text:
Ársins síðsti bloggur á ársins síðsta degi snýr seg um ársins plátur! Aftur hesuferð er talan um ein subjektivan og selektivan lista yvir tær, ið eg haldi vera best, tær, ið eg havi lurtað mest eftir, og tær, ið hava hugtikið.
20 plátur komu uppí part hesuferð. Eitt ár, ið m.a. var eyðkent av góðum "comeback" plátum, umframt at onkur góð debut eisini gjørdi seg galdandi. Spotify playlisti er viðfestur niðast.
Hesin bloggurin um ársins plátur gjørdist forrestin lopfjøl til útvarpssamrøðuna "Tónleikaárið 2017: hipp hopp hevur yvirhálað rokk".
Björk: Utopia
Við 14 sangum og 71 minuttum er hetta longsta Björk pláta nakrantíð. Eisini fellur henda útgávan greitt í seinnu bólkingina, um vit eina løtu góðtaka, at tað groft sagt finnast tvinni sløg av Björk: popp Björk (1993-2004) og avantgarde Björk (2004-). Hóast eg innast inni veit til fulnar, at Björk altíð hevur umboðað eina upploysn av markinum millum popp og avantgarde. Utopia er hennara kærleikshugaða aftursvar til hina framúrskarandi hjartasorgsplátuna Vulnicura (2015). Hesuferð er huglagið meira bjartskygt og utopiskt. Vulnicura legði dent á strúkarar, meðan Utopia leggur dent á andadrátt: floytur, kvinnurkór og samplaður fuglalátur úr Latínamerika eru partar av hugtakandi ljóðmyndini, ið Björk og Arca hava framleitt í felag. Her er nógv at tyggja uppá.
The Flaming Lips: Oczy Mlody
Psykedelisku kongarnir í The Flaming Lips lótu sína fjúrtandu plátu úr hondum í januar 2017. Hetta er ein hin mest undirspælda Lips plátan í langa tíð. Hon telist millum tær, ið eg havi lurtað mest eftir í ár. Um The Soft Bulletin (1999), Yoshimi Battles The Pink Robots (2002) og At War With The Mystics (2006) vóru eitt slag av tríverki, so ber til at skýra Embryonic (2009), The Terror (2013) og Oczy Mlody sum eitt tríverk fyri seg. Hetta er leitandi og ambientur tónleikur við eyka denti á elektroniskan klangbotn. Miley Cyrus er gestur á síðsta sanginum 'We a Famly', og tað riggar óvæntað væl. Á playlistanum havi eg kortini viðfest 'There Should Be Unicorns', har surrealistiski skemtarin/tónleikarin Reggie Watts er gestur.
Charlotte Gainsbourg: Rest
Godspeed You! Black Emperor: Luciferian Towers
Grandaddy: Last Place
Gomlu kenningarnir í Grandaddy gjørdu comeback eftir 11 ára útgávusteðg. Teir byrja aftur júst har teir sleptu við sínum eyðkent kaliforniska slacker synthesizer indie rokki. Í so máta brýtur Last Place ikki upp úr nýggjum, men onkuntíð er tað bara gott at hoyra aftur frá einum gomlum vini. Plátan fekk eitt syrgiligt eftirmæli, tá bassleikarin Kevin Garcia andaðist í mai mánaði, 41 ára gamal. Eftir hetta avlýsti bólkurin allar sínar konsertir. Vit sóu Grandaddy live í Malmö fyri nøkrum árum síðani. Tað var ein frálík konsert. Nú tykist tað óvist hvussu tað verður við framtíðini hjá bólkinum, men allar súðir eru ikki syftar enn. Vit fáa at síggja. Takk fyri Last Place.
Kendrick Lamar: DAMN.
2. jólakvøld diskaði eg í Sirkus í Vágsbotni. Sprenfult av dansandi fólki. Eg spældi einar tveir sangir av hesi plátuni, og eg fekk gásarhold báðu ferðirnar, tí reaktiónin í rúminum var snøgt sagt elektrisk. Hetta er eisini rapp tónleikur við ófatiligum momentum. Hipp hopp hevur mikið góðar dagar, og kortini er Kendrick Lamar í eini deild fyri seg. Tekstirnir eru bítandi tilvitaðir um politiskt, samfelagsligt og sosialt órættvísi. Um sagt verður at To Pimp A Butterfly (2015) tók tónlistaligt støði í jassi, so ber til at siga, at DAMN. tekur tónlistaligt støði í soul. DAMN. er triðja Kendrick plettskotið á rað, og tað er í lagi at bæði plátuheitið og sangheiti eru skrivaði við CAPS LOCK. Eg fegnist eisini um, at besti rapparin í okkara tíð samstarvar við ein tann besta rokkbólkin nakrantíð (sí niðanfyri).
LCD Soundsystem: american dream
Um DAMN. er at fata sum ein viðmerking til okkara tíð, so er fyrsta LCD plátan í fimm ár tað sanniliga eisini. Tað er okkurt sjáldsamt við at hoyra tónleik, ið er so gjøgnumført drivin og dansigólvsstílaður, og samstundis hevur eitt so dapurt tematiskt og tekstligt útsýni. Húsin er sjáldsama einkisigandi, og har er eisini ein ávís atfinning í hesum. Amerikanski dreymurin hevur kanska ongantíð sæð so útholaður og innantómur út sum júst nú. Eins og á undanfarnu útgávunum heinta LCD tónlistaligan íblástur úr krautrock og Berlin tríverkinum hjá David Bowie. Hetta klæðir teimum enn sum áður væl, og alt er framt við fynd og dugnaskapi. LCD Soundsystem og DFA Records umboða ein heilt serstakan elektroniskan estetikk, og tað er gleðiligt, at fáa tey aftur í aftur.
Linda Perhacs: I'm A Harmony
Amerikanska sangarinnan Linda Perhacs gjørdi comeback í 2014 aftaná 44 ára útgávusteðg (!) Heilt afturi í 1970 debuteraði hon við frálíku psykedelisku folk plátuni Parallelograms, ið var framleidd í samstarvi við filmstónaskaldið Leonard Rosenman. Útgávan fekk upprunaliga eina keðiliga lagnu og hvarv av plátuhyllunum í fleiri áratíggju. Perhacs legði tónleikin afturum seg, og hon helt fram við starvinum sum tannrøktari (!!) Við árunum fekk Parallelograms tó kultstatus. Í 1998 var hon á fyrsta sinni endurútgivin, og ansurin vaks í hvørjum. Í 2014 var tíðin loksins búgvin til, at Perhacs kundi koma við síni aðru útgávu nevnd The Soul of All Natural Things. Tá var Perhacs 71 ára gomul. Í samband við tað útgávuna vóru vit á Jazzhouse í Keypmannahavn og lurtaðu eftir Lindu Perhacs við bólki. Tað var serstakt og vakurt at uppliva. Nú er Perhacs komin við síni triðju útgávu, og tað er okkurt grundleggjandi lívsjáttandi við hesum, at Perhacs eftir fleiri áratíggju í gloymsku aftur er ein reguligur "recording artist". Ein, ið gevur plátur úr við jøvnum millumbilum. I'm A Harmony er ein deiliga fríð og huglagsrík útgáva.
Lindstrøm: It's Alright Between Us As It Is
Havi leingi havt tokkað til norska space disco framleiðaran Lindstrøm. Hann er tónlistaliga í familju við somuleiðis norska Todd Terje, men leggur í mun til Terje eina eyka áherðslu á tað kosmiska. Hetta klæðir tónleikinum væl. Mín yndisútgáva er framvegis Where You Go I Go Too (2008) og Christabelle samstarvið Real Life Is No Cool (2009). Nýggja útgávan er tó bæði solid og eftirfarandi úr enda í annan. Gestasongur frá Frida Sundemo, Grace Hall og Jenny Hval ríkar um samlaðu myndina. Lindstrøm í essinum.
Porter Ricks: Anguilla Electrica
Týska dub techno duo'in Porter Ricks kom aftur í aftur í ár eftir 18 ára útgávusteðg. Tað eru teir báðir Thomas Köner og Andy Mellwig, ið manna bólkin. Teir byrjaðu at gera tónleik saman miðskeiðis í 90árunum og útgóvu fleiri løg á týðandi Berlin plátufelagnum Basic Channel/Chain Reaction og eisini á Mille Plateaux. Anguilla Electrica er bert onnur plátan hjá bólkinum. Hin fyrra, Biokinetics frá 1996, verður mett at vera ein hin besta plátan innan dub techno sjangruna. Á nýggju plátuni tykjast ljóðini eitt sindur meiggjaði saman, og hetta skal skiljast á best hugsandi hátt. Ein támur dámur er yvir øllum, og kortini er útgávan sera stíltilvitað og ljóðsnigivin niður í minsta smálutin. Góður stílur.
Roger Waters: Is This The Life We Really Want?
Eitt hitt størsta knarrið í nútíðar populertónleiki vendi aftur í ár (og nei, her verður ikki sipað til Morrissey). Eg eri ikki fjeppari av fýrakantaðu og ofta kynisku meiningum hjá Waters, men tónleikaliga er hann í lagi. Hansara kynisma riggar onkursvegna í tónleikaligum hami, tá timingin altso er tann rætta. Tað kann ein siga at hon er fyri tíðina við Brexit, Trump og flóttakreppu. Hetta er fyrsta soloplátan hjá manninum í 25 ár. Nigel Godrich hevur framleitt. Tað er eitthvørt dámligt við tí. Pink Floyd hittir Radiohead, Beck (a la Sea Change) og góða gamla Serge Gainsbourg, hvørs vátu strúkarar og skróvturru trummur á Histoire de Melody Nelson (1971) ganga aftur sum íblástrarkelda. Og so er heldur ikki spart uppá synthesizer klangirnar. Ein tónlistalig sameining, ið ein kann finna seg í.
Sampha: Process
29 ára gamli Sampha Sisay er føddur og búsitandi í London. Eg legði av fyrstan tíð merki til hann á Solange lagnum 'Don't Touch My Hair' frá 2016. Hann hevur eisini eyðmerkt seg við eini røð av gestaluttøkum (Kanye West, Solange, Drake v.fl.). Í ár kom so debut plátan í egnum navni, nevnd Process. Hon leggur mikið væl frá landi við einum egnum blandi av elektroniskum soul/r'n'b. Útgivin á mikið hippa Young Turks plátufelagnum og fekk ársins Mercury Prize. Ein vøkur og persónlig pláta, ið torir at tosa greitt um sorg og deyða, men eisini um ljós og kærleika.
Slowdive: Slowdive
Ársins comeback á plátu og millum tær eg havi lurtað mest eftir í ár. Tað eru 22 ár síðani, at shoegaze hetjurnar í Slowdive seinast góvu plátu út (Pygmalion í 1995). Í 2013 komu slóðararnir í My Bloody Valentine aftur í aftur við teirri frálíku mbv, og í ár áttu Slowdive tørn við nýggjari plátuútgávu. Hetta eru v.ø.o. góðar tíðir at fjeppast uppi í shoegaze bylgjuni, ið upprunaliga sveipti Stórabretland fyri 20-25 árum síðani. Sjálvnevnda Slowdive er ein effektiv og vælljóðandi dagføring av ljóðinum hjá Slowdive, og tekur seg tilsamans út sum ein mikið vøkur, huglagsrík og lekkurt sveimandi pláta. Tummil upp.
Songhoy Blues: Résistance
Songhoy Blues spældu bestu konsertina á føroyskari grund í 2016. Hetta var fríggjakvøld á G! Festival sama ár. Bólkurin er av songhoy fólkinum í Mali, og teir spæla eina bergtakandi útgávu av vesturafrikanskum oyðimarkar blues. Ikki ólíkt Tinariwen og Bombino, ið vitjaði G! Festival í ár. Sykliskt, rútmiskt og dragandi. Í mun til debutina Music in Exile (2015) inniheldur nýggja plátan blásarar og synthesizarar afturat gittar/bass/trummu grundini. Hetta klæðir teimum avbera væl, og leiðir tankarnar til slóðandi 70ára nøvn sum nigeriansku Fela Kuti og William Onyeabor og kamerunska Manu Dibango. Frálíkt!
Son of Fortune: Son of Fortune
Benjamin Petersen vendir her aftur til power trio formatið, ið upprunaliga var at hoyra á Ghost With Skin (Tutl, 2013). Hesuferð undir nýggjum navni og við føroyskum tekstum eftir Jóanes Nielsen, Petur Pólson og Benjamin sjálvan. Mikael Blak og Jan Rúni Poulsen leggja botnin saman við Benjamini. Fred Ruddick tók upp og miksaði. Tónleikurin tekur skap í spenninum millum treytaleysan riff rokk og yndisligt lagasmíð. Hetta spennið er býtt upp í tveir helmingar á síðu A og B á plátuni. Síða A er tann meira sveimandi, meðan síðan B er tann meira ágangandi. Eftir mínum tykki besta føroyska plátan í 2017.
Third Culture Kings: Is That Light You Carry?
Duo mannað av føroyska útisetanum og heimsborgaranum Jan Johansen (Glorybox, Ring Them Bells) og amerikanska Alap Momin (dälek, MRC Riddims). Báðir eru gamlir í garði innan tónleik og hava túrað kring heimin tvey tey seinastu áratíggjuni. Heitið á bólkinum er eitt spæl uppá hugtakið "third culture kid". Báðir eru teir nevniliga komnir úr einari mentan, og eru búsettir í eini nýggjari mentan. Hetta globala og mentanarliga víðskygda útsýnið gongur aftur á plátuni. Tónleikurin á Is That Light You Carry? er nevniliga ein serstøk samanseting av shoegaze og club tónleiki, ið ikki leggur nógv í sjangrumørk og avmarkingar annars. Havi lisið meg fram til at alt á plátuni er innspælt og framleitt á iPhones (!) Tað er hugtakandi og eisini rættiliga imponerandi. Vert at tjekka út.
U2: Songs of Experience
Fjúrtanda U2 plátan er eitt fylgisverk, ið hongur tónleikaliga og tematiskt saman við teirri undanfarnu Songs of Innocence (2014). Er ein fjeppari av U2, so er nógv at fara eftir her. Havi lurtað nógv eftir hesi plátuni síðani hon kom út 1. des. Fyri at sitera mítt egna ummæli: "Orð og hugtøk, ið eg havi skrivað niður meðan eg havi lurtað eftir Songs of Experience: orkumikið, dynamiskt, livandi, fimt, lætt á fótum, inniligt, vakurt, popput, átroðkandi. [...] At lurta eftir Songs of Experience er eitt sindur sum at hyggja eftir The Last Jedi, áttanda filminum í Star Wars sagaini. Nógv kend temu og motiv, ið ganga aftur, men tey eru kveikt og sett saman av nýggjum! Takk fyri meg."
Úlfur Eldjárn: The Aristokrasia Project
Ein sera dámlig og hugtakandi konseptpláta eftir íslendska tónaskaldið og tónleikaran Úlfur Eldjárn (m.a. kendur frá Apparat Organ Quartet). Sjálvur umrøður Eldjárn plátuna sum eina "retro-futuristiska konseptplátu" um rúmdarferðing, tøkni, vitlíki, horvin utopia og framtíðina hjá mannaættini. Tónlistarliga er talan um eina hugfangandi samanrenning millum eldri analogan synthesizer tónleik og filmiskar strúkaraútsetingar við klassiskari instrumentering. Havi skrivað meira um útgávuna her.
The War on Drugs: A Deeper Understanding
Kanska ársins besta rokkútgáva. Plátan er uppfylgjari og framhald av Lost In The Dream (2014). Lurtaði nógv eftir teirri plátuni, og hendan er kanska uppaftur betri. Adam Granduciel er oddamaður, framleiðari og gittarleikari í bólkinum, ið telir seks manns og heitið á plátuni er passandi. Granduciel og starvsfelagarnir arbeiða varliga fram ímóti eini djúpari fatan av tí heila. Tilsipingarnar eru heartland rokkur a la Bruce Springsteen og Bob Dylan miðskeiðis 80árunum við fitt av ambientum ljóðlandsløgum afturat. Undir øllum býr ein drívandi, flótandi motorik pulsur. Gittarsolo'ir eiga sítt sjálvsagda pláss og synthesizaraklangir sleppa at seta sín dám á tað heila. Sum at koyra eftir landavegnum í einum pastell littum sólsetri við rútinum niðri. Frálíkt.
Wolves In The Throne Room: Thrice Woven
Ambient black metal kongarnir úr Wolves In The Throne Room vendur aftur í heyst við Thrice Woven, ið er sætta útgávan hjá bólkinum. Hetta er fyrsta black metal pláta hjá bólkinum síðani hina meistarligu Celestial Lineage frá 2011. Í 2014 kom Celestite, men tað var ein reindyrka ambient/drone pláta og fylgisverk til Celestial Lineage. Eg havi miklan tokka til Wolves In The Throne Room og teirra gjøgnumførdu útgávu av ambientum black metal. Bólkurin hevur sítt upphav í skógunum og fjøllunum í statinum Washington í útnyrðings-USA. Hetta upphav gongur aftur á fleiri enn ein hátt í tónleikinum hjá bólkinum. Havi sæð teir live tríggjar ferðir, og vónandi verður eitt høvi aftur skjótt! Nýggja útgávan er eitt sindur back to basics og eisini eitt sindur aggressivari og meira ágangandi enn summar av undanfarnu útgávunum. WITTR eru stutt sagt sera væl afturkomnir!
Eisini verdar at nevna:
Actress: AZD, Bob Dylan: Triplicate, Caterina Barbieri: Patterns of Consciousness, Depeche Mode: Spirit, Foxygen: Hang, Gorillaz: Humans, The Jesus and Mary Chain: Damage and Joy, Kelela: Take Me Apart, King Krule: Dum Surfer, Kyle Dixon & Michael Stein: Stranger Things 2 OST, Laurel Halo: Dust, Lorde: Melodrama, Mogwai: Every Country's Sun, Mura Masa: Mura Masa, Ride: Weather Diaries, Sevdaliza: Ison, Sharon Jones & The Dap-Kings: Soul of A Woman, Solbrud: Vemod, Sóley: Endless Summer.
Hoyr áðurnevndu útvarpssamrøðuna her.


