text:
Mánadagin var eg aftur gestur í Brunsj fyri at ummæla fløguna “Call For a Revolution” hjá Høgna Lisberg. Hetta er 6 fløgan hjá Høgna, og alla tíðina hava vit uppliva eina búnan, og tað gera vit aftur her.
Aftur hesaferð er fløgan framleidd av Høgna og James Thomas, ið eisini framleiddu Haré Haré og Con Man. James Thomas ljóðblandaði eisini føroysku stuttfløguna, ið Høgni gav út í fjør. Teir báðir rigga ótrúliga væl saman, so tað er gleðiligt at samstarvið heldur fram.
Nú havi eg verið so heppin, at hoyrt Høgna spæla tvær konsertir seinastu vikurnar, fyrst í Reinsarínum við fullum bólki, konsertin var heilt framúrskarandi góð. Hetta var fyrstu ferð, at eg hoyrdi flestu løgini, so eg fekk eitt fyrsta inntrykk, sum var live.
So hoyrdi eg hann aftur á Hoyma nú leygarkvøldið, har útrykkið var barberað niður til Høgna á sang og gittar og Benjamin Petersen á gittar og kór. Nú hevði eg lurta eftir útgávuni í yvir eina viku, so nú kendi eg løgini nógv betur. Men hetta at uppliva tónleikin so naknan ger, at man fær eitt heilt annað inntrykk av løgunum, og man sær betur, hvussu væl tey halda sum løg.
Seinastu tvær útlendsku fløgurnar hjá Høgna hava verið heilt fantastiskar, men eisini ræðuliga framleiddar, har Høgni og James Thomas hava spælt flestu ljóðføri sjálvir. Hesaferð er tað øðrvísi, nokk fyri fyrstu ferð nakrantíð hevur Høgni fingið ein bólk, sum livur upp til potentialið hjá Høgna, eg haldi serliga at konsertin í Reinsarínum vísti tað.
Høgni spældi á G! í sambandi við Con Man útgávuna, eg haldi, at tað var í fjør. Tá hevði hann Jan Rúna Poulsen og Knút Háberg Eysturstein við sær, tað var eisini ein framúr framførsla. Nú hevur hann so bygt víðari á tann bólkin, har Benjamin Petersen og Mikael Blak eru komnir við.
Hetta er ein heilt framúrskarandi manning, og Høgni hevur so valt at arrangera løgini saman við teimum (tó ikki Benjamin), at jamma seg til úrslitið, og tað riggar væl, og gevur løgunum nakað eyka, í mun til seinastu útgávurnar, har tónleikurin er bryggjaður saman við James Thomas í upptøkuhølunum.
Eg haldi, at tónleikurin er nokkso tvíbýttur á hesari útgávuni, og tað er hann sum so hjá Høgna á seinastu nógvu útgávunum, vit hava balladurnar, ið eru vakrar og inniligar, og so hava vit eitt slag av modernaðum og ræðuliga funky soul rokki uppá tann feita mátan.
Tað hoyrist væl á tónleikinum hjá Høgna, at hann er trummuleikari, hetta er ordiliga rútmiskur tónleikur, beatið hevur nógv at siga.
Tekstheimurin er heilt óluksáliga politiskur, men tað hevur hann verið á nógvum av hansara seinastu útgávum, men kanska serliga tittulin “Call for a Revolution” penslar tað út hesafeð.
Lagið er sera funky og livandi. Tað er fyrsta lag á fløguni og hevur eina áhugaverda byrjan har lagið akkurát sum verður vundið í gongd og finnur fótafestið, ið er ræðuliga feel good, næstan Gorillaz kent. Men teksturin er ultra politiskur, ein regulerur kampsangur, ordiliga 60 ára kent, men í sera modernaðum hami. Hetta átti at verðið slagsangur hjá anti Wall Street rørsluni.
Hann tosar um The Tower í fleiri sangum m.a. tí fyrsta og næsta, ið er tey í tornunum, ið bestemma, eg kann bara ímynda mær, at hann tosar um háhús, har kapitalistarnir sita og bestemma yvir okkum. Hann nevnir t.d. eisini Anonymous, felagsskapin av teldusnýkum, ið berjast fyri opinleika og móti órættvísi. Hann sigur:
“Raise Your voices and take what’s yours all you anonymous.”
Sjálvandi kann tað vera øll okkum andlitsleysu, ið eru finnir í leikinum hjá kapitialistunum, men eg haldi ikki, at tvítýdningurin er ótilvitaður.


c: text/html

text:
Orð: Zacharias Zachariassen
Lag: Jákup Zachariassen
1. Mangan her tykist myrkt og kalt,
tú finnur ongan frið.
Tú leitar, men ljósið burt er fjalt,
tær leiðist lívið við.
Áh, hevði bert onkur uggað meg
og víst mær rættan veg.
Niðurlag: Men Jesus, tín vinur, er tó nær,
hann bíðar eftir tær.
Hann bankar á tínar hjartadyr,
og eftir tær hann spyr.
Hann elskar teg, kom til hann í dag
áh, svara honum ja,
svara ei nei, men svara honum ja!
2. Soleiðis var í farnu tíð,
eg onga lukku fann.
Men nú syngur sál mín glað og frí
um hann, sum lív mítt vann.
Áh, hevði tú viljað trúð á hann,
so syngja við tú kann:

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ingi Samuelsen
15.01.2018 - 08:51
Tíðindi > Uttanlands > Politikkur
Eftir fleiri ferðir at hava víst aftur, at hann skal hava kallað Haiti og lond í Afrika fyri ”lortalond” á einum fundi í Hvítu Húsunum, hevur Donald Trump nú sjálvur staðfest, at hann ikki er rasistur.
- Nei nei. Eg eri ikki rasist. Eg eri tann minst rasistiski persónurin, tú nakrantíð hevur tosað við, tað skal eg siga tær, segði Donald Trump í gjár, tá hann varð spurdur um sínar útsøgnir.
Tað var Washington Post, sum skrivaði um hvat forsetin skuldi havt sagt undir einum kjaki við fleiri demokratar og republikanarar um Daca, ið er ein serlig tilflytingarskipan fyri ungar tilflytarar.
Men Trump sýtir fyri at viðganga, at hann hevur kalla londini fyri ”lortalond”.
- Hevur tú sæð, hvat aðrir senatorar í rúminum hava sagt um mínar útsøgnir? Eg havi ikki, segði Donald Trump
Demokratiski senatorurin, Dick Durbin, sum var til staðar á fundinum í Hvítu Húsunum, hevur váttað niðrandi viðmerkingarnar hjá forsetanum.
Senatorurin úr Illinois sigur, at útsøgnirnar vóru ”andstyggiligar, hatursfullar og høvdu týðuligt dám av rasismu”. Men teir báðir republikansku senatorarnir, Tim Cotton úr Arkansas og David Perdue úr Georgia, stuðla forsetanum og siga seg ikki minnast, at slíkar útsøgnir skuldu verið komnar fram á fundinum.
Daca-skipanin gevur møguleika fyri, at ávísir tilflytarar, sum eru komnir ólógliga til landið sum børn, kunnu fáa arbeiðsloyvi. Donald Trump hevur tó kallað Daca aftur. Skipanin varð sett í gildi í 2012 undir Barack Obama, forseta.
Les eisini: Trump ynskir ikki tilflytarar úr ”lortalondum”


text:
Á gávukort
Upphæddin, ið keypt verður fyri, verður drigin frá saldu á kortinum beinanvegin, og tú kanst síggja restsaldu á kassalepanum.
Kanna upphædd
Um tú ynskir at kanna upphæddina á gávurkortinum ber til at fara í ein av Á handlunum ella vitja hesa heimasíðu.
Hent at vita
- Lægsta upphæddin, sum kann setast á eitt kort er 100 kr. og hægsta upphæddin er 3.000 kr. Um tú ynskir at geva meira enn 3.000 kr., verður upphæddin býtt sundur á fleiri kort.
- Kortið kann ikki endurnýtast.
- Gildistíðin er 3 ár frá útgávudegi.
- Um kortið blívur burtur, verður ástandandi upphædd ikki endurgoldin.
Tilboð umvegis SMS
Tænastan er ikki felags fyri allar Á handlarnar. Tað vil siga, at tú bert fært sms frá tí handlinum, sum tú meldar teg til.


text:
Úrslitið av, at fíggjarnevndin sjálv fór at málsviðgera, er so út av lagi vánaligt, at tað í sjálvum sær er prógv um, at hóskandi útbúgving er alneyðug, tá fíggjarlógin verður løgd til rættis. Vónandi hendir slíkt ikki aftur!
Síðani fíggjarlógin varð samtykt, eru regluliga komnar undan kavi óvæntaðar avleiðingar av avgerðunum hjá fíggjarnevndini. Higartil hevur tað serliga verið innan økini hjá mentamálaráðnum og almannamálaráðnum, at gjørt hevur verið vart við avleiðingarnar, men helst fer okkurt afturat at koma undan kavi. Spurningurin er so, hvørt hesi ráð eru verri rikin enn hini ráðini, ella tey hava lægri tign í politisku skipanini. – Ella er tað so illa vorðið, at orsøkin er, at ráðharrarnir í hesum ráðum eru konufólk, og at tær ikki eru líka høgt í metum sum landsstýrismenninir? Møguliga, tí hóast ikki heilt so illa stendur til í Innlendismálaráðnum, so hevur eisini har verið víst á, at stovnarnir ikki hava nóg mikið til viðlíkahald, t.d. Landsverk.
Hvussu var og ikki, fíggjarnevndararbeiðið fyri fíggjarlógina 2009 man hava verið tað løgnasta higartil. Fari at loyva mær at gita, at trupulleikin var, at fíggjarnevndini ikki dámdi uppskotið – men í staðin fyri at senda tað út aftur í Fíggjarmálaráðið til eina fakliga viðgerð, so hildu fíggjarnevndarlimirnir so hátt um seg, at tað kundu tey saktans klára sjálvi. Møguliga hevur fakkunnleikin í Fíggjarmálaráðnum eisini gjørt vart við, at stundir vóru ikki til at gera eitt nýtt uppskot, sum kundi liva upp til lógarásettu krøvini.
Men hvat tá? Skulu bókhaldarar ikki klára at snikka eina fíggjarlóg saman, líka so væl sum búskaparfrøðingar? Sjálvandi, ongin orsøk at hava eina yvirvaksna fyrisiting við universitetsútbúnum fólki at gera slíkt, sum vanligir bókhaldarar, lærarar og skiparar saktans kunnu klára.
Fíggjarnevndin sum málsviðgerar
114 skjøl skuldu til, fyri at fíggjarnevndin kundi meta um og gera broytingar í fíggjarlógaruppskotinum, sum fíggjarmálaráðið var komið við.
Hetta ber boð um, at fíggjarnevndin hevur gjørt meira enn lagt visjónir, raðfestingar og politikk inn í fíggjarlógina – tey hava rætt og slætt málsviðgjørt.
Spurningurin er so, um hetta ikki var betri ógjørt. Fyri at brúka Fróðskaparsetrið sum dømi, so stendur greitt í tí eina skjalinum (ZR-2), at lønarútreiðslurnar fyri nýsett størv hjá øllum deildunum á Fróðskaparsetri Føroya krevja 5,7 mill. kr. í 2009. Hóast hetta, so vilja fíggjarnevndarmálsviðgerarnir framvegis vera við, at Setrið ikki er verri fyri í 2009 í mun til 2008. Sagt verður, at tey hava fingið tað sum svarar til lønarútreiðslurnar í november 2008 – og so eru nýsett størv órelevant. Harumframt gloymdi fíggjarnevndin, at ein granskingardepil er lagdur afturat Setrinum. Slíkt kunnu málsviðgerar ikki gloyma, og teir mugu eisini taka atlit til galdandi lógir og sáttmálar, sum m.a. siga, hvussu hesi nýsettu fólkini skulu sigast úr aftur starvi.
Hvørjar førleikar hevur so fíggjarnevndin?
Talvan niðanfyri er gjørd út frá upplýsingum á heimasíðuni hjá løgtinginum. Leggjast kann afturat, at helst hava øll eina miðnámsútbúgving uttan formaðurin, ið hevur skrivstovuútbúgving. Felags fyri limirnar í fíggjarnevndini, við undantaki av Magna Laksáfoss er, at ongin hevði kunnað verið settur í starv í fíggjarmálaráðnum sum málsviðgeri, tí tey hava ikki førleika til tess. Har eru 2 bókhaldarar, 3 lærarar (2 fólkaskúla- og 1 miðnámsskúla-), 1 skipsførari og so ein búskaparfrøðingur.
Í fíggjarnevndini situr sostatt ein persónur, sum átti at vitað betur. Hvat sigur so hann?
Fíggjarlógaruppskotið var makkverk
Uppskotið um fíggjarlóg, ið varð borið í Tingið í september, var skralltómt. Eingin visjón var í henni. Eingin raðfesting. Og ongin politikkur.
Uppaftur og uppaftur sóknaðist fíggjarnevndin eftir loysnum úr Landsstýrinum, men úrslitið var hitt sama: Har kom einki svar!
Tí noyddist fíggjarnevndin at gera arbeiðið sjálv. Úrslitið var einki at reypa av, men tað kundi neyvan vera frægari.
(Magni Laksafoss í Dimmalætting 27. mars 2009)
So niðurstøðan er, at tað kundi neyvan vera frægari – og eisini Magni Laksáfoss fór við í rossahandlagildið og fekk tillutað skótunum eitt fyrisitingarligt starv uppá eina hálva millión ella so.
Hvar eru visjónirnar, raðfestingarnar og politikkurin í fíggjarlógini fyri 2009?
Fíggjarnevndin valdi at gera arbeiðið sjálv, tí ongin visjón, ongar raðfestingar og ongin politikkur var í uppskotinum. Hetta má so merkja, at tann samtykta fíggjarlógin umboðar visjónina, raðfestingarnar og politikkin hjá sitandi samgongu – og helst øllum løgtinginum, tí allir flokkar tóku undir við fíggjarlógini.
Eg havi sera ilt við at síggja nakrar visiónir, raðfestingar ella politikk í nýggju fíggjarlógini. Einastu greiðu ábendingar eru, at nýggir tunlar, nýggir vegir og onnur áhugamál í økjunum hjá fíggjarnevndarlimunum skulu fremjast, og hetta skal fíggjast við sparingum á m.ø. hesum økjum:
- Fólkum við sálarligum breki, ungdómum við atferðartrupulleikum og onnur slík
- Útbúgving
- Gransking
- Viðlíkahald av vegum
So avgjørt ikki tað, sum hetta løgting varð valt uppá. Hetta varð eisini gjørt vart við á fundi á Vaglinum 3. apríl í sambandi við at Søgu- og samfelagsdeildin hevði tikið avgerð um, ikki at taka nýggjar næmingar inn næsta ár.
Uni Árting gjørdi vart við, at vit mugu sjálvi taka við læru til næsta val og ikki loyva persónum framat, sum ikki trúgva uppá ungdómin og hansara virði. Hanus Kamban vísti á, at okkara tíð er hótt av syndran og andaligum forfalli, men fyri tað er ikki neyðugt at politikararnir lúta undirbrotliga fyri hesum ráki.
Bókhaldararnir í fíggjarnevndini ynskja at spara, serliga uppá almennu rakstrarútreiðslurnar, og ístaðin gera arbeiðsskapandi íløgur, og sambært fíggjarnevndini eru allar lønarútreiðslur rakstrarútreiðslur. Sambært Niels Christiani Nolsøe er hetta ikki gongd leið, tí játtanir til útbúgvingarøkið er íløga í vinnuligan framburð, ikki almenn rakstrarútreiðsla.
Og okkurt bendir eisini á, at fíggjarnevndin ikki júst hevur økt um sína virðing millum manna. Heiða Nolsøe og Mortan Østerø lýstu støðuna soleiðis: Tað kenst eins og peningur og egin áhugamál ganga hond í hond í fíggjarnevndini. Fíggjarnevndin er júst sum ein barnagarður, har tað ræður um at fáa mest til sín sjálvs! ‒ Vit vilja hava veruligar raðfestingar ‒ raðfestingar, sum hoyra framtíðini til.
Heldur ikki Uni Arge dugdi at síggja nakrar politiskar raðfestingar ella politikk. Tvørturímóti segði hann seg vera troyttan av politiska glantrileikinum um kontur og bókhald í løgtingsins fíggjarnevnd, og eftirlýsti veruligan politikk, politiskar stevnur og dreymar um landsins framtíð!
Orsøkin at fíggjarnevndin fór at málsviðgera segðist vera, at fíggjarlógaruppskotið vantaði visiónir, raðfestingar og politikk. Ásannast má, at hvørki eg, ella nakar eg kenni, hava lagt til merkis visiónir, raðfestingar ella politikk – annað enn “sektin á hvat annar fær, eg skal sæta mær”.
Men kanska vóru tað ikki vantandi visiónir, sum vóru orsøkin til, at fíggjarnevndin sjálv tók um endan, men heldur eitt ynski at prógva, at brúk er ikki øllum akademikarunum í fyrisitingini. Vónandi hevur fíggjarnevndin til komandi viðgerðir lært, at ein fíggjarlóg er meira enn debet og kredit, og at tilgongdin at gera eitt fíggjarlógaruppskot er ein størri biti, enn nakrir tilvildarligir tinglimir eru førir fyri at fara undir. Tíverri eri eg bangin fyri, at ið hvussu er formaðurin í fíggjarnevndini ikki hevur ásannað nakað, men kanska vil hann bara ikki viðganga mistakið alment.
Vit fáa at síggja í heyst hvussu leikur fer.


