text:
KAPITTUL NÍTJAN
Hann vardi, hann uppihelt, hann helt á
1, 2. (a) Hvørjar broytingar høvdu Jósef og familjan fyri sær? (b) Hvørji ring tíðindi mátti Jósef bera konu síni?
JÓSEF bant enn eina byrðu upp á eslið. Ímynda tær hann, sum hann hugdi út í ta myrku náttina í bygdini Betlehem og klappaði tí lítla, men sterka klyvjadjórinum. Hann hugsaði allarhelst um ta longu ferðina, tey høvdu fyri sær. Egyptaland! Eitt fremmant fólk, eitt fremmant mál, fremmandir siðir — hvussu skuldi hansara lítla familja klára so stórar broytingar?
2 Tað var ikki lætt hjá Jósefi at siga elskaðu konu síni, Mariu, frá teimum ringu tíðindunum, men hann mannaði seg upp og gjørdi tað. Hann segði henni frá dreyminum, har ein eingil hevði givið honum henda boðskapin frá Gudi: Heródes kongur vildi drepa lítla son teirra! Tey noyddust at rýma alt fyri eitt. (Les Matteus 2:13, 14.) Maria var sera stúrin. Hvussu kundi nakar vilja drepa hennara lítla óseka barn, sum ikki kundi gera nøkrum nakað ilt? Hvørki Maria ella Jósef skiltu tað. Men tey litu á Jehova og gjørdu seg til reiðar at fara.
3. Lýs fráferðina hjá Jósefi og familjuni úr Betlehem. (Sí eisini myndina.)
3 Á myrkari nátt, meðan øll bygdin svav og einki visti um tað, sum var í umbúna, rýmdu Jósef, Maria og Jesus úr Betlehem. Sum tey gingu suðureftir, og tað tók at lýsa í eystri, hugsaði Jósef ivaleyst um, hvat mundi liggja fyri framman. Hvussu kundi ein fátækur træsmiður verja sína familju fyri so óndum kreftum? Mundi hann altíð fara at vera mentur at uppihalda familjuni? Fór hann at vera førur fyri at halda á og røkja ta stóru uppgávuna, hann hevði fingið frá Jehova, nevniliga at ansa eftir og uppala hetta heilt serliga barnið? Avbjóðingarnar vóru ræðandi. Meðan vit kanna, hvussu hann kláraði tær, fara vit at læra, hví pápar í dag, ja, vit øll, eiga at taka eftir trúnni hjá Jósefi.
Jósef vardi sína familju
4, 5. (a) Hvussu broyttist lívið hjá Jósefi fullkomiliga? (b) Hvussu eggjaði eingilin Jósefi til at átaka sær eina ómetaliga stóra uppgávu?
4 Eina tíð frammanundan broyttist lívið hjá Jósefi fullkomiliga. Tað var eftir, at hann varð trúlovaður dóttir Eli heima í Nazaret. Jósef visti, at Maria elskaði Jehova og hansara siðareglur. Men so fann hann út av, at hon var við barn! Hann ætlaði at skiljast frá henni í loyndum, so eingin gøla skuldi verða. * Men so vísti ein eingil seg fyri honum í dreymi og greiddi honum frá, at Maria var við barn av heilaga anda Jehova. Eingilin legði aftrat, at sonurin, hon bar, ’skuldi frelsa fólk sítt frá syndum teirra’. Hann segði eisini við Jósef: „Óttast ikki at taka til tín Mariu, konu tína!“ — Matt. 1:18-21.
5 Jósef, sum var ein rættvísur og lýðin maður, gjørdi sum eingilin hevði sagt. Hann tók á seg ta ómetaliga stóru ábyrgdina at uppala og ansa eftir einum soni, ið ikki var hansara egni, men dýrabarasti sonur Guds. Seinni fóru Jósef og kona hansara, sum var við barn, til Betlehem at lata seg skriva í manntal eftir boðum frá keisaranum. Har varð barnið føtt.
6-8. (a) Hvørjar hendingar høvdu enn eina broyting við sær fyri Jósef og familjuna? (b) Hvussu vita vit, at tað var Satan, sum setti „stjørnuna“ á himmalin? (Sí eisini undirgreinina.)
6 Jósef og familjan fóru ikki aftur til Nazaret, men vórðu verandi í Betlehem, sum lá einar tíggju kilometrar frá Jerusalem. Tey vóru fátæk, men Jósef gjørdi alt, hann var mentur, fyri at verja og ansa eftir Mariu og Jesusi. Skjótt búsettust tey í einum lítlum húsi. Jesus var ikki longur eitt pinkubarn, men kanska gott og væl ársgamal, tá ið lív teirra knappliga broyttist aftur.
7 Nakrir stjørnuspámenn komu at vitja. Teir komu úr Eysturlondum, helst líka úr Bábylon. Teir høvdu fylgt eini „stjørnu“ til húsið hjá Jósefi og Mariu og leitaðu eftir einum barni, sum skuldi verða kongur jødanna. Menninir vístu stóra virðing.
8 Hvørt stjørnuspámenninir vistu tað ella ikki, høvdu teir komið lítla Jesusi í lívsvanda. „Stjørnan“, sum teir høvdu sæð, hevði fyrst leitt teir til Jerusalem og ikki til Betlehem. * Har søgdu teir tí ónda konginum, Heródesi, at teir leitaðu eftir einum barni, sum skuldi verða kongur jødanna. Heródes varð frá sær sjálvum av øvundsjúku, tá ið hann frætti hetta.
9-11. (a) Á hvønn hátt vóru størri kreftir enn Heródes og Satan í umbúna? (b) Hvussu var ferðin til Egyptalands øðrvísi, enn hon verður lýst í apokrýfiskum mýtum?
9 Tíbetur vóru størri kreftir enn Heródes og Satan í umbúna. Hvussu tá? Jú, tá ið menninir komu til húsið og sóu Jesus saman við mammu síni, góvu teir honum gávur og vildu einki hava afturfyri. Tað man hava verið heilt løgið hjá Jósefi og Mariu, at tey nú áttu so stór virði sum „gull, roykilsi og myrra“. stjørnuspámenninir ætlaðu sær at fara aftur til Heródes kong at siga honum, hvar teir høvdu funnið barnið. Men so legði Jehova upp í leikin. Í einum dreymi gav hann teimum boð um at fara eina aðra leið heimaftur. — Les Matteus 2:1-12.
10 Stutt eftir at stjørnuspámenninir vóru farnir, fekk Jósef hesa ávaring frá eingli Jehova: „Reis teg, tak barnið og móður tess við tær og flýggja til Egyptalands, og verð har, inntil eg sigi tær til! Tí Heródes fer at leita eftir barninum at drepa tað.“ (Matt. 2:13) Og sum vit fingu at vita fyrst í kapitlinum, gjørdi Jósef alt fyri eitt, sum hann varð biðin. Hann setti trygdina hjá barninum fram um alt annað og fór til Egyptalands við familju síni. Dýrabaru gávurnar, sum teir heidnu stjørnuspámenninir høvdu givið teimum, hjálptu Jósefi at rinda útreiðslurnar í sambandi við ferðina og uppihaldið í Egyptalandi.
11 Apokrýfiskar mýtur og halgisøgur romantiseraðu seinni ferðina til Egyptalands og róðu fram undir, at lítli Jesus við undrum stytti teimum ferðina, gjørdi brotsmenn óskaðiligar og enntá fekk dadlupálmar at benda seg niður fyri mammuni, so hon kundi henta fruktirnar. * Men í veruleikanum var tað bert ein long og strævin ferð inn í tað ókenda.
Jósef hugsaði meira um familjuna hjá sær enn um seg sjálvan
12. Hvat kunnu foreldur, sum uppala børn í hesum vandamikla heimi, læra av Jósefi?
12 Foreldur kunnu læra nógv av Jósefi. Hann var fúsur at skúgva bæði arbeiði og vælveru til viks fyri at verja familjuna ímóti vanda. Tað er eyðsæð, at hann metti sína familju sum eina dýrabara gávu frá Jehova. Foreldur í dag uppala síni børn í einum vandamiklum heimi, har nógvar kreftir hótta við at skaða ella púra oyðileggja børn og ung. Mammur og pápar, sum taka eftir Jósefi og gera sítt ítasta fyri at verja síni børn fyri hesi ávirkanini, hava nógv rós uppiborið.
Jósef uppihelt familju síni
13, 14. Hví fóru Jósef og Maria aftur til Nazaret at ala upp børn síni?
13 Tað tykist, sum familjan ikki varð verandi leingi í Egyptalandi, tí áðrenn long tíð var liðin, segði eingilin Jósefi, at Heródes var deyður. Jósef fór við familjuni heimaftur til land sítt. Ein gomul profeti hevði boðað frá, at Jehova skuldi kalla son sín „úr Egyptalandi“. (Matt. 2:15) Jósef hevði ein leiklut í uppfyllingini av hesi profetiini. Men hvar skuldi hann nú fara við familjuni?
14 Jósef var varin. Hann bar av røttum ótta fyri eftirmanni Heródesar, Arkelaus, sum eisini var óndur og drápshugaður. Við Guds leiðslu fór Jósef við familju síni norðureftir, burtur frá Jerusalem og øllum svikaráðunum har, aftur til heimbygdina Nazaret í Galilea. Har búsettust hann og Maria og aldu upp børn síni. — Les Matteus 2:19-23.
15, 16. Hvussu var arbeiðið hjá Jósefi, og hvørji amboð hevur hann møguliga nýtt?
15 Lívið hjá teimum var einfalt, men ikki lætt. Bíblian sigur, at Jósef var træsmiður, og nýtir eitt orð, sum fevnir um nógvar mátar at arbeiða við viði, eitt nú at fella trø og fáa tey heim til hús, leggja tey at turka og gera viðin til reiðar at byggja hús, bátar, brýr, vagnar, hjól, ok og ymisk landbúnaðaramboð. (Matt. 13:55) Tað var strævið arbeiði. Ein træsmiður á Bíbliunnar døgum arbeiddi ofta í túninum beint við dyrnar ella í eini smiðju nærindis húsinum.
16 Jósef nýtti nógv ymisk amboð, nøkur hevði hann helst fingið eftir pápa sín. Hann hevur møguliga nýtt vinkul, lodd, kritsnór, sag, øks, skarøks, hamara, træhamara, meitil og ymisk sløg av lími. Hann hevur kanska eisini brúkt ein bor, sum varð snaraður við snórinum á einum boga, ið varð hálaður aftur og fram. Møguliga nýtti hann eisini seym av og á, men teir vóru dýrir.
17, 18. (a) Hvat lærdi Jósef Jesus? (b) Hví noyddist Jósef at stríðast meira og meira í yrki sínum?
17 Ímynda tær, hvussu smádrongurin Jesus stóð og eygleiddi fosturpápa sín, meðan hann arbeiddi. Við víðopnum eygum fylgdi hann hvørji einastu rørslu hjá Jósefi og var uttan iva hugtikin av teimum sterku, breiðu herðunum, teimum vøddamiklu ørmunum, teimum dugnaligu hondunum og teimum klóku eygunum. Kanska lærdi Jósef lítla sonin einfaldar uppgávur, sum til dømis at pussa tann rísna viðin við turrari fiskaskræðu. Hann lærdi helst eisini Jesus at síggja mun á teimum ymisku sløgunum av viði, sum hann arbeiddi við — til dømis á morberjafikutræi, eikitræi og oljuberjatræi.
18 Jesus lærdi eisini, at tær sterku hendurnar, ið kundu fella trø, høgga út bjálkar og buka skoyti saman, eisini kundu vera eymar hendur, sum kíndu og uggaðu hann, mammu hansara og systkin hansara. Ja, familjan hjá Jósefi og Mariu vaks, og at enda hevði Jesus í minsta lagi seks systkin. (Matt. 13:55, 56) Jósef mátti stríðast meira og meira fyri taka sær av teimum og breyðføða tey.
Jósef visti, at tað, sum hevði størstan týdning, var at taka sær av andaliga tørvinum hjá familjuni
19. Hvussu tók Jósef sær av andaliga tørvinum hjá familjuni?
19 Men Jósef visti, at tað, sum hevði størstan týdning, var at taka sær av andaliga tørvinum hjá familjuni. Tí gav hann sær stundir til at læra síni børn um Jehova Gud og hansara lógir. Hann og Maria høvdu regluliga børnini við sær í sýnagoguna, har Lógin varð lisin upp og útløgd. Aftaná hevði Jesus kanska nógvar spurningar, og Jósef gjørdi sær ómak at svara teimum. Jósef hevði eisini familjuna við sær á tær stóru høgtíðirnar í Jerusalem. Hann hevði kanska fyri neyðini at seta tvær vikur av til ta árligu páskahøgtíðina, tí ferðin var meira enn 120 kilometrar long hvønn vegin.
20. Hvussu kunnu kristin familjuhøvd gera eins og Jósef?
20 Kristin familjuhøvd í dag gera nakað líknandi. Teir eru ósjálvsøknir og lata andaligu upplæringina hjá børnunum koma fram um alt annað, eisini materiellar ágóðar. Teir gera sær stóran ómak at læra børnini um Jehova heima við hús og at hava tey við á møti og stevnur. Eins og Jósef vita teir, at hetta er besta íløgan, teir kunnu leggja í síni børn.
„Sorgarfull“
21. Hvussu var tíðin um páskirnar hjá Jósefi og familjuni, og nær varnaðust Jósef og Maria, at Jesus var burtur?
21 Tá ið Jesus var 12 ára gamal, fór Jósef við familjuni til Jerusalem, sum hann var vanur. Nú vóru páskir, ein veitslukend tíð, og stórar familjur ferðaðust saman eftir fruktbara og várgrøna landslagnum. Sum tey nærkaðust tí heldur bera lendinum rundan um Jerusalem, ið lá høgt, fóru nógv at syngja teir kendu hátíðarferðasálmarnar. (Sl. 120–134) Býurin uddi helst í hundraðtúsundtals menniskjum. Eftir høgtíðina fóru familjurnar heimaftur. Jósef og Maria, sum helst høvdu úr at gera, hugsaðu kanska, at Jesus fylgdist við onkrum øðrum, møguliga skyldfólki. Ikki fyrr enn tey vóru komin eina heila dagsferð úr Jerusalem, varnaðust tey nakað ræðuligt — Jesus var burtur! — Luk. 2:41-44.
22, 23. Hvat gjørdu Jósef og Maria, tá ið tey varnaðust, at sonur teirra var burtur, og hvat segði Maria, tá ið tey endiliga funnu hann?
22 Frá sær sjálvum av ótta gingu tey allan vegin aftur til Jerusalem. Ímynda tær, hvussu tómur og fremmandur býurin mundi tykjast teimum nú, meðan tey gingu oman og niðan eftir gøtunum og róptu navnið á soni sínum. Hvar kundi drongurin vera? Mundi Jósef, tá ið tey høvdu leitað í tríggjar dagar, hugsa, at hann hevði svikið í sambandi við heilagu uppgávuna, sum Jehova hevði givið honum? At enda fóru tey í templið. Har leitaðu tey, inntil tey komu fram á eitt stórt rúm, har nógvir lógkønir menn vóru — og mitt ímillum teirra sat Jesus! Hugsa tær, hvussu stóran lætta Jósef og Maria kendu. — Luk. 2:45, 46.
23 Jesus lurtaði eftir lógkønu monnunum og tráspurdi teir við stórum áhuga. Menninir vóru ovfarnir av, at drongurin visti so væl og dugdi so væl at svara. Men Maria og Jósef vóru skelkað. Sambært bíbilsku frásøguni segði Jósef einki. Men Maria segði tað, sum tey bæði hugsaðu: „Barn, hví gjørdi Tú okkum hetta! Faðir Tín og eg hava sorgarfull leitað eftir Tær.“ — Luk. 2:47, 48.
24. Hvussu málar Bíblian eina beinrakna mynd av at vera foreldur?
24 Við nøkrum fáum, vælvaldum penslastrokum málar Guds orð soleiðis eina beinrakna mynd av lívinum sum foreldur. Tað kann hava nógvar stúranir við sær, eisini sjálvt um barnið er fullkomið! At vera foreldur í hesum vandamikla heimi kann vera sera ’sorgarfult’, men tað kann ugga mammur og pápar at vita, at Bíblian viðurkennir, at tað er ein avbjóðing at hava børn.
25, 26. Hvussu svaraði Jesus foreldrum sínum, og hvussu ávirkaði tað, sum hann segði, Jósef?
25 Av øllum støðum í heiminum hevði Jesus verið har, sum hann kendi seg allarnærmast himmalska Faðir sínum, Jehova, og hann royndi at fáa so nógv at vita um hann, sum hann kundi. Hann svaraði foreldrum sínum opið og ærliga: „Hví leitaðu tit eftir Mær? Vitstu tit ikki, at Eg eigi at vera í verki Faðirs Míns?“ — Luk. 2:49.
26 Jósef hugsaði ivaleyst ofta um hetta. Kanska var hann sera errin av, at Jesus hevði sagt so. Hann hevði jú gjørt sær stóran ómak at læra fostursonin at hava hetta tætta sambandið við Jehova Gud. Um hetta mundið var Jesus longu vorðin góður við orðið „Faðir“ — uttan iva tí hann í Jósefi hevði ein góðan pápa.
27. Hvønn framíhjárætt hevur tú sum pápi, og hví skalt tú minnast til Jósef?
27 Um tú ert pápi, veitst tú so, hvussu stórur framíhjárættur tað er, at tú kanst læra børnini hjá tær, hvat ein góður og umhyggin pápi er? Eisini um tú hevur stjúkbørn ella ættleidd børn, mást tú minnast til Jósef og vera líka góður við øll børnini, dýrabar sum tey eru. Hjálp teimum at fáa tætt samband við sín himmalska Faðir, Jehova Gud. — Les Efesusbrævið 6:4.
Jósef helt trúfastur á
28, 29. (a) Hvat vísa orðini í Lukas 2:51, 52 um Jósef? (b) Hvussu hjálpti Jósef soni sínum at taka til í vísdómi?
28 Bíblian sigur okkum ógvuliga lítið um restina av lívinum hjá Jósefi, men tað er vert at kanna tað væl, sum hon sigur. Vit lesa, at Jesus fór við Jósefi og Mariu heimaftur og „var teimum lýðin“. Vit lesa eisini, at „Jesus tók til í vísdómi og aldri og yndi hjá Gudi og menniskjum“. (Les Lukas 2:51, 52.) Hvat siga hesi orðini okkum um Jósef? Jú, vit læra millum annað, at hann framhaldandi gekk á odda í familjuni, tí fullkomni sonur hansara hevði virðing fyri hansara myndugleika og helt fram at lýða hann.
29 Vit læra eisini, at Jesus tók til í vísdómi. Jósef hjálpti honum eyðsæð at gera framstig í hesum sambandi. Tá á døgum var eitt gamalt orðtak kent millum jødarnar. Tað ber enn til at finna og lesa tað í dag. Tað snúði seg um, at bert menn, sum ikki høvdu fyri neyðini at arbeiða, kundu gerast veruliga vísir. Handverkarar sum træsmiðir, jarnsmiðir og bøndur „kunnu ikki tosa við um rættvísi og dóm, og teir eru ikki at finna, har talað verður í líknilsum“. Seinni avdúkaði Jesus, hvussu skeivt hetta orðtakið var. Tá ið Jesus var drongur, hevði hann ofta hoyrt fosturpápa sín greiða væl og virðiliga frá um „rættvísi og dóm“ Jehova, hóast hann bert var ein fátækur træsmiður.
30. Hvussu gjørdist Jósef ein góð fyrimynd hjá familjuhøvdum í dag?
30 Jósef hevði helst eisini ávirkan á kropsligu menningina hjá Jesusi. Foreldrini tóku sær væl av Jesusi, so hann gjørdist ein sunnur og sterkur maður. Jósef lærdi son sín at gera handaligt arbeiði til lítar. Tí var Jesus ikki bert kendur sum sonur træsmiðin, men eisini sum „træsmiðurin“. (Mark. 6:3) So upplæringin hjá Jósefi var væleydnað. Tað er gott, um familjuhøvd taka eftir Jósefi, syrgja væl fyri børnum sínum og tryggja sær, at tey verða før fyri at uppihalda sær sjálvum.
31. (a) Hvat fáa vit at vita í frásøguni, sum gevur eina ábending um, nær Jósef doyði? (Sí eisini rammuna.) (b) Á hvønn hátt er Jósef ein fyrimynd hjá okkum?
31 Tá ið vit í bíbilsku frásøguni koma fram til tíðina, tá ið Jesus um 30 ára aldur verður doyptur, hoyra vit ikki meira um Jósef. Alt bendir á, at Maria var einkja, tá ið Jesus fór undir sína tænastu. (Sí rammuna „Nær doyði Jósef?“) Men Jósef læt eitt týðiligt spor eftir seg. Hann gjørdist eitt frálíkt dømi um ein pápa, sum vardi sína familju, uppihelt henni og trúfastur helt á líka til endan. Tað hevði verið gott, um allir pápar, øll familjuhøvd, ja, øll kristin tóku eftir trúnni hjá Jósefi.
^ par. 4 Tá á døgum varð trúloving mett at vera næstan líka bindandi sum hjúnaband.
^ par. 8 Henda „stjørnan“ var einki vanligt stjørnufrøðiligt fyribrigdi, og tað var heldur ikki Gud, sum hevði sett hana á himmalin. Tað er eyðsæð, at tað var Satan, sum brúkti hetta yvirnatúrliga fyribrigdið til at fremja sína óndu ætlan um at drepa Jesus.
^ par. 11 Bíblian vísir týðiliga, at Jesus ikki gjørdi „fyrsta tekin Sítt“ fyrr enn eftir dóp sín. — Jóh. 2:1-11.