c: text/html

text:
Lukas, ikki hann sum syngur í Klaksvík í kvøld, men hin bíbilski, sigur:
Tí at hvat gagnar tað at hava vunnið allan heimin, men hava mist seg sjálvan?Kom í tankar um hesi áminnandi orð úr kapitalistisku handbókini eftir at hava sæð ein spildurnýggjan film, sum sannførdi meg um, at ein Netflixkonsert er nógv frægari, enn eg helt.
Prógvið er hugvekjandi heimildarfilminum What Happened, Miss Simone?, sum Liz Garbus hevur gjørt um svørtu amerikansku soul sangarinnuna Ninu Simone. Í filminum, sum er gjørdur fyri Netflix og bara verður vístur har, eydnast sjáldsama væl at lýsa Simone úr óvæntaðum vinklum.
Úr Útvarpinum kenni eg Ninu Simone, sum hana, ið sang My Baby Just Cares For Me. Altíð afturvið einum eyðkendum klaveri, sum sjálv spældi á við eini sensitivari kraft, ið bar boð um klassiska útbúgving, og eins stórar kenslur fyri blues og Bach. Millum sentimentalitet og stórlætisørskap.
Filmurin hjá Netflix sigur okkum, at hon var fødd í Tryon í North Carolina í 1933 og doypt Eunice Waymon. Familian gekk í kirkju, og tað var har hon vaks upp og lærdi alt um tónleik. Akkurát sum Elvis og onnur amerikansk tónleikanøvn við svart-hvíta klaviaturið. Uppá gott og ilt, var kirkjan alt, innan tey fóru út í lívið og bara bíðaðu til Matteus, Markus og Lukas fóru at fáa rætt í teirra æviga uppáhaldi um fyrst at vinnað allan heimin, og síðan at missa seg sjálva. Tí soleiðis er kapitalisman.
Fýra ára gomul spældi hon á klaverið, sum bleiv hennara burturav. Tað vildi mamman í meinigheitini. Stranga mammumuyndin, sum í størri mun hoyrdi til á prædikustólinum enn við køksborðið, fekk ungu gentuna at bretta lívsdreymin út á hvíta løriftið. Hon skuldu verða fyrsti svarti pianistur, ið spældi klassiskt í Carnegie Hall. Bara fyri mammuna. Hagar kom hon, men tað var ikki klassiskt, tá hon spældi. Tá hevði hon langt síðani fingið sær dulnevnið lítla, Niña, við eftirnavninum hjá fronsku sjónleikarakvinnuni, Simone, so mamman í kirkjuni ikki skuldi vita, at í verðsliga lívinum var hon var farin yvir um the railroad tracks at syngja á náttklubba. Hon bleiv kend í 1959, tá Hugh Hefner førdi hana fram í sjónvarpi við Gershwinsanginum I Loves You, Porgy. Tey kallaðu hana jazzsangara, men tað var hon ikki fegin um. At bróta niður mørk, varð hennara lívsverk. Hon fór uppí rørsluna, sum vildi tryggja svørtum brøðrum og systrum borgararættindi í konservativa og tilafturskomna amerikanska samfelagnum í sekstiárunum. Hon møtti Martin Luther King og Malcolm X, men eisini høvundum sum Lorraine Hansberry, ið við sanginum Young, Gifted and Black knýtti meinaleyst undirhald beint í svarta radikalismu, sum spretti úr undirgrundini, ikki minst tá Ku Klux Klan bumbaðu ein kirkju í Birmingham í Alabama. Fýra gentur doyðu og 22 vórðu særd. Nina Simone hepnast sum hin fyrsta at fáa eitt banniorð á hittlistarnar, tá hon eftir einum tíma skrivaði Mississippi Goddam:
Alabama’s gotten me so upset. Mississippi made me lose my rest.Í filminum sigur dótturin, hvussu óð mamman bleiv, tá hon skuldi syngja sangin í mótmælisgonguni frá Selma til Montgomery, at hon noyddist at velja eina aðra tónalegu. Og so koma sangir sum Don’t let me be misunderstood og Strange Fruit, sum hon ger til sín egna, burtur frá Billie Holiday.
Við King sigur hon ørg: I am not nonviolent. Í heimildarfilminum sigur Simone beint fram, at hon vildi byggja eitt land, bara fyri svørt, mitt í USA, um neyðugt við vápnum og drápi. - Eru tit klár, spyr hon áhoyrararnar, eisini at drepa? Í 1974 rýmdi hon frá harðrenda manninum, sum vit greitt fáa at vita bukaði hana. Hon búsettist í Liberia í Afrika, heimstaðnum hjá burturfluttum trælum, sum hon sigur, púra í øðrum heimi. Fyri fyrstu ferð síðani fýra ára aldur, hevur lítla gentan í stór kroppinum slept klaverinum hjá mammuni í kirkjuni hinumegin hav, og gevst at arbeiða og syngja. Hon er komin heim, sigur hon í filminum. Hyggjarin kemur skjótt til aðra niðurstøðu.
Sjálv verður Simone rykt úr dreyminum, tá rokningar skuldu gjaldast, og dóttrina kann hon ikki semjast við. Simone flytir friðleys til Evropa, Sveis, Niðurlond og Fraklands. Tónleikarar, sum eru góðir við hana, fáa hana til læknan, ið kemur fram til diagnosur sum bipolar, borderline og maniodepressión, og gevur henni Trilafon. Niðurtúrurin er patetiskt stórur, og við til søguna hoyrir, at hon einferð segði við smádreingin Michael Jackson, sum hon møtti um borð á einum flogfari: Don’t let them change you. You’re black and you’re beautiful. Nina Simone er 70 ára gomul, tá hon doyr í Fraklandi 21. apríl í 2003.
Umframt út í hvørja stovu, ið hevur Netflixhald, hevur ein røð av líknandi filmum um einstaklingar úr tónleikasøguni funnið vegin til stóra løriftið í biografunum. Vit kunnu nevna:
Montage of Heck (Brett Morgen 2015), um Kurt Cobain
Amy (Asif Kapadia 2015), um Amy Winehouse
Tusen Bitar (Berg & Gertten 2014), um Björn Afzelius
20,000 Days on Earth (Forsyth & Pollard 2014) um Nick Cave
Searching For Sugarman (Malik Bendjelloul 2012) um Sixto Rodriguez
Living in the Material World (Martin Scorsese 2011) um George Harrison.
Í oktober kemur Miles Ahead (Don Cheadle), sum er spælifilmur um Miles Davis.
Ímeðan verður Netflixfilmurin What happened, Miss Simone? viðmældur.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Úrslitið verður roknað út í løtuni, og vinnarin verður kunngjørdur til syngi við tiltakið í kvøld kl. 20 á stevnuøkinum.
Undirtøkan til dagsins Runutusk gjørdist væl betri enn vænta! Fríggjadagin vóru áleið 10 tilmeldaði, men áhugin kveiktiskt av álvara hjá nógvum, tá Runutusk fyri fyritøkur var fríggjadagin. Tá starturin ljóðaði stutt eftir kl. 18 í dag, vóru sostatt omanfyri 40 luttakarar! Við stuttum millumbili vórðu tuskarnir sendir avstað á teinin, ið hóast hann ikki er so langur, gerst sera drúgvur orsakað av forðingunum á rutuni. Summi renna skjótt, onnur klatra væl, meðan onkur triðji svimur sum ein fiskur. Vinnarin verður tó tann, ið megnar blandingina av øllum eginleikunum, eins og klárar at koma gjøgnum tað óvæntaða á túrinum.
Klokkan 22 byrjar Syngið við í tjaldinum, og har verður vinnarin funnin.


text:
- At sambinda øll handverksmeistarafeløg í Føroyum í felagsskap, at lívga og verja lívsmálini og siðvenjuna hjá stættini, og at fremja handverkið og handverksídnað sum heild.
- At virka fyri vælskipaðum næmingaviðurskiftum sum grundarlag undir lítargóðari útbúgving
- At taka sær av lønar- og arbeiðsviðurskiftum limafelaganna, at fáa í lag sáttmálar við onnur virkisfeløg, og at taka upp samráðingar við yvirvald og stovnar.
- Við upplýsandi og upplærandi kjakfundum, fyrilestrum og skeiðum at búgva út limir felaganna sum best og stimbra felagsskapin og samanhaldið, at skapa trygg prísviðurskifti til stuðuls fyri krøv limafelaganna og til frama fyri samanhaldið.
- At koma sum best undan trætumálum millum handverksmeistarar og handverkarar, og at royna at fáa trætumál avgjørd í sátt og semju og sleppa undan arbeiðssteðgi. Um trætumál tekur seg upp, fremur felagið áhugamál handverksmeistaranna so langt sum rímiligt er, og so langt vald tess røkkur.
Handverksvinnan í Føroyum er sett saman av nógvum ymiskum fakum ella vinnugreinum, so sum skipasmíð, bilverkstøð, elektrikarar, matvøruframleiðsla (slaktari, bakari v.m.), húsasmíð, hárfríðkanaryrkið, tænari. Sáttmálin millum Føroya Handverksmeistarafelag og Føroya Handverkarafelag fevnir tí um øll handverk.


text:
Gevið gætur !!!!!!!!
ASKUR skipanin er niðurløgd og virkar tí ikki. Teir limir íð ikki hava móttikið girokort og ikki hava fastgjaldsavtalu kunnu rindað limagjaldið á kontu 9865-101.947.8 í Norðoya Sparikassa og viðmerkja Navn og limagjald 2016.
---------------------------------------
Her ber til at melda seg sum lim i Treysti. Trýst á leinkjuna niðanfyri:
Gjaldið limagjaldið her!
Nýggja skipanin hjá ÍSF hevur til endamáls at skráseta øll íðkandi í Føroyum, og tá íðkarar í Treysti gjalda limagjaldið her, eru teir samstundis skrásettir sum íðkandi undir ÍSF – og sjálvandi eisini sum limir í Treysti.
Við nýggju skipanini verður ikki longur møguligt at gjalda limagjald við vanligari flyting umvegis bankan. Nógv umsiting hevur verið av tí, og nú øll gjøld fara um nýggju skipanina, lættir tað munandi um hjá felagnum umsitingarliga.
Vónandi lættir nýggja skipanin eisini um hjá foreldrum og íðkarum, sum skjótt og lætt kunnu gjalda limagjøldini her.
Niðanfyri trýsta tit á leinkið til tykkara lið, skriva kravdu upplýsingarnar og gjalda so upplýstu upphæddina. Hjálpt Treysti við at seta nýggju limaskipanina í verk hevur Jarvin Feilberg Hansen, ráðgevi hjá ÍSF.
GEVIÐ GÆTUR: Eitt avgreiðslugjald á 5,00-10,00 kr. verður kravt saman við limagjaldinum. Umsitarar av skipanini fáa gjaldið. Mælt verður til at brúka VISA/Dankort. Gjaldið er hægri við øðrum kortum. Viðmælt verður at nýta Firefox ella Google Chrome.