text:
Brúkaraprísirnir eru farnir 0,8 prosent upp seinasta árið
Triðja ársfjórðing vóru brúkaraprísirnir 0,8 prosent hægri enn sama ársfjórðing í fjør. Hetta er nakað minni enn annan ársfjórðing, tá árligi prísvøksturin var 1,3 prosent.
Seinasta árið eru prísirnir farnir upp í øllum høvuðsbólkum uttan í bólkunum klædnavørur og fótbúnaður, og innbúgv, húsbúnaður o.l.. Mesti prísvøkstur hevur verið í bólkunum flutningur, 2,1 prosent, rúsdrekka og tubbak, 1,9 prosent og býli 1,8 prosent.
Matvøruprísirnir samanlagt hava staðið í stað seinasta árið. Mestu broytingarnar eru, at fiskur, oljur og fitievni og kaffi eru dýrkað, og frukt er vorðin bíligari.
Príslækkingin í nýtslubólkinum klædnavørur og fótbúnaður var 0,6 prosent og í bólkinum innbúgv, húsbúnaður o.l. 0,2 prosent.
Lítil broyting seinasta ársfjórðingin
Tað hava ikki verið stórar prísbroytingar seinasta ársfjórðingin, og samanlagt lækkaði brúkaraprístalið 0,1 prosent frá øðrum ársfjórðingi til triðja ársfjórðing.
Mesti prísvøkstur var í bólkinum ymiskar vørur og tænastur. Og mesta príslækking í bólkinum býli. Matvøruprísirnir fóru 0,1 prosent niður seinasta ársfjórðing.
Brúkaraprístalið triðja ársfjórðing var 117,9 samanborið við 118,1 annan ársfjórðing. Triðja ársfjórðing í fjør var brúkaraprístalið 117,0.
Dagførd og útgreinaði hagtøl um prístalið eru at finna í hagtalsgrunninum.


text:
Mánadagin 12. mai bleiv skipað fyri móttøka á Eysturoyar røktar- og ellisheimi í samband við, at rehabilitering er sett á stovn fyri eysturoyarøkið.
Hendan rehabilitering umfatar bæði endurvening, viðlíkahaldsvenjing og fyribyrgjandi venjing.
Rehabiliteringin er komin í lag eftir at Lions Club Eysturoy saman við Heilafelagnum og Giktafelagnum skipaðu seg í ein Rehabiliteringsbólk, sum tók stig til at gera eitt álit, sum vísti á, hvørjir møguleikar funnust í økinum, og hvussu teir kundi samskipast og víðkast fyri at kunna røkka eini fullfíggjaðari rehabiliteringsætlan.
Álit bleiv handað landsstýriskvinnuni í almannamálum í juli 2009, og hevur bólkurin í samstarvi við Almannaverkið og Røktarheimið arbeitt víðari fyri at røkka málinum.
M. a. hevur Lions Club Eysturoy saman við kommunum og vinnuvirkjun í økinum fingið til vega venjingartól, so skipanin kundi fara í gongd.
Á móttøkuni møttu eini 150 fólk. Har var tónleikur framførdur, sangir sungnir og røður hildnar av umboðum fyri landsstýrið, Røktarheimið, Almannaverkinum og LC Eysturoy.
Rehabiliteringin er nú farin at virka, og hevur skipanin fingið heitið Endurmenningarstovan í Eysturoynni.


text:
Nú er greitt at átta føroyskir stuttfilmar fara at kappast um Geytan og Áskoðaravirðislønina í Norðurlandahúsinum í annaðkvøld klokkan 19:30. Teir átta úrvaldu filmarnir verða sýndir í hesi røð:
1. Karmok (4:49 min)
Marianna Mørkøre & Rannvá Káradóttir
2. Skýming (31:00 min)
Anton Petersen
3. Harmoni (13:40 min)
Andrias Høgenni
4. Sálarsjúka (5:06 min)
Rasmus Rasmussen
5. Summarnátt (17:00 min)
Sakaris Stórá
6. Mist (12:00 min)
Annika á Lofti
7. A Hipstory (21:00 min)
Heiðrik á Heygum
8. Gló(ð) (10:00 min)
Maria Winther Olsen & Sára Wang
Fimtan føroyskir stuttfilmar komu inn til kappingina.
Í steðginum týskvøldið bjóðar Norðurlandahúsið ein serligan Geyta-drykk og brellbitar, umframt at Føroyar Bjór bjóðar eitthvørt leskiligt eisini. Virðislønin Geytin á kr. 25.000 verður latin av Norðurlandahúsinum. Ein dómsnevnd velur vinnarafilmin út frá trimum høvuðsmetingarvirðum: søgu, frásøgusnildi og handverki. Áskoðaravirðislønina á kr. 15.000 letur Tórshavnar Kommuna og her sleppa áskoðararnir at velja teirra yndisfilm. Hetta verður gjørt í steðginum tá ið allir átta filmarnir hava verið sýndir.


text:
Vælkomin á keyponline. Eg eiti Frank Djurhuus Jakobsen. Eg havi sett mær fyri, at keyponline skal verða ein spennandi og fjølbroyttur sýnisgluggi hjá føroyskum handlum og einstaklingum. Ein lættur og ómakaleysur handilsmøguleiki, uttan mun til tíð og stað.
Við at brúka keyponline kanst tú ómakaleyst sýna fram og selja tínar vørur og tænastur allastaðni í Føroyum - og uttanlands, um tú ynskir tað.
Umframt á føroyskum máli, verða vørurnar lýstar á donskum og enskum. keyponline tillagar seg soleiðis, at til ber eins væl at nýta smartphone, teldil og teldu.
Endamálið við keyponline er at økja søluna hjá handlum og einstaklingum í Føroyum. Hetta fer fram við marknaðarføring á internetinum og øðrum útvaldum miðlum. Um viðkomandi handil ynskir tað, kann keyponline eisini venda sær til kundar í øðrum londum.
Tú er sjálvandi vælkomin at ringja ella senda teldupost um tú hevur spurningar.


text:
Býráðsfundur 26.05.2016 kl. 16.00
Býráðsfundur 26. mai 2016
Býráðslimir: Tórbjørn Jacobsen, Helgi L. Petersen, Kári E. Jacobsen, Jónleyg Hammer, Terje B. Vestergaard, Hallur Ellingsgaard, Karl Rasmussen, Arnfinn Langgaard og Kristian Gaardbo.
54/16: Eykajáttan – Nýggj tekja til Ítróttarhøllina á Skála
Tá fíggjarætlanin fyri 2016 varð løgd, var játtanin til gólv og tak til Ítróttarhøllina ov lítil og vísir tað seg, at takið er val dýrari enn mett, serliga tí arbeiðið við dúki undir tekjuna varð mett ov lágt og arbeiðið við at taka asbest takið burtur ikki varð tikið við.
Tekniska deild mælir tileina eykajáttan áljóðandi 700.000, soleiðis at bæði gólvið og takið á ítróttarhøllini á Skála kunnu verða skift í ár.
-Fíggjarnevndin mælir til alt játta eina eykajáttan áljóðandi kr. 700.000 kr til takið á Ítróttarhøllini.
-Býráðið hevur á fundi 28/04-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá fíggjarnevndini.
-Býráðið hevur á fundi 26/05-2016, við 2. viðgerð, samtykt at taka undir við tilmælinum frá fíggjarnevndini.
55/16: Eykajáttan – Vatnveitingin av Skála
Nú arbeiðið at leggja vatn um fjørðin er um at verða liðugt og kostnaðurin uppgjørdur, vísir tað seg at tørvur er á eini eykajáttan uppá 3.740.000 kr (tá er íroknað 440.000 kr sum vóru avsettar í 2015, men ikki brúktar). Har umframt viðtók býráðið í februar at leggja vatn út eftir Mýrunum til Rituvíkar, nú SEV er farið undir at grava eina grøv fram við vegnum og møguleiki er at leggja vatnleiðingina í somu grøv, fyri ein væl minni kostnað, enn um kommunan skuldi gjørt tað sjálv. Kostnaðurin fyri hetta er 700.000 kr.
Tekniska deild mælir til at játta 4.400.000 kr til vatnveitingina.
Tekniska nevnd mælir til at taka undir við tilmælinum frá Teknisku deild og heitir á fíggjarnevndina um at útvega eina eykajáttan áljóðandi 4.400.000 til endamálið.
-Fíggjarnevndin mælir til alt játta eina eykajáttan áljóðandi kr. 4.4 mió. kr. til vatnveiting.
-Býráðið hevur á fundi 28/04-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá fíggjarnevndini.
-Býráðið hevur á fundi 26/05-2016, við 2. viðgerð, samtykt at taka undir við tilmælinum frá fíggjarnevndini.
56/16: Eykajáttan til umbygging av Heilsudeplinum í Runavík
Sosiala deild vísir á, at í samband við at tá fíggjarætlanin varð løgd, vóru 300.000 kr avsettar fyri 2016 til umbygging av Heilsudeplinum og at avtalað varð, at restin (av fíggingarpartinum hjá Runavíkar kommunu) skuldi útvegast við eykajáttan. Nú er arbeiðið komið væl áleiðis og mælir Sosiala deild til, at veita eina eykajáttan áljóðandi kr. 700.000 kr til umbyggingina.
Nes kommuna hevur útvega fígging til sín part av umbyggingini.
-Sosiala nevnd hevur samtykt at beina málið um eykajáttan til fíggjarnevndina.
-Fíggjarnevndin mælir til alt játta eina eykajáttan áljóðandi kr. 700.000 kr Heilsudepilin.
-Býráðið hevur á fundi 28/04-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Sosialu nevnd og fíggjarnevndini.
-Býráðið hevur á fundi 26/05-2016, við 2. viðgerð, samtykt at taka undir við tilmælinum frá sosialu nevnd og fíggjarnevndini.
57/16: Eykajáttan til Skálafjarðarsamstarvið
Í tveimum umførum í 2015 hava kommunurnar í Skálafjarsamstarvinum verið noyddar at veita eykajáttan til rakstur av Økistænastuni við Skálafjørðin, tí játtanin frá landinum ikki rakk til, hóast økið varð rikið á sama hátt, sum undan yvirtøkuni.
Játtanin frá løgtinginum uppá 3.3 mió. kr. er ikki tikin við í fíggjarætlanini hjá kommununum fyri 2016
Leiðslan fyri Økistænastuna við Skálafjørðir vísir á, at bygningarnir treingja til ábøtur, umframt at fleiri rakstrartól treingja til at verða skift út. Leiðslan mælir til, at hesin peningur verður játtaður til viðlíkahald, umbygging og útvegan-/útskifting av rakstrartólum, sum stórur tørvur er á.
-Sosiala nevnd mælir til at taka undir við áheitanini frá leiðsluni fyri Økistænastuna við Skálafjørðin um at tær 3,3 mió. kr. verða brúktar til íløgur, ábøtur og broytingar í Skálafjarðarsamstarvinum.
-Fíggjarnevndin mælir til at taka undir við tilmælinum frá Sosialu nevnd.
-Býráðið hevur á fundi 28/04-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Sosialu nevnd og fíggjarnevndini.
-Býráðið hevur á fundi 26/05-2016, við 2. viðgerð, samtykt at taka undir við tilmælinum frá sosialu nevnd og fíggjarnevndini.
58/16: Ársroknskapurin fyri Økistænastuna við Skálafjørðin 2015.
Samlaði kostnaðurin av eldraøkinum í 2015 fyri Skálafjarðarsamstarvið er 62.160.978 kr.
-Fíggjarnevndin mælir til at góðkenna roknskapin.
-Býráðið hevur á fundi 26/05-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá fíggjarnevndini.
59/16: Ársroknskapur hjá Kongshavnar Havnarstýri fyri 2015
Ársroknskapurin, sum er góðkendur í nevndini fyri Skálafjarðar Havnarstýri gevur eitt rakstraravlop uppá 503.886 kr.
-Fíggjarnevndin mælir til at góðkenna roknskapin.
-Býráðið hevur á fundi 26/05-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá fíggjarnevndini.
60/16: Ársroknskapurin fyri Runavíkar kommunu fyri 2015
-Fíggjarnevndin mælir til at góðkenna uppskotið til ársroknskap fyri 2015, sum Sp/f Januar og Sp/f Grannskoðarastovan hava grannskoðað.
-Býráðið hevur á fundi 26/05-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá fíggjarnevndini.
61/16: Býarplansbroyting vestan fyri Berøa í Saltangará.
Berøa hevur keypt afturat grundstykkinum vestureftir í samband við æltaða útbygging, og er í hesum sambandi er neyðugt at broyta býarplanin, um útbygging vestan fyri verandi bygning kann játtast.
-Byggi- og býarplansnevndin mælir til at uml. 465 m2 av D-økinum verður broytt til C7-øki.
-Býráðið hevur á fundi 26/05-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
62/16: Frábýti av grundstykkjum á Høgabóli.
Byggiráð søkir vegna R. Jacobsen um frábýti av 5 grundstykkjum burtur av matr. nr. 211o, 211l, 211n og 209c í Saltangará.
-Byggi- og býarskipanarnevdin mælir til at góðkenna umsóknina.
-Býráðið hevur á fundi 26/05-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
63/16: Samanlegging av tveimum grundstykkjum í Rituvík.
J. Gaardlykke søkir um at leggja grundstykkini matr. nr. 152 og 157 í Rituvík saman í eitt stykki.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at játta umsóknini.
-Býráðið hevur á fundi 26/05-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
64/16: Skúlin í Funningsfirði.
Bønhúsnevndin í Funningsfirði setir fram ynski um, at tillaga eina skúlastovu í Funningsfirði til teirra virksemi.
Fundur hevur verið við Bønhúsnevndina og Staðbundnu nevndina fyri Elduvík og Funningsfjørð um málið.
-Mentanarnevndin mælir til, at bønhúsnevndin fær loyvi til at bøta um stovuna suðureftir, so hon betri kann nýtast til bønhús og tey bera útreiðslurnar av hesum.
-Býráðið hevur á fundi 26/05-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Mentanarnevndini.
65/16: Umsókn um matstovuloyvi.
Politiið sendir umsókn frá Steakhous Café og Restaurant um matstovuloyvi til ummælis.
Tekniska deild metir ikki, at tað eru tekniskar forðingar fyri at geva loyvi.
-Byggi- og býarskipanarnevndin mælir til at játta umsóknini.
-Býráðið hevur á fundi 26/05-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Byggi- og býarskipanarnevndini.
68/16: Samskipari til mentanarøkið
Kommunan hevur seinastu árini gjørt stórar íløgur á ítróttar- og mentanarøkinum við Løkin og metir Mentanardeildin, at tíðin er komin at samskipa virksemið í kørmunum betur.
Meðan Skúlin við Løkin við kvøldskúla og musikkskúla hava fastar karmar kring virksemi sítt, og Bókasavnið er í fremstu røð, tá um mentanartiltøk ræður, so manglar ein yvirskipað samskipan á ítróttar- og mentanarøkinum.
-Býráðið samtykti á fundi 28/04-2016 at seta ein bólk, mannaður við borgarstjóranum, formanninum í Mentanarnevndini, Mentanarleiðaranum og Starvsfólkaleiðaranum, til tess at koma við einum endaligum uppskoti um innihaldið í starvinum sum samskipari á Mentanar- og ítróttarøkinum til næsta regluliga fund hjá Mentanarnevndini og hevur bólkurin gjørt tilmælir til mentanarnevndina.
-Mentanarnevndin mælir til at taka undir við tilmælinum frá bólkinum.
-Býráðið hevur á fundi 26/05-2016 samtykt at taka undir við tilmælinum frá Mentanarnevndini.