c: text/html

text:
- Er hetta markið millum, hvat vit kunnu loyva okkum í almenna rúmin? Tankin kom til mín í Vágsbotni, har Slaktið varð fyriskipað niðast í Tórsgøtu, sum er mentanargøtan í Havn. Ikki tí, Slaktið var eisini fyriskipað og hildið á sama stað í fjør. Tá var ein kúgv slaktað onkra aðrastaðni, og so skorin sundur í mentanargøtuni, meðan børnini og øll tey møttu sóu. Grundsjónarmiðið við pallsetta Slaktinum er at knýta barnsins ans, huga og vitan við veruleikan her og nú. Soleiðis er tað, púra ósentimentalt. Men nógv bendir á, at hetta ósentimentala sýnið, at tú skalt slakta, um tú vilt hava mat á borðið, er um at hvørva. Ikki bara í Havn, men alla staðni. Tað hevur ikki so nógv við stødd, fólkatættleika og mentanarstøði at gera, men heldur tað, at tú sært aldri slakt. Tað er hermetiskt lukkað og bannað at koma inn. Tað skipa heilsumyndugleikarnir fyri, tí talan er um slakt til matna, har einki tolsemi er fyri slendrian. Júst tí er alt hermetiskt lukkað. Bara ikki grindadrápið - ja, og so tann parturin av heystslaktinum, sum hugsjónarfólk draga oman í mentanargøtuna í høvuðsstaðnum. Hóast ikki inniløgumaður eftir nakrari alin, er tað ein framsýggin og heiðurlig hugsjón, sum eg haldi ger stóra almenna nyttu.
Uttan blóð er einki slakt. Eg plagi at spyrja forfardar amerikanarar - sum ikki skilja vitleysar grindamenn í Føroyum - um problemið við grindadrápi varð loyst, um hvalirnir bløddu grønt. - Tjae, siga tey og draga ein djúpan tanka av Tinselgrunni. - Tú sigur nakað. Men kundi man ikki fingið okkurt grønt klorfylkorn og stroytt tað á sjógvin, sum sodavtansídnaðurin ger, so sjógvurin bleiv instantgrønur og ikki er so blóðiga reyður, sum beint nú?
Eg skilji. Trupulleikin er ikki gastronomiskur ella á nakran hátt knýttur at matgerð og ambisjónini um at fáa ein bita á borðið nakrastaðni í heiminum. Tað er slettis ikki har vit eru. - Tit kunnu jú eta høsnarunga ístaðin, sigur ein úr midwest, ið enn ikki hevur skilt poengið í transatlantisku diskussiónini. Trupulleikin er reint visuellur og hevur einki við nakað annað at gera. Hann er blinkstrandi visuellur. Og hvør er tað, sum ger av, hvat vit fáa í eyguni hvønn Gudskapta dag? Tað er so ikki tey, ið geva okkum mat á borðið. Tey skeikla okkara egnu hugmynd av einum góðum borðiski og eini góðari máltíð. Tey stýra okkara keypi, sum nú er lækkað frá First Price til Rema 1000. Eg haldi at vit sum aldri áður skulu drepa grind og gera vart við slátur og slakt alla staðni, har vit koma og fara. Her er einki at fjala. Tí her er alt opið. Tað eru hini, fremst av øllum miðlarnir, ið fjala slátur og slakt og gera tað ónatúrligt. Tað kann so aldri verða okkara last, at vit liva so væl í pakt við náttúruna.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sámal Tróndur gevst á Landsbókasavninum
Eftir júst eitt ár gevst Sámal Tróndur F. Johansen, sum leiðari á Landsbókasavninum.
Síðsti arbeiðsdagur var hin 31. juli. – Hetta hevur verið ein avbjóðing, men ein spennandi avbjóðing, staðfestur hann.
Sámal Tróndur hevur virkað sum leiðari á Landsbókasavninum síðani 1. august í 2016. Tá fór undanfarni leiðarin á Landsbókasavninum frá vegna aldur. Orsakað av eftirmetingini av Søvnum Landsins, sum Fíggjarmálaráðið setti í verk, og síðani eisini kærurnar, sum Løgmansskrivstovan viðgjørdi, var gjørt av, at Sámal Tróndur skuldi virka sum leiðari á bæði Landsbókasavninum og Landsskjalasavnininum, hetta til kanningarnar vóru av.
Í apríl gjørdi Løgmansskrivstovan av, at koyra Søvn Landsins sundur aftur í tríggjar sjálvstøðugar stovnar: Landsskjalasavnið, Landsbókasavnið og Tjóðsavnið. Sámal Tróndur gjørdist stjóri á Landsskjalasavninum, men hevur hildið áfram at virka sum leiðari á Landsbókasavninum, til nýggjur stjóri tekur við, frá 1. august.
Hóast hann einans hevur sitið sum leiðari á Landsbókasavninum í eitt ár, heldur hann at fleiri broytingar eru framdar í hesum tíðarskeiðið, onkrar av týdningi eisini. – Ætlanin var upprunaliga ikki at gera broytingar, men so hvørt sum starvsfólk vísti á viðurskifti, sum kundi gerast betri, helt eg at neyðugt var at fremja tey.
Ein størri broyting er innføringin av ‘Primo’, sum er ein sokallaður ‘leitari’, sum Landsbókasavnið keypti um ársskifti 2016/17. Ein bólkur hevur síðani arbeitt við at samskipa Primo við tær skipanir, sum Landsbókasavnið bjóðar. Hóast væl áleiðis, er hetta arbeiðið tó ikki heilt liðugt enn. – Tá hetta arbeið verður liðugt, hevur Landsbókasavnið møguleika at bjóða tænastur til sínar brúkarar á einum munandi betri støði enn higartil, heldur Sámal Tróndur.
Ein onnur størri broyting er umskipanin í útláninum, sum skuldi gera útlánið meira tíðarhóskandi, opnari, ljóst og innbjóðandi. Sjálvt um 1. bókavørðurin longu vísti á hetta í fjør heyst, hevur tað tikið langa tíð at fremja hesar ætlanir. Ein orsøk var, at hetta ikki einans kravdi broytingar í útláni og avgreiðslu, men eisini aðra staðni. Stór revidering av bókum og tíðarritum hevur verið, og vit hava flutt nógv tilfar úr útláninum á goymslu. Hetta var ein hørð, men neyðug tilgongd, serliga um útlánið skuldi nútímansgerast. Hendan umskipan er ikki heilt liðug enn, men verður tað væntandi um stutta tíð. Partur av hesi nútímansgerð var, at fáa lesistovu, við klivum. – Lesistovan ger, at brúkarar fáa nógv betri umstøður at granska á staðnum, meðan umskipanin av útláninum betri uppfyllur nútímans krøv frá ymiskum brúkarabólkunum, um eitt sokallað ‘verðistað’, sigur Sámal Tróndur.
Men eisini broytingar, t.d. at seta upp klædnaskáp í gongini og at betra um rýmingarleiðirnar í bygninginum, hava verið ein fragd at fáa framdar. Hetta ger Landsbókasavnið til eitt betri og tryggari stað, bæði fyri viðskiftafólk og fyri starvsfólk.
Hetta árið sum leiðari á Landsbókasavninum, hevur verið áhugavert og avbjóðandi. - Eg havi havt avbjóðingar, sum eg ikki áður havi roynt sum leiðari. Sjálvt um tað gott kann vera strævið við nýggjum avbjóðingum, so hevur tað eisini verið sera læruríkt, sigur Sámal Tróndur at enda.
Sámal Tróndur á nýggju lesistovuni hjá Landsbókasavninum.


text:
Hvussu seti eg sjøtul á?
Evnislýsing
Til tess at gera eina uppgávu áhugaverda hevur tað týdning, at uppgávan kemur við onkrum nýggjum, sigur frá onkrum, sum tú og onnur kunnu taka støðu til/kjakast um aftaná. Eitt evni kann viðgerast meira ella minni neyvt.
Dømi:
Lærugrein: Søga
Høvuðsevni: Kríggj/2. heimsbardagi
Undirevni: Føroyar undir 2. heimsbardaga
Evnislýsing: Dømi um hvørja ávirkan kríggj kann hava á gongdina í einum lítlum landi
Evnisgreining: Hvussu ávirkaði 2. heimsbardagi til dømis viðurskiftini millum Føroyar og Danmark?
Evnisgreiningin er tann spurningurin, sum uppgávan snýr seg um, og sum tú ella tit hava sett tykkum fyri at svara. Og til tess at svara spurninginum mugu tit fáa til vega tilfar: lesa bøkur og greinir í bløðum og tíðarritum, savna hagtøl, kanna, spyrja fólk, taka myndir o.s.fr.
At skriva uppgávu
Vit fáa tíverri ikki hjálpt tykkum við at skriva uppgávuna, tað noyðast tit at gera sjálv. Men eitt gott fyrireikingararbeiði (ein greið evnisgreining, ein góð skipan av uppgávuni (dispositión) og nóg mikið av tilfari) ger tað ofta munandi lættari at skriva eina uppgávu.
Og so eini góð ráð:
Tað ber ikki til at hava alt í høvdinum. Bíðið tí ikki við at skriva, men byrjið at skriva beinanvegin. Tað ber altíð til at broyta ella strika okkurt, seta saman ella flyta tekst, tá ið uppgávan einaferð skal gerast endaliga liðug.
Hugskot ...
Í Danmark hava tey savnað uppgávur í Studienet.dk
. Her skuldi borið til at fingið okkurt hugskot!
Sí eisini: Faktalink
ella Student Resource Center
Arbeiðsgongd
Arbeiðsgongdin verður tí henda:
1. Evnisgreining
2. Savna tilfar
3. Skriva uppgávuna
Vit hava longu umrøtt evnisgreiningina omanfyri.
At savna tilfar
At lesa bøkur og greinir er bara ein háttur at fáa kunna seg um eitt evni. Tað ber eisini til at lýsa eitt evni við ymsum kanningarhættum.
Nevnast kunnu:
• samrøður
• eygleiðing
• at savna og greina hagtøl
• gera royndir (t.d. í alisfrøði)
Hvør tosar?
Tað hevur altíð týdning at meta um, hvussu álítandi og viðkomandi tilfarið, sum tit hava funnið, er.
Spyrjið til dømis:
Hava vit funnið tey nýggjastu tølini, er hetta tann rætta ella tann besta bókin um evnið, hvør er hasin, sum skrivar á Internetinum, hevur hann skil fyri tí, sum hann skrivar um?
Eru upplýsingarnar, sum vit hava funnið, litaðar politiskt, hugsjónarliga, átrúnaðarliga ella á annan hátt?
Niðurstøður
Tað er altíð áhugavert í endanum á uppgávuni í stuttum at siga frá, hvat tit hava funnið útav.
Í hesi uppgávu hava vit víst, at ...
Ein greið niðurstøða ger tað stuttligt at lesa uppgávuna, og tað ber til at vera samd/ur ella ósamd/ur við niðurstøðuna, og hetta kann føra til mennandi kjak.
Keldulisti
Skrivið eisini ein lista við keldum við uppgávuni. Listin kann vera eitt yvirlit yvir tær bøkur og greinir, sum tit hava lisið. Harvið kann lærarin eisini meta, um tit hava dugað nóg væl at leita eftir tilfari.
Tá ið tit gera keldulista, so eiga tit í minsta lagi at upplýsa rithøvund, tittul á bókini/greinini, útgávustað og útgávuár.
Dømi
:
Kári Jespersen og Jens Pauli A. Nolsøe:
Søgufrøði. Kelduviðgerð og háttaløg.
Tórshavn, Føroya skúlabókagrunnur, 2000.
Ella:
Samrøða við N.N. í (stað) tann 24.12.2012. 18 min


text:
- galdandi fyri fólkabókasøvn
§ 1. Bókasøvn hava til endamáls at fremja upplýsing, lærdóm og mentanarligt virksemi.
Stk. 2. Til hetta endamál hava bókasøvnini til taks bøkur, tíðarrit, ljóðbøkur, sjónbond, fløgur og annað hóskandi tilfar, sum eisini kann fevna um tónleik og teldutøkt tilfar, sum til dømis internet og margmiðlar.
Stk. 3. Tilfarið verður lænt út uttan viðurgjald. Heimilað er tó bókasøvnunum í einstøkum førum at taka gjald fyri ávísar tænastur sum t.d. ljóstøk o.a.
§ 2. Tilfar, sum bókasøvnini bjóða lánarunum, skal umboða dygd og fjølbroytni og vera tíðarbært. Átrúnaðarlig, moralsk ella politisk sjónarmið mega ikki ávirka valið av tilfarinum.
Sí lógina í fullum líki á www.lógir.fo: Løgtingslóg Nr. 79 frá 8. mai 2001 um bókasøvn, sum broytt við løgtingslóg Nr. 148 frá 20. des 2005


text:
Vikuskifti í Keypmannahavn 15 - 19 mai 2014 síða2 :o)
Leygarkvøld og vit fara á Jensen´s Bøfhus, liggur bara 100 metrar frá
hotellinum
Taðveitdenn um vit ikki møttu Charlottu á Jensen´s, tey vóru eisini har og
ótu :o)
Heimafturkomin tosaðu vit við Gudmundur og Deboru á Skype
Ímeðan Laila tjekkar hvat er at fáa á gongugøtuni spáki eg mær ein túr
Ein mega stór skrúgonga, fólk í nationalklæðum og fløggum, 200 hundrað ára
dagurin hjá Norra síðan Grundlógina ella okkurt slíkt
Christians Borg
Vit fara ein túr í Tivoli
Uhhm lækkurt akkurát sum í Altea :o)
Sjálvmynd hoyrir eisini til í hesum modernaðu tíðunum :o)
Kl 23:45 er fýrverkarí í Tivoli
Sunnudagur og vit fara ein spaseritúr
18. mai so ein Armagnac má man
hava og so rætta árgang eisini :o)
Jensens Bøfhus
Mánadagur og vit skulu heim í dag, men ein spaseritúr fyrst
Rådhuset
Flottur og stórur bygningur
Jens Olsens ur
Fantastiska flott urverk
Ráðhúsi er mega stórsligi
Københavns Brandvæsen
Gongugøtan
So er at pakkað og avstað
Vit tóku toki hesa ferð, kostar bara 72 kr fyri okkum bæði, ein taxa kostar uml
300 kr
Her er nógv at fáa
So eru vit heima aftur og veðri er sera gott
Gudmundur glaður at síggja okkum aftur :o)
Ein sera hyggeligur túrur í Keypmannahavn, veðri var gott uml 15-20 gradir og sól næstan alla tíðina


