text:
Við miðvísum tiltøkum, einfaldum váðagreiningum, námsfrøðiligum amboðum og við at taka borgaran við uppá ráð, hevur tað í Almannaverkinum víst seg gjørligt at minka munandi um – og í nógvum førum heilt – vandan fyri harðskapi
Flestu harðskapsstøðurnar og tvístøðurnar koma fyri í nærumhvørvinum og royndirnar vísa at hesar støðurnar kunna sleppast undan.
Á ráðstevnuni "Vit vilja gera mun” hjá Almannaverkinum heldur Julianna Næs Olsen fyrilestur um námsfrøðiliga háttin Ferðsluljós, sum er eitt einfalt amboð at fyribyrgja harðskapi og ósemjum.
Hátturin brúkar reyðu,
gulu og grønu litirnar fyri at eyðmerkja støður, har litirnir hjálpa, bæði
starvsfólki og borgarum, at vera um hvønn annan.
Julianna Næs Olsen er eindarleiðari í Eind 5 í Almannaverkinum, sum umfatar børn, ung og vaksin við menningartarni í Suðurstreymi. Hon hevur starvast námsfrøðiliga við fólki við menningartarni tey seinastu 26 árini.
Ráðstevnan "Vit vilja gera mun” er í Norðurlandahúsinum fríggjadagin 5. mai millum klokkan 9 og 16. Ráðstevnan er ókeypis og øll eru vælkomin.
Almannaverkið


c: text/html

text:
Libba Cotten lærdi seg sjálva at spæla guitar og banjo um átta ára aldur. Hóast hetta varð bannað henni, lándi hon ofta ljóðførini hjá beiggjanum, tá hann var burtur. Hon vendi ljóðførunum øvut, so lættari varð at spæla vinstrahandað. Um síðir spærdi hon $3.75 og keypti sær ein Stella guitar í einum lokalum manufaktur handli. Cotten byrjaði skjótt at byggja sín egna guitarstíl, har hon spældi bassstreingirnar við fingrunum og lagið við tumlinum. Ein spæliháttur, sum seinni varð víðakendur, sum "Cotten picking".
Libba giftist við Frank Cotten, tá hon var 15 ár og fekk eina dóttur, Lily. Sum Libba alsamt fall djúpri í familjulívið, gekk hon nógv í kirkju, har hon varð ráðgivin at gevast við sínum guitar tónleiki. Tað var ikki fyrr enn mong ár seinni, at Cotten megnaði at útviklað síni ómetaligu evni til yrkisleið innan tónleik. 62 ára gomul tók hon fyrstu fløgu sína út, Negro Folk Songs and Tunes.
Í 1960, tá tónleikur hennara veruliga gjørdi um seg, fór Elizabeth Cotten á tónleikaferð gjøgnum Norður Amerika. Hon framførdi millum annað á Newport Folk Festival, Philadelphia Folk Festival, University of Chicago Folk Festival og Smithsonian Festival. Yrkisleið hennara vakti stóran ans í fjølmiðlunum og virðislønum, millum annað National Folk 1972 Burl Ives Award fyri hennara íkast til amerikanskan fólkatónleik. Hon varð í 1983 heiðrað av býnum Syracuse, New York, har hon hevði verið seinastu árini av lívið sínum, sum uppkallaðu eina lítla park eftir henni: the Elizabeth Cotten Grove.
Seinnu fløgur hennara, Shake Sugaree (Folkways, 1967), When I'm Gone (Folkways, 1979) og Elizabeth Cotten Live (Arhoolie 1989), fingu framvegis viðurkenning frá ummælarum. Elizabeth Cotten Live vann ein Grammy fyri Besta Etniska ella Siðbundna Fólkaupptøku í 1985.
Elizabeth Cotten helt áfram við tónleikaferðum og framførðslum til endan á døgum hennara. Seinasta konsertin varð sett saman fyri henni av Odetta í New York, várið 1987 - stutt fyri deyða hennara. Arvur Elizabeths livur víðari, ikki bert í upptøkunum, men eisini í mongum listafólkum, sum halda fram at spæla verk hennara. Men sanni arvurin liggur í teimum túsundtals guitarleikarunum, sum virðismeta sangir hennara, varðveita og halda serstaka tónleikastílinum á lívið.
Bert 11 ára gomul skrivaði Elizabeth Cotten tíðarleysa klassikaran Freight Train.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Í ritinum eru greinir um føroyska ráðgeving úr ymsum sjónarhornum. Í grein um trotið á bústøðum í samfelagnum vísir formaðurin í felagnum, Selmar Nielsen, á, at privatar fyritøkur eru í bíðistøðu at byggja nýggjar bústaðir, tí tað almenna hevur átikið sær høvuðsleiklutin at nøkta bústaðartørvin við egnum felag.
Rúni Abrahamsen, arkitektur og byggiøkonomur, lýsir í grein tørvin á burðardyggari bygging. Næstu 30 árini fer byggingin í heiminum at taka dik á seg sum ongantíð fyrr. Neyðugt verður tí at gera umhvørvisligar, fíggjarligar og sosialar heildarmetingar í byggiverkætlanum, og ikki minst má byggitilfar endurnýtast.
Innilufttænastan er fyritøka, sum Lone Grønborg stovnaði í 2010. Hon gevst nú við fyritøkuni og greiðir frá sínum royndum at kanna inniluftina í føroyskum húsum og bygningum. Serliga stórir trupulleikar standast av óbjálvaðum betongi, vísir hon á. Var betongið bjálvað, kundi sloppist undan fukti og blámusoppi.
Eisini eru greinir í ritinum um Skúlan á Fløtum, sum fer at hýsa 850 næmingum og 150 lærarum, Tórshavnar Kommunuskúla, sum verður umbygdur til lestrarbústaðir og nú eitur Finsen, og ætlaða grøna orkuskiftið, ið miðar eftir, at 50 prosent av øllum sethúsum og bygningum skulu hava lagt um frá olju til grøna orku í 2025.
Vangamyndin í blaðnum er av 25 ára gomlum toftamanni, sum fór í læru sum maskinsmiður hjá MEST og endaði við at gerast maskinverkfrøðingur. Fyritøkan RÁÐ við Grønlandsvegin í Havn, sum veitir byggiharraráðgeving, verður lýst, og greinir eru eisini um gongdina í ráðgevaravinnuni seinnu árini og arkitektur, sum skapar meirvirði.
Nýggja ársritið hjá Ráðgevarafelagnum verður sent øllum viðkomandi viðskiftafólkum við postinum og sæst eisini her í teldutøkari útgávu. Grafikmaster hjá Kára við Rættará hevur sett upp og umbrotið, og skrivað og ritstjórnað saman við nevndini hevur Uni Arge, journalistur.


text:
Herfyri vendi Føroya Sjósavn sær til Tórshavnar kommunu við umsókn um eina eykajáttan til eina stóra verkætlan, sum hevur fingið heitið "Nýtt Sjósavn". Ætlanin er at byggja nýtt sjósavn á Argjum ístaðin fyri tað verandi í gamla íshúsinum.
Heimasíðan hjá Tórshavnar kommu skrivar, at Føroya Sjósavn legði fram útrokningar, skitsur og modell fyri býráðslimum og teknisku leiðsluni, og somuleiðis vórðu áhugabólkar og mentanarnevnd løgtingsins kunnað um málið.
Sjósavnið sigur í umsóknini, at hugskotið er væl móttikið av øllum pørtum. Nú skal framleiðast tilfar til at kunna ymsar grunnar við tí fyri eyga at søkja um fíggjarligan stuðul til verkætlanina.
Rættiliga stórt arbeiði skal gerast, sum umfatar útrokningar, tekningar, modell, kunnandi tilfar og neyðugar akvariutøkniligar kanningar, umframt at neyðug loyvi skulu útvegast. Tað er til hetta arbeiðið, søkt verður um eina eykajáttan fyri 2017 uppá 400.000 kr.
- Ein grunnur eigur Føroya Sjósavn, men Tórshavnar kommuna letur stuðul uppá 600.000 kr árliga til rakstur. Vit ynskja nú at fara eitt stig víðari við at menna Sjósavnið, og tí avgjørdi meirilutin í fíggjarnevndini at játta 400.000 kr eyka til verkætlanina, sigur Annika Olsen, borgarstjóri.
Kelda og lesið meira HER


text:
- 11 mai 2014
Leygardagin 10.05.14. - kl. 10.00 - hevði Gjómaður samlað sær góða manning á Gjónni. Tað var fínasta veður. Á skránni vóru tvey mál: 1) at leggja kaðal til nýggj ljós í Gjónni og 2) at laða opnahjallarnar Niðri í Geil uppaftur. Til fyri einum 10 - 15 árum síðani vóru tvey ljós í Gjónni: annað stutt oman fyri Ljóshelli og hitt stutt uttan fyri Rugkleivina. Nú er ætlanin at seta seks ljós í Gjónna, soleiðis at tað ytsta verður heilt úti undir Støðuni - ytst á Niðara Nasa. Tað serliga við hesum ljósunum, ið ætlanin er at seta upp, er, at tað fer at bera til at skifta tey yvir til litir, um tað skuldi verið hildið at verið spennandi til ymsik høvi. - Ein slanga er grivin niður út eftir Nasanum. Í gjøgnum hesa slangu verður so ein elkaðal drigin, og úr hesum kaðali ganga so kaðalar niður til tey seks ljósini. Leggjast kann aftrat, at kommunan hevur stuðlað hesum átakinum við 50.000, -kr.
Ein partur av manningini uttan fyri opnahjallin í Nýggjustovu
Herman Eysturoy - Herman hjá Marnu hjá Oliveri - okkara kendi sígari - tók tey gomlu ljósini niður. Tosað varð aftur og fram um ta tíðina - í 1956 - tá ið Benadikt (Benadikt Johannesen, f. 1917) hongdi ljósini upp í Gjónni. Tað var so høgt upp til tað ytra ljósið, at Benadikt mátti binda sær tveir stigar saman fyri at røkka upp. Okkurt hongur enn eftir av tí ljósinum, og kanska átti tað at hingið í frið sum eitt minni frá 1956. Tað gekst annars sera væl við gravingararbeiðinum á Gjónni, og tá ið manningin var so mikið góð, so fór ein partur undir at laða opnahjallarnar Niðri í Geil uppaftur. Hetta er eitt hugaligt tiltak. Har hava staðið tríggir opnahjallar. Hoygarðurin átti tann niðasta, Jógvansstova tann í miðjuni og Nýggjustova tann ovasta. Nýggjustovuhjallurin var uppafturlaðaður frammanundan, meðan hinir báðir máttu mestsum takast frá grundini av. Tað lá eisini nógvur lortur inni í hjøllunum, sum mátti fáast burtur, og tá ið komið varð fram á torvkonglar og kolamolar í Jógvansstovuhjallinum, vakti tað minnir hjá teimum eldru monnunum. Nú er alt ruddað upp, og skjøtil er settur á laðingina, men tøk mugu takast, áðrenn verkið er lokið - men vónirnar vóru góðar.
Neli og Erling funnu bæði torvkonglar og kolamolar í opnahjallinum í Jógvansstovu
Kaffi, te, kakur og annað gott var at ganga á allan dagin, og Ásdís kom eisini framvið við onkrum góðum, flógvum rætti. Tann matligi parturin endaði í Nýggjustovuhjallinum. Hann stóð og hótti við regni, so Neli, Erling og onnur høvdu "takt" hjallin við eini presending, so tað var heitt og hugnaligt innanveggja, tá ið tær grillaðu pylsurnar komu á skránna.
Samanumtikið var hetta ein hugnaligur dagur við góðari sosialari samveru. Tað var hugaligt at síggja, at nýfólkini í Fornagarði eru við, tá okkurt er á vási í bygdini, nú bygdin er vorðin so fáment. Fólk, ið á annan hátt hava tilknýti til bygdina, eru altíð ein berandi partur av manningini undir slíkum umstøðum, og tað er at frøast um.
Fleiri myndir frá degnum eru annars at síggja í myndasavninum: Gjómaður á Gjónni og Niðri í Geil 10.05.14.


text:
Orð: Mikkjal á Ryggi
Lag: Annika Hoydal
1. Ein steinstólpa í morgun glað
nýkomin heim av ferð
so blídlig bað mær “Góðan dag!
enn ert tú gamli her.
– Tjipp tjirri jirri ji –
Eg eri komin við.”
2. Á varðarnar og garðarnar
hon festir fríðan fót
og snarar sær til stararnar:
“Ja, gott er Føroya grót,
– tjipp tjirri jirri ji –
her hvílast vit í frið.
3. Mær gjørdist leitt við landið heitt,
men leiðin heim var long,
og havið breitt er ikki greitt,
tað lúgvar lítlan vong,
– tjipp tjirri jirri ji –
tað var eitt strævið stig.
4. So frísk og fró eitt fagnarljóð
eg leggi í mín song,
um troytt og móð, ein mola tó
eg finni mær til fong,
– tjipp tjirri jirri ji –
ein mýggjabita við.
5. Úr suðurætt eg veit mín skatt
nú stevna yvir skørð,
eitt reiður tætt í gomlu rætt
vit gera sum í fjør,
– tjipp tjirri jirri ji –
tú gev oss góðan grið.
6. Tey smáu egg, tey bláu egg,
tey livna so ein dag,
og uttan steðg í rættarvegg
vit bera føði glað
– tjipp tjirri jirri ji –
upp í tey lítlu kvið.”


text:
EM í Póllandi – við 64.000 áskoðarum
Hósdagin verður setanarhátíðin fyri EM endaspælið hjá monnum, sum verður leikt í Póllandi, og væntandi verða 65.000 áskoðarar til staðar til hátíðarhaldið og til setanardystin, sum er millum Pólland og Serbia.
EM-kappingin verður send á nógvum sjónvarpsrásum kring Evropa, men fyri tey sum ikki hava atgongd til tær rásirnar, so er eisini møguligt at síggja beinleiðis stroyming á almennu Youtube rásini hjá CEV her og eisini á CEV EuroVolley Facebook-síðuni her.
Setanin byrjar kl. 19.00 føroyska tíð og setanardysturin millum Pólland og Serbia byrjar kl. 19.30. (Vit taka tó fytivarni fyri tíðum, og júst hvat kann síggjast á youtube).
Finalan verður spæld sunnudagin 3. September.