text:
Fríðrikur (krúnprinsur)
Fríðrikur Krúnprinsur (Frederik André Henrik Christian, føddur 26. mai 1968 í Keypmannahavn) er krúnprinsur av Danmark, sonur Margrethu II Drotning og Heindrik prins (Prins Henrik). Fríðrikur krúnprinsur er giftur við Krúnprinsessu Mary og saman eiga tey fýra børn, tann elsti er Prins Christian av Danmark.
Innihaldsyvirlit
Børnini hjá Fríðrikki Krúnprinsi og Mary Krúnprinsessu[rætta | rætta wikitekst]
- Christian Valdemar Henri John, føddur hin 15. oktober 2005.
- Isabella Henrietta Ingrid Margrethe, fødd hin 21. apríl 2007.
- Vincent Frederik Minik Alexander, føddur hin 8. januar 2011, kl. 10.30 (tvíburður).
- Josephine Sophia Ivalo Mathilde, fødd hin 8. januar 2011, kl. 10.56 (tvíburður).
Útbúgvingar[rætta | rætta wikitekst]
Hann varð útbúgvin Cand.scient.pol. í 1995 eftir at hava lisið á Århus Univeristet og á Harvard í USA. Krúnprinsurin hevur tænt í danska herinum, flogvápninum og í sjóverjuni. Hann er offiserur í øllum trimum vernum. Í 2010 varð hann útnevndur kommandørur í Sjóverjuni og oberstur í Herinum og Flogvápninum.
Ítróttamaður[rætta | rætta wikitekst]
Krúnprins Fríðrikur er eisini ítóttamaður. Hann íðkar kappsigling í bátasløgunum Dreki og Farr 40. Hann hevur luttikið við DM, EM og HM. Til EM í 2003 gjørdist hann nummar fýra, á DM 2011 lá hann á einum øðrum plássi nærum alla kappingina, men endaði tó á einum fjórðaplássi.


text:
13 fólk hava søkt stuðul til heilsugransking
Tá freistin at søkja stuðul til gransking úr Sjúkrakassagrunninum var úti á middegi, vóru 13 umsóknir komnar inn.
Hetta er væl lægri enn í fjør, tá 28 umsóknir komu inn. Ein orsøk til hetta er uttan iva, at 7 fólk fingu stuðul til verkætlanir frá hesum økinum í fjør, og 3 fólk fingu stuðul úr Granskingargrunninum í mai til heilsugransking. Hesar verkætlanirnar eru júst farnar í gongd ella um at fara í gongd.
Stuðul kann latast á 5 ymsum økjum og umsóknir eru komnar til øll økini. Tað kunnu latast í mesta lagi umleið 1,5 mill. kr. til hvørt øki, tó til samans í mesta lagi upp til knappar 6 mill. kr. í hesum umfarinum.
Umframt vanligu treytirnar at umsøkjarin skal vera føroyingur, ella at verkætlanin á annan hátt skal hava týdning í føroyskum høpi, so er ásett, at granskarin í hesum umfarinum skal søkja saman við einum føroyskum stovni, og at allur játtaði stuðulin skal nýtast i Føroyum.
Nú verður farið undir at kanna umsóknirnar fyri at vita, um tær lúka formligu treytirnar. Síðani skulu útlendskir serfrøðingar finnast, sum skulu meta um vísindaligu góðskuna í umsóknunum.
Ein faknevnd er sett at viðgera og meta um umsóknir til Sjúkrakassagrunnin. Faknevndin ger tilmæli til Granskingarnevndina, sum tekur endaliga støðu.
Les meira um Sjúkrakassagrunnin her


text:
Gips má undir ongum umstøðum brennast. Tað gevur sera dálkandi útlát frá sær og terir ketilin á Brennistøðini.
Gips skal latast til IRF fyri seg, og ikki blandast saman við øðrum burturkasti, eftir nýggjari reglugerð frá Umhvørvisstovuni.
Gips má latast inn í posa, so vatn ikki sleppur framat, tí tá er tað ikki til at fáast við.
Privat lata gips inn á kommunalu endurnýtsluplássini. Vinnulívið letur tað til IRF á Gjánoyri.
Tyrvt
Gips verður tyrvt í mold, har tað ongan skaða ger fyri umhvørvið, av tí at gips er eitt náttúrutilfeingi. Gips verður tyrvt á umhvørvisgóðkendum tyrvingarplássi hjá IRF.
Lesið meira á síðuni hjá IRF, hvussu tað, ið skal tyrvast, skal burturbeinast. Sí her.


text:
Countrytónleikur
Countrytónleikur er tónleikarøð. Countrytónleikur tók seg upp sum fólkatónleikur ímillum hvíta, fátæka fólkið í Kentucky og Tennessee í USA. Stóru víddirnar, kúrekin og setandi sólin eru afturvendandi partar í einum røttum amerikonskum countrysangi. Her hjá okkum er tað havið, ið skapar víddirnar. Setningar sum "Eg aftur pløga skal Atlantshav" og "Lítlum báti rekist eg á" kundu verið tiknir úr einum countrysangi. Gamaní var sjómaðurin ein orsøk til at countrytónleikur gjørdist so væl umtóktur hjá bygdafrellum í Føroyum, men eisini onnur viðurskfiti, sum røkka út um sjómannin gera seg galdandi. Sjómaður ella landkrabbi, mannfólk ella konufólk, so er kjarnin í einum ektaðum countrysangi heimlongsul.


text:
Ermarsundsoyggjar
Ermarsundsoyggjarnar (enskt: Channel Islands, normanskt: Îles d'la Manche, franskt: Îles Anglo-Normandes or Îles de la Manche) Jersey og Guernsey eru bretskar, hóast Jersey er bara 24 km. úr fronsku strondini. Nærhendis Jersey og Guernsey eru nógvar smáoyggjar (t.d. Alderney, Sark og Herm), sum eisini verða taldar upp í Ermarsundsoyggjarnar. Veðrið har er ógvuliga lýtt, og høvuðsvinnan er grønmetisvelting. Góða veðrið og nógva sólskinið lokka nógv ferðafólk hagar, og um summarið er fólkatalið á oyggjunum tvær ferðir tað vanliga, sum er um 158 000 fólk.