text:
Maskinførarar til norðurøkið hjá Landsverki
Landsverk sóknast eftir tveimum dugnaligum og álítandi maskinførarum til norðurøkið at byrja skjótast gjørligt.
Arbeiðsuppgávur
Arbeiðsuppgávurnar fevna í høvuðsheitum um:
- viðlíkahald av landsvegum
- vetrarhald
- aðrar fyrifallandi uppgávur
Førleikakrøv
Royndir innan oman fyri nevndu arbeiðsuppgávur er ein fyrimunur, men eingin treyt. Tó skalt tú hava stóra koyrikortið og vera førur fyri at koyra vanligar entreprenørmaskinur, eitt nú gravi- og lessimaskinur.
Á Landsverki seta vit trygdina í hásæti. Tí er umráðandi, at tú dugir at vísa arbeiðinum ans og virðir galdandi trygdarreglur, sum eru tengdar at arbeiðsuppgávum.
Sum persónur vænta vit, at tú er ágrýtin og hevur hug at seta teg inn í nýtt arbeiði. Vit vænta, at tú ert samstarvandi, arbeiðssamur, dugnaligur og vælskipaður. Harumframt skalt tú dáma at arbeiða sjálvstøðugt og vera ein arbeiðsglaður viðleikari, ið gevur eitt jaligt íkast til arbeiðsplássið.
Setanarviðurskifti
Starvið er tímalønt fulltíðarstarv. Løn og setanartreytir annars eru sambært sáttmála við avvarðandi yrkisfelag.
Arbeiðsøkið fevnir um alt norðurøkið, tó verður tín arbeiðsstaður á Lambareiði ella í Hvannasundi.
Í sambandi við vetrarhaldið og kavarudding kann roknast við, at arbeiðsdagurin byrjar kl. 05:00 á morgni á Norðurøkinum.
Tað kann eisini koma fyri, at tú skal loysa uppgávur aðra staðni í landinum.
Roknast má við nakað av úrtíðararbeiði. Hetta ger seg serliga galdandi í vetrarhálvuni.
Umsóknir
Prógv og lívsgongdarlýsing (cv) skulu saman við umsókn sendast umvegis heimasíðu okkara www.landsverk.fo og verða okkum í hendi í seinasta lagi 20. februar 2018.
Nærri upplýsingar um starvið kunnu fáast við at venda sær til Árna Jacobsen, økisleiðara, á tlf. 290 920 ella teldupost: arja@lv.fo.


text:
Andakt
18. januar 2018
"Tín hond ei slepti mær, eg veit tað væl, hon leiðir meg."
Eftir at hava hoyrt fløguna 'barnasangir' við Hermann og Svenn, rennur mær mangt í hug um pápa mín – saknur og ymiskar kenslur berast í barmi.
Eg og sonruin Ari vóru úti við grøvina hjá pápa og abba. Har tendraðu vit ljós. Hugnaligt við livandi ljósi í kirkjugarði! Nú eru foreldrini farin – mamma fór í 2002 og pápi í 2006. Tað er ein torfør tíð. Hann hevði havt krabba eina tíð áðrenn. Hann viknaði so við og við; tó so, vann sjúkan ongantíð rættiliga á honum – her hugsi eg um dirvi, mót og tann verumátt, hann hevði, meðan hann var sjúkur – hann gleddist yvir so nógv.
Um 8. apríl varð hann innlagdur – fekk tosað við hann og lisið nakað fyri honum, m.a. stuttsøgur eftir H.A. Djurhuus – so sum høsnatos og jólafriður. Serliga gleddist hann yvir 'jólafriður', at hoyra hesa vøkru søgu, sum er um tann djúpa friðin og vónríku gleðina, sum jólahøgtíðin ber í sær.
Nøkur vinfólk løgdu eina bøn til várharra um, at eg kundi vera til staðar, nú hann skuldi tað seinastu ferðina. Eg var til staðar – eins og fastir mín og kona pápa mín. Tað gjørdist torførari og torførari at anda hjá honum. Eg teskaði til hansara, um at gevast við at kempa ímóti og seta sítt álit á Jesus. Pápi var trúgvandi maður – hann hoyrdi meg nokk ikki, ella teskaði eg so spakuligt, at eg ikki vildi lata hann fara – ein tvístøða at koma í.
Eina løtu seinni kendi eg á mær, at eg mátti endurtaka tað, eg hevði sagt. Eg so gjørdi. Hann hugdi uppá meg við stórum eygum – og uppgav andan.
Eg takkaði Gudi fyri, at hann tók pápa til sín, og brast í grát. Løgin kensla at sleppa pápa mínum úr mínum skirvisligu hondum, fyri at hann kann liggja trygt og fjálgt í hondum Jesusar. Samstundis tað ongantíð aftur, at kunna siga nakað við hann her á jørð.
Tað man vera gott at fáa 'loyvið' at fara av hesi fold! At sleppa at siga farvæl – tað er ikki okkum øllum ein lutur. Og hjá mær eftirstandandi at senda eitt annað menniskjað yvirum – til Jesusa tryggu og fjálgu hendur.
Eilif Brimheim


text:
Leys størv
Í 2017 miðar Fróðskapasetur Føroya eftir at taka upp ein flokk upp á 25 lesandi á masterútbúgvingini West Nordic Studies, Governance and Sustainable Management. Umsøkjarar verða raðfestir soleiðis:
- 12 føroysk lesandi*
- 5 norðurlendsk lesandi
- 8 altjóða lesandi
Skuldi so verði, at ov fáir kvalifiseraðir umsøkjarar eru í einum ella fleiri av upp-tøkubólkunum, so fer Setrið at stremba eftir at seta flokkin saman í lutfallinum 4:1:2, grundað á eina meting av kvalifikatiónum hjá umsøkjarunum.
* Sum føroyskur umsøkjari ella lesandi verður roknaður danskur ríkisborgari, sum a) hevur fastan bústað í Føroyum, Danmark ella Grønlandi, ella b) hevur rætt til ferðastuðul frá Studna ella c) hevur rætt at velja á løgtingsvali. Í serligum førum kann lestrarráðið rokna ikki-danskan ríkisborgara, ið hevur serligt samband til Føroyar sum føroyskan í hesum høpi.
Umsókn um upptøku til masterútbúgvingina
Upptøkukrøv:
Fyri at søkja um upptøku, skulu umsøkjarar senda fylgjandi førleikaprógv:
- Bachelorútbúgving í samfelagsfrøði; ella
- Bachelorútbúgving við í minsta lagi 60 ECTS stigum innan samfelagsfrøðiliga økið, umframt at bacheloruppgávan er um eitt samfelagsfrøðiligt evni; ella
- Útbúgving á samsvarandi støði umframt minst trý ár av starvsroyndum innan almenna fyriskipan ella burðardygga leiðslu í útnorðri; og
Førleikar í enskum máli,* ið samsvara við B-stig í føroyskum miðnámsskúla ella øðrum miðnámsskúla
ella prógv fyri lokna TOEFL roynd (í minsta lagi 550 stig í pappírsroyndini ella 80 stig í internetroyndini) ella IELTS roynd (í minsta lagi 6.0).
* Umsøkjarar, ið ikki hava enskt sum móðurmál.
Other documents to be submitted with the application:
Onnur skjøl, ið skulu latast við umsóknini:
- Ævisøga (í mesta lagið 500 orð); og
- Lívsrensl (CV) á enskum (í mesta lagi tvær A4 síður); og
- Avrit av passi (ið geldur fyri alt uppihaldið í Føroyum og samstarvslondunum - ikki galdandi fyri føroyskar umsøkjarar);* og
- Viðmæli frá vegleiðara, lærara ella arbeiðsgevara, um hetta er viðkomandi (í mesta lagi tvey).
Um umsøkjarin er undir útbúgving, skal útbúgvingin verða lokin, áðrenn masterútbúgvingin byrjar mitt í august. Við umsóknini skulu vera skjøl, ið vátta, nær viðkomandi prógv ætlandi verða lokin, og skjalprógv fyri lokin prógv skulu sendast skjótast til ber.
* Nærri kunning fæst á heimasíðuni hjá Útlendingastovuni .
Lestrargjald:
Einki lestrargjald verður kravt frá føroyskum, norðurlendskum og ES/EEA-lesandi.
Lestrargjaldið fyri onnur altjóða lesandi er kr. 40.000 DKK árliga.
Gjald fyri hvørt árið skal verða Fróðskaparsetri Føroya í hendi innan 1. september. Meiri kunning verður send beinleiðis til umsøkjarar, ið eru tiknir upp til lesturin.
Fíggjarligur stuðul og studningur:
Føroysk lesandi skulu seta seg í samband við Studna, og vit ráða útlendskum lesandi at seta seg í samband við stuðulsstovnar í teirra egna landi. Setrið hevur møguleika at lata útlendskum lesandi nakað av stuðli at fíggja part av teimum meirútreiðslum, ið standast av ferðing og uppihaldi í sambandi við kravd uppihald á øðrum universitetum. Meiri kunning verður send beinleiðis til útlendskar umsøkjarar, ið eru tiknir upp til lesturin.
Umsóknir til einstøk skeið, ið vara eina lestrarhálvu
Skiftisnæmingar kunnu søkja um at taka einstøk skeið. Hvørt skeiðið hevur í mesta lagi 35 tøk pláss, tá ið innskrivað masterlesandi eru tald við. Umsøkjarar verða raðfestir soleiðis:
- Lesandi á Fróðskaparsetri Føroya, ið lesa Masterútbúgvingina í West Nordic Studies, Governance and Sustainable Management
- Lesandi á samstarvsstovnum, ið lesa Masterútbúgvingina í West Nordic Studies, Governance and Sustainable Management
- Onnur masterlesandi á Fróðskaparsetri Føroya
- Onnur masterlesandi á norðurlendskum hægri lærustovnum
- Onnur masterlesandi frá ES/EBS londum
- Onnur masterlesandi (altjóða skiftislesandi)
Umsóknarfreist:
Allar altjóða umsóknir skulu vera Fróðskaparsetri Føroya í hendi í seinasta lagi 1. februar 2017
Allar føroyskar og norðurlendskar umsóknir skulu vera Fróðskaparsetri Føroya í hendi í seinasta lagi 1. mai 2017.
Umsóknirnar sum koma inn, verða viðgjørdar eftir tí raðfylgju, sum tær verða móttiknar í og umsøkjarar fáa svar 14 dagar eftir at Setrið hevur móttikið umsóknina.
Upptøkukrøv:
Lesandi, ið longu eru upptikin á masterútbúgvingini í útnorðurnámi, almennari fyriskipan og burðardyggari leiðslu á einum samstarvsstovni, skulu lta inn hesi skjøl:
- Avrit av próvtølum; og
- Umsóknarskriv/ævisøgu (í mesta lagi 500 orð); og
- Raðfestingarlista av einstøku skeiðunum, ið søkt verður um upptøku á.
Allir aðrir umsøkjarar mugu senda fylgjandi førleikaprógv fyri at vera skikkað til upptøku á einstøkum skeiðum:
- Bachelorútbúgving í samfelagsfrøði; ella
- Bachelorútbúgving við minst 60 ECTS stigum í samfelagsfrøðiliga økið, umframt at bacheloruppgávan er um eitt samfelagsfrøðiligt evni; ella
- Útbúgving á samsvarandi stigi og minst trý ár av starvsroyndum innan almenna fyriskipan ella burðardygga leiðslu í útnorðri; og
- Førleikar í enskum máli,* ið samsvara við B-stig í føroyskum miðnámsskúla, ella prógv uppá loknað TOEFL roynd (í minsta lagi 550 stig í pappírsroyndini ella 80 stig í internetroyndini) ella IELTS roynd (í minsta lagi 6.0).
* Umsøkjarar, ið ikki hava enskt sum móðurmál
Onnur skjøl, ið skulu fylgja við umsóknini:
- Skjalprógv fyri upptøku á masternámi*
- Ævisøga (í mesta lagið 500 orð); og
- Lívsrensl (CV) á enskum (í mesta lagi tvær A4 síður); og
- Avrit av passi (ið geldur fyri alt uppihaldið í Føroyum og samstarvslondunum - ikki galdandi fyri føroyskar umsøkjarar);** og
- Viðmæli frá vegleiðara, lærara ella arbeiðsgevara, um hetta er viðkomandi (í mesta lagi tvey).
Um umsøkjarin er undir útbúgving, skal útbúgvingin verða lokin, áðrenn masterútbúgvingin byrjar mitt í august. við umsóknini skulu vera skjøl, ið vátta, nær viðkomandi prógv ætlandi verða lokin, og próvskjøl skulu sendast skjótast til ber.
* Ikki neyðugt fyri umsøkjarar, ið søkja um ósett pláss
** Nærri kunning fæst á http://www.utlendingastovan.fo/heimasíðuni hjá Útlendingastovuni.
Lestrargjald:
Einki lestrargjald verður kravt frá føroyskum, norðurlendskum og ES/EEA-lesandi.
Lestrargjaldið fyri onnur altjóða lesandi er kr. 40.000 DKK árliga. Umsøkjarar, ið verða tiknir upp til tøk pláss, gjalda 6.500 DKK í lestrargjaldi fyri hvørt 10 ECTS-skeið.
Gjald fyri hvørt árið skal vera Fróðskaparsetri Føroya í hendi innan 1. september.
Umsóknarbløð
Her ber til at taka niður umsóknarbløð. Eisini er løgd út ein leiðbeining til umsóknarblaðið. Les leiðbeiningina væl, áðrenn tú fyllir umsóknarblaðið út.
Føroyingar og norðurlendingar
- Umsóknarblað til MA í West Nordic Studies, Governance and Sustainable Management 2017
- Umsóknarblað til skiftislestur í MA í West Nordic Studies, Governance and Sustainable Management 2017
- Umsóknarblað til stakgreinalestur í MA í West Nordic Studies, Governance and Stustainable Management 2017
- Leiðbeining til MA í West Nordic Studies, Governance and Sustainable Management 2017
Altjóða umsøkjarar
- Application form to Master in West Nordic Studies, Governance and Sustainable Management 2017
- Application for an exchange semestre on Master in West Nordic Studies, Governance and Sustainable Management 2017
- Application for singles courses on Master in West Nordic Studies, Governance and Sustainable Management 2017
- Guide to Application Form MA in West Nordic Studies, Governance and Sustainable Management 2017
Fróðskaparsetrið tekur eisini ímóti umsóknum við telduposti á lestur[at]setur.fo
Sí annars nærri kunning á umsóknarblaðnum.


text:
Føroya Landsstýri
Føroya Landsstýri - ella í dagligari talu bara Landsstýrið, kallast føroyska stjórnin. Landsstýrið er hægsti umsitingarligi myndugleiki í Føroyum. Sambært lóg um stýrisskipan Føroya, sum kom í gildi á ólavsøku 1995, er lóggávuvaldið í yvirtiknum málum hjá løgtingi og løgmanni í felag. Landsstýrismenn og -kvinnur hava ymisk málsøki undir sær og eru ovasti myndugleiki í aðalráðunum. Eitt sindur ymiskt er frá einum landsstýri til annað, júst hvussu málsøkini verða býtt og talið á aðalráðum kann eisini broytast. Onkuntíð verða ráð løgd saman og onkuntíð verður eitt aðalráð býtt sundur í tvey, sum tað t.d. hendi í 2008, tá Almanna- og Heilsumálaráðið fóru sundur í Almannamálaráðið og Heilsumálaráðið. Ovasti landsstýrismaðurin, sum er leiðari fyri landsstýrið, kallast Løgmaður, hann hevur skrivstovu á Løgmansskrivstovuni úti á Tinganesi.
Innihaldsyvirlit
Aðalráð 2008-2011[rætta | rætta wikitekst]
Í 2008 til 2011 vóru níggju aðalráð, tey vóru hesi:
- Løgmansskrivstovan
- Fíggjarmálaráðið
- Vinnumálaráðið
- Mentamálaráðið
- Innlendismálaráðið
- Heilsumálaráðið
- Almannamálaráðið
- Fiskimálaráðið
- Uttanríkisráðið
Løgmans- og landsstýrissessir 2008-2011[rætta | rætta wikitekst]
- Løgmaður
- Landsstýrismaður í fíggjarmálum (fíggjarmálaráðharri)
- Landsstýrismaður í vinnumálum (vinnumálaráðharri)
- Landsstýrismaður í mentamálum (mentamálaráðharri)
- Landsstýrismaður í innlendismálum (innlendismálaráðharri)
- Landsstýrismaður í heilsumálum (heilsumálaráðharri)
- Landsstýrismaður í almannamálum (almannamálaráðharri)
- Landsstýrismaður í fiskivinnumálum (fiskimálaráðharri)
- Landsstýrismaður í uttanríkismálum (uttanríkisráðharri)
Tá kvinnur eru landstýrisfólk verða tær oftast umrøddar í kvennkyn sum Landstýriskvinna í t.d. almannamálum.