text:
Nær: Leygardag, 21. apríl
Tíð: kl. 10:00/11.00
Longd: 3-4 tímar
Atgongd: ókeypis við armbandi, onnur kunnu keypa atgongd+matpakka.
Ferðaleiðari: Petur Martin Petersen
Legg til merkis:Hesin túrurin er tyngri enn hinir og krevur eitt gott gonguføri við tað, at vit skulu niðan í fjøllini millum Fuglafjørð og Hellurnar.
Túrurin byrjar – sum hinir – eisini á torginum við Mentanarhúsið.
Gingið verður eftir gomlu postgøtunum niðan á Skarðið og síðan niðan á Altarið, sum er sjálvur toppurin á Rustarkambi. Sagt verður frá ymiskum á leiðini eftir hesi aldargomlu bygdargøtu.
Matpakkin verður etin á túrinum.
Bílegg pláss (tað er avmarkað atgongd) við at senda mail til bindifestival@gmail.com ella her


text:
Aftur í ár fer skúlin at hava tiltakið "Opin skúli".
Tiltakið verður mikudagin 11. apríl frá kl. 15.30 til 17.00.
Í samband við at seinasta skeiðið í lærugreinini Handverk og List er av, fara vit at vísa næmingaavrik og hava framførslur í skúlanum.
Í ár er tiltakið víðkað við myndaframsýning, sum næmingar í 7. flokki hava gjørt í samband við skeið í myndagerð, ið flokkurin hevur verið á í vetur.
Skráin fyri dagin sær soleiðis út:
Skrá:
kl. 15.30 - 17.00: Næmingaavrik frá H&L og myndir hjá hádeildini verða víst fram.
kl. 15.30 og kl. 16.30: Tónleikaframførslur.
Drekkamuður verður at fáa
Tiltakið er alment, og øll eru hjartaliga vælkomin!


text:
Jan Müller
04.02.2014 - 22:51
Stutt fyri jól fór ein spildurnýggj útbúgvingarverkætlan av bakkastokki á Vinnuháskúlanum í Havn – fjarundirvísing innan oljuvinnu í samstarvi millum vinnuskúlar í Føroyum, Grønlandi, Íslandi og Norra.
Stavanger Offshore Tekniske Skole, (SOTS) hevur í nøkur ár arbeitt við eini norðurlendskari verkætlan, har norsku royndirnar og vitanin innan olju-útbúgvingarøkið skulu kunna koma Føroyum, Íslandi og Grønlandi til góðar – í royndunum at skapa eitt grundarlag fyri framtíðar oljuvinnum í hesum pørtunum av Norðurlondum.
Stovnað er eitt veruligt samstarv millum útbúgvingarstovnar í hesum fýra londunum við skúlanum í Stavanger sum ígongdsetara. Undirvísingin fer at snúgva seg um olju- og gassvinnuna, um trygd og um umhvørvi. Her gongur Norra sjálvandi á odda við einum virknum olju- og gassútviklingi seinastu 40-50 árini. Nýggja samstarvið verður nevnt FING, sum eru forbókstavirnir á teimum fýra Norðurlondunum.
Grundarsteinurin undir hesi spennandi verkætlan varð lagdur í 2012. Fyrsta veruliga royndin at halda eina felags undirvísing fór fram stutt fyri jóltíðir. Undirvísingin í Føroyum fór fram á Vinnuháskúlanum umvegis videosamband og vórðu næmingar frá skúlanum og onnur áhugað við.
Hesa fyrstu ferðina vóru tað undirvísarar í Nuuk, sum stóðu fyri undirvísingini, ið fyrst og fremst snúði seg um oljutilgongdina í Arktis.
Annars hava bæði føroyskir næmingar og lærarar verið á skúlanum í Stavanger og fingið útbúgving. Nú er so tikið eitt týðandi stig víðari, har undirvísingin nú eisini verður partur av útbúgvingartilboðunum í Føroyum, Íslandi og Grønlandi.
"Norra hevur bygt upp eina útbúgvingarskipan innan oljuvinnuna síðani 70-árini og hevur skúlin í Stavanger gingið undan. Skúlin hevur givið skeið til nógvar útlendingar teirra millum føroyingar. Nú arbeiða vit fyri at menna møguleikarnar at víðka okkara útbúgvingarmøguleikar til okkara grannalond fyri vestan og norðan, Føroyar, Ísland og Grønland. Okkara ætlan er, at hesi londini sjálvi við hjálp frá SOTS í Stavanger, sum hevur bygt upp stóra vitan og ekspertisu, kunnu útbúgva síni egnu til at arbeiða í eini framtíðar oljuvinnu,” sigur Stella Aguirre, ið stendur á odda fyri FING samarbeiðinum, sum longu hevur fingið játtað fíggjarligan stuðul úr grunnum í Norðurlondum, her m.a. Nora.
Teir tríggir skúlarnir, sum SOTS hevur fingið samstarv við, eru Vinnuháskúlin í Føroyum, Greenland School of Minerals and Petroleum, og Akureyri Comprehensive College í Íslandi.
Nýggi stjórin á Vinnuháskúlanum Wilhelm Petersen sigur við oljan.fo, at hann fegnast um hetta nýggja samstarvið og heldur hann fyrsta royndin við fjarundirvísing varð sera væleydnað og nakað gott at byggja víðari á. Hann vísir á, at báðir teir fyrrverandi stjórarnir á skúlanum, vóru við til at leggja lunnar undir hetta týðandi samstarvið og eiga teir stóra tøkk fyri teirra lut í verkætlanini. Arbeitt verður í løtuni við framhaldi av verkætlanini.
Myndirnar eru frá skeiðnum á Vinnuháskúlanum í Havn stutt fyri jól. Myndatøka Jan Müller/oljan.fo


text:
Tann 25. komu boð frá Øssuri Hansen, DU15 Landsliðsvenjara, at ein av okkara spælarum varð úttikin til DU15 landsliðið, sum skal til Danmarkar, har teir skulu verða við í Esbjerg Elite Cup, ið verður í døgunum 24 – 27 mai.
Esbjerg Elite Cup verður roknað sum ein av skandinavia sterkastu kappingum, har bara bestu liðini møtast, og sum yvirskriftin sigur, so hevur AB ein spælara við í hópinum.
Nú skulu vit ikki avdúka alt hansara privatlív, men vit settu honum stevnu í gjár, fyri at fáa eitt sindur meiri at vita um fótbóltsspælaran Kristin Jansson.
Kristin hevur spælt fótbólt síðani hann var 6-7 ár, og higartil hevur hann verið øll árini í AB. Hvar hansara yrkisleið endar, ja tað vita vit sjálvandi ikki, men fótbóltsskógvarnir verða ikki settir á hyllina enn. Hettar er so fyrstu ferð, at hann er úttikið til landsliðið.
Í AB spælir hann í álopinum og dámar bæði at verða centralt fyri ella vongur. Vit kunnu so líka leggja afturat, at Kristin er høgrabeintur.
Tá ið Kristin ikki er til venjing har pápi hansara, Jan Joensen, er venjari hjá honum, so gongur hann í 7. flokki í Skúlanum á hamarinum á Argjum, og tá ið hann ikki er í skúla ella á vøllinum, so er FIFA á skránni ella onkur seria. Heimasíðan kann avdúka, at komandi seria, ið hann ætlar sær at hyggja eftir er kenda serian Shooter. Tað er ein seria, ið er bygt uppá kenda filmin við sama navni frá 2007.
Sum verða man er Kristin sjálvur spentur uppá komandi uppgávuna, sum hann skal undir. Men eingin ivi er í, at bæði mamma og pápi hansara (Arngerð Diana og Jan Joensen) eru líka spent.
Vit í AB ynskja honum góða eydnu á landsliðnum, og gleða okkum at hoyra hvussu tað gongur.
Teir úttiknu eru:
Eyðbjørn Østergaard, B36
Fayo Kruse, EB/Streymur
Poul Kallsberg, Skála
Emil Weihe Joensen, TB/FCS/Royn
Mattias W. Joensaen, B36
Bogi Hentze, B71
Jørgin Nielsen, NSÍ
Súni Hansen, NSÍ
Kristin Jansson, AB
Pætur Mc L. Jacobsen, HB
Bryan Slyne, HB
Heini Fossdalsá Sørensen, HB
Áki Samuelsen, HB
Samuel Chukwudi, HB
David Matras, KÍ
Pætur Sørensen, Víkingur
Bergur Poulsen, Víkingur
Jakup Helt Hansen, HIK (DEN)


text:
Rakstrartap
Ymiskar skaðahendingar kunnu ávirka umsetningin hjá virkinum.
Serliga skaðar í sambandi við eld og framleiðsluútgerð kunnu bera við sær, at framleiðslan verður darvað, ella at hon steðgar í eitt longri tíðarskeið.
Dømi um skaðar, sum kunnu ávirka umsetningin:
-
Eldur í bygningi
-
Eldur ella ravmagnsskaði á framleiðsluútgerð
-
Vatnskaði, sum stendst av útstreymandi vatni frá HVS- rørútbúnaði
Soleiðis verður skaðin endurgoldin:
-
Endurgjald fyri fíggjarligt tap, sum virkið fær orsakað av minking í umsetningi
-
Endurgjald fyri lønarútreiðslur, sum virkið er bundið av
-
Endurgjald fyri flutningsútreiðslur ella leigu av øðrum hølum
Tí mæla vit til, at øll virki í minsta lagi hava eina Rakstrartapstrygging. Eisini er tað skilagott at umhugsa eina Maskinrakstrartapstrygging.
Ráðgeving við støði í tykkara tørvi
Ring til okkara Vinnudeild á 35 81 00. So hjálpa vit tykkum at finna røttu tryggingarloysnina til tykkara tørv.
Vit hjálpa tær at velja røttu tryggingarnar
-
Ring til okkara á 358100
-
Skriva til okkara á vinna@trygd.fo
-
Faldari um Vinnutrygd (verður dagførdur)
-
Fylg okkum á Facebook
-
Boða frá skaða her
- Fá eitt óbindandi tilboð


text:
Nýtt loyniorð
Góði kundi,
Her nullstillar tú loyniorðið til tín brúkara á nethandlinum. Tað merkir, at tú skalt gera tær eitt nýtt loyniorð, sum tú ritar inn við saman við tínum brúkaranavni.
Brúkaranavnið er altíð tín teldupostur.
Tá tú hevur nullstillað loyniorðið, ert tú til reiðar at rita inn á tín brúkara á nethandlinum. Legg til merkis, at skipanin sigur frá, um loyniorðið er sterkt ella veikt. Títt nýggja loyniorð má ikki vera veikt, og tað skal helst hava stórar bókstavir, smáar bókstavir og tøl.
Tá tú ert innritaður sum brúkari, kanst tú – umframt at keypa – eisini síggja tínar undanfarnu bíleggingar, umsita frakt- og fakturabústaðir og broyta loyniorð og brúkaraupplýsingar.
Niðanfyri nullstillar tú títt loyniorð:


text:
659 milliónir útgoldnar í løn í januar
vinna07-02-2018 - 19:48 - Jóanis Nielsen
Tølini fyri lønargjaldingarnar fyri januar mánaða eru nú tøk í Hagtalsgrunninum, útgreinaði á kyn, vinnugrein og bústaðarøki hjá løntakarum.
Í januar vóru 659 millónir útgoldnar í løn. Januar er vanliga tann mánaðurin í árinum, tá minst verður útgoldið í løn.
Trendurin í januar, ið tekur hædd fyri árstíðaravvikum og øðrum óreglusemi í lønargjaldingunum, er 758 mió. kr., ið er 1 mió. kr. hægri enn í desember mánaða. Vøksturin í lønargjaldingunum hevur verið avtakandi síðani árskiftið 2016/2017.
(trýst á myndina, so gerst hon størri)
Stutt um lønargjaldingarnar
Lønargjaldingar eru A-skattskyldugar lønir, sum fyritøkur við heimstaði í Føroyum gjalda. Hagtølini fevna bara um løn fyri útint arbeiði. Aðrar samsýningar og útgjøld, so sum veitingar og eftirlønir eru ikki roknaðar uppí.
Hagtalsliga eindin er útgoldin upphædd í krónum og umfatar bara løn fyri útinnt arbeiði. Tað merkir, at aðrar samsýningar og útgjøld, so sum veitingar og eftirlønir ikki eru roknaðar uppí.
Allar lønargjaldingar verða taldar uppí, sum lúka oman fyri nevndu krøv, uttan mun til um lønarmóttakarin er føroyingur ella útlendingur.
Stutt um trendin
Við trendinum faá vit eina róligari mynd, ið ger tað lættari at síggja ta undirliggjandi langtíðargongdina í lønargjaldingunum.
Trendurin er eins og árstíðarjavnaði tøl reinsaður fyri árstíðaravvik, sum t.d. afturvendandi sveiggj í virkseminum millum vár og summar, heyst og vetur. Hetta merkir, at til ber at hyggja eftir gongdini mánað fyri mánað, uttan at samanberingin verður órógvað av regluligum sveiggjum millum árstíðirnar. Í trendinum er harumframt lagt upp fyri øðrum óreglusemi í mánaðarligu tølunum.