text:
Tað rakk tíverri ikki til heiðursmerki í kvøld, tá ið Pál svam finalu í 400 frí, á World Cup stevnuni í Stockholm. Men enn eitt flott føroyskt met til vágbingin, á 3:40.16, og enn ein staðfesting av at føroyingurin er á veg fram. Betring av síni bestu tíð við meira enn einum sekundi, síðani World Cup í Moskva seinasta fríggjadag, og so væl meira enn tað síðani EM í Rijeka í fjør. Mads Glæsner úr Danmark vann gull í hesum 400, og setti norðurlendskt met við tíðini 3:38.78. Sí úrslit
5 thoughts on “Pál nr 5 í 400 frí á World Cup í Stockholm”
-
Bjarnason SMS-ar úr Stockholm: “”Skide góð tíð, tætt uppá magisku 3:39, men aftur er tað tað manglandi beinsparkið sum avgjørdi tað. Har var ein sum svam 14m undir í seinastu vending, he he”
-
Tað havi eg aldrin sagt. Tíðin var góð, men enn er nógv sum kann gerast betur, tað er at frøðast um, men eg eri ikki nøgdur, sjálvandi ikki 😉
-
Ókey, eg rætti tað til, øhme, “Bjarnason ikki 100% ónøgdur”?
-
Good one 😉
Men annars má sigast, at Mads svam ein sera flottan 400m, ja eg vil siga perfektan í mun til hvat hann kan beint nú.
Pál svam gott og akkurát sum hann skal fyrsta 100m, men so hongur ikki heilt saman tann næsta 100m, og tað kostar, nokk til at hann ikki svam undir 3:40… øv!
Men nú veit hann akkurát hvussu hasin pinkubarnateinurin skal taklast í Berlin 😉
Og 1500m í morgin.. uha uha, tað verður sikkurt soleiðis, at eg komi heim aftur uttan hár.. ehmm.. 🙂
-
-
-
Danir hava ymisk videobrot her, har Mads m.a. tosar um at vinna 400 frí:
http://www.svoem.dk/t2w_1400.asp
Tað brotið kann takast niður her:
http://svoem.podhandle.dk/madskangodtliatvindewcstockholmdg10.mp4Mobile.mp4


text:
Hóskvøldið 14. mai verður høvið at síggja 8 føroyskar stuttfilmar á stórskýggja í Løkshøll í Runavík. Tað er Bókasavnið við Løkin saman við Jan Berg Jørgensen frá Klippfisk, sum skipa fyri filmskvøldinum. Sigga Vang luttekur eisini, og fer at greiða frá filmunum, sum vera vístir. Møguliga vitjar onkur filmsstjóri eisini. Bókasavnið bjóðar ókeypis drekkamunn og eitt hugnaligt umhvørvi.
Føroysk filmframleiðsla er veruliga farin at spretta og spíra hesi seinnu árini. Alsamt fleiri nýggir stuttfilmar eru framleiddir, sum eisini hava vunnið altjóða heiðurslønir. Hetta hevur skapt eitt støðugt vaksandi føroyskt filmsumhvørvi. Tí er hetta eitt kærkomið høvið hjá mongum, at fáa innlit í hvar føroysk filmframleiðsla er stødd í løtuni.
Filmskvøldið er býtt í tveir partar.
Fyrru filmarnir verða sýndir frá klokkan 18.00 til 19.15.
Seinnu filmarnir verða sýndir frá klokkan 20.00 til 21.15.
Filmarnir eru:
Gongdin (5:46) – Felags verkætlan í Nollywood
Gerandisdagur (5:51) – Petra Eliasdóttir Mikkelsen
Sum einglar vit falla (27:00) – Maria Winther Olsen
Kom og dansa (14:00) – Andrias Høgenni
Podróznik (4:48) – Franklin Henriksen
STEÐGUR
Det mand ikke taler om (25:00) – Andrias Høgenni
Munch (15:00) – Jónfinn Steenberg
Skuld (30:00) – Heiðrik av Heygum
Atgongumerkir fáast við dyrnar.
Kostnaðurin er Kr. 80,- fyri eina sýning og kr. 100,- fyri báðar sýningarnar.


text:
Eg eri djóraatferðarfrøðingur – ella kanska atferðarvistfrøðingur. Royn og sig eitt av hasum tíggju ferðir skjótt. Ein djóraatferðarfrøðingur er ein, ið kannar atferð hjá djórum í breiðum týdningi. Hetta kann vera atferðin hjá leyvum í djóragørðum ella hjá kettuni í íbúðini á fimtu hædd. Tað kann eisini vera atferð hjá villum djórum í náttúruni, men tá flytir evnið seg ofta longur yvir til atferðarvistfrøði, sum er gransking innan atferð hjá djórum og um hvussu umhvørvið ávirkar og ávirkast av djórunum, ið har eru. Hetta er fast tengt at menningarlívfrøði, og tí verður atferð ofta lýst í mun til, hvussu atferðin broytir yvirlivingarvánirnar hjá ymisku djórunum.
Vistfrøðingar eru ein áhugaverdur bólkur av menniskjum. Tey eru ofta vegetarar, elska alt, sum er økovinarligt og duga latínsku nøvnini á ymiskum mikroorganismum tit aldrin hava hoyrt um. Tíbetur havi eg eitt “atferðar” frammanfyri vistfrøðingur, sum ger at eg eri eitt sindur minni grøn enn hinir vistfrøðingarnir, og heldur gangi eg runt og veit um hví tvístertan er ein fantastisk mamma og at kombikkið er ein fantastiskur pápi. Harafturat veit eg, at parasittar eru ikki bara vemmiligir, men beinleiðis óreinir við sínar vertir. Eg elski eiturkoppar, slangur og skorpiónir og eitt nýtt kryb í íbúðini er grund til granskan heldur enn ræðslu.
Her á heimasíðuni hjá Fróskaparfelagnum fari eg at royna at undirhalda og upplýsa tykkum við smáðum bitum av vitan og undran úr loyniligu verðini hjá einum atferðarvistfrøðingi.


text:
Annika Kunoy Im 02.01.2018 (21:01)
Frelsunar Herurin keypt enn eitt hús til búfelagsskap
Frelsunar Herurin hevur keypt húsini omanfyri Herbergið á Dalavegi 1 í Tórshavn. Martin Kúrberg, leiðari á Herberginum og á Frælsinum sigur, at ætlanin er, at húsið, sum rúmar sjey fólkum skal vera búfelagsskapur.
– Hetta verur eitt sokallað annað trin, tí vit ætla at býta búfólkið sundur, soleiðis at tey, sum eru verri fyri framhaldandi búgva á Herberginum, og tey, ið eru betri fyri búgva í nýggja húsinum, sum vit fara at kalla Heimið, sigur Martin Kúrberg.
– Herbergið rúmar 11 fólkum, og soleiðis verður meir pláss á Herberginum fyri teimum, sum eru verri fyri, staðfestir hann og leggur afturat, at ætlanin eisini er, at bæði Herbergið og Heimið brúka tey tilboðini, sum nú eru í Herberginum. Hetta eru tilboð so sum hitastova, dagsentur, fótarøkt, sosialráðgevi, samfelagstænasta gjøgnum avtalu við kriminalforsorgina og annað.
Hann fegnast um keypið, og greiðir víðari frá, at tørvurin á bústaði sum hesum er víðfevndur, og ein stórur bólkur av fólki vitjar Herbergið hvønn tann einasta dag.
– Tað eru fleiri sum ringja við fyrispurningi, og við nýggja heiminum fáa vit havt tingini meir atskild. Vit vilja skapa pláss fyri teimum, sum eru illa fyri í Føroyum av ymiskum orsøkum. Summi eru einsamøll, onnur eru misnýtarar og uppaftur onnur eru sálarliga illa fyri, sigur Martin Kúrberg.
Frelsunar Herurin yvirtekur Heimið 1. februar, og tá fera umbyggingar og tillagingar í gongd. Martin Kúrberg veit ikki við vissu, nær tað verður klárt hjá búfólki at flyta í nýggja heimið.
Búfólkið á Heiminum fara, sum búfólkið á Herberginum, at rinda fyri seg, so Heimið fer at hvíla í sær sjálvum, greiðir hann frá.
Veitst tú eina góða søgu? Skriva til okkara á
red(at)in.fo
Les ella lýs í Lýsingartorginum – trýst her


text:
Endurvenjingartænastan betur samskipað millum geirar
politikkur24-03-2017 - 17:01 - Jóanis Nielsen
Nýggjar kunngerðir skulu tryggja betur samstarv millum sjúkrahúsini, Almannaverkið og kommurnar. Endamálið er at borgarin fær eina betur og meira samanhangandi endurvenjingartænastu, siga landsstýriskvinnurnar Eyðgunn Samuelsen og Sirið Stenberg.
---
Í «Tilmælinum um samskipaða endurvenjing» frá juni 2016, verður mælt til at áseta reglur í kunngerð um endurvenjing bæði innan sjúkrahúsverkið og almannaverkið, soleiðis at endurvenjingartænasturnar til borgaran kunnu verða samskipaðar.
Í kunngerðunum, sum vórðu lýstar í dag, er ásett at sjúkrahúsverkið og almannaverkið skulu samstarva sínámillum og við kommunurnar til tess at tryggja, at borgarar fáa nøktandi endurvenjing, tá ábyrgdin skiftir millum geirar.
Arbeiðsbólkurin, ið skrivaði «Tilmælið um samskipaða endurvenjing» frá juni 2016, gjørdi uppskot til kunngerðir, ið skuldu gera viðurskiftini greiðari í mun til endurvenjingina innan sjúkrahúsverkið og endurvenjingina innan almannaverkið. Arbeitt hevur síðani verið við at nágreina orðingarnar í kunngerðunum, og kunngerðirnar eru nú klárar til at seta í gildi.
- Endurvenjingin er avgerandi fyri at fáa fólk at koma seg eftir skaða. Vit hava fleirtáttað tilboð á sjúkrahúsøkinum, á almannaøkinum og kommunurnar taka eisini stór tøk. Hesi tilboð hava tó ikki altíð verið nóg væl samskipað og tí fær borgarin ikki altíð eina samanhangandi tænastu. Nýggju kunngerðirnar skulu bøta um samstarvið millum geirarnar, siga Sirið Stenberg og Eyðgunn Samuelsen í viðmerkingar.
Tær vísa tó somuleiðis á, at neyðugt er at fáa størri játtan til vega til endurvenjing.
Neyðugt við størri játtan til endurvenjing
Í omanfyrinevnda tilmæli varð mælt til, at játtan verður sett av á fíggjarlógini, soleiðis at neyðug endurvenjingartilboð kunnu mennast og setast í verk. Víst varð á, at hópur av endurvenjingartilboðum vanta í løtuni. Av tí, at tað tekur tíð at uppbyggja nýggj tilboð, soleiðis at hesi verða so dygdargóð sum gjørligt, varð mælt til, at peningur so líðandi varð settur av á fíggjarlógini til endamálið.
Leggjast kann aftrat, at í løtuni verður síðsta hond løgd á ein faldara, sum kunnar borgaran um hvørji tilboð eru innan endurvenjing í Føroyum. Hetta soleiðis at allir borgarar fáa sama møguleika fyri at fáa lut í teimum endurvenjingartilboðum, sum eru.
Almannamálaráðið og Heilsu- og innlendismálaráðið


text:
Námsfrøðingar og hjálparfólk til nýggja dagstovnin á Fossánesi
Ert tú ágrýtin, elskar at royna okkurt nýtt, dámar at skapa ein spennandi og mennandi gerandisdag og ert ein góður starvsfelagi, so er tað tær, vit sóknast eftir.
Vit byrja 15. mars 2012 við at fyrireika ein mennandi gerandisdag fyri børnunum í Hvannasunds kommunu. Børnini byrja á dagstovninum 2. apríl.
Størvini, talan er um, eru hesi:
Vøggustova:
40 tímar, námsfrøðingur
30 tímar, námsfrøðingur
20 tímar, hjálparfólk
Barnagarðsstova:
40 tímar, námsfrøðingur
35 tímar, námsfrøðingur
30 tímar, hjálparfólk
Frítíðarskúli:
25 tímar, námsfrøðingur
20 tímar, hjálparfólk
Stuðulsstarv
30 tímar, námsfrøðingur, tíðaravmarkað til 31.12.2012 (Starvið skal játtast hvørt fíggjarár, ið tørvur er)
Annað av størvunum, ið er 40 tímar, er roknað sum eitt varaleiðarastarv.
Vit sóknast eftir námsfrøðingum og hjálparfólkum:
- ið kunnu arbeiða sjálvstøðugt, og eru før fyri at orða seg skrivliga
- hava arbeiðsroyndir, sum kunnu nýtast í dagliga arbeiðinum
- hava umsorgan fyri børnunum
- eru eldhugað og jalig
- hava góð samstarvsevni
- síggja møguleikar fram um mørk
- ið eru góðir starvsfelagar
- ið tora at standa fram
Setanarviðurskifti
Størvini verða sett sambært sáttmála millum Føroya Pedagogfelag og Kommunala Arbeiðsgevara¬felagið.
Starvsstaður er Dagstovnurin á Fossánesi, og tann, ið settur verður, skal vera opin fyri at starvast við øllum málbólkunum.
Umsóknir saman við prógvi og møguligum viðmælum skulu sendast til:
Hvannasunds kommunu
Att: Sigga Óladóttir Joensen
Sundsvegur 31
740 Hvannasund
ella á
T-postadressu: hvannasund@hvannasund.fo
Umsóknarfreistin er 04.01.2012 kl. 12.00
Um námsfrøðingar ikki eru til lýstu størvini, verða hjálparfólk fyribils sett.