text:
Vit hava akkurát lagt Páskini afturum okkum.
Í kristnum høpið snúgva páskini seg um deyða og uppreisn Jesusar og hesar seinastu dagarnar hava kristin um alt land okkara luttikið í hópin av møtum og tiltøkum í samband við hesar hendingar.
Millum kristin eru báðar hendingar av týdningi, eftirsum báðar hendingar leggja grundvøllin undir kristna trúgv og kristna lívinum hjá tí einstaka.
Serstakliga fagna tey kristnu seinnu hendingina, sjálva uppreisn Jesusar. Tann fyrra viðvíkur støðu menniskjans yvirfyri Gudi, har Kristus tekur Guds dóm yvir synd og óndskaps menniskjan yvir seg. Tann seinna fullførir hetta verkið. Paulus skrivar um týdningin av uppreisnini:
"...er Kristus ikki risin upp, so er prædika okkara tóm, so er trúgv tykkara tóm við...Og er Kristus ikki risin upp, so er trúgv tykkara til einkis, so eru tit í syndum tykkara enn; so fortaptust tá eisini tey, sum sovna eru í Kristusi" (1 Korintbræv 15: 14, 18-18).
Men uppreisn Jesusar hevur eisini onnur endamál. Í brævið sínum til tey kristnu í Róm skrivar Paulus:
"...og sum eftir Anda Heilagleikans er við kraft prógvaður at vera Sonur Guds við uppreisn frá hinum deyðu--Jesus Kristus, Harra okkara"(Rómbrævið 1: 4)
Aftrat sínum andaliga endamálið, hevði uppreisnin eisini sum endamál, at seta Guds fingramerkið í heimsøguna; sum eisini liggur í orðunum 'við kraft prógvaður'.
Tað er her, tað nátturliga møtir tí ónátturliga. Og tað er hesum viðvíkjandi at mong heimsins menniskju hava ilt av at slík hending skal eitast fyri at verða søgulig.
Søga inniheldur jú eina tær áhaldandi tilgongdirnar sum tú og eg, ella vanlig menniskju, empiriskt royna ella eygleiða til dagligt...ella ger hon?
Í kjakinum við Habermas um uppreisn Jesusar, helt gudloysingurin Antony Flew fyri:
Sum Paul Rhodes Eddy skrivar:
"We will see that some form of this circular reasoning lies at the foundation of most of the arguments put forth in defense of a naturalistic methodology. It reveals, among other things, just how inextricably tied the naturalistic historical method is to a priori worldview...Hence this western critical scholarship is not driven by empirical claims but by metaphysical claims" (Jesus The Legend: A Case for the Historical Reliability of the Synoptic Jesus Tradition, s. 49-50)Ivaleyst hevur Craig Evens rætt tá hann lýsir hendan hugburðin:
"Hyptercriticism is all too common in scholarly circles they seem to confuse criticism with scepticism, the more sceptical the position the more criticial it it. But radical scepticism is no more critical than is credulity" (Fabricating Jesus, s. 21).
Við øðrum orðum er frásøgnin, full av bókmentarligum íspinni, írokna uppreisnin. Tá ein lurtar eftir framløgu og argumentum Carriers, so varnast ein, at tað ikki væntar av høpisleysum pástandunum, sum eru so mikið nógvir, at ein ikki veit hvar ein skal byrja.
Samstundis pástendur maðurin, at kristna samfelagið í einum 30-40 ára tíðarskeiði, frá Jesus uppreisn til fyrsta skrivaða evangeliið, ikki kann hava megna at varveitt eina søguliga hending; sjálvt í einari rabbinara mentan.
C.S. Lewis lýsir hendan hugburðin í bókini 'Timeless at Heart':
"...they belive in old bones supposed to be millions of years old. The prehistoric man on whom we have no evidence of what so ever, is science and he is belived in stronger than the historic man" (CS Lewis, Timeless at Heart, pp.19-20).Kjakið millum agnostikaran og tekstkritikkaran Bart Erhman og kristna trúarverjan William Lane Craig, í 2008, um uppreisn Jesusar, varpar eisini ljós á hvussu hesir bíbliukritikkarir veruliga hugsa. Í sínari roynd at afturvísa hendingini sigur Ehrman:
"I’m just going to say that miracles are so highly improbable that they’re the least possible occurrence in any given instance. They violate the way nature naturally works.What about the resurrection of Jesus? I’m not saying it didn’t happen; but if it did happen, it would be a miracle. The resurrection claims are claims that not only that Jesus’ body came back alive; it came back alive never to die again. That’s a violation of what naturally happens, every day, time after time, millions of times a year. What are the chances of that happening? Well, it’d be a miracle. In other words, it’d be so highly improbable that we can’t account for it by natural means. A theologian may claim that it’s true, and to argue with the theologian we’d have to argue on theological grounds because there are no historical grounds to argue on. Historians can only establish what probably happened in the past, and by definition a miracle is the least probable occurrence. And so, by the very nature of the canons of historical research, we can’t claim historically that a miracle probably happened. By definition, it probably didn’t. And history can only establish what probably did."
Við øðrum orðum, so eru 'undur' og ónátturligar hendingar ósøguligar, tí tær bróta við hvussu summi av okkum uppfata søguna, ella rættari sagt: hvussu summi av okkum vilja uppfata søguna og hvussu vit vilja at onnur eisini skulu uppfata søguna.
Ehrman fer so mikið langt sum at skjóta upp eitt alternativ til uppreisnina; tildømis at familja ella lærisveinar Jesusar møguliga stjólu líkið úr grøvini, sleipaðu tað við sær, vóru fangaðir av rómverskum vaktum, sum drupu teir og tveittu øll líkini, inkludera Jesus, í eina felagsgrøv. Læriveinar Jesusar mistóku seinni ein tvíburð Jesusar fyri at verða Jesus, sum íspann søguna at Jesus var upprisin.
Heldur Ehrman hesa skrønuna verða álítandi? Nei! Men kortini heldur hann hetta alternativi verða meiri sannlíkt og eftirfarandi enn frásøgnuna um at Jesus var upprisin.
Treiskni Ehrmans, er tí slett ikki dømi uppá sunnan kritik, ei heldur sunnan opinleika, men yvirskeptiskan hugburð, sum vil at søga og uppfatan av hendingum skal fella undir teir reglar, metodir og avmarkingar sum vanliga gudloysingar leggja í tess.
Trupuleikin við hesum er: eg eri ikki gudloysingur, enntá fleiritalið av íbúgvum jarðarinnar eru ikki gudloysingar, fleiritalið av íbúgvum Europas og tess lesandi eru heldur ikki gudloysingar og eru heldur ikki so anti og yvir óttaful fyri tí ónátturliga ella andaverðini. Hesir søguligu reglar, metodir og avmarkingar, sum nakrir naivir gudloysingar nærum krevja at ein og hvør skal boyggja seg undir, bara tí teir vilja uppfata søguna sín veg, galda bara ikki fyri meg.
Ehrman og aðrir bíbliukritikkarir, taka heldur ikki til eftirtektar at uppreisnar hendingin, var yvirførd í einari rabbinarmentan, eins væl og hon var niðurskriva í einari rabbinaramentan, tá ættarliðið í kendi Jesus og teirra lærisveinar og kenningar enn vóru á lívi. Søguliga sæð, upphevjar søguliga trúvirði í uppreisnini seg yvir láturlig alternativir og yvir hugburðin at frásøgnin má verða ein myta, eina tí at hendingin ikki hóskar seg okkara heimsmynd og teimum metodum og avmarkingum vit áseta fyri hvussu vit halda søga og hendingar skulu uppfatast.
Tað stuttliga við hesum er, at tá ein hugsar um tær søguligu detaljurnar sum flokkast um uppreisnina, so er tað eitt lítið lop frá hesum til tað niðurstøðuna, at Jesus veruliga er upprisin. Einasta forðingin, er at hendingin er ónátturlig. Hetta er eisini grundin til, at nógvir main-stream søgugranskarir meta fleiri av detaljunum at verða sannlíkar, tó so at frásøgnin um uppreisnina má verða ósannlík. Flestu granskarir velja tí at verða agnostiskir um hendingina, vitandi og játtandi at okkurt hendir millum deyða Jesusar og uppruna Kristindómsins, tað vil siga, okkurt sum broytti alt, okkurt sum legði grundvøllin undir kristnu trúnnað, tað sum Dibelius, redaktiónskritikkarin kallar 'the historical kernal.'
Hesir serfrøðingar halda serstakliga framkomu Jesusar, eftir deyða hansara, verða av áhuga. Hesir velja vanliga ikki at forklára nátturuna aftanfyri hesar hendingar, uttan at tær vóru hendingar og at lærisveinar Jesusar vóru sannførdir um hesar hendingar.
Russel Shorto sum er ein skeptikari skrivar:
‘no one, not the most skeptical skeptic, denies that some of Jesus’ followers had an experience of him after his death. So who cares what form that resurrected being took’ (Gospel Truth, s. 208).
Bultmann sum pástóð at evangeliini einki høvdu at siga um veruleika, mátti somuleiðis viðganga, at lærisveinarnir vóru sannførdir at teir saman høvdu sæð Jesus:
"the fact that the first disciples came to believe in the resurrection and that they thought that they had seen the risen Jesus" (60).
Cairns, ein annar kritikkari, skrivar:
"had the disciples not been utterly convinced that the resurrection happened, there would have been no church" (160, David Cairns, A Gospel Without Myth, Bultmann’s Challenge to the Preacher, SCM Press Ltd, Bloomsbury Street London, 1960)
Við øðrum orðum, millum fleiri mainstream serfrøðingar, byggir uppreisnar frásøgnin ikki á íspinn, hvørki frá lærisveinum Jesusar ella frá kristna samfelagnum seinni í fyrsta árhundra, men á sannførðing teirra fyrstu ápostlana.
Hetta er grundin til, at Cairns fastheldur at kristna samkoman er grunda á tað sum eygnavitnir Jesusar vóru sannførd um og vóru sannførd um at tey høvdu sæð.
Raymond Brown sum eisini fylgir hesum hugsunnarhátti, meinar at kristna missiónin, vøksturin og evangeliumsboðanum, ongantíð kundi verði ígongdsett ella verði áhaldandi uttan sannførðingina at Jesus var upprisin (Brown, E. Raymond, 1973, The Virginal Conception & Bodily Resurrection of Jesus)
Ein kundi tí skoti upp, at elstu lærisveinar Jesusar møguliga íspunnu frásøgnina, vitandi at søgan vildi medvirka komandi kristnu trúboðanina.
Mainstream serfrøðingar, eru tó ikki samdir í hesum. Slíkt postulat tykist eina grynna um ein fastheldur seg til pástand Reimarusar, at lærisveinarnir høvdu tørv á uppreisn Jesusar grunda á verðsliga vinningin. Men neyvan er tað nakar sum í nútíðini vildi verði samdur við Reimarus. Og so var heldur ikki. Læra Jesusar leggur heldur ikki upp til slíkt. Kristna siðvenjan vísir á at allir hesir (frárokna Jóhannes ápostulin) liðu pínslaváttadeyðan. At liva sum lærisveinur Jesusar, førdi mikla líðing og elendigheit við sær; ein og hvør kristin var so mikið upplýstur um veruleikan. Og so var eisini lagnan hjá øðrum eygnavitnum og teimum ápostolisku lærisveinunum sum eftir komu.
Hetta hevur fingi mangan granskara at spyrja, hví hópurin av upprunaliga kristnu, valdu at doyggja fyri tað sum tey vistu verða eina lygn.
Sum bara styrkir forkláringina, sum flestu granskarar eisini mugu bíta í seg, at lærisveinar Jesusar, hesir sum pástóðu seg at hava sæð Jesus eftir deyða og uppreisn hansara, veruliga vóru sannførdir um at hendingin var verulig og sannførdir um tað í tí teir høvdu sæð.
Cairnley, eisini ein bíbliukritikkari peikar á ein aðra ábending. Hesin sum annars sáar iva um tómu grøvina, má tó fasthalda at tað finst betri próvtilfar fyri framkomu Jesusar, eftirsum hesin partur av evangeliumsfrásøgnini kann tíðarfestast tíðliga.
Her er talan millum annað um Fyrra Bræv Paulusar til tey kristnu í Korint, har hann skrivar:
"Tí eg lærdi tykkum sum hitt fyrsta tað, sum eg eisini hevði tikið við: At Kristus doyði fyri syndir okkara, eftir skriftunum, at Hann var jarðaður, at Hann reis upp triðja dagin, eftir skriftunum, og at Hann var sæddur av Kefasi og síðani hinum tólv; síðani varð Hann sæddur av meir enn 500 brøðrum ísenn--av teimum liva flest allir enn; nakrir eru sovnaðir; síðani varð Hann sæddur av Jákupi, síðani av øllum ápostlunum" (Fyrra Korint 15: 3-7).Paulus sipar her til fleiri møtir við lærisveinunum, og so til tann eina fundin har 500 lærisveinar vóru til staðar; teir flestu av hesum sum eisini liva, tá brævið verður skriva. Ivaleyst er hetta sama hendingin vit lesa um í evangeliinum, har í Jesus møtir teimum í Galilea (Matteus 28).
Tað áhugaverda við hesum tekstinum er, at brævið eru skriva um ár 50-51, tað eru umleið 20 ár eftir deyða og uppreisn Jesusar.
Tá Paulus skrivar hetta brævið, eru flestu av eygnavitnunum enn á lívið. Við øðrum orðum, kunnu hesi uppsøkjast og tráðspyrjast. Paulus umtalar enntá Pætur í hesum brævinum, sum ferðast í somu kredsum sum brævið verður sent til.
Fleiri gudfrøðiligir serfrøðingar, millum annað kritikarin Bart Ehrman, heldur at hendan keldan møguliga var givin Paulusi, á einum fundi við eygnavitnum í Jerusalem um ár 36, har millum annað Pætur ápostulin var til staðar. Í so fall stavar keldan frá tíðini beint eftir at Jesus reis upp.
Fyri at vísa hesum aftur, hava ávísir kritikkarir víst á, at talan kundi verði um eina hópa-yvirsjón, við øðrum orðum, at fleiritalið av lærisveinum sóu somu yvirsjónina samstundis. Hetta er evnið til eina aðruferð, men hesin pástandur er vorði afturvístur so tað forslær.
Tað eru aðrir granskarir sum ikki vilja gera so mikið burturúr nátturuni av hendingini, men heldur velja at samtykja at okkurt løgið er farið fram.
Ludemann, skeptikarin og ateisturin sigur:
Paula Fredriksen er av somu áskoðan:
"I know in their own terms what they saw was the raised Jesus. That’s what they say and then all the historic evidence we have afterwards attest to their own conviction that that’s what they saw. I am not saying that they really did see the raised Jesus. I wasnt there. I don’t know that they saw. But I do that as a historian that they must have seen something".
Og fyri at taka samanum kunnu vit sitera E.P. Sanders
“…he was tried and crucified. Finally we know that after his death his followers experienced what they described as the resurrection: the appearance of a living but transformed person who actually died. They believed this, they lived it, and they died for it...That Jesus’ followers (and later Paul) had resurrection experiences is, in my judgement, a fact. What the reality was that gave rise to the experiences I do not know” (The Historical Figure of Jesus, s.280).Skulu vit taka søguliga viðger til eftirtektar, og útilukka tað ónátturliga, so eru hesar søguligu detaljurnar aftanfyri uppreisn Jesusar.
Óansæð um ein trýr á tað ónátturliga ella ikki, so er tað fyri summi eitt bitturt fakta at skula bíta í seg, at søguliga sæð, koma vit ómetaliga nær hendingini, so nær, at tað er torført at upphugsa onnur alternativ.
Hvør er so niðurstøðan?


text:
Búdeild
Átta næmingar kunnu búgva á skúlanum. Tey, sum búgva á kostdeildini, gjalda 1.200 kr. fyri kamarið og 800 kr. fyri mat um mánaðin.
Fólk í koyristóli kunnu lættliga koyra inn frá vegnum og inni á skúlanum.
Skúlin hevur wc til rørslutarnað fólk, og lyfta er millum báðar hæddirnar, so tað lættliga ber til at flyta seg frá skúlastovunum til kømrini. Kømrini eru hóskandi til fólk við rørslutarni.
Starvsfólk stuðla næmingum viðv. matgerð og reingerð, og lagt verður eftir at geva næminginum eitt heildartilboð, meðan viðkomandi gongur á skúlanum.


text:
Baku
Baku (aserbadsjanskt: Bakı, Baky) er høvuðsstaður, størsti býur og størsti havnabýur í Aserbadsjan. Fólkatalið var 2 045 815 í 2011, men í øllum stórbýarøkinum búgva umleið 3 milliónir, harav fleiri eru flóttafólk. Býurin liggur út til Kaspiska havið á suðursíðuni á Absjeronhálvoynni. Baku er uppbýtt í ellivu fyrisitingarlig øki: Azizbajov, Binagadi, Garadagh, Narimanov, Nasimi, Nizami, Sabail, Sabuntju, Chataj, Surachany och Jasamal.
Fólk hava búð í økinum síðan fornøld, men fyrsta skrivliga kelda, ið nevnir býin Baku er frá umleið ár 500.
Gamli býarparturin í Baku kom við á listan hjá Unesco yvir Heimsarvar.
Í 2012 var býurin vertur fyri Eurovision Song Contest. Frá 12. til 28. juni 2015 verður býurin vertur fyri Fyrstu Evropeisku Leikunum.[1]
Í 2016 verður Baku vertur fyri Talvolympiaduni.
Keldur[rætta | rætta wikitekst]


text:
Kunna teg um markleysu útbúgvingarnar í heiminum, púra ókeypis á Hotel Føroyum fríggjadagin.
Fríggjadagin 10. septembur verður tiltakið 'Hvat nú? - Markleys útbúgving' hildið í Hotel Føroyum.
Av tí at tað kann vera ringt og tíðarkrevjandi at finna neyðugu kunningina um útbúgving á netinum, skipar Altjóða Skrivstovan í samstarvi við Mess fyri kunnandi tiltakið á Hotel Føroyum. Endamálið við tiltakinum er, at savna kunning um best umtóktu universitetslondini, í og uttan fyri Norðanlond, á einum stað, so ein fær neyðugu vitanina uttan at tað kostar einum óneyðuga tíð ella pening.
Harafturat ynskja fyriskipararnir at geva føroyskum ungdómi møguleika at uppliva eina ráðstevnu í heimsklassa, har ymiskir stjórar og íverksetarar, sum hava lokið sær útbúgving, greiða frá. Borðreitt verður við mati og drekka, og tiltakið endar við einum stórum endabrakið. Klokkan 16.30 stendur Surprise surprise á skránni, klokkan 17.30 er grýturættur og klokkan 19.00 koyra bussar oman í Deep.
Tiltakið byrjar klokkan 09:00 á Hotel Føroyum fríggjadagin 10. septembur. Tað kostar einki og tú kanst tekna teg her.
MFS er sjálvandi eisini við og hevur eisini ein bás uppi á Hotel Føroyum. Vit eru í svørtum blusum við búmerki MFS'ar á rygginum, og er fús at hjálpa. Umframt at vísa nýggju heimasíðuna fram, bjóða vit eisini eintøk av bløðunum Pisan og Fjølnir.
Takk til City.fo fyri lán av telduútgerð til tiltaki!
Eisini ber til at síggja upptøkur frá MÚ09 á heimasíðuni hjá ASK.


