyri Runavíkar Kommunu
Við heimild í løgtingslóg nr. 13 frá 21. mai 1954 seinast broytt við løgtingslóg nr. 19 frá 18. mars 2013, verður við hesum boðað frá, at Runavíkar býráð á fundinum 29.06-2017 hevur samtykt broytingar í Býarplaninum og Almennu byggisamtyktini fyri Runavíkar kommunu.
Broytingin í byggisamtyktini umfatar:
• At býráðið kann geva loyvi til at innrætta frítíðarbústað omaná neystum við ávísum treytum.
Broytingin í Býarplaninum umfatar:
• At C8-økið við Grannatún og Líknargøtu verður broytt til B-øki
Broytingin í byggisamtyktini er til skjals á Býráðsskrivstovuni/Kunningarstovuni í Saltangará í upplatingartíðini í tíðarskeiðnum
frá 17. juli 2017 til 7. august 2017.
og á heimasíðuni www.runavik.fo
Møgulig mótmæli og/ella broytingaruppskot skulu verða býráðnum í hendi í seinasta lagi 28. august 2017.
Runavíkar býráð
Sí "Broyting í byggisamtyktini – at innrætta frítíðarbústað omaná neystum" her
Sí "Broyting í býarplaninum – At C8-økið við Grannatún og Líknargøtu verður broytt til B-øki" her


text:
men atkvøðugreiðsla verður...
Ein av føstu leygardagsdvøljunum er at lesa bløðini og tá meini eg veruliga at lesa í tímansvís og ikki bara skimma sum eg aloftast geri hinar dagarnar. Raðfylgjan er føst og stýrd av mínum stóra áhuga fyri mentanartilfari. Eg goymi tað besta til síðst og lesi tessvegna altíð Sosialin fyrst og síðan Dimmu og Weekendavísina og hetta kemst helst av, at Sosialurin rættiliga sjáldan hevur nakað mentanarligt á skránni (síðani blaðfólk sum Rigmor Dam og Anna Ellingsgaard ikki minst) fóru frá og sjálv plagdi eg eisini at ummæla listaframsýningar í Sosialinum, men geri tað nú mest her á Listablogginum og hendinga ferð í Dimmalætting.
Í dag náddi eg ikki víðari í míni blaðlesing enn til síðu 8 og 9 í vikuskiftisblaðnum hjá Sosialinum og har eri eg enn, nú farið er at skýma og tann ediliga nýggjárskonsertin er komin meir enn í helvt, og eg eri enn um at dána av undran. Tí á hesum blaðsíðum skipar Sosialurin fyri atkvøðugreiðslu um uppskotini, sum komu um standmyndina framman fyri FIMI. Hetta er sanniliga ein stuttlig kapping og sendir tú eina atkvøðu, hevur tú møguleikan at vinna eitt heilt árshald av Sosialinum. Hetta má eisini sigast at vera ein serstakliga áhugaverdur og alternativur háttur hjá Sosialinum at forvinna sær pening (tað kostar 5 krónur at atkvøða umframt vanliga takst), men grundleggjandi eru vit her á Listablogginum hundrað prosent við uppá hugskotið um at lata fjøldina døma. Tað kostar jú ongum nakað (uttan fjøldini og tað vita vit øll longu, at hon er steinbýtt) og hevur als ongar avleiðingar fyri nakran ella nakað sum helst uttan kanska fyri uppmerksemistørvin hjá einum dansktskrivandi listamanni, sum eg rokni við eigur uppskotið til hesa atkvøðugreiðslu. Hann er eyðsýniliga blivin eitt slag av listarligum ráðgeva hjá Sosialinum, í øllum førum er tað sjálvur blaðstjórin Eirikur Lindenskov, ið stendur tilskilaður fyri at hava lagt atkvøðugreiðsluna til rættis. Listabólkurin í Tórshavnar Kommunu hevur staðiliga heitt á okkum borgarar um at halda kjakið á einum fakligum og dygdargóðum støði. Nú veit eg ikki hvussu fakligt ella dygdargott kjakstøði ein tílík atkvøðugreiðsla gevur og eg loyvi mær at ivast. Men óansæð eri eg sum sagt við uppá atkvøðugreiðsluna, ið er undirhaldandi, um hon púrt ongar avleiðingar hevur - fyri tað kunnu vit øll atkvøða fyri tí dekorativu Skopunarkúluni ella onkrum øðrum kopi-verki.