text:
Á evsta degi av gamla bólkabýtinum, og í minst møguligu, lógligu kapping, gjørdi rituvíksgentan Birita Debes tað sum vit í FLOT høvdu droymt um longu væl áðrenn FM. Nevniliga at svimja 50 rygg undir 32.89, sum var føroyska bólkametið hjá Elspu Mørkøre í bólki 3, sett fyri Skeggjar á føroysku unglingameistarastevnuni í 2004. Ein grein sum av øllum má metast millum sterkastu kort hjá Elspu, og tískil nakað sum Birita kann vera veruliga stolt av.
Tag: metstevnan 2008
Metstevnan 2008
Viðfest er innbjóðing og tilmeldingarfíla til metstevnuna 2008, at verða í Tórshavn tann 30. til 31. august. Hetta er síðsta stevna í kappingarárinum 2007-2008, og harvið seinasti kjansur hjá elstu bólkasvimjarum at seta met, áðrenn teir flyta upp í næsta bólk. Hartil er tað seinasti møguleiki at verða skrásettur fyri met á núverandi bólkametlistum, áðrenn teir verða fastfrystir sum partur av skiftinum til nýggja bólkaskipan.
Svend Åge biður feløgini vinarliga boða frá áðrenn hósdagin 14. august kl 23, um tey koma. Continue reading Metstevnan 2008


text:
- Tíðindi, mentan og ítróttur
Fólksins lóg er vavd upp í ein ellubita
Tak niður
Stjórnarskipanin er vorðin ein politisk suppa. Tað heldur Jóan Pauli Joensen, sum í 1999 var formaður í nevndini, sum gjørdi uppskot til føroyska grundlóg ella stjórnarskipan, sum arbeiðið seinni kallaðist.
- Fólk eru ráðaleys av teimum politisku signalunum, heldur hann.
Uppskotið til stjórnarskipan varð sent til almenna hoyring á ólavsøku og síðani er alt vavt upp í ein ellubita, men nú er nokk tosað, heldur grundlógarformaðurin, málið skal enda - og fólkaatkvøðan skal haldast. So má úrslitið verða, sum tað verður.
Freistin at gera viðmerkingar til stjórnarskipanina er úti um eina viku, fríggjadagin 25. august. Uppskotið kan lesast her.
Sí eisini