text:
Litava skilur seg á mangan hátt frá hinum báðum Baltalondunum. Meginparturin av fólkinum er litavar; í Estlandi og Lettlandi er rættiliga stórur partur av fólkinum tilfluttir russarar. Mesta fólkið býr eisini inni í landinum - har høvuðsstaðurin, Vilnius, eisini er - og ikki við strendurnar. Triðja, sum víkur frá, er fruktagóða jørðin. Landbúnaðurin hevur stóran týdning fyri litavska búskapin.
Um 90% av øllum ravi í heiminum kemur av strondunum í Litava, har tað hevur ligið í gomlum sandfláum í eini 50 milliónir ár. Rav er steinrunnin kváða úr trøum og er ymiskt á liti, í stødd og í skapi. Summir ravklumpar eru gjøgnumskygdir og brúnir, men best dámdir eru teir, sum eru gulir ella gyltir. Í summum klumpum eru leivdir av skordýrum ella plantum, ævinliga innibyrgdir í gyltari kváðu
Sangir og vísur, fólkatónleikur og listhandverk, sum hava røtur aftur í søguna, hava nógv at týða í baltiskari mentan. Baltiska fólkið legði sær serliga nær at halda lív í hesum mentanararvi, meðan sovjetstýrið ráddi, tí at russiska árinið var so stórt. Nú halda øll trý Baltalondini stórar mentanarstevnur á hvørjum ári.
Í útnirðingshorninum á teimum ovurstóru víddum, sum einaferð vóru Sovjetsamveldið, eru nú fyra sjálvstøðug lond. Trý teirra, Estland, Lettland og Litava, eru út ímóti Eystarasalti. Hesi trý londini verða undir einum kallað Baltalond. Fjórða landið, Hvítarussland, er inni í landinum. Lendið er láglendi við heyggjum, áum, vøtnum og mýrum; veðurlagið er kalt og vátligt. Lítið ráevni er í hesum strálbygdu londum. Mentanin er ymisk úr landi í land, og fólkið er illa roynt og hevur í øldir tolt nógv, tí at tey hava leingi staðið undir øðrum størri tjóðum. Londini hava verið vígvøllur í stórveldabardøgum.
Frælsisstríðið í teimum trimum Baltalondunum átti sín stóra part í, at Sovjetsamveldið fall í 1991. Eitt av frælsistiltøkunum var, at fólk tóku saman hendur og gjørdu manngarð ígjøgnum øll trý londini. Baltafólkini royna nú at knýta samstarvsbond við grannalond síni, serstakliga Pólland og Finnland.
Av tí at dyrkilendið nógvastaðni ikki er so gott, og veðurlagið er kalt og vátligt, er avmarkað, hvat veksur. Høvuðsgrøði er korn, epli og sukurrøtur. Vátligu markirnar verða nýttar til beiti. Fiskiskapur er týdningarmikil vinnuvegur í Baltalondum.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður: Vilnius
Vídd: 65.200 km2
Fólkatal: 3.390.000
Alment mál: litaviskt
Átrúnaður: kristindómur 95%, aðrir 5%
Stýrirlag: fólkaræði, fleirflokkaskipan
Gjaldoyra: litas (LTL)


text:
Ung í arbeiði 2018: Melda til áðrenn miðnátt
Á miðnátt í kvøld er seinasta freist hjá ungum í aldrinum 15-16 ár at melda til Ung í arbeiði 2018. Arbeiðsorkan telur longu nógvar ungdómar, sigur samskiparin, sum tó vónar at fáa nakrar tilmeldingar afturat í dag og í kvøld.
- Vit hava fingið nógvar tilmeldingar leypandi gjøgnum tíðarskeiðið, síðan tilmeldingin lat upp 1. mai, men vit klára væl at fáa nøkur afturat við, so vónandi koma nakrar umsóknir afturat í dag og í kvøld, sigur Durita Samuelsen, samskipari.
Øðrvísi skipað hesaferð
Ung í arbeiði verður í ár skipað eitt sindur øðrvísi enn undanfarin ár, eitt nú við samrøðum sum part av tilmeldingar- og setanartilgongdini.
- Endamálið við samrøðuni er at finna besta “match” millum arbeiðstakara og arbeiðspláss, tí soleiðis kunnu báðir partar fáa mest burturúr hvørjum øðrum. Samrøðan er einføld og snýr seg einamest um royndir og áhugamál hjá tí unga, tí soleiðis kunnu vit frægast finna útav, hvat arbeiðspláss er best at ‘para’ viðkomandi við, greiðir Durita frá. Samrøðurnar verða hildnar í Verkstovuni hjá Ung í arbeiði í hølunum hjá Klaksvíkar sjónleikarafelag í Kirkjubrekku 11.
Verkstovan er í sjálvum sær eisini eitt nýtt fyribrigdi í Ung í arbeiði. Verkstovan verður opin hvønn gerandisdag í arbeiðsvikunum, meðan verkætlanin koyrir, og her kunnu tey ungu taka sær av løttum og hugna sær saman, eisini í teimum vikunum, har tey ikki eiga tørn at arbeiða. Høvuðstema í Verkstovuni er sjálvandi "arbeiði".
Seinnu árini hava arbeiðsplássini bert verið á ymsu deildunum hjá Klaksvíkar kommunu, men í ár er gott samstarv við vinnulívið komið í lag, soleiðis at arbeiðspláss hjá tí privata eisini eru tøk hjá teimum ungu.
Til ber at lesa meira um Ung í arbeiði á temasíðuni her, og harumframt ber eisini til at fylgja við á Instagram-vanganum @uiaklaksvik.


text:
Móttøka fyri Gutta í kvøld
Í sambandi við, at Guttorm Sørensen herfyri fekk handað heiðursskjal Poul E. Petersens, fara Klaksvíkar kommuna, Treysti og Frælsur Ítróttur Føroya at skipa fyri móttøku í býráðshøllini hjá Klaksvíkar kommunu týskvøldið klokkan 19.30
Vit gleða okkum at njóta eina góða løtu saman við Guttormi og hansara nærmastu til hesa hátíðarløtu. Nú kann heiðurin, hann fekk fyri góðari viku síðani, endiliga latast til rætta eigaran, nú Gutti kemur heim til Føroya í kvøld.
Tiltakið, sum varar ein tíma ella so, byrjar við sangframførslu av 17 sangarum. Borgarstjórin í Klaksvík, Jógvan Skorheim, sigur nøkur orð, og tað sama gera umboð fyri Treysti og Frælsan Ítrótt Føroya.
Klaksvíkar kommuna bjóðar kaffi, the og okkurt afturvið.
Vónandi møta vit fjølment til hesa løtuna, so vit saman kunnu fegnast um alt sjálvboðið arbeiði sum verður gjørt í ítróttinum og hetta kvøldið fegnast vit ikki minst um tann partin, sum Guttorm hevur lagt og framvegis leggur eftir seg.


text:
Guttorm Sørensen heiðraður í býráðshøllini í kvøld
Ikki kann sigast annað, at tað var ein rørandi løta í býráðshøllini í kvøld, tá ein av okkara ítróttarfólkum, ið ikki bert hevur gjørt seg galdandi frammi í fremstu røð í síni ítrótt, men sum eisini er maðurin, ið helst hevur gjørt størsta arbeiðið, sum nakað ítróttarfólk í nýggjari tíð, hevur gjørt fyri ítrótt sína. Tá ið um kapping ræður, sosialt og ikki minst organisatoriskt.
Løtan var væl fyriskipað í býráðshøllini, har Maria Ziskason Nesá bjóðaði okkum vælkomnum fyri býráðið.
Síðani løgdu 7 sangarar løgdu fyri við at syngja tveir vakrar sangir, og síðan helt Jógvan Skorheim, borgarstjóri røðu, áðrenn hann vegna kommununa handaði Guttormi gávu. Eftir hetta helt Hallur Holm røðu vegna sersambandið fyri frælsan ítrótt, og síðan nýtti Tummas Lervig, formaður í Klaksvíkar ítróttarfelag eisini høvið at ynskja Guttormi til lukku.
Ein serlig løta var eisini, tá ið Rebekka Fuglø, sum Guttorm hevur verið venjari hjá í mong ár, helt røðu og ynskti honum til lukku. Rebekka bar eisini fram heilsan frá ungdómsdeildini hjá Treysti, áðrenn Andreas Josephsen, formaður í Treysti at enda segði nøkur orð.
Orsøkin til Heiðursløtuna í býráðshøllini var, at Ítróttasamband Føroya hevði heiðrar Guttormi við Heiðursskjali Poul E Petersens.
Norðlýsið fer at hava meira um heiðurin hjá Guttormi seinni.


text:
Niels Petersen
12.02.2017 - 21:07
Ítróttur > Ítróttur > Hondbóltur
StÍF vísti í fyrra dystinum, at tað væl kundi fara at gerast talan um eitt sera spennandi stríð móti neistamonnum um finalusessin. Og tað var eisini júst tað sum tað bleiv. Avgerðin fall ikki fyrr enn bara 30 sekund manglaðu av dystinum. Tá var tað StÍF sum fekk lagt seg tvey mál frammanfyri Neistan í samlaða úrslitinum, og fleiri mál komu ikki í dystinum. Sostatt vann StÍF seg í steypafinaluna.
Sigurin hjá strandingum var 31-25 í kvøld, og hálvleiksstøðan var 15-10. Og hóast tað ljóðar nógv, so var samlaði munurin ikki so stórur.
Neistin vann fyrru hálvfinaluna 28-24 í Havnini, og fyri at venda øllum, mátti StÍF veruliga gera bart í kvøld. Tað gjørdu teir.
StÍF vann við seks málum í kvøld, og samanlagt 55-53.
VÍF reisti seg, men tað var ov seint
Kyndil vann seg, sum væntað í steypafinaluna hjá kvinnum. Eftir eina leiðslu á heili 10 mál, og fyrimun av heimavølli í seinnu hálvfinaluni, mátti Kyndil metast sum greiðasti favoritturin av øllum hálvfinalistunum.
Kyndilskvinnur vunnu eisini í kvøld, men tað var sera stórur munur á innsatsinum hjá VÍF í dystinum í kvøld og so tí innssatsinum sum vestmannakvinnur vístu í heimadystinum í Vestmanna. Hesaferð fingu kyndilskvinnur ongan lættan dyst.
Tá alt kom til stykkis vann Kyndil við einum máli í kvøld, 23-22, eftir at VÍF var á odda 11-12 í hálvleikinum.


text:
Samhald - Fundur um fiskivinnuna og avleiddar vinnur
20. februar 2015
Samhald skipar fyri almennum fundi mánakvøldið um høvuðsvinnu okkara og avleiddum vinnum frá fiskivinnuni
Í útvið 20 ár hava vit havt eina fiskivinnuskipan við veiðiloyvum, fiskiloyvum, dagaskipan, heildarkvotum og eginkvotum á nær-, mið- og fjarleiðunum. Í stóran mun hevur skipanin verið umsetilig, soleiðis at rættindi hava skift hendur, stórar peningaupphæddir hava verið upp á spæl og ein ávís samanlegging av fisirættindunum er farin framm.
Hóast fiskiskapurin í hesi útvið 20 árini er nógv broyttur, hava mótstríðandi áhugamál, ymiskar ideologiskar uppfatanir og tvørrandi vilji gjørt tað ógjørligt at fáa politiska semju um eina fiskivinnunýskipan.
Núgaldandi veiðiloyvir ganga út 1. jan. 2018
Hetta førdi soleiðis til, at landsstýrismaðurin hjá Sambandsflokkinum í fiskivinnumálum í 2007 sambært løgtingssamtykt uppsegði øll veiðiloyvir at fara úr gildi 1. jan. 2018. Soleiðis noyðist politiska skipanin at finna framm til eina fiskivinnunýskipan í hóskandi góðari tíð áðrenn freistin gongur út.
Politisku flokkarnir royna nú tíðin er við at ganga undan, at finna fram til eina breiða semju um framtíðar fiskivinnupolitikkin.
Samstundis kemur Kringvarpið við eini sendirøð í 3 pørtum við heitum sum Landsstýrisútnevndir milliardingar, Oyðandi gávubúðin og Dulda sølan av fólksins ogn. Longu yvirskriftinar siga alt um sendurøðina: einsíðug, villleiðandi og persónlig forfylgjandi.
Breið og veruleikakend lýsing av høvuðsvinnuni
Men hvør er so veruleikin í okkara høvuðsvinnu?
Til tess at fáa eina meiri breiða og veruleikakenda lýsing av høvuðsvinnuni og avleiddum vinnum frá fiskivinnuni skipar Samhald fyri almennum fundi, har Anfinn Olsen, reiðari og Kaj Leo Johannesen, løgmaður legg upp til orðaskifti.
Fundurin, sum er almennur, verður í Mentunarhúsinum í Fuglafirði, mánakvøldið 23. febr. kl. 20.30.
Samhald
RN
Aftur


text:
[Kolofon] [Formæli]
[Formæli til onnur útgáva]
[Innihaldsyvirlit]
[Tofta Teld] [Føroyamálsdeildin]
© Føroyska málnevndin og Fróðskaparsetur Føroya
Tórshavn 1990, 1997
© Tofta Teld v/Jacob Sparre Andersen
Jægersborg 1997
Ritstjórn
Jóhan Hendrik W. Poulsen (mál) og
Jacob Sparre Andersen (tøkni)
Nú er Internetið eisini komið til Føroya. Eg hevur sjálvur brúkt prentaða útgávuni av NØKUR TELDORÐ nógv, og hevur tí leingi hildið at vit áttu at hava henda orðabók tøk á Vevinum (en: World Wide Web).
Í februar fekk eg so loyvi frá Jóhan Hendrik W. Poulsen til at leggja NØKUR TELDORÐ á Vevinum. Og her er hon.
Jacob Sparre Andersen
Tofta Teld
Í 1985 kom lítlí orðalistin ...
Jóhan Hendrik W. Poulsen
á Føroyamálsdeildini


text:
Útimøtir kring oyggarnar
Jóannes Fonsdal greiddi frá útimøtunum sum hann og onnur skipa fyri í summar kring oyggarnar. Les meira um skránna her
Ungdómssamfelagsmøtir í Runavík
Petur Mohr greddi frá ungdómssamfelagsmøtunum sum verða í Ítróttarhøllini í Runavík frá 30. mai til 1. juni og evni er Virði.
Møti vera: Fríggjakvøldið 30. mai kl 21.00, Leygardagin 31. mai kl. 14.00 er bíbliutímar. Leygarkvøldið 31. mai kl 21.00. Sunnudagin 1.juni kl. 18.00.
Talara vera Christian Baske, Poul Johan Djurhuus, Rógvi Joensen, Bogi Simonsen, Anna á Torkilsheyggi og Jákup Hansen. Bíbliutímarnar hava Christian Baske og Símin í Túni. Ung úr Havn, Klaksvík og EyOy standa fyri sangi og spæli.
Eitt bønar og samtalurúm verður undir møtirøðini, har møguleiki er at biða og tosa við onkran. Kaffi er aftaná møtini og bíbliutímarnar Fríggjadag og Leygardag. Sunnukvøld er nátturi.
Gjamma selur fløgur.
Alzheimerfelagið
Erna Háberg greiddi eisini eitt sindur frá Alzeimerfelaganum. Tað ber eisini til at ringja til demenslinjuna tlf 313102 týsdag kl. 18.00-20.00. Les meira á www.alzheimer.fo
Síggj eisini har Jan H.T. Olsen fyrrverðandi fiskimálaráðharri í Norra og konan eru í norska sjónvarpinum, trýst her
Um onkur hevur spurningar og ivamál í samband við Alzheimers sjúkuna og demens sum heild, eru fólk vælkomin at venda sær til Ernu Háberg tlf. 228004 og/ella at senda teldupost til: preben@post.olivant.fo
Harry Fránkel danskur jødi
Svenning av Lofti og Harry Fránkel vórðu í útvarpstovuni. Harry greiddi frá tá ið Nazistarnir tóku jødarnar til fanga undir 2. heimsbardaga, hvussu hann upplivdi tað sjálvur.
Kvinnumøti í Lívdini í Hoyvík
Lív Clementsen greiddi frá kvinnumøtunum sum tey skipa fyri í Lívdini.
Vertur: Tór Arni Samuelsen & Erna Háberg


text:
Um fíggjardeildina
Fíggjardeildin tekur sær av flest øllum fíggjarviðurskiftum á Fróðskaparsetri Føroya og ráðgevur starvsfólkum og leiðslu innan fíggjargeiran.
Samlaða nettoútreiðslujáttanin hjá Fróðskaparsetur Føroya er 82.535 tkr. fyri fíggjarárið 2016, íroknað játtanina til eftirútbúgvinga av lærarum – ræðisrætturin av hesum partinum av játtanini liggur hjá MMR, sum verður nýttur til eftirútbúgving av fólkaskúlalærarum, til pedagogikum hjá miðnámsskúlalærarum, og til Vegleiðaraútbúgvingina á Setrinum.
Umframt omanfyri nevndu játtan, hevur Fróðskaparsetur Føroya fingið eina løgujáttanina á 8.000 tkr., sum skal brúkast til at yvirtaka Venjingarskúlan, og til at fyrireikingararbeiðið at skipa universitetskampus á Frælsinum.