text:
14. februar 2017Nr. 13
Kunngerð um skipan av fiskiskapinum eftir heystgýtandi sild við fiskiførum undir føroyskum flaggi í 2017
Við heimild í § 9, stk. 1, nr. 3, 4, 6, 7 og 13, § 9, stk. 2, § 32, stk. 1, § 36, stk. 1 og § 40, stk. 2 og 3 í løgtingslóg nr. 28 frá 10. mars 1994 um vinnuligan fiskiskap, sum broytt við § 6 í løgtingslóg nr. 92 frá 13. juni 1995, løgtingslóg nr. 50 frá 20. mai 1996, løgtingslóg nr. 64 frá 20. mai 1996, løgtingslóg nr. 84 frá 6. juni 1997, løgtingslóg nr. 69 frá 18. august 1998, løgtingslóg nr. 80 frá 20. august 2007, løgtingslóg nr. 74 frá 7. juni 2012 og løgtingslóg nr. 107 frá 3. november 2016, verður ásett:
§ 1. Kunngerðin skipar fiskiskapin eftir heystgýtandi sild í føroyskum sjógvi við fiskiførum undir føroyskum flaggi í 2017.
Heildarkvota og býti
§ 2. Heildarkvotan av heystgýtandi sild til føroysk skip í 2017 verður sett til 10.000 tons.
Stk. 2. Kvotan, sambært stk. 1, verður latin eigarum av fiskiførum undir føroyskum flaggi, sum í 2016 høvdu rætt til egna árskvotu av heystgýtandi sild á føroysku landleiðunum ella fiskiførum, sum hesin rættur er fluttur á. Kvotan verður latin sum egin árskvota.
§ 3. Fiskiskapur eftir heystgýtandi sild sambært hesi kunngerð kann bert fara fram við fiskiførum, sum lúka treytirnar í § 2, stk. 2, og sum eftir skrivligari umsókn hava fingið fiskiloyvi til slíkan fiskiskap.
Stk. 2. Umsókn um fiskiloyvi skal sendast til Vørn.
Leiðir og reiðskapur
§ 4. Fiskiskapur av kvotunum sambært § 2, stk. 1 kann bara fara fram við uppsjóvartroli ella við nót. Loyvt er bert at fiska á leiðum uttan fyri linjur drignar 12 fjórðingar úr grundlinjunum sunnan fyri 62°30' N.
§ 5. Hóast ásetingina í § 4 er veiða við uppsjóvartroli ikki loyvd á leiðum innan fyri linjur drignar millum hesar knattstøður:
1) 62°30.000' N, 008°18.000' V
2) 62°17.923' N, 008°45.035' V
3) 62°12.051' N, 008°46.020' V
4) 61°49.202' N, 008°41.782' V
5) 61°32.835' N, 008°20.627' V
6) 61°27.762' N, 008°06.833' V
7) 61°21.794' N, 007°50.775' V
8) 61°17.148' N, 007°19.971' V
9) 60°41.011' N, 006°46.459' V
10) 60°35.009' N, 006°37.340' V
11) 60°34.959' N, 006°08.948' V
12) 60°58.284' N, 005°33.527' V
13) 61°09.478' N, 005°23.391' V
14) 61°21.514' N, 005°03.171' V
15) 62°13.116' N, 004°07.157' V
16) 62°30.000' N, 004°58.000' V
17) 62°30.000' N, 008°18.000' V
§ 6. Fiskifar, ið fiskar sambært hesi kunngerð, skal halda seg til ásetingarnar um friðað øki og reiðskap í §§ 9 a og 9 b í løgtingslógini, §§ 11 og 12 í kunngerð um fiskiskapin í føroyskum sjógvi við fiskiførum, sum eru skrásett í Føroyum, § 1 í kunngerð um tíðaravmarkað veiðibann á gýtingarleiðum, og til ásetingar um friðað øki ásett í § 1 í kunngerð um friðað øki fyri troling.
Partroling
§ 7. Fiskifar við fiskiloyvi at fiska heystgýtandi sild kann partrola saman við øðrum fiskifari, sum eisini hevur fiskiloyvi at fiska heystgýtandi sild.
Stk. 2. Áðrenn fiskifar byrjar at partrola, skal fráboðan sendast Vørn á vakt@vorn.fo um, hvørjum trolað verður saman við. Eisini skal fráboðan sendast Vørn á vakt@vorn.fo, tá partrolingin, saman við fráboðaða fiskifarinum, endar.
Stk. 3. Tað er bert loyvt at skifta skip, ið partrolað verður saman við, eftir at fráboðan er send Vørn um veiðu flokkað á fiskaslag. Fiskifør, sum hava veiðu umborð, sum ikki er farin um eina góðkenda innvigingarskipan, kunnu ikki partrola við øðrum skipi, fyrr enn veiðan er farin um eina góðkenda innvigingarskipan sambært kunngerð um landingar og avreiðingar av fiski og fiskavørum.
Landing
§ 8. Hóast ásetingarnar í kunngerð um landingar og avreiðingar av fiski og fiskavørum og kunngerð um avreiðing av feskum uppsjóvarfiski at frysta ella meirvirka í Føroyum, skal allur fiskur og øll fiskavøra vigast, tá veiða sambært hesi kunngerð fer um eina innvigingarskipan, undantikið, tá veiðan verður goymd í kørum ella kassum umborð og undantikið, tá veiðan verður fryst og pakkað umborð.
Hjáveiða
§ 9. Hjá fiskiførum, sum hava loyvi at fiska uppsjóvarfisk, ið er undir kvotuskipan, er hjáveiða av hesum fiskasløgum loyvd í beinleiðis fiskiskapi eftir heystgýtandi sild. Hjáveiðan verður roknað av eginkvotuni hjá viðkomandi fiskifari ella av felagskvotuni hjá viðkomandi fiskiførum.
Stk. 2. Hjá fiskiførum, sambært stk. 1, har kvota av uppsjóvarfiski er uppfiskað, og hjá fiskiførum, sum ikki eru fevnd av stk. 1, kann hjáveiða av uppsjóvarfiski, ið er undir kvotuskipan, í mesta lagi vera 5% av samlaðu vektini fyri hvørja avreiðing.
§ 10. Samlaða hjáveiðan av fiskasløgunum toskur, hýsa, upsi og kongafiskur má fyri hvørja avreiðing ikki vera meiri enn 2% av samlaðu veiðuni.
Stk. 2. Skiparin hevur skyldu at boða Vørn frá, um íblandingin av fiskasløgunum toskur, hýsa, upsi og kongafiskur er størri enn 2% av vektini í hvørjum háli ella kasti.
§ 11. Í beinleiðis veiðu eftir heystgýtandi sild skal íblandingin av ungfiski í hvørjum háli ikki vera meira enn 10% í tali. Heystgýtandi sild, ið er minni enn 25 cm, mátað fremst úr høvdinum til aftast á stertinum, tá hon er strekt, er ungfiskur.
Stk. 2. Er íblandingin av ungfiski, sambært stk. 1, størri enn ásetta hámarkið, skal skiparin alt fyri eitt boða Vørn frá. Skiparin hevur skyldu at upplýsa íblandingina av ungfiski, tá Vørn biður um tað.
§ 12. Vørn kann, við heimild í § 35, stk. 3 í løgtingslógini, áseta bráðfeingis veiðibann, har hjáveiðan er meira enn ásetta hámarkið sambært §§ 10 ella 11.
Undirmálsfiskur
§ 13. Veiðan av undirmálssild má ikki vera meiri enn 5% av samlaðu vektini av veiðuni fyri túrin.
Stk. 2. Heystgýtandi sild, ið er undir 22 cm, mátað fremst úr høvdinum til aftast á stertinum, tá hon er strekt, er undirmálssild.
Meskar í uppsjóvartroli
§ 14. Tá heystgýtandi sild verður veidd við uppsjóvartroli, mugu meskarnir ikki vera minni enn 35 mm.
Stk. 2. Ásetingarnar um trolposan í § 7, stk. 1-3 í kunngerð um fiskiskapin í føroyskum sjógvi við fiskiførum, sum eru skrásett í Føroyum, eru ikki galdandi í beinleiðis fiskiskapi eftir heystgýtandi sild.
Útblaking
§ 15. Tað er ikki loyvt at blaka ella sleppa fiski útaftur.
Umrokningarfaktorar
§ 16. Við umrokning av fiski og fiskavørum til runda vekt skulu hesir umrokningarfaktorar nýtast fyri heystgýtandi sild:
1) Kruvd, við høvdi: 1,00.
2) Kruvd, avhøvdað: 1,00.
3) Flak við skræðu og beinum: 2,00.
4) Flak uttan skræðu, við beinum: 2,00.
5) Flak uttan skræðu og bein: 2,00.
6) Fiskamjøl: 5,11.
Ymiskar ásetingar um útgerð umborð
§ 17. Gloppið millum rimarnar í pumpukassanum kann í mesta lagi vera 10 mm. Rimarnar skulu vera sveisaðar fastar. Um pumpukassin hevur hol í staðin fyri rimar, skal tvørmátið á holunum ikki fara upp um 10 mm. Hol í sliskuni, áðrenn pumpukassan, mugu ikki vera meira enn 15 mm í tvørmát.
§ 18. Skip mugu ikki vera innrættað soleiðis, at møguligt er at tøma fisk úr tangunum yvir borð undir vatnlinjuni.
§ 19. Vørn kann krevja at fáa tekningar frá skipum, sum vísa, hvussu fongurin verður hagreiddur umborð og um tømingarmøguleikar. Skip skulu til eina og hvørja tíð hava avrit av hesum tekningum umborð.
§ 20. Fiskifør, sum ikki frysta veiðuna umborð, hava ikki loyvi at hava ella brúka sjálvvirkandi støddarskiljarar umborð. Um veiðan verður fryst ella virkað umborð, skal hetta verða gjørt beint eftir støddarskiljing.
Eygleiðari
§ 21. Vørn ger av, um eygleiðari skal vera umborð á fiskiførum, ið fiska sambært hesi kunngerð. Útreiðslur til løn, kost og uppihald hjá eygleiðara ber farið. Eygleiðarar hava loyvi at nýta samskiftisútgerðina umborð til tess at hava samband við Vørn og við aðrar myndugleikar.
Fráboðanir
§ 22. Fiskifør, sum fiska sambært hesi kunngerð, skulu senda hesar fráboðanir til Vørn samsvarandi skjali 1:
1) Fráboðan um, at fiskiskapurin byrjar. Fráboðanin skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið byrjar fiskiskap.
2) Skipið skal, hvønn fyrrapart áðrenn kl. 12 føroyska tíð, boða frá veiðu fyri undanfarna samdøgur. Fráboðanin skal sendast, sjálvt um eingin veiða er fingin.
3) Skipið skal boða frá, tá tað gevst at fiska. Fráboðanin skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið gevst at fiska.
Revsing
§ 23. Brot á § 3, stk. 1, §§ 4-8, § 9, stk. 2, § 10, § 11, stk. 2, § 13, stk. 1, § 14, stk. 1, §§ 15-20 og § 22 verða revsað við sekt, er ikki harðari revsing ásett eftir aðrari lóg. Á sama hátt verður revsaður tann, sum ikki ger eftir boðum ella fylgir boðum sambært § 19.
Stk. 2. Er brot framt av partafelag, smápartafelag, lutafelag ella líknandi, kann felagið sum slíkt verða revsað við sekt.
Stk. 3. Sambært § 45, stk. 1 í løgtingslógini kann Vørn beinanvegin taka inn fiskiloyvið, um skiparin á fiskifarinum er skuldsettur fyri brot á reglurnar í hesi kunngerð, um fiskifarið hevur fiskað meir enn tí er loyvt sambært fiskiloyvinum ella sambært hesi kunngerð, ella um fiskifarið ikki hevur hildið seg til treytir ásettar í fiskiloyvinum sambært § 3 í hesi kunngerð. Fiskiloyvið kann verða tikið aftur upp til 4 vikur hvørja ferð.
Stk. 4. Sambært § 45, stk. 2, 2. pkt. í løgtingslógini kann Vørn beinanvegin taka aftur fiskiloyvið, verður brot staðfest á § 11, stk. 2 ella § 13, stk. 1. Fiskiloyvið kann verða tikið aftur upp til 3 vikur hvørja ferð.
Gildistíð
§ 24. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd og fer úr gildi 31. desember 2017.
Fiskimálaráðið, 14. februar 2017
Høgni Hoydal (sign.)
landsstýrismaður
/ Rógvi Reinert (sign.)
Skjal 1
Fráboðanir til Vørn
Niðanfyri standandi fráboðanir skulu sendast Vørn í XML sniði umvegis heimasíðuna, www.vorn.fo, undir “talgild móttøka”. Fráboðanir kunnu eisini sendast umvegis heimasíðuna, www.vorn.fo, undir “fráboðanir”.
1) COE - Fráboðan um, at fiskiskapur byrjar. Skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn fiskiskapurin byrjar.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
2) CAT - Veiðifráboðan hvønn dag. Fráboðanin skal sendast, sjálvt um eingin veiða er fingin. Skal sendast dagliga fyrrapartin áðrenn kl. 12 føroyska tíð.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:
3) COX - Fráboðan um, at fiskiskapur endar. Skal sendast, í fyrsta lagi 6 tímar og í seinasta lagi 2 tímar, áðrenn skipið gevst at fiska.
Fráboðanin skal hava fylgjandi tekst:


text:
Orð: George F. Hopkins
Lag: W.A. Post
Týtt: Victor Danielsen
1. Eftir at sáað er syndin øll her,
eftir at stuttleikin følnaður er,
glasið er runnið, mót grøvini ber –
áh, hvat verður heystið tá?
Niðurlag:
Kom heim, kom heim,
leita sum skip í havn!
Kom heim, kom heim,
inn í Guds kærleiksfavn!
2. Syndari, vend tær til Jesus, vend við,
halt ikki fram uttan mál, uttan mið!
Burtvilsti sonur, hann býður tær frið!
Hoyr, Meistarin kallar teg!
3. Jesus nú bíðar tær, gev honum svar!
Guds børn, tey senda upp bøn fyri tær,
Andin, hin hjálparin mildi, er nær –
hoyr, Meistarin kallar teg!