text:
Henda dagin í 1955 skuldi City Lights Bookstore geva út bókina hjá Allen Ginsberg: Howl & other poems. Nógv yrkingasøvn hava verið givin út gjøgnum ár og dag. Fleiri teirra við góðum skoðsmáli og onnur við heldur lakum skoðsmáli. Hetta savnið, sum er ógvuliga lítið í stødd og ikki eru síðutølini nógv heldur, mátti prentast í Onglandi, tí at ongin vildi prenta tað í USA. Henda dagin fyri 56 árum síðani varð hald lagt á 520 eintøk av savninum so skjótt, sum tað kom til USA, og Allen Ginsberg og forleggjarin, Lawrence Ferlinghetti (sum fylti 97 ár í gjár) vórðu handtiknir og ákærdir fyri at breiða skendskar og ljótar bókmentur, sum eggjaðu ungdómin til uppreistur og annan ólevnað. Báðir vórðu seinni frídømdir, og Howl & other poems varð givið út. Forlagið varð noytt at prenta 5.000 eintøk, tí at eftirspurningurin var so nógvur.
Framsagnarfrælsið hevur ongantíð havt so stóran týdning sum í dag, og mugu vit tala at, tá ið vit kunnu, og vit mugu tala at á rætta stað, og ikki gloyma, at við framsagnarfrælsi fylgir ábyrgd.
Her er meistarliga týðingin av “Howl”, sum Gunnar Hoydal týddi til tann fyrsta Vencilin, sum kom út fyri 10 árum síðani.
Ýl
Til Carl Solomon *
I
Eg sá teir bestu heilarnar í mínum ættarliði týndar av
ørskapi, úthungraðar vitleysar naknar,
draga seg gjøgnum nekaragøtur í lýsingini
leitandi eftir einum illum skoti av rúseitri,
kloddafyl við einglasnýði brennandi eftir tí avgamla himmalska
sambandinum við stjørnuorkuna í øllum dukandi náttartólum,
sum í armóð og spjarrum og innoygd og rúsað sótu
uppi og royktu í tí yvirjarðiska myrkrinum í
íbúðum við køldum vatni og flutu út yvir býartindarnar,
hugsokkin í jazztónar
sum løgdu sínar heilar berar fyri himmalinum undir hábreytini og
sóu muhammedanskar einglar vingla ljósbornar avstað eftir tekjunum á niður-
undirkomnum leiguhúsum,
sum fóru gjøgnum hægri lærustovnar við lýsandi eygum,
gyklandi fyri sær Arkansas og Blake-kendar sorgarleikir
millum lærdar menn, serkønar í kríggi,
sum vórðu burturvíst úr listaskúlum fyri ørskap &
fyri at skriva fúl fagnaðarkvæði á gluggarnar í
skallanum,
sum ringdu seg saman í órakaðum rúmum í undirklæðum og brendu
sínar pengar í ruskíløtum og lurtaðu
eftir Ræðsluni gjøgnum veggin,
sum fingu fótin í kynsskeggið á veg heim úr
Laredo við einum belti av marihuana at lata New york,
sum svølgdu eld í sminkaðum gistingarhúsum ella drukku terpentin í
Paradise Alley, deyðanum, ella sendu sínar
kroppar gjøgnum reinsanareldin nátt eftir nátt
við dreymum, við drøggi, við vaknandi marrum, rús-
drekka og snilli og endaleysum reyvríðingum,
einastandandi blindgøtur av skelvandi skýferð og
snarljósi í heysinum, leypandi móti pólunum á
Canada & Paterson, lýsandi upp allan stirnaða heimin av Tíð ímillum,
sterkt bygdar Peyotehøllir, bakgarðsgrøn trø í kirkjugarðs-
lýsingum, vínrúsur yvir húsamønum,
framsíður í handilsbýum á telitaðum skemtiferðum við neon-
blunkandi ferðsluljósum, sól og máni og greina-
skjálvtar í vetrarskýmingini í Brook-
lyn, ruskílatamøsn og góður ljóslætti í sálini,
sum leinkjaðu seg við benzedrini til undirgrundartok á endaleysu
ferðini frá Battery til tað heilaga Bronx
til óljóðið av hjólum og børnum fingu
tey niður aftur, skelvandi munnoydd og
heilabukað, øll við burturrunnum flogviti
í tí dapra ljósinum frá djóragarðinum,
sum alla náttina sukku niður í undirsjóvarljós frá Bickford,
flutu burtur og sótu allan tann øldovna seinna-
partin í tí troystarleysa Fugazzi og lurtaðu eftir undirgangs-
brakinum frá vatndoyvdu jukeboksini,
sum tosaðu uttan steðg í hálvfjerðs tímar frá parkini til
kamarið til barrina til Bellevue til listasavnið til Brook-
lyn brúnna,
ein misfarin herdeild av platoniskum sussarum, sum lupu
niður í bjargingartrappur úr vindeygum
úr Empire State út av mánanum
møsnandi rópandi spýggjandi teskandi sannleikar
og minnisbrot og søgur og eygnaskemt
og skelkir av sjúkrahúsum og fongslum og kríggi,
við viti goystum úr sær klárvakin í sjey dagar
og nætur við glógvandi eygum, kjøt til
synagogurnar tveitt á gongubreytina,
sum hvurvu inn í ongastaðni zen New Jersey og løgdu eftir seg eina
slóð av tvítýddum postkortum av ráð-
húsinum í Atlantic City,
pínd av eysturlendskum sveitta og beinkrími úr Tanger og høvuð-
verki úr Kina undir rúsav-
venjingum í teimum slavnu hølunum í Newark,
sum mólu í klingur á midnátt í
jarnbreytargarðinum uttan at vita hvønn veg teir skuldu fara og fóru avstað
við ongum knústum hjørtum løgdum eftir seg,
sum festu sær í sigarettirnar í góðsvognum góðsvognum góðsvognum dundrandi
gjøgnum kava fram móti einsligum bóndagørðum í al-
faðirligari nátt,
sum granskaðu Plotinus Poe halgimennið Jóhannes á Krossinum tele-
pati og bop kabbalah tí at alheimurin av
sær sjálvum darraði undir fótunum í Kansas,
sum reikaðu einsamallir gjøgnum gøturnar í Idaho og leitaðu eftir fram-
sígnum indianskum einglum sum vóru framsígnir indianskir
einglar,
sum hildu seg bara vera ørar tá ið Baltimore
skygdi í ónatúrligari øsing,
sum lupu inn í limosinur við kinesaranum úr Okla-
homa, riknir fram av vetrarnátt við gøtu-
lyktum í bygdaregni,
sum válaðu svangir og einsamallir gjøgnum Houston
fyri at finna jazz ella sex ella súpan og fylgdu tí
gløgga spaniólanum fyri at tosa um Amerika
og Ævinleikan, ein vónleys ætlan, og fóru so við skipi til Afrika,
sum hvurvu inn í gosfjøllini í Meksiko og løgdu
einki eftir seg uttan skuggan av arbeiðsbuksum
og maðkaveruna og øsku av skaldskapi stroytt út yvir eld-
staðin Chicago,
sum komu afturíaftur á vesturstrondini og kannaðu
FBI skeggvaksnir og í stuttbuksum við stórum pasifista-
eygum øsandi í myrkari húð handandi fólki ó-
skiljandi flogbløð,
sum brendu hol í armarnar við sigarettum og mótmæltu
tí narkotiska tubbaksmjørkanum av kapitalismu,
sum býttu út ovurkommunistiskar traktatir á Union
Square, grátandi meðan teir lótu seg úr og sirenurnar
í Los Alamos ýldu teir niður og ýldu
Wall niður og ferjan á Staten Island
ýldi eisini,
sum mistu nervarnar og grótu í hvítum fimleikahøllum naknir
og skelvandi framman fyri spælverkini í øðrum
beinagrindum,
sum bitu løgregluna í hálsin og nístu av gleði
í politibilum fyri onki annað brotsverk at hava gjørt uttan teirra
egna vilt kókandi dreingjaskrens og fyllskap,
sum lógu og ýldu á knæ í undirgrundstokinum og vórðu
hálaðir niður av takinum, meðan teir veittraðu við kynsgøgnum og hand-
ritum,
sum lótu seg mogga aftanífrá av heilagum
motorsúkklumonnum og skríggjaðu av frøi,
sum spiltu og blivu spiltir av hasum serafunum í mannalíki,
sjómonnunum, kín av atlantiskum og karibiskum kærleika,
sum ballaðust um morgunin og um kvøldið í rósu-
gørðum og á grasinum í almennum viðarlundum og
kirkjugørðum og slettu sítt sáð ókeypis til
hvønn sum vildi hava,
sum histaðu endaleyst og royndu at gnisa men endaðu
við at higsta aftan fyri ein skilavegg í einum turkiskum baði
tá ið tann ljósi & nakni eingilin kom fyri at stinga
teir við svørði,
sum mistu sínar elskarar til tær tríggjar gomlu lagnugívrarnar
ta einoygdu gívrina við hinskyndum dollarum
ta einoygdu gívrina sum blunkar úr lívmóðrini
og ta einoygdu gívrina sum ger einki uttan at
sita á reyvini og klippa teir intellektuellu gull-
træðrirnar úr vevinum hjá vevmanninum,
Sum makaðust uppøstir og átufrekir við einari ølfløsku
einum unnusta einum sigarettpakka einum stearin-
ljósi og duttu úr seingini og hildu fram á gólvinum
og duttu úr seingini og hildu fram á
gólvinum og oman eftir gongini og at enda svímaðu
á vegginum við eini sjón av evstu kuntuni og
í avgonguni sluppu sær undan seinasta farranum av viti,
sum søtaðu allar kusurnar á einari millión gentum
skelvandi í sólsetrinum, og vóru reyðoygdir um morgunin
men til reiðar at søta kusuna á sólar-
risinum, lýsandi reyvarbøllar aftan fyri fjós og naknir
í tjørnini,
sum horaðu seg gjøgnum Colorado í einum riðili
av stolnum náttarbilum, N.C., loyniliga hetjan í hesum
yrkingunum, steggin og Adonis úr Denver – ein frøi
at minnast hansara óteljandi gentuskrens
á tómum grundstykkjum & í matstovubakgørðum,
á skinklutum stólum í biografum, á fjallatindum í hellum ella við
klæntrasligum servitrisum í heimligum vegjaðarum einsligar upp-
umflettingar & serliga loyniligar solipsismur
á nátthúsum í bensinstøðum, & í heimaskotum við,
sum sovnaðu í øgiligum ræðufilmum, vórðu fluttir í
dreymi, vaknaðu knappliga á Manhattan og
vunnu seg upp úr kjallaratimbur-
monnum við hjartaleysum tokayavíni og ræðslunum í Third
Avenue jarndreymum & vinglaðu yvir til arbeiðs-
loysisskrivstovurnar,
sum gingu alla náttina við skónum fullum í blóði á
kokainbryggjunum fyri at bíða eftir at ein hurð í
East River skuldi lata upp full av guvuhita
og opium,
sum gjørdu stórar sjálvmorðsgølur í húsa-
berginum við Hudson undir tí bláa krígstíðar-
ljóskastaranum frá mánanum & høvdini á teimum skulu
verða lavrberjakrýnd í gloymskuni,
sum ótu lambsstúvning úr hugflognum ella sodnaðu
krabban av runuta botninum í áunum í
Bowery,
sum grótu um ævintýrini í gøtunum
við trillubørum fullum av leyki og vánaligum tónleiki,
sum sótu í kassum og andaðu í myrkrinum undir
brúnni og reistu seg fyri at byggja harpsikordir á
loftunum, sum hostaðu á sættu hædd í Harlem krýnd
við loganum undir bróstsjúka himmalinum umgird
við reyðgulum rimakassum av gudfrøði,
sum ruslaðu niður alla náttina meðan teir ruggaðu og rullaðu uppi yvir ørandi
gandaorðum, sum í tí gula morgunljósinum vóru
ørindi av møsni,
sum kókaðu rotin djóralungu hjarta føtur hala rótasúpan
& meisbreyð meðan teir droymdu um tað reinføra grønmetis-
ríkið,
sum kastaðu seg inn undir kjøtbilar fyri at leita eftir
eggum,
sum blakaðu urini út av tekjuni fyri at geva sína atkvøðu
til Ævinleikan uttan fyri Tíð & fingu ringiklokkur
í høvdið hvønn dag næstu tíggju árini,
sum hegnisliga skóru seg í skøvningarnar tríggjar ferðir uttan
úrslit, góvust og vóru noyddir at lata upp handlar
við fornlutum har teir hildu seg
eldast og grótu,
sum brendust livandi í sínum sakleysu klædningum
í Madison Avenue í hvirlum av blýggjørindum & tað skítfulla skramblið