text:
Aftur í 2011 vaks samlaða útflutningsvirði hjá alivinnuni. Føroyska alivinnan útflutti í 2011 fyri 1,6 milliardir krónur, sum er ein øking uppá 10% samanborið við árið fyri.
Í 2011 var laksur heili 34% av samlaða føroyska vøruútflutninginum í virði, harvið er laksur Føroya størsta einstaka útflutningsvøra.
Prísfalli á heimsmarknaðinum seinnu helvt í 2011 sæst aftur í hagtølunum. Nøgdin av útfluttum laksi er økt 29%, meðan samlaða virði bert økti 10%.
Størsti marknaðurin fyri føroyskan alifisk er sambært hagtølunum USA. Eftir USA kemur Týskland, Bretland, Danmark og Frakland. Í útflutningshagtølunum sæst eisini, at útflutningurin til Russland og Kina er øktur nógv í 2011.


text:
Orð og lag: Rusty Goodman
Týtt: Árni Jacobsen
Upprunaheiti: Who am I
1. Tá eg minnist, Jesus kom av dýrdarhæddum
og tók búgv hjá syndatyngdum – eins og mær,
at líða spott og hat og háð,
verða krossin negldur á,
seti eg mær henda spurning:
Hvat kann eg?
Niðurlag: Hvat kann eg,
sum ein kongur doyði fyri?
Hvat kann eg?
– Hann mær av herðum lyfti byrði.
Mín sál tó neyvan svarið fær,
hví slík náði untist mær,
at øll mín synd á ein kross varð negld
– so hvat kann eg?
2. Í Himmalheiminum, har nú mín Harri ræður,
eg ein bústað eigi har – í allar ævir.
Í ljósi her eg ferðast kann
mót tí staði, hann mær vann,
tá hans blóð á krossi rann
– hvat kann eg?


text:
1933 – 1978
Ólavur Michelsen var føroyskur rithøvundur og lærari. Uppvaksin í Øravík. Tók læraraprógv í 1958 og var lærari í Fámjin, á Toftum, Kvívík, Sankta Frans skúla og í Kommunuskúlanum.
Hann var virkin í politikki fyri Tjóðveldisflokkin, sat í Býráðnum í sjeytiárunum og var blaðstjóri á 14. September í seksti og sjeytiárunum.
Hann var við til at stovna Rithøvundafelag Føroya saman við Williami Heinesen og Tummas Napoleon Djurhuus.
Útgávur:
1953 H. A. Djurhuus í Míni jólabók
1955 Barnaríma í Míni jólabók
1956 Sigmundur og Tróndur í Míni jólabók
1959 Hin hvíti lomvigin í Míni jólabók
1961 Kirkjusøga
1964 Bragd í Brimvík í Míni jólabók
1966 Svimjimerkið í Míni jólabók
1969 Tá ið Eyðun gjørdi kvettið í Míni jólabók
1970 Hundur og húsbóndi í Barnajól
1973 Feigd og fongur í Míni jólabók
1975 Drongurin, sum bjargaði Føroyum í Míni jólabók
1978 Brøgd og bjørg
1990 Rossini á Skoradali
Ummæli/umrøða:
Árni Dahl: Brøgd og bjørg. Skúlablaðið 7/1979
tór.-: Fleiri lond vilja keypa ”Rossini í Skoradali.” Sosialurin 20. apríl 1990
Steffen Larsen: Der var engang en hest. Aktuelt 4. des. 1990
Sigurður Helgason: Af færeyskum hrossum. Morgunblaðið 19. des. 1990
Gdm-: Rossini á Skoradali. Dimmalætting 31. august 1991
Føroysk barnabók fær virðisløn. Sosialurin 31. august 1991
Elin Súsanna Jacobsen: Rossini í Skoradali. Brá nr. 17 1991
Bjørg Matras Jensen: Rossini í Skoradali. Skúlablaðið nr. 2 1992
Erhard Jacobsen: Og so veit eg eina vakra søgu. Bls. 128-133. Bókadeild Føroya Lærarafelags 2006
Heiður:
1991 Norðurlendska Barnabókavirðislønin


text:
Á fundi í Vinnuhúsinum hósdagin 3. desember 2015 var ávegis tilmælið um at íverkseta Heldina viðgjørt av KT-vinnuni saman við umboðum fyri Talgildu Føroyar. 11 av 13 limum í KT-felagnum vóru við.
Heldin er nýggja loysnin til talgilt samskifti millum stovnar og virkir í Føroyum. Talgildu Føroyar hevur í eina tíð arbeitt við at finna frægasta leistin, og í november 2015 var ein verkstova við luttøku av flestu føroysku KT-fyritøkunum. Umframt at vera førleikamennandi, so var eitt endamál við verkstovuni at meta um, hvør tøknilig loysn er tann besta.
Í tilmælinum verður tikið samanum, og mælt verður til at halda fram við at íverkseta útgávu 5 av estlendsku loysnini "X-road" og brúka hetta sum eina lopfjøl til víðari menning. Ein royndarskipan við X-road útgávu 5 koyrir longu sum er á KT Landsins á ambætarum hjá Elektron, og mett verður, at tað ber til at fáa eina rakstrarskipan upp at koyra innanfyri tveir mánaðir.
Heldin er sambært tilmælinum ein fortreyt fyri, at aðrar verkætlanir - sum til dømis talgildur samleiki og grunddataskráir - kunnu íverksetast uttan seinkingar. Kostnaðurin av at seta Heldina í verk verður mettur at vera sera lágur, og harvið verður tann fíggjarligi vágin eisini lítil.
Mælt verður eisini til at gera eina greining og kravfesting til næstu útgávu av Heldini, sum eigur at vera ment í Føroyum, grundað á tær royndir, sum verða gjørdar við fyrstu útgávuni. Longu nú eru nøkur øki staðfest, har tað er neyðugt við ábøtum, so tað hóskar betri til dagsins menningarmannagongdir.
Limirnir í KT-felagnum tóku væl ímóti tilmælinum og søgdu sum við ein munn, at hetta eigur at verða sett í verk sum skjótast.


text:
Orð: Petur Jacob Sigvardsen
Viðmerking: Yrktur 11. desember 2003.
Mong ríkfólk miklan pening løgdu
í tempulkistuna ein dag
av yvirflóðini tey høvdu,
og fóru skundig so avstað.
Ein fátæk einkja oyru smá
hon legði tá í kistuna.
Við lærusveinar Jesus segði,
at henda kvinna alt sítt gav,
hon meira tí í kistu legði,
enn pening tann, ið bert leyp av.
Guds virðismát er ólíkt tí,
sum hámett verður heimi í.
Gud skoðar inn í sál og sinni,
hvørt minsta verk hann gjølla sær,
hann veit, hvat brann í hjarta inni,
tá gávu tú til hansar bar.
Ein skál av vatni gloymd ei er,
sum tú av tokka næsta ber.
Ei vildi Gud vár nakað spara
av kærleika til henda heim,
hann læt sín son í deyðan fara
at bjarga mannabørnum teim,
ið vilst øll vóru burt av leið,
og faðirhúsið funnu ei.
Lær okkum, Gud, tí glað at geva
av øllum tí, sum tú oss gav.
Í tínum verki trúføst streva,
til sólin setur handan hav.
Gud gevi, at vit savnast øll
tann dag í tíni himnahøll.


text:
Vinnutíðindi
Hasj og heroin skolaði inn við briminum
27. Aug 2017
Perlur: Bjarni Dam av Leynum, hevur tað, hann kann minnast, gingið í fjøruni og eygleitt hvat kemur uppá land av vrakgóðsi. Oyggjatíðindi 17. desember 2008.
les meir
Jack pot í rúti (copy)
27. Feb 2017
Perla: - Eyðun Petersen, arkitektur skorar kassan. Hetta varð avdúkað í Oyggjatíðindum 19. desember 2008.
les meir
Narko á fløsku
05. Feb 2017
Perlur: Seinnapartin mánadagin fær løgreglan í Havn handað 130 gram hasj, 8-9 gram av heroin, og nakað av hasj-fræ, ið varð funnið, sum vrakgóðs í Kvívík. Bjarni Dam fekk onga finningarløn...Oyggjatíðindi 17. desember 2008.
les meir
Fekk kjaftfisk
14. Aug 2016
Perlur: Bjartur G. Reyðberg vitnaði í sak um fútabann. Greinin kundi lesast í Oyggjatíðindum, fríggjadagin 6. november 2009.
les meir
Oyvindur kann koma til okkara
13. Aug 2016
Perlur: Hetta segði Martin Heinesen, ein av ánarunum av privata tunnilsfelagnum, tá ið blaðið, 6. Oktober 2006, spurdi um dátur, privata felagið hevði fingið ókeypis frá LV, var prísasettur partur, tá felagið seldi til Kaupthing
les meir
Bílig leiguavtala
12. Aug 2016
Perlur: 1.033.18 um mánaðin í leigu fyri hølir og tól fyri hvønn yvirlækna. Oyggjatíðindi 4. januar 2006.
les meir
Sorgin: Sleppa ikki at vera saman
21. Jul 2016
Perla: Har sita tey og halda hond í hond, sum nýforelskaði. Greinin var í Oyggjatíðindum 30. januar 2009. Myndin lýsir ein bindandi kærleika, og...
les meir
Blóð á koddanum
20. Jul 2016
Grein frá: Dan Klein --- 16.11.2011 - 21:04Føroya rættur avgjørdi í kvøld, at varðhaldsfongsla mannin í fjúrtan dagar, sum løgreglan hevur skuldsett fyri at hava...
les meir


text:
Teldutala
Eftir Dag og Viku má eg sanna, at vit hava í hvussu er tveir almennar Trump’ar í politiska rúminum, Jørgen Niclasen og Henrik Old. Makan til innantómt buldur og vrøvl fyri veðragjólingum á bygd, skal man leita leingi eftir og tað í mongum londum. Men ikki her hjá okkum. Uttan bumm og bremsu, stilla teir frívilliga upp til verbala steining í almannavarpinum. Serliga um nakað so margháttligt sum munnligar avtalur. Tað er sum í gomlu paktini, at síggja Móses við skrivaðu talvunum, sum bert fá dugdu at lesa. Tá kunnu nógv tølast.
Men í Norðlýsinum skrivar Helgi Abrahamsen fyri vist, at Hanus Hansen kennir seg misnýttan av Jan Lamhauge í almannavarpinum. Ein annar Hanus, og bróðurin Zakaris, vilja flyta ein undirsjóvartunnil, sum skal binda enn fleiri bygdir saman, annars búgva vit ikki í einum rættarsamfelag, siga teir.
Við góðum økisstuðli er sunnasta og best saltaða stjórastarv á bygd lýst leyst í loyndum, so tað kann verða í lovaða sosialdemokratiska landinum, Suðuroy, tí tað er besta bygdamenningin, sum til er. Havi fyrr sagt, at tá Pink Floyd koma, so hevði verið gott, um teir eisini steðgaðu á Bursatanga og mintu okkum á When Pigs Fly.
Størsta kjakforum í Føroyum, tá vit ikki rokna homofobia uppí, Føroysk rættstaving, spyr í dag, um skóleysur veruliga er farið at merkja tað sama sum berføttur, og LGBT er farið at sitera Moses Hansen og Johny Noer, sum siga, at kristin eru ímóti homohjúnalagi. Eitt er undirlívið hjá øðrum, serliga teimum, ið ikki eru sum vit, men omansjóvar er verri enn í undirlívinum. Lív kann hvørki mannast ella sigla - um hon so bjóðar sær til fyri einki.
Hóast framtíðin er í Vági og tíðin er flutt fram, kenni eg meg aftur í fortíðini. Heilt nágreiniliga í 1973, tá tjóðin vaskaði bil og lurtaði eftir Welcome Home í kvøðuljómunum fyri teim borgarligu sunnudagar og teim siglandi mikudagar. Og tað er nokkso fjálgt, at kenna seg aftur í moldini í føroysku fortíðini, tá man hevur verið omaná og hildið feriu úti í verðini. Gott at verða hálaður niður á jørðina. Vælkomin heim, hann sjálvur!


text:
Gongurtúrur niðan á Háls/Klakk
Um tú ætlar tær at síggja Klaksvíkina úr erva, so er túrurin niðan á Háls at viðmæla. Tað er lætt at koma niðaná, antin til gongu ella við bili. Vegurin er ein uppdyrkingarvegur og er ikki eins góður allastaðni, men væl er koyrandi. Tú gongur ella koyrir undir Háfjalli og Hálgafelli, og komin niðan móti Hálsinum, hevur tú frálíkt útsýni yvir alla Klaksvíkina og tey stórbæru fjøllini, sum umgirða henda frá náttúrunnar hond vakra býin. Av Hálsi sært tú alla Klaksvíkina úr einum stað.
Fert tú niðaná og gongur vesturum, so hevur tú útsýni yvir til Leirvíkar og Fuglafjarðar, og tú sært oman í vøkru Føgrulíð, har fyrsti háskúlin í Føroyum varð bygdur í 1900. Eitt stað er uppi á Hálsi, sum verður nevnt á Vaktini. Her skuldu menn í gomlum døgum standa á varðhaldi og ansa eftir um sjórænaraskip nærkaðust.
Av Hálsinum er vallað niðan á Klakk. Haðan er frálíkt útsýni norður ígjøgnum Kalsoyarfjørð, og beint framman fyri tær er Kunoyggin við sínum tignarliga og stórfingna Kunoyargalvi. Kunoyggin liggur sum ein verja móti norðhavsalduni og ger Vágna til tryggastu havnina í landinum. Eystanfyri er Haraldssund og fjøllini Lokki og Myrkjanoyrarfjall, bæði tvey góðar 700 metrar til hæddar.
Góð ráð: Vanda tær um náttúruna og far væl um fuglin, tá ið tú gongur í haganum, og minst til at vera væl skøddur.


text:
Finn ein fyrilestur
Vit eiga nógvar granskarar í Føroyum, sum vita eina rúgvu um nógv ymisk viðurskifti. Hesir granskarar siga øðrum frá um sína gransking við at geva út bøkur, greinar, postarar og frágreiðingar. Teir undirvísa eisini á Fróðskaparsetrinum ella á øðrum lærustovnum og halda fyrilestrar bæði fyri øðrum granskarum og fyri almenningi.
Hevur títt felag, virki ella stovnur brúk fyri einum ella fleiri innleggum til ein aðalfund, nevndarfund, skeið, temadag, starvsfólkadag ella annað, er ein møguleiki at fáa ein granskara at halda ein fyrilestur fyri tykkum. Flestu granskarar eru vanir at halda fyrilestrar fyri almenningi og til ymisk høvi. Tit kunnu fáa ítøkiliga vitan um eitt ávíst evni, íblástur til framhaldandi arbeiði, upplegg til kjak ella... Ja møguleikarnir eru nógvir.
Ein fyrilestur er vanliga 30-45 min. umframt tíð til spurningar og kjak. Er talan um panelorðaskifti má roknast við 5-15 min. fyri hvørt innlegg, alt eftir talið á luttakarum, og góða tíð til kjak aftaná.
Í vinstra bredda er eitt yvirlit við ymiskum fyrilestrum, sum fólk hava játtað at kunna halda, treytað av, at hetta verður avtalað í góðari tíð frammanundan og at tað passar við kalendaran annars.
Samsýning
Um ikki annað verður avtalað, skal fyrilestrarhaldarin hava eina rímiliga samsýning fyri sín fyrilestur. Tað er givið, at áhugafelagið við 15-20 áhoyrarum, ikki hevur orku at rinda tað sama sum ein almennur stovnur ella eitt privat virki. Taksturin hjá Fróðskaparsetrinum fyri fyrilestrar hevur í fleiri ár verið kr. 2.000. Hetta verður mett at vera heldur ríkiligt, um talan er um lítið felag, men alt ov lágt, um talan er um professionellan fyrilestur á tiltaki hjá einum stovni ella virki. Hvussu ein fyrilestur verður samsýntur, er altíð eftir avtalu millum tann, sum bíleggur, og fyrilestrarhaldaran.
Uttan mun til samsýningina, er tað góður siður at rinda fyrilestrarhaldara fyri útreiðslur í sambandi við tiltakið, t.d. fyri ferðing, mat og tilfar.
Onnur mið
Fróðskaparfelagið og Fróðskaparsetrið skipaðu í mong ár regluliga fyri almennum fyrilestrum. Á snar.fo eru fyrilestrarnir, sum vóru sjónvarpaðir undir heitinum Speki, savnaðir. Fleiri fyrilestrar hava eisini verið hildnir fyri Granskinagrráðið á Vísindavøkunum og á Vísindavøku á ferð seinastu árini. Her er helst eisini møguligt at finna onkran fyrilestrarhaldara, um okkurt evni saknast í yvirlitinum.