text:
Kyn, geografiskur mobilitetur og kvantitativ data. Pilotkanning í Føroyum, Íslandi og Norður-Norra.
At verkætlanini eru knýtt:
Gestur Hovgaard, ph.d., lektari og Karin J. Knudsen, granskari (Granskingardepilin).
Hendan verkætlanin tekur fram avbjóðingina, sum øktur mobilitetur hevur í modernaða útjaðarasamfelagnum, og serliga ta avbjóðingina sum liggur í, at vit ikki hava nóg góð hagtøl at granska hetta fyribrigdi. Tí er endamálið at gera eitt sonevnt pilot-study til tess at finna fram til, hvussu álítandi tøl um mobilitet kunna fáast til vega. Verkætlanin er undir leiðslu av Universitetet i Tromsø, við luttøku úr 3 norðanlondum og Canada.


text:
Bśfelagsskapurin į Karlamagnusarbreyt er partur av
eind 5 ķ Trivnašardeplinum. Samband fęst viš eindarleišsluna her.
Bśfelagsskapurin heldur til į Karlamagnusarbreyt ķ Hoyvķk. Ķ bśfelagsskapinum er plįss fyri 11 borgarum viš menningartarni, sum er sermerktur viš samanbygdum sjįlvstųšugum ķbśšin, har borgararnir hava hvųr sķna ķbśš viš egnari inngongd. Ķ bśfelagsskapinum er felagsrśm viš kųki, umframt starvsfólkarśm.
Ķ arbeišinum į bśfelagsskapinum veršur dentur lagdur į, at borgararnir megna at bśgva ķ ķbśš, fįa mųguleika at mennast, tį taš snżr seg um at siga sķna hugsan, koma viš ynskjum og at samskifta hvųr viš annan. Somuleišis veršur dentur lagdur į, at teir hava įvirkan į og įbyrgd av egnum višurskiftum ķ gerandisdegnum.
Gerandisdagar eru borgararnir ķ skśla į Glęsir, til
arbeišis ella į virknis- ella verkstašstilboši.
Ķ frķtķšini taka borgararnir lut ķ ymiskum virksemi ķ fųroyska samfelagnum sum t.d ķ frķtķšarklubba, ķ kvųldskśla og ymiskum ķtrótti
Ongin nįttarvakt er į bśfelagsskapinum.
Bśfelagsskapur Karlamagnusarbreyt
Karlamagnusarbreyt 34
188 Hoyvķk
Teldupostur: AVBufelagsskapurKarlamagnusarbreyt34@av.fo
Dagført tann 27-03-2018


text:
"Um bara hann sló meg"
Móttøka í Miðlahúsinum hósdagin, tá bókin ”Um bara hann sló meg ” kemur út.
Hósdagin gevur sálarfrøðingurin Súsanna O. Skaale út bókina "Um bara hann sló meg", har fimm føroyskar kvinnur, sum hava verið fyri harðskapi, greiða frá síni søgu og hvussu tær fótaðu sær aftur.
Í tí sambandi verður bóka-móttøka í Miðlahúsinum í Vágsbotni hósdagin 14. november frá kl. 16:00 til kl. 18:00.
Annika Olsen landsstýriskvinna, Katrin á Neystabø frá Amnesty og Tóra Petersen forkvinna í felagnum Føroyskir Sálarfrøðingar siga nøkur orð.
Møguleiki verður eisini at ogna sær bókina, ið kostar 220 kr.


text:
Kærur
Reglur um kærur er ásett í løgtingslóg nr. 58 frá 9.juni 2008 um Fróðskaparsetur Føroya, sum broytt við løgtingslóg nr. 51 frá 8. mai 2012
Kapittul 6a
Kæra um próvtøku
§ 20 b. 1)Kæra um avgerð í sambandi við próvtøku skal latast Fróðskaparsetrinum skrivliga við grundgevingum.
Stk. 2. Kærufreistin er 2 vikur frá tí, at lesandi hevur fingið avgerðina at vita. Í undantaksføri kann rektarin víkja frá tíðarfreistini.
Stk. 3. Kærast kann ikki um metingina í kliniskum útbúgvingarparti.
§ 20 c. 1)Verður kært um:
1) próvtøkugrundarlagið, tað er próvtøkuspurningar, uppgávur ella tílíkt í mun til pensum,
2) próvtøkugongdina ella
3) próvdømingina,
leggur dekanurin kæruna fyri undirvísaran og próvdómaran til viðmerkingar og tilmæli.
Stk. 2. Dekanurin tekur avgerð í kærumálum sbrt. stk. 1, og niðurstøðan kann vera:
1) at umdøming verður framd,
2) at viðkomandi fær bjóðað endurpróvtøku, ella
3) at kæran verður víst aftur.
Við umdøming og við endurpróvtøku skulu nýggir próvdómarar verða settir at døma avrikið.
Stk. 3. Verður niðurstøðan umdøming ella endurpróvtøka, endar málið her.
§ 20 d. 1)Vísir dekanurin kæruni aftur, kann kærast skrivliga til rektaran, sum setir eina kærunevnd í hvørjum einstøkum føri at taka avgerð í málinum. Kærufreistin er 2 vikur frá tí, at dekanurin hevur tikið avgerðina.
Stk. 2. Kærunevndin verður mannað við tveimum góðkendum uttanhýsis próvdómarum. Ber hetta ikki til, verður nevndin mannað við uttanhýsis próvdómarum, tilnevndum til høvið. Rektarin tilnevnir formannin.
§ 20 e. 1) Kærunevndin kann:
1) góðkenna próvtalið, hækka ella lækka próvtalið ella broyta ikki staðið til staðið ella øvugt,
2) avgera, at umdøming verður við nýggjum próvdómarum,
3) bjóða endurpróvtøku við nýggjum próvdómarum, ella
4) vísa kæruni aftur.
Stk. 2. Avgerð verður tikin við atkvøðugreiðslu. Stendur á jøvnum, er atkvøða formansins avgerandi.
Stk. 3. Lesandi kann halda fram við útbúgvingini, meðan kæran verður viðgjørd.
Stk. 4. Avgerð kærunevndarinnar er endalig.
Endanotur
1) Broytt við løgtingslóg nr. 51 frá 8. mai 2012.