av móta & nitroglyserinskríggini frá
lýsingum & sinnopsgassið frá ó-
unniligum og klókum útgevarum ella vórðu yvirkoyrdir av
fullum hýruvognsstjórum í arbeiði hjá tí Treytaleysa Veruleikanum,
sum lupu út av Brooklyn brúnni tað er eingin
lygn og fóru avstað ókendir og gloymdir
inn í tað trølsliga támið frá súpanargøtum & sløkkibilum
í Chinatown, ikki so frægt sum ein ókeypis øl,
sum sungu út gjøgnum vindeyguni frá sær sjálvum, duttu út úr
vindeygunum á tokunum í undirgrundini, lupu í ta skitnu Passaic-
ánna, lupu á nekarar, geylaðu um alla gøtuna,
dansaðu berføttir á knústum víngløsum, smildraðu
grammufonplátur við nostalgiskum evropiskum
30-ára týskum jazzi tømdu whiskeyfløskuna og
spýðu stynjandi niður í blóðfylt vesi, stun
í oyrunum og spreingingin úr øgiligum damp-
floytum,
sum rullaðu eftir landsvegum frá farnari tíð á ferð
við umbygdum Golgatabilum til fongsulseinsemið
fyri at síggja ímyndina av Birminghamjazzi.
sum koyrdu tvørtur um landið í tveyoghálvfjerðs tímar fyri at vita
um eg hevði eina hóming ella tú hevði eina hóming ella hann hevði
eina hóming av Ævinleikanum,
sum fóru til Denver, sum doyðu í Denver, sum
komu aftur til Denver & bíðaðu til onga nyttu, sum
ansaðu eftir Denver & bøldu & gingu einsamallir í
Denver og at enda fóru avstað aftur fyri at skilja
Tíðina & nú leingist Denver eftir sínum hetjum,
sum fullu á knæ í vónleysum dómkirkjum og bóðu
um frelsu fyri seg og síni og ljós og bróst,
til sálin upplýsti sítt hár í eitt sekund,
sum brutu seg út gjøgnum sínar heilar í fongslinum meðan teir bíðaðu eftir
óhugsandi brotsmonnum við gyltum høvdi og veruleika-
spjaldri í hjørtunum sum sungu ein góðan
blues til Alcatraz,
sum tóku seg aftur til Meksiko fyri at dyrka ein vana, ella Rocky
Mountains til tann blíða Buddha ella Tanger til dreingir
ella Southern Pacific til tað svarta lokomotivið ella
Harvard til Narcissus til Woodlawn til
blómukrans ella grøv,
sum kravdu prógv fyri fullum viti og skili og ákærdu útvarpið fyri at hyp-
notisera fólk & stóðu eftir við sínum ørskapi & sínum
hondum & einum ósamdum nevningatingi,
sum tveittu eplasalat eftir studentaskúlalærarum, ið hildu fyrilestrar um
dadaismu
og síðani bjóðaðu seg fram á
gróttrappuni framman fyri sinnissjúkrahúsinum við rakaðum høvdi
og vøsutum tosi um sjálvmorð og kravdu at fáa
tann hvíta skurðin alt fyri eitt,
og sum í staðin fingu tann harða tómleikan við insulin
metrasol elektro hydro psyko ergo
terapi pingpong &
amnesi,
sum í køvisligum mótmæli bara rendu eitt súmbolskt
pingpongborð um koll við einum stuttum steinrunnum steðgi at hvíla seg í,
og komu aftur fleiri ár seinni, nú púra berskøllutir men við einum parúkki úr
blóði, og tárum og fingrum, til tann sjónska undirgangin sum ørvitis-
fiskar í varðhaldunum hjá teimum steinøru býunum
eystanfyri,
stinkandi høllirnar í Pilgrim State Rocklandi og Greystone,
sum keglast við afturljóðini í sálini og rokka
og rulla á kærleikans einsliga midnáttarbeinki
úr gróti, lívsdreymur ein
marra, kroppar runnir í steinar so tungir sum
mánin,
at enda í song við mammu síni, og tann seinasta ótrúliga bókin
blakað út gjøgnum vindeygað í leiguíbúðini og tann seinasta
hurðin stongd klokkan 4 á morgni og tann seinasta telefonin
ripað inn í veggin sum svar og tað seinasta kamarið
ruddað heilt niður til seinasta innbúgvið í huganum,
ein gul pappírsrósa í skápinum snarað
um eitt akslatræ úr stáltráði, og sjálvt hon
innbillað, einki uttan bara eitt vónríkt lítið petti av
yvirsjón –
á, Carl, so leingi tú ikki ert sloppin eri eg ikki sloppin, og
nú situr tú av álvara fastur í tí fullkomiliga dýrisku
tíðarsugguni –
og sum av tí sama rann gjøgnum tær ísakøldu gøturnar tikin
av einum óvæntaðum neista av gullgerðargátuni hvussu
ellipsan kann brúkast og skráin mátarin & tann darr-
andi flatin,
sum droymdi og gjørdi ítøkilig hol í Tíð & Rúmd
við einari mynd fyri og aðrari eftir og fangaði høvuðs-
eingilin í sálini millum 2 sjónligar myndir
og bant grundsagnorðini hvørt at øðrum og setti navnorðið
og tankastrikuna í tilvitinum saman og leyp uppfrá
og helt seg hóma Pater Omnipotens Aeterna
Deus
fyri at byggja uppaftur lagið og stevið í neyðarsliga skrivaðum manna-
máli og standa framman fyri tær orðleysur og
gløggur og skelva av skomm, vera burturvístur og kortini við-
ganga alla sálina fyri at laga seg eftir tankarútmuni
í hansara nakna og endaleysa høvdi,
tað svaka ólukkudýrið og eingilin vilstur í Tíð, ókendur
og kortini farin undir at skriva tað niður, sum er eftir at siga
í tíðini aftan á deyðan,
og reis uppaftur latin í ham úr jazzi í
gullhornsskugganum av tónleikinum og blásti
pínuna í tí nakna kærleikstráandi heilanum á Amerika út í
eitt eli eli lamma lamma sabaktani saksofon-
skríggj sum skakaði býirnar heilt niður í tað seinasta útvarpstólið
við innasta hjartanum í lívsins yrking skorið
úr teirra egna kroppi gott at eta í túsund ár.
II
Hvør sfinksur úr betongi og aluminiumi breyt hol
á skallarnar og át teirra heilar og hug-
flog?
Molok! Einsemi! Skarn! Óhumska! Ruskíløt og
dollarar, sum ikki fáast! Børn skríggjandi undir
trappunum! Dreingir higstrandi í herliðum! Gamlir menn
grátandi í viðarlundum!
Molok! Molok! Marrur um Molok! Molok við
ongum kærleika! Molok í heilanum! Molok tann harði
mannadómarin!
Molok tað ófatiliga fongslið! Molok
sálarleysa fangahúsið við krossløgdum beinum og húsið har
allar sorgir halda fund! Molok hvørs bygningar eru guds revsing!
Molok øgiligi steinurin í kríggi! Molok tær ør-
kymlaðu stjórnirnar!
Molok hvørs heili er ber maskina! Molok hvørs
blóð er pengarensl! Molok hvørs fingrar
eru tíggju herar! Molok hvørs bróst er ein manna-
etandi dynamo! Molok hvørs oyra er ein guvandi
grøv!
Molok hvørs eygu eru túsund blindir gluggar!
Molok hvørs skýskravarar standa í longum
gøtum sum endaleysir Jehovar! Molok hvørs verk-
smiðjur droyma og kyrkja í mjørkanum! Molok hvørs
skorsteinar og antennur krúna býirnar!
Molok hvørs kærleiki er olja og steinur í allar ævir! Molok
hvørs sál er ravmagn og bankar! Molok
hvørs fátækradømi er hamurin av flogviti! Molok
hvørs lagna er eitt kynsleyst brintskýggj!
Molok hvørs navn er Sálin!
Molok sum eg siti vilstur í! Molok sum eg droymi um
einglar í. Svakur í Molok! Murtsleikjari í
Molok! Kærleikssørur og mannleysur í Molok!
Molok sum tíðliga kom inn í mína sál! Molok sum
eg gangi í við kenslum og ongum kroppi! Molok
sum ræddi meg burtur úr mínari natúrligu øsing!
Molok sum eg avnokti! Vaknið í Molok!
Ljós streymar niður av himni!
Molok! Molok! Robottíbúðir! ósjónligir forstaðir!
dýrgripasøvn við beinagrindum! blindir kapitalar! djevulssettar
fyritøkur! spøkilsistjóðir! vónleys sinnis-
sjúkrahús! grótfansar! andstyggiligar bumbur!
Teir brutu ryggin av at lyfta Molok til skýggja! Gongu-
breytir, trø, útvarp, tons! lyfta býin upp í
himmalin, sum er til og er allastaðni um
okkum!
Opinberingar! fyrivarningar! yvirsjónir! undur! øsingar!
farin við áunum í Amerika!
Dreymar! tilbiðjan! sannroyndir! vitnisburðir! øll
lastin full í kenslubornum lorti!
Nýbrot! hinumegin ánna! útflipp og krossfestingar!
farin við flóðini! Frítt flog! Opinberingar! Vón-
loysi! Tíggju ár við djóraskríggi og sjálvmorðum.
Heilar! Nýggir kærleikar! Steinørt ættarlið! oman eftir
klettunum í tíðini!
Veruliga heilagur látur í ánni! Tey sóu tað øll! tey
heilagu rópini! Tey søgdu farvæl!
Tey lupu út av tekjuni! út í einsemið! veittrandi!
við blómum í hondini! Oman til ánna!
út í gøturnar!
III
Carl Salomon! Eg eri við tær í Rocklandi
har tú ert svakari enn eg sjálvur
Eg eri við tær í Rocklandi
har tú manst kenna teg illa
Eg eri við tær í Rocklandi
har tú hermir eftir skugganum á mammu míni
Eg eri við tær í Rocklandi
har tú hevur dripið tínar tólv skrivarar
Eg eri við tær í Rocklandi
har tú flennir eftir hesum ósjónliga skemtinum
Eg eri við tær í Rocklandi
har vit eru stórir yrkjarar á somu ræðuligu
skrivimaskinu
Eg eri við tær í Rocklandi
har tín livimáti er versnaður og
tey siga frá tí í útvarpinum
Eg eri við tær í Rocklandi
har gávurnar í skallanum ikki longur lova
maðkunum í sansunum framat
Eg eri við tær í Rocklandi
har tú fært te at drekka úr bróstunum á
gomlu gentunum í Utika
Eg eri við tær í Rocklandi
har tú spælir við orðum um tínar sjúkrasystrar,
gívrarnar í Bronx
Eg eri við tær í Rocklandi
har tú rópar í spennitroyggjuni at nú
tapir tú pingpongspælið um
avgrundina
Eg eri við tær í Rocklandi
har tú slært niður á tað katatoniska klaverið at sálin
er ósek og ódeyðilig hon átti ongantíð at doyð ógudilig í einum vápnaðum
sinnissjúkrahúsi
Eg eri við tær í Rocklandi
har hálvtrýss viðgerðir aftrat ongantíð fara at fáa
sálina aftur í kroppin á tær eftir pílagrímsferðina til ein
kross í tómleikanum
Eg eri við tær í Rocklandi
har tú leggur læknarnar undir at vera svakir
og leggur ætlanir fyri jødisku sosialistakollveltingini móti
fasistiska Golgata-tjóðskapinum
Eg eri við tær í Rocklandi
har tú ætlar at skræða himlarnar á Long Island sundur
og reisa upp tín livandi menniskjaliga Jesus úr
yvirmenniskjaligu grøvini
Eg eri við tær í Rocklandi
har fimm og tjúgu túsund ørir javn-
líkar syngja í kór seinasta ørindi í internasjonaluni
Eg eri við tær í Rocklandi
har vit kroysta og kyssa USA undir
dýnuni USA sum hostar alla
náttina so vit ikki fáa sovið
Eg eri við tær í Rocklandi
har vit verða vaktir uppøstir úr óviti
av okkara sálarligu flogførum sum brøla uppi
yvir tekjuni tey eru komin fyri at tveita einglabumbur
sjúkrahúsið lýsir av sær sjálvum innbillaðir veggir
rapa O kaldarakar fjøldir skunda sær út O stjørnu-
settir skelkir av náði æviga kríggið er
komið O sigur gloym undirklæðini vit eru
fræls
Eg eri við tær í Rocklandi
í mínum dreymum gongur tú sjó-
drigin av ferð eftir vegunum tvørtur um Amerika vátur av tárum
til dyrnar á mínari smáttu í náttini fyri vestan
* Carl Solomon var vinmaður Allen Ginsberg.
Teir vóru innlagdir samstundis á Rockland sinnissjúkrahúsi.
Gunnar Hoydal týddi.
Hesin teknifilmurin av “Howl” er úr filminum við sama navni.