text:
B ankNordik høvuðsstuðul saman við Runavíkar kommunu.
Avtalað er nú undirskrivað við BankNordik um at vera eina av høvuðsstuðlunum í verkætlanini at varðveita søgnina um marmennilin. Sæunn L. Nolsøe, deildarstjóri, skrivaði undir stuðulsavtaluna vegna BankNordik saman við nevndini fyri verkætlanini, í Elduvík.
“Vit eru fegin um at fáa møguleika at stuðla hesari verkætlan, sum nøkur eldhugaði fólk hava tikið stig til, soleiðis at søgnin um marmennilin, sum var um at fara í gloymskuna, nú kann verða varðveitt”, sigur Sæunn L. Nolsøe, deildarstjóri hjá BankNordik í Saltangará.
Nevndin fyri verkætlanini fegnast um vælvild frá BankNordik og frá Runavíkar kommunu. Harafturat hava fleiri aðrir stuðlar eisini víst áhuga fyri verkætlanini. Sostatt er longu helvtin av fíggingini av verkætlanini komin uppá pláss.
Elduvíkar Bygdar- og fornminnisfelag tók avgerð um at skipa eina nevnd, sum kundi arbeiða við at varðveita søgnina um marmennilin í Elduvík.
Nevndin fór til verka á heysti í 2016, og var fyrsta uppgávan at fáa ein listamann at átaka sær uppgávuna at gera standmynd. Fyrst í 2017 játtaði Hans Pauli Olsen at átaka sær uppgávuna at gera eina standmynd, sum skal stoypast úr bronsu við einum sokkli úr basalti ella granitti. Á sumri í 2017 hevði Hans Pauli Olsen gjørt eitt spennandi hugskot til standmynd, ið skal lýsa søgnina um marmennilin. Tað er hetta hugskotið, sum nevndin síðani hevur valt at arbeiða víðari við.
Tað er sera hugaligt at arbeiða saman við einum so royndum listamanni sum Hans Paula Olsen, og nevndin er sera fegin um, hann hevur játtað at luttaka, so verkætlanin kann gerast veruleiki.
Nevndin hevur saman við Hans Paula Olsen avgjørt, at besta staðseting av standmyndini í Elduvík er nakað niðanfyri kirkjuna, út móti urðini.
Meiri kunning um verkætlanina og søgnina um marmennilin er at finna á www.marmennilin.fo
Nevndin
Elduvík, 23. apríl 2018
M armennil er líkur fólki, men er í stóran mun minni í vakstrarlagi – men fingrarnir eru langir. Hann livir á havsins botni og ger útróðrarmonnum mein við at taka agnið av onglunum og seta fast í botn, so at teir mugu slíta snørini. Verður hann krøktur, er hann so handafimur, at hann klárar at loysa teymarnar undan snørinum og soleiðis sleppa undan at verða drigin upp undir borð, sum annar fiskur, og tikin inn í bátin.
Ta einu ferðina, ið hann fekst við at gera síni skálkabrøgd á botninum, gekst honum illa í hond, tá ið hann ætlaði sær at taka um endan á snøri Anfins bónda, úr Elduvík, og seta fast í botn, men í tí sama brá Anfinnur sær við og krøkti marmennilin í aðra hondina. Við aðrari hondini kláraði marmennilin ikki at gera seg leysan og fáa teymin av snørinum, og tískil varð hann drigin upp, krossur ristur fyri hann, og hann varð fluttur til lands.
Anfinnur hevði hann í varðveitslu hjá sær í árninum og mátti hvørt kvøld minnast til at rista kross fyri øll fýra hornini á árninum, har hann sat. Ikki vildi hann eta annað enn øgn. Tá ið teir fóru til útróðrar, høvdu teir marmennilin við sær, men ikki máttu teir gloyma at rista kross fyri hann, tá ið hann var komin inn í bátin. Róðu teir yvir fiskatorvu, settist hann at læa og spæla í bátinum, og kastaðu teir tá niður, treyt ikki at fiska – og helst tá ið hann drap fingurin niður í sjógvin. Anfinnur hevði marmennilin hjá sær í langa tíð. Ein dagin var nógv brim, tá ið teir flotaðu bátin at fara til útróðrar, og tá gloymdu teir at rista kross fyri hann í bátinum. Tá ið teir vóru komnir nakað frá landi, smoygdi marmennilin sær fyri borð, og sum vera mundi sást hann ikki aftur.
Á heysti í 2016 tók Elduvíkar Bygdar- og fornminnisfelag avgerð um at skipa nevnd, ið skuldi fara undir at varðveita søgnina um marmennilin. Í nevndina vórðu valdir Rasmus N. Hansen, Dánial Martin Hansen og Rodmundur Nielsen.
Nevndin fór til verka á heysti 2016, og var fyrsta takið at fáa listarmann at átaka sær uppgávuna at gera eina standmynd, ið lýsir søgnina um marmennilin. Tíðliga í 2017 játtaði Hans Pauli Olsen at gera standmyndina, sum skal stoypast úr bronsu við einum sokkli úr basalti ella granitti. Á sumri í 2017 kom Hans Pauli við einum sera spennandi hugskoti.
Tað er sera hugaligt at arbeiða saman við einum so royndum listarmanni sum Hans Paula, og er nevndin sera fegin um, at hann hevur játtað at vera við til at fáa verkætlanina til veruleika. Nevndin hevur saman við Hans Paula funnið fram til ta bestu staðsetingina av listarverkinum, og er tað í Elduvík nakað niðan fyri kirkjuna oman móti Urðini.
Í desembur 2017 var fíggjarliga ætlanin komin upp á pláss, og er verkætlanin mett at kosta 730.000 krónur.
Nevndin er nú farin í gongd vit fáa pening til vega, soleiðis at verkætlanin kann gerast veruleiki. Runavíkar kommuna hevur sýnt verkætlanini stóran áhuga og fer at verða ein dyggur stuðul í arbeiðinum.
Til ber at lata peningaligan stuðul til verkætlanina á konto 6460-5769029 í Bank Nordik.
M aria Jacobsen – vanliga nevnd Maria á Langanesi – hevur í mong ár fingist við ættargransking og hevur eisini undirvíst í ættargransking í kvøldskúlum í 34 ár, tí var tað so upplagt at fáa hana at kanna ættina hjá Anfinni bónda. Hetta hevur hon nú gjørt, og úrslit hennara – ið er sera hugtakandi – kemur her:
Tað eru sagnir, sum siga frá Anfinni bónda og synunum. Eg havi roynt at funnið prógv fyri, at hesir menn hava livað, og tað hava teir.
Anfinnur bóndi, meti eg, var føddur um 1575. Higartil havi eg funnið sjey synir, men áðrenn eg fari at greiða frá, hvat eg havi at halda meg til um hesar menn, skal eg nevna teir, sum eg havi funnið við navni.
Elstur var Jákup, næstir vóru Jógvan, Petur, Ísakur, Niclas og Óli – yngstur var Gutti. Eftir søgnini skuldu teir verið átta, men eg havi funnið sjey.
Nú skulu vit hugsa um, at hetta snýr seg um eini 400 ár herfyri, so ikki er tað lætt at fáa tilfar um fólk hetta tíðarskeiðið. Eysturoyar kirkjubók, sum er tann elsta í Føroyum, byrjar ikki fyrr enn í 1687. Men til alla lukku hava teir gjørt so mikið um seg, at teir eru at finna í løgtingsbókunum, og tann fyrsta byrjar í 1615. Í hesum bókum havi eg funnið prógv fyri, at hesir menn hava livað.
Anfinnur bóndi æt Andfind Jacobsen. Hann var sonur Jacob Joensen, bónda í Elduvík. Foreldrini hjá Jákupi vóru Gyðja og Jákup Poulsen, bóndi í Elduvík. Henda Gyðja, sum var omma Anfinn bónda, var dóttir Jón Heinason, løgmann. Tað vil siga, at hon var abbadóttir Heina Havreka.
Tann 21. august 1623 er ein maður í Elduvík í rættinum. Hesin, sum eitur Jacob Joensen, er ákærdur fyri at hava stungið Samuell Anthoniussen – sum var svágur hansara – tríggjar ferðir við einum knívi. Tá ið Jákup verður spurdur um hetta, svarar hann, at hann kundi ikki nokta hesum, men at tað var hent í drykkjuskapi, og at hann var ikki við sítt fulla vit.
Tað vóru nakrir menn, sum nevndust Borgesmend. Tað vil siga, at teir borgaðu fyri Jacob Joensen. Teir skuldu gjalda hansara vegna “Firsundstiuge ferøske Gylden”, og teir skuldu standa inni fyri, at einki hendi Samuell Anthoniussen, ella skuldu teir syrgja fyri, at Jákup kom aftur í rættin. Hesir menn vóru:
Michel Joensen, Lamhauge, Heine Hansen paa Welbestad, Joenn Thommesøn, Johannes Thorloffsen og Andfinn Jacobsen.
Anfinnur sæst sum løgrættumaður í øðrum søkum.
Nú komi eg til synirnar:
1. Jacob Andfindsøn, sum eg haldi er elstur, er eisini løgrættumaður – t.d. 15. mars 1667. Eina aðra ferð – í 1667 – er tað Joen Poffuelsen, í Oyndarfirði, sum leggur tænaran hjá sær undir ikki at møta á vártingi. Hann hevði stevnt honum fyri “Tvistighed om Tieneste”. Har vitnar Jákup Anfinson, at Joen Poulsen sjálvur hevði skyldina av, at húskallurin ikki møtti, og hesin Jógvan varð dømdur at gjalda bótina sjálvur.
Tann 25. juni 1668 er sakarmál um kistuna, sum elduvíkingar funnu á útróðri. Kistan var tung, og teir bóru hana niðan í gróthúsið hjá Óla Magnussen. Um náttina fóru Óli og Jacob Ollesøn og brutu kistuna upp. Har tóku teir “En liden Pache Papir med nogle smaa Stene og nogle gamle sølvkanpper og to smaa Løver skaaren i Christall”.
Teir báðir vitnaðu í rættinum, at teir – Ole Magnussen og Jacob Olessen – “samt Daniel Poffuelsen og Jacob Andfindsens kvinder ved navn Marion Pedersdatter og Magga Oluffsdatter – opbrød Kisten paa ny og udtog en stor Kjole af rødt Silketøy – i størrelse som en Messesærk – samt to Skjorter, to Linnen Buxer og bytte det sig imellem i 4 Parter.” Dánjal Poulsen og Jákup Andfindsen søgdu í rættinum, at teir kundu ikki nokta, at konur teirra høvdu verið við hesa seinnu ferðina. Úrskurðurin varð, at Jacob Olsen og Ole Magnussen, sum tvær ferðir høvdu brotið kistuna upp, “skal have deres feste forbrudt og straffes paa deres Formue.” Hetta bleiv “med H.K.M. Ombudsmands tilladelse og for gode Folks forbøn Skyld benaadet paa deres Ære.”
Daniel Poulsen og Jacob Andfindsen, sum ikki sjálvir høvdu verið við til at brotið Kistuna upp – men konur teirra høvdu – og teir noktaðu ikki fyri at vita um hetta, men sagt var, at “bør de deres Lejemaal at have Forbrytt, medmindre H.K.M. Ombudsmand dennem det igjen vil tilstede at nyde.”
Hetta kann tykjast løgið, at teir, sum høvdu verið við til hetta lógarbrotið, tvær ferðir vórðu náðaðir, men hinir báðir, sum ikki høvdu gjørt nakað, skuldu dømast so hart, men á tann hátt fingu teir fatur í jørðini hjá teimum. Jacob Andfindsen var bóndi í Elduvík. Kona Jákups man vera tann umtalaða Magga Olufsdatter, sum doyði 80 ára gomul í 1697.
2. Jógvan mundi vera næstur Jákupi. Í 1661 fann eg Joen Andfindsen sum løgrættumann, og hann var eisini bóndi í Elduvík.
3. Óla veit eg lítið um. Um hann er nr. 3, veit eg heldur ikki, men eg havi funnið hann í tingbókunum í 1634, og tí haldi eg hann vera ein av teimum eldru. Í 1634 stendur: Oluff Andfindsen, Eldevig, for Løslevned med Dorethe Mouritzdatter, begge deres første Forseelse.” Um hetta kann vera hon, sum hann giftist við, fær mann einki at vita um.
4. Peder Andfindsen var bóndi í Haldarsvík, og hann er eisini uppi í einari sak um eina kistu. Í 1668 verða nakrir bøndur í Haldarsvík – har ímillum Peder Andfinsen – stevndir fyri rættin fyri eina kistu, sum teir høvdu funnið langt úti á sjónum. Teir søgdu, at teir høvdu funnið kistuna og ført hana til lands, og at teir høvdu sent Peder Andfindsøn til løgmann. Um somu tíð lógu 2 skip frá Ostindiske Compagni á Vestmanna.
So vitnaði Peder Andfindsen, at løgmaður bað hann fara til fútan, Søren Pedersen, við kistuni. Fútin var ikki heima henda dagin, men nakrar dagar seinni sendi fútin boð til Peder Andfindsen og bað hann koma til Hoyvíkar við nevndu kistu. Har varð hon latin upp, og í henni vóru 100 rullur av hvítum “Blommet Silketøy”, og Peder Andfindsen vitnaði í rættinum, at teir fingu bjargingarløn, sum var “42 Rixdaler og 2 stykker Leritt, lang tilsammen 84 Alen.” Hetta vitnaðu menninir við eiði og upprættum fingrum.
Av hesum síggja vit, at Peder Andfindsen hevur verið álitismaður. Eina aðra ferð er hann fyri rættinum, og tá er tað ein, sum eitur Poffuel Joensen sum “paa sin Kvindes vegne, ved navn Sigge Andfindsdatter og Peder Andfindsøn paa sine egne vegne, at de ikke vilde anke den Fjerding jord udi Sefflende (Sevlende), som Berent Jacobsen haver udi Pant af Anna Oluffsdatter for en Ko.” Her fáa vit at vita, at henda Sigga Andfinsdatter er dóttir Anfinn bónda.
5. Isak Andfindsen. Tann 4. mars í 1659 er Ísakur løgrættumaður, og har verður hann nevndur bóndi. Hann sæst seinni í 1659 og eisini í 1660 – einar tvær ferðir – sum løgrættumaður. Ísakur búði í Sørvági. Tað fann eg , tí tann 12. mars 1673 vitnar Ísakur í einari sak ímóti Jacob Danielsen og Joen Heinesen “den eldre” um ein hagapart, sum teir ikki eiga rættin til. Tá vitnar Ísakur Andfindsen, at síðani hann kom til Sørvágs at búgva, hevur Joen Heinesen den eldre havt hesa jørðina og havt 5 gimbrar gangandi í hesum sama hagaparti.
6. Niclas Andfindsen veit eg ikki nógv um, men hann man hava átt jørð, tí í 1680 stendur, at “Niclas Andfindsen udi Eldevig opgav sig til Joen Joensen ved tilnavnet Giøte med 3 Gylden jord udi Quivig liggende og en halv Gylden jord i Seblende i Østerø. Men tann 15. mars í 1686 stendur: For retten kom Joen Isachsen boende udi Sørvaag.” Hesin Jógvan førdi prógv fyri, at hann hevði føtt og klætt “sin Faderbroder Salig Niclas Andfindsen i 2 aar.” Eisini hevði hann goldið fyri líkklæði og jarðarferð, roknað til 9 før. gyllin. Her fáa vit fleiri hentar upplýsingar. M.a. fáa vit at vita, at hesin Jógvan Isachsen er sonur Ísak Andfindsen, og at farbróðirin, Niclas Andfindsen, hevur endað dagar sínar hjá bróðursoninum Jógvani, so hann man neyvan hava havt tað nóg gott hjá teimum, sum hann gav seg upp til, og sum fingu jørðina hjá honum. Hesin Jógvan Isaksen var eisini løgrættumaður.
7. Gutte Andfindsen. Søgnin sigur, at Gutte var yngstur av brøðrunum. Eg havi funnið, at hann var føddur í 1631, so tað kann væl vera so, tí tá hevur Anfinn bóndi verið reiðiliga hálvthundrað ára gamal. Tann 16. mars í 1679 er ein sak, har “Gutte Andfindsøn udi Eldevig havde i Rette ladet stevne Thomas Poffuelsen paa Ørrering og hans Medarvinger med flere Medejere og dennem tiltalte for en Fierding jord, som de skal have inde. Thomas Poffuelsen mødte for retten og tiltalte forne Gutte Andfindsen for en Fierding udi Eldevig, som hans Fader skal have købt, og Gutte nu skal bruge.” Við tað at teir vóru ósamdir, og einki varð prógvað, varð málið útsett.
Í 1681 er Gutte stevndur fyri at hava sligist og skeldast við Johannes Joensen, sum eisini var úr Elduvík.
Gutte Andfindsen doyði 60 ára gamal í 1691.
8. Heine Andfindsen? Hetta er nakað, sum eg havi gitt meg fram til. Lat meg siga beinanvegin, at eg havi ongastaðni sæð Heina. Anfinn bóndi hevði eitt festi í Kollafirði (á Heyggi) í 1613-14-15-16. Eisini hevði hann festi í Haldarsvík frá 1615 og líka til sonurin Peder Andfindsen tekur við í 1649. Aftan á Petur festir ein maður, sum eitur Anfind Heinesen. Hann kann so ikki vera sonur Petur, men vit kunnu gita okkum til, at hesin eitur eftir abbanum í Elduvík, og ger hann tað, má pápin eita Heini. Vit vita, at Heinanavn er í ættini, tí Gyðja – omma Anfinn bónda – var abbadóttir Heina Havreka. Eisini átti Gyðja sjálv ein son, sum æt Heini, og hann var so farbróðir Anfinn bónda. Eg haldi, at tað er hugsandi, at tann eini sonurin hevur itið Heini, og eg síggi ongan annan, sum er uppkallaður eftir Anfinn bónda. Sum sagt, hetta er ikki nóg væl prógvað, men ógvuliga væl hugsandi.
Umframt at sita sum bóndi við nógvari jørð í Elduvík var Anfinnur eisini bóndi í Haldarsvík og í Kollafirði. Jákup, Jógvan og Gutte vóru allir bøndur í Elduvík, og Petur var bóndi í Haldarsvík. Ísakur var bóndi í Sørvági, og Niclas átti nakað av jørð, sum lá í Kvívík og á Strondum, so sigast má, at teir vóru mætir menn.
9. Sigga Andfindsdatter. Hetta er tann einasta dóttirin, sum eg havi sæð. Hon var gift við Poul Joensen, sum eisini var bóndi í Elduvík. Hann festi saman við sváginum Jákupi – aftan á Anfinn bónda.
Maria Jacobsen.
A
nfinnur bóndi hevur verið ein rættiliga kendur maður. Tað eru sagnirnar, ið hava livað á mannamunni síðani hansara dagar, besta prógvið um. Í bók síni “Úr søgu og søgn”, ið Eyðun Andreassen hevur skrivað, hevur hann á bls. 165 m.a. hesar reglur um Anfinn: “Hesin Anfinnur er møguliga tann Andfind Jacobsen, ið er nevndur í jarðabókunum í 1628/29 og í 1641/42. Hann var eisini løgrættumaður.”
Kendu sagnasamlarar okkara V. U. Hammershaimb og Jakob Jakobsen hava eisini Anfinn bónda í sínum savni. Hesaferð taka vit eina søgn, sum Jakob Jakobsen hevur skrivað niður. (Vit loyva okkum at sminka tað málsliga eitt lítið sindur, so tað liggur nærri okkara málbrúki). So við og við fara vit at fáa meira at vita um Anfinn bónda og synir hansara – úr minni kendum sagnum.
Anfinnur bóndi í Elduvík var á útróðri ein dagin. Óveður kom á hann, hann rak av leið og setti upp einastaðni í Norðuroyggjum. Langur vegur var at koma heim aftur hjá honum, fleiri firðir at sleppa um. Tá ið hann kom at bøgørðunum í Elduvík, hoyrdi hann dans ganga — tá drukku tey ervi eftir hann, tí ikki hildu tey vón vera til, at hann kom aftur, so long tíð sum nú var liðin. Eingin visti av, fyrr enn Anfinnur bóndi kom og loypti splitt (ófrið) í dansin. Tá dansaði konan uppií. Við tað sama var alt kvirt, og øll stóðu so smoykin (forskammað). Lítið var hann syrgdur – tað sá hann, segði Anfinnur.
Átta vóru synir Anfins. Ein dagin, sum teir vóru útrónir, funnu teir eina deyðseyðaær flótandi og tóku hana inn í bátin. “Mutti, mutti,” segði yngsti bróðirin Gutti (tað var nú orðatak hansara); “betur var, um eg hevði fingið hesa ærina í mín part í kvøld!” Tá ið teir komu til lands aftur – einki høvdu teir fiskað – funnu teir eina kistu (trækassa) rikna inn á Gráastein (summi siga, at kistan varð funnin á útróðri). Tá segði elsti bróðirin við Gutta: “Nú kanst tú eiga ta deyðu ærina,” og hann bar so kistuna heim til hús. “Blýantskistan” varð hon nevnd av tí, at har var fagurt klæði í, blýant kallað (blýant er eitt gamal orð fyri silkiklæði); ein blýantsstakkur var í, settur við perlum og dýrum steinum, og mong onnur fín klæði.
Býtt var í millum teir eldru brøðurnar, men hin elsti, sum var giftur og búði í Nýggjustovu, tók stakkin heim til konu sína. Tríggjar páskadagar upp í slag fór konan í húsinum í kirkju í hesum stakki; triðja dagin var prestur komin og skuldi leiða hana inn í kirkjustólin, sum siður var, tá ið ein kona hevði átt barn. Nú ið prestur sær hana, sigur hann: “Eg hugsaði, at hetta hevði verið ein bóndakona; men nú síggi eg, at tað er ein fínari frúa”. Síðan læt hann hana og mann hennara upp í hendurnar á yvirvaldinum – og eisini hinar brøðurnar. Eisini mistu tey Nýggjustovugarð.
Í februar mánaði í 2018 vórðu nýggj heima- og facebooksíða stovnsettar sum liður í at varpa ljós á verkætlanina.04/02/2018
Í desember 2017 varð fíggjarætlan fyri verkætlanina samtykt, og varð verkætlanin mett til 730.000 kr. Nevndin fer undir at fáa pening til vega, fyri at verkætlanin kann gerast veruleiki.20/12/2017
Í juni 2017 gjørdi Hans Pauli Olsen modell av standmyndini og saman við honum avgjørdi nevndin, at standmyndin skal staðsetast í Elduvík nakað niðan fyri kirkjuna - út ímóti Urðini.11/06/2017
Á vári í 2017 játtaði Hans Pauli Olsen at gera standmyndina av marmennlinum, sum skal stoypast úr bronsu við einum sokkli úr basalti ella granitti.18/04/2017
Á fundi hjá Elduvíkar Bygdar- og fornminnisfelagi 2. aug. 2016 - hildin í skúlanum í Elduvík - kom fram eitt uppskot, um møguleiki var fyri at fáa reist eina standmynd í bygdini av marmennlinum. Fundarfólkið avgjørdi at seta eina trímannanevnd at arbeiða víðari við málinum. Í nevndina vórðu valdir Dánial Martin Hansen, Rasmus N. Hansen og Rodmundur Nielsen.02/08/2016