text:
Eg havi nú verið á Dukan lívstílinum sí HER í 30 dagar, eg havi tapt 7 kg síðani 1 mars. Eg haldi at hesin kururin/lívstílurin er strævin men sera effektivur. Eg ætli at tapa 13 kg avtrat og vónandi eri eg komin í mál áðrenn summarferiuna. Fyri at verda motivera eri eg á bólkinum á FB har fleiri danskarar sum fylgja Dukan reglunum eru á, har fær man vegleiðing um ein yvast hvat er lov og ikki.
Eg ætli at gera uppdates, matuppskriftir og ymiskt annað sum fylgir vid Dukan lívstílinum.
Takk fyri og gód páskir :)


text:
GLS Í NORÐURLANDAHÚSINUM - rørandi fyrilestrar
Dan Klein --- 31.01.2018 - 06:53
Aftur í ár var Norðurlandahúsið ramman um stóru Leiðararáðstevnuna undir heitinum GLS, har meira enn 400 luttakarar vóru skrásettir. Stevnan varð hildin næstseinasta vikuskiftið, 19 – 20 januar.
Kristiliga Tíðindatænastan
v/Poul Jóhan Djurhuus
gjaranes@gmail.com
Byrjað varð við inntjekking, navnamerking og morgunmati fríggjamorgunin 19. januar kl.08.00 Kl.09.00 var setanarfyrilesturin, sum altið verður hildin av stovnaranum sjálvum, Bill Hybels. Í alt vóru tað 10 fyrilestrar í Norðurlandahúsinum seinasta GLS-vikuskiftið.
TRÍGGJAR LÍVSLAGNIR: Leygardagurin var, sum formaðurin fyri GLS, Stig Elttør, segði tað, dagurin við teimum meiri bleytu evnunum. Dagurin byrjaði við føroyska luttakaranum, Una Rasmussen úr Søldafirði, sum gjørdist blindur í einum ferðsluóhappi fyri 28 árum síðani. Tað var Klaksvíksingurin, Sámal Mikkelsen, sum leiddi samrøðuna við Una.
Tað var deyðatøgn í stóra konsertsalinum, táið ljósvørpurnar settu fokusi á Una, og hann segði hesi sterku orðini: “Ein sjón er latin aftur, men ein nýggj sjón upp á lívið er latin upp!” Tað komu nógv gullkorn fram í samrøðuni, sum stevnuluttakararnir kundu taka við sær heim.
Tveir aðrir fyrilestrarhaldarar, sum eisini komu fram á stórskýggjanum, vóru tvær kvinnur við hvør sínari traumatisku lívslagnu: Amerikanska kvinnan Joni Earickson Tada, sum gjørdist avlamin undir eini kaving í 1967 bert 17 ára gomul, og 46 ára gamla Immaculée Ilibagiza úr Afrikanska landinum Ruanda, sum upplivdi undir fólkamorðinum í 1994 í Ruanda, at bæði foreldrini, omman og abbin og øll systkini, uttan eitt, vóru myrd. Við tveimum rørandi fyrilestrum undirstrikaðu tær hvør sær hvussu vón, trúgv, kærleiki og fyrigeving kann fylla lívið, tá lívið er myrkast.
VERTIR: Vertirnir í ár vóru Margareth Djurhuus og Heri Kjærbo, sum professionelt leiddu fundarfólkið frá einum fyrilestri til næsta fyrilestur, samstundis sum tey motiveraðu fólkið at taka sær stundir millum fyrilestrarnar at grunda yvir tað, sum sagt varð. Til hetta var eitt arbeiðsheftið útflýggjað til allar 400 luttakararnar.
HÚSAORKESTUR: Eisini var eitt húsaorkestur, sum undirhelt við blandaðum tónleiki millum fyrilestrarnar. Spælarar í orkestrinum komu m.a. úr Kelduni, Betesda og Siloa í Fuglafirði. Magni Christiansen og Bárður á Lakjuni settu eisini sín serskilta dám á húsaorkestrið. Tað var Jógvan Andersen úr Kelduni, sum skipaði orkestri.
GLS 2019: Stevnan endaði leygardagin 20. januar kl.16:00 Næsta GLS-leiðararáðstevnan er sett at verða 18 – 19 januar 2019, tá kostnaðurin hækkar við 200,00 krónum til 1.400,00 krónur, men tey, sum melda til áðrenn 01.desember í ár gjalda 1.200,00 krónur. Áðrenn stevnuluttakararnir fóru til hús, varð høvið at tekna seg til GLS-stevnuna í januar í 2019, og nevndarformaðurin upplýsir fyri Kristiligu Tíðindasendingini, at 180 tilmeldingar eru longu skrásettar.
Tað ber til at fara inn á GLS.FO og melda til og eisini gjalda, og eisini ber til at keypa fyrilestrarnar á fløgu inni á heimasíðuni. Eisini kann ein ringja á tlf: 202080 ella senda t-post: gls@gls.fo


text:
Hvørja ferð eg haldi, at hámarkið man vera nátt á teirri fávitsku og snævurskygni, sum merkir landsins hægstu leiðslu, lesi ella hoyri eg okkurt, sum fær meg at ásannað, at tað ikki er so og at býttisskapurin eftir øllum at døma er markleysur!
Sum nú t.d. eg lesi á portalinum, at Kaj Leo Holm Johannesen heldur tað vera eina skeiva avgerð, tá listafólk herfyri gjørdu av at boykotta tiltøk, sum landsstýrið skipaði fyri til tess at mótmæla, at játtanin til Mentanargrunnin var skerd ein fimtapart. Løgmaður heldur, at listafólkini heldur enn at boykotta skuldu sett seg í samband við Børn Kalsø og fundast við hann um málið. Hetta kom fram, tá fíggjarlógin var endalig samtykt og tað sigst, at tingfólk fataðu hesa staðfesting løgmans sum eina innbjóðing til øll tey mongu, sum halda seg hava fingið ov lága játtan, at tey bara kunnu møta upp hjá landsstýrisfólkunum í januar mánaði fyri at biðja um hæðkaða játtan. Løgmaður sigur, at øll eiga altíð at fáa møguleikan at føra síni sjónarmið fram, men um tað førir til eina hægri játtan, visti hann ikki og nei, tað er kanska ikki lætt at siga?
Hann náði meg fyri ein løgmaður at hava. Sum eftir øllum at døma ikki hevur nakra virðing yvirhøvur fyri listafólkunum og sum sleingir út lyfti uttan at hava nakað sum helst at hava tey í. Sum einki veit, sum heldur alt ganga og sum harumframt heldur listafólkini fyri tað turra spott, tá hann sigur, at tað ikki snýr seg um stórar upphæddir. Nei, harra løgmaður, í hasum hevur tú sjáldsama rætt, og tí er tað eisini blóðskeivt at skerja mentanargrunnin við einum nógv størri parti upp á seg í mun til hvat aðrir partar av samfelagnum skulu spara.
Løgmaður vil kanska ikki vita av opna brævinum frá norðurlendsku listaráðunum, sum hefyri varð sent honum umframt mentamálaráðharranum og tingformanninum? Har stóð m.a. skrivað: "De nordiske kunstnerråd, der har været samlet i København d. 12. december 2012, udtrykker sin dybe beklagelse og alvorlige bekymring over de markante nedskæringer indenfor kunst- og kulturområdet, Færøerne sætter i værk i det kommende år. For det nordiske samarbejde er det ikke befordrende, at den færøske kunstfond (Mentanargrunurin) med ét slag bliver beskåret med 1/5 og støtte til musik beskæres med 1/3, da støtte fra de nordiske fonde i de fleste tilfælde er betinget af lokal støtte. Hvis den færøske kulturstøtte beskæres, vil det automatisk medføre mindre muligheder for færøske kunst- og kulturarbejdere at indgå i det nordiske og internationale samarbejde...".
"Tað grør um gangandi fót" heldur løgmaður og talan er hóast alt ikki um stórar upphæddir. Løgmaður hevur rætt í, at upphæddirnar áttu at verið nógv størri, men hjá nógvum listafólkum eru verandi upphæddir hóast alt grundarlagið fyri stórslignum listarligum verkætlanum. Burtur av stuðlinum verður nú í einum skarvaður ein fimtipartur. Fávitið hjá mentamálaráðharra Bjørn Kalsø og hjá løgmanni Kaj Leo Holm Johannesen er sostatt vandamikið og oyðileggjandi fávit, um hugsað verður um møguleikarnar hjá teimum mongu dugnaligu føroysku listafólkunum at fáa stuðul - eisini úr norðurlondum.
(KP)


text:
Hjartastartaranetverkið er ment av Ansni – TILBÚGVING .
Endamálið er at upplýsa, hvar teir ymisku hjartastartararnir í Føroyum eru, so tað umvegis heimasíðuna ber til sum skjótast at finna fram til tann hjartastartaran, sum er tættast við.
Sum útgangsstøðið kanst tú sum brúkari av síðuni altíð finna fram til, hvar tú ert á okkara kortyvirliti og haðani finna fram til hjartastartaran, sum er tættast við.
So skjótt sum tú á okkara kortyvirliti hevur funnið hjartastararan, sum er tættast við, kanst tú kanna, um tú sleppur framat hesum hjartastartaranum, tá ið tú hevur brúk fyri honum.
Um tú hevur viðmerkingar til síðuna, er tú vælkomin at seta teg í samband við okkum.
Trygd hevur stuðlað framleiðsluni av hjartastartari.fo.


text:
Havgás (lat. Colymbus immer (Brünn.); da. Islom) er meinlík lómi í vakstrarlag, men nógv størri — rætt ein prúður og vakur fuglur. Omaná er hon svørt; á høvdi og hálsi við grønum og bláum og korkareyðum dámi, á kroppinum við hvítum fýrhyrntum blettum, sum ganga rað aftan fyri rað tvørtur um bakið. Undir øsinum er ein blettur við klønum svørtum og hvítum foyrum, og niðari á hálsinum er ein ringur av sama slagi. Í neðra er hon hvít. Búnin allur skyggir sum silki.
Um veturin er hon dimmbrún á bakinum; teir hvítu blettirnir síggjast enn, men eru nú gráir og kámir. Hálsurin er mest hvítur við dimmum blettum. Hin skyggjandi dámin hevur hon nú mist. Ungfuglurin líkist teimum gomlu á vetri, men kennist væl frá, av tí at hann hevur ikki bleikar blettir, men gráar strikur á bakinum.
Havgás hevur ikki átt í Føroyum, men hon sæst ofta á sjónum og hendir seg vøtnum, bæði í summarbúna og vetrarbúna, — men so eru ófriðarkropparnir eftir henni við byrsunum! Í teimum fáu bygdunum, har menn eru betur siðaðir og lata hana hava frið, kann hon steðga langa tíð og verður tá hálvavegna spøk. Har er
hugnaligt at síggja tær so óttaleysar floyta sær nakrar favnar frá støðni, hvørva og koma upp frá botni við sandflundru í nevinum.
Úr: Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Lómasløgini hava nøkur sermerkir, sum gera, at tey verða roknað sum ein bólkur fyri seg. Høvuðseyðkenni teirra er, at tey hava flatan fótlegg, og at føturnir eru heilt aftarlaga undir gumpinum. Tí er bólkur teirra í bókum kallaður "teir gumpføttu".
Soleiðis eru teir kallaðir, tí teir hava fitjur, tað er húð, sum er millum tærnar og ger fótin góðan at svimja við. Og øllum fitjufuglum dámar væl á blotanum; summir halda seg helst á vøtnum og í áum, men teir flestu liva sína mestu tíð á sjónum. Fjøðurin er tøtt, og teir smyrja hana við feitum, so vatn rínur ikki við hana. — Til er eitt ótal av sløgum, og til at lætta yvirlitið á teimum verða tey her sett sundur í bólkar og ættir.


text:
Belgia loysti frá Niðurlondum í 1830. Landamørkini, ið nú eru, vórðu ikki sett fyrr enn í 1919. Meuseá skilur landið í tvíningar. Fyri norðan er fláur, fruktagóður slætti heilt út at strondini. Longu í 16. øld tók stórur klædnaídnaður seg upp uttan um býir sum t.d. Brúgge, ið er kendur fyri síni knipplingamynstur. Í landsynningspartinum eru Ardennufjøll; har er jørðin kørg, og garðarnir eru spjaddir.
Í mong, mong ár hevur tungídnaður, serliga kolavinna og stálídnaður, verið týdningarmikil vinnuvegur, men hann er nú um at hvørva. Í staðin er komin annar ídnaður, t.d. evnafrøðiídnaður og ravmagnsídnaður. Tænastuvinnan, t.d. bankavirksemi og fyrisiting, er so nógv vaksin, at har starvast tveir triðingar av belgisku verkafjøldini
Trý mál verða talað í Belgia. Sunnanfyri, við franska markið, talar fólkið franskt. Norðan fyri Brússel er málið flamskt, ið er nær skylt við niðurlendskt. Eystast í landinum er almenna málið týskt. Í Brússel talar mesta fólkið franskt, men mong tala eisini flamskt.
Franskir og flamskir matsiðir hava ávirkað belgiska matgerð. Súpan er vælumtókt, og mangir landslutir hava sínar egnu uppskriftir. Ein serrættur er skelfiskur og kips, sum bæði fæst á dýrum matstovum og úr smáum matsølubúðum á gøtunum.
Brússel er høvuðsstaður í Belgia og stjórnar-og handilsmiðdepil. Brússel er eisini týdningarmikil altjóða býur. Sum fyrisitingarligur miðdepil í Benelukslondunum hevur býurin drúgvar royndir í altjóða samstarvi. Nú á døgum er Brússel helst best kendur fyri, at ES-fyrisitingin eisini hevur høvuðssæti í býnum
Belgia, Niðurlond og Luksemborg - eru trý fræls ríki, sum samstarva í búskaparliga felagsskapinum Beneluks, ið varð stovnaður í 1948. Samstarvið landanna millum hevur við sær, at vørur hava frítt at fara ímillum londini, hóast tey høvdu egið gjaldoyra (nú nýta øll trý londini evruna sum gjaldoyra) og egna skattaskipan. Benelukslondini eru fjølbygdastu lond í Evropa, men tey eru rík. Tungídnaðurin, t.d. kola- og stálídnaðurin, ið áður var týdningarmesta vinnan, hevur verið fyri afturgongd, men nýmótans ídnaður, ið ger lidnar vørur, og vinnugreinir í tænastuvinnuni eru komnar ístaðin.
Kelda: Heimsins lond. Bókadeild Føroya Lærarafelags og Føroya Skúlabókagrunnur. Tórshavn 1999.
Høvuðsstaður: Brússel
Vídd: 33.100 km2
Fólkatal: 10.457.000
Alment mál: flamskt, franskt og týskt
Átrúnaður: kristindómur 90%, islam 3%, aðrir 7%
Stýrirlag: fólkaræði, fleirflokkaskipan
Gjaldoyra: evra