text:
Á hugnaligari samkomu týsdagin varð nýggja kærleikskúlan hjá Dugna avdúkað. Kærleikskúlan 2015 varð givin Smyril Line sum vikurkenning fyri skipanina um fylgjara, sum teir skrivaðu undir við MBF í januar í ár.
MBF ynskir Smyril Line hjartaliga tillukku við viðurkenningini og takkar fyri vælvilja og slóðbrótandi arbeiði.
Á heimasíðuni hjá Dugna stendur um kærleikskúluna at lesa: Tað er listakvinnan, Astri Luihn, sum hevur sniðgivið nýggju kúluna í samstarv við Guðrið Syderbø, grafikara. Kærleikskúlan 2015 hevur ein ring av lomvigum, sum jú eru eitt av listarligu eyðkennunum hjá Astri Luihn.
Hetta er sjeynda árið á rað, at Dugni letur Kærleikskúluna úr hondum, og tað er altíð eydnast at halda listafólkið loyniligt, inntil avdúkingina.
Astri Luihn sigur sjálv soleiðis um Kærleikskúluna 2015 í yrkingini, sum fylgir við kúluni:
VINALAG ER KÆRLEIKI
Vinir eru familjan, vit velja okkum, sum stuðlar okkum í kærleika.
Sum fuglunum tørvar okkum flokkin, og flokkinum tørvar okkum.
Vit fylkjast í flokk, sum líkir fuglar.
Flokkurin er okkara heim, okkara tryggleiki og stuðul.
Flokkur okkara kann broytast og laga seg við tíðini, men sonn vinabondhalda
flokkinum saman.
Við kærleika og vinalagi er alt gjørligt.
Heiðurin av fyrstu kúluni
Tá Kærleikskúlan verður avdúkað, verður somuleiðis altíð ein serligur heiður sýndur einum persóni ella felagsskapi, sum fær fyrstu kúluna.
Í ár var tað felagið Smyril Line, sum fekk fyrstu Kærleikskúluna. Smyril Line fekk heiðurin fyri at vera fyrsta uttanlanda ferðaskrivstovan, sum er við í samstarvinum um Fylgjarakortið.
Fylgjarakortið er ein skipan, sum MBF hevur sett í verk, og sum tryggjar, at føroyingar, sum vegna kropsligt, sálarligt ella mentalt brek hava fylgjara fyri neyðini, fáa hendan við ókeypis.
At Smyril Line er við í skipanini merkir, at fleiri av viðskiftafólkunum hjá Dugna nú hava møguleika at sleppa uttanlands uttan at rinda dupultan kostnað. Higartil hava tey verið noydd at rindað fyri bæði seg sjálvi og fyri fylgjaran. Nú fáa tey fylgjaran við ókeypis.
Somuleiðis er tænastan, ið verður veitt hesum málbólkinum umborð á Norrønu, fyrimyndarlig.
Hetta er nakað, sum Dugni ynskir at heiðra og vera við til at varpa ljós á.
Um kærleikskúluna
Kærleikskúlaner framleidd í avmarkaðari nøgd og verður bert seld í eitt avmarkað tíðarskeið.Hon er munnblást, og tí eru tær allar serstakar og ymiskar. Hon hevur hvítt silkiband og er pakkað í snotuliga eskju saman við einum vøkrum faldara. Tað eru arbeiðsfólk hjá Dugna á Kambsdali, sum hava sett eskjurnar saman og pakkað tær.
Allur søluágóðin fer til mennandi virksemið hjá Dugna. Til dømis skipar Dugni fyri arbeiðsvenjing, endurbúgving og umskúling til fólk, sum hava torført við at fáa ella varveita arbeiði, so hesi kunnu fara til arbeiðis ella undir útbúgving.
Skipað verður fyri virksemi, ið speglar samtíðina, gevur viðkomandi avbjóðingar, kveikir sjálvbjargni og førleikamennir fólk til eitt virkið lív.
Undanfarinár hava hesi listafólkini sniðgivið Kærleikskúluna: Tróndur Patursson (2009),Sigrun Gunnarsdóttir (2010), Hansina Iversen (2011), Zacharias Heinesen (2012),Edward Fuglø (2013) og Astrid Andreassen (2014).


text:
Ung skulu loftast!
Ung fólk, sum hava víðfevndar sálarligar, sosialar og rúsevnistrupulleikar skulu loftast.
Tað er landsstýriskvinnan í almannamálum avgjørd um.
“Eg má bara staðfesta, at almennu skipanirnar sum eru, ikki hava nøktandi tilboð til tey ungu, sum hava álvarsligir trupulleikar at dragast við og eg kann ikki bara lata standa til” Sigur Eyðgunn Samuelsen í viðmerking.
Tað eru alsamt fleiri ung, sum hava víðfevndar sálarligar, sosialar og rúsevnistrupulleikar og eru orsøkirnar torgreiddar. Fleiri skipanir gera hvør í sínum lagi sítt fyri at veita viðgerð, hjálp og stuðul.
Landsstýriskvinnan í almannamálum metir, at neyðugt er at samskipa verandi skipanir soleiðis, at tey ungu, sum hava tørv á umfatandi hjálp frá øllum skipanum, verða loftaði og fáa eitt málrættað heildartilboð.
Royndirnar vísa, at tað er neyðugt at samstarva og vit hava t.d. við átøkum, sum Tann góða tilgongdin og bú - og viðgerðarstovninum í Stoffalág, víst, at borgarin fær munabetri hjálp, tá vit myndugleikar arbeiða saman.
Tí hevur Eyðgunn Samuelsen verið í samband við landsstýriskvinnuna í heilsu- og innlendismálum Sirið Stenberg, sum er til reiðar at samstarva soleiðis, at tey ungu fáa ta hjálp, teimum tørva.
Landsstýriskvinnan í almannamálum hevur givið boð um, at eitt ítøkiligt uppskot um eitt samskipa heildartilboð skal verða klárt soleiðis, at hetta kann gerast partur av fíggjarlógarviðgerðini fyri 2018.
Í næstum verða avvarðandi myndugleikar og viðkomandi sjálvboðin felagsskapur boðin á fund í Almannamálaráðnum, sum kemur at standa á odda fyri arbeiðinum at finna ein samstarvsleist.
« aftur