text:
8. mai 2001Nr. 74
Løgtingslóg um dagpening vegna sjúku v.m., sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 86 frá 29. mai 2017
Henda lóg hevur heimild í § 1 í ríkislóg nr. 315 frá 17. mai 1995; Lov om sociale ydelser på Færøerne.
Kapittul 1
Øki lógarinnar
§ 1. Lógin hevur til endamáls at veita fíggjarligan stuðul í sambandi við mista inntøku og /ella sjálvbodna trygging vegna sjúku, skaðatilburð og fráveru áðrenn føðing vegna heilsuvanda fyri móður ella barn.
Kapittul 2
Rætturin til dagpening
Orsøkir
§ 2. 1) Dagpeningur verður sambært hesari lóg veittur orsakað av óarbeiðsføri vegna sjúku, skaðatilburð og fráveru áðrenn føðing, vegna heilsuvanda fyri móður ella barn.
Stk. 2. Við partvísum óarbeiðsføri kann dagpeningur verða veittur við lægri upphæddum, eftir nærri reglum ásettar av landstýrismanninum.
Stk. 3. Dagpeningur verður tó ikki veittur í tann mun viðkomandi, sambært lóg, trygging ella sáttmála, frá arbeiðsgevara ella øðrum, hevur rætt til løn undir sjúku v.m. ella aðrar veitingar, sum eru endurgjald fyri mista inntøku vegna sjúku v.m.
Stk. 4. 2) 3) Persónur, sum hevur fingið løn undir sjúku, og sum framvegis er sjúkrameldaður í teirri løtu, hann fer úr starvinum, hevur framhaldandi rætt til dagpening restina av tíðarskeiðinum sambært § 12, stk. 2.
Persónsskarin
§ 3. 4) Dagpeningur kann veitast til løntakarar, herundir sjómenn, sum hava hýru, ella ætlandi skuldu hava hýru, við føroyskum ella útlendskum fari.
Stk. 2. Dagpeningur kann somuleiðis veitast:
1) útróðrarmonnum, sum rógva út við egnum ella annan mans fiskifari,
2) sjálvstøðugum vinnurekandi, sum ikki ella bert í lítlan mun hava leysa arbeiðsmegi aftrat sær, ella
3) persónum, sum hava teknað trygging sambært kap. 7.
Stk. 3. Dagpeningur kann somuleiðis veitast persónum, sum eru fevndir av stk. 1 ella 2, og hvørs børn ella hjúnafelagi gerast álvarsliga sjúk, um tað av lækna verður mett alneyðugt, at persónurin er um tann sjúka.
Stk. 4. Sum álvarslig sjúka eftir stk. 3 er at meta sjúka, har álvarsligur vandi er fyri lívinum ella heilsustøðuni hjá persóninum.
Stk. 5. 5) Dagpeningur kann somuleiðis verða veittur til foreldur, sum eru heima hjá sjúkum barni á barnsins fyrsta og øðrum sjúkradegi, um barnið er undir 14 ár. Hvørt av foreldrunum kann, sambært hesum stykki, í mesta lagi fáa dagpening í 10 dagar um árið.
§ 4.6) 2) Rætt til dagpening hava persónar frá tí degi, teir eru vorðnir 16 ára gamlir. Hesin rættur dettur burtur frá tí 1. í mánaðinum eftir, at viðkomandi hevur fingið tillutað hægstu fyritíðarpensjón, fólkapensjón ella er fyltur 70 ár.
Burturfall
§ 5. Rætturin til at fáa dagpening dettur burtur, um ein persónur eftir áheitan frá lækna noktar at leggja seg inn á sjúkrahús, at móttaka neyðuga læknaviðgerð ella at luttaka í hóskandi uppvenjing, fyri at endurvinna mistan arbeiðsførleika.
Stk. 2.7) 2) Um persónur ikki luttekur ella viðvirkar til framhaldsviðgerð sbrt. § 19 a, t.e. ikki møtir til samrøðu, letur upplýsingar, viðvirkar í framhaldsviðgerð annars, ella tekur av tilboði um tiltak sambært lóg um arbeiðsfremjandi tiltøk, so kann Almannaverkið taka avgerð um at steðga veiting sambært hesi lóg.
Kapittul 3
Vanligar treytir
Bústaður og skattskylda
§ 6. Rætturin til dagpening er treytaður av føstum bústaði og fullari skattskyldu í Føroyum.
Stk. 2. Samsvarandi reglum í sáttmálum við onnur lond, kann landsstýrismaðurin áseta reglur um undantak frá treytunum í stk. 1.
Stk. 3. 1) Landsstýrismaðurin kann áseta serligar reglur um rættin til dagpening fyri persónar, sum ikki lúka treytirnar í stk. 1, men sum hava hýru við einum skipi, ið er skrásett í Føroysku Altjóða Skipaskránni.
Tilknýti til arbeiðsmarknaðin
§ 7. 2) Tann, ið seinastu 13 vikurnar undan sjúkrafráveruni hevur verið í løntum arbeiði í minst 120 tímar tilsamans, hevur rætt til dagpening frá 1. fráverudegi.
Stk. 2. Um persónur hevur verið burtur frá arbeiði orsakað av lógligum forfalli, verða seinastu 5 arbeiðsvikurnar hjá persóninum nýttar sum grundarlag ístaðin.
Stk. 3. 8) Í serligum førum kann Almannaverkið veita umsøkjarum dagpening, hóast teir hava arbeitt eitt lægri tímatal enn ásett í stk. 1, um tað verður prógvað, at starvssetanin annars skuldi halda fram. Setanarbrøkurin skal í minsta lagi samsvara við lutfalsliga tímatalið um vikuna sambært stk. 1. Landsstýrismaðurin ásetir nærri reglur um minstukrøv um vikutímatal, setanarlongd og aðrar treytir.
Stk. 4. 2) 8) Gjald úr arbeiðsloysisskipan ella aðrari líknandi skipan, er at javnmeta við vanligt lønt arbeiði sambært stk. 1, og gevur tí rætt til dagpening.
Stk. 5. 8) Persónur, ið hevði havt rætt til gjald úr arbeiðsloysisskipan ella aðrari líknandi skipan, um hann ikki gjørdist óarbeiðsførur vegna sjúku, hevur rætt til dagpening. Dagpeningur verður tá í fyrsta lagi veittur frá tí degi, umsókn er latin Almannaverkinum.
Stk. 6. 8) Rætturin til dagpening eftir stk. 5 er treytaður av, at umsøkjarin hevur latið umsókn til arbeiðsloysisskipan ella aðra líknandi skipan í seinasta lagi 30 dagar frá tí, at seinasta starvssetanin helt uppat. Gevur umsøkjarin Almannaverkinum samtykki at avgreiða umsókn og viðkomandi viðurskifti mótvegis arbeiðsloysisskipan ella aðrari líknandi skipan, verður umsóknin roknað sum latin inn, tá hon er Almannaverkinum í hendi.
Kapittul 4
Dagpeningaveitingin
Inntøkugrundarlagið
§ 8. Dagpeningaveitingin verður vanliga ásett við grundarlagi í miðalinntøkuni seinastu 5 vikurnar undan sjúkrafráveruni. Um inntøkan orsakað av lógligum forfalli er lækkað í hesum tíðarskeiðinum, verða seinastu 5 arbeiðsvikurnar ístaðin nýttar sum grundarlag.
Stk. 2. Hevur viðkomandi, beint undan sjúkrafráveruni, verið í starvi styttri enn 5 vikur, verður dagpeningaveitingin ásett við grundarlagi í miðalinntøkuni hetta styttra tíðarskeiðið, um ætlanin var, at arbeiðið skuldi halda áfram gjøgnum alt veitingartíðarskeiðið.
Stk. 3. Í eini arbeiðssetan við skiftandi arbeiðstíðum ella inntøkum, kann eitt longri og meira umboðandi tíðarskeið ásetast sum útrokningargrundarlag, enn tað í stk. 1 nevnda.
Stk. 4. Fyri sjálvstøðug vinnurekandi, fevnd av § 3, stk. 2, nr. 2, sum ikki hava A-inntøku, verður seinasta álíknaða inntøkuárið nýtt sum grundarlag.
Dagpeningaupphæddin
§ 9. Dagpeningaveitingin er væntaða mista inntøkan, roknað sambært § 8.
Stk. 2. 2) Dagpeningaveitingin er tó í mesta lagi 80% av lønini sambært sáttmála millum Føroya Arbeiðsgevarafelag og Føroya Arbeiðarafelag, við tí í lóg ásetta vikutímatalinum hjá ófaklærdum, rundað til nærmastu heilu krónuupphædd.
Stk. 3. Av dagpeningaveitingini verður eisini veitt frítíðarløn, sum fer í grunn.
Stk. 4. Upphæddir roknaðar fyri eina viku, og sum eru lægri enn 10% av tí hægstu dagpeningaupphæddini, verða ikki útgoldnar.
Stk. 5. Um dagpeningurin saman við øðrum regluligum útgjaldingum, tó undantikið almennari hjálp, verður hægri enn væntaða arbeiðsinntøkan sambært § 8, verður dagpeningurin lækkaður við einari samsvarandi upphædd.
Stk. 6. 2) Almannaverkið almannakunnger mest loyvdu dagpeningaveiting sambært stk. 2.
Kapittul 5
Umsóknarfreistir
§ 10. 2) 8) Verður umsókn um dagpening móttikin á Almannaverkinum í seinasta lagi 60. dagin aftaná 1. fráverudag, kann dagpeningur játtast frá og við 1. fráverudegi.
Stk. 2. 2) 8) Verður umsóknin móttikin á Almannaverkinum seinni enn ásett í stk. 1, kann dagpeningur bert játtast frá móttøkudegnum.
Stk. 3. 2) 8) Um serligar orsøkir tala fyri tí, kann Almannaverkið víkja frá freistini í stk. 1. Sum serligar orsøkir er at rokna uttanífrá komandi hending, sum umsøkjarin ikki hevur ræði á, og sum í avgerandi mun hevur forðað fyri, at umsóknin verður latin inn rættstundis.
Stk. 4. 2) 8) Dagpengamóttakarin hevur sjálvur ábyrgdina av, at umsóknin verður latin Almannaverkinum rættstundis. Umsóknarblað, sum Almannaverkið útflýggjar, skal nýtast.
Stk. 5. Fyri persónar, fevndir av § 2, stk. 4, er fyrsti fráverudagur í stk. 1 - 3 at skilja sum fyrsti sjúkradagur uttan løn.
Kapittul 6
Útgjaldingin
§ 11. Dagpeningaveitingin verður goldin afturút fyri eina viku í senn.
Dagpeningatíðarskeiðið
§ 12. Útgjaldingin av dagpeningi heldur uppat, tá móttakarin aftur er arbeiðsførur, uttan mun til, um hann fer í vinnu aftur ella ikki.
Stk. 2. 6) Dagpeningur verður í mesta lagi veittur í 40 vikur frá 1. fráverudegi í einum 12 mánaða skeiði.
Stk. 3.9) 2) 3) Hóast ásetingina í stk. 2, kann dagpeningur verða veittur í upp til 2 ár í málum um arbeiðsskaða, sum eru fráboðað Vanlukkutryggingarráðnum, og sum verða viðgjørd eftir løgtingslógini um trygging móti avleiðingunum av arbeiðsskaða (Arbeiðsskaðatryggingarlógin).
§ 13. 2) 3) Tá dagpeningarætturin er brúktur sambært § 12, stk. 2, í einum samanhangandi tíðarskeiði, kann dagpeningur bert útgjaldast í einum framhaldandi dagpeningatíðarskeiði, um viðkomandi aftur hevur verið arbeiðsførur, og í byrjanini av nýggja sjúkratíðarskeiðinum, lýkur treytirnar í § 7.
Stk. 2. 2) 3) Persónur, sum hevur tryggjað seg sambært kap. 7, og sum hevur brúkt dagpengarættin upp sambært § 12, stk. 2, skal ístaðin prógva, at hann aftur hevur verið arbeiðsførur, og at tað eru gingnar minst 5 vikur, innan hann av nýggjum er vorðin sjúkrameldaður.
Kapittul 7
Sjálvboðin trygging
Upptøkutreytir
§ 14. Sjálvstøðug vinnurekandi kunnu tryggja sær dagpening sambært hesari lóg frá 1. fráverudegi.
Stk. 2. 10) (Strikað).
§ 14 a. 10) Stjórar í egnum feløgum kunnu tryggja sær dagpening sambært hesari lóg frá 1. fráverudegi.
Stk. 2. Stjóri í egnum felag kemur undir stk. 1, um:
1) felagið hevur avmarkaða ábyrgd fyri eigaran í felagnum,
2) persónurin eigur beinleiðis 100% av ognarlutunum í felagnum, og
3) felagið umframt stjóran ikki ella bert í lítlan mun hevur leysa arbeiðsmegi afturat sær.
Stk. 3. Hevur eitt felag fleiri stjórar, koma teir undir stk. 1, um teir tilsamans eiga beinleiðis 100% av ognarlutunum í felagnum, og felagið annars lýkur treytirnar í stk. 2.
§ 15. 10) Persónar, sum burturav ella í mestan mun eru sjálvstøðug vinnurekandi ella stjórar í egnum feløgum sambært § 14 a, kunnu tekna trygging við fullari dagpengaupphædd sambært § 9, stk. 2.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin ásetir í kunngerð nærri reglur fyri sjálvbodnu tryggingarnar.
§ 16. 2) Umsókn um trygging av dagpeningi, kann ikki latast inn, meðan tryggingartakarin er óarbeiðsførur. Tað sama er galdandi, um tryggingartakarin er munandi viknaður, ella vandin fyri sjúku er munandi øktur. Til at meta, um heilsutreytirnar eru uppfyltar, kann um neyðugt krevjast læknaváttan, sum Almannaverkið rindar.
Tíðaravmarkingar
§ 17. Persónur fær rætt til dagpening 4 vikur eftir, at umsóknin um upptøku í sjálvbodnu tryggingina er innlatin, og tryggingargjaldið er goldið.
Stk. 2. Um framhaldandi gjald til sjálvbodnu tryggingina ikki er inngoldið í seinasta lagi ein mánað eftir gjaldkomudagin, dettur tryggingin burtur.
Stk. 3. Avmarkingarnar í rættinum til dagpening sambært § 12 eru eisini galdandi fyri sjálvbodnu tryggingarnar.
Burturfall ella lækking
§ 18. Um inntøku- og arbeiðsviðurskiftini broytast munandi soleiðis, at viðkomandi tað seinasta árið ikki hevur lokið treytirnar í § 15, stk. 1, dettur tryggingin burtur.
Kapittul 8
Dagpeningur vegna arbeiðsskaða
§ 19. 11) Persónar, hvørs mál eru fráboðað Vanlukkutryggingarráðnum sum arbeiðsskaðamál, fáa dagpening eftir vanligu reglunum í lógini.
Kapittul 8 a 7)
Framhaldsviðgerð
§ 19 a. 2) Almannaverkið skal framhaldsviðgera mál um dagpening sambært hesi lóg og meta um útlitini fyri, at viðkomandi kann varðveita ella fáa tilknýti aftur til arbeiðsmarknaðin, ella um viðkomandi hevur tørv á tiltaki sambært lóg um arbeiðsfremjandi tiltøk.
Stk. 2. 2) Tá persónur hevur fingið sjúkradagpening í 60 dagar, hevur viðkomandi skyldu til, eftir áheitan frá Almannaverkinum, at møta til samrøðu við atliti til at gera meting sbrt. stk. 1. Almannaverkið kann víkja frá kravinum um samrøðu, um viðurskifti hjá tí einstaka tala fyri hesum, ella um útlit eru fyri, at viðkomandi í nærmastu framtíð aftur er í arbeiði.
Kapittul 9
Fígging
§ 20. Dagpeningur verður goldin av landskassanum.
Stk. 2. 11) 12) 2) 10) Arbeiðsgevarin afturrindar landskassanum tær útreiðslur, ið standast av, at Almannaverkið rindar 1. og 2. fráverudag sambært hesi lóg, tó undantikið í teimum førum, har ongin arbeiðsgevari er. TAKS krevur inn peningin frá arbeiðsgevaranum.
Stk. 3. 11) 12) 2) Gjaldsfreistin fyri kravinum sambært § 20, stk. 2, 1. pkt. er verandi mánaði umframt 30 dagar eftir, at Almannaverkið hevur skrivað uppgerð út.
Stk. 4. 12) Um dagpeningurin ikki verður goldin rættstundis sambært stk. 3, verður renta roknað av kravinum við 0,7% um mánaðin frá 1. degi í tí mánaði, sum kemur eftir, at dagpeningurin skuldi verið goldin, og til goldið er.
Stk. 5. 12) Dagpeningur, ið er fallin til gjaldingar, kann, saman við rentum og innkrevjingarkostnaði, verða innheintaður við panting.
Stk. 6. 12) 10) TAKS fremur panting sambært stk. 5 eftir reglunum í skattalógini fyri innkrevjing av skattum.
§ 21. 10) Gjaldið til sjálvbodnu tryggingina er 3.000 kr. fyri hálvárið fyri hvønn tryggjaðan.
Stk. 2. 10) Gjaldið verður javnað sambært sáttmála millum Føroya Arbeiðsgevarafelag og Føroya Arbeiðarafelag, rundað til næstu 10 kr.
Stk. 3. 10) Landsstýrismaðurin ásetir nærri reglur um innkrevjing av gjaldi, burturfall, útmelding o.a.
Kapittul 10
Umsiting
§ 22. 2) Almannaverkið umsitur hesa lóg.
Stk. 2. Landsstýrismaðurin kann leggja umsitingina av lógini heilt ella partvíst til annan myndugleika.
§ 23. 2) 8) Arbeiðsinntøkan og starvssetanin skal skjalprógvast av arbeiðsgevaranum á oyðublað, sum Almannaverkið útflýggjar.
Stk. 2. 2) Óarbeiðsføri og longdin av óarbeiðsførinum skal skjalprógvast við læknaváttan. Læknaváttanin verður goldin av Almannaverkinum.
Stk. 3. 5) Verður óarbeiðsføri staðfest sambært § 3, stk. 5, er váttan frá arbeiðsgevara javnsett við læknaváttan.
Stk. 4. 7) Landsstýrismaðurin ásetur í kunngerð nærri reglur um læknaváttanir.
§ 23 a. 7) 2) Áðrenn samrøðu sbrt. § 19 a, stk. 2 verður læknaváttan innheintað. Almannaverkið ger við støði í læknaváttanini eina heildarmeting av sjúkuni, og hvørja ávirkan sjúkan hevur fyri arbeiðsførleikan.
Stk. 2. 2) Tá persónur hevur fingið sjúkradagpening í 60 dagar, skal Almannaverkið bólka hvørt einstakt dagpengamál sum:
1) mál, har dagpeningamóttakarin vendir aftur á arbeiðsmarknaðin um stutta tíð,
2) mál, har vandi er fyri langtíðarsjúku, ella vandi er fyri arbeiðsførleikanum, og
3) mál, har sjúkan fer at viðføra langtíðarfráveru.
Stk. 3. 2) Framhaldsviðgerð sbrt. § 19 a verður framd sambært bólking í stk. 2 við denti á nr. 2 og nr. 3. Almannaverkið broytir bólking eftir meting.
§ 24. 2) Almannaverkið kann frá viðkomandi persónum, myndugleikum og feløgum, sum hava innlit í viðurskiftini, krevja upplýsingar, sum mugu metast neyðugar fyri viðgerðina og avgerðina í málinum.
Stk. 2. Eftir samráðingar við Føroya læknafelag ásetir landsstýrismaðurin eftir nærri reglum gjøldini fyri og innihaldið í læknaváttanunum.
Kapittul 11
Kærumøguleiki
§ 25. 6) 2) Avgerðir eftir hesi lóg, sum eru tiknar av Almannaverkinum ella øðrum myndugleika sambært § 22, stk. 2, kunnu kærast til Kærunevndina í almanna- og heilsumálum innan 4 vikur eftir, at avgerðin er fráboðað viðkomandi.
Stk. 2. Um serligar orsøkir tala fyri tí, kann kærunevndin víkja frá kærufreistini.
Kapittul 12
Afturgjald og úttøka
Afturgjald
§ 26. 2) Hevur nakar av órøttum fingið dagpening, og átti hann at verið vitandi um hetta, skal hendan upphæddin gjaldast aftur. Tað sama er galdandi, um orsøkin er vantandi ella skeivar upplýsingar frá viðkomandi, sum hesin hevur skyldu at lata Almannaverkinum.
Stk. 2. Afturgjaldingin kann fremjast við at afturhalda í dagpeningi og kann eisini krevjast afturhildin í løn v.m. eftir reglunum um innkrevjan av persónligum skatti.
§ 27. 2) Um persónur eftir metan Almannaverksins hevur rætt til løn undir sjúku sambært lóg ella sáttmála, og arbeiðsgevarin sýtir at gjalda slíka løn, rindar Almannaverkið persóninum dagpening eftir vanligu reglunum og krevur, um neyðugt við rættargangi, arbeiðsgevaran eftir goldna dagpeninginum.
Úttøka v.m.
§ 28. Krøv um veitingar eftir hesi lóg kunnu ikki gerast til mál fyri úttøku ella aðrari rættarsókn. Avtalur um slík krøv eru ógildugar.
Kapittul 13
Revsiásetingar
§ 29. 2) Við bót sektast, um ikki harðari revsing er ásett í revsilógini, tann, sum gevur Almannaverkinum skeivar ella villleiðandi upplýsingar ella tigur við upplýsingum, sum hann hevur skyldu at lata Almannaverkinum.
Stk. 2. 2) Við dóminum kunnu áleggjast dagbøtur, til upplýsingin verður latin Almannaverkinum.
Stk. 3. Er lógarbrotið framt av einum partafelagi, lutafelagi ella líknandi, kann tað áleggjast felagnum sektarábyrgd.
Kapittul 14
Gildiskoma og skiftisreglur
Gildiskoma
§ 30. Henda lóg kemur í gildi 1. juni 2001.
Stk. 2. Samstundis sum henda lóg fær gildi, fer úr gildi Lovbekendtgørelse nr. 102 af 02.03.1988 om dagpenge ved sygdom eller fødsel, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 94 frá 13.06.1995.
Skiftisreglur
§ 31. Persónur, sum hevur teknað sjálvbodna trygging eftir § 14 í Lovbekendtgørelse nr. 102 af 02.03.1988 við seinni broytingum, og sum er sjúkrameldaður, tá hendan lógin fær gildi, varðveitir rætt sín til dagpening restina av sjúkratíðarskeiðinum, tó í mesta lagi restina av veitingartíðarskeiðinum, sambært § 12, stk. 2.
1) Broytt við løgtingslóg nr. 101 frá 20. desember 2002. § 2 í hesi lóg ljóðar soleiðis: ”Løgtingslógin fær virknað frá 1. juni 2001.”
2) Broytt við løgtingslóg nr. 151 frá 20. desember 2012, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2013. § 3 Fyritíðarpensjónistur, ið er sjúkur og sum fær sjúkradagpening, tá henda lógin kemur í gildi, varðveitir rætt sín til dagpening restina av samanhangandi sjúkratíðarskeiðnum, tó í mesta lagi 40 vikur frá 1. fráverudegi í einum 12 mánaða skeiði.”
3) Broytt við løgtingslóg nr. 54 frá 4. mai 2017, har § 2 ljóða soleiðis: ”Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. juli 2017. Stk. 2. Umsókn um dagpening, sum fevnir um fráverutíðarskeið, sum byrjar áðrenn 1. juli 2017, verður viðgjørd eftir reglunum í dagpeningalógini, sum galda áðrenn 1. juli 2017.”
4) Broytt við løgtingslóg nr. 88 frá 8. mai 2003.
5) Broytt við løgtingslóg nr. 62 frá 26. mai 2011, har § 2 ljóðar soleiðis: ”Hendan løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2012.”
6) Broytt við løgtingslóg nr. 165 frá 22. desember 2009, har § 2 er soljóðandi: ”Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2010. Stk. 2. Fólkapensjónistur, ið er sjúkur og sum fær sjúkradagpening, tá lógin kemur í gildi, verður ikki ávirkaður av broytingini í § 1, nr. 1, fyrr enn játtaða dagpeningatíðarskeiðið er úti.”
7) Broytt við løgtingslóg nr. 66 frá 15. mai 2012, har § 2 ljóðar soleiðis: “Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2013.”
8) Broytt við løgtingslóg nr. 117 frá 24. november 2016 har § 2 ljóðar soleiðis: ”Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2017. Stk. 2. Samstundis fer løgtingslóg nr. 30 frá 19. mai 2004 um sjúkratrygd til fiskimenn úr gildi. Stk. 3. Umsókn um sjúkratrygd, sum fevnir um fráverutíðarskeið, sum byrjar í 2016, verður viðgjørd eftir reglunum í løgtingslógini um sjúkratrygd til fiskimenn, og sjúkratrygd verður í mesta lagi veitt í samfeldar 75 dagar. Stk. 4. Umsókn um dagpening, sum fevnir um fráverutíðarskeið, sum byrjar í 2016, verður viðgjørd eftir reglunum í dagpeningalógini, sum galda áðrenn 1. januar 2017.”
9) Broyt við løgtingslóg nr. 176 frá 22. desember 2009, har § 2 ljóðar soleiðis: ”Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. januar 2010.”
10) Broytt við løgtingslóg nr. 86 frá 29. mai 2017, har § 2 ljóðar soleiðis: ”Stk. 1. Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. juli 2017. Stk. 2. Tryggingargjøld, sum eru goldin fyri tíðarskeiðið 1. juni 2016 og til 31. mai 2017, eru galdandi fyri tíðarskeiðið og fram til 30. juni 2017.”
11) Broytt við løgtingslóg nr. 66 frá 2. mai 2003, har § 2 ljóðar soleiðis: ”Henda løgtingslóg kemur í gildi 1. apríl 2003.”
12) Broytt við løgtingslóg nr. 9 frá 30. mars 2004.