text:
Jens-Kjeld Jensen fekk ársins miðlaheiðursløn
Á Vísindavøkuni í gjár varð kunngjørt, at Jens-Kjeld Jensen fekk ársins miðlaheiðursløn.
Tað var fimta ferðin, at Granskingarráðið lat heiðurslønina fyri framúr góða almenna miðling av gransking.
Ein dómsnevnd valdi, hvør skuldi heiðrast í ár, útfrá fleiri góðum uppskotum, sum vóru komin inn. Hon er sett saman av einum umboði fyri Føroysk Miðlafólk, einum umboði fyri Fróðskaparsetrið og einum umboði fyri Granskingarráðið. Hesi eru Jón Brian Hvidtfeldt, Anna Katrin Matras og Dagmar Joensen-Næs.
Anna Katrin Matras, samskiftisfólk á Fróðskaparsetrinum, segði soleiðis, tá hon avdúkaði, hvør fekk heiðurin:
“Miðlaheiðursløn Granskingarráðsins 2017 verður latin
Jens-Kjeld Jensen
tí hann á fyrimyndarligan hátt lýkur tey trý krøvini til heiðurslønina, sum eru:
- miðling á einum høgum stigi til ein breiðan skara,
- íkast til at økja fatanina av gransking í samfelagnum, og
- fangandi og kjakkveikjandi miðling.
Jens-Kjeld er sjálvlærdur djóra- og náttúruserfrøðingur. Hann er dani, men hevur búð í Føroyum síðan 1970. Hann býr í Nólsoy saman við unnustu síni Maritu Gulklett.
Jens-Kjeld er serliga kendur sum fuglaútstappari, men harumframt er hann serfrøðingur í føroyskum fuglum og skordýrum, og eisini hevur hann stóran áhuga í plantum. Hann hevur funnið fleiri nýggj djórasløg.
Jens-Kjeld hevur nógv samband við bæði føroyingar og útlendingar, og hann hevur útgivið fleiri bøkur um djóra- og fuglalívið í Føroyum.
Í 2012 varð hann heiðraður við Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri Mentanaravrik. Í mai 2015 varð hann tilnevndur heiðursdoktari av Fróðskaparsetri Føroya.
Granskingarráðið hevur fingið fleiri tilmælir um at heiðra Jens-Kjeld Jensen við miðlaheiðurslønini.
Ein teirra, ið mælir til at geva Jens-Kjeld heiðurin, grundgevur millum annað soleiðis fyri tilmælinum:
‘Jens-Kjeld Jensen hevur í nógv ár av sínum eintingum greitt frá øllum hugsandi lívfrøðiligum fyribrigdum og eisini fingið fólk til at gera seg varugan við ymiskt, tey síggja í náttúruni.
Finna fólk ein sjáldsaman firvald, flogmús ella vespu, so hugsa tey beinanvegin um Jens-Kjeld. Fólk vita, at har er ein maður í Nólsoy, sum hevur eina øðiliga vitan og áhuga fyri náttúruni, og sum dugir væl at miðla sína vitan. Hann hevur havt nógvar greinar í Frøði og er altíð klárur at svara, tá hann verður spurdur. Eisini hevur hann eina frálíka heimasíðu við millum annað øllum blómunum í Føroyum. Nógv av tí arbeiðinum, hann ger, ger hann ókeypis.’
Ein annar, ið mælir til at geva Jens-Kjeld Jensen miðlaheiðurslønina, grundgevur millum annað soleiðis:
‘Jens-Kjeld og unnusta hansara Marita hava við eldhuga og ágrýtni kannað og granskað, skrásett, skjalprógvað og miðlað nógvar ymsar tættir í føroysku náttúruni – fuglar, kykt, blómur, plantur og so víðari.
Jens-Kjeld er fastur fúsur og dugir sera væl at greiða frá í útvarpi um aktuell evni.
Mong eru barnagarðsbørnini og skúlabørnini, sum hava vitjað hjá Jens-Kjeld í Nólsoy og hava fingið frágreiðingar um ymsu savnindini, sum eru har.
Omaní hetta hava Jens-Kjeld og Marita javnan vitjan av útlendskum granskarum og miðlafólki, sum tey samskifta við og kunna um føroysku náttúruna.’
Dómsnevndin hevur eisini lagt dent á, at Jens-Kjeld er virkin í almenna kjakinum. Hann torir at siga sína hugsan um náttúruviðurskifti alment og er ikki bangin fyri at siga fakfólkum ímóti. Samstundis er hann virdur í granskingarumhvørvinum og útnevndur sum heiðursdoktari á Fróðskaparsetrinum.”
Síðani handaði Anna Katrin Matras Jens-Kjeld Jensen heiðursbrævið. Eisini fær hann 5.000 kr.
Jens-Kjeld Jensen takkaði fyri og segði seg vera sera fegnan um heiðurslønina, ikki minst í ljósinum av, at fleiri av hansara fyrimyndum áður hava fingið hana.
Til ber at síggja handanina og hoyra takkarrøðuna her


text:
Líknandi greinar
Myndir Aldursbólkameistarastevna 2018 í Klaksvík
Her hava tit nakrar myndir frá svimjikappingin í Klaksvík. Hetta er ein aldursbólkameistarastevna og higartil hevur tað gingið væl hjá Ægir. Seinastu dagurin er ídag og byrjar kappingin nú kl.09.00. Kappingarnar í morgun eru hesar: 27. 50m frí gentur 28. 50m frí dreingir 29. 200m rygg gentur* 30. 200m rygg dreingir* 31. 200m bringa gentur* Les meira…
Flaggdagshald í Klaksvík í morgin tann 25. apríl
Mikudagin 25. apríl kl. 14 verður flaggdagshald í Vágstúni. Í hesum sambandi er ongin gjøgnumkoyring frá kl. 13.30 til haldið er liðugt. Grønu og gulu skótarnir skipa saman fyri flaggdagshaldinum, sum verður í Vágstúni mikudagin 25. apríl kl. 14. Í samband við flaggdagshaldið, verður ikki koyrandi gjøgnum Vágstún frá kl. 13.30 og inntil haldið er Les meira…
Flaggdagur í dag, her kunning um okkara Merkið, góðan Flaggdag øll somul
Í dag er Flaggdagur og runt Føroya land verður dagurin hátíðarhildin við røðum og sangi. Her ein lítil kunning um okkara Merkið, sum vit hava funnið á Wikipedia. Merkið Merkið er føroyska flaggið. Merkið, tann 25. apríl 1940 varð viðurkent sum tjóðarmerki føroyinga av bretska hersetingarvaldinum. Flaggið er ein týðandi partur av tí føroyska samleikanum. Les meira…


text:
Almennar pensiónir
politikkur23-01-2018 - 22:33 - Jóanis Nielsen
Í Sosialinum nr. 7, 15. januar 2018 hevur Árni Gregersen, journalistur, nakrar hugleiðingar um almennar pensiónir, nú løgtingið hevur havt 1. viðgerð av nýskipan av pensiónum.
Hóast ein av grundgevingunum fyri umlegging av pensiónum eftir hansara áskoðan er, at pensionistar skulu hava meira ”at liva fyri,” so er høvuðsgrundin, at ”skil má fáast á langtíðarhaldførinum á samlaða føroyska búskapinum.” Í sama andadrátti fáa vit at vita, at fólkapensiónin kom í Føroyum 1959, og at í mong ár stóð á almennum lønarseðlum, at ”so ella so stórur partur av skattinum fór til fólkapensión.”
Ein slíkan seðil hevur undirritaði ikki sæð. Tey gomlu fingu jú ellisrentu, aðrenn fólkapensiónin kom í 1959.
Undirritaði var í tænastumannastørvum á Føroya Gjaldstovu frá 1956 til 1991.


text:
Orð og lag: Sofus Hansen
Viðmerking: Yrktur 31. januar 2015.
Ein ódn nú reikar, á okkara landið,
so reyst hon stendur, ei er í vanda.
Mikladalur, er bygdin tann merkta,
ei aldur og brim, ei teg tað merkja.
Ein kópur komin, í látri har inn,
hamin hann leggur, ein vív so svinn.
Hann situr og nytur, tað vøkru sjón,
náttin hon kom, var hansara vón.
Mikladalur, ein húsmóður fín,
skríni hon tekur, ei verða skal tín.
Øldir ganga, og tosi so nógv,
hon hamin tekur, og loypur á sjógv.
Bert minnir eru, ein ímyndar sær,
í fjøru skal standa, myndin av tær.
Nú ódnir herja, tú vøkur og fín,
hvørt broti stóra, hon brúður í lín.
Ja Mikladalur, eitt merkist stað,
ein kópakona, ei fellur á knæ.
Í brim og brot, tú vísir hvønn dag,
hvørt ár tú stendur, til øll fólkaslag.


text:
11.11.05
Millum trúboðarar og vampýrar
»Djevulskapurin hevur tvinnanda uppruna: Øðrumegin er tann fyrilagaði djevulskapurin, sum eingin mannavilji fær rátt og hinumegin tann djevulsskapurin, ið menniskjað við vilja og vali er atvoldin til.« Umstrýddi rithøvundurin og ummælarin Carl Jóhan Jensen letur úr hondum nýggja skaldsøgu, »Ó - Søgur um djevulskap«. Birgir Kruse hevur hitt Carl Jóhan Jensen til eitt prát um vekingarrørsluna, skaldskap, og ljóðið frá øksum, ið verða brýndar.
Viðtal, Dimmalætting 11. november 2005:
– Ja, tað sær ikki mætari út, sigur ein lítillátin Carl Jóhan Jensen, tá eg spyrji, um hann hevur sett føroyskt skaldskaparmet. Framman fyri honum liggja 800 síður í blóðdálkaðum skinni, bókin »Ó – Søgur um djevulskap«. Hin drúgvasta skaldsøgan á føroyskum.Rithøvundurin, sum er nærlagdur ummælari, pussar brillurnar og hyggur metandi at mær, tá eg sigi skaldsøga. Tekur tjúkku bókina upp í hondina, vigar henni eina løtu og ger so í nýtum orðum vart við, at bókin er ikki ein søga og als ikki ein skaldsøga, men bara søgur, eins og undirtittulin bendir á.
Í kjallaranum hjá mammu
Carl Jóhan Jensen arbeiðir burturav sum rithøvundur. Høvuðsarbeiðið seinastu árini hevur verið at skrivað Ó – Søgur um djevulskap. Umframt hevur hann týtt fyri almennar stovnar og fyritøkur og skrivað fyri Fregnir, tey árini, blaðið kom út.– Eg havi roynt at arbeiða við hús, men tað er ringt at fáa arbeiðsnáðir, har tannáringar eru um vegir, sigur Carl Jóhan, sum býr í Eysturbýnum í Havn. At fáa arbeiðsnáðir hevur hann gjørt sær eina skrivstovu í kjallaranum hjá mammuni, við Svaldbardsvegin úti í Grønlandi.– Í miðal hugsi eg, at eg siti við skriviborðið einar hálvtrýss tímar um vikuna og arbeiði hvønn dag, uttan leygardag og viðhvørt dettur onkur sunnudagur burturímillum eisini, sigur Carl Jóhan og leggur afturat, at tað at skriva er eitt møðsamt arbeiði, ið bæði krevur sjálvsaga og tol. – Og tað haldi eg mong hava eitt sindur ilt við at skilja, suffar rithøvundin og yppir øksl.
Vekingarrørslan
Spurdur um uppruna til hesa sjáldsamu bók, sigur Carl Jóhan, at tað var í fleiri umførum, at bókin fekk sítt skap. – Eitt skifti hugsaði eg um at lýsa søguna hjá vekingarrørsluni í Føroyum í klassiskum vampýrsøgustíli, sigur Carl Jóhan, sum tó skjótt slepti hesi ætlan. – Tí tá ið eg av álvara fór at kunna meg um vekingarrørsluna, kom eg skjótt eftir, at samfelagsliga og mentanarliga er vekingarrørslan nógv samansettari enn so, at ein sovorðin einfalding av hennara leikluti kundi borið eina bók, ið hugsandi fólk tímdu at lesa.
Gásadalsmaðurin
– Ein onnur byrjan var hetta við Gásadali, sigur Carl Jóhan, sum saman við konuni Kate eigur synirnar Eirik og Jóhan Fríðrik.– Einaferðina vóru teir so smáir, at teir enn lurtaðu eftir tí, sum pápi teirra segði, sigur 47 ára gamli rithøvundurin og hyggur upp í loft.– Tá plagdi eg viðhvørt á veg í ella úr barnagarði at penta teimum ymsar søgur saman um ein Gásadalsmann, sigur Carl Jóhan, kláar sær í nakkanum og fer at grunda yvir hvaðani hann kom, Gásadalsmaðurin. Leitar í bókarúgvuni og steðgar við Sagnir og ævintýr. Har var tað. Og fær samstundis fatur á bókunum hjá C.S. Lewis.
C.S. Lewis
– Tí á sumri 1998 hevði eg týtt Leyvan, gívurin og klædnaskápið eftir C.S. Lewis og fekk hug til at taka sumt av hesum, ið hekk eftir í høvdinum um Gásadalsmannin, saman til eina barnabók, ella eitt ævintýr. Ætlaða barnabókin skuldi vera einar hálvtrýss síður, í mesta lagi trýss, og verða liðug til jólasøluna sama árið, minnist Carl Jóhan.
Eingin barnabók
– Eg legði til brots at skriva, men hvussu var og ikki, henda góða barnabók, ið verða skuldi, fekk skjótt eina heldur óbarnaliga vend, sigur Carl Jóhan, smýrist speiskliga og tekur aftur upp í hondina søgurnar, ið hava vaksið seg til rúmliga átthundrað síður, sum Sprotin nú gevur út bók.
Meira prosa
– Men frumbyrjanin, móðir at øllum byrjanum, er sjálvandi tann, at eg av øllum hjarta unni fólki at fáa prosatekst at lesa, sum bæði er føroyskum máli og føroyskari bókmentahevd verdugur og ikki kemur til teirra úr einum flóri av innbilskari toluligheit, sigur nærlagdi rithøvundurin, sum eisini er hvassur ummælari.
Djevulskapur
Kjarnin og megintyngdin í bókini, sum er vorðin til í kjallaranum hjá mammu, er tó einki annað enn djevulskapur. Hin beri og blektaði djevulskapur. – Men hann hevur tvinnanda uppruna, djevulskapurin, sigur rithøvundin álvarsligur og leggur seg inn yvir borðið, tekur brillurnar av og leggur eina skrá undir vørrina.– Øðrumegin er tann fyrilagaði djevulskapurin, sum eingin mannavilji fær rátt og hinumegin tann djevulsskapurin, ið menniskjað sum einstaklingur við vilja og vali er atvoldin til, sigur Carl Jóhan Jensen.
Vampýrur í Gásadali
Tann fyrilagaða djevulsskapin umboðar vampýrurin, sum í bókini eitur Bænadikt Chonradsen. Í sínum borgaraliga lívi er hann keypmaður í Gásadali, har hann rekur eina kjøtbúð. – Í djevulsskapi sínum er hann sum pestin, ið lúrir seg inn á høgan og lágan. Og pest er í sjálvum sær eitt hvørki. Óheft av góðum og illum útinnir hon sín fyrilagaða leiklut og leggur eina slóð av deyða og undirgangi eftir seg.
Trúboðin Danielsen
Hin djevulsskapin í bókini, djevulsskapin av mannaávum, umboðar ein trúboði. Hann kallast Matthias J. Danielsen. Hesin Danielsen ger sítt ítasta til at venda hvørja sál á klettunum til trúgv, men hevur kortini ikki fingið ta náði sjálvur at kunna trúgva. – Hansara alsamt ráðviltari royndir at noyða seg sjálvan til trúgv, elva fram í honum ein hugburð, ið óumberliga endar við óbótaverkum, sigur rithøvundurin, sum miðvíst hevur arbeitt við at skapa persónarnar, lyndi og eginleikar.
Staðseting
Tíðandi tættir í søgum Carl Jóhans eru staðsetingarnar.– Tað kann ljóða eitt sindur tvørvent anska, men eg havi yvirhøvur valt at lata hendingar fara fram á støðum, har eg ongantíð havi verið sjálvur, sigur rithøvundurin, sum tó samstundis hevur tryggjað sær holla vitan um støð sum Gásadalur og Vestmannaoyggjar í Íslandi.– Upp á tann mátan fær hugurin tað flog, sum annars alt ov lætt kann enda í berum flagsi, sigur Carl Jóhan.
Hvassi ummælarin
Í einum bókmentanarligum viðtali fyri jól í fjør, varð komandi skaldsøga Carl Jóhans umrødd aftur við ljóðinum av øksum, sum verða brýndar. Og her raka vit við ein heldur óføroyskan eginleika hjá dagsins rithøvunda, ið sum ummælari ikki smæðist fyri at taka støðu til tað, hann lesur, sær ella hoyrir. – Eg havi hvørki hug ella áneyðir at lifra fyri nøkrum, sigur Carl Jóhan. – Og alraminst teimum longu rollum av tvætli, ið summi púra ósmæðið lata prenta eftir seg í bøkur og bløð. – Tað nógva, sum rópar seg upp á skaldskap, er sjáldan nærri í ætt við bókmentir enn jarm er við operu, sigur bersøgni rithøvundurin, sum nú er ummælari og leggur eftir greinarskriving í bløðunum. – Annarhvør setningur er stungin við nøvnum úr evropeiskum og amerikanskum mentaskapi, hvør regla sigur globalisering upptrungin av lemjandi skotsmálum um alt í Føroyum, ið er eldri enn tann nýggja øldin. Hetta átti alt at verið á góðari leið. Og kortini. Undir øllum lánsfjaðrunum er sama gamla bygdarskrukkan, heldur málhølt, sigur orðasnillingurin Carl Jóhan. – Um eg eri bangin fyri ummælum? Nei, eg kenni meg á toluliga tryggari grund og tori uttan at blunka at siga, at Ó – er týdningarmesta prosaverk í føroyskum bókmentum tey seinastu tretivu, fjøruti árini, sigur upphavsmaðurin og rithøvundurin Carl Jóhan Jensen. Eitt er at vera rithøvundur, annað at vera ummælari. Spurdur um tað er heppið, at blanda hesar leiklutir, sigur Carl Jóhan, at tað neyvan er nakar skaði, koma teir í bland. – Skalt tú ummæla, krevur tú eisini at hava eina holla vitan um tað, tú ummælir. So ein líkindahøvundur átti eisini at gjørt ein líkindaummælara. Hann hevur ið hvussu er tann yrkisliga førleikan til at meta um eitt, heldur Carl Jóhan.
Lítla landið og listin
Ofta verður sagt, at landið er so lítið og at alt, ið kemur út á føroyskum skal hjúklast um. Kanska er ikki rúm fyri hvøssum og beinraknum ummælarum. Ella kann hugsast, at ummælarar í smásamfeløgum hava eina heilt serliga ábyrgd?– Eg veit ikki, eg haldi, at hetta tosið altíð um smædd fyrst og fremst er ein máti hjá okkum at umbera støðuloysi, heldur Carl Jóhan og leggur afturat, at hetta er ikki øðrvísi, enn tá ið onkur sigur seg velja ein flokk, av tí at ein trímenningur stillar upp. – Spurningurin er í roynd og veru einfaldur: vilja vit hava eina yrkislist í Føroyum, spyr rithøvundurin og ummælarin, sum eisini er virkin í mentnarligum kjaki. – Er svarið ja, sigur hann retoriskur og undirstrikar, at tað má tað vera, um føroysk mentan skal standa seg í kappingini við alt innsigið uttaneftir, so krevst eisini ein hugburðsbroyting á øllum stigum, eisini tá ið um ummælið ræður.
Mentan í kreppu
– Føroyskt mentanarlív er í síni álvarsligastu kreppu nakrantíð í hesum árum, sigur Carl Jóhan, sum vil vera við, at kreppan í føroyskari samtíðarmentan fyrst og fremst stendst av tí støðuloysi sum valdar. – Alt skal vera so ómakaleyst sum gjørligt og semja er tað ómakaleysasta av øllum, bara vit eru samd um ikki at vera ósamd, sigur hann.– Innan listina merkir hetta, at alt verður lagt javnt, eingin vil taka ábyrgd av at gera mun millum korn og dumbu, heldur Carl Jóhan og vísir á fíggjarligu avleiðingarnar, tí hugburðurin er yvirhøvur, at tann almenni peningur, sum er tøkur til listarlig endamál, skal býtast so langt sum gjørligt, til so nógv sum gjørligt. – Tí fáa vit ár um ár bøkur á marknaðin, ið ongantíð áttu at verið útgivnar, summar so illa skrivaðar, at tær beinanvegin eru ólesiligar, sigur bersøgni Carl Jóhan Jensen.
Dimmalætting 11. november 2005