Sum kunnugt er avgerðin tikin og tó at mær avgjørt dámar vinnarauppskotið hjá Guðrið Poulsen við fjálga, organiska dáminum, eri eg sera hørm um avgerðina hjá Listabólkinum. Eg varð meir ella minni málleys, tá eg hoyrdi, at Bjørn Nørgaard hevði gjørt eitt uppskot til kappingina um eina standmynd í Gundadali, men mín undran broyttist til reina og skæra gleði, tá eg sá uppskotið og tað gjørdist mær greitt, at talan var um eina listarliga sensatión í føroyskum listahøpi. Eitt stórfingið Føroyamonument, sum bæði er figurativt og abstrakt og sum veitir áskoðaranum eitt satt ríkidømi av assosiatiónsmøguleikum. Uppskotið er so gjøgnumarbeitt handverksliga, tilfarsliga, hugskotsliga og symbolskt, at einki tykist tilvildarligt á hesum Føroyamonumentinum. Standmyndin er 4.7 metur høg, 3 m djúp og 1,6 m breið og heitið á standmyndini er Lívið á einum føroyskum fjalli. Hon er bygd upp av einum keylustubba, ið dagar móti himni eins og eitt foreinklað fjall á skák, ið er bygt upp av 18 skivum av granitti í trimum ymsum litum. Á ta fjúrtandu skivuna á keylustubbanum verður settur ein slætti úr rustfríum stáli eins og eitt skýggj kring fjallatind, har tveir figurar eru settur á hvør sína síðu, ein maður við veðrahøvdi situr hugsunarsamur hond upp undir kinn, meðan ein kvinna við tjaldurshøvdi sær út til at ætla sær á flog ella at tveita seg út í óvissuna í tóman heim. Undir stálslættanum eru sett 18 bronsuskap, ið kunnu ímynda okkara oyggjar. Lívið á einum føroyskum fjalli er eitt slag av allegori við tilsipingum til okkara okkara søgu, til tjóðskaparspurningin og til mentanina. Bjørn Nørgaard hevur gjørt nógvar frálíkar standmyndir, men "Lívið á einum føroyskum fjalli" sær eftir uppskotinum at døma út til at vera millum hansara bestu; ein fabulerandi, fjølbroytt og tilfarsliga rík standmynd, ið samstundis er formliga neyv og spent sum ein fjøður. Av tí, at Listabólkurin hjá Tórshavnar Kommunu enn einaferð valdi mentanarpolitiskt heldur enn at miðsavna seg um listarliga dygd, verður sensatiónin eftir øllum at døma ikki til nakað.