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Bakkafrost keypir stórt fóðurskip
Skipið verður útgjørt við fóðurskipanini, sum JT Electric hevur ment á Kambsdali.
Hetta er annað fóðurskipið, sum JT Electric letur Bakkafrosti, og tilsamans hevur fyritøkan latið átta fóðurskip til føroysku alivinnuna.
Arbeiðið verður gjørt á einari skipasmiðju í Póllandi. Tøknin verður gjørd í Føroyum og sett í skipið á pólsku skipasmiðjuni.
Á JT Electric starvast 33 fólk. Seks fólk starvast á menningardeildini, sum mennir nýggjar skipanir og vørur til alivinnuna bæði í Føroyum og uttanlands.
Sí eisini


text:
Nýggjur prestur eystan MúlaÁ felags kirkjuráðsfundi í gjár innstillaðu kirkjuráðini einmælt Mariu Jørðdal Niclasen til kallið sum sóknarprestur. Tá innstillingin er einmælt, ásetur lógin, at avgerðin er hjá...
Fleiri bønir og færri talur92 ára gamli Billy Graham ávarar yngri evangelistar móti at
Hví eitt kristiligt samfelag er tryggari at liva íHví haldi eg at eitt kristiligt samfelag er tryggari av...
Eina stilla stund við Gudi áðrenn kirkjutíðBønarhald Prukk-Elinar er eitt sjáldsamt og vakurt blað í søgu...
Morgundrekka í Missiónshúsinum á StrondumIngálvur Hansen fer at siga frá um hvussu jólini vóru,...
Kirkjan á nesi og tangaÍ Føroyum hava kirkjurnar frá gamlari tíð staðið á ásýniligum...
Syngja jólini inn í Tvøroyrar kirkjuSunnudagin 9. desember kl. 16.00 verða jólini sungin inn í...
Svenskur skúli sleppur adventiniTað varð einki adventshald hjá skúlanæmingunum í kirkjuni í Ekshärad í svensku kommununi Hagfors í ár. Foreldur eru skelkað og børnini við. Síðan...
Umvendur í slamsúgvaraHanus Poulsen er ættaður úr Klaksvík, giftist til Leirvíkar har...
Bøn og bønarsvarEg bað um styrki, og Gud gav mær trupulleikar, til
Jólagudstænasta í RandersAftur í ár verður skipað fyri føroyskari guðstænastu í Randers....
Nýtt videolag - Jól við LøkinVideolagið er tikið upp í Fríðrikskirkjuni megan upptøkurnar fóru fram...
Vinn gávubræv á 500 kr. frá Kristin.foVinn eitt gávubræv - virði 500 krónur, frá Kristin.fo. Drigið...
VITIN í Klaksvíkar BadmintonhøllLeygarkvøldið 8 desembur kl 2100, skipar sangbólkurin VITIN fyri ”Syngið...
Føroyska Jólaguðstænastan í LondonFøroyska Jólaguðstænastan í London verður nú Sunnudagin 9. desembur klokkan
Jólakonsert – 17 Sangarar í Skúlanum við ÓsánnaÁ skránni verða sungin jólaløg við børnum úr triðja...
Ljóð & video...
Jólahugni í ChristianskirkjuniFríggjadagin 7. des. Kl.15.00 verður jólahugni í kirkjukjallaranum í Christianskirkjuni. Ymist verður á skránni. Tónleikaframførsla, upplestur, burturlutan og annað. Øll eru vælkomin....
Hví varð Jesus føddur í Betlehem?Hesin spurningur upptekur mong og mangt kjak hevur staðist av...
Løgini bera yrkingarnarÍ sambandi við útgávu av bókini »Føroysk sálmaløg« við løgum...
Átta ár við óttaDina sigur frá, hvussu hon eftir 8 ár við ótta...
les meira1998 dagar síðan
Ovin komin við nýggjari jólafløguOvin Klein Olsen er komin út við nýggjari jólafløgu. Fløgan...
les meira1998 dagar síðan
Hvar ert tú Gud?Mong halda, at so kann Gud ikki vera kærleikans Gud,...
Sæst himmalin við kikara?Andakt: ”Sí, tjaldbúð Guds er hjá menniskjunum, og hann skal búgva hjá teimum, og tey skulu vera fólk hansara; og Gud sjálvur skal vera hjá...
Útgávukonsert við EkklesiaFyri 30 árum síðani gav bólkurin, Ekklesia, bandið "Siglir tú...
Nógv vitja Bókasøluna í NesvíkBókajólini í Nesvík lótu upp fyrr í dag. Longu nú...
Náttarkirkjan á GlyvrumFríggjakvøldið 7 desember kl. 21 letur NÁTTARKIRKJAN upp dyrnar í...
Í dag er Andrasarmessa...Í dag er Andrasarmessa, sum er til minnis um lærusveinin...
Kollafjarðar kirkja 175 árSunnudagin verður hátíðardagur í Kollafirði. Hendan dagin verður hátíðarhildið, at...
Løgtingið eigur at stramma lógina um fosturtøkuTað er óhugnaligt at hoyra tosið um fosturtøku, hvussu lætt...
Altjóðamøti í SiloaNú verður aftur eitt altjóðamøti í Siloa í Fuglafirði. Slík...
Trúarjáttan fólkakirkjunnar – nýggj útgávaNýggj útgáva av bókini “Trúarjáttan fólkakirkjunnar” er komin. Fyrra útgávan...
Tóra og Jónfríð kunna um kristniHøvundarnir Tóra við Keldu og Jónfríð Foldbo hava í Námi...
© Øll rættindi ognað Kristin.fo. Tilfar má ikki endurgevast uttan upplýsing um keldu: www.kristin.fo


text:
Suðuroyar Barnaverndartænasta umfatar: Sumba, Vág, Porkeri, Hov, Fámjin, Tvøroyri og Hvalba.
Umsitingin hjá barnaverndartænastuni er á kommunuskrivstovuni hjá Tvøroyrar kommunu, Tvørávegur 37, 800 Tvøroyri.
Barnaverndartænastan hevur telefon 611090, T-postur: Denne e-mail adresse bliver beskyttet mod spambots. Du skal have JavaScript aktiveret for at vise den.
Avgreiðslutíðin er mána- til fríggjadag frá kl. 10.00 til kl. 16.00.
Vakttelefonin eftir arbeiðstíð 283033.
Postadressa: Suðuroyar Barnaverndartænasta, Postboks 104, FO - 810 Tvøroyri.
Starvsfólk:
Annika Jónsveinsdóttir, leiðari
Jónleyg Eyðunsson, málsviðgeri
Unn Michelsen, málsviðgeri
Oddvá Thomsen, málsviðgeri
Mirjam Mikkelsen, málsviðgeri
Carol Symphor Kjærbæk, sálarfrøðingur.
Avgreiðslutíð: Mánadag – fríggjadag kl. 10.00 – 16.00.
Barnaverndarnevndin:
Malan Petersen, Fámjin, forkvinna
Amy Bech, Sumba
Maud Benjardøgg, Vágur
Birgir Veyhe, Porkeri
Barbara Gram, Tvøroyri
Sylvia Poulsen, Hvalba
Majken Josveinsdóttir, Hov
Endamálið hjá Suðuroyar Barnaverndartænastu er at ansa eftir at børn og ung, sum vegna sosial vandamál liva undir viðurskiftum, ið kunnu skaða teirra vælferð og menning, kunnu fáa tað hjálp ið er neyðug, fyri at greiða støðu teirra.
Eitt týðandi mál fyri barnaverndartænastuna er at syrgja fyri at hjálpin verður sett í verk saman við familjuni , at tilboðið er tað besta og at gerandisdagurin hjá barninum og familjuni ávirkast so lítið sum gjørligt.
Tú kann venda tær til Barnaverndartænastuna um tú, barn títt ella familjan hava ringar umstøður og hava tørv á hjálp til at mýkja gerandisdagin.
Tú kann eisini seta teg í samband við Barnaverndartænastuna um tú veit um familju ella barn ið tørva hjálp.
Tú kann vera ónevndur um tú ynskir tað.
FRÁBOÐANIN ER FYRSTA FET AT STØÐGA EINI SYRGILIGARI LAGNU
Tað er ikki altíð lætt at vita við vissu, nær eitt barn er fyri misrøkt ella ikki, men sum borgarar í samfelagnum eiga vit ikki at venda blinda eyga til, tá vit hava varhugan av, at talan er um misrøkt av einum barni. Vit skilda barninum bestu kor at liva undir, og eiga tí at boða myndugleikunum frá hesum.
Lógin um barnavernd er sera greið tá talan er um fráboðan. Øll hava vit skildu at boða myndugleikunum frá, um vit kenna til mál, har barn verður fyri misrøkt. Lógin sigur at øll hava fráboðanarskyldu, men skilur tó ímillum meiniga borgaran og tann sum í starvi sínum hevur við børn at gera, tá talan er um navngivna fráboðan.
Fráboðanir skula vendast til barnaverndina í tínum øki.
Eftir fráboðan, viðgerð barnaverndin fráboðanina.
Kapittul 3 í barnaverndarlógini- Fráboðanarskylda
§ 14. Øll, sum í starvi sínum hava við børn at gera og sum í hesum sambandi fáa kunnleika til viðurskifti ella hava orsøk til at halda, at viðurskifti eru, sum krevja, at komið verður uppí eftir hesi lóg, hava skyldu til navngivin at boða barnaverndartænastuni frá hesum. Fráboðanarskyldan sambært hesum stykki verður sett fram um ásetingarnar í øðrum lógum um tagnarskyldu í viðkomandi yrkjum.
Stk. 2. Tann, ið fær kunnleika til, at foreldur ella annar uppalari vanrøkir, meiðslar ella misnýtir eitt barn, ella at barnið á annan hátt livir undir viðurskiftum, ið kunnu skaða tess sálarligu ella likamligu heilsu ella menning, hevur skyldu til at boða avvarðandi Barnaverndartænastu frá hesum. Fráboðarin kann vera ónavngivin.
Stk. 3. Fráboðast skal eisini eftir stk. 1 og 2 um kvinnu, ið er við barn, tá ið mett verður, at tørvur er á stuðli sambært hesi lóg, t.d. vegna rúsevnismisnýtslu, sosialum ella sálarligum ávum.
Stk. 4. Barnaverndartænastan skal sum skjótast, og seinast innan eina viku, ganga ígjøgnum innkomnar fráboðanir og meta um, hvørt kanningar skulu setast í verk sambært hesi lóg, sí §§ 45 og 49.
Stk. 5. Barnaverndartænastan skal boða fráboðara sbrt. stk. 1 frá, hvørt fráboðanin er móttikin.
Umboð fyri Sumbiar kommuna.
Eyðbjørn Thomsen tlf.: 37 03 30/22 53 30, fastur limur