text:
Eritrea
Staturin Eritrea (alment heiti) er eitt lítið land í Eysturafrika. Eftir frælsiskríggj í 20 ár loysti fjallalandið Eritrea frá Etiopia í mai 1991. Eritreiski frælsisherurin (EPLF) rak seinastu etiopisku herdeildirnar av landinum og fór so at gera landinum eina stjórnarskipan.
Fólkið í Eritrea roynir nú at fáa á føtur aftur búskapin og alt annað, sum varð oyðilagt í krígnum.
Søga[rætta | rætta wikitekst]
Loysing[rætta | rætta wikitekst]
Eritra hevði staðið undir Etiopia síðan 4. øld. Sum hjáland var tað limað inn í Etiopia í 1962. Næstan beinanvegin fóru Frælsisfylking Eritrea (stytt EPLF), og aðrar rørslur at berjast fyri frælsi. Í 1991 eydnaðist EPLF umsíðir eftir frælsisbardagar í næstan 30 ár at reka etiopiska herin úr landinum. Á fólkaatkvøðu í 1993 var eisini stórur meiriluti fyri loysing.
Bráðfeingisstjórn varð skipað, og í mai 1993 var Eritrea lýst at vera frælst ríki. Limir í EPLF, við Isaias Afewerki (føddur 2. februar 1946 í Asmara, Eritrea) á odda skipaðu tjóðarting, bóðu Vesturheimin um stuðul og hjálp og settu fólkaræði í gildi. Eritrea varð fyrsta land í Afrika at broyta landamørkini, sum evropeiska hjálandaveldið hevði sett.


text:
Skrivstovu-/bókhaldsfólk til Skúlan á Trøðni
Skúlin á Trøðni søkir eftir skrivstovu-/bókhaldsfólki ¾ tíð at seta í starv 1. juni ella skjótast til ber.
Arbeiðsuppgávurnar eru:
• Bókingar í Búskaparskipan Landsins
• Gera fíggjarætlan saman við stjóranum
• Lønir og setanarskriv
• Telefonavgreiðsla og aðrar samskiftisuppgávur
• Annað fyrifallanda skrivstovuarbeiði t.d. skrásetingar
Førleikakrøv:
• Skrivstovuútbúgving ella onnur viðkomandi útbúgving
• Kunnleika til bókhald og lønir
• Telduførleiki
• Hollan kunnleika til føroyskt
Persónligir eginleikar:
• Dentur verður lagdur á góð samstarvsevnir
• Vera álítandi, røkin og kunna starvast sjálvstøðugt
Setanartreytir:
Løn og setanartreytir sambært sáttmála millum Fíggjarmálaráðið og Starvsmannafelagið.
Umsókn og avrit av próvskjølum og møguligum viðmælum skal vera Skúlanum á Trøðni í hendi í seinasta lagi 25. apríl 2016.
Umsøkjarar kunnu seta seg í samband við Jan Christiansen, skúlastjóra tlf. 280025.
Á Frælsinum 32, Postrúm 2036, 110 Tórshavn Telefon 314522, teldupostur sat@sat.fo


text: Í dag lat upp myndlistaframsýning við málningum hjá Arnoldi Vegghamar (f.1937). Hann er av Viðareiði og systkinabarnið, Líggjas í Bø, setti framsýningina við eini sjáldsama góðari røðu. Alment hevur hann ikki latið hoyrt frá sær síðani yrkingasavnið Til Lívið í 1964. Røðarin nevndi Mikinesmálaran, Nólsoyarmálaran, Mikladalsmálaran - og Viðareiðismálaran, sum hann mest sum í spølni kallaði Arnold Vegghamar. Í hugfarsligu røðuni, har greitt varð frá um lívsleið listarmansins og útbúgving hansara sum gullsmiður, var eisini rúm fyri hvøssum atfinningum. Nýggj bók um Arnold Vegghamar, sum Bodil Varming hevur skrivað á donskum, varð løgd fram. - Men føroyska týðingin ber álvarslig brek, segði sáttligi røðarin og krossfesti føroysku týðingina. Eg trúi ikki mínum egnu oyrum, at ein røðari í almenna rúminum dittar sær at hava eina meining. Í okkara egna dunnuhyli og uttan at hevja røddina. Tað er sjáldsamt. Hanus Johansen sang og eftir at Helgi Fossadal hevði takkað Øssuri Johannessen og Eyðuni Húsgarð fyri hjálpsemi, lat framsýningin upp. Fleiri nýggir málningar, klettar í strammari striku, og so teir vælkendu hallusinerandi landslagsmálningarnir av Viðareiði í lilla, grønum og gulum, sum skapa eina rúmd, sum eru teir pointelistisk hologram í 3D. Eitt njótilsi at síggja, tí teir, burtursæð frá sjálvum myndaevninum, eru so fulkomuliga leysir av heimligari hevd. Framsýningin kundi eins væl verið sett upp í Haight Ashbury í San Fransisco við Greatful Dead í oyrunum og eini Sierra Nevada í hondini. Ein sjáldsama litdjúp framsýning í Listaskálanum. Opið er til 24. oktober 2010.


text:
Føroyskir borðtennisleikarar til Danmarkar í vikuskiftinum
Dan Klein --- 02.02.2018 - 09:01
Fríggjadagin fara føroyskir borðtennisleikarar til Danmarkar at taka lut í kapping í Roskilde.
Talan er um vælskipaða kapping, ið hevur nógv ár á baki, og har eisini útlendskir leikarar leita sær til.
Eldru leikararnir knýttir at A-landsliðshópinum fara við, og harumframt fara einir 10-12 ungdómsleikarar í aldrinum 9-14 ár eisini við. Borðtennissamband Føroya hevur júst sett Pætur Albinus sum ungdómsmennara og danan Simon Nykjær-Fisher sum A-landsliðvenjara og verður hetta fyrsta høvið hjá teimum at síggja sínar leikarar í dysti uttanlands, og fer hetta helst at geva íblástur til menningarætlanirnar framyvir.
Vit ynskja leikarunum og venjarum teirra góða eydnu.
Borðtennissamband Føroya


text:
Reyðspógvi
Reyðspógvin (frøðiheiti - Limosa limosa) er væl minni enn spógvi. Nevið er líka langt sum spósnev, men beint ella eitt sindur uppábent. Hann er sera hábeintur. Høvd og hálsur og bringa er reyðbrúnt, koparlitað - harav hevur hann eisini navnið koparsnípa. Kápan er flekkut av dimmbrúnum og bleikbrúnum, velið er svart, í neðra er hann hvítur. Tá ið hann flýgur, sæst ein hvít strípa á veingjunum. Um veturin er hann mest gráligur omaná. Hann er ikki ofta at síggja í Føroyum, og sera sjáldan hevur hann reiðrast; men í seks ár (1914—1919) átti hann stutt oman fyri bøgarðarnar í Sandavági. Dúnungin líkist mest spósunga.


text:
Amsterdam var amazing! Nú helt eg at eg skuldi koma við einari update, eftirsum tit hoyrdu eitt sindur um busstúrin til Amsterdam.
Vit vóru í Amsterdam umleið kl.22. Og hvat? vit vóru nóg illa komin úr bussinum, tá man merkti luktin av hash! Haha..So vistu vit í hvussu er, at vit vóru komin í rætta stað!
Vit búðu á einum deiligum hostelli sum eitur “Generator Hostel”. Hetta er ein keta, sum hevur hostel ymsa staðni í Europa. Eg má siga sum er, at tá vit fóru, so royndi eg at fyrireika meg til at koma til eitt hostel, sum kanska var eitt sindur nussugt. Men til alla lukku, so bleiv eg jaliga yvirraskað, YES! Eitt nýtt hostel fyri bíligan penga. Reint, við øllum hentleikum og tætt við sentrum. So hetta kann eg heilt sikkurt viðmæla.
Vit høvdu ikki lagt tær stóru ætlanirnar, áðrenn vit komu framm. Men vit høvdu eina bók um Amsterdam við, soleiðis at vit fingu stýr á, hvat vit vildu uppliva. Tá man fer á eina stórbýar ferð, er ofta nógv at náa, uppá stutta tíð. Hetta endaði við at vit høvdu tríggjar dagar, við full speed!!
Tað blivu 23.000 fet gingin hvønn dag, og eg skal heilsa og siga, at næstu fer velji eg vælveru ístaðin fyri vakurleika, til mínar føtur. AVV! Og Amsterdam hevur soo nógvar skóhandlar, so eg keypti mær sjálvandi eitt nýtt par, og hetta gjørdi ikki støðuna betur! Úrslitið bleiv at eg kom heim, við sári og bløðrum á báðum føtrum.
Shopping møguleikarnir vóru góðir, og har var okkurt til ein og hvønn smak. Vit vóru bæði á gongugøtuni og á ymsum marknaðum. Har var ein serligur blómu marknaður. Nú høvdu vit ikki møguleika at keypa so nógv tílíkt heim við, men tað var stuttligt og sera vakurt at síggja.
Húsini í sentrum, í Amsterdam standa í rekkjum. Onkur av húsinum síggja út, sum tey syngja sítt seinasta vers. Tey eru pent sagt, skít skeiv! Men tað er forbiði sjarmerandi. Øll í ymsum litum og vit øðrvísi vindeygum. Tað var undirhaldandi í sær sjálvum.
Vit fóru á eina Lovers Canal Cruise. Hetta hevði við sær, at vit fingu pizza, vín, chips og dessert ímeðan vit silgdu gjøgnum kanalirnar. Tað var deiligt at síggja býin, frá einum øðrum sjónarhorni. Og stuttligt at eygleiða romantisku pørini, rundan um okkum.
Býarlívið í Amsterdam vildu vit eisini uppliva. Vit komu inn í eina lekkra barr, og barrtendarin førdi okkum yvir til eina hvíta hjørnasofu. Har var hugnaligur stemningur, og vit fingu hvør sín vælsmakkandi cocktail. Eftir eina lítla løtu, hyggi eg líka niður á gólvið, og hvat? EIN MÚS RENNUR Á GÓLVINUM! Eg blívi sjálvandi fullkomiliga sansaleys! Barrtendarin kemur yvir, tá vit sita har og ýla, við beinunum uppiá hvítu sofuni. “Is everything okay ladies?” vit: “There’s a mouse under the sofa!!!!!”. Barrtendarin “Ohh, was it only that? They’re everywhere around here. They’re even in my apartment”. Altsoo hvat sker?! Eg kláraði ikki ein gongd, at blíva liðug við mín cocktail, so skjótt eg vildi út har frá. Har fóru vit ikki inn aftur, men vit høvdu betur eydnu hini bæði kvøldini, og møttu tíbetur, ikki øðrum fýrbeintum á ferðini.
Tá vit vóru svangar, nýttu vit Tripadvisor til at finna góðar matstovur. Og tað eydnaðist sera væl. Hetta er ein app, har tú kanst søkja eftir ymsum katagorium av mati og síggja viðmælir og annað sum matstovan hevur fingið, frá øðrum gestum. Sera hent og lætt at brúka á ferðum. Nakað sum eg beit merki í, við matstovum ið vit vitjaðu var, at tey gjørdu nógv burturúr, við tí visuella. Tað hevði ikki so nógv uppá seg, men sá fantastiska lekkurt út, og smakkurin var alt annað enn skuffandi.
Sum heild vil eg siga at Amsterdam er ein deiligur býur, fitt fólk og nógv at fara til. Hetta er eitt perfekt stað til eitt langt vikuskifti við vinkonunum ella sjeikinum. Busstúrurin var langur, men um man hevur eitt stramt budget, so er hetta ein fín loysn.
Hetta var so eitt brot, av tí sum mín páskaferia 2016 innibar.
M&K