text:
Keyp fisk - Vit selja bara fyrsta floks fiskavørur :-)
Frystivørur vera ikki sendar uttanlands - men vit senda turran fisk uttanlands
- (vørur sum skulu sendast til útlond, porto kostar kr. 100.)
- (vit senda bara turran fisk uttanlanda)
Vit selja eisini, garnatálg, turra grind, spik!
- Vit koyra vørur ókeypis út í Norðuroyggjum, har tað er koyrandi (mánadag-leygardag)
- Bílegg kann fara fram á hendan hátt:
- Keyp við Nethandil her, sí omanfyri
- Send teldupost noa(kurla)noa.fo
- Ring á telefon 45 99 99 ella 75 75 75 | Mánadag - leygardag kl. 12-18.
- Vøru levering, ókeypis til Tórshavn fríggjadag. Mánd-hósd kostar tað + kr. 100
- Um tú ikki hevur Visa kort, so kanst tú flyta peningin á konta:
- Upplýs, fult navn, adressu og telefon/fartelefon nummar
Norðoya Sparikassi (9865) 10.33.99.3
Vørur til Norðoyggjar, har tað er koyrandi/landafast, koyrt út ókeypis hvønn gerandisdag
Frystivørur vera ikki sendar uttanlands - men vit senda turran fisk uttanlands.
- Vøru sending, til onnur øki í FO, við flutningsfelag + kr 100,-.
Obs: Legg til merkis, vit hava sølubúd í Klaksvík
Fiskabúðin | N.P.Gøta 13 | 700 Klaksvík | Tlf 45 99 99
Opið (Fiskabúðin í Klaksvík):
Mánadag – hósdag kl. 13-18.
Fríggjadag kl. 13-18.
Leygardag 10-14.


text:
Føroyar telva í triðja umfari í evropameistarakappingini í talvi í dag móti Noregi. Helgi Dam Ziska fær kortini ikki høvið at møta heimsmeistaranum Magnus Carlsen, tí hann er ikki við á norska liðnum á Kreta.
Okkara stórmeistari skal í staðin í holt við nýggja norska stjørnuskotið, Aryan Tari. Norðmenn manna seg við tveimum stórmeistarum og tveimum altjóða meistarum móti Føroyum. Noreg telvaði 2-2 móti sterka ísraelska liðnum í fyrsta umfari, men í gjár taptu norðmenn 3-1 fyri Onglandi, sum er styrkismett nummar fýra.
Føroyar eru í løtuni nummar 31 av 40 liðum í EM. Vit taptu 3-1 fyri Spania í fyrsta umfari, og telvaðu 2-2 móti Skotlandi í gjár. Tá endaði javnt á øllum borðum. Okkara lið móti Noregi verður hetta: 1. Helgi Dam Ziska 2. Høgni Egilstoft Nielsen 3. John Rødgård 4. John Arni Nilssen. Ein stórmeistari, tveir altjóða meistarar og ein FM (Fide)-meistari. Noreg er styrkismett nummar 25, vit 35.
Toppdysturin í dag er millum Ungarn og Holland. Stutt er kortini millum fremstu liðini. Byrjað verður at telva klokkan eitt.


text:
Fairy Detangler - Balsam Spray
Gullhár bleiv ikki rópt Gullhár fyri einki...hon hevði sítt Fairy Detangler at takka fyri sínar vøkru skínandi gyltu lokkar, ella hvussu var tað nú søgan var?
Fairy Detangler balsam sprey kann brúkast tá hárið er vátt, fyri at fyribyrgja knútar og tár, tá hárið verður greitt. Ella tá hárið er turt, til at uppfríska tað. Lætt at greiða og gevur tí glans.
Rose geranium olja angar ikki bara væl, men er samstundis eisini eitt super evnið sum fyribyrgir ímóti lús, (marran hjá øllum foreldrum!)
Sitrónsyra – sum eisini verður brúkt í Shampoozle + Conditioner er eitt evnið sum hjálpur við, at beina burtur óynskt og ósunn evnir úr baðivatninum, og samstundis hevur hon eina framúr góða ávirkan ímóti flus og arp. Umframt hetta gevur sitrónsyra bleytt og blankt hár.
Dimethicone er eitt lívrunnið silikon úr Silica plantuni, sum ger hárið slætt og skínandi, og lætt at greiða.
Pro-vitamin B er ein vitamin sum er blivin brúkt tey 2 seinastu áratíggju til at grøða sólskoldningar, smærri húðplágur og húðøsing, sum kemur av turrari húð. Pro-vitamin B virkar til øll húðsløg og er samstundis einastandandi til at endurskapa styrki og glans til turt og slitið hár.
Framleidd í Melbourne, Australia, í 100 % endurnýtslu pakkitilfar og er IKKI roynd á djór!
Tilfar:
Vatn
Dimethicone
Polysorbate 60
Behentrimonium Methosulfate
Pelargonium Roseum (rose geranium) Oil
Hydroxyethyl Ethylcellulose
Sodium hydroxymethylglycinate
Citric acid


text:
Um Vinnuframa
Endamálið við Vinnuframa er, at hann skal stuðla vinnuni í avmarkaðan mun – uttan at veita rakstrar- og íløgustuðul. Grunnurin stuðlar tiltøkum, sum fjøltátta vinnulívið og økja um nýtsluna av vitan.
Sum heild virkar Vinnuframi eftir sama leisti sum Grunnurin til ídnaðarfremjandi endamál. Tøki peningurin til stuðulsjáttanir eru árligu játtanirnar á fíggjarløgtingslógini, inntøkurnar hjá grunninum og ársúrslitið hjá grunninum frá undanfarnum ári.
Umframt omanfyri nevnda virksemi, umsitur Vinnuframi eisini stuðulsskipan til skipasmíð.
- Telefontíð er frá klokkan 9.00 til klokkan 15.00
Til ber at skriva teldupost til vinnuframi@vinnuframi.fo.