text:
Henda ótruliga góða, lýriska yrkingin eftir Ebbu Hentze skal eiga heiðurin at verða sýnd úti í tí ævinliga tykisheiminum. Yrkingin er úr Brá nummar 16 frá 1991 bls. 2. Hon stendur eisini í savninum Stjørnudust, sum Ungu Føroyar góðu út í 2011. Turið Sigurðardóttir hevur savnað. Ikki hesi orðini Ikki hesi orðini lívið hvørvur í tí sagda millum orðini […]
Leingi er tað, ið væl skal verða. Nú hava allir føroyingar, smáir og knáir, bíða eftir, at Vencil hin 11. skuldi koma. Kanska okkurt tár er felt og kanska onkur í máttloysi er farin út at renna í staðin fyri at endurlesa gamlar Venclar. Stúrið ikki meir. Nú kemur tann dagurin skjótt, at ein nýggjur […]
Røðan á Vaglinum 25. apríl 2012 Lat meg siga tað beinanvegin: Hetta er ikki ein flaggrøða. Og nú tað er sagt fari eg at leggja fyri við trimum minnisbrotum. Tað fyrsta haðani av Vaglinum. Tað var einaferð tíðliga í trýssárunum. Eg var lágur í gøtuni enn. Hátíðardagur mundi vera, kanska var hetta á […]
UNESCO, alheimsstovnur Sameindu Tjóða fyri útbúgving, vísindi og mentan, hevur síðan 1995 hátíðarhildið 23. apríl sum alheimsbókadag. Hesin dagur er eitt sindur sermerktur í bókmentasøguligum høpi, tí nógvir kendir rithøvundar eru antin føddir ella deyðir – ella bæði tvey – 23. apríl. William Shakespeare varð føddur 23. apríl 1564 og doyði 23. apríl í 1616 […]
Mynd: Randi Ward Steinbjørn B. Jacobsen f. 30.09.1937 – d. 12.04.2012 Steinbjørn B. Jacobsen, ein av okkara fremstu nútíðarskøldum, er farin. Steinbjørn kom sum eitt frískt lot inn í føroyska yrkjaraheimin við sínum stuttu, konkretu yrkingum. Nógv varð tosað um hetta yrkingaslagið, og nógv mettu hetta ikki sum yrkingar. Hvør kennir ikki hesa: lotið tolið […]
Í kjalarvørrinum á yrkingini “Was gesagt werden muss” eftir Günther Grass, sum hevur staðið í útlendskum bløðum, hevur tikið seg upp eitt hart tiltrongt kjak um innihaldið og formin í tí, sum Günther Grass hevur at siga um gýðingahatur og kjarnorkustøðuna í Ísrael og Iran. Eisini hevur verið tosað nógv um samfelagsligu støðuna hjá rithøvundum. […]
Í sambandi við, at tað eru 20 ár síðani ræðuliga borgararkríggið byrjaði í fyrrverandi Jugoslavia, fara vit at leggja út her seks yrkingar eftir Charles Simic. Í Sarajevo hava tey sett upp 11.542 reyðar stólar á eina gøtu. Hesir súmbolisera tey plássini, sum eftir blóðugua bardagan síta tóm. Charles Simic (f. 1938) føddur og uppvaksin […]
Skemtið Tá ið Jesus varnaðist, at hann var negldur á krossin, knústur av vónloysi, kallandi “Hví fórt tú frá mær?” góðtók hann søguna um einhvønn persón, ið knappliga varnast ikki at hann ella hon er svikin, men at har var ongantíð ein svíkjari, tí at hugmyndin av ódeyðileika tað vil siga viðfødd rættindi hjá einumhvørjum […]
5. apríl í 1997 andaðist mæta skaldið Allen Ginsberg. Allen Ginsberg (1925-97) var helst hitt týdningarmesta skaldið í farnu øld. Sjálvandi er ilt at taka dagar ímillum skøld, og tað er eisini ein persónlig meting og smakkur. Ginsberg er ein yrkjari, sum eg taki fram við jøvnum millumbili og lesi. Eg tók mær bókina, Last Words […]


text:
Styrkilistar
Fina styrkilistin
Evropiski (LEN) styrkilistin
Danski styrkilistin
Svimjisambond í Føroyum og okkara skandinavisku grannalondum
Svimjisamband Føroya
Dansk Svømmeunion
Sundsamband Íslands
Norges Svømmeforbund
Greinar
Aldersrelateret træning | Dansk Svømmeunion
Felags vanlukkutrygging
Øll ítróttarfólk, sum eru skrásett á askur.fo eru umfataði av felags vanlukkutrygging hjá ÍSF. Hendir ein skaði undir venjing ella til kapping, skal íðkarin fylla skjalið “Fráboðan um vanlukkutilburð” út og senda inn til ÍSF, evt. saman við eini læknaváttan. Nærri frágreiðing, umframt skjalið at fylla út, finst her.


text:
Craig Lord skrivar nú víðari á SwimNews.com um samrøðu við Michael Phelps og venjaran Bob Bowman í Berlin, har teir millum annað koma inn uppá hvat hann nú kann fara eftir, nú hann longu er “the greatest olympian in history”. Og svarið frá teimum er, at hann kann fara eftir legendum. Ella sum Bowman sigur: “Now we’re at a stage where whatever he does is about establishing a legacy.”
Lord listar upp nøkur legendarisk ‘met-met’ sum Phelps kann fara eftir: Til dømis at gerast mannligi svimjari sum vinnur sum grein á trimum olympiskum leikum. Ella at vinna 4 gullheiðursmerki afturat, og harvið hava vunnið dupult so nógv sum tey ið hava vunnið næstflest olympisk gull. Ella bara at vinna tvey heiðursmerki afturat teimum hann longu hevur, íroknað silvur og bronsu og harvið hava vunnið flest heiðurmerki av øllum olympiskum luttakarum nakrantíð. Ella fýra afturat, og harvið hava vunnið flest einstaklinga-heiðursmerki (altso undantikið stafettir). Ella at vinna 100 frí.
Lord spyr víðari: “Do you know what records of records you have?”. Phelps veit ikki, men Bowman svarar at ‘vit’ (tvs. hann 🙂 plaga at finna okkurt fram, sum til dømis hvussu heimsmet Spitz setti, ella hvussu nógv amerikansk meistaraheiti hann vann.
Síðani tosa teir eitt sindur um viðurskiftini teirra ímillum, Phelps og Bowman, um hvussu teir nú kunnu slappa av, har serliga Bowman opinbart var stressaður upp undir OL í Beijing í 2008. Og Bowman um hvussu tú ikki kanst fasthalda einum ítróttarfólki konstant á toppstøði í 8 ár, og at Phelps faktiskt hevur sett met eisini her. “I can’t recall another swimmer who held the standard he has for so many years.”
Síðani eitt sindur um størstu sigrarnar, har holmgongan við Cavic um 100 firvald á HM í Rom í summar taldi sum ein av teimum størstu hjá Phelps, afturat fyrsta OL gull í Athen í 2004, tá ið hann setti heimsmet í 400 blandað.
Les víðari her á SwimNews.com


text:
Lat tað vera sagt beinaveg – eg kenni Eir, og eri øgiliga væl við hana. So eg eri neyvan ein neutralur eygleiðari. Men halt kjaft, sum hatta var ein góð sending!! Handan um menninar á heiminum fyri heimleys. Also, Eir hevur eina gávu, sær út til. Saman við henni eru fólk ikki stív og varin og bevíst um, at tey verða filmað. Tey eru bara í sínum lívi, og Eir er til staðar. Eg eri bilsin og fegin um, at tað eydnast so væl. Tí – eg havi eina ella aðrastaðnis hildið, at ein fortreyt fyri at sleppa heilt nær at fólki er, at tey agera, sum um tú ikki var til staðar. Gloyma, at tú – og myndatólið – eru har. Og Eir er ikki ein persónur, sum man gloymir er í rúminum! Hon er full í látri og lívi, og hon luttekur. Og eg eri fegin um, at tað, eg helt, er mótprógvað. Glað, at Eir vísir mær á, at tað allarbesta er slett ikki, at tann við myndatólinum er ósjónlig, men tað allarbesta er, tá tey luttakandi onki hava ímóti at vera nakin og sárbar saman við henni við myndatólinum! Tá tey faktiskt fegin vilja, at hon skal vita, hvussu tey hava tað. TAÐ gevur ektaðar, góðar upptøkur, har vit ikki føla, at vit eru inni í kamarinum hjá fólki, tí vit hava sníkt okkum inn ósædd – men tí vit eru boðin inn. Saman við Eir. Tað er erligt og fair sjónvarp. Deiligt at uppliva! Og forbankað góð sending!
mars 6, 2009
Eirligheit
Ger eina viðmerking »
No comments yet.
RSS feed for comments on this post. TrackBack URI


text:
Øll vita, at rúsdrekka og ferðsla ikki hóska væl saman. Tó eru tað ikki øll, sum vita, at ávís sløg av heilivági kunnu vera eins vandamikil í ferðsluni og rúsdrekka.
Nøkur sløg av heilivági virka doyvandi ella rúsandi. Tey kallast “ferðsluvandamikil heilivágur”, tí tey minka um reaktiónsevnini.
Niðursett reaktiónsevni kann vera vandamikið - millum annað í ferðsluni. Ein kann verða dømdur eftir ferðslulógini, um ein er so mikið ávirkaður av heilivági, at tað ávirkar koyringina.
Hvussu doyvandi tann “ferðsluvandamikli heilivágurin” er, er tengt at, hvør heilivágurin er, hvussu nógv ein tekur, og hvussu leingi ein hevur verið í viðgerð.
Men ávirkanin er eisini ymisk frá persóni til persón. Tí ber ikki til at siga frammanundan, hvussu ávirkaður ein persónur gerst. Men ein má vera varin sjálvur.
Reyði tríhyrningurin
Tann heilivágurin, ið ber størsta vanda við sær at ávirka teg, er merktur við einum reyðum tríhyrningi. Um tú tekur heilivág við reyðum tríhyrningi, skalt tú vera varin við, hvussu tú reagerar upp á hendan heilivágin, áðrenn tú fert at koyra bil, arbeiða við maskinum e.l.
Um tú gerst doyvd/ur av heilivágnum, eigur tú at lata bilin standa.
Hesin reyði tríhyrningur verður brúktur í Danmark, Norra, Finnlandi og Íslandi. Tískil er hetta ikki eitt altjóða eyðkennismerki, og møguliga sært tú eitt annað eyðkennismerki aðrastaðni.
Dømi um heilivág við reyðum tríhyrningi er heilivágur fyri angist, ampa, andvekur, epilepsi og sjóverk. Eisini hevur onkur heilivágur fyri sterka pínu og hosta reyðan tríhyrning. (Sí lista yvir heilivág, leinkja stendur niðast)
Uttan reyðan tríhyrning
Tað er týdningarmikið at gera sær klárt, at heilivágur uttan reyðan tríhyrning eisini kann vera vandamikil í ferðsluni. Tí er altíð týdningarmikið, at ein er varugur við, hvussu heilivágurin ávirkar ein.
Her kann vera talan um sjónopsvíðkandi eygnadropar, ið kunnu ávirka sjónina, so ein ikki sær so væl, heilivágur fyri ov høgt blóðtrýst, ið kann geva svimbul í byrjanini av viðgerðini, ov nógv insulin ella heilivágur fyri sukursjúku, sum kann føra til ov lágt blóðsukur, heilivágur fyri ovurviðkvæmi, heilivágur fyri turran hosta og heilivágur fyri tunglyndi. Eisini kunnu ávís sløg av náttúruheilivági ávirka reaktiónsevnini. Her er tað serliga náttúruheilivágur, ið inniheldur valeriane (baldrian), ið ein skal geva gætur.
Hvussu kann eg vita, um heilivágurin er ferðsluvandamikil?
Tú eigur at vera sera varin, áðrenn tú setir teg aftan fyri róðrið, um tú hevur tikið nýggjan heilivág og kennir teg illa fyri, ávirkaðan ella øðrvísi stutt eftir, at tú hevur tikið heilivágin. Heilivágurin kann hava ferðsluvandamikil hjáárin. Virknaðurin kann vera stuttur, men tað týdningarmesta er, at ein sjálvur er varugur við, hvussu ein reagerar. Vit reagera øll ymiskt upp á sama slag av heilivági.
Ferðsluvandamikil heilivágur og rúsdrekka
Um tú drekkur rúsdrekka saman við ferðsluvandamiklum heilivági, kann tann doyvandi virknaðurin økjast. Eisini kann doyvandi virknaðurin økjast, um tú tekur fleiri sløg av ferðsluvandamiklum heilivági.
Hugsa um hetta, áðrenn tú fert at koyra:
Ivast tú, skalt tú spyrja apotekið ella læknan, um tú kanst koyra bil við heilivágnum.
- Kanna altíð um tín heilivágur er merktur við einum reyðum tríhyrningi, og ver varin!
- Um tú fært heilivág, sum hevur ein reyðan tríhyrning, ella um skamtanin broytist, er týdningarmikið, at tú veitst, hvussu tú reagerar upp á hendan heilivágin, áðrenn tú fert at føra akfør.
- Les seðilin í heilivágspakkanum. Har kanst tú lesa um hjáárin, og um heilivágurin ávirkar annan heilivág ella rúsdrekka.
- Um tú byrjar eina heilivágsviðgerð fyri sálarliga sjúku, sukursjúku, pínu ella ov høgt blóðtrýst, ella um skamtanin broytist í tíni viðgerð, skalt tú tosa við læknan, um tað er neyðugt at lata bilin standa.
- Rúsdrekka og ferðsluvandamikil heilivágur eru ein vandamikil blanding. Rúsdrekka – einans eitt glas av víni ella ein øl – kann økja tann doyvandi virknaðin av heilivágnum nógv.
Listi yvir ferðsluvandamiklan heilivág:
www.sundhedsstyrelsen.dk - > Medicin & medicinsk udstyr (bjálki ovast) -> Særlige medicinområder -> Trafikfarlige lægemidler -> Liste over trafikfarlige lægemidler


text:
Sigrun Heldarskarð og Durid Johannesen sjúkrarøktarfrøðingar og Poula í Frammistovu í starvsvenjing hjá Fólkaheilsuráðnum
Átakið ‘Heilsa
á ferð’ verður byrja í Klaksvík, síðani verður farið kring landið. Fyrstu
kanningarnar verða gjørdar týsdagin 17. september, og hildið verður fram til
fríggjadagin 21. september. Tað er Klaksvíkar Sjúkrahús, sum verður karmurin um
tiltakið komandi viku.
Tilmeldingin
fer fram á telefon 515155 millum kl. 10 og
16.
Átakið er
eitt samstarv millum Klaksvíkar Sjúkrahús og Fólkaheilsuráðið. Í hesum sambandi
verður skipað fyri fyrilestri týskvøldið 17. september kl. 19.30 í Spaniastovu, har Jens Andreassen, yvirlækni fer
at halda fyrilestur um Typu2 diabetes. Løtan verður eisini kryddað við onkrari
framførslu.


text:
Markleys Útbúgving
Vitan og útbúgving kenna ikki til landamørk
Markleys Útbúgving er eitt upplýsingarátak ætlað fráfaringarflokkunum í miðnámsskúlunum. MFS samstarvar við Altjóða Skrivstovuni (ASK), Setrið, Lestrarvegleiðarafelagið og BankNordik um at geva miðnámsnæmingum eitt gott grundarlag at velja sína víðari útbúgving. Við at upplýsa um nógvu valmøguleikarnar, fáa miðnámsnæmingarnir inspiratión og betri vitan, um ta stóru lestraravgerðina.
Tiltakið bjóðar felags fyrilestrar, og møguleiki verður eisini fyri at tosa við vegleiðarar og lesandi á hægri útbúgvingarstovnum í serligum básum. Í básunum verða umboð frá føroyskum útbúgvingarstovnum, umboð úr norðurlondunum og øðrum londum í og uttan fyri Europa. Talan verður um bæði føroyskar og útlendskar vegleiðarar. Harumframt luttaka føroysk núverandi og fyrrverandi lesandi at geva góð ráð til framtíðarlesandi.
Um kvøldið verður eitt líknandi alment tiltak fyri tey, sum longu eru farin úr miðnámsskúla. Miðað verður eftir einum sindur eldri aldursbólki, tó er endamálið varðveit. At geva framtíðarlesandi ein góðan gróðrarbotn til førleikamenning, har vit skapa eitt gott yvirlit yvir lestrarmøguleikarnar og geva góð ráð til lestrarlívið.