text:
Toskur
Toskur (frøðiheiti - Gadus) Toskur er báðumegin Atlantshav. Í Barentshavinum frá Novaja Semlja og Svalbarði til Jan Mayen og suður til Biskeiavíkina. Í Eystarasalti, donskum sjógvi, í Norðsjónum, undir Føroyum, Íslandi og Grønlandi. Frá Nýfundland og Labrador til Norðurcarolina. Toskur verður upp í 180-200 cm, valgrønur um bakið og síðurnar, settur við tøttum, dimmum, gráligum ella brúnligumblettum. Undir búkinum er hann ljósur, hvítur ella gráhvítur. Men eisini aðrar litir hevur hann, t.d. dimmbrúnur (flotfiskur), reyðbrúnur (í taranum). Strikan er hvít/ gráhvít. Toskur hevur tríggjar ryggfjaðrar og tvær gotfjaðrar, ið allar eru nakað avrundaðar í skapi. Strikan er nakað bogin yvir uggafjøðurini. Hann er klænur um klingruna, og sterturin er beinur aftan. Hann hevur yvirbit. Finnan er líka long sum eygnatvørmátið. Gotið er undir fremra enda á mittastu ryggfjøðurini. Kjaftklovin kemur aftur undir fremru trom á eygnasteininum. Toskur er virðismikil fiskur og verður nógv veiddur.


text:
Búnaðarstevnan 2018 verður 10. februar á Skúlatrøð í Klaksvík
Mentan29-01-2018 - 22:34 - Jóanis Albert Nielsen
Higartil hava verið fyriskipaðar tríggjar búnaðarstevnur, í ávikavist januar 2014, januar 2015 og februar 2017, og má sigast, at tær sum heild eru sera væl eydnaðar og væl vitjaðar.
Aðalevni er støðan hjá tí føroyska landbúnaðinum í dag og hvussu menna vit okkum har støði í menningini er sjálvbjargni og virðisøking.
Byrja verður klokkan 09:30 við skráseting av luttakarum og Jógvan Skorheim, borgarstjóri setur ráðstevnuna klokkan 10:00. Karl Johansen, sýslumaður verður fundarstjóri.
Fyrrapartin umfatar framløgu frá Vinnumálaráðnum í samband við djór og djóravernd.
Síðani kemur Sirið Stenberg, landsstýriskvinna at hava eina framløga viðvíðkjandi Náttúra, umhvørvi og lendi.
Eftir hetta kemur landsstýrismaðurin í búnaðarmálum, Høgni Hoydal at hava framløgu um búnaðarviðurskiftir og onnur viðkomandi mál.
Aftaná ein miðmálasteðg vera fleiri framløgur og byrja verður við norska gestinum Arve Per Viken, sum starvast í Mattilsynet avdeling for Bergen og omland. Hansara framløga verður á norskum málið og kallast “Forvaltningen av den norske dyrevelferdsloven i praksis på Vestlandet.” – sera spennandi og viðkomandi, tá ið hugsa verður um, at vit í løtuni í Føroyum bíða eftir einari nýggjari lóg um djóravernd.
Aðrar framløgur frá eitt nú Rólvur Djurhuus (Búnaðarstovan), Tróndur G. Leivsson (Búnaðarstovan), Heilsufrøðiliga Starvsstovan - Ridluskriðið, staðfesting, kanning, úrslit vm.
Jens Ivan í Gerðinum (MBM) - kunning, menning og ráðgeving, Jákup Sørensen (NORA) – stuðulsmøguleikar vm.
Eftir framløgur eru liðnar, verður ein Konstruktivur kjakfundur við pallborðið. Evni er støðan hjá tí føroyska landbúnaðinum í dag og hvussu menna vit okkum har støði í menningini er sjálvbjargni og virðisøking. Óluva Zachariassen verður orðstýrari og fundarstjóri
Dagurin endar umleið klokkan 17:30, har borðhald verður fyri øllum, sum hava luttikið á stevnuni.
Nærri kunning um skrá og tilmelding er umvegis fylgjandi leinkju http://www.bunadarstevna.fo/tilmelding.html
Eisini ber til at venda sær til fyriskiparan, Símun Gullaksen, telefon 217055 ella teldupostur simun@grafia.fo


text:
Fyrisetingar eru smáorð sum t.d. 'við', 'á', 'hjá', sum vit seta framman fyri navnorð (ella onnur orð við navnorðsvirði): við hond, á fótum, hjá okkum.
Vit siga, at fyrisetingar stýra orðum við at gera av, í hvørjum falli tey skulu standa: um land, frá landi, til lands; um teg, frá tær, til tín.
Fyrisetingar kunnu stýra øllum føllum uttan hvørfalli; men flestar teirra kunnu bert stýra hvør sínum falli. Frá, til dømis, kann bara stýra hvørjumfalli; vit kunnu siga "frá mær", men hvørki *"frá meg" ella *"frá mín," um skil skal vera í. -
Men fyrisetingarnar á, eftir, fyri, í, undir, við og yvir stýra stundum hvønn-, stundum hvørjumfalli, hvønnfalli, har ið broyting kemur í, t.d. flyting á annan stað, og hvørjumfalli, um lítil og eingin broyting er, t.d vera á staðnum. "Á annan stað" er hvønnfall, "á staðnum" er hvørjumfall.


text:
Eitt samfelag fyri øll
18. august 2015
Nógv hóvasták hevur verið um spurningin um samkynd skulu sleppa at giftast ella ikki.
Í Sambandsflokkinum er hvør einstakur fríttstillaður, tí hesin spurningur er viðkvæmur og tekur útgangsstøði í tí einstaka persóninum. Sum formaður í Unga Sambandinum havi eg saknað, at støða verður tikin um mál, sum ungdómurin hevur áhuga fyri.
Í botn og grund er spurningurin um at broyta hjúnarbandslógina ikki so kompleksur sum fólk gera hann til. Skulu vit sum samfelag, útihýsa einum bólki og forða teimum rættindi, sum flest vanlig fólk hava? Skulu fólk ikki viðfarast eins í okkara samfelag? Er tað ikki júst ein skylda hjá politikarum at snikka samfelagið á ein slíkan hátt, har øll menniskju fáa eins rættindi?
Í mínum hugaheimi átekur man sær ein ómetaliga stóran leiklut, tá man sum politikkari fer út og blandar átrúnað og politik saman. Politikarar mugu fyrihalda seg til tað løgfrøðiliga og ikki blanda seg uppí, hvat fólkið skal trúgva!
Hvussu skeiklað verður eitt samfelag ikki, um vit skulu diktera gerandisdagin og siga, hvat onnur skulu trúgva?
Eg fari at arbeiða fyri, at øll menniskju fáa eina virðuliga viðferð – tískil skal ein minniluti ikki haldast uttanfyri samfelagið, men heldur sleppa at hava rættindi sum onnur flest.
Eitt samfelag fyri øll.
Árni Guldborg Nielsen, formaður í Unga Sambandinum
Valevni Sambandsfloksins til løgtingsvalið
RN
Aftur


text:
Aftur hesuferð var bert eitt sekund, ið skilti eitt og tvey
Leygardagin varð kappast í landavegsúkkling. Næsta kapping og fyrsta landavegsúkklukappingin í hesum kappingarárinum.
Uppmøtingin var góð og ikki færri enn ellivu súkklarar stillaðu upp, tá kappast varð í 70 km landavegsúkkling.
Veðrið var gott, tó var eitt sindur av vindi við Norðadalsskarð tá menn stríddu seg á mál eftir fimti kilometrar á súkkluni.
Leiðin gekk úr Havn, gjøgnum Kaldbakstunnilin til Hósvík. Her bleiv vent, og so gekk leiðin móti Havnini aftur. Men leiðing gekk um Oyggjarvegin. Komnir til Havnar bleiv súkklað tvey umfør inni í Havnini - eftir Ringveginum, Sundsvegnum, Vegnum Langa og so oman eftir Hvítanesvegnum. Startur og mál var við Plantusøluna á Hvítanesvegnum.
Feltið var samlað líka til Kollafjørð, til Kjalnes. Nú vóru tað fimm mans, ið settu ferðina upp niðan móti "Landsfjósinum"! Hesir vóru Andrass Joensen, Kjartan Egholm, Jan Hjaltalin Olsen, Jógvan Højgaard og Gunnar Dahl-Olsen, ið royndu at sleppa avstað frá feltinum.
Oddurin var samlaður líka til menn skuldu "klatra" niðan á Oyggjarvegin. Jan, Jógvan og Gunnar settu ferðina upp, og so var oddurin reduseraður til bert tríggjar mans.
Á slættanum har vegurin gongur niðan móti Sornfelli royndi Gunnar at sleppa avstað. Tað eydnaðist at splitta feltið, og komnir til Mjørkadal var oddurin minkaður til bert tveir mans - Jógvan og Gunnar.
Góðir 20 kilometrar vóru eftir á mál, og hesir fylgdust líka á mál. Teir arbeiddu væl saman fyri at sleppa undan Jan, Kjartan og Andrass, men tá góðir tríggir kilometrar vóru eftir, kom taktikkur í. Jógvan lá fremstur, og Gunnar kundi tí væl síggja hvat og hvussu, og nær Jógvan opnaði endaspurtin. Avgerðin fall á strikuni, og tað var Gunnar Dahl-Olsen, ið átti munin. Eitt sekund.
Jan Hjaltalin Olsen gjørdist triðjur, og so bleiv aftur spurtað um málstrikuna. Teir sum stríddist um fjórða plássið vóru Kjartan og Andrass. Kjartan Egholm hevði munin og gjørdist sostatt nummar fýra.
Úrslit, 70 km landavegsúkkling:
1. Gunnar Dahl-Olsen, 2 tímar 18 minuttir 57 sekund
2. Jógvan Højgaard, 2.18.58
3. Jan Hjaltalin Olsen, 2.20.55
4. Kjartan Egholm, 2.23.05
5. Andrass Joensen, 2.23.06
6. Sverri Mohr Edvinsson, 2.32.10
7. Kári Davidsen, 2.37.41
8. Uni Vitalis, 2.38.49
9. Tóri Thorleifsson, 2.38.50
10. Jóanis Albert Nielsen, 2.45.06
11. Henry Berg, 3.02.11
Næsta kapping verður komandi leygardag, leygardagin 18. mars. Tá verður kappast í einkultstarti, og eftirsum at ferðslan inn í Havnina er nógv økt seinastu árini, so verður byrjað klokkan átta. Koyrt verður "klassikarin", t.e. frá Plantusøluni til Kaldbak og aftur.