Atkvøðugreiðslan í Sosialinum er minst líka meinaleys sum hon týdningarleys. Ótespiligari er uppáhaldið hjá Maluni Marnersdóttir í ummæli 22. des. í Sosialinum um, at Bjørn Nørgaard háðar føroyingar við sínum uppskoti. Malan Marnersdóttir, dr. phil. og lic.phil. er hóast alt professari í bókmentum á Fróðskaparsetri Føroya, eins og hon er forkvinna í Listafelagnum. Hon grundar sína meting á eina rættiliga konkreta tulking av standmyndauppskoti Nørgaards, har hon m.a. leggur heimskenda danska listamannin undir vantandi tilfarsskil, umframt at hann altso háðar føroyingar tá hann lýsir teir sum menniskjaligar verur við veðra- ella tjaldurshøvdi. Eg veit ikki ordiliga hvat eg skal halda um tær løgnu reaktiónirnar uppá uppskotið hjá Nørgaard, men sigur tað seg ikki sjálvt, at Bjørn Nørgaard meir enn nakar hevur ans fyri tilfari og at 18 fláir saktans kunnu umboða okkara oyggjar, tó at hesar eru úr granitt? Men hetta hevur alt samalt ongan týdning nú, tí sensatiónin er avlýst. Nú vóni eg bara, at Malan Marnersdóttir og tann áðurnevndi dansktskrivandi listaráðgevin á Sosialinum eru so mikið nøgd við avgerðina hjá Listabólkinum, at tey ikki halda áfram við pínligu skrivingini. Ikki tí, at eg rokni við, at Bjørn Nørgaard fylgir við í tílíkum møsni. Hann hevur givið sítt boð uppá eina fantastiska standmynd, sum kundi verið sett upp í Føroyum, og hann ger tað neyvan nakrantíð aftur.
Nørgaard fer neyvan heldur at luttaka í atkvøðugreiðsluni hjá Sosialinum. Men tað ætli eg og eg fari eisini spent at fylgja við gongdini í komandi Sosialum. Hvat verk eg fari at velja, sigi eg ikki, men kanska hevur okkara gløggi lesari ein varhuga. Á Listablogginum hava vit ein varhuga av, at fjøldin kanska ikki er heilt so býtt sum hon verður hildin at vera, men vit fáa at síggja. Seinasta freist at atkvøða er 14.januar.
(KP)


text:
Toppont (lat. Mergus serrator L; da. Toppet Skallesluger) — eisini kallað stikkont, sagont, tannont — hevur langt og klænt nev, so klænt, at rípur fáa ikki verið inni í tí, og har eru so spískar taggur í staðin. — Steggin er sera skjórutur. Høvdið og ovasta á hálsinum er svart við sterkum grønum dámi, hálsurin niðari hvítur, bringan brún við svørtum blettum. Annars er hann mest flekkutur av hvítum og svørtum og gráum. Síðurnar eru gráskjónv utar og búkurin hvítur. Bøgan er mest mor-flekkut, men við hvítum litum á veingjunum og hvít í neðra. Bæði steggin og bøgan hava ein stóran topp aftur úr nakkanum. Um summarið líkist steggin bøguni.
Toppontin eigur her og har í Føroyum, stundum nærindis sjónum, stundum í tílíkum støðum sum villdunna. Eggini eru fyri tað mesta 8—10, hendir seg upp til 12. Ungarnir eru reyðbrúnir um vangar og háls, annars mor-flekkutir omaná, hvítir í neðra. Um samdøgur gamlir fara teir úr reiðrinum, og tað er ótrúligt, hvat eitt so lítið kann vera raskt og kringt. Alin høgar bakkar fara teir uppfyri við eitt hopp, og so skjótt teir eru komnir í ánna, duga teir at kava og taka sær maðkapirrur. Men í áum og vøtnum verða teir ikki gamlir, mamman fer til sjós við teimum, og har síggjast tey, um enn ótøtt, allan veturin. Floygdir ungar eru littir sum bøgan.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Antarsløgini kennast frá gásunum av tí, at tey eru smærri á vøkstri og meira lágføtt. Á øllum teimum eru steggin og bøgan mestu tíðina á ári sera ólík á liti; men í klekingartíðini og eitt sindur longur út kunna tey vera so lík, at tey kennast ikki at.
Soleiðis eru teir kallaðir, tí teir hava fitjur, tað er húð, sum er millum tærnar og ger fótin góðan at svimja við. Og øllum fitjufuglum dámar væl á blotanum; summir halda seg helst á vøtnum og í áum, men teir flestu liva sína mestu tíð á sjónum. Fjøðurin er tøtt, og teir smyrja hana við feitum, so vatn rínur ikki við hana. — Til er eitt ótal av sløgum, og til at lætta yvirlitið á teimum verða tey her sett sundur í bólkar og ættir.