text:
(Grein frá oljan.fo/Jan Müller)
Skuldi tað hent, at olja ella gass verður funnið í rakstrarverdugum nøgdum á føroyska landgrunninum í ár og ein verulig oljuvinna tekur seg upp í kjalarvørrinum, so er Skálafjørðurin eitt gott boð uppá ein komandi oljumiðdepil. Tað heldur stjórin í MEST, Mouritz Mohr.
Gjøgnumbrot
2012 kann gerast árið, tá oljan fær veruligt gjøgnumbrot í Føroyum. So vónríkur var landsstýrismaðurin í oljumálum, Johan Dahl í samrøðu við oljan.fo um ársskiftið. Hann sipaði her til komandi boringina á landgrunninum.
Hetta er áttandi brunnurin, sum verður boraður í Føroyum, og hóast einki rakstrarverdugt fund enn er gjørt, so hava vit kortini útvegað okkum eina rúgvu av týðandi upplýsingum um okkara undirgrund og hava m.a. staðfest, at her finst ein virkin kolvetnisskipan.
Bryggjukanturin
Allir hesir brunnar og aðrar kanningar hava skapt eitt stórt virksemi í Føroyum, ikki minst tí, at føroysk lóggáva sigur, at allar vørur og tænastur, sum verða brúktar í sambandi við oljuleiting, skulu um føroyskan bryggjukant. Tað hevur givið arbeiði til eitt nú oljuútgerðarhavnina í Runavík, til flogfør og tyrlur hjá Atlantic Airways, til heilsølur og onnur vinnuvirki.
Verður eitt lønandi fund gjørt í hesum árinum fer spurningurin um, hvar komandi oljuvirksemið skal savnast, aftur aktuelt. Tað er so heldur einki dulsmál, at Runavíkar kommuna arbeiðir við at menna Skálafjørðin til framtíðar oljudepil í landinum, nú oljuútgerðarhavnin í Runavík hevur hýst teimum fyrstu sjey boringunum á landgrunninum. Royndirnar frá hesum arbeiðinum hava fingið bæði myndugleikar og vinnulívið á staðnum at seta út í kortið eina framtíðar oljuvinnu á fjørðinum. Í fjør varð tí sett hol á eitt stórt kanningarbeiði fyri at finna best hóskandi økini á fjørðinum til ymsar vinnugreinar eitt nú oljuna.
Nýggj úterðarhavn
Tað hevur ljóðað, at økið millum Skála og Skálabotn uttan iva fer at vera eitt gott boð uppá eina komandi oljuútgerðarhavn í framtíðini. Verandi útgerðarhavn er stór nokk til verandi leitivirksemi, sum er rættiliga avmarkað, men verða fund gjørd og útbygging sett út í kortið, so verður brúk fyri nógv størri upplandi og bryggjuplássi.
Í seinastuni hava vit hoyrt um føroyskar fyritøkur, sum leiga út føroyskar handverkarar til verkætlanir í útlandinum. Oljan. fo hevur í hesum sambandi spurt nakrar av teimum persónum, sum eru partur av hesum arbeiði, hvussu teir síggja fyri sær eina menning av oljuvinnuni á landi í Føroyum.
Og tað er eingin loyna, at hjá einum av teimum stóru aktørunum í oljuvinnuni í løtuni, skipasmiðjuni Mest, hava tey gjørt sær sínar tankar um framtíðar oljuvinnuna í Føroyum.
Stórir møguleikar
Mouritz Mohr, stjóri á skipasmiðjuni Mest og tess dótturfelag Pam Offshore sær stórar møguleikar á Skálafjørðinum, fer ein verulig oljuvinna at taka seg upp her.
"Vit hava Skálafjørðin, sum er djúpur og breiður, og her er eisini stórt uppland, sum saman eru væl egnað til eitt nú oljuvirksemi. Tað skulu bæði havnafasilitetir og dýpi til at kunna taka ímóti eitt nú boripallum. Hetta borgar Skálafjørðurin fyri. Tað ljóðar, at myndugleikarnir her arbeiða við eini ætlan at seta av økið millum Skála og Skálabotn av til nettupp eina komandi oljuvinnu, og tað kann eg bara taka væl ímóti og giti, at tað gera vinnufyritøkur við fjørðin og myndugleikarnir sum heild eisini", sigur stjórin í MEST, Mouritz Mohr við oljan.fo. Hann vísir eisini á, at her finnast vinnuvirki so sum skipasmiðja og maskinverkstaðir, sum ein komandi oljuvinna fer at hava tørv á.
Mynd: Skálafjørðurin. Myndin er lænt frá heimasíðuni www.shf.fo, hjá Skála Handverkarafelag.


text:
Leygarkvøldið vitjar ein av best dámdu donsku tónleikabólkunum seinastu árini í Mentanarhúsinum í Fuglafirði, Carpark North hava í ár hittað stórt í Danmark við lagnum “Human” av aðru fløguni hjá bólkinum “All things to all people”.
Talan er um rokkkendan elektroniskan popp, ella við øðrum orðum sera forkunnugan tónleik í Føroyskum høpi. Men við teimum smittandi niðurløgunum, er tónleikurin av eini sovorðnari góðsku, at sjálvt tey mest stirvnu mugu nikka við.
Nýggja fløgan ”All things to all people” tekur táttin upp eftir fyrru fløguni, og er uppaftur betri enn tann fyrra. Serliga fyrsta stakfløgan ”Human” er framúr, hon rokkar fullkomiliga.
Tekur ímóti mær
Í bilinum á veg út í venjingahølið hjá Carpark North, spælir útvarpsrásin P3 enn einaferð hittið ”Human”. Fryntligi sangarin Lau tekur í móti mær, tá eg koyri inn í garðin uttan fyri venjingarhølið. Eg nevni fyri honum, at eg júst havi hoyrt ”Human” í útvarpinum. Hann smílist, og sigur eitt sindur bandittasliga, at hann ikki veit, hvussu nógvan pening plátufelagið mann hava goldið Danmarks Radio fyri at spæla hann.
Vildi verið í salinum
Í venjingarhølinum, ið eru á stødd við eini miðal hús, standa hinir limirnir í bólkinum og forrita á eini teldu. Hetta er partur av venjingini, sigur Lau. Hann greiðir frá, at teir allatíðina royna at gera framførsluna betri. Akkurát nú arbeiða teir við at gera ein intro til konsertferðina, ið byrjar í Føroyum. Tankin er, at fáa fólk at vera vill, longu tá bólkurin fer undir fyrsta lagið.
Her er ikki bara talan um at gera eina intro, men um at skapa eina heildarframførslu. Teir hava arbeitt nógv við hesum. Lau ivast ikki í, at tað verður svakliga gott og sigur, at hann hevði ynskt at sloppið at staðið í salinum og hugt eftir framførsluni.
Tað skínir eitt sindur í gjøgnum, at maðurin er fyrst í tjúgunum, hann er so livandi og ivrigur at fortelja um sína list, og hann meinar tað ordiliga nógv. Sera frískligt og sera erligt.
Allastaðni í venjingarhølinum standa ljómborð, forsterkarar, trummusett og ymiskir gittarar, hetta er eitt ordiliga stuttligt spælipláss, og teir tykjast at trívast her.
Mest spælda lag í 2003
Tað var lagið ”Transparent and glasslike”, ið smitaði Carpark North upp á toppin á donsku hittlistunum, og hjálpti við at selja ikki færri enn 46.000 eintøk av fyrstu fløguni. Lagið var mest spælda lag í donskum útvarpi í 2003, og lá í vikuvís ovast á Tjecklistanum, ið er danska útgávan av 15 teimum bestu.
Carpark North sannførdu í Týsklandi
Í síðstu viku vóru Carpark North ein av bólkunum, sum danski tónleikaídnaðurin bjóðaði fram, á stóru Poppkomm messuni í Berlin. Hetta varð gjørt við eini útseldari konsert á spælistaðnum Postbahnhof. Sambært Gaffa var framførslan hjá Carpark North framúr.
Lau sigur, at hann fekk eina kenslu av, at tað gongur væl í Týsklandi. Tvey útgávufeløg hava bjóðað um kapp fyri at sleppa at geva ”All things to all people” út á týska marknaðin. Hetta átti at verið eitt gott tekin. Hann sigur, at tað felagið, sum fekk uppgávuna tykist ordiliga áhuga í at gera eitt gott sølu- og marknaðarføringsarbeiði. Fløgan kemur út í Týsklandi í næstum, og hetta verður sera spennandi heldur Lau.
Hann sigur, at tað var eitt sindur stuttligt, at tá teir komu til Berlin, hildu teir seg vera púra ókendar, men tað fyrsta, ið teir sóu á flogvøllinum, var týkst tónleikablað, sum hevði grein við stórari mynd av Carpark North á síðu 3.
Spennandi samstarv
Millum tey ið lurtaðu í Postbahnhof var umboðsmaðurin hjá elektroniska tónleika guru’inum Moby, og honum dámdi teir so væl, at hann hevði fund við Carpark North dagin eftir konsertina. Lau sigur, at tað var ein sera spennandi fundur, sum kann enda við onkrum ordiliga spennandi, men at einki er komið upp á pláss enn, so hann vil helst ikki tosa ov nógv um tað.
Spæla hvørt vikuskifti
Konsertin í Mentanarhúsinum er tann fyrsta av nógvum konsertum, higartil eru øll vikuskiftini restina av hesum árinum upptikin. Hetta eru fyrst og fremst konsertir í Danmark, men eisini í Svørríki, Noregi, Finlandi og Týsklandi.
Lau sigur, at teir hava lagt nógv arbeiði í at gera framførsluna, so góða sum møguligt. ”Vit eru ein undirhaldsbólkur”sigur hann, ”Okkara tónleikur er gjørdur fyri at gera fólk glað, og fyri at fáa lív í tey. Vit eru soleiðis, sum persónar, at um vit ikki spæla lívligan og festligan tónleik, so keðast vit av tí. Okkara framførsla ber brá av hesum.
Størri frælsi
Til konsertirnar hava Carpark North ein eyka ljómborðsleikara við. Hetta eru neyðugt sigur Lau. Hann heldur, at ljóðmyndirnar høvdu verið ov lítlar uttan eyka ljómborðsleikaran.
Tað gevur somuleiðis størri frælsi á konsertunum. Fleiri av løgunum hava forritaði petti, og rútmuboksir og annað liggja undir lagnum. Men onnur løg, sum t.d. stóra hittið ”Transparent & Glasslike” verða spæld heilt live, uttan nakað undirliggjandi. Henda møguleika gevur eyka ljómborðsleikarin, og tað ger konsertina meira livandi, og nógv stuttligari at spæla.
Nógv broyttir
Lau greiðir frá, at mátin bólkurin arbeiður er broyttur nógv síðan byrjanina, fyrr líktust konsertirnar nógv fløguni. Men hetta riggaði ikki so væl í øllum løgum, so tí hava teir gjørt summi av løgunum um, við eyka pettum, og umskipan av ymsum. Hetta riggar betur, og ger sjálvandi eisini konsertupplivingina betur. Konsertin er ein heilt onnur uppliving enn at seta eina fløgu við bólkinum á.
Meira víðgongd fløga
Tá teir fóru í holt við nýggju fløguna, høvdu teir eitt brennandi ynski um, at fáa gjørt fløguna eitt sindur meira víðgongda. Fáa tað sum rokkar at rokka meira, gera forritanina eitt sindur frekari og gera alla ljóðmyndina meira massiva. Hetta heldur Lau hevur eydnast. Men tað hevur somuleiðis tað við sær, at kenslurnar hjá fólki eru sterkari fyri hesið fløguni enn tí fyrru. Summi elska hana, meðan onnur inniliga hata hana.
Fyribils merkir hetta, at fløgan hevur fingið framúr góð ummælir, men hevur selt nógv færri eintøk enn tann fyrra, tó kann hetta broytast sera nógv, um gjøgnumbrotið á tí týska marknaðinum kemur.
Vildu gjarna til Føroyar
Lau sigur, at eingin av limunum í Carpark North hevur verið í Føroyum fyrr. Men teir hava hoyrt ordiliga nógv gott um landið. Tí ynsktu teir at sleppa hendanvegin. Hann sigur seg vóna at sleppa at uppliva eitt sindur av landinum á ferðini.
Hann sigur, at teir hava fantastiska góðar royndir við at spæla forkunnug støð og fyri fólki, sum ikki kennir tónleikin. Teir hava spælt í Grønlandi, Italia og Irak. Allar hesar konsertir hava verið stórar upplivingar fyri bólkin. Tá fólk ikki kennir fløguna, lurta tey nógv meira opin eftir tónleikinum. Tónleikurin sleppur tí at standa sjálvur, og hetta virkar øgiliga sterkt.