text:
Framsýning er á bókasavninum av teimum trimum fremstu arkitektauppskotunum í føroysku kappingini.
Trý av uppskotunum, sum vórðu send inn til lokalu kappingina í Føroyum, “Built Enclosure – Natural Connection” við Mass Lab úr Portugal, “Hygge” við Hyde Architects úr Wales og førosyki vinnarin “The Eyes of Runavík” við White Architects eru sýnd fram á bókasavninum í hesum døgum.
Hugaligt er eisini at vita, at EM ráðgeving, sum hevur skrivstovu her í kommununi, var við í samstarvinum, sum gjørdi uppskotið ´Hygge´.
Hesi tíðini eru at lesa á www.runavik.fo
Runavíkar kommuna hevur seinasta árið tikið lut í kappingini Nordic Built Cities Challenge, NBCC, sum verður fyriskipað av Nordic Innovation, sum er stovnur undir Norðurlendska Ráðharraráðnum.
Seinnapartin í gjár var finala í kappingini, og fleiri enn 200 gestir vóru komin saman í konserthúsinum hjá Danmarks Radio í Keypmannahavn at heiðra vinnarunum av Nordic Built Cities. Skráin fevndi um einar tveir tímar av innsløgum, harímillum eitt pallborð, har Torbjørn Jacobsen, borgarstjóri luttók.
At enda var samanlagdi vinnarin avdúkaður. Vinnari gjørdist “The Soul of Nørrebro”, og onnur virðisløn, sum Sirið Stenberg handaði, fekk “Co-op City” og Espoo í Finnlandi.
Vinnandi uppskotið í lokalu kappingini í Runavík, “The Eyes of Runavík” hjá White Arkitektum, vann triðju virðisløn á 300.000 norskar krónur.
Tilsamans komu inn 148 uppskot til teir seks býirnar og 19 uppskot til loysnir vóru við í finaluni í dag.
Runavíkar kommuna vann rættin at umboða Føroyar í norðurlendsku kappingini á sumri 2015. Avbjóðingin, sum teir luttakandi arkitektarnir skuldu loysa vegna Runavíkar Kommunu, snúi seg um kendu føroysku avbjóðingina – hvussu vit frægast kunnu byggja burðardygt og á nýskapandi hátt í brattlendi – ítøkiliga í økinum millum Blikagøtu og Hjallaveg í Saltangará.
20 uppskot komu inn á heysti 2015 – úr Føroyum, Norðurlondum og Evropa, og metti ein lokal dómsnevnd síðani um tey, og valdi 4 teirra út. Fyritøkurnar handan uppskotini skuldu arbeiða víðari við teimum fram til summarið 2016, og varð síðani mett um tey av nýggjum, og ein endaligur vinnari funnin.
Uppskotini, ið komu víðari í fyrstu atløgu, vóru “Strip Horizon” við Cuartoymitad Architecture & Landscape úr Spania/Bretlandi, “Built Enclosure – Natural Connection” við Mass Lab úr Portugal, “Hygge” við Hyde Architects úr Wales og “The Eyes of Runavík” við White Architects úr Danmark.
Á sumri 2016 var verkætlanin “The Eyes of Runavík” hjá White Architects kosin lokalur vinnari í Føroyum.
Trý av uppskotunum, sum vórðu send inn til lokalu kappingina í Føroyum, “Built Enclosure – Natural Connection” við Mass Lab úr Portugal, “Hygge” við Hyde Architects úr Wales og førosyki vinnarin “The Eyes of Runavík” við White Architects úr Danmark kappaðust í dag við uppskot frá kappingunum í hinum norðurlondunum um endaliga heiðurin at gerast samlaður vinnari í Norðurlondum. Uppskotini vórðu mett í mun til:
– Hvussu væl tey loystu uppgávuna. (The Charter)
– Hvussu nýskapandi loysnirnar vóru. (Innovative solution)
– Menningar- og útflutningsmøguleikar. (Development and export potential)
Nordic Built Cities kappingin fevnir um 6 lokalar kappingar í Norðurlondum. Kappingin er partur av Nordic Built Cities skipanini, sum hevur til endamáls at menna, sýna fram og útflyta nýskapandi norðurlendskar loysnir fyri liviligar, framkomnar og burðardyggar býir.
Nordic Built Cities er ein sonevnd “vita-skipan” í norðurlendska samstarvs skipanini fyri nýskapan og vinnupolitik 2014-2017 undir Norðurlendska Ráðharraráðnum. Danmark hevur yvirskipaða ábyrgd fyri skipanini og hevur ábyrgd fyri, at hon verður sett í verk í samstarvi við hinar norðurlendsku stjórnirnar og Norðurlendska Ráðharraráðið. Nordic Innovation hevur ábyrgd av skapan og stýring av Nordic Built Cities skipanini, m.a. Nordic Built Cities kappingini.
« FarGen 2. nov, kl 19.00 Pop-up ráðgeving fyri íverksetarar, 2. des. kl 15.00-17.00 »


text:
Framløgurnar um gransking og menning innan fiskivinnuna verða fastalávintsmánadag 7. mars.
Framløgurnar verða í hølunum hjá Vinnuháskúlanum í Nóatúni.
Eins og undanfarnu 2 árini verða fyrilestrar til íblástur eisini á skránni, m.a. Torger Børresen, granskingarstjóri á DTU-Aqua í Danmark, sum fer at greiða frá stóru og áhugaverdu evropeisku verkætlanini "Blue Biotechnology", sum eisini føroyingar (smáar og millumstórar fyritøkur) kunnu luttaka í.
Tiltakið er býtt í tveir høvuðspartar. Fyrrapartin er evnið ”Lidnar verkætlanir 2010”, og seinnapartin ”Nýggjar verkætlanir ella verkætlanir, sum halda á fram eitt stutt skeið afturat”.
Skráin er at síggja á heimasíðuni hjá fiskivinnugransking www.fvg.fo


text:
Kiran Jóanesarson
11.05.2018 - 21:08
Heimsins størsti kombineraði nóta/trolari, Gitte Henning, er latin eigarunum.
Gitte Henning, sum er heili 90 metrar langt og 18 metrar breitt, varð latin eigaranum Henning Kjeldsen fyrr í vikuni, og í morgin verður høvið at vitja umborð.
Gitte henning er bygt á Kleven Skipasmiðjuni í Norra, og tað er norska fyritøkan Salt Ship Design, sum hevur sniðgivið skipið.
Henning Kjeldsen, sum longu átti eitt nýtt uppsjóvarskip, sum hann hevði latið byggja í Litava, og sum hann yvirtók í 2014, eigur nú heimsins størsta kombineraða nótaskip og trolara.
Møguleikin stóð seg upp tá ið eitt íslendskt reiðarí bjóðaði uppá undanfarnu Gitte Henning, og boðið var so gott, at danski reiðarin kundi ikki siga nei.
Fleiri myndir vera á Portalinum seinni í vikuskiftinum, av hátíðarhaldinum, sum verður í Skagen í morgin klokkan 12-14 okkara tíð.


text:
Gerst limur
Tú kanst senda ein teldupost til Denne email adresse bliver beskyttet mod spambots. Du skal have JavaScript aktiveret for at vise den. har tú upplýsir:
- Navn og Eftirnavn
- Bústað
- Postnummar og Bý
- Tlf. nr.
- Føðingardag
Minst til at flyta kr. 100, ið er árliga limagjaldið*, til konto nr. 5388-244672 í Arbejdernes Landsbank. Viðmerk navn títt á flytingina.
Ella tú kanst fylla út oyðublaðið niðanfyri umframt at flyta kr. 100, ið er árliga limagjaldið, til konto nr. 5388-244672 í Arbejdernes Landsbank. Minst til at viðmerkja navn títt á flytingina.
*Eftir 1. august hvørt ár er møguligt at tekna hálvárs limaskap, og bert gjalda 50 kr.
Hornasteinurin undir einum hvørjum felagi er limirnir.
Soleiðis er eisini hjá Føroyingafelagnum á Fyn. Og tí hevði tað glett okkum, um tú hevði tekna teg sum lim í felagnum.
Ágóðar fyri at verða limur, umframt at stuðla felagnum, eru:
- Kostnaðurin fyri ymsu tiltøkini er munandi lægri, enn hjá ikki limum
- Kostnaðurin á tí, ið barrin selur, m.a. øl, kaffi og kaka, er lægri, enn hjá ikki limum
- Einans limir kunnu atkvøða á aðalfundum felagsins, umframt eisini stilla upp til nevndarval
Tað koma fleiri ágóðar seinni.


text:
Her viðmerking frá Jacob Vestergaard:
Kanningarstjórin hevur við frágreiðing síni sett niðurstøðuna hjá Løgtingsins Umboðsmanni (LUM) til síðis, tá LUM í desember 2014 staðfesti, at tað ikki var loyvt at flyta veiðiloyvi frá línuskipum á skip, sum høvdu verið ídnaðarskip.
Kanningarstjórin hevur harvið staðfest, at allar flytanir av veiðiloyvum í Fiskimálaráðnum hava verið lógligar.
Tað er løgið, at LUM og kanningarstjórin koma til so ymiskar niðurstøður. Kann tað hava nakað at gera við, hvør er landsstýrismaður?
Høgni Hoydal bað um at verða kunnaður um allar umsóknir um flytan av veiðiloyvum. Høgni Hoydal bleiv kunnaður. Í Løgtinginum lætst hann ikki at kenna til málið, og kanningarstjórinum kom til ta niðurstøðu, at Høgni ikki segði ósatt ella villeiddi Løgtingið, tí hann ikki hevði “givið sær far um” kunningina.
Hóast kanningarstjórin stendur við próvtilfarinum í hondunum, velur hon at trúgva tí, sum Høgni Hoydal sigur. Er nøkur orsøk til at savnað próvtilfar, tá ein trýr fult og fast uppá tað, sum tann “ákærdi” sigur?
Niðurstøðan hjá kanningarstjóranum tekur grundarlagið fulkomuliga undan ásetinginum um “ábyrgd landsstýrismanna”. Nú ber væl til hjá landsstýrisfólkum at siga ósatt og villeiða Løgtingið, bara ein aftaná tykist óvitandi.
Tíverri kann tað staðfestast, at rot er komið í skipanina, tí tilvildarligar løgfrøðiligar niðurstøðir, sum eru í ansøgn við allar rættarligar siðvenjur, verja “politisku” elituna.
Jacob Vestergaard


text:
Líknandi greinar
Ímorgin fara vit øll til Havnar at heppa Mjølnir til sigurs
Seinna FM finalan í millum Mjølnir og ÍF verður í morgin, seinnapartin kl 16:00! 🏐🏐💪 Fyrri dysturin, sum var hóskvøldið, varð sum væntað sera javnur! Men endaði tað við, at ÍF tók tann sigurin, 3-2. Dysturin í morgin verður tórførur og ikki minni spennandi! Vit eru sera uppsettir og 100% klárir, og vóna at síggja Les meira…
Signhild Joensen vann Gull í 200 metur ryggsvimjing í Bergen Swim Festival 2018
Signhild Joensen frá Ægir svam ein sera góðan 200 metur rygg í Bergen Swim Festival 2018 ídag, har hon kom inn við tíðini 2:14.99 sum er gott sekund frá Føroyska metinum hjá henni, sum er 2:14.01. Hon legði seg á odda frá byrjan av og kom tvey sekund fyrr á mál enn norska kvinnan Hanna Les meira…
Lægsta tal av almennum forsyrgjaðum í 11 ár
Lars Løkke Rasmussen er ein glaður maður. Hetta skrivar hann á sín Facebookvanga í gjárskvøldið: Laveste antal offentligt forsørgede i 11 år! Folk skal ikke gå derhjemme og få løn af det offentlige. Det bliver man som menneske og vi som samfund fattigere af. Danskerne skal arbejde, bidrage til det land, de er en del Les meira…


text:
- Publiceret den 24 mai 2011
- Víst: 10506
Heimasíðan - bygdin.fo - er ætlað øllum, ið hava áhuga í at fylgja við gerandislívinum við Gjógv. Í myndasavninum ber til - mánað fyri mánað - at síggja ein part av tí, ið fer fram í bygdini. So við og við gerst hesin parturin av heimasíðuni ein varðveitandi partur av persónum og virksemi.
Øll staðanøvnini við Gjógv eru skrásett, staðfest, umrødd og avmyndað, og er hetta sostatt ein berandi partur av síðuni. Innmarkin er ikki teldutøk enn, men gongd er í málinum, sum er ógvuliga tíðarkrevjandi - og spennandi.
Allir hagapartarnir eru umrøddir og dagførdir (við myndum). Gjómaður eigur sítt sjálvsagda pláss, og Gjáarnýtt er eisini á skránni, tá høvið býðst.
Tað allar nýggjasta er tað, at nú hava vit gjørt eitt átak, ið vit kalla "Gakk lív í staðanøvnini". Vit fara nú at leggja nakrar góðar gongutúrar gjøgnum hagarnar til nøkur ávís støð. Túrarnir vera at síggja her á síðuni - við myndum og frágreiðingum av teimum staðanøvnum, ið liggja fram við hvørjum einstøkum túri, soleiðis at tann gangandi kann kunna seg um tað ávísa økið, áðrenn farið verður til gongu. Við GPSara ber sjálvsagt eisini til neyvt at fylgja tí ávísa túrinum.


text:
Orð og lag: Dynamit
1. Tá eg var føddur, mamma var glað
ongantíð fór hon frá mær
eg nærkeika fekk, mussar og klemm
graaaaaaat eg, so var mamma hjá mær
Niðurlag: Og kossar eg fekk í túsundatal
kærleika, smíl og góð minnir
takk góði Gud fyri at tú gav mær hesar kvinnur
2. Tá eg var lítil, tá var tað gott
at detta inn á gólvið hja ommu
hon gav mær bollar, kakur og théeeeeee
søgur og okkurt bommið
3. Tá eg bleiv 18 og verðin var mín
tá møtti eg vakrasti kvnnu
hetta er makin, hugsaði eg
neyvan eg fittari finni
4. Tann fagrasta gáva, sum givin er mær
fekk eg tá eg var tjúgu
tá kom ein genta í henda heim
borðin av mínari frúu
5. Eg bleiv so eldri og nærkaðist trýssjjjjj
Gráur og tunnur um vangan
Tá kom ein genta yvir til mín
“kom abbi og didda at ganga”
6. Nú eri eg gamal
Fimm og fýrs árrrrr, eg orki ei meira at sjabba
sjálvt um ein genta hálar í meg
kallar meg sín langa abba
7. Eg inn leggi árar, hetta var tað
skjótt er mítt tímaglas runnið
men áðrenn eg fari burtur her frá
skal ljóða av mínum munni


text:
Hesar kanningarnar kunnu eyðmerkja allar bakteriur, sum eru til staðar í einum sýni, og lýsa lutvísu mongdina av hvørjum einstøkum bakteriu slagi. Á Fiskaaling verður mett, at tørvur eru á slíkum tænastum í Føroyum, tí bakteriur hava stóra ávirkan á ómetaliga nógvar umstøður innan aling.
Tær fyrstu kanningarnar hjá Fiskaaling hava lýst bakteriusamansetingina í ymsum sýnum frá kruvdum laksi. Tøkudagin vórðu sýni tikin ymsastaðni úr gørnunum, av slipuni og innan úr búkholuni, og fylgjandi dagarnar, meðan laksurin lá á køligoymslu, vórðu sýn tikin av vætuni í gloymslukassum. Úrslitini kunnu nýtast til at lýsa ein møguligan samanhang millum bakteriur, sum náttúrliga eru til staðar á og í laksinum, og bakteriur, sum kunnu ávirka góðskuna á laksinum við eitt nú niðurbróting av bindivevnaðinum, meðan hann liggur á køligoymslu.
Granskarasetrið iNOVA ognaði sær tól til at gera hesar kanningar fyri eini tíð síðan, men tungt hevur verið at fingið gongd á nýtsluna, tí kanningararbeiðið er rímiliga umfatandi. Fiskaaling hevur nú, sum fyrsti brúkari við slíkum royndum, eisini møguleika at hjálpa øðrum í gongd við slíkar kanningar.