text:
Sverri Egholm
22.01.2018 - 22:34
Tíðindi > Samfelag & Politikkur > Landspolitikkur
Vanliga fara borgarstjórar av fundi, tá mál, sum teir sjálvir eru partur av koma til viðgerðar, tí annars eru teir ógegnigir.
Men soleiðis var ikki, tá býráðið á Tvøroyri tann 13. februar 2017 atkvøddi um Kristin Michelsen skuldi fáa heimind at vera borgarsjóri og tingmaður samstundis.
Í skjali sum Kringvarpið hevur fingið hendir á, stendur at Kristin Michelsen var í millum tey fýra, sum tóku undir við, at hann slapp at røkja borgarstjórastarvið og vera í tinginum.
Í Klaksvíkar kommunu og í Vestmanna kommunu hava býráðini hava tikið støðu til sama spurning, eru borgarstjórarnir í báðum førunum farnir av fundinum.
Síggj innslagið her


text:
Svanbjørg Manai, 40 ára starvsdag.
Tey munnu vera fá, ið ikki hava fingið við, at Posta í ár kann hátíðarhalda sín 40 áradag. 1. apríl 1976 varð føroyska deildin hjá Post Danmark loyst frá stovninum og gjørdist okkara egna Postverk Føroya, seinni Posta.
Men javngongd við ársdagin hjá stovninum, er søgan um karismatiska stjóran á frímerkjadeildini, Svanbjørg Manai, sum eisini hevði 40 ára starvsdag tann 1. apríl. Hon hevur nevniliga verið við frá fyrstu byrjan – og er við árunum vorðin meira ella minni samgildin við virkið.
Tá Postverkið í sínari tíð skuldi stovna nýggju frímerkjadeildina, varð tann unga Svanbjørg Manai úr Havn headhuntað fyri sín málkunnleika. Nýggja deildin hevði brúk fyri málkønum fólki til kundatænastuna – og Svanbjørg varð sett í starv saman við tveimum øðrum. Fyrstu tíðina sum tímalønt – hon hevði ikki ætlanir um at vera verandi í starvinum. Hóast táverandi starvsfólkastjórin, A. G. Nielsen, hvønn mánað, tá lønin varð útgoldin, spurdi Svanbjørg, um hon ikki vildi gerast fastlønt, segði hon nei takk.
Orsøkin til at Svanbjørg helt seg aftur var, at hon í roynd og veru bara hevði ætlanir at vera heima stutta tíð. Hon hevði frammanundan búð í Týsklandi, Fraklandi og Norra og ætlaði sær út aftur at ferðast, áðrenn hon tók við føstum starvi. Tað ljóðar rættuliga stuttligt fyri okkum, ið hava fylgt Svanbjørg millum ár og dag. Hon man vera ein av teimum føroyingum, ið hevur ferðast mest runt um í heiminum - í júst arbeiðsørindum. Tað var leingi sagt í skemti, at ringdi man til Svanbjørg, visti man aldrin hvørjum landi hon svaraði frá.
Frímerkjadeildin var longu frá byrjan ein nútímans fyritøka. Við fyrsta stjóranum, Jørgen Gunnarson, sum júst var heimkomin úr USA, varð EDV tikið í nýtslu í kundatænastuni. Menningin helt fram, tá Knud Wacher tók við leiðsluni. Kundarøktin hjá frímerkjadeildini var frammanfyri sína tíð í Føroyskum høpi – og deildin legði stóra orku í søluarbeiði, við at luttaka í framsýningum og tiltøkum runt um í heiminum. Og tað fall Svanbjørg í lut, saman við øðrum, at umboða frímerkjadeildina úteftir. Hon, ið ikki vildi setast í fast starv orsaka av ferðaætlanum, var áhaldandi á ferð runt íkring í arbeiðsørindum.
Í 1986 var ein rættulig søludeild sett á stovn á frímerkjadeildini – og Svanbjørg varð sett sum leiðari. Saman við stjóranum á frímerkjadeildini, tí líka so karismatiska Knud Wacher, og stjóranum í Postverk Føroya, Esbern Midjord, var hon partur av einum symbiotiskum sparring-toymi. Wacher var nýtíðar bureaukraturin og leiðarin, ið tók sær av rakstri og fyrisiting, men ikki brýggjaði seg serligt um ferðing og umboðan. Svanbjørg gjørdist tí andlit og umboð fyri frímerkjadeildina úteftir. Fram til 1998, tá Midjord fór frá vegna aldur, skipaðu tey fyri myndevni, framleiðslu og marknaðarføring av frímerkjunum.
Samstarvið við Knud Wacher helt fram – og tær leiðreglur tey komu fram til, eru framvegis galdandi fyri føroyskar frímerkjaútgávur. Hvørt frímerki skal siga eina søgu og virka sum ein lítil gluggi inn í føroyska mentan, søgu og viðurskifti annars. Søluhátturin er útvendur og dentur verður lagdur á umboðan úti í heimi.
Tá Wacher legði frá sær í 2006, avloysti Svanbjørg hann í stjórasessinum. Hesa tíðina vóru umfatandi umleggingar framdar – stovnurin Postverk Føroya varð til partafelagið Posta. Hetta var eitt ókyrt tíðarskeið. Orsakað av broyttum fortreytum fyri postflutning yvirhøvur, var neyðugt við umfatandi umleggingum og rationalisering – og nýggja fyritøkan hevur nú funnið sína legu sum nútímans logistikfyritøka og frímerkjaútgevi.
Og í ár kann Svanbjørg Manai hátíðarhalda 40 ára starvsdagin saman við Posta. Tað hava verið hendingarík ár fyri gentuna, ið ikki vildi í fast starv vegna ferðahug. Við árunum man hon tilsamans hava ferðast fleiri ferðir kring jarðarknøttin - samstundis sum hon hevur verið undangongufólk millum føroyskar kvinnur, í sínum eginleika sum leiðari uttanfyri siðbundin kvinnustørv. Men kenna vit hana rætt, hugsar hon ikki stórvegis um tað – Svanbjørg hevur enn, sum fyrr, eyguni fest á sjónarringin.
Til lukku við teimum 40 starvsárunum, Svanbjørg! Vónandi liggja mangar og áhugaverdar ferðir fyri framman!


text:
Gáloysni í tølum
- Gáloysni er avgerandi faktor í umleið 30% av øllum ferðsluvanlukkum
- Mett verður, at vit í miðal eru gáloysin í 30% av koyritíðini
- 70% av tí, sum órógvar okkum, hendir inni í bilinum
- Koyrir tú 80 km/t og hyggur at telefonini í 4 sekund, hevur tú koyrt 89 metrar í blindum.
- Koyrir tú 50 km/t og hyggur at telefonini í 4 sekund, hevur tú koyrt 56 metrar í blindum.
Kelda: DTU Transport: Distraktion i forbindelse med bilkørsel, 2010
Føroyingar um gáloysni
- 24% siga seg javnan tosa í handhildna telefon, meðan tey sjálv koyra bil (Gallupkanning apríl 2017)
- 11% siga seg skriva ella lesa javnan sms, meðan tey sjálvi koyra bil (Gallupkanning apríl 2017)
- Tað er millum lítil og eingin munur millum, hvussu nógv kvinnur og menn brúka handhildna fartelefon í bili (Gallupkanning apríl 2017)
- 21% siga seg seinastu 12 mánaðirnar hava verið um at sovna, tá tey sjálv hava koyrt (Gallupkanning november 2017)
- 85% halda, at gáloysni hevur sera stóran ella stóran týdning fyri talið á álvarsligum ferðsluvanlukkum (Gallupkanning november 2017)
Vinnubilar og handhildin fartelefon
- 55% av føroyingum siga seg síggja bilførarar í vinnubilum (alment ella privat) tosa í handhildna fartelefon antin dagliga, fleiri ferðir um vikuna ella 1 ferð um vikuna.


text:
Fyri andaligum og tímiligum leiðarum
- At tey, sum stýra og ráða mugu fáa dirvi og vísdóm at smíða lógir sum verja og virða mannalívið frá gitnaði til nátúrligan deyða.
- At andaligir leiðarar við dirvi boða sannleikan í kærleika, og at teir prædika rættin til lív hjá ófødda barninum og virðið á mannalívinum, bæði í teirra samkomum og í almenna rúminum.
Fyri teimum í truplum ella óvæntaðum graviditetumAt komandi mammur ásanna, at tær bera eitt nýtt mannalív og at tær soleiðis velja fosturtøku frá.
- At óttin hjá komandi mammum við truplum graviditetum verður umskiftur við frið, og at tær finna vegleiðing og stuðul til at bera barnið til tað er fullborið.
- At komandi mammur, sum søkja ráðgeving fáa ráðgeving sum virðir bæði mammuna og barnið.
Fyri familjuniAt øll ófødd børn fáa kærleika, viðurkenning og tryggleika frá mammuni og pápanum frá gitnaði.
- At foreldur fagna nýggjum lívið, serliga í truplum og avbjóðandi umstøðum.
- At komandi mammur og pápar fagna og stuðla børnum teirra frá gitnaði sama hvussu óvart tey koma á.
Fyri ljósmøðrum, sjúkrasystrum, læknum, sosialráðgevum, undirvísarum og øllum avvarðandi mynduleikum
- At øll heilsustarvsfólk viðurkenna og virða lívið hjá ófødda barninum.
- At vísindafólk virða at lívið er heilagt frá gitnaði.
- At undirvísarar á øllum deildum læra sínar næmingar at skilja og vísa virðing – fyri sær sjálvum, øðrum og fyri ófødda barninum.
- At tey í miðlunum viðurkenna og virða lívið hjá ófødda barninum.
Fyri virðing í kynsligum parløgumAt kvinnur og menn læra at virðismeta kærleikan til hvønn annan, so at tey virða ófødda barnið somuleiðis sum tey virða hvønn annan.
- Fyri kvinnum og monnum ið eru særd av fosturtøku
- At kvinnur og menn, ið eru særd av fosturtæku uppliva Guðs náði og fyrigeving, og soleiðis fáa likamliga, sálarliga og andaliga grøðing.
Fyri samfelagnum
- At øll vakna og gerast varug við ræðuleikarnar av fosturtøku.
- At samfelagið virðir og verjir øll ófødd børn, eisini tey sum bera brek og syrgir fyri røkt og umsorgan teirra vegna.
- At ung sum eldri gerast forsprákarar fyri virði á tí ófødda barninum, og at tey ið longu berjast fyri ófødda barnið verða varðveitt í tænastuni.
Bøn fyri lívið
Guð, okkara skapari, alt lív er frá tær og í tínum hondum frá gitnaði til deyða. Hjálp okkum at virðismeta børnini. Signa øll tey, sum verja rættin hjá óføddum, teimum sum bera brek og teimum gomlu. Upplýs og ver náðigur móti teimum, sum ikki klára at elska og gev teimum frið. Lat frælsið vera merkt av ábyrgd, reinleika og falsloysi. Amen
Frelsari í móðurlívi
Jesus Kristus, tú tók sjálvboðin á teg at gerast menniskja. Tú livdi og doyði, vart barn og vaksin eins og menniskju.
Tú vart eins og vit í móðurlívið. Meðan tú var Guð, meðan einglarnir tilboðu teg, meðan tú vart almáttugur og alvaldandi, tú dvaldi í níggju mánaðar í móðurlívið. Tú vart okkara frelsari í móðurlívið, okkara Guð sum var eitt ófødd barn.
Harri Jesus, vit biðja teg signa og verja børnini í móðurlívið. Bjarga teimum frá vandanum í fosturtøku. Gev mammunum náði til at ofra seg sjálvar, likamliga og sálarliga fyri teirra børn. Hjálp øllum heimsborgarum at ásanna at tey hava eina systur ella ein beiggja í tí ófødda barninum, endurloyst av tær, okkara frelsara í móðurlívið.
Bønner for det ufødte barn (download)
Hjælp i gudstjenesten og det personlige bønsliv


text:
Áki Bertholdsen 13.11.2017 (23:40)
Biðja føroyskar sjúklingar um hjálp
Nú skal tað kannast, hvussu føroyingar, sum hava verið sendir til servigerð á sjúkrahúsum uttanlands, hava upplivað tað.
Hvørt ár verða einir 1500 føroyingar sendir uttanlands at fáa læknaviðgerð og hvørt ár brúkar føroyska samfelagið einar 170 milliónir krónur upp á hesar viðgerðirnar. Og talið fer bara at veksa so hvørt fólkatalið veksur og miðalaldurin hækkar.
Men hóast talan er um eitt stórt tal av sjúklingum, vita vit í roynd og veru lítið og einki um, hvussu sjúklingar uppliva tað at verða sendir á eitt sjúkrahús uttanlands til viðgerð.
Tí verður nú farið undir eina granskingarætlan fyri at fáa greiði á, hvussu sjúklingar úr Føroyum uppliva tað at verða sendur uttanlands til viðgerar.
Kanningin verður gjørd á tann hátt, at sjúklingar skulu svara einum spurnarblaði, har sjúklingurin er dulnevndur.
Spurnarblaðið er at finna her survey.ruc.dk/LinkCollector
Tað er eisini at finna á heimasíðuni, gransking.fo, umframt á Facebooksíðunum hjá Krabbameinsfelagnum, Landssjúkrahúsinum og Sjúklingahotellinum Tórshavn.
Sjúkrakassagrunnurin hevur stuðlað verkætlanini, men annars er hon eitt samstarv ímillum Krabbameinsfelagið og ein arbeiðsbólk av lesandi a Roskilde Universitet.
Men hóast Krabbameinsfelagið samstarvar um kanningina, leggur Fríði í Geil Jensen, verkætlanarleiðari, dent á, at hon fevnir um allar sjúklingar, sum hava verið uttanlands til viðgerar fyri eina likamliga sjúku, ikki bara sjúklingar ið krabbameini
Fríði í Geil Jensen sigur, at hetta er eitt øki sum er lítið og einki granskað. Men hinvegin er hetta avgerandi vitan, skulu vit kunna menna eina góða sjúklingagongd.
Í kanningini verður dentur lagdur á at fáa greiði á ymsum iðurskiftum, eitt nú, hvørja fatan, sjúklingurin hevur av viðurskiftunum á sjúkrahúsinum uttanlands, hvørja fatan teir hava av heilsustarvsfólki, og hvussu teir uppliva at vera í eini aðrari mentan, har tey ikki tosa føroyskt.
– Aðalmálið er at lata sjúklingin koma til orðanna og lýsa sínar upplivingar, tí í hesum sambandi er tað sjúklingurin sum er serfrøðingurin, sigur verkætlanarleiðarin.
Í hesum sambandi hava sjúklingarnir eina heilt serliga vitan um, hvussu tað er at verða sjúklingur á einum sjúkrahúsi uttanands, og kanningin kann verða grundarlagið hjá myndugleikunum í strembanini sum alla tíðina er eftir at bøta um viðurskiftini.
– Tað er bara sjúklingurin sjálvur, sum kann lýsa, hvat riggaði væl og hvat ikki riggaði, sigur Fríði í Geil Jensen. Hann sigur at til ber at svara spurnarblaðnum til 23. november.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her